text:
Fitness: The Perfect Stress Reliever
by julian-amedee
Healthcare
Comment: 0
views
Comments
Description
Transcript
- 1. FFiittnneessss:: TThhee BBaassiiccss aanndd BBeeyyoonndd TThhee NNeeww AAggee ooff EExxeerrcciissee JJuulliiaann AA.. AAmmeeddeeee,, CCSSCCSS HHeeaadd PPeerrffoorrmmaannccee CCooaacchh aanndd PPeerrssoonnaall TTrraaiinneerr SSppoorrttss FFiittnneessss EExxppeerriieennccee RRoosswweellll,, GGAA
- 2. TTaabbllee ooff CCoonntteennttss TThhoouugghhtt qquueessttiioonnss FFiittnneessss ppaasstt FFiittnneessss pprreesseenntt TThhee ffuuttuurree ooff ffiittnneessss PPrrooggrraamm ddeessiiggnn
- 3. TThhoouugghhtt QQuueessttiioonnss DDoo yyoouu ccoonnssiiddeerr yyoouurrsseellff hhaavviinngg aann aaccttiivvee lliiffeessttyyllee?? ______________________________ – IIff yyeess,, eexxppllaaiinn ____________________________________________________ ____________________________________________________________________________ WWhhaatt aarree yyoouurr ffiittnneessss ggooaallss?? ________________________ ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________
- 4. TThhoouugghhtt QQuueessttiioonnss HHooww mmaannyy ttiimmeess aa wweeeekk ddoo yyoouu wwoorrkkoouutt?? __________________ HHooww wwoouulldd yyoouu rraattee yyoouurr wwoorrkkoouutt iinntteennssiittyy?? ((11--1100)) ________________________ DDoo yyoouu ssttrreennggtthh ttrraaiinn?? ________________ HHooww lloonngg iiss yyoouurr aavveerraaggee wwoorrkkoouutt sseessssiioonn?? __________________
- 5. TThhoouugghhtt QQuueessttiioonnss WWhhaatt iiss yyoouurr bbiiggggeesstt ffiittnneessss cchhaalllleennggee?? ______ ______________________________________________________________________ RRaattee tthhee ffiittnneessss aarreeaass ffrroomm 11 –– 33 ((11 bbeeiinngg tthhee eeaassiieesstt)) ffoorr yyoouu ttoo ccoonnttrrooll – SSttrreennggtthh ttrraaiinniinngg ______ – CCaarrddiioovvaassccuullaarr ttrraaiinniinngg ______ – NNuuttrriittiioonn ______
- 6. FFiittnneessss PPaasstt CCaarrddiioo – HHeeaarrtt rraattee zzoonnee – LLoonngg,, ssllooww ttrraaiinniinngg ttoo lloossee wweeiigghhtt SSttrreennggtthh – BBooddyy sspplliittss – HHeeaavvyy wweeiigghhtt,, llooww rreeppss ffoorr ssiizzee – LLiigghhtt wweeiigghhtt,, hhiigghh rreeppss ffoorr ttoonniinngg NNuuttrriittiioonn – 33 ssqquuaarree mmeeaallss aa ddaayy – DDoonn’’tt eeaatt aafftteerr 88::0000 PPMM
- 7. FFiittnneessss PPrreesseenntt CCaarrddiioo – IInntteerrvvaall ttrraaiinniinngg – 3300 –– 4455 mmiinn ffoorr 44--55 ddaayyss // wweeeekk – CCllaasssseess SSttrreennggtthh – FFuunnccttiioonnaall ttrraaiinniinngg – FFuullll bbooddyy wwoorrkkoouuttss NNuuttrriittiioonn – 55 –– 66 ssmmaalllleerr mmeeaallss – SSuupppplleemmeennttss – DDeessiiggnneerr ddiieettss
- 8. TThhee FFuuttuurree ooff FFiittnneessss CCoommbbiinnaattiioonnaall wwoorrkkoouuttss MMeettaabboolliicc ttrraaiinniinngg HHiigghh iinntteennssiittyy TTiimmeedd cciirrccuuiittss LLaaccttiicc tthhrreesshhoolldd NNuuttrriittiioonn – NNoo ““ddiieettss”” – EEaatt ttoo lloossee wweeiigghhtt
- 9. PPrrooggrraamm DDeessiiggnn MMoovveemmeenntt nnoott mmuusscclleess – LLoowweerr bbooddyy ppuusshh » SSqquuaattss,, lluunnggeess,, sstteepp uuppss – LLoowweerr bbooddyy ppuullll » DDeeaadd lliiffttss,, lleegg ccuurrllss,, hhiipp lliiffttss – UUppppeerr bbooddyy ppuusshh » HHoorriizzoonnttaall:: bbeenncchh pprreessss,, ppuusshh uuppss » VVeerrttiiccaall:: sshhoouullddeerr pprreessss,, ppuusshh pprreessss
- 10. PPrrooggrraamm DDeessiiggnn MMoovveemmeenntt nnoott mmuusscclleess – UUppppeerr bbooddyy ppuullll » HHoorriizzoonnttaall:: sseeaatteedd rrooww,, bbeenntt oovveerr rrooww » VVeerrttiiccaall:: llaatt ppuullll ddoowwnn,, ppuullll uuppss – FFlleexxiioonn » CCrruunncchheess,, ssiitt--uuppss,, lleegg rraaiisseess – RRoottaattiioonn » SSeeaatteedd,, bbaannddss,, ppllaatteess,, ccaabblleess – SSttaabbiilliizzaattiioonn ((lloowweerr bbaacckk) » HHyyppeerr--eexxtteennssiioonnss,, ggoooodd mmoorrnniinngg
- 11. PPrrooggrraamm DDeessiiggnn VVaarriiaattiioonnss – UUnniillaatteerraall – UUnnbbaallaanncceedd – MMuullttii--ddiirreeccttiioonnaall IInntteennssiittyy – RReepp iinntteerrvvaallss VVss ttiimmeedd iinntteerrvvaallss – WWeeiigghhtt VVss ssppeeeedd HHyybbrriidd eexxeerrcciisseess – CCoommbbiinneedd mmoovveemmeennttss


c: text/html

text:
Help:Contents/Fayyida Barrefamotta Bita
From Wikipedia
- Fuula Dura - Kuni gara fuula dura oromo wikipediat isaan gessa.
- Community portal - Kuni gara fuula ergaa fayyadamtotta wikipedia hundaaf ba'etti isaan gessa. Yoo isaanis ergaa fayyadamtotta wikipedia hundaaf qabdan ta'ee bakka kanatti barresa, kan jiraan garuu hin ballesina.
- Gocha amma - Kuni fuula ammaf duwwa jiruu yoo ta'u, kan fayyadamus gocha amma adunyaa kessatti godhama jiruu katabuf nama qarqara. Barresuu jalqabu ni dandessu.
- Jijjirama Dhiho - Kuni jijjirama dhiho oromo wikipedia irratti tasifamee agarsisaa. Wa'ee kana ballinan ilalluf kana bani.
- Fuula Garagara - Kuni fuula odeffano garagara oromo wikipedia irratti argaman guyya guyyan jijjira agarsisu dha. Haa ta'u malee yoo irra dedebitanii kutta kana tuqxanii, odeffano garagara isaan agarsisa.
- Qarqarsa - Kuni wa'ee oromo wikipedia irratti isaan qarqara.
- Keena - Kuni barrefama wa'ee qarqarsa oromo wikipedian isaan irra barbadutti. Barresuu jalqabu ni dandessu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Seenaa 98: Gaara Ejersaarratti
YESUS Gaara Ejersaarra taaʼee jira. Warri isaa wajjin jiran arfanimmoo ergamootasaati. Obbolaa kan taʼan Indriiyaasiifi Phexros, akkasumas obbolaa kan taʼan Yaaqoobiifi Yohannisidha. Fagoottimmoo mana qulqullummaa Waaqayyoo isa Yerusaalem jiru arguu dandeessa.
Yesus ilmoo harreerra taaʼee gara Yerusaalem erga dhaqee guyyaan lama darbeera. Guyyaansaa Kibxatadha. Ganama gaafasii Yesus mana qulqullummaa keessa ture. Achitti, luboonni qabanii isa ajjeesuuf yaalanii turan. Haataʼu malee, namoonni Yesusiin waan jaallataniif ni sodaatan.
Yesus geggeessitoota amantii sanaan: ‘Isin bofota, ijoollee bofaa nana!ʼ jedhee isaan waame. Achiis, waan hamaa hojjetan hundaaf Waaqayyo akka isaan adabu itti hime. Sana booddas Yesus, gara Gaara Ejersaatti ol baʼe; achittis ergamoonnisaa arfan kun gaaffii isa gaafachuu jalqaban. Gaaffii akkamii akka isa gaafatan beektaa?
Ergamoonnisaa wanta fulduratti taʼu isa gaafachaa jiru. Yesus hammenya hundumaa lafarraa akka balleessu beeku turan. Garuu, kun yoom akka taʼu beekuu barbaadaniiru. Yesus mootii taʼee bulchuuf lammata kan dhufu yoomi?
Yesus, yeroo lammata deebiʼee dhufutti duuka buutonnisaa warri lafarra jiran isa arguu akka hin dandeenye beeka ture. Sababiinsaas, inni samiirra waan jiraatuufi achirratti isa arguu waan hin dandeenyeefidha. Kanaafuu, Yesus yeroo Mootii taʼee samiirratti bulchutti, wantoota lafarratti raawwataman tokko tokko ergamootasaatti himaa jira. Wantoota kana keessaa tokko tokko maalfaʼi?
Yesus, waraanni cimaan ni jiraata, namoonni baayʼeen ni dhukkubsatu, ni beelaʼu, hammeenyi ni babalʼata, lafti ni sochoʼa jedhe. Akkasumas Yesus, misiraachoon mootummaa Waaqayyoo guutummaa biyya lafaarratti ni lallabama jedheera. Yeroo ammaatti wantoonni kun yommuu raawwataman argaa jirraa? Eeyyee! Kanaafuu, yeroo ammaa Yesus samiirratti bulchaa akka jiru beekuu dandeenya. Dhiheenyattimmoo, hammeenya hundumaa lafarraa ni balleessa.
Maatewos 21:46; 23:1-39; 24:1-14; Maarqos 13:3-10.
Gaaffiiwwan
- Fakkicharratti Yesus isa kami? Namoonni isaa wajjin jiranoo eenyufaʼi?
- Mana qulqullummaa keessatti luboonni Yesusiin maal gochuuf yaalanii turan? Innoo maal jedheen?
- Ergamoonni Yesusiin maal gaafatan?
- Yesus Mootii taʼee samiirratti yommuu bulchu, wantoota lafa kanarratti taʼan tokko tokko ergamootasaatti kan hime maaliifi?
- Yesus hammeenya lafarraa haxaaʼee balleessuusaa dura maaltu taʼa jedhee dubbate?
Gaaffiiwwan dabalataa
- Maatewos 23:1-39 dubbisi.
Caaffanni Qulqullaaʼoon namoota aboo qaban maqaawwan ulfinaatiin waamuun sirrii taʼuusaa dubbatus, gumii Kiristiyaanaa keessatti maqaawwan ulfinaatti gargaaramuu ilaalchisee wanta Yesus Maatewos 23:8-11rratti dubbaterraa maal baranna? (HoE. 26:25; Rom. 13:7; 1 Phe. 2:13, 14)
Fariisonni, namoonni Kiristiyaanota akka hin taane gochuuf kan yaalan akkamitti? Yeroo ammaattis geggeessitoonni amantii maluma akkasiitiin kan gargaaraman akkamitti? (Mat. 23:13; Luq. 11:52; Yoh. 9:22; 12:42; 1 Tas. 2:16)
- Maatewos 24:1-14 dubbisi.
Maatewos 24:13rratti barbaachisummaan jabaatanii dhaabachuu kan ibsame akkamitti?
Jechi Maatewos 24:13rratti ‘dhuma’ jedhu maal argisiisa? (Mat. 16:27; Rom. 14:10-12; 2 Qor. 5:10)
- Maarqos 13:3-10 dubbisi.
Ibsa Maarqos 13:10rra jiru isa kamtu misiraachicha lallabuun ariifachiisaa taʼuusaa argisiisa? Jechoonni Yesus kun kan nu tuquu qabanoo akkamitti? (Rom. 13:11, 12; 1 Qor. 7:29-31; 2 Xim. 4:2)


text:
Maakroo tokko kuufachuu
- Maakroo tokko isa kuufachuu barbaadduuf galmee bani.
- Meeshaalee - Maakroowwan - Maakroo Kuusaa filadhu.
If Tools - Macros - Record Macro menu item is missing, make sure that macro recording feature is enabled in Tools - Options - LibreOffice - Advanced.
Qaaqa xiqqaa Kuusuu qabduu Kuusuu dhaabi jedhamu tokko waliin ilaalta.
- Galmee keessatti hojii akka kuusamu barbaade hojjedhu.
Akka kuusaan maakroo hojii kana hantuutee cuqaasuun kuusamuu dideen, wantaa filuu dhiisuuf furtuu Dhiisii dhiibi.
- Kuusuu dhaabi cuqaasi.
Iddoo maakroo olkaa`uu fi kaasuu dandeessutti, qaaqan Makroo argama.
Yoo kuusuu maakroo osoo ol hin kaa`iin kute, qabduu Cufi qaaqa Kuusuu cuqaasi.
- Maakroo olkaa`uuf, iddoo maakroon sanduuqa tarree Maakroo olkaa`ii keessaa olkaa`uu barbaade keessaa jalqaba wantaa fili.
- Yoo maakroon manbarroo ykn mojuulii haaraa keessatti akka oltaa`u barbaade, qabduu Manbarroo Haaraa ykn Mojuulii Haaraa filuudhaan maqaa manbarroof ykn mojuuliif saagi.
- Sanduuqa barruu Maqaa Maakroo keessa maqaa maakroo haaraatiif saagi. Akka maqaati Bu`uura jefuroota hin gargaaramiin.
- Olkaa`i cuqaasi.
Daangaa kuusaa maakroo
Hojiileen armaan gadii hin kuusamne:
- Banuun foddaa hin kuusamne.
- Iddoo kuusaan jalqabee hin kuusamnerra hojiileen foddaa biraa keessatti adeemsifamu.
- Cufuun foddaa hin kuusamne.
- Hojiileen qabeentoota galmee kan hin kuusamnetti hin madaalamani. Fakkeenyaaf, jijjiirraan filannoo qaaqa, qindeessaa maakroo, Maamileessuu keessatti hojjetaman.
- Filannoowwan kan kuufaman yoo gabatee cuqoo fayyadamuun hojjataman qofa(imala qaree),garuu yommuu hantuutteen fayyadee miti.
- Kuusaan maakroo Kaalki fi Barreessaa keessatti qofa hojjata.
Matadureewwan Walfakkatan


text:
Waaqayyoon eenyutu uumee? Waaqayyo eessaa dhufe?
Gaaffii: Waaqayyoon eenyutu uumee? Waaqayyo eessaa dhufe?
Deebii: Falmiin namoota gantootaa fi warri amantiittii hin qabne yeroo hundumaa waanti hundinuu erga waanta irraa argaman qabaachuun barbaachisaa ta’e, Waaqayyos waanta irraa argame qabaachu qaba kan jedhudha. Goollabbiin isaa erga Waaqayyo waanta irraa argame qabaachuun barbaachisee Waaqayyo Waaqayyoon miti (Waaqayyos Waaqayyoon hin taane taanaa dhugumaan Waaqayyo hin jiru). inni kun salphaadhumatti gaaffiilee isa hundee ta’e “ Waaqayyoon eenyutu hojjete” kan jedhuudhaaf kan walxaxaa ta’e dha. Waanti tokko umaa irraa akka hin argamne namni hundinuu ni beeka. Kanaaf, Waaqayyo “waanta tokko” yoo ta’e inni ka’umsa qaba, sirriidhaa?
Gaaffiichi waan nama gowwomsudha sababni isaa innni tilmaammii sobaa keessa dhokata innis Waaqayyo bakka ta’ee dhufe itti aansuun inni sun tarii eessa akka ta’uu gaafata. Deebiin isaa gaafichumt iyyuu illee namaa hin liqimfamu. Inni “fooliin halluu cuquliisaa maal fakkaata?” jedhanii akka gaafachuuti. Cuquliisini yookiin bifti waaqaa waantota foolii qabaatan keessatti hin ramadamu, kanaaf gaaffichi mataan isaa fudhatama dhabeera. Karaadhuma tokkichaan, Waaqayyo rammaddii waantota uumamanii yookiin argamanii keessa hin jiru. Waaqayyo kan argame yookiin kan uumame miti- Inni salphaadhumatti jiraata.
Isa kana akkamittiin beekna? Nuyi humaadhuma irraa humaan akka dhufu ni beekna. Kanaaf, yeroo utuu guutummaatti humtuu hin jiraatin yeroon illee jira utuu ta’e, egaa umtuu gara jiraachuutti hin dhufu ture. Garuu waantonni ni jiraatu. Sababa kanaaf, yeroo guutummaatti umtuu iyyuu hin jiraatin waanti tokko yeroo hundumaa jiraataa ture. Inni yeroo hundumaa jiraataa ture sun isa nuyi Waaqayyo jennee waamnuudha. Waaqayyo waanti kami iyyuu akka jiraatu kan taasise ofii isaa immoo takkaa jiraachuu kan dhaabee hin beknedha. Waaqayyo uumaa kan hin uumamne isa wayyaba kanaa fi isa keessa kan jiru waanta kamiinuu uumeedha.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Waaqayyoon eenyutu uumee? Waaqayyo eessaa dhufe?


text:
Madagaskaar
Madagaskaar yookaan Rippabiliika Madagaskaar (maqaa durii immoo Rippabiliika Malagasii) biyya Odolaa yoo taatu kan argamtus Garba Indiyaa keessatti kunis qarqara kibba-bahaa Afrikaan. Madagaskaar addunyaa keessaa odola guddinaan afraffaa gubbaatti argamtu dha. Dhibbantaa 5 gosa biqiltoota fi bineensota addunyaa Madagaskaar keessatti argamu. Kan keessaa immoo parsentiin 80% Madagaskaar qofatti kan argamani dha. Kan keessaa kan beekkamani immo Liimar (Lemur) kan ta'an, foon nyattota(carnivous) kan ta'an keessaa Fossaa(bineena adurree fakkatu), akkasumas gosa simbira Madagaskaar qofa keessatti argamani sadii fi gosa Baa'obaab ja'a kan Madagaskaar qofa keessatti argamani of keessaa qaba. Nammi Madagaskaar kessa jiraatu Malagasii jedhama (Madagascan mitti) akkasumas afaan Madagaskaar Afaan Malagasii jedhama.


text:
Galaana Meditiraaniyaanii
Galaanni Meeditiraaniyaanii (kaabaan digirii 35, bahaan digirii 18) galaana Garba Atilaantiiktti qabtee argamu yoo ta'u baayyinan lafaan marfame argama, kunis kaaban Yuurooppiin, bahaan Eshiyaan dangefamme argama. Ballina hanga km² miliyoona 2.5 (965,000 mi²) qabata, haa ta'u male bakka Atilaantiik (Strait of Gibraltar) itti walitti qabamutti ballina 14 km (9 mi) qofa qaba. Qorannaa Garbaa (Oceanography) keessatti Meeditiraaniyaanota biraa irraa gargar baasuuf Galaana Meditiraaniyaanii Eurafrican yokan Galaana Meditiraaniyaanii Yuurooppi(European Mediterranean sea) jedhamee waammama. Bara duriitti akka daandii daldalaa fi addatti ummanni Mesoppotaamiyaa, Ejiipti, Semitiik, Pershiyaa, Foneeshiyaa(Phoenician), Carthaginian, Giriik fi Roomaa itti tajajilamaa turan. Seenan Meeditiraaniyaanii beekun Qaromma Dhihaa(Western Civilization) barachuuf baayyee nama gargaara.


text:
Diddaa, Gabaasa Qeerroo Bitootessa 19,2015
Dhaabbilee barnootaa Yuuniversitii, koollejjii, godinaalee oromiyaa naannoo adda addaatti FDG gaaffii dhimma gubachuu bosona Oromiyaa, dubbii Abbaa Tsaayee fi mirga walabumaa Oromiyaaf falmuun wal qabsiisudhaan Qeerroon Oromiyaa keessatti diddaan ka’ee jira, bakka gabaasa Qeerroo ibsu irraa kana gaditti kan argamuudha.
-
Haromayyaa Yuuniversitii:-
Mooraa yuuniversitii guddicha Haromayyaatti Bitootessa gaafa 18/2015 dhaabaa ibsaa fi manaa irratti barruu mata dureen isaa “Sabboontotni Oromoo FDGf Kaaffee keenya Keessatti Ganama Sa’a 7:30 Irratti Wal Arguun Dhaamsa Dabarsina” jedhuun dhaadannoolee qabxii 8 qabu waliin bakka garagaraatti maxxanfamee bule odeessi Qeerroo yoo addeessu, dhaadannoon qabxiidhaan maxxanfamanis
- Bosonni oromiyaa mootumma wayyaaneetiin gubachaa jira,manca’aa jira
- Ilmaan Oromoo yoo xiqqaate 35,000 ol mana hidhaa keessaa gadhiifamuu qabu,
- Barattoota ajjeefamaniii fi hidhamaniif mormii keenya itti fufuu qabna
- Poolisiin federaalaa mooraa keessaa haa bahu
- Mirgi diimokiraa fi uummataa haa eegamu
- Kaardii filannoo sobaa hin fudhannu
- Abbaay Tshaayee uummata oromoo arrabsuun seeraan gaafatamuu qaba
- Maqaan Master Pilaanii kana booda ka’uu hin qabu.
Kan jedhu dhaadannowwan kanaa olii kana mooraa keesatti bittimsuun humni waraana wayyaanee gubbaadhaa socho’uun kaleessa naannoo fi keessa mooraa Yuuniversitii Haromayyaa buufatee akka jiru odeessaan Qeerroo addeessa. Barattootnis nyaata kaaffee lagachuudhaan barumsas dhaabuun kan beekame, humni ittisa biyyaa sochii barattootaa kana dhaamsuuf garasitti ergame diddaa barattootaa dhaamsuu akka hin dandeenye odeessaan ibsa.
-
Yuuniversitii Jimmaa:-
Akuma beekamu yeroo darbe sadarkaa itti aanaa fi gorsaan mootummaa Itoophiyaa kan ta’an Abbaay Tsaahe dhimma Master Pilaanii dubbiin afaanii baafate ilmaan oromoo kamuu jalaa dhokataa miti,kanumaan kan wal qabate diddaan mooraa barnootaa yuuniversitii oromiyaa keessa jiru mara keessatti dhimma qabeenyaa oromiyaa gubataa fi manca’aa jirus dabalatee gaaffiin ka’aa akka jirus odeessa Qeerroon darbaa jira, haala kanaan kaleessa Bitootessa 18/2015 yuuniversitii Jimmaa mooraa Kiitoo Fardiisaa(Engineering Compus) jedhamee kan beekamu, mana yaalaa barattootaa moorichaa keessatti Qeerroodhaan barruun afaan Oromoo fi afaan Ingiliffaatii fuula 9 qabu mata duree “Master Pilaaniin Hojii Irra Ooluu Hin Qabu fi Dubbii Obbo Abaay Tsahe Dubbates Tuffii Uummata Oromoo Akka Tahe” keessattis waamicha diddaa kan ibsu barruun kun bakka namni argu lama lafa kaa’amee jira, jalee mootummaatiin argamee yeroodhaan toohatame malee mooraa yuuniversiti keessatti barruu hedduun akka maxxanfamee jiru Qeerroon odeessa isaa nuun gaha,kanumaan mootummaan wayyaanee mooraan xiyyeeffannoo guddaadhaan akka eegamu,humna ittisaa mijeeffachaa mooraa Yuuniversitii sana qofaaf mijeeffachaa akka jiru odeessaan Qeerroo addeessa. Akka Yuuniversitii Jimmaatti mootummaan sodaa guddaa keessa seeneera, barataan Oromoo diddaadhaaf of qopheessee akka jiru hubachuu irraan, barruuleen waamichaas mumul’aa waan jiraniif hordoffii jabeeffachuun karoorfata, haaluma kana fakkaatuun guyyaa har’aas barattootni mooraa keessatti sochii diddaa mul’isuun dhagayamee jira, diddaan itti fufuu qaba.
-
Adagirat Yuuniversitii:
Gaafiin mooraa Yuuniversitii kanatti ka’ee jiru dhimma amantaan kan wal qabate tahullee barattootni Oromoo heddumminaan keessatti gaaffii miidhaan saba Oromoo kaasuun, gubachuu bosonaa fi warshaalee Oromoo keessa jiranis kaasuudhaan gaaffii barattootaa gara gaaffii mirgaatti naannessanii guyyoota lamaan kana jechuun Bitootessa 17 fi 18 barumsi dhaabbatee akka jiru odeessaan Qeerroo gamasii addeessaa jira. Barumsas akka hin baranne Oromiyaan boca uumamashee mootummaa Wayyaanen utuu gadhisaa jirtuu, ilmaan Oromoo mana hidhaatti osoo gidirfamuu jireenya dhuunfaa keenyaaf barumsa kennee lafa dhiituun haa dhaabbatu jechuun diddaan mooraa kanattis qabatee akka jiru odeessi nugahee jira.
-
Naannoo Wallootti:-
Aanaa Gudayaa ganda Konkaa Ijaa jedhamau Bitootessa gaafa 15 fi 19 /2015 mootummaa irraa ergamee hojii basaastummaa aanaa kana keessatti kan hojjetu dhalootaan Amaara kan tahe tokko nama dhalootaan oromoo tokko sabboonummaa qabu harka mootummaatti dabarseekennuu irraan tarkaanfiin ajjechaa basaasaa mootummaa wayyaanee kana irratti raawwatamee jira. sababa kanaan manneen jireenyaa saba amaaraa 4 ol tahus ibiddaan gubateera,diina mootummaan ergamee uummata hammeenyaaf kennaa jiru kana irratti boombiinis darbatamee namoonni hedduun mada’anii jiru, odeessa Qeerroo hubatamu irraa uummanni tarkaanfii mootummaa wayyaanee irratti fudhachuu eegalee jira,deggertootni mootummaas sodaa kana keessa seenuudhaan hojii isaanii irraa akka deebi’aa jiran dhalootaan saba biraa kan tahan, ilmaan habashaa hojii diinummaa irratti bobbahanii jiranis naannoo sana irraa uummataan ariyamaa akka jiran odeessi Qeerroo addeessa.


text:
Guraandhala 21, 2015
Nuti miseensotni maadheelee ABO Biyya Sudaan magaalaa Kaartumii fi naannawaa isheetti argamnu gaafa guyyaa 15/02/2015 walitti dhufnee haala yeroo irratti marii balaa godhatuun xumura irratti hawaasa Oromoo biyya Sudaan keessa jiraatuuf dhaamsaa fi yaamicha armaan gadii dabarsine.
- Akkuma beekamu jilli ergamtuu Wayyaanee Abbaa Duulaa Gammadaa ykn
Minaasee W/Goorgisiin hogganamu kaayyoo ergamtummaa wayyaanee bakkaan gahuuf lammiilee keenya gowwoomsuuf hawaasa Oromoo biyyoota Awurooppaa, Ameerikaa, Awustiraaliyaa fi Kanaadaatti bobbaullee, yaaliin isaanii harkatti fashaluun qaanii aguuggatanii salphinaan akka deebian ni beekama.
Amma ammoo biyyoota ollaa irratti yaalii ijibbaataa ykn kasaaraa biyyoota alaa keessatti isaan irra gahe gumaa baachuuf wixxifataa jiru. Karoora isaanii keessaa tokko hawaasa Oromoo biyya Sudaan keessa jiraatutti bobbauu dha. Waan taeef lammiileen Oromoo baqattummaan biyya Sudaan keessa jiraattan waamicha lukkeelee fi ergamtoota Wayyaanee irraa isinii darbuuf akka hin awwanne, walgahii isaan geggeessan irratti akka hin argamne kabajaan isin gaafanna, isin yaadachiisna.
- Kijibaa fi gowwoomsaa adda addaan deemuun wanneen ergamtootni wayyaanee kunniin qabatanii ittiin hawaasa Oromootti bobbaaa jiran keessaa:- Mana Kondominiyemii fi lafa naannawaa Finfinneetii isinii keennina jedhanii isin gowwoomsuu fi isin sossobuun boondii akka bitattanii fi sirna cunqursaa ummata keenya miidhaa jiruu fi isiniin illeee jiruu fi jireenya hammeessee akkasumas siyaasaan isin yakkee baqa isin afeere jalatti akka biyyatti galtaniif dhiibbaa isin irratti gochuu dha. Gowwoomsaa isaanii kanaan oggaa gara biyyaatti galtan akkuma ummata keenya biyya keessaa hidhaa fi ajjeesaa jiran, isiniinis akka hidhanii fi ajjeesan beekuun barbaachisaa dha. Kaayyoon wayyaanotaa fi ergamtoota isaanii lammiilee/obboloota keenya hidhaa fi ajjeesaa umrii bittaa abbaa irrummaa isaanii itti fufsiisuuf yaaluu dha. Kana malees ummata keenya lafa isaarraa buqqisanii abbaa biyyummaa isaa haalaa waan jiraniif, yaamichaa fi walgahii wayyaanotaa kan ergamtootni isaanii qabatanii deemaa jiran kanaaf awwaachuu fi irratti argamuun seenaa gurraattii lafa kaanii darbuu akka tae hubachiisna.
Lammiileen Oromoo biyya Sudaan keessatti argamtan kana hubattanii yaamicha diinni isinii godhu lagachuu fi dura dhaabbachuun dirqama keessan tauu hubachiisna. Diinota keenya dura dhaabbachuu yeroo jennu maloota adda addaatti gargaaramnee saaxiluu fi qaanessuu qabna.


text:
WASHINGTON, DC—
Afeerraa prezidaantii Yunaaytid Isteetes Baaraak Obaamaatiin wal ga’iin daraggootqa biyyoota Afriikaa dhibba shan waliin as Washington DC keessatti geggeessamaa ture har’a guyyaa sadaffaa fi ka xumuraa irra ga’ee jira.
Wal ga’ii har’aa irratti haasaa kan dhageessisan giifti duree Ameerikaa Misheel Obaamaa turan. Wahington DC-tti kan argamu galma wal ga’ii hoteela Omni Shoram jedhamu erga seenanii booda gara waltajjii wal ga’ii sanaatti kan simate daragaggoo lammii Uganda Joon Elimaa jedhamu ture.
Giifti dureen Ameerikaa Misheel kan isaan daran irratti fuulleffatan dhimma dubartootaa irratti yoo ta’u statistiksiin isaa yeroo ilaalamu addunyaa keessaa dubartoonni miliyoona jaa’atamii lama barnoota hin qaban kun immoo hedduu nama gaddisiisa jedhan.
Dubartoota barsiisuu akkasumas leenjii adda addaa kennuu dhaan humna horachiisuuf hanqinne maallaqa qofaa miti kan jedhan Misheel Obama ilaalcha maatii isaanii fi hawaasa keessa jiraatanii jirjjiiruun barbaachisaa dha jedhan.
Ilaalchi dubartiif jiru fakkeenyaaf gara mana barnootaa akka hin dhaqne, umuriin utuu hin ga’in gaa’ila dhaabuuf dirqamuu akkasumas kittaannaa irratti raawwatamuuf hawaasis ni gumaacha jedhan.
Kan nama amman ta’e kana ta’uu kan ani danda’e jajjabina maatii koo biraa argadheen kan ka’e jechuu dhaan hegereen Afriikaa harka keessan waan jiruuf murannoon hojjechuu qabdu jechuun dargaggoota kanaaf dhaamsa dabarsanii jiru.


text:
WASHINGTON,DC—
Isiyolloon zoonii Keeniyaan qabdu 47 keessaa tokko.Isiyolloon Keeniyaa gama Bahaa jirti,Itoophiyaan walii ollaa.Isiyolloon, lafa dheebichaa ta loonii re’eeti.
Mootummaan Keenyaan seera haaraa ganna lamaa sadiin duratti baafatteen bulchiinsa biyya isaa ka zooniillee caalaa ufi dandahee ufi bulchu 47 qabaatteen buluuniiti jirti.Tana Keessaa tokkko Isiyolloo.
Isiyolloon biyya bineesa baddaa ka biyyaafuu faaya tahu ka akka arbaa gafarasaa,nyeencaa qeerramsa,saalaa sattawwaa,iddii gugguuftoo qofaa mitii biyya qabeenna lafa jalaa hedduun beekamtu jedhaniin.
Akka henna bara 2009 nama kuma 300 dhiyaatutti Isiyolloo keessa qubataa jedhaa. Teessumaa fi qilleensalleen dansaa qabdi. Lafa baddaa gammoojjiiti. siyolloon godina golchuu hedduun keessa qubattu km 25,331 bal’atti..
Mootummaan Keenyaa seera haaraa naannolee isaa akka isaan ufumaan ufi bulchan jedhee baaseen Isiyolloo ganna 17 keessatti guddinnaan waliin gahee akka isiin biyyaaftuu utubaa jireennaa taatu tolchuuf karoora qabeef.
Bulchaan godina kanaa Dr.Godaanaa Dooyyooti.Akka Dr.Godaanaan gaafa kora qabeenna Keeniyaa investeroota Amerikaatti himuuf bulchoota Keenyaa ta dhibiillee waliin Waashington DC dhufe jedhetti,jireenna Isiyolloo miila gadi dhaabuuf lafa km 3000 taatu qonnaa qopheessan,namallee waldaan jaaranii akka inni lafa qotattu tolchuuf ammaaf tiraaktera lafaan qotatan saddeeti bitaniif.
Tana malee akka Dr.Godaanaan jedhetti laga Isiyolloo keessa jiru jallisani akka ollooti hedduun midhaan facaafatani ufi dandahan tolchuuf hujiitti jiran.Tana malee diida xuyyuuraa addunyaa Isiyollootti jaaruuf karaara qaban.
Zoonii Isiyolloo akka innii bulchiinsaa tolu jedhanii Isiyolloo gama jidduu,Garba Tulaa, Meerii, Kinnaa,Oldonyiroo fi Sericho fa jedhanii fula hedduutti qoodan.
Bulchootii Keenyaa eegii perzdaanti Obaamaan bulchoota Afrikaa Amerikaatti koraa yaamee asitti hedduutti akka namii Keenyaa dhufee investimentii hojjatee ufillee faaydaa argatu Amerikaa dhufe.
Akka Dr.Godaanaatti mootummaan Keenyaa akka Isiyoloon biyya dhufani daawwatan tolchuuf gabayaa gugrudoo,kaasinoo fi hoteelii dadansaa,diida xuyyuuraa addunyaafuu tahu qabaattu tolchuuf karoora baaseef.
Isiyolloon akka karoora guddinnaa baasaniif kanatti ittiin hojjannaan jireennii isii Keeniyaafuu abdii tahuuf deema.
Me tana caqasaa
Marii lammeessoo tanallee caqasaa


text:
Daily Archives: March 11, 2015
FDG Guyyaa Har’aa Godina Shaggar Kibba Lixaa aanaa Daawoo Magaala Buusaa Keessatti Ka’uun Kan Baarage Warraanni Wayyaanee Dargaggoo Oromoo Tamasgen Jedhamu Sadafaan Reeban.
Bitootessa 11,2015 Magaala Buusaa
Godina Shaggar Kibba Lixaa aanaa Daawoo magaala Buusaa keessatti warraaqsi Bilisummaa finiinaa ooleen guyyaa har’aa Bitootessa 11,2015 hiriiraan oole uumannis gaaffii abbaa biyyummaa gaggeessaa ture. Addatti dargaggoonni Oromoo fi barattooti Oromoo qooda guddaa kan fudhatan yeroo ta’u karaa namaa mirga Oromummaa falmachuu irratti gaaffiilee :
- Oromiyaan kan Oromooti,
- Finfinnee hin kenninu Murree,
- Nuti nagaa barbaadna, kijiba Wayyaanee nuffinee fi kkf n adda durummaan dhaadhachaa oolanii jiru.
Haalan kanaan loltootii fi humni poolisa Wayyaanee naannoo jiran maraa wal waamuun barattoota reebgaa oolan, dargaggoo Oromoo Tamasgeen jedhamu sadafiin rukutanii lafarraa harkisan Uummanni Daawoo kan gochaan gara jabina diinaa dallansiise kuunneen FDG daran jabeessuun iyyaa fi dhaadataa jiru.
Godina Jimmaa Aanaa Shabee Somboo fi Ganda Baachoo Booree Keessatti Diddaan Sirna Wayyaanee Gaggeefamaa Oole,Barsiisoti Oromoo Ta’anis Sababa Kanaan Qabaman.
Bitootessaa 11,2015, Godina Jimmatti Sochiin Warraaqsa FDG gootota dargaggoota Qeerroo barattoota Oromootiin qabsiifamuu eegale jabaachuun gara uummata Oromoo baadiyyaa godina Jimmatti babal’acha jiraachuun walqabatee mootummaan Wayyaanee sabboontota ilmaan Oromoo nagaa qabee mana hidhatti darbaa jira.
Motummaan Wayyaanee waan qabee gadhiisuu dhabuun sabboontota ilmaan Oromoo badii tokko malee humna waraanaa poolisii federaalaa irratti bobbaasuun hidhatti ukkamsuu itti fufe jira. torbee kana keessa sabboontotni Oromoo Godni Jimmaa Aanaa garaagaraa keessa maqaa Oromummaan Oromoota hidhatti darbamaa jiru.
Haaluma kanaan magaalaa Jimmaa fi Aanotaa Godina Jimmaa garaagaraa irra kanneen hidhaman:
- Nazifaa Abbaa Tamaam jiraataa magaalaa Jimmaa ganda Bachoo Booree jedhamu keessatti uffataa hodhuudhaan kan maatii isa jiraachisu,
- Barsiisaa Gammachuu jedhamu aanaa Shabee Somboo M/B Marsaa jedhamu irraa utuu barsiisuu humna Poolisii Federaalaan ukkanfame.
Kana malee Anaa Deedoo irraa ilmaan Oromoo torba kanneen ammaf maqaan isiinii nu hin qaqqabiin humna poolisii federaalaan qabamanii mana hidhatti darbamuu maddeen keenya gaabasan.
Haaluma kanaan Yeroo amma kana Mootummaan Wayyaaneen humni Adda Bilisummaa Oromoo ABO’n Godina Jimmaa keessa buufate jira maqaa jedhuu fi maqaa sakkatta’aa dhabamsiisuu jedhuun humna poolisii naannoo Oromiyaa irraa shakkii guddaa qabatuun ajaja mootummaa federaalaatiin poolisoota Federaalaa fi waraanaa aanota Godinichaa keessa bobbaasuun ilmaan Oromoo maqaa qorannoo fi sakkatta’insaan dararuu fi ukkamsuun hidhatti darbaa jiraachuun saaxilamera. Adeemsi gochaa diinummaa mootummaan Wayyaanee fudhachaa jiru kun uummata bakka jiruu dammaqsuun akka uummatni fincilee sochii FDGtti makamuun mirga isaa kabachiifatuuf dirqamsiisa jiraachuu irraa uummatni utuu hidhatti hin ukkanfamiin harka walqabatnee mootummaa abba irree irratti finciluun yeroon gamtaan kaanee falmannuu amma jechuun dhaamsa waliif dabarsaa jiraachuun ibsame jira.
Strengthening Initial Goal Beautifies The end.
Firehiwot Guluma Tezera
March 11,2015
I don’t think that there exists anyone who doesn’t know the intent Oromos started struggle.The intent is to liberate Oromia.This aspiration of over hundred years of age in 1992 brought together Oromos who have been disorganized by lie and propaganda of their enemies and resulted in the raising of Oromo flag for the first time in the largest city of Oromia, Finfinne.It is this initial goal that made Oromos nation coming from eleven provinces to realize that they have the same intention.The previous derogatory names of “gaallaa’’ and “qottuu” for the Oromo was replaced by the correct name Oromo.Afaan Oromo, language which was a target of smear campaign by irresponsible habeshas who claimed that the language is not suitable for the media and struggled for over hundred years to make it extinct and make it illegal for the Oromos to use their own language, became a language of instruction and work.Oromos who according to their enemies do not have land and came from ocean, became recognized with a map that they live and own the land in eleven provinces within Ethiopia. Many Oromos realized that they were Oromo and the name Ethiopia was forced on them.If our initial aim of Oromos was to democratize Ethiopia, may be today most of us will call ourselves with the name forced on us “Ethiopiyawi”, and we may never enjoy the benefits, mentioned above, that our initial goal partly achieved.
Read More…article.docx
Warraaqsi Bilisummaa Oromoo Yuuniversitii Wallaggaa Keessatti Ganama Har’aa Irraa Jalqabee Itti Fufe.
Gootonni barattooti Oromoo mooraa Yuuniversitii Wallaggaa har’a Bitootessa 11,2015 irraa jalqabanii gaaffii mirgaa mootummaa Wayyaaneetti dhiheeffatan akka deebii argatuuf jecha FDG itti fufanii jiru.
Mooaraan Yuuniverstii Wallaggaa dhadatnoo fi sirboota Warraaqsaan gootamtee jirti,Poolisoonni Wayyaaneen keeessa mooraa fi alaan hidhatnoo guutuun naannicha qubatanii barattoota doorsisaa jiru,gariin poolisoonni Oromiyaa ammoo barattoota Oromoo jajjabeessaa akka jiranii fi haalaan dhaabatanii akka ilaalaa jiran qeerroon ni gabaasa.
Gabaasi guutuu ni dhihaata.
Kolleejjiin Barsiisota Jimmaa Irratti Maqaa ABO Qorannoon Irratti Gaggeefamaa Jiraachuu Qeerroon Gabaase.
Bitootessa 11/2015 Kolleejjiin dhaabbata barsiisota Jimmaa kan Waggaa dheeraaf ogummaa barsiisuummaa sadarkaa Dipiloomaa fi sertifikeetiidhaan barsiisota leenjisaa ture fi amma illee barattoota godinaalee Oromiyaa garaagaraa irraa walitti qabuun barattoota 10,000 olitti lakka’aman leenjisaa jiru gara mooraa Siyaasa mootummaa Abbaa irree Wayyaanee TPLF/EPRDF/OPDOtti jijjirame. Mootummaan Wayyaanee sochii warraaqsa FDG’n muddamee dhiphina keessa seenuun dabbaloota ergamtuu Wayyaanee ta’an mooraa dhaabbilee barsiisota kanarratti bobbaasuun ilmaan Oromoo dirqamaan miseensa OPDOtti ijaaruu, kanneen asiin dura ijaaramanii jiraniin immoo isin ABO waliin jirtuu, namoota warraa ABO ta’anii fi gara ABOtti isin ijaaraan immoo akka waaqaatti sodaattu, qajeelfama isaan isinitti kennaan immoo kuftanii kaatani hojiitti hiikaa jirtu jechuun meseensota OPDO mooraa Koolleejjii barsiisota Jimmaa keessatti argaman barattoota 179 irratti qormaatni bifa adda ta’een koolleejjicha keessatti irratti gaggeeffama jira. Qorannoo kanaan walqabatee miseensotni OPDO duraanii iyyuu arii fi dheekkamsaan guutamuun guutummatti miseensummaa OPDO dhaabuuf murtii fudhatan, sabboontotni barattootni Oromoo kun OPDO’n waanjoo garbummaa uummata Oromootti feetee ofii harree ba’aan itti tole taatee akka harree halaakaa wayyaanee faarsa jiraachuu murteeffatte jechuun arii wayyaanee fi OPDO irraa qaban ibsatan.
OPDO’n uummata Oromoo tuffachiiftee, qaanessitee, Oromoo waanjoo garbummaa jalatti tiksuun dhiyeenya kana immoo mootii abbaa irree TPLF kan ta’ee Abbaay Tsahaayee walga’ii dhoksaan Hawaasaatti gaggeeffame irratti namichi nafxanyaan kun OPDO arrabsee, tuffate doorsise, akka niitii isaattis kabaluuf ”Liki naasgabachowaleen” jechuun itti dhaadate, ergasii as immoo OPDO’n bakka dhaloota isaanii sirrii fi abbaa isaanii sirriin himatan, haala kanaan uummata Oromoo tuffachiisaa, arrabsiisaa mirga dhabsiisaa, qabeenyaa Oromoo saamsisaa fi ilmaan Oromoo ajjeesisaa nuti uummata Oromoo bakka buuna jechuun dhaadachuun kanaan booda dhaabbachuu qaba jedhu sabboontotni Oromoo barattootni koolleejjii barsiisota Jimma.
Dabballoota basaastota Wayyaanee yeroo ammaa koolleejjii barsiisota Jimmaa irratti ramadamuun hojii diinummaa fi garboomsaa umrii dheeressuuf ramadamanii kanneen maqaa qorannoo jedhuun barattoota Oromoo dararaa jiran:
1. AbbaZinaab Abbaa Olii president koolleejjii barsiisota Jimma
2. Taarikuu Laggasee dabballee OPDO fi basaasa barattoota Oromoo dararaa jiru ta’uun yeroo amma kana mooraa koolleejjii barsiisota Jimmaa keessatti waajjira OPDO banachuun mooraa barnooticha gara mooraa siyaasaa fi qorannoo barattoota Oromoo irratti gaggeessutti jijjirani jiru.
Barattootni Oromoo ilmaan qotee bulaa baratanii lammii isaanii barsiisuuf mana ba’an qorannoo Wayyaanee fi dabballoota Wayyaanee kanaan halkanii guyyaa dararamaa waan jiraniif barnoota dhaabuuf murtii godhan. Goototni barattootni Oromoo koolleejjii barsiisota Jimma mooraan barnoota mooraa siyaasaa miti yeroo amma kana waajjirrii OPDO mooraa koolleejjii keessatti ifatti banamuu fi galgalaa ganama barattootni Oromoo dirqamaan akka miseensa OPDO ta’an dirqisiifamuu fi kanneen miseensa ta’aniin immoo isin ABO jechuun dararuun dhaabbachuu qaba. Uummatni Oromoo akka waliigalatti garbummaa keessa jira, dabballootni Abbaa Zinaab abbaa Olii fi Taarikuu Laggasee jedhaman kun seeraatti dhiyaachuu qabu jechuun dhaamsa dabarfatani jiru, Wajjirrii OPDO fi qorannoon Siyaasaa mooraa Koolleejjii barsiisota jimmaa keessa hanga hin dhaabbatnetti guutummaatti barnoota itti fufuun iyyuu rakkisaa waan ta’eef guutummaatti barnoota dhaabuun mirga keenya kabachiisuuf kan falmannu ta’a jechuun murtii isanii dabarfatanii jiru.
Lubi Waldaa Makaane Iyyessuus Wallagga, Aanaa Waamaa Hagaloo Paaster Waggaarii Ayyaanaa Mootummaan Akka Kufuuf Waaqa Kadhatte Sababaa Jedhuun Hidhame. Gaaffiin Mirgaas Itti Fufe
Bitootessa 10,2015 Gabaasa Qeerroo Naqamte
Uuumaani Oromoo Aanaa Waamaa Hagaloo Magaalaa Qassoo Keessatti Gaaffii Mirgaa Kaasuun Poolisoota Wayyaanee Waliin Wal Qabaa Jiru.
Wallagga,aanaa Waamaa Hagaloo magalaa Qassoo keessatti Bitootessa 10 bara 2015 Humna uumata Oromoo FDG gaggeessaa jiruu fi ergamtoota Wayyaanee jidduutti walitti bu’iinsi guddaan uumameen magaalli Qassoo dirree falmaa ta’uu Qeerroon naannicha irraa gabaasa.
Gaaffii uumannii fi qonnaan bultooti naannichaa gaafataniin wal qabatee guyyaa har’aa hiriirri magaalaa kanatti ta’ee fi dhadatnooleen uumataa kan isaan rifaasise poolisoonni Wayyaanee uumata nagaa qabanii hidhuu fi hiraarsuu itti fufanii jiru.
Haaluma kanaan sabboontota armaa gadii kana magaalaa Qasoo keessaa waraanni Wayyaanee guyyaa har’aa qabee akka hidhee jiru qeerroon gabaasa.
1Qajeelaa Raggaasaa
2 Boodanaa Baqqalaa
3 Misgaanuu Raggaasaa
4 Danjaa Dhangi’aa
5 Dhugaasaa Abdiisaa
6 Booboo Addunyaa
7 Misgaanuu Addunyaa fi kanneen biroon mana hidhaatti argamu
Oduu dhuma wal fakkaatuun lubi waldaa makaana yesuus darabaaWaggaarii Ayyaanaa jedhamu mootummaan akka kufuuf Waaqayyoon kadhatte jedhamee achi buuteen isaa kan dhabamedha
Mooraaleen Agriculture fi Saayinsii and Technology Yuuniversitii Jimmaa Waraana Wayyaaneen Sakatta’amaa Jira,FDGs Bifa Qindaawaan Itti Fufaa Jira.
Bitootessa 10,2015 Mootummaan Wayyaanee EPRDF/TPLF/OPDO jechuun of waamaa jiru Sochii warraaqsa dargaggoota barattoota Oromoon irratti qabsiifama jiruun yaaddoo fi dhiphina keessa seenuun Mooraa Yuunibarsitii Jimmaa irratti dabballootaa fi poolisoota isaa bobbaasuun sakkatta’insa gaggeessa jira.
Sochiin warraaqsa FDG goototni Qeerroon barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa qabsiisaniin walqabatee, sochiin kun haalan jabachaa jiraachuu fi itti fufinsa qabachuu irraan mootummaan abbaa irree Wayyaanee waan qabee gadhisuu walaaluudhaan sochii kana duubaan kan jiru ABO dha. hojjeetootni mootummaa, barsiisota, fi poolisotni illee sochii kanatti ijaaramanii jiru jechuun baala lafaa sochootu hundaa ija shakkii guddaan ilaaluu irraa bakka argan hundatti dhaabiitti mirga namaa sarbuun sakkatta’insa seeraan alaa gaggeessa jiru. Keessattuu Mooraa Yuunibarsiitii Jimmaa arfan Mian Cumpas, mooraa Business anda Economics, Mooraa Agriculture fi Mooraa Saayinsii fi Technology irratti sakkatta’insa balbala ittin ol gara mooraatti seenanii fi gadi ba’an irra poolisoota isaa hiriirsisuun sakkatta’insa seeraan alaan muddama seene jira.
Sochiin Warraaqsa FDG gootota dargaggoota Qeerroo Oromoon qabsiifame bakka hundatti haala walfakkaatuun jabaatee itti fufaa jira, keessattuu sochiin warraaqsa gootota barattoota Oromoo dhabbiileewwaan barnoota olaanoo fi manneen barnoota sadarkaa 2ffaa dabalachuun walduukaa socho’aa jiraachuun mootummaa wayyaanee muddama guddaaf saaxilaa jira. Warraaqsi gootota barattoota Oromoo dhaabbilee Barnoota olaanoo Jimmaa, Wallaggaa, Amboo, Adaamaa, Harammayyaa, fi madda Walaabuu keessatti daran jabachaa jiraachuu maddeen keenya bakka hundaa gabaasa jiru. Hogantootni Sochii Warraaqsa FDG sochii bilisummaa uummata keenyaa gonfachiisuuf gaggeessa jirru mudamuun sakatta’insaa fi raafamni wayyaaneen argisiisuu kamuu dhaabuu hin danda’uu FDG jabaatee bakka hundatti itti fufa jechuun dhaamsa dabarsuun uummatni Oromoo bakka jirtan hundaa ka’uun sochii kanatti hirmaachuun mootummaa abbaa irree dhabamsiisuuf yeroon warraaqsi bakka hunda qabsiifamu amma waan ta’eef bakka jirruu hundatti dirqama Oromummaa bahuu qabdu jechuun itti fufuun wamicha gochaa jiraachuu beeksise.


text:
Amajjii 09,2013 Finfinnee
5. Biyya abbaa keenyaa irratti salphachuu fi hidhamuun nurraa haa dhaabbatu
6. Barattoota oromoo waraanaa mootummaan ajjeefamanii fi kanneen miidhaman itti gaafatamummaa mootummaan haa fudhatu.
7. Gocha daba kana kan tolche seeraan haa gaafatamu kanneen jedha
Kan hammate yoommuu tahu barattootni Oromoo gamtaan iyyannoo isaanii galchanii jiran.Mootummaan Wayyaanees tokkummaa ilmaan Oromoon kan baarage yeroo ammaa mooraa Yuunivarsiitii Finfinnee waraanaan tiksaa jira.Basaastotnii keessummaa dhalootaan Tigiree tahan yeroo ammaa kana mootummaa Wayyaaneen ramadamuun mooraa Yuunivarsiitii Finfinnee keessatti hojii basaastummatti bobba’anii jiran.Barataa Girmaay Asrassee Abrihaa jedhamus sirna Wayyaaneen kaadhimamuun hojii diinummaa irratti bobba’ee akka jiru saaxilamee jira.Ilmaan Oromoo marti shira mootummaa Wayyaanee kana irraa akka of eegus qeerroon dhaamsa dabarfata.Wayyaaneen yeroodhaa yerootti gaaffii ilmaan oromoo dura dhaabbachuuf ilmaan oromoo mana hidhaatti guuraa turuunii fi itti jiraachuun isaa ifa akka saafaa yoommuu tahu,barattootni Oromoo gaaffii bilisummaa fi dimokiraasii gaafachuuf eeyyama eenyu illee akka hin gaafanne murtii dhumaa dabarfatanii jiran.Shira mootummaa Wayyaanee kanaas dura dhaabbachuuf gumaatnii fi dirqamni ilmaan Oromoo mara irraa akka eegamu Qeerroon waamicha dabarsa.


text:
Barri 2013 Kan Milkii, Kan Injifaannoo Fi Bilisummaa Ummataa Oromoo Hundaaf Haa tauu!.
Ibsa Ejjeennoo Barattoota Oromoo Yuunivarsiitii Jimmaa Fi Koolleejjii Barsiisotaa Jimmaa, Kabajaa Ayyaanaa waggaa haaraa guyyaa Ayyaanaa WBO Amajjii 1/2013 ilaalchisuun dabarsatan:
1. Hawaasaa Oromoo Maalummaa Ayyaanaa Birboo(Haalaa Kalaanderii Oromoo) Barsiisuu fi Addunyaatti beeksisuu,
2. Haalaa siyaasaa Oromoo fi Oromiyaa gidduu-galeessaa godhachuun dararamaa lubbuu fi mana hidhaa mootummaa abbaa irree EPRDF fi wayyaneetiin baratootaa,barsiisotaa Qotee bultotaa, daldaltotaa, hojjetootaa, fi hawaasaa Oromoo cufa irraatti rawwaatamaa jiruu dhaabsisuuf FDG jabeesinee itti fufna.
3. Golee Oromiyaa garaagaraa fi Addaattii nannoo Finfinneettii gurgurtaa lafa Oromoo irraatti ta’ee fi gaggeefamaa jiruu ummataa keenyaa qee’ee irraa buqqisee jiruu fi jireenyaan ala gochaa waan jiruuf, sirna sammichaa lafa Oromoo irraatti qiyyaafatee kana cimsinee balaaleffaachuun, Ummatichaa cina dhaabbaachuun FDG ni qindeesina.
4. Akka waan Oromoon goota hin qabnetti nu lakkaa’uun suuraa obboo Mallaas gootaa keenyaa jechuun lukkeeleen wayyaanee OPDO’n warrii dirqamaan ummataa bitachisanii fi ummatattii gurguraa jiran gochaa kana akka dhaaban, Ummataa barsiisuu fi Nuti immoo suuraa Gootota Oromoo Maqaa Walabummaa Oromiyaa fi Bilisummaa saba isaanitiif wareegaman maxxansiisuu fi Ummataaf raabsuu.
5. Seenaa goototaa Oromoo qorachuun Ifatti baasanii barreessuu, kaayyoo isaan irraatti wareegamaan galmaan ga’uuf kutannoo fi murannoon qabsoo bilisummaa Oromoo ABO’n gaggeeffaamu fiixaan ni baasna.
6. Sirna Wayyaanee EPRDF golgaa dimookiraasii godhachuun umrii abbaa irruummaa nurraattii dheereffaachaa jiruu tokkummaan duraa ni dhabbanna,
7. Tokkummaan Baratootaa fi Jarmiyaa qofaan ga’aa miti jechuun Ummataa Oromoo sadarkaa qotee bulaa, hojjetootaa, barsiisotaa, dafqaan bultotaa, hojii dhabdootaa, daldaltota, fi Poolisotaatti cimsuun bu’aa tokkuummaa barsiisuun, waliigalatti tokkummaa ummataa cimsuu, akkasumaas baratootaa manneen barnotaa sadarkaa 1ffaa,2ffaa fi Qophaa’inaa irraa baraataan ijaaruun jaajjabeesuun FDG bifaa qindaa’een finiinsuu.
8. Ilmaan Oromoo baleessaa malee Oromummaa isaanii qofaan yakkamanii yeroo garaagaraattii golee Oromiyaa garaagaraa irraa humnaan qabamanii Mana hidhaa wayyaanee garaagaraa keessaatti murtee seeraa dhabuun, garii isaanii irraatti immoo murtee sobaa dabarsuun mana hidha keessaatti dararamaa jiran daddaffiin haal duree tokkoo malee akka hiikamaan gaaffii walitti fufinsaa qabu ni gaggeesina.
9. Walitti Dhufeenyaa tokkummaa Hoggaantootaa Qabsoo bilisummaa Oromoo ABO gidduutti godhamee ni dinqisiifanna, fiixanbahinsaa tokkuummaa kanaaf gumaachaa barbaachiisuu ni goona.
10. Sochii Waraannii Bilisummaa Oromoo(WBO)n Godinaalee Oromiyaa garaagaraa keessaatti diinaa irraatti tarkaanfii fudhatamaa jiruutti ni boonnaa, tarkaanfii kana cimsuuf humnaa, qabeenyaa, fi beekumsaa keenyaan gumaachaa barbaachiisuu ni goona, jechuun guyyaa ayyaanaa WBO Amajjiin 1/2013 Gotota baratootaa Oromoo Yuunivarsiitii Jimmaa Fi Koolleejjii Barsiisotaa Jimmaa birattii Sirnaa ho’aa ta’een kabajamuun gabaafame.
Like this:
Like Loading...


text:
Teessoo Asxaalee maxxansuu
- Qaaqa Asxaalee banuuf Faayelii - Haaraa - Asxaalee fili.
- Fuula caancala Asxaalee iirratti, dhangii asxaa wardilee irratti maxxansuu barbaadduu fili.
- Kuusadeetaa fi gabatee kan deetaa irraa argattu fili.
- Qabeentota dirree kuusa deetaa maxxansuu barbaadduu fili. Qabdoo xiyya bitaa dirree kuusa deetaa saanduqa Barruu Asxaa keessa saaguuf agarsiisu cuqaasi.
Dirreewwan kuusa deetaa filuu fi saaguu itti fufi asxaa hunda irratti dirreewwan baay'ee yoo barbaadde. Sarara haaraa saaguuf Enter dhiibuu dandeessa, achiin barruu dhaabbataa saaguuf arfii kamuu barreessuu dandeessa.
- Akka filannootti, yoo barruu baay'ee maxxanssuu barbaadde, dhangeessiisa fayyadami, ykn fakkaattiwwan fi faaya sararaa saagi, Qabeentota walsimsiisi caancala Filannoowwan irratti dandeessisuu qabda. Yoo kana dandeessifte, yemmuu saanduqa qaaqa asxaalee dhiistu faddaa xiqqoon qabduu walsimsiiftuu wajjin banama. Amma asxaa jalqabaa galmee asxaalee irratti qofa hojjechuu barbaadda, achiin hojii kee galmee asxaa hundatti galagalchuuf qabduu walsimsiisii cuqaasi.
- Galmee Haaraa cuqaasi.
- Yemmuu galmee asxaa ilaaltu, Mul'ii - Maqoota Dirre dandeessisii dandeessa. Kun dirreewwan haala mul'atuun agarsiisa, kanaaf qabeentota asxaa baay'ee salphaatti qindeessuu fi gulaaluu dandeessa.
- Galmee asxaa olkaa'u fi/ykn maxxansuu dandeessa.
Yoo galmee maxxansuuf filattu, unka qubee maxxansuuf yoo barbaadde ni gaafatamta. Qaaqa Xalayaa Qindeessuu banuuf eeyyee deebisi.
Related Topics
Asxaalee fi kaardota bunaqaa uumuu fi maxxansuu


text:
Cooma Mana Ormaa Irra Raafuu Haadha Ofii Wayya
Ibsa Qeerroo Bilisummaa
Bitootessa 23,2015
Uummanni Oromoo guyyaa gaafa gabrummaa jalatti kufee kaasee diina isa gabroomseef jilbeenfatee hin beeku, kallattii fi al-kallattiidhaan diina isaa of irraa qolachaa hanga yoonaa gahe,Moototiin Habashaa dhufaa darbaa uumanni Oromoo ciqilee isaanii jalatti akka kufee hafuuf shira hin wixiniin hin jiru.Kanas ta’u sirna cunqursaa meeshaa waraanaa hagna hin qabne hidhatee jiru Oromoon harkaan lolaa mirga isaa tikfataa har’a gahe. Har’as mootummaan Wayyaanee gaafa aangoo qabateen eegalee kuufama meeshaa ittiin Oromoo doorsisu irratti dabalee afaan sabichaan kan uummata doggogorsu dhaaba ofii isaa akka fedhetti ajajajuu fi kan walabummaa hin qabne ijaaruun OPDO jedhee itti fayadamaa jira. Dhaabuma kana kana keessattis kanneen uummata Oromoof naatoo qaban gara dabarsuu fi biyyaa arihuu kan uummataaf falman hidhuu fi hojii irraa gageessuu irratti hojjetaa umurii aangoo isaa dheerefattaa dhufe, kunis isa baasuu diduun yeroo Oromoon FDG ifatti finiinee aangoo Wayyaaneetti xumura godhchuuf yeroo muraasatti galche jiru kana keessatti haalli uummata Oromoo isa sodaachisee jiru kana keessatti, Oromoonni haalli FDG fi dammaqiinsi uummata Oromoo hin galiiniifii fi Oromoon akka qabsaawaa hin qabneetti ala irraa gallee sochii warraaqsa Bilisummaa hoggana jechuun afaan faajjii hawaasa keessatti uumuun Wayyaanee waliin karaa nagaa fi heera EPRDFn qabsoofna kan jedhan gochaan kana fakkaatu Uummata Oromoo irratti hojjeta malee qooda qabsoo Oromoof gabbisuuf akka hin deemne walii galatti sabni Oromiyaa akka beeku dursanii hubachuun barbaachisaa dha. Guutummaan Ibsa Kanaa PDFn:- Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Bitootessa 23 2015


text: Vadatha Rosapoo aanaalum aaththOda Album ammaaadi ammaaadi..... Director kaaththaadi kaaththOda kaavEri kaiyOdu Lyricist Lyrics muEdhum Naan Paadaadha Paattum Singer Song (vaadaadha) Vaadaadha yellaamE : aachchu.. aadum aanaalum aaththOda aattam Album ammaaadi ammaaadi..... Aththiyaayam baaram Balasubramaniam Director Gramaththu Ilaiyaraaja kaala kaaththaadi kaaththOda kaavEri kaiyOdu kaNNeer kEttEn kOlam kooththaadi Lyricist Lyrics mElE mOham mudivEdhum Naan neer nenju nEram oNNu oorellaam P paada Paadaadha paaththEn Paattum paavam paridhaabam peNNOda pOchchu pOlaadum pOli pOtta pOyaachchu rOsaappoo Rosapoo S sEththaachchu... Singer siru sOgaththOdu Song thappaachchu thappi theriyaama (vaadaadha) Vaadaadha vEsham yEdhO yellaamE yen yennOda


text:
Harargee Dhihaa
Hararghe Dhiha (West Hararge) godinaalee Oromiyaa kudha laman keessaa tokko yoo taatu, maqaan kunis maqaa durii kutaa biyyaa Harargee irraa dhufe.
Harargeen dhihaa kibbaan Laga Shabalee kan godina Baalee irraa gargar baasuun, kibba-dhihaan godina Arsiin, kaaba-dhihaan naannoo Affaar, kaabaan naannoo Sumaalee, bahaan godina Harargee Bahaatiin daangeffamtee argamti. Bakki dheerina guddae qabu godina kanaaa Gaara Muktaar. Magaalan beekamoon godina kanaa Ciroo, Baddeessaa, Galamsoo fi Mi'eessoo dha.
Abbaa Taayitaa Istaatistiksii Itoophiyaa (Central Statistical Authority) akka gabaasa Abbaa Taayitaa Bunaa fi Shayii Itoophiyaa irratti hundaa'e akka ibsettibunni toonii 8,364.00 ta'u bara dhumaa 1997 E.C. (2005 G.C.) irratti akka Harargee dhihaati biqile ibseera. Kun immoo baasii Oromiyaa keessaa dhibbantaa 7.27% yoo ta'u, baasii biyya (Itoophiyaa) keessaa immoo dhibbantaa 3.7% ta'a.[1]
Gabaasa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Gabaasa Abbaa Taayitaa Istaatistiksii Itoophiyaa irraa bara 1997 E.C. (2005 G.C.) akka ibsutti, godinni kun tilmaamaan baay'ina ummataa 1,787,086, yoo qabaatu kan kessa 915,138 dhiraa yoo ta'an kan hafan yokan immo 871,948 immo dubraa dha. Bayyina ummata oliitii ibsame keessa dhibbantaan 9.6% yookaan namni 171,598 baadiyyaa ala jiraatu. Ballina lafa tilmaamaan 17,552.23 km2 ta'u keessatti "density" (rukkina) ummata Harargee dhihaa tilmaamaan 101.82 people per square kilometer ta'a.[2]
Akka Baankii Addunyaa memorandamii Caamsaa 24, 2004 G.C. akka ibsutti, Parsentiin 9% jirattotta Harargee Dhihaa elektiriikii ni fayyadamu, akkasumas "density" karaa konkolaataa godina kanaa 23.6 kilometers per 1000 square kilometers yoo ta'u (kunis yoo kilometer 30 biyya wajjin yoo walitti madalaan) [3], akkasumas avregiin abba mana badiyya tokko hektara lafa 0.5 (kunis hektara lafa biyya 1.01 fi hektara lafa Oromia 1.14 wajjin yoo walitti madalamu[4], akkasumas avregiin abba mana baddiya tokko mataan horii mana hanga 0.6 qaba. Persentiin 16.4% ummatta, namotta qonaa malee jiratan yoo ta'an, kunis yoo kan biyya persenti 25% fi kan Oromiyaa 24% wajjin yoo walitti madalan. Ijoollee barachuu danda'an kessa persentiin 55% mana barumsa sadarka tokkoffati galma'ani argamu, akkasumas persentiin 8% mana barumsaa sadarkaa lammaffaatti galmaa'anii argamu. Dhibbantaan 92% godina kanaa busaa malariaf banaa kan jiran yoo ta'an, tokkoleen Tsetse flyiif banaa miti. Memorandamiin zonii kana risqii qilleensa gogga (drought) qabachun qabxii 372 kenaf.[5]
Bulchaan ummata Oromiyaa guyya 25 Caamsa 2006 G.C. akka ifaa godhetti hojji bishaan dhugaatii ta'u baasuu 429 ta'u dhumachutti akka jiru fi hojii bira geggefamu jiran wajjin yoo walitti qaban, bishaan dhugaatii ta'u jiraattota hanga 72,300 ta'anif kan ba'u yoo ta'u, kunis persenti 37% hanga 47%f tajaajila bishaanii kenna.[6]
Wabii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- ↑ CSA 2005 National Statistics, Table D.2
- ↑ CSA 2005 National Statistics, Tables B.3 and B.4
- ↑ "Ethiopia - Second Road Sector Development Program Project", p.3 (World Bank Project Appraisal Document, published 19 May 2003)
- ↑ Comparative national and regional figures comes from another World Bank publication, Klaus Deininger et al. "Tenure Security and Land Related Investment", WP-2991 (accessed 23 March 2006).
- ↑ World Bank, Four Ethiopias: A Regional Characterization (accessed 23 March 2006).
- ↑ Close to 430 potable water projects go operational in West Harerghe zone(WIC) (Oromia State Government website, accessed 6 October 2006)


text:
Eejensiin misooma qabeenya beelladaa Oromiyaa gama isaatiin dame kanarraa caalmatti gara diinagdeetti jijjiiruuf qindoomina qaamolee dhimmi ilaallatu jabeessaan jira jedheera.
Oonnaan bulaa Tasfaayee Araarsaa godina shawaa lixaa aanaa jalduujiraatu,omishaa midhaani cinaatti horsiisa kannisaarratti hirmaachuun irraa yaddamoo akka tahaniidha,yaada Faanaa Biroodkaastiing Korporeetiif kennaniin kan mirkaneessan.
Haala mijaata uumamefitti fayyadamuun qonnan bulaa Tasfaayeen omishaa midhaaniin ala omisha dammaafi bu'aawwan dammaarraa waggaati yoo xiqqaate bu'aan argadhuun jiruufi jireenyi maatii koo foyya'aa jira jedhan.
Qonnaan bulaan kun ifaajiifi carraaqqii isaatiin omisha dammaarraa fayyadamoo haa ta'u malee akka qonnaan bulaa Tasfaayeetti qonnaan bultoonni hedduun fayyadamoo osoo tahuu dandahaanuu dameechatti fayyadamaa hin jiran kan fayyadamanis lakkoofsaan muraasa.
Akka biyyaatti omisha dammaa omishamee garaa diinagdeetti makamuu dandahuu keessaa harkaa kudhan qofti hojiirra akka ooledha qorattoonni kan mirkaneesan.
Qorattoonni damee hormaata kannisaarrattifi bu'aawwan kannisarratti qorannoo gaggeessaan akka mul'isutti Itiyoophiyaan damma toonii miliyoona waggaatti argachuu dandeessi;
Qabeenyaa uumamaa qabduufi haalaa mijaataa horsiisaa kannisaaf qabduun hanga barbaadamu hin fayaydamne.
Maatiwwaan kannisaa biyyattiin qabdu keessaa harkii 55 ammoo Naannoo Oromiyaa keessatti akka argamudha giddugalaa qorannoo kannisa Holataatti qorataa kannisaafi bu'aawwan kannisaa kan tahan Doktar Dassalanyi Beenyaa kan nutti himan.
Doktar Dassaalanyi Beenyaa giddugala qorannoo kannisa Holataatti waggoota baay'eef hormataa kannisarratti qorannoo gaggeesaniiru.
Adeemsa qorannoo isaani keessatti kara omishaafi omishitummaan dammaafi bu'aawwan kannisaa qaama kannisaa horsiisuus tahe biyyattii fayyadamoo gochuu dandahuu qorannoon mirkaneessanirru bu'aa qorannoottis qorattoota akkasaanii waliin argataniiru.
Haa ta'u malee bu'aawwan qorannoo kannisarratti argaman mooraa giddugalaa qorannoo keessaa baay'een isaanii silaa qaama horsiisa hamma bahuu qaban baay'atan qonnaan bulaa horsiisa kanniisaarratti hirmaatu fayyadamoo akka hin taasifne dubbatu doktar Dassalanyi Beenya qorataa. hormataa kannisaafi bu'aawwan kannisaa.
Giddugalawwaan qorannoo qonnaa qarannoo gaggeessaniillee bu'aa qorannoo omishaafi omishitummaa dabalan qorattootaan argamaniillee qaama baay'isee abbummaan fayyadamaa biraan gahurratti xiyyeeffannoon akka hin jirree daareektara olaanaa instiitiyuutii qorannoo qonnaa Oromiyaa obbo Aliyyii Huseenirraa kan dhageenye.
Humna giddugala qorannoo qofaan teeknolojii omishaafi omishitummaa damma guddisaan fayyadamtoota biraan gahuu hin dandahamu qaamni baay'isuufi raabsu barbaada jedhu obboo Aliyyiin.
Eejansiin qabeenyafi misooma fayyaa beellada Oromiyaa gama isaatiin rakkooleen giddugaleessi qorannoowwan kaasaniifi ogeeyyooni qorannoo beelladaa kaasan sirriidha dameecha gara diinagdeetti jijjiiruuf ogeeyyoota saayinsii beeladaa kan dura baratanii ogummaa qaban horsiisa kannisarratti leenjiwwan gaggabaaba kennan jira jedheera.Raggaasaa Firoomsaatu gabaase.
Gulalaan Birhaanu Hurrissa


text:
Barumsan 3
Dhugumaan Misiraachoon Kun Waaqayyo Biraa Dhufee?
1. Macaafa Qulqulluu kan barreessise eenyudha?
Misiraachoon namoonni lafarra barabaraaf jiraachuu akka dandaʼan ibsu Macaafa Qulqulluu keessatti argama. (Faarfannaa 37:29) Macaafni Qulqulluun kitaabota xixinnoo 66 qaba. Waaqayyo namoota 40 taʼanitti fayyadamee kitaabota kana barreessiseera. Kitaabonni jalqabaa shanan naannoo waggaa 3,500 dura Museedhaan barreeffaman. Kitaabni inni xumuraammoo waggaa 1,900 dura Yohannis ergamaadhaan barreeffame. Yaanni Macaafa Qulqulluurratti argamu kan eenyuuti? Waaqayyo hafuurasaatti fayyadamee, namoonni Macaafa Qulqulluu akka barreessan godheera. (2 Saamuʼel 23:2) Kanaaf, yaanni isaan barreessan kan Waaqayyoo malee yaada mataasaanii miti. Kanaaf Macaafa Qulqulluu kan barreessise Yihowaadha.
2. Macaafni Qulqulluun sirrii taʼuusaa akkamitti mirkanaaʼoo taʼuu dandeenya?
Macaafni Qulqulluun wantoota gara fuulduraatti raawwataman balʼinaan, akkasumas sirriitti waan ibsuuf Waaqayyo biraa akka dhufe mirkanaaʼoo taʼuu dandeenya. Namni kamiyyuu kana gochuu hin dandaʼu. (Iyaasuu 23:14) Abdii ilmaan namootaa gara fuulduraatti qaban guutummaatti beekuu kan dandaʼu Waaqa isa Hundumaa Dandaʼu qofadha.
Kitaabni Waaqayyo biraa dhufe adda akka taʼu eegna; dhugumayyuu addadha. Macaafni Qulqulluun afaan dhibbaan lakkaaʼamuufi koppii biliyoonaan lakkaaʼamuun raabsameera. Macaafni kun waggoota hedduu dura kan barreeffame taʼus saayinsii wajjin walsima. Akkasumas namoota 40n kan barreeffame taʼullee yaannisaa wal hin faallessu. * Kana malees, waaʼee amala Waaqayyoo jechuunis waaʼee jaalalasaa sirriitti nuu ibsa; akkasumas humna namoota jijjiiruufi jireenya fooyyee qabu akka jiraatan godhu qaba. Dhugaawwan kunis, namoonni miliyoonaan lakkaaʼaman Macaafni Qulqulluun Dubbii Waaqayyoo taʼuusaa akka amanan godhaniiru.
3. Macaafni Qulqulluun waaʼee maalii dubbata?
Yaada ijoo Macaafni Qulqulluun irratti xiyyeeffatu keessaa tokko, misiraachoo kaayyoo Waaqayyo ilmaan namootaatiif qabu kan ibsudha. Caaffanni Qulqullaaʼoon, namoonni jalqabaa mirga lafa jannata taaterra jiraachuuf qaban kan dhaban akkamitti akka taʼeefi jannanni akkamitti deebitee akka hundooftu ibsu.
Kana malees, Dubbiin Waaqayyoo, seera, seerawwan buʼuuraafi gorsa qabateera. Akkasumas, Macaafni Qulqulluun fakkeenyota Waaqayyo namootaa wajjin walitti dhufeenya akkamii akka qabu ture argisiisan qabateera; fakkeenyota kanarraa Waaqayyo Waaqa akkamii akka taʼe hubachuu dandeenya. Kanaaf, Macaafni Qulqulluun Waaqayyoon beekuu akka dandeessu si gargaara. Michuusaa taʼuu kan dandeessu akkamitti akka taʼes ni ibsa.
4. Macaafa Qulqulluu hubachuu kan dandeessu akkamitti?
Birooshurri kun mala Yesus itti fayyadamee turee wajjin wal fakkaatutti waan fayyadamuuf Macaafa Qulqulluu akka hubattu si gargaara. Caqasa Macaafa Qulqulluu tokko erga caqasee booda, “macaafa haa hubataniif” isaaniif ibsa ture.
Misiraachoo Waaqayyo biraa dhufe caalaa wanti nama gammachiisu hin jiru. Haataʼu malee, namoonni misiraachoo kanaaf dantaa hin qaban; kaanimmoo waaʼeen misiraachoo kanaa baayʼee isaan aarsa. Taʼus kun abdii si kutachiisuu hin qabu. Jireenya barabaraa argachuunkee Waaqayyoon beekuu keerratti kan hundaaʼedha.
^ KEY. 7 Birooshura Kitaaba Namoota Hundaaf Taʼu jedhamu ilaali. (Amaariffa)


text:
WASHINGTON, DC—
Mootummaan Ihaadeg rakkoo dimookiraasii biyyattii keessaa karaa nagaa furuun karaa itti danda’amu marii biyyoolessaaf balbala banuu irra mormitootatti maqaa shororkeessummaa moggaasee hidhuu, doorsisuu fi gidirsuun qabsoo karaa nagaa boodatti deebisuu hin danda’u, jechuudhaan gamtaan paartiilee mormitootaa Medrek ibsa baasee jira.
Barreessaan ol’aanaan paartichaa, Obbo Gabruu Gabre-mariyaam akka jedhanitti, hoogganoonni, miseensonnii fi deggertoonni gamtaa isaanii, keessumaa Oromiyaa fi Tigiraay keessatti hedduun hidhamanii jiran. Oromiyaa keessatti karoora magaalaa Finfinnee dantaa Oromiyaa dhabsiisa, jedhan mormuudhaan barattoota hiriira nagaa bahan irratti tarkaanfii ajjeechaa fi hidhaa fudhatamee ala gaazzexeessota mootummaa dhugaa jiru gabaasuu yaalan irratti tarkaanfiin fudhatamuu isaa illee dubbatu, Obbo Gabruun. Gaaffii fi deebii guutuu dhaggeeffadhaa. Marsariitiin keenya kan irraa nu dhaggeeffachuu dandeessan.
Gabaasaa Guutuu Armaa Gaditti Caqasaa


text:
Eeritiraa
Eeritiraan biyya Gaanfa Afrikaa keessatti argamtu. Eeritiraan naannoo Galaana Diimaatti argamti.
Eeritiraa n biyya baha Afrikaatti argamtu yoo tattu dhihaan Sudaaniin, kibbaan Itoophiyaan, kibba-bahaan Jibuutin dangeffamte argamtii. Bahaa fi kabba-bahaan Galaana Diimaan kan marfamte yoo taatu, Galaana Diimaa gama immo Sa'ud Arabiyaa fi Yamanitu argama. Odoloonni Dahilaak fi Odolli Hanish bayyen akka kutaa Eertiratti ilaallamu.
Mudde 1, 1890tti, Eertiraan bittaa gabrummaa (colony) Ixaaliyaa jala galte. Eertiraan ammaa kuni billisumma Itoophiyaarra kan argatte warrana wagga sodammaffi geggeffameen booda. Warranni kunis bara 1961 hanga 1991 geggeeffame. Heerri Eertiraa bara 1997tti ba'e akka ibsetti, Eertiraan riippabiliika pirezidaantin bultu (presidential republic) yoo taatu dimookiraasii paarlaamaa (Unicameral Parliamentary Democracy) qabdi. Haa ta'u malee sababa warrani Itoophiyaa fi Eertiraa jiddutti Caamsaa 1998 jalqabbeffi, Eeritraan seera kana hojji irra olchuu hin dandenye.
Eertiraan biyya afaan fi adaa adda adda qabdu fi gosa amantii lamma qabdi, kunis amantii Islaamaa Sunnii fi amantii Ortodoksii kan bahaa (Oriental Orthodox Christianity) ti. Ertiraa keessatti gosa sagalitti argamu. Eritraan afaan biyyaffi murteeffame hin qabdu, haa ta'u malee biyya keessatti afaani gosa sadiin hojjattu; kunis Tigriffa, Arabiffa fi Ixaaliyaaniffa dha.


text:
Seenaa 103: Mana Cufame Keessatti
PHEXROSIIFI Yohannis bakka awwaalaa reenfi Yesus keessa ture sanaa erga adeemanii booda, Maariyaamiin kophaashee achumatti haftee booʼuutti kaate. Akkuma fakkii kanaan duraarratti ilaalle, gadi jettee awwaalicha keessa ilaalte. Achittis ergamoota lama argite. Isaanis: ‘Maaliif boossa?’ jedhanii ishee gaafatan.
Maariyaamiinis deebistee: ‘Gooftaa koo asii fudhataniiru; eessa akka kaaʼanis hin beeku’ jetteen. Achiis, Maariyaam of duuba gara galtee nama tokko argite. Innis: ‘Eenyuun barbaada?ʼ jedhee ishee gaafate.
Namichi, nama ashaakiltii eeguufi reenfa Yesus kan fudhate isheetti fakkaatee ture. ‘Situ fudhate yoo taʼe iddoo keesse natti himi’ jetteen. Haataʼu malee, namichi kun Yesus ture. Qaama Maariyaam hin beekne uffatee ture. Haataʼu malee, maqaasheetiin yommuu ishee waamu, Maariyaam Yesus taʼuusaa hubatte. Fiigdee dhaqxee: ‘Gooftaan arge!ʼ jettee bartootasaatti himte.
Gara guyyaammoo, bartoonni lama gara mandara Emaahus utuu adeemaa jiranii namni tokko karaarratti isaanii wajjin adeemuu jalqabe. Yesus waan ajjeefameef bartoonni kun baayʼee gaddaniiru. Utuma wajjin adeemanii, namichi Macaafa Qulqulluurraa waan isaan jajjabeessu baayʼee itti hime. Dhumarratti, nyaataaf yeroo boqotan namichi Yesus taʼuusaa hubatan. Boodas, Yesus ijasaanii duraa dhabame. Bartoonni lamaan kunis waaʼee Yesus ergamootasaatti himuuf dafanii gara Yerusaalem dhaqani.
Yeroo kanatti Yesus Phexrosittis ni mulʼate. Warri kaan kana yeroo dhagaʼan baayʼee gammadan. Achiis, bartoonni lamaan kun gara Yerusaalem dhaqanii ergamootasaa argatan. Yesusii wajjin karaarratti akkamitti akka wal arganis itti himan. Utuu isaan waaʼee kanaa dubbachaa jiranii wanti dinqisiisaan raawwatame maal akka taʼe beektaa?
Fakkii kana ilaali. Balballi cufamee utuu jiruu, Yesus manicha keessatti isaan gidduutti argame. Bartoonnisaa baayʼee akka gammadan beekamaadha! Guyyaa nama gammachiisu mitii? Hanga ammaatti Yesus bartootasaatti al meeqa akka mulʼate lakkaaʼuu dandeessaa? Al shan mitii?
Yommuu Yesus isaanitti mulʼatu Toomaas ergamichi isaanii wajjin hin turre. Kanaafuu, bartoonni: ‘Gooftaa argine!ʼ jedhanii itti himan. Toomaas garuu Yesusiin argu malee akka isaan hin amanne itti hime. Guyyaa saddeet booda bartoonni mana cufame keessatti lammata wal gaʼan; yeroo kanatti Toomaas isaanii wajjin ture. Akka tasaa Yesus manuma sana keessatti isaanitti mulʼate. Amma Toomaas ni amane.
Yohannis 20:11-29; Luqaas 24:13-43.
Gaaffiiwwan
- Maariyaam namicha iddoo dhaabaa eegu isheetti fakkaate tokkoon maal jette? Booddee garuu Yesus taʼuusaa kan beekte akkamitti?
- Bartoota lamaan gara mandara Emaahus deemaa turan maaltu isaan mudate?
- Bartoonni lama Yesusiin arguusaanii ergamootatti ennaa himan wanta dinqisiisaa akkamiitu taʼe?
- Yesus duuka buutotasaatti al meeqa mulʼate?
- Toomaas, bartoonni Gooftaa arguusaanii ennaa dhagaʼu maal jedhe? Haataʼu malee guyyaa saddeet booda maaltu taʼe?
Gaaffiiwwan dabalataa
- Yohannis 20:11-29 dubbisi.
Yesus Yohannis 20:23rratti ennaa dubbatu namoonni cubbuu namaa dhiisuuf aangoo qabu jechuusaa turee? Ibsi. (Far. 49:2, 7; Isa. 55:7; 1 Xim. 2:5, 6; 1 Yoh. 2:1, 2)
- Luqaas 24:13-43 dubbisi.
Dhugaa Macaafa Qulqulluu fudhachuuf laphee keenya qopheessuu kan qabnu akkamitti? (Luq. 24:32, 33; Iz. 7:10; Mat. 5:3; HoE. 16:14; Ibr. 5:11-14)


text:
Daayireektarri dhimmoota koomunikeeshinii koorporeeshinii Baaburaa Itiyoophiyaa obbo Darajjee Tafarraa akka dubbatanitti diriirsa hadiidaa malees sararri baaburaa iddoo lamatti qoodamee hojjetamaa jiru yeroo karoorfameef keessatti hojjetamaa jira.
Wayita ammaa hojiin Utubaawwan elektiriikaa omishuuf dhaabuufi ijaarsi buufatawwanii adeemsifamaa jira.
Baatii Onkololeessaa dhufu keessa nixummurama jedhamee kan eegamu sararri Baaburaa kun imala guyyaa torba gaafatu sa’aatii muraasatti gadi hir’isa jedhameera.
Qaama pirojaktii daandii Baabauraa Itiyoo-Jibuutii kan ta’e daandiin baaburaa sabbataa Dawwallee kiloo meetira 317 kan dheeratu yammuu ta’u sararri Sabbataa Mi’eessoo ammoo kiloo meetira 339 dheerata.Tajaajila oduu Itiyoophiyaatu gabaase.
Gulaalaan:Biraanuu Hurrisaa


text:
-
Yaalin jireenya gaarii jirachuudhaaf taasifamu hojii dadhabsiisaa dhuma hin qabneedha. Baay’onni keenya hojiilee keenya isaan badaa ta’an too’achuuf ni dhamaana; akkasumas hojii garii ta’e h
-
Seensa fi Macaafa Qululluu Waliin Wal-madaalchisuu
Kan akka gaafii “Yesus Kiristoos raajii qofa moo Waaqa foonin ml’ate?” jedhuu Macaafa Qulqulluu Qur’aana irraa aadda foo’e hin jiru. Kutaalen Qur’aanaa 88 barreeffama kana keessatti gabaabbinaan ibsaman
-
Kun gabaasa jecha tokko qofa irratti hundaa’edha. Jechi kunis Masgiida (Maskiida) kan jedhu yemmuu ta’u dhaabbata yeroo hundaa oduu sab-qunnamtii gara garaatin dhageenyu kan bakka bu’uudha. Baroota dhihoon booda Masgiidota biyya Ingiliizi fi Awrooppaa keessatti argaman keessatti meeshaalen waraana fi barreeffamoonni
-
Barreeffamni armaan gadii kun Muhaammad ergamaa Waaqaa isa dhugaadha jedhanii warra amananiif amantiin isaanii sirrii akka hin taane qabxiilee agarsiisan ja’a qabatee jira. Musliimota barreeffama kana dubbisan yaadota kanneen of eeggannannoo fi kadhannaa keessa ta
To top


text:
Obonboleettii
Obonboleettiin(Tornado) dagalle qilleensa baayyee hamaa yoo ta’u, cumulonimbus yookan (yeroo tokko kan cumulus jedhamu) jala duumessa fi lafa wajjin walitti qabata. Obonboleettiin ballina adda addaan dhufuu ni danda’a, haa ta’u malee yeroo baayyee “form” yookan gosa illan mullatu fi qilleensa walitti qabame ta’e kan gubban furdaa fi jalaan qalla ta’e fakkaatte dhufaa (fakkii ilaalaa). Yeroo baayyee jalli isaa duumessa debris jedhamuun marafamee argama.
Obonboleettii baayyeen buubbee saffisa 110 mph (175 km/h) yookan kan irra xiqqaan deema, akkasumas dagalletti hanga 250 feet (75 meters) fi osoo hin badin maayilii xiqqoo (km baayyee) deemuu danda’a. Haa ta’u malee obonboleettiin tokko tokko buubbeen isaani saffisa 300 mph (480 km/h), dagallen hanga maayilii tokko (1.6km) fi osoo hin badin kiilomeetira hanga 100 ni deema. Obonboleettiin Antaarkitiikaa malee ardii hunda keessatti mullateera, haa ta’u malee baayyinan obonboleettiin USA keessatti mullata. Bakkonni birra obonboleettii baayye qaban Niwuu Ziilaandi, dhihaa fi kibba-baha Awustireliyaa, kibba-jiddu Kanaadaa, kabba-dhihaa fi jiddu Yuurooppi, Xaaliyaanii, kibba-jiddu fi baha Eshiyaa, baha-jiddu Ameerikaa Kibbaa fi kibba Afrikaatti.


text:
BOQONNAA SADDEET
Mootummaan Waaqayyoo Maalidha?
Macaafni Qulqulluun waa’ee Mootummaa Waaqayyoo maal nutti hima?
Mootummaan Waaqayyoo maal raawwatti?
Mootummaan kun fedha Waaqayyoo lafarratti kan raawwattu yoomi?
NAMOONNI addunyaa maratti argamaniifi miliyoonaan lakkaa’aman kadhannaa Yaa isa waaqa irra jirtu abbaa keenyaa! jedhamu sirriitti beeku. Jechi Yaa isa waaqa irra jirtu abbaa keenyaa! jedhu kun kadhannaa beekamaa Yesus akka fakkeenyaatti barsiise kan argisiisudha. Kadhannaan kun hiika guddaa kan qabu waan ta’eef fakkeenya kadhannaa kana keessatti ibsaman keessaa sadansaanii qoruun kee beekumsa Macaafa Qulqulluu sirrii ta’e akka argattu si gargaara.
2 Yesus kadhannaa ilaalchisee fakkeenya jalqaba kennerratti, qajeelfama akkas jedhu dhaggeeffattoota isaatiif kenneera: “Egaa yommuu kadhattan, ‘Yaa isa waaqa irra jirtu abbaa keenyaa! Maqaan kee qulqulluu ta’ee haa eegamu; mootummaan kee haa dhufu, jaalalli kee waaqa irratti akka ta’u, akkasuma immoo lafa irratti haa ta’u!’” (Maatewos 6:9-13) Hiikni kadhannaawwan kana sadanii maalidha?
3 Waa’ee maqaa Waaqayyoo isa Yihowaa jedhamuu dursinee waan baay’ee baranneerra. Akkasumas waa’ee fedha Waaqayyoo wanta inni kanaan dura godheefi gara fuulduraatti godhu amma tokko baranneerra. Haata’u malee, Yesus “mootummaan kee haa dhufu” jennee akka kadhannu yeroo dubbatu maal jechuusaa ture? Mootummaan Waaqayyoo maalidha? Dhufaatiin mootummaa kanaa maqaan Waaqayyoo qulqulluu ta’ee akka eegamu kan godhu akkamitti? Jaalala Waaqayyoo wajjinoo walitti dhufeenya akkamii qaba?
MOOTUMMAA WAAQAYYOO JECHUUN MAAL JECHUUDHA?
4 Mootummaan Waaqayyoo bulchiinsa Waaqayyoon hundeeffamteefi Mootii Waaqayyoon muudame qabdudha. Mootiin Mootummaa kanaa eenyu? Yesus Kiristosidha. Yesus mootota mootummaa ilmaan namootaa hunda kan caalu waan ta’eef ‘gooftaa gooftotaa, mootii moototaa’ jedhamee waamameera. (Mul’ata 17:14) Yesus mootii kamirrayyuu, mootii isa isaan keessaa wayya jedhamu hundaarrallee humna wanta gaarii gochuuf isa dandeessisu qaba
5 Mootummaan Waaqayyoo eessa teessee bulchiti? Jalqaba gaaffii Yesus eessa jira? jedhuuf deebii argachuu nu barbaachisa. Yesus mukarratti fannifamee akka ajjeefameefi du’aa akka ka’e barachuu keenya yaadadhu. Sana boodas utuu baay’ee hin turin gara samiitti deebi’e. (Hojii Ergamootaa 2:33) Kanaafuu, Mootummaan Waaqayyoo samiirratti argamti jechuudha. Macaafni Qulqulluunis ‘mootummaa isa waaqarraa’ jedhee kan waamu kanumaafi. (2 Ximotewos 4:18) Mootummaan Waaqayyoo samiirra taatus lafa ni bulchiti.—Mul’ata 11:15.
6 Yesusiin Mootii hunda caalu kan godhu maalidha? Sababiin inni guddaan kan hin duune ta’uusaati. Macaafni Qulqulluun, Yesusiin mootota biyya lafaa wajjin wal bira qabuudhaan Yesus ‘humna jireenya hin badneetiin akka luba ta’e’ dubbata. (Ibroota 7:16) Kana jechuunis, wantoonni gaariin Yesus raawwatu dhuma kan hin qabnedha jechuudha. Kanaafuu, namoota isa jalatti bulaniif wantoota gaarii ta’an baay’ee akka raawwatu homaa hin shakkisiisu.
7 Raajii Yesusiin ilaalchisee dubbatame kana ilaali: “Hafuurri Waaqayyoo isa irra in buufata, innis hafuura ogummaatii fi hafuura hubannaa ti, hafuura gorsaatii fi hafuura humnaa ti, hafuura beekumsaatii fi hafuura sodaa Waaqayoo ti. Inni Waaqayyoon sodaachuutti in gammada, faraduudhaaf ijaan arguu, murtoo kennuudhaafis nama irraa dhaga’uu isa hin barbaachisu; warra dhabaniif qajeelummaadhaan in farada, gadadamoota lafa irraatiif murtoo qajeelaa in kenna.” (Isaayaas 11:2-4) Jechoonni kun, Yesus qajeelaafi garalaafessa ta’uudhaan namoota lafarratti argaman bulchuuf waadaa galee akka ture argisiisu. Mootii akkasii qabaachuu barbaaddaa?
8 Mootummaa Waaqayyoo ilaalchisee dhugaa garabiraan jirummoo, Yesus kophaasaa kan hin bulchine ta’uusaati. Mootonni garabiraan Yesusii wajjin bulchan jiru. Fakkeenyaaf, Phaawulos Ximotewosiin: “Obsaan yoo dandeenye, isaa wajjin immoo in moona” jedheera. (2 Ximotewos 2:12) Eeyyee, Phaawulos Ximotewosiifi namoonni amanamoo ta’uudhaan Waaqayyoon filataman garabiraan Mootummaa isa samiirratti Yesusii wajjin bulchu. Mirga addaa kana namoota meeqatu argata?
9 Mul’ata Boqonnaa 7rratti, Yohannis, ‘hoolicha [Yesus Kiristos] tulluu Xiyoon irra [Mootummaasaa isa samiirratti] dhaabatee akka arge; namoonni kumaatamni dhibbaafi kumni afurtamii afur warri maqaan isaafi maqaan abbaasaa addasaaniitti caafame, isaa wajjin akka turan’ arguusaa dubbateera. Namoonni 144,000 ta’an kun eenyufa’i? Yohannis akkas jechuudhaan nutti hima: “Warri lafa hoolichi dhaqu hundumaatti isa duukaa bu’an isaan kana. Isaan kun warra sanyii namaa keessaa Waaqayyoo fi hoolichaaf furaman, warra jalqabaa ti.” (Mul’ata 14:1, 4) Eeyyee, isaan duuka buutota Yesus Kiristos warra amanamoo samiirratti akka isaa wajjin bulchaniif filatamanidha. Du’aa ka’anii jireenya samii erga argatanii booda Yesusii wajjin ‘lafarratti mo’u.’ (Mul’ata 5:10) Waaqayyo lakkoofsa namoota 144,000 guutuuf bara ergamootaatii kaasee Kiristiyaanota amanamoo ta’an filachaa tureera.
10 Yesusiifi namoonni 144,000 ta’an ilmaan namootaa akka bulchan taasifamuunsaa jaalala Waaqayyo nuuf qabu kan argisiisudha. Kan akkas jennu maaliifi? Sababiin inni jalqabaa, Yesus nama ta’uu jechuun maal jechuu akka ta’eefi dhiphinni maal akka ta’e akka gaariitti beeka. Phaawulos Yesusiin ilaalchisee yeroo dubbatu: “Cubbuutu irraa dhabame malee, angafa lubootaa isa karaa hundumaan akka keenya qorame qabna; isa dadhabbiin keenya garaa isaa hin rukunne garuu hin qabnu” jedheera. (Ibroota 4:15; 5:8) Warri isaa wajjin bulchanis yeroo nama turanitti rakkinniifi gidiraan isaanirra ga’eera. Kana malees, namoota gonkummaa hin qabne waan turaniif dhibeen fayyaa adda addaa isaanirra ga’eera. Kanaafuu, rakkoowwan ilmaan namootaa sirriitti hubatu!
MOOTUMMAAN WAAQAYYOO MAAL RAAWWATTI?
11 Yesus bartoonnisaa Mootummaan Waaqayyoo akka dhuftu akka kadhatan yeroo dubbatetti, ‘jaalalli Waaqayyoo waaqarratti akka ta’u, akkasumammoo lafarratti haa ta’u’ jedhanii kadhachuu akka qaban dubbachuusaa ture. Waaqayyo kan jiraatu samiirra yeroo ta’u, yeroo hundumaa jaalallisaa karaa ergamoota amanamoo raawwatamaa tureera. Haata’u malee, Boqonnaa 3rratti akka barannetti ergamaan hamaan tokko, jaalala Waaqayyoo raawwachuu dhiisuudhaan Addaamiif Hewwaan akka cubbuu hojjetan godhe. Waa’ee ergamaa hamaa Diiyaabilos isa Seexana jedhamuu Boqonnaa 10ffaarratti baranna. Seexanniifi ergamoonni hafuura hamoo jedhamaniifi isa duukaa bu’uu filatan, yeroo murtaa’eef samiirra akka jiraatan isaaniif heyyamamee ture. Kanaan kan ka’es, yeroo sanatti samiirratti jaalala Waaqayyoo raawwachaa kan turan ergamoota hundaa hin turre. Yeroo Mootummaan Waaqayyoo bulchuu jalqabutti garuu haalli kun ni jijjiirame. Mootii haaraa ta’uudhaan kan muudame Yesus Kiristos Seexanarratti waraana bane.—Mul’ata 12:7-9.
12 Jechoonni raajii kanatti aananii jiran wanta gara fuulduraatti ta’u akkas jechuudhaan ibsu: “Ani immoo waaqa keessaa sagalee guddaa tokko nan dhaga’e; innis, ‘Amma fayyinni, aangoon, mootummaan kan Waaqayyo keenyaa, aboonis kan Masiihii isaatii ta’eera; hadheessituun obboloota keenyaa inni halkanii fi guyyaa Waaqayyo keenya duratti isaan hadheessaa ture [Seexanni] immoo gad darbatameera.’” (Mul’ata 12:10) Caqasa kana keessatti wantoonni gurguddaan lama akka ibsaman hubatteettaa? Jalqabarratti Mootummaan Waaqayyoo isheen Yesus Kiristosiin geggeeffamtu bulchuu jalqabdi. Lammaffaarrattimmoo Seexanatu samiirra gara lafaatti gad darbatame.
13 Wantoonni gurguddaa ta’an kun lamaan maal geessisan? Wanta samiirratti ta’e ilaalchisee Macaafni Qulqulluun: “Egaa yaa bantiiwwan waaqaa, warri isaan keessa jiraattanis gammadaa!” jedha. (Mul’ata 12:12) Seexanniifi hafuuronni hamoon waan ari’amaniifi kan samiirratti argaman hundi Yihowaadhaaf amanamoo waan ta’aniif ergamoonni kun ni gammadu. Samiirratti guutummaatti nagaafi walii galteen deebi’ee hin banne argameera. Jaalalli Waaqayyoo samiirratti raawwatameera.
14 Biyyi lafaahoo maal taati? Macaafni Qulqulluun akkas jedha: “Yaa lafaa, yaa galaanaa, Seexanni gara keessanitti waan gad bu’eef isiniif garuu wayyoo! Inni yeroo gabaabduu duwwaa akka qabu waan beekuuf, guddaa aareera!” (Mul’ata 12:12) Seexanni samiirraa waan ari’ameefi yeroo gabaabaa qofti akka isaaf hafe waan beekeef guddaa areera. Aariidhaanis lafarratti rakkina ykn “wayyoo” akka jedhamu godheera. Waa’ee “wayyoo” kanaa boqonnaa itti aanurratti baranna. Haata’u malee, utuu haalli kun jiruu Mootummaan kun jaalala Waaqayyoo lafarratti raawwachuu kan dandeessu akkamitti? gaaffiin jedhu sammuu keenyatti uumamuu danda’a.
15 Kaayyoon Waaqayyo lafaaf qabu maal akka ture yaadadhu. Boqonnaa 3rratti waa’ee kanaa baratteetta. Jaalalli Waaqayyo akka Eeden keessatti ibsetti, lafti jannata akka taatu, akkasumas ilmaan namootaa hin duuneefi qajeelota ta’aniin akka guutamtu ture. Seexanni Addaamiifi Hewwaan akka cubbuu hojjetan waan godheef jaalalli Waaqayyoo kun utuu hin raawwatamin akka turu godhus, kaayyoonsaa hin geeddaramne. Yihowaan ‘warri qajeelonni lafa akka dhaalaniifi yeroo hundumaafis akka keessa jiraatan’ gochuuf kaayyoo qaba. (Faarfannaa 37:29) Mootummaan Waaqayyoo kana ni raawwata. Akkamitti?
16 Raajii Daani’el 2:44rratti argamu ilaali. Caqasichi akkas jedha: “Bara mootota sanaatti Waaqayyo inni waaqa irraa mootummaa deebi’ee matumaa hin badne, isa mo’ichi isaas saba biraatti hin darbine dhaabuuf jira; inni mootummoota sana hundumaa caccabsee in hurreessa, badduus isaan in baasa; ofii isaatii immoo bara baraan jabaatee in dhaabata.” Kun waa’ee Mootummaa Waaqayyoo maal nutti hima?
17 Jalqabarratti Mootummaan Waaqayyoo “Bara mootota sanaatti” ykn mootummaan namootaa utuu jiruu akka hundaa’u nutti hima. Lammaffaarratti mootummaan kun akka bara baraaf jabaatee dhaabatu nutti hima. Mootummaan kun, mootummaa garabiraadhaan kan hin mo’amneefi kan bakka hin buufamne taati. Sadaffaarrattimmoo Mootummaa Waaqayyoofi mootummoota biyya lafaa gidduutti waraanni akka godhamu ilaalla. Waraana kanarratti Mootummaa Waaqayyootu injifannoo argata. Sanaan booda ilmaan namootaa kan bulchu Mootummaa kana qofa ta’a. Dhumarrattis ilmaan namootaa bulchiinsa hundaa caaluufi kanaan dura arganii hin beekne jala jiraatu.
18 Macaafni Qulqulluun waa’ee waraana Mootummaa Waaqayyoofi mootummaa ilmaan namootaa gidduutti godhamu waan baay’ee dubbata. Fakkeenyaaf, dhumni yeroo dhihaachaa dhufutti hafuuronni hamoon “mootota, guutummaa biyya lafaa” wallaalchisuudhaaf oduu sobaa akka babal’isan dubbata. Kaayyoo maaliitiif? ‘Mootota sana lola guyyaa isa guddicha kan Waaqayyoo hundumaa danda’u sanaaf, walitti qabuufidha.’ Mootonni biyya lafaa “iddoo afaan Ibrootaatti ‘Armaagedoon’” jedhamutti walitti qabamu. (Mul’ata 16:14, 16) Akka caqasoota kanarratti ibsametti waraanni dhumaa, bulchiinsa ilmaan namootaafi Mootummaa Waaqayyoo gidduutti godhamu Harmaagedoon ykn Armaagedoon jedhama.
19 Mootummaan Waaqayyoo Armaagedooniin gargaaramee maal raawwata? Kaayyoo Waaqayyo lafaaf qabu yaadadhu. Lafti Jannata ilmaan namootaa qajeeloo ta’aniifi gonkummaadhaan isa tajaajilaniin akka guutamtu kaayyoo Yihowaati. Kaayyoon kun yeroo ammaatti akka hin raawwatamne wanti dhowwe maalidha? Tokkoffaa, cubbamoota waan taaneef ni dhukkubsanna, akkasumas ni duuna. Haata’u malee, Yesus bara baraaf akka jiraannuuf nuu du’uusaa Boqonnaa 5rratti baranneerra. Jechoota Wangeela Yohannisirratti galmeeffame utuu hin yaadatin hin haftu; caqasichi akkas jedha: “Waaqayyo, akkasitti tokkicha ilma isaa hamma kennuufitti biyya lafaa jaallate; kun immoo isatti kan amanu hundinuu jireenya bara baraa haa qabaatuuf malee, haa baduuf miti!”—Yohannis 3:16.
20 Sababii garabiraanimmoo, namoonni wanta hamaa hojjechuusaaniiti. Ni sobu, ni gowwomsu, akkasumas ni ejju. Jaalala Waaqayyoo raawwachuu hin barbaadan. Namoonni waan hamaa hojjetan kun waraana Armaagedoonitti ni badu. (Faarfannaa 37:10) Sababiin garabiraan jaalalli Waaqayyo lafa kanarratti akka hin raawatamne godhemmoo, mootummoonni addunyaa kanaa namoonni jaalala Waaqayyoo akka raawwatan waan hin jajjabeessineefidha. Mootummoonni baay’een haala kana sirreessuudhaaf humna kan hin qabne yeroo ta’an, gara jabeeyyii ykn amala manca’aadhaan kan guutamanidha. Macaafni Qulqulluun: “Yeroon inni tokko warra kaan irratti mo’ee isaan miidhus jira” jedha.—Lallaba 8:9.
21 Armaagedoon booda, ilmaan namootaa Mootummaa Waaqayyoo jalatti qofa bulu. Mootummaan kun jaalala Waaqayyoo kan raawwatuufi eebba gammachiisaa kan fidudha. Fakkeenyaaf, Seexanaafi ergamootasaa ni balleessa. (Mul’ata 20:1-3) Aarsaan Yesus waan hojiirra ooluuf ilmaan namootaa amanamoo ta’an dhukkubaafi du’a jalaa walaba ta’u. Bulchiinsa Mootummichaa jalatti bara baraaf jiraatu. (Mul’ata 22:1-3) Lafti gara jannataatti jijjiiramti. Mootummattiin akkasitti jaalalli Waaqayyoo lafarratti akka raawwatamuufi maqaan Waaqayyoo qulqulluu ta’ee akka eegamu gooti. Kana jechuun bulchiinsa Mootummaa Waaqayyoo jala kan jiraatu hundi maqaa Yihowaatiif ulfina kenna jechuudha.
MOOTUMMAAN KUN JAALALLI WAAQAYYOO LAFARRATTI AKKA RAAWWATAMU KAN GOOTU YOOMI?
22 Yeroo Yesus bartootasaatiin, “mootummaan kee haa dhufu” jedhanii akka kadhatan isaanitti hime Mootummattiin akka hin dhufne ifaadha. Yeroo Yesus gara samiitti ol ba’ettoo Mootummattiin dhuftee turtee? Hin dhufne. Sababiinsaas, Phexrosiifi Phaawulos, Yesus erga du’aa ka’ee booda raajiin Faarfannaa 110:1rratti: “Waaqayyo gooftaa kootiin, ‘Diinota kee ejjeta miilla kee hamman siif godhutti, ati gara mirga koo taa’i!’” jedhu isarratti akka raawwiisaa argate dubbataniiru. (Hojii Ergamootaa 2:32-35; Ibroota 10:12, 13) Yeroon gidduutti darbu jira jechuudha.
23 Yesus yeroo hammamiitiif eeguudhaan dabarse? Barattoonni Macaafa Qulqulluu jaarraa 19ffaatti turan yeroon kun kan raawwatamu bara 1914tti ta’uusaa shallaguudhaan hubatanii turan. (Waa’ee yeroo kanaa Kutaa Dabalataarraa ilaali.) Haalliwwan bara 1914 kaasee biyya lafaarratti raawwatamuu jalqaban shallagni barattoota Macaafa Qulqulluu kun dhugaa ta’uusaa kan mirkaneessanidha. Raawwiin raajii Macaafa Qulqulluu Kiristos bara 1914tti Mootii ta’ee samiirratti bulchuu akka jalqabe mul’isu. Kanaafuu, amma kan jiraannu “yeroo gabaabduu” Seexanaaf hafe keessadha. (Mul’ata 12:12; Faarfannaa 110:2) Mootummaan Waaqayyoo yeroo dhihootti jaalalli Waaqayyoo akka lafarratti raawwatamuuf tarkaanfii fudhatti jennee dubbachuu dandeenya. Wanti kun oduu gammachiisaa akka ta’e sitti dhaga’amaa? Wanti kun dhugaa ta’uusaa ni amantaa? Boqonnaan itti aanu Macaafni Qulqulluun waa’ee wantoota kanaa akka barsiisu hubachuuf si gargaara.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN BARSIISU
- Mootummaan Waaqayyoo bulchiinsa samiiti; Mootiin Mootummaa kanaa Yesus yeroo ta’u, namoonni 144,000 ta’animmoo isaa wajjin akka bulchaniif ilmaan namootaa gidduudhaa filatamaniiru.—Mul’ata 14:1, 4.
- Mootummattiin bulchuu kan jalqabde bara 1914tti yeroo ta’u, yeroo sanaa jalqabee Seexanni samiirraa gara lafaatti darbatameera.—Mul’ata 12:9.
- Mootummaan Waaqayyoo yeroo dhihootti mootummaa ilmaan namootaa kan balleessu yeroo ta’u, sanaan boodas lafti jannata taati.—Mul’ata 16:14, 16.
Gaaffiiwwan
1. Amma waa’ee kadhannaa beekamaa isa kamii qorra?
2. Wantoonni sadan Yesus bartoonnisaa akka kadhatan barsiise maalfa’i?
3. Waa’ee Mootummaa Waaqayyoo maal baruu nu barbaachisa?
4. Mootummaan Waaqayyoo maalidha? Mootiinsheehoo eenyu?
5. Mootummaan Waaqayyoo eessa teessee bulchiti? Kan bulchituhoo eenyuunidha?
6, 7. Yesus Mootii adda ta’e kan isa godhe maalidha?
8. Yesusii wajjin kan bulchan eenyufa’i?
9. Namoonni Yesusii wajjin mo’an meeqa? Waaqayyo isaan filachuu kan jalqabe yoomi?
10. Yesusiifi namoonni 144,000 ta’an ilmaan namootaa akka bulchaniif filatamuunsaanii qophii jaalalarratti hundaa’edha kan jennu maaliifi?
11. Yesus, bartoonnisaa jaalalli Waaqayyoo samiirratti akka ta’u akka kadhatan kan dubbate maaliifi?
12. Mul’ata 12:10rratti wantoota gurguddaa ta’an lama akkamiitu ibsame?
13. Seexanni samiirraa darbatamuunsaa maal argamsiise?
14. Seexanni gara lafaatti darbatamuunsaa maal geessiseera?
15. Kaayyoon Waaqayyo lafaaf qabu maalidha?
16, 17. Daani’el 2:44, waa’ee Mootummaa Waaqayyoo maal nutti hima?
18. Waraanni dhumaa Mootummaa Waaqayyoofi mootummoota addunyaa gidduutti godhamu maal jedhama?
19, 20. Wantoonni yeroo ammaatti jaalalli Waaqayyoo lafarratti akka hin raawwatamne dhowwan maalfa’i?
21. Mootummattiin jaalalli Waaqayyoo lafarratti akka raawwatamu kan gootu akkamitti?
22. Mootummaan kun yeroo Yesus lafarra turettis ta’e du’aa ka’ee yeroo muraasa booda akka hin dhufne akkamitti beekuu dandeenya?
23. (a) Mootummaan Waaqayyoo bulchuu kan jalqabe yoomi? (b) Boqonnaa itti aanutti waa’ee maaliitu ibsama?


text:
Dhaabbatichi akka jedhetti Namoonni seeraan ala iddoo gara garaatti bosona keessa qubatanis akka ba’an taasifamaa jira.
Dhaabbanni Bosonaafi Bineensota Bosona Oromiyaa bara 2001 yemmuu labsiin hundaa'utti bosona lafa heektaara miiliyoona tokko kuma 700fi kuma 52 ol ture.Lafti bosonaa kunimmoo dameewwan dhaabbatichaan bulan sagalan keessaa saddeettan isaanitu qaba.
Daangessi bosonaa milkaa'ee mancaatiin bosonaa akka hin hammaanneef ittisuudhaaf dhaabbatichi waggoottan shanan darbe carraaqqirra ture.Lafti heektaarri miiliyoona tokko tuqaa torba duratti kennameefitti dabalata lafa bosonaa heektaara miiliyoona lama tuqaa shan daangessisiifadhee kaartaa isaa harkatti qabadheera jedha dhaabbatichi.
Bosona Uumamaa harka caalsifatuufi kan namaan dhaabaman mootummaan of harkaa qabu dhaabbanni bosonaafi bineensota bosonaa abbummaadhaan kan bulchu.
Bosonni dhaabbatichi leellifatus bosona gammoojjii dabalateeti.Daarektarri daarektoreetii misoomaafi itti fayyadama bosonaa obbo Diroo Bulbulaa bosona kan jedhamu lafa heektaara walakkaa irraa eegaleeti jedhu.Garuu dhaabbatichaaf kan laataman bosona mootummaa isaan jedhaman kanneen labsiidhaan daangeffamanidha.Kan uummata harka jiranis itti amanamee jira taanaan dhaabbatichaaf kennamuu danda'a.
Bosonni iddoowwan 42 dhaabbaticha harka galan kunniin kanneen hawaasarraa bilisa ta'an miti.Hundi isaanituu durumaa qabee namoota keessa jiraatan qabu jedhama.Wayita hojiin daangessa bosonaa geggeeffamus hawaasni bosona keessa jiraatan kunniin xiyyeeffannoo keessa galu.
Dhaabbatchi bara 2007 kana bosona utuu hin daanga'iin hafe keessaa gara heektaara kuma 100fi kuma 15fi 684 daangessuudhaafis karoora qaba.Keessayyuu bosona gammoojjiif xiyyeeffannoo ol'aanaa kenna.Bosona hawaasa harka jirus aanaaleen qoratanii dhaabbatichaaf dabarsanii kennanis ni dabalata.
Bosonni dhaabbatichaan bulu gara heektaarri kuma 900tti dhihaatu kan namni keessa jiraatu akka ta'e Daarektarri daarektoreetii misoomaafi itti fayyadama bosonaa obbo Diroo Bulbulaa ni dubbataniiru.
Hawaasa bosona keessa jiraatan kanas bosonicha kunuunsuun irraa akka fayyadamaniif deeggarsi gara garaa kennamaafi jira.Hirmaannaa uummataa malee bosona misoomsuun hin danda'amuun kan amanu dhaabbatichi hawaasa bosona keessa jiraatan waldaalee 274 gurmeessuudhaan kunuunsa cimsaa jira.Waldaaleen kuni Yuuniyenii lamaan hammatamaniirus jedhan obbo Diroon.
Akka fakkeenyaattuu Bosona Jimmaatii Ballaxaa Geeraatti hawaasa bosona keessa jiran buna oomishan dhaabbatichi gatii haala gabaa yerootti xinnoo ishee itti dabaluudhaan irraa bitee biyya alaatti gurguruudhaan deebisee harka 70 isaa hiraafi.
Dhaabbata Bosonaafi bineensota bosona Oromiyaatti hoji geggeessaan bosona waajjira damee Jimmaa obbo Guutuu Miidhagsaa misooma bosonaa milkaa'ina isaa cimsuudhaaf nu gargaarera jedhaniiiru.
Fayyadamtoota keessaa qindeessaan koree jiraattota bosonaa Ballaxaa Geeraa obbo Biyyaa akka himanitti egumsaafi misooma bosonaa kanaaf gufuu kan ta'u guddaan warreen seeraan ala bosonatti galuudhaan lafa jireenyaafi qonnaa babal'ifatanidha.
Keessumaayyuu bosonni Arsii Lixaa,Baaleefi Booranaafi Gujiidhaa kanaaf kan saaxilamanidha.Ammatti namni seeraan ala bosona keessa qubate hammanaa isaa qorannoon irra ga'amuu baatus bara baraan hojiin namoota bosona keessa seeraan ala qubatan keessaa baasuu ittuma fufee jira.Bara kanayyuu namoota kuma ja'aafi 398 bosona keessaa akka ba'aniif wixinameera.
Hanga ji'a Onkoloolessa darbeetti namoonni 700 caalan bosona keessaa ba'aniiru.Kunneen bosona keessaa ba'an kun garam dhaquun gaaffii ka'uu danda'udha.
Namoonni bosona keessaa akka ba'an ta'uu kan seeraan ala qubatan waan ta'eef mirgi bosona keessa turuu hin laatamneefi jedhan Daarektarri misoomaafi itti fayyadama bosonaa dhaabbata bosonaafi bineensota bosonaa obbo Diroo Bulbuulaa.
Bosona Booranaa Gujii keessaa kan ta'e bosona magaadaa keessaa hawaasni seeraan ala keessa qubate akka keessaa ba'u ta'us kunuunsaafi eegumsa isaa irratti laafinni jiraachudha himama.Bosonni Magaada kuni aanaalee Dugda Daawwaafi Bulee Horaa daangessa.Keessayyuu naannawa Bulee Horaatti bosona ciruuniifi fe'achuun heddummachaa dhufuu jiraattotarraa qoradheera.
Rakkoon isaa dhugumayyuu hammaataa ta'uu hoji geggeessaan bosona waajjira damee Booranaafi Gujii obbo Roobaa Turcee ragaadha.Ittisa isaatiif hawaasa waliin hojjachuun itti fufaadha.Namoota 402 bara darbetti keessaa akka ba'an ta'eera.
Dhaabbanni Bosonaafi bineensota bosonaa Oromiyaa namoota seeraan ala keessa qubatan achii fageessuu qofa utuu hin taane eegumsa isaatiif tumsi qaamolee gara garaa dhiheenya bosonaa jiranii murteessadha jedha.
Hawaasa waliin yoo hin tumsiin furmaata laachuufiin waan hin danda'ama akka ta’’e obbo Diroo Bulbulaa daarektara Daarektoreetii misoomaafi Itti fayyadama bosonaa dhaabbatichaa dubbataniiru.Getaachaw Mul’ataatu gabaase.
Gulaalaan:Birhaanuu Hurrisaa


text:
Atlaantaa Dhugaa Baatota Yihowaa Hoʼistee Simatte
“Miseensonni jaarmiyaa keessanii Mootummaa Waaqayyoo tajaajiluudhaaf fedhii fi jaalala isaan qabaniif isaan galateeffachuun barbaada. Dhugaa Baatota Yihowaa hidhata amantii keessanii taʼaniifis taʼe hawaasa gargaaruuf garaadhaa carraaqqiin isin gootanii fi gumaachi keessan iddoo guddaan kan kennamuuf, akkasumas kan dinqisiifatamu dha.”
Yaadni armaan olii kan fudhatame xalayaa kantiibaan magaalaa Atlaantaa, Joorjiyaa, U.S.A Kaasiim Riid jedhaman barreessan irraa ti. Xalayaan kun kan qophaaʼe Dhugaa Baatota Yihowaa walgaʼiiwwan gurguddaa sadan achitti geggeeffamuuf turan irratti argaman simachuufi.
Haaluma wal fakkaatuun, Manni Maree Magaalaa Atlaantaa keessummoota walgaʼii guddaa irratti argamuuf dhufan simachuuf labsii baaseera. Labsiin kun akkas jedha: “Addunyaa maratti Dhugaa Baatota Yihowaa gara miliyoona saddeetii taʼanii fi . . . sanyii fi afaan garaa garaa hedduu keessaa dhufantu jira, taʼus . . . kaayyoon keessan tokko dha. . . Yihowaa, isa Waaqa Macaafa Qulqulluu keessatti ibsame taʼee fi Uumaa wanta hundumaa taʼeef ulfina kennuu barbaaddu.”
Adoolessa fi Hagayya 2014tti walgaʼiiwwan sadii kan geggeeffaman siʼa taʼu, lama afaan Ingiliffaatiin tokko immoo afaan Ispeeniin geggeeffame. Keessummoonni yoo xinnaate biyyoota 28 keessaa kan dhufan yommuu taʼu, sagantaan afaan Ingiliffaatiin dhihaatu namoota Afaan Raashiyaa fi Jaappaan dubbatan gargaaruuf jecha gara afaanota kanaatti hiikameera. Walgaʼiiwwan sadan irratti walumaa galatti kan argame namoota 95,689 turan.
Bara 2014tti, Dhugaa Baatonni Yihowaa walgaʼiiwwan biyyoolessaa Yunaayitid Isteetis keessatti iddoowwan garaa garaa 16tti geggeeffaman dabalatee, walgaʼiiwwan biyyoolessaa gurguddaa 24 biyyoota 9 keessatti godhataniiru.


text:
Fayyaa
Finfinnee: Bitootessa 02, 2007 (FBC) Nyaata dilalleessituu keessa kaa’uun nyaatni osoo hinala’in akka turuuf mala fayyadamnu keessaa tokko.
Finfinnee: Bitootessa 2, 2007 (FBC) Jaappaanonni barootaaf ruuzii bareedina fuulasaanii eeguuf itti fayyadamaa akka jiran beektuu?
Finfinnee: Guraandhala 26, 2007 (FBC) Qorataa Xiin-sammuu kan ta’e Piroofeesar Daan Siigal irriba dura dukkana keessa mobaayilii fayyadamuun miidhaa inni sammuu fi qaamarraan gessisu qorateera.
Finfinnee Guraandhala 25,2007(FBC) Lafeen faayidaawwan hedduu qaama keenyaaf kenu keessaa muraasni ejjennaa kennuu qama balaarraa ittisuuf fooniifi irree walitti cimsuufi kaalsiyamii kuusuuf gargaara.
Finfinnee Guraandhala 24, 2007(FBC) Harka keenya sirriitti dhiqachuun wantoota dhukkuba nuqabsiisuu danda’an gara garaafi gara Namoota biroottis akka hin dabarsineef gargaara.
Harki keenya qulqulluu fakkaatus wantoonni ijaan hin mula’nneefi dhukkuba nuqabsiisaniin faalmauu danda’a.
Faayidaa harka dhiqachuutiin argamu
• Teessiisuufi infeekshiniiwwan Garaatiin qabamu irraa nubaraara.Addunyaa irratti Daa’imman umuriin isaanii waggaa shanii gadi ta’e kan du’an teessisuun waan ta’eef dhukkuba kana harka dhiqachuun ittisuun ni danda’ama.
• Wayita ija keenya tutuqnutti baakteeriyaawwan gara garaaf waan saaxilamnuuf ija keenya hooksiisuun diimachuun ifa ilaaluuf rakkachuufi dhangala’a hin baramne qabaachuu danda’a.kanaaf Harka keenya dhiqachuun infeekshiniin qabamuurraa nu-baraara.
• Qaamni afuura baafachuu infeekshiniin akka hin qabamne taasisa.
• Yeroo hunda Harka yoo dhiqattan qufaa/Utaalloofi infeekshiniiwwan qaama afuuraa ittisuun ni dandeessu.
Gulaalaan:Birhaanuu Hurrisaa


text:
Guyyoota sadiif Finfinnee kan jiran Bulchaa Olaanaan magaalattii Kim Joon Wi Kantiibaa bulchiinsa magaalaa Finfinnee Obbo Dirribaa Kumaa waliin dhimmoota waliinii irratti mari’ataniiru.
Damee barnootaa, balaa tasaa fi ibiddaa ittisuurratti deggarsa kennuu akka barbaadan bulchaan olaanaa magaalattii kun ibsaniiru.
Kantiibaan Magaalaa Finfinnee Obbo Dirribaa Kumaa gamasaaniin, deggarsoonni magaalattiin kennaman sirriitti akka hojiitti hiikamaniif carraaqiin barbaachiisaa akka taasifamu beeksisaniiru.
Akka Kiim ibsanitti deggarsa kennamu keessaa damee barnootaan ijaarsi mana-kitaabaa fi olmaa daa’immanii keessatti kan hamatame yammuu ta’u, gama ibiddaa fi balaa tasaa ittisuun ammoo leenjii ijaarsa dandeettii kennuun keessatti argama.
Keessattuu ijaarsi ooolmaa daa’immanii Waldaa Duultota Kooriyaa waliin ta’uun dhihootti akka raawwatamuu fi mootummansaanii Doolaara 45,000 ol ramaduusaa eeraniiru.
Kana malees, mana-kitaabaa Kooriyaa Kibbaa fi Itiyoophiyaatiif akka giddu-gala aadaatti tajaajiluu danda’u ijaaruuf fedhii akka qaban ibsaniiru.
Kantiibaan Magaalaa Finfinnee Obbo Dirribaa Kumaa gamasaaniin deggarsa magaalattiin kennaa jirtu dinqisiifatanii, hojiin gaariin akka hojjatamuuf mootummaan dhimmichaarratti akka hirmaatu mirkaneessaniiru.
Hariiroon bara dheeraa Itiyoophiyaa fi Kooriyaa Kibbaa misoomaanis itti-fufuusaa fi gara fuul-duraattis piroojaktoota misoomaa gara-garaa irratti waliin akka hojjatan Obbo Dirribaan ibsuusaanii Tajaajilli Oduu Itiyoophiyaa gabaaseera.


text:
Oduu biyya keessaa (1539)
Finfinnee: Bitootessa 29, 2007 (FBC) Lammileen karaarra jiraatan kuma 4 ol oggummaa gara-garaan leenji’an har’a eebbifamaniiru.
Finfinnee Bitootessa 29,2007(FBC) Yaa’iin Hayyoota Afrikaa 2ffaan dhimma hirmaannaa Hayyootaa irratti xiyyeeffate Magaalaa Finfinneetti adeemsifamaa jira.
Finfinnee: Bitootessa 29, 2007 (FBC) Jiilli Tarkii – Magaalaa Ankaraa har’aa jalqabee guyyoota sadiif daawwannaa hojiitiif Finfinnee keessa nitura.
Finfinnee: Bitootessa 29, 2007 (FBC) Ijaarsi sarara baaburaa Itiyoo –Jibuutii Sabbataadhaa ka’ee Mi’eessoo qaxxaamuree Dawwalee ga’u 77.4% isaa xumuramuu Ministirri Geejibaa Obbo Warqinaa Gabayyoo ibsan.
Finfinnee Bitootessa 28,2007(FBC) Lammiiwwan Itiyoophiyaa Yaman jiraachaa turan 23 har’a gara biyyaatti akka deebi’an ministeerri dhimma alaa beeksiseera.
Finfinnee Bitootessa 28,2007(FBC) Wal ga’iin idilee mana maree ADWUI guyyoota sadiif adeemsifamaa ture kallattiiwwan gara fuulduraa kaa’uun har’a xumurameera.
Finfinnee Bitootessa 28,2007(FBC) Haroon bishaan kuufachuun hidha haaromsa laga Abbayyaa ibsaatti jijjiiru aanaalee Naannoo Beenishaangul Gumuuz keessaa ja'an isaanii dhuunfata.Haroon nam-tolchee kuni kiilomeetira 246 gara duubaatti diriiree ciisudhaan odollan hedduu uummate miidhagina naannaa sanaa dabala.


text:
Galmawwan Mootummaa Kuma Tokkoo Fi Dabalaa Adeeman
Hagayya 2013tti qophiin addaa ijaarsaaf godhame Galmi Mootummaa kumni tokkoffaan akka ijaaramu erga taasisee booda, baayʼinni Dhugaa Baatota Yihowaa Filippiinsi keessa jiraatanii dabaleera. Akkuma biyyoota kaan keessatti godhamu gumiiwwan Filippiinsi keessatti argaman, Galma Mootummaa dhaabbataa ijaarrachuuf gargaarsa yoo argatan malee qarshii fi muuxannoo hin qaban. Gumiiwwan tokko tokko waggoota hedduudhaaf mana dhuunfaa fi mana xiqqoo leemmana irraa hojjetame keessatti walitti qabamaa turaniiru.
Lakkoofsi Dhugaa Baatota Yihowaa Filippiinsii fi biyyoota kaanii dabaluun isaa Galmi Mootummaan dabalataa akka barbaachisu godheera. Kanaafuu, bara 1999tti Qaamni Olaanaa Dhugaa Baatota Yihowaa biyyoota Galma Mootummaa ijaarrachuu hin dandeenyetti Galma Mootummaa ijaaruuf qophii godhe. Qophii kana keessatti Dhugaa Baatonni Galmi ijaaramuuf hamma dandaʼan buusii godhu; achiis qarshiin biyyoota kan biroo irraa ergamu itti isaaniif dabalama. Gumiiwwan Galma Mootummaa yommuu ijaarratan namoonni leenjiʼan gareedhaan gurmaaʼanii isaan gargaaru. Qophiin addaa akkasii kun Sadaasa 2001tti, Filippiinsi keessatti jalqabe.
Galmi Mootummaa kumni tokkoffaan gumii Maarilaaʼoo Bulaakaaniif kan ijaarame yommuu taʼu, Ilumenaadoo inni miseensa gumii kanaa taʼe akkas jedheera: “Jaalala obbolummaa Kiristiyaanotaa arguu dandaʼeera. Dhiirota, dubartoota, ijoollee fi maanguddoota fedhiidhaan of dhiheessan hedduutu ture. Aduu nama waxalu keessa waliin hojjenneerra. Guyyaa guutuu hojjechuun keenya kan nu dadhabsiise taʼus, waliin taanee wanta hojjenne yommuu ilaallu baayʼee gammanneerra.”
Carraaqqii namoonni fedhiidhaan hojjetan kun godhan namoota Dhugaa Baatota hin taanes dinqisiiseera. Abbaan konkolaataa dhagaa fi cirracha gara iddoo sanaatti geessaa turee akkas jedheera: “Isin akkuma goondaa baayʼattu! Hundumtuu gargaarsa kenna. Wanta akkasii matumaa argee hin beeku.”
Namoonni fedhiidhaan hojjetan kun galmicha torban jaʼa utuu hin guutin hojjetanii xumuraniiru. Miseensonni gumichaa Galma Mootummaa sana dafanii ijaaruudhaan hojii barbaachisaa irratti, jechuunis waaʼee Mootummaa Waaqayyoo lallabuu irratti guutummaatti hirmaachuu dandaʼaniiru.
Eelen, isheen miseensa gumii Galmi ijaarameefii taate akkas jetteetti: “Galmi keenya inni duraanii kan nu hin geenye waan tureef baayʼeen keenya bakkee teenya turre. Galmi Mootummaa inni haaraan kun bareedaa fi mijataa waan taʼeef qajeelfamaa fi jajjabina gumii irraa argamu irraa caalaatti faayidaa argachuuf nu gargaara.”


text:
Adda Bilisummaa Oromoo
Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) dhaaba bilisummaa Oromoof qabsaawu fi Oromiyaa bilisa baasuf socho'udha. ABOn kan hundeeffame bara 1973ti. Kaayyoon inni guddaan ABOn qabatee hundeeffame ummata Oromoo sirna kolonii Itoophiyaa jalaa baase Oromiyaan biyya of dandeesse taate akka hundooftuf ture. ABOn yeroo ammaa mootummaa Itoophiyaa wajjin qabsoo hidhannoo gochaa kan jiru yoo ta'u ummata Oromoo biratti deeggarsa guddaa qaba.
Hundeeffamuu[edit | Lakkaddaa gulaali]
Bara 1967tti, mootummaan Hayila Sillaasee Waldaa Wal-Gargaarsaa Maccaa fi Tuulamaa seeran dhorke, boodarras hoggantootaa fi miseensotaa dhaaba kanaa kaan hidhee kaan ammoo ajjeese. Geggeessaa waraanaa olaanaa fi hogganaa dhaaba kanaa kan ta'e Jeneraal Taaddasaa Birruus qabamee hidhame. Tarkaanfin akkasii kun kan fudhatameef sababaa Waldaa Wal-Gargaarsaa Maccaa fi Tuulamaa ummata Oromoo biratti fudhatama guddaa argatee fi Fincilaa Oromoo Baalee wajjin hariiroo waan qabuuf ture.
Miseensa dhaaba kanaa kan ture Huseen Sora 1967 biyyaa baqatee Somaaliyaatti gale. Innii fi baqattoonni Oromoo biroo dhaaba Adda Bilisummaa Biyyaalessaa Itoophiyaa jedhamu hundeessun Huseen hogganaa dhaabichaa godhan. Dhaabni kun odoo hun turin gara Yamanitti ce'uun Oromoota biyya alaa jiraatan leenjisuu eegale.
Yaalin jalqaba gara Itoophiyaatti seenu Jaarraa Abbaa Gadaatin durfamee godhame garuu karaa kaaba Somaaliyaa yeroo Itoophiyaa seenuf yaalii godhan humnoonni nageenyaa Somaaliyaa isaan hordofuudhan miseensota isaani kana hidhan. Yaalin inni lammaffaa milkaa'ee finciltoonni kun Itoophiyaa seenun Tulluu Carcarirratti buufata hundeessanii qubatan. Yeroo kana, dhaabichi maqaa Itoophiyaa jedhuun odoo hin taane maqaa Oromoo jedhuun socho'uuf murteesse.
Ummamuu ABO[edit | Lakkaddaa gulaali]
Bara 1973, haallii siyaasaa Itoophiyaa jijjiirmaa jira ture, humni waraanaa Itoophiyaa mootummaa fi'uudaalii Hayila Sillaasee kuffisee aangoo qabateera. Hoggantoonni fi miseensonni WWMT warri hidhamuu jalaa ba'an karaa lafa jalaa gaazexaa dhoksaan maxxanfamu kan akka "Kana Beektaa" fi "The Oromo Voice Against Tyranny" jedhamutti fayyadamuun ummata kakaasuu itti fufan. Jaroonni kun dhoksaadhan kora Huseen Sora, Elemoo Qilxuu fi hoggantoonni Oromoo biraa baayyen irratti hirmaatan qopheessan. ABO kan hundeeffamee fi sagantaan siyaasasaa barreeffame kora kanarratti ture. Hidhattoonni Tulluu Carcarirra qubatan akka gobla waraanaa dhaabichaatti hammataman, maqaan Waraana Bilisummaa Oromoo jedhus kennamef.
Waraanni Bilisummaa Oromoo kan Tulluu Carcarirra jiru hooggansa Hasan Ibraahim kan irra caala maqaa Elemoo Qilxuu jedhamuun beekkamu jala gale Bara 1974, WBO sochiisaa gaarrenirratti baballise, kunis bulchitoota naanichaa biratti sodaa guddaa uume keessatuu erga abbaa lafaa hamaa Mulaatuu Taganyi erga ajjeesanii booda. Mootummaan Waraanaa Itoophiyaa jeneraal Geetaachoo Shibashii akka finciltoota kan dhabamsiisuf erge. Fulbaana 6, 1974, Waraanni Bilisummaa Oromoo kan jalqabaa dhukaasa moortaaritiin Waraana Xirroo irratti moo'ame; Ahimad Taqii fi Elemoo Qilxuu yoo du'an loltoota WBO sadi'i qofatu lubbuun hafe.
Fincila Oromoo itti fufuu akka hin dandeenye gochuuf, Dargiin ummata magaloota naannoo WBOn itti socho'aa ture sana keessa jiraatan hidhuu fi ajjeesuu jalqabe, keessattuu magaalota Galamsoo, Baddeessaa, Machaaraa, Bookee fi Balballeetti keessatti. Waraanni riphee lolaa gabaabaa kana booda, ABOn addaan faffaca'e, hooggantoonisaa muraasni gara Edenitti deebi'uun dhaabicha deebisanii karaa qabachiisuuf yaalan garuu hin milkoofne.
Jeneraal Taaddasaa Birruu, kan mana hidhaatii ba'ee, qabsoo waraanaa Shawaa keessatti Hayiluu Raggaasaa wajjin itti fufe. Boodarra garuu lamaanuu qabamanii bara 1976 ajjeefaman, garuu WBO inni hundeesse waraana ittuma fufe, namoonni itti makamanis ajjeechaa Taaddasaa booda ni dabale.
Liinkii alaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Wabii
- Ethiopia: The Oromo


text:
Firaol Guutuu irraa.
Yeroo arfaasaan gahetti ni hamumoo ni facaasu
yeroo diinni rooriftu ni ganumoo ni bookisu
Morma dinnaa qalanii ol’antummaan weeddisu!
Yeroo roorroon hammatuu , yeroo joobirri kaattu
Jajjabee gaara keessa mul’attee baati keessa
Oljettus gubbaan dhuftee, gadjettus jalaan dhuftee
kaaban kibbaan guluftee diinatti karaa cuftee
Iyya handaaqoo ganamaa yaa korissa wenotaa
Garaanko nahammatte maal farrifteeta laata?
lammii lammii isaaf lolaa, dhiirri gaaratti gala
Kanaaf gora’ee qalaa!