c: text/html

text:
Guyyaa kaleessa magaalaa guddoo Ertiraa kaan taate Asmaraa keessatti, moootummaa biyyattii mormuudhaan hiriirri kan geggeeffame tahuu gabaasni arganne ni mul’isa.Sababni hiriira kanaa H mootummaan Ertiraa Hooggana mana barnoota Islaamaa beekkama tokko erga hidhee booda akka ta’e hubachuun danda’eemeera.
Maanguddoo waggaa 93 kan ta’e Haaji Muusaa Mahammad Nuur mana barnootaa Diyaa jedhamuu kan magaalaa Asmaraa keessatti argamu hooggaanaa yoo ta’u, mootummaan dhimmi mana barnoota kana keessaa harka akka hingalfanne moormuudhaan hidhamuun isaa beekkameera.
Ajajni mootummaa Ertiraa kun ijoolleen shamarranii hijaaba akka hin uffanne fi akkansumas ijoollee dhiiraatiin walitti makamanii akka baratan jedha.
Kanuma hordofuun barattoonni Haaji Muusaan akka gadi lakkifaman gaafachuudhaan hiriira kan bahan yoo tahu, ummanni magaalattis itti makamuudhaan gara Masaraa Mootummaa Eritiraatti qajeelan. Haata’u malee humnoonni tika biyyatti dhukaasa banuudhaan hiriira kana kan bittinneessan akka ta’e gabaasaaleen adda addaa ni mul’isu.
Imbaasiin Ameerikaa Asmaratti argamu ibsa baaseen, guyyaa kaleessaa hiriira mormii geeggeffameen walqabatee dhukaasni akka ture mirkaneessuudhaan, lammiileen Ameerikaa biyyattii keessa jiran of eeggannoo akka godhan akeekkachiise.
Ertiraa keessatti hiriira mootummaa deeggaruun alatti hiriirri mormii kan hin hayyamamne ta’u gabaasni arganne ni mul’isa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kameeroon keessaa namoonni qorichi dhibee busaaf kennamu kan Kilorokuwiin jedhamu innumaa kan kijibaa ta’e hospitaalotaa fi Faarmaasiiwwan 300 keessaa to’annaa jala oolchuu beeksiste. vaayiresii koronaa ittisuuf gargaara jechuu dhaan utuu hin mirkanaa’in dawaan kijibaa kun heddumminaan gurguramaa jira.
Jaramayaan fayyaa addunyaa Bitootessa sagala dawaan farra dhibee busaa kijibaa kameeroon fi biyyoota hollaa Chaad fi Naayijeeriyaa keessa deddeebi’aa akka jiru akeekkachiisee ture. Kameroon keessaa namoonni 300 ol ta’an dhibee kanaan qabamaniiru.


text:
Frankfurt, Germany, 12.04. 2014
Guyyaa kabajamaa kanarratti Keessummootni adda adda kan afeeramanii yemmu ta’u, saganticha akka Aadaa Oromoootti eebbaa Manguddoota Oromoon jalqabame. Itti aansuudhaan, kabajaa guyyaa gootota oromoo ilaalchise Jaal Harun Kalil Bati barumsa fi ibsa bal’aa miseensootaf kennani jiru.
Jaal Haruun, muxaannoo qabsoo hidhannoo kessa argatani caqasudhaan barumsa kennan kessa, ummaani oromoo maliif guyyaa kana akka kabaju, wareegama goototni Oromoo gochaa turan, gootota Oromoo maqaa dhahun ibsaa bal’aa laatani jiru. Akkasumas goototni Oromoo saba saaniif wareegama kan kafaliini fi bu’aawwaan heedduu kan galmeesisan ta’u isa mirkanessan. Dhaalootni har’aan immoo bu’aawwan argaman tiksudhaan Qabsoon gara fulduratti akka tarkanfachisu qabu fi gummaa isanni kafaluuf nutii ilmaan Oromoo harka walqabanee tokkumman qabsa’u akka qabnu dhamsa dabarsani jiru.
Itti ansudhaan miseensoota keessa Jaal Robera Bultee fi Addee Nagase Adunya wa’ee guyyaa gootota ilaalchise walaloo moraa hirmaatoota cimsuu dhiyeessani jiru.
Seena Gootummaa qabsoo hadhawaa fi Waregama guddaan galmaa’ee kuni, waggaa waggaan yaadachu ala, qabsoo bilisummaa jalqabame fixaan baasu fi ummata Oromoo waanjoo gabrumma Motummaa abbaa irre Wayyaane jala baasuf ilmaan Oromoo maraa tokkummaan akka dhabaatan marii misensoota walin geggeeffamettin wali galame jira.
Maayyiirrattis miseensootni Tokkumma Baraattoota Oromoo Biyyaa Jarmani damee Hessen ibsaa ejjeennoo armaan gadiin kabajaa ayyaannicha xumurre jirra.
Oromoo biyyaa irra baqate biyya Kenya kessa hirkachaa jiru, hidhma fi gara motummaa TPLF dabarsani kan kennama jira ta’u isa baayyee nu gaddisise jira. Kanaaf tarkaanfii kuni waligaltee Biyyolessa adduya kan Mirga dhala nama fi Mirga baqattoota kan Fallessu waan ta’eef, gocha kana cimsine balaaleffanna akkasumas Motummaa biyyaa Kenya deemsa kana hatattaman akka sirressu waamicha kenya dabarsiina
Motumma abba irree TPLF-woyyaanettin, mirga dhabinsa, hidhaa fi ajjeechaa saba Oromoo irraa raawatama jiru akka dhabaatu cimsine gaafana, gocha badiisa kana karaa kaminiyyu falmuuf qophii ta’ukenya ni mirkanessina.
Ummaanii Oromoo bakka itti dhaalate Oromiyyaa lafaa bal’aa fi laliistu ishee irratti mirga jirenya fi lafaa isaa misoomsu osoo qabu, sababa Saamicha lafaa ykn “ Land grab” dhaan biyya abba isaani irra humnan buqqisudhaan gara biyyaa ormaatti akkan baqaattani dirqama jiru. Motummaa woyyaanne mirga ummaata oromoo cabsun lafaa Oromoo sammuu fi gurgurruun umrii isaa itti dheeressu kana akka dhabu cimsine ni hubachifna.
Mootummaan TPLF aangoo humnaan qabate turfachuuf tooftaa gosoota walitti bussuu kuni beekama dha. Haluma kanaan wal dhabbii gosoota Oromoo lamaan, Gujii fi Booranaa gidduu ummee kun tooftaa dullowma angoo irraa turuf akka ta’e Oromonnis hubatani waldhabu irra akka of qusatan fi tokkummaan akka dhaabatan waamicha kenya ni dabasina.
Ilmaan Nafxanyoota, marsaale hawaasa adda addaa irraatti duli ilmaa fi Afaan Oromoo irraati banan ni balaleffana.
Maqaa misoomaattin motumooni Dimokratawaa gargaarsa motumma woyyaannetti laacha jiran. garuu gargaarsi horii kuni kallattiin itti faayadamu dhisee haala siyaasa abba irrummaa motummaa TPLF itti cimsutti faayadama jirachu isaa hubachu dhaan gargaarsa godhama jiru akka dhabatu dhamsa dabarsina.
Gara Jaarmayole siyaasa Oromoo immo, garaagarummaa xixiiqoo isin giddu jiru dhipphisuudhaan Qabsoo Bilisummaa Oromoof tokkummaan akka diina dura dhaabatani waamicha kabajaa dhiyyeesina.
Injifannoo Ummata Oromoof
Oromiyaan kan Oromooti
TBOJ Dame Hessen-TBOH
Ebla 12. 2014
Frankfurt am Main
http://tboj.de/home/tboh.html
http://tboj.de/


text:
By Ibsaa Guutama
October 2016
Source:http://www.gubirmans.com/Guyyaattii%20Bala%E2%80%99amtuu%20Sana.html
It was Birraa season in Oromiyaa. It all happened in Maa’ikalaawii (Central) Investigation center in Northern Finfinnee. One morning hour, some prisoners were busting in the morning sunshine behind a building where prisoners meet their relative by appointment. The north side of the building had window like openings, where family handover lunch to police every morning to be given for their loved ones. The late comrade, Isheetuu Ulatuu, was permanently assigned to receive food, closing and other materials family members bring for prisoners. Prisoners that take the food from Isheetuu and deliver it to prison cells were busy going in and out of the Upper Compound. Jaal Beekaa (Gazaahiny Kaasaahun Jaarraa) was one of the deliverers. At a certain point he told this writer that many prisoners had been brought from Karcheellee. Everyone thought it was for release.
It was also said Karcheellee Prisoners were seen going in and coming out from the prisoners’ administration office one by one with piece of paper in their hands smiling. Then Jaal Beekaa came again and told him that prisoners from lower compound including our comrades Lieutenant Yiggazuu,who is a graduate of Military academy and Kabbada who worked for Ministry of agriculture around Adaamaa, were called out. Then this writer saw from distance when Jaal Muhee was called. J/ Muhee were a member of the highest leadership of OLF. Then no sooner Beekaa, who was First Deputy President of Confederation of Ethiopian Labor Union, was called. Now the matter became a puzzle. Those who were busting in the sun were excited and went in to wait for the news if any. After some time the administration asked for their belongings. It now became obvious that something fishy was going on. All prisoners were stunned.
What was to be heard and done on October 18, 1986 was the worst of all experiences in prison for Oromo political prisoners.All the mentioned comrades wereslaughtered. In addition there were political prisoners brought from Karchallee, affiliated to EPRP, EPLF, TPLF and Jehovah Witness who had been under detention from 6-9 years that met the same fate as the four Oromo comrades. From Maa’ikalaawii prisoners, out of the eighteen fourOromo nationalists,Muhee Abdoo Abbaa Duulaa, Gazaahiny K. Jaarraa, Kabbada Damissee, and Lieutenant Yiggazuu Waaqee were included. Most Oromo prisoners were imprisoned starting December 1979. They were all never given court hearing, they were also never charged except the sufferings they received in torture rooms. All were strangled to death with ropes on that day in that compound and buried in Kotobeeas late rumors went. This was verified after fall of the Darg by Argentine Forensic Anthropology Team (EAAF). As to how many the numbers of those victims were, was not clearly known then, but it was given after discovery of their bodies as thirty.
Coincidentally or planned, on that day for the first time, TV set was brought and prisoners from both compounds were assembled in open space in front of the Upper compound.The Head of Maa’ikalaawii, Colonel Argawu Isheetee came back from butchery and gave a speech unrelated to what he has done before coming there. He started to lecture that prisons are not for punishment but correction. No one forced Argawu to lie about objectives of his institution. The prisoners know that unknown numbers of prisoners were massacred that very day under his watch whoever might have ordered it. Though the goal the martyrs set together with the remaining, establishing Democratic Republic Oromiyaa is not yet achieved, the debate has reached a level never seen before.Fiery, indefatigable Qubee generation has come up to upholding the kaayyoo for which they gave their lives and made their cause known to the world. Their presence could have made a significant difference but damn the enemy, the nation is denied their courage and determination which seem in short supply these days, where swindlers and opportunist are frolicking unabated.
Thus Oromo group lost four outstanding comrades on that day, they were never given a hearing or no evidence brought against them publicly. Their remaining 14 comrades can say or do nothing except waiting for their turn dying from inside. The dead were comrades and darlings of the group. They did not live to see the great leap their revolution took as well as the traitorous diversions of many of their comrades. Those spared for that day didn’t know when and in what manner their turn would come but they survived the Darg if not the frustrations. Ten were released by the Darg on September 2, 1989 while the rest were set free in 1991 before the demise of the remaining Darg pretenders.
This writer felt that his soul and body were no more together. He was nothing but a living dead. He could not protest vocally or get up and leave the assembly. He was under the spell of the Administrator. After the lecture was over he went back to his cell and covering his body inside his gaabii (toga) sobbed like a child. Was it cowardice or instinct for survival that did not make him burst in public, he still cannot say? Similar feelings are observable among all comrades. They could not open their mouth for many hours even to talk to each other for they were all choked with grieve. Grieve which cannot be expressed without crying and shading tears, crime which snitches were looking for. If involvement in the Oromo liberation movement is a crime he was not less if not more criminal than those executed. Why these young ones when the older ones were spared? It was a riddle that he failed to decipher then. But as days passed and he was able to connect certain historical facts he understood that killing youngsters of those they oppress, in order to deny them hope of developing leadership is standing policy of Habashaa rulers.
Action taken outside the rule of law has no rational or basis and this writer has no answer for his mental query. But days passing and connecting historical facts he realized that killing the young and energetic is tactics of Habashaa rulers to deny those they dominate the hope of developing leadership. The huge Oromo population, fertility of Oromo mothers and the capacity of Oromo tradition to integrate aliens, is what bothers them from time immemorial. They want to reduce it by all possible means including, extra judicial killings, poisoning, castrating, sterilizing, spreading deceases like AIDS, cholera and the likes and denying the necessities of life like food for the needy.Agaazii’s shooting children on head and heart to kill is part of this. They did not originate such techniques but copied from fascists and admirers of their methods. But each action can boomerang and woe to them when that happens. Leaving aside those before them, if we see their criminal practices and how their recent kings ended up alone, for instance, Yohannis VI, Minilik II, Haayila Sillaasee, Dargand Mallaswill be enough.
There are even today those that refuse to learn from the past. Aliens are not interested in the wellbeing of the people but in land and natural resources of Oromiyaa. First they used to say Oromo have no land but born to be their serfs. When that refused to hold water they started to say we have formed blood ties through breeding.That also doesn’t make them different from other peoples of the world. Then they started wooing Oromo runaways to help them in reoccupying. Such are self-serving Oromo though pretending to care for the people. Just not to yield to own national peer, they throw life line to national enemy that history rejected. Those are the types that don’t feel comfortable without alien master. However, Oromo youth are aware that their life cannot be spared and they cannot leada peaceful and stabile life unless they totally get off the oppressor from their back. Not only those that are Oromo but even those that take residence in Oromiyaa are obliged to defend Oromiyaa from aggressor coming from outside her. Be it to put own people’s history, culture and tradition under mercy of aliens or taking having alien gene as excuse and making oneself ready to serve autocrats that commit genocide is nothing but cowardly.
These days it is observed when a theory that says those that are of mixed blood could get proper place only in unitary empire state. Oromo have a country and that is Oromiyaa. If they are born from any of the Oromo parents they belong to Oromiyaa unless they disclaim and opt for another country. All peoples have laws and traditions by which to trace genealogyand that of Oromo hybrids will not be different. There is no third alternative but to join one’s father or one’s mother or be cosmopolitan and fit anywhere without prejudice. Oromo are not those of the past whom they used to load and drive but those which are out to reclaim their lost freedom and dignity. Itmay befrightening to be a member of the oppressed group for it has more deaths, humiliations and sufferings. But freedom doesn’t come without a cost. Now, things are changing since Oromo started to assert themselves. The Habasha want to continue approaching them with colonial symbols and Ethiopianism; they are still mentally colonizers despite changes inother relations. There is a long way left for them to understand the Oromo question that is why they are pushing forward the hybrid question. We learned lots from imprisonment and the killings of our hero brothers on October 18, for whom ethnicity was never a question in fighting for Oromo freedom. Habashaa bureaucrats did not even consider if a fly was killed from among us.
The colonel and his group thought they would be safe by implementing orders for eliminating individuals. They had come doing that for over fifteen years. At the end they saw that their actions only made fast their demise. They prepared a smooth ground for their nemesis. A harsher more vengeful and tactful opponent destroyed their power and perfected their system. It didn’t do to them what they were doing to others. They did not kill them but gave them the chance to defend themselves before a court of law, be it kangaroo or genuine which they denied others. Their objective is the same; their quarrel is for power, it was not their business to correct injustice done by Darg as people expected. As long as they can subjugate the colonies they are not bothered correcting Darg’s follies. The new rulers were not betterthan Dargbut the new patrons wanted them toat least pretend to be law abiding and democratic. Yet, they are using all available means, kidnaping, summary killings, imprisoning, torturing and eugenics to suppress Oromo freedom and liberty and for ethnic cleansing very diligently. That have added more fuel to the struggle that those martyrs ignited for independence of the fatherland.
Many including the colonel died in prison for lack of comfort and treatment. The one that replaced them has perfected Darg’s instrument of suppression and is moving in the way they showed it. Histories of Habashaa oppressors show that there will always come a time, when the oppressor takes the place of oppressed and experience not only all its brutalities but also all its sufferings. No one ever escaped that wrath. After the massacre life continued as usual waiting for come what may. Release came for most three years after the massacre and 5 years for others.
For this writer all are his younger brothers and comrades. They have gone through prison life together, which included corporal and mental torture. They have lived with him for six years hosting torture victims all through those years. Agony of Oromo political prisoners behind the bars are more than one could tell. They have all eaten leftover of palace guards,“zilzil”, leftovers that included chewed and spat cartilages supposed to be thrown out as garbage but sent to be recycled in prison cells carried on barilla carrying concrete for building s called “barilla”. Together they have shared the good in the bad. When this writer thinks of them tears, nervousness, old pains from tortured body parts start to come back. For this reason he tries to avoid their memory to keep him sane. But how can it be possible if not self-deceit? It is now 30 years since they parted, those comrades that survived them are still living by accident. Only free people die by accident. Most still have kept their promise to uphold the national Kaayyoo and fly their bannerhigh. Rest in peace comrades! You have taught us love, courage and patriotism. With your blood millions of patriots have blossomed.
Honor and glory for the fallen heroines and heroes; liberty, equality and freedom for the living and nagaa and araaraa for the Ayyaanaa of our forefathers!
Ibsaa Guutama
October 2016
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Guyyaattii Bala’amtuu Sana, Onkololessa 18, 1986
Oromiyaa dhaa Birraa ture.Wanti halle Maa’ikalaawii, Jarmaa QorqoraaWaaltaa, kaaba Finfinneett argamutt tahe. Innaa ganama tokko, hidhamtooti mana fira baallamaan ilaalan duuba taa’anii caama qaqaammatu.Manichi gara kibbaatii qaawaa akka foddaa, karaa firri nyaata hidhamtootaa polisiitt kennan qaba. Jaal IsheetuunUlatuu, kan amma lubbuun hin jire, nyaata, uffataa fi waatattaa biraa kan hidhamaaf dhufu Polisii harka akka fuudhu dhaabbataatt ramadamee ture. Hidhamtooti nyaata Isheetuu harka fuudhanii diinqa hidhaatt daddeebisan Mooraa Gubbaa shaffisaan lixanii yoo bahaan ni mullatu turan. Jaal Beekaan (Gazaahiny Kaasaahun) kanneen deddeebisan keessaa tokko ture.Barreessaa kanatt al tokko dhufee akka hidhamtooti hedduun Karcheellee dhufan itt hime.Nammi hundi hiikkaaf taha jedhee yaade.
Hidhamtooti Karcheellee waajjira bulcha hidhamtootaa tokko tokkoon lixanii erbaala wayii fudhanii qummaada yoo gad bahan argaman jedhama. J/Beekaan ammas dhufee Mooraa Dakaatii hidhamtooti jaallawwan keenya, Abbaa Dhibbaa Yiggazuu Waaqee kan Akaadamii Lolata Hararii bahe, Kabbada ( Waleensuu)kan naannaa Adaamaa Ministeraa Qonnaaf hojjetaa turefi hidhamtooti biraas akka keessa jiran itt hime. Ittaansee barreessaan kun Jaal Muheen waamamee yeroo deemu faggoott arge. Jaal Muheen miseensa Hoggansa olhaanaa ABO ture. Hin turree Gazaahiny kan Dura taahaa Ittaanaa tokkoffaa Konfedereeshina hojjettoota Itophiyaa tures waamame. Amma dubbiin dhibduu taate.Kanneen aduu qaammataa turan akka rifachuu tahanii hoduun yoo jiraateef dhagahuu gara dallaa saaniitt ol deebi’an. Yeroo hanga tokko duuba mi’a saanii gad kennaa jedhame. Amma wanti hin tolle tokko akka deemaa jiru mamsiise. Hundu nirifatan.
Kan Onkoloolessa 18, 1986 dhagahamuuf deemuu fi tahes,hidhamtoota Oromoo malbulchaafhidhaa keessatt muuxannoo hedduu badaa ture.Jallewwan gubbaatt dhahaman hundi ni qalaman. Isan irratt dabalamanii hidhamtooti malbulchaa EPRP, EPLF, TPLF fi Johova Witnesitt himaman karchellee dhufankan waggoota 6-9 qabaa jala turan qalmaaf dhihatan. Hidhamtoota Maa’ikalaawii sabboonota Oromo 18 keessaa afur,Mooraa Gubbaa Muhee Abdoo Abbaa Duulaa, Gazaheny Kasaahun Jaarraa fi Mooraa Dakaa, Kabbadaa Damissee,Abbaa Dhibbaa Yiggazuu Waaqee itt dabalaman. Hidhamtooti Oromoo garri caalaan Mudde 1979 keessa qabaman.Hunda dhageettiin gaaddisaa hin kennamneef, guraara kutaa dararaa keessatt irra gahe malee kanaan himatamtanis jedhamanii hin beekan. Hundi dallaa sana keessatt hudhamanii ajjeefamuun Kotobeett awwaalamuutu guungumamaa ture. Kotobeett awwaalamuun erga Dargiin finqilaatee"Argentine Anthropology Team (EAAF)” jedhamuun mirkaneeffame.Yeros lakkoofsi gaaga’amtootaa meeqa akka ture sirriitt hin beekamu, 90 gad miti jedhama ture. Garuu erga lafeen saanii argamee soddoma jedhame.
Walirra bu’ee haa tahuu karoorfamee gaafa sana jalqabaaf qodaan TV dhufee hidhamtooti mooraa lachanuu akka walgahanii holola Dargii ilaalan godhame. Ajajaan Maa’ikalaawii Koloneel Argawu Isheete jedhamu qeeraa deebi’ee haasaa waan godhee dhufe hin ilaalle haasawe.Manooti hidhaa bakka adabaa utuu hin tahin bakka sirreessaa tahu jedhe. Akka maalummaa akeeka dhaaba saa sobuu, Argaawuun kan dirqisiise hin turre. Abbaan fedhe haa ajajuu hidhamtooti lakkoofsi saanii hin beekamne eegumsa isaa jalatt akka qeera’aman hundi achi turan beeku.Yoomallee, manii kanneen hafan waliin akeekkatan Republik Demkratofte Oromiyaa dhaabuun hardhaaf bakka hin gahin,falammiin saa sadarkaa kanaan dura hin argamin gahee jira. Dhalooti Qubee mukukkula tahan kaayyoo isaan kufaniif qabatanii ka’anii jiru.Utuu jiraatanii garagarummaa guddaa fiduu dandahu ture; garuu diinni haa badduu, sabichi jagnummaa fi kutannoo isaan qaban, si’ana waakkii tahe dhabee, rooraatuu fi ayyaan laallatuun qabaa malee burraaqaa jirtii.
Akkasitt murni Oromo gootota gita hin qabne afur dhabe; ifatt ragaan irratt dhihates, gaaddisa irratt dhaggeeffanoon kennameefis hin beeku.Jaallewwan saanii kudha arfan hafan, keessaan du’aa dhumiisa eeguu malee, wanti jedhanis, gochuu dandahan hin turre. Kanneen du’an, jallewwanii fi leelloo murnichaa turan.Warraaqsi saanii hagam akka utaalee fi karaa irraa maqa ganaa tahe jaallewwan saaniis arguuf hin jirane.Kanneen gaafas baraaraman yoomii fi akkamitt darabeen saanii akka dhufu hin beekne;Dargiin isaan dursee kutuu, quuqaa gara ittuma hafe.Kudhan Fulbana 2, 1989 Dargiin, kan hafan 1991 fakkeessituun hambaan Dargii utuu hin kufin gaddhiifaman.
Barreessaan kunakka waan lubbuu fi foon saa walitt hin jirreett itt dhagahame. Inni jiraa du’aa malee homaa hin turre.Sagaleen mormuu haa tahu walgahicha irraa ka’ee deemuu hin dandeenye.Raatessaa Ajajichaa jala ture.Lallabichi erga dhumee maandhee saatt deebi’ee gaabii saa jala lixee akka daa’imaa harquutt ka’e. Sodaattummaa moo dhalootee of oolchuuti, kan amba keessatt iyyee burququu isa dhowwe, ammalee deebii hin qabu? Yoo ABO keessatt qooda fudhachuun yakka tahe, inni kanneen ajjeefaman yoo caale malee isaanii gad hin turre. Yeroo manguddoon baraaraman maaf dargaggoon kun du’an? Kun hibboo hanga yoonaa galchuu hin dandeenye.
Tarkaanfiin seeraa alatt fudhatamu maalifaa kan hin qabneef kana ni taha jechuun dhibu waan taheef, gaaffii sammuu keessa deddeebi’uuf deebii hin qabu.Garuu guyyooti darbanii mirkanii seenaa tokko tokko yoo walitt fufu, dargaggoo fi giidoo kan qaban roorrisaan ajjeefamuun,ummaticha abdii hoggansa guddifachuu dhabsiisuuf, tooftaa bulchoota Habashaa akka tahe hubate. Dilormaan Oromoo guddaa tahuu, taadhummaan haadholii Oromoo fi dandeettiin halagaa ofitt qabuu Oromoo, yeroo hin yaadamnee ka’ee kan isaan yaaddessaa dhufe. Karaa dandahan hundaan, seera ala ajjeesu, haddhaa sooruu, sangoomsuu, maseensuu, dhukkuba akka Farmullis Farra Misa Rincicaa (AIDS), Koleeraa fi kan fakkaatan fi waan jireenyaa barbaachisan akka nyaataa, wayyaa fi qoricha kan fakkaatandhowwachun ajjeesanii,lakkofsa saanii gad cabsuuf tattaafatu. Akka du’aniif,beekaa mataa fi onneedaa’immaniitt akeekkatanii dhukaasuun Agaazii qaama kanaati. Falli akkasii kan ofii maddisiisan qofa utuu hin tahin fashistootaa fi kanneen fala saanii leellisan irraa akkaafataniitu. Garuu gochi hundi abbaatt deebi’uu dandaha; gaafa sun tahe isanumaaf moojii.Hojii yakkaa fi akka moototi saanii itt raawwatan, fakeenyaaf kanneen isaan duraa dhiifnee seenaa Yohannis VI, Minilik II, Haayila Sillaasee I, Darguu fi Mallasaa qofa ilaaluun ni gaha.
Kanneen waan darbe irraa barachuu dadhaban hardhallee jiru.Halagan lafaa fi qabeenya uumaa Oromiyaa malee nageenya ummata Oromoof dhimma hin qabanii.Jalqaba Oromoon lafa hin qabu gabbaarii tahuuf dhalate jedhu turani.Yoo sun fakkaachuu didu walirraa horuun firummaa ummanneerra jedhani.Oromoonaddunyaa hunda irraa horeeraakan saanii adda hin tahu. Itt hansanii Oromoo fira irraa qoollifatan, akka deebi’anii qabachuu gargaaraniif sossobachuutt ka’ani.Oromooti akkasii ofittoota, beekamuu ofii gamatt homaa arguu hin dandeenyee.Xiiqii hiriyaa sabboona ofiin qabataniif diina sabaa seenaa tufee harka hiixataafii jiru. Jarri akkasii gooftaa malee jiraachuun itt hin tolu.Dargaggoon Oromoo garuu, yoo ofirraa hadhan qofa lubbuun baraaramanii akka nagaa fi tasgabbiin jiraatan hubatanii jiru.Namoota Oromoo tahan hafee kanneen Oromiyaa keessa jiraatan hundi diinaalaa dhufu Oromoo bira dhabbatanii ofirraa faccisuu qabu.Seenaa, aadaa fi dudhaa ummata ofii halagaa jala galchuuf haa tahu, qaccee halagaa qabaachuu sababfatanii abbaa hirree waliin ummata nagaa fixuuf of qopheessuu lugnummaa malee homaa jedhamuu hin dandahu.
Si'aana yaadanmalli olbahaa jiru,makoon finnaa empayeraa tokkee keessatt qofa bakka argatu kan jedhu. Oromoon biyya qaba, innis Oromiyaa dha. Yoo abbaa fi haadha keessaa tokko illee Oromoo tahan irraa dhalatan ofii hin feenu jedhanii biyya biraa filatan malee isaan kan Oromiyaatii. Ummatooti hundi akka itt qaccee dhahatan qabu, makoo Oromoo kanadda tolchu hin jiru. Filmaati sadaffaan waan hin jirreef gara abbaa yk gara haadha goruu yk hunda beekaa (kosomopolitan) tahanii ciigoo irraa qulqullaawu dha. Oromoon jara dur ba’aa itt fe’anii oofan utuu hin tahin walabummaa fi ulfina badde deeffachuuf kan bobba’anii. Miseensa cunqurfamootaa tahun du’a hedduu, salphinoota fi gidiraa waan qabuuf nama sodaachisa taha. Garuu walabummaan gatii malee hin dhuftuu.Amma erga Oromoon ejjennoo fudhachuutt kahani dubbiin jijjiiramaa jirti. Habashaan mallattoota kolonii fi Itphiyummaan itt siquu fedhu, hariiroon biraa geedaramuyyuu ammallee samuun saanii kan koloneeffataatii. Gaaffii Oromoo qayyabachuuf fagootu isaan hafaa, kanaaf waa’ee makoo oofuutt kahanii.Hidhamuu fi ajjeechaa Onkoloolessa 18 obbolaa keenya goototaa, kanneen walabummaa Oromiyaaf loluuf waa’ee lammummaa gaaffii keessa hin galchine irraa hedduu baranne.Waajjibulchiin Habashaa hamma tisiisillee nu keessaa du’eett hin fudhanne.
Koloneelichiifi murni saa, ajaja abba tokkoota dhabamsiisu hojii irra oolchuunkan nagaan hafan itt fakkaatee ture. Waggoota kudha shanii ol sana godhaa as gahan. Booda irratt, gochi saanii akka dhuma saanii qofa shaffisiise argan.Hamajaajii ofiif karaa tolaa qopheessaa bahan.Nakkariin caalaa hamaa haaloo kuusatefi tooftaa beekaatahe angoo saanii burkuteesse sirna hacuuccaa saanii akka raajiitt qare. Haa tahu malee kan isaan nama biraa irratt tolchaa turan irraan hin geenye. Xaddachadhugaa haa tahuu sobaa dhihaatanii akka of irraa ittisan carraa kenneef malee akka isaanii hin taane.Akeeki saanii tokkuma; lolli saanii angoof malee roorroo hambisuuf miti.Hanga kolonota of jalatt galchanitt daba Dargiin dhaqabsiiseef dantaa hin qabanne.Bulchooti haaraan kunisaan irra wayyaa utuu hin tahin, gooftoliin saanii haaraan yoo xinnaate kan seeran bulan akka fakeessan dhiibbaa irratt gochuutu adda isaan tolche. Sanaaf malee isaan sanumaa, aadaa sabummaa namaa hiluu hin qabanii.Sun tahees,ukkaamsuu, seera malee ajjeesuu, hidhuu, guraaruu, fi sanyii hin barbaadamne seca’uu, walabummaa fi akka fedha ofii tahuu Oromoo ciipha’uu fi lammii qulqulleessa jabaatanii itt fufuu hin dhaabne. Sun qabsoo dabaankufooti walabummaa Biyya Abbaaf qabsiisanitt boba’aa ida’e.
Koloneelichii fi hedduun qananii fi wallaansa dhabuun hidhaa keessatt du’an.Kan isaan bakka bu’e, dhooftuu roorroo Dargii caalaatt qaree, karaa Dargiin baaseef irra sosso’aa jira. Seenaan cunqursituu Habashaa akka agarsiisutt yeroon cunqursaan bakka cunqurfamaa bu’ee, hammeenyanama irraan gahe qofa utuu hin tahin gadadoohunda innaan itt muuxatu ni dhufa. Kan burquqa sana jalaa bahe hin turre. Ajjeechicha jaallan sanii booda jireenyi hidhamaa akkuma turett, kandhufe haa dhufu jedhamaa itt fufe.Hiikkan,kan du’a irraa oolanii hedduuf dhumiisa booda, waggota sadii ture yoo dhufu, kaaniif waggoota shan fudhate.
Barreessaa kanaaf hundu obbolaa quxusuu fi jaallewwan.Republika Oromiyaa Demokraatoftu dhaabuuf daaya walfakkaataa waliin unkeffatan. Hundi kanwalii kakatan,Kaayyoo saba saanii irraa akka hin mittiqne ture. Jireenya hidhaa, kan guraarama qaamaa fi sammuu dabalatu keessa waliin turan. Gaga’amtoota guraaraa keessumsiisaa baroota sana hunda waliin dabarsan. Gadadoon hidhamtoota malbulchaa Oromoo dallaa sibilaa duuba himamee hin dhumu.Hundi hambaa loltuu Dargii “Zilzil” jedhamu waliin nyaatanii jiru. Hamboti sun silaa kan akka kosiitt gataman, golxa alanfatamuu didnaan afaanii tufaman faa jara hidhameef bareellaa cirrachattdeebisanii hojiirra olchuuf ergamuu turan. Waliin fokkuu keessa dansa jiru qooddataniiru. Barreessan kun waa’ee saanii yoo qaabatu imimmaan, birdhuu fi laalaa dullachi qaama guraaramee deebi’ee kulkulfachuutt ka’a. Kanaaf qaabannoo saanii nageenya sammuu ofiif irraanfachuu barbaada.Garuu of sobuu yoo hin taane akkamitt dandahamaa?Erga addaan deemanii amma waggaa soddomaa; jaallewwan baraaraman akka danuu/tasaa lubbuun jiru. Ummata bilisa qofa kan danuun du’u. Caalaan saanii kakuu saanii Kaayyoo sabaa eeguuf faajjii saanii ol kaasanii balaliisaa jiru. Jaallewwan qabbana ciisaa! Jalala, jannummaa fi jaalbiyyummaa nu barsiiftaniittuu.Dhiiga keessaniinis jaalbiyyooti kumkummooti daraaraa jiru.
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan lubbuun jiraniif; nagaa fi araarri Ayyaana abbooliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Onkoloolessa, 2016


text:
Ganna afruriin dura rakkoo nageenyaa Irreecha Hora Harsadiirratti uumameen yoo xiqqaate namoonni 55 lubbuu dhabaniiru.
Dhaabbileen mirga namoomaa fi kaan garuu namoota dhibbatti lakka’amantu lubbuu dhabe jedhu.
Uumanni Oromoo hacuuccaaa siyaasaafi diinagdee nurra gahaa jira jedhan komachuun yeroo dheeraaf mormaa turan.
MM Abiy Ahimad 2018tti mormii dheeraan booda gara aangotti erga dhufanii jijjiiramoonni hedduun mul’ataniiru. Tahus ammallee waldhibdeen siyaasaafi rakkoleen nageenyaa biyyattii muddama keessa galchaniiru.


text:
Browsing Tag
Godina Jimmaa
Ijaarsa Koolleejjii Islaamaa godina Jimmaa magaalaa Jimmaatti ijaaraamuuf, guyyaa kaleessaa iddoo hoggantoonni mana marii!-->…
Aalimni guddaan biyya keenyaa Sheikh Haaj Abdussamad Muhammad gara ganda…
INNAALILLAAHII WA'INNAA ILEEYHII RAAJI'UUN Godina Jimmaa aanaa Saxxammaa magaalaa Gaatiraatti waggoota dheeradhaaf barnoota!-->!-->!-->…
Masjidaa fi Madraasaan Birrii miliyoona 5.2’n godina Jimmaa Aanaa…
Masjidaa fi Madraasaan Fathi kan godina Jimmaa Aanaa Saxxammaa ganda Shanii Camariitti, lammilee biyya keenyaa Sa’uudii!-->…
Markazni Abbaa Jifaar Barattoota 46 Hifzii Qur’aanaatiin leenjisaa ture…
Markazni Abbaa Jifaar kan magaalaa Jimmaatti argamu, Marsaa 4ffaaf guyyaa arraa barattoota Hifzii Qur’aanaatiin leenjisaa ture 46!-->…
Yaa’iin Idilee Lammaaffaan Majlisa Godina Jimmaa geggeeffama jira
Yaa'iin Idilee majlisa godina Jimmaa guyyaa lamaaf ture, hardha kan jalqabame yoo tahu, Walitti qabaa boordii Majlisa!-->!-->!-->…
Godina Jimmaa Magaalaa Limmuu Sunxuutti Sagantaan Muhaadaraa guddaan…
Kaayyoon Sagantaa Muhaadaraa kanaa ijaarsa masjiidaatiif galii walitti qabuu yoo tahu, abbootiin qabeenyaa fi hawaasni muslimaa…
Godina Jimmaa Magaalaa Sigimootti Sagantaan Muhaadaraa guddaan geggeeffame
Sagantaa Muhaadaraa guddaa guyyaa hardhaa geggeeffame kana irratti hawaasni muslimaa naannichaatii fi akkasumas keessummoonni…
Godina Jimmaa Magaalaa Shawriitti sagantaan Muhaadaraa guddaan geggeeffame
Sagantaa Muhaadaraa guddaa kana ulamaa’onni fi keessummoonni iddoo gara garaa irraa dhufan qooda fudhatanii jiru. Kaayyoon…
Magaalaa Shabeetti sagantaan Da’awaa guddaan geggeeffame
Godina Jimmaa Aanaa Shabee Somboo magaalaa Shabeetti mata duree “mana Rabbii haa ijaarruu” jedhuun, sagantaan Muhaadaraa guddaan…
Kitaabni mata duree Oromummaa fi Islaamummaa jedhuun qophaa’e eebbifame
Kitaabni kun Ustaaz Injinar Gaalii Abbaa Booriin kan qophaa’e yoo tahu, guyyaa hardhaa magaalaa Jimmaa Galma guddicha…


text:
Qalbeessaa Dhangi’aatiin
Caamsaa 3, 2018
Hordoftoota agartuu Qeerroo torbanii, haala torban kana mata duree labooba Warraaqsaa jedhun isiniif qabannee dhiyaannerra. Hanga dhumaatti nu faana bu’aa dubbisaan dhaamsa keenya.
Biyyoota garbummaa jala turaniif jiran hedduun, gochaawwaan sanyii balleessuu yeroo gara yerootti garboonfataan irra gahaa tureera. Sanyi balleessuun addunyaa kanarraa saba tokko dhaba godhanii saba biraa (kan ofiisaanii) garboonfattoonni bakka buusuuf yeroo hedduu tattaaffii taasisu.
Biyyoota Afrikaa keessaa Ruuwandaa keessatti, uummata Huutuuf Tussii jedhaman gidduutti uummanni xiqqoon uummata lakkoofsaaf qabeenyaa uumamaan hedduu guddoo ta’an weeraruun yakka daguuggaa irratti raawwataniin uummata miskina kitalayyoo dhabama gochuun hedduusaani immoo godaansaaf saaxilaniiru.
Akkasuma Jarman keessatti yakka daguuggaa uummata Yuudiirra Hitilar geessiseen muskiinonni Yuudi hedduun dhabama ta’aniiru, akka hurraa(qoraaniitti) walitti qabamanii labooba abiddaan nyaatamanii, rakkoo hammaaraaf akka saaxilaman taasiseera. Yakka kana kan raawwatan Waraana Naazii kan ta’an bineensa gogaa namaa uffatu Hitilariin bobbaafamanii, da’imman Ulfa uummata Yuundii keessaa funaanii, nama fayyaa qalanii qorannoo fayyaa irratti taasisuuf akkaataa namni lama ta’ee dhalatu qorachuu irratti bobbaasan. Kanas isaanumti qalaman qalanii waliisaanii irratti qorannii akka godhaniif ogeessota fayyaa uummata Yuudii keessaa funaananii isaanumaan isaan qalanii, qorannaa irratti taasisan.
Akkasuma yakkoota gara jabeenyaa biyyoota addunyaa keessaa biyyoota hedduutti gaggeeffameera. Yakki daguuggaa sanyii kallattiif alkallattiin kan saba tokkorratti raawwatu yoo ta’u, kan olitti ilaalle martuu kan Kallattiin ilma namaarratti raawwatanidha.
Yakka daguuggaa sanyii alkallattiin uummata tokkorratti raawwatan, adeemsa siyyaasaa dhokataa qabatanii kan munyuuqanii uummata seenan, yoo ta’u; xiinsammuu (ideology) hawwaasaa erga booji’anii booda, of jibbisiisuun eenyummaasaa akka lakkisu taasisu. Yakkoonni alkallattiin sanyii daguugan kunnen maqaa Amantaa dahoo godhatanii kan babal’atan yoo ta’u addunyaarratti saboota hedduurraan gaaga’ama fidaniiru.
Faranjoonni biyyoota Afrikaa jaarraa hedduuf dhukaasa Qawweef meeshaa ammayyaan bitaa turan. Biyyoota Afrikaa waraanaaf afaan qawween bitanii saamicha jallataa kan irraan gahan biyyoonni awuuroophaa, uummata Afrikaa hedduusaa balleessuuf kaan harkaa ammoo aadaaf duudhaaf jiruuf jireenya isaa harkaa daakanii bitimaa buusaniiru.
Waan jiraaf kanneen dhala namaa rasaasaan dhahanii biyya abbaasaarratti ajjeesanii, kaansaa ammoo garba taasisuun akka meeshaatti daldalaa tutan biyyoonni Awurophaa, jaarra muraasaa asitti kallattii waraanaa jijjiirratanii uummata nagaa kana waraanuu jabeessanii jiru.
Har’a guutummaan Afrikaanotaa waraana awuroophaa jala jirti jechuu kan nudandeessisu adeemsa isaan amantaan dahoo godhatanii uummata harkaa eenyuumaa daakaniif eenyummaasaa saamaa jiran irraa hubachuu dandeenya. As keessatti waan nuti beekuu qabnu, amantaan eenyummaaf aadaa, afaankoo, maqaakoo ganamaa jibbu amantaa waaqni uumedha nama jechisiisuun nii ulfaata.
Amantaalee addunyaa kanarraa biliyoonaan wayiita lakkaahamuurra gahaa jiran kanatti, sabni amantaaf aadaasaa ganamaa qabatee dhaabbatuuf jaalala abbootasaa kaleessaa qoratee isaan walgaggeessu kamuu lafa galmasaa nii gaha. Adeemsa amantaa keessaa galuun kan wal diinomfannu taanan, shira halagaan wall lagachuu itti kan fufnu taanan, hidda walii balleessuf of baleessuurratti luuccaa’aa akka jirru tilmaamuu feesisa.
Bara 1980 moota ykn bara kufaatii dargii keessa, Tikoonni Isiraa’el biyya Xoophiyaa keessaa saba tokko buqqaafatanii saba isaanii taasifachuu meeqan keessantu beeka? Saboonni kunneen shira amantaan irraan gaheen, lallaba abaatiin amantaa dahoo godhatee gaafa kanatti amantee kaatee ati Isiraa’el taateetta jedhuun “nuti isiraa’eli” ofiin jedhan. Yeroo dheeraaf biyya abbaasaanii keessa jiraatanii shira alkallattiin eenyummaa isaanii gatanii gara saba Isiraa’ellitti dabalaman. Isiraa’el simannaa jabaadhaan uummatakooti jettees simatte. Jarreen sanarraa bu’aan uummanni Israa’el irraa argatan baayina isaanitu dabala, kun ammoo biyya ofii tiksuu isaaniiti. Biyya namaa diiganii biyya ofii ijaarrachuu amala ofittummaati.
Akkuma kana, uummanni Oromoos kallattiif alkallattiin sabummaasaa dhabee nuti Isilaama, Nuti Kiristaana, Nuti Saba Isiraa’eli ofiin jechuurra gahee ture. As keessatti namoota amantaa daheeffatanii kan ofii dammeessanii kan hormaa hadheessuu barbaadan muummee Seenaarraa isin mil’achiisuu barbaadeeni.
Har’as uummanni tokko tokko sabummaasaa Oromummaasaa yakkee “Ani Isiraa’eli,…” Ofiin jedhaniif golgaa amantaa Musiliimaa qabatee namoota socho’an sababeeffachuun maqaa isaallee kan Oromoo yoo ta’e Rabbi tokkichi akka isa hinbeeknetti kan fudhatu jiraachuu mala. Kun qulqullaa’uuneenyummasaa akka baruuf wareegamni Qeerroo Bilisummaa kaffale jabduu ture. Amantaa fedhe hordofus uummanni Oromoo Oromoo ta’ee, amantaa kamiin fudhatus uumaan isaa Oromoo dhumaan isa beeka. Waaqayyo (Rabbi) tokkichii afaan keef eenyummaa keen si beeka. Kana ta’uu hubachuun waraana alkallattiin kana ddamachuuf carraaqqiin hedduu barbaachisa.
Egaan qabiyyee barruu keenya har’aa (Labooba Warraaqsaa) keessatti yakka daguuggaa uummata Oromoo Godina Gujiirra gahaa jiru hammataa ta’uu walii eerra. Waarshaa albuuda MEDROC kan qabeenyummansaa Allaamuddin ta’e, keemikala sanyii fafeessun qilleensaaf bishaan bakkicha faale.
Kana sababeeffachuunsababeeffachuun labooba Warraaqsaa jabaan guutummaa Oromiyaa keessatti qabsiifamee belbeluutti jira. Haalli guutumma Oromiyaa torban kanaa dhaadannoo Qeerroo Bilisummaa fi uummata Oromoon dhuunfatameera. Gaafiin abbaa biyyummaa, gaaffiin qabeenyummaaf gaaffiin nageenya uummata Oromoo haala addaan jabaatee itti fufee hanga har’aatti gaafatamaa jira.
Qaamota waadaa kijibaan uummata gowwoomsuu yaalan waadaa isaanii sana uummata dagachiisaa adeemuu barbaadan irrattis sagaleen dhagaa’amaa jira. Galgallii wayyaanee qaaniif salphina ta’uu sagalee uummata guddaa Oromoo torban kanaa raageessuutti jira.
Fincilli Xumuta garbummaa hanga Bilisummaatti kan hibdhaabbanne ta’uu, irbuu jaallan wareegamaniin walii galame galmaan gahuuf yoomuu kan qabsaa’u ta’uu Qeerroon Bilisummaa dhaamsa walii dabarse.
Torban kun labooba Warraaqsaa kan jenneef kanumaafi. Torban dhuftuuf jimaata boriillee dabalatee gaaffiin mirgaaf gaaffiin abbaa biyyummaa itti fufee gaggeeffama.
Horaa Bulaa deebanaa!
Injifannoon Uummata Oromoof
Gadaan Gadaa Xumura Garbummaati
Finfinnee Oromiyaa
Caamsaa 3, 2018


text:
Walitti-bu’insaa fi jeeqamsii siyaasaa Sudaan akkasumas biyyoota Afrikaa kanneen biroo keessa jiru baqattoota kuma hedduu ofiifis ta’e maatii isaaniif jireenya foyya’aa barbaacha biyya ofii dheessuun akka godaanan dirqisiisaa jira.
Hedduun gara Masriitti kan qajeelan yoo ta’u kunis qabeenya biyyatti irratti hanqiinni akka mudatu godhee jira.Kan magaalaa galma mootummaa Sudaan Kaartuum irraa dheesse baqataan El Haadi jedhamu raadiyoo sagalee Amerikaaf akka ibseetti amantii waliin wal qabatee himannaa irratti dhiyaate baqa Sudaan keessaa ba’e.
Hadiin Barreessaa fi Gazexxessaa ture. Gaafa amantii Kristaanaa fudhatu polisiin Sudaan ana irratti qiyyaafatan jedha.Kaartuum keessatti polisiin akka gara waldaa Kristaanaa deemuu dhaabee amantii keessa jiru balaaleeffatu itti himan. An garu nan didee jedha. Qophaatti na hidhanii na reebu, gad gargalchanii na rarraasu jedhe.
Dararaa irra ga’e irraa godaannis irra ga’e qaama koo irra jira kan jedhu Haadiin gadda guddaan godaanisa irree isaa fi gatiitti isaa irra jiru agarsiise.Hidhaa torban hedduu booda bara 2014 gara Kaayrootti dheesse.Asittis sodaa keessan jira. Gaadidduu warra na ari’atuu jalaa dheessee, hiriyyonni koo durii na ganan, kunoo nama qopha-galeessan ta’e jedha.
Hogganootaa fi mootummoota Awuroopaa fi Afrikaa kanneen dhiyeenya kana walgahan irratti prezidaantiin Masirii El Sissiin biyyi isanii heddumiina baqattotaan rakkataa akka jirtu ibsanii turan.


text:
Koroonaavaayiras: Qorannoon Cov-19'n Afrikaatti xiqqachuun rakkoo akkamii fiduuf deema?
Afrikaa keessatti lakkoofsi namoota Covid-19'n qabamanii birqabaan yoo ilaalamu gad-aanaa tahuun, biyyooti Afrikaa weerara hamaa kanarraa dandamachuu danda'u jedha Dhaabbanni Biyyoota Gamtoomanii.
Haa tahu malee namoonni of eeggannoo akka jabeessan gorseera.
Ogeessooti fayyaa Afrikaa lakkoofsi namoota qorannoon taasifameefi xiqqoo tahuu irratti waliigalu,kunimmoo vaayirasichi hangam akka babal'ate hubachuuf ni rakkisa jedhu.
Biyya guutummaan guutuutti cufuu caalaa qorannoo fi hordoffii taasisuutu mootummaa sadarkaan dhukkubichaa maalirra akka jiru beekuuf isa gargaara jedhan.
Biyyoota 50 Afrikaa keessatti imaammata qorannoo garaagaraatu jira waan taheef namoota qabaman adda baasuun rakkisaa tahuu mala jedhu.
Milkaa'inni vaayirasii kana otoo hin hammaatiin ittisuu irratti argameera, namoonni qabamanis akka biyyoota addunyaa biroo saffisaan hin daballe.
Biyyooti tarkaanfii saffisaa sadarkaa garaagaraa qabu fudhataniiru. Biyya guutummaa guutuufi cufuu, walgahii namoota bayyee dhorkuu, yeroo sochii namootaa daangeessuu fi daangaa isaaniillee cufataniiru.
Afrikaa Kibbaa, Kaameeruun, Moorishiyasfi Naayijeeriyaa keessaatti qoranooon jumlaa manaa manatti adeemsifameera.
Biyyooti odolarra jiran kan baayyina uummataa xiqqoo qaban fa'a immoo lakkoofsa namoota dhukkubichaan qabaman gad-aanaa galmeessisaniiru.
Siisheels biyya nama Covid-19 qabame boodarra gabaaste, kanaanis namooti 11 yoo qabaman hundumtuu dhukkubicharraa bayyanataniiru.
Naamiibiyaan hanga dubartooti dhukkubichaan qabaman Afrikaa Kibbaa irraa biyyattii galanitti nama dhukkubichaan qabame hin qabdu ture.
Moorishiyes illee namoota Hindii irraa deebi'an lama vaayirasichaan qabamuu erga gabaastee baatii tokko darbeera.
Afrikaan Kibbaa namoota 1000 keessaa 10 qorachuun sadarkaa fooyya'aa irra jiraattus, Afrikaan akka arditti sadarkaa irra jirtu hubachuun garuu ni rakkisa jedhameera.
Daarikatarri Dhaabbata Ittisaa fi To'annoo dhukkubaa Joon Inkeengaasoong ji'a Caamsaa kana keessa Afrikaatti namoota miiliyoona 1.3 qofatu qoratame, kunimmoo nama 1000 keessa nama tokko jechuu dha jedhu. Kunis tahee biyyoota gidduutti garaagarummaa guddaatu jira jedhu.
Moorishiyes namoota 73,000 qorachuu beeksisteetti kuni lakkoofsa uummataa qabduun yoo ilaalamu nama 1000 keessaa 63 qoratteetti jechuu dha, lakkoofsi kun kan Jarmanii fi UK ni caala.
Chaadii fi Maalii keessatti nama 1000 keessaa namni lama illee hin qoratamne. Naayjeeriyaattillee qorannoon jumlaa gahaa tahe hin adeemsifamne.
Biyyoota kanneen akka Taanzaaniyaa immoo qorachuu dhaabaniiru.
Pirezidant Joon Maagufuliin lakkoofsi hir'achaa jira jechuun guyyaa galataa qopheessaa turan.
Biyyoota nama muraasa qorataa jiran keessatti sodaan namoonni otoo hin beekamiin qabamaa jiru jedhutu jira.
Dr Joon garuu namootni baayyee otoo hin beekamiin qabaman jiru jedhee hin yaadu jedhu, sababiinsaa immoo hawaasa keessatti namoonni dhukkuba hin beekamneen du'aan waan ibsameef.
Haata'u malee, naannoo bu'uraaleen fayyaa gahaa hin jiretti namoota dhukkubaan qabaman adda otoo hin baasiin hafuun waan baramedha.
Afrikaan meeshaalee ittiin Covid-19 qoratamu hanqina qabachuun rakkoo isa biraati.
Biyyoota Awurooppaallee ofii weeraraicha to'achuutti waan qabamaniif Afrikaa saaxile jedhameera.
Dhaabbnni daldalaa onlaayinii Chaayinaa Jaakmaa Faawudeeshin meeshaalee Covid-19 qorachuufi eeggannoo gargaaran kumaatamaan Afrikaaf arjoomeera.
Hayyoonni Afrikaa garuu ardiin kun gargaarsa alaa irratti hirkachuu hin qabdu, furmaanni kalaqa biyya keessaa jabeessuudha jedhu.
Dhaabbanni To'annoo fi Ittisa Dhukkubaa Afrikaa (CDC) tattaaffii dhiyeessi miyoota kanaaf Afrikaan taasiftu hogganaa jira.
Kanaanis biyyoota qorannoo namoota miiliyoona 10 -15 gochuuf karoorafatan gargaara. Qorannoon hanguma dabalaa adeemu lakkoofsi namoota dhukkubichaan qabamanii ni dabala,keessumaa biyyoota vaayirasichi hawaasa keessatti tatamsa'aa jirutti.
Afrikaan tarkaanfii qabatamaa taasifteen vaayirasichi saffisaan akka hin babal'anne taasifteetti ta'uu mala,yeroon fuuldura jiru garuu dhiibbaa dhukkubichi qaqqabsiise ni agarsiisa.
- KALLATTIIN: Odeeffannoo kallattii - lakkoofsa Covid-19 addunyaarratti
- SALPHAATTI ADDA BAASUUF: Mallattoowwan koronaavaayirasii maal fa'i?
- KORONAAVAAYIRASII: Gaaffilee keessaniif deebii
- MAAL GOCHUUN QABA: Walirraa fagaachuufi adda of baasanii turuu
- WANTOOTA SAGAL: Waa'ee koronaavaayiras nuti hin beekne
- QUBA QABDUU?: Wal-qunnamtii saalaa fi Koronaavaayiras


text:
'Masriin Abbayyaatti kophaa fayyadamuuf fedhuun marii eegalametti gufuu ta'aa jirti'- Ministeera Dhimma Alaa
Masiriin ammas laga Abbaayitti ishee qofti akka fayyadamtu barbaaduun marii amma eegalletti gufuu ta'aa jirti, jedhan Ministirri Dhimma Alaa Itoophiyaa Obbo Gadduu Andaargaachaw.
Ammas Masirii irraa amantaa akka hin qabne kan dubbatan Obbo Gadduun, mariin Itoophiyaa, Masiriifi Sudan dhimma Hidha Haaromsarratti taasisan guyyoota shan qabate hanga ammaatti maalirra ga'e kan jedhurratti ibsa kennniiru.
Ibsa isaanii kanaanis ammas Masiriin qeeqaniiru.
Akka miidiyaaleen biyya keessaa gabaasanitti Masiriin akkuma kanaan dura barte adeemsa lama hordofaa jirti.
''Masiriin ejjennoo lama qabaachuushee ammas ittuma fufteetti. Yaadi ishee tokko marii kana keessa jira, kan biraan ammoo qaama nageenyaa waliin mari'atti. Kun nu shakkisiiseera,'' jedhan.
Marii gaggeeffamu hundarratti warri Masrii faayidaa gaafachuu malee kennuuf wayita dubbatan arginee hin beeknu jedhan Obbo Gadduun.
Hanga ammaatti Masriin Itoophiyaan osoo waliigaltee waloorra hin ga'in bishaan guutuu hin eegaltu ejjennoo jedhu qabattee jiraachuus ibsan Obbo Gadduun.
Amaaraa Maas Miidiyaa Ejensiin ibsa Obbo Gadduu wabeefftee akka gabaasetti ammoo Masiriin marii waliiglteerra gahuudhaaf taasifama jiru kana keessaa addaan kuttee kan batu yoo taate, kanaan booda Itoophiyaan haala kamiiniyyu mariif deebitee hin teessu jedheer.
Dhimma ijaarsa Hidha Haaromsaa Guddicha Itoophiyaa laga Abbayyaarratti ijaaramaa jiru ilaalchisee mariin biyyoota sadan-Itoophiyaa, Masiriifi Sudan gidduutti yeroo garaagaraatti gaggeeffamaa ture tokkollee bu'aa gaariidhaan hin xumuramne.
Erga US fi Baankiin Addunyaa jaarsummaadhaan gidduu seenaniimmoo biyyoota sadeen gidduutti keessattuu Itoophiyaafi Masrii gidduutti atakaaroofi walqoccoluun dhalateer.
Mariin dagatamee wayita walirraa fagaachaa deeman Sudaanis kan ejjennoodhaan Itoophiyaa bira dhaabbachaa turte, boodarra guutiinsa hidhichaarratti mormii agarsiisuu eegalte.
Biyyoonni sadeen kunneen tibba kana ammoo deebi'anii marii isaanii itti fufanii jiru


text:
Abdii Boruutiin*
Kaayyoon barruu kiyyaa, hiika jechootni lamaan kun qabani fi garaagarummaa isaaniis ibsuufi miti. Kana warra barumsa fi ogummaa Afaanii fi Saayinsii Polotikaa qabaniif dhiisuun barbaada. Mata duree kanaan barruu kana akkan dhiyeessu kan na taasisan yeroo dabre waan lama dhaga’uu kiyya dha. Inni tokko gaafii fi deebii Obboo Galaasaa Dilboo raadiyoonii Sagalee Oromiyaa (VOO-MSP) irratti godhan yoo ta’u; inni biraa ammoo viidiyoo haasa’a Obboo Amin Jundi agarsiisu fi mata duree “Amin Jundi: Neither the Oromo Nation Nor the Oromo National Liberation Movement Has a Secessionist Agenda” jedhuun marsaa Gadaa.com irratti bahe dha. Asirratti wantin hubachiisuu barbaadu, yaada fi ilaalcha namoota lamaanii kana wal bira qabee ilaaluuf otuu hin taane, dhimma kana ilaalchisee yaada mataa kiyyaa dhiyeessuufi.
Gara dhimma barruu kanaa otuu hin seenin dura, jaarmayootni keenya lamaan, THBO fi QC ABO, walhubatnoo isaanii ilaalchisee ibsi isaan baasan gammachiisaa waan ta’eef, carraa kanaan anis gammachuu natti dhaga’ame ibsuun barbaada. Dhugaa dha, yoo walhubatan walii galuu danda’u; yoo waliigalteen jiraate ammoo, tokkummaa dhaaf bu’ura ta’a. Kanaaf, jaarmayootni kunis walhubatnoo bira dabranii, gara tokkoomuutti akka tarkaanfatan abdiin qaba. Itti aansees, tokkummaan qabsaa’otaa fi jaarmayoota Oromoo kan hundaa hammatus akka dhufu hawwiin kiyya daangaa hin qabu. Karaa biraatiin ammoo, asirratti wantin hubachiisuu barbaadu, ani jaarmayaa ykn garee tokkotti hirkadhee; isa kana deeggaruu fi kan biraa balaaleffachuuf otuu hin taane, namootas ta’ee garee tokko otuu hin tuqin, dhimma kanarratti yaada fi ilaalcha koo ibsuufi.
Akkuman yeroo baay’ee irra deddeebi’ee ibsaa ture, ani miseensa jaarmayaa siyaasaa tokkootuu miti. Haa ta’u malee, jaarmayaa kamiiyyuu yoo ta’e, kan walaba ta’ee bilisummaa Oromoof qabsaa’u ykn hojjetu deeggarsa kiyya ni argata. Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) ilaalchisee yoon barreessus, wantin ani barreessu yaada fi ilaalcha mataa kiyyaa, akka nama tokkootti (akka ilma Oromoo tokkootti) malee, jaarmayaa ykn garee kamiifuu dhaabbadhee ykn bakkee isaanii bu’ee dubbachuufii miti. Yoon dogoggore fi waan dhugaa hin taane barreesse, kanaaf anumatu ittigaafatama fudhata. Balleessi yoo jiraate, kanaafis anumatu dubbistoota barruu kiyyaa dhiifama gaafata. Kanaaf, yoon dogoggore na sirreessuu danda’u jechuu kooti.
Gara qabiyyee barruu kiyyaatti deebi’uu dhaaf, mee gaafii tokkon kaasuu barbaada: QBOn maaliif jalqabe, maaliif ittifufaa jiras? Akkuma seenaan agarsiisu fi adeemsi qabsoo kanaas mul’isu, uummatni Oromoo kan qabsoo kana jalqabani fi ilmaan Oromoo lakkoofsi isaanii hamma kana hin jedhamne kan itti wareegaman; biyyi isaanii Oromiyaan bakkee isaan nagaan jiraachaa turan, humna fi qawwee dhaan Habashootaan waan qabameefi. Gabrummaa Habashaa jalatti waan kufani fi har’allee gabrummaa yoomiyyuu caalaa hamaa ta’e keessa waan jiraniifi. Uummatni biyya fi bilisummaa isaa dhabe ammoo, waan dhabe sana deebisee argachuuf qabsaa’a. Biyya ofii keessatti abbaa biyyaa fi qabeenya isaa ta’uuf qabsoo itti fufa jechuu dha. Hanga waan dhabe sana deebisee argatutti qabsoonis ittuma fufa malee hin dhaabbatu.
Egaa, dhugaa kanarraa kaanee yoo ilaalle, kaayyoon qabsoo kanaas ta’e fedhiin uummata ykn saba Oromoo maal akka ta’e hubachuun waan nama rakkisu natti hin fakkaatu. Fudhatanis fudhachuu baatanis; jaalatanis jibbanis; mormanis deeggaranis; uummatni keenya hiree ofii ofiin ykn ofiif murteeffachuu barbaada. Kun mirga isaa ti. Mirga kana humnaan sarbame malee kan Waaqayyo/Rabbi dhalootaan namaaf kennuu dha. Hiree ofii kana ofumaaf murteeffachuuf carraa yoo argate ammoo, yoo barbaade walabummaa biyya isaa; yoo fedhes uummatoota fi saboota biroo waliin tokkummaa dhaan jiraachuuf murteeffata. Har’a garuu uummatni ykn sabni keenya haala akkanaa kana keessa hin jiru. Hiree ofii ofiin (ofiif) murteeffachuun hafee, qayee isaa keessattuu nagaan jiraachuu hin dandeenye.
Ani akka nama tokkootti, haasa’a Obboo Amin Jundi karaa lamaanan ilaala. Karaan tokko, akka waliigalaatti yoo ilaalame, waan Obboo Amin dubbatan sirrii dha; dhugaa dhas. Uumatni keenya bakkee jiraachaa ture fi jirutti abbaa biyyaa fi qabeenya isaa ta’uuf qabsaa’a jira malee, daangaa dabree uummatoota ykn saboota birootiin falmuufii miti. Achii ka’ee ykn fottoqee gara biraa deemuufis miti. Kun dhugaa waliigalaati jechuu dha. Karaa biraatiin yoon ilaalu garuu, Habashoota amansiisuuf jennee, saba Oromoos ta’e QBOn ajandaa fottoqinsaa hin qabu jechuun rakkisaa dha jedheen amana. Obboo Amin qeequuf otuu hin taane, ilaalcha kiyya ibsuufi. Asirratti yoon dogoggore abbaan fedhe na qajeelchuu danda’a. Yaada kiyya kan dhuunfaa kanaan Obboo Aminis waanan mufachiisu ykn dallansiisu natti hin fakkaatu.
Wanti hubatamuu qabu, jaarmayootni keenya, kan walaba ta’anii qabsoo kana godhaa jiran, sagantaalee siyaasaa gara garaa haa qabaatan malee, sochiin bilisummaa saba Oromoo (Oromo National Liberation Movement) hundaafuu kan walii ti jedheen yaada. Akkuman kanaa olitti ibsuu yaale, fedhiin ykn filatnoon uummata ykn saba Oromoos maal akka ta’u, yoo hiree ofii ofiin murteeffachuu danda’e beekama. Kanaaf, gareen ykn namumti tokko ka’ee dimshaashumaan saba Oromoos ta’e, QBOn ajandaa kana ykn sana qaba; yookaanis hin qabu jechuun sirrii natti hin fakkaatu. Akkuman jedhe, kun ilaalcha dhuunfaa kiyyaa ti. Adda Bilisummaa Oromoos (ABOs) yoo ta’e, akkan beekutti sagantaan inni ittiin ijaaramee qabsoo kana gaggeessaa ture walabummaa Oromiyaa mirkaneessuuf akka ta’e dha. Obboo Galaasaanis gaafii fi deebii isaanii keessatti kan ibsan isuma kana ture.
Egaa, asirratti wantin ifa godhuu barbaadu, Obboo Galaasaa deeggaree, Obboo Amin balaaleffachuuf otuu hin taane, akka waliigalaatti yoon ilaalu fi hubadhu, dhugaan kana ta’ee otuu jiruu saba Oromoos ta’e QBOn ajandaa akkanaa hin qabu jechuun waan dhugaa faallessu natti fakkaata. Tooftaaf yookaanis Habashoota amansiisuuf jedhamee yoo ta’e, yaaliin Obboo Amin godhan badaa miti. Haa ta’u malee, jecha Habashootni lagatan ykn jibban, kan yeroo hundaa ABOtti illee maxxansan, jecha Afaan isaaniitiin “magganxal” jedhamu kana lagachuuf jedhamee; karaa biraatiin dhugaan jiru yoo dagatame gaarii hin ta’u. Akka waliigalaatti yoo hubatame garuu haasofni Obboo Amin godhan waan dhugaarraa fagaatee miti. Carraa argametti fayyadamanii waayee qabsoo keenyaa alagaa fi diinattis ta’e fira qabsoo kanaatti himuun waan gaarii dha; barbaachisaa dhas.
Karaa biraatiin yoo ilaalames, waayee hiree ofii ofiin (ofiif) murteeffannaa saba Oromoo yoo dubbatnu, innumti kunuu gara “walabummaa Oromiyaatti” geessuu waan danda’uuf, Habashootni kana amananii (itti amananii) waan fudhatan natti hin fakkaatu. “Magganxal” isaan jibban kun akka hin ooleef waan beekaniif jechuu dha. Karaa feeneen (barbaadneen) jecha kan ibsuu yaalullee, dhugaan kana duuba jiru dhokachuu hin danda’u jechuu kooti. “Magganxal” jechuun kutamanii ykn fottoqanii gara biraa deemuu otuu hin taane; yookaanis ammoo, akka teessoo lafaatti, fakkeenyaaf akka Eertiraatti, qarqara jiraatanii achi cituu qofaa otuu hin taane, uummatni Oromoo fedhii isaatiin Oromiyaa walaba taatu ijaarrachuu yoo barbaade fi danda’e, naanna’ee naanna’ee “magganxal” Habashootni sodaatan hin hafu jechuu dha. Maalirraa kaaneti amma sabni Oromoo ajandaa akkanaa hin qabu jennaree??
Dhumarratti, qabiyyeen barruu kiyyaa jaarmayoota ykn gareelee keenya jidduutti rakkoon akka uumamu taasisuuf otuu hin taane, dhugaa jiru beeknee fi hubatnee akka waliin deemnuufi. Akka ilaalcha fi yaada dhuunfaa kiyyaatitti, yoo fedhii uummata Oromoo hin faallessine, tooftaa fi tarsiimoo ittiamanne tokko hordofnee; karaa nutti mul’ateen qabsoo kana cimsinee; uummata keenya gabrummaa hamaa fi faashistummaa Wayyaanee kana keessaa baasuun dirqama hundaatuu ta’uu qaba. Karaa kana ykn sana wayya; tooftaa fi tarsiimoon kun sirrii dha ykn sirrii miti jedhanii waliin mormuu fi sakaallaa walitti ta’uun diinaaf malee, uummata keenyaaf bu’aa hin fidu. Wal hubachuun, wal obsuun, wal gargaaruun, tumsa waliif ta’uun, mooraa ofii cimsanii kan diinaa laaffisuun ajandaa hundaatuu ta’uu qaba. Isa kana ajandaan hatattamaa, isa kanatu ajandaan saba Oromoo ti!!
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
___//___
Caffee Oromiyaatti, Dura Taa'aa Koree Dhaabbii Dhimma Bulchiinsaa, Seeraafi Misooma Qabeenya Namaa Kab. Obbo Naasir Huseeniin kan durfamu, aanichatti marii hawaasa waliin taasiseen sirna odeeffannoo cimaa diriirsuun caasaaleen nageenyaa qindoominaan hojiin hojjechaa jiran kan jajjabeeffamuu qabu ta'uu hubate.
Bu'uura misoomaan walqabatee, aanichatti rakkoon bishaan dhugaatii, daandii, kenna tajaajila mana hojii, tajaajila inshuraansii fayyaafi carraa hojii uumuu hojii xiyyeeffannoo barbaaduufi akka rakkootti ka'anidha.
Bulchaan Aanaaichaa Obbo Taammiruu Fayyeeraa, gaaffiin hawaasaa sirrii ta'uu mirkaneessuun, yeroo gabaabaa keessatti kanneen sadarkaa aanichaatti deebii argachuu qabaniif fala ni kennina jedhan.
Hojiiwwan mootummaan gubbaa hanga gaditti hojjatu bu'a qabeessummaafi fayyadamummaa ummataa mirkaneessuuf waan ta'eef, hunduu tumsuu akka qabu Obbo Naasir ibsaniiru.
Gaaffiwwan ka'anii deebii hin arganne, qaama dhimmichi ilaallatu biraan gahuun kan deebii argatan ta'a jedhan.


text:
Browsing Tag
Indiyaa
Indiyaa keessatti weerara vaayirasii kaoroonaa hammaateen guyyatti lubbuun namoota kumaatamaan lakkaahamanii kan darbaa jiru yoo…
Indiyaan dachii Kaashimiir keessa warra hinduu qubachiisuuf seera haaraya…
Mootummaan Indiyaa finxaaleyyii hinduutiin hogganamu, waggaa tokko dura heera ofiin of bulchuu kutaa Kaashmiir diiguun,!-->!-->!-->…
Indiyaa keessatti lakkoofsi namoota vaayirasii koroonaatiin qabamanii…
Indiyaa keessatti guyyoota lamaan dabran qofa vaayirasichi namoota 170,000 ol irratti kan argame yoo tahu haaluma kanaan!-->…
Indiyaa keessatti jeequmsa namoonni Jibbiinsa Islaamaa qaban uumaniin…
Indiyaa magaalaa Bengaluru jedhamtu keessatti namoonni jibbiinsa Islaamaa qaban barreeffama Nabi Muhammad arrabsu Fuula!-->…
Walitti bu’iinsa Daangaa Chaayinaa fi Indiyaa jidduutti uumameen loltoonni…
Waldhabbii daangaa ji'a tokko dura biyyoota lamaan jidduutti hammaata dhufe hordofuun, loltoonni biyyoota lamaanii lakkoofsaan…
Indiyaa keessatti dararaan Muslimoota irratti raawwatamu hammaataa dhufuu…
Weerara Vaayirasii Koroonaa Indiyaa keessatti babal’ataa jiruun wal qabatee, dararaan muslimoota biyyattii irratti raawwatamus kan…
Gamtaan Biyyoota Islaamaa haleellaa Muslimoota Indiyaa irratti…
Haleellaa shoorarkeessitoonni amantaa Hinduu, humnoota nageenya Indiyaa waliin tahuun magaalaa guddoo Indiyaa New Delhiitti…
Haleellaa Finxaaleeyyiin Amantaa Hinduu, Muslimoota irratti raawwataniin…
Paarlamaan Indiyaa dhuma waggaa dabree irratti baqattoota biyyoota ollaa irraa gara Indiyaa seenaniif lammummaan akka kennamu…
Paakistaan Dhaabbanni Mootummoota Gamtoomanii yakka Indiyaan Kaashimiir…
Muummichi ministeera Paakistaan Imraan Khan Foramii Diinagdee Addunyaa Swizarlaand magaalaa Davos keessatti geggeeffamaa jiru…
Indiyaatti seera lamummaa haaraya bahe mormuun itti fufe jira
Paarlamaan Indiyaa torbee dabre baqattoota biyyoota ollaa irraa gara Indiyaa seenaniif lammummaan akka kennamu seera hayyamu…


text:
Month: November 2021
Gaafiif Deebii Ob. Odaa Tarbii Dubbi Himaa WBO
Ethiopia: Hojjattoota UN 70 tahan Hidhaman
Ibsa ABO: Yaadannoo Sadaasa 9 Guyyaa FDG Waggaa 16ffaa
Galmi keenya xumuraa Finfinnee qabachuudha’ – Ajajaa Ittaanaa WBO
Hidhattoonni Mot Mana Jireenya Maatii HD ABO Ibiddaan Guban
Tajaajilli Internetii Ixoophiyaa Keeysatti Cufamee Jira.
Walloo Baateetti Uummanni Alabaa Oromoo Dhaabbate!
Ibsa Waraana Bilisummaa Oromoo | Oromo Liberation Army Statement Nov 6/21
Manni Maree Nageenyaa UN, waraanni atattamaan akka dhaabatu’ waamicha godhe
6 Sadaasa 2021 Manni Maree Nageenyaa Dhaabbata Biyyoota Gamtoomanii marii dhimma waraana Itoophiyaarratti gaggeesseen sagalee tokkoon waraanni atattamaan akka dhaabbatuufi waliigalteen dhukaasa dhaabuu waaraan akka raawwatamau gaafate. (OROMOTV) Manni Maree Nageenyaa dhimma Itoophiyaarratti irra deddeebiin marii kan gaggeesse ta’us miseensonni mana marichaa aangoo guddoo qaban gidduutti ejjannoon walfakkaataan waan hin turreef ibsa waloollee baasuun hin …
Manni Maree Nageenyaa UN, waraanni atattamaan akka dhaabatu’ waamicha godhe Read More »


text:
Jilli ol aanaan Qaama Cehumsaa Adda Bilisummaa Oromoo obbo Galaasaa Dilbootiin Hoogganamu Onkoloolessa 30 bara 2018 jila Mootummaa Dr. Warqinaa Gabayyoon hoogganamu waliin Berlin keessatti wal argee walii galtee nagaa mallatteesee jira.
Kanas kan beeksise sadaasa tokko ibsa paartiin kun baaseen hubachuun danda’ameera.
Hayyu dureen dhaabichaa Obbo Galaasaa Dilboo VOAf akka ibsanitti dhiyootti qophii akkuma xumurataniin biyyatti kan deebi’an yoo ta’u, kan nuti mootummaa waliin walii galle ol aantummaa seeraa gama eegee fi karaa nagaan sagantaa keenya uummata keenya barsiisuu malee kaayyoo duraan qabanne gannee miti jedhan.
Uummatichii fi qaamoliin siyaasaa martinuu carraa amma argame kana utuu of hin dabarsin uummata wareegama qaalii inni kana dura baase ammas akka inni irra deebi’u akka hin goone of eeggannaa fi walii galtee dhaan rakkoo jiru furaa uummata kanaaf boqonnaan akka ta’u gochuu irratti hojjetamuu qaba jedhan.
Paartilee Oromoo kaan waliin illee hojjechuu dhaaf garaagarummaan jiraatuuf kabajaa walii kennuu dhaan hojjechuu akka fedhan illee obbo Galaasaan nuuf ibsaniiru.


text:
Bulchiinsaa Naannoo Affaar keessatti sababa wal waraansaa itti fufee jiruun kan ka’ee, lakkoofsii namoottan qe’ee isaanii irraa Buqqa’aa jiran dabalaa deemuun isaa ibsameera.
Akka gabaasinni gabaasaa sagalee Amerikaa Masfin Arraagee ibsutti, Miseensaa koree gargaarsaa namoottan jireenyaa isaanii irraa buqqanii qindeesuudhaaf dhaabbatee kan ta’an obbo Saadiiq Bediru lakkoofssi namootaa gargaarsaa atattamaa barbaadanuu dabalaa deemaa akka jiru himaniiru.
Gabaasinii haaraan dhaabbata mootummootaa gamtoomanii UNHCER irraa bahee akka agarsiisutti tibbana namoonni haaraan 300 garaa mooraa gargaarsaa seenaniiru.
Qindeesituu waldaa misoomaa horsiisee bultootaa Affaar kan ta’an Vaaleriin Braawonig gama isaaniitiin haalii naanichaa akka hammaachaa deemaa jiru himuun isaanii beekameera.


text:
Biyya Afrikaa tokkottiin FIFA 2018 keessatti hafte Senegaalillee 1-0 keessaa galchanii taatullee Senegaal barana goolii afuriin galfattee gurraan biyyatti galte
Nyeencii Tarangaa,gareen Senegaal dhiitachaa hedduu dandamattee asi geette. Tapha FIFA 2018 irratti garee H keessa jirti.Koloombiyaa,Jappaanii fi Polaandiin walti marte.
Afrikaan barana haga dandeettu loltee jabaa walti lakkiftee keessaa galte. Senegaal tapha sadii keessatti goolii afuri galfattee mirgaan galte.
Senegaal Polaandi 2-1 dabsatte,Jappaaniin lanqaasoo jiddee 2-2 walqixxee galte. Kolombiyaan ammoo isii 1-0 moote.
Warra tapha sadeen kana keessatti Senegaalii goolii galche Sadio, Mousa, Tahihgoo fi Mibaayaa.
Waancaa Kubbaa Miilaa Addunyaa baranaa irratti gurbaa Ingilaani Haari Kaneetti goolii 5 galfatee tokkeessoo jiraa, ka Poortugaal Kiristiyaan Ronaaldoo 4 galfatte lammeessoo jiraa ka Beljiyeem Lukaakuulleen goolii 4 faana jira.
Waancaa Kubbaa Miilaa ka baranaa kana ittuma jiranii marroo 45 taphatanii goolii 116 walti galchan. Jabaa hedduutti keessaa galee jabaa hedduutti walti hafe.
Afrikaan duula kubbaa miilaa addunyaa kanaa dhiiraa jajjabduu 115 biyya shan keessaa walti filatte.Biyyitii cufti dhiira 23 sadiin dhufatte.Dhiirtii tun yoo walti deebisan tapha torbaan lamaatti goolii 12 galchiteef.
Federeshiiniin kubbaa miilaa addunyaa FIFA biyya 32 dorgommii baranaatiif dhufan $miliyoona 400 kennuuuf lafaa qaba.Biyyitii tokko mootee dhibaattellee yoo diqqaatee $miliyoona 8 argatti.
Yoo shaampiyoonaa tahee mootummaan galate ammoo miliyoona 38 haratti. Jermeniin ganna 4n duratti doolara miliyoona 35 argatte.Biyyitii itti aante Arjentiinaan miliyoona 25 argatte.
Woma taateefuu amma biyya 16 walti hafee. Jarii kun haga torbaan lamaan dhufaa waluma qoraasee lama keessaa walti hafa.


text:
LibreOffice 7.3 Help
Qonyoon sajoo kabala fakkasaa irra jiru sararawwan kamshaa bakka sararawwanii fi bocawwan islaayidii ammeetti idaatu bana.
Furtuu jijjiirraa yoo gaqqabdu, sochiin hantuutee baay'ina digriin digirii 45 ti murtaa'a. Yoo furtuu DirqalaaALT gaqqabdu, qabxiin haaraan kan dhuma waliin walitti hin hidhaman. Kun ammo wantoota qonyoowwan qabatanii siif heeyyama. Fuurtuu ALTDirqala wanta guddaa keessatti hanga ammatti kan hin cufne yoo ta'u, wanti xiqqaan wanta guddaa irraa hir'ata, kun akka qawaatti argama.
Bocawwan cufamoon oftumaan guutuu kabala Bal'ina Haalata sanduuqa irraaSararaa fi Guutuu keessatti agarsiifaman fudhata.
Boca guutuu cufame kan qonyoo irratti bu'uureffate kaasa. Bakka qonyoo jalqabuu barbaaddetti cuqaasi; harkisi gadhiisi ittaansuudhaan qaree bakka dhuma qonyoo barbaaddetti sochoosii cuqaasi. Qaree sochoosuun muraa sarara qajeelaa gara qonyootti ida'uuf irra deebi'i cuqaasi. Boca cufuuf lama-cuqaasi.
Qonyoo, Kan guutame
Boca cufame kan muraa sarara qajeelaa hammatu kaasa. Bakka rog-addee jalqabuu barbaaddetti cuqaasitii,muraa sarara kaasuuf harkisi. Dhuma muraa sarara hiikuuf irra deebi'ii cuqaasi; sarara muraa rog-addee hafe hiikuuf itti fufuun cuqaasi. Rog-addee kaasuu xumuunuuf lama-cuqaasi. Rog-addee gara roga digirii 45tti dirqamsiisuuf Jijjiirraa gaqqabi wayita cuqaastu.
Rog-addee, Guutame
Boca cufamaa muraa sarara qajeelaa haamate kan geengoo digrii 45tti dirqamsiisu kaasa. Bakka roga-addee hafe hiikuuf cuuqaasuu itti fufi. Roga-addee kaasuu xumuuruuf lama-cuqaasi. Roga-addee geengoo digrii 45 tti hin dirqamne kaasuuf, jijjiirraa gaqqabi yeroo cuqaastu.
Rog-addee (45°), Guutame
Sararaa akka feetee islaayidii kee yeroo gadhistuu,LibreOffice boca cufame hanga ka'uumsa sarara kaafamuu uuma. Bocichi sararawwan walini halluu bal'ini ammee guutuu ni danda'aa.
Sarara Unkaakka feete, Guutame
Qonyoo
Rog-addee
Sarara mura qajeeelaa walfakkaatuu kan haammatee geengoo digirii 45 dirqisifaman kaasa. Mura sarara kaasuuf harkisi, qabxii xumuraa muraa sararaa hiikuuf cuqaasi. Ittaansuun muraa sararaa haarawaa kaasuuf haarkisi kaafamu sararaa xumuruuf al lama-cuqaasi. Boca cufaa uumuuf, Dirqala fi ALTgaqqabuun al lama-cuqaasi.
Rog-addee (45°)
Sararaa Unka akka feetee


text:
Paarlaamaa Keeniyaatti bakka buutuu kutaa bulchiinsa Kuwaalee jedhamtuu ka tahan harra daa’ima fudhatanii yoo paarlaamaa seenuuf jedhan dhoggamanii jiru.
Zuleykaa hasan bakka buutuun dubartoota Kuwaalee, daa’ima ji’a shanii ka qaban yoo tahan, harra maree idilee paarlaamaa biyyattii daa’ima isaanii fudhatanii seenuuf utuu jedhaniiti seensarratti ka dhowwaman.
Mss. Zuleykaan ta’ee kana booda. Wanni narra dhaqqabe, mirga dubartiin argachuu malte ka faallessuu jechaan dubbattan.
"Harra dhimma ariifachiisaa qaba ture; yoo dhimmi si muddu sitti dhufu ammoo waan gootu hin qabdu. Kanaaf bakka mucaa koo kaawu waan hin qabneef ykn hojii hafuu ykn fidee dhufuutu narra ture. Kanaaf daa’ima kiyya fidee dhufuuf murteesse. Kanas kanan murteesseef namoota kiwaalee ka bakka na buufataniif sagalee tahuufi. Daa’ima qabaachuun adabbii ta’uu hin qabu; kun waan uumama jireenya keessaati."
Gocha kana dubartootni Miseensa paarlaamaa Keeniyaa ta’an kaanis mormanii jiru. Yoo mormii isaanii ibsatanis, qaama seera baasee mirga saba biyyattii eegsisu keessatti mirgi dubartii hojii hojjettu tokko daa’ima sababa harma hoosisteef hagas yoo dhiibame waajjiraalee kaanitti maal akka tahuu malu yaaduun waan yaaddessaadhaa jedhan.
Miseensonni paarlaamaa Keeniyaa Adoolessa bara 2013 dubartoota daa’ima qaban ka miseensa paarlaamaa tahaniif bakka daa’ima itti hoosisan fi kunuunfatan yaa qopheessuuf koomishinii paarlaamaa biyyattiitti ajaja dabrsus haga yoonaa murteen kun hojiitti hin hiikamnee jechuunis komii qaban dubbatanii jiru, dubartoonni miseensa paarlamaa Keeniyaa.
Keeniyaatti seerri haadholiin daa’ima hoosifatan fuudhanii gumii akka seenan dhorku hin jiru.


text:
Naannoo maqaan dhahamee kana keessatti Addi Bilisummaa Uummata Tigraay (ABUT) gocha duguuggaa sanyii rawwateera jechuun kanneen gabaasa dhiyeessan gareen qorqttoota Yunivarsitii Goondar boollaa namoonni hedduminaan keessatti awwaalaman 2o ta’an arganneera jechuun beeksiisan.Qorannaan kunis isa bara 1972 kaasee hanga bara 2013tti waan ta’e of keessaa qaba jedhamee jira.
Gama kaaniin bulchiinsa naannoo Tigraay bulchaa kan jiru ABUT ibsa gidduu kana baaseen mootummaan bulchiinsa naannoo Amaaraa akka ofii isaa miidhameetti dhiyeessaa jira jeechuun himatee reeffii namoota argamees kan dhalattoota Tigraay irratti rawwatame agarsiisa jedhe jira.
Amneestii Intarnaashinaal gama isaan gabaasa akkasii baasuuf qorannaan saayinsiin deggerameetu barbaachiisa jedha.
Gabaasa Asteer Misgaanaawu Baahiir Daar irraa eriite caqasaa.


text:
Ji’ottan Afuran darbaniif mana hidhaa mootumma Itiyoophiyaa keessa kan ture Gaazexessoon dhaaabataa Oduu Idilee adduunyaa Asoshiiyetid preesiif hojjatu , Amiir Amaan Kiyaaro fi ogeessi kaameeraa Toomaas Ingidaa tokkoon tokkoon isaanii birrii Kuma 60 wabii qabsiisuudhaan akka gad lakisaman manni murtii Feederaalaa Sadarkaa jalqabaa Qibxata har’aa Bitootessa 29/2022 murtesuu isaa Dhaabbanni oduu Asoshiiyetid prees ibseeraa.
Sadaasa 28 , 2021 jalqabee kan mana hidhaa ture Amiir Amaan Kiyaaroo irratti abbaan alaangaa yeroo qorannaa dabalataa gaafatus, abbootiin seeraa garu gaafiicha diduudhaan iyyanoo Abukaatonii himatamaa dhihessan fudhachuudhaan murtoo dabarseeraa.
Gazexessonni kun himataa seeraa Shorokeessumaa jalatti ilaalamun yoo balleessaan irratti murtaa’ee hidhaa wagga 15n akka adabamuu dhanda’an Inspeektarri poolisii feederaalaa Tasfaayee Olanii midiyaatii dubbachuu isaanii Gabaasinni Asoshiiyetid prees kun eereera.
Gaazexesonii kun lamman yemuu labsiin yeroo muddamaa hojii irra ture, miseensotaa Waraanaa Bilisummaa Oromoo isaa Mootumman Shanee jedhee waamuu haasofsiisuu isaaniitif himatamanii mana hidhaa keessa turan.
Gaazexessonni kun wabiidhaan gad lakkisamanii dhimma isaanii mana hidhaatii ala ta’anii akka hordofan kan ajjaja kenne manii murtii feederaalaa Gaazexessonii kun amma dhimmii isaanii raawwatutti akka biyyyaa hin baane murtoo ugurii dabarsuun isaas beekameera.
Amiir Amaan wabiidhaan hikamuun isaa akka gaarii ta’e kan dubbatan Daarektarri Asoshiiyetid prees Juulii Pees, Amiir Gazexessaa of danda’ee hojii isaa hojjatu akka ta’ee ibsanii, kan xiyyeefannaan irratti godhameefis waan hojii isaa hojjateef waan ta’eef mootummaan Itiyoophiyaa himannaa irratti dhiheesse akka haqu gaafachuun isaanii gabasameera.
Mootummaa akka gaazexessota kan mana hidhaati baasuu, dhaabileen mirgaa namoomaa fi mirgaa Gaazexessootaaf falaman, akkasumas miseensonii mana maree mootummaa US kan akka Adam Shiif bakka bu’aan Kaaliiforniyaa fi Meerii Gaay Skaanlon bakka buutuun Penselveeniyaa gaafachaan isaanii ibsameera.


text:
Kan umuriin 25 timothy Mbaya lammii Keeniyaa ti. Boqqolloo maasii irra jiru dhibba irraa harki 75 ilbiisa rammoo gannaa fakkaatuun “armyworm” jedhamu baatii Ebla keessa duraa barbadaa’uu dubbata.
Joe DeVries itti aanaa prezidaantii sagantaa misoomaa kan : Alliance for a Green Revolution in Africa jedhamuu ti. Ilbiisi kun jalqaba Nigeria keessatti kan argame Amajjii bara 2016 jeessa yoo ta’u hatattamaan faca’a. Baatii Bitootessa darbee immoo Keeniyaa keessatti argame.
Kan warra Ameerikaaf haaraa hin ta’in ilbiisi raammoo gannaa fakkaatu kan armyworm jedhamu kun lafa fagoo barrisuu kan danda’an yoo ta’u dhaltuun ishee al tokkotti hanqaaquu hanqaaquu kuma tokko hanqaaxxi. Haala qilleensa badda daree keessatti kan wal horu raammoon kun Afriikaa bakka buufata isaa godhate. Haa ta’u malee hayyoonni akka jedhanitti ilbiisi kun attamiin as ga’uu akka danda’e waanti beekame hin jiru.
Jarmayaa fayyaa addunyaa kan damee keenyaaf itti gaafatamaa kutaa oomisha midhaanii kan ta’an Wilson Ronnoo akka jedhanitti iblbiisi kun balaa hongeen dhaqaabisiie hammeessuu qaala’uu gatii midhaanii Afriikaaf sababaa ta’e jechu hdaan Keeniyaa akka fakkeenyaatti tuquun ibsaniiru.
Ilbiisawwan kun guyyaatti km 100 waan barrisaniif Keeniyaa qofti ilbiisa kana of irraa ittisuuf tattaaffii gochuun ga’aa miti jedhu Ronoon.
Ronoon akka jedhanitti Afriikaa gama bahaa keessaa midhaan hektaara kuma 400 dta’an kan barbadaa’e ennaa ta’u ittisuun utuu hin jaalamin boqqolloo Afriikaa biliyoona afurtitti tilmaamamtu manca’e.


text:
Finfinnee, Hagayya 27/2013(TOI)- Sadarkaa biyyaatti Fooramiin misooma ICT fi Dinagdee Yuunivarsiitii Dirree Dawaatti gaggeeffamuu jalqabe.
Fooramichii Kaayyoo dhaabbileen barnootaa kaayyoo dhaabbataniif galmaan gahuuf kan gargaruudha jedhameera.
Jalqabi sirna fooramii kanarratti argamuun haasaa kan taasisaan Ministirri Deettaan Ministeera Saayinsii fi Dhaabbilee Barnootaa Olaanoo Dooktar Saamu’el Kifilee Foramiin ICT kun dhaabbileen barnoota kayyoo hundeeffamaniif akka galmaan gahaniif gahee ni qaba jiedhaniiru.
ICT fayyadamuun filannoo osoo hin taane diqamadhas jedhaniiru.Saganticha irratti hojjettoonni misooma ICT fi bulchiinsaa yuunivarsiitiwwan 40 irraa ogeeyyiin 350 hirmaataniiru.


text:
Manni murtii Federaalaa himannaa Dr. Mararaa Guddinaa, Dr. Biraahnuu Naggaa fi obbo Jawaar Mohamed ISAT FI OMN irratti himannaa abbaan alangaa dhiyeesse dhaggeeffatee jira. Dr. Mraraanis himannaan isaan irratti dhiyaate kanneen bakka hin jiraannetti himatamaniittii adda ba’ee akka, ilaalamuuf gaafataniiru. Dr. Mararaan yakkamaa utuu hin taane hidhamaa siyaasaa ti jechuun ille mana murtichatti dubbataniiru.
Ragaalee isaan irratti dhiyaates akka ibsamu gaafatanii manni murtichaas yaada isaanii dhaggeeffatee ragaaleen dhiyaatan gama seeraan hiika akka argataniif mana maree Federeeshiniitti dabarsuu isaa beeksisuu dhaan Adoolessa 25tti beellama kennaa jira.


text:
Browsing Tag
Gazzaa
Humni waraana Israa’el magaalaa Gazzaa keessatti guyyaa haleellaa raawwachuu jalqabe irraa kaasee hanga arraatti daa’imaan 61 fi!-->…
Haleellaa Waraanni Israa’el Magaalaa Gazzaa keessatti raawwateen…
Haleellaan waraanni Isiraa’el Falassxinoota irrati raawwatu hammattee itti fufe jira, Haleellaa Arba’aa har’aa qofa magaalaa!-->…
Lammileen Falasxiin Gazzaa keessatti mormii guddaa geggeessaa jiran
Lammiileen Falasxiin mirga gara dachii Israa’el humnaan irraa isaan buqqifteetti deebi’uu gaafachuun, akkasumas uggurri waggoota…
Israa’el loltoota dabalataa heddu daangaa Gazzaa irra kan qubsiiste tahuu…
Lammiileen Falasxiin mirga gara dachii Israa’el humnaan irraa isaan buqqifteetti deebi’uu gaafachuun, akkasumas uggurri waggoota…
Haleellaa Israa’el Gazzaa keessatti raawwataa jirtuun namoonni madaahuu fi…
Israa’el haleellaa halkan edaa Gazzaa keessatti raawwatteen yoo xiqqaate namoonni torba madaahuu qondaltonni Falasxiin beeksisan.…
Waraanni Israa’el qilleensaa fi galaana irraa Gazzaa rukutaa jira.
Israa’el haleellaa kana kan jalqabde ganama har’aa Rokkeetiin gara Israa’el dhukaafame jedhame, mana jireenyaa tokko rukutuun…
Xiyyaaronni waraana Israa’el Gaazaa keessatti haleellaa raawwatuu…
Waraanni Israa’el ibsa baaseen akka jedhetti, Alhada har’aa mormii Falasxiinotaa gareen Hamaas daangaa Gaazaa fi Israa’el irratti…
Weerara humni addaa Israa’el Gaazaa keessatti raawwate hordofuun…
Qondaaltonni Falasxiin akka jedhanitti, loltoonni humna addaa waraana Israa’el konkolaatota Siviiliitiin dhokatanii gara Gaazaa…
Waraanni Israa’el Jum’aa har’aa Gaazaa keessatti Falasxiinota shan ajjeesse
Waraanni Israa’el Jum’aa har’aa lammiilee Falasxiin daangaa Gaazaa irratti mormii geggeessaa turan irratti dhukaasuun,…
Israa’el haleellaa Gaazaa keessatti raawwatteen nama tokko ajjeesuun…
Xiyyaaronni waraana Israa’el ganama hardhaa haleellaa Gaazaa keessatti raawwatan kanaan, namoota madaayan saddeet jidduu jaha…


text:
LibreOffice 7.3 Help
baxxitino qaaluero woyi jajjabbaanna fidalla karsitino qaallanna shiimmaadda Fidaalla umitaashshotenni gargara dandaatto.
, hakkiinni fincaancho qiphi assi.
Aane noorini mito assi:
Qaaly eruwwa saaxine giddo uurrinshu malaati hoodete daannota qaalu ero tayppe assite (hasiissannoti Jawa fidale dino) Haaroo qiphiassi
Lame Jajjabbaanna fidale kaimaho afidhino Qaalla saaxine giddo qaale tayippe assite hakkiinni HaarooHaaroo qiphiassi.
Umi Taashsho riqiwo ranketenni gaabbate Hajajo Ctrl+Z. Kunino Umi Taashshote baxxitinori Dirto giddo tayippe assootto qaale woy qaaluerono ledanno.


text:
Koronaavaayiras: 'Yeroo kanatti waan ogeessota fayyaatiif hamilee kennu hojjechuu qabna'
Magaala Adaamaatti konkolaachisaa Taaksii Magaala keessaa kan ta'e dargaggoo Maaruuf Usmaan erga dhibeen Covid-19 kun dhufee jalqabee ogeessota fayyaatiifi qaamolee nageenyaatiif tajaajila taaksii tolaan kennaa jira.
Taaksii isaa keessattis barreefama "Ogeessota fayyaafi qaama nageenyaa yoo taatan hin kanfalinaa, waraqaa eenyummaa keessan qofa nutti mul'isaa" jedhu maxxanfamee jira.
Dargagoon kuni ammaan duras tajaajila geejjiba tolaa magaala keessaa kana barsiisotaa fi poolisootaaf kennaa ture.
Erga koronaavaayirasiin Itoophiyaa keessatti argamee ammoo xiyyeeffannaan isaa gara ogeessota Fayyaatti jijjiire.
"Ani dirqama lammummaa kiyya bahuuf jedheeni kanin tola ooltummaa kana jalqabe. Yeroo kanattimmoo ogeessonni fayyaa nuuf jedhanii dhibee kanaf ofsaaxilanii hawaasa gargaaraa jiru. Erga isaan nuuf jecha hammana dhama'u ta'ee nutimmoo hamilee ta'uufii qabna"jedha.
Walgargaaruu fi waliif yaaduun kuni yoo cime ogeessonni fayyaas hojii amma irra jiran kana nufffii malee gammadanii hojjetu jechuunis hima.
Qaamoleen kunneen yeroo taaksii isaa kana seenanii barreefama kana dubbisan hedduu akka gammadaniifi galateefatanis hima.
"Ogeessonni fayyaa taaksii kana seenanii yoo dubisan ni ajaa'ibsiifatu.kaan amanuufuu ni rakkatu. Waraqaa eenyummaa isaanii agarsiisanii tolaan fayyadamu. Kaan ammoo fayadamanii taarifaa ol naaf kanfalanii bu'u, baayyee na jajjabeessu" jedha.
Maaruuf taaksii ittiin tajaajila tolaa ogeessota fayyaa fi qaama nageenyaaf kennu kana galii guyyaa abbaa qabeenyaatiif galchuun hojjeta.
Hojii tola ooltummaa kana waan kenneef gammachuu guddaan argadhe malee jireenya kiyyarratti dhiibbaan dhufe hin jirus jedha.
"Taaksiin kuni kan namaati. Guyyaadhaan galiin dirqama galchuu qabu nijira. Isarraa homaa hir'isee hin beeku. Tajaajilli tolaa kuni galii kiyyaa fi kan gargaaraa kiyyaarraa kan hir'atuudha. Galatni waaqaaf haa ta'u gocha Kanaan gammachuu qabna malee homaa hin miidhamne" jedha.
Namootni biroos yeroo kanatti ogeessota fayyaa osoo jajjabeessanii birrii caalaatti gammachuun argatan guddaa waan ta'eef hojii kana jalqabuu qabu jechuunis dhaama, Maaruuf.
- SALPHAATTI ADDA BAASUUF: Mallattoowwan koronaavaayirasii maal fa'i?
- KORONAAVAAYIRASII: Gaaffilee keessaniif deebii
- MAAL GOCHUUN QABA: Walirraa fagaachuufi adda of baasanii turuu
- WANTOOTA SAGAL: Waa'ee koronaavaayiras nuti hin beekne
- QUBA QABDUU?: Wal-qunnamtii saalaa fi Koronaavaayiras
Taaksii oggeessa fi hojjattoota nageenyaatiif tola keessummeessu
Magaala Adaamaatti taaksiin dargaggoo Maaruuf Usmaan, gaafuma balbala olseenan beeksisa "barsiisotaa fi poolisoota hin kafalchiifnu, waraqaa eenyummaa qofa nu agarsiisaa," jedhutu maxxanfamee mul'ata.


text:
Har’a kan Finfinnee keessatti kan argamu hoteela Ililii jedhamu keessatti dhaaboliin Oromoo Shan jechuun Adda Bilisummaa Oromoo, Kongresii Federaalawaa Oromoo, ABO Tokkoome, Adda Tokkummaa Walabummaa Oromoo, Addi Dimokraatawaa Oromoo gamtaan ibsa kennaniin guyyoota jalqaba baatii Fulbaanaa qabee Finfinnee fi naannoo isheetti yakka raawwatamaa ture balaaleffachuu dabalatee dhimmootii yeroo ka biro irratti ibsa bal’aa kennaniiru.
Dhimmootii tokko tokko irratti illee ejjennoo waliin qaban ibsaniiru.
Keessumaa Finfinnee fi Buraayyuutti haalawwan rawwataman eenyummaa uummata Oromoo irratti ka qiyyaafate dha amantii jedhu qabaachuu isaanii illee ibsi sun cimsee beeksiseera.


text:
Bulchiinsi Traamp, “Iraan buufataalee waraana Ameerikaa fi imbaasiiwwan baha jiddu galaa keessa jiran irratti haleellaa raawwachuuf qophaayaa jirti” sababa jedhuun, torbee dabre irraa jalqabee Markabootaa fi xiyyaarota waraanaa, akkasumas loltoota dabalataa gara naannichaa kan ergite tahuun beekamee jira.
Iraan gama isitiin, “Ameerikaan lola xumura hin qabne naannicha keessatti qabsiisuuf sababa dharaa kaahaa jirt” jechuun himannaa Ameerikaa haalte. Qondaaltonni waraana Iraan akka jedhanitti, bulchiinsi Traamp humna waraana dabalataa gara naannichaa erguun Iraan kan yaaddeessu osoo hin taane, Ameerikaan yoo kan lola jalqabdu tahe garuu buufataaleen rukutaman akka nuuf heddumaataniitti ilaalla jechuun akeekkachiisan.
Dabalataanis mootummaan Iraan walii galtee Niwukilarii bara 2015 Iraan biyyoota jaha waliin mallatteessite hordofuun gabbisa Niwukilarii addaan kuttee turtes kan jalqabdu tahuu beeksise.
Guyyaa har’aa ammoo ministeerri haajaa alaa Ameerikaa hojjattoonni Imbaasii fi qonsilaa Ameerikaa Iraaq keessatti argaman hatattamaan akka bayan ajaja dabarse.


text:
Gurraandhala 3/2014(TOI) – Namni kamiyyuu qaama dhimmi ilaallaturraa eeyyama seera qabeessa osoo hin argatiin hojii tola ooltummaaf koree hundeessee maallaqa walitti qabuun dhorkamuusaa Abbaan Taayitaa dhaabbilee Waldaalee Siivilii beeksise.
Kanaan dura heeyyama osoo hin qabaatiin dhaabbilee fi namoonni dhuunfaa koree hundeessanii maallaqa tola ooltummaaf walitti qabaa jiranis abbaa taayiticharraa eeyyama fudhachuu akka qaban beeksiseera.
Kanneen kana hin raawwanne adda baasuun tarkaanfiin barbaachisa ni fudhatamas jedhameera.
Abbaa taayitichaarraa eeyyama osoo hin argatiin maqaa uummataan hojiin maallaqa walitti qabuu dhorkaadhas jedhameer.
Maallaqin maqaa uummataan walitti qabamu akka hin qisaasofnee ittisuuf abbaan taayitichaa aangoo seeraan kennameef akka qabu ibsa TOI ergeen beeksiseera.


text:
Seena qabeessa kan ta’e Bataskaannii Medihaniyaaleemii kan Ceceehootti argamu hidhattonni TPLF kaleessa galgala meeshaalee waraanaa gurguddaan daddabalanii dhukaasuun balaa irraan ga’u itti gaafatamaan waldaa Sanaa ykn Dabrii Sanaa ibsanii jiru.
Mootummaan Federaalaa shoroorkeessaa dha jechuun kan ramadee TPLF kanneen hogganananii fi humnootii Tigraay kanneen ofiin jedhaniif dubbii himaan isaanii torban kana ibsa kennaniin, hidhattonni isaanii Ambaa seenaa irra miidhaa kan hin dhaqqabsiifne ta’u dubbatan jechuun gabaafamuu Asteer Misgaanaaw Baahir Daar irraa gabaastee jirti.


text:
Hoggantootni dhaabbilee siyaasaa biyyoolessaa ADWUI afran ibsa harra kennaniin namootni sababa siyaasaatiin hidhaman akka hiikkaman murteessuuu isaanii miidiyaaleen biyya keessaa gabaasan.
Manni hidhaa Maayikelaawwii magaala Finfinnee keessa jiru cufamee gara muuziyemiitti akka jijjirramullee eeraniiru. Ballina oduu kanaa sagantaa keenya harra galgalaa irratti dhiheesinaa, nu hordofaa.
Hawaasnii miidiyaalee hawwaasummaa dhimma kana irratti mari'achaa, odeeffannoo walii daddabarsaa jira. San keessaa amma tokko waliitti qabnee, lalla.


text:
Eebla 11/2014(TOI) – Dargaggoota kalaqa teeknooloojiin dorgommii Teeknoolojii misoomsuu Idil-Addunyaa irratti injifatan, badhaasa Doolara Ameerikaa miiliyoona 2fi kuma 500 argataniif badhaasnifi beekkamttiin kennameefiira.
Ministirri Innooveeshiiniifi Teeknooloojii ,Eejansii Tumsa Idil-Addunyaa Kooriyaa waliin ta’uun, oggeessoota kalaqa teeknooloojii 15’f dhaabbilee teeknooloojii jalqabbii irra jiraniif badhaasa kenneera.
Eejansii Tumsa Idil-Addunyaa Kooriyaa namoota fi dhaabbileen hojii kalaqaan dorgommii Teeknoolojii misoomsuu Idil-Addunyaa irratti qabxii olaanaa galmeessaniif badhaasa maallaqaafi waraqaa ragaa kenneera.
Deetaan Ministirri Ministeera Innooveeshiiniifi Teeknooloojii Dr Baayisaa Badhaadhaa dhaabbilee hojii teekoonooljii eegalan kunneen guddinaa teeknooloojii Itiyoophiyaa saafisiisuu keessatti gahee olaanaa qabu jedhan.
Dr. Baayisaan deeggarsa Eejansii Tumsa Idil-Addunyaa Kooriyaa taasiseefis galteeffataniiru. Itiyoophiyaatti Daayireektarri Eejansiichaa Lii Biiyoongi Hu gamasaaniin, Itiyoophiyaan damee Innooveeshiiniifi kalaqa hojiif haala mijaata uumuuf yaalii taasisa jirtuuf Eejansiicha akka deeggaru himaniiru. Eejansiichis dargaggoota teeknoolojii misoomsuun badhaafamaniif dhimmoota daldalaafi teeknikaa irratti leenjii kenna turus himaniiru.
Dargaggoonni kunneen bu’uura leenjii fudhataniin dorgoomii Idil-Addunyaa irratti injifachuun badhaasa doolara Ameerikaa kuma 25 hanga miiliyooan 2fi kuma 500 argachuun isaanii himameera.
Biyya keessatti ammoo carraa hojii 200 ol uumuun,qabeenya kuma 100 hanga kuma dhibba 5 horataniirus jedhameera.


text:
Kan Poolisiin Shawaa Bahaa Hoteela Riizortii Soodarreetti Namoota Seera-ala Leenjii Hidhammoo Fudhatan Qabadhe Jedhu, Bulchiinsi Sodarree fi Qaamani Jara Bobbaasemmee Ammoo Waan Seeraa Ala Hojjenne Hin Jiru, Jedhan
Qajeelchi poolisii Godina Shawaa Bahaa qaamolee seraan ala leenjii hidhannoo Hoteela Rizooltii Sidaree keessatti kenna jiran tohanaa jala oolche, jedha.
Hoteela Rizooltii Sidaree fi Dhabbani Hojii eeggumsaa Foolle ammoo gama isaaniitiin, Waardiyoota waligalteen qaxaramaniif leenjii hubannaa keenna jirra malee wanni baleessine hin jiru, namoonni keenna seraan ala hidhaman, kanaafis ragaa qabna jedhu.


text:
Gareen AfD jedhamu kan jibbaa Muslimootaa leellisu, hojjattoonni Muslimaa ji’a Ramadaanaa keessa hujii isaanii irraa akka ugguraman gaafate.
Miseensoonni parlaamaa biyya Jarmaan kan paartii AfD irraa tahan mootummaan hojjattoota muslimaa akka Doktoroota fayyaa, Narsii, Payleetota, konkolaachiistoota Baabuuraa fi Baasiiwwaanii ji’a Ramadaanaa keessa kan Somanan yoo tahe hojii isaanii irraa akka ugguraman jechuun gaafate.
Sabaabni gaaffii kana kasuu barbaadaniif parlaamaa biyyattiitiif yoo ibsaan:
“ogeessi fayyaa sa’aa 12f osoo hin dhuginii fi hin nyaatiin akkamitti nama wal’aanu danda’a; Akkanumas konkolaachisaan tokko somanaan oolee akkamitti qajeelatti ummataaf tajajila? kanaaf hojjatoonni Muslimaa hujiiwwaan akkanaa irratti bobba’aanii argaman yoo kan soomanan tahe hojii irraa ugguramuu qabu” jedhan.
Gaafii gareen kun kaase ilaalchisee deebisaan mootummaa Jarman irra keennamef kan hin jirre tahuu Rooytersi gabaase. Paartiin AfD jedhamu jibbiinsa baqattootaa fi Muslimootaa leellisuun beekkama.
Odeeyfannoo walfakkaatuun, Ministeerri hawaasummaa Deenmaark “Muslimoonni ji’a Ramadaanaa Sooman iddoo hujiitti rakkoo uumuu malu” jechuun isii dallaansuu cimaa kaasee jira. Hooggantuun gamtaa Muslimoota Finland Mrs. Piyaa Jardi, yaadni ministeerittiin Deenmaark kaafte kun “dubbii dhugaa hin ta’in” jechuun ibsite. Mrs. Piyaad itti dabaluudhaan “Odeeyfannoo fi Istaatiksiin hujjattoonni muslimootaa Ji’a Ramadaanaa keessaa balaa dhaqabsiisuu isaanii mul’isu tokkollee hin jiru” jechuun himte.


text:
BREAKING: Prezdaantiin Aljeeriyaa Abdul’aziiz Butofliqaa taayitaa gad lakkisuuf kan qophaayaa jiru tahuu gabaafame
Prezdaant Abdul’aziiz Butofliqaa filannoo prezdaantummaa biyyattii bara kanaa irartti kan dorgomu tahuu eega beeksisee booda, lammiileen Aljeeriyaa kumaatamaan lakkaahaman prezdaantichi filannoo ammaa kana irratti akka hin hirmaanee gaafachuun ji’a lamaan dabran keessa mormii cimaa geegeessaa turan. Prezdaantichi jalqaba irratti yeroo shanaffaaf biyyattii hogganuu kan barbaadu tahuu ibsuun murtii isaa irratti cichee ture.
Haata’u malee mormii ummataa fi paartiilee mormitootaa irraa cimaa dhufe hordofuun prezdaantichi wal dorgommii keessaa kan bahe tahuu ibse. Dabalataanis filannoon biyyattii April 18/2019 geeggeeffamuuf karoorfamee ture, yeroo hin murtaayiniif kan dabre tahuu labse.
Labsiin prezdaantichaa garuu lammiilee biyyattii kan tasgabbeesse hin turre. Inumaayyuu qondaaltota waraana biyyattii dabalatee miseensonni paartii isaatis, Prezdaant Butofliqaan kana booda hujii mootummaa raawwachuuf dandeetti qaamaa fi fayyaa waan hin qabneef hatattamaan taayitaa gad lakkisuu qaba jechuun gaafii ummataa deeggaran.
Haaluma kanaan prezdaantichi yeroon taayitaa isaa osoo hin xumuraminiin duratti April 28, 2019 taayitaa gad lakkisuuf kan qophaayaa jiru tahuu miidiyaaleen biyyattii gabaasaa jiran.
Manguddoon waggaa 81 Abdul’aziiz Butofliqaa bara 1999 irraa eegalee waggaa 20 Aljeeriyaa kan hooggane yoo tahu, bara 2013 irraa jalqabee dhibee isa muudateen teessoo irraa ka’ee socho’uu hin dandayu.


text:
Jarmayaan fayyaa addunyaa magaalaa Chaayinaa Wuuhaan irraa ka’uu dhaan dhibeen Nimooniyaa fakkaatu ka’ee jechuun akeekkachiisee gara weerara COVID -19tti erga jijjiiramee waggaa lama booda, addunyaan weerara vaayiresii Omikroon kan akkaan daddarbuun rakkataa jira.
Birazil keessatti vaayiresiin koronaa haaraan kan Omikroon jedhamu angawoonnii, festivaala biyyattii beekamaa waggaa lammataa walitti aanuuf hambisuuf dirqisiise.
Kantiibaan magaalaa Riyoo Eduwaardoo pases kana kan labsan kibxata darbe haasaa dhageessianiin ture. Feesitivaalicha walaba waan geggeessamuuf faca’ina vaayiresichaa to’achuun hin danda’amu jedhan.
Hogganaa ol aanaa Hong Kong kan ta’an Keerii Laam har’a ibsa kennaniin balaliin gara biyyattiitti geessamu weerara COVID-19 shanaffaa sababaa vaayiresii Omikrooniin dhaqqabe irraan kan ka’e balaliin torban lamaaf addaan cituu beeksisan.
Biyyoonni itti aansuun balaliin biyya isaanii akka hin seenne ugguran Austiraaliyaa, Biriteen, Kanadaa, Ferensaay, Hindii, Paakistaan, Filippinsii fi Yunaayitid Isteetis keessatti dilabataa qabee hojii irra oola.


text:
Gosa qurxummii keessaa tokko maqaan isaa “SawFish” jedhama. Qajeelatti yoo gara afaan Oromootti hiiknu “Qurxummii Magaazii” jechuudha. Maal jechuudha? Gaafii jettu gaafachuun keessan hin oolu. Uumamni kun bishaan keessa akka jiraatu maqama isaa irraa hubatuu dandeenna. Garuu maqaa “magaazii” jedhu maaliif itti dabalan laata?
Namni qurxummii kana al takka ijaan arge lammata bishaan keessa seenee daakuudhaaf heddu sodaata. Sodaatuu qofaa miitii, bakkuma bishaan jiru dhaquunuu itti ulfaata. Qurxummiin kun naannawa bishaan biyya Ameerikaatti argama. Akkuma maqaa isaa qoffee dheeraa magaazii diriira fakkaatu qaba. Qooffee dheeraa kana irra waan akka ilkaanii qaraa ta’e 20 gama lachuunuu qaba. Diina isaatiifi waan adamsamus magaazii kanaan al takka dhoofnaan bakka lamatti adda baasa. Dabalataanis wantoota dhokatanii jiran qotee ittiin baasuuf fayyadama. Wantootuma ilkaan fakkaatan kana irra seensara diina adamsamu fagoo irraa ittiin too’atu qaba.
Ilkaan tokko magaazii kanarra jiru yoo jalaa cabe, kan birootu biqilaaf. Wanti beekamuu qabu garuu, qurxummiin kun ilkaan magaazii kana malee ilkaan dhugaa kan biraa afaan keessaa qaba. Inni alaan argamu kun waa ittiin muruufii ajjeesuudhaaf kan itti fayyadamu yoo ta’u, inni keessatti argamu ammoo nyaata san bulleessuudhaaf tajaajila.
Qurxummiin kun inni xiqqaan Meetira 5 caalaa dheerata. ilkaan magaazii kanaan waan barbaade cicciree nyaataa. Qurxummiin kun hayyama Rabbiitiin avareejiidhaan haga waggaa 25 fi soddomaa jiraatuu danda’a.
Rabbiin keenya waan fedhe akka fedhetti uuma. Rabbiin keenya waan dachii tanarra jiran hunda isaaniituu haala bareedaafi isaaniin maluun uume. Wanti faayidaa malee uumame hin jiru. Wanti hundi isaatuu faayidaa qaba. Faayidaa fi sababa uumamaniif beekudhaaf ammoo xiinxallinee laaluu ykn ammoo Tafakkuruu qabna. Yoo san beekumsaa fi sodaan nuti Rabbii keenyaaf qabnu ni dabala. iimaanni keenna nuu jabaata. Rabbiin warra uumaa isaa laalee tafakkuree imaanaan qananiifamurra anu haa godhu.
Rufaida Women's Foundation Guyyaa har’aa Waxabajjii 19-10-2014 (June 26, 2022) barattoota Sagantaa (Diploama in Islamic…
Sheikh Jamaal Muusaa Jiloo jedhaman. Sheikh Jamaal bara 1955 A.L.I Godina Harargee Lixaa Aanaa Doobbaatti…
Dorgommiin Qur’aanaa Idil addunyaa yeroo jalqabaatiif jimaata irraa jalqabee Itiyoophiyatti geggeeffamaa jiru, sagantaan cuffinsaa guyyaa…
Biyyi teenya Itiyoophiyaan waggaa sadi dura, saatalaayitii takka gargaarsa mootummaa Chaaynaatiin gara hawaa erguun isii…
Yeroo ammaa kanatti buna dhuguun baramaadha. Dhugaatii haalaan jaalatamus taheera. Namni hundi buna dhuguu baatus…
Lola Raashiyaa fi Yukreen jiddutti geggeeffamaa jiru dabalatee walitti gaarrifannaan Iraanii fi Ameerikaa jiddutti yeroo…


text:
Dhaabatni aapil dhaabata gudicha bilbila oomishuun beekama taheedha kan nama dhibu yeroo addaa addaatti dhaabtni kuun waama dinqii gaaffi namatti uumuu gabaaf qabaee as baaha, bara 2020 kessa ‘ iPhone 11’ gabaaf olchee baayyee jalatamaaf bilbila kaameera gurguddaa fi bakkaa kuusaa bal’aa qabatee ture, dhuma bara 2020 jala haaluma walfakkaataan aayiifoon gabaaf dhiyyeesse. Dhiyyeessuun isaani qofti waan dinqi isa hin godhu, garuu kan adda isa godhu bilbila 5G neetiwoorkii dalaguu dandahuu yeroo jalqabaaf gabaaf gumaachuu isaaniti, kana malees kan baayyee na hawwate inni guddaan haardiweer dizaayinii ‘ iPhone 5’ irra jiru deebisuu isaaniti. Dhunfaakooti haardiweer dizaayinii an hedduu jaaladhudha.
Piroosesoori saffisaa A14 baayoonikii, iskiriinii fixee-hanga-fiixee tahee OLED jedhamuun bekamuufi kaameraa 4K tahee kan suuraaf videyoo diniqii waraabuu dandahuu of kessaas qaba. Iskiriinii cimaa ismaartifooniis jedhameera, akksumas bilbila xiqaa isaa irrattis ‘iPhone 12 Mini’ 5G neetiwoorkiif kuusaa odeffannoo isaas isa hangaan guddatu walinis wal qixee godhaniiruu.
Vidiyoo armaan gadii daawwadhaa…
vidiyoo armaan olii irraa waa hubatanittu jedheen yaada, dhaabatni aapil bilbila haaraa kana keessaa (headphones fi charger box) hanbisaniruu sababni isaas guumacha karboonii ozonii irratti dhibbaa fiduu kessatti warshaan waan midhaa qabuuf jecha fayyadamtotni bilbila kana bitatan akka charjeeri duraan qabanitti fayyadaman gorsa.
Dabalatan immoo magSafe kan waan xiqqoo keessa kaahuuf tahu kan humna maagineetitin qabu dandadahuullee waliin gabaaf dhiyeessani jiru.
Egaa warri bilbilli gaarii kun nan darbin jettan na qunamuu dandessu, qarshiin isaa garuu qaalidha!


text:
Kanneen aariin qaban - loltoonni waraanaa Ivorii Koost, akka mootummaan maallaqa dabalataa kennuuf gaafachuuf qilleensa irraa dhukaasuu waan itti fufaniif jecha, har’a, magaalaaleen biyyattii cufaatti oolan.
Gabaasaan VOA, ka kutaa Afaan Faransaay akka ibsetti, dhukaasaaleen magaalaalee Abijaanii fi Bo’aak keessatti geggeessamaa turan, gara walakkeessaa waree-boodaatti dhaabaatan. Garuu, muddamni sadarkaa ol’aanaa irra jira. Suuqiileen cufamanii jiru. Karaawwan duwwaa dha.
Magaalaa Boaak irraa Raadiyoo sagalee Ameerikaatti ka dubbatan – dubbi-himaan loltoota Ivoorii-Koost, Prezidaantiin biyyattii – Alaasaan Otaaraa, ka duraan – mata-mataa loltootaatti, maallaqa dabalataa doolaara kuma digdama kennuuf waadaa seenanii turan akka guutummaatti baasaniif ka gaafataa jiran tahuu ibsan.
Loltoota sanaaf haga ammaatti horiin baasameef ka waadaa seename sana irraa walakkaa qofa tahuu ka dubbatan – dubbi-himaan loltootaa, “walakkaan hafe baatii-baatiitti qoodamee loltootaaf kennamuu qaba” – jedhu.


text:
Tarkaanfiin "seera hojii irra oolchuu"Tigiraay keessatti, sirna heera mootummaa hordofee geggeessamaa jira, jedhu Afaan-yaa’iin Mana-maree Federeeshinii, Adam Faaraa.
Muummichi-ministaraa Abiyyi Ahimad, haala walii-galaa Tigiraay keessa jiru, yeroo itti-aanutti manicha-mareef ka dhiheessan tahuullee dubbatan.
Guyyaan sabaa fi sab-lammootaa bara kanaa, kan waggootaaf maqaa sabaa fi sab-lammootaatiin daldalaa ture gurmuun HIWEHAT injafatamuu isaa tii booda kan ayyaaneffame waan tahe adda isa taasisa, jedhu – Obbo Adam Faaraa.
Gabaasa guutuu caqasaa


text:
5
Ammanuwan Beettiyaa Sarotethaanne Sigatethaa
1 Hewaa diraw, nuuni ammanuwan xilleeddawaan, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa bagganna nuussi Xoossaanna sarotethay de7ee;
2 qassi I nuuna ha77i nuuni de7iyaa Xoossaa aadho keekatethaa giddo ammanuwan aheedda; yaatina, nuuni Xoossaa bonchchuwaa shaakkanaw nuussi de7iyaa hidootaan ceeqetteetto.
3-4 Hewaa xalalaa gidenna; nuuni nu waayyiyankka nashetteetto; ayissi gooppe, waayyiyaappe danddayay, qassi danddayaappe paaciyaan minniyaawe, paaciyaan minotaappe hidootay yiyaawaa nuuni ereetto.
5 Xoossay nuussi immeedda Geeshsha Ayyaanaa bagganna bare siiquwaa nu wozanaan gusseedda diraw, he nuuni demmanaw nashechchaan naagi utteeddawe nuuna yeellayenna.
6 Ayissi gooppe, nuuni biro wolqqay baynnawantta gidiide de7ishshin, Xoossay dooreedda wodii gakkina, Kiristtoosi nagaranchchatuwaa diraw hayqqeedda.
7 Xillo uraa diraw, itti uray hayqqanawe daro metobaa; shin lo77o asaa diraw hayqqanaw, “Eeno” giyaa uray ooni eri beettennaan aggenna.
8 Shin nuuni biro nagaranchcha gidiide de7ishshin, Kiristtoosi nu diraw hayqqeedda; hewe Xoossay nuuna ay keenaa siiqinttonne A siiquwaa erissee.
9 Simmi nuuni ha77i A suuthaan xilleeddawaa gidooppe, A bagganna Xoossaa hanqquwaappe attana.
10 Ayissi gooppe, nuuni Xoossaanna kase morkke; shin A Na7aa hayquwan aananna sigetteeddo. Hewaappe aathiide, ha77i nuuni Xoossaanna sigetteeddaawaappe guyyiyan, I paxa gidiyaa diraw nuuna ashshana.
11 Shin hewaa xalalaa gidenna; ha77i nuuna Xoossaanna sigetheedda nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa bagganna nuuna Xoossaabay nashechchee.
Hayquu Addaaman Yiina, De7uu Kiristtoosan Yeedda
12 Hewaa diraw, nagaray ha sa7aa itti asaa bagganna geleedda; he nagaray barenanna hayquwaa aheedda; hewaa gaasuwan, asay ubbay Addaama bagganna nagaraa ootheedda diraw, hayquu asaa zariyaa ubbaa gakkeedda.
13 Higgii imettanaappe kase, ha alamiyaan nagaray de7ee; shin higgii baynna wode nagaray paydettenna.
14 Shin Addaama wodiyaappe, Muse wodiyaa gakkanaassi, hayquu asaa ubbaa mooddeedda; haray atto Addaami Xoossaa higgew azazettennan ixxeeddawaadan, nagaraa oothibeennawanttakka hayquu mooddeedda.
Ayissi gooppe, Addaami yaanawoo leemisuwaa.
15 Shin Xoossaa imotay Addaama nagaraa keena gidenna diraw, unttunttu itti mala gidikkino; itti bitaniyaa nagaraa diraw, cora asay hayqqeeddawe tuma; shin Xoossaa aadho keekatethaynne A imotay itti asaa aadho keekatethaa bagganna, Yesuusi Kiristtoosa aadho keekatethaa bagganna cora asaw dareedda.
16 Xoossaa imotay nagaraa ootheedda bitaniyaa bagganna yeeddawaa mala gidenna; ayissi gooppe, Addaami itti nagaraa ootheeddawaappe guyyiyan, Xoossay A bayizzeeddawaadan pirddeedda; shin asay daro nagaraa ootheeddawaappe guyyiyan Xoossay, “Hinttenttu bayizzibeykkita” giide, bare aadho keekatethaa unttuntta bessee.
17 Ayissi gooppe, itti bitaniyaa nagaraa gaasuwan, A nagaraa bagganna, hayquu kawuteeddawe tuma; shin itti uray, Yesuusi Kiristtoosi ootheeddabay ay keena daree; Xoossaa daro aadho keekatethaanne xillotethaa imotaa akkiya ubbay Kiristtoosa bagganna xooniide de7ana.
18 Simmi itti uray nagaraa ootheedda gaasuwan asaa ubbaa bolla bayizzeeddawaadan pirdday yeedda. Hewaadankka itti uray xillobaa ootheedda gaasuwan, Xoossay asaa ubbaa, “Bayzzibeykkita” giide unttunttoo de7uwaa immeedda.
19 Ayissi gooppe, itti uray azazettennan ixxeedda gaasuwan, daro asay nagaranchcha gideedda, hawaadankka qassi ittuu eeno geeddawaan cora asay xillana.
20 Nagaraa darissanaw, higgii yeedda; shin nagaray dariyaa wode Xoossaa aadho keekatethay loythi dareedda.
21 Nagaray hayquwaa wolqqaan kawuteeddawaadan, hawaadankka qassi Xoossaa aadho keekatethay xillotethaa wolqqaan kawutiide, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa bagganna, nuuna medhinaa de7oo kaalethee.


text:
Abbaan-alangaa mootummaa kan Speeyin, himannaa gantummaa fi finciltummaa aangawoota Kaatalaan taayitaa irraa buusaman irratti dhiheessuuf qophaa’uu isaanii dubbatu.
Abbichi-alangaa – Hoosee Maanu’eel Maazaa, waa’ee Katalaan Speen irraa adda-bahuu yokaan waa’ee walabummaa Katalaan dhiibbaa gochuu isaanii ilaalchisuun, gochaa maallaqa seeraa-ala fudhachuutiin kan hoogganoota Kaatalaan sana himachuuf jiran ta'uus dabalanii dubbatanii jiran.
Paartiin walabummaa Katalaaniif falmaa jiru immoo, ka mootummaan Speeyin eega paarlaamaa Katalaan diigee booda, filannoo hiree-murteeffannaa ka biraa Mudde dhufutti beellametti kan hirmaatu labsee jira.
Mootummaan, kutaa Speeyin irraa adda bahuuf deemti – jedhamtu – Katalaan akka guutummaatti to’atu eega labsee torban tokko ta’ee jira.