text:
Bara durii namticha Joobiraa jedhamu tokkotu ture. Namichi kun baay’ee gaarummaa qaba. Ilma namaa qofaa osoo hin ta’in bineensa daggalaallee ni mararfata. Cubbuu waan jedhan takka hin beeku. Namtichi kun gaaf tokko imala dhaquuf ganamaan manaa bahee,osoo karaa deemuu iyya namaa dhaga’e. Namtichi “maaloo naaf bahaa” jedha. Joobiraan asiif achi laalus sagalee malee namicha iyyu arguu hin dandeenye. Maddii tokkotti siglaan boqoonqa tokko arge. Namichis kan iyyu boqoonqicha keessaa ta’uu hubatee, waan godhu wallaaluun gaddaa ofirra taa’e.
Takka turee mala argachuun tushaa dheeraa foo’ee boqoonqichatti yoo gadhiise namichi tushichatti rarra’ee bahuu akka danda’u hubate. Yeroo gabaabaa keessattis tushaa dheeraa foo’ee, fiixee tokko qabee fiixee tokko boolichatti gadhiise. Tushicha harkisee yeroo baasu kan tushicha qabatee bahe leenca ture. Leencichis Joobiraa galateeffatee deeme. Namichi garuu inuma iyya.
Joobiraanis,yeroo lammataaf tushicha gadi deebise. Garuu kan tushicha qabatee bahe namticha osoo hin ta’in jawwee ture. Jawwichis Joobira galateeffatee deeme. Namtichi ammas iyyasaa itti fufe. Joobiraanis yeroo sadaffaaf tushicha boqoonqichatti gadi deebise. Yeroo kana namtichi tushicha qabatee bahe. Innis Joobira galateeffatee gammadaa gara qe’ee isaa qajeele. Joobiraan ammoo waaqa galateeffataa imalasaa dhaqe.
Yeroo dheeraa booda Bonni hamaan bu’ee, sababa Bonichaan Joobiraa jalaa loon dhumanii hiyyummaan harka qabatte. Ilmaan isaa beelaafi dheebuun dararamteef, nyaata barbaacha adamoof osoo deemuu leencaafi jawween gaafas inni boolla keessaa baase itti dhufan. Isaanis huqqina Joobiraa arganii “Maal taate?” jedhaniin. Innis sababa Bonaatin hiyyoomuu isaa itti hime. Isaanis baay’ee gaddanii “Gargaarsa siif goonaa boru ganama nutti deebi’i!” jedhaniin. Joobiraan ganama barraaqaan gara leencichaafi jawwichaa deeme. Yeroo deemu leenchi lafa fagoorraa loon saamee qopheesseefiira. Jawwichi ammoo daaba qalqala tokko qopheesseef. Joobiraan daabasaa baattatee loonsaa ooffatee gale. Maatiin isaas gammachuudhan simatan.
Waa bubbulee Joobiraan daaba isaaf bittuu barbaacha gara gabaa utuu qajeeluu, karaa irratti namicha gaafsana leencaafi jawwee waliin boollaa baase sanatti dhufe. Nagaa hoo’aa erga wal-gaafatanii booda Joobiraan sababa Bonaatiin hiyyoomee akka tureefi leenciifi jawween hiyyyummaa keessaa akka isa baasan himeefii, bittuu barbaacha gabaa deemaa akka jirus itti hime. Namtichi ammoo “Bittuu anatu sii fida. Waan isaa anatti dhiisi,” jedheen. Joobiraanis “Bor ganamaan sin eega.” jedhee ofirra deebi’ee gale.
Namtichi garuu qabeenya Joobiraan argatetti akka malee waan inaaffeef, qabeenya san irraa saamuu yaade. Kanaaf jechas masluuftota gurguddoo afur magaalaa keessaa fudhatee ganamaan gara mana Joobiraa deeme. Yeroo isaan achi ga’an Joobiraan reefu hirriibaa ka’a. Erga harka walfuudhanii booda “Daabicha fidi.” jedhaniin. Joobiraanis waa bittaaf dhufan se’ee daabicha gaafa gadi baasu, namtichi haqaaqee isa qabnaan, masluuftotnimmoo tuushaadhaan harkasaa lameenuu dudduubatti hidhan.
Sanaan booda namtichi sun “Qabeenyi kun cufti keetii miti; leencaafi jawwee qabeenya kana siif kennan saniinis kan wal barte sababa kiyyatti. kanaaf, daaba kanas ta’ee loon kana natu fudhachuu qaba” jedhee itti dheekkame. Joobiraan harkaafi miila hidhamee waan jiruuf,waa takka dubbachuufi warraaquu hin dandeenye.
Jarri looniifi daabasaa fudhachuun akkuma qe’ee Joobiraarraa xiqqoo siqaniin, leenciifi jawween sun itti dhufan. Jawwichi jara shananuu hiddee ajjeese. Leenci ammoo cicciree isaan nyaate. Boodarras looniifi daabni Joobiriif deebi’e jedhama.
Wabii: Seenaa aadaa Oromoo


c: text/html

text:
Wednesday, 17 December 2014
Waamicha: Gurmuu Miseensota WBO Biyya Aalaa
Amajjiin Tokko Guyyaa WBO fi Uummata Oromoo keessaa fi Alaa biratti haala ho’aan kabajama. Kanaaf gaafa Amajjii 1, 2015, akka DC sa’a 200pm fi akka Awropa sa’a 800 galgala irraa kaasee Karaa sararaa Paltalk Mana Wiirtuu Gadaa Bilisummaa Oromoo ti, Guyyaa kana Gurmuun Miseensota WBO Biyya Ambaa waliin akka ayyaneffattan kabajaan hafeeramtaniittu, guyyaa kana Hogganni ABO Dhaamsa Bara Haaraa fii Hasawaa gochuun gaaffii fii deebii nu waliin godhu. Seenaa Guyyaa WBO ilaalchisee J/ Dugaasaa Dhugoomsaa hasawaa godhu. Hawwisooti WBO kan Biyya Alaa keessatti arkamanii fii Artstooti Oromoo kan Afeeraman wal duraa duubaan faaruu warraqsaa dhiheessuun isin bashannansiisu, akkasumas Walaloolee, Shaggoyyee, geerarsa fii Makamaaksis ni jira. Miseensoti WBO warren qabsoo irratti Qaamaa hirratan fi Mana Hidhaatti Toorchiidhaan miidhaman haasawaa godhu. Miseensoti WBO tartiiban isin keesumsiisu.
Injifatnnoon Uummata Oromoof!
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wednesday, April 16, 2014
Barattooti Oromoo Yuuniversitii Wallaggaa Magalaa Laqamtee Keessatti Guyyaa Gootota Oromoo Kabajuun Ibsa Tuqaa 6 of Keessaa Qabu Dabarfatan.
Ebla 15,2014 Naqamte
Nuti barattoonni godina Wallaggaa irraa dhufnee magaalaa Naqamteetti barachaa jirru gaafa 15/4/2014 yaadannoo guyyaa gootota keenyaa sirna ho’aafi mariidhaan kabajanneerra jalqaba irratti eebbaan jalqabne itti aansuun yaadannoo sammuu gootota keenyaaf goone marii bal’aa erga godhannee booda fuulduratti wantoota armaan gadii irratti hojjachuuf walii galle!
1 . Kaayyoo bilisummaa Oromoo bakkaan gahuuf jecha wareega barbaachisu kafalee ni qabsoofna. Kanuma waliin sochii barattootaa danquuf jecha basaastota uummata keessa faca’anii jiran hordofnee saaxpuu irraan lubbuu hedduu baraaruu
2.Yyeroo ammaa magaalota Oromiyaa keessatti afaan Oromoof namooti hedduun ilaalcha gaarii hin qaban kana sirreessuuf ni qabsoofna
3. gara fuulduraattis dhimma garaa garaatiif yoo gargar facaaneyyuu qabsoo keenya caalaatti ni cimsina.
4. Dhaabi keenya dhugaan ABO waan ta’eef sochii WBO gama hundaan ni deggarra.
5.Qabsoo keenya gara fuulduraatti shamarran akka hirmaatan ni goona ayyaana kanarratti shamarranis kan hirmaatan yeroo ta’u. Dhaadannon kaayyoo goototi keenya wareegamaniif bakkaan ni geenya jedhuun kabajanne!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
SeensaBiyyaa Itiyoophiyaa keessatti heeronni hedduu tumamaniiru. Kan biyyoota kaanirraa adda isaan taasisan gara hojiitti osoo hin jijjiiramiin hafuu isaati. Biyya lafaa kanarraatti heerriifi seeronni jaarraa 21ffaa keessatti tumaman wal qixxummaa mirkaneessf malee, loogii ittiin uumuuf miti. Heerrii barreeffamaan heeyyama kenne itti fayyadamuun yakkamaa nama gochuu hin qabu. Yoo waraqaa gubbaa taa’ee ittiin goyyoomsuuf qophaa’en ala. Kanaaf ammoo, heerri biyyaa Itiyoophiyaa beekamaadha. Seenaa kaleessa ture ilaaluu barbaachisaadha. Mootiin H/sillaasee bara 1923 A.H heera qopheesse hojiirra osoo hin ooliin bara 1948 A.H keessa foyyeessuuf yaalame. Fooyyeessee osoo ittiin hin hojjatiin jige. Dabareedhu ta’eetu Dargiinsi heera wayii 1980 A.H tumatee osoo hojiirraa hin ooliin waliin awwaalame. Heeroonni jara lachuu sabaafi afaan irratti waan bu’uureffamaniif Oromoo fayyaduu hin danda’ani.
Ittuma fufamee bara 19 87 A.H ADWUI heera baase hanga yoonatti karaa sirrii ta’een uummata Oromoof osoo hin fayyadiin goyyoomsaafi ololaaf ta’eera. Bara kana ammoo heercha jallisanii fayyadamuutu ammaate. Karaa kanaan, uummata Orommoorratti duguugama fidaa jira. Uummaanni Oromoo heercha fayyadamuuf ifaajja hedduu taasiseera. Kan danqaraa itti ta’e, Dh.D.U.O Oromiyaa bulchaan jira jedhuudha. Heerchii Dh.D.U.O osoo fayyee, Oromoonis ni fayyadamaa ture. Akka maqaaf heerchi bara 1987 A.H tumame kan sablammii hundaatiin ololamullee Oromoorraatti gaaga’ama cimaa fideera. Barreeffamni kun dhaaba siyaasa Oromiyaa keessatti heercha kabachiisaan jira jedhuun Oromoo ilaala.
Kaayyoon barreeffama kanaas: miseensonni Dh.D.U.O mirga Heeraafi Seera kennameef itti fayyadamuu maaf dadhabani? Heerriifi seerrii yoo namaa heeyyame akkamiin yakka ta’a? Maddisaa maalinni? Osoo mirga heerriifi seerri kennetti fayyadamnee bu’aa maal fa’aati Oromiyaan argatti? Gara fuula duraatti akkamitti fayyadamuu danda’ama? Yaada jedhu ummata bal’aa Oromoo, hayyootaafi keessattuu miseensa Dh.D.U.Otiif yaadcha kaasuun akka marii irratti gaggeessanii haqina jiruuf fala yaadaniif qofaadha. Barreeffamchi marii yemmuu jedhu, marii durgoof, wal leellisuuf, wal adoochuufi wal cabsuuf waggaa digdamman darban lakkaa’ame jechuu miti. Marii keessa ofiin, jijjiiramaaf haqa saba ofiif dhaabbachuu jechuudha. Barreeffamni kun ija kanaan akka ilaalamun gaafadha. Fayidaa uummata Oromoo karaa itti eegsisu dharra’uurraan kan hafe olola siyaasa kamuu gaggeessuf yaadame miti.
Ka’uumsa Yaada Bu’uuraaMirgi heerri biyyitti heeyyamerraatti gaggeessitoonni Dh.D.U.O dhugaa dubbachuuf arrabatu xaxama. Waan hin jirree odeessu. Fakkeenyaa: Heera biyyittii keeyyata 49(5)’rratti Oromiyaan Finfinneerraa fayidaa addaati argatti jedha. Maaliif? Namni dubbisee hin hubatuudha moo, gaggeessitoonni ofii isaaniif hin hubanne. Kun lachuu waan fakkaatuu miti. Ka’uumsi barreeffama kanaas bu’uura kan godhate keeyyata kana.
Garuu, heerri keeyyata adda addaarratti mirga fayyadamuu kaa’ee hanga yoonatti hin kabajamiin hafan hedduudha. Keeyyata 43 wal qixaa misoomuu, Keeyyata 47(4) naannoleen miseensa wal qixa Federaalawaa ta’uu, Keeyyata 48 daangaa naannolee akkamitti murtaa’uu akka qaban, Keeyyata 50(8) kabajuu aangoo naannoolee fi kan kana fakkaatan kaasuun ni danda’ama. Finifinneen Oromiyaa liqmsuu qabdi hin jedhu. Osoo kana jedhee, galgala labsamee, ganama raawwatama. Garuu jechi isaa kun ammallee waan dhokataa qabaachuu hin oolle. Heerri kan jedhu waan biraa. Namniifi raawwiin kan agarsiisu waan biraati. Heera biyyittii keeyyata 44(1)’rratti hawaassi naannoo qulqullinaafi fayyaan eegame keessa jircchuu qaba jedha. Garuu guyyaa salaata, balfaa suumma’ee dhala namaa, beeladaafi naannoo suummeessu Oromiyyaatti dhangalaasuun dhiibbaa bara dheeraa booda fidu gaggeefamaa ture. Har’as finiinee gaggeeffamaa jira. “Yakki ilmaan habshaaf qulqullina.” Jedha barreessan kun. Fayyadamtoonni saboota birooti. Miidhamtoonni ammoo kallattiin Oromoofi Oromiyyaadha. Balleessii duguugama guddaatu gaggeeffamaa jira.
Hanga har’aatti babal’ina seeraan alaa Magaalaa Finfinneen qotee bulaa Oromoo Finfinneerra buqqisee jireenya gadadootti kuffisee jira. Osoo inni kun hin dhaabbattiin, dabalataan naannoo Oromiyaa hanga kiiloomeetirii dhibbaa Finfinnee jala galchaniiru. Filannoo booda labsuuf qophiirra jiru. Maqaan isaa Maasteri Pilaanii, Misooma, Koordara misoomaafi kan kana faakkaataniin buufaa jiru.
Gara yaada bu’uura barreeffamchi ka’eefti yoon deeb’u, Heera biyyittii keeyyata 49(5)’n erga tumamee raaawwiitti galamee ganni digdammi lakkaa’ameera. Garuu gaggeessitoonni gaaffii kana karaa kamiin deebisaa jiru. Deebiin isaa akkuma namaafi bakkaatti adda addaa ta’a. Walgahii tokko tokkorratti gaggeessitootaan deebii kenname armaan gaditti haa ilaallu:
a. Gaggeessitoonni olaanoo tokko tokko heerriifi seerri hin hayyamne jechuun waakkatanii sodaachisuun bira darbuu yaalaniiru. Arraba hin seelannee “Jaamanii jaamsuu nama baasuu…” jedha Oromoon
b. Kanneen biroo ammoo, heerarra jiraatullee qajeelfamaafi danbii adda addaa waan barbaachisuuf qopheessaa jirra jedhu. Har’as waggaa digdamaan booda. Gara fuula duraatti hojirraa oola jechuun sababa hin taaneen sodaachisanii bira darbuu yaalaniiru.
c. Warri kaani ammoo, ummaata Oromoo waanni adda isa taasisu hin jiru. Kanaafuu, Finfinneerra fayidaa addaa waanti kennisiisuuf hin jiru jedhu. “Sa’a abbaan gaafa cabse….” Jedhama. Gaaffii akkanaa kaasuun sirrii miti jechuun kan heerriifi seerri heeyyameef sodaachisuun bira darbuu yaalaniiru.
d. Warrri hafan ammoo, waanuma wal hin fakkaanne (Finfinnee keessa jiraanne, mana hojii finfinneetti ijaarranne, aadaa Oromoo finfinneetti ijaarree…” jedhuun waliitti xaxuun kennameeraaf, kabajameeraaf kanarra waanti barbaachisu hin jiru jedhu. Dubbiin baraa,“ Kan dandeessu dhaanii jennaan…” fakkaata. Gaaffii akkanaa kaasuun yakka jechuun sodaachisanii bira darbuu yaalaniiru.
e. Gaggeessitoonni sammuun ligdaa’e tokko tokko ammoo, ABOfi namoota ilaalcha kana qabantu heercharra dogoggoraan galche jedhu. Kun gaaffii dogoggoraati jedhu. “ Qabata damma daamuu biyyee arraabuu..” jedhama. Gaaffii akkanaa kaasuun mataa isaatiin yakka jechuun sodaachisanii bira darbu.Walumaa galatti deebii gaggeessitoota murtaa’anii asirratti fakkeenyaaf kaa’uu yaaleera. Deebiin armaan oli kun, waa nama hubachiisa. Waanti arraba isaanirraa xaaxa’u hundi aangoorraa turuuf qofa warraa isaan ijaaree gammachiisuuf. Qaaja’anii nama qaajjessuuf deemu. Waanta fedhan yoo deebsan isaaniif sirriidha. Jecha isaanii kitaaba Qulqulluufi Quraanaa ta’uu isaati. Ittii gaafatamuummaa akka hin qabaanne agrsiisa. Namni isaan jala dhaabbatee deebiin kun sirrii miti jedhu, hanga isaaniif danda’ametti dhabmsiisaniiru. Ammas dhabamsiisaa jiru. Omaa miti! Dabareen ammoo, boru isaantu dhabama. Maddi rakkoo isaa maalinni kan jedhu armaan gaditti haa ilaallu.
Maalinni Maddisaa?Maddii rakkoo kanaa waan hedduu ta’uu ni danda’a. Garuu waanti akka goorootti ilaalamuu qabu qofaa barreeffamni kun kaasuu barbaade. Heercha kanatti fayyadamuuf sabni Oromoo baayyee tattaafateera. Ammas tattaafachaa jira. Gara fuula duraattis tattaafachuun dirqama. Akka rakkoo isa guddaatti ilaalamuu kan qabu gaaffii mirga heeraatiif rasaasa deebisaa kan jiru dhaaba siyaasaa Oromiyaa bulchaa jiru waan ta’eef xiyyeeffannoon barreeffama kanaa garasitti luufee jira.
- Gaggeessitoonni dhaabchaa yoo Heeraafi seeratti fayyadaman, karaa sirriin ijjannoo qabatanii deeman, deeggarsa dhaabaa duuba isaanirraa waan hin qabneef. Dhaabcha akka fedhanitti kan naanneessan warra isa dhaabe waan ta’eef, kan muudii jedheen ni muudu, kan buusi jedhanii ni buusu. Kanaaf heeraafi seeratti fayyadamuu hin danda’an.
- Gaggeessitoonni dhaabchaa mirga heerriifi seerrii kenneef yoo sirriin itti fayyadaman jarri isaani ijaaran jallisuun taapheellaa hin jirree kennuufiin waan dhiibbaa irraan gahaniif ni sodaatu. Kanaafuu itti hin fayyadaman.
- Gaggeessitoonniifi miseensonni dhaabchaa aangoorraa wal butuuf/wal darbuuf/waanta wal jala yaa’aniif. Yoo tokko gaaffii sirrii kaase kanneen biroo, dhugaarratti hundatanii heeraafi seeraan deeggaruu dhiisnii, rukuchiisuun bira darbuuf waan miriixataniif amantaa waliirraa hin qaban. Kanaafuu itti hin fayyadaman,
- Jarri isaan ijaaran, nama isaaniif ajajamu karaa addaa addaatiin waan qopheeffataniif. Fakkeennaaf:
1. Tikeen dhaabcha keessa galanii kaadhimuurraa hanga filuutti waan deemaniif,2. Jarrii isaan ijaaran, gaggeessitoota olaanoorraa jiran, harka keessa qabachuun jallisanii nama isaanii mijatu filchisiisaniif,3. Namoota dhaabcha keessatti cimoo jedhaman karaa harka lafa jalan ‘maanoo’ wayii tuqisiisuun irratti odeessisuu, maqaa ajeessuu, fudhatama dhabsiisuufikan kana fakkataniin waan takaalaniif itti fayyadamuu hin danda’an.
- Gaaffii mirga heeraa sabni yeroo hedduu ni kaasa. Deebiin rasaasa erga ta’ee tuttureera. Yaada kanarraa kan madde sabni keenya mataa isaatiin, gaggeessitoonni dhaaba kanaa mirga nuuf eegsisu yaada jedhuufi abdii waan irraa kutateef. Miseensi dhaabchaas yaada kanaan waan marqamaniif boru yoo har’aman bakka itti galan yaadda’aniif. Itti hin fayyadaman.
- Jarrii isaan ijaaran, gaggeessitootaafi namoota gaggeesssitootatti ol dhufan duraan dursanii sammuu adoochanii, haamlee isaanii yeroo gara yerootti cabcabsuun laamshessaaa bitu. Kanaafuu, itti hin fayyadaman.
- Rakkoon inni cimaa tokko ammoo, dhaabcha keessatti dhalataa cimaa duubaan dhufu qaranii baasuu dadhabuudha. Dhalataa haarawaa duubaan dhufu, halaalatti qolanii quucarsanii hambisuun, warra bara dheeraa qabsoo lakkofsifnee jedhan achumaa achumatti wal suphuun jiraachuu barbaadu. Guddina saba ofii saffisiisuu keessatti kun qooda hin qabu. Jijjiiramni haarawaa hin dhufu. Kanaafuu itti hin fayadaman.
- Dhaabchi tooftaa mirgaafi olaantummaa saba isaanii, kan mataa isaanii dabalatee, ittiin eegsisan waan hin qabneef. Sagaleefi mirgi saba isaanii karaa itti dhagahamuufi kabajamu siyaasa lafa jalaa hin qopheeffatan. Ilmaan habashaa heera, seera, qajeelfamaafi dambii waraqqaarratti agarsiisuun goyyoomsuu qofaadha. Waanti raawwatan sammuu isaanii keessa jira. Warra isaan ijaarerreefi karaa Federaalaa ifaafi dhokatan waan isaaniif darbu qofaan socho’u. Jarri kun ammoo waanti dabarsan hundaaf ifa jedheen yaada. Sababa dhaabni kun itti ijaaramee ABO hookkessanii qabachuu waan hin dandeenyeef ta’uu ni beeku. Osoo mormitoonni biroo Oromiyaa keessaa duguugamanii badanii isaanis akka jarri isaan ijaarte balleessitu wallaaluu isaaniti. Kanaafuu, waan ofii isaanii dubbachuu sodaatan karaa dhaaba mormitoota akka dhagahamuu gochuun karaa salphaa ta’ee osoo jiruu itti hin fayyadaman.
Filannoon gaggeeffamu dhara akka ta’e ni beeku. Kanaafuu, maqaa mormitootaan dhala Oromoo reebuu, hojiirraa har’uu, hidhuufi ajjeesurra, human akka ta’uufitti filannoon bilisa ta’e akka gaggeeffamu taasisuutu isaanirra eegamaa ture. Aangoo isaaniif sodaatanillee mormitoonni hanga kudhanii shanii ciccimoo ta’an yoo paarilaamaa guutuu biyyaaf filataman akka isaan hin miine beekamaadha. Humna akka ta’aniif wallaalanillee. Garuu karaa kana fayyadamuu waanni isaan dhorke hin jiru. Tooftaa mata ofii waan hin qabneef itti hin fayyadaman.
- Gaggeessitoonni olaanoo saba biroo ta’an dhaabchaa keessatti wal kuusanii waan jaraniif, jarreen isaani ijaarani waliin hariiroo addaa uummachuun, dhala saba keenyaa quucarsuurratti bobba’anii argamu. Kanaafuu itti hin fayyadaman.
- Dhaabcha keessa namoonnii qubaan lakkaa’aman mirga heerriifi seerri kenneef fayyadamuuf ruuqa tokko tokko keessa dhokatanii ni jiru. Isaan garuu adda bahanii falmuun fayyadamuu hin dandeenye. Dhawata keessa sirrachuu danda’a jedhanii eegu. Dhawaata keessa waanti sirratu jira hin fakkaatau. Seenaan biyyitti dabarsiteefi har’a gaggeessa jirtuu yoo ilaalle, amala isaan eegan hin agarsiisu. Itti jabeessanii bituurraa kan hafe, waa sirreessuu hin barbaadan. Kanaaf itti hin fayyadaman.
- Karaa biraatiin sablammoonni biyyaa Itiyoophiyaa jiran aangoofi faayidaarratti wal jibbanillee, waa’een Oromiyaa yoo ka’e ni firoomu. Diinni lamaan waliin dhaabbatu. Dubbiin ijoo wal jibba jidduu isaanitti uumee/uumu/ leecalloo Oromiyaa saammachuu dhabuudha. Jireenya fererreqaa kan jiraatan bu’uurri Oromiyaa akka ta’e adda baasanii beeku. Kanaafuu, kan Oromiyaaf ciisee bulu akka hin jirre hundi hubachuun of qopheessuun dirqama. Dhawaata keessa sirrata jedhanii warri eegan hubannoo kana horachuun dirqama. Barreeffama heerarran sirbisiisu, oduu sobaa, hanqina raawwitiin dhala keenya boochisu irraa kan hafe, itti hin fayyadaman.
Osoo Guutummaan Heeraatti Fayyadamnee Bu’aa Maalitii Argannaa Turre?
- Aangoo ofiin of bulchuu, isa dhugaa ta’e naannoo ofii keessatti argachuu
- Gaggeessummaa uummata bal’aafi mirga warra bicuu (Majority rule minority right) eegamuu
- Qooda diinagdee biyyitti keessatti bakka guddaa argachuu
- Aangoo gurguuddoo murteessoo federaala keessatti qabaachuu
- Loltuu keessatti bakkaa murteessaa jedhaman Jeneraalotaa qabaachuu. Yeroo ammaa bakka murteessaa ja’atama keessa tokkorraa hin jirru.
- Afaan Oromoo, Afaan federaalaa taasisuu
- Magaalaa Finfinnee keessatti Aangoo gaggeessummaa harka shantamaa ol argachuu
- Fayidaa finfinneerraa argachuu qabnu argachuu
- Dirree daawaa naannoo Oromiyaa jala ta’uu
- Harariin Aanaa addaa Oromiyaa ta’uu
- Daangaan Oromiyaa karaan hin ciramne hin jiru: Bale, Boorana, Gujii, Harargee bahafi dhihaa, walloo, Arsii, Shawaa bahaa, Kaaba shawaa, kibba lixa shawaa, wallagga, Ilu abbaabooriifi Jimma lammii waliin hin citan ture. Karaa kanaan Oromiyaa abiddatti hin waadamtuu ture.
- Qarshii gargaarsaan biyyaa alaatii galu misooma wal qixa ta’e argachuu
- Diyaaspooraan Oromoo akkuma warraa kaanii laffi kennamee mana jireenyaa ijaarrachuufi diinagdee keessatti dammaqinaan socho’uu
- Olaantummaan seeraa guutummaa guutuutti karaa qaamolee haqaa Oromiyaatiin qofa eegsisuu
- Daldala erguu, galchuu, daladaaluu loogii kamiin ala sabni Oromoo hirmaachuu
- Baruumsa scholaraa dabalatee akka bal’ina isaatti uummanni Oromoo argachuu
- Dirree xiyaaraa, bishaan dhugaatii magaalaa hanga baadiyyaa, jallisii/hidhaa/ xixiqqoo hanga gurguddootti, karaa konkolaataa gurguddoo, karaa baaburaa, hospitaala, mana baruumsa ciccimoofi kan kana fakkaatan Oromiyaa qodashii karaa sirrii ta’een argachuu
- Godaansi gadadoo jireenyaafi yakkama siyaasaa fala argachuu
- Bulchiinsa gaariifi olaantummaa seeraa Oromiyaa keessatti ni mirkaneeffama
- Kanneen kaanirraa Taaksii guuruufi galii gebraa hedduu galchuun qodaa giraantii xiqqoo argachuun fala argata
- Balfaafi summiin warshaaleefi manneen jireenyaa finfinneerraa Oromiyaatti dhangala’u fala argata
- Miidhamni uummata Oromoorraa gahu dhabamsiisuuf hanga konfedereeshiiniin gaggeessuutti deemamuufi kan kana fakkaatan asirratti hin caqsine ni arganna. Osoo guutummaan heeratti fayyadamne.
murteessaadha. Oromiyaan waanta bal’oo taateef misoomni irratti dhangala’e mul’achuu hin danda’u jedhanii warri olola sobaa hofan dhaabbaatanii of ilaaluu qabu, jedha barreeffamni kun.
Gara Fuula Duraatti Akkamiin Fayyadamuu Danda’ama
- Yeroo ammaa mala harka lafa jalaan uummata Oromoo irratti gocha suukanneessaa gaggeeffamaa jira. Dhiibbaan isaa ammaa ifa ta’ee hin mul’atu. Yeroo dheeraan booda dhiibbaan isaa yemmuu mul’ate eessa turre waliin jechuun keenya hin oolu. Dhaabbileen siyaasaa Oromoof dhaabbanne jedhan hundi balaa gaggeeffamaa jiru kana maqsuuf wal utubuun yeroo isaa amma ta’uu baruun dirqama. Erga raawwatamee, olola mormiin wal horfuun sabchaaf bu’aa hin fidu.
- Dhaabbilee mormitoota Oromoo yaada kamuu qabaatan, demokiraasiif gumaacha akka taasisan filannoon bilisa ta’ee Oromiyaa keessatti akka gaggeeffamu gochuun dantaafi fayidaa uummata Oromoorratti akka wal utuban taasisuutu dhaaba biyya bulchurraa eegama
- Sabni Oromoo bakka itti argamu hundatti ijjannoo xiiqiif of qopheessuun dirqama. Beekaa, wallaalaa, dureessa, hiyyeessa, miseensa dhaaba kamuu keessa kan jiran osoo wal hin qoodiin birmaanna lammiif taasisuun dirqama.
- Dhaabni Dh.D.U.O guutummaan ajaja jalaa bahee of gaggeessuu danda’uu qaba
- Seerrii, dambiifi qajeelfamni bahan hundi bu’uura heera jallisanii hiikuufi raawwachuurraa fagaachuun fayidaa Oromoo eegsisuu yoo danda’ame
- Dhalataa duubaan dhufu, dhaabbilee Oromoo hundaa keessatti, keessattuu Dh.D.U.O aangoon murteessaa harka jiru qaruun hidhannoo siyaasaafi beekumsa barbaachisun utubanii baasuun yoo danda’ameedha.
- Abbootiin amantaa adda addaa gaggeessan, dhalataan saba kanaa, amantaa qabnuun Waaqa ofii uummata ofiif gadoodnee kadhachuun fafa deemaa jiru dhaamsuu qabna.
Yaaddachiisa:- Tuqaaleen armaan olitti ibse kallattiin argee, ilaalee, dhamdhamee irraa ta’uu danda’a. Namoonni, bekumsaafi qo’annoo addaa dhimma kanarraatti argatan yoo yaada dhiyeessan barachuuf qophiidha. Na hoofkalchaa, dhangala’a yaadaa, dogoggora jiru kamuu dhiifatama jechuun barbaada.Walumaa galatti, rakkina armaan olitti ka’an wal hubachiisuun, yaada waliif hiruun, karaa walitti agarsiisuun, marii keessoo ofii taasisuun, of gamaaggamuun, wal gamaaggamuun, yaada bu’aafi filatamaatti wal bobbaasuun, qaroomna addunyaan irra geese keessa wal imalchiisuudha. Sonni gumaacha lammii bakka jiranitti wal mararfachuu, yaadaafi humnaan wal cina dhaabbachuu, dhiiga, lafeefi lubbuu waliif kennuun wal baraaruudha. Kanaafuu, cunqursaa suukanneessaa ta’e, har’aa kan hin mul’anne, boru dhala keenya cancalatti kaa’ee dhaabuuf halkaniifi guyyaa gaggeeffamaa jiru irratti, birmachuun dirqama saba Oromoo hundaati. Adda durummaan dhimma kana karaa salphaan maqsuu kan danda’u dhaabbata biyya bulchuufi miseensota isaati.
Ulfaadhaa! Dubbisa sifaa isiiniif haa ta’u!


text:
Taammanaa Bitimaa irraa Biyyee biyya Biyyee biyyii Biyyee irraa tolfamnee Biyya irratti dhalannee Biyyii taphachaa irratti guddannee Biyya …Read More »
Nuti nagaya feenaaf Nagayaan himannee Saniinis dadhabnee, Jumlaan ajjeefamnee Jarri nagaya hin feetu Agarree hubannee Tarkaanfii itti aanuuf Murannoon qophooyne.
— Kan nagaya hin feene Humaa irraa hin eeynuu Amma murteeffanne Tarkaanfii itti aanu. Gootummaa keenya Ni beekan duraanuu Waliin dhumna malee Wilii hin callifnu! …Read More »
Qabsoo bilisummaa afaan Oromoo
Jate Melkamuutiin *Malkamuu Jaatee, Waligayii marii afaan fi aadaa Oromoo irratti barruu dhiyaate, Jarmanii, Frankfurt, Waxabajjii 11 bara 2016 “The future depends on what you …Read More »
Kun ololaa mitii hojiidhaan mirkansee Oduu qofaa miti goochaan agarsiise.
Dhugaan dhugaa… kunoo agarree jirraa Soba dhagayuuf nuti hin qabnu gurra! Haasawaa oolaa kan dharaan as geessan Hin sobamnu lamuu kute faashinni keessan. Tooftaa jijjiradhaa …Read More »
Jechoota Gamnaa Kutaa 7ffaa
Akkas jedhe gamni:- Nama jechuun; Kan dhugaaf xaare Kan lammii ijaare Kan sabaaf dhaabbate Kan sabaaf falmate Qabeenya jechuun Kan lammii ijaare Kan abdii …Read More »
Ethiopia: University Holds First International Oromo Studies Conference
By Mengisteab Teshome The 1st International Oromo Studies Conference was held Saturday at Jimma University with the theme: ‘Oromo Knowledge Systems and Practices’ whereby researchers …Read More »
JECHOOTA GAMNAA KUTAA 6FFAA
Mucaa Gamnaa fi Ilma Nugusaa Ilmi nugusaa mucaa hiyyeessa gamna wayii qore. Innis mucaa hiyyeessa garuu gamna akka tahe hin beeku ture. Garuu …Read More »
JECHOOTA GAMNA OROMOO KUTAA 5ffaa
Waa shan raagaa waa shan raankee 1ffaa waan beeku haasayo raagaa waan hin beekne haasayo raankee 2ffaa waa qoro raagaa waa hin qorre …Read More »
EENNU MUUDAMAA EENNU MUDDAMAA?
Eennu muudamaa eennu muddamaa Eennuu hin muudamuu eennuu hin muddamuu! Eennu hin shaaramuu eennu hin shuumamuu! Jarri bar nugusaa Eennu isaan kaasa? Kan inni …Read More »
JECHOOTA GAMNAA/HAYYUU OROMOO KUTAA 5ffaa
Oromoon namni nama sadiif tola oole bu’aa guddaa argata; namni nama sadiif tola oole ammo faallaa saniiti jedha:- Sadan tola oolan bu’aa guddaa …Read More »


text:
Itita Dhiigaa
Coagulation akkatta xaxama dhigni walitti qabame jabba ta'u dha. Kuni immo kutta hemostasis (walit-anne jiggu dhigaa) kessa isaa barbachisaa dha, kunis yerro girgidaan tuboon dhigaa midhame jirru yoo walitti qabama platelet fi fibrin ofii kessa qabun dhiga'un yoo dhabatte, tuboo midhame qajjelchu jalqabu dha. Disorderiin coagulationiin kuniin midhama dhiga'u fi/yokan walit-qabamu dhiga fi embolismii fiddu danda'a.
Biology kessatti coagulationiin bayye eggama; hosiftotta hunda kessatti, coagulationiin kessatti lachuu: cellular (platelet) fi protein (coagulation factor) ofii kessa qaba. Akkataan coagulation kuni nama irratti waan bayye qo'atamuf nama kessatiis akkanuma bekkama.
Coagulationiin kan jalqabu yerro bayye ergaa nami tuboo dhigaa irratti midhama argatte midhami kuni immo endothelium (tartibaa tuboo) midhee dhufaa. Osoo hin turiin Plateletonni dhigii jiggu akka dhabatu hemostatic plug ummu kunis primary hemostasis (hemostasis duraa) jedhame bekkama. Yeroo hunda itti anne secondary hemostasis (hemostasis lammaffan) bakka fudhata, kunis yeroo proteiniin blood plasma kessatti argamu kan coagulation factor jedhamu yoo dafee dhaqabuf fibrin umme akka plugiin plateletiin umamee akka jabatuu godha.


text:
Baqattoonni Oromoo Biyya Ugaandaa keessa jiraatan, sirna kabajaa ayyaana irreechaa fi Lammiilee keenya Oromiyaa, Ona Bishooftuu Hora arsadeetti dhumaniif, akkasumas sirni Biyya Itoophiyaa bulchaan jira jedhu, labsii hatattamaa mirga umamaa ukkaamsuu Ummata isaanii irratti lbsamee mormuun, Onkololessa 16, 2016 Magaalaa kaampaalaatti sirna ayyaana irreechaa, gaddaa fi yaadannoo gaggeessaniiru.
Qophii Koreen Waldaa Baqattoota Oromoo Mooraa Kominiitii seentaritti qopheessee kan eegalamee, Hawaasi Oromoo kominiitii seentaritti ega wal argee booda, gara Malkaa irreeffannaa ykn bakka kabakaa lake jedhamutti argamuun sirna Irreeffanna yk waaqa galateeffachuun ture.Hawaasi oromoo Ugaandaa/kaampaalaa jiraatuus, uffata Aadaa uffachuun, AADAA BOONSAA OROMOON qabu Ummata magaalaatti mul’isaa sirna irreeffannaa gaggeessaniiru.
Sirna waaqa galateeffannaa malkaatti ega raawwatamee booda, mooraa kominiitii seentar jedhamuutti sirni ayyaana irreechaa fi yaadannoo lammiilee keenya dhumaniif gaggeeffamee jira.haaluma kanaan qophiin addaa magaalaa kaampaalaatti qophaa’ee kun akka aadaa Oromootti eebba maanguddootaan kan eegalee ture. ebba maanguddootti aansee, Lammiilee keenya ega Gabrummaa jalatti Oromoon kufee kaasanii hanga har’aatti lubbuu isaanii qaalii nuuf kafalaniif , sirna yaadannoo daqiiqaa tokko taasifamee jira.
Itti aansuun dura taa’aan Waldaa Baqattoota Oromoo Ugaandaa, Obbo Mahaammad Suleemaan Haasawaa taasisanii jiru.
Obbo Mahaammad haasawaa taasisan keessatti, Mootummaan Ugaandaa baqataa Oromoo fi Biyyoota adda addaa kabajaa fi ulfinaan simatee keessummeessuu fi jiraachuu irratti tattaaffii taasisaa jiru, akkasumas rakkoo fi dhiibbaa tokko malee akka jiraannu nu hayyamuu isaanitiif ega galateeffatanii booda, Ugaandaan baqataa kunuunsuun Biyyoota biraaf illee fakkeenya akka taatu ibsan.
Itti fufuun, baqataan Oromoo Biyya kana keessa jiruu humnaan Biyya abbaa isaa irraa akka baqatu kan taasifamee waan ta’eef, baqataa Oromoof ta’uu kan maluu qaamoonni isaan ilaallatu hundii deeggarsaa fi birmannaa gama hundaa akka taasisaniif waamicha taasisanii jiran. Kana malees dhaabbileen mirga namoomaa fi addunyaa cuftii, sirna nama nyaataa wayyaaneen miidhaa lammii keenya biyya keessaa irratti geesisaa jirtuuf akka birmatu, mootummaa abbaa irree sana irratti dhiibbaa akka taasisuu dhaamanii jiru.
Itti fufuun, addee saaraa ………..bakka buutuu waajjira OPM yk Office of perim minister haasaa taasisan keessatti, Waldaan Baqattoota Oromoo Ugaandaa qophii haalaan bareedaa akkasii qopheessuu fi akka irratti hirmaannuu nu afeeruu isaatiif, akkasumas, qophaa keenya ayyaaneffanna osoo hin jennee, lammiileen Buruundii qooda akka irraa fudhatan taasisuu isaanitti guddoo gammannee jirraa ega jedhanii booda, Hawaasini Oromoo akkas gurmaa’ee Aadaa isaa jabeeffachuu tattaafachuu isaatti gammachuu qabnaa jedhanii jiran. Kana malees, Waldaan keessanis ta’uu hawaasi OROMOO Biyya keenya keessa jiru gama hundaanuu rakkoo fi bal’ina keessan waliin hirmaachuuf karaan keenya Qophiidhaa jedhanii jiru. kana malees baqataa Oromoo Biyya keenya jiru gurmaa’ee wal gargaaruu , aadaa isaa barsiifachuuf tattaaffii taasisuu tumsuuf qophii ta’uu isaanii addeessanii jiru.
Qophii ayyaanaa irreechaa fi yaadanoo lammiilee keenya dhumaniif gaggeeffame kana irratti, Lammiilee Burundii baqattummaan Biyya ugaandaa jiran keessaa, gareen Aartii miraakil intarteyimanti jedhamuu , sirbaa fi aadaa isaanii haalaan bareedaa ta’ee dhiheessuun, firummaa Oromoo waliin horachuullee akka barbaadan dhaammatanii jiru. Hawaasin Oromoo ayyaana kana irratti argaman garee kana haalaan simachuun aadaa waliif gammachuu qaban waliif ibsani jiru.
Qophii ayyaana irreechaa fi yaadannoo kana irratti , walaloo Qeerroo faarsu, Diraamaa gocha wayyaanee ifatti saaxilu, caal baasiin, adda addaa dhihaateera jira. Sirna caal baasii gaggeeffameen Alaabaa ABO fi Ummata OROMOO shilingii kuma 500n, micciirraan shilingii kuma 350n gurguramee jira.
Sirna kana irratti keessummoonni fi daawwattoonni hedduun kan argaman akka ta’ee fi miidiyaan Biyya Ugaandaa sirnaa fi kabajaa Ummata OROMOOf qaban ibsuuf waraabanii Ummataaf kan dhiheessan ta’uullee beekamee jira. Ayyaanni Irreechaa bara 2016 seenaa Qabsoo Oromoo keessatti bakka ol aanaa kan qabuu fi bara baraaf yaadatamaa kan jiraatuudhaa. Lammiilee keenyaa Guyyaa Irreechaa sirna nama nyaataan dhumaniif gadda lafee nama seenuu akka qabnuuf dhammachuu barbaannaan dhaamsa Baqattoota OROMOO BIYYA UGAANDAA jiraataniiti.


text:
Gaafii Ummataawaliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!
Gaafii Ummataawaliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu! Xumura Abbootii irree! Baarentuu Gadaa Irraa/// Ummanni rakkatu malee gaafii hin kaasu, hin lolu, miidhamu malees hin iyyatu, hin fincilu. Ummata miidhamee gaafii kaase ammoo sobuu fi sossobuudhaan yknis waliin dhahuudhaan itti fakkeessanii bira darbuun hin danda’amu. Gaafii ummata fincilee humnaan ukkaamsanii hanbisuunis akkasuma hin danda’amu. Ukkaamsaan yoo badii dabalataa[Read More…]


text:
Telugu Sex Stories Teluglish Sex Story Part 2
“ammaa naaku aemavutunnadO teliyadu kaanii naaku nuvvu kaavaali .ai lav yu ammaa nuvvu laekunDaa vunDalaenu.prati raatrii nuvvu naa kalalOki vastaavu.eppuDuu ninnae voohincukunTaanu”ani tala ettakunDaa gaba gabaa ceppaanu.vinTunna amma gunDaaginata pani ayindi.
“cuuDu raajaa niikaedO paTTinaTlundi.nii vayasu verri talalu vaestunnadi.manasantaa picci aalOcanalunnaayi niiku.okkasaari aalOcinci nuvvaemi caestunnaacvO kanna tallinae kOrukunTunnaavu nuvvu.sarae jarigindaedO jarigipOyindi naenu aemii anukOnu intaTitO marcipOdaamu.niiku tondarlOnae manci ammaayini cuusi peLLi caesaestaanu”andi.
“ammaa naenu marcipOlaekunnaa naaku endaru ammaayilanu cuusinaa aemii anipincadu naaku nuvvu tappa inkokaru vaddu.nii ishTamu ammaa.naenu maatramu maripOlaekunnaa annii niitOnae voohincukunTunnaa”annaanu.
amma akkaDa nunDi laeci maaru maaTlaaDa kunDaa veLLipOyindi.
idi jarigina tarvaata amma naatO sarigaa maaTlaaDalaedu.nannu raajaa anipilustunnaa naa vaipu cuuDadu navvaDam maanaesindi.naenu kanna kalalu annii alaagae vunDipOyaayi.okappuDu entO canuvugaa vunDae vaaLLamu ippuDu naa mohamu kuuDaa cuuDaDamu laedu.antaa naenu caesina tappae anukunnaa.
sinimaalO cuusina vidhamugaa amma kaLLaku gantalu kaTTi mancaaniki kaTTaesi kaaLLu caapi ekkinaTlu voohincukonaevaaDini.ammani naa baanisalaa caesukoni naenu ceppinaTlu caestunnaTlu voohincukonae vaaDini.kaanii alaa ekkuvarOjulu caeyalaeka pOyaanu.naenu amma tO caestunnaTlu voohincukunTunnapuDu amma vaddu vaddu annaTlu vinipincaedi.
naaku adi naccaedi kaadu.amma vaddu vaddu anakunDaa raajaa inkaa inkaa aapaku gaTTiggaa toyyi ani vinaalannadi naa kOrika.caalaa rOjulu maaTalu laevu iddarikii eppuDuu evari gadullO vaaru vunTuu gaDipaesaamu.oka rOju amma naa gadiki vacci “raajaa idi mancidi kaadu.manamu manushulamae andarikii kOrikalunTaayi.niiku kOrikalu ekkuva vunnaTlunnaayi kaadananu.mee naanna veLLipOyaaka 10 aeLLugaa naenu kuuDaa vonTarigaa vunnaa .ennOsaarlu naalOnuu kOrikalu raaju kunnaayi kaanii evariki ceppukOnu”ani vekki vekki aeDavasaagindi.
naenu amma pakkana kuurcuni amma nu daggaraku tiisukunnaa.nudiTi paina muddu peTTi amma kaLLalOki cuusaanu.baadha paDutunnadi naannanu talucukoni anukunnaa.naa caetini amma toDala paina nimurutuu amma caetini naa lungii paina peTTi adimaanu.okka nimushamulO taerukoni “raajaa vaddu”ani gaTTigaa araci tappuraa ani akkaDanunDi rivvuna tana gadiki parigettindi.
aa raatrantaa allagae naenu maelukoni vunnaa.endukO amma vastaadi ani anipincindi.raatri 12 ayindi.amma naa gadilOki vaccindi.baagaa aeDcinaTlundi .kaLLu vubbi vunnaayi .”raajaa aalOcinci oka nirNayaaniki vaccanu.nannu viDici nuvvu ekkaDakuu veLLavugaa.alaagayitae manamu jiivitaantamu kalasi vundaamu.naenu ceppinaTlu caeyaali.naaku ishTamu laeni pani caeyakuuDadu”andi.aanadamugaa vappukoni ammanu naa kaugililOki tiisukonnaa.
amma naa pedavulu andukundi.iddaramuu nOTlO nOru peTTi muddu peTTukunnaamu.naa caetulu venakku pOnicci pirralanu nimarasaagaanu.amma tana caetini naa chaati paina ruddutuu kindaku pOniccindi.naaku teliyalaedu amma ika signal iccindaa laedaa ani.naenu naa lungii tappincaanu.amma kindaku cuusi “ammO aemO anukunnaa caalaa peddadae”ani baagaa nigiDi vunna naa guuTamu cuusi andi.
caetilOki tiisukoni aapyaayamugaa nimiri “caalaa baagundi raajaa”ani kindaki jaari naa mundu kuurcundi.vaeDi miidunna nOru pedavulu naalukatO naa guuTaanni nOTlOki tiisukundi.naadi niTaarugaa laeka koddigaa vangi vunDaDamutO ammaku ibbandi gaa vunnaTlundi.amma nOTlOki peTTukunnaaka buggalu laavugaa avaDamu cuusaanu.koddi saepu capparinci laeci nilabaDi naa cuTTuu caetulu vaesindi.
“raaja aenToraa naakendukO ika caalu anipistunnadi”andi. “ammaa nii ishTamu manamu nidaanamugaa caesukundaamu”annaanu.nijaaniki naaku alaagae amma nOTlO kaarcaeyaalani vundi.aa rOjununDi koddirOjulu iddaramuu muddulu maatram peTTukonnaamu.amma ceppindi”naaku koddigaa Tayim kaavaali raajaa aemii anukOku”andi .naenu sarae annaanu.


text: yeroo dheeraadhaf dhukkubsataa akka ture oromooni isa beekan ni himan. Tumamiinsa fii rakkoolee yeroo dheeraadhaf irra turerraa kan ka'e osoo hin fayyin du¢a isaa tanaaf sababa taate.Awwaalcha Usmaayyoo kan kaleeysa (20/11/2006).sirna cimaadhan geggeeffamerrati Sabboonttonni Oromoo awaalcha kanarrati argaman Qabsaawan Kufus qabsoon itti fufti dhaaddannoo akka dhiheeysaa turan oduun achirraa dhufte ibsiti. Waaqni firoota isaatifii sabboontota Oromoo waaqni isin haa jajjabeeysu jenna.Seenaa gabaabaa usmaayyoo yeroo nu dhaqqabe isiniif dhiheeysina.GGB


text:
FAAYIDAA AFOOLA OROMOO – BEEKAN GULUMMAATIIN
Afoola
Beekan Gulummaa Irranaa – Hayyuu Oromoo
Faayidaalee afoola saba tokkoo gabaabsuudhaan ibsuun salphaa hinta’u. Akkuma gosooti afoolaa hedduun jiranu faayidaaleen isaaniis hedduudha. Kana jechuunis tokkoon tokkoon gosa afoolaa faayidaalee ofii qabu jechuudha. Kanaafuu faayidaalee afoolaa kanneen jedhaman kunneen kanneen afoola maraaf ta’u qofaadha. Kana jechuunis waa’ee afoolaa yaadolee bu’uura ta’an gabbisuuf nigargaara jechuudha malee gosoonni afoolaa adda addadha. Fakkeenyaaf, mammaaksi,hibboon, geerarsi, sirbi aadaa, taphni ijoollee, kkf faayidaalee mataa isaanii kan qabanu ta’uu dagachuudhaan miti. Akkuma mammaaksi namootaaf beekumsa/barnoota dabarsuudhaaf fayyadu geerarsis barnoota dhaggeeffattootaaf dabarsu niqaba. Kun ammoo faayidaa tokkoof oolan jechuudha.
Qabxii kana ka’umsa godhachuudhaan faayidaaleen afoolaa dimshaashumatti malfaa ta’uu danda’u gara jedhutti taruu nidandeenya. ...
Read More
Read More
Jechoota Afaan Oromoo, Jechoota Afaan Amaaraatiin Liqimfamutti jiran: Walhaa sirreessinuu
ABDIISAA BANCAA JAARRAAtiin:
#Jechoota
Ergifatamee Afaan Keenya Keessatti Lubbuu horachuun Jechoota mimmidhaagoo Afaan Oromoo bakka bu'uun keenya akka badan godhee, Jechootni kunneen Afaan Oromoo keessatti iddoo qabachaa jira. Kanumaaf, Ofirraa kaanee, Hiriyyaa, Maatii fi hunnda keenya haa sirreessinuu!
Jechoo afaan Oromoo yeroo baayyee hin amaleeffatamneef akkasumas Yeroo ammaa Naannolee Oromiyaa heddu keessatti Hawaasni yeroo jechooota armaan gadii kana AFAAN OROMOOtiin walitti makee haasa'u hunduu ni beekna, Kana Balleessuuf akkasumas Qulqullinaafi Guddina Afaan Oromootiif Ofii keenyarraa kaanee walsirreessuu qabnaan DHAAMSA KEENYA....
Afaan oromoo afaan hirkate utuu hin taane of danda'ee kan dhaabatedha.Amalli guddina magaalaamoo yoomiyyuu afaan keenya jallisuu(akka itti maknu) nu gochuu qabu."MAAL BAASUUF DHAMA RAASUREE"?.Artiin hammuma guddataa jiru qulqullinni afaan...
Read More
Sirna Gadaa ittiin Bulmataa Oromooti....Abbaa Gadaatiin
Sirna Gadaa Sirna ittiin bulmataaOromooti. Gadaan jaarmayaa umurii fi dhalootan ijaarame yoo ta'u sirna bulchiinsaa diimokiraatawaadha.
Gadaan sirna ittiinsiyaasni,dinagdeeniifi hawaasummaan ummata Oromoo ittiin murteeffamu, kan miseensi sabichaa mirgaa fi dirqama isaa beekee ittiin walii galuu fi tokkummaan ittiin waliin jiraatudha. Sirni Gadaa diimookraatawaa ta’uu isaa beektoonni seenaafi saayinsii hawaasaa hedduun mirkaneessanii jiru. Sadarkaa Gadaa Akkaataa waggaa dhalootaatiin gurmuu ykn murni ilmaan kormaa tartiibaan keessa dabran sadarkaa Gadaa jedhama.
Sadarkaan Gadaa tokko waggaa saddeet
qaba. Waggaa saddeet saddeettan kanaannamni Oromoo hamma gaafa dulloomee du'utti hawaasa keessatti bakkaafi qoodama dalagaa qabaata. Sadarkaaleen Gadaa ilmaan kormaa keessa dabran bakka gariitti amala addaa yoo qabaatanillee waliigalatti akka armaa gadiitti keenya.*.
- Dabballooma (waggaa 0-8)*.
- Gaammoma (w...


text:
Location: Horn of Africa; in what is today Ethiopia. Oromia is approximately located between 3 degree and 15 degree N latitude and 33 degree and 40 degree longitude. Size 375,000 Square Miles, or, 600,000 square kilometers; Larger than France, Italy, Switzerland, Belgium & the Netherlands combined. Population 40 million; 3rd. largest nationality in Africa; single largest nationality in East Africa.
WELCOME TO OROMONET
Gabcast! Gotoota Oromo Haa Yaadannu. #17 - Wallee.
Friday, October 16, 2009
Itti Annaan Dura Deemaa Koree Yeroo angoo irraa of kaase
Gara: KHR-KY ABO
Dhimma: Hoggansa KY-ABO keessaa of kaasuu fi deegarsa tarkaanfi WBO ZK beeksisu ta’a.
Nagaan haa dusruu!
Dhihoo tana humni waraanaa WBO-ZK hiriiraa, ajajaa fi hoggansa KY-ABO jalaa of baasuu isaa barruuleen gaafa 13/10/2009 facaate beeksise jira.
Sababaan murtii fi tarkaanfiin hedduu keenna rifachiise kun, haalotaa fi rakkoolee ulfaatoo yeroo waggaa tokkoo oliif gara hujiilee qabsootti cehu hanqisan, akkaataa deemsarraatti hogganaa hedduu keennaaf fudhatamu hanqatee fi hir’ina hoggansaa fali isaa falamsiisaa tahuufaa walumaan beenna. Itti-bahan haalota akka rakkinaatti galmaa’ani hedduun dabre ammoo galii fi akeekni tarkaanfi jijjiiramaa dhaaba ABO keessatti KY-ABO eegalumarraa fudhate ka’een dhugomuun ijibaatamu tahe argame.
Rakkinoota yeroo tana hundaaf furmaata dhaban, kan deemee amma murtii WBO zoonichaa kana dirqisiise kanneen, osoo sadarkaaa akkanaa hin gahin akka falamuuuf yaaliin sirnaa fi seeraa gariin keenna akka qaama/qaamota sadarkaa turre, hoggana waliigalaa, koree fuula turreetti fi akka nama tokkootti illee hin carraaqin hin hafe akka hin jirre miseensotni, hogganoota fi ummatni asiitti ragaa dha.
Jajjabeessa, wal abdachiisu fi dambooba dhaabbataatti ittiin hunda obsisiifne keessatti qooda laanneef malee, fuula kanaatti silaa kanaan duraatti kan addaan deemuun akkanaa kun fagoo iyyuu dhalate jaallewwan jiran kamuu ni beekan jechuu ni danda’a.
Sadarkaa nama tokkeetti miseensotni hooggana kanaa kanumarraa yeroo hin guunne keessatti kanumarraa deemu filatanis hagami fi eennufaa akka tahan walumaanu beekna.
Waadaan waraana, miseensotaa fi ummataaf seenne turre hanqatu mudate akkana kanaan of/hoggana/jaarmayaa dhaarreffate yeroo humni qabnu kan akkanaa, guyyaa adiin nu- hooggana KY-ABO biraa yaa’aaniitti, nuti kanneen akka qaamota hoggana fi dabre ammoo namaatti illee durii isaan kana as naannessuutti gaafatamaa fi itti-gaafatma qabaatuutti laalamnu akkamiitti akka gad hafne ofi/wali akkasumas jaarmayaas gaaffii jala galche jira.
Rakkinoota furmaata dhabuun WBO zoonichaa murtii fi tarkaanfi akkanaatti cehu dirqisiise kannneen akka qaama hogganaa fi matayyatti akkuma taheettu, obsaan osoo jiru, danqaa tarkaanfiin waraanaa kun jaarmayicha keessatti dhalchu malu garii hanqisuuf fuula jirruutti kanneen maqaa ‘hoggana’ jedhamu waliin qabnu gamanaatti argamnu haga guyyaa kaleessaatti yaada waliin maddisiisuun, yaada falaa akeekurratti argamna turre.
Haa tahu malee, yeruma tana hogganni qabnu kan gama bakka waltajjii walii galaa jennuun jiran irraa kan dhaamamuun bira gahamee fi qajeelchaa jiraatuun hafarfamaa jiru hedduu qaanfachiisaa namaatti tahu mudata jira.
Kunis murtii fi tarkaanfi waraanni haala keessa-keessaan jaarmaya waliigalaa naafisu hundi beeku irraa abdii kutatuun fudhate kana danda’mu bifa wal marii fi sirnaan akkuma nu warri gamanaatti carraaqaa jirruutti hikkaa soquun irraa eegamu osoo hin taane haala biraa dhidhiibaa jiraatun natti hin tolle.
Karaa qunnamti dhunfaa (ta duraattu dadhabiinsa hogganaa fi diigamu jaarmayichaa gumaachuun deddeebi’e himatamaa as gahe), gamanaan bakka bakkaatti diriirsuun bifa dhaamsotaa fi qajeelfamaan namoota maqaa waliin qaama hoggana KY-ABO taane gariirraan balaa geessisuu akeekatuun, dabre egeree hogganaa fi jaarmaya KY irraa abdii na kutachiise jira.
Amalaa fi sochiin akka akka malee ta namootuma hoggana tahan, kan ilma namaa haga yoonaatti obsisiisuu fi waliitti qabuu irratti dadhabaa as gahan, kanneenuma guyyaa jabaa dadabre illee waan gaafas dhugaa jedhamerratis waliin dhaabatuun beekkaman kanneen irratti akka aggaammataman taasisuun guddoo na dhibe.
Dadhabbiilee, hanqinoota jaarmayaa hoggana laalufaa of bira dabarsuu aada tute itti fufisiisuun tarkaanfii waraanni of jibaata irra fudhatuu waakkatuun hin danda’mne tana namootuma miseensota hogganaa tahan kan haga yoonaa deemsa hujiilee laalan irratti gara garumama waliin qabaniitti fe’uu yaaluu naaf hin fudhatamu dide jira.
Akkasuma dhugaa hundi argu/beeku tokko fudhatani ofi/haalas sirreessu aadaa tolfachu mannaa, amanu diduun aadaa of waakkatuu itti fufuu qofaaf jecha-fafaa, tan haala tahe/jiru dhossani, bifaa biraatiin maqaa dhibii namaatti moggasuun, ilma namaa wal nyaachifamuu-aadalee hin malle akka jijjiiramuuf waliin dhaabbanne garuma fedhiitti fayidamu akkanaa kana addeessee morma.
Tarkaanfi deegarsa nagaa, araaraa fi tokkummaa waraanni labsate dhaaressuuf, fashalsuu yaaluuf qofaaf gochaalee tokkummaa miseensotaa fi ummataa booressu dhidhiibuun dhagahaa jiru guddaa na gaddisiise. Kun itti-fufa amaloota dhunfaa kan madda rakkina KY-ABO socho’u nu hanqise ture keessaa isa bu’uraati.
Haalota akka malee kanneen hin hawane kana caalaa obsuu fi ni furra jedhani waliin taa’uun ofii fi kanneen of duraatti nama laalani illee sobuu tahe argama. Akka qaama hoogganaa fi akka nama tokkoottis amalootni addaa kukun obsa na dhowwe jira. Haalota akkanaa keessatti hujiilee jaarmayaa waliin hojjachuu ykn waa jijjiirra jechuun na quubsuu diduutti dabalee-gaafatama bifaa fi sadarkaa kamiitu baadhatuu itti fufuu ijibaatarraan na gahe jira.
Kanumaaf, gaafatamaa fi hiriira qaama, jarmayaa akkasuma hoggana KY-ABO keessatti yaamamaani ture amma irraa kaasee ofirraa fuudhuun, keessaa of-baasuu kiyyaa hunda beeksisa.
Kanuma waliin ergaa haalota keessa dabarree fi jirru roga hundarraa gamaggameen duubaatti, falli QBOf-kanaan achiitti hafe takkichi yo jiraate tarkaanfi nagaa, araara fi tokkummaa WBOn ZK ABO 13.10.2009 dhiheesse fudhatu, tumsuu fi milkeessuuf hojjatu tahu murteeffadhe jirra.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Lichoo Bukhuraa
17/10/2009.
Tuesday, October 13, 2009
Ibsa
Tarkaanfi WBO Zooni-Kibbaa..
wbo_zk_abo2010@yahoo.com
Seenaa, Qoodaa fi bakka dhaabni ABO, qabsoo Oromoo keessatti qaburra kan ka’e, jabaachuun dhaaba ABO, gulantaa guddina QBO fi dhugoomuu gaaffii bilisummaa Sabichaaf bu’ura.
Akkuma suniitti, dadhabuu, diigamuu ykn baduun dhaaba ABO kan afeeru malu hubachuu feesisa jenna. Kunis, laaffachu irraa haga gufatu qabsoo ummata Oromoo dhalchaa jira. Haali akkasi ammoo bilisummaa Saba Oromoo barfatuu irra dabre haga maseensuutiin gahe. Kufaatiin sadarkaa akkasii sun ammoo Seenaa fi seeraan illeen, Oromoof maal jechuu akka tahe namu hubachuu danda’u qaba.
Haaloti wal diddaa dhuma hin qabnee, bolola ‘angoo baanani’, qoxxee wal jidduu, amaloota morkaa, matooma namoota jidduu fi kkf hoggana ABO jidduutti barootaaf itti-fufaa dhufe kun, bifa kamiinuu yaa furmaata argachuu dadhabe.
Rakkinooti furmaata bifa kamiitu argachuu dhabu irraa addaan bahuun, wal diiguu fi dhaabni ABO tokko ture, amma gara “gartuulee/murnoota ABO” jedhamuutti cacaphe.
Waggootuma kurna-as-aanu kana qofa keessatti, yoo diqqaatte dhaabni teenna marroo lama fincilaa fi fottoqa hin tuffatamneen naafate. Innii irra as aanu faca’iinsa Adoolessa/Hagayya bara 2008 ti.
Kana cufaan duuba, kan amma mirkanaan dubbachuu danda’amu, yeruma cufa iyyuu falammiin dhaaba keessatti taatu, kan Heeraa fi Seerraan dhaabaan murtii ykn hiika kam iyyuu argachuu hin dandeenne ta’e, adda yaa’uun ammoo akka furmaataa eebbifamaatti tokkootti fudhatamaa dhufuun aadaa tahe argama.
Akka jaarmayaatti seeraan dubbii fixachuun hafuun kun, qaama dhala Oromoo taane, aadaa Sabni kun qabaachuun beekkamuun, furmaata fedhachuu wallaaluunis kanuma hubachiisa. Kunis Oromoonuu, aaduma qabaachuu dhaadachuu tana, sun iyyuu wal fakkeennaan quba qabaachuu dhabuu alaatti, hali akkanaa waan addeessu dhibii kan qabu hin fakkaatu. Fali seeraa fi aadaa illeen dhiburraa kanaafu, dubbiin dhaabaa fi qabsoo keessatti galtu tamuu, wal moohuu jedhamu qofaaf jecha, wa-ballessuu bira dabre, amma gara wal-balleessuutti, fincilaa fi faca’u akkasuma cacaphu dhaabichaa dhalchuun kun hubannootaa fi yaadannoo hundumaa ta’u feesisa jenna.
Akka kanaan kanneen dhaaba ABO irra bahani maqaa adda addaa moggaafatan yoo dhiifnee iyyuu, kanneenumti ABO himannu iyyuu yo diqqaanne ar’a gartuu sadii taana. Kunis (akkuma tartiiba addaan bahinsaatiin);
Qaama Cehumsaa (QC-ABO)
Koree Yeroo (KY-ABO) fi
Shanee Gumii (Shg-ABO) taana.
Akkuma waliin beennu, gartuun jirru kamuu ABO ‘innii dhugaa’, ‘innii jalqabaa sun’, ABOn ‘deegarsa ummataa caalmaatti qabu’, ABOn ‘seeraawaan’, ABO ‘humnaawaan…..’ kkf ana jechuun, gama-gamanaatti uf-amansuu irratti qofa argamna.
Kanuma waliin heeraa-seera dhaabdi irratti diigamteen dhaadachuun, ‘ABO-mmaa’ mirkaneeffachuuf uf-ibsuun, namuu akka ofumatti dhaaba ta’eetti of-dhiheessuu fi kakhachuun gaafa adda deemame irraa kaasee, takkumaa iyyuu hin dhaabane. Ololootni, malli, tooftaa fi gochaaleen uf-qulqulleesuu, gama kaan dhibii waakkatuu, jabina himatuu, gama biraa dadhabsuu/dadhabaa fakkeessuu ykn balleessuuf hojjatuu, wal dhaaressuu, ufumaan dhugaa muratuu... fi wkf hin yaalamin hafe tokko illeen hin jiru.
Akkuma himatamuu iyyuu tahe garuuttu waggoota haga yoonaan duubaatti illee qabsoo, qabsaawota, Oromoo fi dabre ammoo WBOf bu’aan gartummaa fi murnaa’uu ABO kanaan dhufe tokkoo illeen akka hin jire ar’a mirkaniin dubbatu dandeenna.
Gama kaaniin, balaan diigomnsi, faca’uu fi cacaphuun ABO dhuma hin qabne kun ummata Oromoo, QBO, qabsaawota Oromoo, miseensota ABO, deegartoota, sabboontota, mararfattoota qabsichaa, firootaatti.. kkf fide kan seenaa keessatti hariya hin qabne ta’e galmaa’e jira.
Sadarkaa duraatti, haa seedannu malee, ar’a dhaabni teenna ABO gara dhabamuu dhaqqabe jira. Sunuma waliin tokkummaan Saba Oromoo sadarkaa deebinee suphatuun hin laafannetti diigamuurra jira. Qabsaawoti akka dabaatti harca’u fi miseensoti dhaabicha gargari galuun safuu tahu dhiisuufaa dhaqqabne jirra.
Kana cufa keessatti hawwiin Oromoo hiree balcummaaf eegattu guyya-guyyaan fagaachaa deemu qofa adoo hin taane, dukkana barii hin qabne seenuun mirkana. Haga ABO tokko tahee hin argaminiitti ‘gartulee/murnootni ABO’ irraa balchooma eegachuun uf-sobuun alaatti, hiika fi fayida tokko illee Oromoof hin qabu. Balaan uulfaattuun QBO fi dhaaba ABO akkasuma Oromoo mudate tun, Oromtichaa fi Oromtittii cufaa kan dhukkuba tahu qaba jenna.
Duuba, hagii kana caalaa ufumaan uf-balleessuu qabsoo ummata tokkoo qunnamu womaa alaatti hin hafne. Akkasuma uf-galaafachuun jaarmayaa/dhaaba tokkoo kana caalu hin jiru. Hagi Sabi tokko badiif dibinbiru kanaa olii waan hafe hin fakkaatu. Kufaatiin seenaa keessatti hogganni jaarmayaa, ummata tokko, qabsoo fi dhaaba takka mudatu kan kanaa olii waan hafe hin seenu. Akkasuma hagi beektotni, hayyooti, qaamoti-aadaa fi maltuu biyya takkaa irratti aada-maleen ummata/jaarmota/dhaabota lummee mirkuun badiif luuccesu olii-gadiitti hin hafne.
Yo ilaallu, gartummaa jabeeffachuutti cichuu malee, murnootni ABO kamuu, miseensotaa, garin qaama hawaasa Oromoo fi hogganaa, gara tokkoomuu, furmaata sabichaaf soquu, ABO takkicha deebisani itichuu fi WBO tokko ta’e mirkaneessuu kan yaadaa jiran ar’aa illee hin mul’atan.
Amalooti dallansuu, morkaa, matoomaa fi walumaa galatti murnummaa ABO raggaasifatuun, akka jabinaatti ilaaluun kun ammoo durse asumaatti dhaabbachuu akka qabu nu WBO Zoonii Kibbaa murteeffanne.
Haali diigamsa moonaa Oromoo (akka ummata tokkootti), moonaa ABO (akka dhaaba tokkootti) akkasuma qabsoo bilisummaa Oromoo (akka warraaqsaa ummataa takkaatti), keessatti kufe argamu kun, gabaabumaatti egeree afaan-boollaa (qilee) dhaqqabde, akkasuma isa dhumaa tahu hiree tanaan namuu akka mamaa baafatu yaadachiifna.
Kanumaaf, tokkummaa moonaa ABO (gartuulee ABO) fi QBO, dabre ammoo tokkummaa Saba Oromoo ittisuuf, yaamicha araara maanguddootni bu’uressitootaa fi buuleyyiin-ABO gaafa Muddee (December) 13-14, 2008, Washington, DC-USA-tti, rakkina ulfaataa Oromoo mudate kana firuuf dhiheessani turan milkessuuf qooda laatuu murteeffannee, WBO Zoonii Kibbaa tarkaanfii deegarsa araaraa kanaa fudhachuuf dirqamu keenna labsina.
Kana keessatti duubaa, hubannoota ammumaan dabarfachuu barbaannuutti jira. Kunis, hundeen nagaa, araaraa fi furmaata akeeknu kuni kan tartiiba araaraa Oromoon aadaan qabu irraa maddu tahu yaadachiifna.
Akkanaan, araara moonaa ABO keessatti buusuuf, dura nagaaf owwaachuutti as-aana. Kanneen nagaaf owwaatan ammoo, gaaddisa waliin qabaatu. Artiin achiitti akkaataa deemsa dhimma araaraa waliin lafa keeyyatu danda’aniin karaa takkaan Heeraa jaarmayaa, seera dhaabdichaa durii waliitti qabaatan…..ykn aadaa fi kkf-tuun gara garummaa qaban gaadi’u danda’u.
Araaraa jechuun kanaafu akka badii fudhachuu, waliif dhiisuufaa qofaatti ykn moo’amuutti ilaalamuu hin qabuu.
Yoo Oromoon tokkumaan jiraate QBO akkasuma dhaabni ABO jiraata jenna.. Kunis, Tokkummaa Ummata Oromoo dandamachiisuu, QBO itti-fufsiisuu fi kallacha qabsoo Oromoo kan tahe dhaaba ABO baduurraa oolchuu qofaan bilisummaan saba Oromoo dhugoomu danda’a jenna.
Dhugaa fi jabini waltajjii kopha-kophaatti dhiheffatamu fudhatamaa fi dhugummaas waan hin arganneef,
ABO, QBO fi Tokkummaa Sabichaa dandamachiisuuf murnootni ABO, hoggani, miseensotaa fi ummatni Oromoo akeeka araaraa kanaan alaatti fali dhibiin akka hin jirre maanguddooti bu’uressitootaa fi buuleyyiin dhaabaa ABO dhiheessan turan akka deegaramu, fudhatamu lallabna.
Kanneen yaada, tarkaanfi deegarsa nagaa fi araara WBO ZK akkasuma dandamachiifamuu tokkummaa saba Oromoo, QBO fi dhaaba ABO dhugaan seetan kamuu, qaamaa fi qalbiin akkasuma qabeennaan akka WBO ZKf waa’elchitan jabeessine dhaamanna.
Yoo fagaatte gaafa ayyaana WBO, Ammaji 1, 2010tti ABO fi WBO akkasuma ummatni Oromoo tokkummaa seenaa qabeessa taheen bakkaa iyyuutti akka waliin kabajnu jabisine beellamna.
WBOn ZK gaafa ayyaana Ammajii itti aanu kanaatti yaamicha tokkummaa, nagaa fi araaraa dhihaate kana irratti ejennoo gartuulee ABO kanneeni maal akka ta’e ifaan-ifaatti ibsa karuma kana dhihessinuu hundaaf ni gabaafna.
Injifannoo Ummata Oromoof!
WBO ZK ABO
Yaamicha Walii galaa
Tarkaanfi WBO Zooni Kibbaa.
1. WBOf
Zoonileen WBO haftan akkasuma jaallan miseensota WBO bakkaa iyyuutti argamtan, nuti qaamni keessan, nagaa fi araari ABO fi Oromoo keessatti bu’uun alaatti, armaan achi falli takkichi ABOf, QBOf fi Oromoof jiruu fi hafe tokkoo illeen hin jiru jenna.
Diigamsi dhaaba ABO, qabsoo Oromoo fi gurmuu Sabichaa haga yoonaa mudataa jiru rakkina hoggana ABO jidduutti deddeebi’e dhoo’urraa nutti dhufe. Hogganni keenna yeruma cufaa iyyuu ufiif wal qoqqoodee, WBO, miseensota, deegartootaa fi ummataa bal’aa Oromoo akka mihaatti uf-jalaatti akka qoodaman taasisuun falamsiisaa niti.
Haali qoqqoodamu hoogganaa, qabsaawotaa, gurmuu tokkummaa sabicha akkasuma dhaaba ABO dhuma hin qabne kun dhalche keessatti, zoonileen WBO, WBOn, qabeenni lolaa dhaabichaa akkasuma nagayummaan ummata Oromoo balaa hariyaa hin qabne kan tarrifame hin dhumne geessisee jira.
Deemsi dadhabaan akkanaa Saba gudiicha akka Oromoof fi dhaaba ABO kabajamaa kanaaf hin malle jenna! Wal diddaa dhumaa fi furmaata hin arganne akkanaa keessatti itti fufani jiraatuun nu gahe jenna. Akkanaan WBOn loltoota dhaaba qabsoo bilisummaa osoo hin taane, loltoota gartuu/murnaa qofa akka taane hubatu hunda keenna feesisa jenna. Kun ammoo yakka olaanaa dhaabicha, qabsichaa fi Saba Oromoo balleessuu itti fufsiisuu keessatti hirmaatuun alaa maqaa biraa yaamamuun tokkoo illee hin qabu.
Gurmuu WBO, miseensota dhaabichaa, hooggana, qabsaawotaa fi sabichaa kanaa caalaa bittineessuu fi dadhabsiifamuu hayyamuu kana keessaa banee, gara tarkaanfii balaa kana dhaabsisuu waliin fudhatuutti isin afeeruu keenna kana waadaa fi kakuu kaleessa sanaatti nu dirqe.
Kanaaf, tokkummaa WBO, kan Zoonilee WBO, qabsaawotaa, dhaaba ABO fi ummata Oromoo mirkaneessuuf ejjennaa deegarsa nagaa fi araaraa qaamni keessan WBO-ZK fudhate kana waliin akka dhaabbatan yaamicha jaallummaa fi Oromummaa isiniif dabarsina.
2. Hoggana ABO, Miseensotaa fi Qabsaawota Oromoo Waliigalaaf
Wal injifatuuf dhiibatu gartuulee ABO jidduutti itti-fufeen, ABO fi QBO injifatamaa jiraachu hunda yaadachiifna. Walirra aanuu fi wal balleessuuf karoorri hangaa yoonaa walirrattiin bobba’ame, gara dhaabni ABO ofuma isaati of-balleessuu dhaqqabaa jira. Ta’seenuun, wal diddaan dhaaba keessatti barootaaf wal duraa duubaan dhadhalataa dhufan kan “koottaa ABO balleessinaa” jedhame kan ka’ame hin seenu.
Akkasuma yoo diqqaatte gami kamuu “ABO baduu dhowwuu fi laaffina irraa gara jabeessuuttii ceesisuuf” kan dhihaannee tahu himanna.
Haa tahu malee gamiittuu gaffiin uf-gaafatu qabnu, ergasiree hagam jabaanne? Kan jedhu dha. Deebisaa fi dhugaan handhooftuun namuu liqumsuu qabu jennu garuu, ABO jabeessuun hafee-QBO, ABO, tokkummaan Sabaa akkasuma egereen Oromoo/Oromiyaa yoomi illee caalaatti gara dukkanaatti ariifate jira. Tun ta’seenuun hawwii garuulee/murnootaa, hoggana, miseensaa, qabsaawotaa fi Saba tanaati miti.
Duuba, ‘waan lafaa fuuneetti wanti ukhaa buutee jirti’! Mormii, morka, dorgommii fi wal-hadhicha kana cufa keessatti ABO gara dhabamaatti geeffame jira. Kun akka hin baafnee fi armumaatti dhaabbatu qabu, yeroon waliin murteeffannu amma jenna!
Gara-garaatti “ABO fi Oromoon anuma/nuuma” jechu irraa ar’uma haa dhabbannu! “Nuti waliin ABO dha, walumaanis Oromoo dha” gara jechuutti akka jijjiirannu isin yaamna.
Oromoo, akkanaan wal moo’uun waan hin danda’amu. Inumaa iyyuu kan moo’amaa jiru QBO, ABO fi Oromoo ta’uu walumaanu arguu qabna jenna. Wal/uf-balleessuu irraa dhaabbatame, QBO, ABO fi Oromoo badiirraa akka walumaan hambisnuuf guyyaa ar’aa isin yaamna.
Wal dura dhabbachuutti umrii fixuu irra ABO, wal/uf balleessuuf walirratti duuluurra, qabsoo fi Saba Oromoo milkeessuuf akka waliin kaanuufkunoo yaamichi siif goonee. Ar’a irraa kaanee nagaa fi araaraaf waliin haa duuluu jenna.
Kana dhugoomsuuf, ejjennaa gartummaa/murnaatti cichuu kana ar’uma-ammuma-armumarratti dhaabuun, akeeka deegarsa nagaa fi araaraa qaamni keessan WBO-ZK dhiheesse kanaan alaatti falii biraa jiraachuu dhabuu amantani, tokkummaaf waliin akka bobbaanuuf si yaamne. Kunis dirqama seenaa, jaallummaa, Oromummaa fi Kaayyoon ABO akkasuma Oromoo hunda keenna ajajju tahu yaadachiifna.
3. Kabajamaa Ummata Oromoof
Waggoota amma afurtamaatti deemuuf bifa qindaawaa, jaarmayaa taheen osoo walirraa hin kutin bilisummaa, abbaa-biyyummaa, mirgoota namummaa fi egeree iggitaawaaf falmatuun firri, alagaa fi diinnii akkasuma aduunyaanu si beeka.
Kana keessatti wareegama bifoota cufaa warraatti, qa’ee fi bosonaattis baafte diqqaattu sadarkaa Afrikaatti tarreelee duraa jira jechuun ni danda’ama. Kana keessatti mirgootni qabsoo keetiin, keessattu karaa jaarmayoota kee walaba tahani, addaatti ammoo hoggansa dhaaba akka ilma takkichaatti ilaaltu-ABO jalaatti gonfattee hedduma. Sana hunda keessaa garuu, tokkummaan kee-akka Sabaatti, jaarmayaa kee-akka dhaabotaatti fi ilmaan kee-akka qabsaawotaatti waa hunda caalaatti tikfachuu qabda jenna.
Baroota qabsoo diddaa gabrummaa hedduu sanaan duraa iyyuu yoo dhiifne, waggooti kurna-afran-as-aanan kan hogganummaa kallacha dhaaba ABO jalaatti falmatte qofa iyyuu yoo fudhanne, qodni gama keetiin gumaachite jirtu silaa miyaa bilisummaa dhandhamtee jirta.
Rakkoon qabsoo fi qabsaawota akkasuma hogganoota qabsoo keeti mudate garuu, hanqina tokkummaa, dorgommii matayyaa/gartuu, bolola angoo (angoo harka nama hin jirre!), morkaa fi matooma akka malee tahufaatti galmaa’e jira.
Kunoo amma, akkuma agartu sadarkaa walumaa galaatti egereen Sabaa kabajamaa kanaa dukkana golgoleessituuf nu saaxilee jira. Oromoo fi Oromiyaan adduunyaatti bor mul’ifnu tan akka Somaliyaa sanafaa tahu akka hin qabne itti amanamu qabna jenna.
Yaa ummata Keenna, uf-balleessuu keessatti baduu mannaa, badii irraa ufii/wal/Sabicha dandamu wayya jenna!
Kanaafu, dhaaba kee ABO, qabsoo teetii fi tokkummaa kee (akka ummataatti) dandamachiisuuf, tarkaanfi nagaa fi araaraa WBO ZK fudhate kana akka fala irraa maayyi taheetti amanuun waan barbaachisu hundaan, bakkaattu akka deegartu, milkeessituuf si yaamna!
4. Manguddota Bu’uressitootaa fi Buuleyyii ABOf
Akeekaa fi yaalii araara moona ABO fi qabsaawota Oromoo qabattani kaataniin, WBO ZK hedduu dinqisiifann. Hujiin eegaltan kanumaattis yoo dhabbate iyyuu, seenaa keessatti (mataa-mataatti fi waloonis) maqaa/gurra dabarfttani jirtan jenna. Falli biraa karaa gartuulee ABO rakkina mudatee furuuf yaalamaa jiru mul’atu dhabuu fi yaaluma araaraa gama keessaniin eegaltan tanaa iyyuu maqumaaf malee garuuttu fardeeffamu dhaburraa, WBO tarkaanfi deegarsa araaraa eegaltan fudhate dhiibbaa barbaachisu godhu muranne jirra.
Daandiin eegaltan tun seeraan, seenaa fi aadaanis eebbifamaa tahu gad jabeesaa, WBO ZK waa’ela akeeka nagaa fi araara isin (Manguddota Bu’uressitootaa fi Buuleyyii ABO ) dhaaba ABOf fi ummata Oromoof dhiheessitan tahuu isin abdachiifna. Ammas haga danda’amuutti dhugoomsuuf hundi keenna walumaanuu akka hojjatan dhaamanna.
Araaraa fi Nagaan moonaa ABO/Oromoo eebbifamaa kana mirkaneessuuf nuti humni WBO ZK yaada fardii isin waliin dabarfatuu feenu waan qabnuuf jilli keessan tokko akka qaamaan WBO ZK ykn bakka bu’oota humnicha ariitiin qunnamtan isin afeerra.
5. Waa’ellani fi mararfattoota QBO/Oromoof
Waa’ellan/mararfattootni keenna kanneen haalota hundumaa keessatti QBOf goli dhugaa taatan, akkuma kaleessatti, ar’aa fi borii illee galata qabdan jenna! QBO fi dhaabni isaa ABOs akkuma fakkii kanneen biraa adduunyaa keessatti argamee beekamuutti ar’aa-borii illee firaa-fiixaa barbaada. Waa’elummaan keessan itti haa fufu jenna.
Haa tahu malee, qabsoo fira keeti tana-dhaaba isaa ABO fi ummatichumaa iyyuu balaan diigamiinsaa mudate jira. Kun sadarkaa waloon itti-dadhabaa turre bakka dhowwu dhaqqabee jira. Guyyaa fi yeroon firaa-fiixaan dhugaa waliif dirmatu ar’a qofa osoo hin taane, kunoo amma jenna.
Nuti WBO ZK, falli takkichi rakkina QBO, ABO fi Ummata Oromoo mudate kana ittiin irra dandamachiisu nagaa fi araaraa buusuu qofa tahu agarre.
Waan taheef, tarkaanfi deegarsa nagaa fi araaraa WBO ZK kana dhugoomsuuf qooda danda’amu akka laattan akkasuma waan barbaachisu maraan akka dirmattaniif isin yaamna.
Injifannoo Ummata Oromoof!
WBO ZK ABO
Murtii fi Kutannoolee
(Tarkaanfii Deegarsa Nagaa fi Araara Moona ABO/Oromoo)
Nu loltootni Qabsoo Bilisummaa Oromoo, Zoonii WBO Kibbaa Oromiyaa, nagaa fi araari hattatamaan qabsaawotaa, dhaaba ABO fi Oromoo jidduutti bu’uu dhugoomsuuf, ejennoo fi kutannoolee armaan gadii dabarfanne;
1. ‘Gareelee ABO’ adda bahan sadeen (QC, KY/Jijjiirama, ShG ABO) jiduutti nagaa fi araari dhugaa bu’e, hoggana Adda Bilisummaa Oromoo tokkochaan dhaabni akka hoogganamu, taligaman murteeffanne.
2. Uf-diiguun dhuma hin qabne kan yeruma cufaa ABO keessatti deddeebi’u kun, miseensota ABO, deegartootaa fi ummata Oromoo ‘akka galaanaa fuudhee, akka bubbee hargufee, dirree fi qilee hin hawwamneetti harcaasuun’ kun ammumaan dhaabbatu qaba jenna. Amalootni egeree dhaabichaa, qabsoo Oromoo, Ummata Keennaa fi Oromiyaaf gonkumaa hin tolle kun, armumaatti, ar’uma dhaabate tokkumaaf akka waliin hojjannu dabarfanne.
3. Tokkummaan miseensota ABO, qabsaawota Oromoo fi Saba Oromoo, keessaafuu sababa wal-hadhicha, wal-nyaachuu fi wal-dhabbiilee hin furamneen, hooggana ABO jidduutti dagaage qabsicha gurgurteessee jira. Haali barbadeessaan kun nagaa fi araaraan sirraa’e, QBO bifa tokkummaa fi seera qabeessa taheen fuula duraatti furgaafamu murteeffanne.
4. Guyyaa barruun ejjennoo teennaa tun tamsaate irraa jalqabee, WBOn zoonii Kibbaa hoggana ABO tokkichaa fi waalta’a tahe qofaan kan ajajamu tahu beeksifna.
5. WBOn ZK, ‘Gareelee ABO Sadeen’ kamuu wal hin caalchisu. WBO Zoonichaa akkasuma, gareelees ta’e jaallan, tarkaanfii deegarsa nagaa fi araaraa kanaaf kalchan kamuu ni fudhata. Kunis kanneen araaraaf dursa kennan kamuu akka nam-tokkeeleetis tahe, jarmayaa-jarmayaa isaaniitti waliin marihatuuf qophi dha.
6. Yaamicha nagaa fi araaraa moonaa ABO laalchisee maanguddootni bu’uressitootaa fi buuleyyii ABO, gaafa Mudde 13-14, 2008 Washington DC-USAtti rakkina mooraa ABO fi Oromoo kana furuuf dhiheessan guutumaan guutuutti ni deegarra. WBO-ZK qaamni cufti akka deegaru fi milkessuuf hojjatu gaafanna.
7. Ololooti diiggaa tahan, wal abaaruun, balaaleffannaan, maq-balleessiin, wal-faaruun-dhaaraa….kkf karaa media, waltajjiilee, bilbilaa, dhaamsotaa, barruulee fi kkf wal jidduutti hujii taasifatamaa jiru, aadaa fafaa kan of-balleessuu tahu hubatmu qaba jenna. Wal moohinsi karaa kanaan dhufu yoom illee hin jiru, hin jiraatus. Hawwii fi akeeka nagaa/araaraa fageessuu tahuun alaatti, hali akkanaa fokkaataan kun booruu lamuu hin qulloofne waan taheef, kana walirraa dhaabuun dirqama jenna.
8. Diina tarsimoo dhiisuun nagaa laataafi, ufiif nagaa waliitti waakkatuun diina waliitti tahuu qofa dhalche. Akeeka walirratti saganteeffatuu fi kaan-kaan balleessee maquma ‘ABO’ jedhu qofa qabatani jiraatu kunis yakka olaadha. Tokkummaa sabichaa, hayyisa gurmuu miseensota ABO akkasuma qabsaawotaa Oromoo, hiree nagaa fi araaraa moonaa QBO fi dhaaba ABO keessatti tahu qabu irratti demsii kun gufuu ol-aanaa waan taheef, akkasuma safuu Oromummaa illee waan cabsee argameef, hatattamaan akka lagatamu jenna.
9. Amaloota yareennaa akka malee kanaa fi mallattoolee gabrummaa/ tissee kan akka tokkummaa sabichaa fi sabboonummaa afaaniin faarsaa, hujiin ammoo ‘kophee-deesiftuu’ Oromoo taasisuu, aadaa tahaa turee/jiru kana WBO-ZK jabeessine mormina, dura dhabbatuutti idaanee ni saaxilla.
10. Garees tahe namoota akeeka nagaa fi araaraa Moonaa Oromoo fi dhaaba ABOf dhihaate kana sababaa fedheefuu hanqisuu galii taasifatuu WBO ZK hubateen akkana jenna: ‘Kufaatii QBO fi maseenuu hawwii Bilisummaa Sabichaaf, akkasuma faca’u tokkummaa Saba kabajamaa Oromoo mudateef, seenaa keessaatti gaafa tokko kan itti gaafataman tahuu akeekachiifna. Kannen akkasii Lubooma itti kaasuun alaattis falli biraa akka hin jireef’ ammumaan herregamu qaba.
11. Miseensotni ABO, qabsaawotni haftan fi ummatni Oromoo biyya keessatti, biyyoota ollaa fi alaattis argamtan,
a) Kanneen qabsoo Saba keessani itti-fufsiisuuf haga yoonaa gumaachaa turtani fi jirtan galata seenaa qabdan jenna! Haa tahu malee, gumaatni kukun gartummaa fi murnummaa qofa tumsaa jira. Arjoomni qabsoo Sabichaaf tolfamu armaa achi kan nagaan fi araara moonaa dhaaba ABO, QBO akkasuma Oromoo dhugoomsuu qofa akka taasiftan dhiheessina
b) Kanaafuu, gumaatni bifoota maallaqaa, qabeennaa, yaadaa, gorsaa fi beekumsa keessani akka gara humna nagaa fi araaraa Oromoo -WBO Zoonii Kibbaatti fi dhaaba ABO tokkoomuutti naannessitan gaafanna.
Hundeen tokkummaa Sabaa Oromoo; Saba tokkicha, Biyya takkittii fi hiree tokkicha tahu yaadachisaa-tana dhugoomsuuf, dhaadannoon tarkaanfii deegarsaa nagaa fi araara WBO ZK- “Oromoon tokko, ABO tokko fi WBOn tokko” jenna.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Waraana Bilisummaa Oromoo-Zoonii Kibbaa
(WBO ZK).


text:
Fibonaachii
Liyonaardoo Bonaachii (1170 - 1250) — Fibonaachii jedhama, Liyonaardoo kan Pisa, Liyonaardoo Pisaanoo, Liyonaardoo Pisaanoo Bigollo, Liyonaardoo Fibonaachii — abbaa herregaa biyya Xaaliyaaniiti, namoota amma tokkoon Fibonaachii "abbaa herreegaa warra dhihaa kan bara gidduu-galeessaa isa cimaa" jedhamee yaaddama.
Fibanaachiin sirna lakkoofsa Hinduu-Arabiikii Yuurooppitti barreeffama isaa kan 1202 Liber Abaci (Kitaaba Shallagaa) jedhamuun beeksise. Kana malees, tarree lakkoofsa Fiibonaachii (sana dura Indiyaa keessatti kan argame garuu Yuurooppi keessatti kan hin beekkamne) Yuurooppitti beeksise, lakkoofsa Fiibonaachii kana Liber Abaci keessatti akka fakkeenyaatti fayyadame.


text:
Dhugaa Baatonni Yihowaa Waraana Irratti Kan Hin Hirmaanne Maaliifi?
Sababiiwwan armaan gadiitiin kan kaʼe Dhugaa Baatonni Yihowaa waraana irratti hin hirmaatan:
Waaqayyoof abboomamuu. Macaafni Qulqulluun tajaajiltoonni Waaqayyoo ‘billaa isaanii maarashaatti’ akka geddaratanii fi ‘lola akka hin barre’ dubbata.—Isaayaas 2:4.
Yesusiif abboomamuu. Yesus Phexros ergamaadhaan, “Billaa kee mannʼee isaatti deebisi; warri billaa luqqifatan hundinuu billaadhaan in badu” jedheera. (Maatewos 26:52) Yesus yeroo akkas jedhetti duuka buutonni isaa meeshaalee waraanaa baachuu akka hin qabne argisiisuu isaa ture.
Bartoonni Yesus dhimmoota siyaasaa irraa walaba taʼuudhaan abboomii Yesus ‘kan biyya lafaa akka isaan hin taane’ isaanii kenneef ajajamu. (Yohannis 17:16) Sochii waraanaaf godhamu hin morman ykn namoota humna waraanaa keessa seenanii tajaajiluu barbaadan hin dhorkan.
Jaalala namootaaf qabnu. Yesus bartoonni isaa ‘akka wal jaallatan’ abboomeera. (Yohannis 13:34, 35) Kanaan kan kaʼes obbolummaa addunyaa maraa, miseensi tokko iyyuu obboleessa isaa ykn obboleettii isaa irratti waraana hin banne hundeessaniiru.—1 Yohannis 3:10-12.
Fakkeenya Kiristiyaanota jaarraa jalqabaa. Encyclopedia of Religion and War, sochiiwwan kun “seera jaalalaa Yesusii fi diina ofii jaallachuu wajjin kan walitti buʼan” taʼuu isaanii waan hubataniif, “duuka buutonni Yesus bara durii waraanaa fi tajaajila loltummaa irratti hin hirmaanne” jechuudhaan ibseera. Haaluma wal fakkaatuun qorataan amantii Jarman, Peeter Meeyinhooldi bartoota Yesus bara durii ilaalchisee, “Kiristiyaanaa fi loltuu taʼuun wanta walii wajjin hin deemne dha” jedheera.
Gumaacha hawaasaaf goonu
Dhugaa Baatonni Yihowaa hawaasa keessa jiraatan kan fayyadan yommuu taʼu, wanti biyya jiraatan keessatti nageenyaaf akka sodaataman isaan taasisu hin jiru. Ajajawwan Macaafa Qulqulluu armaan gadii irratti hundoofnee abbootii taayitaatiif abboomamna:
“Namni hundinuu warra biyya bulchuudhaaf aboo qabaniif haa abboomamu.”—Roomaa 13:1.
“Egaa mootichaaf, kan fudhachuun isaaf taʼu kennaa; Waaqayyoofis kan fudhachuun isaaf taʼu kennaa!”—Maatewos 22:21.
Kanaafuu, seeraaf ni abboomamna, gibira ni kaffalla, akkasumas yaalii mootummaan namootaaf nagaa fiduuf godhuu wajjin walii galla.


text:
FACEBOOK KEENYA HATAMUU ISAA AKKAMIIN BEEKNA? FURMAANNI ISAA MAALI? SHARE WALIIF GODHAA (Fawaz Ahmad Oromiya) irraa…
Yeroo hedduu hiriyyoonni kiyya kan fb karaa keessaatiin dhufuun gaafii kana na gaafachaa turtan, gaaffiin kuni ilmaan Oromoo hedduu biratti gaafii tahee hafe. Kanaafin gabaabsee kana isiniif qooheessuuf dirqame. FACEBOOK KEENYA HATAMUU ISAA MAALIN BEEKNA? fb keenya hatamuu isaa kan ittiin beeknu keessaa
1, SETTING keenya jala galuun iddoo SECURITY jedhu cuqaasuun(tuquun) ACTIVE SESSION kan jedhu jalatti iddoo WHERE YOU’RE LOGGED IN jedhu irratti lakkoofsa isiniif fidu ilaaluun hubachuu dandeessu, fkn lakkoofsi san yoo 30 tahe iddoo 30 irraa seenuu keessan ibsa, kanaaf iddoo “WHERE YOU’RE LOGGED IN” jedhu tuquun iddoo fi yeroo akkasuma gosa bilbila ykn koopitaraa kan Akkaawuntii(Account) fb keenyaan seename nuuf fida waan taheef san ilaaluun hatamuu isaa hubachuu dandeenya.
2, Yoo wanti nuti post hin godhin maqaa keenyaan Post tahe. 3, Message nuti hin barreessin yoo argine.
4, Link nuti quba hin qabne like tahee yoo argame fi kkf dha. FURMAANNI ISAA MAALI??? Hatattamaan SETTING keenya jala seenuun(galuun) iddoo SECURITY jedhu cuqaasuun(tuquun) “ACTIVE SESSION” kan jedhu jalatti iddoo WHERE YOU’RE LOGGED IN jettu tuquun wantoota armaan gadii kana hubachuu dandeenya.
1, yeroo fb keenya bilbila ykn koompitara biraatin seename fi
2, iddoo(bakkaa) irraa seenamee jiru akkasuma
3, gosa bilbilaa ykn koomlitaraa(computer) akkaawuntii(Account) keenyaan fayyadamamaa jiruu hubachuu dandeenya. kunis erga WHARE YOU’RE LOGGED IN jedhu jala seenne. TIME: kan jedhu yeroo ibsa LOCATION: kan jedhu iddoo yoo ta’u DEVICE TYPE: jechuun ammoo, gosa bililaa ykn koompitara akkaawuntiin keenya itti seenamee ibsa. -Kanaaf SETTING>>>SECURITY>>>WHERE YOU’RE LOGGED IN, kan jedhu tuquun akkuma dura isiniif ibsetti, iddoo fi yeroo fb keessan itti seename ilaaluun mallattoo (X) kan duratti argamu sana, tuquun yeruma sanitti iddoo irraa fayyadamamaa jiru san irraa cufuu dandeenya. -Akkasuma yeroo SETTING jala galuun SECURITY tuqxan, LOGIN APPROVALS ON jedhu ON godhuun yeroo akkaawuntiin keessan iddoo biraa irraa seename NOTIFICATION akka isiniif fiduu godhuu dandeessu. Kanaaf LOGIN ALERT kan jedhu ON godhaa. Kana mees furmaanni biraa ni jira yeroo biraa ballinaan walitti deebina.
–
Ani kan isiniif qioheesse Obboleessa keessan #Fawaz_Ahmed_Oromiya ti Horaa bulaa #Share godhuun waliif dabarsaa, Gadaan gadaa bilisummaati. #Injifannoo_Ummata_Oromoof
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- Ijaarsa Dubartoota Oromoo Addunyaa/International OromoWomen’s Organization - February 22, 2017
- Gummii Hooggansa Oromoo Lammaffaa; Ilaalchafi Dhaamsa Mataa Kootii Hiwi Elona – Gur. 2017 ——————————- - February 21, 2017
- DIINQAOROMOO Kutaa 9ffaa-Leellisaa Aadaa Bantiifaana Kutaa 1ffaarratti Dhimma Aadaafi Seenaa oromoorratti mariyanne. - February 21, 2017


text:
Humni Addaa WBO Godina Baalee Mudde 18, 2015 basaasotaa fi kaabinoota Onaa afur adabe.
Humni Addaa WBO Godina Kibba Bahaa Kaabinootaa Fi Basaasota Wayyaanee Adabe
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 12/23/2015
Muddee 22, 2015 | Oromedia
Humni Addaa WBO Godina Baalee Mudde 18, 2015 basaasotaa fi kaabinoota Onaa afur adabe.
Humni Addaa WBO Godina Baalee Mudde 18, 2015 basaasotaa fi kaabinoota Onaa afur adabe.
Dabballota harka mirgaa wayyaanee ta’an Abdurrahamaan H/Kaliil, Nugusee Girmaa, Damisee Tulluu fi Shimallis Tafarii jedhaman ergama wayyaanee fudhatanii FDG barattootnii fi ummatni finiinsaa jiran qabbaneessuuf, Gooroo irraa gara magaalaa Soof Umar deemaa turan bakka Gaara Didibbisaa jedhamutti tarkaanfii irratti fudhateen akka ajjeese Ajaji WBO Godina Kibba-Bahaa beeksisee jira.
Tarkaanfiin kun kan fudhatames ganama keessaa sa’aa 10:00 irratti akka ta’e gabaafameera.
Gootichi Humna Addaa WBO Godina Kibba Bahaa Mudde 13 fi 16, 2015 loltoota wayyaanee Warraaqsa Ummata Oromoo belbelaa jiru dhaamsuuf daangaa Somaalee irraa gara Giddu Galeessa Oromiyaatti socho’aa turan irratti tarkaanfilee gara garaa fudhateen 91 ol hojiin ala gochuu isaa gabaasamuun kana yaadatamu.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Akkamitti galma geenna?
Yeroo qalbii fii Qaama guutuun Diina irratti Xiyyeeffannee socho’aa jirrutti, gochootaa fii jechoonni yaada nama harkaa bittinneessan yeroo mul’atan walumaan argaa jirra. Sunis dhimma Alaabaa #KWO waan wal-qabateedha.
Akkuma beekkamu Sabni Oromoos akkuma saba biroo kamuu, dhaabbilee hedduu qaba. Dhaabni kumuu yeroo hundeeffamu, Faajjii fii Alaabaa isaa bocatuun wal nama hin gaafachiisu, akkasums, Osoo Alaabaa fii Faajjii isaa hin qopheeffatin, deeggartoota hagam horachuu akka danda’uu fii namni hagam miseensa isaa tahuu akka danda’u, dabalataanis sagantaa isaa bifa kamiin akka miseensaa fii deeggartoota isaatiif ibsu, erga qoratee lafa kaayateen booda hujitti seena.
Kaayoo fii adeemsa dhaaba kamiiyyuu kan ittiin madaaluu dandeennu hujiidha. Yoo hujiin dhaaba sanii bu’a qabeessa tahe, miseensi isaa babal’ataa deema, itti amanummaanis dabalaa deema. Akkasumas, yoo dhaabni dhaani sun waadaa Ummataaf gale bakkaan gayuu irratti rakkina qaba jedhee, ummanni itti amanummaa isaa irraa mulqe, yeroo kanatti dhaabni kun bu’a dhabeessa jechuun, warroonni Amantii dhaabicha irraa dhaban dhaaba biraa uumachutti fuulleffatu.
Kana jechuun yaadatu gara gara tahe jechuudha malee, waan wal jibbiinsatti nama geessu hin qabu. sababni isaas mirgatti amanna yoo tahe, eennumtuu dhaaba ufii barbaade dhaabbachuu ni danda’a, akka ufii barbaadettis socho’uu ni danda’a. garuu mirga jedhee dhaaba biroo kan ulaagaa isaa waliin hin deemne, arrabsuu hin danda’amu. Yoo wal’arrabsuu fii wal’jibbiinsa kan aadaa godhannu tahe, akkamiin galma gayuu dandeenna? Natu sii beekaa fii Ana malee hint ahu yoo waliin ka jennu taate, hagam waliin tarkaanfachuun danda’ama?
guyyoota lamaan dabran kana keessa, waan gurri nama dhagayuun hin malleetu, dhagayamaa jira. Deeggartoonni garee lamaa jechuun #ABO fii #KWO jechoota hin taaneen yeroo wal darbatan argina. Eennutu dura eegalee dubbachuun bu’a qabeessa natti hin fakkaatu, garuu wanni gara lachuuyyuu argaa jirru waan nama suukaneessuudha!
Hundeen rakkinichaas Alaabaa irratti waan rarra’uudha. kun garuu waan sadarkaa kana gubbaan nama gayuun malu tahuun hin malle. Alaabaan gaafii taatee argamte, Alaabaa Dhaaba KWO ti, yoo dogongoruu baadhe, kuni waan dubbii tahuun malee miti, akka ilaalcha kiyyaatti. Sababni isaas Alaabaan kun isa jalqabaa, yookaa ta dhumaatii miti, tarii uf duras kan biroos, dhaaba biraa dhaabbatee Alaabaa biraatiin gadi dhufutu mala.
Alaabaa kana malee ka biroo bocuu hin dandeettu yoo waliin jenneen immoo, dubbiin asitti natu siif beekaa, ta’ani jedhe malee, tee hin taatuu, taatee argamti. yeroo kanatti mirga qaama kanaa dhiibne/miine ta’a. Dhugaa dubbachuudhaaf, hanga ammaatti, Alaabaa dhaabbilee malee Alaabaan tuni Alaabaa (Oromiyaa) ti jedhamee irratti walii galamee seeraan lafa kaayame hin jiru. Garuu kan dhaabbileen bocatanii lafa kaayatan yoo xiqqaate 7 oltu jira. Isaan keessaa 3 maqaa yoo dhaye:
o Alaabaa Adda Bilisummaa Oromoo.
o Alaabaa Kongiresii Federaalawa Oromoo.
o Alaabaa Kallacha Walabummaa Oromoo.
Alaabaaleen kunniinii fii kan ani maqaa hin dhayinis, cuftuu Ilmaanuma Oromootiin kan bocamaniidha. Eennunuu fudhatama kenninee fii eennunuu fudhatama hin qabdu jechuunii hin dandeennu. Hawaasni kan laalu nama bu’aa isaa fidu malee, kan alaabaa goototaati jedhee, harkatti maratee waggaa cufaa bakkuma takka dhaabbatuu fii kan Alaabaa haaraya Bocatee osoo hujitti hin hiikin irra rafuu miti!
Walumaa galatti ka nuti laallu, Alaabaan moofaa tahee fii haaraya tahee osoo hin taane, eennutu hujiin mul’isaa jiraadha. Kana Irratti immoo, wanni beekuu qabnu mootummaan tokko yeroo filatame, kaayoo isaa hujitti heekuuf wantoonni isa barbaachisan, heddu waan jiraniif, yeroo mur’taa’e laachuniif dirqama natti fakkaata, Osoo tolinnaa fii hammeennummaa isaa itti hin murteessiniin dura.
Kanaafuu wanni ani jechuu barbaade, wanta Kana laafamatti qabbaneessuu fii nagaya waarayaafii akkasumas qabsoo biyya keessaa irratti xiyyeeffatuuf, akka muuf mijjaayuuf, ammas hawaas jidduu wal jibbaa fageessuuf, fedhii deeggartoota garee maqaa Oromiyaa Bilisomsina, Walaboomsina/birmadoomsina jechuun socho’u kamuu, mirgaa isaanii teeysuun yoo sochoone qofa.
Kunis akkamitti isa jedhuuf. Haasofni waa’ee Alaabaa Asumatti dhaabbatuun abbaan fedhe dhaaba isaa jalatti gurmaayuun, jiruu hawaasummaa fii Oromummaa waliin oofatuu qaba. Kunis kan tahuu danda’u:
- walgayiin hawaasaa kan waloo kumuu, guutuu Dachee Adduniyaa irratti yeroo adeemsifamu, Alaabaaleen Kunniin lameenuu bifa walqixxummaatiin, waltajjicha irrattis tahee, galma keessattis qeeqe tokkoon malee mul’achuu.
- Hiriira taasifamu kam irrattuu, Cuftuu Alaabaa bakka na bu’a jedhee amanu qabatee akka bahu mirgi isaa qeeqa takka malee eeggamuu.
- Aartistoonni Oromoo Bakka akkanaa Kanattii Uf eeggannoo cimaa taasisuun, osoo garee kamiifuu hin loogne, waan hawaasa walitti dhiheessu Irratti fuulleffatuu qabu.
Fala kana fiduudhaaf immoo, Dura bu’oonni, waldayaalee Hawaasa Oromoo Biyya cufa keessatti argaman waan kana irratti hojjachuudhaan, shoora guddaa taphatuu qabu. Kuni hin taane taanaan, dubbiin akka gariin keenna itti hubannutti osoo hin taane, waan nuti jibbinu kan gabrummaa keennas dheeressutu nutti dhufuuf taa’aa natti fakkaata akka nama tokkoottii!
Sababni isaas, natu siif beekaan yoo calaqqifte jibbana eda’aa deemti waan taheef.
Gaazexeessitootaa fii Aktiivistoota, dhaaba kam Irraayyuu walaba taataniif.
=================================
Gaazexeessaa jechuun, Ergamaa (messenger) jechuudha. Ergamaan dhugaa/haqaa, dubbii jirtu qofa, osoo itti hin eda’in osoo irraa hin ir’isin, dhaamsa isaa bakka gayuunii baarbaaduun gaya. Kanaafuu, waan barreessinuu fii dubbannu keessatti, Osoo garee kamiiyyuu hin loogne, tamsaasuun dirqama tahee argama.
Akkasumas, Aktiivistoonni, waan hawaas keessatti dhalate, yeroodhaan furuuf jecha, maal gochuu akka qabnuu fii bifa kamiin dubbatuu akka dandeennu irratti xiyyeffachuu qabna, Osoo hin dubbatiniin dura. Eennuyyuu tanaan osoo madda waldhabiinsaa Garee wal dhabe lamaan irraa hin hubatin, Oluma kaanee Murtii yookaa Deebii kan laannu taate, tarii akkuma namaa dhuftee fii namatti fakkaatte, yoo dubbanne, Ibidda irratti Gaaza dhangalaasuu taha. Kanaafuu waan dubbannuu fii barreessinu gadi fageennaan laaluun dirqama.
Oromiyaan ni bilisoomti
Oromiyaan ni Walaboomti
Alaabaan gargar nu hin Qoodu.
Kaabaa fii Kibbatti, Bahaa fii Dhihatti.
Isin Jaaladha Oromoo tiyya!
HORAA BULAA.
Ani Bakkalcha Bariiti.


text:
Saturday, December 26, 2015
WBOn Loltoota Wayyaanee 12 Hojiin Ala Godhe
(SBO – MUDDE 26,2015) Waraanni Bilisummaa Oromoo Godina Bahaa Haleellaa Fudhateen Loltoota Wayyaanee 12 Hojiin Ala Godhe. Basaasotni Diinaas Haleelaman.
Waraanni Bilisummaa Oromoo Godina Bahaa Mudde 23,2015 Lixa Harargee Ona Bookee bakka Araddaa 17 jedhamutti humna federaalaa sirna wayyaanee kanneen ummatatti roorrisan haleeluun 7 irraa ajjeesee, 5 madeessuu fi qawwee AKM.4 hidhannoo waliin irraa hiikkatuu Ajaji WBO Godina Bahaa beeksiseera.
Gama biraan Humni Addaa WBO Godina Bahaa Mudde 22 fi 23,2015 Lixa Harargee naannoo magaalaa Cirootti basaasota wayyaanee 5 irratti tarkaanfii fudhatee jira. Tarkaanfii kanaan basaasni wayyaanee Mahaammad Abdullaahi jedhamu oggaa ajjeefamu, lama ammoo akka hamaa madeeffamaniiru. Basaasotni lama ammoo to’atnaa jala galuun hidhannoon irraa hiikkatameera.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sochiin bilisummaa Oromo laalaa roorroon hawaasaa Oromoo irraan gahe keessaa maddee. Oromiyaa keessatt deegi, doofummaan, wallaalinni fi hacuuccaan qaama fi ayyaamquwaa, sadarkaa baachuun hin dandahamne geenyaan, sana salphisuuf sochooti hawaasomaa mullachuutt kahan; akkasumas himati miidhama malbulchaa bulluquu eegale.Sochoota hawaasomaa keessaa guddichi Waldaan Maccaa fi Tuulamaa (WMT) ture. Inni sammuu qaro fi muuxannoo, daaya qaban walitt fide. WMT maqaan saa kan agarsiisu caalaa Oromoon akka ija banachuu jalqabee naannaa keessa jiran hubatan gargaaruun beekama. Koloneeffataan sochii kanaan nageenyi waan itt hin dhagahamnee cufuun hogganoota saa hidhaatt darbate. Isaan keessaa lamatt, Maammoo Mazamirii fi Taadasa Birrutt du’a yoo muran. kan Taaddasa hidhaatt fooyyessuun yeroof irra haa darban malee bulchooti koloneeffatoon duuba dhufan isa irrattis raawwataniiru. Dammaqinni malbulchaa ummataa isa yerosii irra ol kahee jira. Hangi roorroo tolaatt hin jijjiiramin malee sonnii fi carraan ofirraa finqilchuuf jiru hedduu fooyya’eera.
Tibbuma sana sochiin malbulchaa guddaan dargaggoo addunyaan gaggeeffamaa ture. Empayera Itophiyaa keessatt kan guddaa himamuuf sochii barattoota Itophiyaa ture. Lachan keessayyuu, MTA fi sochii barattootaa keessa, dargaggoon Oromoo turani. Jara sana kan jalqabaaf sochii malbulchaa Oromoo waliigalaa bu’uursuu kan dandahan. Sochiin kun dhuma irratt Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) tahe. Hogganoota saa keessaa hedduun wareegama isa dhumaa ummata, biyyaa fi bilisummaa saaniif galchan. Dhaabi biraan kan hamma yoonaa gumaacha saba Oromoof godhameen ABOn walqixaatu hin jiru. Utuu ABOn gadi hin bahin Oromummaan of himuu haa tahu amba keessatt afaan Oromoon dubbachuu kan uggu hamma hin jirre. Warraaqsi afaanii, Dhaloota Qubee kan amma boona sabichaa tahe gumaacha ABO hin haalamne. ABO keessa babanka’i yoo jiraateyyuu dhaloota kana jiru kaayyoon ABO ganama ka dhaalu hin dhabu. Kanaaf akka raajaa kallacha egeree ifaa ummata Oromoott, gola hundaa keessatt sabicha cunqurfamaaf maqaa afaanii hin buune tahee jira. Xaddachi sas, itt muroon saas ummaticha qofaa.
ABOn qabsoo hidhannoon haa tahu nagaan “Demokratic Republic Oromiyaan” nan bu’uursa jedhee kakate.Sanaani kan inni onnee fi sammuu ummata dimshaashaa kan moo’atee. Kaka sana kan inni waliin himamuu. Akeeka sabaawaa repubilika walaba uumuu kana kan Kaayyoo ganama jedhamu. Yoo kaayyoon kun roga dhabsiifame yk jijjiirame, dhaabi sun, yoomallee irra deebitooti fuggisoo saa jechuu malan, isicha Oromoon garaatt galfatan sana tahu hin dandahu. Si’ana dhaabi yk dhaaboti maqaa sanaan sosso’an fakkeessummaa, roga dhabina fi daddaaqina agarsiisa waan jiraniif seeraawummaa fi amanamummaan saanii mamii jala seenee jira. Ummati keessaayyuu dargaggoon kan hogganootaa fi miseensota kaayyoo mucuceessanii yoo hin taane, maqichaa fi akeeka dhaaba dagaagaa kanaa kan goototi meeqa lubbuu ofii kennaniif gad hin lakkisanii. Alaabaa diimaa magariisa diimaa aduu fi Odaan gidduu jiruu fi urjiin qara shanii mataa Odaa irra teessu akka mallatoo diddaa sabaa agarsiisu ABOn dhihaate guddifachuu fi addunyaa keessa facaasanii akka bali’u gochuun murannoo sana muldhisaa.
Oromoon dhugaa kamuu, dhaaba kallacha dafqa, dhiigaa fi lafee obbolaa saaniin ijaarame kana anjaa oldhihoo jedhanii haleeluutt bobba’uu hin qabanii. Wanti diinotii Oromoo jibban yoo jiraate maqaa ABO jedhu. ABOn waan isaan Oromoo humnaa fi sobaan gochuuf jaarraa oliif hamilatan hunda jalaa tamsaase. Bulchi diinaa amma jiru gaaffii Oromoo isa dhumaaf haquuf akka gooltuutti isa tarreeffatee jira. Kanaaf, nammi Oromoo sabboonaa yaada walaba qabu hafee, innichi sarmaa akkamiillee ABO tahu ciicatamuu jalaa hin bahu; ABO fi Oromoon tokko tahaniiru. Aangoo seeraa haa tahuu dhaaba seerawaatt makamuun sabaawaa Oromoo tokko akka miseensa ABOtt ilaalamuu irraa isa hin baraaruu. Kanaaf sabaawaa Oromoof ABOtt bu’uun diina bira goranii of irratt fi yoo inni Oromiyaa akka fedhett foonciru gargaaruu irraa addatt hin laalamu.
Kanneen hogganoota fi qondaalota ABOn waldhabdee qaban aarii saanii isaanumatt bahuu malee ujuu sabaa kanatt miti. ABOn kan ummatichaatii; ayyaana sabichaatii. Isa xiqeessuun seenaa Oromoo xiqeessuu dha. ABO akka dhooftuu gatiin hin beekamneett fuddhaa ilaalaa. Yero tokko dhooftuun kun harka hin taanett kufuu dandaha. Nama bilisummaa Oromiyaatt amanuuf harkicha dadhabsiisuu dhiisee dhooftucha balleessuu yaaluun daallummaa fi malbulchaan duubatt haftummaa taha. Dhaaboti Oromoo hundi kan jiraatan ABOn jiraannaanii. Maqaan Oromoo jedhu hubannaa sabgidduu jala kan dhufe arsaa ABOn godheenii. Suukii ummataa cunqurfamaa keessaa waan beqileef diinotii fi kanneen jigsuuf ergama qaban walakkaa jaarraaf yaalanii hin milkoofne, yoomuu hin milkaawan. Yeroon murni tokko xaddacha halagaa dhaqanii ABO fi waan irratt rarra’u hunda irratt mirga addaa (patent) argachuuf gaafatanii fi murna qabsawota Oromo biraa maqaa fi mallattoo ABOtt akka dhimma hin bane himatan ture; utuu sirni qajeeltuu Ameerikaa dhaabuunii baate, maal akka ittiin godhan eenyuu hin beeku ture. Ammyyuu hedduun hunda caalaa gamnat waan tahaniif akeeka ofii dhoffachuu ni dandeenya se’anii qarooma lammii ofii tuffachuu itt fufu taha. Oromoon kanatt yoo ga’isan,”Yaa’a buqqeeyyuu beekna” jedhu.
Abbooliin bu’uursan akka sabboonoon Oromoo ilaalcha adda addaa qabaachuu dandahan qabsoo walabummaa keessatt walqixxxummaan qooda fudhachuu akka dandahan “Adda” jedhanii moggaasanii. Adda ummataa malee dhuunfaa murna tokko akka tahuuf abbalamee hin turre. Akkasitt dhaabi saba walabi kan aangoo alaa yk ilaalcha tokkott hin maxxanne kan uumame. Mooraa kamittuu hidhachuu dhabuu kana kan kanneen Oromiyaa irraa fedha qaban hundaan hin jaallatamne. Heerri ABO tibba tibbaan hoggansa kennatamuu fi Kora Sabaa waggaa lama lamaan taa’u akka qabaatu seera. Haa tahu malee nammi tokko yeroo meeqa kennataaf akka dhihaatu hin himu. Kora waamuunis sababi humnaa olii yeroo hin jirrellee fedha hoggansaan tahu eegalee. Akkaitt ofangessummaan dhalachuu jalqabuun naanna falamaan akka uumamu godhe. Dudhaa Oromoott hogganooti waggaa saddeet qofaaf kennatamu. Deebi’anii kennataaf dhihaachuun hin jiru. Sana hojii irra oolchuuf silaa kan malantu waajiratt cichanii yoo hafan argamu.
Waldhabdeen humnoota malbulcha Habashaa waliin jiru ABOn walabummaa Oromiyaa deggeruu keessaa maddaa. Hogganni Eertraa bara rakkoo qabsaawota Oromoo Somaalee bahuu 1998 gargaarellee walabummaa Oromiyaa akka hin feene iccitii ambaatii. Dhaaba walabummaaf dhaabbatu nammi walabummaa Oromiyaa hin feene waa malee ni deggera jedhanii yaaduun kan hin fakkaanne. Yeroo hin murtaayiniif biyyicha keessa turuun ofiinuu hariiroo qabsaawota tokko tokkoof amba waliigalaa gidduu mamiin duumesseessuu hin oolle. Waliigalatt naannaa hogganootaa waggoolii hedduuf keessaan laalummaan dhibuu saatiin fincilaa fi kantara dhaabicha keessatt uumee jira. Roorroon mirgoota ilmaan namaa irratt raawataman kan fixaqaccee dabalatu utuu jiru, humnooti Dhihaa kanneen empayera Itophiyaa uumuu gargaaran ammayyuu uumaa saanii waliin dhaabbataa jiru. Oromoon qabeenya saanii misoomfatanii nagaa fi gammachuun jiraachuuf walabummaa barbaadu. Akka ummataatt qabsoo baraaramaa fi surraa ilmoo namaa dura danqaraan fedhe kaa’amullee dhaabuun of ajjeesuu taha. Qabsaawoti Oromoo of ajjeesuu hin filatani.
Tasgabii dhabinni ABO kan madde, qaawwaa kallatii adda addaan itt uumamee fi kutannoo dhabina hoogganoota daddaaqoo irraatii. Sun tahus ummati Oromoo amanamummaa qabuuf hin dhaabne. Sochiin diddaa si’anaa kan dargaggoo Oromoon eegalee empayerittii raase, gaaffiin kaasan hundeen saa sagantaa ABO keessaa yoo tahu dhaadannooti dhageessisaa turan kaayyoo sabaa “Ganama” sagantichaan dhihaate calaqisuu. Milkaawuun saa sochichi luuxxee galtootaa fagoott ittisuu dandahuu fi akkasumas gantummaa keessaa xobbeett kutuu dandahuu irratt hundaawaa. Tooftaa sirrii fi kutannoo qabaannaa kan isaan dhaabu hin jiru. Dhaadannoo akka “Qabsaawaa Barannaa” jedhu “Barumsi Injifannoo Duuba” kan jedhu caalaa dhugaatt dhihaata. Oromoon jaarrota caalaaf tajaajiltummatt akka hin deebine kan itt jiranitt cichuu malee filmaata biraa hin qabanii. Kan Oromoof bilisummaa, badhaadhoma, surraa fi ulfina fidu karaa ABO irra wayyu hin jiru.
Malbulcheessoon demokratawoo hin taane bolola hammaa bahaa qaban kaasaa ummataa guddicha anjaa dhuunfaa ofii jedhanii garaagarummaa xixiqqoo tuttuquun akkuma kanaan duraa akka hin booressine caqasamuu qabu. Qabsaawoti kaasaa sabaawaaf dhaabbatan, kan beekuu qaban akka bakka homtuu hin jirre, konkaa keessatt hojjechaa hin jirre. Yeroo hundaa kanneen tokkummaa saanii garagarummaa xixinnoo akka barumsaa, qomoo, gosa, godina, dhugeeffannoo, gita kkf tutuquun hankaaksuuf bobbahan jiru. Qasaawoti akkasii hankaaksitoota caalaa qaroo fi of eegoo tahanii argamuutu irraa eegamaa,
Caasaan hawaasaa sirna Gadaa demokratawaan masakamaa ture sabichatt rakkina uumuun takkaa hin himamnee. Balbalaa ka’ee hanga warra, qomoo, gosa, lamooyyee fi sabaatti ol ijaaramaa ture. Jabeenyi malbulcha Oromoo dhaaba bantii irratt guduunfama. Sadarkooti gad haanoon bakka ayyaamiin sabichaa itt misuu; qoqqobbii yk jalqaba hoogganoota sabaa boriitii. Caasaan hawaasaa kun jara durii akka fala to’annaa fi madaalaa tokkoott gargaaree ture. Magaalummaan yeroo guddataa deemu sun akka karaa gad dhiisu seenaa irraa beeknullee, hammasitt garaa qulqulluun akka keessa deebi’anii hin laalamne sababi hin jiru. Haa tahu malee yeroo diinni fi sabi keenya haala akka jirutt tursuu fi jijjiiruu kan jedhu gidduuttt morma wal hudhanii jiran kana, hamma tokkummaa fi jabina sabaa hubutt bokokfamee akka hin dhihaanne eeggachuu dha. Kantara ABOf sababi tokko bokokfama akkasii kanneen dammaqina malbulchaa hin qabnee fi ofiffummaa malbulcheessootu argama.
Akki sochiin dargaggoo bara durii fi ammaa itt jalqabaman gufuulee fuldura jiraachuu dandahan irra haanuuf sochii bilisummaa sabaaf abdii kennanii jiru. Jarri durii waan doomaa dhalooti ammaa se’achuu hin dandeenyett dhimma bahu turani. Jarri ammaa bara teknolojiin iyyaatii sadarkaa ol haanaatt guddate waan dhufaniif angafoota saanii irra carraa quunnamtii fi iyyaatii wal jijjiiruu qabu. Kanaafi kan sochiin saanii keessaayyuu kan Sadaasa 2016 eegale akka naannaan itt yaadu irratt dhiibbaa uumuu kan dandahe. Waa’ee gufuu, yeroo fi fageenyaan ilaaluun hafee of kennaa fi shiffisaan yaaduu kan gaafatutu dufe. Amma shaffisaa fi dhimma baasummaan harka walqabatanii akka qaama tokkoott ka’uun angafoota saanii jaarraa 20faa hafee akaakilee saanii jaarraa 16faa caalaa Oromo hunda tokkomsuu dandahu. Kanaaf hundi isaan sodaata; burkutaawuu irraa fedha TPLF oolchuufis ifaajee dhumaa gochuuf gara jabinaa agarsiisuun kan bobba’an. Hoggansi Oromoo hunda haammate, ABO haaraan, kanneen golee Oromiyaa hundaa keessaa ka’an keessaa ni dhalata.
Fedhii TPLF isa Oromiyaa keessaa qabu caalaa ballataa. Qabeenyota uumaa finnaa kolonoota biraa hanga beekamanii fi hin beekamne garuu hin bolqamne dabalata. Yoo diddaa Oromoon dabsatame qabeenyota yayyaba hin qabamne baafata jirutt saaqaa dhabuuf deema. Qabeenyota sanneen irratt too’annoo hin qabu taanaan raayyaan saa bitamtuun, qondaalota saa Tigraawayiin gaggeeffamtu shaffissan burkutaawuuf teessi. Bobbaa fixaqacee saa kana caalaa tursuuf gargaarsi horii alaa kennamuuf daangaa safuu fi dandeettii qaba. Lolli mormitoota Oromoo irratt gaggeeffamaa jiru lola fedha TPLF eegsisuufii. Kanaaf diddaan dargaggoo Oromoo qaama qabsoo saboota bucuu ollaa jiran badiisa irraa hafuuf ofirraa faccisaa jiraniitii. Dargagoon Oromoo humna qaban hunda walitt qabanii diina qofa deebisanii haleeluu utuu hin tahin kan keessaa isaan diigdu irrattis aggammachuu qabu. Mootummaan kolonummaa akka Oromoo kamiinuu dhibantaa amanamaatt hin fudhanne agarsiifnee jirra. Kanaaf kan inni ABOn Oromoo dha, Oromoon ABO dha jechuu dha jedheef, ABO shororkeessitumaatt galmeessuun, TPLFiif ummati Oromoo hundi shororkkessituu dha iechuu dha. Dhugaan kana tahee utuu jiruu ofittummaa fi miira masaka badde taatota tokko tokkoo sababfatanii, sabbonoti akka ABO ciiga’an hololuun hirree diinaa sabicha irratt jabeessuu gaditt hin laalamu. TPLF ayyaan laallattuu, ayyaan laallatuu biraa naannaa ofiitt argu hin barbaadne. Nuti Oromoon, hagam ayyaan laallatuu taanullee muka tokko irraa dhufne; yoo nyaataan nu bute malee walirraa fagaannee harca’uu hin dandeenyu. Kaayyoo keenya ganamaa irraa dheessuu hin qabnu. Kaayyoon waa’ee egereeti. Haalli keessa jirruu fi seenaa darban nu didhaa jiru. Kaayyoo fulduratt dhiibnee Oromiyaa egeree walaba, kan ofiif dubbatu deebisnee ijaaruu qabna. Milkaawuuf kan waliin goonu hunda keessattt dhugummaa, keesaan laalummaa fi kaasichaaf dudhammi dirqii dha. ABOn haa jiraatu! Kaayyoon ganama haa daraaruu!
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Caamsaa 2016


text:
Kaarli Firidiriish Gaawus
Kaarli Firidiriish Gaawus (Jarmaniffa: Gauß, yoo dubbifama [ɡaʊs]) (30 Ebla 1777 – 23 Gurrandhala 1855) abbaa herregaa lammii Jarmanii kan damee saayinsii baayyedhaaf gummacha guddaa godhedha, kunis tiyoorii lakkoofsaa, aljebraa, istaatistiksii, qaaccessuu, difiresnhiyaal ji'oomeetirii, ji'oodeesii, ji'oofiiziksi, elektirostaatiksi, astironoomii, tiyoorii maatiriksii, fi optiiksii dabalata.
Yeroo tokko tokko Princeps mathematicorum (Laatinii yoo ta'u hiikansaas "mootii herregaa" ykn "abbaa herregaa adda duree") ykn "abbaa herregaa guddaa erga bara durimiitii dhufe" jedhamee kan waammamu Gaawus, damee herregaa fi saayinsii baayyee keessatti shoora olaanaa qaba, seenaa keessatti abbaa herregaa isa guddaadha.


text:
Akkuma beekkamu gaafa falmaan abbaa biyyummaa oromiyaa jalqabee kaasee lubbuun dargaggootaa fii barattoota oromoo danuun wareegamanii jiru. Keessumattuu baroota 13n darban kana keessatti sochiin barattoota oromiyaa garmalee cimaa dhufuun isaa beekamaadha. Mootummaan Abba iree wayyaaneetiis ijaa fii gurra saba oromoo kan ta’an barattoota oromoo irrtti tarkaanfii farrummaa kan barattoota hidhuu, ajjeesuu fii biyyaa hari’uu itti fufuus, kanaan otoo hin laafin qabsoon barattootaas cimee itti fufaa jira. Akka kanaan gaafa 24-12-2005 A.L.H tti sabboonaa fii qabsaa’aa qerroo cimaa kan tahe barataa Gaarumaa Jiraataa, maxxantoota wayyaaneetiin magaalaa najjootti ajjeefamuun isaahooggannidhaabaa ULFO hubateera. barataan kun Kan ajjeefame sirna gabroonfataa wayyaanee oromiyaa irratti jabeeysuuf kan hiriire nama maqaan isaa yiggazuu tasammaa jedhamuun akka tahe gabaasni madda oduu ULFO najjoorraa nu gaheen ibsamee jira. Akka gabaasa kanaatti barataa ajjeefame kana malees barattoonni hedduun akka hidhaman beekkamee jira.
Akkuma mirgaa fii abbaa bimmaa Oromiyaa falmachuun dirqama ta’uun beekamutti wareegamni qabsooirratti baafamuus beekamaadha. Hidhaa fii ajjeechaan hanga ammatti dargaggootaa fii barattoota oromoo irratti raawwatamu hundi falmaa haqaaf godhamu kana caalaa cimsa malee, dhaabuus ,ta’ee laaffisuu hin dandeenye. Ijoon dubbii kanaa falmaan qabsoo roga hundaan jalqabame cimee ittifufuun dhiigni barattoota oromiyaa haqa keenya irratti bineeyyiin dhangala’e kun walabummaa oromiyaatiin bakka buufamuu qaba. Eegaa wareegamni barataa Gaarumaa Jiraataa, Akkuma wareegamtoota isa duraa wareegamanii fii isa booda wareegamuuf jiran hunda, wareegamtoota biyyaati. Kanaaf seenaan isaanii galmee seenaa irrattii fii qalbii sabboontotaa keessatti calaqqisee mul’achuun barabaraan jiraata.
Dhumarratti maatiilee qeerroo biyyaaf jedhanii ilmaan ofii dhabanii fii, qabsaa’ota qeerroo jaallawwan keenna biraa wareegaman maraan qabsoo waliif tumsuu irratti hundaa’e gaggeessuun guyyaa gabrummaa kana seenaa gochuuf yeroon amma jechuun hoogganni dhaba ULFO dhaamsa isaa dabarsa.
Oromiyaan Ni Walaboomti !!
Caamsaa 3, 2013


text:
Oromiapress | Caamsaa/May 06, 2015
Ummatni Lixa Oromiyaa Ona Haroo Limmuu keessatti argamu Caamsaa 02, 2015 galgala walgurmeessee lammiilee Oromoo 50 ol ta’an hidhaa keessaa yaase.
Caamsa 02/2015 Godina Wallagga bahaa Onaa Haroo Limmuutti Fincila Diddaa Gabrummaa uummatni Oromoo sirna wayyaanee TPLF irratti gochaa jiruun walqabatee, ilmaan Oromoo nagaan 40 olitti lakka’aman humna poolisaan ukkanfamanii mana hidhaa wajjira poolisiitti darbamuu gabaasuun keenya ni yaadatama. Sochii warraaqsa uummata Oromoo fi dargaggoota Oromoon
walqabatee Wayyaaneen waraana isaa uummata irra qubachiisuun uummata dararuu irratti kan argamtu ta’uun gabaafamera.
Uummatni Oromoo Ona Haroo Limmuu Caamsaa 02/2015 galgala keessaa tilmaamaan sa’aatii 2:oo irratti gamtaadhaan ka’uun uummata Oromoo nagaa Ona Haroo Limmuu bakka “Bariisoo” jedhamuun beekamutti hidhamanii dararamaa jiraniif dirmachuun ilmaan Oromoo wajjira Poolisa wayyaanee Onaa Haroo Limmuu Bariisootti badii tokko malee hidhamanii jiran mana hidhaa cabsuun akka gadhiifaman gochuun ilmaan Oromoo walumaa galatti 55 olitti lakka’aman hidhaa keessaa gadi lakkisiisuun gabaafameera.
Gootonni ilmaan Oromoo wal irratti duuna malee balleessaa tokko malee nu hidhuun mataan isaa yakka ta’uu ni hubachiifna jechuun ilmaan Oromoo badii tokko malee hidhamanii dararama jiran hidhaa irraa gadi lakkisiisuun gabaafamera.
Yeroo amman kanatti dabbalootni olaanoo wayyaanee maqaa qorannoo jedhuun poolisoota ilmaan Oromoo beekaa hiiktanii gadi lakkiftan, rakkoo ilaalchaa cimaa qabduu jechuun qorannoodhaan dhiphisaa jiraachuunis gabaafamera.


text:
Kennaa addaa nannoo guyyaa ayaana dhaloota Kristoosii
Duraan dursee namoota kanaan durat henna heddu nuugumaachaniif
ammallee gumaachaa jiru galatooma’a jedha!
Gumaata wogga kana 2009 projektoota kennaaf wollitti qabuu jalqabneera!
Projektootni ammaayii kana harkaa qabnu ykn adeemsifamaaru akka armaan
jalaa kana fakaatu:-
- Mana barnoota Sanbatee Sinqelleet 1 -8 (kitaabban bitu’un)
- Mana barnoota Kattaa Siifoo 1 -8 (mana bultii barsisootaa ijaaru’un)
- Mana barnoota Sherqenno Katta’a 1- 5 (daree dabalataatiif mana bultii
barsiisootaa ijaaru’un)
- Mana barumsa Lokkee Qaccaa 1-8 (kitaabban bitu’un)
- Mana barnoota sadarkaa ola’anaa Aanaa Siraaro’o 8 -10 ( Nannoo mana
- barusaa haxxira shibo’on nanneesinee ijaaru’uf akkasuma kitaabban bitu’un)
- Mukka bifa adda addaa dhaabsisu’u
- Leenjii egumsa faya’a tiif nyaata madaalaa hawwooti’i kennuu.
- Darggaggootaf shamarran heddu barsiisuuf gargaaruu
- Hiyyeessa hanqifatee horii bituu
Wonti armaan gubbat maqaa dhaye kun martuu rakkina hooma’a hikuu baatullee hamilee
ummataa jebeessee fakkeena mishaa ta’a!
Kanaafuu mee issinillee akkuma issinitti dhagayameen woma yaaddaniin nubira
dhaabadha’a!
Waan kanaan durrat dalagameef dalagamaa jiru mana internetaa (web site) keenna keesa
seenaa lala’a! Namooni Norway alaa gumaachuu feetan web sitii keenna keesa mata duree
”Gumaata /gargaarsa” jedhu san xuqaa dubbisa’a! karaan Western Union Bank salpha’a!
Gargaarsa ummata keennaa gootaniif waandhi ummata keennaa issin ha’ebbisu,
kahafellee issinii habarakachiisu!
Ulfaadha’a!
Nagaya Waaqaa wolliin