text:
SIYAASAA CAAMSAA (የ ግ ን ቦ ት ፖ ለ ቲ ካ)
Barreessaan: Gadaa Gebra’ab ( ተስፋዬ ገብረአብ)
Kan hiike: Saphaloo Kadiir (Abdulbasit)
Barreeffama Tasfaayee (Gadaa) Gebra’ab amaariffaan mata duree “የግንቦት ፖለቲካ” jedhu tokko fuula marsariitii isaa irratti argeen yoon irra deddeebi’ee dudubbisu dhaamsichi natti tole. Eegan dubbisee xumure booda garuu amaariffaan kun ijoollee Oromoof adanyoo (alergic) tahuu hubadheen ‘hangaan danda’utti afaan Oromootti yoon jijjiireef hoo?’ yaanni jedhu tokko natti dhufe. Yoon jijjiiruu jalqabu garuu akka yaadaatti salphaa hin taane. Xiqqo yoon keessa gad siqu konkolaataa darree tima (dhoqqee) seene taheen siquu dadhabe. Hundaafu barreeffamicha afaan amaariffaan barraa’e kan ‘Gadaa Gabra’ab’ barreesse san itti ittaneetumaan isiniif jijjiire. Barreeffama dheeraa torbaan tokkotti dubbisee xumure, afaan Oromootti jijjiiruuf ji’a tokko guutuu natti fudhate. “Dhiirti waan jalqabde karatti hin dhiiftu galmumaan geessi” tan jettuutu na xumursiise malee silaa waan xumuru ture. Afaan chaayinaa jijjiiruutu irra salphata natti fakkaate inumaa. (Kkkkkkk)
Dhuguma kiyya! Akkuma ijoollee Oromoo hedduutti amaariffi kun naafiis qeeyra. Duriis dabaree amaariffaa taa’ee barachuu hin jaaladhu ture. Akkuma afaan keenyaan ukkaamsa turan san gaafaan baradhu aniis hafuura natti hanqisa ture. Yeroo mara yoo barsiisaan amaariffaa seenu mugaatii na qaba. Kanaaf yeroo baayyee kutaatti hin argamu. Gaafaan qoruumsa biyyooleessaa fudhadhuus nyaara itti guuraan osoon hin dubbisin gurraachomsee waliin gahe. Balfaafi jibbaan ani isaaf qabu kanatti dallanee Finfinnee irraa osoo gad hin deebi’in achumaan gara Goondar hidhii tuulaa kutuu isaa xalayaa ragaa (certificate) kiyya irraa dhabuuniin hubadhe. Yoon laalu akka gosa barnoota biraa qubeeleen fuula dura jiru amariffi hin jiru. Walumaanuu maqaafi qubees hin agarre. Mallattoo ‘_ _’ akkanaa qofaatu jira. Barcumni isaa banaa tahuu agarraan, wanti alagaa tanuma alagaa tahuu hubadheen “Atuu firraa beekte” jedhee cal’ise. Haatahuu garuu eegas booda kitaaboota hogbarruu kan afaan Oromoo akka fedhiitti argachuun ulfaataa waan tureef kanneen amaariffaa dubbisuuf dirqameen guututtillee tahuu baatu xiqqo araarfadhe. Waa barreessuuf kan na kakaase sababni guddaan tokkoos kana ture. Yeroo sanitti fedhiin waa dubbisuu keessa kiyyaaf dharraa tahuu irraa kan ka’ee kitaaboota afaan Oromootiin barreeffaman dhabuun kiyya gaaffii qofa osoo hin taane kulkaas natti taate. Niin yaadadha, yeroo san barbaada jabaan kitaaboota asoosamaa lama kan afaan Oromoon barreeffaman ‘Godaannisaa fi Kabiir Waadoo Gadaa’ jedhu qofaan argadhe ture. Sanuu sa’atiif naaf kenname ture. Akkasittiin….
Oohh Dhiifama! Waan biraatiif baheen waan biraatti kute. Barruun amaariffaa afaan Oromootti yoo jijjiiran ni bitaachooyti. Hundaafu akkuma isiniif galutti dubbisuuf yaalaa. Barreeffamichi dheeraadha. Odeeffannoo bareedaa qaba waan taheef obsaan dubbisaa. Achumaanuu dandeettii amaariffaa hiikuu kiyyaas naaf hubadhaa (Ksksksksks…) Dubbisa gaarii!
“SIYAASAA CAAMSAA (የግንቦት ፖለቲካ)”
Ji’a Caamsaa kana keessa odeeffannoolee gurra nama dhaaban (qalbii nama hatan) hedduu dhaga’uun keenya hin oolle. Fincilli Oromiyaa magaaloota baadiyyaa keessatti itti fufuun, Buufata xayyaara Boolee maqaa jijjiiruuf yaadamuun, Ministeerri Haajaa Alaa Itoophiyaa Dr. Tewodroos Adanoom hojii barbaaduuf iyyannaa galfachuun, Waaheloonni mana hojii TPLF nageenyaa keessoo dhabuun if bir’achaa jiraachuun, deeggartoonniifi maatiin sirnichaa (wayyaanee) baayyeen tasgabbii dhabuun dheefa imala jalqabuun, Jaarmayoonni siyaasa Oromoo waliigalanii barcuma aangoo Itoophiyaa fudhachuuf dhiibbaan taasifamaa jiraachuun fi kanneen biraas odeeffannoowwan hangafoota ji’a Caamsaa kana gurra nu bu’an keessaa muraasa. Kanneen keessaa dhimmoota ijoo tahan garii moggaanillee taatu dhifanii laaluun barbaachisaa dha.
Dhugumattuu waan kana gurra isin buusuuf barreessuuf komputera banuu kiyya dura fincilli Oromiyaa keessatti itti fufuu isaa dhagaa’aati. Shawaa lixaa Gincitti, Wallaggaa Bahaa Kiiramutti, Horroo Guduruu Kombolchatti, Ambootti, Haroomayaatti, Awwaarotti, Harargee Lixaafi bakkeewwan biroottiis wal dha’iinsa humna waraana wayyaaneetiifi qeerroolee Oromiyaa jiddutti uumamuun gaga’amni lubbuu itti fufee jira. Ummanni du’a tuffate boodarra akka injifatu wayyaaneen muuxannoo fincila isaanii irraa ni beekan. Dubbiin dhimma aangoo waan taateef garuu umrii dheereeffachuuf jecha ukkaamsaafi ajjeechaa gaafattoota mirgaa itti fufee jira.
Waan jaarsi Dambi Doolloo kaniin waggoota muraasa dura Naayroobitti wal qunnameen tokko na taphachiisee niin yaadadha.
“ABO’n gorsa hin dhaga’u; Wayyaaneen immoo ballaa dha!” naan jedhe (Jaarsi)
“Maal jechuu dha aabboo?”
“Maal jechuudha.seeta? ABO’n ajjeefamaa, hidhamaallee silaa mootummaa Wayyaanee keessa dhibaa’uu qaba ture. Deeggarsa ummataa waan qabuuf wayyaanee kan girgireeysuu (rooraasuu) danda’u caasaa mootummaa keessa yoo turee dha. Wayyaaneen akka tasgabbiin biyya hin bulchine godhuu danda’a ture. ABO’n garuu bosona ummataa bal’aa dhiisee bosona mukaa filate. Obbo Leencoo qunnamee itti dubbadheen ture. Na dhaga’uu dide. Kunoo nutiis ABO faana biyyaa baane (baqanne) ‘Wayyaaneen ballaa (jaamaa) dha’ jechuun kiyya immoo maal jechuu dha seeta? Osoo OPDO’n ABO’dhaan guutamtee jirtuu; Booranaa Soloolotti, Baale Beeltuutti Harargee Booketti, Wallagga Gidaamitti ABO barbaada wiliga (ifaaja).”
! Saba-himaalee tamsaasa oduu wayyaanootaatiin ABO’n rafuu, diddiigamuu irra dabree du’ee awwaalamuu isaa irra deddeebi’iin nutti himamaa ture. Seennaa ji’a Caamsaa dabre irratti ABO dabalatee jaarmayni humnoota siyaasaa Oromoo afur waliigaltee godhuun isaanii odeessa qalbii nama fuudhu tahee ture. Kaayyoo Abboomaa Mitikkuu’faan itti qaxara qooran (caphan) san galmaan ga’uuf warreen itti gaafatama fudhatan yeroo dheeraaf waliin ooduun isaanii deeggartoota mufachiisuu hin oolle. Sababa xiqqaa uumame irraa ka’uun gaggeessitoonni dhaabbiilee siyaasaatiifi hayyu duroonni qaawa garaagarummaa bal’isaa deemuu isaanii hawaasni dursee hubachuun baruumsa kennaafii ture. Waliigalteen kun dhiibbaa hawaasaatiin kan godhame tahuun isaa ifa. A B C D’n (jalqabni) gaggeessoota siyaasaa ummata dhageeffachuu tahuu akka qabu waan dubbachaa turree dha.
Tahullee bu’urri waliigaltee jaarmayoota afranii gad fageenyaan (bal’inaan) hin ibsamne. Warreen humnoonni siyaasaa Oromoo akka Itoophiyaa gaggeessu (hogganu) hawwan jalqabbii kana mil’uu halaalaa (mul’ata fagoo) jechuun dhaadheessanii jiru. Waliigaltee jaarmayoota kana keessatti hirmaannaan warra dhihaa hangam akka tahe ifatti (qabatamaan) wanti dubbatame hin jiru. Waliigalteen jaarmayoota siyaasaa Oromoo kun gochaniis (hojiiniis) yoo kan mirkanaa’u tahe sababni humna jabaa naannawaa tahuu hin dandeenyeef hin jiru. Qabatamaan adeemsoota dhokatoo akkanaa keessa ajandaan iccitaawaan jiraachuu danda’a. Tahullee garuu furmaanni bayyanootaan to’achuu (eegu) malee tokkummaa gugachuu (diduu) tahuu hin qabu. Jaarmayoonni siyaasaa Oromoo yeroo murteessaa kanatti sadarkaa Itoophiyaafi Afrikkaatti dhageeytii argachuu kan danda’an yoo rakkoo keessoo isaanii hir’isanii qalbii takkaan deeman akka tahe kan akeeku barreeffamoonni ‘darzana’ caalu dubbisaaf dhihaatanii jiran. Milkaa’innaafi laata? Moo boru ammaas “Ni taati jannee harree qallee – hin taatu jennaan harree galle” jechuuf jiraatan?
Gorsittoonni hojjattoota Imbaasiilee biyyoota dhihaa kan Finfinnee jiruu yookaa gorsitoonni dippilomaasootaa baayyeen hayyootaa saba Amhaaraa irraa akka tahan beekkamaa dha. Sanadoonni (ragaaleen) dhiheenya kana arge akka ibsutti eega fincilli Oromiyaa keessatti dhoo’e booda galmeeleen yaada gorsitootaa hedduun “gorsa yeroon itti dabarte” jedhamuun man-kuusa (harshim) itti ergamanii jiraan. Gorsitoonni waa’ee Itoophiyummaa fi dadhabina (hir’ina) sirna federaalawaa ilaalchisee ragaaleen isaan dhiheessaa turan gaaffii ummata Oromoo waliin kan wal hin simanne tahe. Odeeffannoowwan gorsitoonni ykn akeektoonni fidan kun man-kuusaatti ergamuun dura “Ragaa qabatamni haala biyya keessa jiru keessatti hin hammatamin, kan fedhii keessoo isaanii qofa calaqqisu” jedhamee ture. Eegas warri Awrooppaanootaa ragaalee kallattiin ummata Oromoo irraa argachuuf yaalanii jiran. Oromoota waardiyummaafi hojii kunuunsa biqiltuu hojjatan irraa jalqabii hanga beektootaatti, abbootii gadaa, qaalluu, haawwaniifi jaarsooliitti qorattoota erganii qorannoo gabaabduun taasisan dhugaa jiru akka isaan hubachiifte gabasni isaanii ni addeessa. Kana jechuun mormii ‘master planiifi ajandaa Itoophiyummaa irra dabree gaaffiifi fedhii ummata Oromoo beekuu danda’anii jiran. Bu’aan ragaalee kanaa guddaan fedhiifi gaaffiin dargaggoota Oromoo kan qalbii nama harkisu, kan xiyyeeffannoo argachuu danda’e tahuu isaati. Kun kan tahuu danda’eef gaaffiin qeerroo Oromoo waytiin dammaquun, ijaaramuu danda’uun, saba guddaa baayyinaan hunda caalu tahuu waliin Itoophiyaa guututti dhunfatanii gaggeessuuf akka yaadan, Itoophiyummaa akka eenyummaatti simachuuf waan godhuu qaban irratti akka mari’ataniif kan isaan dirqisiisee dha.
Gabaasni warra Awroppaanootaa magaalaan Finfinnee sadarkaa sirraa’uun hin danda’amnetti baduu isii ibsa. Aarri gaarii (makinoota) dullooman irraa bahu qilleensa magaalattii garmalee faaluun daa’imman dhalatan dhukkuba asmiitiif saaxilamaa jiraachuus itti dabalee ibsa. Ijoon dubbii gabaasa kanaa aangoo irra turuuf sirni wayyaanee humna dhabee jiraachuu isaas ni ibsa. Waliigalteen jaarmayaalee siyaasaa Oromoo gamaaggama warra dhihaa kanaan wal qabachuu isaa ragaa akeekuu hin qabu. Qeerroo Oromoo murannoon kaate kanaaf humna filannoo tahuun Itoophiyaa dimokraatooyte akka fudhataniif (dhaalaniif) xurree saaquuf akka qaban gabaasni kun addatti jala harriiqee jira. Dabalataan gabaasichi tuffii gaggeessitoonni wayyaanee (tplf) hayyoota warra amhaaraaf qaban akeeka. Sabni amhaaraa sabummaaniis tahee Itoophiyummaaniis jabaatanii ijaaramuu dadhabuu; hegerellee ijaaramuu danda’uun isaanii shakkisiisaa tahuu; kan hojiirra jiraniis tuffii hogganoonni wayyaanee isaaniif qaban qaama godhatanii (itti maqadanii) jiraachuus barreeffamichi ni ibsa. Haala tuffii kana ilaalchisee kanaa ol wanti balballoomse hin jiru. Akeekni haqaarame kun xiyyeeffannoo kiyya waan buteef aggaammii “Amhaara tuffachuu” kana irraatti waa dabaluun barbaade.
Sirba amhaariffaa kan dhiheenya kana kilippiin hojjatame tokko yoon laalu, sirbicha keessatti bo’oolee; “Qeerrensa ijji dhukkubde – adurreen siin gaggeessa jetteen” walaloo jettu tan dhaamsa gaabbii qabdu takka dhaga’eetiin ajaa’ibe. Qeerrensi ijji dhibamte fakkeenya amhaaraa yoo tahu, kan adurretti fakkeeffame immoo wayyaanee fakkaata. Gaggeessitoonni siyaasaa yaada akka wellisaa kanaa qaban dhugaa dirree taa’u qabatamaan hubachuun dirqama natti fakkaata. Dhugaa jiru kana hubatanii; wal qixxummaafi dimokraasiif yoo kan hin qabsooyne tahe adurreen qeerrensa ijji dhukkubdu kana qilee keessa buusuuf carraa argatti. Dhugumatti wayyaaneen akka ‘adurree’ ykn ‘re’ee’ fakkeeffamtee qeerreensa dursitu tan welliftoota amhaaraan sirbamtu tun ‘qeerrensicha’ akkamitti akka ilaaltu sirritti hubachuun barbaachisaa dha. Gaggeessitoonni wayyaanee waggaa 25’n dabran murna ‘qeerrensa’ ifiin jedhu kana tuffii waliin bulchaa turte. Warri dhihaatiis dhimma kana sirritti ibsanii jiran. Akka moggaasatti warri TPLF “jeeqtoota hayyoota amhaaraa” jettuun kun adeemsan tuffii wayyaaneetti akkamitti akka madaqan kan ibsu ragaa biraa tuquuniis ni danda’ama.
General Asamminaw Tsiggee ‘Gimbot 7’ waliin tahuun wayyaanee mootummaa irraa fonqolchuuf qophii irra osoo jiranii qabamee hidhamuun isaa ni yaadatama. Eega hidhan booda “Amhaara fincaanee” jechuun arrabsaa dumucaan deddeebisaanii akka tumaa turan dubbatamee jira. Televziyoonni ESAT’tiis kana gabaasee ture. Ragaan kun TV ESAT’tiin yoo dabru ummanni amhaaraa aaree dachii samii lolaan walitti garagalcha jedhamee eegamee ture. Wayta sanitti gaazaxeessituun ‘Bizuu Wandimaagany’ bakka namoonni hedduun argametti ‘paltalk’ irratti afeeramtee “Wayyaaneen kana ol maal nuun haa jettu? Hanga akkam nu godhan eegna? Nu salphisan! Nu tuffatan! Dhiira ija diimtuu isaan garsiiftu hin qabnu jechuudha?” Jechuun hudhaanhudhamtee dubbattuus dallansuu uumuu hin dandeenye.
Dhimma kana irratti wayta san yoo haasooynu qaphxiin irratti waliif galle humni wayyaanee mormu tokko sirnaan ijaaramuu dhabuu akka tahee dha. Qabatamaaniis ummanni hin ijaaramin jechaan arrabfamuu qofa osoo hin tahin akkuma Aster Awwaqe “ቢጭኑት አህያ – ቢለጉሙት ፈረስ ነው” jette wellifte sani (Yoo fe’an harree – cancalan farda) akka jechuuti. (Akka ani afaan Oromootti hiikuuf yaaletti immoo ‘Wadala ba’aa duuyda irra kaay’anii – jirma duubaan irra kaayan’ ykn ‘kan fe’amuus hin kabajamne harree dha’ akka jechuuti natti fakkaata.) Wayyaaneen akka barbaaddetti amhaara irratti akka qoostu kan isii taasise sirnaan ijaaramuu isii waan ofitti amantuufi. Jaarmayni humna. Yoo hin ijaaramne baayyi lakkoofsa ummataa hangam walitti kuufamuus, humni barate ardii guutee irraa hafuus, dureeyyonni bayyatuus humaa gatiin qabu. Gama biraatiin daaballii (kuufama) namootaa qofa tahuu keeti. Somayyoo alaa shankooraati. Eenyulleen dhufee si shalabuu (muruu) danda’a. Fincilli Oromiyaa ji’ootaaf itti fufuu kan danda’e hoggansa ijaaramaa waan argateefi.
Fincilichi qeerroon hogganamuu ykn Jawar Mahammadiin hogganamuu miti dhimmi ijoon. Dargaggoonni Oromoo wiirtuu takka jalatti ijaaramanii hogganamaa jiraachuun isaanii garuu dhugaa dha. Wayyaaneen yeroo warraaqsa qabsoo keessa jirtu san magaalaa Maqalee seentee mana hidhaa dargii keessaa hidhamtoota 1500 baasuun fudhaachuu kan dandeesse humna cimaa sirnaan ijaarame waan taateef ture. Jaarmaya maqaa tokkummaatiin ijaarame wiirtuun deeggartoota isaanii magaalaa Finfinnee tahuu himaa, akkamitti Andargachoo Tsiggee ykn Iskandar Naggaa mana hidhaa keessaa futtaasuuf osoo hin yaalin hafan? Burtukaan Miidhagsaa mana dukkanaa keessatti hidhanii yoo miidhan deeggartoonni isii miliyoonni akkamitti cal’isanii ta’an? Akka wayyaaneen jettutti onnee dhabuu ykn sodaa natti hin fakkaatu. Ummanni gamtaan sodaataa ykn goota jedhamu hin jiru. Rakkoon ijaaramuu dhabuufi gaggeessaa dhabuu dha. Guddatoota ol fiilu jirmaan mataa dhawanii ajjeeruun ‘humna tokkummaa’ jechuun if moggaasuun siyaasaa keessatti aadeeffamee jira. Warri akka Andergachoo, Iskendar, Andu’aalam faan akka tiksite Muusseetti saba isaanii hogganuuf ka’an. Wayyaaneen karatti eeggattee ukkaamsitee butte. Deeggartoonni isaanii hiidhii xuuxxachuu ala wanti godhan yoo kan hin jirre tahe, carraan gaggeessaa horachuu dhiphachaa (xiqqaachaa) kan deemu akka tahe hubatamuu qaba. Manzeen dur yoo makmaaku “Kan duraa maaliin awwaalte” jedha ture.
Mata duree kiyyatti yoon deebi’u, wayyaaneen gaafa warraaqsa qabsootti jirtu qabsaa’oota isii sirba tigraffaa “ተጋዳላይ ትግራይ – ዓሻ አምሃራይ” (Tirgeen qabsaa’oota – amhaarri gowwoota) jedhuun onnachisaa (kakaasaa) turte. Dabbaloonni qonnaan bultootaa kanneen sirba kanaan kakaafamaa gaafa Finfinnee dhunfatan, piroppogaandaa ittiin ijaaraman san akka dhugaatti amananii fudhachuun itti fufan.. Onnachiiftuu waraana irratti itti fayyadamaa turan “Amhaarri gowwaafi sodaataa dha” jedhu san gaggeessitoota dhaabichaa dabalatee dhimma piroppogaadaatiif itti fayyadamaa turuu dagatanii qabatamaan yoo calaqqisan ni mul’atan. Jechama kanaaf General Samooraan fakkeenya guddaa tahuu danda’an.
Yeroo tokko murni waraana wayyaanee ‘Sangadee’ jedhamu ABO waliin waraana walitti banuun injifatame. Gaggeessaan murna waraana sanii miseensa koree giddugala ‘Ihadeg’ kan tahe Tafarraa Kaasaa (Amhaara) ture. Wayta san humni waraanaa sirnaan caaseeffame hin ijaaramne ture. ‘Sangadeen’ eega ABO’n murruq taatee diigamte booda General Samooraan waraana hambaa lubbuun eewalamaniifi hoggansa isaanii gamagamaaf walitti qabe. Salphinni kun akkamitti akka uumamuu danda’e qorannaa bal’aan eega gaggeeffamee booda Saamoraan hedduu aaree “Kufaatiin kun waan Tafarraa Kaasaa sodaataa taheef uumame. Rakkoon kana” jechuun goolaba. Loltoonni kutaa waraana ‘Sangadee’ hogganaan isaanii sodaataa jedhamuuf guutuun gururi’an. Gunguummiin “Akkamitti akkana jetta?” jettu fakkaattu itti fufaa deemte. Walgahicha irra dabballoonni wayyaaneetiis waan turaniif Samooraan haasawicha akka sirreessu gaafatan. Samooraan garuu daranuma itti hammaate. Akkana jechuun itti fufe.
“Yoo dhugaa feetan ittiin dabala! Kutaan waraana ‘Sangadee’ guututti sodaattuu dha” yoo jedhu galmi guutuun iyyaansaan sossoo’e. Harki hurgufamu mul’achuu jalqabe. Samooraa sagalee jabduun morman. Dabbaloonni wayyaanees Samooraan akka waraana dhiifama gaafatu dhiibba taasisan. Samooraan dhiibbaafi mormii san hunda sesseeqaa eega dhageeffateen booda ammaas ‘mic’ qabate. Dhiifama gaafata jedhanii yoo eegan inni immoo “Wantiin dubbadhe dhugaadha. Isiniif dabaluus niin danda’a. Amaarri mataan isaa uumamaan sodaattuu dha!!” jechuun yoo dubbatu galmi guutuun kofla itti baqeeyse. Tokkolleen namni lolehin turre.
Samooraan eega ijoollummaan TPLF’tti makamee jalqabee roga kanaan ijaaramaa ture waan taheef ilaalcha kana salphatti gad dhiisuu hin dandeenye. Warri “Itoophiyaan yoo amhaaraan hin hogganamne biyya hin taatu” jedhuu roga faallaatiin akkuma Saamooraa kanneen piropagaandaa siyaasaa sobaatiin ijaaramanii dha. Garaagarummaa hin qaban. Ijaarsi akkanaa baruumsaanillee jijjiiramuun ulfaataa dha. Mangistuu Haylamaaram gaafa aangoo qabatu warri silaa barate jedhaman bifaan gurraachomuufi hidhii fufurdachuu isaa qofaaf akka waan Itoophiyaan kufteetti yaaduun isaanii waytii san kan mul’ateefi kan taajjabamee dha. Mangistuun hogganaa isaanii tahee osoo jiruu; warroonni ilaalcha sirna kufeetiin faalaman dubbiftoota oduu TV’tiifi keessummeessitootaaf shamarran diddiimtuu filaa turan. Ulaagaan filannoo akkanaa kun ifatti xalayaa irra kaayamee kan jiru yoo tahu; “Fakkii bareedina Itoophiyaa calaqqisuuf” moggaasa jedhu laataniif.
Wayyaaneen dhugaatti wayta qabsotti jirtu san amhaara akka sodaattuutti bocuun qonnaan bultoota humna waraana isii waliin wal barsiisuun loltoota isii onnachiisuuf itti dhimma bahuuf fayyaduu danda’a. Dargiiniis gama isaatiin wayyaaneen uumaa sodaachiftuu tan gurra tokko akka itillee afattee gurra tokko akka bullukkoo uffattee raftu fakkeessee ummataan wal barsiisuuf yaalee ture. Eega wal waraansi goolabame booda gurri loltoota wayyaaneetiis gurruma ilma namatiin wal fakkaachuun isaa barame. Gaggeessoonni wayyaaneen garuu gama isiitiin eega waraanni goolabame boodaas onnachiiftuu “amhaarri sodaattuu – amhaarri doofaa” jedhu san dhugoomfatanii itti fufuun waan nama kofalchiisu. Sibhaat G/Egzaber “Habashaafi sareen yoo dura rifachiifte si dhiiysen” jedhee ture. Wayyaaneen amhaara irra deddeebi’iin arrabsuun tuffii qabaniif tanatti madaqan, sodaattummaa isaanii amananii akka fudhatan taasise. Garuu hin hubanne malee waraana loltee moohatte tokko “sodaattuufi doofaa turte” jettee salphisuun ifuma arrabsuu dha. Sababniis gamabiraatiin “sodaattuufi gowwaa injifachuufiin waggaa 17 qabsaawe” akka jechuuti.
Kunoo gaa! Ji’a Caamsaa keessa odeeffata gurra nama dhaaban dhaga’uun baratamee jira.
Bufanni Xayyaara Boolee ayyaana injifannoo Caamsaa 20mi waliin wal qabatee maqaa jijjiiruuf kan yaadame tahuu dhaga’uun ji’uma Caamsaa kana keessa. Osoo Abbooy Sibhaat yaadicha fudhatama dhabsiisuu baatee (kuffisuu dhabee) tarii hangafoota oduu bara kanaa tahuu hin oolu ture. Dubbiin kallattii gara “Melas Foundation” kanaa kaate jedhama. Buufanni Xiyyaara Maqalee Raas Aluulaa Abbaa Naggaatiif, Buufanni Xiyyaara Goondar Axee Tewdiroosiif waan kennameef; kan Finfinneetiis akkasumatti nama Itoophiyaa gocha guddaa raawwate tokkoof kennamuun sirrii waan taheef; ayyaanni waggaa 25ffaa Caamsaa 20 (ግንቦት 20) wayta kabajamutti yoo raawwatame kan jedhu ture.
Namni odeeffannoo tana naaf erge akka natti himetti hama “Buufanni Xayyaaraa kun kallattiin Mallas Zeenawiif kenname” jettu jalaa eewalamuuf koreen dhaabbattee Waalaleny Makonniniifi Xaayituu Bixul Mallas waliin dorgommiif ni dhiyaatu. Koreen seenaa namoota sadeenuu qorachuun akka dhiheessan ajajamu. Itiigee Xaayituun bu’ureessituu Finfinnee, injifannoo Adawwaatiif wareegama tan kafalte hanga ammaa yaadannoo gocha isii guddaa kanaan walgitu waan hin argatiniif Buufanni xayyaara Boolee isiin mala barruun jedhu dhiyaate. Waalaliny Mokonniniis deeggarsa jabaa argate. Yaada keeyyata sabaafi sablammoonni mirga hiree mataa isaanii murteeffachuu hanga fottoquutti jedhu kaasuun barattoota jijjiiramaaf kan dammaqse; dabalataan ammaas buufata xayyaara Booleetti haala hamaan xayyaa keessatti kan ajjeefame waan taheef buufanni xayyaaraa maqaa isaatiin moggaafamuu qaba jedhame. Gama Mallasiiniis haaluma kanaan barruun bal’aan dhihaatee ture. Wareegama Mallas eega boqote booda himamaafi ture marti cunfamanii dhihaatan.
Burqisiiftoota yaada kanaa bira dabruun dhimmichi Sibhaat Naggaa bira yoo gahu garuu yaadicha gabaabumatti goolaban jedhama. Akkaan dhaga’etti Abooy Sibhaat “Maqaa Buufata xayyaara Boolee jijjiiruuf yoo kan yaadamu tahe Elemoo Qilxuutiin yoo moggafame isiniif irra wayya” jechuun dubbatee dhimmicha cufe. Jechi isaa kun Abooy Sibhaat seenaafi xiinsammuu saba Oromoo sirritti beekuu ni mirkaneessaaf. Hundumaafuu Boolee Mallaas badhaasuun siyaasa biyyattii aaraa jiru irratti boba’aa (benziina) firfirsuuf yoo kan yaadamu tahe gaarii dha.
Ji’a Caamsaa kana oduun gurra nama dhaabu hin dhabamu.
Naannoo ganfa Afrikkaatti ji’a Caamsaa waliin wal qabatee seenaa injifannoo fi kufaatii muraasatu jira. Warri wayyaanee Caamsaan naannawee yoo dhufu “Kan Sirnii Dargii itti barbaadaa’e” jechuun haala addaan kabaju. “Humnoota Tokkummaa” jedhamuun warri beekkamu gama isaaniitiin “Ginbot 7” guyyaa jedhamu ‘Guyyaa Dimokraasii’ jechuun yaaman. Sababniis filannoo 1997 kan wayyaaneen itti duwwaan baate gaafa Caamsaa 7 waan taheefi. Deeggartoota wayyaanee immoo Caamsaan 7 dhukkubbii mataati. Dabalataan rakkiftoonni Andergachaw Tsiggee fi Birhaanuu Naggaa jedhaman maqaa guyyaa wayyaaneen hin barbaannee kanaan dhaaba siyaasaa hundeessan. Seenaa siyaasaa Itoophiyaa keessatti Caamsaan 8 yaadannoo biraati qaba. Ajajoonni waraanaa Mar’iid Nuguseefi Faantaa Balaay jedhaman Generaaloonni lama dargii irratti fonqolcha mootummaa raawwachuuf yaalii godhanii osoo fiinxa hin bahiniif hafe gaafa Caamsaa 8 kana..
Ji’uma Caamsaa kana keessa ture warri Eertiraa biyya isaanii kan itti walaba baafatan. Kabaja guyyaa yaadannoo ayyaanicha bara kanaa irrattiis keessummaa kabajaa tahuun kan afeeraman keessaa H/D ABO obbo Daawid Ibsaafi Hogganaa ONLF Admiiral Mahammed Umar faa dha. Hogganaan paartii ‘ Arbanyoch Ginbot 7′ Birhaanuu Naggaa ayyaanicha irratti argamuu hin oolu jechuun eegeen ture. Eega hojii dhaabaatiif gara biyya Ameerikaa imale deebi’uu dhabuu isaa eegasiin hubadhe. Ayyaanicha irratti argamuu dhabuun dhugumattuu isaaf carraa gaarii uumeef. Silaa ayyaanicha irratti hirmaate tahee deeggartoonnifi diddiigtoonni marti kasha ittiin waaran argatan ture.
Wayyaaneen gama isiitiin waggaa 25ffaa ayyaana Caamsaa 20 yoo kabajattu dargaggoota mootummaan Dargii sababa goolii Diimaatiin galaafate yaadachuudhaan ture. Kana godhuun isii garuu maaliifi? Dargaggoota sababa fincila Oromiyaa keessaatiin galaafataman kan goolii diimaa waliin madaaluun “Wayyaanee yeey! Dargaggoonni ati fincila Oromoo irratti galaafatte kan goolii diimaan ajjeefamanii gadi, kanaafuu jabaadhu ifitti hin qaanfatinii’ jennee akka jajjabeessinuuf barbaadeetii? Moo goolii diimaa yaadachuun “Arraas haala kanasn dabalamuu ni danda’a” jechuun dargaggoota yeroo tanaa onnee fuudhuufi sodaachisuufi?” Kaayyoon isaa hin beekkamne.
Dhiheenya kana akkuma carraatti dhalattoota Tigraay kan Finfinnee jiraatan waliin wal qunnameen ture. Deeggartoota sirna bulchiinsa wayyaaner yoo tahanillee Tigraay keessatti ukkaamsi Finfinnee irra kan hammaate tahuu na taphachiisanii jiran. Deeggartoonni TPLF kan Finfinnee keessa jiraatan bara hegere fuul duratti shakkuun qabeenyaafi maallaqa isaanii gara doolaaraatti jijjiirrachaa kan jiran tahuus natti himanii jiru. Haaluma wal fakkaataan odeessa kana qaama biraa irraa mirkaneeffachuu danda’een jira. Aanga’oota, deeggartootaafi maatiin geengoo Ihadeg keessa jiran gara biyyoota Afrikkaa kanneen akka Ruwaandaa, Ugaandaa, Botoswaanaafi Keeniyaa faatti imalanii meeshaa bitachuun miila tokko biyyarraa baafatanii jiran. Dureeyyoonni sirni malaammaltummaawaan horate kanneen nama doolaarii kuma dhibba tokko dhiheesseef doolaara tokko gatii birrii 30’tiin shalaguun sharafatan.
Deeggartoonni sirna wayyaanee fi maatiileen isaanii Imbaasiiwwaan warra dhihaa ‘visa’ gaafachuuf dhiphisaa jiraachuun dhimma qalbii harkisu kan biraati. Biyyoonni miseensoota gamtaa Awrooppaa dabaluu dhufuu gaafattoota ‘visa’ biyyoota isaaniif kan gabaasan yoo tahu; sababniis tasgabbii dhabuu siyaasaan biyyattii yeroo ammaa qunnameen wal qabatee namoonni baayyeen maatii isaanii irraa fagaachuuf fedhii qaban irraa kan madde akka tahees ibsamee jira.
Tasgabbii dhabuun siyaasaa biyyattii qunname kun fincila ummata Oromootiin kan wal qabatee dha. Sirnichi filannoo 2015 sagalee guutuun filatamuu isaa wayta labsu miseensoota miliyoona 6 qabaachuus dubbatee ture. Miseensoonni kun maatii isaanii waliin miliyoona 30’tti akka dhihaatan warra dhihaa amansiisanii turan. Fincilli Oromiyaa wayta dhoo’u immoo ragaa isaanii kan dharoomsee fi burjaaja’uu filannootiis kan mirkaneessee tahuu danda’ee jira. Bakka bu’oonni sagalee guutuun filataman jedhamuun dhaadheeffamaa turan hojii irraa ari’uun Oromiyaan humna waraanaatiin akka bultu taasifamuun kun dandeettii itti fufiinsa sirnichaa koomaa keessa kan galchee dha. Wayta wayyaaneen fiigicha isii xumurtu eenyu akka aangoo irraa fudhatu raaguun ulfaataa tahuus; araar-qaboon warra dhihaa akka uumamuu malu yaaduun ni danda’ama.
Akkuma fedhees haa tahuuti raagni rog-danuu itti fufee jira. Itoophiyaan carraa akka biyyaatti itti fufuu akka hin qabne warri ibsuus jira. Duguuggaan sanyii mudaachuu mala jechuun warri shakkuus jira. Gaafa jala bultii kufaatii sirnootaatti raagawwan akkanaa dhaga’amuun baramaa dha. Gaafa kufaatii mootummaa dargii tilmaamoota akkanaa dhaga’amaa ture. Garuu akka tilmaamame san hin taane. Mootiin moototaa Haylasillaaseen yoo du’e goolabbii Itoophiyaa akka tahu raagni dubbatamaa turees sheekkoo tahee hafe. Raagni kanaan duraa marti waan hin milkaa’iniif shakkiin ammaa kuniis akkuma kanaan duraa kan dhaadheeffame jedhanii yaaduun garuu sirrii miti. Dhimma boruu hubannoon yaaduun gaarii dha.
Gadaa Ghebreab
Maddi: “የቅዳሜማስታወሻ”
Website: http://www.tgindex.blogspot.com
ttgebreab@gmail.com
Kan hiike: Saphaloo Kadiir | Abdulbasit
Addis Abeba – Protests erupted in many towns and cities, including schools and university compounds,…
Shabboo Miidiya: Seenaa amaarsaa fii gara jabeenya isaanii. https://www.youtube.com/watch?v=MjL1acJzXgc
Gocha suukkanneessaa sirni nafxnyaa Oromoo irratti gidduu kana raawwachaa jiran balaaleffachuun Barattoonni Oromoo godina addaa…
His Excellency, Olusegun Obasanjo, former President of the Federal Republic of Nigeria and AU High…
By Daniel Behailu Overview of Ethiopian Politics Africans have always complained that their resources are looted…
Akkuma beekkamu baroota dabran keeysa gaafa mootummaa EPRDF sanitti hoggansa amantiin isaa islaama tahe irra…


c: text/html

text:
Godinaa Horroo-Guduruu Wallaggaa, aanaa Abbaay Coommanii fi aanaa Horroo gidduutti, madda humna eletrikiif ka dhiheenya ittisame yokaan hidhame, bishaan laga Naashee guutee qonnaa, horii fi manneen qonnaan-bultoota naannoo mancaasuutti jira jechuun himatu, qonnaan-bultoonni aanaalee lameenii.
Maatiin isaanii kudha-saddeet tahuu ka Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsan, jiraataan ganda Shaayaa Igguuu, Obbo Soorii Urgoo "lagi sun akka barana cufamu otuu dursamee nutti hin himamiin waan cufameef, kanuma al-tokkotti ka bishaan nu irra bahe argine" jedhu. Isaan irraa qofa, qotiyyoota cimdii tokko, dorrobaa tokko, dibicha tokko, gaangee fi farda dabalatee walumaa-galatti horii toorba ka jalaa nyaate tahuu dubbatan. "Bishaanichi guutummaa mana koo dhuunfachuuf meetira kudha-shan qofa tu hafe" jedhu, Obbo Sooriin. Gandaa isaanii keessa qofa ka rakkoo kanaaf saaxilaman, abboota-warraa dhibba saddeetii fi shantama tahuu illee ibsanii jiran.
Biiroo Qabeenyaa Bishaanii Oromiyaatti, Geggeessaa hojii, ofeeffannoo fi Quunnamtii-uummataa ka tahan, Obbo Kabaa Mekonnin immoo himannaa qonnaan-bultootaa kanaaf deebii kennaniin, “Abbaan-warraa, naannoo kuusaa laga Nashee sana jiru gara kuma tokkoo fi dhibba tokkoo fi soddomii sadii ti. Kanneen keessaa, ganna kana, bishaanichi naannoo isaanii, iddoo qonnaa isaanii fi mana jireenya isaanii dhaqqaba jedhamee ka yaadamu gara Abbaa-warraa dhibba afurii fi kudha-toorbaaf iddoon qubannaa ijaaramee dhibba irraa harka 50 xumuramuu isaa, torban dabre hubadheen jira. Beenyaanis kafalamaafii jira. Haga ammaatti, Miliyooniin kudha-lama kafalameefii jira,” jedhan.
Garuu, qonnaan-bultoonni akka beenyaas birmannaa hin argatiin dubbatu. Lammata immoo qotee-bulaaf jireenyi isaa lafa isaa ti. Maallaqaan otuu hin taane, qabeenya lafa irraa argatuun jiraata. Kana dhabee, manni isaa yoo buqqa’e, ijoolleen isaa yoo bishaaniin fudhataman akkamitti jiraata? gaaffii jedhuuf ennaa deebisan immoo, "hojii misoomaa kana keessatti rakkoon dhufuu malu dursamee yaadamee, qophiinis ka raawwachaa jiru tahuu isaa hubachiisuun barbaada miidhaan haga ammaatti dhaqqabe akkan dura ibse harree tokkoo fi hoolota sadii akka tahe ragaa qabatamaa tu jira. Bishaan guute inni jedhu dhugaa dha. Sababaa bishaan guutame sanaaf hawaasa jiraataa iddoo sanaa iddoo qabameef qubachiisuuf sochii bal'aa tu jira " jedhan.
Guutuu qophii kanaa fuula kana irra gama harka mirgaa ka jiru MP3 tuqaa dhaggeeffadhaa.
Ittisi Laga Nashee Guutee Jireenya Uummata Naannoo Raase
- Namoo Daandii
Godinaa Horroo-Guduruu Wallaggaa, aanaa Abbaay Coommanii fi aanaa Horroo gidduutti, madda humna eletrikiif ka dhiheenya ittisame yokaan hidhame, bishaan laga Naashee guutee qonnaa, horii fi manneen qonnaan-bultoota naannoo mancaasuutti jira jechuun himatu, qonnaan-bultoonni aanaalee lameenii.
Oduu
Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa
Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa
Kanaas caqasuu feeta ta'a
-
25-11-2022
Hoggantoonnii Marii Araaraa Tigraay Deeman
-
-
-
-
-

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kooriyaan Kaabaa ijaarsa buufata Niwukilarii addaan kuttee turte deebistee jalqabuu gabaafame
Marii bara dabre Donaald Traamp fi Kim Jong-un Singaapoor keessatti geeggeessan irratti, Kooriyaan Kaabaa buufata Niwukilarii Sohae jedhamu diiguuf waadaa galtee turte. Qondaaltonni basaasa Kooriyaa Kibbaa ibsa har’a baasaniin akka jedhanitti ammoo, Kooriyaan Kaabaa mariin torbee dabre Ameerikaa waliin geggeessite eega fashalee booda, ijaarsa buufata kanaa deebistee jalqabuu ragaalee saatalaayitii irraa argameen kan mirkanaahe tahuu himan.
Donaald Traamp fi Kim Jong-un dhimma Niwukilarii Kooriyaa kaabaa irratti mariin yeroo lammaffaatiif Veetnaam magaalaa Hanooy keessatti torbee dabre geggeessan, walii galtee malee xumuramuun ni yaadatama.


text:
Koroonaa vaayiraasii mata nu yaabuu feeti. Of eguu ni dandeenya sodaa hin barbaachisuu.Ittisa koroonaadhaf gorsaa oggeessa haa dhageenyu. Yeroon kun ni dabartii hin dabarrtuu hin se'iina.Wareegama qaalii hacuccaa bara hedduu.Qilleensarraa hin dhufne tolaatis as hin geenye.Salphoon seenaa hin beekne koroonaa vaayiraasii,Har'aa dhiiraa nut taati. Utumaa dhaga'anii gorsa ogeessa fayyaa.Innoo gurraachaa hin miidhu jedhani walitti qoosuu.Waaqayyoo nu … Continue reading Koroonan Ulfina hinbeektu
Month: April 2020
Tokkumaan Hummna! Gaaddisa Odaa jala gadi teenyee Yoo wal-hubannee wal dhagenyee Yoo wal jalaa kaafne dhagaa Yoo waliif yaadne nagaa Tokkummaan wal qabannee Yoo walii wajjiin dhaabbanne Kattaan gaaraa yoo dhodho’e Cabbiin roobee yoo lola’e Buubbeen kaabaas haa bubbisu Nu hin sochoosu nu hin buqqisu! Gammchuu G. kan barreeffame
Qawween koo boraatiin koo Kan rasaasa liqimsu Yaada garaa koo keessaa Danda’ee naaf hin ibsu Rasaasa itti guuttadhee Gaafan banu cancala Biyyi'o gurra qabtee Fiigee lixa daggalaa Wal caccabsee gulufa Wanta qabu harcaasee Qawween nageenya hin fidu Nagaa dhahee mancaasee Allaattiin waaqarra kaattu Bineensi bosona kessaa Sagalee qawwee kootii Hin jaallatu ni dheessa Ati garuu … Continue reading Qubee Koo
Babarreedu Oromoo Utuu naaf hindhagayin Firrikoo gamaanaa fi gamaa Bakka rakkoo kiyyaatti Situ dursee argama Aantiidhaafi obbolaa koo Dursitee natti siqxa Caba koo naaf dhidhiibdee Dhiiga koo narraa dhiqxa Kaasuu keetti na fuutee Qabdee lafaa na kaasta Dugda keetti na baattee Bowwaa keessaa na baafta Gaafa guyyaaa gammaachuu Wajjiniin nyaannee kolfaa Gaafa guyyaa dhiphinaa Kan … Continue reading Sin Jaalladha Hiriyaa koo
Dugugaatii alkolii dhugee Ani hin qabu machii Gitiintiree achumaa Dhiitaa hin oolu dachii. Humna asii gadii horde Lafa qabsiisee luka Dhaabaacha hin oolu anoo Akka dhagaafi mukaa Ofii kiyyaas jijjiramee Akkaa ani jijjirreef biyya Sagalee hammeenya keetu Sammuu koo keessaa iyya Qootisa bulleeffame Akkan gadi dhidhiitu Achumarra na oofta Lafti dhiitee bariitu Gammachuu G. kan … Continue reading Hindeemu


text:
chapter10 polymorphism
Post on 30-Nov-2014
97 views
Category:
Data & Analytics
1 download
Embed Size (px)
DESCRIPTIONedfrfwerfrfefergerfefrwrrwrwete
TRANSCRIPT
- 1. OObbjjeecctt--OOrriieenntteedd PPrrooggrraammmmiinngg:: PPoollyymmoorrpphhiissmm CChhaapptteerr 1100
- 2. WWhhaatt YYoouu WWiillll LLeeaarrnn 2 WWhhaatt iiss ppoollyymmoorrpphhiissmm?? HHooww ttoo ddeeccllaarree aanndd uussee vviirrttuuaall ffuunnccttiioonnss ffoorr aabbssttrraacctt ccllaasssseess
- 3. PPrroobblleemm wwiitthh SSuubbccllaasssseess Given the class hierarchy below Consider the existence of a draw function for each subclass Consider also an array of references to the superclass (which can also point to various objects of the subclasses) How do you specify which draw statement to be called when using the references Rectangle 3 Shape class hierarchy Circle Triangle Right Triangle Isosceles Triangle Square Shape
- 4. 4 IInnttrroodduuccttiioonn PPoollyymmoorrpphhiissmm EEnnaabblleess pprrooggrraammmmiinngg iinn tthhee ggeenneerraall TThhee ssaammee iinnvvooccaattiioonn ccaann pprroodduuccee mmaannyy ffoorrmmss ooff rreessuullttss IInntteerrffaacceess IImmpplleemmeenntteedd bbyy ccllaasssseess ttoo aassssiiggnn ccoommmmoonn ffuunnccttiioonnaalliittyy ttoo ppoossssiibbllyy uunnrreellaatteedd ccllaasssseess
- 5. 5 PPoollyymmoorrpphhiissmm WWhheenn aa pprrooggrraamm iinnvvookkeess aa mmeetthhoodd tthhrroouugghh aa ssuuppeerrccllaassss vvaarriiaabbllee,, tthhee ccoorrrreecctt ssuubbccllaassss vveerrssiioonn ooff tthhee mmeetthhoodd iiss ccaalllleedd,, bbaasseedd oonn tthhee ttyyppee ooff tthhee rreeffeerreennccee ssttoorreedd iinn tthhee ssuuppeerrccllaassss vvaarriiaabbllee TThhee ssaammee mmeetthhoodd nnaammee aanndd ssiiggnnaattuurree ccaann ccaauussee ddiiffffeerreenntt aaccttiioonnss ttoo ooccccuurr,, ddeeppeennddiinngg oonn tthhee ttyyppee ooff oobbjjeecctt oonn wwhhiicchh tthhee mmeetthhoodd iiss iinnvvookkeedd
- 6. 6 PPoollyymmoorrpphhiissmm PPoollyymmoorrpphhiissmm eennaabblleess pprrooggrraammmmeerrss ttoo ddeeaall iinn ggeenneerraalliittiieess aanndd lleett tthhee eexxeeccuuttiioonn--ttiimmee eennvviirroonnmmeenntt hhaannddllee tthhee ssppeecciiffiiccss.. PPrrooggrraammmmeerrss ccaann ccoommmmaanndd oobbjjeeccttss ttoo bbeehhaavvee iinn mmaannnneerrss aapppprroopprriiaattee ttoo tthhoossee oobbjjeeccttss,, wwiitthhoouutt kknnoowwiinngg tthhee ttyyppeess ooff tthhee oobbjjeeccttss ((aass lloonngg aass tthhee oobbjjeeccttss bbeelloonngg ttoo tthhee ssaammee iinnhheerriittaannccee hhiieerraarrcchhyy))..
- 7. PPoollyymmoorrpphhiissmm PPrroommootteess 7 EExxtteennssiibbiilliittyy SSooffttwwaarree tthhaatt iinnvvookkeess ppoollyymmoorrpphhiicc bbeehhaavviioorr iinnddeeppeennddeenntt ooff tthhee oobbjjeecctt ttyyppeess ttoo wwhhiicchh mmeessssaaggeess aarree sseenntt.. NNeeww oobbjjeecctt ttyyppeess tthhaatt ccaann rreessppoonndd ttoo eexxiissttiinngg mmeetthhoodd ccaallllss ccaann bbee iinnccoorrppoorraatteedd iinnttoo aa ssyysstteemm wwiitthhoouutt rreeqquuiirriinngg mmooddiiffiiccaattiioonn ooff tthhee bbaassee ssyysstteemm.. OOnnllyy cclliieenntt ccooddee tthhaatt iinnssttaannttiiaatteess nneeww oobbjjeeccttss mmuusstt bbee mmooddiiffiieedd ttoo aaccccoommmmooddaattee nneeww ttyyppeess..
- 8. Demonstrating PPoollyymmoorrpphhiicc 8 BBeehhaavviioorr AA ssuuppeerrccllaassss rreeffeerreennccee ccaann bbee aaiimmeedd aatt aa ssuubbccllaassss oobbjjeecctt aa ssuubbccllaassss oobbjjeecctt iiss--aa ssuuppeerrccllaassss oobbjjeecctt tthhee ttyyppee ooff tthhee aaccttuuaall rreeffeerreenncceedd oobbjjeecctt,, nnoott tthhee ttyyppee ooff tthhee rreeffeerreennccee,, ddeetteerrmmiinneess wwhhiicchh mmeetthhoodd iiss ccaalllleedd AA ssuubbccllaassss rreeffeerreennccee ccaann bbee aaiimmeedd aatt aa ssuuppeerrccllaassss oobbjjeecctt oonnllyy iiff tthhee oobbjjeecctt iiss ddoowwnnccaasstteedd VViieeww eexxaammppllee,, FFiigguurree 1100..11
- 9. 9 PPoollyymmoorrpphhiissmm PPrroommootteess eexxtteennssiibbiilliittyy NNeeww oobbjjeeccttss ttyyppeess ccaann rreessppoonndd ttoo eexxiissttiinngg mmeetthhoodd ccaallllss CCaann bbee iinnccoorrppoorraatteedd iinnttoo aa ssyysstteemm wwiitthhoouutt mmooddiiffyyiinngg bbaassee ssyysstteemm OOnnllyy cclliieenntt ccooddee tthhaatt iinnssttaannttiiaatteess tthhee nneeww oobbjjeeccttss mmuusstt bbee mmooddiiffiieedd TToo aaccccoommmmooddaattee nneeww ttyyppeess
- 10. AAbbssttrraacctt CCllaasssseess aanndd MMeetthhooddss 10 AAbbssttrraacctt ccllaasssseess AArree ssuuppeerrccllaasssseess ((ccaalllleedd aabbssttrraacctt ssuuppeerrccllaasssseess)) CCaannnnoott bbee iinnssttaannttiiaatteedd IInnccoommpplleettee ssuubbccllaasssseess ffiillll iinn ""mmiissssiinngg ppiieecceess"" CCoonnccrreettee ccllaasssseess CCaann bbee iinnssttaannttiiaatteedd IImmpplleemmeenntt eevveerryy mmeetthhoodd tthheeyy ddeeccllaarree PPrroovviiddee ssppeecciiffiiccss
- 11. AAbbssttrraacctt CCllaasssseess aanndd MMeetthhooddss PPuurrppoossee ooff aann aabbssttrraacctt ccllaassss DDeeccllaarree ccoommmmoonn aattttrriibbuutteess DDeeccllaarree ccoommmmoonn bbeehhaavviioorrss ooff ccllaasssseess iinn aa ccllaassss hhiieerraarrcchhyy CCoonnttaaiinnss oonnee oorr mmoorree aabbssttrraacctt mmeetthhooddss 11 SSuubbccllaasssseess mmuusstt oovveerrrriiddee IInnssttaannccee vvaarriiaabblleess,, ccoonnccrreettee mmeetthhooddss ooff aabbssttrraacctt ccllaassss ssuubbjjeecctt ttoo nnoorrmmaall rruulleess ooff iinnhheerriittaannccee
- 12. AAbbssttrraacctt CCllaasssseess CCllaasssseess tthhaatt aarree ttoooo ggeenneerraall ttoo ccrreeaattee rreeaall oobbjjeeccttss UUsseedd oonnllyy aass aabbssttrraacctt ssuuppeerrccllaasssseess ffoorr ccoonnccrreettee ssuubbccllaasssseess aanndd ttoo ddeeccllaarree rreeffeerreennccee vvaarriiaabblleess MMaannyy iinnhheerriittaannccee hhiieerraarrcchhiieess hhaavvee aabbssttrraacctt ssuuppeerrccllaasssseess ooccccuuppyyiinngg tthhee ttoopp ffeeww lleevveellss 12
- 13. KKeeyywwoorrdd aabbssttrraacctt UUssee ttoo ddeeccllaarree aa ccllaassss aabbssttrraacctt AAllssoo uussee ttoo ddeeccllaarree aa mmeetthhoodd aabbssttrraacctt AAbbssttrraacctt ccllaasssseess nnoorrmmaallllyy ccoonnttaaiinn oonnee oorr mmoorree aabbssttrraacctt mmeetthhooddss AAllll ccoonnccrreettee ssuubbccllaasssseess mmuusstt oovveerrrriiddee aallll iinnhheerriitteedd aabbssttrraacctt mmeetthhooddss 13
- 14. Abstract CCllaasssseess aanndd MMeetthhooddss 14 IItteerraattoorr ccllaassss TTrraavveerrsseess aallll tthhee oobbjjeeccttss iinn aa ccoolllleeccttiioonn,, ssuucchh aass aann aarrrraayy OOfftteenn uusseedd iinn ppoollyymmoorrpphhiicc pprrooggrraammmmiinngg ttoo ttrraavveerrssee aa ccoolllleeccttiioonn tthhaatt ccoonnttaaiinnss rreeffeerreenncceess ttoo oobbjjeeccttss ffrroomm vvaarriioouuss lleevveellss ooff aa hhiieerraarrcchhyy
- 15. AAbbssttrraacctt CCllaasssseess DDeeccllaarreess ccoommmmoonn aattttrriibbuutteess aanndd bbeehhaavviioorrss ooff tthhee vvaarriioouuss ccllaasssseess iinn aa ccllaassss hhiieerraarrcchhyy.. TTyyppiiccaallllyy ccoonnttaaiinnss oonnee oorr mmoorree aabbssttrraacctt mmeetthhooddss SSuubbccllaasssseess mmuusstt oovveerrrriiddee iiff tthhee ssuubbccllaasssseess aarree ttoo bbee ccoonnccrreettee.. IInnssttaannccee vvaarriiaabblleess aanndd ccoonnccrreettee mmeetthhooddss ooff aann aabbssttrraacctt ccllaassss ssuubbjjeecctt ttoo tthhee nnoorrmmaall rruulleess ooff iinnhheerriittaannccee.. 15
- 16. BBeewwaarree!! CCoommppiillee TTiimmee EErrrroorrss AAtttteemmppttiinngg ttoo iinnssttaannttiiaattee aann oobbjjeecctt ooff aann aabbssttrraacctt ccllaassss FFaaiilluurree ttoo iimmpplleemmeenntt aa ssuuppeerrccllaassssss aabbssttrraacctt mmeetthhooddss iinn aa ssuubbccllaassss uunnlleessss tthhee ssuubbccllaassss iiss aallssoo ddeeccllaarreedd aabbssttrraacctt.. 16
- 17. Creating AAbbssttrraacctt SSuuppeerrccllaassss 17 EEmmppllooyyeeee aabbssttrraacctt ssuuppeerrccllaassss EEmmppllooyyeeee,, FFiigguurree 1100..44 eeaarrnniinnggss iiss ddeeccllaarreedd aabbssttrraacctt NNoo iimmpplleemmeennttaattiioonn ccaann bbee ggiivveenn ffoorr eeaarrnniinnggss iinn tthhee EEmmppllooyyeeee aabbssttrraacctt ccllaassss AAnn aarrrraayy ooff EEmmppllooyyeeee vvaarriiaabblleess wwiillll ssttoorree rreeffeerreenncceess ttoo ssuubbccllaassss oobbjjeeccttss eeaarrnniinnggss mmeetthhoodd ccaallllss ffrroomm tthheessee vvaarriiaabblleess wwiillll ccaallll tthhee aapppprroopprriiaattee vveerrssiioonn ooff tthhee eeaarrnniinnggss mmeetthhoodd
- 18. EExxaammppllee BBaasseedd oonn EEmmppllooyyeeee 18 AAbbssttrraacctt CClalassss Concrete Classes Concrete Classes CClilcickk oonn CClalasssseess ttoo sseeee ssoouurrccee ccooddee
- 19. Polymorphic iinntteerrffaaccee ffoorr tthhee EEmmppllooyyeeee hhiieerraarrcchhyy ccllaasssseess.. 19
- 20. NNoottee iinn EExxaammppllee HHiieerraarrcchhyy 20 DDyynnaammiicc bbiinnddiinngg AAllssoo kknnoowwnn aass llaattee bbiinnddiinngg CCaallllss ttoo oovveerrrriiddddeenn mmeetthhooddss aarree rreessoollvveedd aatt eexxeeccuuttiioonn ttiimmee,, bbaasseedd oonn tthhee ttyyppee ooff oobbjjeecctt rreeffeerreenncceedd iinnssttaanncceeooff ooppeerraattoorr DDeetteerrmmiinneess wwhheetthheerr aann oobbjjeecctt iiss aann iinnssttaannccee ooff aa cceerrttaaiinn ttyyppee
- 21. HHooww DDoo TThheeyy DDoo TThhaatt?? 21 HHooww ddooeess iitt wwoorrkk?? AAcccceessss aa ddeerriivveedd oobbjjeecctt vviiaa bbaassee ccllaassss ppooiinntteerr IInnvvookkee aann aabbssttrraacctt mmeetthhoodd AAtt rruunn ttiimmee tthhee ccoorrrreecctt vveerrssiioonn ooff tthhee mmeetthhoodd iiss uusseedd DDeessiiggnn ooff tthhee VV--TTaabbllee NNoottee ddeessccrriippttiioonn ffrroomm CC++++
- 22. NNoottee iinn EExxaammppllee HHiieerraarrcchhyy 22 DDoowwnnccaassttiinngg CCoonnvveerrtt aa rreeffeerreennccee ttoo aa ssuuppeerrccllaassss ttoo aa rreeffeerreennccee ttoo aa ssuubbccllaassss AAlllloowweedd oonnllyy iiff tthhee oobbjjeecctt hhaass aann iiss--aa rreellaattiioonnsshhiipp wwiitthh tthhee ssuubbccllaassss ggeettCCllaassss mmeetthhoodd IInnhheerriitteedd ffrroomm OObbjjeecctt RReettuurrnnss aann oobbjjeecctt ooff ttyyppee CCllaassss ggeettNNaammee mmeetthhoodd ooff ccllaassss CCllaassss RReettuurrnnss tthhee ccllaassssss nnaammee
- 23. SSuuppeerrccllaassss AAnndd SSuubbccllaassss 23 AAssssiiggnnmmeenntt RRuulleess AAssssiiggnniinngg aa ssuuppeerrccllaassss rreeffeerreennccee ttoo ssuuppeerrccllaassss vvaarriiaabbllee ssttrraaiigghhttffoorrwwaarrdd SSuubbccllaassss rreeffeerreennccee ttoo ssuubbccllaassss vvaarriiaabbllee ssttrraaiigghhttffoorrwwaarrdd SSuubbccllaassss rreeffeerreennccee ttoo ssuuppeerrccllaassss vvaarriiaabbllee ssaaffee bbeeccaauussee ooff iiss--aa rreellaattiioonnsshhiipp RReeffeerrrriinngg ttoo ssuubbccllaassss--oonnllyy mmeemmbbeerrss tthhrroouugghh ssuuppeerrccllaassss vvaarriiaabblleess aa ccoommppiillaattiioonn eerrrroorr SSuuppeerrccllaassss rreeffeerreennccee ttoo aa ssuubbccllaassss vvaarriiaabbllee aa ccoommppiillaattiioonn eerrrroorr DDoowwnnccaassttiinngg ccaann ggeett aarroouunndd tthhiiss eerrrroorr
- 24. ffiinnaall MMeetthhooddss aanndd CCllaasssseess 24 ffiinnaall mmeetthhooddss CCaannnnoott bbee oovveerrrriiddddeenn iinn aa ssuubbccllaassss pprriivvaattee aanndd ssttaattiicc mmeetthhooddss iimmpplliicciittllyy ffiinnaall ffiinnaall mmeetthhooddss aarree rreessoollvveedd aatt ccoommppiillee ttiimmee,, tthhiiss iiss kknnoowwnn aass ssttaattiicc bbiinnddiinngg CCoommppiilleerrss ccaann ooppttiimmiizzee bbyy iinnlliinniinngg tthhee ccooddee ffiinnaall ccllaasssseess CCaannnnoott bbee eexxtteennddeedd bbyy aa ssuubbccllaassss AAllll mmeetthhooddss iinn aa ffiinnaall ccllaassss iimmpplliicciittllyy ffiinnaall
- 25. WWhhyy UUssee IInntteerrffaacceess JJaavvaa hhaass ssiinnggllee iinnhheerriittaannccee,, oonnllyy TThhiiss mmeeaannss tthhaatt aa cchhiilldd ccllaassss iinnhheerriittss ffrroomm oonnllyy oonnee ppaarreenntt ccllaassss SSoommeettiimmeess mmuullttiippllee iinnhheerriittaannccee wwoouulldd bbee ccoonnvveenniieenntt IInntteerrffaacceess ggiivvee JJaavvaa ssoommee ooff tthhee aaddvvaannttaaggeess ooff mmuullttiippllee iinnhheerriittaannccee wwiitthhoouutt iinnccuurrrriinngg tthhee ddiissaaddvvaannttaaggeess 25
- 26. WWhhyy UUssee IInntteerrffaacceess PPrroovviiddee ccaappaabbiilliittyy ffoorr uunnrreellaatteedd ccllaasssseess ttoo iimmpplleemmeenntt aa sseett ooff ccoommmmoonn mmeetthhooddss DDeeffiinnee aanndd ssttaannddaarrddiizzee wwaayyss ppeeooppllee aanndd ssyysstteemmss ccaann iinntteerraacctt IInntteerrffaaccee ssppeecciiffiieess wwhhaatt ooppeerraattiioonnss mmuusstt bbee ppeerrmmiitttteedd DDooeess nnoott ssppeecciiffyy hhooww ppeerrffoorrmmeedd 26
- 27. WWhhaatt iiss aann IInntteerrffaaccee?? AAnn iinntteerrffaaccee iiss aa ccoolllleeccttiioonn ooff ccoonnssttaannttss aanndd mmeetthhoodd ddeeccllaarraattiioonnss AAnn iinntteerrffaaccee ddeessccrriibbeess aa sseett ooff mmeetthhooddss tthhaatt ccaann bbee ccaalllleedd oonn aann oobbjjeecctt TThhee mmeetthhoodd ddeeccllaarraattiioonnss ddoo nnoott iinncclluuddee aann iimmpplleemmeennttaattiioonn 27 tthheerree iiss nnoo mmeetthhoodd bbooddyy
- 28. WWhhaatt iiss aann IInntteerrffaaccee?? AA cchhiilldd ccllaassss tthhaatt eexxtteennddss aa ppaarreenntt ccllaassss ccaann aallssoo iimmpplleemmeenntt aann iinntteerrffaaccee ttoo ggaaiinn ssoommee aaddddiittiioonnaall bbeehhaavviioorr IImmpplleemmeennttiinngg aann iinntteerrffaaccee iiss aa pprroommiissee ttoo iinncclluuddee tthhee ssppeecciiffiieedd mmeetthhoodd((ss)) AA mmeetthhoodd iinn aann iinntteerrffaaccee ccaannnnoott bbee mmaaddee pprriivvaattee 28
- 29. WWhheenn AA CCllaassss DDeeffiinniittiioonn IImmpplleemmeennttss AAnn IInntteerrffaaccee:: IItt mmuusstt iimmpplleemmeenntt eeaacchh mmeetthhoodd iinn tthhee iinntteerrffaaccee EEaacchh mmeetthhoodd mmuusstt bbee ppuubblliicc ((eevveenn tthhoouugghh tthhee iinntteerrffaaccee mmiigghhtt nnoott ssaayy ssoo)) CCoonnssttaannttss ffrroomm tthhee iinntteerrffaaccee ccaann bbee uusseedd aass iiff tthheeyy hhaadd bbeeeenn ddeeffiinneedd iinn tthhee ccllaassss ((TThheeyy sshhoouulldd nnoott bbee rree--ddeeffiinneedd iinn tthhee ccllaassss)) 29
- 30. Declaring CCoonnssttaannttss wwiitthh IInntteerrffaacceess IInntteerrffaacceess ccaann bbee uusseedd ttoo ddeeccllaarree ccoonnssttaannttss uusseedd iinn mmaannyy ccllaassss ddeeccllaarraattiioonnss TThheessee ccoonnssttaannttss aarree iimmpplliicciittllyy ppuubblliicc,, ssttaattiicc aanndd ffiinnaall UUssiinngg aa ssttaattiicc iimmppoorrtt ddeeccllaarraattiioonn aalllloowwss cclliieennttss ttoo uussee tthheessee ccoonnssttaannttss wwiitthh jjuusstt tthheeiirr nnaammeess 30
- 31. Implementation vvss.. IInntteerrffaaccee 31 IInnhheerriittaannccee IImmpplleemmeennttaattiioonn IInnhheerriittaannccee FFuunnccttiioonnaalliittyy hhiigghh iinn tthhee hhiieerraarrcchhyy EEaacchh nneeww ssuubbccllaassss iinnhheerriittss oonnee oorr mmoorree mmeetthhooddss ddeeccllaarreedd iinn ssuuppeerrccllaassss SSuubbccllaassss uusseess ssuuppeerrccllaassss ddeeccllaarraattiioonnss IInntteerrffaaccee IInnhheerriittaannccee FFuunnccttiioonnaalliittyy lloowweerr iinn hhiieerraarrcchhyy SSuuppeerrccllaassss ssppeecciiffiieess oonnee oorr mmoorree aabbssttrraacctt mmeetthhooddss MMuusstt bbee ddeeccllaarreedd ffoorr eeaacchh ccllaassss iinn hhiieerraarrcchhyy OOvveerrrriiddddeenn ffoorr ssuubbccllaassss--ssppeecciiffiicc iimmpplleemmeennttaattiioonnss
- 32. CCrreeaattiinngg aanndd UUssiinngg IInntteerrffaacceess DDeeccllaarraattiioonn bbeeggiinnss wwiitthh iinntteerrffaaccee kkeeyywwoorrdd CCllaasssseess iimmpplleemmeenntt aann iinntteerrffaaccee ((aanndd iittss mmeetthhooddss)) CCoonnttaaiinnss ppuubblliicc aabbssttrraacctt mmeetthhooddss CCllaasssseess ((tthhaatt iimmpplleemmeenntt tthhee iinntteerrffaaccee)) mmuusstt iimmpplleemmeenntt tthheessee mmeetthhooddss 32
- 33. CCrreeaattiinngg aanndd UUssiinngg IInntteerrffaacceess CCoonnssiiddeerr tthhee ppoossssiibbiilliittyy ooff hhaavviinngg aa ccllaassss wwhhiicchh mmaanniippuullaatteess mmaatthheemmaattiiccaall ffuunnccttiioonnss YYoouu wwaanntt ttoo sseenndd aa ffuunnccttiioonn aass aa ppaarraammeetteerr NNoottee tthhaatt CC++++ aalllloowwss tthhiiss ddiirreeccttllyy JJaavvaa ddooeess nnoott TThhiiss ttaasskk ccaann bbee aaccccoommpplliisshheedd wwiitthh iinntteerrffaacceess 33
- 34. CCrreeaattiinngg aanndd UUssiinngg IInntteerrffaacceess DDeeccllaarree iinntteerrffaaccee FFuunnccttiioonn DDeeccllaarree ccllaassss MMyyFFuunnccttiioonn wwhhiicchh iimmpplleemmeennttss FFuunnccttiioonn NNoottee ootthheerr ffuunnccttiioonnss wwhhiicchh aarree ssuubbccllaassss oobbjjeeccttss ooff MMyyFFuunnccttiioonn VViieeww tteesstt pprrooggrraamm wwhhiicchh ppaasssseess FFuunnccttiioonn ssuubbccllaassss oobbjjeeccttss ttoo ffuunnccttiioonn mmaanniippuullaattiioonn mmeetthhooddss 34
- 35. CCaassee SSttuuddyy:: AA PPaayyaabbllee HHiieerraarrcchhyy 35 PPaayyaabbllee iinntteerrffaaccee CCoonnttaaiinnss mmeetthhoodd ggeettPPaayymmeennttAAmmoouunntt IIss iimmpplleemmeenntteedd bbyy tthhee IInnvvooiiccee aanndd EEmmppllooyyeeee ccllaasssseess Click to view the test program
- 36. EEnndd ooff CChhaapptteerr 1100 LLeeccttuurree 36
- 37. Following slides aarree ffrroomm pprreevviioouuss eeddiittiioonn.. LLiinnkkss mmaayy nnoott wwoorrkk.. 37
- 38. SSoouurrccee CCooddee ffoorr SShhaappee SSuuppeerrccllaassss 38 HHiieerraarrcchhyy SShhaappee ssuuppeerrccllaassss,, FFiigguurree 1100..66 NNoottee aabbssttrraacctt mmeetthhoodd,, ggeettNNaammee PPooiinntt ssuubbccllaassss,, FFiigguurree 1100..77 NNoottee,, eexxtteennddss SShhaappee,, oovveerrrriiddee ooff ggeettNNaammee CCiirrccllee ssuubbccllaassss,, FFiigguurree 1100..88 NNoottee eexxtteennddss PPooiinntt,, oovveerrrriiddee ooff ggeettAArreeaa,, ggeettNNaammee,, aanndd ttooSSttrriinngg CCyylliinnddeerr ssuubbccllaassss,, FFiigguurree 1100..99 NNoottee eexxtteennddss CCiirrccllee,, oovveerrrriiddee ooff ggeettAArreeaa,, ggeettNNaammee,, aanndd ttooSSttrriinngg
- 39. SSoouurrccee CCooddee ffoorr SShhaappee SSuuppeerrccllaassss 39 HHiieerraarrcchhyy DDrriivveerr pprrooggrraamm ttoo ddeemmoonnssttrraattee,, FFiigguurree 1100..1100 NNoottee aarrrraayy ooff ssuuppeerrccllaassss rreeffeerreenncceess OOuuttppuutt ooff pprrooggrraamm
- 40. PPoollyymmoorrpphhiicc PPaayyrroollll SSyysstteemm CCllaassss hhiieerraarrcchhyy ffoorr ppoollyymmoorrpphhiicc ppaayyrroollll aapppplliiccaattiioonn 40 Employee SalariedEmployee CommissionEmployee HourlyEmployee BasePlusCommissionEmployee
- 41. PPoollyymmoorrpphhiicc PPaayyrroollll SSyysstteemm AAbbssttrraacctt ssuuppeerrccllaassss,, EEmmppllooyyeeee,, FFiigguurree 1100..1122 NNoottee aabbssttrraacctt ccllaassss ssppeecciiffiiccaattiioonn,, aabbssttrraacctt eeaarrnniinnggss mmeetthhoodd AAbbssttrraacctt ssuubbccllaassss,, SSaallaarriieeddEEmmppllooyyeeee,, FFiigguurree 1100..1133 NNoottee eexxtteennddss EEmmppllooyyeeee,, oovveerrrriiddee ooff eeaarrnniinnggss mmeetthhoodd LLooookk aatt ootthheerr ssuubbccllaasssseess iinn tteexxtt,, ppgg 46611 NNoottee hheerree aallssoo tthhee oovveerrrriiddee ooff 41 eeaarrnniinnggss
- 42. PPoollyymmoorrpphhiicc PPaayyrroollll SSyysstteemm VViieeww tteesstt pprrooggrraamm,, FFiigguurree 1100..1177 NNoottee aarrrraayy ooff ssuuppeerrccllaassss rreeffeerreenncceess wwhhiicchh aarree ppooiinntteedd aatt vvaarriioouuss ssuubbccllaassss oobbjjeeccttss NNoottee ggeenneerriicc ccaallllss ooff ttooSSttrriinngg mmeetthhoodd NNoottee uussee ooff iinnssttaannttcceeooff ooppeerraattoorr CCoonnssiiddeerr uussee ooff ddoowwnnccaassttiinngg ((lliinnee 3377)) NNoottee uussee ooff ggeettCCllaassss(())..ggeettNNaammee(()) mmeetthhoodd GGiivveess aacccceessss ttoo tthhee nnaammee ooff tthhee ccllaassss 42
- 43. PPoollyymmoorrpphhiicc PPaayyrroollll SSyysstteemm 43 OOuuttppuutt ooff tthhee ppaayyrroollll tteessttiinngg pprrooggrraamm NNoottee rreessuullttss ooff ggeettCCllaassss(())..ggeettNNaammee(()) ccaallllss
- 44. CCrreeaattiinngg aanndd UUssiinngg IInntteerrffaacceess VViieeww iimmpplleemmeennttaattiioonn ooff tthhee iinntteerrffaaccee SShhaappee,, FFiigguurree 1100..1199 NNoottee tthhee ffoolllloowwiinngg:: LLiinnee 4 ppuubblliicc ccllaassss PPooiinntt eexxtteennddss OObbjjeecctt 44 iimmpplleemmeennttss SShhaappee {{ DDeeccllaarraattiioonn ooff aaddddiittiioonnaall mmeetthhooddss DDeeccllaarraattiioonn ooff aabbssttrraacctt mmeetthhooddss ggeettAArreeaa,, ggeettVVoolluummee,, aanndd ggeettNNaammee
- 45. 45 NNeesstteedd CCllaasssseess TToopp--lleevveell ccllaasssseess NNoott ddeeccllaarreedd iinnssiiddee aa ccllaassss oorr aa mmeetthhoodd NNeesstteedd ccllaasssseess DDeeccllaarreedd iinnssiiddee ootthheerr ccllaasssseess IInnnneerr ccllaasssseess NNoonn--ssttaattiicc nneesstteedd ccllaasssseess DDeemmoonnssttrraatteedd iinn FFiigguurree 1100..2222 RRuunn tthhee pprrooggrraamm AAuuddiioo
- 46. MMeennttiioonneedd IInn TThhee AAuuddiioo 46 IInnhheerriittaannccee HHiieerraarrcchhyy PPaanneess ooff aa JJFFrraammee BBaacckkggrroouunndd CCoonntteenntt GGllaassss Object Component Container Window Frame JFrame
- 47. MMeennttiioonneedd IInn TThhee AAuuddiioo TThhrreeee tthhiinnggss rreeqquuiirreedd wwhheenn 47 ppeerrffoorrmmiinngg eevveennttss 11.. IImmpplleemmeenntt tthhee iinntteerrffaaccee 22.. RReeggiisstteerr tthhee eevveenntt hhaannddlleerrss 33.. SSppeecciiffiiccaallllyy iimmpplleemmeenntt tthhee aaccttiioonnPPeerrffoorrmmeedd mmeetthhooddss
- 48. 48 NNeesstteedd CCllaasssseess AAnn iinnnneerr ccllaassss iiss aalllloowweedd ttoo ddiirreeccttllyy aacccceessss iittss iinnnneerr ccllaassss''ss vvaarriiaabblleess aanndd mmeetthhooddss WWhheenn tthhiiss uusseedd iinn aann iinnnneerr ccllaassss RReeffeerrss ttoo ccuurrrreenntt iinnnneerr--ccllaassss oobbjjeecctt TToo aacccceessss oouutteerr--ccllaassss uussiinngg tthhiiss PPrreecceeddee tthhiiss wwiitthh oouutteerr--ccllaassss nnaammee
- 49. 49 NNeesstteedd CCllaasssseess AAnnoonnyymmoouuss iinnnneerr ccllaassss DDeeccllaarreedd iinnssiiddee aa mmeetthhoodd ooff aa ccllaassss HHaass nnoo nnaammee IInnnneerr ccllaassss ddeeccllaarreedd iinnssiiddee aa mmeetthhoodd CCaann aacccceessss oouutteerr ccllaassss''ss mmeemmbbeerrss LLiimmiitteedd ttoo llooccaall vvaarriiaabblleess ooff mmeetthhoodd iinn wwhhiicchh ddeeccllaarreedd NNoottee uussee ooff aannoonnyymmoouuss iinnnneerr ccllaassss,, FFiigguurree 1100..2233
- 50. NNootteess oonn NNeesstteedd CCllaasssseess CCoommppiilliinngg ccllaassss tthhaatt ccoonnttaaiinnss nneesstteedd ccllaassss RReessuullttss iinn sseeppaarraattee ..ccllaassss ffiillee OOuutteerrCCllaassssNNaammee$$IInnnneerrCCllaassssNNaammee..ccllaassss IInnnneerr ccllaasssseess wwiitthh nnaammeess ccaann bbee ddeeccllaarreedd aass ppuubblliicc,, pprrootteecctteedd,, pprriivvaattee oorr ppaacckkaaggee aacccceessss 50
- 51. NNootteess oonn NNeesstteedd CCllaasssseess AAcccceessss oouutteerr ccllaassssss tthhiiss rreeffeerreennccee OOuutteerrCCllaassssNNaammee..tthhiiss OOuutteerr ccllaassss iiss rreessppoonnssiibbllee ffoorr ccrreeaattiinngg iinnnneerr ccllaassss oobbjjeeccttss OOuutteerrCCllaassssNNaammee..IInnnneerrCCllaassssNNaammee iinnnneerrRReeff == 51 rreeff..nneeww IInnnneerrCCllaassssNNaammee(());; NNeesstteedd ccllaasssseess ccaann bbee ddeeccllaarreedd ssttaattiicc OObbjjeecctt ooff oouutteerr ccllaassss nneeeedd nnoott bbee ccrreeaatteedd SSttaattiicc nneesstteedd ccllaassss ddooeess nnoott hhaavvee aacccceessss ttoo oouutteerr ccllaassss''ss nnoonn--ssttaattiicc mmeemmbbeerrss
- 52. Type-Wrapper CCllaasssseess ffoorr PPrriimmiittiivvee 52 TTyyppeess EEaacchh pprriimmiittiivvee ttyyppee hhaass oonnee CChhaarraacctteerr,, BByyttee,, IInntteeggeerr,, BBoooolleeaann,, eettcc.. EEnnaabbllee ttoo rreepprreesseenntt pprriimmiittiivvee aass OObbjjeecctt PPrriimmiittiivvee vvaalluueess ccaann bbee pprroocceesssseedd ppoollyymmoorrpphhiiccaallllyy uussiinngg wwrraappppeerr ccllaasssseess DDeeccllaarreedd aass ffiinnaall MMaannyy mmeetthhooddss aarree ddeeccllaarreedd ssttaattiicc
- 53. Invoking SSuuppeerrccllaassss MMeetthhooddss ffrroomm 53 SSuubbccllaassss OObbjjeeccttss RReeccaallll tthhee ppooiinntt aanndd cciirrccllee hhiieerraarrcchhyy NNoottee :: AAssssiiggnnmmeenntt ooff ssuuppeerrccllaassss rreeffeerreennccee ttoo ssuuppeerrccllaassss vvaarriiaabbllee AAssssiiggnnmmeenntt ooff ssuubbccllaassss rreeffeerreennccee ttoo ssuubbccllaassss vvaarriiaabbllee NNoo ssuurrpprriisseess bbuutt tthhee ""iiss--aa"" rreellaattiioonnsshhiipp mmaakkeess ppoossssiibbllee AAssssiiggnnmmeenntt ooff ssuubbccllaassss rreeffeerreennccee ttoo ssuuppeerrccllaassss vvaarriiaabbllee SSeeee FFiigguurree 1100..11
- 54. Using SSuuppeerrccllaassss RReeffeerreenncceess wwiitthh SSuubbccllaassss--TTyyppee VVaarriiaabblleess SSuuppppoossee wwee hhaavvee aa ssuuppeerrccllaassss oobbjjeecctt PPooiinntt33 ppooiinntt == nneeww PPooiinntt33 ((3300,, 4400));; 54 TThheenn aa ssuubbccllaassss rreeffeerreennccee CCiirrccllee44 cciirrccllee;; IItt wwoouulldd bbee iilllleeggaall ttoo hhaavvee tthhee ssuubbccllaassss rreeffeerreennccee aaiimmeedd aatt tthhee ssuuppeerrccllaassss oobbjjeecctt cciirrccllee == ppooiinntt;;
- 55. SSuubbccllaassss MMeetthhoodd CCaallllss vviiaa SSuuppeerrccllaassss--TTyyppee VVaarriiaabblleess CCoonnssiiddeerr aaiimmiinngg aa ssuubbccllaassss rreeffeerreennccee aatt aa ssuuppeerrccllaassss oobbjjeecctt IIff yyoouu uussee tthhiiss ttoo aacccceessss aa ssuubbccllaassss-- oonnllyy mmeetthhoodd iitt iiss iilllleeggaall 55 NNoottee FFiigguurree 1100..33 LLiinneess 2222 -- 2233
- 56. Summary ooff LLeeggaall AAssssiiggnnmmeennttss bbeettwweeeenn SSuuppeerr-- aanndd SSuubbccllaassss VVaarriiaabblleess AAssssiiggnniinngg ssuuppeerrccllaassss rreeffeerreennccee ttoo ssuuppeerrccllaassss-- ttyyppee vvaarriiaabbllee OOKK AAssssiiggnniinngg ssuubbccllaassss rreeffeerreennccee ttoo ssuubbccllaassss--ttyyppee vvaarriiaabbllee OOKK AAssssiiggnniinngg ssuubbccllaassss oobbjjeecctt''ss rreeffeerreennccee ttoo ssuuppeerrccllaassss ttyyppee--vvaarriiaabbllee,, ssaaffee AA cciirrccllee ""iiss aa"" ppooiinntt OOnnllyy ppoossssiibbllee ttoo iinnvvookkee ssuuppeerrccllaassss mmeetthhooddss DDoo NNOOTT aassssiiggnn ssuuppeerrccllaassss rreeffeerreennccee ttoo ssuubbccllaassss--ttyyppee vvaarriiaabbllee YYoouu ccaann ccaasstt tthhee ssuuppeerrccllaassss rreeffeerreennccee ttoo aa ssuubbccllaassss ttyyppee ((eexxpplliicciittllyy)) 56
- 57. PPoollyymmoorrpphhiissmm EExxaammpplleess 57 SSuuppppoossee ddeessiiggnniinngg vviiddeeoo ggaammee SSuuppeerrccllaassss SSppaacceeOObbjjeecctt SSuubbccllaasssseess MMaarrttiiaann,, SSppaacceeSShhiipp,, LLaasseerrBBeeaamm CCoonnttaaiinnss mmeetthhoodd ddrraaww TToo rreeffrreesshh ssccrreeeenn SSeenndd ddrraaww mmeessssaaggee ttoo eeaacchh oobbjjeecctt SSaammee mmeessssaaggee hhaass mmaannyy ffoorrmmss ooff rreessuullttss EEaassyy ttoo aadddd ccllaassss MMeerrccuurriiaann EExxtteennddss SSppaacceeOObbjjeecctt PPrroovviiddeess iittss oowwnn iimmpplleemmeennttaattiioonn ooff ddrraaww PPrrooggrraammmmeerr ddooeess nnoott nneeeedd ttoo cchhaannggee ccooddee CCaallllss ddrraaww rreeggaarrddlleessss ooff oobbjjeeccttss ttyyppee MMeerrccuurriiaann oobbjjeeccttss pplluugg rriigghhtt iinn
- 58. 58 PPoollyymmoorrpphhiissmm EEnnaabblleess pprrooggrraammmmeerrss ttoo ddeeaall iinn ggeenneerraalliittiieess LLeett eexxeeccuuttiioonn--ttiimmee eennvviirroonnmmeenntt hhaannddllee ssppeecciiffiiccss AAbbllee ttoo ccoommmmaanndd oobbjjeeccttss ttoo bbeehhaavvee iinn mmaannnneerrss aapppprroopprriiaattee ttoo tthhoossee oobbjjeeccttss DDoonn''tt nneeeedd ttoo kknnooww ttyyppee ooff tthhee oobbjjeecctt OObbjjeeccttss nneeeedd oonnllyy ttoo bbeelloonngg ttoo ssaammee iinnhheerriittaannccee hhiieerraarrcchhyy
- 59. AAbbssttrraacctt CCllaasssseess aanndd MMeetthhooddss AAbbssttrraacctt ccllaasssseess nnoott rreeqquuiirreedd,, bbuutt rreedduuccee cclliieenntt ccooddee ddeeppeennddeenncciieess TToo mmaakkee aa ccllaassss aabbssttrraacctt DDeeccllaarree wwiitthh kkeeyywwoorrdd aabbssttrraacctt CCoonnttaaiinn oonnee oorr mmoorree aabbssttrraacctt mmeetthhooddss 59 ppuubblliicc aabbssttrraacctt vvooiidd ddrraaww(());; AAbbssttrraacctt mmeetthhooddss NNoo iimmpplleemmeennttaattiioonn,, mmuusstt bbee oovveerrrriiddddeenn
- 60. IInnhheerriittiinngg IInntteerrffaaccee aanndd 60 IImmpplleemmeennttaattiioonn MMaakkee aabbssttrraacctt ssuuppeerrccllaassss SShhaappee AAbbssttrraacctt mmeetthhoodd ((mmuusstt bbee iimmpplleemmeenntteedd)) ggeettNNaammee,, pprriinntt DDeeffaauulltt iimmpplleemmeennttaattiioonn ddooeess nnoott mmaakkee sseennssee MMeetthhooddss mmaayy bbee oovveerrrriiddddeenn ggeettAArreeaa,, ggeettVVoolluummee DDeeffaauulltt iimmpplleemmeennttaattiioonnss rreettuurrnn 00..00 IIff nnoott oovveerrrriiddddeenn,, uusseess ssuuppeerrccllaassss ddeeffaauulltt iimmpplleemmeennttaattiioonn SSuubbccllaasssseess PPooiinntt,, CCiirrccllee,, CCyylliinnddeerr
- 61. Polymorphic Interface For The getArea getVolume getName toString 61 Shape Point Circle Cylinder Shape Hierarchy Class 0.0 0.0 abstract default Object implement 0.0 0.0 "Point" [x,y] r2 0.0 "Circle" center=[x,y]; radius=r 2r2 +2rh r2h "Cylinder" center=[x,y]; radius=r; height=h Shape Point Circle Cylinder
- 62. CCrreeaattiinngg aanndd UUssiinngg IInntteerrffaacceess AAllll tthhee ssaammee ""iiss--aa"" rreellaattiioonnsshhiippss aappppllyy wwhheenn aann iinntteerrffaaccee iinnhheerriittaannccee iiss uusseedd OObbjjeeccttss ooff aannyy ccllaassss tthhaatt eexxtteenndd tthhee iinntteerrffaaccee aarree aallssoo oobbjjeeccttss ooff tthhee iinntteerrffaaccee ttyyppee CCiirrccllee eexxtteennddss PPooiinntt,, tthhuuss iitt iiss--aa SShhaappee MMuullttiippllee iinntteerrffaacceess aarree ppoossssiibbllee CCoommmmaa--sseeppaarraatteedd lliisstt uusseedd iinn ddeeccllaarraattiioonn 62


text:
Manni-maree Bakka-bu’ootaa Itiyoophiyaa, har’a walga’ii hatattamaa geggeesseen, wixinee seeraa waa’ee MAARII raggaasisee jira.
Labsiin maarii sun, namoota gochaalee yakkaa adda addaatti hirmaatan, gochaa isaaniitiis itti-gaafatama itti murame haquudhaan, akka uummatatti dabalamanii misooma biyyattii keessatti qooda isaanii gumaachan carraa kennuuf ka bahe tahuun isaas ibsamee jira.
Kana malees, mirga siyaasaa isaanii hojiin agarsiisuuf jedcha sochii gochuu isaanii irraa kan ka’e, mootummaan nu yakkuu mala – jechuudhaan kanneen biyyaa bahanii, biyyoota alaa adda addaa keessa jiraatan - lammiwwan biyyattii, akka maariin godhameefii gara biyya isaaniitti deebi’an haala miijessuuf akka tahe tu ibsame. Dirree siyaasaa babal’isuu fi walii-galtee biyyoolessaa uumuuf akka tahe illee dubbatamee jira.
Labsiin kun, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Hagayya 30, bara 2010 dura, kanneen yakkawwan armaa olitti ibsaman raaw’atan – jedhamuun barbaadamaa jiran, kanneen qoratamaa jiranii fi kanneen mana murtiitiin balleessaan itti murame – namoota dhuunfaafis tahe gurmuuleef MAARII gochuuf jira.
Hagayya 30, bara 2010 yoo dabre garuu, kan MAARII sana hin kennine tahuu – Mana-mareeetti, hoogganaan Koree Dhaabbataa Dhimmoota Seeraa – Obbo Pheexiroos Walde-senbet beeksisanii jiran.


text:
LibreOffice 7.4 Help
Type the message and the salutation for files that you send as email attachments.
Adds a salutation to the email.
Yooyoo dhuunfaa ida'a. yooyoo dhuunfaa akka durtiitti fayyadaamuuf, saanduqa filannoo kana haqi.
Fudhataa dhiiratiif yayyoo kan ofii keetii filadhu.
Qaaqa fudhataa dhaltuutiifYooyoo Maamiloo bana.
Fudhataa dhiiratiif yayyoo kan ofii keetii filadhu.
Qaaqa fudhataa dhiiratiifYooyoo Maamiloo bana.
Maqaa dirree kan teessoo dirree kuusa deeta odeeffannoo saala of keessa qabuu filadhu.
Gatii dirree isa saala fudhataa agarsiisuu filadhu.
Yooyoo dhuunfaa yoo hinuumaamne; nagaa durargii fayyadamuuf filadhu.
Enter the main text of the email.


text:
[SQ, Waxabajji 19,2018] Waa’ee waamicha karaa nagaa Dr. Abiyyi Ahemad Waame jedhamu ilaalchisee Hayyu Duree ABO Jaal Daahud Ibsaaf VOA n gaaffiif deebii godhee ture.
VOA Gaaffii isaatiin jechoota Dr. Abiyyi wabeeffachuun “kana booda faashiniin Qawwee hafeera galaa karaa nagaa waliin haasofnee rakkoo furraa” jechuun Dr. Abiyyi Parlaamaa irratti kan dubbataniif deebii akkamii qabdu ka jedhu gaaffii duraa ture.
Jaal Daahud Ibsaa “…waan uummata Oromoo aarsee ABO aarse, kan Qeerroo Bilisummaa Oromoo biyya keessaa aarse ka duratti waltajjii biraa irratti dubbate Dr. Abiyyi dabalee dubbachuun tuffiinni uummataaf qabu akka saaxilu” eeruun “namni qawween sirna jijjiiruufis ta’ee qawween qabsaa’uu faashina godhatee manaa bahe hinjiru. Dhiibamnee erga humnaan chaartera keessaa baanee mootummaan Wayyaanee waraana nurratti labsee, kanaaf; ammoo marroo dabalataa akka hidhannee bosona seennu nu godhe. Waraana dhaabbii uummata Oromoof ABO irratti labsee hanga har’aa kan nu waraana jiru mootummicha. Dr. Abiyyi mataansaa har’a doktoora ta’e jedhan kun bara chaartera Waraana ture, naannoo dheedheessaa irratti nu waraanaa ture…” Jechuun deebii quubsaa laataniif.
Dhimma waanicha gooneef jechuun Mootummaan Wayyaanee dubbataa jiruu irratti jaal Daahud akkana jedhan “waamicha kan godhe mootummaa utuu hintaane ABO dha. Ha ta’uutii ammayyuu waamicha ABO kabajuurra fakkeessuutti jiru. Rakkoo biyyattii furuuf bakka qaamni sadaffaa jirutti haasofna kan jenne dhiisanii ka biraatti ce’an…” Jechuun deebisan.
VOA gaaffii birootiin barbaachisummaa qaama sadaffaaf qaamni sadaffaan kun eenyu akka ta’e gaafate. Kanarratti Jaal Daahud Ibsaa akkas jechuun deebisan ” qaamni sadaffan kan idiladdunyaatti beekamtii qabu ta’uuf, gaaffiiwwan guddaan Mootummaan Wayyaanee tiif ABO gidduu jiru ka qaamni sadaffaa qofti furu ta’uu” dubbachuun barbaachisummaan isaa ammoo akkasaan jedhanitti gaaga’ama dabalataaf kan hinsaaxillee ta’uun waan haqaa akka barbaachisu ibsan.


text:
Go to GoFundMe to donate.
RSWO - Barbaachisummaa Qabsoo Hidhannoo fi Deggersa WBO
Barbaachisummaa qabsoo hidhannoo fi tumsa WBO: Oromoon qabsoo karaa nagaa qofaadhaan mirga isaa gonfachuu ni danda'aa? Dhugaa WBOn qabuu fi ilaalcha namoonni gariin WBOf qaban: WBOn qabsoo akkamii gochaa jira? Qabsoo WBO'n itti jiru qabsoo haqaatii?……
RSWO - Dhiibbaa humnoota Naannoo Amaaraan eenyummaa Oromoo irratti
Dhiibbaa cimaan Onoota Konyaa Salaalee addaa addaa keessatti, humnoota Naannoo Amaaraan Eenyummaa Oromoo irratti taasifamu hammaachuun, Ona Darraa Naannoo Amaaraa jala galchuuf ijaarsi ‘Warraaqsa Biyyoolessaa Amaaraa’ jedhamu sochii cimaa gochaa jiraachuu…
Mootummaan warqee saamuuf jecha jiraattota Ona Ganjii buqqisuuf ta’uu
Saamicha albuuda warqee Ona Ganjii Ganda 'Kaphii Gurraachoo' jedhamtu keessatti argamuuf haala mijeessuuf jecha, jiraattotni onichaa yeroo gabaabaa keessatti Ona sana gadhiisuun gara iddoo biraatti akka godaananiif ajaja aangawoota mootummaan itti-darbarfame ilaalchisuun, marii Hayyuu Oromoo, dhalataa Ona Ganjii kan ta’an – Dr. Daggafaa Tuuchoo waliin taasifame.…
Onni Ganjii xiyyaaraan haleelamuuf ta’uu jiraattonni onichaa akeekkachiifaman
Mootummaan qabata WBO balleessuutiin Ona Ganjii guutuumatti xiyyaaraan haleeluuf ta’uu. Kanaafis, jiraattonni ona Ganjii guutummaa-guutuutti ona sana gadhiisuun gara biraatti akka godaananiif ajajni aangawoota mootummaan darbeefii jiraachuu.…
Dhukaasa Waldaa Araaraa Naqamtee irratti LMKIIn banameen Oromootni 4 ajjeefamuu
Dhukaasa LMKIIn Oromoota Waldaa Araaraa Magaalaa Naqamteetti argamutti waaqeffannaaf wal-ga’an irratti, barii Sambata kaleessaa (Amajji 2, 2021) banameen Oromootni 4 ajjeefamuu, 18 ol kan ta’anis madaa’uu…
Waamicha Natoo Deggersa Oromiyaa (Oromia Support Fund)
Waamicha Natoo Deggersa Oromiyaa (Oromia Support Fund)…
Ajjeechaa Qeerroo Oromoo sadii irratti Awadaay keessatti raawwatame
Ajjeechaa Magaalaa Awadaay keessatti, Poolisoota/Loltoota Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaan, Qeerroowwan Oromoo sadii (3) irratti, dhuma baatii darbee raawwatame ilaalchisuun marii maatii Qeerroowwan ajjeefaman lamaa waliin taasifame…
Lolli PP fi TPLF gidduutti adeemsifamaa jiru Uummata Oromoo ni ilaallataa
Waraanni PP fi TPLF gidduutti adeemsifamaa jiru: Sababni isaa maali? Uummata Oromoo ni ilaallataa? Marii Hayyuu Oromoo Obbo Moosisaa Oosaa waliin taasifame…
Page 18 of 87


text:
Waraanni Masqalaa eega Magaalaa Al Quds harkatti galafateen booda, guyyoota kudhaniif walitti aansee ajjeechaa garajabeenyaa raawwate. Muslimoonni kumaatamaan lakkaawaman magaalaa Alqudsiifi Masjiidal Aqsaa keessatti Ajjeefaman. Gama birootiin kitaabotaa fii wantoota islaamummaan wal qabatan hunda barbadeessuuf carraaqqin guddaan godhamee jira. gareen Muslimotaa muraasni kan Magaalaa Al Quds keessa jiraataa turan, mala garagaraa fayyadamanii Qur’aana Usmaan ibn Affaan (RA) gara Magaalaa AlQuds erge qabatanii magaalattii keessaa baqatan. Eega magaalaa Al Quds irraa baqatanii booda, Biyya Shaam Magaalaa Dimashq Qubatan. Magaalaan Dimashq yeroo sanitti iddoo baruumsi islaamummaa haala gaariin itti kennamu turte. Kanaaf, baqattoota Al Qudsiitiifis, magaalaan tun qubsuma gaarii ta’uu dandeette.
Dhufiinsi Waraana Masqalaa Hawaasa Muslimaa irratti dhiibbaa guddaa uume. Waraanni Masqalaa waadaa duraan seene diigee, Magaalaa Al Quds qofa osoo hin taane, dachii Shaam kan haga Suuriyaa jiru hunda qabate. Biyyoota Muslimaa wayta dhufu waadaa seeneefii karaa bananiif hunda, waadaa diigee dhiiga isaanii dhangalaasuu eegale. Masjiidota muslimaa gara bataskanaa jijjiiruu itti fufe. Haala kanaan, waadaan duraanii hafee, dachii ummata Muslimaa irratti Impaayera kiristaanaa hundeessuudhaaf sochiin eegalame. Kuna booda hawaasa muslimaa irraa mormiin guddaan ka’uu eegale. Ummanni muslimaa duraan rakkina waraana Masqalaa akka waan salphaatti laalaa tures, cunqursaa daangaa dabre kana ofirraa deebisuuf yaaduu eegale.
Gama birootiin Waraanni Masqalaa karoora biraa baasuu eegale. Ummata Kiristaanaa biyyoota akka Jarman, Faransaayii fi Itaalii irraa fidee, dachii Muslimootaa keessa qubsiisuu jalqabe. Yeroo waggaa kudhan hin guunne keessatti, naannoo qarqara bishaanii fi daangaa biyya Shaam hunda dhuunfachuu danda’e. Yeroo sanitti, Amiira Muslimotaa ta’uudhaan magaalaa Baghdaad kan bulchaa jiru Mootummaan Abbaasiyyaa tahus, Mootummaan Abbaasiyyaa humna hin qabu. Muslimonnis ajjeechaa waraana masqalaatiin hedduu miidhamnii jiran. qoqqoodamiinsi jirus, haaluma yeroo ammaa jiruun wal fakkaataadha. Akkuma nuti amma teenyee, yaa Rabbi ummata Falasxiiniif dirmadhu jennu kanatti, Muslimoonni Mootummaa abbaasiyyaa jala jiranis, yaa Rabbi nuud dirmadhu jechuu malee, Mootummaan Islaamaa kan humna waraanaa jabaa qabu kan diina dura dhaabachuu dandahu hin jiru. Garuu humni jabaan tokko ni jira. Innis humna warra Seljuk Turk jedhamuuti. Isa booda itti deebina. In shaa ALLAH.
Kun osoo kanaan jiru, Waraanni Masqalaa, qubsuma isaa bal’ifachuudhaan, gara wiirtuu biyya shaam imaluu jalqabe. Magaalaa yeroo ammaa waraana guddaadhaan raafamutti jirtu Halab ykn Aliippoo, xiyyeeffannaa waraana masqalaa keessa seente. Waraanni masqalaa loltoota isaa hiriira galchuun gara magaalattii qajeelchinaan, Hoogganaan Magaalaa Halab waraana masqalaatiif karaa banee, Mormii tokko malee akka seenan hayyameef. Waraanni Masqalaatis dura dhaabbannaa tokko malee, gara Magaalattii seene. Eega magaalattii seeneen boodas, Masjiida Magaalattii keeysa jiru hunda gubbaa Masqala dhaabe. Yeroo kana dubbiin hundi ni jijjiiramte. Ummanni Halab, xiqqaa guddaan gocha kana balaaleeffatuu eegalan. Yeroo gabaabaa keessatti mormiin guddaan magaalattii keessatti ka’e. waraanni masqalaatis magaalattii keeysaa bahee, daangaa magaalattii marsee eeguu eegale. Kana booda hoogganaa warraaqsa kanaa, Kaliifaa Muslimootaa irraa gargaarsa barbaaduug gara Magaalaa Baghdaad imale. yeroo achi gahu garuu, kaliifichi humna akka hin qabne hubatee, gara masjiidaa deemee masjiida keessatti ummata jihaadatti kakaasuu jalqabe. Yeroo gabaabaa keessatti Masjiidonni Bagdaad, bakka Muslimoonni jihaadaaf walitti lallaban taahan. Yeroo kanatti magaalaan Baagdaad bulchiinsa mootummaa Abbaasiyyaa jala jirti. Sochiin kun hoogganaa Abbaasiyyaa irratti dhiibbaa guddaa uume. Kana hordofuudhaan hoogganaan Abbaasiyyaa, Waraanni Seeljuk Turk kan Magaalaa Moosul bulchaa jiru, gara Halab deemee waraana Masqalaa irratti tarkaanfii akka fudhatu gaafate. Waraanni Seeljuk Turkiitis, gara Halab imala jalqabe.
Waraanni Seeljuk Turk, nama Mawduud jedhamuun durfamaa gara Magaala halab imale. Achitti waraana masqalaatiifi, Seeljuukota turkii jiddutti waraanni guddaan gaggeeffame. Yeroo muraasa booda, waraanni seeljuuk Turk injifannoo goonfannaan, waraanni masqalaa naannoo magaalaa Halab irraa baqate. Haa ta’u malee, hoogganaan magaalaa Halab, waraanni Seeljuk gara magaalattii akka seenu heeyyamuu dide. Sababa kanaaf, waraanni Mawduudiin hoogganamu gargaarsa dabalataa barbaacha, gara Magaalaa Dimashq imale. Yeroo kanatti waraanni Masqalaa Magaalaa Dimash Qabachuudhaaf marsee jira. Yeroon kun Bara 1113 akka lakkoofsa Miilaadiyyaatti hogguu tahu, waraana dirree Assanaabiraa jedhamutti waraana masqalaatiifi Mawduud jiddutti godhameen, Mawduud injifannoo argatee, waraana Masqalaa magaalaa naannoo Dimashq irraa ari’e. kun muslimotaa injifannoo guddaa ture. Jiraattonni magaalaa Dimashq, waraana Mawduudiin hoogganamu haala gaariin simatan. Haa tahuu malee hooggantoonni Magaalattii yaanni isaanii ka birooti. Hoogganaan Dimashq, waraana Seeljuk kana heddu sodaate. Kanaafuu karaa garagaraatiin, waraana Mawduud irratti tarkaanfiin akka fudhatamu karaa mijeessuu eegale. Garee Shi’aa kan Al baaxiniyyaa jedhamu hundeessuudhaan, Seeljuukota Dimashq keessa jiran irratti tarkaanfii akka fudhatan godhe. Gareen Al Baaxiniyyaa kunis, waraana Seeljuuk kan magaalaa Dimashq keessa qubate dhokatanii ajjeesuu jalqaban. Hogganaan Seeljuukotaa Mawduudis haaluma kanaan ajjeefame. Ammas Muslimoonni walirratti duuluu eegalan. Garee adda addaatiin jaaramaa, ofumaa waraana walirratti banuu eegalan. Waraanni humna jabaa qabu waraanni Seeljuuk Turkiitis rakkoo hamaa keessa seene. Haalli kun hawaasa muslimaa magaalaa Dimash hedduu yaaddesse. Diinni ummata Muslimatis ni heddummaate. Waraanni Muslimaa kallattii hundaan muslimootarratti duulutti jira. Muslimoonnis lafa jalaan walirratti duulu. Hooggantoonni yeroo sanii umrii aangoo isaanii dheereffachuuf jecha, garee garagaraa uumuudhaan muslimoota jiddutti waraanni akka ka’u godhan. Wanti kun ummata muslimaatiif rakkoo guddaa tahe. Boorahu malee hin calalu akkuma jedhan, rakkoon daangaa dabrite tun, hawaasni muslimaa kallattii hundaa akka if ilaaluufi tarkaanfii isaatis akka jijjiiruu qabu karaa akeeke. Kana booda muslimoota keeysatti jijjiiramni guddaan tokko hawaasa muslimaa keeysatti uumame. Muslimoonni waraana masqalaa dura dhaabbachuun duratti, ofumaa if qulqulleeysanii, waraana humna jabaa qabu kan Adawwii dura dhaabbachuu dandahu jaaruun dirqama tahuu irratti walii gale. Walii galtee ummataa kana booda, namni ajaa’ib jabaan tokko dhufe. Innis Hoogganaa Seeljuk Turk, Imaaduddiin Zankii Ataabik jedhama. Bara 1127tti, Imaaduddiin Zankiin hoogganaa Magaalaa Moosul godhamee muudame. Kaayyoon Imaaduddiin Zankii, waraana Masqalaa dachii Muslimootaa keessaa qulqulleessuudha. Imaaduddiin kaayyoo dheeraa kanaaf, humna isaa jaaruu jalqabe.


text:
Abstract:
Qorannoon kun malleen dubbii ogwalaoloo “Miila Kaayyoo”fi “Edas Edanas” keessatti argaman qaaccessuu irratti gaggeeffame. Qorannoo kana gaggeessuuf waanti qorataa kakaase qaaccessi ogwalaloo Oromoo irratti gaggeeffaman muraasa ta‟uu isaaniiti. Kun immoo gumaacha qorannoon gama ogwalaloon guddina ogbarruu irratti qabu hir‟iseera. Kanuma ka‟umsa godhachuun qorataan kun malleen dubbii ogwalaloo kanneen lamaan keessatti argaman qaaccessuun gumaacha guddina ogbarruu Oromoo keessatti qooda fudhachuuf kaka‟e. Kaayyoon gooroo qorannoo kanaa itti fayyadama malleen dubbii ogwalaooo Miila Kaayyoofi Edas Edanas keessatti dhimma itti bahaman qaacceessuudha. Barbaachisummaan qorannoo kanaa: namoonni ogwalaloo kana dubbisan akka dubbiiwwan qoolaa hubannoo isaanii hin gufachiifne ni taasisa; namoota qorannoo gosa kanaa geggeessuu barbaadaniifis ka‟umsa ta‟uu ni danda‟a. Ogbarruun qeeqa malee waan quucaruu danda‟uuf, xiinxalli qo‟ataan kun gaggeesse guddina ogbarruu Oromoo keessatti gumaacha mataa isaas niqabaata. Qorannoon kun ogwalaloowwan Oromoo keessaa ogwalaloo lama qofa irratti gaggeeffame. Sababa qorataan ogwalaloo kannneen filateefis ogwalaloon miila kaayyoo yeroo dhihoo waan maxxanfameef qorannoon akka irratti hin gaggeefamne qorataan hubaeera. Ogwalaloo Edas Edanas immoo kan filatameef itti fayyadamni jechootaa waloon itti gargaararame salphaatti hubachuun kan danda‟amu hinfakkaatu. Ogwalaoon kun filannoo jechootaan kan badhaadhe waan ta‟eef salphaatti hubachuun akka nama rakkisu qorataan yeroo dubbisu argeera. Kun immoo hubannoo dubbistootaa ni gufachiisa jedhee waan yaadeefi. Qorannoon kun gosa qorannoo qulqulleeffataa yommuu ta‟u, gosoota iddattoo qorannoo qulqulleeffataa keessaa immo iddattoo akkayyootti gargaarame. Akkasumsas qorannoon kun mala akkamtaatti gargaaramuun kan adeemsifameefi qorannoo kana keessattis qorataan maddi ragaan itti gargaarame madda raga tokkoffati. Innis ogwalaloo Miila Kaayyoofi Edas Edanas sakatta‟uun malleen dubbii qaaccessuun yommuu ta‟u, odeeffannoon argames sakatta‟a barruu gargaaramuunidha. Odeeffannoon sakatta‟a barruun walitti qabames saxaxa ibsaafi addeessuun qaaccefameera. Kunis yaadrimee Giloux(1974:10)fi kan biroo bu‟uura godhachuun gosoota malleen dubbii ogwalaloo filataman keessatti itti fayyadaman yaadxiina faayidaalessummaa bu‟uura godhachuun faayidaa maalii akka qaban xiinxalamanii jiru. Gosoonni malleen dubbii walaloo Miila Kaayyoo keessatti qorataan sakatta‟e lakkoofsaan sagali. Isaanis: akkasa ,iddeessuu, nameessuu, mitihee, atee, arbeessuu, mallattoo,tuqsee fi habalaka yommuu ta‟an, ogwalaloo Edas Edanas keessattis bifuma walfakkaatuun sagal sakatta‟amaniiru. Malleen dubbii kunis ogwalaoo kanneen keessatti faayidaa adda addaa addeessuufi dhimmoota adda addaa ibsuuf kan galanidha. Xumura irrattis kallattiin gara fuula duraa kaa‟amuun qorannichi xumurame.


text:
Obbo Taayyee Danda’aan gaaffiilee Fuula Feesbuukirratti ka’aniif deebii laatan
Finfinnee, Amajjii 6, 2013 (FBC) – Itti Gaafatamaan Qunnamtii Ummataa Paartii Badhaadhinaa Oromiyaa obbo Taayyee Danda’aa gaaffiilee Fuula Feesbuukirratti ka’aniif deebii laatan
Gaaffile jajjaboo fuula Feesbuukii irratti ka’aniif deebi kennaman.
“Itoophiyaan yoo biyya Oromoo hin taane, tan eenyutuu ta’uuf ni rakkatti” Obbo Taayyee Danda’aa
…..
Guyyaa lamaan dura gaaffile Mootummaa Naannoo Oromiyaaf qabdan akka nuu barreessitan isin gaafachuun keenya ni yaadatama.
Qophii gaaffi fi deebii kaleessa geggeessine irrattis hedduun keessan hirmaattaniittu.
Hirmaannaa keessaniif ulfaadhaa isinin jenna.
Keessummaa keenya gaaffile ka’an hedduuf deebi nuu kennan Obbo Taayyee Danda’aas irra deebine galateeffachuu barbaadna.
Gaaffiwwan isinin nu gaafattan keessa jarreen jajjaboo fi irra deddeebiin isin bira ka’an kudha shan (15) filannee deebii gaggabaaboo isinii kennuu yaalleera.
Gaaffiwwan kanaafi deebii jaraa bakka tokkotti qabne akka armaan gadiitti isinii dhiyeessineera.
Qophiin gaaffii fi deebii akkasii fuulduraafis karaa adda addaa kan itti fufan ta’uu gamanumaan isin beeksisa, kan har’aaf qopheessine kanatti dhiyaadhaa jennee kabajaan isin affeerra.
#Gaaffii #1ffaa: Hayyoonni Oromoo hidhaa jiran utuu hin hiikamin filannoon baranaa akkamiin geggeeffamuu danda’a?
Akka mootummaatti dimokiraasii dhugoomsuuf karaa fagoo deemne.
Dirree siyaasaa baldhifnee jirra.
Abbaan fedhe akka fedhetti gurmaayee siyaasaatti akka hirmaatuuf seera sirreessuu cinaatti kan baqate alaa galchinee jirra.
Bilisummaa miidiyaa dhugoomsinee jirra. Garuu seera eegee taphachuun gahee abbaati.
Maqaa siyaasatiin wal-fixiinsa sabaa fi amantii labsuun hin ta’u. Abbaan seera cabsee waan hin malle seene gaafatamuun dirqama.
Ammoo abalu hidhameef filannoon hafu hin jiru. Warra seera eegee socha’u waliin itti deemama.
#Gaaffii #2ffaa: Tokkummaa Oromoo irraati hojjachuuf maaltu gufuu ta’e? Mootummaan Naannooo Oromiyaa Maaliif mormitootaa waliin hojjachuu dadhabe?
Mootummaan Oromiyaa tokkummaan Oromoo dantaa Oromoo qofaaf otoo hin taane dantaa Itoophiyaafuu utubaa ta’uu ni hubata.
kanaaf jecha mormitoota biyya alaa turan kabajaan yaame.
Gaafa Shaneen hooggansa keenya ajjeesuu eegalullee tokkummaaf jecha yeroo dheeraa obse.
Garuu harki tokko kophaa sagalee hin kennu.
Inaaffaa fi tuffii gama mormitootaan jirutu tokkummaa paartileef danqaa ta’e.
Ammoo tokkummaan Oromoo tokkummaa paartileetiin otoo hin taane jaarmiyaaleedhaan ifa. Oromoon amma Caffee jalatti wal-gahu qaba.
Caffee san jalatti qarqara hundarraa hirmaata.
Ijoolleen Oromoo sirna barnootaa tokkoon qaramaa jirti.
Tokkummaan Oromoo jabaataa jiraachuu hubachuun barbaachisaa dha.
#Gaaffii #3ffaa: Filannoon dhufu haqa-qabeessa, bilisa fi dhugaa-qabeessa akka ta’uuf maaltu godhamaa jira?
Mootummaan filannoo baranaa filannoo haqa qabeessaa fi bilisa taasisuuf qophii cimaa taasisaa ture, jiras.
Akka seera biyyattiitti filannoo olaantummaan kan geggeessu Boordii Filannoo Biyyaalessaa ta’uun ni beekama.
Boordiin kun yeroo jalqabaatiif amanamummaan isaa akka hin shakisiisneef ogeeyyii fi hoggantoota dandeetti fi beekumsa guddaa qabaniin ijaarameera.
Yeroo jalqabaatiif baajati qarshii biliyoona sadii ol ramadameefi hojii baldhaatti seenera.
Baajata qofa yoo ilaallu, baajatoonni filannoolee biyyaalessaa darban sadan walitti idaa’amanii hanga baajata barana qabamee hin ga’an.
Kun qulqullinaa fi haqa qabeessumaa filannoo kanaaf shoora olaana taphata.
Kana achittimmmo shoorri dhaabbilee siyaasaa, paartilee morkattuu, uummattaa fi dhaabbilee siivikiis guddaa ta’uun isaa hubatamuu qaba.
Mootummaan filannoo kana haqa-qabeessaa fi bilisa taasisuuf murannoon inni qabuu irraa hin hir’anne.
Murannoon paartilee mormituu fi qaamolee hawaasaa biros barbaachisa akka ta’e dagachuu hin qabnu.
#Gaaffii #4ffaa: Miidiyaaleen Oromoo kan akka OMN maaliif cufaman?
Mootummaan jijjiirama booda miidiyaaleen bilisaan akka hojjatan karaa bal’aa saaqeera.
Sababa kanaanis miidiyaaleen hedduun banamaniiru. Kan cufaman deebi’anii hojii calqabaniiru.
Kanneen biyyaa alaa godaansaa turan biyyatti deebi’aniiru.
Miidiyaaleen biyya keenyaa bilisummaa argatanitti fayyadamuunn karaa adda addaa yaadaa fi ilaalcha adda addaa geggeessaa jiru.
Bilisummaan miidiyaa fi mirgi miidiyaa akkuma seerota kaanii daanga qabachuun isaa ammoo ni beekama.
Miidiyaan daangaa darbee mirga namaa sarbu, uummata uummata irratti kakaasu, ragaa sobaatiin uummata burjaajessu daangaa walabummaa ka’ame sana darbeera.
Mootummaan miidiyaaleen daangaa walabummaa miidiya darban kana irratti tarkaanfii fudhateera.
Miidiyaalee daangaa yaada ofii ibsachuu darbaa turan keessa tokko OMN.
Miidiyaan OMN miidiyaa qabsoo uummata Oromoo keessatti bakka gudda qabu ta’us, jijjiirama booda du’a Artiistii jaallatamaa Hacaaluu Hundeessaan wal qabatee, isa duras yeroo hedduu, daangaa bilisummaan yaadaa ofii ibsachuu irra deddeebin sarbeera.
Dhumarra hokkara Oromiyaa keessatti ka’ee lubbuu namoota baayyee itti dhabne keessatti qooda fudhachuu isaatiin tarkaanfiin seeraa irratti fudhatameera.
Mootummaan ammas mirga yaada ofii ibsachuu kabajuuf murannoon inni qabu cimaa dha. Garuu olaantummaa seeraa kabachiisun ammoo akkasuma dirqama mootummaatti.
#Gaaffii #5ffaa: Ajjeechaan maqaa “Shanee” jedhuun Oromiyaa keessatii ammaa yoom ittii fufaa?
Ummati Oromoo bara hedduuf jeeqamaa turuu namuutu beeka.
Gaafa jijjiirami dhufu Oromiyaa fi Oromoon nagaya argatu jennee guddoo abdanne.
Garuu hin taane. Rakkoo kan dhale Shanee dha.
ABO shaneen maqaa qabsootiin erga olola eegale bubbuleera.
Gaafa Oromoon akka malee rakkatee tumsa barbaadu garuu rasaasa takkallee hin dhukaafne.
Erga Oromoon harka duwwaa lolee moo’atee booda qabsoon itti muldhate.
Shaneen kan takkaa diina ajjeesee hin beekne jijjiirama booda Oromoo ajjeesee geeraruu eegale.
Hooggansa keenya danuu galaafatan.
Nama nagayaa ajjeesanii guban. Saamichaa fi dararaa raawwatan.
Dubbiin kun nagayaan akka dhumatu guddoo yaalle. Garuu hin taane.
Rakkannaan olaantummaa seeraa kabachiisutti seename.
Amma ummannii fi caasaan nageenyaa nagaya buusuuf hojjachaa jira.
Gaafa shaneen qulqullaaye nageenyi Oromiyaa ni dhugooma. Saniif ammoo namuu tumsuu qaba.
#Gaaffii #6ffaa: Mootummaan rakkoo Shanee wajjin qabu maaf mariidhaan hiikuu dadhabe?
Rakkoo ABO Shanee waliin uumame mariin fixuuf waan hin yaaliin hin qabnu.
Gaafa jarri yaamicha didu Asmaraa deemnee kadhanne. Jarri garuu shiraan muummicha ajjeesuu yaalan.
San irra dabarree galchine.
Erga galaniis baatii saditti nu fonqolchanii aangoo qabatuuf carraaqan.
Sanas dhiifnee jaarsummaan dubbii fixuu yaalle. Hayyooti fi abbootiin gadaa ijibbaatanii dhiisan.
Kanaan booda qoosaan jaarsummaa jedhamu hin jiru.
Olaantummaa seeraa kabachiisuu qofatu karaa dha.
#Gaaffii #7ffaa: Gaffiin abba biyyummaa Oromon Finfinnerraa qabu maal irra ga’e?
Gaafii abbaa biyyummaa irratti, akkuma namiifuu galu jijjiiramaan duratti Oromoon biyya isaa irratti keessummaa ture.
Finfinnee qofa otoo hin taane Roobe, Asallaa, Naqamtee fi Jimma irrattuu Wayyaaneetu ajajaa ture.
Jijjiiramni gaafii abbaa biyyummaa akka waliigalaatti deebisee jira.
Wanti guddaan dimokiraasii fi wal-qixxummaa dhugoomsuu dha. Bilisummaan gaafii hunda deebisa.
Dubbiin Finfinnees achuma keessatti ilaalama.
Baldhina isaa ammoo yeroo itti aanu ilaalla.
#Gaaffii #8ffaa: Mootummaan mala akkamiitiin hanna caasaa isaa keessaa to’achuuf yaadaa?
Mootummaan hanna caasaa mootummaa keessatti mul’atu hambisuuf hojjachaa jira.
Hanni rakkoole gurguddaa biyya kana quucarsan keessa tokko ta’uun mootumman ni hubata.
Kanaafis tarkaanfiilee adda addaa fuchachuu irratti argama.
Garuu aadaa hannaa kana mootummaan qofti kan yeroo gabaabaa gidduutti irra aanuu miti.
Gareen hawaasa hundumtu shoora isa irraa barbaachisu ba’achuu qaba.
Keessayyuu miidiyaa fi uummanni wal qabatanii hanna caasaa mootummaa keessatti mul’atu saaxilu irrati cimanii hojjachuu qabu.
Miidiyaan anga’oota mootummaa amaanaa uummataa irraanfatanii uummata saaman uummatatti saaxiluu qaba.
Uummannis odeeffannoo qaamolee seeraaf kennuudhaan aadaa hannaa biyya quucarsu kana dhabamsiisuu keessatti ga’ee iraa eegamu itti fufiinsaan ba’uutu irraa eegama. Akkas yoo ta’e kaansariin kun badaa deema.
#Gaaffii #9ffaa: Dinagdeedhaan akkamitii guddanna? Kanaf ammo MNO maal gochuutti jira?
Amma waa hundaa olitti diinagdeen nuuf dhimma ijoo dha. Jijjiirama hundee fiduuf himaammata diinagdee haarawa biyyaa dhalate tolchineerra.
Sun ilaalama guutuun bocame.
damee qonnaa qofa otoo hin taane damee albuudaa, damee tajaajilaa, damee daldalaa fi barnootaafis xiyyeeffannoo guddaa kenna.
Xiyyeeffannoon baadiyyaaf kenname qabatamaatti muldhataa jira.
Seenaa keessatti jalqabaaf galtee qonnaa qaraxa malee galchine.
Qonnaan bulaan tiraaktera, paampii fi kkf gatii salphaan argataa jira.
Kana biratti faayinaansii baadiyyaa diriirsinee jirra.
Qonnaan bulaa fi horsiisee bulaan waan qabu qabsiisee baankota irraa liqeeffatuu danda’a.
Oomishaa fi oomishtummaa guddisuuf sagantaa baldhaa diriirsine.
Aaadaa qusannoo gabbisuufis hojjachaa jirra.
Kun diinagdee waliigalaa geeddaruuf tarkaanfii guddaa dha.
Waa hundaa ol ammoo dirree diinagdee hundaaf mijaawu qopheessaa jirra.
Yaadaan of qopheessee gurmii fi dhuunfaan dirree seenee taphachuun ammoo kan lammiileeti. Mootummaan nama hundaaf haala mijeessuu hin danda’u.
#Gaaffii #10ffaa: Heerri biyyaatti akka jijjiramuu gaareewwan “boo’aniif” deebii fi ejjannoon MNO maal fakkaata?
Heera namatu yaadee barreessa.
Kanaafuu yoomillee hanqinni jiraatuu mala.
Haala yeroo faana bilchinaan xiinxalanii heera fooyyessuun rakkoo miti jechuu dha.
Heerri Ameerikaatuu marroo 27 fooyyeffameera.
Haa ta’u malee, lafumaa ka’anii waan gareen tokko jibbeef qofa heera jijjiiruun hin danda’amu.
Maaltu maaliif akka jijjiiramu ummata biyyattii keessaa harka wayyaba amansiisuu barbaachisa.
Fakkeenyaaf heerri Itoophiyaa keeyyati 25 loogii koorniyaa, amantii fi sabaa dhorkuun wal-qixxummaa lallaba.
Qaamni keeyyata kana jijjiiruu barbaadu olaantummaa heda jechuu dha.
Olaantummaa murna wahii fudhatuuf qaamni qophaaye ammoo hardha Itoophiyaa keessa hin jiru.
#Gaaffii #11ffaa: Qaala’insi jireenya haala kamiin fala godhata? Mootummaan maal gochaa jira?
Qaala’insi jireenyaa rakkoo ta’uu mootummaan ni hubata.
Furmaata isaafis hojjataa jira. Akka waliigalaatti diinagdee “macro” kan sirneessu mootummaa federaalaati.
Garuu cinaacha dhiyeessii irratti hojjatamaa jiraachuu ni beekna. Dhiyeessiin gaafa dabalu gatiin ni hirdhata.
Cancala dallaalaas kukkutuun gabaa ni tasgabbeessa.
Kun hojii and qindoomina barbaada.
#Gaaffii #12ffaa: Rakkoon hoji-dhabdummaa akkamitti furama?
Hojiidhabdummaan akka naannoo fi akka biyyaatti rakkoo dha.
Kana furuuf mootummaan guddoo carraaqe.
Carraaquuttis jira.
Fakkeenyaaf fandii marmaartuu qarshii biliyoona shan dhiyeessuun yaalameera.
Garuu warri fandii san fudhate ittiin hojjatanii deebisuu mannaa fudhatanii miliqu kna yaalan jiru.
Investimantii haarawa harkisuu fi kan duraanii baldhisuufis hojjatameera.
Garuu rakkoon nageenyaan walqabate investimantiif gufuu guddaadha.
Hojiin amma nagaya mirkaneessuuf hojjatamaa jiru rakkoo hojiidhabdummaa furuu keessatti qooda olaanaa akka qabu hubatamuu qaba.
Qabatamaanis hojiileen babal’a hojjatamaa jiran rakkoo kana hir’isu danda’u.
Qonna ammayeessuun dargaggoota hedduu harkisa. Faayinaansi baadiyyaa diriirsun godaansa dargaggoota baadiyya gadi buusa.
Ga’ee seektara dhuunfa jajjabeessuuf hojiin mootummaan hojjachaa jirus jajjabeessaa dha.
Kun hojii gosa adda addaa dargaggootaaf uuma.
#Gaaffii #13ffaa: Lamiilee keenya mana hidhaa biyya arabaatti dararamaa jiran maalif gara biyya abbaa isanii galchuu dadhabdan?
Akkuma madda oduu biyya keessaa fi alaa tokko tokko irraa dhaga’a jirtan, mootummaan lammiile keenya biyya alaatti rakkachaa jiran biyyati deebisaa jira.
Warra hafanis deebisuuf yaalii taasisaa jira.
Ta’us dubbiin hubatamuu malu tokko jira.
Kunis hanga godaansi seeran alaa hin dhaabbanetti, lammiileen yero yeroo biyyatti deebisuun furmaata waaraa hin fidu.
Mootummaan lammiilee 100 galchee, dallaalaan seeraa alaa immoo namoota 200 yoo alatti baasee bu’a hin buusu.
Lammiileen hunduu daldala seeraan ala karaa dallaalota seera-dhabeeyyiitin geggeefamu to’achuu keessatti ga’ee jaraa ba’achuutu irraa eegama.
Mootummaan ulfinaa fi kabaja lammiilee isaa biyya alaa jiraniif hojjachuu irrati murannoo qabu hin jijjiirre.
Lammiileen keenya ammoo gocha seeran alaa keessatti hirmachuu irraa of qusachuun barbaachisaa dha.
#Gaaffii #14ffaa: Garagarummaan partilee siyaasa biyyaa keenya akkamin rogaa tokko qabachuu danda’a? Faakkenyaaf walakkaan biyyaaf qabsa’a, kaan sabaaf qabsa’a?
Waa hunda dura garaagarummaa paartilee balleessuun akka hin danda’amne beekuun gaariidha.
Yoomillee addoomni himaammataa fi tarsiimoo jiraatuu mala.
San murtii ummataatu xumura itti godha.
Namuu erga sagantaa fi himaammata ofii dhiyeeffatee booda ummanni kan fedhe keessaa filata.
Wanti guddaan dhimmoota biyyaa gurguddoo irratti waliif galuu dha.
Fakkeenyaaf birmadummaa biyyaa kaasuu dandeenya.
Dhimmi walabummaa biyyaa ajandaa paartii tokkoo miti.
Kanaafuu paartiilee martuu weerara diinaa qolachuu irratti waliin dhaabbatuu qabu.
Dhimmoota akka olaantummaa seeraa, faayidaa biyyaalessaa fi ijaarsa jaarmiyaalee mootummaa irrattis waliif tumsuu barbaachisa.
Kun ammoo waliigaltee biyyaalessaa uumuu gaafata. Sagantaa siyaasaa Badhaadhinaa keessaa tokko ammoo ajandaalee biyyaa jajjabaa irratti waliigaltee biyyaalessaa uumuu dha.
Qabatamaattiis Koomishiinii Araaraa fi Nagayaa hundeessuun hojii muldhatu hojjachaa jira.”
#Gaaffii #15ffaa: Itiyoophiyaa fi Oromummaan hariiroo qabuu? Yoo qabaatan seenan Oromoo Itiyoophiyaa keessatti maaliif finxaaleyyiin gadi qabama?
Jalqabayyuu Itoophiyaan biyya ummata Kuush ta’uu seenaa addunyaatu ragaa dha.
Biyyi Kuush Itoophiyaan haga Masirii hardhaa dhaqqabdi. Ummati Kuush madda qaroomina addunyaati.
Qonna, Enjinariingii, Astiroonomii fi sirna barreeffamaa isatu eegale.
Ummata Kuush keessaa guddichi ammoo ummata Oromooti.
Kanaafuu dhalootumarraa Itoophiyaan biyya Oromooti.
Itoophiyaa haarawa ijaaruu keessattis Oromoon gahee olaanaa taphateera.
Sana jala muranii hubatuu dha.
Waa hunda caalaa garuu Oromoon Itoophiyaa tiksaa ture.
Saniif ammoo waraanni Adwaa ragaa dha.
Waraanni sun Itoophiyaa irra darbee ummata Gurraacha hundaaf hamilee ta’e.
Yeroo jalqabaatiif Gurraachi adii moo’ate.
Sun addunyaaf raajii ture.
Raajii sana keessatti gahee olaanaan kan Oromoo akka ta’e namiitu beeka.
Jalqaba waliigaltee Wacaalee keeyyata 17 diduun waraanichaaf sababa kan taate Xaayituu dha.
Isiin ammoo intala Oromoo Yajjuuti.
Silaa Xaayituun Waliigaltee Wacaalee diduu baattee lolli Adwaatuu hin jiraatu.
Jeneraalota waraana Adwaa hoogganan 11 keessaa ammoo 9 Oromoo dha.
Kan waraanicha irratti hirmaatee wareegama baase keessaallee harki wayyabni Oromoota fardaan duulani.
Seenaa sana keessatti qoodi Oromoo cululuqaa dha jechuufi.
Seenaa Garasuu Dhukii, Abdiisaa Aagaa, Abbichuu Bayyanaa, Qusee Diinagdee fi kkf gaafa ilaallu Oromoon ijaarsa fi tika Itoophiyaa keessatti adda duree ta’uu hubanna. Itoophiyaan yoo biyya Oromoo hin taane tan eenyutuu ta’uuf ni rakkatti.
Fuula Feesbuukii keenyan dabalata odeeffannoo waqtaawaa argachuuf; Teelegraama keenya https://t.me/afanoromofana subiskiraayib godhaa.
Karaa Yuutyuubii keenyan nu hordofuuf FBC Afaan Oromoo https://www.youtube.com/c/fanabroadcastingcorporate/ subiskiraayib godhaa.
Karaa marsariitii (weebsaayitii) keenya fanabc.com/afaanoromoo nu hordofaaa.
Twiitara keenya https://twitter.com/fanatelevision nu duukaa bu’aa Yeroo maraa nu waliin waan taataniif isin galateeffanna.


text:
Onkololeessa 17/2014 (TOI) Kantiibaan magaalaa Finfinnee aadde Adaanech Abeebee rakkoo waktawaa nu mudate tokkummaan wal gargaaruu fi wal deeggaruun bira ni dabarra jedhan.
Bulchiinsi magaalaa Finfinnee lammiilee Walloo qe’ee fi qabeenya isaaniirraa buqqa’anii fi Godina Booranaa sababa hongee miidhamaniif deeggarsa taasiseera.
Sirna kanarratti haasaa kan taasisaan aadde Adaanech Abeebee Rakkoon amma nu mudatee jiru cimaa ta’us Itoophiyaanoonni tokkumaa keenyaan wal gargaaruu fi wal deeggaruun ni dabarra jedhaniiru.
Guyyaa har’aas naannoo Amahaaraa Walloo irraa sababaa garee shororkeessaa ABUT qe’ee fi qabeenya isaanirraa buqqa’anii fi naannoo Oromiyaa godina Booranaatti hanqina roobaan sn rakkataanif deeggarsa taasisuu himaniiru.
Bulchiinsi magaalichaa lammiilee Walloo fi Godina Booranaaf deeggarsa taasise


text:
Irreechi baranaa 'akka duraanitti' nama hunda hirmaachisee kabajama - Abbaa Gadaa
Irreechi malkaa hora Finfinnee fi Hora Harsadii bara 2021 uummata Oromoo biyya keessaa fi alaa mara akkasumas sabaa fi sab-lammoota haala hirmaachiseen akka kabajamu murteessuu Gamtaan Abbootii Gadaa Oromoo beeksise.
"Akka duraaniitti, odoo waan tokko keessaa hin hafiin, qeerroon qarreen, jaarsaa jaartiin haa irreeffatu kan jedhu murteessiine," jechuun Abbaan Gadaa Tuulamaa fi barreessaan Gamtaa Abbootii Gadaa Oromoo Abbaa Gadaa Goobana Hoolaa BBC'tti himan.
Ayyaanichi bara darbe sababa weerara koronaavaayirasiin namoota murtaa'e qofaan ture kan kabajame.
Oromoon dhaha ilaallate guyyaa ayyaanota adda addaa murteessa kan jedhan Abbaa Gadaa Goobana Hoolaa, Irreechi malkaa bara kanaa Fulbaana 22 hora Finfinneetti, Fulbaana 23 ammoo magaalaa Bishooftuu hora Harsadiitti akka irreeffatamu murtaa'uus himaniiru.
Murteen kun Gamtaan Abbootii Gadaa Oromoo marii Biiroo Aadaa fi Turiizimii Oromiyaa waliin Kibxata magaalaa Adaamaatti gaggeesseen booda murtaa'e.
Kabaja Ayyaana Irreechaan wal-qabatee yaaddoon nageenyaa fi Covid-19 jiraachuu kan himan Abbaa Gadaa Goobana Hoolaa, dhimma nageenyaa qaama dhimma nageenyaatiif, dhimma Covid-19 ammoo biirolee fayyaa magaalaa Finfinnee, Oromiyaa fi Federaalaatti kennineerra jedhan.
Weerarri koronaavaayirasii tibbana Itoophiyaa keessatti akkaan dabalee jira. Guyyaa kaleessaa qofa namootni 37 dhukkuba Covid-19n kan du'an yoo ta'u, kunis lakkoofsa namoota du'anii isa olaanaadha.
Ministeerri Fayyaa Itoophiyaa gosti vaayirasii ariitiin tamsa'uu fi nama ajjeesuunis hamaa ta'e 'Delta virus' jedhamu Itoophiyaa keessatti argamuu beeksiseera.
"Uummatni dhimma weerara kanaarratti hubannoo akka argatu, maal gochuu akka qabu ibsa akka argatu biiroolee fayyaatti kennineerra," jedhan Abbaa Gadaa Goobana Hoolaa.
"Kan bar-dheengaddaa hanga dhukkubichi mataafi miilli beekamuutti, hanga wanti ija dura of qaban baramuutti, hanga uummata biratti xiyyeeffannoo argatutti" jedhamee namoota muraasaan akka kabajamu murtaa'e jedhan.
Irreecha Finfinnee bara kanaa irratti namootni miliyoona 10 ta'an irratti argamu jedhanii akka eeganis Abbaan Gadaa himaniiru.