text:
Galaana Diimaa
Galaana Diimaan galaana qalla Garba Indiyaa keessatti argamu kan Afrikaa fi Eshiyaa jiddu jiru. Galaana Diimaan kunii kan Garba Indiyaa walitti qabate kibbaan Bab el Mandabii fi Gulfii Eden keessan yoo ta'u, kaaban immoo Peninsulaa Sina'i, Gulf of Aqaba (Gulf of Eilat fi Gulf of Suez (kan gara Kanaalii Suwiiz nama gessu) kessanni. Ecoregioniin Galaana Diimaa Global 200 dha.
Kuta Sulula Guddaa hanga ta'e kan qabatu Galaana Diimaan kuni ballina lafa walumaa galatti hanga 174,000 isquweer maayils (isquweer kiilometirii 450,000) yoo qabatu: dheriini isaa maayilisii 1,200 (1,900 km) fi ballina dagalee bakka Galaana Diimaan itti ballatutti argamu maayilisii 190 (300 km) ta'a. Galaana Diimaan dhooqa garaa keessa guddichi jiddu isaatti argamu 8,200 feet (2,500 m) yoo ta'u, avirejjiin dhooqa Galaana Diimaa immo 1,640 feet (500 m) ta'a. Haa ta'u malee bakka dhooqa diddiqa qaban ni jiru; bakkonni kunis binensotta bishaan keessa jiraatanii fi Corals baayyee of keessaa qabu. Galaanni kuni gosa lubbu qabeeyyii lafee dugdaa hin qabne(invertebrate) 1,000 fi kooraalsi(corals) laafaa fi jabbaa ta'an 200 of keessaa qaba. Galaanni kuni adunya keessaa fiixee kaaba naannoo tiropikaalitti argama.
Galaana Diimaan adunya keessaa baayyee soogiddaa'aa(soogidda qabaachuun) ta'un beekkama; kuni immo akka bishaan Galaana Diimaa itti maru irra kan ka'e dha. Kunis kan adda ta'e sababa hurka(evaporation) fi dhibba qilleensaatti. Sogiddummaan Galaana Diimaa 3.6% hanga 3.8% ta'a.


c: text/html

text:
Itiyoophiyaan wayita ammaa adeemsa guddina saffisaa irratti akka argamtuufi guddina kan itti fufsiisuuf tumsi taasifamaa jira jedhan.
Damee guddina diinagdee qonnaatiin shoorri guddinaa bara 2003 keessa dhibbentaan 45 ture wayita ammaa gara dhibbentaan 40tti akka hir’ateefi dameen induustirii bara 2003 dhibbentaan 11 irra ture gara dhibbentaan 14tti akka dabale himaniiru.
Dameen tajaajilaatis bara 2003 dhibbentaan 45 kan ture yammuu ta’u gara dhibbentaan 46tti dabaluun madda guddina diinagdee akka ta’e himan.
Dameen omishaatis waggaa waggaadhaan dhibbentaan 13 guddachaa akka jiru eeraniiru.
Biyyattiin bara 2007 keessa guddina dhibbentaan 11.4 ni galmeessifti jedhamee kan eegamu yammuu ta’u qonni dhibbentaan 8.5 dameen induustirii dhibbentaan 23 akkasumas daameen tajaajilaa dhibbentaan 9 akka guddatu tilmaamameera jedhan.
Daldala alaa
Raawwii hojii baatiiwwan jahan darbaniitiin galiin daldala alaatiin argame bara darbe kan argame Doolaara Ameerikaa miliyona 60.3 wajjin yoo wal bira qabamee ilaalamu gadi aanaadha.
Omishawwan gara biyya alaatti ergaman keessaa galiin omisha Bunaafi Abaaboo irraa argame dabalata kan mul’ise yammuu ta’u galiin omisha warqii kuduraafi muduraa akkasumas huccuu irraa argame gadi aanaa ta’eera.
Galiin waliigalaa daldala alaa irraa argmes Doolaara Ameerikaa biiliyoona 10fi miliyoona 800 akka ga’e himaniiru.
Galii biyya keessaa
Maddawwan biyya keessaa irraa baatiiwwan jahan darbanitti galiin Birriin miiliyoonni 69fi miliyoonni 500 kan walitti qabame yammuu ta’u kunis dhibbentyaan 16.4n dabalata akka mul’ise beeksisaniiru.
Karoorri waggaatis dhibbentaan 55 akka raawawtamedha kan himan.Galii dabaluudhaaf ammas hedduu hojjechuun akka barbaachisudha obbo Hayilamaariyaam kan eeran.
Qusannaa biyya keessa dabaluuf carraaqqiin taasifamaa jiru yammuu ilaalamu hojiin hojjetamaa jiru jijjiirama argamsiisaa akka jiru himan.
Liqaa idila addunyaa
Liqaan Itiyoophiyaan hanga ammaatti fudhatte yammuu ilaalamu kan biyyaalee addunyaa wajjin yoo wal bira qabamee ilaalamu gadi aanaa akka ta’edha ministirri muummichi Hayilamaariyaam kan beeksisan.
Biyyattiin humni liqaa baachuuf qabdu sadarkaa idila addunyaatiin qoratamee sadarkaa Bfi B+ akka argate yaadachiisaniiru.
Kana wajjin wal qabatee biyyattiin gurgurtaan boondii Doolaara Ameerikaa biiliyoona 1 haala milkaa’aa ta’een kan raawwatte yammuu ta’u kunis biyyattiin abbootii qabeenyaa biyya alaa gara Itiyoophiyaatti hawwachuuf shoora ol’aanaa gumaacha jedhaniiru.
Damee qonnaa
Damee qonnaatiin hojiiwwan hojjetamaa jiran bu’aa quubsaa argamsiisaniiru kan jedhan obbo Hayilamaariyaam bu’aan kunis cimee itti fufuu qaba jedhaniiru.
Qonni gannaa baranaa wayita xumura karoora guddinaafi tiraansfoormeeshinii marsaa 1ffaa akka ta’eefi kanaanis omisha toonii 28.6 walitti qabuuf akka karoorfame himan.
Obbo Hayilmaariyaam gabaasa raawwii baatiiwwan jahan darbanii erga dhiyeessanii booda gaaffilee gara garaa miseensoota mana mareetiin dhiyaataniif deebiifi ibsa bal’aa kennaniiru.
Gulaalaan:Birhaanuu Hurrisaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
WASHINGTON DC—
Somaaliyaan waggootii dheeraaf wal waraansaa fi hokkaraan raafamaa kan turte ta’uus/ waggaa kana keessa rakkoo guddaan biyyatti qunname/ mootummaa dhuma keessaa ka’e.
Wal dhabdeen siyaasaa uumamee kun immoo jijjirama biyyatti keessatti argame danqaa jira jdhan Gabaasaa Gabe Joselow Erge.
Danqaan siyaasaa somaaliyaa keessaa baatii kana keessa sagalee kennameen xumura argate. Akka sagalee kennameetti sagalee sagalee mormii 153 fi deggersa 80n muummichi ministeeraa Abdiweli Sheikh Ahmed aangoo irraa kaafaman. Kunis kan ta’e president Hassan Sheikh Mohamud jijjiirraa kaabinee gochuu isaanii irraan kan ka’e wal dhibdee uumameen ture.Waggaa tokko keessatti muummichi ministeeraa ennaa filatamu Mr. Ahmed nama lammataa ti.
Xiinxalaa siyaasa Somalia kan ta’an Abdiwahab Sheikh Abdisamad akka jedhanitti falmiin siyaasaa hoogganoota gosoota adda addaa irraa ta’an gidduutti ka’e kan dhuunfaa ti.
Baatii Sadaasaa keessa Konfrensiin dhimma Somalia irratti mar’iate utuu hin ga’in dura jilli tokkummaa mootummootaa Nicholas Kay akka jedhanitti sabatiinsi siyaasaa dhabamuun hegeree Somaliaa balaa irra buusuu mala.
Lammiiwwan Sudan kibbaa soda keessa jiru. Uummatichi irra jireessi walitti bu’iinsi waggaa tokkoof ture ni dhaabata abdii jedhu hin qaban. Hoogganoota siyaasaa kanneen biyyattiin waraanaan bututte bilisummaa ishee kan egeree wayyaawaan biyyattiif fide jedhanii abdatan gonfattee waggaa sadii booda gara wal waraansaatti isaan deebisani-tti hedduu aaranii jiran.
Kanneen abdii xiqqoo qaban keessaa tokko mnisteera dhimma boba’aa duraanii Laul Deng. Garee dhuunfaa kan dhimmootii imaammata hawaasummaa qoratuuf directora ennaa ta’an dhiyeenyas gareelee siyaasaa sadii, paartii biyya bulchu SPLM Tanzania keessatti walitti fide. Mr. Deng marii araaraa Itiyoopiyaa keessatti geggeessamaa jirutti dabaluu dhaan kun fooya’ina gaarii jedhan. Haa ta’u malee of qusannaa dhaan dubbatan.
Walii galteen nageenyaa yeroo afur tolfamee fi uggurri US fi gamtaa Awrooppaan kaa’ame lola sana dhaabsisuu hin dandeenye. Walitti bu’iinsi sun uummata kuma kurnaan laka’amu galaafatee kanneen miliyoona 1.5 ol ta’an immoo qe’ee ofii irraa godaansise. Sabaa himaaleen qiyyaafati kennanis gad deemaa adeeme, jaarmoliin gargaarsaas walitti bu’iinsi Sudan kibbaa keessaa wal waraansa dagatame ka biroo ta’uuf deema jechuun akeekkachiisan.
Gabaasa guutuu armaan gaditti caqasaa


text:
Balaa dhooyinsa Boombii iddoo afuritti raawwatame kanaan namoota du’an malees namoonni lakkoofsaan 357 caalan madaa’aniiru.
Kanaaf lakkoofsi namoota balaa kanaan lubbuun isaanii darbuu dabaluu akka danda’u eerameera.
Haleellaan magaalaa guddoo biyyattii sana’aatti raawwatame kun Masgiidoota lama irrati kan xiyyeeffate akka ta’e beekameera.
Haleellaa kana hidhattoonni isaa akka raawwatan gareen shororkeessaan ISIS mirkaneesseera.
Hospitaalonni Sana’aatti argaman lubbuu Namootaa baraaruuf carraaqqii taasisaa jiraniin arjooma dhiigaa gaafachaa akka jiran BBCn gabaaseera.
Hospitaaloonni magaala Sana’aa dhiiga gaafatchaa jiru.BBCtu gabaase.
Gulaalaan:Biraanuu Hurrisaa


text:
Xagge 17: Mimmito Labbannokki Lakkuwa
KURI misilete aana noori lamunku beetti mimmito dilabbanno; dihattooti? Su'mansa afootto? Ugaaxaanchu Eesawuuti; gereewo allaalanni noohu kayinni Yaaqoobiiti.
Eesawunna Yaaqoobi, Yisaaqinna Ribiqa iltino lakkuwa oosooti. Eesawu ugaaxe ayiddisira sagale abbannohura, annisi Yisaaqi lowo geeshsha baxannosi. Ribiqa kayinni Yaaqoobi roorsite baxxanno; korkaatuno Yaaqoobi joogahonna wodanaamo beettooti.
Yaaqoobiuu ahaahi Abirahaami xaa geeshsha lubbote no; Yaaqoobi ahaahisi Yihoware kulannasi macciishsha mageeshsha hagiirsiissannosiro heda dandiineemmo. Lakkuwaho 15 diro ikkinsata, Abirahaami 175 dirisinni reyi.
Eesawu 40 diro ikkisita, Kana''aani gobbanni lame seenne adhi. Togo assasinni Yisaaqinna Ribiqa lowo geeshsha dadilli; korkaatuno kuni seenni Yihowa maga'nannoha di''ikkino.
Mitto barra, Eesawu rodiisi Yaaqoobira lowo geeshsha hanqanno gede assannori kalaqami. Yisaaqi bayiriidi beettosi maassi'ranno yanna iillitu. Eesawu bayira ikkino daafira maasso adhate agadhe no. Ikkollana Eesawu maasso adhate qoosso Yaaqoobira balaxe hire kaino. Qoleno Maganu, lamunku ilantu yannara maasso adhannohu Yaaqoobi ikkinota coyi'rino. Yannate gedensaanni Maganu yiinte gede ikki. Yisaaqi beettosi Yaaqoobi maassi'ri.
Yannate gedensaanni Eesawu tenne afiti, Yaaqoobira hanqi. Lowo geeshsha hanqino daafira Yaaqoobi shaara hasi'rinota coyi'ri. Ribiqa tenne macciishshite lowo geeshsha yaaddu. Konni daafira ayiddaannase Yisaaqi, ‘Yaaqoobino Kana''aani seenne adhannoha ikkiro lowo geeshsha shetto ikkanno’ yitu.
Yisaaqi tenne macciishshe Yaaqoobi woshshe, ‘Kana''aani gobbanni seenne adhitooti. Hatteentenni Kaaraani gobbara hee'rannohuwa ahaahikki Baatueeli qae ha'ri. Beettisi Laaba seenni giddo mitte adhi’ yiisi.
Yaaqoobi annisi yiinota macciishshe, hakkawotenni Kaaraani hee'ranno fiixisiwa seeda doogo ha'ri.
Kalaqo 25:5-11, 20-34; 26:34, 35; 27:1-46; 28:1-5; Ibiraawuyaani 12:16, 17.
Xa'muwa
- Eesawunna Yaaqoobi ayeeti? Insa mimmito labbannokkihu mayinniiti?
- Eesawuranna Yaaqoobira ahaahinsa Abirahaami reyi wote me''e diro ikkinonsa?
- Eesawu amasinna annasi lowo geeshsha dadillisinohu ma asseeti?
- Eesawu rodiisi Yaaqoobira lowo geeshsha hanqinohu mayiraati?
- Yisaaqi beettosi Yaaqoobi mayyee amaali?
Wole xa'muwa
- Kalaqo 25:5-11, 20-34 nabbawi.
Yihowa Ribiqa oosore mayyee masaalino? (Kal. 25:23)
Yaaqoobiranna Eesawura bayirreenynya lainohunni noonsa lao babbaxxitinohu mayinniiti? (Kal. 25:31-34)
- Kalaqo 26:34, 35; 27:1-46 nna 28:1-5 nabbawi.
Eesawu ayyaanaamo coye ayirrisannokkita leellishinohu hiittoonniiti? (Kal. 26:34, 35; 27:46)
Yaaqoobi Maganu maasso adhanno gede, Yisaaqi ma assi yiisi? (Kal. 28:1-4)
- Ibiraawuyaani 12:16, 17 nabbawi.
Eesawu xagge qullaawa coye mishshannorira mayi iillannonsata leellishshanno?


text:
Labsa Tokkoomuu ABO fi KY – ABO
Amajjii 9, 2015
Yeroo ammaa haalli hamaan ummanni keenya biyya isaa Oromiyaa keessatti mudachaa jiru himamee kan hin dhumne tahuus haala sukaneessa akka tahe beekamaa dha. Ummanni Oromoo biyya isaa keessatti mirga abbaa biyyummaa dhaabee, lafaa fi qabeenyi isaa akka malee saamamee, badii takkan maletti hidhamaa fi ajjeefamaa jira. Ajjeechaan jumulaa ummata Oromoo irratti mootummaa TPLF (EPDRF)n tooftaa dhoksaan raawatamaa jira. Barattoonni Oromoo waan gaaffii mirgaa gaafataniif, mana barnoota sadarkaa adda addaatti fi universitooata keeysatti rasaasan ajeefamaa fi hidhamanii gochaan garajabinaa ilma namaarratti hin raawwatamne irratti hojjatamaa jira.
Kanneen hidhaa diinaa jalaa miliqan barnootarraa arihamuu fi biyyoota ollaa keessatti alloolamuurraa bilisa tahuu hin dendeenye. Miidhaa fi darara ar’aan tana ummata keenya akka ummataatti irratti raawwachaa jiraniin alatti Oromiyaa qircachuu/ciranii hiratuudhaan balleessuuf saganteefatani jiru. Kana malees, Oromummaa sammuu Oromoo keessaa haquudhaaf tattaaffii godhamaa jirtu ofirraa faccisuudhaa fi mirgaa fi eenyummaa Oromoof caalaatti wabii tahuudhaaf maloottan jiran keessaa malli inni tokko Oromoon akka sabaatti; jaarmoonni siyaasaa Oromoo fi Oromummaa akka dhaabaa fi gurmuutti wal tahuudhaan diina innikkaa dura dhaabbatuun tarkaanfii murteessaa fudhachuun barbaachisaa dha.
Waan taheef, marii Araaraa fi Tokkummaa ABO fi Koree Yeroo ABO (KY-ABO) gidduutti waggaa lamaa oliif deemaa turte xumura itti godhuun tokkummaadhaan akka dhaaba tokkootti sochoo’uf murtii irra geenyee jirra. Dhaaba keenya ABO jalatti miseensota, hoogganoota, fi qabeenya keenya akkasuma beekkomsaa fi dandeettii teenya walitti dabaluudhaan caasaa tokkicha jalatti Qabsoo Bilisummaa Oromoo tan ABOn gegeeffamtu akka qaama tokkootti finiinusuuf tokkoomne jirra. Jaarmayootiin tokkooman kun sagantaa, heeraa fi seera ABOtti buluu fi hujiirra oolchuuf akka jabeenyaan hojatan mirkaneessanii jiru. Mariin tokkoomuuf godhamaa ture kun yeroo hamma tokko fixullee ABO fi KY – ABO bara haaraya Amajjii 1, 2015, waliigaltee jaarmayoota kanaa haala abdii fi hamilee qabuun mallatteessudhan xumuramuu isaa miseensota, deeggartootaa fi ummata Oromoo yeroo beeksisan gammachuu guddaadhani.
Mormii fi waldhabbii yaadaa nu jidutti dhalatteen adda bahuun keenya ummata Oromoo fi firoottan isaa yeroo gadisiisu, diinotii fi farreen QBO warra tahan akka itti gammadan tasiseeti ture. Arra ammoo walii galtee fi tokkoomuun jaarmayoota keenyaa ummata Oromoo kan gamchiisu yoo tahu, diinottii fi warreen farra QBO tahan akka gaddisiisu beekamaadha. Rakkina QBO mudate irra aanuuf jaarmayoota fi gurmuu qabsaawotaa kanneen kaayoo Bilisummaa Ummata Oromoo fi walabummaa Oromiyatti amanan walitti deebi’uun mooraan QBO jabeessuun barbaachisaa waan taheef, waliigalteen kun moraa qabsoo itichuuf tattaaffii godhamaa jiru keessaa qooda guddaa qaba janna. Ummatni Oromoo fi deggertoonni QBOtis fiixa bahiinsa walii galtee araaramuu fi tokkomuu ABO kana karaa hundaan akka cinaa dhaabbatan waamicha keenya dabarsina.
Haaluma kanaan, moraa QBO caalaatti itichuuf mariin dhaabootaa fi murnoota waliin deemaa jiru itti fufiinsaan akka xumura argatu gama keenyaan waan nurraa barbaachisu gochuuf waada keenya irra deebinee haaroomsina. Jaarmayoonni moraa Qabsoo Bilisummaa itichuuf fedhii fi hawwii qaban martuu gama isaaniitiinis akka waan barbaachisuu hunda godhani yaada eebifamaa kana milkeessuuf hojjattan waamicha goona.
Miseensoota, deegartoota fi ummanni keenya hundi moraa QBO itichuun akeeka ABO tahuu fi mareen kun barbaachisaa akka tahe hubachuun, akeeka kana dhugoomsuu irratti waan barbaachisu hunda akka gootan waamicha keenya isiniif dabarsina. Akkasuma walii galtee ammaa kanas mikeessuu fi hojiitti hiikuuf obsaan, garaa-bal’ina fi gamnummaan akka sochootan yaadachiifna.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo (ABO)
KY – ABO
Same In PDF


text:
Waabdiin bara baraa Macaafa Qulqulluu irraatti?
Gaaffii: Waabdiin bara baraa Macaafa Qulqulluu irraatti?
Deebii: Namoonni Kiristoosiin akka fayyisa isaaniitti gara beekuutti yeroo dhufan waabdii isaanii isa bara baraa kan jaraa dhugoomsu gara walitti dhufeenya Waaqayyoo wajjin qabaachuutti dhufan. Yihudaan 24 akkas jechuun labsa, “Isin akka hin gufannetti Waaqayyo isin eeguu, mudaa malee gammachuudhaan ulfina isaa dura isin dhaabachiisuuf ni danda’a.” humni Waaqayyoo amantoota kufaatii irraa eeguu danda’a. ulfina isaa dura nudhaabuun ga’ee isaa malee ga’ee keenya miti. Waabdiin keenya inni bara baraa bu’aa inni nu eeguu isaa malee nuyi fayyina keenya eeggachuu keenya miti.
Gooftaan Yesus Kiristoos, “Ani jireenya bara baraa isaaniif nan kenna, isaan bara baraan hin badan, namni tokko illee harka koo keessaa isaan hin butatu. Abbaan koo inni anatti isaan kenne hundumaa irra guddaadha” jechuun labse (Yohaannis 10:28-29b). Abbaanis Yesusis lamaan isaanii harka isaanii keessatti cimsanii nu qabaniiru. Harka Abbaa fi harka Ilma isaa keessaa kan nu butachuu danda’u eenyuu?
Efesoon 4:30 amantoonni, “guyyaa fayyinaatiif ittiin akka mallatteeffaman” nutti hima. Amantoon jireenya bara baraa hin qabaatan utuu ta’e dhugaan isaa ittiin mallatteefamun kun guyyaa fayyinaatiif hin ta’u ture garuu guyyaa cubbuu hojjetan, ganan, yookiin amanuu dhiisan duwwaadhaaf ta’a ture. Kiristoositti kan amanu namni kam iyyuu “jireenya bara baraa” akka qabaatu Yohaannis 3:15-16 nutti hima. Namni dhuunfaa tokko abdiin jireenya bara baraa isaaf kan ta’u taanaan garuu lammee yoo duraa fudhatame inni gonkumaa jalqabuudhumaaf duwwaa “bara baraa” ta’uu hin danda’u ture. yoo waabdiin bara baraa dhugaa ta’uu dhabaate, abdiin bara baraa Macaafa Qulqulluu keessa jiran dogoggora ta’u.
Jireenya bara baraatiif waliin morkiin inni guddaa cimaan Roomaa 8:38-39 dha. “Duuni jireenyi, ergamoonni Waaqa irraa warrii bantii waaqaa keessatti aboo qabu jedhamanii sodaataman, waanti amma jiru , waanti dhufuuf jirus hundinuu, waanti humna agarsiisuu danda’us, waanti ol ka’ee jirus, waanti gadi fagaatee jirus, uumama keessaa waanti biraas, jaalala Waaqayyoo isa karaa gooftaa keenyaa Kiristoos Yesus nuuf dhufetti danda’ee gargar nu hin baasu.” Waabdiin keenya bara baraa kan inni bu’uura godhate warra isaan fayyiseef jaalala isaa irratti. Waabdiin keenya bara baraa Kiristoosiin bitame. Abbaan abdiin galamee Hafuura Qulqulluudhaan mallattoon itti godhame.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Waabdiin bara baraa Macaafa Qulqulluu irraatti?


text:
Gara Fuula Kanaa Baga Nagahaan Dhuftan! (Wel Come to This Page)
Macaafni Qulqulluun Wangeela Yohannis 3:16 irratti “Akka namni isatti amanu marti jireenya barabaraa qabaatuuf malee akka hin banneef, Waaqayyo hanga ilma isaa tokkicha kennutti akka malee addunyaa jaalateeraatii” jechuudhan ni dubbata. Haaluma kanaan Musliimota hojii fayyisuu Yesus fudhataniif jireenyi barabaraa ni jira. Kaayyon fuula kanaa bifa lama qaba. Inni duraa Kiristiyaanonni michoota isaanii Musliimotaaf dandeettii wangeela geessuu akka guddifatan gargaaruu yoo ta’u kaayyon inni lammataa immoo Musliimota Waaqayyo barbaadaa jiran gara dhugaatti akka dhufan gargaarudha.
Hojii Ergamootaa 17:23 irratti Phaawuloos warri Magaalaa Ateensi keessa jiraatan “Waaqa hin beekkamne” yemmuu waaqeffatan argee isaan Waaqa hin beekkamne jedhanii inni waaqeffatan kuni Yesusin akka of mul’ise dubbachuudhan wangeela lallabee jira. Yeroo ammaa kana haala wal fakkaatu firoota keenya Musliimota biratti ni agarra. Isaanis Waaqayyo waaqa hin beekkamnee fi uumama isaa iraa kan of fageesse fi kan of foo’edha jedhaniit amanu. Kiristiyaanummaan garuu Waaqayyo nu uumama isaatif dhihoo fi nu waliin walitti dhufeenya dhuunfaa kan hayyamu akkasumas “yaa Abbaa keenya” jennee waamuu kan dandenyu akka ta’e nutti hima. Dabalataanis nuti Kiristiyaanonni kadhannaa keenyayyuu kan eegallu “yaa Abbaa eenya” jenneeti. Carraa walitti dhufeenya bareedaa kana firoonni keenya Musliimonni osoo itti fayyadamanii silaa akkam nama gammachiisa ture. Garuu isaan walitti dhufeenyi isaan waaqa isaanii waliin qaban kan akka gooftaa fi garbichaa ta’uu qaba jedhaniit amanu. Maddi jecha “Islaam” jedhu kanaatuu yoo hiikamu of yookin miira ofii gadi dhiitanii bitamuu (bulchuu) jechuudha.
Wangeela Matewos 28 lakkoofsa 19-20tti ajajni Yesus inni dhumaa “Kanaaf dhaqaatii saba hundumaa maqaa Abbaatiin, maqaa Ilmaatiin, maqaa Hafuura Qulqulluutiinis cuuphaatii barattoota godhaa; Akka waan ani isin ajaje mara eeganiifis isaan barsiisaa” kan jedhuudha. Wangeela intarneetidhaan babal’isuun kaayyoo keenyadha. Sabni Kiristoos dandeettii Musliimotaaf dhugaa ba’uu isaanii guddisuun fedhii keenyadha. Obboleewwan keenya Musliimonni dhugaa fi jireenya barabaraa aargachuu akka danda’aniif waltajjii kana irratti gaafilee isaanitiif akka deebii argatan ni feena.
Pirojektii kana irratti hirmaannaa gochuu yoo barbaaddan, gaaffii yookin ilaalcha yoo qabaattan, yookin immoo odeeffannoo barbaachisoo nuuf erguu yoo barbaaddan teessoo imeelaa armaan gaditti argamuun nuuf ergaa. Yeroo dhihoo keessattis odeeffannoowwan dabalataa heddu waan daballuuf yeroo yeroodhan nu daawwadhaa.
Teesson imeelaa islaamummaadhafdeebii(at)gmail.com yookin rlife03(at)gmail.com
Islaamummaadhaf Deebii garee Afaan Oromoo
Welcome to Answering Islam Afan Oromo
The bible says "For God so loved the world that he gave his one and only Son, that whoever believes in him shall not perish but have eternal life" (John 3:16). In this regard, eternal life is what is available for Muslims who accept the saving work of Christ.
The main purpose of the Amharic section of Answering Islam is two-fold. Firstly, we want to present the truth to Muslims so that they may understand the gospel and come to know the truth. Our second objective is to equip Christians in being effective witnesses to Muslims. As we find in Acts 17:23 Paul discovered that the people in Athens worshiped the ʽunknown godʼ and it is in this regards that he preached the gospel to them telling them that the god they worship as the unknown has revealed himself through Christ. Likewise, we find the same occurrence with our Muslim friends. That is to say, their view of God is one of unknowable, distant God who is separate from his creation. Yet Christians affirm that God is relational and that we call him father and could know him personally. Moreover, the Lord's prayer starts by the affirmation of ʽOur Fatherʼ and this is what Muslims could experience. However, Muslims' perception of their relationship with God is one of a slave and master; what is required of Muslims is just to obey and submit (as the word Islam itself means that.)
The last instruction of Jesus, as found in the Gospel of Matthew (28), is to go into all the world and make disciples of all nations. We aim to share the gospel through the internet, to equip the body of Christ into being an effective witness to Muslims and to help Muslims to find answers to the question they may have in order that they will encounter the truth found in Jesus Christ.
It would be good to hear from you, be it related to a question or a comment you would want make. In the near future we are going to have more materials uploaded and we would encourage individuals who are interested in contributing materials of relevance to contact us.
The Afan Oromo team of Answering Islam
Email Us: islaamummaadhafdeebii(at)gmail.com or rlife03(at)gmail.com
Islaamummaadhaf Deebii, Afaan Oromoo Fuula Duraa


text:
BISHAAN KEESSA DHAABBATANII DHEEBOCHUUN,QAANIIDHA !
SEENAA Y.G(2005) | Bitootessa 1, 2015
Ummati Oromoo biyya keessaa fi alatti sagalee tokkon, diina balaaleffachaa fi falmachaa jiraachuun diina rifaasisun mamii hin qabu. Diinni yeroo dheeraaf mooraa qabsoo Oromoo diigee, umurii bittaa isaa dheereffachuuf ifaajjiin taasisie fashalee, qabsaa’oonni bakka maraa yoo xiqqaate dhimma ummata isaa fi Oromiyaa irratti wal dhaga’uu eegaluu fi tokkummaa qabatamaatti tarkaanfachaa jiraachuun, ammas diina irratti shororkaa jabaa uumuun shakkii hin qabu. Diinni gaaffii Abbaa Biyyummaa Oromoo gara dabarsuuf, addunyaa irrattillee fudhatama dhabsiisuuf, Qabsoo isaas Biyya keessaa baasanii , Ummata isaaniif jilbeenfatu qofaa ummachuuf shirri hammeenyaan guutame fashalee, Biyyuma keessaa falmaa cimaan isaan mudachuun, wayyaanoota irriiba dhawwuu irra dabree, Anga’oonni waltajjii irratti bookkisaa arraba darbaa dubbachuutti ceesisuun haqadha. Wayyaaneen akka saree maraattee sagal ciniinaa fi doorsiisaa kan jirtuuf, sochiin Biyya keessaa fi alatti jiru itti jabaachuu irraa malee, qabsoo ofii akka nuuti tuffannee qeeqa irratti baayyisaa jirrun akka hin taane ifadha. Adeemsuma Qabsoo Ummata keenya kana keessatti waan taajjabaa jirruu fi odoo sirreeffannee jedhee qabxiilee tokko tokko kaasuun barbaada.
- Ilmaan Oromoo yeroo hedduu karaa irraa maqanii kan taajjabamniif, fedhii Ummata Oromoo gadi fageenyaan hubachuu dhabuu fi waan akkasii dura qabnee hawwanna jedhanii murteeffachuu irraati. Ilmaan Oromoo addunyaa kana irra jiran, Daa’imaa hanga warra Umuriin raaganii lubbuun jiranitti, Siyaasa Biyya Itoophiyaa jedhamtu keessatti gaggeffamuu miti, kan addunyaan keessa jirtuyyuu hubachiisuuf yaaluun of taajjabsiisuudha. Addatti Ummati kun waa hin hubatu jedhanii, fedhii isaanii ittiin golgachuuf kanneen abbalan , dhugumatti namummaa keessaa kanneen ba’an qofaa ta’u jedheen amana. Har’a Oromoon kan yeroo kamirrayyuu caalaa dubbii hubatee hegaree isaaf lubbuu wareeguun akka kabajaatti fudhatee, wareegamaaf yeroo itti of qopheessaa jiruudha. Har’a maaltu nu barbaachisa ? maal sirreeffannee wal gula yaana ? toftaa akkamii baafannee diina karaa maraa irriiba dhawwiina ? qabsoo kana cinaa bifa kamiin hiriiruu dandeenya ? akka kaleessaa waan hunda diinatti laannee taa’uun maal nuu fayyade ? kan diina jala bade, diinatti caalaatti akka maxxanu taasisuu irra ofitti qabnee akkamiin dhimma itti baana ? Sochiin gama siyaasaa gara tokkotti hanga luucca’uutti , aadaa fi seenaa , Afaanii fi JIreenya hawaasummaa keenya jabeessuuf maaltu nu irraa eegama ? ….kkf of gaafatanii qooda ofii yeroo itti gumaachan malee, ajandaa kan biraa of keessatti uumuuf kanneen yaalan of irraa dhaabuun hedduu barbaachisaadha.
BISHAAN KEESSA DHAABBATANII DHEEBOCHUN QAANIIDHAA ! kanan jedheef waa malee miti. yoo xiqqaate waan keessa jiran ykn waanuma ifatti gaggeeffamaa jiruuf kabajaa kennuun gaariidha. Sochiin Ummati Oromoo itti jiru nuun nu boonsuu irra , diina rifaasisuu fi hollachiisuu isaatu nu gammachiisuu qaba. Humna ta’uun keenya , kan boonnee ittiin of himachuuf jarjarru caalaa, humni keenya kun diina konkolaachiisuu isaatu bu’aa keenya dhumaa ta’uu qalbifachuu qabna. beekumsii fi dandeettiin nuuti qabnu , Nama tokko ykn maatii tokko jiraachiisuu isaan madaalama odoo hin taanee, saba bal’aaf bu’aa buuseen madaalamee dinqisiifatamu qaba. hidhaa , ajjeechaa, hiraarrii, godaansa addunyaa irraa adda ta’een miidhamaa, karaa qabsoo gaafachaa jiraachuun nama qaaneessa . Bilisummaan Ummata keenyaa fi walabummaan Oromiyaa gonkumaa harka halagaa keessa hin jiru. humnaan nu dhorkanii ta’a. garuu harkuma keenya keessa kan jirudha. Bilisummaa fi walbummaa kana argachuuf maal akka nu barbaachisu ammas harkuma keenya keessa jira. Waan harka keenya keessa jiru kana irratti hojjachuu dadhabnee , akka nurraa fagoo jiruutti ibsuuf yaaluun , waan Bishaan keessa dhaabbatanii dheebochuun tokko ta’a.
Seenaan Ummata tokko seenaadha. Seenaan qabsoo Ummata tokkos akkasuma seenaadha. Seenaa kana himachaa hafuun qofti, gonkumaa gootummaa ykn Ummata kanaaf yaaduu hin argisiisu. Oromoon akka walii galaatti ajjeefamnee , hidhamnee, hiraaree , godaanee, kkf himachaa jiraachuu keessaa of baasuu qaba. Seenaa miidhama keenyaa kan himannu caalaa, seenaa qaanfachiisaa isa caaluutu nu irratti hojjatamaa jiraa yaa jarana. Gonkumaa seenaa qabana jennu sana bakka itti dubbannu, waan qabna jennu akka hin qabneetti dubbatamuuf nu irratti hojjatamaa jira obboleeyyan kiyya . miidhaa Ummata keenyaa guyyuu dhaga’aa fi argaa jirru , yoo xiqqaatee nagaan warri baanee gallu tilmaama keessa galchinee, miidhama keenya kaleessaa tursinee miidhama isa ammaa qacaleen keenya itti dhumaa jirtu dhaabuuf hojjachuu hin wayyuu ?Gootoonni keenya qabsoo saba isaaniif gaggeessan keessatti wareegaman, wareegama har’aa kana dhaabuuf ture. dhalooti har’a harka qullaa Taankii dura dhaabbatee wareegama kafalaa jiru, Gumaa Gootoota keenyaa ba’uu fi dhalooti itti aanu Labbuun akka jiraatufidha. Kan har’a hidhamaa , ajjeefamaa fi hiraarfamaa jiruuf waa tokkon cinaa isaanii osoo hin dhaabbatiin , kan kaleessaa qofaa irratti dubbachuun maal godha ? warri ykn dhalooti itti dubbachuu barbaannu, yaadaan nu bira taranii wareegamaaf of kennaa jiru mitii ?
Har’a Oromoon galaana miidhamaa keessa jira. Gumaa Lammiilee Oromoo miliyoona 5 oltu nu irra jira. Ilmaan Oromoo qabsoo saba isaaniif jedhanii waan gumaachaa jiran , bitaa fi mirga ilaallachuu qaban. Gabaabaatti, sochiin kamuu Sochii Qeerroo fi Ummata Oromoo Biyya keessaa lubbuu itti wareegamaa jiran tilmaama keessa galchamee, yoo hin hojjatamiin, hin dubbatiin , hin katabiin, kkf miidhaa inni qabu ol-aanaadha. Sochii Biyya keessaa hamilee kan buusu, yaaddoo keessa kan galchu yoo ta’ee, Ummata kanaaf hojjachaa jirra ykn dhaabbanne akkamiin jenna ? wayyaaneen har’a Angoo Ilmaan Tigiraayi kuma 60 labbuu itti dhaban, kuma 100 ol qaamaa itti hiri’atan hin gadhiifnu. Barbaachisaa taanaan warra haftanu ni galaaffannaa jechuun isaanii, warra wareegameef bakka laatanii nu fixaa hin jiranii ? seenaa qofaa dubbatanii dhaadachaa jiruu ? Mee haqummaan gochaa isaanii kanaan kan keenya bira qabnee haa ilaallu ?
- gama biraan, Waldaaleen, Afooshaaleen, Kominiitiin kkf , Ijaaramanii jiran, Sochii siyaasaa , dhaabbilee siyaasaan gaggeeffamu waliin qindoomiina akka godhatu yoo hin tattaafatiin, galii tokko godhachuu akka hin dandeenye hubachuu nu feesisa. Ummati Oromoo miliyoona 40 haa jennu. Ummati kun martii miseensa dhaaba tokko ta’uun dirqama kan jedhu fayyaa hin qabu. Fedhiin Ummata kanaa sagalee caalmaan hubatamee waloon hojjachuuf, walitti dhihaachuu fi akka wal hin gufachiifneef waliin dubbachuun barbaachisaa ta’uun waan dhokataa miti. waan nu barbaachisu keessa jiraachaa , qaama biraa irraa eeggachuun bishaan keessa dhaabbachuu sanaan tokko. Qabsoo Biyyoonni adda addaa gaggeeffatan keessatti qoodamiinsi hojii adda addaa Bilisummaa isaaniif bu’ura jedhiin dubbatu. Hogganni dhaabaa jira. Qondaaltoonni dhaabaa sadarkaa adda addaa jiru. Miseensi jira. Deeggaraa dhaabbataan jira. Hawaasi ykn Ummati jira. Qabsoo saba tokko keessatti kana qindeeffachuun bakka ol aanaa qaba. sadarkaa nuuti irra jirru isa kana. Kana keessatti hojiileen qabsoo saba sanaaf barbaachisan qindoomiinaa fi duraa fi duuba isaanii ilaalanii gaggeeffachuun akka barbaachisu warri muuxannoo qaban ni dubbatu . kanaaf bifa kamiinu haa ijaarmnu , akkamiin qabsoo kana keessatti qooda fudhachuu akka qabnuu fi maal irratti gumaacha taasiisuu akka qabnu, qulqullummaan dhaabbilee siyaasaa qabnu waliin dubbachuu fi haaloota mijeeffachuun barbaachisaadha.
fakkeenya tokko haa fudhadhu. Miidiyaaleen amma Ummata isaaniif jedhanii gama hundaan banamanii jiran, waanuma itti fakkaate fi miidhamuma ummata isaanii dhageesisuuf jedhanii sagantaa yeroo isaa hin eeggatiinii fi gali wal fakkaataa irratti hin hundoofne yoo tamsaasan , bu’aa isaa irra miidhaan isaa akka caalu mamii hin qabu. Kanaaf , walii isaanii gidduutti quunnamtii odeeffannoo fi kkf ummachuun barbaachisaadha. kana irras dabree waan isaan tamsaasan sochii dhaabbilee siyaasaa Oromoo irratti dhiibbaa taasiisuu fi dhiisuu irratti dhaaboota kana waliin akka itti mari’achuu danda’an ykn odeeffachuu danda’an irratti hojjachuun hedduu barbaachisaadha. miidiyaan ykn waldaan, ykn Afooshaan tokko ykn dhaabni siyaasaa tokko rakkoo gama kanaan isa mudatu keessa qophaa kiyyan keessa dabraa jedhee ykn Oromoof furmaatan argamsiisa jedhee calliseema kan deemu yoo ta’ee , kun dhugaa irraa fagaachuu ta’a.
Miidiyaaleen kun, tokko waa’ee tokkummaa kan dubbatu yoo ta’e, tokko ammoo wal tumsuu dadhabnee kan jedhu yoo ta’e, tokko ammoo, seenaa kaleessaa qofaa kan haasa’uu yoo ta’e, kaan ammoo kan qeerroo har’aa kan dubbatu yoo ta’ee, kaan amma baayyina keenyaa ga’uu dadhabuu keenyatu nu miidhe yennaa jedhu, tokko ammoo, ammi walii galee sochoonaan ni ga’aa yoo jedhe,,,,,,bu’aan keessaa argannu maalii ? kanaaf kan Ummata kanaaf gumaacha mataa isaa taasisee bilisummaa Ummata kanaa asi dhiheessuu barbaadu wal tumsee waliin hojjachuun barbaachisaadha. bu’urri tumsa kanaa ammoo, waliin haasa’uu fi mari’achuudha. Kana odoo hin dhugeessin furmaata Ummata kanaaf argamsiisuun gonkumaa hin danda’amu. Isa halgaan yeroo wal nuffan isaanu ni dhaabuu , mana mana isaanitti galanii wal hamatu isa jedhan sana dhugeessuu qofaa ta’a. sadarkaa sochii Qabsoo Ummati Oromoo irra jiru yennaa ilaalluu, hojiin miidiyaalee Oromoo walabaa maal ta’uu qabaa ? jennee yaadoota tokko tokko kennuun ni danda’ama. Qabxiilee kana dirree kana irratti tarriisuun danda’amuu baatuus, qabxii jabaa tokko garuu kaasuun ni danda’ama. Miidiyaaleen kun, madaalliin isaanii hangafaa waan bu’aa Ummata isaaf argamsiisuu hordofuu fi keessummeessuu TA’A. Kan mul’achuu fi anis jira jedhee of mul’isuuf tattaafatu Ummata kana irraa dhaabuun, hegaree qabsoo Ummata kana gama tokkotti luucceessuu keessatti qooda olaanaa gumaachuuf hojjachuu ykn of qopheessuu akka qabaniidha.
Fakkeenya biraa haa fudhannu. Ogummaa fi dandeetti keenyaan Ummata keenya tajaajiluu odoo dandeenyu, meeqan keenyatu haaluma Oromoon keessa jiru carraa gaafa dhalateetti fudhatee kan harka marannee taa’aa jirra ?? Artistoota, Gaazexessitoota, Dokitaroota … meeqatu miidhama keenya alanfachaa jiraata ? kun garuu furmaata tokkollee hin argamsiisu . waan hundaa odoo qabnuu , maalii odoo akkas ta’ee jennee bishaan keessa ciifnee dheebuun duuna. Artistoonni Biyya hanbaa jiran, Oromummaa isaanii qofaan gumaacha ol aanaa taasisiuu danda’u turan. Ogeessitoonni fayyaa kumootaan lakkaa’aman , inni kaan isaan biraa gargaarsa guurratee qabsaa’oota isaa waldhaanee Bilisummaa yennaa goonfatu isaan callisaniima taa’anii ilaalan. Artistoonni Biyya alaa waa barbaadan weellisuu danda’an amma irraa eegamu osoo hin dubbannee, inni biyya keessa jiru Bilisummaa faarfatee du’aa jira. Kana caalaa Bishaan keessa dhaabbatanii dheebochuun kan wal gitu maalii ?
- Biyya keessaa fi alatti Ilmaan Oromoo fardeessanii kan dubbatan, addatti Miidiyaaleen Oromoo hundi kan irratti xiyyeeffatan jecha tokkotu jira. Jecha “TOKKUMMAA” jedhu. Tokkummaa kana eessaa barbaachaa akka jirru naaf hin galu. Tokkummaan ammatti nu barbaachisaa jiru isa kam ? kan jedhus waan xiyyaaffannaan itti kenname hin fakkaatu. Tokkummaan hedduu nu yaaddeessee waltajjii fi bakkoota gara garaatti lallabaa jirru isa kam ? yeroo ammaan tana, diina caalaa tokkummaa dhabuu keenya lallabuun, faayidaan isaa eenyuf ? faayidaa keenyaaf kan dubbannu yoo ta’ees, Tokkummaa isa kam dubbachaa jirra ? “yaa ilmaan Oromoo tokkummaa keenya haa jabeeffannu! Tokkummaa dhabuu keenyatu humna xiqqaa kanaaf nu jilbeenfachiise ! yennaa jennu, maal jechuu keenyadha ? Miidiyaa irratti Ummata Oromoof tokkummaa hawwuu keenya yennaa dubbaannu fi katabnu, Ummata Oromootu tokkummaa dhabee moo , dhaabbilee siyaasaa keenyatu Tokkummaa dhabuu isaanii dubbachaa jirra ? Tokkummaan Ummata Oromoo keessatti barbaachisu , Tokkummaa akkamiiti ? Tokkummaan dhaabbilee siyaasaa gidduutti hawwiinu tokkummaa kan akkamiiti ? kana qalbifachuun barbaachisaadha. waan nu keessa jiru , kan isa kaanii ilaallee akka nu keessa hin jirretti hawwiin lallabaa ooluun furmaata hin ta’u. har’a tokkummaa dhabuu keenya diina caalaa dubbachaa fi of irratti hololaa akka jirru yaadachuu qabna. Hundeen keenya tokko ta’uu wallaallee , Oromoon akka tokko hin taanetti hololuun, Bishaan keessa dhaabbatanii dheebochuudha. Hundee keenyaan tokko ta’uu keenyatu hafee ? qabsoof tokkoomuu keenyatu hanqatee ? Ummataa fi dhaabbilee siyaasaatu tokkomuu dadhabee ? Ilaalchaan tokko ta’uu dhabnee? Wayyaanee dhabamsiisuu irratti tokkummaatu dhibee ? kana adda baafannee dubbachuu nu barbaachisa.
Ummati Oromoo, Oromoo ta’uu isaan tokko. Waan addunyaan fiddeetti mo’amee kan umama biraatti of harkisu yoo jiraate, inni tokkummaa dhabuu miti. of dhabanii wawwaachuudha. Warri akkasitti yaadan yoo jiraatan , Tokkummaa nuuti barbaannu keessa gonkumaa hin jiran. Oromoon Biyya keessaa fi alatti ykn Goodinaa adda addaa keessa jiraachuu isaa irraa Akka Barakat simoon faa’aa jedhanitti, tokko ta’uu dhiisuu keenyaaf sababaa kan godhatu yoo jiraate, inni gara itti bade kan wallaaleedha. Ani Oromoo Oromummaa isaa ganee saba Biraatti of himate argee hin beeku. seenaa wallaaluu , ykn seenaa saba isaa barachuu fi hubachu hanqachuu irraa yeroof kan kan doggoraan kaanitti of himatu yoo hin ta’iin. Kanaaf dhimma Tokkummaa kaafnee yennaa dubbannu fi katabnu, adda baasuun barbaachisaadha. Oromoon tokko. Hidda tokko. Kun gaaffii keessa hin galu. Kan amma Oromiyaa keessa jiru miti, Keeniyaa, Sudaan, Yugaandaa, warra huutuu, Afriikaa Kibbaa, Raayaa, Walloo kkf dhiiga keenyaa jennee kan dubbachaa fi falmachaa jirruuf, Oromoo ta’uu fi tokko ta’uu keenya mirkaneessuufi. Oromoon tokko ta’uu isaaf, Biyya keessaa fi alatti sagalee tokkon diina balaaleffachaa jiraachuun ala ragaa maalii dhiheessuu barbaanna? Kanaaf Ummata keenyatu tokkummaa dhabee yennaa jennu qaanfachuu qabna.
Namni tokkummaan barbaachisaadha jedhu, jalqaba waan tokkummaa faalleessuu irraa of fageessuu qaba. ta’anii argamuu ykn ofii fakkeenya ta’anii argamuu gaafata. Afooshaa Nama 30 qabu keessatti Oromoo dhiigaan tokko ta’ee ollaa kiyya osoo jiruu, bakka dhalootaan kiiloo meetira meeqa irraa wal barbaachaa , waa’ee tokkummaa yoo dubbanna yoo ta’ee, ofitti qoosaa jirra. Tokkummaa nuuti keessa keenyaa barbaannu argamsiisuuf, Ija ofii keessa jirma jiru odoo hin arginee, Ija Namaa keessaa huuba barbaachuu dhiisuu qabana.Ilaalcha siyaasaan garagar ta’uun tokkummaaf gufu ta’us, gufuun sun lamaan keenya akka hin dhoofne taasisuun ni danda’ama. Ilaalchaan kan wal fakkaatu walitti deebi’uun , yoo xiqqaate isa afaaniin qofaa dubbatu irra fooyya’aanii argamuudha. Ani tokkummaa sana keessaa dhibuu jechuun, isayyuu fedhiin koo hanqachuu irraa keessaa mucucaadhee hafee, akka tokkummaan Oromoo hin jirreetti yoon dubbadhee, kun dhukkuba. Kaleessa Tokkummaa dhaaboota siyaasaa Ilaalchaan tokko ta’anii mul’achuu dhabuu akka hanqinaatti ilaallee qabsoo keessaa baanee, ykn harka keessaa baafannee yoo jedhame , har’awoo ? waggaa tokko duras sobaniitu malee hin tokkomanii kanneen jechaa turan har’awoo ? deemee deemee waan fedhii keenyaa keessaa dhabnee dubbannu, ifatti ba’aa deemuun hin hafu.
Tokkummaan har’a nu barbaachisu, Tokkummaa qabsoo qindeeffachuuti. Tokkummaa wayyaanee irratti duuluuti. Tokkummaan diina falmachuu danda’uuti. Ummati keenya gonkumaa tokko ta’uu irraa jal’atee hin beeku. addatti Biyya keessatti . Dhaabbileen siyaasaa akeeka tokko qaban tokkomuu dhabuun isaanii hanqina keenya. Tokkummaa kana qabatamaan argaa jirra. Tokkummaa Ilaalchaa fi garaagarummaa ilaalchaa ni qabna. Kun ammoo addunyaa irraa adda nu hin taasisu. Muuxannooma irraa barannee fooyyeefachaa deemna. Tokkoomuu dhabuu Qabsaa’ootaa komachaa turre sun, Tokkummaa dhabuu Ummata Oromoof ragaa ta’uu hin danda’u. wayyaanee irratti qalbiin Ummata Oromoo tokkodha. Diina kana of irraa kaasuuf Tokkummaan duuluu nu barbaachisa. Tokkummaan kun ammoo, Tokkummaa Oromoo ykn Tokkummaa kaayyoo sanaatti fudhatamu hin danda’u. kana hubachuu nu barbaachisa. qabsoo jiru qindeeffachuu hanqachuun Tokkummaa dhabuu miti. qaama waan kana walitti qindeessee Ummata of kennee jiru hiriirsee gara tokkotti qajeelchu hanqachuu irraa tokkoomu dhabuutti fudhatamaa jira.
Kan abdii namatti horu, Tokkummaa Qeerroo fi Ummata Oromooti. Kanumatti illee of qixxeessuun gootummaa tokko. Kanatti amanuunis hojii tokko. Tokkummaa kana hundee irraa kan irratti hojjatan ammoo , warruma Tokkummaa dhabanii nu miidhan jennee quba itti qabnu ta’uun dansaadha. Kanaaf TOKKUMMAAN Oromoon barbaadu, Tokkummaa humna taanee itti asi baanuudha. Diina irratti duuluudha. Kana qofaatu nu hafe. Tokkummaa Ummata M.40 hawwuun gaariidha. Wayyaaneef garuu Ummata keenya kuma 100 qindeeffannee iyyuu ga’aa ta’uu beekuun gaariidha. Tokkummaa kanas asi dhiheessuuf murteessaan Hojjachuu qofaadha. Bishaan keessa dhaabbatanii dheebochuu keessaa of baasuudha.…. Kutaa 2ffaan Itti fufa .GALATOOMAA !
HORAA BULAA !!!


text:
Mooraan Yuunibarsiitii Jimmaa fi Magaalaan Jimmaa Human Waraanaa fi Poolisii Federaalaan Marfamtee Eegama Jirti. FDG Itti Fufe!
(Qeerroo) – Bitootessa 5,2014 Mootummaan abbaa irree Wayyaanee soda fi yaaddoo sochii warraaqsa FDG goototni dargaggootni Qeerroon barattootni Oromoo irratti qabsiisa jiraniin walqabatee Mooraan Yuunibarsiitii Jimmaa fi magaalaan Jimmaa human waraanaa fi poolisii federaalaan marfamtee eegama jirti.
Sochii Warraqsa FDG Godina Jimmaa Magaalaa Jimmaa keessatti qabateen walqabatee Mootummaan abbaa irree wayyaanee sochii kana dura dhaabbachuuf human waraanaa fi tikaa of harkaa qabu bobbaasuun barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa, kolleejjii barsiisota Jimmaa fi magaalaa Jimmaa irratti eggichaa adda ta’e gochaa jiraachuun saaxilame jira. Read more…
Categories: Oromia Tags:
South Sudan mediators attack ‘unacceptable’ talks failure
March 6, 2015 (BBC)– Mediators in peace talks between South Sudan’s government and rebels have said both sides’ failure to reach a deal is morally and politically “unacceptable”. Read more…
Categories: South Sudan Tags:
Categories: Oromia Tags:


text:
Yakka Godina Gujiitti Oromoorratti raawwatame
Bitootessa 3, 2015
Ummanni Oromoo erge humna waranaatin bittaa alagaa jalatti kufee kaasee ajjeechaa dabalatee yakki suukaneessaan bifa hedduu irratti raawwatamaa har’a gahe. Kanuma bara bittaa murna bicuu TPLF/EPRDF yoo ilaalle baroota kurna lamaan dabran keessa yeroo fi bakkoota adda addaatti ajjeechaan jumlaa, toorchariin namoom-dhabaan, saamichii fi qabeenya barbadeessuu raawwatame tarrifamee kan dhumu miti. Mootummaan wayyaanee borumtaa aangootti bahee kaasee miseensotaa fi deeggartoota ABO kan jedhuun sabboontota Oromoo hammana hin jedhamnerratti yakka suukaneessaa bifa hedduu raawwachuun gamatti miidhaa kana ijaa-gurra addunyaarraa balleessuuf dhoksuuf shira dabalataa xaxuun beekkama.
Dhugaan qal’attus hin cittu akkuma jedhan garuu dhugaan saba Oromoo barootaaf gabroomfattootaan ukkaamsamuuf tattaafatamaa bahe akka diinnonni yaadanitti awwaalamee hafuu hin dandeenye. Kanaaf ammoo ajjeechaan gaara Suufii, lafeen ilmaan Oromoo Hammarreessatti mul’atee fi gochaalee wayyaanee fakkaatoo addunyaaf ifa bahan tuquun ni danda’ama. Haalli quunnamtii fi fageenyaa ture ajjechaa saba Oromoorratti raawwatamu waggootaaf haa tursu malee, yeroo isaa eegee haqi ummata kanaa akka ifa bahu, dabi wayyaanee akka saaxilamu odeessi har’a nu dhaqqabu kanuma dhugoomsa.
Haaluma walfakkaatuun sirni nama-nyaataa wayyaanee bara 1994 hanga 2010tti Kibba Oromiyaa Godina Gujiitti ilmaan Oromoo hedduu maqaa ABO waliin hidhata qabaachuutiin yakkee dararaa hamtuuf saaxilaa erga baheen booda ajjeesuu gabaasni dhihoo kana nu dhaqqabe ni addeessa. Kana ragaadhaan dhugoomsuufis eenyummaa fi teessoo ilmaan Oromoo badii malee mootummaa wayyaanetiin ajjeefaman yeroo gabaabduu dura harka keenya seenee isinii dhiyeessina.
- Obboo Guyyee Xelxelaa – Ona Malkaa Sooddaa ganda daada odaa budhii
- Rashiid Baallii -Ona sabbaa boruu – ganda Burii Ejersaaa
- Naasin Alii – Ona sabbaa boruu – ganda Burii Ejersaa/Kilkille/
- Boruu Duubee – Ona sabbaa boruu – ganda Burii Ejersaa/Waaccuu diinaa/
- Qajeelaa abbaa Daroo – Ona sabbaa boruu – ganda Ceekkata kojo’aa
- Kuusoyi Roobee – Ona Adoolaa shaakkisoo – ganda Magaadoo
- Guyyee Dhugoo – Ona Malkaa Sooddaa – ganda daada odaa budati
- Dhugoo Guyyee – Ona Oddoo shaakkisoo – magaalaa shaakkisoo
- Dhaddacha Figiiguu – Ona Malkaa sooddaa -ganda daada odaa budhuttii
- Taakkalaa – Ona Malkaa Sooddaa – ganda Malkaa Sooddaa
- Aadamaa – Ona sabbaa boruu – ganda Burii Ejersaaa
- Shaaroo – Ona sabbaa boruu – ganda Burii Ejersaaa
- Efreem Adoolaa Ona Sabbaa boruu – ganda Harragessee
- Shaambal Odaa – Ona Sabbaa boruu – ganda Siree buqqeettii
- Galgaloo Biilee – Ona sabbaa boruu – ganda Burii Karroo
- Samarroo Gannaalee – Ona Oddoo shaakkisoo – ganda magaadoo
- Dastaa Dhaddachaa – Ona Oddoo shaakkisoo – ganda magaadoo
- Aadan Gujii – Ona sabbaa boruu – ganda Haroo garrii
- Boruu Sheekoo – Ona Oddoo shaakkisoo – ganda Walaaboo
- Hasan Huseen – kan wayyaaneen reeffa isaa mana waliin gubde
- Halloo Badhoo – abbaa ijoollee jahaa wayyaaneen haala sukaneessaan ajjeese
- Uqubaay – Adoolaa
- Ilaalaa Kaffalaa – abbaa maatii saddeetii
- Milkeessaa Gadaa
- Jaarsoo Boruu
- Yohaannis
- Sulee Baallee
- Kadir Koottee
- Abdataa Dalloo fi
- Lataa Sabaa kanneen jedhaman warreen sirna wayyaanetiin ajjeefamanii dha.
Lammiileen Oromoo jiraattota Godina Gujii tahan olitti maqaan isaanii tarrifame kunneen abbootii warraa maatii qaban yoo tahan, mootummaa wayyaanetiin Oromummaa isaanii qofaan yakkamanii ajjeefamuurraa maatiin isaan jiraachisan rakkoo hamtuuf saaxilamaniiru. Akka ragaan nu gahe addeessutti maatiin ilmaan Oromoo badii malee murna faashistii tahe kanaan ajjeefamanii faffaca’uu fi hiyyoomachuudhaan gadadoof affeeramanii haala akkaan yaaddessaa keessa jiru.
Mootummaan wayyaanee ilmaan Oromoo ABO waliin hidhaata qabaachudhaanii fi Oromummaa isaanii qofaan yakkee rasaasaa fi hiraara bifa adda addaa irraa gahee lubbuu galaafachuutti dabalee kanneen miidhaa qaamaa fi qor-qalbiif saaxilamanis lakkoofsi isaanii hammana kan jedhamu miti. Sabboontonni Oromoo kumoota hedduun lakkaawaman har’allee haqa Oromoof dhaabbachuu isaaniitiin humnoota sirnichaatiin rasaasaan reebamanii miidhaa ulfaataaf saaxilamaaru.
Ragaadhuma Godina Gujiirraa argame olitti tuqne waabeffannee yoo ilaalle ilmaan Oromoo cubbuu dalagan tokkollee odoo hin qabaatin Oromoo tahanii dhalachuu isaanii qofaaf mootummaa diina Oromoo tahe, Wayyaaneedhaan waraanni, poolisii fi tikni itti bobbaafamee rasaasaan reebamanii madeeffaman, qaamaa hir’atanii fi qabeenyi saamame hedduu dha. Kanneen keessaa muraasni isaan armaan gadii ti:-
- Birbirsa Baanataa – ganda Ejersaa – kan rasaasaan dhawamee qaamaa hir’ate
- Uddeessa Caaccuu – ganda haadhaa gord – rasaasa wayyaaneen madeeffame.
- Mitikkuu Roobee – haadha gord – ni madeessan
- Baallii Ideemaa – ganda Burii Ejersaaa ni madeessan
- Jamaal Baallii – ganda Burii Ejersaaa – ni madeessan.
- Quxxun Waaree – ganda Burii Ejersaa ni maddeessan
- Godona Gannaalee – ganda Burii Ejersaa ni madeessan
- Goluu Saafayii – ganda Burii Ejersaa ni madeessan
- Hareedii Saafayi – ganda Gooroo doolaa – ni madeessan
- Boraamee Bariisoo – ganda Hirmaayee – ni madeessan
- Waaqoo Uddoo – ganda Malkaa Sooddaa – ni madeessan
- Shushugoo Hadaa – ganda Burii Ejersaa – ni madeessan
- Badiriyaa haadha obsaa.-ganda Burii Ejersaaa-ni madeessan.
- Aashaa Abbaa Baalee – ganda Haadha diimaa – ni madeessan
- Rooduu Dhaddachaa – ganda Daada Odaa budhuu – ni madeessan
- Useenii Baallii – ganda Burii Ejersaa – ni madeessan
- Goobanaa Waaqoo – ganda Burii Ejersaa – ni madeessan
- Bay’ootee Waallee – ganda Ceekataa kojo’aa – ni madeessan
- Turee Waaccuu – ganda Burii Ejersaa – ni madeessan
- Basaayee Jiloo – Ceekataa – ni madeessan
- Yaasiin Waaqoo – ganda Burii Karroo – ni madeessan
- Shakkamaa Waaqoo – ganda Burii Karroo – ni madeessan
- Toree Useen – ganda Burii Karroo – ni madeessan
- Soraa Useen – ganda Burii Karroo – ni madeessan
- Bunoo Adoolaa – ganda Burii Karroo – ni madeessan
- Roobaa Adulaa – ganda Daada Odaa budhu – ni madeessan
- Elemaa Xeendhee – ganda Galabaa – ni madeessan
- Qumbii Shundhaa – ganda Burii Ejersaa – ni madeessan
- Odaa Xeeloo – ganda Daada Odaa budhuu – ni madeessan
- Jaarsoo Saafayi – ganda Galabaa – ni madeessan
- Roobee Godaanaa – ganda Galabaa – ni madeessan
- Iyyaasuu Basaayee – ganda Adoolaa waayyuu – kan madeeffame akkasumas
- Machaawaa Turee – ganda Galabaa – qabeenya qabu hunda ABO jechuun saaman
- Bonayyaa Waaqoo – ganda Galabaa – qabeenya qabu hunda kan ABO jechuun saaman
- Boruu Duubaa – Halloo madheedhee – qabeenya qabu maraa ni saaman
- Asaffaa Dhaddachaa – ganda Gooroo doolaa – qabeenya qabu maraa saaman
- Bookkiyyee Baallii – ganda Burii Ejersaaa – qabeenya qabu mara irraa saaman
- Muttarii Addoo – ganda Burii Ejersaa – qabeenya qabu maraa saaman
- Baatii Guyyee – ganda Burii Ejersaa mootummaa wayyaaneetiin saamaman
- Geetuu Dukkallee – ganda Burii Ejersaa fi
- Shifarraa Yembee – ganda Bulee horaarraa warreen wayyaanedhaan saamamani.
Walumaagalatti egaa sabboontonni Oromoo Godina Gujiitti maqaa ABO waliin hidhata qabaachutiin ykn Oromummaa isaanii qofaan yakkamanii gara jabinaan ajjeefaman, miidhaa qaamaa fi qor-qalbiif saaxilamanii fi saamamanii hiyyoomfaman dhugaan oolee bulus awwalamuu waan hin dandeenyeef, amma ifa bahee beekkame. Miidhaa fi roorroon kun har’allee Godina Gujii dabalatee guutummaa Oromiyaa keessatti ilmaan Oromoorratti itti fufiinsaan babal’atee raawwatamaara. Kunis waa lama akeeka.
Inni duraa diinni kooraa akaakilee-abaabilee isaa kaleessa dhaale Oromiyaa gabroomfataa jiru, murni wayyaanee, Oromoorratti yakka raawwachuutti quufuu dhabee awwaaluudhaan yakka dachaa raawwachuun jibbaa fi tuffii saba keenyaaf qabu agarsiisuu itti fufuu isaa ti. Inni lammaffaan ammoo dhaamsa gochaan diinaa kun nu ilmaan Oromoo har’a lubbuun lafa kanarratti hafnee jirruuf dabarsuu dha.
Gochaan hammeenyaa diinni Oromoorratti raawwataa bahee fi ammas itti jiru kun, ilmaan Oromoo ajjeefamuu, rasaasaan reebamuu, hidhamanii dararamuu fi saamamanii hiyyoomsamuu jalaa bahuu kan danda’an yoo didatan qofa tahuu dhaamsa nuuf dabarseera. Akka sabaatti mataa walitti qabannee, gurra walii laannee, jaarmayaa keenya jabeeffannee tokkummaadhaan diinaan “Si gaha” jennuun malee falli rakkoo kana keessaa ittiin baanu gara biraan hin jiru.
Kanuma waliin ammoo sabboontonni Oromoo Oromummaan yakkamanii hiraarfamuun dhaabbachuu qaba jechuun wareegama qaalii baasan daandii gatii lubbuu itti baasanii nuuf saaqaniin dhaamsi nuuf dabrsan ijoon Oromoon biyyasaarratti kabajaa fi bilisummaan jiraachuuf furmaanni qabu roorroo diinaa gootummaan dura dhaabbachuu tahuu isaa ti.
Maarree, nuti dhaloonni Oromo ammaa, gumaa ilmaan Oromoo badii malee mootummaa wayyaaneetiin roorroof saaxilamanii baasuuf hammam of qopheessine, hammamis qooda lammummaa keenyaa bahataa jirraa ofis walis haa gaafannu. Ajjeechaa, hidhaa, saamichaa fi dararaa ummata keenyarratti sirnoota gabromfatoon barootaaf walitti fufiinsaan gaggeeffamaa jiru kanatti xumura gochuufis qooda lammummaa dachaan bahachuun sabaa fi biyya keenya roorroo wayyaanee jalaa bilisa baasuun seenaa hin irraanfatamne galmeessinee dabruuf bakkayyuu haa warraaqnuun dhaamsa keenya.
Injifannoo Ummata Oromoof!
SBO


text:
Seenaa 23: Abjuu Faraʼoon
WAGGAAN lama darbe; Yoseef garuu ammas manuma hidhaa jira. Eegduun warra dhugaatii dhiheessanii isa hin yaadanne. Achiis gaaf tokko halkan Faraʼoon abjuu baayʼee adda taʼe lama abjootee, hiikasaa wallaale. Asirratti yommuu in rafuu ni argitaa? Borumtaasaatti Faraʼoon beektota biyya sanaa waamee waan abjoote itti hime. Haataʼu malee, hiika abjuusaa itti himuu hin dandeenye.
Dhumarratti, eegduun warra dhugaatii dhiheessanii Yoseefiin yaadate. Faraʼooniin: ‘Yeroon mana hidhaa keessa turetti, namni abjuu hiikuu dandaʼu tokko achi jira ture’ jedheen. Faraʼoon yeruma sana Yoseefiin mana hidhaatii waamsise.
Achiis, Faraʼoon akkas jedhee abjuusaa Yoseefitti hime: ‘Saawwan gabbatoofi babbareedoo taʼan torba nan arge. Achiimmoo, saawwan baayʼee huqqataniifi jibbisiisan torba nan arge. Achiis warri baayʼee huqqatan kun saawwan fufurdoo sana liqimsan.
‘Abjuu koo isa lammaffaattimmoo, mataa midhaanii ija gaarii qabu torba nan arge. Achiimmoo, mataa midhaanii goggogaa taʼe torba nan arge. Achiis, mataan midhaanii ija gaarii qaban torban sun mataa midhaanii goggogaa taʼan torban sanaan liqimsaman.’
Yoseef Faraʼooniin akkas jedheen: ‘Abjuun lamaanuu hiika walfakkaatu qabu. Saawwan fufurdoon torbaniifi mataan midhaanii ija gaarii qabu torban waggoota torbadha. Saawwan huuqqataniifi jibbisiisoo taʼan torbaniifi mataan midhaanii goggogaan torbanis waggoota gara biraa torba kan argisiisanidha. Biyya Gibxiitti midhaan baayʼeen kan itti biqilu waggoonni torba ni dhufu. Achiimmoo, waggoonni midhaan xiqqoon qofti itti biqilu torba ni dhufu.’
Kanaafuu, Yoseef Faraʼooniin akkas jedheen: ‘Waggoota quufaa torbanitti midhaan sassaabuu kan dandaʼu nama beekaa filadhu. Akkas yoo taʼe, waggoota torban midhaan baayʼeen itti hin biqille sanaatti namoonni hin beelaʼan.’
Yaadni kun Faraʼooniin ni gammachiise. Achiis, akka midhaan sassaabuufi kuusuuf Yoseefiin filate. Yoseef, biyya Gibxii keessatti Faraʼoonitti aanee nama aangoo guddaa qabu taʼe.
Waggaa saddeet booda, yeroo beelaa sanatti, Yoseef jarri tokko yommuu dhufan arge. Eenyufaa akka taʼan beektaa? Obbolootasaa warra hangafaati! Abbaansaanii Yaaqoob, biyya Kanaʼaanitti midhaan manaa qaban dhumaa waan jiruuf, midhaan akka fidaniif gara Gibxiitti isaan ergee. Yoseef obbolootasaa bareera; isaan garuu isa hin barre. Maaliif akka taʼe beektaa? Yoseef waan guddateefi akkaataan uffannaasaas waan jijjiirameefidha.
Yoseef yeroo ijoollee turetti, obboloonnisaa garasaa dhufanii yommuu sagadaniif abjuu arge sana yaadate. Waaʼee kanaa dubbisuu kee ni yaadattaa? Kanaafuu, Yoseef waan gaariidhaaf jedhee gara biyya Gibxiitti kan isa erge Waaqayyo taʼuusaa hubate. Yoseef maal waan godhu sitti fakkaata? Mee haa ilaallu.
Uumama 41:1-57; 42:1-8; 50:20.
Gaaffiiwwan
- Gaaf tokko halkan mootii warra Gibxiirra maaltu gaʼe?
- Namichi dhugaatii dhiheessu dhumarratti Yoseefiin kan yaadate maaliifi?
- Fakkicharraa akka arginutti, Mootiin warra Gibxii abjuuwwan akkamii lama abjoote?
- Yoseef abjicha maal jedhee hiike?
- Yoseef, Faraʼoonitti aanee biyya Gibxii keessatti nama aangoo guddaa qabu kan taʼe akkamitti?
- Obboloonni Yoseef gara biyya warra Gibxii kan dhaqan maaliifi? Kan isa wallaalanoo maaliifi?
- Yoseef abjuusaa isa kam yaadate? Kunoo maal akka hubatu isa gargaareera?
Gaaffiiwwan dabalataa
- Uumama 41:1-57 dubbisi.
Yoseef Yihowaadhaaf ulfina kan kenne akkamitti? Yeroo harʼaa Kiristiyaanonni fakkeenyasaa hordofuu kan dandaʼan karaa kamiini? (Uma. 41:16, 25, 28; Mat. 5:16; 1 Phe. 2:12)
Biyya Gibxii keessatti waggoonni quufaa, itti aanseemmoo waggoonni beelaa kan turan taʼuunsaa, haala sabni Yihowaafi Sabni Kiristiyaanaa yeroo harʼaa karaa hafuuraa keessa jiranii wajjin kan wal bira qabamu akkamitti? (Uma. 41:29, 30; Amo 8:11, 12
- Uumama 42:1-8fi 50:20 dubbisi.
Waaqeffattoonni Yihowaa, aadaa biyya sanaa yoo taʼe nama aangoo qabu tokko kabajuuf qommaʼuunsaanii dogoggoradhaa? (Uma. 42:6)


text:
Kutaa 5: Boojuu Baabilonii Hanga Ijaarsa Masaraawwan Yerusaalemitti
Israaʼeloonni boojiʼamanii biyya Baabilon yeroo turanitti, wantoonni amantiisaanii qoran baayʼeen isaan mudataniiru. Shaadraak, Meshaakiifi Abed-Neegoon ibidda bobaʼu keessatti darbatamaniiru; haataʼu malee, Waaqayyo isaan oolcheera. Yeroo booda Baabilononni warra Medooniifi Faaresiin erga moʼamanii booda, Daaniʼel boolla leencaa keessa buufame; Waaqayyo garuu afaan leencotaa cufuudhaan isa eegeera.
Dhumarratti, Qiiros mootiin Faares Israaʼeloota walaba baase. Erga boojuudhaan Baabilonitti fudhatamanii waggaa 70 booda gara biyyasaaniitti deebiʼan. Gara Yerusaalemitti akka deebiʼanitti wanti isaan jalqaba raawwatan mana qulqullummaa Yihowaa ijaaruu ture. Haataʼu malee, diinonnisaanii yeruma sana hojiisaanii isaan dhaabsisan. Kanaafuu, Manna qulqullummaa kana kan ijaaranii fixan, erga Yerusaalemitti deebiʼanii waggaa 22 booda ture.
Itti aansinee, Izraan mana qulqullummaa miidhagsuuf gara Yerusaalem deemuusaa baranna. Kun kan taʼe manni qulqullummaa erga ijaaramee dhumee waggaa 47 boodadha. Izraan achi dhaqee waggaa 13 booda, Nahimiiyaan masaraan Yerusaalem inni diigame akka ijaaramu gargaareera. Kutaa SHANAFFAAN seenaawwan waggaa 152 jechuunis, seenaa amma bara Nahimiiyaan masaraa Yerusaalem isa diigame ijaaretti jiru kan qabatedha.


text:
WASHINGTON DC—
President Barack Obaman yaadannoo guyyaa kanaa ilaalchisuun haasaa dhageessianiin. Lammiiwwan Ameerikaa biyyi isaanii biyya wayyooftu akka taatu waliin akka hojjetan wamicha dabarsan.
President Ronald Reagan seera mirga filachuu haaromsame mallatteessan. President George W. bushis seera haaromsame kana mallatteessaniiru. Miseensonni mana maree dhibbaan laka’amanis har’a uummata migi kun akka eegamu gochuuf wareegaman yaadachuuf jecha asitti argaman.
Guyyaa kanaaf kabajaa qabnu ibsuu yoo feena kanneen 100 taanu gara Washingtonitti deebinee kanneen 400 fi isaa ol ta’an waliin taanee ergama keenya godhachuu dhaan seer asana bakkatti deebisna jedhan
Chris Smkins akka gabaasetti lammiiwwan Ameerikaa hidda dhalata Ameerikaa dhibbaan laka’amantu waggoota shantama dura hiriira mirga filachuuf waamame irratti hirmaachuuf Selma Alabama keessatti argaman. Akkuma isaan riqicha Edmun Pettus ce’aniin poolisii dhaan haleelaman.
Waggoota shantama booda qabsaa’aa mirga namaa kan ta’an NIms Gay mana murtii Birmingham keessaa bakka isaanii fi gurraachonni kanneen biroon angawoota warra adee kanneen mirga filachuu heerri isaaniif eeyame irraa mulqan gaafatanii dhaqan.
Maaliif akka waan anaa ol taatee-tti yaadda? Uummati martinuu dhiiga tokko akka qabu hin beektuu? Sun immoo hedduu isaan aarse. Ani garuu eenyuunuu mufachiisuu isaa dhimma hin qabaanne. Yeroo sirrii dubbattu ati sirrii dha. Sirrii hin taane taanaan immoo sirrii miti jedhan.
Rakkoolee seeraa hedduu booda gurraachonni filannoof akka sagalee kennan eeyamameef. Qabsoon sun cimaa ture. Garuu waan gaariif ta’e jedhan Nims.
Uummati sagalee kennuu hin dandeenye uummata abdii hin qabaanne. Har’as sanumatu ta’aa jira. Gurraacha ta’I adii, magariisa ta’I daalachea, filannoof sagalee kennuu hin dandeessu taanaan jireenya hin qabdu jechuu dha jedhaniiru.
Gabaasa guutuu armaan gaditti caqasaa


text:
Categories: Oromia Tags:
2 Responses to “OMN: Qophii Addaa – Artisti Oromo Beekamoo Amiin Huseen fi Haadha Shumbee”
-
Duraan dursee Artistoonni keenya Amiin Huseen fi Haadha Shumbee baga ayyaanni Oromoo diina nama nyaataa sana jalaa isin baase isinin jedha.Gaaffii fi deebin isin gootan baayyee dansaa fi kan haamilee namatti horuu dha.Jabaadhaa! Gara fulduraatis kana caalaa jabaattanii akka waan Oromoo cimsitanii hojjatan abdii isinirra qabna, Ayyaanni Oromoos isin waliin haa tahu jedha.
Gara biraa gaazexeessa OMN irratti gaafii deebii isin taasise kun ani ofii kooti isa calqabaa reefu arguu kooti. Egaa dhufaatii keessan kana eeggateeti gadi bahee moo silaa walumaan qindeeffatan waan kana. Mee kanarratti isas tahe isinis osoo waa nuun jettanii maal isinitti fakkaata!
DS
-
Artistoota.baga.nagahi.jiratani.baay.ee.garidha.wooji.kessani.jabadha.
Idoo.jirtanit.rabini.nagahani.isni.ha.jirachisuu.galatooma


text:
Dargaggoonni Oromoo 31 Umuriin Isaanii Kan Waggaa 16 Gadii Mana Hidhaa Amboo Keessatti Dararamaa Akka Jiran Qeerroon Gabaas
Dararamni Oromoo mana hidhaa Wayyaanee keessaa umurii hin filatu
Adoolessa 11, 2014 (Qeerroo) – Dargaggoonni maqaan isaanii armaa gadi xuqame guyyaa 23/08/2006 (A.L.E) irraa eegalee sababa tokko malee jumulaan walitti qabamanii shakkiidhaan hidhamuu irraan kan ka’e ma/mu/ol/Go/ Sh/Lixaatti akka dhihaatanii fi himannaan dhiyaate waan hin jirreef jedhee ajajaan akka gadi lakkisaman murteesse. Haa ta’u malee ajajni mana murtii kun hojii irra ooluu irra umurii daa’imummaan mana hidhaa keessatti dararamaa jirra jechuun ma/mu/waliigalaa Oromiyaatti ol iyyatanii hanga yoonaatti deebii hin arganne. Isaanis;
- Shibirree Mokonnon G/Yesus Umuriin waggaa 15
- Misgaanaa Oolgaa Dawoo umuriin waggaa 16
- Alamituu Fayyeraa Baayisaa umuriin waggaa 16
Haaluma wal fakkaataan namoonni armaa gadii ammoo qabamanii mana qajeelcha poolisaa godinaa irraa gara mana sirreessaa Go/Sh/Lixaatti darbuun himannaa fi murtii tokko malee dararamaa jirani. Sababa kana irraa ka’uun dhimma isaanii hordofachuu akka hin dandeenye ibsachuun nama dhimma isaanii hordofuuf bakka buufachuun ma/mu/walii gala Oromiyaatti iyyatanii hanga yoonaatti deebii sirnaa akka hin arganne maddeen mirkaneessu. Isaan kunis;
- Qana’aa Chuuchee Baalchaa
- Dhibbaa Tuuttashaa
- Caalumaa Simee Qumbii
- Abdataa Baatirii Barsiisaa
- Qananiisaa Raggaasaa Wayyeessaa
- Raffisaa Waaqshumee Dheeressaa
- Badhaasaa Sobbooqaa Miidheksaa
- Rabbirraa Aroomsaa Gitaa
- Guutamaa Disaasaa Fayyee
- Gazzaahany Iddoosaa Nugusee
- Mazgabuu Takilee Zawudee
- Caalaa Maandhessaa Nadhaa
- Gaashaaw Qana’aa Damee
- Mitikkuu Gammadaa Haroo
- Ayyaantuu Margaa Yaalii
- Abdii Baddeessaa Dhaabaa
- Baruudiin Shariif Ahmad
- Kadir Qamar Rashid
- Misgaanaa Tarreessaa Tasgaraa
- Alamuu Magarsaa Tolasaa
- Shunaa Dhugaa Dirribaa
- Wabii Xilahun Tafarraa
- Lataa Bayyanaa Maammoo
- Daani’eel Olaanaa Abdiisaa
- Daammanaa Girmaa Bayyanaa
- Raajii Baqsuu Yaadatee
- Waaqumaa Dhaabaa Dammaa
- Dajanee dhugumaa


text:
Kaayyoon waldaa kiristaanaa maalii?
Gaaffii: Kaayyoon waldaa kiristaanaa maalii?
Deebii: Hoji.erg. 2:42 kaayyoon waldaa kiristaanaa kan ta’ee ibsa godhamee fudhatamuu danda’a “barsiisa ergamootaati fi tokkummaadhaan buddena cabsachuutti kadhatattiis in jabaatu turan.” Akka lakk. Kanaatti, kaayyoon waldaa kiristaanaa/gocha ta’uun kan irra jiraatu 1) Doktiriniin macaafa qulqulluu barsiisa 2) Tokkummaa amantootaatiif bakka kennuudhaan 3) Hirbaata gooftaa qopheessuu 4) Kadhachuu dha.
Waldaan kiristaanaa doktirinnii macaafa qululluu yeroo nu barsiiftuu amantii keenyatti hidda gadi fageefachaa deemna. Efe 4:14 nutti hima. “Akka dogogoraati hameenya gowomsaa of keessaa qabuu sababa gowoomsaa namaatiin qilleensa barumsaa hundumaatiin asiif achii raafamaa daa’ima ta’uun gara fuula duratti nurra hin jiraatu.” Waldaan kiristaanaa bakka tokkummaa ta’u qabdi. Achittis kiristaanonnii wali wali isaanitif kan kennanii fi wali wali isaanii kan kabajan (Room. 12:0) wali walii isaanii kan hifatan (Room. 15:14), walii walii isanii gaarummaadhaa fi gara laafummaa kan argisiisan (Efe. 4:32), wali walii isaanii kan jajjabeessan (1ffaa Teso 5:11), akkasumas baay’ee kan fayyaduu wali walii isaanii jaallachuudha (1ffaa Yoha 3:11).
Waldaan kiristaanaa amantootni hirbaatni gooftaa bakka itti qoodatan ta’uu qaba, bakka keenya Kristoof dhiiga isaa dhangalaasuu isaatii fi du’a isaa yaadachuudhaaf (1ffaa Qoro 11:23-26). “Buddeen cabsachuu” yaad-rimeen isaa (Hoji erg. 2:22) wali wajjiin nyaachuu yaada jedhuu qabatee jira. Kunnis fakkeenya isa jalqabaati, waldaan kiristaanaa tokkumma kan isheen ittiin guddiftu. Inni dhumaa kaayyoon walda kiristaanaa akka Hoji.erg. 2:42 kadhachuu dha. Waldaan kiristaanaa kadhata, kadhata barsiisuu fi, kadhata hojii irra ooluu gochuun bakka itti babalatuu dha. Filli 4:6-7 nu jajjabeessa, “Gooftaan dhi’oo dha. Wanta hundumaaan kadhataa fi himata galataa wajjin Waaqayyoo biratti kadhata keessan beeksiisaa malee waa tokkotti iyyuu hin dhiphatinaa. Sammuu hundummaa irra kan darbuu nagaan Waqayyoo laphee keessanii fi yaada keessan Kristoos Yesuusiin ni eegaa.” Kan biraan ergamni waldaa kiristaanaatiif kennamee karaa Yesus Kristoos kan jiruu wangeelaa fayyinaa labsuu dha (Maati 28:18-20. Hoji.eg. 1:8). Waldaan kiristaanaa kan isheen waamamtee amanamtuu taatee wangeela dubbinis ta’e gochaan akka qooduu dha waldaan kiriataanaa hawaasichaa fi “Mana ifaa” ta’utuu irra jiraata, namoota gara gooftaa keenyaa fi fayyisaa keenyaa Yesuus Kristoositti argisisuudhaan. Waldaan kiristaanaa wangeela tamsaasutu irra jiraata akkasumas miseensa isee wangeela akka tamsaasan qopheesutu irra jiraata (1ffaa Phexi 3:15).
Muraasa cuunfaa kaayyoo waldaa kiristaanaa Yaaq. 1:27 irratti kennameera “qulqulluu kan ta’ee mudaa kan hin qabne waaqefannaa Waaqayyo abbaa biratti kana, maatii kan hin qabne ijoolleen abbaa manaa kan hin qabne rakkina isaanitti gaaffachuu, xuraa’ummaa biyya lafaa irra jirutti qaama ofii eegachuu.” Waldaan kiristaanaa rakkina irra kan jiraataan gargaaruudhaan tajaajila hirmaachuun irra jiraata. Kunnis wangeela qoodachuu qofa miti haa ta’uu malee qaamaafis waan barbaachiisu kennnutu irra jiraata (Nyaata, uffata, mana) akka barbaachisummaa isaati akka mijateetti. Waldaan kiristaanaa amantoota Kristoosiin ga’aa gochuun immoo irraa eegama cubbuun kan ittiin mo’amuu hidhannoo akkasumas xuraa’ummaa biyyaa lafaa irraa mudaa malee ta’uun akka eegaman. Kunnis kan inni godhamuu barumsa macaafa qulqulluutii fi tokkummaa Kristoosiin.
Kanaafis kaayyoon waldaa kiristaanaa maalii dhaa? Phaawulos amantoota Qorontosiif waan ajaa’ibsiisaa dha. Waldaan kiristaanaa harka Waaqayyo, afaan, fi miila, biyya lafaa kanatti qaamni Kristoos (1ffaa Qoro 12:12-27). Nuyii gochuun nurraa eegama Yesuus Kristoos fooniin biyya lafaa kana irraa osoo ta’ee jraatee godhaa kan ture. Waldaan kiristaanaa “Kristaanaa” “Kristoosiin fakkaachuu” akkasumas Kristoosiin duukaa bu’uutu irra jiraata.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Kaayyoon waldaa kiristaanaa maalii?


text:
Gootonni Oromoo Salaaleetti Seenaa Agarii Tulluu Haaromsan, Gootummaanis Wareegaman.
Suurri argaa jirtan kun GOOTOTA ilmaan Oromoo roorroon hammaannan Wayyaanee fuuldura gootummaa dhaan falmaa dhaabbatanii utuu lolanii kanneen harka diinaatti gaafa kufan wayyaaneen gochaa suukaneessaa akkanaatiin uummata yaamtee raawwii akkasii jiilchaf ilmaan Oromoo kanneen irratti raawwatte. Oromoo diina isaa ajjeessaa, falmaa du’uun ykn wareegamuun kabajaa guddaa dha. Bakki gochaan fashitii Wayyaanee kun itti raawwatame godina SALAALEE, aanaa Darraatti baatii dabre gaafa 09/12/2014 ture.
Sababiin gootonno Oromoo kunneen itti bosona seenaniifis roorroo warri ergamtuu wayyaanee OPDO, dabballoota aanaa saniitirraa irra gahaa ture waan dadhaabaniif jiraachuus waan dadhhabaniif tahuutu gabaafama. Maqaan gooticha kanaa KATAMAA WUBETUU kan jedhamu erga dhiirummaasaa fi gootummaasaa loltoota wayyaanee 4 fi foolisoota hedduu galaafatee booda harka diinaatti kufuudhaan gaafa guyyaa 09\12\2014, aanaa Darraa, magaalaa Gondo Masqaal irratti wayyaaneen gochaa gara jabummaatiin uummata keenya jiilchuu fi sodaachisuuf hiriyaa isaa walin fannifte.
Dirreen inni itti lolaa ture, aanaa DARRAA naannoo Harbuu Masqaalee keessatti akka tahe qeerroon aanaa Darraa gabaasaniiru. Jaallan KATAMAA waliin qabsootti bahan ammas qabsoo akka finiinsaa jiraniifi ilmaan Oromoo hundaan hidhadhaa ka’aa! dhaamsa jedhu dhaammataniiru jedhama. QABSAAWAN NI KUFA,QABSOON ITTI FUFA! OROMIYAAN NI BILISOOMTI!


text:
Xagge 98: Yesuusi Ejedhete Ilaalira
YESUUSI koye Ejedhete ilaalira no. Ledosi noori shoolu mannooti hawaariyaatesiiti. Insano roduuwu Indiriyaasinna Pheexiroosi, hattono roduuwu Yaaqoobinna Yohaannisiiti. Kuu''u xeertote leellannohu Yerusaalamete nooho Maganu mineeti.
Yesuusi harrichchote darmichcho gulufe Yerusaalame ha'rinku lamu barri saino. Hakko barri Maakisanynyote. Konne barra soodo Yesuusi Maganu minira mare no. Hakko hee'reenna kakkalaano amadde shitasira hasidhu. Ikkollana Yesuusa mannu baxannosi daafira shaa waajjitu.
Yesuusi tenne amma'note cimeeyye, ‘Ki'ne hamasunna buutete ooso!’ yiinsa. Hakkiinnino assitino bunshe baalate Maganu qorichchishannonsata kulinsa. Hakkunni gedensaanni Yesuusi Ejedhete ilaala giddi; hakkiinnino kuri shoolu hawaariyaatesi xa'mo xa'mitusi. Hawaariyaatesi marichcho xa'mitinosiro afootto?
Xa'mitinosihu konni albira ikkannoreeti. Hawaariyaatesi Yesuusi uullate aana noo bunshe baala hoolannota affino. Ikkollana mamaro hoolannoro afa hasidhino. Yesuusi nugusa ikke gashshate galagale daannohu mamarooti?
Yesuusi galagale daanno wote uulla noo rosaanosi la'asira dandiitannokkita afino. Korkaatuno isi iima hee'ranno daafira dileellannonsa. Konni daafira Yesuusi iima nugusa ikke gashshanno yannara uullate aana ikkannore mito mito coye hawaariyaatesira kulinsa. Kulinonsari giddo gamu maati?
Yesuusi goofate oli ikkannota, lowo manni xiwamannotanna hudirannota coyi'rino; hattono bunshe batidhannotanna, uulla lowo geeshsha huxidhannota kulino. Qoleno Yesuusi, Maganu mangistehu danchu duduwi gobba baalate duduwamannota coy'rino. Yannankera kuni coyi ikkanna la'noommo? Ee la'noommo! Konni daafira Yesuusi xa iima hee're gashshanni noota dihuluullammeemmo. Isi muli yanna giddo uullate aana noo bunshe baala hoolanno.
Maatewoosi 21:46; 23:1-39; 24:1-14; Maarqoosi 13:3-10.
Xa'muwa
- Misilete aana noo manni giddo Yesuusi hiikkonneeti? Isi ledo noori ayeooti?
- Yesuusi Maganu mine marinowa kakkalaano hiissitasira hasidhu? Isi insa mayyii?
- Hawaariyaate Yesuusa mayite xa'mitu?
- Yesuusi iima Nugusa ikke gashshanno yannara uullate aana ikkannoha mito mito coye hawaariyaatesira kulinohu mayiraati?
- Yesuusi uullate aana noo bunshe baala hoolara albaanni marichchi ikkanno yiino?
Wole xa'muwa
- Maatewoosi 23:1-39 nabbawi.
Qullaawa Borro alamete looso lainohunni maaragete su'ma horonsi'ra digaraho yaa hooggurono, Yesuusi Maatewoosi 23:8-11 coyi'rinori Kiristaanu songo giddo maaragete su'ma horonsi'ra lainohunni maa rosiisanno? (Soq. Los. 26:25; Ro. 13:7; 1 Phe. 2:13, 14)
Farisaano mannu Kiristaana ikkannota hoolate maa horonsidhino? Xaa yannara noori amma'note cimeeyyeno hattee labbannota hiittee hayyo horonsidhanno? (Maat. 23:13; Luq. 11:52; Yoh. 9:22; 12:42; 1 Tes. 2:16)
- Maatewoosi 24:1-14 nabbawi.
Kaajje uurra lowo geeshsha hasiissannota ikkitinota, Maatewoosi 24:13 luphphi assite leellishshannohu hiittoonniiti?
Maatewoosi 24:13 aana “goofimarchu” yaanno qaali mayi tiro afi'rino? (Maat. 16:27; Ro. 14:10-12; 2 Qor. 5:10)
- Maarqoosi 13:3-10 nabbawi.
Dancha duduwo farci'rate looso lowo geeshsha wiinamme loosa hasiissannota, Maarqoosi 13:10 aana nooti hiitti yaatto leellishshanno? Konni qummeessi aana Yesuusi coyi'rinori ma assineemmo gede kakkayisankera hasiisanno? (Ro. 13:11, 12; 1 Qor. 7:29-31; 2 Xim. 4:2)


text:
Categories: Afaan Oromoo, Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) Oromiyaa Tags:
One Response to “TVOMT: “Waanan Oromo Tahee” fi Sagantaa Guyyaa Yaadannoo FDG 2014 Toronto”
-
Jabaadhaa hojjadhaa. Garu abbaan fedhe maqaa sagalee ummataa dhagesisnaan qarshi gurrachuun cubbuudha. Kuni isinifis OMN fis hin hojjata. Eegun immo dirqama ummataati. Kenni waan jedhanif kennun sirri miti. Akkatti bahu ammamtu gurrame kkf jala bu’anii gaafachu qabdu. Waggaatti TV dhaaf qarshii ammamtu nu barbaachisa kkf kaasu qabdu. Amma waan argu OMN ji’a ji’aan bakka bakakti sagantaa “fund raising” argita. Waan sagantaa ESAT biratti arginu argu hinqabnu. Hanna irratti wal nyaachaa turani.
Everybody has to be aware how much money we need per month or per year to broadcast TV program. People or concerned Oromos have to figure out or find way to monitor financial systems and related issues. Any calls for meetings after meetings will not change this. I have a big concern here. I will leave the issue to the public.


text:
DALLANSUUNU QABSOODHA !!!
Sibiilee 2005
Maddi Qabsoo hacuuccaadha. Namni ykn Ummati miidhaan irra jiru yoo xiqqaate dallansuun , miidhamu isaa ibsata. Namni waa aarees, dallansuun of ibsata. Namni odoo hidhamuu, hiraarfamuu , ajjeefamuu , beela’uu ….kan kolfu jira yoo jenne, warra hacuuccaa fi tajaajiltummaa qaama taasifate , Ykn warra salphina keessa gangalachuu baree ,maal naan jedhuu of keessaa fixate qofaadha.
Har’a Ummata Oromoo caalaa hacuucamaa kan jiru jira jecuun rakkisaadha. Osoo ta’ee miidhaa waggaa 150 ol nu irra ture kanaan, dallannee , dallansuu kanas ofirraa faccisuutti geeddarree , miidhaa nu irra jiru ofirraa darbannee , Abbaa Biyyaa ta’uutu nuuf mala ture. Kun nuuf qaaniidha.nama qaanii ta’uu keenya kanatti dammaqinee har’as yoo hin foyya’iin rakkoo daran hammaataaf teenya.
Kun akka jirutti ta’ee , hacuuccaa nu irra jiru kana of irraa kaasuuf, har’allee humna biro eeggachun keenya heddu nama gaddisiisa. Diina gola keenya seenee qabeenyaa keenya akka barbaadu saamaa jiru callifnee ilaallee , qabsoo bifa biraa eeggachuun keenya nama dinqisiisa. Dhalli oromoo hedduun har’allee maal akka gochuun irra jiru wallaalee , miidhama isaan aadataa jiraachuu taajjabna. Kana wallaaluu keenyaan walitti dhibaa’uu dhiifnee waa gorsuutu fardii ta’a jennee kana dhaammanne.
Biyya keenya irratti lolla :-
Ilmaan oromoo qabsoon gaggeessinu Biyyaa keenya irrattidha. Biyya biraa irra jiraannee, biyya keenya deebisuuf itti deemaa hin jirru. Biyya namaas qaxxaa-muraa hin jirru. Siyaasi Biyya Itoophiyaa jedhamtu , Biyya keenya irratti gaggeeffama. Angoon Itoophiyaa waggaa 150 kun Oromiyaa irratti kan wal furaniidha. Biyyattiin walii gala Oromiyaa malee hin jiraattu. Addunyaanis Itoophiyaa cubbuun ijaaramte kana jiraachisu fedhan. Kanaafu gaaffii Bilisummaa dhiisaa jedhanii isa murate alatti hanbisanii, Doolaara isaaniif kan jilbeenfate ofitti qabaa jiru. Shiroota kana raga waliin yeroo isaatti walitti deebina.
Kan kana keessaa huabchuu fi dhalooti har’as ta’e Ummati kan gochuun irraa eegamu, adda baafatanii socha’uutu Umurii diinaa gabaabsa. Haaluma kanaan qaama laafina wayyaanee qorachuutu salphaa ta’a . haala kanaan wayyaaneen akka itti jirtu hubachuu nu barbaachisa.
Wayyaaneen har’a waggaa 20f Angoo irra jiraatte jirti. Wayyaaneen waraana kumoota dhibbatti lakkaa’amani fi meeshaa hanga funyaanii haa qabaattu malee , waraana kana irraa abdii tokkollee hin qabdu. Inumaayyuu fincila Biyyoota Afriikaa kaabaa booda abdiin ishee waraana irra ture hedduu laafateera. Qabxii kana irratti yaada bal’aa kaasuun ni danda’ama. Wayyaaneen amma waa sadii irratti rarraatee jirti.
- Humna Tikaa fi Poliisa Fedaraalaa fi
- Dinagee humnaan tu’attee jirtutti abdachuu fi,
- Humnoota alaa ti.
Humna sadeen wayyaaneef lafe dugdaa ta’an kana keessaa inni hangafaa , Ummata bara baraaf cabsuuf karoorfattee irratti hojjatte, Dinagdee Biyyaa tu’attee Ummatoota gabbaarrii ishee taasisuudha.
Wayyaanoonni , waraanni fi humni tikaa ijaaran Ummata ykn Biyya bulachuuf odoo hin taane, Qabeenyaa saaman jiraachisuuf qofaadha. Wayyaaneen Angoo gadhiisuu diddee, shiroota gara garaan qabsoo Ummatootaa addunyaa biratti hammeessuuf kan tattaafattu, Qabeenyaa saaman jiraachisuuf qofaadha. Walii gala , wayyaaneen ummatoota kan hiraarsitu, hiitu , ajjeeftu , Qabeenyaa saman jiraachisuufidha. Kan warra alaatiif tajaajiltuu ta’anii hammaanya nu irratti dalaganiif , qabeenyaa saaman jiraachisuuf qofaadha.
Ega kana jennee nuuti maal raawwachuutu nu irra jira kan jedhu yoo kaafne, waan hojjachuu qabnu ifatti nutti mul’atuun hin hafu. Wayyaaneen kan nu ajjeestu Biyyaaf tolu didne odoo hin taane , Qabeenyaa keenya irratti abbaa ta’uuf waan ta’ef, qabeenyaa keenya kana irratti abbaa akka hin taane taasisuutu tarkaanfii jalqabaa ta’a. kanaaf hundi keenya waanuma dhiheenya keenya taa’ee, ajjeechaa keenyaaf sbabaa kan ta’e tu’achuun dansaadha.
Qabeenyaa naannoo keenyaa diina nu irratti irroomsee jiru , diinni akka itti hin fayyadamne taasisuutu furmaata. Diinni lafa keenya irraa nu buqqisee, omisha isaa rakkoo tokkoo malee yennaa galfatee biyya alaatti fe’atu , eenyutti aarra ? eenyutti gaabbina. Waan Dargaggeessii tokko qophaa isaa raawwatee diina rifaasisu danda’uu guute odoo jiru, ajaja maalii eegganna ? mana keenya keessatti qotee, aramee, haammatee, konkolaataan yennaa fe’atu maal hojjanna ? nagaan galii jennee osoo beelofnu gaggeessinaa ? namni dachee keenya hin beekne KM kumoota kodhaniin demee dhufee , dachee keenya irraa nu buqqisee yennaa nu saamu eenyuttii quba qabana ? maaliif addunyaa irraa hin barannu ?
Ganda qotee bulaa tokko buqqisee , habaaboon omisha jedhee , abbaa biyyaa hojjataa isaa taasifatee, maallaqa guyyaa tokko nama hin olchineen qacaree ofii ammo biliyoonaan saamee Biyya isaatti gaafa fe’atu teenye ilaallee , mataa hoqqaachaa jiraachuun maal jedhama ? wayyaaneen , kan irroomte qabeenyaa keenyaan ta’uun ifadha. Maarree kana of irraa dhaabuuf qabeenyaa kabachiisutti maaliif hin bobbaanu. Kun ajajaa fi wal ilaalu gaafataa ?
Faranjii Biyya keessa nu yaa’ee raajii nu hojjataa jiru, bakka ga’etti yoo dhukkee irraa kaafne, maal hojii ganda keessa nu deema ? faranjii lubbuu ishee harka ishee irratti baattee deemtu , garuu wayyaanee jiraachisu keessatti shoora guddaa taphachaa jirtu maaliif callifnee ilaalla ? Hojjataan yoo xiqqaate yoo dallane, daldalaan , qotee bulaan, Barataan bakka jirutti yoo diddaa argisiise , qabsoon Oromoo dhageetti horatee wayyaanee akka jilbeenfachiisu hin shakkiinaa .
Wayyaanonni har’a xiyyeeffannaan isaanii qabeenyaa isaanii qofa ta’uu hin dagatiinaa. Wayyaanee kan hollachiisu, qaamuma qabeenyaa dhunfaan horatanitti duulu qofaadha. Warra jala deemtoonni fi maqaa investimatiin socha’an hunda irratti duulutu furmaata . Oromoom carraa wayyaanee itti jilbeenfachiisu danda’uu kana of harkaa baasuu hin qabu. Wayyaanootaa fi warra wayyaanee utuban teessoo haa dhabsiifnu. Qabbana haa dhabsiifnu . har’a miidiyaa isaanii irratti warri sooreessi isaanii iyyuu kan eegalan, qabeenyaa isaanii irratti ummati kaanaan ta’uu hubachuu barbaachisa. Hundumtu bakka jirutti wayyaanee irraa kolfa dhaabee, diinummaa isaaniitti amanee mana koo keessa maggalu hin dandeessu jechunii qaba. Kilo-meetira hedduu Biyya keenya keessa socha’uu dhorkuu qabna. Faranjii maqaa gargaarsaa fi investimantii nu keessa yaatee nu basaastee wayyaaneef tarsiimoo sirna gabroomsaa baaftu dura haa dhaabbannu. Nuuti ni duuna . isaan nu irratti bashannanu. Kun maal jechuudha ?
Dhalooti har’aa toftaa mana isaa boroo jiruun fayyadamu qaba. Diina gooba baasee nu irra ciise kanatti, abidda qabsiifne nagaa dhorkuu qabna . humnoota alaa kan jedhaman magaalaa kamuu keessa akka hin qubannee dhorkuun nama rakkisaa ? wayyaanee fi tajaajiltoota har’a maqaa Tiwulidda Itoophiyaawwii jedhanii mallasiin baraaruuf Biyya alaa seenan bakka jiranitti itti haa duullu. Qabsoon bifa hedduu qabaachuu har’a walitti himuun barbaachisaa hin ta’u. haa ta’uuti hundumtu bakka jiru bitaa fi mirga yoo ilaale , waan diina kana of irraa ittin ari’u guute jira.
Weenniin gogaa isheef akkuma ajjeefamtu, Ilmaan Oromoos qabeenyaa isaaniif jedhamee ajjeefamaa jirra. Qabeenyaa humna halgaaf ta’aa jiru kana , akka hin taane taasiuun ni danda’ama. Inveestara har’a nu irratti maggalu kana , dachee abbaa keenya irratti ,,,,, jedhanii gaaffii kaasuun qabsoodha. Beenyaa warra keenyaaf kaffalii jechuun qabsoodha. Gibirri ati kaffaltu meeshaa ittin ajjeefanu bitaa jiraa nurraa ba’iii jechuun qabsoodha.
Warraa faranjiin ammo, isin Biyya keessan keessatti nama nama ajjeesu miti , ija hamaanu ilaale seeratti dhiheessitanii , Biyya keenya keessatti, kan nama jimulaan fixu waliin akkamiin dhaabbattan ? jedhanii gaafachuun qabsoodha. Abbootiin keenya bakka qotan dhabanii rakkatu , ati asitti nu qochisiftee , nu aramsiiftee, Biyyaa keetti ergaa jirtaa nu irraa dhaabbadhu jechuun qabsoodha. Qabsoon bifa hedduu qaba. Maal goonaa ? of irraa dhaabnee , waanuma dallasuun rifaasisu dandeenyu illee haa hojjannu. Waan Biyya keessaa fi alatti tokkummaan eegallee kana caalaatti haa finiinsinu.


text:
Barruuleen Warraaqsaa Magaalaa Adaamaa fi Gandoota Baadiyyaa Naannoo Keessatti Baldhinaan Raabsamaa fi Maxxanfamaa Oole.
Bitootessa 10,2015 (Qeerroo) – gabaasa Qeerroo waraqaan waamichi abbaa biyyummaa fi gochaa gar-jabeenyaa mootummaan Wayyaanee ummata Oromoo irratti gaggeessaa jiru dura dhaabbachuuf waraqaan dhaaddannoo mata duree IYYAA IYYA DABARSAA.WARAABESSI ILMAAN OROMOO NYAACHUU BARE ABBAAY TSAHAAYYEE GUYYAAN YUUSE jedhu manneen barumsaa,waajjiraalee fi gaandoota baadiyyaa tokko tokko keessatti haala hoowaa...


text:
WASHINGTON,DC—
Akkuma aadaattuu ilmee dubraa waan hedduun faarsan.
“Jabeenna dhiiraa wa lama gaafatan:Hadhaa jabdu moo niiti jabduu qaba?”
“Dhiirsa jabaa duuba niitii jabduutti jira.”
“Guchii gugurraalee tana guchii bobooratti dhale,boboorran yaatee barbaaddu laafaa yaayyaatti(dubartii) dhale fa,”jedhaii jabeenna dubartii faarsan.
Aster Gannoo nama bara jabaa keessatti afaan Oromoo barreessuu fi barsiisuu jalqabe.
Akka Dr.Ezqi’eel Gabbisaa,kutaa Michigenitti porofeeserii seenaa yuniversitii Katteringii jedhetti,Aster Gannoo jaarraa 19 keessaa Xaliyanaa ykn Arabaatiin qabamtee bitamee gurguramte.
“Seenaa Oromoo keessatti,keessumaa karaa afaaniitii fi karaa barnootaa irratti gumaacha kana godhan dubartii baayyee guddoodha.Fakkii guddaa kan tahan dubartiidhaaf.”
'Jalqaba Barsiisaa',kitaaba Aster Gannoo faan bara garbummaa jala jiran, jaarraa 19eessoo keessaa kataban
x'Jalqaba Barsiisaa',kitaaba Aster Gannoo faan bara garbummaa jala jiran, jaarraa 19eessoo keessaa kataban
Kitaabii maqaa Aster Gannoo Salbaanaatiin barreeffamee hin maxxanfamin hedduu akka jecha Dr.Ezqi’eelitti ka maqaan isii irra jiru ammoo ka barreefamee bahe lama.
1.Jalqaba Barsiisaa: “Iddoo Immikkullu jedhamu iddoo Galab jedhamu mana barumsaa warri Siwiidin qopheesse—Oromoon garbummaa irraa bilisa ykn walaba bahanii iddoo san jiran walti qabani barreesaan.”
2. Bible stories: Kitaaba Qulqulloo Onesmos Nasiib waliin afaan Oromootti hiikan.
Hujii kitaaba Qulqullo Afaan Oromootti hiikuu kana haga guddaan Aster Gannootti Onesmoos gargaare.
Aster Gannoo
Dhalootii Aster Gannoo bara 1870 keessa jedhan,kitaabii Aster faan bara 1890 keessaa Afaan Oromooti hiikamee bahe.
Barii dhaloota Aster Gannoo akka Dr.Ezqi’eelitti,jabana Atsee Yohyaannis biyya bulchaa bahe,bara sun Eertiraa Xaliyaanatti bulcha. Akka jecha Dr.Ezqi’eelitti bara Minilik faan biyya bulchan sun dhiraa fi dubralleen hedduutti gurgurame.
“Garba tahanii buluu duwwaa adoo hin tahanii ..yeroo cimaa keessatti og-barruu Oromootii fi ufi-baruu Oromoo barreessan jari kun.”
Weedduu Jaalalaa,mat-duree kitaaba aaddee Aster fa keessaa tokko
xWeedduu Jaalalaa,mat-duree kitaaba aaddee Aster fa keessaa tokko
Jalqaba Barsiisaa,kitaabii Aster Gannoo faan bara garbummaa jala jiran barreessan fuula 174 qabu kana keessatti waaan hedduutti barreeffame:
.Weedduu Tissituu
- Ururuu,faaru ijoollee
- Weeddu Jaalalaaa
- Mammaassa
- Durii-Durii
- Hiobboo
- Tapha Ijoollee
- Weeddu Ateetee
- Geerarsa
- Weedduu Cidhaa fi kkf
Jalqaba Barsiisaa bara 1894 keessa qubee Saabaatiin Afaan Oromootti barreeffame
xJalqaba Barsiisaa bara 1894 keessa qubee Saabaatiin Afaan Oromootti barreeffame
Me tanallee caqasaa


text:
WASHINGTON,DC—
Kitaabii aabba Jaataniin barreessee ‘Jaaraa Haaromsa Aadaa fi Seenaa Booranaa jedha.
“Kitaaba afur barreessuutti jiraa ka duraa bahee gabayaa irraa jiraa,lammeessoo fi sadeessoo fixee,amma afreessootti jira.”
Maaf akkana aadaa barreessuu feete jennaan;“aadaa ani keessatti guddadhetti akka ani faaya kana aadaa jabeeffadhu na tolchee na guddise.”
Tana maleellee diqqeennaa jalqabee aadaa barachaa dhufe, “keessumattu yoo jaarroleen ijoollee kuuchu gorsitee waan hedduu barsiiftu argee jaaladhee ufillee nama akka dansaa nama gorsu tahuu fedhe.”
Tana maleellee argaa dhageetti jaarrolee irraaa dhagahetti yaada kitaabaaf naa tahu walti qabaa dhufe jedha aabba Jaataniin.Kitaabii kun, Jaaraa Haaromsa Aadaa fi Seenaa Booranaa, boqonnaa jahaa fi fuula 377 qaba.
Boqonnaa jahaan kana keessatti hujii abbootiin gadaa ganna saddeettan Gadaa harkaa qaban keesatti hojjatan,aadaa waaqan kadhatan, jila,seera abbaan gadaa baalii fuudhee,yuubomee mataa buufatee, Gadaammojjii tahuu fi walumattuu mataa-duree hedduutti keessa jira.
Maaliif kitaaba barreessuu jaalattee jennaan namii namatti wa himu waan namatti himu sun jabeessee barachuu malee jedha.
“Kitaaba hedduu hanqinna keessatti argaa..namii kitaaba barreessuu adoo aadaa sun guddoo hin qoratin,adoo keessa isii hin seenin torbaanuma ykn ji’uma tokkoo keessatti kitaaba barreessa,ani ammo tana guutuuf barreesse.”
Namii kitaaba jalqabaa barreessuu akka yaada aabba Jaatanitti barreessuu caala maxxansuutti isa dhiba,rakkoo guddooyyuu mana maxxansaatti jara barreessuu irratti fida.
Nama aadaa barreessu maan jettee gorsu feeta jennaan“waan barreessan sun, aadaa barreessan sun irra dedeebihanii ka barreessu caalaa ka dubbisutti dhugaa himuuf barreessuu malan. Kitaaba kana keessatti namii Oromoo ufi arga.”
Namii kitaaba kana dubbisu maan keessatti arga jennaan “uummaa arga,uumama arga,aadaa fi seenaa fi Oromummaa ufii arga.”
Aadaa ani gaafa ani ganna 16 gahee jalqabee barachaa akka yaadannootti qabachaa dhufetti guddadhee kitaaba naa tahee jedha aabbaa Jaataniin. Aabba Jaataniin barumsaan digrii lammeessoo qaba,amma itti gaafatamaa Biiroo Aadaa fi Tuurizimii Booranaati.
Me tanallee caqasaa


text:
Sadarkaa Ministaraatti, Daarektarri Ol’aanaa Abbaa-taayitaa Galiiwwanii fi Gumrukii Obbo Melaakuu Faantaa, Itti-aanaa isaanii - Obbo Gebre-Waahid Gebre-Giyoorgis fi aangawoonni ka biroon -- akkasumas -- daldaltoonni gidduu kana qabamanii hidhamuun ni yaadatama. Mootummaa fi EHAADEG keessatti aangawaa ol’aanaa ka turan – Obbo Siyyee Abrahaa waggaa kudha-lamaa dura eega hidhamanii booda, aangawoonni sadarkaa kana irra jiran malaammaltummaa yokaan kachachalaatti shakkamanii hidhamuun kun ka jalqabaa ti.
As Yunaatitid Isteets ka jiru – Kolombiyaa Yunivarsitii irraa xiinxalaan siyaasaa, Jawaar Mohaammed, gaaffii fi deebii Dirree-Dimookiraasii ka Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kenneen, “Aangawoonni qabaman namoota malaammaltummaan liqimfaman ta’uu isaaniif shakkiin hin jiru. Garuu, sababaan hidhamuu isaanii malaammaltummaa ta’uu kanneen shakkisiisan sababaalee hedduu tu jira’ jedha.
Akka Mootummaan jedhutti, aangawoonni Mootummaa fi daldaltoonni malaammatummaatti shakkamuun qabaman kun waggoota lamaaf hordoffii fi qorannaan dhoksaa irratti geggeessame, jechuun isaa eeruudhaan, “aangawoonni kun kanneen shakkamanii waggoota lamaaf hordofan yoo ta’e maaliif filannoo paartiilee EHADEG dhiheenya geggeessame irratti taayitaa irraa hin kaasamiin? Maaliif hojii paartii fi motummaa irra akka turan taasisame, garii inumaa maaliif taayitaan isaanii guddisame?’ falma, Jawaar.
Jawaar itti-fufuudhaan, “angawoota Adda Bilisummaa Uummata Tigiraay gidduu gurmuu wal-gaarerfatu lama tu jira. Gurmuu lamaan kana tu tokko isa kaan laaffisee gara fuul-duraatti barcuma Obbo Melles Ziinaawwii qabachuuf wal irratti duulaa jira,” jedha.
Guutummaaa gaaffii fi deebii Jawaar waliin geggeessame as irraa dhaggeeffadhaa.


text:
WASHINGTON,DC—
DRC
Waancaa Afrikaa ka bara 2015 waan himaanin hedduutit jira.Chipoolopolo Zaambiyaatii barana hin taane, Risaan Naayjeeriyaa guyyaauu keessaa gale, Bafana Bafaanaan Afrikaa Kibbaa jidduutti dadhabee jala hafe.
Biyyootii Waancaa Afrikaa bara 2015 walti hafe walti qophaahuutit jira.
Maalii caraa isiitti hambise, Giiniin milkii dansaatti dabarsee.
Tapha 24 ka guyyaa 13 taphatanitti goolii 45 gale.
Biyyootii saddeettan walti hafan yoo lafti barite,Ammajii 31,2015 waan tahan beekan.
Giinii
Akkuma kanaan;
Koongoo fi DRC Ammajjii 31,2015
- Tuniiziyaa fi Ekwuwaatooriyaal Giiniin Amajjii 31,2015
- Ganaa fi Giinii Gurranldhalaa 1,2 015
- Aljeriyaa fi Ayverii Koosti Gurrandhalaa 1,2015 taphatan
Ayvori Kosti Giraadel, Bentaaleb Koppaa Beri fa abdatti.
Namii jabaan Aljeeriyaa Bentaaleb, Fuguhoolii fa.
Gaanaan Ayewu,Rahimaan,Giinii ammoo Konstaantii fi Siilaa fa qabaatti.
Ekuwaatooriyaal Giinii
Ekuwaatooriyaal Giiniin ka tapha waancaa Afirkaa kana qopheessitee galta guddaa argattee tapha guyyaa diqqaa itti qophoofteen guddoo milkoofte.
Taphataan isii Diosdado Mbele, ka wa balleessee tapha tokko irraa dhaan adabbi fixate taphatti deebihaaf.
Leenjisaan Tuniziyaa, Georges Leekens Ekuwaatooriyaal Giiniin biyyaa fi biyyee isii keesati waan tapahttu nama isii iyyu kum hedduu qabaachuu isaanii hinuma beekaa,tun waan nama sodaachisaa taatullee tanuma keessa taophannaa jedha.
DRC Fi Koongoolleen warra waliin taphatu keessaa tokko. Biyyiti tun lamaan waan hedduu waliin qabdi.
Aljeeriyaa
Jara lachuu Faransaayitti bitee afaanillee haga guddaan tokkuma dubbatan.
Ammallee galaana tokkotti jiddu baha malee biyya ollaa tokkooti.Bori ammoo yoo wal dorgomanitti biyyaa olla hin fakkaatan fa tahan.Namuu mootummaan galachuuf dorgoma.
Biyyootii saddeettan Waancaa Afirkaa 2015 walti hafan warra dandeettii kubba miilaa qaban addunyaa duratti mirkanfatan.
Warra Gaaboniitti akkana harqa
xWarra Gaaboniitti akkana harqa
Saddeettan hafnaillee keessaa afuritti jigaa afuirtti dabra.Ka jige boohaa harqa ka dabre waan itti aanaaf qophaaha.
Jari saddeettanuu barii lafaa qofa walti eegata. Milkahaaa jenneen kunoo.


text:
Manneen barnootaa sadarkaa lammaffaa fi qophaa'inaa haaraa pilaazmaan hin galiniifiimmoo bajanni qabamamee pilaazmaa kuma tokkoo ol bituuf dhihaateera.
Inni barattoota manneen barnootaa baadiyyaa keessaa fi kan magaalaa hamma tokko pilaazmaadhaan walitti dhiheessina jedhamaa ture ammumallee rakkuma ta'e itti fufeera.
Biirichi akka eerutti sirni bulchiinsa pilaazmaa manneen barnootaas yoo hin fooyya'in rakkoo miidhamuu pilaazmaa guutummaatti furuun ni rakkisa jedheera.
Qulqullina barnootaa mootummaanuu baay'ee irratti hojjachuun qaba jedhuuf teeknoloojiin deeggaramuu akka barbaadu isaan dhimma barnootaarratti hojjatan ni dubbatu.
Waggoottan dhihoodhaan asitti barattoonni baadiyaas ta'ee magaalaadhaa keessayyuu kanneen manneen barnootaa sadarkaa lammaffaadhaa ol jiran hamma tokko akka wal-qixxaatan jedhamee, pilaazmaadhaan hundumaaf barnoota laachuun barameera.
Biiroon barnoota Oromiyaa manneen barnootaa sadarkaa lammaffaa fi qophaa'inaa naannicha keessa jiran kuma tokkoo fi 300 gahateenitti barattoota baadiyyaa fi magaalaa barnoota pilaazmaan wal qixxeeffachuudhaaf carraaqqii ola'aanaarra jiraachuu himata.
Akka naannichaatti pilaazmaa kuma saddeetii fi 151 tu jira.Sana keessaa miidhama malee tajaajila kan jiran kuma ja'aa fi 875dha.Kan hafe kumni tokkoo ol tajaajilaan ala jira.Innumti ni hojjata jedhan sunuu rakkoo humna ibsaa fi kanneen birootiin kan miidhamaan hojiin ala ta'e kanatti dabalamuu dubbatama.
Jalqaba Fulbaana bara kanaatti Faanaa Biroodkaastiing Korporeet kan biiroon barnootaa koreen suphaa xinnaatu sadarkaa godinaatti qindaa'ee hojicha si'eessa jedhe gabaasee ture.
Ammumallee garuu godinaalee tokko tokkotti pilaazmaan hedduun hojin ala ta'uu dhagahama.Manneen barnootaa godinni Qeellam Wallaggaa fi Wallagga Lixaa rakkoo akka kanaa keessa jiraachuu dhageenyerra.
Pilaazmaan godinni wallagga Lixaa harkaa qabu 575dha.Ta'us rakkoo gara garaatiin ammas tajaajila kan kennine danuudha jedhama.Suphaa isaatis bakkaan gahuun hammasuu mitiin himame.
Godinni Qeellam wallaggaas manneen barnootaa qophaa'inaa fi sadarkaa lammaffaa 39 qabu keessaa 27 kan yeroo dheeraa turanidha.Kanneen keessatti garuu manneen barnootaa sagal qofatu carraa pilaazmaan barsiisuu argatee jira.
Kan hafan 18 utuu pilaazmaa galfatanii jiranuu sababa gara garaatin ittiin barsiisaa hin jirani.Suphaa isaatiif ogeeyyonni waajjira Teeknoloojii fi Qunnamtii Odeeffannoo yaalanis furmaata waaraa kennuurratti quubsaa miti jedhama..
Yaa'ii idilee caffee Oromiyaa saglaffaa dhuma waxabajjii 2006 taa'amee ture irratti, rakkoon suphamuu dhabuu pilaazmaa iddoowwan gara garaa kuni ka'eera.
Kanneen sababa humna ibsaan dhaabbatanimmoo yeroodhaaf jenereetarri ni galaaf jedhames milkaa'inni isaa xinnaatera jedhama.Ganna Yaa'ii caffee 9ffaa booda jiruttimmoo palaazmaan miidhame caalmaan suphamee hojiitti galaa hoogganaan biiroo barnootaa obbo Margaa Fayyisaa dubbataniis turani.
Dhiheenya kanatti wayita gaazexeessitootatti himanittis kanneen hin suphamin hatattamaan suphamuun hojiitti akka galan irra deebiin dubbataniiru.Manneen barnootaa haaraatiif bajanni pilaazmaa bituu dursee qabame amma kuma tokkoo ol bituuf carraaqqitu jira jedhani.
Pilaazmaan manneen barnootaarra jiranis sirnaan qabamuu barabaachisaa dhaamaniiru.Dubbichi akka 'ilmoo wareegaa' jedhan xinnoo tuqamnaan miidhamuu waan danda'aniif namoota muraasaan eegamuu barbaadu.Yoo akka hin ta'in rakkoon miidhamuu pilaazmaa akkuma jirutti itti fufaadha.
Manneen barnootaa sadarkaa lammaffaa fi qophaa'inaa tokko tokko hojii kana akka too'ataniif barattoota qindeessuun akka hojjechaa jiran hubadheera.
Manni barnoota qophaa'inaa Asallaa haala akka kanaan pilaazmaa kunuunsaa jiraachuu himama.Daarektarri mana baruumsichaa barsiisaa Qatsalaa Nigusee barattoonnis akka hin tuttuqneef ofumaa wal too'atu jedhan.
Biiroon barnoota Oromiyaa rakkoowwan qulqullina barnootaa kana barataan mataan isaatiinuu ofumaan ilaalcha isaa yoo hin jjijjiirin bakkaan ga'uu hin danda'amuun amana.
Hooggantichi obbo Margaa Fayyisaa akka jedhanitti dhimmi jiruu ofii ifattti qajeelfachuu fi dukkaneessuu harki 90 isaa ilaalcha sirrii fi qajeeltoo hin taaneen murtaa'a jedhu.Sana jijjiiruufimmoo kanneen barnootarratti qooda fudhatan martuu ga'ee qababaniidha.Kana sirriin deeggaruudhaafis waa'een furmaata suphiinsaa fi manneen barnootaa haaraaf pilaazmaa guutuu jalqabame hatattamaan hojjatamuu fedha.
Magaalaa fi baadiyyaatti barnoota walfakkaataa akka argataniif pilaazmaan deeggaramuun murteessadha kan jedhames yugguu sana milkaa'uu isaa mirkaneeffata.Biirichi furmaata suphaa pilaazmaatiif yeroo murtaa'e kaa'uu baatus gara fuula duraatti ni hojjatamaan eera.Dhimma kana Faanaa Biroodkaastiing Korporeetis hordofuudhaan kan sin biraan ga'u ta'a.Kan gabaase Getaachaw Mul’ataati.
Gulaalaan:Birhaanuu Hurrisaa


text:
FIRAOL GUUTUU Irraa
Akkuma seenaa irraa dhageenyetti, akkuma argaa jirutti oromotti diinni ni baay’ata ! Maaliif laata ? Sababa isaa yoo barree rakkina kana huddeen doomsuun salphaadha!Ani ta’ee yaadee yaadee gaaffii kanaaf deebii soqaa yeroo hedduu balleesera, akkakootti waan dhugaa qabatamaan hubadhe sabakoo biraan gahuuf qubeekoon eegale,Hayyoonni ,midi’alleen oromoo irratti hawaasa haa mariisisu , kaanis ergaa kana dubbisee waliin irratti hiriyyootaan marii’achuun salphiana kanaaf deebii xumuraa itti laachuun dirqama lammummaa haa bahu! Oromotti diinni kan baay’atuuf:-
- Oromoon kan uumaa isaa waaqessu, afaaniifi aadaa isaan boonu akkasumas uumama hundaaf kabaja qabu waan ta’eef, inni kuun diinaaf gufuu ta’e nuun fakkaadha,afaan keenya haasa’a, waaqa keenya waaqessa, nu malee of hin ta’iinaa ergaa jedhu qabaachuun diinni nuratti baayya’atte.
- Oromoon gara laafessa ,arjaa sorgaana, kan qabu kan hiru ,rakkataa kan gargaaru, mana isaa karaa deemaa kan bulchu waan ta’eef, irraa nyaachuu ,harkaa dhuguu ,kan isaa saamuu ,hiyyoomsuu fi jedhee lafaa fi qee’ee isaa irraa balleessuuf diinni irratti wal ijaare ka’e! Halaan garaamomuun oromoo diina irratti margisiise.Sagaleen waaqayyoollee kitaaba qulqulluu keessatti akkas jedha, akka gugeetti garraamomaa, akka bofaattis abshaaloma jedha, kana jechuun lamaan isaaniyyu ni barbaachisu ,oromoon garuu eenyuuf, maaliif hagamitti akka garaamomu dagate. kan isa balaalefatuu fi kan jiraachuu isaa mormuun isa ajjeesaa jiru irratti garaamummaa baay’ise! Ummata Oromoo fi Oromiyaa Itti Maaliif Diinni Baayyataa


text:
Anaaf amantaan sirriin maalii?
Gaaffii: Anaaf amantaan sirriin maalii?
Deebii: Manneen nyaataa heedduun waanta feene akkuma nuyi barbaannetti akka nuuqupheessan yaaduun akka nuyi ajajannu nu hawwachuuf yaalu. Sooqonnii bunaa irraa bitannu tokko tokko gosa bunaa adda addaa dhibbentaatti lakkaa’aman dhiyeessuu isaaniitti of jaju. Yeroodhuma konkolaataa fi mana binnu illee, kan keessaa fedhii keenya guutu kan itti gammadnu argachuuf barbaadna. Biyya lafaa , akka chikkolaatii, mimmi’ooftuu kana keessa bara hanga bara baraa hin jirannu. Filannoon mootiidha! Waanta barbaadde gosa kamiinuu ni argatta akkuma fedhii mataa keetiif barbaacha keetiitti.
Maarre waa’ee amantaa siif sirrii ta’e woo? Waa’ee amantaa dogoggoraa hinqabnee woo, kan ba’aa umaa nama irra hin keenye, kan is asana godi isa sana hin godhin jenaan waanta rakkisoodhaan hin guutamin? Inni isa sanaan ala akkuma ani ibsetti. Garuu amantaan akkuma iysi kireemii minyaa’aa filachuu kan filatamuudhaa?
Sagaleewwan heedduutu jira sammuu keenya irratti kan waldorgoman, maalif namoonni Yesusiin, Muhammad yookiin konfushiyas, Budahaa, yookiin Charles Taze Russell, yookiin Yoseef Smiith gara irratti fudhatuu? Hundumaan booda, daandiin hunduu gara waaqaatti nama geessuu, akkuma daandiin hundinuu gara Indiyaanaatti nama hin geessine.
Yesus duwwaatu aboo Waaqayyootiin dubbata sababni isaas Yesus duwwaatu du’a moo’e. Mohaammad, Konfiushas, kanneen biroos awwaala isaanii keessatti tortoranii jiru amma guyyaa kanaatti. Garuu Yesus, humna mataa isaatiin, guyyaa sadii booda boola keessaa ba’eera arga fannoo hammaa isa kan warra Roomaa irratti fannifemee du’ee booda. Eenyu iyyuu du’a irratti aboo qabuun yaada keenya too’achuu hin danda’u. Eenyu iyyuu du’a irratti aboo qabuun akka dhaggeeffatamuuf kan ga’aa ta’e hin jiru.
Ragaan akka Yesus du’aa ka’e mirkaneessu jabaadha. Jalqaba,namoota dhibba shani gararraa kan ta’aniisha du’aa ka’uu isaa kan ijaan argan! Sagalee dhibbi shan gonkuma akka salphaatti hin ilaalamu. Sabalataanis dhimma awwalli duwwaa ta’uu isaati. Diinonni Yesus silaa dhagna du’aa qopheessanii aluma sana dubbii du’aa kaafamuu hundumaa dhaabsisu ture garuu qopheessuudhaaf dhagni du’aan hin jiru! Boolli duwwaadha! Duuka buutonni dhagna isaa hataniiruu? Lakkii. Waanti akkasii akka hin uumamneedhaaf awwaalli Yesus loltoota Roomaatiin baay’ee eegamaa ture. duuka buutota isatti maxxananii jiran ilaalchisee sodaan kan baqatan gaafa inni ajjeefame kan baqatan, jarreen gurmuun sodaattuun tuffatamoon qurxummii qabaa turan kun gara loltoota Roomaa warra sodaachisoo kanatti deemuun waan hin yaadamnedha. Darbees jarri kun jireenya isaanii arsaa gochuun wareegamuun jaraa- heedduun isaanii kan taasisan- sobaan waliin dha’uudhaafii miti. Dhugaan salphaan isaa du’aa kaafamuun Yesus akka sanatt ibsamuu hin danda’u!
Ammas, eenyu iyyuu du’a irratti humna kan qabu dhaggeeffatamuu qaba. Yesus du’a irratti aboo isaa ragaasiseera; sababa kanaatiif, waan inni jedhu dhaggeefachuutu nurra jira. Yesus gara waaqatti karaa isa tokkicha ta’uu isaa dubbateera (Yohaannis 14:6). Inni karaa isa tokko miti. Inni karaa heedduu keesssaa isa tokko miti, Yesus karicha.
Yesus inni kun akkana jedhe, “Isin warri itti dhamaatanii dhadhabdan, ba’aanis kan isinitti hulfaatu hundinuu gara koo kottaa ani boqonnaa isiniifan kenna” (Maatewos 11:28). Kun biyya lafaa ulfaataadha jireenyis rakkisaadha. Baay’een keenya gaarii goonee itti qabamne, wal maknee, ittis miidhamnee jira. Walii galtaa? Kanaaf maal barbaadda? Haaromina moo nama amantaa qabu ta’uu? Fayyisaa isa jiraataa moo “raagota” warra du’an? Walitti dhufeenya hiika qabu moo sirna amantaa isaa duwwaa ta’e? Yesus filannoowwan keessa isa tokko miti inni filannoodha.
Yesus “amantaa” sirrii dha yoo ati araaraa barbaadaa jirta ta’e (Hojii Ergamootaa 10:43). Yesus “amantaa” sirriidha yoo walitti dhufeenya sirrii Waaqayyoo wajjini barbaadaa jjirta ta’e (Yohaannis 10:10). Yesus “amantaa” sirriidha yoo ati waaqa irratti mana bara baraa barbaadhaa jirta ta’e (Yohaannis3:16). Yesus Kiristoos akka fayyisaa keetiitti amantii kee isa irra taasifadhu; isatti hin gaabbitu! Dhiifamuu cubbuu keetiitiif isatti amani; hin gaddituu.
Waaqayyoodhaa wajjin “walittidhufeenya sirrii” ta’e qabaachuu barbaadde, kadhannaan salphaan kunooti.Yaadadhu jechoota kana kadhachuun yookiin kadhannaa gosti kamii iyyuu si hin fayyisu garuu Yesus kiristoositt yoo amantee duwwaa inni ubbuu irraa si fayyisa. Kadhannaan kun salphaadhumatti karaa ati amantii kee isa irratti qabdu Waaqayyotti agarsiiftu dha akkasuma fayyina siif qopheessuu isaatiif isa galateeffattudha. “Waaqayyo, ani sirratti akkan cubbuu hojjedhe fi adabbiin akka naaf ta’u nan beeka. Garuu Yesus Kiristoos adabbii anaaf ta’u fudhateera kanaaf araara argachuu nan danda’a. kennaa araara keetii nan fudhadha fayyuudhaafis sittan amana. Yesus Kiristoosiin akka fayyisaa dhuunfaa kootiitti nan fudhadha! Ayyaana kee fi araara kee dinqisiisaadhaaf sin galateeffadha – kennaa jireenya barabaraatiif! Ameen!”
Sababa waantota bakka kanatti dubbisteef Kiristoosiif waanta murteeffatte qabdaa? kana taanaan, maaloo, kolbaa isa “An har’a Kiristoosiin simadheerra” jedhu tuqi.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Anaaf amantaan sirriin maalii?


text:
Yihoowayyo Yexxite—Ooratta Mazamuriyaa
Xoossaa Yihoowa sabbanawunne awu goynnanawu ooratta mazamureta yexxa. Muuziqaanne danttuwaa duuqqa; ha ufayssiyaa mazamureta yexxiyoogaa meezeta.
MAZAMURE 136
Kawotettay Eqqiis—Haa Yo!
Hagee Kiristoos Yesuusi haariyo Kawotettay eqqidoogaa eridi Xoossaa Yihoowa sabbiyo mazamure.
MAZAMURE 137
Nuna Xalissa
Yihoowa sunttaabaa markkattiyo wode i xalissanaadan nunaara issippe woossa.
MAZAMURE 138
Ne Sunttay Yihoowa
Yihoowa boncho sunttaa sabbada, i Ubbaappe Xoqqiya Xoossaa gidiyoogaa eirssa.
MAZAMURE 139
Eti Minni Eqqanaadan Tamaarissite
Ammanettidi deˈanawu genccanaadan maaddana malanne Xoossaa Yihooway naagana mala woossiyo woosaa.