text:
Seenaa 63: Mootii Ogeessa Kan Taʼe Solomoon
SOLOMOON yommuu mootii taʼu waggoota kurnan keessa jira ture. Yihowaa ni jaallata ture; gorsa abbaansaa Daawit isaa kennes fudhateera. Yihowaa Solomoonitti baayʼee waan gammadeef gaaf tokko abjuudhaan: ‘Solomoon, maal akkan siif kennu barbaadda?ʼ jedhee gaafateen.
Achiis Solomoon akkas jedhee deebise: ‘Waaqa koo Yihowaa, ani ijoollee waanan taʼeef akkamitti akkan bulchu hin beeku. Kanaafuu, saba kee karaa sirrii taʼeen akkan geggeessuuf ogummaa naaf kenni.ʼ
Yihowaan wanta Solomoon gaafatetti baayʼee gammade. Kanaafuu akkas jedhee deebiseef: ‘Bara dheeraa jiraachuu ykn qabeenya utuu hin taʼin ogummaa waan na kadhatteef, ogummaa namoonni kanaan dura turan qabanirra caalchisee siif nan kenna. Haataʼu malee, wanta ati hin gaafanne, qabeenyaafi ulfinas dabaleen siif kenna.’
Yeroo gabaabaa booda, dubartoonni lama dhimma rakkisaa tokkoof gara Solomoon dhufan. Isheen tokko akkas jette: ‘Aniifi dubartiin kun mana tokko keessa jiraanna. Ani mucaa dhiiraa nan daʼe; guyyaa lama booda isheenis mucaa dhiiraa deesse. Achiis halkan tokko mucaanshee ni duʼe. Haataʼu malee, ani rafee utuun jiruu, mucaashee isa duʼe ana jala keessee kan koo fudhatte. Anis dammaqee mucaa duʼe of jalatti yommuun argu kan koo akka hin taane nan hubadhe.ʼ
Dubartiin isheen tokkommoo: ‘Lakki! Mucaan inni fayyaan kan kooti; inni duʼemmoo kan isheeti!’ jette. Dubartiin isheen jalqabaas deebistee: ‘Miti! Mucaan inni duʼe kan keeti; inni fayyaan kan kooti!ʼ jetteen. Dubartoonni sun akka kanaan waliin mormuu itti fufan. Solomoon maal godha laata?
Biillaa akka fidan erga ergee booda, yommuu fidan: ‘Mucaa isa fayyaa bakka lamatti hiraatii gartokkoosaa ishee tokkoof gartokkoosaammoo ishee lammaffaatiif kennaa’ jedhe.
Isheen dhugumaan haadha mucaa taate: ‘Hin taʼu!’ jettee boosse. ‘Maaloo, mucicha hin ajjeesinaa, isheedhaaf kennaa malee!ʼ jette. Dubartiin isheen lammataa garuu: ‘Bakka lamatti hiraa malee tokkoon keenyaafiyyuu hin kenninaa’ jette.
Dhumarratti Solomoon: ‘Mucicha hin ajjeesinaa! Dubartii ishee jalqabaatiif kennaa. Isheen dhugumaan haadha mucichaati’ jedhe. Isheen dhugumaan haadha mucichaa taate, mucaashee baayʼistee waan jaallattuuf akka hin ajjeefamneefi dubartii ishee gara biraadhaaf akka kennamu waan barbaaddeef, Solomoon kana beekuu dandaʼeera. Solomoon rakkina kana akkamitti akka hiike namoonni yeroo dhagaʼan, mootii ogeessa akkasii argachuusaaniitti baayʼee gammadan.
Yeroo Solomoon bulchaa turetti, Waaqayyo, lafti biyyoo gabbataa qabaattee qamadii, garbuu, wayinii, harbuufi nyaata gara biraas akka gaariitti akka magarsitu gochuudhaan, sabicha eebbiseera. Uffata gaarii ni uffatu, mana gaarii keessas ni jiraatu turan. Hundisaanii hamma barbaachisu caalaa waan gaarii qabu turan.
1 Mootota 3:3-28; 4:29-34.
Gaaffiiwwan
- Yihowaan Solomooniin maal gaafate? Innoo maal jedhee deebise?
- Yihowaan, wanta Solomoon isa gaafatetti waan gammadeef, maal isaaf kennuuf waadaa gale?
- Rakkoo guddaan dubartoonni lamaan Solomoonitti dhiheessan maalidha?
- Akkuma fakkii kanarratti argitutti, Solomoon rakkina kana kan hiike akkamitti?
- Bulchiinsi Solomoon maal fakkaata ture? Kun kan taʼehoo maaliifi?
Gaaffiiwwan dabalataa
- 1 Mootota 3:3-28 dubbisi.
Namoonni yeroo harʼaa jaarmiyaa Waaqayyoo keessatti itti gaafatamummaa qaban, yaada Solomoon 1 Mootota 3:7rratti garaasaatii dubbaterraa maal barachuu dandaʼu? (Far. 119:105; Fak. 3:5, 6)
Waaʼee maalii kadhachuun sirrii akka taʼe ilaalchisee, kadhannaan Solomoon dhiheesse fakkeenya gaarii kan nuuf taʼu akkamitti? (1 Mot. 3:9, 11; Fak. 30:8, 9; 1 Yoh. 5:14)
Akkaataan Solomoon waldhabiinsa dubartoota lamaan gidduutti uumame itti hiike, Solomoon Isa Guddaa kan taʼe bulchiinsa Yesus Kiristos ilaalchisee amantaa akkamii akka qabaannu nu gargaara? (1 Mot. 3:28; Isa. 9:6, 7; 11:2-4)
- 1 Mootota 4:29-34 dubbisi.
Kadhannaa, Solomoon ajajamuu ilaalchisee dhiheesseef Yihowaan deebii akkamii kenne? (1 Mot. 4:29)
Namoonni ogummaa Solomoon dhagaʼuuf carraaqqii gochuusaanii yeroo ilaallu, nuyis Sagalee Waaqayyoo qayyabachuuf ilaalcha akkamii qabaachuu qabna? (1 Mot. 4:29, 34; Yoh. 17:3; 2 Xim. 3:16)


c: text/html

text:
Gabaasa Qeerroo Aliboo Bito,19,2015
Godina Wallagga, Horroo Guduruu Wallaggaa aanaa Jaardagaa Jaartee keessatti duula na filadhaa gaggeeffamaa jiruun wal qabatee dura taa’aan mana Barumsaa Aliboo kan qophaa’inaa fi itti aanaan mana barumsichaa hojii irraa arii’amanii jiran. Hoogganaan mana barumsaa Obbo Amantee Raggaasaa fi itti aanaan mana barumsichaa Obbo Addunyaa Irreessoo kanneen jedhaman isin FDG deemsifamaa jiru keessaa qooda qabdu, barattootni akka fincilan kan kakaasu isini maqaa jedhuun yakkamanii hojii irraa arii’aman. Hooggana mana barumsaa kanaas Obbo Tasfaayee Yaadataa kan jedhamu bakka buusuu isaanii maddeen qeerroo gabaasanii jiran.
Mootummaan Wayyaanee FDG deemsifamaa jirutti kan baaragde hojjettoota magaala kanaa 12 armaan dura FDG deemsifame waliin dhimmi wal qabateen hojii irraa arii’uun ishees ni yaadatama.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gaaffiilee waa'ee Baara Dhumaa
Gaaffiilee waa'ee Baara Dhumaa
Akka raajii bara dhumaatti maaltuu ta’aa?
Mallattoon bara dhumaa maalii dhaa?
Butamuun waldaa kiristaanaa maalii dhaa?
Rakkinni inni guddaan maalii dhaa? Rakkinni inni guddaan waggaa torbatti xumuramuu isaa atamitti beeknaa?
Butamuun yoom kan ta’uu, yeroo rakkina guddaa wajjin kan wal qabatee dhaa?
Deebi’ee dhufuun Yesus Kristoos maalii?
Bara mootummaa waggaa kumaa jechuun maal jechuu dhaa, isas akkuma jirutti hubachuun nu irra jiraataa?
Gaaffiilee Macaafa Qulqulluu deebiin kennameef


text:
Amajjii 22,2012
Amajjii 21/2013 Kaleessa galgala Tapha kubbaa Milaa Afrikaa Kibbaatti Ethiopia fi Zaambia gidduutti taphatama turee irratti Alaabaan ABO Dirree kubbaa Miilaa keessaa bololi’uun Addunyaa fi Wayyaaneetti argisiifamuun uummaannii gammaachuun guutamee Dargaggoonnii fi Ummaannii Oromoo Godina Bahaa Wallaaggaa Magaalaa Neqeemtee Halkaniin magaalaa keessaa naannaa’uun ” Korma Guduruu ABO Leencumaa Duruu” kanarraa maltuu dhufaa ilmii Oromoo fi Alaabaan Oromiyaa Addunyaa keessaa gulufaa” jechuun sirbaa kan buulan ta’uu Qeerroon gabaasee jira.
Galgaluma sanaa Baratootni Yuunivarsiitii Wallaaggaa gammachuun liqinfamanii iyyaa kan turaan ta’uu ibsuun mooraa yuunivarsiitii keessaa gara magaalaatti akka gadii hin baanee humna poolisaatiin kan dhorkamaa bulaan ta’uu Qeerroon gabaasee jira. kana malees diddaan FDG mooraa Yuunivarsiitii Wallaaggaa keessaatti jabachuutti kan jiruu qeerroon nu hubachiisee jira.


text:
Gabaasa Qeerroo Qeerroo Magaala Amboo
Bitootessa 3/2015 Lixa Shaggar irratti barattootni guyyaa har’aa jechuun Bitootessa 3/2015 barattoota waggaa darbee wareegamaniif yaadannoo taasisuuf manni barumsaa akka cufamuu fi barataan kamiyyuu mana barumsaa akka hin deemne kaleessa irraa kaasuun ergaa waliif dabarsuudhaan waamicha taasisanii jiru, haaluma kanaan guyyaa har’aa barattootni mana barumsaa Calliyaa,Geedoo,Miidaqany, Amboo,Gudar, Tokkee Kuttaayee fi kkf guutummaan guututti manni barumsaa cufaatti oolee jira,
Kana malees waraqaalee warraaqsaa hedduunis halkan edaa kan bittimfame waraqaalee balaliituun magaalaa Amboo fi naannoo Yuuniversitiitti bittimfamee kan bule tika mootummaa Wayyaaneen naasuu guddaa keessa seenuudhan, ganamaan ka’anii
funaanuun dhagayamaa jira. kanumaan wal qabsiisuun barattootni naannoo jiranitti walitti dhufuudhaanis yaadannoo barattoota waggaa darbe wareegamaniif taasisaniin hucuu gaddaa uffachuudhaan, gumaan obboloota ilmaan Oromoo wareegaman keessattuu dhimma naannowaa Finfinneef mootummaa Wayyaaneen galaafatamaniif wareegamni isaanii bilisummaan deebi’uu qaba jechuudhaan dhaadannoo fi ergaa waliif dabarsaa akka jiran Qeerroon gabaasa.


text:
Fireedarikaa Mohoranii adeemsa Dippiloomaasii Havaanaan yeroo gara-yerootti foyyessaa dhufte gamtichaan fudhatama guddaa kan argate ta’uu himaniiru.
Kanaan wal-qabatees gamtichi qoqqobbii dinagdee hedduu biyyattiirra kaa’ee ture kaasuunsaa kan yaadatamudha.
Daawwannaan hoggantuu Dhimma Alaa gamtichaa kunis hariiroo Kuubaa fi gamtichaa gidduu jiru cimsuuf gahee guddaa akka qabaatu himameera.
Havaanaan waggoota 50’n booda Ameerikaa waliin hariiroo dippiloomaasii jalqabuunshee baay’otaan jaal’atameera.
Gamtaan Yuuroppis hariiroo kana sadarkaa gaariirraan ga’uuf hanga danda’e akka carraaqu Fireedarikaa Mohoranii himaniiru.
Maddi BBC
Gulaalaan:Biraanuu Hurrisaa


text:
Hiiki jireenyaa maalii?
Gaaffii: Hiiki jireenyaa maalii?
Deebii: Hiiki jireenyaa maalii? Jireenya koo keessatti kaayyoon, boqonnaan,milkaa’uummaan akkamiin argamuu danda’aa? Hijii itti fufeenya qabu rawwachuudhaaf dandeettii nan argadha laataa? Namoonni heedduun waa’ee dhimma kanaa gaaffii kaasuun jaraa hin oolu. Jireenya isaanii keessatti rawwachuuf kan yaadan yoo raawwatanis waggoottan booda irraa deebi’anii walitti dhufeenyi jarri namootaa wajjin qaban akkamiin akka bade akkasumas duwwummaan maaliif akka jaratti dhaga’amu utuu jara hin dinqin hin oolu. Atileetiin tokko beekumtummaa guddaa erga argatee booda tapha yeroo jalqabu namoonni maal jedhaanii yoo itti dubbatan ni barbaada yoo ta’ee yeroo isa gaafatan “bakka guddaa erga ga’amee booda umtuu akka hin jirree utuu natty himanii nan fiadhan turee” jechuun gaabbiin dubbateera.
Milkaa’uun heedduun duwwaa ta’uun isaanii kan mirkaneeffammu isaan raawwachuudhaaf waggoonni heedduun erga darbanii booda. Akkaataa adaa namummaa keenyaatiin namoonni hiika akka argatan yaadu. Namoonni heedduun kaayyoo heedduu gaggeessu kaayyoo jireenyaa kana keessa daldalaan milkaa’uu, qabeenyaa, waltti dhufeenya gaarii, walqunnamtii saalaa, bashannanaa fi namoota hedduudhaaf waan gaarii hojjechuu haammata. Namoonni yeroo dhugaa ba’an akka hubatametti qabeenya horachuun walitti dhufeenya gaarii hundeessuudhaaf gammachuu argachuun kaayyoo isaaniin milkaawanis namni kami iyyuu guutuun kan hindandeeny bakki duwwaan akka isaanitti dhaga’amu dubbataniiru.
Barreessaan macaafa Lallabaa yaada kana ibisuudhaaf “waanti hundinuu kan waa’ee hin baafneedha waa’ee hin baasu dhugumaan waa’ee hin baasu jedha!”(Lallaba 1:2) barreessaan macaafa Lallabaa kan ta’e Solomoon qabeenyaa heedduu bara isaa fi bara keenya kan ture namakamiinuu kan caalu ogummaa dhibbeentaa heedduun kan lakka’aman dubartoota heeddu, mana mootummaa mootummoonni itti hinaafan fi bakka ashaakiltii, nyaata ba’eessa ta’e daadhii wayinii fi bakka bashanannaa fi bakka gammachuu qaba ture. Inni yeroo tokko ala dubbatu inni waan barbaade hundumaa akka duukaa bu’aa ture dubbata. waanta garaan isaa barbaade ni hordofa ture. ija isaatiin kan ilaalu kan itti gammadaa tures “aduu gad jellaatti waanti kam iyyuu waa’ee hin baasu” jechuun tuffataa ture. duwwaa ta’uun kun maaliif mudatee? Sababni isaas Waaqayyo kan nu uume kan isa kanaa fi ammaa kan shaakalluun garaarraa kan jiruudhaaf. Solomoon waa’ee Waaqayyoo yeroo dubbatu, “hawwii waanta yeroo dheeraa waanta bara dheeraa ta’u beekuus yaada ilmaan namootaa keessa kaa’eera” (Lallaba 3:11) hundumti keenya garaa keenyatti akkuma beeknu waanti jiru “asii fi amma” waan jiru duwwaa akka hin taane ni hubanna.
Seera Uumamaa Macaafa Qulqulluu keessaa macaafa jalqabaa keessatti Waaqayyo nama akka bifaa fi fakkeenya isaatiitti akka uume ni dubbifanna (Seera Uumamaa 1:26). Nuyi uumama keenyaan (uumama kan biraa) irraa karaa adda ta’een Waaqayyoon fakkannee uumamne. Kanatti dabalatee kan argannu ilmi namaa cubbuutti kufee abarsi cubbuu biyya lafaa irratti dhufuu isaan dura waantonni kanatti aananii jiran dhugaadha. 1) Waaqayya nama uumama hawaasa godhee uume (Seera Uumamaa 2:18-25); 2) Waaqayyo ilma namaatiif hojii kenneef, (Seera Uumamaa 2:15); 3) Waaqayyo namaa wajjin tokkummaa qaba ture (Seera Uumamaa 3:8); fi 4) namni lafa akka bitu aboo kenneef (Seera Uumamaa 1:26) waa’ee barbaachisummaa waantota kanaa maalii? Kunneen hundinuu jireenya keenyaaf boqonnaa akka argamsiisaniidhaaf Waaqayyo karoorsee kan ture, garuu kunneen hundinuu keessumattu (tokkummaan namni Waaqayyoo wajjin qabu geeddarameera) sababni isaas ilmi namaa cubbuutti erga kufee booda abarsi biyya lafaa irratti hojii irra ooluu isaa irraan kan ka’eedha (Seera Uumamaa 3).
Macaafa xumura Macaafa Qulqulluu kan tae mullata Yohaannis irratti Waaqayyo waan tokko kaa’eera. Amma kan jiran laftii fi samii dabarsee waaqa haaraa fi lafa haaraa uuma. Yeroo sana nama fayyee wajjin walitti dhufeenya guutuu taasisa. Kan hin fayyine irratti ni farada. Kan waa’ee hin baafne taasisee gara ibidda bara baraatti darbata (Mullata Yohaannis 20:11-15). Abarsi cubbuu ni barbadaa’a. sanaan booda cubbuuna, gaddi, dhukkubni, duutii fi rakkinni lammee hin jiraatu (Mullata Yohaannis 21:4). Waaqayyo jaraa wajjin jiraata, jarris ijoollee isaa ta’u (Mullata Yohaannis 21:7).
Amma naannofnee itti dhufne. Waaqayyo isaa wajjin tokkumaa akka taasifnu nu uume. Dhalli namaa cubbuu hojjechuu isaa irraa kan ka’e walitti dhufeenyi isaa akka addaan citu taasiise. Waaqayyo kan filatee wajjin walitti dhufeenya isaa haaressuun mana isa waaqa irraa keessa isaa wajjin akka jirraatan taasisa. Jireenya ofii keessatt waantota heedduun milkaa’anii jireenya ofii bara baraan waqayyotti addaan ba’uun kufaatii hundumaa irraa kan hammaatedha. Garuu Waaqayyo gammachuun bara baraa dhugaa waaqa irratti qofaa hin taasifne (Luuqaas 23:43), garuujireenyi lafa irraa kan nama gammachiisu akka ta’uu haala mijeesseera. Gammachuun lafa irraa “Jannati lafa irratti” akkamiin argamaa?
Hiikni jireenyaa karaa Kiristoos deebi’ee haaromfame.
Amma biyya lafaa irrattii fi jireenya isa itti aanuuf hiikni kan argamu walitti dhufeenyi Waaqayyoo wajjin qabnu deenbi’ee yeroo haaromfamuudha. Walitti dhufeenyi Addaamii fi Hewaan Waaqayyoo wajjin kufaatii irraa kan ka’e addaan citee ture. har’a garuu walitti dhufeenyi kun haaromfameera (Hojii Ergamootaa 4:12; Yohaannis 1:12; 14:6). Jireenyi bara baraa kan argamu nuyi cubbuu keenytti gaabbinee yeroo deebinuu (hojii cubbuutti itti fufuu dhiisuufi kiristoos geeddaree nama haaraa akka nuu taasisu yeroo barbaadnuudha) kanaaf Yesus Kiristoosiin akka fayyisaa keenyaatti fudhannee yeroo isa irratti hirkannuudha.
Jireenyaa hiiki dhugaan kan argamu Yesusiin akka fayyisaa dhuunfaatti fudhachuu duwwaan kan argamu miti (kun mataan isaa dinqii ta’us) keessattuu hiiki jireenyaa innni dhugaan kan argamu namni tokko akka duuka buutuutti yeroo isa hordofuu fi isa irraa barachuun sagalee isaa kan ta’e Macaafa Qulquluu wajjin yeroo ala dabarsuu fi dabalataan kadhannaan tokkummaa yeroo qabaatuu fi abboommii isaa ulfeessuun adeemsa isaa isaa wajjin yeroo taasisuudha. Tarii ati kan hin amannee yoo taate (Yookiin tarii amanataa haaraa yoo taate) “baay’ee kan nama dharraasisu yookiin waantichi anaaf quufsaa miti” jechuu dandeessa. Garuu maaloo dubbisa kee yeroo gabaabaadhaaf itti fufi. Yesus yaada kanatti aananii jiran kaaseera “ Yesus itti fufe isin warri itti dhaaatanii dadhabdan ba’aanis kan isinitti uulfaatu hundinuu gara koo kottaa ani boqonnaa isiniifan kennaa. Waanjoon koo fuudhaatii baadhaa ana irraas bara anoo garramii dha kan gad ofdeebises boqonnaa lubbuu keessaniitiif ni argattu”(Matthew 11:28-30). “Ani jireenya haa qabaataniif irraa hafaas haa qabaataniif dhufeera” (Yohaannis 10:10b). “Ergasii Yesus bartoota isaatiin namnii tokko illee ana duukaa bu’uu yoo barbaade waa’ee ofii isaa dhiisee fannoo isaa [isa anaaf jedhee baatu] of irra kaa’aatee ana duukaas haa bu’u. namni jireenyaa isa oolfachuuf yoo barbaade jireenyi isaa duraa ni fudhatama, namni anaaf jedhee jireenya isaa kennu immoo isa ni argata” (Maatewoos 16:24-25). “Waaqayyootti gammachuu qabaadhu inni immoo kadhata garaa kee siif ni kenna” (Faarsaa 37:4).
Waraabbiileen kun hunduu kan ibsan filannoon akka jiruudha. Jireenya mataa keenyaa geggeessuu dandeenya bu’aan isaa garuu jireenya waa’ee hin baasnedha. Yookiin garaa guutuudhaan Waaqayyoon duukaa bu’uudhaan jireenya keenyaaf karoora inni qabu barbaachuudhaaf boqonnaa fi milkaa’ina argachuudha. Kunis kan t’au uumaan keenya waan nujaallatuu fi waanta gaarii hundumaa nuuf waan hawwuudhaaf (jireenya salphaa ta’uu dhiisuu danda’a garuu kan nama gammachiisuudha)
Jireenyi kiristaanummaa kan inni fakkeeffamu fakkeenyaaf tapha kuphaa isa beekamaa ilaaluudhaaf gara staadiyemii yoo deemte gatii xinnoo waan kaffalteedhaaf bakka fagoo teessa horii gaarii yoo kaffalte garuu akka “itti dhiyaattee irra ta’uun” ilaaltuudhaaf taa’uumsa iddoo gaarii argatta. Jireenya kiristaanummaattis akkasuma. Garuu kan nama gaddisiisu amoonni heedduun iddoo fagoo taa’uu filatu. Hojii Waaqayyoo isa jalqabaa kan ilaalaan duuka buutota isaa warra waan hundumaa dhiisanii karoora Waaqayyoo duukaa bu’aniidha. Gatii baasaniiru (Kiristoosii fi fedhii isaatiif mataa isaanii guutummaa guutuutti kennaniiru). Jireenya gaariitti minyeeffachuun garararraa gaabbii tokko malee uumaa isaanii duratti dhiyaachuu danda’u. ati mataan kee gatii sana kaffalteettaa? Yoo kana ta’e atti hiikaa yookiin kaayyoo jireenyaatiif kanaan booda beeluu hin qabdu.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Hiiki jireenyaa maalii?


text:
FINFINNEE / DAAKAAR— Waldaan fannoo dimaa kan itiyoophiyaa konkolaataa tajaajiila Ambulaansii kennan 34 waajiroota damee bulchiinsoota naannoolee adda addaa ja’aa keessaa qabuuf raabsee jira.
Waldaan kun lammiwwan biyyattii kuma dhibba sadii ta’aniif waggaa waggaan tajaajiila Ambulaansii kan kennu ta’u beeksisee jira.
Gama kaaniin talaaliin gara Afrikaa fi biyyoota dhukkubaan miidhaman ka birootti ergamaa turan sababaa meeshaan talaalii kana keessatti qabbaneessan ykn Frijiin hin jirreef jecha tajaajilaan ala ta’aa turan.
Amma garu dhukkuba morma googsaa ykn Meniinjaaytis A jedhamu ittisuuf talaaliin kennamu kan haaraa argame ho’a qilleensa dandamachuu kan danda'uu ta'uun ibsamee jira.


text:
WAASHIINGTOON DII SII—
Dhaabbatii Fayyaa Addunyaa,WHO qorannaa geggeessu irratti gabaasa baasa
xDhaabbatii Fayyaa Addunyaa,WHO qorannaa geggeessu irratti gabaasa baasa
Waggootii darban kudhan keessatti dhukkuba Busaa dhabamsisuuf duulli wal irraa hin cinne kan gaggeeffame ta’uus uummanni miliiyoona 100 fi miliiyoona 84 ta’u amma iyyu Afrikaa keessatti naannoo dhukkuba Busaaf sodaachisaa ta’e keessa jiraata.
Lakkofsii kun guddaa ta’uus isa bara kuma lama keessa ture miliiyoona 200 fi miliyoona 20 irra foyya’aa dha jedha Qorannaan haaraa Gaggeeffame.
Gama kaaniin dhukkubi dhiibbaa dhiigaa rakkoo fayyaa kan biyyoota gama dhiyaa qofa ta’u bira taree hawaasa kamiin iyyu keessatti rakkoo geesisaa jira jedha Gabaasni haaraa ba’e.
Dhiibbaa dhiigaa ol ka’uu kan ilaaleen qorannaa haaraa gaggeeffame akka agarsiisuutti biyyoota maddi galii isaanii gad-aanaa fi giddu-galeessa ta’e keessatti iyyu dhiibbaan dhiigaa du’a dhaqqabsisuun toora isa jalqabaa qabataa jira.
Gabaasa Guutuu Dhaggeffadhaa


text:
Kana hojiirra oolchuufis har’a dhaabbata gargaarsaa Ameerikaa wajjin ejenssichi waliigaltee ni mallatteessa.
Waliigalteen kun qorannichi sadarkaa idila addunyaatiin akka raawwatamuuf gargaara jedhameera.
Ejensiin Istaatiksii jiddu galaa odeeffannoo Faanaa Biroodkaastiing Korporeetiif ergeen akka jedhetti qorannichi sadarkaa guutuu biyyaafi Naannoleetiin galtee qophii karoora hojiiwwan misoomaatiif oola.
Kana malees damee hawaasummaa sirna nyaataafi tajaajila fayyaatiif akka gargaaru eerameera.
Gulaalaan:Biraanuu Hurrisaa


text:
Ateetee
Ateeteen ayyaana sanyii fi hormaata qajeelchitu yoo taatu kan ayyaneffatus irra caala dubartoota. Ayyaanni Ateetee waggaati al tokko kabajama. Guyyaa ayyaana Ateetee, dubartiin uffata addaa kan mata isaa danda’ee, Caaccuu fi Calleen kan jifaarrame uuffatee, dhangaa adda ta’e nyaachisuudhan kabajji. Ateeteen yeroo Oromoon dur akka Kuushiiti jiraataa ture (waggoota ca. 5500 dura) jalqabame jedhameeti tilmaamama.
Contents
Akaakuu Ateetee[edit | Lakkaddaa gulaali]
Guyyaan ayyaanaa kun seera Ateetee qabatee bakka sadiitti qooddama:
- Ateetee Furmaa (Ateetee Amajjii)
- Ateetee Hagayyaa (Ateetee Sanyii ykn Midhaanii)
- Ateetee Loonii (Ateetee Sadaasaa)
Ateetee Furmaa (Ateetee Amajjii)[edit | Lakkaddaa gulaali]
Ayyaani kun ji’a Amajjii keessa kan kabajamu, kan dubartiin ijoollee ofii Ateetee naqxee itti eebbiftuudha. Haati ijoollee ishiif dhangaa qopheessitee, kan deese hundaa walitti qabdee Ateetee itti naqxee eebbifti. Guyyaa sana hortee haadha mana sanaa kan ta’an hundi tokkollee osoo hin hafin, mana ishiiti wal ga’anii eebba Ateetee fudhatu. Guyyaan kun guyyaa firri itti wal arguudha.
Ateetee Hagayyaa (Ayyaana Sanyii ykn Midhaanii)[edit | Lakkaddaa gulaali]
Ayyaani Ateetee kun immoo Gindii hiikoo ykn Ateetee Midhaanii jedhama. Ayyaani kun ji’a Hagayyaa keessa yeroo qotee-bulaan qonna raawwatee gindii hiikee, midhaan facaase hundatti Ateetee naqee, qotiyyootti addoo mataatti maree eebbisee gad-dhiisu dha. Kun mallattoo xumura qonnaati. Sana booda bakka qonnaa hundaarra deemudhaan seerri dhibaayyuu xumuurama. Dhumaa irratti bakkuma dhibaayyuu sanati gamtaan taa’nii, wanna qabatan, farsoo dhuganii marqaa nyaatanii galu. Walumaagalatti ayyaani kun Ayyaana Sanyii jedhama.
Ateetee Loonii (Ateetee Sadaasaa)[edit | Lakkaddaa gulaali]
Ayyaani Ateetee kun bakka tokko tokkotti Jaarii Kormaa ykn Gannii Loonii jedhama. Ateeteen Loonii ji’a Sadaasaa keessa kabajama. Sirni kun kan ayyaaneffamu dallaan loonii bakka duraa irraa jijjiiramee erga ijaaramee booda mukni birbirsaa (kan kormoomsaa jedhamu) wiirtuu dalaatti dhaabudhhani. Bakki muki itti dhaabate kun sirritti erga jifaaramee booda sirni Ateetee naquu kormoomsaa jalatti kabajama. Dallaan loonii guyyaa sana galma misirroo fakkaata. Dubartiin kormoomsaa jalatti marqaa marqiti. Sirn dhibaayyuu erga xumuree booda abbaan warraa waan qalmaaf qopheese qala. Dhiiga sana bitaa fi mirga karraa tuqsiisa. Gogaan horii qalamee sun babaqaffamee miila fi mataa looniitti ni hidhama ykn ni marama. Kana booda dhangaan qophaa’ee fi foon nyaatamee, farsoon dhugamee sirnichi xumuura.
Wabii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Sirna Gadaa Oromoo, dhumarratti kan baname Sadaasa 25, 2014


text:
The best song of the WEEK!
Daily Archives: February 13, 2012
Akka Taaddee Birruu yoo jagnoomani,Alagaaf hin gabroomani” Jedhu Qeerroon
University Jimmaa Irraa Gootonni Shammarran Oromoo Sadii Hidhaman
Gurraandhala 13,2012 Jimmaa
Gootonnii baratoota Oromoo University Jimmaa jilmaan manahHidhaatti guuramaa jiraachuu qeerroo gabaasa, kanneen keessaatti baratootni dubaaraa sadii kanneen maqaan isaani
- Baratuu Keetiim Efireem dipartimentii Afaan Oromoo waggaa 2ffaa,
- Barattuu Dinqineesh ,dipaartiimentii Fokileerii Afaan Oromoo waggaa 1ffaa
- Dinqee kanneen jedhaman Afaan Oromoo wagga 1ffaa kan barattuu
Akkasumsan baratootnni 30 ol mana eda Gurraandhala 12,2012 mana dhihaatti darbamanii jiru.
Kanuma waliin gabaasi Qeerroo akka addeessu, hogganootiin OPDO godina Jimmaa jiran guyyaa kaleessaa walgahii hatattamaa miseensota isaanii barattoota tahaaniif gochuun waliigaltee tokkoon malee adda faca’an. Barattooti Oromoo tahanii miseensummaa OPDO fudhatan gaaffiin barattoota Oromoo gaaffii sirrii waan taheef mooraa keessatti barannu keessatti Wayyaanee deggeruun Oromummaa mormuun kan nu hin baafne jechuun waca kaasanii walgahicha bittinsuun isaanii gabaasa qeerroo irraa ifa godha.
Gama kaaniin waraqaan waamicha qabsoo magaalota Oromiyaa gurguddoo fi hanga baadiyyaaleetti bal’inaan faca’aa jiraachuu ibsame. University leen biyya san keessa jiranitti guyyuu kan raabsamaa jiruu fi bakkoota Wayyaaneen jala deemtee buqisaa jirtu irrattis gootonni barattooti deebisanii maxxansaa akka jiran qeerroon ifa godhee jira.
Qabsoon itti fufa! Gabrummaan ni kufa!!


text:
Irreecha
Irreechi amantaalee aadaa Oromoo keessatti mul’dhatan keessa isa tokkoo fi adda-dureedha. Irreecha jechuun sirna kadhaa fi galata waaqaf godhamuudha. Kadhaa fi galanni godhamu kunis iddoo fi yeroon kan murtaa’eedha. Kunis amantii keessatti gochaadhan kan ifa ta’udha. Sirna irreechaa kan hoogganu jaarmayaa Qaalluutti.
Gosa Irreechaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Irreechi iddoo adda addaatti yoo gaggeeffamellee inni guguddaan bakka lamatti kan raawwatamudha, isaanis Irreecha Tullu fi kan Malkaatti.
A. Irreecha Tulluu (Irreecha Arfaasaa)
Irreechi Arfaasaa (Irreecha Tulluus ni jedhama) kun kan gaggeeffamu Tulluurratti yoo ta’u, yeroon isaas bonnii darbee roobnin Afraasaa yeroo itti eegamuudha. Baatileen dursan turan roobni dhabamee hongeen namnii fi horiin kan itti miidhamaa tureedha. Kanaaf giddugala ji’a Bittooteessa maatiin marti gara lafa qabbana fi jiidha qabutti bahanii rooba arfaasa argachuuf waaqa kan itti kadhatanii dha. Tulluutti bahanii kadhachuun kun kan amantii waaqeeffannaa Kuushoota dur durin walqabateedha jedhama. Tulluun Cuqqaalaa araddaa irreecha isa guddichadha.
B. Irreecha Malkaa (Irreecha Birraa)
Irreechi Birraa (Irreecha Malkaas ni jedhama) kan raawwatu yeroo ganni xumuuramee seena baatii birraa ykn giddugala ji’a Fulbaana (22-25) keessatti. Guyyaan Irreechaa “Ayyaana Birraa ykn Xaddacha Saaquu” jedhamuunis ni beekama. Iddoon irreechaa, malkaa fi hora guguddoo irratti. Tibba darbe namoonni guutama galaanaatiin addaan citanii turan walarguuf jecha guyyaa kana akka guyyaa gammachuutti fudhatu. Kanaaf Oromoonni malkaa gamaa fi gamanaa walitti bahanii "Mareewoo!... Mareewoo..!” jechaa Waaqa kadhachaa, faarfachaa, galateefachaa gara Malkaa deemu.
Eebba Abbaa Malkaa fi hangafootaan godhamu booda marga jidhaa fi abaaboo birraa qabatanii bishaaniin tuqani waaqa galateeffachaa irreeffatuu. Araraa fi wagii gaafatuu. Kaayyoon kadhaa kunis Waaqayyoo akka rooba, nagaa fi dhala ykn sanyii isaanii baayyisuu fi firii argataniidha. Yeroo baayyee Oromoonni bakka qubatanii gara horaatti loon isaanii wajjin itti godaanu. Kunis akka jalqabaa fi seena hojii bara haaratti fudhatamaa.
Horri Arsadii iddoo Oromoonni Tuulamaa jaarraa dheeraa dura itti hirreeffachaa turaniidha. Arsadii maqaa namaa yoo ta’u gosa Liiban keessaa Abbaa Malkaa nama tureedha. Arsadi Abbaa Malkaa ta’uu kan danda’e balaa lubbuu isaa irrra ga’e jalaa of baraarsuu erga danda’ee booda, guyyoota saddeetif, soomana cimaa godhee, muka birbirsaa jalatti lubbuun kan mul’dhate waan ta’eefii. Birbirsi kan inni itti dhibaafatamuufis yaadannoo fi raajeeffannaa kanaaf akka ta’ee ni himamaa. Kana booda Horii Harsadii akka Malkaa irreessaatti ulfaa ta’ee Oromoota Tuulamaatiin akka kabajamu murtaa’e. Yeroo booda Oromoonni marti Hora Arsadii akka wiirtuu Irreeffannaa godhanii itti hirreeffachaa turan. Yeroo ammaa kana waggaa keessatti ala tokko Hora Arsadii irratti ni hirreefatu.
Hora Arsadii
Ayyaanni Irreecha kun Oromoon falaasamaa fi ilaalcha addunyaa keessatti jiruufi waaqaa akkasumas raajii isaa, dhalootaa fi iccitii jireenyaan walitti fiduun kan ibsuudha. Sanyiin namaa horee kan baayyatu, kan faca’e du’aa ka’e ija godhatu, atoomsaa fi gargaarsa humna waaqatiin jedhu. Nuti Oromoon waaqa nu uume kadhanna. “Uummamaan uumaa kadhata” jechuun uummamaan waaqa isaa ni galateeffata, ni faarfata, yeroo ammaa kanas Hora Arsadii irratti kan raawwatamu sirnuma kana.
Kanas Ilaali[edit | Lakkaddaa gulaali]
Wabii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Sirna Gadaa Oromoo, dhumarratti kan baname Sadaasa 25, 2014
- Irreecha Arfaasaa Tulluu Cuqqaalaa kabajame - Sirna Gadaa fi Irreecha, dhumarratti kan baname: Caamsaa 1, 2015


text:
Melanin
Ballinan, melaniniin kaneen kessa tokko dha: polyacetylene, polyaniline, fi polypyrrole "gurracha" fi "bunii" yokan makaa copolymer isaani. biological melaniniin bayye bekkama ta'ee polymerii monomer molecules laman (indolequinone, fi dihydroxyindole carboxylic acid) kessa tokko ta'ee yokan kan lachuu kaneeni ta'etti. Melaniniin plant, binensotta fi protista kingdoms kessatti argama, innis akka pigmentiit tajajilla. Archaea fi bacteria kingdoms kessa jirachuun melanin walii-galtee dhabisaa qo'atotta kutta kanaaf sababa ta'erra.


text:
Ministeerri Daldalaa raawwii hojii daldala alaa ji’oota saddeettan darbanii ergitootaa fi dhiheessitoota damichaarratti boba’anii jiran waliin mari’ateera.
Ministeerichi ji’oota saddeettan kanneen keessatti gara alaatti erguuf kan karoorfame oomisha midhaanii toonii 520,000 keessaa 516,000 daldala alaaf dhiyaachuusaa ibseera.
Kanaanis Doolaarri Miliyoona 706.9 argamuu kan himame wayita ta’u, galiin argame karooratti kan qabame Miliyoona 707 xiqqoo hanqateera.
Walumaagalatti ji’oota saddeettan darbanitti galiin oomisha midhaanii irraa argame walakkaa ol midhaan zayitaa, keessattuu gurgurtaa saliixarraa kan argame ta’uu eerameera.
Qaawwaa mul’ateefis gabaa addunyaatti gatiin saliixaa fi boloqqee adii baay’ee hir’achuun sababa ta’uu ibsameera.
Deetaan Ministira Daldalaa Obbo Yaa’iqoob Yaalaa akka himanitti ji’oottan arfan hafanitti oomisha midhaanii toonii 292,000 erguun galii Doolaara Miliyoona 394.2 argachuuf hal-dureewwan xumuramaniiru.
Ji’oota arfan hafanitti hamma jedhame kana argachuun yoo danda’ame, galiin daldala alaa oomisha midhaanii waliigalaarraa argamu waggichaa Doolaara Biliyoona 1.2 qaqqaba jedhameera; kan gabaase Daawwit masfini.
Fe'uu: Maarituu Galaalchaa


text:
Piyeer Kurii
Piyeer Kurii (Caamsaa 15 1859 - Ebla 19 1906) fiizisistii lammii Firaansi yoo ta'u qorannoo kiristaalaa (crystallography), maagineetii, pi'eezzoo'elektirisiitii fi raadiyoo'aktiiviitii irratti geggeesseen beekkama. Piyeer Kuriin bara 1903tti Badhaasa Noobelii kan Fiiziksii haadhaa manaasaa Meerii Kurii, fi Henri Becquerel waajjin "yaadannoo tajaajila olaana isaan qorannoo wal faana raadiyeeshinii Pirofeesar Henri Becquerel argate irratti godhaniin kennaniif beekkamtii kennuuf" argate.
Contents
Jireenya Ijoollummaasaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Piyeer kurii Paarisitti Caamsaa 15 1859 dhalate; abbaan Piyeer Eugene kurii (28 Hagayya 1827 – 25 Amajjii 1910) yoo ta'u haati isaa ammoo Sophie-Claire Depouilly Kurii (15 January 1832 – 27 September 1897) ti. Abbaansaa Piyeer mana keessatti isa barsiise, Piyeer yeroo umuriinsaa mana kudhanii keessaa seenu dandeettii herregaa fi ji'oomeetirii guddaa agarsiise. Umurii 16tti, digirii herregaa fudhate. Yeroo umuriinsaa 18, Piyeer barnoota digirii olaanaan qixxaatu fixe, garuu sababa mallaqa dhabuutin battalumaan doktireetii itti hin fufne. Sana dhiisee barsiisaa laabiraatorii ta'ee hojjachuu jalqabe.
Bara 1880, Piyeerii fi obboleessi isaa angafni Jaak (1856 - 1941) yeroo kiristaalli cafaqamu garaagarummaan elektirikii (electric potential) akka uummau argatani; kunis pi'eezzo'elektirisiitii jedhama. Hojii kanarratti itti fayyadamuuf, Piezoelectric Quartz Electrometer kalaqan. Yeroo gabaabaa booda, amala faallaa kanaa ta'ee agarsiisan: kiristaalonni yeroo fiildii elektiriikitti saaxilaman bocni isaanii akka jijjiiramu. Yeroo ammaa elektirooniik sarkiyuutin dijitaalaa hundi kanarratti kan hundaa'an yoo ta'u kunis kiristaal osileeterii (crystal oscillators) dha.
Piyeer Kurii Meerii Kurii (duraan Maariyaa Sklodowska jedhamti) karaa hiriyaasaa tokkootin wal bare. Wanti Piyeer Meerii akka jaalatu godhe tokko ishiin akka dubartoota kaanii miti - garaa guutuun saayinsii jaalatti. Yeroo inni fuudhaaf ishii gaafatu, ishiinis oduma isa jaalattuuyyuu, hin didde. Dhumarratti Adooleessa 26 1895tti gaaffii gaa'ilaa kana fudhatee.
Qorannoo Isaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Qorannoo dokitireetiisaa kan maagineetizimii irratti godhe dura, Piyeer meeshaa ittiin koofishentii maagineetii ittiin safaru kalaqe. Meeshaa kana (jijjiirraa muraasa gochuun) namoonni waa'ee maagineetizimii irratti hojjatan baayyen ergasii itti fayyadamaniiru. Piyeer dokitireetii isaatif feerroomaagineetizimii, paaraamaagineetizimii fi daayaamaagineetizimii qorate, kanaanis dhiibbaa tempireecharri paaraamaagineetizimii irratti qabu kan amma seera Kurii (Curie's law) jedhamu argate. Seranaa (constant) wantootaa kan seera kiyuurii keessa jiru seranaa Piyeerii jedhama. Wantoonnii feerroomaagineetik ta'an tempireechara jijiirramaa murteessa, kan yoo tempireecharri isaa ol ta'e amala feerroomaagineetik isaanii dhaban argate. Kunis qabxii Kuurii jedhama.
Piyeer kan amma Piriinsipillii Dissimeetirii Kurii jedhamu baase: bu'aan fiizikaalaa (physical effect) dissimeetirii waan ka'umsa ta'eef sana keessa hin jirre hin qabaatu. Fakkenyaaf, wal makaan cirrachaa kan zeeroo giraaviitii keessa jiruu dissimeetirii (ayisotirooppiikii) hin qabu. Fiildii giraaviitii yoo itti godhame, dissimeetiriin ni uummama, kunis sababa kallattii fiildii girraviitii sanaatiif kan dhufe. Sana booda tokko tokkeen cirrachaa sun rukkina kan yabbina wajjin dabalaa deemu wajjin of-fooya (self-sort). Qindoomni haaraan kun garuu, kan ijji cirrachaa kallattiin of qindeesse kun, dissimeetirii fiildii giraaviitii kan fooyama uumuf saba ta'e sana agarsiisa.
Piyeer haadha manaasaa Meerii Kurii wajjin hojjachuun polooniyemii fi reediyeemi argatan. Jecha 'raadiyoo'aktiviitii' jedhu yeroo jalqabaatiif kan fayyadame isaan yoo ta'u qorannoo raadiyoo'aktiviitii irratti geggeessuun namoota jalqabaa turan. Hojiin isaanii, qorannoo doktireetii kan Meerii isa beekkamaa dabalatee, elektiroomeetirii pi'eezzoo'elektirikii kan Piyeerii fi obboleessi isaa Jaak wajjin kalaqanitti fayyadamuun hojjatame.
Yeroo jalqabaaf anniisaa niwuukilaaraa Piyeerii fi barataasaatu argate; kanas hoo'a odoo addaan hin citin reediyeemii keessa yaa'u adda baasun argatan. Piyeer raadiyeeshinii wantoonni raadiyoo'aktiivii ta'an maddisiisan qorate, maagineetiik fiilditti fayyadamudhaan raadiyeeshiniin tokko tokko chaarjii poozatiivii kan qabu, kaan ammoo nageetiivii kan qabu, fi kaan hinbabsaawoo ta'uu hubate. Kunis raadiyeeshinii aalfaa, beettaa, fi gaamaa jedhamu.
Kuriin safartuun raadiyoo'aktiiviitii (sekendii tokkotti tortora 3.7 × 1010 ykn 37 gigabecquerels) yoo ta'u jalqaba kabaja Kuriif jecha bara 1910tti Kongiresii Raadiyooloojiitiin moggaafame, kunis erga Kuriin du'ee booda ture. Boodarra garuu, maqaan kun kabaja Marii, Piyeer, moo kan lamaanuti jedhu mormii kaase.
Gara dhuma jaarra 19ffaa keessa, Piyeer Kuriin icitii maagineetizimii (ordinary magnetism) qorachaa ture; kana bukkeetti eksipermentii hafuura kan saayintistoonni Yuurooppi kan akka Charles Richet and Camille Flammarion godhan dhaga'e. Piyeer jalqaba qorannoo tooftawaan waa'ee hafuuraa irratti godhamu gaaffiwaan maagineetizimii kan deebi hin argatin baruuf akka isa gargaaru tilmaame. KAadhimasaa Mariidhaa yeroo barreessu "Waa'een hafuura kun baayyee akka na hawwate sitti dhoksuu hin barbaadu. Isa keessa gaaffiin wa'ee fiiziksii jira" (Hurwic 1995, p. 68). Yaadannoon Piyeer Kurii kan yeroo sanaa kitaabaa wa'ee hafuuraa baayyee akka dubbise agarsiisa (Hurwic 1995, p. 68)
Waa'ee seances kan Eusapia Palladino, Piyeer Kuriin fizisist Joorji Goyiif xalayaa Adoolessa 4 1905 barreessefin akkana jedhe:
About some séances with Eusapia Palladino, Pierre Curie wrote to physicist Georges Gouy in a letter dated 24 July 1905 (Hurwic 1995, p. 248):
"We had at the Psychology Society a few séances with the medium Eusapia Paladino. It was very interesting, and truly those phenomena that we have witnessed seemed to us to not be some magical tricks — a table lifted four feet above the floor, movements of objects, feelings of hands that pinched you or caressed you, apparitions of light. All this in a room arranged by us, with a small number of spectators all well known and without the presence of a possible accomplice. Cheating would only be possible if the medium had extraordinary abilities as a magician. But how to explain the different phenomena when we are holding her hands and legs, and the lighting of the room is sufficient to see everything going on?"
Piyeer gara Seances daawwachuuf qofa hin deemne, kaayyoon isaas hafuura wayii wajjin dudubbachuuf hin turre. Piyeer seances akka eksipermentii saayinsiitti ilaale, ulaagaa adda addaas too'achuu yaale, dhumarratti yaadanoo ballaa waan achirratti argees qabate (Hurwic 1995, p. 247).
Jireenya Dhuunfaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Intalli Piyeeri fi Marii Kurii Aayiriin Joliot-Kurii fi abbaan manaa ishii Fireediriik Joliot-Kuriis fiizisistii wa'ee raadiyoo'aktiiviitii qoratan turan. Isaanis Badhaasa Noobelii kan Fiiziksii qorannoo isaanii kanaaf argataniiru.
Intalli isaanii kan biraa, Iivi ammoo, seenaa haadha ishii barreessite.
Kan Piyeer Kuriin akaakayyuu ta'uuf intalli intalasaanii Hélène Langevin-Joliot, Yuunivarsiitii Paarisitti pirofeesarii fiiziksii niwuukilaaraa ti. Kan Piyeer Kuriin akaakayyuu ta'uuf ilmi intalasaanii Piyeer Joliot, kan akaakayyuusaa Piyeeritti moggaafame, baayookemistii beekkamaa dha.
Piyeer Kuriin balaa karaarraa kan Paaris keessatti isarra ga'een Ebla 19 1906 du'e. Karaa tiraafikiin itti baayyatu Rue Dauphine bokkaa keessa bakka Quai de Conti jedhamutti odoo qaxxaamuraa jiruu, Piyeer mucucaatee konkolaata fardaan harkifamu (cart) jalatti kufe. Lukti konkolaataa kanaa mataasarra bahee buqqee mataasaa waan cabseef battalumatti du'e.
Ebla 1995, Piyeeri fi Marii Kurii Paaris keessatti iddoo awwalcha namoota kabajamoof addatti qophaa'e keessati awwaalaman.
Badhaasa[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Badhaasa Noobelii kan Fiiziksii (1903)
- Madaaliyaa Davy (1903)
- Madaaliyaa Matteucci (1904)
- Madaaliyaa Elliott Cresson (1909) kan erga inni du'e booda ayyaana badhaasa Marii Kurii irratti kennameef
Wabii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Awarded jointly to Pierre Curie and wife Marie Curie
- Manbachi, A. and Cobbold R.S.C. (November 2011). "Development and Application of Piezoelectric Materials for Ultrasound Generation and Detection". Ultrasound 19 (4): 187–196.doi:10.1258/ult.2011.011027.
- Paul W. Frame. "How the Curie Came to Be". Retrieved 30 April 2008.
- Anna Hurwic, Pierre Curie, Translated by Lilananda Dasa and Joseph Cudnik. (Paris: Flammarion, 1995) p. 65
- "Prof. Curie killed in a Paris street" (PDF), The New York Times, 20 April 1906
Liinkii Alaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
- NOBELPRIZE.ORG: Seenaa Piyeerii fi Marii Kurii
- Badhaasa Noobelii Piyeer Kurii
- Official Nobel biography
- Biography American Institute of Physics
- Annotated bibliography for Pierre Curie from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues
- Curie's publication in French Academy of Sciences papers
- Some places and memories related to Pierre Curie
- Pierre Curie at Find a Grave


text:
Iffa comet C/2004 Q2 Machholz jedhamtu
Apparent Magnitude (m) iin bayyina iffa Planet yokan Urjii iin qabdu yoo lafaa kenya irra lalani tilmamani dha. haa ta'u malee lakkofsii kunii akka bayyina isatti hin fudhatamu, kunii jechuni immo yoo lakkofsi kunii diqaa ta'e Planetii yokan urjiin sunii bayye iffa jechu dha. Yoo immo lakkofsii gudda ta'u bayye hin iffu jechu dha. Fakkenya Mars iin apparent magnitude -2.9 qoffaa qaba, haa ta'u malee Marsiin iffan Aduu, Batti fi Venus tti anne affurafa gubbatti argama.


text:
Filannoo 2007
Finfinnee Amajjii 17,2007(FBC) Filannoon bara 2007 bilisaafi demookraatawa akka ta’uuf paartiiwwan hundumtuu danbii naamusa paartilee hojiirra oolchuu akka qaban paartiiwwan filannichaan dorgoman gaafatan.
Finfinnee Amajjii 13,2007(FBC) Faanaa Biroodkaastiing Korporeet Boordii filannoo Itiyoophiyaa wajjin wal ta’uudhaan dhimma filannoo bara 2007 irratti xiyyeeffachuun waltajjii maree guutuu biyyaa qooda fudhattoota adda addaa hirmaachise har’a Finfinnee Hoteela Sharaatan Addisitti adeemsifamaa jira.
Finfinnee Amajjii 11,2007(FBC) Pireezidaantiin paartii madirak piroofeesar Bayyana Pheexiroos filannootti hirmaachuudhaan ala malli taayitaan ittiin qabatamu akka hin jirre dubbataniiru.
Finfinnee Amajjii 10,2007(FBC) Paartiiwwan filannoo baranaatiif kaadhimtoota dhiyeessan daangaa yeroo kaa’ame keessatti galmeessisuu akka qaban boordiin filannoo Itiyoophiyaa hubachiise.
Filannoon alanaa haqa-qabeessa, bilisaa fi dimokraatawaa akka ta’uuf abbaa birmadummaa guutuu kan ta’e uummanni si’aa’inaan irratti hirmaachuu akka qabu ministeerichi dhaame
Finfinnee: Amajjii 07, 2007 (FBC) Filannoo biyyaalessaa fi naannoolee marsaa 5ffaaf geggeeffmu haqa qabeessa, nagaa qabeessa, bilisaa fi dimokraatawaa taasisuudhaaf abbaa birmadummaa guutuu kan ta'e uummanni ciminaan keessatti hirmaachuu qaba jedhe Ministeerri Dhimmoota Kominikaashinii.


text:
Dargii
Dargii ykn Darguu (jecha Gi'iizirraa kan dhufe yoo ta'u hiikaansaa koree jechuudha) maqaa koree qindeessaa humna waraanaa, poolisii, fi milishaa Itoophiyaa kan biyyattii bara 1974 amma 1987tti bulcheeti. Dargiin Hayilaa Sillaaseen erga angoorraa buufamee booda aango qabate. Hundaa'ee odoo hin turin, Dargiin maqaa isaa gara Koree Bulchaa Waraana Kan Yeroo (Provisional Military Administrative Council) jijjiirrate, haa ta'u malee ummata biratti maqaa Dargii jedhamuun irra beekkama. Bara 1975tti, barsiisa komunizimii fudhate; hanga 1987ttis aangorra ture. Bara 1975 fi 1987 gidduutti, Dargiin namoota kuma kudhaniitti lakkaa'aman mana murtiitti odoo hin dhiyeessin hidhee fi ajjeesse.


text:
Falaasama
Falaasamni qorannoo rakkoolee bu'uuraa fi waliigalaa ti, rakkoolen kunis wantoota akka dhugaa, jireenya, beekumsa, gatii, sababa (reason), sammuu, fi afaani wajjin wal qabatu. Falaasamni tooftawwan biraa ittiin rakkoo akkasii furan irraa kan adda isa godhu adeemsa tooftawaa waliigalaa fi qajeelfama fudhatamaa irratti bu'uureffamuu isaa ti. Haasaa tasaa namoonni godhan keessatti, yoo ballifamu, falaasamni "amantii bu'uuraa, yaada, fi ilaalcha namoota dhuunfaa ykn garee" ta'uu danda'a. Jechi "filoosoofii" jedhu jecha durii φιλoσoφίa (filosoofiyaa) jedhurraa dhufe, hiikaansaas "jaalala beekumsaa/ogummaa" jechuu dha. Jechoota "filoosofera" fi "filoosoofii" jedhu kan jalqaba fayyadame filoosoofera Giriiki durii Paayitaagoras ture.


text:
Siyaasa Sudaan Kibbbaa ilaalchisee marii kaleessa taa’ame dura-taa’aa ta’anii kan geggeessan Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniitti Ambaasaaddarri Angoolaa Ismaa’eel Abiraa’oo Gaaspaar Maartiin manni-marichaa murtoo kanarra kan ga’e wal-falmitoonni lamaan dafanii waliigalteerra ga’uuf yeroo waan isaan barbaachisuufi jedhaniiru.
Pireezdaant Saalvaa Kiirii fi itti-aanaan isaanii duraanii Riik Maachaar waliigaltee aangoo qooddachuurra akka ga’an beellami qabameefi ture kan xumurame torban darbe ta’us hanga yoona murtoo waliigaltee dhumaarra hingeenye.
Maddi: Asooshiyeetid Pirees
Fe’uu: Maarituu Galaalchaa


text:
Daily Archives: March 23, 2015
Ayyaanni OPDO Magaala Adaamatti Kabajamuuf Ture Uummanni Argamuu Diduu Irraan Akka Karoorsanitti Hin Kabajamin Hafe, Akka Mooraa Yuuniversitii Adaamattis Feshalee Jira.
Gabaasa Qeerroo Adaamaa, Bitootessa 22,2015
Maqaa ayyaana hundeeffama DhDUOn wal qabsiisanii Oromiyaa naannoo diddaan uummataa itti jabaate keessatti uummata walgayii yaamuudhaan diddaa Qeerroo dura dhaabbachuuf karoorri OPDO bakka ayyaana itti kabajatan keessatti uummanni argamuu diduun, kan argame miseensuma isaaniin gaaffii mirgaatiin muddamuun tasgabbii dhabuun ayyaanichi haala yaadaniin hin kabajamin feshala’e.
Akka gabaasi Qeerroo Adaamaa irraa har’a Bitootessa 23 addeessuun guyyoota 4n darbab irraa kaasee maqaa ayyaana hundeeffama DhDUOtiin dahatanii ergama isaanii bahuu fi akkasuma diddaa Qeerroon oromiyaa keessatti gaggeessuun mootummaa nama nyaataa Wayyaanee dura dhaabbachaa jiru feshelsuu kan kaayyeffatanii ka’an, dabalataan dhimma filannoo barana dhufu irratti nagaadhaan milkeessuuf dursanii uummata waliin nageenya irra keessi sobaan dibame keessatti kabaja ayyaanicha gaggeessaa kan jiran naannoo garagaraatti akka karoorfatanitti uummanni Sirna EPRDF f ajajamee argamuu diduudhaan waan dhufaniif milkoomina dhabaa jiru, har’as magaala Adaamatti ayyaana kabajuuf kan argaman ergamtoota mootummaa Wayyaanee, OPDOn kanneen akka Dhaabaa Dabalee waldaalee dargaggoota waliin ayyaanicha kabajuuf kan achitti argame,akkasuma Zelaalem Jemane fi Milkeessaa Jaagamaa ayyaana kana kabajuuf magaala Adaamatti kan walgahan, kan isaan biratti argame miseensota isaanii kan tahanii fi deggertoota nama muraasaan hirmaatame, isaan deggertootni argamanis gaaffii dhimmi Master Pilani kaasuudhaan jarreen mootummaaf ergaman mataa cabsuudhaan sirni ayyaana isaanii akka yaadanitti kabajuu dhabuun feshalate.
uummanni magaalichaa fi naannoo ishee jiraatus irratti argamuu diduudhaan, akkasuma barattootni mooraa Yuuniversitii keessatti akka kabajamu bakka bu’oota dhaaba OPDO moorichaan labsame, labsiiman hafe, barataan maqaa ayyaana kana dhahu hin argamne, mooraa keessattis akka hin kabajamne barattootni mooraa yuuniversitii Adaamaa keessa jiran dhaamsa waliif dhaamuun barataan Oromoo mooricha keessatti argamu bakka kabaja ayyaana kana irratti namni tokko akka hin argamnee fi akka magaalatti uummataan kabajamuuf akeekamee deemames feshalaa’uu odeessaan Qeerroo magaala
Mootummaan Wayyaanee EPRDF Bishaanii fi Ifaa Uummata Irraa Kutuun Dheebuu fi Dukkanaan Adabaa Jira.
Bitootessa 23,2015, Gabaasa Qeerroo Qeelloo Wallagga
Godina Wallagga Aanaa Eebantuu Magaalaa Qeelloo erga ummatnii Oromoo gamtaan fincila diddaa gabrummaa kaaseen mootummaan Wayyaanee uummata haaluu ba’uuf jecha jiraattota magaalaa Qeelloo irraa ifaa fi bishaan dhugaatii kutuun jiraattotni magaalaa Qeelloo dheebuu n dararamaa fi ifaa malee halkan dukkana keessa rakkachaa jiru. Akka gabaasi Qeerroo ibsutti haalli kun yeroo torbaan tokko ol lakkoobsiseera
Akka uumati naannichaa ibsutti sababni ibsaan kun Ummata Oromoo irraa cite hidhamuu Barsiisotaa fi Baratootaa akkasumas ummata jiraatotta magaalaa Qeelloo karaa meeshaa sab -qunnamtii Media Garaa Garaa irratti gabaafamee ummatni dhaga ` eef jecha Haati kanaan kan ka, ee Bitootessa 16 / 2015 irraa eegalee Mootummaan Wayyaanee umnata Oromoo Jiraattota magaalaa Qeelloo ti mana barumsaa Qeelloo sadarkaa 1ffaa fi 2ffaa irraa ifaan Addaan citee jira.
Jaarraa 21ffaa keessa yeroo addunyaa odeessa shaffeessaa fi haala qindaawaa ta’een odeessa fi qunnamtii ammaayaa ta’e ummataaf dhaqqabsiisuuf hojjetaa jirtutti mootummaan Wayyaanee akka ummatni Oromoo odeessa hin argannee fi bilbilaan wal hin qunnamee nneef qunnamtii isaa addaan kufuuf shira hojjetaa jira.
Keessumaa tti Ummatni Oromoo miidhaa fi saamicha, hidhaa fi ukkasmsanii ilmaan Oromoo qee fi qabeenya, hojii fi barumsa isarraa dhabamsiisaa jiran kana ummatni Oromoo wal hordofee akka hin gabaafnee fi dhagahee waliif hin dirmanneef ta’e jedhee shira ifaa kufuu fi neeti network cicciruu shira Oromiyaa keessa irratti hojjetaa jira.
Walaloo Sabboonaa Oromoo Abdii Baalee Oromiyaa Irraa
Filannoo Sossobbaa
Walaloo Abdii Baalee Oromiyaa Irraa
Haa gahuu nagaan koo,hunda Oromootaa,
Jaallaan qabsoof dhuman gootowwan goototaa,
Booranaa fi Baarentuu,ilmaan qabsaa’otaa,
Garaan hin dagannee,yoomuu ni yaadataa,
Rabbii har’aan nu gahetti galata galfataa,
Galanni haa gahuu,rabbii hundaa horataa,
Namoota hagamtuu,Aaammiiiinn jedha laata?
Ajaa’iba rabbii,gochoota Itoophiyaa,
Seerri cabe jedhee,osoo addunyaan iyyaa,
Dimookiraasii jettee,haasofti halkan guyyaa,
Waraanaa fi wareeraan jeeqaa mirga biyyaa,
Nagaan alatti,Dimookiraasiin dhugaa akkamitti tayaa???
Namni Oromummaa qabdu,ilmi Oromiyaa,
Irraa of qusadhaa,gochoota Itoophiyaa,
Harka keessaa fudhaa,gochaan keessaa bayaa,
Tokkummaa jabeessaa,irratti haasayaa,
Gaafas,gaafiin Kenya,galma isaa gayaa
Filannoon sossobaa,sun jarumaaf tayaa,
Diina biyyaa baasuuf,hundinuu qabsaayaa,
Filannoo Sossobbaa Walaloo
Cooma Mana Ormaa Irra Raafuu Haadha Ofii Wayya
Ibsa Qeerroo Bilisummaa
Bitootessa 23,2015
Uummanni Oromoo guyyaa gaafa gabrummaa jalatti kufee kaasee diina isa gabroomseef jilbeenfatee hin beeku, kallattii fi al-kallattiidhaan diina isaa of irraa qolachaa hanga yoonaa gahe,Moototiin Habashaa dhufaa darbaa uumanni Oromoo ciqilee isaanii jalatti akka kufee hafuuf shira hin wixiniin hin jiru.Kanas ta’u sirna cunqursaa meeshaa waraanaa hagna hin qabne hidhatee jiru Oromoon harkaan lolaa mirga isaa tikfataa har’a gahe. Har’as mootummaan Wayyaanee gaafa aangoo qabateen eegalee kuufama meeshaa ittiin Oromoo doorsisu irratti dabalee afaan sabichaan kan uummata doggogorsu dhaaba ofii isaa akka fedhetti ajajajuu fi kan walabummaa hin qabne ijaaruun OPDO jedhee itti fayadamaa jira. Dhaabuma kana kana keessattis kanneen uummata Oromoof naatoo qaban gara dabarsuu fi biyyaa arihuu kan uummataaf falman hidhuu fi hojii irraa gageessuu irratti hojjetaa umurii aangoo isaa dheerefattaa dhufe, kunis isa baasuu diduun yeroo Oromoon FDG ifatti finiinee aangoo Wayyaaneetti xumura godhchuuf yeroo muraasatti galche jiru kana keessatti haalli uummata Oromoo isa sodaachisee jiru kana keessatti, Oromoonni haalli FDG fi dammaqiinsi uummata Oromoo hin galiiniifii fi Oromoon akka qabsaawaa hin qabneetti ala irraa gallee sochii warraaqsa Bilisummaa hoggana jechuun afaan faajjii hawaasa keessatti uumuun Wayyaanee waliin karaa nagaa fi heera EPRDFn qabsoofna kan jedhan gochaan kana fakkaatu Uummata Oromoo irratti hojjeta malee qooda qabsoo Oromoof gabbisuuf akka hin deemne walii galatti sabni Oromiyaa akka beeku dursanii hubachuun barbaachisaa dha. Guutummaan Ibsa Kanaa PDFn:- Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Bitootessa 23 2015


text:
Alii Birraa
Alii Birraa weellisaa, qindeessaa, walaleessaa fi sabboonaa (nationalist) Oromooti. Aliin Fulbaana 29, 1950 magaalaa Dirre Dhawaa naannoo Lagaharree jedhamutti dhalate.
Contents
Jireenyaa Ijoollummaa Isaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Aliin kan dhalate Dirre Dhawaa keessatti. Abbaa fi haati isaa Aliin dhalatee waggaa sadi’itti addaan bahan. Aliin sana booda abbaa isaa biratti guddate. Yeroo ijoollummaa isaa mana barumsaa Arabiffaa galee Afaan Arabaa barateera. Sana boodas mana barumsaa galee amma kutaa 6tti barate.
Yeroo ijoollummaa isaa karaa irratti daldala adda addaa hojjatee of gargaaraa ture. Wayita umuriin isaa 13 ta’u, hawwisoo Afran Qalloo kan aadaa Oromoo guddisuuf dhoksaadhan hojjachaa turetti makame. Sirbi inni jalqaba waltajjiirratti sirbe “Birraa dha bari’e” kan jedhamu ture. Kanarraa ka’ee maqaa Alii Birraa jedhamu argate. Mootummaan Hayila Sillaassee hawwisoo kana bara 1965tti cufee miseensota hawwisoo kanaas gartokkee mana hidhaatti naqe. Aliinis baqatee gara Finfinneetti gale.
Jireenya Isaa Finfinneetti[edit | Lakkaddaa gulaali]
Aliin erga [[Finfinneetti galee booda hojii sirbaa adda addaa hojjachuu jalqabe. Yeroo kana Aliin sabboonaa Oromoo Ahimad Taqii wajjin wal bare. Ahimad Taqiis Alidhaaf akka ittiin sirbuuf jedhee gitaara biteef. Beekkamtummaan Aliis magaalaa Finfinnee keessatti saffisaan dabale. Aliin Afaan Oromoon biratti Afaan Amaaraa, Afaan Arabaa, Afaan Hararii fi Afaan Sumaaleetiin sirbuu danda’a ture. Kunimmoo namoota adda addaa biratti akka jajamuu fi jaalatamu godhe. Namoota isa jaalatan keessaa tokko Iyyu’eel Yohaannis kan jedhamu dura bu’aa Kibur Zabanyaa kan ture tokko ture. Innis Aliin Kibur Zabanyaatti akka makamu godhe; achittis weellistoota beekkamoo kan akka Mahaammud Ahimad, Xilaahun Gassasaa, fi Buzunash Baqqalaafaatti makame.
Kibur Zabanyaa keessa yeroo turetti, carraa gara naanoo adda addaa deemee itti dandeettii isaa agarsiisu argate. Gara Sudaanis deemee wellistoota bebbeekkamoo akka Mahaammad Waardiifaa wajjin sirbe. Yeroo Finfinnee jiru, waltajjii gurguddaa akka Haagar Fiqirii fi Raas Tiyaatiriifaatti sirba ture. Boodarra abbaa isaa wajjin mariyatee Finfinnee gad lakkisee deeme. Bara 1970n keessa, yeroo Warraaqsi Itoophiyaa jalqabu, Ahimad Taqii baha Itoophiyaa keessatti loltuu mootummaatin odoo loluu du’e. Aliinis baayyee gaddee akkas jedhee sirbe
Yaa Hundee Bareedaa
Yaa Fiixee Miidhagaa
(Hundeen maqaa kan bira Ahimad Taqii ture)
Aliin hojii isaa weellisummaa fi qindeessumma itti fufe. Albamii isaa kan jalqabaas bara 1971 baase, kunis albamii sirba Afaan Oromoo kan jalqaba ture seenaa sirba Oromoo keessatti. Achii booda sirba jaallatamoo akka “Hin Yaadin”, “Asabalee”, “Ammalelee” fi “Gammachu” godhate. Albamiin isaa sirboota Afaan Sudaan kan akka “Al-Habiib Ween” fi sirba Hararii kan akka “Yidenqal” of keessaa qaba.
Biyya Alaatti[edit | Lakkaddaa gulaali]
Leellistuun Alii Birraa, Imbaasii Iswiidin kan Finfinnee jiru keessatti Itti-aantuu Sekreeterii (vice-secretary) kan turte, Alii gaa’ilaaf gaafatte. Aliinis gaaffii kana fudhatee bara 1985tti ishii fuudhe, maqaan ishii Birgittaa Astroom jedhama. Birgittaan kan dhalatte Istookoolmi Iswiidin keessatti (Adoolessa 21, 1942 – Fulbaana 13, 2009). Bara 1986tti, haati manaa Alii Sawud Arabiyaatti jijjirramate, Aliinis ishee faana Sawud Arabiyaatti gale. Haa ta’u malee, Sawud Arabiyaan Aliitti itti hin tolle. Kanaaf gara Iswiidinitti ce’ee achi waggaa lama jiraate. Bara 1988, Aartis Akkaadaamii Loos Aanjeles (Los Angeles Arts Academy)tti barachuuf gara USA deeme. Bara 1990tti erga eebbifameen booda bara 1992tti albamii lama Itoophiyaan alatti kan jalqabaa gad lakkise. Kunis addunyarratti akka beekkamu godhe. Aliin konsertii baayyee biyyoota adda addaa keessatti geggeesseera. Kana keessaa bara 20005tti ayyaana waggaa haaraa Itoophiyaa irraatti Sharaaten Addis kaasuun ni danda’ama.
Bara 2009tti, Aliin dhukkuba Kaanserii marrimaanii akka yaallamaa jiru yoo dubbatamu, garuu sirba akka itti fufuun hojjatu yoo dubbatu albamiin isaa kan dhiyoo baase garuu kan dhuma ta’uu hin hafu jedhama.
Badhaasa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Bara 1995tti, Aliin badhaasa Toroontoo Afrikaan meeritis Awwaard(Toronto African Merits Award) argateera. Bara 2010tti ammo, Yuunivarsiitii Jimmaa irraa Dokitreetii Kabajaa aragateera. Mudde 2012tti Dorgommii Daddaraaroorratti isa jalqabaa irratti marsa xumuraarratti keessummaa kabjaa ta’uun affeeramee argameera.


text:
Rakkinni Ni Badaa?
Maal jetta?
Eeyyee.
Lakki.
Tarii baduu danda’a.
MACAAFNI QULQULLUUN MAAL JEDHA?
“[Waaqayyo] imimmaan hundumaa ija isaaniittii in haqa . . . egaa duuni deebi’ee hin argamu, gadduun, iyyuun, waraansis si’achi hin jiru!”—Mul’ata 21:3, 4.
KANA BEEKUUN FAAYIDAA MAALII SIIF ARGAMSIISA?
Rakkinni akka nurra ga’u kan godhu Waaqayyo akka hin taane hubatta.—Yaaqoob 1:13.
Waaqayyo rakkinni yommuu nurra ga’u maaltu akka nutti dhaga’amu guutummaatti akka hubatu beekuunkee jajjabina siif argamsiisa.—Zakaariyaas 2:8.
Rakkinni hundi ni bada jettee akka abdattu si gargaara.—Faarfannaa 37:9-11.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN JEDHUTTI AMANUU NI DANDEENYAA?
Eeyyee, yoo xinnaate sababii lamaan kan ka’e amanuu dandeenya:
Waaqayyo rakkinaafi jal’ina ni jibba. Yihowaan, sabnisaa warri durii, gara jabinaan yommuu cunqurfamaa turan maaltu akka itti dhaga’ame hubadhu. Macaafni Qulqulluun, Waaqayyo yeroo saboonni kaan ‘isaan rakkisaniifi isaan cunqursan’ dhiphatee akka ture ibsa.—Abboota Firdii 2:18.
Waaqayyo namoota warra kaan miidhaan akka laayyootti hin ilaalu. Fakkeenyaaf, Macaafni Qulqulluun Inni, “harka dhiiga nama balleessaa hin qabnee dhangalaasu” akka ciigga’u ibsa.—Fakkeenya 6:16, 17.
Waaqayyo dhuunfaatti nuu yaada. ‘Dhukkubaafi rakkinasaa kan beeku’ abbaasaa qofa utuu hin ta’in, Yihowaanis beeka!—2 Seenaa 6:29, 30.
Yihowaan Mootummaasaatti fayyadamee, yeroo dhihootti rakkina namoota hundaarra ga’u ni balleessa. (Maatewos 6:9, 10) Hanga yeroon sun ga’utti garuu, namoota gargaarsasaa argachuu barbaadaniif jajjabina guddaa kenna.—Hojii Ergamootaa 17:27; 2 Qorontos 1:3, 4.
WANTOOTA KANARRATTI YAADI
Waaqayyo rakkinni akka jiraatu maaliif heyyame?
Macaafni Qulqulluun, gaaffii kanaaf ROOMAA 5:12fi 2 PHEXROS 3:9rratti deebii kenna.


text:
Taarike 109: PHeexiroosi Qornneliyoosaara Gayttanau Biis
HA EQQIDAAGEE kiitettida PHeexiroosa; a guyyen eqqidaageeti qassi a laggetuppe amaridaageeta. SHin ha bitanee PHeexiroosassi ayssi goynnii? I hegaadan oottana bessii? I oonakko eray?
Bitanee Qornneliyoosa. I Roome wotaaddaratu halaqaa. Qornneliyoosi PHeexiroosa erenna shin, ba soo a shoobbanaadan assi odettiis. Hegee waanidi hanidaakko ane be'oos.
Yesuusa kaalliyaageetuppe koyroogeeti Ayhudata shin, Qornneliyoosi Ayhuda gidenna. Gidikkonne, i Xoossaa siiqees, akko woosseesinne i asaassikka daro lo''obaa oottees. Issi gallassi saateppe guyyiyan issi kiitanchchay akko yiidi: ‘Xoossay nenan ufayttiido gishshau, ne woosaa zaarana hanees. PHeexiroosa giyo issi bitaniyaa ehaanaadan amarida asata kiittaa. I Yoophphen abbaa doonan de'iya Simoona son de'ees’ yaagiis.
Yaagin Qornneliyoosi sohuwaarakka amarida asata PHeexiroosa koyanaadan kiittiis. Wonttetta gallassi, asati Yoophphe katamaa matishin, PHeexiroosi Simoona keettaa bolli dembbayidi oottidosan de'ees. He sohuwan Xoossay PHeexiroosi saluwaappe wodhdhiya gita afalaa be'iyabadan qoppana mala oottiis. Afalaa bolli ubba qommo mehetinne do'ati de'oosona. Xoossaa higgee bessiyoogaadan, he mehetinne do'ati maanau bessenna tuna shin issi qaalay: ‘PHeexiroosaa dendda. SHukkada ma’ yaagiis.
PHeexiroosi: ‘CHii! Taani tunabaa mulekka ma erikke’ yaagidi zaariis. SHin he qaalay PHeexiroosassi: ‘Xoossay ha''i geeshsha giyoobaa neeni tuna gooppa!’ yaagiis. Heezzutoo hegaatto haniis. PHeexiroosi hegaa birshshetaabaa qoppishin, Qornneliyoosi kiittido asati soo gakkidi, PHeexiroosi de'iyakkonne oychchidosona.
PHeexiroosi duge wodhdhidi: ‘Intte koyiyo bitanee tana. Intte yiidoy aybissee?’ yaagiis. Asati issi kiitanchchay Qornneliyoosi PHeexiroosa ba son shoobbana mala yootidoogaa odin, PHeexiroosi etaara baanau eeno giis. Wonttetta gallassi PHeexiroosinne a laggeti Qornneliyoosaara gayttanau Qiisaariyaa biidosona.
Qornneliyoosi ba dabbotanne ba mata laggeta issippe shiishshiis. PHeexiroosi yin, Qornneliyoosi aara gayttiis. Neeni hagan be'iyoogaadan, i PHeexiroosa tohuwan kunddidi goynniis. SHin PHeexiroosi: ‘Dendda; taanikka ta huuphen asa’ yaagiis. Ee, Geeshsha Maaxaafay asassi goynniyoogee likke gidennaagaa bessees. Nuuni goynnana bessiyoy Yihoowa xalaalaassa.
He wode PHeexiroosi shiiqida asaassi sabbakiis. PHeexiroosi: ‘Baassi oottana koyiya asata Xoossay nashshiyoogaa taani ha''i akeekaas’ yaagiis. I yootiiddi de'ishin, Xoossay geeshsha ayyaanaa yeddin, asati dumma dumma qaalan haasayiyoogaa doommidosona. PHeexiroosaara yiida Ayhuda gidida erissiyo ashkkarati hegan garamettidosona; ayssi giikko, eti Xoossay nashshiyoy Ayhudatu xalla giidi kase qoppoosona. Yaatiyo gishshau, Xoossay issi zariyaa hara zariyaappe aadhdhiyaabadaaninne baassi keehippe koshshiya zaredan xeellennaagaa hegee eta tamaarissiis. Hegee nuuni ubbay hassayana bessiyo lo''oba gidenee?
Oosuwaa 10:1-48; 11:1-18; Ajjuutaa 19:10.
Oyshata
- Misiliyan goynniiddi de'iya bitanee oonee?
- Issi kiitanchchay Qornneliyoosassi woygidee?
- PHeexiroosi Yoophphen Simoona son de'ishin, i ay be'anaadan Xoossay oottidee?
- Qornneliyoosi assi goynnanau bessennaagaa PHeexiroosi ayssi yootidee?
- PHeexiroosaara de'iya Ayhuda zare gidida erissiyo ashkkarati ayssi garamettidonaa?
- PHeexiroosi Qornneliyoosakko biido hanotaappe nuuni ay koshshiya timirttiyaa demmana bessii?
Gujo oyshata
- Oosuwaa 10:1-48 nabbaba.
Oosuwaa 10:42n de'iya PHeexiroosa qaalay Kawotettaa mishiraachchuwaa sabbakiyo oosuwaa xeelliyaagan ay qonccissii? (Maatiyoosa 28:19; Marqqoosa 13:10; Oosuwaa 1:8)
- Oosuwaa 11:1-18 nabbaba.
Ayhuda gidenna asaa xeelliyaagan Yihoowa kaaletoy qonccido wode, PHeexiroosi ay mala eeshshaa bessidee? Nuuni a leemisuwaa waani kaallana danddayiyoo? (Oosuwaa 11:17, 18; 2 Qoronttoosa 10:5; Efisoona 5:17)


text:
Agarsiisa Suuraa Waarwiik 1 (Caamsaadhaa Hanga Hagayya 2014)
Dhugaa Baatonni Yihowaa waajjira muummee isaanii gara fuulduraa Waarwiik Niiwu Yoorkitti ijaaraa jiru. Caamsaadhaa hanga Hagayya 2014tti hojii ijaarsaa Gamoo Suphaa Konkolaataa, Waajjiraalee Bulchiinsaa/Gamoo Tajaajila Garaa Garaa, akkasumas bakka jireenyaa C fi D irratti jijjiiramni guddaan mulʼateera. Agarsiisni suuraa kun hojiiwwan yeroo hojiin baayʼeen itti hojjetame kanatti raawwataman argisiisa.
Caamsaa 1, 2014—Iddoo ijaarsaa Waarwiik
Karaa kibba lixaatiin yommuu ilaalamu, gara kaabaatti gara Haroo Isterliingi Foorest (Biluu Leek) yommuu ilaalamu. Fuulleetti kan mulʼatu buʼuura bakka jireenyaa D ijaaramaa jiru dha. Naannoo harichaatti immoo bakka jireenyaa Cdhaaf koonkiriitiin qophaaʼaa jira.
20 keessaa 1
Caamsaa 14, 2014—Bakka iddoo ijaarsaa irraa fagaatee argamuu fi wantoonni ijaarsaaf barbaachisan dursanii itti qophaaʼan
Hojjettoota wantoota mana dhiqannaatiif fayyadan dursanii qopheessaa jiran. Kun immoo keenyan isaa, wantoota keenyan isaa irratti maxxanfaman, hojii bishaanii fi ibsaa, akkasumas qilleensa gaʼaan akka jiraatu gochuu fi meeshaa keessatti dhagna dhiqatan hojjechuu dabalata. Iddoon dhiqannaa erga iddoo ijaarsaa geeffamee iddoo isaa irra kaaʼamee booda xumurama.
20 keessaa 2
Caamsaa 22, 2014—Gamoo Suphaa Konkolaataa
Mana lafa jalaa keessatti hojjettoonni toora bishaanii diriirsan hojii irra jiru. Yeroo hojiin kun hojjetamutti iddoon kun hojjettoota gara 500 taʼaniif iddoo nyaata itti nyaatan taʼee tajaajila; iddoo ijaarsaa kana keessa iddoon namoota 300 qabatu kan biraanis jira. Hojiin ijaarsaa kun xumuramuu jala yommuu gaʼu, iddoon yeroodhaaf nyaanni itti nyaatamaa jiru kun hojii suphaa konkolaataatiif ooluu jalqaba.
20 keessaa 3
Waxabajjii 2, 2014—Gamoo Suphaa Konkolaataa
Hojjetoota baaxii biqiltuun irra dhaabamu hojjechuuf biyyoo filatamaa naqaa jiran. Baaxii irratti biqiltoonni kan dhaabaman siʼa taʼu, baaxiin kun itti fayyadama humnaa hirʼisuudhaan, saffisa yaaʼa bishaan bokkaa cabbii hirʼisuudhaan, akkasumas wantoota faalama geessisan rooba keessaa calaluudhaan haalli naannoo gaarii akka taʼu godha.
20 keessaa 4
Waxabajjii 5, 2014—Waajjiraalee Bulchiinsaa/Gamoowwan Tajaajila Garaa Garaa
Manni kun gamoowwan walumatti balʼina meetir iskuweerii 42,000 taʼu qaban sadii of keessatti kan qabatu dha. Iddoo kanatti, koontiraaktaroonni qacaramanii hojjetan utubaa manichaa dhaabuuf sibiila qopheessaa jiru.
20 keessaa 5
Waxabajjii 18, 2014—Gamoo Suphaa Konkolaataa
Hojjettoonni baaxii asfaaltii hojjechuudhaaf mala pirooppeen toorch jedhamutti fayyadamaa jiru. Wanta akka hin kufne isaan gargaaru hidhataniiru.
20 keessaa 6
Waxabajjii 24, 2014—Bakka Jireenyaa C
Meeshaaleen toora bishaanii, akkasumas meeshaaleen hoʼii fi haalli qilleensaa gaariin akka jiraatu taasisan (HVAC) iddoo iddoo isaanii irratti hidhamaa jiru; meeshaaleen kun dursanii kophaatti iddoo biraatti oomishaman. Dhugaa Baatota Waarwiik keessatti hojii ijaarsaa irratti hirmaachaa jiran keessaa dhibbeentaan 35 dubartoota dha.
20 keessaa 7
Waxabajjii 11, 2014—Moontigoomarii, Niiwu Yoorki
Manni akka kuusaa meeshaaleetti, akkasumas iddoo itti wantoonni tokko tokko dursanii itti oomishaman taʼee tajaajilaa jiru kun, hojii ijaarsaa kana deggeruuf jecha Guraandhala 2014tti kan bitame dha. Keessi isaa iskuweer meetira 20,000 balʼata. Meshaalee adiin karaa mirgaatiin gara olii jiran meeshaalee iddoo dhiqannaa gara iddoo ijaarsaa deemuuf qophaaʼani dha.
20 keessaa 8
Adoolessa 24, 2014—Bakka Jireenyaa C
Kallattii kaaba bahaatiin karaa fuulduraa yommuu ilaalamu. Gamoon kun yeroo xumuramu miseensonni waajjira muummee gara 200 taʼan keessa jiraatu. Kutaawwan manneen jireenyaa hedduu balʼinni isaanii meetir iskuweerii 30 hanga 55 gidduu siʼa taʼu, iddoo itti nyaata bilcheessan, iddoo dhiqannaa fi barandaa xinnoo qabu.
20 keessaa 9
Waxabajjii 25, 2014—Gamoo Suphaa/Iddoo Jiraattonni Konkolaataa Isaanii Dhaaban
Iddoo ijaarsaa qoqopheessuu. Karaa olii suuraa kanaa, karaa bitaatiin meeshaan dhagaa daaku, dhagaa qotamee baʼe hojii yeroo booda hojjetamuuf qopheessaa jira. Guutummaan hojii ijaarsaa Waarwiik kana xumuruuf, biyyoo meetir kiyuubii 260,000 taʼu qotanii kaasuun ni barbaachisa. Guyyaa guyyaatti giddu galeessaan konkolaataawwan feʼumsaa 23tu faayidaa irra oola.
20 keessaa 10
Adoolessa 30, 2014—Gamoo Suphaa Konkolaataa
Biqiltuun yommuu baaxii manaa irra dhaabamu.
20 keessaa 11
Hagayya 8, 2014—Iddoo ijaarsaa Waarwiik
Suuraa iddoo waajjiraaleedhaaf ijaaramaa jiru gubbaadhaa kireenii guddaa irraa kallattii kibba lixaatti asii achi kaafame. Karaa gadii, karaa bitaatiin kan jiru Bakka Konkolaataan Daawwattootaa Dhaabatu siʼa taʼu, ijaaramee xumurameera; yeroo ammaatti konkolaataan hojjettootaa bakka kana waan dhaabatuuf, yeroo hunda ni guuta. Dhugaa Baatonni tokko tokko iddoo kana dhufanii guyyaa sadii ykn afuriif tajaajiluudhaaf dhaqa qofa konkolaataadhaan gara saʼaatii 12 deemu.
20 keessaa 12
Hagayya 13, 2014—Gamoo Suphaa Konkolaataa
Hojiin iddoo nyaataa yeroodhaaf tajaajilu kanaa xumuramaa jira. Iskiriinoonni viidiyoo (hanga ammaatti hin fannifamne) fi ispiikaroonni, hojjettoonni as jiran waaqeffannaa ganamaa fi qophiilee hafuuraa gara biraa waajjira damee Yunaayitid Isteetis irraa darbu hordofuuf isaan gargaaru.
20 keessaa 13
Waajjiraalee Bulchiinsaa/Gamoowwan Tajaajila Garaa Garaa
Lafti darbii tokkoffaa yommuu simmintoodhaan guutamu. Karaa mirgaatiin, hojjetaan tokko koonkiriitii keessa qilleensi akka hin jiraannee fi konkiriitichi jabaa akka taʼu gochuuf meeshaa koonkiriit vaayibireetar jedhamutti fayyadamaa jira.
20 keessaa 14
Hagayya 14, 2014—Waajjiraalee Bulchiinsaa/Gamoowwan Tajaajila Garaa Garaa
Toora ibsaa handhuura gamoo kanaa keessa diriirfamee fi simmintoodhaan uwwifamuuf jedhu.
20 keessaa 15
Hagayya 14, 2014—Waajjiraalee Bulchiinsaa/Gamoowwan Tajaajila Garaa Garaa
Lafa darbii tokkoffaa simmintoodhaan guutamee xumuramuuf jedhu. Bakki kun iddoo ijaarsaa Waarwiikitti bakkawwan hanga harʼaatti hojjetaman keessaa iddoo simmintoo hedduu fudhate siʼa taʼu, simmintoo gara meetir kiyuubii 540 taʼutu itti namʼe. Simmintoon kun meeshaa guddaa bakka ijaarsaa kana jiruun kan bukaaʼe siʼa taʼu, konkolaattota miiksiingi tiraak jedhaman saddeetii fi meeshaa koonkiriit paamp jedhamu lamatti fayyadamuudhaan gara iddoo ijaarsaatti geeffame; achiis saʼaatii 5 1/2 keessatti guutame. Walakkaa suuraa kanaa kan jiru masaraa yaabbannoon gamoo kanaa keessatti argamu dha.
20 keessaa 16
Hagayya 14, 2014—Bakka Jireenyaa C
Baaxii manaa irratti dallaa akka namni hin kufne eegu ijaaraa jiru. Karaa boodaatiin kan mulʼatu mana lafa jalaa bakka jireenyaa A ijaaramaa jiru dha.
20 keessaa 17
Hagayya 15, 2014—Bakka Jireenyaa C
Iddoo dhiqannaa hojjetamee xumuramee fi gara darbii sadaffaatti kireeniidhaan ol baafamaa jiru. Iddoo ijaarsaa Waarwiikitti wantoonni dursanii iddoo kan biraatti oomishaman baayʼinaan hojii irra oolaa jiru; kun immoo iddoo ijaarsaatti sochiin baayʼatee iddichi akka hin dhiphannee fi hojicha saffisiisuuf gargaara.
20 keessaa 18
Hagayya 20, 2014—Bakka Jireenyaa C
Koontiraaktaroota piriikaastii humna qusatuu fi akka keenyaniitti tajaajilu iddoo isaatti hidhaa jiran. Koonkiriitiin kun guutummaan isaa qalama kan cuuphame siʼa taʼu, halluu dibuun hin barbaachisu; hojiin suphaa baayʼeenis hin barbaachisu. Akkasumas iddoo iddoo isaaniitti hidhuun yeroo hin fudhatu; kun immoo hojiin ijaarsaa kun dafee akka xumuramu taasisa.
20 keessaa 19
Hagayya 31, 2014—Iddoo ijaarsaa Waarwiik
Kallattii kibba lixaatiin yeroo ilaalamu. Fuulleetti isa mulʼatu irratti bakka jireenyaa D irratti darbiin itti aanu ijaaramaa jira. Duuba kanaatiin immoo bakki jireenyaa C bifa qabateera..
20 keessaa 20


text:
Dorgommiin Piriimiyar Liigii marsaa lammataa torban jalqabaa har’a borii fi iftaan akka geggeeffamu Fedareeshiniin Kubbaa Miillaa Itiyoophiyaa beeksiseera.
Haala kanaan, har’a Goondaritti Daashan Biiraa Walaayittaa Diichaa waliin wayita taphatu, addana Finfinnee Isteediyamii Abbabaa Biqilaarratti Humni Ibsaa garee Ittisaa waliin sa’a 9:00 irratti wal-morkatu.
Sanbat-duraa sa’a 10:00 irratti Qiddus Giyoorgis Adaamaa Kanamaa waliin Isteediyamii Abbabaa Biqilaarratti yammuu taphatu, sa’a 9:00 irratti Kilabiin Simmintoo Mugar piriimiyar liigicha qaphxiin dursaa kan jiru Buna Sidaamaa waliin Isteediyamii Magariisaa Asallaa irratti wal-morkata.
Taphni Guddicha Darbii Magaalaa Finfinnee ammoo Dilbata sa’a 9:00 Isteediyamii Abbabaa Biqilaarratti Baankii Daldalaa fi Buna Itiyoophiyaa wal-morkachiisa.
Daddabiit Waancaa Konfedareeshinii Afriikaa marsaa lamataa kilaba Naayjeeriyaa Waarii Waalvis waliin torban kana tapha waan qabuuf tapha inni silaa magaalaa Waldiyaatti kilabii magaalattii waliin gaafa Bitootessa 13, 2007 taphachuuf ture yeroo biraatti akka darbu murteeffameera.
Piriimiyar Liigii Marsaa jalqabaa kilabni Buna Sidaamaa qaphxii 27’n tokkoffaa ta’ee yammuu dursu, Qiddus Giyoorgis qaphxii 25 lammaffaa, Walaayittaa Diichaa qaphxii 23 sadaffaa akkasumas Bunni Itiyoophiyaa qaphxii 21’n sadarkaa arfaffaa qabatanii jiru.
Fe’uu: Maarituu Galaalchaa


text:
Carbohydrate
Carbohydrates yokan saccharides (Afaan Greek σάkxapov kun jechuni immo "sugar") molecules salpha yoo ta'an fakkin issani straight-chain aldehydes yokan ketones yoo ta'an hydroxyl bayye offitti darame qaba. Hydroxyliin kuniin kan yerro bayye itti argamu immo Carbon Functional Group aldehyde yokan ketone allatti argamu irratti argama. Carbohydratonni molecule bayye argamu yoo ta'u, fayyida bayye wantotta lubbu qabbanif kenna. Fayyida carbohydrate kessa energy (Starch, Glycogen) ofii kessatti kussu fi daddabarsu. Akkasumas structure akka Cellulose biqqiltotta kessatti fi Chitin bineensotta kessatti argamani qarqarra. Akkasumas, carbohydrate fi kan carbohydrate irra hojjatamani jirrenya nama kessatti fayyeda bayye qabu. Fayyidan isaanis immune system, fertilization, pathogenesis, blood clotting, fi development kessatti.
Kuttan carbohydrate barbachisanni Monosaccharide jedhamu, kunis glucose, Galactose, fi Fructose jedhamu. Chemical formulan carbohydrate monosaccharide hundumma (C·H2O)n dha. "n" kuni lakkofsaa sadii fi sadii olii dha. Monosaccharides hanga lakkofsaa hin qabneen walitti qabamu danda'u. Monosaccharides lama yoo walitti qabamani Disaccharide jedhamu, kunis Sucrose fi Lactose jedhamu. Carbohydrates monosaccharide sadii hanga ja'a qabani Oligosaccharide jedhamu, kan monosaccharide kana olii qabani immo polysaccharide jedhamu. Polysaccharidotni, akka starch, glycogen, yoka cellulose, dherrinan unit hanga kumma qabu. Carbohydrates bayyen monosaccharide jijjirame kan group tokko fi tokko olii jijjirate yokan ofii kessa basse qabu. Fakkena deoxyriboseiin, kan kutta DNA ta'e kuni, ribose jijjirame dha. Chitiniin N-acetylglucosamine (gossa glucose Nitrogen ofii kessa qabuu) ofii irra deddebi'u (repeat) godhu qaba.


text:
Muhaammad Ergamaa Waaqaa isa dhugaatii? (Is Muhammad a true Prophet of God? Part one)
Sam Shamoun
Kutaa Tokkoffaa [Kutaa Lammaffaa]
(Qopheessadhaan kan Hiikame)
Barreeffamni armaan gadii kun Muhaammad ergamaa Waaqaa isa dhugaadha jedhanii warra amananiif amantiin isaanii sirrii akka hin taane qabxiilee agarsiisan ja’a qabatee jira. Musliimota barreeffama kana dubbisan yaadota kanneen of eeggannannoo fi kadhannaa keessa ta’anii akka dubbisan akkasumas kunneen dhugaa ta’uu fi dhugaa ta’uu dhabuu isaanii akka ilaalanii fi hubatan isaan ni gaafanna.
Dhugaa barreffama kana keessa jiruunis Gooftan keenya Yesus Kiristoos Musliimota dukkana keessaa gara ifa isaa ulfina qabutti akka isaan baasu ni kadhanna.
Yaada Guddaa Tokkoffaa
Muhaammad Adeemsa Raajota Isa Dura Turanii Akka Hordofu Dubbatee Jira
“Yaa isin warri amantan! Allaah fi ergamaa isaatti kitaaba inni ergamaa isaa irratti buusetti kitaaba inni isa dura gadi buusettis amanaa. Allaah fi ergamoota (Malaa’ikaa) isaa barreeffamoota isaa ergamtoota isaatis guyyaa dhumaas namni gane dogoggora (dhugaa) irraa fagaate ni dogoggore” 4:136
“Ergamtichi gooftaa isaa biraa kan isarratti bu’e ni amane. Amantoonnis (akkanuma) hundi isaanituu Allaahtti, Ergamoota isaatti kitaabota isaattis, ergamtoota isaa gidduutti tokkollee adda hin baasnu (kan jedhan yoo ta’an) ni amanan. Ni dhageenyes ni ajajamnes gooftaa keenya! Dhiifama (ni barbaanna) deebi’uunis gara kee qofa jedhan” 2:285
“Ergasiis gara kee amantiin Ibraahim qajeelaa yoo ta’u hordofi, inni warra Mushrikoota (Allaah waliin waaqa biraa kan waaqeffatan) keessaa tokko hin turre jechuu sirratti buusne” 16:123
“Isa gara kee bu’e sana jabeessii qabadhu, ati karaa qajeelaa irra jirtaati; innis (Qur’aanni) ofii keeti fi saba keetif ulfina guddaadha. Gara fuula duraattis isa irraa ni gaafatamtu. Ergamoota keenya isaan si dura ergine keessas (duuka buutota isaanii) al-rahmaanin ala kan biraatif akka bitaman goonee jirra yoo ta’e mee gaafadhu” 43:43-45
“(Murtii) kanaafis namoota waami, akka ajajamte sanattis qajeeli. Gara isaan goranis hin hordofin. Jedhiinis wanta Allaahn buuse hundattis nan amane. Isin jidduuttis wal qixxeessuf nan ajajame. Allaahn gooftaa keenya gooftaa keessanisi. Nuti hojiilen keenya nuuf jiru. Isisniifis hojiileen keessan isiniif jiru. Nutiif isin gidduutti mormiin hin jru. Allaahn nu jidduutti ni sassaaba. Deebinis gara isaa qofa” 42:15
“Isaan warra nuti kitaabotaa fi raajummaa isaanif kennineedha. Isaan (gantoonni Makkaa) saba isaan ganuu hin dandeenye dhugumaan qopheessinee jirra. (Raajonni) kunneen isaan warra Allaahn dhiifama isaanif godheedha. Karaa isaanitis duuka bu’i:- isa (Qur’aana) irratti gatii homaa isin hin gaafadhu. Inni addunyootaf abboommii malee homaa miti jedhiin” 6:89-90
“Gara keetitti kan buusne irraa shakkii keessa yoo jiraatte warra si dura kitaabicha dubbisan gaafadhu. Dhugaan gooftaa kee irraa siif dhufee jira. Shakkitoota keessas tokko hin ta’in” 10:94-95
(Kutaalee Qur’aanaa armaan olitti caqafaman irratti akkuma ifa ta’ee argamutti) Muhaammad kan itti himame qajeelfama isa dura ture akka hordofuu fi ergaa isaatis kitaabota qulqullaawoo isa dura jiran irraa akka mirkaneeffatu ture.
Kana jechuunis ergaan isaa ergoota raajota isa dura turan waliin wal fakkaachuu qaba jechuudha. Macaafni Qulqulluun kan nutti himu Yesus dhuma mul’atoota hundaa akka ta’eedha; kanaafuu raajonni isa booda dhufan hundi kan dubbachuu qaban angoo yookin maqaa isaatin ta’uutu irra jiraata; akkasumas wangeela isaa kan barabaraa labsuu qabu.
“Nyaata jireenna barabaraatiif jiraatu kan ilmi namaa inni Waaqni Abbaan chaappaa isaa isa irratti mallatteesse sun isinii kennuuf dadhabaa malee nyaata baduuf hin dadhabinaa.” Yohannis 6:27
“Waaqni nagayaa inni karaa dhiiga kakuu barabaraatiin Gooftaa keenya Yesuus, tissituu hoolotaa guddicha sana warra du'an keessaa kaase sun” Ibroota 13:20
“Maleekkaa biraas otoo inni samii walakkaa barrisuu nan arge; innis warra lafa irra jiraatanitti jechuunis saba maratti, gosa maratti, afaanii fi Sanyii maratti akka lallabuuf wangeela barabaraa qaba ture.” Mul’ata 14:6
“Anis isaaf sagaduuf jedhee miila isaa irratti lafa dhaye; inni garuu akkana naan jedhe; " Naa hin sagadini! anis hojjatumaa sii fi obboleeyyan kee warra Ye-suusiif dhuga-bahan wajjiin tajaajiluu dha. Waaqaaf sa-gadi; dhuga-bayiinsi Yesuusi hafuura raajiitii” Mul’ata 19:10
Muhaammad ergaa Kiristoos waan faallesseef akkasumas Ilma waaqaa ta’uu isaa waan ganeef ergaan isaa Waaqa biraa kan dhufe ta’uu hin danda’u.
“Nama akka Yesuus masiihii ta'e ganu malee sobduun eennu ree? Namni akkasii Kiristoosiin morma; Abbaa fi Ilmas ni gana. Namni Ilma ganu kamiyyuu Abbaallee hin qabu; namni waayee Ilmaa dhugaa bawu cuftinuu Abbaas qaba.” 1Yohannis 2:22-23
(Armaan olitti sagalee Waaqayyoo keessatti akkuma ilaalle) dhugumatti Muhaammad dhuma irratti sadarkaan inni irra gahe Waaqayyo sobaa gochuudha.
1Yohannis 5:9-13 “Dhuga-bayiisa namaa ni fudhanna; dhuga-bayiisni Waaqayyoo garuu kana caalaa guddaa dha; dhuga-bayiisni kun isa Waaqayyo waayee Ilma isaa dhugaa ba'e sanaatii. Namni ilma Waaqayyootti amanu kamiyyuu dhuga-bayiisa kana garaa isaa keessaa qaba; namni Waaqa hin amanne garuu waan isa Waaqni waayee ilma isaa dhugaa baye sana hin amaniniif inni Waaqayyuu sobduu godheera. Dhuga-bayiisni sunis isa kana; Waaqayyo jireenna barabaraa nuu kenneera; jireenni sunis Ilma isaa keessa jira. Namni Ilma sana qabu jireenya qaba; namni Ilma Waaqayyoo hin qabne immoo jireenya hin qabu. Yaada Xummuraa Isin warri maqaa Ilma Waaqayyootti amantan akka jireenya barabaraa qabaachuu keessan beettaniif ani waan kana isinii barreessa.”
Xumura Dubbichaa:- Muhaammad Waaqa Dhugaa Kan Sobu Waan Fakkeessef Raajii Dhugaa Ta’uu hin Danda’u
Yaada Bu’uuraa Lammaffaa
Macaafni Qulqulluun Akka Dubbatutti Xibaartummaa Fi Tolchi Raajii Waaqayyoo Isa Dhugaa Irratti Hojjechuu Hin Danda’u.
“//////////” Seera Ba’uu 23:23
“Namoonni torbaatamii lamaan sunis gammachuun deebi'anii, "Yaa Gooftaa, jinniiwwanilleen maqaa keetiin nuu ajajamaniiru" jedhan. Yesuusis deebisee akkana jedhe; "ani otoo Sheexanni ak-kuma balaqqeetti samii irraa bu'uu nan arge. Kunoo, ani akka isin bofaa fi torbaan qabaaf lafatti dhidhiittaniifi akka humna dii-naagmaras moo'attaniif aangooh isinii kenneera; wanni kamiyyuus isin hin miidhu. Garuu sababii maqaan keessan samii keessatti barreeffameef gammadaa malee sababii hafuuronni isinii ajajamaniif hin gammadinaa.” Luqaas 10:17-20
Muhaammad qorumsa kana darbuu hin dandeenye sababni isaatis xibaartuun Yihudii tokko xibaarummaa irratti hojjetee jiraati. Musliimonni akka dubbatanitti boqonnaaleen Qur’aanaa 113 fi 114 kan “mul’ataniif” Muhaammad abaarsa kana jalaa baasufi jedhu. Kana ilaalchisee hadisni kan galmeesse garuu:_
Ayishaan akka dubbattetti:- garbicha Allaah irratti xibaarummaan (digimtiin) hojjetamee ture kanaafuu niitolii isaa waliin qunnamtii saalaa osuma hin raawwatin akka waan raawwatee itti fakkeessa ture. (Suufiyaan kan dubbatetti immoo amala akkanaa kana agarsiisuun isaa xibaarummaan sun baay’ee ulfaataa ta’uu isaat agarsiisa jechuudha). Gaaf tokko innis akkas ajedhe,  .
Namichi inni duraa ‘isa irratti xibaartummaa kan hojjete eenyu?’ jedhee gaafate; namichi inni lammataa immoo ‘Labid Bin Al Asam kan jedhamu nama banii Zuraayiq irraa ta’eedha; innis dura-bu’aa Yihuudotaa fi nama fakkeessadha’ jedhee deebiseef. Namichi duraas ‘inni xibaarummaa sana hojjechuuf maal fayyadame?’ jedhee gaafate; kan lammataas ‘filaa rifeensi irra jiruudha’ jedhee deebise. Namichi duraa sunis ‘inni (filaan rifeensaa sun) eessa jira’ jedhee gaafate. Namichi kuunis ‘golga daraaraa muka teemira kormaa keessa ta’ee boolla daarwaan keessa dhagaa jala taa’ee jira’ jedhee deebise. Kanaafuu raajichi gara boolla sanaa deemee wantoota sanneen baasudhaan akkas jedhee dubbate:-  . (Sahih al-Bukhari, Volume 7, Book 71, Number 660; see also number 661)
Ayishanis akka armaan gadii jetteet dubbatte:_ raajichi yeroo tokko xibaarummaan itti godhamee ture kanaafuu wanta hingoone tokko akka waan godhee itti fakkaachaa ture. (Sahih al-Bukhari, Volume 4, Book 53, Number 400)
Yaadachiisa Qopheessaa
Waa’e jireenya keenyaa dhugumaan itti yaaduu qabna, sababni isaas amantaan nuti hordofnu sirrii ta’uu isaa beekuu waan qabnuufi. Raajichi amantaa Islaamaa eegale dhugumaan raajii dhugaatii? Jechuudhan gaafachuuf saalfachuu yookin sodaachuu hin qabnu. Barreeffamni armaan olitti argamuu fi kutaaleen itti fufanii jiran Muhaammad raajii dhugaa uumaa ta’uu fi ta’uu dhabuu isaa ni agarsiisu. Garaa bal’aadhan dubbisaa; amantaa Waaqa isa dhugaa hordofaa jirtuu? Yoo hin taane ta’e yaachisaadha. Qopheessichi kan gorsuu fi kan yaadachiisu dhugumaan akka itti yaaddaniifi. Waaqayyo karaa hafuuraa isa dhugaa akka isiniif ibsu kadhannaa keenya. Waaqayyo isin haa gargaaru, Amen.
Kutaa lammaffaa itti fifaa
Maddi hiikkaa Is Muhammad a true Prophet of God?
Islaamummaadhaf deebii, Afaan Oromoo Fuula Duraa


text:
Yeroo Gara Fuulduraatiif Ilaalcha Akkamii Qabda?
Addunyaan kun . . .
akkuma jirtutti itti fufaa?
caalaatti manca’aa deemaa?
gara gaariitti jijjiiramaa?
MACAAFNI QULQULLUUN MAAL JEDHA?
“[Waaqayyo] imimmaan hundumaa ija isaaniittii in haqa; wanti duraa waan darbeef, egaa duuni deebi’ee hin argamu, gadduun, iyyuun, waraansis si’achi hin jiru!”—Mul’ata 21:3, 4.
KANA BEEKUUN FAAYIDAA MAALII SIIF ARGAMSIISA?
Hojii gaariifi gammachiisaa argatta.—Isaayaas 65:21-23.
Dhukkubni ykn dhiphinni akkamiiyyuu sirra hin ga’u.—Isaayaas 25:8; 33:24.
Maatiifi michootakee wajjin barabaraaf gammachuudhaan jiraatta.—Faarfannaa 37:11, 29.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN JEDHUTTI AMANUU NI DANDEENYAA?
Eeyyee, yoo xinnaate sababii lamaan kan ka’e amanuu dandeenya:
Waaqayyo abdii kenne raawwachuu ni danda’a. Humnisaa daangaa kan hin qabne waan ta’eef, Macaafa Qulqulluu keessatti, Isa ‘Hundumaa Danda’u’ jedhamee kan waamame Yihowaa qofadha. (Mul’ata 15:3) Abdii kenne guutummaatti raawwachuufis ta’e addunyaa kana gara gaariitti jijjiiruu danda’a. Akkuma Macaafni Qulqulluun jedhu, “Waaqayyoof . . . wanti hundinuu in danda’ama.”—Maatewos 19:26.
Waaqayyo abdii kenne raawwachuuf fedhii qaba. Fakkeenyaaf, Yihowaan namoota du’an du’aa kaasuu akka ‘hawwu’ ibsameera.—Iyoob 14:14, 15, hiika bara 1899.
Kana malees, Macaafni Qulqulluun Ilma Waaqayyoo kan ta’e Yesus, namoota dhukkubsatan akka fayyise ibsa. Namoota kana kan fayyise maaliifi? Akkas gochuuf fedhii waan qabuuf ture. (Maarqos 1:40, 41) Yesus namoota gargaarsi barbaachisu gargaaruudhaan amala Abbaasaa guutummaatti mul’iseera.—Yohannis 14:9.
Kanaaf, Yihowaanis ta’e Yesus gara fuulduraatti jireenya gammachuu qabu akka argannu akka barbaadan mirkanaa’oo ta’uu dandeenya!—Faarfannaa 72:12-14; 145:16; 2 Phexros 3:9.
WANTOOTA KANARRATTI YAADI
Waaqayyo addunyaa kana gara gaariitti kan jijjiiru akkamitti?
Macaafni Qulqulluun, gaaffii kanaaf MAATEWOS 6:9, 10fi DAANI’EL 2:44rratti deebii kenna.


text:
Oduuwwan (1887)
Finfinnee: Bitootessa 28, 2007 (FBC) Gibiraa fi taaksiin mootummaa Birrii Biliyoona tokkoo ol dhabsiistaniittu jedhamanii yakkoota 25’tti namoonni himataman 8 akka falmatan murteeffame.
Finfinnee Bitootessa 28,2007(FBC) Boqonnaa yaalii Baabura salphaa Finfinnee irra hanga ammaatti rakkoon mudate akka hin jirre himameera.
Finfinnee: Bitootessa 28, 2007 (FBC) Itiyoophiyaan qaama yaa’a Abbayyaa kan ta’e yaa’a Baaroo – Akooboo- Soobaat misoomsuuf Doolaara Miliyoona 2.8’iin qorachiisuu jalqabde.
Finfinnee Bitootessa 28,2007(FBC) Ayyaanni Bar-meetii dhaabbata Demookraatawa Ummata Oromoo godina Baaleetti qophiiwwan gara garaatiin qabajameera
Finfinnee: Bitootessa 28, 2007 (FBC) Waliigaltee Tahraan dhiheenya biyyoota Dhihaa waliin walii mallatteessite paarlaamaa biyyattiitti dhihaatee yoo ragga’e malee hojiitti akka hin-hiikamne miseensonni Paarlaamaa Iraan baay’eensaanii himaa jiru.
Finfinnee: Bitootessa 28, 2007 (FBC) Waldaan Fannoo Diimaa Itiyoophiyaa naannolee afurii fi bulchiinsa magaalaa tokkoof konkolaattota ambulaansii 26 har’a ni-arjooma.
Finfinnee: Bitootessa 28, 2007 (FBC) Walga’iin Idilee ADWUI dheengadda jalqabe har’a akka xumuramu eegama.


text:
WASHINGTON, DC—
Akkuma hoogganaa waajjiraalee White House kan ta’an Denis McDonough jedhanitti ministriin dhimma alaa US John Kerry-n erga michoota giddu galeessa bahaa keessajiran waliin erga wal arganii booda biyyoonni hedduun garee finxaaleyyii warra Sunni haleeluuf walii galaniiru jedhan jechuun caasaan TV ABC gabaasee jira.
=Kan nuti mirkaneessuu barbaannu michoota cicha qaban kanneen lola lafoo ISIL irratti oofamu qabaachuu keenya. Deggersa haleellaa samii irraan geggeeffamu nu biraa hin argatan. Garuu leenjii fi meeshaalee ni argatu jedhan.
Humnootiin United States dirree waraanaatti utuu hin bobba’in garee finxaaleyyii Islaamummaa kana injifachuuf walta’iinsa kana uumuun baay’ee barbaachisaa dha. McDonough akka jedhanitti ka biroo kan nama jajjabeessu immoo mootummaan Iraq kan garee hunda hirmaachise hundeeffamu isaa ti jedhan.
Yeroo ammaa mootummaa gosoota hedduu hirmaachise haaraatu Bagdad keessatti uumame. Waraana Iraq tokkoome, dandeettii qabuu fi gosoota hedduu irraa walitti dhufes ni deggeru. Duula ISIL irratti geggeessamu keessattis ni hirmaatu.
Seera tumtoonni filanoo walakkeessa marsaa kan baatii Sadaasaaf wal ga’aa wayita jiran kanatti tooftaa presidenti Obaman garee finxaleyyii kanatti duuluuf lafa kaa’an mirkaneessuuf sagalee kennuuf dhiisuun isaanii hin beekamin jira.
Gama biraatiin immoo presidentiin Ferensaay Francois Hollande garee ISILtti duuluuf gamtaan akka uumamuuf waamicha president Obamaan godhaniif deebii kennuuf jecha ministrii dantaa alaa US John Kerry fi mnisteerota dhimma alaa biyyootii Arabaa fi Awrooppaa waliin paris keessatti wal araganii jiran.
Johan Kerryn Paristti kan imalan marii Bagdad, Amman, Jeddah, Ankara fi Cairo keessatti gamtaa snatti akka dabalamaniif hoogganoota biyyoota Arabaa waliin marii torban tokkoo erga geggeessanii booda.
Doorsisi garee kanaa hamaa ta’uu isaa angawoonni biyyootii Arabaa walii galanii, garee ideology garee kanaa dadhabsuu deddeebii loltoota deggeruuf maallaqa deddeebisamus cimsanii ugguruuf walii galaniiru jechuu dhaan angawoonni US beeksisaniiru.
Hoogganoonni hawaasaalee Musliimaa kanneen US keessaas hookkara ISIL-n geggeessamu balaaleffatanii jiran.
As naannoo Washington kan jiru bakka Daulles jedhamu keessatti argamu hawaasi musliimaa mariin amantiwwan adda addaa gidduttigeggeessuu dhaan waa’een Islaamaa akka beekamu barsiisuun beekama.
Imam Mohamed Magid akka jedhanitti musliimonni YS hookkara gara jabinaa gareen ISIL geggeessanitti hedduu kan gaddan ta’uu isaanii fi haala giddu galeessa bahaa keessati uumamaa jiruuf itti gaafatamoo dha jedhan.
Gabaasa Guutuu caqasaa


text:
NU TAARIKIYAAPPE
Quma Keettaa Oosoy Siiquwan Oosettiyoogaa Akeekiis
YIHOOWA masoofiyaappe gibiraa issippe miyoogee awudekka ufayssiyaabaa. Xoossaa asay ayyaanaabaa gibirawu shiiqiyo wode, asatettawu koshshiya qumaa eti issippe miyoogeekka ufayttanaadan oottees.
Geeshsha Maxaafaa Tamaareti Masqqala 1919n, Amarkkan, Ohayon, Seedar Poynt giyoosan gita shiiquwaa hosppun gallassi shiiqidosona. Hooteeleti qumaanne aqiyoosaa imattatussi giigissanaadan qofettikkonne, naagidoogaappe keehi daro imattati yiidosona. Guyte imattaa beˈidi, hooteeliyan qumaa aattiyaageeti issippe aggidi biidosona. Haniyoobi ixxido quma keettaa halaafee imattatuppe yelagiyaageeti maaddana danddayiyaakkonne oychin, daroti eeno gidoosona. Sedi Girin giyoora hegeetuppe issinno. A, “Taani hegaappe kase qumaa asawu aatta erikke, shin he wode ufayttida” yaagaasu.
Hegaappe simmin daro layttawu gita shiiquwaa wode, qumaa maanawu giigissido sohuwan daroti bantta ishanttanne michontta maaddanawu bantta dosan ufayttidi oottidosona. Bantta mala Kiristtaanetuura issippe oottiyoogee daro yelagati ayyaanaabaa halchanaadankka maaddiis. Glades Boltena 1937n, gita shiiquwaa wode quma keettan oottaasu. A, “Taani hara biittaa asaara gayttada, eti metuwan waani gencciyaakko siyaas. Taani aqinye gidanawu koyro halchidoy he wode” yaagaasu.
SHiiquwaa shiiqida Biyula Kovi giyoora, “Oosanchati wozanappe oottiyoogee ubbabay wayssiyaabi baynnan oosettanaadan maaddiis” yaagaasu. Gidikkokka, he oosoy metiyaaba. Anjelu Maneri 1969n, Kaliforniyan, Los Anjeles giyoosan deˈiya Dojer Isttaademiyaa gakkidi, quma keettan oottanawu doorettidoogaa eriis. I, “Taani keehi dagammaas!” yaagiis. Gita shiiquwawu giigissiyoobaappe issoy qumaa kattiyoosaa nadaajjiyaa efaanawu 400 meetire gidiya diˈo oge mala ollaa bookkiyoogaa!
Seera Liyonen, 1982n, bantta dosan oottiya mino oosanchati sohuwaa baasidi, matan deˈiyaabaa goˈettidi quma keettaa keexxidosona. Jarmanen, Frankfert giyo kataman, 1951n, hiillaa eriya ishati qumaa kattiyo 40 disttetussi penttoy gakkanaadan oottiya kaamiyaa keraa ekkidosona. Qumaa aattiyaageeti issi saatiyan 30,000 asawu qumaa immidosona. Sayniyaa meecciya 576 asatussi oosoy darenna mala, shiiquwaa shiiqiyaageeti bantta billamaanne shuukkaa ekkidi boosona. Mayanmaaren, Yangona kataman qumaa kattiya wozannaamati hara biittaappe yiidaageeta poogennaadan haroodeegaappe guutta bambbariyaa yeggidosona.
“EQQIDI MOOSONA”
Amarkkan, 1950n, gita shiiquwaa wode qumaa maanawu suulliya awan salppido adussa salppiyan eqqidoogee Ani Pogensi giyo michiyo goˈˈiis. A, “Awurooppaappe wolwoluwan yiida naaˈˈu michoti haasayiyo ufayssiya haasayan ta wozanaa wottaas” yaagaasu. Eti naaˈˈaykka he shiiquwaa shiiqanaadan Yihooway eta waati maaddidaakko yootoosona. Ana, “He michotuugaa keena ufayttida uri he sohuwan baawa. Salppiyan daro wodiyaa naagiyoogaaninne hombbiyan etawu aybinne siyettibeenna” yaagaasu.
Gita shiiqotuppe darotun qumaa miyo dunkkaaniyan eqqidi miyo xarapheezata maaran wottidoogee eesuwan miidi haratussi sohuwaa yeddanaadan maaddees. Daro shaˈan qoodettiya asaa laaxaa mizanawu hegaappe loˈˈo ogee baawa. Yihoowa Markka gidenna issoy, “Hegee dumma haymaanoote. Eti eqqidi moosona” yaagiis.
Ubbabay maaran mankkan oosettiyoogaa wotaaddara sunttatinne hara sunttati beˈidi maalaalettidosona. Amarkkaa Olaa Kifiliyan oottiya bitanee Niwu York Sitii giyo kataman Yanki Isttaademiyan nuuni giigissido quma keettaa beˈi simmidi, Inggilize Olaa Kifiliyan oottiya SHaalaqaa Fokiner giyo bitaneekka baagaadan beˈanaadan yootiis. Hegaa gishshawu, inne a machiyaa Inggilizen, Twikenham giyo kataman, 1955n shiiqido “Xooniya Kawotettaa” giyo gita shiiquwaa biidosona. I quma keettaa oosoy siiquwan oosettiyoogaa akeekidoogaa yootiis.
Daro layttawu, bantta dosan oottiyaageeti loˈˈo qumaa hirayso waagan, gita shiiquwaa shiiqiyaageetussi siiquwan giigissidosona. SHin he deexxiya oosuwaa bantta dosan oottiya daroti daro saatiyaa oottidosona; ubba qassi shiiquwaa guutta wodiyawu woy muleera shiiqennan oottidosona. Daro biittan, 1977 heeran, gita shiiquwaa sohuwan kaseegaadan waayettennan qumaa giigissiyoogaa doommida. Hegaappe simmin, 1995ppe doommidi, imattati gita shiiquwaa biyo wode qumaa banttawu ekki baanaadan odettiis. Hegee, ayyaanaaban kase qumaa kattiyaageetinne aattiyaageeti goˈettanaadaaninne bantta mala Kiristtaanetuura issippe haasayanaadan maaddiis. *
Bantta mala Kiristtaaneta maaddanawu bantta dosan minnidi oottidaageeta Yihooway keehi nashshees! Quma keettan oottiyoogan he wode ufayttiyoogee attiichiis giidi issoti issoti qoppana danddayoosona. SHin gita shiiquwan hanno gakkanawu waannatiyaabay siiquwaa gidiyoogee erettidaagaa.—Yoh. 13:34, 35.
^ MENT. 12 Bantta dosan oottiyaageeti gita shiiquwaara gayttida hara ooso kifiletun daro oosuwaa oottana danddayoosona.


text:
Seenaa 49: Biiftuun Bakka Jirtutti Dhaabatte
IYAASUU ilaali! ‘Biiftuun bakka jirtutti haa dhaabattu!ʼ jechaa jira. Biiftuunis ni dhaabate. Guyyaa guutuudhaaf samii walakkaadhaa hin sochoone. Kana kan godhe Yihowaadha! Haataʼu malee, Iyaasuun biiftuun guyyaa guutuu akka iftu maaliif akka barbaade mee haa ilaallu.
Mootonni hamoon shanan biyya Kanaʼaan namoota Giibeʼon loluu yommuu jalqabanitti, Giibeʼononni Iyaasuun akka isaan gargaaruuf nama itti ergan. Inni ergames: ‘Garboota keerraa harka kee hin dachaafatin; warri biyya gaaraarra jiraatan hundinuu nu loluudhaaf nutti dachaʼaniiru, dafiitii nu bira gaʼi nu oolchis!ʼ jedhee itti hime.
Yeruma sanatti, Iyaasuuniifi loltoonnisaa hundi ni adeeman. Halkan guutuu adeemaa bulan. Yeroo isaan Giibeʼoniin gaʼanitti, loltoonni mootota shananii sodaatanii baqachuu jalqabani. Achiis Yihowaan dhagaan cabbii gurguddaa samiirraa isaanitti roobse; loltoota waraana Iyaasuutiin ajjeefamanirra loltoota cabbiidhaan ajjeefamantu caala ture.
Iyaasuun, yeroo biiftuun itti lixxu gaʼuusaa hubatee ture. Yoo duukkanaaʼe loltoonni hamoon mootota sana shananii baayʼeensaanii ni miliqu. Iyaasuun: ‘Biiftuun bakka jirtutti haa dhaabattu’ jedhee kan Yihowaa kadhate kanaafi. Biiftuun ifa kennuushee yoo itti fufte, Israaʼeloonni waraana sanarratti injifannoo argatu.
Mootonni hamoon garabiraan saba Waaqayyoo jibban kanaʼaan keessa baayʼee turani. Iyaasuufi loltoonnisaa mootota 31n kanaʼaan keessa jiran moʼuuf gara waggaa jaʼaa isaanitti fudhateera. Erga kun taʼee boodas, Iyaasuun biyyi Kanaʼaan gosoota dhaala hin arganneef akka hiramu godhe.
Waggoonni baayʼeen erga darbanii booda, Iyaasuun waggaa 110tti duʼe. Inniifi hiriyoonnisaa yeroo turan hundaatti, Israaʼeloonni Yihowaadhaaf ni ajajamu turan. Namoonni gaggaariin kun yommuu duʼanitti garuu, sabni kun wanta gadhee hojjechuu waan jalqabaniif rakkinarra buʼani. Yeroon kanatti gargaarsi Waaqayyoo isaan barbaachisa ture.
Iyaasuu 10:6-15; 12:7-24; 14:1-5; Abboota Firdii 2:8-13.
Gaaffiiwwan
- Fakkicharratti Iyaasuun maal jechaa jira? Maaliifoo?
- Yihowaan, Iyaasuufi loltoota isaa wajjin jiran kan gargaare akkamitti?
- Iyaasuun mootota diinaa meeqa moʼe? Kunoo yeroo hammamii itti fudhate?
- Iyaasuun biyya Kanaʼaan kan qoqqoode maaliifi?
- Iyaasuun yommuu duʼu umuriinsaa meeqa ture? Erga inni duʼee booda sabni Israaʼel maal taʼe?
Gaaffiiwwan dabalataa
- Iyaasuu 10:6-15 dubbisi.
Yihowaan biiftuuniifi addeessi saba Israaʼeliif bakka jiranitti akka dhaabatan gochuusaa beekuun keenya, yeroo ammaa amantaa akkamii akka qabaannu nu godha? (Iya. 10:8, 10, 12, 13; Far. 18:3; Fak. 18:10)
- Iyaasuu 12:7-24 dubbisi.
Mootota Kanaʼaan 31n moʼuuf dhugumaan itti gaafatamaa kan taʼe eenyu ture? Yeroo harʼaa kun nuuf barbaachisaa kan taʼe maaliifi? (Iya. 12:7; 24:11-13; Kes. 31:8; Luq. 21:9, 25-28)
- Iyaasuu 14:1-5 dubbisi.
Biyyattiin gosoota Israaʼeliif kan qoqqoodamte akkamitti? Kun Jannata gara fulduraatti dhaallu ilaalchisee maal argisiisa? (Iya. 14:2; Isa. 65:21; His. 47:21-23; 1 Qor. 14:33)
- Abboota Firdii 2:8-13 dubbisi.
Akkuma Iyaasuun Israaʼel keessatti gochaa ture, yeroo ammaa gantummaa kan ittisu eenyudha? (Abo. 2:8, 10, 11; Mat. 24:45-47; 2 Tas. 2:3-6; Tit. 1:7-9; Mul. 1:1; 2:1, 2)


text:
Barruulee Masaraa Eegumsaafi Dammaqaa!
Barruulee keenya Macaafa Qulqulluurratti hundaaʼaniifi afaan 150 oliin argaman garagalfadhu. Masaraan Eegumsaa, Macaafni Qulqulluun wantoonni biyya lafaarratti raawwatamaa jiran hiika maalii akka qaban ibsa. Misiraachoo waaʼee Mootummaa Waaqayyoo ibsuudhaan namoota jajjabeessa; Yesus Kiristositti akka amananis ni gargaara. Dammaqaan! immoo rakkina yeroo harʼaatti argamu akkamitti akka moonu ibsa; addunyaa haaraa nagaafi tasgabbii qabu ilaalchisees abdii Uumaan keenya kennetti akka amannu nu gargaara.


text:
Barumsa 4
Yesus Kiristos Eenyudha?
1. Jireenyi Yesus kan jalqabe akkamitti?
Yesus ilmaan namootaarraa haala adda taʼeen, nama taʼee lafarratti dhalachuusaa dura qaama hafuuraa taʼee samiirra jiraachaa ture. (Yohannis 8:23) Inni uumama Waaqayyoo isa jalqabaa waan taʼeef, hojii wantoota kaan hunda uumuurratti hirmaateera. Yihowaan kallattiidhaan isa qofa waan uumameef, Ilma Waaqayyoo isa ‘tokkicha’ jedhamee waamameera. (Yohannis 1:14) Yesus Sagalee Dabarsituu Waaqayyoo taʼee waan tajaajileefis, ‘sagalicha’ jedhameera.
2. Yesus gara lafaa kan dhufe maaliifi?
Waaqayyo, jireenya Ilmasaa isa samiirra turee gara gadameessa durba Yihudii Maariyaam jedhamtu tokkootti naannessuudhaan nama taʼee akka dhalatu godheera. Kanaaf, abbaan Yesus nama lafarraa kamiyyuu hin turre jechuudha. (Luqaas 1:30-35) Yesus gara lafaa kan dhufe, (1) waaʼee Waaqayyoo dhugaasaa barsiisuuf, (2) haala rakkisaa keessa yeroo jirruttillee fedha Waaqayyoo akkamitti raawwachuu akka dandeenyu fakkeenya nuu taʼuufi (3) lubbuusaa isa mudaa hin qabne “furii” godhee kennuufidha.
3. Furiin kan nu barbaachisu maaliifi?
Furiin, gatii nama garbummaa duʼaa jala jiru baasuuf kaffalamudha. (Baʼuu 21:29, 30) Kaayyoon Waaqayyoo inni jalqabaa, ilmaan namootaa akka duʼaniifi akka dullooman hin turre. Kana akkamitti beekuu dandeenya? Waaqayyo, Addaam namni inni jalqabaa “cubbuu” yoo raawwate akka duʼu itti himee ture. Addaam utuu cubbuu hin hojjenne taʼee hin duʼu ture. (Uumama 2:16, 17; 5:5) Akka Macaafni Qulqulluun ibsutti, duuti karaa Addaam gara biyya lafaatti “dhufe.” Kanaaf, Addaam cubbuufi duʼa isa adaba cubbuu taʼe sanyiisaa hunda dhaalchiseera. Adaba kana jalaa baʼuuf furiin nu barbaachisa.
Duʼa jalaa walaba nu baasuuf furii kaffaluu kan dandaʼu eenyudha? Yommuu duunu cubbuu raawwanneef qofa gatii baasna. Namni mudaa qabu kamiyyuu cubbuu warra kaaniitiif gatii furii baasuu hin dandaʼu.
4. Yesus kan duʼe maaliifi?
Yesus, akka ilmaan namootaa mudaa kan qabu miti. Kanaaf, inni cubbuu waan hin raawwanneef, cubbuu mataasaatiif duʼuun isa hin barbaachisu. Kanaa mannaa, Yesus cubbuu namoota kaaniitiif jedhee duʼe. Waaqayyo jaalala guddaa ilmaan namootaatiif qabuun kakaʼee, Ilmisaa nuuf jedhee akka duʼuuf isa ergeera. Yesusis, Abbaasaatiif abboomamee cubbuu keenyaaf lubbuusaa dabarsee kennuudhaan jaalala nuuf qabu argisiiseera.
5. Yesus amma maal hojjechaa jira?
Yesus yommuu lafarra ture warra dhukkubsatan fayyiseera; warra duʼan kaaseera; namoota haala rakkisaa keessatti argamanis oolcheera. Akkas gochuudhaanis gara fuulduraatti namoota abboomamoo taʼan hundaaf maal akka godhu argisiiseera. (Maatewos 15:30, 31; Yohannis 5:28) Yesus erga duʼee booda, Waaqayyo duʼaa isa kaasee qaama hafuuraa isaaf kenneera. (1 Phexros 3:18) Achiis guutummaa biyya lafaarratti Mootii taʼee bulchuuf hamma Yihowaan aangoo isaaf kennutti mirgasaa taaʼee eeggachaa tureera. (Ibroota 10:12, 13) Yesus, amma samiirratti Mootii taʼee bulchaa jira; duuka buutonnisaas addunyaa maratti misiraachoo kana labsaa jiru.
Dhiheenyatti, aangoo Mootummaasaatti fayyadamee dhiphinaafi wantoota dhiphinaaf sababa taʼan hunda ni balleessa. Namoonni Yesusitti akka amanan isaaf abboomamuudhaan argisiisan lafa jannata taaturra barabaraaf jiraatu.


text:
Ozone
Ozone (O3) kan jedhamu molekula atomi-sadii qabu, kan atomotta oxygenaa sadii ofii kessa qabu dha. Kunis allotropeii oxygenaa yoo ta'uu diatomic O2 irra ofii danda'uun diqqatte argame. Ozoniin sadarka-lafa (Ground-level) irratti argamu qillensa kan hamessu fi akkatta qillensa basu fi galchu (respiratory system) binensotta kan midhuu dha. Ozoniin atmosferra gubba irratti argamu garuu cararii Ultraviolet jedhamu kan nama irratti midha dhaqabsu danda'u akka lafaa hin dhaqabne godhaa. Kuniis hamaa diqoon Atmosferra Lafa kessatti argama. Fayyadamtotta fi Industrii kessatti gochaa heduu qaba. Allotrope kemikalotta kessaa sayintistiin kan jalqaban bekkame Ozone yoo ta'uu, kuniis akka kemikala kompoundit kan gargara bafame bara 1840t namicha Christian Friedrich Schönbein jedhamun yoo ta'uu innis jechaa Greeka (ozein) irratti maqaa basef. Kuniis maqaa urgaa yeroo lightining jiruu dha. Urgaan yeroo lightiningii argamu kunii kan dhufuu jijjirama kemikalaa yeroo sunitii dafee ademsifamu irra malee ozoni irra kan dhufuu miti. Formulaan ozone, O3, hanga bara 1865faat hin murtefamne turee, bara kanatiis J.L.Soret namichi jedhamu murtessu yoo danda'uu bara 1867t immoo Schonbein namichi jedhamu dhugessu danda'erra.