text:
WASHINGTON,DC —
Harkaa fi miililleen wal qixxee ariifataa. Harkii isaa akka qaanqee xinniqa, akka mandiisuu nama irraa dibbisaa jedhaan warri dhahichaa isa arge.
Kaan jabaa akka sibiilaa jedhaan,innii ammoo ani jabaa jabaa caalu qofaa mitii jabaayyuu harka 100 caala ufiin jedha.Waan ufiin jedhu fakkaata malee akka namii hedudun jedhutti innii saba isaa akkana faarsa.
Muhaammad Alii,nugusa,pirezidaantii, abbootii amantii,dureessaa jetta namii tapahtee waliin hin koblin gugurdaa waan hafee hin fakkaatu.
Wantii mirkanaa ammoo Muhaammad Alii,namii addunyaa irratti dorgommii boksiitiin beekamuu marroo sadii shaampiyoonaa addunyaa tahe waan midhaafatee dhahe cinaachaa lafaan gaha.Harkaa Muhaammad keessaa bitachaa irra sodaataa warrii arge.
Boksiin tun afaan Oromootiin maqaa akka akkaa qabdi;tantoommuu,buunyaa fi abootee.
Muhaamad Alii dorgmmii boksii qofaa mitii qabsaahaa mirga ilnmee namaati. Maqaa warrii nu garboomse bara ufi nutti baase jedhee maqaa jijjirate.
jimaata Waxabajjii 3,2016 Amerikaa godina Arizoonaa,magaalaa Finikis (Phoenix)keesstti dhibuma duruu ganna 30 caalaa isa rakkisaa bahe,ingilifaan Parkinson disease jedhaniin ganna 74ti lubbuu dhabe.
Dhukkubii kun dhiba surrii irraa dhufa. Harkaa fi arraballee hidhee chochohuu dhowwa.
Muhaammad Alii marroo 61 dorgommi addunyaa dorgome marroo 56 moohee tana keessaa 37 dhahee lafaan dhahe.Jecha ingiliffaan Knockout baanan taan marro shan moohame.
Muhaammad eennu?Innii eennu ufuun jedha?Dhalaa fi hariyaan isaa hoo?
Muhaammad nugusa,pirezidaantii,abbootii amantii fi dureessaa fi hiyyeessa hedduu waliin koblee tapahte.Muhaammad Alii maqaan dhalootaa Cassius Clay.Ammajii 17,bara 1942 Luyivil Kentaakiitti dhalate.
Muhaammad Alii qabsaahaa mirga ilmaan namaa
Waan jalqabaa maqaa ufii irratti qabshaahe. Maqaa Cassius jedhan kun warra nu garboofatetti bara ufiitti nutti baase jedhee jijjiiratee Muhaammad Alii tolfate.
Bara sun bara Amerikaa keessatti gurraacha bifa isaatiin jibban.Namii gurraachii faranjii waliin dorgomee moohuu dhiisii dorgomuuyyuu hin sodaate.Woma taateefuu innii tanallee hin milkhaahe.
Ganna 12 dorgommii boksii jalqabe.Namii biskileetii isaa hatee jennaan nama hate sun barbaadee lolaa jedhee achumatti dorgommiitti seene.
Akka Amerikaan keessaati sanyiin nama jibbuun haftu qabsaahe.Hujii qaxaramuuf gaafatee dhowwatanii jennaan badhaasa Olompikiitti kennanf laga keessatti buuse mormii jalqabe.
Amantiin Musliima tahee miilota isaa ka akka Malcom X faan walti dabalamee mirga ummataati qabsaahuu jalqabe.Bara 1963 keesaa maqaa Kaashiyes Kiley jedhan ufi irraa jijjiiree Muhaammad tahe.
Bara 1967 keessaa gaafa Amerikaan Vetnaamitti duulte inni ammoo duula dide.Amantiin tiyya nama ijjeesi naan hin jettu.Obboleesaa akka kiyyaa, gurraacah akka kiyyaa,hiyyeessa mana dhoqqee hin ijjeesu jedhee dide.Jarii itti duuli naan jedhan kun takkuma maqaa hamaan na hin yaamne, takka dhaanee na hin gaargalchine,takkuma saree natti gadi hin dhiifne jedhee dide.
Innii duula didee jennaan ganna sadi dorgommi dhowwanii badhaasallee irraa guurratan.Mana murtiitti falmatee badhaasallee deebifatee dorgommiilleetti deebihe.Falamtee manii murtiilleen gargaaree dhugaa argate edorgommiitit deebihe.
Dorgommii gugurdoo innii itti beekame
Dorgommii innii Joorgi Foorman waliin biyya biyya Zaayer ta durii keessatti wal dhaane fa.Dorgommi suniin ”The Rumble in the Jungle.”Dhuqqeessaa ykn dibeessa baddaa keessaa jedhaniin.
Bara 1954 keeessa biskileetii isaa hatanii jennaan nama sun dhaanee biskileetti ufii fudhuuf jedhee achumaan dorgommii jalqabe.Barumsa sun keessaa dorgomee moohee maqaan bahe.
Bara 1960 keessaa Olompikii Roomitti warqii badhaafame.Bara 1961 keessaa nama boksii beekamaa Gorgeous George waliin dorgome.Bara 1964 keessa ammoo dorgommii boksii beekamtu moohee “I shook up the world” – addunyaa chochoose jedhee ufi faarse.Bara 1964 keessaa maqaa jijjiiratee Muhaammad Alii tahe.
Muhaammad gaafa diqqaa dhiisii gaafuma dhibamee afaan du’a jala gahellee akka Donald Trump namii amma pirezdanati tahuuf paarti Ripaabilikaan fulaa bu’ee dorgmu kun yoo filatame Mulsiimaa Amerika dhufuu dhow jechuun isaa faaydaa ufii argachuuf malee seeraa mitii jedhee Musliimaa nama kana irratti qabsaahuu mallee jedhe.
Mammaassaa fi dubbii Muhaammad keessaa haga tokko
- Ani nama akka billcaahaa loo’u akka kinniisaa hiddu
- Ani ka’ima fuula qajeelaati
- Guyyaa hin lakkahinii bu’aa guyyaa keessa jiraatu lakkahi
- Gaara guddaa si duraa caalaa cirracha kophee keessa si jirutti si buffisiisee s ykn butucha
- Yoo Muhaammad moohaadhaa jettee oobjatte, ganama kahii dhiifma ufi gaafadhu
- Hariyaa Muhaammad Alii:Biiraatti wal yaamaa malee Alii waraanaatti hin yaaminaa jedhe…gaafa mootummaan Amreikaa akka Muhaammad duula Vetnaam dhaquuf gaafatte uula
- Ani nama hamaa qorsaayyuu fayyaa dhowwaa fa jedha
- Nama bifuma isaatiin jibbuun wallaala jedhee walqixxummaa ilmee namaa dubbata
- Ani jabaa jabaa caalu qofaa mitii harka dhibbaan jabaa caala fa jedha.
- Addunyaa waliin dhahee beeke.Eee jajjabduun dhufte fa jedhee ufi faarsa
Maatii fi hariyaan Muhammad eennu jedhaniin?
Haatii isaa, Odessa Grady Clay akkana jedhee ilma ufii faarsite:Waaqii nama ajaaahibaa uume nama sun ammoo garaa kiyya keessatti uume.Gaafa diqqaa takkuma adabatee hin teenne akkuma bubbee sadaasaa waan argern dabra
Obboleetiin Alii diqqoon Rahman Alii:Alii gaafa diqqaa dhakaan na hadhii naan jedha, hin maraatee jedhaan dhakaan ani hadhuun tokkolleen isa hin dhahu jalaa miliqaa
Qabsaahaa mirga ilmaan namaa Amerikaa Malcom X: Afrikaa,Eezhiyaa fi Araba keessallee namii akkanumatti si jaalataa haga lubbuun jirtu itti gaafatama ke beekuu malte jedhee Muhaammad faarse
Akimiin Muhaammad Alii Frediyee Pacheekoo: ammoo Muhaammad gaafa diqqaa muka koree dammee irraa ciree eeyee taate kunoo jedhee irra bu’aa.
Jiyoorji Foreman, namichii Muhaammad boksii wali dhaane:Nama akka Muhaammad ani argeetuu hin beeku.
Pirezidantii Obaamaa fi haatii warra isaa Misheel Obaamaa:Muhaammad Alii nama addunyaa raase jedhanii dabalan.Jaba akkana beekuu keennaafuu galata waaqaati.
Muhaammad yoo dirree dorgommii seenu afaan hamoo dubbachaa nama arrabasaa dorgoma.
Dorgommii guddoon innii irratti beekame ta Miyaamii Filooridaa keessatti nama Sonny Liston jedhaniin wal dorgome.Liston sun marsaa jaheessoo irratti dhahee lafaan dhahe lafatti daawwate.Dhahee buusee jennaan‘ani jabaa jabaa caalu ka na caalu hin jiru, jedhe.
Muhaammad bara 1996 keessaa guca dorgommii Olompikii Atlaantaa Jerogiyaa irratti isatti guhca dorgomsi jalqasiiftu qabsiise.
Muhaammad Alii abbaaa ijoollee sagaliiti.Leyilaa Ali, Hana Ali, Asaad Amin, Khaliah Ali, Muhammad Ali angafa Rasheda Ali, Jamillah Ali, Miya Ali, Maryum Ali fa.Leylaa Alii eegee dhiifte male nama dorgommii booksiitiin beekamtu.
Source : VOA
gibe
Latest posts by gibe (see all)
- Leaked document from Atlanta Leadership Convention - November 12, 2016
- Will the U.S. Presidential Election Be Rigged? - October 27, 2016
- Ankuar: Feyisa Lilesa Special - October 26, 2016


c: text/html

text:
Wayyaaneen TPLF bakka uummanni itti heddummatu bu’aa fi sodaa filannoo isaaf jecha uummata nagaa keessa poolisii tamsaasee nagaa booressuun magaala Finfinnee fi magaalota Oromiyaa adda addaa keessatti yeroo ammaa kan jabaatee jiruudha. Gabaasota kutaalee magaalaa Finfinnee garagaraa irraa har’a Caamsaa 7,2015 Qeerroon gabasu namni gurmuudhaan yoo dhaabbate, bakka taa’umsaa fi walitti qabama uummata gidduu poolisoota seensisuun uummata bittimsuu kan eegale mootummaan Wayyaanee keessattuu kutaa magaalaa Kiiloo 6, Waddeessa(Piassa),Gullallee, Askoo, Makkanniisaa kutaaleen kunneen naannoo uummanni Oromoo itti heddummatus tahus sodaan mootummaa Wayyaanee yeroo ammaa uummata Oromoo fi keessattuu Qeerroo Oromoo irraa waan taheef humni waraanaa gurmuu gurmuudhaan, poolisoonni nama nagaa daandii irra deemu doorsisuu fi nagaa dhorkuudhaan hojii fardeessoo godhatanii ka’anii jiru.
fredag 8. mai 2015
Loltooti Wayyaanee Uummata Magaalaalee Gooluu fi Nagaa Dhorkachuu Itti Fufuun Sakkatta’aa fi Doorsisaan Uummata Dararaa Jiraachuu Qeerroon Gabaase.
Gabaasa Qeerroo Finfiinnee Caamsaa 8,2015
Wayyaaneen TPLF bakka uummanni itti heddummatu bu’aa fi sodaa filannoo isaaf jecha uummata nagaa keessa poolisii tamsaasee nagaa booressuun magaala Finfinnee fi magaalota Oromiyaa adda addaa keessatti yeroo ammaa kan jabaatee jiruudha. Gabaasota kutaalee magaalaa Finfinnee garagaraa irraa har’a Caamsaa 7,2015 Qeerroon gabasu namni gurmuudhaan yoo dhaabbate, bakka taa’umsaa fi walitti qabama uummata gidduu poolisoota seensisuun uummata bittimsuu kan eegale mootummaan Wayyaanee keessattuu kutaa magaalaa Kiiloo 6, Waddeessa(Piassa),Gullallee, Askoo, Makkanniisaa kutaaleen kunneen naannoo uummanni Oromoo itti heddummatus tahus sodaan mootummaa Wayyaanee yeroo ammaa uummata Oromoo fi keessattuu Qeerroo Oromoo irraa waan taheef humni waraanaa gurmuu gurmuudhaan, poolisoonni nama nagaa daandii irra deemu doorsisuu fi nagaa dhorkuudhaan hojii fardeessoo godhatanii ka’anii jiru.
Wayyaaneen TPLF bakka uummanni itti heddummatu bu’aa fi sodaa filannoo isaaf jecha uummata nagaa keessa poolisii tamsaasee nagaa booressuun magaala Finfinnee fi magaalota Oromiyaa adda addaa keessatti yeroo ammaa kan jabaatee jiruudha. Gabaasota kutaalee magaalaa Finfinnee garagaraa irraa har’a Caamsaa 7,2015 Qeerroon gabasu namni gurmuudhaan yoo dhaabbate, bakka taa’umsaa fi walitti qabama uummata gidduu poolisoota seensisuun uummata bittimsuu kan eegale mootummaan Wayyaanee keessattuu kutaa magaalaa Kiiloo 6, Waddeessa(Piassa),Gullallee, Askoo, Makkanniisaa kutaaleen kunneen naannoo uummanni Oromoo itti heddummatus tahus sodaan mootummaa Wayyaanee yeroo ammaa uummata Oromoo fi keessattuu Qeerroo Oromoo irraa waan taheef humni waraanaa gurmuu gurmuudhaan, poolisoonni nama nagaa daandii irra deemu doorsisuu fi nagaa dhorkuudhaan hojii fardeessoo godhatanii ka’anii jiru.
Kanuma waliin Shaggar Kaabaa naannoo Sulultaa irratti duulli sakatta’iinsaa ganda ganda keessatti adeemsifamaa jira. uummanni qonnaan bulaa aanaa Sulultaa keessa jiraatu mootummaa waliin diina ta’ee jira,mootummaadhaaf hin ajajamu, halkan halkan barruun ABO maxxanfamee bulaa, daandiin halkan keessaa sa’aa 7:00-9:00 gidduutti mukeenii fi dhagaadhaan konkolaataan akka hin dabarreef cufama qaama kana hojjetu yeroo sakattaanee hordofnees bira gahuu hin dandeenye kan jedhamuun mootummaan caasaa aanaa Sulultaa irraa qabuun mirkaneeffataa dhufeen naannoo Caancoo fi magaala isaa keessa humni waraanaa kan buufatee fi magaalaan Sulultaas poolisii wayyaaneen kan sakatta’amaa oolte tahuu Qeerroon gabaase.
Odeessa Qeerroo magaalota Oromiyaa gurguddoo garagaraa irraa gabaasu sochii uummanni oromoo taasisuun, sochii barattootaa fi Qeerroon Bilisummaa gaaffii karaa nagaan itti fufee jiruun wal qabsiisuudhaan mootummaan wayyaanee poolisootaa fi humna ittisa biyyaa uummata keessa facaasee nagaa booressuu fi mana namaa fi galma garagaraa sakattaasisuu gabaasni Qeerroo nu gahe addeessa.
go to link http://qeerroo.org/2015/05/08/loltooti-wayyaanee-uummata-magaalaalee-gooluu-fi-nagaa-dhorkachuu-itti-fufuun-sakkattaaa-fi-doorsisaan-uummata-dararaa-jiraachuu-qeerroon-gabaase/
Abonner på: Legg inn kommentarer (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jiraattoota Aanaa Gindabarati irratti dararaan hammaachuun himame.
OMN:Oduu Waxb. 07,2016 Godina Shawaa lixaa aanaa Ginda Barat magaalaa Kaachisitti, ji’oota afurii oliif adeemsi baruu fi barsiisuu waan addaan dhaabbatee tureef, guyyaan qormaata biyyaaleessaa dabalataan nuuf haa dheeratu jechuun, barattoonni mormataa jiraachuun himame.
Kana males jiraattonni bu’uuraalee hawaas-diinaggee dhabuudhaan rakkataa jirra jedhan.
Godina Shawaa lixaa aanaa Ginda Barat magaalaa Kaachis keessatti jiraattoonni rakkoolee hedduun miidhamaa akka jiran himame.
Mormii ji’oota jahaaf geggeeffamee tureen, aanaan Ginda Barat bu’uuraale hawaas-diinaggeedhaan dagatamuun rakkoo adda duree akka ta’e ibsamee jira.
Kana males loltoonni Agaazii gamasitti bobbaafaman wayta ammaa jiraattoota reebuun alatti, shamarrannii fi dubartoota irratti gudeeddii raawwachuun isaanii ammoo daran hammaatee akka jiru jiraattoonni dubbatan.
Ji’oota afurii oliif adeemsi baruu fi barsiisuu addaan dhaabbataa waan tureef amma ammoo qomraanni biyyaaleessaatiif guyyaan dabalataa nuuf haa kennamu jechuun barattoonni mormataa jiran.
Barataan nuti dubbifne tokko akka jedhutti, mormii biyyattii muudateen magaalaa isaanii keessatti adeemsi baruu fi barsiisuu erga addaan citee oolee bulbbulee jira.
Barattoonni hundi barumsa isaanii hordofaa waan hin turreef mootummichi ammoo, guyyoota qormaata biyyaalessaa asi dhiheessee qoheessuun dhuguma nufu yaadee osoo hin taane nu midhuuf waan karoorfate fakkaatas jedheera.
Guyyaan dabalataa qormaatichaa nuuf haa dheeratu jechuun, wayta barattoonni mormii isaanii dhageesisaa jiranitti ammoo, qondaalota mootummaan bobbaaseen doorsifamaa jiraachuullee nuuf himee jira.
Hanqinna rakkoolee hawaas-diinaggee jiraattota magaalaa isaanii miidhaa jiru irrattis barattoonni kun mufii dhageesisaa akka jiran himame.
Kana males hoganoonni paartii mormituu Oromoo karaa nagaan socho’aa osoo jiranii, yakka tokko malee qabamnii hidhaman nuuf haa hiikkaman jechuun mormaa jiru.
Mormii ji’oota afur dura magaalaa isaanii keessatti geggeeffamee ture, namoonni lama loltoota Agaaziitiin ajjeefamuun kan yaadatamuudha.
Namoonni dhibba lama ol ta’an qabamanii hidhamuu kan nuuf hime barataan kun, ammayyuu namoonni kun murtii tokko malee manniin hidhaa keessatti dararamaa jiraachuu dubbate.
Akka barataan kun nuuf himetti, torbaan lamaa oliif magaalaan isaanii tajaajila ifaa dhabuun dagatamtee turte.
Magaalaa isaanii qofa osoo hin taane, guutuun aanaa Ginda Barat rakkoo wal fakkaataadhaaf saaxilamuullee ibsee jira.
Jiraattoonni hundi rakkoo kana ilaalchisuun, gara bulchiinsa aanichaa fi qaamota dhimmi ilaalutti iyyatanis deebii dhabanii jiru.
Lotloonni Agaazii gamasitti bobbaafaman namoota nagaa reebuu fi qabanii hidhuu itti fufanii jiru.
Kanaaf halli jiraattota aanaa Ginda Barat muudataa jiru yaaddessaa ta’uullee barataan kun nuuf himee jira.
Usmaan Ukkumeetiin gabaafame.
gibe
Latest posts by gibe (see all)
- Leaked document from Atlanta Leadership Convention - November 12, 2016
- Will the U.S. Presidential Election Be Rigged? - October 27, 2016
- Ankuar: Feyisa Lilesa Special - October 26, 2016


text:
SBO Bitootessa 16, 2016
Oromo Voice Radio (OVR) Bitootessa 16, 2016
(SBO/VOL – Bitootessa 16, 2016) Qondaalonni ol’aanoon dhaaba maxxannee wayyaanee, OPDO, lakkoofsaan 500 caalan Galma Abbaa Gadaa magaalaa Adaamaatti argamutti walgahii gaggeeffatuun ibsameera. Lukkeeleen hogganoota baanaman kunneen walgahii isaanii guyyoota Lamaaf gaggeeffatuuf kan yaadanii turan tahus, gaaffiiwwan mirgaa, mormii fi yaadota faallaa fedhii diinaa tahan waltajjicharratti ka’anirraa kan kahe waliigalteerra gahuu hanqatanii guyyaa dabalachuudhaan akka walhammacan ibsameera.
Akka silaa karoora qabatanii waltajjichatti seenaniitti olola guyyaa Lamaaniitiin qondaalota ol’aanoo kanneen amansiisuudhaan akka isaan qajeelfama gooftolii isaanii, Wayyaanee/TPLF, irraa laatame hojiirra oolchuuf ummatatti bobbahaniif kan yaadame tahus, dabballootumti OPDO kunneen walgahii kanarratti gaaffilee mirgaa adda addaa kaasuudhaan ofuma isaaniitii wal unkuruutu ibsame.
Qondaalotni OPDO kunneen gaaffiwwan mirgaa ummanni kaasaa turee fi ammas itti jiru gaaffii keenya, gaaffii sirrii ti jechuun amanamtoota wayyaanee waltajjicharra turan waliin wal dhaban.
Gaaffilee ka’an keessaa dhimma Afaan Oromoo, lammiilee Oromoo hidhaman, aangoo OPDOn naannoo Oromiyaattis ta’ee sadarkaa Federaalaatti qabu, dhimma daangaa fi kkf waltajjicha irratti kaafamanii lukkeeleen kunneen irratti walii hin galle.
Olola guyyoota 2 booda ummatatti bobbaafamuudhaan siyaasaa wayyaanummaa lallabuuf kan qopheeffamaa turan qondaalonni ol’aanoon dhaaba maxxannee kanaa, gaaffilee hedduu kan kaasan yoo tahu kanneen keessaas:-
– Gaaffiwwan ummanni kaasee fi kaasaa jiru gaaffii keenya; hanga deebii argatanittis kana booda wal hin dhageenyu, kan waliin hojjennus san booda,
– Oromiyaa kan bulchaa jiru OPDO akka hin taanee fi bulchiinsi OPDO du’aa fi dadhabaa tahuu, wal qixxummaa hojii kan ilaallatu, Afaan Oromoo afaan hojii fi afaan Federaalaa maaliif hin taane?, lafaa fi qabeenya keenya ofii bulchuu qabna; TPLF maaliif nu tohata, gaaffiin mirgaa fi bilisummaa kaafamaa jirus gaaffiidhuma keenya; ajajaa fi tohannaa wayyaanee jalaa bahuu qabna kanneen jedhan waltajjicharratti ka’aniiru.
Qondaalonni ol’aanoon kunneen ummanni Oromoo siyaasaa biyyattii keessatti gahee isaaf malu waakkatamuu fi moggeeffamuu kan ilaaluu fi gaaffilee biroos ummanni Oromoo fi ABOn kaasaa bahanis dhiyeessuun kan mataa wal bowwaafachiisan yoo tahu kanneen keessaayis:-
– Sadarkaa hojiitti; waraana keessatti hirmaannaa dhabuu,
– Sadarkaa gaggeessummaa ol’aanaatti gaggeessummaa keessaa dhabamuu,
– Siyaasaa biyyattii keessatti Oromoon dhimmoota biyya keessaa fi biyya alaa ilaallatan akkasumas iddoowwan furtuu dha jedhaman irraa moggeeffamuu,
– INSA keessaa akkasums Muummee ministeeraa biraallee Oromoon dhabamuu fi gaaffilee biroo hedduu kaasuudhaan roorroo Oromoorra gahaa jiru ifatti walitti dubbataniiru.
Kanaanis gaaffiin ummanni Oromoo kaasaa jiru haqaa fi isaanis kan deeggaran tahuu ibsanii, gaaffilee ABOn qabatee falmaa gaggeessaa jiru kunneen gaaffilee ummataa waan tahaniif kabeebsaa fi kijibaan bira dabruu yookiin humnaan ukkaamsuuf yaaluu mannaa gurra laataniifii deebisaa quubsaa itti kennuun akka barbaachisu jala sararanii dubbatan.
Rakkoolee hanga ammaatti ummata Oromoorra gahaa turan kan geessisaa jiru dhaaba OPDO ti kan jedhan qondaalonni kunneen waltajjii kanarratti argaman dhugaa jiru baasanii walitti himuudhaan amanamtoota wayyaanee haqa ukkaamsuun irra-dibaan bira taruu yaadaniin wal dura dhaabbachuun ibsameera. Dhugaa jiru walitti himnee, walirraas fudhannee furmaataaf hin sossoonu taanaanii fi gaaffii ummata Oromoo kana ukkaamsuu fi maqaa xureessiin yakkatti lakkaawanii bira dabruuf yaadama taanaan waliin deemuu hin dandeenyu jechuudhaan walgahicha irratti mormii walgidduutti kaasuurraa keessa isaaniitti waldhabdeen uumamee, wal danqaniiru.
Amanamaan sirna wayyaanee, Pirezdaantii Oromiyaa ti jedhamu Muktaar Kadir wal dura dhaabbannoon qondaalota OPDO jabaachuurraa gara Galma Abbaa Gadaa qajeelus, dabballoota ol’aanoo aariin gutamanii gaaffilee mirgaa roobsan qabbaneessuu dadhabuutu gabaafame.
Qondaalonni ol’aanoon sabboonoo tahan sodaa tokko malee yaadaa fi gaaffilee dhiyeessaniin ejjennoo isaanii ifa kan godhan yoo tahu, kanaanis “Oromoon ajjeefamee dhiigni isaa gatii dhabee hin hafu; Oromoon yoomiyyuu tokkuma; gaaffiin ummataa gaaffii keenyallee dha, gaaffiin ABOs gaaffii ummataa ti. Kun immoo dhugaa irratti kan hundaa’e gaaffii sirrii waan taheef, itti fufuu fi deeggaramuu akkasumas deebisaa sirrii argachuu qaba jechuudhaan walgahicha mormiitti geeddaraniiru.
Raafama mudate kanarraa OPDOn ni diigama jechuun amanamtoonni sirna wayyaanee sodaatti akka jiran kan ibsame yoo tahu, mormii fi dura dhaabbannoo qondaalota ol’aanoo 500 ol tahan gidduutti mudate kana akkamittiin dhaamsina, dadhabnus qabbaneessinee qalbii isaanii wayyaanee jalatti deebisna kan jedhu hojii fi yaaddoo Muktaar Kadirii fi fakkaattota isaa tahuunis ibsameera.


text:
Iccitiwwan Galii-Kutaa 2ffaa
6.Karaa sirrii irratti fi haala sirriin baasu– namoonni baay’een qabeenya yommuu argatan eessatti fi akkamitti akka baasan hin beekan. Fasaanni (badiin) guddaan addunyaa irratti kan babal’ataa jiru sababa baay’inna qabeenyaatin. Boombii fi nuwkilariin namoota nagahatitti roobsan sababa baay’inna qabeenyatinii mitii? Qabeenya sirnaan yoo itti hin fayyadamiin namtichaaf badii taati. Iccitiwwan galii gaarii itti argatan keessaa tokko qabeenya sirnaan itti fayyadamuudha. Wantuma arganirratti bitteennessu dhiisudha. Qabeenyi amaanaa Rabbiin nama bira kaa’edha. Guyyaa fedhe namarraa fudhata. Qabeenyi kiyya jedhanii akkuma fedhan itti taphachuun of gowwomsuudha. Qabeenya sirnaan fayyadamuuf:
a.Wanta itti fayyadamtuu qofa fi hanga murtaa’a ta’e biti– namoonni gariin wanta lubbuun isaani feetu hundaa walitti haruun gara manaa fidu. Wanta lubbuun isaani feetu hundaa ni bitu, hanga hin beekan. Qabeenya isaani wanta isaan hin fayyanne bituun qisaasessu. Mi’eessituwwan galii kee guddisan keessaa tokko wanta ammaaf si fayyaduu fi hanga murtaa’a bituudha. Fakkeenyaf, uffata yoo bitu barbaadde, ji’a ji’aan bitu osoo hin ta’in, waggatti al tokko ykn lama bitudha.
b.Wanta si hin fayannee fi miidhu dhiisi– wantoota miidhaa sirraa fi maatii keetirraan gahan kanneen akka caati, sigaraa, biiraa, fi kkf fayyadamuu irraa dheessi. Kuni fayyaa fi qabeenya kee miidha. Akkuma wanta fafee kanniin fayyadamtu hiyyeessa taate hafta. Ol hin guddattu. Sababni isaas, araadonni kunniin sammuu hadoochu, qabeenyatti salaabi ta’u. Kanniin irraa dheessun kabajaa fi qabeenya kee eegudha.
c.Hin qisaasessin– namni qabeenya qisaasessu qabeenyi isaa barakaa (tola) hin argattu. Qisaasessu jechuun qabeenya baay’e bakka sirrii ta’etti baasu osoo hin ta’in qabeenya xiqqatus guddatus bakka sirrii hin taanetti baasudha. Warroonni qabeenya qisaasessan obboleeyyan sheyxaanati (Seexanati). Sheyxaanni Rabbitti kafaruun daangaa Isaa darbe jira. Namoonni qisaasessaniis qabeenya isaanitin daangaa Rabbii darbu. Kanaaf obboleeyyan sheyxaana jedhaman.Rabbiin (Subhaanahu wa ta’aala) akkana jedha:
“Yaa ilmaan Aadam! Masjiida hundaa biratti faaya keessan qabadhaa (yommuu salaattanii fi Kaaba irra naannoftan uffata qulqulluu uffadhaa). Nyaadhaa dhugaa, garuu hin qisaasessinaa. Dhugumatti Inni (Rabbiin) warroota qisaasessan hin jaallatu.” Suura Al-A’araaf 7:31
Kanaafu yommuu nyaannu fi dhugnus baay’isne soorachuun qisaasessu hin qabnu. Nyaata hanga itti fayyadamnu qopheessun itti fayyadamu qabnaa malee gabataa guutu qpheessun boodarra kositti darbuu hin qabnu.
Kanaafu iccitiwwan galii keessaa tokko qabeenyatti sirnaan fayyadamuu fi qisaasessu dhiisudha.
d.Ijoolletti qabeenya kee akkuma argite hin kenniin– ammas Qur’aanni ijjoolletti ykn namoota sammuun bilchinna hin qabnetti qabeenya keenya akka hin kennine nu gorsa.
“Qabeenya keessan kan Rabbiin dhaabbata jireenya isiniif taasise gowwootatti hin kenninaa. Ishee (qabeenya) irraas soorata isaanif kennaa, isaan uffisaas, jechoota kabaja isaanitti dubbadhaa.” Suura An-Nisaa 4:5
Asitti gowwoota yoo jedhu ijoolle fi namoota bilchinna sammuu hin qabneedha. Maatii meeqatu qabeenya isaani akkuma argan ijjoolle isaanitti kennuun ergasii ijoollen isaani kashlabbee fi hattuu jalaa taate. Wanta ijoollen feetu hundaa bituunis kashlabbee isaan taasisa. Keeyyata Qur’aana armaan olii keessatti wantoota afuritti ajajamne tokko qabeenya keenya akkuma arginee ijjoolle fi namoota gowwaatti kennu dhiisu, lama isaan sooru, sadii isaan uffisuu, afur jechoota gaarii fi kabajamoo isaanitti dubbachuudha. Kanaafu seera kana hordofuun qabeenya fi ijoolle teenya sirnaan guddisuu dandeenya.
Tola maatiin koo narratti oole yoo amma takkaa taa’ee itti yaadu, qarshii akkuma argan natti kennuu dhiisun isaani tola guddaa akka ta’e natti dhagahama. Alhamdulillah maatiin koo sirnaan nu soorus nu uffisuus turan. Qarshii yommuu gaafannu,”Maal ittiin goota?”jechuu turan. Wanta binne irraa hafteen yoo jiraate, “Fidi” jedhu. Haala kanaan kashlabummaa fi wanta gadhee raawwachu irraa nu eegaa turan. Akkuma argine qabeenya keenya ijjooletti yoo kennine boruu ba’aa guddaa nuu fi ofirratti fe’u. Hannaan qaccee keenya kutu. Kanaafu iccitiwwan galii itti guddisan keessaa tokko ijoolle fi namoota sammuun bilchinna hin qabnetti qabeenya kennu dhiisudha. Bakka kanaa isaan sooru, uffisuu fi jechoota gaarii itti dubbachuudha.
e.Namoota hin akkeessin– yeroo ammaa namoonni wal akkessuun qilee baditti of darbaa jiru. Eebalu kana bite, anille kana bitu qaba jechuun qabeenya ofii bakka hin taanetti qisaasessun idaa ulfaatatti galu. Fakkenyaf, telefoona haarawa yoo nama harkatti argan, telefoona san bituuf qabeenya isaani haaxawanii gurguru. Ergasi rakkoo cimatti seenu. Kanaafu akka ollaatti bulaa osoo hin ta’in akka mataa keetti buluuf carraaqi. Namoonni naa haa arganii fi na haa jajaniif jette wanta humni kee hin dandeenye ofitti hin baachisin. Namoonni naa haa kabajaniif jette uffata qaali bituuf of hin dhiphisin, idatti hin seenin. Wanta namoonni waa’ee kee ilaalchise jedhaniif gurra hin kenniin. Karaa kana jalaa itti baatu sitti himuu? Karaan kunis Rabbiin qofa gammachiisuf carraaqudha. Namoota nan gammachiisa yoo jette fedhii namoota kumaatamitti lakkawaman guutuf carraaqxa. Kuni immoo humna keeti oli. Garuu Rabbii tokkicha qofa nan gammachiisa jette yoo carraaqxe ba’aan kuni hindii sirraa bu’uun gammachuu fi tasgabbii argatta. Namoota akkeessuf oli gadi hin fiigdu.
7.Hariiro firummaa eegu fi sadaqaa kennu– meeqa keenyatu hariiroo firummaa fi sadaqaa (kennaa) kennuun jireenya keessaa gammachuu dhandhamaa jirraa? Osoo wal jibbinuu fi hariiroo firummaa kukunnu qabeenya keessaa barakaa (tola) haaqna. Wal gaafachu fi walitti dhufuun duraanitti hafe. Dhugumatti akaakilee keenya jireenya mi’aaya jiraata turan. Sababni isaas, wal gaafatu, walitti dhufu, wal gargaaru, jibbii walii qaban baay’ee xiqqaadha.
Karaan qabeenya keenya ittiin guddisnu keessaa tokko hariiroo firummaa eegudha. Ergamaan Rabbii (Nageenyi fi rahmanni Rabbii isaan irratti haa jiraatu) akkana jedhu:
“ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ، وَيُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ، فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ ”.
“Namni sooranni (rizqiin) isaa akka bal’attuu fi umriin isaa akka dheeratu barbaade, hariiroo firummaa haa eegu.” (Sahiih Al-Bukhaari)
Rahimummaan (firummaan) haadha abbaa irraa ka’uun obboleessa, obboleetti, adaada, eessumma, abbeeraa, akka’oo, akaakayyu, soddaa fi kkf of keessatti hammata. Hariiroo kanniin eegun jaalala maatii cimsuun qabeenya dagaagsa. Wal waanyu fi wal jibbuu haaqun hundee cimaa ijaara. Tokko tokko gargaarun salphinna irraa wal tiiksu. Meeqa keenyatu haadha abbaa keenya kunuunsaa jirra? Meeqa keenyatu daqiiqa muraasaf adaadota, eessumoota fi abbeerota keenyaa bilbille nagaha gaafanna? Yommuu qarshii wanta hin taane irratti baasnu garaa nu hin nyaattu yommuu firoota keenya irratti baasnu garaa nu nyaatti. Doy’a hin ta’in, bilbiliif, nagaha jedhiin Insha Allah qabeenya kee keessatti barakaa argattaati.
Karaan biraan qabeenya keenya itti daballu jaalala Rabbii argachuuf sadaqaa kennudha. Sadaqaa yommuu kenninu niyyaan (yaanni) keenya qabeenya keenya guddisuuf ykn namoota irraa kabajaa fi galata argachuuf osoo hin ta’in “Jaalala Rabbii argachuu fi jireenya boodaa (aakhiraa) bitachuuf” ta’uu qaba. Akkuma sadaqaa kennuuni fi Rabbiin sodaannuun jireenya salphaa taati. Kunoo Rabbiin nama sadaqaa kennuu fi doy’a haala Kanaan wal bira qaba:
“Namni (sadaqaa) kennatee fi Rabbiin sodaate; Al-Husnaa (mindaa gaarii Aakhiraa) dhugoomse, karaa laaftu (gara gaarummaa) isaaf ni laaffifna.
Nama doy’oome fi of gahe (Gooftaa isaa hin barbaanne), Al-Husnaa (mindaa gaarii Aakhiraa) sobsiise karaa jabduu (gara badii) isaaf ni laaffifna.” Suurat al-Layl 92:5-10
Kanaafu akkuma sadaqaa kennuuni fi mindaa gaarii Rabbiin irraa eegnu jireenyi teenya laafaa fi nu salphataa adeemti,hojiiwwan gaggaari hojjachuun nuuf salphata. Akkasumas akkuma doy’a taanu fi Rabbiin irraa garagalluun jireenyi jabataa fi balballi badii nutti banamaa adeemu. Mee haa ilaallu warra sadaqaa hin kenniine badii isaan raawwatan. Karaa badii ibiddatti isaan geessu isaanii baname jira. Sadaqaa kennuu dhiisanii alkooli ittiin dhuguu, sigaaraa ittiin xuuxu, caati ittiin qama’uu fi kkf raawwatu. Kanaafu badii irraa eeggamuu fi jireenya gammachuu jiraachuf sadaqaa kennudha.
8.Taqwaa– taqwaa (Rabbiin sodaachu) jechuun ofii fi adabbii Rabbii jidduu, Rabbii ajajamuu fi wanti Inni nama dhowwe irraa dhowwamuun, eeggumsa (girdoo) kaa’u jechuudha. Jecha biraatin namni tokko ajaja Rabbii bakkaan gahuu fi wantoota Inni dhowwee irraa dhowwamuun adabbii Rabbii ofirraa deebise jechuudha. Fakkeenyaf namni tokko Rabbiin sodaachun sagaagalummaa raawwachuu, alkooli dhuguu fi kkf irraa ni dheessa. Kanaafu sodaan Rabbii adabbii sagaagalummaa fi alkooli irraa dhalatuu nama kanarraa deebise jechuudha. Haaluma kanaan Rabbiin sodaachun qabeenya karaa haraamatin (dhowwamaatin) argachuu irraa yoo dheessite adabbii ofirraa deebisuun qabeenya keessa barakaan ni ka’aama. Fakkeenyaf alkooli, sigaraa, caati fi kkf gurguruu, nama gowwomsuu, malaamaltummaa, mattaa fi kkf irraa yoo dheessite jireenya badhaadhinna jiraatta. Rabbiin namoota Isa sodaatan Rakkoo keessaa isaan baasa, bakka isaan hin yaanne isaan soora.
“Namni Rabbiin sodaatu (Rabbiis) karaa bahiinsaa isaaf godha. Bakka inni hin yaadin irraayis isa soora. Nama Rabbii irratti hirkatuuf Inni isaaf gahaadha. Dhugumatti Rabbiin ajaja isaa bakkaan gahaadha. Dhugumatti Rabbiin waan hundaafu hanga sirraawaa taasiseera. “ Qur’aan, Suurat Ax-Xalaq:2-3
Yommuu ati Rabbii jette wanta badaa dhiistu, Inni karaa san caalaa bal’aa fi gaarii si bana. Akkuma ati Rabbiin faallessituu fi daangaa Isaa dabartuun qabeenyi kee barakaa dhaba, gammachuu fi tasgabbii hin argattu. Kanaafu iccitiwwan galii keessaa sadettaffaan Rabbiin sodaachudha. Qabeenyi kiyya xiqqaadha jechuun haraamatti harka hin hiixatin.
9.Du’aayi– jireenya tana humna keenya qofaan moo’achuu ni dandeenyaa sila? Osoo ifaajnu yeroo meeqa kufnaa, kasaarraa. İccitiiwwan galii keessaa inni sagalaffaan Rabbiin irraa qabeenya gaarii fi nama hin balleessine kadhachuudha. Rabbiin addunyaa fi Aakhiraatti waan gaarii argachuuf du’aayi tanaan akka Isa kadhannu nu jajjabeessa:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
“Gooftaa keenya! Duniyatti toltuu, Aakhirattis toltuu nuuf kenni; adaba ibiddaa irraa nu baraari.” Suura Al-Baqaraa:201
10.Galata galchuu– dhugumatti ilmi namaa hiyyeeyi fi of tuultota. Yommuu dhabanii fi rakkatan gara Rabbii fiigu, yommuu argatan immoo galata Isaa galchuu dhiisanii irraa garagalu, oftuulu namoota lakkoofsi isaani xiqqoo ta’ee malee. Rabbiin immoo namoota akkanaa hin dhiisu haloo bahaaf malee. Galata yoo Isaa galchinee mata keenyaf yoo irraa garagalles matama keenya miina.
“Yeroo Gooftan keessan, “Yoo Na galateefattan (qananii kiyya irraa) isiniifin dabala. Yoo natti kafartan, dhugumatti adabni Kiyya akkaan hamaadha.” Jedhee labse yaadadhaa.” Qur’aan, Suura Ibraahim 14:7
Rabbiin galateefachu jechuun afaaniin qofa Alhamdulillah (Faaruu fi Galanni hundii kan Rabbiiti) jechuu qofa osoo hin ta’in fayyaa fi qabeenya Inni nutti kenne karaa sirrii Rabbiin jaallatutti itti fayyadamuu fi baasudha. Fayyaa osoo qabnu yoo Rabbiin gabbarre, qabeenya keenya sadaqaa kennuu fi amantii Isaa tumsuuf yoo hojii irra oolchine Rabbiin galeefachaa jirraa jechuudha. Ta’uu baannan garuu qabeenya fi fayyaa keenya bakkuma arginetti yoo itti taphanne Rabbii galata galchaa hin jirru jechuudha. Kanaafu durummaan sobame halaakamu (baduu) irraa Rabbiin nu haa tiiksu. Namoota meeqatu durummaan daangaa Rabbii darbuun nafsee ofii miidhaa jiru! Sababa durummaatinii mitii wantoonni fokkuun akkanatti addunyaa irratti baay’atan? Kanaafu qormaanni durummaa qormaata hiyyummaa akka caalu beekun of haa eeggannu. Qabeenya qabnutti fayyadamne daangaa Rabbii darbuu fi dirqama Inni nurra kaa’e dhiisu/dagachuu irraa of eggannoo haa goonu.Kanaafu karaa fi iccitiin galii itti argatanii fi eegan inni kurdaffaan Rabbii galata galchuudha.
Gudunfaa
Iccitiwwaan Galii hanga ammaa ilaalle kana fakkaatu:
- Kaayyoo murteefachuu
- Gara Rabbii deebi’uu fi araarama kadhachuu
- Hojjachuu fi carraaqu
- Rabbiin irratti hirkachuu
- Karaa halaalatiin (seera qabeessan) galii barbaadachuu
- Karaa sirrii irratti fi haala sirriin baasu
- Hariiroo firummaa eegu fi sadaqaa kennuu
- Taqwaa (Rabbiin sodaachu)
- Du’aayi (Rabbiin kadhachuu)
- Galata Rabbii galchuu


text:
Torbaan darbee dargaggoonni akkamitti fi maaliif karaan akka jalaa bade eerre turre. Har’a immoo Insha Allah, nama karaan jalaa bade akkamitti akka karattı akka deebi’uu danda’u ilaalla. Dhugumatti, ilmi namaa sababa adda addaa irraa kan ka’e dukkana jireenyaa keessatti baduun jireenya gadadoo gaggeessu danda’a. Namni tokko jireenya ofii moo’atuuf, gammachuu fi milkaa’inna argatuuf gaafilee armaan gadii deebiisuuf tattaafachuu qaba. Isaaniis: Read more
Dhugumatti yeroo ammaa rakkoo fi fitnaa guddaa keessa jirra. Galaana fitnaa kana keessatti gosoonni namoota jalqaba nyaataman dargaggoota fi dubartoota. Dhugumatti dargaggoonni yeroo ammaa garam akka deeman malli harkaa bade, dukkanni jireenyaa isaan marse jira. Akkuma haati yoo ilma ofii dhabde raatoftu, dargaggoo fi shamarran ammaas kallattiin jireenya yommuu harkaa badu raata’aa jiru. Haati hanga daa’ima ofii argatutti hirriba gaarii ni raftii? Dargaggoon ammaas hirribaa gaarii ni rafu? Boqonnaa gaarii ni argatu? Sababni raata’u fi dukkana jireenya keessatti baduu maal ta’inna laata? Of gaafanne beeknaa? Maaliif jireenyi natti dukkanoofte jennee beeknaa? Read more
Torbaan darbe irraa itti fufuun kunoo dawaa jaalalaa har’as waliin ni ilaalla.
7.Fuudhuu ykn heerumu– osoo jaalalaan qabamuu baateyyuu fuudhaa heeruma keessa quufa, tasgabbii fi gammachuutu jira. Dubartii jaalalaan irraa qabamee fuudhu kan danda’u yoo ta’ee haa fuudhu. Kuni dawaa hundarra nama fayyaduudha. Fuudhaa heerumni jaalala daangaa darbee waan haaquf. Yoo fuudhun itti ulfaate karaa fuudhaa akka laaffisuuf gara Rabbii haa baqatu. Hanga fuudhu wanta Rabbiin dhowwe irraa obsaan haa fagaatu. Tarii hawwiin isaa ariifachuufi danda’a. Yookiin immoo namni inni jaallate sun isatti heerumu kan hin barbaanne yoo ta’e, haa obsu. Jabeenyaf Rabbiin haa kadhatu. Read more
Akkuma dhukkuboonni baay’een dawaa qaban jaalallis dawaa qaba. Namni dhimma jaalalaa jabeesse fi keessaa bahuu ofitti ulfeesse, wanta hojjatuuf hin dhiifamu ykn osoo hin adabamin irra hin darbamu. Akkuma dhukkoobata birootiif dawaa (qoricha) barbaadatu, jaalalaafis dawaa barbaadatu qaba. Dawaan nama san kan fayyadu bakka fi yeroo sirriitti yoo fayyadamedha. Abbichi dawaa kana sirnaan yoo itti hin fayyadamiin jireenya ofii qisaasessaa jiraa jechuudha. Read more
Yeroo tokko tokko daandiin jijjiramaa si dinqisiisa. Daandii kana keessatti guffuwwanii fi wantoonni duubatti si harkisan baay’eedha. Yeroo tokko ni gammada yeroo biraa immoo ni gaddita, yeroo tokko fuula guurta yeroo biraa immoo ni seeqatta, yeroo tokko qalbiin tee ni cabdi yeroo biraa immoo sirroofte dhaabbata (tasgabbi horatta), yeroo tokko jireenyi sitti dukkanoofti yeroo biraa immoo jireenyi ifa si taati, yeroo tokko ni dhamaata yeroo biraa immoo wanti hunduu ifa si ta’u, yeroo tokko jabeenya dhabda yeroo biraa immoo jabeenya argatta, yeroo tokko tokko gara funduraatti ariitin fiigda yeroo tokko tokko immoo suuta deemta ykn ni harkifatta…. Kunniin hunduu yoo obsa qabaatte fi carraaqxe jireenya kee ijaaru. Yommuu jireenya darbee koo ilaalu, gaabbi fi gammachuun natti dhagahama. Dogongora fi hanqinn kiyyaaf nan gaabba. Bu’aa dogongora kiyyaa irraa baraaramun gara daandii qajeelatti Rabbiin na qajeelchu Isaatif nan gammada. Alhamdulillah! Kanaafu jireenya keessatti abdii hin kutin. Read more
Wantoonni jaalala daangaa darbeetti nama geessan baay’eedha. Namni sababa yoo beeke miidhaa hojiin isaa itti fiddu irraa fagaata. Namni tokko jireenya keessatti milkaa’uuf sababa fi bu’aa wanta hojjatu beeku ykn tilmaamu qaba. Sababa (cause) jechuun hojiin sun akka raawwatamuuf wanta nama kakaasudha. Bu’aa (effect) yoo jennu immoo firii hojii san irraa argamuudha. Firiin sun miidha ykn faayda ta’uu danda’a. Kanniin sirritti yoo hin beekin jireenyi teenya gara hin qabdu. Read more
Imaana
Ibsituu jireenyaa
Buustu nageenyaa
Utubaa jabeenyaa
Ni balleessaa diinummaa
Walitti hiidhaa obbolummaa
Ni fidaa tokkummaa
Ni qaraa sammuu doomaa
Hin jiru mi’aan akka imaana(x2) Read more
Akkuma waraanni lubbuu namaa galaafatu danda’u jaalallis yoo daangaa darbee qalbii fi lubbuu namaa galaafachu danda’a. Duraan dursinee hiikni jaalalaa maal akka ta’ee mee ilaallu. Jaalalli afaan ingiffaatin ‘Love’ yommuu jedhamu Afaan Arabiffaatin immoo Al-Hubb fi Al-ishq jedhamu. Afaan Arabiffaa hiika gaarii fi bal’aa jaalalaaf kenna. Beektoota armaan gadii wabii godhachuun hiika jaalala beekuf mee haa carraaqnu. Read more
Akkuma torbaan darbee eerre fedhii lubbuu hordofuun miidhaa baay’ee fida. Namni tokko fedhii lubbuu hordofuu yookiin hordofuu dhiisu isaa akkamitti beekaa? Yeroo baay’ee namtichi fedhii lubbuu hordofuu, yommuu gocha fedhiin isaa itti ajajju raawwatu fedhii lubbuu hordofuu hin beeku. Kan inni beeku yommuu miidhaa wanta raawwate sanii arguudha. Read more
“Fedhii (hawaa) jechuun uumaman wanta lubbuu ta’utti dabuudha. Dabiinsi kuni ilma namaa keessatti kan uumameedha akka horteen isaa itti fufufi. Osoo nyaatatti, dhugaatittii fi fuudha heerumatti dabiinsi (fedhiin) jiraachu baate, silaa nyaanni, dhugaatinii fi fuudhaa heerumni hin jiru türe. Fedhiin guutumaan guututti wanta faarfamus miti akkasumas guutumaan guututti wanta balaalefatamus miti. Fedhiin ilma namaa kan balaalefatamu ykn jibbamuu yommuu daangaa darbeedha.” Read more


text:
Naannoo Oromiyaa irraa naanneffamaa kan jiru Waancaan Haaromsaa Godina Baha Harargeetii Magaalaa Adaamaa wayita ga’u simannaan hoo’aa maarshii waraanaan durfame taasifameeraafi.
Kantiibaan Magaalaa Adaamaa Obbo Habtaamuu Haayilamikaa’el simannaa waancaan haasaa dhageessisaniin akka ibsanitti uummanni magaalattii ijaarsi hidhichaa ifatti yeroo itti jalqabamee jalqabee hanga ammaatti Birriin miliyoonni 26.4 ol bittaa boondii fi bifa kennaan argameera.
Kaleessa galgala waancaan kun Magaalaa Adaamaa wayita ga’u magaalattii fi naannoosheetii uummanni ba’ee simannaa hoo’aa kan taasifameef yoo ta’u, Birrii miliyoona 5.4 ol kan ta’u walitti qabamuusaa baruun danda’ameera.
Akka ibsa kantibichaatti mallaqichi abbootii-qabeenyaa, hawaasa daldalaa, intarpiraayizoota xixiqqoo fi giddu-galeessaa fi dhaabbilee misoomaa gara-garaa irraa bittaa boondii fi kennan kan walitti qabamedha.
Humnoonni Farra-nagaa Uummata Oromoo sochii piroopagaandaa badiif xiyyeeffannoo osoo hin-kennin lammileen Itiyoophiyaa hundi kan ittiin boonan Hidhi Haaromsaa Guddichi Itiyoophiyaa ijaarsisaa galma akka ga’u deggarsa gama maraa cimsee itti-fufsiisuusaa ibsaniiru.
Naannoo Oromiyaatti Waancaan Haaromsaa irra naanna’uu sababa godhachuun Amajjii 2008 jalqabee Birrii biliyoona walakkaa walitti-qabuudhaaf karoorfamee Birrii miliyoona 541 ol bittaa boondii fi kennan galiin galii taasifamuusaa Daayirektarri Waajjira Mana-maree Qindeessaa Hidha Haaromsaa Naannichaa Obbo Amaan Alii ibsaniiru.
Dabalataanis ijaarsi Hidhi Haaromsaa Guddicha Itiyoophiyaa ifatti erga jalqabamee jalqabee hanga ammaatti naannichatti Birriin biliyoonni tokko naannichaa karaa gara-garaa deggarsa gochuusaa ibsaniiru.
Waancaan kun Magaalaa Adaamaa keessa hanga turutti guyyoota lamaan keessatti hojjataa mootummaa fi qaamolee hawaasaa gara-garaa irraa bittaan boondii kan raawwatamu yoo ta’u, sagantaa ba’een beekuun danda’ameera.
Madda: Tajaajila Oduu Itiyoophiyaa


text:
WAA’EE UUMMATA OROMOO QUBA QABDUU
1. Warri Awurooppaa saba Oromoo ilaalchisee akkas jedhanii akka barreessan:“Sabni Jarmanii qaroomina Awurooppaatiif gahee guddaa gumaacheera, akkasumas sabni Oromoo guddinaa fi qaroomina Afrikaatiif gahee guddaa taphateeera”.
2. Umuriin sirna Gadaa dimookraasii Giriik waggaa 3500 oliin caaluusaa.
3. Sirna guddifachaa kan jalqaba uumee fi addunyaa kan barsiise Oromoota ta’uu isaa.
4. Sirna gaadanii diinaan loluu (goruella fighting) kan fide saba Oromoo ta’uusaa.
5. Seenaa Maraatoonii keessatti dhiiranis ta’ee dhalaan ardii Afrikaa fi biyya kana yeroo jalqabaaf iddoo bu’anii kan mo’atan Oromoota ta’uu isaanii.
6. Bara durii mootiin Jarman tokko bareedina shamarree Oromootiin booji’amee akka fuudhe, isheenis Bilillee ykn Mahibuubaa ta’uushee.
7. “The highlanders of Oromo horse men played an international game in Adawa victory” jedhamee akka barreeffame.
8. Yeroo jalqabaaf kan bunni biyya isaatti margee fi akka bunni dhugamuu ykn qalamu kan baree fi barsiise saba Oromoo ta’uusaa.
9. Saba addunyaa kana keessaa yeroo Herreega urjiitiin Oromoon, “Dhaha Dhahuu” jedha. Kan dandeettii kana qaban saba Oromoo, Chaayinaa, Hindii fi Maayaa qofa ta’uusaa.
10. Akka Oromoon itti bulu, akka seera uumamaa eegee jiraatu, akka daa’ima itti guddisu, akka diina itti ofirraa lolu, akka itti wal kabajee jiraatu fi kkf…. Seera kan baase Oromticha Makoo Bilii ta’uusaa.
11. Seenaa Olompiikii keessatti dhiiranis ta’ee dhalaadhaan meetira 10,000 fi 5,000 yeroo tokkotti lamaaninuu kan mo’atan atileetota Oromoo ta’uu isaanii (Qananiisaa fi Xurunash).
12. Yeroo jalqabaaf akka Minilik mana fincaanii qotee itti fayyadamuu kan barsiise mootii Oromoo Jimmaa (Abbaa Jifaar) ta’uusaa.
13. Oromtichi Proofeesar Gabbisaa Ejjetaa yeroo dhiyoo kana sanyii bishingaa (boobee) irratti qorannoo gaggeesseen nama badhaafame yoo ta’u ardii Afrikaaf nama lammaffaa ta’uusaa.
14. Yeroo jalqabaaf xiyyaara biyya kana dhufe paayiletiin balaliise Oromoo ta’uusaa.
15. Seenaa Maraatoonii addunyaa keessatti yeroo jalqabaaf miila qullaa fiigee kan mo’ate Oromticha, Abbabaa Biqilaa ta’uusaa.
16. Fiigicha maraatoonii yeroo jalqabaaf biyya kanas ta’ee ardii Afrikaa bakka buutee Kan moo’atte Oromtittii (Faaxumaa Roobaa) ta’uushee.
17. Abbaa Bilisummaa Afrikaa Kibbaa Nelson Mandeellaa kan leenjise Oromticha Jeneraal Taaddasaa Birruu ta’uusaa,
18.Namni yeroo jalaqabaaf Afaan Oromootiif qubee bocuu yaale Sheek Bakirii Saaphaloo ta’uusaa,….


text:
Ergamaan Paulos yeroo waa’ee akeeka Waaqayyo fuula keenya dura kaa’e bira ka’uuf ka gochuun nu irra jiru dubbatu ergaa isaa gara warra Filiphisiiyus kessatti akka jedha: “Obboloota ko ani akka nama harka isaa keessa isa galfatetti of hin lakkaa’u. Hata’u iyyuu male. Waan tokko nan godha; wanta na booddetti hafe yaaduu dhiisee; wanta na dura jirutti nan hiixadha.” Fipl. 3:13
Pawuloos adeemsa amantii figicaa dorgommeen wal fakkeessa. Akkuma hundumti keenya beenu namni dorgommee fiigu yoo dhugaatti dorgommee isaa mo’icaan xumuruuf murteefate qutummaatti ija qalbii isaa xumura irraa kaayyate jabinaan gara fuula isaa duraatti fuggisa. Akkuma kana Phawuloos yeroo waa’ee jireenya amantii dubbatu ka booda koo jiru booda kootti dhiisee isa na duraati nan hiixadha jedha.
Yeroo tokko tokko jireenya keenya ka dhuunfatu ka fuula keenyaa caalaa ka booda keenyatti hafedha. Ka booda keenyatti hafe garu booda keenyatti hafe. Jireenyi keenya, yookaan yeroon garuu gara fuula duraatti malee gara boodaatti hin adeemu. Kanaaf otuu dhaabbannee ka booda keenyatti hafe ija gaabbinis ta’e ajjabfachuun ilaallu hedduu keenya jireenyi ammaa heddu nu darba. Jireenyi bori gadameessa isa harraa keessa jira. Kanaaf, harra wanta nuti goonu bor lafa nuti geenyu murteessa. Akka kanaan yeroo jireenya hedduun keenya ka booddee keenyaatti hafee qalbii fi jireenya keenya ammaa dhunfatu jireenyi keenya ammaa geddaramsa ga’aa kan hin qabaanneef.
Akka gorsa sagalee Waaqayyootti, murteessaan ka booda keenyatti hafe, badiis hata’u gaarii out hin ta’in amma ka fuula keenya dura jiruudha. Abbootiin keenya yeroo mammaakan bishaan darbe hin waraaban jedhu. Bayyeen keenya garuu bishaan darbee otuu waraabuu yaaalluu, yookaan out nuti hin waraabin darbuu isaa gaabbinu, inni amma yaa’aa jirus nu bira kutee, laamanuu dhabnee, akka guungumnee fi gaabbinetti hafnna. Kun fedha Waaqayyoo miti.
Ka booddetti hafe seenaadha. Ka fuula keenya jiru garu jireenya. Kanuumaaf Ergamaan Phawuloos ka booddee kooti booda kootti dhiisee ka fuula dura kootti hixadha jedha. Obboleessa ko obboleettii koo jireenyi kee akkami ? Guyya guyyaatti ka qalbii kee dhufatu, ka ati hodeessitu maali? Iji kee fuula kee duraa abdii Waaqayyoo irrra moo ka si boodatti hafe irra lata? Tarii waggaa haraa fuula keenya jiru kana jireenya haraa, yaada haraa, deddeebii haraa feetaa? Ergaan koo ka booda kee jiru booda keetti dhiisii isa fuula kee jiru qaqqabachuuf jabinaan hiixadhu !
Bara haaraa kantti Waaqayyoo qalbii waan qajeelaa fi jireenya-kennuu godhu nuuf haakennu.
Lb. Dr. Gemechu Olana, Barrefame


text:
Kanaa Halabaan keenya?
By Abera Oluma.
Walaloo darban waliin kan wal qabatanii fi itti fufa isaa. Kanaa halaabaan keenya? Mallattoon
Oromoo?
Kanaa halaabaan keenya? mee namuu deebisaa;
Dhiigaan dhufe han jettan jedhaa kaa odeessaa.
Harmee irraa harma muree, abbee nafa muree,
Biyya keenya gubee daa’imman cicciree;
Kan diinni dhaabbate mallattoo gabrummaa,
Halaabaan habashaa Oromoof maalumaa?
Shanee AFD qaanoftuu xiqqumaa?
Jalatti kan boqottan jedhaa kaa nuuf himaa.
“Lakkii kunoo sobaa tooftaadhaaf hojjennee,
Maali yoo callistan kanfeene yoo goone?”
Jechuu qofa malee mee deebii maal qabdan?
Qabatamaan himaa haqaafa yoo dhaabbattan.
Shanee AFD jedhaa kaa nuuf himaa,
Suura armaan oliif deebii oromummaa.
AFD jaaruuf qabsoon bar soddomaa,
Haalbicha uffachuuf Tikisuuf Ethiopiyummaa;
Halaabaa habashaa jala boqottanii;
Suuraa babbareedeuu jalatti kaatani.
Warra gumaa waliin wal dhudhungattanii,
Maaltu isin dhibe!!! Maal keessan tuqani?
Siniin maaltu tuqa? Kan feetan yoo taatan,
Gita waan hin qabneef saba tuffiin keessan.
Hugguma “tumsa” keessan “Tooftaaf” tumattani.
Mee Halaabaa Oromoo maaloo attam gootanii?
Waa irraa nuuf himtuu? eessa akka keessanii,
Ilmaan Habashaatu sin jalaa dhoksanii?
Isintu waame mitii Tumsa kana ijaaruuf?
Walitti kan qabe diina xiqqeeffachuuf?
Maaltu isin dirqe ree Mooficha uffachuuf?
Maarree eessa gootan halaabaa Oromoo?
Jaratti gadi baasuu waa sodaattani moo?
Mee nuu himaa waa irra keenya attam gootanii?
Halaabaa Habashaa maaliif uffattanii?
Halaabaa ABO maaliin geddartaniiiii???
Meeqaan gurgurtani?Meeqa itti argattani?
“Lakkii akkas mitii dogoggoratu jiraa,
Suuraa yennaa kaasu Tekonooloogiin baraa.
Isa suuraa kaasutu irra kaawuu dide,
Halaaban ABO jira ture maddee;"
Jechuu maltu laata saba gowwoomfachuuf?
Salphina keessaniif arraba dheerachuuf.
Yookaan osoo hin beekin bu’ee keessaa badee?
Jedhaa kaa dubbadhaa Tumsa sintoo fidee.
Jadhaa kaa nuu himaa sin jalaawoo hin dhumuu,
Silaa Oromoo sobuuf hin dhabdanii sammuu.
Jedhaa kaa waa himaa sabatti ammas qoosaa,
Dhugaa lafa jiru Oromticha dhoksaa.
Kan gabaan Ordeessu gowwaan niitii dhoksa
Jedha Oromotichi yoo himu quuqqaa isaa.
Hugum “dunuunfadhaa” tooftaa keessan kanaa!
Nutti hin odeessinaa egaa isin beeknaa.
Lamuu nu gurguruuf tooftaa keessan kana,
Usaa nu irraa taa'aa adabadhaa jenna.
Kanaa ala hin jiru lamuu hingowwoomnu!!!
Sinis deemaa dhaqaa; sin faana hin dhufnu!!!
Guyyaan garuu jira kan isin gaafannu,
Guyyaan bilisoomnee hudumaa dubbannu.
Kanaaf qoosaa dhiisaa! Usaa hin jedhinaa,
Badii irraa deebi’aa; tuffiin hin fiiginaa.
Jecha oofa keessanii unuun hin jedhinaa,
“Eessa geessi” jechuun saba hintuffatinaa.
Nam meeqadha isin jedhuun hinqoosinaa;
Isintu xinnoo dha!!! diddan sin salphisna.
Sabatti gurra qabaa; jaarsa dhaggeeffadhaa,
Sirraawuu yoo feetan gorsa hayyuu fudhaa.
Dhiigoma yoo qabaattan dhiifama gaafadhaa,
Saba keenya gantan yeroon araarfadhaa.
Kaayyoo ganamaatti sammuu as deeffadhaa,
Kana isiniin jennaa saba dhaggeeffa dhaa.
Sabni kana jedha utuu lafti hin sokkin,
Gochaan keessan hamaan dhiiga utuu hin buusin.
Warri kaayyoo gantan karaa irraa maqxan,
Utuu Oromoon jiruu diinatti irkattan;
Haadha utuu qadanii harma diinaa hootan,
Dhaabadhaa of laalaa eessa akka jirtan.
Maqaa gootowwaniin lafee abbootiitiin,
Dhiiga Oromummaa safuu Oromootiin.
Eeyyee of sirreessaa yeroon as deebi’aa,
Kanaachi tutturraan isinti dhiyaa.
Booddeen dukkana dha bakka keessan dhabdu,
Habashaan isin ganti ofuu iddoo hin qabduu;
Hallayyaa seentanii ofumaa caccabduu,
Waareegama gantuu kafaltanii badduu;
Seenaa gadhee qabduu kana isinuu beektu,
Har’a hubattan malee bor kun hin argamtuu.
Dhiifama gaafadhaa Saba tuffatan,
Yeroon as deebi'aa fala yoo feetan.
Jaallewwan kaleessa qabsicha eegalan,
Hoggantoonii dhugaa kan har’a illee jiran;
Sabboontonni Oromoo bilisummaa jedhan,
Gantummaa akkasii tasa tasa hin fedhan.
Kaayyoon isin gantan biyya walaboomsu,
Dhiigatu itii cophe; lafeetu iti cabe; kanaaf sabni hinobsu!!!
“Usaa!!!” isin jettanis kanaaf namuu hin usu,
Shanee bakki jirtan soba isin hin baasu.
Hayyuu hedduu qabnaa kan waa isin gorsu,
Koottaa gurra qisaa; akka isin sirreessu.
Cubbuu keessan hunda akka isiiniif haqan,
Saba isin tuffattan isiniif araarsan;
Jaarsolii ni qabnaa yoo barachuu feetan,
Dogoggoraaf badii keessan yoo hubattn.
Yeroon as deebi’aa harma diinaa jalaa,
Bubbullaan hintoltuu lammiin sin wallaalaa.
Koottaa as deebi’aa mooraa diinaa keessaa,
Cubbuu dalagdaniif kanatu isin baasaa.
Kana egaa falli yoo kabaja feetan,
Dhiiga Oromummaa haqaan yoo qabaattn.
Kanaach egaa deemaa; nu duukaa hin laalinaa,
Isintu nu ganee nutti hin dubbatinaa.
Maaliif nu saaxiltu jettanii hin iyyinaa,
Nu dhaga’uu baannaan sichi egaa isin diinaa.
Kadhaa isinii hin qabnu! gantuu hin kadhatanii,
Kan of hin dandeenyee galtuu hin kabajanii.
Hayyuu baay’ee qabnaa; beekaan keenya hedduu,
Hoggantoota qabsoos goota diina hidduu;
Kana isinis beektu; diinni illee ni beektii,
Kanaaf isin tuffattee galchuu illee isin diddii.
Qabsoon itti fufa Tigree hinkadhannu,
Abadan abadan Amaaras hinfeenu!!!
Of irratti irkanee hanga galma geenyu,
Qabsoon itti fufti hagasuu hinteenyu!!!
Qabsoon laafte jennee diina harma hin hoonu,
Aadaa Oromtichaa abadan hin gannu.
Hagam dararamnu diinaa hin jilgeenfannu,
Gumaan baana malee, diina harma hin hoonu,
Booree booranaati diina hin kadhannu.
Qabsoon haqaan dhufti kaayyoo ganamaatiin,
Duubatti hin deebitu dhiiga Oromummaatiin;
Ethiopiummaan kuftee Oromiyaan dhufti,
Kun haqa dubiiti diinnillee ni beekti.
Gantuun achi baatus qabsoon itti fufti.
Oromoota dhugaaf aduun barii ifti.
Addi bilisummaa qabsoo itti fuufa.
Shirri diinni xaxxu burkutaayee kufa.
ABOn ni cima qabsoon itti fufa,
Oromiyaa Walabni qabsoo keenyaan dhufa!!!!!
Itti fufa!!!
Petition BRING THE ATTENTION OF ISSAYAS AFEWORKI TO THE CASE OF HERO
STUDENTS AND JOURNALISTS FROM OROMIA
You can help make this petition a success. Please use this link: http://www.thepetitionsite.com/takeaction/360930963?ltl=1166273888You can make a difference. Share this petition with your friends and family. Thank you.
Abera Oluma.


text:
“FAYYA AWWALAN…!!”
–
Musxafaa Harawwee Badii hin qabuu mirga ofii gaafatee, Aadaaf aartii saba guddisuuf falmatee, Mirgisaa sarbamnaan qooqa olkaasee, Afaan saba bal’aa welluun dhangalasee, Maaliree badiinsaa, maaluma balleeyse, Jarri maaliif qabee awwaala bobeeysee? . Yaa ambayyoo yooniif dhugaa janne, Yoo haqa rabbiin namummaaf kanne, Nutiis osoo shira nama hin sodaanne, Kan itti idaanee hin hir’ifne dubbanne, Yoo qalbiin gad laalle badii takkan qabu, Maaliree sababni lubbuu isaa itti dhabu, Horii namaa mooraa seenee hin hannee, Dubbiin nama jidduu deemee’in farannee, Maali badiin lubbuu dhabuun isa geeyse, Alagaan sa maaliif imee isaa xooleeyse? . Biyyaaf biyyee teenya nuuf dhiisaa, Saba koo shiraan miidhuu lakkisaa, Je’eeti gaafatee afaan aartiitiin jara, Maa numiidhanre miidhaa barabaraa, Akka qabatanii deeman daandii uugaa, Cubbuun goobe jarattiin jibbitu dhugaa, Nun tuqinaa jechuu saaf itti murte badii, Silaa badhaasa qaba ture Musxafaa Abdii, Isaan ni ajjeessankaa du’a sheenaa taatu, Murruqii ilmaan sabaa hijaan nurraan baatu. . Warra afaan ofii qofa guddisuu yaadu, Warra aadaa ofiitiis olkaasuu barbaadu, Afaan saba biraa jara balfee xiqqeessu, Warra aadaasaa taan caalchisee odeessu, Warra waan isaanii namarrat raruu fedhu, Kana dura dhaabbatee mormee ja’en fudhu, Maaltu du’a fideree du’a ajjechaa lubbuu, Maaliif nutti hojjatti jarattiin tun cubbuu? . Malii badiinsaa tan murtii du’aa itti laattu, Maaliif biyyee uwwisan ruhii sakaraattuu, Edaa mirga gaafachuun kanaan nama ga’aa, Gaafii haqaa gaafannuus eentu nu dhaga’aa, Dhagayaniis deebiin saani nutti taate du’aa, Hameessi gur’uu birrii cubbuu saniin gu’aa, Arrallee akkuma san daran nu jiran dhiiroo, Miila nu fuudhe jarri hiddaa hundeen ifirroo, . Osoo sabnin dammaqin kan kaase dhadhawee, Mirga abbaa biyyummaa gonfachiisuuf hawwe, Bayyanatee bayyanachiisuuf onneen qabsaawe, Warra shira didee aartiin dhukaase qawwee, Keessaa tokko wellisaa Musxafaa harawwee, Hawwiinsaa karat hafnaan garaan nuboorawe, . Warri ofii malee jiraachuu namaaf hin quune, Izraa’el dura jerjaranii osoo namni hin duune, Warri ruhi namaa fuudhu osoo waaqnin fuune, Qabrii buusan guyyaan gahee osoo ifiin buune, Kan akka Musxafaa warra mirga sabaaf falme, Meeqarratti banan jarri tan cubbuudha galmee, . Biyyasaa irra jiraachuu jaraatu dhoorkee, Dheeyseetiis jalaan baane mootee qorkee, Gaafa inni sagalee leencaatiin dhawwaqe, Qaawa laallatee suutumatti dagee laqaaqe, Bakka itti gale qaxii-dhukii malee dhaqee, Baaragaan qabee mana hidhaatti ol naqee, Hammarreessat adamse hayyoottan wajji, Halkan gad baasee gate osoo agartuu ijji, . Seenaa shariif kaalid yoon gad qabee laale, Mootummaan nama nyaataan meeqa qatale, Kaan osoo lubbuun jiruu boollat awwaalee, Sabni koo waan balleeyse tanaan wallaale, Dhiigni hayyuu meeqaa maaliif dhangala’ee, Ititaa sareen arraabde kan dhagaarra yaa’e, Mee maal balleessekaa wellisaa musxafaan, Kan dhiigasaa jarattiin qeefareeysan lafaan, Goottan diinaan dhabne seenaan haayaadatu, Rabbiin isaan hundaaf jannatasaa haa laatu Nama dhiba kan isaanii jara naasuun qabne, Fayyaa awwaalanii Musxafaa keenya dhabne. ……………………….//\\………………………..
#Saphaloo_Kadiir /Abdulbasit


text:
Mootii A
Latest posts by Mootii A (see all)
- Dhiiga Gurraacha -Kutaa 2ffaa - June 1, 2016
- Dhiiga Gurraacha….Kutaa Tokkoffaa - May 29, 2016
- kitaabilee deeggarsa barnootaa nuu gumaachuun manneen kitaabaa baadiyyaaf akka arjoomnu isin gaafanna! - April 24, 2016
Dhiiga Gurraacha –
<<Kutaa 1ffaa Kutaa 2ffaa
“Beekumsi beekumsa irra caalu maal akka ta’e beektaa?”jedhani manguddoon areedni isaanii arrii akka cabbii addaatu isa cina taa’aa turani.
Silaa magaalaa Finfinnee keessatti nama afaan Oromoon haasaa jalqabu miti bilbila kaasee abbaa isaa baadiyyaa Oromiyaa keessaa bilbileefiif afaan Oromoon haasa’u argachuun rakkisaa dha.
” Maali inni?”jedhe. Yeroo kana waa’ee haadha isaa irraa kan hafe waa biraa dhaga’uuf fedha dhabus jaarsa guddaa,inumaayyuu jaarsa Oromoo tuffatanii haasaa harkatti qabuun gaarii miti jedhee deebii isaanii eeggachuu jalqabe . Akkamitti akka inni Oromoo ta’e baran isa dhibeera. ” moo tarii walakkaan jiraataa magaalaa kanaa mataa dhoksatus Oromoo dha jedhaniiti laata!?”
” Of ta’uu dha. Dhaloota of gate keessaa barbaadanii of arguu dha. Utuma dhiitamanii mataa ol qabachuu dha. Otuma dhiyuu abdii godhachuu dha…!”
Dubbii dhoksaa gadi fagoo qabu…dubbii qoolaa. Naa galeera garuu namni waan jedheef waan qabuuf afaan isaanii irraa hiika isaa waraabbachuun hede.
” Naan galle… !”n jedhe.
” Ilaa mucaa ko… Umriin namaa lafa kana irratti gabaabduu dha. Lafti kun dhaala eenyuuyyuu miti. Eenyumti keenyuu keessummaa dha-keessummaa guyyaan galma ishee hin beekamne. Maal godhaa miti… Foon bor rirmi nyaattee ittiin umrii dheereffattuuf namni foon isaa gabbisuuf ofittoo ta’e. Kan beekumsa barbaadu hin jiru. Kan sammuu qaratu hin jiru. Kan ogummaa karaatti baatee gammachuun nama simattu dhiisee jireenya isaa gad dhiisiitti kan jiraatutu heddummaate….im!”jedhanii handaara gaabii isaaniitti jedhanii qufa’an.
“Dhugaa dha !”
” Ilaa korma ko … Tarii Rabbi wayi akkan sitti himuuf har’a konkolaataa kana keessatti wal nu qunnamsiise ta’a. Deebinees wal hin agarru ta’a. Garuu muuxannoo koo,gaabbii bara dargaggummaa koon guduunfee sitti hima. Ogeessa ta’i …gufattee hin kuftu
Gad of qabi…bara hamaa jala dabarta.
Abdii hin kutatiin…kaaniif aduun sagal lixxee haa baatu!… Hamma kan kee maqaa si waamtee addunyaa kee ibsitutti,yoo duuni balbala kee yoo rurrukutellee…matumaa ,matumaa harka hin kenniin!”jedhanii callisani. Ija isaanii karaa foddaa ala ilaalaa yaada keessatti liqimfamani.
“Mana koo bira ga’e…ani asittin bu’a…ati karaa dheeraa deemta! “jedhanii nagaa natti dhaamanii suuta bu’ani.
Dhimmi Harmee isaa yaaddessus gorsi isaanii mogolee jabeesseera. Akka ergamaa Waaqayyo abdii itti horuuf ergetti isaan lakkaa’e.
Yoo taaksii irraa bu’ee Oliif bilbiluuf jedhu harka isatti raasee maqaan waamnaan dubbisee wal qabatanii gara Hospitaala Laandmarkitti kutani. Harmee ilaaluu!
Isaanumaa balbala hospitaalaa ga’u ambulaansiiin faaggaa afuufaa dhuftee ol seente. Waliin ol seenani. Harmeen Soolan,aadde Qabbaneen,of hin beekani. Gulukoosiin itti hidhameera. Soolan akka ta’u wallaale . Imimmaan lakkuu lakkuu maddii isaa irra lola’uutti ka’e. Sireen dhiibanii kutaa yaalii hatattamaatti ol galchani. Soolaniifi Oliin akka ala turaniif itti himamee balbala itti cufani.


text:
Uummatni oromoo biyyaa isaa irratti, halagaan wararamee garbummaa jalatti edaa kufee asi yeroon qabsoo irraa gadi-taa´e hinjiru. Itti kufaa , itti du´aa yoona ga´eera.
Kan itti kufaa, itti du´aa yoona gaheen,hundeen oromoo dhaabbatee akka turu godheera.
Gidiraa irratti raawwacha yoona gahe seenaaf dhifne sochii hadhayaa amma gochaa jiruun injifannoo maal akka agarsisee fi qabsoo isaatiif daandii qajeelaa tolfate ilaalla.
Warera jaarra lamaafwaalka lakkofsise keessatti gidiraa siyaasa fi samichi Saba oromoorra hingahin hinjiru.Gidiraa fi saamicha irraatti raawwataa turen utuu kufu, utuu ka´u adeemaa ture keessati dinni isaa dadhabsifne kan homaa ofi gochuu hindandeenye irraan geenyeerra jedhani yeroo tuffiin ilaalutti gahe.
Oromoonis utuu mataa gadi-hinqabatiin suta-suutaan ofi ijaaree diina dura dhabbachuu danda´utti ce´eera.
wayyaaneen dabareen mootummaa Itiyophiyaatti oli dhufte Se´annaa duula gidira oromoo irratti raawwachaa achas dhufeen bifa haaraan oromoo dugugdee balleesssu fi samichatti cetetti.
Kanaan kan ka´e ifaan lafa oromoo dursitee lammi ishee irra qubachiftuu fi oromiyaa addan cirtee balleessa dandeessisuuf labsi Master plaanii finfinnee bara 2014 ifaan saalfi malee baaftetti.
Oromoon Obsaan karaa nagaa mormii Master planii finfinne Barattoota oromoo Univesitoota oromiyaa keessa jiraniin ka´eera.
Mormii karaa nagaa fi mirga ta´ee barattota dhiyessan humna waraana itti bobbaafte rasaasaan dogugdetti; kessuma barattota Amboo fi ummata irraa dhufe wajjin 78 oli lubbuu ennaa ballessitu,rasaasaa fi rabbichaan kan qaamni madaa´e, mana hidhatti guramee , ukkamamee fi biyyaa baafame kumoota hedduu dha.
Kanaan ukaamamee utuu hin-hafiin Haaloo kanaa fi dhimma master plaanii Finfinnee deebii dhabeef Sadaasa 2015 barattootaa fi uummata oromoo Magaala Ginciin mormiin karaa naga´ee guutu oromiyaatti boba´eera.
Mootummaan wayyaanee karuma bareen Humna waraa meesha waarana ulfaata hidhateen akka diina biyyaa ormaa weeraretti rasaasaan Daa´imman, dubartii, mangoddataa fi beekessa utuu hinjidhin mormii baatii 10 lakkofsise
keessatti namoota 1000 oli kan lakka´aman ennaa fixu ,akkasuma reebichaa madha hidhatti oggoree kan jiru, Kan ukkamsaman, kan qaama hirrisan, fi biyyaa baasan kitilaayyoo dha.
Uummatni oromoo gidiraa hammana hinjinne Kanaan du´aa fi gidiraa garaa-garaa irratti rawwatuun hangaa wareegama lubbu kennee , dura dhabbachuurra gadi-hinteenye .
Gootummaa kana hin.jadhamneen bilisummaa isaatii falmuutti bifa haaraan addunyaa kanatti agarsiseera.
Qabsoo mirgaa ,bilisummaa fi abbaa biyyummaaf falmii godhu bifa adaan agarsisuu qofa utuu hinta´iin , hangaa bilisummaa isaa gonfatuitti/argatutti akka gadi-hinjetne ejjennoo isaa agarsiseera.
Walakkaa hanga daangaa mara oromiyaatti akka qaama nama tokkootti tokkoomee lafa sochoseera.
Fira gammachisee dinaa fagoo fi dhiyoo jiru jilba raasee, waan qabatuu fi waan dhiisu wallalchiseera.
Bilisummaa argachuuf moggarran gaheera.
Saboota biraafis fakki ta´uun maqaa tokkummaa Itiyophiyummaa jalaatti miciriqisamani lafti fi qabeenyi irraa samamuu fi mirgi sarbamee garbummaa jala akkajiran ni beekama.
Maqaa tokkummaa Itiyophiyaa jedhamu akka jala hincabneef, madaa laftii irraa fudhatamee (Walqayit) Tigirayitti daangeeffamee jiru fi eenyumman isaa sarbamee dhoksatani kan qabatani taa´an fakkii sochii oromoon agarsissen futta´ee bahee falmii Eenyummaa ammaraa fi abbaa biyyummaa isaatiif hadhaayani ka´ani akka sochoa´an godheera.
Kaleessaa Oromoon eenyummaa ,mirgaa, bilisummaa fi abbaa biyyummaa isaatiif ennaa falmatu tokkummaa Itiyophiyummaa ofi keessaa waan hinqabneef eessayyuu ga´uu hidaanda´u kan jedhanii fi Tokkummaan itiyoophiyummaan sun hagam dhibe akka qabu hubachuu dandeessiseera.
Warri kaleessa tokkummaa Itiyoophiyaa leellisaani dhimma itti bahaa turan rakkinni inni harra´a hubatanii arguun qabsoo eenyummaa fi abbaa biyyummaatti k ce´ani ennaa jiran dabareen bittaa garboomsaa fi samichatti ceetee kan jirtu wayyaaneen waan harkatti moofa´ee ciccite erbaa jirti.
Uummanni Oromoo qabsoo isaatiin injifannoo kana fidee Uummata Amaara
Harra mirga isaatiif falmatu wajjin walii tumsee sirna cunqursaa wayyaanee fonqolchee gatuuf qarqararraan ga´eera.
Saboota walabomaniin tokkummaa itiyoophiyaa kan ka´uu malee garboomsaa fi garboomman hanga jirutti akka hinyaadamne mirkana´eera.
Nibilisomna !!!!!!!!!
Injifannoo Sochii Uummatni Oromoo galmeessise
Uummatni oromoo biyyaa isaa irratti, halagaan wararamee garbummaa jalatti edaa kufee asi yeroon qabsoo irraa gadi-taa´e hinjiru. Itti kufaa , itti du´aa yoona ga´eera.


text:
Arsii Lixaa Shaallaatti Jeequmsi uumame lubbuu balleesse – Mootummaa
(Biraanuu Hurrisaa)
Godina Arsii lixaa aanaa Shaallaatti gochi jeeqamsa uumuun lubbuu namaa balleesse fincila humna hidhateen raawwatame akka ta’e mootummaan Itiyoophiyaa beeksiseera.
Godina Arsii Aanaa Shaallaatti humnoonni farra Nagaa dhimma Amantaa fi Saba irratti xiyyeeffateen jeeqamsa uumuuf akka yaalan maddawwan naannichaa himaniiru.
Ministirri Itti Gaafatamaan Waajjira Dhimmoota Koomunikeeshinii Mootummaa Obbo Getaachaw Raddaa ibsa Faanaa Biroodkaastiing korporeetiif har’a kennaniin akka himanitti jeeqamsa umametti gareewwan hidhatan muraafni hirmaataniiru.
Gareen hidhataan kun Dhaabbilee Mootummaa irratti miidhaa geessisuuf yaalee ture.
Jeeqamsa kanaan qabeenya bosona Mootummaa fi oyiruu akkasumas Dhaabbilee Amantaa irratti akka xiyyeefatame kan eeran Obbo Getaachaw gocha kana keessaa Mankaraarsitoonni harka akka qaban mallattoowwan mul’isan akka argaman beeksisaniiru.
Jeeqamsa ka’e dhaabsisuuf naannichatti humnoonni tasgabbii akka bobbaafaman himuun gareen hidhate garuu dhukaasa banuudhaan humnoota tasgabbii irratti ajjeechaa akka raawwatae himaniiru.
Wayita ammaa naannichatti Nagaan akka bu’eefi humnoota gocha fincilaa fi yakkaatti hirmaatan too’annoo jala oolchuuf hojjetamaa akka jiru himan.
Shakkamtoota hafan adda baasuudhaan too’annoo jala oolchuufiis Mootummaan hordoffii cimaa taasisaa akka jiru obbo Getaachaw beeksisaniiru.
Hawaasa wajjin mari’chuudhaan hawaasni gocha akka kanaa balaaleeffachuu bira darbee akka ittisuu danda’uuf hojiin akka eegalames ministirichi himaniiru.
Mootummaan gocha raawwatameef mallattoon mankaraarsitummaadha jedhus ka’umsi rakkoo mudatee guutumaa fi guutuutti isa kanadha murtee jedhurra hin geenye kan jedhan ministirichi hawaasni kaayyoo Siyaasaa Dhiphaa fi Mankaraarsitummaa irraa akka of eeguuf hubachiisaniiru.
Mootummaan Ummata wajjin qindaa’uudhaan humnoota badii irratti tarkaanfii duuba deebii hinqabne fudhachuu cimsee akka itti fufus ministirichi beeksisaniiru.
**********
Maddi oduu kanaa: Fanabc


text:
Akkuma beekkamu sochiin Qeerroon biyya keessaa gaggeeysaa jiru hawaasa Oromoo biyya keessaa fi alaa akkasumas firaa fi diinaafiis ifa tahuun isaa beekkamaadha.Kuniis eega sochiin Qeerroo Bilisummaa bifa addaan Oromiyaa guutuu keessatti warraaqsa biyyoolessaa qabsiisuun faajjii ABO ol kaasee gaaffii hundeesiyaasaa ABOn durfamu aduunyaatti muldhisee booda diinni karaa sochii tana ittiin dadhabsiisuu mala adda addaa dhawaa jiraacchuun isaa ni hubatama. Keessahuun sochiin Qeerroo kan Onkololeessa bara 2016 kana keessa gaggeeffamaa jiru gurra adunyaa hunda hawwatuu fi diina naasisee labsii muddamaa akka labsu taasisuun isaatiis ifaa dha. Kanaaf diinni yeroo ammaa karaa jala deemtoota isaa akka qabsoo Oromootiif dhimmee of fakkeeysuun sochii qabsoo bilisummaa Oromoo kan ABOn gaggeeyffamaa jirtu dadhabsiisuuf hawaasa Oromoo kan baqatummaan biyyoota gara garaa keessa jiran dogoggorsaa jira.
Akkatti Jirru.
Akki itti jirru,akkataan itti jirrus kan wal nama gaafachiisu miti! Kan wal gaafatanis miti!.Haa ta’u malee, dhimma sirni garboomfataa afaan faajjii uummata keenya taasisuuf yaalu irratti barreessuuf,afaan kobbee kootii saaqe!
Sirni garboomfataa kun salphina hin beeku,qaanii hin beeku,Gadaa hin beeku,caaccuu,bokkuu,siiqqee,dhaabata,alangaa hoodaa,meedhichaaf moggaasas hin beeku! Waraanni wayyaanee kun wanbadee badduu akka taate,murna kana keechaa qaamni ergamtuu dhalatte OPDOn illee xurree wanbadee kanaaf haala aanjessaa,mijeessaa ilmaan Oromoof qilee dhiphinaa qotuun Oromoon gaaga’ama hammana hin jedhamne keessa bu’eera!
Yeroo ammaa kana Oromoon diinaaf akka hin jilbeenfanne,biyyasaa akka hin saamsifneefi eenyummaa isaaf eegumsa fi jaalala guddaa akka qabu hubachuun diinaayyuu diina Uummata Oromoo boqonnaa dhoorgee jira!.Kanaaf Oromoon ammas waan isa barbaachisu mijeeffatee itti fufuu….biyya isaaf Bilisummaa,dachee isaaf walabummaa labata isaaf birmadummaa gonfachuun kanaafimmoo wareega hanga dhumaatti baaasuun dirqama
Haala qabsoo Oromoon amma irra ga’e kana gara fuuladuraatti nu tarkanfaachisuu danda’an irratti jabaachuun egeree Oromiyaa milkeessiif wantoota nu barbaachisan! Continue reading
Walii Galan Alaa Galan
Damee Boruu irraa
Uummatni rakkina mataa isaa furachuu hin dandeenye rakkina ormi biraa wajjin qabu hikkachuuf ayyaana qabaachuu hin danda’u. Burqaan rakkinaa kan maddu walaalumaa irratti. Hawaasa keessatti harki guddaan isaa walaalaa fi doofa tahee yoo jirate namoonni qaroon fedhii isaanii bakkaan gahuuf kan tattaafattan namoota walaala kanaof of dura oofudhaan taha. Warri walaalan yaadni oofan kun mataa isaanii iyyuu boola keessa gashuuf yoo kan deemu tahe tahe naannesanii ilaaluuf beekumsa gahaa hinqaban. Kanaafuu isuma isaanitti himame qabatanii boola seenu malee of duuba deebi’anii maal hojjechaan jiraa? jedhanii of hin gaafatan. Warri ayyaana ilaallatoonni immoo uummatatti bahanii waan isaan dubbatan ifatti dubbatanii of saavila hin baasan. Continue reading
Gabaasa Haala Waliigala Oromiyaa
- Yeroo Ammaa Hoomaan Waraanaa hanga sadarkaa Gandaa, Maayibaasii, Aanaalee Oromiyaa, Godinaalee, Magaaloota Oromiyaa, fi Oromiyaatti Qubsiifamuun Uummata Ajjeesuu Saamuu, hidhuu, reebuu, yakkaa gudeeddii fi yakka duguggaa sanyiituu ifatti rawwaachaa jira.
- Uummatni fi Qeerroowwaan sodaa Waraanaa qajeelfamaafi akeekaa wayyaaneen karaa waraanaa fi ergamtuu isaa OPDO dabarsuu hin fudhannuu jechuun akkuma wayyaanee irraatti fincilee jiruutti waadaa waliif galee wayyaaneen nurraa bu’uu qaba jechuun dideetti itti fufee jira.
- Waraanni Wayyaanee humnootaa Ittisa Uummataa Tarkaanfii waraanaa Agaazii fi Roorriftuu irratti fudhachuun meeshaa hiikkachuun miliqanii jiran adamsaa jiraachuun cinatti dargaggoota Oromoo fi sabboontoota homaa hidhannoo of harkaa hin qabne bakkootaa hedduutti Oromummaa qofaan yakkuun dhukaasanii ajjeessuu ittuma fufanii yakka duguuginsa sanyii balleessuu rawwachaa jiru.
- Oromiyaa Keessaatti Manneen Barnootaa Sadarkaa 1ffaa, 2ffaa fi preparatory Guutummaatti 80% Cufamanii jiruu, mooraan manneen barnootaa waraanaan marfamee biyyattiin Raafama Guddaa keessaa waan jirtuufii Waraanni Wayyaanee dhukaasee ajjeesaa waan jiruuf maatiin barattootaas ilmaan keenyaa waraannii waan fixaa jiruuf manneen barnootaatti hin erginuu jechuun mormii waraanaa wayyaaneef qaban ibsatani.
Iyyii Iyya Labsi
Damee Booruun
Waraanni Wayyanee guyyaa hundaa Oromoota sammuu qaban adamsee ukkaamsuu, ajjeessuu fi mana hidhaati dararuu irraa darbee uummata Oromoo nagaa dhowwachuudhaan akka goolaa jiru gabaasaa Qeerroo irraa hubachaa jirra. Keessattuu hammeenyi bartootaa Oromoo irra gahaa jiruu dhaga’uunu garaa nama hammeessa. Warri ukkamaman yaroo dhumasana akka ajjefaman mamii qabaachuu hin qabnu. Qoteebulaa, hojjetaa, barataa fi artistiin Oromoo uukkaman duba kan quba itti qabutu jira. Qubni cituu malee fala biraa hin qabu.
Qeerroon nagaa eegduu TPLF tokko shan diigee of ijaaree warra quba ilamaan Oromoo itti qabanii ficcisisaa jiran kana hubachuu ni dadhaba jedhee hin yaadu. Warra garaa malee sammuu hin qabnee kanaan ilmaan Oromoo dhumuu fi biyyi Oromoo saamamuun fudhatama hin qabu. Tooftaan TPLF inni duraa Oromoota qara tahan fixxuu dha. Warri qara tahan yoo dhuman isa hafe gowwosaniis tahe dorsiisudhaan hin bitna abdii jedhuu qabu. Kunis kan madduu tuffii fi oftulummaa Wayyaannee irraa akkeeka ka’e akka tahe ifa jira. Akka amma deemaa jiru kanatti yoo qabsoon kun kan itti fufu tahe humni injifachuuf deemu gara kamitti akka madaalaa deemu hubachuun rakkisaa miti. Continue reading
Hawaasni Oromoo Biyya Ugaandaa jiraatu, ayyaana irreechaa bara 2016 kabajate .
Baqattoonni Oromoo Biyya Ugaandaa keessa jiraatan, sirna kabajaa ayyaana irreechaa fi Lammiilee keenya Oromiyaa, Ona Bishooftuu Hora arsadeetti dhumaniif, akkasumas sirni Biyya Itoophiyaa bulchaan jira jedhu, labsii hatattamaa mirga umamaa ukkaamsuu Ummata isaanii irratti lbsamee mormuun, Onkololessa 16, 2016 Magaalaa kaampaalaatti sirna ayyaana irreechaa, gaddaa fi yaadannoo gaggeessaniiru.
Qophii Koreen Waldaa Baqattoota Oromoo Mooraa Kominiitii seentaritti qopheessee kan eegalamee, Hawaasi Oromoo kominiitii seentaritti ega wal argee booda, gara Malkaa irreeffannaa ykn bakka kabakaa lake jedhamutti argamuun sirna Irreeffanna yk waaqa galateeffachuun ture.Hawaasi oromoo Ugaandaa/kaampaalaa jiraatuus, uffata Aadaa uffachuun, AADAA BOONSAA OROMOON qabu Ummata magaalaatti mul’isaa sirna irreeffannaa gaggeessaniiru.oduu-ayyaana-irreechaa-2016-kaampaalaa
SBO Onkoloolessa 23,2016. Oduu, Gabaasa Tarkaanfii Waraanaa fi Gaaffii fi deebii A/50 miseensa poolisii federaalaa Kumalaa Jabeessaa waliin godhame
Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo (SQ)Qophii Onkoloolessa 21,2016
Ethiopia’s Declaration of State of Emergency on Oromia is an equivalent of Derg’s “Red Terror.” : Here is why.
By Leelloo Sabaa, October 20, 2016
In Ethiopian Empires’ political history, the year 1977-78 is remembered as the year when Mangistu Haile Mariam’s political power was absolutely threatened and his rule was shaken. The opponents to his power became so strong and lethal such that Mangistu was forced to declare “Red Terror” on its real or imagined enemies to its reign in Ethiopia between 1977-78. By this declaration of “Red Terror” (Mangistu’s state of emergency), Mangistu asserted that all “progressives” were given freedom of action in helping to root out enemies of his rule. Peasants, workers, public officials and even students loyal to the Mangistu regime were provided with arms to: assassinate, kill, imprison and loot as they wished. Militia attached to the Kebeles, the neighborhood watch committees were given freedom to train their gun on anyone with whom they have even personal but no ideological disagreement. All people allied to Mangistu went into killing spree and even children were not spared. During these years of “Red Terror”, Amnesty International estimated that up to 500, 000 to 2,000,000 people were butchered and thousands were left on the street for their body to decompose. In May 1977, the Swedish general secretary of Save the Children Fund estimated too that “1000 children have been killed and their bodies are left in the streets and being eaten by wild hyenas.” Parents of the deceased were asked to collect the bodies of their loved ones by paying money for the bullet wasted killing their children.
All this crimes against humanity and genocide were planned and executed under the watch of the United Nation, United State of America, Europe and African Union. However, all this horrendous decision and action by Mangistu Haile Mariam did not safe his regime from collapse but lead to the collapse of his terrorist regime and his demise from the political scene by running for his life to Zimbabwe were he was sentenced to death in absentia in the year2008. Continue reading
Ibsa Ejjennoo Qeerroo Bilisumaa Oromoo Hojeettoota Mootummaa Naannoo Oromiyaa Keessa Jiran Hundaa Irraa Ba`e
Ibsa Ejjennoo Qeerroo Bilisumaa Oromoo Hojeettoota Mootummaa Naannoo Oromiyaa Keessa Jiran Hundaa Irraa Ba`e
Akkumaa armaan Olitti Ibsuu yaalametti Nuttii qeerroon bilisumaa Oromoo Oromiyaa keessa kan jiranuu yeroo gargara fi kallatti kamiin Fincila Xumura garbumaa gaaggeessa turun keenya ni yaadatama.
Akkasumsaa Injjifaannon irraa aana turuun keenya ni beekama ammas hanaga xumuraa gabrumaa kanatti cimsinee akka itti fufunus gamanumaan cimsinee isiin beeksifna .Akkasumas Hojiillee Qeerroon Bilisumaa Oromoo hojecha tures Ummaata keenyaf Injjifannoo, Dinnaaf immoo Yaadoo dhumaa kan Abdii kuutan ta`eraf.Haa ta`u malee Oromoo ta`anii kan gocha diinaf ergamanii hojii adda adda fi Video adda adda warrabanii kan ummaata keenya tokko ta`e ka`e fi mudhii isaa walitti hidhatee yeroo ka`ee diina duraa dhabbate.
1.Mirga abbaa biyyummaa; sabni guddaan biyya dhabaatti jira jedhe falmacha jirutti
2. Gaaffii guddinaa fi dagaagina Afaan Oromoo (Afaan Oromootu lafa Oromoo Finfinneerratti lagatame..mana barnootaa dhabe…afaan biraan garboomfame jedhe yeroo dhiiga dhangalaasa jiruttii.
3. . Bara dhufaa darbaa dhalootatu dhume, dubbiin awwaallee gallee taa’uu qofaa taatetti jedhe yeroo itti Oromoon hundi walqabatee ka`eetti.
4. Garraamota hedduutu ragaan sobaa irratti qindaa’amee mana hidhaatti darbataman; baay’een reebicha achi keessaa dandamachuu dadhabanii du’anii reeffi ba’eera; kan reeffisaanii dhokfames hedduu qabna… jedhe Oromoon tokkumaa isaa yeroo labsaateetti. Continue reading
SBO: Onkoloolessa 21 bara 2016. Oduu, Ibsa Tarkaanfii Waraanaa ABO akkasumas Qophii Labsa Wayyaaneerratti gabaasa Dhaabbilee Mirgoota namoomaa fi Miidiyaalee ilaallatu.
Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo (SQ) Qophii Onkoloolessa 20, 2016
Video Guutuu “Dambalii Warraaqsaa” Irreecha Hora Arsadee 2016
Hawaasa Oromoo Hundaaf- Boordii Deeggarsa Qeerroo Idila Addunyaa Irraa
Akkuma beekamu Qeerroon Bilisummaa Oromiyaa keessatti mirga uummata Oromoo fi walbummaa Oromiyaa kabachisiisuuf mootummaa abbaa irree biyya bulchu waliin qabsoo hadhooftuu gaggeessaa jira. Qabsoo kana keessattis lammiiwwan keenya hedduun lubbuu isaanii bakka bu’umsa hin qabne dhabaniiru, qaamaas hir’ataniiru akkasumas mana hidhaa keessatti dararaa dhala namaaf hin malle argaa jiru. Keessumattuu Fincilli Xumura Gabrummaa (FXG) Sadaasda 12, 2015 eegalee hanga ammaatti finiinee deemaa jiru fi lubbuuwwan qaqqaaliin kan itti wareegaman waggaa tokkoffaa isaa haala lamaan yaadachuun barbaachisaa dha.
- Uummata keenya sochii fincilaa kana keessatti lubbuun isaanii darbe, kan qaamaa hir’atanii fi kan mana hidhaa wayyaanee keessatti dararamaa jiraniif gadda onnee Oromummaa irraa madde ibsuu
- Qabsoo adeemsa bu’i bahii hedduu keessa darbee sadarkaa amansiisaa irra ga’eef dhiyaachuu bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa kan nutty mul’iseef ammoo gammachuu keenya ibsuun barbaachisaa dha
SBO Onkoloolessa 19,2016. Oduu, Ijoo Dubbii ABO fi hiriira dhiheenyatti Washington DC.tti geggeeffamuuf jiru irratti gaaffii fi deebii Obbo Abraham Jarman miseensa boordii koree hoji geggeessituu hawaasa Oromoo Amerikaa Kaabaa waliin taasifamee fi SBO Sagantaa Afaan Amaaraa
Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo (SQ) Qophii Onkoloolessa 18,2016
Goota Oromoo Qaxalaa Dafarshaa Raggaasaa Wareegameef Sirna Gaggeessaa Magaalaa Qaxqaxo Naannoo Mettaa Roobii Keessatti Ta’e.
Dhumaatiin Arsedee Dhuma Wayaanee Ti.
Damee Booruun
Mootumaa TPLF qomee demokraasii ufatee waggaa digdamii shan sirbaa baate Dhumaatiin Arsedee irraa molqee qullaa dhaabee jira. Dumaatiin ilmaan Oromoo ka mari’maan keenya waadu haa tahu malee dhuma aangoo Wayaanee tahuun isaa immoo jabina nuuf kenna. Onkololessa 2, 2016 kaase Wayaanee fi Uummatni Oromoo ifatti warra gumaa dhiigan duwwaa gargar bahuu danda’an tahee jira. Uummatni Oromoo haala keessa jiru kana keessaa kan bahuu danda’u injifannaan qofa tahuu murteefatee qabsoo hadhooftuutti akka seene kan hin hubanne jira hin fakkaatu.
Mootumaan TPLF tarkaanfii Uummatni Oromoo fudhachuu jalqabee kana waan sodaatteef labsii hattattamaa labsuuf dirqamtee jiri. Uummata Oromoof haalli kun injifannaa isa duraa ti. Biyyi Oromoo amma yoonaa humna waraanaan bulaa akka jiru eenyu jalaa iyyuu dhokataa miti. Waan haaraa itti tahu tokko illee hin jiru. Garuu Mootummaan kun maqaa demookraasiin biyya lafaa kadhatee akka lubbuu hin dheerefanne saaxila of baaftee jirti. Michoonni ishee warri kana dura badii Uummata Impaayera Itopiyaa maraa hoojjetamaa jiruu utuu arganii achi galgalanii gargaarsa itti hixatan hundi akka ofti qaana’aa isaanis saaxila baaftee jirti. Gargaarsi kam iyyuu mootummaa kana kufaatii irraa olshuu akka hin dandeenye eenyuufuu ifaa dha. Guyyaa awwaalamtu xiqqoo yoo achi buteef ni gaha. Mootummaan uummata bal’aa lolee mo’e tokko seenaa biyya lafaa keessatti amma yoona hin argamne. Duuti Wayaanee kan wal nama gaafachiisu yoo qabaate guyyaa isaa qofa. Continue reading
Re articulating the Oromo liberation objective is not consensus building
By Rundassa Asheetee
- The OPDO
- The ODF
- MEDREK
- Oromo Federalist Party, etc.
Ololli Hogganoota fi Miseensota ABO irratti godhamaa jiru Qabsoo Oromoo fi Misensota Dhaabicha ni jabeessa malee hin laffisu.
Abdii Borii Irraa
Diinni baroota dheeradhaf milijena itti dhangalasee karaa bitamtootaa fi gantota qabsoo kana dhabamsiisuu ijibataa ture.Haa tahu malee dhabichis tahe hogganoti qabsicha cichoo tahan abdii osoo hin kutanne qabsoo hidhatinnoo,Diplomasii siyasaa fi fincila uummataa walitti qindessuun waregama qaqqalii kaffalaa fi injifatnoo gurgguddaa galmeessaa turan fi jirus.
Yeroo dheeraa fi keessaa iyyuu ji’ota darban kana olollii fi roorroon ABO fi qabsa’ota bilisummaa oromoo irratti godhama jiru kana, hogganootii fi miseensoti dhabichaa hojii fi diina uummata oromoo fi oromiyaa irratti duula sanyii daguuggaa rawachaa jirutti qiyyafatanii ti malee kan akkasumatti callisanii ykn sodatanii bira kutan namatti fakkachuu hin qabu. Continue reading
Magaala Arbaaminci Geedoon fincila itti fufee jira,
Onkoloolessa 16,2016/ Akkuma beekamu sochiin naannoo kibbaa jiru daran jabaa kan tahe mootummaa Wayyaanee dura dhaabbachuudhaan FXG Oromiyaa keessatti
egalee jiru deggeruun fincila itti fufanii jiru.
Magaala Arbaaminci Geedoon fincila itti fufuudhaan waraqaa garagaraa dhaadannoo bittimsaa jiru waraqaan bittimsan fuula kana irratti kan argamuudha. Akkasuma sochiin paartilee mormitootaa kanneen akka SINEG walaghii addeemsisaa jiruun ijoolleen oromoo miidhama guddaa keessa jiru waan taheef nuti ijoolleen sidaamaas boo’icha finncila ijoollee Oromoo bira dhaabbachuu qabna wayyaanee kana ofirraa arihuu qabna kanaaf sochiin keenya jabaatee itti fufuu akka qabu jechuun walgahii adeemsisaani jiru.
Kan malees Miseennif hoggantoonni paartii Madrek naannoo kibbaa hadiyyaatti argaman mare taasisaniin ,obboleessi pro. Beyene Pheexroos Bezabih Pheexiross haala inni irra jiru mootummaan akka uummata beeksisuuf sochii godhaa jiraachuun dhaga’ame. Dabalataanis Deengessuu daangaa irratti bara 2000 aanaa Miidaa jala kan tuurte soqqeen guraageef akka kaennamtu kan godhe mootummaa kana kanaaf amma deebihuu qaba jechuun sochiin fincilaa eegaleejira.
Naannoo Sidaamaa walumaa galatti sochii Qeerrroon Bilisummaa oromoo taasisaa jiru deggeruudhaan mootummaa wayyaanee sirna isaa ofirraa
barbadeessuuf sochii isaanii itt fufaniitu jiru.
Godina Arsii Aanaaleen Shan Bulchiinsa Wayyaanee Jalaa Bahuun Jaarsolii Biyyaan Bulaa Jiru.
Onkoloolessa 16,2016, Godina Arsii bahaa aanotni shan Aanaa Roobee Diida’aa Aanaa Balee gasgaar Aanaa Amiinyaa Aanaa suudee Aanaa Xannaa baadiyyaaf magaalaanis caasaa mootummaatin ala jaarsolii biyyaatin bulaa jiru Aanaa Roobee Magaalaa Roobee diida’aa keessatti namni maqaan isaa Saadiqoo Kiyaaroo Jedhamu manguddummaaf ummataaf mootummaa walitti araarsa jechuun ummataaf mootummaa jidduu deemee waan ummanni hin barbaanne dalaguurratti bobba’ee jira.
Aanuma kana keessatti basaastonniifi milishoonni ganda Jiddaa Roobee KAN Maqaan isaanii Baahmud Ahmad fi Bunee Amaan jedhaman FXG tibba kana naannawa sanatti godhamaa jirurratti ummanni meeshaa irraa hiikkatee ture. haata’u malee jarri kun ammas gocha isaanii itti fufuun waraana agaazii magaalaa keessaa yaasanii uf jalaan deemun dargaggoota guursisaa jiraachunis dhagayameera Daandii Adaamarraa Roobee Diida’aa deemu laggeen Roobe fi Moorxuxaa jedhamanitti riqichi isaa ummataan addaan citee tures akkasumatti jira Agaazii ilikopteran gadi fidaa jiru
Amboo Gara Galgalaa Show with Kiya Segni //Season01 Episode03 ‘Qeerroo’//
SBO Onkoloolessa 16,2016. Oduu, Haala Godina Qillem Wallaggaa keessaa irratti gaaffii fi deebii Obbo Dabalaa Irranaa waliin godhamee fi qophii haala yeroo irratti fuulleffate
Video n “Dambalii Warraaqsaa” Jedhu Sochii Qeerroo fi Irreecha 2016 Muldhisu Yeroo Gabaabaatti Qindaayee Dhihaata.
Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo(SQ) Qophii Onkoloolessa 13, 2016
SBO Onkoloolessa 14,2016. Oduu fi Ibsa Tarkaanfii Waraanaa ABO
InJifannoole Argamaniifi Tokkumma Uumata, Olola ABO, Qeerroo fi Qabsa’oota irratti Karaa EBC, TVO fi social Media Deemuu. Akkasumas Of eeggannoo Haala Yeroo waliin Taasifamu qabu irratti Turtii Magarsaa Waaqjiraa waliin Taasifame
Jaal Magarsaa Waaqjiraa miseensa Qeerroo Bilisummaa Oromoo fi gartuu hoggana bu’ureessaa Jaarmiyaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo ( National Youth Movement for Freedom and Democracy)kan ta’e sochii FDG seena qabeessa bara 2011 Qeerroon Bilisummaa taasisan keessatti Yuniverstiilee Oromiyaa fi Magaalota keessatti hogganummaa Warraaqsaa osoo kennuu harka loltoota Wayyaanee Agaazii galee mana hidhaa Wayyaanee keessatti dararaa guddaa arguun waggootaaf dhimee lubbuu isaan kan bahee fi sana boodas qasootti makamuun gahee guddaa bahaa ture ykn jira.
Itti fufa Video kanaa barruu kanaa gadii tuqi argatta. Continue reading