text:
Obbo Bekele Gerba With Lammaa Megrsa 2 15 2017
obbo bekele gerba With lammaa megrsa 2 15 2017 bilisummaashow bilisummaashow Gmail.com copyright 2014 BilisummaaTV oromia.
obbo bekele gerba With lammaa megrsa 2 15 2017 bilisummaashow bilisummaashow Gmail.com copyright 2014 BilisummaaTV oromia.
Qophii Addaa Obbo Lammaa fi Dargaggoota Oromoo
qophii addaa.
qophii addaa.
Marii daangaa Oromiyaa fi Soomalee
guyyaa 18 08 2009 Pireezidaantoonni naannoolee lamaani fi qooda fudhattoonni kan irratti hirmaatan, daawwadha yaada fi qeeqa keessaan gumachuurraa of
guyyaa 18 08 2009 Pireezidaantoonni naannoolee lamaani fi qooda fudhattoonni kan irratti hirmaatan, daawwadha yaada fi qeeqa keessaan gumachuurraa of
Waraqsaa Dinagdee Oromoo
Kabajamoo PBMNO obbo lammaa magarsaa dargaggootaa oromoo waliin marii guyyaa Konfiraansii dargaggootaa oromiyaa 11ffaarratti mari ataan.
Kabajamoo PBMNO obbo lammaa magarsaa dargaggootaa oromoo waliin marii guyyaa Konfiraansii dargaggootaa oromiyaa 11ffaarratti mari ataan.
Obbo Lammaa Magarsaa Yaa’ii ariifachisaa 2ffaa waggaa 2ffaa bara hojii caffee 5ffaa irratti taasisan


c: text/html

text:
Naannoo Amaaraattti Qonnaan Bultoonni 213 Sababa ijaarsa Warshaa Shukkaraa Xaanaa Balasiin lafa isaanirra buqqa’aan keessa qonnaan bultoota 11 qofaf lafti jijjiiradhan akka kennameef miidiyaaleen mootummaa gabaasaniiru. Koorpereshiniin Shukkaraa Itoophiyaa gamasatiin, qonnaan bultoota sababa ijaarsa warshaa kanan lafa isaan irra buqqa’aan beenyaan kennamuuf qabu hundaaf kaffaluu isaa beeksiseera. Koorpereshiniich qonnaan bultootaaf beenyaa akka kenne himus qonnaan bultoonni 36 beenyaan hin argane ...Read More »
Addi Bilisummaa Biyyaaleessa Ogaadeen fi Arbanyooch Ginboota Sabaat wajjiin hojjachuuf waliigalaniiru
Rakkoolee Siyaasaa , Diinagdee fi Hawaasummaa lammiilee Itoophiyaa irra gaha jiru furuuf wajjiin qabsa’uuf akkasumas humnoota jijjiirama Itoophiyaa biroo wajjiin qindominaan hojjachuuf waliigaltee irra akka gahan ibsa basaniin himaniiru Addi Bilisummaa Biyyaleessa Ogaadeen fi Arbanyooch Ginboot sabaat marii guyyoota sadiif Firankfart Jarmaaniitti mari’ataniin haala yeroo Itoophiyaan keessa jirtu gadi fageenyaan akka ilaalan ibsa gareen lamman wajjiin basan irrati himaniiru Mootummaan ...Read More »
Manni Murtii sirnaa bittaa itoophiyaa Namoota 23 garee shororkeessaa Al-Shebaab fi Alqaayida wajjiin hidhata qabu jedhe hidha hanga waggaa 15n akka adabaman itti murteesseera.
Himatamtoonni manni murtichaa hidhaa waggaa 3 hanga 15 itti murteesse kunniin 1 ffaa Ismaa’el Baqqalaa 2ffaa Sulxaan Ahmad 3 ffaa Ansuu Abduu Kadiriin dabalatee namoota 23akka ta’an miidiyaaleen gabaasaniiru. Himaannaan Abbaa Alangaa akka mul’isutti himatamtoonni kunniin bara 2002 hanga 2006tti magaaloota akka Walisoo, Walqixxee, Jimmaa, Baddallee, Kamisee , Finfinnee fi iddoowwan biyyattii adda addatti gibirri kaffalamuu hin qabu jechuun ummata ...Read More »
Jiraattonni Magaalaa Burraayyuu bishaan dhugaatii qulqulluu dhabuun rakkachaa jiru.
Jiraattoonni magaalaa Burraayyuu bishaan dhugaatii qulqulluu argachuu waan hin dandenyeef bishaan boollaa fi lagaa qulqullina hin qabne dhuguuf akka dirqaman himaniiru. Dhiyeessi bishaan dhugaatii qulqulluu waan hin jireef bishaan lagaa fi boollatti fayyadamun rakkoo fayyaaf akka isaan saaxile jiraattoonni magaalaatti dubbataniiru. Pirojektiin bishaan dhugaatii Sagantaa WaSH jedhamun jalqabame rakkoo jiraattoota ni fura jedhame kan abdatame ta’uus, hordoffii fi to’aannoo gahaan ...Read More »
Dr Maraaraa Guddinaa himannaan ittin himataman irra bilisa bahuun hatattamaan gadi dhifamu akka qaban Parlaamaan Gamtaan Awurooppaa gaafateera.
Parlaamaan Gamtaa Awurooppaa dhimma Itoophiyaa yeroo ilaalchisuun ibsa baaseen namoonni mormii ummata Oromoo wajjiin walqabate hidhaman hatattamaan akka gadi dhifaman gaafateera. Yakkii ajjeechaa lammiilee nagaa loltoota mootummaan raawwatame qaama walabaan akka qulqulleeffamu Parlaamaan Gamtichaa irra deebiin gaafateera Dr Maraaraa Guddinaa affeera miseensoota parlaamaa Gamtaa Awurooppaan irratti argaman gara biyyaatti wayita deebi’aan qabamanii hidhamun isaanii ni yaadatama. Himannaan abbaa Alangaa Dr ...Read More »
Keeniyaatti hoggantoonni Bulchiinsa Sambuura Itoophiyaa dawwaachuun isaanii qabeenya Ummataa mancaasudha jechuun Bulchitoonni ol’aannoon mormaniiru.
Jilli Bulchiinsa Sambuura Itoophiyaa guyyoota sadeetiif daawwachuuf bajeeta dolaarii kuma 58 yookan immoo Shilingii Keeniyaa miiliyoona jaha akka ramadan Gaazeexxaan Biyyaatti The Star jedhamu gabaaseera. Miseensoonni jila kana hoggansa adda adda irra kan walitti dhufan yoo ta’u, dawwaannaa isaanii kanan guyyoota lamaaf Mana marii waldalee daladala Itoophiyaatti leenjii ni hordofu jedhameera. Miseensoonni jila kana leenjii guyyoota lama malee Mana marii ...Read More »
Mootummaan Biiriteen Koonfaransii magaalaa Landanitti nageenya Soomaaliyaa irratti waa’ee Andargaachoo Tsiggee akka mari’atan Dhaabbanni mirga namoomaa Biyyaatti gaafateera.
Koonfaransiin addunyaa magaalaa Landanitti dhimma nageenya Somaaliyaarratti mari’atu kana irratti Ministirri Muummee Itoophiyaa Obboo Hayilamariyaam Dassaleeny hirmaacha jiru. Obboo Hayilamariyaam koonfiransii kana madiitti Ministirra muummee fi Ministira Dhimma Alaa Biiriteen wajjiin ni mari’atu jedhame eegama. Qondaltoonni Mootummaa Biiriteen kan Itoophiyaa wajjiin haala Andargaachoo Tsiggee mana hidhaa keessa gadi dhiifamuu danda’u irratti akka mari’atan dhaabbanni Mirgaa Namoomaa Biyyaatti waa’ee dhimma Andargaachoo ...Read More »
Weeraarri Raammoo Geerrii Masii Qnnaan Bltoota irratti miidhaa qaqqabsisaa akka jiru himame.
Weeraarrii raammoo Geerrii ji’a Bitootessaa irra jalqabee Oomisha qonnaa bultoota naannoolee Oromiyaa fi Ummattoota Kibbaa miidhaa akka jiru himameera. Weeraarri kun godinaalee Oromiyaa Afur, kan naannoo Ummattoota Kibbaa 12 fi Godina naannoo Gaambeellaa tokkotti akka mul’ate Ministeera Qonnaa fi Qabeenya Uumaamaa beeksiiseera. Weeraarri raammoo Geerrii jedhamuu kun ji’a Guraandhala keessa Naannoo Sabaa fi Sablammoota Uummattoota Kibbaa Godina Shakkaa Aanaa Yakkii ...Read More »
Lammileen Itioophiyaa eyyama jireeenyaa malee Saawud Arabiyaa jiraatan keessa kan sanada imalaa fudhatan kuma 23 qofa akka ta’an mootummaan Itoophiyaa beeksiiseera.
Mootummaan Saawud Arabiyaa lammilee biyya alaa eyyama jireenyaa fi hojii hin qabne guyyoota 90 keessatti biyyaatti gadi dhiisaanii akka bahan labsuun kan yaadatamudha. Labsii mootummaan biyyaatti lammiileen biyyoota alaa kamuu eyyama jireenya hin qabne biyyaatti akka bahaniif labse kanan lammiileen Itoophiyaa baay’ee akka miidhu himameera. Lammiileen Itoophiyaa eyyama jireenyaa malee Saawud Arabiyaa keessa jiraatan lakkofsi isaanii kuma 400tti akka tilmaamamu ...Read More »
Paartiin Kongrasii Federalaawa Oromoo fi Dhaabbanni Dimokirasummaa Ummata Geedi’oo Gabaasa Komishinii Mirga Namoomaa Itoophiyaa akka hin fudhane beeksisaniiru
Komishiniin Mirga Namoomaa Itoophiyaa gabaasa mana marii bakka bu’oota Ummataaf Bitoteessa 10 bara 2009 dhiyeesse Kongrasiin Federalaawa Oromoo fi Dhaabbanni Dimokirasummaa Ummata Geedi’oo akka hin fudhane beeksiisaniiru. Manni Marii Bakka Bu’oota Ummataa akkuma barame yaada Komishinii mirga namoomaa Itoophiyaa deeggaree raggasuun akka isa gaddisiise Kongrasiin Federalaawa Oromoo ibsa baaseen beeksiiseera. Komishinii Mirga Namoomaa Itoophiyaa qaama mootummaa waan ta’eef bilisummaa gabaasa ...Read More »

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Muummen ministiraa Haaylamaariyaam daawwii hojii kanaan amma Roobii kan turan yammuu ta’u, preezdaantii biyyattii Abdal Fattaah Al Siisii waliin ni mari’atuun eegamu.
Daawwin kun Muddee keessa gaggeeffamaan eegamaa ture.
Daawwin hojii kun muummee ministiraa Haaylamaariyaam Dassaalany, ministira Dhimma Alaa Dooktar Warqinah Gabayyoo, Gibtsitti ambaasaaddara Ityoophiyaa Taayyee Atsqasillaasee dabalata jedehameera.
Al Masrii Al Yuum akka gabaasetti muummen ministiraa Haaylamaariyaam Mana Maree Bakka Bu’oota Ummataa Gibtsitti argamuun haasaa kan taasisan ta’a.
Obbo Haaylamaariyaam marii preezdaant Abdul Fattaah Al Siisii waliin taasisanirratti dhimma hidha Haaromsaarratti Baankin Addunyaa mariisisaan yaa hirmaatumoo hin hirmaatiniirratti deebii ni laatus jedhameera.
Baankichi akka mariisisaatti akka hirmaatu gaafachaa kan turte Gibtsi.
Ministirri Dhimma Alaa Gibt Saameeh Shukriin baatii darbe Finfinnee dhufuun muummee ministiraa Haaylamaariyaamii fi ministira Dhimma Alaa Dooktar Warqinah Gabayyoo waliin mari’achuun isaanii ni yaadatama.


text:
Humni Addaa WBO Godina Baalee Mudde 18, 2015 basaasotaa fi kaabinoota Onaa afur adabe.
Humni Addaa WBO Godina Kibba Bahaa Kaabinootaa Fi Basaasota Wayyaanee Adabe
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 12/23/2015
Muddee 22, 2015 | Oromedia
Humni Addaa WBO Godina Baalee Mudde 18, 2015 basaasotaa fi kaabinoota Onaa afur adabe.
Humni Addaa WBO Godina Baalee Mudde 18, 2015 basaasotaa fi kaabinoota Onaa afur adabe.
Dabballota harka mirgaa wayyaanee ta’an Abdurrahamaan H/Kaliil, Nugusee Girmaa, Damisee Tulluu fi Shimallis Tafarii jedhaman ergama wayyaanee fudhatanii FDG barattootnii fi ummatni finiinsaa jiran qabbaneessuuf, Gooroo irraa gara magaalaa Soof Umar deemaa turan bakka Gaara Didibbisaa jedhamutti tarkaanfii irratti fudhateen akka ajjeese Ajaji WBO Godina Kibba-Bahaa beeksisee jira.
Tarkaanfiin kun kan fudhatames ganama keessaa sa’aa 10:00 irratti akka ta’e gabaafameera.
Gootichi Humna Addaa WBO Godina Kibba Bahaa Mudde 13 fi 16, 2015 loltoota wayyaanee Warraaqsa Ummata Oromoo belbelaa jiru dhaamsuuf daangaa Somaalee irraa gara Giddu Galeessa Oromiyaatti socho’aa turan irratti tarkaanfilee gara garaa fudhateen 91 ol hojiin ala gochuu isaa gabaasamuun kana yaadatamu.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Posted: Ebla/April 17, 2014 · Finfinne Tribune |
Gabaasa Qeerroo Yuuniversitii Adaamaa Ebla 16, 2014
Qeerroo yuuniversitii Saayinsii fi Teknoloojii Adaamaa irraa Ebla 16 gabaasa dhiyaatuun barattootni oromoo mooraa yuuniversitii Adaamaa keessatti argaman cunqursaa fi miidhaa mootummaan wayyaanee uummata oromoo irratti gaggeessa jiru dura dhaabbachuuf akkasuma weellistoota nafxanyaa sirnaa fi kaayyoo isaan sammuu isaanii keessaa qaban bakka dhabamsiisuudhaaf ifatti gaaffi mirgaa qabachuudhaan guyyaa haraa Ebla 16 hiriira adeemsisuu irratti kan argaman gabaasni isaanii addeessa.
Akka madda gabaasichaatti wal duraa duubaan moorichatti kan adeemsifame barattootni oromoo dursanii hiriira bahuudhaaf waraqaa adda addaa maxxansanii jiru, hiriira as bahuudhaa asitti jaleewwan diinaaf dalagan kan moorichaatiin qindoominni kun jiraachuu isaa hanga hundee mootummichaatti odeeffannaa dhaamuudhaan waraannii fi dhimmoonni nageenyaa osoo hin hafin mooraa yuuniversitii Adaamatti wal gahanii oolan, kun dursee barattootni oromoo hiriira bahuun dura, yaada galalaaffessaatiin gara barattootaatti bakka wal argee barattootaa Amfii Tiyaatir jedhamutti barattoota oromoo mara walitti qabuudhaan gaaffii qabdan hundumaa osoo hin hambisin tokko lamaan isin keessumsiisnaaa nuuf dhiyeessaa kan jedhan waajjiraalee dhimma nageenyaa fi poolisoota oromiyaa walumaa gala kaabinoonni wayyaaneedhaa hafuura tasgabbii qabu gaaffii dhiyeessitan hunda nuti fuunee deebii isaa itti kennina jedhuun barattoota hunda irraa akka armaan gadiitti gaaffii isaanii funaannatanii oolan, gaaffii barattootaa wal duraa duubaan:-
1. Ammatti utuu iji keenya arguu suurawwan habashootaan maxxanfame mooraa kana keessatti suuraa Minilik bakka jiru hunda irraa haa buqqau kan jedhu gaaffiin dhiyaate kunis kallattumaan osoo barattootni ilaalanii presedaantiin moorichaa mooraa keessa deemuudhaan suurawwan minilik buqqisanii jiru, kun gaaffii barattootaa hatattamaan deebieedha;
2. Manni maxxansaa yeroo ammaa gabaa irratti kitaaba Inqu jedhamu tamsaasaa jiru kun amma irraa kaee akka dhaabbatu tahuu baannan lubbuu baayeen itti bahuun isaa waan hin oolleedha kan jedhu gaaffiin dhiyaate ammo yeroo gabaabaa keessatti furmaata isaa argitu jedhame;
3. Siidaan minilik magaalaa Finfinnee keessaa diigamee siidaan gootota oromoo wareegamanii nuuf haa ijaaramu kan jedhuufis qaamonni wayayanee dhufanii gaaffii kana fudhatan itti walii galanii waadaas seenanii jiru;
4. Lafti oromoo duraan gurguramaa tureera, ilmaan oromoo hedduun kanaan rakkinatti galee waan nyaatu dhabee lafti qabu dureessa wayyaaneef kennamee jira, yeroo gabaabaa keessatti lafti oromoo gurguramee jiru haa deebiuuf beenyaa gahaan kennamuufii qaba, yeroo dhiyoo keessatti deebii kanaa isin irraa eegna;
5. Lafti oromoo maaliif abbaa qabeenyaaf kennama utuu jennu ammo naannowaan Finfinnee federaala jala galchina jettu, kun gonkumaa tahuu hin qabu, amma jala murree isinitti himna, kun taee argamnaan barataan kamuu qabsootti seena, barumsas hin barannu, amma irraa kaaatii nu hubadhaa nu fixuuf yaaddu yoo tahe ammuma nu fixaa irra deebinee jenna naannowaan Finfinnee federaala jala galuu hin qabaniin maqaa tokkummaa barattoota oromoo yuuniversitii saayinsii fi teknoloojii Adaamaatiin murtoo keenya dhiyeeffanna;
6. Barataan oromoo yakka tokko malee barumsa irraa ariyamee qabamee hidhamee, kan barate ammo hojii dhabee jireenya gaddisiisaa daandii irra bulaa deemu kun amma irraa furmaatni itti haa godhamu kan hidhame haa bahu, kan ariyame barumsa isaatti haa debiu, kan baratee hojii dhabee jiruuf hojiin haa kennamu.
Kan jedhuun barattootni oromoo mooraa kana keessatti guyyaa guutuu barumsa osoo hin jedhin gaaffii mirgaa kaasuudhaan iyyaa oolani, guutummaa guututti qaamni ABO jiraachuu waan shakkaniif akka waan hidhataa ykn waraanni WBO mooraa keessa jiruutti ijoollee oromootu dubbii kaase jedhuun waraanaa fi poolisoota isaa mooratti ramadee jira, kun ganama saa tokko irraa kaasee hanga galgala keessaa saa 2 tti ture, basaastonni wayyaanee moorichatti ramadamanii jiru, barattoota fakkaachuudhaan mooraa keessallee bulanii jiru kan jedhus gabaasni dhiyaate addeessa. Ija kaabinoota wayyaanee duratti barataa huccuu suuraa minilik uffatee jiru kan ittiin dhaadatu irraa baasuudhaan gubanii qullaatti hambisanii jiru, kana irratti kaabinnoonni waltajjii san irra ijaajjanii walgayii kana gaggeessan naasuudhaan afaan qabatan, kunis tokkummaan barattoota oromoo akka cimetu isaaniif ife, kanumaan kan wal qabate yuuniversitii hawaasattis gaaffiin mirgaa dhiyaachuuf barattootni oromoo ijaarsa gaarii irra akka jiran gabaasni addeessaa jira, haalli jiru itti fufee gabaasa irratti dhiyaata.


text:
Ministir deettaan ministeerichaa Dooktar G/igzi’aabheer G/yoohaannis Tajaajila Oduu Ityoophiyaatti akka himanitti, oomisha foonii fooyya’aa argachuuf horii, hoolota, re’ootaa fi gaalota adda baasuun filachuun barbaachisaa ta’ee argameera.
Sanyii beelladaa oomisha fooniin fooyya’aa ta’an filachuun baay’isuun hawaasa fayyadamoo taasisuun ni danda’amas jedhan.
Sanyii beelladaa oomisha fooniin fooyya’aa ta’an, haala qilleensaa naannoon walbaran, kan biyya alaa oomisha fooniin beekamaniin diqaalomsuun oomishtummaa dabaluun ni danda’ama jedhameera.
Seerri fi karoorri tarsiima’aan damichaaf qophaa’un ammoo guddina damichaaf murteessaa ta’uu kan himan preezdaantii Waldaa Qindeessa Indaastirii Aannanii Ityoophiyaa obbo Balaachaw Hurrisaati.
Kunis sanyiin horii foonii biyya keessaa akka hin bannee fi eegumsa akka argatan taasisa.
Horii maalaa biyya keessaa tokkorraa amma foon kiilo giraama 113, re’ee fi hoolarraa ammoo amma kiilo giraama 9tu argamaa jira.
Kunis gadi aanaa ta’uusaa obbo Balaachon ni himu.
Karoorrii fi tarsiimon amma qophaa’es kana kan ol guddisu ta’a.
Horii maalaa biyya alaa 1 irraa amma kiilo giraama 250tu argama.
Biyyattiin horii maalaa miiliyoona 5o fi miiliyoona 8 dabalatee re’ee, hoolaa fi gala miiliyoona dhibba 1 fi miiliyoona 20 qabdi.


text:
WASHINGTON,DC —
Dorgommiin ‘Guutuu Oromiyaa’ dorgommii kilabootii Oromiyaa 20nu baruma baraan irratti wal dorgomonan,tana waliin marroo 20eessoo.
Akka Obboo Anbessee Magarsaa Biiroo Dhimmaa Dargaggootaa fi Ispoortii Oromiyaa irraa nutti himetti dorgommii tana atileetota egerii biyya fulaa bu’anii dorgoman argachuuf itti jrian.
“Godinaaleen gama Ispoortiitiin maal irra akka jiran madaaluudhaaf..ispoortessiiota haaraa gandaa kaasee haga naannootti jiran filachuuf dorgommii qopheessan.”
Kaayoon lammeessoo ammoo akka obboo Anbesseetti dorgommiin tun atileetota Oromiyaa bakka bu’anii dorgommii ‘Guutuu Itoophiyaa 4essoo’ bara dhufu naannoo Amaaraatti qopheessan irratti hirmaatan filachuuf.
Kilaboota dorgommii tanaa dorgomuutti jiran keessaa tokkoo kilabii Warshaa Simintoo Muugeriiti.Leenjisaan kilabii tanaa obboo Melaakuu Dereseeti.
Kilabii tana keessaa akka jecha obboo Melaakuutti atileetota bebeekamoo Itoophiyaa fulaa bu’anii addunyaatti dorgomanitti hedduutti bahe.Dorgommii amma itti jiran tana irralleetti kilbiin isaanii akka dansaa moohachuutti jirti akka obbo Melaakuutti.
Dorgommi Guutuu Oromiyaa tana Arsii Asallaa fi Bushooftuutti dorgomuutti jiranii, walumattuu gosa Ispoortii 20 tahaniin itti jiran,Bushooftuutti bisaan daakaa, Asallaatti ammoo dorgommii 19n dorgomuutti jiran.
Mee qophii teenna tana MP3 tana irraa caqasaa.


text:
Humni Waraanaa fi Tika Wayyaanee Wallagga, Aanaa Gaa’oo Qeebbee Keessatti Ummata Goolaa Jiraachuun Gabaafame
Posted: Onkoloolessa/October 21, 2014 · Finfinne Tribune | Gadaa.com | Comments off
Gabaasa Qeerroo D.D. – Onkoloolessa 18, 2014
Godina Qellem, aanaa Gaa’oo Qeebbee uumata nagaa fi barattoota nagaa maatii irra deemee jeequu fi uumata maatii barattootaa qabanii qormaata irratti gaggeessuu hojii godhatee jira. Humni waraanaa fi tikoota wayyaanee Onkoloolessa 16, 2014 naannicha qubate addatti barattootaa fi qonnaan bultoota umuriin dardara ta’an irratti xiyyeefatnoo guddaa kennee maatii irra deemee qabee doorsisuu fi mana sakatta’uun ABO waliin hariiroo qabdan sababa jedhuun guutummaan naannichaa goolaa jira.
Godina kana guutummaa kan keessatti mootummaan Wayyaanee hanga gandaa fi hawwasa keessa deemee hojjetotas tahee hojjetaa kan hin tahin maqaa qorannaa fi toohannaan uummata keessa jaleewwan isaa tamsaasee jira, asuma magaalaa Dambi Doolloo keessattis shira hangana hin jedhamnetu xaxamaa jira, of jiraachisuuf hojii dhuunfaa banatanii kan hojjetan, daldala irratti kan argaman muutummaaf gibira kennaa hin jirtan jechuun saamicha gaggeessaa jira, jabinnii fi tumsi uummataas kan jabaatee fi kan isa rifachiiseedha, mare fi wal gayii mootummaan Wayyaanee waamu irratti uummanni hin argamin fesheleessuun, fedhaa fi duudhaa mootummaan Wayyaanee ofiif barbaadu uummanni yeroo kana dura dhaabbatee waan ugguruuf uummata gidduutti shira hammeenyaa xaxuu fi maqaa shororkeessaa keessatti moggaasaa jira, uummata keessatti humna mootummaadhaan mormutu jira kan jedhuttis waan shakkuuf qaama waraana federaala irraagara Godina Qeellem erguun uummata nagaa keessa lolaasaa jira. Filannoonis fuula duratti waan gaheef jecha yeroo jiru ololaan guubuudhaan uummata gowomsaa jiruudha, caasaa fi qaama uummata keessaa qabuunis yeroo ammaa kana uummata qote bultoota gandoota keessa deemuun filannoo akka filaniif jecha ololli dharaa fi uumata kan hin fayyadne hafarfamaa jira.
– Qeerroo.org


text:
Dubartiin Naayijeeriyaa daa'imman lakkuu deessee gurguruuf yaalte qabamte
Dubartiin Naayijeeriyaa daa'imman dubaraa lakkuu deesse kan umuriin isaanii reefu baatii tokkoo gurguruuf osoo jettuu poolisiin qabamte.
Himatni daa'imman daddabarsuu kan irratti baname yoo ta'u, himatni biraas akka ishee eeggatu poolisiin eeree jira.
Dubartiin kun kan to'annaa jala oolte wayita daa'imman dubaraa lakkuu doolaara 980'tti gurguruuf walii galaa jirtuu, namni isheen itti gurguruuf jette eeruu poolisiif kenneeni.
Dhimmi daa'imman guddisa seeraan alaafi daddabarsa daa'immaniif gurguruu Naayijeeriyaa keessatti yeroo dheeraaf rakkoo ture.
Dubartiin ganna 30 kun, wayita mana murtii magaalaa kaaba biyyattii Katsiinaa jedhamtutti dhiyaatte iyyannoon isheen dhiyeessite jiraachuu baatus, wayita qoratamaa turte "rakkoon diinagdee" kanaaf akka ishee saaxile himteetti jechuun gaazexaan biyyattii Gaardiyaan jedhamu gabaaseera.
Naayijeeriyaan biyya boba'aa omishuun gara alaatti ergitu haa taatuyyuu malee, lammiileen miliyoona 170 ammayyuu hiyyummaa keessa jiraatu.
Ejensiin Biyyaalessaa Ittisa Daddabarsa daa'immanii biyyattii akka jedhutti qorannoon bara 2011 qoratan daa'imni tokko hanga doolaara 6400'tti gurguramti.
Bara 2013, shamarran ulfaa 17 fi daa'imman 11 wayita poolisiin mana "warshaa daa'immanii" weeraretti baraaramanii turan.
Salphina "warshaa daa'immanii" kana wagga lama boodas dubartiin tokko daa'ima ishee doolaara 90'tti gurguruuf osoo jettuu qabamtee turte.
Gochi daa'imman gurguruun hawaasa hedduu kan dheekkamsiiseefi mootummaan Naayijeeriyaas yakka kana hambisuuf waadaa galus hanga yoonatti ittuma fufee jira.


text:
Xagge 93: Yesuusi Lowo Manna Itisi
LOWO geeshsha masisannori ikke kaino. Cuuaancho Yohaannisi shine ka'noonni. Heroodiyaada yinanniti nugusu galte iso dibaxxanno. Konni daafira nugusu Yohaannisi goowa muranno gede assiissu.
Yesuusi tenne macciishshiti, lowo geeshsha dadilli. Isi callisi mannu nookki bayichcho ha'ri. Mannu kayinni hoodesi ha'ri. Yesuusi lowo manna laiti, lowo geeshsha mararinsa. Konni daafira Maganu mangistere kulinsa; qoleno xiwamino manna hursi.
Hattee hawarro rosaanosi isiwa shiqqi yite togo yitusi: ‘Yanna hashshitino; qoleno kuni mannu nookki bayichchooti. Qooxeessaho noo qachchinni sagale hidhanno gede manna ha'risi.’
Yesuusi togo yee qoli: ‘Ha'ra dihasiissannonsa. Sagale ki'ne uyiyyensa.’ Yesuusi alba Filiphphoosiwa hige, ‘Konni baalunku mannira ikkitanno sagale hiikkiinni hirrokka?’ yee xa'misi.
Filiphphoosi togo yee qoli: ‘Konni baalu mannira shiima shiima sagale nafa iillishate lowo woxi hasiisanno.’ Indiriyaasi qole togo yii: ‘Konni beettira ontu timinna lame qulxu'me noosi. Kayinni konni baalu mannira di''ikkanno.’
Yesuusino, ‘Manna hayissote ofollanno gede asse’ yii. Hakkiinnino sagalete Magano galate, tima hiiqqaqqi. Hakkunni gedensaanni, rosaanosi timanna qulxu'me manna baalaho uyitu. Hakkiichcho 5,000 labballi no; qoleno lowo meentinna ooso no. Kuni manni baalunku duuwa geeshsha iti. Rosaanosi gattino sagale gamba assituta, 12 saffe wo'mitu!
Hakkunni gedensaanni, Yesuusi rosaanosi Galiilu Baara widoogge fultara howolo e'anno gede kulinsa. Hashsha wolqaataame hombobalatte ka'e, howolo kawanna ka'a doyissa hanaffu. Rosaano lowo geeshsha waajjitino. Hakkiinnino hashshu taaloote, mitturichchi wayi aana ha'ranni insawa hige daanna la'u. Insano maatiro affinokki daafira, waajjite raartu.
Yesuusino, ‘Aneetina waajjitinoonte!’ yiinsa. Insa kayinni iso ikkinota diammantino. Konni daafira Pheexiroosi, ‘Addinta ati Mootichchahoro, waa kaxxanni atewa hige dayeemmo gede assie’ yiisi. Yesuusino, ‘Amoxa!’ yee qoli. Hakkiinnino Pheexiroosi dirre waa kaxxanni ha'ri! Shiima geeshsha ha'ri gedensaanni kayinni waajji; wayino itasira kai; Yesuusi kayinni gatisisi.
Yannate gedensaannino Yesuusi kumunni kiirranni manna itisino. Hakkawote kayinni lamalu timinninna shiima qulxu'menni itisino. Xaano baalunku manni duuwe itino. Yesuusi manna towaatanno gari dancha di''ikkino? Isi Maganu doorino nugusa ikke moohanno wote, ninke mittu coyirano horonta diyaandeemmo!
Maatewoosi 14:1-32; 15:29-38; Yohaannisi 6:1-21.
Xa'muwa
- Cuuaanchu Yohaannisira iillinosihu masisanno coyi maati? Konni daafira Yesuusira mayi macciishshamisi?
- Yesuusi iso harunsannoha lowo manna itisinohu mayinniiti? Goofimarchoho mageeshshi sagale gattu?
- Mitto hashsha rosaano mayira waajjitu? Hakkiinnino Pheexiroosi ma ikki?
- Yesuusi xaano kumunni kiirranni manna maa itisi?
- Yesuusi Maganu doorino nugusa ikke uullate aana moohanno yanna lowo geeshsha hagiirsiissannota ikkitannohu mayiraati?
Wole xa'muwa
- Maatewoosi 14:1-32 nabbawi.
Maatewoosi 14:23-32 noo xagge Pheexiroosi akata buunxeemmo gede kaa'litannonkehu hiittoonniiti?
Qullaawa Borro Pheexiroosi ayyaanaamittetenni lophphinotanna muddama agurinota leellishshannohu hiittoonniiti? (Maat. 14:27-30; Yoh. 18:10; 21:7; Soq. Los. 2:14, 37-40; 1 Phe. 5:6, 10)
- Maatewoosi 15:29-38 nabbawi.
Yesuusi Annisi maalaamittetenni aanno elto gotti asse la''annota leellishinohu hiittoonniiti? (Maat. 15:37; Yoh. 6:12; Qol. 3:15)
- Yohaannisi 6:1-21 nabbawi.
Xaa yannara noo Kiristaani uullate gashshooti hajo lainohunni Yesuusi lawishsha harunsa dandaannohu hiittoonniiti? (Yoh. 6:15; Maat. 22:21; Ro. 12:2; 13:1-4)


text:
Lammiiwwan Itiyoophiyaa kumaan laka’aman kanneen Saudi Arabia keessaa erga biyyattiin galoo galaanaa gamasii akka ba’an ajaja dabasitee as carraan isaanii hin beekamin jidra.
Hanga jalqaba baatii Adoolessaatti lammiiwwan Itiyoophiyaa kuma 111 ta’an Saudii dhaa ba’uuf kan walii galan yoo ta’u kanneen biyyatti deebi’an kuma 45 qofa ta’uu dubbi himaan ministrii dhimma alaa Itiyoophiyaa Meles Alem beeksisaniiru.
Hedduun sababaa hanqina balaliin amma iyyuu danqamanii jiru.
Angawoonni Mootummaan Saaudii lammiiwwan Itiyoopiyaa kuma 400 ta’an seeraan ala biyya isaanii keessa akka jiran amanu.


text:
COUNTY MARSABIT matooti diini taa gamchuufa yayu himte agg isaan assa gafii war kura barbadhu kaa county suuni jalqabu jiraatan. Mari suun jii torba kagadem kes tochuu jiraatan. ka wari itigafatam sun tochan, warr barchuma mjuboota barbadat chuf isani,war barchuma jar uwwa barbadhu,ka seneta-i barbadhu kan dibilelen war barchuma angafa …Read More »
Ojattun maan walansa, yayu hujii iraa miil daabat
COUNTY MANDERA ojatuun maan walansa tayu maqaan bekhanin Nurse-i yayu hujii iraa miil daabate. Karanin dhame KNUN kayu dhame Mandera, Mohamednoor Mohammed Ali, kaa maan odhutin dhubat waanjede, miil daabachan tuun wanti isiin guul dufte, waldageti CBA tayu arman dhurat gadh taate, kaa mootuman ulfesu dhadabdh. Waanjedu dhubiin sun edhu …Read More »
Mmsaw qosa ka Radio keyfm gavana kaunti Mandera Ali Roba tosa teen
By Ibrahim Adan Ali Ibrahim Happy Qomi ten ta motuma ta keyFM qonqo nagaha waan nukeesat gafedhene aasaw brahim happiin tofateen gavana Ali Ibrahim Roba ka nuyin kesat odheefane sabab ini gad ejachu fedhuuf kiti gavana ka waga 2017. Kana aasaawi sunin chaqafadh. part one Part twoRead More »
Terejani Gotu yayu ture, jett qubatun
County Isiolo Qubatun namm 3000 kayu ola Gotu, county Isiolo, yayu dibb isaan harka qabdh gadh himate kayu terejan Gotu Midasan gutho turte, egi terejani suunn Gann lamm kayu dhabre chachab. Qubatuun ardha kanna waaanjetu, nagadhi issani yayu gadh bue egi ijaars terejan suuni jalqabbani karaan chufayu hidamme, issan yayu …Read More »
Askari dhubasa afur dabani, olki batal dhubasa Garissa
County Garissa Askari dhubasa afur dabani olki fula batal dhubasa buute tayu ak sodhatanit golin hamtuun AL-shabab buusit. Yayu himani akk dhubas namm lamm madhesani olki sun tayu halkan gulat buute, kayu amale wari olki sun buuse, kawe hedhu, babur dhubasatii waya isaanile chufayu baqaten. Dhubas madhesan yayu maan walansa, …Read More »
Baratuun islaama, keyat diini keyachu dhandhet, maan baranoota kaa kristianat
Fulan mana murti ta guba ta iyaati dagetu ya iti eyyamte ka iyolen ta dubra ta islama keyachu dandetu waya ta aka hijaba fula baranotat.Tuun murti isin laf keete guya ara galgal gulat.murti sun ta abotin sera Phillip Waki, Roselyne Nambuye and Patrick Kiage iti murte ka gudina dame ta …Read More »
Nagayii gutho jabate, jed fredick shisia
County Mandera – county commissioner mandera fredrick shisia yayu galath dhebisefi gumii county mandera chufayu kayu isaan dhame nagaya tayu ardha suniitin walin-ojatan. county mandera rako gutho nagdabatn bekhani kayu wanti guthon tann buusan goli hamtu Al shabab, amma bulti dioo keesat sodhan nagdaba injirtu. Shisia itidhare yayu himme agg …Read More »
Bulcha munya, qabuu jiraatani
County meru – bulcha deedh Meru peter munya kaa amaaale dhurdhema goli bulchoota taa lafa, dhubit birr eja kayu qabich isaa buufatan. Tunin egum inni dhame bunge lafaa taa senate dhur gadh duffu dabbe, egi goliin qorqorti golol birii lafaa iss gasdh himtwe agg inni birri karaa hamtuun golool. Kayu …Read More »
Dhabb guthat fulaaa dheema jii- jett EACC
Goliin qajeelumaf maamul lafaa gubati laaltu tayu EACC yayu gorsite dhame waan dhematif seera gubati laaltu agg isaan akk dhansa qoqorti tochan, fulaa seer lafatif kayu batal tuyura. Waanjetu rakoo guthot jiraa kayu dhabbi hamman fulaa tanaat dhemut jirr. Odhuun hareeti gadh himaan yayu quleesit agg dhabi guthan jiru kaa …Read More »
Dhubr hedhu itijalatani, jed fredrick shisia
COUNTY MANDERA -County commissioner Mandera Fredrick Shisia inkadate gummi lafa-tif, goli qaalu-le akk isaan dhame nagayatin walin-ojatani, dhubi jaalu jar-uwa buufachisa lafaa baleesan. Waanjedu rako dhubr buufatani tuun gudhun ardha sun dipisite, qubb itiqabe war waan kaan ojatu, amale gorse agg edheb dab sun county mandera keesat inogol. Shisia waanjedu, …Read More »


text:
Damee boruu irraa
Risaan yaroo samii gubaa irraa akka rasaasaa bubbisaa dhufu kan lafa jiru kaan mukatti kan boolatti namuudhaan lubbuu baafata. Risaan kan qabate gad dhisee hin beeku. kanaafuu fagooti akka sodaatamu tahe. Corofeen garuu sinbra fakkaatee sinbira keessa oolti. Utuu sinbiroon tokko quba hin qabaatiin of bukkee dhaa buttee bocoqsuu itti kaati. Diina ofii yoo beekan fagootti of irraa eegu. Amma danda’an of irraa facisanii yoo namaaf game jalaa baqatu malee tasa daaraa hin taan. Qaroo Oromoo hunda tasa daaraa godhee kan raawwate diina alaa utuu hin taane diina keessaa ti. Dhiiga lalistuu qarree fi qeerroo Oromoo kan dhangalaasaa ture fi jiru diina nu keessa jiru. Nuyi garuu diina isa alaa qufatti quba qabu feena.
Diinni uummata Oromoo amma nutti of beeknu caala jabbinaa fi laafina keenya gadi fageesse beeka. Ummatni Oromoo humna tokkoon yoo ka’e diinni isa dura dhaabatuu danda’u akka hin jirre beekamaa dha. Saba Oromoo cabsuufis tahe erga cabee bituuf diinni kan dhimmi itti bahe Oromoota afshaala, qaraa fi jabaa tahan qabachuudhaan akka saba isaani irratti bobani gochuun tooftaa isa duraa ti. Bara Minilkii kaase amma bara Dargiitti namoota Oromoo jajjaboo tahan dhuunfaan akka uummata Oromoo caccabsanii diinaaf bitamu gochisiisuu dha.
TPLF warra ishee dura irraa waan hedduu barate. Kana malee karaa biraas qabsoon bilisummaa Oromoo ABOn gaggeessamaa jiru gaaffi tokko guddatee ishee balleessu akka danda’u waan hubatteef dhaaba dhuunfaa ishee maqaa uummata Oromoon ijaarame ishee ergamu OPDO ijaarate. Maxxansaa koo darba irratti OPDOn dhuunfaa qabeenya diinaa akka tahe ibsee waanan jiruuf irra deebi’un barbaachisaa hint tahu.
Waan maxxansaa kana irratti yaadni kaasuu barbaade qaama keenya keessaa dhiiga dangala’aa jiru yoo dhaabbate malee fayyaa argachaa akka hin dandeenye dha. Dhiiga dhangalaa jiru kana dhaabbuu fi dhukkuba isaa adda baafnee baruu qabna. Dukkubni keenya inni duraa walaallumaa dha. “Warri guddaan gowwaa ykn dhoofa hin dhaban”, jedhan. Oromoo keessa gowwan baayyee danuu dha. Jaamaa dhalatee utuu ija hin banatiin kan du’us xiqqaa miti. Yoo of ilaallee of hin qarre utuu hin beekiin meeshaa diinaa taanee dantaa uummata keenyaa dura dhaabbanna.
OPDOn guyyaa ijaaramte irraa kaase uummata Oromoo burjaajjessuu fi olaantumaa TPLF tajaajiluu irraa yaroo boodatti hafte hin jiru. Haalli uummatni Oromoo biyya keessaa fi alaa qajelchee hin hubanne jira. Bara Siyee Abrahaamfa , Malasaa Zeenawii irratti ka’an Malasaa kufatii irraa namni jabaan oolshe tokko Abbaa Duulaa Gammadaa ture. Innis waraana keessaa bahee akka Presedantii OPDO tahu godhame. Yaroo sana Abaan Duulaa namoota isaaf hojjetan akka barbaadetti akka ijaaratu Malasaan eehameef . Abaan Duula of isaa iyyuu basaasuttummaa waraana keessaa irraa waan dhufee waa’ee dhimma basaasaa bareechee waan beekuuf dhalloota haaraa keessaa warra qaroo tahan funaane basaastummaa fi dabalummaatti kaadhimate. Basaasota Abba Dulaa keessa Worqineeh Gabayoo fi Lammaa Magarsaa warra burmsi quubsaan biyya alaati kennameef OPDOn amantaa guddaa irraa qabdu.
Ilmaan Oromoo kan Worqineeh Gabayoo fi Lammaa Magarsaa harka keessaa hin qabne butamanii ukkamamuu, hidhamuu fi ajjeessamuu hin danda’an. Warri kun warra dhiiga ilmaan Oromoon harka dhiqachaa as gahiif har’a illee itti jiran akkamitti Oromoof dhaabbatu jennee yaadna? Karaa biraa Abbaan Duulaa dabaloota lenjisee nu keessaa facaasee jira. Waan facaase kana immoo har’a akka haammachaa jiru kan hin aggarre yoo jiraatee Oromoo jamaa dhalatee utuu ija hin banatiin du’u sana qofa. Maqaa scholarshipiin dabaloonni Abbaa Duulaa biyya alatti ergamanii hojii tokko tokko isaanii laatame raawwachaa jiru.
Biyya alaa keessatti waldaa amantii, haawaasaa ijaarsa siyaasaa, bartootaa fi ooggistoota , akksuma ABO dabalatee akka huluuqanii keessa seenan godhamnii jiru. Alaan nu cabsuu waan hin dandeenyeef nu keessa taa’anii akka humni qabsaawwanii wal hin qabne wal irraa ittisu. Hojiin daballeewwan Abaa Dulaa inni duraa ABO fi qondalota isaa irratti bobbanii akka jibamuu fi akka uummata Oromoon hin ammatamne gochuu irratti xiyyeefachuu dha. Hin milkoofneef malee humni isaanii olitti dadhabanii jiru. Har’a illee nu gahe jedhanii hin dhiifne. Akkasuma QBO dhoomsuu fi gargaarsa akka hin arganne gochuuf waan hin goone hin qaban.Oromonni disporaa jiran har’a illee dabloota Abbaa Dulaan warri hunkuramaa jiru lakkobsi isaanii hedduu dha. Warri jireenya isaanii keessatti hoji guyyaa tokko qabaatanii beekne yaroo xiyaaraan wal gahiif biyya irraa biyyatti xalisaa jiraan aggara. Bakki wal gahii itti godhan bakka mootummaan biyyaa Afrikaa tokko dandeetti hin qabaanne hoteela ol aanaa keessatti yaroo tahu waan deemaa jiru ifa godha.
Dabaloota Abbaa Duulaa kana tokko tokkoon of keessaa baafne amma darbnu humni qabsoo bilisummaa bakka tokkotti itituu hin danda’u. Qabsoo uummata Oromoo of duuba deebisuu akka hin dandeenye isaanuu bareecanii hubatu. Amma danda’an akka saree akka wal nyaanuu nu gochuudhaan lubbuu diinaa dheeressu yaalu. Qabeenya keenya, humna keenyaa fi dandeetti keenya akka diina isa dura TPLF irratti hin xiyyeefanne gufuu tahaa jiru. Amma sanatti immoo diina uummata Oromoo isa duraa kan taate TPLF shira adda addaa qopheessuudhan akka qabsoon bilisummaa Saba Oromoo bacancarru gochuuf kuftee kaati.
Kan Liyyuu Poolisii utuu watwaataa jiruu kara Dhiya Oromiyaa saboota xixxiqqaa Lenjifatee akka uummta Oromoo rukkutanii lafa fudhatan jalqabdee jirti oduun jedhu dhaga’amaa jira. Naannoon Oromiyaa uummata baayyeen marsamee jira. Yoo tooftaan kun kan hojjetuuf tahe uummatni Oromoo saba xixxiqqaa kamiin lolee kam akka dhiisu iyyuu hin beeku. Kanaaf murtee tokko kan itti kennuu qabu WBO, QBO fi uummata Oromoo naannoo sana jiru tahuu qaba. Humna Liyyuu Polisiis tahe kan biraa amma uummta keenya irratti duulee miidhaa fidu eeguu dhiifne karaa gurmaaeen waan qabnuun itti duullee lafa irraa duguggnee gatuudhaan barnoota keennuuf qabna. Uummatni keenya tufatamuu fi jibbamuu duwwaa utuu hin taane sodaatamuus qaba.
Dabaloota Abbaa Dulaa warra marasaa uumataa irratti Lammaa Magrsaa farsaa jiraniif gurra kennuu hin qabnu. Waan afaaniin dubbatamu utuu taane waan hojiin argamu dhugeefachuu qabna. OPDOn harka TPLF baatee uummata Oromoo wajjin hiriiroo yoo hin gallee meeshaa diina waan taateef diina duraa wajjin dhabamuun dirqama.
Injifannoo Uummata Oromoof!
Gadaan Gadaa Bilisummati!


text:
Walaggaa bahaa aanaa diggaa magaalaa guddattuu arjoo Guddakeessatti dheengadda walitti bu’iinsa humnootii mootummaa fi uummata gidduutti ka’een namoonni rasaasaan dha’amanii madaa’uu jiraattonni nuuf ibsaniiru. Walitti bu’iinsi kun kan ka’es dilbata darbe ta’uu kan nuuf himan jiraataan magaalaa Arjoo guddattuu haala uumame nuuf ibsaniiru.
Akka jiraataan kun nuuf ibsanitti dilbata galgala cidha magaalaa Guddattuu Arjoo keessatti geggeessame irratti namoonni sirbaa turan achumaan quuqqaa garaa isaanii sirbaan makanii dhageessisaa turan jedhan.
Sirba sana akka dhaabaniif humni poolisii itti himu iyyuu dhaabuu waan didaniif samiitti qabanii dhukaasuu eegalan sanaanis waan hin dhaabiniif gara uummataatti qabanii dhukaasuu jalqaban jedhu jiraataan Guddattuu Arjoo kun. Kanaanis namoonni madaa’an kan jiran ennaa ta’u rasaasaan rkutamee gara Hospitaala Naqamteetti kanneen geessman keessaa lubbuun nama tokkoo darbuu illee nuuf ibsaniiru.
Kana malees manneen jireenyaa irra naanna’uu dhaan namoota adamsanii qabuu, maanguddoota illee utuu hin hafin humnaan manaa gad baasanii hanga lafeen isaanii cabutti reebaa turan jedhu jiraataan kun.
Maddeen Hospitaala Naqamtees deebii nuu kennee jira. Namoonni madaa’anii gara hospitaala Naqamteetti geessaman 1ffaa Zerhuun Jireenyaa Bayana yoo ta’u karaa cinaacha isaa mirgaa garaa isaa irra rasaasaan dha’ame, inni 2ffaa Gammachuu Alamuu Tasammaa luqqeettuu isaa gara taa’aa isaa gara mirgaa irra, 3ffaan Birhaanuu Kabbadaa Addoo miilla isaa irra rukutamuu madden hospitaalaa Naqamtee kun nuuf ibsaniiru.
Zerihuun Jireenyaa kaleessa ennaa hospitaala ga’u hedduu dadhabaa waan tureef wal’aansi baqasanii hodhuu godhamuufis dhiigi hedduun waan keessaa dhangala’eef har’a ganama barii naannoo sa’a 11 fi walakkaa lubbuun isaa darbuu madeen hospitaalaa kun nuuf ibsaniiru.
Namoonni mormii dhageessisuun miidhamanii gara mana yaalaatti fidaman kun erga wal’aansi baqaqsanii hodhuu godhameef booda kutaan addaa /ICU/ keessatti kunuunsaman hin jiru kutaan ka biroon keessa boqotan iyyuu hin kennamuuf, mana jala bakka namoonni irra daddarban ciibsamanii jiraachuu nuuf ibsan madden mana yaalaa Naqamtee.
Zerihuun jireenyaas kutaa baqasanii hodhuutii erga ba’ee booda ala mana jala akkuma ciibsamee jirutti lubbuun isaa darbuu illee nuu ibsasniiru.
Namoonni kun maaliif mana jala ciibsamu, maaliif kutaan hin kennamneef jennee gaaffii dhiyeessineef madden kun akka deebisanitti dursi kan kennamu dhukkubsattoota kanneen biroo dhaafi. Huccuu sivilii uffatanii kanneen hordofan waan jiraniif hojjettoonni mana yaalaa illee jarreen kanaaf kunuunsa addaa kennuu sodaatu. Waadaa yeroo ogumaa kana irratti bobba’an seenan eeguuf gara siyaasaatti waan jijjiiramuuf dhukkubsattoota haala Kanaan miidhaan irra ga’eef ilaalchi hin kennamu jechuu dhaan madden hospitaala Naqamtaa nuuf ibsaniiru.
Gama biraatiin immoo Godinaa Hargee lixaa aanaa Xuulloo keessatti namoota aanaa ollaa Sana irraa dhimma isaaniitiif dhufanii qabaman keessaa tokko kamisa darbe kana du’ee argamuu isaa dubbataa jiru jiraattonni aanaa Xuulloo.


text:
Kuma kurnya hedduutti dhumatee miliyoona lamaa baqatee miliyoona sunii oliitti sodaan jiraata. Waraaniii Suudan Kibbaa ka ummatii gosaan wal qoodee waraanaa walti baafate waan himaniin hedduu qaba.
Suudan Kibbaa bara 2011 Suudan irraa cittee baatee bilisoomtee addunyaatti dabalamte. Bulchootii biyya haaraa tanaa akka biyya itti bulchan irratti wal dhabanii waraanilleen lamatti bahee waranaaa walti baafate.
Waraanii sun nama kuma kurnya hedduu fixe miliyona lamaa oli baqachiise jedha Tokkommaan Mootummootaa. Addunyaan dubbii Suudan Kibbaa tana keessa seente araarsuuf ganna lama falaa baate.
Akkuma taateefuu paartii Riphee lolaa Suudan Kibbaa Dr.Riik Machaar ittti gaafatama tahe mootummaa Salvaa Kiir waliin hojjachuuf Muddee,21 Juubaatti deebite.
Akka minsiterii odeeffannoo Suudan Kibbaa Maaykul Makiyyee jedhetti mootummaan isaanii itti gaafatamtota tana diida xuyyuuraatti bahee simate. Koreen paartii mormituu Suudan Kibbaa mootummaa waliin hojjachuuf biyyatti deebihan walumattu 611.
Murtii araaraa tana Hagayyaa dabarte irratti walii galan. Dhufaatiin jaraatuu akka ministera odeeffannoo mootummaa Suudan Kibbaa Makuyeetti furumaata nagaati.
Akka oduu himaan mootummaa jedhutti ministeroota maallaqaatii fi diangdeetti bahee simate
“Mootummaan Suudan Kibbaa dhufaatii jaraa gammachuun simata.Achiin duubatti akkuma irratti walii galaniin hujiin jalqabdi. Jalqaba koree isaanii keessaa 150 dhufa 150 dhibiitti itti dabalama achii ammoo 310 dhufa.”
Mootummaa Suudaniitii fi paartiin Riphee lolaa mootummaa tokko qabaachuuf deeman.
Tokko tahuun isaanii biyya hiyyeettii waraanii dhukkeesse tanaa abdii guddoo taha.


text:
(Oromedia, Finfinee, 8 Bitootessa 2014) Abbaa ijoollee sadii kan turan Obbo Alamaayyoo Atoomsaa Guraandhala 09 bara 2006 irraa eegalee Taayilaand Baankookitti wal’aanamaa otuu jiranii Bitootess 5, 2014 addunyaa kana irraa dua’aan boqotan.
Waggoota lamaan dabran keessa — dabree dabree akka rakkoon fayyaa isaan mudataa ture dubbatamaa ture. Garuu, ifaan kan taayitaa isaanii gad-lakkisuuf, ka Paartii isaanii — Dhaabbata Dimookiraatawa Uummata Oromootti iyyannaa dhiheessatan torbaan lama dura ture. Itti-gafatama Paartii fi ka Mootummaa gad-lakkisuun isaanii beeksisamee, otuu waan hin turiin immoo duuti isaanii dhaga’ame.
Reeffi Ob Alamaayyoo guyyaa dheengaddaa galgala keessaa Sa’aatii 9tti buufata xiyaaraa Boolee wayita ga’e qondaaltoonni ol’aanoofi jaalattoonni isaanii argamanii simataniiru.
Godina Wallagga bahaa aanaa Biilloo bosheetti abbaasaanii obbo Atoomsaa Miijanaafi haadhasaanii adde Ayyalachi Birruu irraa bara 1969 kan dhalatan obbo Alamaayyoo Atoomsaa umurii waggaa 45ffaatti akka boqotan beekameera.
Bara 1989 dura sirna Dargii keessaa waraana Ihadigiin booji’amanii erga turanii booda bara 1989 kaasee Ihaadigitti dabalamuun qabsoo karaa OPDO adeemsifamaa turetti akka makamanii fi yeroo san irraa eegalee sadarkaa addaddaatti amantummaan OPDO tajaajilaa akka turan beekameera.
Bara 1996 irraa eegalee hanga bara 2002tti waajjira koree jiddu galeessa dhaabbata Deemookraatawa Ummata Oromootti itti gaafatamaa damee siyaasaa ta’uun tajaalaniiru.
Bara 2010 irraa eegaluun dura taa’aa dhaabbata Deemookraasumaa Ummata Oromoo erga ta’anii booda bara 2011 Pireezdaantii bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa ta’uun tajaailaniiru.
Dhaabbatni Dimookiraasawa Uummata Oromoo – OPDO-n, walga’ii dhiheenya geggeesseen — Obbo MUKTAAR KADIR, dura-taa’aa, Aadde Aster Maammoo immoo itti-aantuu OPDO gochuun filatee jira.
Sirni awwaalcha isaanii magaalaa Finfinnee bataskaana qiddista kaatederaal keessatti guyyaa har’aa raawwatee jira.
Haga yoonaattis, du’a isanaiin kan walaqabte, matoota mootummaa irraa eegalee haga nama dhuunfaatti karaa addaddaa yaadoti kennamaa jiran; kan jaalatu isaan faarsa; kan jibbu immoo isaan abaara.
Dhugaan jiru, Ob Alamaayyoon gaariis hojjatan, hamaa, addunyaa kana irraa wagga 45tti darbanii jiru. Seenaanis waan isaan gumaachan waliin galmee seenaa Oromoo keessatti galmeesseera.
Have you been affected by the story? Please get in touch using the form below.
If you are happy to be contacted by Oromedia please leave a telephone number that we can contact you on. In some cases a selection of your comments will be published, displaying your name as you provide it and location, unless you state otherwise. Your contact details will never be published.


text:
የወያኔ የደህንነት ተቋም በመረጃ ድርቅ ተመታ:: ዳግም ግምገማ ሊገባ ነው::
#Ethiopia #EthiopianSecurity #EPRDF #OromoProtests #Miniliksalsawi
Minilik Salsawi (ምንሊክ ሳልሳዊ) – ለደህንነት ተቋም ቢሮ ቅርብ የሆኑ ምንጮች የኦሮሚያ ክልል የሕዝብ ተቃውሞ ከፈነዳ በኋላ ባሉት ጊዜያት በመላው ሃገሪቱ እንደ ውሃ ይፈስ የነበረው የመረጃ አገልግሎች በ75 በመቶ መቀነሱን እና ሕዝቡ ለሕወሓት የደህንነት ሃይሎች እና ለጸጉረ ልውጦች ያለው ማግለል እና መጠራጠር ችግር በመፍጠሩ እንዲሁም ከብኣዴን እና ኦሕዴድ የወጡ የደህንነት አባላት የሚያመጡት መረጃ ፍሬ አልባ እና ተራ በመሆኑ የደህንነት ቢሮው በመረጃ ድርቅ መመታቱን እና እንቅስቃሴው በሕዝብ ጫና መቀዝቀዙን የደህንነት ተቋሙ ምንጮች ለምንሊክ ሳልሳዊ ተናግረዋል::በሹሞች እና በተራ አባላት መካከል ዘርን መሰረት ያደረገ ቅርርቦሽ እንዲሁም በሕወሓት የደህንነት ሹሞች እና በሌሎች ብሄር የደህንነት አባላት መካከል ጥርጣሬ እየሰፋ መምጣት በዘር ላይ የተመረኮዘ ጥቅማ ጥቅም ክፍፍሎሽ የአማራ ደህንነት አባላትን ማግለል በኦሮሞ ወጣቶች ላይ የደረሰው ግፍ የኦሕዴድ የደህንነትና ጸጥታ ሃላፊዎችን መወንጀል መጀመሩ የደህንነት ቢሮው መታመሱን እና በመረጃ ድርቅ መመታቱን ምንጮቹ ተናግረዋል::
ከወራት በፊት የተደረገውን ግምገማ ተከትሎ አስራ ስምንት የትግራይ ተወላጆች ከአዲስ አበባ ተነስተው በአልታዘዝ ባይነት ወደ መቀሌ መቀየራቸው ጥያቄ ያስነሳ ሲሆን ለሃገር የሚሰሩ አባላት ለሹሞች የግል ጉዳይ አልታዘዝ ስላሉ ብቻ ከደረጃቸው ዝቅ ብለው የማይሆን ቦታ ላይ መመደባቸው ጥያቄ ቢያስነሳም ሹሞቹ ለአሸባሪ ድርጅቶች ተባባሪ የሆኑ ሲሉ አባላቱን ወንጅለዋል::በሃገሪቱ በሕወሓት የበላይነት የተያዘው የደህንነት ተቋሙ ከሹሞቹ እና በጥቅማ ጥቅም በዝምድና በአብሮአደግነት እና እከክልኝ ልከክልህ በቡድን ከተያያዙ የደህንነት አባላት ውጪ በሃገር ጉዳይ በስራ የተሳሰረ መረቡ መላላቱን ምንጮቹ ለምንሊክ ሳልሳዊ ተናግረዋል::መረጃ አነፍናፊዎች እና የመንደር መረጃ አቀባዮች ራሳቸውን እያራቁ መሆኑ ታውቋል::
ከዚሁ ጋር በተያያዘ ዜና የደህንነት ተቋሙ አሰልጣኞች የሆኑት አቶ ሰለሞን አስራት እና አቶ በትረ መንግስተአብ የስራ መልቀቂያ አቅርበው ወደ ሚኖሩበት አውሮፓ መመለሳቸውን የደህንነት ምንጮች የጠቆሙ ሲሆን አዳዲስ የወታደራዊ እና የሲቭል ደህነት እና ስለላ አሰልጣኦችን ለመቅጠር የደህንነት ቢሮው ከአለም አቀፍ የሴኩሪቲ ደላሎች ጋር እየተነጋገረ መሆኑ ታውቋል::የደህነት ተቋሙ በመረጃ ድርቅ መመታቱን ተከትሎ ዳግም ወደ ግምገማ ለመግባት ዝግጅት ላይ መሆኑን ምንጮቹ ተናግረው ምናልባት በመጪው ወር አጠቃላይ ግምገማ እንደሚደረግ የገለጹት ምንጮች በተቋሙ ውስጥ የተከሰተው አለመተማመን/በጥርጣሬ መተያየት ለስራ ደንታቢስ መሆን ስርኣቱ የመጨረሻው ምእራፍ ላይ መሆኑን በግልኣ ይጠቁማል ብለዋል:: #ምንሊክሳልሳዊ
#OromoProtests Godina Iluu Abba Boor magaalaa Baddallee fi nannootti barattotaa fi jiraattoota irratti reebichaa fi hidhaan daran hammaate jechuun maddeen ibsanii jiru.Kibxata darbe Polisoonni Federaalaa Mana barumsaa sadarkaa lammaffaa Baddalle seenuun “Namnii Mana Barnootaatti Dhagaa Darbate” eenyu jechuun aara himiimaansu darbatanii barattoota 81 ol ta’aantu ukkamamanii Hospitaala seenuun ibsamee jira. kanneen keessaa 41 amma iyyu mana yaalaa keessa akka jiranii fi kanneen lubbuuf haala sodaachisaa keessa jiran jiru jedhu.Itti anaa bulchaan magaalaa Baddallee Obbo Girmaa Terrafaa polisiin mooraa mana barumsaa seene hin jiru, barataan midhamee hospitaala seene hin jiru jedhan. Garuu kannen polisii harkatti Dullaa argan ofumaa sodaatanii kukkufan boodas hospitaalatti wal’anamanii ba’an 6 ta’u jedhu.
Akkasumas Handaara magaa Baddaleetti kan argamu mana barumsaa sadarkaa duraa Lalisaa Haroo Toree keessatti kibxata darbe barattonni mooraa mana barumsaa keessa eega seenanii booda bulchaan aanaa kaleessa sirbaa waan turtaniif amma walgahii gaggeessina waan jedhaniif jecha nuti barachuuf malee walga’iif hin dhufne jechuun barattonni waan didaniif jecha polisiin aanaa waamamee dhufee barattonni dheessanii barnootattis akka hin deebi’iin barattonni ibsanii jiru.
Garuu kan qabamanii gara magaalaa Baddaleetti geessaman jiru jedhu. Bulchaan aanaa Baddallee Obbo Araggaa Shiguxee walgahii irran jira booda natti deebi’aa jechuun bilbila cufan. Gama kaaniin magaalaa Bishooftuu fi handaara magaalaatti reebichaa fi hidhaan hammaate jedhu jiraatonni fi barattonni. Angawoonni garu ni haalan
Dhaloonni qubee amma booda wayyaaneef hin gabroomu!


text:
SEENAA Y.G (2005), Kutaa 3ffaa fi xumuraa.
Ummati Oromoo kan yeroo kamirrayyuu caalaa waliif birmatee sochiin biyya keessaa fi alatti gaggeessaa jiru, hawwii fi fedhii ilmaan Oromoo miliyoonaan lakkaa’amanii kan dhugeessee fi hamilee yoomillee keessaa ba’uu hin dandeenye kaa uumeedha. Abdii fi murannoon ilmaan Oromoo keessa jiru, akka sibiilaa kan itti jabaatee fi waan dabree dhiisee hegaree isaa tolchuuf, humna ta’uun murteessaa ta’uu kan itti hubateedha. Wareegama barbaachisu kafalee, waan dhufuu maluuf of qopheessaa jiraachuu argaa jirra. Kun miira wareegama ulfaataan argameedha. Kana kunuunsuu fi sochii kana caaluu gaggeessuuf, ofii fi qabeenyaa ofiillee kennuun barbaachisaa ta’uu hunduu kan irratti walii gale fakkaata. Qaamni dhimmi kun isa ilaallatu, haala kanatti dhimma ba’ee, Ummati kun humna ta’ee akka ol ba’uuf, hojiilee Ummata kana irraa eegaman bifa gara garaan qopheessee, Xumura Gabrummaa kana akka shaffisiisu hin shakku. Yaada kutaa 2ffaa keessatti kaasee wayitan xumuru, gaaffiilee tokko tokko kaasee, deebii isaa kutaa 3ffaa keessatti qabadhee akkan dhihaadhu kaa’eera. Gaffiileen kaasee, dhaabbilee siyaasaa keenya irraa maaltu eegama? Qeerroon sochii itti jiru jabeessuuf maal gochuu qaba? Nuuti gaaffii keenya dhaga’aa jechaa jirra. Diinni ammoo Oromiyaa keessaa akka isa baafnuuf garaa nu jabeessaa jiraa qophii qabnaa? Kan jedhuudha. Har’as yaadoota ka’umsaaf ta’aniin kaasa malee, waa hundaa hin katabu. Dhala Oromoo rakkoon mana isaa isa seentee jirtu kanatti fala himuun har’a qoosaadha. Ykn Oromoon dubbiin hin galuuf jedhanii tuffachuudha. Falli isaa maal akka ta’ee har’a akka gaaritti hubatee hojiin argisiisaa jira. Har’a waan waliif dhaamnu waan hegaree keessatti (waggaa 5, 10, 15, 20 …) nu mudachuu danda’uu malee, Oromoon har’aa fi boruu keessatti waan raawwatuu qabu walitti hin himnu.
A. DHAABBILEE SIYAASAA OROMOO IRRAA MAALTU EEGAMA?
Har’a humnoonni fi namoonni hedduun ibsoota adda addaa fi waamicha adda addaa dhiheessaa jiran. Waan gaggeeffamaa jiru illee nuutu duubaan jira jedhanii abbaa itti ta’uuf ibsaa fi labsii adda addaa baasan. Sochiin amma jiru kan Ummata Oromooti. Akka bara Fiwudaalootaa kan Abbootii Lafaa miti. Sammuu akkas yaaduun akkamiin Ummataaf dhaabbannee jedhan akka dubbatan namaaf hin galu. Sochii har’aaf wareegama kan itti baasee, Ummata Oromoo fi Ijoollee Biyya keessaa wareegama Ulfaataa baasaa jirtuutu deebii quubsaa yeroo isaatti itti kenna. Adeemsa akkasii irraa of qusachun garuu hedduu barbaachisaadha. Dhaabbileen siyaasaa OROMOO walabummaa qabanii fi Oromoof dhaabbachuu isaanii wareegama baasuun mirkaneessaa jiran, waan hunda irra keessa isaanii caalaatti jabeessanii, yeroo barbaachisaa ta’eetti akkaataa keessaa fi alatti wal tumsuu danda’an irratti haalaan hojjachuu qaban. Wayyaaneen dhaabbilee Oromoo wal dura dhaabuun hojii ishee itti aanu ta’uu ni mala. Kanaaf, keessa ofii cufatanii hojii ifaa fi dhoksaa ofii adda baafatanii bakka murteessaa ta’e irratti sagalee walii laachuuf, waamicha addunyaa irratti sagalee tokkon dhaabbachuuf, of qopheessuutu irraa eegama. Adda durummaan ABOn kan yeroo kamirrayyuu caalaa keessaa fi ala isaa haalaan jabeesseee, yaada Ummataa dhaggeeffatee Ummata dhiigaa fi lafee isa godhate kana ijaaree sochii caalaaf qopheessuutu irraa eegama.
Dhaaboonni siyaasaa Oromoo maqaa OROMOOn dhabbatanii Wayyaaneef daboo ba’an, dhaabbilee mormitootaa fakkaatanii OPDO waliin warra kaan sagalee dhabsiisaa jiran, ijoolleen isaanii yeroo dhumtuu fi warri kaan mootummaatti haqa jiru himanii ejjannoo isaanii yennaa beeksifatan, harcaatu opdo irraa argataniif jecha callisanii kan jiran, gara itti goruu barbaadan akka beeksifataniif Ummati dirqisiisu qaba. Boruu ijoolleetti hiriira ba’uuf shira wayyaanee milkeessuuf kan foolataa jiran isaan waan ta’eef. Dhaabbileen walaba ta’an garuu yoo xiqqaate wal danquu irraa tasumaa of fageessuu qabu. Daboo halgaa fi firaa adda baafachuu qabu. Kana irra yoo taree garuu, gara laafessummaa miidhama keenya jabeessu haquun filmaata biraa hin qabu.
B. BEEKTOOTA KEENYA IRRAA KAN EEGAMU:-
Beektoonni keenya waan adda baafachuu dadhabanii of hidhanii taa’antu jira. Silaa isaantu waa baayyee qajeelchuu fi hegaree siyaasa keenyaa tilmaamee, dhaabbilee siyaasaaf yaada kenna ture. Haala addunyaa fi adeemsa siyaasaa addunyaa gilgaalanii waan ta’uuf deemu tilamaamanii, dhaaboota siyaasaa qajeelchuuf yaaluun, ga’ee isaanii ture. Garuu waan kana waan hubatan hin fakkaatan. Hundi isaanii dirree siyaasaa irratti wal-qabanii, dandeettii fi ogummaa isaanii awwaalanii irra taa’aa jiran. Hundatu akkasii jechuu miti. Garuu otuu walitti dhufanii addunyaa irratti dhimma keenya fudhachiisuuf waloon hojjatanii, wareegama baafnu hanqisu danda’u turan. Akka Ogummaa fi beekumsa isaanitti wal ijaaranii bu’aa buusuu danda’an irratti hin hojjatan. Dhaloota boriif waan kaa’aan hin qaban. Rakkoon ture dhaloota itti aanutti akka dabruuf callisanii ilaalaa jiran. Ijaaramuun murteessaa ta’uu inuma dubbatan. Ofii ijaaramuu dhabuun ammam akka isaan miidhellee ni dubbatan. Garuu har’allee dhaloota ijaaraa hin jiran. Kun hanqina guddaadha.
TPLF (wayyaaneen ) beektoota isaanii addunyaa irra jiran Ijaarrataniin bosonaa kaaseenii tarkaanfataa asi ga’an. Gorsitoota hedduu qaban. EPLF beektoonni isaanii hedduun yaadaan gargar fagaatanis, dhimma Biyyaa taanaan humna biyya bulchaa jiru gorsaa fi yaada kennaafii jiran. Ameerikaan har’a addunyaa akka barbaaddee gochaa jirtu kan dhaabanii jiran Obaamaa faa’aa miti. Naasaa fi beektota isaanii siyaasa addunyaa waggoota 50 dhufaniif gaggeeffamu malan tilmaamanii adeemsa isaan baasaniin tarkaanfatti. Addunyaa hundi akkasii. Keenyawoo? OSAn dhimma Oromoo irratti qorannoo siyaasaa hedduu gaggeessan. Qorannoo kana keessaa dhaabbilee siyaasaaf kenneeraa ? Abbaan fedhe ka’ee ABOn anadha jedhee ummata yeroo burjaajessuu seenaa waggoota dheeraaf qorate ilaalee Ummataaf yaada mataa fi haqa jiru dubbachuu osoo danda’uu callisuun, dhugaa ummata kana tikisuu hin ta’uu. Kanaaf, beektoonni keenya dhugaa ummata keenyaa dubbachuu fi abbaa fedhee sirreessuuf mirga guutuu qabaachuu, yeroo qabsoon Oromoo haalaan jabaatee karaa qabaachaa jiru kanatti rakkoon dabree akka irra hin deebineef ga’ee ofii gama hundaan ba’uuf qophii taasisuu, beektoonni bakka jiranitti Lammummaa Biyyoota kamittu qabaachuu waan danda’anif kanatti dhimma ba’anii gurmuun waan saba isaanii falmuutu irraa eegama. Beektooni dirree siyaasaa irratti wal-qabuu dhaabuu qaban. Dirreen beekumsaa fi ogummaa isaanii dirree siyaasaa akka caalu amanuu qaban. Abbootiin seeraa ijaaramanii daandii isaan itti jiran hedduu kan nama jajjabeessuudha. Dhimma Oromiyaan wal qabatee sadarkaa addunyaatti waan falmachuu nu barbaachisu waan danuutu jira. Bifa kanaaf of qopheessuuf ga’ee isaaniif qophaa’uu qaban. Hundu akkasitti dhaabbachuu qaba.
C. HOJJATTOOTA MOOTUMMAA:-
Hojjattoonni Oromoo Mootummaa Oromiyaas ta’anii fedaraalaa irra jireessi isaanii Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) bara 2000 kaasee gaggeeffamu keessatti qooda ol aanaa kan qabaniidha. Garuu, hojii argannaan callisanii ta’uun isaanii hedduu nama raaja. Bilisummaa fi hojii argachuun waan addaan fagoo jiranidha. maaliif ijoollee bira dhaabbatanii hojii dhaabuu dadhaban? Maaliif dhiiga obbolaa isaanii fi reeffa obbolaa isaanii awwaaluu fi imimmaan buusuufiin qofa hafan. Amma yoomitti bo’aa jiraatu? Bilisummaan ijoolleen kun dhumaafii jiran isaaniif gabrummaa ta’uu isaatii? Osoo isaan ijoollee kanaaf humna ta’anii lubbuu ijoollee hedduu baraaruu akka danda’an ni hubatuu? Hojjattoonni Oromoo bakkaa fi bifa kamiinuu mindaan jiraatan, wayyaaneen isaaniif warqee haftee, ijoollee kanaaf qoraatti hin hafnee. Dhala Oromoo hundaaf qoraatti haftee dhiigaa akka jiraatan taasisaa jirti. Kanaaf, dabeessummaa mindaadhaan bitattan of irraa kaasaa gataa. Har’a bakka wareegamaatti kan isin dhabnee, boruu bakka sirbaatti walitti baana. Gaafas wal taajjabnaa qalbifadhaa!!!
D. UMMATA OROMOOF:-
Ummati Oromoo sadarkaan qabsoo isaa irra ga’ee jiru, isa dhumaati. Xumura Gabrummaa mirkaneessuudha. Sochiin ati gochaa jirtu diinaaf har’allee qoosaa ta’ee, dhiiga dhangalaasuun filannoo isaa ta’eera. Sirratti garaa jabaachuun ala furmaata biraa hin qabuu jechaa jira. Waan lubbuu isaaf hin sodaachifne karaa cufuun kee, isaaf qoosaa ta’eera. Karaa nagaa gaaffii dhiheessuun kee, wayyaaneef kadhaa ta’eera. Ulee fi dabtara baattee hiriiruun kee wayyaanootaaf dabeessummaa ta’eera. Mirga ati gaafatteef deebiin rasaasa ta’ee, daa’iima waggaa 7 illee ajjeesuu ta’eera. Kana irra maaltu jira? Lubbuu nama 170 dhabdee har’allee karaa nagaa gaaffii kee itti fufuun, wareegama biraa dabalaa jira. Irraa hin bitinii fi itti hin gurguriin jettee garaa bal’chuu fi karaa miidhaa hin qabneen yaaduun kee, ajjeechaa jumlaa irraa si hin baafne. Dhalli Oromoo fageessee hegaree Ummata kana lamaanii gidduu yaadee dogoggora isaanii itti argisiisuuf yaalee hundumtuu, wayyaanee caalaattu irree ta’eef. Akka ati waa ajjeesuu fi of irraa dhorkuu hin dandeenyetti, yaadi kee kan dabeessaa ta’eeti, dhaloota jiilchuuf ijoollee Asfaaltii irratti gonbisuun filmaata isaanii ta’ee jira. Kanarra miidhaan hin jiru! Kana irra tuffiin hin jiru!
OROMOOn sochii jalqabeen milkaa’uu barbaada taanaan, gara jabummaa fi Tigiree Oromiyaa keessaa qulqulleessuuf of qopheessuu qaba. Kana gochuuf ammoo tarkaanfiin jalqabaa wayyaaneef warra riqicha ta’an osoo hin hafnee OROMIYAA keessaa baasuudha. INGILIZIIN Afirikaa kibbaatti mogoleen kan jalatti cabe, Abbootiin Biyyaa jala adeemtoota isaanii Gommaa fi gaazaan gubuu yennaa jalqabaniidha. Gurraachi tarkaanfii Ummata isaa kana argee guyyoota muraasa keessatti diinaaf qawwee baachuu dhaabe. Isa booda Abbaa Biyyummaa warra gurraachaa mirkanaa’ee. Kan nu eeggatu kanuma. Wayyaanee Oromiyaa keessaa ariinu, dachee saboota olla keenyaa akka hin qubanneef, isaaninis ijaarree tarkaanfii wal-fakkaataa akka fudhatan taasisuu, barbaachisaa taanaan, ofii keessatti hirmaatanii dantaa ofii kabachisuu barbaachisa. Kanaaf, amma sadarkaa lubbuu lammii ofii baraaruu irra waan jirruuf tarkaanfiin akka namummaatti yaannee hundumtuu of tuulummaa wayyaaneen waan cabeef, sochii itti aanutti ce’uun barbaachisaadha.
E. HAWAASA OROMOO BIYYOOTA HANBAA JIRAATANIIF:-
Hawaasi Oromoo Biyyoota alaa jiran sochii itti jiran caalaatti itti fufu qabu. Gargaarsa barbaachisu dhiheessuuf, waan wal irraa hin cinne akkaataa itti gaggeeffatan irratti mari’achuu, hiriira sagantaa mataa isaa qabu irratti hojjachuu, ilmaan Tigireetti dhihaatanii of-tuultoonni isaanii badii kana caalaa ofitti fi Ummata Tigiree irratti osoo hin fidiin akka irraa dhaabbataniif dhaamsaa fi hubachiisa kennuu, amansiisuun irraa eegama. Dantaa keenyaaf waan hojjannu irratti garaa bal’annee, aarii fi jibba of-keessatti qabannee waan har’a hojjachuu qabnuu seeraa fi sirnaan gaggeessinaan bori gaabbii keessaa akka baanuu fi dhugaa qabu akka jedhan taasisuu qabna. Sochi siyaasaa gaggeessinu keessatti qaawwaan akka hin umamneef adeemsa keenya bal’ifachuun, hundumtuu akkaataa jireenyaa fi walitti dhiheenyaan gumaacha irraa eegamu akka taasisu haala mijeessuun Ummata keenyaa fi dhaabbilee siyaasaa keenyaaf humna ta’uuf hojjachuun fardiidha. Tokkummaa ijoolleen barattootaa dhiigaan mirkaneessan mirkaneessuun, akka nama tokkotti hojjachuu, Oromiyaaf AMBBAASADDARA godhanii of muudanii hojjachuun dirqama keenyaa jennee fudhachuun sochii jiru bifa hundaan finiinsuun barbaachisaadha. Humna qabnu miseensa taasisuun ykn miseensa ta’uu qofaan of daangeessuu dhiisanii, dhimmi Ummata koo dhimma kooti jedhanii cichoomiinaan dhaabbchuun, qabsoo ofiif human ta’uun murteessaadha. Sochiin amma jiru caalaatti jabaachuu qaba. Gargaarsa Oromiyaaf taasifnuu kan umurii guutuu jechuun murteeffachuun dansaadha. Gootummaadha! Maaliif jennaan ijoolleen Biyya keessaa lubbu isaanii Umuriin olii waan nu kennaniif. Walumaa galatti Sochii ofii bifa hundaan jabeessuu fi dhibdee nuu fi wayyaanee gidduu jiru caalaatti diimeessuun murteessaadha. Falli jiruus kanuma!
F. WARRA WAAMICHA BAAYYIFATANIIF:-
Humnoonni fi namoonni hedduun dhaabbilee siyaasaa Oromoof waamicha godhan. Ijoolleef dhaqabaa kan jedhu. Har’a eessa jiraachuu keessan mirkaneessaa kan jedhu. Kun haqummaa kan qabu fakkaata. Jecha kana Oromoonni abdii akka kutataniif, dhaabonni siyaasaa Oromoo hin jiranii isinin hin jennee, kanneen jechuu barbaadaniin illee hololamu danda’a. Warri wareegamu ijoollee arganiinis dubbatamu danda’a. Garuu waamicha taasisuun furmaata hin ta’u. Sochiin jiru kaayyoo isaa galmaan ga’uu irra taree, walabummaa Oromiyaaf karaa saaqeera. Wayyaaneen gaaffiin Oromoo 100/100 tti deebii argatee nu waliin hiriiree jiraa jettee addunyaa sobaa turte guutummaatti jalaa fashalsee jira. Ammatti gama kanaan injifannoo argannee qofaan boonaa. Isa hafe yeroo isaatti ibsuun hin hafu. Maraachuun wayyaanee fi ijoollee waggaa 7tti dhukaasuuf dirqamtee kanadha. Kun ammoo boruu maal akka dhalchuu wayyaanee caalaa kan beeku hin jiru. Daabbileen siyaasaa Oromoo sochii kana fakkaatu kan gaggeessan Ummata keessa taa’aniitii malee, Biyya alaa taa’aanii akka hin taanee waan dirree irra jiru waan ta’eef, eessaa akka human biraa waamaa jirtan adda baafadhaa. Ummata irraa fagaachuun keessan, kan dhaabaa ta’uu hin danda’u.
G. WARRA IJOOLLEEN OFUMAA DHUMAA JIRTI JETTANIIF:-
Ijoolleen akkasumaan dhumaa jirtii, humni boodaa isaan dhaqabu hin jiru, sagantaa hin qabanii, gara itti deeman hin beekanii… kkf jettanii kanneen lallabdanii fi katabdan dhaabbadhaati yaadaa. Yoo, waan nuuti keessa hin jirree akkamiin raawwatamaa? jettu ta’ee, waan keessa jirtan hojjadhaati asi ba’aa. Waan deemaa jiruttis abbaa taanaa kan jettan yoo ta’ee, wareegama Oromoo irratti abbummaan hin jiruu, wareegama dhaaluun salphina. Wareegama baasuuf dhaaluun garuu gootummaadha. Kun hoodadhaa adaraa irraa dhaabbadhaa. Dhiiga ijoollee dhangala’aa jiru irra dhaabbannee wal-atakaaruun salphinaa, waan isiniif hin gallee waa hedduun waan jiruuf callisaa taa’aatii dhuma waan kanaa daawwadhaa. Garuu, gadi jabeessee kan isinitti himuu, sochiin ammaa kun humna qeerroo gaggeeffamaa fi masakamaa jiraachuu isiniif mirkaneessuun barbaada. Akkamiin kan jedhuf diina sooruu ta’aaf hin kaasu. Sochii qeerroo bara 2015 irraa injifannoo guddaan, iccittiin tokkollee odoo hin baanee, sochiin hundumtuu akka yaadametti gaggeeffamaa jiraachuudha.
Bara 2014 rakkoon sochi sana daangeesse jira ture. Humni qeerroo kun, Ummata gurmeessuun kunoo waggaa 15 hojjatee itti milkaa’ee jira. Muuxannoo ummata gurmeessuu ga’aa. Kana jechuun Ummata Oromoof abdii boriiti jechuudha. Humni qeerroo kun eenyu? Deebii kanaa diina mitii firruu hin beeku. Jabinni jiru kanadha. Humna qeerroo kanaa fi humna Qabsoo Bilisummaa Oromoo eegale gidduu jiru, gootummaa akkasii hin raawwanne. Kana jechuun qeerroon boruu Qabsoo Bilisummaa Oromoo gaggeeffamaa jiru dhaaluuf muuxannoo fi ogummaa ga’aa qabaaachuun nama hin shakkisiisu. Humna qeerroo kana keessa gantoonni fi ofittummaan kan maraatan hin jiran ta’a. Oromiyaa qofaa kanneen beekan ta’uus mala. Kanaaf, garatti deeman hin beekan hin jedhiinaa. Akka nama tokkoottis, akka gurmuttis, akka Afooshattis, akka waldaattis, kkf waan isin irraa egamu raawwadhaa. Humni kamuu hojii kanarra injifannoo Oromoo asi butu dhunfaan Oromoon ililchee kan simatu ta’uun beekamaadha. ABOn dhiiga Ummataa keessa seenee ba’uu kan didee, yoo xiqqaate, sadarkaa addunyaatti qabsoo OROMOOf dubbchaa fi wareegama baasaa kan jiru isa qofaa waan ta’eefi. Kanuma! Mirga Ummata Oromoo murannoon kan kabachiisu, Ummata Oromoo bifa barbaachisuun kan gurmeessu dhufnaan, Hogganoonni dhaabaa deggarsa barbaachisu akka taasisaniif hin shakku. Kanaaf, dhiiga QEERROO tti hin qoosiinaa! Ijoolleen gara deemtu hin beektuu jettan, gara itti deeman Waltajjii Gamtaa Awuroppaa keessatti argisisaniiruu hojii warra dabeessaa hin ho’isinaa!
GALATOOMAA !!!!!
HORAA BULAA !!!!!


text:
(Oromedia, 27 Onkoloolessa 2013) Addunyaa kana irraa addaan bahuu Aadde Obsee Margoo ilaalchisee Oromooti biyyoota addaddaa keessa qubatanii jiran dhaamsa jajjabinaa dabarfacha ajiran.
Dhaamsa jajajbinaa barruudhaan nu dhaqqabe keessaa kan Siifan Sabaa biyya Netherlands keessaa nuuf dabarsite akka ibsutti, jaal Obseen hiriyyaa dhugaa fi iccitii turte.
“Jaal Obseen erga gara qabsootti dhuftee yeroo dheeraa waliin dabarsine. Hariroon keenyi akka jaalaatti halaan jabaa ture. Akka jaallummaa qofaatti kan walitti siqnu osoo hin taane akka dubartummaa fi hiriyyaa iccitii dhunfaa waliin qoodatuuttis turre. Hiriyyaa koo dhugaa fi iccitii turte,jaal Obseen..
Yeroo dheeraa waliin dabarsine keessatti jaal Obseen haalli fi rakkoon fedhe yoo dufellee amalli ishee kan hin jijjiramnee fi kan nama hin nuffinee dha. Hanga dhumaatti kan nama waliin dhabattuu fi kan nama gorsitu akkasumas kan nama jajjabeessitu turte.
Jaal Obseen nama rakkate bira garaa ittin darbitu hin qabdu. Garalaafummaan ishee dangaa hin qabu. Nama gargaruu fi nama tajaajiluuf kan uumamte fakkaatti.
Hundaa caalaa ammoo sabbonummaa ishee fi kaayyoof amanamummaan ishee maaloo osoo Oromoon hunduu akkas ta’e nama jechisiisa. Nama kaayyoo sabaaf dadhabduu fi yeroo ishee hunda sanaaf kennitee turte. Jaallan bakka adda addaa jiran quunnamuu fi jajjabeessuun hojii ishee ture. Durbartoota Oormoo biyya Eritrea jiran yoroo rakkinaa fi bal’inaa biraa hin dhibamtu ture. Kana malees, dubartootni Oromoo ijaaramanii akka saba isanaiif gumaachan gochuu keessatti namoota adda-durummaan hojjetaa turanii, qindeessanii fi hoogganan keessaa isheen nama tokko turte.
Nama akkasi akka tasaa ufbiraa dhabuun waan guddoo nama rifachisuu fi nama gaddisiisuu dha. Keessattuu maatii, firrottan , jaallanii fi hirriyyoota ishee hundaaf jaal Obsee battalatti ufbiraa dhabuun guddoo ulfataa dha.
Addattimmoo abbaa-warraa ishee, HD-ABO, jaal Daawud Ibsaaf gadda gaddaan olii ti. Nama dirqama fi gaafatama ulfataa saba Oromoo baatee jiru irratti gaddi akkasi dabalamuun guddoo ulfataa fi hamaa dha. Gaddii kun kan ilmaan Oromoo hundatis.
Kunis waan WAAQAA waan ta’eef waanti isa falman hin jiru. Oromoon haala dandahamee hundaan abba warraa jaala Obsee, Jaal Daawud Ibsaa fi firoottan ishee waliin gadda kana qooddatee jajjabeessuun dirqama Oromummaa ta’a.
Waaqni lubbuu jaal Obsee qananiisee jannatta keessa nuuf haa kaahuun jedha.
Abba warra jaal Obsee Jaal Daawud Ibsaa, maatii, firoottan akkasumas jaallanii fi sayiboota ishee hundaaf waaqni jajjabina isaa haa kennuuf!”


text:
WASHINGTON,DC —
Akka gabaasii saayintistootii USA gabaasa dhiyoo tana baasan keessatti jedhanitti namii dargaggummaan,gaafa gannii 20 keessa utaalchaa (fiigicha), bisaan daakuu fi biskileetii ooofuu amaleeffate herregii mataa dabalaaf deema.
Qorattootii yuniversitii MN nama 3000 ganna 25 qoratanii gabaasa kana baasan.Akka qorannoo tanaatti namii yoo fiigu nafii isaa qilleensa Oksijiinii jedhan haga guddaan fudahchuu barata.
Oksijiiniin oksijiinii baata,hiddii dhiigaa qilleensa sun argannaan akka dansaa direeree dhiigaa karaa banee onnellee fayyaaletti uuma.
Onneen fayyaalettin ammoo herrega mataatti namaa dabalaa jedha gabaasi kun.Tanaaf sipoortii fayyaa namaatii faaydaa qabdi jedha.
Gama kubbaa miilaatti yoo deebinuma ammoo dorgommii waancaa kubbaa miilaa addunyaa jalqabuuf guyyaa 59 hafe.
Biyyaa 32 malaa fi maltee,jabeennaa fi qarooma kubbaa miilaa bara hedduu walti qopheeffachaa bahan Biraazil irratti wal agarsiifatan.Kana keessaa shan ta biyya Afirkaati; Aljeeriyaa, Naayjeeriyaa,Gaanaa,AyvooriiKosti fi Kaameruun.
Akka maanajerii kilabii Chelsii ka durii,Avram Grant
jedhutti biyyootii Afrikaa shana tun moohamanii galuu dhiisii isumaa moohacha dhufanii gara biyyoota walti hafanitti oli bahuu dandahaniiyyuu jedha.
Keessumattuu akka manaajera kanaatti Ayvoorii Kosti,Gaanaa fi Naayjeriyaan yoo qalbiilleen jabaatan warra oli bahee moohannaaf walti hafuu keessaayyuu tokko tahuu dandahan. Milkaahaa jenneen!


text:
Ooshshana Danddayiyaabaa Siiquwan Giigissa
“Issoi issuwaara sarotettan de7ite.”—MAR. 9:50.
MAZAMURE: 39, 35
1, 2. Doomettaabaa maxaafay asaa metidabaa ay yootii, qassi hegaa nabbabiyoogee nuna maaddiyoy aybissee?
WALAQETTIDA asatubaa Geeshsha Maxaafay yootiyoobaa qoppa eray? Doomettaabaa maxaafan koyro heeran deˈiya amarida shemppota akeeka. Qaayeeli Aabeela woriis (Doo. 4:3-8); Laameeki bana shocida issi yelagaa woriis (Doo. 4:23); Abrahaama (Abraama) wudiyaanne Looxe wudiyaa heemmiyaageeti ooyettidosona (Doo. 13:5-7); Aggaara Saaro (Saarayo) karaasu; yaatin Saara Abrahaama bolli yiillotaasu (Doo. 16:3-6); Isimaaˈeeli asa ubbaara eqettiis; qassi asa ubbaykka aara eqettiis.—Doo. 16:12.
2 He ooshshaabay Geeshsha Maxaafan odettidoy aybissee? Issi gaasoy, hegee nagarancha asay issoy issuwaara saruwan deˈana koshshiyoy aybissakko akeekanaadan maaddiyoogaa. Hegee nuuni saruwan waani deˈanaakkokka bessees. Banttana metidabaa xoonanawu baaxetida asatubaa yootiya taarikiyaa Geeshsha Maxaafaappe nabbabiyoogee nuna keehi maaddees. Eti baaxetidi demmidobaa akeekoos; qassi hegee issi issibay nuna gakkiyo wode maaddana danddayees. Ha ubbabay, etaagaa malabay gakkiyo wode nuuni oottana koshshiyaabaanne koshshennabaa akeekanawu maaddees.—Roo. 15:4.
3. Ha huuphe yohoy ay qonccissii?
3 Ha huuphe yohoy, Yihoowa ashkkarati ooshshana danddayiyaabaa giigissana koshshiyoy aybissakko, qassi waati giigissana danddayiyaakko qonccissees. Qassi eti, ooyettiyo wode sigettanaadaaninne bantta shooruwaaranne Xoossaa Yihoowaara saruwan deˈanaadan maaddiya Geeshsha Maxaafaa maaraa yootees.
XOOSSAA ASHKKARATI MAAYETTANA KOSHSHIYOY AYBISSEE?
4. Alamiyan kumida qofay aybee, qassi hegee ay kaalettidee?
4 Asay ooyettiyoogawunne issoy issuwaara walaqettiyoogawu waanna gaasoy Seexaanaa. I Edenen, asi ubbi Xoossaa maaduwaa koyennan, loˈˈuwaanne iitaa barkka kuuyana danddayiyoogaanne kuuyana bessiyoogaa yootiis. (Doo. 3:1-5) He qofay kaalettiyoobay aybakko qoncciis. Ha alamiyan otoroy, ba xallaa siiqiyoogeenne ixoy denttettiyo deretettaynne asay kumiis. Haratu bolli gattiyoobay ayba gidinkka, issi uri ba qofaa kaalliyoogee eratetta gidiyoogaa Seexaanay yootiyoobaa alamiyaa qofaa poliya uri maayees. Ba xallaa siiqiyo hegaa malabay ooshshaa denttettees. “Hanqqettiya asi ooshshaa denttettees; elle yiillotiya asi daro nagaraa oottees”; hegaa hassayiyoogee nuna maaddees.—Lee. 29:22.
5. Yesuusi asay walaqettidobaa waati oyqqanaadan zoridee?
5 Yesuusi tamaarissidobay hegaappe dumma; i asay ba goˈˈaa aggibayanaadan oottiyaaba milatikkokka sarotettaa koyanaadan tamaarissiis. Yesuusi Deriyaa Bolla Timirttiyan, asay walaqettidobaa woy ooyettanaadan oottana danddayiya yohuwaa waati oyqqanaakko loˈˈo zoriyaa yootiis. Leemisuwawu, erissiyo ashkkarati ashkkenne sarotettaa medhiyaageeta gidanaadan, hanqquwaa denttettiyaabaa agganaadan, eesuwan sigettanaadan, qassi bantta morkkiyaa siiqanaadan minttettiis.—Maa. 5:5, 9, 22, 25, 44.
6, 7. (a) Ooshshana danddayiyaabaa sohuwaara giigissana koshshiyoy aybissee? (b) Yihoowa asay ubbay banttana oychana koshshiyo oyshati awugeetee?
6 Nuuni haratuura sarotettaa medhanawu koyennaba gidikko, Xoossaayyo oottanawu nuuni woossiyoogee, shiiqiyoogee, haggaaziyoogeenne hegaa mala harabaa oottiyoogee aynne maaddenna. (Mar. 11:25) Nuuni haratu mooruwaa atto gaanawu koyennaba gidikko, Xoossaa dabbo gidana danddayokko.—Luqaasa 11:4; Efisoona 4:32 nabbaba.
7 Kiristtaaneti ubbay haratuyyo atto gaanawunne etaara sarotettan deˈanawu wozanappe akeekan qoppana koshshees. Neeni ne ishanttussi coo atto gay? Etaara laggetiyoogee nena ufayssii? Yihooway ba ashkkarati issoy issuwawu atto gaanaadan koyees. Hegaara gayttidaagan neeni giigissana bessiyaabi deˈiyoogaa akeekikko, giigissanaadan Yihooway nena maaddana mala woossa! Saluwan deˈiya nu Aaway hegaa mala woosaa siyidi zaarees.—1 Yoh. 5:14, 15.
YIILLOYIDABAA AGGABAYANA DANDDAYAY?
8, 9. Issi uri nuna yiilloyikko ay oottana koshshii?
8 Ubba asay nagarancha gidiyo gishshawu, issi uri nena yiilloyiyaabaa haasayiyoogee woy oottiyoogee attenna. (Era. 7:20; Maa. 18:7) Hegaa malabay gakkiyo wode neeni waatuutee? Kaallidi deˈiya hanotaa qoppa: Amarida Yihoowa Markkati issippe gayttido issisan issi michiyaa naaˈˈu ishata sarotin, issoy i hanotan ufayttibeenna. Naaˈˈu ishati banttarkka deˈiyoosan, yiillotida ishay michiyaa giidobaa toochiyoogaa doommiis. SHin hinkko ishay michiyaa wayssiya hanotan Yihoowayyo ammanettada 40 layttawu haggaazidoogaa ayyo yootiis; a hegaa giidoy qohanaassa gidennaagaa he ishay erees. Koyro ishay hegaa qoppi ekkidi, “Ne giidobay likke” yaagiis. Yaatin, he yohoy hegan wuri aggiis.
9 He hanotaappe ay akeekay? Yiilloyana danddayiyaabay merettiyo wode issi uri yiillotana woy aggana danddayees. Siiqiya uri hara uri moorido guuttabaa kammees. (Leemiso 10:12; 1 PHeexiroosa 4:8 nabbaba.) Issi uri ‘moorida urawu atto giyo’ wode Yihooway ufayttees. (Lee. 19:11; Era. 7:9) Hegaa gishshawu, issi uri nena kehatettan woy bonchuwan oyqqibeennabadan neeyyo siyettiyo wode, koyro nena hagaadan oycha: ‘Ha yohuwaa coo aggaagana danddayiyaanaa? Taani ha yohuwaa awu denttana koshshii?’
10. (a) Issi michiyaa tooshettido wode koyro waatadee? (b) Michiyaa saruwan deˈanaadan maaddida Geeshsha Maxaafaa qofay awugee?
10 Tooshettiyo wode issi uri hegaa aggiiganawu metootana danddayees. Luuso giyo aqinyeebaa akeeka. I haggaazuwaanne a wodiyaa goˈettiyo ogiyaa xeelliyaagan issoti issoti o toochidosona. Luusa hegan azzanido gishshawu, kayma Kiristtaaneta zoriyaa oychaasu. A hagaadan gaasu: “Eti Geeshsha Maxaafaappe yootido zoree, taani haratu xeelaara gayttidaagan suurebaa qoppanaadaaninne aybippenne aaruwan Yihoowabaa qoppanaadan maaddiis.” Maatiyoosa 6:1-4 nabbabidoogee Luuso minttettiis. (Nabbaba.) Yihoowa ufayssanawu halchana koshshiyoogaa hassayanaadan he xiqisee o maaddiis. A, “Ta oottiyoobaa harati toochiyaaba gidikkokka, taani Yihoowa ufayssanawu tawu danddayettida ubbabaa oottiyoogaa eriyo gishshawu ufayttays” yaagaasu. Luusa hegaa qoppada, harati toochiyo wode aggaaganawu kuyaasau.
KEEHI YIILLOYIYA YOHUWAA MAARA OYQQIYOOGAA
11, 12. (a) Issi Kiristtaanee ba “ishaa naaqqidobai” deˈiyoogaa hassayikko ay oottana koshshii? (b) Abrahaami metiya yohuwaa oyqqido hanotaappe ay tamaarana danddayiyoo? (Doomettan deˈiya misiliyaa xeella.)
11 “Nuuni ubbaikka daroban baleettees.” (Yaaq. 3:2) Issi ishay neeni giidoban woy oottidoban yiillotidoogaa siyadasa giidi qoppoos. Neeni ay oottana bessii? Yesuusi hagaadan giis: “Neeni yarshshiyoosan yarshshishin, ne ishaa naaqqidobai neeyyo hegan hassayettikko, ne yarshshuwaa he sohuwankka yeggabayada ba; kasetada ne ishaara sigettaichcha; hegaappe guyyiyan yaada, ne yarshshuwaa yarshsha.” (Maa. 5:23, 24) Yesuusa zoriyaa maaran, ne ishaara haasaya. Neeni ay halchana koshshiyaakko akeeka. Ne ishay mooridobaa yootanaassi gidennan, ne mooruwaa ammanada sarotettaa medhanaassi halchana koshshiyoogaa akeeka. Nu ishanttuura sarotettan deˈiyoogee aybippenne aadhiyaaba.
12 Ooshshana danddayiya hanotaa Xoossaa ashkkarati saruwan giigissidoogaa Geeshsha Maxaafay yootiyoobaappe issoy, Abrahaamanne a ishaa naˈaa Looxe giddon merettidabaa. Etawu daro mehee deˈees; hegaa gishshawu, eta wudiyaa heemmiyaageeti hentta gadiyaara gayttidaagan ooyettennan aggokkona. Abrahaami ooshshay zaarettidi denddennaadan, Looxee awu baggan deˈanawu koyiyaakko dooranaadan yootiis. (Doo. 13:1, 2, 5-9) Hegee keehi loˈˈo leemiso! Abrahaami ba goˈˈaa gidennan, sarotettaa koyiis. I kehido gishshawu, qohettidee? Akkay. Looxeppe shaahetti simmin sohuwaara, Yihooway Abrahaamayyo daro anjjuwaa immanawu qaalaa geliis. (Doo. 13:14-17) Xoossay ba ashkkarati i kessido maaraa kaallidi ooshshana danddayiyaabaa siiquwan giigissiyoogaappe denddidaagan mule qohettanaadan oottenna. [1]
13. Issi ishay hanqquwan haasayin, aawatettay deˈiyo ishay waatidee, qassi nuuni a leemisuwaappe ay tamaarana danddayiyoo?
13 Ha wodiyan hanida issibaa qoppa. Killiliyaa shiiquwan issi ooso kifiliyaa xomoosanaadan mata wode sunttettida ishay, hegan oottana koyiyaakkonne hara ishaa oychanawu silkkiyaa dawalin, he ishay qohiya darobaa haasayidi silkkiyaa gorddibayis. I he oosuwaa kase xomoosiya ishawu lancci uttiis. He oosuwaa xomoosiya ishay i hanqqettidi giidoban yiillotibeenna; qassi aggiiganawukka koyibeenna. I issi saateppe guyyiyan zaaretti dawalidi, eti gayttidi he yohuwaa haasayana koshshiyoogaa yootiis. Saaminttappe guyyiyan, eti naaˈˈay Kawotettaa Addaraashan gayttidosona. Eti woossi simmidi issi saate gidiyaagaa haasayiyo wode, ishay hanidabaa yootiis. Oosuwaa xomoosiyaagee qaretan ezggi simmidi, hegawu maaddiya xiqisiyaa yootin, saruwan shaahettidosona. Hegaappe simmin, ishay killiliyaa shiiquwan oottiis; qassi oosuwaa xomoosiyaagee kehatettan haasayissido gishshawu a galatiis.
CIMATI ERANA KOSHSHII?
14, 15. (a) Maatiyoosa 18:15-17n deˈiya zoriyaa nuuni oosuwan peeshshana koshshiyoy awudee? (b) Yesuusi nuuni oottanaadan yootido heezzubay aybee, qassi he maaraa kaalliyo wode ne halchoy ayba gidana koshshii?
14 Naaˈˈu Kiristtaanetu giddon merettiya metoy darotoo eti giigissana danddayiyoobanne eti giigissana koshshiyooba. SHin issi issi hanotaa gubaaˈiyawu erissana danddayiyoogaa Yesuusi yootiis. (Maatiyoosa 18:15-17 nabbaba.) Naaqqida uri ba ishaabaa, markkatubaa, qassi gubaaˈiyaabaa siyennan ixxikko waatana koshshii? A “ammanenna asadaaninne giiraa ekkiya asadan” xeellana koshshees. Hegee i bohettana koshshees giyoogaa. He pirdday, ‘naaqo’ geetettidabay issoy issuwaara guuttaban maayettibeennaba gidennaagaa bessees. Gidoppe attin, he naaqoy (1) naaˈˈu asati giigissana danddayiyooba; shin (2) eti giigissana xayikko, bohettanaadan oottana danddayiya nagara. He naaqoy issi ura cimmidoba woy a sunttaa mooridoba gidana danddayees. Yesuusi yootido heezzubaa oottana danddayiyoy he hanotay merettiyo wode xallaana. Wodiraa laammiyoogaappe, attuma asi attuma asaara macca asi macca asaara asho gaytotettaa poliyoogaappe, kaddiyoogaappe, eeqawu goynniyoogaappenne hegaa mala hara gita nagaraappe he naaqoy dummatees; hegeetu mala nagaraa gubaaˈe cimati erana koshshees.
15 Yesuusi zoriyo wode halchidobay nuuni nu ishaa siiquwan maaddanaadaana. (Maa. 18:12-14) Koyro, harati erennan yohuwaa giigissanawu malana koshshees. Naaqqida uraara he yohuwaabaa darotoo haasayiyoogee koshshana danddayees. Yaatinkka giigana xayikko, hanotaa beˈida asatuura woy mooranchay oonakko akeekana danddayiya asatuura a haasayissa. He asati maaddin hanotaa giigissikko, “ne ishaa balaappe zaaradasa.” Naaqqida uraa maaddanawu darotoo baaxetinkka hanotay giigana xayikko, cimatussi erissana koshshees.
16. Yesuusa zoriyaa kaalliyoogee maaddiyaabanne siiquwaa qonccissiyaabaa gidiyoogaa bessiyay aybissee?
16 Ishantti Maatiyoosa 18:15-17n deˈiya heezzu maaraa ubbaa kaallanaadan oottiyaabay darotoo merettenna. Hegee minttettiyaaba; ayssi giikko, nagaraa oottida daroti bantta mooruwaa akeekidi hegaa giigissiyo gishshawu, gubaaˈiyaappe bohettokkona. Naaqettida uri sarotettaa medhanawu ba ishawu atto gaana danddayees. Hanotay ayba gidikkokka, maayettibeenna asati bantta yohuwaa cimatussi eesuwan yootana bessennaagaa Yesuusa zoriyaappe akeekoos. Nuuni kasetiya naaˈˈu maaraa kaalloogaappe guyyiyan he mooruwawu qoncce naqaashi deˈikko cimatuyyo yootana danddayoos.
17. Nuuni issoy issuwaara saruwan deˈiyo wode demmana anjjoy aybee?
17 Ha iita alamee xayana gakkanaashin, asi nagarancha gidiyo gishshawu issoy issuwaa azzanttiyoogee attenna. Erissiyo ashkkaraa Yaaqoobi he hanotaa qonccissiiddi, “Issi urai ba haasayan mulekka balana xayikko, i bana naaganau danddayiya bali bainna asa” yaagiis. (Yaaq. 3:2) Ooshshana danddayiyaabaa giigissanawu, nuuni ‘sarotettaa keehi koyidi kaallana’ bessees. (Maz. 34:14) Sarotettaa medhiyaageeta gidiyoogee nu ishanttuura saruwan deˈanaadaaninne gubaaˈiyan issippetettay deˈanaadan maaddees. (Maz. 133:1-3) Ubbaappe aaruwan, hegee “sarotettaa” immiya Xoossaa Yihoowaara saruwan deˈanawu maaddees. (Roo. 15:33) Ooshshana danddayiyaabaa siiquwan giigissiyaageeti he anjjota demmana.
^ [1] (mentto 12) Ooshshaa saruwan giigissida harati hageeta: Yaaqoobi Eesawaara (Doo. 27:41-45; 33:1-11); Yooseefi ba ishanttuura (Doo. 45:1-15); qassi Geedooni Efireema asaara. (Daan. 8:1-3) Geeshsha Maxaafan deˈiya hegaa mala hara leemisotakka qoppana danddayaasa.


text:
Ati Tenne Afootto?
Muse Higge giddo noohu xintu seeri hunda Israeelete mereero kaˈanno gibbo tiˈrate kaaˈlinoni?
EE, KAAˈLINO woti no. Hanni mitto lawishsha laˈno. Marro 24:14, 15 togo yitanno: “Fiixiˈne Israeelenniha ikko katamiˈnera heeˈrannohu manni gobba manni buxenna gadadame soqqamannoˈneha hunkeensa ittinoonte. . . . Hunkeensa hakko barranni arrishsho eˈukki uuyyensa. Hatto ikka hoogiro kayinni, Kaaliiqiwa higge raarte cubbo abbitannoˈne.”
Lamalki sani K.A. mittu manchi togoori tuncu yeennasi shiqishiˈrino eeggo borreessinoonni sanade anfoonni. Tenne sanade anfoonnihu Ashidoodi yinanni qooxeessiraati. Borro borreessinoonnihu dorunni loonsoonni uduunnichi aanaati; hakko borreessinoonni hedo aa hasiissannosi geeshshi gide uyikki gatinohu gatu loosaasinchi ledo xaado afidhinota ikkitukki digattino; sanade togo yitanno: “Shiimu barri albaanni soqqamaanchikki [eegamino manchi] gide gamba asse kai gedensaanni, Shobayi beetti Hoshabayu daye soqqamaanchikki uddanno adhino. . . . Ittanno arrishsho giddo ane ledo gide middanni hossinori baalu . . . coyiˈroommori adda ikkinota farciˈra dandiitanno. Ani mittoreno dihunoommo. . . . Ati [gashshaanchu] anera uddano qolsiisate giddeetu dinoe yite hedattoha ikkiro nafa, mararte tenne assie ballo! Soqqamaanchikkira uddanosi adhine heeˈneenna sammi yitooti.”
Sayimeni Shaama yinannihu xaggete borreessaanchi togo yiino: “Kuni loosaasinchi shiqishiˈrino eeggo uddanosi qollanni gede lowo geeshsha hasiˈrinota leellishshanno. [Tini sanade] eeggo shiqishiˈri manchi Qullaawu Maxaafi giddo noo higge roorenkanni Leewaawootunna Marrote maxaafira noota buxane miincannikki gede kultanno higge afinota leellishshanno.”


text:
Lammiwwan Ertraa lama kanneen bishaan gurguran Jubaa keessatti gara jalqaba torban kanatti eega ajjefamanii as bishaan dhugaatii nu ga’u bitachuu hin dandeenye jechuun jiraatonni juba kan sudaan kibbaa ibsanii jiru.
Lammiwwan Ertraa kanneen biroon bishaan gurguranis kannen ajjefamaniif tumsa qaban agarsisuuf jecha hojii isaanii cufaniiru. Mormiin isaanii kunis har’a guyyaa 4ffaa kan qabatee yoo ta’u hanqiina bishaan dhugaatii guddaa uumee jira.
Garuu ministriin odeeffannoo kan kutaa seentraal Equatoria Emmanuel Adil akka jedhantti lammiwwan Ertraa kun hojii isaanii kan dhaaban kibxata darbe qofa.
Jubaan lafa bal’aa dha. Tarii guyyaa dirree xayyaara Jubaatti dhaqanii reeffa lammiwwan isaanii gaggeessan hiriiranii ajjefamuu lammiwwan isaanii mormaa turan sana qofa hojii dhaaban. Kun fudhatama qaba. Kun immoo guutuummaa Jubaa kan danqee natti hin fakkaatu jedhan.
ADIL akka jedhanti Jubaa keessatti kan bishaan gurguuru lammiwwan Ertraa qofa miti. Jiraattoota magaalattii keessaa Rita Gune akka jeettitti lammiwwan Ertraa kun wiixta darbe eega ajjefamanii as hanqiina bishaaniitu jira. Yoo argames gatiin isaa hedduu dabaleera.
Lammiwwan Ertraa daldala irratti bobba’an kana eenyu akka ajjesee ifa miti. ADIL akka jedhanti waan irratti qiyyaafatamee ajjefaman miti.
Nama isaan ajjeese baruuf Mootummaan kutaa Sanaa polisootaa wajjiin hojjataa jira jedha Joon Taanzaa gabaasa ergeen.


text:
Betru Dibaba
______________________________________________
Sirna federaalizimii Itoophiyaa keessatti, mootummoonni Federaalaa fi Naannolee aangoowwan qaban guutuu fi wal qixa. Guutummaa fi walqixxummaan aangoowwan mootummoota kanneenii guutummaa fi walqixxummaa lakkoofsan ibsamu osoo hin taane, guutummaa fi walqixxummaa aangoowwan sadan; seera tumuu, raawwachiisuu fi abbaa seerummaa qabani dha. Kanaafis, wal kabajuu fi wal tumsuu qabu; Heera Federaalaa keewwattoota 1, 8, 39, 47 fi 50(8).
—
Oromiyaan miseensa federeeshinii, Naannoo taatee hundooftu illee hojmanni waggoota 25 oliif turee fi ammas jiru kan Oromiyaa Naannummaan (Statehood) ga’e miti. Oromiyaan Naannummaa akeeka waliigaltee fedaraalizimiin ittiin ijaarame hanqachuu dhabuun dhadhabbina Mootummaa Naannichaa yookin/fi fedha aangessuu dhabuu Mootummaa Federaalan ibsamuu danda’a. Ta’us, uumanni Oromoo fi Oromiyaan adda ba’anii hin beekan. Uumanni kun uummata tasa abdii kute miti. Tarkaanfii uumanni fudhachaa jiru keessatti sirnoonni armaan gadii yoo raawwataman kaayyoon uummanni Oromoo Oromiyaa Naannummeessuuf qabu fiixa ba’a.
—
1. Sabboonummaa
‘Ani Oromoo dha!’ jechuun nama sodaatuf yakka, nama jabaaf gootummaa ta’uu hin qabu. Oromummaan mirga namummaa malee miira sodaa yookin gootummaa miti. Sabboonummaan of beekuu fi of kabajuu, fi ijaarsa xilsammuu fi tokkummaa uummataa ti.
Oromummaan aadaa, seera, siyaasa fi hawaas diinagdee Oromiyaa keessatti ibsamu mootummoota fuulduratti adda ba’iinsa, mormii fi diinummaa ta’ee fudhatamuu hin qabu. Uummanni Oromoo akka uummataatti, sadarkaa dhuunfaa olitti, Oromummaa ijaaruu fi ittiin sabboonuu qaba.
—
2. Birmadummaa
Birmadummaan uummata Oromoo yeroo hundaa harkuma uummata Oromoo turuu qaba. Birmadummaan uummataa uummatumaan kallattiin ibsamuu qaba. Oromiyaa keessatti, birmadummaan uummata Oromoo abbaa aangoo ol’aanaa Oromiyaa ta’uu waliigaltee kamiifuu dhiyaachuu hin qabu. Birmadummaan Oromoo mirga, dantaa, faayidaa fi abbummaa Oromiyaa keessatti xiyyeeffannoo argachuu qaba.
—
3. Dachee
Oromiyaan dachee tokko; qaama lafaa fi bishaan uuwwiste dha. Dacheen Oromiyaa kan yeroo yerootti jijjiiramtuu fi qaamni fedhe akka gogaa hoolaa gabaa baasee gatii guyyaatti gurguratu osoo hin taane, dachee tasgabboofte, tokkummoofte fi Oromiyaan qofti aangoo irratti qabdu ta’uu qabdi. Uummanni Oromoo dachee Oromiyaa irratti humna ittisaa fi lafa weerarame ittiin deebisu ijaaruu qaba.
—
4. Mootummaa
Uummanni Oromoo mootummaa fi dhaabbata adda baasee beekuu fi ijaarrachuu qaba. Mootummaa siyaasawaa Oromiyaa keessatti mul’atu ijaarrachuu qaba. Mootummaa siyaasawaa kanaafis aangoo sadan mootummaa goonfachiisuun Oromiyaa akka bulchu waliigaltee hawaasaa raawwachuu qaba.
—
5. Walitti dhufeenya
Bara ammayyaawaa kana keessatti uumanni Oromoo balbala Oromiyaa banaa gochuu qaba. Oromiyaan akka Naannootti, uummanni Oromoo akka Uummataatti beekamtii saboota biroo fi addunyaa bira ga’uu qaba. Walitti dhufeenya kanaan, sirni wal kabajuu, wal fudhachuu fi waliin jiraachuun baratamuu qaba.


text:
Hawaasni Musliimaa Ayyaanni Iid Al Adahaa (Arafaa) waggaa 1,438ffaan adduunyaa irraati sagantaa adda addaan kabajeera
Biyyaa keessati Isteediyamii Finfinneetti hordofrtoonni fi abbootiin amantii baay’een bakka argamanitti haala miidhagaan kabajamuun isa gasameera.
Hordoftoonni Amanitii Islaamaa magaala Finfinnee fi naannoowwashe ganama sa’a 12 irra jalqabee kallattiiwwaan hundaan gara Isteediyamii Finfinneetti deemuun Salaataan galata dhiheessaa turaniiru.
Hordoftoonni amantichaa Salaataa fi faaruu amantii farfaachaa ayyaana Iid Al Adahaa (Arafaa) waggaa 1,438ffaa tokkummaan akka kabajatan ragaaleen mul’isaniiru
Bifuma walfakkatuun Ayyaanni Iid Al Adahaa(Arafaa )waggaa 1,438ffaa guutuu Oromiyaatti haala adda addaan kabajamee ooleera.
Godina Harargee Lixaa magaalaa Hirnatti hordoftoonni amantichaa kumatamatti lakkawwaman namoota daangaa Oromiyaa weraara Liyyuu Sumaalee irra ittisuuf waregamani fi Ooromoota loltoota Moootummaa Itoophiyaan ajjeeffamaniif rabbii isaanii kadhataniif jiru
Hawaasni Musliimaa magaala Dirre-Dhawaatti immoo ayyaana Iidi al Arafaa bakka tokkootti walitti bahuun kabajateera.
Sirna kabaja Ayyaana kanarraatti kantiibaan Magaala Dirree -Dhawaa haasaa gochuuf wayita yaaluu dargaggoonni Oromoo tokkummaan mormuun akka dhaabbisisaan ragaaleen mul’isaniiru
Hawaasni musliimaa Godianaalee fi magaloota Oromiyaa baay’een qondaltoonni mootummaa bakka ayyaanichi itti kabajamu osoo geenye dura sirna salaata isaanii xumuranii gara manaatti akka deebi’aan himameera.
Hawaasni musliimaa naannoo Oromiyaa akkauma yeroo biroo hunda ayyaana Iid Al-Adahaa (Arafaa) bara kana wayita kabajatu sagalee tokkoon gita bittaa mootummaa waayyaannee fi weraara Liyyuu Pooliisii naannoo Sumaalee mormaniiru
Ayyaanni Iidi-Al -Adahaa(Arafaa) waggaa 1,438ffaa guutuu addunyaatti akkaata sirni amanticha eyyamuun kabajamee akka oolee gabaafameera.
Oduu biraan immo magaala Dirree-Dhawaatti dhukaasni rasaasaa dhaga’amaa akka ture oduu magaalaatti gabaasaniiru.
Sababani dhukaasa kana maal akka ta’e amma oduun kun qopha’eti kan hin beekamne ta’us, ayyaanna Iidi-Al-Arafaa wajjiin walitti dhufeenya hin qabu warrii jedhan jiru.
Ayyaanni Iid Al Adahaa (Arafaa) waggaa 1,438ffaa kabajameera
Hawaasni Musliimaa Ayyaanni Iid Al Adahaa (Arafaa) waggaa 1,438ffaan adduunyaa irraati sagantaa adda addaan kabajeera


text:
Qabsoon ummanni magaalaa Masalaa (Dhiha Harargee) itti jiru isa gootummaa addaati. Agaazii hin sodaanne. Ijoollee hidhaman hiiksisuu irraa tasa duubatti hin jenne. Jagnummaan isaanii hunda keenna boonse. Qaanqeen Xumura Gabrummaa marsaa biraa akka qabattu, faffacaatu taasise.
Ijoolleen kan hidhamanii fi dararamaa jiran jiraattota magaalaa Masalaa irraa qofaa miti. Gandi Oromoo hundi ilmaan isaa hidhaa fi du’aan dhabeera. Kan du’ee gumaa baasuun, isa hidhame ammoo hiiksisuun dirqama hunda keennaa mitii? Ummanni Masalaa eegaleera!
Oromiyaa keessatti kan nama saamuu fi nama buqqisu hin hidhamu. Kan nama ajjeesu yakka tokkoon hin gaafatamu. Kan hidhamu isa mirga isaaf dubbatu, isa haqa isaaf falmatu, isa mataa olqabatuudha. Barattoonni yunivarsiitota fi manniin barnootaa keessaa guuramaa hidhaman; hoogganoonni manniin isaanii keessaa guuramanii Qiliinxotti gataman yakka tokko hin hojjanne. Dararaa sadarkaa kanaaf kan isaan saaxile gootummaa fi jalala Oromooti. Ufii isaaniitii darara’amaa nu jiraachisuu, ufii beelayaa nu nyaachisuu, ufii madaayaa fayyaa keenna tiksuu filatani. Akka hedduu keennaa jilbiiffatanii fi afaan cuqqaalatanii jiraachuu ni danda’an ture. Garuu filannoon isaanii salphina baadhachuu hin turre. Namoota nama nugodhuudhaaf hidhamaa fi dararamaa jiran gadi lakkisiisuun dirqama Oromoo hundaati. Yeroonis itti laatamuu hin qabu. Ummanni Masalaa fakkeenna gaariidha, hunda keennaaf.


text:
Gabaasa Qeerroo Finfinnee Gurraandhala 22,2014
Gabaasaa Qeerroo Finfinnee kutaa magaalaa Makkannisaa jedhamu irraa gabaasuun, Guraandhala21 mana barumsaa barattootni oromoo itti baratan koollejji Seminarii jedhamutti jala bultii guyyaa boruuf fincilli kauu mala jedhuun tikoota isaa naannoo mana barumsaa kanatti ramaduudhaan ganama saa 8:00 irraa kaasee guyyaa guutuu meeshaa guutuu dirree waraanaa fakkeessee jiraachuu isaa Qeerroon gabaasee jira humna waraana isaanii nannoo kana buufatanii jiran suuraan kaafame kan addeessu barattoota shakkuun barattoota naqaa qabanii qorataa barumsa isaanii irraa hambisaa akka jiran akkasuma basaasota isaanii huccuu barataan wal fakkatu uffisuun moora keessa galchanii sochii barattoota oromoo basaasaa akka jiran, gabaasaan Qeerroo addeessa. Aka walii galaatti mootummaa wayyaanee sochii barattota oromoo yuuniversitii koollejjii adda addaa irratti eegalee jiru sodaadhaan koollejjii kanatti tikoota humnaa oliin ramadee eegsisaa jira,fuula kana irratti attach kan tae suurawwan tikoota wayyaanee naannoo san buufatanii jiran yoo tahu qeerroo sodaa tokko malee isaanuma gidduu deemuun waraqaa barbaachisu walif raabsaa jiran waliin kan jiruudha,shakkiidhumaan qoratanii gadhiisaa jiru barattoota kan qabamani hidhaman hin jiran,itti fufanii diddaa moora kana keessatti eegaluuf ammallee qophiin barataa cimee jira,itti fufa.


text:
Marii kanaanis dhimma hariiroo Itiyoophiyaa fi IMF fooyyessuu irratti mari’ataniiru.
Hoggantuun kun marii booda turtii gaazexeessitoota waliin qabaatanitti Itiyoophiyaa daawwachuu kan dhufan ‘moodeela’ dinagdee biyyattiitti hojiitti hiikamaa jiru ilaaluufi jedhaniiru.
Biyyattiin guddina dinagdeen milkaa’ina galmeessisaa akka jirtudha Laagaard kana kaasan.
Turtii pireezdaanticha waliin qabaatanittis filannoowwan guddinaaf mijatoo ta’an fi rakkoolee mudatan irratti mari’achuusaanii eeraniiru.
Itiyoophiyaan hundeessituu fi miseensa Dhaabbata Maallaqaa Idil-addunyaa akkuma taate hariiroo gaarii akka qabaatan dandeessisuu irratti mariin geggeffamuu isaa Dubbi-himaan Ministeera Dhimma Alaa Obbo mallas Alam eeraniiru.
Obbo Mallas Marii pireezdaant Mulaatuu Tashoomaa fi Hoggantuun IMF Kiristiin Laagaard taasisan gaazexeessitootaa ibsaniiru.
Kaayyoon daawwannaa hoggantittii guddina dinagdee Itiyoophiyaan waggootan kurnan darbanitti galmeessifte qaamaan dhufanii akka arganiif ta’uudha kan kaasan.
Pireezdaant Mulaatuun dhaabbatichi guddina dinagdee Itiyoophiyaa, bu’uura misoomaa fi ijaarsa dhaabbileef deggarsa kenneef galateeffataniiru.
Carraaqii dinagdee hirmaachisaa fi hiyyeessa irratti xiyyeeffatu Mootummaan Itiyoophiyaa geggeessu irratti pireezdaantichaa fi hoggantuttiin mari’achuunsaanii himameera.
Kiristiin Laagaard Itiyoophiyaan baqattoota hedduu keessummeessaa akka jirtu kaasanii, carraaqii biyyoota ollaatti nagaa fi tasgabbiin akka bu’uuf taasiftu dinqisiifataniiru.
Kana malees Hoggantuttiin Muummicha Ministiraa haayilamaariyaam dassaalany waliin dhimmoota dhaabbatichaa fi itiyoophiyaa irratti fi kaan gara-garaa irratti mari’ataniiru.
Har’uma sa’a boodas Zoonii Industirii Duukam nidaawwatu.
Dhaabbati Maallaqaa Idil-addunyaa erga hundaa’ee waggaa 72ffaa isaa yoo ta’u, Kiristiin Laagaard hoggantuu dhaabbatichaa jalqabaa Itiyoophiyaa daawwatan ta’aniiru.
Hoggantuttiin Koomishinii Dinagdee Afriikaa fi Gamtaa Afriikaatti argamuun haasaa kan dhageessisan yoo ta’u, Paarkii Industirii Duukamii fi Hospitaala Fiistullaa Hamliin nidaawwatu.
Itiyoophiyaa miseensa Dhaabbata Maallaqaa Addunyaa kan taate waggaa 72 har’aa A.L.A Mudde 27,1945 yoo ta’u, biyyoota miseensa dhaabbatichaa 189 keessaa tokkodha.
Waggoota 72 darbanitti keessumaa A.L.A 1996 hanga 2010 gidduutti waggoota jiran keessatti Itiyoophiyaan karaa dhaabbatichaa liqii fi deggarsa teeknikaa addaa akkasumas deggarsa ‘idaa’ alaa salphisuu argatteetti.
Daawwannaan hojii guyyoota lamaa Kiristiin Laagaard Finfinneetti taasisanis fudhatama sadarkaa ardii fi idil-addunyaatti Itiyoophiyaan qabdu tilmaama keessa kan galche ta’uu Ministeerri Dhimma Alaa ibseera.
Daawwannaan Hoggantuu Dhaabbata Maallaqaa Idil-addunyaa kun biyyattiin hanga yoonaa dinagdeen, siyaasaan fi gama jireenya hawaasummaan injifannoowwan galmeessifteef beekamtii kan kennudha jedheera ministeerichi. Faasikaaw Taaddasaatu gabaase.


text:
Prezidaantii Amerikaa 45ffaa ta’uuf kan filataman Donaald Traamp kakatanii aangoo qabachuuf guyyaan 4 lafa hafeetti hawaasa tika nagaa biyyaa waliin falmii haaraa keessa seenanii jiru.
Daayreekteerri tika nageenya biyyooleessaa ykn CIA Jaan Brennan Dilabata kaleessaa gaaffii fi deebii gaggeessaniin Traamp sodaa Raashiyaan addunyaa irratti uumte ballifatanii hubachuu hin dandeenye jedhan.Kana malees waan hin taane dubbachuu fi barreessu irratti fulleefatan kun immoo fedhii yunaaytid Isteetes miti jedhan.
Brennan kana dubbatanii sa’atii xiqqoo keessatti Traamp gama Twitteriin deebii kennaniin kan yeroo dhiyoo keessatti bakka buufamuuf jiru namnii kun oduu sobaa gidduu kanaa isatu baase laataa? Jechuun gaafatan.Angawoonni tika nageenyaa garu nuti icciticha hin baafne jechuun falmaa turan.


text:
Manni murtii federaalaa itiyooopiyaa dhaddachi 19ffaan dhimma zelalem workagenyeufaa ilaaluu kan jalqabe akaakkachiisaan ture.
Akkka akeekkachiisa sanaatti himatamtoonni martinuu daqiiqaawwan itti aanan keessa kan isaan dubbachuu qaban balleessaa itti murame balleesseera ykn miti ka jedhu qofaa ta’uu qaba ka jedhu ture.
Zelalem workagenyehu gaaffii dhiyaateef ennaa deebisu himannaan na irratti dhiyaate abbaa alangaa fi poolisiin qindaa’ee kan dhiyaate kan kijibaa waan ta’eef deebii hin qabu jeheera.
Miseensa tokkummaa dimokraasii fi haqaa kan ture himatamaan lammataa Habtamu Ayalew immoo himannaa dhiyaate irratti fedhiis deebiis akkan hin qabaanne qaamni na himate iyyuu beeka, paartii ani dhaabadheef ana hidhuu dhaan waan diigeef abbaa alangaa nan galateeffadha jedhee jira. Manni murtiis achuma irratti dhaabsise.
Miseensuma paartii kanaa kan ta’e Dani’el shibeshiis waa’een shororkeessummaa ennaa ka’u jalqaba waa’ee kanaa kanan dhagaga’e Osama Bin Laden irraa yoo ta’u lammata immoo obbo Meles Zenawi irraa ti jedhee jira. Aniif kaayyoon ani dhaabadheef kana hin ibsu, shororkeessaan IHADEG malee ana miti, kana kan godheefis paartii koo diiguuf yoo jedhu manni murtii dhaabsisee jira.
Arena Tigray irraa Abrha Desta jecha isaa utuu hin kenning dura akka qajeelfama jiruutti dubbadhu ennaa jedhamu kun ajaja keessan miga koo kan yaada ibsuu na irraa hin mulqinaa shororkeessaan IHADEG himattoonni basastonni maafiyaa ta’an wal ta’u dhaan ennaa jedhutti manni murtichaa dhaabsisuu dhaan yakka hin raawwanne isa jedhuun galmeesseef.
Semayawi paartii irraa kan ta’e yeshiwas Asefas kan ani dubbadhu yeroo dhumaaf waan ta’eef na hin dhaabsisinaa jedhee ennaa kadhatu akka heera biyyattii keeyata 78 lak 4tti mana murtii addaa hundeessuun dhorkaa ta’us mana murtii humna warnaa ka fakkaatuun dhaddachi 19ffaan kun nu hiraarsaa jira ennaa jedhutti manni murtii dhaabsiseen.
Abbaan alangaas himatamtoonni martinuu gocha isaanii waan gananiif jecha raga isaa akka dhiyeeffatu beellama gaafatee jira. Akkuma kanaan Caamsaa 13, 14, fi 17tti beellama kennee jira.


text:
Taphni Guutuu Oromiyaa maqaa ammaa kana moggaafachuun dura Shaampiyoonaa Ispoortii Oromiyaa jedhamuun bara 1986 irraa kaasee waggoottan baay'eedhaaf adeemsifamaa tureera; hanga har'aattis adeemsifamaa jira. Maqaan kunis Mana Maree Ispoortii Oromiyaatiin jijjiiramuu akka danda'edha, kan hubatamu.
Tapha kanarratti Godinaaleefi Bulchiinsonni Magaalootaa sochi ispoortii taasisan keessatti walitti dhufeenya, jaalalaafi tokkummaa, akkasumas aadaafi duudhaa isaanii walirraa barachuufi wal-barsiisuu kaayyoo godhachuun waldorgomaa turaniiru.
Mootummaan Naannoo Oromiyaafi Biiroon Dhimma Dargaggootaafi Ispoortii Oromiyaas immaamataafi tarsiimmoo gama ispoortiin qabame daran milkeessuuf, “Oromiyaan burqaa qofa miti galaana atileetotaa ni taati”dhaadannoo jedhuun taphoota Guutuu Oromiyaa jedhamu kana gandaa kaasee hanga sadarkaa naannootti waggaa waggaadhaan adeemsisaa kan turaniifi jiraniidha. Taphichi baranas yeroo 24faf Amajjii 20 bara 2010 Bulchiinsa Magaalaa Bishooftuutti kan adeemsifamu ta'uu Biiroon Dhimma Dargaggootaafi Ispoortii Oromiyaa ibseera.
Ittaanaan Ogganaa biirichaa Obbo Fissahaa G/Mikaa'eel tibbana ibsa kennaniin, taphiwwan Guutuu Oromiyaa baranaa kanarratti bulchiinsonni magaalootaafi Godinaaleen martuu hirmaachuuf qophii olaanaa taasisaa turuusaanii himaniiru.
Qophii kanaafs godinaaleefi bulchiinsonni magaalotaa ispoorteessitoota ciccimoo qabatanii gosawwan ispoortii ittiin hirmaataniin sadarkaa sadarkaadhaan dorgommaa akka turan ibsanii, tapha kanarratti waliigalaan bulchiinsota magaalotaa 18fi godinaaleen Oromiyaa 20 ta'an hirmaachuun kan dorgomaniidhaa jedhaniiru.
Tapha Guutuu Oromiyaa baranaas kan keessummeessu bulchiinsi magaalaa Bishooftuus qophii barbaachisaa maraa xumuruudhaan keessummootashee simachuuf guyyicha hawwiidhaan eegaa akka jirtu hubachuun danda'ameera.
Manni Maree Ispoortii Oromiyaas shaampiyoonicha sadarkaa sadarkaan gaggeessuuf bajeta qarshi mil. lamaa ol ramaduusaa kan ibsan Obbo Fissahaan milkaa'inasaaf hordoffiin walirraa hincitne taasifamaa jiraa jedhaniiru. Kaayyoon tapha kanaas Tapha Guutuu Itoophiyaa 6fa barana ji'a Bitooteessaa qopheesummaa naannoo Tigiraayiin; Maqaleetti adeemsifamurratti taphattoota ciccimoo Oromiyaa bakka bu'uun hirmaatan filuuf ta'uusaas beekameera.
Taphni Guutuu Oromiyaa kun bara 1986 yeroo jalqabaaf magaalaa Jimmaatti kan adeemsifame yoo ta'u, hirmaatonni godinaalee Oromiyaa 12 irraa bobba'aniifi atileetonni 500 ta'an gosoota ispoortii shaniin waldorgomuusaanii kan yaadatamuudha. Jimmis ofumaan qopheessuun bara sana shaampiyoonaa ta'ee ture.
Balballoommii Oduu
Tashoomaa Qadiidaatiin


text:
THE OROMO NATION MOURNS THE PASSING AWAY OF ONE OF ITS BRAVEST SONS
Gooticha hangafa qabsoo fi hogganoota hangafa qabsoo Oromoo kan turan Jaal Jaarraa Abbaa Gadaa addunya kana irraa galuu ilaalchisee; gaddi ilmaan Oromoo guddaa dha. Jaallan Jaarraa Abbaa Gadaa qaamaa fi qalbiin itti dhihaachuun beekan waayyee gooticha kanaa maal jechuun akka isaan irraa dubbatan armaan gaditti caqasaa. Lubbuu Gooticha kanaaf Jannata; Maatii isaa, Jaallan isaa, saba inni jaallatuuf akkasumas isa jaaalatan maraa jabina haa keennu jenna. Qabsaawaan kufus qabsoon itti fufa!!!


text:
Gaafa qaraa sirbee Karrayyuu jedhee sirbee sirba ijoolleen dargaggoo Karrayyuu galgalaa horii faarsaa,wal wallaalan sirbe.
Jireenna Oromoo karrayyuu sirbaan agarsiisuuf sirba isaan horiin faarsan Karrayyuu jedhee baase.Achumaan Addisu Karrayyuu jedhanii moggaasan.
“Karrayyuun baayyee hawaasa ani jaaladhuudhaa, hawaasa jaalala beekuu, hawaasa kanaaf gumacha guddaa godhuuf tattaaffachaachuman jiraa.”
CD isaa ta qaraa Karrayyuun moggaasee ta dhumaa ammoo CIDHA jedhee kabajaa fi ulfinnaa, fi jaalala fuudha keessa jiru sirbe.
“Laga tokkoo waraabee,qori tokkotti yaamee,” jedhee sirbee fuudhaa fi ulfinna isaa faarse.
“Abbaa tahuun baayyee ulfaataa,jaalala maatiin kiyya naaf qabuu ilmo kiyya irratti beekee,gaahelii waa hedduu irraa sidaangessaa waan hedduuf ammoo akka ati qabsooftu sigodha.”
Fuudhaan maan jetta jennaan fuudhii yoo qeeroon itti misuu, “haaraa hora jedha warrii keenna,gaafa qeerroon fuudhu muka Harooressaa boroo dhaabaniif kophummaan kaleessaa raawwateeraa jechuu.”
Sirba baranaatii fi ka bara durii yoo walbira qabdu maan jetta jennaan:
“Dhalootii bara kamittuu ergaa qaba.siraba durii yo dhageeffattu albeemii isaa guutuu dhaamsa innii hawaasaa qabu dhageffatta,sirbaa Alii Birraa ykn Nuhuu Goobanaa TV argee hin binne ergaa isaanii dhagaheetan barbaadee bite. Dhaloonni ergaa isaani sirriitti dhaamuu qaba.”
Aartiin maal jetta jennaan:
“Anaaf aartiin jaalala,anaaf aartiin dinagdee,aartiin anaaf siyaasa,aartiin anaaf waan hunda.Haala kami keessaatuu yoo ilaaltu misaayila jabaa caala,aartiin baayyee humna qaba,sabnii aartii hin qamne sabaa hin tahuu,” jedha.
“Mullata keessan ufi keessatti hin dhaamsinaa aartii aafanai aadaa hawaasa keessani guddisaa.”
Ijoollee jalaa oli dhfutu ta aartiin guddachuu feetuun maan jetta jennaan:
"Dhaamsii guddaan ani qabu nu ispoonserallee dhabnee yeroo asi geennetti jiraa jabaadhaa,mullata keessan ufi keessatti hin dhaamsinaa."
Addisuu karrayyuu waan aartii Oromoo rakkisuutti jiru keessaa tokko COPY RIGHT,hujii weellisaa akkuma fedhan jalaa baayyisanii gurugruu ykn laaffisuutti mullataa jedha.
Akka kun hin taane hawaasii nama aartii jabeessuu qaba. “aadaa fi seenaa ufii guddisuuf aartii jabeessuu qabaa.”