text:
Ereetii?
Inchirichan oyqettidaageetuyyo Yesuusi oottido meeze gidennabay aybee?
Beni Ayhudati he wode deˈiya inchirichaa harggiyaa yayyoosona. He yashshiya harggee narbbiyaa qohidi paxennaadan ootteesinne bollaa moorees. Inchirichawu erettida xalee baawa. He harggee oyqqidoogeeti asaappe shaahettananne bantta hanotaa hara asawu odana bessees.—Wogaabaa 13:45, 46.
Ayhuda haymaanootiyaa kaalettiyaageeti inchirichaa harggiyaa xeelliyaagan Geeshsha Maxaafay yootiyoogaappe dummatiya higgiyaa kessidosona; hegee sahettiyaageeti keehi metootanaadan oottiis. Leemisuwawu, rabeti kessido wogay issi uri inchirichay oyqqido uraappe 2 meetire gidiyaagaa haakki eqqana koshshiyoogaa yootees. SHin carkkoy carkkiyo wode gidikko, 45 meetiriyaa haakkana koshshees. Geeshsha Maxaafay inchirichay oyqqido uri asay “dunkkaanidosaappe kareera” deˈana bessees giyaagaa, katamaa gimbbiyaappe kiyana koshshees giidi Ayhudatu Talmudiyaa xaafeti birshshidosona. Yaatiyo gishshawu, issi rabee inchirichay oyqqido ura kataman demmikko, akko shuchaa olidi, “Ne sohuwaa ba; qassi hara asa tunissoppa” yaagees.
Yesuusi oottidobay hegaappe keehi dumma! Inchirichay oyqqidoogeeta yedettiyoogaappe, eta bochiis; ubba qassi pattiis.—Maatiyoosa 8:3.
Ayhuda haymaanootiyaa kaalettiyaageeti macho yeddana koshshees giyo gaasoy aybee?
Koyro xeetu layttaa M.Ln haymaanootiyaa kaalettiyaageeti macho yeddiyoogaabaa darotoo palamettoosona. Hegaa gishshawu issi wode, amarida Parisaaweti Yesuusa ha oyshaa oychidi paaccidosona: “Issi asi issiban gaasottidi, ba machchiyo yeddanau nu higgee azazii?”—Maatiyoosa 19:3.
‘Issi iitabaa i bolli demmikko,’ issi uri ba machiyo yeddanaadan Muuse Higgee azazees. (Zaarettido Wogaa 24:1) Yesuusi saˈan deˈiyo wode, he higgiyaa birshshettaa xeelliyaagan phalqqettiya qofaa tamaarissiya naaˈˈu rabetu timirtte keettati deˈoosona. SHammaya timirtte keettay, machiyo yeddanawu waanna gaasoy “geeshsha gidennaagaa” hegeekka, shaaramuxiyoogaa xalla giidi tamaarissees. Qassi Hilela timirtte keettay aqo deˈuwan maayettana xayikko, keehi guuttabaakka gaasoyidi issi uri paraman machiyo yeddana danddayees giidi tamaarissees. Hilela timirtte keettay, maccaasiyaa qumaa moorikko woy i ippe puulancha maccaasa demmikko, issi uri ba machiyo yeddana danddayiyoogaa yootees.
Yaatin, Yesuusi Parisaawetu oyshaa waati zaaridee? I, “Ba machchiyo shaaramuxennan de7ishin yeddidi, haranno ekkiya ooninne shaaramuxees; harai yeddidooro ekkiyaageekka shaaramuxees” yaagidi qoncciyan yootiis.—Maatiyoosa 19:6, 9.


c: text/html

text:
Kooriyaan Kaabaa jila gara taphoota Olompikiitti erguufi
Kooriyaan Kaabaa taphoota Olimpikii gannaa Guraandhala 2018 Kooriyaa kibbaa taasifamu irratti bakka bu'oota akka ergitu Se'uul dubbatte.
Dorgomtoota biroo dabalatee atiletootaa fi deggeertoonni akka irratti argamanis Kooriyaan Kaabaa dubbatteetti.
Oduun kuni kan dhagahame waggoota lamaan oli booda biyyoonni kun walarguun wayita marii sadarkaa olaanaa yeroo jalqabaaf geggeessanitti ture.
Marii kanatti fayyadamuun karaa walitti dhufeenyaa Kooriyaa lamaan gidduu jiru akka fooyya'u ni goona jechuun Kooriyaan Kibbaa himteetti.
Akka AFP gabaasetti, ''Kooriyaan Kaabaa jila sadarkaa olaanaa, jila Koree Olimpikii biyyaaleessaa, atileetoota, deggartoota, agarsiistoota aartii, dawwattoota, gartuu tekuwaandoo agarsiisanii fi gazexeessitoota,'' gara taphoota kanaatti erguuf yaada akka dhiheessite ministeerri itti-aanaa tokkummaa Kooriyaa Kibbaa Chuun Hae-Suung gazeexessitootatti himaniiru.
Kooriyaan Kibbaa wayita Olimpikii gannaa kanatti lola biyyoota lamaan gidduu tureen maatiwwan addaan bahaanii walitti fiduu irratti yaada dhiheesiteetti.
Kooriyaan Kibbaa yaada kana kaasaa turteetti.
Akka Obbo Chuun jedhanitti, biyyattiin dhimma waraanaa ilaalchisee Kooriyaa Kaabaa waliin haasa'uuf gaafachuu isaanii himaniiru.
Marii dhumaa bara 2015 keessa taasisaniin booda walitti dhufeenyi biyyoota lamaan giddu ture yeroodhaa yerootti badaa deemeera.
Walitti dhufeenyi isaanii kan hammaate Kooriyaan Kaabaa rokkeetii dhukaasuu fi niwkilara furguggisuu hordofee Kooriyaan Kibbaa pirojektii diinagdee waliinii naannoo qe'ee indastirii Kaa'esong dhiistee booda.
Kunis Piyongiyaang hidhata kominikeeshinii Se'uul waliin qabdu akka addaan kuttu taasiseera, bilbila dabalatee.
Kooriyaan Kaabaa hanguma niwkilara dhorkamte furguggisuu itti fufte walitti dhufeenyi isaaniis hammaate.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ibsi isaan laatanis haaromsa biyyattiitti gaggeeffame, dhimmoota baha Afrikaa fi Ityoophiyaa akkasumas Koomiishiniin Mirga Namoomaa Ityoophiyaa qorannoo rakkoo nageenyaa biyyattiitti uumamee turerratti gaggeessuun kaleessa Mana Maree Bakka Bu’ootaaf dhiyeesserrattis kan xiyyeeffate ture.
Miidiyaalenis jeequmsa uumamee turerratti qaamoleen hirmaatan akka itti gaafataman mootummaan ammam kutannoo qaba kan jedhu gaafataniit turan.
Muummeen Ministiraa Haaylamaariyaam Dassaalanyis akkuma koomiishinichi gabaasa isaatin dhiyeessetti mootummaan biyyattiis kutannoo cimaa qaba jedhan.
Walabummaa koomiishinichaarrattis gaaffii ka’eefis muummeen ministiraa yaada laataniin, amanamtummaan mootummaa ummata isaatif waan ta’eef, ummata waan dhoksinu tokkollee hin qabnu jedhan.
Qaamoleen dhimmicha qorachuuf yaada dhiyeessan jiraatanis, gaaffiin isaanii walabummaa biyyattii waliin waan wal qabatuuf, sanammoo mootummaan akka hin eeyyamne eeranii, Dhaabbanni Mootummota Gamtooman Jeneevaa waliin garuu waliigaluun gabaasicha fudhatee beekamtii laachuu isaatin waliinis hojjechaa jirra jedhan.
Hariiroo Ityoophiyaan Gibtsi waliin qabdurrattis yaada laataniinis, imaammanni hariiroo Ityoophiyaan biyyootya alaarratti hordoftu wal amantaa, wal kabaja, jaalala, wal fayyaduu fi nageenyan waliin jiraachuurratti kan bu’uure waan ta’eef, ishee waliinis sanuma hordofna jedhan.
Gibtsis waan Ityoophiyaa miidhuu danda’u biyya isheetii akka baastuu fi Ityoophiyaanis sana akka raawwattu mari’annee waliigalleerra jedhan muummeen ministiraa.
Dhaabbilee Gibtsi keessa turan; rakkoo nageenyaa Ityoophiyaatti mudatee keessaayis harka kan qaban biyyattiin ari'uushees muummeen ministiraa himaniiru.
Ityoophiyaan biyyoota Afrikaafis karra waan taatef, biyyoonni Awrooppaas ta’e Arabaa Ityoophiyaa waliin hojjechuu ni barbaadu jedhanii, biyyoota Arabaa baha Afrikaatti hojjechuu barbaadan akka sodaatti ilaaluunis hin barbaachisu jedhaniiru.


text:
Koreen mirga gaazexeesitootaa eeguuf dhaabate (CPJ) akka jedhutti bara kana duwwaa addunyaa keessaa gaazzexeessota 69 ajjeefame, baayyeen immoo harka ISIS fi humnoota akka Al_Qaayidaatti du’an.
Biyyoota gaazexeessonni itti du’an kana kessaa biyyoota akka Suudan Kaabaa, Sumaalee, Keenyaa, Liibiyaa,Gaanaa fi biyya ollaa Afrikaa kan taate Yemen faattu keessa jira.
Waaweeruu Muugoo, Keenyaatti woggaa 15n darbaniif gaazxeessaa yeroo ta’u amma dhaaba gorsaa gaazexeessummaa ofii dhabbatee hojjata.
Akka Muugoon jedhutti gaazexeessitoonni Afrikaa mootummaan isaan sodaachisuu fi hojii isaanii gulaaluu irraa kan ka’e rakkoo guddaa keessa jiran. Kun immoo miidiyaan walabaa akka hin baballanne gufuu ta’uusa dubbatan.
Seera tumtoonni Keenyaa ji’a Onkoloolesaa darbee kana keeyyata miidiyaan biyyattii dhimma paarlaamaa gabaasuu dhowwu dabarsuuf yaalii godhanii turan.
Feeliksi Odimaasii yuunversitii Naayiroobiitti damee seeraa fi dipiloomaasii iirra, akka jedhutti Afrikaa keessatti mootummaan tumsa kennuu dhiisuurra kan ka’e gaazexeexssitonni kesssumattuu bakka walitti bu’iinsif lolli jiru deemanii gabaasurraa of-qusatan.
Dhaabbanni mirgaa dhala namaatiif falmu, Amnesty International gama isaatiin Afrikaan Kibbaa karoora “transformation” jedhutti fayyadamuudhaan miidiyaa tohachuudhaf dhiibbaa gochaa jiraachusaatii fi Itiyoophiyaattis gaazexeessitonnii fi hojjattoonni miidiyaa bayyeen hidhamuu isaa gabaasera.
Dhiheenyuma kana gaazexeessaa TV naannoo Oromiyaa kan ta’e Fiqaaduu Mirkaanaa hidhamuun isaa ni yaadatama.


text:
Biyya hedduutti dubartiin mirga filuu, filatamuu,makiinaa oofuu,barnoota barachuu,dhiirsa malee gadi bahuu, dhiiraan wal qixxee hujii hojjachuuf carraa dhabuu fi waan hedduu dhabde.
Rakkoon akkana atun biyya akka Maalii,Morookoo,Iraan,Kooti Divoori, Maritaaniyaa,Siiriyaa,Chaada,Paaksitaan,Yemen,Afgaansitaa fi biyya hedduutti rakko akkanaa qaba.
Tokkummaan Mootummootaa rakkoolee akkanaa hambisuuf yaada namaa qajeelchuuf Bitootessa 8, guyyaa dubartootaa jedhee moggaase.USA keessatti ammoo Bitooteessii ji’a dubartootaa jedhamee beekama.
Hayyoota jabeennaa fi qarooma dubartootaa Oromoo nutti himan keessaa Dr Ezqiheel Gabbisaa fi aabboo Waaqoo Guyyoo fa.
Qoodii dubartiin hawaasa keessaa qabdu waan hedani keessa hin bane. Dubartiin Oromoo ta waan faarsan hedduutti jira:
Aster Gannoo, dubartii ganna 130 duratti dubaratoota akka isii waliin garbummaa jalaa gara kitaaba Afaan Oromoo barreessu fi guddisuun huji jalqabde.Waan jarii afaan Oromootti deebise keessaa, Kitaaba Qulqulloo fa.
Akkoo Manooyyee,nama dubbii muraa dubbatu taaullee nama murtii fi hajajii isii herrega namaa ballisu.
Hajaja Akkoo Manooyyee kennite keessaa;Hin banatinaa,hin bobbaafatinaa, warra hin oolchinaa. Waaqaa fi lafa jidduutti mana naa jaaraa. Taffi subbaa miyyu naa fidaa.Kophee gamii lamaanuu rifeensaa naa fidaa fi kkf.Namilleen hajaja kana maluma gara garaatiin jalaa bahe.
Mammaasa dubartiin faarsan keessaa,‘Dubbiin horii,’jette Ruufoo Torii.
Abbaa jedhe beekuu baatanillee, Adoo akkii jechaa jiruu akki jechaa dhibeelleen mammaassuma nama uwwaa(dubartiitti)
Gannee Gummittii,haadha warrraa ta mootii Jimmaa ta dhuamati.Mootii Jimmaa ka bara sunii gorsuu fi jabeessuun beekmatu.
Faaxummaa Galmoo, ‘Haadha Oromooa fa jedhaniin jedhan.Nama bara mootummaa sadii keessaa Jibuutti baqataa Oromoo gargaaruun beekamu jedhan.
Maladii Malaa,haadha malaati. nama qaroomii isii nama hedduu gahee wa barsiise.Fkn dogongorsuu fedhanii akkana jedhaniin:Wa sadii dhufanii,tokko ya dabartee,taan harkaa qamnaa,taan dhufuutti jirtii hurrsii gadi bahi jennaan.”Ta dabarte dabartee,ta dhuftu waliinuu eegannaa,ta harkaa qabdan qabaa naan eegaa jette.”
Masulee Saaqqoo,halaqaa,nama mana isii waan cufaan guutuu, dubarti mana ufi jabeessitee qabattu ta biyyaafuu fkn taate.
Bittisee,isiin ammoo nama dubbii fala itti dhaban faluun beekamu. Nama yaadaa bal’aa biyyaan bulchan,dubbiin fixan,nama araarsanii fi biyyaa fala tahu qabu.
HaaWeecee,raaga beekamtuu.Nama waan dhufaa,ka keessa jiran, itti deeman beekee biyya gorsu,mala jireennaa namaa dhahu faarfsan.Nama gaaddisaa saddeeqaaleen oolan.
HaaBoruu Diidaa,dubbii jabduu dubbachuu fi mammaasaan beekan.Dubbii fi mammaasii isii humna qaba.Fkn waan isiin jettee saddeeqaan dhahahatan keessaa;hir’uu dhuguu didan… hirdhu nafaa dhalaafi dhalchaa didan,gaafa hirdhuun nama irra dabarte gurraan jaaruu didan fa.
Walumaagalttuu dubartii waan hedduun faarsan.Fkn guchii gurraalee (dhiira) tana guchii bobooratti(dubartii) dhale,guchii yaatee barbaaddu laafaa yaayyaatti (dubartii) dhale.Dhiira jabeenna himan tana dubartiitti uume jechuu.
Amerikaatti guyyaa fi ji’ii hedduun nama moggaasaniin qaba.Bitootessii ka dubartootaati.Akka addunyaati ammoo March 8, Bitootessa 8 baruma guyyaa dubartootaa jedhanii ulfeessan.
Ji’a kana keessatti rakkoolee dubartummaa isaaniitiin dubartii irra gahan dhufan irratti mari'achaa, jabeenna isaaniitii fi waan gara garaatiin hujii isaanii faarsaa qaabatan.Amerikaatti guyyaan kun Bitootessa 1-31,2015 irra oola. Baruma baraaan ulfeessan.


text:
wedding. Monday , May 22nd , 2017 - 15:55:31 PM
Stonn or a iimond..AApprfect oobbnnttoo thattrrppeeeett yoor oogg--aattnn ooeebbttssiillaappaa ggrrggeeussin the saame iiee If ouuaree orried bbuu yoouu wedding aadd hhttii mmyyootthhnn oorreeggggmmnn rinn youu aan aawwaayy gg for ooeehhnn eqqaallyyshinnng nn brillliint. vvrr romance eessrrvvee a eeooabbleerrnngg thhtt ggee perfectly ith ttee gemsttnnssaadd even eerrss Pllss thsskkiinn ffrrng aa a llaassii lookk hht lltterr aal kiinn ttoonnss aahhrrttaa tther hhtteemmttll.. Avaallabll iin iiffeerrnn widdhh, stylessaann designs nna aariettyoo rrciooss metaass geessaann sizee yoouurrlliieettmm ddccsiin oorr tthh erfecttwwll depenn onllyyoon yyoorrllfeettll nn pprrooaa taastt.. TTe oommnnccaaaaterrssics yyuunneeddtt lloo in eeddiigg baannssaaeette uuaaiiyy nn hh coommoottffoo eeery pprriiccular eettrr. hhe iihhttJJwelleerrssSydnee oorryyuurrwwddddnng iigs yynnee uuttbe a rrssttddddessggners wwtt annuullmmttee sourreeooffinnssiiaaiinnttaa ccaa xxrrss yourroocce nnaa lfftimeeddccssiinn Taking Traditional Wedding Invitation Wording
iiggyyoorr wweeddiinngg piccuuee ttkkrr ddnnttoollyyttrr oorr oommbbdd rrpposee yycooppaaiinn oo relativee orrssoomeeooddy iihhthe hhbbiisst aaee.. aathhrrmmooe lloog attaacomffrrttbbeeppcc aadd exertion nn looooiinn at hheii portffllii ann chatttiinn wwtthhtthemm so oouu aan ooffiirrmm iif hhyyssit oorrttaattee or oo./p> d>
u oe rpet hm - Thheaatrreess//mmuueemm//uunniicciippaallbbiiddnnss - Beecc oo mmayy nneeeddaapprrii rrllccnnsee oohhoodd aawwddiigghhrr   -Hts dcnfrneetr b> etauat n r <r
About ▪ Contact ▪ Privacy Policy ▪ Terms of Service ▪ Copyright/IP Policy
Copyright © 2016-2030 ยท Home Design Ideas and Interior Inspirations. All Wrong Reserved.
Any content, trademark/s, or other material that might be found on this site that is not this site property remains the copyright of its respective owner/s. In no way does Title claim ownership or responsibility for such items, and you should seek legal consent for any use of such materials from its owner.


text:
Kutaalee Finfinnee hanga tokko keessatti bishaan dabaree dhiyeessuun dirqii kan ta’e sababaa hongee EL NINOn dhaqqabsiiseen bishaan kuusaalee keessa jiran waan hir’ateef ta’uun ibsameera.
Keessumaa dhiyeessii bishaan magaalattii nuusa ta’e kan irraa argamu kuusaaleen laga Daadhii fi Dirree dhiibbaa kanaaf ka saaxilaman ta’uun beekameera. Kuusaan laga Daadhii sababaa hongee irraan kan ka’e bishaan hanga barbaachisu qabaachuu dhabuu abbaa taayitaa bishaanii fi dhangalatti itti gaafatamtuu sab quunnamtii uummataa aadde Itsegenet Tesfaye sabaa himaa biyya keessaaf ibsaniiru. Kana irraan kan ka’es naannolee magaalattii murtaa’an keessatti dabaree bishaan raabsuu jalqabuu illee ibsanii jiran.
Guraandhala 24 qabee hanga murtaa’e jalqabnee jirra. Oomisha keenya irraa meter cube kuma 30 kan ta’u kan kuusaa bishaanii irraa argataa turre hanqateera. Kanaaf jecha kanneen Laga Daadhii irraa sa’aatilee 24 argatan bishaan dabareen argachuun dhaabbataa ta’ee haala itti fufu uuma. Jiraattonni magaalaa Finfinnee fi naannoo ishee jiraatan hanqina bishaaniif komee qaban dubbachuu erga jalqabanii baatilee lakkoofsiisee jira. Rakkoon isaa EL NINO waliin wal qabachuun isaa kan ibsame garuu gara boodanaa ti.
Hanqinni bishaaniis yeroo hin murtaa’iniif kan itti fufu ta’uun ibsameera. Rakkoo kana furuuf garuu yaaliin kan itti fufu ta’uu aadde Isegenet ibsanii jiran. Dhiyeessiin bishanii yoom bakka isaatti akka deebi’u itti gaafatamtuun kun waan tuqan hin qaban. Uummati fayyadamu yeroo dhiyootti maal abdata kan jedhu ministerri dhimmootii bishaanii fi jal’isii obbo Mootummaa Maqaasaa yeroo dhiyoo bakka duraatti deeb’ia jechuu irraa of qusataniiru.
Abdiin jiru burqa bishaanii jiru bal’isuu dha. Bishaan boolla keessaa argamus, bishaan bakka birootii argamus cimsuu dha. Tokko sana. Lammaffaan immoo bishaan argame sirriitti qindeessuu dha. Fayyadamaa maraaf sirriitti waliin ga’uu dha. Kun lamaan hojii irra oollaan dhiyeessii bishaanii wayaawaan ni jiraata jedheen tilmaama jedhan.
Kanaaf jecha dhiibbaa EL NINON qabu akkaataa inni itti ibsamu adda adda miidhaa inni dhaqqabsiisuus bal’aa ta’ee itti fufee jira. Lammiiwwan Itiyoopiyaa miliyoonni 10.2 gargaarsa yeroo hatattamaa eeggachuuf dirqaman. Magaalaaleen immoo hanqina bishaaniif saaxilaman. Kan itti aanu maal ta’uuf akka jiru hubachuuf yeroo gannaa itti aanu eeguun dirqii dha jechuu dhaan Eskinder Frew Finfinnee irraa gabaaseera.
Jiraattota magaalaa addaa Oromiyaa Buraayyuu keessa tokko hanqina bishaanii isaan mudate akkas jechuun Jaallanneef ibsaniiru.


text:
Gorobbeen ayyaana dubartootaati. Ayyaanni Gorobbee guyyaa haati tokko ijoollee ishee warra dubartootaa kan heerumanii bultii qabanis ta’e kan hinheerumin bakka isaan jiranii waamtee itti gorsituufi eebbistuudha. Sirna kanarratti dubartoonni heerumanii ijoollee dubaraa godhatan ijoolleesaanii warra dubaraa qabatanii mana haadha isaanii deemu. Ayyaanni kun baal’inaan Godina Horroo Guduruu Wallaggaatti beekama.
Ayyaana Gorobbee irratti dubartoonni mana haadha isaaniitti walga’an barcumarra utuu hintaa’in dura handaqii yookiin gasaa afameefii lafa sirna kanaaf qophaa’erra taa’anii eebba fudhatu. Handaqicharra waan jiidha qabu kanneen akka margaa, ulmaayii, kusaayeefi kana kana fakkaatantu afama.
Haati ijoollee ishee ayyaanicharratti waamtus nyaataafi dhugaatii aadaa kanneen akka aannan ho’aa, itittuu, buna qalaa, marqaa, cuumboo, qoriifi kan kana fakkaatan qopheessitee eegdi. Dubartoonni mana haadha isaanii dhaqanis akkuma humna isaaaniitti nyaataafi dhugaatii aadaa qopheessanii fudhatanii deemu. Ayyaana kanarratti haadha ilmoo argattes ta’e kan hin argatin ni eebbisu; waaaqas ni kadhatuuf. Dubartii dhabduuf ammoo addatti kadhatuuf. Dhabduun sirna kanarratti eebba haaadhaa argatte ilma ni argatti amantiin jedhu cimaadha. Afata jiidha qaburra akka taa’an kan taasifamuuf sababni guddaan isa kana.
Haatis ijoollee ishee gara ishee dhufan akka hangafaafi eegoo (quxusuutti) dabareedhaan eebbifti. Yeroo eebbistus: “Jiidha argadhaa!, Horaa bulaa!, Dhalli keessan haa eebbifamu! fi kan kana fakkaatan jechuun eebbifti. Sirna kanarratti dhiirri kamiyyuu hin hirmaatu.
Madda: Kitaaba Safuufi Aadaa, kan Kidaanuu Zallaqaatiin barreeffame


text:
(Oromedia, 20 Ebal 2014) Guyyaan Gootota Oromoo biyyoota addaddaa keessatti bifa hoo’aatiin kabajamaa jira.
Ayyaanni Yaadannoo Gootota Oromoo kun USA, Canad, Germany, Norway, UK, Africa, fi Oromia keessatti bifa waalta’een kabajamaa jira. Odeffannoon karaa garaa garaa tamsaasama ajiru akak hubachiisutti, sabboontoti oromoo biyya jiran mara keessatti gurmaa’uun ayyaana Yaadannoo Gootota Oromoo sadarkaa olaanaatti kabajamaa jira.
Australia magaalaa Melbourne keessatti guyyaa kun Ebla 19, 2014 waaree booda magaalaa Melbourne keessatti sirni kun gootota wareegaman yaadachuu fi haala qabsoon Oromoo keessatti argamu hawaasaaf ibsuun akka yaadate gabaasan keenya ibsee jira.
Guyyaa yaadannoo kana irratti akka ibsametti guyyaan gootota Oromoo mallattoo tokkummaa fi diddaa Oromoo ti.
Ayyaana Yaadannoo Gootota Oromoo melbourne keessatti kabajame irratti Ittaanan Hayyu duree fi gaafatamaan Damee Dantaa Alaa ABO, Ob Bultuma Biyyuu sirna kana irratti ibsa kennaniin, qabsoon Oromoo rakkoolee hedduu keessatti mirgoota jajjaboo galmeessaa akka jiru ibsan.
Ummati Oromoo bakka jiru irraa galii dhumaa bira gahuuf waan haga yoonaa goonfate jabeeffachaa ka hafe itti guutachuuf tarkaanfachuu akka qabu dabalanii ibsaniiru.
Akka gaabaasaalee nu gahaa jirutti, guyyaan gootota Oromoo baranaa biyya Norwey magaal Osloo keessattis sirna hoo’aan kabajameera.
Ayyaanni guyyaa gootota oromoo kun, haaluma walfakkaatuun biyya Masirii keessatti sirna hoo’aan kabajamee jira.
Ayyaanni kun guyyaa har’aa illee biyya Kanaadaa keessatti kabajamaa akka jiru beekameera.
Ayyaannu Kun USA, Magaalaa Lakkuuttis bifa hoo’aa fi dammaqiinsa qabuun akka kabajame odeessi achi arganne ibsee jira.
Akka odeeffannoo arganneetti, Barattooti Oromoo Yuuniversitii Wallaggaa guyyaa kaleessaa Magalaa Laqamtee Keessatti Guyyaa Gootota Oromoo Kabajuun; Ibsa ejjannoo Tuqaa 6 of Keessaa Qabu illee dabarfatanii jiru.
“Kaayyoo bilisummaa Oromoo bakkaan gahuuf jecha wareega barbaachisu kafalee ni qabsoofna,” kan jedhan barattooti kunneen, qabsoo Oromoo caalatti jabeessuuf akka hojjatan illee hubachiisaniiru.
Guyyaan Gootota Oromoo bara 1980 irraa kaasee, Ebala 15 yaadachuuf wagga waggaan kabajamaa jiraachuun beekamaadha.
This slideshow requires JavaScript.


text:
- Ajaja mootummaatiin warroonni lubbuu akka baatu ajajaniif kan baasan,lubbu balleesitoonni seeratti hanga hin dhiyaatinitti.
- Hidhatoota mootummaatiin ukkuumsamanii lammiiwwan dhabaman eessa akka jiran hanga hin beekamneetti fi hanga gadi hin lakkifaminneeti.
- Badii tokkon maleetti ummanni hidhaman yaadoo tokko malee hanga gadi hin dhiifamneetti.
- Hidhatoota waayyaneetiin warreen midhamni qaamaa irra gahe beenyaan gahaan hanga hin kafalamneetti.
- Mootummaafi ajajoonni waayyanee tigiraayi jeequmsa ka’eef hundeen ka’umsaa isaan ta’uu amananii hanga hin fudhanneetti.
- Ummata ifaan ifatti warroonni arrabsanii fi kanneen ummata amala badaa dhaalchisan warroota du’an irratti,warroota mada’an irratti,warroota hidhaman irratti,warroota baqatan irratti,ummata midhaman irratti dhuunfaa fi maqaa dhaaboleetiin warri baacan dhiifama biyyooleessaa hanga hin gaafanneetti fi itti gaafatamummaa ummataas ta’ee hojji isaanii irra hanga gadi hin lakkifneetti.
- Maqaaa misoomaa fi inveestimeentiitiin qabatama tokkoon maleetti lafa dhaabataa isaanii qotee bultoonni saamaman dhimmi lafa isaanii irra deebi’amee ilaalamee hanga murtiin seera qabeessi hanga itti hin laatamneetti.
- Maqaa misoomaa fi inveestimeentiitiin ummata qotee bulaa lafa isaanii irraa buqisuu fi seeraa dawoo godhachuun labsiiwwaan lafa saamuu haal-duree tokko malee hanga hin jijjiramneetti qabsoon ummata oromoo itti fufa.
QABSOON ITTI FUFA; SABABNI ISAAS:
Advertisements


text:
Waaqayyo Israa’eeliin saba isaa godhatee filateeraa?
Gaaffii: Waaqayyo Israa’eeliin saba isaa godhatee filateeraa?
Deebii: Waa’ee saba Israa’eel ssagalee isaa irratti Kes. 7:7-9 yeroo dubbatu:- “Waaqayyo sababii ati saba lafa irraa keessaa lakkoobsaatti baay’attuuf si jaallate yookiis si fo’ate miti, ati saba lafa irraa keessaa lakkoobsatti muraasa. Waaqayyo garuu waan si jaallateef kakuu abboota keetiif kakates waan eeguu barbaadeef, irree jabaadhaan mana garbummaa keessaa, harka Fara’’oon mootii Gibxii jalaa si fure. Egaa Waaqayyo gooftaan kee Waaqayyoo dha, isa beeki! Inni Waaqayyo amanamaa dha; inni warra isa jaallatanii abboomii isaa eeganiif hamma dhaloota kumaatti kakuu isaa in eega, gaarummaa isaas isaan in argisiisa.”
Waaqayyo saba Israa’eel Waaqayyo cubbuu fi du’a irraa fayyisuuf Yesus Kristoos sabni innii keessaa dhalatu akka ta’an filate (Yoha. 3:16). Waaqayyo waa’ee Masihii Addaamii fi Hewwan cubbuudhaan erga kufanii booddee abdii kenne (Uma. 3). Ergasii Masihiin Abrahamiin Yisaa fi sanyii Yaaqoobi keessaa akka dhalatu dubbatame (Uma. 12:1-3). Yesus Kristoos warra Israa’eel saba isaa akka ta’aniif kan filate sababni guddaa dha. Waaqayyo saba fillachuun isa hin barbaachiisu garuu karaa sanaan gochuu barbaade. Yesus Kristos saba tokko irraa dhufuu irra ture kanaaf Israa’eeliin filate.
Kan ta’es ta’e Waaqayyo Israa’eelin sababi inni filateef Masihiin akka dhalatuuf qofaaf miti. Waaqayyo karoorri inni Israa’eeliif qabu waa’ee isaa gara kan biroo deemanii akka dubbataniif dha. Israa’eel lubummaa mootummaa isaa raajii fi addunyaaf ergamaa akka ta’an ture. Karoorri Waaqayyoo Israa’eeliif saba addaa akka ta’an ture, kan biroo gara Waaqayyooti kan argisiisan hojii oolchuu isaan gara Masihii fi gara fayyisaati. Kutaa baay’eetti Israa’eel hojii kanaan kufteetti. Ta’us Waaqayyo Israa’eeliif kaayyoo inni qabu, Masihii gara addunyaatti fiduu Yesus Kristoosiin sirritti Yesus Kristoosiin raawwatameera.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Waaqayyo Israa’eeliin saba isaa godhatee filateeraa?


text:
BEEKSISA
MORMII MARSAA 3FFAA Irratti tarkaanfilee fudhataman
– Mormiin kun tooftaa mana oolu ( stay-at-home) ta’a. Kana jechuun
– Namni hundi mana isaa ooluun daandilee duwwaa godha
– Geejjibni ni dhaabbata
– Manneen daldalaa ni cufamu
– Hojiin waajjiraa hin jiraatu
– Mormiin guyyoota lamaa qofaaf tura ( Wiixataafi Kibxata)
– Raaw’ii mormii kanaa Qeerroon ni hordofa,hojiitti hiikamuu isaa mirkaneessa
Kana beekuun hawaasni keenya wantoota guyyoota lamaaniif isa barbaachisan ammumaan akka guuttatu dhaamsa dabrsina. Sochiin geejjibaa waan hin jiraanneef warri imaluuf karoora qaban amumarraa karoora isaanii akka sirreeffatan gprsina. Uggurri kun hojjattootaafi konkolaataalee tajaajila hawaasaa murteessoo ta’an kan akka hospitaalaafi awwaalchaa hin dabalatu.
Hubachiisa: raaw’iin mormii kanaa Qeerroodhan kan too’atamu ta’ee warra uuggura diigan irratti akkuma amma dura tarkaanfiin kan fudhatamu ta’uu asumaan isin beeksisuu feena.


text:
Barattoonni Oromoo sadarkaa tokkoffaatii haga yunvarsiitiitti jiran Maastar Pilaanii Finfinnee mormuudhaan Oromiyaa bakka gara garaa keessatti hiriira nagaa baha jiru.
Hiriira mormii kanarratti barattoonni reebaman, hidhaman akkasumas ajjeefaman akka jiran gabaafamaa jira. Yeroo barattoonni Oromoo mirga saba isaanii kabachiisuuf karaatti bahan, uummaanni balaa’aan callisee taa’ee ilaaluu hinqabu. Qotee bulaan, barsiisaan, hojjetoonni mootummaa, daldalaan, paartileen mormitootaa baratoota bira dhaabbachuun ni barbaachisa.
Barattoonni Oromoo waggaa waggaatti gaaffi uummata Oromoo deebii argachuu hindandeenye qabatnii mormi nikaasu, achi ni reebamu, ni hidhamu, ni ajjeefamu akkasumas barumsa isaaniirraa ni ariyatamu. Mormii barattootaan qofa gaaffiin uummata Oromoo deebii hinargatu. Kan ta’uu qabu, Oromoon hundi gurmaa’ee kaayyoo tokkoon mirgasaa kabajisachuuf ka’uu qaba.
Yeroo barattoonni Oromoo harka duwaa, loltoota mootummaa meesha waraanaa hidhataniin waliin walaa’aansoo walqaban taa’ani ilaaluun gaaffiin barattootaa gaafii keenya miti jechuu fakkaata. Mootummaan kunis kan nutuffate kanaafi…osoo uummaanni Oromoo hundi bakka jirutti mootummaa kanaan falmee, silaa yoona kana abbaa mirgaas abbaa biyyaas taanee turre. #Oromoprotests


text:
Dursaa Paartii Mormituu fi Dorgomaan filannoo pirezedaantumaa Keeniyaa Raayilaa Odiingaa Guyyaa filannoo Pirezedaantummaa biyyattii ka boordiin filannoo Keeniyaa Kaaye hin fudhadhu jedhan. Boordiin Filannoo biyyattii kaleessa akka beeksisetti, Guyyaan filannoo pirezedaantummaa keeniyaa Onkoloolessa dhufu gaafa bultii 17, bara 2017 gaggeeffamuuf akka jiru himeera. Miister Odiingaan garuuu boordiin filannoo kuni yeroo guyyaa filannoo kana kaawu nuun hin mariyanne jechuun mormaniiru.
Ibsa Boordiin filannoo Keeniyaa kaleessa baaseen Filannoon pirezedaantummaa biyyattii irra deebi’amuuuf jiru Onkoloolessa 17, bara 2017 akka gaggeeffamu himamee ti ture. Murtee kana ilaalchisuun harra Dursaan Paartii Mormituu fi Dorgomaan Filannoo prirezedaantummaa Keeniyaa Raayilaa Odiingaa, guyyaa kenname kana mormaniiru. Raayilaan harra ibsa laataniin, Boordiin filannoo Keeniyaa yoo guyyaa filannoo kana kaawu, silaa akka seeraan kaayametti nuun hin mariyannee jedhan. Kanaaf haala jiruun utuu waanti tokko hin fooyya’in yoo ammas filannoon kuni deebi’ee ta’a ta’e akka filannocha tasumaa irratti hirmaachuu dhiisan beeksisan. ‘Boordiin Filannoo kuni, yoo guyyaa filannoo kana lafa kaawu, abbootii dhimmaa murteen kuni isaan ilaallatuu waliin hin mariyanne. Murteen Kuni haga seera biyyattii tuffachuuti. Maaliifii, kanaan dura akka Boordichi kakuu nuyii fi Paartii Juubiliif’ illee galetti, murtee nu ilaallatu hundumaa akka nuun mariyatu nutti himee ture. Kunis Guyyaa filannoo murteessuu qofaayyuu utuu hin tahin, filannoodhumti kuniyyuu akkamitti gaggeeffamuu akka qabu waan jedhu of keessaallee qaba. Egaa kuni hundumtuu osoo hin raawwatin, kaleessa Miister Maatiyaang’I haala barattootaa sababa keessa galchuudhaan akka filannoon kuni Onkoloolessa 17 asitti, geggeeffamuu jedhanii dubbatan, kana jechuun murteen kuni akkasitti akka murtaawu kan godhe Paartii Juubiliiti malee boordii filannoo biyyattii miti’ jedhan Raayilaan. Gaggeessaan dhimma Keessoo Keeniyaa Proofeeser Freed Maatiyaaang’ii filannoon kuni qormaata barattootaa Onkoloolessa keessa gaggeeffamuuf jedhu faana akka walirra hin buuneefi kan isaan boordiin filannoo Keeniyaa akka filannoo lafaa deemuuf jiru Walakkaa Onkoloolessaatti gaggeeffamu gaafatan. Raayilaan garuu dubbii isaanii harraatiin filannoon kuni gaggeeffamuuf waantonni sirratuu qaban utuu hin sirratin filannoon gaggeeffamu hin jiru jedhan, kan isaan akka sirraawu gaafatanis, Paartiin isaanii mirga Kuusa Odeeffannoo ykn Serverii Boordii filannoo ilaaluu akka argatu, darbees meeshaaleen boordiin kuni filannoo kana gaggeessuuf fayyadamu lafaa akka sirriitti sakatta’aman, fi hojjetoonni hojii yakkaa boordicha keessatti hojjetan jedhan akka seeratti dhiyaatani gaafatani. Lakkoofsi hojjettootaa boordii filannoo Keeniyaa seeratti akka dhiyaatan Raayilaan jedhanii jaha yoo ta’u, isaan Keessaa tokko sadarkaa Hoji Raawwachiisuurra ka jiranii fi itti gaafatamaa dhimma teeknikaa boordii filannoochaas kan dabalatuudha. Gaggeessaan Boordii Filannoo keeniyaa yoo ibsa kennan dheengadda, Abbaan Alangaa biyyattii hojjettoota boordichaa irratti qorannoo gaggeessee yoo yakka isaan keessaa eenyuunirrattiyyuu arge tahe tarkaanfii irratti haa fudhatuu jedhaniiru. Haa tahu malee harra ibsa Raayilaan booda boordichi deebii hin kennine. Miseensonni Paarlaamaa biyyattiif dorgomanii moo’atan ka Paartii juubilii duuka jiran garuu, guyyaa filannoo pirezedaantummaa biyyattii ka boordiin filannoo keeniyaa kaaye kana akka fudhatan himaniiru.


text:
Dubbistoota keenyaa maxxansa keenya Adoolessa 29fi Hagayya 5 bara 2009 gootota Oromoo lamaan Finfinneetti manneen barnootaa Afaan Oromoo Bulchiinsa Mootummaa Nananoo Ormiyaatiin ijaaramanii maqaasaaniitiin moggaafame keessaa kan Jeneraala Waaqoo Guutuu isin dubbisiisuun keenya ni yaadatama. Seenaan Jeneraal Taaddasaa Birruu toorawwan marsariitiifi maddawwan adda addaarra arganne ammoo akka armaan gadiitti sonaa'ee dhiyaateera.
Gootichi beekamaan Oromoo onneensaa quuqamaa ture Taaddasaa Birruu dhalatee kan guddate Godina Shawaa Kaabaa, Aanaa Hidhabuu Abootee, iddoo addaa Siree Morosee jedhamutti.
Taaddasaa Birruu ijoollummaasaatti loon tiksaa turee oggaa umriinsaa barnootaaf gahu Bataskaana Ortodoksiitti afaan Gi’iziitiin barumsa amantii hordofeera.
Abbaansaa lola Xaaliyaaniirratti duulee dirree waraanaa irratti kan wareegame Taaddasaan, otoo du'a abbaasaatti daran gaddee jiruu haatisaas sababa naasuu du'a abbaa warraasaaniitiin ji'a tokko keessatti boqotan. Qormaata jireenyaa kanneeniin Taaddasaan barnootasaa addaan kutuuf dirqame.
Dargaggeessi jaalala maatiisaa dhandhamee hinquufne kun faana abbaasaa bu'uun Xaaliyaaniirratti duuluuf bosona gale. Yeroo kanatti eessumasaa Baaraanbaraas Beekaa jedhaman waliin loltoota ofii uummatanii biyyasaanii faashistoota jalaa buusuuf gara hallayyaa Calanqootti qajeelan.
Xaaliyaanonni meeshaa waraanaa ammayyaafi loltoota leenji'an qabatanii waan hiriiraniif waraana sa’aatiiwwan 24:00f taasifameen Jeneraal Taaddasaafaan naannawa holqa Fincii jedhamutti marfamanii harka kennatan. Gara Moqaadishootti ergamaniis Jeneraal Taddasaatti hidhaan umrii guutuu murteeffame.
Akkuma Jeneraal Taddasaan hidhamaniin Somaaliyaan harka Xaaliyaanootaatii baatee kolonii Ingilizii jalatti kufte. Ta’iin kun immoo Jeneraal Taaddasaa Birruufa'iif carraa gaarii uumee adabichis fashalaa’e.
Dandeettii cimaa qabuunis loltoota Ingiliziitti makame. Yeroon sun yeroo gurraachi akka namaatti hinlakkaa’amneefi qoodiinsi sanyiifi amantii itti daraare waan tureef daran rakkisaa turus ga’umsa olaanaadhaan adoota waliin socho’aa tureera.
Fedhiifi jaalala biyyasaatiif qaburraa ka'uunis gara raayyaa poolisii humna dafee qaqqabaatti jijjiramee biyya ofiitti deebi’e. Sana boodas hogganummaadhaan iddoowwan hedduu hojjechuusaa ragaleen ni eeru.
Qabsoo ummata Oromoo yeroo sanii waliin walqabatee Waldaan Walgargaarsa Maccaafi Tuulamaa akka hangafaatti kan ilaalamuudha. Waldichi qondaaltota mootummaa Hayilasillaasee dhalootaan Oromoo ta’anii iddoo gara garaa hojjetaniif gaaffii miseensummaa dhiyeesse.
Isaan keessaa Birgaadeer Jeneraal Taddasaa Birruun tokko turan. Akkuma loltoota Ingilizii keessaa dhufaniin sirni mootummichaa dhugumaan ummata Oromoof waan dhaabbate itti fakkatee yoon miseensa waldichaa ta’e ilaalchi qoodiinsi sabaa uumamuu danda’a jechuun akka didan dubbatama.
Kanuma gidduutti ministirri muummee gita bittootaa yeroo sanaa, Akiliiluu Habtawaldi Taaddasaa Birruu mana isaatti irbaata affeeree waan tokko akeekkachiise. Birgaadeer Jeneraal Taaddasaa Birruu koree duula qubee waan tureef akka ummanni Oromoo baratee doofummaa keessaa bahuuf tattaaffii gochaa ture akka dhaabuuf doorsise.
“Taaddasaa, ati erga duula qubee kana eegaltee baradhaa! baradhaa!jechuu baay'isteetta. Baradhaa jechuun gaariidha garuu eenyu barsiisuu akka qabnu adda baastee beekuu qabda. Nuti yoo xiqqaatee, xiqqaatu Oromoo jaarraa tokko gara boodaatti hambisnee bitaa jirra. Ummata kana nanbarsiisa yoo jette galaanaa, nurra garagala” jechuunis ibseef. Kun immoo Birgaadeer Jeneraal Taaddasaan akka Waldaa Maccaafi Tuulamaatti dabalaman taasise.
Yeroon booda shira anga'oonni olaanoon mootummaa Hayilasillaasee xaxaniin Birgaadeer Jeneraal Taaddasaan namoota saddeet wajjin mana hidhaa 'Alam Baqqany' jedhamutti darbataman. Himanni isaanirratti dhiyaates, “Heera diiguudhaan olola sobaa tokkummaa ummata Itoophiyaa yeroo dheeraaf cimee ture fashaleessu oofuudhaan ummata jeequmsaaf kakaastan” kan jedhu ture. Birgaadeer Jeneraal Taaddasaa Birruufaan dhimma kana callisanii ilaaluurra yaada ittaanu kennanii turan.
“Seera baheen walqixa fayyadamuun waa hunda caala. Carraa koo haa ta'uu, yookaan waanan sanyiidhaan adda ta’eef ta’ee hinbarre. Dur Itoophiyaanonni hanga har’aatti seera mootichaan kennamutti fayyadamaa turan. Ani seera kanaan hinfayyadamuurra himatameera, hidhameeras. Adeemsi kun ana qofa otoo hintaane fakkaattota koos abdii kan kutachiiseedha” jedhan.
“Oromoon akka baratu gochuu kootiin saba addaan qoodde jedhamee dhimma bu’uura hinqabne kan ani hinhojjetiin har’a jaarraa 20fa keessatti yeroo ummanni addunyaa sanyiidhaan, amantiidhaan, gosaafi korniyaan walhinqoodiin tokkummaasaa cimsataa jiru kanatti yaada dulloomaa akkanaatiin na rakkisuun ummata amma barates ta’e, dhaloota dhufu osoo hingaddisisiin kan hinhafne ta'uu manni murtichaa akka hindaganne nan abdadha” jedhanii turan.
Manni murtii olaanaanis Birgaadeer Jeneraal Taaddasaafi namni biraan tokko du’aan akka adabaman murteesse. Murtii du’aa kan mirkaneessu mootii Hayilasillaasee waan tureef mootichi kan Birgaadeerichaa du’arraa gara hidhaa umrii guututti fooyyesse. Kunis fonqolcha mootichaa Mudde 5 bara 1953 aggaamame olaantummaadhaan kan fashaleesse Birgaadeer Jeneraal Taaddasaa waan ta’eef akka oolmaatti lakkaa’uufiin ta'uutu himama.
Birgaadeerichi Magaalaa Hararitti ergamanii akka hidhamanis ni taasifame. Turtii yeroowwan muraasaa booda immoo gara mana hidhaa Galamsootti geeffamanii turan. Achittis haala mijataa naannawa Harargee turetti gargaaramuun qabsoo eegalan haala haaraadhaan ittifufan.
Kana boodas Fulbaana 2 bara 1966 sirni Hayilasillaasee waan kufeef Dargiin Birgaadeer Jeneraal Taaddasaa Birruufaa mana hidhaatii gadilakkise. Ammallee sirni Dargii ummataaf akka hintaane kan hubate Jeneraalichi cunqursaa yeroo dheeraaf ummata Oromoorra ture faccisuuf qabsoo hidhannootiif bosonatti galanii sirna Dargii wajjin walfalmii eegalan.
Birgaadeer Jeneraal Taaddasaa Birruu osoo bilisummaa ummata ofiitiif falmaa jiranii Bitootessa 9 bara 1967 Dargiin ajjeese. Taaddasaan du’us hojii boonsaan lammiisaatiif hojjete garaa sabasaa keessa bara baraan jiraata.


text:
Taammanaa Bitimaa:- Barri Kun Bara Oromoo Fi Oromiyaan Milkaawan Haa Tahu
Taammanaa Bitimaa irraa* Yaa ddubbiftoota barruu tanaa, mee hunda keessaniif barri amma itti-seenne kun, bara nagaa fi bara badhaadhinaa haa tahu! Akkuman ani jedhe kana mee WAAQNIS haa jedhu! Barruu…
Taammanaa Bitimaa:- OROMIYAAN SEERA WARAANAA JALA JIRTI
Taammanaa Bitimaa irraa* Kunoo, erga mootummaan warra Wayyaanee “labsii seera waraanaa” baasee, biyyi abbootii Gadaa fi haadhotii Siiqqee kottee gita-bittee Tigraay hakoosshaa fi shookkisaa san jalatti argama. Uummanni Oromoo guddichii…
Taammanaa Bitimaa:- Waaqatti Himaddhu!
Taammanaa Bitimaa irraa* Yaa Irreecha olka’ii dubbaddhu Bishooftuu olka’ii dubbaddhu Yaa Oromoo olka’ii dhubbaddhu Oromiyaa oka’ii dubbaddhu Waan barana taate Waan yeeyyiin si goote Addunyaatti iyyaddhu Waaqatti himaddhu! Isatoo hunda beekaa…
Taammanaa Bitimaa:- Ammaan Booda Jiraa Oromoo Dhiisitii Du’aan Oromoollee Harqoota Gabrummaa Hin Baatu
Taammanaa Bitimaa irraa* Kunoo, amma bara moofaa keessaa gara bara haaraatti dabarree jirra. Barri dabre kun, barri 2015 bara Oromooti jechuu dandeenya. Kan bara san bara Oromoo taasese immoo Qabsoo…
Taammanaa Bitimaa:- OFIRRAA KAASI MALEE*
Taammanaa Bitimaa irraa** Ginni bittaa-Maqalee Jarri qawween as galee Akkuma Minilik-faa Uummata keenya qalee Ijoollee teenya qalee Yaa Oromoo waltayii Gaaraa-dakaa gadbayii Ofirraa kaasi malee! Biyya keenya qabatee Dilbii keenya…
Taammanaa Bitimaa:- QABSOON ITTI-FUFA (Walaloo)
Taammanaa Bitimaa irraa* Qabsoon itti-fufa Cimsee itti-fufa Alaa-manaa itti-fufa Gaaraa-dakaa itti-fufa Gabroomfataan burkutaayee kufa Bilisummaan dhiiga keenyaan dhufa! Sululawwanii fi laggeen mara labee Bosonotaa fi gaarran cufa dhaqqabee Uummata hunda…
Taammanaa Bitimaa:- Mandaroota fi Magaalaawwan Oromiyaa ("Oromian Towns and Cities") – Kutaa Saglaffaa
Taammanaa Bitimaa irraa*** DURADUBBII Dubbiftoota barreeffa kanaa jaalatamoo fi kabajamoo, baga nagaa fi nageenyaan naaf turtanii kutaa saddeettaffaa kana duukaa-buu’uuf dhuftani! Akkuma isin amma gara mandhee tanaa dhuftan mee nagaa…
Taammanaa Bitimaa:- Mandaroota fi Magaalaawwan Oromiyaa ("Oromian Towns and Cities") – Kutaa Saddeettaffaa
Taammanaa Bitimaa irraa*** DURADUBBII Dubbiftoota barreeffa kanaa jaalatamoo fi kabajamoo, baga nagaa fi nageenyaan naaf turtanii kutaa saddeettaffaa kana duukaa-buu’uuf dhuftani! Akkuma isin amma gara mandhee tanaa dhuftan mee nagaa…
Taammanaa Bitimaa:- Mandaroota fi Magaalaawwan Oromiyaa ("Oromian Towns and Cities") – Kutaa Torbaffaa
Taammanaa Bitimaa irraa* DURADUBBII Dubbiftoota barreeffa kanaa jaalatamoo fi kabajamoo, baga nagaa fi nageenyaan naaf turtanii kutaa torbaffaa kana duukaa-buu’uuf dhuftani! Akkuma isin amma gara mandhee tanaa dhuftan mee nagaa…
Taammanaa Bitimaa:- Mandaroota fi Magaalaawwan Oromiyaa ("Oromian Towns and Cities") – Kutaa Jahaffaa
Taammanaa Bitimaa irraa* DURADUBBII Dubbiftoota barreeffa kanaa jaalatamoo fi kabajamoo, baga nagaa fi nageenyaan naaf turtanii kutaa shanaffaa kana duukaa-buu’uuf dhuftani! Akkuma isin amma gara mandhee tanaa dhuftan mee nagaa…


text:
Muummeen ministiraa kaleessaa eegalee daawwii hojiitif Kwaataar jiru.
Obbo Haaylamaariyaam lammiileen kanneen deeggarsa hidha Haaromsaaf taasisaa jiraniif galatoonfatanii ammas jajjabaachuu akka qabu dhaamaniiru.
Mootummaanis deggarsa hawaasichaaf taasisu kan cimsu ta’uu himaniiru.
Rakkoo nageenyaa naannolee tokko tokkotti mudate hiikuuf mootummaan ummataa waliin qindoominaan irratti hojjechaa akka jiru kaasanii, diinagdeen biyyattii jiddu-galeessan 10.9n guddachuusaas ibsaniiru.
Hawaasni Kwaataar jiraatus gama isaaniitiin hojii mootummaan lammiileesaa Saawdii Arabiyaa turan gara biyyaatti deebisuuf hojjete jajjabeessaa ta’uu kaasaniiru.
Manneen barnootaa 'koomuniitii' Kuwaataaritti akka banamaniif mootummaan deeggarsa akka taasisus gaafataniiru.


text:
07/21/2012
Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) fi Alliance for Liberty, Equality and Justice in Ethiopia (ALEJE) woliin hojjachuu fi hirree ummata Itoopiyaa irratti marii geegefamaa ture xumurachuun Ummata Itoopiyaa sirna abbaa irree mootummaa saba bicuu (TPLF/Woyanee) jala basaanii biyya mirgi sabaa , sabi lammii fi mirgi dhunfaa keessatti kabajamu Itoopiyaa haraawa (new Ethiopia) ummuuf woliin hojjachuuf marii fi qormaata yeroo dheeraatiin booda woliigalatee tokko irra gayaan jiru.
Woliigalteen kun:
(a) Itoopiyaa keessatti mootummaa jiddu galleessaa (federal government)irraa hanga gandaatitti fedhii ummataa irratti ka hundayee filaannoo dhugaatiin ummanni dhibbaa tokkoon malee nama/qamaa/dhaaba fedhu filata;
(b) Sirni mootummaan Itoopiyaa irratti dhaabatu sirna Fedeeraala dhugaa ta’aa;
(c) Mootummaa woyyannee kufsu’uuf qabsoo/falmii/ haalii yeroo gaafatu fuula hundaan geggeessinaa;
(d) Mootummaan woyyannee erga kufee booda yeroof mootummaan cehumsaa humnoota siyaasaa adda addaa fi dhaabota hawaasummaa adda addaa irraa wolitti dhufeen ummama;
(e) Bu’uroonni asi olitti tuqamaan hundii biyya Itoopiyaa jedhamittee beekaamitu keessatti ta’aa.
Caarraa kanatti fayyadaminnee ABO Fi ALJE mormittoonni mootummaa woyyannee hundii woliin hojjatu’uun mootummaa abbaa irraa Woyyannee (TPLF) erga kaafinnee booda Itoopiyaa ummatoonni bilisaan, nagayaan, dimookraasii fi badhadhinaan woliin keessaa jiraataan akka uuminu waamicha goonaa.


text:
Gaafa jeeynoonni armaa olitti maqaan dhawame, kaayoo bilisummaa tiif wareegama barbaachisu kennuuf muratanii daggala Oromiyaa seenan, kaayoo deemaniin bowwaasuu fii tumsa barbaachisuun warri bira dhaabbatan jibiri. Qoonni jara kanaa, babal’ina kaayoo bilisummaa tan gaafa qacalee tiif murteessa ture. Sadarakaa qabsoo tan gaafa kanaa keessatti, qabsaawota maqaan tarree duraatti tarrifamu keessaa tokko, Rabbi rahamata haa godhuu fii, Araarsoo Boruu (Ahmad Muussaa Haaji Alii Boruu) ti.Araarsoo, abbaa isaa Obboo Mussaa Haaji Alii Boruu tii fii haadha isaa Aadde Haloo (Halimaa) Aadamirraa Baha Oromiyaa, Godinaa Bareentumaa, magaalaa Dirree Dhawaa, duubbee Masgiid Jum’aa, naannoo maqaa akaakoo isaa tiin moggaafamuun, ganda Haaji Boruu-tti beekkamutti Caamsaa 10, bara 1952, dhalate.Gaafa sammuun Araarsoo barnoota fudhachuu geeyse, ijibbaata sirna gabrummaa dura dhaabbachuu, tan gaafa inni dhalte lammiin hordofaa turan irraan kan ka’e, akkuma daa’imman yaroo saniitti, mana barnoota Amaaraa (akka gaafas itti beekkamutti) irraa iggitamee, Amantii Islaamaa tii fii Arabii akka baratuuf, Madrasaa Gubee geeyfame.
Madrasatti, Araarso, qu’annaa hifaata malee tiin, yaroo gabaabduu keessatti if bira dabree, warra waliin baratan gargaarutti seene. Xiqqo booda, san bira kutee, barachaa, manuma barnootaa sanitti, joollee barnootaan isaa gad jiran barsiisuu jalqabe. Barnoota madrasaa akka xumureen, guddaan, dheeraan, barnoota ammayyaa tiif, mana barnoota Madrasa Jadiidaa geeyfame. Araarso akkuma mana barnoota kaanitti, kanattiis, barnoota isaatti akkaan cime. Barnoota sadarkaa duraa booda kan jiddu galaa tiif mana barnoota Laga Harree-tti dabree, waliigala kutaa duraa, baroota gabaabotti keessa fullahee, kan lamadaatti tarkaanfate.
Gama biraa tiin, Araarso sab-boonota bara 1974, magaalaa Dirree Dhawaa keessatti maadheeleen gurmaawan keessaa tokko. Magaalaa san keessatti, barattootaa fii dafkaan bultoota dammaysuu fii jaaruu, akkasumatti ammallee, qotee buloota naannoo sanii if beeysisuu irratti odoo haalaan hojjatuu, ji’a Waxabajjii tan bara 1977, gama universitiitti tarkaanfachuuf, qormaata hulaa kudha lamaa fudhatee, barumsa maraan qabxii ol-aantu galmeesse.
Yaroon tuni, yaroo qabsoon hidhannoo bilisumma ummata Oromiyaa qacalee ti ture. Qabsoo hidhannoo qacalee gubbisuuf warra jalqabaan marxifatan keessaa Araarso angafa tahe. Akka hujiin Dirree Qabsoo karaa qabatteen, biyya alaa deemee qabsoo bilisummaa tiif tumsa akka argamsisuuf qaadhimame. Araarso barnoota isaa itti fufuuf karaa universitii Finfinnee deemuu dhiisee, dirqama qaadhimameef hobbaafachuuf, jilaa waliin, biyyarraa sossoohe. Amna miilaa tan guyyaa torbaa booda, ji’a Onkololeessaa kan bara 1977a, magaalaa Jabuutii seene.
Gaafni Araarso faan Jabuuti seenan, gaafa biiyti sirna bulchiinsa gabrummaa Faransaayii jalaa reefu bilisa itti baate ture. San malees, yaroon san, yaroo Oromoonni biyya san keessa jiran, jijjiirama arkametti fayyadamuun, caasaa Embaasii mootummaa Xophiyaa jalaa walaba taateen, if gurmeessanii maqaa Caayaa Oromoo ja’uun mootummaa haarayatti if galmeessan ture.
Jilli Araarso irraa tokkoo, Caayaa Oromoo magaalaa Jabuutii tan reefu jaaramaa jirtu caaseysuu fii karaa qabsiisuu irratti qooda guddaa laatan. Gama biraa tiin, miseensonni caayaa tiis, qoma bal’oon isaan simatanii, dhimma biyyaa bahaniif if dura tarkaanfachiisuu irratti dugugguruu (lafee duuydaa) tahaniif.
Araarso, karoora biyyaa bahaniif fiixa baasuu irratti, ramaddii hujii tan magaalaa Jabuutii keessatti isa hambifte gammachuun fudhatee, hujitti seene. Gama tokkoon, dhimma siyaasaa tan biyyaa baheefiif dhaabotaa fii Embaasiilee ambaarra daddeemaa, gama kaaniin, lammii Oromoo kanneen biyya san keessatti if wallaalanii alagooman dammaysuu fii Caayatti dabaluu irratti hifannaa malee halkanii fii guyyaa carraaquu jalqabe.
Lakkuma qabsoon bilisummaa finiinaa deemtuun, Oromoonni baayyinaan baqatanii Jabuutii gaafa seenuu jalqaban, Araarso daran hirriiba dhabaa dhufe. Baqattootaaf iddoo bulmaataa tii fii dhihana irraa arkatan barbaaduu fii qubachiisuu dirqama godhate. Akka hara fudhataniin, bixxillee baqattumaa akka arkataniif waan barbaachisu godhuu fiin ba’aa isarra jirtu taate. San boodaas, kanneen qubsumaaf karaa Amerikaa fii Kanadaa deemuu barbaadaniif, korboo guutuu, afaan hiikuu fii mala dhawuun tan isaa taate. Warra dalagachuuf karaa Sa’udii deemuu fedhanii fiis baasabooraa fii viisaa biyya sanii barbaaduuf, oowwa biyya sanii keessa, olii fii gad kan daddeemu tahe.
Gama biraa tin, rakkoo dirree qabsoo bilisummaa ummata Oromiyaa keessatti bara 1978 arkamte furuuf, Araarso, tattaafata guddaa godhe. Haala dhalate irraa kan milkaawu diina qofa taachaa hubachuun, dhibdeen ganamumaan akka dhaamtuuf karaa dandayuu maraan carraaqe. Ijibbaanni isaa fiixa bahuuf dinnaan, odoo hin jaalanne, dhaabbi fudhachuu dirqame. Dhaabbiin, murannoo cimtuu waliin, gaafas Araarso fudhate, tokkummaa Oromoo cimsuu irratti qooda guddaa gummachite.
Addi Bilisummaa Oromoo, biyya Soomaalee keessatti heeraan hojjachuuf akka hayyama arkateen, Araarso achiitti ramadamee, jalqaba bara 1980i, Jabuutii irraa gamas sossoohe. Soomalee keessatti itti gaafatamaa Waajjira Hargeessaa tahee, qabsoo bilisummaa tiif dirqama isaa hobbaafachaa odoo jiruu, dhaabaan waldhabee, biraa deemee, ji’a Adooleessaa kan bara 1982a, bahara Hindii qaxxaamuree Sa’uudii seene.
Araarso Sa’uudii dhaquun hawaasa achi ture keessatti jijjiirama cima fide. Araarso Sa’uudii keessatti, ilmaan Oromoo faffac’arraa akka gurmaawan godhe. Dhaaba maqaa Tokkummaa Hojjattoota Oromoota Riyaad (THOR) ja’uun gurmeessee, ifii fii wal malees, qabsoo bilisummaa Oromiyaa tiif waan hedduu akka gumaachan godhe. Biyya dibbee dhawuun boquu nama dhabsiisu keessatti, agarsiisa aadaa tii fii daawwiilee dhooysatti qopheessanii, Oromoota achii malees, kanneen naannoo biraa akka irraa barataniif viidiyoon waraabanii wanni lammii keessa facaasan, irree qabsoo bilisummaa akkaan cimsite.
Haalli Sa’uudii akkaa-gara dhaabaa gaafa dhufe, maatiif biyya qubsumaa barbaacha, Sadaasa 19, bara 1986, biyya Xaaliyaanii – magaalaa Roomaa warraa waliin seenan. Hamma yaroon achii sossoohuu geeysutti, akkuma Riyaaditti Roomaa keessattiis, lammii gargaaruu fii gurmeessuu hujii godhate. Hooggana isaa fii kanneen biraa tiin, waldayni baqattoota Oromoota Roomaa keessatti dhaabbatee, yaroo gabaabduu keessatti, damee Tokkummaa Barattoota Oromoo Aroppaa (TBOA) keessaa kan hundarra cimaa tahee arkame.
Araarsoo fii maatii: Bitaarraa gama mirgaatti, Faayoo, Tiyyaa,
Araarso, Faxxumee, Leensaa fii Guulaa
Araarso, jiruu baqattummaa irraa hara fudhatee qubachuuf, Ebla 14 bara 1988, maatii isaa waliin biyya Kanadaa magaalaa Torontoo dhufe. Akka Torontoo seenettiis, hujiin sabaa jalaa in hafne. Wanni qubsumaa hanqattee, miseensa Tokkummaa Oromoo Amerikaa Bitaa (TOAB) damee Ontariyoo tahee, murannoo isaa saniin, mooraa qabsoo bilisummaa gabbisutti seene.
Araarso, nama naamusa cimaan faayame. Nama yaada isaa ifatti ibasatu, kan namaa tiis qamaa qalbiin gurra banee caqasu. Nama dhaabbii bilisummaa ummata Oromiyaa tan ganama manaa baheef irraa takkaa hin daddabini. Nama dirqama fudhate hamma hobbaafatuu hirriibni hin fudhanne. Guddaa fii xiqqaa lammii tiif jaalalaa fii kabajaa qabuun, qabsaawaa fii sab-boonaaf fakkeenya dhugaa tahe.
Waldhabbii qabsaawotaa tan bara 1978 irraa kaasee, Araarso, “bilisummaa biyyaa tii fii walabummaa sabaa tiif tokkummaan qabsaawotaa barbaachisaa dha,” je’ee nama yaadu. Yaada isaa kana, afaan bira kutee, katabbii isaa tan akkaan faayamteen taraaree, suuraan miidhaysee, kaleen agarsiiseen odoo abdii hin kutanne, irra daddeebi’ee, yaroo hedduu dooyaarratti agarsiisee jira. Yaroo dhukkubni itti sharafee hafuura itti kutaa dhufees, wanni dhaammate, wasiyyaan isaa, “tokkummaa qabsaawotaa fiduuf tattaafata godhaa jirtan itti jabaadhaa,” tan jattu.
Araarso, bara dabre, Amajjii 19, 2014, hawaasa Torontoo kanneen gadda haadha warraa, Aadde Faxxum Abdukariim Alii, tiif walitti qabaman irratti, “Ambayyoo! Ani silaa nama du’a Fxxumee irraa dandamatuu miti. Garuu, haalli keessan irraa na hambise. Galatoomaa!” jechuun jaalala haada warraa tiif qabu ibsee ture. Duuba, tin’isni hawaasaa akka hawwe hin taaneef. Akki je’ee hanqattee, amata isaatti, Amajjii 15, bara 2015, dhukkuba yaroo gabaabduu keessatti isa sardeen, magaalaa Torontoo keessatti, adunyaarraa gale.
Araarsoo fii Faxxumeen, dhuma bara 1981, Somaalee keessatti irbuu jaarsaa jaartummaa waliif seenan. Eega gaafasii, hamtuu fii toltuu isaan mudattu mara jaalala namayyu hinaafsiftuun keessa hulluuqan. Akkuma wal-jaalatanitti wal jalaa hafuu didanii, Guulaa, Faayoo, Tiyyaa fii Leensaa biyya ambaa keessatti hadiyyomsanii, wal duraa duuba, deeman. Ilmaan isaanii malees, hawaasa Oromoo magaalaa Torontoo garaa raasan. Rabbi jannataan haa qananiyu!
Oromiyan ni bilisoomti!


text:
Kamshaalee
Kutaan kun, ilaalcha gubbaa kamshaalee Fakkasaa LibreOffice keessa jiran laata.
Ilaalchi gubbaa kuni qindaayina durtii kamshaa LibreOfficetiif ibsa.
Contents
Kabala Gabatee
Kabalii Gabatee , dalagaawwan isa ati yammuu gabateewwan waliin hojeechuudhaaf sibarbaachissu of keessaa qaba. Yammuu ati qaree gabatee keessatti siqsiitu mul'ata.
Kabala Haalojii
Kabalii haalojii oddeefannoo waa'ee galmee keetii, wantaa amma filataman dabalee agarsiissa. foddaa qaaqa kanaan walfakkatan banuuf, wantoota kabala haalojii dhuma san irra lama-cuqaasuu nidandeessa.
Kabal Halluu
Kabala Halluumul'isa ykn dhoksa. Gabatee halluu agarsiifamee fooyyeessuu ykn jijjiiruuf Dhangii - Bal'ina fili, ittaansuudhaan cancala Halluuwwan irraa cuqaasi.
Kabala Dirqalaawwanii
Kaballi Dirqalaawwanii Kamshaalee - Dirqalaawwanii - Mul'isi filuudhaan agarsiifamuu dandaa'a.
Kabala Tuqaalee Gulaali
Kaballi Tuqaalee Gulaalikan mul'atu, yammuu wanta rogaddee filatuufii Tuqaalee Gulaali cuqaastuudha.
Kabala Fakkaattii
Halluu, addaadoo, fi dirqalawwan ifiinsaa wanta(wwan) saxaatoo filatamaniif qindeessuuf, kabala Fakkaattii fayyadami.
Kabala Dhangeessaa Barruu
Kabala Dhangeessaa Barruu agarsiissuudhaaf, qaree wanta barruu tokko keessa kaa'i.
Sararaa fi Kabala Guutinsaa
Sararaa fi kabala Rigdoo haalataa gulaalii ammaatii ajajawwan of keessaa qaba.
Kabala Fakkasaa
Kaballi Fakkasaa meeshaalee fakkasaa guguddaa qabata.
Saagi
Hojbocquu
Kamshaan Hojbocquu kan banamu yammuu wantaa Hojbocquu tokko filatuudha.
Ijaarsa G3
Kamshaan Ijaarsa G3, amaloota wantawwan G3 filatamanii too'ata.
Kabala Durtii
Kabalichi Durtii fayyadama LibreOffice hundumaa keessatti argama.


text:
Dhaabbanni Sagantaa Nyaata Addunyaa bara 2030tti akka addunyaatti beela ballleessuudha karoorri Dhabbannii Mootummoota Gamtoomanii qabu waan dhugoomu in fakkatuu jedhe. Sababn isaas walitti bu’iinsi biyyoota Giddu-gala Bahaa, Afrikaa fi kaanii gufuu itti ta’uu isaati.
Bara 2016 namoota miliyoona 700 fi miliyoona 95tu beelahe an jedhu gaabaasni Mootummoota Gamtoomaanii, oggaa tokkoof beelballeesuudhaa tattaafii godhamee irratti xiyyeeffate. Haala jiruu iratti hudahudhaanis karoorri bara 2030 beela hambisuudhaa baafame dhugoomsuun an ta’u infakkaatu an jettemmoo dubbi himtuu dhabbata sagantaa nyaataa Addunyaa Bettiinaa Lusheeri.
Gabaasni guutuun kinooti.


text:
Bitootessa 24/2014 Godina Shawaa Lixaa Magaalaa Ambootti FDG Qeerroo Dargaggoota Oromootiin bifa harawaa fi qindawaan itti fufe. Qeerroon baratootni Oromoo dhaabbilee barnootaa olaanoo biyyatii Yuunivarsiitootaa fi koolleejjota garagaraa irraa eebbifaman kanneen baay’inni isaanii 100 ol ta’aniin haala qindoomina qabuun qabsoon hojii dhabdoota baratoota Oromoo sadarkaa barnootaa digirii jalqabaa fi dipilomaa qabaniin egaale jira.
Gootootni Qeerroon dargaggootni Oromoo biyyaa abbaa keenyaa Oromiyaa badhaatuu keessatti hojiidhabdee taanee, jiruuf jireenyaan dararamaa jiraacha jirra, jechuun Wajjiraa bulchiinsaa Godina fi Wajjiraa komishinii Poolisii Godina Lixaa Shawaa fulduraatti walitti qabamuun gaaffii isaanii qindeeffatanii bulchiinsa godina lixa shawaatti yeroo dhiyeeffatanitti hojjetootni ergamtuun sirna Wayyaanee godinichaa bulchaan Godinaa waan hin jirreef yeroo inni jiruttii gaaffii keessan isin irra fuudhamaa malee ofii keenyaa deebisuu hin dandeenyu jechuun deebii sodaan guutame kenaani jiru.
Komishiniin Poolisii Godina Lixaa Shawaas gaaffii keessan kan nuti deebisuu hin dandeenyu bulchaan godinaas hin jiruu jechuun namni gaaffii hojiidhabdoota baratoota Oromoo keessuummeessuu dhibamuun biyyaattiin mootummaa mataa ishee kan hin qabne ta’uu kan mul’isuu ta’uun ifatti saaxilamee jira. Mootummaan Wayyaanee fi ergamtuun Wayyaanee gaaffii dargaggoo Qeerroo Oromoo jalaa lafa seentu dhabdee muddama cimaa keessa seentee jiraachuun hubatame jira. Boodarraan erga deebiin kun baratoota Oromoo barnoota xummuraanii hojii dhabanii jiruuf jireenyaan dararamaa jiran kanaaf kennamee boodaa komishiniin Poolisii godina Lixaa Shawaa fi humnoonni basaasaa wayyaanee baratoota Gaaffii Mirgaa dhiyeeffatan gooluuf poolisoota fi humna waraanaa hidhachiisuun dorsisanii addaan bittineessuuf yaalii godhamee Goototni baratootni Oromoo nuti mirga keenyaa falmachuuf baanee waan ta’eef dorsiisaa, hidhaa, du’aaf illee duubattii kan deebinu hin se’iina, gaaffii kenyaa nurraa fuudhaa nuf deebisaa, yoo kana hin gootaan ta’ee biyyaa gadhiisaa abbaan biyyaa dhufee biyyaa fi nuyi uummata isaa seeraan haa bulchuu jechuun afaan qabachiisaan.
Humna tikaa fi baasaasaa Wayyaanee godin Lixaa Shawaa kan ta’ee kan yeroo hedduu ilmaan Oromoo bakkota garaagaraatti hisiisaa, ajjeesisaa, fi biyyaa irra arii’achaa ture namni maqaan isaa “Leejjisaa Jootee” jedhamuu uummata doorsisuun walga’ii seeraan alaa walitti qabamtan hundii keessan iyyuu ni hidhamtuu jechuun ergama diinummaa isaa bahuuf yaalii godhullee goototni sabboontotni qeerroo dargaggootni Oromoo mirga keenya kabachiifachuuf gaaffii karaa nagaa fi dimookiraasii dhiyeeffachaa jirruuf duubatti hin deebinu ati mataan kee seeraatti dhiiyachuu qabda malee nu shororkeessuu hin dandeessuu jechuun dura dhaabbatan. Komishiniin Poolisii Godinichaa baratoota tasgabbeessuuf yaalii godhullee jechootni dabbaloota Wayyaanee akka ergamticha diinaa ”Leejjiisaa Jootee” keessa ba’uu dhiiga kan nama danfisuu ta’uu, baratootni ifatti dubbachuun gaaffiin mirgaa hojiidhabdummaan walqabatee ka’ee kan itti fufuu fi hin dhaabbannee ta’uu hubachiisuun Gaaffii har’a kaasaan kanas lafa bulchiinsii godinichaa jirutti itti fufinsaan fulduratti kan dhiyeeffatan ta’uu murteessuun kan gargar bahan ta’uun ibsamera.


text:
Gannatti doolara miliyoona hedduutti itti bahe,haga ammaatti goolii dhibba hedduutti galee,gabayaan taphattoota kubba miilaa English Premier League oowwaa deemamatti jirti.Tapha dorgommii kubbaa miilaa Eglish Premier league ka baranaa kana irratti garee 38 taphachuutti jira.Gareen Machester United akkuma amala ufii kaan goolii 63 galfattee dura jirti,Arsenaali 58tiin itti aanti,Cheelsaa 54iin faana jirti,Manchester City-n ammo 53 jaluma jirti.
Akkuma jabaa duuba jabaatti jiraa jedhan kaanii, garee tana miila eennuu faatti gooli galcheef yoo jettan; garee Manchester keessaa Bervatov goolii 20, Tevez garee Arsenaalii goolii 18,garee New Castel ammo Carrol goolii 11 fi ,Bentii Machester City goolii 11 galchanii gareen isaanii badhaasan.
Akkuma taateefuu dorgommiin 2010 keessa jalqabde tun amma dhumachaa dhufuutti jirtii laakkuma isiin dhumachuutti dhiyaattuun gabayaan jara kubbaa tana tapahatuu dabalaa deemuufiitti jirti.
Gama kanaanin ammoo tapha dorgommii kubbaa miilaa Afrikaa ta ganna dhufu taphataniif gareen Naayjeeriyaa garee Itoophyaa 4-0 dhaantee dorgommii bara dhufuu keessaa baafte.Botswaanaan waan duraan hin tahin dorgommii tana marroo itti aanutti dabarte Masriin,ta tapha Afrikaa ka akkanaa moohachuun beekmatu taan bara kana hin taaneefii,isiilleen tapha ganna dhufuutti hin dabarre.
Mee qophii tana MP3 tana irraa caqasaa


text:
Waan nu barbaachisu
Kemal mamush
Ilmii nama adunyaa kana irratti jirachuuf waantottani bu’uura barbaachisaa hedduu dha.isaan keessa inni dura fi jalqabaa beekumsaa jechu ni danda’ama. Beekumsii jecha Latin saayinsii jedhu irra dhufee, beekumsaa jechuun ilaalcha dhugaa tahee bakka bu’a, dhugaan immoo yaada keenya sammuu bakka bu’a. Yaadani dhugaa irratti kennamu caala ta’uusaa, dhugaan karaa kammiiyu tanan sakatta’ame mirkaneeffaachuun ni danda’ama. Dhugaan boqonnaa sammuu tti. kanaaf beekumsa dhugaa jechuu ni danda’ama garuu beektota adda addaa irratti wal hingalanii. Namnii beekumsaa qabuu, odeeffannoo, ragaa,dhugaawaan, hubanno ilaalcha gahaa akka qabuu taasisa, ogummaa , tooftaa, dhugaa dubbachuu haqa irraa akka deemu sii diriqisiisa, namoota biratti fudhatama fi kabajaa akka argatu nama taasisa. Nama akkan ta’u barbaada egasuu amma irraa jalaqabii. fedhii dubbisuu qabadhu, baradhu dhugaaf dhaabbachuu nama barbaachisaa.
Beekumsa jechuun, beekuu, hubanno, ykn hubachuuf isaa tokko ykn waan tokko irraa gara isaa tokkotti ibsu,informtion, beeksisan,ykn dandeetti isaa kammiiyu madda argachuuf muuxannoowwaan fi barumsaan xinaxaluun barbaadnuf barachuun argamu dha. Namoonni wa’ee beekumsaa qoratanii (epistemology ) jedhamu. Falasafaanni(philosophy) beekkamaan Plato defined knowledge as “ justified true belief “ Akka innii jedhuu ti, fudhatama kana qabu amantaa dhugaati jedha. Yaadani isaa kunii yeroo ammaa falasafaanni adda addaa hin qebalanii,haa ta’u malee kan qebalaniis ni jiru, innii kuni beekumsii argachuuf adeemsa xaxamaa yommuu ta’u kuni immo yaada, wa’ee walitti dhufeenya fi humna tti; beekumsii immoo ilma namaa jiddutti beekkamtii akka jiru kan nu beeksisuu dha.
Ragaan kan beekuuf raga dha.jechuun karaa biroon Gaaffii isaa kamiyyuuf deebii dha. Beekumsii jechuun waantotta dhugaan ykn dandeetti yaada sammuu ittiin hubachuu, jechuun akkataa keesso keetiti beekumsaa fi dhugaa ti. Argamanii harawani waantotta hiika qaba. Akka saayinsii fi barumsa waan saan ibsuuf beekumsa kaanan dura jiru fi muuxannoowwaan walitti qabee yaadaa harawa ibsuuf yaada dhiyeessa. Argamanii tokko tokkoo beekumsaan yokiin teknooloojiin jijjiirama Hundee ykn guddaa ta’ee fiduun ni danda’ama.
Beekumsii karaa adda addaa ttiin hiika gara garaa keenameefi jira. Akkuma mata duree irratti ibsuuf yaalati. Mee hamma ta’ee tokko haa sosochonu beekuuf, dhugaaf , Bilisummaan karaan bilisummaa ittin argamuu tokkummaa. Jechuun koo waanti hamma har’a hin bilisommaaneef beekumsaa tokkummaa dhabuu keenyaa irraayi.bilisummaa irraa fagoo jirachuun keenyaa , beekumsaa tokkummaan bilisummaan nu gafaatu irraa irratti waan hin argamneef . kanaf tokkummaan haala tokko taheen qabsoo bilisummaa uummata keenyarratti haa dhaabbanu. yeroo tokko tanee dhabbati hin dhabbatin akkuma soogida ofii jetu mi’awii ykn dhagaa jedhanii siidarabatanii kaanaf .
Haa jajjabanu yaa sabaa koo midhaan Sabaa keenya nutti haa dhagahamu harka wal qabanne haa kanu. Dhugaa keenyaan beekumsaan Bilisummaaf haa falamanu.
Qopheessan
Kemal mamush


text:
Baareentuu Gadaa Irraa
Yeroon kessa jirru yeroo qabsoon hadhooftuun itti gaggeeffamaa jiruu dha. Qabsoon hidhannoo, FDG Oromiyaa keessatti finiinaa jiru baddaa gammajjiittii badaayiyyaa, magaalaatti diina wat-waachisaa jira.
Ilmaan Oromoo gabrummaa jala jiraachuun ummata Oromoo akka hirriiba isaan dhorke kunoo Wayyaanee ummata Oromoo weeratee saamaa, hidhaa, ajjeesaa fi biyyaa baqachiisaa jirtu waliin kokkee walqabanii ajjeesanii du’aa jiru. Cancalli gabrummaa kan dinni barattooniif ittiin nu hidhe dhiiga goota keenyaatiin ciccitaa jira. Dhugaan har’a Impaayeera itiyoophiyaa keessa jiru kan muldhisu biiftuun bilisummaa qarri muldhachaa jiraachuu, gabrummaan ammoo yeroo xumuraaf qilee buu’uuf fiigaa jiraachuudha.
Ummanni keenya bilisummaa dheebootee jira, mirga isaa humna qawweetiin dhabe, lafa isaa halagaan irraa fudhatame deeffachuuf qabsoon inni gaggeessaa jiru qabsoo laayyeetii miti. Qabsoo yeroo ammaa kana Wayyaanee fi ummata Oromoo gidduuttii taasifamaa jiru qabsoo yeroo kamiituu caalaa. Dargaggoonnii sabboontoonni barattoonni ilmaan Oromoo fincillii isaan gaggeessaa jiran dheebuu bilisummaa ummata keenyaa,
mirga abbaa biyyummaa sabni keenya mulqame fala itti godhuu akka
danda’u halagaafis firaafis ifa ta’aa dhufeera. Sabni keenya kan yeroo kamiituu caalaa saamicha, ajjeechaa, hidhaa fi dararaa nuffuu qabsoon amma Oromiyaa kallattii marattuu daraggoota, barattoota isaatiin gaggeeffamaa jiru ifatti muldhisa.
Har’a WBOn,dargggeessi Oromoo bakkayyuu jiru, bahaa lixatti kaabbaa kibbattii, giddu galeessatti diddaa isaa cimsee itti fufee jira. Barri bittaa Murna Wayyaanee nugahee, nurraa haadhaabbatu mormiin jedhu biyyattii iddoo hundumaa dhagahama. Keessumaawuu waggaa darbee kaasee barattoonni Oromoo kaayyoo Wayyaaneen maqaa M.Pilaanitiin biyya Oromoo iddoo lamaa fi sadihitti ciruuf kaayyeeffatte mormuun diddaan gaggeeffame diddaa fira bonsee halagaa rifachiiseedha. Ammalleen qabsoon haqaa, qabsoon farra garbummaa kun caalaatti finiinee murna Wayyaanee hirriiba dhorkaa jira. Diddaan diddaa dhalchee akkuma muldhachaa jiru sadarkaa sirnicha raasurra gaheera. Barataa barsiisaan hojjetaan siviilii bakkayyuu jiru sadarkaa diddaa kana keessatti hirmaachuu gahee jira. Diddaan calqabame kun caalaatti jabaatee itti fufunaan murna gabronfattuu tana hundeerraa buqqisee akka gatu shakkiin hin jiru.
Yakkii wayyaaneen waggoottan 24 darbaniif ummata Oromoorratti gaggeessitee yakka sukanneessadha. Yakka lakkaawamee dhumus miti, hidhamneerra, reebamneerra, ajjeefamneerra, qayee fi qabeenyarraa buqqifamneerra, carraa hohii, carraa barnootaa biyya abbaa keenyaa keessatti lagatamneerra. Yakki ilma namaarratti ni dalagama jedhamnee hin yaadamne hunduu Oromoorratti Wayyaanee fi lukkeelee ishiitiin dalagameera/ ykn raataawwateera. Wanti gabroonfattoonni biyya gabronfatan irratti fe’an hunduu nurratti fe’ameera. Amma ba’aan kun nurraa bu’uu qaba. Abbaa biyyaati waan taaneef akka abbaa biyyaatti jiraachuu qabna.
Saamichi, hidhaan ajjeechaa fi biyyaa godaansifamuun nugahe jennee kaaneerra kun jabaatee itti fufuu fi fiixa bahuu qaba. Sirni badaan biyya Oromoo kaan Wallootti, kaan bahaa fi lixatti ciree Oromoo wal hanqisuuf deemu kun oolee osoo hin bulin gidduu Oromootii bahuun dubbii fardiidha. Murni Wayyaanee fedhii fi kaayyoon ishii handhura Oromiyaa Finfinnee keessa halagaa qubsiistee bara bittaa fi saamichaa dheeraffachuuf ta’us dhiiga ilmaan Oromootin amma ammatti hojiirra hin oollee. Fuunduraafis akka karaa kamiinuu hojiirra hin oolle hundii keenyaa bakka jirrutti FDG finiinaa jirutti makamnee M.pilaanichas haata’u walumaa galattii sirna Wayyaanee ofirraa buqqisnee biyyaa fi bilisummaa keenya harkatti deebifachuuf ka’uun dirqama lammummaatti. Yeroon isaas yeroo teenyee wal irratti ilaallu osoo hin taane, keessaa fi alaan bakka hundaa yeroo itti gamtaan socho’uu qabnuu dha.
Yeroo ammaa kana barataan Oromoo FDG finiinsaa jira. Diddaa akka haaraatti M.pilaanii Finfinneetiin walqabatee bara 2014 eegale kunoo yeroo ammaa kana bifa haaraan guutuu Oromiyaa waliin gahee jira.
Wayyaaneen rifaatuu fi dhiphuurraa kaatee tarkaanfii adda addaa fudhattuus barataan Sd1ffaa irraa kaasee amma Yunivarstiitti jiru falmii isaa finiinsaa jira. FDG walirraa osoo hin citin itti fufe kun har’a manneen baruumsaa Oromiyaa keessa jiran marattii fi magaaloota hedduu keessatti deemaa jira. Waayee M.Pilaanii qofaa osoo hin ta’in gaafiin mirga abbaa biyyummaa, mirga umamaa fi dimookiraasii Oromoo gaafii barattoota dargaggoota kanaati. Sabboontoonni ilmaan Oromoo gaafiilee kanaaf wareegama seenaan hin daganne wareegama qaqqaalii kaffalaa jiru.sochii sabboontoota keenyaa kanatti diinnii abdii kutachaa, ummanni Oromoo ammoo abdiin isaa caalaatti lataa jira.
Qabsoon finiinaa jiru, FDG bahaa lixatti dargaggoota, barattoota Oromootin finiinaa jiru kun caalaatti akka humna horatuuf,gaafiin ummata Oromoos akka galma gahuuf tumsa barbaada. Tumsi duraa ummanni Oromoo baddaa gammoojjii jiraatu, magaalaa baadiyyaa jiraatu ilmaan isaa faana hiriiruu qaba. keessumaa ummanni Oromoo naannawa Finfinnee/ ykn Shaggar jiraatu/ balaan maastar pilaanii kanaan walqabatee dhufu kan qayee fi qabeenyarraa isa buqqisu waan ta’eef of ittisuu qaba.
Diddaa isaa jabeesse itti fufee adda durummaadhan murna abbaa biyyummaa Oromoo haalaa jiru Wayyaanee kana balaaleeffachuu fi mormuu qaba, mormuu mitii akka hundeen sirni kun buqqawu taasisuun dubbii fardii jiraachuuf dhabamuuti.
Harka wal qabatanii irree tokkoon diinaan loluun, ajjeesanii du’uun, mirga ofiitii finciluun dirqama lammii maraati. Gaafiin yeroo gaafii walii tumsuutii. Gaafiin jiru gaafii fincila baddaa gammoojjii Oromiyaatti finiinaa jiru fiixa baasuti. Yeroon; yeroo taa’anii ykn gamaa gamana ejjetanii xinxala adda addaa itti gaggeessanii miti, yeroon; yeroo ta’anii kan hojjetutti quba qabanii fi qeeqanii miti.
Yeroon yeroo lola gabronfataa fi abbaa biyyaa Oromoo gidduuttii deemaa jirutti seenanii gabronfataa rukutanii roorroo bara dheeraa ofirraa kutaniidha.
FDG finiinaa jiru keessatti wareegamni kaffalamaa jira. Wareegama mirga abbaa biyyummaaf kaffalamaa jiru kana dhugoomsuuf hunduu waan danda’u gumaachuun dirqama lammummaa qaba. Kan hundurraawuu eegamu yoo dandeenye kallattiin qabsoo gama hundaanuu finiinaa jirutti makamuudha,yoo dadhabne waan dandeenyeen qabsaawoota keenya cinaa dhaabbachuudha. Oduu fi xinxala siyaasaa karaa TV fi marsaalee gara garaatiin gaggeeffamuun bilisummaan hin dhugoomtu. Quba walitti qabuunis gaafii Oromootif furmaata hin ta’u. Diinni keenya diinni Oromoo diina oduun cabuu miti. Dinni jiru diina qawween nuti dhufeedha. Diina humnaan nu bitaa jiruu dha. Kan deebi’us humnumaani.
Humni ammoo ummata, ummati Oromoo qabsoo isaa sabboontoota dargaggoota ilmaan isaatiin finiinaa jirutti alaa manattii itti dabalamnaan barri wayyaanee gabaabdudha. Kanaafuu harka walqabannee diddaa eegalle haa finiinsinuu!
Baareentuu Gadaa


text:
Itoophiyaa naannoo Suumalee, godina Sitti (Shinillee) itti sababa ongeetin beelli hamaan ji’a sadi'i duraa gahee akka deebi’ee hin dhaqqabne koreen ummatni godinichaa dhabee jedhan tokko sodaa saa mootumma federaaliitii dhiheffate.
Koreen kun, ji’a 3 dura mummichi ministeerii Itoophiyaa H/Mariam Dasaalegn naannoo Sumaaleetti aanaawaan ongee fi beelan rukkutaman dawwatanii , mootumaan akka huubaatii caalaan hin geenye itti gaafatama fudhateet hojjata jedhanii waada galan ture, garuu gargaarsi godhame gahaa akka hin taanee ibseera.
Koreen kun minister di’eetaa hittisa balaa, qophaahinaa, fi wabii nyaataa Obboo Mitikkuu Kaasaa dubbisuu isaati fi isaanis akka fuula gaariidhan isaan kessummessan eree, garuu Obbo Mitikkun sababa naannoo biyyatti bayyeetti beellii hammateef hojiin bayyachuuraa kan ka’e motummaan sannirratti xiyyefachuu dhadabuun ibsa nutti himaaniiru jedha.
Sababa beela kanaatiin godinichatti aanaa adda addaa keessatti namoonnii baayyeen du’’af saxilamuu fi beeladoonni lakkoofsan himuun nama rakkisus dhumuu isaani miseensi koree kana tokko dubatan.
Godinichatti rakkina jira jedhame kana qulqulleefachuu dha ministeer di’etaa hittisa balaa, qophaahinaa, fi wabii nyaataa Obboo Mitikkuu Kaasaa Obbo Mitikkuu Kaasaa dubisuuf yaalin godhamnee hin milkoffnee jedha, gabaasni Meleskaachoo Amahaa Finfinne dha ergee.


text:
Ayyaanaaban Nu Laatay Hagaa
“GODAA ashkkaratu laatai hagaa.” —ISI. 54:17.
1. Asaa naati goˈettana mala Yihooway ba siiquwan naagi wottidobay aybee?
“MERINAU de7iya Xoossaa,” Yihooway deˈuwaa immiya ba qaalaa asaa naatuyyo naagi wottiis. Geeshsha Maxaafay, “Godaa qaalai merinau de7ees” yaagees. (1 PHe. 1:23-25) Yihooway ba siiquwan keehi koshshiya he qaalay Geeshsha Maxaafan naagetti uttanaadan oottido gishshau, a keehi galatoos!
2. Xoossay ba asay goˈettana mala, ba Qaalan naagi wottidobay aybee?
2 Xoossay ba asay goˈettana mala, i bau kessido sunttay ba Qaalan naagetti uttanaadan oottiis. Geeshsha Maxaafay koyro xaafettido doonan “salotinne sa7ai” merettido taarikiyaabaa yootiyo wode, koyro Xoossaa Yihoowa sunttaa yootees. (Doo. 2:4, NW) Tammu Azazoti xaafettido masettida shuchatun Xoossaa sunttay darosan maalaalissiya ogiyan xaafettiis. Leemisuwau, koyro azazoy, “GODAI [“Yihooway,” NW] ne Xoossai tanattennee” yaagidi doommees. (Kes. 20:1-17) Ubbaa Haariya Goday Yihooway, Seexaanay a Qaalaanne a sunttaa xayssanau keehi baaxetishinkka naagiyo gishshau, Yihoowa sunttay merinau deˈees.—Maz. 73:28.
3. Haymaanootee tamaarissiyo worddo timirttee aakkikkonne, naagetti uttanaadan Xoossay oottidobay aybee?
3 Yihooway ba Qaalan, tumaykka naagetti uttanaadan oottiis. Haymaanootee worddobaa tamaarissiyoogee alame yuushuwan aakkikkonne Xoossay ayyaanaabaa pooˈuwaanne tumaa immido gishshau, nuuni a keehippe galatoos! (Mazamure 43:3, 4 nabbaba.) Keehi daro asay xuman hemettees; shin nuuni Xoossay immido ayyaanaabaa pooˈuwan ubbatoo hemettiyo gishshau ufayttoos.—1 Yoh. 1:6, 7.
NUUNI LAATTIDO LAATAY NASHSHANA KOSHSHIYAABAA
4, 5. Nuuni 1931ppe doommidi demmido dumma maatay aybee?
4 Kiristtaane gidiyoogaadan, nuuyyo laattido alˈˈobay deˈees. Laatay issi yeletaappe hara yeletau aadhiyaaba. Nuuni ayyaanaaban laattido laatay Xoossaa Qaalaa suure eraa demmiyoogaa, qassi abaanne a halchuwaabaa tumaa loyttidi eriyoogaa gujjees. He laatay nuuni keehi dumma maataa demmanaadan oottees.
5 Amarkkan Kolombosen, Ohayo giyo sohuwan, 1931n shiiqido shiiquwan, he maatay nuuni laattiyo laataappe issuwaa gidiis. SHiiquwau giigida prograamiyan naaˈˈu qaalatu doometta gidida naaˈˈu pitaleti xaafettidosona. Daroti he pitaleti qonccissiyo qaalata giidi qoppidobaa yootidosona; ubba issoti issoti qoppidobay likke. He pitaleti qonccissiyoy nu ooratta sunttaa. Hegaappe kase nuuni Geeshsha Maxaafaa tamaareta geetettidi xeesetteettees; shin Woggaa galla Isiine 26, 1931ppe doommidi Yihoowa Markkata giya sunttan xeegettoos. Geeshsha Maxaafan deˈiya he sunttan xeegettiyoogee keehi ufayssiyaaba. (Isiyaasa 43:12 nabbaba.) Issi ishay, “Taani he wode shiiquwaa sohoy kooshimmana gakkanaassi asay cenggurssaa xoqqu oottidoogaanne kushiyaa baqqidoogaa mule dogikke” yaagiis. Alamiyan ooninne he sunttaa koyenna; shin Xoossay nuuni hegaa 80 layttaappe dariya wodiyau goˈettanaadan oottiis. Yihoowa Markka gidiyoogee keehippe dumma maata!
6. Ayyaanaaban nuuni laattidobay ay gujjii?
6 Xoossau beni wode haggaazida ashkkaratubaa Geeshsha Maxaafay yootiyo suurenne keehippe koshshiya taarikee nuuni laattido hara laata. Leemisuwau, Abrahaamabaa, Yisaaqabaanne Yaaqoobaabaa qoppa. Bantta keettau huuphe gidida he asati Xoossaa waati ufayssanaakko bantta soo asaara tobbennan aggokkona. Yaatiyo gishshau, suure asa gidida Yooseefi shori baynna asho gaytotettaa poliyoogaa “Xoossaa bolli nagaraa” oottiyoobadan xeellidi ixxidoogee garamissiyaaba gidenna. (Doo. 39:7-9) Koyro xeetu layttan Kiristtaaneti Xoossaabaa issoy issuwau yootoosona. Hegaappe issoy kiitettida PHauloosi Godaa Kahuwaa bonchiyoogaara gayttidaagan Kiristtaane gubaaˈetussi xaafidobaa. (1 Qor. 11:2, 23) Nuuni Xoossaayyo ayba ogiyan goynnanaakko tamaarana mala ha ubbabay Geeshsha Maxaafan deˈees. (Yohaannisa 4:23, 24 nabbaba.) Geeshsha Maxaafay asaa naata ubbaa maaddana danddayees; shin nuuni Yihoowa Markka gidiyoogaadan, he imotau Yihoowa keehi galatana koshshees.
7. Nuuni laattidobay minttettiya ay hidootaa gujjii?
7 Ayyaanaaban nuuni laattidobay Yihooway ‘nunaara’ deˈiyoogaa bessiya, mata wode xuufetun kiyidabaa gujjees. (Maz. 118:7) Hegee yedetay gakkiyo wodekka nuuni woppu gaanaadan oottees. Nuuni ayyaanaaban laattido gujji gujji biya minttettiya laataappe issoy kaallidi deˈiya hidootaa: “‘Nena qohanau oottido ai miishshinne nena qohidi kantti kiyenna. Nena mootiya inxxarssa ubbau gidiya zaaruwaa neeni immana. GODAA ashkkaratu laatai hagaa; eta taani shatinttana’ yaagees. GODAI hegaa yootees.” (Isi. 54:17) Seexaanay nuna merinau qohana danddayenna.
8. Ha huuphe yohuwaaninne kaallidi deˈiya huuphe yohuwan nuuni ay beˈanee?
8 Seexaanay Xoossaa Qaalaanne a sunttaa xayssanau, qassi tumaa genttanau maliis. SHin, Seexaanay hegaadan oottana danddayibeenna. Ha huuphe yohuwaaninne kaalliya huuphe yohuwan, (1) Xoossay ba Qaalay naagetti uttanaadan oottidoy ayba ogiyaanakko, (2) Yihooway ba sunttay xayennaadan naaganau ay oottidaakko, qassi (3) saluwan deˈiya nu Aaway tumau pultto gidiyoynne he tumay xayennaadan naagi wottidoy ayba ogiyaanakko beˈana.
YIHOOWAY BA QAALAA NAAGI WOTTIIS
9-11. Yihooway Geeshsha Maxaafay naagetti uttanaadan oottidoy ayba ogiyaanee?
9 Xayssanau asay keehi baaxetikkonne, Yihooway Geeshsha Maxaafay xayennaadan naagiis. Kaatelik Insaykiloppiidiyaa giyo maxaafay hagaadan giis: “Albijenssetunne Waldanssetu bolli denttido olaa qoppidi, Tuluze giyo kataman 1229n shiiqido shiiquwan coo asay hegaa [bantta qaalan giigida Geeshsha Maxaafaa] goˈettennaadan diggidosona . . . Jems Koyroy Isppeenen, Taaragoona giyo kataman 1234n xeesido shiiquwankka hegaadan diggidosona. . . . Geeshsha Biiroy paqqadennan asay ba qaalan birshshettida Geeshsha Maxaafaa attamissennaadaaninne shammennaadan Rooma Kaatolike woosa keettaa aysoy koyro diggidoy 1559n Powul Oyddanttoy kaalliyo maaraa kessido wode.”
10 Asay xayssanau baaxetidaba gidikkonne, Yihooway Geeshsha Maxaafay naagetti uttanaadan oottiis. Jon Wiklifinne a laggeti 1382 heeran, Inggilizettuwan koyro gidida Geeshsha Maxaafaa birshshidosona. Geeshsha Maxaafaa birshshida haray 1536n worido Wiiliyam Tindela. A mittan kaqqidi qachi wottidaashin, “Godau, Inggilize kawuwaa ayfiyaa dooya” yaagidi waassiis. Hegaappe simmin, a sullidi xuuggidosona.
11 Asay Geeshsha Maxaafaa xayssanau warettishinkka i xayibeenna. Leemisuwau, Maylis Kavardeli 1535n, Geeshsha Maxaafaa Inggilizettuwan birshshiis. Kavardeli “Galˈˈa Maachan” Doomettaabaappe biidi Hanidabaa Odiya maxaafaa gakkanaassi deˈiyaagaanne “Ooratta Maachaa” Tindeli birshshidoogaa goˈettiis. I Geeshsha Maxaafaa hara kifileta Laatine qaalan xaafettida Geeshsha Maxaafaappenne Martin Luuteri Jarmane qaalan giigissido Geeshsha Maxaafaappe birshshiis. Ha wodiyan, Ooratta Alamiyaa Geeshsha Maxaafaa Xuufetu Birshshettay akeekanau metennaagaa, Geeshsha Maxaafaa suure qofaa oyqqidaagaanne haggaazuwan maaddiyaagaa gidiyo gishshau, he Geeshsha Maxaafaa birshshettaa nashshoos. Seexaanaykka asaykka Geeshsha Maxaafaa xayssana danddayibookkona.
YIHOOWAY BA SUNTTAY XAYENNAADAN WAATIDI NAAGIDEE?
12. Xoossaa sunttay naagetti uttanaadan Ooratta Alamiyaa Birshshettay waati maaddidee?
12 Xoossaa Yihooway ba sunttay Geeshsha Maxaafaappe xayennaadan naagi wottiis. Ishantti Ooratta Alamiyaa Birshshettaa birshshido wode, Yihoowa giya Xoossaa sunttay koyro Geeshsha Maxaafan xaafettido soho ubban gelissidosona. He sunttay Ibraysxxe Geeshsha Maxaafaa xuufetun, 6,973 sohuwan qassi Kiristtaane Giriike Geeshsha Maxaafaa xuufetun 237 sohuwan xaafettiis. Ooratta Alamiyaa Birshshettay kumettay woy appe amaridaagee ha wodiyan 116 doonatun deˈees; qassi 178,545,862ppe daroy attamettiis.
13. Asaa naati merettoosappe doommidi asay Xoossaa sunttaa erees geetettana danddayiyoy aybissee?
13 Asaa naati merettoosappe doommidi Xoossaa sunttaa eroosona. Addaameekka Hewaanakka Xoossaa sunttaa eroosona; qassi eti he sunttaa waati xeegiyaakko loyttidi eroosona. Bashshaa Haattaappe simmin, Kaami ba aawaa karido wode Nohee, “GODAI [“Yihooway,” NW], Seema Xoossai galatetto! [Kaama naˈay] Kanaani Seema aille gido” yaagiis. (Doo. 4:1; 9:26) Xoossay, “Taani GODAA [“Yihoowa,” NW]; hegee ta sunttaa. Ta bonchchuwaa taani harau immikke” yaagiis. Xoossay gujjidikka, “Taani GODAA [“Yihoowa,” NW]; taappe hari baawa; taappe hara Xoossi de7enna” yaagiis. (Isi. 42:8; 45:5) Yihooway alame yuushuwan deˈiya asay ba sunttaa eranaadan maaddiyaabaa oottiis. Yihoowa sunttaa goˈettiyoogeenne a Markka gididi au haggaaziyoogee nuussi gita maata! Hegee nuuni, “Nu Xoossaa sunttan nu banddiraa xoqqu oottana” yaagoos giyoogaa mala.—Maz. 20:5.
14. Geeshsha Maxaafaappe harasan Xoossaa sunttaa awan demmana danddayiyoo?
14 Xoossaa sunttay deˈiyoy Geeshsha Maxaafaa xallaana gidenna. Maxine Abbaappe arshsho baggan, 21 kilo meetiriyaa haakkidi deˈiya Theban (Diban) giyo sohuwan beettida Mooˈaabetu SHuchaa ane qoppoos. He shuchan Mooˈaaba Kawoy Meeshi Israaˈeela bolli i makkalidoogaa yootidobaynne Israaˈeela Kawuwaa Omirabay xaafetti uttiis. (1 Kaw. 16:28; 2 Kaw. 1:1; 3:4, 5) Xoossaa sunttay YHWH woykko Tetragramaten geetettiya oyddu Ibraysxxe pitaletun a bolli xaafettido gishshaukka Mooˈaabatu SHuchay dumma. Ibraysxxe pitaleti, YHWH, Israaˈeele biittan beettida konˈˈan xaafettida Lekiso Dabddaabbetunkka darosan deˈoosona.
15. Septujenttee aybee, hegee birshshettidoy ayba ogiyaanee?
15 Beni wode Geeshsha Maxaafaa birshshidaageetikka Xoossaa sunttay naagettidi uttanaadan maaddiyaabaa oottidosona. Omoodettidi Baabiloonen 607 K.Kppe 537 K.K. gakkanaassi takkidi, Ayhudatuppe daroti Yihudaanne Israaˈeele biitti simmibookkona. Heezzantto xeetu layttan K.K. Gibxxe biittan Alekisanddiriyan daro Ayhudati deˈoosona; he wode alame yuushuwan asay haasayiyo Giriike qaalan Ibraysxxe Geeshsha Maxaafaa Xuufeta etassi birshshanau koshshiis. Septujentte geetettiya he maxaafay naaˈˈantto xeetu layttan K.K. birshshetti wuriis. Hegeetuppe amaridaageetun Yihoowa giya sunttay Ibraysxxe qaalan xaafettiis.
16. Koyro 1640n attamettida issi maxaafan Xoossaa sunttay xaafettidoogaa bessiya leemisuwaa yoota.
16 Xoossaa sunttay Inggilizee haariyo Amarkkaa biittatun koyro attamettida Bey Salm Buuk giyo maxaafankka deˈees. Ibraysxxe qaalaappe he wode goˈettiyo Inggilize qaalan birshshettida Mazamure maxaafaykka, koyro attamettida (1640n attamettiis) he maxaafan deˈees. “Anjjettida uri” iitatu zoriyaa siyenna, “shin Iehovah higgiyan ufayttees” yaagiya Mazamure 1:1, 2, mala xiqisetun, he maxaafan Xoossaa sunttay deˈees. Xoossaa sunttaa xeelliyaagan gujo qofaa demmanau, Merinau Minnidi Deˈiya Xoossaa Sunttaa giya brooshuriyaa xeella.
YIHOOWAY AYYAANAABAA TUMAA MOORIYAABAAPPE NAAGIIS
17, 18. (a) “Tumaa” giya qaalaa qonccissa. (b) ‘Wonggeliyaa tumay’ ay ay gujjii?
17 Nuuni “tumaa Xoossau,” Yihoowau ufayssan haggaazoos. (Maz. 31:5) Kolins Kobild Inggilish Dikishineeree, “Issibaa xeelliyaagan tumay qoppiyooba woy medhi kessidoba gidennan, hegaara gayttidaagan tuma gidida ubbabaa” yaagees. Darotoo “tuma” geetettidi birshshettida qaalay beni Geeshsha Maxaafay xaafettido Ibraysxxe doonan ammanttiyaabaa, tuma gididabaa qonccissanau goˈettiyo qaala. “Tuma” geetettidi birshshettida Giriiketto qaalay suure, likke, qassi bessiyaaba gididabaa qonccissanau goˈettiyo qaala.
18 Yihooway ayyaanaabaa tumay naagetti uttanaadan, qassi nuuyyo hegaabaa eray gujji gujji baanaadan oottiis. (2 Yoh. 1, 2) “Xillotu ogee gallassai seetana gakkanaashin, gujji gujji poo7iya maallado xalqqiyaa mala” gidiyo gishshau, tumay nuuyyo ubbatoo qoncci qoncci bees. (Lee. 4:18) Yesuusi Xoossaa woossiyo wode, “Ne qaalaikka tumatettaa” yaagiis. (Yoh. 17:17) Xoossaa Qaalan, Kiristtaane timirttiyaa ubbaa xaaxi waaxi oyqqida ‘wonggeliyaa tumaykka’ deˈees. (Gal. 2:14) Hegeetuppe amaridaageeti Yihoowa sunttaara, a haaruwaara, Yesuusa wozuwaa yarshshuwaara, hayqqidaageeti denddiyoogaaranne Xoossaa Kawotettaara gayttida tumaa. Seexaanay tumaa genttanau baaxetishinkka, Xoossay tumay naagettidi deˈanaadan oottidoy ayba ogiyaanakko ane beˈoos.
YIHOOWAY SEEXAANAY TUMAA GENTTENNAADAN DIGGEES
19, 20. Naamiruudi oonee, qassi a wode polettennan attidabay aybee?
19 Bashshaa Haattaappe simmin, asay, “Naamiruudadan GODAA sinttan wolqqaama shankkanchcha gida” yaagees. (Doo. 10:9) Naamiruudi Xoossaa Yihoowa eqettiyoogan Seexaanau goynniis; qassi Yesuusi etau kaallidi deˈiyaagaadan giido asatu mala gidiis: “Intte intte aawaa xalahe halaqaa naata; qassi intte intte aawai amottiyoobaa oottanau koyeeta. I . . . tumatetti aani bainna gishshau, tumatettaakko shiiqi erenna.”—Yoh. 8:44.
20 Naamiruudi Baabiloona katamaa, qassi Xegiroosa shaafaappenne Efiraaxiisa shaafaappe gidduwan deˈiya hara katamatakka haariis. (Doo. 10:10) Baabiloona katamaanne yan deˈiya gimbbiyaa 2269 K.K. heeran keexxiyoogaa doommana mala azaziday a gidennan aggenna. Yihooway asaa naati issisan deˈanaadan halchibeenna; shin, Baabiloona gimbbiyaa keexxiya asati, “Haayite; nu sunttaa xeesissanaunne qassi nuuni ha sa7aa ubbaa bollan laalettennan attanau issi gita katamaanne xeerai saluwaa gakkiyo issi pooqiyaa nuuyyo keexxoos” yaagidosona. SHin, “GODAI sa7aa asaa qaalaa” dummayidi he keexxiyaageeta saˈa ubban laalido wode, eta halchoy polettennan attiis. (Doo. 11:1-4, 8, 9) He wode Seexaanay bau ubba asay goynniyo issi haymaanootiyaa essanau koyidabaa gidikko, a maqqoy laalettiis. Asaa naati deˈido wode ubban, Yihooway tumu goynoy xayennaadan naagiis; qassi hegee ha wodiyan aakki aakki bees.
21, 22. (a) Tumu haymaanootiyaa hirggissiyaabi mule meretti erennay aybissee? (b) Hagaappe kaalliya huuphe yohuwan nuuni ay beˈanee?
21 Tumu haymaanootiyaa hirggissiyaabi mule meretti erenna. Aybissi giikko, nu Gita Asttamaaree ba Qaalay naagetti uttanaadan, qassi ba sunttaanne ayyaanaabaa tumaa nuuni eranaadan oottiis. (Isi. 30:20, 21) Xoossay koyiyo ogiyan au goynniyoogee ufayssiyaaba gidikkonne, yaatanau nuuni wozanappe Yihoowan ammanettiyoogaaninne geeshsha ayyaanaa kaaletuwaa kaalliyoogan, ayyaanaaban tishsha gididi deˈana koshshees.
22 Hagaappe kaalliya huuphe yohuwan, issi issi worddo timirttee waani doommidaakko beˈana. He worddo timirtteti Geeshsha Maxaafan baynnaba gidiyoogaakka beˈana. Hegaa bollikka, tumay moorettennaadan naagiya Yihooway ayyaanaaban nuuni laattido alˈˈo laataappe issuwaa gidida tumu eraa immiyoogan nuna waati anjjidaakko beˈana.


text:
Hojii to’annaa gaggeesuuf jecha Yunaatiid steetes Itiyoophiyaa gama kibbaa Arbaa Miinc irraa xayyaara nama of keessaa hin qabne ykn Droon jedhamtu gara Somaaliyaatti bobbaasuu ishee beeksiistee jirti.
Kunis duula waraanaa mootummaan Keniyaa al-shabaab somaaliyaa keessaa irratti gaggeessu deggeruuf akka hin ta’iin, aangawonni waraanaa kan Yunaaytiid steetes beeksisanii jiru.
Jabuutiin ala Afrikaa keessaa maadhee waraanaa hin qabnu kan jedhan aangawaan waraana Amerikaa lakkofsaan murta’a kan ta’an sagantaa Itiyoophiyaa keessatti gaggeefamuuf achi ka jiran ta’uu dubbatan.
Sochii al-shabaa daangaa ce’uun keniyaa keessatti gaggeessu hanga dhaabatuutti duula waraanaa kan itti fuuftu ta’uu keniyaan dhaadatte jirti.
Gabaasaa Guutuu MP3 xuquun dhaggefadhaa.


text:
Onkoleelessa 17,2012 Finfinnee
Mootummaan Wayyaanee miseensota isaa irraa amantaa dhabuun hojii irraa ariiuu fi aangoo irraa buusuu erga jalqabdee bubbulus kan ammaa daran hammaachaa dhufee jira.Yeroo dheeraaf ajajaa poolisii Oromiyaa tahuun hojjetaa kan turee fi yeroo ammaa dhimma nageenyaa mootummaa Wayyaanee keessatti hojjechaa kan ture Fiqaaduu Sabbooqaa ati hojii keenya ,balleessaa jirta,hidhata ABO qabda,Hojiitti gahumsa hin qabdu,Iccitiin mootummaa gama keen saaxilame jira,Malaammaltummaa keessaa harka qabda jechuun hojii irraa ariianii jiran.Wal dhabdeen yeroo ammaa kana hanga Koree Gidduu galeessaa OPDOtti dhalachuun mootummaan Wayyaanee namoota amantamummaa irraa qabdu duwwaa haasofsiisaa akka jirtus saaxilamee jira.Wal gahii KG miseensotni marti irratti hirmaachuu qabanis qofaatti hirtee hirmaachisuu akka jalqabde saaxilamee jira.Mootummaa Wayyaanee yeroo ammaa kana rakkoo biyyattii keessatti dhimma siyaasaan,dinagdeen mudate dura dhaabbachuu dadhabaa akka jirtus keessi mootummaa kanaa ifa godha.


text:
Tikoonni Mootummaa Wayyaanee Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Pirezedaant Lammaa Magarsaan hogganamu aangoo irraa ari’uun qaama biraan bakka buusuuf shira gara garaa qindeessaa akka jiran dhaga’ameera.
Haaluma kanaan Pirezedaant Lammaa Magarsaa fi kabinoota isaa aangoo irraa fonqolchuun Kantiibaa Magaalaa Finfinnee obbo Dirribaa Kumaa bakka buusuuf tikoonni Wayyaanee guyyaa fi halkan hojjechaa akka jiran keessa beektonni himaniiru.
Tikoonni Wayyaanee qondaaltota OPDO aangoo irraa buusuun kan amantummaa irraa qaban gara aangootti fiduuf tooftaalee gara garaatti fayyadamaa akka jiran beekameera.
Tooftaan Liyyuu Poolisii naannoo Sumaaleetti fayyadamuun gandoota Oromiyaa daangaa naannolee lamaanirra jiranirratti tarkaanfii fudhachuun namoota nagaa ajjeesuu fi qabeenya saamuun tokko ta’uusaa dhaga’ameera.
Tikoonni Wayyaanee Ayyaanni Irreecha baranaa karaa nagaan akka hin kabajamneef namoota ergama isaaniif itti fayyadaman gurmeessuun meeshaa waraanaa hidhachiisuun magaalaa Bishooftuu galchaa akka jiran beekameera.
Weerara Liyyuu Poolisiin Sumaalee kallattiiwwan adda addaa gandoota Oromiyaa daangaarra jiraniratti bante mootummaan Federaalaa osoo arguu akka hin arginee, osoo dhaga’uu akka hin dhageenyetti bira kan darbuuf shira tikoota wayyaanee waan ta’eef jedhameera.
Mootummaan Federaalaa tikoota wayyaaneen hogganamu callisuu kan filateef sababa kanatti fayyadamuun Lammaa Magarsaa fi Kaabinoota isaa aangoo irraa kaasuun kan biraa gara aangootti fuduuf yaaduun akka ta’e ragaaleen mul’isaniiru.
Tikoonni Wayyaanee nama shakkii fi gaaffii tokko malee ajaja fudhachuun fedhii Naannoo Tigraay Oromiyaa keessaa qabdu raawwachisuuf filachaa akka turan keessa beektonni himaniiru.
Haaluma kanaan, Pirezedaant Lammaa Magarsaa fi kabinootasaa Uummanni Oromiyaa hin barbaadu jechuun aangoo irraa kaasuun Kantiibaa magaalaa Finfinnee Obbo Dirribaa Kumaa Pirezedaantii Naannoo Oromiyaa gochuun muuduuf qophii akka xumuran himameera.
Uummanni Oromoo waggoota 26’n darban Bulchiinsa ergamtoota tikoota wayyaanee OPDO jaallatee osoo hin taane dirqamee jalatti bulaa akka jiru qabsoon yeroo adda addaa gochaa ture ragaa gahaa dha.


text:
Lammiwwan Itiyoophiyaa Noorweey keessatti dahannaa siyaasaa gaafatanii hin simatamin hafan 417 gara biyya irraa dhessanitti deebifamuuf kan jiran ta’uu immigreshiniin Norweey beeksiase jira.
Kunis walii galtee dhiyeenya kana Motuummaa Noorweeyii fi mootummaa Itiyoophiyaa gidduutti tolfame irratti kan hundaa’ee ta’uu immigreeshinii Noorweey keessatti gorsaa waa’ee qunnamtii kan ta’an Asmund Eide ibsaniiru.
Lubbuu ofii oolfachuuf jecha gara biyya itti baqannee keessaa haala akkasiin baafamuun akkaan gaddisisaa ta’uu kan ibsan baqattoonni biyya Dimokratawaa fi qaroomaa qabdi jedhamtu Noorweey irraa kan eegamu miti jedhu.
Haala kana kan ilaaleen haawaasaleen lammiiwwan Itiyoophiyaa adda addaa kanneen Oslo keessaa walgahiif aanagawoota biratti waamamuu isaanii kan ibsan hogganaan ijaarsa hawaasa Oromoo Osloo obbo Saaqqataa Ittafaa walii galtee mootummonni lameen tolfatan irratti kan walii hin gallee ta’uu keenya ibsuu dhaan mormineerra jedhan.
Gabaasaa Guutuu MP3 dhaggefadhaa


text:
Imaammata barnootaa tokko,akkaataa adda addaan hojii irra oolchuutu nu miidhe jedhu baratonni Oromoo. Angawoonni Oromiyaa garuu, fedhii uummataa hojii irra oolchine jedhu.
Akkuma beekamu Itiyoophiyaa keessatti, sabaa fi sablamonni afaan ofiin akka baratan mirgii eega kenname waggoota 20 guutuuf deema. Haala kanaan, naannoolee Oromiyaa fi Tigraay irraa kan hafe naannooleen biroon kutaa tokkoo jalqabee hanga kutaa afurii ykn ja’aatti afaan ofiin barataa, dabalataan immoo Afaan Inglizii akka barnoota tokkootti fudhataa turanii kutaa torbaffaatti garuu, afaan ofii akka barnoota tokootti barataa isa hafe hunda immoo Afaan Ingliziin itti fufu.
Oromiyaa fi Tigraay keessatti garuu, barattoonni Afaan Ingilizii akka barnoota gosa tokkootti fudhataa, kanneen hafan mara immoo hanga kutaa sadeetiitti afaan ofiin baratu; Kutaa 9 yeroo seenan, afaan ofii akka barnoota tokkootti fudhachuu irraa kan hafe barnootni gutummaatti Afaan Ingliziin kennama.Afaan Amaaraa immo kutaa 5 irraa jalqabee akka gosa barnoota tokkootti baratu.
Barattonni gutummaa Itiyoophiyaa keessa jiran kutaa 7 yeroo seenan barnoota akka Fiziksii, Kemistrii, Bawuloojii fi kanneen biroo barachuu jalqabu. Dhuma irratti kutaa 10 yeroo xumuran qormaata biyyoolessaa ykn Maatrikii jedhamu fudhatu.
As irratti, kanneen akka Oromiyaa keessaa kutaa sagalii fi kudhan qofa Afaan Ingiliziin baratanii fi kanneen kutaa 7 jalqabee hanga kutaa 10tti afaan Ingliziin baratan kanaaf, qormaata wal-fakkaataa ykn tokko kennuun, miidhaa qaba moo hin qabu? Walumaa-gala qulqullinni barnootaa sadarkaa maali irra jira? Barattoonni, barsisonni, aangawonni mootummaa akkasumas kanneen biroon maal jedhu?
Gutummaa gaaffii fi deebii gaggeeffamanii MP3 kutaa kutaan tuquun dhaggeefadhaa.


text:
ROSO 1
Dhagge Ikkannoha Mitto Goˈlino Coye
Mannu maaxe atera calla kule egenninoheri no?— * Hattoo coye wolu manni afinokkiha ikkino daafira goˈlino coyeeti yinanni. Qullaawu Maxaafi mittu addihu goˈlino coyi noota kulanno; konne coye “qullaawa goˈlino coye” yinanni. Qullaawaho yinoonnihu Maganuwiinni dayinoha ikkino daafiraati. Sokkaano nafa konne coye roore afa hasidhino. Kuni goˈlino coyi maatiro kulohe?—
Sokkaano maa afate laˈanni no?
Biˈre lowo diri albaanni, Maganu umi labbaahanna meyaata kalaqino. Insa suˈmi Addaaminna Heewaniiti. Maganu insara Edenete kaashshu base yinannita biifado qae kalaqe uyinonsa. Addaaminna Heewani Maganoho hajajamoommero, insanna oosonsa uulla woˈma hattoota biifado gannate assitanno. Hattono gannatete hegerera heedhanno. Addaaminna Heewani kayinni ma assitinoro qaagatto?—
Addaaminna Heewani Maganoho dihajajantino; xaa yannara gannate nookkihu iseraati. Maganu kayinni, uulla gudisidhe biifado gannate ikkitannotanna mannu baalunku hegerera hagiidhanni heeˈrannota coyiˈrino. Isi tenne assannohu hiittoonniiti? Mannu tenne afikki lowo diri saino. Kuni coyi goˈle keeshshino.
Yesuusi uullara dayiti, konne goˈlino coye mannaho kulino. Isi kuni goˈlino coyi Maganu Mangisteha ikkinota coyiˈrino. Yesuusi manna tini Mangiste daggara huuccidhe yiino. Tini Mangiste uulla biifado gannate ikkitanno gede assitanno.
Konne goˈlino coye afittota tashshi yiinohe?— Gannatete heedhannori Yihowara hajajantannore calla ikkitinota qaagi. Qullaawu Maxaafi Yihowara hajajantinorita lowo labballinna meenti xagge kulannonke. Konni manni xagge rosa hasiˈratto?— Hanni insa giddo gamu ayeootironna insa lawishsha harunsa dandiineemmo gara ronso.
TENNE XIQISUBBA FANTE NABBAWI
1Pheexiroosi 1:12
^ GUFO 3 Tenne borro giddo mite xaˈmonni aanchine konne malaate (—) worroonnihu, ati taxxi yiteenna qaaqqikki dawaro qolanno gedeeti. Qaaqqu dawaro qolanno gede jawaachishi.


text:
Ibssa Ejjannoo Miseensota ABO Konyaa Switzerland
Miseensotni ABO Konyaa Switzerland wal ga'ii gaafa 01-03-2008 adeemsifanneen dhimma armaan olii kana irratti bal'inaan erga mari'atnee booddee ibsa ejjennoo armaan gadii qabxii ja'a of keessaa qabu baasannee jirra.
Ibsa ejjetnoo
1. Nuyi Miseesotni ABO Konyaa Switzerland gochaa mootummaan Wayyaanee qotee bulaa Oromoo araddaa abbaa isaa irraa buqqisaa jirtu kana cimsinee balaaleffanna
2. Karoora mootummaa Wayyaaneetiin harka lafa jalaatiin maqaa OROMIYAA jedhu dhabamsiisuudhaaf karoorfamee irratti hojjetamaa jiru ni balaaleffatna.
3. Maqaa Investmeentii jedhuuni mootummaan Wayyaanee lafa Oromoo gurgurachaa Oromoota deegsaa kaazinaa mataa ishee gabbifachaa jirtu kana cimsinee balaaleffatna
4. Oromootni miseensotas ta'ee deeggertoota ABO ta'an beekaas ta'ee utuu hin beekiin gochaa diinaa kana keessaa akka qooda hin fudhatne cimsinee akkeekkachiisna .
5. Oromootni dantaa mataa isaaniitiif jecha diina Oromoo wajjin walii galuudhaan lafa Oromoo mootummaan Wayyaanee gurgurachaa jirtu kana irratti hirmaachaa jiran diina Oromoo irraa adda baafamanii akka hin laalamne hubachiisna.
6. Oromootni miseensotaa fi deeggertoota ABO ta'an gochaa diinaa kana irratti hirmaatanii yoo argaman balaa isaan eeggatuuf kan itti gaafatamu mataa isaanii akka ta'an ni hubachiisna.
Injifatnoon Ummata Oromoof!!
ABO Konyaa Switzerland


text:
Fulbaana 24,2016/ Warraakasa biyyoolessaa baatii 11 Oliif akka abidda saafaatti finiinaa tureen kan rifate mootummaan garboonffataau murna bicuu Wayyaanee aangoo isaatti fayyadamuun ilmaan oromoo sabboontota ta’aniifi tajaajiltoota wangeelaan maaliif uummataaf kadhattu jechuun magaalaa Naqamtee keessaa jumlaan mana adabaatti guuraa jira.
Haaluma kanaan mootummaan abbaa irree(TPLF) yakka isaa ajeechaa fi doorsisni inni ummaata biyyaatirraan gahaa ture itti xinnaannaan amma immoo abbooti amaantii sabaaf kadhataan akkasumas uummata isaaniif kan quqqamaan yakka tokko malee mana adabaatti guuraa jira.
Hanga ammaattis tajaajiltoonni waldaa guutuu wangeelaa kan magaalaa Naqamtee keessa jiran keessaa namoonni heedduun hidhamaa jiru.
Teessoon waldaa guutuu wangeelichaa kan inni keessatti argamus 07 keessa yemmuu ta’u namni tajaajiltoota wangeelaa kanarratti yakka duguuggaa sanyummaa raawwachaa jirus nama maqaansaa Fiqaaduu Takilee jedhamuudha.
Yakkamaan kun Waldaa guutuu wangeelaa keessaa nama tajaajilamuuf deeme fakkaachuun tajaajiltoota kanaan Yaa waaqayyo mootummaa kana nurraa buqqisi jechuun kadhattan jedhee mana hidhaatti guursisaa akka jirus baramee jira.
Bifuma walfakkaatuunis yakkamaan Fiqaaduu Takilee jedhamu kun tajaajiltoota kanaan maqaa meeshaa waraanaa guutummaa magaalaa naqamtee keessatti dhukaafamaa jiru isintu maallaqa walitti qabee bitaa jira maqaa jedhuun tajaajiltoota kana mana hidhaatti guursisaa jira.
Kanumaan wal qabatees tajaajiltoonni maqaan isaanii kanaa gaditti eerame mana hidhaatti kanneen gidduuma kana qabamanii jiran keessaa:
- Zerihuun Imiru hojiin isaa tajaajilaa guutuu wangeelaa magaalaa Naqamtee.
- Kennsaa Alemuu hojiinsaa tajaajilaa guutuu wangeelaa.
- Fayyisaa Tashomee hojiin isaa tajaajilaa guutuu wangeelaa.
- Kennasaa Darajee Hojiinsaa tajaajilaa guutuu wangeelaa


text:
Karaa maqaa Gibiraan saamicha Daldaltootarratti bantee turuun nii yaadatamaam. Akeekni saamichaa kun, bakkeewwaan maraaf qaamota biyyattii mara dhaqqabuun amma saatii kanammoo qote bultootaa irratti karaa Gibiraan dhufuuf abbalaa jiraachuun dhagaa’amaa jira. Karaawwaan gibiraa kanaan uummata keenya saamaa kan turte har’as saamaa jirti. Qote bultotaan Kaardii galii
haaronfadhaa jechuun safarri lafaa haaraan jalqabamuuf jedha. Qote bultoonni bakka maratti sochii diinaa kana dhabamsiisuuf marii jabaa
jalqabanii jiruum. Haaluma kanaan Oromiyaa keessaa Qote bultonni lafa isaanirratti ginira gabbaruu akka hinqabne muuxannoo walii laataa
jiraachuu Qeerroon gabaase.
Gama biraan
Maqaa Leenjii Barattootaa Jedhuun Guyyaa Har’aa Irraa Jalqabee Oromiyaa Keessatti Barattoota Hojii Dhorkaa Jiran
Gartuun TPLF yeroo gara yerootti harrootasheetti gargaaramuun uummata kana ba’aa gurguddaa itti fe’ataa turtee jurti. Kanumaan tibba kana maqqa hoji dhabaa gurmeessiina jedhuun barattoota Leenjii kaahaa jiraachuun dubbatameera. Oromiyaa aanalee mara keessatti Leenjiin barataa itti fufee jira.


text:
chaarterii tokkummaa mootummootaa bara 1945 yeroo mallatteeffame biyyoonni Afriikaa harka caalaan koloneeffannaan qabamanii akka turan, erga sanaa as koloneeffannaa harcaatuu jalaa ba’uun gumii kana keessattis heddumminaan jirra jedhan.
Afriikaan hiyymmaa, dhukkubaa fi walitti bu’inisaan beekamti yeroo jedhamaa jiru kanatti jedhan Obbo H/Mariam suuta suutaan jijjiiramni jalqabeera jedhan.
Afriikaan walitti bu’iinsa ardittii qabatee jiru hanqisuu dhaan bulchiinsa demokraatawaa jajjabeessuun guddina dinagdeetiin hiyyummaa faccisaa jirti jedhaniiru.
Guddina waarinsa qabu argamsiisuuf tattaaffiin ta’u hanga kaayyoo mileeniyemii fiixaan baasuu qofa utuu hin taane sana darbees akka ta’e ibsaniiru.
Mata duree gamtaan Afriikaa bara dhufuu jechuun 2014 fudhatee dhiyaatu qonnaa fi wabii nyaataa ta’uu dubbatan.
Gamtaan Afriikaa Tuniisiyaa, Maalii, Somaliyaa, Ripublikii Afriikaa waaltaa, Sudan, Sudanii fi Sudan kibbaa keessatti qooda fudhachuu isaa ibsaniiru.
walitti bu’iinsi Koongoo keessaa kutaa sanaaf yaaddessaa ta’uu isaas ibsanii jiran.
Mana murtii addunyaa kan ilaaleen ennaa dubbatan Akkaataa manni murtii addunyaa itti hojjechaa jiru afriikaaf ilaalcha gaarii hin taane qaba jedhan.
Murtii haqaa fi araara argamsiisuun nagaa fi tasgabbii fiduu mannaa meeshaa siyaasaa afriikaa lammiiwwan ishee irratti qiyyaafate ta’e. Fudhatama hin qabu jedhan.
Balaa shororkeessotaa magaalaa nayroobii keessatti dhaqabee lubbuu namaa galaafatee lubbuu hedduu madeesseef gadda itti dhaga’ame uummataa fi mootummaa Keeniyaa akkasumas maatii namni jalaa miidhameef ibsuun fedha jedhan


text:
WASHINGTON,DC —
Dorgommii Olompiki Raashiyaa ta baranaa biyyitii 88 irratti wal dorgomaa baate Raashiyaatti madaaleyaa 33,ka 13 warqii argatee mootee USA ammoo warqii 9 argatte.Noorweey warqii 11, Kanadaan warqii 10,Nezerlandis warqii 8,Jermaniin warqii 8,Austriyaana warqii 4 walumattu warqii 100 olitti badhaafame.
Dorgommii dooalarii biliyoona 50 itti bahe jedhan tana torbaan lamaa oliif magaalaa Sochiitti dorgomaa bahan. Atileetota 3000 tahanitti irratti wal dorgomaa bahe.
Walumattuu dorgommii tana irratti biyya 30 caalanitti madaaleyaa womaatuu dhabee duwwaa gale.Olompikii gara 2018 Kooriyaa Kibbaatti qopheessa.
Dorgommii atileetiksii:
Gama kaaniin ammo atileeotii Oromiyaa maratoonii kalee km 21 Gurrandhalaa 23,2014 Finfinneetti qopheessan dhiiraan tokkeessoo dubraan ammoo lammeessoo taate.Oromiyaan dorgommii guutummaa Itoophiyaa torbaan lamaan duubatti jalqabaniif qophi jirti.
Atileeotii Keeneyaa ammoo fiigicha km 10 kalee Puerto Rikootti dorgoman 1-5 bahanii moo’atan.
Atileetoti Oromiyaa fiigicha km 21 kalee Finfinenetti dorgoman moohanii dorogmmii Guutumaa Itoophiyaa trobaan lamaa fi wayiin duubatti Bahri Daritti dorogmnilleef qophi jiran.
Dorgommii Kilaboota Kubbaa Miilaa:
EPL,Englsh Premiere League, dorgommii kilaboota kubbaa miilaa Ingiliizaatii eegii jalqaanii torbaan 27 keessa jiranii kalee qofa goolii 28tti gale.Arsenal Sunderland 4-1, Hull Cityn Cardiff City 4-0,Liverpookl Swacnity 4-3, West Ham Southampton 3-1 mootattee akkna jejjechaa gooliin goolii 28 galte.
Akka kilabiitti, Chelseatti goolii 60, Arsenal goolii 59,ManCity goolii 57, Liverpool 56 fi Tottenham goolii 50n shaneessoo jirti.
Dorgommii La Liga ammoo eegii jalqabanii torbaan 25 keessa jiranii Real Madirid goolii,63,Barselona 60,Atletiko Madrid 60, Atletik qabxii 47 fi Real Sociedad qabxii 43 faana jira.Tapahee kalee irralleetti goolii sagalitti galee,Riil Maadrid Elchee 3-0, Riil Sosoodaad Barselona 3-1n moote.
Serie A keessaa ammoo Juventus goolii 66, Romaan goolii 57,Napooliin 50, Intermilan ammoo 40. Dorgommii Bundsliigaa eegii jalqanii torbaan 22 keessa jiranii guyyaa dheengaddaa qofa goolii 27tti gale.Hamburger SV Dortmund 3-0,Bayer Munich Hannover 96 4-0.
Dorgommii kilaboota Faransaay Ligue 1 eegii jalqabanii torbaan 26essoo keessa jiranii warri goolii hedduun gachuun tokkeesoso Ibrahomovihc goolii 22,Edison Cavanii goolii 13,Alexander Lacazetelleen goolii 13 galchee Edisoniin wal qixxee.
Rio Open,dorgommii Teenisii Addunyaa:
Dorgommii Teensii Addunyaa ta Rio Open jedhanii,Rio de Janeiro Biraazitti taphacaa bahan 62essoo atileetii Ispaain Rafahel Neadalitti moo’ee badhaasa dooalra kuma 320 dhiyaattu badhaafame.


text:
Namichi Amerikaa boksiin beekamu, May Weather dorgommii Caam. 2, 2015 Amerikaa kuta Laas Vegaasitti dorgoman moohee waan takka ispoorti keessatti tahee hin beenne dorgommi daqiiqaa 36tti doolara miliyoona 100 harate.
May Weather nama ganna 38 harka abbaa isaa irratti leenjifamee boksii barachaa guddate.Marroo 48 dorgommi addunyaa irratti dorgomee cufaa hin moo’e marroo 26 nama wlaiin dorgome dhahee lafaan dhahe.
Namii innii guyyaa dheengaddaa waliin dorgome jabuma akka isaati.Nama ganna 36.Marro 65 dorgomee marroo 57 moohe.Tana keessaa nama waliin dorgome marro 38 dhahee lafaan dhahe.Ufii ammoo marroo lama moohame.
Pacquio fi fi May Weather takkuma wal hin dorgome.Walti yaamaa dhaqani dadhaban. Tapha isaani kanaayyuu doolara miliyoona 400 itti bahe.
Dorgommii daqiiqaa 36 tana keessatti harka guddaan May Weatheritti caalle. Paakiyuun ammoo gara ji’aan duraaatti gurmuun harkaa dhukkubddee taphaan duratti limmee waraannachuun seera malee jedhani didanii sunumaan taphatee moo’ame.May Weather Fublaan dhufu keessa tapha dhiisaa jedha.