text:
1Efireeman de7iya mattottiyaageetu kallachchaunne, woiniyaa eessai xoonidoogeetu aradda wombban de7iya, shulliya ciishsha mala gidida a bonchchuwaa puulau aayye7ana! 2Be7ite, Godaayyo wolqqaamanne mino gidida issoi de7ees; Godai a shachchaa uushuwaadan, bashshiya gotiyaadaaninne kixxidi goggiya wolqqaama haattaadan, mino kushiyan duge sa7aa olana. 3He mattottiya Efireema asatu otoruwaa kallachchai tohuwan yerettana. 4Aradda wombbaa huuphiyan de7iya qoqqofettiya ciishshai, a bonchchuwaa puulai wodee gakkanaappe kasetidi teerida balasiyaa mala gidana; issi asi he balasiyaa be7iyo wode, ba kushiyan oiqqosaara mi aggees. 5He gallassi Ubbaappe Wolqqaama GODAI ba asaappe attidaageetussi bonchcho kallachchanne puula alleeqo gidana. 6I daannatussi likke pirddiyo ayyaana, olaa miixaappe zaariyaageetussikka wolqqa gidana. 7Hageetikka woiniyaa eessaa uyidi yiicotoosonanne mattoyiya ushshan ganddigaaroosona. Qeeseenne hananabaa yootiyaagee mattoyiya ushshan yiicotoosona; eti woiniyaa ushshan chaarikettoosona; mattoyiya ushshankka ganddigaaroosona. Ajjuutaa likke be7okkona; pirddiiddikka xubettoosona. 8Eti miyo maadda ubbai cooshsha xalla gidiyo gishshau, moorettibeenna sohoi mulekka baawa. 9Eti hagaadan yaagana; "Eratettaa i oona tamaarissanee? Kiitaakka oossi qonccissanee? Maattaa paahuwaa biron aggidaageetusseeyye, woikko xanttaa biron duuxxidaageetussee? 10Aissi giikko, i giyoogee hagaa; azazuwaa bolli azazuwaa, azazuwaa bolli azazuwaa, wogaa bolli wogaa, wogaa bolli wogaa, hagan guuttaa, hegan guuttaa" yaagana. 11SHin GODAI allagatu qaalaaninne imattatu doonan ha asaassi haasayana. 12I etau hagaadan yaagiis; "Hagee shemppuwaa. Xalalidaagaa shemppissite. Hagee shemppi ekkiyo soho" yaagiis. SHin eti siyennan ixxidosona. 13Hegaa gishshau, eti biidi kunddana mala, meqqana malanne gitiyan oiqettidi omooduwaa baana mala, GODAA qaalai etau azazuwaa bolli azazuwaa, azazuwaa bolli azazuwaa, wogaa bolli wogaa, wogaa bolli wogaa gididi, hagan guuttai, hegan guuttai gidiis. 14Hegaa gishshau, inttenoo, Yerusalaamen de7iya asaa haariya qilliicciyaageetoo, GODAA qaalaa siyite. 15Intte, "Nuuni haiquwaara maacettida; Si7ooliyaarakka caaqettida; nuuni wordduwaa nuussi qato oottido gishshaunne malttiyaa nuussi qosetti attiyo soho oottido gishshau, hanttaara boshai yiidikka nuna bochchennan aadhdhana" yaagidi ceeqetteeta. 16Hegaa gishshau, Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees; "Be7ite, taani Xiyoonen baasuwaassi shuchchaa, paacettida shuchchaa, godaa xaphuwaa minttiya, al77o shuchchaa wottaas; aani ammaniya ooninne yeellatenna. 17Taani suure pirddaa baasuwaa likkiyo wodoro, xillotettaakka tumbbe oottana. Qassi intte qatuwaa wordduwaa, shachchai shocana; intte qosetti attiyoosaakka haattai muukkana" yaagees. 18Hegaappe guyyiyan, intte haiquwaara maacettido maachchai laalettana. Si7ooliyaarakka caaqettido caaqoikka minnenna. Hanttaara boshai yiyo wode, intte an shocettana. 19He boshai maallado maallado, qamminne gallassi hegaara aadhdhana; he aadhdhiyo wode ubbankka, inttena ekki baana. A kiitaa akeekiyoogee intteyyo shabbirssa dagama gidana. 20Arssai gediyaa cogochchidi zin77anau qantta; afalaikka gatti maayanau guutta. 21Aissi giikko, Paraaxiima Deriyaa bollan GODAI oottidoogaadan, ba oosuwaa, ba imatta oosuwaa, hegeekka ba ooratta oosuwaa oottanau denddana. Qassi Gabaa7oona wombban hanqqettidoogaadan hanqqettana. 22Godaappe, Ubbaappe Wolqqaama GODAAPPE i boshaa biitta ubbaa bolli ehaanau qachchidoogaa taani siyido gishshau, intte qashoi minnenna mala, qilliicciyoogaa aggite. 23Intte haittaa haa yeggidi, taani yootiyoogaa siyite; ta haasayaakka akeekidi ezggite. 24Kattaa zeranau goyiya goshshanchchai ubbatookka goyiiddi de7iigii? Qassi i ubbatookka guulluwaa kinchchiiddinne liiqissiiddi de7iigii? 25Gadiyaa liiqissidi, aanugaa laalees; karetta sawuwaakka zerees; gisttiyaakka a yippan, banggaakka a do7uwan, qambbaraakka au bessiya sohuwan zerees gidennee? 26Aissi giikko, ha hiillaa a Xoossai a erisseesinne tamaarissees. 27Karetta sawuwaa udula mittan qoxxenna; aanugaakka cuguwan bukkenna. Hegaa aggidi, karetta sahuwaa gatiman, aanugaakka xam77an qoxxees. 28Oittaa uukkiyo kattaa qoxxiyoosan qoxxiyaagee liiqissiiyye? CHiikka, i a qoxxiiddi qoxxiiddi, merinau de7iigenna. Qassi i kattaa qoxxiyo para gaareta a bollaara laaggiiddikka kattai gaacettanaadan oottenna. 29Hageekka qassi maalaalissiya zoriyaa zoriya, oosuwaakka aadhdhida eran oottiya Ubbaappe Wolqqaama GODAAPPE yees.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
Arif Ali of RSO (Radio Sagalee Oromiyaa) narrates “Sirna Abbaa-Irreetirraa Gara Dimokraasii,” which is the Afan Oromo translation of Gene Sharp’s “From Dictatorship to Democracy.” The book was translated to Afan Oromo by Jawar Mohammed, Dr. Abdulsamad Mohammed and Boruu Barraaqaa in April 2011.
Note that this will be the permanent page (playlist) for the narration. Stay tuned for more parts of the narration on this very same page …
For more on Nonviolent Struggle (videos, literature, books and other resources), visit Gadaa.com’s Resource on Nonviolent Struggle page.
Credits/Tags: Abdulsamad Mohammed, Arif Ali, Boruu Barraaqaa, Jawar Mohammed, Oromo Struggle, Radio Sagalee Oromiyaa
8 Responses to "Sirna Abbaa-Irreetirraa Gara Dimokraasii"
-
wow! I really love the way read Afaan Oromo. I never heard a very talented reader with beautiful voice like you! Keep it up Arif, you are the best and you should work on media such as VOA. Thank you for taking your time in teaching us this valuable
-
Dr. Abdusamad Mohamed, Yusuf Jawar Sirgaj Mohamad, Boruu Barraaqaa fi Arif Ali, Hojii Bonsaa Hojjettan Kanaaf Fayyaa taha! Barumsi kuni bayyee barbaachisaa waan ta’eef itti nuuf fufaa jedha.Baayisee isin galatoomfadha.
-
Very professional! Job well done!! keep it up!
-
Mootummaa abbaa irree irraa gara dimokrasiitti cehudhaaf hojii inni hojatu kamiyyuu xiinxalanii siyaasaa wal deeggarsa qabuun irratti qabsa’uun baay’ee murteessaadha.keessattuu sabni oromoo mootummaa abbaa irree bara dhufaaf darbaa biyyuma isarratti isa gabroomsu jalaa bahee biyya isaa oromiyaa waba baafatee irra jiraachuudhaaf harka wal qabatee dimokraasii dhugaa fiduudhaaf qabsa’uun murtteessan jidha.
-
Dr. Abdulsamad Mumad Yusuf, Umriin tee haa dheerattu. Horii Buli. Afaan Oromoo miidhaysitee qabsoo saba kenyaa akkanatti nuu dhiheesuu keetiif galata qabda. Addaan hin dhaabni itti nuuf fufi. Kan dubbisu Arif Ali hedduu muuxannoo qabda. Bayyee jabaadha. Itti fufi atiis. Galatoomaa!!!!
-
Durse nagayye tiyya tan onnerraa burqite isiniif hageysu jachaa haala breedaa qabsoon oromoo ittiin deemu qabdu nuuf tilmaamuu fiinuuf akeeku keysaniif galata gudda gabdani fayyaa dahaa keysaa huu dr.abdusamad irgaa ati dabarsite qofa oso hintahin akki ati afaan oromo kan yaroo ammaan tana namoota hanga tokko male hibeyne saniin mi’eysitee afaanuma kanaa huu akkanatti jiraachisu keetiif galanni kee honga hiqabu jabaadha jajabaadha akkanumatti itti nuuf itti fufaa fayyaa dayaadha.
-
Dhugaa Rabbii wanti isin hojjattan bayyee nama boonsa. Sagaleen ati itti dubstu bayyee namatti mi’aawa. itti fufi.
-
Oromiyaa worri jirru akkamiin kitaaba kana argachuu dandeenya?
Comments are closed.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Biiyyootiin gaanfa Afriikaa balaa caamaan miidhamuun isaanii ibsamaa jiru keessaa Itiyoophiyaan tokko.
Itiyoopiyaa keessaa immoo gama kibbaa fi kibbi bahaa caamaaf saaxilaman keessaa Godinni Gujii tokko.Jiraattonni Godina Gujii akka jedhanitti loon dhumaa jiru, namoonni balaa kanaan lubbuun isaanii darbe akka jiran akkasumas gargaarsi kennamus ga'aa akka hin ta'in dubbatu.
Bulchaan Godina Gujii Gadaa Roobee garuu loon miidhamuu ibsanii, lubbuun namaa darbe hin jiru, rakkoon uumames humnaan ol miti, gargaarsa ga'aatu kennamaa jira jedhu.
MP 3 tuquun guutuummaa gabaasa kanaa dhaggeffadhaa.


text:
Kutaalee Finfinnee hanga tokko keessatti bishaan dabaree dhiyeessuun dirqii kan ta’e sababaa hongee EL NINOn dhaqqabsiiseen bishaan kuusaalee keessa jiran waan hir’ateef ta’uun ibsameera.
Keessumaa dhiyeessii bishaan magaalattii nuusa ta’e kan irraa argamu kuusaaleen laga Daadhii fi Dirree dhiibbaa kanaaf ka saaxilaman ta’uun beekameera. Kuusaan laga Daadhii sababaa hongee irraan kan ka’e bishaan hanga barbaachisu qabaachuu dhabuu abbaa taayitaa bishaanii fi dhangalatti itti gaafatamtuu sab quunnamtii uummataa aadde Itsegenet Tesfaye sabaa himaa biyya keessaaf ibsaniiru. Kana irraan kan ka’es naannolee magaalattii murtaa’an keessatti dabaree bishaan raabsuu jalqabuu illee ibsanii jiran.
Guraandhala 24 qabee hanga murtaa’e jalqabnee jirra. Oomisha keenya irraa meter cube kuma 30 kan ta’u kan kuusaa bishaanii irraa argataa turre hanqateera. Kanaaf jecha kanneen Laga Daadhii irraa sa’aatilee 24 argatan bishaan dabareen argachuun dhaabbataa ta’ee haala itti fufu uuma. Jiraattonni magaalaa Finfinnee fi naannoo ishee jiraatan hanqina bishaaniif komee qaban dubbachuu erga jalqabanii baatilee lakkoofsiisee jira. Rakkoon isaa EL NINO waliin wal qabachuun isaa kan ibsame garuu gara boodanaa ti.
Hanqinni bishaaniis yeroo hin murtaa’iniif kan itti fufu ta’uun ibsameera. Rakkoo kana furuuf garuu yaaliin kan itti fufu ta’uu aadde Isegenet ibsanii jiran. Dhiyeessiin bishanii yoom bakka isaatti akka deebi’u itti gaafatamtuun kun waan tuqan hin qaban. Uummati fayyadamu yeroo dhiyootti maal abdata kan jedhu ministerri dhimmootii bishaanii fi jal’isii obbo Mootummaa Maqaasaa yeroo dhiyoo bakka duraatti deeb’ia jechuu irraa of qusataniiru.
Abdiin jiru burqa bishaanii jiru bal’isuu dha. Bishaan boolla keessaa argamus, bishaan bakka birootii argamus cimsuu dha. Tokko sana. Lammaffaan immoo bishaan argame sirriitti qindeessuu dha. Fayyadamaa maraaf sirriitti waliin ga’uu dha. Kun lamaan hojii irra oollaan dhiyeessii bishaanii wayaawaan ni jiraata jedheen tilmaama jedhan.
Kanaaf jecha dhiibbaa EL NINON qabu akkaataa inni itti ibsamu adda adda miidhaa inni dhaqqabsiisuus bal’aa ta’ee itti fufee jira. Lammiiwwan Itiyoopiyaa miliyoonni 10.2 gargaarsa yeroo hatattamaa eeggachuuf dirqaman. Magaalaaleen immoo hanqina bishaaniif saaxilaman. Kan itti aanu maal ta’uuf akka jiru hubachuuf yeroo gannaa itti aanu eeguun dirqii dha jechuu dhaan Eskinder Frew Finfinnee irraa gabaaseera.
Jiraattota magaalaa addaa Oromiyaa Buraayyuu keessa tokko hanqina bishaanii isaan mudate akkas jechuun Jaallanneef ibsaniiru.


text:
Sana'aa Yamaan keessatti kamiisa har'a hirirri mormii fi deggersa mootummaa gaggeefamee jira. Prezidaant Alii Abdullaah Saaleeh kaleessa paarlaamaa biyya isaanitiif akka ibsantti, filannoo waggaa lama booda gaggeefamu irratti kan hin hirmaanne ta'uu beeksisan. Jecha isaanii kaleessaa kana hordofee ture hirirri har'aa kan geggeefame.
Yamaniin waggootii 32f kan bulchan Saaleeh hirirrii gaggeefamuuf karoorfamee kam iyyuu, akka dhaabatuuf gaafatan. Hiriira har'aa kana ilaalchisee baqataan Oromoo tokko gamasii kan jedhe MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
Mootummaa Cehumsa biyya tanaa ammallee akka waggaa sadii dabalu fedhu tun biyya akka Yunaaytiid Isteetes faa hin gammachiifne.
Soomalieen biyya bara dheeraaf mootummaa jabaa dhabdee dadaaqaa baate.Namuu garuma jiruunuu falumaaf jira.Ammallee ministeroota,warra mootummaa Soomaliee kanaan wal hadhu,abbootii siyaasaa dabalee nama hedduutti egerii siyaasaa mootummaa biyya tanaa irratti mari’achuuf Naayroobiitti kora irra oole.
Mootummaa haga tokkoon ufi bulchu kan mootummaa Puntlandii fi Galamudug, milishoota Ahulu Sunnaa, Waljamahaa faa. Taatullee mootummaan Soomalee ufiifuu kora hin dhufne.Kora akkanaa namii Moqaadisho qopheessuu malee jedha.
Akka jecha Rashiid Abdii,ogeessaa dhaaba Brussels jiruu ka balaa addunyaa qoratuutti mootummaan Soomalee kora akkanaa irraa hafee dhufaatii oduu mootummaa isaallee jaalachuu dhabuun, garaan bulchoota Soomalee fi ka hawaasa addunyaa ammallee akka malee wal hanqata.
Mootummaan cehumsaa Soomalee kun gaafa durii hujii jalqabe haga ganna torbaa qofa bulchee, achiin duuba filannoo tolfannaa jedhe.Gannii torbaan jedhan sun barana dhumata.
Akka amma jiru kanatti mootummaa kana duratti deemsisuuf waan diqqootti jira.Biyyitii akka Amerikaa,Briteenii ,fi Bulchiinsii Tokkummaa Mootummootaa faan tana arguu dhabuuf obsa hin qaban.
Mootummaan Cheumsa Soomalee gannii torba ka innii waadaa itti gale dhumachuu gahee jennaan ammallee ganna sadii dabalannaa jedheen duuba qalbii biyya tanaa itti jijjiiramte.Tanatti mootummaa biyya hedduu dallansiisee Naayroobiitti kora hardha dhumatu kana yaamsise.Korii hardhaa kunilleen waan guddoo hin finne.


text:
Itoophiyaa fi Masriin bara dheeraaf waan laga Abbaayaa irratti waan hedduu waliin jechaa bahan.Seerii bara dheeraan duratti Great Britan Masrii waliin mallatteessite akka Masriin bisaan laga kana irraa qooda guddaa qabaattu tolche.
Biyyitii lagii Abbaayaa keessa bahee dabru haga kurnyaa tahan laga kanaa walqixxee qoodachuuf jedhanii barana mari’tanii haga guddaan walii galan.
Muummeen minsitera Itoophiyaa,Melles Zeenaawwiilleen yoo dhiyoo tana waan hujii biyyitii isaanii hojjattuu tana dubbatan, Itoophiyaan akka Suudanii fi Masriilleen hujii haroo laga Abbaayaa irraa quuqaa hin qabaannee hojjannaa jedhan.
Obbo Alamaayyoo Taganuu,Minsitera Bisaaniiti fi Inerjii Itoophiyaa ti.Itoophiyaa ganna 5-6n dhufaatti laga Abbaayaa gama naannoo Binishaangul Gumuziitiin haroo humna ibsee baaftu,jaartee hujii isii haga guddaan humna ibseetiin hojjachuuf qophii jiraa jetti jedhu.
“Fedhiin Itoophiyaa hiyyummaa keessaa bahuu,haga ammaatti humna ibsee Megawatt 2000 caaluun hujii gara garaa hojjachuutti jirra.”
Tana irratti hujiin“Millennium dam” Haroo Bara-dhibbee jedhanii Itoophiyaan hojjachuutti jirtu irratti,humniti ibsee Megawatt 525o dabalamnaan warshaa hedduu fi karaa baaburaa galchuu dabalee waan hedduutti hojjatama jedhan.
Mee MP3 tana irraa waan marii Haro laga Abbaayaa caqasaa.


text:
Prezidaantii Amerikaa ta’uuf haaraa kan filataman Donaald Traamp yeroo baatii 6 ta’uuf jiru keessatti yeroo duraaf Robii Amajjii 11 bara 2016 tuuta oduuf ibsa kennanii jiru.
Raashiyaan filannoo baatii Sadaasa darbe gaggeeffame keessatti akka Traamp injiifatan gargaarte kan jedhu ilaalchiseen gaaffiin dhiyaateefii jira.Kana malees daldala dhunfaa sadarkaa addunyaatti qabanii fi aangoo prezidaantummaa Amerikaa attamitti wal faana deemsisuu akka danda’an gaafatamanii jiru.
Traamp tuuta oduuf yeroo dhumaaf ibsa kan kennan Adooleessa 27 bara 2016 yoo ta’u mormituu isaanii Hilarii Kliintoon jechaan dhauun jalaqaban.
Prezidaantoonni Amerikaa kanneen dhiyeenya kanaa filannoo gaggeeffameen injifachuu isaanii erga labsamee guyyaa muraasa keessatti tuuta oduuf ibsa kennu.Traamp garu erga injifatanii booda dhaamsa Twitarii irratti fulleefachuun 1600 barreessan.


text:
DR. Gizaachoo Teessoo haala Master Pilaanii amma keessa jirrurratti dubbatan
Dhimmi Master Pilaanii ammas bifa haaraan TPLF ifatti labsaa jiraachuusaa beekee uummanni tokkummaan dura dhaabatee dhaabsiisuufi mootummaa garboomfataa kana dhabamsiisuu qaba!
Mootummaan abbaa irree wayyaanee maaster pilaanii Finfinnee bara haaraa Habashootaatti hojiirran olcha jedhee dhaadataa jiruun dura Barattoota Oromoo ummata narratti kakaasuuf jiran jedhee shakku hidhaattii naqaa jira.
hidhaaMaaster pilaanii Finfinnee Oromiyaa cicciruu fi ummata Oromoo qe’ee isaa irraa buqqaasuuf mootummaa wayyaaneen karoorfame bara haaraa Habashootatti hojii irra akka olfamu sirnichaan dhaadatamuun wal qabatee mormiin ummata Oromoo irraa yeroo lammaffaaf akka ka’aa jiru bal’inaan mul’achaa wayta jiru kanatti, mootummichi sabboontota Oromoo ummataa fi barattoota qindeessanii na irratti kakaasaa jiru kan jedhuun hidhaattii naqaa akka jiru maddeen SBO mirkaneessaniiru.
Akka maddeen SBO ifa godhanitti, bara haaraa Habashootaatti maastar pilaaniin magaalaa Finfinnee hojii irra olfamuun dura, mootummaan abbaa irree wayyaanee Oromiyaa bakkoota adda addaatii ilmaan Oromoo ummataa fi Qeerroo dargaggoota barattoota Oromoo narratti kakaasuu dandahan jedhee shakku isin hojii ABO fudhattanii jeequmsaaf deemaa jirtu jechuun dharaan yakkee hidhaatti guuruu eegaleera.
Akka kanaan barattooti Oromoo 9 ol tahan Ona Horroo Jimmaa Gannatii, magaalaa Amboo fi magaalaa Finfinnee naannoo Sabbataa irraa maqaa isin ABO waliin taatanii ummata nurratti kakaasuun akeeka maaster pilaanii Finfinnee jeequmsaan fashalsuuf jirtu ittiin jechuun hidhaatti darbanii dararaa akka jiranii dha maddeen keenya kan ifa godhan.
Haaluma kanaan Ona Horroo Jimmaa Gannatii irraa Fulbaana 03,2015 barattooti Oromoo shan Nugusee Biraanuu, Iyyaasuu Tashoomaa, Miimmii Guddataa, Namee Dhadhaloo fi Garramuu Fayyeeraa jedhaman waajjira poolisii Onichaatti, magaalaa Amboo irraa barattooti Oromoo Tarreessaa Nagarii fi Firoomsaa jedhaman gaafa Fulbaana 05,2015 waajjira poolisii magaalaa Ambootti akkasumas magaalaa Finfinnee naannoo Sabbataa irraa barattooti Oromoo Taayyee Harqinaa fi Mangistuu Sarbeessaa jedhaman Fulbaana 08,2015 mana hidhaa magaalaa Finfinnee “Sostanyaa poolis Xaabiyaa” jedhamutti hidhamuun kanneen dararamaa jiran keessatti akka argaman beekameera.
Duula hidhaa kanas Oromiyaa bakkoota gara garaatti jabeessee itti fufuun maaster pilaanii Oromiyaa bakka adda addaatti kukutuu fi Oromoo lafa dhable taasisee aadaa, seenaa fi eenyummaa isaa dhabamsiisuuf akeekkate kana sirnichi humnaan hojii irra oolfachuuf dhaadatus, ummatni Oromoo akkuma bara 2014 dirreetti bahee biyyaa fi mirga isaaf wareegama baasee fashalse, ammas diddaa isaa jabinaan itti kan fufuu fi dura dhaabbatu ta’uu sabboontotni Oromoo hubachiisaniiru. Wareegama baafametti firii gochuuf ummatni Oromoo biyya abbaa isaa fi mirga isaa waliigalaa harka isaatti galfachuuf diddaa Master Pilaanii Finfinnee hojii irra oolfamuuf dhadatamaa jiru kana dura keessaa fi alaan gamtaan akka dhaabbatu Qeerroon Bilisummaa Oromoo yaamicha lammummaa ummata Oromoof dabarsuunis kan yaadatamuu dha.
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- MIL’UU WAYYAANEE-Yaazoo Kabbabaa Hordofaatiin-Wayyaaneen maaf kana gooti? - January 22, 2017
- G U G S I IF A R D A A -AKKA T A PH A AA D A A O R O M O OTTI Beekan Gulummaa Irranaa Amajjii 2017 - January 21, 2017
- THE SECOND OROMO LEADERSHIP CONVENTION: For Immediate Release: 1/20/2017-Houston, Texas, March 10-12, 2017 - January 21, 2017


text:
Home >
Police Department
Magaalaa Minneapolis
Wajjira Himannaa Hojii Polisii irratti dhihaatu ilaaalu
350 S. 5th St. Room 239, Minneapolis, MN 55415 55415
612-673-5500
(1)Wixataa – Jimaataa, sa’a 8:00 W.D -4:00 W.B
(1)eeqqaa/himannaa hojii Polisii keessatti Unkaa kana guutuun adeemsa isa jalqabaatiUnkaan kun guutummaati sirriitti gutamee dhumuu qaba, yoo fuula dabalataa barbaachise kabiraa itti qabsiisuu dandessuMallattoo fi Guyyaa itti godhaatii teessoo kanaa olitti kaa’ametti Unkaa kana deebisa.Odeeffannoo (2)dabalataaf,ww.minneapolismn.gov/civilrights/policerevie ilaal’a(3)
Last updated Mar 6, 2015


text:
Itti Aanaan Ministera Haajaa Alaa Amerikaa Imaltuuf Afrikaa Jiraa Itoophiyaatti Goree Bulchootaan Wal Mari’ate
Tom Malinowiskii,ittti aanaan ministera haajaa alaa damee demkiraasii,mirga namaa fi hujii imatluu Afirkaa dhaqeef hardha Itoophiyaa jiraa,ministera odeeffannoo obboo Geetaachoo Reddaatii fi bulchoota akka akkaatiin wal mari’ate.
Akka odeeffannoo Ministerii Haajaa Alaa US irraa arganenetti mariin tun ta pirezidaanti Obaamaan ganna dabre muummee ministera Itoopbhiyaa,obboo Hayilee Maariyaam Dessaalenyi waliin diidessinee wal dubbata faana dhufte.
Bulchootii tun dhimma Oromiyaatii fi akka biyyitii keessa jirtu irratti wal dubbatan.Keessattu haala Oromiyaa irratti mootummaan Itoophiyaa ummatii Oromoo yaaddoo qaba jedhee amanuunuu akka jecha Maalinowiskiitti waan duratti nama deemsisaati.
Malinsowiskiin Riwaandaatti dhaabbilee ummataa waliin karaa sab-qunnmatii jabeessu dandahaniin,karaa dhaabbilee mootummaa hin tahin tohataniin fa irratti mari’atan.
Burundiitti ammoo faaydaa ariifatanii mirga namaa eeguuf qorachuun barbaachisaa taheef dubbatan.
Keenyaatti ammoo bulchoota mootummaa, paarlaamaa, dhaabbilee ummataa, abbootii amanatii fi tii fi bulchoota mootummaa nagaa eegan waliin waan heddu iratti mari’achuuf deema.


text:
“Dhama raasuun maal haa baasuufii?”
Ibsaa Guutamatiin*
Roorroon mirgaa, nambiyyaa Tuunisiyaa Bouazizi akka of gubu tolche. Abdii kutannaan badiisa nambiyyaa sanaatti geese Tunisiyootaa wayyaba keessas ture. Utuu akkuma lammii saanii sanaa of gubuu irra hin ga’in abbaa hirree Been Aliitt fincilani. biyyooti Baha Gidduu rakkina walfakkaataa qaban mirgaf wareegamuun akka jiru Tunisiyaa irra arganii sosso’uu eegalan. Gaha jechuun gaha jechuu akka tahe beksisuuf tokkummaan mootummaa saaniiti ka’anii. Akeeka saanii fiixaan baasanis hin baasinis moo’ummaan kan ummataa malee kan abbaa qawwee akka hin taane addunyaati agarsiisaniiru. Dhimma halagaa osoo hin tahin olhaanaan fedha ummataa akka tahe muldhisan. Fincilli kun yeroof hankaaksamuu ni dandaha, qabsicha garuu hambisuun matumaa hin yaadamu.
Fincilli ummataa akka golfaa biyyaa biyyati darbaa jedhama. Qorichi saa ulfina mirga ummataa fi abba tokkee, seeraan bula fi bulcha demokratawe. Bakka sun hanqatett namooti kanneen roorisaa diduu uggan irra barnota argatu. Ammuma yk bubbulee dhibeen waliti dadarbuun hin oolu. Hammam akki danda’an adda adda hatahu malee obsi dhumuun waan hin oollee. Sochooti Addunyaa 60mootaa kan nu huubachiisanii darbani.
Si’ana gurguddoon empayera Itiyophiyaa yaadaan walfakii Mallasaa akka Alii fi hoogganoota itt fincilame biraa roorisaa ta’ett Habashaan yoom ka’u jedhanii abjootu. Kun caalaa alati qiliwissaa jira. Gurguddoon sun ofii suduudaan bakka hin gubanne jiraataa biyyaan akka Afrikaa kaabaa ka’i jedhu. Ummati saanii tarii obbolaa saanii Kaaba Afrikaa jiran irra hala hamaa keessa jiru taha. Garuu gartokkon Wayyaaneen dira’inuma seetiin of xaxxee kuftii yoo eegan gara biraan fayyisooti saanii akkuma nugusa saanii dhumaa deebi’anii nu baraaru jedhanii abdatu. Fakmishoon bulchoota habaqaluu kan yeroon itt darbe fakkaata. Balfii fi fincilli eegamuun, dhoowaa Tunisiyaa duras ture. Amma kan dibbee rukichiisuu fide maalii? Sanduqa irbaan ango Mallasaan dafqaa fi dhiigaan argate fudhachuu yaalanii dadhabani; ka’i ummataas yoo kan dur caalaa qophaawan tahe malee danqaraan sana gadii isa hin eegu.
Oromoon koloneeffataa irra mirga saa falmachuutt erga ka’ee tureera. Yeroo wanti halle (haala waattahisaa fi yaattahisa) wal qixxaatu fincilli ummataa waan hin oolle; garuu osoo haalli hin bilchaatin kan garbooman ciniinfachiisuu yaaluun miti. Kana malee hamajaajii aangoo hin qabne aangessuu ta’a. Oromoon haala amma jiru caalaa hamaan itti hin dhufu. Araddaa akaakilee saanii irra buqqa’a jiru; guyyuu kurkurfamaa, hadhaan faalamaa, guraaramaa, dhabamaa, hidhamaa, fi ajjeefamaa jiraatu. Gaaffiin saanii mirga sabummaa ofii ofiin murteeffachuu ammallee itt ga’isamaa jira. Ammayyuu jaarmaan duubati harkifataa jiru. Haalichi yoom akka dhoowu hin beekamu. Kanaaf of danda’oo ta’anii eeggachuun dirqii dha.
ABOn adda bilisummaati. Kaayyoon saa finnaa empayeraa diigee republic Oromiyaa ijaaruu dha. Qabattee kana irratt dubbii wal jala dabarsuun dhimma nagaa fi qayabannoo dhaabota Itiyoopiyaa waliin qabaatamu hin gargaaru. Dhugaatu gargaaraa ulfinas nama kennisiisa. Akeeki mormitoota Itiyoophiyaa Mallasaa fonqolchanii akka hogganoota empayerichaatti bakka saa bu’uudha. Kanaaf akeeki saanii yoo mirga Oromoo dhihaatan beekaniif malee Kaayyoo ABO waliin faallaa dha.
Halaalaa Mallasaatt ka’aa jedhanii waamicha gochuun abbaawummaa dhabuu dha. Kan waamu itt baha ka’ichaa dhandhoonuuf qophee ta’uun nama gidduti argamee kan duubati dhuka’u yoo jiraate hirmachuun dha. Waa’ee tumsa Oromoo waliinii ilaalchisee bu’aa wayyaa kan aangoo irra jiru caalaa agarsiifnaa jennaan ABOn gurra qeensuu hin dhiisu.. Sana malee akka jaartittiin jette “Dhama raasuun maal haa baasuufii?”
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa ta’u!
* Ibsaa Guutama
Guraandhala 2011
Ibsaa Guutama miseensa dhaloota saganta ABO isa jalqabaa baasan keessaa tokkoo.


text:
Isa Qulqulluu Isa Yohannis Caafe 1:1
"Sagalichi jalqaba waan hundumaa dura ture;
sagalichi Waaqayyo bira ture; sagalichi ofii isaa Waaqayyo ture."
Nuyi ardii xinnoo ogummaa Waaqayyoo isa hundaa gararraatiin uumamte, of dandeessee akkaataa jireenya ishee tuwwattee jirtu irra jiraanna. Jiraachuu, qabachuu dhaa fi du'a wajjin, bareeda, urgaa'aa, jaalalaa fi muuziqaa dhaaf dhugaa ni baana. Mee waa'ee kanaa yaadi. Heeregni, qorannaan oggummaa biyya lafaa, arfaasaan, gadhummaan, qonnaan, gaa'eelli, urjoonni, koffoon haphee nyaatamuu waan tokko malee dhufee? Tasuma uumamee....?
Dhaloota biyya lafaa irra jiraatan hundumaa irra caalaa nuyi gabiitiin jiraachuu Ogeessa Heeregaa Saayinsii isa waan hundumaa naannoo keenya akka socho'an godhe hubachuu dhabuu dhaaf sababii hin qabnu. Warra Waaqayyoon ulfeessan malee gara malee ija jabaatotaa fi shakkitoota ta'uu hin qabnu.
Waggoota 3000 tiin dura Daawit mootichi Israa'el (Faarfannaa 8:3-4) akkana jedhee dubbate "Ati gara bantiiwwan waaqa keetii warra harka keetiin hojjetamanii, gara ji'aa fi urjoota warra ati dhaabdee yeroon ilaalu, Ati akka isa yaadattuuf namni maali? Ati akka isaaf dhimmituufis ilmi namaa maali?"
More creation science information is available regarding:
Biology, Geology, Archaeology, Paleontology, Astronomy, Evolution, Intelligent Design,
Adam & Eve, Noah's Ark, the Ice Age, the Garden of Eden, and Earth History.Article (in English) on: Dinosaurs
Article (in English) on: Giraffes
Article (in English) on: Woodpeckers
Article (in English) on: Bats
-- Other Articles in English HERE --


text:
1GODAI Muusa hagaadan yaagiis, 2"Neeni Israa7eela asaassi hagaadan yaagada yoota; 'Attuma asi woikko macca asi Naaziraawe gididi, bana GODAAYYO dummayanau geppikko, 3woiniyaa eessaanne hara mattoyiya ushshaa uyoppo; woiniyaa aifiyaappe agettiya caalabaanne mattoyiyaabaa uyoppo; woiniyaa teeraa gum77idoogaa uyoppo. Woikko woiniyaa teeraa shuguwaa gidin, melaa gidinkka mooppo; 4i bana dummayido wodiyan ubban, woine turaappe beettiyaabaa ubbaa, woiniyaa zerettaa gidin, woikko woiniyaa poquwaa gidinkka mooppo. 5"'I bana GODAAYYO dummayanau geppido wodiyan ubban, a huuphee meedettoppo woikko qanxxettoppo. I ba huuphiyaa binnaanaakka adussidi dichcho. I bana GODAAYYO dummayido wodee polettana gakkanaassi, geeshsha gidanau koshshees. 6"'I bana GODAAYYO dummayido wodiyan ubban ahaakko shiiqoppo. 7Harai attin a aawai, woikko a aayyiyaa, woikko a ishai, woikko a michchiyaa haiqqikkokka, i bana tunissoppo. Aissi giikko, i bana Xoossaassi dummayidoogaa erissiyoi ba huuphiyaana. 8I bana GODAAYYO dummayido wodiyan ubban i GODAASSI geeshsha. 9"'Asi a matan akeekennan haiqqin, GODAAYYO dummayido a huuphee tunikko, laappun gallassaa gam77idi, ba geeyiyo he laappuntta gallassi ba huuphiyaa meedetto. 10Hosppuntta gallassan naa77u haraphpheta woikko naa77u mara haraphpheta Xoossaa Dunkkaaniyaa pengge qeesiyaayyo eho. 11Ehin qeesee haraphphetuppe issuwaa nagaraa yarshshuwau, issuwaa qassi xuuggiyo yarshshuwau yarshsho. Aissi giikko, ahai a mati shiiqido mooruwaa gishshau, ayyo atto giissanaassa. He gallassi i ba huuphiyaa wogaadan geeshsho; 12i bana kase geppido wodiyaa keenaa bana GODAAYYO dummayanau koshshees. Yaatidi yelettoosappe issi laitta gidiyo attuma dorssaa naaquwaassi immiyo yarshsho oottidi yarshsho. SHin hegaappe kase i bana GODAAYYO dummayido gallassati qoodettokkona; aissi giikko, i bana dummayido he wodetu giddon bana tunissirggiis. 13"'Ba gefaa wodiyaa wurssido wode bana GODAAYYO dummayida Naaziraawiyaa wogai hagaa: Xoossaa Dunkkaaniyaa pengge i shiiqo; 14shiiqiiddi GODAAYYO tilla bollaara de7iya issi laitta attuma dorssaa xuuggiyo yarshshuwau, tilla bollaara de7iya issi laitta dorssiyo nagaraa yarshshuwaunne tilla bollaara de7iya dorssa orggiyaa issippetettaa yarshshuwau he sohuwaa eho. 15Qassi kattaa yarshshuwaanne ushshaa yarshshuwaa etaara issippe yarshshanau eho; he kattaa yarshshoi irshshoi gelibeennaagaa gido; qassi zaitiyan munaqqido liiqo xiilliyaa komppotanne zaitiyaa tiyido lee7e lichchakkota masoofiyan eho. 16"'Ehin qeesee hegaa ubbaa shiishshidi, nagaraa yarshshonne xuuggiyo yarshsho oottidi, GODAAYYO a gishshaa yarshsho. 17Qeesee dorssa orggiyaa, irshshoi gelibeenna komppotanne lichchakkota issippetettaa yarshsho oottidi, GODAASSI yarshsho. Qassi hegaara issippe kattaa yarshshuwaanne ushshaa yarshshuwaa yarshsho. 18Hegaappe guyyiyan, Naaziraawee GODAAYYO dummayido ba huuphiyaa Xoossaa Dunkkaaniyaa penggen meedetto; meedettido binnaanaa efiidi, issippetettaa yarshshuwaappe garssa baggaara de7iya taman yeggo. 19"'Bana GODAAYYO dummayida Naaziraawee ba huuphiyaa meedettidoogaappe guyyiyan, qeesee doisettida dorssa orggiyaa missaa, irshshoi gelibeenna issi komppuwaanne issi lee7e lichchakkuwaa ekkidi, ha Naaziraawiyaa kushiyan wotto. 20Wottidi qeesee eta wuxaawuxo yarshsho oottidi, GODAA sinttan wuxaawuxo. Yaatobare hegeeti wuxaawuxido anggaasuwaaranne yarshshido gedaara geeshshanne qeesiyaassa. Hegaappe guyyiyan, GODAAYYO bana dummayida Naaziraawee woiniyaa eessaa uyana giikko uyo. 21"'Simmi GODAASSI bana dummayanau geppida Naaziraawiyaassi wotto wogai hagaa: bana GODAASSI yarshshanau koshshiya yarshshotuppe aadhdhiyaabaa immanau geppidabaa gidikko, i ba geppido gefaa keenaa gattanau koshshees' yaaga" yaagiis. 22GODAI Muusa hagaadan yaagiis; 23"Aaroonassinne a attuma naatussi hagaa yoota; 'Israa7eela asaa intte hagaadan yaagidi anjjite; 24"GODAI inttena anjjonne inttena naago; 25GODAI intteyyo ba som77uwaa poo7issonne intteyyo qaretto; 26GODAI inttena ba keha aifiyan xeellonne intteyyo sarotettaa immo" yaagidi anjjite' yaaga. 27"Eti Israa7eela asaa ta sunttan anjjiyo wode, taani eta anjjana" yaagiis.
Copyright
Learn More


text:
1Israa7eelatu maabara ubbai GODAI azazidoogaadan, issi sohuwaappe hara sohuwaa yuuyiiddi, Siinaa Bazzuwaappe denddidi biidi, Rafiidima giyo sohuwan uttidosona. SHin asai uyanau haatti he sohuwan xayiis. 2Xayin eti Muuseera ooyettidi a, "Nuuyyo uyanau haatta imma" yaagidosona. Yaagin Muusee zaaridi, "Intte tanaara aissi ooyetteetii? GODAA intte aissi paacceetii?" yaagiis. 3SHin asai yan haattaa saamettidi, Muuse bolli zuuzummidosona. Eti a, "Neeni nuna, nu naatanne nu mehiyaa saamuwan woranau Gibxxeppe kessada pude aissi ehaadii?" yaagidi Muuse bollan zuuzummidosona. 4Yaanin Muusee, "Taani ha asaa waatoo? Eti tana shuchchan caddana hanoosona" yaagidi GODAAKKO waassiis. 5GODAI Muusa, "Neeni asaappe sinttau hemetta; Israa7eela asaa cimatuppe nenaara efa; ini neeni Naile SHaafaa haattaa shocido gatimaa ne kushiyan oiqqada ba. 6Taani Siinaa Deriyaa zaallaa bolli ne sinttan eqqana; neeni he zaallaa shoca; asai uyanau appe haattai kiyana" yaagiis. Muusee Israa7eela cimatu sinttan hegaadan oottiis. 7Israa7eelati, "GODAI nu giddon de7iiyye de7ennee?" yaagidi ooyettido gishshaunne GODAA paaccido gishshau, he sohuwaa Masaahanne Mariiba giidi sunttiis. 8Amaaleeqati yiidi, Rafiidiman Israa7eelatuura olaa gaittidosona. 9Muusee Yaasa, "Neeni nuuyyo asaa doorada, kiyada Amaaleeqatuura oletta; taani wontto Xoossaa gatimaa oiqqada, keraa huuphiyan eqqana" yaagiis. 10Yaagin Yaasu Muusee giidoogaadan, Amaaleeqatuura olettiis. Muusee, Aarooninne Huuri keraayyo huuphiyaa kiyidosona. 11Muusee ba kushiyaa dentti gam77ido keenan ubban Israa7eelati xoonoosona; shin i ba kushiyaa ziqqissido wode Amaaleeqati xoonoosona. 12Muuse kushee arggaacido wode, eti shuchchaa ekki ehiidi, Muusa a bolli utissidosona. Aarooninne Huuri issoi issi baggaara issoi hinkko baggaara gididi, a kushiyaa sitti oottidi oiqqidosona. Yaatin awai wullana gakkanaassi a kushee sitti giidi takkiis. 13Hegaa gishshau, Yaasu Amaaleeqatu olanchchata bisuwan xooniis. 14Hegaappe simmin, Muusa GODAI hagaadan yaagiis; "Hagee ubbaton hassayettana mala hagaa xaafa. Yaatada Yaasa sissennan aggoppa; aissi giikko, saloppe garssan taani Amaaleeqa asata ciraara xaissana" yaagiis. 15Muusee yarshshuwaa yarshshiyoosaa keexxidi, "GODAI ta Banddiraa" giidi sunttiis. 16I hagaadan yaagiis; "Kusheti pude GODAA kawotaa araataakko denddidosona; yeletaappe yeletaa gakkanaashinkka GODAI Amaaleeqatuura olettana" yaagiis.
Copyright
Learn More


text:
1"Sirchi ng'aleechu malayikeetaab biikaab Yēyiin ām Saarti: Lōkōōy :chu chēē kwoonēē wōlēē mii :nyoo nāmē Tāmirmirookaab Yēyiin tisab āk kookeelik tisab. "Ānkētē kiyēē ōyēyē. Ōtookunootiin kule ōsobchootiin, nteenee kyōōbēku. 2Ōsēwu. Ochuul kiyēē tōōboontē kutoombo kubotē, kuuyu kwāānkēt kule ma churtaat :kiyēē ōyēyē ām taayeetaab Yēyiintēēnyuu. 3Osoot nanyuun kiyēē kyōōnyōōru āk kiyēē kyookas. Ōkoonyit ng'aleechaa ankooweeksee miyootyēēt. Nto yoo kāmōōsēwu, +māāchōō kuu chōōriin āmēēbērē -mōōnkēt āsiiswēk chēē āchōōnchinēēnook. 4Ōboontē biiko chēē ng'ēri ām Saarti chēē riibē ātēbuutēkwaa kumanam :lēēlis. +Māāwēēsyētitē keey bichoo, kukeelaach sirook chēē leelach, kuuyu yēmootiin kuyey kuu nyooto. 5Chiito nyoo kēēbēliis, ku makoolaach sirook chēē leelach kuu chooto. -Māānēmunēē kaayneetaab chiichoo kitaabuutaab soboonto, nteenee +māābooru kaayneenyii ām taayeetaab Baaba āk malayikaanikyii. 6"Lēyyē, nyoo yēbē yiit kukas kiyēē mwoochinē :Tāmirmiryēētaab Yēyiin biikyii. 7"Sirchi ng'aleechu malayikeetaab biikaab Yēyiin ām Filateelfya: Lōkōōy :chu chēē kwoonēē wōlēē mii :chiichoo tiliil ānku bo man nyoo nāmē yootēywoontēētaab Tāwuti. Māmii :chii nyēē imuuchē kuker kiyēē yootē, āmāmii :chii nyēē imuuchē kuyaat kiyēē kērē. 8"Ānkētē kiyēē ōyēyē. Ānkētē kule ōboontē kāāmuukēywēēk chēē ng'ēri ānkyōōriib ng'ālyoontēēnyuu, amanootayaa. Okas, kyāāyootwook ām taayeeng'woong' kurkeet nyēē -mēēmuuchē :chii kuker. 9+Maayey kukwa taayeeng'woong' ānkukutung'wook :Yuutayeek choo bo Buunyoontēēt, choo kuurē keey kule biikaab Yēyiin āmēēbērē bo Yēyiin. Yooto nanyuun, mākōōnkēt :bichoo kule āchāmook :anii. 10Kyoomuyte kuu yoo kyāāmwoowook. Kunyi, +maayeetaak :nkanii ām bēsyōōsyēkaab tang'any nyoo mākuchōōnchi kōōrēēt tukul kutyem biikaab kōōrēēt. 11+Māāyēēwu areet akeenke. Ōriib kiyēē ōboontē nyēē karaam simēēnēmunēēnook :chii kiyēē +/mākēētuwēnēēnook. 12+Maayey chiito nyoo kēēbēliis kuyēk tolochtaab kōōtaab Yēyiintēēnyuu, āmēēbērē makubakaakta subak :chiichoo kōyoo. +Māāsirchi chiichoo kaayneetaab Yēyiintēēnyuu āk kaayneetaab kiriinkēētaab Yēyiintēēnyuu, Yēērusālēēm nyēē lēēl nyēē mākurēkunēē barak wōlēē mii :Baaba. +Māāsirchi subak chiichoo kaayneenyuu nyēē lēēl. 13"Lēyyē, nyoo yēbē yiit kukas kiyēē mwoochinē :Tāmirmiryēētaab Yēyiin biikyii. 14"Sirchi ng'aleechu malayikeetaab biikaab Yēyiin ām Laawotikeeya: Lōkōōy :chu chēē kwoonēē wōlēē mii :chiichoo mwooyē kule wuu nyooto. Mwooytooyiintēēt :inee nyēbo manta nyēē /kiikoosēē keey ānku inee māsinēēt nyēbo kiy ake tukul nyēē kiyey :Yēyiin. 15"Ānkētē kiyēē kyooyey. -Mōōkāytitēch āmōōlāyootiin. Ābērē nto ōkāytitēch nto ōlāyootiin. 16Nteenee, kuuyu ōlēblēbēch, āmēēbērē ōlāyootiin nto ōkāytitēch, kaakuriik ang'utwaak ām kuutiinyuu. 17Ōmwooyē :akweek kule, 'Āyēku :anii mokoryoo āk kule kyāānyōōru bāytit āmēēbērē mii :kiy nyēē -māāboontē.' Nteenee, -mōōkāsē :akweek kule kyooburyet, kyōōyēku biich chēē /kēēriirēē, ōwuuyē bānoon, ōkōryootiin ānkōōbēēsyētē kibchuraat. 18Ārwookwook :anii nanyuun kule o-aleenaa anii ta-aabuut nyēē /kikiitiliilēē maat, sōōyēku mokorēēn. O-aleenaa sirook chēē leelach olaach kōōyēēnook simōōmuytōōsii kukoobeesyet kibchuraat. O-aleenaa saakityeek sooyiilee koonyek okaste. 19Āburyoong'tooy ānkāāchuulē biiko choo āchāmē. Osyeem kāroomin oweeksee choolwookātēēng'woong'. 20Anii :nyoo āmiitē kurkat ākuursē. Yoo kakas :chii kuutiinyuu ankootyaach keey, +māāwut soboonyii ānkēēminy :tukwaay. 21+Māākoochi nyoo kēēbēliis kāāmuukēywēēk kōōbuurēē wōlēē ābāytooyiisyēē, kuu yoo kyāābēliisyē :anii ānkāābuurtē keey āk Baaba ām wōloo bāytooyiisyēē. 22"Lēyyē, nyoo yēbē yiit kukas kiyēē mwoochinē :Tāmirmiryēētaab Yēyiin biikyii."
Copyright
Learn More


text:
Malkaa Caffee Irraa*
Gabrummaa fi cunqursaa dabalatee rakkinaa fi gidiraa dhala namaa irra gahaa turee fi jiru hundaaf sababootaa fi maddeen gurguddoo tahan keessaa tokko ofittummaa dhala namaa kan daangaa hin qabnee dha. Osoo ofittummaa dhala namaa isa daangaa hin qabne kana dhabamsiisuun danda’amee, addunyaan dhala namaa hundumaaf iddoo jireenya jannataa fi qananii tahuu ni dandeessi. Waa’een kanaa hedduu bal’aa fi gadi fagoo, kan kitaabban hedduun irraa barreeffamuu danda’an waan taheef, isa hanganumatti dhaabee gara yaada ijoo barreeffama kiyyaatti dabruun filadha.
Ummatni keenya (Oromoon) humna Habashootaa kan gargaarsa Warra Adii (Warra Baar-gamaa) argateen mohatamee gabrummaa jalatti kufuun seenaa gaddisiisaa tahu illee, seenaan gaddisiisaan akkasii baasa addaa kan Oromoo qofa mudate miti. Ummatootni Addunyaa kanaa irra hedduun isaanii jaarraa hedduudhaaf alagaadhaan gabroomfamanii akka turan seenaan ragaa baha waan taheef. Haa tahu malee yeroo ammaa Impaayera Itoophiyaa irraa kan hafe addunyaa bakkoota kaan hundatti waa’een gabrummaa/colony seenaa tahee dabree jira. (waa’ee gabrummaa harka wayyaa jalaan ykn. Indirect Colonial System yoo dubbanne malee jechuu dha.) Impaayerummaan Itoophiyaas qabsoo diddaa gabrummaa ummatoota gabroomfaman (keessattuu Oromoo) irraa isa mudateen akka maleetti madaawee jal-bultii dhabamuu/awwaalamuu isaa irra gahee akka jiru dhugaa dirreetti mul’atuu dha.
Bilisummaa, Nagayaa fi Mirgoota Dimokiraasii Oromoo fi ummatoota Impaayera Itoophiyaa keessatti hidhamanii jiran hundumaa gonfachiisuuf guutummaatti dhabamsiifamuun sirna Impaayera Itoophiyaa fala tokkicha filmaata biraa hin qabnee dha. Waan taheef dhabamsiifamuun Impaayerummaa Itoophiyaa sabaa fi sab-lammoota achi keessa jiraataniif gammachuu guddaa fi abdii hegeree jireenya isaanii ti. Nam-tokkee fi murnoota dhukkuba ofittummaa dhala namaa kan daangaa hin qabne olitti jennu kanaan dhibamanii rakkataniif garuu, waa’een dhabamsiifamuu sirna Impaayerummaa kun hedduu rifaasisaa, yaaddessaa fi gaddisiisaa qofa osoo hin taane akka waan Jireenyi Addunyaa kanaa dhumachuuf deemuutti fakkaatee itti mul’ata. Waan taheef waa’ee qabsoo bilisummaa Sabootaa (keessattuu waa’ee QBO fi Oromummaa) arguu fi dhagahuun eebicha daran itti hadhaawa. Akeekni barreeffama gabaabduu tanaa nam-tokkeewwan akkasii keessaa tokkoo lama maqaa dhawuudhaan eenyummaa isaanii namuu hubatee sochii fi gochaa diigaa isaanii akka jala bu’ee hordofu akeekuu dha.
Namootni barreeffamoota dhimma QBO ilaalchisuun marsaalee interneetii adda addaa irratti mamaxxanfaman hordoftanii dubbistan akkuma quba qabdan, dhihoo kana namni maqaan isaa Dr. ‘Fiqiree’/Fiqiruu Tolossa jedhamu dhimma ODF wajjin wal qabsiisee Dr.Bayaan Asoobaatiif xalayaa tokko barreessuu isaa ni yaadattu. Barreeffama nama sanaa akkan dubbisee hubachuuf yaaletti qabiyyeen isii tan akkaataa itti of ajjeesan ODF gorsitu dha. “Akkan beekuttin of ajjeesa jette jaartiin haada miilatti dhawattee jalalii garbuutti of hiitee.” Isa jedhan tokko dhageessanii jirtuu laata? Baatiilee muraasa dura dhaabni maqaa ODF jedhuun ijaarame bu’uuressitoota isaa keessaa hangi xiqqoon tokko namootuma bu’uuressitoota ABO turan tahuu fi kaayyoo ABO duraan ittiin masakamaa turres dhiisnee/lagannee jirra jechuun isaanii yeroo dhagahame mooraan humnoota Habashaa kanneen Impaayerummaa Itoophiyaa tiksuuf carraaqanii gammachuudhaan guutame. Tarkaanfiin hoogganoota QBO duraanii keessaa gariin isaanii ODF dhaabuudhaan fudhatan kun hiikaan isaa haada mormatti dhawatanii of fannisuu/ajjeesuu dha jedhanii waan hubataniif gammadan. Maaltu itti aana? (maaliin gadi bahan?) jedhanii oggaa hordofan garuu, jarri maqaa dhaabaa haaraa baafachuu malee Qubee, Alaabaa, Oromiyaa, Jecha Itoophiyaan Impaayera jedhu……kkf. amma iyyuu gadi hin lakkisne jechuu hubatan. Yeroo kana isaan keessaa tokko (‘Fiqiree’/Fiqiruu Tolossa) aaree “Duuba of ajjeesuun yoom akkanatti taate? Kuni hoo mammaksuma jaartii isa “Akkan beekuttin of ajjeesa.” Jedhu sana fakkaattee.” Jedhee lafaa ka’e. “…..Waan akka Qubee, Alaabaa, Oromiyaa….fi kkf sun gaarii mitii sana sana of irraa dhiisaa, of ajjeesuun akkasitti dafee dhugooma waan taheef…” jedhee Dr.Bayaaniif (maqaa kiristinnaa Bayyanaa Suubaa jedhu waliin) barreessee ergeef.
“Daandii hantuutni baaste irra bofti mana namatti seena.” moo maal? Akka jedhamu (Mammaaksa kana dagadheeraa yoon dogoggore warri beektan na qajeelchaa) xalayaan Dr. Fiqiruu kan akkaataa of ajjeechaa ODF gorsu kun, hundeeffamuu ODF sababsatee Dr.Bayaaniin riqicha godhatee haa dhufu malee, kan inni ajjeesuuf irratti xiyyeeffatu Oromummaa fi QBO tahuun isaa sab-boontota Oromoo jalaa waan dhokachuu danda’u waan hin taaneef sab-boontota ilmaan Oromoo bakka adda addaa jiran irraa dheekkamsaan qolatame. Yaadota bifa kanaan sab-boontota Oromoo irraa darbataman keessaa tokko kan namni maqaa isaa Y.Jamaal (B.B) jedhamu Amaarinyaadhaan barreessee dha. Xalayaan Y.Jamaal (B.B) kun ammoo namoota Habashaa kan Dr.Fiqiruu Tolossa waliin ejjennoo fi ilaalchaan wal fakkaatan hedduu aarsitee jibbaa fi hammeenya garaadhaa nuuf qaban akka bulgaafataniif gumaachite. Kanneen akkanatti jibbaa fi hammeenya garaadhaa nuuf (Oromoof) qaban bulgaafatan keessaa tokko nama Geetaachoo Raddaa jedhamu dha.
Barreeffama Geetaachoo Raddaa kan barreeffama kiyya kanaaf ka’umsa tahe guutuu isaa xumura barreeffama kiyyaa kana jalatti kaa’ee waanin jiruuf dubbisuu dandeessu. Sana dura garuu, yaadaa/ilaalchaa fi ejjennoo namni kun QBO fi walumaagala dhimma Oromummaa irratti qabu kan barreeffama isaa kana keessaan ifatti mul’atu ilaalchisee waan natti dhagahamu xiqqoo jechuun fedha.
Namni kun (Geetaachoo Raddaa) akka barreeffama isaa armaan gadii kanaa fi kanneen biroo inni amma duras yeroo adda addaatti barreessu irraa hubatamutti waa’een sab-boonummaa Oromummaa fi QBO nama kamuu caalaa isa waan yaaddessee fi hirriba dhorke fakkaata. Dhugaa kana caalaatti hubachuuf barreeffama isaa armaan gadii kana qofa osoo hin taane waan namni kun yeroo adda addaatti barreessaa turee fi jiru warri quba hin qabne hanga isiniif danda’ame barbaaddanii (‘search’ gootanii) akka dubbistan gadi jabeesseen isin gaafadha.
Leellistootni sirna Impaayerummaa Itoophiyaa hedduun Oromummaa fi QBO irraa yaaddoo fi sodaan qaban maali? Gaaffii jettuuf namootni hedduun “Ejjennoo ABO isa Walabummaa Oromiyaa ykn. ‘Oromian Independence’ gaafatu sana qofa waan jibbaniifi.” Jedhu. Waan namtichi kunii fi fakkaattotni isaa hangi tokko yeroo adda addaatti barreessan irraa akka hubatamutti garuu, wanti jarri mormuu fi dura dhaabbatu guutummaadhuma jireenya Sabummaa Oromoo (Oromummaa) dha malee ilaalcha siyaasaa (ideology) waliin hidhata hin qabu. Fakkeenyaaf Dhaabotni Siyaasaa Oromoo biyya keessatti Heera Wayyaanee jalatti gurmaawanii sosso’an kanneen akka OFDM fi ONC (yeroo ammaa OFC tahanii jiru) gaaffii walabummaa/’independence’ Oromiyaa kaasanii hin beekan. Jibbiinsi hadhaawaan namni Geetaachoo Raddaa jedhamu kunii fi fakkaattonni isaa jara sanaafis qaban garuu kan ABOf qaban irraa homa takka adda addummaa hin qabu. Osoo mormiin jiru ilaalcha siyaasaa irratti hundaawa tahee silaa Dhaabotni siyaasaa Oromoo kan Kaayyoo fi Galii siyaasaa gara garaa qaban hundi bifa tokkichaan akkamitti mormamu?
Itoophiyaan Impaayera (Mana hidhaa Sabootaa ti). Saboota achi keessatti gabroomfamanii/hidhamanii jiran keessaa tokko Oromoo dha. Kanaaf nuti (Oromoon) akka Sabaatti sirna Impaayerummaa kana jalaa of walaboomsinee mirga Sabummaa keenyaa guutuu gonfachuu feena jedhee Oromoon of ijaaree falmachuun yoo cubbuu dha jedhamee mormame,
Lakkii Itoophiyaan Impaayera mitii, Nuti hundi walumaanuu Itoophiyaanota, Garuu akkuma lammiiwwan Itoophiyaa hundaa nuti Oromoonis tokkummaa Itoophiyummaa jalatti sabummaa keenyaan of gurmeessinee mirga polotikaa keenyaaf falmachuu feena jedhanii Oromummaadhaan ijaaramuunis yoo sanumaan qixa cubbuutti fudhatamee mormame,
Nam-tokkees tahe murni filmaata armaan olii lachuu Oromoof hin quudhineef Oromoon maal akka tahu barbaada??? Nam-tokkeewwan ejjennoo akkasii qaban, kan Oromoodhaan “Nu waliin jiraattees nuun qixa mirga polotikaa gaafachuu hin dandeessu, Nu irraa bilisoomuus hin dandeessu…” jechaa jiran keessaa tokko nama kana (Geetaachoo Raddaa) ti. Kun yaadaa fi ilaalcha maal irraa maddu? Wallaalummaa?, Of-tuulummaa?, Ofittummaa?, Maraattummaa?? Wanti namni kunii fi fakkaattotni isaa qaanii tokko malee ifatti dubbachaa jiran “Oromoon Oromummaadhaan ijaaramuu hin qabu.” ejjennoo jedhuu dha. Polotikaas tahe dhimma kamiifuu Oromoon eenyummaa Sabummaa ofii irratti hundaawee gurmaawuun jarreen akkanaa biratti akka cubbuu ol’aanaatti fudhatamaa jira. Garuu maaliifi ? Oromoon akka sabaatti ijaaramee aangoo polotikaa sadarkaa sabummaa isaatti isaaf malu yoo gonfate kuni rakkina maalii fida jettanii dura dhaabbattu? Jedhamanii yoo gaafataman deebisaan amansiisaan isaan kennuu danda’an jiraa? Dhukkuba ofittummaa dhala namaa daangaa hin qabne jennuun dhibamanii “Ana Malee!” jechuu irraa yoo tahe malee sababaan amansiisaan isaan ejjennoo isaanii kanaaf dhiheessuu danda’n gonkuma hin jiru.
Qabsoon nuti gaggeessaa jirru (QBO) hundeen isaa bilisummaa ummata keenyaa (Oromoo) haa tahu malee gaafa galma isaa gahu itti bahi (result) xumura isaatii ummatoota ollaa Oromoo jiraatan hundumaaf bilisummaa, nagayaa fi dimokiraasii argamsiisuu keessatti qooda ol’aanaa qabaata jedhamee amanama. Hawwiin keenyas ofii keenyaa fi ummatoota ollaa keenyaa qofa osoo hin taane dhalli namaa hundumtuu bilisummaa fi nagaya keessa akka jiraatuu dha. Ummatoota hegeree gaarii akkasii hawwinuuf keessaa tokko ummata Amaaraa ti. Gitni bittuu Habashaa kan jalqaba sirna Impaayerummaa Itoophiyaa gadi dhaabe gita bittuu ummata Amaaraa kana keessaa bahe yoo tahe illee, Qabsoon Bilisummaa Oromoo fi ABOn, Bilisummaa fi nagaya, akkasumas, jireenya sabummaa Oromoof gufuu fi yaaddoo kan tahe sirna Impaayerummaa Itoophiyaa dhabamsiisuu irratti qiyyaafachuu malee, takkaa ummata Amaaraas tahe ummata kamiinuu jimlaatti diinomsatee ykn. akka ummata koloneeffataatti ilaalee fi ramadee hin beeku.
Namni kun (Geetaachoo Raddaa) garuu ABO fi QBO qofa osoo hin taane walumaa gala Oromoonii fi Oromummaan akka waan diina ummata Amaaraa tahaniitti dhiheessuuf yaala. Ofii isaa ammoo akka waan Ummata Amaaraaf waardiyyaa dhaabbateetti of dhiheessuu yaala. Har’a ummatni Amaaraa fi Oromoon ummatoota ollaa walii fi wal keessas qubatanii jiraachaa jiranii dha. Hariiroon ummatoota kana lamaanii inni dabre tolaa fi hamaan isaas seenaa dha. Isa tolaa isaatti dhimma bahanii isa hamaa godaannisa isaa dhinsuudhaan ummatootni kun bilisummaa, nagayaa, kabajaa, jaalalaa fi wal-qixxummaadhaan yoo tole/danda’ame waliin yookaan ollummaa gaariidhaan akka jiraatan taasisuun seenaa dhalootni har’a jiru dalaguu qabu dha. Nam-tokkees tahe jaarmayaan ykn. murni kamuu ummata isa tokkoof waan dhimmamu of fakkeessaa kan ummata isa kaanii garuu mirga qofa osoo hin taane jireenya isaa iyyuu kan haalu yoo tahe namni, jaarmayaan ykn. murni sun diina/farra ummatoota lamaanii qofa osoo hin taane bilisummaa ummatootaa fi nagaya naannawa kanaa hundaaf inni farra/gufuu dha.
Jireenya Oromummaa haaluu fi xiqqeessuuf ‘formula’n Geetaachoo Raddaa itti gargaarame hedduu nama kofalchiisa. QBO hangam akka isa yaaddessee fi gara maraachuutti isa oofaa jirus namatti agarsiisa. Akka cuunfaa ‘Formula’ isaatti Oromoon kan lakkoofsi isaa akkana baay’ateef ummatoota biroo lolaa fi haala adda addaan ofitti dabalee Oromeessee Afaanii fi aadaa isaa barsiiseeti. Dhiirti Oromoo tokkichi niitii hedduu (kan lakkoofsa hin qabne) fuudhuudhaan, ilmaan hedduu (dhibbafaa) garayyuu walitti haree guddifachuudhaani. Haalli kun yeroo dheerina keessa warra dhiiga Oromoo qulqulluu qaban xiqqeessaa deema. Kanaaf har’aan tana ummata Oromoo jedhamee Afaan Oromoo haasawu keessaa osoo lakkaawamee Oromoon qulqulluun 1-5% irraa gadi taha.
Lakkoofsa keenya kan Geetaachoon nuuf tilmaame kana baay’ina lakkoofsa Oromoo kan yeroo ammaa 40,000,000 ol taha jedhamuun oggaa herregnu 400,000 – 2,000,000 jechuu dha. Hangumti kun jiraachuu keenya amanee nuuf quudhuu isaatiifuu haa galatoomu akka hin jenneef ammoo afaanuma kana jedheen itti fufee akkas jedha: “…I would be surprised if there is any Ethiopian oromo who claims 100 % pure oromo ethnicity,….” Hiikaan isaa: “Yeroo ammaan tanaa Itoophiyaa keessaa namumti tokko kan ani Oromoo qulqulluu dha ofiin jedhu yoo argame hedduun raajeffadha.” Kkkkk. Amma namni akkanatti haasawu kun maraatuu moo fayyaa dha jettu?
Saayinsii hawaasummaa dhala namaa, argaa-dhageeytii fi seenaadhaan akka hanga ammaa beekamutti ummatni tokko ummata isa irra guddaa taheen liqimsamee achi keessa dhabamuun ni jira. Akka Geetaachoo Raddaa amma nutti himutti ammoo Ummatni guddaan tokko ummata isa irra xiqqaa liqimsee kanuma ofii liqimse kana keessa badee dhabamuunis ni jirti.
Kan nama raaju, namni tokko yaada maraattummaa akkanaa barreessee maxxansuu isaa miti. Maraataan tokko dhagaa fi eeboo gabaa walakkaatti darbachaa fi manneen guggubaa yoo deeme nama hin ajaa’ibu. Garuu akkana gochuu irratti yoo deggertoota/tifozo qabaate dhimmichi dhimma biraa (kan maraattummaa caalaa hamaa) taha. Yeroo yaadni jallaan eenyuufuu hin tolle akkanaa mooraa Habashootaa keessaa dhagahamu, isaanuma keessaa ka’ee “Lakkii kun nuufis tahe eenyuufuu hin toluu dhaaphu!” jedhee kan sagalee isaa dhageessisu arguu dhabuun hedduu nu yaachisuu qaba. Nama kana qofa ammoo osoo hin taane namootni akka Prof. Geetaachoo Haile, Prof. Mesfin Weldamariam, Dr.Birhaanuu Naggaa, Andaargaachoo Tsigee….fi wkf. Hedduun yaadumaa fi ejjennoo fakkaataa kanaa akka qaban yeroo adda addaatti kitaabban, media fi wal-tajjiilee adda addaa irratti argaa fi dhagahaa jirra. Kan namoota maqaa dhawaman kanaas tahe kanneen ammaaf maqaa isaanii hin dhawin hundaa irratti ragaa dhiheessuun yoo feesise gara fuul-duraatti hunda tokko tokkoon dhiheessuun ni danda’ama.
Oromoon sabummaa isaatiin ijaaramee mirga polotikaa hanga har’aatti sarbame falmachuun isaa maaliif jarreen akkanaa biratti akka cubbuutti fudhatamee mormama? gaaffii jettu irraa ka’uudhaan gaaffiilee bu’uraa jajjaboo nuti of gaafannee deebisaas itti kennuu danda’uu qabnutu jiran. Isaanis:
1) Dhuguma QBO fi Oromummaan akka jarri kun ibsanitti waan hammeenyaan deemanii fi ummatoota Oromoo hin tahiniif yaadessoo ykn. sodaachisoo dhaa? Dhugumattuu waan jibbamnuuf fi waan sodaatamnuuf ykn. waan ummatootni biraa nu irraa yaadda’aniif qabnaa?
2) Lakkii nuti waan jibbamnuuf hin qabnuu, namoota alagaa olola nu irratti oofan kanneentu hammeenyaa fi ofittummaa mataa ofii irraa ka’uudhaan nu jibbee olola nu irratti oofaa? Yoo akkasii namoota alagaa kan haqa keenya (haqa qabsoo ummata keenyaa) nuuf hubatee nu bira goruudhaan warra yaada maraattummaa akkanaatiin olola dharaa nu irratti oofu kana of irraa faccisuu irratti nuuf tumsu hangam qabna? Habashootuma keessaas taanaan namootni yaadaa fi ejjennoo haqa irratti hundaawe madaalawaa (rational) qabaachuudhaan haqa qabsoo bilisummaa ummata keenyaa irratti nuuf quudhan maaliif mul’achuu dadhaban?
3) Nu warra bilisummaa Oromoof qabsoofnutu haqa QBO alagaa fagoo fi dhihoo hunda biratti hanga malu beeksifachuu irratti (hojii diplomacy) homaa hin hojjetinii? Oromummaa ittisuu irratti malee Oromummaan orma biratti akka karaa qajeelaa taheen fi bal’inaan hubatamuuf Oromummaa beeksisuu/dhaadhessuu (Advertise gochuu) dadhabnee? Dhalli Oromoo hundi bakka jiru hundatti gaaffii isa kana jabeessee of gaafachuudhaan deebisaa isaa irratti hojjechuu qaba. Waa’ee keenya, waa’ee ummata keenyaa fi waa’ee haqa QBO bakka geenye hundatti nama hundatti beeksisuudhaan hubannoo qajeelaa, deggersa, mararfannoo fi jaalala akka nuuf horatan gochuun hojii qabsoo hedduu barbaachisaa dha.
4) Lakkii kanneen asii olii hundi sababa mitii, hariiroo humnoota Habashaa (Itoophiyummaa) fi humnoota QBO gidduu ilaalchisee haalli deemaa turee fi jiru kun waanuma tahuu male ykn. aaduma/normal dha.
Akeekni ani barreeffama kana dhiheessuuf, gaaffiilee armaan olii of gaafannee, deebisaa isaaniis bilchinaa fi bayyanootaan itti barbaadnee, diinaa fi fira, gufuulee fi haallan mijjatoo jiran hunda sirriitti addaan baafachaa, waan gochuu qabu yeroo isaatti gochaa tarkaanfachuun barbaachisaa akka tahe akeekuufi. Kanatti dabalee, hammeenya hammeenyumaan, arraba arrabumaan, jibbas jibbumaan deebisuu hin qabnu kan jedhu ejjennoo kiyya gadi jabeessee ibsachuun fedha. Sun aadaa keenya miti. Guddinaa fi qaroominas miti. Milkaawina QBO shaffisiisuuttis hin gumaachu. Nuti dhukkuba ofittummaa dhala namaa isa daangaa hin qabne kan madda rakkinoota addunyaa isa guddaa tahe irraa jabeessinee of eeguu qabna. Aadaa wal dhageeytii fi wal kabajuu, hoodaa fi safuu dhala namummaa fi aadaa dimokiraatawaa sirna Gadaa keenya durii deebisnee dagaagfachuuf yaaluu qabna. Yoo akkas goone goone akeeka eebbifamaa QBO dafnee galmaan gahuu dandeenya. Gaafa sanatti milkoofne ammoo, of bira dabarree, warri dhukkuba ofittummaa dhala namaa daangaa hin qabneen dhibamanii rakkatan illee dhibee kana irraa akka fayyaniif qooda ol’aanaa nu irraa eegamu gumaachuudhaan isaan wal’aanuu dandeenya.
Xumura:
Akka hubannaa kiyyaatti, yeroon ammaa yeroo sab-boonummaan Oromummaa fi QBO bifa gara garaatiin humna dambalii callisaa fi dhokataa taheen suuta suuta humnaa fi shira diinota isaa liqimsee irra aanaa jiruu dha. Dambaliin galaana QBO ariitii akkamiitiin akka isaan irra gara galaa jiru nu caalaa diinota keenyatu dafee arga. Rakkinoota xixiqqaa mooraan QBO keessa ofiitti qabus nu caalaa isaan warra ala irraa as ilaalutu hubata yoo jenne soba hin tahu. Kanaaf:
a) Jeekkaraa fi waywaatni isaanii QBO sadarkaa duubatti deebisuun hin danda’mne irra gahuu fi Oromoon jal-bultii Bilisummaa isaa dhaqqabuu arguu irraahi.
b) Dhugaa dirreetti mul’atu amananii osoo itti hadhaawuu liqimsuudhaan gochaa shiraa fi diinummaa irraa abdii kutachuu didanii hanga maayyiitti wixxifachuun ammoo rakkinoota xixiqqoo mooraa QBO keessatti mul’attutti dhimma baanee hanga dandeenyu gufachiisuu qabna jedhanii murteeffachuu irraa tahuu danda’a.
Yaadaa fi ilaalcha, akkasumas, ejjennoo siyaasaa hammeenyaan guutame akkanaa (kan bilisummaa, nagayaa fi hariiroo ummatootaa irratti miidhaa fi balaa guddaa hordofsiisu) namootni tarkaanfachiisan eenyufaa akka tahan sirriitti jala buunee beekuunii fi adeemsaa fi gochaa hammeenyaa isaanii fashalsuun, rakkinoonnii fi kufaatiin siyaasaa, hawaasummaa fi dinagdee hanga ammaatti Ummatoota Impaayera Itoophiyaa keessa jiraatan irrattii fi naannoo isaaniitti dhaqqabe akka gara fuula duraattis daran hammaatee itti hin fufnee fi bilisummaan ummatootaa, nageenyi waaraan, sirni bulchiinsa haqaa (dimokiraasiin dhugaa) fi guddinni waloo naannawa kanatti akka mirkanaawu taasisuuf qooda ol’aanaa qabaata.
Hubachiisa: Mata-duree barreeffama kiyyaatiif waa’ee lakkoofsaa sana haa filadhu malee xiyyeeffannoon kiyya waa’ee lakkoofsaa sana osoo hin taane waa’ee ejjennoo fi ilaalcha dhimma lakkoofsa keenya ibsuu kanaan duuba jiruu (Akka ofii feenetti ijaaramnee eenyummaa fi jireenya sabummaa keenyaa tikfachuuf mirga akkuma Saba kamiittuu qabnu akkuma mulqamnetti akka hafnuuf ijibbaata taasifamu irratti) akka tahe qabiyyee barreeffama kiyyaa guutuu irraa hubattanii jirtu jedheen abdadha. Nagaatti!
——————————————
Barreeffamni Geetaachoo Raddaa kan asii gaditti halluu diimaadhaan dhihaate kana:
- “GETACHEW REDA
From Getachew Reda (Editor Ethiopian Semay)
In defense of my good friend Dr. Fikre Tolossa:
The Writer Ya Jemal is a good sample of self deluded fellow. We do not take this fellow as an Arab, but as an Ethiopian, because his name is Arabic name. There is no such thing as pure Oromo ethnicity/tribe. Readers, please do not worry if the writer calls us Abyssinians when the Ethiopians are called by United Nation and the world as Ethiopians. I am sure Abyssinia is or Gala is not an insult (no one yet came to argue with this with me with evidence. Gala and Oromo are both their classic names. Even OLF used the word ‘Gala’ on its writings after OLF established- I have argued several times, such is the creation of the OLF elites and the Meison/Derg elites who are Oromo to hypnotize their sick mind) . But, if someone calls this fellow or the Oromo people as “Gala’, they complained. I ask, why complaining? Who gave the OLF the right to call Ethiopians as Abyssinians when the OLF elites and their cults do not want to be called by their ancient name “the Gala people”, while they are calling with no restriction Ethiopians as Abyssinians!? Do you see my argument? If they call you as you do not want to be called, call them with the name they do not want to be called! As simple as that!
Now let me bring you to the argument. I support my friend and a good Ethiopian patriot Dr. Fikre Tolossa on his recent article. A Good Ethiopian and a good Pan Africanist! But, the OLF fellow who has no substance to argue against Dr.Fikre is an elementary in his analysis. Not only ignorant, but also suffering with a self denial. For example, you might know who the the Solomon Islands are; these islanders are originally from Africa immigrated there during the ancient world. Theses people are very dark-skinned. But many of them have blond hair, something that has puzzled scientists for years. We can’t deny they are not black, because they have blond hair. At the same time we can’t deny OLF is not African, because it speaks African language with Latin alphabet or Oromo with a different skin pigments (BeTam Tikur, Tikur, Key, Yekey Dama…) Let this deluded writer call himself ‘Kush’, that is even more finer, if at all the OLF believe in Bible/ since bible belongs to the Ethiopians (but why then any OLF cult doesn’t believe he/she is an Ethiopian citizen, so why going to the bible to prove now their Kushetic origin, if OLF give the bible to the Christians not to the pagan OLF, who OLF believe Oromo people’s religion do not believe in the bible- why running to the bible to see if there is Oromo words in the bible- PLEASE DO NOT LAUGH!). The issue is who are the Kush? Is the meaning of kush black? We can argue this. Who can argue with me Kush means “black”. Who and what does Negede kam in the Ethiopian language means?
Some four years back I read an argument by the name Habte, who said, I will be surprised if any Oromo at this century believe he/she is pure Oromo.Here is what he wrote;- There is nothing called Oromo tribe/ethnicity but of different indigenous tribes speaking oromo language. Its like Americans speaking English however in terms of ethnicity/ancestor people with English ancestors are less than 10%, while Germans having the largest ancestors (20%), followed by Irish (15%) and Africans (12%). Almost all Americans speak only English but they all don’t have English ancestor !!
For some of you who got the opportunity to travel across several provinces of Ethiopia, you can easily observe that there is a vast difference in terms of color, physical appearance, culture, wedding ceremonies, dialect, accent, tradition, music and dance across all zones of Oromia. This is totally against my experience across the zones of Amhara and Tigray state. In fact When it comes to Amharas and Tigrays, although they are classified as separate ethnicitys, I found them to be more similar than a Shoa Oromo compared with borana and Guji Oromo or Hararghe with Wellega Oromo. Interms of collor Shoa Oromos are much more light skinned than Borana. The Boranas looks more to the dark skined Hamer & Konso. This is also against the somali ethnic group, inhabiting across the 4 countries of horn of Africa, with area of 3 times more than Oromia. All the Somalis are the same in all terms, however this does not work for the Oromos
Except language similarities the Oromos leaving in the old 9 provinces are so much different in all other terms. Does the wollo Oromo’s color, physical appearance, culture, wedding ceremonies, dialect, accent, tradition, music and dance has similarity with showa or Borana Oromo? How about Arussi with neighboring Hararghe? How about Guji Oromo with neighboring Borana Oromo? How about the Muslim Jimma Oromos with Muslim Bale Oromos?? How about Wellega Oromo with Hararghe Oromo??? How about Orma of Kenya with Showa Oromo???? Between these groups there is nothing similarity except language and this was because of interaction and mixing with the indigenous people of this provinces that used to leave 500 years ago
Some important factors for the Oromos to outnumber the indigenous peoples and assimilate them throughout the past 500 years were:
1) All Oromo men from their childhood were trained to be highly skilled warriors. As a result they were able to subjugate, dominate and assimilate all their neighboring tribes
2) Concubines: oromos used to marry as many women as they can, most wives being stolen/abducted from neighboring tribes
3) Gudi fecha: until recently the oromos are known to steal children, captive from war and raise them as their own. As a sign of prosperity on average one Oromo man is expected to have 50-100 children, majority being stolen from neighboring tribes. Taking this into account it can be said that the oromo population was growing by 100% per 1 generation, while indigenous tribes were growing by may be negative since their children and women were stolen. So this means for every 100 person there are 10 pure oromo persons, the rest 90 being either stolen or children of the concubines from the indigenous tribes. When this system continuous from generation to generation the share of the pure Oromos will decline to below 1-5%
So taking into account all those facts I would be surprised if there is any Ethiopian oromo who claims 100 % pure oromo ethnicity, its like a black American saying I am pure English man because I speak pure English!!!”
—————————————
“Only Free Men/‘People’ Can Negotiate, Prisoners Cannot Inter Into Contract.” Nelson Mandela
Waxabajjii 06, 2013


text:
1Israa7eela Kawoi Iyorbbaami kawotido laatamanne laappuntta laittan, Yihudaa Kawuwaa Amesiyaasa na7ai Ooziyaani kawotiis. 2I kawotido wode, laittai ayyo tammanne usuppuna; i Yerusalaamen ishatamanne naa77u laitta kawotiis. A aayee sunttai Yikoolo; a Yerusalaame asa. 3A aawai Amesiyaasi oottidoogaadan, ikka GODAA sinttan suurebaa oottiis. 4Gidikkonne asai goinniyo xoqqa sohota xaissibeenna; he sohotun yarshshuwaa yarshshiyoogaanne ixaanaa cuwayiyoogaa aggibeenna. 5GODAI Ooziyaana hanttaara goga harggiyan oittiis; haiqqana gakkanaashinkka he harggee a yeddibeenna gishshau, dumma keettan barkka de7iis. He wode kawuwaa na7ai Yo7aataami kawo keettan de7idi, he biittaa asaa haariis. 6Ooziyaani hanido harabainne i oottidobai ubbai Yihudaa Kawotu Taarikiyaa Maxaafan xaafetti uttiis. 7Ooziyaani haiqqidi, ba maizzan gaittiis; Daawita Kataman ba maizza aawatuura moogettiis. A sohuwan a na7ai Yo7aataami kawotiis. 8Yihudaa Kawoi Ooziyaani kawotido hasttamanne hosppuntta laittan, Iyorbbaama na7ai Zakkaariyaasi Israa7eela asaa bolli Samaariyaa kataman kawotiis; i usuppun agina kawotiis. 9A maizza aawati oottidoogaadan, ikka GODAA sinttan iitabaa oottiis; Nabaaxa na7ai Iyorbbaami Israa7eela asaa ootissido nagaraa oottiyoogaa aggibeenna. 10Hegaappe guyyiyan, Yaabeesha na7ai SHaaluumi Zakkaariyaasa bolli maqetti denddidi, Yibila7aama giyoosan woriis; woridi a sohuwan bau kawotiis. 11Zakkaariyaasi hanido harabainne i oottidobai ubbai Israa7eela Kawotu Taarikiyaa Maxaafan xaafetti uttiis. 12Hagaadan hanidi, GODAI Yeehuyyo, "Ne zaree oiddantto yeletaa gakkanaashin, Israa7eela kawotaa araatan uttana" yaagidi yootido qaalai polettiis. 13Yihudaa Kawoi Ooziyaani kawotido hasttamanne uddufuntta laittan, Yaabeesha na7ai SHaaluumi kawotiis; i Samaariyan issi agina kawotiis. 14Hegaappe guyyiyan, Gaada na7ai Minaaheemi Tirxxa giyo katamaappe Samaariyaa biis. Biidi Samaariyan de7iya Yaabeesha na7aa SHaaluuma woriis; woridi a sohuwan bau kawotiis. 15SHaaluumi hanido harabainne i maqettido maqqoi Israa7eela Kawotu Taarikiyaa Maxaafan xaafetti uttiis. 16He wode Minaaheemi Tirxxa katamaappe denddidi, Tifisaaha giyo katamaa, kataman de7iya asaanne katamaa heeran de7iya biittata ubbaa oliis. Eti bantta katamaa dirssaa penggiyaa ayyo dooyennan ixxido gishshau, Tifisaaha katamaa olidi bashshiis; qassi he kataman de7iya ixeta maccaasaa uluwaa ubbaa phalqqi yeggiis. 17Yihudaa Kawoi Ooziyaani kawotido hasttamanne uddufuntta laittan, Gaada na7ai Minaaheemi Israa7eela bolli kawotiis; i Samaariyan tammu laittaa kawotiis. 18I GODAA sinttan iitabaa oottiis; Nabaaxa na7ai Iyorbbaami Israa7eela asaa ootissido nagaraa oottiyoogaa aggibeenna. 19Hegaappe guyyiyan, Asoore biittaa Kawoi Tigilaati-Paleseeri Israa7eela biittan woraajjiis. Woraajjin kawotettan bana minttana malanne maaddana mala, Minaaheemi Tigilaati-Paleseerayyo hasttamanne oiddu sha7u kilo giraame xaqara biraa immiis. 20Minaaheemi he miishshaa Israa7eela asaa wolqqan peerissiis; Asoore biittaa kawuwaassi immanau dure asa ubbai issoi issoi ishatamu xaqara biraa peeridosona. Hegaadan oottin, Asoore kawoi Israa7eela biittaa aggidi, ba biitti simmiis. 21Minaaheemi hanido harabainne i oottidobai ubbai Israa7eela Kawotu Taarikiyaa Maxaafan xaafetti uttiis. 22Minaaheemi haiqqidi, ba maizzan gaittiis; a sohuwan a na7ai Paqaahi kawotiis. 23Yihudaa Kawoi Ooziyaani kawotido ishatamantta laittan, Minaaheema na7ai Paqaahi Israa7eela bolli Samaariyan kawotiis; i naa77u laitta kawotiis. 24Paqaahi GODAA sinttan iitabaa oottiis; Nabaaxa na7ai Iyorbbaami Israa7eela asaa ootissido nagaraa oottiyoogaa aggibeenna. 25A ola gadaawatuppe issoi, Ramaaliyaa na7ai Paaquha giyoogee a bolli maqettidi denddiis. Denddidi Gala7aade asaappe ishatamu attumaasaa banaara ekki biidi, Samaariyaa kataman kawo keettan de7iya qatuwaa geliis. Gelidi Paaquhi Paqaaha Arggoobaarakka Haariyaarakka issippe woriis; woridi a sohuwan bau kawotiis. 26Paqaahi hanido harabainne i oottidobai ubbai Israa7eela Kawotu Taarikiyaa Maxaafan xaafetti uttiis. 27Yihudaa Kawoi Ooziyaani kawotido ishatamanne naa77antto laittan, Ramaaliyaa na7ai Paaquhi Israa7eela bolli Samaariyan kawotiis; i laatamu laitta kawotiis. 28Paaquhi GODAA sinttan iitabaa oottiis; Nabaaxa na7ai Iyorbbaami Israa7eela asaa ootissido nagaraa oottiyoogaa aggibeenna. 29Israa7eela Kawuwaa Paaquha wodiyan Asoore Kawoi Tigilaati-Paleseeri yiidi Iyoona, Aabeeli-Beetimaa7ika, Yaanooha, Qedeeshanne Haxoora geetettiya katamata olidi oiqqiis; qassikka Gala7aade, Galiilanne Nifttaaleema biittata ubbaa olidi, asaa Asoore biitti omooddidi efiis. 30Ooziyaana na7ai Yo7aataami kawotido laatamantta laittan, Eela na7ai Hoshee7i Ramaaliyaa na7aa Paaquha bolli maqettidi woriis; woridi a sohuwan bau kawotiis. 31Paaquhi hanido harabainne i oottidobai ubbai Israa7eela Kawotu Taarikiyaa Maxaafan xaafetti uttiis. 32Ramaaliyaa na7ai, Israa7eela Kawoi Paaquhi kawotido naa77antto laittan, Yihudaa Kawuwaa Ooziyaana na7ai Yo7aataami kawotiis. 33Yo7aataami kawotiyo wode ayyo laittai laatamanne ichchasha; i Yerusalaamen tammanne usuppun laitta kawotiis. A aayee sunttai Yaruusho; Yaruusha Xaadooqa na7iyo. 34Ba aawai Ooziyaani oottidoogaadan, Yo7aataamikka GODAA sinttan suurebaa oottiis. 35Gidikkonne asai goinniyo xoqqa sohota xaissibeenna; he sohotun yarshshuwaa yarshshiyoogaanne ixaanaa cuwayiyoogaa aggibeenna. Yo7aataami Beeta Maqidasiyaa geliyo qommo bagga penggiyaa zaarettidi oottiis. 36Yo7aataami hanido harabainne i oottidobai ubbai Yihudaa Kawotu Taarikiyaa Maxaafan xaafetti uttiis. 37He wodiyan GODAI Sooriyaa Kawuwaa Raaxiinanne Ramaaliyaa na7aa, Israa7eela Kawuwaa Paaquha Yihudaa biittaa olissanau doommiis. 38Yo7aataami haiqqidi, ba maizzan gaittiis; ba maizza aawaa Daawita Kataman ba maizza aawatuura moogettiis. A sohuwan a na7ai Akaazi kawotiis.
Copyright
Learn More


text:
1Arooba Yesuusi Yaafa Ayaanoona ceenniqqi Yooridanoosi Aacoochee wottahe; Yaafa Ayaanoo barahooch biin daammiye. 2Aroochaa aabba qemon Daabiloosi "Biin gondoon shuuniibana" iqqi qiiccaa beehe. Ara aabo bulliich amoonolla maataanoone. Ebiyee gub shaacahe. 3Arooba Yesuusin Daabiloosi "Yeerichi Bushoo ne gaata, eke hini xaqqoon 'Kosho tunabe!' getiree tuniibe!" iye. 4Yesuusiyoo wochiqqi, " 'Asho kosho ikketona beetaachemmone' getee Yaafa Macaafooch kooreetone" iye. 5Aroochee Daabiloosi Yesuusin genja gepooch daammiye; shawee toommooch beeti aagateena'o bullin qillifee yex bedaan beetee bekkiihe. 6Daabiloosiyoo ishichiye:- "Yeeri eboshi bullichi toommooch ukkurittinoonaa oogee yiiroonon taach immitone; konicholla daaggiqqa imoyich ta hakkitoyich, neech immemmo taane. 7Ebich taach ne goyinna gaata, ebi bulli neech tunemmone" iye. 8Arooba Yesuusi wochiqqi, " 'Ne Doono Yeerich goyinnabe! Bi ikketoyich baach maddibe (maddabe)!' gettee Yaafa Macaafooch kooreetone" iye. 9Ebiyee gub, Daabiloosi Yesuusin Yerusalem daammii, Yeerichi Yaafee Kechi guummooch kichii neechiqqi ishichiye:- " 'Yeeri neen boonoshi quyemmoyich bi maraakeena'on ne waan deejemmone; ne baatolla xaqqo bi yexaachemmoyich boonoshi kishoona neen tiijemmina'one' gettee Yaafa Macaafooch kooreetone; ebich Yeerichi Bushoo ne gaata, eke hiniichee dugulla awureeree kindibe!" iye. 12Yesuusiyoo wochiqqi, " ' "Eke Doono Yeeri taan bi wodiyoon beegana" getiree gondoon shuunaaye!' gettee kooreetone" iye. 13Daabiloosiyoo Yesuusin bulli mooyona gondoon shuuniiya, bari bara mooyon giddiibee bi qiiccoon bi ciichitoyee gub, andich Yesuusin qajiqqi hammiye. 14Yesuusiyoo Yaafa Ayaano immiti giidoona Galiilee shawooch wottaa hammiye. Bi shigo ara shawoo bulliich waayeehe. 15Biyoo boonoshi kicee beeti kexina'oochaa Ayihudeena'oyich Yeerichi qaaroon dojii beehe; asheena'o bulliyoo biin naadii beeheete. 16Yesuusiyoo bi dicciti Naazireet waaqqi, bi doyitoomon Shambatooba boonoshi kicee beeti kexooch giyiye; shemmoyich bi tiyiyona, 17keemachi Isiyaasichi macaafoon biich immiyeete; biyoo macaafoon galliqqi, "Iriteetina'oyich mishiraachee qaaroon ta gettemmoyich Yeeri taan bi huuttitoyich, Doono Yeerichi ayaano ta toommoochiye; kecee cuchatina'onoo 'Biicheeyemmo ittoshine', aaf doogeena'onoo 'Wochinnoon ciinnemmo ittoshine' getiree mishiraachoon ta gettemmoyich, xuqqatina'on ta wodiiyemmoyich, 'Doono Yeeri bi de'oon bi bekkiiyemmi nato, ebiyoche!' getiree mishiraachoon ta gettemmoyich taan wochatone" gettee kooreeton shemmahe. 20Bi shemmatoyee gub macaafoon qoddiqqi kellachoyich immiichii kotahe. Ayihudeena'o kicee beeti kexooch beetina'o bulli biin manjiiqqi boonoshi ciinnii beetee, 21biyoo "Hanaach hini Yaafa Macaafee qaaro ittoshi waayaa beetee, ceennitone" iye. 22Asheena'o bulli "Bi gettito ibaroone" ii beeheete. Bi noonoochee kechii beeti yibbaatee shaawon woriganaqqi, "Hini uro Yooseefichi bushoo toona?" iyeete. 23Yesuusiyoo "Ittoshi 'Atti kuxxachocho! Eke ne qelloon wodiibe! Qifirinaahi Katamooch ne shuunato bullin waayato noone; ebiyoomon wotta hini ne hajee shawooch shuunabe!' getiree taan ibaroon ebichi shaahiyoona gettemmo ittoshine" iye. 24Yesuusi daakkiqqi ishichiye:- "Ibaroon ittoshich gettoye; amoomo tunatee keemachochi yibbaatoon bi hajee shawee asheena'o waayataacheete; 25Tunaballi ibaroon ittoshich gettoye; Eliyaasichi yemeenooba keeja natonaa shiritta aganoonon Yeeri shimaayoon hicee, amiyo dihoo qajitoyich, shawoo bulliich shaacoo giyiyooba, Isra'eelee Shawooch meeti xuuma maacheena'o beeheete. 26Bi tunatee Sidoonee shawooch beeti Sarapiti Katameexi ikka xuumee Eliyaasin bi deggemmoyich bi magalli, Isra'eelee xuuma maacheena'ochi daggoochee koni waanolla Yeeri biin wochataanoone. 27Wotta keemachi Elsa'ichi yemeenooba Isra'eelee Shawooch meeti qeddee shaddee biiyachina'o beetina'one; tunaballi Sooriyee shaweexi Na'imaaniyee damba boonoshiichee ikkolla Elsa'i waan waaqqi wodito aalloone" iye. 28Arooba Ayihudeena'o kicee beeti kexooch beetina'o bulli ishin waayaqqi oogichii ipaheete; 29Tiyiqqi boonoshi katamee daggoochee maach biin xuqqiibee kichiichii, "Qaa'ooch dufone" iqqi boonoshi katamoo shuuneeti xaa'ooch beeti gepee cillooch daammiyeete. 30Tunaballi bi boonoshi daggoona kuxxiqqi beshaa tariye. 31Yesuusi ara Naazireetee kindiqqi Galiilee shawooch beeti Qifirinaahi Katamooch hammiye. Aroochaa Shambatooba asheena'oyich dojii beehe. 32Calloon immii beeti taatoochoomon bi yibbaatatoyich, waayatina'o bi dojiti doyoona woriganaheete. 33Arooba Ayihudeena'o kicee beeti kexooch yinno bi toommooch beeti uro beehe. Bi qaaroon oogichii cookiqqi, 34"Ye! Ye! Ye! Naazireetachi Yesuuso! No mooyooch neen amo geddiye? Noon goojiiya waanne? Koni ne gaata arii beeto taane; Yeerichi Yaafoo neene" iye. 35Yesuusiyoo "Ne noonoon yeshe! Hini uroochi toommoochee tibe!" iqqi noggahe. Yinnoo boonoshi daggooch dichiichii, uroon amoonolla hallaanoon bi toommoochee tiyiye. 36Ebich asheena'o bulli oogichii woriganaqqi boonoshinaa boonoshina "Ebi amee hakkoonaa amee giidoona yinneena'on 'Tibote!' iqqi gettiye; bi getee, boonoshiyoo aabichiqqi tiyiyeete?" iqqi yibbaataheete. 37Bi shigoo ara guudoona beeti shawoo bulliich waayeehe. 38Yesuusi Ayihudeena'o kicee beeti kexoochee kechii hammiqqi Simoonichi kexooch giyiye. Simoonichi amaate kuppha achee gaamee biiyoona bi biiyatoyich, Yesuusin "Hini ureen wodiibe!" iqqi qollaheete. 39Biyoo urechi ga'ooch neexaqqi, hini achee gaamoon " qaye!" bi getee, bekkach qajiye. Aree gaata ure beeroochee tiyaa maayoon qanniiqqa boonoshich giddiihane. 40Woyimikee aabi gimooch ara katameexi asheena'o bari bara biiyoona biiyatina'o bullin Yesuus waan deebiyeete. Biyoo boonoshi bullin bi kishoona yechiqqi wodiihe. 41Yinneena'oo wotta "Ne Yeerichi Bushoo neene!" iqqi cookiibee asheena'ochi toommoochee tiyiyeete. Yesuusiyoo hini ara yinneena'on noggahe; boonoshiyoo Kiristoosi bi tunoon boonoshi ariitoyich, boonoshin "Koni ta gaata, gettaahotine!" iqqi bajiye. 42Shawoo hariyee, Yesuusi tiyiqqi barahooch hammiye. Dofee asheena'oo biin qaawiibee bi waan shaggiyeete. "Noon dufiree hammaaye!" iqqi baja qaawiyeete. 43Tunaballi biyoo "Bara katameena'oochoo wotta Yeerichi taatittinee mishiraachee qaaroon geto taach qaawii beetone; ebichiye Yeeri taan bi wochato" iye. 44Yihudee Shawooch boonoshi kicee beeti kexo bulliich guuddiqqi mishiraachee qaaroon gettii beehe.
Copyright
Learn More


text:
FINFINNEE —
Waajjirri karoora qindoomina misooma magaalaalee addaa naannoo Finafinnee ibsa gaazexeessota biyya keessaa fi biyyootii alaaf kenne irratti hoji geggeessaan waajjirichaa obbo Matwos Asfaw akka jedhanitti hojiin karoora misooma qindoome kanaa erga jalqabamee waggootii lama darbee jira.
Akka karoora kanaatti hamma har’aatti kan turan karoorawwan ijoon magaalaa Finfinnee hiri’ina qaban gamaaggamuu dhaan karoora misoomaa qindaa’ee isa haaraan guutuuf yaaliin godhameera.
HIri’ina sana keessaa tokko karoorri sun misooma misooma magaalaalees haa ta’u baadiyyaa naannoo sana jiranii yaada keessa hin galchine jedhan.
Kanaaf jecha Finfinnee fi naannawaa isheetti hojjetamaa kan turan hojiin misoomaa inni tokko kan isa kaanii hubannoo keessa kan hin galchine fi qindoomina kan hin qabaanne ture jedhan.
Karoorri misoomaa qindaa’e inni haarawaan dogoggora kana sirreessuu irraan kan hafe magaalaan Finfinnees haa ta’u magaalaaleen addaa oromiyaa naannoo jiran shanan karoora misooma magaalaa kan ofii isaanii raggaasisu jedhan obbo Matiwos.
Bulchaan magaalaa Finfinnee Dirribaa Kumaa kan isaan godhan jedhan master plan kana jechuunis kan magaalaa Finfinnee fuudhanii kaabinee isaaniitti geessu. Isa qindaa’e agarsiisuu qofaaf agarsiisuu malu.
Kan isaan dhiyeessan Hektaara 52 kan taate master Plan magaalaa Finfinnee kaabinee isaaniitti dhiyeessuu dhaan raggaasisu. San booda mana maree bakka bu’ootaaf dhiyaachuu dhaan raggaasisamee seera ta’uun ba’a. Sanatu Master Plan magaalaa Finfinnee ta’ee ba’a jedhan.
Raggaasisamuu karoora magaalaalee mootummaa naannoo Oromiyaa ilaalchisuu dhaan mgaalaalee addaa shanan mootummaan naannoo Oromiyaa fuudhee akka caasaa isaatti, akka seera jiruutti magaalaalee fi bulchiinsa magaalaatti dhiyaata.
Sana booda mootummaan naannoo Oromiyaa akka seera jiruutti akka raggaasisamu taasisa. Akkataan itti raggaasisamu kana. Raawwatiinsi isaa immoo magaalaaleetti kennamee master plan magaala kanneen hojii irra oolchan immoo manneen qopheessa ti.


text:
Dhimma Baqattoota Oromoo Adda Bilisummaa Oromootti Hidhanii ilaaluu.
Waajiira UNHCR kan Jabuutii jirutti qoondaala kutaa odeefannoo uummataa ka tahan Sheehulemaany Keekuu Akaan akka jedhanitti baqataan kam iyyuu Jabuutii enna seenu waajiira michuu mootummaa Jabuutii ta’uun UNHCR waliin hojjatu kan “National Office for Assistance to Refugees and Victim of Disaster” jedhamutti iyyannaa dahannaa siyaasaa galfachuu qaba.
Iyyannaa kana ilaalee nam sana akka baqataatti fudhachuu fi dhiisuu kan murtessu mootummaa dha,Sana booda UNHCR-ti dabarfama jedhu.Sana dura garuu gara UNHCR deemuun sirri miti jedhan.
Bara 2003 fi 2004 lammiwwan Itiyoophiyaa Araausaa keessatti dahaannaa siyaasaa gaafatan keessaa, kanneen kuma tokko ta’an iyyannaan isaanii fudhatama dhabee, mootummaan Jabuutii gara biyya isaaniitti deebise kan jedhan aangawaan UNHCR damee Jabuutii kun,Sana booda UNHCR galmee jara kanaa cufeera jedhu.
Baqatonni UNHCR jalatti galma’anii mooraa baqataa keessa ituu jiranii dhimma isaanii hin xumuratiin waggoota dheeraa turuun, biyya isaan simatu argachuu irratti hundaa’a.Biyya sadaffaa keessa qubsifamuun waan al-tokkotti xumuramuu miti,Gama kaaniin Mirga baqataaf kennames miti jedhan.
Dubartoonni, mooraa baqatotaa Alii-Aaddee ka keessa jiraatan keessatti humnaan gudeeddiin akka irratti gaggeefamuu fi mucaa abba isaa hin beeknee ulfaa'uu fi da'uun akka isaan mudatu ka dubbatan ilaalchisee enna ibasn, rakkoon kun akka jiru gabaasaan nu ga’eera, garu rakkoo darbee darbee uumamu jedhu aangawaan UNHCR kun.
Gama biraan jaarmayaan walabnii kabajamuu mirga dhala namaaf falmuu " Djibouti league of human rights” jedhamuuuf prezidaantii kana ta’an Noel Abdi Jean Paul haala baqatoota Oromoo yaddeessaa kan godhe waan lamatu jira jedhu, tokkoffaa baqatonni Oromoo sodaa nageenyaaf jecha otoo hin taanee jireenya foyyefachuuf dhufu jedhame yaadama, lammaffaan immoo polisoonni Itiyoophiaa Jabuutii keessa waan sosso’aniif, yeroo tokko tokko Oromoota hidhanii gara Itiyoophiyaatti deeebisu jedhan.
Yeroo tokko tokko immo kanneen Ogaadeen irra dhufan illee ni qabu, warri Ogadeen kan Jabuutii keessatti ajjefamanis ni jiran, namni humnootii tika nageenyaa Itiyophiyaan qabamee gara Dirree Dawaatti eega geessamee booda amma iyyuu hidhaa keessa jiru jira jedhu, Mr. Paul.
Balaa biraan baqatoota Oromoo irra jiru jedhan,dhimma isaanii Adda Bilisummaa Oromootti hidhanii ilaaluun waan jiruuf carraa baqatummaan fudhatamuu hin argatan jedhan.Waluumaa galatti jedhan Paul, baqattoota hundumaa biyya sadaffaa keessa qubsisuuf yaaliin kan jiru ta’us, Mootummaan Jabuutii garuu jaarmayaa baqatootaa UNHCR gargaaruuf yaalii tokko hin godhu, callisuun mootummaa kunis akka jaarmayaa mirga dhala namaa eegsisuu tokkotti nu rifachiseera, jedhan.
Kan nama aja’ibuu jedhan Paul, aangawonni mootummaa Jibuutii miseensonni maatii isaanii ykn kan gosa isaanii baqataa fakkaatanii mooraa akka seenan gochuun, biyyoota Addunyaa Dhihaa keessa qubsiisanii jireenya gaarii akka jiraatan yeroon itti godhan jira. Kun immoo jaarmayoonni sadarkaa adunyaas ta’e UNHCR baqatoota ija shakkiin akka ilaalan akkasumas of eeggannaa guddaa akka godhan taasisee jedhan " Djibouti league of human rights” irraa Noel Abdi Jean Paul.
Gabaasa guutuu MP3 tuquun dhaggeefadhaa.


text:
Godinaalee oromiyaa addaa addaa keessatti kaleessa galgalaa qabee har’as mormiin akkasumas ajjeechaan itti fufuu isaa namoonni nuti dubbisne nuuf himanii jiran. Goddina addaa magaalaa Finfinnee aanaa Walmaraa magaalaa Holataa keesssatti mormiin geggeessamuu kanaanis namoonni hidhamaa fi reebamaa jiraachuu jiraattonni nuuf ibsaniiru. .
Bulchiinsa magaalaa Sabbataa keessattis mormii uummataan wal qabatee namoonni ajjeefamaa fi hidhamaa jiru jedhu jiraattonni. Nama du’e awwaaluu ennaa adeeman illee waraanni itti marsee nu hiraarsaa jira jechuu dhaan kanneen namoota awwaaluuf deeman keessaa namni tokko nutti himanii jiran.
Buufata poolisii Sabbata keessatti kanneen hidhamanii jiran summii nyaachifamanii qaamni akka laasha’u yookaan akka ajjeefaman korri bittinneessaa wal ga’ii hatattamaa waamamuu waajjira poolisii keessaa oduun miliqee ba’e jiraattota bira ga’ee jira. Hojjettoota buufata poolisii kanaa keessaa wal ga’iin sun geggeessamuuf gabaasa dhiyaate kana nuuf mirkaneessaniiru. Poolisiin garuu deebii nuu kennuuf tole hin jedhin hafe.
Gaabaasa guutuu kana cuqaasudhan dhaggeeffadhaa


text:
1Simmi ta na7au, Kiristtoos Yesuusan de7iya aaro kehatettan minna. 2Qassi daro markkati de7iyoosan taappe neeni siyido yohota harata tamaarissanau danddayiya ammanettida asatuyyo hadaraa imma. 3Yesuus Kiristtoosayyo ammanettida wotaaddaradan, tanaara waayetta. 4Olaa biya wotaaddarai ba halaqaa ufaissanau, wotaaddara gidenna asai oottiyo oosuwan walahettenna. 5Qassi baaxiyaa gaittiya uraikka baaxetana xayikko, woituwaa ekkenna. 6Daro daafuridi oottida biittaa goyiya bitanee shiiqida kattaappe bana gakkiyaagaa koiro ekkanau bessees. 7Neeni ubbabaa akeekanaadan, Godai nena danddayissana gishshau, taani giyoogaa qoppa. 8Taani wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootiyoogaadan, haiquwaappe denddida Daawita zariyaa Yesuus Kiristtoosa qoppa. 9Taani wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootiyo gishshau, iitabaa oottidabaadan, harai atto qashettana gakkanaassi waayettais. SHin Xoossaa qaalai qashettenna. 10Hegaa gishshau, taani Xoossai doorido asatikka Kiristtoos Yesuusan de7iya atotettaa merinaa bonchchuwaara demmanaadan, eta gishshau, taani ubbaban waayettais. 11Hagee, “Nuuni aara issippe haiqqidobaa gidikko, aara issippe de7ana. 12Nuuni genccikko, aara issippe kawotana. Nuuni a kaddikko, ikka nuna kaddana. 13Nuuni ammanettennan aggikkokka, i ammanettiyaagaa gididi de7ana. Aissi giikko, i bana ba huuphen erikke gaanau danddayenna” giyaagee tumu haasaya. 14Neeni ne asaa hagaa hassayissa; eti qaalan palamettenna mala, Xoossaa sinttan zora. Hegee siyiya asa mooriyoogaappe attin, ainne go77enna. 15Neeni Xoossaa tumatettaa qaalaa suuretettan yootiyaagaanne qassi a oosuwaayyo yeellatenna oosanchcha gidada, Xoossai sabbiyo asadan, ne huuphiyaa Xoossau immanau minna. 16SHin ha sa7au injjetiya pattenna haasayaappe nena naaga. Aissi giikko, hegee Xoossaappe asa haassees. 17Qassi eti tamaarissiyoogee bollaa mirggiya cittuwaadan ubbasaa gakkana. He tamaarissiyaageetuppe naa77ati Hemeneyoosanne Piliixoosa. 18Eti tumaa ogiyaa aggidi, “Nuuni haiquwaappe denddiyoogee kase aadhdhiichchiis” yaagidi amarida ammaniya asatu ammanuwaa bashshoosona. 19Gidikkokka, Xoossai essido mino tuussai qaaxxana danddayenna. Qassi a bollan, “Godai baageeta erees”; qassi “Godaabaa gidiya ooninne iita ooso aggi bayo” yaagiya qaalati xaafettidosona. 20Issi gita keettan worqqaappenne biraappe merettida miishsha xalaala gidennan, mittaappenne urqqaappe merettida miishshatikka de7oosona. Hegeetuppe baggati bonchcho oosuwaa etan oottanau, qassi baggati tooshettiyaabaa etan oottanau merettidosona. 21Hegaa gishshau, ooninne ha iitabaa ubbaappe bana geeshshikko, i ba Godaa go77iya ooso oottanau bana immido gishshau, bonchcho ooso oottiyo miishsha gidana. Qassi lo77o ooso ubbaa oottanau giigettidaagaa gidana. 22SHin neeni iita wodallatetta amuwaappe baqata. Banttana maaddanau geeshsha wozanaappe Godaa xeesiyaageetuura issippe, xillotettaa, ammanuwaa, siiqotettaanne sarotettaa minttada kaalla. 23SHin eeyyatu palamainne ainne erennaageetu palamai ooshsha kaalettiyoogaa erada appe baqata. 24Godaa ashkkarai ubbaayyo kehiyaagaa, loitti tamaarissiyaagaanne danddayanchcha gidanau besseesippe attin, ooyettanau bessenna. 25Qassi i bana ixxiyaageeta ashkketettan seeriyaagaa gidanau bessees. Eti bantta nagaraappe simmidi, tumatettaa eranaadan Xoossai oottanaakko, ooni erii. 26Qassi eti bantta wozanaa qofau simmidi, banttana ba koyidobau azazettana mala oiqqida xalahee halaqaa gitiyaappe kessi ekkana.
Copyright
Learn More


text:
Baqatoonni Oromoo Naayroobii keessatti hidhamnii gadhiifaman akka jedhantti, irra hedduun isaanii waraqaa seeraa kan dhaaba baqattootaa UNHCR hin qabdan jechuun kan gaafataman ta’u dubbatu. Hangi tokko immo, gaaffilee Adda Bilisummaa Oromoo waliin hidhata qabu gaafatamuu isaanii ibsan.
Kanneen amma iyyu hidhaa keessa jiran, Areeroo Meeggaa,Idiin waaqoo,Guyyaa Diqqaa ta’u kan ibsan baqattonni, mana murtitti dhiyeffamaa jiru jedhan.
Kana malees jedhu, Gurmeessaa Dida Guyyoo fi Fariyaan Yusuuf eessa buteen isaani hin beekamu kan jedhan baqattonni, Liban Waariyoo, Jaatanii kuno, Milkii Doyyoo fi Dabbasaa Quxuu qabamanii gara Itiyoophiyaatti geessamaniiru jechuun yaaddoo guddaa qaban ibsanii jiran.
Gama kaaniin dhimma baqattootaa irratti UNHCR waaliin kan hojjatu jaarmayaa Kituo Cha sheria jedhamu irraa Kisaabiik Kiibroob, baqattoota biyyoota Gaanfa Afrikaa hidhamaa jiran buufata polisii dhaquu dhaan akka hiiksisan dubbatu. Baqatoota biroo kanneen dhimmi isaanii gara mana murtitti darbee immo, faana buunee gargaarra jedhan.
Baqattonni kun harka caalaan galmee sirrii fi ga’aa ta’e of harkaa qabu kan jedhan Kibroob himannaa mootummaan keniyaa baqattoota irratti dhiyessu soba ta’u isaa, galmee dhaaba baqattootaa UNHCR biraa argameen mirkanessine jirra jedhu.
Dhimmi isaanii Adda Bilisummaa Oromoo waliin hidhata qaba jedhamee kan hidhaman name lamaa ol jiraachu kan ibsan kibroob oromoon dhiyeenya kana mootummaa Itiyoophiyaatti dabarfamee kenname jiraachuu isaa garuu hin beeku jedhan.
Garu haalli Oromoon Oromoo irratti ka’u kun jedhan kiroob haala uumamee sirritti gabaasuu irratti rakkoo guddaa nutti ta’e. Sababiin isaas Gareen tokko dhufee gabaasa eega nutti dhiyessee booda, gareen kaan immo gama isaan dhufee gabaasa biraa dhiiyessa. Kanaaf garee isa kana ykn isa santu sirritti waan uumame gabaase jennee fudhachuuf rakkanna jedhan kisaabiik Kibroob.
Gama kaaniin hidhamuu baqattoota biyyoota gaanfa afrikaa ilaalchisee, jarmayaa International Resue Committee dame keniyaaf Daayreekteera kan ta’an Kellie Leeson kanneen hidhaman kun harka caalaan himannaan ituu irratti hin dhiyaatin, sa’atii 24 caalaa hidhaa keessa ka’aman jedhu.
Baqatonni hidhaman kunis irra jireessi lammiwwan Somaliyaa hangi tokko immo kan Itiyoophiyaa fi Ertraa ta’uus ibsanii, baqatonni hedduun mirga isaanii waan hin beekaneef jecha, akka salphaatti dorsisuu fi rakkisuun ni danda’ama jedhan. Maraafuu jedhan,baqatonni kun hokkara, walitti bu’iinsa fi ajjeechaa biyya ofii keessaatti isaan mudatee baqa ba’an malee, waan fedha isaaniin ta’ee gara keniyaa dhufan miti. Kanaafi baqataa jedhamuun kan simataman jedhan
Guutummaa gaaffii fi deebii kanaa MP3 tuquun dhaggeeffadhaa.
.


text:
Prezidaantii Ivory Coast ta'anii filatamuun isaanii kan beekkannaa sadarkaa addunyaa argate humnootiin Alasan Wataaraa presidentii biyattii kan yeroo ammaa aangoo irra jiran Larurent Baagboo aangoo irraa buusuuf falmii isa dhumaa geggeessaa jiran.
Ka muddama sana daranuu hammeesse ka biraan immoo ka duraan, maatii isaanii waliin EmbasiiI Afriikaa Kibbaa biyyattii keessaatti dahata Polotikaa gaafatanii turan Hoogganaan waraana Baagboo Philip Manguu, deebi’anii waraanichatti makamuu isaanii ti.
Dhiibbaa isa xumuraa gochuuf oduun jedhu yeroo dhagahamaa jiru kanatti, haleellaan kun kan hin oollee tahuun isaa waan mirkanaawe miti ka jedhan Jaarmayaa Eurasia jedhamu irraa xiinxaltuu dhimma Afrikaa Aan Fraa'ufi ripxe loltoota gidduutti attamiin haala kana tarkaanfachiisuun akka itti danda'amu ilaalchisee walii galtee hagi tokko akka jiru nu hubanna jedhan.
As Yunaaytiid Isteetes keessa ka jiru Jaarmayaa “AnsaariiI Africa Center” - jedhamu irraa xiinxalaan ka biraan - Peter Pham-s yaada kanatti walii-galuudhaan “Haleellaan geggeessamu kam illee, hookkara hamaa tahuuf deema.
MP3 tuquun gabaasa guutuu caqasa.


text:
Hiriira Mormii
Gurmuun aangawoota mootummaa Toophiyaa takka ajandaa misoomaa fi investmentii jedhu qabattee Sanbata guddaa gaafa28.04.2013, sa’aa 15:00 irraatti wal-gayii magaalaa Oslootti waamtee jirti. Qaama mootummaa ajjeechaa, Hidhaa, Reebichaa,lafaa fi qabeenna irraa garmaleen buqqifamuu, sarbama mirga fi bilisummaa amantii akkasumas biyya irraa ari’amuun lammiiwwan keennaatiif sababa tahee kana mormuu fi dura dhaabbachuun dirqamaa fi gaafatamaa woloo akka tahe gaaffii hin qabu.
Kanaaf, woliin dhaabannee, sagalee tokkoon mormii keenna akka dhageessifnuu achumaan rakkoo fi gaaga’ama ummata keenna irra gayaa jiru mootummaa fi uummata Norweetti akka beeksifnu worra fagoo fi dhiyoo jirtan maraaf waamicha dhiheessina.
Sa’aa 13:30 – 14:30 irratti trafikanten ( siidaa qeeransaa ) biratti wol-geennee achiin booda odeeffannoo wolii dabarsinee, gara bakka wol-gayichaatti deemna. Yoo tarii turtanii dhuftan bakki worri itti marii adeemsisu:
Schweigaards gate 14 ( Oslo Galleri) = Oslo Bussterminal keessa.
Odeeffannoon haarofni yoo jiraate, karaa e-mail isin dhaqqabsiifna; kanaaf ijaa fi gurra qarattanii akka nu eegdan kabajaa woliin isin beeksifna.
HAA YAADANNUU!HAA QALBIFANNUU! DHAAMSA WOLII HAA DABARSINUU !
Nagaa wajjin !
Koree IHOO
Styret, Det Oromiske Samband i Oslo
konto/account: 1607 51 68601
Like this:
Like Loading...
Related


text:
Qormaatni biyyoolessaa Itiyoophiyaa kan silaa barana kennamuuf ture ba’ee miidiyaalee hawaasummaan facaasamuu isaa irraa kan ka’e haqamuu isaa fi yeroon qoramaataa haaraan, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Waxabajjii 27 hanga 30 bara 2008 akka kennammu Ministarri barnootaa Itiyoophiyaa beeksisee ture.
Qormaatni sun akka baasamee facaasamu ka taasisame, mormii barattootaa baatiilee ja’aaf Oromiyaa keessatti geggeessameen wal-qabatee, barattoonni sirnaan barnootaa isaanii hordofuu fi qormaatichaaf qophii gahaa gochuuf yeroo fi deggersa gahaa waan hin argatiniif jedhu geggeessitoonnii fi deggertoonni mormii Oromiyaa keessaa.
Guyyaan jijjirame kun immoo ayyaana ID AL FAXIR waliin wal irra waan ooleef jecha yeroo lammataaf guyyaan kun jijjiramee akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Adooleessa 4 hanga 7 bara 2008 akka kennamu murteeffamee jira.
Guyyaa yeroo lammataaf haaraa kenname kana irratti barsiisoonni manneen barumsaa sadarkaa lammaffaa Godinaalee Oromiyaa adda addaa keessa jiran yeroon kenname ga’aa miti jedhu.
Barsisoonni akka jedhantti mootummaan karoora qabu fixaan baasuuf yaaluu mannaa hegeree barattotaaf ilaalcha addaa kennuu qaba.
Ministriin barnootaa kan Federaala Itiyoophiyaa akka ibseetti qorannaa Oromiyaa irraa ergameetu guyyaa kana muruuf sababaa ta’e jedha.
Biiroon barnoota Oromiyaa immo kun murtii Oromiyaa qofa miti, bulchiinsa Federaalaa jalatti kan of bulchinu ta’uus biyya walii wajjiin ijaarru qabna jedha.
Gabaasa guutuu armaa gadiitticaqasaa.


text:
WASHINGTON DC —
Oromiyaan akkuma maqaa bokkaa naannoo isaaniitiitti baafataniin kaan bokkaa Gannaa kaan ammoo bokkaa Afraasaa argachuutti jira.
Bokkaan baranaa akka obboo Dirribaa Qorichaa Daarektera Daarekteroota Raaqa Qilleensaa fi Damee Akeekkachiisaati bokkaa guddaa, Oromiyaa Dhiyaa,Gama Kaabaa fi Bahaa malee naannoleen hedduutti bokkaa argachuutti jira.
Naannoleen bokkaa guddaa argachuutti jiran akka obboo Dirribaatti “Boorana,Gujii,Harargee Lamaan,Arsii fi Baaleetti bokkaan mirgisee roobuutti jira.”
Tanaafuu namii bokkaa argate kanaan waan silaa hojjachuu malee itti jabaachuu male jedha obboo Dirribaan.
Warra qotatee facaafatee waarfachuutti jiru keessaa tokko godina Gujii fi Booranaa fa.Akka aabba Qaraarsaa Gurraachaa godina Gujii irraa dubbatetti bokkaan baranaa bokkaa haga hin qamne ka haroolee dhiisii ciccitallee guute, “bokka akkana nama gammachiise takka namii hin agarre bokkaa bubbee hin qamne,ka billiqee hin dibbifne bokkaa guddaa.”
Lafa aabba Qaraarsa keessa bahee jedhe godina Gujiitii yoo kahan qaqallachaa dhufullee haga Moojoo gahanitti bokkaan gudduma.Namillee midhaan mataa mataa qotatee facaafachumatti jira.
Warra bokkaa eegachuutti jiru keessaa tokko warra Shawaa Bahaa aanaa Qobboo Luuxxoo Tamsahaati.Obboo Tufaan warra bokkaa eegachuutti jiru keessaa tokko “bokkaan duumansaahee gururi”aa nurraa dabraa adoo amma roobee wantii facaafne hiunuu nuu biqilti.”
Woma taateefuu warrii argatee qotatee facaafachaa,kaan waarfachaa,kaan ammoo bokkaa abdumaan eegachuutti jira.