text:
waa'ee sadan waaqa tokkichaa Macaafni Qulqulluun maal barsiisa?
Gaaffii: waa'ee sadan waaqa tokkichaa Macaafni Qulqulluun maal barsiisa?
Deebii: Dhimmi yaada kiristaanaa sadan waaqa tokkichaa hunda irra waanti ulfataan isa sana ifatti ibsuudhaaf karaan umtuu dhabamuu isaati. Yaadni sadan waaqa tokkicha guutummaatti hubachuudhaaf ilma namaa kamiifuu hin danda'amu, kophaatti ibsuudhaaf. Waaqayyo nuun irraa ammamntaan gararraa guddaadha; sababa kanaatiif, guutummaatti isa hubachuu dana'u hin eegnu. Macaafni Qulqulluun abbaan Waaqayyon akka ta'e, Yesus Kiristoos Waaqayyon akka ta'e Hafuurri Qulqulluunis Waaqayyon akka ta'e ni barsiisa. Macaafni Qulqulluun dabalataanis Waaqayyo tokkichi akka jiru ni barsiisa. Ta'us waa'ee walitti dhufeenyaa namummaa gara garaa sadan waaqa tokkichaa gidduu jiru dhugaa muraasa hubachuu dandeenya,inni sammuu namootaatiin hubachuuf kan nama rakkisuudha. Haa ta'u malee inni kun sadan waaqa tokkichaa dhugaa miti jechuu miti yookiin barsiisa Macaafa Qulqulluu irratti kan hundaa'e miti jechuu miti.
Sadan waaqa tokkichaa jechuun Waaqayyo namummaa(person) sadiidhaan jiraachuu isaati. Inni kun karaa kamiinuu waaqayyoo sadii akka hin mul'isne hubadhu. Jechi 'sadan waaqa tokkoo (trinity)' jedhu kun caaffata Qulqulaa'oo keessatti akka hin argamne yaadatti qabadhu. Inni kun jecha Waaqayyoo isa akkaataa sadiidhaan mul'ate agarsiisuudhaaf itti dhimma ba'ameedha, qaama sadan walqixxee ta'an kan Waaqaayyo ta'an. Waanti qabatamaan barbaachisaan yaadi jecha sadan waaqa tokkichaatiin agarsiifame caaffata qulqulaa'oo keessatti hin argamu. Kanatti aananii kan jiran sagaleen Waaqayyoo waa'ee sadan Waaqa tokkichaa kan inni jedhuudha.
1) Waaqayyo tokkichatu jira (Seera Ba'uu 6:4; 1 Qorntoos 8:4; Galaatiyaa 3:20; 1 Ximootewoos 2:5).
2) Sadan Waaqayyo tokkichi namummaa sadii qaba (Seera Uumamaa 1:1, 26; 3:22; 11:7; Isaayaas 6:8, 48:16, 61:1; Maatewoos 3:16-17, 28:19; 2 Qorontoos 13:14). Seera Uumamaa 1:1 keessatti, jechi Ibrootaa Elohim jecha danoomaa (plural) ittii gargaaramameera. Seera Uumamaa 1:26, 3:22, 11:7 fi Isayaas 6:8 keessatti maqadhaalli (pronoun) 'nuyi' jedhutti gargaaramameera. Jechi Elohim jedhuu fi maqdhaalli 'nuyi' jedhu lamaan isaanii bifa danoomaatiin jiru, kallattiin jecha Ibrootaa isa lamaa oli kan ta'e isa agarsiisuu. Ta'us inni kun sadan Waaqayyo tokkichaatiif falmii ifa ta'e miti, innis Waaqaqayyo baay'ee ta'uu isaa kan agarsiisu miti. Jechi Ibroota Waaqayyoodhaaf, Elohiim sadan Waaqayyo tokkichaatiif ni ta'a.
Isaayaas 48:16 fi 61:1, Ilmi Abbaa fi Hafuura Qulqulluu utuu eeruu dubbachaa jira. Ilmi dubbachaa akka jiru ilaaluudhaaf Isaayaas 61:1 Luuqaas 4:14-19 wajjiniin walbira qabii ilaali. Maatewoos 3:16-17 ta'umsa cuubamuu Yesus dubbata. Keeyyata kana keessatti kan ilaalame Waaqayyo Hafuura Qulqulluu Ilma irratti utuu gad bu'uu Waaqayyo Abbaan immoo ilma isaatti gammaduusaa dubbachuu isaati. Maatewoos 28:19 fi 2 Qorontoos 13:14 sadan waaqayyo tokkichaa keessatti qaama adda addaa sadii jiraachuu isaaniif fakkeenyoota.
3) Keeyyattoota garaa garaa keessatti keessatti miseensonni sadana Waaqa tokkichaa gara biraa irraa addatti baafamaniiru. Kakuu Moofaa Keessatti, 'GOOFTAA' kan jedhu 'Gooftaa' irraa adda adda. (Seera uumamaa 19:24; Hose'aa 1:4). Gooftaan ilma qaba (Faarsaa 2:7, 12; Fakkeenya 30:2-4). Hafuurri 'GOOFTAA' irraa addatti baadamee jira (Seera Lakkoofsaa 27:18) akkasuma 'Waaqayyoon' irraas (Faarsaa 51:10-12). Waaqayyi Ilmi Waaqayyo Abbaa irraa addatti baafamee jira (Farsaa 45:6-7; Ibroota 1:8-9). Kakuu Haaraa keessatti, Yesuus waa'ee isa namaaf dubbatuu, Hafuura Qulqulluu erguu Abbaatti dubbata (Yohaannis 14:16-17). Inni kun Ilmi Abbaa yookiin Hafuura Qululluu ta'uu isaatti akka of hinfudhanne agarsiisa. Yeroo kan biraas bakka Yesus Abbaa wajjin dubbate isaa wangeela keessaa ammas ilaali. Inni waa'ee ofii isaa dubbachaa jiraa? Lakkii. Inni sadan Waaqayyo tokkicha keessaa waa'ee qaama gara biraa dubbachaa jira- Abbaa.
4) Tokkoon tokkoon miseensa Sadan Waaqayyo tokkicha Waaqayyoodha. Abbaan Waaqayyoodha (Yohaannis 6:27; Roomaa 1:7; 1 Pheexroos 1:2). Ilmi Waaqayyoodha (Yohaannis 1:1, 14; Roomaa 9:5; Qolaasaayis 2:9; Ibroota 1:8; 1 Yohaannis 5:20). Hafuurri Qulqulluun Waaqayyoodha (Hojii Ergamootaa 5:3-4; 1 Qorontoos 3:16).
5) Sadan Waaqayyo tokkicha Waaqayyoodha gidduu sadarkaan jira. Caaffatni Qulqulaa'oon Hafuurri Qulqulluun Abbaa fi Ilmatti aanee akka jir, Ilmi immoo Abbaatti aanee akka jiru isa sana ni agarsiisa. Inni kun walitti dhufeenya bara baraa jara gidduu jiruu dha innis Waaqayyummaa qaama sadan Waaqayyo tokkichaatiin kan mormu miti. Inni kun salphaadhumatti bakka sammuun keenya inni daangaa qabu Waaqayyoon isa daangaa hin qabne hubachuu hin dandeenyeedha. waa'ee Ilmaa ilaalchisee Luuqaas 22:42, Yoohaannis 5:36, Yoohaannis 20:21, fi 1 Yoohaannis 4:14 ilaali. Hafuura Qulqulluu ilaalichisee Yoohaannis 14:16, 14:26, 15:26, 16:7, fi keessattuu Yoohaannis 16:13-14 ilaali.
6) Miseensi Sadan Waaqayyo tokkicha mataa mataa isaaniitti hojii adda addaa qabu. Abbaan burqaa isa xumuraa fi ka'umsa wayyaba kanaati (1 Qorontoos 8:6; Mul'ata Yohaannis 4:11); ); mul'ata Waaqayyummaa (Mul'ata Yohaannis 1:1); fayyina (Yoohaannis 3:16-17); hojii namummaa Yesuus (Yoohaannis 5:17, 14:10). Abbaan waantota kana hundumaa fi ka'umsa.
Ilmi karaa Abbaan waantota kanaa gad jiran ittiin raawwateedha: Umamuu wayyabaa kanaa fi eegamuu isaa (1 Qorontoos 8:6; Yoohaannis 1:3; Qolaasaayiis 1:16-17); Mul'ata waaqayyummaa (Yoohaannis 1:1, 16:12-15; Maatewoos 11:27; Mul'ata Yohaannis 1:1); fi fayyina (2 Qorontoos 5:19; Maatewoos 1:21; Yoohaannis 4:42). Abbaan kana hundumaa karaa Ilma isaa raawwata, akka ergamaa isaatti kan hojjetu.
Hafuurri Qulqulluun karaa Abbaan waantoota kanaa gad jiran ittiin hojjeteedha. Uumuu fi eeguu wayyanbaa (Seera Uumamaa 1:2; Iyoob 26:13; Faarsaa 104:30); Mul'ata waaqayyummaa (Yohaannis 16:12-15; Efeesoon 3:5; 2 Pheexroos 1:21); fayyina (Yohaannis 3:6; Titoos 3:5; 1 Pheexroos 1:2); hojii Yesus (Isaayaas 61:1; Hojii Ergamootaa 10:38). Kanaaf Abbaan hojii kana hundumaa kan hojjete humna Hafuura Qulqulluutiin.
Sadan waaqayyo tokkichaa fakkeenyaan cimisanii agarsiisuu yaaliin baay'een ni jiraatu. Haa ta'u malee, faakkeenyaalee beekamoo kana keessaa guutummaatti kan sirrii ta'an hin jiran. Hanqaaquun yookiin (poomii) kan kufuuf qolli isaa, inni addiinii fi waakkaan kutaa hanqaaquuti, mataan isaanii hanqaaquu sana miti, akkuma qolli, foonnii fi friin kutaa poomii sanaatii malee poomii sana akka hin taane. Abbaan Ilmi Hafuurri Qulqulluun kutaa Waaqayyoo akka hin taanee; tokkoon tokkoon isaanii Waaqayyoodha. Fakkeenyi bishaanii kana irraa caalaa gaariidha, garuu amma iyyuu sadan Waaqayyo tokkichaa ibsuudhaaf ga'aa miti. Dhangala'aan, hurka(vapor) fi cabbiin bifa bishaaniiti. Abbaan Ilmii fi Hafuurri Qulqulluun bifa Waaqayyoo miti, tokkoon tokkoon isaanii Waaqayyoodha. Kanaaf, fakkeenyaaleen kunniin tarii fakkeenya sadan waaqayyo tokkichaa nuuf kennuu danda'u ta'a, fakkeenyi guutummaan sirrii miti. Waaqayyo inni daangaa hin qabne fakkeenya daangaa qabeessa ta'een guutummaatti hin agarsiifaamu.
Barnootin sadan waaqayyo tokkichaa seenaa waldaa kiristaanaa keessatti dhimma walii hin galamne ta'ee tureera. Ta'us ijoon waa'ee sadan waaqayyo tokkichaa sagalee Waaqayyoo keessatti ifatti dhiyaateera, gama tokko tokkoon sirriitti ifa miti. Abbaan Waaqayyoodha, Ilmi Waaqayyoodha, Hafuurri Qulqulluun Waaqayyoodha- garuu Waaqayyo tokkicha duwwaatu jira. Inni barnoota Sadan waaqayyo tokkichaa kan Macaafa Qulqulluuti. Isa sana gararraa, dhimmooleen kunniin amma ta'een, kan falmii kaasan fi barbaachisaa kan ta'an miti. Sammuu keenya daangaa'aa kanaa sadan waaqayyo tokkichaa ibsuudhaaf yaaluu manna, guddina Waaqayyoo fi uumama gararraa ta'uu isaa irratti xiyyeeffannoo taasisuudhaan taajaajilamuu keenya wayya. 'Badhaadhummaann araara Waaqayyoo ammam guddata! Oogummaan isaa fi beekumni isaa hammam guddaa fagaata! Akka inni itti murtoo godhu, namni qoree bira hin ga'u! karaa isaas namnni faana dha'ee hin hubatu! Caaffata keessatti iyyuu, eenyutu takkaa yaada garaa Waaqayyoo beeka ree? Yookiin eenyutu gorsa kennuufii danda'e ree? ' (Roomaa 11:33-34).
English
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi'aa
waa'ee sadan waaqa tokkichaa Macaafni Qulqulluun maal barsiisa?


c: text/html

text:
Abstract:
Kaayyoon qorannoo kanaa adeemsa sirna Ekerdubbistuu Aanaa Gindabarat Ganda Dirree Faajjiitti kan argamu xiinxaluu kan jedhudha. Malli qorannichaa mala qulqullaa‟inaan yoo ta‟u tooftaaleen iddatteessuu qorannichaa immoo iddatteessuu kaayyeeffataati. Maloonni funaansa ragaaleef hojiirra oolan, afgaaffii, daawwannaafi suuraalee fudhachuun yoo ta‟u, ragaaleen mala kanaan walitti qabaman immoo tooftaa qorannoo ibsaa fayyadamuun qaacceeffameera. Adeemsa kana hordofuun hojii qorannoo kanaan bira gahaman: Adeemsi sirna kanaa keessatti guyyaa dhaabbataan sirni kun itti raawwatu Dafinoofi Kamisa akka ta‟edha. Guyyoonni kun guyyaa hir‟uu waan ta‟eefi. Ji‟oota Gannaa sadan Waxabajjii, Adoolessafi Hagayya keessa immoo Ekerdubbistuun kun gonkumaa hindubbattu. Sababnisaa dukkana waan ta‟eefi.Bakki sirni kun itti raawwatus mana ykn galma mataasaa keessatti kan raawwatudha. Namoota Hundatu Ekerdubbistuu dubbisa osoo hintaane nammoota gahoo ykn carraa kana argatan qofatu dubbisa.Hirmaattonni immoo dhiira, shamarran, dargaggoota, maanguddoota dubartootaafi nama kamiyyuu hirmaachisuuf kan hindaangessinedha. Namoonni yeroo mana Ekerdubbistuu kana dhaqan Buna, Qarshii, Ixaana, Garbuufi kkf fudhatanii dhaqu. Hirmaattonni duudhaa kanaas dhiira,shamara, maanguddoo, beerranii, dargaggoofi kan nama hinqoodnedha. Argannoowwan tokko tokko warroota dhimma kana raawwataniif argameera. Kun immoo yeroo haalli nama qajeeluu didu akkaataa itti jijjiiramni argamudha. Bu‟aan kunis namoota warra dubbisiifataniif, fakkeenyaaf namni tokko Akaakayyuun ykn Akaakileen isaa yeroo duriis haata‟u yeroo ammaa kana yoo dhoksaadhaan nama ajeesanii gumaa namaa osoo hin baasiin kan dhoksan yoo ta‟e, Cubbuun dhokataan maatii sun irra kan jiru yoo ta‟e Ekerdubbistuun kun ifa kan baasudha. Dabdoo ykn jal‟uutu jira jechuudha. Isa booda akkaataa namoonni kun yakkaa kana hiikkatan faloo kan kennuufidha. Namoonni kun guyyaa kana dhagahanitti Ekeroofis kennanii ayyaana isaanis Dabdoo ykn jal‟uutu jira jechuudha. kan araarfatan yommuu ta‟u namoota kanaaf wanti hunduu ni qajeelaaf; dhalli hin guddata, karri ni bula kormis nidhalcha Ameessis seeraan nimirgisa. yoo kana gochuu dhiisan immoo wanti isaaniif ta‟u tokkollee akka hin jirredha.Kunimmoo dhalli hinbuluuf, dallaan hin buluuf, duuti maatii sun irraa hin citu. Ekerdubbistuun kun hawaasa biraatti warra ayyaanaatiin kan beekamudha. Wantoonni Ekerdubbistuu biratti lagataman Re‟ee hin nyaatani, dubartiin xurii baattee hin deemtu , guyyaa ekeraa dafinoofi kamisa sanyii hinfacaasani. Meeshaaleen kan akka Jabanaa, Siinii, Gingilchaa, ciraa, wantee, Eeboofi kkf sirna kana keessatti akka fakkoommiitti ka‟uun kan tajaajilanidha. Uffannanaan sirna kana keessatti uffatan ittiin waaqa kadhachuuf kan tajaajiludha.Qorannoo kana keessatti yaboon itti kennamuu qabu gara dhumaatti kaayyamee jira.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ministirii Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Damee Afrikaatti, eeggataa garaaraan ministaraa – Donaald Yaamaammootoo – har’a Embaasii Ameerikaa, kan Finfinnee jiru keessatti dhimmoota adda addaa irratti ibsa kennan. Akka Lakkoobsa Awurooppaatti bara 2006 irraa jalqabee haga bara 2009-tti, Itiyoophiyaatti Ambaasaaddara Yunaayitid Isteets ta’uun kan hojjetaa turan – Yaamaamootoon, haala siyaasaa biyyattii, ka yeroo isaan achi turanii fi ka yeroo ammaa wal-bira qabanii ennaa ilaalan, maal akka argan gaafatamanii ennaa deebisan – deebii walii-galaa kennan. Biyyi isaanii dhimmoota akkanaa Itiyoophiyaa waliin ka dubbataa jirtu, marii dhuunfaatti geggeessamu irratti akka tahe dubbatan.
“Gama siyaasaatiin kanneen gara fuul-duraatti tarkaanfatanis tahe kanneen boodatti harkifatan ennaa argine, mootummaa waliin walitti dhiheenyaan hojjenna. Warri akkasii mariiwwan dhuunfaatti geggeessamani. Dhimmoota fooyya’uu qabu, jennu irratti, adda addummaan ennaa uumamu, dhimmoota sana fooyyessuuf irratti hojjenna. Maootummaa fi hawaasni akka waliin hojjetan gochuufis haga dandeenye ni gargaarra. Sababaan isaa kun faayidaa Itiyoophiyaatiif qofa waan hojjetamu miti. Kun Yunaayitid Isteetsiifis faayidaa tarsiimoo qaba. Dantaan tarsiimoo fi biyyoolessaa Yunaayitid Isteets, biyyoota fi mootummoota uummatoota isaaniif itti waamamoo fi itti-gaafatamoo tahan – jiraachuu isaanii mirkaneessuu dha. Kun, jijjiirama dhiheenya Zimbaabweetti geggeessame haga filannoo Laayiberiyaa keessatti karoorfamee jiruu, hanga haala filannoo Keeniyaa tii booda, haga qormaata Sudaan Kibbaa fi Ripublikii Dimookiraaatawa Koongoo keessatti uumamee ilaallee ka mirkaneessina. Kun Itiyoophiyaa keessa qofa otuu hin taane, guutummaa ardittii keessa wanna jiru dha. Kanaaf dammaqnee hordofna. Adda-addummaan ennaa jiraatus dhimmoota sana ni kaasna – jedhan – Doonaald Yaamaamootoo.
Daangaa Oromiyaa fi bulchiinsa naannoo Somaalee irratti walitti-bu’insa uumame ilaalchisee, mootummaa Itiyoophiyaa waliin marii geggeessan yoo tahe gaafatamanii haalli isaa baay’ee yaaddessaa akka tahe dubbatan – Yamaamootoon.
“Sababaa abbummaa lafaa, wal-dhibdee sab-lammoota gidduu jiru fi sababaalee adda addaa misooma wajjiin wal-qabataniin lammiwwan Itiyoophiyaa gara kuma dhibba ja’aa fi toorbaatamaa biyyattii keessatti manaa fi qehee isaanii irraa buqqa’anitti deebinee ennaa ilaallu, baay’een isaanii baatii Fulbaanaa tii asitti kanneen buqqifamani. Kana ilaalchisee, mootummaa Itiyoophiyaa waliin ka dubbanne, marii dhuunfaa waan taheef garuma isaaniittan isin deebisa.” Jedhan. Walitti-bu’insoonni biyyoota Afrikaa hedduu keessaa yaaddessaa ta’uu ka dubbatan – Yaamaamootoon, “Itiyooophiyaa keessattis naannoo daangaa Oromiyaa fi Somaaleetti muddamni jiru yaaddessaa dha. Itti dhiheenyaanis hordofaa jirra” jedhu.
Bulchiisi gaarii, kabajamuun mirga dhala-namaa, walitti-bu’insii fi muddamni otuu xumura hin argatiin nagaa fi sabatiinsi argamuu akka hin dandeenye illee hubachiisanii jiran.
Ministirii Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Damee Afrikaatti, eeggataa garaaraan ministaraa – Donaald Yaamaammootoo, kaleessa muummicha-ministaraa Itiyoophiyaa – Hayile-maariiyaam Dessaalenyi wajjiin wal-arguun dubbatanii jiran.


text:
Yunivarsitii Haramaayaa keessatti wal-dhideen barattootaa fi humnoota mootummaa gidduutti geggeessamu torbanneen lakkoobsisuu isaa dubbatu, barattoonni yunivarsitichaa.
Akkuma guutmmaa Oromiyaa keessatti geggeessamaa ture, mormii barattoonni Yunivarsitii Haramaayaa geggeessaniin wal-qabatee barattoonni hidhamanii turna achii-bbuteen isaanii dhabamuu fi waraanni mooraalee Yunivarsitichaa keessatti bobbaafamuu mormuudhaan gaaffiin barattoonni Yunivarsitichaa “kaasne” jeddhan deebii quubsaa dhabuu tu mormii barattootaa marsaa ammaa kana kakaase, akka barattoonni jedhanitti.
Mormiiwwan barattoonni bifa adda addaan kaasan irraa kan ka’e, waraanni federaalaa “Agaazii” jedhamuun beekamu, halkan halkan barattoota doormii dhaa yaasuudhaan, hiriirsisee ka reebaa jiru ta’uu isaa illee dubbatu barattoonni.
Akka barattoonni mooraalee Yunivarsitichaa keessaa hin baane mooraalee martinuu torban tokkoo oliif cufaatti turan, jedhu – barattoonni. Ka dhimma kana akka qabbaneessaniif gara sanatti ergaman, Ministarri Horsiisa Qurxummii fi Beeyladaa, Obbo Sileshii Getaahun, immoo barattoonni guyyaa lamaaf barnoota dhaabanii turan. Amma garuu, gaaffiin isaanii deebii argatee gara barnoota isaaniitti deebi’anii jiran, jedhan.
Guutummaa qophii kanaa dhaggeeffadhaa.


text:
Dhaabbanni miti-mootummaa biyya Deenmaark, Maternity Foundation, fayyadama bilbilaa (Mobile App) deettuu gargaaru Itoophiyaa keessatti hujii irra oolchuu ibseera. Fayyadamni bilbilaa (App) kuni daa’imman nagayaan akka dhalatan akka gargaaruuf kan yaadameedha.
Fayyadamni bilbilaa ‘Safe Delivery App’ jedhamu kuni namoonni muuxxannoofi ogummaa deessisuu xiqqaa qaban itti fayyadamuudhaan dubartoota deettu akka gargaaraniif. Fayyadamni kuni akkaataa dubartii deessisuu fi daa’imman dhalatan gargaaruu irratti qajelfama suuraa, viidiyoofi barreeffamaa uf keessaa qaba. Deessistuun takka dayiinsa irratti rakkoon cimaan yoo dubatii mudate App kanatti fayyadamudhaan gargaarsa cimaafi hatattamaa laatuu dandeetti.
Dhaabbanni biyya Deenmaark fayyadama bilbilaa ‘Safe Delivery App’ uume woggaa tokkoof naannoo Oromiyaa Gimbitti yaalaa ture. Woggaa dabre keessa bilbila fayyadamni ‘Safe Delivery App’ irratti fe’ame 78’tu deessistootaaf raabsame. Fayyadama kanatti erga fayyadamuu eegalanii dandeettiin deessistoonni dhiiga deettuu dhangala’u dhaabuu %20 gara %60 ol guddateera. Bifuma wolfakkaatuun, kanniin fayyadama kanatti dhimma bayan dandeettii isaanii kan daa’imman dhalatanitti hafuura guutuu %30 gara %70’tti ol guddifataniiru.
Fayyadamni kuni biyya Gaanaa keessatti yaalamuu isaa dhaabbanni Maternity Foundation ibseera. Tanzaaniyaa fi Giinii keessatti akka raabsamuuf jiru beekameera. Kaayyoon dhaabbatichaa fayyadama bilbilaa kana deessistoota 10,000 biraan gayuudha.
Itoophiyaa keessatti ijollee kudhan keessaa sagal kan dhalatan gargaarsa ogeessa fayyaa (dessistuu leenjiteen) alatti. Gargaarsa ogeessa fayyaatiin alatti manatti ijoollee dhaluun dubartii deettuuf qofa osoo hin , nageenya daa’imman dhalataniifis rakkoo fayyaa guddaa qaba. Da’umsaan wolqabatee haadhafi daa’imman dhibee addaddaaf saxilamuun nimala. Dayiinsaa irratti, ciniinsuufi erga dayanii boodas, kanniin lubbuun dabartu heddu. Guutuu adunyaatti woggatti daya irratti daa’imman miliyoona shaniifi haawwotii 289,000 du’a. Lubbuun haawwotiifi daa’imman hedduu kan galaafatamtu biyyoota guddataa jiran kanniin akka Itoophiyaa keessatti.
Kanniin ogummaa deessisuu murtaaye qaban, bilbila ammayyaa qaban taanaan, ‘Safe Delivery App’ bilbila isaanii irratti fe’uudhaan tajaajila fooyya’aa dubartoota keenyaaf laatuu ni danda’u. Waanuma cufaaf teenyee harka faranjii laaluu hin qabnu.


text:
CAFFEE - Fulbaana 22/2011: Jijjiirama Guyyaa Yaa'ii Ariifachiisaa Caffee Oromiyaa:
_____ // ______
Caffeen Oromiyaa "Yaa'ii Ariifachiisaa 3ffaa Waggaa 4ffaa Bara Hojii Caffee 5ffaa" Fulbaana 25/2011 irraa eegalee gaggeessuuf jedhu ilaalchisee Miseensonni Caffee Oromiyaa Fulbaana 24/2011 Magaalaa Adaamaa Galma Caffee galtanii akka beeksiftan ibsuun keenya ni yaadatama.
Haa ta'u malee, "Yaa'iin Ariifachiisaa 3ffaa Waggaa 4ffaa Bara Hojii Caffee 5ffaa" Fulbaana 26/2011 irraa eegalee waan gaggeeffamuuf Miseensonni Caffee Oromiyaa Fulbaana 25/2011 waaree booda Magaalaa Adaamaa Galma Caffeetti argamuun akka beeksiftan ibsina.
Waamichi jijjiiramaa kun bifa haaraan har'a irraa eegalee Oduu galgala sa'aa 1:00tti aansee miidiyaa #OBN irratti guyyoota sadiif waan darbuuf hordofuu dandeessu.
Hubachiisa: Jijjiiramni kun guyyaa tokko qofa gara fuulduraatti kan siqe ta'uu isin yaadachiifna.
Waajjira Caffee Oromiyaa
Finfinnee


text:
Dambalii-warraaksaa
Friday, 5 October 2012
Thursday, 4 October 2012
Barreessaan Akkawaaq Jaalataa
Itti dabalees marsaan kun seenaa fii aadaa oromoo kan yeroo dheeraa dura ture fii haala yeroo ammaa kanas dabalatee keessumatti waa'ee mirga abbaa biyyummaa dhabuu oromootaa irratti xiyyeeffannaa guddaatin hojjachaa jiraachuu isaa fii walabummaan ummata oromoo haala kamiin goonfatamuu akka danda'us hayyuulee oromoo fii barattootas ta'ee beektota oromoo hunda wajjin hidhataan hojjachaa jiraachuu isaas itti dabalee beeksisuun barbaada.


text:
Hidhataa Faransaayii keessatti yoo xiqqaate lubbuu nama sadii galaafate polisoonni biyyatti ajjesuu ministriin haajaa biyya keessaa kan biyyatti beeksisee jira.
Prezidaantiin Faransaayii Immanual MaKron akka jedhanti ragaan jiran akka agarsiisanti tarkaanfii hidhataan kun fhudhate gocha shoroorkaatti akka ilaalamuuf gochaa jira.
Polisiin biyyattii akka jedhutti aangawoonni nageenya biyyaa shakkamaa sana marsanii eega turanii booda suparmarkeetii inni keessatti namoota iggitee jiru cabsanii seenuun hidhataa sana ajjesan.Faransaayiin erga bara 2015 as yeroo hedduuf haleellaa shoroorkeessotaaf waan saxilamteef jecha of-eeggannaa sadarkaa olaanaa irra jirti.


text:
Walga’ii NATO bara kanaa itti hirmaannaa isaanii isa xumuraa ta’uuf kan Har’a ganama magaalaa Waarsoo qubatan – Prezidaantiin Yunaayitid Isteets Baaraak Obaamaa -walga’iin ammaa kun, yeroo gaddisiisaa, kan Briteenii fi Gamtaan Awurooppaa itti adda-ba’an akka ta’uuf jiru dubbatan.
Obaamaan, eega biyyoota miseensota NATO waliin magaalaa Waarsootti walga’icha taa’anii booda, biyya eega prezidaantii ta’anii as yeroo jalqabaaf daawwachuuf jiran Ispeeyinitti qajeelan.
Har’a, Prezidaantii Gumii Awurooppaa – Donaald Taaskii fi Prezidaantii Koomishina Awurooppaa Jean-Claude Juncker wajjiin walga’anii ka dubbatan – Prezidaant Obaamaan, akka Waayit Haawus, ibsa sirnaa kenneen jedhutti – haala itti Briteen gara nagaa fi mucuucaataa ta’een Gamtaa Awurooppaa keessaa baatutti hoogganoota lameen waliin dubbatan.
Walga’ii NATOtti ammaa kana irratti, waa’een Briteen, Gamtaa Awurooppaa keessaa ba’uu yeroo marii bal’aa fudhatu ta’uun dubbatame iyyuu – waa’ee haleellaa shororkeessotaa Islamic State fi waa’een cunqursaa Raashiyaa Ukireeen keessaa Awurooppaaf dhimmoota yaaddessoo xiyyeeffannaa


text:
Eenyummeessaa[Account] Facebook Guutumatti isin jalaa cufame, Hiriyyaa keessan isiniif banuu danda’a.
Eenyummeessaa Facebook Guutumaan guututti isin jalaa cufamee Hiriyyaan keessan isiniif deebisuu akka danda’u beektuu? : #Gaaffii Yeroo Dheeraaf Nugaafachaa turtan #DEEBII isaa
Eeyyen!, yeroo ammaa Dhaabbanni Facebook Tajaajila isaa karaa hedduu kan kenutti jiru yoo ta’eeyyuu, Namootni hedduun Bilbilli ykn Email banataniin jalaa badee ykn dagatanii Eenyummeessaa hiriyyoota heddu ittiin horatan, hordoftoota heddu kan ittiin qabanfi kanneen hojii heddu ittiin hojjatan yeroo jalaa cufamu ni muldhata.
Dhaabbatichis Rakkoo kana furuuf tooftaa salphaa armaan gadii kana baasee ittiin namoota rakkoon akkasii mudate furmaata kennaa jira. Kanaafuu namootni rakkoo akkasii isin mudatee beeku ykn jirtan Tooftaa salphaa kanaan Eenyummeessaa keessan deebiftanii argachuu dandeessu ykn nama biraa rakkoo akkasii keessa jiruufis furmaata laachuu dandeessu.
- Fuula Facebook isa jalqabaa[Login page] irra seenaa “FORGET PASSWORD” isa jedhu cuqaasaa
- Gara fuula biraa kan Maqaa keessan guutuu(full nama), Email ykn Maqaa dhuunfaa[username] itti galchitanii Eenyummeessaa(account) Facebook keessan akka barbaaddan isin Gaafata. Iddoo kana irratti wantoota sadeen armaan olitti eeraman[maqaa, email ykn username] keessan Galchuun Birbaadi[Search] cuqaasaa.
- Sana booda Maqaan Facebook kan keessaniifi kanneen keessaniin walfakkaatan hedduu isiniif dhufu. Isaan keessaa Suuraa[Profile] keessan ilaaltanii irratti[THIS IS MY ACCOUNT“] cuqaasuun filattu. Yeroo kana dhaabbatni Facebook Email ykn Bilbila keessan irraa isin akka qarqaaruu danda’u Maqaa Eenyummeessaa keessan jalatti agarsiisee, Ergaa dhoksaa[secret code] isinii erguuf isin gaafata.
Yoo Email ykn bilbilli sun isin harka jiraate Tole[Ok] cuqaasuun lakkoofsa icciitii isiniif dhufe sana itti galchitanii banattu.
Garuu, Yoo filannoo isiniif kenname hin qabdan ykn hin jiru ta’e, Gara Gadii gadi bu’aatii, “NO LONGER HAVE ACCESS TO THESE!” isa jedhu cuqaasaa
- Sana Booda Bilbila ykn Email yeroo ammaa fayyadamaa jirtan itti galchaatii “CONTINUE” isa jedhu cuqaasaa.
- Sana Booda “REVEAL MY TRUSTED CONTACTS” isa jedhu cuqaasaatii Maqaa Guutuu hiriyyaa keessan kan amantan Akka Eenyummeessaa keessan isiniif banu barbaaddan itti barreessaa.
Hub: As biratti namni Eenyummeessaa [account] ofii isaatii kan biraa qabu, yoo duraan waliif Hiriyyaa[Friend] ta’an Eenyummeessama Facebook ofii sana iddoo kan hiriyyatti ergan sana ofuma fayyadamuu danda’u.
- Yeruma sana barreeffama akka Ajajaa kan hidhaa[link/URL] of keessaa qabu argitu. Hidhaan[URL] kunis kan lakkoofsa icciitii hawaasummaa kan Hiriyyaan Amanaan[Trusted Contacts] sun qofti arguu danda’u of keessaa qaba. Kanaafuu yeroma sana Hiriyyaa Amanamaa keessan sana barbaadaatii ykn Bilbilaatii hidhaa[URL] sana itti himaa, haaluma kanaan Hiriyyaan keessan sun yeroma sana hidhaa[URL] sana banee lakkoofsa icciitii ilaalee isiniif kennuu danda’a waan ta’eef.
- Lakkoofsa icciitii kana Fayyadamuun Eenyummeessaa[account] Facebook keessan deeiftanii banachuu dandeessu.
Hub: Hiriyyaa keessan lakkoofsa icciitii yeroo irraa fudhattan, bilbilaan ykn qaamaan yoo ta’e filatamaadha, sababni isaa Eenyummeessaan[account] keessan hatameeti[hacked] ta’eeti yoo ta’e namni sun email keessanis hateera ta’uu waan maluuf “Email’ walii erguun gaarii miti ykn hin gorfamu.
HORAA BULAA
OROMO ICT


text:
Chrysler
DaimlerChrysler Motors Company LLC, achiin diqqo turee immo kan Chrysler Holding LLC jedhamu,kuni konkollatta midhasitotta America yoo ta'u, kan kophatti ofiin konkollatta midhagsu jalqaban immo bara 1925t. Yeroo bayye maqaan ittii wamamu Chrysler Group jedhame wamama.
May 14 2007t DaimlerChrysler AGn akka konkollatta Chrysler isaan midhasan kessa percenti 80.1% akka Cerberus Capital Management, L.P. iif gurguru ifaa godhee ture. Yoo kenaan kuni dhummatu, Chrysleriin maqqa Chrysler Holding LLC jedhamu akka fudhattu himame ture.
Chrysler fi dameen isaa jalatti argaman biyya German jalatti maqaa DaimlerChrysler AG osoo jirru, walii-galtee "Merger of Equals" jedhamuni,Daimler-Benz wajjin bara 1998tii godhame. NYSE irratti, walii-galtee bara 1998 godhame irratti, Chrysler Corporationiin qubee "C" jalatti U.S.f kenname. Maqaan Chrysler Corporation U.S. kessatti "Chrysler Group" jedhama. Maqaan birra konkolatotta Chrysler kenname Mopar jedhama. Gossa konkollata Chrysler durii fi amma gadii ilalli.


text:
Dhooqa Danaakil: Lafa garmalee ho'aa addunyaa kanaa
Dhooqi Danaakil haroo halluu keelloo fi magariisaan guutame dha. Bishaan gubaan achii ol keessaa danfa. Ho'a irra darbee, gaaziin kilooriinii fi saalfarii hafuura baafachuu nama dhowwa.
'Karra jaannamaa' jedhamuun kan beekamu dhooqni Danaakiil kun adduunyaa kana irratti addumaatti akka abiddaa gubuudhaan kan beekamu yoo ta'e illee, lubbu qabeeyyiin akka keessa jiraatan qorannoon dhiheenya kana qoratame tokko mul'iseera.
Handhuura gaanfa Afriikaa keessatti kan argamu gammoojjiin yookaan lafa gad-jedhaan Danaakil, ho'a isaa irraa kan ka'e bakka namni jiraachuu hin dandeenye, fagoo fi qorannoon kessaatti gaggeefamee hin beeknee dha. Bakki kun naannoo Afaar keessaa meetira 100 sarara galaana gaditti kan argamu dha.
Bakkichi qaama sulula baaha Afriikaa yemmuu ta'u, humna keessoo dachee irraa kan ka'e yeroo ammaatti ardiilee sadii addaan baasuun lafti haaraa tokko bakka itti umamuuf deemuudha jedhame ammanamuu dha.
Lafti isaa jabaataa hinta'iin malee, gogaa fi bokkaan yeroo bayee kan kessaatti hinroobne dha. Ho'ii naannoo kanaa yeroo baay'ee digrii seentigireedii 45 oli. Volkaanoo yookin Burkaana sochoo'aa lamatu dhooqa kana keessa jira. Inni tokko Ertaalee kan jedhamu yeroo ta'u danfa lafa keessaa ol folfolu asiidiin wal make kan baaasuu dha.
Bishaan soogiddumma qabu galaana irraa dhufu wantoota burkaanni yookin volkaanoon lafa keessaa baasu wajjiin gafa wal maku halluu addaa addaa uuma. Soogiddaa fi Salfariin naannoo sanatti argaman yeroo wal makanis bifa kelloo uumuun naannichi argama hawwataa akka qabaatu taasisa.
Haalli qilleensa naannoo kanaa jireenyaaf mijataa miti. Kanaafu biqiltuuwwanii fi lubbu qabeeyyii muraasatu as jiraata. Naannoon Daalool walumaagalatti jireenyaaf bay'ee cimaa yeroo ta'u dhiheenya irratti kan argamtu Hamadeella keessa garuu horsiisee bultoonni Afaar muraasni ni jiraatu.
Sababa ho'a olaanaa fi rakkoo nageenyaa naannoo daangaa Itoophiyaa fi Eertiraa gidduu jiruun waa'een naannoo kanaa osoo hin baramiin tureera.
Qorannoon bara 2013 jalqabee qoratamaa jiru tokko akka Danaakiliif xiyyeeffanaan kennamu taasiseera.
Bara 2013 jalqabanii namoota naannoo kanatti qorannoo qorataa turan keessaa Yunivarsiitii Boloonyaa biyya Italii irraa kan dhufte Baarbaraa Kavalaas "Naannichi baay'ee adda dha, ho'i isaa giddu galeessaan hanga digirii sentigireedii 48 gaha. Gaaf tokko digirii sentigiredii 55 safaruu keenya nan yaadadha" jetti.
Daalool keessatti bishaan ol burqu ammoo digirii seentigireedii 100 dha. Qorattoonni gaasii summaawaa Hayidiroojin Salfaayid irra of eeguutu isaan irra jiraata. Qilleensi daaraa Kilooriinii naanno sanatti argamu akka somba isaanii hin xuqneef yeroo hundaa golgaa gaasii irraa isaan eegu kaawwachuu qabu.
"Soogidda irra keessa isaa uffisee jiru kun yeroo irra ejjetamu cabee keessa gad bu'uu waan danda'uuf, of eegannoo guddaa gochuu qabdu," jetti Kaavalaaz. Bishaan hanga digirii seentigreedii 100tti danfee fi asiidawaa ta'e kana kessaatti yoo kuftan, balaa guddaa irra nama busa. Sanuu ammoo manni yaala dhihoo sanatti argamuu dhabuun immo caalaa yaachisaa ta'a.
"Bara 2013 yeroo hojii kana jalqabnu, akkamitti hojjachuu dandeenya kan jedhuratti ture kan xiyyeeffanne. Firiijii fi keemikaalota saamuda qorannof fudhannu keesa keenyu achi geessuun waan hin danda'amneef cimsinee yaaduu fi kariirsuun nurra ture," jetti Kaavalaav.
Bara 2016 keessa lubbu qabeeyyiin haroo ho'a guddaa qabu kana keessa jiraachuu maluu shakkii jedhuun qorattoonni saamuda sassaabuun qorachuu jalqaban. Ho'aa fi asiidummaa bishaan haroo sanaas safaruu eegalan.
Bara 2017 keessas saamuda fudhachuu itti fufan. Ji'a sadii booda laaboraatooriin garee qorattoota Kaavalaav, baakteeriyaa irraa DNA fudhachuun lubbu qabeeyyiin dhooqa Danaakil keessa akka jiran yeroo jalqabaaf mirkaneessuu danda'an.
Baakteriyoonni achitti argaman kunis 'polyextremophiles' kan jedhaman yeroo ta'u, naanno ho'aa baay'ee olaanaa, asiidummaa fi Ashaboo qabu keessa jiraachuu kan madaqani dha.
Qorannoo isaanii hin maxxansamiin kana keessatti, saayintiistonni kunneen, baakteeriyaa lubbu qaban gosa lama bakka garaa garaa lamattiargan. Burqaa ashaboon keessaa ol danfuu fi haroo xixiqqoo naanno sanatti argamu kessatti ture.
Haroowwan xixiqqoo naannoo kanatti argaman, akka burqaa ashaboo ho'i isaa digirii seentigireedii 55 hin gahu. Bishaan isaas adda dha: ashabummaa of keessa haa qabaatuyyuu malee asiidummaan isaa gadi aanaa dha. Jalli haroo kana burkaana waan qabuuf bishaan isaa Karbon dayooksaayidiin kan badhaadhe dha.
"Haroon kun maqaa adda addaatiin waamama. Namoonni naanno sanaa "Gaat'aalee" yookaan "aaraat" jedhanii waamu. Haroo zayitaawaa yookaan Haroo bifa keelloo jedhanii kan waamanis jiru. Kaan immoo 'haroo ajjeesaa' jechuun waamu. Kunis gaazii Karbon daayoksaayid jedhamu irraa kan kaa'ee bineeyyiin xixiqoon akka simbirrootaa yeroo bishaan dhuguuf gara haroo kana dhaqan gaazii kanaan ukkaamamani waan du'aniifi," jechuun qoratuun Baarbaraa Kavalaas ibsiteetti.
Karbon dayooksaayidiin gaasiiwwan biroo irra ulfaatina waan qabuuf lafatti gadi bu'ee argama. Lubbu qabeeyyii gurguddoon kan akka namaa lafa irraa ol dheerina qaban balaan irra gahu hagana hin jiru.
Haa ta'u malee lubbu qabeeyyiin hanga sentimeetira 30 lafatti dhiyaatan kallattiin karbon daayoksaayidii baay'ee gara keessaatti waan fudhataniif du'u malu.
Argannoon gartuu qorattoota kanaa tokko riikoordii haaraa kan galmeessise dha. Kunis haroo asiidummaan isaa PH zeeroo ta'e keessatti lubbu qabeeyyiin argamuu isaaniiti. PH'n safartuu asiidii yoo ta'u, PH zeeroo jechuun gar malee asiidawaa dha. Hammi asiidii kanaan dura lubbu qabeeyyiin keessatti argaman PH 2 yoo ta'u, biyya Ispeen kessaatti ture.
"Maarsii irra dhooqa Danaakil keessa kan jiran wajjiin kan wal-fakkaatan kuufamni Salfeetii fi albuudawwan biroo jiru. Bishaan ashabaawaa darbee darbee yaa'us jira."
"Bakkeewwan akkas ulfaataa ta'an keessa lubbu qabeeyyiin jiraachuu fi akkamiin akka jiraatan qoratanii baruun, pilaanetoota biroo akka Maarsii irra akkamiin jiraachuun akka danda'amu akka barruuf nu gargaara" jetti Kaavalaav.


text:
Yunivarsiitii Wallaggaa Kaampaasii Shaambuutti barattoonni lama lubbuu dhaban
Yunivarsiitii Wallaggaa kaampaasii Shaambuutti mormiin walqabatee barnootni dhaabbatee ture. Gara galgalaa ammoo barattoonni lama du’uu isaanii dhageenyeera.
Barattoonni BBC’n dubbise waan jedhan, ”Adigraatitti obbolaawwan keenya dhumaa jiru,” jechuun barattoonni mormii dhageessisuun, barattoota kaan irratti haalellaa taasisan. Kanaanis ijoolleen lama gara daggalaatti geeffamuun ajjeefamaniiru.
Kaampaasii kanatti, sa’aa sadiirraa eegalee dhalattoonni saba tokko tokko iddoo ciisichaa isaanii keessatti miidhaan irra gaheera jedhan barattoonni. Kaleessa galgalaa qabees, buufata poolisiitti dahatanii akka argamanis ibsaniiru.
Eenyummaan isaanii akka eeramu kan hin barbaanne barattoonni kunniin, barattoonni lubbuun darbe Hagoos Sayifa fi Adoonaay Alamsaggad akka jedhaman nutti himaniiru.
Barataan Hagoos damee Qonna Baadiyyaa waggaa lammaffaa kan barachaa ture wayita ta’u, Adoonaay ammoo Hortikaalchara barata ture.
Itti gaafatamtoonni Kominikeeshinii Naannolee Oromiyaa fi Tigraay dhimmichi uumamuu fuula feesbuuk isaanii irratti mirkaneessaniiru.
Kaleessa Mudde 2, 2010 halkan keessaa naannawa sa’aa 6tti, waldhabdee barattoota gidduutti uumameen, lubbuun barattoota lamaa akka dabres barreessaniiru.
Waldhabdee kana keessatti kan hirmaatanii fi namoonni lubbuu balleessuun shakkaman, to’annoo jala akka argamanis angawoonni kunniin himaniiru.
Kanarratti haasoofsiisuuf angawoota Yuniivarsiitii Wallaggaa argachuu hin dandeenye.
Jimaata dabre walitti bu’insa Yuniivarsiitii Addigraatitti uumameen, lubbuun barataa tokkoo kan dabre wayita ta’u, kanumaan walqabatees, kaleessa Yuniivarsiitiiwwan Amboo, Gondar, Wallaggaa fi Daseetti mormiin akka ture BBC’n gabaasee ture.
******************** Oduu Wal Fakkaatu *****************
Barattoonni Yunivarsiitiiwwan Amboo, Gondariifi Woldiyaa mormiirra jiru
Walitti bu’insa Jimaata darbe Yuunvarsiitii Addigraatitti barattoota gidduutti uumameen, muddamni guyyootaaf itti fufee barattoonni Yuunvarsiitiiwwan Waldiyaa, Gondariifi Amboo mormii dhageessisaa akka jiran odeeffannoon yuunvarsiitota kanarraa arganne ni mullisu.
Walitti bu’insa Jimaata ALH Sadaasa 29, 2010 Yuunvarsiitii Addigiraatitti uumameen barataan tokko akka du’e, ooggantoonni yuunivarsiitichaafi itti gaafatamaan komunikeeshinii naannoo Amaaraa beeksisanillee barattoonni garuu lakkoofsa kanaa ol guddisanii himu.
Dabalataanis barattoonni lakkoofsi isaanii hinbeekamne miidhaan irra ga’ee mana yaalaa geeffamanii wallaansa argataa akka jiran himameera.
Walitti bu’insi kun kan ka’e, wayita barattoonni ayyaana sabaa, sab-lammootaafi uummattootaa osoo kabajaa jiran, barattoonni lama walitti bu’uu isaaniitiin. Walitti bu’insi sadarkaa olaanaatti ce’uun gareedhaan hiramanii dhagaa walitti darbachuun akka eegalame, daayirektarri kutaa sab-qunnamtii Yuunvarsiitii Addigiraat Yohaannis Kabbadaa ibsaniiru.
Sa’aatiiwwan muraasaan booda humni nageenyaa seenee tasgabeessuu Obbo Yohaannis dubbatanis, ammallee yuunivarsiiticha keessa dhiphina hedduutu jira.
Kanumarraan itti fufee Yuunvarsiitii Waldiyaatti, Dilbata galgala jeequmsiifi walitti bu’insi jalqabee gara alkanii xiqqoo tasgabbaa’ee Wixata ganama garuu irra deebiyee ka’uudhaan barattootarra miidhaan ga’uun barattoonni akka maqaan isaanii hin dha’amne barbaadan dubbisne nutti himaniiru.
Haaluma walfakkaatuun Yuunvarsiitii Gondarittis, barattoonni mootummaa abaaraa mormii akka dhageessisan barattoonni nutti himaniiru.
Akkasumas Yuunvarsiitii Ambootti miidhaa barattoota Yuunvarsiitii Addigiraatirra ga’e mormuudhaan, mooraa guddaa keessatti har’a (Wixata) mormii dhageessisaa kan jiran yommuu ta’u, barumsas akka dhaaban barattoonni dubbisne nutti himaniiru.
Mooraa biraa keessatti garuu wanti uumame akka hin jirreefi barumsis itti fufee ooluunsaa himameera.
Walitti bu’insa Yuunvarsiitii Addigiraatitti uumameen barataan lubbuun isaa darbe barataa Habtaamuu Yaaloo Sinnishaaw kan jedhamu, barataa Manaajimentii waggaa 2ffaa ta’uun isaa mirkanaa’eera.
Reeffi barataa kanaas, gara maatiisaatti akka geeffame, itti gaafatamaan Komunikeeeshinii Naannoo Amaaraa ibsaniiru.
Obbo Yohaannis Kabbadaa Daayirekterri Sab-qunnamtii Yuunvarsiitii Addigraat “Walitti bu’insa kanaan booda barattoonni mooraa gadi lakkisuuf gaafatanii turan. Dubbichi akka tasgabbaa’uu danda’uufi jaarsoliiniifi abbootiin amantaa akka gidduu seenan taasifneerra,” jedhan.
Waanti jiru akka tasgabbaa’e kan dubbatan Obbo Yohaannis, barumsi jalqabeera jedhanii nutti himanillee, barattoonni dubbisne sodaa keessa akka jiraniifi barumsa akka hin jalqabiin ibsaniiru.
Yuunvarsiitichis eegumsa poolisii federaalaa jala kan jiru yommuu ta’u, barattoonni hedduun gara maatii isaaniitti galuu akka barbaadan himaniiru.
Maatiiwwan yuunivarsiiticharraa fagoo jiranis yaaddoo cimaa keessa akka jiraniifi mootummaan “nageenya ijoollee isaanii eegsisuu hin danda’u yoo ta’e gara mana isaaniitti deebisuu qaba,” jechuun haati ilmi isaanii yuunvarsiitii barattu jiraataa Dassee ta’an tokko dubbataniiru.


text:
Addunyaa nuti irra jiraannu kana keessa, Impaayerootni gurguddoon, Impeeriyaalistoota yartuudhaan ijaaramanii dachee sabootaafi biyyoota danuu weeraruun, daangaa kolonii bal’aa ijaarratan danuun kan turan ta’uu galmee seenaatu addeessa. Sirni kolonii, ganamumaan, sirna fedhii yartootaa bu’uura godhachuudhaan, tooftaa xiqqaa guddaarratti goobsuutiin wixineeffame ta’uufi; Impaayerri koloniis, godoo yartootaan ijaarameefi; kan gurguddoonni danuun keessatti yaratan ta’uu akkuma Macci beeku, sirnichis waan of beekuuf,
waardiyyoonni sirna kanaa sirnasaanii jiraachisuuf humnasaanii tokkicha kan ta’e, qawweetti dhimma ba’u.
Haata’u malee, Impaayeroota gurguddoo addunyaa keenyarra turan keessaa humna qawweesaatiin kan qabsoo saboota walabummaa biyya ofiitiif taasisan injifatee dhaabbatee hafe tokkollee hin turre. Impaayerootni humna qawweedhaan ijaaraman martuu, qabsoo walabummaatiin caccabanii kolonneeffattoonis bakkatti deebi’aniiru. Biyyoonni humnaan weeraramanii Impaayeroota jalatti cafaqamanii turanis, impaayera qawwee koloneeffattootaatiin irratti ijaaramte, qawweedhaan ofirraa fonqolchuudhaan, walabummaa ofii gonfachuu danda’uudhaan Impaayerri kan diimokiraata’uu kan hin dandeenye ta’uu mirkaneessanii jiru.
Ilaalchi ofittummaafi mul’anni addunyaa guutuu humna tokko jalatti bulchuuf, Impeeriyaalistootni warri lixaa qabatanii ka’an, qabsoo abbaa-biyyummaa sabootaatiin harkatti kan fashalaa’e ta’ullee, ofittoonni sun mul’atasaanii galaana qaxxaamusuruudhaan, biyya keenya qaqqabsiifachuutti milkaa’uu danda’anii jiru. Rimaan ofittummaa gorsaafi gargaarsa warra lixaatiin humneeffamtee baargamaa gamana ceetes, ofittummaafi dhiphummaa habashoonni ganamumaan qabaniin wal-makuudhaan, Impaayera Itoophiyaa taatee dhalachuu dandeesseetti.
Haaluma kanaan, biyyi Oromoo Oromiyaan, dhuma jaarraa 19ffaa irraa kaasee, guutuutti, Impaayera kolonii mootota habashaa jalatti kufte. Dhawataanis, biyya Oromoo jedhamuunshee hafee, kara deemaaf biyya taatee, saamichi qabeenyasheefi, duguuggaan sanyii ilmaasheerratti raawwatamu hammaatee itti fufe. Oromoonis, mirga abbaa biyyummaasaa mulqamee, garboomee, maqaa hin qabneenis waamame. Duulli Oromoofi Oromiyaarratti baname, daran finiine. Oromummaa itti awwaaluuf boolli awwaalchaa gadi fageeffamee qotamee, caacculeen Oromummaa tokkoo-lamaan itti gadi darbatamuun awwaalamuun itti fufe. Koloneeffattoonni qawwee warra lixaarraa argataniin Oromoo ajjeesuufi, gorsa shiraa abbootasaaniirraa argataniinis, tokkummaa sabichaa diiguun gamisa jal-deemtota godhachuutti bobba’an. Warri Oromoofi Oromiyaa malee jiraachuu hin dandeenye, akka waan Oromoon isaan malee jiraachuu hin dandeenyeetti, Oromoorratti duula ololaa oofuun, qorqalbii sabichaa’rratti hirkattummaa facaasuun, hojii guddaatu hojjetame.
Hata’u malee, Oromoonis koloneeffattootaaf harka laatee hin teenye. Furmaanni kolonii walbummaa ta’uu hubachuudhaan, matayyaafi ijaarmayaan qabsootti seene. Gosti qabsoosaas, Impaayera kolonii mootota habashaatiin ijaaramte diimokiraatessuu osoo hin taane, Oromiyaa humnaafi fedhii murnoota yartuutiin koloneeffatamte walaboomsuudhaan, ofiis mirga abbaa biyyummaa gonfachiisuufi, biyyasaa walaboomte keessa bilisummaan jiraachuu akka ta’e, qabsoo Walabummaafi Bilisummaa walitti fufiinsaan adeemsiisaa dhufeefi gaaffii yeroo adda addaatti gaafachaa dhufeen raggaasisee jira.
Gootonni Oromoo kumaa kitilli, akeeka kana qabatanii qabsaa’anis, aarsaa lubbuufi qaamaa barbaachisu itti kaffalanii darbanis, akeekni qabsoosaanii dhugaa bakka-buusa hin qabne ta’uusaatiin, haala kamiinuu utuu hin sharafamin, dhaloota har’aatti darbee jira. Dhaloonni har’aas, amaanaa abbootasaa harkaa fuudhe, bu’uura abboonnisaa kaa’aniif irratti cichuudhaan; gaaffiin Oromoos walabummaa Oromiyaafi Bilisummaa Oromootiin qofa kan deebi’u ta’uutti amanuudhaan, murnoota humna qawweetiin kaayyoo kana dhabamsiisuuf ykn maqsuuf itti bobba’an dura dhaabbatee, falmii kutannoodhaan adeemsiseen, itti dhiigee, itti dararamee, itti du’ee, hundee sirna impaayera kolonii Itoophiyaa raasuu danda’uunsaa dhugaa diinnillee ganuu hin dandeenyedha.
Murnoonni Impaayera Kolonii Itoophiyaa jiraachisuuf qabsaa’an, bu’uuruma caaseffama sirnichaa hordofuudhaan, humna qawweetiin sirnicha tasgabbeesuuf yaalanillee, itti milkaa’uu hin dandeenye. Inumaayyuu, kallattii waardiyyoonni sirnichaa, warra sirnicharratti qabsaa’an dhabamsiisuuf irra bobba’an, uummata haqa ofiitiif qabsaa’u daranuu hammeessuudhaan, keessuumattuu, qabsoon qarreefi qeerroon Oromoo waggoota afran kana golee Oromiyaa cufa keessattii walittifufiinsaan finiinsan, sirnicha gara badiisa inni jibbuuf sodaatuutti isa dhiheessuun, egeree sirnichaafi impaayera sirnichaan ijaaramtee wabii dhabsiisuurratti dabalataan, xiyyeeffannoo addunyaas hawachuu danda’ee jira.
Haata’umalee, koloneeffattoonni tooftaa ittiin dur deemaa turan jijjiirrachuudhaan, akkaataa ittiin jibbama sirnichaa gara jaalatamuutti jijjiiruun sirnicha dandamachiisuu danda’rratti malaaf maltee haaraa dhahachuun; sadarkaa yaadaafi ilaalchaatti ‘nuuf hin taanee sabichaa nuuf ta’eeraadhaan bakka buusifachuuf’ jechoota araaraafi ida’ama jedhu qabatanii as ba’uun, kanas hojiitti jijjiiruuf, humna qaban guutuun, kiyyoo shiraa ittiin qabsoo Oromoo takaalan diriirsuurratti bobba’anii jiru.
Haata’uutii, jechoonni filatamoon isaan itti fayyadamaa jiran kanneen akka nageenya / jijjiirama / diimokiraasii,fi kkf… qabeenya dheedhii mootummoonni abbaa irree ammayaa qaban ta’uun ni beekama. Diinqa masaraa keessaa gad hin ba’ani ni qusatamu. Abbootii irree biratti, jechoonni kun yeroo mara, faallaa hiika uummanni bal’aan beekuutiin hojiitti hiikamu. Yeroo shiraaf sirnisaanii hongeedhaan rukutamu, karaa miidiyaaleesaanii gadi yaafamanii sharafmuudhaan, misooma siyaasaatiif oolu. Uummata beela abbaa biyyummaatiif wawwaatuufis, dhangaa abjuu godhamanii dhiheeffamu.
Egaa koloneeffattootni jechoota kanneen, bu’aa siyaasa isaaniitiif, sadarkaa jechaatti haa fayyadaman malee, dhugaan jiru, impaayera kolonii keessatti diimokiraasii lafa qabsiifnee, nagaafi jaalalaan wajjin jiraanna jechuudhaan, araarri koloneeffataafi koloneeffatamaa gidduutti geggeeffamu, saba walabummaa biyyasaafi bilisummaa ofiisaaf qabsaa’uuf, gonkumaa deebii ta’uu akka hin dandeenye ta’uun dhokataa miti. Sirni tooftaa akkasiitiin deemus, sirna kolonii sagalee deggersaa saba biyyisaa koloneeffatameetiin, kolonii sana seera qabeessa taasisuun itti fufsiisee, saba haqasaa dhabe irratti gidiraa hammeessuudhaaf, shiraan ammayyoomfamee, maqaa diimokiraasiitiin of waamu ta’uun, qullaa Waaqaaf dachee jalaa dhokachuu hin dandeenyedha.
Dhugaan kun akkuma jirutti ta’ee, akkuma koloneeffattoonni moototta habashaa darban, yeroo qabsoon abbaa biyyummaa saba oromoo kokkee isaan qabu, maqaa nagaafi araaraatiin, Oromoo dabsatanii, qabsoo isaas maqsuun Impaayericha jiraachisaa turan, qoxusuu koloneeffattoota mootota habashaa darbanii kan ta’e, mootummaan wayyaanees, sirnicha itti fufsiisuuf, muuxannoofi leenjii abbootasaarraa dhaaletti dhimma ba’uun, akka waan galmi qabsoo Oromoo Impaayericha keessatti aangoo qooddachuu ta’eetti fakkeessuun, Uummata Oromoo burjaajessee, kaayyoo qabsoosaa karaarraa maqsuuf, “Oromoon aangoo argatee jira. Jijjiiramni barbaadamus dhufeera”, jechuun, olola karaa miidiyaaleesaanii biyya keessaafi alaatiin oofaa jiranitti dabalataan, dhaabbilee siyaasaa Oromoo kanneen biyyoota alaa jiraniif araara goonee galchina jechuun waamicha taasisee jira.
Haaluma kanaan, dhaabbileen siyaasaa Oromoof dhaabbanne ofiin jedhan muraasni waamicha godhameef simachuun gara biyyaatti galaniiru. Kanneen hafaniifis waamichi godhamu itti fufee jira. Olola walitti ida’amnaafi araara buufnaa gam-tokkoon oofamaa jiruun wal-maddiittimmoo, sabboonummaafi tokkummaa Uummata Oromoo dhabamsiisuuf, akkasumas, akka Uummanni Oromoo Walabummaa’rraa abdii dhabuufi, galmi Walabummaas itti dukkanaa’u gochuun, gaaffii walabummaa Uummanni Oromoo gaafachaa jiru busheessuuf duulli qorqalbii sabichaarratti banames jabaatee kan itti fufee jiru ta’uutu mul’ata.
Haata’umalee, osoo akka jabina shiraafi humna qawweetii, Impaayera Briitish kan, bal’inni daangaa lafashee, bal’ina lafa addunyaa kanaarraa dhibbantaa 24% uffisaa ture; kan ofirras dabartee Koloneeffattoota Mootota Habashaa gorsaafi meeshaa waraanaatiin gargaaruudhaan impaayera Itoophiyaa ijaarsifte sanatu jiraata ture. Garuu, jabinni shiraafi meeshaa waraanaa Impaayerattii badiisarraa baraaruu hin dandeenye. Qabsoo haqaa saboota walabummaa biyya ofiitiif qabsaa’aniitiin caccabdee, lafa abbaa qabu kan duraan humna qawweetiin weerarte, abbaasaaf dhiistee, bakka irraa kaatetti deebi’uuf dirqamtee jirti. Haaluma wal-fakkaatuun, Impaayeroonni gurguddoon kanneen akka, Impaayera Jarman, Ottoman, Raashiyaa, Austo-Hungariifi kkf danuunis qabsoo haqaa uummatoota abbaa biyyaatiin burkutaa’anii, dachee kanarraa kan badan ta’uu, akkasumas, Impaayeroota turan keessaa kan diimokiraata’e tokkollee kan hin jirre ta’uufi, Impaayerri humna qawween ijaarame gonkumaa diimokiraatessuun kan hin danda’amne ta’uu seenaatu ragaa ba’a. Dhugaa guddaan kunis kan mul’isu, sobni yartuun wayyaaneefi jala-deemtotasheetiin yeroo ammaatti, Impaayera Itoophiyaa diimokiraatessina jechuun oofamaa jirtu, caayaa itti dheessitu argachuu hin dandeenye ta’uusaati. Kanaafuu, Impeeriyaalistoonni bifaafi karaa garaagaraatiin, kaayyoo qabsoo Oromoo kan Walabummaa Oromoyaafi Bilisummaa Oromoo maqsuun, Impaayericha jiraachisuuf, boqonnaa malee hojjetanillee, Qabsoo Saba Oromoo galmasaa hanqisuun abadan kan hin danda’amne, ta’uu beekuun gaarii ta’a.
Itti dabalees, dhaabbileen siyaasaa jijjiiramni barbaadamu dhufeera jechuun, waamicha araaraa shiraa mootummaa wayyaanee simachuudhaan gara biyyaatti galanis ta’e, kan galuuf qophiirra jiran, kanneen lilmoo haxxummaa koloneeffattoota habashaatiin diramanis ta’e, kanneen doofummaan kaayyoo hin beekneef hiriiran, akkasumas, murnoonni faayidaa dhuunfaaf bitamuun, abbaltii wayyaaneen isaaniif kennite qabachuun, kaayyoo qabsoo sabichaa maqsuuf bobba’an hunduu dhugaa isaan beekuu qaban tokko yoo jiraate, Dhaabbilee siyaasaa kaayyoo qabsoo faallaa ta’e qaban kamiyyuu (walitti luuccessuudhaanis ta’e, isa tokko gara isa tokkootti harkisuudhaan) walitti araarsanii akka jarri waloon iddoo tokko jiraatan gochuun kan danda’amu ta’ullee kaayyoowwan qabsoo waliif masaanuu ta’an, (bifa kamiiniyyuu, bu’uura kamirrattiyyuu) walitti araarsuudhaan, lachuu wal-faana bakka tokko jiraachisuun kan hin danda’amne ta’uusaati.
Dhumarrattis, dhaabbileen siyaasaa Oromoo, kanneen gaaffiin saba Oromoo gaaffii kolonii ta’uufi, innis kan deebii argachuu danda’u, qabsoo hidhannoo kan Walabummaa Oromiyaafi Bilisummaa Oromootiin ta’uutti amantanii, uummatichas amansiisuudhaan qabsootti seentanii, qabsaa’aa jirtan; kanaanis, abdii walabummaafi bilisummaa jedhamuudhaan, Onnee Uummata Oromoo keessatti iddoo guddaa kan argattaniifi, abdii guddaanis isnirra kaa’amee jiru, Kaayyoon qabsoo Oromoo araaraafi diimokiraasiidhaan kan galma ga’uu hin dandeenye ta’uu, bu’uura kaayyoo qabsoo sabichaa kan ganamaafi dogoggora bara 1991 raawwatame of yaadachiisuudhaan, waamicha araara shiraa Mootummaa Koloneeffataan Wayyaanee isiniif taasisaa jiru simachuufi, caffee qabattanii qaama qawwee qabatee isin waamu waliin jaarsummaa taa’uurraa akka of qusattan, akkasumas, tarkaanfilee qalbii Uummata bal’aa keessaa isin baasuu malanirraa of-qusattanii, kaayyoo qabsoo Saba Oromoo, kan Walabummaa Oromiyaafi Bilisummaa Oromootiif amanamummaa qabdan iddootti tiksuun, qabsoo sabichaa gara fuul-duraatti akka tarkaanfachiistan, jabeessinee isiniif dhaamna.
Yaa Uummata Oromoo
Harcaatonni koloneeffattoota mootota habashaafi bitamtoonnisaanii, Impaayera Itoophiyaa diimokiraatessina jechuun si sobuuf yaalanillee, impaayerri qawween ijaaramte gonkumaa diimokiraata’uu kan hin dandeenye ta’uu, seenaa impaayeroota addunyaa kanarra turanii, qabsoo saboota walabummaa biyya ofiitiif qabsaa’aniitiin caccabanii badanii yaadadhuun, akeekni qabsookee ganamaa, kan walabummaa Oromiyaafi Bilisummaa Oromoof ati adeemsisaa jirtu, kan irraa goraafi dogoggora hin qabne ta’uu dhugeeffadhu.
Ijaarmiyootaafi murnoota siif qabsoofna jedhan mara, bu’uura kaayyoo qabsookee ganamaa, kan Walabummaa biyyakeefi Bilisummaa mataakeef godhaa jirtuu’rratti hundaa’uun madaalii, ayyaanlaallattoota kaayyoo qabsookee sharafuudhaan ykn maqsuudhaan, diina faaana hiriiranii, Impaayera Kolonii ilmaankee danuu soorattee, dhiigaaf lafee ilmaankeerratti ijaaramteefi, kan haqnikeefi gumaankee keessatti awwaalame jiraachisuuf carraaqan martuu kan bakka si bu’uu hin dandeenye ta’uu beekii, akeeka qabsookee buttuuwwan akkanaarraa tikfadhu.
Galma qabsookee ganamaa, kan hayyoonniifi ilmaankee danuun irratti wareegamanirratti, bakka jirtuu walitti adeemii waliin mari’adhu, wal-ijaari, hidhadhuu wal-hidhachiisi, lolii wal-lolchiisi, biyyakee afaan qawween koloneeffatamte afaan qawween walaboofadhu; bilisummaa mataakees mirkaneeffadhu kan jedhu, dhaamsa RSWO kan guyyaa har’aati.
Oromiyaan ni Walaboomti!
Oromoon ni Bilisooma!
R S W O


text:
Godinaa Haragee Bahaa aanaa Mettaa magaalaa Calanqoo keessatti hiriira har’a geggeessame irratti walitti-bu’insa uumameen raayyaan ittisa biyyaa lubbuun nama kudha shanii galaafachuu isaa jiraattoota keessaa kannnen sodaa nageenyaaf jecha maqaan isaanii akka hin ibsamne gaafatan dubbatanii jiru.
Jiraattonni hedduun immoo haleellaa kanaan madaa’anii gara Hospitaala adda addaatti geeffamuu ibsamee jira.Kanneen daangaa irratti wal waraanaa jiraniif raashinni ykn nyaati haa ergamuu jechuun waajiira bulchiinsaa duratti hiriirree ituu jirru haleellaan kun nu irratti gaggeefamee jedhu Jiraattonni.
Bulchiinsi Godinaa Harargee Bahaa Obbo Jamaal Ahmadee walitti bu’iinsi kun uummauu mirkaneessee jiran.Walitti bu’iinsa kana dura daangaa anaa meettaa araddaa Sarkamaa irratti guyyoota darban lamaa fi sadiif Oromiyaa fi Naannoo Somaalee giddutti walitti bu’iinsa tureen gam lameen irraa namnii tokko tokko ajjefamuu ibsan.
Dargaggonnis ajjechaa Oromoo irratti gaggeeffamuun mufannaa qabaniin daandilee dhagaan cufanii yeroo hiriiranti raayyaan ittisaa daandii bansisuuf yaalii godheen walitti bu’iinsa ka’een namonin ajjefaman akkasumas mada’an akka jiran dubbatan.
Garu lakkoofsa isaanii hin qulqulleeffanne jedhan.Haala jiru adda baafatanii deebii akka nu kennan Obbo Jamaal Ahmedee waadaa nu seenanii jiru.
Gaaffii fi deebii gaggeeffame Caqasaa


text:
ONN:Oduu Olmaa Oromiyaa Muddee 6/2017
Odeessaa
Mudde 6/2017 Godina Wallagga Lixaa Aanaa Qondaalaa M/B Baamsootti mormiin FXG Qeerroo barattoota Oromoofi uummata Oromoon daran jabaatee itti fufe. Qeerroon barattootni mana baruumsaa sadarkaa 2ffaa fi sadarkaa 1ffaa haala kanaan gaafii mirga Abbaa biyyummaafi hidhamtoonni siyaasaa nuuf haa gadhiifaman, waraanni uummata keenyarratti banamee nurraa haa dhaabbatu jechuun dhiyeeffachuun Gaaffii kanaaf deebiin yeroo gababaa keessatti nuuf kennamuu qaba jechuun sirna bulchiinsa wayyaanee Aanaa Qondaalaa muddanii qabaniru . Akkasumas gaaffii keenyaaf deebiin hanga nuuf deebi’uttiifi gaaffiin barattoota Yuunibarsiitiis deebi argatee gara barbootatti hanga deebi’anitti nutis barnoota keenya addaan kutanii jiraachuu maddeen gabaasaniru.


text:
Naiara Reinders desk, 2018-06-05 09:31:54. Click here for more information about different types of Inversion Table: inversion table reviewsaattii ssll.. .aattii ssll.. .e. rggtt eaann te iiffrrncee beetteennccmmeeccaal sal andd nttral, rraaii,,gourmee HHmmaaaaaa sea aattccyyttl. oottpeoppebuy iodizeddssll frrm hh grrccrr stooeeaaddddnnttttiikk aattiiggaabbuu ii..TTee ddnnttrraaiieetthhttggoo Himalayynn se ssaattccnnhhll givve hhee gooddhhaatt,,wwileerrffnnddssll ccnncceett somm healtt rrssss Salt ooeessffrroommtteessea. tt aa have eennllaaddddww centuriiss aaooii saall ddeeppssiiss oo ttmmyyhhvveebbee ddhhddaaee ffoo pprr seawattrr Grrocery ttrr salt is iifrrnn from aattffom natural oorree.. I aa eenn haaee-uupptt 12000FF!!aann eeiinnddtt rrmmvv mmoottof hheennaattrrlleeementt..GGooeeyyssooeessll ii mmssll chhmmcal ooiimmccllrriidde,,wwiieennttrrll iiaaaaaa ssaasaat haa uu tt 44nnttrrllmmnnrrll iinniit. YYuu bodd ccaaee naauuaa ssll..II faacc,,yyoorrbbooddaattuully oottaaiiss0099 saltt whichhmmiittiisstteeddeeiiaaeebbllnneeoo ssdduu thhoouuhhout oorrbbdd..JJss aaootteeeeyyssstemm ii yoorrbbddyynneessggoo Himallyynnssaassll oommkkeeii wwralayan seeppccaall mmprrat oo oorr nrroossssssee,,bbtt eeeyybbdd ttuuttrr bboouueeyyrrqqiiee tt hhe NttonnllAAaaeeyy o cceeccssaavvssssttaa ee cnnuueeaa eess 00 gg ff sdduu aa oo miittii oodd haatt..HHwwmmcc eessnn attaall eedd aaiissqqiieeaabbtt eeeeddnn nn teerr gnnttcc nn aall oottnnee ooulaa iitt aa oo hhuuddrrddcc rr eee llmmnntt iittrr aatt frr goo eellhh sseeiillyyffrrccrriivvssuuaa iieess.. Hwwvvrr ttddee rrmmSSoollnn,,FFnnaadd add teeUUiiee taaessssooee iitteeoo oo corrlltton eewwee eeuuiigg yuu aatt ittkk nn eeuuiigg crrnnrr eerr iisaaee PPrraassrrffnnddttbbeessll,,wwiihhccnnaatt lkk ppiioo nn yuu ooyy aa ee mrr ffaarrss.. Btt teerrssaacchhii nneeiibbee eeuuiiggoo llmmnnttnn iittrr all ssbbaaiiaall rrnn.. Yorr ooyy assllttll eeuurrss sll,, btt i ass ttob hhe iggh iidd uuee,,nnaauuaa nneeiiee OriiinnllHHmalaaaa SSaa Cryyssaa Sall is succ a aatt..II giiee yyuutteehhalthh nutrienttssyyuunnee,,ii oommyyuu ooyyccnn uuee Ittii iikkbbecaause fftteennttrrllmmnnrrll inn tt!! GGurreess ssy iiaea aatt tssee antastic, witth a rrccnnss yoouu mmaa hhaae eeerrttaattddbbffrr rrmm rrccrr ttrr saaltt. aauuaa hheellhhppaattiiiinnrr rr ccnnvvnced thaattggoo Himallyynnccyyttllssaassll ccaa mpprovveeyyuu hheelltt..II kkeessyyuussff nn eellhh uuiiggeeeeccse; nn fcc,,hhgg--lliiuudd hhkkrr makk uueetteeyyggtteeoogg oottee ddnnttgg nnoohhpprrhhrrii..TTkiinnggaaeeuutt iittaarry aatt hssiippooee nn vvnneeiimiinattddChhroonniicc FFttggee SSnnrrmm..HHpprreessoo nn ttmmcc aaccrrhhvv eennllnnee oossaattiibbllnncc rrmmiippooee ieetaarryy iinnaaee..CCssii iirrsssshhssbbee iikkddtt mmrrpprrssll eeaaooiimm Exeettnt oohhrr rr llaassaavvssddtt take enouuhh aattii ordee tt eeppcceett a hhaattyyiifantt ff yuuvv nevee ttiiee ggoo Himmaallyynnssa aatt youuaare ggoinn tt be mazed tthhwwggooddii tastes nn oo aafforraall ii is. Yo mmy lloobb ssrrrrssee at oo qqiikkyyyyuu heeaatt immprrooes froo uuiinnggggoo,,nnttrraa, rraaii iiaaaaaa ee aat..e. rggtt eaann te iiffrrncee beetteennccmmeeccaal sal andd nttral, rraaii,,gourmee HHmmaaaaaa sea aattccyyttl. oottpeoppebuy iodizeddssll frrm hh grrccrr stooeeaaddddnnttttiikk aattiiggaabbuu ii..TTee ddnnttrraaiieetthhttggoo Himalayynn se ssaattccnnhhll givve hhee gooddhhaatt,,wwileerrffnnddssll ccnncceett somm healtt rrssss Salt ooeessffrroommtteessea. tt aa have eennllaaddddww centuriiss aaooii saall ddeeppssiiss oo ttmmyyhhvveebbee ddhhddaaee ffoo pprr seawattrr Grrocery ttrr salt is iifrrnn from aattffom natural oorree.. I aa eenn haaee-uupptt 12000FF!!aann eeiinnddtt rrmmvv mmoottof hheennaattrrlleeementt..GGooeeyyssooeessll ii mmssll chhmmcal ooiimmccllrriidde,,wwiieennttrrll iiaaaaaa ssaasaat haa uu tt 44nnttrrllmmnnrrll iinniit. YYuu bodd ccaaee naauuaa ssll..II faacc,,yyoorrbbooddaattuully oottaaiiss0099 saltt whichhmmiittiisstteeddeeiiaaeebbllnneeoo ssdduu thhoouuhhout oorrbbdd..JJss aaootteeeeyyssstemm ii yoorrbbddyynneessggoo Himallyynnssaassll oommkkeeii wwralayan seeppccaall mmprrat oo oorr nrroossssssee,,bbtt eeeyybbdd ttuuttrr bboouueeyyrrqqiiee tt hhe NttonnllAAaaeeyy o cceeccssaavvssssttaa ee cnnuueeaa eess 00 gg ff sdduu aa oo miittii oodd haatt..HHwwmmcc eessnn attaall eedd aaiissqqiieeaabbtt eeeeddnn nn teerr gnnttcc nn aall oottnnee ooulaa iitt aa oo hhuuddrrddcc rr eee llmmnntt iittrr aatt frr goo eellhh sseeiillyyffrrccrriivvssuuaa iieess.. Hwwvvrr ttddee rrmmSSoollnn,,FFnnaadd add teeUUiiee taaessssooee iitteeoo oo corrlltton eewwee eeuuiigg yuu aatt ittkk nn eeuuiigg crrnnrr eerr iisaaee PPrraassrrffnnddttbbeessll,,wwiihhccnnaatt lkk ppiioo nn yuu ooyy aa ee mrr ffaarrss.. Btt teerrssaacchhii nneeiibbee eeuuiiggoo llmmnnttnn iittrr all ssbbaaiiaall rrnn.. Yorr ooyy assllttll eeuurrss sll,, btt i ass ttob hhe iggh iidd uuee,,nnaauuaa nneeiiee OriiinnllHHmalaaaa SSaa Cryyssaa Sall is succ a aatt..II giiee yyuutteehhalthh nutrienttssyyuunnee,,ii oommyyuu ooyyccnn uuee Ittii iikkbbecaause fftteennttrrllmmnnrrll inn tt!! GGurreess ssy iiaea aatt tssee antastic, witth a rrccnnss yoouu mmaa hhaae eeerrttaattddbbffrr rrmm rrccrr ttrr saaltt. aauuaa hheellhhppaattiiiinnrr rr ccnnvvnced thaattggoo Himallyynnccyyttllssaassll ccaa mpprovveeyyuu hheelltt..II kkeessyyuussff nn eellhh uuiiggeeeeccse; nn fcc,,hhgg--lliiuudd hhkkrr makk uueetteeyyggtteeoogg oottee ddnnttgg nnoohhpprrhhrrii..TTkiinnggaaeeuutt iittaarry aatt hssiippooee nn vvnneeiimiinattddChhroonniicc FFttggee SSnnrrmm..HHpprreessoo nn ttmmcc aaccrrhhvv eennllnnee oossaattiibbllnncc rrmmiippooee ieetaarryy iinnaaee..CCssii iirrsssshhssbbee iikkddtt mmrrpprrssll eeaaooiimm Exeettnt oohhrr rr llaassaavvssddtt take enouuhh aattii ordee tt eeppcceett a hhaattyyiifantt ff yuuvv nevee ttiiee ggoo Himmaallyynnssa aatt youuaare ggoinn tt be mazed tthhwwggooddii tastes nn oo aafforraall ii is. Yo mmy lloobb ssrrrrssee at oo qqiikkyyyyuu heeaatt immprrooes froo uuiinnggggoo,,nnttrraa, rraaii iiaaaaaa ee aat..Victoria Beckham, also known as Posh Spice, has made the news several times this year. Not because of her husband's amazing talents or her singing career, but rather because of her feet. This Spice Girl has a very serious dilemma. Should she correct her bunions or should she continue to wear sexy shoes and deal with the pain?
Rajya Maureen desk, 2018-06-05 10:21:14. A wooden set: when you are going for a dining set than remember to have the one in wood. The reason is simple- it would look gorgeous, and the wood mostly used in constructing dining sets is hardwood like mango and sheesham so the table along the chairs would be strong and not prone to wear and tear. Also, it will completely match with the rest of the furniture units. And we all know no other material could be as timeless or charismatic as wood.
Ivona Gita desk, 2018-06-05 06:55:21. Lisa J.Richie has always been sports-minded. Her blog about sports equipment, how to play, as well as guides and tricks that will easily transform any newbie to an experienced player. Read more her articles, you can check out her blog at you have ever earned any kind of revenue with adsense arbitrage sites, then you should be familiar with the adsense tax table. Since 2003, Google has been collecting all the financial information from anyone who is involved in its advertising concept and categorize the data obtained according to their physical location and nature of operation.
Corina Marisol desk, 2018-06-05 06:44:16. I picked up the following decorations for Halloween at the end of the season a few years ago and have kept these items in my party planning design box. These cheap Halloween decorations are candy corn twinkle lights, decorative candy dishes, orange votive candles and glass votive candle holders, mini-plastic pumpkin buckets and a witch's hat. I may have spent a total of $15 for all of these Halloween items and have used them for the past three seasons.
Werknesh Vidya desk, 2018-06-05 10:54:29. 3. A quick drink delivery is crucial and will set the tone for the remaining events of their visit. Provide any off the menu information, upsells, etc. at this time, and observe the customer's menu placement...body language is very easy to read, and will for the most part, determine if they need more time for their selections.
Imke Delara desk, 2018-06-05 07:46:36. Streamlined Process A professional remote support service deploys expert technicians who are well-equipped to fix different types of errors and issues. Accurate diagnosis and identification also allows the call to be forwarded to the right professional who is most suited to handle issues/errors of that nature.
Corina Marisol desk, 2018-06-05 06:57:58. So, if you can really get a nice looking desk, it can enhance the beauty of the place to a great extent. You can also choose the material with which you are expecting the desk to be made up off. It can be your office or a corner of your home where you have got plans to set up your home office. Moreover, you will feel coming out with flying colors with a good deal.Eating at your desk while working may be a recipe for weight gain and indigestion. Heres why
Recent Posts
Categories
Monthly Archives
About ▪ Contact ▪ Privacy Policy ▪ Terms of Service ▪ Copyright/IP Policy
Copyright © 2016-2030 ยท Home Design Ideas and Interior Inspirations. All Wrong Reserved.
Any content, trademark/s, or other material that might be found on this site that is not this site property remains the copyright of its respective owner/s.In no way does Title claim ownership or responsibility for such items, and you should seek legal consent for any use of such materials from its owner.


text:
Perezidaantiin Somaaliyaa Hasan Sheek Mahmuud Sadaasa 17 ob.Omar Abdirahmaan Alii Sharmarkee Muummicha Ministeraa (MM) godhee muude. Perezidaantiin biyyattii kaadhimamaan MM Omar Abdirahmaan Alii Sharmarkee yeroo gabaabaa keessatti kaabinee isaa akka uumatu abdii guddaa qabaachuu isaa ibseera, akka gabaasa Dalsan Reediyootti.
Muudamni MM kuni paarlaamaa biyyattiitiin ragga’utu isa irraa eegama. Muudamni kuni ragga’e taanaan, Ali Sharmarkeen MM Abdiwelii Sheek Ahmad kan Sadaasa 6 angoo irraa ari’ame bakka bu’ee hojjata jechuudha. Abdiwelii Sheek Ahmad yeroo woggaa tokko hingeenneef kan MM Somaaliyaa ta’ee tajaajile. Prezeidaant Hasan Sheek Mahmuud woggaa lama keessatti MM 3ffaa muduu isaati.
Alii Sharmarkeen yeroo lammataatiif kan MM Somaaliyaa te’ee tajaajiluuf deemu. Kana duras bara 2009 hanga 2010 tti yeroo mootummaa ce’umsaa MM biyyattii ta’uudhaan hojjateera. Adoolessa dabree kaasee Alii Sharmarkeen Ambaasaaddara Somaaliyaa isa Ameerikaa ture.
Alii Sharmarkeen bara 1960 Somaaliyaa keessatti perezidaantii biyyattii 2ffaa Abdirashiid Alii Shermarkee irraa dhalate. Digrii saayinsii polotikaatiin yunivarsiitii ‘Carleton Ottawa’ irraa eebbifame.


text:
DIRQAMA ITTI KENNAMETU WACCISIISAA JIRA; Irra Hin ilaaliin Oromoo!
–
Daawannaa JSM irratti odeefannoo qabatama.
1 Mootummaan Naannoo Oromiyaa eegdota 12 ramadeefii Sa’atii 24 dabareedhaan eegu.
2 Hoteela inni qubate dabalatee sochiin isaa hundi to’annaa Mootummaa Jala jira.
3 Nyaata inni nyaatuuf dhugaatiin isaa hundi Mootummaan waan kaffalamuuf surveillance Jala jira.
4 Namoota inni Hoteelatti keessummeessee haasofsiisu otuu hin hafin Mootummaatu to’ata.
5 Bakkeewwan inni deemee haasaa godhu hunda Mootummaatu Murteessaa, Haala isaas Mootummaatu qindeessa.
Kanarraan kan ka’e JSM baayyee of jibbaa akka jiruuf gara biyya alaatti deebi’uuf sababa barbaadaa akka jiru dha. Haaluma kanaan torban dhuftu keessa maqaa Fundraising qaba jedhuun gara Awurooppaatti deemuuf jira. Yeroo deebitee dhuftu Security kee har’aa kun gaafas hin jiru waan ta’eef dirqama sitti laatame ammumaa xumuruu qabda jechuun akka Morma gubbaa ijaajjanii jiranidha. Haga ammaatti Dr.Abiyyi waliin carraa wal arguu akka hin arganneef Obbo Lammaas Eebba OMN booda wal hin argin jiru.
Via: Beekan G Erena
Ilmaan Tigiree godiinaalee oromiyaa jiran keessaa godaanaa waan jiraniif qeerroon keenya tigiree oollaa keessan jirtu tiksaa waan isaan godhaa jiran. Fkf kaleessa Wallagga bahaa ganda tokkotti tigiroota godaanaa jiran meeshaa gurguddaa waliin qeerroon to’achuun ni yaadatama. Bakkeewwan hafanitti gochi kun waan itti fufuuf qeerroofi poolisiin keenya waltaanee meeshaa waraanaa irraa booji’uu qabna. Meeshaa kana baattee achii as deebitee waraanaa nurratti banuu hin qabdu. Warra of dhidhiibuu barbaaddummoo qeerroonuu beektuu waan gootan!
Massii Sanyii Fayisa Lelisaa
Oduu Gaddaa Shaashamannee irra amma dhufe
……
Simannaa Jawar Mohammed Godhame irratti seensarratti namoonni hedduun wolitti bu’uun miidhaan qaamaa fi irra gaheera ammatti namoota sadi lubbuun kan baate yoo ta’u miidhaan qaamaa cimaan namoota sagal irra gaheera qulqulleesinee isinii gabaafna…..l
konkoolatan boombii waliin Qabamee
Gubate jira
Shaashamanneetti
Update:West #Arsi security bureau official told AS the car was set on fire by a group of poeple after “fake news circulated alleging it was carrying a bomb.” The driver was “viciously attacked”. It’s not clear if he survived. @addisu_arega cautioned the public of mob instigators pic.twitter.com/PmaP74zlZT
— Addis Standard (@addisstandard) August 12, 2018
Update: Addisu said the burning car belongs to the #Shashemene city admin & security depar’t. He said news that the car carried explosives were not true. However, Addisu didnt say how the car caught fire.https://t.co/XY6fCIvgon
— Addis Standard (@addisstandard) August 12, 2018
#Ethiopia: 3 people have died of stampede in #Shashemene as thousands came out to the streets to welcome @Jawar_Mohammed. Acrdg to @addisu_arega, several others have also been hurt. A footage of burning car is also coming out from the scene; it’s not clear what caused the fire. pic.twitter.com/Qs8JIwK4LY
— Addis Standard (@addisstandard) August 12, 2018
Here is what Jawwee had to say about Addis. Fake News is the enemy of the people- Trump lol 😂
Ijoolee Biyyaa Arbaa jirtaani Rabbi isiin haa Eguu Achumani warri micaati Tanaa betani
Torbe kanaa keessati Tumaa turaani haraa imoo Waan Irraati Rawwatani Lubuu ishee basaniruu ijoolee waari ishee betani yoo jiratee woli #share godhaa Rabbifi jechaa woyii jiruu Biyyaa Oroma


text:
Zinaa Irraa Akkamitti Tawbatanii?
Zinaan (sagaagalummaan) hojii fokkuu ta’ee fi miidha hangana hin jedhamne geessudha. Dubartin akka durbummaa fi kabaja dhabdu, sanyiin akka wal dhayuu taasisa. Dubartiin zinaadhaan yoo ulfoofte hangam salphinni ishii akka haguugu tilmaamun nama hin dhibu. Daa’imni kuni yoo dhalate jireenya akkami akka gaggeessu itti haa xinxallinu. Dhibee gadaa kanaa HIV Eedisiin akka saffisaan babal’atuuf balbala kan banu zinaadha. Kanaafi, adabbiin isaa addunyaa fi aakhiratti guddaa ta’e. Akka seera Islaamatti addunyaa tana keessatti dubartii hin heerumne fi dhiirri hin fuune zinaa yoo raawwatan si’a 100 reebamu. Kan fuudhe ykn tan heerumte yoo taate, dhagaan buruqfamuun ajjeefamu. Miidhan zinaan hawaasa irratti fidu guddaa ta’uu isaa namni beeku, adabbiin kuni nama zinaa raawwatuuf kan malu ta’uu isaa ni hubata.
Namni zinaa irraa yoo hin tawbatin ykn adabbii armaan olitiin yoo hin adabamiin, adabbiin isaa Aakhiratti guddaa ta’a. Rabbiin (subhaanahu wa ta’aalaa) Qur’aana keessatti ni jedha:
“Ammas isaan (Gabroonni Ar-Rahmaan) Rabbiin wajjiin waan biraa hin gabbarre (hin kadhanne), kan lubbuu Rabbiin ajjeesuu haraama godhe haqaan alatti hin ajjeefnee fi hin sagaagalleedha (zinaa hin raawwannedha). Namni hojii gadhee kanniin raawwate, adabbi ni qunnama. Guyyaa Qiyaamaa adabbiin [Jahannam] dachaa isaaf taasifama. Isa keessatti salphifamaa ta’ee yeroo hundaa jiraata. Nama tawbatee, amanee fi dalagaa gaarii hojjate malee. Isaan san Rabbiin hamtuu isaanii gaaritti jijjiraaf. Rabbiin araaramaa, rahmata godhaa ta’ee jira.” Suuratul Furqaan (25):68-70
Namni hojii fokkuu sadan armaan olii irraa yoo tawbate, amanee fi hojii gaarii hojjate, Rabbiin hojii badaa gara gaariitti jijjiraaf. Rabbiin araaramaa fi rahmata godhaa waan ta’eef.
Akkasumas, hadiisa keessatti adabbiin nama zinaa raawwate dhufee jira. Hadiisa Mi’raaj jedhamuun kan beekkamu keessatti, Ergamaan Rabbii (SAW) ni jedhan“… [Anaa fi Malaykoonni] deemsa keenya itti fufuun wanta Tannuur (midijjaa (boollo) daabboon keessatti tolfamu) fakkaatutti dhufne”. Hadiisa kana kan odeesse ni jedhe, “Ergamaan Rabbii (SAW), akkana waan jedhe natti fakkaata, “Tannuur san keessa iyyansaa fi sagalee baay’etu jira.” Ergamaan Rabbiin (saw) itti fufuun ni jedhan: “Achi keessa yommuu ilaallu dhiirota fi dubartoota qullaa labooban ibiddaa jala isaaniitii isaanitti dhufu argine. Yommuu labooban kuni isaan dhaqqabu, garmalee iyyan. Ani “Isaan kunniin eenyu?” jechuun [Malaykoota lamaan] gaafadhe. …. “Sitti ni himna.” naan jedhan… [dhumarratti malakyoonni lamaan waa’ee namoota armaan olii Ergamaa Rabbiitti yommuu himan akkana jedhan]: “Dhiironni fi dubartoonni qullaa ijaarsa tannuur (midijjaa ibiddaan guuttame) fakkaatu keessa jiran, isaan sun dubartoota zinaa raawwatanii fi dhiirota zinaa raawwataniidha.” (Sahiih al-Bukhaari 7047)
Tolee namni tokko badii guddaa qixaaxni isaa hangana gahu yoo hojjate, tawban isaaf ni jiraa? Eeti sirritti jira. Rabbiin nama badii zinaa caalaa hojjatee ergasi gara Isaatti deebi’eef kan araaramu, akkamitti nama zinaa hojjatee gara Isaatti deebi’eef hin araaramnee? Badiin zinaa caalu maal akka ta’e beektu? Badiin zinaa caalu kufrii fi shirkii (Rabbitti qindeessudha.) Rabbiin nama kufrii fi shirkii dhiisee gara Isaatti deebi’ef ni araarama. Haaluma wal fakkaatun wanta shirkii gadi ta’e kan akka zinaa irraa nama gara Isaatti deebi’eef ni araarama. Mee gara sharxii tawbatti seenun dura, Tawbaa fi Istighfaarri maal akka ta’an haa ilaallu.
Tawbaa jechuun “badii hojjatan amanuun, gaabbuun, irraa buqqa’uuni fi gara funduraatti akka itti hin deebinee ijjannoo qabaachun cubbuu itti lixan irraa gara Rabbii deebi’uudha.”
Gabaabumatti tawbaa jechuun dhugaadhaan badii irraa gara Rabbii deebi’uun Isaaf ajajamuudha.
Istighfaara jechuun immoo “Rabbiin irraa araarama barbaadu, Rabbiin cubbuu darbee akka namaaf dhoksuu fi haaqu kadhachuudha. Sababa cubbuu saniin akka nama hin adabne itti warwaachudha. “
Kanaafu, Istighfaarri waa sadii qabataa jechuudha
1. Rabbiin irraa araarama barbaadun Jaalala Isaa argachuu
2. Rabbiin cubbuu akka namaaf dhoksuu fi haaqu kadhachuu
3. Sababa cubbuu saniin akka nama hin adabne itti warwaachudha.
Namni tokko dukkanaa fi xurii zinaa keessaa tawbaa fi istighfaaran bahuuf, sharxiwwan guuttamu qabantu jiru. Fakkeenyaf, namni tokko uffanni isaa yoo xuraa’e, maal fa’a isa barbaachisaa? Saamunaa, bishaani fi wanta keessatti miicu isaa barbaachisaa miti ree? Xiqqaate xiqqaatu bishaan yoo hin jiraatin uffata ofii sirritti qulqulleessu danda’aa? Qulqulleessu hin danda’u. Haaluma Kanaan xurii zinaa irraa tawbaan qalbii ofii qulqulleessuf sharxiwwaan (ulaagaaleen) armaan gadii ni barbaachisu. [1]
- Iklaasa
- Badii zinaa irraa buqqa’uu
- Gaabbu
- Gara fuundarratti badii kanatti deebi’u dhiisuu
- Duuti yookiin aduun dhiyaan bahuun dura tawbachuu
Sharxiwwan tawbaa armaan olii kunniin badii kamifiyyuu kan ta’aniidha. Haqa ilma namaatin kan wal-qabatu yoo ta’e sharxiin jahaffaan itti dabalama. Innis, haqa namaaf deebisu ykn araarama gaafachudha. Sharxiwwan armaan olii tokkon tokkoon yommuu ibsinuu kana fakkaata:
1.Iklaasa– Iklaasa jechuun hojii tokko Rabbiif qofa jedhanii hojjachuu ykn dhiisudha. Namni tokko hojii badaa kan akka zinaa kan dhiisu, qabeenyaf ykn dubartii fuudhuf ykn dhiiratti heerumuf jedhee osoo hin ta’in, Rabbi qofaaf jedhe hojii badaa san dhiisu qaba. zinaan hojii fokkuu fi jibbamaa Rabbiin biratti dhoowwamaa akka ta’e beekun namni hojii fokkuu kana dhiise fi dhugaan gara Rabbii deebi’e, iklaasa qabaa jechuudha. Gabaabumatti, wanti hojii badaa kana akka dhiisu isa kakaase, Rabbiin zinaa waan dhoowwe fi adabbii guddatti waan nama geessufi. Akkasumas, xurii kana irraa qulqullaa’un gara Rabbii dhiyaachu waan barbaadefi.
2.Badii zinaa irraa buqqa’u–Namni arraba qofaan “Astaghfirullah” jechuun badii hojjachuu kan itti fufu yoo ta’e, hin tawbanne jechuudha. Tawbaa jechuunu badii irraa buqqa’anii gara Rabbii deebi’u fi Isaaf ajajamuudha. Namni zinaa irraa tawbadhe jedhus, zinaan hojii fokkuu akka ta’e beekun guutumaan guututti irraa buqqaa’un isarraa eeggama. Rabbiin (subhaanahu wa ta’aala) warra badii akka zinaa hojjatanii ergasii gara Isaatti deebi’an akkana jechuun faarsa:
“Isaan warra yeroo faahishaa (waan fokkataa kan akka zinaa) hojjatanii yookiin lubbuu ofii miidhanii Rabbiin yaadatanii ergasii badii isaanitiif araarama kadhataniidha. Rabbiin malee eenyutu badii araaramaa? Isaan osoo beekanu waan hojjatanirra (cubbuu ofitirra) kan hin turreedha.” Suuraa Ali Imraan 3:135
Argitanii wanti aayanni ittiin xumurame! “Isaan osoo beekanu waan hojjatanirra (cubbuu ofitirra) kan hin turreedha.” Dafanii Rabbiin yaadatanii cubbuu irraa buqqa’uun gara Isaa deebi’u. mindaan namoota akkanaa maal ta’inna ree laata? Mindaa armaan gadi kanaan gammadaa namoonni cubbuu/dillii irraa buqqa’uun gara Rabbii deebitanii fi araarama kadhattan:
“Isaan sun mindaan isaanii araarama Gooftaa isaanii biraa ta’ee fi Jannata laggeen ishee jala yaatudha. Isaan ishee keessatti hafoodha.Mindaan hojjatootaa [Jannata ta’uun] waa tole.” Suuraa Ali Imraan 3:135
Kanaafu namni zinatti yoo kufe abdii kutu hin qabu. Rabbiin yaadate yoo hidda onnee jalaa araarama kadhate, mindaan armaan olii isaaf/ishiif jira.
3.Gaabbu– namoonni wanta badaa hojjataniif yoo hin gaabbin, carraan wanta badaa sanitti deebi’u guddaadha. Namni yommuu zinatti kufe, “Maal ta’e hojii badaa akkana hojjadhe? Ammaan booda hojii fokkuu kanatti hin deebi’u…” jechuun yommuu gaabbu, xurii zinaatti hin deebi’u. Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhu:
” النَّدَمُ تَوْبَةٌ Gaabbin tawbadha.” Sunan ibn Maajah
4.Gara fuunduratti badii kanatti deebi’u dhiisu– kuni galma kan gahuu ulaagaaleen armaan olii sadan yoo guuttamaniidha. Namni iklaasa yoo hin qabaatin, cubbuu darbe irraa hin buqqa’inii fi hin gaabbin, borumtaa ittuma deebi’a. kanaafu, namni zinaa irraa tawbadhe jedhu, badii fokkuu kana gara fuunduraatti itti deebi’u hin qabu.
5.Duuti yookiin aduun dhiyaan bahuun dura tawbachuu- namni du’a osoo yaadate gara zinaa hin dhiyaatu ture. Osoo zinaa raawwatu duuti osoo itti dhufte maal ta’inna laata? Nama meeqatu osoo zinaa raawwatu duuti itti dhufte. Dhuma akkanaa irraa Rabbiin nu haa tiiksu. Du’aan ala wanta biraas yaadachu danda’a. Osoo zinaa raawwatanuu lamaan isaanitu osoo walitti maxxanfamanii walitti goganii eenyutu isaan addaan baasaa? Salphinna akkamii! Kanaafu, namni duuti kokkee gahuun dura yookiin aduun dhiyaan bahuun dura, tawbachuun isarra jira.
Namni ulaagaalee armaan olii guutee keessa isaatti duwwummaan (emptiness) itti dhagahamu danda’a. Kanaafu, falli isaa maalii? Falli Hojii gaggaarii baay’ise hojjachuudha. Namni akkuma tawbaa (gara Rabbii deebi’u), istighfaara (araarama Rabbiin kadhachuu) fi hojii gaggaarii baay’isuun, hadhaan hojii badaa hir’ataa adeema, keessa isaatti gammachuun ni dhagahama. Rabbiin ni jedha:
“Namni miidhaa raawwachuu isaa booda tawbatee fi [hojii isaa] fooyyesse, dhugumatti Rabbiin tawbaa isaa irraa qeebala. Rabbiin akkaan araarama, akkaan rahmata godhaadha.” Suura Al-Maa’ida 5:39
Kana jechuun namni hojii badaa erga hojjate booda tawbatee (badii irraa buqqa’uun gara Rabbii deebi’e) fi hojii gaggaarii hojjate, Rabbiin ni araaramaaf. Rabbiin akkaan araarama, akkaan rahmata godhaa waan ta’eef. Hojii gaggaarii keessaa wanti jalqaba hojjatu qabu, salaata sirnaan salaatudha. Itti aanse, sooma soomu, sadaqa kennuu, Qur’aana qara’uu, namootaaf tola oolu fi kkf hojjachu danda’a.
Eeti zinaan hojii fokkuu fi jireenya namatti dukkaneessudha. Dukkana kana keessaa karaan tokkichi itti bahan, gara Rabbii deebi’uu, araarama kadhachuu fi hojii gaggaarii hojjachuudha. Adeemsa kana keessatti abdii kutuun namatti dhagahamu danda’a. Rabbiin (subhaanahu wa ta’aalaa) gabroonni Isaa abdii akka hin kunne haala kanaan isaan waama:
“Jedhi,’Yaa gabroota kiyya kan lubbuu ofii irratti daangaa dabartan! Rahmata Rabbii irraa abdii hin muratinaa. Dhugumatti Rabbiin balleessaa hundaa ni araarama. Inni Araaramaa, Rahmata godhaadha.'” Suuraa Az-Zumar 39:53
Rabbiin (subhaanahu wa ta’aala) akkana jedha:
“Namni tawbatee fi hojii gaarii hojjate, inni dhugumatti tawbaa gaariin gara Rabbii deebi’e jira.” Suura al-Furqaan (25):71
“Dhugumatti nama tawbatee, amanee fi hojii gaggaarii hojjate, sana booda [hanga du’uu] karaa qajeela qabateef Ani akkaan Araaramadha.” Suuraa Xaahaa 20:82
Kanaafu, namni hojii badaa irraa gara Rabbii deebi’un, amane ykn imaana isaa cimsatee fi hojii gaggaarii dalagee ergasii hanga duuti itti dhuftu karaa qajeelaa qabate, Rabbiin ni araaramaaf. Rabbiin ni araaramaaf jechuun badii isaatiif addunyaa fi aakhiratti isa hin adabu. Kanaafu, Abshir! Abdii hin kutin.
Namni hojii badaa irraa yoo tawbate fi hojii gaggaarii hojjate, hojii fokkuu irraa ni qulqullaa’a. Khabiis (nama badaa) jedhamuun hin waamamu.Akkasumas, zinaa irraa erga tawbatee booda namootatti himuun of saaxilu hin qabu/ hin qabdu.
Namni zinaa raawwate ergasii tawbaa dhugaa sharxii armaan olii qabdu tawbate, dubartii qulqulluu fuudhu danda’a ykn dhiira qulqulluutti heerumu dandeessi. Shekh Muhammad ibn Ibraahim dubarti zinaa raawwatte fuudhuu ilaalchise ni gaafatame. Innis akkana jedhe: dubartii zinaa raawwatte hanga tawbatuutti fuudhun hin danda’amu… namni tokko [erga tawbattee booda] ishii fuudhu yoo barbaade, nikaha hidhachuun dura marsaa laguu (heydii) tokkootiin ulfa irraa qulqulluu ta’uu ishii mirkaneefachu qaba. ulfaa’un ishii ifa yoo ta’e, nikaha hidhachuun isaaf hin hayyamamu; hanga deessutti malee…” Ilaali al-Fataawa al-Jaami’ah lil-Mar’ah al-Muslimah, 2/584-[2]
Wanti armaan olitti itti dabalamu, dhibee daddarbaa kan akka HIV Eedisi irraayis qulqulluu ta’uu mirkaneefachun barbaachisadha. Dhiirris dubartiinis zinaa raawwate /tte, ergasii tawbatee fi fuudhu barbaade ykn heerumu barbaadde, dhibee armaan olii irraa qulqulluu ta’uu mana yaalatti mirkaneefachu qabu. Osoo beekanuu dhibeen nama nagaha galaafachuun, badii zinaa caalu hojjachuudha. Rabbiin suuratu An-Nisaa lakk. 93 keesatti “Namni osoo beeku mu’mina ajjeese, adabbiin isaa jahannami, achi keessatti kan hafuudha. Rabbiin isa irratti dallane, isas abaaree jira. Adaba guddaas isaaf qopheesse.” Jedha.
Guduunfaa
✑Zinaan hojii fokkuu fi karaan isaa adabbii hamatti nama geessudha.
✑Zinaa irraa qulqullaa’uf filannoo lamatu jira. 1ffaa: Haddi (adabbii seera Islaamaa) adabamuu 2ffaa: Tawbachuu fi hojii gaggaarii hojjachu. Namni dhoksatti zinaa hojjate ergasii qaadi ykn imaama bira deemun “haddi narratti dhaabaa” jechuun isarratti dirqamaa miti. Kan isaaf caalu badii isaa dhoksee tawbachuudha. Yeroo namtichi Maa’iz jedhamu zinaa raawwachuun ergamaa Rabbii bira dhaqee “[haddi narratti dhaabun] na qulqulleessaa.” jedheen, Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhaniin, “Ee badii kee! Deebi’i Rabbiin araarama kadhu, gara Isaatti tawbadhu (deebi’i).”
Kana ilaalchise Hafiz ibn Hajar ni jedha: Seenaa Maa’iz irraa akkuma hubatamutti, namni akkuma isaa zinatti kufee ergasi badii isaa amane, gara Rabbii deebi’uu, of dhoksuu fi eenyutillee himu dhiisun isaaf irra jaallatamaadha (mustahhab) .” https://islamqa.info/ar/23485 ykn https://islamqa.info/en/23485 irraa fudhatame
✑ Badii kamiyyuu irraa tawbachuuf xiqqaate xiqqaatu sharxiin shan guuttamu qabu. (1) Iklaasa, (2) Badii irraa buqqa’u (3) gaabbu (4) Gara fuundaraatti baditti deebi’u dhiisu (5) Du’aan ykn aduun dhiyaan bahuun dura tawbachuu
✑ Hojii gaggaarii baay’isanii hojjachuu fi istighfaara baay’isuun hadhaa zinaa fi badii biroo balleessa.
Kitaaba fi websaayitii wabii
[1] Sharih riyaadu saalihin Jiildi.1 fuula 86-91, ibn Useymiin
[2] https://islamqa.info/en/14381, https://islamqa.info/ar/14381


text:
Namii amma filan ku Cyril Ramaphosa filannoo pirezidaantummaa Afrikaa Kibbaa ta bara 2019 irratti paartii tana fulaa bu’ee pirezidaantii tahee dorgomuuf deema.
Ramaphoosaan Nkosazana Dlamini-Zuma moo’ee filame.Filannoo tana paartii ANC Keessaa miseensa 5,000 tahanitti magaalaa Johanesbergi keessatti bahee filate.
Barii pirezsidaantii Afrikaa Kibbaa,Jaakoob Zuumaa bara 2019 keessa hobba’a. ANC bara 1994 asittii isumatti biyya bulcuutti jira.
Bara 1994 asitti ANC-Afrikaa Kibbaa bulchuutti jira.Matamela Cyril Ramaphosa naggaadee,qabsaahaa fi bara 2014 keessa itti aanaa pirezidaantii Jaakoob Suumaati. Amma nama ganna 65.


text:
Dho'iinsa bombii Moqaadishootti gaheen namoonni 350 ol du'an
Dho'iinsi boombii cimaan magaalaa guddoo Somaaliyaa Moqaadishootti Sanbata darbe mudateen, namoota 350 ol ta'an du'uu isaanii maddi poolisii beeksiseera.
Hojjattoonni ambulaanis ammoo lakkoosfi kun caalaa dabalu akka danda'u dubbatu.
Haala gaddaa biyyattii ollaa Somaliyaan irra argamtuu kana ilaalchisuunis, Itoophiyaan gadda isheetti dhagahame ibsitee jirti.
Namoonni dhibba hedduun lakkaa'aman ammoo, konkolaataa boombiin guutamee karra hoteelaa irratti erga dhuka'ee booda miidhaaf saaxilamaniiru.
Erga gareen shororkeessaa Al'Shabaab Somaliyaa seenee waggoota 10 asitti, kun haleellaa isa hamaa ta'uun galmaa'eera.
Pireezidanti Mohaammad Abdullaahii ''Faarmaajoo'' Mohammad '' gochaa suukanneessaa'' jechuun balaalefataniiru.
Hanga ammaattis gareen kamiyyuu haleellaa kana duuba jiraachuu hin dubbanne.
''Obboloota, gochi kun kan raawwatame namoota siiviilii dhimma mataa isaanii geggeessaa turan irratti,'' jedhaniiru pireezidaantichi.
Namoota dho'iinsa kanaan miidhaman yaadachuuf guyyoota gaddaa sadi labsanii jiru.
Maatiinis Dilbata irraa qabanii namoota balaa kanaan miidhama barbaacha naannoo sanatti wal ga'anii akka turan miidiyaaleen biyya keessaa gabaasiiru.
Qondaalli poolisii Ibraahim Mohaammad jedhamus, namoonni 300 ol miidhaa cimaan kan irra ga'eefi lakkoofsi namoota du'aniis dabaluu akka danda'u tajaajila oduu AFP'tti himaniiru.
Dho'iinsa 2ffaa naannoo magaalatti Madiinaa jedhamutti ta'een ammoo namoonni 2 ajjeefamuu qondaaltonni mirkaneessaniiru.
Kantiibaan Moqaadishoo Taabiit Abdii, namoota gocha kana mormuuf walitti ba'aniif waamicha tokkummaa dhiheessaniiru.
''Yaa uummata Moqaadishoo, Moqaadishoon bakka awwaala namoota gubachuun du'anii ta'uu hin qabdu,'' jedhan.
Riipportarri BBC Somaalii bakka dho'iinsa sanarratti argame, hoteelli Saafaarii kan jige yoo ta'u, namoonni jigaa gamoo sana jalatti akka qabaman gabaaseera.
Muhiddiin Alii AFP'tti akkasiin waan ijaan arge hime, ''dhukaasa isa hamaa ija koon argee hin beeknedha, naannoo kana guutummaatti barbadeesse''.
Haaluma walfakkaatunis, Daarektarri Hospitaala Maadinaa, Mohaammad Yusuuf baayiina miidhaa qaqbeetiin baayyee rifachu dubbateera.
Hawaasni idil-adduunyaas battalumaan haleellaa kana balaaleffatani:
Pireezidaantiin Komishinii Gamtaa Afriikaa Muusaa Faakii Mahaamat, Somaaliyaan carraaqqii nageenya walitti fufiinsa qabu fiduuf taasiftu keessatti dhaabbanni isaanii gargaarsa isaa akka itti fufu dubbatan.
Turk ammoo xayyaara meeshaalee wal'aansaa waliin akka ergitu fi namoonni madaa'an tajaajila wal'aansaa Turkitti akka argatan gochuuf waadaa seente.
Ergamni waraanaa Ameerikaa Somaaliyaatti argamu ibsa baaseen gochaa kana ''gocha sodaattummaa'' kan jedhe yoo ta'u, biyyoonni Afriikaa shororkeessummaa balleessuuf wallaansoo qabatan gargaaru akka itti fufu beeksiseera.
Ministirri Haajaa Alaa Yunaayitid Kiingidam, Booriis Joonsan, qalbiin isaanii maatii namoota miidhamn fi uummata Somaliyaa waliin akka ta'e himuun, ''namoonni gochaa kana raawwatan lubbuu namootaafis ta'e miidhamuu uummata Somaaliyaatiif kabaja kan hin qabne dha'' jechuun itti fufu.
Barreessaan Olaanaa UN Antooniyoo Guuterees tiwiitar irratti waan barreessaniin, gochaa kanaan keessi isaanii miidhamuu dubbachuun, shororkeessummaa fi mankaraarsummaa irratti tokkummaan akka jiraatu waamicha dhiheessaniiru.
Pireezidantiin Faransaayi Imaanu'eel Maakroon Somaaliyaa cinaa akka dhaabbatan 'tiwiit' godhaniiru.


text:
Muummeen Ministeera Itoophiyaa Durii Obboo Hayla maariyaam Dassaalny woggaa darbe wal-ga’ii mootummaa gamtoomanii Niiw Yoork tti rakkoolee baqattoota Biyya Suudaan kibbaa hiikuuf horiin waan hin jireef baqattoonni aadaa, afaan fii jireenyaan tokko waan ta’aniif akka lammummaan biyya Itoophiyaa kennamuuf beellama galanii turan. Sochoosiftoonni(Activists) mirga gosa lammii Anyuwaak akka ibsanitti, haalli lammummaa Itoophiyaa lamii Suudaan Kibbaaf kennuu kun ummata Itoophiyaa irraa ...Read More »
Gargaaraa barreessaa muummicha Tokkummaa Mootummootaa dhimma gargaarsa namoomaa doorsisa hojjatoota gargaarsa sudaan kibbaa irra ga’aa jiru balaaleffatan.
Dhimma gargaarsa namoomaatti, gargaaraa barreessaa muummicha Tokkummaa Mootummootaa, Maark Lowkuuk haala hojjattoonni gargaarsaa biyya Suudaan Kibbaa keessatti rakkifamaa jiranii ciminaan balaaleffatan. Maark Lowkuuk daawwanna isaan guyya lama Biyya Suudaan Kibbaa tti taasisaniin akka ibsanitti hookkarrii fi doorsisni hojjettoota gargaarsaa irra ga’aa jiru, akka gargaarsi uummata garqaaramuu qabu gara miliyoona toorbaa hin dhaqqabne danqaa itti tahe jira jedhaniiru. Maark Lowkuuk, baatiilee ...Read More »
Dhaabbati Fayyaa Addunyaa balaa Iboolaa Riipbiliik Dimookoraatawaa Koongootti babala’achaa jiru irratti marii hatattamaa gochuuf.
Marii kanarratti labsiin fayyaa yeroo hatattamaa irratti xiyyeeffatuu fi dhimmicha irratti tarkaanfii fudhatu ni murteeffama. Hanga ammaatti namootni 44 qabamuufi 23 du’uun qoratamaa jira. Namooti baayyeen baadiyyaa jiraatan kan qabaman yoo tahu magaala Mabaandaakaatti namni tokko qabamuun mirkanaa’era. Magaalaa wiirtuu geejjibaa naannoo laga Koongoo jirtuufi namoonni miiliyoona tokko tahan kessa jiraatanitti kan mul’ate, gara magaalaa guddoo biyyattii Kinshaasaatti akka hin ...Read More »
Mana hidhaa Qilinxoo guban kanneen jedhamanii himannaan irratti dhiyaate namoota 38 keessaa namoonni 26 himannaan irraa kaafamuun himame.
Abbaan Alangaa Federaalaa ibsa kennaniin Dr. Fiqruu Maaruu dabalatee namoonni 62 himannaan irraa kaafamuu hubachiisaniiru. Himatamtoonni galmee Maasrashaa Saxee gubbatti mana hidhaa Qilinxoo guban kanneen jedhamanii himannaan irratti dhiyaate 38 keessaa 4 himatii isaanii ajjechaa waliin kan wal qabatuu ta’uun akka mana murtiitti mormatan itti murtaaweera. Himatamoota hafan keessaa 11 walaban akka gadhiifaman 23 immoo himannaan irratti dhiyaate foyyaffamee of-irraa ...Read More »
Keeniyaatti bokkaa cimaa roobeen manneen hedduu liqimsuun, namoota galaafate
Hanga ammaatti namoonni balaa kanaan lubbuu isaanii dhabanii fi Hanga guyyaa har’aatti kanneen reeffi isaanii argame 41 gahuun beekameera. Balaan kun kan uumame Caamsaa 09/2018 halkan erga hawaasni hirriba rafeen booda akka ta’ellee gabaafameera. Bakki balaan kun itti raawwatames magaalaa guddoo keeniyaa, Naayroobii irraa KM 190 gara Kaaba-dhihaatti Kan argamtu magaalaa Soola’ii jedhamtutti. Kanneen balaa kanaan lubbuu isaanii dhaban keessatti ...Read More »
Humni raayyaa Ittisaa poolisoota Naannoo Oromiyaa fi Kan Naannoo Somaalee Moyyalee keessa jiran hidhata hiikkachiise’
Walitti bu’iinsa dilbata darbe lubbuu nama 8 ol galaafatee 40 ol madeesse booda humni Ittisa biyyaa nagaa kabachiisuuf gara Moyyalee dhaqe, humnoota poolisii Naannoo Oromiyaa fi kan naannoo somaalee Moyyalee jiran irraa hidhannoo hiikuu jiraattonni magaalattii dubbatan. guyyaa wixata darbe hedduminaan gara magaalattii kan dhaqan humnootni Ittisa biyyaa Waajjira Poolisii magaalaa Moyyalee akka to’atan, humnoota poolisii Oromiyaarraallee hidhannoo akka hiikan ...Read More »
Obboo Abbaay Tsahaayyee dabalatee hoogganootni sadarkaa ol’anoo afur hojii irraa arihaman.
Obboo abbaay Tsahaayyee akka lakkoofsa Itoophiyaa ji’a Bitooteessaa 09/2006 irraa jalqabnii daayrekteera ol’aanaa Tarsimoo fii qorannoo hoogganaa turan xalyaan muummee ministeeraa Dr. Abiyi Ahmadin barreefameen akka gaafa ji’a Eblaa 12/2010 angoo hojii irraa kaafaman ibsameera. Obboo Tweedroos Haagos miseensi dhaaba bilisa baasaa Tigreey kan ta’e akka lakkoofsa Itoophiyaa Ebala 12/2010 angoo irraa akka kaafamaniif xalayaan Muummee Ministeeraa irraa isaan dhaqqabuun ...Read More »
Mormiin Bulchinsa Naannoo Soomaalee godinaa gara garaa keessatti guyyaa irraa guyyaan cimuun hiriirri mormii itti fufaa jira.
Mormiin bulchinsa naannoo soomaalee magaalaa Shinniilee ti jal’qabame guutuu bulchinsaa keessa babal’achuun godinaalee gara garaa keessatti guyyaa irraa guyyaan cimee itti fufaa jira. Guyyaa hardhaa magaalaa Dirree dhawaa keessatti mormiin cimtuun salaata jummaa booda geggeeffameera. Mormii guyyaa hardhaa magaalaa Dirree dhawaa geggeefamu dhoorkuuf Abdi illeen loltoota humna Poolisii addaa jedhamu konkolaatota 12 magaalaa keessa bittinneesuus mormii ittisuu dadhabuun himameera. Mormii ...Read More »
Godina Gujii Aanaalee hedduu keessatti mormiin gaggeeffamaa jiraachuun beekame.
Yeroo ammaa Mormiin hawaasaa bifa haaraa ta’een godinaalee Oromiyaa bakka gara garaatti itti fufe. Hiriira mormii guyyaa Kibxata (Salaasaa) har’a magaalaa adoolaatti geggeeffameen wal qabatee miseensonni poolisii Oromiyaa Aanichatti argaman uummata irratti dhukaasa banuu, Reebicha raawwachuu fi namoota hidhaa akka turan dhaga’ameera. magaalaa Adoolaa keessatti Poolisoonni Oromiyaa hawaasa hiriira bahan irratti dhukaasa banuun dargaggoonni 2 rasaasan rukutamanii Mana yaalaa seenuun ...Read More »
Mormiin Bulchinsa Naannoo Soomaaleeti dhooye guyyaa irraa guyyaan cimuun hiriirri mormii itti fufaa jira.
Mormiin bulchinsa naannoo soomaalee magaalaa Shinniilee ti jal’qabame guutuu bulchinsaa keessa babal’achuun godinaalee gara garaa keessatti itti fufaa jira. Guyyaa hardhaa godinaa Jijjigaa magaalaa Toogcaalee keessatti mormiin cimtuun geggeeffameera. Moggaasa maqaa afaan Somaaleetiin Dulmi-didi ykn Diddaa Roorroo jedhamuun mormii gaggeeffamee jiraattonni magaalaa kana jiraatan bulchiinsa Abdii illee irratti mormii jabaa gaggeessaa turaniiru. Mormii geggeefame irratti dhaadannooleen dhageessifamaatiin turan keessaa, Nuti ...Read More »


text:
Kongreesa Federaalwaa Oromoof (KFO) itti aanaa dura ta’aa kan ta’an Obbo Baqqalaa Garbaa Himannaa shoroorkaa irratti dhiyaatee ture erga irraa haqamee booda himata yakkaa irratti dhiyaatee wabiin gadhifamanii alaa deddebi’anii dhiyaachuuf gaaffii dhiyeessan manni murtii gad aanuu kuffisee ture.
Akka seera jiruutti namnii himatii yakkaa irratti dhiyaate wabiin gadhifamuuf mirga qabaatuu iyyu baatii haagayya darbee qabee Obbo Baqqalaan dhoorkamanii hidhaa keessa turan.Ol-iyyannaan dhaddacha iyyata dhaggeefatu kan mana murtii walii gala federaalaa dhiyaatee tureen har’a wabii qarshii kuma soddomaan Obbo Baqqalaa Garbaa hidhaa ba’anii ala turuun dhimma isaanii hordofuu akka danda’an murteeffamuu abukaatoo isaanii ka ta’an Obbo Abdul Jabbaar Huseen ibsanii jiru.
Gaaffii fi Deebii Gaggeeffame Caqasaa


text:
Jijjiirama Itiyoophiyaa keessatti argame dhaabsisuuf yaaliin ta’an fedhii duwwaa ta’e dha jechuun muummichi ministeeraa Itiyoophiyaa Abiy Ahimad dubbatan.
Dr. Abiy kana kan dubbatan bajata bara 2011 raggaasisuuf ibsa paarlaamaa keesatti kennan irratti ture.
Miseensonni paarlaamaas bajata kana kan ilaaleen gaaffii kan dhiyeessan yo ta’u gaaffilee kanaaf deebii kennaa utuu jiranii ture jijjiirama argame gufachiisuuf yaalii ta’aa jiru kan maqaa dha’an.
Muummichi ministeerichaa akka jedhanitti yaaliin ta’u asis achis jiru. Garuu eessa iyyuu hin ga’an. Mootummaan tokko tokkoon kan isaan beekuu fi karaatti hambisu ta’a. Fedhii duwwaa malee jijjiirama walii galaa kan dhaabuu danda’an miti jedhan.


text:
Maddeewwan Waajjira Abbaa alangaa Turkiyaa eeruun Anaadooluu Niiwus akka gabaasetti, qondaaltonni Turkiyaa Sabtii har’aa dhimma dhabamuu gaazexeessaa kanaa qorannoo kan jalqaban tahuu gabaase. Qonsilaan Sa’uudi Istaanbul keessatti argamu agama isatiin, Jamaal Kashoggi eessaa fi maal irra akka jiru beekuuf qondaaltota Turkiyaa waliin hojjataa jirra jechuun gama Twitteriitiin beeksise.
Gaazexeessaa beekkamaan lammii Sa’uudi Jamaal Kashoggi Salaasa dabre qonsilaa Sa’uudi Istaanbul jiru hujiidhaaf eega seeneen booda achi buuteen isaa dhabame. Mr Jamaal gaazexeessaa fi falmaa mirga namoomaa mootummaa Sa’uudi qeequun beekamu yoo tahu, mootummaan Sa’uudi Ulamaa’ota badii tokko malee hidhe gad lakkisuu qaba jechuun mormaa ture.
Dubbii himaan Paartii Turkiyaa bulchaa jiru AK Party Mr Umer Salik galgala kana ibsa kenneen ammoo, dhabamuu Jamal Koshoggiitiif qaama itti gaafatamu dhiheenyatti ifa ni goona jechuun dubbate.
Mr Jamaal Kashoggi Ameerikaa keessa kan jiraatu yoo tahu, Gaazexaa Washington Post irra hojjata. Gaazexeessitoonni Turkiyaa fi gamtaan Gaazexeessitoota Arabaa Jum’aa kaleessaa qonsilaa Sa’uudi Istaanbul jiru fuulduratti suuraa Jamaal qabachuun mormii kan dhageessisan tahuun beekameera.


text:
Hawaasti Oromoo Toronto Irreecha kabajatan; wareegamtoota Irreechaas yaadatan
(Oromedia, 5 Fulbaana 2017) Hawaasni Oromoo Toroontoo Fulbaana 2 bara 2017 ayyaana Irreechaa kabajatan; #YaadannooDhumaatiiIrreechaas gamtaan gaggeessan.
Hawaasti Oromo magaalaa Tornoto fi naannoo san jiraatan Ayyaana Irreechaa kana irratti argamuun sirna galateeffannaa bifa hoo’aa fi qindaa’aan gaggeeffatanii jiru.
Irreecha Torontoo kan bara 2017 kanarratti sirna Yaadannoo Ajjeechaa fi Dhumaatii ilmaan Oromoo kan bardheengaddaa (Irreecha Arsadii, Bishooftuu, 2016) gaggeeffameera.
Odeessi nu gahe akka ibsutti, uummatni ayyaana kanaaf yaa’ee huccuu adii akka sabbataatti tolchame mataatti hidhatee, huccuu diimaa immoo harka mirgaatti hidhatee bahe.
Akkasumas margaa fi daraaraa keelloo irreeffachuudhaaf harkatti qabatanii akka argaman beekameera.
Akka aadaa Oromoo ganamaatti halluun Gurraachi, Diimaa fi Adiin hiikkaa mataa isaanii qaba. Halluun Gurraachi waan egeree fi hin beekamne kan ibsu waan ta’eef, mallattoo ulfinaa, Uumaa fi iccitii walaabuu ti. Halluun Diimaa immoo waan har’aa fi warraaqaa waan ta’eef mallattoo jireenya, wareegamaa fi irbuu dha. Adiin immoo wan darbe kan ibsu, mallattoo yaadannoo fi seenaa ti. Akka aadaa kanatti, adiin kaleessa’ diimaan har’a; gurraacchi immoo boru!!


text:
BBC News Afaan Oromoo Mariin kallattii dhimma qabsoo Oromoo eegaleera. Nu daawwadhaa.
#Breaking_News: Haasawaa Obboo #Olbaanaa_Leellisaa Hoogganaa Hojii Rawwachiiftuu olaanoo KFO keessa tokko kan ta’ee “Marii Dhimma Qabsoo Bilisummaa Oromoo” jedhu Median #BBC_Afaan_Oromoo Godhee Irratti Haasawaa inni godhe dhaggeeffadha waliif dabarsa!!
Hayyuun Oromoo Obboo #Olbaanaa_Leellisatu dubbate:
“….Oromoon dur arrabni isaa, garaan isaa, milli isaafi harki isaa bakuma tokkodha. Waan yaade dubbata, waan dubbate godha. Waan arrabni isaa dubbate hin haalu; warri kaan garuu arrabaan waan biraa dubbachaa gochaan waan biraa dalagu” …..!!
“Warri warri kaleessa sirna Oromoo dhabamsiisuun balleessuufi awwaalu ijaara turan, har’a immoo warri isaan irraa barate erga qabsoon injifatamaa dhufaniis hin teenye warra arraba lamaafi milla lamaa ijaaruun bobbasan, kun immoo qabsoon Oromoo milla lamaan akka hin deemne akka bacancaru gochaa jira…”
“….Oromoon hedduun isaa waggaa baay’eedhaaf biyya kana ijaaraa ture malee, biyya kana eegaa ture malee bu’aa tokko itti hin arganne. Gaafa dinni kallattii meeqaan duula ture Oromoon lubbuu isaa kennee ijaare; daangaan biyya kana kallattii hundaan iyyuu lafee Oromootiin kan ijaarame.
Haata’uu malee Oromoon hedduun isaa biyya kana ijaaruu irratti yeroo dhumaa ture warri kaan garuu sirna Oromoo balleessuu, sirna Oromoo diiguufi awwaalu ijaara turan….”
“….Baabura Qabsoo Oromoo hummni dhaabu hin jiru…”!! Guutummaa isaa dhaggeeffadha gara dhumaatti xiqqoo irra cite malee dubbii hundee bu’uraa dhugaa lafa jirtu dubbate Obboo Olbaanaa Leellisaa jiraadhu dhugaan yoom iyyuu injifatadha!!
Ibsaa Nagaasaa
Mariin kallattii dhimma qabsoo Oromoo eegaleera. Nu daawwadhaa.
Jilli ADO Ministira Muummee waliin mariyatan
Ministirri Muummee Itoophiyaa Dr. Abiy Ahimad har’a jila oggantoo Adda Dimokiraataawaa Oromoo (ADO) Roobii darbe biyya galee waliin mari’ataniiru
(bbc)—Akka barreefama fuula Feesbuukii Waajira Ministeera Muummeerratti baheetti, oggantoonni ADO kun karaa nagaatiin marii-qajeelfannaa siyaasa Itoophiyaa keessatti hirmaachuuf walii galuu isaanii ifa gadhaniiru.
Gama lamaaniinu tokkummaa Itoophiyaa cimsuufi sirni dimokiraasii biyyattii hundee akka cimfatu irratti fulleeffachuun waliin hojjachuuf walii galaniiru.
Aanga’oonni ADO guyyaa kaleessaa yeroo biyya galan akka ibsanittis, haala jijjiirama biyya keessatti uumamaa jiruufi kaayyoo qabsoo karaa nagaa, kan yeroo waggaa jaha dura hundeeffaman lafa kaawwatan irratti hundaa’uun biyya galanii uummata waliin qabsaa’uuf yaalaa turuusaanii dubbataniiru.
Maree mootummaa waliin taasisaniin boodas sagantaa paartiisaanii akka beeksisan himanii, dhimmi guddaan irratti xiyyeeffatan garuu federeeshiniin amma jiru kun akka dimokiraataawaa ta’u hojjechuudhas jedhan.


text:
Donaald Traamp Imbaasii Ameerikaa Telaaviiv irraa gara al-Qudsitti jijjiiruuf kan karoorfate tahuu, Prezdaant Mahmuud Abbasitti bilbilaan kan hime tahuun gabaafame.
Prezdantiin Falasxiinis, gochi kun nageenya naanichaa fi nageenya addunyaatis booressa jechuun akeekkachiise.
dhimmi magaalaa Al-QUDS muslimoota addunyaatiif Sarara diimaa eenyuyyuu hin tuqne, Ameerikaan karoora kana yoo kan hin dhiisne tahe, Turkiyaan walitti dhufeenyaa Israa’el waliin qabdu hunda addaan kutti. dhaabbata gamtaa biyyoota Islaamaa walgahii ariifachiisaa yaamnee, dhimma kanarratti tarkaanfii cimaa tahe fudhachuuf qophitti jirra.
Prezdantii Turkiyaa


text:
Donaald Traamp labsii “magaalaa Al-Quds/Jerusalem magaalaa guddoo Isra’eeliiti” jedhu Arba’aa hardhaa kan beeksisu tahuu Waayit Haawus eega mirkaneessee booda, biyyoonni addunyaa heddu mormii dhageessisaa jiru. Traamp karoora isaa kana kaleessa Prezdaant Mahmuud Abbaasiif kan beeksise yoo tahu, Abbaas gama isaatiin Traamp karoora isaa kana yoo kan hin dhiisne tahe, balaa hamaa kan hordofsiissu tahuu akeekkachiise.
Guyyaa har’aa December 6, 2017 ammoo Bulchiinsi Falasxiin har’a irraa jalqabee guyyoota sadiihiif “guyyaa dallansuu” jechuun labse. Haaluma kanaan guyyaa Har’aa Lammiileen Falsxiin Gaazaa fi Al-Qudsi dabalatee magaalota heddu keessatti mormii cimaa kan gaggeessaa jiran tahuu gabaasni arganne ni mul’isa.
Ministeerri haajaa alaa Ameerikaan ibsa guyyaa kaleessaa baaseen, guyyoota dhufan kana keessa lammiileen biyyattii Isra’eel dabalatee gara biyyoota jiddu gala bahaa akka hin imalle akeekkachiise.


text:
Baankiin Waaltaa Itiyoophiyaa, gatii qarshii biyyattii dhibba irraa harka kudha-shaniin gad-cabsuu isaa torban kana keessa beeksise. Akka ibsa baankicha irraa bahetti, sharafni doolaaraa Ameerikaa tokko ka bara 2010 irraa jalqabee qarshii 23.40 ture akka jijjiirraa haaraa kanaatti qarshii 26.91 ta’uu isaa ti. Yunivarsitii Minisootaa, Damee Dulut keessatti hayyuu fi preeofesara dinagdee ka tahan Dr. Badhaasaa Taaddesee akka jedhanitti, mootummaan Itiyoophiyaa tarkaanfii kana fudhachuun isaa mormii biyyattii keessatti babal’ate irraa kan ka’e dinagdeen biyyattii waan miidhameef jecha, mala ittiin liqaa biyyoonni alaa biyyattii irraa qaban baasuu fi doolaara meeshaalee alaa biyyattii galan ittiin bitatuu argachuuf fala barbaacha.
Gatiin qarshii Itiyoophiyaa dhibba irraa harka kudha-shaniin gad-cabuun kun, meeshaaleen biyya keessaa gara biyyoota alaatti ergaman akka gatiin isaanii rakasu, meeshaaleen ala irraa gara biyyattiitti galfaman akka gatiin isaanii qaala’u, kana irraa kan ka’es akka jireenyi lammiwwan biyyattii qaala’u yokaan miyaa’u ka taasisu ta’uu illee dubbatan.
Gaaffii fi deebii guutuu dhaggeeffadhaa