text:
Official Document
CONVENING AN OROMO LEADERSHIP CONVENTION
BACKGROUND
The #OromoProtests of 2015-16 constitute a milestone in the recent history of the Oromo nation. More importantly, they are a continuation of a century of resistance the Oromo have mounted against a succession of ruling elites in Ethiopia who have denied Oromo nationhood, dismissed Oromo nationalism as an elite conspiracy and denigrated the Oromo people’s capacity for self-government. The #OromoProtests have proved that the Oromo are a nation unified in a common national purpose and able to pursue political goals through sophisticated civil action against a heavily armed military.
Furthermore, the heroic #OromoProtests have shown that Oromia is the epicenter of the struggle against totalitarian rule in Ethiopia. They have earned respect within and without for the young generation of Oromo and reaffirmed the longstanding observation that Oromo is a great African nation.
What has already been achieved bodes well for the challenges of the future. The Oromo people have embraced their national heritage and championed Oromummaa as a marker of dignity. The foundation of Oromo nationhood has been reestablished and the struggle for national liberation has advanced onto a higher plane.
RATIONALE
We are now witnessing epochal events unfolding. The ancient Oromo nation is being reborn in our time in the womb of the historic #OromoProtests. A new generation of Oromo has risen with unprecedented heroism affirming the unity of the nation and in defense of Oromo national pride, heritage and civilization. The Oromo people have clearly expressed their demands for self-determination, popular sovereignty, democratic order, peace and respect for human dignity.
Oromo realize and embrace national unity as a sense of belonging and consciousness about their common values, knowledge, modes of thinking, aspirations, feelings, and behavior that bind people together. The Oromo people inherited longstanding patterns from the gadaa civilization and are reclaiming them through an inexorable rise of national consciousness. The realization of sacred values has led to contemporary expressions of the Oromo national struggle that have united the Oromo people in Oromia to the stage that they have been able to mount a historic protest movement.
The Oromo nation has rebelled against a century-old experience of political exclusion, economic exploitation and cultural domination carried out by successive regimes. They have risen against the rule of violence with which a cabal springing from a minority group captured state power and suffocated them for many decades. The unity that was forged at the crucible of the Oromo struggle against tyranny must now be sustained by unity held together through common heritage, common purpose and common destiny. The paradigm of Oromo nationalism is now shifting from articulating grievances to presenting forward-looking principles and demands for forming independent institutions that will become the foundation of a democratic state.
OUTCOME
Therefore it has become imperative to call for an Oromo leadership convention. We expect the convention as a single gathering or a series of meetings of Oromos from all walks of life to gather and deliberate and issue foundational documents that will affirm the Oromo nation’s commitment to both Oromo gadaa principles of national unity and to the core precepts of gadaa governance, values and institutions in a free, democratic and self-reliant Oromia. The following outcomes are expected.
1. Declaration Affirming Principles of Oromo Unity and a National Consensus on Oromo Rights and Interests
This document will articulate the principles that have held the Oromo nation together in the face of colonial tyranny and a century of concerted effort to divide the Oromo along lines of region, religion and lineage. It will affirm the ways that Oromo unity is rooted in the Oromo heritage of gadaa systems-complex. This will ensure that the emergent Oromo nation is reborn of gadaa principles of the rule of law, commitment to equality and right of free expression for all persons, communal solidarity, collective land ownership, peacemaking and respect for human rights.
The document will articulate the Oromo nation’s commitment to the goals of democracy, sustainable and inclusive development, social peace and harmony, and fundamental human rights. Recalling that Ethiopian imperial conquests against the Oromo nation and the subsequent colonial subjugation were facilitated by Western support and technologies of coercion, the document will uphold and proclaim the Oromo nation’s self-sufficiency in terms of ideas and practices of governance and social cohesion. The Oromo national vision will exemplify our national heritage of gadaa principles of democratic governance, human development, peacemaking, and human rights.
2.The Oromo National Charter of Freedom, Justice and Human Rights
Affirming gadaa values as a guide for a common future, the second document will restate the core demands expressed in the Oromo protest movement. In effect, it will operationalize the consensus of the Declaration in light of the current demands of the #OromoProtests. These demands include restoration of the practice of popular sovereignty, equality of individual and group rights, freedom of participation in work, industry and development, equal and unencumbered access to resources, equality before the law, freedom from oppressive rule by arbitrary decree, entitlement to personal security, protection of cultural rights and symbols, and adequate access to land, housing, education and standard of living.
3.Grand Strategy for a Coordinated Humanitarian and Diplomatic Effort
The diaspora plays a critical supporting role for the watershed events that have now unfolded in Oromia. The Oromo in the diaspora have stood in solidarity with the Oromo protestors. Members of the diaspora have helped in making the voices of the protestors heard around the globe. The humanitarian support effort and the diplomatic work conducted so far are an encouraging measure of solidarity and shared purpose with the protests themselves. The work on all fronts needs to go forward with equal determination but in a much more coordinated network of groups and efforts. The Convention attendees will deliberate on how to build on best practices to cultivate Oromo national organizational capacity for liberation and democratic state building.
PROCEEDINGS
The Convention will be a gathering composed of leaders of Oromo community associations, civic, business and professional organizations, youth and women groups, artists, faith-based groups, liberation fronts and political parties, and notable individuals. The goal is to have as broad a representation as possible. Delegates will receive the documents ahead of the gathering. At the Convention, they will consider the documents, debate, provide recommendations, amend and take decisions. All delegates will have enough time to deliver remarks to contribute to shaping the yaa’ii’s final deliberations and resolutions.
VENUE
The leadership convention will take place in Atlanta, Georgia, November 11-13, 2016.
CONVENERS
Oromo Leadership Convention Organizers
WAAMICHA YAA’II HOGGANOOTA OROMOO
HUNDEE DHIMMICHAA
Sochiin mormii uummata Oromoo bara 2015-16 seenaa sabboonumma sabichaa yeroo as dhiyoo keessatti, te’ee ce’umsaa isa guddaadha. Sochiin mormii Oromoo inni wayita kanaa kun waan hunda caalaa itti fufiinsa qabsoo Oromoo jaarraa tokkoof adeemsifamaa tureeti. Gita-bittoonni koloneeffattummaa Itiyoophiyaa walittifufiinsaan jaarraa tokkoof Oromoo akka sabaatti beekamtii dhowwatanii, sabboontummaa Oromoo tuffatanii, dandeettii sabichi ofbulchuuf qabus gad-ilaalaa turani. Sochiin mormii Oromoo kun utuma humni loltuu baayyinaan hidhate isa dura dhaabbatuu, sabni Oromoo dhimma biyyoolessaa waloo irratti akka tokkoomee fi galma siyaasaa karaa tarkaanfiiwwan uummataa dhugooman hordofaa akka jiru mirkaneesse.
Kana malees, gootummaan sochii mormii Oromoo kun, wiirtuun kuufama humna faccisaa sirna bittaa Itiyoophiyaa irratti aggaamee jiru Oromiyaa akka ta’e agarsiise. Sochiin mormii kun biyya keessaa fi alatti dargaggoota Oromootiif ulfina burqisiisuudhaan “sabni Oromoo saba Afriikaa isa guddicha” yaada jedhu irra deebi’ee mirkaneesseera.
Injifannoowwan sochiin kun argamsiisan garuu adeemsa gara duraaf agarsiiftuu abdii guddaati. Sabni Oromoo hambaawwan seena ummata Oromoo maraa ofitti hammachuudhaan Oromummaan mallattoo ulfinasaatii akka ta’e olkaasee agarsiiseera. Bu’uurri sabummaa Oromoo akka haarraatti jabinaan yeroo ijaaramu, qabsoon saba Oromoo immoo sadarkaa daran haarraa ta’etti olba’eera.
BARBAACHISUMMA DHIMMICHAA
Yeroo ammaa ta’eewwan seena qabeesii gurguddoon muldhataa jiru. Geeddaramaa fi yeroo ce’umsaa amaleessan ilaalaa jirra. Eenyummaan saba Oromoo inni bara durii deebi’ee bifa haarawaadhaan gadameessa sochii mormii Oromoo keessatii dhalataa jira. Dhaloonni haarraan tokkummaa sabichaa mirkaneessu akkasumas ittiin-boona hambaa fi qaroomina uummataa kan ittisu ka’ee jira. Uummanni Oromoo yeroo ammaa kana gaaffii qabu ifatti himateera: isaanis hiree ofii murteeffachuu, sirna dimokraatawaa dhaabbachuu, ofiin ofbulchuu, nagaan jiraachuu fi kabajamuu mirgaa namoomaatti.
Oromoonni dhimma tokkummaa uummata isaanii akkaataa itti ilaalan qabu. Innis miseensaa saba ofii ta’uu hubbaana fi dammaqinaa qabaachuu, akkasumas dudhaa, beekumsa, illalchaa, kayyoo fi fedhii, jiruu jireenya saba ofii baruudha. Uummanni Oromoo dudhaalee jaallatamoo hedduu sirna gadaa irraa dhaaleera, ammas dammaqina Oromummaa tasa addaan cituu hindandeenyeen deebbifachuuf qabsootti jira. Hubannaan dudhaalee qulqullaa’oo Oromummaa kana dhugoomfachuun immoo uummanni Oromoo Oromiyaa keessa jiraatu hamma sadarkaa inni guutuu Oromiyaa keessatti sochii mormii seena-qabeessa kana horatuutti qabsoo biyyoolessaa irratti tokkoomsuu danda’eera.
Uummanni Oromoo yeroo ammaa kana ukkaamsaa siyaasaa, saamicha diinagdee fi hacuuccaa aadaa jaarraa tokkoo oliif mootummoota wal-dhaaltuu sirna-koloneeffataa Itiyoophiyaatiin irratti raawwatamaa ture irratti kutannoodhaan ka'eera. Fincilli saba Oromoo bittaa humnaa irratti hundaa’ee fi aangoo bulchiinsa murna-xiqqoon booji’amee waggoota kurnan hedduuf kan isaan miidhe irratti kan xiyyaafatedha. Tokkummaan qabsoo Oromoo hamma malee ho’aa ta’e kanaan argame immoo tokkummaa hambaa waloo, dhimma waloo fi itti gala waloo irratti hundeeffameen jabeessanii tarkaanfachiisuun barbaachisaadha. Jijjiiramni amma sabboontummaa Oromoo keessatti mul’ataa jiru miidhama himachuu irraa gara seerrataa fi gaaffiiwwan jaarmiyaalee ofdanda’oo mootummaa dimokraatawaa bu’uuressuu danda’aniitti ce’aa jira.
BU’AA YAA’IICHA
Haaluma kanaan, Yaa’ii hogganaawota Oromoo Diyaasporaa waamuun barbaachisaa ta’eera. Yaa’iin kun yaa’ii Oromoo isa tokkicha ykn walgayiiwwan walittifufiinsa qaban kan of keessaa qabu ta’a jennee yemmuu eegnu, dhimmi isaas dookumantoota bu’uuraa sabni Oromoo ulfinaa fi jala-deemtummaa seerrata sirna gadaaf qabu kan irratti mirkaneessudha. Kunis seerrata mootummaan gadaa, dudhaawwanii fi jaarmiyaaleen walabummaa, akkasumas Oromiyaa ofii ishee irratti hirkattuu fi dimokraatawaa taate dhugoomsuuf tarkaanfii barbaachisaadha. Yaa’ii kana keessaa bu’aawwan armaan gaditti tarreeffamantu argama jennee abdanna:
1. Labsii Seerrata Tokkummaa Saba Oromoo fi Waliigaltee Biyyoolessaa Mirgoota Oromoo Dookumantiin kun dudhaalee Oromoo, utuma sirni koloneeffataa Itiyoophiyaa, amantii, naannoo fi qomoo irratti hundaa’ee saba Oromoo addaan qooduudhaaf jaarraa tokkoo oliif hojjechaa turee illee, akka itti isaan tokkummaa sabichaa eeganii tursan ibsa. Dookumantichi haalli itti tokkummaan Oromoo sirna gadaa bu’uureffatee ijaarame gadifagaataa ta’uu isaa mirkaneessa. Kun immoo sabni Oromoo seerrata sirna gadaa kan akka walqixxunmmaa fi yaad-ibsannaa namoota hundaa, waltumsa gamtaa, sirna qabiyyee lafaa waloo, nagaa, akkasumas kabaja mirga namoomaa irra deebi’ee akka dhalate mirkaneessa.
Dookumantiin kun murannoo uummanni Oromoo itti-gala sirna dimokraasii, misooma hunda-hammataa fi itti fufiinsa qabu hariiroo hawaasummaa fimirga namoomaaf qabu baldhinaan ibsa. Weerarri sirna mootii-moototaa Itiyoophiyaa fi koloneffatamuun saba Oromoo isa hordofee dhalate teeknoloojii loltummaa addunyaa gama lixaatiin kan deeggarame akka ta’e yaadachiisuudhaan, gama yaadota mootummaa fi hariiroo hawaasummaatiin sbani Oromoo of-danda’aa akka ta’e labsa. Mul’anni biyyoolessaa saba Oromoo hambaa sirna mootummaa gadaa irratti hundeeffamu, guddina dhala namaa akkasumas nagaa fi mirga namoomaaf murannoo agarsiisuudha.
2. Chaartara Biyyoolessaa Oromoo Dhimmoota Walabummaa, Haqaa fi Mirga Namoomaa Dookumantiin lammataa kun dudhaalee gadaa akka qajeelfama egeree walootti mirkaneessuudhaan, gaaffilee ijoo sochiin mormii Oromoo dhiyeesse irra deebi’ee dubbata. Dookumantiin kun gaaffilee sochii mormii Oromoo ilaalcha keessa galchuudhaan waliigaltee biyyoolessaa Labsii Seerrata Tokkumaa Saba Oromoo keessatti mul’atan bifa isaan ittiin hojiitti hiikaman agarsiisa. Gaaffileen sochii mormii uummata Oromoo kun deebi’ee dhaabbachuu shaakala ofiin ofbulchuu, walqixxummaa mirgoota waloo fi dhuunfaa, mirga induustrii, hojii fi misooma keessatti hirmaachuu, mirga walqixxummaan laaceelootti fayyadamuu, seera duratti walqixxummaa qabaachuu, labsiiwwan hacuuccaa akka tasaa tumaman irraa bilisoomuu, mirga nageenya dhuunfaa mirkaneeffachuu, akkasumas lafa, mana jireenyaa, barnootaa fi jireenya sadarkaa isaa eeggate irraa qooda ga’aa qabaachuu fa’i.
3. Tarsiimoo Jaarmayoota gargarsaa fi diplomaasiiCimsu baasuu
Ta’eewwan murteessoo amma Oromiyaa keessatti mul’ataa jiran tumsuu irratti diyaasporaan Oromoo qooda murteessaa akka qabu beekamaadha. Oromoon diyaasporaa hiriirtota sochii mormii Oromiyaa waliin gamtaan dhaabbachuun isaas ifaadha. Miseensonni hawaasa Oromooo diyaasporaa sagalee mormitoota Oromiyaa jiranii guutummaa addunyaa irratti dhageesisuu irratti shoora guddaa taphachuun isaaniis beekamaadha. Tattaaffiin gargaarsa namoomaa fi hojii diplomaasii tarkaanfiiwwan mormitoota Oromiyaa waliin gamtaan dhaabbachuuf fudhataman keessaa isaan baayyee nama jajjabeessanidha. Hojiin gama hundaan jiru jabaatee itti fufuu barbaachisa, garuu qindoomina jabaataa tattaaffii fi saaphana gareewwanii cimaa irratti hundaa’e ta’uutu irraa eegama. Hirmaattonni Yaa’ii kanaas haala ittiin dandeettiin qindoomina biyyoolessaa bilisummaa Oromoo fi ijaarsa mootummaa dimokraatawaa ittiin tarkaanfachuu danda’u irratti hoji qabatamaa hojjechuuf adeemu.
AKKAATAA RAAWWII
Yaa’iin kun kan ofkeessatti hammatu yaa’ii gurmuuwwan hawaasa Oromoo, dhaabbilee siivikii, kan daldalaa fi ogummaa, gurmuu dargaggootaa fi dubartootaa, aartistoota, gareewwan amantii, paartilee siyaasaa fi addawwan qabsoo bilisummaa, akkasumas namoota bebbeekamoo kan of keessatti hammatu ta’a. Gareewwan kunis Yaa’ii kana irratti bifa dookumantoota armaan olitti eeraman ilaalcha keessa galcheen yaada ni dhiyeessu, walfalmu, yaada raawwii ni dhiyeessu, fooyya’iinsa ni uumu, murtiiwwan garagaraas ni dabarsu. Bakka bu’oonni gareewwan humdumaa yaadota murtii fi raawwatiinsaaf gumaachuufis ta’e fooyya’iinsa uumuuf yeroo ga’aa ni argatu.
BAKKA WALGA’II
Yaa’iin Hogganaawota Oromoo kun Atlaantaa, Jorjiya keessatti Sadaasa 11-13, bara 2016 gaggeeffama.
YAA’II OROMOO KANA KAN WAAME
Koreee Qindeensituu Yaa'ii Hogganawota Oromo


c: text/html

text:
Maqaansaa Badhaadhaa Dhaqqabaa Waariyoo jedhama. Biyya Oromiyaa godina Arsii Lixaa Shaashamannee Ganda Kuyaaraa jedhamtuuttii dhalatee guddate. Dargaggoo ogummaa lama gonfatedha; Ogummaa herregaa/Mathematics fi Seeraa/Law ti. Barumsa Herregaa barsiisuun dhaloota qubee nama qaraa turedha. Manneen barnootaa naannoo Finfinnee marsanii jiran hedduu barsiiseera. Erga barnoota seeraa Yunivarsiitii Finfinnee seenuun abratee boodammoo ogummaa seeraa gadi fageenyaan leenji’eera. Abbaa murtii Godina Baalee ta’eemagaalaa Roobee keessa hojjetaa tureera.
Sadaasa 3 bara 2015 gara Awuropaa biyyaa switzerland magaala Geneva lenjiif dhufee sirnnicha nama nyaataa sana baqatee as cehee jira. Yeroo ammaa kana biyyuma Switzerland hirkattummaa siyasaan gaafatee jira. Akksumasii carraa barnnoota (Scholarship ) biyya Awurooppaa argatee barnootasaa Masters of International commercial law and dispute resolution jedhuun bara kana xumurataa jira. Wolumaagalatti Abbaa murtii nannoo Oromiyaa duraan fi Barataa LLM International commercial law and dispute resolution dhaan qaroo waaqni dhangi’edha jechuun nidanda’ama.
Muuxannoowwn keessa darbe hundaa…haala jiruu biyya keessaa…waan OPDO n itti jirtuufi iccita golasheeti hundarratti mariyanneerra. Waa’ee Oromoo diyaaspooraas gadi fageenyaan ilaalleerra. Walgahiiwwan biyya alaa kana keessa adeemanirrattis iccitaafi duubeesaa mara ija ogummaan ilaalleerra.
Abbootiimurtii Oromiyaafi federaalaa maal gochuu akka qaban ibsa kenneera. Icciti aangoosaaniis maal akka ta’e addeessee jira. Qeerroofi Qarreen biyya keessaa maalitti akka jiraniifi maal gochuu akka qabanillee xiinxalameera. Dinagdeen Oromiyaa eessa akka jirus soqneerra. Dinagdeemoo Bilisummaa kan jedhus gadi fageenyaan ilaalleerra.
BADHAADHAA DHAQQABAA WAARIYOO’-Ogeessa Seeraa fi barsiisaa
Maqaansaa Badhaadhaa Dhaqqabaa Waariyoo jedhama. Biyya Oromiyaa godina Arsii Lixaa Shaashamannee Ganda Kuyaaraa jedhamtuuttii dhalatee guddate. Dargaggoo ogummaa lama gonfatedha; Ogummaa herregaa/Mathematics fi Seeraa/Law ti. Barumsa Herregaa barsiisuun dhaloota qubee nama qaraa turedha. Manneen barnootaa naannoo Finfinnee marsanii jiran hedduu barsiiseera. Erga barnoota seeraa Yunivarsiitii Finfinnee seenuun abratee boodammoo ogummaa seeraa gadi fageenyaan leenji’eera. Abbaa murtii Godina Baalee ta’eemagaalaa Roobee keessa hojjetaa tureera.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gumiin hoogganoota gamtaa Afriikaa guyyoota lamaaf geggeessamaa turee kaleessa xumurame hoogganoota Itiyoophiyaa lamaaniif siidaan yaadannoo akka dhaabatu murteesse.
Siidaan kun akka dhaabatuuf kan murtaa’eef mooticha Itiyoophiyaa duraanii H/Sillaasee fi muummicha ministeeraa Itiyoopiyaa obbo Melles Zeenaawii ti.
Ciminaa fi hundeeffamuu dhaaba tokkummaa Afriikaa fi gamtaa Afriikaaf gumaacha isaan kennaniif ta’uun illee ibsameera. Dubbi himaan ministrii dhimma alaa obbo Melles Alem har’a gaazexeessotaaf ibsa kennaniin ittiin ka’umsa murtii kanaa ibsaniiru.
H/Sillaaseen qabsoo lamiiwwan Afriikaa kan farra koloneeffattummaaf deggersa godhan, dhaabi tokkummaa Afriikaa akka hundaa’uuf gumaacha ol aanaa isaan godhan, akkasumas walitti bu’iinsa lammiiwwan Afriikaa gidduutti ta’uu malu dhaabisuuf qooda isaan qabaataniif beekkannaa kennameef ta’ee fudhatamuu qaba jedhan.
Muumichi ministeeraa duraanii obbo Melles Zeenaawii gama isaaniin yeroo ce’umaa dhaaba tokkummaa Afriikaa irraa gara gamtaa Afriikaatti godhame irratti gamaaggama gitoota Afriikaa kan NEPAD ilaalchisuun geggeessameen, wal ga’ii dhimma haala qilleensa naannoo addunyaa irratti Afriikaa hoogganuu dhaan tattaaffii isaan godhan, biyyoota Afriikaa hedduu keessatti walitti bu’iinsi uumame karaa nagaan akka furamu gochuuf humnootii nagaa eegisisan bobbaasuu dhaan, Rwaadaa qabee hanga Burundiitti, Liberia qabee hanga Somaaliyaatti qooda guddaa isaan qabaataniif beekkannaa kennamee dha.
Waggoota 54n darbaniif wal ga’ii dhaaf gara Itiyoophiyaa kan dhufaniif keessummeessaman lammiiwwan Afriikaa keessummoota lammiiwwan Itiyoophiyaa maraa akka turan dubbi himaan kun tuqanii, Kanaaf badhaasi kun kan lammiiwwan Itiyoophiyaa hundumaa ti jedhaniiru.
Hoogganoota kana lamaaniif siidaan yaadannoo dhaabachuun uummata biyyattiif injifannoo guddaa dha kan jedhan dubbi himaan ministrii dhimma alaa Itiyophiyaa obbo Melles Alem lammiiwwan itiyoopiyaa sirnaa fi mootummaa isa kam keessatti illeee taanaan ajendaa Afriikaan amanamoo ta’uu isaanii murtii mul’isu jedhan.


text:
Doofaan waan dheengiyyan bulga’a
Galmee Dhugaa irraa
Kutaa Lammaffaa:
Bakka barruun 1ffaa irratti dhaabbatee yaadachiisuuf – Kana irrattis akkuma waan kana dhagenyeen lafarra ganagalchinee wayyaaneen harka keenya irraa baafte – kana beeytaa miti obbo Jamaal? Faradduu tahuu keetirraan kan ka’e akka fincaan sirratti gadi naqaa turre numa beeytaamiti? Ogumaa keetiin waraana tajaajiluu irratillee ramadamtee joollee madooftee dhuftee sababaaa ati hin sobdan jatteef achittuu waan sirra gahuuf ka’e ni beeytaa miti? Arra isaaniin joollee abbaan hin guddifne fi haati hin guddifne jachuun kee sitti hin dhagayamuu? Jarri ati arrabsaa jirtu kun warra dhiiga iaani gadi naquu qofa otuu hin tahini lubbuu deebi’I hin qabne QBO dhaaf kennan tahuu seenaan ni yaadata – ammas jaalatuu jibbituu itti jiru. Kanuma irra deebite paltalk irratti amantiis dabalatee wanni jachaa turte hedduu nama gaddisiisa. Sumaahuu akka hogganatti achirratti afeerani, akka ati wallaalummaa, tuffii fi seenaa hin beeyne dabsitu carraa siif eknnuunu akka dhaaba keessattiti hammam takka akka yaanni kee kun calaqifamaa jiru waan garsiisuuf jacha gama kiyyaan akka salphinatti laala.
Kutaa kana jalatti itti fufuu – Oromoonni ala jiran Oromummaahu namoota hin beeyne isa jedhuus dhagayee hedduun gadde. Dhugumatti ati erga London dhufteehu takkaa Oromotti gadi baatee beeytaa? Ati Oromummaa keetituu nama amanu yoo taate qoonni ati kennite dhugiitii fi tanboo xuuxuu malee maali? Dagalattuu tanboo siif barbaaduun nu rakkisee ture. Nuti “Ethiopia waliin jiraanna, Qaama Ethiopia taana” janne jachuun kee fillannoo ati qabdu jedheen amana garuu, Oromoota yaada kee kana fi obboo leencoo Letaa dura dhaabataniif civil miti jachuun hiikkaa civility wallaalteeti moo maaltu civility nama dhoorga? Eegaa gaaffii hedduu tarreessuun ni dadayama garuu kanas bira kutuu filadha. Kan biraa waan gaaffii dhuma deebisaa sana keessatti beektoonni biyya alagaa jiran kuni civility waan Oromoo hin barsiisiniif kufani jiru jachuu keeti. Hedduu nama dhiba, kana bira taree Oromoon Psychology gaafa dargiin deemaa jira jachuu fi dhaadachuu keetillee jachootuma tokkoo fi lamaan bira kutuu barbaada.
Obbo Jamaal atiis beekaa ofiin jachaa radio irratti dhihaattee kanneen dhiiga gadi naqanii fi Oromoo atillee maqaa dhawattu tana arrabsuu malee civility wanni jedhamu sikeessaan eessa jira? Waan ofiifuu galmee jachootaa keessaa hin qabne, namaan yakkuuf dhimma itti bahuun ofiif nama hujjii irra oolchu akka si hin gone beekuun barbaachisaa dha.
Kan biraa obbo jamal Oromoon diina baqatee biyyoota alagaa kana keessa oromoota jiran, akka waan Oromummaa Passportii fi koluu galtummaa gaafachuuf dhimmi itti bahan malee Oromummaa hin guunne dubbate. Kuniis, seenaa gochaa diinaa fi kanneen biyyaa baqatani bahan rorroo diinni irratti gaggeesse irraan akka tahe wallaaluu irraa akka tahe beekkamaa dha. Waan taheefiis, hawaasa Oromoo keessaa qooda fudhadhuuti rakkoo Oromoo biyyaa baafte qoradhu – akkanumatti dubbachuun waan sirraa eeggamu hin turre. Tarii ofirraa kaatee yoo jachoota akkasii kan darbatu tahe hedduun siif gadda.
Siif qofa otuu hin tahini mana Paltalk maqaa ODF dhaan dhaabbate keessatti kanneen wallaalummaa jachoota summii ati darbattu irraan kan ka’e ilillii siif namoonni gariin achi keessa kanneen teessoon isaani madaa tahe akka tahe hubadhee jira. Fakkeenyuma tokko kennuuf namni achi keessaa wayyaaneef hojjatu kan maqaalee akka “Great Oromia, kush … Agip, … wkf maqaa bafachuu paltalk mana godhatee rimiddii isaa raawachaa jiru nama eenyummaan isaa ammallee hin beekkamin tahullee hamma ammatti kan beekkame maqaan walakkaa (middle name) isaa Gondare tahuun isaati – maqaa guutuu isaa ammaf irra of qusadha. Kanneen osoo lolarraa dheessani qaraan waraante maqaa Oromiyaa fi Oromoo baafatani achi keessaa wacan bakka kanneefi qalama kiyya itti hin balleessuu.
Obboo leencoon qooda qabsoo keessatti kenne namni halu hin jiru haatahu malee, jachoota Obbo Jamal dhimmi itti bahee yoo laalle hedduu nama gaddisiisaa. Obboo leencoonu sadarkaa kanatti takkaa akka of himee hin jirretti hubadha. Obbo Jamaal garruu “ Leencoo Lataa, “ nama Oromoo, Oromoo godhe, Afaan Oromoo nama barsiise, nama A12 fidee, inni silaa jiraachuu baate Oromiyaa hin jirtu turte, leencoon waaqarraa nuuf kenname, nama yeroo isaan duraati (A man ahead of his time), nama Enginerin America keessatti barate caakaa gale, Silaa Americatti dhale nama Obaamaa irraa wayyaa tahu ture, George Washington dha. Mee ammaaf kanumaan keessaa jedha, dhugumatti obbo Jamaal Qabsoon Oromoo nama tokkoon as geese jattee yaaduu keetiif hammam takka akka wallaalummaan guuttamte garsiisuu isaa beeytaa?
Dhiigaa fi lafeen ilmaan Oromoo meeqqaatamtu Oromiyaa isa jedhu sana fide malee nam tokkoo miti. Oso gadi baate nama tokko akka waaqatti dhiheessuuf hin yaaliin dhugaa tokko tokko qorachuutu sirra ture. Qabsoon Oromoo nama tokko faarsuu irra akka guddatte beekuutu sirra ture/ obbo leencoon A12 fidee fiduu baatee akka Oromoo tokkotti qooda inni kennuun madaalama malee, Kanneen akka isaati dandeetti sadarkaa sanii fi olitti qabann kan oromoo boonsisu tahuu isaa beekuuniis barbaachisaa dha – kanneen QBO dhaaf jacha wareegamaniis lakkoofsaan hedduu tahuu dabalatee. Inni guddaan garuu, akka amantatti nama tokko faarsuun qabsoo keessatti dhuma akka hin dandayamne beekuu dha. Namoota akka keetiin hoggana ODF jachuunu waan nama qaanessuu tokko jedheen amana.
Qabsoon waan sabboonoota Oromoo fi ummata Oromoo hunda gaafattu waan taheef akka gamtaa fi nam tokkotti godhan qooda qabsoo Bilisummaaf kennaitti bara baraan yaadatamu isaati. Kana dursitee Obboo lencoo waliin silaa marihatte sigorsuu numa dandaya jedheen amana. Kana irratti mana hidhaa keessatti yeroo lafarra si bunnu sanuu hamma tokkoof daggala seenuu kee irraanfannee osoo hin tahini ayyaan laallatummaa ati garsiiftee fi waan kanneen wayyaaneen mana hidhaatti guurtee rakkisaa jirtu irratti rakkoo biro dabaleef akka tahe beekuu qabda. Ammas afaan tabba hin qabu akkuma jedhamutti akkuma garte haasawaa jirti. Garuu waan si beekuuf jacha Dr Fatansaa (Jamaal) jedhe jachuun kan hubadhe hin jiru – yoo ammas akkuma gaafa mana hidhaa keessatti Wayyaanee dhaadhesitu sanitti ayyaan laallatummaa kee hubadhe malee. Oromoo xiqeessuun of jaalachiisuun amala kee tahuu isaa waan beekuuf jacha. Amma kaniin hubadhe tokko yoo jiraate Miseensa Gumii Sabaa ODF tahuu keeti, Asiin si gahee tuffiifii arrabni kee kun ammo eessa akka si geessu walumaan laalla.
Kan biroo dhihoo tana Paltalk irratillee Oromoo gandaan qooduuf jacha jachoota ati darbatte irraan kan ka’e manni akka jeeqame numa beeyta. Kuniis amaluma kee akka tahe waan beekuuf nah in dinqu. Garuu kanneen ati yakkaa turte suni gariin akkuma keetiti ayyaan laallatuu akka than bnuma beeyna. Kanumaan waliin gaafa Kenya turtellee waan hojjachaa turre ni beeyta. Ati nama Ashabir jedhamu waliin waan hojjachaa ture yoo barbaachisaa tahe ifaan ifatti tokko tokkoon barreessaa ammaaf garuu bira tara. Kana kaniin tuquuf ati nama QBO fi Qabsaawoota qeequ dhiisiiti nama waanuma Qabsoo Bilisummaa Oromootu dubbachuu hin dandeenye akka tahe gabaabumatti si garsiisuuf qofa akka tahe hubadhu. Yoo barbaachisaa tahe ammo bal’inaan raga qabatamaa waliin walitti deebina.
Amma yeroon akka hoggana ADO tokko taate dhagayu dhiiroo namoonni kun eesumaa namoota akkanaa kana fidhanii maqaa Oromoon akka dubbatan godhan kan jedhulleen ana keessa numa bule – warri si beeynulleen wal gaafanne. Haatahu malee, sun dhimma isaanii tahee osoo jiruu, namoonni akka keetii kan duubbeen madaa tahe kanneen qabsoo kana irratti lubbuu kennani Oromiyaa isa jedhu argamsiisuu qofa osoo hin tahini mirgoota xixiqqo illee Oromoo gonfachiisan xiqeessuu fi arrabsuun akka ifaajiin isaani gati hin qabnee fi lubbuun isaani lakkoofsa keessa hin galetti namoota akka keetii seenaa Oromoo fi hundee oromummaa irratti bobbaasuun yakka yakka irra caale jedheen amana.
Maayyii irratti dhaadannoo nama tokko QBO keessatti akka bakka hin qabne siif dhaamuun barbaada. Qabsoon biyyatti galchina jattan biyya keessa jiraachuu qofa osoo hin tahini diinaan wal qabdee jirti. Wayyaaneen kadhaan Democracy waan kennitu silaa tahe 1991 sanuu numa taha ture. Dilana Wayyaanee if Ethiopia yoo jaalatte maaliif baatee klu galtummaa gaafatte sadoon biyya alagaa kana keessa jiraatta ree? Oromoon mana hidhatti guurama, saamamaa fi ajjeefmaa jirt. Kana malees batani bishaaniin nyaadhamaa jiru. Ilmaan Abashaa toftaa adda addaan Oromoo lafa dhablee gochuuf saganteefattee hojjachaa jirti. Akkuma ati jatetti biyyatti galuu fi biyyatti qabsoo godhuun ADO kan duraati, kanaaf Obbo lencoon isa duraa waan taheef galateemfatu qaba jattee jirta. An ammo yaadumaa fakkaataan kanneen biyya keessatti sosoohaa jiran waan jiraniif kuniis haarayaa miti. Galtanii isaanumaan waliin Afaan Oromoo afaan biyyooleessaa haatahu jedhaatii lafee bubuutuu foon irra qoqorame eeggachuu wayya malee akka addatti of dhiheessuun kuniis waan hin fakkaanne.
Diigaa fi lafeen Qabsaawota oromoo dhokatee hin hafu!
Farreen Qabsoo Oromoo saaxiluun itti fifa!!
Galatoomaa


text:
Adoolessa 13,2017
Godin Shaggar Lixaa Magaalaa Ambootti FXG Itti Fufee Jira,Gama biraan Qonnaan Bultooti Rakkoo Xaawoon Wal Qabatee Roorroo Himachaa Jiru.
Godina Shaggarlixaa aanoota jiran keessatti rakkoon hirdhina xaadhoo waan mudateef,qonnaan bultoota yaaddoo guddaa keessa galchee jira jedha gabaasni Qeerroo gama sanaa.
Qotee bultoonni naannoo sana,mirga jiraachuu waan dhabaniif ,nuti sabni oromoo hanga yoomitti waan hundaan midhaamna ,hanga yoom mirgi keenyaa mulqamnee mirga Waaq- nuuf kenne uummata xinnoo waaqa hin beekne kanaan sarbamna jechaa aadachaa jiraachuu ykn quba nyaachaa jiru.
Xaadhoon omishuu feenee osoo hin taane lafa keenyaa amala nujalaa balleessanii waan abaarsaa nutti fidanii xaadhoo malee ol hin biqilchu,kan dur ciicataan qotannee jiraannu. Qaamni ilaallatus waa’ee kana yoommuu gaafannuu obsaa isin qaqqaba jechaa tura kun kan ta’e jedhaani nurratti raawwatan malee rakkoo kun rakkisee miti dhibaadhummaadha.
Yeroo hunda lukkeelee fi fakkaatonni wayyaanee sababni xaadhoo tutturuu,tajajilli geejjibaa waan nurakkiseef geejjibni deemee fedhee fidu,waan gahaa hin taanee fi mootummaan yeroon rabsuu waan dhiiseef jedhani uummata hubachiisuu yaalani uummanni faara dhabeef.
Qonnaan bultootni ooyruu isaani qotaa bahanii umarratti yommuu rakkoo xaadhoo isaan mudatu gadda guddaa keessa seenanii jiru,dursa osoo nuhubachiisani mallaqa keenyaan gabaarraa bitannee qophaadhu qabna turre jechuun gadda isaani addeessan.
Mootummaan oromiyaa fi OPDOn hoofaa kan oolan hiyyummaa irratti qabsoomna kan jedhan hiyyeessarratti qabsaadha jiru,waan hunda an miidhamaa akka jiru qaamni ilaallatu nuuf haahubatuun dhaamsa ummata shawaa lixaati,odeeffannoo biraa dudduubaan.
Gama biraan Magaalaa Ambootti guyyaa hardhaa hiriira bahaa akka jiran qeerroon addeessaan. Guyyaa hardhaa konkoolaataa tokko barbaadahuu fi daandiin Amboo gara wallagaa fi Amboo gara finfiinnee geessu cufaan ooluu himame.Sababni hiriira kana mootummaan wayyaanee akkuma bare qaabeenya oromoo kan uumamaa saamee kootaasaa guutuu didnaan maqaa gibiraan uummata saamuun akka tadhe qeerroon addeessan odeeffannoo biraa walitti deebina.


text:
Ebla 17,2017 /Guyyaan gootota Oromoo wareegamanii mooraa Yuunibarsiitii Jimmaa keessatti bifa haawwatan yaadatamee oolee jira. Mooricha keessatti humni diinaa hidhannoo guutuu sochii taasisuun baraataa doorsisee irraa hamnbisuuf utuu yaaluu gotuumaan utuu humna hidhatee socho’uuf bakka hin laatin gurmuun Qeerroo Jahaan kabajamee oolee jira. Haaluma kanaan gurmuun Qeerroo Kitoo furdisaa achuma Doormitti gurmuun qeerroo lama mooraa guddaarraa bakkeetti bahuun yaadatanii akkasuma mooraa guddaarraa gurmuun lama Doormii doormitti yaadatanii oolan. Haala qabsoo oromoof egeree Oromiyaa irratti xiyyeeffannoo hojjechuu akka qabaniif dirqamni guddaan irraa jiraachuu marii isaaniin walii ibsanii jiran. Qabsoo Oromoo keessatti wareega Shiftaa Sumaalee Oromootarraa gaheef gadda qaban ibsataa daandii Tokkummaa isaan saaqanii har’aa afaan keenyaa dubbachuuf barreessuu erga dandeenya bor dhalataan nu boodaa Waregama keenyaan biyya Oromiyaa hundeeffatee walabaan jiraachuu qaba jechuunis waadaa haaronfatanii jiran. Irbuu isaaniis haala hawwataan haaronfatanii jiran. Saganticharratti Qeerroowwan lamaan Walaloon dhiyaatee jira.
One response
-
we all loves you all but almight Allah loves you most all our heroes


text:
Ameerikaan yeroo jalqabaaf humnootii addaa
Labsiin jimaata daerbee kun duula filannoo presidentummaa irratti falmii ka biroo dabale. Haa ta’u malee bara 2017 president Obaamaa bakka bu’uuf dorgomaa jiran kaadhimamtoota prezidantummaa garee Republikaanotaas haa ta’u kan demokraatotaa biraa deggersa cimaa hin arganne.
Republikaantichi Senator Maarkoo Ruubiyoo finxaaleyyiin IS lolamuu qaba jedhan. Ruubiyoon akka jedhanitti kan injifatu nuuyis haa ta’u isaan, Siiriyaa qofaa keessatti dhaabaa hin jiran. Iraaq keessa qofaatti duula geggeessuu hin dhaaban jedhan. Kanaaf jarreen kun injifatamuu qabu. Kan nuti injifachuunii dandeenyu bakka teessumaa isaan dhabsiisuu dhaani jedhan Ruubiyoon.
Senator Ruubiyoon prezidaant Obaamaan addunyaa isalaamaa keessatti qabsoo cimaa booda injifannoon argame jechuu dhaan Ameerikaa maallaqa guddaa baasisan jechuun qeeqan.
Presidentichi kun jedhan Ruubiyoon waadaa waan hunda karaa duraa kaasna gamasii ba’aa jirra jedhuun adeemaa turan. Iraaq keessaa baana falmii jedhuunis filataman. Yeroo dhiyootti immoo Afgaanistaan keessaa baanaa na filadhaa jechaa turan jedhan.
Senator ARuubiyoon waraanni Ameerikaa heddumminaan Islamic State/IS/tti duuluuf akka bobba’u yaada jedhu kallattiin hin deeggeran. Bakka Sanaa jedhan irra jireessi giddu galeessa ba’aa finxaaleyyii warra Sunnii-tti akka duuluuf daran hojjechuu qabdi.
Yaadi isaan dhiyeessan kan kaadhimamaan presidentii garee dimokraatotaa Bernie Sanders jedhanii waliin wal fakkaata. Sanders loltoota hanga 50 illee haa ta’u Siiriyaatti bobbaasuun jalqaba cicha gara isa hedduutti adeemuu ti jedhan.
Loltoota shantama jechuun jedhan Saanders, loltootuma shantama. Sodaan koo garuu Ameerikaan ammas rakkoo xumura hin qabaanne, lola itti fufiinsa qabu gidduutti keessatti danqamti kan jedhu. Addunyaan dhimma kana irratti tokkooumuu qaba jedhan Sanders.
Duulli filannoo kan Demokraatittii kaadhimamtuu prezidentummaa Hiilary Kilintons ibsa baaseen loltoota murtaa’oo ta’an qofaa Siiriyaatti bobbaasuutu wayya jechuu isaanii beeksisse. Lolli guddaan giddu galeessa bahaa keessatti geggeessamuu isaa garuu mormanii jiran.
White House Siiriyaatti kan ergaman humnootii addaa leenjisaa fi deggersa loltoota Siiriyaaf kennan qofaa ta’uu cimsuun yaadachiise.
Humnootiin ergaman kun duula waraanaa irratti hin bobba’an kan jedhan dubbi himaan White House Josh Earnest prezidaantichis kanneen kun tarsiimoo keenya kan dandeettii humnootii naannoo Siiriyaa keessaa ijaaruu akkasumas ofii isaanii of danda’anii duula biyya isaanii keessatti ISIL irratti geggeessamu ofii akka dhuunfatan gochuuf jiru saffisiisuuf dhiibbaa qabaata jkedhan. Angawoonni ministrii ittisaa akka jedhanitti loltoonni Yuunited Isteets torbanneen dhuftu keessa Siiyriyaa seenuuf jiru jedhan.


text:
“Ayyaanaabaa Qoppiyoogee De7uwaanne Sarotettaa Ehees”
“Geeshsha Ayyaanai koyiyoogaadan de7iyaageeti Geeshsha Ayyaanaabaa qoppoosona.”—ROO. 8:5.
MAZAMURE: 22, 52
1, 2. Roome shemppo 8y ayyaanan tiyettida Kiristtaaneta keehi ufayssiyoy aybissee?
YESUUSA hayquwaa layttan layttan hassayiyo wode, Roome 8:15-17 nabbaba eray? Hegaa nabbabennan aggakka. Ha xiqisee Kiristtaaneti ayyaanan tiyettidoogaa eriyo ogiyaabaa, hegeekka, geeshsha ayyaanay eta ayyaanaara markkattiyo wode eti eriyoogaa yootees. Roome 8:1y ‘Kiristtoos Yesuusaara deˈiyaageetubaa’ yootees. Yaanin, Roome shemppo 8y yootiyoobay ayyaanan tiyettidaageetu xallawu haniyaabeeyye saˈan deˈanawu hidootiya asatakka maaddiyaabee?
2 He shemppoy waannayidi yootiyoy ayyaanan tiyettida Kiristtaanetubaa. Eti “Geeshsha Ayyaanaa” ekkidi, ‘Xoossay eta ba naata oottidi eta kumetta asatettaa wozanaadan naagoosona.’ (Roo. 8:23) Eti sinttappe Xoossaa naata gididi saluwan deˈana. Hegee hanana danddayidoy, eti xammaqettido gishshataassa, Xoossay wozuwaa baggaara eta nagaraa atto giido gishshataassanne eta baassi ayyaana naata oottanawu xillo giido gishshataassa.—Roo. 3:23-26; 4:25; 8:30.
3. Roome shemppo 8y saˈan deˈanawu hidootiya asaakka ufayssiyoy aybissee?
3 Saˈan deˈanawu hidootiyaageetakka Xoossay xillodan xeelliyo gishshawu, Roome shemppo 8y etakka ufayssees. PHawuloosi he dabddaabbiyan kasetidi yootidobay hegaa bessees. I shemppo 4n Abrahaamabaa yootiis. Mino ammanoy deˈiyo he bitanee, Yihooway Israaˈeelatuyyo Higgiyaa immanaappe kase, qassi Yesuusi nu nagarawu hayqqanaappe daro wodiyaappe kase deˈiis. Gidikkokka, Yihooway Abrahaama mino ammanuwaa akeekidi, a xillodan qoodiis. (Roome 4:20-22 nabbaba.) Ha wodiyan deˈiya, Geeshsha Maxaafay tamaarissiyoogaadan saˈan merinawu deˈanawu hidootiya Kiristtaanetakka Yihooway xillodan xeellana danddayees. Yaatiyo gishshawu, etikka xillotussi xaafettida, Roome shemppo 8n deˈiya zoriyaappe goˈettana danddayoosona.
4. Roome 8:21 woygiya oyshaa qoppanaadan nuna denttettana bessii?
4 Roome 8:21 ooratta alamee yaanaagaa ammanettanaadan oottiyaabaa yootees. He xiqisee, “Mereta ubbai ba huuphen bashshaa ailletettaappe issi gallassi kiyana; qassi he meretati Xoossaa naati ailletettaappe kiyido bonchcho kessaa shaakkana” yaagees. Nuuni ooratta alamiyaa gelidi he woytuwaa demmanddoniishsha? Neeni he deˈuwaa demmanaagaa ammanettay? Roome shemppo 8y neeni he woytuwaa demmana mala maaddiyaabaa zorees.
‘ASATETTAABAA QOPPIYOOGAA’
5. PHawuloosi Roome 8:4-13n yootidobay aybee?
5 Roome 8:4-13 nabbaba. Roome shemppo 8y “asatettai koyiyoogaadan” deˈiyaageeta “Geeshsha Ayyaanai koyiyoogaadan” deˈiyaageetuura geeddarssees. Issoti issoti hagee tumu Kiristtaaneta, Kiristtaane gidennaageetuura geeddarssiyaabadan qoppana danddayoosona. SHin PHawuloosi hagaa “Xoossai siiqiyoogeetuyyoonne geeshsha oottanau xeesido Roome biittan de7iya ubbatuyyo” xaafiis. (Roo. 1:7) Yaatiyo gishshawu, PHawuloosi asatettay koyiyoogaadan deˈiya Kiristtaaneta ayyaanay koyiyoogaadan deˈiya Kiristtaanetuura geeddarssiis. Eta giddon deˈiya dummatettay aybee?
6, 7. (a) Geeshsha Maxaafay ‘asatettaa’ woy ashuwaa giyo issi issibati aybee? (b) PHawuloosi Roome 8:4-13n, ‘asatettaa’ giidoy ay qonccissanaassee?
6 Ane kasetidi ‘asatettaa’ geetettidabaa beˈoos. PHawuloosi gaanawu koyidobay aybee? Geeshsha Maxaafay ‘asatettaa’ woykko ashuwaa giya qaalaa dumma dummabawu goˈettees. Hegee issi issitoo nu bollaa woykko ashuwaa bessiyaaba. (Roo. 2:28; 1 Qor. 15:39, 50) Dabbotettaa bessiyaabakka gidana danddayees. Yesuusi “asatettan Daawita zariyaappe yelettida” asa gidiyoogee odettiis; qassi PHawuloosi Ayhudati baassi ‘ashuwan zare gidiyoogaa’ yootiis.—Roo. 1:3; 9:2, 3.
7 Gidoppe attin, shemppo 7n PHawuloosi yootidobay Roome 8:4-13n ‘asatettaa’ geetettidabaa akeekanawu maaddees. ‘Asatettay koyidoogaadan deˈiyoogaa’ i ‘iita amuwaara’ gattidi yootiis. (Roo. 7:5) Hegee PHawuloosi, “Bantta asatettai koyiyoogaadan de7iyaageeti bantta asatettaabaa qoppoosona” giidobay aybakko loytti akeekanawu maaddees. I ubbatoo asatettaabaa qoppiya, nagaraa amuwaa polanawu koyiya, qassi banttanan ammanettiya asatubaa yootiis. Hegaa mala asati asho gaytotettaa gujjin, bantta koyidobaa woy amottidobaa aybanne poloosona.
8. Ayyaanan tiyettidaageeti “asatettai koyiyoogaadan” deˈenna mala eta mintti zorana koshshidoy aybissee?
8 SHin PHawuloosi ayyaanan tiyettidaageeti “asatettai koyiyoogaadan” deˈennaadan mintti zoridoy aybissee? Xoossay ba dabbodaaninne xillodan qoodido, ha wodiyan deˈiya Kiristtaanetussikka he zoree koshshii? Ay Kiristtaaneekka nagarancha asatettaa amuwaadan deˈiyoogaa doommana danddayees. Leemisuwawu, PHawuloosi Roomen deˈiya issoti issoti “bantta uluwau [woy amuwawu]” aylletidoogaa yootiis; hegee asho gaytotettawu, qumawu, ushshawu woy harabawu yorattiyoogaa gidana danddayees. Etappe issoti issoti ‘iitabaa qoppenna asaa balettidosona.’ (Roo. 16:17, 18; Pili. 3:18, 19; Yih. 4, 8, 12) Issi wode, Qoronttoosan issi ishay ‘ba aawaa machiyo ayssidoogaakka’ hassaya. (1 Qor. 5:1) Kiristtaaneeti ‘asatettaabaa qoppennaadan’ zorana mala Xoossay PHawuloosa denttettidoy hegaassa.—Roo. 8:5, 6.
9. Roome 8:6y yootiyoobay aybaabaa gidennee?
9 He zoree ha wodiyankka keehi maaddees. Xoossaayyo daro layttaa haggaaziiddi takkida Kiristtaaneekka asatettaabaa qoppiyoogaa doommana danddayees. SHin hegee issi Kiristtaanee qumaa, oosuwaa, allaxxiyoogaa woy aqo oyqqiyoogaa xeelliyaagan mule qoppoppo giyoogaa gidenna. Xoossawu oottiya daroti hegaabaa qoppiyoogee attenna. Yesuusi qumaa miis; haratakka miziis. Allaxxiyoogeekka bessiyaaba gidiyoogaa i akeekiis. Qassi PHawuloosi asho gaytotettay aqo deˈuwan koshshiyaabaappe issuwaa gidiyoogaa yootiis.
10. Roome 8:5, 6n ‘qoppiyoogaa’ geetettidabay ay bessii?
10 Yaatin, PHawuloosi ‘asatettaabaa qoppiyoogaa’ giidobay aybee? PHawuloosi goˈettido Giriiketto qaalay “issibaa qoppiyoogaa woy wozanan wottiyoogaa, issibaa polanawu loytti halchiyoogaa” bessees. Asatettay koyiyoogaadan deˈiyaageeti ubbatoo asatettaabaa qoppoosona. Issi eranchay Roome 8:5n deˈiya he qaalaabaa hagaadan giis: “Eti ubbatoo asatettaabaa qoppoosona; hegeekka a keehi amottoosona, ubbatoo abaa haasayoosona, a oottoosonanne sabboosona.”
11. Nuuni ubbatoo qoppanawu paacettiyoobati ayba gidana danddayiyoonaa?
11 Roomen deˈiya Kiristtaaneti eti ubbatoo qoppiyoobay aybakko shaakki erana bessees. Eti ubbatoo qoppiyoobay ‘asatettaabeeshsha’? Nuunikka nubaa qoppiyoogee bessiyaaba. Nuna keehi ufayssiyaabay, qassi nuuni ubbatoo haasayana koyiyoobay aybee? Nuuni ubbatoo halchiyoobaynne oottiyoobay aybee? Issoti issoti ubbatoo qoppiyoy dumma dumma woyne eessaa uyiyoogaabaa, bantta keettaa alleeqissiyoogaabaa, paashine maayuwaabaa, daro wore demmiyoogaabaa, haaho heeri biidi allaxxanawu halchiyoogaabaanne hegaa mala haraba gidana danddayees. Ha allaalleti bantta huuphe iitaba gidokkona; asa deˈuwan meeze gididabata. Leemisuwawu, issi wode Yesuusi haattaa woyne eessa oottiis; qassi PHawuloosi Ximootiyoosi “guutta woiniyaa eessaa” uyanaadan zoriis. (1 Xim. 5:23; Yoh. 2:3-11) SHin Yesuusinne PHawuloosi ubbatoo woyne eessaabaa ‘haasayidonaa, ubbatoo a uyidonaanne sabbidonaa’? CHiikka. Nuuni shin, ubbatoo qoppiyoobay aybee?
12, 13. Nuuni ubbatoo qoppiyoobaa xeelliyaagan naagettana koshshiyoy aybissee?
12 Nu huuphiyaa qoriyoogee bessiyaaba. Aybissi? PHawuloosi, “Asatettaabaa qoppiyoogee haiquwaa ehees” yaagiis. (Roo. 8:6) Hegee haˈˈi ayyaanaaban hayqqanaadan, sinttappe qassi muleera xayanaadan oottiyaaba. SHin PHawuloosi ‘asatettaabaa qoppiyoogaa’ doommida uri hayqqiyoogee attenna gibeenna. He uri laamettana danddayees. “Asatettaabaa” qoppidi shori baynnabaa oottido gishshawu bohettida, Qoronttoosan deˈiya bitaniyaabaa qoppa. SHin i guyyeppe laamettiis. I ba asatettaa amuwaadan deˈiyoogaa aggidi, geeshsha deˈuwaa deˈiyoogaa doommiis.—2 Qor. 2:6-8.
13 He bitanee laamettikko, ha wodiyan deˈiya ay Kiristtaaneekka, ubba qassi Qoronttoosan deˈida bitaniyaagaa keena asatettaa amuwan iitabaa oottibeenna uri laamettana danddayees. Ubbatoo “asatettaabaa qoppiyoogee” issi uraa bolli kaalettiyoobaa PHawuloosi mintti zoridobay Kiristtaaneti koshshiyaaban laamettanaadan denttettana bessees!
‘AYYAANAABAA QOPPIYOOGAA’
14, 15. (a) ‘Asatettaabaa qoppiyoogaappe’ ay qoppana danddayiyoo? (b) ‘Ayyaanaabaa qoppiyoogaa’ giyoogee ayba gidennee?
14 PHawuloosi ‘asatettaabaa qoppennaadan’ mintti zori simmidi, “Ayyaanaabaa qoppiyoogee de7uwaanne sarotettaa ehees” giidi minttettiyaabaakka yootiis. Deˈuwaanne sarotettaa demmiyoogee ay keena ufayssiya woytokkonne qoppa! He woytuwaa waati demmana danddayiyoo?
15 “Ayyaanaabaa qoppiyoogee” hanennabaanne baynnabaa coo qoppiyoogaa gidenna. Qassi Geeshsha Maxaafaabaa, Xoossaa siiqiyoogaabaanne i sinttappe immana giidobaa xallaa qoppiyoogaanne haasayiyoogaakka gidenna. PHawuloosinne Xoossaa ufayssida koyro xeetu layttan deˈidaageeti hara asaagaappe dumma deˈuwaa deˈibeennaagaa hassayoos. Eti miidosonanne uyidosona. Daroti machidi woy gelidi bantta so asaara deˈidosona, qassi banttawu koshshiyaabaa demmanawu oottidosona.—Mar. 6:3; 1 Tas. 2:9.
16. PHawuloosi ubbabaappe aattidi qoppidobay aybee?
16 SHin Xoossawu oottida he asati asatettawu koshshiya he allaalleta bantta deˈuwan koshshiya waannaba oottidi qoppibookkona. Geeshsha Maxaafay PHawuloosi bawu koshshiyaabaa demmiyoy dunkkaaniyaa sikiyoogaana gidiyoogaa yootikkokka, a waanna oosoy sabbakiyoogaanne tamaarissiyoogaa gidiyoogaakka qonccissees. (Oosuwaa 18:2-4; 20:20, 21, 34, 35 nabbaba.) Qassi i Roomen deˈiya Kiristtaaneti hegaadan oottanaadan minttettiis. Ee, PHawuloosi ubbatoo ayyaanaabaa qoppiisinne oottiis. Roomen deˈiya ishatinne michoti a leemisuwaa kaallidosona; nuunikka hegaadan oottana koshshees.—Roo. 15:15, 16.
17. Nuuni ‘ayyaanaabaa qoppikko,’ ay mala deˈuwaa demmana danddayiyoo?
17 Nuuni ubbatoo ayyaanaabaa qoppiyaaba gidikko, demmanabay aybee? Roome 8:6y, “Ayyaanaabaa qoppiyoogee de7uwaanne sarotettaa ehees” yaagidi zaarees. Hegee nuuni Xoossaaranne a qofaara maayettidi deˈiyoogan geeshsha ayyaanay nuna kaalettanaadan eeno giyoogaa bessees. Nu deˈuwan “ayyaanaabaa” bayrayidi qoppiyoogan ha wodiyan ufayssiya deˈuwaa deˈana danddayoos. Qassi sinttappe merinaa deˈuwaa demmana.
18. “Ayyaanaabaa qoppiyoogee” sarotettaa demissiyoy ayba ogiyaanee?
18 “Ayyaanaabaa qoppiyoogee . . . sarotettaa ehees” giyoogee woygiyoogaakkokka ane pilggoos. Daro asay saruwaa demmidi woppu gaanawu baaxetikkokka demmibeenna. Asay he sarotettaa demmanawu biron baaxetees; shin nuuni demmiichida. Nuuni nu soo asaaranne gubaaˈiyan deˈiyaageetuura sarotettan deˈiyoogee he sarotettaa demmidoogaa bessiyaabaappe issuwaa. Nuunikka nu ishanttinne michonttikka nagarancha gidiyoogaa akeekoos. Hegaappe denddidaagan, issi issitoo metoy merettana danddayees; hegaa malabay merettiyo wode, Yesuusi, “Ne ishaara sigettaichcha” yaagidi zoridobaa hassayoos. (Maa. 5:24) Nu ishay woy michiyaa ‘sarotettaa Xoossawu’ oottiyoogaa hassayiyoogee he hanotaa loyttanawu maaddees.—Roo. 15:33; 16:20.
19. Nuuni demmana danddayiyo dumma sarotettay aybee?
19 Zawi baynna hara sarotettaakka demmana danddayoos. ‘Ayyaanaabaa qoppiyoogan’ nuna Medhidaagaara saruwan deˈana danddayoos. Isiyaasi ba wode polettidabaa yootiis; hegee ha wodiyankka hegaappe aaruwan polettees. He xiqisee hagaadan gees: “Ba qofaa nenan wottida asa neeni [Yihooway] polo sarotettan naagaasa; aissi giikko, i nenan ammanettees.”—Isi. 26:3; Roome 5:1 nabbaba.
20. Roome shemppo 8n deˈiya zoriyaa neeni nashshiyoy aybissee?
20 Nuuni ayyaanan tiyettidaageeta gidin, saˈan gannatiyan merinawu deˈanawu hidootiyaageeta gidin, ayyaanaa kaaletuwan xaafettida Roome shemppo 8n deˈiya zoriyaa keehi nashshoos. Nuuni nu deˈuwan “asatettaabaa” keehi xoqqu oottidi xeellennaadan imettida zoriyaa daro nashshoos! Qassi, “Ayyaanaabaa qoppiyoogee de7uwaanne sarotettaa ehees” giya zoriyaadan deˈiyoogee eratetta gidiyoogaa akeekoos. Hegaadan oottikko, merinaa deˈuwaa demmoos; PHawuloosi, “Nagarai qanxxiyo miishshai haiquwaa. SHin Xoossai nu Godaa Kiristtoos Yesuusa baggaara immiyo imoi merinaa de7uwaa” yaagiis.—Roo. 6:23.


text:
- Kanneen kumaatamaan lakkaa’aman rasaasaan rukutamanii qaama hir’uu ta’aniiru.
- Kanneen kumaatamaan lakkaa’aman manneen hidhaa garaagaraatti guuramuun dararahamaa arga jiru.
- Hedduunis lubbuu ofii oolchuuf baqatanii soora qurxummii galaanaa ta’aniiru,
DHAAMSA WALIIGALAA BARATTOOTA OROMOO KUTAA 8FFAA, 10FAA FI 12FFAA BARA 2016 QORMAATAA BIYYOOLESSAA FUDHACHUUF JIRAN HUNDAAF GAMTAA BARATTOOTA OROMOO (GBO) IRRAA KENNAME.
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 5/16/2016
Caamsaa 16, 2016
Akkuma beekkamu sochiin warraaqsa biyyoolessaa Qeerroo dargaggootaa, barattoootaa fi guutummaa ummata Oromootiin eegalame baatiiwwan shan(5) xumuree baatii ja’affaa (6ffaa)n jalqabeera. Sochii gaggeeffamee ture kanarratti ga’een Qeerroo Barattoota Oromoo olaanaa ture.
Sochii gaggeeffamaa turetti mootummaan wayyaanee rifaatuu guddaa keessa seenuun ummata Oromoo harka qullaa biyya isaafalmatu guutummaatti shororkeessitoota jechuudhaan waraana ifaan ifatti nurratti labseera. Ji’oottan kana gidduuttis waraanni agaazii ilmaan Oromoo lakkoofsaan kuma tokkotti (1000) dhiyaatan rasaasaan guyyaa adii dhiiga dhangalaasee ajjeeseera.
Kanarrattimmoo ummatni keenya bara kana balaa uumamaa (hanqina roobaa) irraa dhufeen ummatni miiliyoonaan lakkaa’amu beelaaf saaxilamaniiru. Yaa ta’umalee, mootummaan wayyaanee gargaarsa argame ummata beela’eef osoo hin taane waraanaa gaaziitif oolchee ummata ittiin ficcisiisaa jiraachuun ifadha. Keessa ttuu, kan nama gaddisiisu ummatni keenya dhiibbaa siyaasaarraa kan ka’e biyya isaa irratti jireenya harkaa garaafaanii jiraachuun balaawwan muudatan jala akka hin hulluqne taasiseera. Miidhaa hanqina midhaan nyaataan ummata keenyarra qaqqabe hospitalotni giddugalaa fi baha Oromiyaa raga quubsaadha. Kanneen waan ittiin mana yaalaa deeman dhabanii mana ofiitti lubbuun isaanii beelaan dabarte manni haalakkaa’u. Ammallee balaan uumamaa ummata hangamii akka lubbuu dabarsaa, manarraa buqqisaa fi qabeenya balleessaa jiru hunda keenyaafuu ifadha. Yaata’umalee, mootummaan biyyan bulcha jedhee miidiyaa dharaa irraa gurra nu duuchu ummata keenya lubbuu baraaruuf carraaqqii godhe tokkollee hin qabu. Ittumaayyuu kanneen hafan fixuudhaaf halkanii fi guyyaa shira xaxaa jira. Fixaas jiru.
Egaakaa, barattootni Oromoos bara kana wareegamaa, madaa’aa, hidhamaa fi dararamaa as ga’uun ifadha. Miidhaan walfakkaatu barsiisota keenyarras qaqqabeera. Qaqqabaas jira. Manneen barnootaas qubsuma waraana agaazii ta’uudhaan tajaajilaa jiru. Haala akkanaa keessa taa’ee sammuun tasgaabbaa’ee barnoota hordofu gonkuma akka hin yaadamneedha. Kanaafuu, barattootni kutaa 8ffaa, 10ffaa fi 12ffaa baatiiwwan ja’a guutuu osoo hin baratin qorumsaaf dhiyaachuun miidhaawwan hedduu jireenya keessan irratti akka qabu ifumatti hubachuun barbaachisaadha. Kun immoo:
1. Barattootni keenya sadarkaa irra jiranii gara itti aanutti tarkaanfachuu haalaan xiqqeessa.
2. Barattoota qabxii gaarii fiduu malan haamilee cabsuu mala.
3. Warreen kutaa 10ffaa qoramtan harca’iinsa barattoota keenyaa ifumatti mul’isuu danda’a.
4. Kanneen kutaa 12ffaa qoramaniif baay’inni barattoota dhaabbilee barnoota olaanoo galuu malanii haala jabduun ni xiqqaata, muummee barnootaa fi yuunibarsiitii barbaadan galuufillee gufuu guddaa ta’eetu mul’ata. Haalotni heeraman kunniin jireenya dhuunfaa fi ummata Oromoo irratti dhiibbaa guddaa waan qabaatuuf haalaan xiinxaluun bayeessa. Dhiibbawwan kanneen keessummeessuurra, waggaa tokkittii kana sochii eegalame galmaan geenyee sammuu tasgabbaa’een barnootatti deebi’uun filmaatadha.
Mootummaan wayyaanee rakkoowwan muudataniif hanqina bulchiinsa gaariti, rakkoo keenya jechaa afaan ololaa ummata keenya waraanaan goolaa jiraachuu eenyumtuu ragaadha. Kuni tooftaa ittiin kanneen hafan dabareen adamsanii hidhuu, dararuu fi ajjeesuu akka ta’e hubachuun barbaachisaadha.Nageenyi karaa miidiyaa dharaatiin ololamus akka hin jirre beekkamaadha. Waraana jala taa’anii nageenya faarsuun halkan dukkanaan guyyaa adiidha jedhanii waamuun tokkuma.
Walumaagalatti dhaamsi nuti barattoota Oromoo manneen barnootaa sadarkaa 1ffaa hanga dhaabbilee barnoota olaanoo jirtaniif FXG marsaa shanaffaa (5ffaa) irra qaqqabe kana osoo walirratti hin ilaalin akkuma gaafa duraa irree tokkoon diina hundeen buqqa’ee raafamaa jirutti xumura haagoonu!
Bara hunda ajjeefamaa, hidhamaa, dararamaa, baqachaa jiraachuu irra bara kana falmannee haqa keenya argachuun dirqama.
Waraanni ummata keenya goolaa jiru mooraawwaan manneen barnootaa buufata godhatee jiruu fi Oromiyaa dhuunfatee jiru gadhiisee bahuu qaba!!
Hidhamtoota obbolaa keenya dararamaa jiran hiikkachuu kan dandeenyu yoo falamanne qofaadha!!
Gaaffii abbaa biyyummaa keenyas gonfachuutu nurraa eegama.
GADAAN GADAA BILISUMMAATI!
INJIFANNOON UMMATA OROMOOTIIF!
GAMTAA BARATTOOTA OROMOO GBO (OSU) IRRAA!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Wednesday, 1 June 2011
Baqattoota oromoo fii mootummoota ollaa ethiopia
Baqattoota oromoo fii biyyoota ollaa ethiopia
akkuma beekamutti biyyotni biyya ethiopia wajjin wal daangessan akkasumatti ollee biyyattii kan ta'an biyyota muraasa akka ta'an beekamaadha.
isaan keessaa amma tokko yommuu ilaallu:-
1-somaliyaa
2-somaliland
3-kenyaa
4-suudan
5-jibuutii
6-Ertiraa fii akkasumas biyyoota tokko tokko maqaa kaasun ni danda'ama.egaa waanti biyyoota kana barbaachiseef cimina biyyootni kun qaban ilaaluf otuu hin ta'in haalli isaan baqattoota oromoo irratti qaban maal akka fakkaatu yommuu ilaallu duraan dursa garuu biyya somaliland kan ofiin jettu baqattoota oromoo wajjin hariiroo isheen qabduu fii hojiin isheen baqattoota oromoo irratti hojjajaa turtee fii ammallee hojjachaa kan jirtu maal akka fakkaatu dhalootni boruu seenaa kana akka qoratuuf jedhamee barreessun barbaachisaa waan ta'eef jecha kan hojjatamedha.
Akkuma beekamutti biyyi somaliland jedhamtu bara 1991 dura qaama biyya somaliyaa akka turtee fii qaama somaaliyaa irraa kutaa kaaba dhiya somalitti argamuu akka turte beekamadha.bara 1991 akka lakkoofsa oromootti qabsoo cimaa geggeessaa turteen mootummaa somaliyaa mohammad ziyaad barree aangoo irraa fonqolchuudhan walabummaa biyya ishee kan labsatte biyyi sumaliland kun baruma dhiyoo kana keessa ture.
Bara1991 dura guutuu biyya somaliyaa bulchaa kan turan moototni somaliya Abdurahaman shermarkee fii mohammad ziyaad barree yommuu ta'an mootummootni kun sirni isaan geggeessaa turan akkuma mootummoota habashaa wajjin kan wal fakkaata akkasumatti gabrummaa daangaa hin qabneen ummata sumalee yeroo dheeraa bulchaa kan turan yommuu ta'u biyyi somaaliland jechuun yeroo ammaa kana maqaa ofitti moggaafte kun qaama somaliyaa fii lammii somalii irraa adda kan taate yommuu ta'u lammiin ishee sumale Isaaq jechuudhan beekama.
akkuma beekamutti biyyotni biyya ethiopia wajjin wal daangessan akkasumatti ollee biyyattii kan ta'an biyyota muraasa akka ta'an beekamaadha.
isaan keessaa amma tokko yommuu ilaallu:-
1-somaliyaa
2-somaliland
3-kenyaa
4-suudan
5-jibuutii
6-Ertiraa fii akkasumas biyyoota tokko tokko maqaa kaasun ni danda'ama.egaa waanti biyyoota kana barbaachiseef cimina biyyootni kun qaban ilaaluf otuu hin ta'in haalli isaan baqattoota oromoo irratti qaban maal akka fakkaatu yommuu ilaallu duraan dursa garuu biyya somaliland kan ofiin jettu baqattoota oromoo wajjin hariiroo isheen qabduu fii hojiin isheen baqattoota oromoo irratti hojjajaa turtee fii ammallee hojjachaa kan jirtu maal akka fakkaatu dhalootni boruu seenaa kana akka qoratuuf jedhamee barreessun barbaachisaa waan ta'eef jecha kan hojjatamedha.
Akkuma beekamutti biyyi somaliland jedhamtu bara 1991 dura qaama biyya somaliyaa akka turtee fii qaama somaaliyaa irraa kutaa kaaba dhiya somalitti argamuu akka turte beekamadha.bara 1991 akka lakkoofsa oromootti qabsoo cimaa geggeessaa turteen mootummaa somaliyaa mohammad ziyaad barree aangoo irraa fonqolchuudhan walabummaa biyya ishee kan labsatte biyyi sumaliland kun baruma dhiyoo kana keessa ture.
Bara1991 dura guutuu biyya somaliyaa bulchaa kan turan moototni somaliya Abdurahaman shermarkee fii mohammad ziyaad barree yommuu ta'an mootummootni kun sirni isaan geggeessaa turan akkuma mootummoota habashaa wajjin kan wal fakkaata akkasumatti gabrummaa daangaa hin qabneen ummata sumalee yeroo dheeraa bulchaa kan turan yommuu ta'u biyyi somaaliland jechuun yeroo ammaa kana maqaa ofitti moggaafte kun qaama somaliyaa fii lammii somalii irraa adda kan taate yommuu ta'u lammiin ishee sumale Isaaq jechuudhan beekama.
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Gaaffiilee Macaafa Qulqulluu garaa garaa
Gaaffiilee Macaafa Qulqulluu garaa garaa
Dhugaa guutuu fi dhugaan addunyaalleessaa kan jedhamuu jiraachuu danda’aa?
Maaliif Yihudii Arabaa fi Musilimoonni wali walii isaanii kan baqataniif?
Abboommonni kurnan isaan kamiidha?
Duuka buutoonni kudha laman eenyuuffaa turan/ergamoota Yesus Kristoos turanii?
Kristaanoonni seera lafa irra jiraataniif abboomamuutu irra jira?
Waaqayyo Israa’eeliin saba isaa godhatee filateeraa?
Kitaabni qulqulluun waa’ee du’a ergamootaa nutti himaa?
Hiika abjuu kristaanaa? Abjuun Waaqayyo biraatii?
Kristaanoonnii waa’ee Saayikikii ilaalchi isaan qaban maal?
Kitaabni qulqulluun garbummaa ni yakkaa?
Waaqayyo har’as abjuu namootaaf ni kennaa?
Biyya lafaan ala kan jiru uumamni addaa jiruu?
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Gaaffiilee Macaafa Qulqulluu garaa garaa


text: Faayidaa addaa Oromiyaan magaalaa Finfinnee irraa Argattu ilaalchisee, Manni Marii Ministeerotaa FDRI walgahii gaafa Waxabajjii 20/2009 geggeesseen dhimmoota seera ta'anii tumamuu qaban jedhee yaade irratti mari'achuun Mana Maree Bakka Bu'uota Uummataaf dabrsuuisaa ibsa kaleessa baaseen beeksisee jira. Dhimmi kun Mana Maree Bakka Bu'uota Uummataan seera ta'ee bahuu isaatiin duratti qaamota dhimmi ilaaluu hundana irraatti akka mariyatamus ibsamee jira, Mootummaan naannoo Oromiyaa. Qabiyyee ibsa kaleessa bahe sanaa irratti hundaa’uudhaan, hayyuu seeraa fi xiinxalaa siyaasaa Dr. Tseggaayee Araarsaa haasofsiisnee jirra.


text:
Har’as FXG itti fufee oole Oromiyaa Guutuu kessatti
Naqamtee-
Gaasaraa-Godinadina Baalee Aanaa Gaasaraa Ganda Itayyoo. Waadaa shalal .ganda birbirsaa fi magaalaa gaasaraa keessatti hiriri mormii guyyaa 3ffaa itti fufee jiraachuu isaa qeerroon achirra nuuf dhamaniiru asuma magaala gaasaraa keessatti wajjira bulchinsaa biratti alabaa Ethiopha fi opdo busuun alabaa ABO fannisanii guyyaa 3 tursiisani jiran.
Roobee-Kun FXG har’a gaggeeffame.
Reflection-“Akkuman tahun dhabe hardha ammuma humni dandahen utaalee sirbe. nin dhiichise aboo
down down down wayyaanee jedhee………
bilisummaan gonfadheem alaabaan suuraa isaa ilaaluuf sadaachaa turen hardha imimmaankoo itti cobseee jaalalan qabuuf mullise.” AG
FXG– Bule Hora University!
AyiraaGullisoo-Kun FXG har’a Wallagga lixaa Ayiraa Gullisoo Keessatti ta’e; alaabaa ABO ol ka’ee balali’uun ummata Oromoo garaa ciibse.
Shukute-Kun FXG Jalduu magaalaa Shukutee keessatti har’a deemsifame.
Gimbii-Kun FXG har’a ganama magaalaa Gimbii keessatti hiriirri geggeeffamee ture.
“Ilaal daraaraa bunaa
Harca’ee dhumee…
Harca’ee dhumee…
Ilaal jaalala ABO
Harkaan hin waamne
Ijaan hin waamne…
Adeemee dhufee!”
” Ohoo garmaameekaa
Oromoon wal waamekaa
Garmaamekaa …
ABO tu wal waamekaa”
(Sirba)
Gabrummaa irra, duuti bilisummaadha!
Mirgaafi sagaleen uummataa kabajamuu qaba.
ABO’n shororkeessaa taanaan, nutis shororkeessitoota.
(Dhaadannoo)
FXG Qeerroo Burayyuu 10/13/17 ITT muddii!❤?❤


text:
Yunaaytiid steetes kutaa Muzirii magaalaa Fargusan keessatti dargaggeessa gurraachi polisii aadiin ajjefamuu isaan kan ka’e dhimmi seeraan ilaalamaa ture dhuma irratti polisiin sun himannaan irratti dhiyaachuuf raga qubsaan hin jiru jedhamee murtaa’uun biyyatti iddoo adda ddaa keessatti hokkara hamaa akka ka’u gochuun isaa ni yaadatama.
Dhiyeenaya kan immoo magaalaa Neew Yoork keessatti lammiin Amerikaa hidda dhalata Afrikaa qabu ka biraan polisoota Adii marsanii isa qabuuf yaalii godhaniin “afuura baafachuun dadhabe” jedhee ituu wawwaatu isaan harkatti du’uun ni yaadatama.Dhimmi kun ilaalamaa eega ture booda murtii wal fakkaataa akkuuma Fargusan keessatti kenname fakkaatuun kanneen lubbuu galaafatan walaba gadifamuu daran biyyattiin hiriira adda addaan akka guutamtu taasise.
Yunaaytiid Steetes Kliivlaand Ohaayoo keessattis gurbaan umriin kudha lamaa waan qawwee harkaa fakkaatu garu isa dhugaa kan hin taane qabatee kan argan polisoonni meeshaa dhugaati se’anii ajjesaniin. Haala walii gala kana kan ilaaleen ogeessa seeraa fi haayyuu waa’ee mirga dhala namaa kan ta’an Obbo Haabtaamuu Biraanuu Aweetu walin gaaffii fi deebii gaggeeffame armaa gadiitti caqasaa.


text:
Baatiin amajjii torban sadaffaan as US keessatti ayyaana waggaa Federaalaa kan dhalooti qabsaa’aa mirga namaa kan Martin Luther King itti yaadatamu.
Har’a guyyaa kanatu Ameerikaa keessatti yaadatamee oola. Waggaa kana ayyaanni kun erga gurrachonni lama poolisiin ajjeefamanii as hiika addaa qabaaf.
Dhiyeenya kutaa Muzuurii Furgison fi imagaalaa New York keessatti gurraachonni hidhannoo hin qabaanne lama rasaasa poolisiin ajjeefamanii jiran. Uummatis kana irraan kan ka’e mormii hookkaraan guutame kaasuun isaa ni yaadatama.
Maartiin Luuter Kiing mormii hookkaraan alaa geggeessuu dhaan mirga ofiif falmachuun akka danda’amu Bara 1963 keessa hiriira mormii geggeessame irratti qabsoo karaa nagaa geggeessame ennaa hooggananitti dubbatanii jiran.
Matin Luther King har’a utuu jiraatan ta’ee du’ua Michael Brown kan Ferguson Missouri keeessaa fi kan meeshaa warnaanaa harka utuu hin jiraatiin NY Keessatti Poolisiin ajjeefame Eric Garner kanaanis mormii uummataa guddaa kaasise Sanaa utuu arganii uummataan hookkara hin kaasina, garaa nagaan qabsaa’uu dandeenya jedhu turan jedhu as Amerikaa kutaa Michiganitti kan argamu Universitii Katriin irraa hayyuu seenaa kan ta’an Doktor Iziqi’eel Gabbisaa.


text:
በ19ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ አውሮፓውያን አፍሪካን ለመቀራመት ተሰብስበው ወሰኑ፡፡ ኃያላኑ መንግስታት የየድርሻቸውን ሲወስዱ የኢትዮጵያን አካባቢዎች ለመውረር የሞከረው የጣሊያን መንግስት ነበር፡፡ አውሮፓውያን ወራሪዎች ‹‹ዓላማችን አፍሪካውያንን ከእንቅልፋቸው ቀስቅሶ ማሰልጠን ነው›› ቢሉም እየዋሹ ነበር፡፡ ዋነኛ ዓላማቸው የአፍሪካን ሀብት ለፋብሪካዎቻቸው ጥሬ ዕቃ ማድረግ ነበር፡፡ ሆኖም እግረ መንገዳቸውን አፍሪካውያንን ሀይማኖታቸውን እያስለወጡ ከራሳቸው ጋር ያመሳስሉታል፡፡ ቋንቋ፣ ወግ እና ልማዶችን በማጥናት ዘመናዊ በሚሉት በራሳቸው ቋንቋ፣ ወግ እና ልማድ ይተኩታል፡፡ አፍሪካውያንን ማሰልጠን የሚሉት ይህንን ነው፡፡ በዚህም ምክንያት ከቅኝ ግዛት በኋላ ብዙ አፍሪካውያን የራሳቸውን ቋንቋ፣ ባህል እና ስርዓት ሙሉ ለሙሉ አጥተው በአውሮፓውያን ገዥዎቻቸው ባህል እና ስርዓት እየተዳደሩ ነው፡፡ ኢትዮጵያ ግን በአንጻሩ ይህንን ወረራ በኅብረት መመከት በመቻሏ ምንም እንኳን ከአውሮፓ ተጽዕኖ ባትተርፍም የተለየ (የራሷን) ባህል እና ወጎችን እንደያዘች አለች፡፡
ኢትዮጵያ የአውሮፓ ወራሪዎችን መመከት የቻለችው ህዝቦቿ በመተባበራቸው ነው፡፡ የጣልያን ሰራዊት አድዋ ላይ ድል ካደረጉት የጦር መሪዎች መካከል ባልቻ ሳፎ (በፈረስ ስማቸው አባ ነፍሶ) ሳይጠቀሱ የማይታለፉ የኦሮሞ ልጅ ናቸው፡፡ ከምንም ተነስተው የጦር ሚንስትር እስከመሆን የደረሱት ሀብተጊዎርጊስ ዲነግዴ (አባ መላ) ለዚህ ደረጃ የበቁት በአድዋ ባሳዩት ጀግንነት እና መለኝነት ነበር፡፡ እርሳቸውም የኦሮሞ ልጅ ናቸው፡፡ ጣልያን ድል ሆኖ መመለሱ ቆጭቶት ከ40 አመታት በኋላ ሲመለስም ወረራውን በመመከት ረገድ ከሌሎች ኢትዮጵያውያን ጋር ኦሮሞዎች ተሰልፈው ነበር፡፡ ከነዚህም መካከል የማይዘነጉት እነ ገረሱ ዱኪ እና ጃጋማ ኬሎ ይገኙበታል፡፡ ጀግናው ጃጋማ ኬሎ ፍቀረማርቆስ ደስታ በጻፈላቸው ታሪካቸው ውስጥ ‹‹ኦሮሞ የኢትዮጵያ ግንድ ነው›› ሲሉ ነግረውታል፡፡ እውነታቸውን ነው፡፡
የኦሮሞ ህዝብ በብዛት ትልቁ ኢትዮጵያዊ ብሄረሰብ ነው፡፡ የኦሮሞ ታሪክ ከተጻፈው በላይ ትልቅ ነው፡፡ የኦሮሞ ጎሳዎች ይተዳደሩበት የነበረው የገዳ ስርዓት ዴሞክራሲ ለኦሮሞ ህዝብ ባህሉ ነው ያስብላል፡፡ በኦሮሞ ባህል የሰዎች አደረጃጀት የበላይና የበታች የሚለው ብዙም ተቀባይነት የለውም፡፡ በየትኛውም የገዳ ስርዓት የስልጣን እርከን ላይ ያለን ሰው የትኛውም ተራ ሰው መተቸት እንዲችል የኦሮሞ ባህል ይፈቅድለታል፡፡ ይህ ዓይነቱ ባህል የህዝብ መሪዎች ከህዝብ ትችት እንዳያመልጡ የሚያደርግ ስለሆነ ለሁሉም ኢትዮጵያውያን ያስፈልገናል፡፡
የኦሮሞ ህዝብ፣ ምንም እንኳን የብዛቱን ያህል ተጠቃሚ ባይሆንም የኦሮሞ ልጆች በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ የስልጣን ተቀናቃኝ ሆነው አልፈዋል፡፡ አንዳንድ ባለታሪኮች ‹ዘመነ መሳፍንት› የሚሉት የኢትዮጵያ ክፍለ ታሪክ በየጁ ኦሮሞዎች ኢትዮጵያ የተመራችበት ዘመን ነው ይላሉ፡፡ ያኔ መናገሻ የነበረችው ጎንደር ከተማ የስራ ቋንቋዋ ኦሮምኛ ሆኖ ነበር፡፡ በሌላ ጊዜ ደግሞ ንግስናውን ያገኙት የአማራ እና የትግሬ ገዢዎች ከኦሮሞ ጦረኞች ጋር ተስማምቶ ለማደር በጋብቻ መተሳሰርን መርጠዋል፡፡ ለምሳሌ ቴዎድሮስ ልባቸው እስኪጠፋ ያፈቅሯት የነበረችው ሚስታቸው የወሎው ኦሮሞ ራስ አሊ ልጅ ተዋበች ነበረች፡፡ አጤ ምኒልክ ያገቡት ‹‹የኢትዮጵያ ብርሃን›› የምትባለውን ዜደኛ የየጁ ኦሮሞ ሴት ጣይቱ ብጡልን ነበር፡፡ …ኦሮሞዎች ኢትዮጵያን በቀጥታ ባልገዙበት ዘመን በተዘዋዋሪ አዝዘውባታል፡፡
በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ እንዳለመታደል ሆኖ ህዝቡ ተመችቶት አልኖረም፡፡ የኦሮሞ ህዝብም የዚሁ ገፈት ቀማሽ ነበር፡፡ መሪዎች በተገላበጡ ቁጥር ለራሳቸው ሲሉ ድሃውን ገበሬ ሲያንገላቱ ኖረዋል፡፡ ነገስታቱ ለግል ጥቅማቸው ሲሉ ከጎናቸው ያልተሰለፈውን ሁሉ በኃይል ያጠቁ ነበር፡፡ ገበሬው ያመረተውን ቆርሶ የማካፈል ግዴታ ነበረበት፡፡ ግብር የበዛባቸው ገበሬዎች ከመማረራቸው የተነሳ የእህል ክምራቸውን የንጉስ ወታደሮች ሊወስዱባቸው ሲመጡ እህሉ ላይ እሳት ለኩሰውበት ይሸሹ ነበር፡፡ ነገስታት በመጡ፣ ነገስታት በሄዱ ቁጥር ድሃው ህዝብ እረፍት ሳያገኝ ኖሯል፡፡ የኦሮሞ ህዝብ ከጥቂቶቹ የስልጣን ተቀናቃኞች በስተቀር ቀሪው ያሳለፈው ታሪክ የፈተና ነበር፡፡ ሆኖም ግን ጭቆናው ዴሞክራሲያዊ (ህዝባዊ) ያልሆኑ መንግስታት ባሉበት ቦታ ሁሉ ብዙሃኑ ላይ የሚጫን ቀንበር ነው፡፡
የኦሮሞ ህዝብ በታሪኩ ባደረጋቸው እንቅስቃሴዎች ከደቡብ ወደ ሰሜን በመስፋፋት ያልሰፈረበት የኢትዮጵያ ግዛት የለም፡፡ ከሁሉም ህዝብ ጋር ተቀላቅሏል፡፡ በአንዳንድ ቦታዎች የራሱን ባህልና ቋንቋ ሲያወርስ በሌሎች ቦታዎች ደግሞ ከተስፋፋባቸው አካባቢዎቹ የቀድሞዎችን ነዋሪዎች ባህልና ቋንቋ እንዲሁም ሀይማኖት ወርሷል፡፡ ‹‹ግማሽ ሲዳማ››፣ ‹‹ግማሽ ጉራጌ›› የሲዳማንና የጉራጌን ባህል የወረሱ ኦሮሞዎች ናቸው፡፡ የወሎ ኦሮሞዎች አማርኛ ቋንቋ እና እስልምና ሀይማኖት ወርሰዋል፡፡ ራያ እና አዘቦዎች ትግርኛ ቋንቋና ክርስትናን ወርሰዋል፡፡ … በዚህ መንገድ ኦሮሞዎች ከሌሎች ኢትዮጵያውያን ጋር ተሳስረዋል፡፡ ሶሾሎጂስቱ ዶናልድ ሌቪን የኦሮሞዎች እንዲህ ከሌሎች የመዋሃድ ችሎታ ትልቋን ኢትዮጵያ ፈጥሯል ይላሉ፡፡
የኢትዮጵያ ህዝቦች አሁንም ከገዥው ጭቆና አልተላቀቁም፡፡ የዛሬይቱ ኢትዮጵያ ልክ እንደ ትላንቷ ኢትዮጵያ የመብት ጥያቄ ያነሱ ልጆች በኃይል ይጨፈለቃሉ፡፡ ይህንን ጭቆና ሁሉም የኢትዮጵያ ልጆች በየራሳቸው መንገድ እየታገሉት ነው፡፡ ይሁን እንጂ በተባበረ ክንድ መታገል ባለመቻላቸው ጭቆናው ሊቆም አልቻለም፡፡ ብዙ የኦሮሞ ልጆች መፍትሄው የኦሮሚያ መገንጠል እንደሆነ ሊያምኑ ይችላሉ፡፡ ኦነግ በቀድሞው ብርታቱ ባይኖርም መንፈሱ አለ፡፡ ብዙዎች የኦነግ መንፈስ የሚሉት ይህንን ‹‹እንገነጠላለን›› የሚለውን ጥያቄ ነው፡፡ ብዙዎች የተሰውለት፣ ብዙዎች የታሰሩለት፣ ብዙዎች የተሰደዱለት ጥያቄ ይሄው ቢሆንም እስካሁን ለውጥ አላመጣም፡፡ በእኔ እምነት ጥያቄው ለውጥ ያላመጣው በሁለት ምክንያቶች ነው፡፡ አንደኛ ትልቋን ኢትዮጵያ የመሰረተው የኢትዮጵያ ግንድ (የኦሮሞ ህዝብ) እንደቅርንጫፍ እገነጠላለሁ ማለቱ ነበር፡፡ ሁለተኛ ጠላታችን የሆነውን ጭቆና ማሸነፍ የምንችለው በመተባበር እንጂ በመለያየት ባለመሆኑ ነው፡፡
የጣልያን ወረራን ያሸነፍነው በተባበረ ክንዳችን እንጂ በተነጣጠለ ኃይል አይደለም፡፡ አሜሪካ ዓለምን የምትመራው ክፍለ ሀገሮቿ ተባብረው አንድነት ስለቆሙ ነው፡፡ አውሮፓውያን የአውሮፓ ህብረትን የመሰረቱት የአሜሪካን ኃያልነት በህብረት ለመቋቋም ነው፡፡ አፍሪካም ወደ ህብረት እየሄደች ነው፡፡ በህብረታችን ታሪካዊ ጠላታችን ጭቆናን ማሸነፍ ይቻላል፡፡ መገነጣጠል ግን ይብሱን ያደክመን ይሆናል እንጂ አይበጀንም፡፡ የኤርትራ መገንጠል ለኤርትራ ህዝብ ነጻነት አላስገኘም፡፡ የደቡብ ሱዳን መገንጠል ለደቡብ ሱዳናውያን ሰላም አላመጣላቸውም፡፡ የሶማሊያ አንድ ብሄር መሆንና አንድ ሀይማኖት መከተል ከመበጣበጥ አላዳናቸውም፡፡ መዋጋት ያለብን ጭቆናን እንጂ ህብረታችንን አይደለም፡፡
ኦሮሚያን እንገነጥላለን የሚለው ጥያቄ ታላቋ ኢትዮጵያን ለመሰረተው የኦሮሞ ህዝብ ስድብ ነው፡፡ ሽንፈት ነው፡፡ ትግሉ መሆን ያለበት ጠንካራና ነጻ ኢትዮጵያን ለማረጋገጥ ነው፡፡ የኦሮሞ ፖለቲከኞች ለዚህ ዓላማ (ሌሎች ፖለቲከኞች ባይመቿቸው እንኳ) የዴሞክራሲ ባህላቸውን ተጠቅመው ሊታገሉት ይገባል እንጂ የገነቧትን ትልቋን ኢትዮጵያ ጥለው እንገነጠላለን ማለት የለባቸውም እላለሁ፡፡ የታላቅነት ምስጢሩ ህብረት እንጂ ነጠላነት አይደለም፡፡ በህብረት እናሸንፋለን!
Guddaa saalpaa fariddi guniddaan dhessa
Befqadu Hailu
Dhumnii jaarraa kudha saglaffaa dhuma yeeroo Awuroopaanoonnii ardii Afrikaa hirachuuf murtteeffatan ture. Mootootnii awuuroopaa kan ga’ee isaanii yoommuu fudhatan, ga’een Xaaliyaanii naannawa Itiyoophiyaa tuuree.Weerartoonnii Awuroopha sababni weerarreef ‘’ummata Afrikaa hirriba irra damaqsiinee qaroomsuufii’’ yoo jedhan illee dhugaan yeeroo sanaa garuu kanarraan adda.Sababnii weeraraa innii guddaan omisha warshaaleetif meeshaa dheedhii argachuu dabrees gabaa barbaaduuf ture. Amantaa Afrikaanoota jijjiraa gocha fakkoo isaanii taasisuus walfaana raawwatuu.Afaan, aadaa fi duudhaa ummatichaa eega qoratanii booda afaan, aadaa duudhaa ammayyaa dha jedhaniii amannan kan offii uwwisuu tuuree.Egaa Afrikaa qaroomsuu kan jedhan gocha akkanaa kanaan.Sababa gocha awuroopaanoota kanaan biyootnii Afrikaa baayyeen afaan,aadaa,duudhaa ofii guutumaan guutuuttii dhabanii enyummaa gita bittootaatin buluttiideemaniruu. Gama kanaan Itiyoophiyaan dhibbaa awuroopaanoota irra hafuu baattuus, hamma tokko aadaa fii dhudhaa adda ta’ee qabbattee turuu dandessee jirtii.
Itiyoophiyaan weerartoota Awuroophaa qolachuu dandessuun ishee tuumsa ummattotaa walirrattii godhaniini.Injifanno aduwaa loola Xaaliyaani wajjin godhamee irrattii shoorrii ijoolleen oromo kana akka Baalchaa Safoo maqa fardaatiin Aba Nafsoo taphatan akka laayyootii kan ilaalamu mitii.Sababnii Fiit Awraarii Habta Giyoorgisi Dinagdee (abba malaa) sadarkaa hoggansaa abbaa duulaa ga’uun isaanii innii guddaan jagnummaa adda waraana aduwaa irrattii raawwataniin turee. Xiiqii waggaa afuurtamaatiin Xaaliyaan deebi’ee biyyattii yoommu weeraruu, qabsoo bilisa baasaa Itiyoophiyaa fiiniinsuu kessattii, Itiyoophiyaanoota kaan wajjiin hinkoo isaanii bahanii jiruu. Gama kanaan Garasuu fi Jaagamaa maqaa kaasuun ni danda’ama. Jaagamaa keelloo Gootichii, kitaaba seena dhunfaa Fikira Maarkoosi Dastaa barreesseefi kessattii ‘’dame malee Jirmiii hin binxamuu’’ jedhanii ibsaniruu.Jeechi isaanii kuun dhugaa turee.
Saboota biyyattiin qabduu keessaa Oromoon lakkofsaan guddaa dha.Seenaan Oromoo seenaa barraayee jiruu irrayyuu guddaa dha.Sirnii ittin bulmaata Oromoo, Sirni Gadaan, dimookraasiin Oromoof aadaa akka ta’ee kan mullisuu dha. Sadarkaa hawaasa wajjin walqabatee Aadaa Oromoo kessattii guddaa fi xiqqa jeedhanii qooduun hin jiruu. Sirna gadaa kessattii nama sadarkaa hoggansa kamuu qeequun aadaa oromootii.Aadaan akkasii kuun bakka buutoonni ummata qeeqa ummataa miliquu akka hindandeenyee taasisa waan ta’eef ummanni Itiyoophiyaa biraatiifisi muxxannoo irra fayyadamuu qabanii dha.
Ummannii Oromoo hamma baayyina isaa fayyadamoo ta’uu baatuus, ijoolleen Oromoo angoo siyaasa Itiyoophiyaa argachuuf falmaa darbaniruu. Beektootnii siyaasa tokko tokko kutaa seenaa biyyattii ‘’Zamana Masaafinti’ jedhamee yeeroo beekamuttii biyyattiin Oromoo yajjuu jala bulaa akka turtee nii ibsuu.Yeeroo kanattii afaan masaraa Goondari afaan Oromoo akka turee seenaan nii ibsa.Gama biraatiin yoo ilaallee mootootni Amharaa fi Tigree looltota Oromoo wajjin fuudhaafi heerumaan firummaa horatanii falmii angoo siyaasa hambisuu tuuree. Intaltii Mootii Teewoodrosijaalalaan boojitee intala Oromoo Wollo Raas Alii kantaatee Tawaabachi turtee. Kana qofaa mitii.Nitii Mootii miniliki ‘’Ibsituu Itiyoophiyaa’’ jedhamtee jajamtuu xaayituu bixuuli dubara Oromoo yajjuu dha.Bara Oromoonnii Itiyoophiyaa hin bulchinee kessattii ilee murtee karra dubaan dabruu kessattii qooda qabuu tuuree.
Akka carraa ta’ee seenaaItiyoophiyaa keessattii yeeroon ummannii jireenya mijoo dabarfatee hin turree.Ummannii Oromoos dararoo kana dhandhamatee jira.Bulchitoonnii yoommuu jijjiraman fedha isaanitiif jecha qootee bulaa dhippisuu turee.Mootootnii biyyattii ummata isaan faana hin hirirree tarkaanfii humnaan gutamee fudhatuu.Callaa Qootee bulaan omisheemootii bulchuu wajjiin dirqama qoduu qaba tuuree.Qootee bulaa gibira kafaluu dadhabee ijjii isaa otoo arguu looltoonii motichaa omisha isaa akka hin fudhanne calla dafqa isaatiin omishee gubee baqataturee .Mootin tokko dabreee mootiin biraa yoo dhufuu ummanni boqonnaa dhabaatii kan jiraatee.Namoota muraasa angoof dhama’an malee jiruun ummannii dabarsee jiruu deegaa turee. Haata’uu malee Cunqursaan akkasii kuun waanjoo gabrummaa bakka bulchaan ummataa kara dimookraatawaatiin hin filamnee marattii kan fe’amuu dha.
Baballina ummatnii Oromoo Seena kessa raawwateen kaaba fi kibba biyyattii keessattii bakka ummannii Oromoo hin qubannee hin jiruu.bakka tokko tokko afaanii fii aadaa isaa barsiisaa bakka birattii immoo aadaa fi afaan akkasumas ammanta bakka sanaa dhaalee jiraata. “Walakkaa sidaama” fi “walakkaaguuraageen” warra aadaa sidaama fi guraagee fudhatanii dha.Oromoon woolloosi afaan Amhaara fi amanta Islaamaa fudhataniruu.Raayyaa fi Azaboon Tigriffa fi kiristaanummaa fudhataniruu. Gama kanaan ummannii Oromoos ummattoota Itiyoophiyaa kaan wajjin walittii hidhinsa umee jiraa.Soosiyoolojistii Donaald Leevan jedhaman akka ibsanittii amala dafanii ummata biraa wajjin makamuu oromoon qabutuu Itiyoophiyaa gudittii uumee jedhu.
Ammas taanan ummannii Itiyoophiyaa gita bittaa cunqursitoota jala hin baanee.Itiyoophiyaan harraa akka Itiyoophiyaa kalessa san bakka nammoonni mirgasaani gaafatan humnaan ukkaamamanii dha. Itiyoophiyaanoonni hundii Cunqursaa kana karaa filataniin qabsaa’atii kan jiran. Haata’uu malee ummannii tokkummaan ka’ee cunqursaa kana ofiirraa qolachuu waan hin dandeenyeef cunqurfamuun hin hafnee.Ijoolleen Oromoo baayyeen fallii kana foxxoquu dha jedhuu ta’a. Jabina duraan qabuu haa dhabuu malee afurrii ykn miirrii ABO ammas jira.Namoonnii baayyeen afurrii ABO afura ‘’foxxoquu dha‘’ jedhanii amanuu.Namoonnii hedduun galma kanaaf wareegamani, hidhamani biyya irra baqataniis jijjiramnii barbaadamuu hin dhufnee. Akka hubannoo kiyya yoo ta’ee sababnii galmii kun hin ga’iniif sababa lamaanii. Sababni inni Tokkoffaan jirmii Itiyoophiyaa hundessee (ummatnii oromoo) akka dameettii binxama jechuu isaatinii.lammaffaan dina keenya kan ta’ee cunqursaa mo’uu kan dandeenyuu walin dhaabbachuun malee adda bahani waan hin taaneefii dha.
Weerara xaaliyaanii qolachuun kan danda’amee irree gamteessuutini malee qabsoo dhunfaatiin hin turree.Ameerikaan addunyaa dursaa kan jirtuu kutaaleen biyyaa walin waan dhaabbatanifii. Dhiibbaa Ameerikaa dandamachuuf Awuroopaanoonnii gamtaa Awuroophaa hundessani jiruu.Afrikaanisi gamtaa ykn tokkummaa Afrikaattii deemaa jirtii.Tokkummaa keenyaan dina seenaa kessa kan ta’ee cunqursaa mo’uu ni danda’ama.Adda bahuun garuu sirumaa humna nuu dhabsisa malee nuu hin toolu.Foxxooquun Eritriyaa ummataaf bilisummaa hin fidnee.Foxxoquu Sudaan Kibbaatin nagaa horachuun hin taane.Saba tokko ta’uunifii amantaa tokkoo hordoofuun ummata Soomaaleetiif waa hin buusnee .Kan looluu qabnuu cunqursaamalee tokkummaa ykn gamtaa keenyaa ta’uu hin qabu.
Ummata Itiyoophiyaa hundesseef Oromiyaa foxxoqsina gaaffiin jedhuu arraba. Mo’amuu dha.Qabsoon kan ta’uu qabuu Itiyoophiyaa bilisaafii cimtuu dhugoomsuu dha. Hayyootiin siyaasa Oromoo(hayyulee siyaasa biro wajjin wali galuu baatanis) aadaa dimookraasii qabanittii fayyadamanii qabsaa’uu qaban malee biyyaa Itiyoophiyaa ijaarree dhisnee foxxoqna jeechuu hin qaban.Iccitiin haangafumma tokkumaa ykn gamtummaa dha malee addaan bahuu mitii.Injifannoon keenyaa gamtaa keenyaanii!


text:
Haala Qabatamaa Dhaaba OPDO fi Bulchiinsa Lammaa Magarsaa
Milkesa Hailu irraa
OPDOn akka dhaaba siyaasaa tokkootti Dadar ykn Daddabit keessatti tolfamuu ishee irraa kaastee dhaaba bu’aa ummata Oromoo tiksuuf bixxilamte hin turre. Wayyaaneetu meeshaa yookaan ulee ittiin fakkeessitee of duraa qabdee saba Oromoo gabroomfatuu fi ABO ittiin duradhaabbachuuf tolfattedha. Kanaaf amanamummaan OPDOn qabdu akka dhaabaatti kan warra tolfataniiti malee kan ummata Oromoo hin turre ammas miti.
Waggaa 27 guutuu qaama gita gabroomfattu waliin harka mirgaa wayyaanee ta’uudhaan ummata Oromoo mirga isaa fi biyya isaaf falmatuun hidhaa, reebaa, torchii godhanii qaamaa hir’isuu, ajjeesuu, saamanii hiyyoomsuu, qehee isaa irraa buqqisuu fi biyya irraa godaansisaa har’a gahan. OPDOn akka dhaabaatti waan jijjiiramteettu tasa hin qabdu. OPDOn har’a kun OPDO kaleessaa kan Abbaaduulaa waliin imaammati siyaasa isaanii tokkuma. Garaagarumtiin isaan gidduu jiru akkaataa itti haasaa arraba tolfatanii ummata sossobanii ofitti qabuuf yaaluu qofaan yoo ta’e malee Jijjiiramni OPDO akka dhaabaatti ammallee sichi qabsoo cimaa barbaada.
Garuu OPDO keessa namoonni akka dhuunfaatti sabboononni saba isaaniif quqamanii fi yaadan tari Lammaa Magarsaa illee dabalatee heddu akka jiran beekamuu qaba. Akka dhaabaatti garuu OPDOn amma illee meeshaa wayyaanee ti.
Bulchiinsa Lammaa Magarsaa maaltu fide?
Gartuu bulchiinsa Lammaa Magarsaa kana Wayyaaneen gara aangootti kan fiddeef fedha ishee jaalattee ummata Oromoof yaaddee utuu hin taane Qabsoon ummata Oromoo fincila diddaa gabrummaa wal irraa hin citne Qeerroo Bilisummaa Oromootiin bara dheeraaf gaggeessameen fi fincila bifa addaan ammoo waggaa sadan darban kana godhameen kokkee ishee hudhee waan qabeef tooftaa ittiin qabsoo ummata Oromoo kana doomsituu fi tooftaa ittiin sirna cunqursaa ishee dheereffachuuf mala dhahatteedha.
Wayyaaneen umurii aangoo ishee dheereffachuuf dirqii utuu hin jaalatiin kadiroota sobaniillee ta’u fedhii ummatichi onnee isaa keessa qabu baasanii fakkeessii dubbachuudhaan bilisummaa oduudhaan arrabaan qofa gonfachiisanii sirna Ihaadig jala ummata Oromoo kan tursuufi muuduu ture. Kanatti milkooftee jirti. Lammaa Magarsaas haasaa isaa keessatti kanuma mirkaneessee ture. Akkas jedhe “dhaabni keenyi OPDOn sigigaatee mucucaatee ture garuu immoo hin kufne. Nuti kadroonni haaraan dhaaba keenya qaqqabnee waan uummatichi barbaadu qofa haasahuudhaan dhaaba keenya kufaatii oolchinee miila lamaan gad-dhaabnee jirra “ jedhee dubbachuudhan dhugaa dirree baasee jira.
Akka ani hubataa jiruutti bulchiinsi Lammaafaa kun akeekii fi kaayyoon isaa inni guddaan dhaaba isaanii OPDO meeshaa fi Niitii TPLF taate kanan Warraaqsi Oromoo Qeerroo bilisummaa Oromootiin gaggeeffame ishee raasee caasaa bulchiinsa ishee diigee waan tureef deebistee of ijaaruuf Arraba damma dibattee summii QBOtti facaasuudhaan OPDO Ulee TPLF deebisanii lubbuu itti horanii garbummaa uummata Oromoo irratti tursuuf waan akeekameedha malee dhugumaan saba Oromoof yaadanii gabrummaa hiddaan buqqisanii bilisummaa fi walabummaa ummata Oromoof fiduuf hin turre, mitis.
Haata’uutii bulchiinsi Lammaa kun cunqursaa siyaasaa fi saaminsa dinagdee bara dheeraaf ummata Oromoo irra ture kana hiddaan buqqisee aantummaa saba isaaf qabu mul’isee oromoo bilisoomsee oromiyaa walaboomsuuf dhugumaan akeeka ni qaba yoo ta’e waadaa afaanii fi dabballummaa siyaasaa arraba damma dibatanii summii facaasuu qofaan kan ta’uu danda’u miti. Lafa irratti qabatamaan hojiin siyaasaa hiika qabu hojjetamuu qaba. Kunis kan ta’uu danda’u :
Tokkoffaa irratti duraan dursee OPDOn akka dhaabaatti meeshaa cunqursaa taatee wayyaaneetiin tolfamtee wayyaaneef tajaajilaa har’a geesse kun diigamuu qabdi, yookiin ammoo heeruma wayyaanetti fi Ihaadigitti heerumtee jirtu kana hiikkattee jalaa baatee qophaa of dandeessee of dhaabuu qabdi, bilisummaa dhaaba ishee labsachuu qabdi. Maalifree dhaabni bilisummaa ofiifu hin qabne ummata bilisoomsuu hin dandahuti.
OPDOn ummata Oromoo bulchaan jira jechaa odeessaa gama tokkoon ammoo ummati Oromoo cunqursaa jala jira jedhanii ummatichatti lallabuun kun dubbii walfaalleessuudha. Silaa utuu akka sirnaa fi seeraati OPDOn qaama aangoo fi bulchiinsa of harkaa qabu waan ta’ef Uummata bulchaa jiruuf waan isaaf malu karaa siyaasaan, dinagdeen fi nagenya isaa tiksuufiin guutummaa guutuutti hojiitti hiikuudha male waa’ee cunqursaa kan haasahuun isaaf hin malle ture. Kanaaf OPDOn qaama cunqursituu saba oromoo taatanii jiraachuu irra wayyaanee irraa hiikkachuu isiniif wayya kan jedhamuuf. Bor seenaan seerris isin gaafata waan ta’ef.
Bifa amma OPDOn hidhaa takaallaa humna waraanaa fi humna tikaa Wayyaanee jala jirtu kanaan Ummata Oromoo aangoo poletikaa qabsiisuu fi gabrummaa hiddaan buqqisanii Oromiyaatti ittisa waaraa fi bilisummaa Ummata Oromoo ni fidna jedhanii yaaduun tasa gonkumaa hin yaadamnee dha yoo umurii gabrummaa dheeressu ta’e irraan kana hafe. Kanaaf furmaati isaa wayyaanee irraa hiikkatanii gara QBO saba ofiitti makamuudhaan caancala waraanaa fi tika TPLF fi caancala gabrummaa cicciranii bilisummaa saba ofii labsachuu qofatu furmaata ta’a.
Inni lammaffaan bulchiinsa Lammaa Magarsaa irraa eegamu, Uummata Oromoo humneessuu dha, kunis Qeerroo har’a kunoo iyyee lallabee nuhidhachiisaa jedhee himataa jiruun ijaaranii fi hidhachiisanii akka isaan bilisummaa isaanii fi biyya isaaniif falamatan gochuu dandahuudha. Humna ittisaa yookaan poolisaa hidhatee akka ammaan duraa fi amma illee darbee darbee Uummata isaa fi lammii isaa irratti qawwee dhokaasu utuu hin taane Humna waraanaa diina halagaa irratti qawwe dhokaasu fi lammii isaaf ammoo gaachana kan ta’e fi roorroo irraa dhorkuu fi daangaa oromiyaa kabachiisu ijaaranii hidhachiisuu dandahuu dha. Oromoo qawwe hidhate irraa eegamuu ammoo yammuu lammii isaa obboleessa isaa isa biratti humni diinaa Agaaziin rasaasaan funaantu hidhataan Oromoo ammoo qawwee lafa kaahee kan diinaaf dhagaa karaa irraa funaanu utuu hin taane kan Agaazii rasaasaan hudduu keessa gobu ta’uu qaba.
Inni sadaffaan bulchiinsa Lammaa Magarsaa irraa hatattamaan eegamu, hidhamtoota siyaasaa Oromoo hatattamaan hiikuu yookaan hiiksisuu dha. Hidhamtootni syaasaa Oromoo har’a kumaatamaan mana hidhaa wayyaanee keessatti gidirfamaa kan jiraniif hatanii yookaan qehee namaa deemanii fi nama ajjeesanii miti. Waanuma sababa mirga fi bilisummaa saba isaaniif dubbatanii fi falman qofaaf. Waan baayyee nama ajaayibu keessaa ammoo waan qabsaawotni kun dubbatanii ittiin yakkamanii hidhaman kana har’a Lammaa Magarsaa OPDO du’a irraa oolchuuf dubbataa oolu caale yookaan irraa adda ta’ee miti, isuma har’a Lammaan waltajjii irraa lallabaa ooluti qabsaawonni sabaas haasawanii kunoo hamma har’atti mana hidhaa keessaa torchii ta’aa jiru. Yoo dhugumaan haasaan bulchiinsi Lammaa lallabaa oolu kun dhugaadha ta’e qabsaawonni sabaa kunis waan addaa dubbataniiran hin qaban waan ta’eef guutummaan ilmaan Oromoo mirga isaaniif falmatan mana hidhaa keessaa daddaffiin bilisa ta’uu qabu. Yoo kana hin goone sobaa jirtu, tooftaadhaan umurii wayyaanee fi gabrummaa Oromoo irratti dheeressaa jirtu.
Inni arfaffaan bulchiinsa Lammaa irraa eegamu: Akkuman olitti ibsuuf yaaletti OPDOn wayyaanee irraa erga hiikkatteen booda mooraa qabsaawota bilisummaa Oromootti makamuu dha. Tokkummaa fi tumsa dhaabolee siyaasaa Oromoo hunda waliin godhachuu fi waliin hojjechuu dandahuu dha.Bulchiinsi lammaa irraa deddeebi’ee waa’ee tokkummaa ummata fardii lallabaa oolu. Dhugaadha waa’ee tokkummaa dubbachuu fi tokkumma barsiisuun baayyee dansa, bu’aa male fafa ykn miidhaa tokko illee hin qabaatu tokkummaan humna waan ta’eef. Garuu ani akka hubannaa kootti Uummati Oromoo akka sabaatti rakkina tokkummaa sabaa hin qabu. Sabni Oromoo duris tokko, har’as tokkuma. Diinni saba Oromoo illee bara dheeraaf tokkummaa saba Oromoo sibiila irra jabaatu tooftaa addaa addaan diigdee bitteenneessuuf yaalii isheen hin goone hin jiru, garuu hin dandeenye. Sababiinsaa Sabni Oromoo tokkuma waan ta’eef.
Haata’uutii garuu hir’ina tokkumma kan qabu dhaabolee siyaasaa Oromooti male Uummata Oromoo miti. Garaagarumtii yaadaa irraan kan ka’e dhaaboleen siyaasaa Oromoo dhibdee uumman irraan kan maddu rakkoon ilaalcha siyaasaa hawaasa Oromoo keessatti mul’achuun isaa waan hafneedha. Kanaaf dhaabolee Oromoo guutummaatti Uummata Oromoon jaalataman bakkeetti achi dhiibanii fi dhiisanii waa’ee tokkummaa lallabuun gonkumaa waan hin fakkaanneedha. Kanaaf bulchiinsi Lammaa hatattamaan walta’insa siyaasaa ABO fi dhaabolee siyaasa Oromoo hunda waliin godhachuun irree tokkoon waliin qabsaawudhaan gabrummaa hiddaan buqqisuudha.
Hubachiisa: Bulchiinsi Lammaa Magarsaa Xuqaalee tokkoo haga afuriitti armaan olitti tarreeffaman kana hatattamaan hojjiitti yoo hin hiikne haasaan isaan dubbatan hundi soba akka ta’ee fi tooftaadhaaf arraba damma dibatanii umurii wayyaanee dheeressuudhaan gabrummaa nu irra tursuuf kan akeekamee jiru ta’uu isaa Ummati Oromoo dammaqee hubachuudhaan fincila xumura gabrummaa finiinsuu akka qabu hubatamuu qaba.
Gadaan gadaa bilisummaa ti!!!!!
Injifannoon Uummata Oromoof!!!
Milkessaa irraa:


text:
Dabaree Seenaa Irraa
Gantoota sabaa warreen garaaf gugguufan of cina buusuun ABO irratti hololchiisu.
Gama biraan mootummaan TPLF/EPRDF Adda Bilisummaa Oromoo maqaa shororkeessuummaan yakkee kophxoomuu dhaaba keenyaa abjootus osoo hin milkaa`iin badhaadha abjuu ta`uun hafan. As deebi`uun ummata keenya caasaa waaraanaa fi basaasaatiin tiksuuf, tokko shaneen ijaaree, qabsoo mirga abbaa biyyummaaf godhamu masheensuuf tarsiimoon tolfamaa bahe ganama tokkotti Qeerroo Bilisummaa Oromootiin diigamuun awwaalame.
FDG gara FXGtti geeddaruun QBO-ABOn durfamu waliin jiraachuu ifatti labsan. Ummatni Oromoos golee Oromiyaa cufa keessaa Adda Bilisummaa Oromoo waliin ta’uun QEERROO cinaa hiriiruun qabsicha boqonnaa haaraatti tarkaanfachiisuun diinatti dhukkubbii dhalchan.
Oromiyaa keessatti ummataan tufamuu kan hubate sirnii burkutaa`e kun, jabina fi guddina QBOtti akkaan rifatuun jala deemtota isaa hagoo maqaa Di`aasbooraan(diaspora) biyyoota olla fi gama fagoo keessa jiloota isaa bobbaasuun asii fi achi sorogga`uun warra akka bishaan gabatee irraa asii fi achi fiigan muraasa dantaan micciree akka qabsaa`ota sabichaaf quuqama qabaniitti tolchee QBO, Hooggana ABO fi QEERROO irratti holola oofsisa; kanaafis horii guddaa dhangalaaseera.
Jilli Minaasee(Abbaa Duulaa) faatiin durfamu kana dura Miniiyaapoolistti dirqama kan kennaan hirbaata waliin nyaatanii shubbisaa buluun miidiyaa garii irratti saaxilaamuun yaaddannoo yeroo dhihooti. Sabboontotni Oromoo gaafa Qormaata biyyoolessaa kutaa 12ffaa baasan, mataa warra biyya Hambaatii wacu keessaa gaaffii fi deebii raadiyoo VOA afaan Amhaaraa irratti kenneen, qaama mootummaa dhimmi ilaalu waliin akka wal haasa`aa turanii fi waadaa waliin qaban himachuunis dagatamuu hin ta`u.
Minaaseenfaa,Namoota hagoo haga tokko biyyumatti fudhatanii galuun,kuuwwan ammoo bakkuma isaan jiranitti dirqamicha itti kennuun karaalee miidiyaa adda addaa qabsoo sabichaa akka naaffisan walii galame. Maqaa xiinxaltoota jedhuu fi akka raagdotaatti of bocuun carraa argatan hundatti dhimma bahuun Hoogganoota dhaabaa fi qabsaa`ota dhugaa dhiigaa fi lafee isaanii qabsoo kanaaf itti dhaban,qabsoo afaan/mangaagaa diinaa keessaa baasuun dhaloota har`aan tana falmiitti jiru horan biratti kabajaa fi ulfina dhabsiisuuf morma mirmirsuu jalqaban.
Warreen kun kaleessa yeroo biyyaa yaa`an qabsoof osoo hin taane,gariin isaanii ergama diinaa baadhatanii dabballummaa tikkaa fudhachuun, gariin ammootu carraa barnootaa mootummichi kenneefiin yoo ta`u, kunniin hafan immoo maqaa Adda Bilisummaa Oromootiin laga ce`anii warra of irraanfatanii dha.
Shirri hagam tuulamee irri isaa dammaan dibamee mul`atus summichi oolee osoo hin buliin dhohee mul`ate. Qeerroon dhabamuun hawwameefis daranuu humnoomee akeekaa fi kaayyoo diinni Oromiyaa bakka lamatti kutuuf abjootte dhiiga dhangalaasuun injifannoo boonsaa galmeessuun fashalsan. Warri haalaala taa`ee wareegama Qeerroo Bilisummaa Oromootti qoosus warruma diinatti hidhatee shibbisu kana jechuu dha.
Gaafa Qeerroon golee Oromiyaa guutuu keessaa sagalee isaa dhageessisaa ture, ‘‘Resistance flag’’hin qabatiinaa, huccuu adii qabadhaa bahaa jechuun, lagannaa Alaabaa Adda Bilisummaa Oromoof qabanii fi dirqama diinaan isaanitti kenname ifatti suuta as baasan. As garagaranii kana Alaabaa keenya baataniif jaalatanii baatu osoo hin taane yoo alaabaa kana laganneetum dhiifne, ummata biyya keessaa fi namoota ala jiran kana qabachuu hin dandeenyu, akka saree maraattee kophaa fiiguu ta`a kan jedhu yaadanii ti.
Gaafa namoota walitti qabanii horii maqaa hedduun guuran, boru qawwee binna,gaafa miidiyaatti deebi`an immoo ilmaan Nafxanyootaa duuba yoo hin hiriirre humna hin taanu jechuun Empaayera maqaa Xoophiyaan jirtu kan saba keenya akka sabaatti of keessatti arguu fi dhaga`uu hin feene suphuuf tattaafatu. Tunis ergamicha kan jabeessu ta`uun ifa galaadha. Warra har`a maqaa kora Atilaantaa jechuun harka lafa jalaatiin akeekaa fi kaayyoo ummata keenyaa doolaratti sharafuun bidden furdaa warra hawwan jechuutu salphata.
Korichis saaqama isaatiin Dhaaba ummatni keenya kallachummaan deeggaru, dhaaba isaaniitiif jedhanii kumaatamni itti of kitimaa jiru abaaruu fi busheessuutti fuulleffate. Namoota kaleessa dhaabni Oromummaa barsiisee fi waaroo dukkanaa fuula irraa saaqe hundi deebi`ee dhaaba komachuu fi qeequun saalfii tokko maleetti mul`ate.
Warreen kora sana waaman eenyu fa`i? Kaleessa kaasee hanga har`aatti mooraa kam keessaa laaqii laaqqataa turan? Har`a immoo gaafatama akkasii eenyu itti kenninaan qabsaa`ota fakkaatanii wawwaatu barbaadu?
‘‘Garagalchii intalli dahumsa haadha gorsiti’’akka jedhamu,Halkan diina waliin qabsoo Oromoo dhabamsiisuu irratti, guyyaa ammoo fira fakkaachuun waa`ee qabsoo nutti himuuf yeroo tattaafatan mul`atan.
Walgahii isaanii irratti kan hirmaate sadarkaa duratti waamicha addaa godhameefii deggertootni isaa harka dhaananiif ganticha Junaddii Saaddoo kan harki isaa xurii qabu ture. Junaddiin seenaa Oromoo keessatti gidiraa gurguddaa nama Oromoo irratti dalage, godaannisni sun bade jedhee miidiyaa irraa wacaa turedha. Yakki namni kun nu irratti rawwate keessaa;
- Magaalaan guddoo muummee Oromiyaa, Finfinnee ta`uun hafee gara Adaamaatti akka geeddaramu kan hojii irra oolche,
- Barattoota Oromoo mana barnoota Ol aanoo (Yuuniversiitii ) Finfinnee irraa al tokkotti ijoolleen 350 ari`muun seenaa adduunyaa keessatti kan fakkaataa hin qabe nu irratti hojjetee hojjechiise. Ammayyuu ni ari`amu fooddaa cabsinaan jechuun afaan guutee jireenya dhala Oromootti nama qoosaa ture,
- Waldaan Wal Gargaarsa Maccaa fi Tuulamaa Adda Bilisummaa Oromoo waliin hidhata qabdu, isintu barattoota Yuuniversiitii Finfinnee fi Kanneen biroo irraa ari`ame horiin gargaaraa jira, waamicha diddaa Magaalaan guddoo Oromiyaa akka Adaamaatti hin jijjiiramneef gootan jechuun, Peresidaantii Waldichaa fi hayyoota gurguddoo gaafatamaa garagaraa irra jiran,miseensotaa fi deeggaraa waldichaa mana hidhaatti kan guursise, qabeenya waggaa afurtamaa oliif waldichi kuufate kan saamsisee fi WMT waa’ee Finfinnee dubbachuuf mooraalii maalii qaba jedhee kan waldaa hangafa Oromoof bu’aa gugurdaa buuse kanatti qoosee hanga har`atti cufsiisee jiru dha.
- Ummatni Oromoo magaalaa Adaamaa jiraatu himatu keessaa, maqaa Amantiin Guraagee, Dorzee fi kanneen biroo, qotee bulaa lafa isaanii irraa buqqisuun qubachiisuun haalaan miidhamuu kulkulfatanii himatu.
- Galma Abbaa Gadaa ijaarsisuu keessatti seenaa Oromoo waliin kan wal
hin simne tolchuu isaatiin kan abaaramuu fi
- Dargaggoota Oromoo FDG gaggeessa turan irratti garaa laafina tokko malee rasaasa roobsisuun karaatti hanbise keessaa meeqan maqaa dhahee dhiisa.
Namoota akkasii waliin akka ABOn hirmaatu kan barbaadu diina Oromooti. Akkuma olitti xuqame namootni maqaa Oromoo dhahachuun,harka lafa jalaan ergama gooftolii isaanii tarkaanfachiisuu irratti harsuphee bu`uu barbaadan Akeekaa fi Kaayyoo dhaabaa wallaaluu fi ummata keenyaaf diinummaa malee aantummaa dhabuu isaanii mul’isuun alatti hiikaa biroon itti kennamu hin jiraatu.
Warri qabsoo Oromoo xiqqeessuu fi dhiiga ilmaan Oromoo baroota dheeraaf dhangala`aa as gahe haalan kun,hamilee kamiituu waa`ee Oromoo dubbatuu hin qabaatan.Waamicha FDG ABOn bara 2005 godheen injifannoolee gurguddaan itti galmaa`e irratti qaxaleewwan ilmaan Oromoo qaqqaaliin lubbuu isaanii jijjiirraa qabne wareegama laatan,kanneen akka:
1. Barataa Jaagamaa Badhaanee,
2. Barataa Kabbadaa Badhaasee,
3. Barataa Yaasin Mohaammad,
4. Barataa Gaaddisaa Hirphasaa ,
5. Barataa Alamaayyoo Garbaa,
6. Barattu Amalawarqi Bulii,
7. Barattuu Dirribee Jifaaraa,
8. Barattuu Burtukaan,
9. Durbee Ayishaa Alii,
10. Barataa Simee Tarrafaa,
11. Barataa Malaakuu Tarraf,
12. Barataa Shibbiruu Damisee fi kanneen kumaatamaan wareegaman kabaja
dhoowwachuun wareegamtoota waggaa tokkoo ayyaaneffannaadhaan seenaa jal`isuuf hiixatu.
Bilaasha gochuuf seenaa micciraa oolanis itti hin milkaa`an. ‘Oromoo pirooteest,Oromoo Riivuluushiin’ jechuun maqaa guyyuu jijjiirrachaa ooluun sochii FDG isuma guyyaa diinni dirqama itti kenne irraa lakkaa`uun ummata keenya wal dura dhaabuuf miixatuun isaan saaxile.
Harcaatotni diinaa fi jala deemtootni kun ABO galma seena dhabeessa sana keessatti waliin xurii laaqqachuu dhabuu irraa holola afaanfaajjii bal`aa ta`e miidiyaa hawaasummaa irratti banuutti deebi`an. Namoota ergamicha beekanii fudhatanii fi hin beekne dabsuun quba isaanii ibidda seensisuun (account fb) dachaa ykn afurii haga shanii baafachiisanii dhaaba akka balaaleffatan gochuun gocha diinummaa seenaan dhiifama hin gooneef hojechuu itti fufan.
Deemsi isaanii xaliila`ee adda bahuutti kan rifaatan,uunkaa isaanii fuula tokkotti naannessuun namoota wal fakkaatanii fi ergamicha walirraa qolachuu danda`aniin sadarkaa hooggana dhaabaa maqaa dhahuun ergama isaanii dhoosanii safuu akka sabaatti qabnullee moggeessan.
Maqaa ammaan dura qaamni micciiramaa gosaan of ijaaree Adda Bilisummaa Oromoo irratti duula maqaa balleessii gaggeessaa ture butatanii ABO – Shanee jechuun gurra wal duuchuutti jiran.Namootni eenyummaan Oromoo keessaa hongaa`e kun qaama irraa huccuu deeffatanii xiqqeenya namoomaa qabaniin, Hayyu Duree Adda Bilisummaa Oromoo Jaal Daawud Ibsaa maqaa dhahuun hammina qabsoo Oromoof qaban, saba bal`aa Oromoof mul`isan.
Akkuma mata duree barruu kiyya irratti eeretti,Titiisni huursiteef,qodaa hin buqqiftu kan Oromoon jedhu,Diinni bifa kamiinuu of qindeessee ABO irratti duuluun kan jalqabaa fi kan dhumaa waan hin taaneef, miseensotni dhaabaa fi Deeggartootni Adda Bilisummaa Oromoo bakkayyuu hojii manee dhaabni keenya nutti kennee fi Ummata keenyaaf baanee jirru fardeessinee galiin gahuuf cimnee hojechuutu nurraa eegama. Titiisni haa huursitu, qabsaa`otni hojii keenyatti yaa jabaannuun ijoo dhaamsa kooti !
IUOf !


text:
Barattoota keenya Nageenya Siyaatil eegaa. SEERICHA BEEKAA!
Nageenyi barattootaa dhimma angafa manneen barnootaa uummataa Siyaatil waan ta’eef sagantaan kaameraa nageenya baasii mana barumsaa uummata keeya keessatti seenanii ba’uu baasii mana baerumsaa naga qabeessa ta’u gargaara.
Sisteemiichi Akkamitti Hojjeta
1. Sakatta’uu
2. Waliigala
3. Gabatee lakkoofsaa
Qaama diidaa baasii mana barumsaa kana bakka barbachisoo ta’anirratti kaameraawwan hidhamaniiru.
Yeroo baasiin mana barumsaa kun dhaabachuudhaaf diriirfatu, sisteemichi yoo konkolaattonni naannoo kennameef keessa keessaan baasii mana barumsaa kana bira darbuu jehdan dafee arga.
Yoo konkolaataan baasii mana barumsaa bira darbaa jiraate, kaameraan viidiyoo konkolaataa seera cabse agarsiisa.
Fakiiwwan seera cabee viidiyoo kana keeessaa fudhatamu konkolaataa seera cabsee baasii mana barumsaa darbaa jiru qofa osoo hin taane gabatee lakkoofsa konkolaatichaafi kaattuu ittiin dhaabbatu baasii mana barumsaa diriirfates ni mullisa. Viidiyoon konkolaataa seera cabsee akka raga dabalataa seera cabsuutti kaa’ama.
Xiinxalli dhumaa fakiifi viidiyoo seera cabee qonaala seera kabachiisuu nama mirkaneessuu ykn gatuullee danda’uun raawwatama.
Seera cabsuun kun yoo mirkanaa’e, abbaa qabeeyaa konkolaataaf xalayaan waamichaa qophaa’ee ergamaaf.
Baasii mana barumsaaf yoom dhaabachuu akka barbaachisu
RCW 46.61.370: Yeroo baasiin mana barumsaa mallattoo dhaabdahuu baafatee diimaan ifee jiraate, warren motoraa dhaabachuun irraa eegama:
Daandii-tarree lamaa, toora daandii addaan hin baane
Yeroo baasiin mana barumsaa imaltootaaf dhaabbatu, Hunduutiraafikiin kallattii lameenuu dhaabbachuu qabu.
Toora daandii adda hin bane tarreewwan sadiifi isaa ol qabu.
Yeroo baasiin mana barumsaa imaltootaaf dhaabbatu, konkolaatawwan baasii sana waliin gara kallattii tokkootti deemu qofatuu dhaabbachuu qaba.
Toora daandii kallattiii deemsaa lamatti addaan ba’e.
Yeroo baasiin mana barumsaa imaltootaaf dhaabbatu, Hunduutiraafikiin kallattii lameenuu dhaabbachuu qabu.
Tiraafikiin dhufaa jiru daandiiwwan qoqqoodamaafi tarree baayyee qaburratti dhaabachuun hin qabu. Baasiin mana barumsaa bakka barataan tokko daandiiwwan gosa akkasii akka ce’u/ceetu barbaachisu dhaabbachuun dhorkaadha.
Gaaffileen Yeroo Baayyee Gaafataman
Kaameraawwan nageenyaa baasii mana barumsaa eessatti argamuu?
Kaameraawwan nageenyaa baasii mana barumsaa bakkeewwan ijoo qaama alaa baasii mana barumsaa Siyaatilirratti tolfamaniiru.
Adabbiin isaa hangamii, galmeen oofisa koo?
Hangi addabii $419. Kun adaba yakkaati, qabxiin kamiyyu kan qoratamu hin jiru.
Baasii mana barumsaaf yoomiifi eessa dhaabbachuun narra jiraa?
Konkolaataan mana barumsaa ifa diimaa wal jijjiiruun bakka mallattoon dhaabachuu jirutti dhaabbata. Yoo xiqqate duraan tarkaanfii 20, duubaanis tarkaanfii 20 konkolaataa mana barumsaarraa fagaattee dhaabbachuu qabda.
Sisteemii ittiin Ifa Ibsan
Ifawwan Diimaafi Bildiimmoo: Gubbaa konkolaataa mana barumsaarratti argama. Kan barbaachiseef yeroo konkolaataan mana barumsaa dhaabbachuuf qophaa’utti motoroota biroo akeekkachiisuuf.
Dhaabuu Qabda – Seeradha.


text:
WASHINGTON, DC —
Onkolooleessi baatii dhukkuba kaansarii harmaa jedhamuun beekama.Sababiin isaas baatii kana keessa dhukkuba kaansarii harmaa kan ilaaleen uummanni hubannaa dabalataa akka argatu gochuuf hojii dadamaqisaa hedduutu Yunaaytid Steetes keessatti gaggeeffama.
Dubartoonni hedduun waggaa waggaan Dooktoroota bira dhaqaniii ituu harma isaanii ilaalchisanii kaansarii harmaa qabaachuun isaanii ituu hin baramiin turuun falmii guddaa kaasisee jira.
Kanneen keessaa tokko Zulimaa Palaasiyoo jedhamti.Kaansarii Harmaa qabaachuun koo beekamu isaa ji’a tokko dura ogeessi fayyaa meeshaa sonoo graam jedhamuun harma koo ilaalanii fayyaa dha naan jedhanjette.
Yeroo biraa Qorannaa gaggeeffameen garu kaansariin harma ishee keessaa argame iddoo tokko qofa otoo hin taane sadii ture.
kaansariin harma ishee qabate sadarkaa 3ffaa irra ga’eera garu qaama ishee keessa hin facaane.
Kanaafis yeroo ammaa macaacurri ykn seeliin kaansarii qaama ishee keessa hin jiru.
Gama kaaniin dhukkubii sukkaaraa biyyoota Afrikaa uffee sahaaraa gadii keessatti hammaataa kan jiru ta’uun ibsameera. Namoonni baayyeen dhukkuba kana qabaachu isaanii iyyu hin beekan.
Kutaa kana keessatti namoonni dhukkuba sukkaaraan qabamuu isaanii baruuf qorannaan gaggeeffamu dhibuu akkasumas wal’ansa ga’aa argachuuf rakkoon maallaqaa guddaa waan ta’eef namoonni dhukkuba sukkaaraan qabaman lakkofsaan dabalaa jira.


text:
Godina Horroo Guduruu Wallaggaa aanaa Jimmaa Raaree, aanaa Abbaay Coommanii fi Guduruu keessatti har’a hiriirri mormii geggeessamee jira. Aanaa Gufuruu fi Abbaay Coomman keessatti nagaan geggeessamee kan xumurame ennaa ta’u fallaa kanaa Jimmaa Raaree keessatti immoo hiriirri bakka humnoota mootummaan bittinnaa’uu isaa jiraattonni nuuf ibsaniiru.
Kaleessa immoo Godina Wallaggaa Lixaa aangaa Boojjii Coqorsaa keessatti hiriirri wal fakkaatu geggeessamee nagaan xumuramuu isaa jiraattonni naannoo nuuf ibsanii jiran.