text:
Jooseef Fuuriyee
Jooseef Fuuriyee (Fireenchii: [fuʁje]; A.L.A 21 Bitootessa 1768 – 16 Caamsaa 1830) abbaa herregaa fi fiizisistii Firaansi Okzeeritti dhalate yoo ta'u kan inni ittiin beekkamus qorannoo siireesii Fuuriyee fi akkamitti akka siireesin kun rakkoo oo'a dabarsuu fi kirkiraa (vibration) irratti hojiirra oolu danda'urratti godheeni. Tiraanisfoormin Fuuriyee fi seerri Fuuriyee kabaja isaaf jecha maqaa isaatti moggaafaman. Fuuriyeen argannoo galtee giriinhaawusii (greenhouse effect) kan argate ta'uunis beekkama.


c: text/html

text:
— 741 — 12112020 — 22duodifrumaire229
Comment répondre à la question « qu’est-ce qu’une racine ? » ni scientifiquement, ni poétiquement, ni artistiquement, ni philosophiquement, ni phénoménologiquement, ni historiquement, ni matériellement, ni absurdement ?
ça est toujours si ému de la tendre persistance de l’étance …
c’est maintenant la danse des étincelles et des barbelés et de la racine, pure magie somptueuse…
mich’ bob’ se repose
l’envol de mich bob
PpoOoèèmmmmmMmmmee dduUu rrêêvvee ddeeeeEEeee ccrruuaauuttéé ssaAadDddddddddiiqquuee : :
Jj »aaii ssoonNnnnnnggéé nnuuiittaaAAAmmeeeeeenntt qqQuuee jjee ttoorrttuuuurraaiiss uunn ppiiggeeoonn:: iimmmmoobbiillee ssuUurr llllllllllllee ttrroottttooiirr,, mmaallaaddee oOouu jjee–nnee–ssSSSaaiiss–qquuuuuuuuooii,, eenn ttoouuss ccccccccccaass iill nnee bBboouuggeeaAAaiitttttttttttttt gguuèèrree,, jjee ll »aaii vvuu,, ddeeEmmii–ttoooOOoooooooouurr,, iill yy aavvaaiittTTT ccoommmmee dduu bbrroouuiialrlda,r d’uunn mmoonnddee fflloouUUUUu ssaauuff Mmmaa pprrooiiee,, jj »aaii rréééééééééééééééééuussSssii àà lluuii rrooUUuulleerr dddddddddddDddeessssuuss,, aavveecc mmaa rroouuee aavvVVVVaanntt ddee vvéélloOo,, Jjjee ssssssssuuiiss rreevveeeennuuU eennssuuiittee llee rreeggaarrdDddddddeerr earggoonniiiisseerr,, ppaaaaaaattttee eett aaiillee ddrrooiIIIIIitteess bbrrooyyééeess,, cchheEerrcchhaanntt àà sseeEEEEEEEE ccaacchheerr,, aAabBBbaassoOouurrdDdiiiiiiiii dddddddddddee ddoouulleeuurr.. Ééttaaiitt–ccCCCee uunn ssaaaaaaaaccrRriiiiiiiiiiiiiiiiiiffiiccee pprréémmoonniittooiirree pppoouuuuurr MMmiicchheell BbooooooOOOoooooo ??

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Namni soomanaa ibaadaa Rabbii heddummeessuu barbaachisa, haraam hundarraa fagaachuu qaba, salaata shanan yeroo isiitti jamaa'aadhaan salaatuu qaba, kijiba dhiisuu qaba, nama hamachuu, nama gowwoomsuu, dhala (Ribaa) nyaachuu, fii jechootaa fii hojiilee dhoowwa tahe hundarraa fagaachuu barbaachisa.
Nabiin keenya s.a.w. akki jedhe
Namni jecha cubbuu haasawuufii itti hojjachuu hidhiisin, kan Wallaalummaa (badii) hindhiisin rabbiin nyaataafii dhugaatii dhiisuu isaarraa dantaa hinqabu
bukhaariitu odeesse


text:
MAAL NUUF WAYYAA?
Oromo !!!
1. Guyyaa guyyaatti dhangala’uu qeerroofi qarreewwan keenyaa dhagahaa oolla? (Suuraafi dhiigni roobe nu warra lubbuun jiru macheesseera)
2. Mana hidhaatti gidirfamaa kan jiran warra wareegamanirra dachaa 100 caaluum,
3. Kan biyyaa godaanaa jiraniifi akka ba’anitti hafanii jireenyi isaanii bosona (bineensafi beelaan nyaatamaa jiran) hedduum,
4. Asitti achitti iddoo akkanaafi akkasiitti fincilli ka’eera (garuu reebamaniiru, mana hidhaattti guuramaniiruu, du’aniiru…) dhaga’aa jirra.
5. Erga gaafa qabsoon kun dhoheeti Oromoodha kan ofiin jedhu hundi hojiirra hinjirru (Kan baratu raata’eera, kan hojjetu wallaalchifameera…karaafi karri cufaa…)
Egaa gaaffiinkoo….!
1. Cal jennee hamma hunduu daguugamee dhumutti teenyee ilaaluudhaa?
2. Tarkaanfiin gama Oromootiin galmaa’aa jirummoo maaliidha? (Moo dhumaatii daddaraaroo keenyaatu akka injifannootti galmeeffama?)
3. Meerre dhaabni Oromoof jiru maal hojjetaa jira? (Qeerroon biyyaa kun ooggansa eenyuu jalatti ijaaramee jira—itti gaafatama hundaa eenyutu fudhataa jira?)
Fala ta’a laataa?
1. Ooggansi haaraan dhaloota kana fuudhee deemuu danda’u lafa Oromoorratti ijaaramee waan dana’amuu maraan diina dura dhaabbachuun barbaachisaadha natti fakkaata.
2. Ergaan takkaa sabni walfaana dammaqee ajjeesaa-du’aa jijjiirama tokkorra atattamaan ga’uu (yookaan bilisoomuu yookaammoo barabaraan garboomanii harka kennachuun jiraachuu) malee guyya guyyaan kan nujalaa du’aa jiru qofa teenyee galmeessuun fala miti.
3. Manneen amantaa, abbootiin gadaa, dhaabbileen Mormitoota siyaasaa alaafi keessaa tokkoomanii ergaan takkaa saba kana dammaqsanii jijjiirama tokkotti baasuu yookaan maqaasaanii haqanii kana booda dadhabneerra jechuun sabaaf ifa of gochuu. …
salphina keenya guddaa!
1. Hammana baay’anna jennee utuu dhaadannuu uummata bicuu kanaan guyyaa guyyaan dhumuu…
2. Guyyaa guyyaatti du’aa keenya awwaallannee gallee irbaata gaddaa nyaachuu,
3. Dhiigaan Oromoo taanee sirna garboomfataa kanaaf hojjechuu (Keessumattuu Miseensota OPDO keessaa warra garaatti gurguraman…)
Baruumsi bu'ura jireenya ilma namaati. Barnoonni bu'ura waa hundaati. Manni barnootaa naannoo kee jiraachuu jechuun…
The Conflict Testing Ethiopia’s Nobel-Winning Leader
For several months, Ethiopia has witnessed an escalation of threats on various fronts, both internal…
In a sign of growing concern in Washington about the Civil War in Ethiopia, the…
NAIROBI, Kenya — Once home to one of Africa's fastest-growing economies, Ethiopia is struggling as…
On September 11, 2022, the Government of Tigray External Affairs Office released a statement indicating their willingness…


text:
Qabxiin qormaata biyyolessa waan burjaajeffamee jiruuf sireffamni akka taasifamu Biroon Barnootaa Oromiyaa gaafate. Hogganaan Biiroo Barnootaa Oromiyaa Dr Tolaa Barisoo Raadiyoo Sagalee Amerikaaf akka himanitti Qormaanni burjaajeffame ifoomsamuu isaatiin dura akka adda baafamu ejensii qormaata biyaalessaf gaaffin dhihaatus osoo hin sirreffamin yoona gahe jedhan.
Haala kanaan hangi isaa wal caalus Oromiyaa dabalatee maneen barnoota afurtamii shan keessatti Qormaanni burjaajeffame jira jedhu.
Marii hogganaa biiroo barnootaa Oromiyaa Dr Tolaa Barisoo waliin gaafii fi deebii gaggeeffame Caqasaa.


text:
Mootummaan Tigraay, bulchiinsi Prezidaant Joo Baayiden fi mootummaan Yunaayitid Isteetis akkasumas manni maree bakka bu’oota biyyattii rakkoo Tigraay keessaaf furmaatni karaa nagaa akka argamu tattaaffii dhaabbataa fi ijaaraa ta’e gochaa jiruuf galateeffatee ibsa baasee jira.
Mootummaan Yunaayitid Isteetis seerri namoomaa kan sadarkaa addunyaa cabuu isaa fi dhiittaa mirga namaa mootummaa Itiyoophiyaa, Eertraa fi humnoota naannoo Amaaraa Tigraay keessa sosso’aniin raawwatamu ilaalchisee tarkaanfii adda addaa inni fudhateef mootummaan Tigraay galata qaba jedha ibsi sun.
Humnoonni Eertraa fi kan Amaaraa Tigraay keessaa ba’anii, wal waraansa naannoo Tigraay keessatti geggeessamaa jiru karaa nagaan furmaata akka argatuuf lola dhaabinsi marii irratti hundaa’e akka tolfamu waamicha dabarsuu isaas ni yaadanna kan jedhu ibsi sun, gama sanaan Yunaayitid Isteetis marii lola dhaabinsaa, michoota sadarkaa addunyaa ka biroo waliin akka mijeesstiu ni affeerra jedha.
Ajaji sadarkaa ol anaa Baayiden mallatteessan, turee dhaga’amu iyyuu, rakkoo naannoo sana keessaa furuu fi deggeruu gama ilaaleen daandii dheeraa deemuu danda’a jedha ibisichi.
Siyaasa Itiyoophiyaa keessaa fi rakkoo gargaarsa namoomaa biyyattiif deebii kennuuf jecha labsii nageenyaa kan hatattamaa Itiyoopiyaa keessatti labsuu isaanii mootummaan Tigraay ni simata jedha.
Prezidaant Bayaiden, rakkoon kun nageenya biyyoolessaa fi imaammata Yunaayitid Isteetisiif yaaddoo kana dura hin baratamin ta’uu adda baasuun isaanii illee sirrii dha jedhee jira.
Ajaji sadarkaa ol aanaa Fulbaana 17, bara 2021 prezidaant Baayideniin mallatteeffame, mirga namoomaa Itiyoophiyaa keessaa kabachiisuuf uggurri, namoota hanga tokko irra kaa’amuu isaa mootummaan Tigraay cimsee ni amana, tarkaanfii daandii sirriitti geessu jedha ibsi mootummaan Tigraay baase kun.
Mootummaan Tigraayis gama isaan qajeelfamoota ijoo kan ajaja sanaa deggeruu akkasumas namoota dhuunfaa yakka hojjetan jedhaman, gareelee fi qaamotii adeemsa lolaaf wal barbaadu kana keessatti uummata Tirgaay fi uummata ka biroo irratti yakka hojjetan jedhaman adda baasuuf murtiitti dhiyeessuuf qophee ta’uu keenya ni ibsina jedhee jira.
Uummata Tigraay tajaajila bu’uuraa, kan akka baankii, ibsaa, telekominikeeshinii, daldalaa, geejjiba daldalaa kan lafoo fi qilleensaa, fi gargaarsa namoomaa dhabee jira.
Dhuma irrattis, weerara gara jabinaan guutame ittisuuf, dhiyeessii gargaarsa namoomaaf haala mijeessuu, humnootii weerartootaa mara gamasii baasuu mirkanessuuf akkasumas lola dhaabinsi marii irratti hundaa’e akka tolfamuuf fixiinsa Tigraay keessatti geggeessameef qorannaan walaba ta’e geggeessamee kanneen yakka raawwatan akka itti gaafataman tattaafii sadarkaa addunyuaa godheef ni galateeffanna jedha ibsi mootummaan Tigraay ajaja sadarkaa ol aanaa prezidaant Joo Baayideniin mallatteeffameef deebii kenne.


text:
Bar- tokko biyya keenya keessa qonnaan bulaa tokkotu ture. Qonnaan bulaan kun, horii (lowwan) dhibbaa ol qaba ture. Waan kana ta’eef akka aadaa naannoo’saatti garaacha uffateera.Kunis mallattoo qabeenya guddaa qabaachuusaa kan argisiisudha. Qonnaan bulaan kun baruma baraan korma qalee nama waamee, sambata dhaabbata ture. Sababiin isaas Sambatni sooressa akka eeguuf, kan hin qabne’mmoo qabeenya kenna … Continue reading “Korma Sambataa”
Month: March 2017
Aadaan maal akka ta’e jecha gabaabaadhaan ibsuun rakkisaadha.Ta’us garuu aadaa jechuun amala yookaan akkaataa sabni tokko ittin walii wajjin jiraatudha.Haala jiruuf jireenya saba tokkoo jennee ka’us ni dandeenya.Akkasumaas eenyummaan saba tokko kan ittiin beekamu afaaniifi aadaa isaatiinidha.Akkaataa uffannaa,nyaata,dhugaatii,gaddaafi gammachuu,fuudhaafi heerumaa,Waaqeffannaafi akkaataa ittiin bulmaata isaanii hundinuu qabiyyee aadaati jechuun ni danda’ama. Sabni Oromoos, Akkuma saba biraa, … Continue reading SIIQQEE
Biyyi addunyaa irraa yeroo jalqabaaf daldala garbaa mormitee akka dhaabbatu kan goote biyya - Ispeenidha Biyyi addunyaa irraa yeroo jalqabaaf adabbiin du'aa (death penality) akka hafu kan labsite biyya – Venezuweelaadha. Biyyi addunyaa irraa yeroo jalqabaaf qarshii waraqaa irratti maxxansiifte biyya – chayinaa (song dynasty) Biyyi addunyaa irraa yeroo jalqabaaf Teembira poostaa (post stamp) kan … Continue reading Kana Beektuu?
Ummanni karrayyuu Naannoo Oromiyaaa, Godina shawaa bahaa Aanaa Fantallee keessatti argamu. Oromoon Karrayyuu Uummata Aadaaa isaa Jaalattuu fi Horsiisee Bulummaa baroota Gidiraa fi Cunqursaa hedduu dabarsuun hanga ammaa Aadaalee duudhaa fi Sirna Gadaan Walbulchaa jiraatuun isaanii ni beekama. Heerotaa, Aadaa Duudhaa Sirna Gadaa oromootiin hanga ammatti kan bulaa jiru yoo ta’u, naannoleen isaaan daangeessu, Gara … Continue reading Waa’ee Oromo karrayyuu kana beektuu?
Yaadaan bilshaachuufi beekumsa qabaachuun sochii hojii keenya guyyaa hundumaa keessatti baayi’ee barbaachisaadha.Dandeettii ogummaa erregaa( mathematics) qabaachuun ijoolleefi namoota gurguddaaf akkasumas hawaasa keessatti hojii hojjechuuf jireenya isaaniif barbaachisaadha.Dandeettii erregaa qabaachuuf carraaquun mana barnootaa keessatti milkaa’in fiduu danda’a.Ijoolleen utuu mana barnootaa hingalin beekumsa erregaa yoo qabaatan, yeroo mana barnootaa galan milkaa’ina isaanii argamsiisuu danda’a. Dhaabbati Save the … Continue reading Barnoota Bu’uuraa:-
Afaan hojii :- Afaan Jarmanii, Faransaayii, Xaaliyaaniifi Roomeenish Bulchiinsi:- Sirna Federaalummaa Paartii baayi’ee Dimookiraasii:-Kallattii (Direct Democracy) Sirna caasaa Federaalummaan kan hunduufte:- A.L. A.Fulbaana 12 bara 1848 Baayi’inni uummataa:- A.L.A bara 2014 akka lakkaa’ametti 8,211,700 Galiin tokkoon tokkoon namaa:-Doolaara US Ameerikaa 58,731. Adduunyaarraa sadarkaa 9ffaadha. Qrshiin biyyattii :-Farankaa Siwiiz.(Swiss franc) Biyyi Siwiizer laand Awurooppaa dhihaafi giddu … Continue reading Siwiizerlaandiifi guddina ishee!
Biyya US Ameerikaa keessatti barruun waggaa waggaadhaan ji’a bitootessaa maxxanfamtee baatu kan “Business Forbes” (bizinesii Foorbes) jedhamu adduunyaa irratti namoota qarshii guddaa qaban ni beeksisa.Garuu akka kaayyoo barruu kanaatti yoo ta’e keessumaa sababii idaafi taayitaadhaan gar-malee fayyadamuutiin namoota qabeenya horatan keessa hingalshu. Kallattiidhuma kanaan garuu burqaan galii isaanii kan beekamuufi beekumsaafi carraaqii hojii isaaniitiin namoota … Continue reading Kana beektu laata?
Afaan Oromoo erga afaan hojii mootummaa naannoo Oromiyaa ta’ee waggoota 25 ta’eera. Afaan kanaan waajjiraalee garaa garaa keessatti ittiin hojjetama jira.Kitaaboleen barnootaa ittiin barreeffamanii afaan barnootaa ta’eera.Kitaaboleen asoosamaafi, seenaa,akkasuma hinbaayi’etin malee diraamaan,tiyaatirriifi fiilmiin Afaan Oromootiin hojjetamaa jiru. Afaan kun akka guddatee waaltinaa’uuf mootummaa naannoo Oromiyaa biiroo aadaafi turrizimii Oromiyaa giddu-gala aadaa Oromootti,gareen waaltina Afaan Oromoo … Continue reading Waaltina Afaanii!
Jijjiiramni qilleensaa hojii qonnaarratti dhiibbaa guddaa qaba.Fakkeenyaaf caamsaa,lolaa, rooba yeroo malee roobuu kunniin hundi hojii qonnaarratti miidhaa fiduu danda’u.Qonnaan bultooti haaluma jijjiirama qilleensaa hubachuun hojii qonnaa isaanii wajjin haala deemuu danda’uun tooftaan hojjechuu danda’u.Tooftaa hojii qonnaarratti nama gargaaran kanaa gaditti mee haa ilaallu. 1. Sanyii Midhaan hongee dandamachuu danda’aniifi dafanii ga’an(bishaatan). Sanyii midhanii adda addaa … Continue reading Haala jijjiirama qilleensaa wajjiin deemuu fi Mala qonnaa Jahan(6)
Meeqatu guuttatee hawwii jireenya isaa ? Gammachuu argatee kan ciise garaan isaa. Nama meeqaa laataa kan harkaan gahate? Fedhii garaasaatii hawwii kan dhuunfatee. Meeqa duraa haftee hawwiin hawwii taatee? Hinaaffaan guutamtee hammeenyaan hudhamtee. Nama meeqaa laataa hawwee kan argate? Fedhii garaasaatii soonaan kan guuttate. Eenyutu natti himaa eenyutu beeka laataa? Eessa daangaan hawwii eessatti dhaabbataa? … Continue reading Hawwii


text:
Duula ijibbaataa daguuggaa sanyii fi sabboonummaa Oromoo cabsuuf godhamaa jiru dura dhaabbanna!
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Amajji 26,2020
Akkuma irra deddeebiin ibsaa turre, gochaan mootummaan uummata keenya Oromoo irratti dalagu daangaa ol ta’ee jira. Duulli ajjeechaa fi hidhaa sabboontotaaf guutuu uummata Oromoo irratti raawwataa jiru dhaabbachuun hafee, guyya guyyaan ilmaan Oromoo jumulaadhaan ajjeesuu fi hidhuun ammallee ka duraan olitti cimee itti fufee jira.
Erga tajaajila Interneetaaf bilbilaa, tajaajila sab-quunnamtii hawwaasaa uummata keenya irraa kutanii as gochaan ajjeechaa Lixa Oromiyaa godinoota Qellem Wallaggaa fi Lixa Wallaggaa keessatti raawwatame hedduu kan nu yaachisee jiru ta’uu himuu feena. Godinoota lamaan kana keessatti odeessa argataa jirruun ilmaan Oromoo 87 ta’an guyyaa 2 gidduutti ajjeefamanii jiru. Maqaa wareegamtoota keenyaa kana argachuuf haalli quunnamtii hawwaasaa cituun danqaa kan nutti ta’e yoo ta’u, uummatni hedduun waraana baqatee gara Gaambeellaaf Sudaanitti dheessaa akka jiru hawwaasi dhaamsa dabarfatuun himataa jira. Haala kana keessatti haati ilmaan sadii wal faana du’aan dhabdee fi obbolaan lama kan wal faana ajjeefamanis akka jiranidha kan quba qabnu. Kana malees; dargaggoo maqaan isaa Abbuttii jedhamu irraa fayyaatti quba miilaaf quba harkaa erga irraa ciranii dararaniin booda, waraanni mootummaa rasaasa itti dhukaasuun ajjeesaniiru. Gochaan Lixa Oromiyaatti uummata Oromoo irra gahaa jiru, Wallaggaa irraa ol darbee gara Shaggar Lixaa keessatti babal’achuun ammoo, adeemsi mootummaan itti jiru kallattiin Oromoo lafa irraa daguuguuf karoora baafatee socho’aa jiru ta’uu hubachiisa. Shaggar Lixaa keessatti tajaajilli interneetaa bakkoota hedduutti dhaabbatee jira. Gochaa jallataa akkanaa, roorroo hammaataa uummatni keenya keessa jiru kana keessaa baasuuf nuti Qeerroon Bilisummaa Oromoo ciminaan qabsoo goonu jabeessinee akka itti fufnu uummata bal’aa Oromoof dhaamna.
Gochaan ajjeechaa tibbuma kana Baha Oromiyaa magaalaa Harar fi Dirre Dhawaa keessatti ilmaan Oromoo irra gahee jira. Gochaan Baha Oromiyaa akka waan sabootni biroon Oromoo irratti ka’anii uummata keenya ajjeesanii, gamoo uummata Oromoo caccabsaniitti haa dubbatamu malee, gocha sana duuba harki mootuummaa jiraachuu fi saboota xixiqqoo kana humneessee Oromootti kakaasuu keessatti waraana mootummaaf qaamoleen mootummaa gahee mataa isaanii bahatanii jiru. Gocha farra akkanaa dura dhaabbachuuf duubatti hinjennu.
Dabalataan Kibba Oromiyaa Godina Gujii Bahaa Aanaa Gooroo Doolaa ganda Jiddoolaatti maanguddoon ganna 75 obbo Tasfaayee Gosaa jedhaman Amajji 16,2020 waraana mootummaan ajjeefamanii jiran. Achuma aanaa Gooroo Doolaa ganda galaambel keessatti Amajji 22,2020 nami nagaan Sayidoo Baddaa jedhamu waraana mootummaan ajjeefamaniiru. Ajjeechaa kana irrattuu dursa mana jireenyaa obbo Seyidoo Baddaa qabeenya waliin erga gubaniin booda ajjeesanii jiran. Gochaa farra akkanaa kana uummatni irratti dammaqee akka of ittisuu irratti ciminaan hojjechuu qabu gaafanna.
Gama kaaniin barataan Oromoo kumoota afurtamaa ol ta’an mooraa Yuunibarsiitiiwwaan naannoo Amaaraa keessaa nageenyaaf yaadda’anii barnoota isaanii kutuuf dirqamanii jiru. Dhimma barataa Oromoo nannoo Amaaraa keessatti ajjeefamaa turanii falli kahameef, seerris waan jedhe kan hinqabne barattoota nageenyaaf yaadda’anii galaniifis furmaatni kahame lafa hinjirretti, Yuunibarsiitiilee Oromiyaa keessaas barataa Oromoo waan Oromoo ta’e qofaaf 200 ol ari’uun ammallee ciminaan hojjetamaa jira. Keessattuu mooraa Yuunibarsiitii Amboo, Dirre Dhawaa, Jimmaa, Madda Walaabuu, Haramayaa, Bule Horaa, Mattuu fi Yuunibarsiitiilee Oromiyaa kaan keessaa walumatti barataan Oromoo dhibboota hedduun lakkaa’aman barnoota irraa ari’aramanii jiru. Kana malees barattoonni hedduun hidhamanii jiru. Yuunibarsiitiiwwaan Oromiyaa keessatti barataan Oromoo nagaan ajjeefamaa jiru. Barataa Yuunee Alamaayyoo Yuunibarsiitii Dirre Dhawaa keessatti gamoo irraa darbatamee ajjeefame. Barataa Nataanaa’el Mangistuu jedhamu Yuunibarsiitii Bule Horaatti foolisii moorichaan ajjeefame. Gochaa akkanaa Qeerroon Bilisummaa Oromoo uummatni Oromoo akka hinbaranneef duula diinni Oromoo nutti banee jiru ta’uu kan hubatu, dhimma kana ciminaan dura dhaabbatee Oromoon of kabachiisuu akka qabu dhaammata.
Dhimmoota hidhaan wal qabataniin, ilmaan Oromoo sirna amma aangoo irra jiru kana keessatti nagaaf nageenya halkan tokkoo argannee kan hinbeekne yoo ta’u, uummatni keenya yeroo gara yerootti ajjeefamuu, ukkaanfamuu fi hidhamuun irraa dhaabbatee hinbeeku. Gochaan hidhaa har’allee jabaatee Oromiyaa keessatti raawwataa kan jiru yoo ta’u, manneen hidhaa biyyattii akkuma waggoota 28’n darban sanaa ilmaan Oromoon guuttee jirti. Har’a ilmaan Oromoo dhibboota hedduun lakkaa’aman, Buufata Foolisii Finfinnee 3ffaa fi Qilinxoo dabalatee mana hidhaa biyyattii mara keessatti dararaa hamaan irra gahaa jira. Efereem Galataa maanguddoon jedhaman, kanaan dura Waggaa 24, hidhamaa turee, hiraarfamtoota Oromoo dhiifaman bahan waliin kan hiikamee ture, har’a hidhamee mana hidhaa keessatti dararaan jallinaa irratti raawwataa jira. Hogganoota ABO keessaa kanneen akka Daandii Garbooshee fi Kaayyoo fufaa dabalatee dargaggoonni hedduuf maanguddoonni mana hiraarsaatti dararaan irra gahaa jira. Akkasuma qondaala ABO kan ta’e, Yaasoo Kabbabaa Hordofaa baatilee dheeraaf mana hidhaa keessatti dararaa argaa jira. Dargaggoo Addunyaa Keessoo kanaan dura waggaa 4 sirna EPRDF kan TPLF’n durfamaa ture keessatti mana hidhaatti dabarsee, ammas sababaa tokko malee namoota hedduu waliin hidhamee jira.
Waggaa kudha lama hidhamtee, umurii dheeraa mana hiraarsaatti sirna EPRDF kanaan kan dabarsite, Waajjira ABO godina Horro Guduruu hogganaa kan jirtu Caaltuu Taakkalee, halkan eda Amajji 25,2020 waraana mootummaan qabamtee hidhamtee jirti. Caaltuu Taakkalaa hidhaa amma irra gahee jiru kanaan marroo 5ffaa’f sirna kanaan hidhamtee jiraachuusheeti. Waajjira ABO Horro Guduruu Wallaggaa kana keessatti hojii siyyaasaa ABO’n akka hingaggeeffamneef danqaa godhamaa jiru yoo ta’u, hogganoota waajjiricha hedduus qaamni mootummaa adamsaa jira. Dhimma waajjira ABO’n kan walqabatu, waajjirri ABO godinota hedduu keessatti humna waraanaa mootummaan caccabaa ture, hojii siyyaasaa gaggeeffachuudhaaf danqaa guddaa kan ABO tti uume yoo ta’u, dhiyeenyuma kanallee akka uummataan wal argatee hinmariisifneef ABO irra uggurri kaahamaa kan jiru Godina Buunnoo Beddellee keessatti marii hawwaasaa ABO’n saganteeffatee ture qaama mootummaan dhorkamee jira. Dhimma kana fuulleffannaan hordofee uummatni keenya hubachuu akka qabu gaafataa; hidhaaf dararaan akka nurraa dhaabbatuuf, uummatni sirna garboomsaa kana of irraa kaasuuf qabsoo godhu cimsee akka itti fufuu qabu dhaamna.
Maayii irratti, duulli amma Oromoo irratti adeemaa jiru, duula daguuggaa sanyii, sabboonummaa Oromoo cabsuu fi, qabsoo Oromoo balleessuuf aggamaame waan ta’eef duula ijibbaataa sabboonummaa Oromoo cabsuuf godhamaa jiru dura dhaabbanna! Kana keessaa saba keenya baasuuf qabsoo hadha’aa itti jirru jabeessinee akka itti fufnu, nuti Qeerroo Bilisummaa Oromoo, gad jabeessinee ibsina.
Injifannoon uummata Oromoof
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Amajji 26,2020


text:
Manni marii dhimmootii islaamaa kan Itiyoophiyaa mirga barumsaaf qabnu dhiibaa jira jechuu dhaan barattonni mana barumassa Awaliyaa kan sadarkaa adda addaa mooraa mana barumsaa isaanii kan Finfinnee keessatti hiriiranii jiran.
Rakkoon tokko ituu hin jiraatin barsiisootaa fi Diiniin koleejootaa hojii irraa ari’aman akkasumas Imaamni masjiida Awaliyaa hojii irraa ari’amanii barnooti Afaan Arabaa akka cufamu taasifame jedhu baratonni.
kan kana godhus mana maree dhimmootii Islaamaa kan Itiyophiyaa ti kan jedhan baratonni moraan kun ammaan dura jaarmayaa gargaarsa Islaamaa kan sadarkaa addunyaan gaggeeffamaa akka ture fi baatii 6 as garuu manni marii dhimmootii Islaamaa kan Itiyoophiyaa akka gaggeessu dubbatu.
Gama kaaniin Godina Hadiyyaa magaalaa Hosaanaa keessatti baratonni baratanii eebbifaman bulchiinsi Godinaa carraa hojii akka kennuuf gaafachuun hiriiraniiru.
Bakka buutonni barattootaa bulchiinsa waliin marii gaaggeessaa akka turan kan ibsan barattoonni dhuma irratti garuu mariif seenanii hin deebi’in waan hafaniif mormiin keenya hammaate jedhu.
Ajajaan polisii kan Godina Hadiyyaa komaandar Addisee Fayyisaa deebii kennaniin walitti bu’iinsi akka uumamee ture ibsanii barattoota hidhamanii turaniif barumsi kennamee hikamuu isaanii dubbatu.


text:
Warra lubbuu keessaa barattootaa fi barsiistotii yuniversitiilleen keessa jiranii taatullee qulqulleeffachuutti jiranii jedha tiraafiki poolisiin godina Wallagaa Dhihaa Saajjin Gasoojaa Asaffaa.
Akka itti gaafatamaan kun jedhetti makiinaan ariifatee fiigu kun makiinaa fahiisaatiin wal dhahee nama fixe taatullee waan balaa kanaa diidessanii qorachuutti jiran.
Makiinaan kun nama hedduu fa'aee adoo Naqamtee gara Ayiraa deemuutti jiruu hardha gara guyyaa gara gale.
Gimbiitti akka itti gaafatamaan wallaansa hospital Advensitis Dr.,Firaafyaadi Guddinaa jedhetti nama dhumate malee 20 miidhamee wallaanamuutti jiran.
Namii hagii tokko achumatti lubbuu dhabee kaan ammo hospitaala gahee lubbuun baate. Jara madaan itti hammaate wallaansaaf Naqamteetti dabarsan.


text:
Baatii Adooleessa darbe polisii Adii magaalaa Neew yoork keessatti lammii Amerikaa hidda dhalata Afrikaa Eriik Gaarnar ajjesee akka hin himatamneef murtii darbe mormuun magaalaa Neew Yoork keessatti hiriirri mormii gaggeefamaa jira.
Ministriin haqaa kan Yunaaytiid steetes akka jedhuutti mirgii sivilii kan nama ajjefame kanaa dhiitameera yoo ta’e qorachuuf jira. Seera Tumtoonni naannoo New Yoork jiran murtii kana mufannaan ilaalan. Waashingtoon Dii Sii irraa abbaa alangaa mummichi Eriik Hoolder qorannaa ministrii murtii haqaa labsanii jiran.
Duutii Mr. Gaarnar biyya guddoo kana keessatti haala hamaa mudatan danuu keessaa tokko kan wal amantaa humnootii seera eegsisanii fi hawaasa Adii hin taane mara giddu jiru qormaata irra buuse jedhan. Humnootiin kun silaa hawaasa akkasii tajaajiluu fi eegumsa gochuufiitu irra ture jedhu.


text:
Haleellaan hawaasa nagaa irratti xiyyaaraan raawwatamu itti-fufe
Haleellaan humna xiyyaaraa fi meeshaalee waraanaa gurguddaan, Uummata Oromoo Walloo hidhanno-maleessa irratti fuuleffachuun, Loltoota MKIIn raawwatamu jabaatee itti-fufuu.
Halkan edaa (Sadaasa 15, 2021), haleellaa xiyyaaraan Magaalaa Sambatee irratti raawwatamaa buleen lubbuu, qaamaa fi qabeenya hawaasa Oromoo Walloo irra gaaga’amnii fi mancaafamni cimaan dhaqqabuu.
Kibxata har'aas, Magaalaan Sanbatee meeshaalee waraanaa gurguddaa halaalaa dhukaafamanii fi boombii xiyyaara irraa gadi itti-roobsamuun shororkaawaa ooluu.
Sakattaa fi hidhaan akkaan hammaachuu
Tikoonni Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaan Magaalaa Finfinnee fi naannawa san keessa bobbaafaman sakattaa jabaa geggeessaa jiraachuu.
Sakattaa fi basaasa daafii sodaa WBO’tiin hawaasa Oromoo Magaalaa Finfinnee keessa jiraatu irratti raawwaatamaa jiru kanaan, Oromoonni danuun yakka tokko malee hidhamaa jiraachuu.
Qaamonni basaasaa MKII sabboontota ykn qabsaa'ota of-fakkeessuun Oromoota hidhaman kannneen waliin hidhamaa jiraachuun isaanii, dhimmicha daran hammeessuu waan maluuf, of-eeggannoo jabaa taasisuun akkaan barbaachisaa ta'uu dhaaammata, Oromtichi Magaalaa Finfinnee irraa bilbilaan odeeffanne.


text:
App Store irraa kan gad fe'aman
1 Androidf Psiphon Pro 1 Play Store Google keessaa
1 Walabummaa marsariitii ni deggera 1Psiphon Pro Google Play Store irraa gad fe'uu. (Biyyoota Mara keessatti hin hojjetu.)
1 iOS Psiphon dhaaf 1 App Sore Apple keessa jiruuf
Appn iPhone keessan irra jiru martinuu ykn iPad irra jiru karaa caasaa Psiphon marsariitii argachuun ni danda'ama. iOS 10.2 ykn isaa ol kan jiruuf ni gargaara.
Psiphon for Macs with Apple silicon in the Apple App Store
All of the apps on your Mac will access the Internet through the Psiphon network. Available for all Mac computers with Apple silicon. Check if your Mac has Apple silicon.
1 Psiphon iOSf 1 App Store Apple keessa jira
Marsaeriitii jaal'attan daawwadhaa akkasumas karaa caasaa keenya Psiphon gargaaramuuf salphaa ta'een gargaaramaa. iOS 8 fi isaa ol kan jiruuf ni gargaara.
Kallattiin gad fe'uu
Psiphon Android irratti kallattiin fe'amu
Google Play Sroreyoo hin qabhaanne, (" sideload 1 ") gad fe'uun ni danda'ama. kallattiin Psiphon Android dhaaf.
Psiphon Windows dhaaf
Works on Windows 7, Windows 8 (desktop), and Windows 10.
(A legacy build for Windows XP and Vista is available.)
Gama email gad fe'i
get@psiphon3.com
Yoo marsariitiin ykn hidhati ittiin gad fe'an uggurame ykn saansurii ta'e, gama email gad fe'uu akka danda'amuuf gaafachuu dandeessan


text:
IBSA QEERROO OROMIYAA IRRAA KENNAME
========================
HEERRI MIRGA UMMATA OROMOO HIN KABACHIISNE HEERA UMMATAA MITI
Sadaasa 29, maqaa ayyaana sabaa fi sablammootaa jechuun kabajamaa ture keessaa nuti qeerron Oromoo guyyaa tokkollee qooda fudhannee hin beeknu. Hanga har’aatti maqaa #federaalizimii kijibaa ilmaan Oromoo jalatti hidhamaa, reebamaa, ajjeefamaa fi gidirfamaa jiraniitin ummata Oromoo burjaajessaa kan turte ergamtuu wayyaanee kan taate OPDOdha. Ummanni Oromoo federaalizimii fi heera sobaan barraa’ee waraqarraa dubbifamurraa guyyaa tokko fayyadamee hin beeku. Federaalizimii fi heera waraqarra taa’u bu’uura godhattee diinni Oromoo saamaa, reebaa, ajjeesaa, hidhaa turte. Sadaasni 29 guyyaa heerri kuni itti ragga’eedha. Ummanni Oromoo guyyaa kanarraa miidhaa malee faaydaa tokko hin arganne. Ilmaan Oromoo heera biyyattii hin mormine. Heerri biyyattii akkaataa waraqarra jiruun hojirra haa ooluu waan jedhaniif qofa hidhamaa, reebamaa,ajjeefamaa har’a gahaniiru. Hayyoonni Oromoo hedduun heera kana tuman kuun ajjeefamanii, kuun hidhamanii, kuun immoo biyyarraa ari’amanii heerri harka murna bicuutti galee ilmaan Oromootti ittiin taphachaa jiru. Ummanni Oromoo heera isarratti malee isaaf hin hojjanneef yeroon itti gowwoomfamu darbeera.
Bara kana seenaa biyyatti keessatti gochaan suukaneessan raawwatamee hin beekne ummata Oromoo irratti raawwatameera. Biyya alaabaa takka, heera tokkoon bultu jalatti ilmaan Oromoo badii tokko malee sababa Oromummaa isaanitiif mootummaa nama nyaataa wayyaanetiin waraanni qindaa’an MNS fi federaalaa irraa itti bobbaafamuun ilmaan Oromoo 600,000 ol qe’ee fi qabeenya isaanii irraa buqqifamaniiru.
Kumaatamoota hedduuun yoo ajjeefaman kumaatamoota heddutti kan lakkaawwaman immoo achi buuten isaanii dhabamtee jirti.
Nuti ilmaan Oromoo federaalizimii sobaa irraa guyyaa tokko fayyadamnee hin beeknu. Sadaasa 29, guyyaa sabaa fi sablammootaa jedhamee kijibaan bara baraan kabajamaa kan ture irraa nuti ilmaan Oromoo guyyaa tokko qooda fudhannee hin beeknu. Ayyaana kana leellisaa fi faarsaa kan turte OPDOdha.
Nuti qeerron Oromoo akkuma kanaan duraatti ayyaana sabaa fi sablammootaa jedhamee yeroo ilmaan Oromoo walakkaa miliyoonaa tahan buqqifamanii dirree irratti faca’an kanatti, dhalli Oromoo dirree irratti waraanan ajjeefamaa jirutti, hayyoonni, beektonni Oromoo gaaffii mirgaa heerri eyyamu waan gaafachaa jiraniif dararaan irra gahaa jiru kanatti qaamolee maqaa Oromoo fi Oromiyaatin ayyaana kanarratti argamuuf deeman hundi qeerroo Oromoo bakka bu’uu akka hin dandeenye ni ibsina.
Ummanni Oromoo bara kana ayyaana kana irraa hafuun gochaa suukaneessaa isarra gahe sabaa fi sablammoonni biyyattii hundi akka hubatan godha malee miidhan inni ummata Oromoo irratti uumu tokkolleen hin jiraatu.
Qeerron Oromoo
1) Hanga mirgi immata Oromoo,sabaa fi sablammoota hundaa qixaan kabajamutti ayyaanni maqaa sabaa fi sablammootatiin qeerron Oromoo kabajnu tokkolleen hin jiraatu.
2) Sadaasa 29, guutummaa Oromiyaa keessatti qeerron Oromoo guyyaa kana mormi gochuun, lammiilee keenya diinni buqqiste gargaaruu fi hidhamtoota siyaasaa Oromoo gaafachuun dabarsina.
3) Ayyaana kijibaa maqaa sabaa fi sablammootan dhiichifamu irratti Oromiyaa irraa qaamni hirmaatu yoo jiraate ilmaan Oromoo fi qeerroo Oromoo bakka bu’uu kan hin dandeenye qaama ergamtoota fi jaleewwaniiti.
4) Federaalizimii kijibaa diignee
federaalizimii mirgi sabaa fi sablammoota hundaa keessatti mirkanaa’u ijaaruf qeerron Oromoo yeroo kamuu caalaa tokkummaan qabsoo eegalle jabeessinee itti fufna.
5) Daangaa keenya dhiiga keenyan ni kabachiisna.
6) Qabsoo eegalle jabeessinee hanga bilisummaatti itti fufuuf waadaa keenya ni haarawoomfanna.
7) Mirga keenya saboota biroo ykn wayyaanee kadhachuun osoo hin taane tokkummaa keenya cimsannee qabsoo eegalle finiinsinee itti fufuun ni
mirkaneeffanna. Mirga sabaa fi sablammoota biyyattii ni kabachiisna.
8) Ayyaanni sabaa fi sablammootaa kijibaaf gaggeeffamu ilmaan Oromoo fi sabaa fi sablammoota cunqurfamoo kan bakka hin buune ayyaana ergamtoota fi jaleewwan wayyaanee irratti hirmaatan waan taheef ni balaalefanna.
9) Ayyaanni kijibaa kabajamus dhiifamus bu’aan inni ummata Oromoof buusu tokkolleen waan hin jirreef ilmaan Oromoo tokkummaa keenya cinsannee bilisummaa irratti wareegamaa jirru gonfachuuf tokkummaan ni qabsoofna.
#Dhumarratti;
Ayyaanni maqaa sabaa fi sablammootatiin kabajamu ummata Oromoon kanaan duras kabajamaa hin turre. Garee muraasa fedhii dhuunfaf wayyaanen bixxiltetuu kabajaa ture waan taheef bakka mirgi ilmaan Oromoo dhiitamaa jirutti ayyaanni ilmaan Oromoo kabajnu waan hin jirreef dhalataan Oromoo hundi ayyaana fakkeessaa kana akka lagattanii fi tokkummaan walcinaa hiriirree mootummaa cunqursaa wayyaanetti xumura goonuf qabsoo eegalle jabeessinee akka itti fufnu qeerron Oromoo waamicha Oromummaa isiniif goona.
FEDERAALIZIMII SOBAA NURRAA DHIISAA
BIYYA TEENYA OROMIYAA NUUF
GAD DHIISAA.
MIRGA KEENYA KADHAAN OSOON TAANE
QABSOON KABACHIIFANNA
#MUDDEE 5, OROMIYAA


text:
Guyyaan Gootota Oromoo MN USA bara kanaa keessummaa kabajaa taate kan argamte, Gootittii j/ Urjii Dhaabaa miseensa WBO duraanii kan yeroo hedduuf dirree qabsoo irratti osoo falmaa irra jirtuu harka diinaa seenaa; jalaa bahaa deddeebi’uun qabsoo finiinsaa turte yeroo ammaa rasaasni mataa ishee keessa kan jiruu fi dararaan hangana hin jedhamne diinaan kan irra ga’e yoo taatu. ayyaanni kun haala ho’aan kan kabajame yoo ta’u, kan kana duraa irraa kan adda isa godhu, hawwaasni Oromoo irra guddan kan irratti argameefi akkasumas dhaaboleen Siyaasaa oromoo kan bakka adda addaa tti of waaman guyyaa kana bakka tokkotti walitti dhufuu haala ho’aan kabajatanii oolan.
Mekfira Hussein told Sahan Journal in early 2022 that her experience with hunger as a…
Baruumsi bu'ura jireenya ilma namaati. Barnoonni bu'ura waa hundaati. Manni barnootaa naannoo kee jiraachuu jechuun…
The Conflict Testing Ethiopia’s Nobel-Winning Leader
For several months, Ethiopia has witnessed an escalation of threats on various fronts, both internal…
In a sign of growing concern in Washington about the Civil War in Ethiopia, the…
NAIROBI, Kenya — Once home to one of Africa's fastest-growing economies, Ethiopia is struggling as…


text:
Saturday, December 25, 2010
Hawaasti Oromoo SA FDG Kabajate
(Madda Oduu ABO, MOA, Adelaide, Sadaasa 27, 2010) Hawaasti Oromoo Adelaide, South Australia, keessa jiraatan gaafa 20/11/2010 guyyaa Yaadannoo Fincila Diddaa Garbummaa sirna oo’aa fi haala mijaawaa kabajachuun gabaasame.
Akka gabaasaa MOAtti qophiin gootota ilmaan Oromoo kanneen diddaa garbummaa irra otuu jiranii wareegaman yaadachuuf qophaa’e kun akkuma aadaa Oromootti eebba maanguddootaan baname.
Itti aansudhaan Dura Taa’aan Waldaa Hawaasa Oromoo South Australia-OCASA- erga keessummoota Migrant Resource Centre-MRC SA fi Community Somali irraa argaman galateeffatanii booda haasawa godhan keessatti akka Oromoon mootummaa mataa ofii, Oromia, qabaachaa ture garuu jaarraa 19 keessa kaasee sirna bittaa gabroonfataa gurrachaan hiraarfamaa, fi saamamaa akka jiru ibsan.
Oromoon erga mirga isii samamtee as takkaa otoo qabsoo hin gudhiin haya jettee gabrummea jalatti akka hinbuliin kan ibsan Ob Ibraahim, “ammalle wanni asitti walitti nu fide kun itti fufiinsa qabsoo sanaa ti,” jedhanii jiru.
Itti aasnsee abbaan jaarmayaa hawaasa Oromoo J/Kadir Ibrahin FDG maaliif akka kabajamuu eegale yeroo ibsu, “ABOn akkuma qabsoo Oromoo bakka tokko tokkotti finiinaa ture bakka tokkotti fidee jarmiyesse, finciloota diddaa garbummaa bakk adda addaatti adeemaa tures gamteessee akkaataa qabsoo Oromoo itti millkeessu irratti hojjachuu eegale,” jedhee jira.
“ABOn qabsoo fincila diddaa garbummaa yeroo labsutti, ummati Oromoo dhaamsa dhaaba isaa kana dhagahee waliin hiriiruun isaa dhaabni sun hagam ummata Oromoo biratti kabajaaa fi marartoo akka qabu ibse,” kan jedhe J/ Kadir, ammas qabsoo Oromoo milkeessuu irratti dhalooti haaraan waan yeroon gaafatu maraan birmachuu fi qabsoo egere isaan eeggatuuf of qopheessuu qabu,” jedhee dhaamee jira.
Ayyaana kana irratti keessummoota argaman keessaa bakka bu’aan hawaasa Somaali illee ayyaana kana irratti argamuu isaatiif gammachuu itti dhagayame erga ibsaniin booda muuxannoo waljijjiiruufis hawaasa Oromoo irraa kanneen uffannaa aadaa Oromoo calaqqisu uffatanii hirmaatan lama akka walgeettii hawaasa isaanii irratti argaman afeeranii jiru.
Jaarmiyaa dhimma qubattootaa South Australia, MRCSA, irraa keessummaan argaman Aadde Michelle S M Dieu dhaamsa dabarsan keessatti waldaan Hawaasa Oromoo SA qophii kana irratti isaan afeeruu isaatiif erga galateeffatanii booda, hawaasti Oromoo akkuma kanatti fakkeenya gaarii ta’uun walijaaree haadholii, fi dargaggoota akka jajjabeessuu fi barsiisu dhaamanii jiran.
Guyyuma kana keeysa ayyaana Edaatis kan kabajatan yoo ta’u, maayii irratti Waldaya dargagoota Oromoo kan kubbaa miilaa, ‘Oromo United Football Club Of South Australia O.U.FC.SA’ jedhamu ijaarrachuun kan labsatan ta’uun beekamee jira.
Posted by Oromo Community Association SA at 3:54 AM 0 comments
Tuesday, April 27, 2010
Ayyaana Gootota Oromoo
Hidhaa fi Saamichi Ummata Oromo Irraa Akka Dhaabbatu Gaafatame!
(Madda Oduu ABO/MOA/ Adelaide, South Australia, 27 Ebla 2010) Hidhaa fi Saamichi ummata Oromoo irratti raawwatamaa jiru, naannoo Gaanfa Afrikaa jeequmsa olaanaaf kan saaxilu waan ta’eef naga jaalattooti addunyaa mootummaa Wayyaanee irratti dhiibbaa akka godhan gaafatame.
Maddi Oduu ABO akka gabaasetti, waamichi kun ummattoota Addunyaa nagaafi tasagabbii jaalatan maraaf kan dhiyaate, Ayyaana Guyyaa Gootota Oromiyaa Awustiraaliyaa Kibbaa magaalaa Adeleyid keessatti torbee darbe kabajame oole irratti ture.
Ayyaana Guyyaa Gootota Oromiyaa hawaasa Oromoo magaalaa Adeleyid keessa jiraataniin kabajame kana irratti akka ibsametti, mootummaan Wayyaanee yeroo kamiyyuu caalaa lafa Oromoo abbootii qabeenyaa biyya alaatti gurguruun, ummata Oromoo immoo lafamalee gochaa jira.
Dura Taa’aan jaarmiyaa ABO Konyaa Adelaide, Jaal Ahmad Abdurahiman, itti dabaluunis, ayyaana kana irratti haala Oromiyaafi Oromoon itti jiru yeroo ibsu mootummaan Wayyaanee karaa hundaan qabeenya Oromiyaa saamaa akka jirtu, mirga ummata Oromoos hedduu miidhaa akka jirtu hubachiiseera.
“Yeroo qondaaltoti Wayyaanee lafa Oromoo gurguranii, coomaa fi daadhiidhaan dhaqna dhiqachaa jiranitti, abbaa biyyaa fi abbaa lafaa kan ta’e qotee bulaan Oromoo agabee xanneedhaan du’aa jira,” kan jedhe Jaal Ahmad, dhibdee kana furuufis ummati keenya gama hundaan wal ijaaranii tokkumaan diina isaanii irratti bobba’uu akka qaban dhaamsa dabarseera.
Gaaffiin ummata Oromoo mirga hiree fi qabeenya ofii irratti ajajuu danda’uu ta’ee otuu jiruu kanneen gaaffii mirgaa kana kaasan biyya irraa aryachuu, biyya itti baqatan keessatti nagaan akka oolanii hinbulleef immoo qabanii biyyatti deebisuun hiraarsaa bara dheeraa booda murtii fakkeessaatiin murtii dua’aa irraa haga hidhaa bara dheeraatti itti kennaa akka jiru marii kana irratti saaxilamee jira.
Hawaasti yaada kana dhaggeeffates, gabaasaa MOAf akka ibsanitti, “gochaa badaa fi loogii sanyii irratti hundaa’ee ummata Oromoo irratti raawwatamaa jiru ku, eenyumaafuu kan tolu miti; keessaayyuu, egere biyyaafi naannoo sanaaf yaaddessaa waan ta’ee balaaleffamuu qaba,” jedhanii jiru.
Aayyoon Oromoo tokkos miidhaa ummataa Oromoo irra gahaa jiru kana yoo balaaleffatan, “Mallasaan biyya keenya nuuf dhiisee bahuu qaba; Oromiyaan kan Oromoo ti. Qe’ee keenya irratti nu hidhanii nu ajjeessuun kun balaa hamaa fida malee, Oromoo qabsoo irraa duubatti hindeebisu,” jechuun ijjannoo cimaan mootummaa Wayaanee balaaleffatanii jiru.
Gaafatamaan jaarmiyaa dhaabaa, Jaal Kadir Ibiraahim immoo seenaa Ayyaan Gootota Oromoo kun kan qabsaa’ota Oromoo maraa ta’uu yaadachiisanii, “ayyaana goototaa kan kabajnu, gumaa isaanii bilisummaadhaan mirkaneessuuf yeroo itti irbuu keenya haaromsinee daran xiiqomnee kaanuudha,” jedhanii jiru.
Dura Taa’aan Hawaasa Oromoo Austiraaliyaa Kibbaa, Ob Ibraahim namoota achitti argaman baga nagaan dhufatan jechuun simatan. Hawaasti Oromoos bakka jirrutti walqabatee, tokkummaan akka waliin jiraatu, dhibdee isaas akka waliin hiikkatu dhaamanii jiru.
Ayyaanni kun akkuma aadaa Oromootti eebba maanguddoon eegalame; maanguddoonnis akka sabni Oromoo tokkoomu, akka walta’uufi waldhagahu eebbisaniiru. Achiin, faaruun Alaabaa Oromiyaa faarfamuun sagantaan Ayyaana Goototaaa jalqabame. Ayyaana kana irratti barruuleen Xiyyaa fi Barruleen Kallacha Oromiyaa dhiyaatee gurguramee jira.
(Madda Oduu ABO/MOA/ Adelaide, South Australia, 27 Ebla 2010) Hidhaa fi Saamichi ummata Oromoo irratti raawwatamaa jiru, naannoo Gaanfa Afrikaa jeequmsa olaanaaf kan saaxilu waan ta’eef naga jaalattooti addunyaa mootummaa Wayyaanee irratti dhiibbaa akka godhan gaafatame.
Maddi Oduu ABO akka gabaasetti, waamichi kun ummattoota Addunyaa nagaafi tasagabbii jaalatan maraaf kan dhiyaate, Ayyaana Guyyaa Gootota Oromiyaa Awustiraaliyaa Kibbaa magaalaa Adeleyid keessatti torbee darbe kabajame oole irratti ture.
Ayyaana Guyyaa Gootota Oromiyaa hawaasa Oromoo magaalaa Adeleyid keessa jiraataniin kabajame kana irratti akka ibsametti, mootummaan Wayyaanee yeroo kamiyyuu caalaa lafa Oromoo abbootii qabeenyaa biyya alaatti gurguruun, ummata Oromoo immoo lafamalee gochaa jira.
Dura Taa’aan jaarmiyaa ABO Konyaa Adelaide, Jaal Ahmad Abdurahiman, itti dabaluunis, ayyaana kana irratti haala Oromiyaafi Oromoon itti jiru yeroo ibsu mootummaan Wayyaanee karaa hundaan qabeenya Oromiyaa saamaa akka jirtu, mirga ummata Oromoos hedduu miidhaa akka jirtu hubachiiseera.
“Yeroo qondaaltoti Wayyaanee lafa Oromoo gurguranii, coomaa fi daadhiidhaan dhaqna dhiqachaa jiranitti, abbaa biyyaa fi abbaa lafaa kan ta’e qotee bulaan Oromoo agabee xanneedhaan du’aa jira,” kan jedhe Jaal Ahmad, dhibdee kana furuufis ummati keenya gama hundaan wal ijaaranii tokkumaan diina isaanii irratti bobba’uu akka qaban dhaamsa dabarseera.
Gaaffiin ummata Oromoo mirga hiree fi qabeenya ofii irratti ajajuu danda’uu ta’ee otuu jiruu kanneen gaaffii mirgaa kana kaasan biyya irraa aryachuu, biyya itti baqatan keessatti nagaan akka oolanii hinbulleef immoo qabanii biyyatti deebisuun hiraarsaa bara dheeraa booda murtii fakkeessaatiin murtii dua’aa irraa haga hidhaa bara dheeraatti itti kennaa akka jiru marii kana irratti saaxilamee jira.
Hawaasti yaada kana dhaggeeffates, gabaasaa MOAf akka ibsanitti, “gochaa badaa fi loogii sanyii irratti hundaa’ee ummata Oromoo irratti raawwatamaa jiru ku, eenyumaafuu kan tolu miti; keessaayyuu, egere biyyaafi naannoo sanaaf yaaddessaa waan ta’ee balaaleffamuu qaba,” jedhanii jiru.
Aayyoon Oromoo tokkos miidhaa ummataa Oromoo irra gahaa jiru kana yoo balaaleffatan, “Mallasaan biyya keenya nuuf dhiisee bahuu qaba; Oromiyaan kan Oromoo ti. Qe’ee keenya irratti nu hidhanii nu ajjeessuun kun balaa hamaa fida malee, Oromoo qabsoo irraa duubatti hindeebisu,” jechuun ijjannoo cimaan mootummaa Wayaanee balaaleffatanii jiru.
Gaafatamaan jaarmiyaa dhaabaa, Jaal Kadir Ibiraahim immoo seenaa Ayyaan Gootota Oromoo kun kan qabsaa’ota Oromoo maraa ta’uu yaadachiisanii, “ayyaana goototaa kan kabajnu, gumaa isaanii bilisummaadhaan mirkaneessuuf yeroo itti irbuu keenya haaromsinee daran xiiqomnee kaanuudha,” jedhanii jiru.
Dura Taa’aan Hawaasa Oromoo Austiraaliyaa Kibbaa, Ob Ibraahim namoota achitti argaman baga nagaan dhufatan jechuun simatan. Hawaasti Oromoos bakka jirrutti walqabatee, tokkummaan akka waliin jiraatu, dhibdee isaas akka waliin hiikkatu dhaamanii jiru.
Ayyaanni kun akkuma aadaa Oromootti eebba maanguddoon eegalame; maanguddoonnis akka sabni Oromoo tokkoomu, akka walta’uufi waldhagahu eebbisaniiru. Achiin, faaruun Alaabaa Oromiyaa faarfamuun sagantaan Ayyaana Goototaaa jalqabame. Ayyaana kana irratti barruuleen Xiyyaa fi Barruleen Kallacha Oromiyaa dhiyaatee gurguramee jira.
Posted by Oromo Community Association SA at 7:21 AM 0 comments
Wednesday, January 20, 2010
Hundeeffama Waldaa Hawaasa Oromo Siydinii-Australia
(Oduu 21 Amajjii 2010 Sydeny-Australia)Oromonni biyya Awustiraaliyaa kan magaalaa Siyidnii keessa jiraatan waldaa hawaasa Oromoo hundeeffataniin qaama seerumaa mirkaneeffachuun isaanii gabaafame.
Waldaa hawaasa Oromoo Awustiraaliyaa maqaa jedhuun waajjira dhimma gurmaahinaa mootummaa Awusitraaliyaa irraa ragaa beekamtii kan argate waldaan kun miseenoota 50 akka horates beekameera.
Sirna labsii hundeeffama waldaa hawaasa Oromo Awusitraaliyaa kan magaalaa Siydinii sababeeffachuun sagantaa guyyaa Dilbataa Amajjii 17 bara 2009 iddoo bashannanaa Olompik keessatti qophaaherratti, maatiin miseensoota waldichaafii keessummoonni argamuun gammachuu isaanii mul’isaniiru.
Sirna kanarratti akka ibsametti, waldaan kun walitti dhufeenya hawaasa Oromo cimsuu, aadaafi afaan oromoo dagaagsuu, rakkoolee hawaasa Oromo furuudhaaf yaalii godhamu keessatti hirmaachuun kaayyoo isaati.
Waldaan kun koree bulchiinsaa dabalatee gurmuulee dhimma afaan Oromoofi Ispoortii qindeessan haamateera.
Hundeeffama waldaa hawaasa Oromo Awusitiraaliyaa kan magaalaa Siydinii kana dhugoomsuuf Waldaan hawaasa Oromoo Viiktooriyaafi namoota matayyaan carraaqaa turanis wayituma kana galateeffatamaniiru.
Guyyaa eebba waldichaa sababeeffachuunis miseensoota gidduutti waldorgommiin kubbaa miilaa taphatameera.
Kanaan durattillee, waldaaleen hawaasa Oromoo kutaalee biyya Awustiraaliyaa Viktooriyaa, Adileed fii Parzi keessatti hundeeffamuun socho’aa akka jiran beekamaadha.
Waldaa hawaasa Oromoo Awustiraaliyaa maqaa jedhuun waajjira dhimma gurmaahinaa mootummaa Awusitraaliyaa irraa ragaa beekamtii kan argate waldaan kun miseenoota 50 akka horates beekameera.
Sirna labsii hundeeffama waldaa hawaasa Oromo Awusitraaliyaa kan magaalaa Siydinii sababeeffachuun sagantaa guyyaa Dilbataa Amajjii 17 bara 2009 iddoo bashannanaa Olompik keessatti qophaaherratti, maatiin miseensoota waldichaafii keessummoonni argamuun gammachuu isaanii mul’isaniiru.
Sirna kanarratti akka ibsametti, waldaan kun walitti dhufeenya hawaasa Oromo cimsuu, aadaafi afaan oromoo dagaagsuu, rakkoolee hawaasa Oromo furuudhaaf yaalii godhamu keessatti hirmaachuun kaayyoo isaati.
Waldaan kun koree bulchiinsaa dabalatee gurmuulee dhimma afaan Oromoofi Ispoortii qindeessan haamateera.
Hundeeffama waldaa hawaasa Oromo Awusitiraaliyaa kan magaalaa Siydinii kana dhugoomsuuf Waldaan hawaasa Oromoo Viiktooriyaafi namoota matayyaan carraaqaa turanis wayituma kana galateeffatamaniiru.
Guyyaa eebba waldichaa sababeeffachuunis miseensoota gidduutti waldorgommiin kubbaa miilaa taphatameera.
Kanaan durattillee, waldaaleen hawaasa Oromoo kutaalee biyya Awustiraaliyaa Viktooriyaa, Adileed fii Parzi keessatti hundeeffamuun socho’aa akka jiran beekamaadha.
Posted by Oromo Community Association SA at 8:45 AM 0 comments
Sunday, January 3, 2010
Saturday, January 2, 2010
Gabaasa Suuraa Amajjii 02 2010: Konyaa Adelaide keessatti Ayyaana Guyyaa WBO fi Bara Haarawaa
Posted by Oromo Community Association SA at 10:01 PM 0 comments
Amajjiin Adelaide Keessattis Kabajame!!
Amajjiin Konyaa Adelaide keessattis Sirna Hoo’aan Kabajame.
(Madda Oduu ABO, MOA, Adelaide, South Australia, 03 Amajjii 2010) Ayyaanni guyaa Waraaana Bilisummaa Oromoofi barri haaraa Australia kibbaa magaalaa Adelaide keessatti sirna hoo’aan kabajamee ooluuun gabaasame.
Maddi Oduu ABO, MOAn, Adelaide irraa akka gabaasetti hawaasti Oromoo magaalaa Adelaide keessa jiraatan walitti dhufuun guyyaa WBO fi bara haaraa kana kan kabajatan Amajjii 02, 2010 ture.
Amajjii Ayyaana kana irratti Jaal Kadir Ibiraahim seenaa Ayyaana Amajjii ilaalchisanii ibsa kenneen, guyyaan kun guyyaa yaadannoo humni kaayyoo fi cichoomina qabu rakkoon injifatamee faca’uu akka hindandeenye itti dhugoomse ta’uu hubachiisee jira.
WBO ayyaana tokko kan maqaa isaan sadarkaa dhaabaatti bara baraan ayyaaneeffatu akka qabaatu kan murtaa’e Amajjii 1, 1980 ta’uu kan yaadachiise Jaal Kadir, guyyaan kunis erga gaafasii kaasee, dhaaba keessatti kabajamaa akkuma har’a gahe fuuldurattis kabajamuun isaa kan itti fufu ta’uu ibsee jira.
Miseensoti ABO konyaa Adelaide ayyaana guyyaa WBO kana irratti hirmaatanis yaada gabaasaa MOAf kennaniin, Amajjii ayyaaneffatan haala WBOn keessa dabre, amma immoo qabsoo hadhawaa diinaa wajjin godhamaa jiru akka wal yaadachisan addeessaniiru.
“Amajjii 2010 yeroo ayyaaneffannu WBO jabeessuuf akkuma baratame wanneen dandeenyu maraan akka birmannu waadaa keenya deebisnee haaromsinee jirra,” kan jedhe miseensi ABO biroon, “yeroo ammaa kanas ummati keenya, dacheen keenyaafi jireenyi keenya marti humna alagaan saamamuun daran kan jabaatee itti fufe waan ta’eef qabsoo keenya dachaadhaan dabaluun nu barbaachisa,” jedhee jira.
Ayyaana kana irratti Dhahaan Oromoo kan bara haaraa sadarkaa dhaabaatti qophaa’es dhiyaatee tokkoon tokkoon isaa doolara Australia kudhan-kudhanitti gurguramee maallaqni isaa galii ta’uun beekamee jira.
Har’a ABO keessatti Amajjiin 1, guyyaa ayyaana dachaa itti kabajamuu dha. Guyyaan kun guyyaa barri moofaan dhumatee haaraan seenuu waan taheef bara haaraa simachuuf kabajama. Inni lammaaffaa immoo WBO reeffu lafaa ka’e dhabamsiisuuf duula diiinni itti bane irraa hafee haga har’aatti falmaa bilisummaa itti fufaa jiraachuu isaa yaadachuuf haala addaddaan kabajamaa jira.
==============MOA====================
(Madda Oduu ABO, MOA, Adelaide, South Australia, 03 Amajjii 2010) Ayyaanni guyaa Waraaana Bilisummaa Oromoofi barri haaraa Australia kibbaa magaalaa Adelaide keessatti sirna hoo’aan kabajamee ooluuun gabaasame.
Maddi Oduu ABO, MOAn, Adelaide irraa akka gabaasetti hawaasti Oromoo magaalaa Adelaide keessa jiraatan walitti dhufuun guyyaa WBO fi bara haaraa kana kan kabajatan Amajjii 02, 2010 ture.
Amajjii Ayyaana kana irratti Jaal Kadir Ibiraahim seenaa Ayyaana Amajjii ilaalchisanii ibsa kenneen, guyyaan kun guyyaa yaadannoo humni kaayyoo fi cichoomina qabu rakkoon injifatamee faca’uu akka hindandeenye itti dhugoomse ta’uu hubachiisee jira.
WBO ayyaana tokko kan maqaa isaan sadarkaa dhaabaatti bara baraan ayyaaneeffatu akka qabaatu kan murtaa’e Amajjii 1, 1980 ta’uu kan yaadachiise Jaal Kadir, guyyaan kunis erga gaafasii kaasee, dhaaba keessatti kabajamaa akkuma har’a gahe fuuldurattis kabajamuun isaa kan itti fufu ta’uu ibsee jira.
Miseensoti ABO konyaa Adelaide ayyaana guyyaa WBO kana irratti hirmaatanis yaada gabaasaa MOAf kennaniin, Amajjii ayyaaneffatan haala WBOn keessa dabre, amma immoo qabsoo hadhawaa diinaa wajjin godhamaa jiru akka wal yaadachisan addeessaniiru.
“Amajjii 2010 yeroo ayyaaneffannu WBO jabeessuuf akkuma baratame wanneen dandeenyu maraan akka birmannu waadaa keenya deebisnee haaromsinee jirra,” kan jedhe miseensi ABO biroon, “yeroo ammaa kanas ummati keenya, dacheen keenyaafi jireenyi keenya marti humna alagaan saamamuun daran kan jabaatee itti fufe waan ta’eef qabsoo keenya dachaadhaan dabaluun nu barbaachisa,” jedhee jira.
Ayyaana kana irratti Dhahaan Oromoo kan bara haaraa sadarkaa dhaabaatti qophaa’es dhiyaatee tokkoon tokkoon isaa doolara Australia kudhan-kudhanitti gurguramee maallaqni isaa galii ta’uun beekamee jira.
Har’a ABO keessatti Amajjiin 1, guyyaa ayyaana dachaa itti kabajamuu dha. Guyyaan kun guyyaa barri moofaan dhumatee haaraan seenuu waan taheef bara haaraa simachuuf kabajama. Inni lammaaffaa immoo WBO reeffu lafaa ka’e dhabamsiisuuf duula diiinni itti bane irraa hafee haga har’aatti falmaa bilisummaa itti fufaa jiraachuu isaa yaadachuuf haala addaddaan kabajamaa jira.
==============MOA====================
Posted by Oromo Community Association SA at 9:54 PM 0 comments
Wednesday, November 18, 2009
Oduu fincila diddaa garbummaaAdelaide marsaa kana irrattis bahee jira.
http://www.oromoliberationfront.org/
http://www.oromoliberationfront.org/
Posted by Oromo Community Association SA at 2:10 AM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
`Walitti bu'iinsa Najjoo fi Mandiitti ta'een lubbuun darbe
Kaleessa godina wallaga lixaa aanaa Mana Sibuutti humna waraanaa ABO fi kora bittinnessaa Oromiyaa gidduutti walitti dhukaasuun akka ture jiraattotni naanichaa BBC tti himan.
Humna waraanaa ABO keessas namni tokko du'uu dhagahameera.
Galgala gara sa'aatii 12 magaala gidduutti dhukaasni kan biraa ta'e. dhukaasumatu lafa bobeesssa namni deemuu hin danda'u. namni akkuma jirutti ala ture anuu karaarran ture akkattin itti mana gahe waan biraadha'' jechuun haala magaalittii guyyaa Kaleessaa jiraatan magaalitti maqaan isaa akka hin dhahamne gaafate himeera.
Galgala sana magaalaan hedduu goolamee gara sa'aa lamatti humni raayyaa ittisa biyya konkolaataa Afuriin magaalitti to'achuuf galuu isaaniis dubbaniiru.
Dhukaasa kana keessa jiraataan magaalichaa Taklee Toraa ajjeefamuus jiraattan magaalichaa dabalanii himaniiru. Namootni lamas madawanii hospitaal Mandii akka jiranis dubbataniiru.
''Dhukaasa dhuka'aa jiru keessa suuqiisaa osoo cufachaa jiruu suuqiisaa balbal duratti ajjeefame,'' jedhaniiru.
Sababa maaliin dhukaasni kun maagaala Mandii keessatti akka eegale gaafannee homaa wanti beekan akka hin jirres dubbatu.
''Namni waan tokko dubbatu kan jeequmsa kaasus hin jiru. uummatni nagaadhuma magaala keessa deemaa ture. oduudhumti rakkoon jira jedhu Mandiirraa sa'aatii 5 fi 6 fagaata'' jechuunis haala ture ibsaniiru.
Dhukaasa magaalaa manditti gaggefamaa ture tasgabeessuuf karaa najjoo humni dabalataa galuu kan arganii fi dhagahan jirattotni magaalaa najjoo fi naannoshees guyyaa har'aa mormii dhagessisaa oolaniiru.
''Korri bittineesaa Oromiyaa jiraattota magaalaa Mandiirratti dhukaasa banuusaa mormuuni kan hirrira baane'' jedha dargaggoon magaalaa Najjoo hiriira mormii san irratti qooda fudhate.
Korri bittineessaan Oromiyaa magaalaa mandii keessatti uummata nagaa irratti dhukaasa bananuun nama tokko ajjesuun namoota lama biroos madeessuu jiraataan magaalitti kan biroon himaniiru.
uumatni magaalaa Mandii wayita miseensonni Kora Bittineessaa magaalitti seenan karaatti bahee ilaala akka tures dubbatu.
''korri bittineesaa akka waan madoo baatee galee fi uummati kaanaf gammachuu isaanii ibsachuuf bahaniitti hubachuun ija aariitiin uummata irratti dhukaasa roobsanis'' jedhu jiraataan kun.
ka'uumsi dhukaasa kanaa walitti bu'iinsa gidduu magaalaa Waamaa fi Caalaa jedhaman gidduutti Waraana Bilisummaa Oromoo fi kan kora bittineessaa giddutti uumame akka ta'e itti gaafatamaa waajjira bulchiinsaaf nageenya magaala Mandii Obbo Kabbadaa Dilaalaa himaniiru.
walitti bu'iinsa sanaan loltuun miseensa WBO ajjeefamuu fi korri bittineessaa magaala Mandiitti deebi'uus himaniiru.
odeeffannoo jiruun miseensota poolisii kana irratti aggaamiin gaggeefamee jennaan ofirraa qolatan waan jedhutu jira'' jechuun dhukaasni magaala mandii keessatti baname akkamiin akka eegale Obbo Kabbadaan himaniiru.
Dhukaasa tureen daladalaan magaalichaa Taklee Toolaa jedhamu konteenara isaa keessatti ajjefamuus himaniiru. Rasaasa eenyuun akka ajjeefame akka hin qulqulleefannes dubbataniiru.
Guyyaa kaleessaa dargaggoon walgurmeessanii daandii cufuufii sagalee dhageesisuu eegaluus dubbataniiru.
''Gaaffii dargaggoota kanaan hoogganaan poolisii aanaa Mana Sibuu Fikruu Tufaa uummata irratti dhukaasa banan jedhame to'annoo jala olchineerra'' jedhaniiru.


text:
Magaalaa Darbaan kan Afrikaa keessatti namootni jandoo roobaa seenaa keessatti isa hamaa taheen baatii dabre haleelamanii, otuu miidhaa isaa irraa hin dandamatiin dhuma torban dabree irra jandoo roobaa ka biraatiin haleelaman.
Lindaa Givtaash, magaalaa Darban irraa akka gabaastetti, haleellaa jandoo hamaa baatii tokko dura magaalattii rukkuteen namoonni manaa fi qabeenyaa malee alatti hafan gara kuma toorbaa tahan. Garuu, roobni ulfaataanii fi lolaan cimaan magaalattii handaara galaanaa kana haleelee manneen mancaasee, gaaddisa yeroof namoonni keessa dahataniillee waan miidheef lakkoobsichi dabalaa jira.
Aangawoonni Kiwaazuuluu Naataal akka jedhanitti yoo xiqqaate namoota 250 tu balaa dhiheenyaa kanaan gaaddisa byeroof keessa jiraatan keessaa akka bahan taasisame.
Aangawoonni Afrikaa Kibbaa, magaalattii mancaate qulqulleessuu fi manneen manca’an deebisanii ijaaruuf doolaa Miliyoona 63 ramaduu isaanii beeksisan. Namoonni manneen isaanii dhaban garuu, yoo akka gara mana dhaabbatan keessa jiraatanitti geessaman waan itti himame akka hin jirre dubbatu.


text:
Oromo News 07.19.21
Oromo News 07/19/2021
Akaam, galatoomi caqasuu dhaaf, kuni Oduu Siouxland Public Miidiyaa Oromiffan Anii Fatiya.
Manneen barumsa Nebraska keessati barataan tokko nama Covid-19 qabame waliin yoo kan wal arguu adda baafame akka taau seeru jedhu ogeeyyota manneen fayyaa naanicha fi Federal akka walitti buusise himan.
State Department kan Fayyaa fi Human Service ammo akka mana barumsaati himanitti barattooni nama corona virus qabame wajjiin yoo kan argamanii addaa baafamani taau hin qaban hanga malattooni irrati mulatuti jedhani jiru.
Garuu CDC akka jedhetti barattooni talaali corona virus hin fudhatin fi nama qabame waliin walitti dhufeenya dhiheenya kan qaban yoo tae adda bafamani taau qaban jedhan.
Woodbury County keessati namni amma qabame percent jiruu 2% torbaan darbe keessa akka tae himan. Counties Siouxland baayyini isaa percent wayta kaahamu namni qabame zero akka tae himan.
Department barumsa kan South Dakota manneen barumsa keessati medical marijuana akka hayyamamu yaali lammafaa godheen milkaahe jira.
State seera waggaa darbe baheen qophii medical marijuana irrati dalaguuf qophaaha ture. Garuu program kana irrati wayta garii waae hin taane irati argani jiru.
Obboleessa isaa kan dingata ajjeese bakka Adventureland keessati mallattoota waan san sirreeesu xiqqoo arguu jiraachu isaani himan.
Abukaaton warraa akka jedhanitti umrii 16 kan tae David Jaramillo Jr. bakkaa sodaachisa keessa akka turuu himan, garuu haali arguu waan dabalaa deemu jiruuf beekamtii fi deebi kennuu akka dandau himan.
Haatu malee, mucaa xiqaan kun waa yaadachuu dadhabuu fi nyaani daakamuu dhabuu isaati akka rakkataa jiru himan.
Medical update kun kan dhufees erga torbaan tokko darbe wayta yaadanno mucaa duaa kan waggaa 11 tae Michael Jaramillo bakka Raging River Ride irrati erga tae booda akka tae himan.


text:
Dhukaasni dhaabbannaan gareen gargaarsaa namoomaa jalqabaa Gaazaa galan
Lammiileen Paalastaayiin kumaatamaan lakkaa’aman manaa fi naannoo barbadaa’etti deebi’aa jiru. Qondaalotni Gaazaa deebisanii ijaaruudhaaf waggoota fudhachuu danda’a jedhaniiru.
Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa namootni miidhaman akka baraarfaman dursi kennamuu qaba jedhe.
Lola guyyaa 11f tureen namooti 250 ol ajjeefamaniiru, baayyeen isaanii immoo Gaazaarraati. Haamaasiifi Israa’el anatu injifate jedhu.
Kibba Israa’elitti jiraattonni dhukaasni dhaabachuun gammadanillee, lolli deebi’ee akka hin uumamneef ammallee yaaddoo qabu.
Mootummota Gamtoomanii dabalatee konkolaataawwan deeggarsaa garagaraa erga Israa’el karaa Gaazaatti qaxxaamursu Kariim Shaaloom banteen booda qoricha,nyaataa fi boba’aa gara Gaazaatti geessaa jiru.
Namoonni 100,000 tahan lola kanaan manaafi qe’ee isaanii gadhiisanii gara daangaatti baqataniiru. Namoonni 800,000 taha bishaan dhugaatii qulqulluu hin argatan jedha Unicef.
Maargaareet Heeriis, dubbii himtuun WHO gargaarsi meeshaalee fayyaafi deeggarsi ogeessaa hatattamaan yoo gahuu baate meeshaaleen fayyaa wal-hankaakuu mala jette.
Gaazaa waggooti dheeraaf meeshaaleefi namoonni alaa akka hin galle Masrii fi Israa’eliin dhorkamtee turte, kunis meeshaan waraanaa Hamaas akka hin qaqqabne gochuufi.
Paalastaayinitti qaamni UN bakka bu’u hojiin jalqabaa namoota qe’ee isaaniirraa buqqa’an kan kumaatamaan lakkaa’aman adda baasuufi gargaaaruu dha jedheera. Kanaafis deeggarsi doolaara miiliyoona 38 baasu barbaachisa.
Gaafa Kamisaa Gaazaatti ministirri manneetii, manoonni 1800 tahan jireenyaaf hin mijatan, kan 1000 tahan immoo barbadaa’aniiru.
‘’Kanneen barbadeessuuf torbee lama fudhate, deebisanii ijaaruuf garuu hanga waggaa 10 fudhachuu danda’a,’’ jedhan daariktarrii Fannoo Diimaa naannolee BahaGidduugalaa.
Samiraa Abdallaa Naasir mannishee naannoo Beet Haanoon jiru yeroo lolichaa akka hin taanetti manca’uu dubbatti.
‘’Mana keenyatti deebineerra garuu bakka teenyu hin qabnu, bishaan hin qabnu, ibsaa hin qabnu, siree hin qabu, homaa hin qabnu,’’ jechuun Rooyitarsitti himte.
Jiraattuun biraa Azaar Naasir jedhamtu immoo,’’ iddoo akkanatti manca’e yoon argu seenaa keessatti kan jalqabaati,’’jechuun AP’tti himteetti.
Lolli kuni gaafa Caamsaa 10 kan jalqabe yoo tahu muddama Israa’el-Paalastaayiin Baha Yeruusaaleem torbanootaaf turetu wal-waraanuutti geeddarame.
Hamaas Israa’eliin naannoo qulqullaa’aa Musliimonniifi Yihudoonni kabajan Baha Yeruusaalemii akka baatu erga akeekkachiiseen booda rookeetii dhukaasuu jalqabe.
Lola kanaan namoota 232 Gaazaatti du’an keessaa 100 ol dubartootaa fi daa’immanidha. Israa’el garuu Gaazaatti kan ajjeefaman 150 ol hidhattoota dha jetti. Hamaas loltoonni meeqa akka jalaa du’an hin ibsine.
Israa’el keessatti namoonni 12 yoo ajjeefaman isaan keessaa lama daa’immani dha. Hidhattoonni Gaazaa jiran rookkeettiiwwan 4,000 tahan gara daangaashee darbachuu himteetti.


text:
Wells Fargo, baankii Amerikaatti horii manaan bitatanii fi jaarratan namaa liqeessuun tokkeessoo jirtu.
Tohattooti baankii Amerikaa akka baankiin tun horii itti namaa liqeessitu,dhala irraa argattuu fi karaan isiin hojjattuun laalanii seera hedduu cabsite jedhanii balleessaa itti muran.
Waan isiin himatan keessaa wabii ykn inshuraansii makiinaa ka seera hin tahin nama kuma hedduutti gurgurte fa.
Nama kuma hedduu seera malee horii baasift jedhanii adaban.
Tanafuu Wells Fargoon balleessaa tanaaf doolara miliyoona $500 Biiroo Tohannoo Daldala Maallqataatiif doolara miliyoona 500 ammoo Ministitirii Maallaqa Amerikatiif baafti. Horii kun warra seera malee horii baasisan jedhan hin gahu.
Hojjattootii baankii tanaa armaan duralleetti seera malee liqee kaardii ‘credit card’ doolara miliyoona 3.5 namaa kennan jedhani himatan.
Tanumaafuu Baankiin Jidduu Galeessa Amerikaa akka horiin Wells Fargo doolara tiriliyoona 1.95 hin caalle fi akka miseensota boordii baankii tanaallee jijijjiiran hajaje.
Baankiin Amerikaa keessaa guddinna horiitiin JPMorgan Chase fi Bank of Amerikaatti aantee sadeessoo. Waajjirii isii guddaan San Fransiskoo bara 1852 hujii jalqabde.


text:
Masjida Niwu Zilaandi keessatti nama 49 fixanii kurnya hedduu madeessan Amerikaan biyya sun ‘waan cufaan’ gargaaruuf kurfoo jirti
Magaalaa Christ Church keesstti hardha dhiiga nama hedduutti lola’e. Faranjicha tokkotti ittuma oli seenee nama salaaa Jimaataaf Masjidu jirutti qawween fixee isaa fi waahela isaallee ya qaban.
Namii nama fixe kun mataa qawwee isaa irra kaameraan dhaabee waan tolchuutti jiru Facebook irratti yoosuma LIVE dabarse.
Mohaammad Jamaal warra nama fixe kanaan fuula keessa wal dhufew waa gaafate.
“Nahuma bira dabre… maan tahuutti jirta? jedhee gaafadhe nama millatee xuphillee hin jennee na bira dabre.Achii nama fixuu jalqabe.Baqadhee bahee nama hedduutti dhuamtee hedduutti madaahe.”
Nami dhibiin nama kana arge ammoo isaa qawwee guddoo rasaasaa guutateen dhufee abbuma fuula keessa dhufe hadhee achii namii wal caaccabsaa wal irra baqate jedhe.Namii akkana biyya fixe kun nama ganna 28 nama biyya Awustiraaliyaa jedhan.
Akka muummeen ministeraa Auwsuitraaliyaa Scott Morrison jedhtti namii kun nama biyya isaati.Nama biyya nagaa dhowwu,nama nagaa hin qamne,yaada ufii malee ka dhibii hin caqamne jedhe.
Muummeen ministera New Zealand Jacinda Ardern guyyaan badaa akkanaa hedduu keessaa kun guyyaa tokko jette.
“Namii akkana miihdame keessaa hedduuun warra biyya ormaatii New Zelanditti baqate tahuu hin oolu.”
Waraanii New Zealand tana malee bombi makiinaatti hidhan tokkollee adoo isiin hin tokkahin argee hiike biyya badii dhowwe.
Pirezidaantiin Amerikaa,Doonaaldi Tiraampi “jibba hamaa…fixiisa hamaa” jedhee Twitter ufii irratti barreese.Tana maleellee “qalbiin teenna ummatuma New Zealand waliin jirti, US ummata New Zealand waliin jirti,” jedhe.
Ministerii haajaa alaa Amerikaa, Mike Pompeo warra namii magaalaa Christ Church keessatti irraa dhumatee fi biyya namii keessaa wa taheef “irraa hafaa jennaanii anaa fi qalbii nama Amerikaalleen isanuma waliin jirti,” jedhe.
Tana maleellee “Amerikaan ijjeechaa, jibbaa hin feetu,mootummaa fi ummataa New Zealand waliin jirraa waan fedhan cufaanuu hin gargaarra,” jedhe.
Haga wannii cuftii qulqulloofutti mootummaa New Zealand majida magaalaa Christchurch cufaa ya cufsiise.
Manneen barnootaa magaalaa sunii cufatman amma ya banana taatullee Christ Church ya miili lafa hanqate.
New Zealand, biyya qabbanitti namii miliyoona 4 fi kuma 500 oliitii nama biyya hedduutti keessatti wal hore.


text:
Koree simannaa: Artistichi 'Tokkummaan ala filannoo biraa hin qabnu' dhaadannoo jedhuun simatamuuf
Simannaan Artiisti Umar Suleeymaan akka lakkoofsa Itoophiyaatti Mudde 27, 2011 akka taasifamu koreen qindeesituu simannaa artiistichaa ibsa har'a kenneen beeksiseera.
Simannaan artiistichaa dhaaddannoo 'Tokkummaan ala filannoo biraa hin qabnu' jedhuun adeemsifama.
Artiisti Jeneraal Umar Suleeymaan agarsiistuu aadaa Oromoo, mirga dimokiraasii namoommaafi akkasumas mirga abbaa biyyummaa ta'uusaa kan himan walitti qabaan koree simannaa artiistichaa Dr. Huseen Kadir guyyaa simannaa artiistichaatti koonsartiin namoota 30,000 hirmaachise galma Barkumeetti akka adeemsifamu himan.
Qeerroof qarreen, hayyoonni, hooggantoonni mootummaa, abbootiin gadaafi amantaa akkasumas artiistonni galma Barkumeetti akka simataniif qophiin xummuramuusaas Dr Huseen himaniiru.
Gama nageenyaatinis qaamoolee mootummaa bulchiinsa magaala Finfinneefi federaalaa waliin mari'atamaa akka jirus dubbataniiru.


text:
Waan fedhe ta’u iyyu Daani’eel Orteegaa fi Rosario Murioo filannoo irra deebiin gaggeeffamuun Orteegaa marsaalee walitti aanan 4ffaaf prezidaantii Nikaaraaguwaa gochuun filachiisutti cichanii jiru.
Sana bira darbuun, hawaasa siviilii, Gaazexxesoota, qeeqxotaa fi mormiitoota siyaasaa irratti, duula dorsiisaa, sodaachisuu fi cunqursuu bal’aa labsananii jiru.
Seera gatii jabaa nama baasiuu raggaasisuun midiiyaa walaba ukkaamsuu, fi qeeqa marsariitii irratti kennamuu ittisuun, dhaabbattoota fi daldaltoota kanneen maallaqa biyya alaa irraa gargaarsa argatan, akka dhaabata biyya alaatti akka galma’an gochuun, mootummaan maallaqa isaanii to’achuu akka danda’uu akkasumas, seera Nikaaraaguwaa foyyeessuun, adabii hidhaa umrii guutuu kanneen jibba mootummaaf qabaniin yakka rawwatan jedhee adabuu barbaada.
Orteegaa fi Muriioon kan to’atamuu kaawunsiliin filannoo mummichipaartii mormiituu guddicha beekkannoo seeraan qabu irraa mulquun filannoo itti aanuu keessaa baasee jira.
Kaadhiimamtoonni mormiitootaa hidhamanii, dorsiifamaa fi dorgommii keessaa akka ba’an gochuuf jecha, yakka irratti dhiyeessaa jiru.Yakkii kunis seeraan ala maallaqa deddebisuu fi uummata Nikaaraaguwaa miidhuu fi mirga isaanii mulqan jechuun ykn ibsa tokko malee hidhaa jran.
Tarkaanfii hamaan Orteegaa fi Murilloon deemookraasii Nikaaraaguwaa irratti fudhatan, qaama walii galaa karoora baasuu, seera tumtoota, mana murtii fi kanneen filannoo gaggeessaniin kan mootummaan hojii irra oola,
Tarkaanfii Orteegaan fudhatu hojii irra oolchuu keessaa kanneen harka qaban aangawoota filannoo fi paartilee siyaasaa kan Nikaaraaguwaa 19 irra ministriin dantaa alaa kan Yunaaytisd Isteets ugguura Vizaa kaa’ee jira.
Baatilee darban sadiif, prezidaant Daani’eel Orteegaa fi haatii warraa isaanii, akkasmas, itti aanaa prezidaantii kan ta’an Rosariyoo Murilloon nama aangoo irra turuu isaanii mormuu kam iyyu dorsiisaa turan. Kunis kaadhimamtoota siyaasaa, Gaazexxesoota barattoota, fi hogganoota daldalaa, hojjattoota waajiira kan mootummaa hin ta’iinii, falmiitoota mirga dhala namaa fi warra filannoo sadaasa 7 gaggeeffamuuf jiruutti dorgomuuf kaadhimaman dorgommiin ala gochuun kanneen kurna heedduu hidhan jedhan dubbii himaan ministrii dantaa alaa Yunaaytid Isteets Ned Praayis ibsa barreessaniin..
Trkaanfiin amma fudhatame kun, isa ammaan dura abbaa murtii, abbaa alangaa fi miseensoota maatii aangawoota kanaa 150 irra ugguura Vizaa ka’ameetti kan itti fufee ta’uun ibsamee jira.
Uggurri Vizaa kun lammiwwan Nikaaraaguwaa kanneen karaa kamiin iyyu Demookraasii tuffatan ykn dhiittaa mirga namoomaa kan akka hiriira karaa nagaa gaggeeffamu ukkaamsan, ilaallata.Kunis maatiilee aangawoota gocha kana keessaa harka qabanii ni ilaallata.
Dubbii himaan ministrii dantaaalaa Yunaaytid Isteets Ted praayis akka jedhanti, tarkaanfii har’a fudhannee Kanaan orteegaa fi Murilloon tarkaanfii Deemookraasii irratti fudhatan keessaa kanneen harka qaban itti gaafatamtoota gochuuf cicha qabnu agarsiisa.Yunaaytis Isteets keessatti warri akkasii hin simataman jechuu isaanii gulaalan kun ibsuun yaada isaa xumuree jira.


text:
Naayjeriyaan Angoolaa keessatti omishtuu zayiita boba’aa olaanaa kan Afrikaa ta’u ishee kan dhabde ta’u keessa beektonni Indastrichaa dubbatanii jiru.Kanaaf jecha yeroo dhiyoo keessatti Libiyaatti aantee sadaffaa ta’u maltii.
Xiinxaltoonni waa’ee zayiita boba’aa akka jedhanti,hanga tokko weerara Raashaan Yukreen irratti gaggeesitaa jirtuun gatiin zayiita boba’aa akka malee guddataa yeroo jiru kanatti omiishiin Naayjeriyaa rakkoon isa mudataa jira.
Prezidaantiin Naayjeriyaa Mahmmaduu Buhaarii, galmeen oomisha zayiita boba’aa Kan Naayjeriyaa gad bu’aa adeemuu isaaaf sababaan shiira hojjatameetu jira akkasumas hanna jedhan.
Omiisha hanqiina agarsisee kun doolaara biliyoona heedduu dilaala irraa argamuu hambisuuf deema.
Jimaata dabree Buhaariin dinagdee biyyatti kan ilaaleen koree haaraa hundeessuun dhimma hanna zayiita boba’aa irratti battalumatti mariin akka gaggeeffamu taasiisan.Hannatu biyyatti haala hamaa irra buusaa jira jedhan Buhaariin.


text:
Yuunvarsiitii Jimmaatti kan qophaa’e, Moojulli gosa barnootaa mata dureensaa ‘Xiin-Hawwaasummaa uummata Itoophiyaa’ jedhu, qabiyyee barnootasaa keessatti, seenaa sobaa Uummata Oromoo xiqqeessuuf kalaqamee dhiheessuun isaa komii kaase.
Moojulli damee barnoota fagoo barsiisuuf, muummee barnoota xiin-Hawaasummaatiin qophaa’e kun, uummata Oromoo akka lammii lammaffaa biyyattiitti kan ibseefi sirna Gadaa kan xiqqeessedha jechuun qeeqaaf saaxilame.
Yuunvarsiitiin Jimmaas komii dhihaate kana ilaalchisuun, ibsa kaleessa galgala karaa fuula Facebook isaatiin baaseen, barreessaan moojilichaa akka gaafatamuu fi dhimmichi dogoggora guddaa akka ta’ee ibseera.
Sirni biltsiginnaan hoogganamu gara aangootti dhufuu hordofee adeemsi naannoo barnootaatti mul’atu akkaan yaaddessaa ta’aa dhufee jechuun xinxaaltonni ibsaa turan.
Qabiyyeen barnoota olaanaa dhiibbaa jabaa jala seenaa jira jechuunis komatama.
Sadarkaa Yuunvarsiitiitti gosa barnootaa dhaabbataa (Common course) kennamuuf murteeffame keessaa Moojuliin Barnoota Seenaa, sababa seenaa Aanolee fi Calanqoo of keessaa qabuuf akka hin baratamne dhorkamuutu dubbatama.
Tibba kana immoo moojuliin Yuunvarsiitii Jimmaatti qophaa’e jedhame ijoo dubbii biraa ta’eeti jira.
Moojulli gosa barnootaa ‘Xin-Hawaasummaa uummata Itoophiyaa’ /SOCIOLOGY OF ETHIOPIAN SOCIETY/ jedhamu irraa barsiisuuf qopheeffame, seenaa sobaa Uummata Oromoo xiqqeessuuf kalaqamee of keessatti qabatee maxxanfamuun barataaf raabsame.
Qabiyyee Moojula kanaa keessatti, Oromiyaan saba Oromootiin qabamuusheen dura lafa Amaaraa turte kan jedhuu fi Sirni Gadaa sirna leellifamuun irra hin jirredha yaadni jedhu jiraachuu, barattootni Yuunvarsiitiichaa, moojulicha suuraa kaasuun marsaa hawaasummaarratti facaasuu eegalan.
Hayyootaafi rogeeyyii Oromoo dabalatee namoota hedduudhaan wal harkaa fuudhamuun, dhimmichis balaaleffatamaa ture.
Barsiisaa Yuunvarsiitii Jimmaa kan ta’e nama Bisiraat Tasfaa jedhamuun kan qophaa’e Moojilichi, qeeqaaf saaxilamuun Yuunvarsiitichi dhimma kana ilaalchisuun akka deebii kennuuf, marsaa hawaasummaarratti duulli guddaan itti baname.
Yuunvarsiitiin Jimmaas komii hawaasaa dhaga’ee ibsa kaleessa galgala baaseen, “Barruu Dogoggoraa ykn Seer-maleessa waa’ee Oromoo irraatti baarreeffame ilaalchisuun tarkaanfiin hatattamaa fudhatamera” jechuun fuula Facebook irratti ibse.
Xalayaa bulchiinsi Yuunvarsiitichaa, I/ Aanaa Pirezdaantii Dhimmoota Akkaadaamii Yuunivarsiitii Jimmaatiif barreesseen, Tarkaanfiin Sirreeffamaa Ariifachiisaan ta’e akka fudhatamu ajajuusaa ibseera.
Yuunivarsiitii Jimmaatti Sagantaa barnoota fagoo Muummee Sooshiyoolojiitiin kennamuun moojula gosa barnootaa ‘Sociology of Ethiopian Societies’ jedhamuuf barattootaaf qophaa’e irratti dhimma seenaa ummata Oromootiin walqabatee ibsi kenname dogoggoraafi seer-maleessa waan ta’eef murteewwan, barreessicha qorachuutii hanga moojuloota raabsaman deebisanii sassaabuutti akka fudhamatamanis Yuunvarsiitiichi ibseera.
Yuunvarsiitiilee qofa otoo hin taane barnoota sadarkaa 2ffaafi 1ffaa keessattis kitaabileen barnootaa haaraa raabsamaa jiran sabdaneessmmaa otoo hin taane sirnoota durii kan leellisan jedhamuun komatamaa jira.
Eenyummaa sabootaa fi sablammootaa deebisanii dukkaneessuuf maqaa Itoophiyummaa leellisuutiin sirna aadaa, afaan fi seenaa tokkoo ijaaruuf akeeka qabutu dhaloota ittiin qaruuf itti deemamaa jira jechuun qeeqni cimaan dhagahamaa jira.
Rogeeyyiin marsaalee hawaasaa hedduun, maatiin barattoota kitaabilee barnootaa ijoolleen keessan irraa baratan dabalatee, mana barumsaatti maal akkasaan baratan beekuu qabdu jechuun dhaamsa dhaamaa jiru.


text:
Magaalonni Konyaa Walloo keessatti argaman danuun WBOn dhuunfatamuu
Tarkaanfilee Waraanni Bilisummaa Oromoo, Qeerroon Bilisummaa Oromoo fi Hawaasni Oromoo Walloo qindoominaan, guyyoota lamaan kana humnoota Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaa irratti fudhataniin, magaalonnii fi gandeen Konyaa Walloo keessatti argaman, kanneen akka: Borkennaa, Qal’oo, Booraa fi Haroo jedhaman WBOn dhuunfatamuu.
Dhimma lola HIT fi LMKII gidduutti geggeeffamaa jiruu
Haaluma wal-fakkaatuun, lolli Humna Ittisaa Tigiraay fi Loltoota Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaa gidduutti geggeeffamu jabaatee itti-fufee jiraachuu, Loltoonni Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaa danuunis of-duuba deebi'uun baqachaa jiraachuu.
Lolichi bakkeewwan hedduutti, ol-aantummaa Humna Ittisaa Tigiraayiin durfamaa kan jiruu fi magaalonni Naannoo Amaaraa danuunis to'annoo HIT jala galfamaa kan jiran ta'uu, Oromticha Walloo tokko irraa bilbilaan odeeffanne.


text:
Kutaa kana keessatti, namoota badii fi miidhaa hojjachuu itti fufan erga akeekachiisee booda namoota tawbachuu fi of fooyyessuu barbaadan abdii ifaa kennaaf.
Itti Haa fufnu
Guyyaa Qiyaamaa namni osoo wanta dachii keessa jiruu hundaa fi dachaa isaa qabaate, adabbii jalaa ittiin of baasu danda’aa?
Itti haa fufnuu
Kutaa kana keessatti mallattoolee du’aan booda kaafamu nuuf mirkaneessan keessaa tokko ni arganna.
Itti Haa Fufnu
Kutaa kana keessatti haqaan gabbaramaan Rabbii tokkicha akka ta’ee fi ibaadaan Isaaf malee wanta biraatiif akka hin taane ragaaleen ni mirkaneessa. Itti aanse, Qur’aanni namoota qajeelchuuf akka bu’ee fi waa’ee nama ittiin qajeelee fi nama irraa jallate ni hima. Namni Qur’aanan qajeele eenyuun fayyadaa? Namni Qur’aana irraa jallatee fi didee eenyun miidhaa? Deebii kanaa gara jalaatti ni arganna.
Itti Haa fufnu
Jireenya tana keessatti nama badii hojjatu fi namni gaarii hojjatu umriin isaa hanga fedhe haa dheeratu, guyyaa tokko ni du’a. Garuu duuti dhuma nama tokkoo ta’uu dandeessi? Kana jechuun achumaan du’anii ni hafu? Abadan, Achumaan du’anii hafuun hin jiru. Kana irra, kaafamuun wal mormuu fi murtiiti dhufa. Namoonni har’a addunyaa tana keessatti akkuma fedhan namoota miidhan, haqa dhoksan, soba irratti gogan, Guyyaa Qiyaamaa haalli isaanii kuni ifatti mul’ata. Ammas, namoonni Rabbii olta’aa irratti kijiba uumuun amanti sobaatin nama gowwoomsan, gatii wanti hojjatanii ni argatu. Faallaa kanaa, namoonni addunyaa tana keessatti dhugaa dubbatanii fi hordofan badhaasa guddaa argatu. Dhugaan hundarra guddaan maal akka ta’e beektuu?
Itti haa fufnu
Namni jireenya keessatti “adabbiin na hin tuqu, eenyullee na hin adabu” jechuun Gooftaa isaa faallessuu fi haqa Isarraa dhufee kijibsiisuu danda’a. Garuu namni kuni hanga yoomi badii isaa itti fufaa? Ummattoonni darban of tuuluun guuttamuun Gooftaa isaaniitiif ajajamu ni didan. Garuu gara isaan hin beekne irraa adabbiin isaanitti dhufe. Kuni jazaa hojii isaaniiti. Seerri Rabbii subhaanahu wa ta’aalaa dhaabbata hin jijjiramne waan ta’eef, namoota Isa faallessan yeroo muraasa erga kenneefi booda yoo tawbachuu didan, gara isaan hin beekne irraa isaan qaba. Kuni wanta guyyaa guyyaan argaa jirruudha. Kanaafu, namni badii hojjatu yeroo isaaf kennamen of gowwoomsu hin qabu. Badii hojjatuuf waan dhiifamu isatti fakkaachuun badii itti fufuu irraa of haa eegu. Yoo hin tawbatin takkaa addunya tana keessatti qabama, takkaa immoo Aakhiratti qabama. Suuratu az-zumar (24-26) dhugaa kana nuuf ibsiti.
Itti Haa Fufnu
Dubbiin hundarra bareedaa, gaarii fi mi’aawaa kamiidha jettanii yaaddu? Yommuu dhageefatan namatti tolu, qalbiin itti tasgabbooftu, nama dhama’e fi dukkanatti tare ifa abdii ibsuuf, nama gaflaatti tare dammaqsuun gara sadarkaa oliitti olkaasu dubbii kamii laataa? Ahsanal hadiisi (dubbiin hundarra gaarii) ta’e kamiidha laata? Mee haa qorannu.
Itti Haa Fufnu
Qomni nama garii Islaamaaf yommuu bal’attu, kan namoota garii immoo ni dhiphatti. Namoonni qomni isaanii Islaamaaf bal’atte gammachuun ajajoota Islaama fudhatu, odeefannoo Rabbiin irraa dhufetti ni amanu. Namoonni qomni isaanii dhiphattu immoo ajajoota kanniin fudhachuun akka gaaraatti itti ulfaata. Mee garee lamaan kanniin suuratu Az-Zumar irraa ayah 22ffaa keessatti haa ilaallu:
Itti haa fufnu
Ilmi namaa jireenya keessatti jiruu mijaa’innaa rakkoon keessa hin jirre barbaada. Wanta jiruu tana keessatti hawwuu keessaa tokko gamoo guddaa garmalee bareedu, keessi isaa faayan guuttame fi alli isaa ashaakiltiin marfameedha. Eeti namni gamoo akkanaa jiruu tana keessatti argachuu danda’a. Garuu wantoonni sadii hawwii isaa ni booressu. 1ffaa-Jireenyi tuni iddoo qormaata waan taatef jeequmsi karaa adda addaatin isatti dhufa. 2ffaa- duuti isatti dhufu dandeessi. 3ffaa- gamoon sababa hin beekkamneen jiguu fi baduu danda’a. Kanaafu, gamoo hin banne, jeequmsi fi duuti keessa hin jirre eessatti argachuu danda’anii? Eeyyen, bakki gamoo kana itti argatan Jannata. Garuu Gamoo kana argachuuf ulaagaalee guuttamu qabantu jira. Ulaagaalee sanniin keessaa suuratu Az-Zumar haala walii galaatin ni eerti.
Itti haa fufnu
Kutaa kana keessatti adabbii namoota Rabbii tokkicha gabbaruu didanii fi badhaasa namoota Isa qofa gabbaranii ibsa.
Itti haa fufnu


text:
Dhiyeenya kana aanaa Jillee Dhummuugaa kan godiina hawaasa Oromoo bulchiinsa naannoo Amaaraa keessatti walitti bu'iinsa uumamuun ni yaadatama.
Sababaa walitti bu'iinsa kanaan namoota mada'an 2 wal'ansa fayyaaf gara hospitaala magaala Shawaa Robiiti geessaman akkasumas kanneen warra madaa’e gamasitti geessan nama 8 dabalatee walumaa gala namnii 10 ajjeefamuu bulchaa aanaa Jillee Dhummuugaa Obbo Jamaal Haasan ibsanii jiru.
Gama kaaniin Bulchaan Godiina Shawaa Kaabaa Obbo Taaddasaa G/Tsaadiiq waa'ee kanaa gaafatamanii, ragaa guutuu of-harkaa qabaachuu baadhuus namoonni hanga 6 ta'an du'uu, polisootaa fi shoofeerri kokolaataa Ambulaansii lubbuun akka jiran akkasumas namoota kanneen mada'an wal'ansaaf gara shawaa Roobiit fidan keessaa hagii tokko lubbuun kan jiran ta’uu ibsuun dhugaa jiru isaan irraa adda baafachuu ni danda'ama jedhan.
Itti fuufanis namoonni gariin madaa irra ga'een yaalii dhabanii du'an kan jedhan akka jiran akkasumas immoo kanneen ni ajjeefaman jedhan jiru jedhanii yeroo ammaa qorannaan gaggeeffamaa waan jiruuf jecha gaafa xumuramee dhugaan jiru uummataaf ifa ta'a jedhan.
Hojii jibbisiisaa kan akka ajjeechaa kanaa kanneen rawwatan jiraachuu isaanii qorannaan gaggeeffamu dhugoomsiinaan itti gaafatamuummaa seeraa jalaa haalli itti miliiqan hin jiru jedhu bulchaan godiina shawaa kaabaa Obbo Taaddasaa G/tsaadiiq.
Gabaasa Guutuu Caqasaa.


text:
Humnootni Amaaraa Dubartii Oromoo Ulfa Morma Kutanii Ajjeesani fi Barattoota Oromoo 18 Ukkaamsan Balaa Guddaa Qaba!
English Version (Ibsa ABO-WBO) Yakki duguuginsa sanyii Abiy Ahmadii fi humnoota Amaraatiin ummata Oromoo irratti raawwatamu akka malee hammaatee itti fufee jira. Addatti immoo Naannoon...
Dhaamsa Bara Haaraa fi Amajjii 1 Guyyaa WBO Ajajaa Ol’aanaa ABO-WBO
Miseensota ABO-WBO kan Qabsoo Bilisummaa Oromoo dirqama duraa godhattanii falmaa hadhaawaa irra jirtan;Waraana Bilisummaa Oromoo Hawwii Saba guddaa dhugoomsuuf wareega qaalii baasaa jirtan;Qeerroo fi Qarree...
Report from Qondala district (VIDEO)
https://videopress.com/v/HmCkwMzC?resizeToParent=true&cover=true&preloadContent=metadata
Ibsa Gabaabaa (Muddee 3, 2021)
(Ibsa Ajajaa Ol’aanaa ABO-WBO) Nagaan keenya isin haa gahu. Namni gidduu kana tibbana miidiyaa hawaasummaa irratti bahee yaadawwan jibba amantii Islaamaa dhiheessu karaa kamiinuu WBO...
Of-Ittisuun Mirga Uumamaati!
Amharic Version | English Version (Ibsa Ajajaa Ol’aanaa ABO-WBO) Lolli sanyii duguuggaa Partii bilxiginan (PPn) Oromoo irratti gaggeeffamaa jiru WBOdhaan fashaluu irra darbee, WBOn dachee...
Oromoon Jechaa fi Gocha Gantootaan Afaanfajjawuu Hin Qabu!
(Ibsa Ajajaa Ol’aanaa ABO-WBO) Lola PPn uummata Oromoo fi WBO irratti gaggeessaa jirtuun kasaaraa guddaa keessa galuun ifa galaa dha. InjifannooWBOn baadiyyaalee Oromiyaa dhuunfachuu fi...
Haala Wallagga Bahaa Ilaalchisee
Yeroo ammaa kana haala Wallaga Bahaan wal qabatee dubbiin miidiyaan afaarfamaa jiru dhugaa qabatamaa lafa jiru irraa kan maqe akkasumas bocnii fi qabiyyeen isaa gara...
Ibsa Gabaabaa (Hagayya 20, 2021)
Najaat Hamzaa, dubbi-himaa Idil-Addunyaa WBOtiif bakka-buutuu quunnamtii uummataata’uun ramadamuu sirnaan isin beeksisuu feena. Najaat Hamzaa qabsoo Oromoo keessattifalmituu murannoo fi cichoominaan beekamtu. Ishii dabalachuu keenyatti...
Abbaan Irree Tumsa Sabaa fi Sablammootaan Bakkaa Ka’a!
(Ibsa Ajajaa Ol’aanaa ABO-WBO) Ajajaan Ol’aanaa ABO-WBO dhimma Tumsa humnoota farra abbaa irree Abiy Ahmed ta’an waliin walitti dhufanii marihachuu eegaluu Associated press irratti erga ibsanii booda,...
Korri Guddaan ABO-WBO Kan Waraanni Bilisummaa Oromoo Gaggeesse Milkiin Xumuramuu Ajajaa Ol’aanaan ABO-WBO Ibse
Korri guddaan ABO-WBO hogganoota, qondaalotaa fi miseensota Waraana Bilisummaa Oromoo hirmaachisuun zooniilee Lixaa fi kibbaatti yeroo walfakkaataa tahe ajandaa marii tokko qabaachuun gaggeeffamaa kan ture...


text:
[SQ, Waxabajji 25,2018] WBO’n Zoonii dhihaa, komishanari Adimaasuu 3F fi Oraalii tokko WBO adamsuuf Begiirra utuu deemaa jiruu tarkaanfii haleellaa WBO Zoonii dhiyaa Begii keessatti Sanbataduraa darbe fudhateen waraana kaan achumatti dhumuun Adimaasuun Harkarra rukutamee harka keessa darbeen raasaasni qaama seene.
Akka yaalamuuf Hospitaala Naqamteetti ergamee yaalii baqaksanii hodhuu utuu godhamaafii jiruu Diinni uummataa Komishinaarri Adimaasuun har’a Lubbuun darbuun Hospitaala Naqamteetii Reeffisaa baheera.


text:
Yeroo duula filmaata prezidaantii Amerikaa isa darbee fi sana boodas yeroo afuur aangawoota Raashiyaa waliin wal arguu isaa Yaared Kushner ibsee jira.
Garu waan isaan waliinis ta’e mootummoota biyya alaa biroo wajjiin hojjadhe hin qabu jedhe.Kushner har’a koree tika nagaa ykn basaasa kan senetaa cufataan ragaa dhaggeeffatu duratti ituu hin dhiyaatiin ibsa fuula 11 qabu ifa godhe.Kibxata borii immoo koree tika nagaa kan mana mree duratti dhiyaachuuf jira.
Qaamnii kongreesaa kun lameen Raashiyaan deemsa filannoo prezidaantii Amerikaa darbee keessa harka qabdi yoo ta’eef qorataa jira.
Galmee fi ragaan an dhiyeessaa jiru kun yeroo duula filannoo fi ce’umsaatti sana bakka bu’oota Raashiyaa kuma hedduu keessaa afur waliin qunnamtii qabaachuu koo agarsiisa malee filannoos ta’e waan addaa tokko irratti dhibbaan jiraachuu kan agarsiisuu miti jedhe Kushner barreefama isaa irratti.
Amerikaatti Ambaasaadara Raashiyaa waliin yeroo gaggbaabaaf irra deddebi’ee wal argaa akka ture kunis haariiroo biyyoota lameenii foyyeessuu irratti kan qiyyafate akka ta’e ibse.
Garu bilbilaan waan hedduu odeessan jechuun kan sabaa himaan gabaasan soba jedhe.


text:
Jaamaal Kaashoogjii: Ajjeechaa gaaxezessaa walqabateen namoota shanirratti du'a murteessite
Manni murtii Saawudii Arabiyaatti argamu tokko ajjeechaa gaazexessaa Jaamaal Kaashogjii bara darbee raawwatameen walqabatee namoota shan irratti du'a murteessuu isaa, abbaan alangaa biyyattii beeksise.
Kaashogjii gaazexessaa motummaa Saawudii qeequun beekamu, gareewwan ergamtoota Saawuditiin mooraa Imbaasii biyyatti kan biyya Tarkii Magaalaa Istaambul keessaatti ajjeefame.
Abbaan alangaa Saawudii akka jedheetti, kunis bu'aa ''gocha gara jebiinaan guutame'' jechuun namoota kan biraa maqaan hineeramiin 11 himannaa irratti baneera.
Eksipartiin dhaabbata motummoota gamtomanii tokko ammoo ''ajjeechaa osoo seeraan itti hinmurtaa'iin'' raawwatameedha jedheeniira.
Barreessaan addaa Angas Kaallaarm ajjeechaa kanaan walqabatee Ilm Mootiin Saawudii bin Saalmaan akka qoratamuuf gaafatee ture.
Ilmi motichaa garuu gochicha keessaa harka qabaachuu kan haale yoo ta'u, garuu ammoo Onkololeessa keessa akka ogganaa Saawudii itti gaafatamummaa guutuu akka fudhatu himaee ture.
Walumaa galattis, ajjeechaan gaazexessaa kunis addunyaa guutuutti mata duree dubbii ta'ee kan ture yoo ta'u, motummaa Saawudii irrattis qeequumsa olaanaa qaqabsiiseera.


text:
Galmeessuun sagalee-kennitootaa ka Filannoo Hiree Murteeffannaa Godina Sidaamaa guutummaatti karaa nagaan xumurame jedhan, Walitti-qabduun Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itoophiyaa - Aadde Burtukaan Miidhagsaa.
Filannoo Hiree Murteeffannaa Uummataa Godina Sidaamaaf, filattoonni Miliyoona Lamaa fi kuma dhibba sadii tahan galma’anii jiru, jedhan.
Kan deemsa Filannichaa hordofuuf gara sanatti imale – Naakoor Malkaa tu Hawaasaa irraa gabaase.
*Maxxansa duraa irratti "Filattoota Miliyoona 2.5 tu Filannoo Hiree-murteeffannaa Sidaamaatiif Galmeeffame" kan jenne dogoggoraan waan ta'ef nu oofkalchaa. Lakkoofsi filattootaa miliyoona 2.3.


text:
Mirgaa Namummaa
Murtoo Wal-ga’ii Walii-gala kan Dhaabbata Waldaa Mootummootaatiin qabxii 217 A (iii) jalatti Mudde baatii 10 bara 1948 itti Akka Murteeffamee, Ragga’ee Labsametti.
SEENSA
Ulfinni fi wal-qixxummaan ilmoo namaa kan uummattoota hundaa akka ifatti kabajamu gochuun bu’ura bilisummaa, haqaa fi nageenya addunyaa waan ta’eef;
Mirga namummaa irra ijjechuun yookaan tuffachuun yeroo hunda jeequmsa badiisa fidu uumee uummata kan dheekamsiisu waan ta’eef, akkasumas addunyaa haaraa kan uummanni ishee wal-qixxummaadhaan, bilisummaa yaadaa fi amantii argatanii, yaaddoo fi dhaba irraa birmaduu ta’anii gammachuudhaan akka jiraatan gochuun hawwii fi fedha uummattoota addunyaa waan ta’eef;
Uummanni bulchiisa rooroo fi cunqursaa ofirra kuffisuuf humnaan akka hinfayyadamnetti yoo barbaachise, mirgooti namummaa seeraan akka eegamu gochuun barbaachisaa waan ta’eef;
Biyyoota gidduutti walitti-dhufeenyi michumaa fi wal-jaalalaa akka dagaagu gochuun barbaachisaa waan ta’eef;
Miseensoti Waldaa Mootummoota hundi chartarii waldichaa keessatti mirga namummaa irratti, ulfina namaa irratti akkasumas wal-qixxummaa namoota hundaa (dhiiras ta’ee dubartii) irratti amantee qaban kan ibsan waan ta’eef;
Akkasumas guddina hawaasummaa fi wayyaawuu sadarkaa jireenyaa fiduuf kan murannoodhaan hojjetan waan ta’eef;
Miseensoti Waldaa Mootummootaa marti, Dhaabbata Waldaa Mootummootaa wajjin wal-ta’uudhaan kabajaan walii-galaa kan mirga namummaa fi kan bilisummaa hundaa akka eegamuuf waadaa waan seenaniif;
Mirgootaa fi bilisummaa kana akka gaariitti hubatanii beekuun waadaa kana hojii irra oolchuuf guddisee kan gargaaru waan ta’eef;
Kanaafuu
Wal-ga’iin Walii-gala Waldaa Mootummootaa:
Labsii Waliigala Mirgoota Namummaa kan uummattoonni fi biyyooti hundi walii-galteedhaan kabajan labsuudhaan, tokkoon- tokkoon uummataa fi qaamoti hawaasaa marti labsii kana hubatanii yeroo hunda akka kabajan, labsii kana barsiisuudhaan mirgootii fi bilisummaan hundi akka kabajaman akka carraaqan, karaa tarkaanfii sadarkaa biyyaa fi addunyaatti fudhatamaniinis mirgootii fi bilisummaan kun akka kabajaman akka godhan, kunis immoo uummattootaa fi miseensota Waldaa Mootummootaa giduutti akka hubatamu akka godhan jecha, labsii kana labseera.
Qabxii 1
Namooti hundinuu birmaduu ta’anii mirgaa fi ulfinaanis wal-qixxee ta’anii dhalatan.
Sammuu fi qalbii ittiin yaadan waan uumamaan kennameef, hafuura obbolummaatiin walii-wajjin jiraachuu qabu.
Qabxii 2
Namni kamiyyuu mirgootaa fi birmadummaa labsii kana keessatti ibsaman, garaagarummaa sanyii, bifaa, saalaa (dhiiraa fi dubartummaa), qooqaa, amantii, ejjennaa siyaasaa, sablammummaa, hawaasummaa, qabeenyaa, dhalootaa fi waan biraatiin utuu addaan hin ba’in, ni argata.
Kana malees immoo, garaagarummaan kamiyyuu karaa siyaasaa, karaa biyyummaa, karaa wal-caalmaa sadarkaa bulchiisa biyyaa fi karaa adda-addaa hin godhamu.
Itti fufaa………


text:
Weellisaa Jaamboo Jootee: 'Bara Beelbaatti aalbeema haaraa Beelbaa' jedhuun dhufaa jira
Weellisaa Jaamboo Jootee waggaa torba dura ''Beelbaa' jechuun sirba barreesee bara Gadaa Beelbaa kanatti xumuree argaa dhageettii uummataan gaheera.
Gadaan Beelbaa barana Birmajjii irraa baallii fudhateera. Barri Gadaa Beelbaa bara quufaa, bara jijjirraan mootummaa itti gaggeefamu jedhama.
Maarree Jaamboo Jootees Beelbaa sirba jedhuu xumuree uummatan gaheera. Abdii kutannaa keessa taa'uun waan bara quufaa, jijjirraafi mo'ichaa arge fakkaata.
Keeniyaa magaalaa Naayiroobii hojiif deemee mudannoo guddaaf saaxilamuu dubbate.
Yeroon sun bara abdii kutannaa guddaan jiru fi sirni bulchiinsaa mijataan dhibuun namootni hedduun biyya irraa baqatanii turanidha.
Dukkana keessa taa'anii ifa arguu, beela keessatti waa'ee quufaa haasa'uun ulfaatus Jaamboon waa jedheera.
'Waan abdii nama kutachiisu keessa teessee waan abdii namaaf kennu arguun akka ati waa barreessitu si taasisa,' jedha.
Jaamboonis haaluma akkasii keessa taa'uun ture kan walaloo sirba haaraa hojjechaa turee 'Beelbaa' barreesse.
Waan baay'ee dhabnee ture, amma argannee harkatti galfachuu baannus abdii gaarii qabna jedha Jaamboon .
Dhiyeenya kana balaan konkolaataa salphaan weellisaa Jaamboo Jootee irra gahee ture.
Yaalii argachuun amma mana isaa keessatti bayyaannachaa jiraachuus himeera.
Jaamboon ji'oota shanii gidduutti sirba albemii guutuu hojjechaa jiru akka gadhiisu dubbateera.


text:
An ammumayyu nama kabajaa guddaa Obboo Galaasa Dilbootiif qabu keessaa tokko. Obboo Galaasaan nama jireenyii isaanii bilisummaa Oromootiif jedhe erdarame keessa nama tokko ta’un isaan wol nama hin gaafachiisu, Qabsoo bilisummaa Oromoo ABOn durfamuu gaafatamaa Ol aanaa H/durumaan barootaa dheeraaf hoogganuun haalaa jajjabaa fi ulfaataa keessaa Qabsichaa qaxaamursuun qabsawotaa biratti beekamuu, ummataa Oromoo birattis galataa fi kabajaa seenaa kanaatiin yaadatamu.
Haata’u malee dubbiin isaan miilana gadiin dhufan kun eessa kaaase eessa isaan geessa jira fakkaata? Kabajaa isaan torbaan lamaan dura Oromoo biraa qabaniif amma qaban madaaluu Oromoodhaf dhiisa. Garuu Obboo Galaasaan ammaan tana maal barbaadu? Dhuguma bilisumma yeroo dargaggummaa isaanii keessa wogaa digdamaa hayyu duree ABO turan Oromoo dhaaf fiduu dadhabani gana kana keessa, sanuu haala wol xaxaa kana keessa waa dabaluuf? Atumaa ta’eyyu haga ammaa, haga dura ta’ummaa ABO irraa ka’anii maal irra turan?
Mee waan bara 2000 dura ta’e ka Obboo Galaasan mataan isaani akka “aangoo wolii galteedhaan” aka dabarsan kennan ka isaanumti himatan isaanumaaf dhiisuudhaan,waan achii as ta’e haa kaafnuu. Akuma hundi keenna beeknuu, Qaamn Ce’umsaa ABO haga bara 2001 Shanee Gumii ABO (SHG ABO) irraa bayyeeti kan obboo Galaasaan hooganaa koree hujii raawaachiftuu Qaama Cehumsaa ABO(QC-ABO) keessa jiruu, dhaabin isaanii kun eessa turee maal irraa ture? Dargaggees hadha gana 25 keessa jiruuf, hardha abbaan biyyaa ABO dha jedhuu kun qaama ce’umsaa jechuun maal akaa ta’eef maal akka ture, eessa ka’ee eessa akka gaye waan beeke himu qaba laati? Biyyaa Ambaa obboo Galaasaa fi itti aanaani isaani ammaa muudatani Obboo Mulugeetaa Moosisaa baqattumaan keessa jiraatanu Awuropaa keessaatti jaarmiyaa fi caasaa hangami takka qabu laati? Isumayyuu Qaama Ce’umsati Dura ta’a kan turee fi maqumaa sanillee jiraachisee asiin kan gahee Obboo Dhugaasaa Bakakkoo fi hooganootaa diree turanii fi maayyii/gara dhuma irraa naanoo biyyootaa ollaa keessatti waa caraaqaa turan akka ta’ee eenuuf iyyuu hubatamaadha jedhee yaada. Isaan sanin alatii murnii Obboo Galaassaa woliin biyyaa ambaa keessa turee waan kana hojjannee jedhanii ykn guyyaa akkasi ummataa Oromootti gadi baanee dubbinnee beenna jedhanii waan himatanu kan qabanu natti hin fakkatu. Akkumaa olitti tuqee yeroo kana keessa Dura ta’a QC kan turan Obboo Dhugaasaa Bakakkoo dabalatee hoogantootaa miseensotaa GS isaa woliin turan haa diqaatuu guddatuu caasaa jarmiyyaa sanis dhunfatanii ifii jalaa qabaatuundhan hogganaa kan turan isaan kana ta’uun dhokkataa miti.
Haa ta’uu maqaa fi gatiin hooganooti buuleeyyiin kun qabatan, Moraa Qabsoo bilisummaa Oromoo bakka lamatii hiramee kana qabatanii socho’anuun dhiibbaa hanganaa jedhamee Qabsoo Oromoo fi tokkumaa sabichaa irratti Qabaata turee hubatuun, akkasumaa woli malee qabsichaa akka hawametti ifi duraa furgaasuu danqaa inni qabuu xiinxaluun yaadaa qaamaa sadaffaa malee murnaa hoogganaa gama lamaanii keessa kaka’insaa mataa isaaniitiin madeenni SHG ABO fi QCn ABO waggoota lamaa oiliif wol giddutti marii araaraa adeemsisaa erga turaniin duubaa woliigaltee irraa gahuun, fuulaa hawwasaa Oromoo fi bakkaa alagaa fi firootan Qabsoo itti argamanitti wolii galteen woliti baqisaa dhaabaa lamaan jilaa GS QC ABO fi SHG ABO lamaan irraa bakka bu’een biyya Germany magaalaa Berlinitti labsame.
Wolii galtee kana irratti kan jilii kun lamaan murteesse labsee keessa Caasaan lamaan oli irraa hanga gaditti wolta baquu, Heeraa fi seerii dhaabotiin lameen ittin bakka lamatii bulaa turan heeraa fi seeroti dhaabaa Bu’uuraa 1998 fi 2004 wol fudhachiifamuun heeraa fi seeraa dhaabaa tokko taasisuu, Maqaan SHG fi QC jedhamuu murtii woligaltee Kanaan haqamee, Koree hujii raawachiftuu ABOtiin bakka buufamuu fi hooganooti koree hujii dhaabaa lamanuu koree hujii raawachiiftuu fi gumin saba lamanuu akkumaa jirutti akka gaafatama qabuun woltaa baqee korii sabaa yaamamuuf murtawee irratti filmaat hangaa godhamuti hogana dhaabichaa ta’an akka itti fufamuu murtawe. Akka Kanaan namooti akka barbadanii fi waan barbaadaniin nama yaamuu filatani waan barbaadan haa jedhanuu malee maqaan SHG fi QC murtii seeraa Kanaan kaafamee jira.
Kanumaa woliin garaa garummaa woldhabii tureef murnii lamaanuu kan itti wol himatanu yoo qabaataniyyuu jaarmiyaa lamaan giduutti abbaa badii ykn yakkaa dabree qulqulleessuu hanqatuuf isaa darbee seenaaf dhiisanii badiin akkasii deebi’ee kan isaan gidduutti hin dhalannee ta’uu waadaa seenanii turan. Yeroo Jaarmiyaa kana lamaan gidduutti wolii galteen araaraa kun barootaaf adeemaa turetti obboo Galaasaa fi Mulugeetanis obboo Dhugaasaa woliin koree hujii raawachiiftuu fi miseensotaa Gumii sabaa QC wolumaan turanii murtii woligaltee woltibaqiisaa kana irraa gahan. Haalaa kanaan Obboo Dawudi Ibsaa Hayyuu Duree ABO SHG turan akka Hayyuu dureeti, Obboo Dhugaasaa Bakakoo Hayyuu duree QC ABO turan Akka itti aanaa Hayyuu duree 1ffaa ABO fi Obboo Bultumi Biyyoo itti aanaa Hayyu duree 2ffaa ABO hanga Koraa saba itti aanutti ramadamanii ykn dirqamaa fudhatanii akka hojjatamuu qaamaa murtii woltaa baqinsaa kana keessa isa tokko ture. Akkumaa olitti ibsuu yaalee Koree hujii raawachiiftuu fi miseensoti Gumi sabaa gama lamaanituu akkumaa jiranutti koree hujii raawachiftuu fi gumi saba ABO ta’ani Akka wolta baqanu murtawee labsame.
Waan hunduu dhumee, woliigalteen godhamee, erga wolitta baqamee casaan haaressi diriirfamee ramaddiin godhamee Obboo Galaasaa Dilboo qaamaa ol aanaa Koree hujii raawachiiftuu gumi sabaa ABO keessatii ramadaamanii dirqamii hujii itti kennamee hujiin qabsoo bilisummaa hoganaa qaamaa lamaan wolta baqeetiin boqannaa haaraan jalqabuun ni yaadatama. Akka oduu dhaabaa amma qabutiis obboo Dhugaasaa dabalatanii miseensoni hoogganaa Koree hujii rawachiftuu fi Gumi sabaa duraan Obboo Galaasaa woliin QC turan, har’as ABO keessatti iddoon dirqamaa furtuu ta’an itti kennamee dirqamaa isaani bahaa jirachu dhaga’a jira.
Kun hundi ta’e atoo jiruu eega miilana obboo Galaasaan waan hagana geyaatiin gad bayyuun guddoo na rifaasise, na naasise, na mamsiisee, gaafii hedduus na keessat bulche. Garuu maal argachuuf? Maal godhuuf? Qaamn Ce’umsaa woggoota kudhaa jayaaf gaggaba (in coma) keessa hanga turee kana Obboo Galaasaan eessa turan? Ammaa ammo nama ja’a ta’ani kunoo nuut “ABO” taane dhufne jechuun maqaa Qaama Ce’umsaa jedhu haqaaqan (induce) dhuguma ABO gochuun ni danda’ama? Lafumaa ka’an nutuu ABO dha jechuun maaliif? Dhuguma Obboo Galaasan waan ABO keessa ta’ani hojjachuu dadhaban tokko, me woggoota digdamaaf wayi isaan hooganaa turanille dhiifneeyyu, amma maqaa “ABO” jedhuun dhaaba “franchised” ta’e tokko abbaa itti ta’anii gad bayuun maal fidhuuf? Moo yo/asoo rakkoon jiraateeyyuu haga korri sabaa yaamamu obsaan eegachuu dadhabani? Maaliif?? Yoma korrii sabaa yamameeyyuu waan dhunfatti barbadanuu kan argachuu danda’u of shakkanii tarkaanfii kana fudhatuutti isaa geese qabu laati ?
Obboo Galaasaan kanarra dabran ammayyuu murnaa bara 1999 gara dhumaa keessa jeequmsa ABO keessati uumee gaafatamaa gadi dhiisuu isaa fi umamuu QCf sababaa guddaa ta’ee, mooraa qabsoo bilisummaa Oromoo hookkaraan goolaa ergaa tureen duuba xaxatee dhaabaa keessa godaanee woliin yoo deebi’ee maqaan isaan ka’u maaltuu isaanti dhaga’ama? Murnaa SHG fi QC addaan baasuun yeroo duraatiif dhaabichaa bakka lamati cabsee sana boodaa dhaabaa keessa godaanee dhaabaa meeqa/hagami labsataa turee fi bakka hangamiti woluu harcaasee ture woliin tokkumaa umuun isaanii mooraa QBO tasigabeesanii tokkoomsuuf moo mooraa QBO gara badii birati ofuuf? Badii kaleessa darbee irraa baratanii fuulaa duraaf akka sun hin deebinee obsaan woliin hojjatuu irratti woltaanee jedhamee qalamii wolii malateesaniin asoo hin qoorinii fi madaa turee san hin dhinfatin ammas Kanaan asi nutaa bahuun isaanii tufii ummataa Oromootii qabanuuf akka nama tokkootii kabajaa ifiifis dhabuu hin fakkatuu? Obboo Galaasaan nama saboonumaa fi cichoominaan QBOn faarfamanu ta’anii asoo jiranuu gaadidduun murna saboonumaa Oromumaa hin qabnee fi aantumaan wol gurmeessee ititaa fi sabatiinsaa Moraa QBO arguu dhukubee kun isaa duubaa muldhatuun hangam takkaa dhaabaa inni ammaa hooganuuf deemuu Oromoo biratti dhugeefachiisa?
Dhuma irrati Ani “business” falakeessa/fakkeesuudhan (franchised) hojjatamu beeka malee dhaaba bilisummaa ummataatiif Qabsaawuu tokkoo kan inni kuun falakeessa isa kaani hojjatuu takkaa hin garree. Silaa yoo kan maqaa ABO jedhuun Oromoon hunduu hayyuuduree ta’u ta’eyyuu Gadaan Obboo Galaasaa akkaa aadaa baalii sirnaa gadaa Oromoo fi tartiibaa Dimokiraasii baranee ammayaalleetti dhumee jira. ABOn dhaabaa saboonaa aadaa fi safuu ummataa Oromoo eeguuf tikisuu ta’ee asoo jiruu fi hooganii isaa fakkeenaa gaarii dhalootaa hardhaatii fi boruutiif ta’ee sirnaa ittiin boonaa jiruu kanaa hujiin dhaalchisuu asoo qabuu Obboo Galaasaan yeroo yuubomaa fixatanii jaarsaa qululichaa eebaa fi gorsaa callaa nuuf ta’uu turan kanatti deebi’ani ani Hayyu duree ABOtti deebi’ee filamee jira jedhanii asi bahuun aadaa, duudhaa fi safuu ummati keenna dhaalmaan qabuu fi Aadaa , seenaa,seeraa fi gati ykn value ABO ykn jaarmayaa Oromoo kamuu kan diqeesuu fi tufachiisu bira kutee bishaan itti dhangalaasan nati fakkata.
An ammayyuu barreefamaa kiyyaa kanaa keessati ulfinaa fi kabajaa jaalalaa Obboo Galaasaaf qabuu gadi buusee isaa diqeesee qeequuf asoo hin taanee isaafis jaarmayaa keennaa fi ummataa keenaafis waan na yaadesee fi gaaffii nati bulchee kaasutti akkaa naa hubatamu yaadachiisa.
Kaayoo qabnna!
Horaa bulaa, deebanaa!”
Falls Church, Virginia (09/20/2022) – As previously reported by OLLAA, on August 30, 2022, an attack was perpetrated by Amhara…
Mekfira Hussein told Sahan Journal in early 2022 that her experience with hunger as a…
Baruumsi bu'ura jireenya ilma namaati. Barnoonni bu'ura waa hundaati. Manni barnootaa naannoo kee jiraachuu jechuun…
The Conflict Testing Ethiopia’s Nobel-Winning Leader
For several months, Ethiopia has witnessed an escalation of threats on various fronts, both internal…
In a sign of growing concern in Washington about the Civil War in Ethiopia, the…