c: text/html

text:
Barattoonni Yunivarsiitii Amboo hiriyyoonni isaanii Komaand poostiin qabamanii mana hidhaatti darbaman akka lakkifamaniif mormii dhageessisaa jiru. Kanuma hordofuun ganama har’aa poolisiin Federaalaa gara dallaya Yuniversiitii seenuun dhukaasaa kan jiran tahuun beekame.
Godinoota Oromiyaa heddu keessatti humnoonni Komaand poostii Labsii Yeroo muddamaa dawoo godhachuun hawaasa hidhaa fi ajjeessaa kan jiran tahuu gabaasuun keenna ni yaadatama. Gama biraatiin ammoo Muummichi ministeeraa Dr Abiy Ahmad gara naannoo Kibbaa Imaluun magaala Hawaasaatti argama.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Itoophiyaan akka kanaan biyyoota Afikaa hedduutti daramatee saatelaayitii oli tokkofatte.Namii Finfinnee hedduun tohannoo hawaa Itoophiyaa Finfinnee jiru irraa daawwate.
Saatelayitiin Itoophiyaa kg 72 tana akka henna Itoophiyaatti ganamaan oli tokkosan.Doolara miliyoona 8tti itti bahee miliyoona 6 Chaayinaatti baase.
Itoopiyaa buufta saatelayiti irra aoli tokksosanillee Ixooxootti jraauutti jaruuf yayyabuutti jirti.
“Saatelaayitii ETRSS-01 yaasuma badhaadhina biyya teennaa tanaaf yayyaba seenaa qabu lafa keettii baga gammaddan,”jedhe itti aanaan muummee ministera Itoophiyaa Demmeqee Mokonnin.
Kun akka jecha ministera haajaa alaatti guddinna teknooloo Itoophiyaa agarsiisa.
"Hujii mootummaatti asiin gahee dorgommiitti jabaacuuf asiin baane biyya jabduu yoo jennullee tanallee itti daballee jennaa jedhe.Bajata dansaa itti baamnee hujii akkanaa irratti hojjanna,” jedha.
Itoophiyaa hujii akkanaa tana gama hawaasa saayinsii hawaa biyya isiilleen hin hojjatti.
Tana ammo akka obboo Demeqeen jedhetti jabeenna obboo Tafarraa Waaluwaatiin jaaran.Garee teknooloojii midrook Itoophiyaatti horin gargaare asiin gahuun galata.
Etrss-01 nagumaan gara itti ergan geettee oduu Itoophiyaa guuruutti jirti ministera Teknooloojii Itoophiyaa.
Saatelaayitiin tun qilleensa lafaa, odeeffannoo qonnaa,footoo guurti jedhan


text:
Maallaqa Irratti Too’anna Argachuuf
Yeroo ammaa dhimmi maallaqaa sammuu namoota baay’ee maraachisaa fi dhiphisaa kan jiruudha. Gara tokkoon hoji-dhabdummaan baay’achuun yaaddoo fi rakkinnaaf kan nama saaxilaa jiru yommuu ta’u gara biraatin immoo maallaqni warroota dureeyyi biratti baay’achuun ibidda dhiphinnaa isaanitti qabsiisa jira. Kabajamtoota barruu tana dubbisaa jirtan, tarii baay’een keessan maallaqa argachuuf oli gadi jettu. Akkamitti maallaqa argachuu danda’aa? Jechuun halkanii guyyaa yaadda’u dandeessu. Keessattu, warroota yeroo ammaa Saa’ud Arabiyaan ariite gara biyyaa galchite, yaaddo cimaa keessa jiru. Yaaddoo fi dhiphinna isaanii Rabbiin isaan irraa haa kaasu jechuun gara barruu teenyatti ceena.
Dhimmi maallaqaa dhimma nama baay’ee dhiphisaa jiru waan ta’eef torbaan baay’eef In sha Allaah bal’innaan kan ilaallu ta’a. In sha Allaah kitaaba “Five Pillars of Prosperity- Essentails of Faith-Based Wealth Building (Utubaalee shanan Badhaadhinnaa- Amantii Hundee godhachuun Karaa barbaachiso Qabeenya itti ijaaran) fi kitaabban biroo fayyadamuun hanga danda’ameen waliin ilaalla. Abbaan kitaabaa utubaalee shan maallaqa itti argatanii fi diinagde itti ijaaran shan lafa kaa’e jira. Isaanis: Earning (Argachuu), Saving (Qusachuu), Investing (Maallaqa wanta bu’aa argamsiisu irra oolchu), Spending (Baasu ykn itti fayyadamuu) fi Giving (Kennu)dha. In sha Allah gargaarsa Rabbitiin kanniin hundaa gabaabbinaan tokkon tokkoon ilaalla. Har’a Earning (Argachuu) irraa mee haa jalqabnu.
UTUBAA TOKKOFFAA: EARNING (ARGACHUU)
Mata duree kanatti osoo hin seenin duratti barreessan kitaaba akka seensatti tuqaalee ijoo ta’an Afur kaasee jira. Isaanis, liqii (idaa) irraa dheessu, Ribaa (dhala) hundemaa dhiisu, fedhii fi wantoota maatii barbaachisan miseensa maatitiif guutu fi hawaasa gargaaru. Dhugumatti, liqiin kan nama maraachisuu fi rakkinnaa baay’etti kan nama galchuudha. Namni hanga danda’ameen liqii irraa dheessu qaba. Yoo rakkoon cimaan isa qunname malee wanta dabalataa guuttachuuf fakkeenyaf kan akka konkolataa bituuf liqitti seenu hin qabu. Ribaa (dhala) nyaachu fi nyaachisun wanta Islaama keessatti guutumaan guututti dhowwameedha. Akka lugaa Arabiffaatti Riba jechuun dabalata, hortee, guddinna, amaariffaan immoo araaxaa isa jedhamuudha. Karaa shari’aatin ribaa jechuun dhala ykn namni liqeefataan nama isaa liqeessef maallaqa haadho waliin maallaqa dabalataa kennuudha, yeroo liqii san itti deebisu waan tursiiseef. Fakkeenyaf, liqeessan liqeefataaf qarshii 1000 ji’a lama keessatti deebisu qabda. Ta’uu baannan ji’a lama yoo dabarsite 1200 kafalta yoo jedhen kuni Ribaa (dhala) 200 dabalata waan taateef. Namni ribaan daldala daldaalu, daldalli isaa barakaa hin argatu. Qabeenyi inni argatu sun ibidda dhiphinnaa itti qabsiisa. Guyyaa tokko qabeenyi sunis jalaa barbadaa’a. Akkuma Rabbiin (Subhaanahu wa ta’aala) jedhe:
يَمْحَقُ ٱللَّهُ ٱلرِّبَوٰا۟ وَيُرْبِى ٱلصَّدَقَٰتِ ۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ
“Rabbiin dhala [keessaa barakaa] ni haaqa; sadaqaa immoo ni guddisa. Rabbiin warraa akkaan kafaraa, dillaawa hundaa hin jaallatu.” Suuraa Al-Baqaraa 2:276
Kanaafu, namni jireenya keessatti badhaadhinna fi barakaa barbaadu, carraaqqi maallaqa argachuu keessatti ribaa (dhala) irraa of eegu qaba. Badhaadhinna galmaan gahuuf tuqaan dagatamuu hin qabne maatii fi hawaasa ofii gargaarudha. Tarii sababni maallaqa itti argachuuf carraaqnu keessaa tokko maatii keenya itti gargaarufi. Garuu maatii yommuu jennu niiti fi ijjoolle irratti kan daangeefame ta’uu hin qabu. Haadha abbaa fi firoota dhiyoo kan akka obboleessaa fi obboleetti kan of keessatti hammate ta’uu qaba. Akkasumas, maallaqa arganne garaa keenya qofatti kan fixnu osoo hin ta’in hawaasa keenya kan ittiin gargaarru ta’uu qaba. Kanaafi, iccitiin badhaadhinnaa fi misooma itti argatan keessaa tokko hariiro firummaa sufuu ykn eegudha. Ergamaan Rabbii (Nageenyi fi rahmanni Rabbii isaan irratti haa jiraatu) akkana jedhu:
“ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ، وَيُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ، فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ “.
“Namni sooranni (rizqiin) isaa akka bal’attuu fi umriin isaa akka dheeratu barbaade, hariiroo firummaa haa sufu (eegu).” (Sahiih Al-Bukhaari)
Kanniin akka haal-duretti qabachuun amma maloota maallaqa ittiin argatan ilaalla. Napoleon Hill kitaaba isaa “Think and Grow Rich” jedhu keessatti tarkaafilee maallaqa itti argatan 6 kaase jira. Isaaniis:
1ffaa: maallaqa hangamii akka argachuu feetu sammuu kee keessatti murteessi. “Maallaqa baay’ee barbaada” jechuun gahaa miti. Hanga isaa murteessi.
2ffaa: Maallaqa murteessite harkatti galfachuuf wanta niyyatte (yaadde) murteessi. Jecha biraatin maallaqa san argachuuf wanta hojjachuu qabdu itti yaadi.
3ffaa: Maallaqa barbaadde san argachuuf Guyyaa Murtaa’a lafa kaa’i. (Akkana gochuun kee cimte akka hojjattu si taasisa.)
4ffaa: Fedhii kee galmaan gahuuf karoora baasi. Karoora kanas sirritti erga itti yaadde booda takkamaan jalqabi.
5ffaa: maallaqa hangamii argachuu akka barbaadde, yeroo maallaqa itti argachuu feete, maal hojjatte maallaqa argachuu akka qabduu fi karoora kee waraqaa irratti jecha ifaatin barreessi.
6ffaa: Wanta barreessite kana sagalee olkaasi dubbisi. Yeroo dubbistu kana maallaqa san fedhii Rabbitiin argachuu akka dandeessu of amansiisi. (In sha Allah nan argadha jedhi).
Kana hundaa galmaan gahuuf FEDHII barbaachisa. Fedhii yoo jennu immoo haafayuu osoo hin ta’in hanga nama gahu argachuuf tattaafachuudha. Tarkaanfilee armaan olii keessaa tarkaanfin rakkisaan tarkaanfi lamaffaadha. “Akkamitti maallaqa argachuu danda’a?” Robert Kiyosaki kitaaba isaa “Rich Dad and Poor Dad” jedhu keessatti, maallaqa argachuuf buqqee mataa keeti fayyadami (Use your Head) jedha. Wanta hojjachu barbaadde takkaa yaadi. Teknolojii fi industriwwaan yeroo ammaa arginu kunniin sababni argamiinsa isaanii “YAADA” nama tokkooti ykn muraasati. Wanta hojjachuu qaban ni yaadu ergasii hojii irra oolchu. Wanta yaanne kana hojii irra oolchuf beekumsa nu barbaachisa. Sababni isaas, wanta yaanne san galmaan akka geennuf beekumsi sababa nuuf ta’a. Garuu beekumsa maallaqa itti argannu akkamii nu barbaachisaa? Kitaabota fi seeminaarota waa’ee maallaqa barsiisan dubbisuu fi irratti argamuun beekumsa funaanun ni danda’ama. Namoonni gariin waa’ee daldalaa ilaalchise barnoonni yommuu kennamu ‘Yeroo kiyya gubuu hin barbaadu’ jechuun waltajjii kana irratti hin argaman. Akkasumas, kitaaba dubbisuu fedhii hin qaban.
Karaalee maallaqni itti argaman keessaa; Qaxaramuu, hojii mataa ofii uumu, Gareen waligalanii daldala daldaalu fi kkf hojjachuun ni danda’ama.
Nashaaxaa (Passion), Dandeetti waa uumu (Creativity) fi Nama maallaqa oomishuu ta’uu (Entrepreneur)
Namni wanta argachuu barbaadu san fedhii cimaan (nashaaxan) guuttame wanta argachuu barbaadu saniif karaa sirriin yoo carraaqe fi gargaarsa Rabbirraa barbaade, wanta san ni argata. Kufaati yeroo gabaaba fi gufuwwan karatti isa qunnamaniif harka hin kennu. Wanta tokko hojjachuuf erga yaadde fi qoratte booda hanga galmaan geessu hin dhiisin. Yeroo jalqabaatif namtichi Ampuuli iftu tana argate, Thomas Edison, si’a 999 yaalun 1000ffaa irratti ampuuli iftu argate. Wanta jalqabaaf yaadde kufuu danda’a. Garuu kufaati kanaaf harka hin kenniin. Malaa fi karoora adda addaatti fayyadamuun irra deddeebi’i yaali. Hin kufa jette sodaachun duubatti hin rincicin.
Karaa maallaqa itti oomishan biraa Dandeetti Rabbiin nama kennetti fayyadamuun maallaqa oomishudha. Dandeetti kanniin keessaa beekumsaa fi humna qabanitti fayyadamuudha. Nama maallaqa oomishu ykn dhaaba hogganu (Entrepreneur) ta’uuf barreessan kitaaba jalqaba irratti eerre qabxilee armaan gadii lafa kaa’a.
1.Gocha ykn hojii akkami irratti dandeetti qabdaa? 2.Nashaaxan (fedhiin cimaan) kee eessa jiraa? Maal hojjachuu feetaa?
3.Eessarraa ka’uu barbaaddaa? (Muxannoo, qabeenya (resourse), qunnamtii akkamii qabdaa?)
4.Oomisha ykn tajaajila akkami kennuu barbaadda? Eenyuf?
5.Namoonni oomisha ykn tajaajila kana ni barbaadu? 6.Waa’ee kanaa ilaalchise qorannoon ati adeemsifte ni jiraa?
7.Kutannoon kee hangamii? (Tarkaanfi hangami fudhatte? Qorannoo wayii adeemsiftee?)
8.Kana gochuuf kakka’uumsi kee maalii?
Gaafilee kana fi kan kana fakkaatan of gaafachun namni tokko karaalee maallaqa itti oomisha barbaadachu danda’a. Ammas barreessan kitaabaa M.Yaquub wanta itti dabalu qaba. Karaan biraa maallaqa itti oomishan mala SWOT qorachuudha. Malli kunis Jabinna (Strength) fi Dadhabbinna (Weakness) ofii qorachuu, Carraa (Opportunity) jiruu ilaalu fi wantoota Sodaachisaa (Threat) (fakkenyaf, hanqinna muxannoo fi kaapitala fi kkf qabaachu, dorgommiin baay’achuu) fi kan kana fakkaatan qorachuu fi hojii irra oolchuf tattaafachun gara maallaqa oomishutti tarkaanfachun ni danda’ama. Gabaabumatti jabinna qabdu jabeessun, dadhabinna fi wanta nama sodaachisan hambisuuf carraaqu fi carraa argametti fayyadamuun gara fuunduratti tarkaanfachuun ni danda’ama. In sha Allah torbaan “Amaloota Milkaa’inna Saddeet” jedhuun hanga wal arginutti assalamu aleykum wa rahmatullahi wa barakaatuh.
Kitaabban wabii: √Five Pillars of Prosperity- Essentails of Faith-Based Wealth Building- Dr. M.Yaquub Mirza- fuula 10-13 •Think and Grow Rich- Napolien Hills- fuula 35-36
Barruu Tana Irraa Maal Hubatte?
♣Furtuwwan Dinagdee itti ijaaran shanan: Argachuu, Qusachuu, Maallaqa wanta bu’aa argamsiisu irra oolchu (Investing), Maallaqatti fayyadamuu (Spending), Kennu (Giving)
♣Haal-duree badhaadhinnaa fi misooma itti argatan keessaa liqii fi idaa irraa dheessu, Ribaa fi nama gowwoomsu dhiisu, maatii fi hawaasa ofii gargaaru, sadaqaa kennu fi Rabbiin sodaachudha.
♣Tarkaanfileen maallaqa itti argatan jahan: maallaqa hangami argachu akka feetu murteessu, akkamitti akka argachu qabdu mala dhayu fi hojjachuu, karoora baasu, yeroo itti argachuu qabdu murteessu, wantoota armaan oli waraaqa irratti barreessu fi wanta barreesan irra deddeebi’ani dubbisuu.
♣“YAANNI” ka’uumsa badhaadhinnaati. Jalqaba wanta hojjachuu qabdu sirritti gadi taa’i itti yaadi. Ergasi yaada kana gara KAROORATTI dabarsi. Karoora immoo gara hojitti jijjiri.
♣Namni wanta gaarii argachuu barbaadef fedhii cimaan yoo ka’ee fi Rabbiin irratti hirkate, kufaati yeroo gabaabatii fi gufuwwaan isa qunnamaniif harka hin kennu. Hanga dhumaatti ni carraaqa.
♣“Wanta addaa namootaf dhiyeessu barbaaddu, baay’inna namoota wanta san barbaadanii fi dhiibban (bu’aan, barbaachisummaan) wanta ati dhiyeessitu hangam namoota irratti akka fidu qorachuun maallaqa oomishuuf carraaqu dandeessa.” M.Yaaqub Mirza-fuula 6


text:
Sadaasa,29,2017 /Waggoota dheeraaf qabsoo uummanni keenya sirna garboonfattootaa waliin gochaa jiru halagaa biratti akka qoosaatti ilaalamaa tureera. Sunis sababa harkiftuu uummataa bitatanii qabaniif ture. Harkiftuun uummataa kun waan itti hidhamte harkisuun ala waan harkiftullee addaan baastee akka beektu hingodhamu. Harkiftuun uummataa hedduun ilmaan haadha garaa ilmaan fidi infixnaati. Isaan kun waanuma gooftaasaanii ajaje hojiirra oolchu. Waanuma ajajaman raawwatu.
Waan ta’aa jiruuf ta’uuf jiru addaan baasanii akka hinbeekneef, dhoqqee siyyaasaa bulbulanii gurra isaanii duuchuu keessatti gaheen garboonfattootaa isa olaanaa ture. Ilmaan Oromoo kanneen asii achi harkisuu fedhan harkiftoonni Wayyaanee kunneen gurra ittiin waan harkisan dhagaa’an dhabanii waggoota 26 dabarsaniiru. Cooka uummataa qoosaatti, dhiiga uummataa bishaanitti, lafee uummataa qoraanitti, oladeemaa ilma Oromoo akka hantuutaatti ilaalaa umuriin har’a gahanii jiru. Harkiftuun Wayyaanee OPDO’n guurii gurra ishee cuqqaalee kana gurra keessaa haquuf dhamaatii dhalooti hingoone hinjiru. Akka qaamasaatti kunuunsee gorsaaf waamicha kennaafi tureera barataan Oromoo. Jarri garuu ammas sanuma. “Waan aadaasheef Harreen daaraa hallatti!” Jedhu mitiiree? Jaroota kanaaf yeroon sirreeffamaa isaaniif laatamee itti akka yaadaniif dhaamameeraaf. Yeroo bal’aa keenneef kana keessatti qalbii jijjiirratanii dhiifama jechuun hafee ammas dhaloota humnaan harkisanii gotottaadhaan harka Wayyaaneetti gatuurratti argamu. Dhaloota kana Rasaasaaf kaadhimuurratti argamu. Daataa qabsaa’ota Bilisummaa Oromoo funaannachuun ammas TPLF’f kennuurratti argamu. Dalagaasaanii olaanaa fuulleffannoo hojjechuutti jiru. Gurra isaanii akka dhaga’uuf bakka isaanii buunee samaa gurraa qoroqorrus dhagaa’uurra ittuu duudaa jiru. “Biyya abbaakoo hingadhiisu jettee Injiraan qaaqeerratti hafte” jedha Oromoon. OPDO dhiqattee qulqullaa’uuf yeroo akka hinqabne raagessaa jirti. Xuriishee isa akka kosii ajaa’uu baattee jirti. Gaaffii barataa haqaaqtee absuun, gaaffii uummataaf gurra lachuun hafee gooftoliishee dhagaa’uurratti cichitee jirti. Afaan gooftolishee taatee, akka “samaabaloo” isa jedhanii uummataa ukkamsuurratti argamti. Gocha addunyaarratti ta’ee hinbeekne nurratti raawwachaa jirti. Halagaa nutti harkiftee dirqama olaanaa isheerraa eegamu bahataa jirti. Lafarraa nu buqqaasisaa jirti. Kan lafarraa nu buqqaasturra badii uummataa miliyoonaan dararamaa jirutti muruun ragaa habukaattummaa Tigirootaa dhaabbachuu itti fufte. Addunyaan uummata keenyaa uummata Oromoo lafasaa dhabee buqqaa’aa jiru kan kuma dhibba torbatti adeemaa jiruuf dhaga’ee akka hindirmanneef gaanii dhoksaa ta’uutti jirti. Sanarra dabartee badii dabalataa Wayyaanee jajjabeessuuf garbummaa dheeressuu xiiqeffattee hojjechuurratti argamti. Qeerroo : OPDO’n Wayyaaneedha Wayyaaneen OPDO dha. Kana yoomuu dagachuun nu miidha. Sabboontonni OPDO keessaa OPDO miti. Kanaaf namoota Oromoorratti yakka hamaa rawwataa jiran keessaa adda durummaan kan gaggeessaa jiru, kana halagaa biyya keenya Oromiyaatti waamee ardaa nu dhabsiisaa jiru gartuu OPDO ilmaan haadha garaati. “Hattuun sangaakee fuudhe ollaakee jira fagoo honbarbaadin,karra Looniikee kan beeku namuma si biraatii” jedha Oromoon. Kan goola keenyaa halagaatti agaraiisaa jiru OPDO, kan nu tuffachiisaa jiru OPDO, kan nu saamsisaa jiru OPDO, Kan mandhee nu dhowwee maatii sinbiraa nu gochaa jiru OPDO akka ta’e hubachuun barbaachiftuudha. Gaafa caasaa wayyaanee guutummaan guututti dhabamsiifne bilisoomna. Kana gochuuf ammoo namni Oromoo ta’e kamuu yeroof dalagaa isaa lafa ka’ee OPDOtti duuluu qaba. Polisa Oromiyaa jajjabeeffachuunis gaafas tolti. Dhumaratti laflaafonni OPDO habukaatummaa dhaabatanii miidiyaadhaa badii uummataa haguuguu barbaadan, kanneen ofii bargaanfatanii uummata halagaa cunqursiisuuf bobbaafaman basaastonni Wayyaanee toora miidiyaa hawwaasaan maqaa activst ofii laatan gaaffii keenya gaaffii barataa dabsanii kanneen barataa miira xiiqii keessaa galchuu fedhan hatattamaan dhaabbachuu qabu. Kanaan ala guyyaan har’aa born miti boriitu gaafa bilisoomneef riqa hamaa ofiif kaahaa jiran. Wayyaanee isaan utubuuf kachachalan humaa dhaabbachuu akka hibdandeenye beekamaadha. Barataan Oromoo COC baqa mooraa barmootaatii ba’e miti. Waan gurri keessan cufamee jiruuf gaaffii barataa dhagaa’aa hinjirtan. Gaaffiin barataa gaaffii saamichaa lafaaf buqqaa’insa uummataaf ajjeechaa suukaneessaati. Ijoolleen Keenya barattoonni Oromoo naannoo Booranaa irraa gara mooraa dhufan xiinsammuu miidhanii jiru. Maatiin ardaa lakkisee qabeenya dhabee akka sinbira ta’e. Jiruun jiru karaarraa taate. Manni jaarsa Oromoo sharaa taate. Deessuun sharaa jalatti deessee waan soorattu dhabde. Dureettiin libsuu ijaatti saamtotaan iyyoomte. Kana furuurraa guddina aangoo wal saamuuf tattaaffiirra jiraachuu OPDO argaa jirra. Aangoo walii qooduuf, aangootti ol guddachuuf xibaara xibaaruurratt


text:
Yaa dhala oromoo mee yaada wol haa gorfaannuu.
Yeroon ammaa oromoodhaaf yeroo kamuu caalaatti tulluu diinaa raafamtee buqqaate tana hallayyarraan darbuudhaaf humna guddaa yeroo nu barbaachiseedha. Humna woliin jiru facaasuufi saba bittanneessanii wolitti buusuu yaaluu mitii,
Yeroo kanatti humni sabaa kan duraan sababa rakkoo gara garaatiin diina keessa tureyyuu roorroon sabarratti daangaa darbinaan saba wojjiin dhaabbatee diina raasaafi woreegamaa jira.
Yeroo ammaa kanatti dhalli oromoo poolisii federaalaa keessa jiru diinatti gara galee ajjeesee du’aa jira. Kan agaazii keessa jiruufi iddoolee hunda keessa jiru hanga caffee oromiyaarraa kaasee hanga milishaalee gandaattuu ifaafi dhoksaattillee sabaaf dhaabbachuufi kan dadhabe ammoo keessatti akka booyaa jiru namuu ni beeka jedheen yaada.
Yeroo kanatti dhugaa dubbachuudhaaf dhalli oromoo hundi hattaan hanga OPDO yeroo hunda arrabsaa turreettuu miidhaa diinni saba keenya fixuurraan gaye kanarraa ka’uudhaan kabaja, jaalalaafi tokkummaadhaan diina kuffisuu feesisee akka jiru beekuun hedduu barbaachisaa ta’ee jira.!
Yaa lammiikoo naaf hubadhaa mee.!
Kana hunda kan jechaa jiruufis sababa malee miti.
Dubbii dhiheenya social media irratti deemaa jirtu tan shamarran oromoo
dubbii dogongoraa kutaalee sabaa akka wolitti buusu osoo hin madaalin dubbatanii nama hedduu mufachiisan irraa ka’eeti.
Shamarran keenna kanniiniin namni hedduun diinatu maalaqaan bitee nu diiguuf nutti erge yeroo jedhu argee jira.
Ani garuu akkas natti fakkaachuu dide.
Ana kan natti muldhate
Diinumatu qabsaayaa fakkaatee shamarran kana kara keesaatiin kutaadhaan arrabsuudhaan dubbii hamtuu afaanii fuudhee itti gammadee miidiyaa ufii irratti gad dhiisee tokkummaa oromoo addaan diigaa jira jedheen amana.
Tarii ammoo Hubannoo dhabuurraa yeroo namni hooggantoota qeequtti sammuu naannummaatiin yaaduudhaan hooggansa kutaa isaaniirraa dhalateef aaranii dubbii hin taane afaanii darban jedheen yaada.
Yaa ilmaan sabaa:-
Qeequmsa hooggantootaa ilaalchisee waan beekuu qabnu tokkotu nu jalaa hafe natti fakkaata.
Yeroo kamuu taanaan namni ummata miliyoona meeqa dura deemu balleessu ni qeeqama.
Tolchuus namni qeequ akka hin dhabamne beekuu qabna.
Hoogansa ummata miliyoona 50 mitii kan afoosha gandaatuu qeequmsa jalaa hin bayu.
Eega hoogganticha kan sabaati jedhamee ammoo namoonni gandummaan, foonummaan, yookiin jaalala duunfaa jala galanii irratti namaan loluun yaada sirrii miti. Inumaayyuu hoogganticha akka namni qeeqe sun irratti arrabsamnaan akka daranuu jibbuufi irraa fagaatu godhuu mala.
FAKKEENYA 1 HAA FUDHANNU :-
Baroota dhihoo kana keessatti namoota jaalatamoofi addunyaanis beektee badhaasa abbaa nagaa addunyaa (NOBLE PRICE) kenniteef kan ardiin afrikaa horatte keessaa NELSON MANDELAN isa tokkoodha.
nelson mandela afrikaas ta’ee addunyaan nama biyya afrikaa kibbaa tana bilisoomseefi waan gaarii hedduu godhetti akka beeknu wol nu hin gaafachiisu.
Ani garuu biyyattii afrikaa kibbaa tana keessa hanga jiraadhetti waan guddaa arge tokko isiniif hima.
Mandeellama nuti bifa kanatti beeknu kana ummanni isaa yeroo qeequufi arrabsu yeroo hedduu arge yoo jedhe na amantuu laata?
Na amanaa dhugaadhaa.
Maal jedhanii qeequu? Yoo jettan ammoo:-
Mandellaan qabsoo hadhooftuu nuti woggoota dhibba hedduu lammiilee afrikaa kibbaa lakkoofsaan hin beekkamne itti dhabne san maallaqaan gurgurateetiin gaaf bilisoomne osoo adii nurraa baasuu qabuu nu gurguratee bilisummaa gurraachi maqaa qofaa bilisoomee akka hiyyummaa keessatti ammas jiraatu nu goote tana nu dhaalchiseefi wontoota biroos hedduu jedhanii qeequ.
Qeequus mirga akka qaban waan beekaniif garuu irratti wol hin dhaban.
Kanaaf hooggansa yoo sabni qeeqe irrattti namatti duuluun yaada hamaafi fudhatama hin qabne jedheen amana.
Yaa ilmaan sabaa.!
Yeroo ummanni keenna du’ee reeffi awwaalcha dhabe kanatti,
Yeroo ifa bayee diinni sanyii balleessuu nurratti labsee hulaarra dhaabbatee kan gad bahuuf olseenu hunda ajjeesaa jiru kanatti,
Halkaniifi guyyaa hayyuufi barataan oromoo marti dhumaatii ummataa dhagahuurraan kan ka’e jiruu mataasaa wollaalee hirriibaafi nyaatallee dadhabee jiruu jibbisiistuu jiraatu kanatti,
Mala keessaa baanuuniifi akkamitti akka reeffa saba keennaa awwaalannuufi diina kana ufirraa buufna dubbiin jettuyyuu dubbii irraa haasayuudhaaf yeroon halkanii guyyaa nama barbaachisuudha.
Akkamiin ammoo kana hunda dagannee mufii xixiqqoofi jette jettee oofuudhaaf miidiyaa irratti akka videodhaan olollu tilmaamuun hedduu tokko natti ulfaate yaa saba kiyya dhugaa rabbii.
Dogangora shamarran keennaafi namoonni hedduun dubbatan irrallee dhugumatti kan na mufachiise hooggantoonniifi namoonni maqaa isaaniitiin shamarraniifi namoonni ittiin wolitti duulan kunniin gadi bahanii maqaa kiyyaa kan wolitti buutan anas ta’ee qabsoof kan fayyaddan waan hin taaneef dubbii kana dhaabuu qabdu jedhanii dubbachuu dhabuu isaaniiti.
Waan hundaafuu yaa lammii koo
dhiigaafi dhugaa ummata keennaa akkasumas cubbuu keessa jirruufi lafee woreegamtoota keennaa laaluudhaan jechootaafi gochoota kutaa tuqu, Amantii tuquufi tokkummaa keenna diigu hundarraa rabbi sodaannee akka uf eegnuufi diinas ufirraa eegaa wolis gorfachaa woliin aduu bilisummaa arguu keessatti haa cimnee hojjannu jechaatiin barruu kiyya kan xumura.
Barruu kana keessatti osoo hin beekin namni mufachiisuu malu yoo jiraate dhiifama guddaa gaafadha. Horaa bulaa. Isin jaaladha lammiikoo. Isinirraa dhalachuu kiyyaanis hedduu boona. Waaqa oromoo na godhee isin irraa na uumeefis galata guddaa galchuun barbaada. Galata kee yaa rabbi.!
HAQA QABNAA NI MOONA.!
OROMIYAAN DHIIGA ILMAAN ISHIITIIN NI BILISOOMTI.!
INJIFANNOON UMMATA OROMOOTIIF.
⏩⏩barreessaan
Kamaal Aloo to.


text:
WASHINGTON DC—
Paartiileen mormitootaa shan: Sochiin Bilisumaa Uummata Benishaangul, Sochiin Bilisummaa Uummata Gaambella, Addi Bilisummaa Biyyoolessaa Ogaaden, Addi Bilisummaa Oromoo fi Addi Bilisummaa Biyyoolessaa Sidaamaa, xumura torban dabree irra tumsa haarawa polotikaa hundeeffachuu isaanii beeksisan.
Biyya Norway, magaalaa Osloo keessatti – Onkoloolessaa 22 fi 23 walga’uudhaan, “Tumsa Uummatootaa Bilisummaa fi Dimookiraasiif” ka jedhamu tumsa polotikaa haaraa hundeeffachuu isaanii, ibsa ejjennoo facaasaniin kan ibsan hoogganoonni dhaabbatoota kanaa “PAFD yokaan, akka afaan Oromootti TUBD – jedhamuun kan waamamu tumsi polotikaa haaraan kun – akka ummatoonni Itiyoophiyaa keessaa marti gamtaadhaan sirna cehumsa siyaasaa fedhii uummatoota maraa irra madde hundeeffatan hiree kennaaf” jedhu.
PAFD yokaan Tumsi Uummatootaa, ka Bilisummaa fi Dimookiraasiifii – sirna abbaa irree, ka gareen tokko warra kaan dhuunfatee bulchu diiguudhaan, sirna haqa siyaasaa haaraa, ka mirgi hiree-murteeffannoo uummatoota maraa dhugumatti itti kabajamu ijaaruuf ka qabsaa’uu ta’uu illee ibsa ejjennoo bahe kana keessatti ibsanii jiran.
Bakka-bu’oota tumsa kanatti hirmaatan keessaa miseensa koree hoji raawwachiiftuu ABO obbo Toleeraa Adabaa ibsa nuuf kennanii jiran.


text:
Archive for month: October, 2019
Yaada Murtee fi Ibsa Ejjennoo Yaa’ii Afuurawaa Walii Gala 38ffaa kan Yaa’ii Lallaba Teessoo Paatriyaarkiiin Uncategorized
Kutaa lammaffaa
- Ol-aantummaan fi Ulfinni Mana Kiristaanaa keenyaa yeroodhaa yerootti eeggamee akka jiraatu babal’iinsi lallaba Wangeelaa murteessaadha waan ta’eef, hojiilee Hoggansa lallaba Wangeelaa fi ergama Duuka Bu’ummaatiin raawwatamaa jiran cimsuun gama bobbaatii lallaba Wangeelaatiinis ta’e bu’aawwan maxxansaatiin bifa gaaffii dhaloota kanaa deebisuu danda’uu fi bifa fedhii afaan dhalootaatiin tajaajiluu danda’uu miilkeessuun Qulqulluu Sinoodoosiin xiyyeeffannaan itti kennamee akka qindaa’u gaafachaa duulli lallaba Wangeelaa akka cimuuf gumaacha maallaqaa dhibbeentaa tokkoo (1%) Qulqulluu Sinoodoosiin kan mueteeffame lallaba Wangeelaa cimsuuf fi babal’isuuf qisaasummaa tokko malee hojii irra akka oolu taasisuuf waadaa galla.
- Dargaggeeyyii manneen barnoota Sambataa Mana Kiristaanaa ishee boruu dhaaluu warren danda’an fi bareedina ishee kan har’aa kan ta’an kununsuun, barsiisuun fi weerara diinaa irraa baraaruun barnoota isa hin dabne fi qulqulluu kan ta’e sana manneen barnoota Sambataa Manneen Kiristaanaa hunda keessatti argaman barsiisuuf, cimsuuf fi bakeewwan manneen barnoota Sambataa hin hundeeffamneetti hundeessuuf waadaa galla. Kana waliiniis deeggarsi maallaqaa fi ogummaa hojii misoomaa manneen lubummaa aanaa kutaalee lallabaa adda addaa keessatti argamani fi Manneen Kiristaanaaf gama Waldaa Qulqullootaatiin taasimaa jiru gabaasaawwan dhihaatan irraa hubachuun danda’aameera. Gargaarsa Waldichi Mana Kiristaanaaf taasisu fuul-duraaf daran cimsee akka itti fufu yaa’iin kun ni yaadachiisa.
- Hoggansi bulchiinsa lubootaa kabaja yaadannoo guyyaa muudamuu Qulqulluu Paatriyaarkichaa irraa eegalee ayyaanootni waggaa haala ho’aa fi seera qabeessa ta’een akka kabajaman godhuun isaa Mana Kiristaanaa keenyaaf karaalee kabajni (siimboon) ishee ittin ibsamu waan ta’eef, fuul-duraafis jajjabeeffamee kana caalaa cimee akka itti fufu ni yaadachiisna.
- Mana Kiristaanaa keenyatti dambii too’annaa, kununsaa fi eegumsa hambaalee fi qabeenyaa jiraachuun isaa hambaaleen haalaan akka eeggaman fi galiin turizimii akka dagaagu akkasumas, muuziyeemichis wiirtuu qo’annaa fi qorannaa akka ta’u godhuuf hojjetemuun isaa akkuma eeggametti ta’ee, baroota dheeraa lakkoofsisuu isheerraa fi idila addunyawaa ta’uu isheerraa kaanee yoo ilaalle, gama turizimiitiin osoo sirritti hojjetame, dirri kun gama galii biyyattii guddisuutiin fi Mana Kiristaanaa keenyaaf gumaacha guddaa argamsiisuu danda’uu isaatirraa kaanee yeroo ilaallu, Manni Kiristaanaa keenya gama hambaalee fi turizimiitiin hojii guddaa hojjechuutu irraa eeggama. Kanaafuu, kutaan eegumsa fi kununsa hambaalee, manneen kitaabaa fi muziyeemii Mana Kiristaanaa keenyaa haala barbaachisaa ta’een; bajataan illee haa ta’u, gama humna namaa gahuumsa qabuun illee haa ta’u dagaagee hojii Manni Kiristaanaa keenya miilkaawaa ittiin ta’u akka raawwatu yaadachiisaa sadarkaa kutaalee lallabaatiinis dirra kanaan hojii foyya’aa hojjechuuf waadaa galla.
- Too’annaan maallaqaa fi qabeenyaa cimee argamuun isaa guddina diinagdee biyyattiif illee ta’e Mana Kiristaanaaf murteessaa waan ta’eef waajjirri mana lubummaa ol’aanaa hoggansa too’annaa isaa ogeeyyii gahaan qindeessee, kutaaleen lallabaas waan nurraa eeggamu hunda raawwachuun adeemsa hojii herregaa fi too’annaa amansiisaa ta’e lafa qabsiisuuf gahee nurraa eeggamu hamma humni keenya danda’u galmaan gahuuf waadaa galla.
Lubbuu Amantootaa farreen Mana Kiristaanaatiin ajjeefaman Gannata keessa nuuf haa galchu.in Uncategorized
Miseensotni Yaa’ii ol’aanaas hundumtuu Kaateederaalii Manbara Tsabaa’oot Qulqulleettii Sillaaseetti ni argamu.
Hordoftoota Amantaa Ortodoksii Tawaahidoo farreen Mana Kiristaanaan ajjeefamaniif Kadhannaan hiikiinsaa (ጠሎተ ፍትሐት) Manneen Kiristaana hundumatti Guyyaa boruu (16/2/2012) akka taasifamu Qulqulluun Sinoodoosi murtee dabarsee jira.
Yaada Murtee fi Ibsa Ejjennoo Yaa’ii Afuurawaa Walii Gala 38ffaa kan Yaa’ii Lallaba Teessoo Paatriyaarkiiin Uncategorized
Kutaa 1ffaa
Akkuma seenaan raga bahutti, baroota barnootni ammayyaa hin babal’annetti ministeera barnootaa ta’uudhaan dargaggeeyyi ogummaa fooniin fi ogummaa Afuuraatiin gabbisaa guddisuudhaan Mana Kiristaanaaf fi biyyattiif madda hoggantootaa kan taate; yeroo diinni biyya weeraru fi Amantaa faalleessu dhufettis Taabota baattee duuluudhaan uummata ishee jajjabeessuudhaan daangaa biyyaa kan eegsiste. Bara ministeerri Nageenyaa hin caaseeffamneetti; akka ministeera Nageenyaa taatee nageenya biyyattii kan eegsiste fi tola ooltuu kan taate Manni Kiristaanaa Ortodoksi Tawaahidoo Itiyoophiyaa gidiraan ishee irraa mancaafamee, kabajni fi ulfinni ishee eeggame dhaloota dhufuuf akka darbu Yaa’ii Afuurawaa Walii Gala 38ffaa kan Yaa’ii Lallaba Teessoo Paatriyaarkii kanatti Qulqulluu Sinoodoosiif gumaacha ajandaa marii kan ta’u yaada murtee fi ibsa ejjennoo abbaa qabxiilee 27 qopheessine akka kanaa gadiitti dhiheessina.
- Haasawa baniinsaa, eebba Abbaa, ergaa Abbaa fi qajeelfama hojii; Abbaa Maatiyaas dursaa Paatriyaarkii Duree Phaaphaasota Itiyoophiyaa Phaaphaasii Akusim Muudamaa (ዕጨጌ) teessoo Takla Haaymaanoot yaa’ii kanaaf dhiheessaniin hojiirra akka oolu humna qabnuun hojjechuuf waadaa galla.
- Sagalee Labsii (ቃለ ዓዋዲ) Manni Kiristaanaa keenya bulchiinsa ishee ittin hoggantu murtee Qulqulluu Siinoodoosiin haala tibba kanaa waliin deemuu danda’un foyya’us; ammas hanqinaalee baay’ee qaba waan ta’eef Sagalee Labsii (ቃለ ዓዋዲ) irraa eegalee dambiiwwan, seerotaa, qajeelfamoota fi seerota ittiin bulmaataa hojjeetootni ittiin Manni Kiristaanaa ittiin hogganamtu mara ogeeyyiidhaan qu’annaa fi qorannaan barbaachisu godhamaa bifa bulchiinsa gaariif mijataa ta’een fi hojiilee Mana Kiristaanaa lafa qabsiisuu danda’uun irra deebiin akka nuuf fooyya’u gaafanna.
- Godaansa barsiisota yaa’ii barumsa Mana Kiristaanaa (የአብነት መምህራን ፍልሰት) yeroodhaa yerootti dabalaa dhufe kana dhaabsisuuf fi mirga isaanii kabajuuf gargaarsi hanga ammaa godhamaa jiru kan jajjabeeffamu ta’us, rakkinni barsiisotaa fi bartootaa guddaa ta’uu isaatirraa kan ka’e rakkoo isaanii haala itti fufiinsa qabuun hiikuuf murtee Qulqulluu Sinoodoosiin gargaarsi karaa Mana Lubummaa ol’aanaatiin godhamu akkuma jirutti ta’ee gama Kutaa Lallabaatiin illee hamma danda’aamuun too’annaa fi hordoffiin barbaachisu godhuuf waadaa galla.
- Bulchiinsaan wal-qabatee hojii karaa waajjira ol’aanaa hoggansa bulchiinsaa teessoo paatriyaarkiitiin fi Kutaalee Lallabaatiin hojjetame fi gabaasaan ibsame waan nama jajjabeessu ta’uun isaa akkuma eeggameetti ta’ee qajeeltoowwan bulchiinsa gaarii lafa qabsiisaniin bulchiinbsa yeroo ammaa waliin deemuu danda’u; murtee qajeelaa fi haqa qabeessaan deegrame akka jiraatu daran hojjechuuf waadaa galla.
Ergaa Qulqulluu Paatriyaarkiiin Uncategorized
Maqaa Abbaa kan Ilmaa kan Afuura Qulqulluu Waaqa tokko Ameen.
- Eebbifamoo Abbaa Yaareed itti gaafatamaa Mana Lubummaa Ol’aanaa fi phaaphaasii kutaa lallabaa Arsii
- Eebbifamoo abbaa Yooseef barreessaa Qulqulluu Sinoodoos fi phaaphaasii kutaa lallabaa Goojjaam Bahaa
- Eebbifamoota miseensota Qulqulluu Sinoodoos kan taatan phaaphaasonni
- Kabajamtoota itti gaafatamtoota hoggansoota fi jaarmiyaalee waajjira ol’aanaa teessoo paatriyaarkii
- Itti gaafatamtoota fi bakka buutota kutaalee lallabaa
- Itti gaafatamtoota Kawaalota fi Manneen Kiristaana Finfinnee
- Hirmaattotni yaa’ii kanaa kutaalee addunyaa adda addaa irraa dhuftan
- Walumaa galatti kabajamtootni yaa’ii walii gala fi idila addunyaa kanarratti hirmaachuuf kabajaan argamtan
Waqoyyo Gooftaan Kennaa arjummaa Isaa hin shallagamneen hojii ergama Duuka Bu’ummaa keenya isa darbe eebbisaa fi Qulqulleessee yaa’ii walii gala bara haaraa kanaan waan nugeesseef galanni Isaaf haa ta’u.
<<አድኅነነ እግዚኦ አምላክነ፤
ወአስተጋብአነ እምአሕዛብ፤
ከመ ንግነይ ለስምከ ቅዱስ፤
ወከመ ንትመካሕ በስብሐቲከ፤
Yaa Waaqayyo Gooftaa keenya nufayyisi. Maqaa Kee Qulqulluu akka galateessinuuf; galata Kees abdii akka godhannu uummata biyya ormaa keessaa walitti nuqabi.>> (Faar. 105:47)
Mootii fi Raajaa saba Israa’eel kan ture Qulqulluu Daawiit jecha Faaruu kanaa olitti caqasame Waaqayyoof yeroo dhiheessu, galmi isaa inni guddaan Waaqayyo galateessuu akka ta’e ni hubanna. Jechicha keessa akkuma ibsametti, kadhannaan mootichaa uummata isaa uummata biyya ormaa keessaa akka walitti sassaabu fi Fayyisu Gooftaa Isaa Waaqayyoon kadhata.
Sababa kadhannaa kana dhiheesseef yeroo ibsu, uummanni tokkummaan Waaqayyo akka galateessu fi galata dhiheessan sanaaniis abdii akka horatan barbaaduurraa kan ka’e akka ta’e ibseera.
Haalli isaas uummataaf miira quuqamaa hammanaa qabaachuun hogganaa uummataa tokkorraa akka eeggamu yaadni ijoon isaa ni mul’isa.
Duraan dursee garuu, galata galchuufis Waaqeeffachuuf nageenyi uummataa akka barbaachisu; nageenya qafa osoo hin ta’in gar-tokkotti walitti qabamuun waan dursi itti kennamu akka ta’e Waaqayyoof akka garaa Isaa kan ta’e Qulqulluun Daawiit osoos hin ibsin hin dabarre. Dhugaa dha, bakka nageenyi uummataa hin eeggamnetti, qalbii tokkoon walitti qabamee jaalalaan fi tokkummaan yoo hin argamin; sirni galateeffannaas ta’e Waaqeeffachuun haalaan adeemsifamuu hin danda’u. Qulqulluun Daawiit barbaachisummaan waan kanaa Afuura Qulqulluudhaan waan galeefi dha “Uummata biyya ormaa keessaa nusassaabi/walitti nuqabi; nufayyisis. Sanaan boodaas maqaa Kee ni galateessina. Maqaa Keetiinis abdii horanna” jechaa kan Kadhate.
Qulqulluu Daawiit uummata Israa’eel inni bulchu fi hogganuu sanaaf Kadhachuu qofa osoo hin ta’in, isaaniif beenyaa ta’ee hanga du’aatti wareegama ta’uuf “ምንተ ገብሩ እሉ አባግዕ ዘአነ ኖላዊሆሙ ዳዕሙ ለትረድ እዴከ ላዕሌየ ወላዕለ ቤተ አቡየ፡፡ Tiksee isaanii kanan ta’e hoolonni kun maal godhan? Harki Kee anarra fi mana abbaa koorra haa taatu malee.” jechuudhaan mootii Waaqa Isaa kan Kadhate akka ta’es Kitaabni Qulqulluu dhugaa nuuf baha.
- Eebbifamoota miseensota Qulqulluu Sinoodoos kan taatan phaaphaasonni
- Kabajamtoota irmaattota yaa’ii kanaa
Quuqamni fi ga’uumsi Qulqulluu Daawiit hamma warwwgamummaatti isa geessu kun dhala namaa hundumaaf; keessattuu hoggantoota Mana Kiristaanaaf gar-malee barbaachisa. Uummanni Qulqulluu Daawiitiin hogganaman kanaaf walitti qabamuun fi Fayyuun akkuma isaaniif barbaachise; har’as uummata walitti qabamuu, tokko ta’uu fi Fayyuu qabu baay’ee qabna. Uummanni nuyi hogganaa jirru kun maqaa Isaatiin akka amananiif fi maqaa Isaa akka galateessaniif Fayyina isaaniif hundi keenya Waaqayyootti ol Kadhachuufi qabna. Tokkummaan akka walitti qabamaniif illee barsiisuu, gorsuu, walitti araarsuu fi akka wal-ta’an gochuu qabna.
Manni Kiristaanaa Qulqulleettiin nageenya uummata bala’aaf Kadhachuu, barsiisuu fi gorsuun ergama ol’aanaa Waaqayyoo irraa fudhatte ta’uu isaa irraa kan ka’e dalaga ishee adda durummaan dalgdu ta’us; keessattuu tibba amma keessa jirru kanatti daran kadhannaan, barsiisuun fi gorsuun yeroo itti jabaachuu qabdu akka ta’e ni hubanna. Biyyi keenya har’a abdii fi sodaa giddutti itti argamtu fi caasaan giddu gala Mana Kiristaanaa keenyaas yeroo qormaanni gareewwan adda addaadhaan itti raafamaa jirtu dha. Tibba rakkisaa kanatti Manni Kiristaana keenya tooftaa fi ogummaa obsaan deeggarame fayyadamtee ijoollee ishee gara tokkotti walitti qabdee hojii hundaa’ol ta’e gootee fudhachuun isheerraa eeggama.
Eebbifamoota phaaohaasota, kabajamtoota hirmaattota yaa’ii kanaa; Mana Kiristaana keenyaaf Kennaa namoota walitti bu’an wal-araarsuu, barsiisuu, gorsuu fi walitti qabuu kan raawwattu isa tokko ofitti qabuun kaan immoo ofirraa qabuun, isa tokko deeggaruun isa kaan immoo busheessuun osoo hin ta’in, hundumtuu ijoollee ishee waan ta’aniif wal-qixxummaan, tokkummaan, jaalalaan fi bilisa ta’uudhaan ta’uu akka qabu dagatamuu hin qabu.
Manni Kiristaanaa keenya Qulqulleettiin wantoota siyaasawaa irraa bilisa taatee hojii ishee akka itti fuuftu gochuun gahee hunduma keenyaa, jechuunis; hoggantoota Mana Kiristaanaa, tajaajiltootaa fi qacaramtootaati. Ta’us, sagalee Waaqayyoo bu’uura godhattee waa’ee nageenya fi wal-qixxummaa dhala namaa akkasumas nagaa fi tokkummaa bal’inaan barsiisuu akka qabdu irraanfachuu hin qabnu. Miirri walii galtee dhabiinsi biyya keenya keessattui mul’achaa jiru kun sababoota lamaan akka ta’e ni mul’ata. Kunis, gama tokkoon sodaa wal-qoqqoodiinsaa kan ittisu yeroo ta’u, gama biraatin immoo soda dhabiinsa walqixxummaa ittisuu ta hubatama. Sodaa kochoowwan lamaanii yaadachuun maaliif barbaachise jechuu baannuus; akka waan sodaa qoricha hin qabnetti hammana wal-shakkuun fi walirraa fagaachuun waan barbaachisu ta’ee hin mul’atu.
Sababni isaas, qorichi furaan sodaa kanaa namni hundumtuu akkuma irratti amanu; wal-qixxummaa tokkummaa waliin; tokkummaas wal-qixxummaa waliin wal-simsiisuun qabachuu akka ta’e kan wal-mormisiisu waan hin taaneefi. Lammiileen Itiyoophiyaas kana dagachuu hin qaban. Uummannis kana irratti bal’inaan yaaduutu irraa eeggama
- Eebbifamoota miseensota Qulqulluu Sinoodoos kan taatan phaaphaasonni
- Kabajamtootni hirmaattonni yaa’ichaa
Kaayyoon Yaa’ii Lallabaa luboota, amantoota fi dargaggoota caasaa seeraa tokkoon gurmeessee amantaa barsiisuu, babal’isuu fi eegsisuu akkasumas qabeenya fi karra Mana Kiristaanaa bulchiinsa giddu galaa Qulqulluu Sinoodoosiin seera fi qajeelfamaan too’achaa dhimma Mana Kiristaanaaf oolchuu dha. kanaan ala eessayyuu yoomiyyuu haa ta’u; caasaa Mana Kiristaanaa eegee karri fi qabeenyi maqaa isheetiin walitti qabamu hundi hojimaata beekkamtii fi eegumsa ishee jala oolee hojiirra hin oolle hidda isaa dheereeffachaa yoo deeme, tokkummaan Mana Kiristaanaa qormaata keessa bu’uun isaa waanuma hin oolle dha.
Miirri saamicha qabeenya Mana Kiristaanaa yeroo ammaa kanatti Mana Kiristaanaa keenya keessatti babal’achaa jiru inni tokko isa kaan dhalaa deemee har’a mana lubummaa keenya dhaabna hamma jedhamutti gaheera.
Sababni gaaffiin kun ka’uu danda’eef, Dhugumaan Manni Kiristaanaan Itiyoophiyaa keessatti bakka isheen waajjira Mana Lubummaa itti hin dhaabne jiraateetii? Ijoolleen ishee Kiristaanoonni afaan dhalootaa isaaniin akka hin baranne dhoowwatteetii? Dhoowwachuu dhiisnee, kitaabicha hiiktee fi maxxansitee raabsuu dhiisteettii? Kun hundi gonkumaa dhara.
Haa ta’u malee, haqni kanaan duuba jiru garuu adda. Ilaalcha faayinaansii giddu galaa Mana Kiristaanaarraa ala gareewwan maqaa Mana Kiristaanaatiin human horatan jiraachuun isaanii waan beekkamuuf; nuyis haaluma wal-fakkaatuun mana lubummaa adda ta’e hundeessinee qabeenya haa horannu dha gaaffiin isaa. Yaaliin kun diinagdee Mana Kiristaanaa kan laamsheessu fi tokkumma ishees rakkoo keessa buusuuf kan yaalu waan ta’eef, garri hundumtuu ‘keenya’ waan jedhu dhiisee hawwii qajeelaa ‘Mana Kiristaanaa keenyaaf’ yaad-rimee jedhu haa qabaatu. Hundumtuu casaa giddu galaa Mana Kiristaanaa tokkittii jala hammatamuun gaaffii isaanii karaa heera fi seera qabeessa ta’een dhiheessuu ni danda’u. Gaaffiin ilaalcha gaarii irraa madde, Mana Kiristaanaa kan fayyadu, heera fi seera kan eege fi caasaa isaa kan eeggate amantootni keenya qabaannaan abbootni Mana Kiristaanaa sababa isaan hin keessummeessineef hin qaban.
Kanaan ala garuu, wal-taajjabsiisuun alatti yeroo dheeraa fudhachuu danda’a malee galmaan hin gahu. Qulqulluu Sinoodoosis akkuma Waaqayyo Mooticha Daawiit irra bulee dubbate uummaticha walitti qabuufi malee jechoota nama burjaajeessaniin uummata isaa gareen qooduudhaan akka ijaaruuf hin uumamne waan ta’eef, dogongorri seenaa fi amantaa akka uumamne of-eeguutu nurraa eegama. Ergamni fi kaayyoon yaa’ii lallabaas miilkaa’uu kan danda’u, qabeenyi fi maallaqni maqaa Mana Kiristaanaatiin sassaabamu kamiyyuu hojimaata Manni Kiristaanaa mirkaneessiteen fi beekkamtii itti kenniteen akkasumas bifa hojimaata Afuuraawaa fi hawaasummaa; amantaawaa fi haala seera fi heera isaa eegeen; diinagdee fi bulchiinsaadhaan malee, qabeenya Mana Kiristaanaa saamuuf hawwuu irraa kan ka’e gareewwan yeroo fi bakka adda addaatti hundeeffamaniin lallaba ‘isiniif beekna’ jedhuun miti. Kanaafuu, yaa’iin ijoon kun yaada kana xiyyeeffannaa guddaadhaan akka ilaaluuf ergaa abbaa dabarsina.
Dhumarrattis;
Yaa’iin walii-galaa fi ijoon kun tokkummaa Mana Kiristaanaa keenya kan eegsisu, bulchiinsa guddugalaa qabeenya fi maallaqaa ishee kan eegsisu dha waan ta’eef, yaa’ii ijoo fi ol’aanaa nageenyi fi misoomni biyya keenyaa, walqixxummaa fi tokkummaan uummata keenyaa akkasumas, tokkummaa fi qabeenya fi maallaqa isheetiin fayyadamuu Mana Kiristaanaa keenyaa ittiin ragga’uu kan danda’u akkuma ta’e, gochoota kana gad-fageenyaan ilaaluun fi seera eegsisuun bara bajataa kanatti cimee akka hojjetamu yaadachiisaa, ergaa Abbaa ni dabarsina. Yaa’iin Afuuraa walii galaa kan lallabaa idila addunyaa kunis banamuu isaa ibsuu barbaanna. Yaa’ii gaarii, Qulquluu fi eebbifamaa nuuf haa ta’u.
Waaqayyo Itiyoophiyaa fi uummata ishee haa eebbisu.
Waaqayyoof galatni haa ta’u.
Amen.
Abbaa Maatiyaas dursaa Paatriyaarkii
Duree Phaaphaasota Itiyoophiyaa
Phaaphaasii Akusim Muudamaa (ዕጨጌ) teessoo Takla Haaymaanoot
Bara Araaraa (B.A.) Onkololeessa 5/2012
Finfinnee, Itiyoophiyaa
Maddi:- EOTC Broadcasting Service Agency/
Oduu wayitaawaa: Teessoo Paatriyaarkiittii Walgahiin idilaawaa kan yaa’ii lallaba waliigalaa har’a baname.in Uncategorized
Sirna baniinsa isaa irrattis Eebbifamoo Qulqulluu Abbaa Marqoorewoos Paatriyaarkii duree phaaphaasota Itiyoophiyaa, Eebbifamoo Qulqulluu Abbaa Maatiyaas Paatriyaarkii duree phaaphaasota Itiyoophiyaa, phaaphaasii Akusim fi muudamaa teessoo Takla Haymaanoot, eebbifamoo Abbootiin phaaphaasonni fi itti gaafatamtootni kutaalee lallabaa fi bakka buutootni yaa’iiwwan lallabaa bakka argamanitti banameera.
Walgahicharrattis gabaasni kutaalee lallabaa, Dhaabbilee fikutaalee hoggansaa waajjiraalee ol’aanaa ni dhihaata jedhamee eegama.
maddi: EOTC Broadcasting Service Agency
…Godaantuu baalleen joobira guddichaa lama badhaafamte… (Mul’ata Yohannis 12: 14)in Faarfannaa Fi Hog Barruu
Dn. Gabrasillaasee Shittaahun
Durii kaasnee Akaakoo/Akaakayyuu/ koo wajjiin qilxuu mana keenya fuuduratti argamu jala taa’uu jaalanna. Har’as teenyeerra.
“Maal taate immoo har’a? Yeroo malee dhuftee nacinaa teese?” naan jedhani. Maqumaaf qofa dullooman jenna malee sagaleen isaanii kanuma dargaggeessaati. Jechoonni afaan isaaniitii bahan miira tasgabbaa’een waan deeggaramaniif dhagahamanii hin quufamani.
Anis deebiseen “Waa rakkannaan……” jedhee odoo isaan hin xummurin “Rakkoo akkamii? Qe’een nagaa dha mitii?”
“Qe’een Naguma. Har’a waltajjii Araaraa irratti (ዐውደ ምሕረት) …Godaantuu koochoo joobira guddichaa lama badhaafamte… jedhanii oggaa barsiisan dhagaheen naaf galuu didnaanan isin irraa barachuu dhufe.” Jechuun yommuu ani deebisuuf. “Tolchiteetta ilmako, waan lubbuu kee fayyadu barachaa turuun kee bareeda dha. Kitaaba Qulqulluu ni dubbistaa?” “Eeyyen.” “Hiika galuumsa isaa hoo ni beektaa?” “Hiikni galumsaa immoo maali?”
“Mee al-tokkon kutaa Kitaaba Qulqulluu tokkon siif dubbisa Dhaggeeffadhu. “Aafuurri Qulqulluun yommuus Filiphosiin, “Hoboloo (ሰረገላ) kanatti dhi’aadhuutii, isa duukaa deemi!” jedhe. Filiphosis hoboloo sanatti fiigee, utuu namichi macaafa raajicha Isaayaas dubbisuu dhaga’ee, “Waan dubbisaa jirtu kana in hubattaa?” jedhee isa gaafate. Namichis, “Osoo namni anaaf hin hiikiin, attamittan hubachuu danda’a?” jedhee deebisee; akka Filiphos hoboloo irra bahee isa cinaa taa’uufis isa kadhate…. (H.D.B 8:29-31)” kan jedhu dha. Maal irraa hubatte?” Jedhanii yommuu isaan na gaafatan, anis “Dubbisuu qofa osoo hin ta’in ibsaa fi hiika gahaa argachuun barbaachisaa akka ta’en hubadhe.” Jedheen deebiseef.
“Egaa gaaffin kees kan deebi’uu qabu dubbisuu qofaan osoo hin ta’in, hiika galuumsaatiin ille deeggarameeti. Caqasa isaa yaadattaa?”
“Eeyyen, Mul. Yooh. 12:14 dha.”
“Lakkofsa 14ffaarraa miti egaa lakkofsa jalqabaarraa kaasi naaf dubbisi. Yeroo sana siif gala.”
“Wanti guddaan dinqisiisaan tokko, samii irratti argame; dubartiin biiftuu uffattee, ji’a miilla isheeti kaa’attee, gonfoo urjoota kudha lamaa mataa ishee irraa qabdu tokko ni mul’atte.” (Mul’ata Yoohaannis 12: 1) jedhee gara bo’oo itti aanutti darbuuf goomara cirannaan (kokkee koo axaa’annaan)
“Afachu, inni ati amma dubbistes hiika galuumsaa mataa isaa danda’e qaba. …Wanti guddaan dinqisiisaan tokko, samii irratti argame; dubartiin biiftuu uffattee, ji’a miilla isheeti kaa’attee, gonfoo urjoota kudha lamaa mataa ishee irraa qabdu tokko ni mul’atte… kan jedhuuf aduutti kan moggaafame Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoosi dha. Aduu uffatte jedhamuun isaas kabaja Gooftaan guutamtee jechuudha. ‘…gonfoo urjoota kudha lamaa mataa isheerra qabdu… jechuun ‘gonfoo urjoota kudha lamaan akka faaya ilillaa fi warqeetti faayeeffame kan gonfatte jechuusaati. Amma itti fufuu dandeessa.”
” Isheen ulfa turte; ciniinsuu da’umsaatiinis dhiphattee iyyite.” (Mul’ata Yoohaannis 12: 2)
“Amma immoo Kakuu duraa keessaa caqasa tokko fidnee haa ilaallu. …Yaa mucaa Tsiyoon, akkuma dubartii ciniinsifattee deessu dahi; amma magaalaa ni baataa. Lafa onaa keessas ni jiraatta. Hanga Baabiiloonittis ni geessa; achittis si fayyisa. Achittis Waaqayyo diinota keerraa si baraara…. (Raajii Miikiyaas 4:10) jedha. …Mucaa Tsiyoon… kan jedhamte Giiftii keenya Dubroo Maariyaami dha. Isheenis yeroo Ilma ishee Gooftaa keenya Qoricha keenya Iyyasuus Kiristoosiin da’uuf geessetti tibbi lakkoofsa uummataa kan bara Awgisxoos mootichaa geenyan sanynii Daawiit kan ta’e eegduu ishee kan ta’e Qulqulluu Yooseef wajjiin lakkaa’amuuf gara magaala uummata ishee hin beeknetti (lafa onaa kan jedhames kana.) deemuu fi achitti Ilma ishee Angafaa da’uuf gahuu ishee agarsiisa. …achittis si fayyisa… jechuun isaa, dhukkubbi yeroo da’umsaa dubartootatti dhaga’amurraa bilisa akka taate yeroo ibsu dha (Luuq. 2:1-7), …achittis Waaqayyo diinota keerraa si baraara… jechuun isaa immoo, Heeroodsi daa’imicha (Gooftaa keenya) ajjeesuuf yeroo ka’etti Ergamaan Waaqayyoo abjuun itti mul’atee akka inni Daa’imicha haadha Isaa wajjiin qabatee gara biyya Misir (Gibtsi)tti godaanu gochuun ishees Finna ishees akka baraare nuhubachiisa (Maat. 2:12-13).” jechaa oggaa dubbatan “Tooooo…le” jechaan jira, ija isaanii keessa ilallaalaa too. “Amma bo’oo isa itti aanu dubbisi.” jedhani.
Anis ittuman fufe. “Wanti dinqisiisaan biraa tokkos samii irratti argame; inni immoo bineensa akka jawwee guddaa, diimaa, mataa torba, gaanfa kudhan mataa isaa torban irratti wanta akka gonfoo torba qabu ture.” (Mul. Yooh. 12: 3) kan jedhu dubbisee dhuma sararichaarra geenyaan dhaaphe.
“Sirritti dhaggeeffadhu. …bineensa akka jawwee guddaa…. kan jedhame diyaabiloosi (seexana) dha. …mataa torba, gaanfa kudhan… kan jedhame immoo mataawwan jahan irratti ganfa tokko tokkoo; isa torbaffaa irratti immoo afur biqilee argamu arge Yoohaannis. Akkanattillee ni hiikama, mataawwan jahan gaanfa dhabeessa oggaa ta’an isa torbaffaarra garuu gaanfa kudhan biqilee jiru arge. Mataawwan caqasaman irrattis waan akka caaccuu (ተቀጽላ) qaba. …diimaa… jedhamee ibsamuun isaa uummamni isaa abiddarraa waan ta’eefi dha” jechuun erga naaf goolabani booda. “Itti fufi” naan jennaan anis ittan fufe.
“Eegeen isaan urjoota samiirra jiran harka sadii keessaa harka tokko haxaa’ee lafatti gadi darbate. Bineensi akka jawwee sunis yeroo dubartittiin deessu mucaa ishee liqimsuudhaaf jedhee, ishee da’uuf jettu sana dura dhaabate.” (Mul’ata Yohannis 12: 4)
“Akka gaarii dubbiste.” Jedhanii erga na jajjabeessaanii booda gara hiika isaatti dabran.
“…Eegeen isaan urjoota samiirra jiran harka sadii keessaa harka tokko haxaa’ee lafatti gadi darbate…. jedhamee kan ibsame, seexanni humna rifachiisaa ta’e fi waan raajii fakkaatu agarsiisuudhaan addunyaa kana burjaajeessuuf kan carraaquu ta’uu isaa ibsa.
Akkanattillee ni hiikama; …urjiiwwan samiirra jiran… kan jedhaman, namoota jireenya Afuurawaatiin sadarkaa guddaarra gahan jechuu yommuu ta’u, seexanni isaan kanallee ni gufachiisa jechuu dha. Wageelli isa kanaf “Masiihonni fi raajonni sobaa ka’anii, yoo danda’ame warra Waaqayyoof fo’aman iyyuu wallaalchisuudhaaf, mallattoo fi dinqii adda addaa ni argisiisu.” jechaa nugorsa. (Maat. 24:24, Maarqos 13: 22) …jawween sunis yeroo dubrtittiin deessu Mucaa ishee liqimsuuf ishee dura dhaabate… jechuun isaa seexanni laphee Heeroodsirra, Qayyaafaarra, dureewwa luboota Ayhuudotaarra, guurtota qaraxaarra bulee Gooftaa keenya Qoricha keenya Iyyasuus Kiristoos ajjeesuu fi himachuuf onnee hammeenyaan fuuldura Isaatti dhaabateera waan ta’eef Kitaabni haala kanaan nuu ibsa.”
“Bo’oo 5ffaa itti fufi.”
“Tole, …Isheenis Ilma addunyaa hundumaa siiqqee sibiilaatiin tiksuuf jedhu deesse; Ilmi ishee garuu gara Waaqayyootti, gara teessoo Isaattis ol ba’e.” (Mul’ata Yohannis 12: 5)
“…siiqqee sibiilaatiin tiksuuf jedhu… jechuudhaan kan ibsame akkuma Faarfannaa Daawiit 2:9 fi Mul. Yooh. 19:15 irratti ibsameen, addunyaa kana siiqqee sibilaan (aangoo gonkaan) uummata hundumaa kan eegu fi kan bulchu (duruu bulchaa kan ture) ni deesse jechuu dha.”
“Dubartittiin immoo lafa onaatti in baqatte; achitti iddoo Waaqayyo akka isheen guyyaa kuma tokkoo fi dhibba lamaa fi jaatamaaf, waan ittiin jiraattu argattuuf qopheesseef, qabdi turte.” (Mul’ata Yohannis 12: 6)
…Dubartittiin… kan jedhamte Dubroo Maariyaami dha. …lafa onaatti ni baqatte… jedhamuun ishee, Heeroods Daa’ma ishee ajjeesuuf kaanaan duraa baqattee gara biyya Misir (Gibtsi)tti godaanuu ishee ibsuuf yommuu ta’u, achittis guyyoota 1260f (waggaa sadii fi walakkaa) dabarsite. Turtiin guyyootaa 1260 jedhamee ibsame, Giiftiin keenya biyya Gibtsiitti hammam akka turte qofa miti. Heeroodsi erga Gooftaa keenya fi Giiftii keenya biyyaa baqachiise booda baay’ee hin turre. Kun immoo, namoonni namoota biroo bakka teessoo fi dhaabbii dhabsiisan umriin isaanii gabaabduu akka taate nubarsiisa.”
“Akkanattillee ni hiikama;
…biiftuu uffattee… kan jedhame, biiftuun kan fakkeeffaman barsiisonni Afuurawoo Kitaabilee Kakuu Duraa fi Kakuu Haaraa barsiisaa mul’achuu isaanii
Akkanattillee ni hiikama;
…dubartittiin… fakkeenya amantootaati. Hojii gaarii Kakuu Duraa fi Kakuu Haaraa keessa jiran dhaqna godhataniiru. Isaan kabaja Duuka Bu’oonni argatan argataniiru.
Akkanattillee ni hiikama;
…ulfaa… jedhamuun isaa, Barsiisonni Afuurawoo amantoota Waaqayyoo bilchina sammuu Afuurawaatiin ni ulfaa’an jechuu dha.
…ni deesse… kan jedhame immoo, amantootni amantaa fi hojii gaarii gonfataniiru jehuufi.
…gar-malee ciniinsiffatti (dhiphatte)… kan jedhu immoo, Barsiisotni amantoota Waaqayyoo barsiisanii hojii Afuurawaa hojjechiisuuf gidiraa addaa keessa dabarsuu isaanii ibsuuf yeroo ta’u; amantootnis barnoota barataniin qalbii isaanii gara gaariitti akka hin jijjiirranne seexanni gufuuwwan adda addaan isaan qoruu isaa agarsiisa. Isaan (amantootni) garuu, humna isaan karaa cuuphaatiin argataniin isa mo’atu.
Akkanattillee ni hiikama;
…eegee isaatiin urjiilee … lafatti gad-darbate… inni jedhummoo amantoota Afuurawoo ta’an gufachiisuudhaan dalagdoota hojii foonii isaan taasisuuf doorsisuu isaa ibsa. Isaan (amantootni) garuu, humna isaan karaa cuuphaatiin argataniin isa mo’atu.
Akkanattillee ni hiikama;
…dhaabate… jedhamuun isaas, Barsiisonni amantoota bilchina jireenya Afuurawaatiin dahuu isaanii gaafa argu onnee raajoota dharaa fi kanneen akka Heroodsi jiranirra bulee qormmata itti baay’isuu fi Gooftaa dhalate ajjeesisuuf tooftaa hammeenyaa Haadha keenya Heewaaniin ittiin digongorse qabatee hafe.” jedhanii dhiheessii barnootaa isaan qaban sanaan roobsanii. “Amma yeroon Sirna Qulqulleessaas gaheera; isa bo’oo torbaffaa hamma kudha lamaa jiru waa’ee kufiitii saaxinaa’eel haasa’a waan ta’eef, yeroo biraa itti deebina. Amma garuu garuma dhuma gaaffii keetti ceena. Bo’oo kudha sadaffaa naaf dubbista.” Jedhani. Akkuma “…bo’oo kudha sadaf…” jecha jedhuyyuu dubbatanii odoo hin xummurin an Kitaabicha bane bo’oo kudha sadaffaarra qaata gahe.
“Bineensi akka jawwee sun gara lafaatti akka gad darbatame yeroo beeketti, dubartittii ishee ilma deesse sana ari’achuutti ka’e.” (Mul. Yooh. 12:13) jedhee akkumaa xummureen deebicha jalqabani Akaakoon. “Bineensi akka jawwee sun lafatti gad darbatamuu (mo’amuu) isaa baree, Dubroo Ilma deesse san, Ishee fayyina dhala namaaf sababa taate san, Ishee dhugumaan Haadha Jiraattotaa taate san ari’uutti ka’e. Akkanattillee ni hiikama; Raajoota dharaarra bulee Barsiisota karaa Afuurawaan amantoota dahan ni ari’e. Akkanattillee ni hiikama; Anmantoota hojii Afuurawaa dhaqna godhatani ni ari’e (qormaata itti ta’e). Itti fufuu dandeessa.”
“Dubartittiin garuu boficha duraa gara lafa onaa, iddoo itti bara sadii fi walakkaadhaaf waan ittiin jiraattu argattu sanatti akka balaliituuf baalleen joobira guddichaa lama in kennamaniif.”
…baalleen joobira guddichaa lama in kennamaniif… kun jechuun, Namoota kanneen akka Abrihaam jiraniif hojii gaarii Hojii Afuurawaa fi ni kennameefi. Akkanattillee ni hiikama; Giiftii keenyaaf bultoo Afuura Qulqulluu ta’uu isheetiin Qolqullina Foonii fi Qullina Afuuraawaan kan guutamte ta’uushii nu hubachiisa. Akkanattillee ni hiikama; Barsiisnonni fi amantoonni gara lafa onaatti akkuma baqatan Giiftiin keenyas gara lafa onaatti godaante. Baallee itti kenname sanaan fayyadamtee bineensicha jalaa baqachuu akka dandeessuufi.
…Bineensichis (bofichis) bishaan lola’ee akka dubartittii haree adeemuuf, dugda ishee duubaan bishaan akkuma isa laga yaa’utti afaan isaa keessaa duukaa gad naqe… kan jedhame, raajoota dharaa irra bulee hidhattoota itti bobbaasuun, onneen Ti’immaar fi Kotiibaa hammeenyaan akaka’u gochuun fi qootee bultootnis akka garaa itti jabaatan gochuun lolaa hammeenyaa lafarra dhangalaasuusaa fi Lafti garuu, dubartittii gargaarte; afaan bantee laga isa bineensichi akka jawwee sun afaan isaa keessaa yaase gadi dhugde… lafti akkuma Daattaani fi Abeeroonin afaan ishii bantee liqimsite, galaana jibbaa, galaana diinummaa fi galaana hammeenyaa ishii duuba dhangalaa’e sana lafti afaan ishii bantee liqimsuun kaayyoo isaa jalaa fashaleessiteetti. S.Lak. 26:10.
…Yommus bineensichi akka jawwee sun dubartittii sanatti aaree, sanyii ishee warra kaanitti lola kaasuu dhaqe… Ishii baallee joobiraa lama qabdu mo’achuu dadhabnaan gara warroota miiltoowwan Ishee ta’anitti fulla’uun wal-jaalala dhabsiisuu, Waaqayyoon sodaachuurraa gufachiisuu, gara waaqeeffannaa waaqa tolfamaatti daandii isaanii dabsuu eegale.” “…baalleen joobira…” haala kanaan hiikama malee kallattiin baallee allaattii jechuu miti.” jechuun aara baafatan; bullukkoo isaanii ol-dachaafadhaa too.
Anis barumsa nabarsiisan kanarraa Seexanni yoomiyyuu dhala namaa dogongorsaa Mootummaa Waaqayyoo akka hin dhaalle gufachiisaa jiraachuu isaa barree amantaa keenyaatti cimnaan wantootni lubbuu hin qabnellee nugargaaruu akka danda’an Waaqayyoof jecha biyyaa ari’amuu, dhandhama addunyaa kanaa tuffachuu fi Mootummaa Waaqayyoo dhaaluuf jecha du’a sukaneessaa dandamachuun bu’a qabeessa akka ta’e qalbeeffachaa lafaa ka’ee jilba akaakoo dhuungadhee gara Sirna Qulqulleessatti qajeele
Waaqayyoof Galatni haa ta’u. Durbee Isa deesseefi Fannoo Isaa Qulqulluufis galatni haa ta’u.
Haati Waaqa Keenyaa katabbii (barreeffama) Qulqulluu Yaa’iqoob kan biyya Siruugitiinin Tibbana
H.K.H. Roodaas Taaddasa (Dr.)
- Yaa hunda danda’aa; uummamtoota hundumaa kan baatte osoo taatu jilbi dhala namaa sibaate. Namni iccitii kana dubbatu kamiyyuu ni raata’a, ni hollatas, ni rifata. Akka finnaa (daa’imaa) hammannaa Durbee Maariyaamiin hammatamteetta. Jechoota waa’ee kee ibsaniif afaan dhala namaa itti hanqata.
- Durbeen xiqqoon (umriin) tokko hunduma nyaachisaa fi burqa jireenya bara baraa kan taate si’iif aannan ergifannaa sihoosiste. Harka kee Isa lafaa fi samii uume sanaan harma Deessuu Kee qabattee hoote. Gurmuuwwan sibaatani; hoboloon Kiruubeel garuu eebbisa fi galata oggaa dhiheessu ulfina Keerraa kan ka’e sodaachuun ni hollata. Wanti kan Kee ta’e hundi dubbiidhaa oli. Barsiifannis aadaanis uummamnis Isaan hin qixxaatu. Kanaafuu, eenyu sibeekuu danda’a?
- Aduun dhugaa mooraa loonii keessa jira; Abiddichis huccuun marameera. Harmee Durbee fuudhaa fi heeruma malee haftu; waan ajaa’ibaa Abidda aannan hoodhu fi Durbee Maariyaam daa’ima uummamuu lafaa fi samiin dura jiru yeroo baattu. Ooyiruu (fichaa) osoo itti hin facaafamiin gumaa boqqolloo fi bishii; akkasumas Durbee xiqqoo sanyii dhiiraan ala kan deessu yeroo taatu.
- Daa’imni xiqqoon takko hammannaa harka ishiitiin yeroo Isa baattu Inni garuu Isuma tokkicha sana dha. Ergamoonni Gabri’eel Qulqullichaatiin ogganaman mataa isaanni lafatti qabanii fuul-dura Isaatti tajaajilu. Warriitni mana Yooseef garuu, gurmuu isaaniitiin Isa baatu. Suraafeel afaan isaaniitiin fuul-dura Isaatti galata dhangalaasuuf. Dhalli namaa garuu, Isa baatu; Isaaf ni faarfatu.
- Samiin gar-malee itti xiqqaata. Osoo irra bula Isa hin danda’u; hammannaan Durbee Maariyaam garuu, keessa isaatti deddeebi’uuf itti hin dhiphatu, bal’aa dha Isaaf ni gaha. Harmee Isaa garaa haadha ishii keessa ossoo jirtu kan ishii uume Daa’imuma kana. Garuu, Inni ishee uume foon isheerraa foon lubbuu isheerraayis lubbuu gonfachuun dhalateera. Isumatu aannan dhaqna Durbee keessa ni qopheesse; harmas dhaqna ishee Qulqulleettii keessatti uumee raawwatee deebi’ee immoo harmuma uume sanarraa aannan Durbummaa ni hoodhe.
Yaa Giiftii Yaa’iqoob kan biyya Siruug nueebbisi.
Interesting linksHere are some interesting links for you! Enjoy your stay :)
Categories
- Advert
- Barumsa Amantaa
- Deebii Gaaffilee
- Dubbii Qulqullootaa
- Faarfannaa Fi Hog Barruu
- Icciitii mana kiristaanaa torban
- Icciitii utubaalee shanan
- Icciitiiwwan mana kiristaanaa
- Kana Beektuu Laata?
- Lallaba
- Qu'annaa Kitaaba Qulqulluu
- Seenaa Mana Kiristaanaa
- Tibbana
- Uncategorised
- Uncategorized
- WALDAA QULQULLOOTAA TELEVIZYINII AFAANOROMO
Archive
- May 2021
- April 2021
- March 2021
- February 2021
- December 2020
- September 2020
- August 2020
- May 2020
- April 2020
- March 2020
- February 2020
- January 2020
- December 2019
- November 2019
- October 2019
- September 2019
- August 2019
- July 2019
- June 2019
- May 2019
- April 2019
- March 2019
- February 2019
- January 2019
- December 2018
- November 2018
- November 2017
- October 2017
- September 2017
- August 2017
- June 2017
- May 2017
- April 2017
- March 2017
- February 2017
- January 2017
- November 2016
- October 2016
- September 2016
- August 2016
- July 2016
- June 2016
- May 2016
- April 2016
- March 2016
- February 2016
- January 2016
- December 2015
- November 2015
- October 2015
- September 2015
- June 2015
- May 2015
- April 2015
- March 2015
- February 2015
- January 2015
- December 2014
- November 2014
- October 2014
- September 2014
- August 2014
- July 2014
- June 2014


text:
Waa’ee Vaayirasii bilbilaa hangam beektu?
Qiinqanii (virus) jechuun koodii kompiitaraa ykn kan progiraamaa yemmuu ta’u, yeroo hedduu kan uumamu namoota ogummaa kompiitaraa gad fageenyan qabaniin hojjatama. Vaayirasiin gosoota hedduutu jira. isaan keessaa: Spyware virus, Malware virus, Ransonware virus, Adware virus, Trojan virus fi kkf.. jedhamuun waamamu. Hundi isaanii akkuma maqaa isaanii hojiin isaanitiis wal adda.
Hojiin Vaayirasii Maali?
- Bilbila keenya balleessuu (Damage) gochuu.
- Faayiloota barbaachisoo ta’an nu jalaa balleessufi dhoksuu. Fkn, Music. Photo, Video, Application fi Document adda addaa akka nuti deebisnee argachuu hin dandeenyetti dhabamsiisuu danda’a.
- Bilbila keenya Password ykn Pattern nuti hin beeknen cufuu. kana jechuun Jecha Darbii kan keenya malee kan nuti hin beeknen hidhama. yeroo hedduu namoonni gocha kana raawwatan Jecha Darbii hidhameen sana isiniif kennuuf kafaltii hin barbaachifne nama gaafatu.
- Hojii Operating System (OS) bilbila keenyaa wal keessa laaquu. kana jechuun bilbilli keenya hojii isaa sirnaan akka hin hojjanne gufuu itti taha jechuudha, yeroo kanatti bilbilli keenya osoo nuti hin ajajin ofumaa of ajajuu eegala. Fkn, Aappii tokko banee cufuu, Flight Mode irra gochuu, Swich off gochuu, deebisee ofumaaf banuu fi amaloota akkanaa hedduu agarsiisa.
- ‘Software File’ Delete gochuu. Software File haqamnaan bilbila keenya sirreessun baay’ee ulfaatadha.
Kanneen asii olitti tarreeffaman hundi Eeyyama Abbaa bilbila sana malee raawwatama. Hojiilee vaayirasii eega hangana jennee Amma gara Ofirraa ittisuufi Furmaata isaatti haa ceenuu.
Vaayirasii bilbila keenya irraa ittisuuf Qabxii 7
1. Bakkoota hin beekamneefi marsaariitii Fake tahan irraa waa download gochuu dhiisuu. Fkn, Application tokko yoo barbaanne Playstore fi Appstore keessatti search gochuun barbaaduu qabna. yoo marsaariitii maalummaan isaa hin beekamne irraa download kan goonu tahe, vaayirasii qabatee bilbila keenya keessa seenuu danda’a.
Marsaariitii Fake tahan irratti yeroo hedduu vaayirasiin baay’inaan gadhiifamuun beekama. kanaafuu, bakka Amansiisaa tahe qofarraa wanta barbaaddan Download godhachuun ni gorfama.
2. Softweerii bilbila keenyaa yerootti Update gochuu. Akkuma beekamu bilbilli keenya yeroon Update itti godhamu yoo gahe, notification irratti nu beeksifama. yeroo kanatti har’aa, boru jechuu osoo hin taane battalumatti Update gochuun gaaridha. bilbilli keenya Software Update yoo godhame yeroo waliin akka tarkaanfatu taasisa. kuni immoo carraan vaayirasiin huubamuu isaa akka xiqqaatu godha.
Software Update gochuuf:
Yeroon update itti godhamu yoo gahe akkuma olitti jenne notification irratti isin beeksifamuu danda’a. yoo isin hin beeksifamin ofuma keessanii software update ajajuu dandeessu. kuniis: Setting > gad deemun dhuma irratti > About Phone kan jedhu tuqaa. itti aansun Software Update kan jedhu ni arganna seenun Click goona. yeroon isaa kan gahe yoo tahe update tahuu ni eegala.
3. Farra Qiinqanii (Antivirus) sirrii ta’an faayyadamuun Faayiloota fi Aappota bilbila keenya irra jiran hunda Scan gochuu. Scan yeroo goonu kanneen bilbila keenya keessatti gocha addaa adeemsisan gargar waan nu baasuf battalumatti balleessuu qabna.
Antivirus Sirrii (Orginal) jedhaman kan Asii gadiiti.
- Norton Antivirus
- Kaspersky Antivirus
- AVG Antivirus
- Avast Antivirus
- Avira Antivirus
- Bitdefender Antivirus
- McAfee Antivirus
- Lookout Antivirus
Hundi isaanii hojii isaanirraa eegamu sirnaan raawwatu. Namoota miliyoonan lakkaayamaniin Download godhamanii jiru. isiniis kan bilbila keessaniin wal simu ilaalaa faayyadamaa.
4. karaalee vaayirasiin bilbila keenya ittiin seenu keessaa inni duraa Email dha. Fkn, Gmail fudhachuu dandeenya. yeroo hedduu liinkin Email nuti hin beekne irraa yoo dhufe banuu irraa of qusachuu qabna. Ergaaleen karaa email’n nu gahan salphatti vaayirasiin keessa dhoksfamuu danda’u. Nutiis ariifannee yoo Click goone dafee Download tahuun vaayirasiin inni qabate bilbila keenyatti galuu danda’a.
5. Aappota bilbila keenya irratti faayyadamnu hunda yeroo yeroon update gochuu. sababni isaa: Aappin bilbila irraa osoo update hin godhamin yeroo dheeraa yoo ture gara vaayirasitti jijjiiramuun ni mala.
Aappii Update gochuuf:
Palystore > sarara sadeen bitarraa tuqi > My App seeni > Aappii ati bilbila irraa qabdu hunda siif baasa, kan haaromuu barbaadu akka Update gootu si gaafata, irratti tuquun update goota. akkasuma maqaa Aappii faayyadamtuu sana playstore irratti search gochuun bakka Open jedhutti Update kan jedhu yoo jiraate irratti tuquun update goota. Dabalata Setting palaystore keessa Auto Update Apps kan jedhu ni jira. isa keessa seenun Aappin hundi akka ofiin of haaromsu ajaajuufi ajaja dhowwuun ni danda’ama.
6. Internet (Data & Wifi) banaa yogguu ta’an yeroo hunda Of eeggannoo taasisuu. sababni isaa: yeroo kanatti notification Eeyyama keenya barbaadan nutti dhufuu danda’u, Fkn, Allow or Decline nu jechuu danda’u. nuti bilbila keenya itti faayyadamuu itti fufuuf ariifannee Allow yoo jenneen Wanta eeyyama nu gaafatu sanaaf osoo maalummaa isaa hin beekin Eeyyama nu gaafatu laannef jechuudha. Wantichi vaayirasii yoo ta’e kallattiin hojii isaa hojjachuu eegala.
Kanaafuu; Notification nutti dhufu hunda osoo maalummaa isaa hin beekin goonkumaa Eeyyama laachufi hin qabnu.
7. Aappii ykn Faayilaas tahee wanta barbaanne yoo kan namootarraa fudhannu tahe dursa irratti Maalummaa isaa sirritti gaafachuu. yoo namichi isin gowwoomsuf kan yaalu tahe, dhimmicha irratti search gochuun dhugaa jiru hubadhaa. Akkasuma namni eenyummaan isaa hin beekamne tokko karaa keessatiin wanta akka liinkii yoo isinitti erge hedduu itti hin gammadinaa.
Fiishiing (Phishing) jechuun maali? Fiishiingiin Miidhaa Saayiberii keessaa isa tokko yoo ta’u, Hanna odeeffannoo karaa Email keenyan nurratti raawwatamuudha. Guutuu dubbisuuf As tuqi


text:
(Biraanuu Hurrisaa)
Godina Arsii lixaa aanaa Shaallaatti gochi jeeqamsa uumuun lubbuu namaa balleesse fincila humna hidhateen raawwatame akka ta’e mootummaan Itiyoophiyaa beeksiseera.
Godina Arsii Aanaa Shaallaatti humnoonni farra Nagaa dhimma Amantaa fi Saba irratti xiyyeeffateen jeeqamsa uumuuf akka yaalan maddawwan naannichaa himaniiru.
Ministirri Itti Gaafatamaan Waajjira Dhimmoota Koomunikeeshinii Mootummaa Obbo Getaachaw Raddaa ibsa Faanaa Biroodkaastiing korporeetiif har’a kennaniin akka himanitti jeeqamsa umametti gareewwan hidhatan muraafni hirmaataniiru.
Gareen hidhataan kun Dhaabbilee Mootummaa irratti miidhaa geessisuuf yaalee ture.
Jeeqamsa kanaan qabeenya bosona Mootummaa fi oyiruu akkasumas Dhaabbilee Amantaa irratti akka xiyyeefatame kan eeran Obbo Getaachaw gocha kana keessaa Mankaraarsitoonni harka akka qaban mallattoowwan mul’isan akka argaman beeksisaniiru.
Jeeqamsa ka’e dhaabsisuuf naannichatti humnoonni tasgabbii akka bobbaafaman himuun gareen hidhate garuu dhukaasa banuudhaan humnoota tasgabbii irratti ajjeechaa akka raawwatae himaniiru.
Wayita ammaa naannichatti Nagaan akka bu’eefi humnoota gocha fincilaa fi yakkaatti hirmaatan too’annoo jala oolchuuf hojjetamaa akka jiru himan.
Shakkamtoota hafan adda baasuudhaan too’annoo jala oolchuufiis Mootummaan hordoffii cimaa taasisaa akka jiru obbo Getaachaw beeksisaniiru.
Hawaasa wajjin mari’chuudhaan hawaasni gocha akka kanaa balaaleeffachuu bira darbee akka ittisuu danda’uuf hojiin akka eegalames ministirichi himaniiru.
Mootummaan gocha raawwatameef mallattoon mankaraarsitummaadha jedhus ka’umsi rakkoo mudatee guutumaa fi guutuutti isa kanadha murtee jedhurra hin geenye kan jedhan ministirichi hawaasni kaayyoo Siyaasaa Dhiphaa fi Mankaraarsitummaa irraa akka of eeguuf hubachiisaniiru.
Mootummaan Ummata wajjin qindaa’uudhaan humnoota badii irratti tarkaanfii duuba deebii hinqabne fudhachuu cimsee akka itti fufus ministirichi beeksisaniiru.
**********
Maddi oduu kanaa: Fanabc


text:
Category: Oromia
Koreen hojii raawwachiistuu ADWUI murtee dabarseen, jeequmsa, shororkeessummaa fi mankaraarsummaa amantaatin namoota himannaan irratti banamee.
KGGDhDUO jalqabbii imala haaroomsa jijjiiramaa fi kallattii eegareerratti marii fi qorannoo baldhaa guyyoota kurnan darbaniif.
(Addisu Arega Kitesa) Karaa marsaalee miidiyaa hawaasaatiin tibbana waamichi lagannaa gabaa guutuu Oromiyaa keessatti waamamaa.
(Betru Dibaba) Heera Mootummaa Federaalaa keewwata 93 hordofuun, ‘Heera, nageenya fi tasgabbii uummataa eegsisuuf’ Manni.
Yaa’ii Idilee 6ffaa Waggaa 2ffaa Bara Hojii 5ffaa irrattii gabaasa raawwii hojii mootummaa bara 2009.


text:
Jannata seenuuf ulaagaaleen barbaachisan maal fa’aa?
Jannani biyya qananiin guuttamte erga taate, ishii seenuuf ulaagaaleen jiraachu qabu. Mee itti yaadi, masara mootii keessa namnummaan arge ni seenaa? Hanga ulaagaalee isarraa barbaadamu guututti masara (gamoo) mootii dhiisiti dallaa keessaa ol hin seensisan. Jannata masaraa caalaa garmalee bareechifamte hoo ulaagaalee malee seenun ni danda’amaa?
Jannata seenuuf ulaagaaleen muraasni ni barbaachisu. Isaaniis:
- Iimaana qabaachu (amanuu)
- Hojii gaggaarii hojjachuu
- Kufrii fi shirkii irraa fagaachu
Iimaana qabaachu yommuu jennu, Rabbii olta’aatti, Malaaykotatti, Kitaabban Isaatti, Ergamtootatti Isaatti, Guyyaa Aakhiraatti fi qadaratti amanuudha. Namni haala kanaan erga amanee booda hojii gaggaarii dirqamaa fi jaallatamoo ta’an ni hojjata. Hojii gaariis yommuu hojjatu waa lama irraanfachu hin qabu. Isaaniis: ikhlaasa qabaachu fi shari’aa hordofuu. Ikhlaasa qabaachu jechuun Rabbii olta’aaf jedhanii hojii gaarii hojjachu ykn hojii badaa irraa of qabuu fi mindaa Isa qofarraa kajeeludha. Shari’aa hordofuun immoo akkaata Rabbiin olta’aa fi Ergamaan Isaa itti ajajaniin hojii hojjachuudha. Jecha biraatin, Rabbii fi Ergamaaf ajajamuudha. Kana haala armaan gaditiin chaartin agarsiisuun ni danda’ama:
Mee amma kanniin ragaalee waliin haa ilaallu:
Iimaanaa (amanuu) fi hojii gaggaarii ilaalchisee:
“Warri amananii fi hojii gaggaarii hojjatan, isaan suni warra Jannataati. Isaan achi keessa yeroo hundaa jiraatu.” Suuratu Al-Baqarah 2:82
“Dhiiras ta’i dubartiis ta’ii mu’mina ta’ee osoo jiru namni hojii gaggaarii hojjate, isaan sun Jannata seenu. Hanga tuqaa temiraayyu hin miidhaman.” Suuratu An-Nisaa 4:124
Mu’mina jechuun nama dhugaan amaneedha. Iimaanni (amanuun) hojii hundaaf sharxii (ulaagaa) dha. Iimaanan malee hojiin tokko gaarii hin ta’u ykn hin fudhatamu ykn mindaa irratti hin argatan ykn adabbii namarraa hin deebisu.
Kanaafu, Jannata seenuuf ulaagaan jalqabaa iimaana sirrii qabaachu (haala sirriin amanuudha). Itti aanse hojii gaggaarii hojjachuudha. Namoonni Rabbii oltaa’atti fi haqa Isarraa dhufetti amananii fi hojii gaggaarii hojjatan, Rabbiin Jannata isaan seensisa. Osoo hanga tuqaa temiraa ta’eeyyu mindaa hojii isaanii irraa homtu hin hir’ifamu.[1] Tuqaa temiraa fakkii armaan gadi irraa ilaalun ni danda’ama.
Ikhlaasa ilaalchisee
Hojiin qeebalamuu fi mindaa (ajrii) Rabbii olta’aa irraa argachuuf ikhlaasni waan hafuu hin qabneedha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Fakkeenyi warra jaalala Rabbii barbaaduu fi nafsee ofii irraa mirkaneefachuun qabeenya isaanii arjoomanii, akka fakkeenya ashaakiltii lafa ol ka’aa irratti bokkaan cimaan itti roobee oomisha ishii dachaa kenniteeti, yoo bookkaan cimaan ishii hin tuqin, tiifun [ni gaha]. Rabbiin waan isin hojjattan Argaadha.” Suuratu Al-Baqarah 2:265
“nafsee ofii irraa mirkaneefachuun” kana jechuun Rabbiin kanarratti mindaa akka isaaniif kafaluu amanuu fi mirkaneefachuun.[2] Fakkeenyi namoota jaalala Rabbii barbaaduu fi Rabbiin mindaa akka isaaniif kennu mirkaneefachuun qabeenya isaanii karaa Rabbii keessatti baasanii fi sadaqaa kennan, akka fakkeenya ashaakilti lafa olka’aa irratti roobni cimaan itti roobee oomisha dacha kenniteeti. Osoo roobni cimaan itti roobu baateyyu, oomisha dachaa kennuuf tiifunu ni gaha.
Akkuma kanaa, xiqqaattus guddattus sadaqaan warra ikhlaasa qabanii Rabbiin biratti fudhatama qabdi, dachaa taati. Rabbiin keessaa fi ala ni beeka, ni arga. Nama hundaa hamma ikhlaasa isaatiin mindaa isaaf kenna.[3]
Namni yommuu sadaqaa kennuu rakkoo lamatu isa qunnama: Takkaa namoonni akka isa faarsanii fi jajan niyyachuun sadaqaa kennu. Kuni riyaadha.Takkaa immoo jibbuu fi duubatti harkifachuun sadaqaa kennu. Namoonni kunniin kanniin lamaan irraa nagaha kan ta’aniidha.[4] Rabbiif jedhanii sadaqaa kennu ykn hojii gaarii hojjatu. Kuni ikhlaasa. Kana irratti mindaa akka argatan ni abdatu. Kuni immoo hojii san jaallatanii fi itti gammadanii akka hojjatan isaan taasisa. Kanaafu, Guyyaa Qiyaamaa mindaan hojii isaanii isaaniif dachaa ta’a.
Haala shari’aan ajajuun hojjachuu (Rabbii fi Ergamaa Isaatiif ajajamuu) ilaalchisee
Fedhii nafseetin osoo hin ta’in haala shari’aan ajajuun hojii gaggaarii hojjachuun, hojiin kuni fudhatama akka argatuu fi mindaa guddaa akka argatan taasisa. Namni shari’aa hordofuun hojii kamiyyu hojjatu, nama Rabbii fi Ergamaa Isaatiif ajajamuudha. Mindaan nama kanaa Jannata. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Kunniin daangaalee Rabbiiti. Namni Rabbii fi Ergamaa Isaatiif ajajame, Jannattoota laggeen jala yaa’an isa seensisa, isaan achi keessa yeroo hundaa jiraatu. Suni milkaa’inna guddaadha.” Suuratu An-Nisaa 4:13
Aayah tana dura murtiwwan (ahkaama) yatimootaa fi walirraa dhaaluu ni ibse. Ergasii, “Kunniin daangaalee Rabbiiti” jedhe. Namni Rabbii fi Ergamaa Isaatiif ajajame, Rabbiin subhaanahu Jannata isa seensisa.
Kufrii fi shirkii irraa fagaachu ilaalchisee
Kufriin faallaa iimaanaa waan ta’eef, namni kafare gonkumaa Jannata hin seenu. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa akkana jedha:
“Dhugumatti, warroonni keeyyattoota Keenya kijibsiisanii fi isaan irraa of tuulan, balbaloonni samii isaaniif hin banaman, hanga gaalli qaawwa lilmoo keessa seentutti Jannata hin seenan. Akka kanatti yakkamtoota mindeessina.” Suuratu Al-A’araaf 7:40
Gaalli qaawwa lilmootin gonkumaa seenu hin dandeessu. Kanaafu, namoonni keeyyattoota Rabbii kijibsisanii fi isaan hordofuu irraa of tuulan gonkumaa Jannata seenu hin danda’an. Asitti, keeyyattoota Rabbii kijibsiisuu fi isaan hordofuu irraa of tuulun kafaruudha (kufriidha).
Shirkiinis faallaa ikhlaasa waan ta’eef namni shirkii guddaa irratti du’e gonkumaa Jannata hin seenu. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa akkana jedha:
“Dhugumatti, namni Rabbitti waa qindeesse Rabbiin isarratti Jannata haraama (dhowwaa) taasiseera. Teessoon isaas ibidda. Zaalimootaf gargaartonni wayiitu hin jiran.” Suuratu Al-Maa’ida 5:72
Kana jechuun, namni Rabbiin ala wanta biraa Isa waliin gabbare (waaqeffate), Rabbiin isarratti Jannata haraama godhe. Ibidda iddoo qubannaa isaa taasise. Gargaaraan ibiddarraa isa baraaru isaaf hin jiru.[6]
Rabbiin waliin waan biraa gabbaruun (waaqeffachuun) shirkiidha.
Ergamaan Rabbii (sallallahu aleyh wassallam) akkana jedhan:
مَنْ مَاتَ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ
“Namni osoo Rabbitti homaa hin qindeessin du’e, Jannata seene. Namni osoo Rabbitti waa qindeessu du’e, ibidda seene.” Sahiih Muslim 93
Kitaabban wabii
[1] Tafsiir Sa’dii-222, Tafsiir Muyassar-98
[2] Tafsiir Ibn Kasiir-2/263
[3] Tafsiir Muyassar-45
[4] Tafsiir Sa’dii-116
[5] Tafsiir Muyassar-120


text:
Qindeessummaa Tamaam Bbaatiitii namoota seenaan qabsoo bilisummaa Oromoo maal akka ta’e hin beekne kanneen gossaa fi ganda isaa ta’an Af/Kibbaa keessatti ajajuudhaan Onkololeessa /October 16 / 2015 halkan sa’aa 4 :30 pm irratti osoo salaata subiif deemuu yaaliin ajjeechaa yakkamtoota seenaatiin qindaawee irratti yaalame osoo hin milkaawin hafee jira.
Abdii fi Hawwiin J/Yaaddessaa ajeefnee humnaan akeeka O P D O kale baratan har’a ammo K W O maqaa jedhuun Ummata keenya afaan faajjessuuf uummatan Af/ Kibbaatti ummata dirqinee fudhachiifnaaf raawwatame fashaluudhaan miidhaa xiqqoo irra gayeen alatti lubbuun isaa baraaramtee jirti.
Kun kan irraa maddu abdii kutannaa sadarkaa xumuraa yoo ta’u xumurri isaas kasaaraa siyaasaa irraa dhumaa murna yakkamaa kanaa ta’eeti jira.
Murni kuniwaggoota muraasaaf qabsoo Ololaa kan tokkummaa ummata Oromoo diigu irratti bobbayee dantaa bubuutuu namoota dhuunfaaf dhama’aa akka ture yaadannoo kaleessaati.kunis ummatni keenya akka tokkoomee human qabu qindeeffatee akka diinatti hin fuulleeffanne gayee guddaa gumaachaa ture.
Ilaalchi murna kanaa ummata Oromoo marsaa biraatiif bittaa diinaaf aanjessuu akka ta’e raga qabatamaan kan itti jiru dha.Kunis karoora Juneydii Saaddootiin kan durfamu akka ta’e irra gayamee jira.Seenaan Juneyddii Saaddoo maal akka ta’e ummata keenyaaf kan haarawwatti himuun barbaachisuu miti. Erga umrii isaa guutuu diina tajaajiluun saba isaa irra miidhaa ol’aanaa geessaa tureen booda yeroo itti yuuboomeetti maqaa IRKOO SABAA jedhu moggaafatee I/Aanaa B/G/Kamaal Galchuu ta’ee Oromoo bilisoomsa jechuun isaa diinummaa murna kanaa ifatti saaxilee jira.Murni kuni akeeka diinaa ykn waayyaannee akka geggeessaa jiru ragaan itti jira.
Kanaaf qabsaawotni Oromoo haqaa tokkummaa ABO dhaabbota afuriin bu’uura Tokkummaa eegalame cimsinee dagaagsuudhaan hawwii fi akeeka ergamtoota diinaa fashalsinee bilisummaa saba keenyaa mirkneessuuf diina keenya irratti akka fuulleeffannu irra deebinee waamicha Oromummaa fi Jaallummaa isiniif dhiyeessina.
Dhuma irratti yaaliin yaaliin ajjeechaa J/Yaaddessaa Diinaa irratti geggeeffame fashaluu isaatiif baga gammadne jenna!
Gocha diinummaa abdii kutannaa irraa madde cimsinee balaaleffanna !
Tokkummaan qabsaawota Oromoo daran cimee haa jabaatu!
Koree Tokkummaa ABO Af/Kibbaa!
Onkololeessa/Oktober 19/2015
I U Of!


text:
- Yeroo walqunnamtii saalaaf qophoofnu, jarjaranii kallattumaan gara walqunnamtii saalaa seenuun dura, waliin taphachuu, waliin haasa’uu, wal xuxxuquu, waldhungachuu fi kkf gochuu. Namoonni muraasni yeroo baayyee dubartii akka walqunnamtii saalaa qofaaf isaan barbaachistuut ilaalu, garuu kun sirrii miti. Kanaafuu, walqunnamtii saalaa dura wantoonni raawwataman (presex/warm up ) baayyee murteessadha. Yeroon kun jara lachuu, keessattuu isa miirri ani fedhii ishee guutuu hin danda’u jedhu irraa badaa deema.
- Osoo walqunnamtii saalaa hojjechaa jiraan yoo miirri dhangala’an sanyii kormaa (sperm) bahuuf jedhu namatti dhagahamu, Sadarkaa ishiin irra jirtu gaafachuudhaan, “lakki turi” yoo namaan jette, yeroof sochii walqunnamtii saalaa dhiisuu fi waan biraa yaaduu (thought distractions); san booda erga miirri sun namarraa badee, kun immoo hanga sekondii 30 fudhachuu mala, itti deebi’u (stop and start technique).
- Yeroo miirri sanyii kormaa dhangala’uuf ykn bahuuf namatti dhagahamuu, walqunnamtii saalaa jidduutti dhiisuun/addaan kutuun qaama saalaa dhiiraa naannoo fiixee isaa jabeessanii qabun akka hin baane/hin dhangala’ane gochuu. Yeroo kanaas turtii sekondii 30 booda itti deebi’u.
- #Hub: Mala lamaan armaan olii kana haadha manaa/jaalallee waliin ykn kophaatti qaama saalaa xuxxuquun (masturbation) shaakaluun of gargaaruun ni danda’ama. Asirratti garuu, jalqaba jaalallee waliin xiqqoo rakkisuu waan maluuf, dursa kophaatti osoo yaalanii erga inni milkaa’ee booda jaalallee waliin yaalanii ni filatama. Gochi kun, akka araada namatti hin taane of eeggannoo gochuun baay’ee barbaachisaadha.
- 4. Namoonni walqunnamtii saalaa raawwatanii hin beekne ykn turtii yeroo dheeraa booda walqunnamtii saalaa raawwatan, turtii fi irra deddeebii booda fooyyaa’aa waan deemuuf dhiphachuun hin barbaachisu.
- 5. Koondomii fayyadamuu; nama tokko tokko irratti koondomii fayyadamuun qaamni saalaa dhiiraa akka miirri isaanii sirriitti hin si’oofne taasisuudhaan dafanii akka hin dhangalaafneef gargaaruu danda’a (less sensitive).
- 6. Dhiphinaa fi yaaddoo hamaa jiru hanga dandeenyun hir’isu.
- 7. Sochii qaamaa gochuu; kun kana qofaaf osoo hin taane fayyummaa qaama keenyaa guutuuf barbaachisaadha.
- 8. Nyaata madaalawaa nyaachuu, kunis akkuma sochii qaamaa baayyee barbaachisaadha.
- 9. Alkoolii baayi’sanii dhuguu, tamboo aarsuu fi Araadawwan garagaraa fi kkf irraa of qusachuu.


text:
Walitti bu’iinsi kaleessa hawaasaa fi humna naga kabachiistota Naannoo Oromiyaa fi Somaalee gidduutti ta’e kun harras nageenya magaalattii booressee jiraachuu odeeffannoon achii arganne ni mirkaneessa.
Hidhattoonni balaa kana qaqqabsiisan kan naannoo Soomalee dhufanis, hidhannaa boombii fi rasaasa ciccimaa akka dhukaasaa turan jiraattonni Mooyyalee dubbatan.
Lola kanarratti Diinni meeshaa guddaa fi giddu galeessatti kan dhimma bahe yoo ta’u, duula kanaan Oromoonni 2 wareegamuu fi gama humna weerara kana bane irraa ammoo namoonni hedduun ajjeefamuun beekameera .
Namoota lubbuun isaanii darbe keessa daa’imman illee akka jiran dhaga’ame..
Lolli godhame kun moggaafi magaalaa walakkaattis waan raawwateef jiraattoonni danuun qa’eefi qabeenya isaanii irraa buqqifamuun daangaa qaxxaamuranii Keeniyaatti baqachuuf akka dirqaman madden gabaasaniiru.
Kana duras uummatoota lamaan gidduu dhimmoota akka lafa margaa, bishaanii fi daangaa irratti walitti bu’iinsi dhalatee ture.
Walitti bu’iinsa Kanaan lakkoofsi namoota miidhamanii Hospitaalaa Moyyaaleetti geeffamanii turan shantama ta’uu fi isaan keessaa 8 lubbuun bahuu Itti gaafatamaa Waajira fayyaa Godina Booranaa kan ta’an Obbo Roobaa Dheengee galmee hospitaalichaa waabefachuun VOA afaan oromoof himanii jiru.
Walumaa galatti namni miidhamee Hospitaala Mooyyalee seene gara nama shantamaa ta’uun beekameera.
kan du’ee dhufee fi erga Hospitaala gahee kan du’es jiraachuun hubatameera.
Namoonni 13 gara Hospitaala yaa’abal’oo, Walaayittaa Soddoo fi Haawaasaa yaaliif geeffamaniiru.
Akka ragaan Hospitaalarraa argame mul’isutti Walumagalatti namoonni lubbuun darbe 10 ta’uun beekame.
Naannichatti miidhaa qaqqabe hordofuun hogganaan Biiroo Dhimmoota Koominiskeeshinii mootummaa naannoo Oromiyaa Dr Nagarii Leencoo “miidhaan Mooyyaaleetti dhaqqabe fudhatama hin qabu” jedhan.
Godina Booranaa magaala Moyyaaleetti rakkoo qaqqabee ture koomaand poostiin labsii yeroo ariifachiisaa tarkaanfii fudhateen dhaabsisuusaa Biiroon Dhimmoota Koominikeeshinii Oromiyaa beeksisee jira.
Itti dabaluunis yeroo ammaa humnoota miidhaa dhaqqabsiisanii fi qaama isaan bobbaase seeratti dhiheessuuf hojjetamaa jiraachuu miidiyaaleen sirnichaaf amanamoo tahan biiricha waabeeffachuun gabaasurratti arkaman.


text:
Guddinna Ijoolle-Kutaa 2ffa
Torbaan darbe irraa itti fufuun itti-gaafatamumma hafan har’a ni ilaalla.
2.Itti gaafatamummaa aklaaqa barsiisuu– aklaaqa (amala) bakka lamatti qoodu dandeenya. Amala gaarii fi amala badaadha. Guddisaan mataa ofitii fi ijoollee amala gaariin faayun amala badaa irraa fageessuf tattaafachu qaba.
Amalli gaariin firii imaana barsiisu irraa dhalatuudha. Itti-gaafatamummaa tokkoffaa sirnaan yoo baane itti gaafatamummaan biroo baay’ee salphaadha. Fakkeenyaf, gurbaan ykn intalti waa’ee imaanaa, tawhiida, salaata, sooma fi kkf beeke /beektee hojii irra oolchuf yommuu tattaafatu /tattaafattu amalli gaariin isa /ishii irraa ni mul’ata. Hawaasa keessatti kabajaa fi sadarkaa qabu.
Amala gaarii keessaa
-Namuusa Ergamaa Rabbii (SAW) barsiisu. Fakkeenyaf, naamusa nyaata fi dhugaati Ergamaan Rabbii (SAW) hordofaa turan- Bismillah jedhanii jalqabu, harka mirgaatin nyaatu. Naamusa yeroo masjiida seenanii fi bahanii, yeroo mana fincaani seenanii fi bahanii fi kkf barsiisun ni danda’ama. Kana gochuuf manatti ykn madrasatti barnoota Seenaa Nabii Muhammad (SAW) (siiraa) ijoollee barsiisudha. Ijoollen seenaa waan jaallataniif seenaa Nabiyyii isaan barsiisun salphatti karaa sirrii akka hordofan isaan taasisa. Wanti yeroo ijoollummaan isaanitti himame yeroo guddatan sammuu isaanii keessaa hin haaqamu. Waa’ee Jannata, Jahannam fi kkf odeessif. Ashaaraa guddaa qalbii isaanii irratti hanbisa.
-Sidq (dhugaa akka dubbatanii fi haqaan akka hojjatan) barsiisuu
-Hojii gaggaaritti fi amaloota gaggaarii biroo irratti kakaasu
Amala badaa irraa abbaa fi haati ykn barsiisan ijoolle akeekachisu fi irraa dhoowwu qaban kanninii
-Kufrii irraa akeekachiisu- kuni tawhiidaa fi imaana isaanii waan diiguf.
-Shirkii, kijiba, abaarsa, arrabsoo fi kkf irraa akeekachisuu-keessumatti shirkii (Rabbitti waa qindeessu) dhoowwu. Fakkeenyaf, namoota du’an kadhachuu irraa akeekachisu.
-Qumaari fi gosoota ishii kanneen akka lotorii fi kkf hundarra akeekachiisu
-Gaazexaa, barruulee dubartii qullaa ofirraa qaban akka hin dubbisne akeekachiisu. Akkasumas, filmii, sinimaa, moovi fi kkf irraa fageessu.
-Sigaaraa xuuxu fi chaati qama’u irraa dhoowwu
-Haraama nyaachisu dhiisu
-Abaaru dhiisu
Fakkeenya akka siif ta’uuf kunoo seenaa kana siif dhiyeessina;
Ibn Abbaas (RA) akkana jedha, “Guyyaa tokko Ergamaa Rabbii (SAW) duuba ture. Akkana naan jedhe, “Yaa gurbaa! Jechoota wayii si barsiisa: Rabbiin ofirratti eegi Rabbiin si eegaati (kana jechuun ajaja Rabbii hordofi, wanta Rabbiin irraa si dhoowwe irraa fagaadhu; addunyaa fi aakhiratti Inni si eegati.) Rabbiin ofirratti eegi fuundura keetti ni argattaati (kana jechuun daangaawwanii fi haqa Rabbii eegi, Rabbiin si milkeessati, si gargaarati.) Yommuu kadhattu Rabbiin kadhu, yommuu gargaarsa barbaaddu, Rabbiin irraa gargaarsa barbaadi. Beeki! Osoo ummanni wanta tokkoon si fayyaduuf walitti dhufanii, isaan si hin fayyadan wanta Rabbiin dursee siif katabe malee. Ammas,wanta tokkoon si miidhuf osoo walitti qabamanii, isaan si hin miidhan wanta Rabbiin dursee sirratti katabe malee. Qalamni ol fuudhame, barreefamni goge. (Kuni qadaa wal qadaritti akka amanu isa taasisa) (Jaami’a at-Tirmizi 2706)
Tirmiziin ala gabaasa biraa keessatti, “Yeroo toltuu Rabbiin beeki, yeroo rakkoo Inni si beekati. (Kana jechuun yeroo toltuu haqa Rabbii fi namootaa bakkaan gahi, yeroo rakkoo Inni rakkoo keessaa si baasati.) Beeki! Wanti sirra darbe sitti bu’uufi miti. Wanti sitti bu’ee kan sirra darbuu miti. (Kana jechuun Wanta tokko Rabbiin yoo si dhoowwate, wanti kuni gonkumaa si bira hin gahu (hin argattu). Akkasumas, wanta tokko Rabbiin yoo siif kenne, eenyullee wanta san si bira gahuu irraa hin dhoowwu (wanta san ni argatta).) Beeki! Injifannoon obsa waliin dhufa (diina fi nafsee irratti injaffannoo argachuun sabrii irratti hundaa’a); Farajni balaa guddaa waliin dhufa (kana jechuun balaan guddaan mu’imina irratti bu’u yeroon booda farajni balaa kana keessaa ittiin bahu ni dhufa.) Rakkoo waliin laafinnatu jira. (Rakkoon Muslimatti bu’uu yeroon booda laafinnii fi bal’inni ni dhufa). (Hadiis Nawawii-19)
Farajni– rakkoon irraa saaqamu, gargaarsa, birmannaa, karaa bahiinsa
Dhugumatti yommuu gorsi kuni sammuu ijoollee keessatti hafu, gootummaa fi ofitti amanamummaa kan qabanii fi nama gaarii ta’anii guddatan.
3.Itti gaafatamummaa qaamaa– halaala irraa ijoolle ofii irratti baasu fi bu’uuraalee fayyummaa isaanii eeguf tattaafachu qaba. Dhukkubaaf wantoota sababa ta’an irraa isaan ni fageessa; isaan keessaa kan dhukkubsate immoo mana yaalaa fiduun ni wal’aansisa. Akkasumas, darbannaa, farda gulufsiisu fi bishaan daaku isaan barsiisun jabeenya qaamaa isaanii eegu danda’a. Jabeenya fi dhiirummaa (gootummaa) akka qabaatan isaan kakaasa. Gabaabamutti wanta qaamaf isaan fayyadu ni barsiisa, wanta qaama isaanii miidhu irraa isaan ni fageessa.
4.Itti gaafatamummaa sammuu isaanii eegu fi bilcheessu– xiqqeenya irraa jalqabe wanta ijoolle fayyadu hunda haa barsiisu. Wantoota sammuu balleessanii fi doomsan kanneen akka qumaari, sigaaraa xuuxu, fiilmii ilaalu fi kkf irraa isaan fageessu qaba. Maloota sammuu isaanii itti bilcheessan keessaa kitaabban xixiqoolee bitanii akka dubbisan isaaniif kennuudha. Keessattu kitaaboleen seenaa sammuu ijoolle ni qara. Seenaa Nabiyyoota, namoota gaggaarii. Akka fakkeenyatti ijoollef kitaabni “Ya Nabiyyaat Taarik” jedhu hanga lakkoofsa 14 amaariffaan qophaa’e jira. Afaan Oromootin qophaa’u ykn qophaa’u dhiisu isaa hin beeku. Kitaabas yoo hin argatin vidiyoo gaarii isaan waliin ilaalun ni danda’ama.
5.Itti gaafatamummaa nafsiyyaa (spiritual) fi nageenya qalbii- dadhabbinna, salphinna, sodaa, waanyu, dallansuu, hanqinni itti dhagahamuu fi amaloota negaativi ta’an irraa fageessu qaba. Bakka kanaa qadaa fi qadaritti akka amanan barsiisun nageenya qalbii akka qabaatan taasisuun ni danda’ama. Yeroo baay’ee ijoollen salphinni, sodaa fi kkf isaanitti kan dhagahamu sababa maatin isaan sodaachisaniifi ykn salphisaniifi. Haati fi abbaan ijoolle isaanii hiyyummaa, diina fi kkf nin sodaachisu hin qaban. Bakka kanaa gootummaa fi abdii isaanitti naquu qabu.
6.Itti gaafatamummaa hawaasummaa-haala kam keessattu haqa namoota akka eegan ijoolle isaa ni barsiisa. Namaaf rahmata akka godhan, irra darban, haqa namootaa keessatti Rabbiin akka sodaatan, ijoolle ofii haa gorsu. Yeroo baay’ee ijoollen wanta haadha abbaa irraa argan walitti dhufeenya hawaasummaa keessattis hojii irra oolchu. Abbaan haqa namaa kan nyaatu yoo ta’e mucaanis abbaa irraa akkeesse haqa namaa nyaata. Kanaafu, ijoollef fakkeenya gaarii ta’uu qabna.
7.Al-Inhiraaful jiinsiyata– erga ijoollen isaanii umrii saalfannaa gahanii booda wanti haadha abbaan of eeggannoo gochuu qaban, dabiinsa gara saala faallaa irraa ijoolle eegudha. Yoo danda’ame itti fuudhu ykn heerumsiisu, yoo hin danda’amin immoo maloota adda addaa fedhii saalaa itti too’atan itti akeekudha. Fakkeenyaf, soomu– soomu yommuu jennu nyaata fi dhugaati qofarraa of qabu qofa osoo hin ta’in ija ofii haraama ilaalu irraa gadi qabachuu, saala faallatin walitti makamuu irraa fagaachu, filmii ilaalu dhiisu fi kkf irraa fagaachu kan of keessatti hammateedha.
Ammas, wantoota fedhii saala isa dagachiisaniin of ko’oomsu danda’a. Fakkeenyaf, salaata salaatu, soomu, Qur’aana qara’u, kitaabban dubbisuu, barnoota amantii dhageefachuu, qo’annoo fi qorannoo adda addaa adeemsiisu. Akkasumas, hojii humnaatin of xamaduu fi kkf gochuu danda’a. Dabalataan jabeenya qaamaa hojjachuun of ko’oomsu danda’a.
Guduunfaa
Hanga ammaa ittigaafatamummaa 7 ykn 8 barannee jirra. Isaaniis;
- Itti-gaafatamummaa imaana barsiisu
- Itti-gaafatamummaa aklaaqa (amala) fi adaba barsiisu
- Itti-gaafatamummaa barnoota hammayyaa barsiisu
- Itti-gaafatamummaa fayyummaa fi qulqullinna qaama isaanii eegu
- Itti-gaafatamummaa sammuu isaanii eegu fi bilcheessu
- Itti-gaafatamummaa nafsiyyaa (spiritual) fi nageenya qalbii eegu
- Itti gaafatamummaa hawaasummaa
- Gara saala faalla dabuun jireenya isaanii akka hin balleessine xiyyeefannoo itti kennu.
Itti-gaafatamummaa kanaa fi kan biroo itti dabaluun guddinna ijoolle keessatti sirnaan bahuuf tattaafachun haadha abbaa irra jira. Itti-gaafatamummaan armaan olitti tarreessine itti gaafatamummaa utubaa guddinna ijoolleti yoo jenne nama hin saalfachisu. Namoota meeqatu itti-gaafatamummaa armaan olii bahuu dhabuu irraa kan ka’e isaanii fi ijoollen isaanii dhiphinna, rakkoo fi gadadoo keessa jiraachaa jiru. Maatiin baay’een yeroo ammaa itti gaafatamummaa lakkoofsa 3ffaa irratti xiyyeefachun, hundee guddinna ijoolle kan ta’ee, itti gaafatamummaa 1ffaa fi 2ffaa dagatanii jiru. Sababa kanaan, adabbiin isaanii fi ijoolleen dhandhaman hanga hin jedhamu. Kanaafu, guddinna ijoollee keessatti itti-gaafatamummaa armaan olii bahuuf haa tattaafannu jechuun torbaan hanga “Tooftaalee Barsiisummaan” walitti deebinutti Assalamu aleykum wa rahmatullahi wa barakaatuh.
Gaafii- Hadiisa armaan olii Ibn Abbaas dabarse irraa maal hubatte?
Kitaabban wabii
Tarbiyatul awlaad- Sa’iid Bin Aliyyi bin Wahf al-Qahtaani- fuula 130-131
Kayf nurabbi awlaadanaa- Muhammad bin Jamiil Zaynu-fuula 12, 23-24


text:
Tokkummaan Abboota-Gadaa Oromoo, dhaabota siyaasaa Oromoo gidduutti nagaa fi tokkummaa uumuuf sochii jalaqabuu isaa beeksisee jira.
Kana irratti Abbaa-gadaa Tokkummaa Abboota-Gadaa Oromoo fi Abbaa-Gadaa Tuulamaa Bayyanaa Sanbatoo akka jedhanitti, Oromoon dur tokkummaan isaa jabaa ture. Garuu, sababaa cunqursaa sirna nafxanyaa baroota dheeraa uummata kana irra tureen adda qoqqoodamuun mul’ate. Uummatni Oromoo walabummaa isaa waggoota dhibbaa ol irraa jalqabee qabsoo geggeessaa jira. Dhiheenya kana immoo, dhiigni ijoollee keenyaa itti dhagala’ee bu’aa gaarii argamsiisee jira.
“Adda adda qoqqoodamuu keenyaan, injifannoon keenya akka duubatti hin deebineef jecha, dhaabota siyaasaa dantaa uummatichaatti fuuleffatanii qabsaawaa turanii fi itti jiran gidduutti nageenyaa fi tokkummaa uumuuf, Tokkummaan Abboota Gadaa sochii jalqabe,” jedhan – Abbaa Gadaa Bayyanaa Sanbatoo.
Gaaffii fi deebii guutuu dhaggeeffadhaa.