text:
Enna Akka Eppadi Irukkee Enru Keeddukondee Theevaki Veeddil Nulainthaal Mangaa. Mangaavum Theevakiyum Nerungiya Antharangamaana Tholikal. Theevakikku Vayathu Muppatthi Eelu. Mangaa Avalaivida Patthu Vayathu Chinnaval. Theevakikku Rendu Ponnu. Muthal Ponnu Pilas Onnu Padikkiraal. Chinnaval Onpathaavathu. Mangaavukku Naalu Vayathil Oru Paiyan Rendu Vayathil Oru Ponnu. Eetho Irukkeen Enru Theevaki Veendaa Veruppaa Pathil Sonnaal. Enna Akka Ippadi Pathil Sonnaa Eppadi. Neeyum Annanum Thani Kuditthanam Panreenga. Thamilum Malarum Leevukku Mama Veeddukku Poyaachu. Pin Een Alutthukkaree. Anna Sariyaa Veelai Pannalaiyaa. Olungaa Uluthu Thanni Paachi Vithai Vithaikkiraar Illaiyaa. Otthaa. Unkum Un Pundaikkum Veeree Veelaiyee Kidaiyaathaa? . Sathaa Sarvakaalamum Ithee Ninaipputhaan. Eendi Naan Than Keekkareen. Ponnukku Pathinainthu Vayasu Aarathu. Avalukkum Pundai Vedichaachu. Appadi Irukkumpothu Annan Vithai Vithaikkiraaraannu Enna Keelvi. Innum Konja Naal Aachunna Ponnee Kaaykka Aarampichuduvaa. Ippo Poy Ulavu, Thanni, Vithainnu Peesi Ennai Veruppu Etharee.. Sari. Naan Ippa Keekkareen. Pathil Sollu. Appadi Irukkumpothu Een Alutthukaree? Annan Engee. Athai Eendi Keekkaree. Thamilum Malarum Leevukku Oorukku Ponaa Avarukku Eethaavathu Veelai Vanthu Vidum. Pona Thadavai Ippadithaan, Rendu Peerum Illai. Jaaliyaa Irukkalaamnnu Enna Ennavo Karpanai Panni Vechu Iruntheen. Avanga Oorukku Pona Maru Naalee Enga Annan Mamiyaarin Akka Avarukku Thooratthu Sontham. Avanga Poyddaangannu Avar Mathurai Poyiddu, Ponnunga Varathukku Muthal Naal Thaan Vanthaar. Sari Pokaddum. Intha Thadavai Viddathai Pidippom Enraal, Ippavum Appadiyee. Avaroda Periya Mama Samsaaram Seeriyas . Naan Pokalai. Neetthu Kaalaiyil Veeloor Poyddaar. Eppo Varuvaaro Theriyaathu. Ippo Puriyuthu Un Thaakkam. Een Thaakam Kooda. Annan Irunthaal Pakal Iravu Paakkaamal Annanai Thandaal Paski Edukka Soli Iruppee. Neeyum Ays Prood Kon Ays Sappalamnnu Iruppee. . Ippo Athukku Vali Illainnu Alutthukara. Ithukku Poy Een Akka Kavalai Padaree. Viddathai Sulapamaa Pidikkalaam. Otthaa Oru Mayirum Pidikka Mudiyaathu. Intha Thadavai Ponnunga Seekkiram Vanthu Viduvaanga. Avvalavuthaan En Aasai Ellaam Niraasai Aachu. Athu Sari. Antha Oru Raatthiriyaathu Annan Sariyaa Kol Poddaaraa. Kolukku Enna Kuraichal. Rendaavathu Thadavaiyee Avar Plaad. Imma. Avvalavuthaan. Kaalaiyil Seethi Vanthu Poyddaar. Otthaa En Koothi Arippu Avarukku Enna Theriyum. Summaa Pulampaathee Theevaki. Ippo Onnum Aakalai. Annan Vanthu Sari Panni Viduvaar. Arippu Adangum. Ommaalee. Summaa Irudi Nee Veeree. Avar Eppo Varathu. Eppo Otthu En Koothi Erichalai Adakkarathu. Imma. Intha Thadavai Mudiyaathu. Akka. Nee Ethukkum Kavalai Padaathee. Un Erichal Enakku Theriyum. Otthaa. Nee Peesaatheedi. Nee Thinamum Payam Illaamal Okkaree. Nee Thaan Rendaavathu Petthavudan, Aapareesan Pannikkondu Viddee. Liddar Kanakkaa Un Koothiyil Koddinaalum Onnum Aakaathu. Naan Appadi Illaidi. Aasaiyaa Otthu Konjam Ullee Ponaalum, Pak Paknnu Payam Varathu. Ippadi Naan Thavikkumpothu, Akka Kavalai Padaatheennu Advais Panree En Koothi. Athellaam Vidu Akka. Ippo Enna Veendum. Un Koothi Sooddai Anaikkanum. Annan Vara Varaikkum Thaangaathu. Naan Solrathai Keelu. Ennaal Mudintha Alavu Anaikkiree. Enru Solli Theevakiyin Pudavaiyudan Seertthu Pundaiyai Mangaa Amukkinaal. Theevaki Nelinthaal. Otthaa Naaraa Koothi Ennadi Panree. Summaa Udaans Vidaathee Akka. Unakku Ithu Veendithaan Irukku. Appuram Enna Pisukkaram Panree. Enga Veeddukaarar Solluvaar. Oomparthu Sunniyee. Koppalikkarathu Panneerleennu. Mariyaathaiyaa, Kayaddi Podu. Naan Un Koothiyai Nakki, Viral Viddu Oru Maathiriyaa Un Sooddai Thanikkireen Enru Solli Mindum Theevakiyin Pundaiyai Amukkinaal. Eerkanavee Veri Piditthu Irukku Theevaki Pundaikku. Mangaa Peesi Veruppu Eetthinaal . Ippo Pundai Mudiyudan Kotthaaka Piditthu Amukkinaa . Avvalavuthaan. Theevaki Than Pudavaiyai Thookki Podduviddu, Pavadai Naadaavai Avaltthu,kaal Valiya Kayaddi Thookki Podaa. Ippo Mangaavai Paartthu Vaadinnu Ped Roomukku Koopiddukondu Ponaal. Ommaalee. Paarudi En Aappatthai. Antha Aal Paathiyil Viddu Viddu Poolaacha்nu Poydaan. Eppadi Oppi Konda Kondaannu Keekkuthu Paarudi En Koothi. Ithai Vaitthukondu Akka Kavalai Padaathee. Annan Vanthu Uluthu Thanni Paachi Vithai Thelippaarnu Upanyaasam Panree. Karuppu Mudi Niraintha Antha Aappa Pundaiyai Paartthavudan, Mangaavin Koothiyilum Arippu Edutthathu. Than Pundaiyai Thaanee Amukki Kondu, Theevakiyai Polavee Thaanum Thuniyai Kayaddi Thookki Poddu Viddu, Theevaki Akka Pakkatthil Poy Antha Periya Sarru Thongiya Karuppu Mulaikalai Aathangatthudan Amukki Viddaal. Otthaa. Pundai Eriyuthudinnu Sonnaa. Paachiyai Kasakkaree. Otthaa Unakku Putthi Keeddu Pochaadi. Kilee Podi. Enna Pannuviyo Theriyaathu, Antha Koothi Erichal Innum Konja Naaliyil Adanganum. Illai Un Koothiyai Summaa Vidamaaddeen. Akka. Kavalai Padaathee. Muthalil Un Koothi Neruppai Eppadi Adakkanumnnu Enakku Nalla Theriyum. Evvalavu Naal Palakkam. Un Koothi Patthi Ennai Vida Yaarukku Athikam Theriyum. Summaa Iru. Naan Solluvathai Pannu. Thaanaa Un Pundai Adangi Poydum. Innum Konjam Kaalai Virichukko Enru Solli Aval Kaalai Nanku Virichu, Aval Thodaikku Arukil Okkaanthu, Aval Pundai Mudiyai Kothi Viddaal. Pin Pundaiyin Iru Ithalkalaiyum Seertthu Piditthu Antha Singaara Pundaiyai Moodi Naalu Viralaal Seertthu Piditthu Alutthinaal. Ayyo. Otthaa Ennadi Panareennu Theevaki Katthinaal. Intha Amukkalukkupin, Than Valathu Kai Nadu Viral Marrum Aal Kaaddi Viralai Onraaka Seertthu, Than Idathu Kaiyaal Theevakiyin Koothiyai Thiranthu, Methuvaaka Ullee Viddaal. Theevakiyin Pundai Veri Mikuthiyaal Neer Kotthu Kondu Irunthathu. Methuvaaka Irandu Viralkalaiyum Ullee Thallinaal. Ennathaan Pathinaaru Varushamaa Otthu Vanthaalum, Rendu Pillai Petthaalum, Theevakiyin Koothi Irukkamaakavee Irunthathu. Mangaapola Thinamum Rendu Murai Pool Ullee Poy Vanthaal, Paathai Akandu Poy Irukkum. Maasatthukku Oru Muraiyo Allathu Rendu Muraiyo Paynthu Paynthu Oppathaal, Pundai Oddai Chinnathaakavee Irunthathu. Athanaal Antha Vendaikkaay Viralkal Povathu Kooda Siramamaaka Irunthathu. Mangaathaan Intha Visayatthil Killaadi Aachee. Neetthu Raatthiri Aval Kanavan Veelaayutham Eppadi Otthaan Enthanai Ninaivu Padutthi Kondu, Than Viralkalai Poolaaka Enni , Pool Otthaal Eppadi Irukkumo Athu Pola Okkaveendum Enru Mudivu Kaddinaal. Naalu Aynthu Kutthalukkupin, Theevakiyin Pundai Oddai Konjam Perisaachu. Antha Karum Koothiyai Innum Konjam Viritthu Kondu, Than Viralkalai Palam Kodutthu Ilutthu Ilutthu Sorukinaal Theevaki Kiranginaal. .Amma Ayyo Mangaa Vidaatheedi. Innum Kutthudi. Appa. Avar Poola Maathiri Irukkudi. Otthaa Unakku Ol Vaangavum Theriyum. Okkavum Theriyum. Intha Chinna Vayasukkul Ommalee Ellaam Theriyuthudi Unakku. Oru Maathiri Kutthi Kutthi Aval Pundai Ilakiyathu. Pundai Thuvaaram Perisaachu. Mangaavin Viralkal Sarva Saatharanamaaka Poy Vanthana. Intha Viral Olukkee Mayangi, Theevakiyin Pundai Joosai Koddi, Mangaavin Viralkalai Nanaitthana. Theevaki Ucham Adainthavudan, Mangaa Kutthuvathai Konjam Nirutthinaal. Pin Viralkalai Veliyee Edutthu Viddaal. Theevaki Kannai Thiranthu Paartthu Ommaalee Eendi Veliyee Edutthu Viddaay. Avaree Eelu Eddu Nimisham Thanni Varaamal Oppaar. Otthaa Un Viralukku Ennadi Aachu. Pundaiyil Viral Ponathum Theevaki Akka Unakku Oru Elavum Puriyavillai. Naan Viralkalai Edutthu Viddeen. Aanaal Okkarthai Nirutthividdeen Enru Thappu Kanakku Podaathee. Ingee Paaru Naan Ullee Varumpothee, Oru Periya Pachai Katthirikkaiyai Edutthu Vanthu Irukkeen. Ithan Neelam Sumaar Eelu Ins Irukkum. Annan Saamaan Alavu Irukkumaannu Nee Thaan Sollanum. Aanaal Annan Thadiyai Vida Ithu Paruman Konjam Kammi. Innum Konjam Kaalai Virichukko. Mangaa, Ippothu Theevakiyin Kaalkalai Innum Viritthu, Aval Kaalkalukku Idaiyil Avalai Paartthu Mandi Poddu Okkaanthu Kondu, Antha Periya Katthirikkaayil Than Echalai Thuppi Athai Pala Palappaakki Kaampai Than Kaiyil Piditthu Kondu Antha Katthirikkaiyin Pin Pakkatthai Theevakiyin Pundaikkul Nulaitthaal, Theevakiyin Pundaithaan Nalla Oori Irukkee. Antha Karikaay Sulapamaaka Ullee Pochu. Oru Kutthil Muluvathum Ullee Pokavillai. Athu Appadi Ullee Pokum Pothu, Theevaki Konjam Katthinaal. Akka, Summaa Iru. Pundai Arikkuthu, Arippu Edutthu Vidunnu Solree, Ippo Katthirikkaayai Ullee Viddaa, Ayyo Valikkuthunnu Solree. Annan Okkarapothu Valiyee Ilaamala Okkaraar. Porutthukko. Innum Rendu Nimilam Thaan. Appuram Isiyaa Un Koothiyil Poy Varum. Neeyum Thalaiyai Thookki Paaru. Veeddukkaaran Illaathapothu Nammalai Ponra Arippu Eduttha Pompailaikkalukkavee, Aandavan Ithai Padaitthu Irukkaan Pola Irukku. Annan Sunni Panra Ellaa Veelaiyum Ithu Pannum. Thanni Kodrathai Thavira. Ippadi Solliyee, Mulusaiyum Ullee Soruki Viddaal. Theevakiyin Kaalkalai Konjam Nerukkiyum Viddaal. Thooratthil Iruntha Paarkkumpothu, Suvaril Jampar Poddu Plak Kaddai Aditthu Iruppathu Pola Irunthathu. Antha Karum Koothikku Intha Pachai Kaay Nanku Vitthiyaasamaaka Therinthu. Antha Aappai Appadiyee Aval Pundaiyil Viddu Viddu, Mangaa Konjam Empi, Theevakiyin Malkovaa Maampalangalai Kasakki, Kaampu Rendu Viralaal Nimindinaal . Theevaki Nelinthaal. Aval Kaalkal Asainthana. Appadi Asaiyumpothu, Antha Aappu Katthirikkaay, Veliyee Vanthuvidum Pola Irunthathu. Udanee Mangaa Aval Paachikalai Viddu Viddu, Than Kaiyaal Antha Kathirikkaiyai Mindum Theevakiyin Pundaiyil Alutthinaal. Palaiyapadi Kaampu Maddum Veliyee Therinthathu. Antha Eelu Ins Katthirikkaay Theevakiyin Pundai Kukaiyil Kaanaamal Poy Viddathu.. Kuttha Kuttha Theevakiyin Pundai Nanku Virinthu Kodutthathu. Antha Katthirikkaay Entha Vitha Thangu Thadai Inri Theevakiyin Pundaiyil Mutthu Kulitthukkondu Irunthathu. Ithai Nanku Kavanittha, Mangaa, Theevakiyin Kaalkalukku Veliyee Vanthu, Avalin Kaalkalai Nanku Nerukki Vaitthaal. Appothuthaan Theevakiyin Pundai Daiddaaka Irukkum. Iruvarukkumee Theriyum Daiddaana Pundaiyil Oppathu Thani Sukam Than Enru. Arukil Iruntha Mangaa Oru Kaiyaal Theevakiyin Mulaikalai Kasakki Kondu Maru Kaiyaal Antha Kaay Moolam Otthu Kondu Irunthaal. Theevaki Inpa Veethanaiyil Ayyo Amma Rompa Sooparaa Irukkudinnu Katthikkondu Irunthaa. Ithukku Meelee Avalaala Porukka Mudiyavillai. Mangaa Enru Katthi Kondee Mindum Joosai Veliyeerrinaal. Theevakiyin Joos Veliyee Vanthu Valinthathu. Mangaa Ippothu Antha Kathirikkaiyai Veliyee Edutthu Viddu, Akka Porumaa Enraal. Rompa Theenga்s Mangaa. Avar Okkumpothu Kooda Konjam Muraddu Thanam Irukkum. Nee Poo Pola Otthee. Athee Samayam Alutthamum Kodutthee. Oru Pennin Koothi Arumai Inoru Koothikkutthaan Theriyum Enpathukku Nee Thaandi Mun Uthaaranam. Naamaa Veeddil Solluvaanga Illai. Nalla Saappidara Pompilai Thaan Nalla Samaippaalnnu. Athu Pola Thaandi Ithuvum. Nalla Ol Vaangarava Thaandi Nalla Oppa. Nee Thaan Ithilum Muthal . Akka Ingee Paarunga. Intha Katthirikkaay . Eppadi Un Pundai Sooddai Vaangikondu Kanni Pochu. Sari Di. Nee Padudi. Unnai Naan Panreen. Intha Katthirikkaay Veendaam. Naan Ullee Periya Oru Mullangi Vechu Irukkeen. Athai Kandu Vareen. Akka Veendaam. Avar Thaan Thinamum En Pundaiyil Jampar Adikkiraaree. Nee Okka Veendaam. En Pudaiyil Nakku Poddu Nakku Porum Enraal. Theevaki Pala Pala Enru Konjam Kooda Mudiyee Illaatha Mangaa Pundaikku Muttham Kodutthaal. Mangaa Paarudi Un Pundaiyai. Vala Valannu Sutthamaa Irukku. En Pundaiyai Paaru. Virupaakisvarar Kovil Vadakku Pirakaaratthil Mandi Kidakkum Puthar Pola Irukkudi. Antha Aalai Sutthamaa Shavee Panni Vidunnaa, Avarukku Pundaiyil Okkarathukku Thaan Neeram Irukku. Ithukku Illai. Akka Appadi Sollaatheenga. Enga Veeddukaarar Maddum Enna Kilikkiraar. Moonu Maasaa Solli , Katthi Kenji Pona Vaaram Thaan Sirachu Viddaar. Theevaki Antha KarumPundaiyai Naakkaal Nakki , Antha Paruppai Leesaaka Kaditthaal. Aahahahaa Auoo Enru Mangaa Munakinaal. Pin Mangaavin Pundaiyai Piritthu, Theevaki Than Naakkai Ullee Viddu Suyaddinaal. Ennaa Aacharyam. Maangaavaal Thaanga Mudiyavillai. Theevaki Moonji Meeleeyee Than Pundai Joosai Peechi Adichaal. Mukatthil Thelittha Joosai Thudaitdukondu, Mangaavin Koothiyil Valinthulla Joosai Nakki Nakki Suttham Panninaal Theevaki. Mangaa Theenga்s Akka Enru Solli Viddu, Pavadaiyaal Than Pundaiyai Thudaitthu Kondu, Diras Poddukondu Santhoshatthudan Veddukku Ponaal.
Chennai Mailaappooril Irukkum Theevakiyai Parriyum Aval Tholi Mangaa Parriyum Naam Nanku Arivom . Irunthaalum Oru Siru Munnurai. Naarpathai Eddum Theevakikku Rendu Penkal. Iruvarum Vayathukku Vanthavarkal. Kanavar Shanmuka Suntharatthukku Di.en.i.pi. Il Veelai. Theevaki Oppathil Killaadi. Penkal Leevukku Mama Veeddukku Pona Udanee Aarampitthaal Avarkal Varum Varai Sanmukattkkum Avan Eddu Ins Poolukkum Oyvu Kodukka Maaddaal. Theevaki Pirend Mangaa Irupatthi Aaru Vayathaanaval . Oru Pillai Oru Pen. Aval Kanavan Veelaayuthatthin Aayuthatthukkum Athan Moolam Urpatthi Aakum Antha Vellai Kanjiyin Pin Vilaivukalukkum Payanthu Rendaavathu Kulanthai Piranthavudan Aapareesan Panni Kondu, Iravu Pakal Paaraamal Antha Iddiyai Eppothumee Jampukeesvaramaaka Irukkum Than Karum Koothiyil Viddukkondu Kaalatthai Oddi Kondu Irukkiraal. Thinamum Mangaa Theevaki Veeddukku Povaal. Penkal Pallikkoodam Poy Iruppaarkal. Sanmukam Aapis Poy Iruppaan. Iruvarum Neerraiya Nikalsikalai (innum Pachaiyaaka Solla Veendumaanaal Neerraiya Vampai) Peesi Theerppaarkal. Yaar Yaarai Muraippadiyum, Thiruddu Thanamaaka Otthaarkal, Yaarukku Yaar Moolam Kulanthai Urpatthi Aakirathu, Kaalyaanam Aakaathaa Aanaal Pundai Veri Piditthu Alaiyum Chinna Penkal Yaarai Okkiraarkal, Ponra Samaasaarangalai Alasuvaarkal. Meelum Mangaa Neerru Iravu Eppadi Otthaal Enpathu Parriyum Peechu Varum. Theevaki Deyli Okkathathaal, Athu Parri Peesa Iyalaathu. Pala Naadkalil Mangaa Ellai Miri Peesi, Theevakiyin Pundai Neerai Kakka Vaikkum Nilaikku Kondu Poy Viduvaal. Theevakikku Veendiyum Irukkum. Kovamum Varum.aval Katthuvaal. Eendi Mangaa . Naan Keeddeenaadi Yaar Yaarai Ottharkal Enru. Nee Ennovo Neeril Paartthathu Pola Varnikkiraay. Athunaal Enna Aachu Patthiyaa. Summaa Iruntha En Pundai Ippa Soranthu Poy Kondaa Kondaa Enkirathu. Naan Ippo Engadi Poveen. Otthaa,. Unakku Oru Elavum Illai. Unga Veeddukkaaran Mathiyam Saappida Vanthaalee, Nee Oru Murai Avanai Oppee. Maangaa Avalai Samaathaanam Pannuvaa. Akka Kova Padaatheenga. Ungalukku Kovam Vanthaal Unga Pundai Eppadi Veengumnnu Enakku Thaan Theriyum. Veengina Pundai Thaan Pompilaikalukku Alaku. Annan Vanthaal Neengalum Oru Ravund Kaddunga. Illai Enraal, Intha Mangaa Ethukku Irukkaa. Unga Pundai Thanniyai Nakkiyee Unga Pundai Sooddai Eppadi Anaikkanumnnu Intha Mangaavukku Thaan Theriyum. Athu Pola Anrum Mangaa Theevaki Veeddukku Ponaal. Theevaki Appothuthaan Thunikalai Thoytthu , Maadiyil Ulartthi Viddu Vanthaal. Thookki Kaddiya Pudavaiyil Theevakiyin Mukkaal Vaasi Thodai Therinthathu. Iratthaal Aval Pudavai Antha Pundai Pakuthiyil Oddikkondu Antha Koothiyin Velippura Thorratthai Padam Piditthu Kaaddiyathu. Mangaa Anru Puthu Seethi Sonnaal. Kodi Veeddu Elakdrisiyan Sureeshin Akka Ammu , Amma Veeddukku Vanthu Irukkaal. Neerru Maalai Veeddil Yaarum Illaathapothu, Sureeshidam Veelai Pannum Jakkuvai Kanakku Panni Otthu Viddaal. Than Kanavan Veliyoor Veelaikku Ponathaal Ingee Vanthu Irukkaal. Kanavan Illaathathaal, Pundai Kaanju Pochu. Athu Porukka Mudiyaamal, Jakkuvai Neetthu Otthaal. Naan Tharseyalaaka Avanga Veeddu Pakkam Poneen. Jakku Appothuthaan Otthuviddu, Panttai Sari Pannikkondu Veliyee Ponaan. Avanum Ennai Paartthaan. Naan Visayatthai Purinthu Kondu Avanga Veeddukkullee Poneen. Ammuvukku Thookki Vaari Poddathu. Pudavai Ellaam Oree Kasangal. Appothu Thaanee Otthu Muditthu Irukkaa Pinnee Eppadi Irukkum. Naan Paartthuviddeen Enru Payanthu, Saari Akka Yaaridam Sollatheenga. Avar Ooril Illai. Naanum Porutthu Porutthu Paarttheen. Antha Arippai Adakka Mudiyavillai. Avan Maaddeen Enru Thaan Sonnaan. Nan Thaan Vidaapidiyaaka Avanai Veelai Edukka Sonneen. Akka Plees Poddu Kodutthu Vidaatheenga Enru Kenjinaal. Naan Sari Sari. Oru Pundaikkuthan Innoru Pundaiyin Arippu Theriyum. Nee Kavalai Padaathee. Avalukku Aaruthal Sollividdu, Naisaa Aval Vaayai Kindineen. Eendi Antha Jakku Eppadi. Unakku Thirupthiyaaka Irunthathaa . Illai Eeno Thaano Enru Panninaanaa? Rompa Naal Pannaathaathaal O.kee. Enru Irunthathaa Enru Keeddeen. Akka Avanai Patthi Ellaam Appadi Sollaatheenga. Avanukku Poolu Rompa Perisu. Kaddai Pola Irukku. Unmaiyai Sollanumnnaa, Enga Veeddukkaarar Okkarathai Vida Nallaavee Otthaan. Konja Naalikkul Rendu Thadavai Poddaan. Naan Keeddeen. Eendi. Avan Kalyaanam Aakaathavan. Avan Eppadidi Unga Veeddukkaararai Vida Nallaa Oppaan. Ava Sonnaal. Otthapin Jakkuvai Keeddeen. Avan Sonnaan. Akka Enakku Kalyaanaam Aaka Villaiyee Thavira, Naan Ithuvarai Moonu Peerai Otthu Irukkeen. Meelum Namma Eeriyaavil Irukkum Kalyaanam Aana Pompalaikalaiyum Otthu Irukkeen Enraan. Yaarudaa Sollunnu Keeddeen. Maaddeen Enru Sonnaan. Aanaa Onnu Akka, Avan Pannuvathai Paartthaa, Nichayam Niraiya Peerai Otthu Iruppan Pola Irukku. Saari Akka. Ennaal Thaanga Mudiyavillai. Ammavidam Sollaatheenga Enraal. Sari Sari. Ammu, Aanaal Oru Kandishan Enru Sonneen. Enna Akka Enraal. Nee Ingu Irukkumvarai Veeru Yaaraiyaavathu Otthaalum, Neeyaakavee Vanthu Ennidam Sollaveendum. Appadi Nee Sollaamal, Enakku Therinthaal Naan Un Ammavidam Unmaiyai Solli Viduveen Enru Miraddineen. Akka En Pundai Meelee Satthiyamaa Solreen. Naan Yaarai Okka Maaddeen. Appadi Otthaalum, Udanee Ungalidam Solreen Akka Enru Kaiyai Piditthu Kondu Kenjinaal. Intha Thiruddu Olai Keekka Keekka, Theevakiyin Pundai Ooriyathu. Avalukku Theriyaathu, Mangaavin Pundai Neer Aval Sikappu Pavadaiyai Nanaitthu Viddathu Enru. Theevaki Sonnaal: Ottha Summaa Iruntha Ennai, Kadhai Solluvathu Pol Vilaa Vaariyaa Solli, En Pundaiyai Kilappi Viddaay. Otthaa Ippo Evan Vanthu En Pundaiyai Oppan. Antha Aalum Innikkinnu Paatthu Penkal Vantha Pin Thaan Varuvaan. Seekkiram Vanthaal Okkalaam. Otthaa Unakku Ennadi Koothi . Ingee Ennai Veruppu Eetthividdu, Un Purusan Saappaaddukku Vanthavudan, Avanai Kooppiddu Un Pundaikku Saappaadu Poduvee. Ennai Maathiri Irunthaal Thaandi Theriyum Pundai Arumai. Mangaa Sonnaal: Akka Athaiyee Solli Kondu Irunthaa Enna Pirayojanam. Ennavo Puthusaa Nadakkira Maathiri Solreenga. Ippo Sanmukam Annan Vanthaal Thaan Unga Koothi Thanni Nikkumaa. Een Intha Mangaa Kai Paddaa Nikkathaa . Athaiyum Thaan Paartthu Viduvomee. Ithu Enna Muthal Thadavaiyaa. Akka Ingee Paarunga. Annan Vara Varaikkum Ungalaal Thaanga Mudiyumnnaa O.kee.. Illai Enraal, Udanee Padunga. Enakku Theriyum Antha Vaitthiyam Enraal. Theevakikku Aasai. Naalai Kidaikkum Palaakkaayai Vida Innikki Kidaikkum Kalaakkaayee Usatthi Enru Solluvaarkal. Athu Pola Maalai Neeratthukku Pin Vanthu, Sanmukam Pannuvaano Illaiyo Enru Irukkumpothu, Ippo Mangaavidamee Thanthu Viddaal Nallathu Enru Enni, Saridi Un Aasaiyai Keduppaaneen Enru Solli Eetho Thanakku Ildam Illaathathu Pol Naditthaal. Theevakiyin Pundaiyai Parri Aval Kanavan Sanmukatthai Vida Intha Mankaavukkuthaan Nalla Theriyum. Akka Oru Palamoli Solluvaanga. Umparathu Poolu Aanaal Koppulikkirathu Panneer Enru. Athu Pola Ungalukku Pundai Erichaal Jaasthi Aachu. Aanaalum Eetho Enakkaaka Pannuvathu Pola Paasaangu Pannureenga Enraal. Theevakikku Theriyum Intha Mangaavai Parri. Saridi Eppadi Veendumaanaalum Vechukko. Sari Sari Seekkiram Pedroom Pokalaam Vaa Enru Solli Kondee Iruvarum Ped Room Ponaarkal. Ponathuthaan Theriyum. Aduttha Nimidamee Theevaki Than Ira Pudavai Paavadaiyai Thookki Podduviddu, Than Oppiya Koothiyai Kaaddikondu Pedil Okkanthaal. Iruvaril Orutthi Pundaiyai Kaaddikondu Irukkumpothu, Marra Orutthi Maddilum Pullaa Irunthaa Nalla Irukkumaa. Theevakiyaavathu Pudavai Paavadaiyai Maddilum Kayaddinaa. Aval Ravikkai Appadiyee Irunthathu. Aanaal Mangaavo Ellaavatthaiyum Thookki Poddu Viddu, Theevakiyin Pundaiyudan Poddi Podum Alavukku Irukkum Than Karuppu Mudi Adarntha Pundaiyai Kaaddikondu Aval Arukil Ponaal. Ayyo Akka. Intha Maathiri Pundaiyai Paarkka Sanmukam Annanukku Kodutthu Vaikkalai. Manasukku Kaldamaa Irukku. Unga Pundaiyai Paartthapin En Pundai Oppiyathu Onnumee Illai. Naappathukkee Ippadi Enraal, Akka Unga Pundai Irupatthi Moonu Vayasulee Eppadi Akka Irunthu Irukkum. Annan Aapisukku Poy Veelai Pannuvathai Vida Unga Pundaiyil Veelai Panninaala Porum Enru Irunthuruppaar. Otthaa Theevidiyaa Mundai. Orutthi Pundaiyai Thookki Kaaddi Kondu Irukkaa. Nee Enna Venraal, Intha Pundai Pathineelu Varusatthukku Munnaal Eppadi Irunthu Irukkum Enru Aaraaychi Pannaree. Aaraaychi Pannara Neeramaadi Ithu. Neeratthai Veenaakkaamal, En Pundayai Kaakka Vaikkaamal, Un Naakkaal Allathu Un Viralkalaal Muthalil En Pundaiyai Konjam Amaithi Padutthu. Sonnathu Thaan Thaamatham. Rayil Siknalil Ninru Pachai Vilakku Erinthavudan Kilampumee Athu Pola, Mangaa, Theevakiyin Kaalkalai Innum Viritthaal. Theevaki Than Pundai Mudiyai Drim Panni Iru Vaarangal Kooda Aakavillai. Thirumpavum Mayir Mulaikka Aarampitthathu. Siru Siru Mudi Adikaalkal Therinthana. Virittha Theevakiyin Pundaikkul Mangaa Muthalil Than Rendu Viralaikal Viddu Kudainthaa. Theevaki Munakinaal. Sarru Neeram Porutthu Viralai Edutthuviddu, Than Naakkaal Theevakiyin Pundai Vaasal Pakuthi, Saidu Pakuthiyai Nakki Viddu, Ullee Ponaal. Theevaki Thanakku Theriyaatha Or Ulakatthil Sanjaaram Panni Kondu Irunthaal. Appa Appa , Ayyo Mangaa Ennadi Pannaree. Avarai Minji Viduvee Pola Irukkudi. Ippadi Sollikkondee Amma Enru Koochal Poddu Than Kaama Neerai Than Pundaiyai Nakkum Mangaavin Mukatthil Peechi Adichaal. Pothuvaaka Solluvaarkal. Ilaneerai Seevumpothu, Konjam Peechi Adikkum. Athu Antha Maratthai Naddu Valartthavanukku Nanri Solluvathu Enpaarkal. Athupola Theevakiyin Pundai Thannai Nakki Kushi Padutthum Mangaavukku Nanriyai Solliyathu. Mangaa Keddikaari. Eeno Theriyavillai. Inru Theevaki Pudavai Paavadaiyai Kayaddinaalee Thavira, Jaakeddai Kayadda Villai. Mangaa Summmaa Viduvaalaa. Theevakiyin Pundaiyai Nakki Kondee, Aval Jocketdin Kokkikalai Kayaddi Antha Yaalpaanam Theengaaykalai Kasakki Kaampukalai Nimindinaal. Theevaki Sonnaal. Eendi Paathiyil Kondu Nirutthi Viddaay. Ippo Irukkum Nilaiyil Ullee Eethaavathu Viddu Kutthinaal Thaandi En Pundai Neruppu Adangum. Nee Ullee Poy Pona Thadavai Naam Upayokapadutthina Antha Rappar Kuchi Irukkaa Paaru. Athai Kondaa. Antha Rappar Kulaayai Viddu Naalu Kutthinaal Thaandi Enakku Nimmathi Varum. Naan Theemeennu Iruntheen. Otthaa Antha Sureeshin Akka Ammu Jakkuvai Otthaal Enru Solli En Pundaiyai Seeraakki Viddee. Po Po Ullee Poy Kondu Vaa Enru Kaddalai Iddaal. Mangaa Ullee Poy Antha Rappar Kuchiyai Thudaitthu Kondu Vanthaal.. Mangaa Konja Neeram Antha Rappar Kulaiyai Nakki Sappikondu Irunthaal. Theevakikku Kovam Vanthathu. Eendi Mangaa Theevidiyaa Mundai. Ingee Pundai Neruppaa Kaayarathu . Nee Ennadaannaa Antha Kulaiyai Nakki Vilaiyaadi Kondu Irukkee. Vilaiyaada Ithuvaadi Neeram. Unga Annan Poola Ithai Ninachu Ullee Viddu Kutthudi NaaraaKoothi. Antha Kuchiyum Sumaar Oru Adikku Meel Irunthathu. Athai Nallaa Echil Panni, Mangaa Athai Theevakiyin Surangatthukkul Thinitthaal. Ippothu Thaan Theevaki Pundaiyil Aappu Aditthaar Pola Irunthathu. Antha Thadi Kuchi Theevaki Pundai Akalatthukku Sariyaaka Irunthathu. Konjam Konjammaa Speeda Kooddi Mangaa Theevaki Pundaiyil Antha Rappar Kulaiyai Kutthi Kondu Irunthaal. Antha Thadi Kuchi Ullee Ponathum Thaan Theevaki Nimmathi Peru Moochu Viddaal. Antha Kuchikeerppa Theevakiyin Pundai Thalarnthu Kodutthathu. Mangaa Enthavitha Siramamum Illaamal Theevakiyin Pundaiyai Antha Rappaar Kuchi Moolamaaka Otthukkondu Irunthaal. Immm Enru Katthikkondu Theevaki Mindum Oru Murai Kaama Neerai Velippadutthinaal. Theevakiyin Pundai Thee Oru Vaaru Anainthathu. Pudavaiyai Kaddi Kolla Elunthaal. Ippo Mangaa. Akka Enna Kilampideenga. Unga Kaariyam Aanaa Porumaa. En Pundaiyai Paarunga. Athukku Enna Vali Panni Poreenga Enraa. Theevaki Sonnaal. Otthaa Un Koothikku Ennadi. Rendu Manikku Veelaayutham Varuvaan. Avan Soolaayuthatthaal Ullee Viddu Kutthiko Enraal. Maangaa Akka Ithu Konjam Kooda Nalla Illai. Ilaiyil Rendu Peer Saappidum Pothu Oru Ilaikku Paayasam Poddu Viddu Maru Ilaikku, Veeddukku Poy Saappidu Enru Sonanaal Eppadi Irukkumo, Athu Pola Irukku Neenga Solarathu. Plees Akka Enree Kenjinaal. Theevakikku Theriyum. Mangaa Summaa Poka Maaddaal Enru. Sari Sari Neeyum Konjam Padu. Naan Unakku Naakku Poddu Un Pundaiyai Patha Padutthi Tharukireen. Unga Veeddukkaaran Vanthu Mithiyai Mudippaan. Saappidum Mun Apidaisar Soop Tharuvaarkalee Athu Pola Naan Nakkareen. Appuram Avan Poolai Un Pundaikkul Soruki Otthu Thanniya Vaangi Un Sooddai Thanitthukkol Enraal. Mangaavai Padukka Vaitthu, Antha Karuppu Mudikalai Kothi Viddaal. Eerkanavee Theevakiyai Aval Okkumpothu Eerpadda Piravaakatthaal Aval Pundai Muluvathum Iramaakavee Irunthathu. Pundai Paruppai Nalla Killi Aval Pundaiyai Piritthu Nakkinaal. Mangaa Nakkiyathu Polavee Than Naakkaiyum Muluvathum Aval Pundaikkul Viddu Nakkinaal. Theevaki Thaakku Pidittha Neeram Kooda Mangaavaal Thaakku Pidikka Mudiyavillai. Akka Enru Katthi Kondee, Joosai Peechi Adichaal. Theevakiyum Nakkuvathil Kai Theernthaval. Mangaavin Joosai Vaayil Vaangi Athai Aval Paasikalil Thuppi Antha Aanthira Maampalam Ponra Paachikalai Nakki Maangaavin Joosai Sappu Koddi Saapiddaal. Naali Aakirathu. Porum. Nee Veeddukku Poy Unga Veeddukkaaran Aayuthatthukku Un Pundaiyai Thiranthu Kondu Kaatthiru Enraal. Iruvarum Udaikalai Poddukondu Senranar.


c: text/html

text:
Hojiin gaarii darbe ittiin yaadatama
Jiruun hawaasa tokko ittin madaalama
Yaadannoo dha seenaan yoom irraanfatamaa
Bu`uura sabaati;hin qabu fakkeenyaa
Seenaan galaana;bal`aa dha keessi isaa
Gargar kan hin baafne soreessa fi hiyyeessa
Hin dagatamu yoomu ni himama waa`en isaa
Dhalonni ittin boona ol qabe maqaa isaa
Hojjatee waan darbeef hojii gammachisaa
Saba midhuu malee kan bu`aa hin buufne
Abbaa irree ta`e ummata gadi cabsee
Murna tokko olkaasee kaan gad-deebisee
Ofiin sanyii rabbii jedhee of moggaasee
Kaanin gadi cabsuun bineessaan qixxessee
Oromoo kan saaxilee gadadoo fi rakkoo
Gara-jabeessa inni hin qabu namummaa
Hameenya yoo ta`e malee hin beeku gaarummaa
Ummata koo nagaa waamee manaa baasee
Dhiraa fi dubartii hiriira qabsiisee
Gara-jabeessa ta`u isaa ifatti kan mul`isee
Harmaa fi harka saba koo dabareen cirsiise
Bifaa fi amalaan kan ta`e fokkisaa
Oromoo kan nyaate sababa tokko malee
Godaannisa qabna kan Calanqoof Annolee
Dhiiga Oromoo kan xuuxe sanyii abaaramaa
Har`a maaltu dhufnaan maaliif yaadatamaa
Madaan inni nutti fide yoom fayye haga ammaa
Lukkeewwan akka isaa kumaatamaan horeera
Hojii isaa kaleessaa akka gaaritti kaasu
Motii gurraacha jechuun maqaa itti moggaasu
Bofa dhiiga xuxuun motii jedhee hin waamu
Seenaa irraa barannee waan baayyee hubachaa
Nuti immoo jenneerra Miniilik bofa gurraachaa!
Hawi Chala

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Friday, March 28, 2014
Seenaan Oromoo Qubsuma Har’aa Keessatti Bardhibbee 16ffaa irraa Eegala moo San Dura?
Yahyaa Jamaal | Bitootessa 27, 2014
Xalayaa banaa kana afaanuma keenyaan OSAf akkan barreessu waan na dirqetu jira. Hayyonni seenaa dhalootaan Oromoos tahee Oromoo irraa ala tahan,waa’ee seenaa Oromoo Bardhibbee 16ffaa, (gariin Oromo migration jedhu, gariinis Oromo expansion jedhu, ani garuu Return of the Oromo jechuun filadha) irratti falmii hunde-jabeessa yoo geggeessan dilas hin dhagahu, hin dubbisu. Rakkoo kana wanni maddisiise maal akka tahe ifaa dha. Oromoon akka Oromootti seenaa mataa ofii barreeffamaan galmeeffatee ol kaa’uu hanqachuun isa guddaa dha. Oromoon waan argaa-dhageettiidhaan (afoolaan) hangafoota isaa irraa dhagahu dhala dhala isaatti dabarsaa dhufe malee, sirna barreeffamaa mataa isaa qabaatee ittiin hin galmeeffanne. Oromoon sirna barreeffama mataa isaa dhabeef garuu qaroomina dur-durii (ancient civilization) hin qabu jechuu miti. Qaroomina sirna barreeffama mataa keenyaa dhabneef qofa mataan waan gad nu cabuuf hin qabu. Qaroomina laalcha polotikaa, aadaa, amanatii, safuu, urjii dhahaa fi kan kana fakkaataniin saboota ollaa keenyaa kamuu keessaa hangafummaan laalamuu dandeenya. Hundumtuu hafee, warra Gadaan bulu tahuun keenya qofti mootii qaroomtotaa nu godhuu danda’a.
Habashoonni sirna barreeffamaa mataa isaanii kan gabbifachuu danda’an beekkomsaan nu caalaniif miti. Amantiin Kiristaanummaa Abiisiiniyaa seenuu waliin wal qabatee kan guddatee dha. Amantii barachuu fi barsiisuu keessa afaanii fi qubee isaanii gabbifatan. Sirnoonni barreeffamaa addunyaa keenyaa baay’een ergifata amantii waliin wal qabatanii guddatan, babal’atan. Nuti Oromoon hanga yeroo dhihootti amantii mataa keenyaa qofa waan hordofnuuf, sirna barreeffamaa biyya alaa irraa ergifannee dagaagfachuuf hin dirqamne. Kun gama tokkoon bilisummaa sabummaa keenyaa kan calaqqisu yoo tahu, gama kaniin garuu nu hin miine jechuun rakkisaa dha. Miidhaan gama kanaan nu mudate, har’a seenaa keenya ofii keenyaaf barreessinee ol kaayuu hanqannee waan alagoonni dantaa isaanii irra dhaabbatanii barreessan irraa qofa dubbisuuf dirqamuu keenya.
Seenaa Oromoo kan yeroo duraaf barreeffame (Bardhibbee 16ffaa) galmeessinee harkaa qabna warri jedhan baay’een isaanii dabtaroota Habashaa akka Abbaa Baahiree ti. Keessumattuu barruun Baahiree kan ‘Zeenaahuu Ze Gaallaa’ jedhamu faranjoota baar-gama irraa dhufanii waa’ee Oromoo qorataniif illee maddaa fi ragaa seenaa isa hangafa tahee fudhatame. Kan biraa hafnaan maqaan keenya ‘Oromoo’ jedhu didamee, jecha jibbansaa ‘Gaallaa’ jedhuun addunyaatti akka beekamu kan godhe Dabtaroota kana. Nuti mataan keenyayyuu seenaadhuma keenya waan Dabtaroonni barreessanii addunyaatti himan irraa dubbisuuf dirqamne. Dabtaroonni ammoo Oromoo irraa jibba waan qabaniif seenaa ummata kanaa bakka baay’eetti seenaa bulguu fakkeessanii barreessan.
Kanuma waliin, hayyonni Oromoo baay’een seenaa Oromoo isa dur-durii (Kush antiquity) irratti hubannoon qaban muraasa. Seenaa dur-durii kana irratti afaan tokkicha dubbachuunis hanga ammaatti hin danda’amne. Habashoonni, ‘Oromoon bardhibbee 16ffaa booda Itoophiyaa keenya seene’ jechuu irratti yoo wal tahan, nuti ammoo dubbii kanaaf deebii kenninu irratti dhugaa wal fakkaataa tokko qabaachuu qabna. Dhugaa ragaa seenaa qabu, qabatamaa. Saba tokko taanee seenaa adda addaa himanna yoo tahe dogoggora guddaa dha. Hayyoota seenaa Oromoo tokko tokko dabalatee beektota Oromoo kan jennuun danuutu dhugaa kana ibsuu irratti rakkachaa/dogoggoraa jira. Namni tokko hayyuu seenaa Oromoo jedhamee, Sochii Oromoo Bardhibbee 16ffaatiin ‘Oromo migration’ yoo jedhee ibse na gaddisiisa. Namni tokko qaama hoggana ol’aanaa dhaaba siyaasaa Oromoo tokko tahee, ‘Oromoon lafa amma jiru kana irra kan qubate Bardhibbee 16ffaa keessa tahuun homaa shakkii hin qabuu’ kan jedhu yoo tahe, egereen siyaasaa keenyaa illee na sodaachisa.
Gama kaaniin, maddi ummata Oromoo gama kibbaa (Madda Walaabuu) ti jedhama. Kun seenaa argaa-dhageettii Oromootiinis mirkanaawaa dha. Haa tahu malee maddi ummata Oromoo ummata Nuubiyaa (Dhiha) waliinis garmalee akka wal hidhatu ragaaleen agarsiisan hedduu dha. Qaroominni Oromoo fi kan warra Nuubiyaa waliif lakkuu tahuu isaatu hubatamaa dhufaa jira. Kun ammoo Itoophiyaan dur-durii (Aithiop or Kushland), tan Bible keessatti maqaa dhawamte sun, Itoophiyaa Oromoo durii tahuu isii nuuf mirkaneessa. Itoophiyaan har’a Habashoonni maqaa isii saamanii moggaafatanii fi Itoophiyaan Kuushota qulqulluu dur-durii sun walii adda adda tahuu isaaniis ifa godha. http://gadaa.com/oduu/10224/2011/07/26/ethiopia-their-ethiopia/
As irratti namoonni tokko tokko yaada koo akka malee hubachuudhaan ‘falmannaa Itoophiyaa’ godhanii fudhachuu malu. Akkasitti hubachuun dogoggora guddaa dha. Waan irraa dubbataa jirrutu waa’ee seenaa (history) ti. Seenaa yoo kaafnu ammoo ‘Ethiopia’ jechuun maali? gaaffii jedhuuf deebii soquutu dirqama taha. Kana keessatti Ethiopia dur-durii sanii fi kan amma Habashoonni moggaafatan adda addatti laaluutu dhufa. Nuti akka Oromootti hiriirri seenaa keenyaa isa kam keessatti akka tahe laallanna. Nuti qaama Ethiopia isii dur-durii san malee qaama impaayera Ethiopia isii har’aa tana akka hin tahin himanna. Kun lamaan ammoo salphaatti kan walitti araaramu hin tahu. Sababni isaas, Ethiopia isiin dur-durii sun eenyummaa keenya, eenyumaa Kuushotaa turte. Ethiopia isiin sobaa har’aa kun ammoo, eenyummaa Habashootaa irraa bukeeffamtee tolfamte. Eenyummaa kana lamaantu salphaatti wal hin araaramne. Kanin kaasuu barbaades kanuma.
Akka hubannaa kiyyaatti, hundee seenaa Kuushummaa dur-durii kana mirkaneeffachuu fi falmachuun yoo xiqqaate karaa gurguddaa lama injifannoo nu gonfachiisa. Injifannoon inni duraa fi kan hangafaa, nuti Oromoon (Kuushonni) harka hedduu Habashoota dursinee karaa hogbarruu, ijaarsa gamoolee, ijaarsa siidaa, dhaha urjii, sirna demokraasii akka gadaa fi kan kana fakkaatan gabbifachuu keenya agarsiisa. Qaroominni Aksum kan calaqqisee mul’achuu eegale eega Izaanaan (Bardhibbee 4ffaa) Mero’ee cabsee hambaalee qaroomina Kuushotaa barbadeessee booda. Kanaafuu Mero’eetu Aksuumiif hangafa jechuu dha. Mero’een ammoo mallattoo seenaa qaroomina Kuushi. Qaroominni Kuush (Ancient Ethiopian civilization) eega barbadeeffamee booda, Qaroominni Abyssinia (Axum civilization) dagaaguun, hangafummaa qaroominaa nuti Habashoota irratti qabnu ragaa baha. Kana malees Itoophiyaan (Kushland) Bible keessatti maqaa dhawamte illee biyya teenya tan Kuushotaa malee Abyssinia isaanii (the modern fake Ethiopia) akka hin tahin sobsiisuuf humna nuu dabala. Tuffi Habashoonni qaroomin-dhabilee nu fakkeessuu barbaadanis ni dhabamsiisa. Hayyonni seenaa Oromoo naannoo kana irratti xiyyeeffannoo gahaa kennanii qorachuutu irraa eegama.
Hariiroo Nuubiyaa waliin qabnu falmachuu irraa injifannoon argamu kan lammaffaas ni jira. Kunis, kijiba Dabtaroota Habashaa kan ‘Oromoon bardhibbee 16ffaa keessa lafa kana irra dhufee qubate, sana dura biyyi isaa asii miti’ jedhu sobsiisa. Nuti Oromoon akka dame Kuushitti isaan dursinee waggoota kumoota hedduuf lafa amma Ethiopia jedhamtuu fi godinaa kana keessa bal’inaan qubannee kan argamnu tahuu ibsa. Seenaan Oromoon lafa har’a irra jiru kana irratti qabus, seenaa waggoota kumootaa malee kan bardhibbee 16ffaa irraa qabee mul’ate akka hin tahin ragaa baha. Oromoon dhiibbaa Habashootaan yookiis dhimma jijjiirama qilleensaa irraa kan kahe godinaa kana lakkisee waggoota dhibboota muraasaaf gara kibbaatti godaaneera. Booda gaafa haalli aanjawuuf ammoo lafa isaatti deebi’ee qubate. Kun akka waan Oromoon ala irraa godaanee dhufetti ‘Oromo migration’ jedhamee ibsamuutu dogoggora. Warra akkasitti ibsu illee jabinaan dura dhaabbachuuf ragaa seenaa mataa keenyaa dagaagfachuu nu barbaachisa. Kanaafin ani akka hubannaa kiyyaatti sochii Bardhibbee 16ffaa sanaan ‘Return of the Oromo’ jechuu filadha. Oromoon lafa isaa haala siyaasaa yookiis umamaan dhiibamee irraa deemetti duula gadaatiin deebi’e yoo jenne afaan tokko nu dubbachiisa. Kun seenaa harkumaan tolfannee himannu osoo hin taane, ragaalee mallattoo Oromummaa Aksum irraa qabee hanga Mero’eetti jiran sirriitti qorachuu, galmeeffachuu fi beeknee wal beeksisuudhaan dhugooma.
Hayyota Oromoo keessaa warri dhugaa kana falmachuu fi dhugoomsuuf hojjechuu jalqaban ni jiru. Haa tahu malee kanneen seenaa Dabtaraan akka dantaa isaaniif tahutti nuu barreessite qofa dhageenyee, falminee sobsiisuufis madda ragaa mataa keenyaa itti dhabnee, polotikaadhuma har’aa qofa bukeessinus guunneerra. Habashoonni ammoo gowwaa miti. Yeroo falmiin siyaasaa keenyaa mataa isaan dhukkubsee deebii nuu kennan dhaban, seenaa keenya kan akka ofii fedhanitti barreessan nu barsiisuu barbaadu. Yoo nuti Minilik, Tewodroos, Yohaannis akkas nu godhan jennee himannu, ‘Seenaa dabre hin dubbatinaa, yoo seenaa dubbachuu barbaaddan ammoo isin Itoophiyaa keessatti seenaa waggaa 400 caalu hin qabdaniitii usaa’ nuun jedhu. Ofii sooressa seenaa tahanii nuun hiyyeessa seenaa godhanii ibsaa jiru.
Kanaafuu seenaa keenya kaleessaatti bakka godhuu fi bifa beekamaa itti tolchuun qooda hayyoota keenya seenaa ti. Akki itti seenaan Oromoo Madda Walaabuu fi Nuubiyaa wal fudhatus sirriitti qoratamee barsiifamuu qaba. Seenaa akka Oromootti qabnu afaan tokkoon barannee dubbachuu danda’uutu nurraa eegama. Beekkomsi seenaa keenyaa miidhaa Habashoonni bara Tewodroos irraa qabee nurraan gahan qofa irratti murtaawuu hin qabu. Akkuma gochaa Minilik nurratti raaw’ate beekaa fi wallaalaan keenya hundi qayyabatee qoma irraa qabutti, seenaa keenya isa waggoota kumoota duraas qorannee, beeknee, wal barsiifnee ittiin boonuutu nurra jira. Diinota Oromiyaa teenya irratti nutti hinaafanii ‘isin kaleessa dhuftan, lafti irra jirtan kun lafa keessan miti’ nuun jechuu barbaadan afaan qabsiisuu irratti, arraba qaroo wal fakkaataa qabaachuu nu barbaachisa.
Kana irratti quufsaatti akka hojjetu kan irraa eegamu Waldaya Qorannoolee Oromoo, OSA dha. Waldayni kun qorannoo seenaa Oromoo isa dur-durii irraa qabee, akka hegeree siyaasaa keenyaaf aanjutti qaruu irratti jabeessee akka hojjetun yaadachiisa. Seenaan Kuush durii jirma eenyummaa keenyaa isa ganamaa ti. Seenaan bardhibbee 16ffaa fi sanii asii damee isaa ti. Kanaafuu jirma keenya guddicha dhiifnee damee qofa irratti rarra’uun akka hafutti, OSAn barnoota seenaa qindaawaa fi gadi fagoo nu barsiisuutu irraa eegama. Jaarmayni akkaademii Oromoo kun akkuma karaa hawaasummaa, siyaasaa, dinagdee fi jireenya Oromoo walii galaa irratti miidhaa mudatu saaxiluuf sagalee isaa jabaa dhageessisaa jirutti, seenaa Oromoo isa dur-durii (ancient) caalaatti qoratee fi qaree, seenaa boodanaa (medieval and modern) waliin wal simsiisee barnootaaf akka dhiheessu hawwii koo ti. OSAn, qorattoota seenaa Oromoo kan mata mataadhaan hojii qorannoo irratti bobba’an illee walitti qindeessuun, (kan alaas kan akka Prof. Shamsadin Megalomatis faa waliin hariiroo qorannoo jabeessuun) bu’aan wal taasisaan (consistent outcome) akka horatamutti qooda waldayummaa akkaademii isaa akka daranuu ol guddisun yaada dhiheessa.
Galatoomaa!
Yahyaa Jamaal
Xalayaa banaa kana afaanuma keenyaan OSAf akkan barreessu waan na dirqetu jira. Hayyonni seenaa dhalootaan Oromoos tahee Oromoo irraa ala tahan,waa’ee seenaa Oromoo Bardhibbee 16ffaa, (gariin Oromo migration jedhu, gariinis Oromo expansion jedhu, ani garuu Return of the Oromo jechuun filadha) irratti falmii hunde-jabeessa yoo geggeessan dilas hin dhagahu, hin dubbisu. Rakkoo kana wanni maddisiise maal akka tahe ifaa dha. Oromoon akka Oromootti seenaa mataa ofii barreeffamaan galmeeffatee ol kaa’uu hanqachuun isa guddaa dha. Oromoon waan argaa-dhageettiidhaan (afoolaan) hangafoota isaa irraa dhagahu dhala dhala isaatti dabarsaa dhufe malee, sirna barreeffamaa mataa isaa qabaatee ittiin hin galmeeffanne. Oromoon sirna barreeffama mataa isaa dhabeef garuu qaroomina dur-durii (ancient civilization) hin qabu jechuu miti. Qaroomina sirna barreeffama mataa keenyaa dhabneef qofa mataan waan gad nu cabuuf hin qabu. Qaroomina laalcha polotikaa, aadaa, amanatii, safuu, urjii dhahaa fi kan kana fakkaataniin saboota ollaa keenyaa kamuu keessaa hangafummaan laalamuu dandeenya. Hundumtuu hafee, warra Gadaan bulu tahuun keenya qofti mootii qaroomtotaa nu godhuu danda’a.
Habashoonni sirna barreeffamaa mataa isaanii kan gabbifachuu danda’an beekkomsaan nu caalaniif miti. Amantiin Kiristaanummaa Abiisiiniyaa seenuu waliin wal qabatee kan guddatee dha. Amantii barachuu fi barsiisuu keessa afaanii fi qubee isaanii gabbifatan. Sirnoonni barreeffamaa addunyaa keenyaa baay’een ergifata amantii waliin wal qabatanii guddatan, babal’atan. Nuti Oromoon hanga yeroo dhihootti amantii mataa keenyaa qofa waan hordofnuuf, sirna barreeffamaa biyya alaa irraa ergifannee dagaagfachuuf hin dirqamne. Kun gama tokkoon bilisummaa sabummaa keenyaa kan calaqqisu yoo tahu, gama kaniin garuu nu hin miine jechuun rakkisaa dha. Miidhaan gama kanaan nu mudate, har’a seenaa keenya ofii keenyaaf barreessinee ol kaayuu hanqannee waan alagoonni dantaa isaanii irra dhaabbatanii barreessan irraa qofa dubbisuuf dirqamuu keenya.
Seenaa Oromoo kan yeroo duraaf barreeffame (Bardhibbee 16ffaa) galmeessinee harkaa qabna warri jedhan baay’een isaanii dabtaroota Habashaa akka Abbaa Baahiree ti. Keessumattuu barruun Baahiree kan ‘Zeenaahuu Ze Gaallaa’ jedhamu faranjoota baar-gama irraa dhufanii waa’ee Oromoo qorataniif illee maddaa fi ragaa seenaa isa hangafa tahee fudhatame. Kan biraa hafnaan maqaan keenya ‘Oromoo’ jedhu didamee, jecha jibbansaa ‘Gaallaa’ jedhuun addunyaatti akka beekamu kan godhe Dabtaroota kana. Nuti mataan keenyayyuu seenaadhuma keenya waan Dabtaroonni barreessanii addunyaatti himan irraa dubbisuuf dirqamne. Dabtaroonni ammoo Oromoo irraa jibba waan qabaniif seenaa ummata kanaa bakka baay’eetti seenaa bulguu fakkeessanii barreessan.
Kanuma waliin, hayyonni Oromoo baay’een seenaa Oromoo isa dur-durii (Kush antiquity) irratti hubannoon qaban muraasa. Seenaa dur-durii kana irratti afaan tokkicha dubbachuunis hanga ammaatti hin danda’amne. Habashoonni, ‘Oromoon bardhibbee 16ffaa booda Itoophiyaa keenya seene’ jechuu irratti yoo wal tahan, nuti ammoo dubbii kanaaf deebii kenninu irratti dhugaa wal fakkaataa tokko qabaachuu qabna. Dhugaa ragaa seenaa qabu, qabatamaa. Saba tokko taanee seenaa adda addaa himanna yoo tahe dogoggora guddaa dha. Hayyoota seenaa Oromoo tokko tokko dabalatee beektota Oromoo kan jennuun danuutu dhugaa kana ibsuu irratti rakkachaa/dogoggoraa jira. Namni tokko hayyuu seenaa Oromoo jedhamee, Sochii Oromoo Bardhibbee 16ffaatiin ‘Oromo migration’ yoo jedhee ibse na gaddisiisa. Namni tokko qaama hoggana ol’aanaa dhaaba siyaasaa Oromoo tokko tahee, ‘Oromoon lafa amma jiru kana irra kan qubate Bardhibbee 16ffaa keessa tahuun homaa shakkii hin qabuu’ kan jedhu yoo tahe, egereen siyaasaa keenyaa illee na sodaachisa.
Gama kaaniin, maddi ummata Oromoo gama kibbaa (Madda Walaabuu) ti jedhama. Kun seenaa argaa-dhageettii Oromootiinis mirkanaawaa dha. Haa tahu malee maddi ummata Oromoo ummata Nuubiyaa (Dhiha) waliinis garmalee akka wal hidhatu ragaaleen agarsiisan hedduu dha. Qaroominni Oromoo fi kan warra Nuubiyaa waliif lakkuu tahuu isaatu hubatamaa dhufaa jira. Kun ammoo Itoophiyaan dur-durii (Aithiop or Kushland), tan Bible keessatti maqaa dhawamte sun, Itoophiyaa Oromoo durii tahuu isii nuuf mirkaneessa. Itoophiyaan har’a Habashoonni maqaa isii saamanii moggaafatanii fi Itoophiyaan Kuushota qulqulluu dur-durii sun walii adda adda tahuu isaaniis ifa godha. http://gadaa.com/oduu/10224/2011/07/26/ethiopia-their-ethiopia/
As irratti namoonni tokko tokko yaada koo akka malee hubachuudhaan ‘falmannaa Itoophiyaa’ godhanii fudhachuu malu. Akkasitti hubachuun dogoggora guddaa dha. Waan irraa dubbataa jirrutu waa’ee seenaa (history) ti. Seenaa yoo kaafnu ammoo ‘Ethiopia’ jechuun maali? gaaffii jedhuuf deebii soquutu dirqama taha. Kana keessatti Ethiopia dur-durii sanii fi kan amma Habashoonni moggaafatan adda addatti laaluutu dhufa. Nuti akka Oromootti hiriirri seenaa keenyaa isa kam keessatti akka tahe laallanna. Nuti qaama Ethiopia isii dur-durii san malee qaama impaayera Ethiopia isii har’aa tana akka hin tahin himanna. Kun lamaan ammoo salphaatti kan walitti araaramu hin tahu. Sababni isaas, Ethiopia isiin dur-durii sun eenyummaa keenya, eenyumaa Kuushotaa turte. Ethiopia isiin sobaa har’aa kun ammoo, eenyummaa Habashootaa irraa bukeeffamtee tolfamte. Eenyummaa kana lamaantu salphaatti wal hin araaramne. Kanin kaasuu barbaades kanuma.
Akka hubannaa kiyyaatti, hundee seenaa Kuushummaa dur-durii kana mirkaneeffachuu fi falmachuun yoo xiqqaate karaa gurguddaa lama injifannoo nu gonfachiisa. Injifannoon inni duraa fi kan hangafaa, nuti Oromoon (Kuushonni) harka hedduu Habashoota dursinee karaa hogbarruu, ijaarsa gamoolee, ijaarsa siidaa, dhaha urjii, sirna demokraasii akka gadaa fi kan kana fakkaatan gabbifachuu keenya agarsiisa. Qaroominni Aksum kan calaqqisee mul’achuu eegale eega Izaanaan (Bardhibbee 4ffaa) Mero’ee cabsee hambaalee qaroomina Kuushotaa barbadeessee booda. Kanaafuu Mero’eetu Aksuumiif hangafa jechuu dha. Mero’een ammoo mallattoo seenaa qaroomina Kuushi. Qaroominni Kuush (Ancient Ethiopian civilization) eega barbadeeffamee booda, Qaroominni Abyssinia (Axum civilization) dagaaguun, hangafummaa qaroominaa nuti Habashoota irratti qabnu ragaa baha. Kana malees Itoophiyaan (Kushland) Bible keessatti maqaa dhawamte illee biyya teenya tan Kuushotaa malee Abyssinia isaanii (the modern fake Ethiopia) akka hin tahin sobsiisuuf humna nuu dabala. Tuffi Habashoonni qaroomin-dhabilee nu fakkeessuu barbaadanis ni dhabamsiisa. Hayyonni seenaa Oromoo naannoo kana irratti xiyyeeffannoo gahaa kennanii qorachuutu irraa eegama.
Hariiroo Nuubiyaa waliin qabnu falmachuu irraa injifannoon argamu kan lammaffaas ni jira. Kunis, kijiba Dabtaroota Habashaa kan ‘Oromoon bardhibbee 16ffaa keessa lafa kana irra dhufee qubate, sana dura biyyi isaa asii miti’ jedhu sobsiisa. Nuti Oromoon akka dame Kuushitti isaan dursinee waggoota kumoota hedduuf lafa amma Ethiopia jedhamtuu fi godinaa kana keessa bal’inaan qubannee kan argamnu tahuu ibsa. Seenaan Oromoon lafa har’a irra jiru kana irratti qabus, seenaa waggoota kumootaa malee kan bardhibbee 16ffaa irraa qabee mul’ate akka hin tahin ragaa baha. Oromoon dhiibbaa Habashootaan yookiis dhimma jijjiirama qilleensaa irraa kan kahe godinaa kana lakkisee waggoota dhibboota muraasaaf gara kibbaatti godaaneera. Booda gaafa haalli aanjawuuf ammoo lafa isaatti deebi’ee qubate. Kun akka waan Oromoon ala irraa godaanee dhufetti ‘Oromo migration’ jedhamee ibsamuutu dogoggora. Warra akkasitti ibsu illee jabinaan dura dhaabbachuuf ragaa seenaa mataa keenyaa dagaagfachuu nu barbaachisa. Kanaafin ani akka hubannaa kiyyaatti sochii Bardhibbee 16ffaa sanaan ‘Return of the Oromo’ jechuu filadha. Oromoon lafa isaa haala siyaasaa yookiis umamaan dhiibamee irraa deemetti duula gadaatiin deebi’e yoo jenne afaan tokko nu dubbachiisa. Kun seenaa harkumaan tolfannee himannu osoo hin taane, ragaalee mallattoo Oromummaa Aksum irraa qabee hanga Mero’eetti jiran sirriitti qorachuu, galmeeffachuu fi beeknee wal beeksisuudhaan dhugooma.
Hayyota Oromoo keessaa warri dhugaa kana falmachuu fi dhugoomsuuf hojjechuu jalqaban ni jiru. Haa tahu malee kanneen seenaa Dabtaraan akka dantaa isaaniif tahutti nuu barreessite qofa dhageenyee, falminee sobsiisuufis madda ragaa mataa keenyaa itti dhabnee, polotikaadhuma har’aa qofa bukeessinus guunneerra. Habashoonni ammoo gowwaa miti. Yeroo falmiin siyaasaa keenyaa mataa isaan dhukkubsee deebii nuu kennan dhaban, seenaa keenya kan akka ofii fedhanitti barreessan nu barsiisuu barbaadu. Yoo nuti Minilik, Tewodroos, Yohaannis akkas nu godhan jennee himannu, ‘Seenaa dabre hin dubbatinaa, yoo seenaa dubbachuu barbaaddan ammoo isin Itoophiyaa keessatti seenaa waggaa 400 caalu hin qabdaniitii usaa’ nuun jedhu. Ofii sooressa seenaa tahanii nuun hiyyeessa seenaa godhanii ibsaa jiru.
Kanaafuu seenaa keenya kaleessaatti bakka godhuu fi bifa beekamaa itti tolchuun qooda hayyoota keenya seenaa ti. Akki itti seenaan Oromoo Madda Walaabuu fi Nuubiyaa wal fudhatus sirriitti qoratamee barsiifamuu qaba. Seenaa akka Oromootti qabnu afaan tokkoon barannee dubbachuu danda’uutu nurraa eegama. Beekkomsi seenaa keenyaa miidhaa Habashoonni bara Tewodroos irraa qabee nurraan gahan qofa irratti murtaawuu hin qabu. Akkuma gochaa Minilik nurratti raaw’ate beekaa fi wallaalaan keenya hundi qayyabatee qoma irraa qabutti, seenaa keenya isa waggoota kumoota duraas qorannee, beeknee, wal barsiifnee ittiin boonuutu nurra jira. Diinota Oromiyaa teenya irratti nutti hinaafanii ‘isin kaleessa dhuftan, lafti irra jirtan kun lafa keessan miti’ nuun jechuu barbaadan afaan qabsiisuu irratti, arraba qaroo wal fakkaataa qabaachuu nu barbaachisa.
Kana irratti quufsaatti akka hojjetu kan irraa eegamu Waldaya Qorannoolee Oromoo, OSA dha. Waldayni kun qorannoo seenaa Oromoo isa dur-durii irraa qabee, akka hegeree siyaasaa keenyaaf aanjutti qaruu irratti jabeessee akka hojjetun yaadachiisa. Seenaan Kuush durii jirma eenyummaa keenyaa isa ganamaa ti. Seenaan bardhibbee 16ffaa fi sanii asii damee isaa ti. Kanaafuu jirma keenya guddicha dhiifnee damee qofa irratti rarra’uun akka hafutti, OSAn barnoota seenaa qindaawaa fi gadi fagoo nu barsiisuutu irraa eegama. Jaarmayni akkaademii Oromoo kun akkuma karaa hawaasummaa, siyaasaa, dinagdee fi jireenya Oromoo walii galaa irratti miidhaa mudatu saaxiluuf sagalee isaa jabaa dhageessisaa jirutti, seenaa Oromoo isa dur-durii (ancient) caalaatti qoratee fi qaree, seenaa boodanaa (medieval and modern) waliin wal simsiisee barnootaaf akka dhiheessu hawwii koo ti. OSAn, qorattoota seenaa Oromoo kan mata mataadhaan hojii qorannoo irratti bobba’an illee walitti qindeessuun, (kan alaas kan akka Prof. Shamsadin Megalomatis faa waliin hariiroo qorannoo jabeessuun) bu’aan wal taasisaan (consistent outcome) akka horatamutti qooda waldayummaa akkaademii isaa akka daranuu ol guddisun yaada dhiheessa.
Galatoomaa!
Yahyaa Jamaal
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Boruu Barraaqaatiin*
Gidduu kana baay’een keenya diina mataa irra nu jiru dagannee walii keenyatti dhagaa darbuudhaan qabamnee akka jirru hin haalamu. Kunis lafumaa ka’ee miti. Nu keessaa namni hoggana qabsoo biyya keessaa fakkaataa ergama diinaa nurratti raaw’ataa ture tokko saaxilamuu isaan wal qabatee ti. Gurmuun siyaasa Oromoo tokko gurbaa faltii diinaa baadhatee deemu san irra baala buusuuf tattaafachuutu nu hunda mufachiise. Anis dhimmuma kanaan wal qabatee barruu tokko katabuun kiyya ni yaadatama. Barruun sun mata duree guddoo taatee yoo irraa dubbatamtus hordofeera. Gariin namootaa barruu dheeraa san dubbisanii hubachuu irraa akka rakkoo qabanis hubadheera. Namni barruu fuula 3 hin caalle dubbisee hubachuu hin dandeenye tokko na qeequuf jarjaruun irra hin turre. Wanin hin jedhin gara dabarsee (misquote) na godhee yoo miidiyaatti bahee na yakku dhagaheen deebisee abbichumaaf gaddeef. Warri tahe jedhee ergaa an dabarsuu barbaade osoma hubatuu didee gara biraatti fudhachuudhaan natti duuluu filates ni jira. Dhugaa jiru garuu akka armaan gadiitti irra deebi’ee xaliilessee dhiheessuufan dirqame.
Barruu san keessatti waa’ee Qeerroo Bilisummaa fi Sagalee Qeerroo bal’inaan kaaseen jira. Sababni isaas basaasa saaxilame santu yeroo dheeraaf hoggansa waan kanaa irra ture. Hoggansa namoota akkasii jalatti Sagaleen Qeerroo odeessa garmalee gurra guddifameen ummata kijibaa jiraachuun kaase. Kun dhugaa dha. Dhugaa tahuu isaaf ragaa biraa waamuu nan barbaachisu. Ofii koof bakka odeessi gurmuu kanaa kun kallattiin itti ergamee qilleensa irra oolu SBO irratti gulaaltummaadhaanii fi akkasumas dubbataa dhaabichaa tahee yeroon hojjechaa ture kanin taajjabee dha. Taajjabuu qofas osoo hin taane akka sirreeffamuuf jecha qaama hogganaa dhimmi laalu yeroo hedduu dubbisee itti milkaahuu hin dandeenye. Kanaaf ammoo ragaan koo isaanuma warran dubbisee deebii irraa dhabe sani.
Kana yeroon jedhus dargaggoota Oromoo Qeerroo Bilisummaa keessatti hiriiranii (the rank and file) dalagaa fi akkasumas sadarkaa gadiitti dalagsiisaa turaniif kabajaa fi dinqisiifannoo guddaa akkan qabu barruu koo duraa keessatti ifatti ibseen ture. Warri narraa rakkoo qabu garuu akka waanin warra jaarmaya san keessa hojjechaa ture guutummaatti walitti cagadee gatii dhowwadhe godhanii irraa ololan. Fakkeenyaaf waanin keeyyata 6ffaa irratti jedhe kana haa yaadannu.
“Sochiin maqaa Qeerroo Bilisummaatiin godhamu dabree dabree akka jiru hin haalamu. Dargaggoonni Oromoo sabboonoon kan kumoota kudhanootatti lakkaahaman sochii kana keessaa haqaan qooda fudhachuuf tattaafataa yoona gahuun dhugaa dha. Garuu wanni miidiyaa irratti maqaa ‘Qeerroo Bilisummaa’ tiin gabaafamu kun dargaggoota jaarmaya kana jalatti of beekaniifuu waan liqimfamu hin taane….. Dhimma kana irratti gaaffiin ummanni biyya keessaa fi alatti kaasaa yoona gahe beekamaa dha. Maaliif nu gowwoomsuu? Maaliif sobuu? Maaliif gurra guddisuu? Maaliif dhugaa jiru qofa nutti hin himanii? Qabsoo keenya haqaa maaliif sobaa fi gurra guddisiidhaan balfanii diina gammachiisanii? Kunniin gaaffiilee ummataa keessaa hanga tokko.”
Keeyyata dhuma irrattis akkas jedheen ture.
“Dhuma irratti, dargaggoonni Oromoo muratoon kan hoggana diinni mataa keessan irratti jaaree hojjechiisaa ture jalatti hamileen keessan akka malee tuqamaa ture amma baga dhugaan keessan mul’ate. Didhaa sana hundaa jalatti diddanii cichitanii saba keessaniif hojjechaa yoona gahuu keessaniif ummanni Oromoo fi Oromiyaan isin galateeffatu, isiniin boonu, hegereef illee abdii isin irra kaayyatu.”
Kana yeroon jedhus akka dargaggoonni Oromoo kumootaan lakkaahaman hoggansa nama gantummaan isaa saaxilamee san jalatti gammachuu hin qabnee fi gariin isaanii namuma saniin hiisifamaa, reebsifamaa, qaama hir’ifamaa fi barnoota irraa ariyamaa turan joolleedhuma san suduudaan dubbisee ragaa waanin harkaa qabuufi. Warra Sagalee Qeerroo irra dalagaa tures yoo tahe hedduu isaanii dubbiseen jira. Odeessa isinii dhufu madda isaa ni beeytuu jedhee gaafadheen ture. Waa’ee madda isaa akka quba hin qabne, garuu odeessa dhufe qofa qilleensa irratti dubbisuu qofa akka beekan naa himan. Waanuma itti kenname qindeessanii dubbisuu malee waa’ee madda odeessa akkasii gaafachuuf ammoo kan lubbuu isaaniif sodaatan tahuu na hubachiisan. Kanaafuu kijibdummaa fi gurra guddistummaa odeessa Qeerroo yeroon dubbadhu, joollee Oromoo jaarmaya san keessa jirtu hundan walitti qabee cagadaa jira osoo hin taane, warra odeessa alanfatamee namaaf hin liqimfamne san fidee joollee miidiyaa irra hojjettu irratti fe’u qofa laallata. Wanti yeroo dheeraaf gaaffii natti tahaa ture kana duubaan kan jiru nama amma diinummaan saaxilame kanaan kan wal qabatu tahuu tilmaamuun ammoo nama hin dhibu.
Kan na dhibaa jiru garuu waan biraa ti. Rakkoon gurra guddisa oduu kan an Xurunaa waliin walitti hidhee badii ture isumatti jigsee biraa deebi’uuf yaadaa ture ammayyuu bakka isaa kan jiru tahuu isaa ti. Yookiin sirni ittiin oduu qindeessan kan Girmaan diriirsee ittiin hojjechiisaa ture ammas hoggana jiruun dhaalamee hojii irra oolaa jiraachuu isaa ti. Sagaleen Qeerroo gara fuula duraattis akkuma arma dura deemaa turetti deemti yoo taheef rakkoo hanga ammaatti mul’ateef kan quba itti qabnu Xurunaa qofa hin tahu jechuu dha. Mallattoon waakkannaa hanga ammaatti gurmuu sanii fi kan isaa ol jiru irraa mul’ataa jirus yaaddoo kana garsiisa.
Warra osoo hin hubatin na qeeqe keessaa gariin ‘mataa tokkoon arraba lama’ naan jedhe. ‘Hojii Qeerroon hojjette kan baatii shanan dabranii ofii keef galgalaa ganama faarsaa fi ofiifuu qooda gumaachaa baatee deebitee haaltee Qeerroon sobduu dha jette’ jedhanii na komatani. Kun barruu koo hubachuu dhabuu irraa yookiis beekaa gara dabarsuu barbaadamee ti. Ragaadhaaf garuu keeyyata 7ffaa barruu sanii keessatti akkasin jedhee ture.
“Osoma akkasitti ummata sobaa jiraniiti ture kan #OromoProtests dhoowee akka danbalii galaanaatti irraan bahee kijibdoota liqimsuudhaan addunyaatti of labse.”
Jecha koo kana irraa kan hubatamu, dubbiin irraa dubbataa jirruu fi waa’een #OromoProtests adda adda tahuu isaanii ti. Ani kanin itti gumaachaa fi dargaggoota biyya keessaas itti jajjabeessaa ture Oromo Protests malee tarkaanfii maqaa Qeerroo Bilisummaa qofaan himatamuu miti. Komiin akkasii kan dhufu, finicila baatii shanan dabranii (Oromo Protests) sanitti kan abbaa tahee guutuutti hogganaa ture ‘Qeerroo Bilisummaa’ ti malee qaama biraa miti ejjennoo jedhu irraa ti. Kanaafis ragaan qaba. Guyyoota muraasa dura dargaggoon akka hogganaa Qeerroo Bilisummaatti sagantaa Paltalk tokko irratti dhihaatee dubbate dhugaa kana ragaa bahe. ‘Fincilli baatii shanan dabranii fi walumaa galatti qabsoon biyya keessaa guutuutti harka keenya jirti’ dhaamsa jedhu gad jabeessee dabarse dargaggoon sun. Kun ammoo akka hubannoo kootti dogoggora guddaa dha. Qeerroon Bilisummaa fincila addunyaan dhagahe san keessaa qooda hin haalamne akka qabdu wal nama hin gaafachiisu. Haa tahuutii achi keessaa qooda qabaachuu fi ‘guutummaatti nut harkaa qaba’ jechuun adda adda.
Dhugaan qabatamaan garuu, fincilli baatii shananii seena-qabeessi sun fincila ummata Oromoo maraa ti. Hogganummaan isaas kan qabsaayota dhihoo fi fagoo maraa ti. Kan jaarmayni siyaasaa tokko qofti itti mataa tahee hogganee miti. Fincila addunyaan dinqisiifatte san keessaa ummanni biyyaa fi diasporan Oromoos qooda akkaan guddaa gumaachan. Kana keessatti hojiin karaa Facebook fi OMN hojjetame ammoo qooda dursaa qaba yoo jenne dhugaa irraa fagaachuu hin tahu.
Fincila kana babal’isuuf duulli ilmaan Oromoo qaroo fi sabboonoon karaa Facebook guyyaa guyyaatti taasisaa turan, akkasumas, wareegama Oromoon baasaa jiru kana addunyaa dhageessisuuf karaa duula Twitter hojiin hojjetame kan eenyuyyuu haaluu danda’uu miti. Facebook irratti odeessi daqiiqaa daqiiqaatti golee Oromiyaa tokko keessaa bahu battalumatti kutaa Oromiyaa hundatti dhagahamee akka fincilichi guyyaa irraa guyyaatti finiinu godheera. Kanaafuu warri social media kana irratti hanga humna isaanii odeessa daddarbarsuu fi barruuwwan ummata dammaqsanii daranuu fincilaaf kaasan gumaachaa turan hundi galata guddaa qabu. Kana malees biyyoota adda addaa, keessumattuu DC fuuldura White Houseitti hiriira seenaa keessatti mul’atee hin beeyne geggeessuun sagalee Oromoo addunyaa dhageessisuuf duulli godhame gonkumaa kan dagatamuu miti. Fincila Oromo Protests saniifis isaan hundatu abbaa dha. Ifaajii qabsoo dargaggoota kumoota hedduu kan miseensummaa Qeerroo Bilisumma hin qabne galata dhowwatanii nutu itti abbaa dha jechuun balaa guddaa qaba.
Dargaggoon maqaa Qeerroo Bilisummaatiin Paltalk irratti dhihaate sun qunnamtiin Sagaleen Qeerroo qabdu SBO fi Gaaddisa Dhugaa qofa waliini akka tahe mirkaneesse. Lamaanuu arraata ABO Shanee Gumii ti. Kun ammoo dubbiidhumti Qeerroo Bilisummaa kun akka harka ABO Shanee jirtu firattis diinattis labse. Eega ofiin of labsanii ammoo ifaajii qabsoo baatii shanan dabaranii kan guutummaatti saammatee abbaa itti tahuu barbaadaa jiru ABO Shanee tahuu isaa hubanna. Kan nama yaaddessu guddaanis isa kana.
Sochiin ummanni keenya lubbuu isaa qaalii itti wareegee sadarkaa kanaan gahe kun jaarmayoonni siyaasaa Oromoo hundi akka walitti siqanii waliin haasa’an dhiibe jennee amanna. Tumsi qabsoo jaarmayaalee siyaasaa Oromoo afurii kan dhihoo kana labsames kanuma irraa dhufe. Wanni nama gaddisiisu garuu, waytuma tumsi akkasii labsamutti dhaabota san keessaa tokko sadarkaa kanatti of himachuun qooda warra kaanii yoo haalu dhagahamuu isaa ti. Akka gurmuu siyaasaatti fincila san keessatti OFC caalaa kan wareegama baase jira natti hin fakkaatu. Nama lammaffaa paartichaa kan tahan Obbo Baqqalaa Garbaa fi hogganoonni biroon har’a dhimmuma sanaan yakkamanii mana hidhaa jiru. Fincilli baatii shananiif diina raase sun guutummaatti harka keenya keessa ture yoo jedhamu Maandeellaa keenya kan tahe Baqqalaa Garbaa fi warra isa waliin achuma garaacha diinaa keessatti falmachaa bahanii amma ammoo mana hidhaa diinaa keessatti dararaa argaa jiran kabajaa dhowwachuu taha.
Dubbii kana irraa ka’ee waan tokkotu natti mul’ata. Injifannoo ummanni Oromoo ofii isaaf sosso’ee galmeesse kana maqaa itti fuuchuuf hangana yoo wal qoccollu, osoo injifannoon kana caalu tokko dhufeehoo akkam wal goona laata? Akka amma jirru kanatti odoma ka’ee diinni ofumaan quufee nurraa galeeyyuu, caasaa siyaasaa dhaaba isa kamiitiin biyya keenya bulchina? Dubbiin kun waan sirriitti ammumaan itti yaadamuu qabuu dha. Qabsoon keenya abbaa godhachuu qaba. Ummata Oromoo miliyoona 40 olii sossosanii mirga isaaf falmachiisuun jaarmayaa siyaasaa jabaa, murataa, walii isaaf garaa-bal’eessaa fi kan Oromoon hundi achi keessatti of argu tahuu qaba. Jaarmayoonni siyaasaa amma jiran ammoo mata mataa isaaniitti yoo madaalle ulaagaa kana guutaa hin jirani. Ulaagaa kana yoo guutanii argaman malee guddina ummata Oromootiin wal madaaluun ammoo hin danda’amu. Kanaafuu osoo injifannoo kana irra guddaa tahe tokko hin horatin dura rakkoo mooraa keessaa qabnu furachuuf dursa kennuun barbaachisaa taha. Dhaabonni siyaasaa Oromoo kamuu maqaa himachuuf sardamuu dura hojii qabatamaa ummanni ragaa bahuuf tokko hojjechuu irratti wal dorgoomuuf dursa akka kennan hawwii kooti.
* Boruu Barraaqaa: gulummaa75@gmail.com


text:
Dhugaasaa Beekuu Barbaaddaa?
Dhugaa waa’ee maalii? Gaaffiiwwan baay’ee barbaachisoo namoonni yeroo dheeraaf gaafachaa turan. Gaaffiiwwan armaan gadii gaafattee beekta ta’a:
- Dhuguma Waaqayyoo waa’ee keenya ni yaadaa?
- Waraanniifi rakkinni ni hafuu?
- Yeroo duunu maal taana?
- Namoonni du’an abdii maalii qabu?
- Waaqayyo akka na dhaga’utti akkamittan kadhachuu qaba?
- Gammachuu dhugaa argachuu kanan danda’u akkamitti?
Deebii gaaffiiwwan kanaa eessaa argachuu barbaadda? Namoota addaddaa yoo gaafatte deebii garagaraa argatta. Geggeessitoonni amantiis deebiiwwan wal faallessan kennu. Manneen dubbisa kitaabaa ykn bakka kitaabni itti gurguramu yoo dhaqxe, kitaabota kumaan lakka’amaniifi gaaffiiwwan kanaaf deebii kennu jedhaman argachuu dandeessa. Haata’u malee, kitaabni tokko isa kaanii wajjin wal faallessa. Kitaabni yeroo tokko gaariidha jedhame, yeroo muraasa booda gatii dhabuu, haareffamuu ykn bakka buufamuu danda’a.
Ta’us kitaabni deebii sirrii qabate jira. Innis kitaaba dhugaa qabatedha. Yesus Kiristos kadhannaa Waaqayyoof dhiheesserratti, “Dubbiin kee dhugaa dha” jedheera. (Yohannis 17:17) Yeroo har’aatti inni Dubbiikee jedhame kun Macaafa Qulqulluu ta’uusaa beekna. Fuulawwan ittaananirratti, gaaffiiwwan olitti gaafatamaniif deebii gabaaba Macaafa Qulqulluu ifaafi dhugaa ta’e argatta.
Dhuguma Waaqayyoo Waa’ee Keenya Ni Yaadaa?
SABABA GAAFFIIN KUN ITTI KA’U: Addunyaa gochi gara jabinaafi firdii jal’aan itti babal’ate keessa jiraanna. Dhaabbileen amantii baay’een rakkina nurra ga’u Waaqayyotu fide jedhanii barsiisu.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN BARSIISU: Waaqayyo jal’ina hin raawwatu. Iyoob 34:12, “Dhuguma Waaqayyo jal’inaan hin hojjetu, inni hundumaa danda’u dhugaa hin jal’isu” jedha. Waaqayyo ilmaan namootaaf kaayyoo jaalalarratti hundaa’e qaba. Yesus, “Yaa isa waaqa irra jirtu abbaa keelnyaa!…mootummaan kee haa dhufu, jaalalli kee waaqa irratti akka ta’u, akkasuma immoo lafa irratti haa ta’u!” jennee akka kadhannu kan barsiise kanaaf ture. (Maatewos 6:9, 10) Waaqayyo waa’ee keenya baay’ee waan yaaduuf, kaayyoosaa galmaan ga’uuf aarsaa guddaa kaffaleera.—Yohannis 3:16.
Uumama 1:26-28; Yaaqoob 1:13fi 1 Phexros 5:6, 7 dabalataan ilaali.
Waraanniifi Rakkinni Ni Hafuu?
SABABA GAAFFIIN KUN ITTI KA’U: Waraanni namoota hangana hin jedhamne galaafachuusaa itti fufeera. Rakkinni ilmaan namootaarra ga’u hunda keenya tuqa.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN BARSIISU: Waaqayyo guutummaa biyya lafaarratti yeroo nagaan itti dagaagu akka fidu dubbateera. Bulchiinsa Mootummaa Waaqayyoo jalatti, namoonni “deebi’aniis lola hin baran.” Kanaa mannaa, ‘billaasaanii maarashaa godhanii tumsiifatu.’ (Isaayaas 2:4) Waaqayyo firdii jal’aafi rakkina hundumaa ni balleessa. Macaafni Qulqulluun abdii akkas jedhu kenna: “[Waaqayyo] imimmaan hundumaa ija isaaniittii in haqa; [firdii jal’aafi rakkina ammaa jiru dabalatee] wanti duraa waan darbeef, egaa duuni deebi’ee hin argamu, gadduun, iyyuun, waraansis si’achi hin jiru!”—Mul’ata 21:3, 4.
Faarfannaa 37:10, 11; 46:9fi Miikiyaas 4:1-4 dabalataan ilaali.
Yeroo Duunu Maal Taana?
SABABA GAAFFIIN KUN ITTI KA’U: Dhaabbileen amantii addunyaarratti argaman baay’een, wanti qaama namaa keessa jirtu tokko erga namni du’ee booda jiraachuushee itti fufti jedhanii barsiisu. Kaanimmoo, namoonni du’an warra lubbuudhaan jiran miidhu ykn Waaqayyo namoota hamoo barabaraaf ibiddaan guba jedhanii amanu.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN BARSIISU: Namni yoo du’e jireenyaa ala ta’a. Lallabni 9:5, “warri du’an…waan tokko iyyuu hin beekan” jedha. Namoonni du’an homaa kan hin beekne, miira kan hin qabne ykn waa hojjechuus ta’e warra lubbuudhaan jiran miidhuu ykn gargaaruu hin danda’an.—Faarfannaa 146:3, 4.
Uumama 3:19 fi Lallaba 9:6, 10, dabalataan ilaali.
Namoonni Du’an Abdii Maalii Qabu?
SABABA GAAFFIIN KUN ITTI KA’U: Jiraachuufi namoota jaallannuu wajjin gammaduu barbaanna. Jaalleewwan keenya du’aan dhabne arguuf hawwuun kan jirudha.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN BARSIISU: Namoota du’an keessaa baay’een ni ka’u. Yesus “warri du’anii awwaalaman…awwaala keessaa in ba’u” jedhee abdachiiseera. (Yohannis 5:28, 29) Kaayyoo Waaqayyoo isa jalqabaa wajjin haala walsimuun, namoonni du’aa ka’an lafa jannata taaturra jiraachuuf carraa argatu. (Luqaas 23:43) Abdiin Waaqayyo ilmaan namootaa abboomamoo ta’aniif kenne kun, jireenya dhibee kamirraayyuu walaba ta’efi jireenya barabaraa argachuu kan dabalatudha. Macaafni Qulqulluun, “Toloonni lafandhaalu; isarras barabaraan injiraatu” jedha.—Faarfannaa 37:29, hiika bara 1899.
Iyoob 14:14, 15; Luqaas 7:11-17fi Hojii Ergamootaa 24:15 dabalataan ilaali.
Waaqayyo Akka Na Dhaga’utti Akkamittan Kadhachuu Qaba?
SABABA GAAFFIIN KUN ITTI KA’U: Namoonni amantii hundaa keessatti argaman ni kadhatu jechuun ni danda’ama. Ta’us, namoonni baay’een kadhannaansaanii deebii akka hin arganne itti dhaga’ama.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN BARSIISU: Yesus yeroo kadhannu jechoota baramaa ta’anirra akka hin deddeebine nu barsiiseera. “Yeroo kadhattanis…dubbii waa’ee hin baafne keessa hin deddeebi’inaa!” jedheera. (Maatewos 6:7) Waaqayyo kadhannaa keenya akka dhaga’u yoo barbaanne, karaa isa duratti fudhatama qabuun kadhachuu qabna. Kunis, fedhi Waaqayyoo maal akka ta’e barachuufi haala wanta barannee wajjin walsimuun kadhachuu gaafata. Yohannis Inni Duraa 5:14, “Akka fedha [Waaqayyootti] yoo isa kadhanne inni nuuf in dhaga’a” jedha.
Faarfannaa 65:2; Yohannis 14:6fi 1 Yohannis 3:22 dabalataan ilaali.
Gammachuu Dhugaa Argachuu Kanan Danda’u Akkamitti?
SABABA GAAFFIIN KUN ITTI KA’U: Namoonni baay’een qarshiin, beekamummaan ykn bareedinni gammachuu argamsiisa jedhanii amanu. Wantoota kana hordofanis, gammachuu dhugaa argachuu hin dandeenye.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN BARSIISU: Yesus wanta gammachuu argamsiisu yeroo ibsu, “Karaa hafuuraatti hiyyeessota warri ta’an haa gammadan” jedheera. (Maatewos 5:3) Gammachuun dhugaa fedhii hafuuraa keenya, jechuunis waa’ee Waaqayyoofi kaayyoo Inni nuuf qabu beekuuf tarkaanfii fudhachuudhaan qofa argama. Dhugaan kunis Macaafa Qulqulluu keessatti argama. Dhugaa kana beekuun wanta barbaachisaa ta’eefi hin taane adda baasuuf nu gargaara. Dhugaan kun murtoofi gocha keenya akka nuu qajeelchu yoo heyyamne, jireenya kaayyoo dhugaa qabu akka jiraannu taasisa.
Fakkeenya 3:5, 6, 13-18fi 1 Ximotewos 6:9, 10 dabalataan ilaali.
Deebii gabaabaa Macaafni Qulqulluun gaaffiiwwan ja’aaf kenne armaan olitti ilaalleerra. Waa’ee kanaa caalaatti beekuu barbaaddaa? Namootaa “karaa hafuuraatti hiyyeessota” ta’an keessaa tokko yoo taate, wanti caalaatti beekuu barbaaddu akka jiru hin shakkisiisu. Gaaffiiwwan kan biraas gaafachuu dandeessa: ‘Waaqayyo waa’ee keenya kan yaadu taanaan, waggoota dheeraaf hammeenyiifi rakkinni akka jiraatu maaliif heyyame? Maatiinkoo gammachuu akka qabaatu gochuu kanan danda’u akkamitti?’ Macaafni Qulqulluun gaaffiiwwan kanaafi kanneen biroo hedduuf deebii quubsaa kenna.
Haata’u malee, yeroo har’aa namoonni baay’een Macaafa Qulqulluu dubbisuu ni mamu. Kitaaba guddaafi al tokko tokko mmoo hubachuun ulfaataa ta’e godhanii ilaalu. Deebiiwwan kanaa Macaafa Qulqulluu keessaa argachuuf gargaarsa barbaaddaa? Dhugaa Baatonni Yihowaa karaa lamaan si gargaaruu danda’u.
Tokkoffaa, kitaabni Macaafni Qulqulluun Maal Barsiisa? jedhamu, namoonni hojiin itti baay’atu gaaffiiwwan gurguddaa ta’an kanaaf deebii ifaa Macaafni Qulqulluun kennu, qoranii akka argatan gargaaruuf yaadamee kan qophaa’edha. Inni lammaffaan, sagantaa qayyabannaa Macaafa Qulqulluu kaffaltii malee kennamudha. Dhugaa Baatota Yihowaa naannookeetti argamaniifi Macaafa Qulqulluu barsiisuuf ga’eessa ta’an keessaa tokko, torban torbaniin manakeetti ykn bakka sii mijaa’utti, yeroo muraasaaf Macaafa Qulqulluurratti hundaa’ee si mariisisuu danda’a. Addunyaa maratti namoonni miliyoonaan lakkaa’aman sagantaa kanarraa fayyadamaa jiru. Baay’eensaanii murtoo gammachiisaa, “Dhugaa argadheera!” jedhurra ga’aniiru.
Qabeenyi guddaan kana caale hin jiru. Dhugaan Macaafa Qulqulluu amantii sobaa, burjaaja’uufi sodaa sirrii hin taanerraa birmaduu nu baaseera. Abdii, kaayyoofi gammachuu dhugaa nuu argamsiisa. Yesus, “Dhugicha in hubattu; dhugichis birmaduu isin in baasa” jedheera.—Yohannis 8:32.
Caalaatti Baradhu
Macaafa Qulqulluu Qayyabachuu Kan Qabnu Maaliifi?
Macaafani Qulqulluun, namoonni miliyoonaan lakkaaʼamaniifi addunyaarratti argaman, gaaffiiwwan gurguddaa jireenyasaanii keessatti isaan mudataniif deebii akka argatan gargaaraa jira. Namoota kana keessaa tokko taʼuu barbaaddaa?


text:
- Oromiyaan biyya Oromooti.
- Finfinneen handhuura Oromiyaati
- Gaaffiin Mirgaa Uummata Oromoo haa deebi’u
- Leellistootni sirna nafxanyaa haa buqqa’an
- Siidaan Minilk haa buqqa’u
- Ilmaan Oromoo hidhaman haa gadhiifaman
- Oromoon tokkuma
- Gaaffiin abbaa biyyummaa Shororkeessaa nama hin godhu
- Buraayyuu fi Sabbataa Murree hin kenninu
- Afaan Oromoon Afaan federaalaa haa tahu
- Muktaar Kadir diinota Oromoo dura dhaabbachuu qaba
- Qotee bulaaf iyyanna
- Keeyyatni 39 hojii irra haa oolu
- Wayyaaneen Garboomfataa dha
- Gumaa Barattoota keenyaa ni baafannaKanneen jedhanii fi dhaadannoowwan hedduu kan dhageessisan yoommuu tahu mootummaan wayyaanee gaaffii abbaa biyyummaa daran jabaachaa dhufeen muddama guddaa keessa seentee jirti. Qeerroon bakka jiruu harka wal qabatee gaaffii abbaa biyyummaa akka finiinsu addeessee jira.Injifannoo Uummata Oromoof!!Gadaan Gadaa Bilisummaati!!
Gaaffiin abbaa Biyyummaa Jabaachuun itti fufe. Barattootni Yuunivarsiitii Amboo fi Uummatni gamtaadhaan dhaadannoo dhageessisan
1 comment:
- AnonymousApril 25, 2014
Heemolee yaa garba CiisaaReplyDelete
Heemolee yaa garba CIissaa
Oromiyaa Maaltu gad dhiisaaa??
Buraayyuu Maaltu gadhiisaa ?
Galaaniin maaltu gadhiisaa ??
Dukamiin maaltu gad dhiisaa??
Laga Daadhii laga Xaafoo maaltu gad dhiisaa?
Sululataa,sabataa maaltu gadhiisaa ??
Finfinnee Maaltu gad Dhisaa ???????
Hanga lubbuun jirru gadi hin dhiifnu????


text:
IBSA KANA AFAAN INGILIZIN DUUBISUUF ADDANA TUQAA
Seenaa Gabaabaa Injinar Tasfaahun Camadaa Gurmeessaa
Injinar Tasfaahuun Camadaa abbaa isaa Obbo Camadaa Gurmeessaa fi harmee isaa Aadde Giddinesh Beenyaa irraa bara 1976 tti godina Wallagga Bahaa, aanaa Guduruu, ganda Harbuu jedhamutti dhalate. Tasfaahuun, carraa dhiphoo ilmaan Oromoo waanjoo gabrummaa jala jiraatanii barachuuf qaban argatan keessaa nama tokko ture. Umuriin barnootaaf isa gahees barumsa isaa sadarkaa tokkoffaa fi gidduu galeessaa mana barumsaa Looyyaa fi Finca’aatti barachuun, kan sadarkaa lammaffaa ammoo magaala Shaambootti itti fufee bara 1996 xumure. Qabxii olaanaa galmeessuunis Yuunvarsiitii Finfinnee seenee gaafa Adoolessa bara 2001 Digrii jalqabaan (BSc) Civil Engineering eebbifame. Erga eebbifameen booda:
- Fulbaana bara 2004 hanga Amajjii bara 2005 tti supha daandii Arsii- Baalee, projektii Abbaa Taayitaa Daandii Baadiyaa Oromiyaa fi projektii gamtaa misooma baadiyaa Arsii- Baalee Ityoo Xaaliyaaniin durfamu ‘unit’ manaajerummaan;
- Projektii daandii Dagalee-Birbirsaa RR50 (regular project in Salle-Nonno District in extreme South-west of Ilu-Abba-Bore Zone);
- Projektii daandii qubatiinsaaf afur si’a takkaan deemaa turan: Kone-Cawwaaqaa,
Baddallee-Kolosirri, Gachii-Catee fi Yaanfaa- Ballattii;
- Akkasumas ijaarsa waajira aanaa Cawwaaqaa magaalaa Iluu-Hararitti bu’uureffame
projekti manaajerii ta’uun yoo dalagu;
- Onkoloolessa bara 2001 hanga Adoolessa bara 2003 tti ammoo projektii Siree-Nuunnuu-Arjoo RR50 godina Wallaggaa ‘site engineer’ ta’uun, Tasfaahuun Camadaa saba isaa tajaajilaa ture.
Sababaa shakkii fi jibbinsa Wayyaneen ilmaan Oromoo qaroo irratti qabdu irraa Tesfahunsi dararamni itti baayyatuu irraan fi lubbuun barbaadamuu irraa biyya lakkisee jalqaba bara 2005 gara Keeniyaatti baqachuuf dirqame. Keeniyaa magaala Naayiroobiittis dhibdee fi dararaa hojjetee jiraachuuf isa rakkisee, biyyaa bahuuf murtii isa fudhachiise waajjira Mootummoota Gamtoomanitti Koomishinera Ol’aanaa Dhimma Baqattootaa (UNHCR)tti himachuun, nama nagaa roorroo dheessee nageenya ofiif dahannaa gaaafatu ta’uun gaafa mirkanaa’u waraqaa jireenyaa fi sochii UNHCR irraa argatee ture. Haa tahu malee sababaa gahaa fi qabatamaa osoo hin qabaatne gaafa 27/ 04/2007 walta’iinsa mootummaa Keeniyaa fi Wayyaneetiin waahila isaa hireen baqattummaa waliin isaan irra geesse, Injinar Masfin Abbabaa Abdiisaa waliin ukkaamfaman.
Dhaaba gaaddidduu mootummaa Ameerikaan hundaa’e biyyoonni akka Ugaandaa fi Keeniyaafaa miseensa itti ta’an, Joint Anti-Terrorism Task Force (JATT) jedhamu keessatti miseensa kan taate Itoophiyaan dahoo maqaa shororkeessitummaa adamsuu jedhuun ilmaan Oromoo baqattummaan biyyoota ollaa ishee jiraatan ukkaamsaa jiraachuun ishee beekamaa dha. Haaluma kanaanis Tasfaahun Camadaa fi Mesfin Abbabaa yakka dharaa maqaa shororkeessummaan faaluun gargaarsa mootummaa Keeniyaatti dhimma baatee ukkaamsuun sababa shororkeessitoota gaanfa Afrikaa Finfinneetti qoranna jedhuun (JATT East African Main Branch Investigation in Addis Abbaba) akka dabarfamanii isheef laataman gochuu dandeesse. Injinar Tasfaahuun Camadaa fi Injinar Masfin Abbabaas gaafa 12/05/2007 halkan keessaa sa’aatii 2:00 tti harkaa fi ija hidhamanii Moyyaaleerraan Itoophaatti dabarfamanii kennaman.
Biyyatti dabarfamuun duratti ammoo gaafa qabaman 27/04/2007 irraa kaasee hanga gaafa 12/05/2007 tti (National bureau of Investigation-NBI) head office naannoo Tirm Valley jedhamu jiru keessatti qorattoota FBI Amerikaa fi Keeniyaa Anti-Terror Police Unit jedhamaniin qoratamaa turan. Eerga qoramaata isaanii xumuranii booda dursaan qorannoo kanaa namni Fraansis jedhamus dargaggoonni ukkaamfaman kun yakka shororkeessitummaa waliin wal qabatu tokkkollee kan dalagan waan hin qabneef mootummaan Keeniyaa akka dafee gad isaan lakkisuu qabu murtii dabarse. Garuu dubartiin Keeniyaa Lelian jedhamtu tan waajjira CID jedhamu keessatti Officer taate maallaqa harka wayaa jalaan wayyaanotaan afaan kaahamteef bitamtee ilmaan Oromoo qaroo sabaa turan dabarsitee laachuun abjuu isaanii doomsite. Carraa qulqullummaan hidhaa keessaa bahuuf qabanis jalaa galaafatte.
Haala akkas dabaan xaxameen Injinar Tasfaahuun Camadaa fi Injirner Mesfisn Abbabaa gara Maa’ikalaawwii, qilee lafee Oromoo qaqqaalii qorxomsee ammallee guutuu didee kan biraa dabalachuuf afaan banee taa’utti, kan darbataman. Maikalawwii keessatti waggaa tokko fi ji’a sadii guutuu reebicha fi dararama daangaa hin qabne jalatti qoratmaa bahan.
Yakka dharaa miseensummaa ABOtiin himatamee jireenya mana dukkaanaa waggaa fi ji’a sadiin duubatti Adoolessa bara 2008 mana murtiitti kan dhiyaate Tasfaahuun Camadaa, gaafa 31/03/2010 dhaddacha barcuma ilmaan Tigraayiin guutameen murtii hidhaa umurii guutuun akka hidhamu itti murteeffame. Du’a isaa arguun malee murtii kamiinuu quufuu kan hin dandeenye mootummaan wayyaanees, gaafa 04/04/2011 mana hidhaa keessaa milquuf karoorfataa jirtu jedhee sobaan yakkuudhaan Masfin Abbabaa fi Tasfaahuun Camadaa mana hidhaa keessaa ukkaamsee ciraa dhabamsiise. Gartuun Qorattootaa ilmaan Tigraay suduudaan Mallas Zeenaawwiin qajeelfamu bool’a keessatti bool’a biraa qotee, dukkana keessatti dukkana biraa qopheessuun hanga qaamni isaanii bututee sammuun isaanii hadoodutti reebichaan hunkuteesse. Dirmammuu qaamaa, madaa onnee fi godaannisa sammuu irraa fayyuu hin dandahamneen kan eele Tasfaahuun Camadaa dhukkubsatee akka hin yaalamne taassifamuun gaafa 24/08/2013 du’aan Addunyaa kana irraa boqate. Qarriffaan bulguu lafee ilmaan Oromoo qulqulluu qorquu barates dhiiga Injinar Tasfaahuun Camadaa qeensee habbuuqqate.
“Bilisa ta’eee dhaladhee, bilisa ta’ee jiraachuu dhorkamus bilisummaa kiyyaaf qabsaawaa du’uu irraa kan na dhorkuu danda’u humni tokkollee hin jiru, hin jiraatuus!” jechuun kan beekamu Injinar Tasfaahuun Camadaa, adeemsa daddagalfataa fi ulfaataa eegale galmaan gahuuf milkii itti dhabee aarsaa lubbuu ilmaan Oromoo kumaatamni Oromummaa isaanii qofaaf kanfalaa turanitti baasuun kichuutti cabee hafuuf dirqame.
ABO Injinar Tasfaahuun Camadaa, Inginir Mesfin Abbabaa fi ilmaan Oromoo yeroo yeroon akkaataan itti Kenya irraa mootummaa Wayyaneetti dabarfamanii kennaman Seera Qabaa Baqattoota Idil-Addunyaa kan cabsu waan taheef irra deebiin gadi jabeessee balaaleffata. Gochaan waggootaa 22 darban kana keessa deddeebi’ee raawatamaa ture kana mootummaan Kenya akka irraa dhaabbattu gaafata. Du’a suukanneessaa kanaaf kan gaafatamu mootummaa Wayyaanee qofa osoo hin taane mootummaan Kenyas gaafatama kana jalaa akka hin baane tahuu hubachiisa.
ABO maatii Tesfahun Camadaa gadda isaa ibsata. Inginer Tesfahun Camadaas kayyoo ati ittiin kufte bakkaan gahuuf ilmaan Oromoo kumatamaan kan ol kaafamee jiru waan taheef bakkaan akka gahamu mirkaneessa!
Injifatnoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo!
Hagayya 25, 2013


text:
Amajjii 13, 2015
Bakka bu,oonni jaarmayaa ABO Kutaa Afrikaa Kibbaa konyaalee garaagaraa kan akka Konyaa Cape town,Konyaa Mpumalanga,Konyaa Gauteng fi Konyaa Zulu Nata irraa irratti argamuun dhaamsa fi yaada isaanii kan QBO gabbisuu fi jabeeysu dabarfatan.
Sagantaan Teenya akkuma Aadaa teenyaa Eebba manguddootaatiin eegallee Yaadannoo Qabsaawoota QBO irratti wareegamanii fi Faaruu Alaabaa,
Ibsa Dhaabaa fii seenaa Guyyaa WBO fi Amajjii,Maalif akka kabajuun barbaachisee fi yoom akka eegale,
Draamaa Haala yeroo ammaa mootummaa Abbaa irree wayyaaneetiin Ummata oromoo irratti geggeeyfamaa jiru agarsiisu,
Agarsiisa WBO fi QEERROO bakkuma jirrutti akka Draamaattii Qopheessine agarsiisuu fi Gumaacha Addaa gaafachuun tinnisa WBOf argamsiisuu fi Caalbaasiin wal booharsuutu ture.
Marii Hawaasaa fi Gaafiif Deebii,
Dhumarratti Eebba Manguddootaa fi Gammachuu guddaan hirmaattoonni wallee warraaqsaa tan WBO fi Qeerroo sirbuun galgala irraa hamma sa,aa takkaatti gammachuu fii Gadda itti dhagahame sirbaa fi geerarsaan ibsachaa turan.
Buusii Addaa qabsoo bilisummaa Oromoo jabeessuu fi WBOf jecha haatti uumata irraa maddee qabsoof galii ta’ee jira.
Gama biraatiin T/shaartiin gurguramee bahii guyyaa saniif ooluus kanumaan hubachiisuun barbaada.
suuraaleen qabnu kunoo asitti isiniif fee,een jiraa garuu Suurlaalii ykn Vedio sirreesinee guyyaa lama keessatti isiniif ergina.
Dhuma irratti Miseensoonni fi Deeggartoonni ABO Ibsa Ajjenoo armaan gadii kana baafachuun milkiin xumuran,
- Dhimmoota tokkummaa Oromoo fidanii fi tiksan jabinaan irratti hojjachuu,
- Faaydaa fi Sadoo Oromoo fi Oromiyaa akka jaarmayaatti tiksuuf wareegamaa fi dadhabbii barbaachisu hundaaf if wareeguun kafallee tiksuuf waadaa keenya haaronfanna
- Aadaa,Seenaa fi Rakkoo Ummanni Oromoo Biyya teenya Oromiyaa keeysattii fi Eega biyya irraa humnaan Godaansifame irra gahaa jiruu fi QBO Qabu hundaa biyya keessa jjirru kana Waajjiraalee Mootummaa fi Dhaabbota Mirga namoomaa hundaa barsiisuu,
- Barri 2015 kan gamtaan,Jaalalli Oromoo itti mirkanaawee gadaan gabrummaa itti xumuramu tahu godhuuf jabinaan ni hojjanna.
- Hundaa Caalaa Qabeenya,Humna fi Yaadaan WBO fi Qeerroo Bilisummaa Oromoo biraan dhaabbachuun QBO akka finiintee shaffisaan galma geessuu taasisuuf qooda keenya kennuu dha.
- Akka jaarmayaa ABO Afrikaa Kibbaatti Milkiilee fi injifannoo Jaamayoleen keenya Mooraa QBO gabbisanii qabbisuuf suduudaan irratti gamtaan fuula deeffachuuf godhaniif gammachuu nutti dhayame ibsachaa bakka jirru hundatti dhaloonni Oromoo waan tokkummaa fi jaalala oromummaa oromoo jabeessu irratti akka hojjatan kabajaan gaafanna.


text:
Waxabajjii 3/2015 Mootummaan Wayyaanee Sochii warraaqsa FDG gaggeeffama jiru irraa soda fi yaaddoo guddaa keessa seenuun sakkatta’insa guddaa barattoota Oromoo Yuunivarsiitii Jimmaa irratti jabeessuun wal qabate ergamtoota poolisoota Wayyaanee TPLF fi barattoota Oromoo jidduutti walitti bu’iinsi guddaan uumame.
Thursday, June 4, 2015
Gootonni Barattooti Oromoo Yuuniversitii Jimmaa Roorroo Poolisoota Ergama Wayyaanee Raawatanii Dadhabuun If Irraa Ittisa Gochaa Jiru.
Waxabajjii 3/2015 Mootummaan Wayyaanee Sochii warraaqsa FDG gaggeeffama jiru irraa soda fi yaaddoo guddaa keessa seenuun sakkatta’insa guddaa barattoota Oromoo Yuunivarsiitii Jimmaa irratti jabeessuun wal qabate ergamtoota poolisoota Wayyaanee TPLF fi barattoota Oromoo jidduutti walitti bu’iinsi guddaan uumame.
Goototni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa poolisoota Wayyaanee fi basaastoota Wayyaanee yaaddoo keessa galuun barattoota Oromoo sakkatta’insaan dararaani fi barattoota Oromoo doorsisan yeroo dheeraa obsaan bira darbaa kan turan yeroo ammaa kanatti bahaa fi galma isaanii irratti hiraarsaa fi doorsisa akkasumas sakkatta’iinsa poolisoonni Wayyaanee godhanii fi reebicha barattoota irratti gahaa jiru irraan amman booda obsa fixatne jechuun dhagaan poolisoota yakka hojjetan haleeluun akka fedhii keenyaatti mooraa barnoota keessa gadi baanee oldeebi’uu qabna jechuun poolisoota Wayyaanee balbala irra dhaabachuun sakkatta’insaan dargaggoota barattoota Oromoo dararan dhagaan dhahuun achii arii’atan.
Galgala har’aa barruun warraaqsaa FGD labsitu kan ibsa Qeerroon bilisummaa Oromoo baasee fi barattootni Oromoo Yuunivarsiitii Mattuu irraa ukkaanfaman attattamaan hiikamuu qabu jedhuu Yuunibarsiitii Jimmaa fi kolleejjii barsiisota Jimmaa, Yuunibarsiitii Maattuu, Magaalota akka Jimmaa, Baddallee, fi Mattuu fa’aa keessatti bittinneeffame. Mootummaan Wayyaanees muddama seenuun humna waraanaa fi basaasaa isaa mooraa Yuunibarsiitii Jimmaa irratti bobbasuun, barattoota Oromoo doorsisuuf yaalus goototni barattootni Oromoo yoom iyyuu caalaa tokkommaa isaanii jabeeffachuun sakkatta’insi seeraan alaa nurraa dhaabbachuu qaba, nuti shiftaa miti warraa biyya iyyuu bulchuu danda’udha, shiftaan mootummaa wayyaaneeti, Wayyaanee fi ergamtootni ishee qabeenyaa uummata keenyaa saamaa jiran sakkatta’amuu qabu, seerattis dhiyaachuu qabu jechuun sakkatta’insa seeraan alaa Wayyaaneen barattoota irratti gaggeessa jirtu balaaleffatan. Galgala kana magaalaan Jimmaa muddama guddaa kessa kan seente ta’uun ibsame.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Boqochuu Qabsaawaa Jaarraa Abbaa-Gadaa
Posted by Madda Walaabuu Press on 3/10/2013
Bitootessa 09, 2013
Xaahaa Abdii-tiin*
Jaarraa wajjin walbaruun kiyya mana barnoota sadarkaa lammaffaa gaafan seene 1960-oota gara jalqabaa ti. Gaafas Abdulkarim (maqaa dhalootaa Jaarraa) fi waa’illi isaa Ahmed Yusuf dargaggoo fi ka’imman nanneen barnoota magaalaa Harar keessaa kakaasuu, politikaa barsiisuu fi jaaruuf tattaaffii godhan akka waan kaleessa taheettin yaadadha. Walgahii baay’ee irratti Jaarraan dhibdee bulchiinsi alagaa cunqursaan ummata Oromo irraan gahee fi seenaa boonsituu ummatichaa bareechee ibsee, bilisummaa, ulfinaa fi dagaagina Oromiyaa tiif hojjechuun dirqama dhaloota keenyaa tahuu hamilee dhaan ergaa dabarse fi dabarsiise takkaa hin irraanfanne.
Yeroon sun yeroo Baale keessa jeynootiin General Waaqoo Guutuu faa’iin durfaman diina falmaa turan. Jaarraan dhimma afaaniin haasawee, dargaggoo fi ka’imman barsiisa fi kakaasuutti ture san hojiin mirkaneessuuf, odoo hin turin qabsoowota Baalee lolaa turanitti dabalamee, dirqama ofii raaw’ate.
Sochii bilisummaa Oromo haarayatti ijaaaruuf Soomaliyatti carraaqii qabsaawotni godhanitti qooda mul’ataa warraa galmeessan keessaa Jaarraan sadarkaa tokkoffaa keessatti lakkaawama. Mootummaan Siyad Barree sochii Oromo sagantaa Somaliyaa Guddittii ittiin fiixa baasuuf murachuun gaafa barame, qabsawota walabummaa jaarmaya Oromo tiif cininnatanii falman, namoota akka Hussein Suraa faa wajjin, Yemen Kaabaatti bahanii jaaramuu dhaan, qabsoo hidhannoo qajeelchuuf qooda ol-aanaa gumaache. Murannoo hiriyaa hin qabneen, jeynoota qabsoo hidhannoo banuuf ifkennan hoogganuu dhaan daandii Oromiyatti deebiif filatetti gufuun qunnamtee (1969), waggaa shan caalaa gaarshiree (mana hadhaa) Siyaad Barree mudachuun beekkamaadha. (Baroota hidhaa san keessaa hanga tokkoof lolarratti wareegamuun isaa himamuus niin yaadadha.) Akka hojiin booda mirkanaawetti, hidhaan sun bilisummaa Oromiyaa tiif falmaa hidhannoo gochuuf murannoo isaa daran cimsite. Hidhaarraa gaafa hiikkame carraa dura argateen biyyatti deebi’ee, matootii sochii lafa-jalaa Baaro Tumsaa faa wajjin marihatee, tarkaanfiin fudhate kanuma raggaasisa.
Mootummaan Siyaad Barree baha Oromiyaa, kibbaa fi walakkaa qaama Somaliyaa Gudditti taasisuuf qophii gaafa raaw’atte (1975) Jaarraa hidhaa keessaa baaftee walgahii qopheessite takkatti afeerte. Walgahiin waltajjii marii haa jedhamtu malee akeekni dhugaa qabsoo Oromo hacuucuu fi ukkaamsuudha ture. Bara 1979 jilli Adda Bilisummaa Oromo (ABO) gaafa mariif Soomaliyaa ifaan dhaqe, qondaalota President Barree wajjin teessuma sanirra turan keessaa General Ismail Ahmed haala teessuma sanii, jila ABO mana ofiitti gaafa keesummeesse, bal’inaan waan ibse keessaahin qabxii takka akkanatti kaaya: “Abdulkarim hawwii President Barree odoo beekuu, sodaa malee isa dura dhaabbatee, ‘nuti duris qabsoo Oromootiif imaltoofne, arras hawwiin teenya isuma, biiroo faa nuu hayyamaa, nu gargaaraa’, jedheen”. General Ismail itti fufee: “Namoota keessan hedduu wajjin hojjadhe, Abdulkarim dhugaatti jeyna, ummataa isaa jaalata, kabaja. Yeroo wal-argitan kabajaan qabuuf fi salaamata kiyya itti himaa. Maqaa kiyya himaaf, na beekaa.”
Dhaamsa kana odoon ofirraa hin dabarsin boqochuun Jaarraa guddoo natti dhagayama. Ergaan isaa fi kaayyoon inni jireenya isa guutuu itti ciche ammoo arr’a sadarkaa guddoo waan geesseef, dhaloonni ammaa falmaa bilisummaa cimsee fuul-duratti tarkaanfachiisuun akka galiin gahu shakkii hin qabu. Qabsaawotaa fi maatiin haa jabaatan, innis nagayaan haa boqotu!
___________________________________________________________________________________
* Xaahaa Abdii was a former schoolmate of Jaal Jaarraa Abbaa-Gadaa and one of the founding members of the Oromo Liberation Front (OLF).
Xaahaa Abdii-tiin*
Jaarraa wajjin walbaruun kiyya mana barnoota sadarkaa lammaffaa gaafan seene 1960-oota gara jalqabaa ti. Gaafas Abdulkarim (maqaa dhalootaa Jaarraa) fi waa’illi isaa Ahmed Yusuf dargaggoo fi ka’imman nanneen barnoota magaalaa Harar keessaa kakaasuu, politikaa barsiisuu fi jaaruuf tattaaffii godhan akka waan kaleessa taheettin yaadadha. Walgahii baay’ee irratti Jaarraan dhibdee bulchiinsi alagaa cunqursaan ummata Oromo irraan gahee fi seenaa boonsituu ummatichaa bareechee ibsee, bilisummaa, ulfinaa fi dagaagina Oromiyaa tiif hojjechuun dirqama dhaloota keenyaa tahuu hamilee dhaan ergaa dabarse fi dabarsiise takkaa hin irraanfanne.
Yeroon sun yeroo Baale keessa jeynootiin General Waaqoo Guutuu faa’iin durfaman diina falmaa turan. Jaarraan dhimma afaaniin haasawee, dargaggoo fi ka’imman barsiisa fi kakaasuutti ture san hojiin mirkaneessuuf, odoo hin turin qabsoowota Baalee lolaa turanitti dabalamee, dirqama ofii raaw’ate.
Sochii bilisummaa Oromo haarayatti ijaaaruuf Soomaliyatti carraaqii qabsaawotni godhanitti qooda mul’ataa warraa galmeessan keessaa Jaarraan sadarkaa tokkoffaa keessatti lakkaawama. Mootummaan Siyad Barree sochii Oromo sagantaa Somaliyaa Guddittii ittiin fiixa baasuuf murachuun gaafa barame, qabsawota walabummaa jaarmaya Oromo tiif cininnatanii falman, namoota akka Hussein Suraa faa wajjin, Yemen Kaabaatti bahanii jaaramuu dhaan, qabsoo hidhannoo qajeelchuuf qooda ol-aanaa gumaache. Murannoo hiriyaa hin qabneen, jeynoota qabsoo hidhannoo banuuf ifkennan hoogganuu dhaan daandii Oromiyatti deebiif filatetti gufuun qunnamtee (1969), waggaa shan caalaa gaarshiree (mana hadhaa) Siyaad Barree mudachuun beekkamaadha. (Baroota hidhaa san keessaa hanga tokkoof lolarratti wareegamuun isaa himamuus niin yaadadha.) Akka hojiin booda mirkanaawetti, hidhaan sun bilisummaa Oromiyaa tiif falmaa hidhannoo gochuuf murannoo isaa daran cimsite. Hidhaarraa gaafa hiikkame carraa dura argateen biyyatti deebi’ee, matootii sochii lafa-jalaa Baaro Tumsaa faa wajjin marihatee, tarkaanfiin fudhate kanuma raggaasisa.
Mootummaan Siyaad Barree baha Oromiyaa, kibbaa fi walakkaa qaama Somaliyaa Gudditti taasisuuf qophii gaafa raaw’atte (1975) Jaarraa hidhaa keessaa baaftee walgahii qopheessite takkatti afeerte. Walgahiin waltajjii marii haa jedhamtu malee akeekni dhugaa qabsoo Oromo hacuucuu fi ukkaamsuudha ture. Bara 1979 jilli Adda Bilisummaa Oromo (ABO) gaafa mariif Soomaliyaa ifaan dhaqe, qondaalota President Barree wajjin teessuma sanirra turan keessaa General Ismail Ahmed haala teessuma sanii, jila ABO mana ofiitti gaafa keesummeesse, bal’inaan waan ibse keessaahin qabxii takka akkanatti kaaya: “Abdulkarim hawwii President Barree odoo beekuu, sodaa malee isa dura dhaabbatee, ‘nuti duris qabsoo Oromootiif imaltoofne, arras hawwiin teenya isuma, biiroo faa nuu hayyamaa, nu gargaaraa’, jedheen”. General Ismail itti fufee: “Namoota keessan hedduu wajjin hojjadhe, Abdulkarim dhugaatti jeyna, ummataa isaa jaalata, kabaja. Yeroo wal-argitan kabajaan qabuuf fi salaamata kiyya itti himaa. Maqaa kiyya himaaf, na beekaa.”
Dhaamsa kana odoon ofirraa hin dabarsin boqochuun Jaarraa guddoo natti dhagayama. Ergaan isaa fi kaayyoon inni jireenya isa guutuu itti ciche ammoo arr’a sadarkaa guddoo waan geesseef, dhaloonni ammaa falmaa bilisummaa cimsee fuul-duratti tarkaanfachiisuun akka galiin gahu shakkii hin qabu. Qabsaawotaa fi maatiin haa jabaatan, innis nagayaan haa boqotu!
___________________________________________________________________________________
* Xaahaa Abdii was a former schoolmate of Jaal Jaarraa Abbaa-Gadaa and one of the founding members of the Oromo Liberation Front (OLF).
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Obsaan eeggatanii gara biyya ofiitti nagaan deebi’uun akkaan barbaachisaa ta’uu hubachisan. Hokkara Saa’udii keessatti giddu kana uumameen waluumaa gala lammiwwan Itiyoophiyaa sadii ajjefamuu Obbo Ahmaad ibsanii jiru.
Wednesday, November 13, 2013
Lubbuun Biyyatti Galuu Qofa Feena
Jaallannee Gammadaa
Sadaasa 13, 2013, WASHINGTON, DC (VOA Afaan Oromoo) — Hokkarri Saa’udii Arabiyaa keessatti lammiwwan biyya alaa irratti qiyyaafate hammaachuu isaa irraan kan ka’e biyya ofiitti deebi’uuf carraaqaa kan jiran ta’uus hatattamaan kan milka’uu hin taane jedhu kanneen yaaddoo guddaa keessatti kufanii jiran.
Feedhiin galmaa’aatii biyya irraa dhuftaniitti isin deebifana jechuun eega nu galmeessanii booda lafa guyyaa ho’isaa nama gubuu halkan qorri isaa nama kotteessutti geessanii nu gatan jedhu kanneen raadiyoon sagalee Amerikaa haasoofsisee.
Humnaan gudeeddii hamaa dubartootaa fi shamarran irratti rawwatame dheessuun kanneen biyya ofiitti deebi’uuf harka kennataniis du’aa fi jireenya gidduu jirra jedhu.
Dubartoonni ulfaa kanneen da’anii baatii lama hin guunne akkasumas ijoollee kan qaban gaaga’ama kana keessa jiru. Gama kaaniin Embaasiin Itiyoophiyaa Riyaad jiru kan humnii ehamee maraan carraaqqii gochaa jiru akka itti fufeera jiru ibseera
Embaasiin kun Polisoota saa’uudii wajjin ta’uun lammiwwan Itiyoophiyaa lafa jiraaniitti dhaqqabuuf irratti hojjachaa kan jiran ta’u kan ibsan Obbo Ahmaad Xalahaa
Obsaan eeggatanii gara biyya ofiitti nagaan deebi’uun akkaan barbaachisaa ta’uu hubachisan. Hokkara Saa’udii keessatti giddu kana uumameen waluumaa gala lammiwwan Itiyoophiyaa sadii ajjefamuu Obbo Ahmaad ibsanii jiru.
Obsaan eeggatanii gara biyya ofiitti nagaan deebi’uun akkaan barbaachisaa ta’uu hubachisan. Hokkara Saa’udii keessatti giddu kana uumameen waluumaa gala lammiwwan Itiyoophiyaa sadii ajjefamuu Obbo Ahmaad ibsanii jiru.
–VOA Afaan Oromoo
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Barattootni Oromoo guyyaa har’aa Ebla 23,2014 barnootaa fi nyaata dhaabuun FDG itti fufan, gamtaadhaan baay’atani baratoota kaleessa fi dheengadda to’ataman waajjira poolisii magaalaa Jimma deemuun dhiphisan, magaalaan illee baay’ee muddamte, waraanni wayyanee fi poolisotni waan qabanii gadhiisan dhaban isanumatti iyyuu gaaffii guddaa itti ta’ee jiraachuu nammoonni tokko tokko dubbachaa jiru. guyyaadhuma har’aa waaree booda waan godhan dhabnaan Barattoota keenya hidhamani turan Gara mooraatti deebisuun koree namuusaa irratti dhiyeessuun naamusa yuunibarsiitii cabsitanii argamtan jechuun himatan. erga biiroo Dean barattootti galchanii poolisotaa reebdan, jeequmsa kakkastan, naamusa cabsitan jedhani booda guyyaa beellama kibxata dhufutti qabaniifi gadi gadhiisaniru. walumaa galatti baratttootni keenya amma gadhiifaman kun;
- Barataa Falmataa Bayechaa, mummee medicine waggaa 5ffaa
- Barataa Galaanaa Ababaa, mummee Governance and Developmental studies waggaa3ffaa
- Barataaa Gadaa Darajjee, mummee Governance and Developmental studies waggaa 3ffaa
- Barataa Zabbanaa Barasaa, Mummee Afaan Oromoo folklore waggaa 3ffaa
- Barataa Israaeel Haptamuu, mummee barataa Educational planning
- Huseen , muummee Information Technology (IT) waggaa 3ffa
- Barataa Abdii Turaa mummee Seeraa waggaa 5ffaa mooraa Main Cumpass irraa,
- Barataa Mooiiboon Baqqalaa , mummee health officer waggaa 2ffaa


text:
WBOn Haleellaa Diina Irratti Fudhatu Jabeessee Itti Fufe
Posted by Madda Walaabuu Press on 12/27/2012
26 Muddee 2012 | Madda Oduu ABO
Godina Shawaa lixaa Ona Abunaa Gindabarat ganda Dogonuu Siree keessaa basaasni mootummaa wayyaanee yeroo dheeraaf ilmaan oromoo mana hidhaatti guursisaa ture tarkaanfiin maayii irratti fudhatame. Basaani Wayyaanee Taarikuu Boggaale jedhamu kun bara 2005 FDG barattootaan gaggeeffamaa ture irratti adda durummaan mootummaa wayyaanee waliin wal tahuun dura dhaabbachaa kan turee fi dargaggoota Oromoo mana hidhaatti guursisaa kan ture dha. Wayyaaneen ajjeefamuu miseensa kaabinee fi baasasa isaa kanaan baarage humna waraanaa naannoo kanatti bobbaasuun ummata goolaa jiraachuun hubatame.
Humni addaa WBO Harargee Dhihaa keessa sosso'u ona Biyyoo karaabaa bakka Gaara Saylii jedhamutti gaafatamaa milishaa naannoo sanii kan ummata dararaa ture irratti Muddee 15, 2012 tarkaanfii fudhateera.
Gama biraan Dabballoonni ABO ummata magaalaa Awwadaay fi naannoo gurmeessuun Muddee 17,2012 gaaffii 'hiree ifii ifiin murteeffachuu' ummata Oromoof haa kabajamu jedhuun hiriira nagayaa mootmmicharratti akka bahan taasisanii jiran. Hiriira nagaa kana irrattis polisootni hoggana hanga isiniif waamnutti addaan gala jedhanii dirquu irraa walitti bu'insi ugodhamee Hogganoota isinii
Injifannoo Ummata Oromoof !
Madda Oddu Adda Bilisummaa Oromoo
Godina Shawaa lixaa Ona Abunaa Gindabarat ganda Dogonuu Siree keessaa basaasni mootummaa wayyaanee yeroo dheeraaf ilmaan oromoo mana hidhaatti guursisaa ture tarkaanfiin maayii irratti fudhatame. Basaani Wayyaanee Taarikuu Boggaale jedhamu kun bara 2005 FDG barattootaan gaggeeffamaa ture irratti adda durummaan mootummaa wayyaanee waliin wal tahuun dura dhaabbachaa kan turee fi dargaggoota Oromoo mana hidhaatti guursisaa kan ture dha. Wayyaaneen ajjeefamuu miseensa kaabinee fi baasasa isaa kanaan baarage humna waraanaa naannoo kanatti bobbaasuun ummata goolaa jiraachuun hubatame.
Humni addaa WBO Harargee Dhihaa keessa sosso'u ona Biyyoo karaabaa bakka Gaara Saylii jedhamutti gaafatamaa milishaa naannoo sanii kan ummata dararaa ture irratti Muddee 15, 2012 tarkaanfii fudhateera.
Gama biraan Dabballoonni ABO ummata magaalaa Awwadaay fi naannoo gurmeessuun Muddee 17,2012 gaaffii 'hiree ifii ifiin murteeffachuu' ummata Oromoof haa kabajamu jedhuun hiriira nagayaa mootmmicharratti akka bahan taasisanii jiran. Hiriira nagaa kana irrattis polisootni hoggana hanga isiniif waamnutti addaan gala jedhanii dirquu irraa walitti bu'insi ugodhamee Hogganoota isinii
Injifannoo Ummata Oromoof !
Madda Oddu Adda Bilisummaa Oromoo
Subscribe to: Post Comments (Atom)