text:
Hiikkaa Dubbii Waaqayyoo Isa Jiraataa
“Dubbiin Waaqayyoo jiraataa dha.”—IBR. 4:12.
FAARFANNAA: 37, 43
1. (a) Waaqayyo Addaamiif hojii akkamii kenne? (b) Sabni Waaqayyoo yeroo sanaa jalqabee dandeettii dubbachuuf qabanitti kan fayyadaman akkamitti?
YIHOWAAN uumamawwan isaa yaada isaanii ibsuuf kennaa akka qabaatan godhee isaan uume. Waaqayyo Addaamiin dhaaba Eeden isa mana isaa taʼe keessa erga isa kaaʼee booda, hojii dubbachuu gaafatu, jechuunis bineensotaaf maqaa akka baasu hojii isaaf kenne. Addaam tokkoo tokkoo isaaniitiif maqaa isaaniif malu moggaasuuf dandeettii waa uumuu fi yaaduuf qabutti fayyadameera. (Uma. 2:19, 20) Sabni Waaqayyoo yeroo sanaa jalqabee, Yihowaa jajachuu fi fedhii isaa warra kaanitti beeksisuuf dandeettii dubbachuuf qabanitti, jechuunis qooqatti fayyadamuu isaanii itti fufaniiru. Yeroo dhihoodhaa asitti qooqatti fayyadamanii waaqeffannaa qulqulluu babalʼisuuf karaan hunda irra caalu Kitaaba Qulqulluu hiikuu taʼeera.
2. (a) Koreen Kitaaba Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraa hojii isaa hojjechuu irratti seerawwan akkamii hordofeera? (b) Mata duree kana keessatti maal qoranna?
2 Yeroo ammaatti hiikkaawwan Kitaaba Qulqulluu kumaatamaan lakkaaʼaman kan jiran taʼus, hiikkaawwan kun akkaataa amanamummaadhaan ergaa isa barreeffama jalqabaa irra jiru itti dabarsan irratti garaa garummaa qabu. Bara 1940mmaniitti Koreen Kitaaba Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraa seerawwan hiikkaa afaanota 130 ol taʼaniin itti hojjetamaa ture qopheesseera. Seerawwan kunis akka armaan gadiitti ibsamaniiru: (1) Maqaa Waaqayyoo Kitaaba Qulqulluu keessatti iddoo isaa isa duraatti deebisuudhaan maqaa kana qulqulleessa. (Maatewos 6:9 dubbisi.) (2) Bakka dandaʼametti ergaa isa jalqaba geggeessaa hafuuraatiin barreeffame jechaa jechatti hiika; jechaa jechatti hiikuun ergaa isaa kan jalʼisu yeroo taʼutti garuu yaada isaa isa sirrii dabarsa. (3) Qooqa hubachuuf salphaa taʼee fi dubbisuuf nama kakaasutti fayyadama. * (Nahimiyaa 8:8, 12 dubbisi.) Mee seerawwan kun Hiika Addunyaa Haaraa Afaan Ingiliffaa isa bara 2013tti fooyyeffame irrattis taʼe hiikkaawwan Kitaaba Qulqulluu afaanota gara biraadhaan qophaaʼan irratti akkamitti akka itti hojjetaman haa ilaallu.
MAQAA WAAQAYYOOTIIF ULFINA KENNUU
3, 4. (a) Barreeffamoonni durii harkaan garagalfamanii fi Teetiraagiraamaatan qabatan kam faʼi? (b) Hiikkaawwan Kitaaba Qulqulluu hedduun maqaa Waaqayyoo maal godhaniiru?
3 Namoonni Kitaaba Qulqulluu Afaan Ibrootaa durii warra harkaan garagalfaman kan akka Maraawwan Kitaabaa Galaana Soogiddaa jiran qoʼatan Teetiraagiraamaatanii, jechuunis qubeewwan Afaan Ibrootaa arfan warra maqaa Waaqayyoo bakka buʼan iddoo hedduutti arguun isaanii isaan ajaaʼibsiiseera. Maqaan Waaqayyoo barreeffamoota Afaan Ibrootaa harkaan garagalfaman durii sana keessatti qofa utuu hin taʼin, koppiiwwan Saptuujantii Giriikii warra Dh.K.D. jaarraa lammaffaadhaa hanga Dh.K.B. jaarraa tokkoffaatti turan tokko tokko keessattis ni argama.
4 Kitaaba Qulqulluu keessa maqaan Waaqayyoo inni dhuunfaan jiraachuu isaatiif ragaan ifa taʼe kan jiru taʼus, hiikkaawwan hedduun maqaa Waaqayyoo isa qulqulluu guutummaatti keessaa baasaniiru. Rivaayizdi Istaandaardi Varshin kan qophaaʼe, Kitaabni Qulqulluun Hiika Addunyaa Haaraa Afaan Giriikii bara 1950tti erga baʼee waggaa lama booda ture. Hiikkaan kun, qajeelfama namoonni Kitaaba Qulqulluu Ameerikaan Istaandaardi Varshin isa bara 1901tti baʼe qopheessan ittiin geggeeffaman diiguudhaan maqaa Waaqayyoo keessaa baaseera. Maaliif? Kitaabichi seensa isaa irratti, “Waaqa isa tokkicha maqaa dhuunfaatiin waamuun . . . amantii Waldaa Kiristiyaanaa addunyaa maraatiif matumaa sirrii miti” jedheera. Hiikkaawwan Afaan Ingiliffaatiinis taʼe afaan gara biraadhaan sana booda qophaaʼan hedduun akkuma kana godhaniiru.
5. Maqaan Waaqayyoo Kitaaba Qulqulluu keessa akka jiraatu gochuun barbaachisaa kan taʼe maaliifi?
5 Maqaa Waaqayyoo Kitaaba Qulqulluu keessa galchuun ykn keessaa baasuun wanta bakki guddaan kennamuuf kan taʼe maaliifi? Namni hojii hiikkaa irratti dandeettii qabu tokko kaayyoo nama kitaaba sana barreessee hubachuun barbaachisaa taʼuu isaa beeka; beekumsi akkasii immoo murtoowwan inni hiikkaa ilaalchisee godhu hedduu irratti jijjiirama fida. Caqasawwan Kitaaba Qulqulluu hedduun maqaan Waaqayyoo fi qulqulleeffamuun maqaa kanaa barbaachisaa taʼuu isaa argisiisu. (Bau. 3:15; Far. 83:18; 148:13; Isa. 42:8; 43:10; Yoh. 17:6, 26; HoE. 15:14) Yihowaan inni abbaa Kitaaba Qulqulluu taʼe, warri kitaaba kana barreessan maqaa isaa balʼinaan akka itti fayyadaman hafuura isaatiin isaan kakaaseera. (Hisqiʼel 38:23, NW dubbisi. *) Maqaa barreeffamoota durii harkaan garagalfaman keessatti siʼa kumaatama argamu achi keessaa baasuun, abbaa kitaaba kanaa tuffachuu argisiisa.
6. Maqaan Waaqayyoo Hiika Addunyaa Haaraa isa fooyyeffame keessatti bakka jaʼatti kan dabalame maaliifi?
6 Ragaan maqaan Waaqayyoo Kitaaba Qulqulluu keessa akka jiraatu gochuun barbaachisaa taʼuu isaa argisiisu xiqqaachaa utuu hin taʼin dabalaa deemeera. Maqaan kun Hiika Addunyaa Haaraa bara 2013tti fooyyeffame keessatti al 7,216 kan argamu siʼa taʼu, kitaaba kana irratti maqaan kun isa hiika bara 1984tti maxxanfame caalaa iddoo 6tti dabalameera. Bakki maqaan kun itti dabalame shanan, 1 Saamuʼel 2:25; 6:3; 10:26; 23:14, 16 dha. Sababiin inni guddaan maqaan kun iddoowwan kanatti deebiʼee akka galu itti godhame, Maraan Kitaabaa Galaana Soogiddaa inni barreeffama Maasoretootaa Afaan Ibrootaa waggaa 1,000 dura barreeffame, iddoowwan kanatti maqaa kana waan qabateefi dha. Kana malees barreeffamoota durii harkaan garagalfaman irratti qorannaan dabalataa godhamuu isaatiin kan kaʼe bakka tokkotti, jechuunis Abboota Firdii 19:18 irratti maqaan kun deebiʼee akka galu godhameera.
7, 8. Maqaan hiika “Akka Taʼu Godha” jedhu qabu bakka guddaa akkamii qaba?
7 Maqaan Yihowaa Kiristiyaanota dhugaatiif hiika guddaa qaba. Kutaan dabalataa Hiika Addunyaa Haaraa inni bara 2013tti fooyyeffame, dhimma kana ilaalchisee odeeffannoo sirreeffame qabateera. Koreen Kitaaba Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraa maqaan kun Afaan Ibrootaatiin gochima hawah jedhuu fi hiika “Akka Taʼu Godha” jedhu kan qabu taʼuu isaa hubateera. * Kanaan dura barreeffamoonni keenya hiika kana Baʼuu 3:14 isa “Wantan Taʼuu Barbaadu Nan Taʼa” jedhuu wajjin wal qabsiisu turan. Kun immoo yaada hiikkaa bara 1984 irratti ibsamee fi Inni “abdiiwwan kenne kan raawwatu of godha” jedhu akka qabaannu godheera. * Haa taʼu malee, hiikni bara 2013tti fooyyaʼe, Kutaa Dabalataa A4 irratti akkana jechuudhaan ibseera: “Maqaan Yihowaa jedhu yaada kana kan dabalatu taʼus, inni ofii isaatii wanta taʼuu barbaadu akka taʼu kan ibsu qofa miti. Hiikni maqaa isaa kaayyoo isaa raawwachuuf jecha uumamawwan isaa wanta inni barbaadu akka taʼan akka godhus ni argisiisa.”
8 Yihowaan uumamawwan isaa wanta inni barbaadu hunda akka taʼan ni godha. Hiika maqaa isaa wajjin haala wal simuun, Waaqayyo Nohi ijaartuu markabaa akka taʼu, Bazaaliʼel ogeessa harkaa beekamaa akka taʼu, Giidewon loltuu injifatu akka taʼu, Phaawulos immoo ergamaa sabootaa akka taʼu godheera. Eeyyee, maqaan Waaqayyoo saba isaatiif hiika guddaa qaba. Koreen Kitaaba Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraas maqaa kana Kitaaba Qulqulluu keessaa baasuudhaan maqaa kana akka tuffatu hin argisiisne.
9. Kitaaba Qulqulluu afaanota kaanitti hiikuuf dursi akka kennamu kan godhe sababiin inni tokko maali dha?
9 Hiikni Addunyaa Haaraa afaan 130 ol taʼuun qophaaʼe, maqaa kana Kitaaba Qulqulluu keessa bakka jalqaba turetti deebisuudhaan maqaa Waaqayyootiif ulfina kenneera. (Miilkiyaas 3:16 dubbisi.) Faallaa kanaatiin, hiikkaawwan Kitaaba Qulqulluu yeroo ammaatti argaman, maqaa Waaqayyoo keessaa baasanii maqaawwan ulfinaa kan akka “Gooftaa” jiruun ykn maqaa waaqa naannoo sanaatiin bakka buusu. Sababii inni guddaan Qaamni Olaanaan Dhugaa Baatota Yihowaa hamma dandaʼametti namoonni hedduun Kitaaba Qulqulluu maqaa Waaqayyootiif ulfina kennu akka argatan gochuuf dursi akka kennamu itti godhe kana dha.
HIIKKAA IFAA FI SIRRII TAʼE
10, 11. Rakkoowwan warra Hiika Addunyaa Haaraa afaanota kan biraatti hiikan mudatan tokko tokko maal faʼi?
10 Kitaaba Qulqulluu afaanota hedduutti hiikuun gama hiikkaatiin rakkina hedduu qaba. Fakkeenyaaf Hiikni Addunyaa Haaraa kanaan dura Ingiliffaan qophaaʼe, caqasoota kanneen akka Lallaba 9:10 jiranii fi jechoota “Shiiʼol” jedhan qabatan hiikuu irratti, Kitaabota Qulqulluu Afaan Ingiliffaa warra jechoota kana Afaan Ibrootaa irraa fudhatan hordofeera. Caqasni sun, “Shiiʼol keessa bakka ati dhaquuf jirtu sana, hojjechuun, itti yaadanii waa qopheessuun, beekumsi, ogummaanis hin jiru” jedha ture. Hiiktonni afaan gara biraatti hiikan hedduun rakkinni armaan gadii isaan mudatee ture: Jechi “Shiiʼol” jedhu namoota afaan gara biraa dubbatan hedduu biratti hin beekamu, galmeewwan jechootaa isaanii keessattis hin argamu, akkasumas bakka taʼe tokko kan argisiisu fakkaata. Kanaafuu, jechi “Shiiʼol” jedhuu fi Afaan Giriikiitiin immoo “Haadis” jedhu, “Awwaala” jedhamee sirriitti hiikamuudhaan ifa akka taʼu heyyamni kennameera.
11 Afaanota tokko tokkotti jecha Afaan Ibrootaa nafash jedhuu fi jecha Afaan Giriikii pisihii jedhu iddoo hundaatti Afaan Ingiliffaatti “lubbuu” jedhanii hiikuun rakkina tokko tokko uumeera. Maaliif? Sababiin isaas afaanota gara biraatti “lubbuun” wanta hin argamnee fi nama keessa jiru akka taʼetti hubatamuu waan dandaʼuufi dha. Kun immoo lubbuun nama mataa isaa utuu hin taʼin, wanta akka ekeraa taʼe tokko argisiisuudhaan ilaalcha dogoggoraa dabarsuu dandaʼa. Kanaaf, yaada kutaa dabalataa Hiika Addunyaa Haaraa Odeeffannoo Qoʼannaadhaaf Gargaaru Qabu (Ingiliffa) irra jiruu wajjin haala wal simuun, jechi “lubbuu” jedhu akka yaada naannoo isaa jirutti akka hiikamu heyyamni kennameera. Eeyyee, caqasni tokko battalumaan akka hubatamu gochuu fi yaadawwan faayidaa qaban immoo yeroo baayʼee miiljalee irratti akka kaaʼaman gochuuf dursi kennameera.
12. Jijjiiramawwan Hiika Addunyaa Haaraa isa bara 2013tti fooyyaʼe irratti godhaman tokko tokko kam faʼi? (Mata duree “Hiika Addunyaa Haaraa Ingiliffaa Bara 2013tti Fooyyeffame” jedhuu fi barruu kana keessatti argamus ilaali.)
12 Gaaffiiwwan warra hiikan biraa kaʼan, hubannaan dogoggoraa wal fakkaatu jiraachuu akka dandaʼu argisiiseera. Kanaan kan kaʼes Qaamni Ol Aanaan Fulbaana 2007 hiikni Afaan Ingiliffaatiin qophaaʼe akka fooyyaʼu heyyama kenne. Yeroo fooyyaʼiinsi kun godhamuttis, gaaffiiwwan kumaan lakkaaʼamanii fi hiiktota Kitaaba Qulqulluu biraa ergaman irratti qorannaan godhameera. Jechoonni Ingiliffaa warri yeroon itti darbe jijjiiramaniiru; akkasumas yaanni isaa inni sirrii taʼe utuu hin jijjiiramin caqasicha karaa ifa taʼee fi hubachuuf salphaa taʼeen kaaʼuuf carraaqqii cimaan godhameera. Wantoota afaan gara biraa keessatti itti hojjetaman hojii irra oolchuun hiikkaan Ingiliffaa akka qaramu godheera.—Fak. 27:17.
DINQISIIFANNAA GUDDAA
13. Kitaaba bara 2013tti fooyyaʼe ilaalchisee yaadni akkamii kennameera?
13 Hiikni Addunyaa Haaraa Afaan Ingiliffaa fooyyaʼe kun buʼaa akkamii argamsiiseera? Xalayaan dinqisiifannaa kuma hedduutti lakkaaʼamu, gara waajjira muummee Dhugaa Baatota Yihowaa Biruukiliinitti ergameera. Yaanni obboleettiin tokko akka armaan gadii jechuudhaan kennite miira namoota hedduu kan calaqqisiisu dha: “Kitaabni Qulqulluun saanduqa faayaawwan gatii guddaa qabaniin guutame dha. Kitaaba bara 2013tti fooyyaʼetti fayyadamanii dubbii Yihowaa ifatti dubbisuun, tokkoon tokkoon faayaa kana qoruu fi bifawwan hedduu inni qabu, qulqullina isaa, halluu isaa fi miidhagina isaa dinqisiifachuu wajjin wal fakkaachuu dandaʼa. Kitaabni Qulqulluun inni afaan salphaa taʼeen hiikame, Yihowaa isa akka abbaa kootti na hammatee dubbii isaa isa nama gammachiisu naaf dubbisaa jiruu wajjin wal fakkaatuu wajjin caalaatti akkan wal baru na gargaareera.”
14, 15. Hiikni Addunyaa Haaraa afaanota kan biraatiin qophaaʼe dhiibbaa gaarii kan geessise akkamitti?
14 Namoota irratti dhiibbaa kan geessise Hiika Addunyaa Haaraa Afaan Ingiliffaa isa fooyyaʼe qofa hin turre. Maanguddoon Bulgaariyaa Soofiyaatti argaman tokko Hiika Addunyaa Haaraa Afaan Bulgaariyaatiin qophaaʼe ilaalchisee, “Waggoota hedduudhaaf Kitaaba Qulqulluu dubbiseera, taʼus, hiika hubachuuf salphaa taʼee fi garaa namaa tuqu akkanaa takkaa dubbisee hin beeku” jedhaniiru. Haaluma wal fakkaatuun obboleettiin Albaaniyaa tokko Hiika Addunyaa Haaraa guutuu koppii tokko erga fudhattee booda, “Dubbiin Waaqayyoo Afaan Albaaniyaatiin akkam namatti tola! Yihowaan afaanuma keenyaan nutti dubbachuun isaa mirga guddaa dha!” jetteetti.
15 Biyyoota hedduutti Kitaabni Qulqulluun miʼaa fi salphaatti kan hin argamne waan taʼeef, Kitaaba Qulqulluu tokko argachuun illee eebba guddaa dha. Gabaasni Ruwaandaadhaa ergame tokko akkana jedha: “Waggoota hedduudhaaf namoonni obbolootaa wajjin qoʼachaa turan hedduun Kitaaba Qulqulluu waan hin qabneef guddina gochuu hin dandeenye. Kitaaba Qulqulluu waldaaleen amantii biyya sanaa qopheessan bitachuuf humna hin qaban. Yeroo baayʼee hiika caqasoota tokko tokkoo sirriitti hubachuu dadhabuun isaaniis, guddina isaanii irratti dhiibbaa geessiseera.” Yommuu Hiikni Addunyaa Haaraa afaan isaaniitiin qophaaʼetti garuu haalli isaa ni jijjiirame. Maatiin Ruwaandaa keessatti argamuu fi ijoollee umurii waggoota kurnanii keessatti argaman afur qabu tokko akkana jedheera: “Kitaaba Qulqulluu kana waan nuu kennaniif Yihowaas taʼe hojjetaa amanamaa fi ogeessa garaadhaa ni galateeffanna. Hiyyummaa guddaa keessa waan jirruuf qarshii miseensa maatii hundaaf Kitaaba Qulqulluu itti binnu hin qabnu. Amma garuu hundi keenya Kitaaba Qulqulluu dhuunfaa keenyaa qabna. Galateeffannaa Yihowaadhaaf qabnu argisiisuuf, maatiidhaan taanee guyyaa guyyaadhaan Kitaaba Qulqulluu dubbisna.”
16, 17. (a) Yihowaan sabni isaa maal akka argatan barbaada? (b) Murtoon keenya maal taʼuu qaba?
16 Gara fuulduraatti Hiikni Addunyaa Haaraa inni fooyyeffame afaanota dabalataa kaaniinis ni qophaaʼa. Seexanni carraaqqii godhamu kana ittisuuf yaalii kan godhu taʼus, Yihowaan namoonni hundi afaan ifa taʼee fi hubatamuu dandaʼuun yommuu isaanitti dubbatu akka dhagaʼan kan barbaadu taʼuu isaa ni amanna. (Isaayaas 30:21 dubbisi.) Yeroon, “akkuma galaanni bishaaniin guutu, lafti beekumsa Waaqayyootiin” itti guuttu ni dhufa.—Isa. 11:9.
17 Hiikkaa maqaa isaatiif ulfina kennu kana dabalatee kennaa Yihowaa hunda irraa fayyadamuuf murtoo haa goonu. Guyyaa guyyaadhaan Yihowaan karaa Dubbii isaa akka isinitti dubbatu heyyamaa. Dandeettiin isaa inni daangaa hin qabne, xiyyeeffannaadhaan kadhannaa keenya akka dhaggeeffatu isa taasisa. Karaa kanaan isaa wajjin walitti dhufeenya qabaachuun keenya yeroo kam iyyuu caalaa Yihowaa akka beeknuu fi jaalalli isaaf qabnu akka guddatu nu gargaara.—Yoh. 17:3.
^ KEY. 2 Hiika Addunyaa Haaraa fooyyeffame Kutaa Dabalataa A1, akkasumas Masaraa Eegumsaa Caamsaa 1, 2008 (Amaariffa) irraa mata duree “Hiikkaa Kitaaba Qulqulluu Isa Gaarii Filachuu Kan Dandeessu Akkamitti?” jedhu ilaali.
^ KEY. 5 Hisqiʼel 38:23, (NW): “Ani of nan guddisa, akkasumas of nan qulqulleessa, saba hedduu durattis of nan beeksisa; ani Yihowaa taʼuu koos ni beeku.”
^ KEY. 7 Hayyoonni hundi kana irratti kan walii hin galle taʼanis, barreeffamoonni tokko tokko yaada akkanaa dabarsu.
^ KEY. 7 Hiika Addunyaa Haaraa Odeeffannoo Qoʼannaadhaaf Gargaaru Qabu (Ingiliffa) Kutaa Dabalataa 1A mata duree “Maqaa Waaqayyoo Kitaaba Qulqulluu Afaan Ibrootaa Keessatti” jedhu ful. 1561 ilaali.


c: text/html

text:
Archive | May 30, 2017
Sareen lubbuu ufiitiif duttu abbaa looniitiif galata oolti
“Jeedala kijiba hokkoltu hoolaan hin cabde jetti” jedha worri keenna. Lammaa Magarsaa sabboonummaa doomsuuf sobu gariin keenna sabboonaa jechuuf deemna. -Daraar_gadaa99@yahoo.com Via Dhábasá Wakjira Gemelal #QabsooOromoo-“Sareen lubbuu ufiitiif duttu abbaa looniitiif galata oolti” jedha mammaksi Oromoo!!!! OPDOn har’as akkuma duraa ummata Oromoo gowwoomsitee jiraachuu barbaaddi!!!! Guyyaa kaleeysaa Lammaa Magarsaa maqaa hojjattoota mootummaa gurmaayaniin hojjattota magaalaa Adaamaa […]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
OROMUMMAA FI DARGAGGOOTA OROMOO
ASAFA JALATA
(Yuniveersitii Tenessii irraa)
Waa hunda dura Waldaan Dargaggoota Oromiyaa Mineesotaa (the Oromia Youth Association of Minnesota) har’a asiitti na afeeruu isaaf baayyeen galatoomfadhaa. Dargaggooti Oromoo kan Oromummaa qaban abdii egeree Oromiyaa ti. Har’a dargaggooti akka keesanii, kan Oromummaan dhaabatan, Oromiyaa mara keesatti ficila diddaa gabrummaa fi sochii bilisummaa finiinisaa jiru. Barattooti Oromoo Oromiyaa keesaatti bara 2000 lama irraa qabanii haraka quulaa, diina qawwee hidhate dura dhaabbataanii mirga ummata Oromoo falmaa jiru. Keessumaa immoo yeroo ammaa nyaphaa fi Oromoota galtuu ta’an Goobanoota aara galfii dhowwachaa jiru. Baraa 2005 irraa kasaani dhaadannoo “Gadaan gadaa bilisummaa ti” jeedhu qabatanii waldhaanssoo finiinsaa jiru. Barattooti Oromoo fi sab-boontoti biraan reebamaa, hidhamaa, ajeefamaa wareegama kafalauun dhiga isaaniin seena Oromoo bareessaa akka jiran ifaa dha. Murnoota hawaasa Oromoo hafaniifis fakkeenya gaarii taa’aa jiru.
Ijjolleen Oromoo kan bilisummaa saba isaaniif dhaabatan warra Oromummaa qaban qoofa akka ta’es wal nama hin gaafachiisu. Namooti Oromoodha ofin jeedhan, Oromummaa hin qabne biyya keessaa fi ala jiran tokko tokko meesha motummaa Tigree ta’uun ummata Oromoo fi Adda Bilisummaa Oromoo irratti duulaa jiru. Kaan immoo aadaa kachachalaa, akkasumas dantaa mataa isaniif dhama’u. Kanafu waa’ee Oromummaa fi sab-bonummaa akka gaaritti baruun dirqama dargaggoota Oromoo irra jiru dha. Amma Ijjoo dubbii afur irrattin hasa’uu barbaadada.
Isaanis tokkoffaan uummata Oromoo kan ilaalu, lamafaan Oromummaan maal akka ta’e, sadaffaan Oromummaa fi sab-bonummaan Oromoo hidhata isaan qaban, afrafaan dirqama dargaggoota Oromoo irra jiru kan ilaalu dha. Dura mee waayee ummata Oromoo, jarraa baayyeedhaaf akkaataa issaan itti dinoota ofirraa dhoowwaa turanii fi issaan jaarraa kuudha sagal gara boodaatti humnoota Habashootaa kan faranjiin gargarameen caabe haa ilaallu.
Ummata Oromoo fi Oromiyaa
Ummati Oromoo akka saba tokkootti sirna gadaa jalati of ijaaree waggooti dhibba baayyeef diinoota isaa of irraa dhowwee walabummaan jiraachaa ture. Yeero sana Oromiyaa akka biyaatti ijare. Oromiyaan kan dhalate sirna poolitikaa gadaa jalatti ture. Booda yeero sirni gadaa iddo bayyeetti caacabuun, iddo tokko tokkotti sirni mootii dhalate humni pololitikaa Oromoo laafuu caalqabe. Keessumaa jaaraa kudha sagal keessa sirni mootii Oromiyaa keessaa iddo bayyeeti biqilan sirna gadaa baayyee laffisan. Jaarraa kudha sagal keessa sirni Kaappitaalismii Awurooppaa irraa gara Afrikaatti babalacha ture. Kun Habashootaaf caaraa isaan duraan qabaachaa hin turre kenneef.
Habashooti waggoota dheeraaf humna Oromoo dura dhaabbachuu hin dandeenye qawee, loltootaa fi gorsa faranji irraa argataniin Oromoo dura dhabbatan. Matootii gosaa fi qondaalota Oromoo kan akka Gobanaa Daanciifaa malaan ofitti qabatan. Akka kanaan gara waggaa shantamaa olii Oromoo irratti duulani, Oromiyaa cabsanii biyya Abisiiniyaa kan booda Ethiopia jedhanitti dabalatan. Waggoota shantamman kana keessa Oromoonni miliyoona shanii ol akka dhumaan seenaatu ragaa baha.
Oromiyaa , biyaa Oromoo, diigani bakka baayyeetti qoodanii maqaa adda addaa keenaniif. Shawaa, Haraghee, Wallo, Wallagga, Sidamoo, Arsii, Ilu Abbaboor, Kafaa xaqlaayi gizaati kan jedhuu fi kkf jedhanii moggaasan. Oromoota kaan immoo Gojjaamii fi Tigraayitti kutan. Seenaa, aadaa fi Afaan Oromoo baleessanii ummata tokko iddo adda adaatti hiranii wal lolchiisuu wal jibbisiisuu imaammata godhatan. Har’a illee Oromooti imaammata Habashootaa kanan afaan faajja’an baayyeetu jiru. Yaadaa fi ilaalcha hamaa akkasii amma Oromummaa fi sab-bonummaan bishaatee ijja goodhatutti guutummaatti ballessuun hin salphatu.
Oromooti iddo baayyeeti sirna Habashootaa didanii fincilaa turan. Lolli Rayyaa fi Azabo, Afran Qalloo, Shaggar, Baalee f Arsii, Sibuu, Guduru fi kan biraa fakeenya fudhachuutu danda’ama. Keessumaa lolli Baalee bara jaatamoota keessa turee fi dhalachuun Waldaa Macaa-Tuulama biqiluu sab-bonummaa Oromoof gudina Oromummaaf kara saaqaan. Waldaan Muuziqaa Arfaan Qal’oo kan Dirree Dadhawaatti baruma jaatamoota keessa dhalate gabbina Oromummaaf sab-bonummaf qooda guudda gumaachan. Sochii bara baayyeef iddo adda adaatti deemaa turetu bara torbaatamoota keessa dhalchuu Addi Bilisummaa Oromoof haala aanjesse. Addi Bilisummaa Oromoos karaa ykn boochoo Oromummaaf sab-bonummaan ittiin guddatu babalise.
Egaa warra seenaa kana hin beekne, warra Oromummaa fi sabbonummaa hin qabne dha kan Adda Bilisummaa Oromoo jibbu. Olola hamaa halkanfii fi guyyaa irratti oofu. Jaarmootiin politikaa Oromoo walaba ta’an , kan tokko irraa hafe, hundinuu ABO keessaa bahan. Oromummaa, sab-bonumma fi tokkummaa Oromoo cimsuuf jaarmootiin Oromoo agoobara ULFO jedhamu jalatti of ijaranii jiru. Garuu, jabina isaanii hojiin mul’isuu hin dandeenye. Kanaaf ABOs ana malee isa jedhu dhiisee, jaarmooti Oromoo biraas ABO jibbuu fi abaruu dhiisanii tokkummaa Oromoo jabeessuun diinoota irratti babba’uun dirqama ta’a. Jaarmayaa tokko qofa qabaachuun akkuma abbaa irree (dictatorship) baballisuu danda’u, jaarmootii baayyee qabaachun tokkummaa Oromoo laaffisuu danda’a. Oromoo hunduu kana baree politikaa keenya madala (balance), haqaa, walqixxummaaf dimookrasii irratti ijaruu qabna. Oromummaa, sab-bonummaa, tokkumma fi dimokrasiin hundee poolitika Oromoo ta’uu qaba. Bilisummaan daandi kanaan malee hin dhufu.
Oromummaan Maal?
Oromummaan akka ilaalcha seenaa, aadaa, poolitikaa fi sab-bonummaa Oromootti daandi bilisummaa saaqa. Daandiin bilisummaa kun wanta Oromoon marti wal wajiin qaban irratti ijarama. Oromummaan akka ilaalcha sab-boonummaatti Oromoo humna poolitika taasisuun bilisummaa namummaa (human liberation) goonfachiisuu danad’a jedhamee amanama. Akkasumas akka ummati Oromoo waayee ofi baratee, ummatoota biraa wajjin of madaalee, wanta irra hir’ate guuttatee mirga isaaf garaa guutuun lolatu isa kakaasa.
Oromummaan seenaa, aadaa fi kara bilisumaa Oromoo ti. Kanaafuu seenaa Oromoo isa diinni awwaale mul’isuun, aadaa isaa tuffatame deebisee ijaruun, namummaa Oromoo dhitamee bilisoomisuun, Oromummaa dha. Oromummaan ilaalcha ittiin motummaa fi dhaabbattoota (“institution”) koloneeffattoota Habashaa Oromiyaa keessaa ittin buqqisani dha. Akkasumas ilmaan Oromoo dubartii dhiira, beekaa fi wallaalaa, soreesaa fi deegaa utu hin jeedhin, qomoo fi gosaan laga utuu hin lakaa’in, sirna Oromoo kan gadaa fi “dimokiraasii” haqaan akka ijaaran karaa bana.
Kana gochuuf ummatummaa Oromoo isaa iddo baayyeetti caacabe deebisee ijaara. Poolitikaa Oromoo keessatti gandaa fi laga laka’uun, nyaaphaf meeshaa ta’uun, ummata biraatti of jijjiiruu yaaluun gadi aantummaa ta’uu mulisa. Oromooti wanta akaanaa beekaas ta’e, utuu hin beekin hojjetan waldhaansoo bilisumaaf godhamutti guufu dha. Keessumaa warri poolitika keessa jiran cubbu akkasi irraa of eeggachun dirqama Oromummaa ti.
Orommummaan dhiiga, gandummaa fi laga irratti hin ijaaramu. Kanaafuu biyyummaa, seenaa, aadaa, afaan, bilisummaa fi feedha ummata Oromoo hundaa irratti hunda’aa. Kun hunduu kan ta’uu danda’u yoo Oromoon aka ummata tokkootti of ijaaree jaarmayaa cimaa fi bishaataan geggeefame qofa. Jaarmaa bishaataf cimaan akeeka (policy) ummati Oromoo irratti walii galan baasee ummata irratti hojjeechisa. Jarmoota Oromoo keessaa kana itti dhihoo kan jiru Adda Bilisummaa Oromoo ti.
Ha ta’u malee innis hir’ina tokko tokko qabu irraa kan ka’e bilisummaan Oromoo amma hara’atti bubbule. Wanta hir’ate baruun, waldhaansoo qajeelchuun, dirqama daraggoota Oromoo ti. Tokkummaa Oromoo jabeessuf jaarmootiin Oromoo ULFO keessa jiranis jaarmaa maqaa irra gara jarmaa bishaata fi ciimaatti dafani of geeddaruu qaban. Kana gochuuf Oromummaaf sab-bonummaa hundeefachuu qabu. Addi Bilisummaa Oromoos rakkoo keessa darbeef keessa jiru qoratee, hubatee, dafee of fooyeesuu qaba. Ammaa kaasee akka mootummatti hojjechuu danda’uu qaba.
Oromummaa fi Sab-bonummaa Oromoo
Oromummaan hundee namummaa Oromoo ti. Oromoon akkuma ummata biraa aadaa, seenaa fi afaan ofii qaba. Akkuma ummata kaani aadaa, seena fi afaan isaa eeggachuu fi guddifachuu fedha. Akkasumas ulifina ykn kabajaa isa tikfachuu barbaada. Kana hunda goochuuf yoookis argachuuf beekumsa bilisaa (liberation knowledge) fi jaramayaa Oromoo walaba qabaachuun dirqama. Jaarmayaa walabi kun immoo kan diina cininee madeessuu danda’u ta’uu qaba. Kan hojjidhaan waldhaanssoo Oromoo gara fuula duuratti tarkanfachiisu ta’uu qaba.
Beekumsa iddo lamatti hiruu dandeenya. Tokkoffaan beekumsa ittin nama of wallaalchisan fi gowomsan ittiin bitani dha. Lamaffan beekumsa dhuugaa irratti hunda’ee dha. Beekumsa bilisa malee Oromummaan daagaaguu hin danda’u. Beekumsi bilisa ta’e Oromoon akka ummataatti kaleessa eessa akka ture, hara’a maal keessa akka jiru, bor eessa akka ga’uu danda’u xiinxalee haqaan mulisa. Beekumsi dhuuga ummati Oromoo mootumma gadaa tokoo jalaati aka bula turee, aka gadaan hundee adaa Oromoo fi seena Oromoo ta’ee, aka Oromiyaan iti dhalatee, wayee ilalicha (Oromo world views), wayee “philosophy,” wayee hundee amanti Oromoo siriti nama barsisa. Utu wayee dubbi cicima kana hin barin Oromummaaf sabbonummaa guutu qabachun hin danda’amu.
Aksumas aka mootumman Habashoota faranjoota wajin wali galani ummata Oromooti roorisa turanif, hara’aalee aka iti jiran nuhubachisa. Kana hundumma xinxalani barun Oromummaaf sabbonumma nukeesati dagagasa. Tofta fi tarsimo bishinan walabummaf aka loolanu nugargara; bilisummaa booda Oromiyaa akkami aka ijaru kara nu saqa. Jireenyi halaga jalaa bulu rakisaf xiiphina aka ta’ee nuf mirkaneesa. Biyaa qabachun, bilisummaaf dimookrasi qabachun jireenya guutuf gamachu ta’u nu yadachisa.
Beekumsi bilisa akka Oromooti of tuffachuu jalaa bahani ummatoota biraas fakkaachuus dhiisan gargara. Oromoon ummatoota biraa gadi aka hin taane hubachisa. Ummati Oromoo ummatoota Habashaa fi faranjootaa gadi illee akka hin tane nu barsiisa. Seenaan, aadaa fi amantii Oromoo kan Habashootaa fi kan faranjootaa gadi akka hin tane nuu dhugoomsa. Oromoo Oromummaa guutuu qabu akka nama tokkotti akka of kabaju, ummata isaa ija ulfinaan akka ilaalu nuti mul’isa. Oromummaan dhuugaa jechuun kana ta’usaa nu yaadachisa. “Barchuma ulfinaa abbaatu of jala baata” isa Oromoon jedhu maal akka ta’e nuuf ibsa.
Oromooti Oromummaa hin qabne garuu kabaja ofiifis hin qaban, ummata isaniifis hin qaban. Ummata biraa fakkachuuf halkani guuyaa kaatu. Qarshif jedhanii meeshaa diinaa ta’urraa dubatti hin deebi’an. Kanaaf Oromoon Oromummaa hin qabne biyyaafis ummataafis gatii hin qaban. Kaleessa Oromooti akkasii Amharaa fi Sumalooti ummata Oromoo irrati bobaasaa turan. Har’ a immoo Tigreen maqaa OPDO jedhuun Oromoo keessaa namoota garaaf bulan ijaarrattee kanuma dalagaa jirti. Oromooti akkasi buddeena, horii jedhanii diinaaf ergamuu ykn muuudamuu bira hin darban. Jarri akkasii akka Oromummaan guudachaa, waldhaansoon cimaa adeemun guuyyaan halkan itti ta’a. Boodi isaaniis salphina, badiisa fi rakkina.
Oromoota beekumsa bilisa qabantu Waldaa Macaa-Tuulama bara jaatamoota keessa, bara torbatamaa keessa immoo ABO ijaare. Jaaramayaan bilisa Oromoo aadaan, afaan, seenaan Oromoo awwala keessaa ba’ee akka dagaagu goodha. Namummaa Oromoo isa tufatame deebisee ijaara. Waayee abbaa biyummaa ummata Oromoo barsiisa. Hawaassa Oromoo isa nyaaphi garagar digee garaa fi dudga goodhe akka isan ummata tokko ta’an barisisee, deebisee ijaara. Yoo Oromooti garagar faca’an caalatti akka isaan garbummaaf saaxilaman itti agarsiisa. Seenaa ofii beekuun, afaan ofii dubbachuun, aadaa ofii guuddisuun, tokkummaa ofii namummaa ofii jabeessuun maal akka ta’e ummata Oromoo keessatti hojiin agarsiisa.
Daandii Waldaa Macaa-Tuulama fi Addi Bilisummaa Oromoo baasaniin Afaan Oromoo qubeen bareefamuu calqabe, seenaaf aadaan Oromoo awwalcha keessaa ba’an guddachuu jalqaban, Oromoon baayeen of baranii waayee Oromiyaa fi abba biyumma isanii beekan falmachu jalqaban. Har’a bilisummaa Oromoo dhugoomsuuf barattooti Oromoo waldhaansoo hadha’aa gochaa jiru.
Oromoota lakkbsaan baayyee hin taaneetu Waldaa Macaa-Tuulama fi Adda Bilisummaa Oromoo ijaare. Baayeen issani lubbuu isanii ummata Oromoo bilisoomsuuf dabarsanii keennan. Kan hafan amma illee wadhaansoo hadhawaa kana biyaa keessaa fi alatti itti fuufanii jiru. Jagnoota Oromoo kumaana laka’amantu waldhaansoo bilisummaa Oromoo irratti wareegame. Kanaaf Dargaggooti Oromoo gaheen keenya maal jedhani of gafatanii deebi hatatamaa ofumaan itti keenuun dirqama seenaa isaan irra jiru dha.
Xuumura
Oromummaa f sab-bonummaa qabaachuun fedhii ummata Oromoo eeguun mul’ata. Fedhiin ummata Oromoo maalfa’ii? 1) Nyapha jalaa ummata Oromoo baasuuf of ijaaruu, qabsaa’uu. 2) Tokkumma ummata Oromoo ijaaru, tiksuu. 3) Safuu, namummaa fi kabaja ummata Oromoo tiksuu. 4) Oromiyaa bilisoomsuuf karaa danda’ameen halkanii fi guuyyaa hojjechuu. 4) Ummata Oromoo iddo hundatti dammaqsuu, ijaaru fi akka inni haqa isaf falmatu kakaasuu. 5) Gadaan Oromoo akka inni bifa haaraan ijaaramu gochuu. 6) Waldhaansoon Oromoo walqixxumamaa fi dimookrasii dhugaa irratti akka ammaa kaasee ijaramu carraquu. 7) Rakkina Oromoota gidduu jiru ifatti irratti mari’achuun karaa dhugaan hikuu. 8) Beekumsa bilisa horachun beekumsa cunqursaa hundeen buqqisuu. 9)Afaan, seena fi aadaa Oromoo xiinxaluu, beekuu fi guudisu. 10) ABO fi ULFO karaa maraan gargaaruu.
Fedhi ummata Oromoo dhugoomsuuf, dargaggooti Oromoo of ijaaruuf waldhaansoo ummata isaniif baayee hojjechuutu irraa eegama. Halkani guuyaa barumisatti jabachuun, waayee Oromoo fi biyaa lafaa barachuun dirqama dargaggoota Oromoo ti. Nama waa beekutu biyaaf bu’aa baayee buusuu danda’a. Garuu, barumis Oromummaa fi sab-bonummaa hin qbane oofittummadha. Namootiin tokko tokko maqaaf baratanii har’a meeshaa Tigree ta’an warra Oromummaaf sab-bonummaan sammuu isaani keessa hin jirre dha. Dargaggooti Oromoo yaada yaraa kana akka qomoo, laga, fi amantiin Oromoo hiruu irraa of eeggachuun barbaachisaa dha. Har’a yaadoota salphaa akkasiin kan macha’aan baayeetu jira. Warra akkasii ifatti dura dhaabbachuun dirqama seenaa ti.
Dargaggooti Oromoo jagnooti kuma kumaan laka’aman lubbu isaanii keennuun Oromummaa fi sab-bonummaa akka ijaaran hubachuu qabu. Fakkeenyaaf, jagnoota Oromoo warra akka Haile Mariam Gamada, Mamo Mazamir, Elemo Qilxu, Magarsa Bari, Baro Tumsa, Mohe Abdo, Demise Techane, Nadhi Gamada, Sanbato Lubo, Gamachis/Zakkaariyaas Mulata, Gutama Hawas, Saartu Yusouf, Ibsitu Marga, Aradoola Abdalla, Juukii Bareento, Mohamed Aman, Dr. Temesgen, Lama Warqee, Dagaga Baissa, Ebissaa Adunya, Kasahun Habte, Yoseph A. Batii, Hunduma Kaba, Balcha Tola, Musxafa Idris, Waqo Tola, Terefe Qumbi, Gudisa Anissa, Shamsi Shambo, Zara Shek Bakiri, Sofiya Mohammed, Jaraa Uddessa, Roba Hanale, Bulti Gurmessa, Alamu Kiisii, Mammee Qasim, Kadir Adam, Hassan Rashid, Surur Ismael, Zahari Ali, Chalala Bekele, Tesfaye Nega, Yegazu Edea, Kumala Mirkana, Tesfaye hundessa, Habib Kadir Gobana, Lamessa Boru, Jirenya Ayana, Badhasa Dilgassa fi kan hafan Oromummaaf sab-bonumma dagagasuuf jagnummaan qabsa’anii wareegama seena qabeessa wareegaman.
Egaa dargaggooti Oromoo dhalooti ammaa akeeka isaan wareegamaniif bakkaan gahuuf qabsaa’uun dirqama seenaatu irra jira. Maqaa jagnoota Oromoo hunda asii irratti barreesuuf iddoon hin ga’u. Warra kana fakeenyan kaase. Dhiiga jagnoota kummootaatu har’a Oromummaa fi sab-bonummaan akka lalisu godhe. Oromummaa fi sab-boonummaa bara 1991 keessa ummata Oromoo bira ga’e. Jagnootii baayeetu itti wareegame, hidhame. Tolatti hin argamne. Sammuu Oromoo isa Habashooti laaqan, lasheessan, fi doomisan deebisanii ijaarun salpha hin ture. Har’a illee hojjin kun hin dhumanne. ABOn kana hunda wan hojjeteef uutuba waldhaanssoo Oromoo ta’eera.
Oromoo bilisa baasuf, ABOn dhadhabbii issa baree of fooyeesun dirqama. Dhadhabisa ofii beekee dafee of hin sireesiu taanaan ummata Oromoo bilisa baasuu hin danda’u. Ummati Oromoo marti dhaaba kana ciimisuun, waldhaansoon sireesuun dirqama. Dhaabi kun kan Oromoo maraa ti malee kan namoota geegeessanii qofaa miti. Waldhaansoo keesatti hirmachuun, sirna dimookraasiif seeraan buluun, geeggeessitooti ABO akka Isaayasiif akka Malas ta’urraa ammaa kaafnee dhoowuu qabna. Isaan kabjna, isaan jallanna, garuu akka isan hawa ummata Oromoo maraa irrati hojjeetan mirkaneesun kan keenya.
Seera gadaaf dimookiraasii afaanumaf akka Habashootaa duubbatan hin barbaannu. Amma irraa kaafnee gorsuu fi eeguu qabna. Wanti jennu hunduu hojiin mul’achuu qaba. Seerri hundee Oromummaaf sab-bonumaa ta’uu qaba. Gati seera beekuuf, Oromoon “Seerri ilmoo irra nama marara” jedha. Waldhaansoo keesatti hirmachuun wanta sirrii hin tane qajeelchaa adeemuu qabna. Waldhaansoo ala teenyee komi baayisuun gatii hin qabau. Kana dargagooti Oromoo akka gaaritti hubachuu qabu.
Bilisummaan Oromoo abjuu jagnoota Oromoo har’a dhugoomaa jira. Iti dhihaachaa jirra. Ijoolleen Oromoo baayeen kana hoji irra olshaa jiru. Kaan qawwee qabatee, kaan harka quula dhaabbatee waldhaansoo fininsaa jiru. Ummata dammaqee, of bare, of ijaare du’a hin sodanne kan qabsoo iraa deebisu ykn dhoowuu hin jiru. Motummaan Tigree iyyuu kan beeka. Dargaggooti Oromoo dirqama guuddaa isin irra jiru hubachuudhan ka’uu qabdu. “Kan kunoo jedhan kunnooti hin jedhin hin hafan” jedhama mitii ree! Bilisummaan Oromoo dhiyaachaa jirti, akka isheen daftee argamtuuf halkani guuyaya hojjechutu nu iirraa eegama.
Dargagoota Oromoo Waldaa Dargaggoota Oromiyaa Minnesota keessatti ijramtaniif kan hin ijaramin, har’a as kan jirtan Waaqayyo ija irraa isin haa hambisu! Guddadhaa mul’adhaa. Sochi barattoota Oromoo Oromiyaa keessaa karaa dandeesan hundaan gargaruun dirqama keessan. Waldaa keessan asitti cimsaa waldaan dargaggoota Oromoo adunyaa akka ijaartaniif waamicha isiniif godha. Galatoomaa!


text:
Getachew Jigi Demekssa irraa
Qabsoo biyya tokko bakkan gaa’uf waan gutamuu qabu heeddutu jira, gurma’iina, humna nama, caasaa, meesha fi mallaaqaa (dhiyeesu ykn logistic), duda dube, Oggansa Cimmaa fi gorsitoota gosa hunda qoophefachuu barbaachisa. Qabsoo amma adeemsia jiru kanaaf kana keessa maltuu guutamee maltuu hanqatee jira yoon jeedhe Oromoo gaafadhee qabsoo keenya kana waan baayetu hiratee jira. Hanqini inni gudan fi dursa furmata argachuu qabu ammoo wal dhaga’uu fi wal dhageefachuu dhabuun dhabate wal dhageefachuu fi wal hubachuu qabna. Namni yoo waa qeequu ykn mormii kasuu namni kun maliif kana mormee ykn balaalefatu rakkoo mali arige ta’a lataa maliif mormee jeedhani dhabatan of ilaaluu barbaachisa, ofi dubatan of dhageefachuu qoofa utuu hin tanee saba ofi, loltu ofi, hayyuu ofi fi lammii ofi dhageefacha adeemuu qabna.
Qabsoo kami fi lola kamiyuu keessati waan gutamuu qabatu fi waan heedduu barbaachiiftootatu jira. Isaan kessa, Waaraani Ajjeeja Qabachuu qaba, Madoo loltu isaa kan walanuuf duda dube qabachuu qaba, qabsoo kamiyuu keessatti haawwasi hidhamatoota isaa fi maati isaan kununfachuu qabu. Keenya isaa kamtu hirate jene wal gorfacha fi wal dhageefacha hin jiru, qileensa keessatti fi media irratti ajjaja dabarsuun ,Face book fi Twitterdhan labsii basuun bu’aa fiduu irra gaga’ama guda fida.
FDG fi FXG kan abbuman gegesuu Qeerroo Biyoolesa Oromoo ta’uun isaa ni beekama. Qeerroon ani caasaa qaba, Ogansa mata koon qaba, kara deggersaf na qunamtanin qaba jeedhe Qeerroon Idila Adunya herregaa Bank akka qabu ibsate ture, Qeerroon Idila Adunya sana iyuu al tokkicha herregaa Bank isaa ibsee achuman haacaaliisu iyuu malee, barii kun bara Tefozo waan ta’eef Qeerron Idila Adunya Diaspora keessa jiru sochosu dhisee akuuma Diaspora Oromoo ol debi’ee waan rafee nati fakata. Qeerron idla Adunya Mariin goochun fi deggersa mallaaqaa isaa qeerroo biyya keessaf walti qabuu argee hin beeku, Diasporan ilee ofi isaa yaade mallaaqii bank Qeerroti erga hin jiru kun dogogora gudadha. Qeerron Biyyolesa Oromoo Ogana qabsoo gegesa FXG ta’uu isaa fi sochii isaati boona jirachu keenya malee garggarsa goodhamaf jiru hin argine. Hanga Fayyisa Lelisa ilee dirmanan hin goodhamnef kun siirrefamuu qaba. Ogannon Qeerroo baratoon University heeddun Mada’an jiru, Mana hidhati guramani dararamani qamaa hiratan jiru. Oromoo loltuu isaa nyachiisu, madoo isaa walanachuu fi hidhamtoota isaa kununfachuu qaba, kana goochuuf ammoo mallaaqa fi deggersa gosa hunda barbaachisa.
Maliif qeeqa kana kafte yoo jeetan garbuman hirba na dhorke halkan rafuu dadhabeen bareesuu egalee rakko nama hin rafifnetu jira. Madoo keenya biyya keessatu yaalamaa hin jiru, hidhamtoon keenya fi maatiin isaani rakkacha jiru, jeequmsa kanan jarsa fi jaartin hojjeeta fi baratan naannoo isaa irra buqa’uu biyya keessa faca’ee jira. Finfinnee keessa kan kara irra bula jiru, Baratoon University nannoo isaaniti galuu sodatani Finfinne keessa rakkacha jirantu jira. Nan yaadadha bara 2002, Bara 2004 yeroo ijoolleen University mana barumsati jeequmsaf ari”amani abba dhaban, yeroo Macaaf Tulaman diigamee namoota Walda Waqeefataa Oromoo keesa jiran murasa waliin tane Nyata fi bakka da’oo ijoollee Oromoof barbaada ture, Churchn Ortodoksi Ethiopia gaafa inni ijoollee Oromoo qabee gara Ijoollee 600 waraanaati latuu ishee hafte Walda Mekane yesusi Gulaleeti akka qubatan goone luba Tesgara Jamootu Keesumuma dhufani isaantu Bilbila na jala kasee “anni ilee keesuma dha Oromoo biyya isaa irratti bakka fi da’oo dhabe bakkeeti hin ganuu tokkoo tokkoon ergi ni simmana” na jeedhan Waldan kuni lubu meeqa du’aa olchite.
Hara’oo maltuu jira Zoon Oromoo hunda keessatti Waloo fi Wambara dabalate yakki goodhama jiru fi dararamni lammii Oromoo irratti goodhama jiru wal fakaataa dha bakka hundatuu, Kokosa fi Gadab Asaasaa, Awaday fi Haromaya, Masala fi Dadar, Manasibu fi Najoo, Ambo fi Gincci, Medaqanyi fi Jaldu, Wadeesa fi Obora, Gimbi fi Nekemte, Gujii fi Borana, Iluabbabori fi Jimma, Kamisee fi Wambara keessatti waan saba keenya irratti deemisfama jiru gadisisa fi yaadeesa dha. Mee Aanaa tokko akka fakeenyati waanin qabataman beekun isiinif ibsa kana jeechu Aannalee Oromiyaa 700 ol fi Ganda Oromoo Oromiyaa 8000 ta’aan keessatti yakka akkasitu adeema akka jiru waanin beekuufin tokkiti qoofa akka fakeenyati kasse.
Aanaa Manasibu baran Bartaa ture bara Dargi namoon waliin hidhamne keessa tokko Henok Dagimi Jeedhama namni kun fi Hiriyoon isaa akka Hirpha Disasa, Bulti Jalata, Qajeela Abdata, Waljjira Dibari, Jirata Terfasa, Birasaa Riqitu, Marga terfasa, Youhans Gudina, Mijana Gemeda, Waljira Dibari, Mohamed Negara, Rega’a Mulatu, Iyasu Kasahun, Qajeela Farada, Waljjira Guta kkf bayeen isaan hanga haraati bara isaan itti hin hidhamin haafan hin jiru. Bara 1980 kassan hanga haraati ABO jeedhaman yakkamani hidhamu namon kun erga ABOn ba’ee yeroo WFDOn ijaramee ilee miseensa WFDO ta’aan ABO jeedhaman hidhamuu, biyya ari’atamuu. Bara 2014, bara 2015 yeroo amma kana ilee Hirpha Disasa, Raga’a Mulatu, Bulti Jalata, Iyasu Kasahun, Mohamed Negera fi kkf kan biroon Maikalawi fi Qalenxoo Mana hidha jiru. Jarsoolin beekamon Manasiibu umuri wagga 70 fi 80 akka Obbo Waljjira Dibari fi Jirata Terfasa kkf jarsolii soramuu fi kununfamuu qaban, jarsaolii kabajamo Agaziin biyya ari’ee Finfinnee keesatti bakketi kufan jiru, Kantiiba Magala Mandi fi Ittiaanaa durta’aa WFDO kan ture Yohans Gudina fi namootaa heeddun yakka fi badii tokko malee Agazii fi ergamtoon diina Kabinooota Manasiibu biyya ari’ataman jiru. Haawwas Manasiibu Jarsoolii Uummata birrati kabajamoo fi namoota jalatamoo kana biyya ari’achu saba sana xifuma mootumma waliin wal dura dhabuu ta’uu isaa mirkanesuun jarsooliin kun umuri kanati yakka tokko ilee raawwatan kan hin beekne ta’uu ibsan. Yakka kana Agazii kan raawwachisan fi Namoonni yakka kana uummata kana irratti raawwatan:-
- Waannaa Qixxaataa,
- Tasfaayee Qajeelaa fi
- Cuulaa Toliinaa ti yakkamtton sadan kun seerati akka dhiyaatan gaafacha jiru.
Kun gutuumaa Oromiyaa keessatti kan deema jiru dha Manasiibu akka fakeenyatin kasee malee. Kun kan argisisu Mootumman Ethiopia saba kana bulchuu hin dandeenye, Kabine OPDO Aanaa fi Ganda Oromiyaa jirtu hunda keessatti uumata naga jeequn xifuma jeequmasa babaalisa jiru. Namoni kun maatiin isaan diigame jira ijoolleen isaan barumsa irra dhabatan jiru, beelaa fi rakkof saxilama jiru. Deggersa tokko malee gaafi tokko malee, hamilee fi kununsa tokko malee jirenya gidiira gegesa jiru, lammi Oromoo, Haawwasi Oromoo biyya keesa fi biyya ala kan humna fi mallaaqa qabu kana caalisee ilaaluu hin qabu, gargaruu qaba.
Lola fi Qabsoo kami iyuu keessati waan 3 barbaachisadha jeedhera, Qeeroon kana 3 keessa Ogaansa fi Caasaa qaba jeenera, Duda dube (Lojistic) fi tumsi jiru garuu hin jiru. Kana qoofa miti Qeerron saganta mata isaa qaba humna isaa fi qabeenya isaa irratti hunda’uu waa inni hojjeeta jirut jira. Garuu Actvistoon biyya ala humna qeerro utuu hin madaliin fi deggersa tokko utuu hin goodhinif afaan qula yeroo ajeeja fi dirqama siiriti hin qoratamin fi siiriti hin madalamin media irran labsi basan gaga’ama utuu fidu argina. An yeerro dheeraf nama FDG kana ergan jalqaba kasse hordofa jiru. Kanaafuu ji’aa kana keessa FXG waamiichii akka Labsiti Face Book fi Median darba turan morman ture. Hirira fi FXGn mormu miti akkata isaan itti nama wamani fi tofta dadhaba diinaf nama saxiiludha jeedhen morma ture, fakeenyaf Finfinne, Naqamte, Gimbi fi Mandi irratti hiriraf nama yeroo waman bakka akkas, sa’aa akkasi, qixa akkasi, yeroo tokkon, bakka sanati argamtan gara magaalaati socho’uu qabdu jeedha. Kana Mootumman biyya bulcha jiru iyuu kan waraana qabuu akkasti waamuu ni sodata. Kana jeechun waraana Wayyanen bakka sanati argamtun uummata hirira ba’ee rukuti jeechudha jeedhen morme, namni kun mal rakkate morma jira namni jeedhe hin jiru nama tokkotu Naqamte irra wamiichii kun dogogora qabachuu mala dhugadha nan jeedhe.
Waamiichii media fi Facebookn wamame kun bala guda fide Finfinne kara fi bakka Oromoo itti bayyatu jeedhame yaadamee hunda irratti humna waraana heeddu boobafte kampy itti Oromoo guran qoophesite keesumati Burayuu baridha ka’aan Oromoo hunda ID isaa ilaalan sasabuu egalan Vedio kana ilaala yakka hama fi suukanesa finfnfinneti Hagayya 6 raawate, https://www.facebook.com/bontuu.lammii.10/videos/1678009995856587/ waan kana fakkatuu bakka wamiichi seeran ala wamame kanati hundati gaga’ama wal fakatatuu ga’ee Finfinne, Mandi, Gimbi fi Naqamte bakka uumman itti walga’uuf wamame durse waraani qabate uummata egachuun tokko tokkon qabe hidhu egale Finfinnee keessa qoofadha namaa 3,500 akka Vedio irratti argamuu kana reebame Matahaarati ( Awash Arba) ti gurame torban lama hidhaman kan amayuu achit hafee Godiinalee fi Aanaalee Oromiya keesa wari guraman Dedhessaa, Xolayi, Sanqalee, Balee fi shawa roobiti guraman.
Gaafa Mata haadadha, wayya gurcha ufadha jeedhan ilee nan morme toftan kun qeerroo ijoollee Oromoo biyya jirtu diinaf saxila, biyya ala namni jiru goochu ni danda’aa. Namni biyya ala jiru Mata Haadachuu fi wayaa gurcha ufachuu qoofa utuu hin tanee quulaa isaa iyuu dhabate mormii isaa argisisuuf mirga qaba, ijoollee biyya keessa harka diina jirtun kana goodhi jeechun deemi mana hidha dhaqi jeechu dha. Waan hojeenu waan bu’aa fiduu ta’uu qaba malee waan lammi bala gudaf saxiiluu ta’uu hin qabu. Waan hojjeechuuf jeenuu dura Oganni waan sana gegesuu ta’ee bu’aa inni fiduu fi bala hin qabuu wal birra qabee madaluu qaba. Sochiin qabsoo goodhamu dura siiriti qooratamu fi irratti mari’atamuu qaba. Malee qabsoo gegefama jiruti mirqanee dirama gaga’ama fidu uummata ajaajjuu hin qabnu, uummani fi qeerron diina falma jiran kun harka qula jiru.
Diaspora biyya ala ta’ee ajaajja dabarsuu kun Qeerroon meesha waraanaa waan ittin bitatuu gargara hin jiru, Ijoolle qeerron hidhamte fi Hospitala jirtu Ufana dhisati waan nyatu hin qabdu. Mecha fi Tulami Prof. Asafa jalatan Oganamuu garggarasa hanga tokko akka goocha jiru nan beeka. Garuu Haawwas Oromoo Adunya irra jiru wara qabsoo haqa gegesa jiran kana akka itti gargaran qindoomini gariin hin jiru. Hundi nama waan barbade goodha jira, kun siiri miti, ABO fi WBO maaf loluu didan kan jeedhan wara komatuu malee WBOn maliin lola nama jeedhu dhaga’ee hin beeku. Giduu kana namni tokko Suura WBO mila qulaa adeemu maxanse ture heeddun gade, waraanaa qoophe hin qabne bosonatti naqne dhifne maliif lolu dide jeedhan komachuu irra of gaafachuu qabna. Ano maliin goocha jira jeedhan of gaafachuu wayaa, nami hundi waan dandeesu goodhi. Ani fi maatiin koo ilee erga mana bane waan dandaye hunda caraquu irra guyya tokko ilee sa’aa tokkof of qusane hin beeknu.
Torban darbe Mal goonu ? kan jeedhu Bareefama tokko qoophese dhaabbilee Oromoo fi deggertoota Bilisumma fi Walabummaa Oromiyaa hundaf ergen ture, namoon yaada na gumachiftan asuman hundi keessanu galatoman jeedha. Dhaabbileen Oromoo umuri keessan gutuu yaada uummata gorsa nama hin dhageenye ilee galatoman isiinin jeedha. Garuu Actvistoon Oromoo (Diaspora) utuu iyyata koo kana dhageessan qabsoo Qeeroon ijoollee Oromoo ji’aa 10 gutuu utuu wal irra hin citiin itti du’aa jiran kana buutani Habaasha jala galchuuf katan hubadha dogogoraa jirtu. Lakkisa dhabadha yaada diina hin tufatiina gara keessan hin laatiinafi, guyuma tokkooti gamadani diina duka hin utalina, torbanuma tokkooti Afaan Oromoo lagatani Afaan Amharan bareesuu warii egaltan dhaabbadha. Nama yaada keessan dhageefatee isiin irra fudhatuu ilee dhabuuf deemtu qubee generationin Afaan Amhara hin beeku, Diaspora mee of qusadha.
Oromoo yeroo meeqa dogogoruu qabna ?.
- Gobana Dacee Duran Ethiopia tokko goodhe ergasi Minilikin buqisee angoo qabadha jeedhe ture jeedhama, garuu yeroon Ethiopia hunda qabate tokko goodhe Finfinneeti deebi’uu minilik durse Summi keenamef awwalcha garii ilee dhabe.
- Fewuterari Habte Gorgisi waldhabde xiinoo Lij Iyasu Ali waliin goodhate waan guda goodhe qeesoota Habaashati michoome lij Iyasu dhabamisise Teferi Angese of ilee Sumiin dhabamsifamee
- Gaafa Teferi (Haile Silasen) kufuu Oganoon Warana heeddun Oromoo dha Dhaabilee siyaasaa jiran tokko irra kan hafee kani Oganni isaan Oromoo dha garuu hundi isaan Oromoo dhisan Ethiopiaf dhaabatan utuu wal lolan Habaashan Dargi dhuma isaan ijaran itii galagalachite hunda isaan dabare dabareedhan rukute Qarroon Oromoo hundi dhabaman.
- Bara Dargin kufe ilee Habaasha Amanani Waraanaa Kampy galchani ofi deemun hanga yoona lammii Oromoo keessa isaa madeese jira
- Inni amma ammoo kan caaluu Dhaabbilee Oromoo tokko ta’uu dadhabani diina Oromoo waliin yeroo tokko ta’aan ijan arga jira.
- Waga 6 dura gaafa dhaabi Oromoo tokko Habaashan wal ta’ee Minisoota USA bakka Oromoo kumi 50 jiratuti Sirba Gurage dhichisaa bulaan vedion arge gade garatu na cite. Habaashan garuu isaan gowomsine jeedhe video dhan media hundati gadi dhisan http://www.ethiotube.net/video/17946/ginbot-7-s-andargachew-tsige-on-oromummaa-oromiyaa-self-determination-wbo
- WFDO fi KBO ilaalcha adda adda qabatan ilee utuu beeknu akka Oromoon tokko ta’uu goone erga tokko ta’aan booda KBO ilaalcha nu irratti jibinu sana ol base MEDRAKti gale Arena Tigira fi Sayee Abirha faa waliin dhichiisuu egalan, jeequmsi hin wayyuu jeene caailfne obsneef, asii irratti dhabachuu dhisee ammiyuu Neo-minilikan Samayawi Party fi MEISOn waliin hojjeechuf deema. Ijalaafeetiin obboleessaf deesi jeedhama OFC asi irratti dhabachuu qaba, WFDOn kayyoo inni dhabateef hundi haqame waan jiruf kana booda waliin deemu hin danda’an kan jeedhu ejjennoo Miseensoota WFDO hunda ta’ee jira. Wajjira OFC cufa ta’uu sun gaafa banamu iyuu Afaan Amharan nu dubsuu kan jeedhan Oromoon wajjiricha baqachuu isaan fi akka WFDO qoofati soocha’a jirachu isaan ibsacha jiru.
- Bara 2011 kessa ammoo du’aa Melese Zenawi booda ‘secessionists’ Nationalistoon ango akka hin qabaneef mootumman USA fi Sabi Ethiopia waan goochu qabu qabxilee 5 lafa ka’uun qabsoo Oromoon wagga 40 gooti heeddun itti wareegamee kara itti cufuf akeeka kawamee sagalee fi bareefaman ragan guda na harka jira.
- Torban kana ammoo Oromoo fi Amhari hiidi keenya tokko warii gargari nu basuu feetan fi warii tokkumma keenya hin jalane daftan bakka barbaadachuu qabdu isiin dhabamsifna kan jeedhu of egannoon saboontota Oromoof keenama jira.
- Barana ammoo Medical Doctorin Oromoo (ODF) of jeedhe tokko ani Gondore dha ani Gojamee dha ani kana boode secessionists miti, ani kana booda ‘zerenya’ miti, ‘zeranyoon’ fi nationalistoon baduu qabu jeechun yeroo lama fi sadi Paltak Habaasha keessatti dubaacha ture, kun Oromoo heeddu gadisise jira;
- Ibsi fi dhadannoo ba’uu hundi Afaan Amharan ta’aa jira, wal ta’aan diina TPLF hama kufisun garii dha. Garuu haruma diina amanan saboontoota Oromoo sosodachisuun kun bala qaba. OPDOn Oromoo qulquluu Haacuce Tigire fi Amhara Afaan Oromoo dubatan hunda Koree Hojii raawachiftuu fi kore Gidugaleessa akka goote bori ilee akkas goona jeedhan Actvistoon Diaspora Oromoo Makoo, jaldhufa, Gudifacha fi Neo-Nefxanya Afaan Oromoo beekuu ijjaracha jiru, garuu hin milka’an.
Dhamasan isaanf qabu tokkiti dhaabbi Oromoo ykn Namni Oromoo Habaasha waliin hariroo ykn waltajii ijjarate milka’ee beeku hin jiru, akkuma gararati jeedhe Dhaabbileen ykn namoon Habaashati froman hundi booden isaa badiituu isaan qunamee. Gobana Dace, Habtegrorgis Dinagide, Tefari Banti, Icaat, MEISON, OPDO, OLF (Chartaraa Wayyaanee) ti hin milkofne. Kana irraa maaliif baraachuu dadhabdan. ODF fi Actvistoon Oromoo Habaasha jalati gurma’uu yaalaa jiran ilee hin milka’an 100 % isiinfin mirkanesa, ofi ilee badani Oromooti ilee dhiiga dhangala’uu ba’isuu, Oromoon isaa durii miti TPLF siiriti reebde of barsifte jirti. Kana malee ammoo akkuma OPDO saba guda kana takalani saba xiiqa jala galchuuf yaadun matan isaa Oromumaa of keessa dhabu dha ykn rakko enyuuma wara qabantuu biyyoota wara lixaa jala seene Oromoo takkaluu yaala. Oromoon wara lixaa ilee Habaasha ilee hin amanu sababin isaa laachun isaantu waligalee waga 150 nu garbomfate. Yaada furmata yoo barbadan email dhan mali goonu kan jeedhun isiin erga ykn Kitaaba Bu’aa Ba’ii Qabsoo uummata Oromoo Garbumaa irra Gara Bilisummati jeedhu dubisa.
Ani tokkumma Oromoo fi Amhara hin mormuu garuu dursa nu Oromoon tokko ta’uu qabna, tokkuman keenya kun kabaja fi sadarkan keenya akka gudatuu goodha, lamaffaa feedhi fi haalaa Qeerroo dargagoota Oromoo xiyeefana keessa galcha mari’achuu qabna, kayyoon fi feedhin Oromoo maritti hin dhiyane jirachuu qaba, fakeenyaf wa’ee Afaan Oromoo, wa’ee lafa wa’ee hirre murtefana Oromoo kkf gaafi fi feedhi uummata ta’a kabajuu qabna. Waan wal qeeqnu ilee Afaan Oromoon goochu qabna. Waan walii keenya qeeqnu Afaan Amhara ykn Afaan English bareesun maliif tokkoffaa Afaan Hojii Oromoof Afaan Oromoo hata’uu jeecha Afaan biran fayadamuun seera of murtesite cabsuu dha isaa kana yeroo birra irrati dubana.
Bilisummaan Oromoo fi Walabumman Oromiya ni mirkna’aa !!!
Na ofkalcha
Getachew Jigi Demekssa PhD
Founder member of Oromo Federalist Democratic Movement
Ex- Member of Ethiopia Federal Parliament
Chairman of Oromo Parliamentarians Council
Ernest Claesstraat 10 GLV, 2050 Antwerpen Belgium
GSM +32 488 47 93 60, skype gadaa.oromoo ,
facebook gummi paarlamaa Oromoo
Email: [email protected] personal email [email protected]
Visit our website: www.oromoparliamentarians.org;


text:
Postpill qorsa Biyya kessati badhinan itti fayyadamu yeroo tahuu carran ulfa’uu hidhisu darbe darbe jijjiramu ni dandaya sababin isaas yeroo itti fudhatamuuf hali itti fudhatamess murtessa dha.
dubartoni erga itti fayyadamnin boodas kan ulfayani jirachu ni malaan , yoo danda’ame dursani offi eggachuu erga rawwaten booda immo hatataman qoricha fudhachuun carra ulfayuu ni hirisa
Waluma galati Postpillin persenti dhibban dhibati ulfa hin ittisa jechuun hin dandayamuu , Garuu
Qorsi Ulfaa hin barbadamne kan hatatama or (post pill ) Gosaa Afurtu jiraa isanis
1.Qorsa Ulfaa hin barbadamne kan hatatama isaa duraa (1ffaa)- Gosti qorsa kana of kessati hormoni projestin ykn levonorgestrel. Akkakun qorsota kana carra olfayuu persenti (88%) qofaa hirdhisa. Inni birra ammo side effect or midhan inni gessus guddise cima miti
2.Qorsa Ulfaa hin barbadamne kan hatatama isaa (2ffaa) – Gosti Qorsa kana immo (ulipristal acetate) . Qorsi kuni kan ajjajame kenamu yoo ta’uu bayee cimma fi erga qunamtin salla rawwatame guyya shanin boodas fudhatamu ni dandayaa. Bu’an isaas kan isaa duraa irra bayee callaa dha. Qorsoni kuni biyya guddate akka Americafi , Europe kessati argama.
3. Qorsa Ulfaa hin barbadamne kan hatatama isaa (3ffaa) – Inni kuni hormoni lamemu Projestin fi ostrojine of kessati qabata. Qorichooni yeroo bayee , ummani kenna itti fayyadamu akkakuu kana kessati rammadama. Kuni carra ulfayuu persanti 75% hir’isaa. Midhas gessu hin dandayaa , akka haqisisu fi leqleq nama godhuu mudhachuu dandaya.
4.Qorsa Ulfaa hin barbadamne kan hatatama isaa (4ffaa) – in kuni ammo mifepristone of kessati qabata qorsi kuni bayee carra ulfayuu hidhisule midhaa bayee gessu dandayaa qorsi kuni china , vietnam armenia fi Russia qofaa kessati argama.
Yeroo bayee namoni qorsota kanin qorsa ganama liqimsamu jedhani yaduu garuu qorichi jiranan hagaa ganama egguni hin barbachisu . Dafani liqimsuni bayee garii , akkasuma turuni carraani ulfayuusi ni dabala.


text:
Asaiva Nakaichuvai Neeram Tamil A Jokes 209
Asaiva Nakaichuvai Neeram ! Anuppiyavar Koothi Nakki! Muthaliravu Mudintha Maru Naal Kaalai
Maappilai Kannatthil Kai Vaitthukkondu Udkaarnthu Irunthaan
Nanpan Visaarikkiraan ennadaa Aachu- Muthaliravu Saksass Aakaliyaa- ellaam Aachudaa! Naanthaan Oru Thappu Panniddeen! adappaavi Ennadaa Panna- kaalayla Enthiricha Odanee Valakkam Pola 1000 Roopaaya Edutthu Ava Kidda Needdipuddeen ayyayo! Appuram Ava Sandai Poddaalaa- ukoom! Inthaanga Mithinnu 250 Roopaava Thiruppi Kudutthaadaa! -Koothi Nakki! Tamil Asaiva Nakaichuvai Tamil Kaama Jok 4 2009 8 00 Asaiva Nakaichuvai Neeram
2
0


text:
Wayyaaneen ammas Maastar Pilaanii hojiirra oolachina jechuutti jirti FB: Jawar Mohammed Wayyaaneen ammas Maastar Pilaanii hojiirra oolachina jechuutti jirti. Maastar Pilaaniin kun kan amma duraatiin adda moo tokko? Mirga Oromoofi Oromiyaa ni miidhamoo? 1) Maastar Pilaannin kun maqaadhaaf kan duraatiin adda. Kan duraa sun Maastar Pilaanii Qindaawaa Magaalaa Finfinneeif Magaalota Godina Addaa Oromiyaa sanitti walitti hammatee […]
Archive | December 21, 2016
Muddee 21/2016, Magaala Ambootti, FXG itti fufee
#OromoRevolution Muddee 21/2016 Gidduugaleessaa Oromiyaa Godina Lixa Shaggar(Ambootti) Warraaqsii Biyyoolessaa Oromiyaa FXG Gootota Barattoota Oromoo Ambootiin Fininnee kan itti fufee jiruu ta’uu Qeerroon Amboo gabaase. Ganama har’aa Mana Barnootaa Sadrakaa 2ffaa Ambootti Warraaqsi FXG daran jabaachuun kan eegalamee, bifuma walfakkaatuun gara manneen manneen barnootaa Magaalaa Amboo keessa jiran kanneen akka Mana barnootaa Carii Sadarkaa 1ffaa […]


text:
Average Rating: 0
Total Votes: 0
Kappalaeri Poyaachchu, Suththamaana Ooraachchu Kannammaa Natta Nadu Raavaachchu, Natta Vedai Poovaachchu Ponnammaa Vidiyum Varaiyil Poraadinom, Udhiram Nadhiyaai Neeraadinom Vetkkamellaam Vaalaachchu, Dhukkamellaam Thoolaachchu Kannammaa, Kannammaa... Namma Vaasal Thaedi Saaral Varum Edhir Vaanam Thoovum Thooral Varum, Vaazhvil... Soozhndha...Sogam... Yaavum... Ippa, (Kappalaeri) Vanna Maan Vanjai Maan Neerkolam, Kangalaal Kannaththil Poda Innuma Innuma Porkkolam, Indru Nee Anguthaan Poraada Unai Kaettaa En Nenjai Allikkoduththaen Dhinam Naandhaan En Anbae Mullil Paduththaen Naano... Theeva(I)...Aanaen Vaa Vaa Ammammaa Naalellaam Kaanal Neerai Kudiththaen... Ippa, (Kappalaeri) Annamae Annamae Naan Solli, Vandhadhaa Thendralum Naettru Unnaiyae Unnaiyae Naan Enni Vendhadhai Sonnadhaa Poongkaattru Undhan Kaalil Metti Pol Kooda Nadappaen Undhan Kannukku Kanneer Pol Kaaval Iruppaen, Maalai... Soodi... Thozhi... Aaadi...Kai Thottu Mei Thottu, Unnil Ennai Karaippaen, (Kappalaeri)Tweet


text:
Mataduree kana afaan %% tiin dubbisuu barbaaddaa?
Kitaaba Qulqulluu Intarneetiidhaan | KITAABA QULQULLUU HIIKA ADDUNYAA HAARAA
Mataduree kana afaan %% tiin dubbisuu barbaaddaa?
6 Yesuus achii kaʼee gara biyya dhalootaa isaa dhufe; barattoonni isaas isaa wajjin dhaqan.
2 Innis guyyaa Sanbataatti mana sagadaa keessatti barsiisuu jalqabe; namoonni isa dhagaʼan hedduunis dinqisiifatanii akkana jedhan: “Namni kun wantoota kana hunda eessaa argate? Ogummaan kunoo maaliif isaaf kenname? Dinqiiwwan akkanaa hojjechuu kan dandaʼe akkamitti?
3 Kun anaaxicha ilma Maariyaam, obboleessa Yaaqoob, Yoseef, Yihudaa fi Simoon mitii? Obboleettonni isaas nuu wajjin as jiru mitii?” Kanaan kan kaʼes isatti gufatan.
4 Yesuus garuu, “Namoonni bakka hundatti argaman raajii tokko ni kabaju; biyya isaa, firoottan isaa gidduuttii fi mana isaatti garuu hin kabajamu” isaaniin jedhe.
5 Kanaan kan kaʼes, harka isaa namoota dhukkubsatan muraasa irra kaaʼee fayyisuudhaan alatti, achitti dinqii tokko illee hojjechuu hin dandeenye.
6 Namoonni kun amantii dhabuu isaaniittis baayʼee dinqisiifate. Sana booda gandeen naannoo sana jiran keessa naannaʼee barsiise.
7 Ergamoota isaa Kudha Lamaan waamee lama lama godhee isaan erge; hafuurota xuraaʼoo irrattis aangoo isaaniif kenne.
8 Kana malees, karaadhaaf ulee qofa malee, daabboo, korojoo nyaataa akka hin qabannee fi sabbata isaaniitti qarshii akka hin hidhanne isaan ajaje.
9 Kanaa mannaa, kophee akka kaaʼatan, uffata lama garuu akka hin uffanne isaan ajaje.
10 Itti dabalees akkana isaaniin jedhe: “Mana kamitti iyyuu yommuu seentan, hamma bakka sanaa deemtanitti achuma turaa.
11 Haa taʼu malee, bakka nama isin simatu yookiin isin dhaggeeffatu dhabdan sanaa yommuu baatan, ragaa akka isaanitti taʼuuf awwaara miilla keessanii dhadhaʼadhaa.”
12 Isaanis bakka sanaa baʼanii namoonni yaada akka geddarataniif ni lallaban;
13 jinniiwwan hedduu ni baasan, namoota dhukkubsatan hedduus zayitii dibanii fayyisan.
14 Yeroo kanatti maqaan Yesuus balʼinaan beekamee waan tureef Heroodis Mootichi waaʼee kanaa ni dhagaʼe; namoonnis, “Yohaannis Cuuphaan duʼaa kaʼeera; dinqiiwwan kana hojjechaa kan jirus kanaafi” jedhu turan.
15 Warri kaan garuu, “Inni Eliyaasi” jedhu; kaan immoo, “Inni raajota durii keessaa isa tokko dha” jedhu turan.
16 Heroodis garuu yommuu kana dhagaʼu, “Yohaannis isa ani mataa isaa irraa kuchisiisetu duʼaa kaʼe” jedhe.
17 Heroodis sababii Herodiyaas, haadha manaa obboleessa isaa Filiphosiif jedhee, namoota ergee Yohaannisiin qabsiisee mana hidhaatti galchee ture; kanas kan godhe Heroodis ishii fuudhee waan tureefi.
18 Yohaannis Heroodisiin, “Haadha manaa obboleessa kee akka fuutu seerri siif hin heyyamu” jedha ture.
19 Kanaaf, Herodiyaas haaloo isatti qabattee isa ajjeesuu kan barbaaddu taʼus, garuu kana gochuu hin dandeenye.
20 Heroodis, Yohaannis nama qajeelaa fi qulqulluu taʼuu isaa waan beekuuf isa sodaata, akkasumas eegumsa isaaf godha ture. Erga isa dhaggeeffatee booda, maal akka godhu kan wallaale taʼus, gammachuudhaan isa dhaggeeffachuu isaa itti fufe.
21 Haa taʼu malee, Heroodis guyyaa dhalootaa isaatti abbootii taayitaa aangoo guguddaa qaban, geggeessitoota loltootaa fi namoota beekamoo biyya Galiilaa yeroo irbaata afeeretti Herodiyaasiif carraan gaariin tokko ishiidhaaf ni uumame.
22 Yeroo kanatti intalli Herodiyaas ol seentee shubbisuudhaan Heroodisii fi keessummoota isaa wajjin maaddiitti dhihaatan sana gammachiiste. Kanaaf, mootichi intalattiidhaan, “Wanta barbaadde na gaafadhu, anis siif nan kenna” jedheen.
23 Mootichi, “Hamma walakkaa mootummaa koo illee yoo taʼe, wanta na gaafatte hunda siif nan kenna” jedhee ishiidhaaf kakate.
24 Intalattiinis dhaqxee haadha ishiitiin, “Maal akka anaaf kennu gaafadhu?” jetteen. Ishiinis, “Mataa Yohaannis Cuuphaa” jetteen.
25 Intalattiinis daftee gara mootichaatti seentee, “Mataa Yohaannis Cuuphaa ammuma saaniitti akka anaaf kennitu nan barbaada” jettee gaafatte.
26 Kun mooticha baayʼee kan gaddisiise taʼus, sababii kakaa isaatii fi keessummoota isaatiif jedhee wanta ishiin gaafatte diduu hin barbaadne.
27 Kanaaf, mootichi eegduu isaa tokko yeruma sana ergee mataa Yohaannis akka fidu isa ajaje. Innis dhaqee mana hidhaatti mataa Yohaannis irraa kute;
28 mataa isaas saanii irra kaaʼee fidee intalattiidhaaf kenne; ishiinis haadha ishiitti kennite.
29 Barattoonni isaa yommuu kana dhagaʼan, dhufanii reeffa isaa fuudhanii awwaala keessa kaaʼan.
30 Ergamoonnis Yesuus biratti walitti qabamanii wanta hojjetanii fi barsiisan hunda isatti himan.
31 Innis, “Kottaa, gara bakka namni hin jirre tokko haa dhaqnu; achitti xinnoo boqodhaa” isaaniin jedhe. Namoonni dhufanii fi deeman hedduun waan turaniif, nyaata nyaachuuf illee yeroo hin arganne turan.
32 Kanaaf, kophaa isaanii taʼuuf bidiruu yaabbatanii gara bakka namni hin jirre tokko dhaqan.
33 Namoonni garuu yommuu isaan deeman argan; hedduun isaaniis deemuu isaanii waan beekaniif, magaalota hunda keessaa baʼanii fiiguudhaan miillaan isaan dursanii achi gaʼan.
34 Yeroo bidiruu irraa buʼus, namoota hedduu argee baayʼee isaaniif gadde; sababiin isaas, isaan akka hoolota tiksee hin qabnee turan. Wanta hedduus isaan barsiisuu jalqabe.
35 Yeroo kanatti saʼaatiin sokkee waan tureef barattoonni isaa gara isaa dhufanii akkana jedhan: “Iddoon kun bakka namni hin jirre dha, saʼaatiin isaas sokkeera.
36 Kanaaf, namoonni kun gara baadiyyaa fi gandoota naannoo kanaa dhaqanii nyaata akka bitatan isaan ergi.”
37 Innis deebisee, “Isinumti wanta isaan nyaatan kennaafii” jedheen. Isaanis yeroo kanatti, “Maarree dhaqnee dinaaree 200n daabboo bitnee namoonni kun akka nyaatan isaaniif kenninuu?” jedhaniin.
38 Innis, “Daabboo meeqa qabdu? Mee dhaqaa ilaalaa!” isaaniin jedhe. Dhaqanii erga ilaalanii booda, “Daabboo shanii fi qurxummii lama qofa” jedhaniin.
39 Achiis namoonni sun hundi tuuta tuutaan marga lalisaa irra akka tataaʼan ajaje.
40 Isaanis dhibba dhibbaa fi shantama shantamaan tuuta tuutaan tataaʼan.
41 Daabboo shananii fi qurxummii lamaan sana fuudhee gara samii ilaalee eebbise. Daabboo sana erga caccabsee boodas namoota sanaaf akka dhiheessaniif barattoota isaatti kenne; qurxummii lamaan sanas namoota sana hundaatiif hire.
42 Hundi isaanii nyaatanii quufan;
43 isaanis qurxummii sanaan alatti, hambaa harcaʼee hafe guuboo 12 guutuu walitti qaban.
44 Namoonni daabboo sana nyaatanis dhiirota 5,000 turan.
45 Sana booda utuu baayʼee hin turins, yeroo inni namoota sana geggeessutti, barattoonni isaa bidiruu yaabbatanii isa dursanii gara qarqara galaanaa kallattii Beetasaayidaa jirutti akka ceʼan ajaje.
46 Namoota sana erga geggeessee booda, kadhachuudhaaf gaara tokkotti ol baʼe.
47 Yommuu dhihus bidiruun sun galaanicha walakkaa turte; inni garuu kophaa isaa lafa gogaa irra ture.
48 Yesuus qilleensichi gara isaaniitti waan qilleensaʼuuf isaan galaanicha mooquuf yommuu rakkatan argee, halkan keessaa naannoo kutaa isa arfaffaatti galaanicha irra deemaa gara isaanii dhufe; inni garuu isaan bira darbuuf kan yaade fakkaata ture.
49 Isaanis yommuu inni galaanicha irra deemu arganii, “Kun ekeraa dha!” jedhanii waan yaadaniif ni iyyan.
50 Kunis kan taʼe, hundi isaanii isa arganii akka malee waan naʼaniifi. Inni garuu yeruma sana, “Hin naʼinaa! Ana dha; hin sodaatinaa” isaaniin jedhe.
51 Achiis bidiruu sana yaabbatee isaanii wajjin taaʼe; qilleensichis ni dhaabate. Isaanis yeroo kanatti baayʼee dinqisiifatan;
52 sababiin isaas garaan isaanii hubachuu dadhabee waan tureef, hiika daabboo inni uummataaf hire sanaa hin hubanne turan.
53 Yommuu galaanicha gamatti ceʼanii gara biyya Genesaarex dhufanis, bidiruu isaanii qarqara galaanaa sanatti hidhan.
54 Akkuma bidiricha irraa buʼaniin garuu, namoonni eenyu taʼuu isaa hubatan.
55 Kutaa biyyichaa hunda keessa asii fi achi fiiganii bakka Yesuus jiraachuu isaa dhagaʼanitti warra dhukkubsatan sireedhaan baatanii fiduu jalqaban.
56 Gandoota yookiin magaalota yookiin baadiyyaa inni dhaqu hundatti namoonni warra dhukkubsatan fidanii bakka gabaa kaaʼu turan; isaanis dhukkubsattoonni sun foʼaa fiixee uffata isaa akka tuqan isa kadhatu turan. Warri foʼaa fiixee uffata isaa tuqan hundis ni fayyan.
Ergi
Ergi
KITAABA QULQULLUU HIIKA ADDUNYAA HAARAA
Maarqos 6
Afaan Oromoo
Kitaaba Qulqulluu Intarneetii Irratti Dubbisi
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
Haala Yeroo Ammaa Itiyoophiyaa Keessa Jiru Ilaalchisee Labsa ADO
Haala Yeroo Ammaa Itiyoophiyaa keessa jiru ilaalchisee labsa ADO
Guraandhala 17, 2016
Koreen Hojii Raw’achiiftuu Adda Demokraatawaa Oromo (ADO), baatii sadeen dabran kana keessa sochii fi halleen Oromiyaa keessatti deemaa jiru gadi-fageenyaan xinxaluun erga irratti mari’atee booda toftaa fi tattaafiin Wayyaaneen aangoo ishee bakka duriitti deebifachuuf carraaqaa jirttu kan fashalee fi bu’a-dhabeessa ta’uu isaa mirkaneessee jira.
Qabsoo ummanni Oromoo hidhannoo-malee fincilaa fi diddaan geggeessaa jiru ADOn ni deggera; mamii tokko malee bira dhaabbatas. Haa ta’u malee cunqursaa fi hacuuccaan gosa kamiiyyuu ummata Oromomoo harka kennisiisee diinaaf gadi-galoo akka hin taasifne hubatamuu qaba. Ummanni Oromoo mirga abbaa biyyummaa deebifachuuf, biyya guutuu keessatti mirga guutuu gonfachuuf qabsoo gurmuu tokkoon finiinsaa jiru humni kamu gufachiisu fi danqaruu gonkumaa akka hindandeenye hubatamuu qaba.
Sirni bulchiinsa Wayyaanee wagoota 25f bososeera; haala jalqaba maayyii ti; daandii gadoo irra jirti. Qawwee fi basaasaan akka duraaniitti biyya Oromoo bulchuuf yaaduun abjuu dha. Ammaan booda bakka duraatti hin deebitu. Itiyoophiyaan kiyyoo fi shororkaa hamaatti seenaa jirtti. Wayaaneen dhaabbilee polotiikaa isheen morman hunda toftaa adda addaatiin dhabamsiiftee, aangoo diinagdee fi siyaasaa goobsifattee, lafaa fi qabeenyaa dhuunfattee, seera bal’eessuun malaanmaltummaa dagaagsitee Itiyoophiyaa hallayyaatti dhiibaa jirtti. Badii kana irraa baraaruuf jabeessaanii hojjechuun dirqamaa warra dubbiin ilaalu hundaati.
Kanaafuu Koreen Hojii Raw’achiiftuu Adda Demokraatawaa Oromo (ADO) warri dubbiin kun ilaalu hundi qabxiilee sadeen itti aanan kana irraatti akka hiriiranii fi dirmatan waamicha dhiyeessa.
Tokkoffaa, dhaabileen maqaa Oromootiin deeman ta biyya keessaa fi biyya ambaa jiran hundi tokkummaan haa gurmoofnu. Lammaffaa, dhabbileen siyaasaa fi hawaasaa Itiyoophiyaa dhaabilee Oromootti makamuun tumsa cimaa uummannee biyya keenyaa hacuuccaa fi dhiittaa Wayyaannee irraa haa baraarru. Sadaffaa, hawaasin addunyaa bulchiinsi mootummaa Wayyaanee wagoota 25n darbaniif biyyaatti akka gaariitti bulchaa jira jedhee faarsuu fi if goyoomsuu dhiisee osoo biyyaattiin badii fi wal-mancaasuu hamaa keessa hin seeniin, warra dubbiin ilaalu hunda waltajjii tokkoo irratti waliitti fidee mari’achiisuun biyaattii badii irraa oolchuu irratti akka hojjettu waamicha guddaa dhiyeesina.
Walabummaan uummata Oromoo waan hin oolleedha; akkasumas birmadummaan sabootaa Itiyoophiyaa hacuucaa Wayyaanee jala jirannii waan dhihoo jiruudha. Kanaafuu gareen dubbiin ilaaltu hundi daandii qajeelaa irratti deebi’uun tarkaanfii haqaa akka fudhataniif itti gafatummaa seenaa irraa akka oolan qaabachiifna.
Dhugaa fi Bilisummaan Hundaaf!
KHR ADO 17/02/2016
Haala Yeroo Ammaa Itiyoophiyaa keessa Jiru Ilaalchisee Labsa ADO 2016


text:
Allaattiin Fira Fakkaattee Sinbira Nyaatti
Damee boruu irraa
Risaan yaroo samii gubaa irraa akka rasaasaa bubbisaa dhufu kan lafa jiru kaan mukatti kan boolatti namuudhaan lubbuu baafata. Risaan kan qabate gad dhisee hin beeku. kanaafuu fagooti akka sodaatamu tahe. Corofeen garuu sinbra fakkaatee sinbira keessa oolti. Utuu sinbiroon tokko quba hin qabaatiin of bukkee dhaa buttee bocoqsuu itti kaati. Diina ofii yoo beekan fagootti of irraa eegu. Amma danda’an of irraa facisanii yoo namaaf game jalaa baqatu malee tasa daaraa hin taan. Qaroo Oromoo hunda tasa daaraa godhee kan raawwate diina alaa utuu hin taane diina keessaa ti. Dhiiga lalistuu qarree fi qeerroo Oromoo kan dhangalaasaa ture fi jiru diina nu keessa jiru. Nuyi garuu diina isa alaa qufatti quba qabu feena.
Diinni uummata Oromoo amma nutti of beeknu caala jabbinaa fi laafina keenya gadi fageesse beeka. Ummatni Oromoo humna tokkoon yoo ka’e diinni isa dura dhaabatuu danda’u akka hin jirre beekamaa dha. Saba Oromoo cabsuufis tahe erga cabee bituuf diinni kan dhimmi itti bahe Oromoota afshaala, qaraa fi jabaa tahan qabachuudhaan akka saba isaani irratti bobani gochuun tooftaa isa duraa ti. Bara Minilkii kaase amma bara Dargiitti namoota Oromoo jajjaboo tahan dhuunfaan akka uummata Oromoo caccabsanii diinaaf bitamu gochisiisuu dha.
TPLF warra ishee dura irraa waan hedduu barate. Kana malee karaa biraas qabsoon bilisummaa Oromoo ABOn gaggeessamaa jiru gaaffi tokko guddatee ishee balleessu akka danda’u waan hubatteef dhaaba dhuunfaa ishee maqaa uummata Oromoon ijaarame ishee ergamu OPDO ijaarate. Maxxansaa koo darba irratti OPDOn dhuunfaa qabeenya diinaa akka tahe ibsee waanan jiruuf irra deebi’un barbaachisaa hint tahu.
Waan maxxansaa kana irratti yaadni kaasuu barbaade qaama keenya keessaa dhiiga dangala’aa jiru yoo dhaabbate malee fayyaa argachaa akka hin dandeenye dha. Dhiiga dhangalaa jiru kana dhaabbuu fi dhukkuba isaa adda baafnee baruu qabna. Dukkubni keenya inni duraa walaallumaa dha. “Warri guddaan gowwaa ykn dhoofa hin dhaban”, jedhan. Oromoo keessa gowwan baayyee danuu dha. Jaamaa dhalatee utuu ija hin banatiin kan du’us xiqqaa miti. Yoo of ilaallee of hin qarre utuu hin beekiin meeshaa diinaa taanee dantaa uummata keenyaa dura dhaabbanna.
OPDOn guyyaa ijaaramte irraa kaase uummata Oromoo burjaajjessuu fi olaantumaa TPLF tajaajiluu irraa yaroo boodatti hafte hin jiru. Haalli uummatni Oromoo biyya keessaa fi alaa qajelchee hin hubanne jira. Bara Siyee Abrahaamfa , Malasaa Zeenawii irratti ka’an Malasaa kufatii irraa namni jabaan oolshe tokko Abbaa Duulaa Gammadaa ture. Innis waraana keessaa bahee akka Presedantii OPDO tahu godhame. Yaroo sana Abaan Duulaa namoota isaaf hojjetan akka barbaadetti akka ijaaratu Malasaan eehameef . Abaan Duula of isaa iyyuu basaasuttummaa waraana keessaa irraa waan dhufee waa’ee dhimma basaasaa bareechee waan beekuuf dhalloota haaraa keessaa warra qaroo tahan funaane basaastummaa fi dabalummaatti kaadhimate. Basaasota Abba Dulaa keessa Worqineeh Gabayoo fi Lammaa Magarsaa warra burmsi quubsaan biyya alaati kennameef OPDOn amantaa guddaa irraa qabdu.
Ilmaan Oromoo kan Worqineeh Gabayoo fi Lammaa Magarsaa harka keessaa hin qabne butamanii ukkamamuu, hidhamuu fi ajjeessamuu hin danda’an. Warri kun warra dhiiga ilmaan Oromoon harka dhiqachaa as gahiif har’a illee itti jiran akkamitti Oromoof dhaabbatu jennee yaadna? Karaa biraa Abbaan Duulaa dabaloota lenjisee nu keessaa facaasee jira. Waan facaase kana immoo har’a akka haammachaa jiru kan hin aggarre yoo jiraatee Oromoo jamaa dhalatee utuu ija hin banatiin du’u sana qofa. Maqaa scholarshipiin dabaloonni Abbaa Duulaa biyya alatti ergamanii hojii tokko tokko isaanii laatame raawwachaa jiru.
Biyya alaa keessatti waldaa amantii, haawaasaa ijaarsa siyaasaa, bartootaa fi ooggistoota , akksuma ABO dabalatee akka huluuqanii keessa seenan godhamnii jiru. Alaan nu cabsuu waan hin dandeenyeef nu keessa taa’anii akka humni qabsaawwanii wal hin qabne wal irraa ittisu. Hojiin daballeewwan Abaa Dulaa inni duraa ABO fi qondalota isaa irratti bobbanii akka jibamuu fi akka uummata Oromoon hin ammatamne gochuu irratti xiyyeefachuu dha. Hin milkoofneef malee humni isaanii olitti dadhabanii jiru. Har’a illee nu gahe jedhanii hin dhiifne. Akkasuma QBO dhoomsuu fi gargaarsa akka hin arganne gochuuf waan hin goone hin qaban.Oromonni disporaa jiran har’a illee dabloota Abbaa Dulaan warri hunkuramaa jiru lakkobsi isaanii hedduu dha. Warri jireenya isaanii keessatti hoji guyyaa tokko qabaatanii beekne yaroo xiyaaraan wal gahiif biyya irraa biyyatti xalisaa jiraan aggara. Bakki wal gahii itti godhan bakka mootummaan biyyaa Afrikaa tokko dandeetti hin qabaanne hoteela ol aanaa keessatti yaroo tahu waan deemaa jiru ifa godha.
Dabaloota Abbaa Duulaa kana tokko tokkoon of keessaa baafne amma darbnu humni qabsoo bilisummaa bakka tokkotti itituu hin danda’u. Qabsoo uummata Oromoo of duuba deebisuu akka hin dandeenye isaanuu bareecanii hubatu. Amma danda’an akka saree akka wal nyaanuu nu gochuudhaan lubbuu diinaa dheeressu yaalu. Qabeenya keenya, humna keenyaa fi dandeetti keenya akka diina isa dura TPLF irratti hin xiyyeefanne gufuu tahaa jiru. Amma sanatti immoo diina uummata Oromoo isa duraa kan taate TPLF shira adda addaa qopheessuudhan akka qabsoon bilisummaa Saba Oromoo bacancarru gochuuf kuftee kaati.
Kan Liyyuu Poolisii utuu watwaataa jiruu kara Dhiya Oromiyaa saboota xixxiqqaa Lenjifatee akka uummta Oromoo rukkutanii lafa fudhatan jalqabdee jirti oduun jedhu dhaga’amaa jira. Naannoon Oromiyaa uummata baayyeen marsamee jira. Yoo tooftaan kun kan hojjetuuf tahe uummatni Oromoo saba xixxiqqaa kamiin lolee kam akka dhiisu iyyuu hin beeku. Kanaaf murtee tokko kan itti kennuu qabu WBO, QBO fi uummata Oromoo naannoo sana jiru tahuu qaba. Humna Liyyuu Polisiis tahe kan biraa amma uummta keenya irratti duulee miidhaa fidu eeguu dhiifne karaa gurmaaeen waan qabnuun itti duullee lafa irraa duguggnee gatuudhaan barnoota keennuuf qabna. Uummatni keenya tufatamuu fi jibbamuu duwwaa utuu hin taane sodaatamuus qaba.
Dabaloota Abbaa Dulaa warra marasaa uumataa irratti Lammaa Magrsaa farsaa jiraniif gurra kennuu hin qabnu. Waan afaaniin dubbatamu utuu taane waan hojiin argamu dhugeefachuu qabna. OPDOn harka TPLF baatee uummata Oromoo wajjin hiriiroo yoo hin gallee meeshaa diina waan taateef diina duraa wajjin dhabamuun dirqama.
Injifannoo Uummata Oromoof!
Gadaan Gadaa Bilisummati!


text:
Seenaa 104: Yesus Gara Samiitti Deebiʼe
SANAAN BOODA, Yesus bartootasaatti al baayʼee mulʼate. Yeroo tokko bartoonni 500 taʼan isa arganiiru. Yesus ennaa isaanitti mulʼatu waaʼee maalii akka itti hime beektaa? Waaʼee mootummaa Waaqayyooti. Yihowaan, Yesus waaʼee Mootummaa Waaqayyoo akka barsiisuuf gara lafaatti isa erge. Kanaafuu, erga duʼaa kaʼeellee hojii kana ittuma fufeera.
Mootummaan Waaqayyoo maal akka taʼe ni yaadattaa? Eeyyee, Mootummichi bulchiinsa Waaqayyoo isa samiirratti argamudha; Waaqayyo, Yesus mootii akka taʼu filateera. Akkuma kanaan dura barannetti, Yesus warra beelaʼan nyaachisuudhaan, kan dhukkubsatan fayyisuudhaan, warra duʼanillee kaasuudhaan mootii gaarii akka taʼu argisiiseera!
Kanaafuu, yeroo Yesus waggaa kumaaf samiirratti mootii taʼee bulchu lafti kun maal fakkaatti laata? Eeyyee, guutummaan lafaa jannata bareedduu taati. Waraanni, yakki, dhukkubni, ykn duutillee hin jiraatu. Waaqayyo lafa kan uume jannata namoonni gammachuudhaan keessa jiraatan akka taatuuf waan taʼeef, kun akka raawwatamu ni beekna. Jalqaba dhaaba ashaakiltii Eeden kan dhaabes kanumaaf ture. Yesus fedhii Waaqayyoo hundumaa ni raawwata.
Amma yeroon Yesus gara samiitti itti deebiʼu gaʼeera. Yesus guyyoota 40f bartootasaatti mulʼachaa tureera. Kanaafuu, duʼaa kaʼuusaa sirriitti amananiiru. Haataʼu malee, isaanirraa adda baʼuusaa dura bartootasaatiin: ‘Hanga hafuurri qulqulluun isiniif dhangalaʼutti Yerusaalem keessa turaa’ isaaniin jedhe. Hafuurri qulqulluun humna Waaqayyoo, isa duuka buutonni Yesus fedhii Waaqayyoo akka raawwatan gargaarudha. Dhumarratti Yesus: ‘Hanga qarqara lafaatti waaʼee koo ni lallabdu’ isaaniin jedheen.
Erga Yesus kana jedhee booda, wanti nama dinqisiisu tokko ni raawwatame. Akkuma asirratti argitutti gara samiitti ol baʼuu jalqabe. Achiis duumessi argaasaanii duraa waan isa dhokseef bartoonnisaa Yesusiin arguu hin dandeenye. Yesus gara samii dhaqee duuka buutotasaa warra lafarratti argaman bulchuu jalqabe.
1 Qorontos 15:3-8; Mulʼata 21:3, 4; Hojii Ergamootaa 1:1-11.
Gaaffiiwwan
- Yeroo tokkotti Yesusiin kan argan bartoota meeqa turan? Innoo waaʼee maalii isaanitti hime?
- Mootummaan Waaqayyoo maalidha? Yesus waggaa kumaaf lafarratti Mootii taʼe ennaa bulchu jireenyi lafarraa maal fakkaata?
- Yesus guyyoota meeqaaf bartootasaatti mulʼate? Amma garuu yeroonsaa kan maal itti godhudha?
- Yesus bartootasaa dhiisee deemuusaa dura maal akka godhan itti hime?
- Fakkii kanarratti maal argita? Yesus argaasaanii duraa kan dhokatehoo akkamitti?
Gaaffiiwwan dabalataa
- 1 Qorontos 15:3-8 dubbisi.
Phaawulos waaʼee duʼaa kaʼuu Yesus mirkanaaʼaa taʼee dubbachuu kan dandaʼe maaliifi? Yeroo harʼaahoo Kiristiyaanonni waaʼee maalii mirkanaaʼoo taʼanii dubbachuu dandaʼu? (1 Qor. 15:4, 7, 8; Isa. 2:2, 3; Mat. 24:14; 2 Xim. 3:1-5)
- Hojii Ergamootaa 1:1-11 dubbisi.
Akka Hojii Ergamootaa 1:8rratti ibsametti hojiin lallabaa hammam babalʼatee ture? (HoE. 6:7; 9:31; 11:19-21; Qol. 1:23)


text:
Fedhi Waaqayyoo Maalidha?
Waaqayyo lafa jannata taaturra nagaafi gammachuudhaan barabaraaf akka jiraannu barbaada!
Haataʼu malee, ‘Kun akkamitti taʼuu dandaʼa?’ jettee gaafatta taʼa. Macaafni Qulqulluun, Mootummaan Waaqayyoo kana akka raawwatu, namni hundi waaʼee Mootummaa kanaafi kaayyoo Waaqayyo nuuf qabu akka beeku fedhasaa akka taʼe dubbata.—Faarfannaa 37:11, 29, hiika bara 1899; Isaayaas 9:7.
Waaqayyo faayidaa akka argannu barbaada.
Akkuma abbaan gaariin tokko ijoolleesaatiif wanta baayʼee gaarii taʼe hawwu, Abbaan keenya inni samiis gammachuu barabaraa akka argannu barbaada. (Isaayaas 48:17, 18) Yihowaan, “Namni fedha Waaqayyoo raawwatu . . . bara baraan in jiraata” jechuudhaan abdii kenneera.—1 Yohannis 2:17.
Waaqayyo daandiisaarra akka adeemnu barbaada.
Macaafni Qulqulluun Uumaan keenya, “Karaa isaa akka inni nu barsiisuuf, nus daandii isaa irra akka adeemnu” kan barbaadu taʼuusaa ibsa. (Isaayaas 2:2, 3) Waaqayyo, fedhasaa guutummaa lafaarratti beeksisuuf, “saba tokko maqaasaatii[f]” gurmeesseera.—Hojii Ergamootaa 15:14, hiika bara 1899.
Waaqayyo tokkummaadhaan akka isa waaqeffannu barbaada.
Waaqeffannaan Yihowaa inni dhugaan namoota kan qoqqoodu utuu hin taʼin, jaalala dhugaatiin tokko akka taʼan kan godhudha. (Yohannis 13:35) Yeroo harʼaa namoonni hundi tokkummaadhaan Waaqayyoon akkamitti akka tajaajilan barsiisaa kan jiru eenyudha? Deebisaa argachuuf birooshura kana akka dubbistu si afeerra.


text:
GAAFII 5
Mana Barumsaatti Ijoolleen Abbaa Humnaa yoo Na Rakkisan Maal Godhu?
UTUU SI TAʼEE MAAL GOOTA?
Mee haala kana yaadi: Toomaas harʼa, boris taʼe yoom iyyuu mana barumsaa dhaquu hin barbaadu. Haalli kun kan eegale jiʼa sadii dura ijoolleen isaa wajjin baratan waaʼee isaa hamii babalʼisuu yeroo jalqabanitti ture. Achiis maqaa masoo baasaniif. Al tokko tokko utuu hin beekin waan godhan fakkeessuudhaan dabtara isaa harkaa darbatu ykn ijoollee duuba isaa jiran keessaa tokko isa darbata, Toomaas yommuu garagalu nama akkas godhe beekuu hin dandaʼu. Kaleessa immoo wanta kana caalutu isa mudate; intarneetiidhaan ergaa erguudhaan isa doorsisan . . .
Ati utuu Toomaas taatee maal goota?
TAKKA YAADI!
Kana jechuun homaa gochuu hin dandeessu jechuu miti! Aboottee utuu hin fayyadamin abbaa humnaa moʼuu ni dandeessa. Akkamitti?
DEEBII HIN KENNIN. Kitaabni Qulqulluun, “Namni gowwaan, yaada aarii garaa isaatii hundumaa in dubbata, namni ogeessi garuu in obsa, of qabaas in dubbata” jedha. (Fakkeenya 29:11) Hamma siif dandaʼame yoo tasgabboofte ykn aariin kee akka hin mulʼanne yoo goote, ijoolleen abbaa humnaa taʼan abdii kutatanii si dhiisuu dandaʼu.
HAALOO HIN BAʼIN. Kitaabni Qulqulluun, “Wanta hamaa hamaadhaan hin deebisinaa” jedha. (Roomaa 12:17) Haaloo baʼuun haala isaa itti caalchisuu malee faayidaa hin qabu.
RAKKINATTI HIN ADEEMIN. Kitaabni Qulqulluun, “Namni hubataan wanta hamaa in arga, jalaas in dhokata” jedha. (Fakkeenya 22:3) Hamma dandaʼametti namoota rakkina uumanii fi ijoolleen abbaa humnaa akka si doorsisan haala godhu irraa fagaadhu.
DEEBII ISAAN HIN EEGNE KENNIIF. Kitaabni Qulqulluun, “Deebiin laafaan dheekkamsa in qabbaneessa” jedha. (Fakkeenya 15:1) Tarii itti qoostee darbuu dandeessa. Fakkeenyaaf, ijoolleen abbaa humnaa furdina keetti yoo qoosan, “Kiiloo muraasa nan hirʼisa jedheen abdadha!” jechuu dandeessa.
JALAA HIN QABIN. Nooraa ishiin umuriin ishii 19 taʼe akkana jetteetti: “Callisuun keessan bilchina akka qabdanii fi nama isin rakkisu caalaa cimoo akka taatan, akkasumas nama abbaa humnaa taʼe sana caalaa akka of toʼattan argisiisa.”—2 Ximotewos 2:24.
AMANTII OF IRRATTI QABDU GUDDIFADHU. Ijoolleen abbaa humnaa taʼan warra ofii isaaniitiif ilaalcha gaarii hin qabnee fi callisan dafanii hubatu. Faallaa kanaatiin immoo, baayʼeen isaanii akka isaan si toʼatan akka ati hin heyyamne yoo hubatan si irraa fagaatu.
NAMA KAN BIRAATTI HIMI. Namni barsiisaa ture tokko akkana jedheera: “Namni abbaan humnaa isa rakkisu kam iyyuu warra kaanitti akka himun jajjabeessa. Akkas gochuun sirrii taʼuu isaa irra iyyuu, warra kaanis rakkina akkasii irraa eeguu dandaʼa.”


text:
One Response to Oromo Music
-
Jimma November 15, 2015 at 8:27 pm #
Artistooti keenya waan gaari hojjatu. Kan keenya ammalle “untapped” ta’us, saboota biraa walin hojjachuus waanti yeroon gaafachaa dhufeedha. Ummata walitti fidu irratti aartiin “heddu” taphata. Dhiho kana Saalihaa Saamii Rayya kessatti hojjatte fakkidha. Ummata walitti makuuf-gamtaan yaasuf aartiin gahee guddaa taphata. Fuldurattis hojjaaa kessan “demand” isaa guddisufis gaaridha akkanatti yaadun. Kaan abbaa siyaasaaf dhisaati, mee akkanattis yaada. Sumaalee walin, Sidaamaa walin, Kafichoo walin akkasumas saboota biraa walin taphachuu jechuuf. Waan jechu fedhe ifadha. Itti yaada.


text:
SEENAA Y.G (2005) —kutaa 2 ffaa | Ebla 2, 2015
Barru har’atti odoo hin ceenee , Barruu kiyya kutaa 1ffaa ilaalchisee Namni tokko yaada dhuunfaatti naa katabeen kan naaf qoode dubbiftootaaf dhiheessuun barbaada. Namni kun yaada dabalataa kanatti aanu naaf gumaachee jira. Akkas jedhe/jedhan, hiikkaa “HAYYUU” jedhuuf keesse kun dhugaadha. Waan itti idaate tokkollee hin qabdu. “Oromoon Hayyummaa kan Namaaf kennu, Dhimma Oromoon wal qabatee beekumsa qabanii fi hojii hojjataniin malee, beekumsa saba biraa ykn hammayyaa kanaan miti. jechi “Hayyuu” jedhu, jecha Qaalii Qabeenyaa Oromoo ta’eedha. Bara dhibbaa oliif gadaan hin turre. Ittiin bulaas hin jirru. Hayyuun jechumaan hafaaree ? jedhanii kan gaafatan jiru ta’a. Gadaa keessa dabruun Hayyummaaf bu’ura. Gadaan ammoo hin jiru. kanaaf haala keessa jirru irraa , warra dhimma ummata isaanii waliin umurii guutuu fi umurii walakkaa ol itti dabrsan kanaaf maqaa kabajaa gochuu ni dandeenya. Gadaa keessa jiraachuuf haalli mijachuu yoo dide illee, Dhimma Oromoo keessa jiraachaa jiru waan ta’eef. Hayyuummaan, Pirofesarummaa fi Dokitarummaa caalaa Oromoof qaalii ta’uu isaa beekuun fardiidha. Kanneen barnoota hammaayyaa waggaa 20-30 keessatti Dokitarummaa argatan ni jiru. Har’a ammoo, waggaa 40tu Piroofesara faa’aa argaa jirra. Keenyas akkasuma . Garuu kun dhimma Lammuumaa fi Oromomummaa Ummata isaaniin miti. kana irratti waan yeroo hundaa gaaffii natti ta’u kaaseen mareef karaa saaqa. Lammiilee OROMOO seenaa fi Gadaa Oromoo irratti waraqaa qorannoo dhiheessanii Pro. Ykn Dokitarummaa kan gonfatan Faranjoota irraa ta’uun maaliifii ? Gadaa barachuu fi dhiisuu, sirnaan qorachuu fi dhiisuu, guutummaatti hubatee jiraachuu fi dhiisuu kan beeku Abbaa Sirnichaa kan ta’e malee, akkamiin Faranjoonni waan hin beekneef warqaa raga kennuu ? kan jedhu .
Kanaaf , beektoota keenya dhimma Ummata isaaniin sadarkaa ol aanaa ga’an , waan isaan Ummata isaaniif yeroo dheeraa itti dabarsan waliin Hayyuummaa laachuufii dandeenya. Nama Tokko lafaa kaanee Pirazadantii waan ta’eef Abbaa Gadaa jechuu akkuma hin danda’iin, isa kaanifis lafaa kaanee “Hayyuu keenya” jechuun, Kabajaa muudama ofii balleessuu ta’a. Dhimma Itoophiyaa fi addunyaa keessatti, beekumsaan hangamuu qaroo fi jabaa ta’uu, Gonkumaa “Hayyuu” jedhamu hin malu. Akkuma argaa jirru kana beektoota keenya dhimma siyaasa Oromoo irratti umurii kichuun hojjachaa jiranii fi miidiyaa irratti ibsa adda addaa kennaniin “Xinxalaa” Siyaasaa jennee waamnu san, dhimma Ummata isaanii irratti hangamu yoo ifaajjan Umurii fi hojii isanii qabatamaan alatti “Hayyuu” jechuun Hin danda’amu. Jechii “Xiinxalaa” jedhamu kun beekumsa moo maal irraa akka namaaf kennamu hin beeku. Afaan biraa irraa dhaLchine yoo ta’ee kun dogoggora. Waanuma Oromoo deebisee kan dubbateef Xiinxalaa jennaan moo, beekumsa isaa irratti hirkifnee xiinxalaa jennaan. Jecha kana irra deebinee ilaaluun barbaachisaadha. beektoota keenya beekumsa ga’aa qabanii fi umuriin raagan kumaantama odoo qabnuu, warra siyaasaaf kichuu ta’anitti maaliif akka fiignu naaf hin galu. Dandeetti hin qaban jechuu miti. garuu dura hojjatanii argamuu qabu. Miidiyaatti dhihaachuun Namoota siyaasaaf balaadha. Wanti gara jabummaan dubbatanii fi qalbiin tasgabbaa’een dubbatamu tokko miti. dhiheenyatti waan argannuuf itti gargaaramna yoo ta’ee, kan nu irraa fagoo jiran, garuu bu’aa guddaa buusuu malanitti yoo mana cufannee, Dargaggootaa fi ga’eessoota har’a argannee jennu kana umurii malee akka dadhaban taasisaa jiraachuu keenya hubachuu nu barbaachisa.
Maqaan kichuutti Namaaf kennamu, guddachuu fi dhiisuu abbichaan akka Daanga’u hubachuun dansaadha. Maqaa umurii malee namaa laachuun Nama akka Dogoggorsu hubachuun gaariidha. keessattu Gaazexessitoonni waan akkasii irratti of eeggachuu qabun jedha. Yaada kiyyattin deebi’a, Har’a Gadaa hin qabnu. Maanguddoonni dhimma OROMOO IRRATTI YAADA OROMOO Gidduu galeessa kennan hin ijaaramnef malee, isaantu maqaa Hayyuu Nama muuda. haaluma kanaan, akkas jennee keewwachuu dandeenya, HAYYUU SEENAA OROMOO PRO………..HAYYUU AADAA OROMOO Dr…………HAYYUU AARTII OROMOO OBBO……. HAYYUU SEERAA FI HEERA OROMOO OBBOO …………jechuu dandeenya.Namni tokko kitaaba ykn waggoota muraasaaf dhimma Ummata isaa waliin jiraateef hayyummaan hin laatamu. Daangaa seenuu fi ba’uu qaba. Halagaa dhimma keenya umurii guutuu hojjate, addunyaattii Baase kan akka Pro.Asmaroomiin, HAYYUU SEENAA FI GADAA OROMOO Dr. Asmaroom Laggasaa jennee kabajaa qaalii kana kenninaaf. Odoon Alii Birraa ta’ee, Dokitara Kabajaa jedhamu kana dhiiseen, HAYYUU AARTII OROMOO ALI BIRRAAN!!!!ofiin jedha ture.kanatu dhama qabaata.
Atis jabaadhu barruu kee kana itti fufii. Dhaloota itti aanuuf raabsi . kan dubbisees of biratti hin hanbisiin. Qabxii 2ffaa Gadaa irratti kan dhiheessite warri dhimmi kun isaan ilaallatu sirreessuuf yaaluun Dirqama isaaniiti. Jedhanii naaf kataban. Dubbisanii callisuu dhiisanii, yaada waan naa gumaachaniif, Guddaan isa/isaan galateeffadha. Yaadi isaas na biratti qofaa hin hafiin jedheen isniif qoode. Sirreessa jechootaa fi Qubee garuu irra ilaalee sirreesseeraaf. barru kiyya kutaa 2ffaatti haa ceenu.
3. CARRAAN CAALAATTI HUMNA NU TAASISU GA’EERA :
Akka Oromoo tokkotti, yeroo kanatti Gammachuun of keessaa qabu himachuun na rakkisa. Waggaa 1 fi isa dura yeroo fi guyyaa kanan hawwaa ture. wanni Gammachuu kana na keessatti uume ammoo, adeemsi Siyaasaa Oromoo dukkanaa’aan sun har’a adutti ba’ee dhalli OROMOO hundi irraa dubbachuuf hubannoo ga’aa fi quubsaa qabaachuu isaati. Barreeffamaa fi gaaffii fi deebiin Ilmaan OROMOO waan silaa hin tollee dubbatan, aaranii bakka maratti huccuu darbatanii Jaallan isaanii abaaran, wal salphisuuf yaalan, jarjaranii waan kudhan keessa harka naqatanii deebisanii gaabbaan, kkf hundi har’a irra ga’aanii waan ifatti adda ba’ee jiru kana arguuf, Wareegama malee akka keessa hin ceene hubachuu dhabuu irraati jedheen keessa kiyyatti deebii kanneefiin ture. keessa ofiittis taajjabaan ture. Siyaasa keessatti “sirna keessi isaa fi siyaasi isaa hin dhumatiin kuffisuun, hojii lammaffaa ofitti dabaluudhaa” jedhama. Maal jechuudha ? sirna tokkoo lamuu akka hin deebinetti kuffisanii awwaalcha isaa gadi fageessuuf, qawwee qofaan odoo hin taanee, siyaasa inni Ummata keessatti qabu ficcisiisanii, Ummataan akka kufu taasisuu jechuudha. Isa booda haftee tokkollee hin qabaatu. Yoo akkas hin ta’iin, akka Biyyoota arbaa fi somaaliyaa tauutu dhufa. kana irra fakkeenya kennuun ni danda’ama. Garu fakkeenya kana qabannee, dhimma keenyatti haa deebinu.
Oromoon har’a keessa isaatti , waan qabsaa’ooti keessa isaa beekanii fi har’a Ummati adda baasee beekkateetu jira. Oromoon yoo dhuguma Ummata ofiif kan dhaabbatu ta’ee, wareegama kafallee waan ifatti argaa jirru kana irraa barannee, karaa hin daddaaqamne tolfachuu dandeenya. waamicha malee kan Bilisummaa Barbaadu ABO jalatti gurmaa’ee falmachuu, kan Itoophiyaa barbaade Qabsoo Bilisummaatti odoo quba hin qabnee socha’uu. Kaleessa Hogganni ABO nu sochoosuu didee jedhee kan achi ba’ee, rakkoon isaa nu sochoosuu didanii odoo hin taanee, Ilaalcha ta’uu ifatti argaa jirra. Na moggeessaniin kaleessaa ilaalcha har’atti kan hirkatu yoo ta’ee, dhugaa irraa fagaachuu hin ta’u. warri maqaa ABO qabatanii achi ba’uu qofaa kan barbaadanis, baatii 6tti gaara baanaan Oromoof odoo hin taanee, ABO butachuuf amma fakkaatutti yaalan, har’a qalbii deeffatanii ABO tokkicha gadi dhaabaa jiran. Kun gammachuudha.
Kana jechuun har’a Oromoon yoo falmachuu fi gurmaa’uu irratti dadhabbii qabaate malee, waan gochuu barbaannu karaa barbaannun gochuuf yeroon isaa mijataadha. Har’a akka kaleessaa waan qabsoo keessaa of moggeessinuuf hin qabnu. Dhaabni amma manaatti dhufee akka nu kadhatuuf yaadun hiriyyaa Dogoggoraa ta’uudha. har’a OROMOOn kamuu wal sobuu hin danda’u. yerootu dhugaa ba’aa jira. Waan kaleessa komannu ega sirraa’ee fi karaa qabatee, qabsoo irraa dheessuun maal jedhama ? kana booda, Hojiituu Ummata ofii biratti kabajaa namaaf kenna malee, qeeqaa fi wal tuffachuu dirree irraa akka hin taanee, beekuun barbaachisaadha. beekumsaa fi dandeetti ofiin Ummata ofii tajaajiluuf muratanii Qabsaa’oota waliin hiriiruu qofaadha. Kan maallaqa qabu ammoo, maallaqa isaa qofaan deeggaree bu’aa maallaqa isaa milkeessuuf hojjachuu qaba. Beekumsa addunyaa qajeelchuu danda’u baatanii dallananii taa’uun, wallaalummaa keenyadha. Har’a Oromootu qabsoomaaf hin ta’uu , ykn Oromootu Umamaan walii galtee fi Bilisummaa Afaaniin of rakkaa yoo hin jedhamiin malee, yeroo kanatti Oromoon gumaacha isaa taasisuuf hin muratiin quba namatti qabuu dhiisuu qaba. waan keessa keenyaa nu rakku hundaa ilaalleerra. Kana keessaa ba’uufis hundumtuu ijaarsa isaa gara tokkotti lucceeffateera. Kana caalaa yeroo mijataa eeguun waan hin malle.
4. DHUGUMA QABSAA’OONNI TOKKOMUU DHABUU QOFAATU QABSOO KANA HARKISAA JIRAA?
Hiikkaan Tokkummaaf kenninu, kana booda hiikkaa addaa kennaafii deemuun barbaachisaa ta’aa dhufeera. Ummati Oromoo “TOKKUMMAA” jedhee inni akka Umama isaatti hiikkatu sun, haala har’a keessa jirrun wal simataa ? yoo jennee , waan wal simatu hin fakkaatu. Kana jechuun mata duree wal dhabdee kaasuuf miti. waan jiru hubatanii itti seenuutu murteessaa waan ta’eefidha. Warri WALABUMMAA OROMIYAAtti amanan, waa hundaan tokkoomuu danda’u. Tokkoomaas jiru. warri Ilaacha kanaaf faallaa jiranis, wal danda’anii Tokkoomuu danada’u. humna kana lamaan gidduutti Tokkummaa dhalachuu hin dandeenye, ykn kaayyoo wal dhiibu kana Tokkoomsuun hedduu Ulfaataa ta’uu odoo beeknuu, jechuma Tokkummaa dhugeessuuf dhamaana ykn kun milkaa’uu malee jennee qabsoo keessaa kan harkifannu yoo ta’ee, kun hubannoo dhabuudha. Jaallannus jibbinus, humni kun lameen qabsoo gaggeessan keessatti, wal dura dhaabbachuu fi diinaaf tumsuu dhiisuu irratti wal ta’uun ala, tokkoomuun gonkumaa hin danda’amu. Oromummaan tokkodha. Ilaalchaan garuu walii faallaadha. kun rakkoo qabsaa’ootaa odoo hin taanee, Ilaalcha itti amanan sanaatu kana uume. Kun ammoo addunyaa irra kan jiruudha. Qabeenyaa Oromiyaa Oromoon ol aantummaan itti fayyadamu qabaa irratti, Oromiyaa, Alaabaa Oromiyaa, Guyyaa Gootootaa, Guyyaa WBO, Afaan oromoo … kkf irratti yaada tokko qabaachuu danda’u. garuu Oromiyaa Mootummaa ofiin akka bultu taasisuu fi Itoophiyaa jala haa bultu qofaa odoo hin taanee, Karaa Nagaan hojjannaa fi qawwee malee filannoo hin qabnu kan jedhu gidduutti, garaagarummaa guddaa qaban. Kanaaf kan tokkomuu danda’u irratti lucca’anii qabsoo finiinsuu qofaatu furmaata nuuf ta’a.kana jabeeffachuu qabna. Kanaaf ammoo yeroon isaa kennataadha. Waan itti amannee itti seennuu fi waan amannu irratti hojjannu.
Harkifchuu qabsoo Oromoof namoonni hedduun qabsaa’oota komatan. Ani garuu kana hin fudhu. Duuchaatti akkasi jechuu irra, ifatti dhugaa jiru waliif ibsuutu furmaata. Seenaa irratti dahatanii qabsoo keessatti waan dhalattee fi mudatte hundumaa gilgaalanii murtee ofii irra ga’uu barbaachisa.daandii qawwee filachuus miti. kaleessa Addunyaa qawweetti amantu keessa mitii, bara ilaa fi ilaamee jedhamu kana keessattu qawween murteessaa ta’uu argaa jirra. Qabsoon harkifachuuf sababaadha kanan jedhu, seenaan wal qabsiisee dhiheessuuf qophaa’eera. Waan hunduu yeroo qaba. sababaa eeggchuun gaariidha. Xiinxalaa Siyaasaa ta’uuf wareegama ofii salphisuun dansaa miti. laalaa qabsoo keessaa akka gaaritti hubachuu nama barbaachisa. Qabsoon kun ega eegalamtee nam-tokko kaasee hanga gurmuutti waan hojjatamaa turee qorachuu barbaada. Seenaa Qabsoo wayyaanee keessatti, qabsaa’oonni wal fixanis, diinnis isaan fixee Nama 7tti galanii turan. Shaabiyaanis akkasi. Garuu achi irraa ka’anii seenaa boonsaa hojjatan malee, yeroo sanatti kan isaan mudate sana, akka qabsoon harkifateetti seenaa qabsoo isaanii keessatti hin katabne, ittiin wal hin atakaarrees. Kana bal’inaan yeroo biraan itti deebi’a.
Qabsaa’oonni hanga danda’an nama isaanitti dhufe ijaaruun dirqama. Inni ijaaramee itti toluu fi dhiisuu bakka jiru ilaallatee hojii itti ramadamee dhiisee yoo karaa irraa maqee dhaaba komannaa ? Ummati qabsoo gaggeeffatu keessatti ga’ee isaa wallaaluu irraa, wal danqaa yoo oolee qabsaa’ootatu tokkomuu dadhabee qofaan golgannaa ? Namni seenaa ykn aadaa Ormoon beekumsa ga’aa qabu tokko yoon miseesa dhaabaa ykn qondaala dhaabaa ta’ee malee jedhee beekumsa isaa kana hammatee yoo ciisee, hanqina qabsaa’ootaatti fudhannaa? ? dhaaba jalatti gurmaa’uu irra Kominiitii ijaarree akka dhaaba siyaasaatti of fudhannee, Namoota amma tokko ofitti marsinee, isin natti dhuftan malee jedhee kan moggeffamee taa’ee, tokkomuu dhaabaatti maxxansuun sirriidhaa ?
Qabsaa’ootuma ta’anii ABO miseensa jedhamuu qofatti fudhatanii , hojiin odoo hin taanee, Maqumaan kan fiiggachuu barbaadan, hojii dhaabaa yoo dagatee fi dadhabsee tokkomuu dhabuu qabsaa’ootaa keessatti fudhannaa ? gaaffiilee kana caalan kaasuun ni danda’ama. Kana kaasuun kiyya waan taajjabaa jirun harkaa qabaafi. ABO jabaa gadi dhaabuuf sochiin eegalamee humni bara 2000 achi ba’ee, har’aa kaafnee qabeenyaa fi sochi keenya tokko taasifnee ajaja tokko jalatti galchinee, jedhanii beeksiisuu dhaggenye jirra. Hojiin ammoo muudama isaanii fi hojii isaani argaa jirra. Kana irra taree warra hafe illee ofitti makanii ABO jabaa Kora sabaan raggaasisuuf sochii addaatti jiraachuu inuma dhageenya. Daawwanna.
Maarree, maaliif har’allee akka rakkinni jirutti dhiheessina ? kana irra tokkummaa isa kam eegna ? kan Ummati barbaadu ega kabajanii fi hojiitti argisiisanii , maaliif simanneefii hojiin bira hin dhaabbannu?Tokkummaa isa guddaa mirkaneessuuf, tokkummaa harka keenya dhiheenya keenya jirutti maaliif dhimma hin baanu ? tokkummaa harka keenya keessa jiru hanga yoomitti achi dhiibnee dubbanna. Addatti Maanguddoonni Oromoo Tokkummaatu dhibe jedhanii miidiyaatti ba’anii yennaa dubbatan hedduun qaanfadha. Sababaan Aadaa oromoo keessatti Tokkummaan oromoo keessaa bifa kamiitu, Gatiittii Maanguddootaa irra jira. Jaarsummaa akan jedhamu tokko waal wal irraa fagaatee fi adda ba’ee taa’anii walitti deebisu mitii ? walitti deebisuun ammoo tokkomsuu miti ? kanaaf deebi’anii kan isaan tokkomsu akka waan barbaadanitti dubbatu. Silaa waan hundaa keessaa bilisa ta’anii, Oromiyaa fi Oromoo qofa irratti hundaa’anii dubbii kan Qajeelchan isaan turan. kanaafan tokkoomuu Qabsaa’ootaa dhibuu qofaatu qabsoo kana harkisaa ? jedhe.
Namoonni tokko tokko addunyaa Oromoo hammatu odoo hin taanee, addunyaa isaan qofaa hammattu ummachuu barbaadu. Yoo xiqqaate waan komatan ofii raawwachu irraa of hin qusatan . amma hojji qofaatu nu irraa eegama. Beekumsaa fi dandeettiin wal bira dhaabbachuu malee, tokkomuu qabsaa’ootaa kan jedhamu seenaa ta’uuf yeroo muraasatu hafa. Komee tarrifachuun Oromoo xumuramaa jirti. Wayyaaneen akka dhaabaatti warra fuullee arginuun ala, Angoo isaanii kana turfachuuf haala addunyaa fi Afriikaa qoratanii karaa kana haa hojjannu, karaa kana haa tolfannu, mee kana haa yaallu , jedhanii beektoota yaada mataa isaanii kennan garu miseensaa dhaabaa hin taanee, lammii tigiree ta’uu qofaan isaan waliin dhaabbatan dhibbootaan qabu . Faranjii gawwamsuu fi sossobu keessatti shoora ol aanaa kan gumaachan isaanii . nuuti hoo ? sochii jabaa akkasii odoo hin raawwannee Bilisummaa qofaa jechaan salphaa taateef katabannee fiiguu qofaan, milkaa’uu yoo dadhabnee , tokkomuu qabsaa’ootaatti hirkisuun fudhatama hin qabu.
Kominiitiin Biyya Bilisoomsee addunyaa irra hin jiru. waldaan Ummata Bilisoomsee addunyaa irra hin jiru. qabsoo Bilisuummaa gaggeeffamuuf gumaacha ol aanaa yoo taasisan malee. Sochii gama kanaa siyaasaan wal hidhatee warra qabsoo dursaa jiraniin yoo quba wal qabaatan malee. “Xiinxalaa” siyaasaa kan itti taane, Kominiitiin sochii Gibitsi keessaa bara 2011 eegalee har’a eessa jira ? yeroo sana dhaaba bakka isaan bu’u tolfatanii addunyaatti asi ba’uu qabu turan. Kominiitii Angoo irra hin keessuu. Warri siyaasa Biyyatti dhuunfataa jiran warra bara 2011 wareegama kafalee ? hamileen ka’anii socha’uu fi Angoo siyaasaa qabachuuf humna horachuun waan wal irraa fagooti. Dhimma Oromoo irratti sochii kamiyyuu goonu dubbii kana qalbifachuun murteessaadha. Yoo ta’uu baate garuu sochii xixiqqoo wareegama kafalsiisu uumaa jiraatta malee, waan buqqaasaa hojjachuun rakkisaadha. Akka sabaattis, Dogoggoraa fi hanqina akkasii qabanaa irratti haa hojjannuu jechuudhaafi.
Kutaa 3ffaa keessatti :-
- 5. Nuuti odoo of hin Bilisomsiin, Biyya Bilisoomsuu ni dandeenyaa ?
- Diigamuu qofaa odoo hin taanee, Diiguus barachuu qabna. Bilisummaa keenya mirkaneessuuf, saboonni ollaa Oromiyaas Bilisummaa gaafachuu akka eegalan taasisuu qabna.
- Ol-aantummaa Qooqa tokko dhaabuuf, qooda ilmaan Oromoo gama sanaan jiru deeffachuu irratti hojjachuu qabna.
HORAA BULAA !!!


text:
#OromoRevolution Sadaasa 9/2016 Godina Horroo Guduruu Wallaggaa Suluulaa Fincaa’aatti hojjettootni Warshaa Sukkaaraa Fincaa’aa hiraarsaa Waraana Wayyaanee Koomandii Poostii bahuu fi galuu dhorkamnee Ajjeefamaa, reebamaa fi hidhamaa hin jiraannu jechuun guyyaa har’aa guutummaatti hojii dhaaban. Waraanni Wayyaanee Yakka duguuginsa sanyii Uummatarratti rawwachuun uummata daranuu gara of ittisuu fi FXG jabaachuutti kan murteeffachiise takkaa waraanaan akka duubatti […]
Archive | November 9, 2016
Sagalee bilisummaa Oromo (SBO) Sadaasa 9, 2016
SBO: Sadaasa 9 bara 2016. Oduu, Yaadannoo FDG waggaa 11ffaa ilaalchisee qophii qindaa’e, Yaadannoo FDG waggaa 11ffaa irratti qophii Hawaasa Oromoo UK fi Hiriira Hawaasni Oromoo Kanaadaa – Otaawaatti gaggeesse Akkasumas SBO sagantaa Afaan Amaaraa


text:
Ibsa Boordii OMN Irraa Kenname
11/23/2014
Kabajamtoota Hojjattoota, Miseensootaa fi Deeggartoota OMN Hundaaf,
Hogganaa Bordii Oromia Media Network, Dok. Hamzaa Abdurazaaq, dura taa’umaa Boordii OMN, irraa gadidhiisuu isaanii gaddaan isin beeksifna. Hundeeffama OMN irraa eegaluun, Dok. Hamzaan dadhabbii tokko malee dhaabbata kana tajaajilaa turaniiru.
Boordiin OMN gaafa Sadaasa 22 bara 2014 walgahii godhateen marii jabaa tokko erga gaggeesseen booda haala gufuuwwan OMNiin mudatan qoratee kan dhiyeessu koree addaa tokko (ad hoc) sagalee guutuudhaan akka dhaabbatu godhee jira. Koreen addaa kun Dok. Hamzaa dabalatee sagalee deeggarsaa miseensoota Boordii guutuu ta’een hundeeffame. Bu’aan qorannoo kanaas gufuuwwan OMNiin mudatan kana gadifageenyaan erga qorateen booda furmaata murteessaa ta’ee fii, dhaabbata kana haalaan gara fulduratti tarkaanfachiisuu danda’u argamsiisuudhaaf.
Amaan kana, koreen addaa kun hojii qorannoo isaa jalqabee jira. Oduun hogganummaa gadhisuu Dok. Hamzaa kan dhagahame, walgahiin boordii kun erga taasifameen sa’a muraasa booda. Bordiin OMN, haalaawwan murtii hogganummaa gadidhiisuuttiin irraan isaan gahe ilaalchisee Dok. Hamzaa wajjin yeroo gabaabaa gidduutti mariyachuuf carraa jiru hundatti ni fayyadama.
Ibsa kanaanis waan mirkaneessuu barbaannu, koreen addaa kun dirqama isaa haalaan kan bahu ta’uusaati. Bu’aa qorannoo isaas torban muraasa keessatti hawaasaaf ifatti akka beeksisamu abdii guddaa qabna. Haala kana keessatti, miseensootaa fi firoottan OMNiif dhaamsi dabarsinu, yeroo rakkoo akkanaa keessatti, akkuma yeroo kaan gootanitti, tasgabbiidhaan miidiyaa keessan kana (OMN) bifa barbaachisaa ta’e hundaan akka gargaartan isin gaafanna.
Galatoomaa.
TVOMT: OMN’s Top Official Resigns: