text:
Dhiiga
Dhiigni dhangala'aa qaama bineensotaa keessatti argamu kan wantoota barbaachisaa ta'an kan akka niwuutireentii fi ookisijiinii seelotaaf geessu fi akkasumas xurii yeroo meetaboolizimii ummamu seeliiraa guuree hoofu.
Bineensota lafee dugdaa qaban keessatti, dhiigni kan inni qabatu seelii dhiiga kan pilaasmaa dhiigaa kessatti qabamee jiru. Pilaasmaan, kan dhangala'aa dhiigaa keessaa 57% qabatu, irra caalaan isaa bishaan yoo ta'u(92%), dabalataan pirootiinii, giluukoosii, hormonii, ayonii albuudotaa (mineral ion), kaarbon daayi'oksaayidii fi seeloota dhiigaa mataasaanii qabata. Pirootiiniin pilaasmaa inni guddaan albumiin yoo ta'u faayidaan isaas dhiibbaa dhiigaa too'achuudha. Seelonni dhiigaa kan akka seelii dhiiga diimaa, fi seelii dhiiga adii of keessaa qaba; pilaatileetii fi luukossayitiis dabalate. Seeliin heddumminaan baayyatee dhiiga bineensota lafee dugdaa qaban keessatti argamu seelii dhiiga diimaati. Seelin dhiiga diimaa hemoogiloobiinii of kessaa qaba. Hemoogiloobiiniin pirootiinii ayirenii of keessaa qabu yoo ta'u ooksijiinii qaama keessaa deddeebisuuf tajaajila. Hemoogiloobiiniin ooksijiinii seelii isaatti qabsiisunii fi akka inni dhiiga keessatti makamu gochuun ooksijiinii qaama keessa facaasa. Karaa biraa, kaarbon daayi'oksaayidiin guutumaan guutummaatti seelin alatti pilaasmaa keessatti bulbulamee akka baayikaarboneet ayon (bicarbonate ion) socho'a.
Dhiigni bineensota lafee dugdaa qabanii bifti isaa yoo ookisijiinii qabaate diimaa ifaadha. Bineensonni tokko tokko, kan akka moloskootaa fi Kirastaashiyaan, ooksijiinii baachuuf heemoogiloobiinii odoo hin taane heemoosaayaninitti fayyadamu. Ilbiisonni fi moloskoonni tokko tokko dhiiga odoo hin taane dhangala'aa heemooliimfii jedhamu fayyadamu. Garaa garummaan isaanis heemooliimfiin sirna dhangala'aa cufamaa kessatti kan qabatame miti. Ilbiisota baayyee keessatti wanti akka dhiigaa kun molokiyuulii ooksijiinii baatu kan akka heemoogiloobiinii hin qabu sababiinsaas qaamni isaanii xiqqoo waan ta'eef qoonqoon/tiraakiyaan (trachea system) isaanii ooksijiinii dhiyeessuuf ga'aadha.
Bineensota lafee dugdaa qaban keessatti, sirna ittisaa kan seelii dhiiga adiirraatti hundaa'e qabu. Seelin dhiiga adii, qaamni dhukkubbaan akka hin qabamnee fi maxxantoota akka ofirraa ittisuuf garaara. Pilaatileetin dhiigni akka itituuf gargaara. Kunimmoo yeroo qaamni madaa'e, dhiigni baayyen akka hin dhangalaane dhorka. Aritiropoodonni, hemoolimfii kan qaban, qaama ittisaa isaanii keessaa hemoosaayitisii qabu.
Dhihigni onneedhaan dhiibbamuudhaan hidda dhiigaa hordofee qaama keessa tatamsa'a. Bineensota somba qaban keessatti, aarteroonni dhiiga ooksijiinii qabu tishuuwwaaniif yoo geessan, veenonnii ammoo kaarbon daayi'oksaayidii, kan yeroo meetaabolizimii ummamu, tishuuwwaniirraa guurani gara sombaa geessu.
Contents
Faayidaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Dhiigni qaama keessatti faayidaa bayyee kenna. Isaan keessaa:
- Ooksijiinii tishuuwwaniif dhiyeessuu (heemoogiloobiinii, kan qaama dhiiga diimaa ta'etti qabatee)
- Niwuutireentii kan akka giluukoosii, aminoo asidii, fi faattii asidii dhiyeessuu(dhiiga keessatti bulbulamee ykn pirootiinii pilaasmatti qabatee, fkn liippiidii dhiigaa)
- Xuriiwwan akka kaarbon daayi'oksaayidii, fincaanii fi laaktiik asidii balleessuu
- Tajaajila immiyuunii - seelii dhiiga adii tamsaasuu fi antiibodiidhaan farra qaamaa kan alaa seene adda baasuu
- Ko'aaguleeshinii - kan yeroo hiddi dhiigaa cite ummamuu fi dhiigni akka hin dhangalaane dhowwu
- Hojii ergaa dabarsuu - hormonii dabarsuu fi ergaa miidhama tishuu dabarsu
- PH qaamaa too'achuu
- O'a qaamaa bu'uuraa too'achuu
- Tajaajila hayidirooliksii
Qabiyyee Dhiiga Namaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Ulfina qaamaa namaa keessaa dhiigni dhibbeentaa 7% ta'a, densiitiin (density) isaa kan giddu galeessaa ammoo tilmaamaan 1060kg/m3, kunis densiitii bishaan qulqulluuitti (1000kg/m3) baayyee dhihaata. Namni guddaan, dhiiga naannoo liitira 5 ta'u qaba (1.3 gal), kunis pilaasmaa fi seelotaa dhiigaa adda addaa of keessatti qabata. Seelonni dhiigaa kun erritirosaayitis (erythrocytes) (seelii dhiiga diimaa, SDD), luukosaayitis (leukocytes) (seelii dhiiga adii, SDA), fi tirmboosaayitis (thrombocytes) (pilaatileetota) of keessaa qaba. Baayyinaa dhiigaa keessa, seeliin dhiiga diimaa dhibbeentaa 45%, pilaatileetiin dhibbeentaa 54.3%, seeliin dhiiga adiimmoo dhibbeentaa 0.7% qabata.
Seelota[edit | Lakkaddaa gulaali]
Dhiigni maayikirooliitiriin tokko wantoota armaan gadii qabata:
- Erritirosaayitis 4.7 hanga 6.1 million (dhiira), 4.2 hanga 5.4 million (dhalaa):[5] Seelonni dhiiga diimaa heemoogiloobiinii qabu, kunis ooksijiinii qaama keessa tatamsaasa. Seelonni dhiiga diimaa, kan gosa dhiiga sanaa agarsiisu waan gilaayikoopirootiinsi waan jedhamu ofirraa qabu. Baayinnii seelii dhiiga diima baayyina dhiigaa keessaa dhibbeentaa 45% ta'a.
- Luukosaayitis 4,000–11,000:[7] seelonni dhiiga adii sirna ittisa qaamaa ti; isaan seelota dulloomanii fi seelota rakkoo qaban ni balleessu. Akkasumas, wantoota alaa qaama keessa seenan kan dhibee fiduu danda'an hunda irratti duulu. Kaanseriin luukoosaayitiis lukiimiyaa jedhama.
- Tirmboosaayitis 200,000–500,000:[7] pilaatileetis jedhamaniii ni waammamu. Hojiin isaanii inni guddaan yeroo qaamni madaa'e dhiigni baayyeen akka hin dhangalaneef jecha dhiigni akka ititu godhu. Faayibriniin itita dhiigaa pilatileetiitti fayyadamee xaxoo uuma.
Pilaasmaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baayina dhiigaa keessa dhibbeentaan 55% pilaasmaa dha. Pilaasmaan dhangala'aa dhigaati, bifti isaas keello dha. Baayyinni pilaasmaa namarratti giddu galeessaan liitira 2.7-3.0 ta'a. Pilaasmaan dhangala'aa kan 92% bishaan, 8% pirootiinii pilaasmaa dhiiga, fi wantoota biraa xiqqoos of keessaa qabudha. Pilaasmaan niwuutireentii bulbulame kan akka Gulukoosii, aminoo asidii, fi faattii asidii (kan dhiiga keessatti bulbulamee ykn pirootiinii pilaasmatti qabatee) qaama keessa facaasa, akkasumas xuriiwwan akka kaarbon daayi'oksaayidii, yuuriyaa, fi laaktiik asidii fuudhee akka gatamuuf hoofa.
Qabiyyeewwan baayyee barbaachisaa ta'an kan biraa keessaa muraasni:
- Serum albumin
- Blood-clotting factors (to facilitate coagulation)
- Immunoglobulins (antibodies)
- lipoprotein particles
- Various other proteins
- Various electrolytes (mainly sodium and chloride)
Jechi siiram jedhu pilaasmaa pirootiinin ittichu (kan dhiigni akka ititu godhu) keessaa baafame ibsa. Pirootiinin siiramii keessatti hafe albiyumiin fi immiyuunoogiloobuliinsi dha.
Reenjii Dhiphaa Gatii pH[edit | Lakkaddaa gulaali]
PH dhiiga qaphxii 7.35 hanga 7.45 gidduu akka turu ni too'atama, gatiin kunis dhiigni xiqqoo beezawaa ta'uu isaa agarsiisa. Dhiigni gatii PH 7.35 gadi qabu asidaawaa dha, kan 7.45 ol qabu ammoo beezaawaa dha. PHn dhiigaa, dhiibbaa gartokkee ooksijiinii (pO2), dhiibba gartokkee kaarbon daayi'oksaayidii (pCO2) fi HCO3− tooftaa gara garaat homeostaticn too'atamu, kunis dhiibbaa isaanii karaa sirna argansuu fi sirna fincaanitin erguun walqixxummaa asidii-beezii dhiigaa fi argansuu too'atu. Qorannoon gaazin dhiiga aarterii keessaa kana safaruu danda'a. Dabalataanis, pilaasmaan hormonoota erga isaani tishuu adda addaatti dabarsuuf deeman of keessaa qaba.
Dhiiga Warra Lafee Dugdaa Qabanii Hoosiftoota Hin Taane[edit | Lakkaddaa gulaali]
Dhiigni namaa dhiiga hoosiftootaatiif akka fakkeenyaatti kaafamuu danda'a; gauu garaagarummaan baayyina seelii, guddina isaanii, caasaa pirootiinii, fi kkf sanyii tokkorraa sanyii biraatti gargar ta'uu danda'a. Bineeldota lafee dugdaa qaban kan hoosiftoota hin taane keessatti garuu, garaagarummaa ijoo ta'etu jira:
- Seelonni dhiiga diimaa kan bineeldota lafee dugdaa qabaatanii hoosiftoota hin taanee bifaan battee yoo ta'u niwuukilaayii seelii isaani qabatanii turu
- Baayyinaa fi gosa seelota dhiiga adii irratti garaagarummaa guddaatu jira; fakkeenyaaf, acidophils amma namarratti argaman caalaa baayyatanii argamu
- Pilaatileetin hoosiftoota qofarra jira; warra lafee dugdaa qaban kan biraarratti, seelota xixiqqoo maramaa ta'an kan thrombocytes jedhamanitu akka dhiigni ititu godha


c: text/html

text:
Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaatiif/BMNOf/.
Finfinnee
Dhimmi Isaa:-Faarfannaa waggaa dhibbaffaa Miniliik Oromoo fi Oromiyaa irratti gaggeeffamuuf deemu ittisuuf.- Nuti kanneen maqaa fi mallatoon keenya armaan gaditti eerame dhimma atattamaa kana bakkaan ga’uuf bakka buutota dhaabbilee barnoota ol’aanoo irraa koree ariifachiisaa ta’uun muudamnee jirra.
-Iyyannoon kun ariifachiisaa ta’uu irra darbee qaama dhimmi isaa ilaallatu hundaan furmaata yeroo hin kennine kan barbaadu ta’uu dursnee jabinaan hubachiisuu barbaanna.
Dhimmi harma muraa ayyolee Oromoo fi harka muraa abbootii Oromoo namticha mootii ofiin jedhu Miniliik 2ffaan gochi gara jabinaa Oromoota irratti gaggeeffamaa ture seenaa yeroo dhiyoo fi Oromoota biratti yoomuu kan hin dagatamne ta’uu isaa duubatti deebinee seenaa wal barsiisuu otoo hin ta’iin wal yaadachiisuun qofti ga’aa fakkaata. Kun ammo kan akka Oromoottiis ta’ee akka namaatti boqonnaa nama hin kennine ta’uu isaa namni akka namaatti yaadu hubachuu dhiba jennee hin amannu.
Egaa dabni yeroo dheeraaf gaggeeffamaa ture kun akkanaan otoo jiru Oromoota biratti waan dagatame fi dhokate fakkeessuun namoonni hawwii bulchiinsa namticha kanaa qabanii figochaa isaa kanaaf deeggarsa fi gammachuu qaban har’a kabaja ykn faarfannaa waggaa dhibbaffaa mootii Miniliik jechuun Oromoo fi Oromiyaa irra naanna’uun maqaa konsertiin ispoonsarummaa waarshaa biiraa baddalleen wal ta’uun faarfachuuf qophii xumuranii akka jiran kan eenyu jalaa iyyuu hin dhokannee fi ifatti hubatamaa jiru dha. Kun immoo uummata miidhame isaa kana seenaaf jedhee qabatee obsaan taa’e kana madaa isaa yeroo irratti gammachuun faarfatan callisee obsaan dhaggeeffata jedhanii yaaduun ykn eeguun gara laafina irra tufii ta’uu hunda keenya jalaa waan dhokatu hin fakkaatu. Tarii gochaan maal dhibdiin ykn maaltu dhufaan gaggeeffamuuf jiru kun mootummaa ykn sirni biyya bulchaa jiru addattu mootummaan naannoo Oromiyaa akkamiin irraa callisee ilaala? kan jedhu gaaffii uummata Oromoo ta’uus, gochaan kun uummata Oromoo saboota kaan waliin kabajaa fi obsaan jiraachaa jiru seenaa badaa kana myeroo irratti faarfamu of irraa ittisuun waan dirquuf kallattii hin barbaachisne qabachuun dirqama ta’uun hundi keenya hubachuu feesisa.
Kanaaf,qaamni dhimmi isaa ilaallatu hundi addatti mootummaan naannoo Oromiyaa gaaffii keenya kaanf deebii kennuu qofaa otoo hin ta’iin, akka abbaa dhimmaattiis hal dureen fuula dura dhaabbachuun gochaan kun Oromiyaa irratti gonkumaa akka hin dandahamiin jabinaan ittisuun akka irraa eeggamu hubachiifna.Gaaffiin karaa seera qabeessaan eegale kun gama qaama dhimmi ilaallatu hundaatti marsaa marsaan haga bulchiinsa aanaatti itti fufuun deebii akka argatu qabsoon ykn gaaffiin keenya akka itti fufuus gamanumaa hubachiisuu irra dabree gaaffiin karaa seeraa fi mirgaan gaafatamaa jiru kun atattamaan furmaata argatee warri gochaa kanaaf tirtiraniis addatti weellisaa Teedii Afroo fi waarshaa biiraa Baddallee gochaa isaanii kana irraa dhaabbatanii seera fuula duratti yoo hin dhiyaannee fi gochaa isaanii tuffiin itti fufanii argaman Oromoon kamuu kanaa ol obsa kan hin qabne ta’uu hubatamee miidhama ga’u kamiifuu gaafatamaan sirna biyya bulchaa jiru addatti mootummaan bulchiinsa naannoo Oromiyaa,Waarshaa biiraa Baddallee fi weellisaa Teedii Afroo akkasumaas kanneen duubaan deeggarsa gochaa jiran hundaa akka ta’e jabeessinee hubachiifna.
Maqaa fi Mallattoo………..
Mudde,bara 2013.
Koree bakka bu’oota dhaabbilee barnoota ol’aanoo
Bulchiinsa naannoo Oromiyaaf:- scan0001.pdf
Heineken Ethiopiaf:-

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
OMN:Oduu Waxb. 06,2016 Feedereshiiniin Atiletiksii Itoophiyaa Atileet Qananiisaa Baqqalaa dorgommii Olompikii biyya Braaziil magaalaa Riyootti gaggeeffamuuf jedhu irratti hin filatiin hafuunsaa loogii sanyummaati jechuun miidiyaalee idiil-addunyaatti hime.
Atileetii Qananiisaa Baqqalaa akka jedhutti dhimma filatamu dhabuun koo dorgommii olompikii riyoo biyyaa biraazilitti gaggeefamu kana irratti waan federshiiniin atiletiksii Itoophiyaas tahe hojiin gaggeessaan federshiinii kana obbo Bililign Maqoyaa jedhani sirrii miti hedduu na mufaachiseera jechuun dubbateera.
Akka atileetii Qananiisaan jedhutti, dhimma dorgommii olompikii kanaaf atiletoota filachu irratti rakkoon jira, dhimmicha dugda duuba dhiibbaan namoota fedhii biyyaa irra dantaa dhuunfaa isaaniif carraqanitu jira jechuun komateera.
Raadiyoon biyyooleessaa biyyaa Ameerikaa NPR(national public radio) akka dhimma kana gabaaseetti garuu; dhiibbaan sanyummaa biyyaa Itoophiyaa keessatti, atilettoota filachu irratti dhaqqaba jira.Atileet Qananiisaa Baqqalaa kan qunnamees kanuma. Oromummaaf dhiibame hin filatamiin hafe jechuun Radiyoon kun gabaaseera.
Yoos akkam dhimmi kuni jenne, Atileetii Qananisaa Baqqalaa wayita gafannus atileet Qananiisaan dhimma qoomoo kaasu irraa of qusaatu illee, dorgommichaaf adda duurummaan kana isaa filaachisu, warreen dorgommii kanaaf filatamaan irra, anattu fiigicha kanatti yeroo gabaabaan xumuruun isaaniin dursa jechuun dhiibbaa isarratti raawwatame saaxileera.
Atileet Qananiisaa Baqqalaa seenaa dorgommii Olompikii keessatti fiigicha Metira kuma shanii fi Kudhaniin yeroo hedduu mo’achuudhaan abbaa medaliyaa warqee hedduu ta’uun isaa kan beekamuudha.
Qananiisan yeroo dhiyoo asitti immoo gara figicha maraatooniitti tarkaanfatuun dorgommii kanaanis sa’aatii gaarii galmeessuu fi injifachuun ga’umsa isaa atileeti mirkaneesseedha.
gibe
Latest posts by gibe (see all)
- Leaked document from Atlanta Leadership Convention - November 12, 2016
- Will the U.S. Presidential Election Be Rigged? - October 27, 2016
- Ankuar: Feyisa Lilesa Special - October 26, 2016


text:
YAA OROMOO XIIQEFFADHAA KA'AA !!!
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 1/27/2015
Amajjii 27, 2015 | Boruu Barraaqaa
Kaleessa Maammoo Mazammir fannisanii ummata itti yaasanii agarsiisuun jiilchuu kajeelan. Janaraal Taaddasaa Birruu fi Hayiluu Raaggaasaa aduu saafaan rashananii qabsoo irraa ummata ittiin jiilchuuf carraaqan. Har'as Laggasaa Wagii, Katamaa Wubatuu fi kan biroo ifatti ajjeesanii ummta itti yaasanii 'yoo diddan kunoo akkas isin goona' jechaa jiru. Xiiqiin xiiqii dhalchuu qaba. Akkuma gootichi Taaddee Birruu jedhe, ''YAA OROMOO XIIQEFFADHAA KA'AA, YOO XIIQIIN ISIN QABUU DIDE AANNAN KEESSANITTI BARBAREE NAQADHAA DHUGAA!!!''
Kaleessa Maammoo Mazammir fannisanii ummata itti yaasanii agarsiisuun jiilchuu kajeelan. Janaraal Taaddasaa Birruu fi Hayiluu Raaggaasaa aduu saafaan rashananii qabsoo irraa ummata ittiin jiilchuuf carraaqan. Har'as Laggasaa Wagii, Katamaa Wubatuu fi kan biroo ifatti ajjeesanii ummta itti yaasanii 'yoo diddan kunoo akkas isin goona' jechaa jiru. Xiiqiin xiiqii dhalchuu qaba. Akkuma gootichi Taaddee Birruu jedhe, ''YAA OROMOO XIIQEFFADHAA KA'AA, YOO XIIQIIN ISIN QABUU DIDE AANNAN KEESSANITTI BARBAREE NAQADHAA DHUGAA!!!''
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
https://www.youtube.com/watch?v=yC3YUhOLVVQ
QOPHEESSAAN :Gadaa Hunde
WAA SADI AFOOLA OROMOO KEESSAA
Waa sadi facaasanii guurun nama rakkisa
• Xaafii facaasanii guurun nama rakkisa
• Kijiba facaasanii guurun nama rakkisa
• Yaada facaasanii guurun nama ra kkisa
Keessummaa waa sadiin bulchan
• Erbee rifeensa hin qabne (fuula gaarii)
• Lafee foon hin qabne (ilkaanin itti kolfuun)
• Foon lafee hin qabne (arraba waa gaarii dubbatuun)
Waa sadi irraa waa sadi eegan haa ta’u malee isumaaf eegan
• Waraabessa harree irraa eegan haa ta’u malee isumaaf eegan
• Dargaggeessa dubara irraa eegan haa ta’u malee isumaaf eegan
• Ilmoo qabeenya irra eegan haa ta’u malee isumaaf eegan
Waa sadi waa sadi hin ga’u
• Namni mana hin qabne sin birroo hin ga’u
• Namni sanyii ofii hin beekne re’ee hin ga’u
• Namni gadoo (haloo) hin beekne saree hin ga’u
Haati warraa sadi
• Takka daamuudha
• Takka kanniisa
• Takka sonsa
Waa sadi irraa waa sadi hin eegan
• Deega ceemmuu irraa durummaa hin eegan
• Lola gowwaa irraa araara hin eegan
• Dhibee dulluma keessaa irraa fayyaa hin eegan
Waa sadi waa saditu mi’eessa
• Nama du’e awwaalatu mi’eesa
• Intala dubraa heerumatu mi’eessa
• Keessummaa galatu mi’eessa
Waa sadi dulluma quba hin qaban
• Qeensa
• Rifeensa (dabbasaa)
• Qalbii (lubbuu)
Waa sadi abbatu kadhata sadi ofii dhufiti
• Durummaa abbaatu kadhata hiyyummaan ofumaa dhufti
• Fayyaa (jiruu) abbaatu kadhata dhibeen (duuti) ofumaa dhufti
• Ulfina abbaatu kadhata salphinni ofumaa dhufti
Kormaan lukkuu waa sadi fakkaata
• Yoo lafa qotu baashee fakkaata
• Yoo yeroon manatti galu hayyuu fakkaata
• Yoo iyyu maraattuu fakkaata
Korbeessi re’ee waa sadi fakkaata
• Yoo areeda laalan sheeka fakkaata
• Yoo ofirra fincaa’u saree fakkaata
• Yoo hibibsu maraattu fakkaata
Tisiifni waa sadi fakkaata
• Bifaan kanniisa fakkaata
• Waa balfuu dhabuun waraabessa fakkaata
• Iddoo arge qubachuun kashlabbee fakkaata
Namni waa sadi qabaatun tola
• Sammuu qabaatun tola
• Harka qabaatun tola
• Ceekuu (gurmuu) qabaatun tola
Waa sadii irraa waasadi fokkisaadha
• Qurcii irraa qubeen fokkisaadha
• Hiyyeessa irraa moorri fokkisaadha
• Hayyuu /beekaa/ irraa kijibni fokkisaadha
Jaarsi waa sadi jaalata
• Adii jaalata
• Aduu jaalata
• Oduu jaalata
Waa sadi ofumaa komatu deebi’anii itti fayyadamuun hin oolu
• Inidda qabeenya gubu ofumaa komatu Deebi’anii itti fayyadamuun hin oolu
• Bishaan nama fudhatu ofumaa komatu Deebi’anii itti fayyadamuun hin oolu
• Rabbii nama ajjeesee ofumaa komatu Deebi’anii fayyadamuun hin oolu
Waa sadi kadhatan argatan
• Rooba kadhatan argatan
• Fayyaa kadhtan argatan
• Jennata kodhatan argatan
Gowwaa dhalchuun sadii gubaauu
• Isa namarraa eeyda
• Nama isarraa eeyda
• Ofii kee irraa of eeyda


text:
Ayyaanni Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) giddu galeessa UK, magaalaa Leeds keessatti gaafa Sadaasa 29, 2014 kabajama.
Ayyaanni kun waggaa 9ffaa ummatni Oromoo FDG bifa haarawaan eegalee fi sochii barattoota Oromoo; wareegama kafalamee fi gaaga'amina gahe yaadachuuf kabajama.
Akkasumas sochii ummataa kana bira dhaabachuuf maal gochuun akka qabnuu fi gabaasaa Amnesty International dhihoo kana baase irratti mariin bal'inaan ta'a.
Bakka: Ebor Gardens Community Centre,
Haslewood Drive, Leeds, LS9 7PS
Guyyaa: Sadaasa 29, 2014
Sa'aatii: 15:00 - 22:00Koree Qindeessituu FDG fi Hawaasaa Oromoo Yorkshire


text:
torsdag 13. februar 2014
Lafti Oromoo Magaala Finfinnee keessaa Amaariffaan waamaman akka Afaan Oromoon hatattamaan sirreeffaman waajjirri KG OPDO iyyaannoo galche
Mormiin sirna mootummaa Wayyaanee irratti jabaachaa dhufuun magaala Finfinnee keessatti naannoowwan maqaa Amaariffaa fi bakkee dhufee hin beekamne akka deebiee afaan Oromoon sirratu bakkeewwan biros kanneen lafa Oromoon jijjiiraman akka deebianii sirreeffaman waajjirri KG OPDO waajjira bulchinsa lafaa iyyannoo galche. Mootummaan wayyaanee haala kanaan hedduu dhiphina keessa seenee deebii itti kennuuf waltajjii balaa akka barbaadu dhaamuun deebisanis Uummatni Oromoo qabeenyaa fi lafa isaa irratti kanaa ol obsa akka hin qabaanne jala sararuun itti dhaamuun gaaffii karaa nagaa gaafatameef karaa nagaa hin deebistan taanaan itti gaafatama kan qabaatu wayyaanee akka tahes dhaamamee jira. Uummatni Oromoo martu gamtaan waan isaa gamtaan falmachuuf akka kau dhaamsi hatattamaas darbee jira. Armaan duras wayyaaneen lafa naannawa Finfinnee mootummaa federaalaa jala galchuuf tattaaffii taasisaa turuun ishee ni yaadatama.
Abonner på: Legg inn kommentarer (Atom)


text:
Tamil
English
Uyirae Un Paarvaiyaal Inneram Nenjoram Vaithaayae Theeyae Uyirae Kannoramaai Theeraadha Kaarkaalam Thandhaai Neeyae Vizhiyae Kaneerilae Moozhgaadhae Moozhgaadhae Nee Odam Polae Kavidhai Yen Kaadhalae Veesaadhae Veesadhae Nee Kaalin Keezhae Thenae Thenae Senthenae Naan Nondhaenae Manam Nogudhae Maanae Maanae Pon Maanae Naan Vendhaenae Uyir Pogudhae Ninaivae Needhaanadi Neengaadhae Neengaadhae Vaa Neeyae Neeyae Kanavae Nedhaanadi Neeyindri Naan Pogum Yen Paadhai Theeyae Manamae Ennaanadho Vaadadhae Vaadadhae Kaneerum Yaeno Ulagae Poyaanadho Saeraadho Saeraadho Meikaadhal Dhaano (Thenae Thenae Senthenae)


text:
Adoolessa 01, 2014 | Dhugasa Ibsa Irraa
Gaaffii mirgaa fi misoomaa ilaalchise uummata Oromoo irra ka’aa jiru deebisuu dhabuu irra kan ka’e gaaffiin uummata gara moormiitti jijjirama jirachu isaa addunyaa hunda biratti beekameera.
Haata’u male moormii kana dhaamsuuf tarkanfilee adda addaa fudhachaa jirtu.Tarkanfilee fudhatamaa jiran keessa do’annaa diree (field visit) isin gageessitani ibsa kenna jirtan tokkodha. Mee kana irratti gaaffi dhiyeessuuf ni yaala.:-
Ibsi isin kenna jirtan kan xiyeefatu:-
Irratti yoo ta’an gaaffiin kiyya akka kana gaditti dhiyaata.
- Gudina Investimentii Oromiyaa,
- Misooma Daandii baadiyaa Oromiyaa,
- Misooma Bishaan dhugati fi Jalisi
- Misooma magaalota oromiyaa,
Deebii keessan Oromo hundatu eegata yoo dandeessan nuuf deebisa yoo dadhabdan calisa afaan qabadha
- Investeroota Oromiyaa keessatti argaman hojjetoota meeqa qabu? Isaan keessa Oromon meeqa? ( Hoogansa iirratti?, Bulchinsa irratti?, Ogummaa irratti? Hojii humnaa irratti?) Kaffaltiin isaani maal fakkataa? Dhimoota kana eenyutu hordofa?
- Investeroota Oromiyaa keessatti argamani irra galiin argamu Oromiyaaf galii ta’a? Deebi’ee Oromiyaa Misoomsa? Fakeenyi nuuf haa Ibsamu,
- Investerootaf Hayyama kan kennu Oromiyaadha mo Federala? Iddoo Investimenti kan filuufis eenyu? Lafa Investimentiif kennamu kan murteessu eenyu?
- Investeroota Oromo tiif dursa kennuuf karoora qabdu? Hanga amma Oromota meeqaaf Hojii Investimentii kenitanitu. (Irra dedeebitani namoota murta’e qofa midiyaadhaan dhiyeessa waan jirtaniif qulquleeffachuuf barbadne)
- Investeroota Oromiyaa keessatti hayamni hojii kennamuuf irratti of-eegannoon ni godhama ( Albuudotaa fi miniraaloota abdii oromiyaa ta’an akka hin saamneef.
- Investerootni Oromiyaa keessatti bobba’ani faayidaa hawaasaf dursa kennu? Fakeenya-Investerii tokko albuuda dhakaa aanaa baabillee waggaa dheeraaf fe’achaa ture, garu waan xiqoo hawaasa fayadu tokkolle kan hojjete hin agarre.kan kana fakaatan baayeedha)
- Waa’ee misooma daandii baadiyaa yeroo kaftan daandiiwwan magaalota gurguddo godinalee fi aanaalee wal-qunnamsisan qofadha.Gaaffiin uummata oromo garu. Rakkoolee uummata baadiyaa qotee bulaa fi horsisee bula hunda biradha. Kanaafu Ibsi isin kennu qabdan daandilee godinalee fi aanaalee wal-qunamsisan qofa oso hin taane aradaalee aanaalee keessatti argaman kan godina oromiya hunda keessatti argamu ta’u qaba. Gaaffiin kiyya gabaasni keessan aradalee, aanaalee fi godinalee Oromiyaa hunda hamachu qaba,
- Waa’ee misooma magaalota oromiyaa miidiyaa fi barreeffaman kan ibsamu yoo ta’e malee qabatamaan magaalotni oromotin misoome hin jiru. Kana mirkaneeffachuuf godinalee Oromiyaa hunda keessatti aanaale hunda ilaaluun gahadha.Maneen dullomani fi maqaa magaalatin gandootni xixiqqoon walitti qabamani kan jiran qofa. Magaalota guddoo aanaale jedhamani waamaman keessallee sireen cisicha kan hin jiree fi nyaatnile kan hin argamnedha. Kana misoomeera yoo jennee miidiyaadhaan dhiyeesina tahe uummata gowomsu qofa osoo hin taane of-gowomsadha.Gaaffiin kiyya- Magaalota Oromiyaa keessa jirani misoomsuuf maaltu isin dhorke? Galii dhabdani? Ogeessa dhabdani?
- Liiziidhan lafti kennamus namoota kaapitaala qabanii fi dorgommi mo’achu danda’an qofa akka fayyadu shakkiin hin jiru. Fakeenyaaf-yeroo Dhiyoo kana Magaala adaamaa Iddoo mana jireenyaa fi daldalaaf qopha’ee Liizidhan namootaaf darbe keessa dhibeentaan 95 (95%) kan kenname namoota Oromo hin taaneefidha.sababiin isaas Dorgommi waan ta’eef namootni argatan namoota kaapitaalan of-gabbisanidha. Gaaffinn kiyya-haala kanaan Oromon galii jiddugaleessa qabu fi qoteebulan oromo, horsiseebulan oromo fi hojjetootni Oromo magaala galu danda’u? Yoo hin dandeenye fuula dura eenyutu magaalota Oromiyaa dhunfata jedhame yaadama?
- Waa’ee Dhiyeesi Bishan dhugati ilaalchise wanti hojjetame midiyaaf dhiyaachu akka hin dandeenye Oromon hundinu ni beeka. Sababiin isaas Uummatni Oromo Bishan dhugati qulqullu dhabee raakkacha waan jiruuf.Yaada kana yeroon kaasu Araddalee fi gandoota Oromiyaa keessa jiru yaada keessa galchhun waan ta’eef darbe darbe kan isin dhiyeesitan akka gaaffii fi fedhii oromotti lakkofsa keessa galu hin danda’u.Kana irratti maal jettu?
- Dhuma irratti Gaaffiin kiyya-Dararaa karaa adda addaa uummata Oromo irra gahaa jiru dhaabsisuuf fedhii fi dandeetti ni qabdu? Akkamitti Ibsitu? Dararaan yoo baay’ate Nagaan ni dhufa jetani yaadu? Misoomnis ni argama jetani yaadu?
- Gaaffii Michoota Obbo Muktariitiif ( EPRDF)- Uummatni tigiray sirna dargiitin yeroo ajeefamu fi dararamu qabsoo isaani Cimsanimo ni kufani? Deebii isaa aniyyu deebisu danda’a- qabsoo itti cimsani gara aangooti dhufani. Garu Isin maaliif kana irra hin barane? Amma yoom baratu?
- Finfinnee keessatti yeroo durii irra eegalee sirnoota darbaniin Galmootni ijaaramani tajaajila kenna jiran baay’edha. Lakkoofsi isaanis 20-30 ol ta’u danda’u. Galmootni kun hundinu qabeenya Uummata Itoophiyaa mara irra walitti qabameen ijaarame. Irra caalaa immo qabeenya Oromiyaati. Gaaffiin kiyya- DH D U On wagoota 23 oli Galma aadaa Oromo itti gudifnu Finfinnee keessa waan hin qabneef Galma aadaa Oromo haaraa ijaara jira jecha turani. Galmootni baay’een finfinnee keessa jiran maaliiff Oromiyaaf hin qoodamne? Oromon akka galmoota kanatti hin fayyadamne Minilikii fi Haayile silaseetu Abaaree ykn akeekkachise du’eera? Finfinneen Galma aadaa Oromiyaa dhorkate Oromiyaa Misoomsuuf faarsa jirti? Kun Dhugaa fakaata? Kaneen maqaa Oromotin Finfinnee bulchaa turan jedhaman dhugaan Kun maaliif Isaan jala dhokate?
Gaaffii Oromoti


text:
Tarkiin waraanashee deebistee haaraa gurmeessuufi
-
- font size decrease font size increase font size
Finfinnee, Adoolessa 15, 2008 Tarkiin waraanashee deebistee haaraa gurmeessuuf akka jettu Pireezdaant Reesiip Xaayib Erdoohaan beeksisan.
Manni-maree Ittisaa Olaanaa Mootummaa ministira dhimma alaa biyyattiin hogganamuu fi ministira ittisaa fi qondaaltota olaanoo haammate waraanicha deebisee haaraa akka gurmeessudha Pireezdaant Eerdoohaan kan ibsan.
Yeroo gabaabaa keessattis gurmaa’insi haaraan kun ni-ifoomsama jedhaniiru.
Pireezdaantichi labsii yeroo ariifachiisaa ji’oota sadii labsame dheeressuuf maalumtuu nu hin-dhorku jedhaniiru.
Bulchiinsi Pireezdaantii Erdohaan yaalii mootummaa galagalchuu Fatullaah Gulan qindeesseera jedhame irratti hirmaataniiru jechuun kan shakke loltoota kuma 60 ol, poolisoota, abbootii-seeraa fi barsiisota hojiirraa ari’eera.(FBC)


text:
Akki itti jirru,akkataan itti jirrus kan wal nama gaafachiisu miti! Kan wal gaafatanis miti!.Haa ta’u malee, dhimma sirni garboomfataa afaan faajjii uummata keenya taasisuuf yaalu irratti barreessuuf,afaan kobbee kootii saaqe!
Sirni garboomfataa kun salphina hin beeku,qaanii hin beeku,Gadaa hin beeku,caaccuu,bokkuu,siiqqee,dhaabata,alangaa hoodaa,meedhichaaf moggaasas hin beeku! Waraanni wayyaanee kun wanbadee badduu akka taate,murna kana keechaa qaamni ergamtuu dhalatte OPDOn illee xurree wanbadee kanaaf haala aanjessaa,mijeessaa ilmaan Oromoof qilee dhiphinaa qotuun Oromoon gaaga’ama hammana hin jedhamne keessa bu’eera!
Yeroo ammaa kana Oromoon diinaaf akka hin jilbeenfanne,biyyasaa akka hin saamsifneefi eenyummaa isaaf eegumsa fi jaalala guddaa akka qabu hubachuun diinaayyuu diina Uummata Oromoo boqonnaa dhoorgee jira!.Kanaaf Oromoon ammas waan isa barbaachisu mijeeffatee itti fufuu….biyya isaaf Bilisummaa,dachee isaaf walabummaa labata isaaf birmadummaa gonfachuun kanaafimmoo wareega hanga dhumaatti baaasuun dirqama
Haala qabsoo Oromoon amma irra ga’e kana gara fuuladuraatti nu tarkanfaachisuu danda’an irratti jabaachuun egeree Oromiyaa milkeessiif wantoota nu barbaachisan!
Uummata Oromoo maraaf biyya keessaafi alatti namni martuu bilisummaa Oromiyaaf kan Oromoo ta’e martii fi quuqama Oromummaa qabu marti sochii kana akka tumsu beekamaadha.Yaa ta’u malee akkaataa fi ilaalchi nuti kana itti milkeessuuf adeemnu adda adda ta’uu mala kanaaf immoo Oromoon marti bakka jirrutti sabboonummaa keenya daran jabeessuun diina nu garboomfatee jiru qeenduuf garaagarummaa yaadaa fi ilaalcha walii danda’aa,garagarummaa keenyas dhiphifnee sochii fuuldura keenya haa ilaallu
Kana keessatti:-
- Dhaabonni Siyaasaa biyya keessaa fi ala jiran kan qabsoo Oromoo tumsan marti waraana wayyaaneen Uummata Oromoo irratti bantee jirtu kana irra aanuudhaaf fuuldura dargaggoo/qeerroo Oromooo tumsuun barbaachisaadha.Kunis, beekumsaa,tooftaa waraanaa,sagantaa siyyaasaa fi adeemsa diinagdeen deeggarameen bakka irra ga’erraa tarkaanfachiisuuf dhaabonni siyyaasaa bilchinaa fi ogummaan tarkaanfachuuu qabu
- Qeerroon Oromoo warraaksa uummataa kana asiin ga’uufi jabinaan wal’aansoo wayyaanee wajjin qabuu keessatti gahee guddaa qabna. Ta’ullee qabsoon jalqabne kun, labsii waraana wayyaanee command post jedhamuun akka hin gudunfamneef karoora FXG milkeessuuf jabina guddaa akka nu gaafatu beekuun hubatamuu qaba.Kunis, adeemsi kana duraa sochii karaa nagaatiin kan taasisaa turree ta’ullee mootummaan garboomfataan murnaan wal ijaaree aantummaa uummataa hin qabne yeroo inni itti qawween nu tumee wal irra ejjetan,utuu baqatanii kufan… jechoota hedduu fayyadamuun haqa keenya addunyaa keessatti haguuguuf yaalullee sochiin kun daran sirna kana hudhee qabuun, kufaatii sirnichaaf akka mana duufee taasisuun keenya beekamaadha.Haa ta’u malee, sochiin dargaggoota Qeerroo Bilisummaaf Dimikiraasii Afaan Qawwee irratti labsameen akka hin haguugamneef,qabsoo kana kallattii itti akka adamoo bosonuutti dhumnu akka hin taaneef ajjeesaa du’uu fi ajjeesuufis qophaawuu qabna! Akka Oromoon alagaa biyyaa isaa saamaa jirtu,garbummaan nu danqaa jirtu ajjeesuun yakka ta’eefi Oromoon du’ee miidiyaalee hawaasaatti maxxansamuun gootummaatti ilaalamuuun hafee,Oromoon diina biyya isaa dhufte ajjeesee qolachuuf nuti Qeerroon Bilisummaa Oromoo adeemsa kana milkeessuuf adeemsa waloo ta’een socho’uu qabna.
3 Dureeyyii Oromootiif :- Amma yeroon kun yeroo itti gala mana hidhaa,kan madaawe itti yaalaman qofa utuu hin taane yeroo itti qeerroon alaa fi mana magaalaa fi baadiyyaa baddaa fi gammoojjii keessa dhaabbattee diina haleeluu qabdudha.Kanaaf immoo qaamni diina waliin WBO tumsuun haleellaatti seenu xiyyitii fi qawwee qabaachuu qaba kanaan dura waggoota hanga har’aa Oromoo irraa qawwee guuruun Oromoon ogummaa lolaa sadoo Gadaa keessatti qabu illee akka dhabu ta’ee waan jiruuf leenjii waraanaa isa barbaachisa kanaaf waan hidhannoof barbaachisu, qeerroo bakka jiranitti walitti itichuun murteessaadha.
Dureeyyiin biyya Ormaa kana beekuu qaban diinni interneeta akka uggurte diinagdee gara biyya keessaatti ergamu ugguruu waan maltuuf, hawaasa Oromoo biyya Ormaa wajjin hatattamaan diinagdee walittti qabuu,diinagdee kanas Oromiyaa zoonii diinagdee gara garaatti hiruun waraana biyya keessatti ijaaramu utubuu
Dureeyyiin biyya keessaa waan qabaniin qeerroo utubuun kutaalee zoonii diinagdee Oromiyaa keessatti hundaa’u wajjin ta’uun akkaataa diinagdee qabsoo sabichaa gabbisaniifi icciitiwaa ta’een adeemsisuuf dirqama lammummaa fudhachuudha.
Egaan humna uummataa diinni itti bobba’e tokko tokkoon hanga uummatichi dhumuu fi mata mataa keenya qaqqabutti ilaaluu hin qabnu,daranuu humna uummatichaa walitti itichinee wayyaanee ofirraa furguggisuudha!
Walumaa galatti bakka jirrutti humna uummataatti ititaa yoo deemne waraanni wayyaanee ofii jilbeenfata malee humna uummataa hin jilbeenfachiisu!
Gadaan Keenya Gadaa Bilisummaati!
Horaa Bulaa!
Hubachiisa:- Barreefamni armaan gadii kun yaada dhuunfaa koo malee ejjennoo dhaaba ykn gurmuu kamiiyyuu miti.


text:
Afaan Afiroo-Eeshiyaatikii
Afaan Afiroo-Eeshiyaatikii maatii afaanii guddaa, kan afaanota walitti dhiyaatanii fi loqodoota dhibba baayyetti lakkaawwamu of keessaa qabu dha. Akka tilmaama Etinoloogii bara 2009tti, afaani fi loqoda amma dubbatamaa jiran naannoo 300 ta'utu maatii afaanii kana keessa jira. Afiroo-Eeshiyaatikiin baayyinaan afaanota naannoo Giddugala Bahaa, Kaaba Afrikaa, Gaanfa Afrikaa, fi nannoo Sahil keessati dubbatamani of keessatti qabata. Maatin Afiroo-Eeshiyaatikii damee seenaa qorannoo afaaniitiif barbaachisaa dha, kunis seenaa dheeraa galmeeffame maatii afaanii kamiyyuu caalu waan qabuu fi.


text:
Wednesday, November 20, 2013
Miseensotni Hawaasa Oromoo Ayerlaand Gochaa Mootummaan Sawudii Raawwate balaleefatani.
Nutii miseensotni Waldaa Hawaasa Oromoo Ayerlaand, uumatoota nagaa fi tasgabbii jaallataniin harka wal qabachuun haala suukanneessaa mootummaa fi uumata seer-dhaboo biyya Saawudii Arabiyaatiin uummata keenya irratti raawwatame balaleeffachuu , jaalalaa fi deggersa lammummaa miidhamtoota gochaa kanaan gaaga’amanf ibsuuf hiriira nagaa baanee jirra.
Miseensotni waldaa keenya gochaa mootummaa fi uumatni seer-dhabiin biyya Saawudi uummata keenya irraan ga’an jechaa cimaa balaaleffachuu dandaa’amu hundaan ni balaleeffanna. Akka hubannutti namoota gaagamni irraa ga’e keessaa harki caalaan ilmaan Oromoo yammuu ta’an, namootni kun biyya isaanitti dararamaa, hidhaa fi ajjeechaa shorokeessa mootummaa Itoophiyaatiin irra ga’een baqatanii golgaa barbaacha biyyaa sana seenani dha. Waanti nama gaddisiisu garuu ummatni kun shororkaa dacha ta’en dararamuu isaanii ti.
Amma akka daamsa qobnuu fi akka miidiaa irra argnutti ilmaan Itoophiyaa warri golgaa hin qabne kun humna ajjeestuu fi darartuu Sawudiitii fi uummata jarri lammiiwwaan keenya irratti kakaasaniin kaan reebamnii, kaan du’anii, kaan gudeedamanii, kaan mana hidhaatti naqamanii jiru.
Uummatni Itoophiyaa uummata nagaa, uummata boonaa fi kan namaaf jaalalaa fi kabajaa qabu ta’uu irra deerbee biyyaa namaa keessatti mitii biyyaa isaa keessatti iyyuu kan nama hin tuqne dha. Wanti nama dhibu garuu uummatnii fi mootummaan Sawudii maaliif uummata golgaa isaanii barbaacha biyya isaanii deeme dararaniif dha.
Nuti miseensotni waaldaa hawaasa Oromoo biyya Ayerlaan gochaa mootumman Sawudii lammiiwwan keenya irraan gahe jechaa fi miira dandaa’mu hundaan balaalefatna. Aarii fi gadda nutti dhagaame hundaa ibsuun gochaa suukanneesaa, gochaa hammeenyaa mootummaan biyya sanatiin uummata keenya irraatti raawwate ni balaaleftna.
Mootumaan Sawudii Arabiyaa isaa baqatoota siyaasaa baqatoota gosa biro irraa addaan baasee ilaaluun utuu irra jiraa, hundaa waliigala akka tokkotti fudhatee gochaa sukanneessaa akkasii keesumaa iyyuu lammiiwwan Itoophiyaa adda baasee jara qofaa irratti xiiyyeefachuun sirrii miti.
Mootummaan Sawudii Arabiyaa akka oodeesu yoo dhuguma seera mootummaa addunyaa hojii irraa oolchaan yoo jechu, seeraa addunyaa isaatti bakka kamitti iyyuu baqataa biyya kee dhufte, ajjeesi, gudeedi yookaan reebi kan jedhu hin jiru. Kanaaf nuti yaadaa fi sagalee tokkoon dhaabota mootumaa addunyaa keesumaa iyyuu UNHCR, “Human Right Watch” fi Ligiin Mrga Dalamaa kan Ganfa Afrikaaa gochaa suukanneessaa ilmaan Itoophiyaa irratti raawwate kana akka qo’atanii warra daba kana geessise aka seeraan gaafatani cimisinee gaafatna.
Mootummaan Sawudii Arabiyaa itti gaafatumummaa seeraa addunyaatiin ala waan ta’uu hin dandeenyeef, dhaabotiin addunyaa warri dhugaa jaallatani hundi dhugaa dabee kanaa fi seera addunyaa warra cabsan kana gara mana murtiitti akka dhiiheesaniif badii isaaniitti akka gaafatamaniif adabaman gaafatna.
Shorokaan haa Dhabamu!
Waldaa Hawaasa Oromoo Ayerlaand
Members of Oromo Community Ireland Show their anger at inhuman Act of the Saudi Arabians against Citizens
We came out today on November 18 2013 to voice our anger at Saudi Arabia action against our fellow brothers and sisters. We take in hands with other peace loving Ethiopians living in Ireland to show our love, support and solidarity to our brothers and sisters attacked by Arabs forces and nations in Middle East. We are here to show and send our disappointment and anger against the savage, cruel and menacing act the Saudi government and public committed our nations in their country.
We the members and supporters of Oromo Community in Ireland oppose in any strong possible words the inhuman and autocracy perpetrated against Ethiopian refugees, particularly against Oromo refugees flee their home country in search of safe heavens from the continuous government sponsored terrorism against them in their own country. It is pity that peace loving Ethiopian are double victims of terrorism in the home country as well as in a country they sought protection.
We came to learn that thousands Ethiopians were, much of whom obviously Oromos were surrounded by Saudi Arabia’s killing squad, these unfortunates and helpless immigrants were beaten, tortured and killed by the so called National Guard and Special Force of the country and, the government agitated mob of public elements.
Ethiopians are very social and peaceful people of dignity and pride never attack any body in their own country let alone while looking for protection and refuge in somebody’s county. It is unimaginable why the Kingdom of Saudi Arabia organised and perpetrated selective attack targeting only Ethiopians and Oromo nationals who left their country for search of international protection against attacks in their homeland.
We the members of Oromo Community Ireland, condemn the action the Kingdom of Saudi Arabia committed against our fellow brothers and sisters seeking protection in that country. We express our anger, outrage and condemnation in all possible terms against the ruthless and brutal acts taken against our nationals in Saudi Arabia.
The Saudi Arabian rules where supposed to distinguish among different refugees, rather than assuming all in one category and grossly attacking only immigrants from Ethiopian origin.
Though, the Saudi Arabian government claims that it is implementing the international law, there is no anywhere in the international law that state hosting government can kill, rape or torte immigrates in their country. Therefore, we call on the international organisations including UNHCR, Human Rights Watch and Horn of African Human Right League to seek justice for those helpless victims of inhuman, degrading and devising savage attacks committed against them.
The Saudi Arabian authorities cannot be immune to the international laws and we call ll justice loving and organisations in charge of human right to initiate probes of this crime against humanity and gross violation and breach of International Human Rights Laws.
Down with terrorism!
Association of Oromo Community Ireland.
Waamicha Hiriira Mormii (Oslo, Norway) – Sadaasa/November 22, 2013
Ilmaan Oromoo Oslo fi naannoo jiraattan hundaaf:
Akkuma hundi keessan quba qabdanitti lammiiwwan keenya biyya Saudi Arabia jiran miidhaan guddaan irra gahaa jira. Gocha raawwatamee fi raawwachaa jiru kana balaalefachuuf akka dhaabbatus gaafachuuf gaafa Jimaataa, guyyaa (Sadaasa/November) 22.11.2013 Embassy Saudi Arabia fi Ministeera dhimma alaa Norge fuulduratti IHOO’n hiriira mormii qendeessaa jira.Kanaafuu guyyaa jedhame kana sa’aa 10:30 bakka Trafikanten jedhamutti walgeeyna. Sa’aa 11:00 tti mormii keeyna Embassy Saudi Arabiatti, Drammensveien 102H, dhageessissun miidhaan lammiiwwan keenya irra gahaa jiru akka dhaabbatu haagaafunnu. Kara embassy Saudi deemuf trikk lakk. 13 qabachuudhan buufata “Nobels gate” jedhutti bu’uun ni danda’ama.
Ilmaan Oromoo Oslo fi naannoo jiraattan hundinuu hirmaattanii rakkoo lammiiwwan keenna irra gayaa jiruuf akka mormii dhageessiftan kabajjaan isin waamna.
Nagaa wajjin,
Koree, Ijaarsa Hawaasa Oromoo Oslo
E-mail: oromo@oromooslo.org
http://www.oromooslo.org
Bilbila: 99 55 79 06 (Guddataa)
92 69 13 72 (Dammalaash)
40 04 55 92 (Abbaadiimaa)
http://www.oromooslo.org
Bilbila: 99 55 79 06 (Guddataa)
92 69 13 72 (Dammalaash)
40 04 55 92 (Abbaadiimaa)
Let no one Rob you of your Identity
By Roba Pawelos*
In Psychology and Sociology, Identity is a person’s conception and expression of their individuality or group affiliations (such as national identity and cultural identity). The concept is given a great deal of attention in social pyschology and is important in place identity.
In Ethiopia, the identity of one have to be told thousand times but ignored for the others, must be praised too much for one but have to be abused and humiliated for others, positive to talk about it for one and unspoken taboo for the others, the conept seems a difficult one to understand but not in reality. Generally, weather we like it or not human dignity, freedom, independence and the like must be build on the base of the recognition of his own or her own identity.
One important thing throughout the history of the Oromo nation, and particularly in the last 50 years, is that the Oromo people’s life is a progression, a journey of the forgotten towards their own origin, self-rediscover for some and self-build and lifting up of them selves which suffered all the evils under the earth a human can do to his/her fellow human kind. There for today when one says I am an Oromo it means a lot for the nation and even for the whole of Africa if one understands. Another is that Abyssinians stand to resist every step and to hinder the journey in every way possible. As an Oromo, to advance against these powerful and brutal opposition requires unity and stead-fast courage from every Oromo individual, institution, organization and community.
As many died for their country, they declared their own determination to advance against all obstacles of Oromo identity including the Abyssinians and ignorant westerns towards Oromo nation. Their sacrifice showed the light, prosperity, joy, pride, freedom, peace and soverignty to come in time. Eventhough these has yet attained unto the goal set before them, they did their part and left a big shoe to be filled by their children and grand children. But today who can boldly say I press on toward that goal, that goal of prosperity, freedom, peace, and soverignty of the Oromo nation? This is an assignment to be worked on by all Oromo people specially the young generation today.
There fore, in the generation we are living every oromo have to say I will fulfill the goal of my fore fathers with everything I have at hand. To say so, one have to be sure and confident of his/her own identity. So don’t throw away your confidence about your about your identity, the more they became ignorant, you must come out and shine your identity up. I am an Oromo first wheather you like it or not, sing it like your daily prayer., why not. For every Oromo knowing and respecting your identity and even paying sacrifice if it demands, will be richely rewarded. The idea of Ethiopianism which is widely decorated with back ward errors will pay the price for the war against oromo identity in more than a century long wide range violence and abuse.
Every Oromo have to stand together and block the unrenewed idea of hate towards Oromo identity in Ethiopian empire. We have to be in unity and bulid unshaked self-respect which doesnot mean hating others.
The current domains of old Ethiopian empire including TPLF/EPRDF (The killer brutal regime in the horn of Africa for more than two decades), the so called Ethiopian opposition parties in the empire and in diaspora that created not to fight for their own freedom but to stand against Oromo nation’s freedom, have one things in common which their hate and dream of robing every Oromo his/her oromo identity and swallow being habesha.
Finally know that much present-day anti oromo propoganda parrots the egotistics of a past Ethiopian generation. There fore, don’t allow one of them to rob of your identity.
I am Oromo first
Oromia shall be free
Oromia shall be free
===============
*Roba Pawelos can be contacted at bora1273@yahoo.com
Barattooti Yuniversitii Jimmaa Governance and Developmental Studies Kanneen Baratan Gaaffii Belbeltuu Kaasan.
“Mootummaan Wayyaanee bakka dimokraasiin hin jirretti dimokraasii lallaba,bakka mishoomi hin jirretti mishooma lallaba,iddoo nagaan hin jirretti nageenya lallaba” Barattoota Yuni Jimmaa
Gabaasaa: Sadaasaa 19, 2013 Baratootni Yuunivarsiitii Jimmaa Mummee Baranota ”Governance and Developmental Studies” waggaa
tokkooffaa hanga waggaa sadaffaa barachaa jiran walitti dhufuun imaamatni barnota Wayyaaneen gaggeessaa jirtu, sirrii akka hin taane ibsuun ifatti mootummaa EPRDF balaaleffatan.
tokkooffaa hanga waggaa sadaffaa barachaa jiran walitti dhufuun imaamatni barnota Wayyaaneen gaggeessaa jirtu, sirrii akka hin taane ibsuun ifatti mootummaa EPRDF balaaleffatan.
Imaammatni barnotaa Wayyaanee TPLF fi EPRDF baasee ittiin ummata barsiisu biyyattiis ta’e uumataaf faayidaa kan qabu osoo hin taane dabballoota sirnicha tajaajilu oomishee akka baasu kan gargaaru qofa ta’uu hubachiisan. Lammiileen biyyaattiis ogummaa qabaniin uummata isaanii tajajilanii ofis kan gargara jiran miti.
Yeroo ammaa kanatti baratootni dhaabbiilee olaanoo biyyaatti hunda keessaa waggaa waggaatti baratootni kumaataman lakka’aman degree jalqaba fi lammaffan ni eebbifamu, garuu hojii dhabdee ta’uun jiruuf jireenyaan dararamaa jiraatu.Gama biraan lafa dimookiraasiin hin jirreetti maqaa dimookiraasiin lallabuun lafa mishoomi hin jirretti maqaa mishoomaan lallabuun EPRDF haadhaabbatu kan jedhu kaasanii dabarsaniis department head mummee barnotaa ”Governance and Developmental Studies tti dhiyeeffatan. Gaaffii kana gaafachuuf kan nu dirqee yeroo hundaa biyyaa Ethiopia jedhamtu kan amma Wayyaaneen EPRDF gaggeessaa jirtu kana keessaatti ” barnoonni saayinsiin” barannuu fi kan qabataman argaa jirruu tasuma kan wal hin madaalle ta’uu waan hubanneef sirni kun lammii biyyaa kanaa midhaa jira malee fayyada hin jiru jedhuu baratootni gaaffii mirgaa kaasan. Barattoota Developmental Studies Jimmaa
=>qeerroo
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Nuti miseensonni ABO konyaalee kutaa kanadaa keessatti argaman keessaa walitti dhufnee kora miseensota ABO kutaa kanadaa bara 2015 irratti hirmaannee, marii miseensotaa fi hoganna dhaabaa waliin erga godhannee murtilee gurguddoo akka jarmiyaatti fudhannee ibsa ejjennoo armaan gadii baafannee jirra.
- Qabsoo moona bilisummaa oromoo cimsuudhaaf tokkummaa jarmiyaa ABO gidduutti godhamee, jarmiyaa ABO hoggana tokkoo,casaa tokkoo fi kayyoo tokkichaan sochaa’aa jiruu kana galmaan ga’umsaa isaaf akka ga’ee miseensummaa keenya carraaqaa turee, har’as dhabni keenya ABOn moona qabso bilisummaa saba oromoo cimsuuf wal hubannoo fi araara raawwatuu ni deggerra, fiixa ba’iinsa isaafis ga’ee nurraa eegamuu ni baana,
- Qeeroon dhaloonni haaraa abdiin ummata oromoo biyyaa keessaa diina keenya mootummaa wayyanee waliin falmaa godhaa jiru kallattii kamiinuu deggersa barbaachisuu kennuuf ni murteeffanna,hanga QBSO ABOn durfamuu galmaan ga’uutti waan dandeenyuun tumsa ni goona,
- Mootummaa wayyanee maqaa master plan dhaan qotee bulaa oromoo lafa irraa buqqisuun gaaffii abbaa lafummaa qofaa osoo hin taanee gaaffii eenyummaa saba oromoo waan ta’eef gochaa kana cimsinee ni balaalleffanna,
- Mirga dhala namummaa isaanii sarbamuun oromoota baqatummaa biyya olla jiran irratti dhibbaa motummaa xoophiiyaa fi motummaan wayyanee ga’aa jiru , keessayyuu dhiyeenya kana baqatoota oromoo biyya yeemeen jiran irran ga’uu hawaasa adunyaatti hubachiisuun birmachuu akka argattan ni taasiisfna,
- WBO dirree falmaa keessatti human xiqqaa fi meeshaa waraanaa ga’aa hin taanee motummaa hanga funyaanii hidhatee kokkee wal qabaa jiruu dinagdeedhaan tinnisuuf ofitti mureessun kan armaan dura godhaa turee fi jirru caalaa dachaan gumaachuuf murteeffachuu keenya ni ibsna,
- Hawaasa oromoo bal’aa biyyaa kana keessa jiru tumsa jarmiyaa ABO akka ta’uuf caayaa fi jarmiyaatti ijaaruun waan duraan ture irra hojii foyya’aa argamsiisuuf waadaa ni seena,
- Filannoo biyyooleessa empaayeera xophiyaa keessatti geggefamuu deemuu wal qabatee mootummaan wayyanee hawaasa oromoo burjaajjeessun umurii dheerafachuuf godhaa jiru ni mormina, hawaasni oromoo biyya keessa jirus gochaa kana hubatee akka tarkaanfii waloo fudhatu gochuuf ni tattafanna,
- Murna hiree ofii ofiin murteefachuu saba oromoo haguuguun xophiyaa gudditti ijaaruuf abjuu hin dhugoomnee qabatanii hawaasa oromoo burjaajjeessuu deeman gochaa isaanii saaxiluun ummani oromoo akka hubatuu ni taasifna, gochaa hiree oromoo fi qabsoo oromoo lamasheessun umurii motummaa wayyanee dheereessu kana guddifnee ni balaaleefanna,
- Hojii jarmiyaa bara darbee hojjeetamee keessatti cimna qabnuu gabbifataa hirrina mullatan ammo bifa foyya’uu danda’uun hojiilee hin ahojjetamiin hafan waliin karoora bara 2015 tti hammachuun hojii foyya’aa ta’ee fi bu’a qabeessa ta’ee argamsiisuuf ni hojjenna,
- Hundeedha dinagdeedhaan dhaaba keenya tumsuudhaaf projeektiilee fi madda galii adda addaa karoorsuu galmaa’n ga’uuf ga’ee Kenya ni baana, hawaasa keenya bal’inaan hirmaachisuuf waada ni seenna,
- Mala subqunnamtii tokkicha agartuu QBSO kan ta’ee sagalee bilisummaa oromoo (SBO) cimsuuf gummaacha nurraa eeramu ni raawwanna,
- kaayyoo ABO dhugumsuuf heeraa fi seera dhaabaa kabajnee kabachiisuuf waadaa keenya ni haaromsina
Injifannoon ummata oromoof!


text:
Filannoo Sossobaa
Jaallaan qabsoof dhuman gootowwan goototaa,
Booranaa fi Baarentuu, ilmaan qabsaa'otaa,
Garaan hin dagannee, yoomuu ni yaadataa,
Rabbii har'aan nu gahetti galata galfataa,
Galanni haa gahuu, rabbii hundaa horataa,
Namoota hagamtuu,Aaammiiiinn jedha laata?
Ajaa'iba rabbii, gochoota Itoophiyaa,
Seerri cabe jedhee, osoo addunyaan iyyaa,
Dimookiraasii jettee, haasofti halkan guyyaa,
Waraanaa fi wareeraan jeeqaa mirga biyyaa,
Nagaan alatti, Dimookiraasiin dhugaa akkamitti tayaa???
Irraa of qusadhaa, gochoota Itoophiyaa,
Harka keessaa fudhaa, gochaan keessaa bayaa,
Tokkummaa jabeessaa, irratti haasayaa,
Gaafas, gaafiin Kenya, galma isaa gayaa
Filannoon sossobaa, sun jarumaaf tayaa,
Diina biyyaa baasuuf, hundinuu qabsaayaa,
Qawwee itti bitadhaa, diina mataa dhayaa!!!
Biyyarraa baqachuun deebii maalii tayaa,
Lammii koo,Oromoo, bakkayyuu wal tayaa,
Dammaqaa dammaqsaa, warri bahaa fi dhiyaa,
Falmaa Itoophiyummaa, fuulduratti bayaa,
Ilmaan Oromootiif, BILISUMMAAn fayyaa,
Kanaaf, sanyii Seemii nurraa kaasuu wayyaa,
Diina mataa dhahuuf, hundinuu qophaayaa,
Deebiin kana hundaa, qawween mirkanaayaa,
Gaaf san, BILISUMMAAn keenyas nutti mi'aayaa!!!
Biyyarraa baqannee, biyya alagaatittii,
Rakkoo dhaan dhaanamaa, jiraachuun maal buuftii,
Maal maalitti, dhiifne, harmee haadha mootii,
Kan falmaa ishii dhuman leenconni abbootii,
Nuti hoo maaf dagannee, nurraa ooltii duutii,
Moo filannoo sanaan Wayyaaneen nuuf naatii,
Jettanii, teettan moo, yaa foon dhiiga kootii,
Ka'aa yaa lammii koo, gowwaa hin eeginaatii!!!
Qabsoo itti fufaan, Bilisummaan dhuftii,
Qabsaayuu qabaanna, hanga dhumaatittii,
Yoo duunee dhumnellee, seenaan nu yaadattii,
Hanga hundi dhumee, nam-tokko hafutti,
Jabaadhaa socho'aa qabsoon itti fuftii,
Lolu qabna dhiiroo, lama hin jirtu duutii!!!
Yaa Rabbi nu walaboomsi,nu birmadoomsi!!!


text:
Sadaasa 30, 2015 | Ibsa KWO/OIF
KALLACHA WALABUMMAA OROMIYAAWajira.kwo@gmail.comLAAK: kwo-075-2015GUYAAA: Sada. 27, 2015
OROMIA INDEPENDENCE FRONTWajira.kwo@gmail.comREF.NO: oif-075-2015DATE: Nov. 27, 2015
“Waayeen Lafa Oromoo qixa Lafee Oromooti lakkaawama”
Ibsa Maastar Pilaanii Finfinnee Ilaalchisee Dhaaba Kallacha Walabummaa Oromiyaa (KWO) Irraa Kenname.
Karoorri Motummaan Wayyaanee Dhaloota isaa irraa kaasee Ummata Oromoo fi Cunqurfamoota Sabaa fi Sabllamoota Itiyoopiyaa keeyyssa jiran hunda lafa isaanii irraa buqqisee hiyyoomsuudhan qabeenya isaanii saamee humna isaa yeroo irraa gara yerootti cimsachuun bara bittaa isaa dheerafachuudha.
Karrorri Wayyaaneen maqaa “Maastar Pilaanii Finffinnee jedhuun” ummata keenyarratti fe’uuf deemtu kun itti fuufnsa karoora mootummoota Habashaa dhufaa dabrraa (Minilik – Wayyaanee) kan ummata keenya lafarraa fixanii lafa isaa humnnaan dhuunfachuuti. Walumaa gala dhimmi kun saba Oromootif dhimma baduu fi jiraachuti. Waan kana tayeef, dhaabni keenya KWOn Sabnni Oromoo yeroo ammaa carraa lama qofa qaba jedhee amana. Baduu yookaan jiraachuu. Karaan walakkaa kana deemsisu gonkuma hin jiraatu.
Haaluma Kanaan mootummaan abbaa irree Wayyaanee maqaa Maastar Pilaanii Finffinnee jedhuun Uummata Oromoo nannawa Finffinnee qubatu (Magaalaa Amboo irraa Haga magaalaa Adaamaatti) lafa Hectaara Milliyoona tokko ol ta’u irra qubatu lafa isaa irraa humnnaan buqqisee, aadaa, afaanii fi seenaa Saba Oromoo balleesee ummata biroo kan aadaa, seenaa fi afaan biroo qabu walakeessa Oromiyaati uumun Oromiyaa Bahaa fi dhihatti adda qoqoodee bituuf karoorfatee irratti hojjachaa jira.
Akka seerri mootummaa Wayyaanee lakkoofsa 49 tuqaa 5 jedhuttui magaalaan Finffinnee magaalaa mootummaa Federaalaa taatee naannoon Oromiyaa bu’aa addaa akka irraa argatuu fi dhimma bulchiinsa waloo magaalaa Finffinnee dubbata. Bu’aan kunis seeraan akka murtaayu hima. Mootummaan abbaa irree kan seera ufii isaa barreese tokkollee kabajuuf danddeetti/fedha hin qabne kun bu’aa Oromiyaan magaalaa Finffinnee irraa qabdu kabajuun hafnnaan magaalaalee Oromiyaa Godina addaa jala jiran hunda dhuunfatee saba Oromoorratti sanyyii duguuggaa daangaa hin qabne raawwachuuf karoorfatee haara galtii tokkoon malee hojjataa jira. Sabni Oromoo shira kana cal jedhee fudhachaa hin jiru. Waggaa dabrre barattonni Oromoo balaa saba Oromoo irratti aggaamate kana karaa nagahaan dura dhaabachuuf qalamaa fi waraqaa adii qabatanii hiriira bahan gara nyaattii tokkoon malee rasaasa Wayyaanetiin tumamanii ajjeefaman. Kuun mana hidhaa Wayyaanetti guuraman. Kan hafan mana barumssaa irraa ar’iaman. Wayyaaneen Saba Oromoo daangaa malee tuffachuudhaan biyya keenyarratti ilmaan keenya nu jalatti fixaa jirti. KWOn gootota haqaa isaanii osoo falmatan wareegaman kanaaf kabaja ol’aana qaba. Seenaa isaanitis bara baraan yaadata. Isaan kun gootota dhugaati.
Dhaabni keenya KWOn Karooorri Wayyaaneen fedha Uummata Oromootin ala magaalaa Finffinnee dhibantaa 80 oliin (80%) guddisuf karoorfatte aadaa, seenaa fi afaan Oromoo balleesuun seenaa, aadaa fi afaani birotin bakka buusuu waan tayeef qixa sanyii duguuggaa(genocide) uummata keenyaratti raawwachuuti jedhee amana. Kanaaf, KWOn sanyii duguuggaa bifa kanaan Saba Oromoo irratti aggaamate kana murannoodhaan dura dhaabbata, shira daangaa hin qabne kana fashaleesufis garaa kutannoon irratti qabsaaya. Wareegama barbaachisu kafaluuufi qophiidha.
Kanaaf, KWOn Uummanni Oromoo biyya keessaa fi alaan, akkasumas dhaabbotiin siyaasaa Oromoo hundi garaa garummaa yaadaa, siyaasaa, amantii qubsuma lafaatin osoo hin daangefamne tokkumaadhaan akka dura dhaabbatu waamicha lammummaa dabarsa. Dabalataan humnnoota waaraanaa fi poolisaa kanneen lammii Oromoo ta’an cufti tajaajila moottummaa Oromoo dhabamsiisuuf bu’ureeffate kanaaf laataa jiran seenaan boru akka gaafatu hubatuudhaan qabsoo ummata wajjiin akka dhaabbatan waamicha goonaaf.
Dhumarratti KWOn rakkoon Saba Oromoo kan furmaata waaraa argatu gaafa Oromoon ijaaramee humna murteessaa tayee sirna kiyyoo gabrummaa buqqisee uf irraa darbee ummata bilisa biyya walabaa fi mootummaa mataa isaa birmada Uumatee biyya isaa Ormiyaa fi handhuura Oromiyaa magaalaa Finfinnee harkatti galfate qofa waan tayeef ummanni keenya dhaaba isaa KWO waliin hiriiree gootummaan diinarratti akka qabsaayuu waamicha dabasina.
Oromiyaan Ni Walaboomti!
Waajira KWO


text:
Akka sabaatti kabajamnee fi ulfaannee jiraachuuf dhaloota ammaa gootummaa hidhannoo wajjin haa barsiifnu! Gootummaan mi’eessituu, gamteessituu fi kabachiiftu biyya tokkooti!
Onkolooleessa 20/6410 ALO
Noolee Buttaatiin
Haati goota deesse
Bodee harka keessee
Loli ilma koo jettee
Maqaasheettis haftee
Malkaa isheettis haftee
Haati lugna deesse
Marqaa jala keessee
Dhonki ilma koo jettee
Maqaa isheetti hin hafne
Malkaa isheetti hin hafne
(Maqaa fi malkaa isaatti hafuuf Oromoon qeerroo harka eeboo, ulee fi qawwee utuu hin jedhin harka kaa’ee wal faana ta’ee lolee lolchiisee bilisummaa isaa gonfachuu qaba. Hayyoonni Oromoos, yaadotaa ilaalcha bilisummaa nu gonfachiisuu hin dandeenye waan akka marqaa utuu hin taane, waan akka qawwee (eeboo) qeerroo harka kaa’anii biyya ofii bilisoomsuun waan falaati!
Walaloon wallee/sirbaa keessatti saayinsii muuziqaa Oromoo keessatti ceesisa kan jennu yeroo ta’u, bakka tokko tokkotti immoo jal-dhahii/itti qabatas ni jedhama. .Ceesisi walaloo wallee Oromoo armaan olii kun kan agarsiisu haawwan lama wal bira qabuun, gama tokkoon immoo, ilmaan isaanii wal bira qabuunis haawwan lammaan maal akka isaan ilmoo isaaniif kennuu qaban fi kamiin akka dursiisan ogummaa aadaa jiruu fi jireenya uummata keenyaa barsiisa.
Aadaa ummati keenya qabaachaa turee fi deebisanii hadhaadhiyyuu fi kunuunsuun nurraa eegamu keessaa inni hangafni fi ijoon gootummaadha! Qabeenyi horamuu danda’ama. Beekumsi barnootaan dhufuu danda’a. Garuu gootummaan hin jiru taanaan beekumsaa fi qabeenya isaa maraan lugna ta’ee orma jala adeema!
Ummati Oromoo kabajamaa fi jaallatamaan kun egaa akka labata har’aa kana kan burjaaja’e miti. Sababni isaas dhiibbaan siyyaasaa warra lixaa fi baha giddu-galeessaa Arabootaa, dhiibbaa utuu isatti hin fidin, ilmii Oromoo qabeenyaadhaan kan hawaasa deggaru, jaallatamuu fi kabajamuu dha. Haa ta’u malee, gootummaan hunda dursa. Ummati Oromoo nuun dhaloota Qubee kana dura jiraate. Dhiibbaa alagaa Awurooppaanotaa fi nafxanyootaan deeggaramee fi xiyyaa cabsituu eenyummaa isaatii Abisiniyaanota irraa itti xiyyeeffatamu irraa hafee, kan yeroo keenya har’aa geenye qabiinsaa fi barsiisa gootummaa dur qabu irraa ti.
Ilmi Oromoo tokko dubbatee qarree fuudhuuf, tarree hiriyaa isaatii taa’uuf hamilee uummata isaatii isa barbaachisa. Hamileen Qeerroo Oromoo tokkoof kennamus, qabeenyaa horachuun ta’uun mala. Nama nama kabaju, nama qaalluu ta’e ta’uu mala. Nama hubataa ta’uu mala. Nama arrabqareessa ta’uu mala. Nama aadaa wallisummaan ummata bashannansiisu ta’uu mala. Garuu, inni hangafnii fi ijoon gootummaadha!
Gootummaan – gabaadhaa, dukkaanaa yookaan immoo hospitaalaa kan argamu miti. Akka gita isaatti gootummaa akka horatu gorfamaa guddifama malee! Utaalchoo, adamoodhaan mirga fudhachuu, buunyaa, wal’aansoo, darboo, faccee, qolannaa, gugsii fardaa/guluffii, maseenaa fi korma didaa qabanii dhaabuu kkfn dorgomaa guddata. Qeerroon ga’e tokko, abbaan isaa qabeenya qabaatee kaadhimmachuuf yoo qarree balbalaan gaafateef illee, dhiira diina kan isatti ta’e ofirraa hin ittifne yoo ta’e, tole hin jeettuufi dubartiin qarree buufatte illee. Gabaa yeroo dhaqan, bishaan yoo waraabuuf malkaa bu’an, haadha manaa gootaa dura waan hin dursineef bakka dhaqxee galtee haati manaa abbaa manaa isheetiin “waan ati gootummaa hin qabneef karaan itti malkaa bu’u fi gabaa ba’un dhabe” jettee boossee itti himti. Abbaan manaa ishees gootummaa horachuun, gootummaa argatuunis muratee faacha baachuun, leeyyoo ba’ee gootummaa isaa mirkaneessuun haadha warraa isaa tarree hiriyyoota isheetti dabala. Kana ta’uu baannaan haati warraa isaallee gad dhiiftee deemti. Abbaa warraa isheetu bulchuu dadhabe jedhamaafi!
Akka Afoolliin Oromoo agarsiisutti, gootummaa fi dabummaan, akkaataa guddisa maatii irraati. Maatiin qorqalbii ilmaan isaanii gootummaa keessatti yoo guddisan, ijoolleen isaaniis gootummaa qabaatu! Gootummaan irra jireessaan qawween gosti isaa abbaa shakkee, muzqeerii, albeenii fi kan akka wajagiraa gara biyya Oromoo Salaaleetti galee, achii gara naannoolee Oromoo biraa utuu hin ga’in dura EEBOOtti dhimma bahu turani. Ilmi xiqqaan tokko akka saafila/shorree ta’een bodee qabata. Korree ta’ee shanee-salgee keessaan korree sirbee qeerroon bashirii qabata. Isas biineensaa fi diina maratti dabsee itti cabsee roorroo ofirraa deebisa.
As irratti Eeboo qofa dhimma itti baha jechuu miti. Ulee bareedaa kan lafaa buqqa’uu muree qaqee, akka hin cabnetti moora dibee lallaaffisee qabata. Sanuu mukni ulee ta’u gosa qaba. Fakkeenyaaf gosa xiqqoo isaanii/ skaakuu isaanii keessaa xiqqoo yoon maqaa dha’e: buttujjii, qolaatii, ittacha, ceekaa(akka eeboottis qaramee waransaaf ni faayyada), shimala, gatamaa, harooressa, ca’ii, buruurii, kombolcha (somaa eeboof) gursadii, hooktessaa, lookoo, fi kkf dha.
Rakkoon guutummaa dhaloota har’aa keessatti argamu maali?
Qeerroon jabana ammaa gootummaa ni qabna. Haa ta’u malee, gootummaan nuti har’a qabnuu fi Oromoon waggoota kudhan dura qabu adda adda deemaa jira. Kunis gama tokkoon dhiibbaa warra lixaa yeroo ta’u, gama biraanis dhiibbaa keessaa, aadaa fi haala jiruu fi jireenya keenyaatiif bakka laachuu dhabuu keenya irraa maddeeni:
1 dhiibbaa warra lixaa:- faranjiin ofii of taatee aadaa ofii guddifatte, dhiibbaa ardii Afirkaa irratti sirna garbummaa geggeessuun quucarsaa turte yeroo ammaa kanas dargaggoota Afrikaa irratti harka duubaan dhiibbaa irratti uumuun, Afrikaanonni aadaa, duudhaa fi waan qabanitti dhimma bahuu caalaatti dhaloonni Afrikaa garba isaanii ta’ee akka jiraatuu fi qorqalbii isaanii mohamee, waan isaan hojjetan mara hordofee Afrikummaa isaa utuu hin mil’atin akka jiraatu taasisaniiru, ittis jiru.
Akka fakkeenyaatti yoo fudhanne dur aadaa Oromoo keessatti, dhiirri harka qullaa deemuun kolfa kolfa caaluu dha. Har’a garuu nama barate fi nama ammayyoome ta’ee waan ilaalamuuf, jaarsaa fi dargaggeessa utuu hin jenne Oromoo harka qullaa yaa’a! Namni harka qullaa adeemu kun, nama gootummaan itti xinnate ta’uu of beekneeree?
2 Dhibbaa keessaa:- sirni garboomfattoota kaabaa namoota barnoota Gadaa Oromoo keessaa bahanii barnoota ammayyaa qofa hordofuun (barnooti ammayyaa hin barbaachisu jechuu miti) akka aduun birraa waan abaabootti baatee shoollibsiifteetti, dhiibbaa faranjiitiin namoota shoollibanitti dhimma bahuun Qeerroo fi hawaasi Oromoo Eeboo fi ulee qabatee karaa deemuun hafee harka qullaa yaa’uutti ka’e. Dhaloonni shoollibe kun abbaa fi haadha, akkasumas, namoota umuriin isa dursan salphisee bira darbuun, natu beekaa taa’i jechuu jalqabe. Keessa darbeeyyuu namooti ulee fi eeboo baatanii yoo itti dhufan namoota qaroomina hin qabne, booddetti hafoo jedhee ilaaluun, abbootii fi haawwan isaa dhadhaabbataa fi siiqqee qabatanii deeman salphisuun yeroo dhumaaf meeshaa gootummaa fi goota Oromiyaa keessa guutee jiru golgoleesse!
Gootummaa Oromoo duraanii ilaaluuf waraana xaaliyaa wajjin taasifame irraa fakkeenya gabaabaa
Xaaliyaan Impaayera Xoophiyaa harkaa fudhachuuf yeroo sirna garboomfataa Hayila-sillaaseetti duulee biyya itti dhiisee sokku, Oromoon irbuu waliif kan seenee bakka jirutti lolataa ture. Ollaa isaatii nama buna dhuguu fi waa nyaatutti dhaqee erga nyaatee yookiin utuu nyaataa jiruu, firoomaaf wal geessan moo? jedhee yoo gaafate, lakki nyaata “lafeeti” ittiin jedhu. Namuu aadaa fi gootummaa kale keessa tureef bakka waan laatuuf, utuu manatti hin deebi’in wal faana ka’a.
Eeboo, hankaaksee fi ulee rukuttaaf tolu muree manaa chichaa keessaa qaba waan ta’eef, xaaliyaanii mataa ishee falaxaa, akka bosonuutti ari’ee waraanaa dadhabsiise. Namoota baandaa/basaastuu ta’uun ummata rakkiftu ergaa walii labsuun bakka hundatti adaba. Ergaan yeroo sanaas tabba tabbatti ba’anii aara aarsuu fi waa himee erguun ajjeessanii gocaa fi qadaada gombisaa irra ka’anii gubuun, inni kaan icciitii ummata isaa akka hin laanneef barnoota kennan. Xaaliyaa bakka arganitti xeerguuree itti diruun of keessaa ishii baasan!
Adeemsa waraana xaaliyaa kanarratti, Oromoon injifannoo galmeessee jira. A Alagaan illee keessa keessa namoota Oromoo keessaa yeroo sana falmaa hadhawaa taasisan duubatti qabanii, warri ofiifuu baandaa Xaaliyaa turan injifannoo Oromoon argame kan ofii yeroo taasisan, hayyoonni Oromoo hayyuummaan isaani barnoota ammayyaa qofa ta’e. Gootota Oromoo kana maqaa dha’uun, Itoophummaa keessatti of ijaaruu kan isaanitti fakkaatu baay’ee dha.
Goootummaa keenya kar’aa/Har’aa:-
Gootummaan keenyaa silaa yeroo Oromoon teknoloojiin deggaramee biyya isaa bilisa baasuu qabu keessa duubatti harkifachuun isaa dhaloota qullaa deemuu waan taaneefi. Beekumsi hayyoota keenya har’aa, muuxannoo fi barnoota biyyoota biraa irratti qofa waan hundaa’eefi.
Akkuman armaan olitti eeruu yaale, duraan ilmi Oromoo bakka deemu tokko ga’uuf yeroo manaa ba’u, ykn ergaa warraaf deemuu ka’ullee “qabata” qabadhuu deemi jedhama. Barnoota aadaa akkasii of harkaa lafa kaayuun, hiirira harka qullaa ba’i, harka waliin xaxii didnee, didnee… “down down wayyaaneee!”…………..jedhi jechaa afaan qofa iyyuun dhaloota harka qullaa fi dhaqna qullaa waan taaneef, giti garboomfataa nu ajjeesee hin rifatu. Nu ajjeesee hin qaanfatu. Nu ajjeesee, nu duguugee warri hafan maaf hafan jedhee gadda biyyoolessaa labse!
OROMOO!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! GUR…. GUURII GURRAA FUDHADHU!
Kanaan dura utuu aadaa kee gadhiisuu baattee, utuu shimala, mancaa, eeboo fi buttujjii of harkaa qabaattee, wayyaanee, jaldeettii bisingaa fi boqqolloo keessaa kaachifte gootee, silaa yoona bilisoomteetta! Amma garuu filmaatni qabnu tokkoo fi tokko qofa. Humna waraanaa fi hidhannoon of jabeessuu dha. Kunis, waraana aadaa ummataatiin sosso’u, waraana riphee meeshaa ammayyaatti dhimma bahu, waraana addaan seenee lolu, waraana leenjii walii kennaa fi lolee lochiisu nu barbaachisa!
Kana booda du’i dhala Oromoo miidiyaa hawaasaatti facaasamuun hiika hin qabu. Akkas godhaa jedhanii dhaamsa dhaamuun faayidaa hin qabu. Kan nu fayyaduu fi Oromiyaa ijaaruu danda’u, Gootummaa afaan qawwee fi hidhannootti amanu qofa!
Kanarraa kan hafe, qabeenyi Oromiyaa qofaa isaa bilisa hin baasu. Beekumsi qofti bilisa nu hin baasu. fuudhanii maatii horuun, daldalanii, qotanii dilbii kaa’uun, …mana farsootti waa’ee qabsoo odeessuun, mana siniimaa keessaa fiilmii cigoo ilaaluun, tapha kubbaa Awurppaa ilaaluun, kun gammachuu dhuunfaa fi xiqqoo qofa nuuf kenniti!
Akka sabaatti kabajamnee fi ulfaannee jiraachuuf, dhaloota ammaa gootummaa hidhannoo wajjin haa barsiifnu! Gootummaan mi’eessituu gamteessituu fi kabachiiftu biyya tokkooti!
Gootummaan nutti hin xiqqaatiin nurratti haa biqiltu malee
Gadaan gadaa bilisummaati!
Injifannoon Ummata Oromoof!


text:
Thursday, 15 January 2015
Tokkummaa Jabefachudhaan Wayyaanee Dhabamsiifnaa
Hawi Olani Kesesa irraa | January 15, 2015
Yeroon ammaa kun yaroo kam caalmaattii yaro oromon hundii gad dhaabbatee itti yaadu qabu dha jadheen yaada .Maaliif yoo jannee,gochaan sukanisisaa Wayyaaneen ilmaan oromo irrattii raawwachaa jirtu daran ittuma cimaa dhufuun isaa hundaa kenyaaf ifaa waan ta’eef.
Yero baayye gaaffii tokkotu mataa kessa na dadaddebi’a .gaaffii haanga yomitti nutii ummattii ballaan kun ummatta yartudhaan nuttii qosaamaa fi nutii rorrifamaa jiraatnaa ?haanga yomitiis Wayyaaneen Ummatta kenyaa cunqursaa fi gidirsaa itti fuftii?hanga yomitii lammiin oromodhaa mirga umamaan qabu sarbamee biyya isaa irratti akka lammi lammaffaatii ilaalamaa ,acuuccaa fi ajjechaa soda dhaan biyya ambaa gara garaatti baqatee jiraataa ? Gaafiin kun gaafii oromoota heddu ta’aa jadheen amana.
Nuti oromootnii mirgii keenyaa dhitamee ,bilisummaan keenyaa sarbamne jiraachuu ergii jalqabnee baayyee bubbule jira .Ata’u iyyu malee waggoota kanneen kessa fincilli diddaa gabrummaas taasifamaa ture ,kanaafis abbotiinif obbolewan keenya hedduun itti dhiganiru itti hidhamaniru itti du’aniru ammas hidhamaa ,gidirfamaa fi ajjefamaa jiru .Kessumaa baratootnii Oromo hojii bonsa isaan raawwachaa jiran yoom iyyu seenaan kan isaan hindaganne dha .
Kessumaa waggoota digdamootaa asii ergii Wayyaaneen angoo qabatee booda immo,kallatti dhaan sagnii oromo lafa irraa fixudhaaf kaayyoo jalqabaa godhatee waan dhufee hanga fakkaatuttii ilmaan Oromo kaan lafa isaani irra qotee bultoota buqqisu dhaan isaaf maatii isaa belaa fi dhukkubaaf saxilaman gochudhaan ajjesaa jiru .Kaan ammo baratoota barumsa irra sababa ga’a male ari’u yoo inni gaaffi mirgaa gaafatee ammo mana hidhaatti darbachu fi ajjesu itii fuftee jirtii .Hojjataa mottummaas yoo deggaraa wayyaanee ta’e male sababa qubsaa hintaaneen hojii irra ari’u ,hidhu fi ajjesudhaan sanyii kenyaa lafa irra dugugaa jirtii.
Gama qabenyaatiiniis taanaan wayyaaneen nuf hinille . Garii qabenyaa oromiyaa irraa maal nadhibdedhaan guyyaa saafaa gara biyya ishettii gurrachaa jirtii kaan ammo,abbaa qabenyaa biyya alaatti maallaqqa guddaatiin gurguratte ittiin bashananaa jirtii.
Akkumma argaa jirrutti Wayyaaneen sirna saamaa fi cunqursaa kana akka meeshaatti dhimma itti bahuun aangoo irra turuuf akka murteeffatte argina. Bu’aa karaa saamicha akkasii irraa argataniin waraana isaanii cimsuun yeroo isaanii dheeraffachuuf sagantaa yeroo dheeraa akka qaban mullisaa .
Egaa ummurii amma turan kanatti waan kana hunda gochu dandenyaan ,boru ammo maal fidu ykn gochu akka dandeessu tilmaamuun nama hindhibu.
Kanaafu lammii koo waan wayyaaneen saba keenya irratti raawwachaa jirtu kana ergii hubannee dammaqinsaan irratti duluu qabnaa . Duula kanas tokkummaa Kenyaa ijaarachu(jabefachu ) irra jalqabu qabnaa .tokkummaa kenyaa jabefachudhaaf wal jaalachu ,waldeeggaru,walmariachu ,wal amanu ,waldanda’u,walgargaaru fi kutanno qabaachu aadaa godhachun baayye murtessaa dha.
Injjifannoon Ummata ballaa Oromoof!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ibsa Qeerroo Bilisummaa OromooOnkoloolessa 04,2014 Finfinnee
Mootummaan abbaa irree Wayyaanee manneen murtii Oromiyaa sadarkaa olaanoo irraa hanga gadaanaatti jiran harka isaa keessa galchuun mirgaa fi haqaa ummataa awwaaluu itti fufee jira. Ilmaan Oromoo gaaffii mirgaa fi dimookiraasii karaa nagaa gaafatanitti humna waraana isaa bobbaasuun qe’ee fi mooraa barnootaa keessatti jumlaan ajjeeseera. Kaan immoo qe’ee fi barnoota isaanii irra ukkamsee jumlaan hidhee jira. Mootummaan wayyaanee ilmaan Oromoo bal’eessaa tokko malee hidhee dararaa jiru ofumaaf himatee karaa dabballoota isaanis dharaan ragaa itti bahuun murtii sobaa irratti muraa jira. Qeerroo Bilisummaa Oromoo gochaa diinummaa wayyaanee kana gadi jabeessee balaaleffata.
1.Ummatni Oromoo gaaffii mirgaa fi dimookiraasii karaa nagaa mirga isaa kabachiisuuf waan gaafateef humni waraana wayyaanee Agaazii fi poolisiin federaala itti bobbaafamee yakka waraanaa uummata Oromoo irratti raawwatan. Kanaanis daa’ima ganna 7 hanga manguddoo ganna 80tti jiran utuu bira hin darbiin garaa laafina tokko malee jumlaan ajjeesanii yakka duguuggii sanyii (Genocide) uummata Oromoo irratti raawwataniiru. Yakka kanaafis hanga ammaatti itti gaafatamummaa hin fudhatin jira. Kana malees ummataa fi barattoota dargaggoota Oromoo umriin isaanii ganna 16 gadi ta’an dabalatee kumootaan mana hidhaatti ugguree itti roorrisaa jira. Mirga uumamaan qaban irraa mulqee murtii haqaa dhorkachuun gidirsuu irratti argama. Kan himatu, kan ragaa sobaa bahu, kan murtii dabaa ummata nagaa irratti dabarsaa jiru dabballootaa fi ergamtoota wayyaanee ta’uun mirkanaa’ee jira. Yakka hojjetamaa jiru, murtii dabaa fi diinummaa ummataa fi dargaggoota/barattoota Oromoo nagaa irratti kennamaa jiruuf abbootiin seeraa Oromiyaa fi Federaalaa dabballoota wayyaanee ta’an itti gaafatama jalaa miliquu akka hin dandeenye hubachuusna.


text:
Thursday, April 18, 2013
Ebla 18,2013 Finfinnee
Gaaffiin hojjettootaa Oromiyaa keessatti jabaachaa dhufuun diddaan hojii dhaabuu itti fufee jira.Diddaa hojjettoota oomisha abaaboo Godina shawaa kibba lixaa aanaa walisoo ganda diilallaa oomisha abaaboo kaarraa Tureetti fufuun hojjettootni Godina shawaa bahaa Duukam company chaayinaa East Industrial Zone keessaa hojjetan 1700 keessaa 1300 diddaa kaasuun hojii dhaabanii jiran.Hojjettootni company alagaa kunneen dhiibbaan alagootaan nurratti gaggeeffamu nurraa haa dhaabbatu,Hojii humnaa ol hojjennuu fi kaffaltiin kaffalamu wal hin madaalu,Alagootni kabaja nuuf haa kennan jechuun hojjettootni kunneen hojii dhaabuun mormii hiriira nagaa taasisanii jiran.Mootummaan wayyaanees federaalota naannoo kanatti erguun tasgabbeessuuf yaalus hojjettootni company kanaa 1300 tahan hojii dhaabanii jiran.Haaluma wal fakkaatuun Hojjettootni waarshaa sukkaara Fincaaaa 500 tahan Bakka Village B tahan seera malee olii fi gadi hojjettoota oofuu fi jijjiiruun haa dhaabbatu jechuun mormii dhiyeessuun hojii dhaabanii jiran.Bakkaattii bakkatti sababa ittiin jijjiiramnu osoo nuu hin ibsiin akkasumaan namni horii miti jechuun gamtaan gaaffii dhiyeessanii jiran.Dabballootni mootummaa wayyaanee mormii kana irratti argamanis waadaa sobaa yoommuu jijjiiramtan baasiin baastan isinii herregama jechuun sobuu irratti argamu.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Barattooti Oromoo Yuuniversitii Jimmaa “Dinee didaa Garbummaa” Jedhchuun Ejjetnoo Fudhatan
- Deebiin gaaffii keenya humna warraanaa fi poolisa nuti bobbaasuun ukkamsaa, hidhaa, reebicha, ajjeechaa fi doorsifni deebii hin tauu; gaaffii mirgaas dhaabuu akka hin dandeenye ni hubachiifna.
- Gaaffii karaa Mirgaa fi Dimookiraasii gaafanneef barattootni keenya hidhaman nuuf haa hiikaman. Kanneen doorsifamaa jiran irraa doorsifnii dhaabbachuu qaba. Barattoota poolisaa Federaalaa fi waraanaan reebamaniif beenyaan kanfalamuu qaba.
- Mootummaan ani uummatatu na filatee jedhu tokkoo yeroo uummaanni barbaadetti uummata gidduutti argamuun gaaffii uummataa fuudhee deebii deebisuun dirqama waan taeef gaaffii keenyaaf mootummaan naannoo Oromiyaa argamee deebii akka nuuf kennu gaafanna.( yoo kana hin fudhannee abbaa irree, fi shororkeessaa) tauu isaa ofiin raga of irratti bahaa jiraachuu ni hubachiifna.
- Mootummaan EPRDF amma angoo qabatee jiru afaaniin ani dimookiraatawaadha jechaa gaaffii mirgaa ilmaan Oromoo fi lammiilee biyyattif humna waraanatti fayyadamuun hidhaa, reebichaa, ajjeechaa fi dararaa akka deebiitti fudhate deebisa jiru, yakka kanaaf seera addunya fulduratti nuuf dhiyaachuu qaba.
- Oromummaa keenyaan arrabsamuu, xiqqeeffamuu fi tuffatamuun gochaa diinummaa nafxanyoota fi ilmaan nafxanyaa tauu ni hubanna, ammas ilmaan naafxanyaa nu arrabsa jiranii fi manni maxxansa naafxanyoota kan akka hinquu atattaman nurra cufamuu qabu, seerattis dhiyaachuu qabu.
- Adeemsii Magaalota Oromiyaa Federaala jala galchuu fi magaalaawwaan nannaawaa Finfinnee, Finfinnee jala galchuuf maqaa plan guddina magaalaa jedhuun ololamu nurraa dhaabbachuu qaba.
- Magaalaan Finfinnee mataan isheetu kan uummata Oromoo waan taeef bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa jala galuu qabdi. Uummaanni keenyas tajajila barbaachisu haalduree tokko malee irraa argachuu qaba.
Injifannoon U/Oromoof!.


text:
Sunday, April 20, 2014
GGO’n Oromiyaa Bakkoota Adda Addaa Keessatti Haalaan kabajame.
Gabaasa Ebla 15/2014 Guyyaan Gootota Oromoo(GGO) dhihaa Oromiyaa goodinota garaagaraa keessatti haala gammachiisa fi damaqinsaa qabsoof qaban mul’isuun sabboontotni Oromoo Maddheewwaan ABO garaagaraa irraa walitti dhufuun kabajatan. Akkuma Hoogansi Qeerroo Bilisummaa Oromoo haala kabaja ayyaanichaa irratti ergaa fi dhaamsa karaa miseensota qeerroo uummataaf dabarsetti uummaanni haala baay’ee ajaa’ibsiisa ta’een guyyaa kana irraa qooda fudhachuun kabajatan. Godinota dhiha Oromiyaa kanneen akka:
Godina Jimmaa: Sabboontootni fi miseensotni Qeerroo dargaggootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimma jalbultii Guyyaa gootota Oromoo ebla 11/2014 fi 12/2014 Warraaqsaa FDG gaggeessuun kaayyoo bilisummaa uummata keenyaa goototni ilmaan Oromoo lubbuu isaanii itti wareeguun asiin ga’an itti xummura haa goonu jechuun guyyaa gootota Oromoo kayyoo goototni Oromoo irratti waraeegaman finiinsuun kabajachuu eegalan. Goototni Sabboontotni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa FDG eegalan itti fufuun, cinatti Ebla 15/2014 Guyyaa Gootota Oromoo sirna ho’aa ta’een kabajatan, Seenaa Gootota Oromoo ilaalchisuun Guyyaan Gootota Oromoo akkamittini fi eessatti isa jedhuu, eenyufatuu wareegameef, maaliif eenyuuf wareegaman isa jedhuu irratti ibsa gaggabaaba waliif kennuun haala ajaa’ibsiisa ta’een kabajatan. kana malees goototni baratootni Oromoo department garaagaraa irra barachaa jiran walitti dhufuun namotni 100 olitti lakka’aman bakkatokkotti walitti dhufuun haala qabsoo bilisummaa Oromoo fi warraaqsaa FDG eegalanii jiran irratti marii bal’a gaggeeffachuun guyyaa seena qabeessa kana haala nama gammachiisuu fi onnachiisuun kabajataniru. Godinichuma keessatti sabboontotni hojjetootni Mootummaa, daldaltootni, dargaggootni, barsiisotni, fi dafqaan bultootni dhalotaan Oromoo ta’an gurmuun walitti dhufuun guyyaa seena qabeessa kana kabajataniru.
Godina Iluu Abbaa Booraa: Goototni Sabboontotni baratootni Oromoo Yuunibarsiitii Mattuu, kolleejjii Barsiisota Mattuu, Jiraattootni Magaalaa Mattuu, fi Sabboontotni Magaalaa Beddelleetti argaman namoota dhunfaa fi gurmuun maadheen ijaaramanii kanneen jiran walitti dhufuun guyyaa Gootota Oromoo haala walfakkaatuu fi akkam miidhagaa ta’en kabajataniru, Guyyaa Gootota Oromoo(GGO) sababeeffachuun haala qabsoo bilisummaa Oromoo irratti marii guddaa gaggeeffachuun, gumaacha qabsoon isaan irra barbaaduu bahuuf waadaa isanii haaromsuun kabajatan.
Godina Lixa Shawaa: Sabboontotni Oromoo Godina Lixa shawaa gurmuuhawaasaa kanneen akka dargaggootaa, baratoota, hojjettootaa, fi bakka bu’oonnii qeerroo dargaggoota Oromoo fi bakka bu’oonnii madhee garagaraa irraa walitti dhufuun Magaalaa Amboo keessatti GGO haala midhagaa fi dadamaqinsaa qabsoo guddaa qabuun kabajataniru, Guyyaa gootota Oromoo kana sababeeffachiinis haala qabsoo bilisummaa Oromoo irratti marii bal’aa gaggeeffachuun kabajatan, guyyaadhuma kana bakka bu’onni gurmuulee hawaasaa kunneen ilmaan oromoo lafa rakkinaa fi mana hidhaa wayyaanee garaagaraa keessatti dararamaa jiran ittin jajjabeessuuf kan oolu buusii maallaqaa walitti qabuun qarshii 700 kan walitti buufatan ta’uu bakka bu’onnii qeerroo godina lixa shawaa gabaasaniru,kana malees godinuma Lixa shawaa Aanota garaagaraa fi manneen barnoota sadarkaa 2ffaa fi 1ffaa garaagaraa keessatti GGO haala ho’aa ta’een kabajameera. keessattuu Aanota kanneen akka Midaa Qanyii, Geedoo, Xuqur Incinnii, Iluu Galaan, Baabbicha, Tokkee Kuttaayee, Jalduu, Gudar, Amboo, Giincii, Adaa’aa Bargaa, Gindabarat, fi Meettaa Roobii, kanneen jedhaman keessatti qonnaan bultootaa, Barattoota, Barsiisotaa, fi hojjetootaan akka kabajamaa ture maddeen keenya gabaasaniru.
Godina Kibbaa Lixaa Shawaa: GGO’n bifa adda ta’een sabboontota Oromoo maagaalaa Walisoo,fi Aanota Wancii, fi Sadan Sooddoon kabajamera. Sabboontotni Oromoo haaluma walfakkattuun walitti dhufuun Ebla 15/2014 bifa adda ta’een kabajachuun haala yeroo qabsoon Oromoo irra jiruu fi Oromiyaa irra jirtu irratti marii guddaa gochuun qabsoo bilisummaa Oromoo fulduratti tarkaanfachiisuuf dandeetii keenyaa, beekumsa keenyaa fi waan qabnu hundaan qooda kan irraa fudhannu ta’a jechuun waadaa isaanii haaromsuun guyyaa kana kabajatanii oolaniru.
Walumaagalatti: Sabboontotni Qeerroon Baratootni Oromoo Dhabbilee barnoota Olaanoo fi Manneen barnootaa sadarkaa 2ffaa keessa jiran GGO haalan kannan kan kabajatan yoota’uu, keessattuu dhabbilee barnoota olaanoo Yuunibarsiitota akka Jimmaa, Amboo, Walisoo damee Amboo, Wallagga, Wallagga Damee Gimbii fi Shaambuu, Miizan Teeppii, Walqixxee, Finfinnee fi Kolleejjota Barsiitotaa kanneen akka Jimmaa, Neqemtee,Mattuu fi shaambuu keesatti illee GGO’n ilmaan Oromootiin haala aja’ibsisaa fi jajjabinaa fi dammaqinsa qabsoo argisiisuun haala howaa ta’een kabajachuun gabaasaan bakkota garaagara irra nu qaqqabee jiru ifa godhee jira.
Injifannoon U/Oromoof!.
Gadaan Gadaa Bilisummaati!
Ebla 17/2014
=>qeerroo
Godina Jimmaa: Sabboontootni fi miseensotni Qeerroo dargaggootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimma jalbultii Guyyaa gootota Oromoo ebla 11/2014 fi 12/2014 Warraaqsaa FDG gaggeessuun kaayyoo bilisummaa uummata keenyaa goototni ilmaan Oromoo lubbuu isaanii itti wareeguun asiin ga’an itti xummura haa goonu jechuun guyyaa gootota Oromoo kayyoo goototni Oromoo irratti waraeegaman finiinsuun kabajachuu eegalan. Goototni Sabboontotni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa FDG eegalan itti fufuun, cinatti Ebla 15/2014 Guyyaa Gootota Oromoo sirna ho’aa ta’een kabajatan, Seenaa Gootota Oromoo ilaalchisuun Guyyaan Gootota Oromoo akkamittini fi eessatti isa jedhuu, eenyufatuu wareegameef, maaliif eenyuuf wareegaman isa jedhuu irratti ibsa gaggabaaba waliif kennuun haala ajaa’ibsiisa ta’een kabajatan. kana malees goototni baratootni Oromoo department garaagaraa irra barachaa jiran walitti dhufuun namotni 100 olitti lakka’aman bakkatokkotti walitti dhufuun haala qabsoo bilisummaa Oromoo fi warraaqsaa FDG eegalanii jiran irratti marii bal’a gaggeeffachuun guyyaa seena qabeessa kana haala nama gammachiisuu fi onnachiisuun kabajataniru. Godinichuma keessatti sabboontotni hojjetootni Mootummaa, daldaltootni, dargaggootni, barsiisotni, fi dafqaan bultootni dhalotaan Oromoo ta’an gurmuun walitti dhufuun guyyaa seena qabeessa kana kabajataniru.
Godina Iluu Abbaa Booraa: Goototni Sabboontotni baratootni Oromoo Yuunibarsiitii Mattuu, kolleejjii Barsiisota Mattuu, Jiraattootni Magaalaa Mattuu, fi Sabboontotni Magaalaa Beddelleetti argaman namoota dhunfaa fi gurmuun maadheen ijaaramanii kanneen jiran walitti dhufuun guyyaa Gootota Oromoo haala walfakkaatuu fi akkam miidhagaa ta’en kabajataniru, Guyyaa Gootota Oromoo(GGO) sababeeffachuun haala qabsoo bilisummaa Oromoo irratti marii guddaa gaggeeffachuun, gumaacha qabsoon isaan irra barbaaduu bahuuf waadaa isanii haaromsuun kabajatan.
Godina Lixa Shawaa: Sabboontotni Oromoo Godina Lixa shawaa gurmuuhawaasaa kanneen akka dargaggootaa, baratoota, hojjettootaa, fi bakka bu’oonnii qeerroo dargaggoota Oromoo fi bakka bu’oonnii madhee garagaraa irraa walitti dhufuun Magaalaa Amboo keessatti GGO haala midhagaa fi dadamaqinsaa qabsoo guddaa qabuun kabajataniru, Guyyaa gootota Oromoo kana sababeeffachiinis haala qabsoo bilisummaa Oromoo irratti marii bal’aa gaggeeffachuun kabajatan, guyyaadhuma kana bakka bu’onni gurmuulee hawaasaa kunneen ilmaan oromoo lafa rakkinaa fi mana hidhaa wayyaanee garaagaraa keessatti dararamaa jiran ittin jajjabeessuuf kan oolu buusii maallaqaa walitti qabuun qarshii 700 kan walitti buufatan ta’uu bakka bu’onnii qeerroo godina lixa shawaa gabaasaniru,kana malees godinuma Lixa shawaa Aanota garaagaraa fi manneen barnoota sadarkaa 2ffaa fi 1ffaa garaagaraa keessatti GGO haala ho’aa ta’een kabajameera. keessattuu Aanota kanneen akka Midaa Qanyii, Geedoo, Xuqur Incinnii, Iluu Galaan, Baabbicha, Tokkee Kuttaayee, Jalduu, Gudar, Amboo, Giincii, Adaa’aa Bargaa, Gindabarat, fi Meettaa Roobii, kanneen jedhaman keessatti qonnaan bultootaa, Barattoota, Barsiisotaa, fi hojjetootaan akka kabajamaa ture maddeen keenya gabaasaniru.
Godina Kibbaa Lixaa Shawaa: GGO’n bifa adda ta’een sabboontota Oromoo maagaalaa Walisoo,fi Aanota Wancii, fi Sadan Sooddoon kabajamera. Sabboontotni Oromoo haaluma walfakkattuun walitti dhufuun Ebla 15/2014 bifa adda ta’een kabajachuun haala yeroo qabsoon Oromoo irra jiruu fi Oromiyaa irra jirtu irratti marii guddaa gochuun qabsoo bilisummaa Oromoo fulduratti tarkaanfachiisuuf dandeetii keenyaa, beekumsa keenyaa fi waan qabnu hundaan qooda kan irraa fudhannu ta’a jechuun waadaa isaanii haaromsuun guyyaa kana kabajatanii oolaniru.
Walumaagalatti: Sabboontotni Qeerroon Baratootni Oromoo Dhabbilee barnoota Olaanoo fi Manneen barnootaa sadarkaa 2ffaa keessa jiran GGO haalan kannan kan kabajatan yoota’uu, keessattuu dhabbilee barnoota olaanoo Yuunibarsiitota akka Jimmaa, Amboo, Walisoo damee Amboo, Wallagga, Wallagga Damee Gimbii fi Shaambuu, Miizan Teeppii, Walqixxee, Finfinnee fi Kolleejjota Barsiitotaa kanneen akka Jimmaa, Neqemtee,Mattuu fi shaambuu keesatti illee GGO’n ilmaan Oromootiin haala aja’ibsisaa fi jajjabinaa fi dammaqinsa qabsoo argisiisuun haala howaa ta’een kabajachuun gabaasaan bakkota garaagara irra nu qaqqabee jiru ifa godhee jira.
Injifannoon U/Oromoof!.
Gadaan Gadaa Bilisummaati!
Ebla 17/2014
=>qeerroo
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Thursday, April 10, 2014
Filannoon Bara 2007 Mallattoo Kufaatii A.D.W.U.I ti.
Galaanaa Alaanoos Irraa Godna Arsii
Addunyaa kana irratti wanti hundinuu dhuma qaba, yeroo fi iddoon raawwii isaa gargar haata’u malee addunyaa kana irratti wanti osoo hin jijjiiramne barbaraan jiraachaa hafu hin jiru. Maatiin ijoollee horeen, mootummaan mootummootan , ji’oonni waggootan , yaadni dullooman ilaalcha haaraan, dukkanni ifaan, ifni dukkanaan, hiyyummaan dagaaginaan, dagaaginni hiyyummaan ,dimokiraasiin abbaa irreetin ,abbaan irree sirna dimokiraasitiin bakka walbuusaa ykn tokko isa kaanif iddoo gadi lakkisaa jiraata. Mootummoonni masaraa mootii itti ta’an keessatti reeffa isaanii arguu fedhan hundinuu abboota irreeti. Aangoo garmalee jaallachuun yoo abbaa irrummaa isaan ulfeessu, ummanni isaan geggeessan gama isaatin mootummaa dimokiraatawaa da’uuf ciniinsifachuu jalqaba. seeliin abbaa irrummaa warroota biyya bulchan keessa naanna’u kun ummanni mootummaa dimokiraatawaa ulfaa’ee akka oofkaluuf kakaasa. sirni mootii h/sillaasee dargu, dargun a.d.wu.i fi dhaabbilee siyaasaa biroo kanneen osoo hin milkaa’in hafaniif akka ulfaa’uuf sababa ta’anis ummanni oromoos ta’ee saboonni cunqurfamoon biroo hanga har’aatti ija dimookiraasii arguu hin dandeenye.Mootummaan wayyaanee bifa barreeffamaan heera biyyattii irratti namni kamiiyyuu dhaaba siyaasaa barbaade deeggaruufis ta’ee geggeessuf mirga qaba jedhee kaa’ee jira.Dhaaba siyaasaa kam irraayis bilisa ta’ee jiraachuu ni danda’a jedhee jira.Garuu dhugaan jiru faallaa kanaati maalif yoo jenne biyyattiin heeran bulti osoo hin taane labsii fi qajeelfamoota nama dhuunfaa miidhuf jecha yeroo yeroon ba’aniin masakamti. Filannoo bara 2007 ilaalchisee mee cunquraa fi gidiraa mootummaan wayyaanee ummata irraan gahaa jiru haa ilaallu.Mootummaan wayyaanee filannoo dhufu milkiin xummuruuf jecha dhiiga ummataa xuuxaa ofiif haala mijeeffachaa jira. Tarsiimoon inni raayyaa misoomaa fi tokko shanee jedhee diriirse mallattoo cuuphaa miseensummaa wayyaanee ta’uun isaa sabboontota oromoo biratti salphaatti hubatamuu danda’ee jira.Kanaafuu sabboontonni Oromoo kanneen hojjettoota mootummaa ta’an tokko shaneen siyaasa waan ta’eef hin hirmaannu jechuun ija jabinaan mootummaa wayyaanee falmaa jiru.
Haata’u malee garuu mootummaan abbaa irree kun tokko shaneen siyaasa ta’ee dhiisee tarsiimoo mootummaan diriirse waan ta’eef hundumtuu hirmaachuun dirqama jedha. Namni tokko hojjetaa mootummaa hanga ta’etti imaammata mootummichaatti amanee fudhachuun dirqama isaati jedha.Summiin tokko shaneen baattee adeemtu hedduudha,marii tokko shanee irratti namni tokko yaada inni kaase waliin galmeeffamee qaama itti waamama tokko shaneef gabaafama. Kanaan booda waajjiratti nama waamun qorannoon ija nama keessaa baasu ilaalcha fi akeeka namaa hubachuuf. Mootummaan Wayyaanee yoom kanaan gahe jedhee ummata dhiise, hojjettoota mootummaa seektaroota adda addaa irra deemuun yeroodhaa yerootti akka isaan miseensummaa guutan dirqisiisaa jira. Namni kam illee buusii dhaabaa ji’aan mindaa isaa irraa qarshii 25 kutuun dirqama jedha.Najaaladhuu jaalala hin taatu jedha Oromoon namni akeeka fi ergama Wayyaanee hubatee beeku miseensa isaanii ta’uu irra dhiibbaa dhufu fudhachuuf murtoon of qopheessan.Godina Arsii ona roobee gandoota baadiyyaa 32 keessatti buusii ijaarsa dhaaban jabeessinu tokkoon tokkoon qotee bulaa qarshii 120 akka buusu dirqisiisaa jira.Namni ani miseensa waan hin taanef hin buusu jedhee mormu ati lammii biyya kanaamiti jedhamee gidirfama.Namni mootummaa misoomaa hin deggarre farra misoomati jedhamee farrajamaa jira.
Mallattoolee kufaatii Wayyaanee mul’isaa jiran keessaa ; Fincila diddaa gabrummaa Qeerroon finiinsaa jiruudha. Yeroo ammaa kana keessatti waantotni mootummaa wayyaanee rifaasisanii yaaddessuun gidirfamuu baayisaa jiruuf diddaan karaa adda addaan waanmulataa jiruufiidha akka fakkeenyaatti:-
-Hojjettoonni mootummaa jireenyi qaalawee jira hojiin nuti hojjennuu fi mindaan keenya wal hin gitu, akkasumas miseensummaa guutuu diduu irraan mootummaa wayyaanee waliin wal finciluu keessa seenuun mootummicha humna buusee jira
-Barattoonni musliimaa mooraa yuunivarsiitii keessatti uffata sharihaa akka hin uffannee fi akka hin saganne yommuu dhoowwaman tole jedhanii fudhachuu diduu,yaadaa fi dhaamsa wayyaanee fudhatama dhabsiisuudhaan laamashessaa deemuun,
-Qonnaan bultoonni dhugaa jiru hubatanii buusii dhaabaa buusuu diduun fakkeenya gaariidha.
Kanaan wal qabsiisee uummata oromoo keessa deemee bakka jabinnii fi sabboonummaan itti cimaa jiru keessatti tikoota isaatiin toohatamuu fi hordofamuu yaadaa fi sochiin oromummaa yoo jabaate ilaalcha diinummaa fi isin ABO dha jedhuun haaluma salphaadhaan mana hidhaatti darbaa jiraachuudhaan kan beekamaa jiruudha, kunis dura isaatiif haalota aanjefachuu irratti mootummaan wayyaanee jabaatus qabsoon uummataa fi Qeerroodhaan wal deggeree jabaachuun isaa waan yaaddesseef ofiis boqonnaa dhabee uummatas boqonnaa dhabsiisaa jira.
=>qeerroo
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
“የራያ ሕዝብ የማንነት ጥያቄ እና የማዕከላዊ መንግስታት ምላሽ ከአፄ ዮሐንስ ፬ኛ እስከ ኢህአደግ” Kitaaba Alamuu Kaasaa Rattaa fi Siisaay Mangistee Addisuutiin barreeffame.
- Lafa Oromoon Raayyaa amma irra qubatee jiru kana osoo Oromoon dhaqee hin qabatin dura ummatootni biraa kan Doobbaa, Qadaa, Angoot jedhaman akka turanii fi waa’ee eenyummaa ummatoota sanaa ilaalchisee hanga ammaatti wanti guddoo beekamu kan hin jirre tahuu,
- Oromoon naannoo sanatti babal’atee dhuunfachuu kan danda’e lola/weerara Ahmad bitaachaa booda carraa argatetti dhimma bahee akka tahe,
- Oromoon erga achi gahee sirna bulchiinsa isaa (Sirna Gadaa) naannichatti gadi dhaabee ummata naannichaa illee fudhachiisee booda ummatni duraan achi ture gara Oromummaatti jijjiiramaa deemuu isaa,
- Haa tahu malee booda keessa ol’aantummaa gama siyaasaa fi waraanaa naannichatti Amaarotaa fi Tigirootni qaban irraa kan ka’e Aadaa fi Afaan ummatoota kana lamaaniitiin dhuunfatamaa dhufuu. Akkasis tahee (Afaanota Amaaraa, Tigiree, Oromoo fi Agawuu dubbachaatuma) Raayyummaa akka eenyummaa walootti dagaagfachaa dhufuu,
- Atsee Yohaannis IV irraa jalqabee moototaa fi mootummoota Itoophiyaatiin hammeenyi gurguddaan ummata kana irratti raaw’atamaa turuu fi gootummaa ol’aanaa ummatichi of ittisuudhaan agarsiisaa jiraate,
- Maayyii kana (haala amma keessa jiramutti) ummatni kun eenyummaa “Raayya” jedhamuun ala eenyummaa biraa kan hin qabne ykn. qabaachuus hin dandeenyee fi hin feenes tahuu isaa,
- Yeroo ammaa ummatni kun fedhii isaatiin ala bakka lamatti addaan qoodamee bulchiinsa naannoo Tigiraayii fi Amaaraa jalatti bulfamaa kan jiru oggaa tahu, warra Tigiray jalatti bulan keessaa warri Amaarinyaan “Afaan dhalootaa isaanii” tahe mirga Afaan ofiitiin (Amaarinyaadhaan) barachuu dhorkamuu. Warri Tigirinyaa dubbatanis Tigirinyaan isaanii “Tigirinyaa Raayyaa” ykn. “የራያ ትግርኛ” jedhamee waan duraa tuffatamuuf manneen hojii mootummaa bakkoota akka mana seeraatti akka fedhanitti ittiin tajaajilamuuf kan rakkatan tahuu. Walumaagala eenyummaa kan isaanii hin tahin (kal’oo Tigirummaa) dirqamanii akka uffataniif irratti hojjetamaa jiraachuu,
- Kanaafuu, “Raayya” jedhamee akka Saba addaatti (Oromoos tahe saba kamuu wajjin hidhata kan hin qabne) kophaatti bahee mirga naannoo ofiitti ofiin of bulchuu (Autonomy) akka falmatuu fi qabsoon inni amma dura yeroo adda addaatti gochaa turee fi ammas gaaffii fi fedhiin isaa akeekuma kanaaf akka tahe ibsuutu yaalame kitaabicha keessatti. Ummata Raayyaatiif mirga kana dhugoomsuuf, akkaataan ummatni Silxee waggoota muraasa dura itti falmatee “Nuti Silxee malee Guraagee miti.” jechuudhaan ‘Referendum’ gaggeeffatee milkaawes akka fakkeenya hordofamuu qabuutti akeekame.
- Akkuma kitaabicha keessatti bal’inaan ibsamettuu ummaticha keessatti Amaarummaan kan mul’atu Amaarinyaa dubbachuu qofaani. Afaan ammoo waggaa 100 ol bulchiinsa ol’aantummaan Amaaraa keessatti mirkanaawe jalatti buluuf dirqamuu irraa kan dhufe tahuu eenyu iyyuu haaluu hin danda’u.
- Akkasuu tahee, Oromummaan ummaticha keessatti Amaarummaa caalaa dachaa meeqa bifa hedduudhaan of mul’isa.
- Barreessitootni dhugaa kana hunda irra tarkaanfatanii Oromummaa ummatichaa caalaa Amaarummaa isaatiif (mirga Afaan dhalootaatti fayyadamuu maqaa jedhuun) quuqamuufii isaaniitu mul’ata.
- Warra gara bulchiinsa Tigiraayitti cite irra dhiibbaa gahe malee warri gama bulchiinsa Amaaraatti cite maal keessa akka jirus wanti tuqame hin jiru.
- Kun dubbii ykn. seenaa dhugaa akkaataa eenyummaanii fi fedhiin Oromoo Raayyaa har’a maal akka fakkaatu itti ibsamuun malee? Mirga Oromoo Raayyaa falmuu fi eenyummaa isaa kan dhugaa (Oromummaa) deebisee akka dagaagfatuu fi bilisummaa isaa gonfatu gochuutti waan gumaachu ni qabaa? Dhuguma Oromoon Raayyaa yeroo ammaa bifa kanaan of ibsaa?
- Irreen of ittisuu fi mirga ofii kabajsiifachuu Oromoo Raayyaa miidhaa gabrummaa jaarraa tokkoo oliif jalatti rirriitameen laamsha’ee, fira/lammii birmatee dhaqqabuufis dhabnaan akka muka jigeetti qottoon itti danataa jiraa? Humnoota addaan qircachuuf qoodni koo ni xiqqaate jedhanii irratti wal qabaa jirantu jiruu?
- Fedhii Siyaasaa namoota muraasaa (kan namootni murtaawoon bolola aangoo qaban dheebuu bahuuf bifa kanaan waa yaalaa jiraachuu agarsiisu) tahuu danda’aa?
- Imaammata diinota Oromummaa kan yeroo dheeraa, isa gurmuu Oromoo laaffisuu, wayyabummaa inni naannoo kanatti qabu xiqqeessaa fi dachii isaa itti dhiphisaa deemuu jedhu shaffisiisuuf jecha daba bilchinaan itti yaadamee dalagamaa jiru keessaa qabxii tokko tahuu danda’aa?
- ABO dabalatee gama jaarmayoota siyaasaa Oromootiin dubbii mirga Oromoo Raayyaa ilaalchisee maaltu dalagamaa ture/jira? Gahaatti dalagamee/dalagamaa jira jechuu dandeenyaa?
- Kufaatii mootummaa Dargii booda Oromoon Raayyaa mirga eenyummaa ofii kan akka Afaanii fi Aadaa ofii dagaagfachuu akkamitti dhabe? Maaliif akkuma obboleeyyan isaa warra naannoo sanaa “በአማራ ክልል የኦሮሚያ ልዩዞን” “በትግራይ ክልል የኦሮሚያ ልዩዞን” (Naannoo Amaaraatti Zoonii Addaa Oromiyaa, Naannoo Tigiraayitti Zoonii Addaa Oromiyaa) jedhamuu illee dhabe? Maaltu yaalamee hanqate? Maaltu hin yaalamin hafe/dagatame?
- Hayyootni seenaa Oromoo waa’ee seenaa Oromoo Raayyaa kana qoratanii ifa baasuu irratti hangam hojjetan? Ammas hangam hojjechuu danda’u?
- Miidiyaaleen Oromoo walabni yeroo ammaa lakkoofsaan dabalaa jiran (Radio, TV, Websites, Barruulee…kkf.) kana irratti maal hojjechuu danda’u? ykn. bifa akkamiitiin qooda isaanii bahachuu danda’u?
- Artistootni Oromoo hoo?
- Walumaagala dhaloota haaraa Oromoo (kaa’imman har’aa) irraa maaltu eegama? Oromoon Oromiyaa guddoo isii Heeraan beekamtee jirtu keessa jirru mirga obboleeyyan keenya kan daangaa bulchiinsa alagaa keessatti bulfamuuf dirqamanii eenyummaa isaanii jijjiiruuf irratti dalagamaa jiruu (Oromoo Raayyaa) kaasnee gaafachuu hin dandeenyuu? Hariiroon/qunnamtiin nuu fi obboleeyyan keenya alagaadhaan marfamanii jiran sana gidduu jiru maal fakkaata? Akkamitti wayyeessina/cimsina?
- Ilaalchi cimaan kennameefii bifa hedduudhaan irratti hin hojjetamu ykn. warraaqsi addaa dhimma kana irratti hin banamu taanaan, lakkuma umriin gabrummaa dabalaa deemuu fi guyyaan bilisummaa Oromoo fagaachaa deemuun eenyummaan Oromoo Raayyaa guyyaa irraa guyyaatti qal’achaa fi du’aa akka deemu hangam hubanna?


text:
“Obbo Beqqelee Garbaa, Obbo Olbaanaa Leellisaa fi Oromoonni Dabaan Hidhaman Haa Hiikaman!” Oromoota Ameerikaa.
Posted by Madda Walaabuu Press on 1/26/2013
Amajjii 25, 2013 | VOA
Oromoonni dhibbaan lakkaawawan qilleensa baay’ee qorraa keessa dhaadannolee “dhiittaa mirga dhala-namaa Mootummaan Itiyoophiyaa geggeessaa jira” jedhan balaaleffatanii fi kan Obbo Beqqelee Garbaa fi Olbaanaa Leellisaa dabalee – suuraalee hoogganoota mormitootaa fi barattoota mana-hidhaa jiran – jedhan ol qabanii mirmirsaa dhaadannoolee dhageessisaa turan.
KIanneen hiriira kana gamtaadhaan waamanii fi qindeessan – Waldaa Qorannoo Oromoo, Jaarmayaa Hawaasa Oromoo Waashington DC fi Walgaa Wal-gargaarsa Dargaggoota Oromoo ti.
“Hidhaa, ajjeechaa fi roorroon bifa hundaan lammiwwan Oromoo irratti geggeeffamaa dhaabsisuuf akka Mootummaan Ameerikaa dhiibbaa godhu gaafanna” jedhu qindeessitoonni hiriira kanaa.
Gabaasaa guutuu armaa gadiitti dhageeffadhaa.
Oromoonni dhibbaan lakkaawawan qilleensa baay’ee qorraa keessa dhaadannolee “dhiittaa mirga dhala-namaa Mootummaan Itiyoophiyaa geggeessaa jira” jedhan balaaleffatanii fi kan Obbo Beqqelee Garbaa fi Olbaanaa Leellisaa dabalee – suuraalee hoogganoota mormitootaa fi barattoota mana-hidhaa jiran – jedhan ol qabanii mirmirsaa dhaadannoolee dhageessisaa turan.
KIanneen hiriira kana gamtaadhaan waamanii fi qindeessan – Waldaa Qorannoo Oromoo, Jaarmayaa Hawaasa Oromoo Waashington DC fi Walgaa Wal-gargaarsa Dargaggoota Oromoo ti.
“Hidhaa, ajjeechaa fi roorroon bifa hundaan lammiwwan Oromoo irratti geggeeffamaa dhaabsisuuf akka Mootummaan Ameerikaa dhiibbaa godhu gaafanna” jedhu qindeessitoonni hiriira kanaa.
Gabaasaa guutuu armaa gadiitti dhageeffadhaa.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Nuti Eennyu
Waldeyni Ulamaa’ii Oromoo, Qophii Islaamaa kan Beekkomsa (TECHNOLOGY) Addunyaa guddoo tana akkaan qooda irraa fudhatee Qunnamtii Hawaasa Oromoo Muslimaa jabeeysu.
Kaayoo Teenya
Manni Waldaya Ulamaa’ii Oromoo kheenya khun Nama hundaafuu banaadha heera haqa facaasuuratti sanuma qofa.
Manni kheenya khun Nama yaama; gargarbahuu lakkisuuratti jidduu Sheekkanii tii fii Tajaajiltoowan Amantii Islaamaa hunda waan nuti Ummata tokko kan Nabi Muhammad (SAW) jala hogaanamnuu fii Manbultiin teenya Qur’aana taateef jecha.
Rabbiin Oltahe nije’e
وَٱعۡتَصِمُواْ بِحَبۡلِ ٱللَّهِ جَمِيعً۬ا وَلَا تَفَرَّقُواْۚ وَٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ كُنتُمۡ أَعۡدَآءً۬ فَأَلَّفَ بَيۡنَ قُلُوبِكُمۡ فَأَصۡبَحۡتُم بِنِعۡمَتِهِۦۤ إِخۡوَٲنً۬ا وَكُنتُمۡ عَلَىٰ شَفَا حُفۡرَةٍ۬ مِّنَ ٱلنَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنۡہَاۗ كَذَٲلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَـٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَہۡتَدُونَ
Cufti keeysanuu haada Rabbii qabadhaa; gargar hinbahinaa. Qananii Rabbiin isiniratti qananiise yaadadhaa yaroo dur nyaapha walitti taatan kan duuba qananii Rabbii tiin walitti obboloomtan kan qalbii teeysan walitti booharsee obboloowan isin godhe, kan achi dura afaan ibiddaratti taatan duuba irraa nagaya isin godhe. Akkuma kanatti mallatoowan keenya gargar isiniif baafna akka isin qaceeltaniif.
Karaan Keenya
Karaan keenya gadi dhaabataa dha raga Qur’aanaa tii fii Sunnaa Rasuulaa jala deemuuratti; Gosummaa, Biyyummaa fii tuutaan gargar bahuu dhiisuu waliin. Ammallee, Kheyrii facaasuuratti walgargaaruu fii wal maddii dhaabachuu karaa beekomsa adunyaa guddaa (TECHNOLOGY) tiin.