text:
Godaantonni lammiin Itiyoophiyaa Yemen jiran ammas rakkoo keessa jirraa jedhan. Gara biyyoota baha jiddu galeessaatti qaxxaamuruuf Yemeniin keessatti kan qabamnii hafan godaantonni kun nyaataa fi bakka bultii dhabanii rakkataa akka jiran himu.
Kanaafis Yemen Naannoo magaalaa Sana’aa keessa manneen nyaataarra deemanii nyaata kadhataa akka jiraatan himan. Godaantonni kun biyyatti deebiwuuf iyyannus deebii hin arganne jedhu.
Xaahir Faaris fi Toofiq Ahmed godaantota lammiin Itiyoophiyaa Yemen keessa jiraatani. Toofiq dargaggeessa ganna 25, Xaahir ammo reef ganna 20 akka guute dubbate.
Godina Jimmaatti dahalatanii ka guddatan dargaggoonni lameen kun godaansaaf erga biyya bahanii booda amma biyya Yemen keessatti rakkachaa jirra jedhu. Xaahir fi Toofiq silaa biyyaa kan bahan gara Saawudii Arabiyaa darbuuf ture.
Haa tahu male Weerara dhibee Kooronaa mudateen daangaan biyyootaa hedduun waan cufameef seeraan ala tawus karaa darbaa dhabanii lammilee Itiyoophiyaa kumaan lakkaa’aman duuka Yemen keessatti rakkataa jirra jedhu.
Xaahir ji’oota 12’n darban kanaaf daandii Sana’aarra waan nyaatu dhabee manneen nyaataarra deemee kadhadheen jiraachaa ture jedha. Haalli kunis ulfaataa akak ta’e hime.
Toofiq Ahmedis akkasuma, ganna lamaaf daandii Sana’aarra jiraate. Innis nyaataan ala bakki bultii dhabuun godaantota akak miidhe hime
Godaantonni kun lameenuu rakkoo kana keessatti qaamni nu gargaare hin jiru jechuunis dubbatu. Yemeniin gahuuf Toofiq fi Xaahir warra seeraan ala nama daddabarsuuf birrii Itiyoophiyaa kuma kudha sadii ol kaffalleerraa jechuun dubbatu. Darbanii darbanii maatii saanii bilbilaan akka wal argan, utuu karaa arganneemmoo biyyatti deebiwuu barbaannas jedhu.
Gara biyyatti deebiwuu feena haa jedhan male, Toofiq fi Xaahir, lammileen Itiyoophiyaa kumaan lakkaawaman kaan Yemeniin jiran biyyatti deebiwuuf karaa hin qaban. Qarshii harkaa qaban warra isaan biyyaa biyyatti dabarsaniif kennanii waan fixataniif ofirra deebiyanii galuu mitii waan nyaannee bullu hin qabnu jedhu.
Biyya lolli bara 2011 kaasee goolu Yemen keessa godaantota fi baqattoota Itiyoophiyaa Kuma hedduutu jiraa jedhama. Warra kana kan gargaaru dhaabbata godaansa Internaashinaal Organaayzeeshin for Maaygreeshin [IOM] jedhamuudha. Dhaabbanni kun ‘haga danda’e baqattoota fi godaantota kanaaf deeggarsa taasisaan jira jedha.
Oliiviyaa Heeden Yemenitti dubbi himtuu IOM. Rakkoo godaantonni himataniif deebii kenniteen, jaarmayaan IOM, Yemen keessa gatii nami hedduun gargaarsa fedhu jiruuf dhaabbatichi hunda gargaaruu hin danda’u jechaan dubbatte.
Garuu jette Oliviyaan, IOM godaantota addattii miidhaan irra gahe 34 ta’an Yemen naannoo Eden tti giddu gala takka keessatti kunuunsaa jiraachuu dubbatte. Warra miidhame jette kanaafis jaarmayaan IOM nyaata, tajaajila yaala fayyaa, bakka jireenyaa fi gargaarsa kaan kennaa akka
jiru eertee, warri kun booda yoo fooyya’an fedha isaaniin gara biyyasaaniitti geggeeffamuu jechuun dubbatte.
Warri Akka Xaahir fi Toofiq ka gara biyyyaa galuu fedhuufoo IOM maal yaade gaaffii jedhuuf, Oliiviyaan, IOM mootummaa Itiyoophiyaa waliin ta’uun sagantaa duraan dhaabate ka godaantota biyyatti deebisuuf karoorfame lafaa jalqabuuf akka jiru himte. Garuu balaliin xiyyaaraa Yemenii gara Itiyoophiyaa sababa weerara dhibee Kooronaa waan haqameef godaantota kana ammatti biyyatti deebisuun hin dandaa’amu jette.
Toofiq fi Xaahir garuu teenyee sagantaa san eeguurra yoo qarshii arganne balaaf saaxilamuu tahus bidiruun galaana Eden qaxxaamurree galla jedhu.


c: text/html

text:
Muslimoonni Galmee Nabiyyuu Siraaj fi Khadiir Muhammad jalatti yakkaman adabbiin hidhaa hir’ifameefi akka hiikaman murteeffame.
Manni murtii Federaalaa kanaan dura muslimoota kanniin yakka koree furmaata barbaadduu hawaasa muslimaa fi muslimoota gaafii mirga amantaa ummanni kaasen walqabatee hidhaa irra turan humnaan hiksisuuf yaalii gootan jechuun adabbii hidhaa irratti murteesse ture.
Muslimoonni kunis koreen haa hiikaman jechuun gaafatuun keenya badii miti jechuun ol iyyannaa kan dhiheeffatanii turan yoo tahu, manni murtii ol iyyannaa isaani ilaalaa tures dhaddacha guyyaa har’aa ooleen adabbiin isaan irratti murteefamee ture hirdhifamuun akka lakkifaman murteessuu maddeen gabaasaaniiru.
Bellama mana murtii guyyaa hardhaatti hawaasni muslimaa lakkoofsaan hedduu tahes kan argame tahu beekameera.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Baroota dheeraa dura, dhallii namaa muziqaa dhageefachuuf dirqama DVD , MP3 player fayadamuu qaba ture. Suraa kaasuuf kaameera kireefacuun ykn bitachuun dirqama ture.Filmii ilaaluuf kaasetti deekii, cd kireefachuun dirqama ture, Hara dubati deebinee yeroo ilaaluu nama dhiba adunyaan jijirama gurguddaa keessa dabarteetti. Teekinoolojinis akasuma baayyee foyahee.
Bilbillii ismaartfoonii jalqaba dhaabata apiliin qalaqamee
Bara 2007 dhaabatni apilii, ayifoonii tach iskiriinii waan hedduu hojechu dandahuu gabaaf dhiyeesse adunyaa ajab jechisisee sababni isaas bilbila tokkoon bilbila bilbiluu, vidiyoo ilaalu, muziqaa dhagefachuu, yaadannoo bareessuu, suraa kaasuu, vidiyoo waraabuun dandaahameera. Harra wagga 13 booda adunyaan weerara ismaartfooniitiin weraramteettii ummanni biliyoona 3.5 oltahuus fayyadamaadha.
Wifi
Dhalli namaa inteerneetii fayyadamuuf sarara shibootti dhima bahuun hedduu nufisisee ture, Kanaan walqabatees bara 1997 waayifaayiin fayyadamtootaf bifa raawtaritiin, bifa dongilitiin gabaaf dhiyaate. Hara egaa meshaalee biliyoona hedduutti lakkaahamantu sarara shiboo neetworki tokko malee wal qunama.
IOT bara 1999 hundaahee
Neetwoorkiin intarneetii wagga hedduu dura emaayilii ittiin ilaaluf qofa nu gargaara ture hara waan heedduu ittin hojeechuuf nu gargaarera innis meeshaaleen tekinooloojii heddu osoo namni harkaan itti hin buhiin odeffannoo fudhatanii piroosees gochuu dandaahaniiruu. Akka fakkeenyaattii ibsaa ibsu ykn dhaamsu, firijiin ykn qabaneesitun maal akka dhumee dursee isiniitti himufaan waan muraasa. IOT kana qofaa miti sadarkaa industrii gurguddaatillee hojii dinqiitu ittin hojetama.
Voice assistant
Sagaleedhaan ajaja dabarsuun gudina ismaartifoonii walqabatee waan dhufedha. Isaan kessaas warren akka Alexa, Google Assistant, SiRi faa warra beekamoodha. Ittti fayyadamne sagaleen haala qileensaa , yeroo fi ejaja kan biro biro kennuufii dandeenya.
Bilutuuzii
Fayyadamtootati kan beeksifamee bara 1999, bu’aan teekinooloojiin harras dhimma itti baahama jira, akka fakeenyaatti bilbilaaf bilbila , bilbilaaf teepii konkolaataa, bilbilaaf heedseetii fi kan biro walqunamsiisuun ni dandahama, haras dhima itti baaha jira. Bara 2012 hanga bara 2018 gidduu meeshaaleen bilutuuzi qaban miliyoona 10 ol turan.
VPN
Bara 1996 bu’urefamee, Isa dura dhabatni wajira dame qabu soda tokko malee waajira wirtuu irraa odeffannoo argachuu barbaaduu argachuun danqaa ture, dhufaatii VPN booda garuu waajira wirtu intraneetii fayyadamun dandahameera.
Bitkooyiniinin rikardii cabsee
Kanaan dura haala barameen qarshiif kaffaltin ture, kaash tiraanzakshiinii ture , dhooksaadhaan kan gudatee biit kooyiniin adeemsa kessa bara 2017 yeroo jalqabaatiif rikoordii tiraanzaakshiinii guddaa galmeesse.
Faashal Rikooginishiinii
Adunyaa bayoometriksii kessatti faashal rekooginiishiiniin jalqabii gaariidha , kanan dura bayomeetriks awtantikeeshiinii fingaar pirantii beekamaa ture, akka sadarkaa cehuumsa haaratti fees rikooginishiinidhan attendaansi fuulaan attendas maashinii irratti gutuun ni dandaahama, bilbila keenyas fulaan banuun ni dandaahama.
Arteefishaal Intalajansii
Wagoota muraasa dura AI akka tiyoori qofaatti ilaalama ture, dhihoo asitii hojirra oludhaan hoji ajaayibaa ittin hojatama jira akka fakeenyaatti seektara fayyaa kessatti AI fayyadamuun dhukuba ijaa fi kansarii harmaa adda baafameera.
Diroonii
Dirooniin xiyaara hanga xiqqoo nama fe’uu hin dandeenyedha garuu dhimma adda addaaf oluu dandaaha akka fakeenyaatti vidiyoo warabuufaaf ni oola. Garuu dirooniin bu’aan isaa kana qofaa miti hojii lubbu olchuu kessatilee shoora guddaa taphacha jira , qoricha yalaaaf tahaan gessuu, yakka to’achu kessatti bu’aa guddaa buusaa jira.
Social networking – midiyaalee hawaasumma
Midiyaaleen hawaasumma haala nama dhibuun jireenya nama foyyessera , hariro dhala namaa sadarkaa idil adunyaatti ol gudiseera, biznasiin babalacuu dandaheera, cidhifi hiriyummaan hedduus umamera. Aduuyaa gara tokkottis fideera. Gara cinaatiin rakkoo mataa isaa dandahes qaba.


text:
Walitti-bu’insa barattoota gidduutti uumamee tureen, Yunivarsitii Wallootti barnootni torban tokkoof ka dhaabatee ture yoo tahu, eega walitti-bu’insi sun uumame irraa jalqabee kanneen miidhaman kunuunsuudhaan, kanneen yaadda’an jajjabeessuudhaan akkasumas, kanneen mooraa Yunivarsitichaa ti ala keessumsiisuudhaan akka haalli jiru nageenya duraan turetti deebi’u carraaqqiin godhamaa turuu isaa ibse – gabaasaan VOA – Masfin Arraagee Dasee irraa.
Carraaqqiin sun milkaa’ee kaleessa wal-dhabdeen barattoota gidduu kaleessa araaraan furamuu isaa dubbate.


text:
Investimentiin biyya-alaa irraa gara Itoophiyaatti seenu baatii jahan darban keessa dhibbeentaa digadamaan (%20) gadi bu’uun isaa beekame. Itoophiyaan baatii 6 dabran keessaa sochii investimentii doolaara Ameerikaa biliyoona 1.2 tti tilmaamamu qofa kan harkisuu dandeette. Kuni isa woggaa dabree irra %20 gadi bu’aadha.
Bifuma walfakkaatuun, sochiin ummataa bara 2016 guddina diinagdee biyyattiis gadi buusuu isaati kan ragaaleen IMF agarsiisan. Mootummaan garuu yeroo heddu fincilli ummataa diinagdee irratti dhiibbaa tokkos hin uumne jedhaati kan dubbatu.
Sochii investimentii kana bara 2016 keessa kan taasisan dhaabbilee biyya-alaa yeroo dheeraadhaaf mootummaa waliin dubbataa turaniidha. Erga sochiin ummataa bara 2016 keessa finiinee kaasee dhaabbileen haarofni Itoophiyaa keessatti ugganii maallqa isaanii dhangalaasuu hin dandeenne. Hedduun isaanii tasgabbiin biyyattii gara itti adeemaa jiru dhaabatanii ilaaluu filataniiru, akka gabaasni Bloomberg agarsiisutti.
Gama biraatiin, dhaabbilee (kubbaaniyaalee) qabeenyi jalaa barbadaayeef hanga ammaatti qarshiin doolaara Ameerikaa miliyoona 4.4 kaffalameera. Irra caalatti kaffaltiin kuni kan raawwatame dhaabilee biyya keessaatiif. Mootummaan Woyyaanee namootaa fi dhaabbilee isa deeggaran deebisee dhaabuu irratti bobba’uu isaaf kuni ragaa tokko, jedhu xiinxallitoonni.


text:
Gaggeessaan Warshaa Sukkaraa Fincaa’aa baajata hojjettoota warshaa sukkaaraa irraa kutuun waraana ppf kenne.[SQ-Waxabajji 13/2021]
Godina Horroo Guduruu keessatti kan argamu warshaan Sukkaara Finca’aa yeroo ammaa waan ammaan dura hin baratamneen hojjettootni waarshichaa dararaa hamaaf saaxilamaa jiraachuun barame.
Akka maddeen Sagalee Qeerroo naannoo sanaa nuuf himanitti gaggeessaan warshaa Sukkaara Finca’aa Baajata Hojjettoota wasrhaa Sukkaaraa ammaan dura argachaa turan irraa kutuun waraana pp fi shaabiyaa naannoo mooraa warshaa sana qubataniif kennaa jiraachuu maddeen keenya nuuf himaniiru.
Akka Hojjettotni warshaa Sukkaara Finca’aa fi Ummaatni naannoo sanaa jedhanitti naannoo warshichaa waraanni Ertrea kan qubatee ummata dararaa jiru yoo tahu yeroo ammaa immoo gaggeessaan warshaa Sukkaara Finca’aa Obbo Mangistuu Hayilamaarm namni jedhamu baajata Hojjettoota waarshaaf ammaan dura kennamaa ture dhowwachuun waraana ummata dararaa jiruuf kennaa jiraachuun barameera.
Akka Hojjettootni Warshaa Sukkaara Finca’aa jedhanitti hojjetotni warshaa sanaa osoo miindaa dhabanii jiranii gaggeessaan waarshichaa obbo Mangistuu Hayilamaaram baajata hojjettootni ammaan dura akka walii galtee dhaabbatichaatti argachaa turan baatiidhaan kan akka Saamunaa, Hoomoo ,Tuuttaa fi kanneen biroo dhowwachuun baajata hojjettootaan Waraana ummata gooluuf kan kennaa jiruu fi ofii isaa dhuunfaan meeshaa mana jireenyaa isaaf qarshii 300,000 oliin bitatee jiraachuu maddi Sagalee Qeerroo warshaa Sukkaara Finca’aa irraa nuuf himeera.
Obbo Mangistuu Haayilamaarm yeroo hojjettootni maaliif baajatni keenya akka walii galtee dhaabbata warshaa sukkaaraa ammaan dura nuuf kennamaa turetti nuuf hin kennamu jedhee yeroo hawaasni gaafatan baajatni hin jiru waraanaaf akka kenninu ajajamne ejirra waraana naannoo kana qubatee jiruuf jechuun ummata isa gaafatan waraana itti erguun doorsisiisaa akka jirus baramee jira.
Mana yalaaa Hojjettootni Warshaa Sukkaara Finca’aa fi Ummatni naannoo sanii itti yaalamaa jiran keessaa dawwaa kan jedhamu hunda baasee waraanaaf akka tola kennamu goosisuun ummataan hin jiru,kilinika dhuunfaa irraa bitadhaa Qarshii isaa isiniif ni kanfalla jedhanii booda gaafa hojjettootni bitatanii Qarshii ittiin bitatan akka isaaniif kaffalamuuf bira deeman Qarshiin hin jiru baajata hin qabnu jechuun ummata dararaa hamaaf saaxilaa waraana ummata irratti nyaachisuun hojjettootni waarshichaa gaaffii mirgaa qabanii fi walii galtee dhaabbaticha waliin qaban akka hin guutamneef afaan qawween doorsisaa jiraachuu hojjettootni waarshichaa Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromootti himaniiru.
Akka hojjettootni warshaa Sukkaara Finca’aa jedhanitti ammaan dura hojjetaan warshaa tokko yoo dhukkubsatee akka carraa manni yaalaa naannoo warshaa jiru meeshaa ittiin nama yaalan waan hin qabne yoo tahe mana yaalaa Finfinnee jiran keessaa bakka dhaabbatni warshaa Sukkaara Finca’aa waliigaltee qabanitti erganii yaalsisu ture amma garuu walii galtee sana gaggeessaan warshaa sukkaara Finca’aa Mangistuu Hayilamaaram adda kutanii hojjettootni bakkatti yaalaman dhabanii baayyee midhamaa jirra jechuun yaada isaanii Sagalee Qeerrootti himaniiru.
Nuyis Sagaleen Qeerroo Bilisummaa Oromoo dhaamsa Obbo Mangistuu Hayilamaaram gaggeessaa warshaa sanaaf qabnu wanti har’a ummata naannoo irrattis tahe hojjettoota warshaa irratti raawwachiisaa jirtu seeraanis seenaanis waan si gaafachiisuuf gochaa qaanfachiisaa waraana ummata ajjeesu kan boru si biraa deemuuf jettee seenaa kees tahe ummata naannoo hin darariin siin jenna.


text:
Hagayya 18, 2020, Oromiyaa
Godiina Haraargee Bahaa Warraaqsi Jabaatee Jira! Loltuun Abiyot Kasayees Ilmaan Oromoo Fixaa Jira!
Aanaa ja’aanuu keessatti uummanni bahee falmaa hadhaawaatti seenee jira. Asaboot keessatti ijoollee xixiqqoo osoo hin hafiin falmaatti seenani jiru. Asaboot hanga ammaa namni 3 yeroo ajjeesan 8 ammoo mada’uun beekamee jira.
Hagayya 18, 2020 Godina Harargee Bahaa aanaa Jaarsoo keessatti Qeerroo Maqaan isaa Afandii Yuusuf Bakar jedhamu badii tokko malee humna waraanaa PPtiin ajjeefamee jira! Qeerroowwan rukutamanii fi ajjeefaman kaanis:
1. Ahmad Imaam
2. Biftu Abdii Yusuuf Wadaay Umriin 11 mataa irra rasaasaan dhawaamte
3. Afaandi Yusuuf Bakar dugda duubaan rukutamte kan umriin 15ti tilmamamu dha.
4. Zaraa Abdii Dawiid Alii, arraddaa Amaan Umriin 13 rasaasaan adda irra rukkutamte amma hospitaala Harar jirti.
Loltuun Abiyot Harargee bahaa aanaa Fadis, magaalaa Facaatuu keessatti Qeerroo Fu’aadee Abubakaris ajjeesan.
Magaalaa Awwadaay keessatti Qeerroo Abdii Rashiid Umar, Aanaa Dadar Araddaa Huffee irraa dhufee suuqii banatee kan jiraatu mana hojii isaa keessatti hagayya 17, 2020 galgala ajjeefamee har’a ammoo awwaala dhorkamee masgiida keessa jira.
Aanaa Qarsaa magaalaa Dhangaggootti namni rukutame jira. Magaalaa awwadaay keessatti namootni rukutaman lakkoofsaan baay’ataa jiru. Waraanni Abiyot Kasaye Awwadaay keessatti Ganama kana dubartii ulfaa ajjeesanii jiraachuunis gabaafamaa jira.
Magaalaa awwadaay keessatti Hagayya 18, 2020 ganama qeerroowwan 4 boolla tokkotti awwaalamuun gabaafame.
Dabalataanis:
1. Shaddii Abraahinm Umariishaa ni ajjeefame
2. Obsaa Mohaammad Magaalaa Watar keessatti ni rukutame
3. Ahamad Abdullaxiif Handhuura koosum ni dhawame yaala hin argannee
Magaalaa Cirootti dhukaasa waraanni Abiyot Kasaayee baneen dubartiin tokko kan karaa irra dhimma dhuunfaaf deemaa jirtu itti dhukaastee ajjeeste namoota hedduus madeessitee Hospitaalatti guuramaa jiru.
Harargee bahaa Aanaa Haramaayaa Araddaa Biiftuu Gadaa jedhamtutti ganama kana nama maqaan isaa Jamaal Abdii Weerartuu nama nyaata Abiyoot Kaasyeen bobbaafamen badii tokko malee ajjeefamee jira.
—————————————————
Hagayya 19, 2020
Loltuun Abiyot Kasaye Oromoo Ajjeesa Malee Bilisummaa Ajjeesuu hin Danda’u!
Qeerroon Oromoo Qindeessaa Yuuyyaa aanaa Haramaayaa Addeellee bakka jedhamutti Hagayya 18, ajjeefame argame.
Namoota aanaa Horomayaa keessatti Qeerroo tokko ajjeessanii shanedha hin owwaltan jedhanii ummata dhorkanii. Obbolaa isaa 3 qabanii hidhan.
Obsaa Mohaammad Harargee bahaa Wataritti rukutame du’aa fi jireenya gidduu jira, yeroo ammaa Hospitaala calanqoo keessatti argama.
Dubartii ulfaa Awwadaayitti ajjeefamte maqaan ishee Lammii jedhamtii naannoo ganda Usumaan magaalaa awwadaayitti ajjeefamte. Qeerroon Oromoo tokkos Dirre Dhawaatti ajjeefame jira.
Qabsaawaan ni kufa! Warraaqsi Itti Fufa! Bilisummaan ni dhufa!
Related


text:
Koiid-19 Bifa Jijjirachuun Afrikaa Kibbaa Yaaddeesse Jira. Gama Kaaniin Shamarran Faca'iina dhukkuba kanaaf Jecha mana keessa tursuunis Rakkoo Qaba Jedhamee jira.
Afrikaa Kibbaa talaaliin Astraa-zenekaa jedhamu akaakuu vaayirasii KOVID 19 haaraa dhufe ittisuu irratti dandeettiin inni qabu xiqqaa waan taheef talaalicha kennuu yeroof dhaabdee jirti.
Gama kaaniin Weerara Vaayirasii Koronaa ittisuuf jecha ijoolleen durbaa baruumsa dhiisanii mana keessatti itti cufamee taa’uun, akka kittaannaa fi miidhaalee adda addaaf saaxilaman taasisuu mala,jedhu, gareeleen mirgaaf falman.
Gabaasaalee Anitaa Paawel, Afrikaa Kibbaa irraa, Liisaa Shilaayin, Jenvaa irraa ergan caqasaa.


text:
LibreOffice 7.2 Help
Mataduree taattoo kanneen ati galmee LibreOffice keessa saagde gulaaluuf:
Taattoocha irratti lama cuqaasi.
Handaarri fajajaan naannoo taattoochaatti mul'atee kabalaan baafatichaa amma ajajoota wantoota taattoocha keessaa gulaaluuf of keessaa qaba.
Barruu mataduree jiraataa irratti lama cuqaasi. Handaarri fajajaan naannoo barruuchaatti mul'atee amma jijjiirraa gochuu ni dandeessa. Sarara haaraa uumuuf furtuu Enter dhiibi.
If no title text exists, choose Insert - Titles to enter the text in a dialog.
Cuqasni qeenxeen mataduree irrattii hantuutee fayyadamtee akka ati isa siiqsitu eeyyama.
Dhangeessuu mataduree guddaa jijjiiruu yoo barbaadde, Dhangii - Mataduree - Mataduree Guddaa fili. Kuni qaaqa Matadureechaa bana.
Fooyya'insa gochuuf caancalootaa qaaqicha keessa jiran keessaa tokko fili.
TOLE cuqaasi. Galmee ke keessaa, haalataa taattoo gulaaluu keessaa bahuuf taattoocha alatti cuqaasi.


text:
Eegdooti Warraaqsa Oromiyaa Eenyu ?
Hagayya 23, 2020
ABOn biyyatti erga galee booda walii-galtee Asmaraatti taasifame OPDO’n haaluu jalqbde! Oromoonis gamtokko akka waan bilisoomeetti dhiichisuun ABO irratti dhiibbaa garaagaraa gochuun akka mootummaa jijjiiramaa/ce’umsaa maqaa hedduun waamamu akka deggeru fi wajjin tokkummaa uumu godhame. Dhiibbaa kana kan gochaa turemmoo OPDO/ODP, Activistoota biyya alaa media of harkaa qaban fi Jawaar Mahaammad turan. Gaaddisa Hoggansa Oromoo (GHO) kan jedhu as ba’uun Lammaa Magarsaa akka hogganu taasisuun dhaabboliin Oromoo 7 kan keessatti hirmaatan hundeeffame. Shirri akkuma fufetti adeemuun PPn hundeeffama jala Abiy Gaaddisa kana akka hogganu taasifame. Haala hin beekamneen EPP’n hundeeffamnaan GHOn coolligee hafe. As keessatti kan beekamuu qabu dhiibbaa kallattii garaagaraan malee ABOn hundeeffama GHO kana irraa quufa hin qabu ture. Nutis akka deggeraa ABO tokkotti GHO kana ija shakkiin ilaaluun mormaas turre! Kan nama dhibu immoo ODPn maqaa gara Ethiopia Prosperity party (EPP)tti jijjiirrattee hogganuu isheedha.
Erga GHOn coolligee immoo ABOn akka #Gamtaa
hundeessu taasifame. Gamtaan sun garuu akka baquutti ilaalamaa ture. ABOn gamtaa sana fudhatee dhaaboota hundaaf waamicha taasisuun kan owwaate KFO fi PBO qofaadha. ABO, KFO fi PBOn Gamtaa jalatti wajjiin haasa’uu jalqaban. Shirri askeessatti deebi’ee dhalate! Jawaar fi Activistoonni alaa fi keessaa Gamtaan kun gara baqiinsaatti akka jijjiiramu dhiibbaa gochuu jalqaban! Jawaar KFO keessa waan makamee tureef activistoota KFO keessa jiraniin oduun afarfamu tokko as ba’e. Innis Gamtaan kun akka dhaaba tokkotti as ba’uufi innis Jawaarin hoggana godhatee dhalachuuf deema jechuun social media irratti olola garaa garaa oofuu jalqabnaan nutis akka deggeraa ABO tokkootti dhaabni Kaayyoo garaa garaa qabu Gamtaadhaan hojjechuu malee baqiinsa akkamii taasisa jechuun dura dhaabbanne.
Utuu hin turiin J/Kamaal Galchuu media Habshootaa fi kan biraa irratti komii kaasuu jalqabe! Gamtichis ABO fi KFOn akkuma dur dhoksaan walfaana hojjechaa turanitti wajjiin Gamticha fudhatanii itti fufan.
ABOn akka Itoophiyaattis dhaabota bosonatti wal beeku fi biyyatti dabalate faana qabsoo karaa nagaan dhaaboota 9 faana Gamtaa dabalataa uumuun hojjii itti fufe. KFOnis humnoota federal ta’aan 4 faana hojjechuu itti fufan.
Yaaliin shiraa karaa Activistootaas ta’e ODP ABO fi KFO irratti taasifamaa ture laafaa dhufuun, bifa biraa jijjiirratee ABO irratti dhiibbaa ifatti muldhatu waajjiraalee cufuu fi miseensotaa fi deggertoota hidhuutti gadi taa’an. Kan KFOs carraan kanuma ta’e. Kana gidduutti lafa jalatti kan hojjatamaa ture ta’us ifatti kan of labse
Dhaabbanni kun humnoota caasaa Mootummaa keessaa Janaraaloota, tika, hogganoota mootummaa, humnoota Itoophiyaa, dhaabota Oromoo keessaa walitti makamuun dantaa Oromoo fi Oromiyaa kan tiksan, kan dhaabaa fi humna kamiifuu hin baabsine ta’uu isaanii ibsuun kan dantaa Oromoo fi Oromiyaa irratti aggaamamu kamiyyu kan qolatan ta’uu ibsa isaanii yeroo garaagaraatti baasan irraa ilaaluun ni danda’ama. Humni kun ijaarsa gadi fagoo fi caasaa baldhaa qabaachuutu odeeffama. Fedha fi dantaa angoo irraa kan walaba ta’e garuu hegeree Oromoo fi Oromiyaa irratti cimee kan hojjatu fi dhaaboota Oromoo hunda, QBO fi WBO kan deggeru akka ta’e ibsa baasaa jiran irraa hubachuun ni danda’ama!
Dhimma EWO irratti shakkii fi burjjaajjiin uumame eessa birattidha?
1. Dhaabbanni kun utuu baayyee of labsee Oromoo biratti hin beekamiin Activistiin biyya alaa tokko dhimma kana irratti akka ABO, KFO fi PBOn ijaarratan fakkeessee barruu tokko maxxanse. Kun immoo akkuman armaan olitti tuquu yaaletti GHO fi Gamtaan gaafa hundeeffamu dhaabota ABO fi KFO caalaa kan afarsaa ture ODP fi Activistoota waan tureef EWOn Oromoo, deggeraa fi miseensa ABO biratti akkuma GHO akka shakkamu taasiseera. Namoonni dhunfaa fi Qeerroon utuu hin hafiin page #EzelOromia
kan jedhu qeeqaa turan.
2. EWOn akka of labsetti media fayyadamuun akeekaa fi kaayyoo isaa ummata Oromootti labsuu irraa duubatti harkifachuun isaa immoo kan caalu burjaajjii uumera. Akkuma baratame qaamuma bara 2018 qabsoo Oromoo buteetu dhaaba kan biraa hundeeffatee as ba’e jechuun shakkiin uumame!
3. Dhaabbanni akka EWO siyaasa Oromoo keessatti kan hin baratamne haaraa ta’uu isaa irraa kan ka’e shakkii fi burjaajjii uumeera.
Ergan kana jedhee booda akka gorsaatti dhaabbanni kun ammas dubbii himaa isaatiin sirriitti media fayyadamuun Oromoo gaachana fi eegduu dhugaa ta’uu isaa barsiisuu qaba jedheen amana akka dhuunfaakootti.
Hamman odeeffadhe fi hubannaa qabuutti paartii siyaasaa barcuma fi angoof dorgomu utuu hin ta’iin akkuma maqaa isaa (Eegdoota Warraaqsa Oromoo) ta’ee qabsoo Oromoo gaggeeffamaa jiru humnaa fi qaama kamirraayyuu akka hin butamne fi hin jallanne kunuunsee galmaan ga’uu fi Bilisummaa Oromoo boodas qaama Oromoo fi Oromiyaa tiksu akka ta’udha.
Odeeffannoo haaraa fi dabalataa yoon argadhe qabadheen deebi’a. Tarii qaamoonni dhaabbanni kun burjaajjii isin keessatti uume barruu kanarraa hamma tokko odessa argattu jedheen amana!
EWO/ORG jabeessaa kan keessani!
Galatoomaa.
Related


text:
-Souce: Caamsaa/May 25, 2015 · Finfinne Tribune | Gadaa.com
Déjà vu in Ethiopia’s May 24, 2015 Sham Elections: Marred by rampant electoral fraud, malpractice and violence by the ruling TPLF to stay on and maintain the 24 years tyrannic rules May 24, 2015Posted by OromianEconomist in Africa, Ethiopia's Colonizing Structure and the Development Problems of People of Oromia, Sham elections.
Tags: 'BECAUSE I AM OROMO’: SWEEPING REPRESSION IN THE OROMIA, Africa, African Studies, Because I am Oromo, Ethiopia's sham elections, Freedom House in response to comments by Under Secretary for Political Affairs, Genocide against the Oromo, OLF, Oromia, The Tyranny of Ethiopia, UNPO
3 comments
BREAKING NEWS: Video: Oromo University Students Rally Against Vote Rigging in Oromia (Ethiopia)
“90% of MEDREK election observers in Oromia are harassed & aren’t on election observarion.”
-Obbo Bekele Naga
“BREAKING NEWS | OFC/Medrek Leaders Report Election Irregularities (OMN).”
In Hadia Zone, Mehar Kerga-“Ha” Polling Station,the ballot box got moved to a nearby health centre due to power outage.
#EthiopiaElection2015
VOA: Mr. Elias Hadero, Hadiya National & Medrek Candidate in Southern Region, Claims Vote Rigging.VOA: Mr. Elias Hadero, a Hadiya National and a Regional Parliament candidate of the Ethiopian Social Democracy-Southern Ethiopian People’s Democratic Union (a Medrek party), explains the vote rigging in the Southern Nations, Nationalities and Peoples’ Region. http://gadaa.net/FinfinneTribune/2015/05/voa-mr-elias-hadero-hadiya-national-medrek-candidate-in-southern-region-claims-vote-rigging/
VOA Afaan Oromoo: Guyyaa Filannoo (Qophii Addaa)
Oduu Owwituu!!! Oduu Owwituu!!!!!! ================================ ////////Filannoon osoo hin jalqabamiin xumurameeee!!!!!!//////// Godina Harargee Bahaa Aanaa Giraawaa Araddaa Raasaa Nagayaa je’amanitti filannoon…xumuramee tahu maddeen oduu gabaasan.
Naannoo oromiyaatti Godina Harargee Bahaa aanaa Giraawaa araddaa Raasaa nagayaa Akka maddeen keenya nuf gabaasanit Hawaasa naannichaa humna waraansatin eega waliti qaban booda Kaardi filannoo eega irra sasaaban booda Wanta irraa hafe nutu guuta jechuun ummanni gara mana isaati akka gale beekun dandayameera . Mootummaan wayyaane yeroon filannoo osoo hin gahiin humna woraana issat fayadamuudhan Gandoota baadiyyaa adda addaati gochoota akkas ni geggeeysa jedhame kan sodaatama ture yommuu tahu , akkuma jedhameeti Haraarge bahaa Aanaa Giraawwa ganda raasaa keeysati filannoon yeroo isaa male akka geggeeyfame xumurame madden keenya nuf gabaasaniiru . Akkasumaas bifuma walfakkaatuun Naanoo oromiyaa Godina Arsii Aanaa Balee Ganda Xaqqetti Waraqaan Kaardi filannoo Qaamota mootumaatin haawaasa doorsisuudhan kaardi filannoo hunda isaan irra guurani akkaxumuran madden gaabasiniiru .
ODUU GADDAA AKKA ODUUN NU GAHE IBSUTTI HOJJATTOONNI FILANNICHAA SEERA QABSISOOTA TURAN AKKA IBSANITTI MAGAALAA DIRRE DHAWAATTI HARKA 100%90 MADAREK TAHUU YEMUU ARGAN HOJJATTOOTUMA ISAANII WAAMANII WARAQAA 300 IRRATTI OFUMAA MALLEEFFATANII SANDUUQA KEESSA GALCHAN JEDHAN ODUU 100%100tti DHUGAA TAHEEDHA OF QOPHEESSAA KAN LAMMIIF HADOODDAN WANTI TOLAAN DHUFTU HIN JIRTU
– Social Network ( Facebook)
No Democracy in Ethiopia. No fair and free election in Ethiopia. Caamsaa 24/2015 Mooraan Yuunibarsiitii Jimmaa, Mattuu, Wallaggaa, Amboo, fi Dirree Dawaa addatti humni waraanaa guddaan itti seenee jira.
Qeerroon Bilisummaa Oromoo barruulee warraaqsaa belbetuu qabxiiwwaan armaan gadii of irraa qabduu Mooraalee Yuunibarsiitii biyyaatti hundarra facaasuun mootummaa Wayyaanee raafama guddaa keessa galche jira. waraanni wayyaanees bifa lamaan mooraa Yuunibarsiitii seenaa jira, inni tokko uffata sivilii uffachuun, inni lammaffaa immoo hidhannoodhan, barruulee qeerroon facaasaa jiruu adamsuufis lafa waranni kun hin seeniin hin jiru, qabxiiwwaan barruu qeerroo irra jiru muraasni isaa: 1. Dimookiraasiin hin jiru, filannoon hin jiru (No Democracy in Ethiopia and no fair and free election in Ethiopia) 2. Gaaffii mirga abbaa biyyummaa uummata Oromoof deebiin kennamuu qaba. 3. Ilmaan Oromoo jumlaan hidhaman gaaffii tokko malee hiikamuu qabu. 4. Mootummaan Ce’umsaa hundeeffamee, filmaanni demookiraatawaa ta’ee fi haqaa fi bilisa irratti hundaa’ee akka gaggeeffamu jabeessinee gaafatna. 5. Nuti Qeerroon dargaggootni barattootni Oromoo bilisummaa fi dimookiraasii barbaadna, hanga Oromoon bilisoomuu fi Oromiyaan Walaboomtutti FDG jabaatee itti fufa. 6. Waranni nagaa biyyaa,fi daangaa biyyaa eeguuf ijaarame malee dhaaba siyaasaa tokkitti EPRDF/TPLF eeguuf hundeeffame diigamuu qaba. 7. Humni waraanaa Mooraa Yuunibarsiitii seenee barattoota gooluun yakka. waraannii uummata keenya irra qubsiifame kaafamuu qaba, barruun jedhuu mooraalee dhaabbilee barnootatti raamsuun wal qabatee wayyaaneen lafa seentuu dhabuun humna waraanaa guddaa mooraalee Yuunibarsiitiitti ol seensisuuf dirqamtee jiraachuun gabaafame.. gabaasaan itti fufa!!
Ethiopia’s May 24, 2015 election in Oromia Special Zones near Finfinnee voters were not allowed their phones
OLF Statement: The Ethiopian sham election serves only the dictatorial government. #Oromia. #Africa May 24, 2015Posted by OromianEconomist in Africa, OMN, Oromia, Sham elections.
Tags: 'BECAUSE I AM OROMO’: SWEEPING REPRESSION IN THE OROMIA, Africa, African Studies, Ethiopia's sham elections, Freedom House in response to comments by Under Secretary for Political Affairs, OLF, UNPO
add a comment
OLF Statement: The Ethiopian sham election serves only the dictatorial government
Filannoon Fakkeessaa fi Kijibaa Abbootii Irree malee Ummatoota hin Fayyadu.
Filannoon Fakkeessaa fi Kijibaa Abbootii Irree malee Ummatoota hin Fayyadu. Bittaan gita bittoota Tigraay ummatootaa Itophiyaa irratti humna qawween of irroomse Itophiyaa tarree biyyoota hiyyeeyyii keessaa baasuu hin dandeenye. Kadhaa gargaarsa alagaa irraa argamuun jireessuu keessaa baasuu dadhabee har’as taanaan Impaayerittiin hiriira biyyoota gargaarsaan jiraatan keessatti akka hiriirtetti jirti. Saaminsi daangaa dhabe murna aangoo irra jiruun adeemsifamu abbootii aangoo duroomsee lammiilee sadarkaa of jiraachisuu dadhabuu fi abdii dhabuu irraa, kanneen osoo jireenya barbaadanii galaana keessatti dhuman, biyyoota gara garaa keessatti haala suukanneessaa fi gaddisiisaan ajjeefaman lakkoobsi guddaa dha. Bilisa tahanii gurmaa’uun, yaada qaban ibsatuun guutummaatti yakkatti fudhatamee hidhaa, ajjeechaa fi roorroo gosa gara garaa lammiilee irraan gahuun Itophiyaan biyyoota Afriikaa irra dabree sadarkaa addunyaatti iyyuu tarree duraa keessatti argamuun haala qabatamaa biyyattii keessaa ibsa. Saaminsi, cunqursaan, buqqa’insi fi dhiittaan mirga dhala namaa waggoota 24 dabraniif adeemsifamee fi sadarkaan har’a irra gahe egeree biyyattii kan dukkaneesse, ummatoota kan abdii dhabsiise dha. Wayyaaneen qawween dhufe. Qawweenis jiraate. Fuula duras Itophiyaa abbaa irrummaa paartii tokkoo jala tursuun murtii isaa bosonaa qabatee dhufe tahuun kan shakkamu miti. Ammas kana ifaan labsatee jira. Mootummaan Wayyaanee, ummatootni maal barbaadan? maal gaafataa jiran? Maalis hawwan? jedhee yaada ummatootaa hubatee gaaffii isaaniif deebii kennuuf kan fedhii hin qabne tahuu irraa gaaffiin ummatootaa deebii hin argatiin jiran. Kan Wayyaaneetti fardii, akkaataa itti aangoo humnaan argate tiksatuu danda’u irratti bobba’uu qofa. Waan taheef aangoo isaatti iggitii godhatuuf mala adda addaatti fayyadama. Tooftaalee aangoo irra ittiin of tursuuf itti gargaaramaa turee fi jiru keessaa filannoon kijibaa waggaa shan shanitti adeemsifamu isa tokko. Filannoon Caamsaa 24, 2015 itti baallamamee jirus Wayyaanee aangomsuun alatti faydaa biraa argamsiisu hin qabu. Sababootni isaas haalli filannoon kun ittiin adeemsifamu kan ulaagaa filannoo dimokraatwaa hin guutne tahuu qofa osoo hin taane murni Wayyaanee sagalee ummataan aangoo kan gadi hin dhiisne tahuu murteeffatuu irraa ti. Filannoon 5ffaa kun filannoota kanaan duraa irraas addummaa hin qabu. Kan filannoo kana mataa itti tahuun geggeessaa jiru boordiin filannoo kan sirnichaan sirnichaaf utubame dha. Kana waliin dorsisii fi dinniinni, hidhaa fi dhaaninsi mootummaa Wayyaaneen ummatoota irratti raawwatamaa jiru nageenya isaa kan gaaffii jala galche, bilisummaa isaa haqee sodaa itti bulche dha. ABOn akeekaa fi amala Wayyaanee bareechee waan beekuuf, akkasumas, itti bahi filannoo iftoomina hin qabnee, haqa irratti hin hundoofnee fi dimokraatawaa hin taanee maal akka tahu waan hubatuuf filannoo Caamsaa 24, 2015 hawwii fi fedhiin ummatootaa ittiin guutamaa irraa hin eegu. Kana irraa ka’uudhaanis yeroo gara garaatti ummatootni Itophiyaa addatti ammo ummatni Oromoo filannoo fakkeessii Wayyaanee akka lagatu waamichaa kan dabarsaa ture. Har’a Itophiyaa keessatti jibbinsa Wayyaanee fi sirna cunqursaa Wayyaaneen durfamu irraa ummatootni qabsoo hadhaawaa geggeessaa fi gaaffiilee adda addaa kaasaa jiran. Kanneen sirnicha irratti mormii finiinsaa jiran keessaa ummatni Oromoo durummaan hiriiree argama. Ummatni Oromoo kan ilmaan isaa wareegaa jiru, qabeenya isaa itti dhabaa fi baqaaf saaxilamee mankaraaruu irratti argamu, filannoo kijibaa keessatti hirmaatee barcuma lamaas tahe kudha lama argatuuf miti. Rakkoo siyaasaa, dinagdee fi hawaasummaa jaarraa tokkoo oliif irratti saare dhabamee walabummaan isaa dhugoomee bilisa tahee jiraachuufi. Akeeknii fi hawwiin ummata Oromoo kun ammoo filannoo sirna abbaa irrummaa jalatti geggeeffamuun tasa hin argamu. Waan taheef ummatni Oromoo haqa kana hubatuun furaan dhibdee isaa qabsoon malee kan hin argamne tahuu beekee, filannoo kijibaan akka hin dagamne ABO irra deebi’ee gadi jabeessee hubachiisuu fedha. Filannoo kana keessatti hirmaatuun mootummaa irratti qabsaawaa jiru seeressuu qofa taha. Filannoo mootummaa farra ummata Oromoo irroomsu keessatti qooda fudhatuun haada sirnichi mormatti nu kaa’ee jiru ofitti jabeessuu qofa taha. Addatti ammo dargaggoon Oromoo qabsoo bilisummaa Oromoo fuula dura tarkaanfachiisuu keessatti wareegamni baasaa turtanii fi jirtan akka firii godhatu dandeessisuuf Fincila Diddaa Gabrummaa jabeessuun filmaata isa duraa akka tahetti itti fufsiisuun murteessaa dha. Morkaa fi xiqiin ykn jibbiinsa Wayyaanee qofa irraa ka’uun filannoo kijibaa jala gugatuun wareegama kanaan dura baafame irratti bishaan naquu taha. Waan taheef ummatni keenya sochii aangoo mootummaa Wayyaanee seeressuu kamuu lagatuun mirga isaa qabsoo isaan harka galfatuuf akka qabsoo isaa finiinsu ABO gadi jabeessee waamicha isaa haaromsa. Injifatnoo Ummata Oromoof! Adda Bilisummaa Oromoo Caamsaa 18, 2015
Related:


text:
Main Page
Abarraan Oromiyaa konyaa salaalee Ona hidhabuu Abootee Ganda Dabalaa bokkooloo iddoo addaa Qontore jedhamutti bara 1981 haadha isaa aadde Mitikkee Tolaa Yaadatee fi abbaa isaa obbo Raggaa Baallamii Gammadaa irraa dhalate. Akkuma ijoollee baadiyyaa hamma umriinsaa barnootaaf gahutti hojiilee xixiqqaa maatii gargaaraa yeroo umriin barnootaaf qaqqabu bara 1988 mana barumsa naannuma sanitti argamu MB Dabalaa Qontoreetti kutaa 1ffaa seene. kutaa 1-5 manuma barumsa kanatti barachuun kutaan itti aanu waan hin jirreef lafa fageenya sa'aa 1 ol deemsisutti imaluuf dirqame; mana barumsa Alamganaa. kutaa 5-8 achumatti hordofuun ammas sad. 2ffaa Aanaa hidhabuu Abootee keessa waan hin turreef deemsa sa'aa 3 galaa torbee tokkoo baachuun gara aanaa Kuyyuutti fuula naannefate. haatahu malee umrii isaa waliin imalli kun ulfaataa waan tureef akkasumas manni barumsa sad. 2ffaa Jeneraal Taaddasaa Birruu ni banama odeeffannoo jedhu miidiyaan waan dhagaheef kutaa 9 ffaa mana barumsa Garba Gurraachaatti eegale addaan muruun bara 1997 MB Jeneraal Taaddasaa Birruutti eegale. Kutaa 9-10 achumatti xumuruun Qophaa'inni yericha Aanicha waan hin turreef MB Fiicheetti kutaa 11-12 baratee fixuun bara 2001 immoo Yuunivarsiitii Wallaggaa muummee Civics and ethical studies qorachuun bara 2003 Digrii jalqabaan eebbifame.


text:
Duula Ifatti Hin Labsamin ABO, WBO fi Qeerroo Irratti
(Haala Yeroo Irratti Ibsa ABO)
(Waxabajjii 02,2018) Haala waraanaa fi siyaasaa Impaayera Itoophiyaa yeroo dheeraaf geggeeddaramaa as gahe keessatti mootummaan wayyaanee fi waahila isaa kan tahe, OPDOn, ABO irratti waggoota 27f duula garaagaraa ifa tahee banuun ni yaadatama. Haala qilleensa siyaasaa fi waraanaa Itoophiyaa keessaa as dhihoo ammoo bifa adda addaan duula ifa hin taane ABO irratti oofaa turuun kan hubatu qofatu beeka.
ABO duula roga hedduu diinaan itti qiyyaafatuun baname kanaaf kallattiin deebisaa kennuurraa of qusatuudhaan, falmaa bilisummaa finiinsuun saba Oromoo abbaa biyyaa fi mirgaa taasisuutti fuuleffataa ture; har’as kanumatti jira. Haa tahuu duulotni bifa dhokataa hedduu qabu kan as dhihoo diinnan Oromoo adeemsisan adadumaan dirree babal’ifataa, tooftaa fi maloota jijjiirrataa guyyaa har’aan tana irra geenyetti cehaa jiru.
1. Duula Ololaa: qaama duula qabsoo bilisummaa Oromoo fi ABO irratti deemaa jiruu kan tahe ololli alaabaa ABO/Alaabaa Oromoo irratti deemu waltajjiilee sirnichaa irratti hogganoota OPDOn akkasumas miidiyaalee tohannaa OPDO/EPRDF jala jiran kan akka OBN irratti ifatti gaggeeffamaa turuun ummata Oromoo jalaa dhokataa miti.
2. Duula QBO Irrattii: wayta sochiin mooraa QBO irree fi miira tokkummaa Oromoo daran cimsuun yeroo kamiyyuu caalaa ifee mul’ataa jiruu fi warreen akka OPDOllee bu’aa isaa haaluu hin dandeenye kanatti, hogganoota QBO mooraa lammii itichuu fi gabbisuu akkasuma kan diinaa ammoo huqqisuu fi daaqsuu keessatti qooda qaban irratti duulli gaggeeffamaa jiraachuun diinummaa sirna EPRDF/OPDO kan dirree baasee agarsiisu. Wayta ammaa kana QBO addatti ammoo wareegama ulfaatan kan itti kenname qabsoo hidhannoo xiqqeessuu, busheessuun surraa isaanii fokkisuu, itti qoosuu fi salphisuudhaan qondaalota OPDO kanneen akka Lammaa Magarsaa fi hoggana Itophiyaantin qaanii malee waltajjii ummataa adda addaa irratti ololaa fi arrabsoon deemaa akka turee fi jiru Oromoo irraa dhokataa miti.
3. Duula qaamota tikaa qabsaawota qaroo fi hogganaa qabsoo keessatti qooda qaban jedhanii shakkan Adamsuu: duulli adamsuu, hidhaa fi dararaa sabboontotaa fi qabsaawota Oromoo irratti Finfinnee dabalatee guutummaa Oromiyaa keessatti bal’inaan gaggeeffamaa jira.
Duulli adamsuu hammeeffame kun ummata Oromoof waanuma waggoota 27n dabran irratti raawwatamaa ture tahuurraa haaraa tahuu baatus, yeroo afaaniin Yeroo haaromsaa ti jedhan kana keessatti gaggeeffamuun akeeka haaromsichaa kan eeru yoo tahu, garamitti akka adeemu kan ilaallu taha.
4. Qabata Manguddummaa: duulli sirni wayyaanee fi OPDOn fuula biraatin adeemsisaa jiran ammoo jaarsolii biyyaa fi manguddoota qabatuun qabsoo hidhannoo ABOn deemsifamu irratti fuuleffatuun olola WBO diiguu oofuu fi oofsisuu dha. Akka kanaanis karaa Kibba Oromiyaa WBO Zoonii Kibbaa danda’amnaan harka kennachiisuuf, dadhabamnaan ammoo deeggarsa ummataa dhabsiisani duula waraanaan dhabamsiisuuf akka hojjetamaa jiru Ummanni Oromoo naannichaa akkasumas hawaasni keenya biyya ollaa Keeniyaa jiru ragaa dha.
Warreen WBO dhabamsiisuuf shiraa fi duulaa jiran kunneen silaa dantaa fi fedhii saba Oromoof dhaabbatan tahee humnoota tikaa, waraanaa fi liyyuu haylii Somaalee Ummata Oromoo lafarraa duguugaa jiru hidhannoo hiikkachiisu ture. Duulli kun manguddummaan qabatee Oromoota Keeniyaa fi Oromiyaa keessatti bal’inaan erga banamee kunoo ji’a lama qabatee jira.
Mootummaan wayyaanee yeroo as dhiyoo duula dhoksaan gaggeessaa ture amma ammoo ifa baafatuun ABO fi WBO irratti duula siyaasaa godinaalee Oromiyaa hedduu keessatti bifa haaraan gaggeessuuf karoorfatuu bobbaa kallattii adda addaatin taasifamaa jirutu mirkaneessa. Haasaan Obboo Lammaa Magarsaa Dambi-doollootti taasise sirnichi jala-bultii duula dhoksaa irra jiraachuu agarsiisa. Kanaafis doorsisni Obbo Lammaan “Ji’oota Lamaa-Sadi bosonaa dhukaasuu dandeessu, garuu kanuma humna qabutu dhufee isin dhabamsiisa.” jechuun qabsoo hidhannoo addattis WBO ilaalchisuun kan dubbatee fi haasaan tuffii fi arrabsoo makate kanaaf ragaa guddaa gurra addunyaa gahee dha.
Murni EPRDF fi OPDOn duula ifa hin taane WBO irratti banuu isaaniif murni amanamtoota sirna TPLF kan humnoota waraanaa, tikaa fi qondaalota OPDO sadarkaa naannoo fi Onootaa of keessaa qabu Kibbaan Yaa’a Bal’ootti akkasuma Dhihaan Qellem Wallaggaatti bobbahuun karoora bal’aa qabatanii as deeman ifaan agarsiisa. Akka karoora duula kanaatti Yaa’a bal’ootti namoonni 42 kan Onoota 13 irraa walitti dhufan ‘Dhimma ABO irratti kora taasisuu’ maqaa jedhuun akeeka EPRDF/OPDO gubbaa irraa laatameef irratti mariitti jiru. Akeekni marii kanaa ifaa fi gabaabaa dha.
Ummata irratti duula siyaasaa gaggeessuun WBO hidhannooo hiikkachiisuun diinatti akka galchan dhiibbaa irratti godhuu, didu duula waraanaan lafa sana keessaa baasuu dha. Akkasuma Dhiha Oromiyaa irraanis murni ‘Koree Qulleessituu Godina Qellem Wallaggaa’ jedhamu kan qondaalota OPDO sadarkaa naannoo Oromiyaarraa namoota Sadi-Sadi fi bulchitoota akkasumas humnoota liyyuu haylii fi kora bittinneessaa of keessaa qabu akeekuma fakkaataaf Onoota hunda seenee jira. Kana malees hogganootaa fi caasaa ABO irratti bifa adda addaan duula banuuf qophiin adda addaa dhoksaan itti jirama.
Waamicha
Ummata Oromoof:
Miseensonni ABO, WBO fi Qeerroo-qarreen Bilisummaa Oromoo mirga abbaa biyyummaa Oromoo kabajchiisuuf, bilisummaa sabaa fi walabummaa biyyaa mirkaneessuuf falmaa wal irraa hin cinne wareegama ulfaataa baasise finiinsuun duula mootummaa Itoophiyaa, jalee fi tumsitoota isaa ofirraa qolataa akka as geenye si jalaa dhokataa miti. Addatti injifannoo qeerroon bilisummaa oromoo argamsiise ummata Oromoo fi Ummatootni Itoophiyaa hundi akka irraa oomishatan ifaa dha. Har’a kanneen kaleessa sii fi ilmaan kee ficcisiisaa fi gidiraaf saaxilaa bahan yeroo itti afaan mi’eeffatanii qabsoo kee QBO ABO – Qeerrootin asiin geechetti duulaa jiran keessa jirra.
Waan taheef injifannoo argame tiksuu fi duula haaraa murni EPRDF/OPDO banaa jiru bifa barbaachisaa tahee fi siif danda’ame hundaan ofirraa ittisaa fi QBO tiksaa fuul-duratti socho’uuf of qopheessuun dirqama tahuu hubachiifna.
Ummatoota Itoophiyaa Hundaaf
Ummanni Oromoo fi ABOn qabsoo waggoota dheeraaf gaggeesseen mirga fi dantaa ummatoota cunqurfamoo Itoophiyaa keessaaf kabajaa ol’aanaa akka qabu warraaqsa waggaa dheeraa adeemsise keessatti dalagaan agarsiisuu hundatu ragaa baha. Nutis akkasuma ummatoota biyyattii keessaa kanneen hundarraa kabajaa dantaa Oromoo fi tumsa qabsoo egganna.
Ammallee fedhii fi dantaa saba Oromoo humnaan cabsuuf shirootni hedduun deemaa waan jiranii fi dhiigni dhangala’uun itti fufuuf waan deemuuf ummatootni Itoophiyaa kana hubattanii ummata Oromoo fi qabsoo isaa cinaa akka dhaabbattan ABOn waamicha dhiyeessa.
Aangawoota mootummaa Itoophiyaa, Mootummaa Naannoo Oromiyaa fi Humnoota isaan duuba jiraniif
ABO fi qabsoo bilisummaa Oromoo irratti kan Jaarraa tokkoo olii malee waggoota 27 guutuu duula gaggeeffamaa tureen dhiigni ilmaan sabaa hedduu addatti ammoo kan Oromoo dhangala’eera. Kana keessatti qoodni qondaalotaa fi hogganoota OPDO maal akka tahe ummata Oromootu beeka. Duula itti fufiinsaan deemaa jiruun dhangala’iinsa dhiigaa fi gaaga’ama gahuuf gaafatamni isaa kan aangawoota mootummaa Federaalaa, naannoo Oromiyaa fi humnoota isaan duuba jiranii tahuu ABOn gadi jabeessee hubachiisa.
ABOn akkaataa itti jeequmsa siyaasaa Itoophiyaa furamu kan ilaallatuun ibsa baasuun ni yaadatama. Rakkoo siyaasaa, diinagdee fi hawaasummaa waliigalatti jeequmsa roga hedduu barootaaf ture hundeen furuufis waggoota kana keessatti yeroo adda addaatti tattaaffii taasisaa bahe. Mootummaan Itoophiyaa rakkoo biyyattii fi ummatoota hudhee fuul-dura akka hin tarkaanfanne sakaale furuu mannaa, dhaaba ummata biyyattii wayyabaa, ABO, irratti xiyyeeffachuun ifaa fi dhoksaan duulee balaa guddaa geessisaa jiraachuun rakkinicha caalaatti wal xaxaa deemsisuu irra darbee faayidaa fidu hin qabu.
Kanuma waliin hawaasni addunyaa mootummaa Itoophiyaa kabajamuu mirga Ummatoota biyyattiif waliigalattis nagaa fi nageenya godinichaatti gufuu tahe bifa adda addaan gargaaran akka tarkaanfii fudhachuun ummata Oromoo fi Ummatoota naannichaa nagaa, haqa, dimokraasii fi bilisummaaf jecha wareegama qaalii baasaa jiran cinaa dhaabbatan waamicha keenya dhiyeessina. Duulli ifatti hin labsamin jidduu kana ABO, WBO fi Qeerroo Bilisummaa irratti adeemsifamaa jirus kan hin milkoofne tahuu ABOn irra deebi’ee mirkaneessuu fedha.
Gadaan Gadaa Xumura Gabrummaa ti!
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Waxabajjii 02 bara 2018
Lencho Haji
Shimallis Abbaabuu: Cubbuxoon Galaadha ** NEW 2018 Oromo Music
Caalaa bultumee oromo music sirna eebba filmii sibirii irratti JHB Mayfair
Ka’aa Nurraa Darjjee Shuumii – Ethiopian Oromo Music 2018
Desalegn Bekema – Asimba(አሲምባ) – New Ethiopian Oromo Music 2018(Official Video)


text:
Utubaa Leeqaatiin
Sadaasa 3,2016
Guyyaan FDG University Dirree Daawwaattti Kabajame
Qabsoo gaggeefamaa tureef gaggeefamaa jiru keessatti,Yaadannoo sammuun keenya dagachuu hin qabne kanneen lubbuu isaanii qaalii Bilisummaaf gumaachanii darban nu keessa kahanii jiru.Nuti dhaloonni qubees Jaallan kaleessa wareegaman yaadachaa qabsoo isaan finiinsan galmaan gahuuf yoomuu duuba kan deebinu miti.Wirriiqannaan diinaa yoo barbadaa’uuf kaatu nii dabala.Gidirfamni uummataas yoo garboonfattoonni yoo hundeen isaanii ciccituu nii caala.Haallii kun waan amma uummata Kiyyarraaf narra gahaa jiru keessaa tokko.
Garboonfataan Uummata garboomsaa ture sanarraa abdii yoo kutu,duula ajjeechaaf gocha gara jabummaa raawwachuuf kan duubatti isa deebisu hin qabu.Keessaa haratee golgoleessee deemuu filata.Haalli inni keessa jiru abdii gaafa kutachiisu waan suukaneessaa uummata sanarraa dhaqqabsiisuutti fuulleffata.
Fknf Liibiyaa Mootiin Waggaa 40f Afaan qaaween kan bulchaa ture Saadam Huseen uummatni isaa Fincila jabaa gaafa finiinsaa ture tooftaalee garaagaraa fayyadamaa turee Fincilli sun gara Warraaqsaatti gaafa jijjiiramu Uummata Liibiyaa haala suukanneessaan rukutee jira,Jarman keessatti jaarraa 17ffaa keessa waggoota dheeraa Uummata Yuudoota acuucaa kan ture Adolf Hitilar duula sanyii Yuudota balleessee sanyii isaa lafa qabsiisuu fudhateen addatti gochaawwaan rifaasisoo inni mana hidhaa Oshwitzi keessatti taasisaa ture sanyiin isaa lakkuu horanii akka lafa guutaniif ilmaan lakkuu uummata Yuudii fayyaa isaanii qalchiisee qorannoo isaaf isaanuma keessaa Doktoorota Yuudiin qorannoo irratti taasisaa ture,as keessatti doktooronni Yuudii obsaa guddaa keessa turuu isaanii hubachuu qabna Hitilar Warraaqsa ummatichaa akka dhaabbataa hin jirre waan bareef yoo buqqa’uu aangoo osaa hubatu Yuuhuudota Polisoota Naaziin bool’a abiddaa keessatti namoota hedduu naqee Gazii itti rafarafee kitilayyoota ilmaan miskiintotaa ajjeesee jira,Gama Biraan biyya keenya keessatti deebinee yoo ilaallu Xaliyaaniin biyya humna Qawween koloneeffatte kanarraa gaafa Abdii kuttee bahuuf jettu ilmaan Leeqaa kumootaan lakkaawaman hedduu irratti xiyyaaraan haleeltee Akaakileewwaan keenya hedduu galaafattee jirti duulli gaafas xaaliyaaniin uummatarratti fudhatte addatti waraanni Uummataa Xaaliyaanii gidduu yeroos ture ajjeechaa gara jabinaan sanaan duuba utuu hin taane qabsoo Oromoo ija itti taasisuuf daandii bal’oo saaqee jira,Akkasuma Minilik gootowwan Oromoo hedduu Calanqoof Aanoleetti haala gara jabinaan duula sanyii balleessuu fudhateen yaada isaa galmaan kan gahate osoo hin taane akkaan akka onnatee uummtichi dammaqee ofirraa fonqolchuuf Aarii jabduu uummata keessa kaahe darbe,Ilmaan Oromoo har’allee gocha isaa sanaaf xiiqeffaannoo qaban yoomu sanyii Minilik waliin akka hariiromuu hin dandeenye taasisee darbe,achii as dhuftee sanyiin Habashaa nuuf tolanii hin beekan,”Diinnikee yoomuu diinaa itti hin michoomiin” kan jedhu sun hojii isaaniitiif jedhame
Hayila Sillaasee ykn Tafarii Mokonnon bara mootummaasaa uummata Oromoo Lafa isaarraa godaansisee Hidda isaa lafa qabsiisaa ture,dhiibbaa taasisaa turee lafa Oromoo hedduu saamee sanyii isaa qabsiisee jira erga aangoo isaarraa darbatamuuf ka’eetii Godaansa Uummata Oromoo haala ulfaataan babal’isuu eegalee ture,godaansa sana hedduminaan Uummata Oromoo Shawaa keessa jiraatu irratti babal’isee ture bara sana keessa ture Uummanni waan qabu qabatee lafoo gara Kafaatti Shawwaa irraa ka’ee Uummanni akkoofsaan 300 ol ta’u kan imale,seenaan numa yaadata bara sana keessa akka uummatichi dhukkubaan saaxilamuuf bakka namni jiraatee hin beekne akkasuma bakka dhukkuba Busaaf,dhibee Golfaa qabu kafaa keessaa barbaadanii qubsiisaa turan,gidiraa uummati keenya bara sana keessa ture akkaan suukaneessaa turte har’allee Uummata Bara sana Kafaa qubatee jiruun jechoonni sammuu tuqu kennamaa jira.baratanii lafa namaa gahuuf bakka mana barumsaatti bakka gabaatti Budaa jecha jedhuun tuqamaa jiraataa jira.
Kunis mogolee uummata kan buuse utuu hin taane uummaticha Gadoo jabaan ka’ee faashist sana ofirraa akka fonqolchuuf daandii guddaa saaqe,Bara Dargiis ilaaluu dandeenya bara aangoon isaa kirkirte akka bakkatti hin hafne gaafa hubatu waan nuffisiisaa uummata irratti fudhataa ture keessattu aangoo isaarraa konkolaachuuf yoo jedhutti Saamicha,Humnaan na qabee afaan Qaaweetti darbachuu,Uummata baadiyyaa keessa jiraatu qinaaxxii manaa baachiisee deemsa miilaa saatii 2:00 ol ta’u deemsisuun mana walitti fidaa ijaaraa,Limaatii kan jedhuun akkasuma hidhaaf daraaraa uummatarraan dhaqqabsiisaa ture,kun bara aangoon isaa diministu sana ture.
Har’a kan ilaaluu yoo ta’emmoo Daawwitiin qabso keenyaa Wareegamtoota Bilisummaa Oromoo lubbuun nu biraa darban sanadha.Isaan keessatti of ilaallee gufuu qabsoo keenyaa agarra,isaan keessatti of ilaalaa badii qabsoo keenyaa sirreeffanna,isaan keessatti of ilaalaa qoraattii qabsoo keenyaa agarree irraa buqqisuu dandeenya.Yaadannoon nuti waggaa waggaan taasifnu kunis isaan yaadachuu qofaaf miti haala fuulduraa Mul’ata isaanii akkaataa ottiin bakkaan gahuu dafeenyu irratti walitti dhufnee akka haasofnu nu taasisa.Qabsoon Qocaadha suuta deemti,Qabsoo obsa gaafatti,Qabsoon qaanqee doddotaati dhaamuu hin dandeessu,Ilmaan garbummaa jala jiran gaafa dammaqan qabsoon biicheedhe nii ariifatti galma ishee gahuuf waan duuba deebisu hin qanbdu,Lubbuun biyyaaf wareegamte yoomuu yaadannoo gootaan yaadatamti,dhaloota duubaan dhufaa jiruuf wareegamni gootaa Daawwitii qabsootii.Daandii isaan irra feemaa turan sana imala isaanii galmaan gahuuf yoomuu lubbuu keenya wareeguuf akka qophii taanuuf wareegama Jaallan keenyaatu nu dirqa.Aaraaa uummanni keenya baasaa jiru Bilisummaa safgisiisaal,Gochi mootummaan abbaa irree dalagaa jiru ka duubatti nu deebisu hin ta’u innis kana haalaan beeka.Waan beekuuf gara jabina horata,waan beekuuf xinnaa gudeeda,Guddaa ajjeesa,Uummata saama saamichi Qabsoo duubatti utuu hin taane fuuduratti aggamsisa.Labsiin Mootummaa Wayyanee kan nurratti labsame ka qabsoo keenyatti ija godhaa jiru ta’uu hubachuu qabna.Kan eega labsii sanaa dalagamaa jiri yakkoonni Ajjeechaa, Gudeeddii,Saamichaa,Hidhaa,Reebichaa kunneen amala mootummaa abbaa irree aangoorraa konkolaachuu jala gaheeti.Kanaaf waantoota ta’aa jiru ilaallee nuti Qeerroon kan abdii murru utuu n n taanee kan booree jabaa itti fudhannee ofirraa fonqolchinu ta’uu qaba.Yaadannoo FDG waggaa 11 nutti dhiyaatee jiru kuni Daawwitii qabsoo ta’ee haala Sochii keessa turree itti jirruu akkasuma haala fuulduraa irratti yeroo dubbannu ta’uu qabaan dhaamsakootu.
Utubaa Leeqatiin
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Related


text:
Mootummaan Jarman waliigalteen dhukaasa dhaabuu atattamaan qaama hundaan akka irratti waliigalamu gaafate
Mootummaan Jarmaan karaa waajira haajaa alaasaa ibsa baaseen ”gabaasni haaraan Itoophiyaarraa dhufu nama yaaddessaa” jedhe. Gaaga’amni namoomaa Tigraay keessa jiru ittuu hammaachaa jiraachuu hubanneerraas jedhe. kutaa hawaaasaa adda addaa gidduu walitti bu’iinsi dabalaa jira, kana dhaabsisuun ni danda’amaa jedha.
Qaamoleen lola Tigraay keessatti hirmaatan hunduu atattamaan dhukaasa dhaabuuf waliigaluufi kabajuu qabu jedha mootummaan Jarman. Humnoonni alaa hunduu naannoo Tigraay keessaa atattamaafi guutummaatti bahuunis dirqama ta’uun ifadha jedhe.
Sarbama mirga namoomaa raawwateef qorannoon ifa ta’e akka gaggeefamu feenas jedha ibsichi.
Itti dabaluunis waraanaafi heera mootummaa haala hin kabajneen daangaa haaraa sararuun fudhatama hin qabu jedheera. Mootummaan Ameerikaas torbee dura ibsa baasee tureen dhimma daangaa sararuu jecha walfakkaatu fayyadamee fudhatama kan hin qabne ta’uu ibsee ture.
Mootummaan Jarman amma Tigraay keessatti deeggarsa namoomaa dhiyessuutu dursi kennamuufi qaba jedhe.
Ibsi kun kan bahe naannoleen Itoophiyaa keessa jiran humnoota waraanaa naannoo Amaaraafi kan mootummaa federaalaa akka gargaaraniif gara adda waraanaatti ergaa jiraachuun wayita gabaasamaa jirutti.
Mootummaan Itoophiyaa biyyootni lixaa humnoota TPLF deeggaran jiru jechuun qeeqa.
Odeessaalee biroo dubbisuu
Related


text:
kan har'a kabajamee oole ayyaanni Arafaa as naannoo Washington DC fi naannoo ishee kan jiran hordoftoonni amantii Islaamaa birattis kabajamee jira. Ayyaanni kun guyyaa itti hiyyeeyyii gargaaruu dhaan waliif yaadanii dhiyaana waliin qooddachuu dhaan ka rabbi ajaje gaarummaa itti hojjetan.
Washingon DC keessa kan jiru Imaama masgiida First Hijira kan ta'an Sheek Haaliid Mohamud Umar ayyaanni kun kan nagaa fi jaaalalaa akka ta'u uummata maraaf hawwuu dhaan ergaa baga ittiin isin ga'ee dabarsanii jiran.
Nutis kanneen ayyaana kana kabajan maraan maqaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaan ID MUBARAK!! jenna.


text:
Bilxiginan Irechaa Waranaan Garaa Mormitii Jijiraan Jibaa Qeeroon Isanif Qabaniif Jalalaa Jawarif
Injifanoo Tan Qeerootii Bilxiginan fi Habashaa balbalaa Cufachisaa Jiraan Finfinee Tan Oromo Tahuu
ODDUU AMEE Bilxiginan Polisii Federala Qeeroo Iratii Bobaase Qeeroonis Waraa Nafxifi PP Jilbifachisa
Abiy Ahmed Is a Killer! Free Jawar Mohammed! – Oromos Protest in Irreechaa 2021 Festival | #OLA #TDF
ODUU Hatattama Qeerroon free jawar Jechuun Bilxiginnaa salphifte jawar fi WBO farsan |Moha Oromo
Oduu Onkoloolessa 02,2021|| Ka Nuti Deeggarru Jaal Marroo Qofa Mormii Qeerroo Irreecha Finfinnee ❗
Abiy Angoo Gadi Dhiisi Jechaa Qeerron Jawarin Hiikudhaaf Qaalittiitti Imalaa Jiraachuu. Dubbiin Tate


text:
Kutaa 1 ffaa
Shambal Abbabaa Biqilaa (Hagayya 7, 1932 – Onkoloolessa 25, 1973) atileetii Olompiikii maraatoonidhaan si’a lama mo’ee yoo ta’u irra caala kan ittiin addunyaarratti beekkamu bara 1960tti Olompiikii Gannaa luka duwwaa kaachudhaan medaaliyaa warqii argachuu isaatini. Yaadannoo Abbabaaf jecha istaadiyemiin Finfinnee jiru maqaa isaatin moggafameera.
Abbabaa Biqilaa gaafa Hagayya 7, 1932 maatii Oromoo gosa Abbichuu ta’anirraa dhalate. Iddoon dhalootasa araddaa Jaatoo jedhamtu kan Mandiidarraa km25 fagaate argamtuti. Guyyaan dhalootasaa kun guyyaa Maraatoonii Olompiikii Loos Aanjeles ture. Abbabaan ijoollumaatti tiksee ture. Abbabaan boodarra eegduu mootichaa (Imperial Bodyguard) ta’uudhaan maatii isaa gargaaruu waan barbaadeef km250 lukaan deemudhaan gara Finfinnee dhaqe. Finfinneettis jalqaba eegduu dhuunfaa ta’uudhaan maatii warra sanyii mootii (royal family) eeguu jalqabe.
Onnii Niskanen, lammii Iswiidin kan Fiinlaanditti dhalate,mootummaa Itoophiyaatin atileetota akka leenjisuuf qacarame. Leenjisaan kun battalumatti dandeetti Abbabaa kana arge.
Moo’icha Maraatoonii oloompikii
Abbabaan Olompiikii 1960 yeroo xumuru
Abbabaan garee Olompiikii Itoophiyaatti kan makame dhumarratti yeroo xiyyarri gara Room deemuu ka’uuf jedhutti. Abbabaan garee kanatti kan makame Waamii Birraatu kan taba kubbaa miilaa odoo tabatuu miidhame bakka bu’uudhaani. Meejer Onni Niskanen Abbabaa Biqilaa fi Abbabaa Waaqjiraa maraatoonii akka isaan fiigan godhe.
Adidaas, ispoonsariin Olompiikii Gannaa 1960, qophee muraasa qofa qaba ture yeroo Abbabaan qophee itti ta’u filachuu dhaqu; Sababa kanaaf qophee itti hin taanet kennameef, kanaafuu itti fayyadamuu hin dandeenye. Fiigichi odoo hin jalqabin sa’a lamaan tokko dura, Abbabaan akkuma yeroo leenjii godhu lukaan kaachuuf murteesse. Leenjisaan isaa Niskanen waa’ee morkattoota isa wajjin fiiganii itti himee akeekkachiisaa ture; kana keessaa tokko lammii Morookoo Raadi Bin Abdiselaam kan lakkoofsa 26 uffatu ture. Sababa hin beekkamneen garu, Raadiin fiigicha dura uffata maraatoonii gurraacha kan lakkoofsa qabu hin arganne ture, kanaafuu uffata yeroo tiraakirraa fi dirreerra fiigu uffatu kan lakkoofsisaa 185 ta’u uffate.
Fiigichi gara galgalaa godhame kun jalqabnisaa fi dhumnisaa aarchii, Konistaantiin kan Koloosiyeemii fuuldura jiru ture.
Yeroo fiigichaa kana Abbabaan lakkoofsa Raadii 26 barbaaduuf jecha atileetota baayyee bira darbee fiige. Yeroo km20 ta’u, Abbabaa fi Raadiin(kan lakkoofsa 185 uffate) atileetota fiigaa jiran isaan kaanirraa faagaatanii addatti bahan. Abbabaan nama lakkoofsa 26 uffatee barbaaduf jecha gara fuuldura ittuma fufe; Raadiin isa bukee fiigaa namicha jiru ta’uu hin barre. Jarri lamaan amma 500m ga’anitti wajjin fiigaa turan; meetira 500 booda, Abbabaan furguffamee bahee xumure. Abbabaan sa’aatii riikardii ta’e 2:15:16.2 galmeessuun moo’ate. Moo’icha kanaanis, Abbabaan nama gurraacha Aafrikaa medaaliyaa warqii Olompiikirratti argate kan jalqabaa ta’ee galmaa’e. Abbabaan Raadii sekendii 25n dursee fixe.


text:
AfrikaaOdeeyfannooUncategorized
Hooggaanaan partii mormituu Keeniyaa Filannoo prezdantummaa irratti kan hin hirmaanne ta’uu beeksise.
Raayilaa Odiingaa Paartii mormituu Keeniyaa bakka bu’uudhaan kaadhimama Prezadantii kan ture yoo tahu, Filannoo irra deebii Onkololeessaa 26 adeemsifamu irraatti kan hin hirmaanne tahuu labse. Ibsa guyyaa hardhaa waaree booda miidiyaaleef kenneen akka jedhetti, komishiiniin filannoo guutumaan guuttutti harka qondaaltota paartii Uhuruu keeniyaataa jalatti galeera. Filannoo sobaa irratti hirmaachuun kiyya biyyattidhaaf bu’aa hin qabu jedhe.
“Komishiiniin filannoo biyyattii akka haarayaatti ijaaramuu qaba, kanaafuu filannoo onkololeessaa 26 yaadame haquudhaan filannoo haarayaaf kaadhimamtoota galmeessuu qaba” jechuun komishinichaaf waamicha godhe.
Mr Odingaan itti dabaluudhaan, Keeniyaan Heera haarayaa fi biyyaa parrtiilee hedduu qabdu akka taatu falmii cimaa geggeessineen mkirkaneeffanneera, ammas biyya filannoon haqa qabeessa keessatti geggeeffamu akka taatu ni falmina jedhe. Kanaaf ammoo guutuu biyyattiitti guyyaa boruu irraa jalqabee hiriira mormii kan yaame tahuu beeksise.
Gama biraatiin ammoo paartiin Uhuruu Keeniyaataa filannoon yaadame haaluma duraan murtaayeen itti fufa jechuun beeksise.


text:
Baqatoonii lamiilee Itiyoophiyaa sudaan keessa qubataan balaa roobaatiin hubamaniiru.
Dhaabileen gargaarsaa baqatootaa balaa roobaa torbaan darban keessa qaqabee Kanaan bakkii jireenyii isaanii jalaa diigamee namoota 16,ooo ta’an gargaarudhaaf tattaafachaa jiru.
dhuma ji’a Caamsaa irraa jalqabee amma Waxabajjiitii roobnii hamaan waan tureef baqatoonii gara Sudaan bahaa, buufata Umm Rakuubaaa fi Tunaydbahi jedhamuu ti dunkaanota maatii 10,000 keesaa kan maatii 4,000 mancaaseera.
Balaan qileensaa cimaa, roobaa jabaa dhaa fi cabbii of keesaa qabu kun bakka qulqulinaa dabalatee wannootaan barbaacisaa ta’an jalaa balleesera.
Dhaabata mootumoota gamtoomaniiti dubbi himaan jaarmiyaa dhimma baqattootaa/ UNHCR Booris Cheshirkov akka jedhaniti qabeenyii dhuunfaa baqatootaa Itiyoophiyaa kumaan lakkawamanii lolaadhaan jalaa fudhatameera.
Akka Dubbi himichii dabalanii dubbatanitii baqatoonii lola Tigiraay keesa jiru baqatanii sudaan keesaa qobatan kun gargaarsaa atattamaa barbaadu.


text:
Yunaayitid Isteetis sababaa dhiittaa mirga namaa hamaa Tigraay keessa kan namoonni kumaan laka’aman dhumanii miliyoona lamaa ol qe’ee ofii irraa buqqa’aniin himachuu dhaanangawoota Eertraa irra uggura keessee jirti.
Ministriin maallaqaa Yunaayitid Isteetis ibsa baaseen akka jedhettij, hoogganaa humna ittisaa Eetraa Filipoos Weldeyohaannes, fixiinsa sanyii, yakka dararaa quunnamtii saalaa fi beekaa siivilootatti daandii irratti irratti dhukaasuu himannaaleen jedhan dhiittaa mirga namaa ittiin himataman keessaa ti.
Yunaayitid Isteetis irra deddeebi’uu dhaan loltoonni Eertraa naannoo Tigraay keessaa akka ba’an gaafataa turte.
Tarkaanfiin har’aa kun, Ameerikaa lammiiwwan Itiyoopiyaa irratti dararaa hamaa kan dhaqqabsiise gocha qaanessaa akkasiif kanneen itti gaafataman irra dhiibbaa kaa’uuf murannoo isheen qabdu agarsiisa jechuu dhaan waajjira ministrii maallaqaatti itti daayirekterri to’annaa qabeenyaa Andrea Gacki ibsa kennaniin beeksisaniiru.
“Eertraan hatattamaa fi dhaabbataa dhaan humnootii ishee Itiyoopiyaa keessaa akka baastu gaafannaa, paartileen martiinuu kanneen walitti bu’iinsa kana keessaa harka qabanis lola dhaabuuf marii akka jalqabanii fi dhiittaa mirga namaa akka dhaaban gaafanna jedhan Gacki-n.
Ministriin odeeffannoo Eertraa Yemaanee Gebremesqel bilbilas haa ta’u ergaa barreeffamaa bilbilaan ergameef yaada akka kennaniif deebii hin kenning jiru.
Lolli TPLF fi waraana mootummaa federaalaa gidduutti kan ka’e baatii Sadaasa kessa ture. Mootummaan xumura baatii sanaa erga magaalaa Maqalee qabatee booda injifannoo labsee ture. Garuu TPLF lola itti fufuu dhaan xumura baatii Waxabajjii Maqalee deebisee kan qabate yoo ta’u, loltoonni mootummaa irra hedduunis gamasii ba’anii jiran.


text:
Oduu Aagaa: Dargaggoo Farajaa Geetaachoo magaalaa Amboo irraa hidhamee murtiin waggaa 12 irratti muramee kanture oli iyyannoo Hayyuu Oromoo kan ta’e ogeessi seeraa Obbo Dajanee Xaafaa fudhateen Guyyaa harraa bilisa ba’ee jira.
Obbo Dajanee Xaafaa namoota dhugaan isaanii jalaa dhokatee murteen dabaa itti murameef falmitee haqa qabaachuu isaa mirkaneessuu keef Oromoo akka koo irraa Galata Guddaa qabda.
Oduu Aagaa: Dargaggoo Farajaa Geetaachoo magaalaa Amboo
Oduu Aagaa: Dargaggoo Farajaa Geetaachoo magaalaa Amboo irraa hidhamee murtiin waggaa 12 irratti muramee kanture oli iyyannoo Hayyuu Oromoo kan ta’e ogeessi seeraa Obbo Dajanee Xaafaa fudhateen Guyyaa harraa bilisa ba’ee jira.


text:
Kora guddaa, kora xiqqaa, guyyaa WBO, guyyaa Gootoota jechuun bara baraan wal afeeranii seenaa gootootaa kaleessa wareegamanii wal yayyaadachiisanii lilmee hamilee baraa walii waraananii sabbata wal qaqqabachiisanii dhiichisaanii shubbisanii bara dhufuuf nagaya wali dhaammatanii adda galuun qabsoodha moo qoosaadha…..Seenaa gootootaa yaadachuu fii himuu malee gumaa isaanii ka baasu hin jiruu laataa?
Ibsaa gaafiif deebisaa B/J/ Kamaal galchuu ka guyyaa gootootaa laalchisee sarara paltalk gubbatti dabarsan…


text:
Yaadannoon gootota qabsoo bilisummaa Oromoof osoo qabsawanii wareegamani kan barbaachiseef waan aadeeffatame qofaaf osoo hin taane guyyaa kana seenaa qabsoo dheeraa ummatni Oromoo of dandamachiisuuf geggeesaa jiru kabajaa fi boona guddaan kan itti yaadannu dha.
Guyyaa har’aan tana kaneen qalbii keenya keessatti yaadannu gootota ilmaan Oromoo yeroo biyyii keenya Oromiyaan harqoota kolonii jalattii kuftee eegalee lubbuu isaanii qaalii wareegan tau irra deebinee of yaadachiissuun dirqama.
Guyyaa yaadannoo goototaa Oromoo bakka argamnu marattii waligurmeessuun haa tau akka nam tokkeettii kaneen yaadannu fakkeenyaaf: dhuma jaarraa 19ffaa keessa yeroo koloneeffataan Habashaa gargaarsa baar-gamaatiin humneeffamee biyya keenya weerare ilmaan Oromoo kumaatamaan wareegaman, galmee seenaa keessatti kan argamu, bara 1928- 1948 keessa fincila Raayyaa, 1964 -1970 keessa fincila Baalee, ijaarsa Maccaa fi Tuulama keessattii, fi bara 1970ta irraa eegalee qabsoo bilisummaa ABOn fi sabboontota biraan geggeeffamaa turee fi jiru keessatti wareegaman mara.
Yeroo dhihoo as kanneen lafee fi dhiiga ilmaan Oromoo aarsaa godhanii impayera Itoophiyaa keessatti aangoo ittiin qooddachuuf tattaafatan heddummaachuun kan nama gaddisiisu. Haa ta’u malee hundinuu kan hubachuu qaban Oromoon impayera ijaaruu hin qabu. Qabsaawootni dhugaa impayera diiganii awwalchaa isaa irratti Oromiyaa walaba taate ijaaranii iggitii itti gochuu dha.
Ergamni keenya har’aan tana lubbuun jirru bu’a harcaatuuf jecha dhuga awwaaluu miti. Gaafatamni seenaan nu irraa eegu gucaa bilisummaa jaallaan keenya nu biraa kufan qabsiisan ol kaafnee qabsoo galamaan gahuuf waada keenya haaromsuu dha. Kanneen Oromoo gananii gara Itoophiyaa qaxaamuran martinuu ammaa illee irra deeb’ianii qalbi ofii akka qoran yaadachiifna. Wareegama bilisummaa Oromoof kafalame gurguratuun fafa jenna.
Akkasumas kanneen qabsoo bilisummaa geggeesina jedhan hundinuu guyyaa yaadannoo qofa kabajuu miti. Qabsoon maal akka gaafatu beekanii tokkuummaan qabsaawoota Oromoo akka dhugoomu hojiin argisissuun dirqama oolee buluu hin qabne. Keessaa ammoo dhaaba ABO deebisanii kaayyoo xaliilaa jalattii tokkoomsuu fi humneessuun kan yeroon itti kennamu miti. Ummatni Oromoo illee kan nu irraa eegan lallaafuu osoo hin taane of kenniinsaa fi qaroominaan qabsoo finiisuu dha.
Guyyaa goototaa kana diina biyya keenya bortaan qabatee lafee nu qorqaa jiru kan yaadachifnu yoo jiraate wareegama fedhe illee yoo gaafate qabsoon bilisummaa Oromoo kan duuba deebi’u akka hin taanee dha. Seenaan mootummaa koloneeffattuu Habashaa kan utubame seenaa fokkataa, mirga dhala namaa sarbu, ummata lafa irraa buqqisuu, aadaa rorroo fi cunqursa ummata irratti geggeessuu, aadaa ajjeechaa fi hidhaa, aadaa uummata lafa irraa daguuguu fi hidhaa qalbii waan ta’eef wareegama kamuu haa gafatatu malee of irraa buqqisuuf yoom illee qophii tanee argamna.
Seenaan Oromoo seenaa gootummaa ti. Seenaa kabajamaa gootowwan kufan nu dhaalchisan akka hin daganne irbuu keenyaa ni haaromsina. Qabsoo bilisummaa ittifufuudhaan mirgoota hanga ammaa dhiigaa fi lafeen argamsiifne ni ittifna, daangaa Oromiyaa dhiigan ni kabajchiifna, Oromiyaa bilisoomte dagaagsinee kabajaa ummata keenyaaf malu ni gonfachiifna. Qabsoo keenyaan kaartaa fi seenaa adunyaa haarayaa kan biyti walba taate Oromiyaa jedhamtu keessatti beekamtu akka dhugoomtu ni mirkaneessina.
Haraan tana guyyaa goototaa yeroo yaadannu amma illee kutannaa fi kaayyoo jaallan keenya itti wareegaman osoo hin sharafin qabannee qabsaawaa jirra. Kaayyoon ilmaan Oromoo itti wareegamanis Oromiyaa walaba taate deebifnee argamsisuuf malee Itoophiyaa dimokraatessuuf hin turre, miti ille. Qabsaawootni Oromoo fi ummatni Oromoo martinuu qabsoo haqaa Oromoon mirga guutuu itti qabu haguuguuf kaneen wixifanna maayyiitti jiran akka jiran dagachuu hin qaban. Gochaan warra nyaaphaa fi uggumanni kun qroomaan dura dhaabbatamuu qaba. Dura dhaabbatuu qofa osoo hin taanee kaayyoo galmaan gahuuf tattaaffii keenyaa dachaa ol haa kaafnu.
Bilisummaan dhiigaan malee hin argamu. Addii Bilisummaa Oromoo akkuma kaleessaa ammas qabsoo ummata Oromoo qindeessuuf dirqama ofitti fudhatee fi irbuu seene kabajuudhaan hanga maayyiitti wareegama barbaachisu kafaluudhaan dirqama kan galmaan gahuuf ni qabsaawa.
Guyyaa yaadannoo kana sababfachuudhaan ummatni Oromoo martinuu qabsoo kana cina akka dhaabattan kabajaa lammuummatiin waamicha isiniif goona.
Qabsaawootni ABO bakka adda addaatti argamtan martinuu ABO deebifnee dhinsuuf sochii jalqabnee jirru fiixa baasuuf kka of qusannoo malee carraaqnu cimsinee isin yaadachiifna.
Mooraa qabsoo bilisummaa keessatti kan argamtan martinuu tokkuummaan dhugaa humna tau hubatuun marii tokkuummaa eegalamee jiru milkiin akka xumurannuu hawwiin keenya guutuu akka ta’e ABOn irra deebi’ee addeessa. Kanuma dhugoomsuuf yaaliin itti jirrus abdachiisaa fi ijaqabeessa tahuu ummata keenya kan nu eegaa jiruuf mirkaneessina.
Guyyaan gootota Oromoo bara baraan ni jiraata!
Oromiyaan ni bilisomti!
Injifannoo ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo


text:
Hiriira mormii Hawaasa Oromoo state of Washington Godhuuf deemaa jira.
Hiriira Guyyaa lammaffaa #Berlin
Buufa miidiyaa Bilxiginnaa kana laalaa. Chaansilarittiin Jarman Angeelaa Markal dhimma Covid-19 irratti xiyyeeffattee MM waliin haasaäan jedhu. Kun soba guddaa dha. Yaaddoon mootummoonni alaa, Jarmanis dabalatee, yeroo ammaa Itoophiyaa irratti qaban inni guddaan dhimma qabaa siyaasaa fi mirga namoomaa ti. Angeelaa Merkel akka dhimma Oromiyaa keessatti deemaa jiru kaaftee itti dubbatte shakii hin qabu. Garuu beekaa keessaa baasanii dhimma Koronaa qofa fakkeessu. Waan isaan hin gammachiifne waan dubbatteef keessaa dhiisan jedhamee shakkama. Dhoksaan cobxoo hin fayyisu!


text:
Paarlaamaan Awurooppaa dhimma Itoophiyaanota mana hidhaa Sa’udii jiranirratti murtee dabarse
Manni Maree Gamtaa Awurrooppaa gidirfamuufi sarbama mirgoota namoomaa godaantota Itoophiyaa manneen hidhaa Sa’ud Arabiyaa jiran irratti raawwatamaa jiru cimsee balaaleffachuun murtee dabarse.
(bbcafaanoromoo)—Paarlaamaan kun murtee kana kan dabarse kora dhimmoota mirgoota namoomaa Ertiraafi Nikaraaguwaa keessatti raawwatamaa ilaaleen yoo ta’u, haalli qabiinsa lammilee Itoophiyaa Sa’ud Arabiyaa jiranii yaaddessaa ta’uu kaasuun yaada murtee kana dabarse.
Manni Maree Awurooppaa kun hanga ammaattillee lammileen Itoophiyaa manneen hidhaa Sa’udii keessatti haala hamaa ta’e keessatti qabamanii mirgoonni namoomaa isaanii sarbamee akka jiru eeruun balaaleffateera.
Gabaasa Huumaan Raayitis Waach kan eere Paarlaamaan kun, ji’a Ebala bara darbeerraa kaasee lammileen Itoophiyaa haadholiin ulfaafi daa’imman keessatti argaman 30,000 ta’an Yaman keessaa dhiibamanii akka ba’an taasifaman murtii malee mana hidhaa keessatti gidirfamaa jiraachuu ibseera.
Kanaaf, Miseensonni Mana Maree Awurooppaa aanga’oonni Sa’ud arabiyaa dubartootaafi daa’imman dabalatee kanneen rakkoof saaxilamaniif dursa kennuudhaan atattamaan akka gadhiisaniif waamicha dhiyeessaniiru.
Dabalataanis, aanga’oonni Sa’udii biyya hollaa waraanaa keeessa jirtu Yaman irraa baqachuun namoota gara daangaa isaaniitti seenanis haala nageenyisaanii eegameen simatanii wiirtuuwwan turtii sadarkaa idil-addunyaa eegggate akka galan gochuu qabu jedheera.
Mootummaan Sa’ud Arabiyaa gidiraafi hiraarsa godaantota Itoophiyaa mana hidhaa keessa jiran irratti raawwatamu atattamaan dhaabuun kunuunsi qoor-qalbiifi qaamaa akka taasifamuuf Manni Maree Awurooppaa kun gaafateera.
Mana hidhaa Sa’ud Arabiyaa keessatti rakkoo hamaa godaantota Itoophiyaa irra ga’aa jiru ilaalchisuun saba himaaleefi jaarmiyaaleen mirgoota namoomaaf falman gara garaa irra deddeebiin gabaasa dhiyeessaa turaniiru.
Godaantonni Itoophiyaa manneen hidhaa dhidhiphoo fayyaafi jireenyaaf yaaddessoo ta’an keessatti ji’ootaaf tursiifamuu isaaniirraa kan ka’e dhibee garaa garaatiif kan saaxilaman yoo ta’u kanneen lubbuun isaanii darbellee akka jiran BBC fi sabaa himaaleen gara garaa gabaasuun isaanii ni yaadtama.
Manni Maree Awurooppaa kun dabalataan hidhamtoota sammuu Ertiraa keessatti argaman, keessumaa waggoota 19 dura kan hidhame lammii Siwiidin Daawwit Yisihaaq dabalatee gaazexeessitoonni akka gadhiifamaniif gaafateera.


text:
Marii gaggeeffamuuf karoorfame kanaaf yaada ittiin ka’uumsa ta’u irratti mari’achuuf Robii dhufuu walgahii gaggeessuuf waamichii dhiyaatee jira.Gama kaaniin paartiileen mormituu yaada tokko qabatanii dhiyaachuuf abdii qabna jedhu.Gareen paartilee mormituu 6 of keessaa qabu yaada isaa barreeffamaan galfachuu isaa kan beeksiise torban kana keessa ture. Gareen paartilee mormituu 11 of keessaa qabu xalayaa yaada wal fakkaataa qabu mana marii bakka bu’otaatti galfachuu isaa har’a ibsa kenneen beeksisee jira.
Paartiin biyya bulchaa jiru gama isaan marii kanaaf fedhii akka qabu, yaada isaas barreeffamaan galfachuuf qophiittiin jira jedha.Gama kaaniin paartilee mormituu qofa waliin otoo hin taane waldaalee sivikii, hayyoota akkasumas kanneen seeraan karaa nagaa yaada isaanii gaggeessan mara waliin dubbachuuf kan fedhu ta’u beeksisee jira.
Gabaasa guutuu kana cuqaasuun dhaggeeffadhaa


text:
Baarbaadi
Soqi
Sagantaa VOA Afaan Oromoo karaa qabiyyee isaa, marsariitii irra barbaadanii sabqunnamtii hawaasaa fi email irratti walii dabarsitaniin isanii kenna.
Barbaaduu ykn soquuf “soqi” jedhii barreessii “Soqi”jedhii cuqaasi.Achiin duubatti galmeelee hedduu waan ati barbaadduun wal fakkaattu argita.Galmee sun laaluuf, asi cuqaasi.
Waan soqxu ykn barbaaddu cufaa “mallattoo dubbii” keessa galchii barbaadi (''''Pirezidaantii Itoophiyaa'')
-Waan barbaadde argachuuf jecha cufa ykn gaalee cufa duratti + dabal fkn (xaafii+loon)
-Yoo akka wannii ati hin barbaanne jecha ykn gaalee keessatti hin mul'anne feete-duratti dabali fkn(farda-mana)
Fakkeennaaf:
-baala boqqoolloo '''qixxaa qamadii'''--gaalee fi jechallee hinuma argita
-+waxii lukkuu-dinnichaa-raafuu,baaduun asitti mullachuu dandaha;waxii lukkuullee arguu dandeetta;baaduun ammoo mullachuu hin qabu
Mallattoo addaa
?malltoo qeenxee addaatiin wal fakkaati.dinnicha? Dinnicha ykn ataraan wal fakkaati.
=qabxii tokkee feeteenuu wal fakkaatti(0-9)==lakkoofsa abbaa sadii feeteenuu wal fakkaatti.
*mallattoo lakkoofsa feeteenuu wal fakkaatti.muuzii* wal fakkaatti
~~lakkoofsa wal faana jiru agarsiifti 14~~18 akkanaaf deemti 14,15,16,17 ykn 18
Mallattoo soquun hin dandeenne:
Mallattoo dagalee,Mallattoo sararaa duratt buttu,Mallattoo fuula gargar baaftu, Mallattoo sarara haaraa,Iddoo,Duubatti deebiftuu,,Irraan gadee,
- ! "" # $ & ' ( ) * + , . / : ;   ? [ \ ] ^ ` { | } ~ %"
Qooduuf
Walqabsiiftuu(link) teennaan barreeffama hedduu caasaa sabqunmatii hawaasaa irratti qooduu dandeettan.Caasaan kun akka isan walqabsiiftuu tanaan hariyaa teessanii ergitan isan tolchiti.Qabiyyee jaalattan hedduu fi nama fedhii akka keessanii qabulleen wal isan agariisfti.
Teknika
Marsariitii teessan irraa sagalee ykn qoonqoo akkamiin caqasa?
Meeshaaleen sagaleen caqasatan akkaataa komputerii keessan itti hojjatu irratti waan hirkatuuf MP3 teessanillee,yoo hujii isii akka dansaa beettan isanii hojjata.
Yoo caasaan komputera keessanii WINDOW tahe meeshaan WINDOW ufumaan fa'ama.Meeshaa sagaleen dhagahan 9 ykn sunii oli qabaachuu malte.
Yoo ammo REAL PLAYER qabaatte isa 10essoo ykn sunii oli qabaachuu wayya.
“Media Player” sagalee caqasuuf si gargaara.Kana irraa gadi fa'achuu dandeetta.Akka fa'atan (download)tolfatan marsariiti sun irraa ilaalaa.
Yoo walqabsiiftuun(link) ani filadhe naa hojjachuu didde maan tolcha?
Yoo meehsaa sagalee sii waraabu guyyaallee qabu qabaattee caasaan komputera keetiilleen sii eeyyame akkaataan waraabbattuun qajeelfachuu malte.Taatullee tun akkuma komputeraatiin gargar jirti.Fkn yoo hujii jiraatte ykn ammoo Intenet Caffe keessa jriaatte warruma hujii teknikaa jaraa hojjatu gaafadhu.
Odeeffannooo,caasaa interneetii (browser) kami fayyadamta?
Akkamiin marsariti VOA qabaadha?
Internet Explorer 6 ykn sunii oli Window irraa fayyadamuuf:
-Isa “tools” ykn meeshaa jedhu banii achii “internet options...filadhu…”
“General Tab” jedhamee sii banamuu qaba
-Sanduuqii gubbaa jiru “Home Page” jedhu mullachuu qaba.
-Yoo barreeffamii “Adress”jedhu mullate, kana barreessi http://www.voanews.com
-Eeyee ykn “OK” jedhii Window tana jalatti barreessi.
Firefox 2.x fi MacOSX fi sunii oliitiif ammo:
-”Tools”banii isa “Options” jedhu filadhu
-Achii ammoo isa “Main” jedhu filadhu
-Sanduuqa “Home Page” jedhu keessatti ammoo akkana jedhii barreessi: http://www. voanews.com
-Achin duubatti 'OK”jedhii barreessi.
Jarna yoo waan isanii hin galin qabaattan horn@voanews.com irratti nu gaafadhaa.


text:
Yeroo nuti keessa jirruun dursa hojiin namootni addunya kana irraa hojjetan hedduun isaa dadhabbii olaanaa fi galii xiqqaa argamsiisuudhaan kan jiraataa turaniidha. Kunimmoo biyyootuma guddatan irraa kaasnee guddina tekinoloojiin ala hojin hawaasni addunyaa hojjetu humnaa fi baajata guddaa gaafatuun ala hojii salphisun kan galiin gaarii argamsiisu hin turre. Guddina guyyaa guyyaa tekinoloojiitin garuu har’a addunyaan hojii humna ofii osoo hin qisaasin baajata osoo hin basin galii guyyaa guyyaatti argamsiisuudhaan yeroo gabaabaa keessatti durooman irra geenyee jirra. Inni kunis garuu jabaatanii hojjechuutiin ala waanti addaa godhamu hin jiru garuu humna ofii, beekumsaa fi yeroo keenya osoo hin nyaatin fi nun dadhabsiisn galii gaarii kan argatamuudha.
Biyyoota guddatan keessatti guddina diinagdee kan ariifachiisu waantotni hedduun nii mul’atu. Fakkeenyaaf nama mul’ata diinagdee qabu tokko yaada daldala isaa gaafa hiriyaa fi hawaasa naannoo isaatti gadi buusu gammachu fi ariitiidhaan irra fudhachuudhaan isas guddisuun ofiis guddisu. Kana irratti fakkeenya gaarii kan fudhachuu dandeenyu dureessa addunyaa duraa kan Microsoft haa fudhannu. Yaada daldalaa kan dhiyeesse nama baayina isaa 1300 ol tahutti ture. Haatahu malee kan yaada isaatti walii gale garuu nama 30 kan hin caalle ture. Kaan isaanii fudhachuu diduu fi tuffachuus haatahu, mamii fi soda keessa seenuudhaan yaadicha kan hin fudhanne yommuu tahu namootni isa waliin yaadicha fudhatanii hojiitti bobbahan har’a sadarkaa abbaa diinagdee addunyaa keessa seenaniidhuma jiru. Kanaaf biyyootni guddatan tokko walis guddisuu fi ofiis guddachuuf kan isaan ariifachiisu took yaada daldala dhiyaatutti gammaduudhaan fudhatanii irratti hojjechuutiin mirkanaa’oo tahu.
Gara biyya Afriikaa fi biyya keenyaatti yoo dhufne garuu namni yaada daldalaa bilchaataa fi daandii namni itti galii argatu yood hiyeessu harkatti kuffisuudhaan kan namootni keenya haalaa fi bakka yaadan hanqatan hedduun sababa isaa kana irraa ka’eeti. Waantota yeroo baayee arginu irraa kaasne namni tokko yaada daldalaa karaa kanaan galii agaarii argattu, nii milkooftuu jedhee dhiyeessu fudhachuu dhiisnee yaadaa fi waan yeroo keenya nyaatu faana buuna. Waanti haaraan yoo dhufe ammo kun sirrii mitii balaa baata jennee sodaachuu irraan yeroo hedduu namoota hin milkaa’in hafan keessa namootni biyya keenyaa isa duraa taane argamna.
DIINAGDEEDHAAN AKKAMIIN MILKAA’OO TAANA?
- Namoota murteeffatoo taanee argamuudha. Kana jechuun daldala tokko hojjechuuf soda qabnu hir’isuu fi risk ofitti fudhannee itti seenuudha. Sodaan baroota hedduuf duubatti nama kan deebisuudha. Hojii kamuu keessatti sodaan yoo jiraate osoo hin milkaa’iin hafna. Namootni yeroo hedduu sodaa hiri’sanii murtiidhaan gara karoora isaaniitti deeman osoo isaan milkaa’an argina. Kanaaf qixa kamiinuu soda keessaa of baasnee daldala kamiinuu kan toora internet irraas tahu qaamaan hojjennu tokko dalaguun nama milkeessa
- Namoota yaada daldala dhiyeessan irraa gorsaa fi qajeelfama addaa addaa halkanii guyaa isaan hordofuudhaan nii milkoofna. Namoota daldala isaanitti milkaa’oo tahan, kanneen daldala ammayyaa fi gururtaa online irratti bobbahan akkasuma kanneen teknoloojii irratti yeroo isaanii dabarsanii waan haaraa guyyaadhaa guyyaatti hawaasaaf dhiyeessan hordofuudhaan daandii isaan irra deeman hubachuudhaan yoo waan isaan hojetanillee itti hirmaannee nii milkoofna.
- Michooma dandeentii daldalaa qaban waliin hariiroo keenya tolfachuudhaan akkasuma waltajii daldalaa yeroodhaa yerootti naannoo keenya dabalatee byya keenya keessatti adeemsifaman irratti hirmaannee yaadaa fi waantota daldalaaf aanja’oo tahaniin of qopheessuudha.
- Daldala yaanne tokko eegaluutiin dursa kana gaafa jedhamu ammoo waantota bittaa fi gurgurtaa tahan irratti haala naannoo keenyaa qorachuutu murteessaadha. Kun waan hojjennuuf milkoomina qabaachuu dandeenya. Naannoo hin barbaachisnetti waan hin barbaachisne fi wal faallessu tokko hojjechuun hojii kasaaraa waan fiduuf jechuudha.
Kanaaf diinadgeedhaan waantotni milkaa’oo tahan hedduudha garuu sadarkaa keenyatu murteessadha. Wayita ammaa ammo daldala nuti hojjechuu qabnu irra jireenya Online kan tahan digitan kan tahanitti yeroodhaan kan haga yaadnee ol argachuu dandeenyuudha. kanaaf ammo kan nu milkeessu jennee murteessinu hojii online hojjennee milkaa’uu dandeenyuf website keenya kana yeroodhaa yerootti hordofuu qabdu jenna.
APP message badee nuuf deebisuu


text:
Muhaammad Ergamaa Waaqaa Isa Dhugatii? (Is Muhammad a true Prophet of God? Part two)
Sam Shamoun
[Kutaa Tokkoffaa] Kutaa Lammaffaa
(Qopheessadhaan kan Hiikame)
Qabxii Guddaa Sadaffaa
Muhaammad dogoggorawwan baay’ee gurguddoo ta’an hojjetee jira
1. Imala Halkanii:-
“Inni garbicha isaa masgiida kabajamaadhaa gara masgiida fagoo isa naannoo isaa eebbisnetti kan isa geesse (gooftichi) qulqullummaan isaaf haa ta’u. dinqii keenya keessa isa agarsiisuf (isa deemsifne). Ilaa inni (Allaah) kan dhagahu kan argusi” 17:1
Akkaataa aadaa Musliimatti Muhaammad gara Masgiida Yerusalem dhaqee jira. Gabaasni armangadii kun kan fudhatame barreeffama Alfred Guillaume, The Life of Muhammad (Oxford University Press Karachi, 1995 tenth impression), Hiika Ibn Ishaq Sirat Rasulullah irraati.
Ziyad bin Abdullaah Al-Baka’i Muhaammad bin Ishaaq irraa kan itti anee jiru kana natti hime. Sana booda ergamaan Allaah masgiida Makkaa jiru irraa gara Masjiid Al aqsaa, jechuunis gara masgiida Aliyaa ni fudhatame. Kunis kan ta’e erga Islaamummaan gara saboota Qurayish hunda babal’atee booda ture. Yeroo sanas michuu isaa kan ture Gabri’eel isa waliin deemee ture. Kunis hamma dinqii waaqaf lafa gidduu jiru argutti hamma mana qulqullummaa Yerusalem gahutti ture.
Seenaa kana keessatti Al Hasan kan itti anee jiru kana dubbatee jira.   akkanumas Sahih Muslim, Book 1, Number 309: irratti kan itti aanee jiru kana ni arganna:- Anaas bin Maalikiin kan gabaafame, ergamaan Allaah (nageenyi isa irratti haa ta’uutii) kan dubbate; ani gara Al Buraaq nan geeffame, innis horii adii fi dheeraa harree caalu garuu gaalaa irra xiqqaatu yemmuu ta’u kottee isaa lafa dheerina hamma meetira tokkoo gahu irra kaawwata. Isa irra bahuudhan gara mana qulqullummaa Yerusalem nan dhufe; sana boodas qubeela raajonni itti fayyadaman irratti isa nan hidhe. Gara mana qulqullummaa sanaas seenee rak’aa lama kadhadhee nan bahe. Sana boodas Gabri’eel xoofoo (meeshaa bareedaa waa ittiin dhugan) waynii fi xoofoo aannanii naaf fide. Anis aannanicha nan filadhe, gabri’eelinis akkas naan jedhe:- wanta uummamaa isa ta’e filattee jirta. Sana boodas gara samii na fudhate.
Rakkinni inni duraa yaada armaan olii keessatti argamu manni qulqullummaan Yerusalem bara 585 dhaloota Kiristoos dura raayyaa Baabiloonin kan barbadda’e ta’uu isaati. Dabalataanis jeeneraalli Roomaa Tiitoo jedhamuu fi loltoonni isaa mana qulqullummaa isa lammataa bara 70 dhaloota Kiristoos booda guutumaa guututti barbadeessanii jiru. Manni qulqullummaa kun kan barbadaa’e seenan imala gara Yerusalem kun bara raawwatamee jira itti jedhame sana waggoota heddu dura ture. Masgiinni Al Aqsaa caqafame kun hamma bara 691 dhaloota Kiristoos boodatti, jechuunis hamma Amiir Abdul Maalik ijaaretti gonkumaa kan hin jirre ta’uu isaati.
(Egaa kuni imalli halkanii Muhaammad dogondora ta’uu isa seenaa mul’isuudha)
2. Lakkoofsota Lafaa
Qur’aanni akka dubbatutti Allaahn kan uume samii torbaa fi lafa torbadha.
“Allaahn isa samiiwwan torba uumedha, lafallee kanuma isaan fakkaatan uumee jira. Jidduu isaanittis ajajni isaa ni bu’a. Allaahn wanta hunda irrattuu danda’aa ta’uu isaa Allaahnis wanta hundaa beekkumsa isaatin kan marse ta’uu isaa akka beektan (kana isin beeksise)” 65:12. Gabaasni sirrii ta’e jedhamu akka mul’isutti Muhaammad lafoonni torba akka jiran kan amanu akka tureedha.
(Sahih al-Bukhari, Volume 4, Book 54, Number 417
www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/bukhari/054.sbt.html; see also Numbers 418, 420; Volume 3, Book 43, Numbers 632
Abu Huraayradhaan immoo kan dubbatame:-   ammas inni ni gaafate ‘isaa fi isin gidduu maal akka jiru ni beektuu?’ isaanis ‘Allaah fi ergamaan isaa caalatti ni beeku’ jedhan; isiniifi isa giddu waggoota dhibba shantu jiru jedhe. Inni ammas inuma gaafate ‘isaa ol maal akka jiru beektuu?’ isaanis ‘Allaah fi ergamaan isaa caalatti ni beeku’ jedhan; innis ‘jidduu isaanitti samiiwwan lama kan fageenya waggaa dhibba shanii qabantu argamu’ jedhe. Innis hamma samiiwwan torba lakkaa’utti akkasumatti dubbbachuu isaa itti fufe. Tokkoon tokkoon lakkuulee keessattis fageenyi jiru akkuma fageenya samii fi lafa gidduu jiruuti. Achirraanis inni ni gaafate:- ‘isaa ol waan jiru beektuu?’ isaanis ‘Allaah fi ergamaan isaa caalatti ni beeku’ jedhan; innis ‘isaa ol kan jiru teessumicha. Teessumichaa fi samii isa torbaffaa gidduu fageenyi jiru fageenya samiilee lakkuuwwan gidduu jiruun wal qixa.’ Ammas ni gaafate:- ‘isin jala maaltu akka jiru beektuu?’ isaanis ‘Allaah fi ergamaan isaa caalatti ni beeku’ jedhan; innis ‘lafatu jira’ jedhee deebise. Achirraanis ni gaafat:- ‘ isa jala maaltu akka jiru beektuu?’ isaanis ‘Allaah fi ergamaan isaa caalatti ni beeku’ jedhan; innis akkas jedhee deebise ‘isa jala lafatu jira. Fageenyi isaan gidduu jiru kan waggoota dhibba shaniiti’ lafoota torbaa fi fageenya lameen isaanii giddu jiru haama lakka’utti akkasuma jechaa itti fufe. Itti fufees akkas jedhe:- ‘lubbuun Muhaammad kan ittiin qabamtee jirtu isaan nan kakadha, funyoo osoo asii gadi darbitanii beekkumsa Allaah jalaa hin ba’u’ Sana boodas sagalee itti fufee jiru kana ni yaadate (ni qara’e):- “inni kan duraa fi kan dhumaati. Isa alaa fi isa keessati. Inni hunduma beekadha.” (Tirmiiziin akka ibsetti sagaleen kutaa ergamaan Allaah dubbate kun kan agarsiisu beekkumsi, humnii fi angoon Allaah garuma kamuu akka qaqqabuudha; innis kitaaba isaa irratti akkuma ibsetti jechuudha.) Ahmad and Tirmidhi transmitted it. (Al-Tirmidhi, Number 1513- taken from the ALIM CD-ROM Version).
Ibsitoonni Musliimotaa kan birootis akkuma mirkaneessanitti Muhaammad dogoggoraan kanuma akka amanaa tureedha. Dabalataanis kan dubbatan lafti diriirtuu akka turte akka inni amanaa tureedha. Ibsitoota kanneen keessaa tokko tokko kan itti fufanii argamaniidha.
Al-tabarii
Muhaammad bin Saaliha bin Askaar-Ismaa’il bin Al-kariim Wahiib nama jedhamuun ajaa’ibsiisummaan isaa gabaafamee jira.   (History of Al-Tabari-General Introduction and From the Creation to the Flood, translated by Franz Rosenthal [State University of New York Press (SUNY), Albany 1989], Volume 1, pp. 207-208;).
Ibin Katiir
“Lafaa fi kan isa fakkaatan” jechuun inni lafoota torba uumee jira jechuudha. Saahihootaa lameen keessa hadisni kan armaan gaditti argamu ibsu ni jira.
(lafa nama tokkoo seeran ala kan fudhatu eenyumtuu yoo jiraate lafa taakkuu tokkollee yoo taate inni morma isaa irratti maramee hamma lafa torbaffaatti gadi ni bu’a)
Saahih al Bukaarii keessatti immoo akkas jedha:- (inni gara lafootaa keessatti gadi ni dhidhima)
Kitaaba jalqaba al-bidaayaah Wan bidaayaah irratti, seenawwan garagaraa hadisa kanaa caqaseen jira. Kunis yeroon haala uumama lafaa senessetti. Galannis ulfinnis Allaahdhaafi.
Namoonni hadisni kun ardiilee torban agarsiisa jedhan isaan hiika nama amansiisuu hin dandeenye fi dubbii Qur’aanaa fi hadisaa wanta faallessu akkasumas wanta ragaa hin qabne fidanii jiru. (Tafsir Ibn Kathir (Abridged) Volume 10 (Surat At-Tagabun to the end of the Qur’an), abridged by a group of scholars under the supervision of Shaykh Safiur-Rahman Al-Mubarakpuri [Darussalam Publishers & Distributors, Riyadh, Houston, New York, London, Lahore; first edition, September 2000], pp. 55-56: tafsir.com/default.asp;).
3. Marsaa Aduu
Qur’aanni fi sunnaawwan (fakkenyi) Muhaammad kan barsiisan aduun gara eddoo itti sagadduu fi lammata deebi’uudhaf hayyama eddoo itti argattutti hanga teessuma Allaah akka imaltudha.
“Aduun hamma eddoo boqonnaa isheedhaf ta’utti ni fiigdi, kunis murtii uumaa isa moo’aa fi beekaa ta’eeti” 36:38
Abu Dar kan dubbate akka armaan gadiiti:- raajichi yeroo aduun itti dhiitutti gaafii akkas jedhu na gaafate “yeroo aduun dhiitu eessa akka deemtu ni beektaa?” anis akkas jedheen deebise ‘Allaah fi duuka bu’aan isaa caala ni beeku’. Innis deebisee akkas naan jedhe “aduun teessoo isaa jala geechee hamma sagadduu fi lammata akka baatuf hamma hayyama argattutti ni deemti, haata’u malee yeroon itti isheen gadi jettee sagadduu fi lammata akka baatuf hayyama gaafattee dhoowwatamtu ni dhufa. Kanaaf wanta gootu kana irra deebi’uudhan akka gootu hayyama gaafattee yeroon itti dhoowwatamtu ni dhufa. Yeroo sanattis gara dhuftetti akka deebitu ni ajajamti, kanaafis karaa dhihaatin ni baati.” Kun hiikkaa dubbii Allaah “Aduun hamma eddoo boqonnaa isheedhaf ta’utti ni fiigdi, kunis murtii uumaa isa moo’aa fi beekaa ta’eeti” 36:38 (Sahih al-Bukhari, Volume 4, Book 54, Number421: www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/bukhari/054.sbt.html).
4. Qur’aanni dabalataan wanti inni dubbatu kayyon jiraachuu urjiilee seexanoota irratti darbatamuuf akka ta’eedha
“Samii ishee dhihoo ibsaawwaniin (urjiiledhaan) ni bareechine seexanootafis adabbiidhaf ishee goone. Isaanifis (seexanootaf) adabbii ibiddaa ni qopheessine” 67:5
“Nuti samii ishee dhihoo urjiiledhaan ni bareechine. Seexana fincilaa ta’e irraas eguu ni eegne. Gara raayyaa isa olii hin dhaggeeffatan. Gosa hundarraawuu xomborri (ibsaan ibiddaa) irratti ni darbatma” 37:6-8 “Samii irratti burjoota goonee jirra. Warra ilaalufis (urjiiledhaan) bareechinee jirra. Seexana ari’ame irraallee eegnee jirra. Garuu (oduu) dhagahuu isa hatu oggasuma xomborri ifu isa duuka ni hordofa (isa ni guba)” 15:16-18
“Yaa raayyota namaa fi jinnii, naannoo samii fi lafaa keessaa ba’uu yoo dandeessan ba’aa, garuu angoodhan malee ba’u hin dandeessan (garuu angoo hin qabdan). Ayyaana gooftaa keessanii keessaa isa kam gantu? Lamaan keessan irrattuu arraba ibiddaa irraa aarris isinitti ni ergama (lamaan keessanuu) gargaarsa hin argattan.” 55:33-35
Abu Qataadaa Musliimni jedhamu waa’ee kanaa akka armaan gadiitti dubbatee jira:- “uumamuun urjiilee kanneenii kaayyoo sadi’iifi, jechuunis samii isa dhihoo bareechudhaaf, misaa’eloota seexana rukutan ta’uudhaf akkasumas mallattoolee imaltoota gaggeessan ta’uudhaf. Kanaafuu namni kamiyyuu hiika kanaan alaa fiduudhaf yoo yaale dogoggoree jira, akkasumas humna isaa akkasumaan dhangalaasa; ofii isaas hamma beekuu qabuu olitti of rakkisa.” (Dr. Muhammad Taq-i-ud-Din Al-Hillai, Ph.D. [Berlin] & Dr. Muhammad Muhsin Khan, Interpretation of the Meaning of the Noble Quran, pp. 214, 394-395;).
Muhaammad seexanni akka waan qaama qabatamaa qabuu godhee nama amanu ta’uun isaa baay’ee ifadha. Dabalataanis seexanni nama irratti fincaan isaa akka finca’u ni amana.
Abdullaadhan kan gabaafame akka armaan gadiiti:- raajicha fuulduratti waa’en nama tokkoo gadi ka’ee ture. Namni waa’ee isaa dubbatamaa ture hamma ganamaatti rafee ture; kadhannaa ganamaatif hin kaane ture. Raajichis ‘seexanni gurra isaa keessatti fincaa’ee jira’ jedhe. Sahih al-Bukhari, Volume 2, Book 21, Number 245- see also Volume 4, Book 54, Number 492:www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/bukhari/054.sbt.html).
Abdullaah (bin Maas’uud) kan gabaase immoo akka armaan gadiiti:- waa’ee nama halkan guutuu hamma bariitti rafee raajichatti himamee ture. Innis (raajichi qlqulluun) ilaalchi inni kenne: ‘namni sun kan seexanni gurra isaa keessatti fincaan isaa fincaa’e’ kan jedhu. Sahih Muslim, Book 4, Number 1700: www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/muslim/004.smt.html.
5. Kamtu dura dhufe? Smii moo lafa?
Qu’aanni samiin uummamuu isaatin dura laftii fi wanti ishee keessajiru dursee akka uummame ni dubbata.
“Inni isa waan lafa irra jiru hunda isiniif uumedha; sana boodas gara samii ni yaade, samiiwwan torba isaanis ni godhe. Inni waan hunda irratti beekadha.” 2:29
“Isaanin jedhi:- isin waaqa isa lafa guyyoota lama keessatti uume ni gantuu? (Kana kan hojjete) inni gooftaa addunyootati. Ishee irrattis gaarota qooran ni godhe. Ishee keessattis eebba ni godhe. Ishee keessattis nyaata (guyyoota lamaan darban waliin walumatti) guyyoota afur keessatti warra gaafatuuf sirrii yoo ta’u ni murteesse. Sana boodas gara samii isheen aara taatee yemmuu jirtutti ni yaade. Isheedhanis lafaanis jaalattaniis ta’ee jibbitanii koottaa jedheen. Ajajamtoota taahee dhufne jedhaniin. Guyyoota lama keessatti samiiwwan torba isaan godhe. Samiiwwan hunda keessatti haala ni qopheesse. Samii ishee dhihoo ibsaadhan ni bareechine, (seexanoota) irraayis eeguu ni eegne. Kuni murtii (goofticha) isa moo’aa fi beekaa ta’eeti.” 41:9-12
Muhaammadii fi hordoftoota isaan duraatif jechi Arabiffaa “tumma” jedhu gocha itti fufaa jechuu akka ta’e ragaan barmaataa ni dubbata. Kunis samiiwwan kan uummaman lafa booda kan jedhuudha.
“Abu Huraayran kan gabaase ergamaan Allaah harka koo qabee kan itti fufee jiru kana dubbate: kabajamaa fi jabaa kan ta’e Allaah guyyaa sanbataa suphee uume, guyyaa diilbataa immoo gaarota uume, achirraanis gaafa wiixataa (dafinoo) biqiltoota uume, kiibxata (lammaffo) immoo wantoota hojii gaafatan uume, achirraanis roobii ifa uume, gaafa kamsaa immoo bineensonni akka tamsa’anii fi jimaata sa’aatii kudhan booda immoo uumama isa dhumaa, jechuunis jimaata sa’aatii booda fi galgala gidduutti Adam (nageenyi isa irra haa ta’uutii) uume” (Sahih Muslim, Book 039, Number 6707:www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/muslim/039.smt.html.
Gabaasni hadisaa kun kan dubbatu ifti gaafa roobii akka uummame taasiseeti. Kunis lafaa fi uumama ishee keessatti argam hunda booda ta’uu isaati. Ifti kan agarsiisus aduudha. Kana taanan yaad rimee saayinsii ammayyaa waliin wal faallessa; sababni isaas saayinsiin waa’ee hawaa yemmuu dubbatutti uumamuu biqiltootaa dura aduun jiraachuu ishee ni kaa’a.
Gabaasni barmaataa armaan gadii kun kan fudhatame The History of al-Tabari, Volume 1 - General Introduction and from the Creation to the Flood (translated by Franz Rosenthal, State University of New York Press (SUNY), Albany 1989), pp. 187-193 irraati. Innis akka armaan gadiit jedha:-
“Nuti kan ibsine yeroowwan halkanii fi guyyaa sana dura jiraniidha haata’u malee yeroowwan sunneen marsaa aduu fi addeessaa irratti hundaa’anii ni jijjiirramu. Kanaafuu kun akkuma jirutti ta’ee ibsi barmaataa sirrii ta’e ni jira. Kunis Hanaadal Al bin Al-Saaridhaani; inni akka dubbatetti hadisoota hunda dubbisee (Abu Bakariin) Abu Bakar bin Ayaash – Abu Sa’aad Al-Bakal – Ikriimaa Ibn Abbaas: Yihuudonni gara raajichaa dhufanii waa’ee uumama samii fi lafaa gaafii isa gaafatan. Waaqni lafa diilbataa fi wiixata uume. Kiibxata immoo gaarrenii fi faayidaawwan of keessaatti qabatan uume. Gaafa roobii immoo mukkeen, bishaan, magaalotaa fi lafa bal’eensa qotamuu danda’u uume. Kunneen guyyoota afuri. Innis Qur’aana caqasuudhan itti fufe ‘isin waaqa isa lafa guyyoota lama keessatti ume ni gantuu? (Kana kan hojjete) inni gooftaa addunyootati. Ishee irrattis gaarota qooran (gogan) ni godhe. Ishee keessattis eebba ni godhe. Ishee keessattis nyaata (guyyoota lamaan darban waliin walumatti) guyyoota afur keessatti warra gaafatuuf sirrii yoo ta’u ni murteesse.’ Isaanifis gaafa kamsaa samii ni uume. Gaafa jimataa immoo urjiilee, aduuu, addeessa fi ergamoota ni uume, kunis hamma sa’aatin sadi’i hafutti. Sa’aatiwwan sadeen jalqaba irratti haala jireenya namootaa ni uume, nuti akka jiraannu fi akka duunu. Sa’aatii lammaffaa irratti immoo wantoota namootaf bu’aa buusan hunda irratti rakkina (miidhama) buuse. Sa’aatii sadaffaa irratti immoo Addaam uumee jannata keessa akka jiraatu taasise. Sana boodas Ibliis (seexana) addaam fuul duratti akka sagadu ajaje. Sana boodas sa’aatii dhumaa irratti Addaam jannata keessaa ni baase. Yihuudonnis, ‘sana booda hoo maaltu ta’e yaa Muhaammad?’ yemmuu jedhanii gaafatanitti ‘sana boodas inni teessoo isaa irra qajeelee taa’e’ jedheen. Yihuudonnis, ‘fixxee jirta taanan sirriidha’ jedhanii itti fufaniis ‘ergasiis ni boqote kan jedhu waliin’ jedhan. Kanaanis raajichi baay’ee aaree mul’anni armaan gadii mul’ateef ‘Nuti samii fi lafa, wantoota isaan keessa jiran hunda guyyoota ja’a keessatti uumne, dadhabbiin garuu nu hin tuqne’ jedhee; ‘kanaafuu wanta dubbattan hundaaf obsa qabaadhaa’ jedhe”
Kanaafuu
“Jecha Al Mutaanaa – Al Hajaaj – Hamaad – Ata bin Al-Saa’ib Akriimatiin: Yihuudonni ergamticha ni gaafatan; ‘gaafa sanbataa hoo?’ jechuudhan. Ergamaan Allaahs: ‘gaafas Waaqayyo lafa uumee ni babal’ise’ jedhe. Waa’ee wiixataatis ni gaafatan, innis deebisee ‘isa iratti Addaamin ni uume’ jedhe. Waa’ee kiibxataa ni gaafatan ‘gaarren, bishaani fi kan kana fakkaatan uume’ jedhe. Waa’ee rooboo gaafatan. Innis deebisee ‘ nyaata’ jedhe. Waa’ee kamsaa gaafatan. Innis deebisee ‘samii uume’ jedhe. Isaanis waa’ee jimaataa ni ggaafatan, innis deebisee ‘Waaqayyo guyyaaf halkan uume’ jedhe. Waa’ee sanbataas gaafatanii ‘Waaqayyo gaafas ni boqote’ jdhaniin. Innis sagalee isaa ol kaasee ‘Waaqayyo haa galatoomu!’ jedhe. Itti fufees ‘Nuti samii fi lafa, wantoota isaan keessa jiran hunda guyyoota ja’a keessatti uumne, dadhabbiin garuu nu hin tuqne’ mul’anni jedhu dhufeef”
Haata’u malee kutaan Qur’aanaa itti fufee jiru hima armaan olii kana faallessuudhan wantoonni lafa irra jiran kan akka bishaanii samiiwwan erga uummamanii booda akka uummaman ni mirkaneessa.
“Uumamaan isintu caala jabootaa? Yookis immoo samiidha? (Allaahn) ishee ni ijaare. Ol ka’iinsa ishee wal qixxeesse. Halkan ishee ni dukkaneesse, guyyaa ishee immoo ni ibse. Lafa immoo kana booda diriirse. Bishaani fi marga ishee keessaa baase. Gaarotas cimsee dhaabe. Isinii fi horii keessaniif faayidaa taasisuudhaf (kana godhe)” 79:27-33
Al Tabariin jecha “ba’ada” jedhuuf kan armaan gadii barreessee jira: namni tokko akkas jechuu ni danda’a: akkuma isin hubattan hiiktonni heddu sagalee waaqayyoo hubatanii jiru. “sana booda lafa ni diriirse” jechuun “si’a tokko” jechuunis “si’a tokko ni diriirse” kunis “ba’ada”, “booda” wal qabsiistuu jedhuuf “ma-a” “erga tokko (si’a tokko)” jechuudha. Amma himni keessan sirrii ta’uu isaatif, jechuunis warra as jirruuf “booda” hiika jedhuuf “dura” jecha jedhuuf faallaa kan ta’een ala ta’uu isaa kan mirkaneessu ragaa maal qabdu? Deebin kanaatis akkaataa dubbii arabiffaa keessatti “booda” jechi jedhu akkuma kana dura dubbanne faallaa jecha “isa duraa” yookin “dursee” jedhuu malee “erga tokko” yookin “si’a tokko” hiika jedhu hin qabu. Egaa amma akkaataa fayyadama hiika jechootaa yoo ilaallu dubbattoota hunda caalaa hiika jechootaa beekan biratti beekkama malee warroota biroo birattii miti. (Ibid., p. 216;)
Amma lubbuudhan kan hin jirre Musliimichi (Qur’aana) hiike Abdullaah Yusuf Aliin Qur’aana 79:30 irra kan jiru jecha “kana booda” (ba’ada) jedhu yemmuu hiiku “kanaan ol” jechuudhan yemmuu ta’u “kaanaan ol” yookin haala dheedhii ta’een “sana booda” jechuudha jedhee fudhatee jira. See n. 4475 to xli. 11. (Ali, footnote 5937)
Yaadachiisa Qopheessaa
Dubbiiwwan Qur’aanaa ifa ta’an shanan armaan olitti ilaalle irraa ka’uudhan dhugaan tokko nuuf galuu qaba. Kunis jechoota kanneen kan dubbate raajii (ergamaa waaqaa) dhugaa jedhamuu fi jireenya keenya keessatti isa guddaa kan ta’e waa’ee jireenya barabaraa keenyaf isa hordofuu ni qabnaa? Kan jedhuudha.
Amantaan namni tokko hordofu jireenya isaa keessatti murteessadha. Namni tokko amantaan inni hordofu sirrii ta’uu fi sirrii ta’uu dhabuu isaa qoruu fi dhugaa barbaadutu isa irra jiraata. Qabxiilen shanan raajichi Muhaammad waaqa biraa dhufan jedhee dubbate hundi guutumaa guututti dogoggora. Kanaafuu maal gochuu qabna? Dogoggora hordofaatii jiraachudhaan murtii amantaa dogoggoraa fudhachuu moo dogoggorri yemmuu ifa nuuf ta’u hubannaadhan gara dhugaa deebi’uu? Filannoo dubbistootaf ni dhhisna. Ilaalchi keenya garuu dubbistoonni jalqabaa hamma dhumaatti dhugaa kan ta’e wangeela Gooftaa keenya Yesus Kiristoos akka dubbisaniidha. Dubbii Macaafa Qulqulluu dubbifadhaa. Jecha isaatinis of qoraa; jireenya bara baraa argachuufis gara dhiifama Waaqayyoo karaa Gooftaa Yesus Kiristoosin koottaa – hin turinaas. Waaqayyo isin haa gargaaru, Amen.
Maddi hiikkaa Is Muhammad a true Prophet of God?
Islaamummaadhaf Deebii, Afaan Oromoo Fuula Duraa


text:
Barataa
Add "barataa" in Oromo to your vocabulary. barataa Oromo nom.2 barataa ko Indefinite article: bara
Nyamfowa 3:16
Dhugaa kan gatii icha "duwwaa" ta'aa jiraa. English: A lie is a very expensive thing to maintain E
Har'A Jecha: Sarara
Jaalala barach, guyyaa kamiyyuu.: "sarara" in Oromo sarara Oromo nom.2 sarara kee Indefinite artic
Har'A Jecha: Garafur
p>Jaalala barach, guyyaa kamiyyuu.: "garafur" in Oromo garafur Oromo nom.2 garafur afur qabdiia
Har'A Jecha: Geengoo
Jaalala barach, guyyaa kamiyyuu.: "geengoo" in Oromo geengoo Oromo nom.2 bifaa geengoo fi sarara In
Har'A Jecha: Rogsadi
Jaalala barach, guyyaa kamiyyuu.: "rogsadi" in Oromo rogsadi Oromo nom.2 rogsadi sadi qabdiiaa jir
Mana Barumsa
Jaalala barach, guyyaa kamiyyuu.: "mana barumsa" in Oromo mana barumsa Oromo nom.2 mana barumsa ke
Har'A Jecha: Leenca
Jaalala barach, guyyaa kamiyyuu.: "leenca" in Oromo leenca Oromo nom.2 leenca eegee qabdiiaa jiraa
Har'A Jecha: Sariitii
Jaalala barach, guyyaa kamiyyuu.: "sariitii" in Oromo sariitii Oromo nom.2 sariitii ishee Indefini