text:
Vacuum
Vacuumiin bakka waan tokkolle ofii kessa hiin qabni dha kanafu dhibaan qillensa vacuum kessa jirru Atmospheric Pressure ni calla. Maqaan vacuum jedhamu kuni maqaa Latin vacuus jedhamu irra dhufee, vacuus jechun immo duwwa jechu dha. Haa ta'u male bakki adunya kana kessa tokkollen duwwa mitti, manif? yoo jettanii vacuum kessayyu wanti lubbu hin qabne jirachu ni danda'a. Kanaf jechi afaan Latin vacuo jedhamu jecha vacuus irra fayyadamu jalqabame. Perfect vacuum jechun vacuum dhibaa qillensa duwwa qabu yoo ta'u jechii kuni jecha Philosophy malee vacuumiin akka adunya kessatti hin argamu. Kunis sababa quantum theory iin, bakkii tokkollen hundumatti duwwa ta'u hin danda'u jedhufi. Physicists yeroo bayye jecha "vacuum" jedhamu kan diqqo gorsani fayyadamu. Jechaa "perfect vacuum" jedhamu kana salphatti "vacuum" yokan "Free Space jedhani fayyadamu. Haa ta'u malee vacuum sirritti hin jirra jedhame mirkana'e warri "partial vacuum" jedhe wamma.
Quality iin vacuumii tokko akka dhihenna yokan wal-fakkattina perfect vacuum qabuu irratti hunda'e lakka'amma. Kan kessa dhibaan qillensa akka lakka quality vacuumii tokkotti fudhatama. Unittin dhibaa qillensa bayye fayyadatammu torr jedhama. Dhibaan diqqan quality gudda agarsisaa. Quality guddani vacuumiin qabachu danda'u Quantum Mechanics iin olka'amerra. Outer Space iin bakka umamman quality gudda qabu dha, kunii immmo vacuumii teknologii haraan midhafamu danda'an cuffa ni calla. Vacuumiin quality diqqa qaban kan harka naman midhafamani suction millennia fi fayyadamu.
Bara Ancient Greek jalqabee Vacuumiin akka wol-mormii Philosophy tti fayyadama turee, garuu qorannon isaa 17th Centuryitti jalqabe. Qo'annoni kunis kan jalqabee theory Evangelista Torricelli kan atmospheric pressure jedhamu irra jalqabe. Vacuumiin Century 20 jalqabee akka mesha Industry fudhatame, kunis light bulb fi vacuum tube midhafamu jalqabe jenan. Achiin bodaa teknologyiin vacuun bayyen bekkamu jalqabe. Fayyadamu Vacuum spaceflight irra ka'e qo'anno godhameni, Vacuumiin fayya namaffi barbachisa dha jedhame yaddatama.


c: text/html

text:
Gareen naga eegidotaa gamtaa Afrikaa inni Somaliyaatii argamu kan AMISOM jedhamee beekamu waraanaa biyyaalesaa Somaliyaa wajjin qindoominaa Umuudhaan garee hidhattootaa Al shabaa jedahmuu irratti duulaa banuuf qophaa’uu isaa beekisiseera.
Wiirtuun waloo kun kan uumame filannoo biiyyatti keessatti geggeefamu gufachiisuudhaaf Al shabaab qophii gochaa yemmuu jiru ti ta’u isaa gabaasaan VOA Mohamed Kahiye Moqaadishoo irraa gabaaseera.
Sirna wiirtuu waloo hundeessuu kana irrattii karaa waraana mootummaa Somaliyaatiin Jeeneraal Odowaa Yusuf Rageh , karaa AMISOMn immoo Meejer Jeneraal Wiliyaam Kitsao Shume argamaniiru.
Yeroo ammaa naga eegdonii gamtaa Afrikaa 20,000 ol akka somaaliyaa keessa jiran ni beekama.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hojjettoonni keenya baay’een isaanii ga’eewwan hojii Qonnaa irrattii fi Mana abaaboon itti saamsamu irratti kan hojjetanii dha, daldala keenya ijoo kan ta’e: Abaaboowwan Roozii bifa garaa garaa 80 irra caalan. Kuni bakka Abaaboowwan Roozii itti dhaabbatan, kunuunfamanii fi omishamanii dha. Gabaa alaatiif Abaaboowwan Roozii naannoo miiliyoona 2 hanga 4 ta’an qopheessuuf gochaaleen guuruu, addaan baasuu fi saamsuu guyyaa guyyaadhan ni raawwatamu.
“Sheer Itiyoophiyaa keessatti yoom jalqabde?
Ani Sheer keessatti hojjechuu kan jalqabe bara 2014.
Karaa ati ittiin guddachaa dhufte nutti himi maaloo
Ani kan jalqabe akka hojjetaa waliigalaatti giriinhaawusii keessatti hojjettuu sassaabduu Abaaboowwanii Roozii ta’eeti. Waggootii 3 booda guddina argadhee suupparvaayizara mana yaalii keessaa ta’ee jira.
Ati maaliif Sheer Itiyoophiyaatif hojjechuu barbaadde?
Sababiin ani Sheer Itiyoophiyaa keessa hojjedhuuf galii sirrii ofii koo fi maatii koo ittiin gargaarrachuuf nadandeessisu waanan argadhuufi dha. Kaampaaniiwwan kanneen biroo naannootti argaman Sheer waliin walitti qabnee yoo ilaallu Sheeriin faayidaa paakeejiiwwan adda addaa ni qaba, fakkeenyaaf, Mana barnootaa fi hospitaala fi dabalataanis teekinooloojiitti kan akka IPM maasii keessatti hojjechaa beekumsa haaraa ittiin argadhu fayyadamuu.
Ati maaliif namoonni biroo Sheer Itiyoophiyaa keessa akka hojjetan gorsitaa?
Ani namoonni biroon dhufanii akka hojjetan nan gorsa , kanaafis, ani fakkeenya namoota baay’ee Sheer keessa galanii hojjechaa jiran kennuu nan danda’a. ”
Zinnaash Girsaa / sassaabduu
Sheer Itiyoophiyaa keessatti yoom jalqabde?
Ani Muddee bara 2020 keessattin qacarame.
Karaa ati ittiin guddachaa dhufte nutti himi maaloo
Ani kanan qacarame dhiyoo kana waan ta’eef guddina sadarkaa hin arganne.
Ati maaliif Sheer Itiyoophiyaatif hojjechuu barbaadde?
Ani kanan dhufe karaa hiriyaa tiyyaa duraan achitti hojjechaa jirtuunii dha. Kaampaanichi akka gaariitti kunuunsa nuuf godha. Yeroo giriinhaawusiiwwan keessa hojjettu cinqamni hin jiru. Isaan hojjettootaaf eeggannoo ni godhu, fakkeenyyaf, nuti hundinuu inshuraansii fayyaa fi kkf ni qabna. kanaaf jecha ani kanan Sheer Itiyoophiyaa keessatti hojjechuuf filadhe.
Ati maaliif namoonni biroo Sheer Itiyoophiyaa keessa akka hojjetan gorsitaa?
Ani carraalee Sheeriin naaf kenname nan jaaladha. Yeroon ani gara naannoo irraa dhufetti deemu warri hojii hin qabne dhufanii Sheer keessatti hojjetan isaan afeera. Sababiin isaatis carraa ani argadhe isaanis akka argatanii fi dha.


text:
Muummeen Ministira Itiyoophiyaa Hayile Maariyaam Dessaaleny Keeniyaa Daawwataa jiru. Kaleessa waajjira prezidentii Keeniyaatti Uhuruu Keeniyaattaa faana waa’ee walitti dhufeenya biyyoottan lameenii ka mariyatan yoo tahan, walii galteewwan shan ka dhimmoottan Albuuda Baasuu, Fayyaa, Ispoortii, Nageenya Naannoo Daangaa fi barnoota irratti xiyyeeffatan walii mallatteessaniiru.
Kana malees biyyoottan lameen sarara Ujummoo boba’aa Kutaa bulchiinsa Keeniyaa Lamuu jedhamtuu kaasee haga finfinneetti diriirfamuuf yaadame walii galteesaa waggaa kana keessatti akka waliin mallatteessan beeksisanii jiru.
Pirezidentiin Keeniyaa yeroo kana dubbii dubbataniin, ‘Keeniyaan gama diinagdee, daldalaa fi Tuurizimiin biyyooti lamaan akka walitti siqaniif ni hojjettii jedhan.’
Keeniyaattaan Marii Hayilemaariyaam waliin taasisan irratti waa’ee baqattoota Somaaliyaa Keeniyaa keessa jiraniis akkaataa ittiin gara Somaaliyaayyi deebifaman mariyaachuus dubbataniiru.
Muummeen Ministira Itiyoophiyaa Hayile Maariyaam Dessaaleny gama isaaniitiin ‘keeniyaa fi Itiyoophiyaan nageenya gaanfa Afriikaa fooyyessuuf waliin hojjechuu qabu jedhan.’
Akka gabaasi tokkummaa mootummootaa jedhutti Keeniyaa keessa baqattooti Itiyoophiyaa kuma 30 ol kajiran yoo tahan, dhimma kana ilaalchisuun gaggeessitooti lameen waan dubbatan jiraa waan jedhu, Keeniyaatti Ambaasaadderri Itiyoophiyaa Ambaasaadder Diinaa Muftii ‘Wal dubbiin gaggeessitoota lameenii waa’ee godaansa seeraan alaa irratti ture’ jechuun deebii kennan.
Itiyoophiyaa fi keeniyaan walii galteen isaan walii mallatteessan kuni ji’a ja’a keessatti isa lammaffoo dha.


text:
Itiyoophiyaa gama kaabaa keessatti Haleellaa xayyaara nam-maleeyiin gaggeeffamee caccabaan darbatee kokoolaataa gargaarsa fe’e jalaa rukutuu isaa dubbii himaan dhaabata sagantaa nyaata addunyaa wiixata har’a beeksisanii jiru.
Sagantaan nyaata addunyaa dhaabata Tokkummaa Mootummootaa yoo ta’u Tigraay keessatti walittibu’iinsa waggaa lama guutuuf jedhuuf gaggeeffamee lubbuu namoota kuma hedduu galaafatee miliyoona hedduu immo eeggattoota gargaarsaa taasisee sana keessatti gargaarsa dhala namaa qindeessaa jira.
Haleellaa xayyaara Nam- Maleeyyii kun, Tigraay keessa aanaa Zanaa cinatti gaggeeffamuu isaa gabaasnii nu dhaqqabeera kan jedhu sagantaan nyaata addunyaa, kunis Fuulbaana 25 ganama akka ta’e dubbii himaan jaarmayichaa dhaamsa barreeffamaa Roytarsiif erganiin ibsanii jiru.
Haleellaa gaggeeffamee wanni caccaban darbatamaa ture shofeera kokolaataa kan kontraataan dhaabtichaaf hojjataa ture madeessee, konkolaataa gargaarsa fe’e sana irra midhaa salphaa geesisee jira jedha dubbii himaan kun.
Kokolaataan kun namoota achuuma Tigraay keessatti manaa fi qe’e ofii irraa godaanaiif nyaata raabsaa kan ture yoo ta’u, iddoo sanatti baatii dabree wal waraansii itti fufuun ni yaadatama.
Hojjattonni gargaarsa dhala namaa lama kanneen Tigraay keessaa, haallii kun uumamuu isaa kan mirkaneessan yoo ta’u, kokoolaataa midhamee suuraa isaa qoodanii jiru.
Kana irratti deebii akka kennan kan gaafataman dubbii himaan mootummaa Ityoophiyaa Laggasa Tulluu, dubbii himaan waraanaa Koloneel Geetnet Adaanee, akkasumas dubbii himtuun waajiira mummicha ministeeraa Bileenee Siyyuum gaaffii dhiyaateef deebii hin laanne jechuun Roytars gabaasee jira.


text:
Fulbaana 15/2015(TOI) – Guyyaan turizimii biyyaaleessaa 35ffaan Itoophiyumaa karaa calaqisiisuun kabajameera jedhan Pireezidaantiin naannoo Beenishaanguul Gumuz obbo Ashaadilii Hasan.
Sadarkaa biyyaatti guyyaan turizimii guyyoota sadiif magaalaa Asoosaatti kabajamaa ture xumurameera.
Obbo Ashaadiliin sirna xumuraa kabaja ayyaanichaa kanarratti akka dubbatanitti ayyaanichi karaa tokkummaa Itoophiyaa calaqisiisuun kabajamee xumurameera.
Ayyaanicha sababeeffachuun Hidha haaromsaa Guddicha Itoophiyaa dabalatee bakkeewwan hawaata turizimii biroo naannicha keessa jiru daawwatameera.
Turzimii Itoophiyaa beeksisuuf yaanni haaraa kan barbaachisu ta’uu Ministirri Turizimii ambaasaaddar Naasisee Caalii himaniiru.
Itoophiyaannoonni hundii qabeenyaa isaa haala gaariin baruu irraa qabee maqaa gaarii biyya isaa beeksisuu keessatti gaheessa bahuu qaba jedhaniiru.
Damee turizimiirratti dhaabbileen tajaajila laacha jiran tajaajila kennaan akka ammayyoomsan,akkasuma Yunivarsiitiwwaniifi koolleejjoonni barnootaafi leenjii gochaarratti xiyyeeffate akka barsiisuufi leenjisuu qabu jedhaniiru.
Jiraatoonni magaalaa Asoosaa akka himanityi ayyaanichaan naannichi haala gaariin beeksifameera.
Qaamolee ayyaanichii karaa nagaan akka kabajamu shoora bahan hundaaf waraqaan beekamtii laatameefira.
Ayyaana guyyaa turizimii 36ffaa kabajuuf Naannoo Uummatoota kibba lixa Itoophiyaa filameera.


text:
Wandimmuu Daammanaa waxabajjii 1978 A.L.H tti ,Godina Shawaa Lixaa,Aanaa Midaa Qanyii ganda Boquu Nissootti dhalate. Akkuma ilmaan Oromoo kamiyyuu umuriin isaa wayita barnootaaf gahu,baratee kutaa 11ffaa wayita gahutti,Guraandhala 21 bara 2001 A.L.H tti Sochii Warraaqsa FDG barattoota Oromoo Mana Barumsaa Geedoo sadarkaa lammaaffaafi Qophaa’inaan taasifameen rasaasaa Poolisoota ergamtuu diinaa irraa itti dhukaafameen Lubbuun isaa wareegame. Gootichi Oromoo Wandimmuu Daammanaa wareegamus kaayyoofi akeekni inni irratti Wareegamee hin wareegamne irratti kufa kuffisaa Oromoon diina hudhee qabee jira!! Videon Asii Gaditti Argitan kun Yaadannoo Waggaa 9ffaa Gooticha Oromoo Wandimmuu Daammanaa Kan Qeerroo Dargaggootni Oromoofi Uummaatni Oromoo Aanaa Midaa Qanyii Walitti dhufuun bakka dhaloota isaatti bifa adda ta’een taasifamerraa fudhatame!!
Qabsaa’an ni kufa, qabsoon itti fufa!!
Injifannoon Uummata Oromoof!!
—
Video Dabalataa, Kabajaa “Guyyaa Dubartootaa WBO” Biyya Yaman.


text:
LibreOffice 7.4 Help
Harkisanii kaa'uudhaan galmee kan akka fuula HTML Kuusaa faayaa keessaa irraa saxaatoo teessisuu ni dandeessa.
Dhaamsa Kuusaa faayaa kan itti saxaatoo ida'uu barbaaddu agarsiisa.
Akeektuu hantuutee osoo hin cuqaasiin saxaatoo gubbaa qubachiisi.
Yoo akeektuun hantuutee gara mallattoo harkaatti jijjiiramte, saxaatoon geessituu agarsiisa. Haala kanaan, geessituu hedduu osoo hin hojjoomiin filachuuf furtuuosoo gadi qabdee jirtuu saxaatoo cuqaasi.
Yoo akeektuun hantuutee gara mallatoo harkaatti hin jijjiiramu tahe, isa filachuuf salphaatti saxaatoo cuqaasuu ni dandeessa.
Saxaatoon takkaa erga filatamee, qabduu hantuutee gad lakkisi. Seekoondoota lamaa oliif qabduu hantuutee dhiibdee qabuun fakkaattii saxaatoo ammas cuqaasi. Fakkaattiin saxaatoo gara kuufannoo keessaatti garagalfama.
Qabduu hantuutee osoo gad hin lakkisiin, saxaatoo garakeessa Kuusaa faayaatti harkisi.


text:
Nama miidiyaa beekamaa Hong Kong fi leellisaa dimokraasii Jimmy lai seera nageenya biyyoolessaa Chaayinaan qophaa’e kabajuu dhaban jechuu dhaan namoota torba hidhaman keessaa tokko.
Gaazexaan Apple Daily kan kampanii Laayii Next Digital jedhamuun maxxanfamu akka jedhetti maanguddoon umurii waggaa 72 Laayiin biyyootii alaa waliin shiran jechuun shakkamanii mana jireenyaa isaanii keessaa fudhataman. Gaazixaan sun akka jedhetti namoonni hidhaman kan umuriin 39-72tti jiran yoo ta’an eenyummaa isaanii garuu adda hin baasne.
Laayiin erga hidhamanii sa’aatii tokko booda poolisoonni 100 ta’an waaaajjira haadhoo kampanii Next Digiiital jedhamuu weerarrran. Gaazexaan kun weerara kana ennaa poolisoonni kutaa oduu itti qopheessan guutanii galmee odu gabaastotaa sakatta’an marsariitii isaa irratti kallattiin tamsaasee jira.
Gaazexaan sun akka gabaasetti Laayiin ennaa weerara kanaa harki isaanii hidhamee kutaa oduu itti qopheessanitti fidaman.
Lala’iin nama beekamaa erga seerri kun hojii irra oole baatii Adoolessaa qabee nama irratti fuuleffatamaa ture. Akka seera sanaatti eenyu iyyuu kan Hong Kong keessaa shorokeessummaa, addaan fottoquu, humnoota alaa waliin ta’uu dhaan aangoo mootummaa irratti yoo fincile ykn shire yoo itti murtaa’I hidhaa umurii guutuun adabama.
Laayiin duruu ilaalcha isaanii leellistummaa dimokraasiif jecha seeraan gaafatamuuf jiru.
Laayiin sababaa itti aanaa prezidaantii Yunaayitid Isteetis Maayik Pence fi ministeera dhimma alaa Maayik Poompeeyoo waliin baatii Adoolessa keessa Washington keessatti wal arganii rakkoo siyaasaa Hong Kong Mari’ataniif jecha Beejiing akkaan irratti fuuleffattee jirti. Mnistriin dhimma alaa Chaayinaa marii sana akka jiddu seeniinsa humnootii alaatti fudhatee jira.


text:
Afrikaa Kibbaa bittaa appaartaayidii jalaa baasuu qofaa mitii,biyya namii adii fi gurraachaan wal jibbee wal hadhaa bahetti araaraa buusee nama miliyoona hedduutii fakkeenna tahe,Maandellaan.
Maandeellaan,Muddee 5,2013 lubbuu ganna 95tti lubbuu dhabe kana biyyitii bultii 10 bootteefii hardha ganama awwaalan.
Afrikaan Kibbaatti hujiin guddoo dhiyoo tanaa bulchaa isii ka durii awwaalachuu, Maandellaa hujiin faarsaa dhaloota dhufuu dhaamuu.Amnaootilleen manneen amantii ufiitti yaahanii waan waaqii gara Maandellaatiin isaanii kenneef galateeffachaa turan.
Waan namii Afrikaa Kibbaatii fi addunyaan jaarsa kanaan faarsan addunyaan ufumaan caqaftee daawatti.Reeffa perzdaantii kanaa akka ummatii bahee laalee jibbaatuuf guyyaa sadii ummataa dhiisan.Namilleen reeffa isaa kana lipheettumallee taatu arguuf dhaamochaa fi bokkaa keessa ejaajjee eegata.Nama kuma kurnya hedduutti bahee reeffa kana laale.
Maandellaa kana hardha lafa maatii isaa innii akka inaltii isaa anagafii, Nandi Maandellaa jettutti,faana duwwaa mana barnootaa itti deemaa bahe,Qunuutti awwaalan.
Reeffa Madiibaa alaabaa itti uyyisanii,itillee jala afanii ummata keessan deeman. Gama kaaniin ammo shaamaa 95 mirgaa bitaan marsan.Yoo awwaaluuf gadi buusan jeettii waraanaa jahatti gubbaa barrisa.
Akkuma aadaa gosa Maandeellaatti awwaaltuuf loon qalanii awwaalanillee akkuma aadaa isaaniitti tahe.Madiibaa waan hedduun faarsan.Itti gaafatamaan maatii isaanii, Ngangomhlaba Matanzima, “muka guddaatti nurraa qaari’ee” jedhe innii(Maandeellaa) asii achi ya warra ufiitti galee jedhe.
Perzdaantiin Afrikaa Kibbaa ka ammaa Jaakoob Zuumaa Afrikaan Kibbaa ilma angafaa dhabee jedhe.
Ahmed Katahra ka Maandellaa waliin ganna 26 cufaa hidhame Madiibaan nama Obsaa guddaa qabuun beeka jedhee faarse.
Itti aanaan paartii Afrikaa Kibbaa bulchituu,ANC, Cyril Ramaphosa ammo namii ciisu kun(Maandeellaa) ‘ilma keenna angafa,” jedhe.
Awwaala kana nama kuma hedduutti dhufee miliyoona hedduutti TV daawate.Warra dhufe keessaa,dureettii Amerikaa Opraa Winfiree,ilama nugusa Britsh Chaarles, nugusa Monaakoo Albert II,muummee misnistera Zimbaabuiwwee Morga Tsangiraa dabalee hedduu.
Maandeellaan haadha warraa lama irraa ijoollee shan dhale, ganna 27 hidhamee waan keessa dabre kitaaba isaa Long Walk to Freedom jedhu keessatti barreesse.


text:
Sababa wal waraansa Itiyoophiyaa gama kaabaa deebi'ee eegaluu isaatiin kan ka’e bulchiinsa naannoo Amaaraa Qoboo fi naannowwan Godiina walloo kaabaa ka biroo irraa namoonni dheessan, amma gara magaalaa irraa dheessantin deebi'aa akka jiran namoonni ijaan argan himaniiru.
Mootummaan federaalaa ibsa kanaan dura baaseen, Addi Bilisummaa uummata Tigraay(ABUT) bulchiinsa naannoo Amaaraa gama bahaa Qoboo fi naannoo isheetti akka gareen kun karoorfatetti hin deemneeef jedhee jira.
ABU garu, tarkaanfii gamasii ba’u kana kan fudhatee, weerara karaa Kaabaa dhufe qolachuuf tooftaa itti fayyadamee ta’uu ibsite.
Walloo Kaabaa keessatti wanti haaraan mul’achaa jiru kun, walitti bu’iinsa waggoota lama guutuuf jedhu, mariidhaan furuuf yaalii hawaasni addunyaa godhuu fi dhiibbaa geesisuu itti fufee yeroo jirutti.
Ministeerri Dhimma Alaa Yunaayitid Isteets Antoonii Blinken pirezidaantii haaraa Keeniyaa Wiliyaam Ruutoo waliin kaleessa dhimmootii mar’atan keessaa walitti bu’iinsii Itiyoophiyaa gama kaabaa KEESSAA tokko ture.Blinken walitti bu'insa Itiyoophiyaa gama kaabaa keessatti adeemsifamaa jiruu fi Ameerikaan rakkoo xaa'oo furuuf carraaqqii taasiftu irratti Pirezidaanti Ruutoo waliin mari'ataniiru,"
Gama kaaniin dubbii himaan Adda Bilisummaa Uummata Tigraay Geetaachoo rRaddaa, Humnii qilleensaa Itiyoophiyaa fi Ertraa haleellaa hamaa xayyaara nam- maleeyyii ykn Drooniin har’a Adi Daeroo keessatti gaggeessan jechuun Twitarii irratti barreessan.
Haleellaan kun uummata Tigraay dhiyaa keessaa manaa fi qe’e ofii irraa godaanan irratti qiyyaafachuu isaa fi Daa’iimanii fi maanguddonni kurnaa ol ajjeefamanii hedduun madaa’uu ibsan.geesisaniin,
Gocha kana baayyee gaddisiisaa kan taasisuu jedhan Obbo Geetaachoon, namoonni miidhaman kun Kanaan dura manaa fi qe’e ofii irraa dheessanii bakka quubsuuma Adiyaaboo keessa warra turan ta’u isaa ti jedhan.


text:
LibreOffice 7.4 Help
Mallattoolee herreega gosa garagaraa mul'isa.
There exists
Inserts the symbol for an existential quantifier. Command for the Commands window: exists
There does not exist
Inserts the symbol for an existential quantifier. Command for the Commands window: notexists
Math-axis Ellipsis
Sajoon kun cita siiqqee-Math (tuqaale surdalaa sarjaan wiirta'an sadii) saaga. Ajajni foddaa Ajaja: dotsaxis
Vertical Ellipsis
Sajoon kun cita sarjaa (tiqaale sarjaa sadii) saaga. Ajajni foddaa Ajaja: dotsvert
Upward Diagonal Ellipsis
Sajoon kun cita shafaaxa asii olii (tuqaalee sadii shafaaxaan gajjeella bitaati gara gubba mirgaa) saaga. Ajajni foddaa Ajaja: dotsup ykn dotsdiag
Downward Diagonal Ellipsis
Sajoon kun cita shafaaxa asii gadii (tuqaale sadii shafaaxaan olaana bitaati gara gadaana bitaa) saaga. Ajajni foddaa Ajaja: dotsdown
Foddaa Ajaja keessatti backepsilon barreessuun epseelonii duuba saagu ni dandeessa.
Iddooqa foormulaa kee keessatti saaguuf, > foddaa Ajajoota keessatti barreessi.


text:
Jaarmayaan Dhimma Baqattootaa Idiladdunyaa, IOM, kanneen baatiileef Yemen keessatti danqamanii gidiraa hamaa keessa turan – godaantonni lammiwwan Itiyoophiyaa 160n , kaleessa xayyaaraan, Aden irraa gara Finfinneetti deebifaman, jedha.
Akka gabaasaan Dhaabanni adduunyaa dhimma godaantotaa irrati hojjatu IOM jedhetti, namoonni kun kan karaa dhaabatichaa biyyatti deebi’an, eraga bidiruun jara seeraan ala godaanttota daddabarsanii tokko namota 60 fe’ee Yaman irraa gara Gaanfa Afrikaatti deemaa jiruu galaanaa keessatii garagaludhaan daa’imman dabalatee lubuu namoota 42 galafatee booda.
Biyyottan Gaanfa Afrikaa akka Somaalee fi Itoophiyaa irraa rakkina adda addaa baqachuudhaan namoonni kumaatamaan lakkawaman imala lubbuu isaaniif sodaachisaa ta’e keessa karaa yamaniin qaxxaamuranii gara biyyoota akka Saa’udii Arabiyaafaa deemuu yaalu.
Gabaasaa guutuu caqasaa.


text:
Loltoonni Ertiraa bakka waraana Itiyoophiyaa waliin tahuun homnoota Adda Bilisummaa Uummata Tigraay yokaan HIWOT waraanaa turan Tigiraay keessaa bu’uu jaqaban – jedhu aangawoonni Itiyoophiyaa.
Ministriin dantaa alaa Itiyoophiyaa ibsa sambata darbee waaree booda baaseen akka beeksiseetti waraanni Ertraa Tigraay keessaa ba’uu jalqabuu isaa fi waraanni Itiyoophiyaa bakka bu’uun eegumsa daangaa jalqabuu isaanii ibse.’Itiyoophiyaan wal waraansa Tigraay keessaa kan baatii Sadaasa darbee eegalamee akka dhaabduuf dhiibbaa jabaa jala jirti.
Waraanni Ertraa meeqa akka Tigiraay keessaa ba’an ifa kan hin taane yoo ta’u kanneen Tigraay keessa jiraatan akka jedhanti looltoonni Ertraa ba’aa hin jiran.
Hogganoonni naannoo Sanaa immo waraanni Ertraa yeroo tokko tokko Yunifoormii ykn uuffata waraana Itiyoophiyaa uffatu jedhu.
Gabaasa Guutuu Caqasaa


text:
Bitootessa 29/2014(TOI) – Manni maree bakka bu’oota uummataa bu’uura labsii Abbaa Taayitaa Miidiyaalee Itoophiyaa hundeessuuf ba’ee 1238/2013’n boordii abbaa taayitichaa haaraa har’a muudeera.Manni Maree Bakka Bu’oota Ummataa walga’ii idileesaa 6ffaa bara hojii 1ffaa taa’aa jira.
Manni mariichaa walga’ii isaa kanaan Abbaa Taayitaa miidiyaalee Itoophiyaaf boordii haaraa muudeera.
Haaluma kanaan
1. Ambaasaaddar Rediwaan Huseen – Ministeera dhimma alaarraa – Walitti qabaa
2. Ambaasaaddar Naasisee Caalii – Ministeera Turizimii irraa Miseensa
3. Ambaasaaddar Hasan Ibraahim Jiddugala ijaarsa dimokraasiirraa- miseensa
4. Doktar Aggaradech Jamaanee- Yuunivarsitii Finfinneerraa – Miseensa
5. Doktar Baddiluu Waaqjiraa Yuunivarsiitii Finfinneerraa – Miseensa
6. Doktar Masaay G/maaram Yuunivarsiitii Finfinneerraa – miseensa
7. Doktar Wadaajenee Mahaarinee – miseensa
8. Luba Taagaay Taaddalaa – dhaabbilee amataarra- miseensa
9. Ustaaz Yaasiin Nuuruu – dhaabbilee miidiyaarra – miseensa.


text:
Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa Abiyyi Ahmad Robii kaleessa paartiilee morkitootaa fi jaarmayaalee haawaasaa waliin dhimma filannoo irratti dubbatanii jiran.
“Filannoon dhufu akka dheeressamu gaaffiileen paartiilee siyaasaan dhihaatan kan uummata burjaajessani” jedhan – Muummichi-ministaraa Abiyyi.
Abbummaa lafa daangaa kan ilaaleen yeroo dheeraa qabee gaaffiin dhiyaataa akka ture kan mirkaneessan Dr Abiyyi gaaffiin kun deebii kan argatu, uummata bulchiinsa naannoo gaaffii kana kaasee waliin marii gaggeeffamuun akkasums rakkoo akkasii furuuf komishina daangaa hundeeffameen qorannaa gaggeesuun waan dhiyeessu irratti ta'u hubachiisan.
Gabaasaa Masfin Arraagee ergee caqasaa


text:
Filannoo, waraanaafi ta'iiwwan ijoo biroo bara 2013 naannoo Tigraay jijjiiran
Barri 2013 Itoophiyaan xumurte ta'iiwwan siyaasaa, hawaasummaa fi diinagdee hedduu keessummeessee darbe.
Bara dabarsine keessa sababa waraanaa naannoo Tigraay keessatti dhalateen naannicha keessa ta'iiwwan hedduu raawwataman keessaa ijoo ilaalla.
Weerara Awwaannisaa fi miidhaa qaqqabsiise
Onkololessa darbe karaa Affaar gara Kibba naannoo Tigraay kan seene weerarri awwaannisaa Kibba Baha, Bahaa fi gidduugaleessa naannichaattis tamsa'ee miidhaa qaqqabsiiseera.
Keessumaa miidhaan Kibba naannoo Tigraayitti qaqqabe hammaataa ture.
Qotee bultootni naannichaa omisha qonnaa ji'ootaaf itti dhama'aa bahan sassabbachuuf yeroo jedhan balaa mudate kana qolachuuf ji'a lamaa ol duula ittisa awwaannisaarra turan.
Weerara kanaa fi miidhaa inni qaqqabsiisu xiqqeessuuf lammiileen biyya keessaa fi alaa duula garaagaraa godhaniis muddamni mootummaa federaalaa fi naannoo Tigraay gidduu ture danqaa akka ture himama.
Filannoo Tigraay isa falmisiisaa
Filannoo biyyaalessaa Itoopiyaa waggaa shan shaniin gaggeeffamu sababoota adda addaan yeroo biraatti dabarfamaa ture Adoolessa akka gaggeefamu karoorfamee ture.
Ta'uus sababa weerara Koronaan bara 2012 kan gaggeefamuuf ture akka dabarfamu murtaahuun adda addummaa bal'ise.
Paartileen mormituu gariin filannoon kun bara 2013'tti ce'uutti walii hin galle.
Mootummaan naannoo Tigraayis murtee kana mormuun naannicha keessatti filannoon of danda'e akka gaggeeffamu murteesse.
Boordiin Filannoo Itoophiyaa filannichi seera qabeessa miti jedhee raawwachiisuu diduu hordofee, naannichi komishinii filannoo mataa isaa hundeessuun namootni miiliyoona 2.7 ta'an filannoof galmaahuu beeksisee ture.
Seenaa Itoophiyaa haaraa keessatti filannoon fedha mootummaa federaalaa malee ALI Qaammee 4/2012 gaggeeffame.
Filannoo kana irrattI paartileen naannicha keessa socho'an shanii fi kaadhimamtootni dhuunfaa afur hirmaatanii turan.
Filannoo kana paartiin siyaasa naannichaa fi kan biyyaa waggoota 30'f olaantummaan kan to'achaa ture TPLF sagalee dhibbeentaa 98 argachuun injifachuun ibsame.
Miidiyaalee idil-addunyaa irrattis falmisiisaa kan ture filannoon kun bu'aa filannoo amalli siyaasaa TPLF akka hin jijjiiramiin agarsiisa jedhamuun dhaabicha qeeqaaf saaxilee ture.
Manni Maree Federeshinii Itoophiyaa yaa'ii ariifachiisaa Adoolessa 29/2012 baaseen filannichi gaggeeffamus akka hin gaggeeffamnetti kan lakkaawamu, kan hin raggaasifamneefi hin raawwatamneedha'' jechuun kufaa godhee ture.
Onkoloolessa bara darbee mootummaan federaalaa mootummaa naannoo Tigraay waliin hariiroo qabu adda kutuu isaa beeksise.
Mootummaan Naannoo Tigraayis gama isaan mootummaan federaalaa MM Abiy Ahimadiin durfamu akka heera biyyaatti yeroon turtii aangoo isaa Fulbaana 25 waan xumurameef beekamtii hin qabu jechuun labsee ture.
Sadaasa 4, 2020: Jalqabbii waraana Tigraay
Muddamni mootummaa naannoo Tigraayifi mootummaa federaalaa gidduu ture gara waraanaatti ce'uu akka danda'a sodaatamaa ture.
Sodaan kun sodaa ta'uurra darbee qabatamaan waraana mul'atuufi lubbuun namoota kumoota hedduu ta'e.
MM Abiy Ahimaad humnootni naannoo Tigraay Izii Kaabaa raayyaa ittisaa Itoophiyaa haleeluu isaaniirraa kan ka'e ''duula oolaantummaa seeraa Kaachiisuuf'' tarkaanfiin waraanaa akka fudhatamu ajaja dabarsan.
Humnootni Tigraay magaala Maqalee gadhiisanii bahuufi mootummaan federaalaa kutaalee Tigraay hedduu to'achuu hordofee mootummaan yeroof naannicha bulchu mootummaa federaalaan hundeeffame.
Tajaajiloonni bu'uraa akka ibsaa, telekoomii, baankiifi kanneen biroo hedduun garuu adda citanii turan.
Raayyaan Ittisaa Eertiraa waraana kana keessatti humnoota mootummaa federaalaaf tumsuun hirmaachaa turus MM Abiy yeroo duraatiif raayaan Eertiraa Tigraay keessa jiraachuu kan amanan Bitootessa 20/2021 paarlaamaaf ibsa yeroo kennan ture.
Mootummaan Itoophiyaa erga Maqalee to'atee naannicha gara jireenya idileetti deebisuu malee waraanni guddaan ''riphee loltoota TPLF'' waliin godhamu hin jiru jechuun ibsee ture.
Ta'uus ALI Waxabajjii 21/2013 gara galgalaa humnootni TPLF magaala Maqalee to'achuun dhagahaame.
Mootummaan federalaa naannoo Tigraay keessatti gaaga'ama namoomaa qaqqabe furuuf deeggarsi namoomaafi hojiin qonnaa akka eegalu yaaduun labsii dhukaasa dhaabuu lasuun naannoo Tigraat gadhiisee bakuu guyyaadhuma san labse.
Hundeeffama bulchiinsa yeroo Tigraay booda tajaajilli bu'uuraa deebi'aa ture irra deebiin adda cite.
TPLF labsii dhukaasa dhaabuu mootummaan federaalaa dhiyeesse kan fudhatu haaldureewwan adda addaa tarreesse yeroo fudhataman qofa ta'uu ibsuun, naannolee ollaa Amaaraafi Affaariin weeraruun waraanni naannolee kanattii akka hammaatu godheera.
Himannaa saamichaafi miidhaa saalaa
Waraanni kun naannoo Tigraay keessatti gaaga'ama namoomaa guddaa uumuu mootummaan federaalaa, TPLF fi dhaabbileen gargaarsaa hedduun ibsaa bahan.
Naannicha keessatti namootni miiliyoona shan ta'an deeggarsa namoomaa kan isaan barbaachisu ta'uufi walakkaa miiliyoonaa kan ta'an beelaaf saaxilamuunis ibsameera.
Waraana kana keessatti haleellaan saalaa bal'aan qaamolee waraana keessatti hirmaataniin raawwatamuus dhaabbileen mirga dhala namaaf falman irra deddeebiin ibsaniiru.
Dhaabbatni Biyyoota Gamtoomanii haleellaawwan raawwataman yakka waraanaa jalatti kan ramadaman ta'u akka malan ibseera.
Tigraay keessatti dhaabbilee tajaajila fayyaa kennan keessaa dhibeentaan 70 manca'uu jaarmiyaan ogeeyyii fayyaa daangaa maleeyyii(DSF)ibsanii turan.
Ministirri Barnootaa Dr. Geetaahuun Makuriyaa ibsa kennanii tureen Tigraay keessatti barattootni miiliyoona 1.4 ol ta'aniifi barsiisonni kuma 48 ta'an sirna baruufi barsiisuun ala ta'aniiru jedhaniiru.
Manneen barnootaa hedduunis manca'uun gabaafameera.
Hidhaa dhalattoota Tigraay
Komishiniin Mirgoota Namoomaa Itoophiyaa Adoolessa 16/2021 ibsa baaseen dhalattootni Tigraay magaalaa Finfinnee bakka kaanittis hidhaamaafi manneen daldalaa isaanii saamsamaa akka jiran ibsee ture.
Jaarmiyaan idila addunyaa mirga dhala namaaf falmu Aministii Intarnaashinaal gama isaani hidhaafi dararaan dhalattoota Tigraay irra gahaa jiru ''eenyummaa irratti kan qiyyaafate akka fakkaatu ibsee ture.
Mootummaan garuu hidhaafi tarkaanfiiwwan biroo sabummaarratti xiyyeefate gochaa akka hin jirreefi tarkaanfiin kan irratti fudhatamaa jiru kanneen TPLF waliin hidhata qabaniifi waliin hojjetan qofa jedha.
Qaamni amma naannoo Tigraayiin bulchaa jiru hanga ammaa sababa beelaan namootni 150 ta'an lubbuun isaanii darbuu ibseera.
Dhaabbileen idila addunyaas deeggarsi namoomaa saffisaan naannicha hin gahu taanaan sababa beelaan namootni hedduun lubbuun isaanii balaarra bu'ee akka jiru hubachiisaa jiru.


text:
Oduu: Dhaabbata Albuudaa KEFI fi Mootummaan karoora hojii marsaa jalqabaa hawaasa deebisanii qubsiisuu, carraa hojii, Albuuda Warqee Tulluu Kaappiitti nageenya fooyyeessu irratti waliigalan
Finfinnee, Fulbaana 22/2022 - Dhaabbanni qorannoo fi misooma albuudaa Itoophiyaa fi Sa’uudii Arabiyaa keessatti pirojektoota qabu, Tulluu Kaappii, bakka bu’oota dhaabbilee mootummaa Itoophiyaa adda addaa waliin walga’ii guyyoota sadiif turu milkaa’inaan xumuruun tarkaanfiiwwan hatattamaan Pirojektii Warqee Tulluu Kaappii, Oromiyaa Lixaa magaalaa Ayraa-Gullisoo irraa gara bahaatti 28km


text:
Ministarri dhimma-alaa Faransaay, Jean Ivees Le Drian, yoo Yunaayitid Isteets, Iraan irra uggura cimaa keesse, Giddu-galeessa Bahaa keessatti daran jeeqama uuma, jechuun har’a dubbatan.
Ministarri Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Maayik Poompihoo, yoo Iraan amala ishee hin jijjiirre dhiibbaan maallaqaa hin eegamiin akka ishee mudatu jalqaba torban kanaa irra akeekkachiisanii turan. Walii-galtee dhimma Niyuukilaraa Iraan ilaalchisees wanna Iraan irree eegan qabxiilee 12 tarreessanii jiran – Ministarichi Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets.
Giti isaanii kan Faransaay – Lee Drian ammoo, uggurawwan haaraa Iraan irra kaa’uun, marii nageenyaa jajjabeessuu irra aagawoota Iraan yaada ofiitti cichan cimsuudhaan Prezidaant Hasan Ruhaanii jajjabeessa, jedhan.
“Kun naannoo sanas balaa irra buusuu mala” jechuun akeekkachiisan.


text:
Prezidaantiin yunaaytid Isteetes ka duraa Baraak Obaamaa filannoon prezidaantummaa Amerikaa baatii Sadaasa darbe ituu hin gaggeeffamiin dura torbanneen jiran keessatti bilbilli itti gargaaramaa ture akka iccitiin dhaggeeffatamu ajajan jechuun Prezidaant Traamp ka himatan suun ragaa akka hin qabne har’a ibsamee jira.
Hogganaa sadarkaa olaanaan koree tika nagaa kan mana marii bakka bu’ootaa ripaablikaantichii Deeviin Nuunes har’a akka jedhanti ragaa himata kana mirkaneessu tokko iyyu hin arganne jedhan.Gamoo prez Traamp guddicha magaalaa Neew Yoork keessa jiru Twiin Taawors irraa sagaleen iccitiin waraabame kan jiru hin fakkaatu jedhan.
Koree kana keessa ka jiran Dimokraatichii Adam Schiff obaamaan ajaja kanaa kennuu isaaf ragaan arge tokko iyyu akk hin jiru ibse.Waan fedhe jedhamuus ragaan agarsisuu tokko hin argamne jedhan.


text:
Gareen miidiyaa hawaasummaa ka Facebook “Ijoollee Naqamtee” jedhamuun of moggaase deggersa dabtaraa fi qalamaa barattoota harka qalleeyyii magaalaa Naqamtee keessa jiraniif taasisaa jira. Gara fuulduraattillee deggersi barattoota harka qalleeyyii kun kan itti fufu tahuu ibsan qindeessaan garee kanaa.
Sagantaa kanaan barattootni 1500 akka deggeraman himanii, meeshaaleen barnootaa sun yeroo ammaa bulchiinsa magaalaa Naqamtee qaqqabuu dubbatanii jiran. Gama biraatiin, achuma magaalaa Naqamteetti dargaggoon Jiinenus Fiqaaduu jedhamu, barattoota harka qalleeyyii 20 deggeruun barsiisaa jira. Hiriyootaa fi namoota kaayyoo isaa deggeran waliin tahuun barattoota 120f meeshaalee barnootaa guutuu dhiyeessuuf kan hojjetaa jiru tahuu dubbata dargaggoon kun.


text:
Addunyaa irratti biyyoota shaffisaan guddataa jiran 10 keessaa 3 Afrikaa keessatti argaman. Sadarkaan IMF baase akka agarsiisutti biyyoonni Afrikaa lama ka biroon immoo, biyyoota kurnan shaffisaan guddatanitti dhihoo jiran. Kana tu hariiroo Yunaayitid Isteets Afrikaa waliin qabaattu ka yoomii iyyuu caalaa hedduu barbaachisaa taasisa. Koree hariiroo alaa, ka mana-maree bakka-bu’ootaa Yunaayitid Isteets irraa – Ed Rooyis akkana jedhu.
Hariiroon Yunaayitid Isteets Afrikaa waliin qabdu, tarsiimoo dantaa ti. Waa’ee gargaarsa namoomaa hatattamaa kennuu qofa otuu hin taane, waa’ee dantaa dinagdee keenyaa, dantaa siyaasaa keenyaa, dantaa nageenya keenyaa tarkaanfachiisuu ti. Yeroon kun, yeroo gara boodaatti irraa deebinu miti. Keessumaa yeroo biyyoonni akka Chaayinaa ardittii keessatti akka jabaatti invest gochaa jiranitti, jedhu.
Manni-maree bakka-bu’ootaa yokaan Kongresiin Yunaayitid Isteets, wixinee seeraa, Afrikaa keessatti proojelktiilee humna eletrikii babal’isuutti fuuleffate, kan “Electrify Africa Act” jedhu raggaasisee jira. Kana malees, ka Yunaayitid Isteetsii fi Afrikaa gidduutti daldalaa fi investmentii babal’isuutti fuuleffate – seera duraan ba’ee ittiin hojjetamaa ture, “AGOA” jedhamu, irra deebi’ee raggaasisee jira.
Kan Afrikaa Kibbaa keessa maadheffate - dhaabbata Misooma Industrii irraa Maark Gooliyaat, waa’ee faayidaa seericha “AGO” jedhamuu akkanatti ibsan.
Afrikaa keessatti, walii-galteen AGOA biyyoota Afrikaaf carraa kenneen jira. Biyyoonni akka Itiyoophiyaa fi Keeniyaa, Moorishees, Lesuutuu fi Swaazilaand walii-galtee kana simatanii, oomishaalee isaanii gara gabaa Ameerikaatti ergatanii jiran, jedhan.
Yunaayitid Isteets tahe Chaayinaa yokaan biyyoota biroo waliin, yeroon itti Afrikaan ofii ishee hariiroo alaa barbaaddattu amma akka tahe dubbatu – beektonni.
As Yunaayitid Waashington DC ka jiru – Hawaard Yunivarsitii irraa, Mohaammed Salihuu Kamaaraa ennaa dubbatan, Afrikaan warra michooma isheef itti dhufan simachuu otuu hin taane, ofii michoota barbaaddachuun dantaa ishee eeggachuu fi tarkaanfachiisachuuf akka ishee gargaaru dubbatan.


text:
Magaalaa Shabeetti sagantaan Da’awaa guddaan geggeeffame
Godina Jimmaa Aanaa Shabee Somboo magaalaa Shabeetti mata duree “mana Rabbii haa ijaarruu”jedhuun, sagantaan Muhaadaraa guddaan geggeeffamaa jira. Kaayyoon sagantaa kanaa, gamoo masjiida Al-kawsar kan magaalaa Shabeetti ijaaramaa jiruu xumursiisuuf galii walitti qabuuf kan qophaa’e tahuu gabaafame.
Sagantaa kana irratti hawaasni muslimaa lakkoofsan hedduu tahe fi keessummoonni iddoo gara-garaa irraa dhufan, kan irratti hirmaataa jiran tahuu odeeyfannoo ni addeessa. Ustaaz Hayder Khadiir fi Ustaaz Rayyaa Abbaa Maccaa saganticha irratti kan argaman tahuunis beekkameera.
#Godina_Jimmaa #Magaalaa_Shabee


text:
BAAY’INAAN KAN DUBBIFAMAN
- Yaa’iin bulchiinsa Intarneetii Idil Addunyaa 17ffaan xumurame
- Albuudni qaaliin karaa seeraan alaa daddabarfamaa ture Kg 4.18 to’atame
- Gaanaan tapha Waancaa Addunyaa 22ffaa ala yoo taatu, Kooriyaan Kibbaa marsaa itti aanuuf dabarte
- Waltajjiin marii waloo Komishinii Marii Biyyaalessaafi Deeggartoota Misoomaa 2ffaan gaggeeffame
- Wiixata dhufu hayyoota yuunivarsitiiwwanii waliin ni mari’atama
- Viint Sarf qophii Ityoophiyaan Yaa’ii Bulchiinsa Intarneetiif taasifte dinqisiifatan
- Obbo Qajeelaa Mardasaan Ityoophiyaatti Ambaasaddaara Poorchugaal waliin mari’atan
- Mootummaan hojiilee deebisanii dandamachiisuu hojjetuuf deeggarsa ni taasifana-UNDP
- Ityoophiyaan walga’iiwwan diinagdee sadarkaa Afrikaatti gaggeeffamaa jiran irratti hirmaachaa jirti
- Obbo Riistuu Yirdaan Ambaasaaddar Tireesii Aan Jaakoobsan waliin mari’atan


text:
Miseensonni Raayyaa ittisa Biyyaa Kibxata, Gurrandhalaa,12,2019 godina Boorana Aanaa Mi’oo magaalaa Iddii-Lolaatti warra cidhaarrattii dhukaasanii misirroota ajjeesan to’annaa jala oolan.
Obbo Soraa Galgaloo hoogganaan waajjira ODP, Sagalee Ameerikaaf, loltoonni mootummaa kuni kaampii Mi’oo jiru keessatti to’annoo jala jiraachuu mirkaneeffanneerraa jechuun Sagalee Ameerikaaf himanii jiran.
Waraanii kun Kibxata galgala misirroowwan lameen Kottoola Jaldeessaa fi Cuquliisa namoota shan waliin ajjeesan.
Gidduu kana bulchiinsi Aanaa Mi’oo dhimma kana hordofaa ka ture yoo tahu, miseensonni Raayya Ittisa Biyyaa warra cidhaa kanarratti dhukaasan kun himannaa ‘dhukaasatu nurratti baname’ jedhu dhiyeeffatanus koreen bulchinsa aanaa Mi’oon hundaa’ee dhimma kana qorataa ture dhukaasi dhukaye akka hin jirre mirkaneessee jedha.
Akka Obbo Soraan jedhanitti koreen dhimma kana qorataa jiru loltoonni kun mana murtee kamitti akka dhiyaatan murteessuuf Sanbata dhufu murtee kennaa jedhan. Garuu irra caalaan miseensota koree keessa jiranii yoo yaada isaanii dhiyeeffatan warri kun akka mana murtii aanichaatti dhiyaatu fedhuu jechuun dabalanii himanii jiran.
Ammaaf maatiin warri ijoolleen irraa ajjeefamtee beenyaa ha argataniif itti jirras jedhu. Ajjeechaan booda jiraattonni Iddii Lolaa fi naannawa ishee miseensota raayyaa ittisa biyyaa naannoo keessa socho’anirratti muffii waan horataniif; bulchiinsi naannoo humna waraanaa fi jiraattota naannoo walitti fiduun rakkoo itti ta’ee akka jirus Obbo Soraan dubbatanii jiru.
Yoo hordoffiin kun itti fufee warri nama ajjeese kun murtiif dhiyaate yaaddoo hawaasa naannoof deebii gaariidha jechuun hoogganaan waajjira ODP Aanaa Mi’oo Soraa Galgaloo VOA’f himaniiru.


text:
Sochiilee nagaa fi seera-qabeeyyii humnaan dhaabsisuuf jecha ajjeechaalee fi ukkaamsaaleen haa dhaabatan, kanneen yakkicha raaw’atanis seeratti haa dhihaatan, jechuun, gamtaan paartiilee mormituu, Medrek, har’a gaazzexeessotaaf ibsa kennee jira.
Hoogganoonni Medrek ibsa har’a kennaniin, mormii barattootaa Oromiyaa keessatti ka’e irraa eegalee haga ammaatti lakkoobsi namoota ajjeesamanii 86 ga’ee jira. “haleellaa hunoota mootummaatiin kanneen miidhaman yokaan madaawan gara kuma afurii ti” ka jedhan, barreessaan Medrek, Obbo Gabruu Gabre-Maariyaam, guutummaa Oromiyaa keessatti kanneen qabamanii bakkawwan adda addaatti hidhamanii jiran gara kuma afurii akka ga’an dubbatan. “Namoonni dhibba sadii immoo achi buuteen isaanii hin beekamne” jedhu.
Raadiyoo Sagalee Ameerikaa waliin gaaffii fi deebii geggeessaniin kan kana dubbatan, barreessichi Medrekii fi itti-aanaa dura-taa’aan Kongiresa Federaalawa Oromoo – Obbo Gabruu Gabre-Maariyaam, yeroo ammaa, mootummaan karaa itti gaaffiin uummataa deebii argatu irratti qaamota dhimmi isaa ilaallatu waliin gad-taa’ee mari’achuu irra humnoota isaa guutummaa Oromiyaa keessa bobbaasee ajjeesaa, reebaa, ukkaamsaa fi doorsisaa jira, jedhan.
Mootummaan immoo gama isaatiin miidhaa dhaqqabe kanaaf itti gaafatamtoonni dhaabota mormituu inni “humnoota badisaa ti’ ittiin jedhu akka tahe dubbata. “Kanneen jeeqama sana keessa jiran humnoonni hidhatan humnoota naga eegmsaa irra illee miidhaa geessisanii jiran” jedhanii turan, Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa – Hayile-maariyaam Dessaalenyi, ibsa gidduu kana kennaniin.


text:
Teerii Heneriin jibbi sanyummaa 'na ijibbaachise, gahe jechuuf yeroon amma' jedhe
Taphataa sarara duraa Arsenaalii fi Firaans kan ture Teerii Henerii “ni ga’a” jechuun jibba sanyummaa miidiyaa hawasummaa irraa balaaleffachuun tarkaanfii fudhachuuf akka murteesse hime.
Henerii, ganna 43, torban darbe sababa jibba sanyummaa fi qoccollaatiif jecha miidiyaa hawaassummaa fayyadamuu akka dhaabuu beeksisee ture.
Rakkoon isaa “caallisanii bira darbuuf garmalee hamaadha” jedhe.
“Yeroo itti tarkaanfii fudhannudha,” jechuun Heneriin Wiixata sagantaa BBC Newsnight irratti dubbateera.
“Wantoonni ani istaadiyeemootaa fi daandii irratti dhaga’aa ture caalatti gara miidiyalee hawaassummaatti dhufaa jiru, keessuummaa hawaasakoo fi ispoortiin ani hedduu jaalladhu, kubbaa miillaa keessatti dhufaa jiru.”
“Tarkaanfii fudhachuuf yeroo sirriidha jedheen yaada, akkasumas yeroo namootni inteerneeta irratti haleelamuun sirri akka hin taane yeroo itti hubachiifnudha, inteerneeta irratti qoccolamuun ykn haleelamuun sirri miti.”
“Dhibbaa inni fayyaa sammuukee irratti uumu guddaadha, sababa kanaan namootni of ajjeessaa akka jiran beekna. Ni ga’a. Tarkaanfii fudhachuu qabna."
Wiixatarra, taphaataan sarara duraa Tootanaamii fi Weelsi Gaareez Beel utuu sochiin eegalameetii dhimmaa kana irratti tarkaanfii miidiyaalee hawaasummaa haquu akka deeggaru dubbateera.
Heneriin Arsenaal waliin Pirimeer Liigii lama kan injifate yoo ta’u, bara 1999 hanga bara 2007’tti kilabichaaf taphachaa tureera.
Fulbaana darbe yeroo Arsenaaliifi Firaansiif taphachaa turetti jibbaa sanyummaa irra ga’aa ture irratti dubbateera.
“Iddoo nagaa qabeessa miti,” jedha Heneriin.
“Wilfireed zahaa [Taphataa Kiristaal Paals] akka jedhutti, yeroo miidiyaa hawaasummaa fayyadamutti yaada baarreffamu [comment] ilaaluu ni sodaata, akkas ta’uu hin qabu. Akka waa homaa gochuu hin qabneetti sitti dhaga’amuu hin qabu.”
“Namni hundi wanta umamaa jiru irratti yaadda’uu qaba. Kan jechaa jiru ‘bakka nagaa qabeessa ta’uu danda’aa?’ Wanti ijoon miidiyaan hawaassummaa mala garii fi barbaachisa bakka itti deggaartootakee waliin wal agartuufi ibsa wa’ii kennuuf wanta fayyadamtudha.
“Ta’us garuu namoota warra nama miidhuu yaalaniif baqatanii piroofaayilii (fuula) sooba booda dhokachuuf salphaadha. Akka kootti dhimmi isaa wa’ee itti gaafatamummaadha” jedha.
Tiwiitarri “jibba inteerneetarratti taasifamu loluuf sagantaa Kick it out jedhamuun hojjachaa jiraachuu fi maarii kana itti fufuun waayiloota keenya kubba miillaa keessa jiran waliin furmaata argachuuf itti fufna,” jedha.
Inistagiramiin, Onkololeessaa fi Muuddee bara darbe gidduutti haasaa jibbiinsaa miiliyoona 6.6 ta’an irratti tarkaanfi fudhaachuu isaafi “yeroo namootni seera ergaa kallatti [DM] keenya cabsu isaanii barruutti tarkaanfii cimaa” irratti ni fudhanna jedheera.


text:
http://gadaatv.com/gadaa-tv.
“Odeeffannoo bilisaa, ummata bilisaaf” odeeffannoon xinnoo hin qabdu!
Masakamni TV gadaa, Bu’uurri sirna gadaa akka gabatuu fi guddatu sagalee ta’ee hojachuu
Dirqama TV Gadaa
TVn Gadaa sagalee ummata Oromoo ta’udhaan, ummati Oromoo yaadaa fi yaaddoo qabu, bilisaan keessummeessa.
TVn Gadaa tokkummaan, bilisummaa fi mirgi dimokraasii Oromoo akka dagaaguu, akkasumas haqa fi dhugaa ummatootiin qaban midiyaa walaba ta’ee tajaajila.
TVn Gadaa, daba, yakka, samichaa fi acuuccaa sabaa fi sab-lammii Itiyoophiyarra, sirna bitootan gahaa jiru murannoon saaxila
Itiyoophiyaa keessatti ijaramuu midiyaa walabaaf, TVn gadaa qooda isa irraa eegamu gumaacha.
TVn gadaa, aadaa, afaanii fi duudhaa oromoo guddisuu keessatti media qooda kennu ta’a.
Gadaatv@gmail.com


text:
Buna Qalaan nyaata adaa Uummata Oromoo keessumaa Oromiyaa Lixaa fi Kibbaatti beekamu yoo tahu, nyaata yeroo ayyaanaa, cidhaa, moggaasaa daa’immanii, ateetee akkasumas yeroo keessummaan mana namaa dhaqu dhiyaatudha.
Buna Qalaan buna, dhadhaa ho’aafi mi’eessituu adda addaan akka hojjatamu dubbatu, magaalaa Naqamteetti haadhi qabeenyaa mana nyaata aadaa Aadde Aagee Mangistuu.
Buna Qalaa sababaan jedhameefis, fiixeen bunaa muramuun, dhadhaa fi mi’eessituun akka keessa seenutti waan hojjetamuufi jedhu ogeettiin nyaata aadaa kun.
Qorataa aadaa fi seenaa Oromoo Obbo Charinnat Waaqwayyaa aadaan nyaata Buna Qalaa akka dhaloota dhufutti darbuuf haalaan ol kaa’amuu qaballee jedhan.


text:
‘Basaastuu fi Basaastummaa’ Da’annoo Godhachuun Olola Qabsoo fi Qabsa’ota Bilisummaa Oromoo irratti oofama Jiru Ilaalchisee Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Irraa Kenname.
Caamsaa 11,2016
Finfinnee
Ololli torbaan muraasa darbaan irraa kaasee dhimma ‘Basaastuu fi Basaastumma’ jedhu jala dhokachuun Qasbsoo fi Qabsa’ota Bilisummaa Oromoo irraatti oofamaa jiru qaama imaammata diinni Sochii Qeerroon Bilisummaa Fincila Gabrummaatti Xumura gochuuf saganteeffate maseensuuf wiixinate ta’uun isaa sabboontota Oromoo maraaf ifaa ta’uu qaba. Basaastota diinaa saaxiluu qofa osoo hin taane qindoomina gahaa horataa deemuun hundee ishee mancaasuuf qabsa’uun eejjennollee Qerroo Bilisummaa Oromoo masakan keessaa isa anagafa.
Sadarakaa Qabsoon saba keenya amma irra jirtu kanatti Basaastota diinni jaarmolee keenyatti bobbaafatu damaqinaan of irraa tiksuun dirqama sabboontota Oromoo hundaati. Keessattuu, sochii murteessaa Qeerroon yeroo ammaa geggeessaa jiru irraa basaastota diinaaf hojjetan dammaqanii tiksuun qabsicha shaffisaan milkeessuu keessatti gahee guddaa xabata. Tika sabboontotni ilmaan Oromoo milkaa’ina sochii isaaf godhan hunda Qeerroon ni kunuunsifata. Odeeffannoolee qabatamoo kan basaastota Qabsoo Bilisummaa Oromoo saaxilan Qeerroon akka gumaacha qabsootti keessumeessa. Keessaanis ta’e alaan sochii Qeerroon mirga Ummata isaa deebisuuf godhaa jiru kannneen diinaaf basaasan yogguu saaxilumuu qabu. Qeerroon yeroo fi haala barbaachisaa tahan keessatti waayiloota qabsoo haqaa waliin ta’uun basaastota diinaa saaxiluu qofa osoo hintaane tarkaanfilee jajjaboo tahan irratti fudhataa as gahe. Gara fuul-duraattis Qabsoo saba keenya miidha diinaa irraa baraaruuf, basaastota keessaa fi alaan jaarmaa Qeerroo fi guutumaaa Qabsoo Bilisummaa Oromoo irraatii baba’anii irraatti tarkaanfiilee barbaachisaa tahan fudhachuu irraa Qeerroon of-duuba hindeebu.
Wayyaaneen imaammata ‘Gargar Qoodanii Bulchu’ jedhuun hoogganamtee ummata keenya sadarkaa gandaatti tokko-shaneen hidhuun sirna basaastummaa daanga hinqabneen biyya keenya saamaa jiraachuun ishee waan haalamu miti. Qeerroon sirna tikaa wal xaxaa ta’e kana keessatti naamusa cimaan of-ijaaruun mirga saba isaa falmuu eegale. Qeeroon funyaan diinaa jala ta’ee gootummaa fi hubannoo cimaadhaan sochii Dargaggoota Oromoo kan gabroonfattuu Wayyaanee raasaa jiru kanaaf hooggansa gahaa kennaa as gahe. Qeerroon Saba Oromoo qofaaf osoo hintaane saboota cinqurfamoo biyyatti guutummaaf abdii jijjiirama dhugaa kan ta’uu danda’e dirree irratti wareegama qaqqalii gomachuudhaan malee toora internetaan olola afarsuudhaan hinturre.
ibsa-qeerroo-bilisummaa-oromoo-caamsaa-11-2016-dhimma-basaastummaa


text:
Deeggarsa Sagantaa Guddina Qonnaa (AGP-II) Hojiin Omisha Sanyii Qamadii Baay’ifamaa Ture Daawwatame
****************
Giddugaleessa Qorannoo Qonnaa Adaamii Tulluutiin Godina Shawaa Bahaa Aanaa Dugdaa Ganda Qonnaan Bulaa Giraabaa Qorkee Adiitti omishni Qamadii deeggarsa AGP-IIn lafa heektara 40 irratti sanyiin qamadii Qaqqabaa fi ‘King bird’ jedhamaan baay’ifamaa turan bakka qonnaan bulaa, qooda fudhattoota fi qaamolee dhimmichi ilaallatu argamanitti Onkoloolessa 12/2015 daawwatameera. Akkasumas, deeggarsa Itiyoo-Itaaliin sanyiin qamadii lafa heektara 10 irratti omishamaa tures daawwatameera.
Sagantaa daawwannaa kanarratti argamuun haasawaa kan taasisan Dr. Lammaa Abarraa Ittanaa Daarektara Olaanaa Hoggansaafi Ijaarsa Dandeettii akka jedhanitti imala badhaadhinaa milkeessuu keessatti shoorri giddugaleessonni qorannoo bahaa jiran daraan olaanaa waan ta’eef ciminaan hojjatamuu akka qabu dhaamaniiru.
Dhumarrattis, hirmaattotaan yaadniifi gaaffileen adda addaa ka’uun mariin geggeeffameera.


text:
Sababootaa fi Furmaata Waliin Oduu Warra Duubatti deebi’anii-Kutaa 8
Kutaa darbe keessatti sababoota duubatti nama deebisan ilaalaa turreera. Ammas itti fufuun kutaa itti aanu ni ilaalla.
8-Haala murtaa’aa irratti hundaa’uun Islaama hordofuu dhiisuu
Kitaabban seenaa keessatti taatewwan sahaabonni Nabiyyii (SAW) amanti kanatti garmalee kan qabatan ta’uu mul’isantu jira. Amanti kana a’oon cininanii qabatan. Haalli kamiyyuu isaan hin jijjirree. Inumaa qajeelfama bu’uuraa isaanii irratti gadi dhaabbannaa fi itti fufiinsa isaaniif dabale. Nama meeqatu haala barnoota garii kan haqa isaanii fudhate irratti hundaa’un fooyya’iinsa booda duubatti deebi’e. (Yeroo garii akkaatan barnoota amanti itti barsiisan barataa irratti ulfaataa fi cimaa ta’uu danda’a. Sababa kanaan barataan kunis barnoota kana dhiisee duubatti deebi’a. Hawaasaa gaarii irraa ni baqata.)
Dhugumatti, haalli baruu fi barsiisuu dargaggeessa adeemsa isaa itti fufuu irraa dhoowwu hin qabu. Kunoo Ergamaan Rabbii (SAW) hawaasni Ka’ab ibn Maalik, Hilaal ibn Umayyah fi Muraarah ibn Rabii’i akka oodanii fi irraa fagaatan murteessan. Dachiin bal’achuu waliin namoota sadan kanniin irratti ni dhiphatte. Namoota ni dubbisu, eenyullee deebii isaaniif hin deebisu. Inumaa Ka’abiif ummata isaan oode kana dhiisee kaafirootatti akka dabalamu affeerraan isaaf godhame. Garuu inni ni dide. Maaliif? Sababni isaas, inni Islaama isaa keessatti dhugaadha, niyyaa isaa keessattis dhugaadha. Bu’aa dogongora isaa baadhachuuf qophiidha.
Nama tuuta dargaggootaa hin beekne biratti sababni kuni gariiba (adda) ta’uu danda’a. Fakkeenyaan kana isaaf kaleessa (dhiyeessa): Dargaggeessi tokko dogongora raawwachuu danda’a. Barsiisaan ykn guddisaan fooyya’iinsa dargaaggeessa kanaa keessaa tokko, adaba isa qabsiisuu fi dogongora isaa sirreessuuf wantoota garii isa dhoowwachuu danda’a. Garuu dargaggeessi adabbii kana baadhachuu waan hin barbaanneef dargaggoota fi iddoo isaan walitti qaban irraa ni fagaata. Sababni isaas, inni akka salphatee fi kabajni isaa akka gadi bu’eetti ilaala. Asitti seenaa tokko kaasu barbaada:
Dargaggeessi tokko sababa inni dogongora hojjateef barsiisaan isaa tapharraa isa dhoowwe. Garuu wanti dargaaggeessa kanarraa argamee wanta qabatee gadi dhiisuu fi hawaasaa gaarii irraa fagaachudha. Ergasii garee warraa dharaa (sharriitti) dabalamee, barnoota irraa addaan cite, abbaa haadha irratti yaaddoo ta’e, obboleeyyanii fi firoota irratti ba’aa ta’e. Hanga Rabbiin qajeelcha Isa biraa ta’een isa qananiisutti haala kanaan itti fufe. Faaruu fi galanni kan Rabbiiti.
Asitti dargaggeessa gochoota mana barnoota ykn hifzii Qur’aana irraa hafu jiraachu danda’a. Namni isa too’atus imala imaluu irraa ykn gocha wayii hojjachuu irraa isa dhoowwa. Dargaggeessi kunis faallaa murtii kana ni hojjata. Garee gaarii ta’an irraa ni fagaata. Inni tarkaanfi mataa isaa fudhachuun dura gaafilee armaan gadi of gaafachuu qabaa ture:
1-Adabbiin kuni naaf ni malaa?
2-Islaama qabachuun kiyya Gooftaa kiyya gammachiisuuf moo nama na too’atu gammachiisuufii?
3-Dargaggoota Islaama qabatan yommuu dhiisee deemuu garamitti qajeelaa jiraa?
4-Haa jennuuti, haqa isaa keessatti murtiin kuni dogongora. Kanaafu, kanaaf jedhee hojii dhiisun ni malaa? Too’ataan ykn barsiisaan ilma namaa waan ta’eef dogongoruus sirrii ta’uus hin danda’uu? Akkuma ati jettu yoo barsiisaan kuni si jaallachuu baate, nama si hin jaallanneef jettee karaa Jannataa ni dhiistaa?
Dirqamni dargaggeessa irra jiru murtiwwan isaa keessatti aaqila (qaruutee) ta’uudha. Of jajuun badiitti isa kakaasu hin qabu. Barsiistootaa fi nama isa guddisuuf itti gaafatamummaa fudhatan amanuu qaba. Wanta isaan irraa si qunname qormaata akka ta’etti ilaalun obsaan danda’i.
Hasaasa
Ani gurra dargaggeessatti hasaasun akkana isaan jedha: yoo dogongortee bu’aa dogongora keeti baadhadhu. Nama “Inni narratti dogongora raawwate jira” jettee yaaddu waliin tooftaan hojjadhu. Inni dhimma lama keessaa waan hin baanef:
1ffaa-Murtiin isaa sirrii ta’uu. Kuni si leenjisuu fi bu’aa dogongora keeti akka baadhattu si barsiisuuf ta’a.
2ffaa-Murtiin isaa dogongora yoo ta’e immoo nama qoma bal’atu ta’i, zanni toli. Wanta si qunname Rabbiin biratti herreegadhu (hassabadhu). Jedhi, “Tarii carraaqe dogongore.”
Guduunfaa
Yommuu dargaggeessi tokko dogongora hojjatu fi ergasii barsiisaan ykn namni isa guddisu dogongora isaatiif isa adaban, dargaggeessi kuni erga fooyya’e booda duubatti deebi’uu danda’a. Garuu dargaggeessi kana hojjachuu hin qabu. Barsiisaan ykn sheykni kee yoo si adabe, ergasii barnoota ykn qaraati yoo dhiiste ofuma miita. Kanaafu, sababa dogongora keetitiif yommuu adabamtu barnoota ykn qaraati ykn Islaama qabachuu irraa duubatti hin deebi’in. Yoo duubatti deebite kufaatiif of saaxilta. Mee kana hubachuuf abbooti keenya kan baratanii sadarkaa guddaa irra gahanii fi sababa adabbiitiif barnoota dhiisan wal bira haa qabnu.


text:
Bulchootii addunyaa ammoo nama jabaa kana faarsumatti jiran.Muummeen Ministera Itophiyaa Hayilee Maariyaam Dessaalenyi,Maandellaan nama jabaa ilmee namaatii naasuu qabu jedheen.
Maandellaan nama miilotii akka Taaddasaa Birru, Kumaalaa Guutaa Dinqaatii fi Fiqaaduu Waakkannee faan Itoophiyaatti leenjii leenjsiaa bahan.
Perzdaantiin Amerikaa Baraak Obaamaa, Maandellaan nama jabaa hujiin isaa nama miliyoona heddu jijjiirteen faarse.
Yoo Afrikaa Kibbaa dhaqellee tanuma arge.Ani nama miliyoona hedduu Mandellaa irraa waan hedduu barate keessa tokko.Hujiin tiyya ta Siyaasaa ta duraallen akka bulchiinsii Appaartaayidii baduu qabsaahuu. …Abdiin jiraachuun maan akka qabdu irraa baranne.”
Alaabaan Amerikaa du’a Maandellaa tanaaf guyyaa sadii gadi buusani fannisan.
Perzdaantii Amerikaa ka durii Billl Kilinton,George W.H Bush fi Jimmy Carter faan Maandellaan nama qabsoo mirga namaa walqixummaa fi wan hedduun qabsaaheen faarsan.
tti gaafatamaa guddaa Tokkummaa Mootummotoaa Baankii Mooniitiif, Maandellaan “nama akka addunyaan ardii dansaa taatu hojjate.”
Muummeen Misnitera Afrikaa Kibbaa F.W.de Klerk,Maandelaa waliin badhaasa Noobel argatee “wannii Maandellaan nuu dhiise guddoon arraara fi wal dandahuu.”
Bulchooti akka Koofii Anaanii fi Dez Moon Tuuttuu,Dali Lama,Davdi Kameronii, Mohamda Abbaas,Benjaim Netanyahu fi namii hedudun akknauma Mandellaan abbaa araaraatii fi Tokkummaatiin faarsan.
Akka Perzdanatiin Amerikaa ka durii, Biil Kiliintonii fi iGeorge W. Bush “Maandeellaan qabsaahaa mirga ilmaan namaa ka walabummaa, ka ulfinnaatii fi walqixxummaati qabsaahee seenaa biyya isaa jijjiire.”
Itti gaafatamaan guddaan Tokkummaa Mootummootaa ka durii Baann Ki-moon akka namii akkuma Maandellaa addunyaa wayyaa qabdu tolchuuf hojajtu gaafate.
Bulchaan Tokkummaa Mootummootaa ka durii Koofii Anaanii fi Paaster Deezmoon Tuuttuu Afrikaan bulchaa akka biyyitii hin bobeenne tolchu qabaachuufuu milki qabdi jedha.
Qabsooftuun mirga ilmaan namaa ta badhaasa Noobelii argatte Aung San Suu Kyilleen Maandellaan nama jabaa ka jireenna ilmee namaa karaa qabsiise jetti.
Itti gaafatamaan umamta Tibeeti Dalai Lama ka badhaasa addunyaallee argate ammoo “Hariyaa guddaa dhabdullee qalbiin isaa numa bira jira.”
Muummeen Minsitera Biriitish Deevid Kaameroon ibsee guddootti addunyaa irraa dhaame jedhe.Akka muummee minsitera Israahel Benjamin Netanyahutti ammoo “nama jabaa bara keennaa guddaa.”
Perzdaantiin Chaayinaa Xi Jinping dootii Maandellaa “guddoo nu rifachiifte,gaafa Chaayinaatti marroo lama imaltuu dhufee hariyummaa Afrikaa Kibbaatii fi Chaayinaati jabeessee guddinna ilmee namaatii qabsaaheen qaabanna.”
Perzdanaantii Haiti Michel Martelly Maandellaan fkn demokiraastii ka wal qixxummaa ilmee namaatii qabsaahee egerillee qabsaahu.


text:
“Kosii jajjaboo
Nuti bakka danda’ame hunda irraqtti meeshaalee irra deebisnee ni fayyadamna. Fakkeenyaaf, pilaastika haguuggii giriinhaawusii moofaa xixiqqeessanii mummuruun Abaaboowwan Roozii giriinhaawusii keessatti omishaman ittiin baachuu fi uwwisuuf ni oola. Ujummoowwan jal’isii moofaawwan immoo sireewwan Abaaboo Rooziittiin utubuuf ni oolu,
Yoo meeshaaleen dhuma yeroo tajaajila isaanii irra gahan, gurguruu yookin hawaasa naannichaa isaan barbaadaniif kennuu keenya dura dursinee addaan baasna. Yoo ta’uu baate ni gatamu. Kunis nuti akka naannoo sana keessatti itti fufiinsan akka tarkaanfannu nun dandeessisa.
kosii dhangala’oo
Xuriin dhangala’oo hundinuu ni wal’aanama kan Wetlands.”


text:
Naannoo bulchiinsa Affaar keessaati kan argamuu buufataa baqattootaa Galiikoomaa jedhamuu irrati balaa qaqqabeen namoonii midhaan irra gahe 40 ol ta’an hospitaalaa magaala Dubtii keessatti walladhanamaa jiru.
Gabaasaan Raadiyoo sagalee Amerikaa Masifin Arragee kan haasofsiise Hojii geggeessaan Hopitaalaa dubtii Doktoor Mehaamad Yasuuf akka jedhaniitii Adoolessa 28/2013 haleellaa rawwatame Kanaan daa’iman, dubartooni fi jaarsoliin midhamaniiru.
Afaan Yaa’iin mana maree Mootummaa naannoo affaar adde Amiinaa Seekoon gama isaaniitiin akka jedhanti ijoollewan 107, haadholeen 89 fi maan guddoonii 44 balaa Kanaan du’aniiru.
Nannoo affaaritti har’aa jalqabee Guyyootan 3f labsiin gaddaa labsameeraa.
Haleellaa gareen adda bilisumaa sab Tigiraay akka raawwate himamee Kanaan, ganda baadiyyaa kalawwaa keessaa lola baqatanii mooraa baqattootaatii dhessuu isaanii kan VOAti himan abbaan maatii tokko akka jedhanti balaa mooraa baqatootaa irra gahee Kanaan lubbuu mucaa isaan fi haadha warraa isaanii dhabuu isaanii dubbatniiru.
Gandoottan Yaaloo, Kelloo fi Gataa jedhaman irraa lola baqatanii namoottaa moraa baqattotaa Gaalikoomaa keessa qubatan 30,000 keessaa namoonii 200 balaa haleellaa Kanaan du’uun isaanii gabasameera.
Dubbi himaan Adda bilisummaa saba Tigraay Geetachewu Raddaa fuulaa Tiwuutarii isaanii irratti ergaa dabarsaniiruu jedhameen haleellaa Affaar keessaatti mooraa baqattootaa fi kuusa midhaan gargaarsaa irratii kan raawatee loltootaa mootummaa warra baqachaa turan malee dhaabaa isaanii akka hin taane himaniiru.
Komishiiniin mirga namoomaa Itiyoophiyaa dhimmichaa qorachaa akk jiru ibsuun isaa beekameera.


text:
2015 xumurree, 2016 yeroo jalqamnu akkuma hunda keenyan hubatamu gaddafi gammachuu uf duuba deebine itti
yaadannu, kan itti deemnu bifa haarayaan simannu ykn saganteefannu taha. dhaabni keenya ABOn seenaa boonsa
tokkummaa qabsaaa’ota kan Ummanni keenya hawwaa turan xurree saaqne keessa isa tokko, hardhaas akkuma
kaleessaa qabsoo roga hundaan haqaafi abbaa biyyumma Oromoo dhugoomsuuf goonu Falmaa hadhawaa adda hin cinne
godhaa turre, ammaas itti jirrudha. Guyyaan WBO fi barri haarawaan mooraa qabsoo Oromoo fi ummata Oromoo biratti
ulfinaa guddaan kabajama. Guyyaa WBO lafee ilmaan Oromoo sirna garboonfattuu cabsuuf caccabde yaadachuu
duwwaa osoo hin taane, dhaamsa isaan nu qabsaawota hardhaaf dabarsan haaromfannee haqa Oromoo isaan kaleessa
irratti darban akka galmaan geenyu dirqama keenya wal yaadachiisuu fi irrattis wal jajjabeesuuf kabajama.
Guyyaa WBO bara 2016 seenaa qabsoo Oromoo keessatti waanti adda isa taasisu, dhalooti qubee qabsoo abbootiin
isaanii irratti wareegamanii asiin gahan, dhaamsaa fi hirbuu gootota wareegamanii golee Oromiyaa hunda keessatt,
kaabaa kibbaatti, bahaa lixaatti lubbuu itti wareegamanii tokkummaan mooraa Wayyaanee yeroo diigaa jiranitti
kabajama. Goototni ilmaan Oromoo abbaa biyyummaa fi bilisummaa Oromoo amma galma isaa gahutti qabsoon roga
hundaan finiinee kan itti fufu ta’uu isaa addunyaaf ifa taasisanii jiru. qabsoon roga hundaa yeroo ammaa Oromiyaa
keessatti finiinee jiru, humni kamuu dhaamsuu akka hin dandeenye dhugoomee jira. Wayyaaneen amma feete dhugaa fi
haqa ilmaan Oromoo humnaan sarbitee aangoorra jiraachuuf tattaaffii taasiftuus, dhalootni qubee haarsaa qaqqaalii
kaffaluun yeroo dhumaaf akka sirna bittuu Wayyaanee awwaalu dhugoomsee jira. kun ummata Oromoo fi qabsa’ota
isaaf injifannoo guddaa dha. Guyyaa eebbifamaa kana sababa taasifachuun ABOn dhaamsa aarmaan gadii qabsa’otaa fi
ummata Oromoof dhaama.
Diinni keenya kan nurra bubbulee fi bara baraan kan nu ajjeessaa, saamaa fi biyyoo biyya keenya irraa nubuqisaa
jiraateef tokkummaa dhabiinsa qabsoo keenyaa ti. Diinni keenya yeroo kamuu mooraan qabsoo fi ummati Oromoo akka
tokkummaan dhaabbatu hin barbaadu. Kana hubachuudhaan akkuma ilmaan Oromiyaa dhalooti qubee tokkummaan
dhaabbachuun mooraa diinaa raasaa jiran, ilmaan Oromiyaa martuu garaa garummaan xixiqqoon xaxamuu keessaa
baanee akka tokkummaan diina keenya falmannu waamicha taasisa.
Diinni keenya qabeenyuma keenyaan ilmaan Oromiyaa fi biyya Oromiyaa bitaa jira. qabeenya diinni keenya ittiin
nugarboomsaa jiru mooraa qabsoo bilisummaa Oromootti deebisuun fardii dha. kanaaf dinagdee diinni keenya ittiin
nurratti goobe hongeessuudhaan akka tinnisa mooraa qabsoo Oromoof taasifamu waamicha godha.
Humna Oromiyaa fi ummati Oromoo qabnu ofirratti beekuu qabna. Wayyaaneen humna Oromoo fi Oromiyaan qabnu
akka ofirratti beeknu tasa hin barbaadu. Empaayera Itiyoophiyaa keessatti kennaa sabni kamuu hin qabne ummati
Oromoo fi Oromiyaan qabna. Humna namaa, dinagdee fi taa’umsa lafa keenyaa gara humna qabsootti jijjiiruu qabna.
Humna sadeen qabnu kana dhimma qabsoof yoo itti gargaaramne diinni keenya guyyaa tokkoof dachee keenya irra
buluu fi qubachuu hin danda’u. kanaaf humna qabnu gara fayidaa qabsootti jijjiruun fardii dha.
Walabummaa,bilisummaa fi abbaa biyyummaa Oromiyaa dhugoomsuuf jecha daandii injifannoo dhalooti qubee
saaqee jiru galii isaan gahuuf ilmaan Oromiyaa biyya alaa fi keessa jirtan, qabsa’onnii fi dhaabbileen siyaasaa mirgaa fi
bilisummaa Oromoof falmiirra jirtan, akka tokkummaa dhaabbannee waanjoo garbummaa ofirraa kaafnu waamcha
Oromummaa dhiheessina.
Dhumma irratti Addi Bilisummaa Oromoo akkuma kaleessa waadaa ummata Oromoof gale, hanqinootaa fi
dadhabbina qabsoo keessatti numudatan dhoksaa tokko malee ummata Oromoo wajjin tahuudhaan sirreeffachuuf qophii
dha. akkasumas qabsoo Oromoo daran tarsiimoo fi toftaa isaaf malu maddisiisuudhaan, ummata Oromoo, ijaaruu fi
hidhachiisuudhaan Oromoo humneessuuf qophii dha.
Sirni Wayyaanee ummata Oromoo ajjeessuudhaan, hidhuu fi qe’ee isaa irraa buqisuudhaan yakka irratti yoo yakka
dabalate malee, bifa kamiinuu qabsoo Oromoo akka galii isaa irraa dhaabuu hin dandeenye seenaa irraa barachuu qaba.
Wayyaaneen eega aangoo qabatee kaasee, yakkaa fi duguuggii sanyii ilmaan Oromiyaa irratti dalagaa jiru murtee
ummataa jalaa akka hin bane irra deebinee akeekkachiifna.
Carraadhuma kanaan lammii Oromoo taatanii yeroo dhihee jiru kanatti, badii kaleessaa irraa barachuu dadhabdanii,
ammas Wayyaanee wajjin tahuudhaan yakka seenaan dhiifama isiniif hingoone namootiin raawwachaa jirtan,(
keessumaa miseensi OPDO) akka ammas yakka lammii keessan irratti dalagaa jirtan irraa dhaabbattan ABOn isin
hubachiisa. Kana irra darbitanii garuu ammas saba keessan gantanii namootiin diina wajjin ilmaan Oromiyaa fi
Oromiyaa balleessuuf murteeffattan murtee seenaa jalaa akka hin bane hubadhaa.
Injifannoon ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Mudde 30, 2015-Amajjii 1, 2016


text:
Jaallannee Gammadaa
WASHINGTON, DC (VOA Afaan Oromoo) — Godiina Shawaa Bahaa Magaalaa Bisooftuu keessatti jarreen chaaynaa warshaa harree keessatti qalanii gara biyya alaatti ergan dhaabamuu mormuun Kamiisa Fuulbaana 08 bara 2016 mormii ba’ameen namni tokko ajjeefamuu ka biraa tokko du’u hin oolu jedhamuu fi sadaffaan madaa’uu jiraatonni ibsanii jiru.
Sababaa Kanaan ijoolleen 8 hidhaa keessa akka jiran dubbatu.Warshaan kun gad-dhaabamuu kan ilaaleen ammaan duras mormiin gaggeffamee yeroof warshichi hojii dhaabee akka ture fi amma garuu deebi’ee hojii jalqabuu isaa ibsan.
Abbootiin qabeenyaa warshichaa mootummaa biraa ehama qabna akka jedhan kan dubbatan jiraattonni kun aadaa keenya waan hin taaneef nu irraa dhaabachuu qaba jedhu.
Itti gaafatamaan Waajiira poolisii magaalaa Bishooftuu waa’ee hidhaa fi ajjeechaa gaggeeffame jedhame kanaa gaafatamee magaalatti keessa hin jiru, hin beekus jedhan.Bulchiinsa magaalaa dhaqqabuuf yaaliin goonees hin milkoofne.


text:
CPJ-n gabaasa baste keessati akka gaazexeessonni Dhaaba Raadiyoo fi TV Oromiyaa hujii irraa dhaababam soaa keessa akka jiran gabaase.
Akka baka bu’aan CPJ damee Afrikaa Bahaa jedhetti‘akka nu yaadnu yaaduu baannaan si hidhanii ykn waan siin hidhan sirratti barbaadan.
Gaazexeessitota hujii irraa dhaaban hin himnee xalyaa hujin irraa dhaabanillee itti hin kennine.Tom Rhode itti gaafatmaa CPJ damee Afirkaa Bahaati akkana jedhe.
“Kun waan nama yaaddessaati maal jennaan dhaabii RTOO kun abbaa barbaade hujii irraa hari’a.Nama 20 harihuun kun waan nama rifachiisaati.Hagii tokko bara hedduu hojjate.Ummata bal’an Oromoo kun oduu eessaa argata.”
Akka gaazexeessitonnii CPJ jedhanitti miseensoti mootummaa gugurdoo ka akka Obbo Bereket Simooni fi daarektera Faana obboo Woldu Yimsel faan gaazexeessitota ogummaa isaantiin osoo hin tahin ilaalcha qalbii siyaasaa isaanii gama tokkotti jallisuuf jedha gabaasni CPJ.
Gaazexeessitotaa fi hojjattoota 180 bakka 12 qoodanii kaadiree lama lamaan qoratan. Waan dansaa mootummaan hojjate jabeesitanii hin hojjanne fa jedhan jedhan.
CPJn gaazexeessitotii kun hidhaa ufuma irratti eegachaa jiraatan.CPJ Afrikaa keessaa biyyiti gaazexeessiota hedudun hidhmuun Eertiraa tokkoffaa,lammaffaan Itiyoophiyaan lammata.


text:
Hawaasni Oromoo biyya Denmaark, Hawaasaa Ogaadenii fi Hawaasa lammiwwan Itiyoophiyaa ka biroo waliin ta’uudhaan, har’a magaalaa Copen-Haagen keessatti hiriira bahee jira. Paartiin taayitaa motummaa Itiyoophiyaa harkaa qabuu fi waggoota digdamii-shaniif aangootti cichee jiru – bulchiinsa naannoo Oromiyaa, bulchiinsa naannoo Amhaaraa fi naannoolee ka biroo keessatti uummata karaa nagaa mirga ofii gaafachuuf ba’e irratti dhiittaa mirga dhala-namaa geggeessaa jiru, balaaleffanna, jedhan hiriirtonni.
Hiriirichi walakkeessa magaalaa Kooppen-haangen irraa jalqabee gara mana-maree yokaan paarlaamaa Denmaarkii fi Ministrii dhimma-laaa biyyattiitti hiriiruu isaa dubbatu – hoogganaan hawaasa Oromoo Deenmark. Miseensota paarlaamaa Deenmaark keessaa tokko, hiriira sana irratti argammuudhaan gaaffii hiriirtotaaf deebii gama isaanii kennuu isaanii illee dubbatanii jiran. Mormii hiriirtonni dhageessisan kanaaf deebii mootummaa Itiyoophiyaa argachuuf carraaqqiin haga ammaatti goone hin milkoofne.
Kana Cuqaasuun qophii guutuu dhaggeeffadhaa


text:
Finfinnee, Adoolessa 4, 2014 Haalli qilleensaa magaalaa Finfinnee hurriin haguugamuu isaatiin balaliin xiyyaaraa harkifachuu Daandiin Qilleensaa Ityoophiyaa beeksise.
Daandichi harkifannaafi dhamaatii uumameef dhiifama gaafateera.
Maamiltoonnis ragaa daandichi dhimmicharratti dhiyeessu akka hordofan gaafachuu ragaan Daandii Qilleensaa Ityoophiyaarraa argame ni mul’isa.
Hurree cimaan kan uwwifamte magaalattiin haalli qilleensa ishee inni olaanaan digirii seelichiyeesii 16 yoo ta’u gadi aanaan digirii seelishiyeesii 13 ta’uu ragaan Raaga Haala Qilleensaa Biyyaalessaarraa argame ni mul’isa.


text:
Qabeenyi bineensa bosonaa Itoophiyaa malirra jira?
Itoophiyaan biyyoota addunyaa qabeenyaa uumamaa heddu qaban 25 keessaa tokko ta'ushee, oggeeyyoon dame kanaa ni dubbatu.
Dr. Asaffaa Mabiraatee barsiisaafi qorataan dame qabeenya bineensota bosoonaa Itoophiyaa BBC'tti akka himanitti, qabeenya bineensota bosonaa addunyaarra jiran keessaa akaakuun hoosistootaa 36, simbirroota 18 fi kanneen lafarra loo'an 15 Itoohpiyaatti qofatti argamu.
''Bara 1960 keessa da'oon bineensota bosonaa badiinsa oolchuuf tajaajilan shan qofaa kan turan yoo ta'u, walakkaa jaarraan booda garuu gara 27 tti guddataniiru,'' jedhu Dr. Assaffaan.
Kana malees, bineensota bosonaa kunuunsuuf bal'ina waliigala biyyattii keessaa dhibbentaa 18.4 kan ta'u paarkoota dabalatee da'oo bineensota bosonaaf kan daangeffameedha.
Haa ta'u malee, qabeenyi qabeenya boosoonaa haala yaachisaa ta'een hir'achaa jira, jedhu Dr. Asaffaan. Naannoolee biyyattii da'oofi paarkiiwwan akaakuun bineensoota bosoonaa hedduun keessatti argaman keessaa tokko Naannoo Oromiyaa ta'u ragaaleen ni mul'isu.
Qabeenyi bineensa bosonaa Oromiyaa maalirra jira?
''Akaakuun bineensa bosonaa 320 biyyattii keessatti argaman keessaa %80 kan ta'an naannoo Oromiyaa keessatti argamu. Isaan keessaas akka addunyaatti akaakuun 28 Oromiyaa keessatti qofa kan argamanidha,'' oggeessi dhaabbata bosonaafi bineensa bosonaa naannichaa.
Dhaabbatichatti Daarekitara Misooma Qabeenya Bineensa Bosonaa Obbo Cammaree Zawudee akka jedhanitti, akaakuu bineensa bosoonaa naannichatti argaman keessa Gadamsa Baddaa (mountain Nyala), Qamaleen Baaleefi kan akka addunyaatti sanyiin ishee addunyaarraa baduuf jedhameefi irratti hojjetamaa jiru Jeedalli Diimaan Oromiyaatti qofa argamu.
Kana malees kan akka Qorkee, borofaafi akaakuuwwan simbirroo paarkii Booranaa Oromiyaa keessatti qofa kan argamaniifi kan daawwatoota hawwatan akka ta'e dubbatu Obbo Cammareen.
Naannichatti bakkawwan qabeenyi bineensota bosonaafi miidhagina uumamaa qaban 26 ta'an daangeffamuufi hojiin eegumsaafi misoomaas taasifamaa jira jedhu.
Lafa waliigala Oromiyaan qabdu keessaa kan qabeenya bineessa bosonaafi paarkiiwwaniif daangeffame %1.8 kan ture amma gara %3.2 ol guddateera. Kanaaf, kunuunsi bineeensota bosonaaf taasifamuufi galiin irraa argamus waggaa waggaan dabalaa jira, jedhu Obbo Cammareen.
Paarkota haarawaa Oromiyaa keessatti hundeeffaman keessaa Paarkii Biyyoolessaa Dhaatii Walal Wallaggaa Lixaafi Qeellam Wallaggatti argamuu, Booranaafi Gaarreewwan Arsii akkasumas da'oon bineessa bosonaa Dirree Liiban kanneen dhiyeenya qabeenya misooma bosonaa kunuunsuun hawwata turiizimiif akka oolan taasifaman keessaa ta'u dubbatu, Daayirektarichi.
Fakkeenyaaf, Paarkiin Dhaatii Walala akaakuu bineensota bosonaa hedduu kan qabuudha. Paarkiin kun bishaan gurguddoo, karra gafarsaa kumaatamaan lakkaa'amaniifi roobii hedduu qabuun baayyee haawwatamaa ta'u himu Obbo Cammareen.
Paarkiiwwan Gaarreen Arsiis miidhagina addaa kan qabaniidha. Paarkiin Biyyoolessaa Booranaa ammoo addatti bakka daawwannaa simbiroota waan ta'eef madda turiizimii ta'aa jira jedhu.
Kaayyoo hundeeffama paarkii Biyaalessaa Booranaa yeroo dubbatan Obbo Cammareen, akaakuwwan simbirroota akka addunyaatti Oromiyaa keessatti qofa argaman kunuunsuun dhalootatti dabarsuufi misoomsuuf yaadameeti jedhu.
Qabeenya guddaa kana hanga barbaadame hojiirra akka hin oolleef hanqinoota lamatu jiru jedhu Obbo Cammareen. Isaanis, rakkoo bu'uuraalee misoomaafi qabeenya kana sirriitti beeksisuu dhabuuti.
Maaltu eenyurraa eegama?
"Waanti nurraa eegamu qabeenya kana qabeenyummaa isaa hubanne kunuunsaafi misooma barbaachisuuf gochuudha. Kunis tokkooffaa hambaa sadarkaa addunyaatti ittiin bekamnudhaa. Lammaffaa kan dhalootarraa dhalootatti darbuu danda'aniidha. Sadaffaa, madda galii guddaa ta'uun hawaas-dinagdee keessatti ga'ee guddaa qabaachuu danda'a," jechuudha.
"Qabeenyi kun qabeenya hunda keenyaati. Kanaaf, hojiin kunuunsaafi misooma qabeenya kanaa deggersa qaama hundaa barbaada," kan jedhan Obbo Cammareen, gama saayinsaawaa ta'een qoratamanii adda baasuufi da'oo bineensa bosonaa ta'an yeroo ammaa kanatti giddu-gala qorannoo taasisuu barbaachisa jedhaniiru.
Ogeessonni sadarkaa addunyaatti jiran caalmaatti qorannoo gaadi-fageenyaan taasisuun haala bineensonni bosonaa irra jiran sirriitti beekuun barbaachisaadha kan jedhan Daarektarichi, ga'ee mootummaan alatti abbootiin qabeenyaas karaa adda addaatiin qabeenya bineensota bosonaa kunuunsuufi misoomsu keessatti ga'ee isaanii ba'uu akka qaban dhaamaniiru.


text:
Ibsa Qeerroo Amboo irraa!
19 Ebla 2019
Haala qabatamaa amma biyya Keenya keessa jiruun wal qabsiifnee haalonni amma deemaa jiran ammas akka duraanii wareegama hin malleef nu deemsisuuf jira. Kanaan wal qabatee gaaffiin Uummata Oromoo gaaffiin Afaanii, Gaaffiin Abbaa Biyyummaa, Gaaffiin Daangaa Oromiyaa, Gaaffii namoota achi buuteen isaanii dhabamee, Gaaffii yaakkamtoota Seeratti dhiheesduu fi kkf isoo warawaan hin deebi’iin ammas gaaffii Uummata Oromoo cinatti dhiisuun mirqaana Aangoon uummata Keenya hardhas afaanfanjeessuun Lubbuun ilmaan Oromoo itti wareegaman qoosaatti qabamuuf yaalamaa Jira.
Haaluma kanaan Guyyaa Dilbata dhufu magaalaa Amboo keessatti Pirezedaantiin Mootummaa Naannoo Amaaraa Dr Ambaachoo magaalaa Keenya ni seenu jedhamee jira. Kanaan wal qabatee nu ilmaan Oromoo Gama Walloo jiran gochaa bulchiinsi mootummaa Naannoo Amaaraa raawwateen ilmaan Oromoo Walloo keessa jiraatan Duula Liyyuu Hayilii Naannichaa fi Milishoota Naannichaan duulli daangaa babaldhifannaa fi duguugonsi ilmaan Oromoo Walloo jiran irratti raawwachaa turuun ni yaadatama.
Keessummoonni dhufan kun tuffii Uummata Oromoof qaban ifatti kan Muldhisaa jiraaniifi Araarri Uummata Walloo waliin isoo hin godhamiin maqaa diipiloomaasiin gara Magaalaa keenyaa dhufuun ammas Uummata Oromoo madaa isaa itti kakaasuuf kan yaadame ta’uu sin beeksifna. Nu nagaa feena sabni kamuu wal qixxummaan jaalalan uummata Oromoo kabajee mirgaaf dirqama isaa baree jiraachuu akka qabu fi namni kamuu jibba saboota kamuu kan hin qabne yoo ta’u, garuu haala amma jiruun Torbanoota darban keessa Uummata Walloo duguuguuf yaalamuun ni yaadatama.
Kanaaf qaamonni magaalaa Keenya afaaniin ol kaasuun nagada siyaasaaf oliif gadi yaatan kabaja Oromummaan gaaffii Keenya kan ilmaan Kumaatama itti dhabne nuu deebisaa. Maqaa Amboon bara kana qofa keessummoonni garaagaraa dhufan iyyuu magaalaa Keenya akkuma durii gaaffii uummanni Keenya Jaarraa hedduuf hin deebine waan hojiitti hiikamee hin agarreef xuxxuqaa fi tuffii Uummata Oromoo akka dhiiftan kabajaan isin gaafanna.
Sagalee Qeerroo Amboo
HAQA QABNA NI FALMANNA
DHUGAA QABNA NI INJIFANNA


text:
OMN:Oduu Caamsaa 24,2016 Mormii jiraattota godina Harargee lixaa magaalaa Biyyoo Karaabatti dhiheenna kana geggeeffameen wal qabatee, ammayyuu namoonni duuchaan qabamanii hidhamaa jiraachuun himame.
Kana males sa’aatii murtaayeen alatti namoonni magaalattii keessa socho’uudhaafis rakkataa jiru.
Godina Harargee lixaa magaalaa Biyyoo Karaabaatti mormii tibba kana geggeeffamee tureen, wayta ammaa kana namoonni hedduun, humnoota tikaa mootummaatiin duuchaan qabamanii hidhamaa akka jiran himame.
Kana males namoonni baayyeen ammas qabamiinsaaf barbaadamaa kan jiran yoo ta’u, kanneen qe’ee isaanii dhiisanii baqataa jiranis hedduudha.
Jiraattuun godinichaa tokko akka nuuf himanitti, tibba kanarraa jalqabee mormiin godina Harargee lixaatti bifa haarawaan eegalee ture.
Mormiin karaa nagaatiin geggeeffamaa jiru, qondaalota mootummaa biyyattii bulchaa jiruun ammoo bifa jijjiratee hidhamiinsaa fi biyya irraa baqachuun jabaatee jira jedhan.
Akka isaan jedhanitti wayta ammaa kana daa’imman umriin ijoolle ta’an waliin qe’ee isaanii irraa baqachuu nuuf himanii, haalli jireenya isaan hedduu yaaddessaadha.
Akka jiraattuun godinichaa tun jedhanitti, ammayyuu magaalaa isaanii keessaa dargaggoonni hedduun qabamanii hidhamaa jiru.
Rakkoolee jiraattota magaalaa Biyyoo Karaabaa irratti raawwatamaa jiru ilaalchisuudhaan qaama dhimma kana itti iyyatan dhabanii rakkoo hama akeessa jiraachuullee ni dubbatu.
Kana males sa’aatii murtaaheen alatti anmoonni magaalaa keessa socho’uudhaaf dhoorgamanii jiru jedhan.
Haaluma wal fakkaatuun, achuma godina Harargee lixaa aanaa Doobbaa araddaa Madda Bilisummaa jedhamu keessaattillee namoonni hedduun hidhamaa akka jiran himame.
Akkasumas reebichi hamaan jiraattota muudataa akka jirus himame. Jiraattoonnis badii tokko malee hidhaa fi reebichi nurratti raawwatamaa jiru nurraa haa dhaabbatu jechuun ammas mormii isaanii dhageesisaa jiru.
Usmaan Ukkumeetu gabaase.


text:
Ibsa koree dandamachiiftuu IFLO ilaalchisee
ibsa dhaaba ULFO irraa kenname.
Addi Islaama bilisummaa Oromiyaa IFLOn dhaabbiilee siyaasaa hangafoota QBO tiif falmaa turan keessaa isa tokko. Sochii QBO keessatti qoodni IFLOn kennaa ture laayyootti kan ilaalamuu miti.Gameeysaa fii goota biyya jaalatu, Leenca guyyaa hamaa kan qalbii sabboontotaa keessaa yoomille hin banne J/J/Abbaa Gadaatiin hogganamaa turan. Gameeysa kanaan hogganamuun qabsaawota IFLO keesstti jaalala biyyaa, Gootummaa, wal jaalachuu fii yaadd-qalbii bilisa ta’een qabsaa’uu isaan gonfachiise ture.
IFLOn biyya jaalachuufii gootummaan loluu keessatti lammiilee Oromiyaa qofa osoo hin taane diinni Oromiyaa kan IFLO waliin battala seene waan baay’ee himuu danda’a. IFLOn yeroo dirree qabsoo irra turetti sirna mootummaa abbaa irree adamsee haleelaa ture. Kanaan alatti Yeroon inni hordoftoota amantaa biraa irratti fuulleffate hin jiru. Biyya teenya keessatti rakkoon akka amantiitti uumame hin turre.Haga ammaatti rakkoon turee fii ammaas jiru akka sirnaatti malee akka amantaa ykn akka sabaatti miti.
IFLOs tahee ummanni Oromiyaa isa kana sirritti hubata jennee amanna. Garuu qabsoo bilisummaaf godhamu keessatti kutaalee hawaasaa keessaa isa tokko waan taheef hordoofttoota amantii hundaa hirmaachisuun barbaachisaadha. Kana jechuun hordoofttoonni amantaa biraatiis waan danda’aniin qabsoo isaanii akka tinnisan kan akeekuudha.Waan kana ta’eef lakkoofsa ummata biyyattii keessaa lakkoofsa guddaa qabaachuun kan beekkamu ummanni islaamaa humnaafii qabeenya isaa qabsoo walabummaa biyyaatiif akka oolu gochuufii galii qabsoo shaffisiisuun alatti ergaa biraa hin qabu. Kuni waan qabanitti fayyadamuun Sirna abbaa irree cabsuuf nama gargaara. Oromiyaa walaboomte irratti sabaafii sablammoota amantaa garagaraa qaban waliin jiraachuun hawwii hunda keenyaati. Ragaa kanaatiif IFLOn Sagantaa isaa keesaa keeyyata loogii amantii mul’isu tokkollee qabaachuu hin turre, Hin qabaatuus. Hawaasni gabrummaa jala jiru bifa hundaan ijaaramee sirnicha irratti qabsaa’u qaba. Kanaaf bakka teenyee quba walitti qabuu osoo hin taane dirrqama yeroo beekuu qabna.
Garaa garummaan akka dhaabaattiis ta’ee akka amantaatti jiru kan numiidhu osoo hin taane qabsoo irratti kan nugargaaru ta’uu qaba. Wanni jabaan isa kana akkanatti hubannee hordooftoota amantaa garagaraa qaban hunda kan isaan fayyadu malee kan isaan miidhu akka hintaane barsiisuu fii hujiin mul’isuun hujii jabaa dhaaba dhaaba IFLO eeggatuudha. Wanni gaariin yeroo wal dhabbiin dhaaba lamaan jidduutti ta’es kan ture garaagarummaa ilaalchaa malee kan amantii hin turre. Kuni fuul duraafiis hin jiraatu. Har’ammoo inni kunuu jijjiiramee qabsoorratti waliif tumsuuf gara hundaan qophiin godhamaa jira. Akkuma garaagarummaa ilaalchaafii amantii qabnutti kaayyoo takkittii waliin qabnuuf waan gara garaa argamsiifnee qabsoo bilisummaa xumuruu qabna. Kanaaf milkaawina kora IFLO kanaaf akka dhaabbiileettiis ta’ee akka hawaasaatti qooda keenya bahachuun barbaachisaadha.
Hogganootoofii miseensota IFLO kan turan hundaan dirree dorgommii siyaasaa kan bilisummaafii walabummaa Oromiyaa irratti deebi’uu keessaniif baga gammaddan. IFLOn amala gaarii biyya jaalachuu fii gootummaan loluu J/J/Abbaa Gadaa irraa barate sana dhaloota haaraa dhaalchisee Oromiyaa walaboomsuuf qabsoo itti fufuu qaba.
Tokkummaan Humna. !!!
Oromiyaan Ni walaboomti. !!!
KHR/ULFO
24 – Nov – 2014
Addis Abeba – Protests erupted in many towns and cities, including schools and university compounds,…
Shabboo Miidiya: Seenaa amaarsaa fii gara jabeenya isaanii. https://www.youtube.com/watch?v=MjL1acJzXgc
Gocha suukkanneessaa sirni nafxnyaa Oromoo irratti gidduu kana raawwachaa jiran balaaleffachuun Barattoonni Oromoo godina addaa…
His Excellency, Olusegun Obasanjo, former President of the Federal Republic of Nigeria and AU High…
By Daniel Behailu Overview of Ethiopian Politics Africans have always complained that their resources are looted…
Akkuma beekkamu baroota dabran keeysa gaafa mootummaa EPRDF sanitti hoggansa amantiin isaa islaama tahe irra…


text:
“Siif ammallee fagoodha”
Sababni Wal qixxummaaf qabsaa’uun ajandaa ta’eef haalli wal qixxummaa dhabuu waan uumameef. Wal qixxummaan dhabamuun immoo qaamni (qaamonni) wahii kan biroo caalaa fayyadamaa ykn abbaa carraa ta’eera jechuudha. Haala kana keessatti wal qixxummaa fiduuf immoo qaama gadi jedhe ol qabuu ykn qaama ol jedhe gadi qabuu gaafata.
Qaamni ol jedhe bakka ol jedhe irraa gadi akka jedhuuf yeroo gaafatamu ol aantummaa aadeffate irraa gadi bu’uu diduun waan baay’ee nama ajaa’ibuu miti. Garuu yeroo kan gadi jedhe sadarkaa wal qixxummaatti ol haa jedhu jennaan kan mormu yoo jiraate “fayyadamummaa addaa fi ol aantummaan kaleessa aadeffadhe itti fufuun qabaa na dhiisaa” jedhaa jiraa jechuudha. Yoo qaamni kun ijjannoo isaa jijjiiree gara wal qixxummaafi haqaatti hin dhufne hanga ati ol aantummaa isaa fudhattuufi qeebaltuufitti si hin dhiisu.”Biyya sirni haqa hin taane ture keessatti rakkoolee ummataa daawwitii wal qixxummaa qofaan furuun waan hin danda’amneef haqummaa diriirsuun dirqama” bara jedhamu keessatti “wal qixa ta’uu hin barbaadu; ol aantummaan kiyya naaf eegamu” jedhee ifaan falmuun waan nama qaanfachiisuudha.
Waan kana ta’eef warra yaada kana gegggeessu keessaa haxxeen “yoo fedhii keenya kana mul’ifne nu qeeqsisa, kan nu qaanfachiisuufi nu saaxilu” waan ta’eef jedhanii fedhii isaanii kan dhugaa dhoksanii waardiyyaa haqaa, bilisummaafi wal qixxummaa fakkaatanii dhihaatu. Sirnaafi imaammata kaayyoo isaanii mirkaneessu ijaaruuf gurmaa’anii adeemsa isaanii jechootii babbareedoodhaan bareechanii fudhatama argachuuf carraaqu. Warri sadarkaa barri irra ga’e hin hubanne, ykn of tuultonni wal qixummaa fudhachuun isaan hudhu, akkuma jidduu kana argaa jirru ijjannoofi fedhii isaanii osoo hin dhoksin dirree baasanii dubbatu.Warri haqummaa dhiisii wal qixxummaan hin liqimfamneef, sirna haqa dhabeessa kaleessa tureen ol aantummaa argatan eegsisuuf fedhii cimaa qaban caasaalee mootummaafi miidiyaalee to’atanitti fayyadamanii hacuuccaa ture san “seenaa kijibaa” taappeellaa jedhu itti maxxansanii mormuun, kan mormuu dadhaban immoo ‘tokkummaafi olaantummaa biyyaatiif waan yerichi dirqama goonaan hojjatame’ jedhanii sababa dhiheessuun sirna hacuuccaa kaleessaa “sirna gaariifi hawataa” ta’uu isaa akka ati isaaniif fudhattu carraaqu.
Yoo kana fudhachuu didde immoo kallattii miidiyaafi qacaramtoota isaaniitiin kijibaan si yakkanii himatanii afaan si qabachiisuuf duula sitti banu. Yoo kun isaaniif hin milkoofne shira sitti xaxu. Qaamolee kanatti rirriitamuun, jara jala deemuufi kadhaadhaan wal qixxummaas ta’ee haqummaan hin argamu. Gaaffii wal qixxummaafi haqummaa ati qabdu burjaajessanii fedhiifi kaayyoo kee xureessuudhaan dhiibbaa sirratti baay’isuu yoo danda’an itti fufu. Nageenyaafi haqaan waliin jiraachuudhaaf warra wal qixxummaafi haqummaa barbaaduu wajjin dhaabatanii warra “olaantummaa koon itti fufaa na dhiisaa” jedhu boolla keessaa ol baasanii sadarkaa addunyaan amma itti dhaqqabdeen ga’uuf bu’uura yaada isaaniitii kaasee hanga ilaalcha isaaniitti, mul’ata isaaniitii kaasee hanga ijjannoo isaanii waan jiru beekumsaafi ogummaadhaan ittiin qabsaa’uu malee filannoo hin qabdu.Namni yaadaafi fedhii isaanii boodatti hafaa kanaan qabsaa’uuf maal jennuun isa qabu, ykn qaanfatu yoo jiraate inni nama isaan akka inni hacuuccaa isaanii simatu godhanii hacuucan, ykn jarri kun hin danda’aman jedhee harka kenne, isaaniif gugguufee yoo ‘garaa naaf laafan’ jedhee abdate, ga’ee isaatiin alatti qabsoo warra birootiin bilisoomuu kan barbaadu ykn “kanarra hamaa hin fidin” jedhee osoo ga’ee isaa hin bahatin harka isaa maratee taa’ee Rabbirra furmaata eegu ta’uu danda’a…Ahmedin Jebel-አሕመዲን ጀበል


text:
Preezdaantiin Somaaliyaa Hasan Sheek Mohaammad Robii dabree galgala, maatii ijoolleen isaanii leenjiif Ertraa keeessa jiranii waliin wal arguun, yeroo dhiyootti gara biyyaatti deebi’anii garee hidhattoota Islaamummaa Al-Shabab akka waanuuf jiran waadaa galaniiru.
Somaaliyaan loltoota kumaatamaan lakkaa'aman Ertiraatti leenjiiiff ergitee, waggaa darbe keessa warri isaanii walqunnamsiisuu dadhabuu irraa mormii walduraa duubaa gaggeeffamaa ture.
Hangii tokko 2018 kaasee kan maatii isaanii hin qunnamiintu jira.
Prezidaantiin Somaaliyaa Maahmuud torbee kana keessa daawwannaa Eertiraa taasisaniin loltoota waliin kan mari’atan yoo ta’u, hariiroo biyyoota lamaanii fooyyessuuf waliigalaniiru.
Looltonni hundumtuu siim kaardii bitatanii warra ofii akka dubbisaniif/ maallaqnii kan kennameef yoo ta’u, har’a fi bor sinii bilbiluu jedhan.
Looltonni somaaliyaa kun yoom biyyatti akka deebi’an garu hin ibsinee,garu haala isaanii kan hordofan ta‘u beeksiisan.
Prezidaantichi maatii ijoollee leenjiif Ertraatti ergamanii waliin ennaa dubbatan Vidiyoo agarsisuu waajirri prezidantichaan dhiyaatee jira.
Maatiinis yaalii prezidaant mahmuud biyyatti deebisuuf taasisaniif galateeffataa ennaa turan vidiyoon kun agar siisa ture.
Gabaasni Tokkummaa Mootummootaa bara darbe ji’a waxabajjii keessa baase akka jedhutti loltoonni Somaalee kumaatamaan lakkaa’aman waraana naannoo Tigraay keessatti hirmaachuu isaanii yeroo ibseetti maatiin jaraa mormii kaasuun isaa ni yaadatama.
Mootummaan Somaaliyaa loltoonni isaa leenjiif Ertaa keessa jiran, wal waraansa Tigraay keessatti hirmaannee jechuun haale. Gabaasaaleen miidiyaalee fi qeeqxonni tokko tokko gar gariin wal waraansa Tigraay keessaatti ajjeefamaniiru jedhu.


text:
Ibidda Jaalala-Kutaa 1ffaa
Yeroo ammaa waa’ee jaalala yoo ka’u gariin ni jibbu gariin ni immoo ni jaallatu. Sammuu namoota gariitti jaalala jechuun wanta jibbamaa fi fokkuu waliin wal qabateedha. Sammuu namoota birootti immoo jaalala jechuun walqunnamtii saala qofaan kan wal qabateedha. Jaalalli wanta fokkus miti wal qunnamtii saalaa qofaan kan wal qabates miti. Jaalalli hiika bal’aa kan qabudha. Hiikni isaa garuu nama namaatti ni jijjirama.
Akkuma wantoonni hunduu daangaa qaban jaallallis daangaa qaba. Yoo garmalee xiqqaate jibbaa fi baditti jijjirama. Yoo garmalee guddattes wanta fokkutti nama harkisa. Har’a insha Allah ol guddate jaalalli akkamitti gara ibiddaatti akka jijjiramuu ilaalla.
Ibiddi jaalala akkamitti jalqabaa?
Jalqabni jaalala ija. Ijji ni ilaalti, ergasii yaanni sammuu keessatti ni bilchaata. Bilchinna yaada kanatu ibidda jaalala uuma. Onneen ibidda jaalalatin gubamuu jalqabdi yoo daangaa hin qabaatin. Umrii saalfannaa irraa eegale dargaggeessi/shamarreen qormaata jaalala waliin ni qabsa’a/qabsoofti. Qabsoo kana keessa yookaa moo’atutu jira yookin immoo moo’atamutu jira. Jalqaba jaalala irratti dukkanni baay’een nama marsuu danda’a. ınni ykn ishiin jaalalaan qabamnaan akkamitti akka too’atu yoo hin beekin rakkoo baay’eef saaxilamuu danda’u. Osoo hin beekin ibidda burtukaana se’anii harkaan qabatu. Ergasii gubaa fi laalaa isaa dhandhamu.
Nama jaalalaan qabamee kan Rabbiin rahmata godheef malee maraatan ykn ijjoollen wal fakkeessun ni danda’ama. Wanta maraatan yookiin ijjoollen hojjattu hojjata. Yaanni guutun isaaf/ishiif ta’a. akkuma duratti jenne ijji ni ilaalti, ergasii bilchinni yaada ni jalqaba. Halkanii guyyaa waa’ee isaa/ishii yaadun tarkaanfi itti aanu fudhatu. “Suuta suuta killeen lukaan deemti” jedhaa mitiiree Oromoon yommuu mammaaku yoo ani hin dogongorin? Suuta suuta jaalallis ibiddatti jijjirama. Ni ilaalta, yaada bilcheessita, walin haasawu barbaadda, ergasii sadarkaa itti aanutti darbita. Sababoonni gurguddoon ibidda jaalala namatti qabsiisan kanniini:
Hiriyyaa– Jaalala guutumaan guututti balleessun hin danda’amu. Nan balleessa jedhanii yaadunis gara hin taanetti nama oofa. Garuu daangaa akka horatu gochuun ni danda’ama. Daangaa kana darbuun gara ibiddaatti kan olguddisan keessaa sababni tokko hiriyyaadha. Yoo hiriyyaan kee jaalalle dhiira/dubartii (girlfriend/boyfriend) qabaate, atille akka isaa/ishii ta’uuf hawwuu dandeessa. Inumaa inni/ishiin akka kana gootu si kakaasti. Ati yoo ofirraa hin dhoowwin balaaf saaxilamuu dandeessa. Sheyxaanni sitti dhufuun si wasawasaa. ‘Ilaali hiriyyaan kee michuu(jaalalle) qaba. Ati maaliif dhabdaa? Waliin taphatu, waliin kokolfuu. Kana wanti namni hunduu hojjatu ati nama addaati?” siin jedha sheyxaanni namaa fi jinni.
Ani yeroo tokko osoo paarki keessa taa’u jaarsi tokko dhufe akkana nan jedhe,”Maal eegdaa asi? Jaalalle dubartii tee eegdaa?” Ani “Lakki hiriyyaa kiyya eega. Ani jaalalle dubartii hin qabu.” jedhen. “Maaliif dhabdaa? Kunoo namni hunduu harka wal qabatee adeema. Hin agartu akkamitti akka waliin kolfan, taphatan, jireenya gammachuu jiraatu.” Naan jedhe. Anis “Jireenya gammachu maal jiraatu, hin argitu akkatti walitti nyakkisan.(dargageessi fi shamarri nu cinatti walitti nyakkisuu turan) Osoo wal hin fuudhin duratti jaalala isaani bakka hin taanetti qisaasessan. Nageenya fi tasgabbii dhaban. Ani Alhamdulillah tan walitti nyakkisu hin qabu. Jireenya tasgabbii fi nageenya jiraadha.”jedhen. “Dhugaa jette.” Jedhe narraa deeme jaarsi mataa arri.
Sheyxaanni namaati fi jinni haaluma kanaan wanta fokkutti nama kakaasu. Ati tole jette yoo hordofte dukkana keessaa hin baanetti seenta.
Hiriyyaan kiyya jaalalle dubartii/dhiira ni qaba/qabdi jechuun atille akka isaani ta’uuf yoo tattaafatte, laala fi gubaan cimaaa dhandhamta. Yoo tanaan dura wanta kanatti seente keessaa bahuuf ammarraa taatafadhu. “Hanga nikhaan walitti dhufnu obsi.” jedhiin.
Jireenya yuniversiti– Ijjolleen yommuu warra irraa fagaatan akka waan bilisoomanitti itti dhagahama. “Wanta fedhe yoo hojjadhe eenyulle na hin argu.”yaada jedhu kuufachun dargaggoonni/shamarran sobaman meeqatu jiru. Waggaa jalqabaa yommuu gara yuniversitii seenan wanti hunduu haarawa itti ta’a. Ga’eessi yuniversitii keessa türe shamarre haarawa dhufte akkamitti harkatti galfachuu akka qabu mala dhaha. Shamarrittin osoo hin beekin tasa harka isaatti kufti. Ergasii jireenyi dukkanooftu fi wal xaaxa itti taati. Balaa kana irraa baraaramuuf shamaritti eenyutillee fuula kennu hin qabdu. Dubartoota aklaaqa gaarii qabanitti maxxanuu fi salaata sirritti salaatu qabdi.
Karaa biraatin yommuu dhiira fi dubartiin walitti makaman, sheyxaanni gahee ofi taphata. Yuniversitiin iddoo bal’aa dhiira fi dubartiin walitti dhufaniidha. Tokko tokkotti ija bobaasa. Ibiddi jaalala cimaan asitti jalqabama. Dirreen waraana cimaan asitti adeemsifama. Eenyutu moo’ata ree laata? Sheyxaana moo nama sanii? Ni ilaalta dhiira fi dubartiin harka wal qabatanii yommuu yaa’an. Sheyxaanni kana bareechise fi faaye namatti mul’isa. Garuu keessi isaa gubaa fi laalan kan guuttameedha.
Warroota badii raawwatan ilaalun osoo anillee akka isaani ta’ee jechuun hin hawwin. Akkuma wanta badaa fi fokkuuf hawwitu akkasuma itti harkifamaa adeemta. Fuggisoo kanaa akkuma wanta badaa fi fokkuu jibbituun akkasuma irraa fagaata adeemta. Fakkeenyaf yommuu dubartii fi dhiirri hariiro haraamatin harka wal qabatanii yaa’an argitu, ‘Ah osoo anille akkana ta’ee!’ hin jedhin. Kana irra akkana jedhi,”Alhamdulillah Rabbii kanarraa na baraare galanni fi faarun hundi Isaaf haa ta’u. Osoo akka isaani kana ta’ee silaa badee mitii. Gammachuu fi tasgabbii eessaa argadhaa! Yaa Rabbii kanarraa na eegi. Alhamdulillah.” jedhi. Haala kanaan gammachuu fi tasgabbii argatta. Haraama irraa gonkumaa gammachuun dhugaa hin argamu gaabbi fi gadda malee.
Interneeti– dirreen waraana hundaarra caalu interneetidha. Interneeti fi telefoonni fageenya dheeraa walitti dhiyeessu. Sababa interneeti fi telefoonan as teette nama bahargama jiruun jaalala isaatin/ishiitin miidhamu dandeessa. Interneeti bakka wantoonni fokkuun baay’een itti kuufamaniidha, akkasumas wanti gaariin keessatti argamaniidha. Gubaan jaalalaa cimaan sababa interneetitin dhufa. Sababni isaas tsiyoononni (gareen yahuudota Zionist) fi gargaartoonni isaani Araboota irraa, Turkoota irraa, Hindoota fi kkf irraa aklaaqa(moral) ilma namaa balleessuf, akka horii wal qunnamtii saala babal’isuuf kaayyoo ofii godhatan. Vidiyoo fi suuraa wantoota fokkuu hojjachuun interneeti fi karaa adda addaatin raabsu. Kaayyoon isaani sammuu fi aklaaqa isaani laamshessun addunyaa too’achudha. Ijji yommuu vidiyoo sanniin ilaaltu sammuun ni laamshaya, waa sirritti gadi fageesse yaadu fi xinxallu hin danda’u, onneen ibiddaan waxalamti, laala fi gubaan cimaan itti dhagahama, tasgabbii fi nageenya dhabdi.
Vidiyoo sanniin ilaalun ibiddi jaalala waan hir’atu itti fakkaata. Sirumaa ni dabalaa malee gonkumaa hin hir’atu. Namtichi yommuu filmii wal qunnamtii saala ilaalu maal argataa? Tasgabbii fi nageenya dhabuu malee? Halkan hirriba malee buluu, sammuun halkanii guyyaa jeeqamu, suuran sun sammutti yommuu dhufu onneen walitti sunturu fi cinqamu tasgabbii dhabdi. Abeeta! Filmii kana ilaalun laala fi gubaa akkamii dhandhamaa jiruu.
Akka obboleessatti yaanni fi gorsii obboleewwan wanta kanaan rakkatanii dhaamu, Rabbiin sodaadha, “Inni na ilaala jira boruu badii hamaatu na eeggata”ofiin jedhaa. Boruu qofaa miti har’aa adabbii cimaa dhandhamu. Nageenya fi tasgabbii dhabuun, jeeqamuun adabbii mitii? Bakka filmii fokkuu san ilaaltan vidiyoo nageenya fi tasgabbii isinii kennu ilaalaa fakkeenyaf vidiyoo da’awaa, nashiida, Qur’aana fi kkf. Sheyxaana badii sanitti isin harkisuu hin dhagahinaa. “A’uzubillahi mina sheyxaani rajiim (sheyxaana abarramee irraa Rabbiin tiikfama)’ jedhi. Bal’innaan barruu ‘Qorsa jaalala kutaa 1ffaa fi 2ffaa’ ilaali.
Ibiddi biraa karaa interneetin dhufuu chaati fi bilbila. Namni ati hin beekne, ‘Si jaaladhe’ jechuun ergaa si erga. Namni kuni nama akkami jechuun qorachuu eegalta. Chaati fi wali bilbiluu jalqabdu. Ibiddi qabachuu jalqaba. Dafte yoo hin dhaamsin nama guba. Jeeqamuun tasgabbii dhabda. Ammas namoonni kanaan rakkatan lakkoofsa hin qaban. Yerooma inni/shiin si jaaladhe jedhu/jettu, akka homaa hin uumamnetti achumatti hidda kutuudha. Chaati fi walii bilbiluu dhiisudha. Namni kunii qalbii fi jireenya keetti taphachuuf adeema ta’a. Yoo fuudha fi heeruma qophii hin ta’in yaadota akkanaa hin kessumeessin. Insha Allah torbaan hanga kutaa 2ffaan walittti deebinutti Assalaamu aleykum warahmatullahi wabarakaatuh.
Kitaaba Jaalala buusuf linkii armaan gadii tuqii
https://sammubani.files.wordpress.com/2017/10/ibidda-jaalalaa-fi-dawa-isaa.pdf


text:
LibreOffice 7.4 Help
Agarsiisa islaayidii jalqabuuf karaalee adda addatu jiru. erga agarsisni islaayidii hojateen booda too'annoo dhiibuun fayyadamuu ykn qabduulee hantuutee cuqaasuu dandeessa.
Duraantoon yeroo hunda agarsiisuu islaayidii islaayidii tokkoffaarraa jalqaba . Hujee kaan hanga islaayidii maayiitti, olaansuu dandeessa. Qindaa'innoota kanneen jijjiru dandeessa.
Agarsisiicha adeemsiisuuf, Agarsiisa Islaayidii - Agarsiisa Islaayidii.
Gara galtee itti aanuutti ykn islaayidii itti aanuutti olaansuuf, cuqaasi.
Press Esc to abort the slide show before its end.
Agarsiisa islaayidii too'achuuf, fuurtuuleen baay'ee hedidu ta'anitu jiru. Ajajoota barbaachiisoota ta'anin bafata halaqaraa banuuf, mirga-cuqaasuu dandeessa.
Gara islaayidii itti aanuutti ofmaan jijjiiruuf, islaayidoota dirqama ramadu qabda.
Open the Slide Transition sidebar deck.
In the Advance Slide area, click After and enter a time duration.
Click Apply Transition to All Slides.
Gara islaayidii itti aanuutti darbuuf, tokkon tokkon islaayidoota, sa'atti garagraa ramaduu fi dandeessa. amali sa'aatti shaakalakename sa'aati sirri kenname akka argatu si gargaara.
Erga isaayidoota hundi muul'atan booddatti gara islaayidii itti aanuutti olaansuuf, battaluumatti irra deebi'uu islaayidiicha diraqama qindeessu dandeessa.
Agarsiisa Isiaayidii - Agarsiisa Islaayidii Qindaa'noota fili.
In the Presentation Mode area, choose Loop and repeat after and set the duration of the pause between shows.
Kakaasaa ajaja, itti aansuuniis, -agarsiisa hallawwan murteessaa fi maqaafaayilii Impress LibreOffice jalqabuu dandeessa, fakkeenyaaf maqaa faayilii, maqaafaayilii.odp jedhu kakaasaa ajajoota keessaa filachuuf, itti aanuu galchu dandeessa:
soffice -show filename.odp
kuniis soffice xurree sagantaa sirna keetti keessatti akka jirruutti fudhata. maqaafaayilii.odp immoo galeeloo amma keessatti argama.


text:
Haalaa hamii fii jatte jattee dhiheenya kana sabaa himaa Oromoon Jaarte (OMN) keessatti dhalaterra hogganootiin OMN miidhaa kana wal’aanuu fii dandamachiisuuf jihaa hundaan yaalaa jiru. Haa tahuu malee haga ammaa madda dhibdee rakkoon kun irraa dhalatteef kan abaaramaa jiru yoo jiraate gochaa diinatu kana dalage jedhu. Haga amma Himataa fii himatamaan rakkoo dhalattee kanaaf ummata duratti yookiin fuulletti as bahnii waan dhalatee kana soba tahuu fii dhara tahuu wanni ummataaf mirkanaawe hin jiru.
Gaafiif deebisaa Sarara paltalk bu’ureessaa fii xiinxalaa siyaasaa kan tahe Obboo Joohar Mohammed waliin taasise guutuu isaa…