text:
Seenaa 85: Yesus Moonaa Keessatti Dhalate
MUCAA xinnoon kun eenyu akka taʼe beektaa? Eeyyee, Yesusidha. Reefuu moonaa keessatti dhalachuusaati. Moonaa jechuun mana horiin keessa bulanidha. Maariyaam, Yesusiin siree harroonniifi horiin kan biraan nyaata irraa nyaatanirra ciibsite. Haataʼu malee, Maariyaamiifi Yoseef horii kana biraa maal hojjetu? Iddoon kun bakka mucaan itti dhalatudhaa?
Gonkumaa miti. Iddoo kana kan dhufan: Bulchaa Warra Roomaa kan ture Awugusxos Qeesaar, namni hundinuu biyya itti dhalatetti deebiʼee maqaasaa akka galmeessisu waan ajajeefidha. Yoseef kan dhalate Betlihemittidha. Haataʼu malee, inniifi Maariyaam yommuu achi gaʼanitti, mana keessa boqotan hin arganne. Kanaafuu, moonaa ykn mana horiin keessa bulan keessa buluuf dirqaman. Maariyaam Yesusiin kan deesse guyyaa sanattidha. Haataʼu malee, akka fakkicharratti arguu dandeessutti fayyaa ture.
Tiksoota Yesusiin ilaaluu dhufaa jiran ni argitaa? Halkan hoolotasaanii dirreerratti eegaa utuu jiranii, ifni tokko naannoosaaniitti ife. Innis ergamaa Waaqayyoo ture! Tiksoonni sunis baayʼee sodaatan. Ergamichi garuu akkas isaaniin jedhe: ‘Hin sodaatinaa! Oduu gammachiisaa isinii fideera. Harʼa Betlihemitti Kiristos mootichi dhalateera. Inni namoota ni fayyisa! Wayyaadhaan maramee bakka horiin itti nyaatan ciise argattu.ʼ Yeruma sana ergamoonni baayʼeen dhufanii Waaqayyoon galateeffachuu jalqaban. Kanaafuu, tiksoonni sun yeruma sana, Yesusiin ilaaluu dhaqan; isas ni argatan.
Wanti Yesusiin adda taasisu maal akka taʼe beektaa? Dhugumaan Yesus eenyu akka taʼe beektaa? Jalqaba seenaa kitaaba kanaarratti waaʼee ilma Waaqayyoo isa hangafaa barachuu keenya yaadadhu. Ilmisaa kun, samiifi lafa, wantoota gara biraa hundumaa Yihowaa wajjin uumeera; Yesus jechuun isadha!
Eeyyee, Yihowaan Ilmasaa samiirraa fuudhee garaa Maariyaam keessa kaaʼe. Akkuma mucaan tokko garaa haadhaa keessatti guddatu, garaa Maariyaam keessattis mucaan tokko guddachuu jalqabe. Haataʼu malee, mucaan kun Ilma Waaqayyoo ture. Dhumarrattis, Yesus Betlihemitti moonaa ykn mana horiin bulan keessatti dhalate. Ergamoonni Yesus dhalachuusaa namootatti himuusaaniitti kan gammadan maaliif akka taʼe amma hubatteettaa?
Luqaas 2:1-20.
Gaaffiiwwan
- Mucaa xinnoon fakkii kanarra jiru eenyu? Maariyaam eessa isa ciibsaa jirti?
- Yesus moonaa keessa bakka horiin jiranitti kan dhalate maaliifi?
- Fakkicharratti, namoonni gara moonichaa seenaa jiran eenyufaʼi? Ergamaan tokko maal jedhee isaanitti hime?
- Yesus adda kan ture maaliifi?
- Yesus Ilma Waaqayyoo jedhamee kan waamame maaliifi?
Gaaffiiwwan dabalataa
- Luqaas 2:1-20 dubbisi.
Awugusxos Mootichi, raawwii raajii waaʼee dhalachuu Yesus ilaalchisee dubbatame keessatti gaʼee maalii qaba ture? (Luq. 2:1-4; Mik. 5:2)
Namni tokko warra “namoota Waaqayyo itti gammadu” jedhaman keessaa tokko taʼuu kan dandaʼu akkamitti? (Luq. 2:14; Mat. 16:24; Yoh. 17:3; HoE. 3:19; Ibr. 11:6)
Tiksoonni warra Yihudaa amala gad of qabuu qaban sun Fayyisaan dhalachuusaatti erga gammadanii, tajaajiltoonni Waaqayyoo yeroo ammaa jiran gammaduuf sababii guddaa akkamii qabu? (Luq. 2:10, 11; Efe. 3:8, 9; Mul. 11:15; 14:6)


c: text/html

text:
Seenaa 104: Yesus Gara Samiitti Deebiʼe
SANAAN BOODA, Yesus bartootasaatti al baayʼee mulʼate. Yeroo tokko bartoonni 500 taʼan isa arganiiru. Yesus ennaa isaanitti mulʼatu waaʼee maalii akka itti hime beektaa? Waaʼee mootummaa Waaqayyooti. Yihowaan, Yesus waaʼee Mootummaa Waaqayyoo akka barsiisuuf gara lafaatti isa erge. Kanaafuu, erga duʼaa kaʼeellee hojii kana ittuma fufeera.
Mootummaan Waaqayyoo maal akka taʼe ni yaadattaa? Eeyyee, Mootummichi bulchiinsa Waaqayyoo isa samiirratti argamudha; Waaqayyo, Yesus mootii akka taʼu filateera. Akkuma kanaan dura barannetti, Yesus warra beelaʼan nyaachisuudhaan, kan dhukkubsatan fayyisuudhaan, warra duʼanillee kaasuudhaan mootii gaarii akka taʼu argisiiseera!
Kanaafuu, yeroo Yesus waggaa kumaaf samiirratti mootii taʼee bulchu lafti kun maal fakkaatti laata? Eeyyee, guutummaan lafaa jannata bareedduu taati. Waraanni, yakki, dhukkubni, ykn duutillee hin jiraatu. Waaqayyo lafa kan uume jannata namoonni gammachuudhaan keessa jiraatan akka taatuuf waan taʼeef, kun akka raawwatamu ni beekna. Jalqaba dhaaba ashaakiltii Eeden kan dhaabes kanumaaf ture. Yesus fedhii Waaqayyoo hundumaa ni raawwata.
Amma yeroon Yesus gara samiitti itti deebiʼu gaʼeera. Yesus guyyoota 40f bartootasaatti mulʼachaa tureera. Kanaafuu, duʼaa kaʼuusaa sirriitti amananiiru. Haataʼu malee, isaanirraa adda baʼuusaa dura bartootasaatiin: ‘Hanga hafuurri qulqulluun isiniif dhangalaʼutti Yerusaalem keessa turaa’ isaaniin jedhe. Hafuurri qulqulluun humna Waaqayyoo, isa duuka buutonni Yesus fedhii Waaqayyoo akka raawwatan gargaarudha. Dhumarratti Yesus: ‘Hanga qarqara lafaatti waaʼee koo ni lallabdu’ isaaniin jedheen.
Erga Yesus kana jedhee booda, wanti nama dinqisiisu tokko ni raawwatame. Akkuma asirratti argitutti gara samiitti ol baʼuu jalqabe. Achiis duumessi argaasaanii duraa waan isa dhokseef bartoonnisaa Yesusiin arguu hin dandeenye. Yesus gara samii dhaqee duuka buutotasaa warra lafarratti argaman bulchuu jalqabe.
1 Qorontos 15:3-8; Mulʼata 21:3, 4; Hojii Ergamootaa 1:1-11.
Gaaffiiwwan
- Yeroo tokkotti Yesusiin kan argan bartoota meeqa turan? Innoo waaʼee maalii isaanitti hime?
- Mootummaan Waaqayyoo maalidha? Yesus waggaa kumaaf lafarratti Mootii taʼe ennaa bulchu jireenyi lafarraa maal fakkaata?
- Yesus guyyoota meeqaaf bartootasaatti mulʼate? Amma garuu yeroonsaa kan maal itti godhudha?
- Yesus bartootasaa dhiisee deemuusaa dura maal akka godhan itti hime?
- Fakkii kanarratti maal argita? Yesus argaasaanii duraa kan dhokatehoo akkamitti?
Gaaffiiwwan dabalataa
- 1 Qorontos 15:3-8 dubbisi.
Phaawulos waaʼee duʼaa kaʼuu Yesus mirkanaaʼaa taʼee dubbachuu kan dandaʼe maaliifi? Yeroo harʼaahoo Kiristiyaanonni waaʼee maalii mirkanaaʼoo taʼanii dubbachuu dandaʼu? (1 Qor. 15:4, 7, 8; Isa. 2:2, 3; Mat. 24:14; 2 Xim. 3:1-5)
- Hojii Ergamootaa 1:1-11 dubbisi.
Akka Hojii Ergamootaa 1:8rratti ibsametti hojiin lallabaa hammam babalʼatee ture? (HoE. 6:7; 9:31; 11:19-21; Qol. 1:23)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
WASHINGTON,DC—
- USA fi Kuubaan biyya waliitti embaasii banachuu
- Itti gaafatamtoota USA gugurdoo Kuubaa imaltuu erguu
- Waan Kuubaan adaban irraa dhaabuu
- Baankileen biyya lamaanuu waliin hojjachuu fi kkf irratti walii galan
Kuubaa fi USA ganna 50 keessatti takkumaa akka biyya ollaatti womaa waliin hin qabaanne.
Kuubaan ammallee jabana Sooshalisiti ta addunyaan ganna hedduun duratti bira yaateen bulti.USA,Kuubaann ummata isii addunyaan wal argu dhoortee,mirga inni qabu dhowwattee itti dukkaneessitee bira teette jettee waan hedduun adabde
Waan Kuubaan adaban keessaa akka biyyaatti wa irraa bituu,itti gurgurachuu, nama isii ufitti dhufuu dhoortee,akka namii Amrikaallee daldalaa fi waan tokkollee Kuubaa wlaiin hin hojjanne dhoorte.
Kuubaan bara hedduu addunyaan wal hanqattee moggaatti baatee,biyya tana ganna shantamaa caalaa maatii tokkotti bulcha;maatii Kaastroo.
Jabanii USA fi Kuubaan wal dhaban,COLD WAR,bara biyyiti jechaa afaaniitiin wal aatee wal doorsitu,ganna 50n dura.
Eegii sunii asittu embaaasii biyya walii qabaachuu dhiisii, akka biyya ollaa womaayyu waliin hin qaban.
Wal dhabii bara dheeraa sun amma hafaa deemuutti jira. Akkuma kanaan Amerikaan nama Kuubaa irraa hiite jajajbaa sadii gadi dhiiftee Kuubaalleen nama perzdaanti Obaamaan ‘nama jajajbaa Amrikaa keessaa tokko’ jedhee faarse,ALAN GROSS gadi dhiifteef.Alaniin kun dhaaba USAID hojjata,seeraa malee teknooloojii elektiroonikis Kuubaan hin jaalanne guuree Kuubaan dhufe jedhani ganna 15 itti muran.
Nama Kuubaa sadeen gadi dhiisanillee ganna kurnya USA hidhameAkka jecha perzidanati Obaamaatti biyya km 145 qofa daarii Amerikaa irraa fagaattu moggaatti baasanii itti oli seenuu didanii addunyaan wal hanqisuun waan hin taane ammitii saatii karaa haaraan walti dhufan tahuu malte jedhee dubbate.
"Woma tokko qofa ganna kurnya shanii caala irra dedeebihanii bu’aa haaraa barbaaduutti hin amanu.”
Kuubaan fi USA waan irratti wal dhaban ganna sadeen dabran keessa dhossaan mari’achaa bahan.Wal dhaba kana haga guddaan Kanaadaa fi itti gaafatamaa amanti kaatoliki Roomaa, Pope Firaansisitti fal barbaadaaf bahe. Perzidaantiin USA Baraak Obaamaatii fi perzdaantiin Kuubaa Rahul Kaastiro kalee daqiiqaa 45 caalaa waan nama hidhamee wali hiikuu tana irratti bilbilaan wal dubbatan.
Asiin duubatti akka jecha perzidaanti Obaamaatti Kuubaa fi USA biyya waliitti Embaasii banachuu,bittaa fi gurgurtaaf biyya waliitti yaahuu fi waan hedduu waliin hojjatan.Taatullee “wayi wal irraa bitachuu fi gurgurachuu irratti Kongireesiin wal dubbanna”.
Afi’i yaahiin Mana Marii Amerikaa,ka paartii Ripaabilikaan, Joon Boohener ammoo Amerikaan bulchiisa maatii Kastiro waliin hariyaa tahuurf rakkoo jirtu irra deebihanii dhiisii,sun yaaduuyyuu hin malle jedha.
Guyyaan eegee perzdaantii USA fi ka Kuubaa bilbilaan wal dubbatan bara 1961.


text:
Bitootessa 04,215 Gabaasa Qeerroo Midaaqanyii
Bitootessa 3 fi 4, 2015 Godina Lixa Shaggaritti Sochiin warraaqsaa FDG manneen Baranootaa Sadarkaa 2ffaa aanaa Midaa Qanyii fi aanaa Caalliyaa keessatti bifa qindaa’een qabsiame jira, Manneen barnoota sadarkaa 2ffaa Ballammii sadarkaa 2ffaa fi Qopha’inaa fi Geedoo sadarkaa 2ffaa fi Qopha’inaa guutummatti cufamani jiru.
Waamicha warraaqsa FDG hoggantootni Sochii warraaqsaa FDG karaa nagaa biyya keessatti gaggeessa jiru uummata Oromoo hundaaf dabarsee jiru hordofuun uummatni Oromoo fi dargaggootni barattootni Qeerrooleen Oromoo bakka jiran hundaa sochii warraaqsaa gaggeessuu irratti argamu. haaluma kanaan uummatni fi dargaggeessi Oromoo haala wal simateen golee Oromiyaa garaagaraa irraa gara dirree Warraaqsaa FDGtti seenaa jiraachuun gabaafama jira addatti Manneen barnoota sadarkaa 2ffaa fi Qopha’inaa Geedoo fi Midaa Qanyii Ballammii cufamuun sochii warraqsa qabsiifame jiru daran jabeessa jiraachuun ibsame. Goototni sabboontotni Qeerroon barattootni Oromoo Wareegamuu gootota barattoota Oromoo yaadachuu fi qabsoo goototni dargaggootni barattootni Oromoo fi goototni ilmaan Oromoo irratti wareegaman galmaan ga’uuf gamtaan uummata waliin ta’uun sochii Warraaqsaa irratti argamu.
Keessattuu Wareegamuu sabboona barataa Oromoo Wandimmuu Dammanaa waggaa jahaan darbe haala sukkaneessaa fi hedduu gadisiisaa ta’een loltoota mootummaa abbaa irree wayyaanetin rasaasan ajjeefame, waggaan 6ffaa Yaadannoo sabboonaa oromoo Wandimmuu Daammanaa fi sabboontota Gootota Oromoo bara kana sochii Warraaqsaa FDG qabsiifame jiruun akka yaadatamuu fi FDG jabaatee akka itti fufu dhaamsa dabarfamee jiru hordofuun uummaatni Oromoo kana magaalaa fi baadiyyaa jiratuu harka walqabachuun haala itti fufinsa qabuun hiriira mormii sirna abbaa irree gaggeessuuf qophiin akka xummuramee jiru walitti dhaamachuun Manneen barnoota guutummaatti barnoota dhaaban. kana maleess barruuleen Warraaqsaa gaaffii mirga abbaa biyyummaa of irraa qabduu fi dhaadannoowwaan garaagaraan guutamtee kutaalee Oromiyaa hunda irra facaafamaa jiraachuun gabaafamera. bakka hundattuu dargaggootni Oromoo Dhaabbilee Barnoota Olaanoo handa manneen barnoota sadarkaa 2ffaa fi qopha’inaa fi saadarkaa 1ffaatti xalayaa iyyannoo gaaffii mirga abbaa biyyummaa uummata Oromoo qabate qopheeffachuun mootummaa abba irree raasuu irratti argamu.


text:
Gabaasa Qeerroo Guraandhala 24,2015
Dhimma abbuummaa lafa qonnaan bulaa fi qaala’iinsa jireenyaan wal qabatee Oromiyaa naannoo garagaraatti uummataan gaaffiin ka’aa jira. Odeessa Qeerroo gara lixa Wallaggaa, Iluu Abbaa Booraa fi Wallagga Bahaa irraa akka gabaasutti, Guraandhala gaafa 17/2015 irraa eegalee godina Iluu Abbaa Booraa aanaa Gachii magaala Gachii keessatti dhimma lafaa fi Oromoota yakka malee hidhamaniin wal qabatee gaaffii mirgaa ka’een, obboloota keenya mana hidhaa keessa jiran hiikamuu akka qaban jechuudhaan uummanni gaafachaa oolaniiruu. Haala kanaan daandii cufuudhaan dhaamsa;
- Obboloota keenya hidhaman haa hiikaman,
- Lafti seeraan ala qonnaan bultoota irraa fudhatame akka hatattamaan deebi’u.
- Namni yakkaa fi badii tokko malee mana hidhaa mootummaa keessa jiru kan hin hiikamne yoo tahe filannoon naannoo kenyatti hin gaggeeffamin,
- Filannoon dura hidhamtootni dhimma amantaanis tahe dhimma eenyummaa isaaf mana hidhaa jiru hiikamuu fi gadhiifamuu qaba;
Kan jedhu erga telefoonaan waliifis dabarsuun guyyaa kana daandii cufuun kan oolan tahu odeessaan Qeerroo achirraa nugahe addeessa. Haaluma kanaan sochiin naannicha irratti Sambata darbe eegale mootummaan Wayyaanee gaaffii isaanii kanaaf hedduu yaadda’uu fi mufachuu irraan kan ka’e tikoota fi milishooti Wayyaanee uumata marsanii jiraachuun gabaafame.


text:
Hafuurri Qulqulluun eenyu dha?
Gaaffii: Hafuurri Qulqulluun eenyu dha?
Deebii: Waa’ee eenyummaa Hafuura Qulqulluu yaada dogoggoraa heedduutu jiru. Kaan Hafuurri Qulqulluun humna hafuuraa akka ta’etti yaadu. Kaan immo Hafuurri Qulqulluun Waaqayyo warra Kiristoosiin hordofaniif kan kennu humna dhuunfaa akka ta’etti hubatu. Macaafni Qulqulluun waa’ee eenyummaa Hafuura Qulqulluu maal jedhaa? Salphaatti, Macaafni Qulqulluun Hafuura Qulqulluu Waaqayyo dha jedhee labsa. Macaafni Qulqulluun Hafuurri Qulqulluun eenyummaa waaqayyumma akka qabu, sammuu mataa isaa kan qabu, miiraa fi fedha ofii isaa kan qabu akka ta’etti nutti hima.
Dhugaan Hafuurri Qulqulluun Waaqayyo ta’uu isaa caaffata qulqullaa’oo baay’ee keessatti ifatti mul’ateera, Hojii Ergamootaa 5:3-4 dabalatee. Anaaniyaasiin yeroo inni Hafuura Qulqulluu maaliif akka sobe isatti himame “ati namoota sobde miti garuu Waaqayyoon sobde malee” ittiin jedhame. Hafuura Qulqulluu irratti sobuun Waaqayyo irratti sobuu ta’uu isaatiif hima ifa ta’edha. Dabalataanis Hafuurri Qulqulluun Waaqayyoon akka ta’e beekuu daandeenya sababni isaas inni amala Waaqayyoo qaba. Fakkeenyaaf, inni bakka hundumaatti argamuun isaa Faarsaa 139:7-8,irratti mul’ateera, “Hafuura kee duraa eessan dhaqa? Fuula kee duraas eessattan baqadha? Bantii waaqaatti yoon ol ba’e ati achi jirta! Iddoo lafa jalaa keessa yoon ciises ati achittis immo ni argamta” Achumaan 1 Qorontoos 2:10-11 keessatti, amala hunda beekuu isaa ilaalla“Waaqayyo garuu Hafuura Qulqulluudhaan isa kana nutti mul’ise; Hafuurri Qulqulluun waan hundumaa, yaada Waaqayyo isa gad fagoo iyyuu qoree bira ni ga’a. waan yaada namaa keessa jiru, hafuuruma namicha keessa jirutu beeka malee namni biraa beekuu hin danda’u akkasuma Hafuura Waaqayyoo malee eenyu illee yaada Waaqayyoo hin hubatu.”
Hafuurri Qulqulluun dhugumaan eenyumma Waaqayyummaa akka qabu beekuu dandeenya sababni isaa inni sammuu qaba, miiraa fi fedha. Hafuurri Qulqulluun ni yaada ni beekas, (1 Qorontoos 2:10). Hafuurri Qulqulluun ni gadda (Efeesoon 4:30). Hafuurri nuuf kadhata (Roomaa 8:26-27). Akka fedhii isaatti murtoo taasisa (1 Qorontoos 12:7-11). Hafuurri Qulqulluun Waaqayyodha, Sadan Waaqayyoo tokkicha keessa isa sadaffaa. Akka Waaqayyotti, Hafuurri Qulqulluun akka jajjabeessaa fi akka gorsaatti hojjechuu akka danda’utti Yesuus waadaa galeera (Yohaannnis 14:16, 26, 15:26).
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Hafuurri Qulqulluun eenyu dha?


text:
WASHINGTON DC—
Guyyaan AIDs addunya torban darbe yaadatamee oole. Itiyoopiyaa keessatti immoo guyyaan kun dilbata darbe bakka dhibeen HIV AIDS keessatti hammaatee jiru Gambeela keessatti dilbata darbe yaadatamee oole.
Sababaan kun ta’eefis uummata naannoo jiraatuuf dadammaqiinsaa fi gorsa kennuuf akka ta’e directorri ol aanaa waajjira ittisaa fi to’annoo HIV AIDS fedeeraalaa obbo Birhaanuu Fayyisaa ibsaniiru.
Yeroo ammaa biyyattii keessaa dhukkuba kanaan haaraa qabamuun dhibbaa irraa harka sagaltamaan kan gad bu’e ta’uu isaa kan ibsan obbo Birhaanuun dhaloota viresii HIV irraa walaba ta’e qabaachuuf galma TM bara 2030 lafa kaa’ate biras ni geenya jedhan. Gorsii fi dadammaqiinsi kennamu jijjiirraa amalaa waan fideef faca’inni dhibee kanaa akkaan gad bu’ee jira, kanneen viresii kana waliin jiraataniifis raabsiin dawaas sirriitti geggeeffamaa waan jiruuf haala gaariin sochiin godhamaa jiraachuu isaa dubbataniiru.
Gama kaaniin Akaadaamiin saayinsii kan Itiyoophiyaa fi waldaan eegumsa fayyaa Itiyophiyaa turban darbe dhukkuba Ibolaa kan ilaaleen uumamnni hubannaa qabi akka guddisuuf jecha marii barnootaa tokko gaggeessanii jiru. Qaama hawaasaa adda addaa irraa namoonni walitti qabaman kun dhukkuba Ibolaa kan ilaaleen hubannaa argatan gara naannoo irraa dhufaniitti deebi’anii uummata akka barsisaniif yaadamee ta’uun ibsamee jira.


text:
Kaayyoon Gumii Waaqeffannaa, Seenaa, Aadaa, Amantii fi Duudhaa Oromoo walitti qindeessuu, gurmeessuu fi haala ifaa fi qulqulluu ta’een dhaloota dhufuuf dabarsuudha.
Hanga ammaatti Amantii fi Aadaan Oromoo bifa adda addaan babarreefamaa ture malee bifa qindaaween walitti qabamee firaa fi alagaan akka baratamuu fi beekamu hin godhamne. Kanaaf marsaan marsaan kun dhimma kanarratti xiyyeeffachuun waan hojjetuuf guddina amantii fi aadaa Oromoof bu’aa cimaa qaba jedhamee amanama.
Waan ta’eef kanneen dhimmi na ilaala jedhu marti beekumsaa fi oguma qabuun yaadaa fi gumaacha marsaan kun barbaadduun akka utubdan kabajaan gaafanna.
GWA
Marabbaan kan Waaqaa ti!


text:
Waaqayyo jaalala jechuun maal jechuudha?
Gaaffii: Waaqayyo jaalala jechuun maal jechuudha?
Deebii: Macaafni Qulqulluun akkaataa itti jaalala agarsiisu mee haa ilaallu, isaan booda karaa muraasa waa xiqqoo ni ilaalla kan Jaalalli amala Waaqayyo itti ta’e ilaalla. “Jaalalli danda’aadha, gaarummaas in agarsiisa, jaalalli hin inaafu of hin jeju, waan isatti tolu duwwaas hin barbaadu, hin dallanu, waan hamaas nama irratti hin lakkaa’u. Jaalalli qajeelina dhugaattu gammada malee jal’inatti hin gammadu jaalalli karaa tokko illee nama hin lafafu, hundumaa isaa ni amana hunduma isaa adabata hunduma isaa obsa. Jaalalii yoom iyyuu hin badu ” (1 Qorontoos 13:4-8a). Kun ibsa Waaqayyoo kan jaalalaati, sababn isaa Waaqayyo jaalala (1 Yohaannis 4:8) inni kun kan inni fakkaatuudha.
Jaalalli (Waaqayyoo) nama kamiinuu irratti dhiibbaa hin taasisu. Jarreen gara Isaa dhufan jaalala isaatiif deebiidhuma akkasii laatu. Jaalalli (Waaqayyoo) hundumaaf gaarummaa agarsiisa. Jaalalli (Yesus) nama hundumaadhaaf loogii malee gaarii gochuu barbaada. Jaalalli (Waaqayyoo) kan namoonni kan biraa qabu hin hawwu utuu mormii malee jireenya of gad deebise jiraata. Jaalalli (Yesus) fooniin eenyuun akka turee of hin tuulu, ta’us inni nama gara isaa dhufe kamiinu moo’uu danda’a. Waaqayyo Ilma isaa irraa abboomaamuu hin gaafatu garuu, sana mannaa, Yesus fedhii isaatiin Abbaa isaa isa Waaqa irraaf abboomame. “Garuu ani Abbaa jaala’achuu koo akka abboommii abbaan anaa kennettis hojjechuu koo biyyi lafaa haa beeku” (Yohaannis 14:31). Jaalalli (Yesus) yeroo hundumaa gara fedhii namoota kan biraa eega ture/eegas.
Jaalalli Waaqayyoo inni guddaan kan nutti mul’ate Yohaannis 3:16 keessatti ibsame: “Waaqayyo akkasitti tokkicha ilma isaa hamma kennuufitti biyya lafaa jaallate; kun immoo isatti kan amanu hundinuu jireenya bara baraa haa qabaatuuf malee haa baduuf miti.” Roomaa 5:8 eergaa gosa tokkicha dubbata “Waaqayyo garuu utuma nuyi cubbamoota taanee jirru, Kiristoos nuuf du’uu isaatiin ammam akka nu jaallate ni agarsiisa.” Waraabbiilee kana irraa Smii irratti Mana jireenyaa isaa isa kan bara baraatti isaa wajjin wal arguun keenya fedhii Waaqayyoo isa guddaa akka ta’e ilaaluu dandeenya. Cubbuu keenyaaf gatii kafaluudhaan karichi akka danda’amu taasise. “Cubbuu keenya yoo isatti himanne inni amanamaa fi qajeelaa waan ta’eef cubbuu keenya nuuf hin dhiisa jal’ina keenya hundumaattiis nu qulleessa” (1 Yohaannis 1:9).
Kanaaf, Waaqayyo jaalala jechuun maal jechuudha? Jaalalli amala Waaqayyooti. Amala Waaqayyoo keessaa jaalalli waanta ijoodha, eenyummaa isaa. Jaalalli Waaqayyoo qulqulluummaa isaa, qajeelina isaa, haqa isaa, yookiin dheekkamsa isaatiin illee alatti hiika hin qabu. Amalli Waaqayyoo hundinuu waliin adeemu. Waanti Waaqayyo hojjetu kam iyyuu jaalalaan, akkuma waanti inni hojjetu hundinuu siriifi dhugaadha. Jaalala dhugaa dhaaf Waaqayyo fakkeenya isa gaariidha. Kan nama dinqu, Waaqayyo warra Ilma isaa Yesusiin akka fayyisa dhuunfaa jaraatti simataniif akkuma isaa akka jaal’ataniidhaaf karaa humna Hafuura Qulqulluutiin dandeettii kennaaf.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Waaqayyo jaalala jechuun maal jechuudha?


text:
Fayyina kootiif akkamiinan waabdii qabaachuu danda’aa?
Gaaffii: Fayyina kootiif akkamiinan waabdii qabaachuu danda’aa?
Deebii: Ati akka fayyiteetta ta’e akkamiin sirriitti beekuu dandeessa? 1 Yohannis 5:11-13: ilaali, “Waaqayyo jireenya bara baraa nuuf kenne; egaa dhugaan isaa isa kana; jireenyi bara baraa kunis ilma isaa keessatti argama. Namni ilma Waaqayyoo qabaatu jireenyicha qaba; namni ilma Waaqayyo hin qabne, jireenyicha hin qabaatu.” Inni ilimicha qabu eenyuudha? Inni jarreen isatti amananiif isa simataniidha (Yohannis 1:12). Ati Yesusiin qabaannaan, ati jireenya qabda, jjireenya yeroodhaafii miti garuu jireenya bara baraati.
Waaqayyo fayyina keenyaaf akka mamii hin qabaanne barbaada. Jireenya kiristaanummaa keenyatti dhugaatti fayyuu keenyaa fi fayyuu dhiisuu keenya mamaa fi yaaddaa jiraachuu hin dandeenyu. Inni kanaaf Macaafni qulqulluun karoora fayyinaa baay’ee ifaa taasisuuf. Yesus Kirstositti amani atis ni fayyitaa (Yohannis 3:16; Hojii Ergamootaa 16:31). Yesus fayyisaa akka ta’e ni amantaa, Inni gatii cubbuu keetii kaffaluudhaaf akka du’e (Roomaa 5:8; 2 Qorontoos 5:21)? Fayyinaaf isa qofaa amanachaa jirtaa? Deebiin kee eeyyeen, yoo ta’e ati fayyiteetta! Waabdii jechuun, “shakkii gararraa ta’uudha.” Sagalee Waaqayyoo gara keessa keetti fudhachuudhaan, ati “shakkii hundumaadhaan gararraa ta’uu dandeessa dhugaa fi dhugoomuu fayyina kee bara baraa.”
Yesus mataan isaa warra isatti amanan ilaalchisee isa kana mirkaneesseera: “Ani jireenya bara baraa isiniif nan kenna, isaan bara baraan hin badan, namni tokko illee harka koo keessaa isaan hin butatu. Abbaan koo inni anatti isaan kenne hundumaa irra guddaadha; humtinuus harka abbaa koo keessaa isaan butachuu hin danda’u” (Yohannis 10:28-29). Jireenyi bara baraa- kan bara baraati. Umtinuu, ati illee mataan kee, kennaa fayyina Waaqayyoo- kenne Kirstosiinsirraa fudhachuu kan danda’u hin jiru.
Sagalee Waaqayyoo garaa keenya keessa dhokfanna isa irrattis cubbuu hin hojjennu (Faarsaa 119:11), inni kun cubbuu shakkii illee dabalata. Sagaleen Waaqayyo kan siin jechaa jirutti gammadi, shakkuu manna boqqoonnee jiraachuu dandeenya! Fayyinni keenya gaaffii keessa akka hin galletti sagalee Kirstos mataa isaa irraa waabdii qabaachuu dandeenya. Waabdiin keenya kan inni irratti hundaa’e jaalala Waaqayyoo karaaa Yesus Kirstos nuuf qabu irratti.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Fayyina kootiif akkamiinan waabdii qabaachuu danda’aa?


text:
Maatiin Gammachuu Akka Argatu Kan Godhu Maalidha?
Maal sitti fakkaata?
Jaalalaa?
Qarshiidhaa?
Moo wanta kan biraadha?
MACAAFNI QULQULLUUN MAAL JEDHA?
“Dubbii Waaqayyoo dhaga’anii kan raawwatan haa gammadan!”—Luqaas 11:28.
KUN FAAYIDAA MAALII SIIF ARGAMSIISA?
Jaalala dhugaa.—Efesoon 5:28, 29.
Kabaja dhugaa.—Efesoon 5:33.
Tasgabbii dhugaa.—Maarqos 10:6-9.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN JEDHUTTI AMANUU NI DANDEENYAA?
Eeyyee, yoo xinnaate sababii lamaan kan ka’e amanuu dandeenya:
Maatii kan hundeesse Waaqayyodha. Macaafni Qulqulluun, ‘maatiin hundi maqaasaa kan argate’ Yihowaarra akka ta’e ibsa. (Efesoon 3:14, 15, NW) Kana jechuun, maatiin kan argame Yihowaan waan hundeesseefidha jechuudha. Kana hubachuun barbaachisaa kan ta’e maaliifi?
Fakkeenyaaf: Nyaata mi’aawaa utuu nyaatteefi maalirraa akka hojjetame utuu beekuu barbaaddee eenyuun gaafatta? Nama nyaata sana qopheesse akka ta’e beekamaadha.
Haaluma walfakkaatuun, wanta maatiin gammachuu akka qabaatu godhu beekuuf Yihowaa isa maatii hundeesse gargaarsa gaafachuun keenya sirriidha.—Uumama 2:18-24.
Waaqayyo waa’ee keenya ni yaada. Maatiiwwan gorsa Yihowaan karaa Dubbiisaa kenne barbaaduunsaanii gaariidha. Maaliif? ‘Inni waan nuu yaaduufidha.’ (1 Phexros 5:6, 7) Yihowaan waan gaarii waan nuu hawwuuf, gorsisaa yeroo hunda nu fayyada!—Fakkeenya 3:5, 6; Isaayaas 48:17, 18.
WANTOOTA KANARRATTI YAADI
Abbaa manaa, haadha manaa ykn warra gaarii ta’uu kan dandeessan akkamitti?
Macaafni Qulqulluun, gaaffii kanaaf EFESOON 5:1, 2fi QOLOSAAYIS 3:18-21rratti deebii kenna.


text:
Reunion.com > Kent Yearsley - Sean Youmans > Kenes Yoo - Soo Yoo
Classmates from Kenes Yoo to Soo Yoo
Kenes Yoo Kenneth Yoo Kenny Yoo Kenzo Yoo Keon Yoo Keum Yoo Keun Yoo Keung Yoo Kevin Yoo Key Yoo Ki Yoo Kil Yoo Kim Yoo Kimberly Yoo Kirk Yoo Kisook Yoo Kiung Yoo Kong Yoo Koo Yoo Kook Yoo Kristin Yoo Ku Yoo Kuang Yoo Kui Yoo Kum Yoo Kun Yoo Kwan Yoo Kwang Yoo Kwangyeol Yoo Kwi Yoo Kwon Yoo Kwong Yoo Ky Yoo Kye Yoo Kyeong Yoo Kyong Yoo Kyoo Yoo Kyoung Yoo Kyu Yoo Kyun Yoo Kyung Yoo Kyunghee Yoo Kyungho Yoo Kyunghyun Yoo Kyungmi Yoo Kyungmin Yoo Kyungnam Yoo Kyungsoo Yoo Lam Yoo Larry Yoo Laura Yoo Lawrence Yoo Lay Yoo Leah Yoo Lee Yoo Leslie Yoo Lin Yoo Lina Yoo Linda Yoo Lisa Yoo Liz Yoo Lori Yoo Lorraine Yoo Lorrie Yoo Louis Yoo Lucia Yoo Lydia Yoo Lynn Yoo Maggie Yoo Mal Yoo Man Yoo Marcus Yoo Margaret Yoo Maria Yoo Marie Yoo Marine Yoo Mark Yoo Marty Yoo Mary Yoo Matthew Yoo Matthias Yoo Me Yoo Mee Yoo Meena Yoo Megan Yoo Melissa Yoo Mi Yoo Mia Yoo Michael Yoo Michelle Yoo Mihyun Yoo Mija Yoo Mijin Yoo Mijoo Yoo Mijung Yoo Mike Yoo Mimi Yoo Min Yoo Mina Yoo Minah Yoo Mindy Yoo Minjeong Yoo Minjung Yoo Miok Yoo Mira Yoo Miran Yoo Misook Yoo Misun Yoo Mitsuko Yoo Miyoung Yoo Mona Yoo Monica Yoo Moo Yoo Moon Yoo Moonhee Yoo Moses Yoo Mun Yoo My Yoo Myeong Yoo Myong Yoo Myoung Yoo Myung Yoo Myungai Yoo Myunghee Yoo Na Yoo Nahyun Yoo Nam Yoo Nan Yoo Nancy Yoo Nang Yoo Naomi Yoo Nari Yoo Nathaniel Yoo Nicholas Yoo Nicole Yoo Nina Yoo Nora Yoo Oak Yoo Oh Yoo Ok Yoo Okhee Yoo Okhwa Yoo Okja Yoo On Yoo Ouk Yoo Pamela Yoo Patricia Yoo Patrick Yoo Pau Yoo Paul Yoo Paula Yoo Paulina Yoo Pauline Yoo Peggy Yoo Peter Yoo Phil Yoo Philip Yoo Phillip Yoo Phuc Yoo Phuck Yoo Phyllis Yoo Pil Yoo Pong Yoo Poong Yoo Rachel Yoo Rae Yoo Ran Yoo Raymond Yoo Rebecca Yoo Ree Yoo Regina Yoo Rex Yoo Rich Yoo Richard Yoo Rick Yoo Rim Yoo Rina Yoo Robert Yoo Robin Yoo Roger Yoo Ronald Yoo Rosa Yoo Rosemary Yoo Roy Yoo Ruth Yoo Ryan Yoo Ryang Yoo Ryong Yoo Sae Yoo Saeyoung Yoo Sahng Yoo Sally Yoo Sam Yoo Sammy Yoo Samuel Yoo Sandra Yoo Sandy Yoo Sang Yoo Sang-joon Yoo Sangbum Yoo Sangchul Yoo Sanghee Yoo Sanghoon Yoo Sanghun Yoo Sangmin Yoo Sara Yoo Sarah Yoo Scooter Yoo Scott Yoo Se Yoo Sean Yoo See Yoo Seesun Yoo Seo Yoo Seok Yoo Seokwon Yoo Seon Yoo Seong Yoo Seonghee Yoo Seoung Yoo Sera Yoo Seri Yoo Seulki Yoo Seung Yoo Seungah Yoo Seungchan Yoo Seungchul Yoo Seunghan Yoo Seunghee Yoo Seunghoon Yoo Seunghyun Yoo Seungjin Yoo Seungjong Yoo Seungkyung Yoo Shane Yoo Shang Yoo Shannon Yoo Sharon Yoo Shawn Yoo Shin Yoo Si Yoo Simon Yoo Sin Yoo So Yoo Sohee Yoo Sok Yoo Son Yoo Song Yoo Sonya Yoo Soo Yoo


text:
Fayyina keessatti olaantummaan Waaqayyooti fi filannoon bilisaa kan namaa akkamiin walii wajjin hojjetaa?
Gaaffii: Fayyina keessatti olaantummaan Waaqayyooti fi filannoon bilisaa kan namaa akkamiin walii wajjin hojjetaa?
Deebii: Walitti dhufeenya olaantummaa Waaqayyoo fi fedhii bilisaa namaa gidduu jiru guutuummaatti hubachuun nuyiif kan danda’amu miti. Karoora fayyisuu isaa keessatti jarri akkamiin akka walii wajjin hojjetanu Waaqayyo duwwaatu beeka. Tarii barumsa kan biraa caalaatti, dhimma kana wajjin, amala Waaqayyoo fi walitti dhufeenya keenya isaa wajjinii guutummaatii hubachuu danda’uudhaaf dandeettii dhabeenya keenya beekuun dubbachuun baay’ee barbaachisaadha. Karaa lamaaniinuu garmalee fageessanii deemuun hubannaan fayyina irratti qabnu akka boora’u taasisa.
Waaqayyo eenyu akka fayyuuf jiru akka beeku caaffanni qulqulaa’oon ifa taasisu (Roomaa 8:29; 1 Pheexroos 1:2). Efesoos 1:4 Waaqayyo “Utuu biyyi lafaa hin uumamin dura” akka nu filate nutti hima. Macaafni Qulqulluun irra deddeebi’uudhaan amantoonni “kan filataman” akka ta’e nutti hima (Roomaa 8:33; 11:5; Efesoos 1:11; Qolasayiis 3:12; 1 Teselonqee 1:4; 1 Pheexroos 1:2; 2:9) fi kan “filatame” (Maatewoos 24:22, 31; Marqoos 13:20, 27; Roomaa 11:7; 1 Ximotewoos 5:21; 2 Ximotewoos 2:10; Titos 1:1; 1 Pheexroos 1:1). Dhugaa amantoonni dursanii murtaa’uu (Roomaa 8:29-30; Efesoos 1:5, 11), fi fayyinaaf filatamuun isaanii ifa (Roomaa 9:11; 11:28; 2 Pheexroos 1:10).
Macaafni Qulqulluun darbees fayyinaaf nuyi akka itti gaafatamummaa qabnu ni dubbata- kan nuyi goonu hundinuu Yesus Kiristos akka fayyisaa keenyaatti amanuu fi fayyuudha (Yohaannis 3:16; Roomaa 10:9-10). Eenyu akka fayyu Waaqayyo beeka, eenyu akka fayyuu Waaqayyo filateera, akka fayyinuudhaaf Kiristoosiin filachuu qabna. Sammuu daanga’aadhaaf dhugaaleen sadan kun akkamiin akka hojjetan sirriitti hubachuun hin danda’amu (Roomaa 11:33-36). Ga’een keenya wangeela biyya lafaa hundumaatiif qaqqabsiisuudha (Maatewoos 28:18-20; Hojii Ergamootaa 1:8). Durasanii beekamuu, filatamuu, dursanii murtaa’uu akka ga’ee Waaqayyotti dhiifnee salphaadhumatti wangeela labsuudhaaf haa abboomamnu.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Fayyina keessatti olaantummaan Waaqayyooti fi filannoon bilisaa kan namaa akkamiin walii wajjin hojjetaa? Waaqayyo nama takkaa waa’e Isaa hin dhageenyeetti hin faradaa?


text:
Taarike 33: Zo'o Abbaa Pinniyoogaa
AYBI haniiddi de'iyaakko xeella! Ba gatimaa Zo'o Abbaa bolli miccidaagee Muusa. Aara abbaappe issi baggan saruwan pinnidi eqqidaageeti Israa'eeleta. SHin Paarooninne a wotaaddarati ubbay abban muuhettiiddi de'oosona. Hegee waanidi hanidaakko ane be'oos.
Nuuni tamaaridoogaadan, Xoossay Gibxxetu bolli 10tta boshaa yeddi simmin, Paarooni Israa'eeleti Gibxxeppe kiyidi baanaadan yootiis. Daro maccaasay, naatinne 600,000 gidiya attuma asay kiyiis. Qassikka, Yihoowan ammanida cora qooday de'iyo hara walaha asay, Israa'eeletuura kiyiis. Hegeeti ubbay bantta dorssaa, deeshshaanne mehiyaa ekkidi kiyidosona.
Israa'eeleti kiyanaappe kase, maayuwaanne birappenne worqqappe oosettidabaa banttau immanaadan Gibxxeta oychchidosona. Gebxxeti bantta bolli gakkida wurssetta boshaappe denddidaagan, keehippe yayyidosona. Hegaa gishshau, Israa'eeleti eta oychchidoba ubbaa immidosona.
Guutta gallassay aadhdhi simmin, Israa'eeleti Zo'o Abbaa gakkidosona. Yaa gakkidi shemppidosona. Paarooninne a asati Israa'eeleta yeddidi, gam''ennan yiillotiyoogaa doommidosona. Eti: ‘Nuuni nu aylleta yeddiichchida!’ yaagidosona.
Hegaa gishshau, Paarooni zaarettidikka ba qofaa laammiis. I eesuwaara ba ola para gaaretanne ba wotaaddarata shiishshiis. Hegaappe, 600u dumma para gaaretanne Gibxxen de'iya hara gaareta ubbaa ekkidi, Israa'eeleta yedettiyoogaa doommiis.
Israa'eeleti Paarooninne a wotaaddarati bantta geeduwaa yiyaageeta be'ido wode, keehippe yayyidosona. Baqatidi biyo sohoy baawa. Etappe sinttaara Zo'o Abbay de'ees; qassi guyyeera Gibxxeti yiiddi de'oosona. SHin Yihooway ba asatuppenne Gibxxetuppe gidduwaa shaaraa mayssiis. Hegaa gishshau, Gibxxeti Israa'eeleta qohanau be'ana danddayokkona.
Hegaappe Muusee ba gatimaa Zo'o Abbaa bolli miccanaadan Yihooway yootiis. Hegaadan i oottin, Yihooway away kiyiyo baggappe wolqqaama carkkuwaa carkkissiis. Abbaa haattay naa''au shaahettidi naa''u baggaarakka sitti giidi eqqi bayiis.
Hegaappe, Israa'eeleti abbaa giddon mela biittaara pinniyoogaa doommidosona. Miilooniyan qoodettiya asaynne eta meheti ubbay saruwan abbaa pinni kiyanau daro saatiyaa ekkiis. Wurssettan Gibxxeti Israa'eeleta zaarettidi be'ana danddaydosona. Eta aylleti biichchoosona! Yaatiyo gishshau, eta kaallidi abbaa giddo eesoti gelidosona.
Eti gelin, Xoossay eta para gaaretu goomay kolettanaadan oottiis. Gibxxeti keehi yayyidi: ‘Yihooway Israa'eeleta maaddidi nuna oliiddi de'ees. Haggaappe kiyoos’ yaagidi waassiyoogaa doommidosona. SHin hegau wodee aadhdhiichchiis.
Ne ha misiliyan be'idoogaadan, Muusee ba gatimaa Zo'o Abbaa bolli miccanaadan Yihooway yootidoy he wodiyaana. Muusee gatimaa miccin, godadan eqqida haattay guyye simmi goggidi, Gibxxetanne eta para gaareta ubbaa kammi bayiis. Olanchchati ubbay Israa'eeleta kaallidi zo'o abbaa giddo gelidosona. Yaatiyo gishshau, Gibxxetuppe issi asinne paxa attibeenna!
Xoossaa asati ubbay attidoogan ay keena ufayttidonaa! Attuma asay ubbay Yihoowa galatiiddi: ‘Yihooway wolqqaama xoonuwaa xooniis. Paraanne paraa toggidaageeta i abban oliis’ yaagidi yexxidosona. Muuse michchiya Miiriyaama ba karaabiyaa ekkin, maccaasati ubbay bantta karaabiyaa karaabiyaa ekkidi o kaallidosona. Eti ufaytti duriiddi: ‘Yihooway wolqqaama xoonuwaa xooniis. Paraanne paraa toggidaageeta i abban oliis’ yaagidi attumaasati yexxiyo yettaa yexxidosona.
Kessaabaa shemppuwaa 12ppe biidi 15 gakkanaashin.
Oyshata
- Maccaasaanne naata gujjennan Gibxxeppe kiyida attumaasay aappunee? Etaara kiyida hara asati oonee?
- Israa'eeleti boogaappe guyyiyan Paaroonassi aybi siyettidee? I ay oottidee?
- Yihooway Gibxxeti ba asaa qohenna mala ay oottidee?
- Muusee ba gatimaa Zo'o Abbaa bolli miccin aybi hanidee? Israa'eeleti ay oottidonaa?
- Gibxxeti Israa'eeleta kaallidi dirbban abbaa giddo gelido wode aybi hanidee?
- Israa'eeleti attido gishshau, ufayttiyoogaanne Yihoowa galatiyoogaa aybin bessidonaa?
Gujo oyshata
- Kessaabaa 12:33-36 nabbaba.
Ba asay daro layttaassi Gibxxen aylletettan de'idoogaa gishshaa, Yihooway etassi ay oottidee? (Kessaabaa 3:21, 22; 12:35, 36)
- Kessaabaa 14:1-31 nabbaba.
Muusee haasayido Kessaabaa 14:13n xaafettidabay, Yihoowa ashkkarati Armmageedoona olaa naagiiddi de'iyo ha wodiyan eta ayba ogiyan maaddii? (2 Hanidabaa Odiya 20:17; Mazamure 91:8)
- Kessaabaa 15:1-8, 20, 21 nabbaba.
Yihoowa ashkkarati assi saba yettaa yexxana bessiyoy aybissee? (Kessaabaa 15:1, 2; Mazamure 105:2, 3; Ajjuutaa 15:3, 4)
Miiriyaamanne hara maccaasati Zo'o Abbaa matan oottidoogaadan, Yihoowa sabbiyoogan Kiristtaane maccaasati ha wodiyan oottana bessiyaabi aybee? (Kessaabaa 15:20, 21; Mazamure 68:11)


text:
Hojii ganna darbe hojjatameen sosochii torbee barnootatiin sadarkaa naannootii hanga manneen barnootaatti taasifameen haftee fi harcaatii barattootaa irratti jijjiramni argameera.
Bara 2005ttii harcaatiin barattootaa 2.21% ture bara 2006tti 1.6%’tti gadii bu'eera bara 2007tti ammoo ittumaa 1.4%’ttii gadii busuun danda'ameera.
Kunis, sosochii ummatni yeroo yerootti taasiiseen jijjirama dhufe ta'uu Sadarkaa Hogganaa Biiroo Barnoota Oromiyaatti Gaggeessaan Dhimmoota Kominikeeshiinii Obbo Alamu Dinqaa Faanaa Biroodkaastiing Korporeetitti himaniiru.
Ta'us harcaatiin barattootaa kun ammalee godinaalle fi magaloota oromiyaa murasaa keessatti hammaatee waan jiruf xiyyeeffanoo akka barbaduu ibsameera.
rakkooleen hawwasummaa harcaati kanaaf ka'umsa ta'anis gama matii barattootaa fi ijaaraama raayyaa barnoota akkasumaas hawasaa manneen barnootaatiin furmaata itti-barbaaduun barbachisaa ta'uu kan ibsan Obbo Alamuun, dhiyeenyattii dhibuu mana barumsaa sadarkaa lammaffaan walqabatee rakkoo jiru furuuf sadarkaa motummaa naannoo oromiyaatti hojiin egalamuusa himaniiru; kan gabaaste Tsahaay Daamxooti.
Fe’uu: Maarituu Galaalchaa


text:
Qananiisaa Baqqalaa
Qananiisaa Baqqalaa atileetii Itoophiyaa kan fiigicha dheeraa fiigun beekkamuu yoo ta'u yeroo ammaa kana riikardii addunyaa fi riikardii olompiikii kan meetira 5,000 fi meetira 10,000 qabatee jira. Olompiikii Gannaa 2008tti dheerina lamaaninuu (5,000 fi 10,000n) madaaliyaa lama kan nyaate yoo ta'u bara 2004tti meetira 10,000n Olompiikiirratti warqii nyaate.
Qananiisaan seenaa Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa Addunyaa IAAFn keessatti atileetii kan morkataa hin qabnedha; shaampiyoonaa kanarratti kiilomeetira 12n (long course) si'a ja'a wayita moo'atu kiilomeetira 4n(short course) ammoo si'a afur moo'ateera. Shaampiyoonaa Atileetikisii Addunyaa irratti Qananiisaan meetira 10,000n bara 2003 amma 2009tti si'a afur moo'ateera; kanaanis riikardii Hayilee Gabrasillaasetiin wal qixxaate. Qananiisaan dorgommii meetira 10,000 bara 2003 amma 2011tti dorgome hunduma keessatti moo'amee hin beeku; bara 2011tti garuu Shaampiyoonaa Addunyaa dorgommii dhumaarratti fiigicha addaan kutee ba'e.
Shaampiyoonaa Atileetikisii Addunyaa kan 2009tti, Qananiisaan meetira 5,000 fi 10,000niin shaampiyoonaa tokkorratti moo'achudhaan nama jalqabaa ta'e. Fiigicha meetira 5000tin, madaaliyaa naasii olompiikiraatti (2004), madaaliyaa meetii Shaampiyoonaa Addunyaarratti (2003), madaaliyaa warqii Shaampiyoonaa Aafrikaarratti, fi madaaliyaa warqii Dorgommii Guutuu-Aafrikarratti argateera.
Qananiisaan atileetii fiigicha dheeradhaan amma harraatti dhufan keessaa kan isaan morku kan hin jirre yoo ta'u riikardii addunyaa baayyee fi madaaliyaa hedduun kan faayyamedha. Gaafa Ebla 6, 2014tti, Qananiisaan sa'aatii maraatoonii saffisaan ja'affaa ta'e, 2:05:04, galmeessuun Maraatoonii Paarisirratti moo'ate; sa'aatin kunis riikardii iddoo sanaa ture. Qananiisaan obboleessa quxusuu kan Taarikuu Baqqalaa jedhamu, kan akkumasaa fiigichaan beekkamu qaba.
Contents
- 1 Milkiisaa
- 2 Dorgommii Inni Godhe
- 3 Istaatistiiksii
- 4 Riikardii Dorgommii
- 5 Badhaasa
- 6 Wabii
Milkiisaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Qananiisaan bara 1982tti naannoo Oromiyaa Boqojjiitti dhalate. Boqojjiin iddoo dhaalota atileetoa beekkamoo baayyee yoo taatu kana keessaa ijoollee Dibaabaa(Ijjigaayyoo, Xurunashii fi Ganzabee) fi durbii isaanii Daraartuu Tulluuti.
Hagayya 2001tti, Qananiisaan meetira 3000 kan ol adeemtotaarratti riikardii haaraa, daqiiqaa 7:30.67 Biraaselsitti galmeesse. Riikardiin Qananiisaa kun waggaa sadi'ii fi walakka ture; kan riikardii Qananiisaa kana cabses Augustine Choge daqiiqa 7:28.78 kaachudhaani.
Waggaa shaniif walitti aansee, 2002 amma 2006tti, Qananiisaan fiigichaa gabaabaa (4km) fi fiigicha dheeraa (12km) Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa Addunyaa IAAFn irratti moo'ate, kana namni kana dura gochuu danda'e hin turre, tokkollee. Bara 2004tti, Qananiisaan riikardii addunyaa kan 5000m mana-keessaa, 5000m kan mana-alaa, fi 10,000m kan mana-alaa cabse.
Qananiisaan dandeetti dhuma fiigicha dheeraarratti gara dhummaatti furguffamee ba'ee xumuruuf qabuun beekkama; Waxabajjii 2003 Oslootti, Qananiisaan lammii Keeniyaa Abrahaam Cheebii hordofuun yeroo fiigu meetira 400 kan dhumaa sekendii 54.64tti fiigudhaan walumatti 12:52.26tti xumuree moo'ate. Lammatas Adoolessa 1, 2003 Luuzaanitti, Qananiisaan meetira 200 kan dhumaa sekendii 24tti, meetira 100 kan dhumaammoo sekendii 12tti, marsaa kan dhumaa (meetira 400) walumatti 52.63tti fiigee xumure.
Qananiisaan gorsaa isaa Hayilee Gabrasillaasee wajjin dorgommii karaarraatti si'a lama, qaxxaamura biyyaarratti si'a tokko fi tiraakirratti si'a ja'a wajjin dorgome. Kana keessaa Hayileen tiraakirratti bara 2000 Nuurenbergitti meetira 5000n, bara 2001 Fiigicha Guddaa Itoophiyaa kan 10 km, fi "Cross de l'Acier" irratti Mudde 2001tti Qananiisaa yoo moo'atu Qananiisaan ammoo Hengiloorratti bara 2003 meetira 10,000n (26:53 to 26:54), Room bara 2003 meetira 5000n (12:57 to 13:00), Paaris bara 2003 Shaampiyoonaa Addunyaa meetira 10,000n (26:49 fi 26:50), Ateensi bara 2004 Taba Olompiikiirratti (27:05 fi 27:27), meetira 10,000n Beejiingitti bara 2008 Taba Olompiikirratti (27:01 fi 27:06), fi the Great North Run maratoonii walakkaadhan Fulbaana 2013 (60:09 fi 60:41) Hayilee moo'ate.
Dorgommii Bara 2005[edit | Lakkaddaa gulaali]
Gaafa Amajjii 4, 2005, Kaadhimni Qananiisaa kan waggaa 18 turte Alam Tachaalee duute; sababiin du'a ishiis dhibee onnee yoo ta'u yeroo sana isa wajjin shaakallii hojjachaa turte. Jalqabarratti qorannoon reeffaa hin godhamne jedhamuyyuu, manaajeriin Qananiisaa fi Alam Joos Hermeens akka boodarra jedhetti qorannoon reeffaa sababa maalin akka Alam duute deebii quubsaa hin kennine jedhe. Alam bara Shampiyoonaa Dargaggootaa Addunyaa 2003 kan moo'attee fi fayyumaatu itti dhaga'ama ture.
Du'a kaadhimasaatti Qananiisaan torban baayyee gadda keessa ture. Dorgommii deebi'ee gaafa Amajjii 29 kan itti fufe yoo ta'u, meetira 3000 mana-keessaa lammii Aayerlaandi Alistair Craggn moo'atame; achirratti Qananiisaan odoo marsaan tokkoo fi walakkaan hafuu marsaa walakkaatu hafa jedhee yaadudhaan dafee fiigee waan ba'eef humnasaa fixatee moo'ame. Dogoggorri kunis gadda du'aa kaadhimasaan kana ta'uu hin oolle jedhamee tilmaamama. Torban muraasa booddee, Maarqos Gannatiitin fiigicha maayilii 2rratti moo'ame.
Ji'a Bitootessaatti, Qananiisaa qormaanni fiigichaa jabaan isa eeggate. Gaddi isa muudatuu fi tiraakirratti walitti aansee moo'amuyyuu, Qananiisaan fiigicha gabaabaa fi dheera kan Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa Addunyaa IAAF kan 2005 irratti hirmaachuuf murteesse. Haala diraamaa fakkaatuun, Qananiisaan fiigicha gabaabaarratti, lammiin Qaataar Saif Saaeed Shaheen saffisa fiigichaa ariifachiisuuf dhama'uyyuu, moo'ate. Guyyaa itti aanus, lammii eertiraa Zarasannaay Taaddasaa fi lammii Keeniyaa Eliyuud Kipchoogee dursuudhaan fiigicha dheeraarratti moo'ate.
Hagayya 8, 2005tti, Qananiisaan madaaliyaa warqee meetira 10,000n Shaampiyoonaa Addunyaa 2005 kan Heelsiinkiitti geggeeffamertatti irratti moo'ate; meetira 200 kan dhumaa saffisa olaanadhaan xumure.
Hagayya 26, 2005tti, Qananiisaan rikardii meetira 10,000, daqiiqaa 26:17.53tti fiigudhaan qabate, rikardiin kun amma ammaatti isumaan qabamee jira; kunis Yaadannoo Vaan Daam 29ffaa kan Biraaselsitti geggeeffamerrati ture. Fiigicha kanarratti Qananiisaan riikardii isumaan qabame ture kan 26:20.31 ture sekendii 3 fooyyesse; meetira 5000 ammoo daqiiqaa 13:09 fi 13:08tti xumure. Dhuma bara 2005tti, Qananiisaan yeroo lammaffaadhaaf atileetii waggaa jedhamuun Tiraak Inda Niwuus Magaaziniin (Track & Field News magazine) filatame.
Bara 2006–2007[edit | Lakkaddaa gulaali]
Bara 2006, Qananiisaan meetira 3000 Shaampiyoonaa Mana-keessaa Addunyaa IAAF kan Mooskootti geggeeffamerratti moo'ate, kanaanis seenaa atileetiksii keessatti nama jalqaba Olompiikii moo'ate, Shaampiyoona Tiraakii Mana-alaa Addunyaa kan moo'ate, Shaampiyoona Tiraakii Mana-keessaa Addunyaa moo'ate fi qaxxaamura biyyaa addunyaa kan moo'ate ta'ee galmaa'e.
Bara 2006tti, Qananiisaan dorgommii Goolden Liigii IAAAF kan meetira 5000 ja'a keessaa shan moo'achudhaan badhaasa $83,333 argate.
Bitootessa 17, 2007, riikardii mana-keessaa addunyaa kan meetira 2000 cabse; kunis Birmiingaamitti yoo ta'u sa'aatin inni galmeessises 4:49.99. Meetira 300 kan dhumaa saffisni inni ittiin fiige kanaaf isa gargaare, saffisni kun dorgommii mana-alaatifillee baayyee bayyeessa kan jedhamu ture.
Bitootessa 24, 2007tti garuu, Qananiisaan Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa IAAF 2007 kan Mombaasaatti geggeeffamerrati ho'aa fi jiidha(humidity) isaarraan kan ka'e dorgommii addaan kutee bahe. Kunis walitti aanse haala ajaa'ibsiisaa ta'een fiigicha 27 kan moo'ate Qananisaaf (sana duraa kan inni moo'amee beeku Mudde 2001tti ture) moo'ichasaa addaan jalaa kute. Fiigicha Mombaasaa kana kan moo'ate Zarasannaay Taaddasa ture. Fiigicha kanarratti hoo'aa fi jiidha isaarraan kan ka'e atileetota harka ja'a keessaa harki tokko (1/6) dorgommii addaan kutee bahe.
Qananiisaan moo'amuu Mombaasaatti isarra ga'eerraa bayyanatee Shaampiyoonaa Addunyaa IAAF 2007 kan Osaakaatti geggeeffamerratti meetira 10,000n nama biyyasaa Silashii Sihiin moo'achuudhaan tokkoffaa ba'e. Yeroo dorgommii kanaa, Qananiisaan meetira 800 kan dhumaarratti waan gatamuuf jiru fakkaata ture, garuu meetirri 150 yeroo hafu sanarra bayyanachuudhaan Silashii Sihiin dhaqqabee bira darbuun yeroo sadaffaaf walitti aansee shaampiyoonaa addunyaarratti moo'ate.
Sadaasa 18, 2007tti, Qananiisaa taatuu fiilmii kan taate Daanaawwiit Gabraigzaaber hoteela Sharaaten Addisitti, Finfinneetti fuudhe.
Olomppiikii Beejiingi fi Shaampiyoonaa Addunyaa Kan Barliin[edit | Lakkaddaa gulaali]
Bitootessa 30 2008 Edenbiraatti, Qananiisaan madaaliyaa warqee Qaxxaamura Biyyaa Addunyaa ja'affaasaa nyaate(12km). Kanaanis riikardii duraan Pool Tirgaat, fi Joon Nigugi wajjiin madaaliyaa warqee shan nyaachuun qooddachaa ture cabsee riikardii haaraa galmeessisiise. Moo'icha kanaan, Qananiisaan seenaa Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa Addunyaa IAAF keessatti atileetii madaaliyaan atileetii kamuu caala faayyame ta'ee galmaa'e. Qananiisaan, kiilomeetira 12n (karaa dheera jedhama) medaaliyaa warqii 6, kiilomeetira 4n (karaa gabaabaa) medaaliyaa warqii 5, dorgommii ol-adeemtotaatin medaaliyaa warqii 1, fi medaaliyaa warqii 4 gareedhaan nyaachuun walumaagalatti medaaliyaa warqee 16 nyaate. Medaaliyaan Qananiisaan nyaate walumaa galatti yoo lakkaawwamu (kan dhuunfaas garees dabalate) medaaliyaa 27 ta'a: warqee 16, meetii 9, fi naasii 2 nyaate.
Hagayya 17, 2008, Olompiikii Beejiingirratti, Qananiisaan meetira 10,000 sa'aatii 27:01.17 galmeesisuun moo'ate; sa'atiin kun riikardii haaraadha. Dorgommii kanarratti namoonni 20 gufuu daqiiqaa 28 cabsanii sana gaditti kan kaatan yoo ta'u namoonni 4 ammoo riikardii Qananiisaa kan Olompiikii 2004 27:05.10 gaddin xumuran. Qananiisaanis dorgommii kana moo'achuuf furguffama ittiin beekkamu sanatti fayyadamuun dirqama ture, meetira 400 sekendii 53.42n xumure (kunis Olompiikii Ateensirratti warqee nyaachuuf meetira 400 sekendii 53.02 kan fiige wajjin wal fakkataa).
Hagayya 23, 2008, Olompiikii Beejiingirratti, Qananiisaan dorgomtoota isaa gatuun meetira 5000 moo'ate; dorgommii kanarratti riikardii olompiikii duraan Saïd Aouitan qabamee ture cabsuun riikardii haaraa sa'aatii 12:57.82 galmeesse. Dorgommii kana yaaddatamaa kan isa godhu akkaata itti Qananiisaan jalqaba saffisa dorgomichaa dabalaa adeemee dhumarratti ammoo furguffamuun, akkuma yeroo kaan godhu, dorgommii kana xumure: meetira 3000 kan dhumaa xumuruuf daqiiqaa 7:35.53, meetira 2000 kan dhumaa daqiiqaa 4:56.97, meetira 1600 kan dhumaa daqiiqaa 3:57.01, fi marsaa dhumaa ammoo sekendii 53.87tti fixe.
Olompiikii Beejiingirratti, Qananiisaan dorgommii meetira 10,000 fi 5,000n warqee lama nyaachuun tarree atileetota warra ciccimmoo kan akka Hannes Kolehmainen (1912), Emil Zátopek (1952), Vilaadimiir Kuutsi (1956), Lasse Virén (si'a lama, in 1972 fi 1976), Miruuts Yifxar (1980), fi Mahaammad Faaraah (2012) taa'e.
Qananiisaan Shaampiyoonaa Atileetiksii Addunyaa 2009 kan Barliinitti geggeeffamerratti medaaliyaa warqee lama moo'ate. Moo'ichi lamaan kan 5000 m (13:17.09) fi 10,000 m (26:46.31 – riikardii Shaampiyoonaa Addunyaati) kanaan nama jalqaba fageenyaa lamaaniin warqee Shaampiyoonaa Addunyaa tokkorratti nyaate ta'ee galmaa'e. Kennaan saffisaa fi jabinaa Qananiisaan qaburraan kan ka'e yeroo inni ga'umsa gaarirra jiru isa moo'un gonkumaa kan hin yaaddamne. Fiigicha meetira 10,000 irraati Qananiisaan Zarasannaay Taaddasaa duuba fiiga ture, gaazzexeessaan fiigicha sana dabarsu "Dhumeera, sirumayyuu fiigichi kun akkuma jalqabeen dhume" jedhe akkuma marsaan dhumaa jalqabeen. Qananiisaanis dorgommii walitti dhiyaataa fakkaachaa duraan ture marsaa dhumaarratti tokkichumaan saffisaan ba'uun salphaatti moo'ate. Beeksiisaan IAAF "Namni kun atileetii fiigicha dheeraa cimaa ijji keenya argite, tarii gara fuulduraattis nama cimaa akkanaa hin arginu ta'a" jedhe dinqisiifannasaa ibse. Moo'icha gita hin qabne kana hunda argatuyyuu, Qananiisaan akka Hayilee Garbrasillaasee fi namoota kaanii fudhatama guddaa hin arganne. Qananiisaan callisaa ta'unsaa fi gaaffiif deebii miidiyaa adda addaa wajjin gochuuf fedhii kan hin qabne ta'uunsaa biyyoota dhihaa keessatti fudhatamaa baayyee hin arganne. Akkuma Qananiisaa riikardii qabatee kan jiru Yuseeyin Boolti akka jedhetti milkiin Qananiisaan argate guddaa ta'ee odoo jiruu fudhatama isaaf malu hin arganne jedhe.
Injuries[edit | Lakkaddaa gulaali]
Qanaaniisaan waggaa haaraatti jalqabbii yaraadhan jalqabe, kunis Qaxxaamura Biyyaalessaa Edenbiraa ka ni moo'ata jedhamee eeggamerratti arfaffaa ba'e - atileetonni Keeniyaa sadi'itu marsaa dhumaarratti itti wal furaa isa dadhabsiise ture. Sana booda Qananiisaan waggaa guutuu miidhama hirree mogolee lukaatin dorgommiirraa fagaate.
Qananiisaan miidhama jilbaarraa fayyee ji'a Bitootessaa 2011 keessa shaakallii jalqabe. Erga bara 2009 tiraakirratti dorgommii tokkoyyuu kan hin godhin Qananiisaan, Shaampiyoonaa Addunyaarratti dorgommiitti deebi'e. Haa ta'u malee meetira 10,000 irratti odoo marsaan 10 isa hafuu dorgommii addaan kutee baye. Meetira 5000 kaachuu dhiisuu murteesse. Qananiisaan dorgommiitti kan deebi'e Daayimendi Ligii Ivo Van Damme Memorial kan Biraaselsi irratti yoo ta'u achirratti sa'aatii addunyarratti saffisa ta'e galmeessee moo'ate, bara 2011tti. Bara 2012tti akka gaariitti hin jalqabne, Qaxxaamura Biyyaa Edenbiraarratti sadarkaa 11ffaadhaan xumure. Ji'a Eblaa keessa, dorgommii Fiigicha Aayerlaandi Guddaa moo'achuun ga'umsasaa deebisee kan argate fakkate; dorgomicharratti sa'aatii gaarii ta'e 27:49 galmeesisiise riikardii iddoo sanaas sekendii 46n fooyyesse. Taba Olompiikii Landan 2012 irratti, meetira 10,000 warra fuuldura jiran wajjiin fiigaa turuyyuu meetira 150 kn dhumaarratti isaan wajjin itti fufuu dadhabee duubatti hafee arfaffaa ta'ee xumure, sa'aatinsaas 27:32.44 yoo ta'u obboleessa isaa kan sadaffaa ba'ee Taarikuu biraa sekendii 1.01 duubatti hafe.
Dorgommii bara 2013tti godheen Qananiisaan Fiigicha Aayerlaandi Guddaa (Great Ireland Run) yeroo lammaffaaf moo'ate. Itti aansee Fiigicha Kaabaa Guddaarratti (Great North Run) maraatoonii walakkaadhaan sa'aatii 60:09 galmeessisuun moo'e; dorgommii kanarratti Faaraa sekendii 1n dursee fixe.
Maraatoonii Paaris, Ebla 6, 2014[edit | Lakkaddaa gulaali]
Qananiisaan, dorgommiin maraatoonii jalqaba godheen baayyee milkaa'e; dorgommii Maraatoonii Paaris kanarratti Qanaaniisaan rikardii iddoo sana cabsuun sa'aatii atileetonni ciccimoon kan akka Hayilee Gabrasillaasee, Pool Tirgaat, Saamu'eel Waanjiruu duraan achitti galmeessan cabsee sa'aatii 2:05:04 galmeessisiisee bara 2014tti moo'ate.
Dorgommii Inni Godhe[edit | Lakkaddaa gulaali]
Qananiisaan bara 1982tti naannoo Oromiyaa Boqojjiitti dhalate. Boqojjiin iddoo dhaalota atileetoa beekkamoo baayyee yoo taatu kana keessaa ijoollee Dibaabaa(Ijjigaayyoo, Xurunashii fi Ganzabee) fi durbii isaanii Daraartuu Tulluuti.
Istaatistiiksii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Sa'aatiisaa Ba'eessa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Fooyya'insa Waggaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Riikardii Dorgommii[edit | Lakkaddaa gulaali]
World Grand Prix Finals[edit | Lakkaddaa gulaali]
Circuit honours[edit | Lakkaddaa gulaali]
- IAAF Golden League jackpot winner: 2006, 2009
- Montferland Run 15K: 2000, 2001
- Giro al Sas 11K: 2001
- Memorial Peppe Greco 10K: 2003
- Moo'icha Qaxxaamura Biyyaa
- Tilburg Warandeloop: 2000
- Cinque Mulini: 2002
- Lotto Cross Cup Brussels: 2002
- Oeiras International Cross Country: 2002, 2003
- Campaccio: 2002, 2004
- Cross Internacional Juan Muguerza: 2003
- Trofeo Alasport: 2003
- Cross Internacional de Itálica: 2003, 2004, 2007
- Cross Internacional de Venta de Baños: 2004
- Great Edinburgh International Cross Country: 2006, 2007, 2008
Badhaasa[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Atileetii Waggaa Addunyaa IAAF: 2004, 2005
- Atileetii Waggaa Track & Field News: 2004, 2005
- Nama Waggaa kan Itoophiyaa: 2007/2008
Wabii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- "Kenenisa Bekele". bbc.com. BBC Sport. Retrieved 9 February 2014.
- "Kenenisa Bekele". iaaf.org. International Association of Athletics Federations. Retrieved 9 February 2014.
- "Kenenisa Bekele". sports-reference.com. Sports Reference LLC. Retrieved 9 February 2014.
- IAAF. "Athlete profile for Kenenisa Bekele".
- IAAF, 17 November 2009: World Records ratified
- 2005 World Championships 10000 m final
- Bekele 10000 m world record – IAAF
- Bekele 10000 m world record – YouTube video
- "Bekele follows Campbell down marriage path". iaaf.org.
- BBC Sports http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics/athletics/latest_results/default.stm
- Jörg Wenig (2009-08-23). Bekele conquers another superlative. IAAF. Retrieved on 24 August 2009.
- Ethiopia Kenenisa vs Eritrea Zersenay tadesse
- Chadband, Ian (2009-09-01). Kenenisa Bekele is the Usain Bolt of distance running. The Daily Telegraph. Retrieved on 1 September 2009.
- "Bekele back in training, hopeful for London 2012 | Athletics Weekly - the best coverage of the No.1 Olympic sport". Athletics Weekly.
- "World Athletics Championships 2011: Kenenisa Bekele is big unknown quantity for favourite Mo Farah". Telegraph.
- "World Athletics 2011: Mo Farah settles for 10,000m silver in Daegu | Mail Online". Dailymail.co.uk. 30 August 2011.
- "Farah won't face Bekele in 5,000m as the Ethiopian returns home | Athletics". insidethegames.biz. 31 August 2011.
- "Bekele sets season best in 10,000m - The Times of India". Timesofindia.indiatimes.com. 17 September 2011.
- IAAF.org (15 September 2011). "Brussels offers Bekele the chance to bounce back – Samsung Diamond League". iaaf.org.
- Wenig, Jorg (2012-01-07). Kiprop triumphs in race of champions, Bekele a distant 11th – Edinburgh XC report. IAAF. Retrieved on 8 January 2012.
- Cole, Brendan (2012-04-15). Bekele wins Great Ireland Run in stunning style. RTE. Retrieved on 15 April 2012.
- Mulkeen, Jon (2012-08-04). Ennis, Farah and Rutherford take gold for Britain on 'Super Saturday' - London 2012 Day Two Report. IAAF. Retrieved on 4 August 2012.
- Martin, David (2013-04-14). Bekele retains title, Howarth takes honours in Dublin. IAAF. Retrieved on 2013-04-18.
- "Kenenisa Bekele Runs 2:05:03 in Marathon Debut – Breaks course record and smahes debut times of past legends Gebrselassie, Tergat and Wanjiru". 6 April 2014. Retrieved 6 April 2014.


text:
Ibantu
Aanaan Eebantuu aanolee godina Wallagga Bahaa keessaa ishee tokko taatee kan kallatii kaaba lixa Godinchaatti argamtudha. Magaalli guddoon Aanaa kanaa HINDEE jedhamti. Magaalaa beekamtuu biraas ni qabdi. QEELLOO jedhamti.Magaalli Gatamaa Waaqoo fi Oomaa Dilalloos achuma keesatti argamu.Aaanan Eebantuu Kaabaa fi Kaaba Lixaan Mootummaa Naannoo Beenishaangul Gumuziin daangeffamti.Kibbaan Aanaa Limmuu,Bahaan Aanaa Giddaa Ayyaanaatiin daangeeffamtee argamti. Eebantuu Biyya aanaa Goototaa jedhamtee beekamti. Bara sirna Naafxanyaa,Namootni aanaa kanaa duulaa hamaa humna habashaa irratti taasisaa turaniiru. Adda waraanaattis namni aanaa kanaa kan keessa jiru hin mo'amu jedhu.Beektotas hedduu qabdi.Jaarsoliin seenaa Oromoo gadifageenyaan beekanis aanaa kana keessatti ni argamu.


text:
Waabdiin bara baraa cubbuudhaaf hojjechuuf ni hayyamaa?
Gaaffii: Waabdiin bara baraa cubbuudhaaf hojjechuuf ni hayyamaa?
Deebii: Barumsa waabdii bara baraa ilaalchisee moromiin baay’een irraa deddeebi’amu namoonni akka barbaadanitti jiraatanis amma iyyu ni fayyu kan jedhu yaadamuu isaatiin. Inni kun tarii gaafa ilaalamu dhugaadha, inni dhugumaan sirrii miti. Namni Yesus Kiristositti amanuudhaan dhugumaan fayyina argate jireenya cubbuu itti fufiinsaan hojjetamu, fedhii cubbuu keessa hin jiraatu. Kiristaanni akkamiin akka jiraachuu qabuu fi fayyina argachuudhaaf namni tokko maal akka raawwachuu qabu gidduutti garaa garummaa kaa’uu qabna.
Fayyinni ayyaanaan duwwaa akka ta’e Macaafni Qulqulluun ifa taasisa, Kiristos Yesusiin qofa (Yohaannis 3:16; Efeson 2:8-9; Yohaannis 14:6). Batala namni Yesus Kiristositti amanetti, inni yookiin isheen fayyiteetti fayyina ishee yookiin isaatti waabdii qaba. Fayyinni amantiittiidhaan hin argamu, garuu hojiidhaan agarsiisama. Ergamaan Phaawloos dhimma kana Galaatiyaa 3:3 keessatti kaasa yeroo inni gaafaatu akkas jedhee, “Attam akkas wallaalota taatuu? Hafuura qulqulluudhaan jalqabdanii amma immoo yaada fooniitiin raawwachuu barbaadduuree?” Amantiidhaan fayyine taanaan fayyinni keenya amantiidhaan eegamaadha kunuunfamaadhas. Fayyina mataa keenyaa argachuu hin dandeenyu. Sababa kanaatiif, kunuunsa fayyina keenyaas argachuu hin dandeenyu. Fayyina keenya kan eegu inni Waaqayyoodha (Yihudaa 24). Jabeessee cimsee kan nu qabee jiru harka Waaqayyooti (Yohaannis 10:28-29). Eenyu illee isa irraa adda nubaasuu kan hin dandeenye jaalala Waaqayooti (Roomaa 8:38-39).
Waabdii bara baraa kan ganu waanti kam iyyuu, uumama isaatiin, amantii nuyi hojii keenya isa gaarii fi tattaaffii keenyaan fayyina mataa keenyaa eeggachuu qabna kan jedhudha. Inni kun fayyinni ayyaanaan kan jedhuu wajjin guutummaatti faallaadha. Badhasaa akkasumaa isa kan Kiristosootiin fayyine isa kan keenyaatiin miti (Roomaa 4:3-8). Fayyina keenya argachuudhaaf sagalee waaqayyootiif guutummaatti ajajamuu qabna yookiin jireenya quqlqula’aa jiraachuu qabna jechuun, duuni Yesus gatii cubbuu keenyaa kaffaluudhaaf ga’aa hin turre jedhanii amanuudha. Gatii cubbuu keenyaa isa darbee, isa ammaa fi isa fuulduraa keenyaa, fayyina duraa fi fayyina boodaa, kaffaluudhaaf du’uun Yesus guutummaatti ga’aa ture (Roomaa 5:8; 1 Qorontoos 15:3; 2 Qorontoos 5:21).
Inni kun Kiristaanni akka barabaadetti jiraachuu danda’a ta’us amma iyyuu kan fayyeedha jechuudhaa? Inni kun bu’uurumatti gaaffii sammuutti yaadamuudha, sababni isaa Macaafni Qulqulluun kiristaanni inni dhugaan karaa “akka ofii isaa barbaadetti” akka hin jiraanne ifa taasiisa. Kiristaanonni uumama haaraadha (2 Qorontoos 5:17). Kiristaanonni ija hafuuraa agarsiisu (Galaatiya 5:22-23), hojii foonii miti (Galaatiya 5: 19-21). 1 Yohaannis 3:6-9 kiristaanni inni dhugaan cubbuutti qabamee akka hin jiraanne ifa godhee kaa’a. Deebii falmii isa ayyaanni cubbuu jajjabeessa jedhuuf, ergamaan Phaawloos akkas jechuun dubbata “Egaa ayyaanni Waaqayyoo akka baay’atuuf cubbuutti jiraachuu itti fufnaaree? Kun matumaa hin ta’u! Nuyi warri cubbuu jalaa duune, si’achi attamitti cubbuu jala jiraannaree?” (Romans 6:1-2).
Waabdiin bara baraa cubbuudhaaf hin hayyamu. Bakk isaa jarreen Kiristoositti amananiif jaalalli Waaqayyoo akka waabdii akka qabu beekuudha. Kennaa Waaqayyoo isa dinqisiisa beekuu fi hubachuun faallaa isa cubbuufi hayyama laachuu raawwata. Akkamiin namni tokko, gataii Yesus Kiristos nuuf kaffale beekaa, jireenya cubbuu jiraachuu itti fufaa (Roomaa 6:15-23)? Jaalala Waaqayyo warra isa amananiif kan haal-duree tokko male ta’ee fi waabdii qabeessa ta’uu isaa beekaa namni tokko akkamiittiin jaalala sana fuudhee fuula Waaqayyoo irratti deebisee darabataa? Namni akkasii waabdiin bara baraa akka cubbuu raawwatuuf hayyama akka isaa hin kennine agarsiisaa hin jiru, garuu irra caalaatti inni yookiin isheen fayyina karaa Yesus Kiristos sirriitti hin shaakalle. “Egaa namni isatti qabamee jiraatu hundinuu cubbuu hin hojjetu; namni cubbee hojjetu hundinuu garuu isa hin argine, isa hin beeknes” (1 Yohaannis 3:6).
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Waabdiin bara baraa cubbuudhaaf hojjechuuf ni hayyamaa? Waaqayyo nama takkaa waa’e Isaa hin dhageenyeetti hin faradaa?


text:
Daily Archives: January 25, 2013
Guyyaan Ayyaana Hors iise Bulaa G/Boorana a,Ona Yaabelootti Ta u Irratti Barruulee n Warraaqsaa fi Alaa baan ABO Bal’inaan M axxanfame.
Amajjii 25,2013 Yaabelloo
Godina Booranaa Ona Yaabelloo irratti guyyaan ayyaana Horsiisee Bulaa akka federaalatti kan kabajamu har’aa fi bor; Amajjii 25 fi 27 akka tahu odeessa eengadda qeerroon dabarse irratti ni yaadatama. Akka gabaasaa Qeerroo Ona Yaabellotti ganama kana bakka wal argee gaggeeffama ayyaana kanaatti waraqaan adda addaa maxxanfameera, qaamolee wayyaanee olaanoon qaama Federaalaa irraa gara san deeman dursuudhaan dhaadannoo fi waraqaan alaabaa ABOn tolchamee galmaa fi naannoo sirni ayyaanaa kun itti gaggeefamutti maxxanfamee jira, kanneen bittimfamanis qophaayee uummataaf hiramaa jira,ammatti akka gabaasaa Qeerrootti waraqaan 520 ol raabsameera,kun dursee kan taheedha haala ittiin oolan akka nu gaheen dhaamaa deemna.
Raadiyoolee Seife Nebelbali fi Simbirtuu Qophii Amajjii 24,2013


text:
Seexanni eenyuu dhaa?
Gaaffii: Seexanni eenyuu dhaa?
Deebii: Seexana kan ilaalatee amantiin namootaa yaada daa’imummaa irraa kaasee hanga gadi fagootti ga’a_gaafa kan baasee nama diima xiqqoo irra, innis gatittii isaani irratti taa’ee cubbuu akka gootaniif kan isin oofuu, hanga eenyummaa isaa isa hamaa ibsa argisiisuutti. Ta’us macaafni qulqulluun seexanni eenyuun akka ta’ee akkamitti jireenya keenyas akka miidhuu suurraa isaa ifaa nuuf kenna. Salphaati kaa’uudhaaf, macaafni qulqulluun seexana yeroo ibsu, akka Maleekaa bara baraatti innis taayitaa isaa samii irra jiru sababa cubbuutiif kan kufee, hundumaa guutu guuututti Waaqayyoon kan mormu, hundumaas humnan mataa isaatiin kan godhuu, kaayyoo Waaqayyoo dhorkuuf.
Seexani kan uumamee akka Maleekaa qulqulluutti. Isaayas 14:12 dursa kufaatii seexanaa maqaa, luusfeerii kan jedhamutu kennameef. Hisqeel 28:12-14 seexanni kirubeel kan jedhuun uumamuu isaa ni ibsa, ergamaa isa ol jedhaa uumamee dha. Innis bareedina isaatii fi ejjennoo isaatiin of tuule, akkasumas bakka ol jedhaa irra kan jiru teessoo Waaqayyoo irra taa’uu barbaade (Isaa. 14:13-14, Hisq.28:15, 1Ximoo 3:6). Of tuulummaan seexanaa gara kufaatitti geggeesse. Isaayaas 14:12-15 irratti kan jiru hedduu “anis” ibsa jedhan hubadhaa. Sababa cubbuu isaatiif Waaqayyo seexana mootummaa waaqa irraa dhabamsiise.
Seexanni addunyaa biyya lafaa kana kan bitu ta’e akkasumas samii irra kan jiru abbaa aboo (Yoha 12:31, 2Qoro 4:4, Efe 2:2). Innis komataa dha (Mul. 12:10) qoraa (Mat 4:3, 1fTeso 3:5) fi dogogorsaa (Uuma. 3, 2Qoro 4:4, Mula.20:3). Maqaan inni guddaan “mormituu” yookaan “kan mormuu” jechuu dha. Kan biraan waamamni isaa, daabiloos, “sobaa” jechuu dha.
Ammam illee inni waaqa irraa gatamus, amma iyyuu teessoo isaa Waaqayyoon ol gochuu barbaada. Inni Waaqayyo kan inni godhe hundumaa ni morma, sagada biyya lafaa nan argadha abdi jedhuun, mootummaa Waaqayyoo irratti mormii ni jajjabeessa. Seexanni tokkoon tokkoon seera waaqefannaa dogogoraa fi amantaa addunyaatiif burqaa isa guddaa dha. Seexanni wanta kamiin iyyuu wanta hundumaa taayitaa mataa isaatin ni godha, Waaqayyoo fi Waaqayyoon kan hordofan mormuu dha. Ta’us, galmi seexanaa maxanfameera_galaana abiddaa keessatti bara baraan (Mul 20:10).
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Seexanni eenyuu dhaa?


text:
Dorgommii fdiigicha meetira kuma shanii kanaarratti Dubartoonni lakkoofsaan kuma 10 ga’an kan hirmaatan yammuu ta’u 150n Atileetoota muuxannoo qabanidha
Dorgommii kanarratti Atileet Gannat Abdulaqaadir 1ffaa ta’uun moo’attee jirti.
Atileet Gannat kanaanis badhaasa Birrii kuma 15 argattee jirti.
Akkasumas dhuunfaan kan dorgmte Maakidaa Abdallaa 2ffaa yammuu taatu Boonshee Taammana ammoo 3ffaa galuun moo’attee jirti.
Dorgommii ka’uumsaafi xummurri isaa adda babayii Daayaaspooraa ta’e kanatti Dubartoonni beekamoon dameewwaan hojii adda addaa irarratti bobba’anis hirmaataniiru.Tajaajila oduu Itiyoophiyaatu gbaase.
Gulaalaan:Biraanuu Hurrisaa


text:
Filter feeder
Filter feeders (kan maqaa biraa suspension feeders jedhamun bekkaman) kunii binensotta waan bishaan kessa (amh) tansafafu fi nyatta bishaan kessa ofiit jabesanni qabuun nyatanidha, kessatuu bishaanicha kutta qamaa isaani kanaf qopha'ee irratti dabarsuni, fakkensa baleen whaleiin kutta qamaa isaa baleen jedhamu fayyadama. Filter feedingiin gossa nyatta afuuran kessa tokko dha. Binensonni tokko tokko kan gossa nyatta kana fayyadamani kan akka clam, krill, flamingo, sea sponge fi whale shark dha.


text:
Taarike 93: Yesuusi Daro Asaa Miziis
KEEHIPPE azzanttiyaabi merettiis. Xammaqiya Yohaannisa biron wori simmoosona. Kawuwaa machchiyaa Heeroodiyaada a dosukku. A, kawoy Yohaannisa qooriyaa muucissanaadan oottaasu.
Yesuusi hegaa siyidi, keehippe azzaniis. Yesuusi hegaappe barkka asi baynnasaa biis. SHin asay a kaallidi biis. Yesuusi cora asaa be'idi, etau qarettiis. Yaatiyo gishshau, Xoossaaa kawotettaabaa etassi yootiisinne eta giddoppe harggidaageetakka pattiis.
He gallassa omarssi i erissiyo ashkkarati akko yiidi: ‘Ha''i sa'ay qammiichchiis; ha sohoykka asi baynnasa. Asay matan de'iya katamata biidi, bau qumaa shammana mala yedda’ yaagidosona.
Yesuusi: ‘Eti baanau bessenna. Etau miyoobaa intte immite’ yaagidi zaariis. Yesuusi Piliphphoosakko simmidi: ‘Ha ubba asaa mizanau gidiya quma awuppe shammana danddayiyoo?’ yaagidi oychchiis.
Piliphphoosi: ‘Asaassi huuphiyan huuphiyan qii guuttaa gattanaukka keehippe daro miishsha koshshees’ yaagiis. Hegaappe Inddiraasi: ‘Ba qumaa oyqqida ha na'aayyo ichchashu oyttaynne naa''u molee de'ees. SHin ha ubba asau hegee aynne maaddenna’ yaagiis.
Yesuusi: ‘Asaa maatan utissite’ yaagiis. Hegaappe Yesuusi qumaa gishshau Xoossaa galatidi, hegaa darosan shaakkiyoogaa doommiis. Hegaappe, erissiyo ashkkarati oyttaanne moliyaa ubba asau gishidosona. Hegan 5,000u attuma asay, hegaappe keehi dariya sha'an qoodettiya maccaasaynne naati de'oosona. Eti ubbay kallana gakkanaashin miidosona. Erissiyo ashkkarati attida xarzzaa shiishshiyo wode, 12u samppaa kumiis!
Hegaappe Yesuusi, ba erissiyo ashkkarati Galiila Abbaa pinnanau wolwoluwan gelanaadan oottiis. Qamman wolqqaama carkkoy denddidi, wolwoluwaa yaanne haanne sugiis. Erissiyo ashkkarati keehippe yayyidosona. Hegaappe qammaappe 6n saatiyan, haattaa bolli hemettiiddi etakko yiya issi asa be'idosona. Eti be'iyoobi aybakko eribeenna gishshau, yayyidi waassidosona.
Yesuusi: ‘Tanattennee; yayyoppite!’ yaagiis. Eti hegankka ammanibookkona. Yaatiyo gishshau, PHeexiroosi: ‘Godau, hagee tumu nena gidikko, taani haattaa bollaara neekko baana mala, oottaarkkii’ yaagiis. Yesuusi: ‘Haa ya!’ yaagiis. Yaagin PHeexiroosi kiyidi, haattaa bollan hemettiis! Hegaappe i yayyin, haattay a mittiyoogaa doommiis; shin Yesuusi a ashshiis.
Takkidi, Yesuusi haranttuwaakka sha'an qoodettiya asaa miziis. He wode i laappun oyttaaninne guutta qiiba moletun hegaattuwaa oottiis. Kaseegaadaankka ubbaassi gididi palahiis. Yesuusi asaayyo qoppiyo hanotay daro garamissiyaaba gidennee? I Xoossay sunttido kawo gididi haariyo wode, nuna hirggissiyabi aybinne de'enna!
Maatiyoosa 14:1-32; 15:29-38; Yohaannisa 6:1-21.
Oyshata
- Xammaqiya Yohaannisa bolli ayba azzanttiyaabi gakkidee? Hegaa gishshau, Yesuusassi aybi siyettidee?
- Yesuusi bana kaallida cora asaa waati mizidee? Ay keena xarzzay attidee?
- Erissiyo ashkkarati qamman ayssi yayyidonaa? PHeexiroosi waanidee?
- Yesuusi naa''anttuwaakka sha'an qoodettiya asaa waati mizidee?
- Yesuusi Xoossan sunttettida Kawo gididi haariyo wodee, ufayssiya wode gidanay aybissee?
Gujo oyshata
- Maatiyoosa 14:1-32 nabbaba.
Maatiyoosa 14:23-32n de'iya qonccissoy PHeexiroosabaa ay akeekissii?
Geeshsha Maxaafay PHeexiroosi kayma gididoogaanne ba eesotiyo eeshshaappe laamettidoogaa waati bessii? (Maatiyoosa 14:27-30; Yohaannisa 18:10; 21:7; Oosuwaa 2:14, 37-40; 1 PHeexiroosa 5:6, 10)
- Maatiyoosa 15:29-38 nabbaba.
Yesuusi ba Aawaappe demmido, ashuwaassi koshshiyaabau bonchchoy de'iyoogaa waati bessidee? (Maatiyoosa 15:37; Yohaannisa 6:12; Qolasiyaasa 3:15)
- Yohaannisa 6:1-21 nabbaba.
Ha wodiyan de'iya Kiristtaaneti sa'aa kawotettaa bonchchiyoogan, waatidi Yesuusa leemisuwaa kaallana danddayiyoonaa? (Yohaannisa 6:15; Maatiyoosa 22:21; Roome 12:2; 13:1-4)


text:
Le Manifeste de Gérone sur les droits linguistiques, traduit en Afan Oromo par le Centre PEN d’Éthiopie.
Manifeestoo Giroonaa Mirga Afaaniirratti
PEN Dunyaalessaa bareessitoota adunyaaa mara kan walitifiduudha. Manifestoon kun Caamsaa bara 2011 Giroonaatti Koree Hiikaafi Mirga Afaanii PEN Dunyaalessaatiin qophaa’ee, Fulbaana bra 2011 ergmtoota Kora 77ffaa PEN Dunyaalessaa irratti hirmaataniin kan raga’efi, qabixii 10 kan of keessaa qabu ittiin qajeelfama waa’ee mirga afaaniiti.
1. Heddumminni afaanotaa hambaa adunyaa kabajamuufi eegamuu qabu
2. Kabajni afaanotaafi aadaalee maraaf taasifamu bu’ura adeemsa ijaarsaa mariifi nageenya addunyaati.
3. Namini kamiyyuu dubbii kan baru hawaasa afaan, jireenya, aadaafi enynummaa isaaf harjoomu keessatti.
4. Afaan addaddaa dubbachuufi haala addaddatiin dubbachuun kan waliigalteen ittiin uumamu qofa osoo hintaane, dhugeenya ilimi namaa keessatti guddatuufi aadaan keessatti ijaaramu
5. Hawaasni kamiyyuu daangaasaa keessatti akka afaansaa akka affaan hojiitti ittiin gargaaramu mirga qaba
6. Manneen barnootaa keessatti barnoonni kennamu afaan hawaasaa manni barnootaa sun keessatti argmuu akka kabja argatu gumaachuu qaba
7. Lammileen yoo beekumsaa waliigalaa wa’ee afanota graagraa qabaatan jaalalaafi yaada bal’aa hayyumma wa »ee afaansannii akkat qabaatan gargaara
8. Hiikaaleen barreeffamoota hojiiwwan guguddoo aadaalee garaagaraa keessatti argamanii dhala namaa walakkatti walhubannoo tassifamuuf heedduu barbaachisaadha
9. Meeshaan sabqunnamitii afaanonni garaagaraa akka haalaafi siaa’ynaan dorgomanii hojjatan gochuuf sagalee olkaastuuti
10. Mirgi afaan offiitti gragaaramuufi afaan ofii eeggachuu akka mirag bu’uraatti Dhaabbata Mootummoota Walta’aniitiin beekkummaa argachuu qaba
Retourner a la page du manifeste de Gérone sur les droits linguistiques


text:
WASHINGTON,DC—
Itoophiyaan dhiyoo tanaa akkanuma dorgommii gara garaa irra jirti,Chaampiyoonaa addunyaatii fi dorgommi Diamond League dabalee dorgommii hedduu keessa jirti.
Atileeotii isii ta akka Meserti Deffaarii fi Xurunesh Dibaabaa faan torbaaniin duuballeetti dorgommii Londonitti qopheessaniif qophiitti jiran jedha Leenjsiaan garee Itoophiyaa obboo Toleeraa Dinqaa.
Gama kaaniin ammoo Itoophiyaan biyya 10n dorgommii Waancaa Addunyaa bara dhufu Biraazilitti jalqabnifi dabruuf CAR waliin tapahttee 2-1 moohatte.
Akkuma kanaan Itoophiyaan biyya shanan dorgommii tanaaf dabran tahuuf carraa qabaachu dandeetti taatullee gareen isiin waliin tapahattu sagallanuu jajjabduu muuxannuu qabdu.
Woma taateefuu tapha biyyitii shanan keessaa dabaran tana ji’a lamaa sadiin duubatti jalqaban.
USA fi Meksikoolleen bori dorgommii kubbaa miilaa waancaa Addunyaatii dabruuf Kolumbos,Ohaayootti tapahtanii.
Dorgommii Amerikaatti guddoo jaalatan American Football
ta gareen 32 marroo 17 taphatan ta baranaa dhiyoo jalqaban.
Kilabiin Pirimeer Liigii addunyaa bebekamon akka La Liga,Bundsliga,Serie A fi EPL faalleen dorgommiitti jiran.MP3 tanaallee caqasaa
Mee tana nuu caqasaa


text:
Dhaabni siyaasaa haaraan hogganootaa fi miseensota ABO duraanii of keessaa qabuu fi Obbo Leencoo Lataan hoogganamu eega hundeessama isaa fi kaayyoo qabsoo isaa ibsee booda, Addi Bilisummaa Oromoo garee Obbo Daawud Ibsaan hoogganamuu fi garee Obbo Dhugaasaa Bakakkoon hoogganamu of keessaa qabu immoo, “Har’as Boorus Biyti Teenya Oromiyaa, Uummatni Keenya Oromoo, Kaayyoon Keenyas Bilisummaa dha,” mata-duree jedhuun ibsa baase.
Dubbi-himaan Adda Bilisummaa, Obbo Boruu Barraaqaa, waa’ee ibsa kanaa gaaffii fi deebii Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kennaniin, “mata-dureen ibsa keenyaa kaayyoodhuma ABOn jalqabuma – bara 1976 irraa qabatee qabsoo isaa geggeessaa ture. Kanuma irra-deebinee uummata keenya hubachiisuuf jecha ibsa san baasne” jedhan.
Waa’ee mirga hiree-murteeffannaa uummata Oromoo irratti ejjennoon ABO maal akka ta’e gaafatamanii, dhaabni isaanii mirga hiree-murteeffannaa uummata Oromoo akka deggeruu fi sanaafis akka qabsaa’u eeranii, “garuu, uummatni tokko kan hiree ofii murteeffachuu danda’u yoo bilisummaa qabaate, yoo gama hundaan mirga guutuu argate qofa,” jedhan – Obbo Boruun.
Addi Bilisummaa Oromoo yoo qabsoo isaatti milkaa’ee sadarkaa murtii kennuu irra gahe, tarkaanfiin isaa itti-aanu maali? Ripublikii Oromiyaa gad-dhaabuu moo uummatni Oromoo Ripublikii Oromiyaa walaba gad-dhaabuu fi sirna dimookitaatawaadhaan uummatoota Itiyoophiyaa ka biroo waliin jiraachuu keessaa akka filatu carraa kennuu dha? Gaaffii jedhuuf ennaa deebisanis, “Addi Bilisummaa Oromoo akka dhaabaatti kaayyoon keenya Ripublikii Oromiyaa walaba utubuu dha. Garuu, san dura uummataaf mirga hiree-murteeffannaa kennina. Yoo uummatni “lakkii, saboota Itiyoophiyaa ka biroo waliin federeeshinii yokaan konfedereeshiin jiraachuu naaf wayya?” jedhe, murtoo isaa dura hin dhaabannu. Guutumaatti simannaaf,” Jedhu.
Toftaan qabsoo ABO bifa hundaan ta’uu ka dubbatan, dubbi-himaan dhaabichaa – Obbo Boruu Barraaqaa, “Garuu, irra-caalaa qabsoo hidhannootti fuuleffannee jirra. Mootummaa marii nagaa didee, qawween ukkaamsuutti bobba’e kuffisuuf mariin nagaa qofaa isaa hin hojjetu,” jechuun ibsan.
Gaaffii fi deebii guutuu as irraa dhaggeeffadhaa.


text:
WASHINGTON,DC—
Dorgommiin waancaa kubbaa miilaa Afrikaa Ammajii 17 haga Muddee 8,2015 dhumatti. Dorgommii torbaan sadii tana Morookootti qopheessa.Taatullee Morookoon Eboolaaf jettee akka dorgommiin tun duratti siixxu ykn guyyaan isii jijjiiramu gaafattte.Konfidereshiiniin kubbaa Miilaa Afrikaa,CAF ammoo dubbii tana irraa hin fudhanne.
Bulchootii CAF, dorgommiin tun guyyuma jedhanitti taati, Morookoon yoo qooheessuu dadhabde Sadaasaa 8,2014 irratti deebii kennuu malte. Taatullee guyyaan dhumaa waan qophi tanaa irrati murkii kennan Sadaasaa 11,2014.
Akka oduu odu gaazexaa Aljeeriyaatti perzidaantiin koree CAF Issa Hayato’u, faa fi miilata isaanii hedduutti mari’ate. Ebolaan,dhukkubii haarahii lafa dhufe Afrikaa gama Dhihaatii nama 5000 tahutti dhumate.
Dorgommii Fardaa
Awustiraaliyaa magaalaa Viktooriyaa fi magaalaa gara garaatti Sadaasaa 4,2014tti dorgommii fardoo beekmatuu Melbourne Cup jedhan ta teettoon fardaa bebeekamoo fi fardii qolchaan beekamaan irratti wal dorgomutti jalqaba.
Dorgommii tanaan “dorgommii biya miila tokkoon dhaabdu,” jedhanii faarsan.
Fardoo tana karaa metirii 3200 irratti wal qolchisiisan.Teettoon fardaa warra adoo fardi gussanii garaa fardaa jala loo’ee ulee lafaa guru,axxiyyoo farda irra teteettee wa aatu ta darbatte hin dhabnee fi warra fardoo muka kuchisiisuun beekamu. Lafti tun hagii tokko tabbaa hagii tokko koofee.Nama ganna dabre dorgommii tana moohee dolara miliyoona 3 kennan.
Dorgommii tana Austrailaaiaa cufatti TV daawwatanii addunyaatti nama miliyoona 650tti TV daawwata.Awsutiraaliyaatti saatii 3n duubatti namuu wayaa aadaa ufii naqatee kaan faashinaa,namuu faaya ufii naqatee daawwii yaa’a. jedhan.
Atileetiksii
New York,Amerikaatti Keenyaa,Shangaahitti Itoophiyaa fi Afrikaa Kibbaatii, Soweettoo Afrikaa Kibbaatti ammo atileetota Itoophiyaatti moo’e.Addunyaan gamuma gamaan dorgommiitti jirti.Dorogmmii 19essoo tana, Federeshiinii Atileetiksii Addunyaa,IAAF qopheessa.
Dorogmmii NY nama kuma 50 tahu ka hagii tokko artistoota,atileetota,abbootii siyaasaatii fi hedduutti km 42.195 irratti wal dorgome.Atileetii Keenyaa Wilson Kipsangitti dhiiraan moohe.Atileetiin Itoophiyaa Lalisaa Deessiaa lammeessoo, sadeessoolleen atileetuma Itoophiyaa Gebre Gebremariam.Atileetiin Amerikaa, Meb Keflezighiti.
Gama kaaniin ammo atileetiin Keenyaa beekamaan Rita Jepetoo qorsa humna namaa kennee nama utaalchisu liqimse jedhanii dorgommii irraa dhaaban. Atileetota dorgmmii biyya alaatti dorgomuun duratti qaraa qorsa humna namaa kennu liqismuu fi liqimsuu ykn fudhachuu dhabuu isaani laalani.
Yoo dhiiga isaani keessatti argan dorgommii irraa dhaabani waan hedduun adabanillee. Ganna lamaan dabre keesatti Keenyaatti atileetoa 36tti qorsa akkanaa fudhatani jedhanii dorgommii irraa dhaaban.Jeptoo maratoonii Boston, Chigaackoo,Stockholm, Paris, Miilaan fi Lisbon fa moohachun beekama.
Dorgommii Afrikaa Kibbaa dhiiraa fi dubralleen Itoophiyaatti moo’e.Dhiiraan Sintayehu Legese fi dubraan ammoo Meseret Birruutti moo’e .Namii afreessoo ammo atileetii Amerikaa Meb Keflezighi.
Gama kaaniin ammo waldaan kubbaa miilaa addunyaa ji’a dhufu keessa taphattoota kubbaa miilaa bebeekamoo dorgommii Ballon D’or kedhan irratti taphattoota 23 wal dorgomsiisuuf filate.
Kilabii Real Madrid keessaa nama jaha, Baayner Muunki keessaa jaha, walumattuu nama hedduutti filatame.Jara kana gaazexeessitotaa fi warra kubbaa taphachiisutti fila.Taatullee taphataan Urugay ka amma Barcelona taphatu doolara miliyona 75 caalaan bitatan Luis Suharez dorgommiifuu hin dhiyaanne.
Amala hammeenna isaa tapha irratti ilkaaniin nama nyaachisutti dorgommii tana keessaa dhaabe jedhan.Maanajeria Liverpoolii Barceloonaa fi namii hedduun Luia hafuun seeraa malee jedha.Isaan maan jettan?
Qophii ispoortiiti fi jedhaa nuu ergaa


text:
(Qeerroo, Adaamaa, 12 Guraandhala 2012) Sochii diddaa fi fincila Bilisummaa Oromiyaaf godhamaa jiru caallatti jabeessanii kan itti fufan ta’ee Qeerroon Oromiyaa ibsan.
Qeerroon Bilisummaa adeemsa sochii Qeerroo darbe wayita xiinxalanitti akka ibsanitti, diddaa fi fincilli bakkayyuutti adeemaa jiru akka sagaleen Oromoo akka gaariitti dhagayamuu fi beekamu kan taasisaa jiru waan ta’eef jabaatee itti fufa.
Sochii Qeerroo dhaabuuf shirri humnoota addaddaan xaxamaa jiraatu iyyuu, jabinaa fi kutannoo Qeerrootiin akka fashalaa jiru kan yaadachiisan Qeerroon Oromiyaa, akkuma “abbootiin keenya humnoota Habashaa ofirraa ittisaa qabsoo Bilisuammaa dhaloota ammaan gahanitti, nuti Qeerroon Bilisummaas Habashoota akka haaraatti ofijaaraaa jiranis ta’ee, humnoota yeroo ammaa Oromiyaa deegsaa fi hiraarsaa jiran sagalee tokkoon mormuu keenya jabaannee itti fufn,” jedhanii jiru.
“Nuti Qeerroon Bilisummaa adeemsa waggaa tokko dabarsine keessaa muuxannoo guddaa argannee jirra,” kan jedhan Qeerroon Oromiyaa, deeggarsi ummata keenya irraa argachaa jirrus daran akka jabaannee qabsoo Bilisummaa Oromoof hojjannu seexaa guddaa nuuf ta’ee jira,” jedhanii jiru.
Qeerroon bilisummaa itti dabaluunis, “ammaan boodas, akkuma kaleessaatti kutannoon falmannee guyyaa Bilisummaa dhiyeessina malee taakkuu tokko illee duubatti hin deebinu,” jechuun ummatis bakkayyuutti isaan waliin akka warraaqu dhaamsa isaanii dabarsanii jiru.


text:
Gaaffiiwwan Gurguddaa Jireenya Keessatti Nu Mudataniif Eessaa Deebii Argachuu Dandeenya?
Maal sitti fakkaata?
Saayinsiirraatii?
Geggeessitoota amantiirraatii?
Moo Macaafa Qulqulluurraa?
BARREESSAAN MACAAFA QULQULLUU WAAQAYYOON AKKAS JEDHEE TURE
‘Ati hubannaa anaaf kenni . . . Dubbiinkee dhugaadha.’
Macaafni Qulqulluun gaaffiiwwan namoonni miliyoonaan lakkaaʼaman gaafataniif deebii kenna.
Atoo gaaffii keetiif deebii argachuu barbaaddaa?
Weeb saayitii keenya jw.org jedhamurraa deebii argachuu dandeessa.
DUBBISI wantoota Intarneetiirratti baasne
Gaaffiiwwan Macaafa Qulqulluutiif Deebii Quubsaa Argachuu
Maatiidhaaf
ILAALI-Viidiyoowwan Macaafa Qulqulluurratti hundaaʼan
Barumsawwaniifi faarfannaawwan ijoolleedhaaf qophaaʼan
Gorsawwan dargaggootaaf kennaman
GARAGALFADHU-wantoota qophaaʼan
Birooshura Misiraachoo Waaqayyo Biraa Dhufe! jedhamu
Kitaaba Macaafni Qulqulluun Maal Barsiisa? jedhamu
GAAFFIIWWAN KANA KEESSAA CAALAATTI KAN SI YAADDESSU WARRA KAMI?
Kaayyoon jireenyaa maalidha?
Rakkina nurra gaʼaa jiruuf kan itti gaafatamu Waaqayyodhaa?
Yeroo duutu maal taata?
Deebii Macaafni Qulqulluun gaaffiiwwan kanaaf kennu jw.org irraa ilaali.
(Go to BIBLE TEACHINGS › BIBLE QUESTIONS ANSWERED)


text:
Adoolessa 22, 2013
Walgahii/maree ergamtootnii fi bakka bu’oonni Mootummaa Wayyaanee waa’ee gurgurtaa boondii hidhaa/jallisii laga Mormoriif magaalaa Edmonton Kanaadaatti gaafa Adoolessa 20 bara 2013 gaggeeffachuuf karoorfatan mormii fi dura dhaaabbannoo cimaa hawaasni Oromoo fi miseensonni hawaasota biroo impaayerittii irraa dhufan taasisaniin fashaluu danda’eera.
Bifa qindoomina, sirna naamusaa fi tartiiba qabuun mormii fi dura dhaabbannoo hadhaawaa hawaasni keenya magaala kanaa fi naannoo ishii jiru adda durummaan of kennuudhaan maanguddoo, shamarran, ijoollee/daa’imman, dargaggoo fi ga’eeyyii otoo hin jedhiin heddumminaan hiriiruudhaan gamtaa fi jabinaan taasiseen walgahiin ergamtootaa fi bakka bu’oota mootummaa abbaa hirree Wayyaanee (Qaama Imbaasii wayyaanee irraa dhufe dabalatee) diigamee fashaluudhaan, konkolaattonni isaan ittiin dhufan yeroodhaaf to’annaa poolisaa jala oolanii, deggersa humna poolisaa fi qaama bulchiinsa magaalichaan Autoobisa magaalaa (City Bus) poolisnii fi bulchiinsi magaalaa qopheessetti fe’amanii karaa boroo/dudduubbee galma walgahichaan hari’amanii baqachuu danda’aniiru. Qabsoon hawaasni keenya guyyaa kanatti godhes kan ergamtoota wayyaanee kana qixxaan mormu qofa otoo hin taane sagalee, gaaffii fi kaayyoo haqa isaa fi uummata isaa qaamni poolisa naannoo, qaamni bulchiinsa magaalaa, fi kanneen biroo dhimmi akkasii ilaalus akka hubatanii shoora karaa isaanii taphatan murannoodhaan ifattti tattaaffii jabaa gochuudhaan gurra hawwatee sagalee isaa haalaan dhaggeessifachuudhaan irra aanuu danda’eera.
Dhimmi mormii kunis qabiyyeen isaa jajjabaa fi bal’aa waan tureef, hawaasni keenyas murannoo fi jabinaan waan dura dhaabbateef humna poolisaa fi naga eegduu heduu akkasumas gurra sabaa himaalee (Mass media) naannoo kanaa haalaan hawwachuudhaan walumaagalatti hiriira mormii keenyaa fi sochii qaamota kanaa dabalatee dirreen galma mormii suni lafti dhiphatee ooleera. Guyyuma kanas TV fi Raadiyoon naannoo jiranis dhimmanii gabaasaa turaniiru.
Ergamtootni kunis akkuma aadaa mootummaa isaanii uummata sobuudhaan sa’aa 3:00wb eegalama jechuun beeksisanii sa’aa 11:00wd irratti eegaluuf waytii isaan sochii godhan haaluma hordofaa tureen irratti qaqqabuudhaan uummatni keenya waliif labsuudhaan battalumatti mormii fi dura dhaabbannoo isaa eegale. Haaluma kanaan sabboontonni hawaasa keenyaa qaamota bifa adda addaan dhimma kana keessatti shoora qabaachuu malan marayyu mormii haqa-qabeessaan hudhanii qabachuudhaan walgahii ergamtootaa kana fashalsiisuun injifannoo seena-qabeessa galmeessisaniiru.
Haalota hedduu nama ajaa’iban keessaa, uummatni keenya obboloonni hordoftootni amantii muusliimaa otoo soomana ramadaanaa irra jiranii daa’imman qabatanii maatiidhaan mirga saba isaanii fi kaayyoo dhugaaf aduu/hongee bonaa keessa bishaanii fi midhaan malee murannoodhaan jalqabaa hanga dhumaatti kaayyoo isaaniif dhaabbachuun isaanii kan baayyee nama hamilchiisudha. Namni keenyas asxaaleefi mallattoolee eenyummaa isaanii ibsan kan akka alaabaa Oromoo, dhaadannoo, suuraalee hidhamtoota siyaasaa keenya, fi kkf qabatanii faayamuudhaan mul’ataniiru. Qindoomina kanas kan gaggeessaa ture sabboontota ilmaan oromoo waliin ta’uudhaan Waldaa Hawaasa Oromoo naannoo kanaati. Innis, gurmuulee akka hawaasa Ogaaden, Waldaa Hawaasaa Itoophiyaa, Waldaa Muusliimota Itoophiyaa (Bilal MuslimCommunity), fi kkf waliin gamtoomuudhaani dha.
Dhaadannoolee dhaggeessifamaa turan keessaa: Boondii gurguruu dura mirga kabajuuti dursa, mirgi uummata keenyaa haa kabajamu, haqni uummata keenyaa haa eegamu, mootummaan Wayyaanee goolessituu dha, saamichi lafaa haa dhaabbatu, hidhamtootni siyaasaa haa hiikaman, hidhamtootni dura buutota amantii Muusliimaa haa hiikaman, mirgi amantii haa kabajamu, hidhaa fi duuti uumata keenya irraa haa dhaabbatu, hayyoonnii fi barattootni keenya haa hiikaman, Oromiyaan ni bilisoomti, fi kkf fakkaatan turan.
Walumaagala sochiin mormii kanaa qabsoo hadhaawaa hawaasni keenya murannoo fi gamtaan taasiseen milkii gaarii fi injifannoon xumuramee jira. Ergamtootni wayyaanees akka walgahiin kuni isaan jalaa fashale, keessummaan isaaniis akka jalaa qaana’e wawwaataa jiraachuun isaanii dhaga’ameera, karaa sabaa himaalees argameera. Teessoo armaan gadii xuquudhaan gabaasaa sab qunnamttii naannoo kanaatiin kan qileessa irra oolee ta’uu hubachuu ni dandeessu.
Dhimma kanaafis hawaasni keenya magaalaa kanaa galata quddaa qaba.
Injifannoon Uummata Oromoof!
Hawaasa Oromoo Edmenten, Kanaadaa


text:
Friday, January 24, 2014
Kaleessa WBO Hidhannoo Guutuu Waliin Hiriirsanii Karaa Baalee Ganan; Har’a Ammoo Suufii fi Saamsoonaayitaan Karaa Boolee Galan
Waraabessi Biyya Isa Hin beekne Dhaqee Kaldhoo Naa Afaa Jedhe’
(Argan Beeko)
Mammaaksi akka mata duree barruu kanaatti dhihaate kun dubbii warra ODF ibsuuf karaa gabaabsa. Murni namoota yeroo adda addaatti badii adda addaa raaw’atanii ABO keessaa ari’aman yookiis fottoqanii bahan irraa walitti dhufe kun, daandii faallaa fedhii ummata Oromoo irratti kan argamu tahuun isaa amma hundaafuu ifee jira. Namoonni baay’een dhalachuu murna kanaa waggaa tokko qofatti gabaabsanii hubachuu malu. Haa tahu malee murni kun akka murnaatti dhalachuuf kan karaa eegale waggaa jaha dura. ODF jechuun murna ‘Jijjiirama’ jedhamee bara 2008 keessa ABO irraa fottoqe irraa dhalate. Murna kana gochaa fi kaayyoo isaa irraa ka’uun namoonni baay’een ‘Micciirama’jedhuuni. Ani garuu barruun kun arrabsoo karaa irraa akka hin fakkaanneef jecha maquma isaan moggaafataniin ‘Jijjiirama’ jedhee waamuun filadhe.
Ofii ka’umsii fi seenaan gabaabaan murna kanaa maal fakkaata? Eessaa ka’ee eessatti deemaa jira? Gaaffiilee deebii kanaa gabaabsee ibsuufan tattaafadha. Mataan murna amma ODF jedhamuu kun, Obbo Leencoo Lataa, gaafa Jijjiiramni labsamu suduudaan harka keessaa qabaachuu haa mormatan malee, duubaan garuu mahaandisa fottoqiinsa gaafasii tahuun qooda hogganummaa akka bahachaa turan warra dhimma kanaaf keessummaa hin tahin biratti beekamaa dha. Itti aanaan ODF har’aa, Dr. Diimaa Nagawoo ammoo, gorsaa (advisor) murna Jijjiiramaa tahanii labsamuun ifaan ifatti (officially) hojjechaa turan. Maqaa ‘bu’uressitoota ABO’ fi ‘hogganoota gameeyyii’ jedhamutti dhimma bahuun jarri kun lamaan ummata Oromoo afaanfajjessuuf karaan deemaa turanii fi deemaa jiran gaddisiisaa qofa osoo hin taane qaanfachiisaa dha. Haasawa yeroo adda addaatti miidiyaalee diinaa kan akka ESAT irratti bahanii haasawaniin kabajaa ummatni Oromoo isaaniif qabaachaa ture of irraa mulqanii of salphisan. Gaaffii bilisummaa ummata Oromoo, kan qabsaayonni kuma kudhanootaan itti wareegaman salphisanii fi gara dabarsanii ‘gaaffii ambummaa’ (citizenship)tti gad xiqqeessan. Kana qofaanuu hin dhaabbanne. ‘Nuti takkaa bilisummaa Oromoo gaafannee hin beeknu, gaafa ABO bu’uressinus Oromiyaa bilisoomsuu waan jedhamu yaadnee hin beeknu’ jedhani. Kanaanis Habashoota waan gammachiisaniif ESAT irratti baay’ee harki rukutameef. Oromoon garuu bakka jiruu ‘Safuu!’ jedhee isaan taajjabe.
Jara kana lamaanii gaditti kan argaman Obbo Leencoo Baatii fi Obbo Hasan Huseen hoo eenyu? Jarri kun lamaan ammoo warra ifatti labsatee maqaa ‘Jijjiirama’ jedhuun bara 2008 irraa qabee ABO diiguu irratti bobba’e. Warra ummata Oromoo fayyaaleyyii hedduu afaanfajjeessuun Menneapolis irratti harka rukuchiifatani. Jarri kun warra ifaan ifatti ‘’Shanee ABO gaafatama irraa ariinee jirra; Kana booda ABOn Shanee Gumiitiin hogganamtu hin jirtu’’ jedhee ummata Oromoo sobe. Yakka qabsoo Oromoo fi dhaaba kallacha qabsoo Oromoo, ABO irratti dalagan kana jalaa of baasuuf jechas murna fottoqxummaadhaan ‘Jijjiirama’ jedhanii jaarratan sana irratti Kamaal Galchuu akka hayyu-dureetti muudan. (Akka afaan isaanii gaafasiitti ‘dura deemaa’ jedhamaa akka ture hin dagatamu). Kamaal akka bolola aangoo qabu waan beekaniif badii ofii dalagan hunda namtichatti haqachuuf jecha gowwoomsanii maqaaf of dura kaa’ani. ‘Hoggansa Kamaal’ jalatti yakka dirree qabsoo fi hawaasa Oromoo biyya adda addaa keessatti raaw’atameefis nuti itti hin gaafatamnu, nuti keessaa hin qabnu jedhanii Kamaalii fi warra isa waliin turetti haqachuuf tattaafatan.
Kamaal Galchuu Hagayya bara 2006 keessa gaafa qaamaan ABOtti makamu nama nagaa qabu, kan Oromummaaf laalatu akka ture warri isatti dhihoo ture ragaa bahaaf. ABOnis murannoo Oromummaa isaa kana laalee akka qabsoo Oromoo furgaasuu keessatti qooda ogummaa waraanaa bahatu haala aanjessuufiif jecha gara miseensa Hogganummaa (Gumii Sabaatti) ol guddise. Tarkaanfiin toltuuf godhame kun garuu osoo oolee hin bulin hammeenyaaf gumaameche. Kamaal ABO seenee ji’oota muraasa keessa Obbo Hasan, Obbo Leencoo fi fakkaatota isaanii kanneen hoggas waliin shubbisaa turaniin micciiramee daandii haqaa kan irbuu itti seeneef irraa jal’ifame. Kamaal daldaltoota siyaasaa kana lamaaniin dogoggorfamee naamusa dhaabaatiin ala deemee yakkoota gurguddootti cuuphame. Qajeelfamaa fi barsiisa namoota maqaa dhawaman lamaanii fi fakkaatota isaanii jala deemuu filatee Hayyu Duree dhaabichaa tuffatee qajeelfamas irraa fudhachuu dide. Kana birayyuu dabree qabsaayota ABO gidduutti walitti bu’iinsi hamaan akka dhalatuu fi keessumattuu waraana gaafas ajaja isaa jala ture keessatti dhiigni ilmaan Oromoo tokkummaa qabsaayotaaf lallabaniidhaa akka bishaaniitti akka dhangala’u tarkaanfii fudhachiise. Yakka gaddisiisaa kana hunda duubaan kan ture ammoo warruma har’a ODF jedhee gilindisaa jiru kana akka ta’e yaadachiisuu feesisa.
Yakkoota waraanaa gaafas murna ‘Jijjiirama’ jedhamuun raaw’ataman keessaa kan akka malee hamaa fi yoomuu seenaan hin irraanfanne Zoonii Kibbaa keessatti ta’e. Ijoollee Oromoo bilisummaa Oromoof jecha irbuu waliin seentee, dhagaa waliin boraafattee, diina ishii irratti qiyyaafattee jirtu gosummaa fi ilaalchaan qoqqoodanii walitti diran. Ijoolleen Oromoo afaan qawwee ishii diina irraa buqqiftee walirratti akka deebiftu taasisan. Kanaanis qabsaayonni Oromoo diina ajjeessuuf manaa bahan wal galaatafanii irbaata allaatii wal taasisan. Yakki warri ‘Jijjiiramaa’ sun (Kan Leencoo Baatii fi Hasan Huseeniin hogganamu) zoonii sanatti raaw’achiise kana qofas miti. Itti Aanaa Dura Deemaa isaanii kan ture Lichoo Bukraa ilmaan Oromoo diina kuffisanii kufuuf irbuu seenanii dirree qabsoo irratti argaman dhibbootaan hiriirsee Wayyaaneetti galche. Qawwee qabsaayota Oromoo kan gumaata qaalii sabboontota Oromoo biyya alaa fi biyya keessaatiin horatamte walitti qabanii Wayyaaneef galii godhan. Kunis isaan hanqatee miidiyaa Wayyaanee irratti bahanii hanga dandeettii isaanii ABO ummata biratti jibbamsiisuuf xibaaran. Arraata Wayyaanee tahanii olola farra QBO oofani. Kanuma waliinis miseensotaa fi deeggartoota ABO cichoo tahan bakka addaa addaa irraa qabsiisanii hiisisani. Kanaanis Wayyaanee biraa fuula bitachuuf haa dhama’an malee Wayyaaneen garuu torbaan tokko lama eega dheebuu ololaa ittiin bahattee booda akka xaasaa cabaatti lafatti darbite. Amma wayta kana namni haaturuutii hantuutninuu bakka jiranitti isaan hin fuunfattu.
Yeroo kun hundi tahu ‘Jijjiiramni’ isaanii, kan hoggansa isaa jalatti yakki kun hundi qabsoo Oromoo irratti raaw’atame, guyyaa tokko illee gadi bahee ummata Oromoo dhiifama hin gaafanne. Waraana Oromoo nama isaanii lammaffaa (Lichoo Bukraa)tiin dirqisiifamee Wayyaaneetti gane ilaalchisee ummata Oromoof ibsa kennan hin qabani. Oromoo tuffatan. Akkuma Adoolessa bara 2008 keessa qabsaayota fayyaaleyyii hanga tokko dogoggorsanii harka rukuchiifatan sanatti, baruma baraan Oromoo gowwoomsuutu danda’ama jedhanii saba guddaa kana tuffatani. Tarkaanfiin ganiinsaa taasifame sun qooda fudhannoo fi itti amantaa isaaniin alatti akka hin raaw’atamin kan ragaa bahu tokko isa kana. Yakki raaw’atame kun garaa ummata Oromoo akka laalesse wayta hubatan, Leencoo Baatii fi Hasan Huseen gaafatama kana jalaa of baasuuf jecha namicha akka afiishalootti of dura kaa’an (Kamaal Galchuu) qeequu fi hamachuu hojii godhatan. Kamaalis akkuma isaan isa barsiisanitti qajeelfama isaanii fudhachuu dide. Dabaree isaa miseensummaa fi hogganummaa ‘Jijjiiramaa’ keessaa isaan ari’eyyu. Nama akka meeshaatti itti dhimma bahuuf moggaafatanii turantu fuula itti naanneffatee isaan salphise.
Qaanyii isaanii kana garuu ifatti baasanii dubbachuu mannaa, faana dabarsuuf jecha falaasama bishaan hin fuuneen Oromoo gowwoomsuuf tattaafatan. Maqaa ‘araara’ jedhuun ammas ABO gowwoomsanii harkatti galfachuudhaan kaayyoo dhaaba kana hiikkachiisanii Wayyaaneetti galchuuf qaban dhugoomfachuuf hojjechuu faashina haaraa godhatan. Sana duras taanaan ABO irraa fottoqanii murna ‘Jijjiirama’ jedhamu bixxiluuf wanni isaan dirqes, akka ofii barbaadanitti dhaabicha dhunfatanii diinatti oofuuf hiree dhowwatamuu isaanii ture. Projektiin maqaa ‘Jijjiirama’ jedhuun ABO dhabamsiisuuf eegalame yoo milkaawuu didu, warri fedhii kanaan wal fakkaatu wal suufanii projektii isaanii kan namni irraa bitu dhabame haaromfachuuf ammas arreedan. Warri hogganummaa ‘Jijjiiramaa’tiin yakka gurguddaa qabsoo Oromoo irratti raaw’ate sun, karaa maraan kasaaraa mudatan. Miseensota ABO fi sabboontonni Oromoo fayyaaleyyiin kan gaafas jaraan afaafajjeeffamanii turan osoo hin turin dhugaa fi soba adda baafatanii isaan ganani. Bakki itti dahatan tokkichi bobaa Obbo Leencoo Lataa tahe. ‘’Wal fakkaattiin wal barbaaddi’’ jedha mitii ree Oromoon?
Obbo Leencoo Lataa fi Dr. Diimaa Nagawoo ABO harkatti galfatanii akka fedha isaaniitti dhaabicha hiikkachiisanii harka wayyaaneetti galchuuf jecha eega hojjechuu eegalanii waggaa 15 caalee jira. Sun milkaawuufii dinnaan maqaa ‘’Manguddummaa Araaraa’’ jedhuun akka ofii barbaadanitti jara reefuu maqaa dhoofne kana mataa ABO irratti irroomsuuf ijibbaatan. Kunis cichoomina hogganoota haqaatiin harkatti fashale. Akkasitti ABO irraa gaafa abdii muratan yakkamtoonni kaleessaa fi har’aa bakka jiranii wal barbaadanii maqaa ODF jedhuun of labsan. ‘Jijjiirama’ kaleessa gatatetu ‘ODF’ jedhamee booda keessa as bahe. ‘Jijjiirama’ Kamaal Galchuu kaleessa akkuma dhalateen gatate sanaa fi ‘Jijjiirama/ODF’ jara Leencoo har’aa kana wanni adda taasisu waanuma tokko qofa. ‘Jijjiiramni’ Kamaal Nafxanyoota kan waaqeffatu (Amhara-worship) yoo tahu, ‘Jijjiiramni/ODF’ jara Leencoo ammoo Wayyaanee-TPLFiin kan waaqeffatu (Tigray-worship) tahuu isaa ti. Lamaanuu Oromoon akka saba guddaatti miila lamaan of danda’ee dhaabbachuun egeree mataa isaa akka tolfatuuf osoo hin taane, maxxantuu fi ergamtuu Habashootaa tahee akka jiraatu hawwu.
Murni Kamaal hangamuu Habashoota gammachiisee harka haa rukuchiifatu malee Oromoo biraa guutummaatti waan tufameef battalumatti seenaa tahee darbame. Kan jara amma shubbisaa jiruus hiree Kamaal faa mudatan irraa adda hin jiru. Obbo Leencoo Lataa gaaffii fi deebii miidiyaa Oromoo tokko waliin amma dura geggeessan keessatti “Gaafa Amaarri yookiis Tigireen na faarsuu baay’isan rakkoo wayiitu jira jechuu dha.” jedhanii turan. Egaa har’a kunoo Oromoo osoo hin taane Amaaraa fi Tigireetu adeemsa ODF faarsaa jira. ‘Oromiyaa gananii Itoophiyummaa fudhataniiru’ jechuun lamaanuu gammadanii dabaree dabaree harka dhawaafii jirani. ‘Qubee fi alaabaa ABO sanas of irraa dhiisaatii sirriitti nu fakkaadhaa’ jedhaniis warri Amaaraa dhaamsa itti ergataa bahani. Tigiroonni aangoo irra jiran ammoo lammummaa biyya lamaatiin isin hin simannu, passport keessan isin irraa guurree isin simanna, jedhanii waadaa naqsiifataniin. Kunis harka kennannaa haal-duree tokko malee (unconditional surrender) tahuu isaa ti.
Yeroo dhihootii as waa’ee adeemsa ODF irratti odeessi haaraan bal’inaan kan gabaafamaa jirus marsaalee Oromoo irratti osoo hin taane marsaalee Habashaa kan akka Zehabesha.com, Ethiomedia.com, Ethiopianreview.com faa irratti. Kun kan agarsiisu yaaddoon Obbo Leencoo dhugoomaa jiraachuu isaa ti. Akkuma jedhanitti yoo isaanii galeef, jara (ODF)fi ummata Oromoo gidduu rakkoon guddaan akka jiru mul’isaa jira. Ammatti Habashaa Amaariffa dubbatuu mannaa Habashaa Tigiriffa dubbatu filachuun homaa garaagarummaa hin qabu. Habashaan Habashaadhuma. Oromoon ammoo Habashaa lamaan keessaa kamiinuu waliin firoomas tahee hariiroo qabsoo hin qabu. Haleellaa jarri lamaan isarraan gahaa jiran wal tahee of irraa qolachaa jira sabni Oromoo. Keessumattuu dargaggoon Oromoo eenyummaa saba isaa fi sadarkaa qabsoon isaa irra gahe sirriitti wayta diinatti agarsiisuu danda’e keessatti argamna. Oromoon akka Oromootti irree tokko tahee biyya isaa Oromiyaa irratti abbaa tahuu fedha malee, Amaara filatee Tigiree kan balaaleffatu yookiis, Tigiree firoomfatee Amaara kan jibbu akka hin taane diinota isaatti himaa jira!
Ofii warri ODF Wayyaaneetti galuuf sababni keeyyatan maal faa dha? Dhuguma akka afaaniin himatanitti ‘karaa nagaan qabsaayanii Wayyaanee kuffisanii Oromoo bilisoomsuu’ dha moo kaayyoo dhokataa biraa qabu? Yoo karaa nagaan Wayyaanee irratti qabsaayuuf kan garaa irraa yaadan taheef maaliif waggaa 23 booda har’a reef murtee kana irra gahani? Hireen isaanii hoo maal tahuuf deema? Kutaan lammaffaan barruu kanaa torbaan dhufu dhihaatu gaaffiilee kanaa fi kana fakkaataniif deebii gahaa qabaata.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Argan Beeko
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
(Ayyaantuu
) #BilisummaaOromoo-(18.03.2016, #ShaggarLixaa, Amboo)Godina Shawaa Lixaa Aanaa #Midaa_Qanyiitti keessatti warraaqsii FXG itti fufee jira. Haala kanaan walqabatee Waraanni wayyaanee Barattoota Oromoo M/B Baallammii sadarkaa 2ffaa fi qopha’inaa irratti Boombii dhoosuun #Yakki_waraanaa Barattoota Oromoo irratti raawwatee jira. Balaa kanaan barattoota hedduu madeessuu fi hedduu immoo humna waraanaan ukkamsee hidhaatti guuraa jira.
Aanaa Midaa Qanyii Keessatti manneen barnoota sadarkaa 1ffaa hanga sadarkaa 2ffaa fi qopha’inatti jiran guutummaatti cufamaniiru. Guyyaa har’aa magaalaan Baallammii Waraana wayyaaneen goolama jirti.
Bitootessa 18/2016 Godina Lixa shaggar Amboo: Aanaa #Adaaa_Bargaa #Mogoriitti guyyaa kaleesaa 17/2016 irraa eegaluudhaan goototni barattootni Oromoo Mana Barnootaa Muka Odaa sad.1ffaa fi Reejjii sad.2ffaa warraaqsaa FXG itti fufuudhaan waraana Wayyaanee dhagaan ari’anii mana barnootaa keessaa baasaniiru. Waraanni wayyaanee Humnaan M/B Reejjii sadarkaa 2ffaa seenee barattoota ukkaamsuuf yaalii godhullee dhagaan dura dhaabbachuun irree qeerrummaa isaanii fi Onnee oromummaa Isaanii diinatti argisiisuun waraana wayyaanee kan of irraa deebisan yoota’uu warraaqsii kun guyyaa har’aa illee jabaachuun itti fufee jira. Gabaasaan itti fufa!
Bitootessa 18,2016 Godina #Iluu_Abbaa_Booraa Magaalaa Baddalleetti warraaqsii FXG daran jabaachuun itti fufun guyyaa har’aa Goototni Barattootni Oromoo M/Barnootaa sadarkaa 1ffaa Qaanqaccoo Magaalaa Baddalleetti argamu keessatti alaabaa mootummaa Wayyaanee gubuudhaan sochii isaanii daran jabeessuun, waraana mootummaa jala dhaabbachaa jiru, Gabaasaan itti fufa!!
injifannoon uummata oromoof!!
Goota Goota caalu Maandeellaan keenya Obboo Baqqalaa Garbaan Guyyaa hardhaa bitootessa 18/32016 Magaalaa Finfiinneettii kan argamu mana murtii Araadaa jedhamutti akka dhihatu himameeraa. Kanaaf ilmaan Oromoo nannawaa Sanatti argamtan hundi nannoo Sana dhaquun deeggarsa keessan akka agarsiistan kabajaan isin gaafanna.
Galatoomaa.
Qabsoon keenya ittii fufa!
#OromoProtests Namoota mana adabaa Poolisii Magaalaa Gimbii keessatti dararamaa jiran keessaa muraasa
1. Solomon Mokonniin- Barreessaa KFO Godina W/Lixaa fi hojjetaa mootummaa
2. Tafarii Baqqalaa – Damee ijaarsa KFO Godina W/Lixaa
3. Girmaa Tamasgeen – Koree hoji raawwachiiftuu KFO G/W/Lixaa
4. Yoseef Lammii – Kan filannoo darbe taajjaban
5. B/saa Malkaamuu Taarikuu – Filannoo kan taajjaban
6. B/saa Amanaa Gabbisaa – Kan filannoo taajjaban
7. B/saa Caalaa Indaaluu- Barsiisaa Mana Barumsaa Adiveentistii Gimbii
8. B/saa Alamuu Asaffaa – Barsiisaa Mana Barumsaa Adiveentistii Gimbii
9. Obbo Kifiluu Daaqaa- Ogeessa Hospitaala Adiveentistii Gimbii
10. Obbo Daggafaa wayyeessa – Hojjetaa Mana Murtii G/W/Lixaa
11. Obbo Balaay Taammanee – Hojjetaa Baankii Awwaash Gimbii
12. Obbo Tasammaa Taliilaa – I/G/Waldaa walgargaarsaa Buusaa Gonofaa
Walumaa gala namootni 60 maatii waliin akka wal hin dubbisne dhorkamuun yeroo dararaa cimaa kan irra ga’aa jirudha.
Yuunivarsitiin Jimmaa irraa ilmaan Oromoo 28 dhimma ariifachiisaf isin barbaanna jedhaman maqaan isaanii armaan gaditti tarraa’ee jira. Barattoonni hunduu kaampaasii kittoo furdisaati.
Hidhaa
Ajjeechan
Doorsisaan
Yoomuu boodatti nun deebisu. Kaayyoo qabsaaonni kalee irratti wareegaman nuti dhaloonni qubee firii itti godhuuf wareegama qaqqaalii kaffalaa jirra.
Hanga bilisummaa gonfannuttis itti fufna