text:
Amajjii 02, 2014 | Y.G(2005)
Kutaa 1ffaa Duubisuuf Addana Tuqaa & Kutaa 2ffaa Duubisuuf Addana Tuqaa
Kutaa 3ffaa
Kutaa 2ffaa barruu koo kanan xumure, Hawaasa Oromoo Biyya alaa/hambaa irratti yaada eegaleen ture. Isuma irraan itti fufa.
Hawaasi Oromoo Biyyoota hambaa keessa jiran sochiin isaanii dabalaa deeme moo, hanqachaa deeme? jenne yoo kaafne, maqaa Biyyootaa fi Magaaloota adda addaa kaafne sochii turee fi jiru tarrisuu dandeenya. Hawaasi Oromoo Biyya hambaa jireenyaan wal qabatee, dhimma Ummata isaanii waliin qindeeffatanii deemu irratti rakkoon akka jiru ni dubbatama. Irra jireessa garuu scohii itti fufiinsaa taasisaa turan irraa laafachuu argina. Sababaan ammo, waanuma ifa jiruudha. Akka walii galaattii garuu, amaloota siyaasa keessaa hubachuu dhabuu fi yeroo qabsoo keessatti rakkon yeroo dhalatu, sassaabbatanii manatti ol deebi’uu fi kkfn ni komatamu. Wanni akka walii galaatti hubachuu qaban, yoo xiqqaate yk yoo wal dhaggeeffetanii waliin dubbachuu toobbatan (waan aadaa Oromoo keessa hin jirreen) muuxannoo saboota biroo irraa fudhachuu isaan barbaachisa.
Dhaabbilee siyaasaa Oromoo keessatti rakkoon yoo umame, waan adda addaa nama mudachuun waan hin oolle. Garuu waan fedhe umame iyyuu, dhimma Ummata ofii dhiisanii manatti galanii taa’uun, tapha ijoollee ta’a. dhaaba keessaa dallansuu yk ariifannaa keessa waan murteeffatamuun ba’anis, dhimma Oromoo hojjachuuf miseensummaa qofaa gaafataa? Oromoon tokko jennee dubbachaa humni fe’e ka’ee lakkii ani dhaaba biroon gaggeessuu barbaada yoo jedhe, ebaluun nama keenya jedhanii waliin didichuun maal fide? har’a waan hundi dabree jira. Kaleessa waan yaannee dheessine har’a maaliin goolabame? rakkoon Oromoo furameeraa? siyaasa keessaa haa baanu, kan Biyyummaa itti ari’amne aadaa fi qooqa Oromoo yk kkf irratti hojjachuu maaltu nu dhawwa? dhugumatti akka itti jirru fi baroota gabrummaan jiraanne jennee dubbannu gonkumaa wal hin gitu. Namuma kaleessa gabroomnee qabsoo gaggeessuu wallaallee fakkaanna malee, nama gabrummaan irratti saaree muuxeffanne hin fakkaannu.
Sochiin Biyya alaa jabaachuu fi dhiisuun, suduudaan qabsoo Ummatichaa irraan miidhaa akka dhaqabsiisu hubachuun barbaachisaadha. qabsoon sabichaa Biyya alaa wayita unkuramu wayyaaneef gammachuudha. Gammachuu qofaa odoo hin taane, ummata abdii kutachiisuuf itti fayyadamti . kanas qalbeeffachuu nu barbaachisa. Kanaaf waan nutti fakkaate wayita raawwannu, Ummata keenya irratti misimaara gadi rukutaa akka jirru beekuun dansaadha. Sochii hawaasa Oromoo Biyya alaa laafatuu irratti mee fakkeenya gabaabaa tokko haa kaasu. Baqattoonni Biyyoota gara garaa Ameerikaa Miyaapoliis keessa jiraatan keessaa baqattoonni somaaliyaa 1ffaa yennaa ta’an, baqattoonni Oromoo ammo 2ffaadha. Hawaasi achi jiru kun sochiin taasisaa turan Biyyoota hundaa fakkeenya turan. Har’a garuu …….. baqattoota Oromoo kuma 18 oltu jira. Kun hundi maqaa siyaasaan ba’e jechuu dandeenya. Garuu……maaliif laafan? beekamaadha. Sochiin Aadaa Addunyaan itti gortee ilaaltu illee har’a kan jiru hin fakkaatu. eenyun akka miidhaa jiran naaf hin galu. Eenyu irratti gatanii akka dhiisanis hin beeku. garuu fakkeenya hedduu kaasuun ni danda’ama. Yaadaa fi adeemsi akkasii nu keessatti dagaagee odoo jiru, akkamiin qabsoon lafa irra harkifate jennee quba namatti qabna?
Akka walii galaatti Hawaasi Oromoo kamuu dallaa miseensa dhaabbilee siyaasaa keessatti qofaa of herreegu hin qabu. Ilaalchuma Ummati 100/100 tti deeggaru illee yoo qabaanne, isaan alatti hundee Oromummaa qofaan waan waliin hojjannu waa danuutu jira yaa firaa. kanaaf qalbii keenya bal’ifannee kan walirraa dheessuu walitti deebi’ee bara 2014 tti, dhimma Ummata keenyaa Biyyaa dhumaa jiranii irratti haa hojjannu.
BEEKTOOTA KEENYA ILAALCHISEE :-Beektoota keenya wayitan jedhu kan har’a Hayyoota keenya jedhamu san. Hiikkaan Hayyoota jedhamu kun akka Maanguddoota Gadaa keessa dabranitti , kan amma jedahmu kanaa miti. Hayyoota jechuun Sirna gadaa keessa dabruu qofaa miti, Ulaagaa 5 of keessaa qaba. kana yeroo biraan itti deeni’a. beektoonni Oromoo addatti biyyoota hambaa keessa jiran meeqa? lakkoofsa qabuu laata? garuu qabsoo keessa kan jiran tursinee kan dhimma Ummata isaaniif dubbachaa jiran, gorsa kennaa jiran, hegaree gama hundaa akeekaa kan jiran meeqa? kana irratti yeroo fudhannee dubbachuun hin hafu. Bara 2013 garuu baayyina isaanii waliin wayita ilaallu, kan gonkumaa wal hin ginne , waltajjii addunyaa adda addaa irratti dubbachuu eegaluun isaanii dansaadha. fakkeenya kaasnee waan waliif dubbachuu feenu ibsuutu dansaadha natti fakkaata.
Beektoonni FILITSIXEEM Biyyoota adda addaa fi angoo sadarkaa addunyaa irratti qabanitti dhimma ba’uun Biyya isaaniif maal hojjachaa jiru? dhaabbata mootummoota gamtoomanii fi gamtaa awuroppaa keessa akkasumas, paarlaamaa biyyoota adda addaa keessa ta’aanii maal hojjachaa jiran? ogummaa fi dandeettii addunyaa irratti ittin beekamaniin akkamitti dhimma ba’anii Ummata isaanii garu injifannootti oofaa jiran? bakka jiranitti wal utubanii UNSCO keessatti dhiibbaa akkamii taasisanii akka Biyaatti fudhatama argatan? Alabaa akka dhaabbatan taasisan? dhaabbilee daldalaa fi bakkoota hojii gurguddaa kanneen jiran wal ijaaranii maallaqa argatan irraa akkamiin ijoollee Filitsixeema barsiisaa jiran? kana irra hedduu tarrisuu dandeenya. Kana hundaa wayita raawwatan, Miseensa Araafaat ykn hamaaz taane malee jedhaniiru? yoo waliti dallanan siyaasa keessa ba’nii, manatti galanii taa’aniiruu? Faranjiin ofitti waamee, aadaa yk seenaa isaanii harkaa fuudhee deebisee, har’aa kaaftee Doktara taatetta. Aadaa fi seenaa Biyya keetiin Doktarummaa fudhattee jirataa, garuu asumaa hojjadhuu jiraadhu waan jedhamanif dhimma Ummata isaanii dhiisaniiru? beektoonni IRAAN har’a ameerikaan odoo hin jaallannee waa hundaa hayyamuuf deemaa jirtu, eessatti barataniiti? sadarkaa har’a irra ga’aniif bu’ura isaa eessatti fixatan? miseensa paartii akkasii taane malee yk callisanii warruma siyaasa gaggeessuutti quba qabaa osoo jiraatanii bakka ha’a ga’an jiruu? Mootummaan siiriyaa waan fedhe haa ta’uu waan irratti muramuuf ture beektoota eenyutu irraa qabe? sochii ruusiyaa fi chaayinaa qofaadhaa? beektoonni SIIRIYAA qaroo addunyaa irra jiran yaada maalii laatanii qalbii warra dhiha cabsan? Dhiibbaa maalii taasisan? Lammiilee fi beektoonni Filtsixeema, Iraan, Siiriyaa Biyyoota adda addaa keessatti lammummaa lammaffaan jiranii fi lammummaa guutuun jiran seenaa maalii hojjatan? akkamiin Lammiileema Biyyoota warra dhihaa dabalatanii Biyya keenya hin tumtu jedhanii sagalee isaanii dhageesisan? haala kanaan of ilaaluun ga’aadha. dhimma ummata ofii irratti iyyachuun gaabbii keessa ofii irraa nama baraara.
QEERROO ILAALCHISEE:-Qeerroon sochiin isaa ganna lama guuteera. Hojiin isaan hojjatan garuu dhala Oromoo maraa kan boonsuudha. Amma baayyina qeerroo fi sochii irraa eegamuun garuu akka hojii hedduun isaan eeggatu hubachuun gaariidha. Kana irra bilchina dabalatee sagantaa yeroo dheeraa fi gabaabaa jedhame, tokko isa tokkof karaa akka saaqutti mijeessanii tarkaanfachuun dansaadha. Hojiin isaanii gama hundaa kana irra jabaatee itti fufuun murteessaadha. Sochiin isaan itti jiran haala akkaan rakkisaa keessatti ta’uun ifadha. Haala akkasii keessatti wanni gaggeessaa jiran hedduu nama boonsa. Gama kanaan kan jiru yeroo biroo itti deebinee, ammaaf yaada dhuunfaa 2014 kennun barbaada.
Sochiin qeerroo kun deeggarsa Biyya keessaa fi alaa akka isa barbaachisu waan haqaati. Gama hundaan waan isaan barbaachisu dursanii beekanii deeggarsi laatamuufin dansaadah. Kana gochuuf ammo caasaa keessa jiraachuu fi dhiisu hin gaafatu. Dhalli Oromoo kamuu akka isaa gaggaafatee waan raawwachuu danda’uudha. Qeerroon wareegama kafalaa jiruf deeggarsa Ummata isaa biyya keessaas ni barbaada. Ijoolleen kun gaafa hidhamtu callisanii ilaaluun taajjabbiidha. Dhalli keenya mana hidhaatti wayita dhumtu, nuuti gammachuu dhuunfaaf sirbaa bulla taanaan namummaa keessa abaane jirra. Ykn ijoolleen keenya diinaan rukutamaa jiraachuu odoo ijaan arginu, wal ga’ii fi hojiilee adda addaaf sirnicha harka qabuun qaaniidha. Hirmiidha !!!!!!!!!
Qeerroon scohii taasisu, manneen barumsaa sadarkaa 1ffaa fi 2ffaa, akkasumas koleejootaa fi yunivarsiti keessatti qofaa daanga’uu hin qabu. Waajjiraalee fi dhaabbilee daldalaa keessas seenu qaba. hamileen koleejoota keessatti akka leencaa isaan taasisu yeroo hojitti bobba’an dhaabbachuu hin qabu. Qeerrooummaan sochii Oromummaati. Oromummaan ammo bakka maraa jira. Kanafaa sirreeffachuun dansaadha. Kana malees, diinni Oromiyaa keessa akka garaa isaa fandalalu kana iggiti itti gochuun, sochii isaaniif karaa qulqulleeffachuu ta’uu hubachuu qaban. Sochiin isaanii dhaloota itti aanutti akka ce’uuf obbolaa fi ijoollee ganda keessaa ammumaa quba qabsiisuun qabsoo sabichaaf hundee ta’aa qalbeeffadhaa.
MAANGUDDOOTA ILAALCHISEE:-Qoosa maanguddummaa Oromootti himuun qosaadha. Kun hunda keenyaafu kabajaadha. Qaroomina keenyas ibsa. Garuu yoo hojii irra hin ooliin , tureen qofaa hafna. Har’a rakkoo hedduu keessummeessinee keessa dabarree jirra. Rakkoo kana keessa dabruu keenya odoo hin taane kan nama raaju, rakkoon kun nutti deddebi’uuf kan danda’e, waan harkaa qabnutti dhimma ba’uu dadhabuu keenyadha. Maanguddummaan ykn Jaarsummaan akka aadaatti, umurii fi Angafummaa hidda dhaloota keenyaa ilaallata natti fakkaata. Kabajaan gama kanaan turtee fi amma hojii irra oolaa jirtu yeroo eebbaa kabajaa waliif laatamu qofaadha. Kun ammo hojii maanguddummaa keessaa isa xiqqaadha. Rakkoo nu keessatti umami kanaaf kan silaa maanguddoo ta’ee dubbii qajeelchu qabu, abbaa dhibee sana dursu ta’ee hojjachuu argineerra. Kan silaa bitaa fi mirga ilaalee lakkii dhiisaa kun diinaaf karaa saaqu ta’a jedhee komatee dubbii haqaa Ummatatti baasu qabu, ofii gama tokko goree warra haqaaf falman yennaa salphisanis taajjabneerra. Kun qaaniidha. Isa dhugaa salphina. Kun bara 2014 kaasee dabalamuu hin qabu. Dhimma Oromoo qofaa kaayyeeffatanii hojii jaarsummaa isa dhugaa gaggeessuun ni danda’ama. Rakkoon wayita dhalatu maanguddoonni gama tokko odoo hin gorree keessaa sassaabbatanii yoo taa’an illee dubbiin ni qabbanaa’a. Maanduggoonni rakkoon tokko wayita dhalatu, hegaree Oromoo kan baasuu danda’u kanadha jedhanii raga waliin dhiheessanii isa jal’ate qajeelchuun ni danda’ama. Kana ija keenyaan argines dhageenyes hin beeknu. Maqaan ABO jedhu akka mi’a shaqataa hundumtu saammachuuf wayita yaalan beektoonni fi maanguddoonni callisuun sirri hin turre.keessattu warrii seenaa beekna jedhan seenaan yennaa jallatu callisuun irra hin turre. Har’as kanuma argaa jirra. Kun sirraa’uu qaba. gama kanaan waan hojjatamu qabu itti yaadamu qaba. Jaarsummaan eenyufuu barbaachisaadha. Jaarsa kan ta’u garuu bu’aa Oromoof kan hojjatu qofaa ta’uu qaba. Jaarsummaa warra jedhaman irratti ammo hunduu walii galuu qaba. silaa waan qulqulluun akkasii odoo jiraate, waan itti rakkannu kunoo qaggaa 10 hin fudhatu ture.
WARRA QABSOO KEESSAA OF MOGGEESSANIIF :-Qabsoo keessaa warra of-moggeessan akka lamattan kaa’a. inni tokko miseensa ABO kan turanii fi yaaduma gara garaan warra of moggeessanii dhimma dhuunfaatti jiran, inni 2ffaa ammo miseensa kan hin turree fi callisaniima amma umuriin isaan jiraachise jiraatanii warra dabruu barbaadan amma tokko ammo keessa isaanitti dhimma ummata isaaniif warra quuqamanidha.
Jaallannus jibbinus, Bilisummaan mataa ofii irraa eegala. Gabrummaa wayyaanee yk sirnoota biroo keessaa baqatanii ba’un bilisoomu miti. Kun beekamu qaba. Biyyoonni gurguddatan, maaliif sirnoota nama nyaataa deeggaraa humna namaa guurratan? yoo jenne gabrummaa isa hamaa keessa jiraachuu keenya mirkaneeffanna. Kanaaf waanuma feene kessa jiraannu of golginee jiraachuu hin dandeenyu. Of gawwamsuun haa dhaabbatu. Wayyaaneen hedduu keenya kan ariite, Biyya faranjii keessa dhaqee of haa dhabu. Odoo jireenyaaf fiigu of wallaalee, amma inni deebi’ee of barutti waan barbaannu gochuu dandeenya. Ykn amma asi taa’ee nu jeequ achi nu irraa haa fagaatu jedhanii ta’uu eenyutu wallaala? kana odoo beeknu of sobnee nama nageenya qabu fakkaachuun eessaan nu ga’a? dallannee eessa geenya? Wal irraa fagaannee gammachuu maalii arganna? wal dheessinee kamiif fira taana? waan har’a aarii fi miira ho’aan murteessinu hundi maalitti akka nu baase argineerra. Waan argine kana irraa barachuun ammo namummaadha. Yoo akka namaatti yaanna ta’e, rakkoo xiqqoo jaarsummaan fixachuu dandeenyu ykn wal gorfachuu akka mo’amutti fudhannee gabrummaan jiraachuu hin filannu. Kanaaf waan nu mijatu maraan qabsoo kana cinaa hiriiruu ykn qooda lammummaa akka dhuunfaattis ta’e gurmutti waliin hojjchuuf haa kaanu.
Walumaa galatti yoo irratti hojjanneef bara itti aanu kana diina keenya qabeenyaa keenya boraafatee ciise hegaree isaaf akka yaadda’uu taasisuun ni danda’ama. Nuuti laafachuu keenyaan malee wayyaaneen jilbeeffattee nu araarfatti turte. Laafachuu keenyatu kabajaa nu dhabsiisee yaa jamaa !!!!!!!!!!!!! keessattu amma kana baayyannee humna harka 10n caalluun Ukkaafamuu keenyatu salphina daangaa hin qabneedha.mee fakkiin isinitti haa himu. Uffata sireetu, Dirree kubbaa Ukkaamsaa????kkkkkkk qaaniidha. dhugaa qaaniidha. Garaan keenya hangam bal’atee salphina kana akka baatu naaf hin galu.
Amma gidduu kana Ummata dudubbachiisaa kan jiru, dhimma beeksiisa Baddallee Biiraati. Duratti dhalli Oromoo irra jireessi Baddallee kana filata. Kun ammo meettaa biraafaaf gammachuu hin turre. Haala amma umame kanaan Ummata keenyatti ni deebi’u jechuudhaa. Akka kiyyatti yaada nama tokko Intarneeta irratti kaaseetu fala jedheen fudha. Waanuma halgaan/diinni Omishee ittin nu cabsu irratti qoqqobbii yoo taasifne , kan ahr’a ke’efis deebii ta’aa jedhan. Kun waan salphaa miti. Hindoonni akkasittin Biyya amma Ingilizii geessu kana ofirraa aria’aniiru. Gama tokkon Oromoo irraa bituu jechuun Dingdee Oromoo guddisuu ta’a. gama tokkon ammo of kabachiisu ta’a, gama tokkon diina laaffisuu ta’a. kana gochuun akkamiin nu dhiba. ?????????garuu miidiyaaleen Oromoo gama hundaa sochii taasisan dinqisifachuu hin dhiisu. Isa nu irratti sirbees akka qabsiisuun rakkoo kan qabu natti hin fakkaatu. Keenya meeqatuu …………waan maraafu yoo itti yaanne hojiin kun hojii qeerroo irra hin taru.
Anis bara 2014 tti hojii kiyya ittan fufa. Yaada walii laachuu fi jabiinaa fi laafina walitti himuun guddina waliiniti. Yaada walii gumaachuun obbolummaa mul’isa. Jaallummaa dhugeessa. Kun warra barreessuu hundaa jajjabeessa. Nama arrabsuun maalummaa abbaa Sanaa mul’isuu malee nama katabu hin xiqqeessu. Haqa kan hin fudhanne yeroo hundaa bakka salphinaa dhaabbata. Gama maraan bakka jirrutti haa jabaannu. Laafinni keenya diina goobseeraa haa hojjannu lammii koo. Ani lammii koof qasaa’uu irraa hafuukootu na gubu qaba malee ykn Ummata kiyyaaf gumaacha tokko gochuu kiyyatu na gammachiisuu qaba malee, qabsoo keessaa ykn gumaacha taasisu koo dhaabuu kootiin gammaduun wallaalummaadha. Ani qabsoo kana keessaa baanaan waa ni hiri’ata jedhee wayitan yaadu, Diinni maatiikoo biyya keessaa irra akka sirbu taasisu koo hubachuu na barbaachisa. Waggaa kana kanneen yaada naa lattan hundaa galatoomaa. warra yaadakoo Ummataan geessanis galatoomaa. Barri 2014 bara itti wal jabeeffannu fi yaadi ofittummaa itti baddu yaa taatu!!!!!!!!!!!!!!!! YOO ALAA GALUU BARBAADDE FI BIYYA KEE IRRATTI BILIUSMMAA BARBAADDE, BAKKA JIRTUTTI GURMAA’II HOJJADHU !!!, AKKA DHUNFAATTI WAAN DANDEESSE GUMAACHI. Yoo kana keessa hin jiraatiin ofumaa jiraadhu. Yaadas hin laatiin. Hin komatiin hin deeggariin. Hin fakkeessin. Maaliif jennaan NAMUMMAA KEESSA HIN JIRTU WAAN TA’EEF.


c: text/html

text:
-
Seensa fi Macaafa Qululluu Waliin Wal-madaalchisuu
Kan akka gaafii “Yesus Kiristoos raajii qofa moo Waaqa foonin ml’ate?” jedhuu Macaafa Qulqulluu Qur’aana irraa aadda foo’e hin jiru. Kutaalen Qur’aanaa 88 barreeffama kana keessatti gabaabbinaan ibsaman
-
Yaalin jireenya gaarii jirachuudhaaf taasifamu hojii dadhabsiisaa dhuma hin qabneedha. Baay’onni keenya hojiilee keenya isaan badaa ta’an too’achuuf ni dhamaana; akkasumas hojii garii ta’e h
-
Barreeffamni armaan gadii kun Muhaammad ergamaa Waaqaa isa dhugaadha jedhanii warra amananiif amantiin isaanii sirrii akka hin taane qabxiilee agarsiisan ja’a qabatee jira. Musliimota barreeffama kana dubbisan yaadota kanneen of eeggannannoo fi kadhannaa keessa ta
-
Kun gabaasa jecha tokko qofa irratti hundaa’edha. Jechi kunis Masgiida (Maskiida) kan jedhu yemmuu ta’u dhaabbata yeroo hundaa oduu sab-qunnamtii gara garaatin dhageenyu kan bakka bu’uudha. Baroota dhihoon booda Masgiidota biyya Ingiliizi fi Awrooppaa keessatti argaman keessatti meeshaalen waraana fi barreeffamoonni
To top

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
HIDHAA JAALALAA
Eegaa hundi keenyaa gaafa teenyee,dhaabbannee, hidhamnee, hiikkamnee, deemnee, fiignee, callisnee, gaddinee, gammadnee, xumurre waa`ee jireenyaa, waa`ee jaalalaa yaaduun keenya hin oolu..Jaalalaan duuba maaltu jira kan jedhus deebii biroo qaba. Gaafa kana xiinxaltu gocha seenaa dhugaa tokko argitee irra hin darbitu. Barattoota lama turan: barattuu Seenaa fi barataa Falmataa turan. isaan lamaanuu Yunivarsitii Haroomayaa keessatti damee barnoota Injinariingii baratan,,seenaan waggaa 3ffaa yoo taatu Falmataan waggaa 4ffaa dha! Inni oromiyaa jiddu galeessaatti dhalatee guddate, isheen oromiyaa lixaa yoo taatu lameen isaan ijoollee oromiyaa baadiyaa dhalatanii guddatanii dha. Seenaan akkaataan uumama ishee baay`ee nama ajaa`iba..Icciitii ishee beekuun ulfaatus: kennaan beekumsa ishee fi bareedinni ishee dhiirota hedduu akka bubbee arfaasaa asiif achi raasa. Rifeensi ishee dugda irraan hanga`a..yeroo adeemtu akka bishaan gibee deemuu malee sagalee hin dhageesistu.. ijji ishee akka urjii biraa calanqisti, seeqni ilkaan ishee akka tirika dukkana keessaatti ifa.. konkonni funyaan ishee akka waan ogeessi bobbocaa boce fakkaata. Guntutni ishee akka tulluuwwan oromiyaa keessaa uumamaan kan dhabatee dha..Seenaan yeroo kolfitu sagalee onnee namaa raasu tokko osoo hin daangessin oli baasti. Haalli uffannaa ishee akka bineensota baddaa baalee daawwattanii xumuuruun ni ulfaata.. Falmataan baay`ee boonuu dhaan beekkama.. Gaafa namni baay`ee haasayu baay`ee dhaggeeffata. Rifeensi isaa boca odaa oromoo fakkaatee akka bosona oromiyaa durii daawwattee hin quuftu.kennaan bareedina isaa akka soomaya leemmaanii oli qajeelaa dha. Kan nama dhibu Falmataan barnoota isaatiin baay`ee cimaa dha yoon jedhe isa hin madaalu..Gaafa barsiisaan gaafii isa gaafatu akka leenci yeroo gaaraa bookkisu bineensotni isaan kuuni asiif achi shokoksan,barattootni cali jedhanii isa inni deebisu kana baranneerraa laata? jedhanii dabtara isaanii asiif achi garagalchu. Isaan lameenuu gumii aadaa fi hogbarruu afaan oromoo keessatti hirmaannaa cimaa qabu. Kan Falmataan nama ajaa`ibuun tokko yoo jiraate, guyyaa ayyaanaa keesumaayyuu guyyaa ayyaana sabaaf sab-lammootaa huccuu (T-shirt) dhiiga dhiigaan baasan jedhu uffachuun beekkama..sababa kanaaf baay`ee dararama.. Haa ta`uu malee osoma baratu barattoota damee barnootaa isaa baratan kan waggaa 1ffaa hanga 3ffaaf barataniif barnoota dabalataa (tutorial) barsiisa yeroo boqqonnaa isaatti! Falmataan afaan Amaaraa osoo miliyoona tokko kenniteef waan dubbatu hin fakkaatu..Barnoota dabalataa kana yeroo barsiisu barattoota saba biroo daree seenuu dhoowwee barattoota oromoo qofa isa barbaaduuf afaan oromoon hiikee akka fedhetti barsiisa..kanaaf sabaaf sab-lammoota biroo biratti baay`ee jibbamuu hin oolle! Seenaan barattuu waggaa 3ffaa waan taateef barnoota isaa kan barachuuf dirqamte..Isaan lameenuu jaalala sabaa, guddinna afaanii fi jireenya isaanii yaaduu malee guyyaa tokkos waa`ee jaalalaa dubbatanii waan beekan hin fakkatan..Haata`uu malee guyyaan ni dhufe osoo isaaniin hin mari`atin.. innis osoo barsiisu , isheenis osoo barattu wal ajaa`ibuu jalqaban..Akkas jedhan: #Falmataa: maal bareedduun akkanaa, maal uumaan intala oromoo kuni? #Seenaa: maali osoo inni kuni kiyya ta`ee jiraatee, nan eebbifame ture… #Falmataa: silaa Isheen tole naaf hin jettu maaliif afaan koo xureessa? Isaan babbareedan kuni yoona akka dachee magaalaa finfinnee qabamanii dhumaniiruu… #Seenaa: Barataa cimaa boonuma isaanii dadhabe, jaalala hin beekan! yeeroo hundaa cimina isaaniitti malee jaalala hin hubatan. #Falmataa: kana na balleessuuf natti fide barana..maal godhaa?baruumsa koo fi qabxii galmeessaa ture sanatti dhoqqee laaquuf.. #Seenaa: maal ija jaalalaan jalaan na ilaala? baruumsa malee waan jaalala beeku hin fakkaatu inni..maal godhaa? kuni Aljebra malee jaalala beekaa laata? #Falmataa: gaafa ishee daree keessatti ilaalu waan jedhu dhabee lafti naan mara. dafqatu narraan dhangala`a. sababa isheef gabatee gurraacha ilaalaa oola, achi garagaluu sodaadhee,,.gaafadhus waan tole jettu hin fakkaattu..maali godhaa?
#Seenaa: Gaaafii kanatu na dhibe jedhee bira geessee ilaala.. garuu bira dhaabbadhee ija keessa ilaaluu danda`aa laata? Jettee gaaficha qabattee ijaan lafa ilaalaa tokko lama jedhaa gara isaa adeemuu jalqabde.. Gaaafii kanatu na dhibe jedhee bira geessee ilaala.. garuu bira dhaabbadhee ija keessa ilaaluu danda`aa laata? Jettee gaaficha qabattee ijaan lafa ilaalaa tokko lama jedhaa gara isaa adeemuu jalqabde. Yeroo seenaan gaaficha gaafachuuf kophaa bira deemtu: dubartootni maaliif kophaa bira deemte? bareedaa kana jaalachuu barbaadde moo? jedhanii miila lafatti rigan.. warri dhiiraas jalaan wali ilaalaa ishee ani gaafadhuu jedhaaru maal abba isaa kophaa itti haasayaara jedhanii yaadaan wal qeeqan.. Seenaan dhiirota hedduun jaalatamti garuu baay`een isaanii gaafachuu sodaatanii doormii keessatti ciinca`u. Yeroo isheen ija jaalalan isa ilaaltu maaloo seenaa akkanatti na hin ilaalin jedhaa gaaficha hojjateef… Galatoomi sabboonaa jetteen sagalee humna hin qabne tokkoon.. Doormitti yeroo isheen galtu dubartootni maal irra si qabee jedhanii koflaan doormii oowwisan.. Osoma isaan lameenuu yaadaan waxaalaman baatii tokko ta`e..Guyyaa tokko seenaan kaafteeriyaa tokko keessa teessee yeeroon qormaataa gaheera waan ta`eef gara mana kitaabaa deemuuf buna dhugaa osoo jirtu Falmataan gara mana kitaabaa deemaa jiru ilaaltee argite. Seenaan daftee lafaa oli kaatee “Sabboonaa” jettee sagalee oli kaastee waamte.. Barattootni naannoo sana turan maali intalti maali taate? jedhanii wali ilaalan.. yeroo Falmataan ishee bira gahu koottuu buna oromoo dhugi jetteen..Innis xinnoo ishee akka kolfuu ta`ee: maali buna Amaaraa ykn Tigiree jedhamutu jiraa? jedheen.. seenaan xinnoo ishee callistee bunni kanuma oromooti garuu, kan gurguratee duroomaaruu (Sooromaaru) warruma sana jetteen.. Buna dhugaa baruumsi akkami jedhanii wali gaafatan. Falmataan akkas jedhe “barachuun nama hin dhibu, baratanis akka namaatti jiraachuun garuu nama dhiba” haata`uu malee gaafa baratte ati eenyuun akka taate ni hubatta..ati hoo akkami baruumsi? jedhee gaafateen.. Seenaanis akkas jette”barachuun salphaa dha garuu kaayyoo feete qabaattus jaalala fi Atileetota oromoo moo`achuun ni ulfaata” jetteen. Falmataan suuta jedhee yeroo ilaalu Seenaan akka aduu bishaan Awaash gubbatti baatee ijji irra nama hin dhaabbattu.. Hundaafuu eessa deemaa jirta jettee gaafatteen Seenaan.. Gara mana kitaabaa deemaara jedheen..Anis si wajjiin haa dubbiisuu? jetteen.. Eeyyen garuu.. ..jedhe.. Garuu maali gaafa isheen jettuun akkas jedhe “mucaa tokkummaa jedhamu tokkotu wajjiin dubbisna naan jedheera jedheen..Seenaan baay`ee kolfitee: maali tokkummaan keessan dubartoota oromoo hin dabalatu moo? jetteen dubbii isaa jijjiirtee… Falmataan baay`ee rifatee tole haa deemnuu jedheen. yeroo isaan mana kitaabaa seenanii kaasanii barattotni hedduun sekondii kudhan kitaaba isaanii dubbisaa daqiiqaa kudhan immoo isaan ilaalu.. Isaan immoo onneen isaanii jaalalaan liqimfameera..Falmataan gaafa isheen gaafii gaafattu akkuma isheen har`a eebbifamtutti ibsaaf.. Garuu yaadni ishee gaaficha osoo hin taane Falmataa irra.. Erga xinnoo ishee dubbisanii booda boqonnaa fudhachuuf bahan..Ergasii haasaya isaanii tokko lama jedhaa jalqaban.. Isaan akka oromoo ammaa cali jedhanii waa`ee jaalalaa odeessuu osoo hin taane sanyii fi seenaa isaanii akka oromoo duriitti wal gaafatan. Lachanuu mudaammuddii qaban.. #Seenaan gaafii na ajaa`ibu tokko si gaafadhuu jetteen..Innis tole jedheen: Ati garuu maaliif barattoota saba biroo akka daree kee hin seenne dhoowwita? gaafa barsiisaa yunibarsitii taates akkasuma goota moo jetteen? #Falmataa: Nuti yoo xinnaate ummata miliyoona afurtamaa taana, garuu afaan keenyaan magaalaa deemnee limmee bitachuu hin dandeenye..Hedduun keenya afaanuma keenya dubbachutti qaanofna.. Namoonni hedduun yoo afaan amaaraa kuni jalaa cabe ishee fooyyessuuf halkan guutuu hirriba dhabu.. kanaaf barattoota keenyaaf akka isaanii galutti afaan oromootiin hiikaaf.. anis dirqama koo bahuu qaba jedheen..amma ani si gaafadhuu jedheen.. #seenaa Eeeyyen #Falmataa: Ati maqaa kana maaliif sitti moggaasan?
#Seenaa: Seenaan xinnoo erga gadditee booda booda akkas jette..Abbaan koo yeroo mootummaan woyyaanee seenu sana roorroon nutti hammaattee jennaan gara woraana adda bilisummaa oromootti deemee achitti wereegame.. Yeroo san harmee koo wajjiin wal fuudhanii ji`a shan akka ta`een kan deeme.. Harmeen koos ana garatti na baattee mana hidhaa turtee gaafa isheen ulfa ji`a saddeetii taatu erga deessee deebisnee si hiina jedhanii gadi dhiisan.. Harmeen koo na deessee ji`a lama gaafa geessu isheenis baqattee gara woraana adda bilisumaa oromootti makamte.. amma ni jirtii fi ni wereegamtee wanti ani beeku hin jiru.. Ani erga dhaladhee kaasee Akkayoo koottu na guddise jetteen..maqaa koos akkoo koottu “Seenaa” jedhee naaf moggaase.. Ati hoo jireenyi kee maali fakkaata jetteen? #Falmataa: ajaa`iba seenaan oromoo erga jedhee akkas jedhe innis.. Abbaan koo baay`ee nama cimaa fi nama oromoof dhiigu ture,,Yeroo baay`ee fardaa, eeboo fi gaachena isaatiin adda hin bahu.. Yeroo sirna dargii sana akka ta`es ta`u darbee bara sirna woyyaanee kana bira gahe..Manni keenya poolisii dhaan marfamee bula. Ganama yeroo baay`ee dhukaasatu dhagahama.. Garuu oromoon naannoo sanaa isa deeggaranii poolisoota ofirraa faccisaa turan.. Harmee koos akka isheen rasaasatti fayyadamuu dandeessu leenjisee ture.. Fardi abbaa koo maqaan isaa Bulloo jedhama.. Gaafa abbaan koo Bulloo bulloo jedhee waamu ni fiigaaf ni balali`aan isaa osoo hin beekamin bira gahee diina jalaa miliqaanii ture.. Guyyaa tokko osoo inni quba hin qabne lafa bari`uu geessee keessa ajjeesan.. kana booda oromoon naanoo keenyaa Eeboo fi fardaan itti yaa`us isaan dhukaasaa walirraa hin cinneen gara magaalaa naannoo sanaatti qajeelan.. Namootni lama ollaa keenyaa dafanii furmaata tokko uuman.. oromootni amma duukaa deemaa jirtan dhaabbadhaa jedhanii… Fardaa fi meeshaa isaanii fudhatanii karaa biraatiin isaan fuuldura qaxxaamuranii bosona tokko keessatti eegan… Yeroo poolisiin afaan oromoo haasayus Amaariffa akka warra tigiree tokko haasaayaa akkas jedhaa dhufan ” sawuyyee baxaam adaganyaa naw, oromochi maxifo nachew dagimo faras yiwoddaallu”‘ jedhaa ofi duuba ilaalaa osoo deemtu bosona bira yeroo isaan gahan: dhukaasa walirraa hin cinneen sadan isaanii ajjeesanii baay`ee isaanii madeessanii biraa deeman.. #Dhiiga dhiigaan baasan, inni oromoo tokko yoo du`e kan nafxanyaa sadiin madaalama jedhanii geerraran.. Seenaa fi falmataan boo`ichaan morma wali qabatan..Waadaa oromummaa waliif seenanii akka yeeroo dubbisani, bashannanaa, nyaataa fkkf irratti yoomiyyuu addaan hin baane waliif galan.kana booda bosona Adunyaa, Danbal, daarfur, love street dabalatee iddoo hundatti seenaan mudhii isaa qabattee wajjiin yuunivarsitii Haroomayaa keessa adeemuu jalqaban..Jaalala isaanii irraa oromoon Jimmaa, Arsii Baalee Wallaggaa, Shawaa, Booranaa, Gujii, Karayyuu, Iluu, Harargee fi kamisee akka jiruuf isaan hundi sanyii tokko akka ta`anii fi namoota kanuma naannoo kiyyaa jaaladhee wajjiin jiraadha jedhuuf deebii gahaa kenneeraaf.. Yeroo tokko yuunivarsiitii Amaara keessaa tokko keessatti barataan oromoo tokko ajjeefame jedhamee odeeffame.. Falmataaf hiriyyootni isaa kaayyoo dhiiga dhiigaan baasan jedhu qaban..guyyaa tokko galgala keessa sa`aa sadi yeroo ta`u barattootni kumaatamaan lakkaawan mana kitaabaa keessatti dubbisaa jiran.. irra caalaan barattoota dhiiraa yeroo dubbisan akka nama Injiree rifeensa keessaa guuruu rifeensa isaanii qaqqabu.. Falmataaf hiriyyootni isaa dhagaa lamaan tokko gara foddaa mana kitaabbatti yeroo gadi lakkisan.. barataan inni kaan balbalaan, inni kaan foddaan ofi gadi darbataa isa kufe irra deemaa baqatan.. Inni woggaa tokkoffaa amaara keessaa dhufe tokko akkas jedhe.. “yaa waaqi tsalootii koo naaf dhagahuu diddee yuunivarsitii oromoo na geessitee “jedhee jennaan barattootni oromoo koflaan doormii oowwisan.. Ergasii kaasee yeroo doormii , mana kitaabaa, mana nyaataa, daree barnootaa deemanis akkuma keellaa Awaash poolisiin federaalaa sakatta`uu eegale.. Seenaan baay`ee gaddaa bultee hojiin kuni kan Falmataa faa ta`uu hin oolu jettee lubbuun ishee dhawatte..Bilbila isaa bilbilaa bultus bilbilli isaa ka`uu dide..Guyyaa lammaffaa danbali akka dhufu itti himtee, yeroo inni bira gahee beenu ciree nyaannaa jedhuun, seenaan immimmaan morma ishee irraan dhangala`aa koottu mee waan tokko si gaafadhaa jetteen..
#Seenaa: Falmee koo ani baay`ee si jaaladha.. onneen koo erga si argee jalqabee jaalala keetiin booji`amte..Garuu akkuma abbaa koof haadha koo dhabe, sillee waan dhabu natti fakkaata jetteen. #Falmataa: Innis ishee ofitti qabee, seenaa koo anis baay`ee sijaaladha, erga si argee jalqabee hirriba hin qabu.. Garuu gumaa abbaa keetii, haadha teetii fi abbaa kootiis walumaa galatti gumaa jaalleewwan wereegamanii kan baasu numa seenaa koo jedheen imimmaan gadi roobsaa..Sirba kadiir Martuu “Fedhii koo hin taane si ganuun jedhu” naaf dhageefadhu yoo yeroo qabaatte jedheen.. Guyyaa muraasa booda halkan keessa sa`aa saddeet yeroo ta`u doormii barattootaa sakatta`uuf poolisiin Federaalaa dirree woraanaa fakkeesse.. Falmataa, hiriyyaa isaa Tokkummaa dabalatee barattoota hedduu achi buutee isaanii dhabamsiisan.. Ganama barattootni hiriira bahanii isaan hidhaman haa hiikkamanii jedhanis, isa gaafates gara mana hidhaatti guuran.. Seenaan halkaniif guyyaa wollaalte. hiriyyoota isaa kan isheen itti bilbiltu hunda achi buutee isaanii dhabamsiisaniiru.. dhiirotni duraan jaalala isaanitti hinaafaa turan abdii kutachiisuuf yaalaa turan. Barattootni oromoo hedduun garuu baay`ee gaddanii yaadaan ishee cinaa dhaabbatan. Seenaan yeroo nyaattu, yeroo mana kitaabaa deemtu yeroo hundaa kophaa yaadaan ciinca`aa deemuu jalqabde.. Osoma deemtu gaafii tokko ofi gaafatte seenaan, Harmeen koo gaafa abbaan koo deemee wereegame sana maaliif inni hin deebi`u jettee abdii kutattee hin heerumne ture ykn nama biraa jaalachuu maaliif dhiiste? jettee ofi gaafatte. Anis kaayyoo Abbaaf haadha koo, kan jaalallee koo walumaa galatti dirqama oromummaa bahuu qaba jettee ofi amansiiste.Itti dabaltee onneen koo Falmataan wereegameera kana booda eenyuunis tasuma hin wereegamu jette. Falmataan poolisoota dhalootaan oromoo ta`an keessaa hiriyyoota hedduu qaba.. Isaan keessaa isa tokkoon xalayaa kana barattuu seenaa jedhamtutti naafa geessi jedheen! Xalayichi akkas jedha: Seenaa koo si haa gahu nageenyi koo, akkami nagaa dhaa? baay`ee siyaade seenaa koo…onneen koo jaalala sabaaf jaalala keetiin iddoo lammatti qoodamtee gubachaa jira,,Miidhaaf dararaan narra gahes kanuma oromoo jaarraa tokkoof irra gahaa ture sana.. Hanga bilisummaa argannee biyya dhalatne irratti akka namaatti jiraannutti jaalala keenya galmaan gahuun ni ulfaata.. Ammaaf mana murtiitti na dhiyeessanii waggaa saddeet(8) natti murteessaniiru..Seenaa koo ani jaalala ijoollummaa keetti taphachuu hin fedhu.
Hanga ani hidhaa kana keessaa bahutti obsitee yoo na eegde hawwii kooti..yoo taa`uu baattes wanti gaariin akka si qunnamu Rabbiin siif kadha halkaniif guyyaa.. Sirba Dr. Ali Bira “sila osoo beekee waa sillee hin dararu” jedhu jedhu si affeereera.. seenaa koo baay`ee sijaaladha Mana hidhaa maayikalaawii irraa….nagayatti.. Erga dubbistee booda seenaan naasuudhaan lafatti kuftee yeroo muraasaaf hafuurri ishee dhokate.. Poolisichi hatattamaan gara mana yaalaa geessee sa`aa lama booda ofi barte… erga ofi bartee adaraa oromummaa xaalayaa kana barreessee sitti kennaa na eegi jetteen.. Xalayaa akkas jedhu barreessiteef: Falmee koo si haa gahu nageenyi koo onnee irraa madde jaalaalaa fi kabaji ani siif qabu yoomiyyuu daangaa hin qabu..kaayyoon keenya akka galma gahuuf halkanii fi guyyaa hin rafu,,Falmee koo jabaadhu irree jabeeffadhu.. Anaaf woggaan saddeetii (8) boru ganama dha..waan baay`ee seenaa harmee koo irraa baradheera.. lubbuun inuma jirtaa garuu? kana yeroma si arge kan amanu.. Rifeensi kee odaa fakkaatu suni jiraa laata? Falmee koo onneen koo jaalala keetiin hidhamteetti, anis jaalala keetiin hidhamee namni biroo nama natti hin fakkaatu.. Falmee koo yoomiyyuu sinjaaladha..Nagayatti..Jaalallee kee Seenaa Yuunivarsitii Haroomayaa irraa!! Seenaan barattee eebbifamtus ragaa miseensa OPDO(woyyaanee) fiddu malee hin qacaramtu waan jedhamteef hojii argachuu hin dandeenye.. Baadiyaa isheetti deebitee akkoo ishee wajjiin jiraachuu jalqabde..Akkoon ishee seenaa ishee fi Falmataa dhageessee ganamaaf galgala seenaa cinaa dhaabbattee gorsiti.. Gaafa inni mana hidhaatii bahu lakkooftee seenaan balabala mana hidhaa maayikalaalwii dhaabbatte.. Ijji isaanii imimmaaniin dukkanaaye…Falmataan akkas bareeddu yeroo waggaa saddeet xumuree mana hidhaatii bahu akka bosona bosona Baalee fi Booranaa guggubatee dhumeera.. Seenaan fi Falmataan wal arganii halkaniif guyyaa wollaalan gammachuu dhaan… Ergasii baadiyaa deemanii akka oromoo duriitti iyyanii iyyisiisanii cidha nama ajaa`ibu tokko gaggeessan.. manguddoonni bahanii eebbisan… Ji`a tokko booda DV Ameerikaa seenaan woggaa tokko dura ani heerumeera jettee guutte tokko dhufe.. Gaafa isaan baadiyaa dhaa barbaadanii xalayaa itti geessan DV`n baheeraaf…. Falmataa fi seenaan tasuma amanuu hin dandeenye… Oromiyaa gadi dhiisuun kaayyoo isaanii ta`uu baatus Falmataan ammas poolisootaan hordofamuu eegaleera waan ta`eef lubbuu isaanii hambisuuf miila isaanii gara Ameerikatti qajeelchan// ‘ ‘ #Horaa Dagaagaa..yoo dogongora qabaadhe na hofkolchaa!! #yaadni keessan anaaf baruumsa ta`a!! #Kan dubbisu yoomiyyuu ni barata!
Beknan Rabira


text:
Yihowa Farciˈraasine Hiittoo Mannaati?
Ninke Yihowa Farciˈraasine addi addi gaˈrenni gamba yinoommorenna babbaxxino afoo coyiˈneemmore ikkinummorono mittimma noonkereeti. Duuchunkurinni roorsine, Qullaawu Maxaafi kulanno Maganonna baalunku coyi Kalaqaancho Yihowa gotti gotti assa hasiˈneemmo. Yesuusi Kiristoosi lawishsha harunsate woˈnaalleemmo; Kiristaana ikkankeno lowo geeshsha hagiirsiissannonke. Ninke mittu mittunku mannu Qullaawa Maxaafanna Maganu Mangistere afanno gede ganyine rosiinseemmo. Maganu Yihowarenna Mangistesire farciˈneemmo woy coyiˈneemmo daafira Yihowa Farciˈraasine yaamammeemmo.
Webisayitenke daaˈˈati. Qullaawa Maxaafa addi addi afiinni interneetete aana nabbawa dandaatto. Ninke ayimmanna mayine ammanneemmoro ledde afi.


text:
Guraandhala 1,2016 Sochiin warraaqsaa FXG yeroo yeroon jabaacha osoo jiruu Mootummaan Wayyaanee yeroo ammaa kana maqaa Boqonnaa Semistera jedhuun manneen barnootaa kanneen duraan hafan iyyuu cufaa jira.
Maqaaf boqonnaa Semisteraa haa jedhamu malee Oromiya keessatti sirni barnoota semistera duraa kana utuu hin gaggeeffamiin hafee jira. Godinalee Oromiyaa kanneen akka Lixa Shawaa, Kibbaa Lixa Shawaa(Walisoo), Wallagga Bahaa, Horroo Guduruu Wallaggaa fi Wallagga Lixaa keessatti sirni baruu fi barsiisuu warraaqsaa fi waraanaan goolamuun walqabatee guutummaatti hin aggeeffamne.
Godinaalee Baha Oromiyaa Harargee Lixaa, Harargee Bahaa, Arsii Lixaa, Baalee, Booranaa , Gujii fi Godina Kaaba Shaggar (Saalaalee)
keessattis haaluma walfakkatuun sirni barnoota ugguramee utuu jiruu maqaaf semisteera tokkoffaaf boqonnaa torbee lama kennuun cufamee jira
jechuun labsatani. Akkasumas kan dhaabbilee barnoota olaanoo fi Yuunivarsiitoota addaatti waraanaan waldhansoo ulfaataa keessa waan
jiraniifi barattootni hedduun durumaan iyyuu mooraa Yuunivarsiitii gadhiisuun gara maatii isaanitti deebi’anii waan jiraniif barnootni
hin gaggeeffamne.Amma semistera 2ffaa kanatti immoo murtii waliigalaa dabarfachuuf gamtaan Barattoota Oromoo marii guddaa gochaa jira.


text:
(Artistoota Oromoof)
Daraaraa mara irraa dhamdhamadhu dhama;
Dhugaa fi fiigi ati saafaan hin dhorkamin
Yookaas bokkaa gannaa tasa hin sodaatin!
Yoo dirreen manca’e ce’ii deemi lagaa
Goblaan barrisi adda baasi dhugaa!
Damma fi booka naquun dhiphina jedhame;
Jibbaan yoo reebamte ilbisa haqa hin beekneen
Sariitii fi tisiisaan waranamtee albeen.
Shira dangaa hin qabneen suuqatti gatamtee
Hamilee kee doomsuuf lammii irra adda baatee;
Kan si keessa jiru lubbuu du’u miti
Isa dhugaa seeneessu kan bara-baraa ti!
Tisisaan hin ooliin, somoddoo irraa maqi.
Bakka garii olii qulqullaa’ii hafi
Haqaan deemaa oli qaanii malee rafi!
Marsaa sariitii tiin marfamtee utuu jirtu
Ati haqaan deemta balaa illee hin sodaattu.
Tisisatti ni himta, sariitiitti ni baanta
Dhugaa lammii keetii bookeetti ni dubbatta.
Amaaketa fi yeyyii sodaattee hin calliftu
Summii buutii fi bofaa tasuma hin dheessitu!
Soortuu qaamaa fi lubbuu tokkittii akka kumaa
Haadha ogummaa gaarii haadhoo qulqullinaa
Uggum! Yaa kannisaa mallattoo jabinaa!
Bu’aa kee lakkaa’ee yeroon si yaadadhu
Booka kee unadhee damma kee cuubadhu
Lammii koo ta’uu kee tu qirqirsee na boonsa
Akka kee sab-boonuu tu haalaan na si’eessa!


text:
Baratoota Oromoo Yuuniversitiilee adda addaa irraa walitti qabuun himata “mootummaa EPRDF mootummaa haqaa fi ummata Oromoo sirnaan tajaajilaa hin jiru jechuun ummata mootummaa irratti kakaasuuf qindooftanii waan jirtaniif maqaa shororkeessummaan yakkamtan” jechuun mootummaan Wayyaanee baratoota Oromoo dhaddacha isaa dhaabee murtii hidhaa wagga dheeraa fi gabaabaa irratti murteessee jira. Oromoon mirga akka gaafatuuf jettanii gara fuula duraatti hiriira bahuuf mariyataa jirtu jechuun barattoota yeroo hidhanii fi barnoota irraa ar’inan baroota dheeraaf muldhatee jira. “Ummati Oromoo gara fuula duraatti hiriira bahuuf jettu” jechuun barattoota maqaa qindeessummaan qabamanii yakka gara malee fi murtiin dabaa Wayyaanee irratti jigaa waan jiruuf sochiin dargaggoota Oromoo biyyoolessaa gochaa kana gadi jabeessee balaaleffata. Mootummaan Wayyaanee barattoota Oromoo hidhuu fi ummata Oromoo qe’ee irraa buqisuun rakkoo siyaasaa furuuf tattafachuun qabsoo diddaa ummata Oromoo tasa dhaamsuu akka hin dandeenye kanuma waliin beeksifna.
Baratooti Oromoo gama tokkoon FDG qindeessuuf yaadaniittu sababa jedhuun yakkamanii hidhamaa gama biraan ammo waan wal hin fakkaanne jecha shororkeessummaa itti maxxansuun himata hiikkaa hin qabneen itti banamee kanneen murtiin irratti kenname keessaa:
1. Barataa Dachaasaa Wiirtuu barataa Yuunivarsiiti Haroo Ammaayyaa hidhaa Waggaa saddetiin (8)
2. Barataa Ebbisaa Raatessaa barataa Yuunivarsitii Amboo hidhaa waggaa saddetiin (8)
3. Barataa Addamuu Shifarraa barataa Yuunivarsiitii Finffinnee hidha waggaa saddetin (8)
4. Obboo Barsiisaa Lammii jiraataa Finfinnee irraa hidhaa waggaa afur (4)
5. Barsisa Biraanuu Imiruu barsiisaa Koollii Kotobee hidhaa waggaa afur (4)
6. Barataa Geetuu Saqqataa barataa Yuunivarsitii Finfinnee hidhaa waggaa 3 fi batii 3
7. Barataa Seenaa Mararaa barataa Yunivarsiitii Arbaa Mincii hidhaa waggaa sadii (3)
8. Gazixeessaa Alemuu Tashoomee jiraataa Finfinnee irraa hidhaa waggaa sadii (3)
9. Barataa Dirriibsaa Damxee Yuunivarsiitii Finfinnee irraa hidhaa waggaa sadii(3)
10. Barataa Silaashii Soorii barataa Yuunivarsiitii Haroo Ammayyaa hidhaa waggaa (3)
11. Barataa Abdiisaa Guddataa barataa Yuunivarsiitii Maddaa Walaabuu hidhaa waggaa sadii 3. fi batii 3
12. Barataa Mirreessaa H/Yesuus Finfinnee kolleejjii dhunfaa irraa hidhaa waggaa (3)
13. Barataa Damee Zarihuun barata Finfinnee Koolleejjii dhunfaa hidhaa waggaa (3)
14. Barataa Abdii Darajjee barataa Yuunivarsiitii Wallaaggaa hidhaa waggaa (4)
15. Barataa Alamayyoo Raggaasaa barataa Yuunivarsiitii Hawaasaa hidhaa waggaa (3)
16. Barataa Darajjee Geetuu hidhaa waggaa sadii (3)
17. Barataa Daagiim Baqqalee barataa Yuunivarsiitii Adaamaa hidha waggaa sadii (3)
18. Barataa Geetachoo Abarraa Shaambuu irraa hidhaa waggaa sadii (3)
19. Barataa Shaafii Said barataa Yuunivarsitii Jimmaa hidhaa waggaa sadii (3)
20. Jireenyaa Dassaaleny Waggaa (3)
21. Alamaayyoo Raggaasaa Waggaa (3)
22. Shaashee Sayid Waggaa (3)
23. Barsiisaa Lammii Waggaa (4)
24. Alamuu Tashoomaa Waggaa (3)Kanneen jedhaman barattooti Oromoo balleessaa tokkoon malee dhaabbilee barnootaa garaagaraa irraa qabamuun keenneen hidhaman yeroo ta’u, mootummaan kun murtii diinummaa lammii Oromoo irratti fudhataa jiru madaa uumata cinqurfamaa daran jabeessaa deema malee akka hin dhinsinee fi qabsoo irraa hin dhaamne beekamaa dha. Sochiin daraggoota Oromoo biyyooleessaa (Qeerroo Bilisummaan) gochaan hammeen Oromoo irratti EPRDF raawwatu kun akka dhaabbatu gadi fageessee beeksisa.
Qabsoon Itti Fufa!Gabroomsaan ni kufa!
Injifatnoon Ummata Oromoof!
Sochii Dargaggoota Biyyoolessaa (Q.Bilisummaa)
Hagayya 13,2013 Finfinnee


text:
Taammanaa Bitimaa irraa*
DURADUBBII
MINILIKOOTA? Eenyu isaan? Gaafii qalbii! Raajii Rabbi! Eenyu egaa isaan? Dursee Minilikoonni as irratti ka’an kun namoota laalleewwan (informeeshina) dhabiisaan, itti-yaada dhabiisaan yookaan lafumaa ka’anii onnoomudhaan: “Minilik, Minilik” jechuun Minilik naazicha Afrikaa sana faarsanii miti. Minilikoonnin ani baanu kun Habashoota Amaaraa keessaa garii kanneen yaada Minilik Lammaffaa amantii fi baruyaa (idolojii) godhachuun alaa-manaa nutti wacaa, arrabaa fi qalamaan nutti duulaa jiran kana. Isaan waraana fi duula hamaa fi kan hammeenyaa, jibbamaa fi jibbisiisaa kanan: “waraana qulqulluu” jedhaniiti jiru. Jarreen kun namtokkeewwan asii fi achi cecceyaa jiran wayii otoo hin taane, warreen: gareewwan taliigaa dhaddhaabbatan, gaazexootaa fi kitaabeewwan maxxaansuun raabsatan, weebotaa fi biloogota kukurfeeffatan, paaltokii fi maaltokii wawaammatan, raadiyolee fi fago-muldhiftuuwwan (tiibiiwwan) babbanachuun “waraana qulqulluu” isaanii kana: uummata Oromoo, saba Oromoo fi Oromiyaa irratti dabraniis uummatoota Kibbaa maraa fi biyyota isaanii mara irratti oofaa jirani.
Nuti Oromoonni, nuti Somaalonni, nuti Sidaamonni, nuti Hadiyyoonni, nuti Kambaatonni, nuti Gede’oonni, nuti Koonsonni, nuti Walaayitoonni, nuti Gaamonni, nuti Kafichoonni, nuti Gimiroonni, nuti Moochonni, nuti Adareewwan, nuti Guraageewwan, nuti Nuweeri fi Anyuwaakonni, nuti Beenishaanguloonni, nuti uummatoonni Sulula Laga Omoo akka isaan nu waamanitti: eekaa “Gaallonni, Shirrixaamonni, Gudeellonni, Walaamonni, Shaanqilloonni, “haramanoonni” fi “minaamintoonni”, maarree nuti “gabroonni fi niigaroonni (Niggers)“ laggeen isaanii ceenee, daangaa isaanii irra tarkaanfachuun Gondorii fi Goojjam, Manjee fi Amaaraa Saayintii deemuun biyya isaanii hin qabanne.
Isaan garuu, ofii kophaa isaanii jaarraawwan danuu yaalanii daddhabnaan baargama cewuun daboo fi bayii kadhatanii qawwee ibiddaatiin ibidda tufaa nu fixanii, nu qalanii biyyoota fi biyyee teenya qabatani. Harmoota aayyolee teenya fi harkoota aabbolee keenyaa mummuratanii, mormoota fi funyaanota manguddoolee cicciranii, ijoollee kichuuwwan jiraa isaanii hallayyaatti darbachuun irbaata waraabeyyii godhanii, dachee jagnootaa Biyya Walaayitaatti akka waraabessaa dhiiga namoota gorra’anii gadi-ciisuun xuuxxatanii, uummata Dimmee fi uummata Kafichoo lafa irraa duguuguun dhibba keessaa harka 70 fixani. Egaa kunoo, hamma hardhaattti kolonii taasifamuun, harqootata gabrummaa isaanii jalatti argamna.
Hamma Tokkummaan Addunyaa kan “League of Nations” jedhamu, bara 1922 keessa isaan dhoowwetti akka bineeyyii daggalaatti addamfamnee gabaa biyya keessaa fi biyyoota alaatti gurguramaa turre. Abbootii gabraa fi daldaltoota gabraa isaan olaanoo tahan keessaa Minilik isa hangafa ture. Namicha wanneen isaan kanaa olitti eeraman adeemsise, Minilik Lammaffaa isaanii kana ofii isaaniif goota taasifachuu bira kutanii nuuf goota taasiisuuf aggaamaa, wacaa, gurra nu duuchaa jiru. Amma ija-nyaatanii, nyaara-addachuun: “Minilik jagna keessanii siidaa isaa qeyee-qeyee keessan keessatti dhaddhaabbaddhaa” nuun jechuutti ka’ani. Nuti sagalee tokkoon kana fudhachuu dinnaan kunoo: “waraana qulqulluu” nutti labsanii jiru. Egaa, waayeen kanaa baldhinaan barreeffata kana keessatti ilaalamaa, yoo yeroon isiinii hayyame mee duukaa-bu’aa!
SEENSA
Irranatti: “Minilikoonnin ani baanu kun namoota Habashoota Amaaraa keessaa garii, kanneen yaada Minilik Lammaffaa amantii fi idolojii” godhatani jedheetan ture. Jarreen kun “amantii fi idolojii” bira dabraniiyyuu yaada Minilik “sagantaa” taasifatanii argamu. Jarreen ijjii fi sammuun isaanii waan yaada Minilikiin cufameef, ekaraa isaa amantii godhachuu irra dhaqqabanii jiru. Dabraniis yaada isaa “idolojii” ofii, hojiiwwanii fi gochoota isaammoo “sagantaa” ofii godhachuun adeemaa jiru. Raajii WAAQAA, safuu namaa! Jarreen: “nuti Kiristaanota” nuun jedhan kanatu, ekeraa Minilik bakka Kiristoos buufate jechaa dha. Akkuma jirutti bala’ummaa fi balleessanii baduun jarreen kanaa as irratti kan dhaabate.
Kanaaf, ee kanaaf nuti Oromoonni fi uummatoonni Kibbaa warreen harqoota gabrummaa Habashaa jalatti argamnuu, dubbii isaanii kana akka laayyootti ilaaluu hin qabnu! Namni harra ekeraa Minilik, yaada Minilik, hojiiwwanii fi gochoota Minilikiin adeemaa jiru, boru: hojii fi gocha suukkaneessaa inni bowwaa Aannoleetti, gooroo Calanqootti, baddaa Gullallee fi Darraatti, dachee Walaayitaa fi Kafichootti, qeyeewwan Dimmee, warra Gaambellaa fi Gimiraa faatti adeemsise sana amma adeemsisuu irraa hin deebiyu. Ammaan tana duulli isaan nu Oromoota irratti: eekaa nu Jawaarota, nu Qeerrota, nu dura-dhaabattoota Biiraa Baddallee, nu dura-dhaabatoota asimaarii maraatee, nu “Wonagoota (OLF)“, ee isaaniif silaa “Gaallaan Gaallaa“-dhumaa nu ABO-ota fi nu ULFO-ota warra OPDO irraa addaan hin baasanii, duulli fi ololli, maqaballeessii fi maqaxureessiin isaan oofaa jiran kan hedduu nama maalalu, dabreetuu kan nama suukkaneessu. Jarri karaa badii fi badiisaa qabatan kun, sarara-diimaa (“redline“) irra tarkaanfachuun uummata Oromoo guddicha irratti duula hamaa labsaa jiru.
“Karaan jaldeessaa hallayyaa nama geessa“, jedha mammaaksi Oromoo tokko. Jarreen karaa jaldeessaa qabatanii deemaa jiran kun, otoo karaan isaan qabatanii deemaa jiran sun kan biyya isaanii, Biyya Amaaraa yookaan Biyya Habashaa keessa tahee ammana rakkoo miti. Garuu, karaan badii fi badiisaa inni isaan irra xaxallisaa jiran kun kan Oromiyaa fi Biyyoota Kibbaa keessatti argamu. Isaan biyyuma keenya keessatti, dacheedhuma teenya irratti, magaalaawwanii fi baadiyyaalee keenya keessatti duula hamaa kana nu irratti gaggeessaa jiru. Ammoo, ibiddi isaan nu guggubuuf nu irratti, qeyeedhuma keenya keessatti qabsiisaa, afuufaa jiran kun akka garuma isaaniitti cewuu dandayu ganamumaan beekuu qabu. “Yaa qotiyyoo ati marga agarte malee, hallayyaa hamaa marga san cinaa jiru hin agarrekaa, yaa matadhabeessa, garaqabeessa nanaa!”, jedha jechantaan Oromoo tokko! Ibiddi hamaan amma isaan nuuf shidaa jiran kun waan akka laayyootti ilaalamuu hin qabne. Jarri karaa badii fi badiisaa qabatee nus, ofis balleessuuf deemu kana, Oromiyaa guutuu fi addunyaa guutuu irratti sagalee tokkoon akka isaan kana irra adabatanii taa’an cimsinee itti-himuu qabna! Ee, kana akka isaanitti himuun ofis, isaanis ibidda isaanii jalaa-oolchinu kan nu taasisu aadaa keenya, aadaa Oromoo isa namummaa fi namooma irratti hundaaye sana!
Wanneen jarreen kun raasaa kana (jidduu kana) uummataa fi saba Oromoo irratti adeemsisan keessaa inni tokko: “Oromoon Toopphiyaa fi Afrikaa alaayyi” dhufe kan jedhamu, isa dabtaroonni isaanii bardhibbee 16-ffaa irraa kaasuun xibaaran sana haaromsanii afuufuu dha. Muummiyyeewwan (iliitonni) Habashoota Amaaraa seenaan isaanii kan sobaan lallaaqame waan taheef, kan warreen biroos akkanuma isaanitti fakkaata. Dubbiin isaanii tun akkuma Oromoon: “haati hattuun intala ofii hin amantu” jedhu sani. Isaan alaa, Arabiyaa Kibbaa, Yaman irraa dhufuu isaanii dhokfachuuf dursaniitoo nuun: “Biyya Hindii irraa“, “Biyya Faransaa irraa“, maaloo maaloo irraa nuun jedhu.
Isaan seenaa sobaa fi seenaa ergisaa akka kooraa fardaatti ergifachaa waan as gayaniif, keenyas akkanuma isaanitti fakkaatee laata? Mootuu Saabaa, Minilik Tokkoffaa, mootii warra Yuudaa Solomoon faa irraayyi dhalannaa faan, amantiin Kiristaanaas dhuunfaa isaanii tuhuun isaa, fidalli isaanii kan alaa Yaman irraa, innumtuu Fooneshiyaa (Libaanon ammaa), innumtuu Gibxii, qeyee Fara’oonotaa Afrikaa, dachee Kuushota durii fi Nuu-Biyyaa faa irraa madduun isaa dhokfameeti akka xaafii Bichanaatti, akka baaqilaa Saalaa Dingaay faatti biqiluu isaa, ammoo Qubeen teenya alaa dhufuu isaa nutti lallabu. Garuu, yoo hundee dubbii tanaa jala-buune, deemnee deemnee hundeen fidala isaanii fi hundeen Qubee teenyaa tokkuma. Deemee deemee maddi isaanii dachee Fara’oonotaa, Gibxii Kuushota duriiti. Isaan ala irraa dhufuu keenya kana, isaanimmoo Biyya Habashaatti biqiluu isaanii kana maaf isaan dabtaroota Mooxaa-Qaraaniyoo kanneen fidala isaanituu dubbisuu hin dandeenye sana dhiisanii, bantii barateeyyii barachiis (pirofeesar) Laaphisoo Deleeboo leencicha Hadiyyaa, qeerransicha Kuush keenyaa sana hin gaafanne?
Rakkoon amma jiru, oduu isaanii isa Oromoon ala irraa dhufuu isaa himu sana otoo hin taane, isaan keessaa gariin ammaan tana: “uummanni Oromoo biyya dhufe sanitti haa deebiyu“, jechuu isaaniiti. Uggum yaa WAAQ! Jarri kun namoota fayyaaleyyii dha moo maal dubbiin? Mee haa jennutti yaada maraattuuwwanii fi warra dhukkubsatoota sammuu kana, warra Hospitaalli Qarree Kolfee (“Amaanu’eel“) isaaniif malu kana uummanni isaanii kabajamaan sun fudhate haa jennu. Maal godhaniitu? Akkamitti? Humna maalitiin faa uummata Oromoo kan kitila 46-aan lakkaawamu kana Gaafa Afrikaa irraa buqqisanii Biyya Hindii yookaan Paaris, Biyya Faransaatti ergu? Harra mee, baqattoota kitila lamaa-sadii faatu eessattuu gaafa argaman addunyaa guutuu iyyisiisaa, rakkisaa jiraa?
Inni uummanni tokko waggaalee 500, yookaan sanaa ol booda: “gara biyya irraa dhufeetti haa deebyu” jedhamu kun, yaada bu’ura-maleessa tahe kan raatuu fi maraatuun wayii kaasu. Akka isaan jechaa jiran kanatti yoo deemne mee, warra Oroppaa irraa gara Ameerikaa Kaabaa, Ameerikaa Kibbaa fi Awustiraaliyaa dhaquun qubates gara Oroppaatti deebiya jechaa dha. Kun dubbii maraatuun gabaa keessaa dudubbatu wayiiti malee, kan nama-lafee tokkoon kaafamuu miti. Waan hundaafuu, Oromoon eessumaayyuu gara Afrikaa akka hin dhufne; akka uummatoota maddi isaanii Afrikaa Kaaba-Bahaa fi Bahaa tahe kan agarsiisu waan hedduutu tuulamee, tuulamee ciisaa nuti kanatti homaa hin rakkannu.
Yaa warra abbaa “Manxir“, yaada “minxaraa” kana irraa adabattanitoo yoo teessan isiniif wayya! Hin maraattani moo maaf uummataa fi saba Oromoo burkaana (“volcano“) riphee ciisu kana dhagaraa fi doomaa-dhaan qoqqottanii ofitti gadi-dhiiftu? Garuu, nuti akka keessanii mitii, akka keessan of hin goonuu namummaa-dhaan namummaa irraatti dhaabanee qabsoo namummaa, isa mirga ilmoo namaa kan jalqabne kana fiixaan-baafanna. Gaafas, uummanni keessan kun inni amma isin maqaa isaatiin nutti kaatan, ibidda qabsiisaa jirtan kana jalaa-bawuu dandaya. Gaafa sana Oromiyaan walaboomtee Republika Gadaa-tiin durfamtu biyya keessan Biyya Habashaa wajjin akka biyya ollaa tokkootti, akkuma Biyya Jarmanii fi Biyya Faransaa hardhaa kana nagaan wal-cinaa jiraatti! Kun akkuma jagnichi Oromoo Jaarraa Abbaa Gadaa jedhe san: “waan akka du’aatii, homaayyuu hin hafuu“, kana ganamumaan nuuf beekaa!
Itti-fufa!
============== // ==============
* Taammanaa Bitimaa: gurree@web.de


text:
BockpeceHbe, 13 Maя 2012 r.
1 koMMeHTapий:
GALMAA MELES ZENAWI TTI OOLAA MARRAMAARTOONI QABEE QALAMEE ?OTBeTиTbyдaлиTb
Meles Zenawi durani dursee ummata keenyani guyyaa tokko tti yerroo saddi AKKA nyaatani goodha jedhee turee, haa ta'uu malee saddi dhissi yerrooni tokko nyaachuni rakkoo gudda ta'ee .
Meles Zenawi dimocracy ni kakatee aangoo tti haa dhufuu malee , eenyuu AKKA ta'ee mul'aatee .
Bara 2005 yerroo ummani sagalee ofi dhowwatee sana ,aangoo ummatatti keenu mana jedhee NAMAA gara 200 oli ta'uu fixee .
Aangoo AKKA hin Dhifnee guyyaa, guyyaani sobuu .
Bari dheengadda Abbayii ijaara jedhani turani ,Abbayii ijaaru faraankaa dhabamee.
Amma moo jireenya keenya , jireenya Europe wali qixeesinaa jedhee , kana yoomu tanani hin dandaayamuu, kanaafuu Meles Zenawi yoomu tanani aangoo hin galakisuu . Meles Zenawi amma lubbuni isaa jirtuu tti arga aangoo dabarsee hin keenu .
LAFTI ITTI OOLAA MARRAMAARTOO QABDU QALANI DHISSANI DEEMUNI HIN DANDAAYAMMU, Meles Zenawi kana rakkaatee .
LAFA ITTI OOLAANI MARRAMAARTOO QABDU QALAMTEE DEEMCHII RAKKISAADHA. NAMICHII KANA RAKKAATEE TTI WAGGAA 21 AANGOO IRRAA TA'AA.
Dhugaani keenya hin moona .diini hoofa dhagaa tti bu'ee haa tahuu.


text:
1.Itti gaafatamtichi hojiiwwan waajjirichaa nihoggana; nibulcha
2.Keewwatakana,keewwata xiqqaa(1)irratti kan ibsame akkuma eegametti tahee:
a)Ittigaafatamtichi aangoofi hojiiwwan Labsii kana keewwata(4)iin waajjirichaaf kennaman hojiirra nioolcha;
b)Akka seera bulchiinsa hojjattoota mootummaa naannichaa ni qacara,nibulcha.
c)Baajataafi sagantaa hojii kan waggaa qopheessee af-yaa’ichaaf nidhiheessa;yeroo hayyamamuus,hojiirra nioolcha;
d)Herrega waajjirichaa nisochoosa;
e)Walqunnamtiiwwan qaamota sadaffaa wajjin taasifaman hundaa waajjirricha bakka bu’a;
f)Gabaasa sochii waajjirichaatiifi herregaa Af-yaa’iichaaf nidhiheessa;
g)Hojiiwan biraa Af-yaa’ichaan kennamaniif niraawwata;
h)Hojii ariifachiisuuf jechaa,hojiiwwan isaa keessaa gara-tokkee bakka bu’iinsaan hojjattoota waajjirichaatiif kennuu nidanda’a;ta’uus,bakka bu’iinsi kennamu ji’a tokko kan caaluyootahe,af-yaa’ichi raggaasuu qaba.


text:
Obbo Margaa Dabaloo waa’ee mirga uummata Oromootiif waggoota dheeraa bosona kan jiraateef uummati Oromoos falmii dhageessisuun wabii lubbuusaa ta’uu akka qabu qeerroon Giddaa dhaameera!
Musliimoonni Magaalaa Jimmaa fi Finfinnee Irraa Qabamanii Mana Hidhaatti Dararamaa Jiran Digdamman Guyyaa Boorii Mana Murtiitti Akka Dhihaatan Beekame!
# RDH Kibixata, Ebla 18/2008 (April 26, 2016)
Musliimoonni Magaalaa Jimmaa fi Finfinnee irraa humna tikee wayyaaneen butamuun galmee himannaa Kadir Mohaammad jalatti himatamanii jiran guyyaa boorii Mana Murtiitti akka dhihaatan beekameera.
Musliimoonni kun humna tikee wayyaaneen butamuun mana hidhaa Maa’ikelaawwii keessatti baatiiwwan shanii oliif hidhamuun dararamaa erga turanii booda Mana murtiitti dhiheeffamuun, yakka shororkeessummaatiin kan himataman yommuu ta’u, Manni Murtii kaangaaroo Himatamtoonni kun abbaan seeraa nuuf haa jijjiiramu jechuu isaaniitiin, adeemsa murtii isaanii ji’oota sadiif addaan akka citu akka taassise ni yaadatama.
Akka seera biyyattiitti himatamtooni baatii 4 caalaa mana hidhaa Maa’ikelaawwii keessatti hidhamuu akka hin qabne kan labse ta’us, Mootummaan Wayyaanee garuu himatamtoota kana ji’oota shanii oliif mana hidhaa maa’ikelaawwii keessatti hidhuun dararaa tureera.
Himatamtoonni kun waggaa tokkoo oliif murtee osoo hin argatiin mana hidhaa kessatti daramaa kan jiran yommuu ta’u, adeemsi murtii isaanii addaan erga citee turtii baatii sadii booda guyyaa boorii waaree dura sa’a 2:30 irratti mana murtii Lideetaatti akka dhihaatan beekameera.
Hawaasni Musliimaas guyyaa boorii dhaddacha irratti argamuun deggersa isaa akka agarsiisu waamichi dhihaateer
What our Oromo nations to know is we are at war since 1992 by Terrorist Tigray librations front (TPLF ) now our nations in secret genocides form since by minority Tigray TPLF and they are still work hard to keep Oromo’s silence by any means to survive and stay on power for little while and the TPLF criminality against humanity unlimited. Amhara siitariit yabasabasa zinab ayfaram yiiale” so that’s why they are never stop killing and destroy our people life but it’s not easy for them after our nations are united Oromo people still resisting and fighting along side with QEERRO and some of them even start joining OLF, may be they are on Military training and no body knows The remain QEERRO in Oromiyaa must be with our nations it’s war time against Tigray and and we will never ever give up fighting against injustice and our right al Oromo will achieved their own freedom, we have a people with a massive populations we don’t to fear for minority Tigray who is equipped heavy weapon and machines gun by Wester any more, After what they have done to Oromo nations. They don’t have capable ruling Oromo’s or other Ethiopians any more it’s over. We know for sure the TPLF are already fighting for survival only by killing
Unfortunately that’s no for long and watch out while they are even going to collapsed them self just matter of time.
Our struggle is continues !!
Magaalaa Harar keessa arra wayaaneen jiraattoota mana isaanii buqaasuuf dhufanii ummataan waliitti bu’uudhaan arra ganama sa’a 8:00 am ummanni waliitti dirmachuun humnoottii mootummaa wacaafaadhaan qaaneessanii deebisan kanaaf ummanni wal gurmeessanii naannoo baadiyyaa irraa waliitti dhufanii ammallee eeggachaa jiran haalli kun ammaan duraas ummata oromoo magaalaa irraa baasuuf karoorfame dubbatamaa jiruudha. Ammaf oduun nu gesse kana qofa jelaa buune issiin gabafnaa galatoma
________________________________________
Oromoon lafa Baale irraa qubate, Oromoon Mandoo ilmaan 7 argatr, Ilmi hangafaas Oromoo Raayyaa dha, Raayyaan Ilmaan 33 argate, ilmaan isaa keessaa gosti Walashee
angoo abbaa bokkuu qaba,abbootti bokkuu ciccimoo qabaachunis beekkama.
Akka kanaan nama Oromoo Raayyaa ta’ee balleessa balleesse irratti murti kan dabarsu
abbaa bokkuu walasheedha,
bara tokko Abbaan bokkuu walashee, Danboobaa Tiksee, kan jedhaman angoon bulchiinsa naannoo walashee kan kennameef waan ta’eef , nama badii akka hannaa fi lubbuu namaa balleessuu raawwate akka balleessaa isaattiin ilaalanii haala seera Gadaatiin murtii jajjaba waan dabarsaniif, namni kamiyyuu walashee dhaquu ni sodaata ture.
Akkuma sirni Gadaa dhiibbaa nafxanyootaatiin badaa dhufeen Abbaa bokkuun Walashee Dhihootti yaadataman Abbaa bokkuu Sheeyimoo Finqilaati.
Magaalaan Walashee guddoon Roobe jedhamti. Haala Roobe itti hudeenfamte, mangudoonni yoo himan akkana jedhu. Roobeen dura gabaan guddoon naannawa sanii, gabaa ganda Abbakara Hambaqaa ta “Mis’ra” jedhamtutu ture. Mis’ra kiiloo meetira kudha lama Rooberraa gara kiibbaattti argamtti. Guyyaa tokko,namni maqaa isaanii Haaji Alii Walee jedhamu, gabaa Misraa ta waare oo’ite dhufanii Ummataa gabaa jiruun:
“Hambaqa waaree baanee, Roobetti eeyidi qixxeen Haaji Alii Walee”
jedhanii ammaan booda gabaan misraa gara roobeetti akka jijjiramtu jedhanii murtii dabarsanii guyyama kana namoota gabaa dhufan hunda gara roobee kaasan jedhama.
Yeroo ammaa kana magaalan roobee teessoo sabaa fi sablammii hedduuti, ilmaan Oromoo qabsoo abbootiin teenna godhaniin waan hundaanu Olaantummadhaan hortee gitta bittoota nafxanyaa irra ooluun haqa abbaa biyyuummaa isaa firii dhandhamataa ilmaan isaatiif Magalaatti dhaala jira,magaalawwan Oromiyaa keessaa magaalan Abbaan biyya Oromoon Hangafumaan sadarkaa olaanaatti qabeenyaa fi hojii magaala keessaa dhunfate qabe magaala Roobe qofa jechuun ni danda’ama.
Magaala roobe baroota 10 darbanii asitti ummata Oromoo abbaa biyyaa cunqursaa kan jiru “Nafxanyaa Oromoo” , ” Hojjattoota Bulchiinsa Kantiibaa Magaala Roobeti”.
Hojjattoonni bulchiinsa magaala Roobee waggoota 10 darban keessatti angoo mootummaa fedhii dhuunfaa isaani ittiin bahuun birrii miliyoona 100 ol bifa malaamaltummaatiin hataa jiru.
Nafxanyoonni Oromoo,Hojjattoonni Bulchiinsa Kantiiba Magaala Roobee,lafa abboonni teenna nuuf dhaalan maqaa inveestenmeti jedhuun namoota hortee nafaxnyaa mallaqa qabanii fi hortee cunqursitoota angoo irra jiraniif dabarasnii gurguraa turan ammas gurguraa jiru.


text:
Ingen temeenii nulims
Minii hamgiin hairtai Mongol kinonii neg... Magadgui Goviin tuhai, temeenii tuhai, Goviin amidraliin tuhai bolhoor ter baih. Ene kinon deer Mongoliin Govi nutgiin amidraliig yag baigaagaar ni gargaj chadsan shig. Barimtad kino bolhoor ch teruu, humuus ni jujiglej bgaa bish harin yag ni odor tutmiin amidraliin hiideg zuilee hiigeed, yaridag yumaa yariad l... End garch bgaa ger bul nadad aygui taalagdsan. Huuhduud ni hoorhon, egduutei. Duudee gej tsovoo huu bh :) Anh ene kinog Turked neg kino teatr-t uzej bsan yum. Getel zaaland ni manai naiz bid 2-s gadna 2 l hun bsan :( Medeej olon humuus uzehgui bgaa ni muuhai sanagdsan. Harin USA-d yavj bhad National Geographic deer medee garsan bsan. Oor bas zondoo olon ads :) Tuunees hoish bi ene kinog zondoo olon udaa uzsen bh. Gadaad naiz nariigaa tsugluulj bgaad hamt uzdeg. Gadaad humuust ih sonirholtoi sanagddag bh. Medeej Goviin huuhed nadad hurtel sonirholtoi sanagdaj bhad :) Kinog uzeh bolgondoo suuliin heseg deer, eh ni botgoo avdag hesgen deer dandaa uyarch ooriin erhgui nulims unagadag uu. Mongold bhad zunii amraltaar hodoo yavj ene buhniig nudeer harj bgaagui bol unemshiheergui zuil. Eh ni botogoo golood, duulj huurdaad "hoos"-lohoor hohuulj eheldeg geheer. Hodoo yavj baihad iimerhuu uil yavdal taaraldaj bsan yum. Kinon deer hamgiin sonirholtoi ni, yaj ter huren inge tsagaan botgo gargana gej, yaj bas botogoo golno gej medeh uu. Huren inge tsagaan botgo gargasan ch botogoo golohgui bh l. Yag inge botogloj bgaa hesegiig uzuulsen ni ene kinonii unemshilteig batalsan shig. Iimerhuu goy hiisen kino Mongoloo surtalchilahad heregtei bh.
**********************'


text:
Firaa'ol EebbisaaMaqaa Adda Bilisummaa Oromootin qaamoleen siyaasaa keenya eddoo saditti qoodamanii qabsaa'aa turan sadeenuu walta'insaan tokkummaa jabeessuf waliigaltee uumaniiru.
Qabxiilen walii galteesaanii hangafoonni; hooggansaaf jaarmayaa tokko jalatti humna jabeeffachuun qabsoo finiinsudha.
Fkn.f karaa ijaarsaf dandeettii humna waraanaa isa dura ture walitti makuun hirreef sagalee jabaatin diina barbadeessanii Oromiyaa bilisoomsuf murteessaniiru.
Walii galtee qaama ABO jijjiiramaa (qaama ce'umsaa) fi ABO gumii shanee gidduu jiru keessatti humnaaf dandeettii raayyaa waraanaa (WBO) dachaa dachaatin dabaluu jechuun ol guddisuun qaamolee siyaasa Oromoo biyya keessaf ala jiran mara waliin akka wal hin gufachiifnetti qaama tokko jalatti gurmeessuf murteessaniiru.
Egaa yeroon fedhiif hawwii saba bal'aa Walabummaa baroota dheeraf dheebotame dhuganii dhabsuu bahan amma mirkanaa'ufi.
Bu'aan mirgabbaa biyyummaaf walabummaa keenyas akka utubaa sibiilaa jabaachun dachee Oromiyaa bakkoota hundatti ol ka'ee akka dhaabachuuf ka'e ifa galaadha.
Walabummaan xiqqaa guddaaf dachee Oromiyaa amma mirkanaa'utti jira qabsoon haafiniinu !
moo'ichaaf boojuu deeffachuun warraaksa uummataan dhufu bakkoota hundatti gammachuu facaasa.
Injifannoon kan hawaasa bal'aati jabaadhaa !


text:
Thursday, March 31, 2016
Gaaffiin uummata Oromoo gaaffii bittaan EPRDF Wayyaanee OPDO hundeetiin Biyya Oromiyaa irraa haa buqqa’uuti malee, gaaffii bulchiinsi gaarii OPDO fooyya’ee nurratti haa cimuu miti!!
Hariiroo Jorgoon
Gaaf tokko, maanguddoo Oromoo tokkoofi daa’ima Oromoo tokkotu wajjiin karaa adeema jedhan. Arba guddaa tokkotu quuncee qallishaa tokkoon hidhamee dhaabbata jedhani. Daa’ima kanatu maanguddicha gaafate. Abbaa guddaa arbi guddaan kuni akkamitti guuncee hangan geessu kanaan hidhamee dhaabbata? Maaliif mormasaa irraa of irraa kutee of walaboomsuu dadhabee? Jennaan, Arbi kun gaafuma dhalatedha quuncee kana itti hidhaniin seha yaaboo gaafa dhalatu yoo akkanatti kanaan hidhamee dhaabbachuu bare. Har’as erga guddatee waan danda’ee ufirraa kutu hinsehu. Gabrummaatti madaqee hidhamee dhaabbata. Jedhe jedhu, maanguddoon Oromoodhaa. Nutis Sheekkoo gabaabduu Oromoo kana waa malee hin yaadanne. Qilleessa jiduu kanaatu dirqama sheekkoo kana akka yaadannu nudirqe. Guyyaa hundeeffama OPDO waayyaa 26ffaa ilaalchisee jiduu kana aangawootni OPDO qaanii isaaniitiin boonanii laphee dhiibanii kan isaan media irratti qaaqaa jiran ilaalleetti silaayis barana gola gola keessatti kaabinootni walitti dhufanii alaabaa OPDO fi kan gooftolii isaanii qabatanii nama hedduu of fakkeessuuf bakka tokkotti kaameraa fuula durattti walitti qabamanii yoo kabajattan malee gad bahanii dirreefi qe’ee Oromoo irratti dhiiga ilmaan Oromoo gubbaatti dhaabbatanii ayyaaneffachuu silaayis eenyu isaanitti dhiisa? Isaanuu hin yaadani. Hin yaalle illeeti waarra yaales Oromoon gabrummaarra du’a filate gad ba’ee akkatti qaanii isaan haguuggachiise bakka maratti argaa jirra. OPDO vs Bulchiinsa Gaarii
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Friday, February 5, 2016
Ummati Oromoo Gujii Tokkummaan Ka’uun Barattoota Oromoo 8 Hidhaa Wayyaanee Jala Jiran Baafatan.
(4.02.2016, #Gujii, Oromiyaa) Ummati Oromoo Gujii gootummaa isaaniitiin barattoota saddeet mana hidhaatii baafatan. Ummati gamtaan bahuun pooilisoota aryatee baratoota 8 hidhaa keessaa baasee fudhatee galeera. Diddaa fi mormii seena qabeessa kanaan humna wayyaanee raasaa jiran.
Humni dabalataa Hawaasaa irraa gara sanatti ergamaa jira. Ummati karaa cufee akka of eegagtu dhaamsi darbee jira.
Akkasumas humni warraanaa biraa kaampii 147 naannoo magaalaa Meeggaa Dubluq jirurraa gara Bulee Horaa kaatee jirti waan ta’eef uummati akak of eeggatu dhaamsi darbee jira,
Kana malees, yerooammaa naannoon Daawwaa, Ejersaa Gooroo, Bulchiinsi magaalaa Haya Diimaa fi gandi Booree Obbitti humnaa waraanaatiin dhunfatamtee jirti.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Taammanaa Bitimaa irraa | February 17, 2015
Dubbiftoota barruu tanaa jaalatamoo fi
kabajamoo, wannin harra isiniif dhiyeessu kun dubbii dureewwan warra
Wayyaanee keessaa inni tokko raasaa kana kallachumatti, uummata Oromoo
fi saba Oromoo guddicha kana irratti dhaadate kan ilaalu. Nama dubbii
biidiyoon nuuf dabarfame kana qalbeeffateef, namtichi Abbaay Tsahaayee
jedhamu kun ifumatti duulaa fi waraana saba Oromoo irratti banuu isaa
hubata. Mee yaa Waaq aangoo fi saammatanii buluun akkanatti ija namaa
cufaa? Akkanatti sammuu ilmoo namaa isa hubatee akka yaaduuf uumame,
gara sammuu horii fi bineeyyiitti gadi-buusaa? Namtichi baddaa Tigraay
irraa harree ooffatee barabaasoo, bututtuu fi kilaashoon Oromiyaa
seenee, saammatee abbaa-kitilaa (“millionaire“) tahe
kun eessa dhaabatee? Maal irra taa’ee nutti dhaadata? Eekaa, nu Oromoota
kitila 46-ol (46 000 000 +) taanetti dhaadataa? Yaa Oromoo koo, warri
Wayyaanee kun garamitti nu dhiibaa jiru? Jarri qaarutee fakkaatan kun
gara raatuutti of-geeddaruun, akka nuti gaaraa-dakaa tokkoomnee olkaanu
nu gochaa jiru!
Maarree, erga dhiibamnee, erga ijuma teenya
duratti uummanni keenya araddaa fi qeyee isaa irraa buqqifamuun
itti-fufee, akka nama tokkootti waltahuun oljechuu malee, filmaata biraa
tokkollee hin qabnu. Jarri kun, ee warri nafxanyoota haaraa kun
tokkom-tokkoon gara nafxanyoota moofaa saniitti of-jijjiiraa jiru. Mee
as irratti waan tokko! Muummichi warra Dargii, kan Mangistuu
Hayila-Maaraam jedhamu bar tokko, ee oggaa warri Wayyaanee kun qabasaawota turan, tuffii uummata Tigraay irraa qabuun kan ka’e: “wanni nuti Tigraay irraa argannu chookii tokkichallee nuuf bituu hin dandayu”
jechuun, uummata Tigraay kabajamaa san isa eeboon madeesse caala arraba
isaa addaggee (baalagee) sanaan madeesse. Kun jiraa nama Tigraay
dhiisii du’aan isaatuu akka waltahuun qabsaawu isa taasise. Nama Tigraay
dhiisitii nutuu akka namummaaf jenneetoo namummaan isaan mararfannu,
isaan gargaaru nu taasise. Ammas addaggummaa fi sanyummaan “waddii”
Abbaay Tsahaayee kun jiraa Oromoo dhiisitii du’aan isaatuu, akka
mootummaa isaa kanatti ka’uun ofirraa gombisu gochaa jira. Dureewwan
warra Wayyaanee kanaaf waayeen: aadaa Oromoo, lafa Oromoo, tolcha
Oromoo, odaa fi caffee Oromoo, awwaala fi galma Oromoo faa tokkoyyuu hin
galleef jechaa dha. Oromoof lafnii fi lafeengadameessa tokko keessaa akka bayan, lafa isaa qabachuun lafee isaa caccabsanii nyaachuu
akka tahe ganaa hin galleef jechaa dha. Kun nafxanyoota Amaaratii
galuuf waggaalee 80 isaan irraa fudhate. Kaan isaanitiif garuu,
ammumallee homaa hin galleefi. Nafxanyoonni Tigraayiif kun akka isaanii
galuuf waggaalee 80 isaan barbaachisa moo maal dubbiin? Garuu,
dhaloonni harraa kun, keessumaa Dhaloonni Qubee kun burkaanni (“volcano“) Oromoo akka daddafeetoo dhowu taasisa.
Uummanni Oromoo mirgaa fi haqa, qeyee fi
araddaa, manaa fi ala, qabeenya fi leecalloo uummata Tigraay tokkollee
hin tuqne. Daangaa iaanii hin dabarre, laggeen isaanii hin summeessinee,
dhalawwan isaanii hin galaafanne, jaarsaa-jaartii isaanii hin
salphifne, namoota isaanii manneen hidhaatti hin guurre. Warri Wayyaanee
kun garuu, wanneen ilmoon namaa ilmoo namaa irratti hin raawwanne,
wanneen suukaneessoo hedduu uummata Oromoo fi uummatoota Kibbaa irraatti
adeemsisanii jiru. Wanneen nafxanyoonni Amaaraa Minilikii fi Raas
Daargeen faa Oromoo irratti adeemsisan keessaa kan isaan hafee
harma-muraa fi rakraka-muraa, ija-buqqisaa fi funyaan-kutaa faatu isaan
hafe. Bosona Oromiyaa irbaata ibiddaa gochuu fi haroolee fi laggeen
Oromiyaa summeessuu kan nafxanyoonni moofaan hin goonee isaan
adeemsisanii jiru. Kumaa-kumaatamaan Oromoonni akka biyya ofii
gaddhiisanii lubbuuf baqatan godhanii jiru. Dhalawwan Oromoo isaan
qurxummii namnyaataa, shaarkii jedhamuun Galoo Adan keessatti
liqimfamnii hafan, kanneen adaala Sahaaraa keessatti irbaata bineeyyii
tahan, cirrachaan awwaalamanii hafan faa manneeni fi gumaa-baasaan
Oromoo haa lakkaawu!
Silaa mee, nama miiddhaa fi roorroo jala turetti, miiddhaa fi roorroo nama irratti adeemsisuun isatti ulfaataa! “Waddii”
Abbaay faa ammoo gammachuu fi bashanantiin kanneen adeemsisaa jiru.
Isaan irraa namummaa fi nameenyi keessaa cunfamee dhumee jira. Jarreen
kun hacuccaa fi rooorroo, abbaa-garummaa fi anamalummaa, of-tulummaa fi
sanyummaa bakka amantii ofii buufatanii argamu. Warreen akkanaa kana
uummanni Oromoo fi uummanni Ogadeeniyaa, uummanni Afaari fi Sidaamaa,
uummanni Hadiyyaa fi Benshaangul, uummanni Sulula Omoo fi Gambeellaa
waltayee ofirraa isaan gombisuu malee, filmaata biraa hin qabu. Oromoon
biyya namaa hin dhaqnee biyya ofii irratti biyyee ofiitiif, lafa ofii
irraatti lafee ofiitiif olaka’uun isaa namaa fi lafaan, Waaqaa fi
ayyaanaan eebbifamaa dha. Uummatoonni addunyaa martis isa deeggaru. Kana
immoo nuti dhalawwan Oromoo kanneen garaa waaqaa jala faffacaanee
jirru, beekisafachuu fi sagalee takkaan iyyachuun dirqama keenya!
Kunoo, warri Wayyaanee kun isaan qabsaawota
irraa gara gaadduu fi saamtuutti of-geeddaran kun bardrabre kana keessa
ijoollee Oromoo Oromiyaa guutuu irraa: “Master Plan Finfinnee”
san dura dhaabatan heddumminaan gorra’anii jiru. Oromoota 200 oliitu
galaafatame. Kaan ammallee manneen hidhaa Habashootaa keessatti
waxalamaa, waadamaa jirti. Imimmaan warreen ijoollee teenyaa tanaallee
otoo hin qoorin, kunoo bantiiwwan hoggantoota warra Wayyaanee keessaa
kan tokko tahe, Abbaay Tsahaayee ifumatti waraana Oromoo irratti labsee
jira. Jarreen kanatti bunaa fi jimaa, midhaanii fi horii, albuuda fi
hoomisha warshaalee Oromoo malee, mirgii fi haqni, namummaa fi nameenyi
Oromoo waa isaanitti hin muldhatu. Nama qawween gaaddatee, saammatee
buluutti kan sirriitti isatti muldhatu qawwee san callaa dha. Qawween
sun qawweedhumaan hurrooftee akka baddu, waan moorri ija isaa baaruda
qawweetiin cufameef, homaa hin galuufi. Uummanni Oromoo beekaa fi
guddichi kun inni seenaa isaa keessatti sammuun yaadee, wal-amanisiisee
seera gadaatiin, dimokiraasiin of-bulchaa ture sun, kunoo gara waggaalee
140 olii warra qawwee ergifatee, qawwee dhoortoo kadhatee itti-dhufeen
bitamee jira; ammas bitamaa jira. Egaa, warra qawwee bakka amantii ofii
buutee isatti dhaadatu kana, qawwuma saniin olka’ee ofirraa kaasuu qaba.
Kanaafillee, gandeen Oroppaa fi Ameerikaa keessa deddeemee qawwee san
waan kadhatuuf hin qabu. Hableen, haamtuun, qottoon, dhagaraan, hordaan,
manshiin, eeboon, cakiin, mancaa fi shimalli faa uummata tokkoomee,
iyyee iyya dabarsuun olka’eef qawwee san caala. Isumaan qawwee ergisaa
fi qawwee kandhannaan dhufe san abbootii qawwee san irraa hiikkata.
Seerri biyyoota addunyaas, seerri
Mootummoota Waltayaniis (UNO) saba qawween biyyi isaa qabame, akka
qawweenis of-bilisoomsu ni gargaara. Maal dureen uummata Falastiinaa,
Yaasir Arafaat shugguxii hidhatee walgayii UNO irratti argamee mitii?
Kanan kana kaaseef, Oromoota tokko tokko kanneen: “addunyaan geeddaramte“, “barri bara globalization”
faa jechuun impaayarittii Toopphiyaa tana nuuf suppuu fi nu irratti
supphuuf yaalaniifi. Uummanni Oromoo inni qawween cabee dhiddhiitamaa
jiru kun karaa nagaas, karaa kaanis bilisummaa fi walabummaa ofiitiif
qabasaawuun namaanis, Waaqaanis kan deeggaramu; kan eebbifamu. Kanaaf,
ee kanaaf uummanni Oromoo guddichi kun, gaaraa-dakaa, alaa-manaa
ijaaramee, tokkoomee, walitti-qindoomee, karaa maraan hidhatee mirgaa fi
haqa uumaan qabuuf tarkaanfachuu qaba. Jaarmoleen Oromoo marti,
dhiiraa-dubartiin Oromoo marti waltahuun oljechuutu isaanis, biyya
isaanii boontuu tanas kan baasu taha. Waladaaleen amntiiwwanii kan:
Muslimootaas, kan Kiristaanotas, kan Waaqeffatootaas uummanni Oromoo
akkabirmadoomuuf, sabni Oromoo akka bilisoomuuf, Biyya Oromoo, Oromiyaan akka walaboomtuuf WAAQA kadhachuufii qabu! “Nama Waaqni bilisa taasisee uume, eenyumtuu akka isa gabroomfachuu hin qabne“, lallabuun, barsiisuun hojii isaanii keessaa isa hangafa!
Yaa Oromoo lammiiwwan kiyya, kunoo amma
irraa kaasee nama Oromoo dhiisii lafni Oromootuu qabsoo bilisummaa
irratti argama. Uummata “iyyii, iyya dabarsi!“,
jedhee waltahuun olka’e enyumtuu dura dhaabachuu hin dandayu. Ammaan
tana nama Oromoo dhiisitii: horiin, bineeyyiin, allaattii-shimbirroon,
laflootuu fi kanneen biroo marti qabsoo irratti argamu. Laggeen,
harooleeni fi harawwan Oromiyaa marti diina isaani irraa waraabbatee
dhugutti dhiiga fi summii itti-tahu. Lafnii fi margi Oromiyaa diina
isaan irra fiffiigaa dhalawwan Oromoo gorra’utti qoree fi eeboo
itti-tahuun waraanu. Gaarran, sululoonni fi caakkaawwan Oromiyaa diina
isaanitti baqatutti leencotaa fi qeerransoota itti-tahuun haleelu. Amma
irraa kaasee, Oromiyaa dachee leencotaa qabatanii ijoollee Oromoo
galaafachaa jiraachuun kakuu dha; laguu dha hin jiru! “Uu, uu iyyii, iyya dabrsi! Qabi, qabii dhayi!“, jechuun akka Oromoota Kurnan Gullallee isaan bara 1878 walatahuun olka’uu qabna!
============== // ==============


text:
Friday, August 8, 2014
Manni murtii waliigala Oromiyaa guyyaa kaleessaa galmee himata dharaa ilmaan Oromoo irratti dhiyaate ilaalee murtii akka kennu dirqame.
Gabaasaa Hagayyaa 7,2014 Ilmaan Oromoo 68 olitti lakka’aman Godina Lixa Shawaa Mana hidhaa Kachallee Ambootti kanneen kumaan lakka’aman waliin erga jumlaan ukkamfamanii hidhamuun baatii 4 oliif dararama turanii booda badii tokkoo malee dhiibbaa mootummaa abbaa irree Wayyaaneetiin sadarkaa mana murtii waliigala Oromiyaatti himanni dharaa irratti dhiyaatee guyyaa har’aa beellama marsaa 2ffaaf mana murtii waligala Oromiyaatti mana hidhaa Amboo irraa konkolaataa poolisaan fe’amanii poolisootaan eegamaa wayita qajeelanitti sirboota warraaqsaa qabsoo bilisummaa Oromoo farsuu fi Oromummaa leellisuu sirbaa Magaalaa amboo irraa hanga Magaalaa Finfinnee Mana Murtii Waliigala Oromiyaatti dabaree wal harkaa fuudhuun diina Oromootti eenyummaa isanii argisiisan. hallii kun abbaa irree EPRDF yaaddoo ulfaataa keessa galchuun cinatti Manni murtii Oromiyaa kiloo 6tti argamuu humnoota poolisaa, tikaa, fi hidhamtoota ilmaan Oromoo, maatii hidhamtootaa fi namoota hidhamtoota bakka bu’uun ol iyyaannoo hidhamtootaaf deddeebisaa turaniin guutamee muddama guddaa keessa kan olee ta’uu maddeen keenya bakka bu’ootni Qeerroo bilisummaa Oromoo dhibba kana hordofuuf ramadamaan gabaasan.
Abbootiin seeraa fi abbaatiin alangaas himata sobaa kana fi sochii tumsa hidhamtoota Oromoof maatii hidhamtootaa fi sabboontota Oromootiin taasifamaa jiruun hedduu muddamuun mul’atera. Mootummaan Wayyaanees sochii tumsa guddaa Oromoon waliif gochaa jiruun waan qabee gadhiisuu dhabuun, dabballootaa fi poolisota isaa bobbaasuun dhiphina keessa seenee jiraachuun saaxilamera. Maatiin hidhamtootaa fi sabboontotni Addacha irratti argamuun ilmaan keenya balleessa hin qaban bilisaan gadhiifamuu qabu, yoo xiqqaatee hanga guyyaa har’aa badii malee hidhamuu isaaniif mootummaan gaafatamuu qaba. Mirgii wabii dura jalaa dhorkamee ture illee eegamuufi qaba jechuun dubbachaa turan. Sabboontootni Oromoo dhaddacha nkana
nhordofan hundii gaaffiin mirgaa akkamitti maqaa shororkeessitummaan nama himachiisa jechuun, sagalee mormii qaban uummataaf ibsuun dubbiin kun sobaa fi jallinaan kan guutame waan ta’eef Oromoon gamtaan falmachuu qaba jechuun dhamsa dabarsan.
Haalli jiru baay’ee muddaa fi rakkoo guddaatti kan adeema jiru waan ta’eef manni murtii waliigala Oromiyaa kanuma irraa ka’uun dhaddacha guyyaa har’aa Oleen ilmaan Oromoo irratti himanni dhiyaatee soba, ragaa qabatamaa kan hin qabne ta’uu hubachuun hidhamtoota irra caalaaf irra deebi”uun qorannaan akka godhamuuf, Yakki dhiyaacha jiru kun shororkeessuummaa nama jechisiisa moo hin jechiisiisu kan jedhu illee irraa deebi’ame akka qoratamu dubbachuun beellama Hagayyaa 30/2006tti beellame jira.ilmaan Oromoo hidhamanii jiran immoo bilisaan gadi akka lakkifaman gaaffii kaachiisan. haaluma kanaan manni murtii waliigala Oromiyaa muddamaa fi dhiphina guddaa keessa turte.
Abbootiin seeraa fi abbaatiin alangaas himata sobaa kana fi sochii tumsa hidhamtoota Oromoof maatii hidhamtootaa fi sabboontota Oromootiin taasifamaa jiruun hedduu muddamuun mul’atera. Mootummaan Wayyaanees sochii tumsa guddaa Oromoon waliif gochaa jiruun waan qabee gadhiisuu dhabuun, dabballootaa fi poolisota isaa bobbaasuun dhiphina keessa seenee jiraachuun saaxilamera. Maatiin hidhamtootaa fi sabboontotni Addacha irratti argamuun ilmaan keenya balleessa hin qaban bilisaan gadhiifamuu qabu, yoo xiqqaatee hanga guyyaa har’aa badii malee hidhamuu isaaniif mootummaan gaafatamuu qaba. Mirgii wabii dura jalaa dhorkamee ture illee eegamuufi qaba jechuun dubbachaa turan. Sabboontootni Oromoo dhaddacha nkana
nhordofan hundii gaaffiin mirgaa akkamitti maqaa shororkeessitummaan nama himachiisa jechuun, sagalee mormii qaban uummataaf ibsuun dubbiin kun sobaa fi jallinaan kan guutame waan ta’eef Oromoon gamtaan falmachuu qaba jechuun dhamsa dabarsan.
Haalli jiru baay’ee muddaa fi rakkoo guddaatti kan adeema jiru waan ta’eef manni murtii waliigala Oromiyaa kanuma irraa ka’uun dhaddacha guyyaa har’aa Oleen ilmaan Oromoo irratti himanni dhiyaatee soba, ragaa qabatamaa kan hin qabne ta’uu hubachuun hidhamtoota irra caalaaf irra deebi”uun qorannaan akka godhamuuf, Yakki dhiyaacha jiru kun shororkeessuummaa nama jechisiisa moo hin jechiisiisu kan jedhu illee irraa deebi’ame akka qoratamu dubbachuun beellama Hagayyaa 30/2006tti beellame jira.ilmaan Oromoo hidhamanii jiran immoo bilisaan gadi akka lakkifaman gaaffii kaachiisan. haaluma kanaan manni murtii waliigala Oromiyaa muddamaa fi dhiphina guddaa keessa turte.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
WAREEGAMNI
KEENYA HAAROMSA WAYYAANEEF MITI
SEENAA
Y.G (2005)
Utubaa
tortoree dagaleen jabeessuuf yaaluun wallaalummaadha, of gawwamsuudha. Guyyaa
hin beekamnetti mana of irratti jigisanii of ajjeesuuf beellamaan jiraachuudha.
Mata duree har’aa kana akka lamatti ilaaluun dansaadha. Inni jalqabaa, gowwomsaa
wayyaanee kanaaf yoo dabarsinee of kenninee nuuf dhumachuu isaa. Inni lamadaa, wayyaaneen
mataa isaa, waan tortoree jiru irratti haaroomsa jedhee of gawwamsuun isaa, boolla
ofiif qotaa jiru gadi fageessaa jiraachuu isaati. wayyaanee ofiinuu tortoree ,
haaromsa buqqaasaan gaggeessa jechuun isaa, adda durummaan of ilaalee osoo hin
taanee, nu tuffachuu irraa ta’uu beekuun gaariidha. Akka loon soogiddaan gara
barbaadanitti oofanii sanaallee kabajaa nuuf hin qaban jechuudha. Humna hanga
hin qabneetti maal fiduun nu tilmaamaa jiranii hubadhaa. Isaaniif baatii
tokkotti lammiilee 700 ol dhabuun keenya, itti hin dhaga’amu. Kan itti
mul’aatuu Angoo irraa haala itti hin buunee uumuu qofaadha.kun nuuf salphina!
Utubaan tortoree tasumaa Dagalee haaraadhaan hin jiraatu. buqqa’uu akka qabuu
fi Utubaa haaraan dhaabbachuu akka qabu murteeffachuu nu barbaachisa. Utubaan
sirna tortoree ol aantummaa Hiwaatootaa fi sirna isaaniitii. Kanatu buqqa’uu
qaba.
Shirri
wayyaanee bara baraan sababaa uumee umurii dheereffachuu kun xumura argachuu
qaba. wayyaaneen gonkumaa haaromsa kamiinu dhaabbatee bulu, of sirreessuu hin
danda’uu! Namni dulloomee akkuma deebi’ee dargaggeessa ta’uu hin dandeenye,
wayyaaneenis deebi’ee dargaggoomu hin danda’u. Abshaalummaa wayyaanee kanaan
Ummati keenya gonkumaa gawwamuu hin qabu. Sirni wayyaanee bifa kamiinu,
beekumsa kamiinu, dandeettii kamiinuu haaroomu hin danda’uu. Haqa osoo
qabaateyyuu haaromuu hin danda’uu. Kun amma seera Umamaa cabsuu ulfaata. Yoo
seexaa qabaannee, kabeebsaa wayyaanee kana keessa, tuffii guddaan akka jiru
hubachuu nu feesisa.
Tigiree
dulloomaa achi butanii, Dargaggeessa dhiiga saamichaa fi yakkaan guddatee bakka
buusuun, dubbii hammeessanii dantaa ofii guuttachuuf arreeduun ala, furmaata
fidu. Midhaan facaasanii jiranrraa aramaa kan tikisaniif, midhaanichi firii
barbaadu akka kennuufii. Carraa ol guddatee waan barbaadamuu akka guutufidha.
Bosona barootaaf jiraate keessaa aramaa balleessuuf tattaafachuun, yerooma ofii
gubuu ta’a malee, muka waa hundaa saamaa jiraatee, saamuus seera umamaa
taasifatee jiraachisuu yk kunuunsuu hin ta’uu. Midhaan firii hin kenninee aramuun
maalitti ramadama? kunuunsuu natti hin fakkaatu. Wallaalummaadha jedheen fudha.


text:
- Nuti bilisumma barbaanna,
- Dirree qabsoo dheebonne, WBO WBO nu qaqqabi,
- Siifan lola yaa oromoo narra hin gortuu kan jedhus sirboota qabsoo dabalataan,
- Bilisummaan oromiyaa geesseetti,
- Yoomiyyuu wayyaaneef jilbeenfannee hin beeknu, wayyaaneen diina keenya
ofirratti hin fillu,
- Oromiyaan ni bilisoomti….
Warraaqsa Bilisummaa Yuuniversitii Wallaggaa Keessatti Ka’een Wal Qabatee Engineering Waggaa 3ffaa Kan Baratu Gammachuu Mangistuu Fi Baratooti Hedduuminaan Poolisoota Wayyaaneen Reebamuun Midhaman.
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 5/15/2015
Caamsaa 15, 2015 | Qeerroo Naqamte
Barattootni muummee Afaan Oromoo Yuuniversitii Wallaggaa baratan Jira barumsa dhaabuudhaan kaleessa Caamsaa 14/2015 fincila kaasuu Qeerroon gabaase.
Yeroo ammaa barattootni Yuuniversitiilee keessa jiran barumsa dhaabuudhaan mootummaa wayyaanee filannoof of qopheessaa hala mijeeffataa jiru dura dhaabbatuun FDG finiinsuu eegalan, barumsi sirnaan kan kennamaa hin jirre Yuuniversitiilee Adaamaa,Bulee Horaa, Madda Walaabuu, Hawaasa, Finfinee, Haromayyaa, Mattuu, Amboo fi Wallaggaa keessatti barataan yeroo itti bilisumma faarsaa jiru, barumsa dhaabee mooraa keessa dhaadannowwan garagaraa maxxansaa, sagalee dhaadannoo sagalee sirboota qabsoo dhageessisaa jiruudha. Odeessa Qeerroo Yuuniversitii Wallagga irraa nu qaqqabe addeessuun kaleessa galgala irraa kaasanii mooraa keessatti:
Jechuudhaan sagalee dhaadannoo dhageessisaa, sirboota qabsoo fi waraqaa balaliituus darbachuun barattoota guutuu mooraa Yuuniversitii Wallaggaa kaasuun hanga dargaggoota magaalaa kaasutti fincila kaasuu sabboontota Oromoo muummee afaan Oromoo baratan irraa ka’e barattoota hunda hirmaachisuu Qeerroon gabaasee jira. Humni waraana Wayyaanes ganama har’aa naannicha buufatuu gabaasni nu gahe ibsa. Yuuniversitii Bulee Horaa fi Madda Walaabuu keessatti barattootni halkan edaa waraqoota maxxansan barumsa hin barannu, bilisummaadhaaf qabsoofna, yaa barattoota Oromoo FDGn ammaa kaasee itti fufuu qaba ka’aa hin kaanaa diina biyyaa baasna jedhuun mooraa keessa bittimsanii turan kanaanis hidhatotni fi humni waraanaa naannicha buufatuu gabaasni
Haala kana keessatti loltooti Wayyaanee barattoota hedduu reebichaan miidhuu fi kanneen kaan qaamaan caccabsanii akka jiran qeerroon gabaasa,barataa reebichaan miidhaman keessaa engineering Waggaa sadaffaa kan baratu barataa Gammachuu Mangistuu isaan keessaa haalaan miidhamee jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Dabballoonni ADWUI ajaja hooggantoota isaaniirraa kennameef raawwachiisuuf sa’aatii filannoon itti jalqabamu dursanii halkan achi buluun korojoo guutan, humnoota poolisa federaalaa, humna waraanaa dafee dhaqqabaa fi milishaa bobbaasuun bakka bu’oota boordii filannoo fi taajjabdoota filannoo MEDREK/OFC irraa waraqaa eenyummaa saamuun guutumaan guututti (90%) buufata filannoo irraa ari’aniiru. Dabaltaanis, barattoota manneen baronootaa ol’aanaa kaardii filannoos dhoowwatanii mirga filannoo isaaniis irraa mulqaniiru. (Godina Arsii aanaa Kofalee fi godina Shawaa Dhihaa aanaa Midaa Qanyiitti kaadhimamtootaa fi deeggartoota OFC ajjeesaniiru.) Jimma, Naqamtee fi Baddalleettis hoogganaa ol’aanaa OFC kan ta’an obbo Baqqalaa Garbaa fa reebaniiru. )
Kanaafuu, mootummaan nama nyaataa wayyaanee sagalee ummataa saamuun tarkaanfii ajjeechaa, hidhaa fi reebichaa hamaa hedduu raawwate. Nuti Gareen Deeggartoota Koongiresii Federaalistii Oromoo Idil Addunyaa gocha waayyaanee kana balaaleffachaa ibsa armaan gadii kana baafneerra.
- OFC/MEDREK filannoo guutuu Oromiyaa keessatti geggeeffame moo’eera.
- Gochaan raawwatame ulaagaa filannoo addunyaa fi seera biyyattii kan hin guunne waan ta’eef cimsinee ni balaaleffanna
- Saamiinsa sagalee uummataa irraa kan ka’een mormii ka’u hundaaf itti gaafatamaan wayyaaneedha.
- Mirgoonni heeraan ummataaf kennames humna waraanaatiin irraa mulqamee, bakka buutotnii fi taajjabdootni boordii filannoos ta’ee taajjabdootni mormitootaa buufata filannoorraa ari’amanii filannoon geggeeffame haqa qabeessa akka hin taane ni ibsina.
- Ummanni keenya Koongiresii Federaalistii Oromoo filachuu fi falmii barbaachisu hundaa godhuu keessaniif isin galateeffachaa kana boodas tarkaanfiin itti aanu maal akka ta’uu qabu KFO irraa hanga kennamutti mirga keessan kabachiisuuf qophiidhaan akka eegdan waamicha isiniif dabarsina.
- murnootni mootummaa farra ummataa kana aangoorraa kuffisuuf karaa adda addaatiin socha’aa jirtan marti kan beekuu qabdan mootummaan wayyaanee aangoorra kan ture jabina qabaatee osoo hin taane faffaca’iisa humnoota qabsoo Oromoo irraa kan ka’e ta’uu ni hubanna jennee amanna. Kanaafuu, mirgoota ummata keenyaa kabachiisuuf yeroo garaagarummaa xixiqqaa dhiisnee gamtaa fi tokkummaadhaan kaanu amma.
Garee Deeggartoota Koongiresii Federaalistii Oromoo Idil-Addunyaa