text:
Arkaana Salaataa
Arkaana (rogoota) salaataa yommuu jennu salaatatti erga seenanii booda wantoota dirqamaan guuttamu qabanii jechuudha. Wantoonni kunniin yoo hafan akka shari’aatti salaanni guutuu hin ta’u. Shuruuxa fi Arkaana akka walitti hin naqne. Shuruuxa yommuu jennu salaatatti seenun dura hal-dureewwan guuttamuu qaban yommuu ta’uu harkaanni salaataa immoo erga salaatatti seenanii booda ulaagaalee guuttamu qabaniidha. Arkaanni salaataa kanniini:
1.Dandeettin isaa kan hayyamuu yoo ta’ee dhaabbate salaatu qaba– dhaabbate salaatu yoo dadhabe taa’e salaatu danda’a.
2.Takbiiratul ihraami- Salaata yommuu jalqabu Allahu Akbar (Rabbiin waan hundarra Guddaadha) jechuu qaba. Asitti Arabiffaan jechuu qaba.
3.Qiraa’atul faatiha-raka’aa hunda keessatti Faatiha qara’u qaba. Imaama duuba dhaabbates dhiises faatiha qara’u qaba.
4.Ruku’a bu’uu fi ruku’a keessatti tasgabbaa’u- namni salaatu ruku’a bu’uu fi ruku’a keessatti tasgabbaa’u qaba. Akka harraageessa lafa qofoqofu, salaatas hatamtamaan akkas gochuu hin qabu. Tasgabbaa’u qaba.
5.Ruku’aan booda qajeelee (qax jedhee) dhaabbachuu fi tasgabbaa’u
6.Sujuuda bu’uu fi sujuuda keessatti tasgabbaa’u
7.Sujuuda lamaan jidduu taa’u fi tasgabbaa’u
8.Tashahhuda dhumaa qara’uu-kana jechuun Attahiyyaatun qara’u
9.Salaama baafachuu
Abu Hureyraan akkana jechuun gabaase: Gaafa tokko Ergamaan Rabbii (SAW) masjiida seene. Namtichi tokkos masjiida seenee salaata salaate. Ergasii gara Ergamaa Rabbii (SAW) dhufuun salaama gaafate. Ergamaan Rabbiis salaama deebiseef. Ergasii Nabiyyiin namticha kanaan akkana jedhe, “Deebi’i salaati dhugumatti ati hin salaanne.” Namtichis ni salaate. Ergasii gara Ergamaa Rabbii dhufuun salaama gaafate. Nabiyyinis (SAW) “Ati hin salaanne deebi’i salaati.” jedhaniin. Yeroo sadii akkana jedhaniin. Kana booda namtichi ni jedhe, “Rabbii haqaan si ergeen kakadhe, kana caalaa bareechise salaatu hin danda’u. Haala itti salaatan na barsiisi.” Ergamaan Rabbii (SAW) ni jedhan, “Salaataf yommuu dhaabbattu Allahu akbar jedhi. Ergasii Qur’aana irraa wanta siif laafu qara’i (dubbisi). Sana booda ruku’a bu’i hanga ruku’a keessatti tasgabbooftutti. Ergasii ruku’a irraa ol jedhi hanga ol-qajeelte dhaabbatutti. Ergasi sujuuda bu’i hanga sujuuda keessatti tasgabbooftutti. Ergasii sujuuda irraa ol-jedhi hanga taa’umsa keessatti tasgabbooftutti. Salaata hunda kee keessatti haaluma kanaan hojjadhu.” Sahih al-Bukhari 793
Wanti guddaan asirraa barannu salaata tasgabbiin salaatu fi jarjaruu dhiisudha. Namni salaata keessatti yoo hin tasgabbaa’in salaata ofii balleessaa jiraa jechuudha. Akka fakkeenyatti namticha armaan olii ilaalu dandeenya.
Maddoota: 1. The Concise Presentation of the Fiqh of the Sunnah and the Noble Book fuula 111-117, Kalamullah.Com
2. Sahihu Fiqhu sunnaah- jildii 1ffaa, fuula 314-328, Abu Maalik, Maktabata Tawfiqiyya
3. Fiqhu sunnaah-jildi 1ffaa fuula 125-133, Sayyid Saabiq, Daru ibn Kasiir


c: text/html

text:
Uncategorized
Haleellaa Masjiida Masrii tokko irratti raawwatameen yoo diqqaate namoonni 235 ajjeefaman.
Haleellaan kun Kaaba Misraa kutaa Sinaayi magaalaa Ariish keessatti masjiida Rawdaa jedhamu irratti salaata Juma’aa booda , Boombiifi rasasaan kan raawwatame tahuu midiyaan Misraa gabaase.
Namoota 235 ajjeefamaniin alaattis namoonni 100 ol tahan midhamuu Odeeffannoon ni mul’isa.
Haleellaan kuneega raawwatamee turtii murasa booda Prezdaantiin Masrii Abdulfattah Al-Sisii walgahii ariifachiisaa waamuu TVn Misraa gabaase.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
LibreOffice 7.2 Help
Ajajootni kun galmee ammaatiif fayyadamu, galmee haaraa bani, yk fayyadama cufi.
Galmee haaraa LibreOffice Uuma.
Faayiloota yeroo baay'ee dhihoo banaman tarreessa. Faayilii tarree keessa banuuf, maqaa isaa cuqaasi.
Galmee ammee sagantaa osoo hin balasiin cufa.
Xalayaalee firaa fi hojii, faaksiiwwan, ajanawwan, pirezanteeshiniiwwan, fi dabala uumun si qajeelcha.
Mee qajojiiwwan kee gurmeessitu gulaal,akkasumas faayil aammee akka qajojiitti ol kaa'I.
Galmee ammee maxxansa xumura olkaa'ameen bakka buusi.
Saves and organizes multiple versions of the current document in the same file. You can also open, delete and compare previous versions.
Galmeeammee olkaa'a yeroo galfata.
Saves the current document in a different location, or with a different file name or file type.
Galmeewwan fooyya`an LibreOffice mara olkaa`i.
Saves a copy of the actual document with another name or location.
Galmee ammee maqaa gara garaawalinii fi dhangii gara iddoo itti murteessitutti olkaa'a.
Jalteessa galmee ammee gara fayyadamawwan garagaraatti erga.
Jalteessaa ammaafii galmee ammee dhangii HTML keessaa uuma, sirna durtii iyya'aa Saphaphuu bana, dabalataanis, faayilii HTML Iyya'aa Saphaphuu keessaa agarsiisa.
Durargii fuula maxxansamee agarsiisa, yk durargii cufa.
Prints the current document, selection, or the pages that you specify. You can also set the print options for the current document. The printing options can vary according to the printer and the operating system that you use.
Amaloota faayiliiammeedhaaf, xinannoo dabalatee kanneen akka lakkoofsa jechaa fi guyyaa faayilichi itti uumame agarsiisa.
Mallattoowwan lakqurxaawaagara figalmee kee irra ida'uun haqa Dabalataanis qaaqa ragaawwwan mul'suuf fayyadamuu midandeessa.
Closes all LibreOffice programs and prompts you to save your changes. This command does not exist on macOS systems.


text:
Gaa’ila Islaamaa-Lakk.13.1
Nushuuz (Fincila) Haadha Manaa
Dhiiraa fi dubartiin wal fuudhan waliin jiraachu erga eegalanii guyyaa tokko wal loluu fi wal mormuun hin oolu. Haati manaa abbaa manaa ishii irratti ol’aantummaa agarsiisu fi isa faallessuu dandeessi. Gocha akkanaatin nushuuz (fincila) jennaan. Kanaafu, nushuuz (fincila) jechuun isarratti ol’aantummaa agarsiisu, isaaf ajajamuu diduu fi isa faallessudha. Yeroo kanatti abbaan manaa maal gochuu danda’aa? Alhamdulillah Islaamni maal gochuu akka qabuu isaaf ibsa. Akka warroota amantii hin qabnee dallansuun bokokuun haadha warraa akka hin galaafanne, tarkaanfilee hordofuu qabu lafa kaa’a. Fincilli dubartii qofarraa osoo hin ta’in dhiira irraayis ni mul’ata. In sha Allah kutaa itti aanutti ni ilaalla. Ammaaf fincila haadha manaa ilaalla.
Rabbiin Subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Niitiwwan fincila isaanii sodaattan immoo isaan gorsaa, [itti aansun] ciisicha keessatti isaaniin oodaa. [Dhuma irratti yoo sirraa’u didan] isaan rukutaa. Yoo isaan isiniif ajajaman isaan irratti karaa hin barbaadinaa. Dhugumatti Rabbiin Olta’aa Guddaadha.” Suuratu An-Nisaa 4:34
Maloota Fincila (Nushuuza) itti wal’aanan
Dubartii irraa mallatooleen fincilaa ykn fincilli ifaa yoo mul’ate, haala shari’aan ajajuun abbaan manaa fincila kana wal’aanu ni danda’a. Mallattoolee fincilaa keessaa kanniin tarreessun ni danda’ama: jibbaa fi ceem’aa gara isaa deemu, fuula diriiraa fi ifaa booda fuula tan guurtu fi isarraa garagaltu taate ishii arguu, dubbii laafa erga isatti dubbataa turtee dubbii badaa fi jabaata itti dubbachuu, yookiin yommuu gara siree ishii waamu ceem’u fi harkifachu.
Fincila ifaa keessa kanneen tarreessun ni danda’ama: yommuu gara siree ishii waamu sababa tokko malee diduu, hayyama isaa malee manaa bahuu, isa waliin imala deemu didu fi kkf.
Asitti wanti hubatamu qabu, fincila yommuu jennu wanta gaarii fi dirqama ta’etti yommuu ishii ajaju yoo isaaf ajajamu diddeedha. Garuu wanta badaatti yommuu ishii ajaju, isaaf ajajamu yoo didde, kuni fincila hin jedhamu. Wanta badaatti yommuu ishii ajaju, ishiin isaaf ajajamu hin qabdu. “Laa xaa’ata li makhluuqi fii ma’asiyatil Khaaliqi (Khaaliqa faallessanii makluuqaaf ajajamuun hin jiru)” waan ta’eef.
Kanaafu, abbaan manaa niiti isaa irraa yommuu fincila arguu tarkaanfilee armaan gadii kanniin fudhachuu danda’a:
A-Ishii Gorsuu
Osoo garaa hin jabaatin laafinnaa fi jechoota gaariin ishii gorsa. Gorsuu jechuun hojii gaggaarii akka hojjattu fi bu’aa isaa yaadachisuu, hojii badaa akka dhiistu fi adabbii isaa ishiitti himuudha. Kanaafu, yommuu ishii gorsu, wanta Rabbiin ishii irratti dirqama godhee fi Isa faallessu akka hin qabne ishii yaadachisa. Rabbiif yoo ajajamtee fi dubartii gaarii abbaa manaatiif ajajamtu yoo taate, sawaabni (mindaan) guddaan Rabbiin bira akka ishiif jiru ishii gammachiisa. Akkasumas, adabbii Rabbiin olta’aan nama Isa faallesseef qopheesse ishii yaadachiisa. Kana gochuuf Aayata Qur’aanaa fi hadiisa fayyadamuun karaan akka salphatu ta’a.
Dubartoota keessaa jecha gaarii yommuu itti dubbatan fincilaa fi of tuulu ishiitirraa tan deebitutu jira. Yommuu waan gaariin ishii abdachiisanii fi waan badaan ishii sodaachisan, gorsa kana fudhatte ni deebiti. Yeroo kanatti, abbaan manaa ishiin oodu fi ishii rukutuun isaaf hin hayyamamu. “Yoo isaan isiniif ajajaman isaan irratti karaa hin barbaadinaa.”
Garuu dubartoota keessaa dubartii dubbii gaarii fi gorsaan hin deebinetu jira. Gorsi homaa ishii irratti dhiibbaa hin fidu. Yeroo kanatti gara tarkaanfi lamaffaatti darba. Innis:
B-Ciisicha keessatti ishiin oodu
Dubartiin miidhaginni, qabeenyi, sadarkaan maatii ishiitii fi ilaalchi biroo ishii keessatti boba’uun ol’aantumaa agarsiisu dandeessi. Gorsii ol’aantummaa fi of tuuluu ishii kana kan hin qabbaneessine yoo ta’e gara ishiin oodutti tarkaanfata. Aayah (Keeyyata) armaan olii keessatti, “[itti aansun] ciisicha keessatti isaaniin oodaa.”
Ciisicha keessatti ishiin oodu jechuun ishii waliin wal qunnamti saalaa raawwachuu dhiisudha. Akkasumas, hanga guyyaa sadii ishii waliin haasawa dhiisu danda’a. Fedhiin uumama yommuu hoo’u wantoota baay’ee akka dagatan nama taasisa. Dhiirri fedhii ishii yeroo muraasaaf yoo guutufi dide, carraan ishiin gara karaa qajeelatti deebi’u guddaadha.
Garuu wanti guddaan dagatamu hin qabne, ishiin oodun iddoo ciisichaa ykn bakka isaan lamaan kophaa waliin jiran qofatti ta’uu qaba. Ijoollee fuunduratti fi alatti oodun miidhaa baay’ee fidha. Yommuu ijoolle fuunduratti ishiin oodu, miirri ijoollee ni miidhama. Sababa kanaan, amalli isaanii ni bada. Akkasumas, alatti ishiin oodun, namoota fuunduratti ishii salphisuu waan ta’uuf fincila fi morkii malee homaa ishiif hin dabalu. Kaayyoon ishiin oodu ishii salphisuu fi ijoolle miidhuuf osoo hin ta’in amala ishii sirreessufi[1].
Dubartiin ciisicha irrattis ishiin oodun kan ishii hin fayyanne yoo taate, abbaan manaa gara tarkaanfi itti aanutti darbuu danda’a. Innis:
C-Rukutuu
Irra deddeebi’e erge gorse fi ciisicha irratti erga ishiin oodee booda, ishii sirreessuf jecha rukuttaa ishii hin miine fi mallattoo irratti hin hanbisne rukutuu danda’a. Rukuttaan kuni gadoo baafachuuf ishii adabuuf ykn dararaa ishitti fiduufi miti. Ammas, ishii salphisuu ykn xiqqeessufi miti. Ammas, haala jireenyaa kamiyyuu akka niitin fudhattu ishii dirqiisisuufi miti. Kana irra, naamusa qabsiisuf tarkaanfi fudhatamudha. Akkuma abbaan ilma rukutu ykn barsiisan barataa rukutu, rukuttaan niiti mararfannaa kan of keessaa qabu ta’uu qaba. Yommuu haadha warraa rukutuuf deemu qajeelfamoota armaan gadii hordofuu qaba.
1ffaa-Rukuttaan rukuttaa miidhaa geessu ta’uu hin qabu. Kan akka lafee cabsuu, dhiiga dhangalaasu fi kkf. Kaayyon rukuttaa naamusa qabsiisuufi malee ishii miidhufi miti. Barsiisaan yommuu barataa rukutu, miidhufi moo naamusa qabsiisuuf rukutaa? Dhugumatti, naamusa qabsiisuuf rukuta. Haaluma kanaan, abbaan manaas yommuu haadha manaa rukutu naamusa qabsiisuf qofa ta’uu qaba.
2ffaa-Si’a kudhan caalaa rukutuu hin qabu- Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhu:
“ لاَ يُجْلَدُ أَحَدٌ فَوْقَ عَشَرَةِ أَسْوَاطٍ إِلاَّ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ ”
“Eenyullee reebicha kudhan caalaa hin reebamu, huduuda Rabbii keessaa haddi keessatti yoo ta’e malee.” Sahiih Muslim 1708
Kana jechuun nama yakka adabbii seeraa Islaamaa nama adabsiisu hojjate malee eenyullee si’a kudhanii ol reebamu ykn rukutamuu hin qabu.
3ffaa- Fuula ishiitirra rukutuu hin qabu. Akkasumas, qaama ishii biroo yommuu rukutan takkamaan miidhatti ykn du’atti ishii geessu rukutuu hin qabu. Mu’awiyah Al-Qusheyriyy akkana jedha: Yaa Ergamaa Rabbii! Tokkoon keenya keessaa haqni niitin isarraa qabdu maaliidhaa?” Ergamaan Rabbiis (SAW) ni jedhan, “Yommuu nyaattu nyaachisu, yommuu uffattu ishii uffisuu, fuula ishiitirra hin rukutin, ishii hin fokkisin, manatti malee ishiin hin oodin.” Sunan Abu Daawud 2142 ‘ishii hin fokkisin’ jechuun ‘Rabbiin si haa fokkisu’ hin jedhin.
Fuula ishiitirra rukutuun ishii salphisuu fi fokkisuu waan ta’uuf yoo wanta akkanaa hojjate inni nama yakkamaa ta’a.
4ffaa– Rukuttaan isaa kuni ishii karaa sirriitti ni deebisa jedhee yoo yaade ta’uu qaba. Kaayyoon rukutuu fooyya’iinsa fiduu fi naamusa qabsiisufi. Rukuttaan bu’aa barbaadame yoo hin fidin, bu’aan isaa maaliidha ree? Inuma yommuu ishii rukutu, fincilli fi morkiin ishii kan dabalu yoo ta’e, rakkoo ofitti dabalee jechuudha. Kanaafu, rukuttaan faayda barbaadame kan hin fiinne yoo ta’e, ishii rukutuu hin qabu.
5ffaa-Yommuu isaaf tole jettu, ishii rukutuu dhiisu. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa akkana waan jedheef, “Yoo isaan isiniif ajajaman isaan irratti karaa hin barbaadinaa.”
Niitin isaaf erga ajajamte booda wanta darbeef ishii waqqasuu, ishiin oodu, ishii rukutuu fi gochoota biroo ishii aarsu hojjachuuf karaa barbaadu hin qabu. Kana irra, ishiif irra darbuu fi araaramufi qaba. “Yoo dhiifama gootan, irra darbitanii fi araaramtan, dhugumatti Rabbiin araaramaa, rahmata godhaadha.” Suuratu At-Taghaabun 64:14
Hubachiisa: Dhiirri mala naamusa itti qabsiisan kana (rukuttaa) kan Rabbiin yeroo muraasaf hayyame bartee godhachuu (amaleefachuu) hin qabu. Yeroon muraasni Rabbiin itti hayyame, gorsii fi oodun erga fashalaa’e booda. Finciltee dhiistee yeroo hundaa aadaa godhachuun ishii rukutuun wanta isaaf hin hayyamamneedha. Kuni qajeelcha Nabiyyii (SAW) wanta faallessuudha. Aa’ishaan (Radiyallahu anhaa) akka gabaastetti, Ergamaan Rabbii (SAW) gonkumaa harka isaanitiin eenyullee rukutanii hin beekan, dubartii ta’i, tajaajilaa (kaadima) ta’i hin rukunne yoo karaa Rabbii keessatti qabsaa’an malee.” Sahiih Muslim 2328
Kanaafu karaan gaariin akkuma Rasuulli dubartoota hin rukunne dubartii rukutuu irraa of qusachuudha. Kana irra, ishii gorsuu fi tooftaalee ishii sirreessu biroo fayyadamuudha.
Guduunfaa
☛ Nushuuz (fincila) jechuun ol’aantummaa agarsiisuu fi ajajatti buluu diduudha.
☛ Dubartiin yommuu abbaa manaatti fincila agarsiistu, ishii sirreessuuf tarkaanfileen fudhatamu qaban ni jiru. Isaanis
A- Ishii gorsuu– kunis kan ta’uu mindaa hojii gaarii ishii abdachiisuu fi adabbii hojii badaa ishii sodaachisuni.
B-Ciisicha irratti ishiin oodu– kunis kan ta’u wal-qunnamti ishii waliin raawwachu dhiisu fi hanga guyyaa sadii ishii waliin haasawa dhiisu danda’a. Garuu guyyaa sadii caalaa, haasawa dhiisu hin qabu. Wal-qunnamti kan dhiisu hanga ishiin sirrooftuti. Ishiin oodun ijoollee fuunduratti fi manaan alatti ta’uu hin qabu. Ijoolle fuunduratti yoo ta’e miirri ijoollee ni miidhama. Alatti yoo ta’e, ishii irratti salphinna fida.
C– Yoo tarkaanfileen armaan olii ishii deebisu didan, osoo ishii hin miidhinii fi mallattoo irratti hin hanbisin rukutu. Namni niiti ofii rukutuuf ka’uu qajeelfamoota armaan gadii hordofuu qaba:
1ffaa-Rukuttaan rukuttaa miidhaa geessu ta’uu hin qabu.
2ffaa-Si’a kudhan caalaa rukutuu hin qabu
3ffaa- Fuula ishiitirra rukutuu hin qabu. Akkasumas, qaama ishii biroo yommuu rukutan takkamaan miidhatti ykn du’atti ishii geessu rukutuu hin qabu . Fkn, kalee
4ffaa– Rukuttaan isaa kuni karaa sirriitti ishii ni deebisa jedhee erga yaade booda ta’uu qaba.
5ffaa-Yommuu isaaf tole jettu, ishii rukutuu dhiisu. Rukuttaan ishii adabuu, salphisuu fi miidhuf osoo hin ta’in karaa sirriitti akka deebituuf tooftaa itti fayyadamaniidha.
☛ Akka beelladaa ykn gabrichaa dubartii reebun wanta fudhatama hin qabneedha. Namni dubartii reebuu amala godhate kana yaadachu qaba: “Isaa ol Rabbiin olta’e fi Guddaan akka jiru beekun iqaaba (adabbii) Isaa sodaachu qaba.” Kanaafi, aayah jalqaba kaasne irratti, “Dhugumatti Rabbin Olta’aa Guddaadha.” jechuun xumure.
Kitaabban Wabii
Sahih Fiqhu Sunnaah -Jiildi 3,fuula 223-227 , Abu Maalik
[1] The Concise Presentation of the Fiqh of the Sunnah and the Noble Book fuula 422
al-Fiqhul Waadih -J.2,fuula 96


text:
Kutaa Lammaffaa
Dandiin baay’ee dheera fi awwara waan ta’eef deemuf rakkisaa dha. Obbo Qannoo fi aadde Jiituun wal-jalaa callisanii deemaa jiru; homaallee walitti hin dubbatan. Isaan gara kallattii Adaamaatti miillaan deemaa jiru malee sammuun isaani immoo kallattii meeqaa fi meeqatti faca’ee cinqamaa jira. Namootni isaan beekanis ta’ee firri isaanis dugda itti galan. Maaliif? Adeemsa guyyaa walakkaa booda dadhabaniirusii, beela’aniirus; miirasaanii kanammoo ijumaan wal mil’atanii waliigalan; callisni isaaniis achumaan baname. Gaaddisa muka guddaa Arbuu tokko jalatti aara galfachuufis waliigalan.
Abbaan manaas qaraxitii hiikee bixxillee fudhatanii ba’anirraa cabsee haadha manaaf kenne. Haati manaas qodaa bishaanii rarraafatanii deemaa turan bantee abbaa manaaf buuftee ofiifis buufatte, daa’imashees harma hoosiftee.
Innis akkas jedhe “Jiituu…. waanuma fedheefuu jabaadhu…. Maal akka taanu Waaqa tokkichatu beekaatii ykn Guddataan akkamitti akka jiraatus waaqumatuu beeka ….’’ Guddatan maal ta’a? Akkamitti hojjachuu danda’a? Jechoonnisaa garuu waan abdii mul’isan hin turre; garuummoo, ‘’ Dhiironni dubartoota caalaa cimoodha’’ isuma jedhamu mul’isuuf kan dubbatedha fakkaata.
Isheenis waliigalteeshee ibsuuf callisteedhuma yoo mataa olii-gad raafteyyuu, innumtuu abdii tokkollee akka hin qabne irraa mul’isa ture. Waanti isheen gochuu dandeessu yoo jiraate mucan ishee akka hin bonyeef sosobuu qofa.
Hamma humnasaniitti daddafanii deemanii yommuu itti cimusimmoo aara galfatu. Gara galgalaa yommuu aduun lixuutti dhiyaattuu, isaanis magaalaa Adaamaatti dhiyaataniiru.
Aadde Jiittunis haala jecha dadhabbii isa xumuraa adeemsa miilaa guyyaa guutuurraa madde fakkaatuun akkas jette. “Hamma ammaatti mala lubbuu keenya ittiin turfannun yaadaa ture,… ani mana namaa kamiyyuu keessa hojjechuu nandanda’a, atimmoo guyyaa hojii humnaa barbaaddattee hojjetta, halkan immoo waardiyyaa taatee mindeffamuu dandeessa ,’’ jette. “Yoo akkanatti hojjanne mucaa keenya nyaata nyaachisuu ni dandeenya.”
Innis, waan caalame fakkaatee yoo itti dhaga’ames akka jaalallee haaraatti ofitti butee dhungate. “Akkaataa atii abdii haara naaf kennitte naan jaaladhe. Haaluma ati jette kanaan hojjannaa.” jedhe. Isheenis “Waaqayyoo nu wajjin jira!” Achumaanis, akka nama annisaa haaraa argateetti adeemsasaanii itti fufan.
MUUZIIQAA CE’UMSAA
Jireenyi magaalaa Adaamaa hanga isaan eegani caalatti cimaa ture. Wantii hundi bay’ee mi’aa ture. Hanga danda’anitti yeroo dheeraf hojjachuu qabu. Addee Jiituun yeroo tokko tokko hojii kan akka mana namoota qulqullessu, ykn simintoo, cirrachaa fi bilookketti baachuu bakkee ijaarsatti ni argatti. Obboo Qannon immoo bo’ii bishaani qotuu, dallaa ijaaruu fi darbee darbee hojii wardiyyumma argata. Abbaan manaa fi haati manaa kun magaalaa keessatti da’oo pilaastikii xiqqoo tokko keessa jiraachaa guyyaa guyyaa hojii humnaa ciccimoo hojjechuudhaan yeroo dheeraa dabarsaniiru. Waanuma fedheyyuu yoo ta’e, jireenyi magaalaa qaroominaan jiraatamu, nama baadiyyaa akkasii sanaa dhufeef hammam rakkisaa akka inni ta’u hubachuun nama hin dhibu.
Wantii hundi magaalaa Adaama keessaatti isaanif haara fi rakkisa ture. Keessattuu qaroominni, ammayyummaan, malli qunnamtii, saayinsiifi teeknooloojiin. Yoo ta’es garuu, dheerina yeroo keessa xiqqoo xiqqoo itti madaqaa itti fufaniiru. Jireenyi yeroo dha gara yerootti itti cimaa dhufe. Isaan nama mucaa isaani eeguf barbaadanis namni mucaa qaroo hin qabne guddiffachuu barbaadu hin jiru. Namootni muraasni ulee fi dhagaa itti darbachuun ofiirra ari’an. Magaalaa san keessaa fira isaan gargaaru tokko ille hin qaban. Kanaafuu tokko isaani Guddata wajjin ta’uun isa eegu fi nyaata nyaachisu fi karaa irratti daandiin gaari waan hin taanef akka osoo inni hin gufatiin deemuf gargaaru. Guyyaa tokko Guddataan waan hin argineef bo’ii keessatti kufuudhaan baay’ee midhaame, garuu qarshii waan hin qabneef mana yaala gaarii geesssu hin dandeenye.
Haala sanaan Adaamaa keessaa gara waggaa saddeetii jiraataniiru. Carraasaanii ta’ee immoo, tibba tokko lamaansaanii dhibee cimaan qabamanii yeroo dheeraaf da’oo pilaastikiisaanii keessa ciisanii hafan. Yeroo roobni roobu immoo lolaan gutudhaan bakka jireenya isaani irraa dhangala’a. Lolaan waan isaan qaban hunda fudhate. Tibba sanattis jaartiin jireenyuma akkasaanii jiraattuu fi mucaasaanii kadhataa oolu sana hamm humnashee kunuunsituuf ollaasaanii turteetti. Manni baruumsa nama qaroo hin qabne waan hin fudhaneef, maatiin baasi hin baasan. Isaan akkamitti akka kadhachuu qabuu barsiisan. Yoo namootni gaariin qunnaman haala sanaan qarshii xiqqoo argata.
Tibbaa roobaa tokko obbo Qanno fi haati manaa isaani bay’ee dhukkubsatan. Guddataan matii isaa gargaaruuf yaale. Garuu isaan siree irraa gad bu’u hin dandeenye. Ollaan isaani gargaaruf dhufaan, garuu wantii gochuu danda’an hin ture. Dursa obbo Qannon boqotaan, halkaan tokko booda, hatii manaa isaas boqatte. Guddaatan qoftii qobaatti hafe.
Xumuraa kutaa Lamaffaa


text:
Biyya hojiif kan dhufe bubbuleera, Odeeffannoo adda addaa kan Seenaa Ummata Oromoo Biyya Rwanda keessa jiru hanga danda’een ija garaa jalaatiin duuka bu’ee hordofaa ture, ammas ittuma jira.
Sababa kanaanis hiriyyootas horadhee firas argadheera, garuu waan jalqabe hin xumurre.
Haala kanaan hanga ammaatti imala koo keessatti Qorannoolee adda addaa dabalatee namoota dhuunfaa muraasas dubbiseera. Kanaanis hanga tokko milkaayeera, garuu imala jalqabame malee xumurame miti.
Waan hubadhe keessaa muraasa isiniif hima:
Rwanda keessatti Saba Tutsi ykn Abbaatutsi jedhamuun beekkamu yeroo ammaa saba guddicha biyyarttii keessatti baay’innaan 2ffaa ta’e yoo tahu, Ruwandaa fi Burundii keessatti hedduuminaan argama.
Ruwaandaa fi Burunditti Ummata Mil.2 olitti kan tilmaamamuu fi Koongotti ammoo Kuma 500 olitti tilmaamu akka tahetu himama.
Sabni kun Afaan damee Bantuu kan tahe ‘Kinyarwanda’ jedhamu kan fayyadamuudha. Sabni Tutsi Saba President biyyattii yeroo ammaa Pr.Pool kaagaamee yoo tahu, saba Siyaas-diinagdee biyyattii keessatti gahee olaanaa qbaachaa jiruudha. Ummata Rwanda biratti Horsiifni Loonii bakka guddaa fi kabaja kan qabu yoo tahu, keessattuu saba Tutsi biratti, Aadaadha.
Akka Qorannoon jedhutti, Sabootni Afaanota Damee Baantuu irraa dhufan fayyadaman hedduun isaanii Saboota Afaanota Maatii Afroo-Eeshiyaa irraa akka dhufani kan mirkaneessu yommuu tahu, Afaan Oromoo keenya ammoo Afaanota Damee Kuush keessaa tokko yo tahu Maatii Afaan Afroo-Eeshiyaa akka tahe Seenaa keessatti barachuu keenna nan yaadadha.
Kanaafuu, Walitti dhufeenyi Tutsi fi Oromoo asirraa tokko jedhee akka eegalu hubachuun ni danda’ama, garuu qorannoolee heddu dubbisuu nama gaafata.
Yeroo ammaa, Saba kana keessaa Aadaa Uffannaa naannoo heddutti Uffannaa ummata Oromootiin walitti dhiyaatu uffatu, Aadaa lagatti irreenfachuu qabu, Aadaa Malkaa fi Gaara(Tulluu)tti bananii waaqa kadhachuu qabu, Aadaa Jaarsummaa fi Maanguddoof kabaja kennu hedduminnaan hojiirra oolchu. Afaanichi isaanii seerlugaa fi caasama Afaan Oromootiin walfakkaataa kan qabuu fi jechootni Afaan Oromootiin hiikkaa qaban hedduu afaanicha keessa jiraachuu hiriyyaan koo takka naaf himteerti, Isheen Afaan Oromootis kan dhageessu yommuu tahu harmeen ishee nama Booranaa akka taate naaf himte. Carraa hojii tahee naannoo sabichi hedduumatuu fi Afaan Oromoo itti dubbatama jedhamu dhaquu dadhabus, Qorannoon koo itti fudeera.
Akka Armaan Gadiitti isiniif dhiyeessuu yaala:
Akka qorannoon ‘Tutsi, Hutu and Hima — Cultural Background in Rwanda “Qorataa Seenaa ‘Orville Boyd Jenkins, EdD, PhD’ jedhamuun jalqabarratti bara 1994tti, itti aansee bara 2002tti fi 2009tti maxxanfame mirkaneessutti; Sabni Tutsi fi Hutu saba sanyii kuush irraa kan dhufee, Lama sadaffaa Afaan Baantuu kan dubbatu, Aadaa Boonsaa himaamsaan dhalootaa dhalootatti darbaa dhufe kan qabu,Ummata Qaldhinaa fi dhedheerina qabu kan tahe, Ummata sanyii kuush waggaa 1300 dura Garreen kibba Itoophiyaarraa godaanee naannoo amma jiraatu qubachuu mirkaneessa.
Dabalataanis, Uummani kun kan dhufe hundee Ummata Oromoo fi Somaalee irraa tahuu akkasumas qooqni(lugaan) haasawanis kanuma mirkanessaa jedha qorannichi.
Quubsumni Kuushitic durii kan yeroo ammaa Ummata Tutsi jedhamuudha jedha qoranooleen adda addaa.
Sabni Hima damee saba Tutsi kan tahe ammoo Dhihaa fi Kibba Taanzaaniyaa kan jiraatu, ummata tikfatee bulaa walakkaa Miliyoonatti hiiqu akka tahee fi maqaa Ba-Hima jedhamu kan qabu Damee Saba Itoophiyaa keessatti Galla jedhamu irraa dhufe jedha Qorannoon Bara 1923 ‘The Origin of the Ba-Hima’ by W. A. Crabtree.
Dhihaa fi Kibba Taanzaaniyaatti naannoon Hima jedhamu haalaan kan beekkamuudha jedhama.
Kana malees Sabni Himaa jedhamu Burundii keessa kan jiruu fi Tutsi Burundii keessa jiruun hidhata qachuu ragaa bahu.
Qorannoo Biraa, Giddugalli Qoraannoo Africaa(African Studies Centre) Insaayiklooppidiyaa Latiinsa Hidda Sanyii Baha Afrikaa jedhu irratti akka gabaabsee kaayutti, Quubsumni Ruwaandaa, Batwaa akka tahe ibsuun gosti sun dhibbeentaa 1 kan hin caalle, garuu Jaarraa 14ffaa, Qonnaan-Bultoota Baantuu kan Garee Baantuu jedhamu dhufanii Afaaniif aadaa isaanii babalshisanii liqimsan jedha.
Achi booda sirni sooshoo-ikoonoomii biyyattii babaldhachaa dhufuu, siyaasaafi qonni babaldhachuu eegalu jaarraa 15 fi 16ffaa BaTutsi kaaba biyyatti ijaarame.
Akka hayyootni jedhanitti jedha qorannichi, Sabni Tutsi fi Maasi, Ummatni Oromoo kan Itoophiyaa keessa jiraatu, akkasumas Ijipshiyaanni durii Sanyii tokkorraa daraaran jedhan
Ani: Singitan Abdiisaati
Kutaan -2ffaa Itti fufa>>


text:
Hidhamtootni Siyaasaa Oromoo Dargaggoo Lammii Beenyaa fi Daawit Abdataa mana hidhaa duraan turan Sabbataa Daalattii keessaa gara hin beekamnetti dabarfaman.
SQ | Guraandhala 6, 2021
Akka maddeen keenya nuuf himanitti hidhamtoota siyaasaa kana gaafachuuf yeroo gara mana hidhaa Daalattii magaalaa Sabbataatti argaman gaafachuuf achi gahanii mana hidhaa sana seenanii gaafachuuf jedhan poolisiin balbala irra jiru Dargaggoo Lammii Beenyaa fi Daawit Abdataa akka baafamanii gara mana hidhaa hin beekamneetti fudhatamuu nuuf himanii jechuun SBOtti himaniiru.
Dargaggootni lameen kunneen baatii 7 oliif manneen hidhaa gara garaatti daddabarfamaa kan dararamaa jiran yoo tahu manni murtii akka isaan lakkifamaniif irra deddeebiin ajaja kunnus poolisiin olaantummaa seeraa kabajuu diduun hidhee jira.


text:
Humnootni Daangaa Oromiyaa Cehanii Dhufan ammaan booda Sochii bifa kamuu gochuun dhorkaa dha
Ibsa Mootummaa Cehumsaa Biyyoolessa Oromiyaa, Adoolessa 3, 2021
Kun hagam fardii akka tahe lammiilee Oromiyaa qofa miti addunyaa guutuutu beeka. Dhimmoota kamuu dura kana hojiitti hiikuu jala jalaan jalqabuun barbaachisaa waan taheef humnootiin Alagaa Oromiyaa keessa jirtan guyyaa sadii keessatti akka Oromiyaa gadhiiftanii deemtan hubachiifna. Kana booda Oromiyaa keessa daangaa Oromiyaa cehee humni dhufe kamuu socho’uun dhorkaa tahuu gadi jabeessinee hubachiifna.
Humnootiin Federaalaa Dimokiraatawaa Rippabilika Itiyoophiyaa bifa kamiinuu Oromiyaa keessa jiru Kaampii kana dura yeroo dheeraaf beekkamaa kan Federaalaa qofa keessatti akka humna keessan walitti qabattanii seera eegdanii dirqama keessan seerri Federaalaa isiniif eeyyamu qofa bahattan hubachiifna.
Komand Post jedhamee beekamtii seera Federaalaan ala utubamee ummata ittiin doorsisaa, ajjeesaa fi lola gaggeeffamaa fi saamaamaa turame akka saffisaan kaafamu hubachiifna.
Ammaan booda bifa kamiinuu Oromiyaa keessa Shanee sakattaana , Shanee adamsina jedhamee sochiin gaggeeffamu fudhatama akka hin qabne hubachiifna. Akkasumas humnootni Federaalaa Oromiyaa keessa magaalaa keessas tahe baadiyyaa manneen ummataa, manneen sochii qabeenyaa sakatta’uunii fi ummata saamuu fi hiraarsuun dhorkaa tahuu hubachiifna.
Oromiyaa keessa Keellaan Sakatta’ aa fi Keellaaleen qaraxaa humnootii Federaalaa seeraan ala gaggeeffaman lakkoobsi isaanii guddaa tahuu fi kan Lammiileen ittiin hiraarfamanii fi doorsifaman tahuu hundatu beeka. Ammaan booda humni Federaalaa kamuu Oromiyaa keessa keellaalee akkasii tohatuun dhorkaa tahuu hubachiifna.
Oromiyaa keessas tahe Federaala Dimokrataawaa Ripublika Itophiyaa keessa Meeshaa lolaa seeraan ala sochiin isaa daangaa fi sirna dhabaa tahuu kan hin beekne hin jiru. Kunis nageenya ummata balaaf saaxiluu keessatti gahee guddaa qaba. Ammaan booda sochiin meeshaa lolaa seeraan alaa fi qaama Oromiyaan alaa kamuu aanaa irraa aanaatti, daangaa Oromiyaa qaxxaamursuun sochoosuun yakka waan taheef seeraan gaafachiisaa tahuu hubachiifna.
Nageenya ummataa tiksuu tarkaanfiilee jalaqabaa kana hojiitti hiikamuu isaanii tohatuuf Humnootiin Oromiyaa, Caasaan bulchinsaa MCBNO fi ummatni keenya bakka hundaa waan armaan oliitti tarrifaman hojiitti hiikamuu naamusaa fi seeraan akka tohannoo gootan hubachiifna.
Dhimmoota kamuu dura Nagaa fi taasgabbii Uumuu hojiitti hiikuun jalqabuun barbaachisaa waan taheef humnootiin Alagaa Oromiyaa keessa jiran Oromiyaa keessas socho’uun dhorkaa tahuu hubachiifna. Kana booda Oromiyaa keessa daangaa Oromiyaa cehe humni dhufe kamuu socho’uun dhorkaa tahuu gadi jabeessinee hubachiifna.
Mootummaa Cehumsa Biyyoolessa Naannoo Oromiyaa (MCBNO)
Finfinnee
Adoolessa 02, 2021


text:
Ayyanni kun Hiree Guddaa Kan Rabbiin Ummata Muslima Badhaasedha,Itti Haa Fayyadamnu, Namoottan Rabbin Hiree Tolche Guyya Kabajama kanaan Gehe hundi Guyya Kana Irra haa Fayyadamnu?
Yaa Rabbi of nuu beeysisii of nu Hubachiisii Warraa Of Beekhuu Wajjiin nuu taasisii Jiruu Addunyaa tanarrati Waan Dhufnef Nu beeysisi Karaa Diriiraa sittii nuu geessuu Irraattii Nuu Jiraachisii Faana Gabrattoowwaan kee jalaa warra deemu nuu taasisi warra Hanqina Ofii Guuttacha Deemu Dogoggora Ofii Sirreffacha Deemu Nuu Taasisi Yaa Rabbi Keyri Aduniyan
Qabdu Hundaa Nuuf Kennii Ammallee Keeyrii Gandii Aakhiraa Qabuu Hunda Nuu Argachiisi
ibidda Azaaba Irraa Najaa Nuu Baasi…..🤲😢
Guyyaa Gammachuu, guyyaa milki guyyaa yaadafi muranni keenya itti guuttamu nuf haa godhuu.
Guyyaan iidaa guyyaa RABBII itti faarsinuu fi ittiin guddifnu malee guyyaa dilii ittiin hojjannu akka nu duraa hin taane.
Warra Guyyaa Kabajama jaalatama kanarra fayyida buufate Rabbin nuha godhuu!
https://www.youtube.com/c/abdiaminbakar?sub_confirmetion=1
Du’aa’iin guyyaa Arafaa maal ?
Ergamaan Rabbii ﷺ akkas jedhe “irra caalaan du’aa’ii tan guyyaa arafaati, irra caalaan du’aa’ii tan anaa fii Nabiyyoonni na duraa godhanne, Laa ilaaha illallaahu Wahdahu Laa sharika lah, lahul mulku, walahul hamdu wa huwa alaa kulli shey’in qadiir”
Hikkaan isii
“haqaan gabbaramaan Allaah (Rabbi) tokkicha malee hin jiru, inni kophaa isaa gabbarama waahila hin qabu, mootummaan hundi isaaf taate, faaruun cufti isaaf taate, inni waan hundarratti dandahaadha.
Kanaaf Inshaa Allaah guyyaa boruu guddoo Arafaa tana Zikrii tana irra deddeebi’anii jechuun barbaachisaa waan ta’eef haa jabaannuu.
~ ~ ~ ~ ~ ~
Asuman Yeroo Nabiyyii (S.A.W) Keenya irratti Sallu Alaa Rasuull Allahumma
Salli Wassallim Wabaarik Aleeyhii Rasuulillah
Guyyaan Kun Hiree Guddaa Rabbin Ummata Muslima Badhaase, Guyya kana Itti Fayyadamu baannan Khasarree. Warra irra Fayyadamu nuhaa godhuu
https://link.medium.com/VjMYv7o82hb


text:
Itiyoophiyaatti hojii gaggeessaa kaampaanii Daangotee kan ta’an Diip Kamaaraa fi waahilonni isaanii lammii Itiyoophiyaa ta’an lamaan irratti ajjechaan Roobii Caamsaa 16 bara 2018 waaree booda gaggeeffame qoratamaa kan jiru ta’u mummichi ministeera Itiyoophiyaa Dr. Abiyy Ahmad ibsanii jiran.
Sadanuu kokolaataan lafa warshaan simintoo Daangotee itti argamu godina shawaa lixaa aadaa bargaa irraa gara Finfinneetti deebi’aa ituu jiranii ajjechaan kun gaggeeffame.
Dr. Abiyy Ahmad Twitarii dhunfaa isaanii irratti akka barreessanti akkasumas marsariitii waaltaa infoormeeshin irratti akka tuqameetti du’a dhaqqabeen gadduu isaanii ibsan.
Ajjeechaa kana irratti qorannaan jalqabamuu isaa fi kanneen badii kana dhaqqabsiisan itti gaafatamtoota akka ta’uuf jiran Dr. Abiyyi ibsanii jiru.


text:
BREAKING NEWS!!!
OMG!!! Buraayyuu keessatti abiddi cimaan qabatee jira!!! Yeroo ammaa kanatti buraayyuu keessatti baankonnii,suuqiin akkasumas waajjiraaleen garaa garaa cufamanii jiru.kattaa irraa jalqabee hanga buraayyuutti dhukaasni banamee jira.uummati magaalaa buraayyuu fi barattoonni “uummati keenya nuuf jedhee dhumaa jira misooma uummati keenya hin feene nutis hin barbaannu jechuu dhaan mormii dhageessisaa jiru.
Akkasumas wallagga lixaa magaalaan Ayiraa mormii guddaa maaster pilaanii finfinnee irratti dhageessisaa jiru.odeeffannoo hedduutu nu qaqqabaa jira dabaree dhaan isiniif dabarsina. Buraayyuun garuu haala nama sodaachisu keessa jirti.uummati naannoo sana jiraatanis yeroo ammaa kana itti makamaa jiru!!!!!!!!
akkasumas Najjoo shaambuu fi gidaamii keessatti mormii guddaan adeemsifamaa jira!!!


text:
1. Sheek Qamar ka gaafa dargii masjiida biiroo godhaate biiroo sheek qamar ja’aniin soomana qaalii mootummaa godhuun waajiba jadhee biyya fursiisee ture
2. Yuusuuf Qoophe ka yoggaa sheekkan Suufiyyaan dubbatu radiyallaahu anhu jadhu nama toohiida jibbuu keessatti fakkii hin qabne
3. Ahmad Haaruun ka koorsii ahbaashaa hunda hirmaatee ahbaash akka gaaritti fudhate
4. Muktaar Karroo kan amata kudha shan dura ahbaashummaa fudhatee kitaaba ahbaash qabaatuun kan masjiida tokkolletti jama’aa hin salaanne
5. sheek Bakrii imaama hadraa Suutee
6. Mahammad Aliyyii inbaasii hadraa sheek Mahammad Saalih isaan kanaafii warreen biraa ka waan afaan kaayan numa liqimsuu malee warreen waa takka hin dubbanne


text:
Ityoophiyaa keessatti lakkoofsi namoota vaayirasii koroonaatiin qabamuu mirkanaahe 140 gahe
Ministeerri Fayyaa Ityoophiyaa ibsa har’a baaseen, sa’aatii 24 darbe keessatti qorannoo laabratoorii 1,758 geggeesseen, nama shan irratti vaayirasiin koroonaa argamuu beeksise. Haaluma kanaan biyyattii keessatti lakkoofsi namoota vayirasichaan qabamuu mirkanaayee 140 gahee jira.
Namoota shanan jidduu sadi dargaggoota lammiilee Ityoophiyaa umriin isaanii 20, 23 fi 24 tahaniifi dhiheenya kana Puntland-Somaaliyaa irraa deebi’uun, iddoo tursiisaa magaalaa Jigjigaa keessatti hordoffiin godhamaafii ture tahuu ibsame. Haaluma walfakkaatuun namni 4ffaatis lammii Siwiidin hidda dhaloota Ityoophiyaa qabu, kan magaalaa Finfinnee keessatti hordoffiin fayyaa godhamaafii ture yoo tahu, namni shanaffaa vayirasichi irratti argame ammoo jiraataa magaalaa Bahir Daar yoo ta’u, nama kanaan dura vayirasichaan qabame waliin walitti dhufeenya kan qabu tahuus gabaasni ministeera fayyaa ni mul’isa.
Haaluma walfakkaatuun guyyaa kaleessaa qorannoo laabraatorii samuudaa iddoo gara garaatii fudhatame irratti geggeeffameen, dubartii jiraattuu naannoo Kibbaa Godina Silxee takkaafi, Jiraataa Magaalaa Baatuu, Finfinnee keessatti Yaala birootiif Hospitaala ciisee jiru tokko irratti vayirasichi argamuu gabaafame.
Itoophiyaan lakkoofsa namoota qorattuu guyyaa guyyaan dabalaa kan jirtu yoo ta’u, kan har’aa kun isa guddaadha. Walumaa galatti hanga guyyaa har’aatti qorannoon labraatorii 24,088 kan gaggeeffame tahuu odeeyfannoon ni addeessa.
Gama biraatiin ammoo lakkoofsi namoota vayirasicha irraa bayyanataniitis 75 gahuu ibsame.


text:
Shaggar Lixaa Gindabaratitti waraanni Ertrea Ummata nagaa 6 rasaasaan ajjeese.
[SQ-Waxabajji 12/2021]
Godina shaggar lixaa aanaa GindaBaratitti waraanni Ertrea waxabajji 11/2021 ummata nagaa 6 rasaasaan ajjeesuu ABO beeksise.
Waraanni Ertrea kunnen lola Waraana Bilisummaa Oromoo waliin gaggeesseen miidhaa irra qaqqabeen baqatee gara magaalaatti deebi’uun aariin ummata nagaa rasaasaan akka ajjeeses barameera.
Namoonni waraana Ertrean Ajjeefaman maqaan isaanii;
1. Sabbooqaa Barsiisaa Camadaa
2.Lataa Koorsaa Didaa
3. Warqiisaa Asaffaa
4. Abrahaam Beekumaa
5. Darajjee Maammoo
6. Daadhii Baqqalaa
Waraanni Ertrea yeroo ammaa Oromiyaa Lixaa Giddu galeessa shaggar dabalatee guutummaa wallaggaa keessa karaa Amuruu Hagamsa irraan seenuun kan ummata dararaa jiran yoo tahu akkasumas kibba baha Oromiyaa fi kibba Oromiyaa keessattis Helekoptaraan rabsamuun ummata naga airratti miidhaa hamaa qaqqabsiisaa jiraachuun barameera.
Yeroo amma kana waraanni Shaabiyaa baayinni isaanii 30,000 caalan Oromiyaa fi naannoo Benishaangul Gumuz keessa rabsamanii ummataan dararaa akka jiran ibsi ABOn baase ni mul’isa.
Sagaleen Qeerroo Bilisummaa Oromoos miidhaa fi dararaa waraanni shaabiyaa Oromiyaa keessatti qaqqabsiisaa jiru ammaan duras ummata wabeeffachuun gabaasaa kan ture yoo tahu ammas bakkota waraanni kun ummata irratti balaa qaqqabsiisaa jiran ragaa waliin akkuma argateen ummataaf ifa gochuu kan itti fufu taha.
Jarri kun sadan Girmaa, Taadiyoos fi Yonaattaan sabaan Walaayitaadha garuu Amaaraa caalaa Amaaraa ta’anii argamuuf halkanii fi guyyaa hojjetu. Iccitiin isaa maal laata?
Related


text:
Hoogganoonni mormitoota siyaasaa Somaaliyaa hangi tokko prezidaantiin biyyattii iMohammed Abdullaahii Mohaammed maqaa Farmaajoo jedhamuun beekaman yeroo aangoo isaanii waggoota lamaan dheereffachuuf turan dhiisuu isaanii of eeggannoo dhaan simatanii jiru.
Mohammed Kaahiyee Mooqaadishoo irraa akka gabaasetti garuu fedhii isaannii fi kan duruu boodatti harkifate filannoon biyyattii attamiin geggessama isa jedhu ilaalchisee gaaffiin jiru deebii hin arganne.
Farmaajoo jedhamuun kan beekaman prezidnaant Mohammed Abdullahi Mohammed jalqaba baatii kanaa erga isaan yeroo aangoo isaanii waggoota lamaa dheeressuu isa jedhu dhiisanii booda magaalaa galma mootummaa Somaaliyaa keessatti miirri boqonnaa dhaga’amee jira.


text:
Walitti bu’iinsa Tigraay keessaa akkaan sukanneessaa, uummannis beelaan du’aa, ka jiruu fo dhaabbattonni tajaajiila eegumsa fayyaa manca’anii, humnaan gudeeddiin to’annaan ala ta’e jira jechuun daayreekteerri walii gala kan jaarmayaa fayyaa addunyaa(WHO) Dr. Tedroos Adihaanoom hubachiisanii jiru.
Mummichi miniateera Itiyoophiyaa Abiyyi Ahmad TPLF mooraa waraana Fedeeraalaa irratti haleellaa banee himata jedhuun baatii Sadaasa darbee waraana isaa gara Tigraayti erganii, gara dhuma baatii sanaa immo waraanni biyyatti Maqalee ennaa seenuu kan badhaasa Noobeel argatan Dr. Abiyyi Ahmad injifannoo labsan,
Garu wal waraansii itti fufee baatii 6 kan lakkoobsiisee yoo ta’u himannaan fixiinsaa fi humnaan gudeeddii waraana Itiyoophiyaa fi Ertraan kan gaggeeffamuu ta’u ibsamee jira.
Addaan ituu hin baasiin ajjeechaa gaggeeffamuu fi hokkarri saalaa walitti bu’iinsa keessatti babal’achuu kan balaaleeffatan Dr. Tedroos, humnaan gudeeddii to’annaan ala ta’eera, addunyaa irratti iddoo kamiittuu heddumiina haganaan humnaan gudeeddiin akkasii rawwatameera jedhee hin yaadu jedhan
Dr.Tedroos akka jedhanti uummanni Miliyoona 5 ta’an kan Tigraay keessaa yeroo ammaa gargaarsa dhala namaa keessumaa gargaarsa nyaataa barbaadu kan jedhan Dr. Tedroos namoonni baayyeen sababaa beelaan du’aa akka jiran akkasumas hanqiinni nyaataa hamaa fi salphaan babal’taa jira jedhan.
Gabaasa guutuu caqasaa


text:
Dhukkubni Juuzamii dhukkuba daddarbaa baakteriyaa Mycobacterium Leprea jedhamuun dhufudha. Dhukkuba kanaan wolqabatee hawaasa keenya keessa hubannoo ykn odeeffannoo sirrii hin tahin heddutu jira. Isaan keessa akka waan sanyiin daddarbuu fi abaarsa waaqaatiin dhufuu, akkasumas dhukkuba yaalamee fayyuu hin dandeenye fi nama cubbuu ykn sanyii badaa irraa dhalate irratti mul’ate godhamee laallamuu fa’atu jira. Kun hundi ammoo sirrii kan hin ta’iniifii dhukkubni kun kan baakteeriya daddarbaa ta’een dhufu ta’uun isaa habatamuu qaba.
Namoota baakteriyaa dhukkuba Juuzamii fiduuf saaxilaman keessaa muraasa isaanii qofatu dhukkuba kanaan hubamuu danda’a. Isaan parsantii 95 ta’an baakteeriyaa kanaaf saaxilamaniyyuu dhukkuba kanaan akka hin qabmneef sirni ittisa qaamaa keenya kan dhoorku ta’a jechuudha. Isaan parsantii shan ta’an kan dhukkuba kana horachuu danda’an ammoo:
* Isaan nama dhukkuba kana qabuun wojji hariiroo dhihoo woggaa dheeraa qabaatan
* Isaan sirni ittisa qaamaa isaanii sababa garagaraatiif dadhabaa ta’e. Fkn Isaan yaala qoricha kaanserii fudhatan
* Sababa ifa hin ta’iniif shamara caalaa dachaa hanga lamaatiin dhiira irratti hedduminnaan mul’ata.
* Dhukkubni Juuzaamii irra jireessaan biyyoota guddataa jiran keessatti mul’ata. Namoota magaalaa caalaa kan baadiya irratti, akkasumas isaan galii jireenya gadi aanaa fi nyaata madaalama hin arganne irratti isaan kaan caalaa mul’ata.
- Haalli baakteeriyaan kun nama tokko irraa kan biraatti dabaru un ammoo hariiroo wolitti dhihoo yeroo dheera qabaatan irraa hafuuraan gara sirna hargansuu nama kaanii seenuuni jedhamee amanama.
- Garuu waan gogaa irratti bahe sana tuttuquun qorannoo hedduu irratti daddarbuu dhukkuba kanaaf shoora guddaa akka hin taphanne mul’isa.
* Uffata wolii uffachuun, siree tokko fayyadamuun, wojjin nyaachuun, fi mana fincaanii tokkotti fayyadamuun dhukkubni kun nama isa qabu irraa gara nama kaanitti hin darbu.
Mallattoon dhukkuba kanaa maali?
* Dhukkubni Juuzamii irra jireessaan gogaafi narvii keenya kan miidhudha.
~ Mallatoon isaa ijoon: Gogaa keenya irratti iddoo muraasa daalachayee ykn xiqqoo addaatee mul’atudha. Iddoon kun ammoo miira dhukkubbi fi yoo tuttuqan mirri kan itti hin dhagahamne ta’uu isaa irraa kan ka’a mammada’uu kan danda’udha. Dabalataaniis iddoon sun miira hoo’aa kan addaan hin baasne ta’uu irraa kan ka’e haaluma salphaa ta’een gubachuu danda’a.
~ Kuun ammoo narviileen keenya tokko tokko ni gurguddatu akkasumas yoo tuttuqan dhukkubbii qabaatu; kana ammoo ogeeyyileen fayyaa kan adda baasan ta’a.
~ Namoota parsantii 50 ta’an irratti ammoo sochii ykn tattaafii sirni ittisa qaamaa keenya baakteriya kana balleesuuf godhu keessatti iddoon gogaa sun i’iita’uu, madaa’uu, waan akka kormommaa fi finnisaa fa’a funyaani fi gurra keenya irratti mul’achuu.
~ Turtii keessa lafeen harkaa fi lukaa nyaatamuun, akkasumas harki ykn lukti kenya madaa’ee miidhamuu irraan Kan ka’e qubbin harkaafii miilaa nyaatamuu danda’u.
Yaalli isaa hoo akkam?
* Yaalli isaa baay’inna mallatoo googaa irratti mul’atee fi narvii miidhame irratti hundaa’uun ji’a jaha ykn ji’a kudha lamaaf qoricha fudhatamu ta’a.
* Qoricha kanniin ammoo guyyaa digdamii saddet saddeetiin mana yaalaa san deema ilaalamaa kan fudhatamu ta’a.
* Yaala dhukkuba kanaa keessatti inni ijoon qoricha addaan kutuu dhabuudha. Qoricha yoo addaan kunne baakteriyaan sun qoricha kaana haala salphaa ta’een dandamachuu danda’a, kanaaf qoricha kannin (yoo ogeessi ajaje malee) gonkumaa addaan kutuun hin barbaachisu.
* Hubannoo gahaa hawaasa keenya keesaatti uumuun, dhukkubni kun kan yaalamee fayyu ta’uu ibsuuniifi namoota mallatoon kun irratti mul’ate yeroodhaan gara mana yaalaa dhufanii akka yaalaman gochuun shoora nurraa eegamu taphachuun barbaachisaadha
Ulfaadhaa!
Horaa, bulaa, deebanaa!
Fayyaa ta’aa, fayyaa dahaa!
©Dr. Nuredin L.


text:
Baakkoo Tibbee
Baakkoo Tibbeen aanaalee godina Shawaa Dhihaa naannoo Oromiyaa 180 biyya Itoophiyaa keessaa tokko. Kaabaan, kibbaan fi dhihaan godina Wallagga Bahaatiin akkasumas, bahaan aanaa Calliyaatiin daangeffamti! Magaalaan guddoo aanaa kanaa Baakkoo yootaatu, magaallan biroo kanneen akka Shobokaa fi Tibbees achitti ni argamu. Manneen barnootaa sadarkaa tokkoffaa 38 keessaa 20 kutaa 1-4, akkasumas, 18 immoo kutaa 1-8f tajaajila kennaa jiru. Manneen barnootaa sadarkaa lammaffaa afur keessaa 3 kutaa 9-10f kan biraan immoo 9-12f tajaajila kennaa jira. Tajaajilli fayyaas, gidduu gala fayyaa 1 kilinikoota 10 (health post) 6


text:
Gjerdrum lafa teessoo mootummaa Noorweey,Osloo irraa gara km 25 oli jira. Manneen laftii citteen kukkun hagii guddaan manneen jireennaati.
TV irrallee manneen rarraa balee irraa ejaajjanii fi lafa qurxamtetti mumullata. Nama 10 oli du’aa fi jireennaan barbaadaa turan.
Helekoopterilleen lafa sun irraa maree afaan balaatii nama guura akka kanaan nama 700 achi guuran.
Akka warrii lafa bulchu jedhetti laftii ganamaan keessa gadi cituu jalqabde. Bulchiinsii naannoleen nama kumaa oli naannoo sunii fagaachuu qaba jechuutti jira.
Akka oduu himtuun daarekteroota bisaanii fi qabeenna Noorweey media irratti jettetti biyya “Quick Clay” jedhan Noorweeyii Siwidin keessa jirtutti yoo waan rakkisan akka kanaan gadi cita.
duruu caffaa.Bisaan guddootti lafa keessa jira. Ollaa sunilleetit bisaan gaarren irraa gadi jige, ykn cabbii lafa haga dabartee bisaan taateef w.aan akka akkaatin maqeeffachuutti jiran.


text:
Gabaasa Qeerroo Caamsaa 20,2015 Naqamte
Bakka qubsuma isaa Yuuniverstii Wallaggaa kan godhate humni waraana federaalaa(TPLF) Naqamtetti bobbaafame uumata magaalaa ba’uu fi galuu dhorkaa jira. Waraanni Wayyaaneen guyyaa kaleessaa mooraa Yuuiversitii Wallaggaa qubate tajaajila barattootaaf ta’u irraa isaaf qoodamee tajaajila waraanaaf jecha nyaata,uffata,firaashii utuu hin hanbisin bulchiinsa Yuuniversitiin dhihaateefii jira.
Halkan edaa mooricha keessa deddeemuun barattoota irratti yeroo dhukaasaa bulanitti barattooti 2 akka madaawanii jiran madden gabaasu.
Yuuniverstiin Wallaggaa yeroo ammaa tajaajila barnootaa kennuu irra tajaajila waraanaaf kennan irra guddachaa jira. Kana irratti dabalees prof,Fiqaaduu Bayyanaan deggersa mootummaaf kan kennu yeroo ta’u humna qubate kana tajaajiluun kan mooraa qubachiise keessaa isa tokko yeroo ta’u yeroo ammaa kanatti Profeeser Fiqaaduu Bayyanaa kaadhimamaa Paarlaamaa Wayyaanee kan godhina baha Wallaggaa ka’uun akka kaadhimame ni beekama. Pr Fiqaaduun Waggaa darbe human federaalaatiin barattoota reeba jechuun man caccabsiise ta’un jibbiinsa jabaa uummata Oromootiif qaban agarsiisuun isaa ni yaadatama.


text:
DV Guutuuf Maallaqa Baasuun Hin Barbaachisu: Embaasii Ameerikaa
WAASHIGITAN, DIISII — (VOA Afaan Oromoo) — Mootummaan Ameerikaa DV dhaan biyyoota adda addaa irraa gara biyya isaatti akka godaanan gochuu erga jalqabe waggoonni laka’amaniiru.
Itiyoophiyaa keessaas waggaatti namoota kuma 4-5 ta’antu DV dhaaf iyyata galfata jechuu dhaan embasii Ameerikaa Finfinneetti argamu keessatti itti gaafatamaa kutaa hojii ittisa waliin dha’uu kan ta’an Tomaas Biils gara Ameerikaa dhaquuf fedhuu guddaan jiraachuu dubbatan. Fedhii guddaa akkasii ilaaluu dhaan kanneen kana irraa bu’aa argachuu fedhan jiraachuu beekuun danda’ameera jedhan. hojiin waliin dha’uu hedduun raawwatamuu isaa illee argaa jirra jedhan.
Malli baratameef ittiin waliin dha’an namoonni hangi tokko namoonni DV akka argataniif kan gargaaran ta’uu ennaa dubbatan dhageenya. Namoonni akkasii garuu mootummaa US waliin hariiroo ykn bakka bu’uumsa tokko illee hin qaban. Namoonni kana godhan gama poostaa ykn bilbilaan carraa DV loterii injifattaniittuu jedhu jedhu.
Itti aansaniis carraa DV argachuuf ulaagaaleen tarreeffaman jiraachuu yaadachiisaniiru.lammiiwwan Itiyoophiyaaf kutaa 12 kanneen xumuraniif gosa barnootaa shanitti qabxii ga’aa kan argatan ykn degeree University qabaachuu qabu jedhan.
Sana ta’uu baannaan immoo muuxannoo hojii gama qabaachuun waan irraa barbaachisu guutuutu irraa eegama jedhaniiru.kanneen ulaagaa kana guutan carraa isaanii yaaluu danda’u. kanas gochuu kan danda’an mala tokkicha qofaanii jedhu Tomaas Beels.
Namni tokko gara dorgommii DV seenuu kan danda’u mala tokkicha qofaani. Kunis gama inteneetiin https://www.dvlottery.state.gov ka jedhu irratti iyyata galfachuu dhaani.
Eenyu iyyuu carraa kana argachuuf VISA dhaaf beellama qabachuun kan irra jiraatu malli tokkichis kanuma. DV dhaaf gaaffii fi deebii geggeessuuf gama embasii dhaquuf beellama kan fudhatanis maluma kana qofaa dhaani. Kanatti adda kan ta’e waliin dha’uu dha jedhan.
Itti gaafatamaan kun akka jedhanitti namni kami iyyuu ulaagaa jiru guuteera jedhee amana taanaan carraa isaa yaaluu dhaaf maallaqa homaa baasuun irra hin jiraatu jedhaniiru.


text:
wantoota; G-3 walitti qabuu
3D objects that each form a 3D scene can be combined into a single 3D scene.
Wantoota G-3 walitti makuuf:
-
Wantoota G-3 kamashaawantoota G-3 Irraa saagi (fakkeenyaaf,jahakkuu )
-
Wantoota G-3 kamashaa wantoota G-3 Irraa saagi (fakkeenyaaf ,jahakkuu).
-
Wanta G-3 geengoo itti fufaa filadhuuti Gulaala-Muraa.
-
Ramaddii isaa seenuuf wanticha jalqabaa (jahakkuu)Lama-cuqaasi.
-
Gulaalii - Maxxansi filadhu.wantonni lamaanuu amma ramaddii kutaa tokkotto yoo barbaadde;wantoota dhunfaan gulaaluu ykn iddo isaanii gartuu waliin jijjiru ni dandessa.
-
Ramadicha keessa bahuuf gara ala ramaditti lama cuqaasi.
wantoota 3D jidduutti kutu ykn hir'isuu hin dandessu.


text:
Hogantoonni biyyoota afrikaa fi adduunyaa sarbiinsaa mirgaa namoomaa Itiyoophyaa, naannoo Tigiraay keessatti adeemaa jiruu irrati akka darann sagalee isaanii dhageesesanii fi tarkaanfii fudhatan dhaabannii mirga namoomaaa Aminastii intrnashinaal gaafateera.
Dhaabbanti ka biraan, International Rescue Committee yokaan IRC jedhamus, Tigiraay keessatti dubartootaa fi durboota irratti miidhaan hamaan geggessamuu ibsee, namoonni gochaa kana raaw’atan ammallee seeratti hin dhihaanne, jedha.
Mootummaan Itiyoophiyaa gabaasaalee lameen ammaa kanaaf deebii kennuudhqaa baateyyuu, ibsa muummicha-ministaraa Itiyoophiyaa dhiheenya kana paarlaamaa biyyattiif kennan irratti dabalatee, mootummaan Itiyoophiyaa sarbinsa mirgaa, rakkoo gi gidiraa lammiwwan naannoo Tigiraay irrtti raaw’atameef Adda Bilisummaa Uummata Tigiraay yokaan HIWEHAT balaaleffate.


text:
Down! Down! OPDOn Yaroon Isaa Amma!
Damee Boruuntin, Bitootessa 2, 2019
Mootummaan Impaayera Itoophiyaa bulchaa jiru seeraanis tahe heeraan Mootummaa EPRDF. Afaanfajjii fi dogongoraa Uummata Oromoo gowwoomsuuf godhamu keessa inni guddaan mootummaan kun kan Oromooti jechuu dha. Kijiba kanan Oromoon Masaraa Minilki gale jedhanii warra hudduu of hidhiitu argaa jirra. Garuu ilmaan Oromoo Masaraa Minilki keessa galee haqa Uummata Oromoof dhaabbatu ykn hojjetu tasa argaa hin jirru. Masaraa Minilki keessatti kan wal caccabsaa jiru namoota bara Dargii hammeenya hiriyyaa hin qabne uummata Impaayera Itoophiyaa irraan gahaa turan akka tahe wal nama hin gaafachiisu.
Kononel Abiyi gaafa muudamu gara boodaa deebi’ee akeeka Minilki bakkaan gahuuf akka hawwu ifatti dubbatee jira. Suuta suuta gara boodaa yoo deemus teenyee ilaalaa jirra. Waan inni an Ormoo ykn Abbaa koo Oromoo dha jedhee himachuu qaana’e Oromoon Masaraa Minilki seene jedhee warra weedisuuftu dhukkuba qaba. Jaalalaa fi dhaabbii uummata Oromoo yoo hin qabu tahe nama tokko kan Oromoo godhu DNA isaa miti. Hojii isaa malee namni DNA isaa qorachuuf deemu hin jiru. Akeeka isaa kana bakkaan gahuuf jecha Mootii Habashaa tokkoof handhuuraa Oromiyaa irratti siidaa dhabuu jalqabeera. Kan warra hafees tokko tokkoon tareessuuf deema.
Mootota Habashaa darban of irraa kaasuuf Uummatni Oromoo waregama guddaa baasee jira. Ilmaan isaa qaroo aarsaa baasaa ofii irraa darbaa dhufe. Kaleessa qarree fi Qeerroon Oromoo irree tokkoon yaroo Down! Domn! Wayyaanee jedhan kan dagatan qabu. Baabura Wayyaanee baatee deemuu OPDO jalaa gatuu dhiisuutu bade. OPDOn baabura qullaa diina Uummata Oromoof tajaajila laatu waan taateef Oromiyaa keessa akka ijaarsatti buqa’uu qabdi. Uummatni Oromoo OPDO ammatee taa’aa nagaa argachuu hin danda’u. Ilmaan isaa qaroo tahan guddifachuun itti jabaachaa jira.
Warri maqaaf Oromoo, Mootummaa EPRDF TPLF harkaa dhaale Uummata Oromoof maal hojjetan? Maal hojjechuuf immoo tilmaamaa jiru? Amma har’aatti hidhaan, ajjechaan,saamsii fi qe’ee isaa irraa kumaatama hedduun buqqa’uun uummata Oromoo irraa hin dhaabbanne. Mirgi dhala namaa dhiitamuun, dubartoonni Oromoo gudeedamuun fi Oromoon mana wajjin gubamuun itti fufee jira. Daa’ima waggaa sadeetti amma jaarsa waggaa sadeettamaa ajjeesuun hiikaa maalii qaba? Biyya Impaayeera Itoophiyyaa keessa har’a kan Komandi postiin bulu Oromiyyaa qaofa. Yaa Uummata Oromoo kana argachuuf dhiiga ilmaan kee Wayyaanee sooraa baatee? Walii gala OPDOn akka ijaarsatti amajaajii dhiiga Uummata Oromoo dhuguun jiraatu akka taate waan wal gaafannu miti.
Kan biyya bulchu erga OPDO dha tahee nageenyi Uummata Oromoo kan kabajame tahuu hin qabu? Garuu OPDOn Oromiyaan dirree waraana akka tahu maaliif akka filate namaaf galaa? Eritrea keessatti humni biyyaa Tigray of ijaaree hidhaana isaa wajjin utuu Mootummaa Kononel Abiyi eehama hin gaafanne uummata isaatti dabalamee jira. Namni qawwee galshi jedhee dirqe tokko hin jiru. Warri TPLF keessaa arii’amanii turan illee itti deebi’anii TPLF jajjabeessaa jiru. Kan amma funyaanitti hidhatee lolaaf foolachaa jiru TPLF akka tahe namni hin hubanne hin jiru.
Akkuma kana ijaarsonni Amhaaraa lakkobsa hin qabne biyya Eritrea keessatti hidhatanii socho’aa turan hidhannaa isaanii wajjin gara uummata isaanii deebi’anii nagana jiraachaa jiru. Kana malee prezidaantiin MNA ifatti Uummatni Amhaaraa hin hidhata malee hin hiikatuu jedhee labsaa jira. Yaroo Impaayerri Itoophiyaa guutuun hidhannaan wal dorgomaa jiru kana keessa hojiin OPDO inni duraa maalii Oromoo hiikachisuu tahee argame?
Waan ifatti mul’atu tokko deemsa kononel Abiyi qofa. Maqaa Itoophiyaan Mootummaa Amhaara deebisee ijaaruuf tilmaama akka qubu dhoksaa hin jiru. Tilmaama isaa kana kan abjuu qofa jalaa godhuu danda’u humna Oromoo keessaa ABO fi WBO akka tahe waan beekuuf waan hundaa dura yoo danda’e balleessu yoo dadhabee immoo laamshesuu barbada. Tilmaamni kun mul’ata isaa irra kan dhufe utuu hin taane harcaatota Dargiittiin kan dhiibamaa jiru dha. Kononel Abiyi ifa baasee yaroo gabaaba booda maqaa sabaan ijaaramuun akka jiraachuu hin qabne dubbatee jira. Utuu hin jaalatiin maqaa Itoophiyaan qofa ijaaramuu qabna jechuu dha. Waa’ee aadaa, afaan, seenaa keenyaa kaasuu hin qabnu. Hireen ofiin of bulchuus hin argamu. Mootummaa kana jalatti aadaa, afaan fi alaabaa tokko qofaa qabaachuuf deemna. Innis kan Amhaara akka tahe wal nama hin gaafachiisu.
Waan Obbo Lamaan Itoopiyaan suusii dha jedhee fi Kononel Abiyi immoo akeeka Minilki bakkan gahuu hawwii qaba jedheef Amhaarri warra kana akka ijoollee isatti ilaala jira. Warri kun Waaqa biraa nuuf ergaman yaroo jedhan illee ni dhageenya. Prof. Masfin Weldemariyam nama Motummaa Haayile Silaasee fi Dargii gursuun beekamtii guddaa qabu “team Lamaan kun qoricha Itoophiyaa waan tahniif amma lubbuun koo jiru nan gargaara” jedhee ture. Itoophiyaa fayyisuuf dhiigni Uummata Oromoo akka bishaanii yoo dhangala’e dhimmaa Habashaa miti.
Har’a Amhaarri ka’ee Finfinneen kan kooti. Finfinnee fi Oromiyaa biyyi jedhamu hin jiru. Magaalonni gugguddoon kan akka adaamaa, Diree Dawwaa, Hararii fi kan fakkaatan kan Amhaaritti yoo jedhe waan nu ajaa’ibu hin qabu. Gad aantummaa OPDOtu gara kana nu geessaa jira. Injifannaa harka keenya keessa jiru Amhaarri harka nu miicciree fudhachuuf yaalli godhu kan mijjeessaaf jiru OPDO dha. Yaroo OPDOn xiqqoo afanii gufatee waa’ee Oromoo dubbatee itti roorisuuf doorsisuu jiru. Dabballoonni OPDO waa’ee Oromoo fi Oromiyaa ifatti dubbachuu sodaatanii jiru. Jidduu kana olola Obbo Lamaa irratti oofaa jiran hordofaa. Oromota naannoo Harhargee irraa buqqa’an naannoo Finfinnee qubsiifna duwwaa jedhe. Akkamitti naannoo magaala keenya Addis Ababa qubsiisama jedhanii iyyaa jiru. Oromoon biyyaa Oromoo keessa bakka barbaade yoo qubate Amhaara maalitu galcha?
Yaa qarree fi qeerroo Oromoo yaroon OPDO carraa laatne teenyee ilaallu darbeera. Mana barumsaa galtanii afaan Amhaaraa barachuuf kan deemu isini akka tahe hin dagatiina. Amhaara jalatti abootiin keenya nama isaa qofa utuu hin taane fardaa fi gaangee isaanii garaa funyoon safaranii qalbuun dirqama ture. Warri kun beekumsii fi dandeetiin isaanii uummata Oromoo gadi waan taheef hammenyi isaan uummata keenya irratti hojjetan dubbachuun isaa nama jibsiisa. Utuu salphinni Wayyaanee caalu nu hin mudatiin yaroon DOWN! DOWN! OPDO! Jennu har’a. Mootummaa of ijaaree humna horate tokko of irraa kaasuun salphaa miti. Har’a utuu ishee hidda lafatti hin jabeefatiin buqqifnee darbuu qabna.
Injifannoo Uummata Oromoof!
Gadaan Gadaa Bilisummaa Ti!


text:
Ispoortii
Kiristiyaanoo Roonaaldoon lakkoofsa haatrikii isaa 58 geessise
Finfinnee, Onkololeessa 3, 2014 (FBC) - Taphataan sarara Fuulduraa lammii Poorchugaalii fi Kilaba Maanchister Yuunaayiitid Kiristiyaanoo Roonaaldoon jaarraa kana keessa taphataa haatriikii olaanaa lakkoofsise adda duree ta’uun itti fufeera. Tapha gulaallii Waancaa Addunyaa guyyaa Kaleessa Poorchuugaal Luugzambarg waliin taphatte…Read More...
Afrikaa Kibbaa 1 -0 Ityoophiyaa
Finfinnee, Onkololeessa 2, 2014 (FBC) - Gareen Kubbaa Miilaa Biyyaalessa Ityoophiyaa Gita isaa Afrikaa Kibbaan injifatameera. Tapha gulaallii Waancaa addunyaa har'a Afrikaa Kibbaa Istaadiyeemii FNBtti gaggeeffameen gareen biyyaalessa…
Taphni Waaliyaawwanii fi Baafana Baafanaa injifannoo Baafana Baafanaan 3 fi 1’n xumurame
Finfinnee, Fulbaana 29, 2014(FBC)-Taphni Waaliyaawwanii fi Baafana Baafanaa injifannoo Baafana Baafanaan 3 fi 1'n xumurameera. Waaliyaawwan Baafana Baafanaarratti olaantummaa taphaa agarsiisanis kubbaa gara galchiitti…
Gareen kubbaa miillaa Waaliyaa Gulaallii Waancaa addunyatif boruu ni taphatu
Finfinnee, Fulbaana 28, 2014 (FBC)- Gareen Biyyaalessa kubbaa miillaa Ityoophiyaa Waaliyaan gulaallii sadaffaa Waancaa addunyatiif guyyaa boruu Magaalaa Baahir Daaritti garee kubbaa miillaa Afrikaa Kibbaa waliin kan taphatu ta’uu…
Gareen kubbaa Miillaa Afrikaa Kibbaa Baahir Daariin gale
Finfinnee, Fulbaana 28, 2014 (FBC)- Gareen kubbaa Miillaa Afrikaa Kibbaa magaalaa Baahir Daariin galuu ibsameera. Garichi tapha gulaallii waancaa addunyaaf garee biyyaalessaa Ityoophiyaa waliin guyyaa boruu taasisuuf Baahir Daariin galuu…
Atileet Sisaay Lammaa Maraatoonii Landaan injifate
Finfinnee, Fulbaana 23, 2014 (FBC)- Atileet Sisaay Lammaa dorgommi Maraatoonii dhiiroota 2021 har’a Landaanitti gaggeeffamee injifateera. Atileetichi saa’aatii 2 daqiiqaa 4 fi seekoondii 1 irratti seenuun injifateera. Maddi:-WORLD…
Atileet Qaalkidaan Gazzaany rikkardii addunyaa meetira kuma 10 fooyyeessite
Finfinnee, Fulbaana 23, 2014 (FBC)- Dhalattuun Ityoophiyaa Atileet Qaalkidaan Gazzaany Jeeneevaatti figiicha meetira kuma 10 gaggeeffameen rikkardii addunyaa fooyyeessiteetti. Atileettittin 29:38 seenuunii rikkardicha kan fooyyeesite.…


text:
“Itiyoophiyaan lammiilee biyyattii ajjeesaa ijaaramtu,biyyi saba koo nyaattee awwaalcha saba kootirratti ijaaramtu biyya otuu hin taane iddoo awwaalchati. Kana keessaa Oromiyaan biyya taatee dhalachuu qabdi. Waraanni Ittisa Oromiyaa waan danda’u godhaa jira. Haa deeggarru. Itiyoophiyaan kuftee jirti. Yoo kana caala kuftu …Tigraayirratti hin kuftu,Amaararratti h8n kuftu,Somaalerratti hin kuftu walumaa galatti naannoo biroorratti hin kuftu. Oromoo fi Oromiyaarratti kufti. Handhuurri biyyattii Oromiyaadha. Magaalli handhuura biyyattii,Handhuurri siyaasa biyyattii,diinagdeen biyyatti hunduu Oromiyaadha maddi isaa. Kanaaf warri hunduu gaafa sana Dantaa isaanii kabachiifachuuf malee Oromoodhaaf Oromiyaadhaf kan dhimmamu hin jiru. Kanaafuu Oromiyaa ijaarrachuuf yeroon amma.” Dr Tseggaayee Araarsaa Afaan Amaariffaan kan jedhan keessaa.
Removing Abere Adamu, the head of the criminal cartel known as Amhara Special Force, will not absolve him and the criminal cartel he led from the genocide and ethnic cleansing they committed on the people of Tigray, Benishangul-Gumuz, Kimant, Wollo, and Oromia. He should be apprehended and charged, and the criminal cartel he established, the Amhara Special forces, must be dissolved, disarmed and demobilized!
Sweden must also seriously consider charging him either at local court or at the ICC.
Similarly, Agegnew Teshager, the head of the Amhara Region, and Ato Demeke Mekonen, supreme head of all Amhara supremacist forces, including the criminal cartel known as Amhara Special Forces, must be removed from their positions and held accountable.


text:
Bitootessa 20, 2013, WASHINGTON DC (VOA Afaan Oromoo) — As United States kutaa Minnesootaa keessa kan maadheffate gumiin lammiiwwan Ameerikaa hidda dhalata Oromoo sanbata darbe jechuunis Bitootessa 16, bara 2013 magaalaa Miniyaapolis keessatti geggeessamee jira.
Kaayyoon wal ga’ii sanaa haala dinagdee, siyaasa, hawaasummaa aadaa fi egeree uummata oromoo maal akka ta’e irratti mari’achuu ture.
Wal ga’ii sana irratti hoogganoota gareelee siyaasaa Oromoo, hayyoo taa fi uummati naannoo irratti argamuu dhaan mala ittiin gara fuula duraatti tarkaanfachuun danda’amu irratti mari’atanii jiran.
Adda addummaan yaadaa gareelee siyaasaas haa ta’u namoota dhuunfaa hawaasa tokko keessa jiran gidduu jiru addaan nama qooduu hin qabu, bakka sanaa walitti dhufuu dhaan haaala ittiin garaa garummaa ofii walitti fidanii uummata ofiif hojjetan mala dha’uun barbaachisaa ta’uu kanneen wal ga’ii kana qindeessan nuuf ibsanii jiru. Gaaffiin uummata Oromoo guddaa fi hanga yoonaa deebii kan hin argatin jiru waan ta’eef deebiin hamma argamutti dhiibbaa gochuu kan itti fufan ta’uunis ibsamee jira.
Dhiittaa mirga namaa yeroo yerootti raawwatama jedhamee gabaasamuus addunyaatti beeksisuuf angawoota gameeyyiitti beeksisuu kan itti fufan ta’uu isaaniif furmaati ni argama jedhanii kan abdatan ta’uu kanneen konferensii sana qindeessan mata duree marii isaanii “Oromoof waan itti aanee dhufu maali?” kan jedhu tuquun ibsanii jiran.
Sagalee;


text:
Tafsiira Suuratu Al-Ankabuut-Xumura
Alhamdulillah kunoo Ibsa (tafsiira) suuratu Al-Ankabuut osoo ilaallu xumura irra geenye. Kutaa dhumaa ilaaluun har’a ni xumurra.
“Yeroo doonii yaabbatan, amanti Isaaf qulqulleessuun Rabbiin waammatu. Yommuu Inni gara lafaatti nagaha isaan baase, yeroma san Rabbiitti qindeessu. Wanta isaaniif kennine waakkachuu fi qanani’uuf [Rabbitti qindeessu]. Gara fuunduraatti ni beeku.” Suuratu Al-Ankabuut 29:65-66
Kaafironni yommuu galaana keessatti dooni yaabbatanii fi bishaanin nyaatamu sodaatan, Rabbiin ni tokkichoomsu. Yeroo rakkoon isaanitti cimuu fi danbaliin galaanaa gara hundaan isaan marsu, kadhaa Isa qofaaf godhu. Asitti amantiin du’aayi (kadhaadha). Namoonni kunniin wanta gabbaraa turan dagatanii Rabbiin qofa kadhatu. Yommuu Rabbiin subhaanahu gara lafaatti isaanii baasee fi rakkoon isaan irraa deeme, yoosu gara shirkii isaaniititti deebi’u.[1] Kana jechuun Rabbiin ala wanta biraa gabbaruutti fiigu.
Dhibeen nafsee isaanii gara dhimmoota lamaatti deebi’a:
1ffaa-qananii Gooftaan isaanii lakkoofsa hin qabne isaaniif kenne waakkachuu keessatti fedhii guddaa qabaachu. Of tuuluu irraa kan ka’e qananii kana irratti Isa faarsuu fi galata Isaaf galchuu hin barbaadan. Kana “wanta isaaniif kennine waakkachuuf” jedhu keessatti ni arganna. Wanta waakkachuu isaaniitiin wal qabate keessaa tokko: ma’asiyaa keessatti taruudha. Kanaafu, wanta Gooftaan isaanii itti ajaje hojjachuu fi wanta Inni dhoowwe dhiisun Isaaf hin ajajaman.
2ffaa: badii hojjachuuf of gadi furuu fi faayda addunyaa irraa wanta fedhen hundatti fayyadamuu. Kana “qanani’uuf” jedhu keessatti ni arganna.[2]
“Gara fuunduraatti ni beeku.” Kana jechuun badiinsa hojii isaaniitii fi adabbii laalessaa Rabbiin Guyyaa Qiyaamaa isaaniif qopheesse gara fuunduraatti ni beeku.
“Namoonni naannawa isaaniitti kan bubbutaman ta’anii osoo jiranu akka Nuti [Makkaan] Harama nagahaa goone hin arginee? Sila baaxilatti amananii qananii Rabbii waakkatuu?” Suuratu Al-Ankabuut 29:67
Harama jechuun wanta kabajaa fi guddinna qabuudha. Sila kaafironni Makkaa Rabbiin isaaniif Makkaan iddoo kabajamaa nagaha ta’ee akka godhee hin arginee? Jiraattonni Makkaa achi keessatti ofii fi qabeenya isaanii irratti nagaha ta’u. Namoonni Makkaan ala jiran immoo ni bubbutamu. Kana jechuun wal ajjeesu, wal saamu.
Yeroo Jaahiliyyah jiraattonni Makkaan ala jiraatan nageenya hin beekan. Isaan irratti duulama, ni ajjeefamu, ni booji’amu. Qabeenyaa fi dubartoonni isaanii ni saamamu. Garuu warri Makkaa nageenya keessa ta’u. Inumaa, namni nama abbaa isaa ajjeese Harama keessatti ni arga. Garuu isa hin ajjeesu. Haa ta’uu malee, Haramaan alatti ajjeechaa, booji’amuu fi saamichaa ni argita. Kanaafu, qananiin nageenyaa Qureeshota irratti qananii guddaadha. Qananii kana galataa fi Ergamaa Rabbii dhugoomsun deebisuun isaan irra jiraa ture.
“Sila baaxilatti amananii qananii Rabbii waakkatuu?” Kana jechuun shirkiitti amananii qananii Rabbii waakkatuu?[3]
Shirkiin soba (baaxila). Namni Rabbiin alatti wanta biraa gooftaa jedhe yoo gabbare (waaqefate) sobatti amanee jiraa jechuudha. Qananii Rabbii kan akka qabeenyaa, beekkamtii, nageenyaa, hoggantummaa fi kanneen biroo kan Rabbiin isaan qananiise waakkatu. Sababni isaas, qananiiwwan kunniin gara Rabbiif ajajamuutti deebi’uun galata galchuu barbaachisa. Namni qananiin baay’achuu waliin ma’asiyaa irra yoo ture, kanaan qananii kan waakkatu ta’a.[4]
“Nama Rabbiin irratti kijiba uumee yookiin yommuu haqni isatti dhufe haqa kijibsiisee caalaa namni zaalimni eenyuu? Sila kaafirootaaf iddoon jireenyaa Jahannam keessa mitii?” Suuratu Al-Ankabuut 29:68
Kana jechuun nama Rabbiin irratti kijibee jallinnaa fi soba irra jiru Rabbii olta’aatti maxxanse yookiin haqa Rabbiin Ergamaa Isaa Muhammadin ittiin erge kijibsiisee caalaa namni zaalimni hin jiru. Nama Rabbiitti kafaree, tokkichummaa Isaa waakkatee fi Ergamaa Isaa Muhammadin (SAW) kijibsiiseef Jahannam keessa iddoo jireenyaatu jira.[5]
Rabbiin irratti kijiba uumuun gosoota baay’ee qaba. Isaan keessaa: wanta Rabbiin haraama hin goone namni tokko wanti kuni haraama yoo jedhe, Rabbiin irratti kijiba uumee jira.
Namni Rabbiin shariika ykn ilma qaba jedhe, Rabbiin irratti kijiba uumee jira. Akkasumas, namni osoo wahyiin isatti hin buufamin, wahyiin natti bu’ee jedhe Rabbiin irratti kijiba uumee jira. Namni kana hojjate nama hundarra zaalima (daangaa darbee fi haqa irraa jallateedha.) Akkasumas, namni yommuu haqni Gooftaa isaa irraa isatti dhufu kijibsiisee, zaalima. Kan jalqabaa kijiba kan uumudha, kan lammata immoo haqa kan kijibsiisuudha.
“Warroota karaa Keenya keessatti qabsaa’an- dhugumatti karaalee Keenyatti ni qajeelchina. Dhugumatti, Rabbiin toltuu hojjattoota waliin jira.” Suuraa Al-Ankabut 29:69
Jihaada (qabsoo) jechuun: galma (kaayyoo barbaadan) gahuuf humna cimaa baasudha. “Warroota karaa Keenya keessatti qabsaa’an- “ kana jechuun namoota diinii Rabbii keessatti, shari’aa Isaa ibsuu, waan gaariitti ajajuu fi waan badaa irraa dhoowwu, wanta dhoowwame irraa nafsee ofii qabuu fi wanta dirqama ta’ee akka hojjattu taasisuu fi jecha Rabbii ol’aansuuf kaafirotaan loluu keessatti qabsaa’an, jazaan (mindaan) ariifatan isaan argatan: “dhugumatti karaalee Keenyatti ni qajeelchina.”[6]
Karaaleen Rabbii hojiiwwan jaalalaa fi mindaa Isaatti nama geessaniidha.[7]
Qajeelchuun gosa lama: beekumsaan qajeelchu fi hojiin qajeelchu. Beekumsaan qajeelchu yommuu jennu gara beekumsa sirrii ta’etti qajeelchu. Hojii gaarii fi badaa, sobaa fi haqa addaan baasutti qajeelchudha. Hojiin qajeelchu jechuun immoo wanta beeke hojii irra akka oolchu dandeesisuudha. Namni qabsoo isaa keessatti dhugaa ta’ee fi ikhlaasa qabaate, Rabbiin beekumsaa fi hojiin isa qajeelcha.
Rabbiin azza wa jalla qabsaa’ota (mujaahidota) kanniin toltu hojjattoota (muhsinuun) akka ta’an ni ibse. Isaan qabsoo isaanii keessatti akka waan Rabbiin arganitti warra Isa gabbaraniidha. Kuni ikhlaasni isaanii guutuu ta’u fi hojii bareechisanii hojjachu agarsiisa.
“Dhugumatti, Rabbiin toltuu hojjattoota waliin jira.” kana jechuun Rabbiin gargaarsaan, wanta sirrii qunnamsiisuu fi qajeelchuun isaan waliin jira. Kuni kan agarsiisuu namoonni nama hunda caalaa wanta sirrii qunnaman warra qabsaa’aniidha. Akkasumas, namni wanta itti ajajame bareechisee hojjate, Rabbiin isa gargaara, sababoota qajeelinnaa isaaf laaffisa. Namni beekumsa shari’aa barbaadu keessatti qabsaa’ee fi ciminnaan hojjate, qajeelinnaa fi gargaarsi isaaf argama, dhimmi beekumsaa isaaf laafa. Sababni isaas, beekumsa shari’aa barbaadun karaa Rabbii keessatti qabsaa’u keessaa tokko.[8]
Alhamdulillahi Rabbil aalamiin. Tafsiirri suuratu Al-Ankabuut asirratti xumuramee jira.
Kitaabban wabii:
[1] Tafsiiru Muyassar-404
[2] Ma’aariju tafakkuri-15/298
[3] Tafsiir Xabarii-18/443
[4] Tafsiir Qur’aanil Kariim-Suuratu Ankabuut-fuula 407
[5] Tafsiir Muyassar-404
[6] Tafsiir Qur’aanil Kariim-Suuratu Ankabuut-fuula 413
[7] Tahriir wa tanwiir-21/37
[8] Tafsiiru Sa’dii-747,


text:
Hogganaan Kooriyaa Kaabaa Sirna eebba Warshaa tokko irratti argamuu miidiyaan biyyattii gabaase
Hogganaan Kooriyaa Kaabaa Kim Jong Un torbaan hedduuf miidiyaa irraa dhabamuu isaa hordofuun, haalli fayyaa isaa dubbii ijoo miidiyaalee addunyaa tahee ture. Komander Kim Jong Un keessumattuu April 15/2020 sirna ayyaana dhaloota hundeessaa biyyattii kan tahe akaakkayyuu isaa Kim Il Sung irraa eega hafee booda, dhibee onnee isa muudateen yaalii baqaqsanii hodhuu godhameefiin wal qabatee du’uu hin oolu gabaasaaleen jedhu bahaa turan.
Prezdaant Tramp fi Prezdaantii Kooriyaa kibbaa dabalatee hoggantoonni biyyoota hedduu dhimma Kim Jong Un itti dhiheenyaan hordofaa jiraachuu ibsuun alatti, odeeyfannoo ifa tahe kennuu hin dandeenye.
Hogganaan biyya Niwkilarii hidhachuun shakkamtuu tokko fuula ummataa irraa dhabamuun yaaddoo guddaa tahee eega bubbulee booda, Jum’aa kaleessaa Ejensiin Odeeyfannoo biyyattii Viidiyoo Kim Jong Un Sirna eebba warshaa Xaa’oo tokko irratti argamuu mul’isu gad lakkisuu gabaafame. Haata’u malee ammas Viidiyoon kun haaraya tahuufi dhabuu isaa kan hin mirkanaahin tahuus gabaasni Aljaziiraa ni addeessa.


text:
Biyya US Ameerikaa keessatti barruun waggaa waggaadhaan ji’a bitootessaa maxxanfamtee baatu kan “Business Forbes” (bizinesii Foorbes) jedhamu adduunyaa irratti namoota qarshii guddaa qaban ni beeksisa.Garuu akka kaayyoo barruu kanaatti yoo ta’e keessumaa sababii idaafi taayitaadhaan gar-malee fayyadamuutiin namoota qabeenya horatan keessa hingalshu. Kallattiidhuma kanaan garuu burqaan galii isaanii kan beekamuufi beekumsaafi carraaqii hojii isaaniitiin namoota qabeenya horatan ifa baasa. Kanaa olitti akka ibsuu yaalametti barruun kun waggaa waggaadhaan dureessota adduunyaa beeksisuu kan jalqabe A.L.A. bara 1987dha.Akka gabaasa barruu Foorbesitti A.L.A.bara 2015 biliyeeneroota adduunyaa 1826 galmeesseera. Isaan kunniin keessaa dureessoti 87 biyya Chaayinaa,57 biyya Us.Ameerikaa,23 biyya Hindii,23 immoo biyya Jarmaniiti. Kaan garuu dureessota biyyoota garaa garaa dha. Barruun Foorbes A.L.A.2015 akka gabaasetti, Biliyeenerooti adduunyaa kanaa olitti ibsaman qabeenyi isaanii waliigalaa Doolaara Us. Ameerikaa tiriliyoonii 7.05 ga’a. Ulaagaan baayi’ina qabeenya itti beekan keessaa gamoowwan, konkolaattota, qarshii callaa,kaampaaniwwan dhuunfaa, qooda aksiyoon isaaniifi kkf. dha. Erreega walii galaa kana irratti idaan namticharra jiru erga hirdhisame booda kan hafe qofaatu ibsama. Baayi’inni qabeenyaa kunis kan ibsamu doolaara Us.Ameerikaadhaani. Waa’ee barruu Foorbes hamma kana yoo jenne, mee adduunyaarratti biliyeeneroota 11 isinitti haa agarsiifnu.
Akka gabaasa barruu Foorbes A.L.A. bara 2016tti akkuma biliyeenaroota warra dhiiraa biliyeenerooti dubartoota adduunyaas baayi’inaan jiru. Keessumaa burqaan qabeenyaa dubartootaa harka caalu abbootii ykn dhirsoota (abbaa manaa) isaaniirraa dhaala argatanidha. Akka gabaasa barruu kanaatti yoo ta’e A.L.A.bara 2015 qorannoo godhameen adduunyaarratti dubartooti biliyeenerooti 187 ta’an galmaa’aniiru.Garuu A.L.A. bara 2016 barruun kun gabaasa baaserratti baay’inni dubartoota biliyeeneroota addunyaa baranaa kan bara dabrerraa diigdamaan hirdhateera. Kanaa gaditti maqaa dubartoota biliyeeneroota adduunyaa 1-10 jiran barruun Foorbes A.L.A bara 2016 gabaasedha.
Akka gabaasa Foorbis A.L.A. bara 2015tti yoo ta’e biliyeeneroota adduunyaarratti galmaa’an 1826 kan turan si’a ta’u bara kana gara 1810tti gadi bu’eera jedha barruun kun.Isaan kunniin keessaa 24 Afiriikaa keessaa sia ta’an burqaan qabeenya isaanii sochii hojii adda addaarraa akka ta’e yoo ibsamellee, hiyyummaa Afriikaan keessa jirtuu wajjin walbira qabmee yeroo ilaalamu bifa tokkoon ykn bifa kaaniin malaan maltummaa wajjin kan walqabatedha jedhanii namooti dubbatan jiru.Sababiin isaas biyya hiyyummaan irratti dagaage keessatti salphaadhumaan qarshiin biliyoonaan lakkaa’amu hammi kun haa hafuu miliyoona horachuun rakkisaadha. Fakkeenyaaf biliyeeneroota kurnan Afirikaa keessaa tokko kan taate intalli Pirezidaantii Angoolaa Josee Ediwaardoo Do Saantoos kan maqaan ishee Isaabaaeel Do Saantoos jedhamtu qabeenya kana hundumaa kan horatte Pirezidaantummaa abbaashee dahoo godhattee dhiibbaa uumuudhaan ta’uusaa namooti baayi’ee ni dubbatu.Akka gabaasa maxxansaa barruu Forbisitti, A.L.A. bara 2016tti Isibaaeel Do Saantoos baayi’inni qabeenyashee doolaara USA biliyoonii 3.1 si’a ta’u biliyeeneroota Afriikaa keessaa sadarkaa 8ffaarra jirti.Egaa bifuma kanaan tujaarota Afiriikaa kaanis burqaan qabeenya isaanii malaan maltummaadhaan kan horatanidha namooti jedhan baayi’eedha.Kanas ta’e sana, mee barruun Foorbes bara 2016 (A.L.A) maxxansee baaserratti biliyeeneroota Afiriikaa 1-10 baase haa ilaallu.
Isaan kunniin malee bara Awurooppaanotaa dabre (2015) biliyeenerooti gara biraa 12 galmaa’aniiru.Diigdamii lamman isaanii waliigalaa doolaari USA.biliyoona 74.5 yoo ta’u kan hundumasaanii walitti eda’amee haamma Biil Geetis hin ga’u.
Afiriikaa walumaa galatti yeroo ilaallu, qabeenyi biliyeeneroti Afiriikaa kibbaa waliigalatti doolaara biliyoonii 20.1dha. Akka gabaasa barruu Foorbes baraanaatti biyyoota Afiriikaa 54 keessaa biyyoota 7 qofaatu biliyeeneroota qabu.Biliyeeneroota Afiriikaa 22 keessaa dubartooti sadii qofadha.Hardhaaf kanan gudunfadhe kanuma.Jildii 12 keessattimmoo mataduree garabiraan isin dubbisiisa.
Abebaayee Ijjiguu tiin


text:
LibreOffice 7.2 Help
The Form Controls toolbar or sub-menu contains tools that you need to create an interactive form. You can use the toolbar or sub-menu to add controls to a form in a text, drawing, spreadsheet, presentation, or HTML document, for example a button that runs a macro.
Unkaa galmee XML (XForms) too'annoowwan wal fakkaatutti fayyadamu.
Unkaa uumuf, galmee bani akkasumas unkaa too'annoowwanii dabaluu fi ibsuuf kamshaa unkaa too'annoowwanitti fayyadami Yoo barbaadde unkaa gara kuusaa deetaatti geessisuu ni dandeessa,?kuusaa deetaa manipulate gochuuf too'annoowwaniittillee fayyadamuu dandeessu
Galmee HTML keessatti unkaa uumu yoo barbaadde, deetaa interneetirraan erguu yoo barbaadde unkaatti fayyadami.
On the Form Controls toolbar, click the icon of the control that you want to add.
Then click in the document, and drag to create the control.
To create a square control field, hold down the Shift key while you drag.
To add a field from the field list of a table or query to a form, drag a cell into the form. In a text document, you can also drag a column header to add a field to a form. To include a label for the field, hold down CommandCtrl+Shift when you drag a column head.
Right-click the control and choose. A dialog opens where you can define the properties of the control.
To specify a accelerator key for a control, add a tilde (~) in front of the character in the label for the control.
Galmee tokkorraa gara galmee biraa too'annowwan harkisii kaa'i.Akkasumas galmeewwan jiddutti too'annoowwan garagalchi akkasumas maxxansi. Yeroo too'annoo galmee biraatirraa saagnu , LibreOffice madda deetaa sakatta'u, gosa qabiyyee, fi amaloota qabiyyee too'annoo akkasumas too'annoo caasaa yaayaa galmee galtee keessaa taasisa. Fakkeenyaaf, too'annoo qabeentota yaadannoo teessoorraa agarsiisuf ittifufuun qabeentota walfakkaatu erga gara galmee too'annoo gara garaa garagalchinee booda agarsiisuf. Amaloota kana fuula cancala DeetaaqaaqaAmaloota unkaa irraa arguu dandeenya .
Sajoon kun haalta filuuf qaree hantuutee jijjiira. ykn haalata kana kaka'uumsala godha. Haalata filataman too'annoo unkaa ammee filuuf gargaaru.
Sanduuqota filannoo uuma. Sanduuqni filannoo dalagaa unkaa keessaa kakaasuf ykn kaka'uumsaluu ni heyyama.
Sanduuqa barruu uuma. Sanduuqni barruu dirree fayyadamaan barruu itti galchuu danda'udha. Unkaa keessatti,sanduuqota barruu deetaa mul'isa ykn naqa deetaa haaraaf ni heyyama.
Dirree dhangi'ame uuma. Dirreen dhangi'ame sanduuqa barruu naqoota fi bahoota dhangi'ame ittiin ibsuu dandeenyudha, akkasumas kan gatii fayyadamne daangessuu dandeesisudha.
Dirreen dhangi'ame Amaloota too'annoo addaa (Dhangii - Too'annoofili).
Qabduu dhiibdu uuma. Hojiin kun taatee ibsameef ajaja , akka hantuutee cuqaasuu hojirra oolchuf gargaara.
Qabduulee kanatti barruu ykn saxatoo fayyadamuu dandeessa
Creates an option button. Option buttons enable the user to choose one of several options. Option buttons with the same functionality are given the same name (Name property). Normally, they are given a group box.
Creates a list box. A list box lets users select an entry from a list. If the form is linked to a database and the database connection is active, the List Box Wizard will automatically appear after the list box is inserted in the document. This wizard helps you create the list box.
Sanduuqa makaa uumaa. Sanduuqni makaan sanduuqa tarree sar-qeenxee tarree gadbuusaa wajjiin dhimmamtoonni filannoo filatanirraa. Amala dubbisqofa gara sanduuqa makaatti ramaduu dandeessa akkasumas dhimmamtoonni galfatawwan tarree keessatti argaman malee kan biroo galchuu hin danda'an. Yoo unkaan gara kuusaa deetaatti daangeffamee fi waliindhni kuusaa deetaa ka'aa ta'e, Masaka Sanduuqa Makaa n erga sanduuqa makaa galmee keessatti galee ofumaan argama.
Barruu agarsiisuf dirree uuma. Asxaawwan kun barruu duribsame qofa agarsiisuf gargaara. Galfanni dirreewwan kana keessatti hin uumaman.
KamshaaWixinee unkaa banuu danda'a.
Masakoota unkaa too'annoowwanii ofumaa banuu/dhaamsuu
Masakaan kun amaloota sanduuqota tarree,Gabatee too'annoowwanii fi too'annoowwan biraa galchuuf nu gargaara,
Qabduu Sarxaa uuna.
Yoo qabduu sarxaa wardaa herreegametti dabaluu barbaadde,Geessituu Xiyya garlamee qabduu sarxaa fi man'ee jiddutti uumuf cancala fuula deetaa fayyadamuu dandeessa. Akka bu'atti, yeroo qabeentaa man'ee jijjiirre, qabeentaan qabduu sarxaa ni haaromsame.Conversely,yoo gatii qabduu sarxaa jijjiirte, Qabeentaan man'ee ni haromfama.
Kabala Maraa uuma.
Amaloota asiin gadii kabala maraaf ibsuu dandeessa
In a Calc spreadsheet, you can use the Data tab page to create a two-way link between a scrollbar and a cell.
Qabduu akka calaqqetti mul'atu uuma. Akka lamdhiheessa saxatoo irraa hubannetti, qabduun calaqqee qabduu "normal" wajjiin amala tokko qabu.
Too'annoo calaqqee uuma. Calaqqe kuusaa deetaa irraa dabaluuf qofaaf fayyada. Galmee unkaa keessaa, double-click one of these controls to open the qaaqaSaxatoo sagi dialog to insert the image. There is also a context menu (not in design mode) with commands for inserting and deleting the image.
Calaqqeen kuusaa deetaa unkaa keessatti agarsiifama, akkasumas hanga mirgi too'annaa calaqqee hin ugguraminitti calaqqee haaran gara kuusaa deetaa saagamuu danda'a.garuu too'annoon akaakuu calaqqee dirree kuusaa deetaa mirkanuu qaba. Kanaafuu, dirree deetaa gara amaloota fooddaa fuula cancalaDeetaa galchaa.
Dirree guyyaa uuma. Yoo unkaan kuusaa deetaatti koronyate, gatiin guyyaa kuusaa deetaatirraa fudhatama.
If you assign the "Dropdown" property to the date field, the user can open a calendar to select a date under the date field. This also applies to a date field within a Table Control field.
Dirreewwan guyyaa haala salphatti dhimmamaa furtuulee xiyya olii fi gadiitin gulaalamuu danda'u. Qubannoo qarree irratti hundoofnee, guyyaa, ji'a, ykn waggaan furtuulee xiyyaatin dabalamuu ykn hir'ifamuu danda'u.
Ibsoota murtaa'aa dirreewwan guyyaa irraa.
Dirree yeroo uuma. yoo unkaan kuusaa deetaatti koronyate, gatiin yeroo unkaadhaa kuusaa deetaatirraa fudhatama.
Dirreewwan yeroo haala salphatti dhimmamaa furtuulee xiyya olii fi gadiitin gulaalamuu danda'u. Qubannoo qarree irratti hundoofnee, sa'atii, daqiiqaa, ykn sakandii furtuulee xiyyaatin dabalamuu ykn hir'ifamuu danda'u.
Qabduu filannoo faayilii kaasuu dandeessisu uumaa.
Dirree lakkoofsaa uuma. Yoo unkaan gara kuusaa deetaatti koronyate, gatiin lakkoofsa unkaa keessaa kuusaa deetaa irraa fudhatamuu danda'a.
Dirree maallaqaa uuma. Yoo unkaan gara kuusaa deetaatti koronyate, qabeentaan dirree maallaqa unkaa keessaa kuusaa deetaa irraa fudhatamuu danda'a.
Dirree sarxaa uuma. Dirreen sarxaa haguuggee gulaalli fi laataraalii qaba. Haguuggen gulaalli deetaa kam akka galchame tilmaama. Haguuggen laataraalii yeroo fe'iinsa unkaa qabeentota sarxaa dirree tilmaamuf gargaara.
Maaloo dirreewwan sarxaa sanii gara dhangii HTML tti alerguu hin danda'amanii hubadhaa
Creates a frame to visually group several controls. Group boxes allow you to group option buttons in a frame.
If you insert a group frame into the document, the Group Element Wizard starts, which allows you to easily create an option group.
Note: When you drag a group box over already existing controls and then want to select a control, you have to first open the context menu of the group box and choose Arrange - Send to Back. Then select the control while pressing CommandCtrl.
Group boxes are used only for a visual effect. A functional grouping of option fields can be made through the name definition: under the Name properties of all option fields, enter the same name in order to group them.
Creates a table control to display a database table. If you create a new table control, the Table Element Wizard appears.
Odeeffannoo addaa waa'ee gabatee too'annoo.
Creates a Navigation bar.
The Navigation bar allows you to move through the records of a database or a database form. The controls on this Navigation bar work the same way as the controls on the default Navigation bar in LibreOffice.
If Automatic Control Focus is activated, the first form control will be selected when you open the document. If the button is not activated, the text will be selected after opening. The Tab Order that you have specified determines which is the first form control.


text:
Facebook bakka argama keenyaa fi bakka nuti deemnu hunda to’achuu akka danda’u beektuu?
Facebook bakka argama keenyaa fi bakka nuti deemnu hunda to’achuu akka danda’u beektuu? warri beektan immoo akka inni isin hin to’anne gootaniittuu? Akkamiin to’annaa kana jalaas bahuu dandeenya?
Moosaajii Facebook yammuu bilbila android akkasumas iphone irratti feenutti dhaabbata miidiyaa hawaasaatiif bakka jireenyaa keenya isa sirrii ta’ee fi bakka nuti deemnu tokko tokkoon akka nu hordofu hayyamneerra jechuudha. Kanaas ‘Location history’ kan jedhamu keessaa waan sirreessuu qabnu hin sirreessine taanaan Appicha seennee fayyadamaa hin jirru yoo ta’ellee sochiin keenya tokko tokkoon hordofamaa oola.
Garuu location history keessa seennee waan sirreessuu qabnu sirreessinee akka hin hordofamne gochuu dandeenya. Haa ta’u malee kana gochuu keenyarraan kan ka’e kallattii bu’uureffachuun tajaajiloota kennaman: Fakkeenyaaf, suuraa tokko yeroo maxxansinu bakka nuti suuraa itti kaane suuricharra jiraachuu fi “Near by friends” kan jedhu hiriyoota keenya faana bakka nuti itti argamnu fi tajaajila nuti waliin qooddannus achumaan nurraa dhaabbata. Fakkeenyaaf namoota naannoo keenyaati fi biyya keenyaa suggest gochuu ni dhaaba.
Kanaafuu, wanti filatamaan yeroo nuti moosaajii Facebook hin fayyadamnetti akka inni nu hin hordofne gochuudha. Fayyadamtoonni bilbila iphone kan taatan bilbilli keessan ofiisaa akkas akka gootan filannoo isiniif kenna. Bilbila android kan fayyadamtaniif immoo feesbuukiin sirreeffama haaraa hamma fidutti ykn guutuummaatti ofirraa dhaabsisnee tajaajilichas ofitti yoo hanqisne malee akkas gochuu hin dandeenyu.
Garuu al-kallattii furmaatni tokko argameera. Kanaafuu fayyadamtoonni android Feesbuukii yoo seenne malee background yeroo hunda akka isin hin hordofne gochuuf tartiiba kana sirnaan hojiirra oolchaa:
1. Moosaajii Facebook keessanii banaa
2. Gara olii mallattoo sarara sadii jirtu tuquun menu keessa seenaa
3. Settings & Privacy cuqaasaa
4. Privacy shortcuts kan jettu filadhaa.
5. Manage your location settings kan jedhu cuqaasaa.
6. Dhumarratti Background location kan jedhu off gochuun dhaabsisuu dandeenya.
Fayyadamtoonni iphone bilbilli keessan ofiisaa Appii isin akka inni background isin hin hordofne gochuu barbaaddan akkasumas waliigalatti akka isin hin hordofne gochuu ni dandeessu. Kana gochuuf tartiiba armaan gadii sirnaan hordofaa:
1. Settings keessa seenaa
2. Privacy kan jettu cuqaasaa
3. Location services filadhaa
4. Moosaajiin hundumtuu background akka isin hin hordofne gochuuf gubbama isaa location & services kan jedhu off godhaa. App keessaa filattanii gochuuf immoo kan tarreeffamanii jiran keessaa filachuun ‘Never’ kan jedhu cuqaasuun tasumaa akka isin hin hordofne gochuu dandeessu, akkasumas ‘while using’ kan jettu cuqaasuun yeroo fayyadamtan qofa malee background akka isin hin hordofne gochuu dandeessu.


text:
Ibsa Ajajoota ABO fi WBO -Marroo Dirriba Lammeessaafi Gammachuu Abbooyyee
Related Posts
- Ibsa Ajaja ABO/WBO; Hundeessituun Addoyyee hidhamte
RSWO: Ibsa Ajaja Ol-aanaa ABO/WBO; Hundeessituun Addoyyee hidhamte Ibsa Ajaja Ol-aanaa ABO/WBO | Gocha hammeenyaa…
- SBO: Sagalee Bilisummaa Oromoo fi Ibsa ABO
SBO: Sagalee Bilisummaa Oromoo fi Ibsa ABO, Wax. 19, 2020 Gammachuun Saba Sidaamaa Gammachuu Keenya!…
- Simannaa ABO fi WBO, Fulbaana 15, 2018
I'm happy I lived to see this historic day-when young people (qeerroo) who peacefully pushed…


text:
Sirna baniinsa waajjira ABO – Wallo, magaalaa Kamiseetti
Walloo-Oromiyaa Kaabaa!
Bulchiinsi magaalaa Jimmaa simannaa KFO danquuf stadium magaalattii dhowwachuu isaa xalayaa kanaan beeksisee jira. Kanuma waliinis ”rakkoo dhalachuu maluuf mootummaan itti hin gaafatamu” jechuun doorsisee jira. Doorsisa kana duubaanis shira walitti bu’iinsaa bal’aa akka qindeeffachaaa jiran gabaasaa turre. Shirri kun kan gubbaatti qophaahee gad bu’e tahuu isaa fi hojiirra oolinsa isaa qorachuuf kaadireen OPDO olaanaan Taayyee Danda’aa Jimma seenee jira. Mootummaan Abiyyi Haamad Oromoodhaan tufamuun isaa ifa. Jimmatti baqatee Oromoo jalaa hin bahu. Jimmas lafa diinonni Oromoo fi bitamtoonni farshoo gandummaatiin macheeffaman dhuunfatanii rasaasa jibbaa gaaffii haqaa Oromoo irratti dhukaasuudhaan milkaahani miti. Tarsiimoon Jimmaan ristii addaa godhatanii Oromootti dhagaa guuruuf baafame kun eenyuyyuu caalaa maqaa Jimmaa miidhuuf kan xiyyeeffate tahuun warra qalbii qabuuf ni gala.
Dargaggoo #Firaa‘ol Darajjee Magaalaa Bishooftuutii humna tikaa mootummaan butamee bakka buusame dhabuu maatiin isaa ni dubbatu.
Hidhaan kan bara olaantummaa TPLF ture caalaa dargaggoota Oromoo irratti haalaan hammaatee jira. Namootni Firaa’oliin bakka inni jiru beektan ykn quba qabdan maatiin isaa waan barbaadaa jiraniif quba qabaachisaa.
“Obboleessa Artistii keeyeron dereje
Fira’ol Dereje jiraataa magaala Bishooftuu kan ta’e erga gaafa kibxata 26/5/2012 tti
achi buuteensaas hin beekamnee. Qaamni butees as jira hin jenne. Yoo argitan lakkoofsa kanaan nu beeksisaa. #0923821980.”
Walloofi ABO
Human Rights Abuses Committed by the Ethiopian Army in Different Parts of Ethiopia.Needs Urgent independent international Investigation. https://t.co/GEasTk7TEf pic.twitter.com/hdGcYxUIop
— Kichuu (@kichuu24) February 8, 2020


text:
Lammiwwan Tuniziyaa kuma hedduun Dilbata kaleessaa hiriiruun prezidaant Kaaiis Saiid aangoo qabachuu isaanii morman.Mufannaa jabaan kan irratti mullate hiriira kana irratti prezidaantichii aangoo akka gadhiisaniif gaafatan.
Saiid torban kana heera bara 2014 ba’e irra hedduu foyyeesuun erga mummicha ministeeraa aangoo irraa ari’anii baatii lama booda, akkasumas paarlaamaa hojii dhaabsisuun of aangoo walii galaa dhunfatan.
Hiriirtoonni gama isaanii kun yaaliin fonqoolchaa waan ta’eef akka kufuu barbaanna jechuun sagalee dhageesiisan.
Hiriira wal fakkaatuu bara 2011gaggeeffame bulchiinsa prezidaantiicha duraanii barri aangoo isaanii akka xumuuramu taasisuun ni yaadatama.
Sa’iid akka jedhanti, tarkaanfiin fudhadhee akka mormiitonni koo jedhan sana fonqoolcha mootummaa miti. Laamsha’uu gama siyaasaa fi dinagdee jabeessee akkasumas deebii dadhabaa kan weerara vaayrasii Koronaaf kennamaa jiru, foyyeessuuf malee jedhan.
Mirga nama maraa nan eegsiisa malee abbaa irraa hin ta’u jechuun waadaa seenan.


text:
Ijaartuu Gabaasaa
Ijaartuun Gabaasaa meeshaa gabaasawwan kuusdeetaa mataa keetii uumuuf si tajaajila. Masaka Gabaasaa malee Ijaartuu Gabaasaa fayyadamuun gara barbaaddeen gabaasa saxaaxuu dandeessa. Gabaasni uumame galmee Barreesituu kan ati gulaaluu dandeessuu dha.
To use the Report Builder, the Report Builder component must be installed. In addition, the Java Runtime Environment (JRE) software must be installed, and this software must be selected in LibreOffice.
Sooftiweerii JRE ijaaruu
Ijaartuun Gabaasaa Java Runtime Environment (JRE) barbaada.
-
Choose LibreOffice - PreferencesTools - Options - LibreOffice - Advanced.
-
Hanga daqiiqaa tokkoo eegi, sirna kee irratti waan sooftiweerii Java ijaaruuf.
Yoo sirna kee irratti JRE inni ammaa kan fooyya'e jiraate, tarree keessatti galtee agarta.
-
Qabduu kana fuuldura galfataa biratti cuqaasi fooyya'aa JRE LibreOffice fayyadamuuf.
-
Use a Java runtime environment is enabled.
If no JRE version is found on your system, open your web browser and download the JRE software from http://www.java.com. Install the JRE software. Then restart LibreOffice and open LibreOffice - PreferencesTools - Options - LibreOffice - Advanced again.
Ijaartuu Gabaasaa banuuf
-
Faayila Base tokko bani ykn kuusdeetaa haaraa tokko uumi. Kuusdeetaan kunis yoo xiqqaate gabatee tokko innis yoo xiqqaate dirree deetaa fi dirree furtuu durtii tokko waliin qabaachuu qaba.
-
Sajoo Gabaasaa foddaa Base keessaa cuqaasi, kana booda Mul'annoo Saxaaxaa keessaa Gabaasa Uumi jedhu filadhu.
Foddaan Ijaartuu Gabaasaa ni banama.
Ijaartuun Gabaasaa bakka saditti hirama. Gara gubbaatti baafata, gara gadiitti ammoo kamshaalee agarta.
Gara mirgaatti foddaa Amalootaa, gatiiwwan amalaa warra wanta ammee filamanii waliin agarta.
Foddaan Ijaartuu Gabaasaa inni gara bitaa mul'annoo Ijaartuu Gabaasaa agarsiisa. Mul'annoon Ijaartuu Gabaasaa jalqabarratti gubbaadhaa gara jalaatti iddoo saditti hirama:
-
Irraantoo Fuulaa - naannoo Irraantoo Fuulaa keessatti dirreewwan to'annoo barruu dhaabbii waliin harkisa
-
Bal'inaan - naannoo Bal'inaa keessatti dirreewwan kuusdeetaa harkisee kaa'a
-
Jalaantoo Fuulaa - naannoo Jalaantoo Fuulaa keessatti dirreewwan to'annoo barruu dhaabbii waliin harkisa
Naannawaa dabalataa Irraantoo Gabaasaa fi Jalaantoo Gabaasaa galchuuf, filadhu. Naannoon kun barruu warra jalqabaa fi dhuma gabaasaa guutuu irratti mul'atan of keessaa qaba.
Sajoo "-" fuuldura maqaa naannoo irratti cuqaasi, innis naannoo san mul'annoo Ijaartuu Gabaasaa keessatti qoncoorsuuf. Sajoon "-" gara "+" jijjiirama, atis naannoo bal'isuuf cuqaasuu dandeessa.
Naannawaa Bal'ina keessatti dirreeewwan kuusdeetaa harkistee dhiisuun galchita. Kutaa "Gabaasatti dirree galchuuf" jedhu kan gadii ilaali.
Dabalataan, Asxaa Dirree ykn Saanduqa Barruu kamshaalee keessaa cuqaasi, san booda Irraantoo ykn Jalaantoo Fuulaa keessaa reektaangilii harkisi, barruu hunda fuula tokkoorra jiru ibsa. Asxaa saanduqa foddaa Amalootaa waalgitan barruu isaanii galchi. Sajoo Saxaatoo fayyadamuun saxaatoo ida'uu dandeessa.
Gabatee kuusdeetaatti gabaasa qabsiisuuf
-
Hantuutee gara mul'annoo Amalootaatti siqsi. Fuula caancalaa lama Waliigala fi Deetaa ni agarta.
-
Fuula caancala Deetaa irratti, saanduqa makaa banuuf Qabeentaa cuqaasi.
-
Gabatee gabaasa uumuuf barbaadde filadhu.
-
Erga gabatee filattee, furtuu sanduqa Qabeentaa keessaa bahuuf dhiibi.
Foddaan Dirree Ida'i jedhu yeruma sanaa banama, innis gabatee filameef dirree agarssisa.
Dirree gabaasa keessatti galchuuf
Foddaan Dirree Ida'i gabaasa keessatti galfata gabatee galchuuf si gargaara. Sajoo Dirree Ida'i jedhu kaamshaa keessaa foddaa Dirree Ida'i jedhu banuuf cuqaasi.
-
Naannoo Bal'ina gabaasa keessatti foddaa Dirree Ida'i irraa maqaalee dirree tokko tokkoon harkisii kaa'i. Dirree akka barbaaddetti sirreessi iddoo qabsiisi.Dirree hiriirsuuf sajoo kamshaalee keessaa fayyadami.
Dirreewwan walirra gochuun hin danda'amu. Yoo gabatee dirree naannoo Bal'inaa irra kaa'atte, sana booda asxaa fi saanduuqni barruu ni galu
-
Fuula gabaasa tokko kan ta'an barruu galchuu dandeessa. Sajoo Dirree Asxaa cuqaasi, itti aansee reektaangilii Irraantoo ykn Jalaantoo Fuulaa keessatti harkisi. Barruu barbaadde agarsiisuuf amala Asxaa gulaali.
Gabaasni raawwatamuuf kan qophaa'u erga dirreewwan mul'annoo Gadifageenyaa keessatti galee booda dha.
Gabaasa raawwaachuuf
-
Sajoo gabaasa raawwii kamshaalee irraatti cuqaasi.
Galmeen Barreesituu banameet gabaasa uumte si agarsiisa, innis gatiiwwan hunda gabatee kuusdeetaa galchite qabaata.
Yoo qabeentaan kuusdeetaa jijjiirame, bu'aa gabaasaa fooyyeessuuf gabaasa lammata raawwadhu.
Gabaasa gulaaluuf
Jalqaba gabaasa akka gulaaluu barbaaddu murteessi, innis galmee Barreessituu dhaabbataa, ykn yoo mul'annoo Ijaartuu Gabaasaa gulaaluu barbaaddee, itti aanee saxaaxa haaraa irratti hundaa'ii gabaasa haaraa burqisiisi.
The Writer document is opened read-only. To edit the Writer document, click Edit Document on the information bar, or choose Edit - Edit Mode.
Yoo mul'annoo Ijaartuu Gabaasaa gulaaluu barbaadde, amaloota isaa tokko jijjiiruu dandeessa.
Bal'ina keessa cuqaasi. Itti aanee foddaa Amalootaa, amaloota xiqqoo jijjiiri, fakkeenyaaf halluu duubbee.
Erga xumurtee, gabaasa haaraa uumuudhaaf sajoo gabaasa raawwadhuu cuqaasi.
Yoo Ijaartuu Gabaasaa cufte, akka gabaasni cufame ni gaafatamta. Eeyyeen ega cuqaaste maqaa gabaasaa kenni OK cuqaasi.
Foo'insa gabaasaa
Foo'nsaa ykn gurmeessuun alatti, galmeewwan tartiiba kuusdeetaa keessaa kebaaffatamuun gabaasatti gala.
-
Mul'annoo ijaartuu gabaasaa baniitii sajoo fo'iinsaa fi gurmeessuu kamshaa irraa cuqaasi. Qaaqa fo'iinsaa fi Gurmeessuu ni argita.
-
Saanduqa Gurmuuwwanii keessatti, akka dirree foo'insa duraatti barbaadde cuqaasiti amala Foo'insaa sirreessi.
-
Gabaasa raawwadhu.
Gurmeessuu
-
Mul'annoo ijaartuu gabaasaa baniitii sajoo fo'iinsaa fi gurmeessuu kamshaa irratti cuqaasi. Qaaqa fo'iinsaa fi Gurmeessuu ni argita.
-
Saanduqa Gurmuu keessatti, saanduqa tarre Irraantoo Gurmuu bani akkasumas irraantoo gurmuu agarsiisuuf.
-
Foddaa Dirree Ida'aa banuuf sajoo Dirree Ida'aa cuqaasi.
-
Kutaa irraantoo gurmuutti gurmeessituuf galfata dirree harkisii dhiisi.Dirreewwan hafan immoo kutaa Gadfageenya keessatti harkisii dhiisi.
-
Gabaasa raawwadhu. Gabaasni gurmuu gabaassawwanii agarsiisa.
Yoo foo'uu fi gurmeessuu barbaadde, mul'annoo Ijaartuu Gabaasaa bani, san booda qaaqa fooyinsaa fi gurmeessuu bani. Irraantoo Gurmuu dirreewwan gurmeessuu barbaaddee agarsiisuuf filadhu, fi dirree akka foo'amu barbaaddeef immoo Irraantoo Gurmuu dhoksuuf filadhu. Foddaa Fooyinsaa fi Gurmeessuu cufiti gabaasa raawwadhu.
Deetaa kee haaromsuu fi maxxansuu
Yoo deetaa haaraa tokko galchite ykn deetaa gabatee keessa jiru gulaalte, gabaasni haaraan deetaa fooyya'e agarsiisa.
Sajoo gabaasaa cuqaasitii gabaasa dura kuuste lama cuqaasi. Galmee barreessaa haarawaan kan deetaa haaraa agarsiisu ni uumama.
Gabaasa maxxansuuf,galmee barreessituu keessaa filadhu.