text:
Koroonaavaayiraas: Odeessaaleen sobaa Afrikaa keessa babal'achaa jiran maal fa'i?
Biyyootii Afrikaa keessattii lakkoofsi namoota koronaavaayirasiin qabamanii dabalaa jira, mootummoonnis qajeelfama dhukkubicha ni ittisa jedhaman ciccimaa dabarsaa jiru.
Yeroo weerara kana ofirraa ittisuuf qophaa'aa jiranitti, biyyoota Afriikaa hedduu keessatti oduun sobaa garmalee tatamsa'aa jira.
1. Hurka ho'aa ulachuun rakkoo guddaa fida
Odeeffannoon sobaa hurka bishaan danfee ulachuun koronaavaayirasi ni wal'anaa jedhuu deebi'ee amma Tanzaaniyaa keessatti deeggarsaa pireezidantii biyyattii argatee tatamsa'aa jira.
Qoricha aadaa deeggaruuf jecha Pireezidant Joon Magufuulii hurka ho'aa ulachuun vaayirasii afaaniifi funyaan keessa jiran ni ajjeesa jechuun dubbataniiru.
Maagufuliin karaa weerara koroonaavaayirasii ittiin ittisan wayita haasa'anitti ho'i guddaan vaayirasicha balleessu danda'a jechuun yaada dhiyeessaniiru.
Garuu hurki ho'aa qulqullina meeshaaleef bakka akka hospitaalaa keessatti fayyadamamus, ho'a cimaa akkanaa ulachuun qaama namaatti rakkoo guddaa fiduu danda'a jedhu ogeeyyiin fayyaa.
Yoo hurki ho'aan vaayirasii ajjeessa jedhame qaamaa kee keessa seenuu, sombikees garmalee miidhama jedhu Yuniversitii Nottinghaam UK'tti oggeessi dhibeewwan daddarbanii Kiit Niyeel.
Dabalataan ammo hurki qodaa danfu keessaa ba'u akka qaama keessa seeneen ni qabbanaa'a kanaaf vaayirasii ajjeessuuf ho'a ga'aa hin qabaatu jedhan.
Dhaabbatni Fayyaa Addunyaa (WHO) vaayirasii offirraa ittiisuuf jecha bishaan danfaan dhaqna dhiqachuun qaama namaa gubuu danda'a jechuun akeekkachiiseera.
2. Manneen daldalaa Chaayinootaa Naayijeeriyaatti hin haleelamne
Yeroo gabaasni lammileen Afrikaa Chaayinaatti loogiin irra ga'aa jira jedhu ba'etti, namootni tokko tokkoo vidiyoo sobaa Afrikaa keessatti namootni lammilee Chaayinaa irratti haaloo ba'a jiru jedhu daddabarsaa jiru.
Akka fakkeenyatti vidiyoon Naayijeriyaatti manneen daldalaa laammilee Chaayinaa gubamaniiru jedhu isa tokkodha.
Vidiyoon kun garuu kan agarsiisu ji'a kana keessa bakki gabaa Ibadaan Kibba-Lixa Naayijeeriyaa jiru yeroo gubaatu agarsiisa.
Gaazexaan Naayjeeriyaa The Punch jedhamu waa'ee ibidda kana yeroo gabaasu daldaltoota Naayijeriyaa malee kan Chaayinaa hin eerre.
3. Alkoolii dhuguun Covid-19 namarraa hin ittisu
Bulchaan magaalaa guddoo Keeniyaa Naayroobii, yaadaa alkooliifi koronaavaayiraasii irratti kenneen qeeqameera.
Maayik Soonkoon yeroo nyaata namoota harka qalleeyyi magaalattiif hiraa tureetti maaliif akka dhugaatii alkoolii Henesii jedhamu akka itti make yeroo ibsu akka wanta "qoonqoo qulqulleessutti ni fayyada" jedheeni jedheera.
"Qorannoon WHO fi dhaabbilee fayyaa adda addaa alkooliin koronaavayirasiis ta'e vaayirasii kamiyyuu ajjesuu keessatti ga'ee guddaa akka qabu ni agarsiisa," jedha Maayik Soonkoon.
Garuu gorsa WHO sirritti waan hin galleef fakkaata. Gorsi WHO kan jedhu alkoolii dhuguun koronaavaayirasii namarraa hin ittisu, garuu harka ofii qulqulleessuuf wanti alkoolii qabu gaariidha jedha.
Dabalataan gorsi WHO aalkoolii fayyadamuun "yoo namni tokko koronaavaayirasiin qabameef rakkoo fayyaa irra ga'u dabaluu danda'a" jedha.
Warshaan omishaa dhugaatii alkoolii Henesiis, vaayiracharra nu eega jechuun alkoolii kana dhuguu irraa akka of eeggataniif lammilee Keeniyaa akeekkachiiseera.
4. Maaskiin halluu cuquliisaa faalamaa miti
Feesbuukii irratti oddeeffannon maxxanfaman lama, haguuggaan afaaniifi funyaani ykn maaskiin halluu cuquliisaa summiin faalamoo waan ta'aniif lammileen Afrikaa hin uffatinaa jechuun kan gorsu hedduu qoodameera.
Odeeffannoon inni jalqabaa maqaa hundeessaa Amazon Jeef Bezoos kan kaasuufi maaskii faalamee raabsuuf shirri xaxamee jira kan jedhudha.
"Lammilee Afrikaa, maaskii cuqulisaa Ameerikaafi Awurooppaa keessatti oomishamee hin uffatiina sababiin isaas maaskooti kun summii nama ajjeesu qabu," jedha odeeffannoon maxxanfame kun.
Garuu summii akkamiin akka faalame hin ibsu. Dhaabbatti Amaazoon odeeffanoon kun soba jedheera.
Odeeffannoon inni lammataa ammo hogganaa WHO sobaan eeruun, namootni akka maaskii cuqulisaa hin uffanneef kan gorsudha.
Wajjira WHO Afrikaa irraa Meerii Isteefan dhaabbati keenya maaskiin faalame jiraachuu isaa irratti gaabaasa kamiyyuu hin arganne jechuun BBC'tti himaniiru.
"Biyyootiin maaskii fayyadaman biyyoota adda addaa irraa argachaa jiru. Nutis waa'ee faalama kamiiyyuu wanta beeknu hin qabnu" jedhaniiru.
- SALPHAATTI ADDA BAASUUF: Mallattoowwan koronaavaayirasii maal fa'i?
- KORONAAVAAYIRASII: Gaaffilee keessaniif deebii
- MAAL GOCHUUN QABA: Walirraa fagaachuufi adda of baasanii turuu
- WANTOOTA SAGAL: Waa'ee koronaavaayiras nuti hin beekne
- QUBA QABDUU?: Wal-qunnamtii saalaa fi Koronaavaayiras


c: text/html

text:
Jireenyi Maaliif Uumamtee?-Kutaa 2
Kutaa darbe keessatti kaayyoo jireenyi tuni itti uumamteef tuttuqne jirra. Tarii namni hundi kaayyoo kana takkaan hubachuu dhiisu danda’a. Garuu yommuu fakkeenyaa fi ibsa bal’innaan dabalaniif ni hubata. Kanaafi, Qur’aanni dhimma jabaa tokko irra deddeebi’ee fakkeenyota dhiyeessu fi haala garagaraatin ibsa. Kaayyoon kanaa, namoonni dhimma san hubachuu fi hojii irra oolchun gammachuu fi milkaa’inna ganda lamaanii akka argataniif. Dhimmoota jajjaboo fi garmalee barbaachisan keessaa tokko kaayyoo jireenyaati. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa beekaa fi ogeessa ta’e, wanta uumuu fi hojjatu hunda ogummaa fi beekumsaan waan hojjatuuf jireenya tana kaayyoo guddaaf uume. Namoonni kaayyoo kana akka hubatanii fi qajeelaniif Qur’aana keessatti irra deddeebi’uun haala garagaraatiin ibse jira. In sha Allah, itti gaafatamummaan nurra jiru wanta Qur’aana keessatti ibsame hanga dandeettin keenya hayyamuun ummataaf dhiyeessudha. Achi booda namni qajeele faaydama ofiitiif qajeela. Namni ergaa Rabbii isaa fudhachuu didee of tuule immoo ofuma miidha.
Yaadachiisaaf qormaata jechuun jabinnaa fi dadhabinna nama tokkoo, obsa qabaachu yookiin dhiisu isaa, galata galchuu yookiin dhiisu isaa ilaaluu fi ifa baasuf wanta inni jaallatu ykn jibbu isa fuundura gochuudha.
Jechi biraa jecha ibtilaa’a (qormaata) jedhutti dhiyaatu jecha “fitnaa” jedhuudha. Akka lugaatti fitnaa jechuun ibiddaan sibiila baqsuudha. Kan akka warqii oori (xurii) irraa qulqulleessuf ibiddaan baqsuu. Ni jedhama: namni sibiila hojjatu warqii fattane. Kana jechuun [qulqullinna] isaa qorachuuf ibiddaan baqse. Ergasi jechi “fitnaa” jedhamu kuni qormaata cimaa agarsiisuuf itti fayyadaman. Sibiilli yommuu ibiddaan baqfamu mallattoon irratti hafa ykn bocni isaa ni jijjirama. Haaluma wal fakkaatun namnis wanta nafseen isa jibbituun ykn fedhii isaa faallessuun yoo qorame, mallattoon ykn jijjiramni wayii irratti ni mul’ata.
Qormaata fedhii (Ibtilaa’ul iraadati)
Qormaata fedhii jechuun adeemsa addunyaa tana keessatti hojii ifaa ykn dhoksaa irraa wanta nafseen filattu ifa baasuuf fedhii namaa qoruudha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ilmaan namaa addunyaa tana keessatti qoruuf fedhii kana kenneefi jira. Namni qoramuuf wantoonni isa barbaachisan waan isaaf guuttamaniif addunyaa tana keessatti iddoo qormaataa kaa’ame. Qormaata booda qorannoo fi jazaan ni dhufa. Kana jechuun namoonni addunyaa tana keessatti erga qoramanii booda gara Aakhiratti dabarfamuun Guyyaa Qiyaamaa akkamitti qormaata akka dabarsan ni qoratamu. Ergasii jazaan isaaniif kafalama. Ta’uu baannan yoo kuni hin jiraatin, qormaanni tapha ta’a. Rabbiin subhaanahu wa ta’aala tapha irraa qulqulluudha.
Wantoota ittiin qoramanii fi Qormaata keessatti wanta barbaadamu
Wantoonni ittiin namoonni qoraman wantoota addunya keessa jiran hojjachuun, dhiisun, argachuun nama gammachisaniidha. Akkasumas, wantoota nama gaddisisan, wanta hojjachuun ykn dhiisun namarratti ulfaatu, rakkoo nama tuqu ykn waan jaallatan dhabuu fi kkf dha. Fakkeenyaf maallaqa baay’ee argachuun wanta nama gammachiisudha. Maallaqni kuni wanta ittiin qoramaniidha. Ammas, rakkoon namatti bu’uun wanta nama gaddisisuu fi nafsee irratti ulfaatudha. Kanaafu, rakkoon wanta ittiin qoramaniidha.
Wanti nama qormaata keessa jiru irraa barbaadamu immoo wanta isa gammachiisu fi gaddisisuu keessatti Rabbiin faarsuu, wanta nafseen isaa jaallatu fi hin jaallanne keessatti akkaata Rabbiin Olta’aan barbaadun Isaaf ajajamu fi jaalala Isaa argachuuf hojjachuudha. Wantoonni nama dhukkubsanii fi ulfaatoon namatti bu’an hamma obsaa inni qabu ifatti baasu. Wantoonni nama gammachiisanii fi qananiin immoo hangam inni Rabbiin akka galateefatu ifatti baasu[1].
Asi gadiitti keeyyattoonni Qur’aanaa dhiyaatan wantoonni namoonni ittiin qoramanii fi wanta qormaata irraa barbaadamu ifa nuuf godhu:
Suuratu Al-Kahf (18):7-8 keessatti Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa akkana jechuun dubbata:
“Dhugumatti, Nuti isaan irraa eenyutu hojii irra gaarii akka hojjatu isaan qoruuf waan dachii irra jiru isheef miidhaginna taasifne. Dhugumatti wantoota ishii (dachii) irra jiran hunda dirree duwwaa biqilaa hin qabne ni taasifna.”
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa wantoota dachii irra jiran kanneen akka nyaataa fi dhugaati mi’aawaa, manneen, konkolaataa, biqiltoota, warqii, meetii, horii fi wantoota biroo nafseen namaa jaallattuu fi itti rarraatu hunda dachiif miidhaginna godhe. Kaayyoon kana godheef ilma namaa qoruun eenyutu hojii irra gaarii akka hojjatu ilaalu fi ifa baasufi. Ergamaan Rabbiin (SAW) akkana jedhan:
“Dhugumatti addunyaan mi’ooftuu fi magariisadha. Akkamitti akka hojjattan ilaaluuf Rabbiin addunyaa tana keessatti bakka isin buusa…” Sahiih Muslim 2742
“hojii irra gaarii” jechuun [qabeenya] haqaan fudhachuu, Rabbii fi Guyyaa Aakhiratti amanuun karaa haqaa keessatti baasu, hojiwwan Rabbiin namarratti dirqama godhe hojjachuu, wantoota Inni dhoowwe dhiisuu fi hojiwwan itti jajjabeefaman baay’isuudha[2].
Rabbiin subhaanahu wantoota dachii tanaaf miidhaginna taasiseen gabroota ni qora. Qoruun kunis kan ta’u wanta hojjachuu hawwan akka dhiisanii fi wanta dhiisu hawwan akka hojjatan ajajuuni. Kuni hundi hikmaa (ogummaa) Rabbii waliin kan deemudha. Ogummaan kunis akka haqa hordofanii fi soba gatan, keeyri hojjatanii fi sharrii dhiisan, wanta irra gaarii ta’e filachuun gara oliitti akka ol bahan namarraa barbaada. Namni filannoo isaatiin wanta itti ajajame ni hojjata, wanta irraa dhoowwame ni dhiisa. Kanaafu, filannoo kanaan eenyutu hojii irra gaarii akka hojjatu ifa baha.
Qormaanni kuni qorannoo fi jazaa waan barbaachisuuf Rabbiin olta’aan jireenya tanaan ala jireenya biraa qopheesse. Jireenyi lammataa tuni jireenya Aakhiraa ganda qananii fi ganda azaaba (adabbii) of keessaa qabdudha. Warra amananii fi toltuu hojjataniif ganda qananii tan taate Jannata isaan seensisa. Warra kafaranii fi badii hojjatan immoo ganda adabbii Jahanammiin isaaniif qopheesse.
Garuu namoonni kaafamuun jireenyi lammataa dhufuun dura Rabbiin haala fi sirna jireenya addunyaa tanaa ni xumura. “Dhugumatti wantoota ishii (dachii) irra jiran hunda dirree duwwaa biqilaa hin qabne ni taasifna.” Kana jechuun Dandeetti Guddaa keenyaan gara fuunduraatti fuulli dachii dirree duwwaa biqilaa fi ijaarsa homaatu ofirraa kan hin qabne hanga ta’utti wantoota dachiif miidhaginna goone hunda badiinsa guutuu kan badu taasisna[3]. Jecha biraatiin dachii tana lafa diriiraa bu’aa bayii hin qabne, ijaarsa, gaaraa fi biqilaan homaatu irra hin jirre ni taasifna. (Ilaali suuratu Xaahaa 20:105-107)
Addunyaa tana keessatti yeroon qormaataa erga xumuramee booda Rabbiin wantoota dachii tana irra jiran ni balleessa. Qananiin, manneen ol dhedheeroo fi qabeenyi namoonni ittiin of tuulanii fi sobaman addunyaa tana irraa ni badu. Ergasii dachiin tuni dirree duwwaa homaa ofirraa hin qabne taati. Kuni haqiiqa (dhugaa) addunyaa tanaati. Rabbiin subhaanahu wa ta’aala akka waan ijaan arginutti nuuf ibse, addunyaan sobamuu fi gowwoomu irraa nu akeekachiise jira. Wanti dachii irratti miidhagfame qormaataaf akka ta’e nutti beeksisuun ganda Aakhirah qananiin isaa turaa ta’ee akka kajeellu itti nu kakaasa.
Namoonni keessa osoo hin ta’in gubbaa addunyaa ilaalan, faaya fi miidhaginna ishiitiin ni gowwoomu. Akka beelladaatti addunyaa hordofu. Akka beellada marga dheedutti addunyaatti fayyadaman. Haqa Rabbii isaanii hin ilaalan, Isa beekuuf xiyyeefannoo itti hin kennan. Garuu kaayyoon isaanii guddaan gara fedheen haa argamu nyaatu, dhuguu fi fedhii foonii guuttachuu malee wanta biraati miti. Namoota kanniin keessaa nama tokkotti duuti yommuu dhuftu, wanta dhiise fi badii hojjateef dhiphachuu osoo hin ta’in, qananii isaa jala darbee fi addunyaa irraa baduu waan heduuf garmalee dhiphata.
Namni keessa addunyaa ilaale fi kaayyoo ishii fi isarraa barbaadamu beeke immoo wanta uumameef irratti wanta isa gargaaru addunyaa irraa ni fudhata. Umrii isaa kabajamaa keessatti carraa hunda saammata. Addunyaa mana taphaa osoo hin ta’in mana keessa qaxxaamuran godhata. Addunyaan adeemsa (imala) irraa kutaa tokko malee mana yeroo hundaa keessa jiraatanii miti. Rabbii isaa beekuuf, ajaja Isaa hojii irra oolchuu fi hojii miidhagsee hojjachuuf ni carraaqa. Namni kuni nama Rabbiin biratti sadarkaa qabuudha. Rabbiin qananii, kabajaa fi gammachuu guddaa isaaf kenna. Yommuu namni addunyaa tanaan gowwoome gubbaa addunyaa ilaalun ishii qofaaf hojjatu, namni sadarka guddaa Rabbiin biratti argatu kuni immoo keessa addunyaa ilaaluun Aakhirah isaatiif hojjata. Ee fagaate garaagarummaan isaan lamaan jidduu jiru![4]
Guduunfaa
➦Jireenyi tuni kan uumamteef eenyutu hojii irra gaarii ta’e akka hojjatu qoruufi ykn ifa baasufi.
➦Wantoonni dachii tana irratti miidhagfaman namootaaf qormaata.
➦Qormaata kana irraa wantoonni barbaadaman: gammachuu fi qananii argataniif Rabbiif galata galchuu fi Isa faarsu, yeroo rakkoo obsu, jaalala Isaa barbaadu fi Ergamaa Isaa hordofuun yeroo hundaa wanta Rabbiin olta’aan itti ajaje hojjachuu fi wanta Inni dhoowwe dhiisudha. Akkasumas, dadhabinnaa fi jabeenya iimaana namaa ifa baasudha.
➦ Qormaata booda mindaan ykn adabbiin ni jira. Kunis kan adeemsifamu Guyyaa Qiyaamaati.
➦ Namni wanta itti ajajame jaalala Rabbii barbaadu fi shari’aa hordofuun hojjate fi wanta irraa dhoowwame dhiise, qormaata darbe jedhama. Kanaafu, mindaan isaa Jannata.
➦Namni ajaja Rabbii fudhachu didee, fedhii ofiiti fi addunyaa qofa hordofe immoo wanta isarraa barbaadamu waan hin hojjanneef qormaata kufe jedhama. Kanaafu, adabbitu isaaf jira. Garuu yeroon qormaata isaa dhumatuun dura tawbachuun, wanta itti ajajame hojjachuu fi wanta irraa dhoowwame dhiisun adabbii jalaa bahuu danda’a. Yeroon qormaata isaa kan dhumatu yommuu duuti isatti dhuftuudha.
➦Yommuu duuti dhufte yeroon qormaataa waan dhumatuuf addunyaa tanatti deebi’uun lamuu qoramuun hin jiru.
Ammas In sha Allah kaayyoon jireenya daran ifa akka ta’uuf kutaalee itti aanan keessatti keeyyattoota Qur’aanaa qormaatan wal qabatan ni ilaalla. Hin fagaatinaa.
[1] Ibtilaa’ul Iraadati bil Iimaani wal-Islaami wal-Ibaadati– Fuula 73-…, Abdurahman Habankah
[2] Tafsiir Qurxubii-13/208-209
[3] Ma’aarij Tafakkuri wa daqaa’iqu tadabbur– Abdurahmaan Hasan Habankaa 13/322
[4] Tafsiir Sa’diyyi-fuula 547

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
kamal haasan 20 hot and sexy image
BOLLYWOOD HOLLYWOOD Create New Gallery
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
GDPR Compliance
kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan كمال_حسن kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan কমল_হাসান kamal-haasan kamal-haasan 卡馬爾哈森 kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Haasan Kamal_Haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan कमल_हासन kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್ kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Haasan Kamal_Hassan_(pelakon) കമലഹാസൻ kamal-haasan kamal-haasan कमल_हासन kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Hassan kamal-haasan kamal-haasan KaMaл_XacaH kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan கமல்ஹாசன் కమల్_హాసన్ kamal-haasan Kamal_Haasan KaMaл_XacaH کمل_ہاسن kamal-haasan Kamal_Haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan


text:
Namichi Briiteenitti Muslimoota Masjiidaa bahaa turan Makiinaa itti buusee ajjeese hidhaa waggaa 43tiin adabame.
Namtichi Daren Osborne jedhamu waggaa dabre ji’a Waxabajjii keessaa, Muslimoota Masjiida Kaaba Landanitti argamutti salaatanii bahaa turan konkolaataa irra oofuun battalumatti nama tokko ajjeessuun namoota heddu ammoo madeessee ture. Mr Osborne eega Konkolaataa namoota irra oofeen booda “ergama kiyya galmaan gaye” jechaa lallabaa akka ture ragoonni Abbaa alangaa mana murtiitiif kan ibsan tahuu gabaasni arganne ni addeessa
Abbaan seeraa Mana murtichaa dhaddacha Jum’aa dabre oolerratti; ” Daren Osborne jibbiinsa Muslimootaa qabu irraa ka’uun balaa ajjeechaa fi saniin duras akkanuma yaalii ajjeechaa hin milkaayin raawwachuun isaa ragaadhaan waan mirkanaayeef, adabbiin hidhaa waggaa 43 itti murtaayee jira” jechuun ibse. Mr Daren Osborne yeroo ammaa umriin isaa 48 tahuu gabaasni kun ni mul’isa.


text:
Labsiin yeroo hatattamaa eega labsamee as Oromiyaa keessatti keessumaa daldaltoota,jiraattotaa fi dargaggoota irratti hidhaa fi doorsisi dhaqqabu akkaan jabaachu isaa paartiin Kongreesa Federaalawaa Oromoo ibsee jira. Itti aanaa dura ta’aan partichaa obbo Mulaatuu Gammachuu VOAf ennaa ibsan, miseensoonni isaanii hidhamaa fi dorsiifamaa akkasumas ari’atamaa akka jiran dubbatan.
Iddoo tokko tokkotti waraanni mootummaa sobee alaabaa Adda Bilisummaa Oromoo qabachuun “nuti ABO dha” jechuun uummata gowwamsaa akka jiran dhageenyee jirra, kanaanis namoota adda baafatee himachuuf itti gargaaramaa jira jedhan. Keessumaa galgala galgala mana namaa cabsanii seenuun ni hidhu ni reebu. Maaliif mootummaan kana akka godhu nuuf hin galu, jedhan Obbo Mulaatuu Gammachuu.


text:
Mudde, 21/2014(TOI) – Mariin tokkummaa adeemsa duula birmadummaa keessatti argame badhaadhina hundagaleessa Itoophiyaaf oolchuuf dandeessisu taa’amuu eegale.
Hoggantoonni hojii Mootummaa Federaalaa olaanoon haala wayitawaa biyyarratti mari’achaa jiru.
Mariisaaniinis mootummaan dirqamaan kan itti seenee waraanaa birmadummaa boqonnaa jalqabaa injifannoon xumuruu hordofee, injifannoon hunda galeessaan argame eeguun nageenya waaraa gara misoomaatti ceesisuurratti kan xiyyeeffate ta’uunis himameera.
Injifannoo argamee hordoofee qormaatiwwan gama siyaasaa, dinagdee, namoomaafi nageenyaatiin dhufuu danda’an dandeettiin furuufi sirnaan hogganuun xiyyeeffannoo walqixaa ni argatus jedhameera.
Hoggantoonni olaanoo dhimmoota waraanaa birmadummaa keessaatti tokkummaan biyyaalessaa argamee muuxannoo wal dubbisuuniifi qindoominaan hojjechuun akka barbaachisuufi akkasumas kaayyoo tokkoof waloon hojjechuu, murannoo hirmaannaa hunda galeessaa hoggansaa, badhaadhinaa hunda galeessaa Itoophiyaa bifa eeguun danda’amuurratti gadi fageenyaan ni mari’atama jedhameera.
Dabalatanis maricharratti kallattiin hojii fuulduraa ni kennama jedhameera.
Mariin kun guyyoota 3f akka turu Paartii Badhaadhinaarraa odeeffanne.


text:
Dubbii tana guyyaa dheengaddaa muran.Akka itti aanaan biiroo dinagdee fi geejjiba karaa FinfinneeDr. Solomoon Kidaanee jedhetti makiinaa wal irraa sablisuuf fi nagaa warra karaa yaahuu eeguuf hajajii kun bahe.
Waan karaa Finfinnee dhiphese keessa akka Dr Solomon jedhetti tokko dhoqdhoqqee.
Dhoqdhoqqeeyyuu karaa yaahuu dhowwuufi mitii seera jiru adaba qabsiisuuf bahe.
Finfinnee fi olloota Finfinnee keessa warra eeyyma qabu malee dhoqdhoqqeen seeraan hin galmaahin hin chochootu.
Warra eeyyama qabu waraana biyyaa, warra nagaa lafaa eegu,tiraafikii fi warra kakkanati.Jarilleen milkeeta beekaniin qabaachuu male.
Manneen poostaa fi embaasiilleen eeyyama baafatanii oofan.
Warrii dhoqdhoqqee oofee tanumaan bulu ammoo akka Dr.,Solomoon jedhetti milkieeta dhaaba ufii baafatee galmaahee oofuu dandaha.Akka waldaa jaarranii eeyyma hin argatani tolchuuf hujiitti jiran.
Dhoqdhoqqee malee makiinaan fahiisa gugurdaalleen saatii malee Finfinnee keessa hin yaa’u.
Makiinaan fahiisaa gugurdaa ganama akka saatii Itoophiyaatti 12:30-galgala saatii 2 Finfinnee keessa hin chochohu.
Karaa Finfinnee gugurdaa irra dhaabachuu hin dandahu,hin fa’atuu mi’allee hin buufatu.
Makiinaan gugurdaan ka kintaala 35 caala fahatu.Makiinan fahiisa didiqqaa Isuzu gadiilleen ganama saatii ganama 4-10 yaa’a.Achiin duubaatti hin yaahu hin dhaabatullee.
Seerii kun akka henna Itoophiyaatti Waxabajjii 30,2011 hujii jalqaba.
Godina Booranaatiifi Gujiilleetti dhodhoqqee ya karaa yaahuu dhowwan. Odeeffannee isanittiin dachaana.
dhodhoqee karaa yaahuu dhowwuu kan Booranaa fi Gujiillee tanuma keessatti dhageennaa isanittin dachaana.


text:
Kaameruun keessatti mannoottan baruumsaa, waldaalee amantaa fi jarmiyaalee fayya irratti haleellaa raawwatamaa jiruu balaaleffachuudhaan lammiileen biyyatii hiriiraa mormii taasisuun isaanii ibsameeraa.
Hiriirri mormii kun kan taasifamee baha biyyatti naanno gurmuun riphee loltootaa fi umnoottan mootummaa walwaraasa irra jiran magaala Maamfee keessatti Waxabajjii 8 egaa hospitaalli guddaan abdidaan gubatee booda. Akka tamsaasini televijiinii mootummaa biyyatti jedhetti hiriirrii mormii kan qindaa’ee hoggantootaa hawaasaatiin.
Haleellaa hospitaala irratti raawwatee kana ilaalchisee jiraataan Magaala Maamfee Daani’eel Mbangee, "namoonni jaarmiyaa hawaasa bal’aa fayyadu irratti haleellaa raawwachuun isaanii waan baayyee…baayee nama gaddisiisuudha. Lafa kana irratti eenyutu hospitaalaa dubartootaa, daa’iman, dhiiraafii jaartolii tajaajilu barbadeesuudhaaf yaaluu danda’a,> jechuudhaan dubbatan.
Akka gabaasinni dhaabbata mootumoota gamtoomanii jedhutti, ergaa gareen riphee loltootaa lixa kaameruun bara 2017 lola jalqabee as , wal waraansaa umnoottan mootummaa waliin taasifamaa jiruun namoonni 3,300 ta’an du’anii, namoonii 750,000 ol ta’an immoo qe’ee isaanii irraa buqqaniiru.


text:
Waggootii 18 dura jechuun akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti bara 1991 hongee fi hanqiina lafaa godina Haraargee Bahaa fi Dhiyaa mudateen kan ka’e manaa fi qe’e ofii gadhisanii gara godiina Baalee Dalloo mannaatti Godaanuuf dirqamuu isaanii dubbatu qubattonni haasoofsiifne.
San booda achuuma godina Baalee bakk shirkaa jedhamutti, itti fufees godina wallaggaa dhiyaa Gimbii dhuma irrattis Godiina Iluu Abba Boor aanaa Dambiitti geessee mootuummaan isaan qubsiisaa akka ture ibsanii jiran.
Kanneen jalqaba gara Dolloo Mannaatti godaanan kuma 90 akka ta’an kanneen ibsan qubattonni kun kana keessaa kuma lama qofaatu gara godiina wallaggaa fi san booda gara godiina Iluu Abba Boorti geeffame jedhu.Kanneen hafan bakka bakkatti faca’anii kaan immoo godiina duraan irraa godaananti deebi’an.
Warri godiina godina Iluu Abba Boor aanaa Dambii keessa qubatan waggootii darba torbaaf laftii qonnaa kennameef bishaaniin kan liqiimfame ta’u ibsuun laftii qonnaa ka biraa akka kennamuuf iyyataa akka jiran dubbattu.Lafa qonnaa dhabnee beelaaf saaxilamne namoonni du’anis jiru jedhu.
Dhuma irratti nu gamnaan Dambii irraa lafoo deemuun guyyoota hanga tokko booda magaalaa Jimmaa seenne kan jedhan qubattonni kun imaltuun keenya lafoo Finfinnee dhaqnee mootummaa naannoo oromiyaatti iyyachuu waan ta’eef yeroo laga Gibeetti dhiyaannu nu deebisaanii amma mooraa magaalaa Jimmaa keessatti eega nu galchanii guyyaa shanaffaa lakkofsisfee jirra jedhu.
Kamiisa har’a aangawoonni Oromiyaa fi kan godina Bunnoo Baddalle achitti argamuun qubattoota kan haasofsiisaniin yoo ta’u deebiin kennameef lafa turtaniitti deebi’atii deebii barbaachisaan isinii kennama ka jedhu akka ta’e ibsanii jiru.
Kana ilalchisee deebii qaban Jimaata borii Caamsaa 12 bara 2017 akka dhiyeessanif bellamnii qabameefii addaan ba’an.


text:
Markazni Hifzii Qur’aanaa Asar kan Magaalaa Awwadaayitti argamu guyyaa hardhaa Ebla 28/2018 barattoota 118 kanneen hifzii Qur’aanaa barsiisaa ture eebbisiisuu odeeyfannoon argame ni addeessa.
Barattoonni Guyyaa har’aa Hifzii Qur’aanaatiin eebbifaman kun dubartoota 58 fi dhiira 60 yoo tahan, waraqaan ragaa kan isaanii keenname tahuun beekameera. Markazni kun waggaa darbes barattoota 106 hifzii Qur’aanaatiin eebbisiisuun isaa ni yaadatama
Sagantaa eebbaa kan irratti ulamaa’onni fi keessummoonni aragamuun ummataaf dhaamsa dabarsanii jiru. Ulamaa’ota sagantaa kana irratti argaman jidduu Sheekh Ahmad Yuusuf akkasuma sheekha Baha Oromiyaa keessatti sanada Quraanaatiin beekkamaa kan kutaa biyyattii hundarraa dhufanii sanada irraa fudhatan sheekh Abdallaah Ahmad Umarii fi ulamaa’onni biroo hedduun qooda irraa fudhatanii jiran.
Markazni kun erga hundaahee heedduu turaa tahus erga barattoota waggaarraa eebbisuu jalqabee kan ammaa kun sadaffaa tahuun beekameera.


text:
Haleellaa buufata waraana Afgaanistaan irratti raawwatameen yoo xiqqaate loltoonni 125 kan ajjeefaman tahuu gabaafame
Qondaaltonni waraana Afgaanistaan Rooytersiif akka himanitti, loltoonni Xaalibaan buufata waraana magaalaa Kaabul irraa kilomeetra 40 qofa fagaatee argamu irratti haleellaa har’a ganama raawwataniin, yoo xiqqaate loltoonni mootummaa 125 kan ajjeefaman tahuun beekkameera. Buufatni waraanaa kun magaalaa guddoo kutaa Wardak kan taate Ma’idan Shahir keessatti kan argamu yoo tahu, qondaaltonni naannichaatis haleellaa kanaan loltoonni mootummaa 100 ol kan ajjeefaman tahuu mirkaneessan.
Gareen Xaalibaanis ibsa baaseen, hidhattoonni isaa haleellaa qindaawaa tahe buufata waraana mootummaa Afgaanistaan irratti raawwatuun loltoota mootummaa heddu kan ajjeesan tahuu beeksise. Dhiheenya kana gareen Xaalibaan haleellaa humnoota mootummaa Afgaanistaanii fi loltoota biyyoota dhihaa Afgaanistaan keessa qubatan irratti raawwatu cimsee kan itti fufe tahuu gabaasni arganne ni addeessa.
Yeroo ammaa kutaaleen biyyattii 50% tahu too’annaa garee Xaalibaan jala kan gale tahuu, qorannoon dhaabbata Ameerikaa dhimma nageenya Afgaanistaan qoratu irraa argame ni mul’isa.


text:
Gamtichi wal gahii ariifachiisaa kana kan yaame haleellaa torbee dabre Niiw Ziilaand keessatti muslimoota irratti raawwatame ilaalchisee mari’achuuf yoo tahu, dhaabbileen idil addunyaa kanneen akka UN, akkasumas Niiw Ziilaand dabalatee biyyoonni miseensa gamtichaa hin tahin wal gahicha irratti kan hirmaataa jiran tahuu gabaafame.
Barreessaan Gamtaa Biyyoota Islaamaa Yuusuf Al-Uteeymin, biyyoonni miseensa gamtichaa hundi jibbiinsa Islaamummaa babal’ataa dhufe qolachuuf tokkummaan dhaabbachuu akka qaban hime. Mr Al-Uteeymin akka jedhetti, “hoggantoonni biyyoota lixaa gochaa fi haasaya jibbiinsa Islaamummaa irraa akka of qusatanii fi rakkoo kana furuuf hujii qabatamaa akka jalqaban kallattiin hubachiisuu qabna” jedhe.
Ministeerri haajaa alaa Turkiyaa Mavlut kavusoglu gama isaatiin, maddi haleellaa shororkaa muslimoota irratti raawwatame kanaa, haasaya jibbiinsaa miidiyaalee fi hoggantoonni siyaasaa biyyoota lixaa Islaamummaa irratti geggeessaa jiraniin kan wal qabatu tahuu dubbate.
Prezdaant Rajaba Xiyyib Erdogaan ammoo, mootummaa fi Ummanni Niiw Ziilaand haala hamaa kana keessa muslimoota biyyattii cinaa dhaabbachuu isaaniitiif galata galchee jira. Erdogan akka jedhetti, mootummaan Niiw Ziilaand fi muummittiin ministeeraa Jasinda Arden sochii hatattaamaa fi murtiiwwan jajjaboo fudhataniif Turkiyaa fi Gamtaan Biyyoota Islaamaa kan dinqisiifatan tahuu hime. Keessumattuu hoggansi muummittiin ministeera Niiw Ziiland balaa kana hordofuun kennite addunyaa guutuuf fakkeenya tahuu qaba jedhe.
Ministeera haajaa alaa fi Itti aanaan muummitti ministeera Niiw Ziilaand hirmaattota wal gahichaatiif haasaya godheen, “haleellaan muslimoota biyya keenyaa irratti raawwatame kun haleellaa lammiilee Niiw Ziilaand hunda keenya irratti raawwatame” jechuun ibse.
Gamtichi xumura wal gahii kanaa irratti haala jibbiinsa Islaamummaa qolachuun danda’amu irratti murtiiwwan ni dabarsa jedhamee eeggama.


text:
Browsing Tag
Raashiyaa
Pireezidaantiin Raashiyaa Vilaadimeer Puutiin addunyaarratti talaallii vaayrasii koroonaa kan jalqabaa faayidaarra akka oolu!-->…
Dubbii Himaan Prezdaantii Raashiyaa Vaayirasii Koroonaatiin qabamuu…
Dubbii himaa Prezdaant Vilaadmiir Puutiin kan tahe Dimtiri Peskov Dhaabbata Odeeyfannoo Interfax jedhamuuf yaada kenneen, dhibee…
Qondaaltonni waraana Iiraan akka jedhanitti, humni galaanaa isaanii Jum’aa boruu irraa eegalee guyyoota afuriif leenjii waraana…
Balaan ibiddaa Doonii Raashiyaa muudate lubbuu nama 14 galaafate
Dooniin Raashiyaa humna Baatrii Niwkilariitiin Sochootu garba Arktik keessatti qorannoo addaa kan gaggeessaa turte yoo tahu,…
Hogganaan Kooriyaa Kaabaa gara Raashiyaa imaluun prezdaant Viladmiir Putiin…
Hoggantoonni lamaan Khmiisa har’aa magaalaa Vladivostok jedhamtu keessatti mariiin geggeessan dhimma Niwkilarii Kooriyaa kaabaa…
Ameerikaan Waliigaltee Niwukilarii Raashiyaa waliin mallatteessite diiguuf…
Prezdaantiin Ameerikaa Donaald Traamp Sababni Ameerikaan waliigaltee oomisha Niwukilarii waggaa 30 dura Raashiyaa waliin…
Raashiyaa Kutaa Kireeymiyaa keessatti haleellaa Kolleejjii tokko keessatti…
Qondaaltonni Raashiyaa akka jedhanitti, barataan Kolleejjii teeknikaa tokko hiriyyoota isaa irratti boombii eega dhoosee booda, …
Indiyaan Ittisa Misaa’elaa S-400 jedhamu Raashiyaa irraa bituuf walii…
Prezdaant Vilaadmiir Puutiin walgahii idilee Raashiyaa fi Indiyaan waggaa waggaan waliin geggeessan irratti argamuuf, Khamiisa…
Netherlands Basaastota Raashiyaa Afur biyyaa ari’uu beeksifte
Ministeerri ittisaa Netherlands ibsa baaseen, Haleellaa interneetii (Cyber attack) dhaabbilee gurguddoo biyyattii irratti…
Ameerikaan Chaayinaa irra qoqqobbii keette
Mootummaan Ameerikaa ‘Yukreen weeraruufi Filannoo Ameerikaa keessa harka naqachuu’ sababaa jedhuun Raashiyaa irra qoqqobbii kaayee…


text:
Koreen Baggoo Saw filannoo gaggeesseen gareen ykn Tiim Lammaan jijjiramaa fi siyaasa haaraa argamee keessatti qooda olaanaa akka qabu ibsee sana keessatti hojii gaarii hojjatameef maqaan iddoo duraa qabu kan Prezidaant Lammaa Magarsaa ta’u ibsuun galateffatee jira.
Prezidaant Lammaan gama isaaniin jijjirama argameef hawaasa biyyatti mara galateeffatan.Biyyattiin karaa wal qaxxaa muruu irra akka jirtu kunis siyaasa hamaa biyyatti keessatti waggoota dheeraaf ture gama kaaniin ka jiru abdii ta’u ibsan.
Keessumaa kanneen siyaasa biyyattii keessa jirru yaada qajeelaa qabaannee fi fedhii qabnuutti daangaa yoo tolfannee milkaa’uun akka jiru kun ta’u baannaan kufaatiin mudachuu akka malu akeekkachisan.


text:
[SQ-Guraandhala 8/2021]
sirna pp balaaleffatuu fi MCBO ni tumsina ABO fi KFOn dhaabota keenya hidhamtoonni siyaasaa Oromoo haal duree tokko malee hiikamuu qabu.
Hidhamtoota siyaasaa keenyaaf lubbuu keenya ni kennina PPn diina Oromoo fi lammiilee Oromiyaati kan jedhu hiriirri mormii Kibba Lixa Shaggar Magaalaa Walisoo keessatti barattoota mana barumsaa sadarkaa 2ffaa fi 1ffaan kan eegale hawaasa maaaglichaa hirmaachisuun gaggeeffamaa jira.
Nagaa fi tasgabbii waaraaf MCBO hundeeffannee gara Filannootti akka deemamuuf wabii nageenya keenyaa MCBO kan qaamota hawaasaa hunda hirmaachise haa hundeeffannu.


text:
Rakkoo amma Itoophiyaa Mudate:
Waamicha -Maree Siyaasaa Hunda Hammate taasisuun Daandii Furmaatati
(Ibsa ABO, Ebla 28, 2021)
Rakkoo amma Itoophiyaa mudatee jiru kana furuuf dhaabbileen siyaasaa adda addaa carraqqii hedduu godhanis furuu hin dandeenye. Biyyittiin amma daran kufaatii hamaa keessa seentee jiraachuu uummanni Idil-adunyaa, qaamonni dhiheenyaan dhimma Itoophiyaa hordofan fi dhaabilleen miti-mootummaa hundi hubatanii jiru. Walitti bu’inisii fi lolli bakka adda addaatti deemaa jiru ajjeechaa jimilaa fi buqqa’insa uummataa hedduminaan geesisaa jira. Hidhattooni mootummaa sirnaa fi to’anoo ala ta’uun uummata nagaa sababa tokko malee ajjeesaa fi dubartoota gudeedaa jiran. Loltooni Ertiraa fi humni Milishaan naannoo Amharaa jeequmsa hamaa Kaabaa fi naannolee birotti geesisaa jiru. Akkasumas ajjeechaa suukkaneessa fi buqa’insa bal’aa uummata nannoo Beenishangul Gumuz fi Walloo irraan gahaa jiru. Rakkoon naannoo Tigray amma illee furmaata hin arganne. Gargaarsi dhala namummaa uummata Tigrayi qaqqabsiisuun danqaa hedduu isa mudateera. Kuni hunduu rakkoolee biyyitti mudatan keessaa isa xiqqaa dha.
Addi Bilisummaa Oromoo (ABO) itti gafatama isaa hubachuun waamicha waliigala qaamota dhimmi ilaaluu hundaaf dhiyeessa. Kanaan duras ABO yeroo adda addaatti waamicha walfakkataa fi yaadaa ijaaraa fi furmaataa biyyittiif ta’u dhiheessaa tureera. Yaadoleen ABO kunis osoo jirutti hiikamaniiru ta’e rakkoon har’a arginu kun Itoophiyaa hin mudatan ture. Akka fakkenyaatti kaasuuf ABO baatii Ebla bara 2020 keessaa yaada bal’aa rakkoo Itoophiyaa mudateef deemsa cehumsaa keessatti furmaata kan ta’u yaada isaa (recommendation) kenneera. Akkasumas ABOn dhaabbilee siyaasaa adda addaa waliin tahuun dhimma Federalawaa sabdaneessaa irratti yaada bal’aa fi hunda qabate akkasumas Seera Mootummaa Itoophiyaa keessatti deemsa cehumsaa akkamiin ta’uu akka qabu akeekeera. Yaadni tokkummaa dhaabilee siyaasaa kunis ifatti cehumsi kuni akkamiin akka ta’uu malu, mootummaa demokiraatawaa ta’e ijaaruu fi rakko keessaa fi alaa biyyittii mudate keessa darbuun mootummaa tasgabaa’aa utubuuf waliigaltee dhaabilee siyaasaa akka barbaachisu eereera. Kunis ammoo dhawata dhawataan haala seera biyyittii hordofeen deemsifamuu akka qabus yaada kana keessatti eerameera. Haata’u malee mootummaan aangoorra jiru yaada dhaabileen siyaasaa kuni dhiyeessineef bakka hin kennine.
Kuni akkanaan osoo jiruu Fulbaana 13 bara 2020, ABO irra deebi’ee yaada furmaataa rakkoo siyaasaa biyyitti mudatee jiruuf furmaata tokkummaan dhaabilee siyaasaa dhiyyeessan kan jabeessuu fi kanas mootumman irra deebi’ee akka ilaaluu gaafachuun ibsa baaseen gaafatee jira. Ibsa kana keessatti ABO rakkoo siyaasaa jiruuf akka furmaatatti dhaabileen siyaasaa waliin hojjechuun nagaa fi tasgabbii deebisuu, deemsa jijjirama daandii irraa jallate daandiitti deebisuu fi walii gala gaaffilee uummataaf deebii kennuun dirqii ta’uu akeeke. Ammas mootumman aangoo irra jiru yaada keenya hin dhaggeeffanne. Inumayyuu miseensota, deeggartoota fi uummata dararuu, sodaachisuu, hidhuu fi ajjeesuu jabeessee itti fufe. Keessattuu hidhaa fi dararaan miseensota fi deeggaartoota ABO irratti jabate. Ibsuma Fulbaana 13 bara 2020 bahe kana keessattis ABO dhaabbilee Idil-addunyaa kan akka AU, EU, UNSC fi UNHRC rakkoon Itoophiyaa mudate kuni hamaa ta’uu hubatanii jigumsa seera biyyittii fi marqama hawaasummaa irraa biyyittii oolshuuf tarkaanfii hatattamaa akka fudhatan gaafateera.
Akkasumas ibsa Mudde 12 bara 2020 ABO baase keessatti rakkolee siyaasa walxaxaa Itoophiyaa mudatan tarressuun filannoo biyyoleessaa gaggeessuu dursa rakkoolee siyaasaa jiran kana furuun dirqama ta’uu hubachiise. Bakka caasaaleen naannoo hundaa diigamee jirutti, lolaa fi walitti bu’insi bakka
adda addaatti deemaa jirutti fi bakka tasgabbiin naannolee adda addaa keessatti hin jirretti filannoo biyyoolessaa gaggeessuun hin danda’amu. ABO kana hubachuun Naannoon Oromiyaa mootummaa cehumsaa biyyoleessa Oromiyaa ijarrachuun Filannoo sadarkaa Federalawaatti ta’uuf akka of qopheessu yaada dhihesse. Kunis rakko siyaasaa fi jeequmsa Oromiyaa mudachuu maluuf of qopheessuu fi mareelee siyaasaa sadarkaa Federalwaatti ta’uuf bu’uura ta’uu hubachiisa.
Itti fufuun ABO ibsa gabaabduu (memo) dhimma humnootiin biyya alaa fi Milishaan nannoo Amhaaraa keessoo Nannoo Oromiyaa fi Benishangul Gumuz seenuun jeequmsa gaggeessaa jiran kan ilaaleen Ebla 7 bara 2021 baaseen ifa godheera. Kunis rakkolee jiran daran hammeessun nageenya Itoophiyaa fi gaanfa Afrikaa walxaxaa akka taasisu hubachiisee ture. Akkuma amaleeffatan mootummaan aangoorra jiru yaada fi furmaata ABO dhiyeesse dhiisuun, inumayyuu ilaalcha siyaasaa addaa warra qaban dararuu, uummata nagaa miidhuu, dhaabilee siyaasaa mormituu sodachisuu fi seeraa ala yeroo hatattama uummata irratti labsuun bulshiinsa humna waraanaa ijaaruu itti fufe. Har’a harki caalaan Naannoo Oromiyaa, Beenshangul Gumuz fi Walloon bulshiinsa humna waraanaa jala jiru. ABO fi Kongreesiin Federaalawa Oromoo (KFO) mootummaaa aangorra jiruun filannoo biyyoleessaa keessa dhiibamanii bahuu fi hirmannaa maree dhimma egeree biyyitti ta’u keessaa dhorkamuun kamirrayu yaddessaa dha. Akkuma beekamu ABO fi KFO dhaabbilee siyaasaa Oromoo jajjaboo lameen yeroo ta’ani uummata biyyitti harka 40 ol (>40%) ta’an kan bakka bu’ani dha.
Yaada maayiiratti, ABO yeroo kamuu caala dhibdeen haalli nageenyaa fi jeequmsi siyaasaa Itoophiyaa itti fufinsaan dhoramaa jira. Kunis amma sadarkaa haala isaa fi gara itti deemuu illee raaguun rakkisaa ta’eera. Sirna dhablummaanis heddummateera. Rakkooleen kunis yeroon furmaanni waliigala dhaabbilee siyaasaa mormituu dabalatee hin soqamneef biyyittiin rakkoo daran walxaxaa fi keessa bahuun ulfaata ta’e seenti. Furmanni kunis hidhamtoota siyaasaa hiikuu fi deemsa filannoo irra deebi’anii ilaaluu fi sirreessuu dabalata. Kana ta’uu baannaan rakkoo jiru daran kan hammeessaa deemu inumayyuu sirna dhalbummaa kan babali’suun gara dhiiga wal dhangalaasutti kan deemu ta’uu asumaan hubatamuu qaba.
ABO haga ammatti tarkaanfiilee uummanni Idil-addunyaa rakkoo kana furuuf fudhatan ni diqisiifata. Haata’u malee rakkoo hedduu bal’aa fi walxaxaa ta’e kuni xiyyeefannaa guddaa fi deemsa waligala ta’e barbaada. Kanaaf ABO dhaabbilee Idil-addunyaa kan akka AU, UNSC, EU fi dhaabbilee biroo dhimmi kuni ilaaluu hundaa yaada ABOn dhiyeesse kana xiyyefannaa itti kennuun dhiibbaa madalawaa ta’e mootummaa aangoorra jiru irra kaa’uun sirna bulshiinsa humna waraanaa uummata irratti diriirfame akka dhaabbatu taasisu ABO ni gaafata. Dhibdeeleen amma biyyittii mudataa jiru kuni akka jirutti itti fufnaan badii ulfaataa keessaa bahuun hin danda’amne biyyittii akka qunnamu hubatamuu qaba. Furmanni waaraa fi dhaabbataa ta’e rakka Itoophiyaaf kan argamu deemsa maree siyaasaa waligalaa qaamolee hunda hammateen duwwaa akka ta’e ABO ni amana. Bakka bu’oonni dhaabileen siyaasaa hundi sirna maree siyaasaa waligalaa ta’u irraa qooda fudhachuun dirqama.
Dhuma irratti ABO qaamolee kamuu waliin maree gochuun yaada gara daandii furmataa waliigalaatti geessu fi adda addummaa siyaasaa gama haasaa fi mareen hiikuuf godhamu irratti qooda fudhachuuf yoom illee qophii ta’uu irraa deebi’ee ni mirkaneessa.
Injifannoon Uummata Bal’aaf!
Adda Bilisummaa Oromoo
Ebla 28, 2021
Finfinnee (Addis Ababa)


text:
Yaadannoo Wareegamuu Waggaa 2ffaa Artist Haacaaluu Hundeessaa ilaalchisee ibsi Kongiresiin Federaalawaa Oromoo(KFO), "Sirba Haacaaluu qofa odoo hintaanee bakki Haacaaluun
Finfinnee, Waxabajjii 28/2022 - Rakkoo nageenyaa kaaba biyyattitti mudate hiikuuf maqaa miseensota garee marii mootummaa federaalaatin mudaman ifa godhame. Gariichi
Finfinnee - Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanitti Waajjirri Qindeessaa Gargaarsa Namoomaa (OCHA) gabaasa Waxabajjii 27,2022 baaseen hanqina nyaataa kaaba Itoophiyaatti uumameen namoonni
Maartaa Kuwee Kumsaatiin Dargaggoo fi maanguddoo otoo hin jedhin hundi keenya guyyaa wareegama Haacaaluu Hundeessaa fi haftee isaa yoo yaadannu gammachuu
Maark N. Kaatiz Ameerikaanifi wahillan ishee Raashiyaan Yuukireen weeraruu ishee balaaleffataniiru. Haata'u malee biyyootni guddachaa jiran keessumaa biyyootni Afrikaa Raashiyaadhaaf marartee
Finfinnee, Waxabajjii 27/2022 - Koreen Hariiroo Alaa Seeneetii Ameerikaa yaada murtoo waloo Kamisa darbe dabarseen “beela akka meeshaa waraanaatti fayyadamu”
Finfinnee, Waxabajjii 24/2022 - Gaazexeessitoota ONN lama dabalatee himatamtootni 17 galmee Qaasiim Abdullaahi jala himata “Koree Mootummaa Ce’umsaa Biyyoolessaa Naannoo
Finfinnee, Waxabajjii 27/2022 - Tajaajila Odeeffannoo fi Tika Biyyaaleessaa, Raayyaa Ittisa Biyyaa, Komishinii Poolisii Federaalaa fi INSA of keessatti kan
Suuraa: Miidiya Hawaasaa Finfinnee, Waxabajjii 21/2022- Godina harargee lixaa Aanaa Gumbii-Bordoddee Magaalaa Bordoddee ganda lammiitti rooba dheengadda bubbee fi cabbiin walmakee
Finfinnee, Waxabajjii 24/2022 - Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanitti Komishinara Olaanaa Mirgoota Namoomaa Misheel Baachlet aanga’ootni Itoophiyaa haleellaa torban darbe Godina Wallagga
Finfinnee, Waxabajjii 18/2022 - Komishiniin Mirgoota Namoomaa Itoophiyaa humnootni nageenyaa Gaambeellaa tarkaanfii humnaa lubbuu namaa balleessu irraa akka of qusatan
Fifinnee, Waxabajjii 22/2022- Ajjeechaawwan sukkanneessoon yeroo garaa garaatti qaamolee hidhataniin lammiilee nagaa irratti yeroo garaagaraatti raawwatamuu kan eere ibsi Kongiresiin
Waxabajjii 20/2022- Chaayinaafi Biyyoonni gaanfa Afrikaa yaa'ii jalqabaa dhimma nageenyarratti xiyyeeffate Finfinneetti taa'aa jiru.Yaa'iin kun ajandaa nageenyaa, Bulchiinsa gaarii fi
Finfinnee, Waxabajjii 22, 2022 -Addi Bilisummaa Oromoo(ABO) Ibsa Waxabajjii 20/2022 baaseen ajjeechaa hidhatoota mootummaan maatii qondaaltotaa fi miseensota ABO irratti
Naatinaa’el Fiixeetiin Finfinnee, Waxabajjii 20/2022 -Barataa Hundaa’ol Beenyaa obboleessi Qondaala Olaanaa Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) Lammii Beenyaa Jimaata Waxabajjii 17 galgala
Finfinnee, Waxabajjii 23/2022 -Tibba kana walleen aadaa haaraan artiist Daangaa Qananii mata duree 'Shillimii' jedhuun weelliste aadaa amma dura namni
Sorry, the comment form is closed at this time.


text:
% % Contributor: % Transliterator: Avinash Chopde (avinash@acm.org) % Credits: Parag Chhibber (usp_pchhibbe@sitvxa.stevens-tech.edu) % Editor: % % jummaa, jummaa, jummaa, jummaa, jummaa jummaa, jummaa jummaa jummaa jummaa jummaa jummaa are o jummaa, merii jaaneman, baahar nikal aaj jummaa hai, aaj kaa vaadaa hai dekh mai.n aa gayaa, tuu bhii jaldii aa mujhe mat aur ta.Dapaa are tuu bolii thii pichhale jumme ko chummaa duu.ngii agale jumme ko aaj jummaa hai to aajaa aajaa jummaa chummaa de de, jummaa chummaa de de chummaa jumme ke din kiyaa chumme kaa vaadaa jumme ko to.D diyaa chumme kaa vaadaa le aa gayaa re phir jummaa-chummaa ... jumme ke badale me.n, kyaa doge bolo to lenaa kyaa, denaa kyaa, lenaa kyaa, denaa kyaa lenaa kyaa lenaa kyaa, chummaa do ... mai.n kuchh na duu.ngaa isase zyaadaa chummaa chummaa de de, jummaa chummaa de de chummaa ... kar to na chumme javar jummaa chummaa na de, jummaa chummaa na de chummaa jummaa chummaa de de, jummaa chummaa de de chummaa mai.n teraa jii bhar duu.N sochaa thaa haa.N kar duu.N phir kaahe phir kaahe naa kar dii, naa kar dii phir kaahe naa kar dii mai.n sad ke jaan kar duu.N mai.n ne badal diyaa iraadaa jummaa chummaa na de, jummaa chummaa naa de chummaa ... %
This site is maintained by
Navin Kabra. Please send comments and suggestions to
The ITRANS Song Book is maintained by Anurag Shankar and a team of volunteers. Please send new songs, corrections etc to .


text:
Sudaan Ambaasaddara ishee Itiyoophiyaatti argaman gara Kaartumitti waamuun ishee beekamee jira.
Sudaan walitti-bu’ainsa naannoo Tigiraay keessa jiru araarsuuf qooda jaarsummaa fudhachuuf gaaffii dhiheessite eega mootummaan Itiyoophiyaa fudhatama dhorkatee booda, Ambaasaddara ishee Itiyoophiyaa keessaa gara biyyaatti waamte.
Itti-gaafatamtuun kutaa preesii waajira mummicha-ministaraa Itiyoophiyaa, Biillenee Siyyum dhimma kana ilaalchisee ibsa gaazzexeessotaaf kennaniin hoogganoota mootummaa Sudaan tokko tokkoo waliin wal-amantaan qabnu laaffatee jira, jedhan.


text:
CCTV ykn Kaameeraan eguumsa maali ?
CCTV jechuun (Closed Circuit Television) jechuudha. Faayidaan isaas odeeffaano bifa suur-sagaleen bakka kaameeraan to’annoo jiruu irraa sassaabuun agarsisuuf olkuusuufi kaahudhaaf nu gaargaara. CCTV yeroo jalqabaatiif USA bara 1940 misaayila to’achuudhaaf eegalanii kanaanis haala dhuukaasa misaayila irraa fagatanii ilaaluu dandahaniru. Waggaa 9 booda ameerikaa kessatti haala seera qabeessa taheen gurguramuu eegalee, Bara 1960 biyyi Ingiliziis karaa gurguddaa bakka geejjibbaaf bakka addaa addaatti ifa gochuun fayyadamuu eegalte.
CCTV maal irraa walitti qindaahaa?
- Qaamoota 4 irraa walitti qindaahaa isaanis.
- (Video surveillance camera) – kaameeraa odeffannoo funaanu jechuudha,kunis gargaarsa lensiif qaamota elektroniki biraatin walitti dhufandha
- (Transmission medium)- Gosoota cable wal qunamsisuf nu gargaaran kannen akka (Coaxial Cable , Fiber optics, UTP fa’i jechuudha.
- (Storage)- Odeffannoon kaameraa irraa sassaabame bakka itti kuufamu jeechuudha kunis NVR ,DVR ykn NAS tahuu dandaha.
- (Display mode)- Kun akkaataa itti sur-sagaleen kallattiin ykn kuusaa irraa ittin agarsiifamudha kunis (HDMI,VGA,Monitor)dhan jeechuudha.
CCTV kun bakka meeqati qoodama ?
- CCTV bakka gurguddaa lamati qoodna kunis kan tahuu dandaheef mala wal qunnamti isaatiif jechuudha.
Analog Camera
- Mallii wal qunamtii isaa (Coaxial cable) dhaan yommuu tahuu signaalii analog tahee bifa vidiyoo qofaan kan dabarsudha.Sagaleefi humna dabarsuuf sarara shiboo dabalata dirirsuun dirqama.
- Goosotni meeshaale wal qunnamsiiftu kanaaf oolan (BNC connector , HDVI Ballun , Power tail connector) fa’i.
- Odeeffaanno kaameraa irraa argame kuusuf tamasaasuuf maal fayyadama ?
- (DVR – Digital Video Recorder) Odeffannoo bifa analogitiin dhufe gara dijaataalati inkood goochuun kuusa jeechuudha, kaameraawan waliin kan wal qunnamuus BNC koneektarii fayyadamuuni jecudha.
- DVR sarara inteerneti ykn LAN kessumessuu wan dandahuuf neetworki keenya waliin wal qunnamsiisuun odeffannoo bakka biraa tenye ilaalu dandeenya.Kanas kan gochuun dandahamu (port forwarding , DMZ fi DDNS) fayyadamuuni jeechuudha
IP Camera
- Gosa cctv mala walqunamsiiftu UTP cable, wireless fi fiber optics wal qunnamudha. Sarara kebilii dirarfamee irratti osoo sarara biraa hin diriirsin sagalee , vidiyoo fi suuraa tamsaasu dandaha. Odeffannoo olkuusuf meeshaa NVR jedhamu fayyadama.
- (NVR – Network attached recorder) meeshaan kun dvr irraa kan adda isa godhu odeeffannoo kaameeraa irraa IP adireesii fayyadamuun wal qunama , sarara cable tokko qofaa fayyadamuun sagalee,vidiyoo fi suuraa wal dukaa dabarsa.
- Kameeraan IP kallattiin NVR waliin wal qunamuuf ni dandaha kunis teekinoolojii POE jedhamu fayadamuuni jechuudha.
- POE jechuun (Power over Ethernet) sarara keebilii UTP fayyadamuun odefannoos humna elektrikii kaameraa IP tochosuus erga.Kunis kan wal-qunnamu switch port ykn rj45 fayadamuuni jechuudha.NVR tokko tokko (POE enabled port) qabaachuu dandaha.
- (IP based camera) baasii dabalata sarara humna elektriikii dabarsuu dirirsuu nu barbaachisa.
Goosota CCTV kaameeraa
- Goosoota cctv kaameeraa jenne bakka gurguddaa lamatti qoodnee ilaaleerra, (analogifii IP based) jennera.Hatahuu malee bocaafii bakka fayyadama irratii hundaahuun garagarummaa qabu jechuudha.
- (Bullet Camera) – Goosti kaameera kuun (indoor fi ourdoorifis kan jiruudha.Sababi bullet jedhameefis boca silindarii kan qabuuf xiqqoo kan dherina qabu wan taheef. Fayidaan isaa inni guddaan gara fullee isaatti fagessee ilaalu waan dandahuuf naannoo parkinigii konkolaataa, dallaa balina qabufi bakka kuusaa meeshaa (store,warehouse) naannoo akkasitti fayadamuuf filatamaadha.
- Dome Cameras – Goosti kaameraa kuun bocaan walakkaa geengoo fakkaata.Hanganiis xiqqoodha,buleti irraa wanti adda isa godhu dandeetti balisee ilaaluu isaati kunis(Wide range coverage wan qabufi)
- (PTZ – Pan tilt zoom) jedhamuun bekama ,goosa kameeraa haala laman bakka bakkatti sochohuu dandahudha. Haalli tochii isaa electronikii ykn robotiksii tahuu dandaha. Elektrooniikii PTZ kan jennu softiweerii ykn mosaajii kaameraa kana ittii to’annuun tochoofna tochiin kunis kameeraa kana irratti tochi bakkeedhaan mul’atu miti.
- Robotics PTZ – Goosa kameera tochiin isaa mul’atudha oliifii gadi nannahuun tochii to’ata jechuudha.
- Wireless IP camera :- goosa kameeraa sarara shiboo malee odeffannoo gara NVR fi gara bilbila keenyati erguu dandahuudha, goosti kaameraa kun kan humna elektrikaa (power adapter) fayyadamuudhaan jechuudha.Halli inni ittin odeffannoo dabarsuus toora (wireless signal) fayadamuuni jechuudha. Kanafis (wireless access point /router) barbaachisadha jechuudha.
- Gudachuu tekinolojiin wal qabatee (mini camera) nis jira jechuudha warren kun golgituu ijaa , yeroo harkaa , iftuu (hampoolii) kessa dhoksuudhaanille ni hojatamu jechuudha.
Kutaa Lammaffaan itti fufa


text:
Odeeffannoo dogongoraa OBN dhimma hojiilee ijaarsa daandii asfaaltii magaala Finfinnee ilaalchisuun qoode
Miidiyaan OBN gabaasasaa yaa’ii idilee 13ffaa Mana Maree Bakka Bu’oota Uummataan haasaa Ministirri Mummee Abiy Ahimad ijaarsa daandiin walqabatee dubbatan ilaalchisee odeeffannoo dogongoraa qoodee jira.
Gabaasni miidiyichi MM Abiy wabeeffachuun barreesse, “magaalaa Finfinneetti daandiin asfaaltii KM 470 hojjetamuu danda’eera” jedha.
Haa ta’u malee odeeffannoon fuula Feesbuukii OBN Afaan Oromoo irratti maxxanfame kun haasaa MM walin yemmuu walbira qabamee ilaalamu odeeffannoo dogongoraafii kan Ministira Mummeen hin dubbatamnedha.
Ministirri Mummee Abiy Ahimad, “waggoota sadan darbanitti magaala Finfinnee keessatti daandiin asfaaltii KM 151 hojjetameera. Xummuramee hojii eegaleera” jechuun miseensoota mana marichaaf ibsa laatan.
Kana malees waggoota sadi fi walakkaa darbanitti magaalicha keessatti daandiin kobilistoonii KM 470 ijaaramuu dubbataniiru.
Odeeffannoowwan birootif marsariitiifi toorawwan midiyaalee hawaasaa Itoophiyaa Cheek kunneen biroo daawwadhaa.
ወቅታዊ መረጃዎችን ቀጥታ በኢሜልዎ ለማግኘት ይመዝገቡ
ያቀረቡትን የግል መረጃ በግላዊ መመሪያችን መሠረት እንጠብቃለን::


text:
Sudaan kibbaa keessatti sarbiinsii mirga namoomaa suukkanneessa ta’ee raawwtamuu isaa gabaasinii dameen dhaabbata Mootummootaa gamtoomanii sudhaan kibbaa keessa jiruu fi Dhaabbanii mirgaa namoomaa Mootummootaa gamtoomanii waloodhaan ibsa baasaniin beeksisaniiru.
Hokkora walwaraansaa dabalatee kutaa biyyaatii baha Mootummaa naannoo Ikuutoriyaall jedhamu, godinaa Taamburaa keessatti ji’a Waxabajii fi Fulbaanaa bara 2021 gidduutii taasifameen yoo yarate siviilonnii 440 du’anii, 18 immoo madaa’aniiru. Namoonni 74 ukamsamanii yemmuu butaman, 64 immoo hookkorii saalaa irratti raawwateera.
Kanneen keessaa mucaan dhurbaa wagga 13 gudeeddaa dirqii gareedhaan irratii raawwatameen lubuun ishee akka darbee kan ibse gabaasiin kun, namoonii 80,000 ta’an akka qe’ee isaanii gad lakkisaanii baqatan dirqisiisamuu isaani fi qabeenyii isaanii saamamuuf barbadaa’uu isaa beeksiseera.
Badiinsii kun kan uumame yemuu gareen Sochii Walabummaa ummataa sudaan ykn SPLMA-IO fi Umnii Ittisaa Ummataa Sudaan Kibbaa YKN SSPDE isa Meejer jeeneraal James Naandotiin hogganamu, akkasumaas milishiitaa gareewwan lamman cinaa dhaabbatanii wal lolaa turaniin akka ta’e ibsii kun Eereera.
Gareewwan fi namoottan dhuunfaa ajjeechaa sukannesaa ta’ee, hokkora salaa fi ijoollewan ukkaamsanii fudhachuu irratti hirmaatan akka ittii gaafatamumaatti dhihaachuu qaban kan gaafatan Komishineerii olaantuun mirgaa namoomaa Misheel Baachileet gaafataniiru.
Mootummaan Sudaan kibbaa gareewwani fi namoottan dhuunfaa badiinsa kan raawwatan irratti qorannoo taasisuudhaan akka tarkaanfii fudhatuu ibsii Sudaan kibbaatii dameen Mootummootaa gamtoomanii fi Komishiiniin mirgaa namoomaa Mootumootaa gamtoomanii waloodhaan baasan gaafateera.


text:
2
Phawuloosi Teselonqqiyaan Ootheedda Oosuwaa
1 Nuunaadan Xoossaa kaalliyaawantto, nuuni hinttekko beeddawe mela gidennawaa hinttenttu hinttenttu huuphew eriita.
2 Shin nuuni hinttekko yaanaappe kase Piliphphisiyoosa giya katamaan waayyetteeddawanne boretteeddawaa hinttenttu eriita; daro phalqqethay de7ooppekka, hinttenttoo A mishiraachchuwaa qaalaa odana mala, Xoossay nuussi minotethaa immeedda.
3 Nuuni hinttena woossiyaawe baliide woy tunatethaan woy geniyan gidenna.
4 Shin Xoossay wonggalaa hadaraa akkanaw nuuni ammanettiyaawantta gidina, nuussi he hadaraa immeedda; he immeeddawaadanka nuuni haasayeetto. Qassi nuuni nu wozanaa xomoosiyaa Xoossaa nashechchiyaawaadan haasayeettoppe attin, asaa nashechchiyaawaadan haasayokko.
5 Nuuni hinttekko cimmiyaa haasayaanna, woy nuuni yoraa genthiyaa hanotaan yibeennawaa hinttenttu loythi eriita; Xoossaykka nuussi markka.
6 Nuuni asaappe, woy hintteppe, woy haranttu ooppenneekka bonchchuwaa akkanaw koyyibeykko.
7 Nuuni Kiristtoosi kiitteeddawantta gidiidde, bonchchuwaa hinttenttuppe oochchanaw danddayeetto. Shin aatta bare naanatuwaa siiquwan dichchiyaawaadan, hinttenttu giddon ashikke gideeddo.
8 Hinttenttu nuussi daro al77o gideedda diraw, Xoossaa wonggalaa hinttenttoo immanaawaa xalalaa gidennaan, nu de7uwaakka hinttenttoo immanaw giigi utteeddo; ayissi gooppe, hinttena nuuni loythi siiqeeddo.
9 Nuunaadan Xoossaa kaalliyaawantto, nu oosuwaanne nu daaburaa hinttenttu akeekiita; hinttenttoo Xoossaa mishiraachchuwaa qaalaa odiidde, hinttena ayinne waayissenna mala, qammanne gallassi nuuni ootheeddo.
10 Nu de7uu hinttenttu matan, ammaniyaawanttu matan, geeshsha, xillonne borettennawaa gidiyaawoo hinttenne Xoossay markka.
11 Nuuni hinttenttoo huuphiyan huuphiyan aawuu bare naanaw haniyaawaadan haneeddawaa eriita.
12 Nuuni hinttena zoreeddo; menthetheeddonne hinttenttoo markkatteeddo. Hewenneekka hinttena xeeseedda Xoossaa nashechchiyaa de7uwaa hinttenttu de7anaadananne A kawutethaanne A bonchchuwaa gelanaadaana.
13 Hintte nuuppe Xoossaa qaalaa tuma gideeddawaadan akkeedda wode, Xoossaa kiitaadan akkeeddawaappe attin, asaa kiitaadan akkibeenna diraw, Xoossaa qaalay ammaniyaa hinttenan oothee; he gaasuwan nuuni Xoossaa ubba wode galateetto.
14 Ayissi gooppe, nuunaadan Xoossaa kaalliyaawanttoo, Kiristtoosi Yesuusan ittuwaa gideedda Yihudaa giya gadiyan de7iya ammaniyaawantta, hinttenttu leemisettiita; hewanttu Xoossaa ammaniyaawantta. Ayihudatuu unttuntta wayisseeddawaadan, hinttenttu biittaa asaykka hinttena waayisseedda.
15 He Ayihudatuu Godaa Yesuusanne nabatuwaa wodheeddino; qassi nuuna yedersseeddino. Unttunttu Xoossaa nashechchikkino; asaa ubbaakka ixxiino.
16 Ayihuda gidenna asay attana mala, nuuni unttunttoo qaalaa odiyaawaa diggiino. Qassi unttunttu nagaraykka ubba wode dari dari bee. Shin wurssethaan Xoossaa hanqquu unttunttu bolla wodhdheedda.
Phawuloosi Teselonqqiyaa Asaa laa7enthuwaa Xomoosanaw Amotteedda Amuwaa
17 Shin nuunaadan Xoossaa kaalliyaawantto, nuuni nu qofaan gidennaadan, asatethaa xalalaan hintteppe guuthaa wodew shaaketteedda wode, hinttena daro laamotiide, ayfiyan be7anaw loythi koyyeeddo.
18 Ayissi gooppe, nuuni hinttekko simmiide baanaw koyyeeddo. Ubba taani Phawuloosi zaara zaaraade hinttekko baanaw mala be7aaddi; shin Seexaanay nuuna diggeedda.
19 Ayissi gooppe, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosi yiyaa wode, nuuni be7ana giide nashechchan naagiyaawe, woy nu nashechchay, woy nuuni ceeqettiyaa akililii oonee? Hinttena gidikkiteeyee?
20 Ayissi gooppe, hinttenttu nu bonchchuwaanne nu nashechchaa.


text: Ji’oottan torban darbaniif gaazexeessitoonni Oromiyaa Niwus Neetwork harra mana murtiif dhiyaatanii jiran. Obbo Guddannee Fiqaaduu Abukaatoon himatamtootaanibsa Sagalee Ameerikaaf kennaniin dhaddacha duraatiin abbootiin seeraa mana-murtii, himannaan abbaan alangaa jalqaba dhiyeesse bu’ura seeraa waan hin qabneef fooyyessee haa dhiheessu jechuun har’atti beellama qabaniyyuu, harras abbaan alangaa himata waan hin fooyyessin dhiyaateef beellama ka biraan waxabajjii 16, bara 2014’ f qabamee jira, jedhan.


text:
Hogganoota KFO dabalatee namoonni torba himannaan irratti dhiyaate ture addaan cite akka hikaman kaleessa Wiixata Guraandhala 12 bara 2018 akka labsameetti har’a gadhifamuu isaanii beekamee jira.
Obbo Dajanee Xaafaa, Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo, Obbo Baqqalaa Garbaa, Obbo Addisuu Bullaallaa , Obbo Bayyanaa Ruudaa, Obbo Geetu Gaarumaa fi Obbo Tasfaayee Liiban har’a Gadhiifamuu isaanii itti aanaa dura ta’aa Kongreesii Federaalawaa Oromoo Obbo Mulaatuu Gammachuu ibsanii jiru.
Obbo Baqqalaa Garbaa yaada Raadiyoo Sagalee Amerikaaf kennaniin wantii ta’e hundumtuu qooda fudhannaa uummata keenyaan waan ta’eef baayyee baayyee galateeffadha jedhan.
Galmee Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo jalatti kanneen himatamanii turan namoota 22 keessaa Dargaggoo Darajjee Margaa irraa kan hafee hunduu gadhiifamanii jiru.Dargaggoo Darajjee margaa mana hidhaa keessatti dararaa guddaan irra ga’aa akka ture gareeleen mirga dhala namaaf falman gabaasaa turan.
Abbaan Dargaggoo Drajjee Obbo Margaa Dabaloo himannaa ka biraan mana hidhaa Qilinxoo keessa jiru.


text:
Mummichi ministeera Itiyoophiyaa Dr. Abiyyi Ahmad daawwannaa Faransaayii keessatti gaggeessan xumuruun har’a Jarmanii seenanii jiru.Achittis chaansilarii biyyatti Angelaa Markal waliin eega wala rganii booda walgahii hogganoota Afrikaa irratti argamanii jiru.
Jarmaniin michooma gama misoomaa baranaaf kan filattee biyyoota Afrikaa sadii Senegaal Morokoo fi Itiyoophiyaan ta’uun ibsamee jira. Walgahii biyyoota G- 20 jedhamu irratti mummichi ministeeraa Abiyyi hasawaa kan godhan ta’uun beekamee jira.
Simannaa Dr Abiyyi Ahamd kan ilaaleen dura ta’aa hawaasa oromoo Barliin Obbo Tasfaayee Abdisaa Jaallanneen haasoofsiiftee jirti.


text:
Gazeexxeessaa himannaan ituu irratti hin dhiyaatiin baatii sadiif hidhaa keessa ture Amiir Amaan Kiyaaro irratti polisiin akka raga-baatoota waliin gaaffii fi deebii gaggeessuf jechuun guyyaa dabalataa 11 manni murtii kennee jira.
Sana booda mootummaan sirnaan himataan ykn hidhaa baasa jedhamee jira.Asoosheeted preesiif yeroo gabaasuu maallaqnii kan baafamuuf ykn freelansiin kan hojjatu Amiir, erga baatii sadaasaa kaasee hidhaa keessa jira.
Angawoonni mootummaa Amiiriin battalumatti akka gadhiisan Asoosheetid Prees irra deebi’uun gaafatee jira.Asoosheetid Preesiif gulaaltuu walii galaa kan ta’an Julii pees akka jedhanti, Amiiriin hidhaa keessa tursuuf manni murtii murteessuun isaa, gaddisiisaa dha.
Mootummaan Itiyoophiyaa Amiriin battalumatti akka gadhiisu akksumas seeraan ala hidhamuun isaa xumuura akka argatu kan gaafatan julii pees kan irratti qiyyaafatamees Gaazexxessummaa walaba ta’een hojjachuu isaan jedhan.


text:
Manaajimantii Baankii
Obbo Tafarii Makonnin
(Hoji Raawwachiisaa Olaanaa )
Digirii lammaffaa ‘Executive MBA’ fi Digirii jalqabaa Akkaawuntingiin
Muuxannoo Hojii waggaa 23.
Obbo Waldee Bultoo
(Ofiisera Olaanaa, Riteelii fi Tajaajila Baankii Intarpiraayizoota Giddugaleessaa fi Xixiqqaa)
Digirii lammaffaa ‘Msc in International Economics’ fi Digirii jalqabaa Ikonoomiksiin
Muuxannoo Hojii waggaa 22.
Obbo Jootee Qanaatee
(Ofiisera Olaanaa- Tarsiimoo Fi Bulchiinsa Tiraanisfoormeeshinii)
Digirii lammaffaa Bulchiinsa Biizinesii(Faayinaansii) fi Digirii jalqabaa Akkaawuntingiin
Muuxannoo Hojii waggaa 14.
Obbo Fayisal Yaasiin
(Ofiisera Olaanaa, Korporeet Baaningii fi Daldala Idil-Addunyaa)
Digirii lammaffaa Maarkeeting Manaajimentiin fi Digirii jalqabaa Ikonoomiksiin
Muuxannoo Hojii waggaa 14.
Obbo Galataa Beekumaa
(Offiisera Olaanaa, Infiraastiraakcherii fi Tajaajila Tekinolojii, Odeeffannoo)
Digirii lammaffaa Bulchiinsa Biizinesii fi Digirii jalqabaa Manaajimentii, Sirna Odeeffannoon
Muuxannoo Hojii waggaa 18.
Obbo Birhaanuu Eda’ee
(Hoogganaa Olaanaa, Odiitara Olaanaa Keessaa)
Digirii lammaffaa Bulchiinsa Waliigalaa fi Maarkeeting Manaajimentiin
Muuxannoo Hojii waggaa 20.
Obbo Katamaa Mangashaa
(Hogganaa Olaanaa, To’annaa Hoormaa fi Kompiliyaansii)
Digirii lammaffaa Misoomaa Ikonoomiksii fi Digirii jalqabaa Akkaawuntingii, Faayinaansii fi Misoomaa Ikonoomiksiin
Muuxannoo Hojii waggaa 24.
Obbo Alamaayyoo Demisee
(I/A Ofiisera Olaanaa- Tajaajila Korporeetii)
ACCA fi Digirii jalqabaa Akkaawuntingiin
Muuxannoo Hojii waggaa 21.
Obbo Tasfaayee Dheeressaa
(I/A Ofiisera Olaanaa, Bulchiinsa Oppireeshinii Liqii)
Digirii jalqabaa Akkaawuntingiin
Muuxannoo Hojii waggaa 21.
Obbo Galaanaa Lataa
(I/A Eeggataa Ofiisera Olaanaa, Qabeenya Humna Namaa)
Digirii lammaffaa Bulchiinsa Biizinesii, Digirii jalqabaa Manaajimentii fi Bulchiinsa Hawaasaan
Muuxannoo Hojii waggaa 24.
Obbo Balaay Baayisaa
(I/A Eeggataa Ofiisera Olaanaa, Maarkeetingii fi Hariiroo)
Digirii lammaffaa Bulchiinsa Biizinesii, Digirii lammaffaa Barnoota Aadaa fi Afaan Sabdaneessaa fi Digirii jalqabaa Afaanii fi Og-barruu/Aadaa fi Kominikeeshinii
Muuxannoo Hojii waggaa 14.
Obbo Daanyaachoo Nagaash
(Daayirekteera – Tajaajila Seeraa)
Digirii lammaffaa fi jalqabaa Seeraan
Muuxannoo Hojii waggaa 14.
Obbo Tashitee Suleemaan Shuttee
(Daayirekteera – Baankii Dhala irraa Bilisaa)
Digirii jalqabaa Manaajimentii fi Dipiloomaa Akkaawuntingiin
Muuxannoo Hojii waggaa 17.
Obbo Warquu Lammaa
(Gorsaa Pirezidaantii)
Digirii lammaffaa Bulchiinsa Biizinesii, Digirii jalqabaa Manaajimentii fi Bulchiinsa Hawaasaan
Muuxannoo Hojii waggaa 24.
Obbo Fatii Hajii
(Daayirekteera-Ammayyeessaa Odeeffannoo Tekinolojii)
Digirii lammaffaa Bulchiinsa Biizinesii fi Digirii jalqabaa Istaatistiksiin
Muuxannoo Hojii waggaa 30.
Obbo Indaalee Fooyyee
(Daayirekteera-Opireeshinii fi Deggersa Distiriiktii)
Digirii lammaffaa Bulchiinsa Biizinesii fi Digirii jalqabaa Bittaa fi Bulchiinsa Dhiyeessiin
Muuxannoo Hojii waggaa 25.
Obbo Taaxeq Nagaasaa
(Daayirekteera-Tajaajila Baankii Elektiroonikii)
Digirii lammaffaa ‘software Engineering’ fi Digirii jalqabaa Sirna Odeeffannoon
Muuxannoo Hojii waggaa 18.
Obbo Habtaamuu Gammachuu
(Daayirekteera- Hordoffii Liqii fi Dandamannaa )
Digirii lammaffaa Bulchiinsa Biizinesii fi Digirii jalqabaa Akkaawuntingiin
Muuxannoo Hojii waggaa 17.
Obbo Caalaa Dirribaa
(Daayirekteera- Jijjiiramaa fi Bulchiinsa Pirojektii)
Digirii lammaffaa Bulchiinsa Biizinesii fi Digirii jalqabaa Manaajimentii Biizinesiin
Muuxannoo Hojii waggaa 12.
Obbo Mikiyaas Boggaalee
(Daayirekteera- Akkaawontingii fi Tireezharii)
Digirii jalqabaa Faayinaansii fi Misooma Ikonoomiksiin
Muuxannoo Hojii waggaa 16.
Obbo Zallaqee Beenyaa
(Daayirekteera-Sirna Odeeffannoo Tekinolojii fi Oppireeshinii)
Digirii jalqabaa ‘Computer Engineering’
Muuxannoo Hojii waggaa 13.5
Obbo Gaaddisaa Gurmuu
(Daayirekteera-Tajaajila Baankii Idil-Addunyaa)
Digirii jalqabaa ‘Ikonoomiksiin’
Muuxannoo Hojii waggaa 10


text:
Abbaan Ammaar Yamanirraa obboleeysa Isaa barbaada Obboleyyan Isaa lamaa waliin Makka dhufee. Obboleeysa dhabnaan Haarisii fii Maalik gara biyyaatti hoggaa deebi’an Yaasir ammo Makkatti hafe. …Read More »
IRREEECHI AYYAANA EENYUUTI? AKKAMITTI EEGALE?
Qophiin: Urjii Ahmad Ayyaannii Irrechaa Maali?Irrecha jechuun Hikkaan Isaa gabbaruu ykn Ibaadaa godhuu jechuudha.Hikkaa Isaa kanarraa wanni hubannu Ayyaanni kun ayyaana Ibaadaa itti godhan, kan …Read More »
AQIIDAA SHEEK DR. MUHAMMAD RASHAAD ABDULLEE
********AQIIDATUL OROMIYYAAH KUTAA 3FFAA********* Urjii Ahmad Aqiidaa Ulamaa’ii Oromoo tan Ahbaashiitiin wal bira qabuun “Aqiidatu Oromiyyaah” Kutaa 2 qopheeysee jira. Kutaa 3ffa keessatti Barruun amma …Read More »


text:
Magaalaa Finfinnee kutaa magalaa Laaftoo aanaa tokko bakkeewwan Haannaa Maariyaam, Furii, Qarsaa Kontomaa fi Maangoo Caffee jedhaman keessaa roobii darbe haala manneen jireenyaa diigamuu waliin wal qabatee jiraattota naannoo fi poolisii gidduutti walitti bu’iinsi uumamuun isaa ni yaadatama. Jiraattonni naannolee kanaa manneen jireenyaa isaanii kaleessaa jaqabee Doozeraan irraa diigamaa akka jiru, keessumaa warri dhiiraa naannoo sanatti akka hin dhiyaanne akka dhorkamaa jiran dubbatu.
“Ergan da’e reefuu guyyaa sadaffaa koo ti” kan jedhan haati mucaa tokko, mana amma irraa diigame keessa waggoota hedduudhaaf akka maatii isaanii waliin jiraatan dubbatu. Yeroo manni isaanii irraa diigamu, ijoollee isaanii keessaa lama achuma dhiisee, mana hiriyyaa koo deemuu ciisuu tu na irra ture, jedhu.
Guutummaa qophii kanaa dhaggeeffadhaa


text:
Finfinnee, Gurraandhala 22/2014 (TOI) – Pirojektiin buufata doonii Laamuu pirojektii walitti hidhamiinsa naannawaa cimsuu fi guddina Afrikaaf abdii ta’uu ibsame.
Itoophiyaan pirojektii buufata doonii Laamuu ilaalchisee Sagantaa misooma bu’uuraalee misoomaa Afrikaa 7ffaa keeniyaatti gaggeeffamaa jirurratti hirmaachuu ibsame.
Pirojektiin buufata Laamuu walitti hidhamiinsa naannawaa kan cimsuu fi piroojektii misooma diinagdee ta’uu Keeniyaatti Ambaasaaddara Itoophiyaa Mallas Alam bakka bu’uun haasaa kan taasisan obbo Hiibaamoo Ayyaalewu ibsaniiru.
Pirojektichi daldala daangaa ce’anii fi invastimantii beeksisuurratti ga’eensaa olaanaa ta’uu eeraniiru.
Itoophiyaan pirojekticha cimsuu fi jijjiirama hawaasummaa fi diinagdee uummattoota Afrikaa Bahaa saffisiisuuf yaalii taasifamu kan deeggartu ta’uu bakka bu’ichi addeessuu isanii ragaan Minsteera Dhimma Alaarraa argame ni mul’isa.


text:
Kan wiirtuu filannoo Finfinnee keessaa tokkotti argamuun sagalee ofii kennan President Sahlework Zewde, filannoon kun isa kana duraa caalaa dimokraatawaa ta’a abdii jedhu qabaachuu dubbatan.
Har’a dhufee dirqama lammummaa koo waanan ba’eef baay’ee gammadeen jira. Gama koon ennaan sagalee kennu kun kan jalqabaa koo ti. Yereoo hedduu biyya alaa waan jiraadheef gama koon carraa kana argachuu kootti gammadeera.
Yeroo darbe ennaan paarlaamaa haasaa dhaan bane haasaan dhageessiseen, itiyoopiyaa keessatti filannoo geggeessinu, isa kana duraa irra kan wayyaawee fi fooyyessaa deemuu qabna jedheen ture.
Filannoon kun akkas akka ta’u nan abdadha. Uummanni akkasitti heddumminaan ba’ee sagalee kennuun na ajaa’ibeera. Uummati mirga ofii kabachiisuuf sagalee ofii dhageessisuuf hagam akka murannoon ka’e dha kan inni mul’isu.
Filannoon adeemsa dimokraasii keessatti waan guddaa dha. Garuu adeemsa dimokraasii keessaa qaama tokko. Filannoon galma miti. Filannoo walakkeessa waa maraa goonee kan itti jiraannu miti.
Filannoon kun ennaa xumuramu guyyaa ka birootu dhufa. Kanaaf lammiiwwan Itiyoopiyaa martinuu walii galuu qabu. Kan nuti gochuu qabnu filannoo dhaan oli. Kanaaf rakkoo keenya waliin taanee furuu dhaan, Itiyoopiyaan mara keenyaaf akka mijattu kan ittiin goonuu dha. Uummata har’a yaa’e TV dhaan ilaalaan ture. Jireenyi koo naa wayyaawaa laata jedheen ba’e jedhan.
Kanaaf qaama filatamuuf itti gaafatama guddaa kennaa jira. Filannoo irratti filatamuunis kufuunis jira. Kufuu jechuun yeroo ka biroof qophaa’uu jechuu dha. Biyyoota hedduu argeeraa, akka prezidaant Obaasaanjoo filannoo irratti taajjabdummaan hojjedheera. Filannoo haala biyyattii ala goonee hin fudhannu. Waanuma dandeenye goona.
Itiyoopiyaa kana ol baasuuf martinuun keenya walii galuu qabna. Inni injifatames haala jiru simachuu qaba. Hin ta’u yoo ta’e immoo adeemsi seeraa jira. Kanaaf barumsa. Kana irraa haa barannu, yoo rabbi jedhe isa itti aanuutti waa gaarii agarsiisuuf haa yaallu.
Dura taa’aan paartii mormituu ijoo kan EZEMA Professor Biraahuu Neggaa biyyattii keessatti filannoon dhugaa ennaa geggeessamu kun isa jalqabaa ti jedhan.
Argeera jechuu hin danda’u, garuu haalli rakkisaan as jiru namoota sagalee kennaniif xiqqoo rakkisaa natti fakkaata. Kana irraan kan hafe gama nageenyaan rakkoo kana jedhamu hin dhageenye. Wiirtuulee filannoo hanga tokko keessatti loojistikaa fi hojii waliin wal qabatee rakkkoo xiqqoon jiraachuu dhageenyeerra. Guyyaa guutuu kanuma hordofuuf waajjira keessa turre. Yaada dhumaa kennuf erga xumuramee booda gara galgalaa wayya.
Dura taa’aan garee taajjabduu gamtaa Afriikaa fi prezidaantiin Naayijeeriyaa duraanii Oluugeegun Obaajsaanjoo filannoon Itiyoopiytaa kan bara 2021 akka eegametti gaarii ta’ee jira jedhan


text:
WBOn humnoonni mootummaa hedduunis bakkeewwan garaagaraatti fedhiin isatti makamaa jiraachuu himeeti jira. WBOn akka jedhetti, Cibraan Madda Walaabuu Buttaan Jeneraal Waaqoo Guutuu fi Cibraan Hambaa …Read More »
Naggaadeen alaabaa ar’aas waanuma kalee irra deebi’uun gad jabeessite
Ibsa Dabalataa Kan ABO- Dhimma Alaabaa Ilaalchisee Waxabajjii 9, 2022 ABOn, xalayaa gaafa 06-06-2022 lakk.022/xly-abo/2022 gara Partii Kongiresii Federaalawaa Oromoo (KFO) barresseen haalli itti fayyadama …Read More »
I am hereby resigning from OLF’s CC member and OLF’s membership effective immediately.
“Utubaan haga dhiiban qaba, haga dhiisan qaba” jedha Oromoon. Faranjoonnis ” enough is enough” jedhu. Waan hinhubanne keessatti gubachuun gowwumaadha. To: J/Dawud Ibsa. OLF’s Chairman …Read More »
“Obboo Galaasa Dilboo maal ta’an, maal barbaadu?
An ammumayyu nama kabajaa guddaa Obboo Galaasa Dilbootiif qabu keessaa tokko. Obboo Galaasaan nama jireenyii isaanii bilisummaa Oromootiif jedhe erdarame keessa nama tokko ta’un …Read More »
ODF Letter to US Secretary of State John F. Kerry
US Secretary of State John F. Kerry Department of State 2201 C Street NW Washington DC 20520 December 16, 2015 Dear Mr. Secretary, We, members …Read More »
Gareen ABO Jeneraal Kamaal Galchuun hoogganamu (ABO’n Jijjiiramaa) maqaa haarawa moggaafachuu isaa ibsa baaseen ifa godheera.
(awashpost) Gareen kuni maqaa Kallacha Walabummaa Oromiyaa (KWO) jedhee kan ufmoggaase kora dhaabichaa Adoolessa 30 – 31 Ameerikaa magaalaa Minisotaatti geggeeffateen ta’uus labseera. Gareen ABO …Read More »
Murtee fi ijjannoo hooggana olaanaa Adda Bilisummaa Oromoo
Hoogganni olaanaa Adda Bilisummaa Oromoo eega jaarmiyaleen siyaasa Oromoo tokkummaa fi walitti baqiinsa injifannoon xumuratanii booda, teessuma idilee jalqabaa gaafa waxabajjii 20 fi 21 bara …Read More »
“Kaayyoon qabsoo Bilisummaa Oromoo abbaa biyyummaa Oromoo mirkaneessuu dha,” jedha Ittaanaa Hayyudureen ABO, Ob Bultum Biyyoo.
Gaaffii fi Deebii Ittaanaa Hayyuduree ABO, Obboo Bultum Biyyoo, waliin Oromeidan taasise, Kutaa tokkoffaaRead More »
Ibsa Gurmuu Qabsaawota fi Miseensota Adda Bilisummaa Oromoo (GQM-ABO) …
Ibsa GQM–ABO irraa dhimma “Tokkummaa Jaarmayoolee fi Gurmuulee ABO” Caamsaa 27, 2015 irratti labsa bahee ilaalchiisee Akkuma beekamuu fi hubatamuuti GQM-ABO yeroo “ABOn Jijjiiramaa” …Read More »
Tokkummaa Jaarmayoolee fi Gurmuulee ABO
Bilisummaa fi Abbaa Biyyummaa Oromoo Dhugoomsuuf Tokkummaan Dhaabbilee Siyaasa Oromoo Murteessaa dha. Qabsoon hadhooftuu bara dheeraa dhaloota irraa dhalootatti darbaa turte, wareegama qaqqaalii gaafatus , …Read More »


text:
Paartii Tokkummaa Sidaamaa, kan jedhamu dhaabni mormituu daangaa bulchiisaa naannoo Sidaamaa fi naannoo Oromiyaa irratti walitti-bu’insawwan uumaman ilaalchisee mootummaan federaalaa akka ilaalcha itti kennee fala furmaataa barbaadu gaafatee jira. Dura-taa’aan paartichaa, Lammaa Hoyaatoo ibsa maddeen oduuf kennaniin, “bakkawwan daangaa bulchiisota naannoo lameen irratti argaman sadii irratti walitti bu’insa uumameen namoota 7 tu ajjeesame. 17 ammoo ni madeessaman, “ jedhan.
Dhimma kana irratti angawoota mootummoota naannoo lameenii irraa deebii argachuuf carraaqee deebii argachuu hin dandeenye – jechuun, Yonaataan Zebdiyoos Hawaasaa irraa gabaasee jira.


text:
Muudamtoonni Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa haqa hunda qaqqabsiisuuf ni hojjenna jedhan
Manni Maree bakka bu'oota uummataa kaleessa Aadde Ma'aazaa Ashennaafii Pirezedaantii mana murtii Federaalaa waliigalaa, Obbo Solomoon Aredaa ammoo Pirezedaantii Itti-aanaa gochuun muudeera. Muudama isaanii ilaalchisanii BBC waliin turtii gababbaa taasisaniiru.
MKinistirri Muummee Dr. Abiy Ahimad haasawa lammileen Itoophiyaa biyyoota Awurooppaa gara garaa irraa Jarman Firaankfartitti walitti qabanii taasisaniin amanamummaa dhaabbilee haqaa, boordii filannoofi dhaabbileen nageenyaa akka jiraatuufi walabummaan akka socho'an gochuudhaaf jijjiirama caasaa akka taasisan dubbatanii turan. .
Dhaabbileen kunneeniif ngaggeessitoonni ga'umsa qaban muuduun adeemsa jijjiirama kanaatis jedhanii turan.
Ministirri Muummee akkuma Awurooppaa irraa deebiyaniin Aadde Ma'aazaa Ashennaafii Pirezedaatii, Obbo Solomoon Areddaa ammoo Itti-aanaa Pirezedaantii Mana Murtii Waliigalaa Federalaatiif paarlaamaadhaaf dhiyeessisanii muudamni isaanii raggaasifameera.
BBC'n aanga'oota haarawaa muudaman Aadde Ma'aazaa Ashennaafiifi Obbo Solomoon Areddaa waliin turtii gabaabaa taasiseera.
"Yeroo hunda waa'ee tajaajilaa malee waa'ee muudamaa yadee hin beeku," jechuun muudama kana akka hin eegiinii dubbatanii Aadde Ma'aazaan "Muudamni kun kabaja guddaadha" jedhan.
Uummata Itoophiyaa tajaajiluudhaaf carraan waan isaanii kennameefillee Aadde Ma'aazaan gammadoo ta'uu isaanii dubbataniiru.
''Yeroon gaggeessituu mana murtii kana ta'utti hunduu akka haqa argatu taasisuuf nan hojjedha" jechuudhaan dhimma xiyyeeffannoo duraa itti kennan ta'uu dubbataniiru.
Obbo Solomoon Areddaa gama isaaniitiin, rakkoo tajaajila saffisaa dhabuu, tajaajila bu'a qabeessaafi tajaajilli manneen murtii hunda bira ga'uu dhabuun uummanni mufii guddaa qaba, gaafachaas jira jedhan. Kanaafuu, dhimmoota kana irratti xiyyeeffannoo kennanii akka hojjetan himaniiru.
"Kanaan alattis 'manneen murtii walabummaafi loogiin ala murtii kennaa hin jiran' kan jedhu komiin hawwaasaa ballinaan ka'a. Qorannoon ogeessotaan taasifames kanuma mullisu," jechuudhaan kan ibsan Obbo Solomoon kallattii fulla duraas kaawwataniiru.
Kanaafis, manneen murtii loogiin alaafi walaba akka hin taane rakkooleen taasisan maqsuudhaaf xiyyeeffannoo dursaa itti kennanii akka hojjetan ibsaniiru Obbo Solomoon.
Manneen murtii akka meeshaatti itti fayyadamuu, aanga'oonni mootummaa hojiiwwan mana murtii keessa harka galfachuudhaan fedhiiwwan dhuunfaafi paartilee haalli ittiin raawwachiifataa turan akka jiru kan yaadatan Obbo Solomoon ummanni haala guutummaan guutuutti jechuun danda'amuun manneen murtii irraa amantaa inni qabu xiqqaateera jedhan.
Haaluma kanaan amantaa uummanni manneen murtii irraa qabu deeebisuun hojii dursa itti kennanii hojjetan ta'uullee heeraniiru. Kana milkeessuuf ammoo haawwasni bal'aanis ta'e mootummaan ga'ee isaanirraa eeegamu ba'achuun isaanirraa eegama jedhaniiru Obbo Solomoon.
Ulaagaa raawwiin manneen murtii sadarkaa idil - addunyaatti kan guutuufi tajaajila si'aa ta'e kan kennu akka qabaannu akka hojjetan dubbataniiru.
"Qormaanni caasaa manneen murtii keessaas ta'e diidaa maddan ni jiraatu jedheen tilmaama," jedhan. Rakkoo keessoo manneen murtii keessaa isaan mudachuu danda'an yommuu kaasan haala hojii baramaniifi ilaalchi gufuu akka ta'uu danda'an heeraniiru.
Alaan ammoo haawwaasa dabalatee dhaabbileen dhimmoonni manneen murtii isaan ilaallatu ni dabalata. "Hojii kanaan dura barame cabsinee yeroo ba'uuf yaallutti qormaanni nu mudachuu ni danda'a," jedhaniiru Obbo Solomoon.
Labsiin baraarsaa mootummaa Itoophiyaa eenyu ilaallata?
Manni maree bakka bu'oota uummataa yaa'ii arifachiisaa har'a taasiseen labsii baraarsuu koreen dhaabbii seeraa fi haqaa mana marichaa qoratee murtee itti dhiyeesse raggaasisee jira.


text:
Godinaa Horroo Guduruu Wallaggaa, aanaa Amuruu keessatti, riphxe loltoota deggertu jedhamuun shakkamani namootni hidhaman baatiiwwan sadiif mana murtiitti otuu hin dhiyaatiin jiru, jechuun maatii hidhamtootaa keessaa komatanii jiran.
Hoogganaa Itti-aanaan poolisii aanaa Amuruu Saajin Olaanaa Waltajjii Namoomsaa, “riphxe loltoota deggeruun namootni hidhaman haa jiraatan malee namootni 30 ol torban darbe keessa hiikamanii jiru,” jechuun dubbatan.
Dubartoota hidhamanii jiran sarbamni mirga namoomaa akka irratti raaw’atamaa jiru, ka maatiin hidhamtootaa komatan “Soba” jechuun haalan. Gabaasaa guutuu caqasaa.


text:
Korii G7 Caamsaa 26-28,2017 Xaliyaana,magaalaa Sisiliitti taa’a.Nagaa addunyaa,rakkoo Afrikaa, rakkoo jijjiirama qilleensaa, daldalaa addunyaatii fi waan hedduu irratti mari’atan.
Bulchoota Afrikaa ta kora kanatti yaaman keessaa tokko muummee minsitera Itoophioyaa,obboo Hayilee Maariyam Dessaalenyiti.
Akka ergamaan addaa muummee minsitera Itoophiyaa, ambaasaadder Birhaanee G/ Kiristoos jedhutti Itoophiyaa kora kanatti yaamuun qoodii Itoophiyaan qabdu jijjiiramaa olii hiiqaa deemuutti jiraachuu agarsiisa.
Ambaasaadder Birhaaneen Dr.Tewodiroos Adihaanom daarektera olaanaa Dhaaba Fayyaa Addunyaatii filamuu irratti tanallee jedhe.Itoophiyaan jijjiiramaa deemuutti jirti jedha.Bulchoota Afrikaa afur kora kanatti yaaman.
“Bulchoota Afrikaa waliin kora kana dhufa.Qoodii Itoophiyaan addunyaa keessatti guuddachaa deemuutti jriaachuu isaa agarsiisa.Nagaa keenna, misooma keenna, guddina biyyitii teenna keessa jirtu jabeeffanee jireenna wayyeeffannee biyya teenna biyya wayyaa qabdu tolfannee haga qoodii isiin addunyaa keessa qabdu jabaatu tolchinee waltajjii biyyoota guddatan jedhan keessa jiran keessa jriaachuu qofaa mitii fulaa isiin geette jedhanillee gahuu dandeennuu nu agarsiifti.”
Wannii Itoophiyaan miseensa nagaa Tokkummaa Mootummootaa taatee biyyitii miseensaa sunii cuftii isii filteefilleen tanumaaf jedha ambaasaadder Birhaaneen.
Kora bori taahu kana iratti bulchota Afrikaa dhibii kora kanaaf yaaman keessaa Naayjeeriyaa,Keenyaa fi Tuniiziyaalleen keessuma jiran.
Itoophiyaan jijjiiramaa waan deemuutti jirtuuf kora gugurdaa addunyaa ka akkanaa kana irratti yaaman jedhan bulchooti.
Akka xiinxalyaan siyaasaa Jawaar Mohaammad MN irraa jedhetti Itoophiyaa mootummuma duriitii jalqabanii kora akkanaa kanatti hinuma yaaman.Bara hayilee sillaaseetii fi bara dargiillee kora akkanaatti yaamaa bahan.
Guddinna Itoophiyaan amma qabduuf adoo hin tahin Itoophiyaan biyyoota gurgudoo Afrikaa keesastti beekaman; Masrii,Naayjeriyaa,Afrikaa Kibbaa Kibbaa faatti yoo hedduu afferamaa jedha.
Itoophiyaan akka Jawaar jedhutti baayina ummataa isii, teessuma lafa isii ka isiin Jidduu Gala Bahaa fi Afrikaa Jidduu waan jirtuuf Finfinneen ammoo akka strategic partner ykn ammoo lafa jidduu galeessaa waan taateef filatamti jedha. Gama kaaniin ammoo Finfiinee ammoo teessoo biiroolee mootummootaa Afrikaa fi addunyaa hedduu waan taateef. Masriinlleen waraana guddaa qabaachuu isiitiif, Naayjeeriyaan ammoo ummataa hedduu qabaachuu isiitiif waan akkanaa kanaa beekaman.Tanaaf afeeramanii jedha.
Bulchootii G7 kun yoo kora akkanaa kana taa'an Eezhiyaa, Afrikaa fi ardii gara garaa keessaa bulchoota gara garaa akka isaan kora kana caqasan yaaman.
Kora kana irraa maan eegan jennaan Jawaar waan nagaa,dinagdee fi waan akkanaa irratti dubbachuu dandahu taatullee waan hedduu irraa hin eegan jedha.Jarii kora kana dhufe ammoo bulchoota gara garaa dhufaniin wal arganii mari'achuuf carraa qaban.
Pirezidaantii Amerikaa Doonaldi Tiraampilleen bulchoota biyyoota induditiirn guddatan dhaqan keessaa tokko.Biyyootii miseensa G7; USA,UK, Jappan, Jermenii, Kanaadaa,Faransaayii fi Xaliyaana. Korii baranaa kun 43essoo.