text:
Labsii Waloo Mirgoota Namummaa
PDF VersionLabsii Waloo Mirgoota Namoomaa
Afaan Oromo (Oromiffa)
Labsii Walii-gala Mirgoota Namummaa
Murtoo Wal-ga’ii Walii-gala kan Dhaabbata Waldaa Mootummootaatiin qabxii 217 A (iii) jalatti Mudde baatii 10 bara 1948 itti Akka Murteeffamee, Ragga’ee Labsametti.
SEENSA
Ulfinni fi wal-qixxummaan ilmoo namaa kan uummattoota hundaa akka ifatti kabajamu gochuun bu’ura bilisummaa, haqaa fi nageenya addunyaa waan ta’eef;
Mirga namummaa irra ijjechuun yookaan tuffachuun yeroo hunda jeequmsa badiisa fidu uumee uummata kan dheekamsiisu waan ta’eef, akkasumas addunyaa haaraa kan uummanni ishee wal-qixxummaadhaan, bilisummaa yaadaa fi amantii argatanii, yaaddoo fi dhaba irraa birmaduu ta’anii gammachuudhaan akka jiraatan gochuun hawwii fi fedha uummattoota addunyaa waan ta’eef;
Uummanni bulchiisa rooroo fi cunqursaa ofirra kuffisuuf humnaan akka hinfayyadamnetti yoo barbaachise, mirgooti namummaa seeraan akka eegamu gochuun barbaachisaa waan ta’eef;
Biyyoota gidduutti walitti-dhufeenyi michumaa fi wal-jaalalaa akka dagaagu gochuun barbaachisaa waan ta’eef;
Miseensoti Waldaa Mootummoota hundi chartarii waldichaa keessatti mirga namummaa irratti, ulfina namaa irratti akkasumas wal-qixxummaa namoota hundaa (dhiiras ta’ee dubartii) irratti amantee qaban kan ibsan waan ta’eef;
Akkasumas guddina hawaasummaa fi wayyaawuu sadarkaa jireenyaa fiduuf kan murannoodhaan hojjetan waan ta’eef;
Miseensoti Waldaa Mootummootaa marti, Dhaabbata Waldaa Mootummootaa wajjin wal-ta’uudhaan kabajaan walii-galaa kan mirga namummaa fi kan bilisummaa hundaa akka eegamuuf waadaa waan seenaniif;
Mirgootaa fi bilisummaa kana akka gaariitti hubatanii beekuun waadaa kana hojii irra oolchuuf guddisee kan gargaaru waan ta’eef;
Kanaafuu
Wal-ga’iin Walii-gala Waldaa Mootummootaa:
Labsii Waliigala Mirgoota Namummaa kan uummattoonni fi biyyooti hundi walii-galteedhaan kabajan labsuudhaan, tokkoon- tokkoon uummataa fi qaamoti hawaasaa marti labsii kana hubatanii yeroo hunda akka kabajan, labsii kana barsiisuudhaan mirgootii fi bilisummaan hundi akka kabajaman akka carraaqan, karaa tarkaanfii sadarkaa biyyaa fi addunyaatti fudhatamaniinis mirgootii fi bilisummaan kun akka kabajaman akka godhan, kunis immoo uummattootaa fi miseensota Waldaa Mootummootaa giduutti akka hubatamu akka godhan jecha, labsii kana labseera.
Qabxii 1
Namooti hundinuu birmaduu ta’anii mirgaa fi ulfinaanis wal-qixxee ta’anii dhalatan.
Sammuu fi qalbii ittiin yaadan waan uumamaan kennameef, hafuura obbolummaatiin walii-wajjin jiraachuu qabu.
Qabxii 2
Namni kamiyyuu mirgootaa fi birmadummaa labsii kana keessatti ibsaman, garaagarummaa sanyii, bifaa, saalaa (dhiiraa fi dubartummaa), qooqaa, amantii, ejjennaa siyaasaa, sablammummaa, hawaasummaa, qabeenyaa, dhalootaa fi waan biraatiin utuu addaan hin ba’in, ni argata.
Kana malees immoo, garaagarummaan kamiyyuu karaa siyaasaa, karaa biyyummaa, karaa wal-caalmaa sadarkaa bulchiisa biyyaa fi karaa adda-addaa hin godhamu.
Qabxii 3
Namni kamiyyuu mirga jiraachuu, birmadummaa argachuu fi mirga qaamni isaa eegamuu ni qaba.
Qabxii 4
Namni homtuu garbummaa jalatti hin bulu, garbummaa fi daldalli garbaa bifa kamiin iyyuu dhorkaa dha.
Qabxii 5
Namni kamiyyuu reebichii fi gidiraan hammeenyaa yookaan immoo wanti ulfina namummaa isaa hanqisu yookaan kan hammeenyaan adabsiisu irra hin ga’u.
Qabxii 6
Namni kamiyyuu akka namummaa isaatti seera duratti beekame kabajaa argachuu qaba.
Qabxii 7
Namoonni hundi seera fuula duratti wal-qixxee ilaalamanii, garaagarummaa tokko malee, eegumsa seeraa argachuu qabu. Namoonni hundinuu waan labsii kanaan mormee isaan addaan qoodu hundumaa irraa eegamuu qabu.
Qabxii 8
Namni kamiyyuu mirgoota heeraan yookaan seeraan isaaf kenname cabsuudhaan waan isa hubu hundumaa irraa karaa mana murtii yookaan yaa’ii biyyaa eegumsa argachuuf mirga ni qaba.
Qabxii 9
Namni kamiyyuu garmalee hin hidhamu, biyyaas hin ari’atamu.
Qabxii 10
Namni kamiyyuu yeroo yakkaan himatamee mirgooti isaa fi ittigaafatamni isaa murteeffamutti, qaama loogii irraa birmaduu ta’etti dhiyaatee sirrii, qajeeltoo fi wal-qixummaadhaan gaafatamuuf mirga ni qabaata.
Qabxii 11
- Namni kamiyyuu yeroo yakkaan himatamutti, hanga seeraan yakkaa ta’uun isaa itti muramutti, mirga qulqulluu ta’ee ilaalamuu ni qaba. Yeroo yaa’iitti dhiyaatus waan egumsa isaaf wabii darbu hunda ni argata.
- Namni kamiyyuu waan yakka ta’ee hin lakka’amnetti, sadarkaa biyyaattis ta’e sadarkaa addunyaatti, yakkamuu hin danda’u. Kana malees, adaba kan yeroo yakkichi raawwatame muramuu qabu caalaatiin hin adabamu.
Qabxii 12
Namni kamiyuu mirgi inni mana isaa keessa, qofaa isaa ykn. maatii isaa wajjin jiraachuuf qabu, yookaan mirgi inni ergaa xalayaa isaa dhoksaadhaan akka eegamuuf qabu jalaa hin tuqamu. Ulfinni namummaa isaa fi ulfinni maqaa isaas hin tuqamu. Namni kamiyyuu hubaatii ykn. yaalii akkanaa irraa seeraan ni eegama.
Qabxii 13
- Namni kamiyyuu biyya isaa keessatti mirga asiif achi adeemuu ni qaba.
- Namni kamiyyuu biyya kan isaas ta’e kan biraa keesaa gadi ba’ee itti deebi’uuf mirga ni qaba.
Qabxii 14
- Namni kamiyyuu biyyoota kan biraa keessatti mirga koolu galtummaa gaafatee argachuu ni qaba.
- Mirgi kunis waan yakka siyaasaatiin alaa ta’e ykn. waan kaayyoo yookaan hafuura Waldaa Motummootaatiin mormu yoo ta’e hin kennamu.
Qabxii 15
- Namni kamiyyuu mirga lammummaa ni qaba.
- Namni kamiyyuu akkasummaan mirga lammummaa hin dhabu, yookaan mirga lammummaa isaa gedderachuu hin dhabu.
Qabxii 16
- Dhiirris, dubartiinis kan umuriin isaanii fudhaaf heeruma ga’e. garaagarummaa sanyii, lammumaa fi amanteetiin utuu addaan hin qoodamin, wal-fuudhanii mirga bultii ijaarachuu ni qabaatu; yeroo wal-fuudhanis ta’ee yeroo wal-hiikanittis mirga qixxee ni qabaatu.
- Fudhaaf heerumni fedha namoota wal-fuudhan irratti kan hundeeffamu ta’a.
- Maatiin tokko qaama hawaasummaa ishee xinnoo waan ta’eef, eegumsi hundi hawaasichaa fi mootummaa irraa kennamuu fi qaba.
Qabxii 17
- Namni kamiyyuu qofaattis ta’e namoota biraa wajjin ta’uudhaan mirga qabeenya horachuu ni qaba.
- Namni kamiyyuu seera malee qabeenya isaa dhabuu hin qabu.
Qabxii 18
Namni kamiyyuu bilisummaa yaaduu, samuu fi amantii ni qaba. Mirgi kun, namni kamiyyuu, amantii yookaan amantee filate qabachuu yookiin fudhachuu, amantii fi amantee isaa qofaa isaatti yookiin namoota biraa wajjin ifatti yookiin dhunfaatti waaqefachuu, hordofuu, hojii irra olchuu, barsiisuu yookiin ibsuu of keessaa qaba.
Qabxii 19
Namni kamiyyuu ilaalcha isatti fakkaate qabachuu, yaada isaas ibsuuf mirga qaba. Mirgi kun, dhiibbaa tokko malee yaada isaa ibsuu, odeeffannoo fi yaada kamiyyuu walitti qabuu fi karaa meeshaa tamsaasaa daangaan utuu itti hin godhamin dabarsuu of keessaa qaba.
Qabxii 20
- Namni kamiyyuu mirga nagayaan wal-ga’uu fi nagayaan hiriira ba’u ni qaba.
- Namni kamiyyuu miseensa walda tokkoo ta’uuf hin dirqisiifamu.
Qabxii 21
- Namni kamiyyuu, kallattiidhaanis ta’ee karaa bakka-buutota isaa, hojii mootummaa biyya isaa keessatti qooda fudhachuu ni danda’a.
- Namni kamiyyuu tajaajilaa uummataa argachuuf mirga ni qaba.
- Fedhi uummataa bu’uura aangoo mootummaati. Fedhi kunis yeroo filannootti ibsama. Filannoon kunis kan namni marti wal-qixummaadhaan qooda keessatti fudhatu yoo ta’u, sirni sagalee ofii ittiin kennanis dhoksaadhaan ni ta’a.
Qabxii 22
Namni kamiyyuu, akka miseensa hawaasichaatti, wabii hawaasaa argachuuf mirga ni qaba. Karaa carraaqa biyyaa fi waliigaltee addunyaas, akkasumas akka qabeenyaa fi caasaa biyya isaattis, ulfinaa fi guddina mataa isaaf waan barbaachisaa ta’an mirgoota dinagdee, hawaasummaa fi aadaa ni qaba.
Qabxii 23
- Namni kamiyyuu mirga hojjechuu, hojji filachuu, hojjii keessatti haala mijuu argachuu fi hojii dhabuu irraa egamuu ni qaba.
- Namni kamiyyuu, utuu addaan hin qoodamin, hojii wal-fakkaatuuf mindaa qixxee argachuuf mirga ni qaba.
- Namni kamiyyuu gatii hojii isaatiif mindaa isaa fi maatii isaa ga’u argachuu qaba. Kunis kan ulfina namummaa isaaf ga’u ta’e, yoo barbaachises, eegumsa hawaasaa kan biraas argachuu ni danda’a.
- Namni kamiyyuu dhaabbatoota hojjetootaa uummatee keessatti qooda fudhachuudhaan mirgoota isaa eegsifachuu ni danda’a.
Qabxii 24
Namni kamiyyuu boqonnaa fi bashannana argachuuf, yeroo muramaa hojjechuuf, akkasumas mindaa isaa argachaa boqochuuf mirga ni gaba.
Qabxii 25
- Namni kamiyyuu, innis maatiin isaas, fayyaa guutuu argatanii sadarkaa jireenya gaarii akka jiraatanitti, waan nyaata, uffataa, mana, eegumsa fayyaa fi tajaajila hawaasummaa hunda argatanii akka jiraatanitti, akkasumas hojii dhabuu, kunuunsa hawaasummaa dhabuu, dhukuba, kophummaa, dullumaa fi rakkoo jireenyaa adda addaa irraa egamuuf mirga qaba.
- Haadholii fi daa’iman gargaarsaa fi eegumsa qofaa argachuuf mirga ni qabu; daa’imman hundi, manattis ta’e bakkeedhaa yoo dhalatan, eegumsa hawaasummaa qixxeetti argachuuf mirga ni qabu.
Qabxii 26
- Namni kamiyyuu mirga barumsa argachuu ni qaba. Barumsi, yoo xinnaate sadarkaa tokkoffaa fi lammataatti, tola ni kennama. Barumsi sadarkaa tokkoffaa dirqii dha. Barumsi tekinikii fii ogummaa kan biraa sadarkaa lammaftaatti kan kenamu yoo ta’u, kunis kan kennamu akka dandeettii abbaatti ta’a.
- Barumsi kennamu kan namummaa namaa guddisuu fi kan eegumsa mirgootaa fi bilisummaa ilmoo namaa jabeessu ta’uu qaba. Kana malees, uummattoota addunya gidduutti waliigaltee fi michummaa kan jabbeessu, sanyii fi amantii adda-addaa gidduuti waliigaltee kan uumu, akkasumas hojiiwwan Dhaabbata Waldaa Mootummootaa fi nageenya uummataa kan jabeessu ta’uu qaba.
- Warri ijoollee, akaakuu barumsaa kan fedhan ijoollee isaaniitiif filachuuf mirga ni qabu.
Qabxii 27
- Namni kamiyyuu jireenya aadaa biyyaa keessatti dhorkaa malee qooda fudhachuu ni danda’a; faayidaa aartii fi saayinsii irraas bashannana yookiin gammachuu argachuu ni qaba.
- Namni kamiyyuu waan ogummaa saayinsii, aartii fi barreessuu ofii isaaf hojjeterraa bu’aan argamu hundi akka eegamuuf mirga ni qaba.
Qabxii 28
Namni kamiyyuu mirgootii fi bilisummaan labsii kana keessatti tarreeffaman marti, akka hojiitti hiikamaniif sirna hawaasaa fi addunyaa irraa waan barbaadamu hunda ni argata.
Qabxii 29
- Namni kamiyyuu hawaasa namummaan isaa keessatti eegamee gabbatu keessatti itti gaafatamummaas ni qaba.
- Namni kamiyyuu, mirgootaa fi bilisummaa isaa yeroo hojiitti hiikutti, mirgootii fi bilisummaan isaa kan daangeffamuu danda’u seeraan ta’ee, kunis immoo mirgootaa fi bu’aa namoota biraa kan eegsisu, yookiin immoo bu’aa fi negeenya uummataa kan eegsisu yeroo ta’uu dha.
- Mirgootii fi bilisummaan kun hojii irra kan oolan kaayyoo fi hafuura Dhaabbata Waldaa Mootummoota kan hin faallessine ta’anii you argaman qofa.
Qabxii 30
Wanti labsii kana keessatti ibsame hundi, mirgootaa fi bilisummaa ibsaman cabsuuf yaadamee, yookiin gocha tokko raawwachuuf jedhamee, akka waan mootummaa tokko, yookin dhaabbata tokko yookiin nama tokko ilaalu jedhamee lakka’aamu hin qabu.


c: text/html

text:
Thursday, July 9, 2015
Qeerroon Barattootni Oromoo Dhaabbilee Barnoota ol-Aanoo Maree Torbaan Tokkoof Taasisaniin Haala Qabsoo Bilisummaa Oromoo, Haala Rakkoo Siyaasa Biyyatti, fi Haala Diaspora Oromoo Ilaalchisuun Marii Baldhaa Godhchuun Ibsa Ejjennoo Qabxii Toorba(7) Qabu Baafatan.
Adoolessa 8/2015
Finfinnee,Oromiyaa
Nuti Qeerroon dargaggootni barattootni Oromoo dhaabbilee barnoota ol-aanoo biyyatti garaagaraa irraa ogummaa garaagaraan eebbifannee fi kanneen barachaa jirru haala qabsoo bilisummaa Oromoo ABO durfamuu fi Warraaqsaa FDG; ilaalchisuun,haala rakkoo siyaasaa biyyatti, dawwannaa Peresidentiin Ameerikaa Barak Obamaa Adooleessa 2015 dhumaa gara Ethiopiatti gochuuf jiru, rakkoo diaspora Oromoo fi qabsoo Oromoo fi akeekaa Maaster Plaanii Finfinnee ilaalchisuun sadarkaa garaagaraa fi mooraalee dhaabbiilee barnoota olaanoo Yuunibarsiitota kanneen akka Jimmaa, Wallaggaa, Amboo, Finfinnee, Adaamaa, Harammayyaa,Dirree Dawaa, Maddaa Walaabuu , Wal-Qixxee, Mattuu, Gimbii, Walisoo, Shaambuu , Arsii fi Bolee Horaa akkasumas kolleejjii barsiisota Jimmaa, Neqemtee, Shaambuu, Mattuu, Baalee Roobee, fi Allaagee irratti torbee tokko guutuu marii qabsoo bilisummaa Oromoo daran jabeessuu fi Oromoo gara tokkotti fiduun humneessuu irratti erga godhannee booda Mootummaa Wayyaanee abbaa irree EPRDF/TPLF/’n durfamuu, fi fedhii uummata Oromoo fi lammilee cunqurfamoo biyyatti malee humna waraana afaan qawween mirga uummata keenyaa ukkamsuu fi oloa filannoo marsaa 5ffaa 100% injifadhe propaganda sobaa olola garbummaa labsachaa jiruu balaaleffachuu fi tarsiimoo sochii warraaqsa FDG irratti jaabeessuun kan dura dhaabbannu tu’uu murtii keenyaa dabarfachuun Ibsa Ejjennoo qabxii toorba(7) dabarfanne jirra.Ibsa Ejjetnoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo Adoolessa 8 2015
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wednesday, January 29, 2014
‘Evils must be challenged’ the Sidama human Rights Defender advices!!
(Revealing Shiferaw Shugute’s wicked acts against the rights of Sidama Nation)
Moderator, Sidama National Regional State Information Network
Kaala Baqaala Wariyo, one of Sidama's human rights defender intellectuals emphasises that, an evil minded individual could obliviously continue with his/her wicked actions against the fundamental rights of citizens if left unchallenged by those against whom he/she commits crimes. To this light, he brings the aspects of Sidama nation’s on going quest for constitutional rights which was illegally and unconstitutionally denied by the regime in power- for the last 22 years. He further recalls that for this very reason, hundreds of Sidama civilians were slaughtered in broad day light by the army and security forces of the regime whilst peacefully and non-violently demanding the aforementioned rights.
Kaala Wariyyo reminds us all once again that the Sidama civilians have paid ultimate sacrifices with their precious lives although their death still remain in vain as long the noble cause they have been massacred for isn't constitutionally and legally responded and those who’re responsible aren’t brought to justices. Until then, the souls of Looqqe massacred Sidama civilians cry for justice to be served on their behalf. Their spirits lingers seeking rights to fundamental respects to individual and collective rights for which they have been slaughtered to be materialised.
There are variety of reasons for the failure of the Sidama nation to succeed in asserting their constitutional rights to regional self-determination in addition to others gross violation of human rights common in the entire empire. Needless mentioning, the regime in power is Sidama nations’ adversary number one. The first and foremost, Mr Wariyyo says, are a handpicked Sidamas’ pariah cadres such as ‘Shiferaw Shigute’ who is for his past and present anti-Sidama actions rewarded by the regime in power therefore he keeps moving upward in the regime’s authority ladder. He is no body without his anti-Sidama campaign, sadly watering down on the Sidama nation’s needs under whose name he is given these privileges.
Thus, Mr Wariyyo adds, hundreds of Sidama civilians became the victims of government and its cadres’ orchestrated crime against humanity despite unambiguous clarity stated in Ethiopia's constitution that allows nations and nationalities to the extent of secession let alone becoming regionally self-administrative which is given to others nations and nationalities of Ethiopia. No one is held accountable for their crimes against the massacred Sidama civilians either.
The Sidama nation was denied these rights time and again. It was primarily granted in 1993/4 for brief period of time when today’s amalgamated- pressure cooker SNNPR’s were 5 independent regional self-administrations partitioned based on socio-culturally, linguistically and others attributes that helps nations with similar background to coexist peacefully and fraternally. These 5 independent regional constitutional arrangements subsequently reversed by the sole decision of late PM Meles Zenawi without the knowledge and agreements of his pseudo-parliamentarians who uttered no word. Ever since the people of Sidama nation are hunted down like antelopes for asking for its reinstallation. Since the late PM reversed the previous arrangements to create the aforementioned SNNPR, he had lied to the Sidama nation on several occasions; physically going to Sidama region, promising to the Sidama SONGO (elders council and Sidama Zonal general assembly where all unanimously agreed that the Sidama to be regionally self-administrative); that the Sidama nation will be regionally self -administrative once he wins election after election simply kidding our peoples by hoodwinking the nation with his usual deceits and pretences.
In particular when TPLF/EPRDF was shocked by unexpected ground slide victory of the then Amhara dominated Kinjit; Meles’s regime needed the support of the SNNPR with particular focus on the largest ethnic nationals in the south, the Sidama. For this reason, once again he has physically travelled to Sidama Zone where he had officially announced that once the 2005’s election is over with his party’s victory; the Sidama nation will be regionally self-administrative. Similar unfulfilled promises were made on previous two occasions for which he gravelly apologised stating that the Sidama nation will be regionally independent for sure after this particular victory. The Sidama nation voted for his party as promised, yet the Sidama wasn’t granted its regional autonomy until he was given a final farewell after he has been called by the supernatural power. His promises remained just a simple lie and deceit.
Therefore, the Sidama elders cursed him on several occasions for his failure to fulfil his promises. The Sidama elders who had genuinely thought that he was telling the truth, failing to understand the heinousness of the late PM and his followers who are still following on his footsteps to continually deny the Sidama nations’ legitimate rights felt very sad and angry at him and his regime ever since.
Some of the key players in implementing an anti-Sidama polices in Sidama-land are the Sidama cadres who are all trading by the name of the Sidama nation involving the aforementioned culprit and his second mentor, the current PM Hailemariam Desalegn and numerous others Sidama pariahs all of who are good for nothing.
Shiferaw Shigute (also known as Shiferaw Shuguxe) with central his governments and regional authorities premeditates, plans, implements and monitors the unlawful killing, extrajudicial arrests of civilians and Sidama professionals and more essentially who facilitates the blockage of Sidama regional rights to self-governance is still at large. Additionally, he ordered the closures of the only Sidama language primary Scholl in in its capital city Hawassa, seriously undermining the rights of Sidama children to learn with their mother tongues in their tender ages, where they form their identities. This person is such heinous for the entire times he had worked for, for the past over 15-17 years, and remains so and isn’t refraining from playing a wicked game against the legal, legitimate and constitutional quest of the Sidama nation.
Kaala Baqaala also informs us that he is playing his ugly game against the interests of the Sidama nation as we speak. Unsatisfied with his previous numerous coward actions he played against the nation, Shiferaw Shugute is still playing his similar card both covertly and overtly. His anti-Sidama thirst is unquenched even after he has been uprooted from his regional post from where he used to terrorise the Sidama nation on daily basis. This brief, yet informative message Kaala Baqaala sent us reveals his barbaric ant-Sidama nature, which further help us to understand the gravity of his hideous roles in stifling Sidama nations’ just causes to its rights to regional self-administration. The nation must take an urgent action to officially denounce this pariah!
Since Jan 25/2014 the SNNPR cadres including the current PM Haile/Mariam Desalegne are holding an urgent meeting in his office to discuss about Sidama’s ongoing quest to its regional self-administration. As kaala Baqaala Wariyyo’s contact, almost 90% of the participants unanimously agreed to unconditional grant to Sidama nation of their rights to regional self-administration. The leaked information from the inner circles further affirms that only 10% involving Shiferaw Shugute are arguing against this. He cowardly leads the staunch opponents of such a grants.
Kaala Baqaala says their final decision will be open for public domain as soon as it’s being received and further advises the Sidama community at large how the aforementioned Sidama cadre is playing against the rights of Sidama nation whom he pretends legally representing as he remains accountable to Sidama nation. Therefore, the actions of this person and his accomplices must be categorically denounced and rejected by all Sidama and its friends from within Sidama land and beyond. The Sidama nation must be unconditionally granted its constitutional and legitimate rights!! All political prisoners from Sidama, Oromia, Ogadenia and others part of the empire must be released for the rule of law to become supreme.
Kenyan Police investigating alleged abduction of two ONLF members in Nairobi.
Police investigating alleged abduction of two Ethiopians in Nairobi
Police investigating alleged abduction of two Ethiopians in Nairobi Updated Wednesday, January 29th 2014 at 14:46 GMT +3 0 inShare By Cyrus Ombati Nairobi, Kenya: Kenyan police are investigating alleged abduction of two top officials of Ethiopia’s Ogaden National Liberation Front (ONLF) from outside a popular restaurant in Upper Hill, Nairobi.
The two who were identified as Mr Sulub Ahmed and Ali Hussein were members of the ONLF negotiation team that was in Nairobi for a proposed third round of talks. Other officials said the two were members of ONLF central committee.
ONLF officials who asked not to be named claimed security agencies from Ethiopia and Kenya were involved in the kidnapping. They had been invited for a lunch date at a restaurant near TSC headquarters on Sunday afternoon when they were abducted by men who were in three waiting cars.
One of the cars, a black Toyota Prado was seized and detained at the Turbi police station on Monday but the two were missing amid speculation they had been taken across to Ethiopia. Moyale OCPD Tom Atuti said there had been complaints of abduction of the two officials but they were yet to confirm who were behind it.
“The vehicle and driver are under police custody to establish if indeed he was involved in the alleged kidnapping of the officials,” said Atuti.
The ONLF officials who spoke in Nairobi said the two officials were invited by the Kenyan government for peace negotiations. “This is not the first time that such an incident happens and we urge that the government of Kenya provides us with security. We do not know the fate of our officials but we know they were taken to Ethiopia,” said an official who asked not to be named.
He asked Kenya, which took the responsibility to be a neutral venue, and as a facilitator to investigate fully the incident and request the Ethiopian government to return the abductees. Analysts say that this move may affect diplomatic negotiations between ONLF and Ethiopia brokered by Kenyan Government on 2012.
ONLF is a separatist rebel group fighting to make the region of Ogaden in eastern Ethiopia an independent state.
ONLF, established in 1984, demands for the autonomy of this region, and claimed responsibility for several attacks since the beginning of 2007 aimed at Ethiopian forces in the area, which the government considers a region under the new federal system.
There live nearly eight million people, mainly Somali. Because Ogaden is populated by many ethnic Somalis, the ONLF claims that Ethiopia is an occupying government. However, the Ogaden people are represented in the Ethiopian government by a number of groups, including the opposition Somali People’s Democratic Party (SPDP).
GOOTUMMAA QOFAATU BILISUMMAA MIRKANEESSA !!!!
SEENAA Y.G (2005) =kutaa 3ffaa
Qabsoon Oromoo gaggeeffamaa jiru, waan ykn rakkoo keessa keenyatti nu mudatee jiruun madaalamee, lakkii Qabsoon keenya duubatti harkifame ykn waa tokkollee hin hojjanne , jennee kan goolabnu yoo ta’e, dogoggora keessa jirra. Waan nu mudataa jiru hundi isaa, kan addunyaan keessa dabartee fi rakkoo qabsoo keessatti isaan mudate ykn dogoggora keessa dabran irraa baratanii , adeemsa isaanii gama hundaa sirreeffatanii injifannoo goonfachuu isaanii wayita ilaallu, dhugumayyuu haalli keessa keenyatti umame ,waan sirraa’uu ykn hiikamuu hin dandeenyedha jennee, madaallii Qabsoo keenya isa dhumaa taasisu akka hin dandeenye hubachuun rakkisaa hin ta’u. haqi tokko garuu waan irraa barannee jirru hedduu ta’ee, sirreeffachuuf yeroo fudhachuun isaa hanqina jennee fudhachuu dandeenya. Keessattu yeroo amma keessa jirru kanatti.
Jaallannus jibbinuus yeroon keessa jirru ykn waggootiin 3n ykn 5n dhufan nuuf murteessaadha. Qaawwaa hundaa duchachuun murteessaadha. Adeemsa keenya ariifchiisuu fi galii keenya dhiheeffachuu irratti halkanii fi guyyaa hojjachuun akka nu irra jiru gadi fageessine waliif dhaamu qabna. Waggootiin kaa’e kun, diinaaf yeroo lubbuutii. Humni nu dura dhaabbatuu hundumtuu yeroo itti siyaasa isaa itti xumuratu ta’a. faallaa kanaa , gaaffiin Ummatoota cunqurfamoo kan ol ba’ee itti mul’atu ta’a jedheen amana. Raagutti kaatee ? hin jedhiinaa. garuu. Kun haqadha. Kun jabiina keenya irratti hundaa’a. Humna taanee ba’uu dhabuun keenya irraa kaanee murteessuuf nu rakkisus, Amala Siyaasa warra Gabroonfattootaa yoo ilaalle garuu , wayyaaneen kana irra deemu hin danda’u. kan isa dhiibu yoo dhibellee, rakkoon keessa isaanii isaan salphisaa deemuun waan hin oolle. Hattun yeroo waa hattu waliif galtee , yeroo waan hatan itti hirmaatan wal ajjeesuu jedhama. Wayyaaneenis adeemsa kana keessa jirti. Carraa kanatti OROMOON waan qabu hundaan fayyadamee Biyya isaa irratti ol aantummaa isaa kabachiisuun murteessaadha.
Ummati keenya hangam jabaataa akka dhufee fi gaaffii isaa dhageesisuuf sochii akkamii taasisaa akka jiru, warra abbaa dhimmaa kan taane caalaa diinoota keenyatu hubataa jira. Kanaaf keessaa fi alaa nutti iyyan. Akka baalagee daandii irraa Arraba safuu hin qabne sana nutti haqatan. Humni sadarkaa kana irra jiru, mo’aa odoo hin taanee , mo’amaa jiraachuu isaa argisiisa. ‘Yeroo kana jabaachuu nu barbaachisa. Gootummaan Abbootii keenyaa kan afaaniin dubbannu ykn seenaa kaafnee dubbannu odoo hin taane, hojiin itti argisifnuudha. Dhalataan Oromoo addunyaa kana irra jiru, har’a siyaasa haaraa itti himamu waa tokkollee hin qabnu . maal akka isa barbaachisus kan itti himamu hin jiru. kan nu hafu yoo jiraate, maraamrtoo hawwii keessaa baanee, waan nu irraa eegamu hojjannee argamuudha. Yeroo itti Oromummaa ykn sabboonummaa ofii argisiisuuf haasaan of mul’ifnu odoo hin taane, Oromummaa fi sabboonummaa keenya kabachiisuuf hanga wareegamaatti falmannudha. sochii qabatamaan humnatti jijjiiramnee argamuudha. Addunyaanis haqa keenya simachuuf , Biyyatti sana keessatti humna qabaachuu keenya hanga argisifnutti nu eegaa jiran. Hamileen bakka maraa mul’taa jiru kan takkaa ka’ee , deebi’ee qabbanaa’u osoo hin taane, hanga mirga keenya goonfanutti kan itti fufu taasisuuf hundi keenya bakka jirru yeroo itti sacha’uu qabnuudha. Kana dhugeessinaan Gootummaa keenyaan Bilisummaa mirkaneessine jechuudha.
Ilmaan Oromoo Addunyaa kana irra jiran wanni jabeessanii hubachuu qaban,Qabsoo Ummata ofii keessatti hirmaachuuf Ulaagaan kaa’ame akka hin jirredha. Waan Ummata koof fayyada jennee itti amannee hojjannu hundumtuu qabsoo keessa jiraachuu keenyatti fudhachuu qabna. Kana jechuun ammo warra bakka Ummata isaaniif hin tollee dhaabbatanii seenaa xureessan hin ilaallatu.warra halgaatti hirkatanii ofii quufanii bulanii ummata ajjeesisanis hin hammatu. Garuu walaba ta’anii, hegaree Ummata keenyaa qalbeeffatanii, har’a irraa kaasee kana gumchuun dirqama kiyya/tiyya jedhanii kanneen socha’an hundi, qaama qabsoo ta’u isaanii hubatanii, waan itti jiran irraa duubatti deebi’uu akka hin qabne hubachuu qaban.
Hojiin ykn gumaachi qabsoof taasifnu , akka hojii tokkoffaatti fudhannee irratti hojjachuun murteessaa ta’uu, yerootu nu dirqisiisaa jira. Hundumtuu bakka jirutti haa hojjatuu, miseensummaa dhaabaa qofaan qabsoon hin gaggeeffamuu, qabsoon miseensa qofaa hin jedhu wayita jennu maal jechuu keenyadha ? hundumtu bakka jirutti gurmaa’ee qooda isaa haa gumaachu wayita jennu, maal jechuu keenyadha ?asi irratti waan of eeggachuu qabnuutu jira. hundumtuu bakka jirutti haa qabsaa’u wayita jennu, hundumtu dhaabsa siyaasaa ykn waanuma kanaan wal fakkaatu ijaarratee wal dura haa dhaabbatu jechuu akka hin taane akka gaaritti hubachuu nu feesisa. Kun qabsoo keenya caalaattu laaffisuu danda’a. humna silaa bakka tokkotti ititee diina dura dhaabbatu harcaasu ta’a. kanaaf sochii sabummaa keenya nutti mul’ate wayita gaggessinu, Dhaabbilee siyaasaa Oromoo haaraa ijaarrachuu akka hin ta’iin qalbeeffachuu nuu barbaachisa.yoo akkas goone yoomillee injifachuu hin dandeenyu.
Afriikaan Kibbaa Addunyaa irratti kabajaa argaa jirru kan goonfachiiseen, Barattootaa fi Dargaggoota ishee akkasumas Ummata ishee , Barnoonnis ta’ee jireenyi BILISUMMAA booda jedhanii , kan wareegames wareegamee, kana barbadaa’es barbadaa’ee of kabachiisuu qabna jedhanii warra of kannaniin ta’uun hin shakkisiisu. Bu’aa Sabummaa qofaa irratti hundaa’anii waliin dhaabbachuu kanadha.
Taaddasaa Birruun Dhalli Oromoo hundi akka baratu kan dhaammatee dabreef maaliif ? akka kiyyatti , yeroo sanatti waan inni hubate hundaa dhaloonni akka hubatuuf barachuu qabaa jedheetu. Waan inni yeroo sana dhaame har’a irra dhaabbannee wayita ilaallu, kan har’a jiru, kan waa hubatee beekaa duude yk dabe dhiifnee, dhalooti har’aa mana barumsaa sadarkaa tokkoffaa jiru iyyuu hundee qabsoo keenyaa ta’aa jiraachuu yennaa arginu , yaada Taaddee dinqisiifachuu hin dhiifnu. Taaddeen yaada yeroo fagoo qabaachuu isaa kanas yennaa ilaallu, yaada Maandeellaa kutaa lameen dabran keessattis kaafneef hundee ta’u mirkaneeffanna. Taddasaan Bilisummaa akka gaafannuuf dhaamsa barachuu qabanii nu dhaamee yoo ta’e, kan abarate daangaa olitti qabana. Kan barate kun hundi ammo Bilisummaa gaafachuuf sagalee tokko qabaachuu dhabuun isaa, dhaamsa Goota keenyaa naaffisuu ta’uun hin hafu. Inni hunda irra nama gaddisiisu ammo, inni barate jedhamu, waan Gootoonni isaa dhaamaniif irraa maquu isaati. Waan barnootaa fi beekumsa namoota keenyaa yoo ilaallees, waggoota 50 dhufaniif ijoollee barsiifachuu dhiifnee, ijoollee Ummata isheef of kennite mooraa waraanaatti naqinee odoo barsiifneyyuu waan miidhamnu hin qabnu . isaantu fala Ummata keenyaa ta’aafi.
GOOTUMMAA WAYITA JENNU MAAL JECHUU KEENYADHA ? GOOTUMMAA AKKAMIITU BILISUMMAA MIRKANEESSA ? GOOTUMMAAN MAALIIN IBSAMA ? OROMOON NAMA MAAL HOJJATEEF GOOTA JEDHA ?
Bara biyya keessa turre sababaa hojiin, carraa Godinaa Oromiyaa waliin ga’uu argadheen ture. Carraa kanaanis, Namoota hedduu waliin mari’chuuf carraa argadheera.hunda irra kan nattii toluu fi itti boonu garuu, Maanguddoota keenya warra waa hin baratiin waliin mariin gaggeesseedha. Akka isaan Umama Namaa kanaa fi addunyaa har’aa kana itti ibsan Nama ajaa’iba. Waan Umamaa kana tokko tokkon yennaa ibsan, waan dhalli namaa bira ga’uuf waggoota dheeraa itti fudhatee Piroofesaraa fi Dokitara ofiin jedhee dhaadatu kana , Maanguddoota waraqaa argee hin beekneetu tokko tokkoon ibsa. Seera Umamaa addunyaanu hin beekiin namattii himan. Kana irratti ragaa fira Oromoo kan ta’an Piroofeesar Asmaroom Laggasaa jedhaman kan dubbatan tokko haa kaasu. Isaan qorannoo samii irraa ykn Urjiilee kan gaggeessan , Hayyoota Booranaa waraqaa fi qalama tokkolee hin beekne irraa ture. Akkas jedhan,,,,
“Ani Boorana keessatti waa hundaa xumure. Sirna Gadaa Oromoo addunyaa kana irratti kan jalqabaa ta’e kan na barsiise Boorana . dhalli OROMOO hundi waan kana bifa barnootaan argchuu qaba. beektoonni keessan kana irratti hojjachuu qabu. Kun akka seenaa qofatti ijoolleetti himamuu hin qabu.kun qabeenyaa keessan isa guddaadha. Kun addunyaa irratti kabaajaa ol aanaa isin goonfachiisa. Nageenya addunyaa hegareef Gadaan qoricha. Ani yeroon waa’ee Urjiilee qoradhu, Booranni Hayyuu tokko naaf kennee, gara Finfinnee dhaqinee, galgala galgala Gaara Inxoxxoo irra teenyee Urjiilee kana tokko tokkon barachaan ture. kan yeroo san hedduu na ajaa’iibu, waa’ee umama Urjiilee Sanaa Odoo hin taanee, Oromticha quba isaatiin urjiilee hundaa na lakkoofsiisaa tureeti. Eessaa barate ? inni isa barsiisee eenyu irraa barate ?bara addunyaanu mataa ol hin qabatiin Oromoonni waa’ee Urjii akkamiin barachuu danda’an ? kun har’ayyuu anaaf gaaffiidha.”biyya alaa dhaqee beektoonni kana irratti kan kataban irra , hayyuu Booranaa irraa kanan baradheetu caala. Qabatamaadhas. Bakka tokko tokkotti waanuma isaan qaoratan katabanii kan dhiheeffatan natti fakkaata.beekumsa ga’aa hanga isaanii iyyuu hin qaban. Isaanuu eessaa kana hubatte jedhanii na gaafachaa turan……. Jedhan.
Anaan kan mudate ammo itti aansa . Bara 1997 fi 1998 Booranaa fi Baalee hojiif dhaqeen ture. Maanguddoota Godinaa lameeniif gaaffii wal fakkaataa kaasee , deebii wal fakkaataa argadheera. Gaaffiin kiyya , Oromoon duri Umamaa Namaa ykn jecha “NAMA” jedhu kana akkamiin ibsaa?kan jedhu ture. Nama jechuun jedhan, 1.Hayyuu kan ta’e, 2.Arjaa, 3.Goota, 4.Soba kan hooddate,5.dhugaaf kan du’u jedhan. Mee 5n isaa hiikkaa isaa waliin naa himaan gaaffii kiyya itti aanee dhihaateef ture.deebiin isaanis,
- Hayyuu:-Hayyuu jechuun Sirnaa fi Seera Gadaa keessa warra dabraniif kan kennamuudha. Kana jechuun Gadaan jiraatanii fi Gadaan Bulchuu ni dabalata. Yoo xiqqaate waa’ee gadaa fi Oromoo gadi fageenyaan beeku qaba. kun ragaa Maanguddootaan mirkanaa’a. Warri miidiyaa keessa hojjattan kun, warra barnoota addunyaa kana irraa baratee kanaan Hayyoota jettu. Garuu Hayuummaan Gadaa keessa dabruu gaafata akka Oromootti. Hayyummaa kana halgaan addunyaa kana irraa kamuu Namaaf kennuu ykn nama muuduu hin danda’u. Oromoon garuu halagaa addunyaa kana irraa ulaagaa hayyummaa guuteef , Hayyummaa kennuu danda’a.
- Arjaa :- Arjaa jechuun waan qabeenyaan, Maallaqaan, beekumsaan waan hundaan of harkaa qabanitti dhimma ba’uun Nama gargaaree nama taasisuudha. Maallaqa firfirsuun odoo hin taane, kan humna hin qabne barsiisanii haa ta’uu waan biraan, akka of danda’u ykn Nama ta’u taasisuudha.
- GOOTA :-Gootummaa raawwachuun karaa hedduu ibsamu danda’a. Gootummaa ol aanaa kan jedhamu, Ummata ofiif haqa argamsiisuuf gama hundaan of laachuudha. Gootummaa lolaan mirga Ummata ofii fi warra cunqurfamee kabachiisuu kaasee , waan qabaniin Ummata ofiif dhaabbachuun Gootummaa nama goonfachiisa. Waan Ummata ofiif tolu, Ummatis itti amanee harka rukuteef ykn deeggarsa barbaachisu taasiseef Goota jedhama. Dhimma Ofii irra kan Ummata ofii dursanii Ummataaf fakkeenya ta’uun, saba ofii addunyaan bakka geesseen geesisuuf tattaafachuu fi bu’aan isaas kan ummata gammachiisuu fi boonsu yoo ta’e, Gootummaatti ramadaa Oromoon.Gootummaan Lolaan, Biyya beeksisuun, Biyya gama hundaan guddisuun, Biyya Abbaa ofii irratti of kabachiisuuf hojjachuun Gootummaadha.
- SOBA HOODDACHUU:- Nama kan jedhamu kan hin sobneedha. Addunyaa keessaa sadarkaa tokkoffaatti soba diina kan godhatuu NAMA jedhama. Sobuu jechuun waaqaan wal dhabuudha. Hanqachuu argisiisa.Nama ta’ee Nama sobuun of sobuudha. Kun waan hoodaati. Keessattu wal sobuun waan qaaniiti. Sobi kun aadaa keenyas hin turre. Gabrummaa keessa nuttii dhufe. Har’a maddi jireenyaa soba ta’ee jira. Jireenya gaarii jiraachuuf sobuun ulaagaa tokkoffaa ta’eera. Sobaan lubbuu namaa dabarsuun hammaateera. Sobaan haqa awwaaluun jabaateera. Kana ammo diinatu nama keessa naqa. Maaliif akka ta’ee beektaa ? akka wal sobnee daandii tokko irra hin hiriirreefi. Kan nu diigaa jiru isa kana . nu jabeessuu irra kan nu laaffisu sobuudha. Har’a waliin kakatta. Bor wal ganta . kun sobdee waliin kakachuu irraa dhufa. Yoo dandeessan kana Ummata keenya barsiisaa .
- DHUGAAF KAN DU’U:-Namni dhimma isaa kaasee hanga sabummaatti waan jiru hundaaf dhugaaf dhaabbachuu qaba. Oromoon waan dhugaa malee ,waan dharaa hin dubbatu , hin godhu. Dhugaan ulaagaa Namummaa ishee hangafaati. Ofittummaa keessaa ba’anii dhugaaf du’an. Of jaallachuu f jecha dhugaa hin dabsan. Dhugaan Hundaaf bu’ura. Namni dhugaaf hin dhaabbannee, dikee bishaan irraa oofamaa jiraattun tokko. Gaafa isheenu bishaaniin dhuubamtee achumatti dhidhimti. Dhalli namaa dhugaa hin feenes kanuma. Dhugaa irra maquun salphinaaf nama kaadhimti. Dhugaaf dhaabbachuun diina heddumeessuu danda’a. diinni hedduun dhugaa hin qabne umuriin gabaabaa yennaa ta’u, kan dhugaa garuu galgalli isaa baredaadha. Naan jedhan. Gabaabseen waan yaadadhun katabe.
Gama kanaan gara fuula duraatti waa hedduun walitti dhufna. Namummaan keenya Oromummaa keenyaaf hundeedha. Oromummaan keenyas, Sabboonummaa keenyaaf bu’ura. Sabboonummaan keenya ammo, GOOTUMMAA keenyaaf gaachana. Gootummaa kana qofaatu bilisummaa mirkaneessa. XUMUREERA .
Barruu kutaa sadiin dhiheesse xumureen jira. Dargaggoonni akka dhuunfaatti yaada naa laattanii fi kanneen biroo hedduun galateeffadha. Waan katabdu kana kitaabatti odoo geeddartee kan jettaniif, GALATOOMAA !!!!!!!!!! kan waaqaa haa caalu. Horaa bulaa !!!!!!!!!!!
Kutaa dabran:
2. GOOTUMMAA QOFAATU BILISUMMAA MIRKANEESSA !!!! – kutaa 2ffaa
1. GOOTUMMAA QOFAATU BILISUMMAA MIRKANEESSA !!!! - kutaa 1ffaa
1. GOOTUMMAA QOFAATU BILISUMMAA MIRKANEESSA !!!! - kutaa 1ffaa
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Gabasa Qeerroo Qellem Dambi Doolloo irraa addeessuun har’a Fulbaana 21,2014 humni waraana Wayyaanee naannoo fi gandootni Aanaa Anfilloo hunduu humna waraana wayyaaneen kan marfamee ooleedha. Yeroodhaa yerootti kan gabasaa jirru torbeewwan kana mootummaan wayyaanee ajandaalee garagaraa fudhachuudhaan konfiraansiin gandoota aanaa Anfilloo keessa jiran keessatti kan gaggeeffamuuf ture,kunis miseensota dhaabaa aanaa Anfilloo hunda kan hirmaachisu ganda ganda irratti guyyoota 4f kan kaa’amee ture gandoota garagaraa hanga hr’aatt utuu hin milkaa’in hafeetu jira. Kanaan dura gandoota Shebel,Waabaa Eebbaa,Muggii,Eenechee fi kkf keessatti hin milkaa’in waan hafeef ammallee itti fufuudhaan guyaa kaleessaa Fulbaana 20,2014 kan gaggeffamuuf ture ganda Doollaa fi Kollii bakka jedhamtu keessatti miseensonni dhaabaa isaan abdatan konfiraansii isaanii hirmaachuu diduu irraan hafee jira, akka walii galaatti gabaasni Qeerroo ibsu walgayii ykn konfiraansiin mootummaa Wayyaanee dhimmoota gamaggama hojii darbanii, hojjetoota isaanii gaggeessuu, dhimma filannoo dhufuu fi ajandaalee adda addaa irratti dubbachuuf guyyoota 4f qopheessan hin milkaa’iin hafee jira kanneen gandoota adda addaa irraa kanaan dura gabaasuun keenya ni yaadatama.
Kun hunduu mootummaa Wayyaane hedduu mufachiisee jira, uummata oromoo jiraattoota aanaa Anfilloo irraa abdii dhabeera,miseensota dhaabaa jedhaman irraas abdii kutatee jira. Akka gabaasni Qeerroo har’a Fulbaana 21 addeessutti halkan edaa irraa kaasee ganda Kollii, Garjeedaa, Shebel, Waabaa Eebbaa fi Dalla Shoor jedhaman irraan humni waraana wayyaanee qubachiifamee jira.
Uummanni oromoo Anfilloo irra jiraatu WBO wajjin walii galee jira, hojjetaan mootummaa jedhamee waamamus ABOdha, kan jedhuun humna WBOtu jira kan jedhu qofa osoo hin taanee uummata Oromoo naannoo sanii waan shakkeef mootummaan Wayyaanee humna waraana isaa federaala irraa gara sanatti ergee daangaa daangaa bosonaa qabsiisaa jiraachuu gabaasni nu gahe addeessa.
Kana malees loltooti Wayyaanees ta’e bulchitooti aanaalee jiraattota Oromoo Anfilloo toohachu hin dandeenye, hojjetoonni mootummaa aanaa kana irra jiran siyaasa ABO barsiisu malee siyaasa mootummaan durfamani hin jirani, qoratamuu qabu jedhamee mootummaan wayyaanee murtooo keessa seenee jira,akkasuma poolisoota oromiyaa naannoo san jiran irraas shakkiin guutamee jira, toohannaa uummata oromoo naannoo sanaa fi hordoffii ykn sakatta’iinsa humna waraana WBOtiinis wal qabsiisee Fulbaana 19 irraa kaasee akka walii galaatti Wallagga Anfilloo qubachiisaa akka jiru gabaasni Qeerroo Dambi Dolloo irraa addeessa.


text:
Kan Keenyaaf – Nutuu Geenya!
Posted by Madda Walaabuu Press on 11/04/2013
Sadaasa 04, 2013 | Jiituu Lammii – Unbarsiitii Finfinnee
Bara duriiti. Allaattii risaa jedhamutu lukkuutti michee wajjin jiraachuu jalqabe jedhama. Allaattiin kun uumama isaa dagatee, uumaa isaatiin ala lukku wajjin daraa haadhaa, harca’aa funaanaa kosii keessa oolu jiruu godhate. Garuu akka jaraa irraa hinbareedu-waan uumaa isaa mitikaa. Galgala, dhiya aduu eegee qooxii (haraatii) yaaba. Akka kanaan jireenyi isaa dhawaata lukkuudhuma fakkaachaa deeme. Ta’us garuu, darbee darbee miira addaa, kan uumaa ganamaa keessa isaatii dhaggeeffachuu hinoolle. Gaafii gaafii miirri kuun jabaatee “…kaatee bantii samii gargar saaqxee, goobaafi golba lafaa qaari’tee, gaafa sii gamte: gaatiraa, heexoo birbirsa feetu garbii fiixa baatee – lafa garaa kee hinqubattuu….!? Isa maaliit ati lukkuu muul’ata hinqabne waliin daaraa haadhaa ooltee galgala haraatiitti rarraata…!? Jedhee qeequu jabeesse. Gama biraatiinimmoo, haalli inni keessa jiraatuufi lukkuun inni wajjin jiraatu “ …. Ati isa kam wan ta’uu hindandeenyeefi uumaan siif hinhirre ta’uu abbalta!? Atoo silaa numa fakkaata; danaan kee cufti akkuma keenyaa- duuba mee akkamiin nurraa gargarbaatee samii keessa laboobuu hawwita…!? Safuudha! … mee hunduu haahafuutii… isa wajjiniin nyaannee- dhugne, jireenya waliin dabarsine…akkamiin dagatteeti nurraa gargar bahuu yaadda…!?” jechuun takka doorsisaa takammoo sossoobaa of fakkeesanii of birattii hambisuuf sadoo jabeessan. Risaan, utuma miira masaanuu wal mormu keessa jiraatuuti gana gaaf tokkoo otuma warri inni wajjin jiraatuu akkuma dur kosii keessatti eeganii gaaftokko lafarraa ol ka’ee balali’uu yaale. Sadoo ormaa, yaalii uumama isaa malee daaraa keessatti isa hambisuuf godhamu, fedhiifi carraaqqii warra “….of dhiisii nu fakkaadhuu jiraadhu….” Jedhanii keessaa bahee hireefi dandeettiin isaa maal akka ta’e battalumatti akeekkate. Sana booda utuma haalliifi warri inni wajjin jiraatu mormanii uumaafi uumama isaa dhaggeeffatee kossii haadhaa ooluu dhiisee samii keessa fagaatee balali’e. Ergasii lukkuun risaa samii keessatti ol eeguu malee akka dur sobdee, sossobdee…of wajjiniin daaraa keessatti hambisuu hindandeenye jedhama.
Kabajamtoota dubbistoota barruu kanaa, Sabni Oromoo uumaa isaa lagatee, eenyummaa isaa dhiisee ormi karaa ormi baaseefi haala ormi tolche keessatti qofa of hubatee fedhiif abdiin isaa gabaabbatee, gabaabumatti waan isaaf malu cufa ormaaf dhiisee, gabaabumatti waan isaaf malu cufa ormaaf dhiisee salphatee miila isaanii jala akka jiraatu fedhiif akeeka qaban dhugoomsuuf shira himamee hindhumne, garuummoo seenaan hindaganne hedduu raawwachaa turuu isaanii, ammallee ittijiraachuufi boruufis akeeka walfaakkaatu qabaachuu isaaniitu durdurii kana na yaadachiise.
Gara ijoo dubbii kiyyattan deebi’a. Isa dura garuu jabina dubbii koof akka tolu jecha akkuma dur seena darbe keessaa waa isin waliin yaaddachuun hawwe. Dubbichi akkana: Qabsoo diddaa gabrummaa, bifa haaraan dhaloonni gara FDG (civil mass disobedience movement)itti babal’isan fuuldura dhaabachuuf Wayyaanonni tooftaa tokko qindeeffatanii ture. Toftaan kun kanuma duruu jiru ta’ee garuu, bara 2005nii eegalee bal’inaan akka hojiirra ooluu ta’e. Akkuma kanaan, Aadde Azeeb Masfin duula kanatti ooggana duraa yoo taatuu, qondalonni basaasaafi aanga’oonni waraanaa dhalootaan Tigree ta’animmoo dabballoota OPDO of dura buusun walduraa duuban qindaayanii qajeelfama gubbaarraa darbu hojiitti hiikuuf qe’ee Oromootti bobba’an. Akeekni isaanii dargaggoota Oromoo qeensa laafeyyii ta’an (faayidaaf bitamuu danda’an), yookanimmoo warra Oromoo kessatti dhalatanii Afaaniif Aadaa sabichaa beekan filachuun aangoofi maallaqa guddaa ittikennuun warra isaan morman hawachuu, warra jajjabina qabanimmoo hidhuu, ajjeesuufi goolii adda addaan hamlee laaffisuu ture. Aakkuma kanaan, duulli jalqabaa lafa Oromoo Finfinneetti marfatee jiru: Buraayyuu hanga Sabbataatti; kalattii biraan ammoo Sulultaa jalqabee Laga Xaafoo – Laga Daadhii dabalatee hanga Galaaniifi Duukam gahutti hoogana Tigree jalatti cicciramee akka gurguramu ta’e. Warri lafa kana akka bitatan jajjabeeffaman saboota Oromoo hintaanee: (Tigree, Guraagee, Amaaraa, Silxee…) ta’uun ammoo duulichi Yrymyy balleessuuf ergama qarlamee qabaachuu mirkaneessa. Haaluma kanaan, yeroo gabaabaa keessattii duulli walfakkaatu Oromiyaa hundatti akka raawwatu dabbaloota gadiif qajeelfama dabarsan. Akkakanaan, magaalonni Oromiyaa hundi harka kaabineetti galee gurgurtaan lafaa hanga dhabe. Maallaqni gurgurtaa lafa Oromoo kanarraa argamu harki guddaan karaa Aadde Azeeb aanga’oota Wayyaaneef kanqooddamu yoota’u, harcaatuu ishee kadiree OPDOtiif dhiisu. Kaabineen OPDO maqaa dhahatan akka kanaan harcaatuu funaannatan konkolaataa ammayyaa (V-eight) bitatanii, sookkoo dheedhii qubaafi mormatti naqatanii, shuguxii ‘micro F’ mudhiitti kaawwatanii, haadha manaa shanii –jaha fudhanii, cooma murachaa Wiskii buufachaa, saggoon saggooratti margee, quufni daangaa dhabee Oromoo dhugaaf dubbatu, sabaaf quuqamu bahaa gala dhoowwanii gariin ajjeesanii ykn. ajjeesisanii, gariin maatii facaasee yoo biyyaa bahu, gariin roorroo kana dhoowwachuuf bosonatti gale; isa kaanimmoo akki dhibee, qe’ee dhaloota isaarratti yuuyya’ee, quucaree hafe- Seenaa hadhaawaa! Jarrii shira kana hojjatan har’a, (isiiniif margaa malee) jiruu sagaagalummaa mana bunaa keessatti dabarsaniin gariin isaanii dhukkuba HIV/AIDSn faalamanii ammas karaa biraatiin uummatatti balaan yoo deebi’an, gariin ammoo qabeenya isaan saba isaanirraa saaman Wayyaanonni harkaa butatanii kaanhidhaatti, gariin ammoo akkahintaane ta’aniiru.
Seenaa kana qalbiin erga yaadannee booda, faanni seenaa kaleessafi har’a, darbeemmoo boru garamitti akka aggaamu akeekkachuuf, caalatti ammoo hojii yeroon nurraa eegutti humna guutuun fuulleffachuuf akka tolu gara taajjabbii koo torbee lamaan kanaatti haadeebinu. Jarreen kaleessa shira olitti himame hojjataa turan har’a bubbee hamaan gola isaanii seenee dhaabbachuu dadhabanii raafamaa jiraachuu dhugaa guyyuu muul’atu ta’ullee, warra mamii qalbii keessaa qabaniif raga kaahun, wal hubachaa dhimma fuulduratti nu eeggatutti fuulleffachuuf gargaara. Kanaaf jecha, waanuma torbee lamaan kana isaan ittijiran gabaabumatti ilaaluu yaalla.
Dabballoonni OPDO tibba kana maqaa “raawwii bara darbeefi karoora bara dhufuurratti mari’anna” jedhuun bakka hundatti guyyoota kudhaniif kora taa’aa turan. Kora kanarratti yaaddoofi abdii kutannoon yoomuu argamee hinbeekamne kan muul’ate yoo ta’u, dabballoonni tokko tokko “ …duunee awwaala keessa jirra…” jechuun haalicha ibsaniiru. Haala jara kanaa hubachuuf akkasumas, egree isaanii tilmaamuuf, iccitii dhokataa barbaaduurra, galgala yoo isaan bakka mariitii hahan dhaabbatanii akkaataa isaanii ilaaluun qofti nama seenaa isaanii durii beekuuf dhugaa tokko hima. Akka kanaan, hoolota hongeen ittidheerate fakkeenya mogoleen walrigaa, boquun gadi cabee mataa buusanii abdii malee yoo deeman ilaaluun waan isaan ittijiran akeekuu caalatti boru maaltu akka ta’uuf deemu tilmaamuuf nama gargaara.
Dabbaloonni kun, haalli isaan keessa jiran milkii akka hinqabne, abdiin irraa fagaatee egereen isaanii dukkanatti deemaa kan jiru ta’uu guyyoota kudhaniif wal harkaa fuudhanii walumatti deebisuun alatti yaaddoo isaaniif fala kaahuu hindandeenye. Dargaggoonni wal ijaaranii qabsoof qophiin godhaan jabaachaa deemuun, raayyaan waraanaa, keessumaammoo poolisoonni dhawaata qalbiin gara uummataattii dhiyaachaa dhufuun, dabbalootumti duraan amanamoo turan sirnicha dhiisuuf fala biraa barbaaddachaa jiraachuufi (karaa danda’ameen qarshii saamanii miliquun), hunda caalammoo uummataan garmalee jibbamuufi kkf. Dhimmoota yaaddoo uuman ta’uurratti walii galanillee, dargaggoota isaan nyaachuuf qophaawaa jiran faayidaa adda addaan ofitti qabuu, warra tooftaa kanaan qabamuu didanimmoo hidhaafi doorsisaan ofirraa faccisuun hanga danda’ametti lubbuu dheereffachuuf yaaluun alatti waan “… kanatu furmaata…” jedhanii ittabdatan dhabuun keessa isaaniitti yaaddoo caalu uumeera. Dabballoon kun akka kanaan erga walitti waakkaachaa turanii booda, iccitii isaanii akka uummata bira hingeenye walkaksiisuun karaa sabaa himaalee harkaa isaanii jiruun akkuma baran waan sobaa dabarsuun uummata gowwomsuuf yaalaniiru. Karaa biraatiin, nama dugduuba dubbii kanaa qola keessaa baasee ilaaleef qabsoon uummataa sadarkaa murteessaarra gahuu hubachiisa.
Gabaabumatti, yaaddoon kun dhimma duruu beekamuufi eegamu fakkaatullee, nama jiruu saba Oromoo jijjiiruuf qabsootti jiru tokkoof ergaa guddaa qabaata. Qabsoon Oromoo galma isaatti dhiyaachuu eera. Dubbiin dubbii lukkuufi risaa sana fakkataa. Har’a uummanni jara soba isaanii wajjin kosii keessatti dhiisee karaa isaaf malu qabatee fagaateera. Lafa lamuu jaraan walitti deebi’uu hindandeenye qaqqabeera. Kanaaf ammoo qaawwa ofii suphachaa, wiirtuu diinaa waraanuufi uummata diina harkaa bahee jiru caalatti humneessanii qabsoo galmaan gahuuf seenaan hiree seenaa qabu nu harkaan geesseetti.. Kuni bu’aa qabsoo bara dheeraati. Amma Qabsoo kanatti xumura gochuu gaafata. Kanaaf, akkuman duraan jedhe, humnaafi tooftaa yeroon gaafatu qindeeffachuun humnafi saffisa dabalatanii fuulduratti furga’uuf amma yeroon murteessaa ta’eera. Kun dhimma keenya. Dhimma keenyaaf ammoo nutuu geenya!!
=========================
Injifannoon Uummata Oromoof!!
Bara duriiti. Allaattii risaa jedhamutu lukkuutti michee wajjin jiraachuu jalqabe jedhama. Allaattiin kun uumama isaa dagatee, uumaa isaatiin ala lukku wajjin daraa haadhaa, harca’aa funaanaa kosii keessa oolu jiruu godhate. Garuu akka jaraa irraa hinbareedu-waan uumaa isaa mitikaa. Galgala, dhiya aduu eegee qooxii (haraatii) yaaba. Akka kanaan jireenyi isaa dhawaata lukkuudhuma fakkaachaa deeme. Ta’us garuu, darbee darbee miira addaa, kan uumaa ganamaa keessa isaatii dhaggeeffachuu hinoolle. Gaafii gaafii miirri kuun jabaatee “…kaatee bantii samii gargar saaqxee, goobaafi golba lafaa qaari’tee, gaafa sii gamte: gaatiraa, heexoo birbirsa feetu garbii fiixa baatee – lafa garaa kee hinqubattuu….!? Isa maaliit ati lukkuu muul’ata hinqabne waliin daaraa haadhaa ooltee galgala haraatiitti rarraata…!? Jedhee qeequu jabeesse. Gama biraatiinimmoo, haalli inni keessa jiraatuufi lukkuun inni wajjin jiraatu “ …. Ati isa kam wan ta’uu hindandeenyeefi uumaan siif hinhirre ta’uu abbalta!? Atoo silaa numa fakkaata; danaan kee cufti akkuma keenyaa- duuba mee akkamiin nurraa gargarbaatee samii keessa laboobuu hawwita…!? Safuudha! … mee hunduu haahafuutii… isa wajjiniin nyaannee- dhugne, jireenya waliin dabarsine…akkamiin dagatteeti nurraa gargar bahuu yaadda…!?” jechuun takka doorsisaa takammoo sossoobaa of fakkeesanii of birattii hambisuuf sadoo jabeessan. Risaan, utuma miira masaanuu wal mormu keessa jiraatuuti gana gaaf tokkoo otuma warri inni wajjin jiraatuu akkuma dur kosii keessatti eeganii gaaftokko lafarraa ol ka’ee balali’uu yaale. Sadoo ormaa, yaalii uumama isaa malee daaraa keessatti isa hambisuuf godhamu, fedhiifi carraaqqii warra “….of dhiisii nu fakkaadhuu jiraadhu….” Jedhanii keessaa bahee hireefi dandeettiin isaa maal akka ta’e battalumatti akeekkate. Sana booda utuma haalliifi warri inni wajjin jiraatu mormanii uumaafi uumama isaa dhaggeeffatee kossii haadhaa ooluu dhiisee samii keessa fagaatee balali’e. Ergasii lukkuun risaa samii keessatti ol eeguu malee akka dur sobdee, sossobdee…of wajjiniin daaraa keessatti hambisuu hindandeenye jedhama.
Kabajamtoota dubbistoota barruu kanaa, Sabni Oromoo uumaa isaa lagatee, eenyummaa isaa dhiisee ormi karaa ormi baaseefi haala ormi tolche keessatti qofa of hubatee fedhiif abdiin isaa gabaabbatee, gabaabumatti waan isaaf malu cufa ormaaf dhiisee, gabaabumatti waan isaaf malu cufa ormaaf dhiisee salphatee miila isaanii jala akka jiraatu fedhiif akeeka qaban dhugoomsuuf shira himamee hindhumne, garuummoo seenaan hindaganne hedduu raawwachaa turuu isaanii, ammallee ittijiraachuufi boruufis akeeka walfaakkaatu qabaachuu isaaniitu durdurii kana na yaadachiise.
Gara ijoo dubbii kiyyattan deebi’a. Isa dura garuu jabina dubbii koof akka tolu jecha akkuma dur seena darbe keessaa waa isin waliin yaaddachuun hawwe. Dubbichi akkana: Qabsoo diddaa gabrummaa, bifa haaraan dhaloonni gara FDG (civil mass disobedience movement)itti babal’isan fuuldura dhaabachuuf Wayyaanonni tooftaa tokko qindeeffatanii ture. Toftaan kun kanuma duruu jiru ta’ee garuu, bara 2005nii eegalee bal’inaan akka hojiirra ooluu ta’e. Akkuma kanaan, Aadde Azeeb Masfin duula kanatti ooggana duraa yoo taatuu, qondalonni basaasaafi aanga’oonni waraanaa dhalootaan Tigree ta’animmoo dabballoota OPDO of dura buusun walduraa duuban qindaayanii qajeelfama gubbaarraa darbu hojiitti hiikuuf qe’ee Oromootti bobba’an. Akeekni isaanii dargaggoota Oromoo qeensa laafeyyii ta’an (faayidaaf bitamuu danda’an), yookanimmoo warra Oromoo kessatti dhalatanii Afaaniif Aadaa sabichaa beekan filachuun aangoofi maallaqa guddaa ittikennuun warra isaan morman hawachuu, warra jajjabina qabanimmoo hidhuu, ajjeesuufi goolii adda addaan hamlee laaffisuu ture. Aakkuma kanaan, duulli jalqabaa lafa Oromoo Finfinneetti marfatee jiru: Buraayyuu hanga Sabbataatti; kalattii biraan ammoo Sulultaa jalqabee Laga Xaafoo – Laga Daadhii dabalatee hanga Galaaniifi Duukam gahutti hoogana Tigree jalatti cicciramee akka gurguramu ta’e. Warri lafa kana akka bitatan jajjabeeffaman saboota Oromoo hintaanee: (Tigree, Guraagee, Amaaraa, Silxee…) ta’uun ammoo duulichi Yrymyy balleessuuf ergama qarlamee qabaachuu mirkaneessa. Haaluma kanaan, yeroo gabaabaa keessattii duulli walfakkaatu Oromiyaa hundatti akka raawwatu dabbaloota gadiif qajeelfama dabarsan. Akkakanaan, magaalonni Oromiyaa hundi harka kaabineetti galee gurgurtaan lafaa hanga dhabe. Maallaqni gurgurtaa lafa Oromoo kanarraa argamu harki guddaan karaa Aadde Azeeb aanga’oota Wayyaaneef kanqooddamu yoota’u, harcaatuu ishee kadiree OPDOtiif dhiisu. Kaabineen OPDO maqaa dhahatan akka kanaan harcaatuu funaannatan konkolaataa ammayyaa (V-eight) bitatanii, sookkoo dheedhii qubaafi mormatti naqatanii, shuguxii ‘micro F’ mudhiitti kaawwatanii, haadha manaa shanii –jaha fudhanii, cooma murachaa Wiskii buufachaa, saggoon saggooratti margee, quufni daangaa dhabee Oromoo dhugaaf dubbatu, sabaaf quuqamu bahaa gala dhoowwanii gariin ajjeesanii ykn. ajjeesisanii, gariin maatii facaasee yoo biyyaa bahu, gariin roorroo kana dhoowwachuuf bosonatti gale; isa kaanimmoo akki dhibee, qe’ee dhaloota isaarratti yuuyya’ee, quucaree hafe- Seenaa hadhaawaa! Jarrii shira kana hojjatan har’a, (isiiniif margaa malee) jiruu sagaagalummaa mana bunaa keessatti dabarsaniin gariin isaanii dhukkuba HIV/AIDSn faalamanii ammas karaa biraatiin uummatatti balaan yoo deebi’an, gariin ammoo qabeenya isaan saba isaanirraa saaman Wayyaanonni harkaa butatanii kaanhidhaatti, gariin ammoo akkahintaane ta’aniiru.
Seenaa kana qalbiin erga yaadannee booda, faanni seenaa kaleessafi har’a, darbeemmoo boru garamitti akka aggaamu akeekkachuuf, caalatti ammoo hojii yeroon nurraa eegutti humna guutuun fuulleffachuuf akka tolu gara taajjabbii koo torbee lamaan kanaatti haadeebinu. Jarreen kaleessa shira olitti himame hojjataa turan har’a bubbee hamaan gola isaanii seenee dhaabbachuu dadhabanii raafamaa jiraachuu dhugaa guyyuu muul’atu ta’ullee, warra mamii qalbii keessaa qabaniif raga kaahun, wal hubachaa dhimma fuulduratti nu eeggatutti fuulleffachuuf gargaara. Kanaaf jecha, waanuma torbee lamaan kana isaan ittijiran gabaabumatti ilaaluu yaalla.
Dabballoonni OPDO tibba kana maqaa “raawwii bara darbeefi karoora bara dhufuurratti mari’anna” jedhuun bakka hundatti guyyoota kudhaniif kora taa’aa turan. Kora kanarratti yaaddoofi abdii kutannoon yoomuu argamee hinbeekamne kan muul’ate yoo ta’u, dabballoonni tokko tokko “ …duunee awwaala keessa jirra…” jechuun haalicha ibsaniiru. Haala jara kanaa hubachuuf akkasumas, egree isaanii tilmaamuuf, iccitii dhokataa barbaaduurra, galgala yoo isaan bakka mariitii hahan dhaabbatanii akkaataa isaanii ilaaluun qofti nama seenaa isaanii durii beekuuf dhugaa tokko hima. Akka kanaan, hoolota hongeen ittidheerate fakkeenya mogoleen walrigaa, boquun gadi cabee mataa buusanii abdii malee yoo deeman ilaaluun waan isaan ittijiran akeekuu caalatti boru maaltu akka ta’uuf deemu tilmaamuuf nama gargaara.
Dabbaloonni kun, haalli isaan keessa jiran milkii akka hinqabne, abdiin irraa fagaatee egereen isaanii dukkanatti deemaa kan jiru ta’uu guyyoota kudhaniif wal harkaa fuudhanii walumatti deebisuun alatti yaaddoo isaaniif fala kaahuu hindandeenye. Dargaggoonni wal ijaaranii qabsoof qophiin godhaan jabaachaa deemuun, raayyaan waraanaa, keessumaammoo poolisoonni dhawaata qalbiin gara uummataattii dhiyaachaa dhufuun, dabbalootumti duraan amanamoo turan sirnicha dhiisuuf fala biraa barbaaddachaa jiraachuufi (karaa danda’ameen qarshii saamanii miliquun), hunda caalammoo uummataan garmalee jibbamuufi kkf. Dhimmoota yaaddoo uuman ta’uurratti walii galanillee, dargaggoota isaan nyaachuuf qophaawaa jiran faayidaa adda addaan ofitti qabuu, warra tooftaa kanaan qabamuu didanimmoo hidhaafi doorsisaan ofirraa faccisuun hanga danda’ametti lubbuu dheereffachuuf yaaluun alatti waan “… kanatu furmaata…” jedhanii ittabdatan dhabuun keessa isaaniitti yaaddoo caalu uumeera. Dabballoon kun akka kanaan erga walitti waakkaachaa turanii booda, iccitii isaanii akka uummata bira hingeenye walkaksiisuun karaa sabaa himaalee harkaa isaanii jiruun akkuma baran waan sobaa dabarsuun uummata gowwomsuuf yaalaniiru. Karaa biraatiin, nama dugduuba dubbii kanaa qola keessaa baasee ilaaleef qabsoon uummataa sadarkaa murteessaarra gahuu hubachiisa.
Gabaabumatti, yaaddoon kun dhimma duruu beekamuufi eegamu fakkaatullee, nama jiruu saba Oromoo jijjiiruuf qabsootti jiru tokkoof ergaa guddaa qabaata. Qabsoon Oromoo galma isaatti dhiyaachuu eera. Dubbiin dubbii lukkuufi risaa sana fakkataa. Har’a uummanni jara soba isaanii wajjin kosii keessatti dhiisee karaa isaaf malu qabatee fagaateera. Lafa lamuu jaraan walitti deebi’uu hindandeenye qaqqabeera. Kanaaf ammoo qaawwa ofii suphachaa, wiirtuu diinaa waraanuufi uummata diina harkaa bahee jiru caalatti humneessanii qabsoo galmaan gahuuf seenaan hiree seenaa qabu nu harkaan geesseetti.. Kuni bu’aa qabsoo bara dheeraati. Amma Qabsoo kanatti xumura gochuu gaafata. Kanaaf, akkuman duraan jedhe, humnaafi tooftaa yeroon gaafatu qindeeffachuun humnafi saffisa dabalatanii fuulduratti furga’uuf amma yeroon murteessaa ta’eera. Kun dhimma keenya. Dhimma keenyaaf ammoo nutuu geenya!!
=========================
Injifannoon Uummata Oromoof!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
fredag 21. mars 2014
Kibba Afriikaa Keessatti Hiriirro Mormii Guddaan Hawaasa Oromoo fi Ogaadeniin Gaggeefame.
Gaafa Bitootessa 18,2014 ummanni Oromoo fi Ogaadeen kibba Afriikaa jiraatan walgahii mootummoonni Afriikaa 54 guyyaa hundeeffama Pan-African Prliament kabajachuuf torbaan lamaaf Afirikaa kibbaa magaalaa Johannesburg bakka Midrand jedhamutti yeroo gaggeefatan hawaasi Oromoo fi Ogaadeen tokkummaan ta’uun miidhaa mootummaan Wayyaanee fi abbaa irree EPRDF uumattoota Ithiopia irraan gahaa jiru balaaleffachuun sagalee mormii jabaa dhageessisuun gabaafame.
Haala kanaan manni dhaabbataan African Parliament jedhamu salgalee mormii uumanni dhageessise kana dhagahuun waan barbaachisu maraan gaaffiin cunqurfamtootaa akka dhagahamu akka taasisaniif gaaffiin dhihaatee jira.
Walga
hii Pan Africa kana irratti mootummaa Ethiopia bakka bu’ee kan argamu muummicha ministeera H/Mariyam Dassalenyii fi ministeera haajaa alaa akkasumas nama biro tokko ture. Haala kanaan H/Mariyam Dassaleny walgahii kana irratti kan argamuuf ture guutummaatti haquun walgahii kana irraa osoo hin hirmaatiin hanqachuu gabaasi achi irraa nu gahe addeessa.
Abonner på: Legg inn kommentarer (Atom)


text:
Shaampiyoonaa Atleetiksii Addunyaa irratti Atleet Solomoon Baragaa warqee sadaffaa argamsiise
-
- font size decrease font size increase font size
Finfinnee, Adoolessa 17, 2008 Shaampiyoonaa Atleetiksii waggaa 20 gadii 16ffaa Poolaanditti geggeeffamaa jiru irratti Itiyoophiyaan meedaaliyaa warqee sadaffaa galmeessifteetti.
Meetira kuma 5 dhiirotaan Atleet Salamoon Baaragaa Itiyoophiyaadhaaf meedaaliyaa warqee argamsiiseera.
Atleet Solomoon dorgomicha daqiiqaa 13 sakondii 21 maayikroo sakondii 21 waliin seenuuni kan moo’ate.
Atleetni Jibuutii Jamaal Direeh fi Atleetiin Keeniyaa Wiisleey Ledemaa Solomoonitti aananii seenaniiru.
Dorgommii meetira kuma 3 Kamisa darbe geggeeffame Atleet Bayyanuu Dagafuu daqiiqaa 8 sekoondii 41 maayiktroo sekoondii 76 waliin seenuun biyyasheef warqee jalqabaa argamsiisuunshee kan yaadatamudha.
Meetira kuma 5 dubartootaan Atleet Qaalkidaan Fantee Itiyoophiyaadhaa meedaaliyaa warqee lammataa argamsiisuunshees kan dagatamu miti.
Shaampiyoonaa kanaarratti Atleet Huwaalaayee Ballaxaa tarkaanfii meetira kuma 10 meedaaliyaa maaldaa argachuun biyyaasheef seenaa haaraa galmeessisuunshee kan yaadatamudha.
Dorgommii xumuraa dhiirotaa meetira 1,500 Tarreessaa Tolosaa lammaffaa ba’uun biyyasaaf meedaaliyaa birrii kan argamsiise yoo ta’u, dubartoota meetira 800n Atleet Tigist katamaa sadaffaa ba’uun biyyasheef meedaaliyaa maaldaa argamsiifteetti.
Dorgommii meetira kuma 10 dhiirotaa qabxiin itti eegamaa tureen Itiyoophiyaan meedaaliyaa hin arganne.
Itiyoophiyaan hanga yoonaa warqee sadii, birrii tokkoo fi maaldaa sadiin Ameerikaa fi Kuubaatti aantee addunyaa irraa sadarkaa sadaffaarra jirti.
Shaampiyoonaa Atleetiksii Addunyaa waggaa 20 gadii Poolaand kun har’a wayita xumuramu Itiyoophiyaan meetira kuma 3 fi 800 dhiirotaan akkasumas meetira 1,500 dubartootaan nidorgomti.(FBC)


text:
Ergamtoonni sirna Wayyaanee ammas Waaroo Salphina Uffatte !
Posted by Madda Walaabuu Press on 9/04/2012
(Oromocentre, Melbourne, 02 Fulbaana 2012) Owwaalcha nama mataa Wayyaanee fi bulchaa Impaayera Etoophiyaa wagga 21 ture, Mallasaa Zeenaawii, dhaadhessuufi sirna awwaalchaa kallattiin addunyaatti agarsiisuuf Australia, magaalaa Melbourne keessatti sagataan waldaa hawaasa Tigirootaa fi bakka bu’oota mootumichaa, Qoonsilaan isaanii qophaa’e fashale.
Guyyaa Mallasaan itti owwaalamu Fulbaana 02, 2012 sirna owwaalcha isaa suduudaan/kallattiidhaan (live) guddaa irratti magaalaa Melbourne, Federation Square, irraa dabarsuuf akeekamee kan ture diddaa fi mormii hawaasti Oromoo, Ogaadenen, Gambeellaa fi kan biroo taasisaniin kan haqame ta’uun beekamee jira.
Dhimma kana duara dhaabbachuuf hawaasti keenya yeroo gabaabaa keessatti walitti dhaamuudhaan odeeffannoo isaa waliin ga’ee qindoomina waldoolee hawaasaa Melbourne keessa jiran, waldaalee Ogaaden, Gambeell fi warreen sirna sana morman waliin walta’uun tattaaffii godhameen sagantaan sun akka milkoofne taasisamee jira.
“Sochii uummatoota keenyaa dura dhaabbachuun akka hin dandamne waan hubataniif battala isaan silaa sagatnaan ni eegala jedhanii eeganitti “sagantichi haqamuu” mardoon poolisa irraa isaan dhaqqabe,” kan jedhe ibsi SERMOCAVA, “sagantichi haqamuun poolisaan haa ibsamu male gochaa isaa daran mirkaneeffachuuf hawaasti keenyaa fi Ogaaden bakka sanatti argamuun diina garaa gubee injifannoo galmeessuun sagataa diinaa fashalsiisuun danda’ameera,” jedhee jira.
Ji’a tokko fuula dura bifuma walfakkaatuun jila tokko kan diinni asitti bobbaafatte Junaddiin Saddootiin hoogganamu salphisamee deebi’uun ni yaadatama.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
OROMUMMAA -> SABBOONUMMAA -> WAREEGAMA -> WALABUMMAA -> OROMOO
Qeerroon Oromoo Biyya keessaa Seenaa bara baraa hojjataa jiran ergaa hedduu , hedduu , hedduu jabaa ta’ee nu kudhaamaniiru. Yoo qalbiin jiraateef. Guyyaan Gootoota Oromoo hiikkaa ol aanaa qaba.ebila 15 Gootoonni Oromoo boolla tokkotti akka ajjeefaman kan taasisee, nuuti Amantiin, Gandaan, gosummaan adda mitii , nuuti hundi Oromoodhaa jedhanii waan waliin dhaabbataniif seenaa hin dabarre raawwatanii bara baraan dhala Oromoo hundaa keessatti yaadatamaa jiraatan. kun seenaa qabsoo Oromoo keessatti bakka ol aanaa qaba. Qeerroon Oromoos Seenaa Abootii isaa kana bifa Ilmaan Oromoo boonsuun raawwatanii ykn irra deebi’anii mirkaneessanii jiran. Finfinnee diinaaf dabarsinee hin laannu jedhanii , Amantiin, Gandaan, Gosummaan adda osoo hin ba’iin, Golee Oromiyaa hundaa keessatti wareegama Ulfaataa baasaa jiran . Ijoolleen kun jaallannus jibbinuus, Tokkummaan humna jennee bara baraan dhaadannoo taasisan bira dabranii, Humna Tokkummaa Oromoo Addunyaa irratti mirkaneessanii jiru. bakka jiran wallaaluun heddu nama miidha. Tokkummaan humnaa ! jennee yeroon itti wal kadhannu dabreera. Humna Tokkummaa diinatti argisiisaa jirra. Cabsituun bakkuma ishee haa teessuutii, Biyya Keessaa fi alatti qindoofnee waan barbaannu mirkaneeffachaa jirra. Sammuu waan kanaa hubachuu dhabeetu, ykn wallaaluutuu yeroo hundaa ceephuuf hiriira. Namni maatii isaaf galata hin beeknee , Ummata oromoof galata ni qabaata jettenii hin yaadinaa .Qeerroon sadarkaa maalii irra jiraatee wareegama akka kaffalaa jiruu fi warri nama busheessuu barbaadan sadarkaa maalii irra akka jiran , mee mata duree kiyyaan adda babaaseen isiniif katabaa qalbifadhaa.
- DHIIGAAN OROMOO TA’UU :-
Dhalli Oromoo addunyaa kana irra jiraatu dhiigaan Oromoo ta’uu isaa kan harkaa fudhachuu danda’uu hin jiru. yoo abbaan ofirraa mulqe malee. Aadaa , seeraa fi heera Oromoo keessattis , mirga Oromoo ta’uu eenyullee nama irraa mulquu hin danda’uu. Yoo rakkoo qabaate hawaasa keessaa moggeessu malee. Abbaan garuu of irraa kaasuu danda’a. OPDO nni dhiigaan Oromoo ta’an maqaaf Oromoo jedhamu. bitamtummaan , ergamtummaan, diina jala kaachuun, Ummata ofii ganuun, kkf dhiiguma keessaa dhalatanii keessatti kan waliin guddatu miti. qalbiitu waanuma rakasaa akkasiif mo’amee of kenna. Namoonni kun irra jireessi, qalbii keessaa rakkoo qabu. Diinnis namoota akkasii filatee fudhata. Dhiigaan Oromoo ta’ee xiqqoo opdo ykn Nafxanyaa jala kan gore irraa wayyaa kan jedhamu, kanuma callisee jiraatu. Isaa fi yerooma keessa jiruu fi bakka keessa jiruutu addunyaa isaatii. Callisuu isaaniitiin warra ergamtoota irra wayyoodha.Amantiin, Qabeenyaan, Biyya keessa jiraatan irraa, waan isaan barbaadan humna biraa irraa eegu irraa kkf n waa hundaa baqatanii warra jiraatan. Afaan Oromoo ni beekan. Afaan biraas ni beekan. Afaan isaanii Afaan biraan dhiibamun itti hin dhaga’amu. Dhiigatu Oromoo ta’ee malee , aadaan isaanii, jireenyi isaanii kkf halgaa waliin kan badeedha. Kan hormaa dinqisiifachuu fi kan ofiitti warra yeella’aniidha. Bakkuma itti dhihee fakkaatan. Gaddaa fi gammachuun Ummata isaanii isaaniif waa tokko miti. jarri akkasii osoo jiranii , Lammii biyya biraa ta’ee Oromoo ka jaallatu fi Oromoof ka hojjatu yennaa arginu , edaa dhiigaan Oromoo ta’uun qofti ga’aa mitii ? warra nama jechisiisan warri lakkoofsa 1ffaa irra jiranidha. Oromoonni akkasii jaarraa 21 kana keessa jiraachuun isaanii hedduu nama raaja. Waggaa 150 boodallee dammaqu dhabuun isaanii raajiidha.
- OROMUMMAA :-
Oromummaan isa dhiiga qofaan Oromoo ta’an irraa adda. Oromummaan dhiiga irra dabree , Oromoo ta’uu mirkaneeffachuuf, waan Oromoon fakkaatuu beekanii ittin buluu fi jiraachuu gaafata. Siyaasa ni hubatan. Waan lammii ofii yaadu qaban. Aadaa , seenaa , Afaan ….saba isaanii ni jaallatan .yeroo tokko tokko aariin ka’aniii dubbatan. Yeroo kaan ammoo keessa ofitti gubachu malee of keessaa baasuu hin barbaadan. Dhimma ummata isaaniif ni quuqaman. Garuu waan quuqaman san sirreessuuf ykn bakkatti deebisuuf murannoo hin qaban.Oromoon eenyun gadi ta’uu hin barbaadan . Oromummaa kan mirkaneessu, Afaan , aadaa , seenaa , duudhaa , safuu kkf beekuu fi ittiin jiraachuu yaaludha. Waan Oromoon Umama isaan qabu garuu diinaan sarbamee deebisanii ittiin jiraachuu yaaluudha.Addunyaan hundi waan ittin of ibsatu akkuma qabdu, Oromoonis waan ittin of ibsuu qabaa jedhanii falmachuudha. Mirkaneessudha. Gama kanaan Oromummaan jiraatee, Oromummaa kabachiisuuf sochii taasifamu keessatti hirmaachuu fi dhiisuu keessatti kan kufan ni jiru. Oromummaa guuttachuu qofti waan nu takaalee jiru keessaa ba’uuf nu hin gargaaru. Oromummaa guuttatanii wareegama kan sodaatan, Oromummaa guuttatanii sabboonummaa horatanii diinatti dubbachuu kan dadhaban hedduutu jira. Oromummaan dhiigaan Oromoo ta’uu irra taree, Oromoo ta’uu kan jedhuf deebii laachuuf kan tattaafatu ta’uu of keessaa qaba.
- SABBOONUMMAA :-
Sabboonummaan Oromummaan jiraachuun duuba kan nama keessatti umamuudha. Sabboonummaan isa amma namoota hedduun ittin of ibsatan kanaa miti. Dhiigaan OROMOO ta’anii, Oromummaa qabaatanii jennaan sabboonaa nama jechisiisaa jedhanii kan of mooksuu barbaadan hedduudha. Sabboonummaan kanaan hin ibsamtu.Sabboonummaa jechuun Rasaasa diina dhahuuf qophaa’ee jechuudha. Sabboonummaan wareegama barbaachisu baasuuf of qopheessuudha. Sabboonummaan isa hin dammaqinee dura ka’ee saba isaaf dhaabbachuuf hamilee fi dirqama guutuu kan qabuudha. Sabboonummaan Oromummaa ofiin boonuudha. Oromummaa irraa diina ittisuuf dhaabbachuudha. Kan ittin of dhaadhessan miti. wareegama bifa kamiitu kafaluuf of qopheessuudha. Namni sadarkaan sabummaa isaa sabboonummaa irra ga’ee, waa’ee saba Sanaa waan itti himanuu, waa’een siyaasaa itti himanuu hin jiru. ofiin beeka. Maal akka barbaachisuu fi irraa eegamu ni beeka. Kanaaf sabboonummaatti osoo hin ceenee, wareegamatti of laachuuf yoo jarjaran qabsoo keessaa dheessuu fi deebi’anii diinaa fi afarsitu ta’uutti gadi deebi’an. Sabboonummaa jechuun waan OROMOO dubbisanii waltajjii dhiphisuun of ibsuu miti. sabboonummaan amalaa fi adeemsa mataa isaa qaba. sabboonummaan waan nu keessa jiruun ibsama osoo hin taanee , waan nuuti hojjannuun, waan nuuti ummata keenyaaf kafaluuf qophoofneen madaalama. Uffata aadaa uffachuun, afaan akka dansaatti dubbachuun, kkf Oromummaa ni mirkaneessan. Sabboonummaa garuu mirkaneessuu hin danda’an. Sabboonummaan Uffata aadaa uffachuu, Afaanii fi aadaa ofiin jiraachuu, Qabeenyaa ofii jiraachuu fi qabaachuu ibsuu qofaa osoo hin taanee, tikisuu waardiyyaa ta’uu, lubbullee kennutti hidhata.waan ittiin Boonan jiraachisuu, lubbu itti horuu faa’aa hammata.
- WAREEGAMA :-
Sabboonummaa duuba/booda kan jiru Wareegama kabajaa saba ofiif baasantu jira. Wareegama jechuun bifa hedduu qabaachuu danda’a. inni kun irra jireessa Lubbuu ofii dabarsanii keennu irratti xiyyeeffata. Wareegama qabeenyaa , yeroo, maallaqaa, humnaa kkf hundinuu qabsoo tokko keessatti kanneen barbaachisaniidha. Kun hundi Sabboonummaa irraan dabranii raawwataman. Wareegamuun of kennuu jechuudha. Saba ofiif kabajaa olaanaa qabaachuudha. Ofirra nama jaallachuu, dabarsanii of kennuu kkf of keessaa qaba. wareegamni jireenya qananii keessaa fi wareegamni rakkoo keessaa tokko miti. kabajaan isaan qaban illee garaagarii . akka walii galaatti Sabboonummaan yeroo hundaa hamilee namaaf ta’ee, hanga walabummaa Biyyaatti waan danda’anii qabsoo saba ofii waliin dhaabbachuuf murachuudha.
- WALABUMMAA 6. OROMOO
Qabxiilee hafan kanaa kutaa 2ffaa keessatti itti deebi’a. kana malees ani eessa keessattin ramadamaa jedhaa of gaafadhaati sadarkaa irra jirtan irraa ol butachuun Walabummaatti dhihaachuu ta’uu hubadhaati gama hundaan of qopheessaa. Ani warra qabsoo busheessen ramadeen isinitti deebi’aa. Achi keessaa akka ba’anis abdin qabaa. HORAA BULAA !!!


text:
Fulbaana 15,2015 Gabaasa Qeerroo Magaalaa Amboo
Diigumsii manneen magaalaa Oromiyaa keessatti gaggeeffamaa ture, Godina lixa Shaggar Magaalaa Ambootti diddaa uummataan sodaatamaa kan ture, bifa haaraan mootummaan wayyaanee sadarkaa naannoo Oromiyaatti humnaan akka diigamuuf murtii irra erga ga’ee booda karaa bulchiinsa godinaatin murtiin kunis akka uummata irratti dabarfamu ta’ee jira, uummatni Oromoo magaalaa Amboo fi Aanota Godinichaa wareegamaa barbaachisu kanfalla malee manni galmaa fi humna keenyaaf qabeenya keenyaan ijaarrannee murtii bulchiinsa shororkeessa Wayyaaneen hin diigamu jechuun mormii sirna wayyaaneef qabu argisiisuufii fi qe’ee isaa irrattii tarkaanfii of irraa ittisuu fudhachuuf akka jiru ifa gochaa jira.
Haalli diigumsa manneen jireenyaa ummata magaalaa kun kanfaltii tokko malee Oromiyaa keessattuu godinaalee dhiha Oromiyaa kanneen akka Neqemtee, Gimbii, Kibba Lixa Shaggar Walisoo, Jimmaa fi Mattuu,keessatti adeemsifamaa jiraachuun walqabatee uummaatni sadarkaa dahoo dhabee jiruuf jireenyaan dararamuu irra ga’aa jiraachuun ibsamera. Bulchiinsi Mootummaa wayyaanee kaartaa plaanii hin qabdan maqaa jedhu akka sababaatti kaasuun uummata waggaa dheeraa qe’ee isaa irraa jiraachaa turee fi qaala’insa jireenyan dararama jiru irratti mana galmaa isaanii diiguun jibbinsaa, roorroo fi ilaalcha mootummaan gorboomsaa fi abbaan irree wayyaanee Oromoof qabu kan calaqqisiisuudha waan ta’eef uummatni Oromoo wareegama qaalii fedhe kanfaluun diddaan dura dhaabbachuu qaba jechuun Qeerroon Bilisummaa Oromoo dhaamsa dabarsee jira.


text:
Kitaabni ifaajee waggoota dheeraa nagaafate, ‘Qabsaawaa Seenaan Dagate’ mata-duree jedhu jalatti maxxanfamee, Hagayya (August) 1, bara 2015, Minnesotaa, Magaalaalee Lakkuu keesssatti eebbifamee harka dubbiftoota seenuuf …Read More »
Marii dhimma Afaan Oromoo..
Guddinni Afaan Oromoo eessarraa ka’ee eessa gahe, yeroo ammaa hoo sadarkaa kamirra jira? Gaaiffi deebisa OMN Dr. Abdulsamad Mohamed waliin taasiseRead More »
MAMMAAKSA AFAAN OROMOO FI GITA AFAAN FARANJII
-Namni harka namaatiin ibidda qabatu, hin gubatu. * A person who walks in another’s tracks leaves no footprints. . -Farda khannaa ( kha namni namaaf …Read More »
MANDAROOTA FI MAGAALAAWWAN OROMIYAA – OROMIAN TOWNS AND CITIES: Kutaa Jahaffaa
Taammanaa Bitimaa irraa DURADUBBII Dubbiftoota barreeffa kanaa jaalatamoo fi kabajamoo, baga nagaa fi nageenyaan naaf turtanii kutaa shanaffaa kana duukaa-buu’uuf dhuftani! Akkuma isin amma …Read More »
MANDAROOTA FI MAGAALAAWWAN OROMIYAA – OROMIAN TOWNS AND CITIES: Kutaa Shanaffaa
Taammanaa Bitimaa irraa DURADUBBII Dubbiftoota barreeffa kanaa jaalatamoo fi kabajamoo, baga nagaa fi nageenyaan naaf turtanii kutaa shanaffaa kana duukaa-buu’uuf dhuftani! Akkuma isin amma …Read More »
Afaan Hojii Woyyaaneetiifi Isiin Dhageettu, Afaan Qawweeti; Oromoolle Afaan Qawwee Qofaan Woyyaanetti Haasawuun Dirqama.
(VOICESFORVOICELESS.BLOGPOST.SE.COM) Yaa Oromoo, qabsoo bilisummaa biyya tokkoo keessatti gargaarsi biyyoota alaa ni barbaachisaadha yoo jennee of gaafannee, deebiin jiruu eetii (eeyyee) ta’a; garuu eenyurraa, akkamiin, …Read More »
OROMOO KARRAYYUU KEESSAA WAA AS NUTTI BA’E!!!
BAGA GANMMADDAN!! LAMMEESSAA GACHIISAA LATAA jedhama. Kitaabni kun harka bubbulee ture. Har\a garuu aadaa sabichaan kan bukeeffame,,,,dubbisanis kan hinquufamne….’ASOOSAMA SEENAA…” tokko utuu jireenya barsiisummaarra …Read More »
Diinnii Maal Balleesse?!
Badii maalii qaba diinni? Nutu karra saaqeef, balabala banee olgalche. As taa’i jennee teessoorraa kaaneef. Cooma murree afanitti gurshine. Itittuu habuuqqachiifne. Qe’ee bal’aa itti agarsiifne. …Read More »
Afoola Oromoo: Hibboo fii makmaaksa (kutaa Sadaffaa 300)
Afoola Oromoo: Hibboo fii makmaaksa (kutaa lammaffaa 300)
Namni Afaanii fii Aadaa isaa hin beeyne tokko an Oromoodha ofiin jechuun ……Read More »


text:
Isin Anatti qabattanii yoo jiraattan, dubbiin Koos isin keessa yoo jiraate, waan feetan in kadhattu, isiniif in ta'as. Yoh 15:7 (If you abide in Me, and My words abide in you, you will ask what you desire, and it shall be done for you. John 15:7)
Waaqayyo in jijjiira malee hin jijjiiramu, bara dabarsa malee ofii hin darbu, mootota teessoo irra baasee buusa malee ofii hin bu'u. Baroota darban teessoo isaa irra ture, ammas teessoo isaa irra jira.
Then Daniel praised the God of heaven and said: “Praise be to the name of God forever and ever; wisdom and power are his. He changes times and seasons; he sets up kings and deposes them. He gives wisdom to the wise and knowledge to the discerning. (Dan 2:19-21 [NIV])
Waaqaayyo inni bara baraan jiraataa ta’e ofii hin gaddaramu; Inni yeroo hundumaa sanuma. Haala duukaa hin jijjiiramu; yeroo ilaalee hin jijjiiramu. Nama duukaa ykn yeroo duukaa asii fi achi akka gaaddidduu hin gagaddaramu. Garuu yeroo, bara, kutaa baraa, akkasumas haala in gaddara. Kunoo araarri Isaa nuuf baay’atee har'a guyyaa haaraa nuuf kenneera. Guyyaa haaraa kana keessatti Waaqayyo isa guyyicha nuuf kenne in waaqessina; Isa galateeffanna; Isa jajanna. Maqaan Waaqayyo isa jiraataa ta’ee bara baraan kan eebbifame haa ta’u.
Kiristos Deebi'ee In Dhufa/Jesus Will Return
"But of that day and hour no one knows, no, not even the angels of heaven, but My Father only. Therefore you also be ready, for the Son of Man is coming at an hour when you do not expect Him". Matthew 24: 36-44 More...
Namni Ilma Waaqayyoo (Yesusiin) qabaatu jireenyicha qaba; namni Ilma Waaqayyoo hin qabaanne, jireenyicha hin qabu." 1Yoh 5:12
Karaa lamatu jireenya keenya dura kaa'amee jira. Karaa inni tokko bal'aa ykn boochoo dha; inni kaan immoo rakkoo ykn dhiphaa dha (Maatewos 7:13) More...
Akeeka Waaqayyoo Eenyu Iyyuu Hin Dhaabu/No One Can Stop God's Plan
“Ati waan hundumaa gochuu akka dandeessu nan beeka, akkeka Kees karaatti kan hambisu hin jiru.” jedha Iyoob erga waan jireenya isaa irratti raawwatame hundumaa argee booda. Dubbii beekumsa ykn hubannaa malee dubbatamuun, qiliilee dhimmanii qotuudhaan yaada ykn akeeka Waaqayyoo nama irratti qabu karaatti hambisuu yaaluun gowwummaa dha. Gowwummaa gara du’aatti ykn gara dheekkamsaatti nama geessuu dha... More...


text:
Oromoon Mootummaa Isaaf Dhaabbate Dhabaaf Biyya Ofii Irratti Salphifama
Posted by Madda Walaabuu Press on 5/12/2013
Caamsaa 11, 2013 | Infoo Deeskii ABO
Mootummaan Wayyaanee golgaa “mootummaa federaalaawaa sabummaa irratti hundaawen diriirse” jedhuun ummata Oromoo irratti kallattii maraan duula banuu fi bansiisuu imaammatee waggootii 22 darban kana hojjechaa jira. Sabootaa fi sablammoota waggoota baay’eef ummata Oromoo waliin wal jaalalaa fi wal kabajaan jiraachaa bahan mara Oromoo irratti kakaasuu fi kallattii maraan rukuchiisuun akeeka Wayyaanee isa oláanaa tahuun dalagaadhaan mirkanaayee jira. Eega sirni Wayyaanee aangoo siyaasaa biyyattii qabatee eegalee walitti bu’iinsa sabootaa fi sablammoota gidduutti dhalatu kamuu keessatti maqaa Oromootu dhagahama. Oromoon olloota isaaf humna yaaddessaa fi cunqursaa tahee osoo hin taane Wayyaaneetu olloota Oromoo garii hidhachiisee Oromoo irratti bobbaasa. Kallattii maraan Oromoo irratti ibdidda qabsiisee qaammata.
Karaa Dhiha Oromiyaan dhalattoota sablammii Gumuz yeroo adda addaatti hidhachiisee jiraattota Oromoo hidhannoo dhabilee tahan irratti bobbaasee lubbuu dhibbootgaan fi qabeenyaa qarshii miliyoonotatti shallagamu barbadeesseera, barbadeessiseera. Har’as kana irraa hin dhaabbanne. Gama Bahaan gosoota Soomaalii Isaa fi kan biroo yeroo dheeraaf hidhachiisee ummata Oromoo nagayaan qeyee isaa irra jiraatu irratti duulchisa. Lammii Oromoo ajjeesuu fi ajjeechisuu, daa’imman Oromoo gudeeduu fi gudeedchisuu, qabeenyaa Oromoo saamuu fi saamsisuu, akkasumas, lafa Oromoo seenaadhaan beekamaa tahe irraa Oromoo buqqisanii alaabaa naannoo isaanii lafa oromoo irratti dhaabsisanii warra biraa qubsiisuun gochaalee duula farrummaa Wayyaanee warra gurguddaa dha. Karaa Kibba Oromiyaatiinis haalli jiru kanumaan wal fakkaata. Oromoon Booranaa dachii abbaa isaa irratti manni itti gubameera, loon isaa saamameera, sana biras dabree lafti isaa akaakilii fi abaabiliin irra jiraate roorroo alagootaan irraa fudhatamee warra kaaniif kennameera. Oromoon Gujiis akkasuma, jiruu hadhaawaa kana fakkaatuun marfamee qaama itti iyyatu wallaalee hiraaraa jira. Kibba Oromiyaa keessatti golgaa ‘walitti bu’iinsa marga dheedichaa fi eela bishaanii irratti dhalate’ jedhuun Wayyaaneen tahe jedhee sablammoota olla hidhachiisuu fi gorsaan dogoggorsee obboleeyyan isaanii Oromoo irratti kakaasaa yoona gahe. Walitti bu’iinsa kanaan lubbuun namaa waggoota digdamman dabran keessatti bade kumaan shallagama. Kutaalee Oromiyaa hafan keessattis taanaan Oromoon nagaa fi tasgabbiidhaan jiraachuu hin dandeenye.
Mootummaan Wayyaanee sababa tahe jedhee Oromoo irratti diinota daneessuuf hojjetuuf qaba. Yaaddoon isaa guddaan guddina Oromiyaa fi Oromooti. Kanaafuu akka Oromoon wal utubee wayyabummaa isaa gara humnaatti jijjiiree biyya isaa Oromiyaa irratti abbaa hin taane gochuuf kaabaa kibbaan, bahaa dhihaan ibidda itti qabsiisee tasgabbii dhowwata. Yoo Oromoon humna tahe qabeenyaa Oromiyaa halkanii fi guyyaa walitti dhaabee saamaa jirutu jalaa hafa. Yoo Oromoon humna tahe aangoo siyaasaa Itoophiyaa qabatee jiru irraa darbatamee diigama sirna isaatu taha. Yoo Oromoon humna tahe sadoo fi qananii baratetu itti hafa. Yoo Oromoon humna tahe sabaa fi sablammoonni biroonis Oromoo waliin tumsa jaarrachuudhaan biyya ofii irratti abbaa tahanii weerartummaa Wayyaanee waloon of irraa qolatu. Kanaaf jecha Wayyaaneen Oromoo diina innikkaa godhatee waraana isaa itti bobbaasee hanga danda’e rukuta, hanga harki isaa dhaqqabuu hanqate ammoo sablammoota olla hidhachiisee irratti kakaasee rukuchiisa.
Keessumattuu wanni yeroo ammaa Baha Oromiyaa keessatti mul’ataa jiru garuu garmalee daangaa dabree balaa guddaa dorrobee akka jiru hunda birattuu hubatamuu qaba. Sirni Wayyaanee tahe jedhee humna “Liyyuu Poolis” jedhee naannoo Ogadeniif leenjisa adddaa kenneefii meeshaa gurguddaa hidhachiiseetti dhimma bahuunii fi gosoota Sooamalii qixa saniin Oromoo daangessan hidhachiisee Oromoo qehee isaa irratti goolaa jira. Qubsuma isaa irraas buqqisee dirree irratti facaasaa jira. Wayyaaneen dheebuu biyya Oromoo weeraruuf waggoota kurnoota dura Soomaaliyaa irraa dhagahameen haala wal fakkaatuun dachii Baha Oromiyaa Oromoo harkaa baasuuf duulee duulchisaa jira. Gosoota Soomaalii keessaa kanneen salphaatti isaan dogoggorfamanii fi hawwiin ‘Somalee Guddiitti’ sammuu keessaa baduu dide hidhachiisee dhalaa fi ijoollee dabalatee ummata dhibbootaan ajjeesuu, qehee Oromoo gubuu, qabeenya Oromoo saamuu, lafa Oromoo dhaaluu irratti gorsaa fi hidhanoo waraaniitiin jajjabeessaa jira. Ummanni Oromoo gama Bahaa daba hamtuu isa irratti raaw’atamaa jirtu kanaan imimmaan fixatee dhiiga booyaa jira. Booyichi kunis hammeenyi isaa adda tahu illee kan kutaa Oromoo tokko qofaa osoo hin taane kan guutuu saba Oromoo ti. Baha Oromiyaa keessatti roorroon kana fakkaatu kun qindeessitummaa, hidhachiistummaa fi gorsitummaa waraana Wayyaaneetiin eega jalqabamee osoo wal irraa hin citin walakkaa waggaa dabree jira.
Oromoon humna qawwee hidhateen qehee isaa irraa booqqifamu kun qaama mootummaa itti iyyatu hin qabu. Mootummichatu mootummaa isa irra dhaabbate malee mootummaa isaaf dhaabbatee miti waan taheef mootummaa diinaatti iyyata isaa dhaggeessifatee milkaayuus hin danda’u. Furmaanni isaaf dhihaate qehee fi lafa isaa bal’aa akaakilii fi abaabiliin irra jiraate weerartootaaf gadhiisee baqachuu, yookiis harka duwwee tahee afaan qawwee dura dhaabbachuun du’uu qofa tahe. Har’a Itoophiyaa keessatti saboonni hunduu bittaa sirna gabrummaa Wayyaanee jala akka jiran kan hin haalamne tahu illee, akka Oromootti kan dachiin isaa jaannama biyya lafaa itti taate jira jechuuf nama rakkisa. Kanaaf egaa, rakkoon siyaasaa Oromoon keessa jiru rakkoo biyyattii keessatti mul’atu kamiinuu caalaa hadhaawaa fi furmaata addaa kan barbaadu tahuun kan irra deddeebi’amee dubbatamuuf.
Namoonni shiraa fi hammeenya gadi fagoo Wayyaaneen Oromoof qabu kana hubachuu hin danda’in tokko tokko OPDO komachuu malu. OPDOn qaama mootummaa kanaa tahee akkamitti ummata Oromoo irratti miidhaan kana fakkaatu yoo dalagamu callisee laala jedhanii gaafachuu malu. Deebiin gaaffii fayyaalummaa akkasii kanaaf kennamus salphaa fi ifaa dha. Ilmaan Oromoo sabboonoo OPDO keesssa jiran mirga Oromoof falmanii roorroo Oromoo irraa deebisuun haa turuutii ofiifuu roorrifamoo dha. Kanneen Oromoo hin taane ammoo kayyoo fi akeekaanuu sirna sana waliin kan wal qabatanii maqaa Oromoo golgaa godhatanii Oromoo dhiigsaa jiranii dha. Kaayyoon OPDOn jaarameefis Oromoo irraa roorroo akka ittisutti osoo hin taane Oromoo irratti umrii roorroo dheeressuu dha. Alagoota Afaan Oromoo dubbataniin kan taliigamu OPDOn yeroo Oromoon rukutamu ulee, yoo Oromoon waraanamu eeboo, yoo Oromoon rashanamu rasaasa, yoo qeheen Oromoo gubamu ibidda taheefii diina tajaajiluu malee gootummaa afaanumaan illee tahu ittiin Oromoof falman qabaatee hin beeku. Sabboontonni Oromoo OPDO keessatti fayyaalummaan hiriiran tokko tokko dubbii kanaan gubatanii waa gochuufis aangoo waan harkaa hin qabneef jecha callisa filachuu dirqamu. Kun garuu imimmaan Oromoo hin haqu, madaa Oromoos hin dhiinsu. Yakka mootummaan kun Oromoo irratti raaw’ataa jiru kana argaa callisuudhaan kanneen qaama mootummichaa tahanii Oromummaa himatan boru itti gaafatamuuf taa’u.
Oromoof furmaanni tokkichi jiru bakka jirutti gurmaawee roorroo fokkataa kana fakkaatu irraa karaa danda’ame hundaan of ittisuu qofa. Roorroo manatti namatti dhufe jalatti jilbiinfatanii callisuun daranuu diinota nama irratti goobsa malee garaa namaaf hin laaffisu. Sabni Oromoo kaabas tahee kibba, bahas tahee dhiha, yookiis giddu galeessa, ganda jiru mara keessatti humna hidhatee itti dhufee nageenya isaa booressu, qabeenya isaa saamu, qehee irraa isa buqqisu iyyee iyya dabarsuun walitti dirmatee of irraa deebisuu qaba. Wareegamni kafalamu qaalii fi rifaasisaa tahuu ni mala. Kabajaa sabummaa bortaadhaan sarbamu bortaadhaan deebisuun hanga dirqama tahetti ammoo wareegamni kafalamu gatii malee hin hafu. Oromoon qehee isaa irratti of ittisuuf jecha waan humni isaa eehame kamuu hidhatee WBO cinaa goruun lolee of kabajsiisuun dirqama seenaa taheera. Ummanni Oromoo mallattoo nagayaa fi dimokraasii tahuun olloota isaa maraaf fakkeenya tahee jiraate. Sirni Wayyaanee sirnoota amma dura dabran kamuu caalaa Oromoo diina innikkaa godhatee karaa maraan lola itti banee seenaa gaarii Oromoon qabu kana jijjiiruuf akka hojjetaa jiru beekamaa dha. Yakka kanaaf ammoo guyyaa tokko seeratti dhihaatee gaafatamuun isaa akka hin oolle dagatamuu hin qabu. Sabaa fi sablammoonni ollaa Oromiyaas tahee kanneen Oromiyaa keessaa qubsuma qaban, akkasumas, namtokkeeleen dhimma adda addaaf Oromiyaa keessa qubatanii ummata Oromoo waliin jiraatan dubbii fardii takka hubachuu qabani. Har’a dantaa yeroof jecha Wayyaanee caalchifatanii Oromoo irratti diinomuun egeree isaanii miidhuu irraa kan hafe wabii jireenya bara baraa tahuufiif hin jiru. Michoomni siyaasaa Wayyaanee waliin tolfachuu barbaadan boru nidabra. Ollummaan Oromoo ammoo jaalatamus jibbamus bara baraan jiraata. Wayyaaneen gaafa dantaan isaa kan yeroodhaa guutamteef galagalee akka isaan hin laalle, inumaa dantaa itti aanuuf jecha boru isaanumayyuu deebisee diinomfachuun akka hin oolle dursanii beekuu qabani. Miidhaan har’a Oromoo irra gahaa jiru boru dabaree isaa eegee balbala isaanii rurrukutuun waan hin oolle. Wayyaaneen diina waloo waan taheef har’a tokkotti firoomee isa kaan rukutuu, boru ammoo kan kaleessa diinomfatetti firoomee kan duraan firoomfataa ture diinomfachuu irraa duubatti hin jedhu.
Kanaafuu dhalattoonni sabootaa fi sablammootaa Oromoo waliin ollummaa fi hariiroo gaarii bara dheeraa qabaachaa turan Wayyaaneedhaan dogoggorfamanii Oromoo irratti badii raaw’achuu irraa jabeessanii akka of qusatan dhaamnaaf. Kan nu baasu ummatoonni cunqurfamoon madaa wal fakkaataa qabnu wal tumsinee diina waloo irratti duuluu dha malee gariin diina waliin dhaabbatee ollaa isaa irratti roorrisuu miti. Sirni Wayyaanee har’a abbaa baraa tahee waan hundumaa qawween toyatu kun oolee bula malee jiguun isaa waan hin hafne. Gaafas jaalatanis jibbanis Oromootu isaan waliin hafa. Yakka sirna Wayyaaneef tumsamee Oromoo irratti raaw’atamu kamiifuu itti gaaftamuunis akka hin oolle yaadachiisuu feena.
Ummanni Oromoos akka har’a hidhannoo dhabilee tahe kanatti itti roorrifamaa bara baraan hin jiraatu. Gurmaawee hidhatee biyya isaa irratti abbaa tahuudhaan roorristoota qehee isaatti itti dhufan of irraa adabuun isaa gonkumaa waan hin oolle. Gaafas gaaffii seenaan dhiheessuuf deebii kennuun qooda abbaa ti!
Injifannoo Ummata Oromoof!
Infoo Deeskii ABO
Caamsaa 11, 2013
===========================
IBSA KANA AFAAN INGILIZIN DUUBISUUF ADDANA TUQAA
Mootummaan Wayyaanee golgaa “mootummaa federaalaawaa sabummaa irratti hundaawen diriirse” jedhuun ummata Oromoo irratti kallattii maraan duula banuu fi bansiisuu imaammatee waggootii 22 darban kana hojjechaa jira. Sabootaa fi sablammoota waggoota baay’eef ummata Oromoo waliin wal jaalalaa fi wal kabajaan jiraachaa bahan mara Oromoo irratti kakaasuu fi kallattii maraan rukuchiisuun akeeka Wayyaanee isa oláanaa tahuun dalagaadhaan mirkanaayee jira. Eega sirni Wayyaanee aangoo siyaasaa biyyattii qabatee eegalee walitti bu’iinsa sabootaa fi sablammoota gidduutti dhalatu kamuu keessatti maqaa Oromootu dhagahama. Oromoon olloota isaaf humna yaaddessaa fi cunqursaa tahee osoo hin taane Wayyaaneetu olloota Oromoo garii hidhachiisee Oromoo irratti bobbaasa. Kallattii maraan Oromoo irratti ibdidda qabsiisee qaammata.
Karaa Dhiha Oromiyaan dhalattoota sablammii Gumuz yeroo adda addaatti hidhachiisee jiraattota Oromoo hidhannoo dhabilee tahan irratti bobbaasee lubbuu dhibbootgaan fi qabeenyaa qarshii miliyoonotatti shallagamu barbadeesseera, barbadeessiseera. Har’as kana irraa hin dhaabbanne. Gama Bahaan gosoota Soomaalii Isaa fi kan biroo yeroo dheeraaf hidhachiisee ummata Oromoo nagayaan qeyee isaa irra jiraatu irratti duulchisa. Lammii Oromoo ajjeesuu fi ajjeechisuu, daa’imman Oromoo gudeeduu fi gudeedchisuu, qabeenyaa Oromoo saamuu fi saamsisuu, akkasumas, lafa Oromoo seenaadhaan beekamaa tahe irraa Oromoo buqqisanii alaabaa naannoo isaanii lafa oromoo irratti dhaabsisanii warra biraa qubsiisuun gochaalee duula farrummaa Wayyaanee warra gurguddaa dha. Karaa Kibba Oromiyaatiinis haalli jiru kanumaan wal fakkaata. Oromoon Booranaa dachii abbaa isaa irratti manni itti gubameera, loon isaa saamameera, sana biras dabree lafti isaa akaakilii fi abaabiliin irra jiraate roorroo alagootaan irraa fudhatamee warra kaaniif kennameera. Oromoon Gujiis akkasuma, jiruu hadhaawaa kana fakkaatuun marfamee qaama itti iyyatu wallaalee hiraaraa jira. Kibba Oromiyaa keessatti golgaa ‘walitti bu’iinsa marga dheedichaa fi eela bishaanii irratti dhalate’ jedhuun Wayyaaneen tahe jedhee sablammoota olla hidhachiisuu fi gorsaan dogoggorsee obboleeyyan isaanii Oromoo irratti kakaasaa yoona gahe. Walitti bu’iinsa kanaan lubbuun namaa waggoota digdamman dabran keessatti bade kumaan shallagama. Kutaalee Oromiyaa hafan keessattis taanaan Oromoon nagaa fi tasgabbiidhaan jiraachuu hin dandeenye.
Mootummaan Wayyaanee sababa tahe jedhee Oromoo irratti diinota daneessuuf hojjetuuf qaba. Yaaddoon isaa guddaan guddina Oromiyaa fi Oromooti. Kanaafuu akka Oromoon wal utubee wayyabummaa isaa gara humnaatti jijjiiree biyya isaa Oromiyaa irratti abbaa hin taane gochuuf kaabaa kibbaan, bahaa dhihaan ibidda itti qabsiisee tasgabbii dhowwata. Yoo Oromoon humna tahe qabeenyaa Oromiyaa halkanii fi guyyaa walitti dhaabee saamaa jirutu jalaa hafa. Yoo Oromoon humna tahe aangoo siyaasaa Itoophiyaa qabatee jiru irraa darbatamee diigama sirna isaatu taha. Yoo Oromoon humna tahe sadoo fi qananii baratetu itti hafa. Yoo Oromoon humna tahe sabaa fi sablammoonni biroonis Oromoo waliin tumsa jaarrachuudhaan biyya ofii irratti abbaa tahanii weerartummaa Wayyaanee waloon of irraa qolatu. Kanaaf jecha Wayyaaneen Oromoo diina innikkaa godhatee waraana isaa itti bobbaasee hanga danda’e rukuta, hanga harki isaa dhaqqabuu hanqate ammoo sablammoota olla hidhachiisee irratti kakaasee rukuchiisa.
Keessumattuu wanni yeroo ammaa Baha Oromiyaa keessatti mul’ataa jiru garuu garmalee daangaa dabree balaa guddaa dorrobee akka jiru hunda birattuu hubatamuu qaba. Sirni Wayyaanee tahe jedhee humna “Liyyuu Poolis” jedhee naannoo Ogadeniif leenjisa adddaa kenneefii meeshaa gurguddaa hidhachiiseetti dhimma bahuunii fi gosoota Sooamalii qixa saniin Oromoo daangessan hidhachiisee Oromoo qehee isaa irratti goolaa jira. Qubsuma isaa irraas buqqisee dirree irratti facaasaa jira. Wayyaaneen dheebuu biyya Oromoo weeraruuf waggoota kurnoota dura Soomaaliyaa irraa dhagahameen haala wal fakkaatuun dachii Baha Oromiyaa Oromoo harkaa baasuuf duulee duulchisaa jira. Gosoota Soomaalii keessaa kanneen salphaatti isaan dogoggorfamanii fi hawwiin ‘Somalee Guddiitti’ sammuu keessaa baduu dide hidhachiisee dhalaa fi ijoollee dabalatee ummata dhibbootaan ajjeesuu, qehee Oromoo gubuu, qabeenya Oromoo saamuu, lafa Oromoo dhaaluu irratti gorsaa fi hidhanoo waraaniitiin jajjabeessaa jira. Ummanni Oromoo gama Bahaa daba hamtuu isa irratti raaw’atamaa jirtu kanaan imimmaan fixatee dhiiga booyaa jira. Booyichi kunis hammeenyi isaa adda tahu illee kan kutaa Oromoo tokko qofaa osoo hin taane kan guutuu saba Oromoo ti. Baha Oromiyaa keessatti roorroon kana fakkaatu kun qindeessitummaa, hidhachiistummaa fi gorsitummaa waraana Wayyaaneetiin eega jalqabamee osoo wal irraa hin citin walakkaa waggaa dabree jira.
Oromoon humna qawwee hidhateen qehee isaa irraa booqqifamu kun qaama mootummaa itti iyyatu hin qabu. Mootummichatu mootummaa isa irra dhaabbate malee mootummaa isaaf dhaabbatee miti waan taheef mootummaa diinaatti iyyata isaa dhaggeessifatee milkaayuus hin danda’u. Furmaanni isaaf dhihaate qehee fi lafa isaa bal’aa akaakilii fi abaabiliin irra jiraate weerartootaaf gadhiisee baqachuu, yookiis harka duwwee tahee afaan qawwee dura dhaabbachuun du’uu qofa tahe. Har’a Itoophiyaa keessatti saboonni hunduu bittaa sirna gabrummaa Wayyaanee jala akka jiran kan hin haalamne tahu illee, akka Oromootti kan dachiin isaa jaannama biyya lafaa itti taate jira jechuuf nama rakkisa. Kanaaf egaa, rakkoon siyaasaa Oromoon keessa jiru rakkoo biyyattii keessatti mul’atu kamiinuu caalaa hadhaawaa fi furmaata addaa kan barbaadu tahuun kan irra deddeebi’amee dubbatamuuf.
Namoonni shiraa fi hammeenya gadi fagoo Wayyaaneen Oromoof qabu kana hubachuu hin danda’in tokko tokko OPDO komachuu malu. OPDOn qaama mootummaa kanaa tahee akkamitti ummata Oromoo irratti miidhaan kana fakkaatu yoo dalagamu callisee laala jedhanii gaafachuu malu. Deebiin gaaffii fayyaalummaa akkasii kanaaf kennamus salphaa fi ifaa dha. Ilmaan Oromoo sabboonoo OPDO keesssa jiran mirga Oromoof falmanii roorroo Oromoo irraa deebisuun haa turuutii ofiifuu roorrifamoo dha. Kanneen Oromoo hin taane ammoo kayyoo fi akeekaanuu sirna sana waliin kan wal qabatanii maqaa Oromoo golgaa godhatanii Oromoo dhiigsaa jiranii dha. Kaayyoon OPDOn jaarameefis Oromoo irraa roorroo akka ittisutti osoo hin taane Oromoo irratti umrii roorroo dheeressuu dha. Alagoota Afaan Oromoo dubbataniin kan taliigamu OPDOn yeroo Oromoon rukutamu ulee, yoo Oromoon waraanamu eeboo, yoo Oromoon rashanamu rasaasa, yoo qeheen Oromoo gubamu ibidda taheefii diina tajaajiluu malee gootummaa afaanumaan illee tahu ittiin Oromoof falman qabaatee hin beeku. Sabboontonni Oromoo OPDO keessatti fayyaalummaan hiriiran tokko tokko dubbii kanaan gubatanii waa gochuufis aangoo waan harkaa hin qabneef jecha callisa filachuu dirqamu. Kun garuu imimmaan Oromoo hin haqu, madaa Oromoos hin dhiinsu. Yakka mootummaan kun Oromoo irratti raaw’ataa jiru kana argaa callisuudhaan kanneen qaama mootummichaa tahanii Oromummaa himatan boru itti gaafatamuuf taa’u.
Oromoof furmaanni tokkichi jiru bakka jirutti gurmaawee roorroo fokkataa kana fakkaatu irraa karaa danda’ame hundaan of ittisuu qofa. Roorroo manatti namatti dhufe jalatti jilbiinfatanii callisuun daranuu diinota nama irratti goobsa malee garaa namaaf hin laaffisu. Sabni Oromoo kaabas tahee kibba, bahas tahee dhiha, yookiis giddu galeessa, ganda jiru mara keessatti humna hidhatee itti dhufee nageenya isaa booressu, qabeenya isaa saamu, qehee irraa isa buqqisu iyyee iyya dabarsuun walitti dirmatee of irraa deebisuu qaba. Wareegamni kafalamu qaalii fi rifaasisaa tahuu ni mala. Kabajaa sabummaa bortaadhaan sarbamu bortaadhaan deebisuun hanga dirqama tahetti ammoo wareegamni kafalamu gatii malee hin hafu. Oromoon qehee isaa irratti of ittisuuf jecha waan humni isaa eehame kamuu hidhatee WBO cinaa goruun lolee of kabajsiisuun dirqama seenaa taheera. Ummanni Oromoo mallattoo nagayaa fi dimokraasii tahuun olloota isaa maraaf fakkeenya tahee jiraate. Sirni Wayyaanee sirnoota amma dura dabran kamuu caalaa Oromoo diina innikkaa godhatee karaa maraan lola itti banee seenaa gaarii Oromoon qabu kana jijjiiruuf akka hojjetaa jiru beekamaa dha. Yakka kanaaf ammoo guyyaa tokko seeratti dhihaatee gaafatamuun isaa akka hin oolle dagatamuu hin qabu. Sabaa fi sablammoonni ollaa Oromiyaas tahee kanneen Oromiyaa keessaa qubsuma qaban, akkasumas, namtokkeeleen dhimma adda addaaf Oromiyaa keessa qubatanii ummata Oromoo waliin jiraatan dubbii fardii takka hubachuu qabani. Har’a dantaa yeroof jecha Wayyaanee caalchifatanii Oromoo irratti diinomuun egeree isaanii miidhuu irraa kan hafe wabii jireenya bara baraa tahuufiif hin jiru. Michoomni siyaasaa Wayyaanee waliin tolfachuu barbaadan boru nidabra. Ollummaan Oromoo ammoo jaalatamus jibbamus bara baraan jiraata. Wayyaaneen gaafa dantaan isaa kan yeroodhaa guutamteef galagalee akka isaan hin laalle, inumaa dantaa itti aanuuf jecha boru isaanumayyuu deebisee diinomfachuun akka hin oolle dursanii beekuu qabani. Miidhaan har’a Oromoo irra gahaa jiru boru dabaree isaa eegee balbala isaanii rurrukutuun waan hin oolle. Wayyaaneen diina waloo waan taheef har’a tokkotti firoomee isa kaan rukutuu, boru ammoo kan kaleessa diinomfatetti firoomee kan duraan firoomfataa ture diinomfachuu irraa duubatti hin jedhu.
Kanaafuu dhalattoonni sabootaa fi sablammootaa Oromoo waliin ollummaa fi hariiroo gaarii bara dheeraa qabaachaa turan Wayyaaneedhaan dogoggorfamanii Oromoo irratti badii raaw’achuu irraa jabeessanii akka of qusatan dhaamnaaf. Kan nu baasu ummatoonni cunqurfamoon madaa wal fakkaataa qabnu wal tumsinee diina waloo irratti duuluu dha malee gariin diina waliin dhaabbatee ollaa isaa irratti roorrisuu miti. Sirni Wayyaanee har’a abbaa baraa tahee waan hundumaa qawween toyatu kun oolee bula malee jiguun isaa waan hin hafne. Gaafas jaalatanis jibbanis Oromootu isaan waliin hafa. Yakka sirna Wayyaaneef tumsamee Oromoo irratti raaw’atamu kamiifuu itti gaaftamuunis akka hin oolle yaadachiisuu feena.
Ummanni Oromoos akka har’a hidhannoo dhabilee tahe kanatti itti roorrifamaa bara baraan hin jiraatu. Gurmaawee hidhatee biyya isaa irratti abbaa tahuudhaan roorristoota qehee isaatti itti dhufan of irraa adabuun isaa gonkumaa waan hin oolle. Gaafas gaaffii seenaan dhiheessuuf deebii kennuun qooda abbaa ti!
Injifannoo Ummata Oromoof!
Infoo Deeskii ABO
Caamsaa 11, 2013
===========================
IBSA KANA AFAAN INGILIZIN DUUBISUUF ADDANA TUQAA
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Abdulkariim Ibraahim- Jaarraa Abbaa Gadaa
Duuti inni du’e nuttis tahu gadda
Kan inni habaqaale Oromoota hundaa
Hoggayyuu yaadannaa way sammuu nu badaa.
Inni kaayyoon isaa arguu bilisummaa
Silaa duuti hin ooltuu namuu itti deemaa
Arra du’anillee hogguut yaadatama.
Qabsoo jalqabaa gaafa isiin qoollee
Isaatu gad dhaabe qawween diinatti lolee
Garuu du’a Rabbiin addunyarraa gale.
Qabsotti jalqaba kophaa lafaa ka’ee
Adawwii haleeluuf karaa dheeraa bu’ee
Qabsoo itti jirru isaat asiin ga’e.
Ifa nu baasuudhaaf heddus miidhamanii
Tattaafateen hafne bakkaanis gahanii
Bu’aa meeqaantam arra nuuf dhiisanii
Xurree isaan baasan irra kan deemanii;
Rabbummaan jannataan haa qananiisuunii!
Goota gootarraa kan saba isaa boonse
Meeqatam dammeeysuun if jala hiriirsee
Qabsoo jalqabaa isumaat daaddisee
Diinatti lolee dura kan lolchiise
Adawwii sabasaa meeqa girgireeyse.
Cunqursaa diinaatiif isa gad hin janne,
Hanga lubbuun jiruu isa hin hifanne,
Silaa du’uu hin qabu goonni hin mo’amne
Garuu humaa miti du’a Rabbiin dhabnee.
Waan inni nuuf dhaaman hin bahu sammuu keessaa
Yaa Rabbi yaa Allah hunda ni dandeessaa
Nuuf naqi yaa goytaa jannata kee keessaa
Haalaan jajjabeessi warraa fi maatiisaa
Nutis nuuf kanni mee waan nu sabbarsiisaa.
marsimoonaa@hotmail.com