c: text/html

text:
Presidantiin jaarmayaa save the children kan ta’an Kaaroliin Maayiils dilbata dhufu kabajamee kan oolu guyyaa haadholii sababaa gochuun gabaasni ba’e waggaa kana biyyoota 165 qorachu ibsan.
Biyyoota kana keessatti haadholiin attamiin akka da’an qoranne kan jedhan Maayiils kun haadha ta’uuf iddoo gaarii fi hamtuu taatte hubachuuf hedduu gargaara jennee yaanne.
Save the children akka jedhutti addunyaa irratti haadholiif iddoo gaariin biyyiNoorweey durboota fi dubartootaaf barumsa waliin ga’uuf akkasumas yeroo dubartiin deessu ogeessonni wajjin jiru. Kun haadhaaf da’umsi salphaa akka ta’u gargaara.
Biyya haadha deessuuf addunyaa irratti hamaa dha jedhamu NIjeer ta’uu gabaasni ba’e hubachiiseera.Dubartoota da’an sadii keessaa harka tokko qofatu carraa ogeeessa deesiftuu argachuuf danda’a. Shamarran immo waggaa 4 qofaaf barumsa argatu.
Niger keessatti dubartoonni giddu galeessaan waggaa 56 qofa jiraatu. Norway keessatti garuu waggaa 83 jiraatu.
Gabaasaa Guutuu MP3tuquun dhaggeffadhaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Anii :nyoo Bāwulō kēēboontē keey Siila ākoo Tēmētēēwō. Āsirwook biikaab Yēyiin ām Teesaloonika choo ōbooyē Baaba Yēyiin āk Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō. 2Lēyyē, kōōbēruurook :Baaba Yēyiin āk Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō ānkōōnyōōru kaalyeet. 3Lēyyē mbo ng'eetaabiya, māchāksē kēēbirchinē Yēyiin kōōnkōy ām āsiiswēk tukul kubo akweek, kuuyu kōōtāsē taay ōkoosēē keey Kiriistō miisin ānkōōchāmtōōsii tukul. 4Kiyooto nyēē kēēkāsē keey :acheek ām wōloo mii :biikaab Yēyiin alake kubo akweek. Kēēng'āsē keey kubo kēēlto nyēē ōtāsē taay ōmuytooy ānkōōkoosēē keey Kiriistō ām ng'wooninto tukul nyoo /kēēwusook nyoo ōmiitē ōnyōōru. 5Ibooru :ng'aleechaa kule man kiyēē itiilē :Yēyiin, yoo itiilwook :inee ōyēmāksē ōwut bāytooyiisyēēnyii nyoo ōmiitē ōnyālilchinē. 6Makuyey :Yēyiin kiyēē bo manta yoo keenyaliil bichoo inyāliilook, 7ānku mākōōmuung'wook akweek choo ōnyālilē āk mbo nkacheek. Mākuyēyākiis :ng'aleechaa yoo tookunēē :Yēēsu barak kuboonto keey malayikaanikyii choo boonto kāāmuukēywēēk 8ām maat nyēē irikitiitē chākōōng'woonchi biiko choo -mēēnkētē Yēyiin āk choo -mēēyēnchinē lōkōōywēkaab Mokoryoontēēt Yēēsu. 9Mākunyōōr :bichoo ng'wooninto nyēbo kibchuulyo, anku +/makeesatee bichoo wōlēē mii :Mokoryoontēēt āk wōloo mii :wōōyintaab kāāmuukēywēēkyii, 10yoo chōōnii :Mokoryoontēēt chākunyōōru koonyit ām wōlēē mii :biikyii kōōkoostooy :biiko tukul choo ikoosēē keey inee. +Mōōyēmē :nkakweek āk bichooto, kuuyu kyoocham lōkōōywēk choo kikēēmwoowook. 11Kiyiitēnyi :nyēē yēyēēch kēēsoowook ākookoy, sukuyēētyēēchook :Yēyiintēēnyoo ōbuur kuu wōloo māktooy :inee ānkōōyēyē kiyoo ōkāsē kule karaam. Kēēsoowook subak kule kukōōnook kāāmuukēywēēk chēē ōmuuchē ōyēchinēē yiisyēēnyii ōkoosēē keey inee. 12Yooto nanyuun +/makiikaasta kaayneetaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu ām kiyēē ōyēchinē /ankiikaastaak nkakweek. Yēyāktōōs :ng'aleechaa tukul, kuuyu chāmook :Yēyiintēēnyoo āk Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō.


text:
Kallacha Dandii Bilisummaa Dhugaa
Damee Boruu irra | Adoolessa 5, 2012
Biyyoota qabsoo bilisummaa ofanii bilisummaa isaanii gonfatan irraa sabni Oromoo waan baratu qabaa?Qabsoo bilisummaa bara dheeraaf geggeessaa jirru kana keessatti qalbiin yaadni naannesine hubanne jiraa?Gareen keenya warri wagaa afrtamaa ol godaansa qabsoo bilisummaa Saba Oromoo keessa turre muxxannoo argame kan dhalootaa har’aa fi boruuf dabarsinu jiraa? jennee yoo of gaaffanne bareedaa dha.? Gaaffii kanaa kan fakkaatan armaa gaditti diddirirsinee deebii kennuuf yaalla.
Sabni biyya lafaa hedduun qabsoo hadhaan hida sirna kolonefataa of keessaa buqqisee darbeebilisummaa isaa gonfateera. Biyyi tokko gabrooftuu halagaa irra bilisa bahee jechuun ummatni qabsoo geggeese hunduu ilaa fi ilaameen nagaan bilisummaa booda biyyaa isaa keessa jiraachaa jira jechuu akka hin taanes hubatamuu qaba. Warrii aangoof dheebuu qabu mirga uummata irraa sarbani amma gaafa biyyoon isaan nyaatuuti jiruu fi jireenyi uumataatti ibidaa qabsiisaa akka jiran ni agarra. Haa tahu malee dandiin sabni itti bilisoomu danda’u tokkichaa fi tokkummaa akka tahe ifa kanjira.Innis waraana irree tokkumman uummatni oofu qofa. Qabsoon bilisummaa uummatni keessatti qooda hin fudhan bakka kam iyyuu hin gahu.Bara baraan achumaa lafa dhiituu dha. Amma saba guututti akka gurmuu tokkotti hin sochoofne hojiin keenya bakkuma tokko dhaabbanne lafa dhiitu irraa adda hin tahu.
Hojiin ijaarsa bilisummaaf of ijaareeuummatabalaa dammaqisee, ijaaree,hidhichisee lolaaf qopheessuu dha. Kan waraana hojii isaa godhatee bilisa of baasuu uummata sana. Uummata qopheessuuf dhaabni sun ofumaa isaa of iqixxeessee of ijaaru qaba. Kana malees uummata isaa irratti amaantii qabaachuu qaba.Geggeessitonni ijaarsa warri miseensotaa isanii irrati iyyuu ammantii hin qabanne uummata balaa irratti ammantii qabachii hin danda’an. Kanaafuu warri saba isaanii irratti amanttii hin qabanne human xiqqoo walitti qabaatanii maqaa bilisummaa sabaa afarsuudhaan yaroo haalli jijjiramu dantaa namumaaf argatan maqaa araaran keessaa butachuuf jojobi’aa jiratu. Xurree Bilisummaa Gootota Oromoon qulqulla’e utuu nutis harkakeenya hin boraafatiin, saba keenya hubachiiffanee darbuun dirqama keenya. Dhugaan ifa jiru harqoota garbummaajalaa kan bilisa of baasu Saba Oromoo qofa. Ijaarsa tahe fi biyyi ambaa kam iyyuu waraanan dhufee kan biyya Oromoo bilisa baasu danada’u hin jiru.
Yoo uumatni Oromoo taa’e akka humni biraa gaaf tokko dhufee akka bilisa isa baasuu egata tahe abjuun jiraachaa jira jechuu dha.Yoo humni bilisa of baasu uumata Oromoo qofaa jennee humni biraa eessaa dhufaa jira jennee eegna? Yaroo tokkotokko ijaarsonni Oromoo( ijaarsa kam iyyuu haa tahu) biyyaa alatti ijaaramanii gaaf tokko diina kana ni barbadeessu jedhamee yaadama,ni oddefamaafis.Kun dubbii dogongoraa saba keenya of dagachiisu dha. Qabsoo keessatti bifa kamnuu haa tahu, kan waraana, kan dingade, siyaasaa fi w.k.f. ala irraa argaman qabsoo biyya keessaaf gargarsa tahu malee hundee tahuu hin danda’an. Hojii qabsoobilisummaa inni biyya keessa isa ala irratti hin hirkatu.Hojiin biyya alatti deemaa jiru karaa maraanuu isa biyyaa keessaaf ida’atama taha.
Dogogorri kun bara dheeraaf saba keenya keessa jiraachaa turun isaa beekama dha. Har’a yaroo ilmaan Oromo ilaaltuu ija Saba Oromoo tahan akka ilmaan bineessaa ademsamnii yaroo dhumaa jiranii humni ala amma sinii dhufaa jira jechuun badii diini gochaa jiru irraa hirmachuu dha. Humni keenya ,qabeenyi keenya fi dandeetiin keenya biyya keessa jira. Isa sabni keenya itti fayyadamuu hanqate diinni itti dhima bahee saba keenya samaa, waxxalaa, biyya irraa ari’a, ajjeesaa fi mana hidhaa keessatti tortorsaa jira..Oromiyaatti keelaa ijaaree Qabsoo Bilisummaa Saba Oromoo kolaasuuf tattaaffii jabaa gochaa jira.
Diinni saba keenyaa inni duraa Mootumaa Habashaa akka tahe walii gala. Mootummaan Habashaa takka iyyuu of danda’e human mataa isaan uumata Oromoo cabsees, bitees hin beeku.Gargaarsabitamtootaa fi ayyan- ilaalatootan Oromoon saba Oromoo cabsee bara baraan bitaa jira. Uummatni Oromoo diina isaa duraa wajjin adda duraan walt dufuuf duraan dursee basaasota, bitamtoota fi ayyan-ilaaltoota qaaman Oromoo sammuun Habashaa tahan of jalaa qulqulleessuu qaba.
Namni mana isaa qulqulleessu hin dandenye alaa isaa fi naannoo isaa qulqulleessu hin danda’u. Akkuma kana sabni gantuu fi bitamtuu isa fakkattee, isa keessa teessee dhiiga ijollee isaa dangalassaa fi dhangalaasiisan of keessaa qulqulleessu kan hin dandeenye diina meeshaa waraanaa baraan of utubee jiru ni injifata jechuun dhugaa irraa fagoo jira.
Waggaa afurtmaafhaala kana fakkaatueenyuun keenyaa raga bahuu kan dandeenyu goota Oromoo diina utuu baqatu duubaan rukkatamee wareegame tokko illee ragaaf hin agarre. Garuu bara baraan meeqaataman Oromootaatu bitamtoota kanan duuban kolba’amee dhume!Lakkobsa isaanii seenaa barsitootaaf dhiisu wayya. Uumnti Oromoo warra kana of keessaa qulqulleessuuf, meeshaa waranaa baraa kan akka xiyyaaraa, madaafaa fi kilashinkoof isa hin barbaachisu. Meeshaa inni qabutu isaa gaha. Shimala, eeboo, mancaa fi haaduun warra kana of keessaa qulqulleessuuf gahaa dha. Warra garaa isaanii jaalatu kanaaf jechuu haatii Oromoo bara baraan boo’aa jiraachuun qaani’a.
Utuu nanmni Oromoo tokko intlaa yookan ilma Oromoo tokkotti quba hin qabne Tigreen isatti isaan beektee hidhuus, ajjeesuus dandeessi. Afaan guutanee diini Saba Oromoo Amhaaraa fi Tigree jechuun nama qaaneessa. Uummata lakkobsi ishee amma kana hin jedhamneetu saba guddaa kana moo’ee dhiiga boosisaa jira jedhanii ormatti himachhuun hin bareedu. Kan saba keenya bara baraan kiyyo garbuummaa jalatti hidhee waxxalaa jiru basaastota, bitamtootaa fi ayyan –ilaaltootaa Oromoo warra garaa isaanii gutachuu malee waan biraa isanitti dhagamne akka tahe ifa jira. Utuu Uumatni Oromoo sumii isa keessa jiru irraof qulqullesse diinni Habashaa jamaa uleen jalaa kufe taati.
Kanaafuu uumatni balaan Oromoo diinaisa keessa jiru irra of qulqulleesse akka nama tokkotti yoo ka’ee diinni Habashaa xiyyaraa fi madfiin isaa cabsuu hin dana’u. Diidaa uummataa waraanni injifatuu danda’u tokko illee hin jiru.Humni waraan meeshaa gudhaa qabuu human waraan xiqqaa meeshaa gahaa hin qabuu moo’ee dhabmsiisu danda’a. Seenaa biyya lafaa irraa ragaan agarru humni waraanaa kam iyyuu diidaa uumtaa loluufis moo’uufis dandeettii akka hin qabanne dha.
Qabsoon uumatni Oromoo ofaa jiru qabsoo Bilisummaatti.Gootni Oromoo kumaatan lakkawwaman dhiiga isaaniin xurree bilisummaa kanatarreessaniidhiiga isaaniin barreessanii darbanii jiru. Har’a waamchi isaan Oromoo dhaalatee lafa jiru maraaf bahaa amma dhihaa , Kibaa amm dhidhimaa qaqqabeera. Yoo xurree isanii wareegamaniif irra jalanne laffeen isaa qorree tahee nu warrana, dhiigni isaanii ibida tahee nu lamaxxa. Isaan faarsaa, qabsoon amma bilisummm fi injifanatti jennee, dhaamsa isaanii fudhatnee kaayyoo isaan kufanii amma bakkaan geenyu itti fufna.
Har’a Ijaarsonni Oromoo heddumachaa jiru.Hanga kaayyuu bilisummaa qabatanii Oromoo wajjin diinni irratti bobban rakkina irraa hin qabnu.Rakkina isa jiddu jiru illee deemsa qabsoo kana keessatti furachuu danda’u. Warri maqaa uummata Oromoo ifaanis tahee dhoksaan mootumaa Habashaa wajjin arara uumaanii uummata Oromoo garbummaa jala tursiisuuf deeman diinni Oromoo isa duraairraa adda baafne ilaaluu hin qabnu.
Uummtni Oromoo dhiibaa tokko malee hiree isaa ofiin murteefachuufeenyuunuu gaafachuu hin qabu. Kun mirga isaa uuman qabatu malee waan siyaasaa kamtuu hidhame miti. Warri haqa mirga Oromoo kana hin fudhanne uummta Oromoo wajjin qabsaa’uus tahe wajjin jirachuufi qophii hin qaban.Kanas adda baafnee beekuu qabna. Saboota hedduun sabakeenyatti naanna’anii jiru. Saba keenyan wajjin kan caban, saba keenya wajjin kan cunqurmafnii fi samaman , har’a dhiigiin isaanii saba keenya wajjin dhala’aa kan jiru, hireen isaanii hiree saba keenyaa wajjin wal qabataa dha. Warra kana ofti ammachuu qabna.Mirga isaanis eguuniif baayyee barbaachisa dha. Sabni Oromoo saba guddaa waan tahe sabaa fi sab-lamni naannaa keenya jiran sabni Oromoo nu liqqimsaa jedhanii yaaduu danda’u. Diinni illee kanuma yaroo yaroon isan yaadicha. Sodaa kana balleessuuf warra kana irraa homaa tokko ille akka sabni Oromoo isaan irraa hin barbadne isaan hubachiisuu qabna.
Ummatni Oromoo erga bilisummaa argatee abbaa barbaade wajjin jiraachhuu fi yookas qophaa isaa mootummaa dhaabachuu rifernadamiin murteefachuu qaba.Dhaabni tokko yookaas dhaabni baayyeen kan murteessu murtii saba oromoo tahee fudhatamuu hin danda’u. Kanaafuu warri har’a maqaa saba Oromoo daldaluuf wixxifachaa jiran araarrii isaan uumuuf deeman amma rifrendamii uummata Oromoo hin qabanne akka fudhatma tokoo illee hin qabne hubachuu qabu.
Keessaa fi alaa amma ijaarsi jabaan tokko uumta hin hooggane bilisa bahuun akka hin danda’amne nu yaadachisu. Keessattu ijaarsonni Oromoo yoo biyyaa alatti ijaaraman malee biyya keessatti gonkumaa diinni akka isaan dhabamsiisu danda’u nuu himu. Biyyootii olaaa Oromiyaa itti naannesse kan bitaa jiru Tigree dha. Jibuutii, Sumalle Yemen, Sudanii fi Keenyiaa keessatti ijaarsa miti baqataa Oromoo iyyuu akka nama tokkotti dhokatee jiraachuu hin dandeenye. Galatni Eritraaf haa tahuu waan Tigree wajjin wal lolteef jecha namoota Oromoof sarma achi jiraachuu kenuushee waan gudda.Utuu Tigree wajjin wal hin lolle yookas araara buusanii namootni Oromoo achi jiraachuun isaanii waan hin fakkanne.
Waan baayyee guraan dhaguuf namaatti ulfaatu tokko namotni Oromoo biyya Awuropaa fi Amerikaakeessa of qanaaten jiraatan warra biyya Eritreaa keessa jiraatn yoo balafatn dhaguu dha. Mee eessa akka dhaqan barbaadu?Warriii kun sammuu waa naanneesse ilaaluuf waan hin qabneef itti gadduu hin qabnu. Nama yookan garee tokko jibbuun dhugaa irraa nama fageessuu hin danda’u. Humni Oromoo jiruu saba keenyaaf bu’aawaan fiduu qabu irra olshuun hafee wal cacccabsuu, wal dhoomsuu, wal gofachisuu fi maqaa wal xurreessuutu hojii isaanii isaa duraa warri godhatan hedduu dha.Kun maaliif tahe yoo jenne inni duraa doofummaa, inni lammaffan gowwumaa inni sadaa ffaa gammachuun qaawwa nu baneef keessa diinni karaa adda addan waan qeensa galchateef.
Har’a biyya alaa keessatti kan raggaa baanuu ijaarsota siyaasaa Oromoo keessatti dhuwwa utuu hin taane, haawasota Oromoo fi waldaa ammantii Oromoo hunda keessatti diigaaakka deemaa jiruu dha. Diigaan kun hundumtuu bifa tokko qaba. Kan diigamu isa laafee utuu hin taane isaa jabaatee mila butachuu ka’e akka tahe argaa jira. Kana hubanne dura dhaabbachaa jirra yoo jenne dhugaa irraa fagaachuu taha. Baraataan Oromoo irra guddan ayyan –ilaalatota.Garuma inni jabaatee deemuti deemuu filatu malee qabsoo saba isanii dhimmanii haala kana dura hin dhaabbatan. Warri haala kana irratti murannoo guutuun dura dhaabbatan waan xiqqataniif jecha iyyi isaanii dhagamu.Garaagaruma uumuufis human gahaa hinqaban.Ammamuu haa xiqqaatan malee Oromonni sabni keenya itti boonu danda’uus akka jiranis dagachuu hin qabnu.
Waa’ee gocha uummata bal’aa f raga kan tahu haala biyyaa lafaa irra seenaa saboota biraa tuhachuun fakkeenya gaarii nuuf taha.PLOn(Palestine Liberation Organization) mootumaa Yuudaa waggaa dheeraaf lola kan jilbeefchuu dadhabee Intifadaan (didaan Ummata Palstayiin) holchisse akka yaroo gabaaba keessatti PLO wajjin araara uumu driqma. Yaasir Arafaat Mootummaan Yuudaa bara dheeraa f kan qawween hadamsee dadhabee akka didaa Ummata Palastyiin irraa qabuf araara wajjin godhe.
Akkuma Kana ANC( Africa National Congress) bara dheeraaf Motumaa Sanyi balaafeetuu Afrikaa Dhidhimaa utuu wal irraa hin ctiin lola qawwee godheera.Dadhabiifi dhumaatii guddaatu tahe.Garuu mootumchi sanyi kun achuma jira. Haa tahu malee Dammaqinsa Ummataa( Peoples Conscience) jedhee finicli uumataa balaa yaroo ibida itti qabsuu dura dhaabachuu hin dandeenye.Uummatni Afrikaa Dhidhimaa waan hundaa dura sodaa mo’e. Kan mootumaan ajjeessuuf bu’uu dhisee .Reenfa baatee sirbuu, faarsuu fi itti dhadachuu tooftaa godhate. Haalli kun waan mootummaan sun bara dheeraaf beeku irra adda. Humni uumata kana dhaabuu danda’u akka hin jirre yaroo arguu Mootumchii, Nelson Mandela waggaa digdamii torbaa booda mana hidhaa keessaa baasa maaloo uummata kee nagaan nuu irraa dhaabi jedhe mootumaa itti kenne. Kun uummata dammaqee akka nama tokkotti ka’e dura humni dhabbachuu danda’u tokko ille akka hin jire agarsiisa.
Kun seenaa darbe irraa kan agarru. Seenaa yaroo keenya kana deemaa jirus yoo illee fakkeenya nuuf tahu biyyootii hedduu keessatti qabsoo deemaa jiru arguu dandeenya. Motummaan Tigree waan of sodaatuuf jecha oduu biyya lafa akka biyya keessatti hin dhagamne ukkamsaa jirti. Haa xiqqaatu malee ummanti quba qaba jennee abdanna.
Uumanti Tunisiyaa, Libiyaa, Misiraa fi Yemen akka nama tokkotti Mootumoota bara dheeraaf dhiiga uummataa xuuxxaa ture of irraa darbanii jiru. Waldhansoo godhan kana keessatti namootni kumaatamaan lakkawwan lubbuun isaanii darbee jira. Wareegama malee injifannoon hin argamu.Garuu dhiigni isaanii bilaasha hin baadne.Seenaa biyyaa fi uummata isaanii boonsu argamsiisanii darbaniiru. Dhalootni boyyotii isaaniin barab baraan ni yaadatamu. Har’as uummata Siriyaa yoo ilaale fakkeenya guddaa nuuf taha.Guyyaa guyyaan namnotni dhibaan lakkowwaman dhumaa jiru. Garuu didaan uummataa itti jabaachaa deemaa jira malee of booda deebi;aa hin jiru.
Uumatni injifannaaf qophaa’ee duraan dursee kan injifachuu qabu sodaa dha. Sodaa yoo hin injifanne diinni meeshaa waraanaa nama sodachuu qabu duraa dhaabbchuun hafee, poolisiin isheen ulee qabatee yaatu iyyuu uummata facaafti. Manni hidhaa isaa, waxxalamuun fi ajjessuumuun yaadoo guddaa dha. Ummata soddaa injifatteef xiyyaaraa fi madaafnuu of booda hin dheebbisu. Dhugaan kuun waan ifa jiru.
Fincli Qeerroo Oromoo erga dhowwee yaroo gabaaba miti.Isa duras tahe isaa as dhaltuun Oromoo kumaataman lakkawwan du’aaniiru, hidhamaniiruu fi biyya irraas calaasamannii jiru.Yaroo ijoolleen isaa dhumtu Abbaa fi Haatii isanii maaliif taa’aanii ilaalu?Waan ofiif sodaatanniif.Abban yookan haatii dhala isaanii hin jalatan jechuu miti. Waan godhan walaalunis ni jira. Waan godhu walaalanii abbotni baayyenakka of ajjessan oduui jira . Maalli isaa soda moo’anii akka nama tokkotti diina dura dhaabbachuu kaafneera. Kana gochuuf hojiin Qeerros tahe ijaarsota Oromoo biyya keessatti hojjetaa jira jedhanii uummata qopheessu dha.Bara Baraan garbuummaa jala boo’aa jiraachuu irra aduu bilisummaa guyyaa tokkoo arganii du’uu wayya.
Sodaa kan uumata keenyatti naqee basaasaa fi bitamootaa Tigree uummta keenya keessa jiraatu. Inni duraa isaanii irraa uummatni keenya bilisa bahuu isa barbaachisa. Yoo mana barumsaa tokko keessa Oromtittiin yookan Oromticchi qabamee baastuun yookan batimtuun Tigree mana barumsaa sana keessa jira jechuu dha. Inni duraa quba irraa kutuu dha. Yoo dabale harka irra kutan.Yoo tasa dide mormas irra kutuun kan hafu hin tahu. Isaa irra hin hafe ni barata. Inni warshaa keessatti, qutee bulaa keessatti , hojii mootumaa keessatti tahe waraana keessatti quba ilma oromotti qabu ayyani isaa akkuma kana tahuu qabu. Kanaafuu inni duraa eenyumaa walii bareechanni hubachuu dha.Basaastoni yaroo baayyee warra qabsoo bilisummaaf of keennee fakkeessanii nutti dhiyaachuun dhaan nu gaaga’u. Wal tuhachhuun baayyee barbaachisaa taha.
Basaasotaa fi bitamtoota jidduu gargaarumaa jiru beekuun barbaachisaa dha.Basastoni wayyaa nuti uffannu ufatu.Barataa wajjin barataa, barsiisaa wajjin barsiisaa tahu.Hojjetaa wajjin hojjetaa tahu.Loltuu wajjin loltuu tahu.Afaan nuti dubbannu dubbatu.Hojii basaasa dhoksaan waan rawwataniif jecha isaan adda baasanii beekuun salphaa hin tahu.Garuu uummata bal’aa jalaa waan dhokachuu danda’u hin jiru. Bitamtoonni warra nu wajjin dhima uummta hojjechuuf jalqaban yookanwaan qabswaan hojjetan dhaganii horii yookan aangoo Mootuma Tigree biraa argachuuf jedhanii warra ilmaan Oromoo akka hoolaa dabrsee gurguru dha. Hireen warra kanas balaaijollee , abbotii fi hadhotii keenya irran Tigreen geessu kan adda tahuu hin qabu. Isaanis waan namaaf kenaa jiran irraa haa habuqatan. Yoo warri kun nagaan kanuummata keenya keessa jiraatantahe wal gurguranii jireenya bololi’aa jiraachuun soogda caalaa mi’aa taha.
Garuu jireenya keenya keessatti argaa waan as geenyetu jira.Namootni gidiramtooni tokkotokkoo sobaan mootumaa wal ajeesisaa turan. Qabsoo bilisummaa karaa soobaa irra deemaa hin jiru.Warri jibbina wal irraa qabuu wal dhabamsiisuuf afuraa qabsoon itti dhima bahuuf yaaluun cubbu isa guddaa.Haaduun sobaan obbolessaa fi obboletti ofii irratti akeekan deebi’ee akka abbaa nyaatu beekamuu qaba. “Karaan sobaan irra darban irra deebi’uufnama dhiba”, jedha Oromoon.Kanaafuu hojiin uummta haalaan qoratamee waan dhugaan murtiin irratti fudhatamu tahuun barbaachisaa dha.
Walii gala warri OPDO keessa jiran hundi farra bilisummaa Oromooti jechuun rakkisaa dha. Warri OPDO keessa gallee Mootumaa Oromiyaaf hojjetu hundi Mootumaa Tigree tiksuuf hin galle. Hojjetaa kan tahan (civil servants) Mootummaa kam jalatuu hoojjetanii jiraachuun dirqama. Warri kun jireenyaaf malee hireen isaanii kan SabaOromoo irraa adda tahee hin ilaalamu. Warri garaan isaanii akkuma keenya gubachaan jiran ille jiru.Farri inni duraa warra OPDO tahe mootumaa Tigree tiksuuf murannoo guutuun jala kaatu. Warra kadirootaa fi ol’aana siyaasaa OPDO gageessaa jiran jireenyi isaanii Mootumaa Tigree irratti hirkataa dha. Warri kun ajajaan Tigree yaroo gubaa irra gad itti dhufu utuu oolee hin buliinhojii irra olchuuf warra kaatan.Warra kanas adda baafne ilaaluu qabna.
Rakkinni sabni keenya qabuu rakkina Tigree fi Amaahraati yoojenne of gowwomsuu taha.Dhugaatti kan bilisummaa saba Oromo o dura dhaabbatee jiru Oromoo dha. Kallachi Dandii Bilisummaa Dhugaa Saba Oromoo inni duraa Oromoota bilisuummaa Saba Oromoo dura dhaabbatan irraa bilisa bahuu dha. Issa booda diina Habashaa warra tahee uummata keenya tufatu wajjin fulaa fuulatti walitti baanee gootumaa fi gamnumaa isaanii ilaalla. Abbaa baqaatuu fi waakkatus ni agarra. Bilisummaa keenya kadhaan isaan irraa hin argannu. Irree tokkumaan, humna keenyaan injifannee gofanna malee!
–Damee Boruu damee.boruu@yahoo.com


text:
Lakkaawinsi Ummata Minneapolis kan bara 2010-nii: Harka keenya keessa Jira
Gara sararaa (website) Magaalaa Minneapolis kan lakkaawinsaa ummataa isa bara 2010-niitti baga nagaan dhuftan.
Imaammanni keenya, lakkaawinsa ummataa kan bara 2010 keessatti lakkaawamuun hagam akka barbaachisaa taye, jiraattota Minneapolis hubachiisuu fi barsiisuu, akkasumattis waayee lakkaawinsaa kanaatis ilaalchisee oduu fi sochiiwwan baayee jiraatan isaan quba-qabaachisuu dha. Fakeenyaaf, yaliiwwan godhaman keessaa tokko koreen ummanni Minneapolis akka guutummatti lakkaawamu hojjattu tan Complete Count Committee jedhamtu ijaaramuu isiiti. Sagantaa bara 2010 ummata lakkaawuu dhaaf baafame hawaasa hubachiisuuf yaalii godhamu karoorsuu fi qindeessuun hojii koree tanaati.
Lakkaawinsa ummataa kan bara 2010-nii sirritti lakkaawuun hegeree magaalaa Minneapolis-f akkaan barbaachisaa dha. Mahaallaqa gara biliyoona $400 tahu kan sagantaalee mootummaa Federaalaa 170-f waggatti ramadame akkaataa addaan qoqqooduu keessatti galmeen lakkoofsa ummataa addeessu jiraatuun akkaan murteessaa dha. Akkasumattis, odeeffanni achirraa argamu kun tajaajiloota hojii hawaasummaatii fi sagantaalee gumaata argatuun irra jiru, kanneen ummataaf barbaachisan dabaluudhaafis lakkoofsi ummataa beekamuun murteessaa dha. Nama osoo hin lakkaawamin hafu 100 irratti, Minneapolis waggaa kudhan keessatti horiin dhabdu gara doolara miliyoona 1-tti tilmaamama. Akkasumattis, Mana-Marii biyyattii keessattis barcumaaleen kutaaleen qabaatan heddummeenna lakkoofsa ummata isaan qaban irratti waan hundeeffamuuf jecha, yoo namni martinuu guututti hin lakkaawamin, Minnesota-n barcumaa isiin dhabuun malutu jira.
Ummata lakkaawuun murtii seeraan kaayame. Odeeffannoon eenyummaa namootaatii fi madhaa-maatii isaanii martinuu yoo diqqaate gara waggaa 72-tiif iccitiin eegamee tura. Odeeffannoo waayee keetii kana, nama biraa dhiisii Prezadantii United State iyyuu galmee san banee laaluu hin danda’u.
Waaee ummata lakkaawuu kanarraa gaafii yoo qabaatte, ykn fedhii keetiin itti hirmaattee tajaajila kennuu yoo barbaadde, e-mail kanaan nu qunnami Census2010-minneapolis@minneapolismn.gov.
Akkasumattis, Hannah Garcia garci398@tc.umn.edu ykn Jeff Schneider Jeff.schneider@minneapolismn.gov qunnamuu ni dandeetta.
Koree ‘Complete Count Committee’
Lakkaawinsa Ummataa kan bara 2010 ilaalchisee gaafiiwwan yeroo baay’ee gaafataman
Last updated Mar 7, 2012


text:
GARGAARSA OROMOO (WGO) BIYYA UK
Fulbaana 17, 2012
Waldaan Gargaarsa Oromoo biyya UK (WGO-UK) ayyaana hundeeffamuu waggaa 30ffaa isaa Fulbaana 8, 2012 magaalaa Maanchistar biyya Ingilizii keessatti sirna ho’aa fi miidhagaan kabajate. Erga bara 1982tti hundeeffamee, WGO-UK bifa adda addaan baqattoota Oromoo Gaafa Afriikaa fi biyya UK keessatti argamaniif tajaajila gargaarsaa kennaa ture. Waggoottan darban kana keessatti, Waldaan kun biyya Oromiyaa keessattis hojiilee garaagarsaa fi guddina misoomaa irratti hirmaateera. Gargaarsa inni kennaa jiru keessaa inni guuddaa fi angaafti maallaqa, nyaata, qorichaa fi uffata walitti qindeessuun baqattoota Oromoo biyyoota ollaa kan akka Sudaan, Keeniyaa, Jibuutii, Somaaliyaa fi Eritiriyaa keessa jiraniif erguu dha. Biyya UK keessatti, WGO-UK kallattii iyyata koolu galtummaa, mana jireenyaa, barnootaa fi kanneen kana fakkaatan irratti gorsaa fi gargaarsa barbaachisu mara kennuun baqattoota Oromoo cina ni dhaabbata. Akkasumas, OSG (Oromiya Support Group) faana wal-utubuun yeroo hedduu qorannoo geggeessuun rakkoolee baqattoota Oromoo irra gahaa jiran kan akka dhiibamuu mirga dhala namaa addunyaatti beeksisuuf carraaqqiin godhamaa jiru guddaa dha.
Waldaan kun hojiilee gurguddoo akka kanaa hojjechaa turuu isaa sababeeffachuun ture bakka baqattootni Oromoo hedduun argamanitti hundeeffamuu isaa kan ayyaaneeffate. Keessumoota simachuun sagantaa kan banaan Dr Gizaawu Taasisaa kabaja ayyaanichaa ilaalchisee yaadannoo hundeeffamuu WGO irratti haasaa baniinsaa godhaaniiru. Toora sagantaa ibsuun ture Dr Gizaawu akka aadaa Oromootti maanguuddoota eebbaaf kan affeeran.
Seena hundeeffama WGO (kan walii galaa) irratti xiyyeeffachuun, J/ Xahaa Abdii WGO, maalif akka jalqabame fi maalfaa hojjechaa akka ture ragaa qaban hirmaattoota sagantaaf qoodanii jiru. Bara 1976tti gama Adda Bilisummaa Oromoon tumsaa fi deggersa godhameen Waldaan Walgargaarsa Oromoo bu’uureffamuu jalqabame. Gorsaa fi deggersa L/Guddinaa Tumsaatiin ammoo yaaliin WGO biyya Jarmanitti galmeessisuuf godhame hin milkaa’in hafe. Bara 1978tti biyya Sudaan keessatti seeraan abbummaan isaa galmeeffame. Mirgi seeraan kennameef kan mirkaneessu WGO bakka hundatti hojjechuu akka danda’u dha. Haaluma kanaan, Oromoota biyyarraa buqqa’an gargaaraa ture kan WGO gara biyyoota ormaa keessatti babal’achuu jalqabe. Hojiilee gurguddoo Waldaan kun guddina misoomaa fi baqattoota gargaaru gufachiisuuf shirri gama mootummaa wayyaaneen godhame laayyoo hin turre. Dhiibba kana hunda dandamachuun ture WGO amma har’aa jabaate kan sabaaf bu’aa buusuu danda’e.
Baroota 1960 keessaa eegaltee saba Oromoo hanga dandeessu gargaaraa kan waliin dhaabbatte Dr Varjiiniyaa Luuliing ayyaana kana irratti bu’aa hundeeffamuu WGO-UK fi muuxannoo Waldaan kun keessa darbe irratti haasaa gabaabaa gootee jirti. Dr Varjiiniyaan waa’ee saba Oromoo kan isheen barte yeroo barnoota isheef waa’ee saba Oromoo ilaalchisee barreessite ture. Yeroo sana irraa eegaltee aadaa fi seenaa saba Oromoof gammachuu fi kabajni isheen qabdu daddabalaa bule. Haaluma kanaan ture gara WGO-UK dhuftee hojiilee garaagaraa irratti hirmaachuu kan eegalte.
Baroota 1980 fi 1990 keessa, projectii gargaarsaa WGO-UK jalatti gara Gaafa Afriikaa deemuun baqattoota Oromoo biyyarra buqqa’an gargaaruu keessatti gumaacha guddaa gootee jirti. Bara 199 2, du’aa kan lafa kana irraa boqotte J/Liidiyaa Namarraa faana gara Oromiyaa keessatti hojiilee misoomaa kan akka bishaan dhugaatii baasuu, biqiltuu dhaabuu fi dhibamtoota wallaanuu irratti hirmaattee jirti. Dhuma gara jaarraa 20ffaa irraa eegalee ammoo baqattoota Oromoo gara biyya UK dhufan gargaaruu keessatti gumaachi isheen goote ol-aanaa dha.
Hiriyaa Oromoo kan ta’e Dr Tireevar Turuumaan ayyaana kana irratti haasaa dheeraa gochuun ture muxannoo gama OSG (Oromia Support Group) fi WGO-UK qabu jireenya baqattoota Oromoo waliin wal qabsiisee hirmaattootaaf kan qoode. Bara 1988 irraa eegalee WGO faana hojjechaa kan jiru Dr Tireevar, bara 1990/91 talaallii kittibaataa kennuuf ture gara Oromiyaa zoonii Wallaggaa kan adeeme. Yeroo sana irraa jalqabee qabsaa’ota Oromoo garaagaraa waliin dhimma Oromoo ilaalchisee mari’ataa ture. Fakkeenyaaf, J/Leenco Lataan Dr Tireevar saba Oromoof hiriyaa ta’ee waa’ee mirga dhala namaa saba Oromoo addunyaatti akka beeksisuuf mari’ataa turan.
Dhaaba OSG dhaabuun ture Dr Tireevar rakkoolee baqattoota Oromoo irra ga’aa jiran adduyyaatti beeksisuuf carraaqqii guddaa kan godhe. WGO-UK faana wal-utubuun yeroo garaagaraatti gara Gaafa Afriikaa deemuun qorannoo geggeessuun dhugaa jiru ifatti kan mul’isaa ture. Barreeffamootaa fi xalayoota adda addaa gara mootummoota garaagaraattis barreessaa tureera. Gara fuula duraatti saba Oromoo waliin dhaabbachuuf waadaa qabus ibsee jira. Ergaa inni saba Oromoo dabarsu yoo jiraate, tokkummaan walgargaaruun dhimmi Oromoo addunyaa irratti akka inni dhageettii qabaatuf haa hojjennu. Saboota kaan kan biyya Itoophiyaa fi biyyoota ollaa jiran faana illee hiriiruun falmii mirga dhala namaa itti fufuu qabna jedhe. Dr Tireevar Turuumaan haasaa isaa keessatti, bara Alamuu Qixxeessaa lubbuun jiranitti gaaffii fi deebii waliin godhan keessatti dubbii qotee bulaan Arsii jedhe hiikkaa guddaa akka qabuu fi tokkuummaan dhaabachuun bu’aa guddaa akka argamsiisu hirmaattootaaf ibse. Bara 1960 keessa ture qotee bulaan Arsii akkas jedhee kan dubbate, “Burqaa xixiqqoon walitti yaa’anii laga ta’u. Lagi baay’een walitti yaa’uun garba guddaa uumu. Dhalli namaas akkuma kanaan walgahee saba ta’ee biyyas ta’a.”
Yeroo amma projectii WGO-UK geggeessaa jiru keessaa tokko kan ta’e baqattoota Oromoo barumsa isaanii irratti gargaaruu dha. Haaluma kanaan, shamarran jireenya baqattummaa keessatti haalli barumsaa itti cime Waldaan kun gargaaraa akka jiru qindeessituun projectii kanaa Aduu Joobaa hirmaattoota ayyaanichaaf haasaa goote keessatti ibsitee jirti. WGO ijoollee shamarran Oromoo biyya Keeniyaa jiran gara mana barumsaatti erguu keessatti baasii mana barumsaa fi kan jireenyaa danda’uun gargaaraa jira. Fiixa ba’umsa projectii kanaafis ammoo hirmaannaan namootaa baay’ee murteessaa fi barbaachisaa akka ta’e dubbatti Aduun. Itti dabaluun, namni hunduu hanga danda’u maallaqa gumaachuun WGO-UK faana hiriiruu akka qaban Aduun hirmaattoota hubachiistee jirti. Deggersa qaban ibsuuf, hirmaatootni battaluma sanatti qarshii walitti guuruun gummaacha godhanii jiru.
Ayyaana kana irratti namoota kanaan dura guddina WGO-UK keessatti gumaacha godhaniif badhaasni yaadannoo godhamee jira. Haaluma kanaan, Dr Vargiiniyaa Luuliing, Dr Treevar Turuumaan fi J/Xahaa Abdii badhaasa isaaniif qophaa’e Manguddoo Oromoo harkaa fudhatanii jiru. Akka J/Leencoo dubbatanitti badhaasni kun kan kabaja, jaalalaa fi tokkummaa Oromoota gidduu jiru calaqqisuuf ta’a.
Hawwisoon ‘Greater Manchester Oromoo Community’ qophaa’e sirboota aadaa Oromoo garaagaraa qopheesuun ture hirmaattoota sagantaa kan bashannansiisaa turan.
Dhuma irratti haasawaa xumuraa kan godhan J/Barsiisaa Guutamaa, I/G ABO Kutaa UK turan. J/Barsiisaan walitti dhufeenya ABO fi WGO irratti xiyyeeffachuun, WGO kan uume ABO ta’uu isaa ibsaniiru. WGOn waggoota hedduu darban keessatti hojjetaa ture QBO keessatti bakka guddoo qaba. Seena WGO yeroo illaallu jabbnnii fi laaffinni isaa sochii ABO waliin adeema. Kunis, gaafa sochiin ABO jabaatu, hujiin WGOs jabina akka agarsiisaa turee dha. Kanaaf fakkenya guddaa kan ta’u yeroo ABOn bara 1991 mootummaa ce’umsaa seenee ummata Oromoo biratti fudhatama guddaa argatee bal’inaan hojjechaa ture, WGOs biyya Oromoo keessatti of gad dhaabee hujii gargaarsaa fi misoomaa babal’see hojjechaa ture. WGOn baroota 1991- 1995 gidduu guddina seenaa isaa keessatti hin argamne agarsiisee ture. Yeroo ABO mootummaa ce’umsaa keessaa bahe, hujiin WGO biyya keessaa jabaachuun sodaa guddaa waan Wayyaaneetti fideef seera malee qabeenyaa WGO millionaan lakkaawamu saamanii akka hojiin WGO biyya keessaa dhaabbatu taasisan.
Dhiibbaa mootummaan wayyaanee WGO dhabamsiisuuf biyya keessaa fi biyyoota ollaa keessatti gochaa ture hunda keessa taruudhaan WGOn har’a ga’e. WGO biyya ambaa fi biyyoota ollaa keessatti deebisee of ijaaree carraqqii godhaa jiru; har’s itti jira. Kana jajjabeeffachuun garuu dirqama keenya ta’a. Walii galatti waan hubachuu qabnu, mootummaan Abashaa jaarmayaan Oromoo bilisa ta’e bifa kamiiniyyuu akka hin jiraanne jala bu’anii akka eegaa jiranii dha. Nutis kana hubannee jaarmayaa qabnu tikfachuu; akkasumas tokkummaa keenya jabeessinee hojiin qabsoo fi baqattoota Oromoo bakka jiranitti gargaaruun akka itti fufu abdii qaban dubbattanii jiru.
Refugee Week Tournament
21 July 2012
Read Athem
Digital Publishing with YUDU


text:
Wa’ee ijooleewaan keenya namooni biroon waan bayye beeku ni danda’u. Namooni isaani waliin baratan, waliin hojjetan, eenyuma isaani amma ta’e beeku namaa birattis himu ni danda’u. Eenyuma isaani siriitti gad-fagesaani beeku fi himu garuu hin danda’an. Nutu siriitti isaan beeka. Namooni bayyen waa’ee Yesus amma ta’e beeku. Beekums isaani garuu gad-fago miti. Dhugaa guutuu hin beekan. Kanafu nama gaarii, barsiisa ciimaa, humni jabaan kan ittin … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Tag Archives: wangeela
Dhuga-baatuun nama waan argee fi dhaga’e himu dha. Nama waan argee fi waan dhaga’e namaa dhoksuu hundmiti keenya ni komana. Namni waan nama miidhu tokko arge himu dhiise badisa ga’uf itti gafatama qaba. Namni waan gaarii tokko arge nama dhoksu immo gaarii sana hirmachu namaa nama hin barbane dha. MAREE: Qoricha nama dhukufate tokko fayyisu yoo bekte maal goota? Nama sanaf ni lata immo jala … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
To follow Jesus asks for self-denial. It asks the laying down of self interest. It asks for the bearing of the cross, a very cruel instrument of one’s own death, and following in the footstep of the Messiah.Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Baga Nagaan Dhuftan! Akeki Aarsaa Kakuu Haaraa oduu gammachisaa isa fayyina nama hundumaaf ta’e, wangeela gooftaa keenya Yesus Kristos, labsuu dha. Diree kana irratti barrulee, lallaba, qorannaa Macaafa Qulqulluu, akkasumas barnoota addaa addaa kan sagalee fi faakiin utubame maxxansuuf yaadaa qabna. Maxxansiin kun akka isin jaalalatti, ajjajamuutiif tajajila akka aarsaatti Waaqayyof dhiyessitan, namas akka jaalala Waaqayyootti tajajiltan fiixaan baasuf akka ta’u ni abdanna. Fuula addaa … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →


text:
City Departments
Afaan Oromoo
Mootummaa Siiyaatil irratti odeeffannoo afaan Oromootin
Galmee yokan Billeetawwan ka PDF ilaaluuf Acrobat Reader so barbaachisa dhaa. Weeb saayitii Adobe jedhamu irraa sagantaa Acrobat Reader jedhamu gatti mallèe bilisaan irraa buffaachuu ni daandeessa.
Public Health
- Seattle-King County Public Health Web Site, with information about HIV and Disaster Preparedness
Nageenyaa fi Mirgootii Sabummaa
- Maga Seattle Poolisi Dhoqssa (Privacy) fi Sekuriti Ka Online – Gabaninan
- Jibbi goosaafi amantiran kaan kaâ´ee hawaassa kenya kessati iddoo hinqabu (PDF) - Biiroo Mirgootii Sabummaa Siiyaatil.
- Barruulee Biiroo Mirgootii Sabummaa Siiyaatil (PDF) - Biiroo Mirgootii Sabummaa Siiyaatil.
- Qabiyyee buâ’uraa barruulee Ulffiinaa/ Kabajamu (PDF) - Kutaa Poolisii Siiyaatil.
Utilities
- SEERA MIRGGOTA MAAMILA CABLE
- Wanni kuun eesa Deema? (PDF) - Seattle Public Utilities
Parks and Recreation
- Gibiira Iddo-Bashannootaafi (Park) (PDF) - Seattle Parks and Recreation
Neighborhoods
- KUTAA GANDDOTA SEATTLE (PDF)


text: 1Ammano giyoogee, demmana giidi ufaissan naagi uttidobai ammanttiyoogaanne be7anau danddayennabaa erissiyaagaa. 2Xoossai beni ceega asaayyo markkattidoogee, eti ammanidoogaana. 3Sa7ai Xoossaa qaalan merettidoogaa ammanuwan nuuni eroos; hegaa gishshau, beettiyaabai beettennabaappe merettiis. 4Aabeeli Qaa7eelaagaappe aadhdhiya yarshshuwaa Xoossau yarshshidoogee ammanuwaana. Xoossai a imuwaabaa markkattiiddi, i xillo gididoogaakka markkattiis; Aabeeli harai atto haiqqidikka, ba ammanuwan ha77i gakkanaassi haasayees. 5Heenooki haiqqennan saluwaa biidoogee ammanuwaana; Xoossai efiido gishshau, ooninne a be7anau danddayibeenna. Xoossaa maxaafai, “Heenooki saluwaa baanaappe kase Xoossaa ufaissiis” yaagees. 6Ammanoi bainnan ooninne Xoossaa ufaissanau danddayenna; aissi giikko, Xoossaakko yiya ooninne Xoossai de7iyoogaanne bana koyiyaageetuyyo woituwaa immiyoogaa ammananau koshshees. 7Nohee be7anau danddayenna sinttappe hananabau Xoossai, “Nena naaga” gin, Xoossau yayyidi, bananne ba so asaa ashshanau markkabiyaa keexxidoogee ammanuwaana; yaatidi hegan ha sa7aa bolli pirddidi, ammanuwan beettiya xillotettaakka Xoossaappe ekkiis. 8Abrahaami laattanaadan, Xoossai baayyo immana giido biittaa baana mala, Xoossai bana xeesido wode, azazettidoogee ammanuwaana; i ba biittaappe kiyidi biyo wode, au biyaakkonne erennan kiyiis. 9Abrahaami Xoossai baayyo immana giido biittan hara biitta asadan de7idoogee ammanuwaana; Xoossai he immana giidoogaa banaara issippe laattana Yisaaqaaranne Yaaqoobaara Dunkkaaniyan de7iis. 10Aissi giikko, Abrahaami Xoossai lo77o baasuwan hayyottidi keexxido katamaa naagees. 11Saara ba huuphen harai atto ceeggaichchadakka, immana giida Xoossai ammanettidaagaa gididoogaa erido gishshau, na7a shahaaranau wolqqaa demmidoogee ammanuwaana. 12Hegaa gishshau, haiqqida asa milatiya issi bitaniyaappe saluwan de7iya xoolintte keena, abbaa lanqqiyan de7iya qoodi bainna shafe keena zareti yelettidosona. 13He asati ubbati ammanuwan haiqqidosona; banttau Xoossai immana giidoogaakka ekkibookkona; shin haahuwan hegaa be7idi, sarotidosona. Qassi eti sa7an imattanne yedetettidi kiyida asata gididoogaa eridosona. 14Aissi giikko, hegaadan giya asati bantta huuphe biittaa koyiyoogaa erissoosona. 15Eti he yeggidi kiyido biittaa simmanau qoppidobaa gidiyaakko, guyye simmiyo qaadaa demmennan aggokkona; shin 16eti hegaa aggidi, lo77iya biittaa laamotoosona; hegee saluwaa biittaa. Hegaa gishshau, Xoossai eta Xoossaa geetettanau yeellatenna. Aissi giikko, i etau katamaa giigissi wottiis. 17Abrahaami Yisaaqa yarshshanaakko yarshshennaakko, Xoossai eranau xomoosido wode, Abrahaami ammanuwan a yarshshiis. Xoossai Abrahaama, “Ne zaree Yisaaqa baggaara xeesettana” giidaashinkka, Abrahaami ba na7aa Yisaaqa yarshshanau giigiis. 19Abrahaami Xoossai Yisaaqa harai atto, haiquwaappekka pattanau danddayiyoogaa eriis; hegaa gishshau, haiquwaappe guyye a zaaridi ekkiis. 20Yisaaqi wodeppe hananabau Yaaqoobanne Eesawa anjjidoogee ammanuwaana. 21Yaaqoobi haiqqana haniiddi, Yooseefa naata huuphiyan huuphiyan anjjidoogeenne gatiman guufetidi, Xoossau goinnidoogee ammanuwaana. 22Yooseefi haiqqanau matiiddi, Israa7eela asai Gibxxeppe kiyanaagaa haasayidoogeenne ba meqettaa oottanabaa eta azazidoogee ammanuwaana. 23Muusee yelettidoogaappe guyyiyan, aayyiyaanne aawai malaa lo77o na7a gididoogaa be7idi, heezzu agina qottidoogee ammanuwaana; eti kawuwaa awaajuwaukka yayyibookkona. 24Muusee diccidoogaappe guyyiyan, Gibxxe kawuwaa na7ee na7aa geetettanaagaa ixxidoogee ammanuwaana. 25Nagaran Muusee guutta wodiyaa ufaittanaagaappe, Xoossaa asaara waayettanaagaa dooriis. 26Wodeppe demmana woituwaa i tishshi oottidi xeellido gishshau, Gibxxe biittaa miishsha ubbaappe Kiristtoosa gishshau borettiyoogee daro aadhdhiya duretetta gididoogaa qoppiis. 27Kawuwaa hanqquwau Muusee yayyennan, Gibxxe biittaappe kiyidoogee ammanuwaana; aissi giikko, beettenna Xoossaa be7idabaadan, genccidi sinttau biis. 28Haiquwaa kiitanchchai Israa7eela asaayyo baira naata bochchennaadan, Muusee Paasikaa bonchchidoogeenne qosilettan suuttaa caccafissidoogee ammanuwaana. 29Israa7eela asai mela biittan hemettiyoogaadan, Zo7o Abbaa pinnidoogee ammanuwaana; shin Gibxxe asati geli be7ishin, haattai eta mitti aggiis. 30Israa7eela asai Yarkko giyo katamaa shuchcha dirssaa laappun gallassaa yuuyi yuuyi aadhdhidoogaappe guyyiyan, he shuchcha dirssai kunddidoogee ammanuwaana. 31SHaaramuxiyaa Ra7aaba yohuwaa qoriyaageeta loitta mokkido gishshau, Xoossau azazettennan ixxida asaara haiqqennan attidoogee ammanuwaana. 32Simmi harabaa gujjada ai odoo? Geedoonabaa, Baaraaqabaa, Samssoonabaa, Yofttaahebaa, Daawitabaanne Sameelabaa, qassi hananabaa yootiyaageetubaa odanau tau wodee gidenna. 33Eti kawo ubbaara olettidi xoonidoogeenne xillobaa oottidoogee ammanuwaana; yaatidi Xoossai immana giidoogaa ekkidosona; gaammotu doonaakka gorddidosona. 34Wolqqaama tamaa toissidosona; bisuwaa qaraappe kessi ekkidosona; eti daafuranchcha; shin minnidosona; qassi olan wolqqaamidi, hara biittaa tooraasaa yedettidosona. 35Maccaasati bantta haiqqidaageeti haiquwaappe paxidaageeta ekkidosona. Qassi harati qashuwaappe birshshettanaagaa ixxidi, kehiya de7uwaayyo haiquwaappe denddanau, bukettidi haiqqidosona. 36Haratu bolli asai qilliicci kaa7iis; lissuwan garafettidosonanne sanssalatan qashettidi, qasho keettaa gelidosona. 37SHuchchan cadettidosona; magaajan naa77u kiyidi phalqqettidosona; paacettidosona; bisuwan haiqqidosona; etau ubbabaikka xayin, waayettidi tuggatidi, dorssa calaanne deeshsha calaa maayidi yuuyidosona. 38Etau ha sa7ai giigennan ixxin, bazzon, deriyan, gonggolo giddooninne olla giddon yuuyidosona. 39Xoossai eta ammanuwaa markkattikkokka, hegeeti ubbati i, immana giidoogaa ekkibookkona. 40Xoossai nuuyyo issi lo77o qofaa qoppi wottido gishshau, eti nuuni bainnan bali bainnaageeta gidokkona.


text: 1Kimwooy subak :Yēēsu kule, “Ōriib keey. -'Mēēyēyē ng'al chēē kāroomēch ām taayeetaab biiko, imāchē kule siitooku. Yoo 'keeyey kuu nyooto, ku māmii :kiy nyēē mākutuwēnēēniing' :Kōōn nyoo miitē Barak. 2“Yoo 'kēētoorēt banan, -meeng'alaalaatee ām wōloo tukul kuu wōloo yēytooy :kiblembechiisyek ām kooriikaab saayeet āk kēēlwookikaab too kule sukookaasta :biiko. Kāāmwoowook /kikēētuwēnēē bichoo kiy ake tukul nyēē māchāktōōs kunyōōr. 3Nteenee yoo iyēētyēēchinē chiito ake ku māchāktōōs iyēyē ām kēēlto nyēē wunyaat nyēē -mēēmuuchē mbo kukas :choorweeng'uung' nyoo lēēkitēēniing'. 4Iyēyē kuu nyooto simakas :chii. Nto yooto mākutuwēniing' :Kōōn nyoo kāsē kiy ake tukul nyēbo wung'aan.” 5Kitas taay :Yēēsu kumwooy kule, “Yoo ōsooyē -mōōyēyē kuu kiblembechiisyek choo kicham kusooyē kukātōōnōōn ām kooriikaab saayeet āk wōloo choong'ēch :biiko. Yēyē kuu nyooto kumāchē kule sukukas :biiko icheek. Kāāmwoowook kubooyiit man, /kisimkēētuwēn bichoo. 6Nto inyiing' yoo isooyē, ikērtooy keey kō ankiisaay Kōōn nyoo mātooku. Nto yooto ku mākutuwēniing' :Kōōn nyoo kāsē kiy ake tukul nyēē wunyaat.” 7Kitas taay :Yēēsu kumwooy kule, “Yoo ōsooyē, -mōōbōloobōlē kuu biiko choo -mēēnkētē Yēyiin. Yēyē :choo kuu nyooto kōōsōōtē kule yoo kāmwooy ng'aleek chēē chaang' /kēēkāsyinē. 8Māmāchāktōōs ōyēyē kuu bichoo kuuyu simkōōnkētē :Kōōn kiyēē -mōōboontē kumanoosaay. 9Kunyoo māchāktōōs ōsooyē kule: Baaba Yēyiin nyoo imiitē Barak, 10Kuyit :bāytooyiisyēēng'uung' 11Ikōōnēēch kiyēē kyoomē ām bēsyō ake tukul. 12Inyōōwēēch kaat ām choolwookātēēnyoo, 13Itiiyēēch /simakeekenteech, 14Yoo ōnyōōchinē kaat biiko alak choo choolwookēnchook, ku nyōōwook kaat :nkinee Kōōn nyoo mii Barak. 15Nto yoo -mōōyēyē kuu nyooto ku mānyōōwook kaat :Kōōn.” 16Kimwooy :Yēēsu subak kule, “Yoo *kirē :chii āmiisyēēt, ku māmāchāktōōs kōōyuung'u kuu kiblembechiisyek choo yēyē kuu nyooto kule sukukas :biiko. !Kāāmwoowook, /kiikēētuwēn bichoo kuyem. 17Nteenee yoo ōkirē āmiisyēēt, kumāchāktōōs ōwuunē mētēwookwook āk koonyek ankooyiil 18simēēnkētook :chii kule kōōkir āmiisyēēt. Nteenee Kōōn nkityō nyoo mākāsāksē :nyēē mākōōnkēt. Nto yooto ku mākutuwēniing' :Kōōn nyoo kāsē kiyēē /kēēyēyēē wung'aan.” 19Kitas taay :Yēēsu kumwoochi biiko kule, “-Mōōtukuulchi keey mokornoontiitaab kōōrooni kuuyu makunyeeree :kuutyek ānkutuuryo ānkumiitē :chōōriik chēē imuuchē kuchoor. 20Nteenee ōkōnōrchi keey mokornoontiit ām Kaab Yēyiin wōloo māmiitē :kiy nyēē makunyeeree āmāmii :chōōriin nyēē makuchoor. 21Wōloo miitē :bāytitaab chii ku wōlooto wōlēē tiiyēē :mētinyii. 22Koong'uung' nyēē ikoochinē bōōrng'uung' lēbkēēyyēēt. Yoo kāstooy :koong'uung' nyēē karaam, iboontē lēbkēēyyēēt. 23Nto yoo mākāstooy :koong'uung' nyēē karaam, imiitē mēēnān nyēē mā mining'. Kunyi, ii, yoo kāmis :lēbkēēyyēēt nyoo 'kēēboontē, imiitē mēēnānēēt kutukul! 24“Āmwooyē kuu nyooto, kuuyu māmii :chii nyēē imuuchē kōōmēlchiin kirōkōōn āyēēng'. Yoo kasyeem, kulāyē :ake. Kunyoo, mēēmuuchāktōōs /kiinoomcho yiisyēētaab Yēyiin āk muchastaab beesaan.” 25Kitas taay :Yēēsu kumwoochi bichoo kule, “Kunyoo, !kāāmwoowook, -mooyiimee keey wōlēē ōming'tooy ōsōōtē kiyēē ō-āmē āk kiyēē ōyyēē nto ku sirooy chēē ōloochē. Wōō, oob, :soboontaab chii kusiir āmit āk sirooy? 26Māchē ōkāsēē tāriitēk choo -mēēnkētē kule /kēēchoonsē kule nee /ānkēēkēsiisyē kule nee āmātinyē mbo chookēēn, nteenee bāyē :Kōōn nyoo miitē barak. Chāmook akweek, oob, :Yēyiin kusiir tāriitēchoo? 27Ng'oo ām akweek :nyēē imuuchē kutāsyi bēsyōōsyēk ām soboonnyii yoo keeyiimee keey ng'aleekaab kōōrooni? 28Ānkōōyiimēē keey sirooy nyēbo nee, ēē? Okas baa, wōlēē wuu :taabta ake tukul ām wuuyēēt! Māchiiryootē āmāyēchinē keey sirook. 29Kāāmwoowook! Ānkoo kiboonto :Sōlōmōōn bāytit nyēē tyaa, kimāboonto sirooy chēē kāroorānēch kuu toobtōōchu. 30Kāālē akweek chu -mōōkoosēēnoo keey kuyēm, ii, yoo yēyē :Yēyiin toobtōōy kulēēlcho raat nto nyēē ma tyaa kurarach, kucham nee wōlēē makoolaaktaak akweek? 31Kunyoo -mooyiim keey ōmwooyē kule ‘+Makyaam nee?’ Nto kule ‘Kēēyyēē nee?’ Nto mbo kule ‘Kiiloochē nee?’ 32Biiko choo -mēēnkētē Yēyiin :chēē imāymooyē tukuuchoo tukul, nto akweek kōōnkētē :Kōōn nyoo miitē barak kule māchāksē ōnyōōru tukuuchoo tukul. 33Ocheeng' kurook bāytooyiisyēētaab Yēyiin ākoo churtaayeet. Nto tukuuk chuut alak tukul ku mākukōōnook :Kōōn. 34Kunyoo, -mooyiimee keey ng'aleekaab tuun, kuuyu boonto :bēsyēētaab tuun kāāyiimuutēk cheechii nkityō chēē mākubooryēē.”


text:
Irreechaa 2012, Nairobi, Kenya
(Qeerroo, Nairobi, 3 Onkoloolessa 2012) Baqaattooti Oromoo biyya Keeniyaa, magaalaa Naayiroobii keessatti argaman ayyaana Irreechaa sirna hoo’aan kabajatanii jiru.
Ayyaana kana irrattis sirnii fi duudhaan aadaa buna qalaa kan raawwatame yoo ta’u, dhimma kana ilaalchisee gaaffii fi deebiin gabaabaa godhamee jira.
Ayyaana kana irratti kanneen argaman sirna Irreechaa booda sirbaa fi dhiichisaan guyyaa ayyaana Oromoo miidhagsanii jiru. Sirboonni ayyaana Irreechaa irratti dhiyaatan martis tokkummaa Oromoo fi Oromummaa kan leellisan ta’uu Qeerroon Naayirobii irraa nuuf gabaasee jira.


text:
Yaadannoo Gootota ilmaan Oromoo kan bara 2009 guyyaa har’aa Ebla 18, 2009 as magaalaa St Paul bakka galma woldaa Hawaasa Oromoo keessatti haala hoo’aan ayyaaneffammee ooleera. Kabajamuu ayyaanaa kanarratti hoogannonni dhaabaa
J. Hasan Huseen, J. Leencoo Baatii, J. Ibraahim Muummee fi qondaalonni naannoo kana jiran, miseensonni dhaabaa fi hawaasni Oromoo 200 ol ta’uu irratti argameera.
Akkasumas J. Abdataa Dhaabaa- miseensa koree jidduu ABO gadaa dabree keessammaa addaa ta’uudhaan bakka kanatti argamaniiru.
Ayyaanni guyyaa kanaa faaruu alaabaa dargaggootaan dhihaateen kan jalqabe hoo ta’u, itti aansuudhaan manguddoonni (H. Qaasim Huseen Xaahiroo fi H. Birka) akka aadaa Oromootti eebba godhaniiru.
Dura deemaan konyaa ABO Minnesota J. Abbaa Heeroo hoogganootaa fi hawaasa bakka kanatti argamaniif simannaa godhuun- “guyyaa seena-qabeessa kana yeroo kabajjinuu jijjiirama hundee ABO keessatti yeroo ammaa dhalate jalattii hiriiruudhaan kaayoo jaallan kaleessa irratti woreegaman fiixaan baasuuf waadaa keenna haaromsina” jedhuun dhaamsa dabarsanii jiru.
Hooggantoota dhaabaa keessaa Jaal Ibraahim Muummee haasaa godhaniin seena Guyyaa Gootota Oromoo kan ibsan hoo ta’u, itti dabalanii ilmaan Oromoo harka wol-qabachuudhaan umrii gabrummaa gabaabsinee guyyaa ayyaana kana biyya keennatti kabajannu as dhiheessuu qabna jedhaniiru. Kana malees, Oromoonni yeroo guyyaa kana kabajjinu gaddaa fi hidhii xuuxxachuu qofaan utuu hin taane qabeenya qabnuun QBO bira dhaabannee kaayoo jaallan kun irratti kufan bakkaan gahuu qabna jedhaniiru.
Kabajaa ayyaana guyyaa gootota irratti keessummaa adda ta’uudhaan kan afeeraman Jaal Abdataa Dhaabaa, miseensa koree jidduu ABO gadaa dabree, WBO keessatti woggoota dheeraaf dirqama guddaa bahuun qaamni isaanii QBO kan miidhame hawaasa Oromoo bakka kanatti argameef seenaa gootota Oromoo ilaalchisee barumsa bal’aa kennanii jiru. Jaal Abdataan ilmaan Oromoo QBO irratti woreegaman aarsaa ol’aanaan isaan baasan fi gootummaan isaanii kan yoomiyyuu hin dagatamnee ta’uu ibsaniiru. Akkasumas hameenyii diina ilmaan Oromoo irratti raawwachaa jiruu fi ture kan hiriyaa hin qabne ta'u ibsaniiru. Yaadannoon Guyyaan Gootota Oromoo
Ebla 15 jedhame haa murtaawu malee yaadannoon isaa jaallan guyyaa kana dura fi guyyaa kana booda woreegaman Oromoota miliyoonaan lakkaawaman guyyaa kana yaadatamu jedhaniiru.
Kanaa boodas marii fi yaadaa akka kennatan woltajjiin banuudhaan hawaasni guyyaa kana ilaalchisudhaan dhaamsa woliif dabarseera. Akkasumas bakka bu’oonni caayaalee manguddoo fi dubartootaa hawaasni jarmayaa qaama jijjiirama ABOtti dabalamuun QBO galmaan akka gahu gaafataniiru.
Qophii ayyaana kanarratti suuraaleen gootota Oromoo fi Videon isaan faarsu hawaasaaf dhiheessuun qophii adda taa’ee mul’ateera.
Tumsa WBOf kan oolu gumaachi doolara kuma sadii ol bakkuma sanitti wolitti qabameera.


text:
WASHINGTON,DC—
Atileetotii Itoophiyaa akka leenjisaa Toleeraa Dinqaa Finfinnee nutti himetti dorgommii Boston,Geramniii fi Mooskoo Raashiyaalleetti moohatan.
Jarii kun dorgommii M1500, M3000 fi KM sadii caaltu ta mana keessa moohate.Warra moohate keessaa Meseret Deffaar,Jermenitti ,Bostonii ammoo Xirunesh Dibaabaatii fi atileeti Hagositti moohate.
Gama kaaniin ammoo atileeti Tikkii Galaanaa,ta Olompiki London irratti warqii guurratte taan taan hujii gaafasiitiif jedhanii atileetotii beekamtuu baranaa,Athlete of the year for 2012, jedhanii kophee warqii badhaasan.Waldaan atileetotaa fi fiigichaa karaa(AIMS/)jedhanitti Tikkii badhaase.
Tikkii badhaasa kana Jappaanitti kennaniif.Itoophiyaatti dubartiin haga ammaa kophee warqii badhaafamtee hin beettuu.Dhiiraa keessaa atileeti Gezzahaanyi Aberraatii fi Hailee Gabree Sillaaseetti argatee.Gezzaahanyi dorgommii bara 2000 Hayileen ammoo dorgommii bara 2006,2007 fi bara 2008tii badhaafame. Tikkiin nama ganna 25ti maratoonii moohachuun beekamti.
Atileeotii Ioophiyaa tana malee dorgommii,Asallaa fi Meqeleetti qophaahuutti jiran.
Amma ammoo dorgommii kubbaa miilaa waancaa Afrikaatti deebina.Dorgommiin waancaa Afrikaa 29essoon tun dhumumatti jirti.Naayjeeriyaa,Gaanaa,Maalii fi Burkiinaa Faasootti walti qophaahuutti jiraa, Ayivoorii Koostiin waan hedduuf eegan taan baranallee hin taane,waancaa Afrikaa moohachuuf hin dabarre.
Dorgommi Amerikaatti beekamtu, Super Ball
,ta baranaa ammoo daawwattanii?Me woma taateefuu qophi ispoortii tana nuu caqasaa.
Mee tana ammoo caqasaa


text: 1Boniyan shachchai, kattaa cakkiyo wodiyankka irai koshshennaagaadan, eeyyau bonchchoi koshshenna. 2Kafoti yaanne haanne paallidi, asa qohennaagaadan, gaasoi bainnan qanggiyo qanggetti asa gakkenna. 3Parau lissuwaa, hariyau poxooruwaa koshshiyoogaadan, azallaa zokkuwau waraa koshshees. 4Eeyya urau a eeyyatettaadan zaaroppa; zaarikko neenikka a mala gidana. 5Eeyya urau a eeyyatettaadan zaara; hinna xayikko, i bana eranchchadan qoodana. 6Eeyya asa bolli kiitaa kiittiyoogee ba tohuwaa qanxxiyoogaanne woriyaabaa uyiyoogaa mala. 7Eeyya uraa leemisoi wobbe uraa tohuwaa mala maaddenna. 8Eeyya uraa bonchchiya asi shuchchaa yambbarshshaa bolli qachchi wottidi yambbariya asa mala. 9Eeyya uraa leemisoi mattottida asi ba kushiyaa caddida agunttaa kessanau baaxetiyoogaa mala. 10Eeyya asa woikko bau ogiyaara kanttiya asa oosossi qaxariya asi demmido asa ubbaa coo dukkiya wonddafiyaasa mala. 11Kanai ba cooshshaa guyye simmidi miyoogaadan, eeyyai ba eeyyatettaa oosuwaa zaari zaari oottees. 12Barkka bana, "Taani aadhdhida eranchchaa" giya asa be7adii? Appe eeyya urau sinttanaa lo77o qaadai de7ees. 13Azallai, "Ogiyan gaammoi de7ees; yashshiya gaammoi aaho ogiyan yuuyees" yaagees. 14Penggee ba maaxafiyan yaanne haanne qaaxxiyoogaadan, azallaikka ba hiixan yaanne haanne aadhdhi wodhdhees. 15Issi issi asati daro azalla; eti harai attin, woxiyan tushkkido buddeenaakka pude baaranau daafuroosona. 16Azalla asi markkaara odiya laappun eranchchatuppekka bana aadhdhida eranchcha giidi qoppees. 17Bana gattiyaabi bainnasan palamau aadhdhiya asi ogiyaara biya kanaa haittaa oiqqiya asa mala. 18Ba shooruwaa cimmidi, "Taani kaassau oottaas" yaagiya asi, gooyidi tamaa xiifaa oliya, woikko woriya zubbiyaa dukkiya asa mala. 20Mittai wurikko, tamai to7ees; zigiriyaabi xayikko, ooshshai attees. 21Xiixinttai bonqquwaa darissiyoogaadaaninne mittai tamaa darissiyoogaadan, amalanchcha asi ooshshaa darissees. 22Zigirssanchchaa qaalai mal77o qumaa mala; ufaissiiddi duge ganjjiyaa gakkees. 23Wozanan iitabai de7ishin, ba inxxarssan cimo qaalaa haasayiya asi biran sheeshshido urqqa miishshaa mala. 24Lo77o milatiya iita asi ba wozanan de7iya iitatettaa ba nasho haasayan genttees. 25A wozanan laappun tunatettai kumi uttido gishshau, i lo77o qaalaa haasayikkokka a ammanoppa. 26Ba morkketettaa i genttikkokka, i oottiyo iitatettai yaa7an qonccana. 27Haratussi ollaa bookkiya uri he ollan bau kunddana; haratu bolli shuchchaa gonddorssiya uraa bolli he shuchchai simmidi gonddorettana. 28Worddotiya inxxarssai ba qohido asata ixxees; sheleeshsho haasayai bashshaa ehaanaappe attin, harabaa eheenna.


text:
Rakkoon baqattoota Oromoo rakkoo Oromoo hundaati, harrafi boor uttu hin jedhin irratti haadirmannu
Kiyyaa gonfaa Norway irra | Waxabajjii 26, 2012
Ummanii oromoo dachee itii dhalatee guddatee irraa qabeenya, maatii fi biyya ofii gadhiisee baqqachuu erga jalqabee waggootiin dheeraa lakaawwamaniru.Yeroo amma baqqataan oromoo adunyaa gutuutti bakka inni hin geenyee hin jiru. Rakkoof hiraarsaa ummata keenyaa irratti gahaa jiruu biyya kessaa ta`e biyya alaa haammaacha dhufaa jira.
Keessumayuu obboollewwan keenyaa biyya yaman jiraatan rakkina isaan irraa gahaa jiru baayyee kan nama gadiisiisu fi kan nama bosisu dha. Ummanii oromoo biyya isaatti ofii irraa darbee nama ka biiroo ummata gargaaraa ture dha. Haara garuu sabnii keenyaa biyya namaa keessa waan inni nyaatu dhabee beelaaf dheebudhaan daraaramee argamaa.
Baqqatoonii oromoo yaman haawwaasnii oromoo aduunyaa irraa argamuu akka isaaniif birmatuuf akkasuumas iya isaan dhaggeesisaa jiran jaarmiyyota mirga namaa fi motuumota aduunyaaf akka dhageesisuuf yeroo adda addaa gaafachaa ture,haaras obbollewwan keenya ergaa isaani akka armaan gadditti dabarsani jiru.
”Nu bakka bu`oota qobaatti eega nuhidhanii biyyatti isiin darbiinaa jechuun waan nu dorsiisaa jiraniif lubbuu kenyaaf sodaachisaa waan ta`eef kanaraa nu baraaruuf nu iyaa.Gara biraatiin ijjooleef haawan oromoo mana hidhaa dadaa duwwaa hojjatamee kessatti nyaataaf ugaati malee waan darbatamanii
jiraniif aduuf bokkaan beela waliin nurraa fixaa jira. Nyaatni nuti qabnuu gar-gaarsa ilmaan oromoo ala jiraniin fayyadamuun guyyaatti daabo(kudama)lama bitachudhaani”
Bareefama ergaa isaanii linkii kana irraa argatuu Yemen: Human Rights and Oromo Awareness – Baqattoota Oromoo Yaman Magaalaa Sana’a irraa
Kanaaf, yaa ilmaan oromoo haara sabnii keenya waan inni nyaatu dhabee karaa irratti haarka namaa egachaa jira, haadholii daa`iiman isaanii waliin daabo takkalee bitatanii nyaachuuf dadhabanii nujalaa yeroo kufan, akka biyya fi ummata ofii hin qabnee ta`aanii yeroo rakkatan calisnee kan ilaalu taanan senaan kan nugaafatuu ta`uu isaa hubachu qabnaa. Osso nuti taanee jeene ofii keenyaa bakka isaaniitti teechifne ilaalu qabnaa. Akka nama tokkootti akkasuumas akka oromoo tokkootti dirqama sabumaa nurraa egamuu bahuu qabnaa. Iyyi isaanii iya oromoo hunduumtu ta`uu qabaa .Immimaan obboollewwan keenyaa busaa jiran akka immimaan ofii nutti dhaga`aame maallaqaan ta`ee iya isaanii motuumoota aduunyaaf dhaggesisuu dhaan ummata keenyaa rakkoo keessa jiruuf haa-birmanuuf jeecha akka oromoo tokkootti erga kana ilmaan oromoo hundaaf dabarsaa.
Obboolleewan keenya yeroo adda addaa ummanii ormoo akka isaaniif birmaatuu ergaa ilmaan oromoof dabarsaa turan linkii bareefama fi vidiyoo:
6. THE PLIGHT OF OROMO REFUGEES IN YEMEN AND SOMALILAND
5. Oromia-Ethiopia: “We Are Human Beings,” Oromo Refugees in Yemen
4. The Urgent Call from Oromo Refugees in Yemen
3. The Plight of Oromo Refugees in Yemen
2. Yemen: Human Rights and Oromo Awareness – Baqattoota Oromoo Yaman Magaalaa Sana’a irraa
1. Oromo refugees persecuted in Ethiopia-Somalia
Kiyyaa Gonfaa kiyagonfa@gmail.com


text: Delhiin uls ornii hil hyazgaar, uls tur, gun uhaan, technology, baildah urlag, hudaldaa, huvtsas, urlag, uran zohiol, hel soyoliin hureend CHingis haan, Mongoliin ih gurnii uldeesen nulee mash ih. Ene nomond negen suu bilegt hun delhiin uchuuhen untsegees (bor gerees)ehlen Delhiin ih gurniig baiguulj orchin uyeiin tuuhend muree herhen uldeesen uneheeriin gaihamshigt unen bodit tuuhiin talaar uguuleh bolno. Chingis haan geheer l bidnii tarhind aluurchin, tsust yargachin, irgenshsen hugjiltei niigmiig ustgasan zerleg nuudelchin, moritonii tuhai tuseeldeg. Gevch unendee bol Chingis khan Aziin soyoliig Europiin soyoltoi holbon ugch ul tuseelegdem shine technologi, hudaldaa, oyun sanaanii uriig tarij ugchee. Chingisiin ongon nutgiig eren haih az tohioson Professor Jack Weatherfordiin buteeld CHingis haanii gaihamshit tuuhees, tuunii hojmiin zalgamjlagchid, tednii baildan daguulal, delhiig herhen uurchilsen talaar bichsen. CHingis haan buslen tsohih, hurdtai dairalt, baildaanii urlag, zevsegiig gaihamshigtaiaar uurchilen huvsgaj, taliin nuudelchin Mongolchuud Aziig ezelj, Islamiin yertentsiig muheej, Europiig donsolgoj chadjee. 100000 tseregees hezee ch hetreegui CHingis haanii udirdsan Mongoliin tsuuhen tseregt armi Romiin ezent gurnii 400 jil bolj ezelsen gazar nutag uls ornoos ch iluu ihiig yerdee 25 han jild ezeljee. Sibirees Enetheg, Vietnamaas Ungar, SOlongosoos Balkan hurtelh augaa uudam nutgiig ezelsen Mongoliin ih guren delhiin gazar zurgiig ahin shineer uildej, salangi tusgaar haant ulsuuddig negen shine yertentsed argamjij chadsan tuhai uguulsen. Zohiolch tsaash ni Mongolchuud baildan daguulaliin masteruud tudiigui ezent gurnee togtoon barihdaa uhaalag, tasraltgui bodlogo yavuulsan suu bilegtnuud baiv gejee. Yamar ch untsegees harsan CHingis haaniig hemjih hemjuur ni tuuniig hiij buteesen zuil bolno. CHingis haan tsoo shineer setgegch udirdagch, huchtei zahirgaa huuliin dor mash olon gurniig zangidsan anhnii hosgui udirdagch bugeed shashnii erh chulee, surguuli soyoliig uusgeh, diplomot yosiig togtoon, hun ardiig erh chuleetei bolgon, hudaldaanii shine zamiig neesen. TUunii buteesen hudaldaanii zam ni ashigtai zah zeeliig buteen, shine technologi, shine mergeshil, shine sanaag ugsen. Mongolchuud delhin tuuhend anh udaa tsaasan mungiig, shuudangiin uilchilgeeg anh nevtruulj, nom hevleh, uher buu, luujin g.m technologiin huvisaliig hiisen. MOngolchuud undesniii hool hunsee hereglen, huvtsas, umdiig heregleh soyoliig delhiid taraasan. Mongolchuud delhiin tuuhiin gol tsag hugastaand amidraliin shine zamiin uran barilgachid baijee. Hargis hertsgii, bichig useggui hemeegdehees uur tsolgui CHingis haan, nuudelchin Mongolchuudiin unen tuuhiig Jack.Weatherford uneneer ni uudlan bichjee. Guivuulsan unen tuuhiig zasan zalruulsan Unge gyalbaa tsatsruulsan enehuu buteel ni augaa ih udirdagch, tuunii aldar suu, tuunii egel daruuhan unen dur turhiig haruulsan. Odogiin bidnii orchin tsagiig herhen CHingis haan buteesniig dahin ergej shineer harahiig Weatherfordiin buteel urialan duudaj abian, Jack Weatherford ni Minnesota mujiin Macalestar Collegiin ugsaatnii zui, hun sudaalch professor bugeed Indian Givers, Native roots, Savages and Civilization, THe history of MOney zereg nom bichjee. 2-r heseg Jack. Weatherford. Genghis khan and the making the modern world. Nomiin udirtgal. Mongoliin zaluu uyeiihend zahih ni: Amin Mongoliin tuuhiig hamgaalan uldeheer Altan amia duraar zoliosloson Augaa ih uhaant mergedee Amid yavaa nasandaa hezee ch buu martaarai. (Weatherford. Bidend surgamjtai zahias heljee) Enehuu sur javhlant ezenii ner Chingis khan Erin zuundaa tereer aldar suugaa manduulj Ene delhiin haa ch tuunees uur Egel buhnii shuteen ugui bailaa. (Yertentsiin eznii domog) Chaucer. c.1935 Orshil heseg: Ereed olohgui Delhiig baildan daguulagch 1937 on. Olon zuunii turshid ezen CHingisee bishren deedelj, hairlan hamgaalj irsen unen susegt lam nariin nutag Shanhiin hiidees Saran goliin daguu CHingis haanii sunh uzegdsengui. 1930 onii uyed Staliniig tahin shutegchid lam nariin soyol urlag, suseg bishreliin esreg udaa daraa turemgiilel uilden Mongoliin 30.000 lamiig alj huneesen. Eelj daraalan sum hiidiig suitgen tonoj, lam nariig buudan alj, gelenmaa nariig doromjilon huchirhiilj, nomiin san, sudar nom, urlagiin buteeliig galdan shataajee. Ezen CHingisiin sunsees avral ersen lam nariin ami nasiig naidvartai hamgaalahaar Ulaanbaatart homoroglon barivchilj avchirav. Gevch ted hezee ch ergen irsengui... Tuv Aziin gund zuunaas zuun damjuulan Munh tengeriin huchin dor har, tsagaan suldet tsugaa deedlen irsen taliin malchin baatruud. CHingis haan tsagaan morinii suuleer hiisen tsagaan suldet tugaa enhiin tsagt hereglej, har morinii suuleer hiisen har suldet tugaa dain dajinii uyed hereglej irjee. Ezen CHingisiin Tsagaan suldet tug tuuhiin urtad alga bolj, har suldet tugaa Mongolchuud hamgaalan uldjee. 16-r zuund CHingis haanii udam ugsaa under gegeen Zanabazar suldet tugaa shiteh zorilgoor Shanhiin hiidiig baiguuljee. Ene hiidiig zalgamjilan suusan olon lam nar aluulj har har suldet tug ezengui bolov. Suldet tugaa hiih hojimoo delhiin taliig baildan daguulah mongol morid ezen haand hangalttai baijee. Balchir huu, hojmiin ih ezen CHingis baga nasandaa doromjlol, yaduural, ushee avalt, murden mushgeltiin dund usch, amidraliin uhel muheliin dund baga nasaa ungereej hatuu hetsuu amidralaas yer busiin har uhaaniig surchee. Baga nasandaa duugee huneej, daisandaa olzlogdon, orgon zugataaj baijee. Baga nasandaa nohoinoos ain uildag huu hojmiin delhiig daguulsan suut hun bolson. Amidraldaa chingis haan hoyor ih nuherlel buteesen. Nasan bagiin unench nuherlel, ider nasnii daisan boldon Jamuh, hojmiin ih baildan daguulagchidiig turuulsen nasan turshiin hairt hun Burte hatnaa oljee. Gobi, Shar murniig gatlan Hyatad gurniig baildan daguulj, TUrk, Persiig ezelsen. CHingis haanii baildaanii shildeg urlagiig ezemshin, hund zevsegt daisnaa hungen zevseg, hurd hucheer amarhan diilj bailaa. CHingis haan uuriin humuust baildah urlagiig zaahiin hajuugaar ezelsen gazar nutgaa uyes ueyed, olon zuunaar, gurvan uyedee udirdan zalah erdmiig zaajee. 25 han jild Romiin huchirheg gurnii 400 jild ezelsen gazar nutgaas ch iluu nutag, gurniig ezeljee. Niit ezelsen ulsiin too, ezelsen gazat nutgiiin hemjee, niit hun amiin toogoor delhiin tuuhend garsan busad baildan daguulagchidaas darui hoyor dahin ih bailaa. Mongol moriton baatruud morin tuurai hureh gazar, Nomhon dalain huveenees Gazariin dundad tengis hurtelh nutgiin usaar moridoo usalj baijee. Orgil uyedee, Mongoliin ih guren 11-12 saya havtgai durveljin gazar nutgiig ezelj, Afrik tivees iluu gazar nutag, Hoit Americ, Canad, Meksic, Kariviin ornuudiig niiluulsnees ch iluu asar uudam nutgiig ezelj orshjee. Sibiriin huiten taigaas, Enethegiin haluun bus, Vietnamiin tsagaan budaat nutgaas Ungariin tarian talbai, Solongosoos Balkan hurtel telen orshij baijee. (P.S. Garahdaa ch uhehdee ch ter emeeleesee hovhordoggui gandan buurahgui huchtei zuun myangahan moriton) orchin uyeiin gazriin zurgaar bol 30 ulsiig bagtaasan, 3 terbumiig baildan daguulj chadjee. 13-r zuund CHingis haan delhiin gazriin zurgiig ahin shineer buteelgesen. Tuunii urlan buteeh uhaan ni had chuluund bus undestendee orshij baiv. Mongolchuud Zuun Europiin olon tarhai jijig ulsiidiig, Oros orniig negen tsul guren bolgon negtgej, zUun Azid gurvan uyeiin turshid Hyatad gurniig negtgen, udirdan zalj ih guren baiguulsan. CHingis haanii Mongoliin ih guren olon irgenshsen soyolt ulsuudiig negtgen argamjsan. 1162 ond Temuujin tureh uyed ene olon soyolt ulsuud hursh zergeldee ulsaa medehgui shahuu bailaa. Hyatadiin tuhai Europ medehgui, Europiin tuhai Hyatad sonsoogui bailaa. 1227 CHingis haan nasan boloh 65 han jild edgeer uls gurnuud uur hoorondoo diplomat arga, hudaldaa naimaagaar salahiin argagui holbogdson bailaa. Tereer hudaldaanii tatvariig bagasgan, emch, bagsh, murgelch, bolovsrold zoriulj baiv. CHingis haan ene olon ulsad zoriulsan negdmel hudaldaanii chuleet busiig uusgen, too burtgeliin huuli, olon ulsiin shuudangiin systemiig anh udaa bii bolgojee. CHingis haan bayan tansag amidaral, ed hurenged shunalgui, uls gurnii amgalang erhemlen, ard tumend bayalagiig taraaj baijee. Chingis haan munh tengeriin huchin dor negdsen negen huuliar olon ulsiiin huuliig bii bolgoson. Ter tsagt Chingis haanii huuli ihenh uls gurnii zahiargchaas avaad engiin honichind uilchilj baijee. Uunii tuld olon urvagch, deeremching ustgaj baiv. Tereer shashnii erh chuleeg erhemlen, olon undesteng negtej chadjee. CHingis haan baritsaand avahaas tatgalzan, tuunii orond diplomat yosiig erhemlen turiin altan argamjaar gurnee enh amgalan bailgaj baiv. CHingis haanii Mongoliin ih gurnen 150 jiliin tursh tsetseglen hugjsen. Tsag hugatsaanii erheer ih guren olon huvaagdsan ch hojmiin ur udam ni, jisheelehed Moguliin haant uls Enethegiig 1857 hurtel zahirch baiva. Angliin huchin irj suulchiin haan Bahadur (baatar)Shah (haan) II, tuunii hoyor huu, achiin hamt tolgoig taslah alsnaar Moguliin uls buren muhjee. CHingis haanii udamiin Alim khanii uls, (Buhariin ezen) Uzbekstanid Orosiin huvisgal (1920) hurtel orshijee. Tuuh bol olonh augaa ih humuusiin uhleer, duuren. 33 nasandaa Ih Alexander haan Babylond aluulj, tuunii hureelegchid ni ger buliig ni ustgajee. Juli Zesar zaluugaaraa Romiin senat nart horlogdon uhej, Napoleon Bonapart ih baildan daguulaliinhaa daraa gantsaardan uhej bailaa. Harin barag 70 nastai CHingis haan uuriin hairt humuuseeree hureeluulen aldar suutaigaa hamt amgalan munhed noirsson. Plani Di Carpini tuuniig ayangand nirguulj nasan uud bolson gej, CHingis haanii ach huu Huvalain Mongoliin ih Yuan hurend ailchilsan Marco Polo nomondoo CHingis haaniig sharhnaas bolj, zarim eh survalj tuuniig horlogdson gej bichjee. Uur negen domog bol Tangudiin haanii id shidiin hucheer uhsen geh medee bii. Bas uur neg ni Tangudiin olzlogdson hatan tuuniig horloson gejee. Bor gert turen yertentsiig baildan daguulsan CHingis haaniig bas haan gertee nasan uud bolson gedeg. Ih Chingis haaniig nasan uud bolsnii daraa tuunii ariun shariliig tursen nutagt ni zaljee. (P.S. ISgelen myangan agtnii tuvergeend noirssoon CHingis haan,Ingen temee uiluulsan Haldashgui ongon Deluun boldog) CHingis haan magadgui delhiin tuuhen deh baildan daguulagch naraas hamgiin olon guuriig buteesen hun. Mongolchuud tarhsan gazar nutagtaa hudaldaa ariljaag neehiin satsuu shine sanaa medlegiig delgeruulj yavjee. Mongolchuud German uurhaichinf Hyatadad, Hyatad emchiig Persed avaachsan uls. Parisaas Mongoliin huurai tald barilga bariulahaar tumerchin avchirch, Angli yazguurtang gegeeruleh uild yavuulj, Hyatad huruunii heeg Persed uldeelgej chadsan. Mongolchuud Hyatadad CHristiin sum barihiig sanhuujuulj, Buddist sumiig Persid, Muslim Koran sumiiig Orost bariuljee. Dariig buteen, uher buu hiijee. CHingis haanii ach huu Hubilai tsaasan mungiig anh delhiid gargaj, buh huuhded undsen bolovsrol olgoh anhan shatnii surguuliudiig baiguulsan. Mongolchuud 10 myangan jiliin tsag toonii bichgiig gargan mash unetei gazriin zurgiig uildsen. Europiin haad, Romiin Poptoi Mongoliin ih guren haritsaj bailaa. SHine technologi, medleg, sanaa, hudaldaanii huchin chadal ni Europiin sergen mandaliig avchirsan. Mongolchuudaas damjin orj irsen shinechleiin achaar nom hevleh bolomj burden Angli heleer bichsen anhnii zohiol Geoffrey -n Canterbury tale buyu Mongolin CHingis haanii tuhai nom 1395 ond hevlegdsen. Urgeljel 3-r heseg CHingis haanii tuhai mash olon yanziin medeellees bid tuunii amidraliin talaar bichsengui uldlee. Ali ch baildan daguulagchtai adil bus tereer uuriin zurag hurgiig uldeesengui. CHingis haan hezee ch uuniig zuvsheereegui aj. CHingis haanii dur turh negent uldeegui bolohoor delhii uneeder zuvhen tuseelj baina. Nasan uud bolsnoos hoish buten hagas zuun ungerehed olon soyol irgenshilt tumen olon yanzaar zursan. Hyataduud huchirheg baatar eriin duriig bus hugshin hunii dureer, Persuud CHingis haaniig Turkiin sultan adilaar, Europuud hargis buduuleg dureer uursdiin undesten bolgon zurj uldeesen. Mongoliin buuts uund baigaa buyu.) Tuuh zohiogchid, tuuhchid Chingis haanii baildan daguulaliin tuhai on saraar bichihees tuunii undsen mun chanar, zan aash, huviin amidraliig bichsengui. Nuuts buhnee uldeen nuuts heveeree uldjee. Hyatad, Pers tuuhchid domgiin chanartai eh survalj ashiglan harin uye zalgamjilsan Mongoliin Ezent gurnii uyed tuuhee bichihiig hicheejee. Rasihd Al Din bichihdee ene buhen gadnii nuleenees hamgaalsan nuugdmal zuil gejee. Tuuniig mash olon yanzaar tuseelen olon hureg zurag zursan. Solongosoos Armen hurte, ted CHingis haanii tuhai olon ulger domog zohioson. Nuugdmal bodit tuuhees gaduur tuuniig hargis alan hyadagchaar l tuseelj baijee. CHingis haanii tuhai, Mongol neriig hurtel olon yanzaar tuuhiiin uneniig saarmagjuulahaar bichij baiv. 19-r zuund hamgiin muuhai uvchiig Mongoliod hemeen zarlaj Mongolchuudiig doromjilih bolson. Orosuud huchirheg boltoloo udsan ni, Japanii tsergiin huchin ustelee udsan ni, Persuud hursh orondoo diildej baisan ni yerdee Mongolchuudiin hiisen baildan daguulal bailaa. Enetheg Britanii coloniig eserguutseh chadvargui bailaa. Arabiin uls turchid helehdee atomiin bumbegiig Americaas uridan arabuud hiih baisan. Hervee Mongolchuud Arabiin nom sudar, hotiig ustgaagui bol.. 2002 ond Afganid Americiin huchin orohod Taliban tserguud Americiin tserguudiig Mongolchuudtai adiltgan helsen. 8 zuunii turshid Afganid suurishsan Mongoliin ur udam Hazaruudiig olnoor yargalan alsan ni uuntei holbootoi. Saddam Hussein helehdee Americuud negen turliin Mongol gej helsen. CHingis haanii turelh nutag Mongol 20-r zuund communismiin nuleen dor delhiin ulsaas angid bailaa. Mongoliin tuuhiiin undsen barimt bichig Mongoliiin Nuuts Tovchoo mongol heleer uldeegui tudiigui oldoogui ni CHingis haanii ongoniig haihtai adil nuuts heveeree uldsen. 20-r zuund 2 tom ahits garsan ni CHingis haanii unen tuuhiin barimtuud ilersen yavdal. Beejingiin nomiin sangaas negen erdemten sudlaach nuutsaar hulgailan hyatadaar bichsen huulbar Nuuts Tovchoog delhiid delgesen. Gevch ene ni turelh mongo heleer bus hytad huvilbar baisan. Iinhuu ungersen zuunii eheer Mongoliin nuuts tovchoo Mongoliin nuuts tuuh delhiid ergen irsen. 1953 Stalin nas barj, 1961 ond Mongol uls Negdsen Undestnii baiguullagiin buren erht oron bolsnoor Mongoliin tuuhiin talaar tsuvral medeelleiig ard tumend gargaj ehleheer bolson. 1962 on buyu CHingis haani mendelsen 800 jiliin oig temdeglen Tumer-Ochir, zasgiin gazriin hoyordahi erh medel buhii hun CHingis haanii tursen nutag Onon goliin derged erdemtediin chuulgan huralduulsan. Mark, CHingis haanii husheeg bosgon, CHingis haanii alga bolson har suldiig husheend munheljee. 800 zuunii daraa hurtel CHingisiin har suldet tug oyun sanaanii gun utga chanaraa hadgalsaar bailaa. Oros, Hyatad guren Mongoliin nuleen dor orsshon tuuhee niited delgehguin tuld tuuniig haaj bailaa. Tiinhuu Tumer-Ochiriig alban tushaalaas ni huuj, nutag zaan, hojim busdiin gart zerlegeer sejigteigeer amia aldsan. Chingis haan, tuuhiiin talaar duugarsan hen buhniig shiitgej shorond horij bailaa. Tumer-OChiriin basgsh baisan buruutnaar Hudeegiin Perlee shorond orj, olon seheetnuud ajilgui bolj nutag zaagdsan. Ted emnelgiin tuslamj avah , ajil turel hiih erhgui bolon shiitgegdsen. Enehuu 800 jilin oin tsag muchid CHingis haanii har suldet tsug ahin uzegdeegui. Harin gadaad uls ornuud Oros, German, Frants, Ungar ulsuud Nuuts tovchoog hurvuulen orchuulj eheljee. Mongoliin tuhai unen bodit medeelelguigeer, eh survaljguigeer sudalgaa hundreltei uchirch baiv, 1970 ond Mongol angliar hevlegden garlaa. Tuuhiin aguulga, ner us zuin utga, gazarzuin tomyololuud turelh nutagt ni ochin sudlahaas naash tuuhiin unen barimt bolohgui bailaa. 20-r zuund garsan hoyordahi tom ololt ni 1990 ond garsan. Communiszmiin nuleenees garch Mongol uls Aziin gund anhnii ardchilaliig baiguulj, delhiin busad orond uud neelttei bolson. Iinhuu ene uyes gadaadiin erdemted CHingis haanii turelh nutagt ni sudalgaa hiih buren bolomj neegdsen. Minii (Jack Weatherford) sudalgaa Hyatad, Dundad Azi, Europiig holboson Torgonii zam, delhiin hudaldaanii tuuhen deh nuudelchin ard tumnii tuuhiin uureg roliig sudlah zorilgotoi biasan. Beejingees avaad Tuv Azi, Turk hurtel tuuhen hotuud, nomiin sanguud, tuuhch erdemtedtei uulzaj yavlaa. 1990 onii eheer l Sibiriin mongol gazar nutag Buriat ulsad anh ochloo. Tuuhiiin zamaar mushgen Oros, Hyatad, Mongol, Uzbekstan, Kazakstan, Tasikstan, Kyrgizstan, TUrkmenstanaar ayalsan. Mongol gazar nutgaas tasran garsan Turkiin ertnii nuudliin zamaar mushgej bailaa. Daraa ni Marco Pologiin uldeesen Umned Hyatadaas Vietnam hureh zamaar, Malacca-s Enetgheg, Arabiin uls, Venezed ochson. Enenhuu olon ayalal asar ih medeelel ugsen hedii ch minii bodsonoor aria uur bailaa. Minii az tushsen enehuu urt udaan hugatsaanii ayalal sudalgaa maani 1998 ond Mongold irsneer erliin suuliin buteeldee orno bolno gej bodson. Chingis haanii zaluu nasaa ungeruulsen nutagt hiih sudalgaa maani tiim ch udaan urgeljilehgui gej tootsoj bailaa. Gevch ene ayalal maani ahin buten tavan jileer urtsaj, minii tuseelsnees iluu ur duntei bailaa. Mongolchuudiig ezen haanaa gun hundetgedeg, erh chuleet uls bolohiig medersen. CHingis haanii ner yum buhen deer aldarshij bailaa. Gevcj ene hun hen be? Mongoliin erdemten nuhed, zaluustai nuherlen bidnii hamtarsan buteel ehelsen. Bid CHingis haanii ongoniig olohoor haisan. Buten uder morior 50 mile yavahdaa modon emeel, mongol deel, busnii uchiriig oilgoson. Halaasandaa hadgalsan hatuu aaruuliin chuhaliig oilgoson. , N=4 Tugsgeliin buleg CHingis haani munhiin ariun dogshin suns Eh tuuhee martsan nit a bidnii buruu yu? Jargalsaihan .D Gengis haanii Mongoliin ih guren delhiin tuuhen deh nuudelchin ard tumnii buteesen hamgiin suulchiin hamgiin tom guren bailaa. CHIngis haan nuudelchin, suurishimal ard tumnii hoorondoh dain baildaanii 10 myangan jiliiin udam zalgamjilj baisan. ROmiin ezent gurniig unagaasan Hun nariiin adail buural tuuh. Genghis anh orchin uyeiin delhiin hudaldaa ariljaa, hariltsaa holboo, negdmel ahuig uldeesen. Ter hun humuusiin sain saihnii tulee shine zuiliig buteej baisan. Mongoliin armi delhiin gantsaarchilsan soyol irgenshiliig muheen negdmel soyoliig avchirsan. Heden zuunii umne CHingis haan halisan ch gelee CHinigs haani sur javhlan odoo bidnii uyed sonsogdoj baina. 2000 onii 4 sard Temuujin, tuunii ger buliin humuusiin gargasan 800 jiliin umneh nuuts zamaar ayalj yavlaa. Temuujingiin nasnii morind eremgii, tashaa urgen bustei mongol deeltei, malchin mongol huvguud heden zuunii umneh turheeree bidnii hajuud bailaa. Bid Temuujingiin 9 shargiin adil 9 moritoi yavsan. Mongolchuud nuudelchin mongol turheeree, zun bilgeeree gol gatlah guyehen gazriig, tsasnii nimgeniig medej chadna. CHingis haan delhii yertentsed asar ih zuiliig uurchilj chadsan. Harin Chingis haan tursen gazar shoroondoo yug ch uurchilehiig zuvsheereegui egel turheer ni hadgalsan. Nudee anih horomdoo Hyatad, Enetheg, Europ hursen mongol moridiin uurseeg odoo ch bi sonsoh met boldog. Arhiniii deejees baigali delhiidee gurvantaa urgeh yosiig bi medersen. Chingis haanii Mongol undesten odoog hurtel orshsoor, Nadad tuslahaar irsen hen buhend talarhalaa herhen ilerhiilehee bi medehgui. Sarlag unaad bidend us duhuulj ugch bui jaahan ohiniig, uur negen uder nadad jims aaruul avchirch hen negen, negen saihan uder nadad shine angiin mah avchirch ugeh zaluu anchin huug bi yaj martaj chadah bilee. Malchid uursdiin oron gertee tuhtai bailgahiin hajuugaar id�e budaagaar dailj, hen negen ni nadad unah mori, ideh honi avchirch ugch baisan. Hugshin buural mori unaad yavahiig ni haraad, 4 saihan zaluu bidniig chonotoi gazraas hamgaalan tusalj baisan. Ted nadad angiin ever, jijighen modon mori, honi yamaa, beleglesen. Buu udganuud bidend amjilt yereej, lam nar arts hujeer san tavij bidend tusalj baisan. Zarim humuus jijighen chuluu ch beleglej dursan yavahiig belegsheen bailaa. Ene buh setgeliin belgiin hariug bi hezee ch tulj diilehgui. Mongol duu gedeg hamgiin saihan beleg bailaa. Hen negen duulahad ni minii uram sergej yavlaa. Urt udriiin ayand aljaasan biye setgeliig jaahan ohinii miniii umne zogson bishuurheh atlaa yaruuhnaar duulah ayalguu sergeej baisan. Morin huur, amitanii ayalguug duurian, mori yantsgaah ene saihan hugjim, tal shigee saihan urtiin duu ene buhniig bi martaj chadahgui. Mongoliin aldart duuchiin Norovbanzadiin ayalguu, Chingis haanii Jargalsaihan, delhiin shildeg hugjmiin zohiolch Jantsannoroviin ayalguu ene buhniig bi martaj chadahgui.


text:
WASHINGTON DC—
Biyyootiin naannoo addunyaa jiranis filatamuu president Barack obama simataa jiran. Hedduun isaaniis ba’ii filannoo kanaaf kan deebii kennan Washinton waliin hariiroo jiru cimsuuf hawwii qaban mul’isuun ture. Hedduunis ilma Afriikaa ittiin jedhan. kaan immoo presidentichi yeroo marsaa hojii isaanii duraa Afriikaaf hagas hin hojjenne kan jedhan illee jiran.
Biyya ofii keessatti duula siyaasaa hedduun isaan haa mudatu iyyuu malee president Obaman yeroo mara Kenyaa keessaa deggersa qabu.
Biyyi dhaloota Abbaa isaanii yeroo mara Presidenticha Ameerikaatti akka addaatti ittiin boonu. Lammiiwwan Kenyaas Obama akka kan ofii isaaniittiilaalu.
Presidentiin kenya Mwai Kibaki ergaa baga gammaddanii dhageesisaniin Kenyaan yeroo mara hidhata Obama qabaachuu isheetti ni boonti jedhan. Biyyoota ka biroo keessaa garuu deebisanii filatamuu presidentichaa kanneen madaala irra kaa’an ni jiran.
Namoonni hedduun VOAf ibsa kennan shakkii tokko malee Mitti Romnii irra Obama filatu garuu presidentichi waggoota arfan darban keessa Afriikaa irraanfatan jedhan.
Imaammati Ameerikaan Afriikaa ilaalchisuun qabdu dhimma leellistummaa Islaamummaa Somalia fi maalii ilaalchisee yeroo falmii presidentummaa waa xiqqoon dubbatamuu irraa kan hafe duula filannoo baranaa irratti hagas irratti hin fuuleffatamne.
gabaaasa guutuu kutaa 2ffaa


text:
WASHINGTON,DC—
Dorgommii Waancaa Afrikaa ta baranaa biyyitii 16 walti qophaan keessaa tokko Itoophiyaa.Itoophiyaan ganna 31 duubatti amma dorgommii tanaa dabarte.Warra dorgommii tanaa jedhanii alaa yaammatan keessaa tokko Fu’aad Ibraahimiiti.Fu’aad warra Federeshiiniin Kubbaa Miilaa Oromoo Gama Kaabaa,OSFNA yayyabee addunyaa gumaache keessaa tokko.
Fu’aad yoo garee OSFNA,gara garaa keessaa taphatullee goolii hedduu galchuun beekama. Fkn Atlaantaatti goolii afur fi MN faatti ammoo goolii sadii galchuun beekama.Tanaafuu leenjisaan garee Waaliyaa, garee kubbaa miilaa Itoophiyaa jechuu,Obboo Sewunet Bishawu, Fu’ad barbaadee garee isaatii ergifate.
Dorgommii namii hedduun isan eegau tanaa qophooftee jedhee Fu'aad gaafannaan isaa fi gareen isaalleen waan dandahaniin akka qophaahan dubbate.
Woma taateefuu gareen Itoophiyaa barana nama hedduutti eegata;leenjisaa isaanii dabalee dagaggoon biyyaalleen akkanuma.Woma taateefuu Itoophiyaa Ammajii 21, Zambiyaa biyya Waancaa Afrikaa bara 2011 fudhatte taaniin waliin taphatti.Miilii jara kanaa maaluma wal tolcha me walumaan ilaallaa.
Mee tana ammoo caqasaa


text: 1Adaare giyo tammanne naa77antto aginan tammanne heezzantto gallassai gakkiis. He gallassai, kawoi koiro kessido awaajuwaa maaran Aihudatu morkketi eta xoonana giido gallassaa. SHin yohoi aadhdhi wodhdhin, Aihudati bantta morkketa xoonidosona. 2Kawuwaa Arxxekssiisa kawotettaa giddon de7iya Aihudati ubbai banttana qohanau koyiya ubbaa xaissanau bantta kataman kataman issippe shiiqidosona. Etaara ai asinne eqettanau danddayibeenna; aissi giikko, hara zare gidiya asai ubbai etau yayyiis. 3Ubba qassi Marddikiyoosassi yayyido gishshau, kawoppe garssaara biittaa haariyaageeti, auraajjaa haariyaageetinne biittaa halaqati ubbai Aihudata haa maaddidosona. 4Aissi giikko, Marddikiyoosi kawo keettan gita maatai imettidonne wolqqaa gujji gujji biya asa gididoogee, he kawotettaa giddon de7iya biitta ubban erettiis. 5He keerido gallassi Aihudati bantta morkketa ubbaa bisuwan goora7idi wurssidosona; banttana ixxiya ubbaa bollankka bantta koyaa oottidosona. 6Waanna katama gidiya Suusa xallan ichchashu xeetu asaa woridosona. 7Eti qassi Parshshanddaata, Dalifoona, Asppaata, Poraata, Adaaliyaa, Ariidaata, Parmmashtta, Ariisaaya, Ariidaayanne Waizaata geetettiya, Aihudatu morkkiya Hamaana naata tammaakka woridosona. SHin eti eta aquwaa bonqqibookkona. 11Aihudati Suusa kataman worido asaa qoodai aappunakko he gallassikka kawuwaayyo odettiis. 12Yaatin, kawoi Kawiyo Asttiro hagaadan yaagiis; "Aihudati waanna katama gidiya Suusa xallan ichchashu xeetu asaanne Hamaana naata tammaa woridosona. Hegee hegaa gidikko, kawuwaa biittatun haratun eti woridoogeeti aappuna gidanddonaashsha! Qassi ha77i neeni woossiyoobai aibee? Taani neeyyo immana. Neeni tana oichchiyoobai harabai aibee? Taani neeyyo polana" yaagiis. 13Asttira zaarada, "Kawuwaa ha qofai ufaissikko, Suusa kataman de7iya Aihudati hachchi oottidoogaadan wonttokka oottona. Qassi Hamaana naatu tammatu ahaakka kocaa bollan kaqqanaadan azaza" yaagaasu. 14Yaagin kawoi hegaa oottanaadan azaziis; awaajoikka Suusa kataman naa77anttuwaa awaajjettin, Hamaana naatu tammatu ahai kocaa bollan kaqettiis. 15Adaare giyo aginan tammanne oiddantto gallassan, Suusa kataman de7iya Aihudati qassikka issippe shiiqidi, hara heezzu xeetu asaa woridosona; shin ha77ikka eti eta aquwaa bonqqibookkona. 16He wode Suusa katamaappe gaxaara de7iya kawuwaa biittatun haratun de7iya Aihudatikka issippe shiiqidi, bantta morkketa ubbaa olidi teqqidosona. Eti muleera laappun tammanne ichchashu sha7u asaa woridoogaappe guyyiyan, bantta morkketuppe shemppidosona. SHin eta aquwaa bonqqibookkona. 17Hagee ubbai hanidoogee Adaare giyo aginan tammanne hezzantto gallassaana; tammanne oiddantto gallassan eti shemppidi, gibiraa miiddi, uyiiddinne ufaittiiddi pe7iyo gallassa oottidosona. 18SHin Suusa kataman de7iya Aihudati tammanne heezzanttonne tammanne oiddantto gallassatun woriiddi pe7idi, tammanne ichchashantto gallassan shemppidosona. He gallassaa etikka gibiraa miiddi, uyiiddinne ufaittiiddi pe7iyo gallassaa oottidosona. 19Hegaa gishshau, qeeri qeeri katamatun de7iya Aihudati hachchi gakkanaashinkka Adaare giyo aginan tammanne oiddantto gallassaa baala gallassa oottidi bonchchoosona. He gallassan moosonanne uyoosona; qassi issoi issuwaassi qumaa imotaa immoosona. 20Marddikiyoosi ha hanida ubba taarikiyaa xaafiis; xaafidi dabddaabbiyaa Kawuwaa Arxxekssiisa biittatun ubban, haahuwan matan, de7iya Aihuda ubbaassi kiittiis. 21He dabddaabbiyan Marddikiyoosi Adaare aginan tammanne oiddanttonne tammanne ichchashantto gallassata, Aihudati laittan laittan baala oottidi bonchchana mala, etayyo yootiis. 22Aissi giikko, he gallassati Aihudati bantta morkketuppe shemppuwaa demmido gallassata; qassi he aginaikka eta azzanoinne yeehoi ufaissaunne gibiraa meettau laamettido agina. Hegaa gishshau, eti muussaaninne ushshan ufaittiiddi, issoi issuwaassinne qassi hiyyeesatussikka qumaa imotaa immiiddi bonchchana mala, etau odettiis. 23Odettin Aihudati Marddikiyoosi immido azazuwaa ekkidi, eti bonchchanau doommido baalaa laittan laittan aggennan bonchchanau maayidosona. 24Agaaga zaree Hammadaata na7ai Hamaani, Aihudatu ubbatu morkkee, eta xaissanau kase maqettiis; maqettidi eta wurssi woriyo aginaanne gallassaa eranau Puriima giyo saamaa yegissiis. 25SHin Asttira kawuwaakko gelidoogaappe guyyiyan, Hamaani Aihudatu bolli maqettido iita maqqoi ubbai guyye simmidi, a bolli polettanaadan kawoi xuufiyan azaziis. Yaatin, Hamaaninne a naati tammai kocan kaqettidi haiqqidosona. 26Hegaa gishshau, ha naa77u gallassati Puriima Baalaa geetettoosona. Ha dabddaabbiyan etau xaafettidabaa ubbaa gaasuwan, eti bantta aifiyan be7idobaa gaasuwaaninne eta bollan gakkidabaa gaasuwan 27Aihudati banttassi, bantta zaretussinne Aihuda gidanau koyiya ubbaassi, ha baalaa bonchchiyoogaa woga oottidosona. Hegeekka laittan laittan aggennan ha naa77u gallassata bonchchanaassa. 28Qassi, ha kawotettaa biittan ubbaaninne katamatun ubban de7iya Aihudatu keettaa asai ubbainne yaana yeleta ubbai ha Puriima Baalaa hassayanau bessiyoogee kuuyettiis. Hegaa bollankka, Aihudati aude gidikkonne, ha Puriima gallassata bonchchanaunne he gallassatun hanidabai eta zariyankka dogettennan agganau bessees. 29Hegaappe guyyiyan, Abihaila na7iyaa, Kawiyaa Asttiranne Aihudai Marddikiyoosi Puriima Baalaa xeelliyaagan kase xaafido dabddaabbiyaa minttettanau hagaa naa77antto dabddaabbiyaa kumetta maatan xaafidosona. 30He dabddaabbeti Arxxekssiisa kawotettan, xeetanne laatamanne laappun biittan de7iya Aihudatussi ubbaassi saroinne woppai gido giya sarotaara xaafettidi kiitettidosona. 31Qassi eti kase xoomanaunne kayyottanau wogaa kessidoogaadan, ha77i eta gidin, sinttappe yaana eta zareta gidin, ha Puriima gallassata laittan laittan woga oottidi bonchchana mala, he dabddaabbeti qonccissoosona. Hegee Aihudai Marddikiyoosinne Kawiyaa Asttiranne naa77ai maayettidi kessido azazuwaa. 32Kawee Asttiri azazoi Puriima Baalaa wogaa minttiis; ikka maxaafan xaafettiis.


text: 1Ām bēsyēētaab taayta, nyēē kirubē bēsyēētaab *Sabaato, kumusta :chēēbyōōsōōchoo ku kēērir :kōōrēēt ākoy wōloo kibo kochonkaanaa /kikēēkōnōrēē Yēēsu. Kibeeta mwaanichaa kiboong'u nyēē anyiny choo kikiikuyeyta. 2Yu kabakuyit wōlooto, kunyōōr ku /kiikēēwunukto rwaanteet nyoo /kikeekeree kochonkaanaa. 3Nto bērē kōōwut kochong', ku māmii :muustaab Mokoryoontēēt Yēēsu. 4Kutākumii :chēēbyōōsōōchoo kōōlātē ām kiyēē kayeyakay, kukas biiko alak āyēēng' chēē kēēyyoong'iis taayeeng'waa. Kiboonto :bichoo sirook chēē kileelach kut kōōlēkēchēēchtōōs. 5Kikutuny :chēēbyōōsōōchoo kukubuy kuut nyēē kāmuuyo. Ām yooto, kumwoochi :bichoo chēēbyōōsōōchoo kule, “Ām nee yu ōchēēng'ēē chii nyēē soboot wōlēē /kēēmuchinē biich? 6Māmii wōli! Nteenee, kaakung'eetee meet. Māchāktōōs ōsōōtē wōlēē kimwooytoowook yoo kitākumiitē Kalilaaya. 7Kimwooy kule, ‘+/Mākiiyokoochi *Chiitaab Barak biich chēē mng'ōōkisiis chēē mākukwērtoochi murtooywoontēēt. Nto mii bēsyēētaab sōmōk kung'eetee /kakeebakach, makung'eetee meet.’ ” 8Kisēw :chēēbyōōsōōchoo ām ng'aleechaa kurubta keey ākoo kiyēē kikiikumwooy :Yēēsu. 9Ām yooto, kooyeey :chēēbyōōsōōchoo wōloo kikwoonēē ānkubākwoomchi rubiik choo ki taman āk akeenke ng'aleechaa. Kyoomchi mbo nkicheek rubiik alak lōkōōywēchoo. 10Chēēbyōōsōōchoo kibākwoomchinē *lēbkēēyik ng'aleechaa ku Maaryaa nyēbo Maktaala, Choowaan, Maaryaa kaametiitaab Yāākōbō, āk chēēbyōōsōōk alak chēē kiboontootē keey tukul. 11Kichwees :rubiichoo ng'aleekaab chēēbyōōsōōchoo, wuu nyēē kima ng'al chēbo man. 12Nteenee, king'eet :Bētērō ankulabat wōlooto kibo kochonkaanaa /kikēēmuchinē Yēēsu. Nto bērē kuyim kōōkōōyto āriit, kukas sirook baateey choo /kikēēkōnōrtooy Yēēsu, āmāmii :bōōrto. Kooyeey :Bētērō kaa kōōlātootē ām kiyēē kiyeyakay. 13Ām bēsyoonooto kimii :rubiik alake āyēēnku chēbo Yēēsu kubēētii saang'ta ake. /Kikēēkuurēē saang'aa Emaawu, nyēē kiboonto lōōyinto nyēē kimāchē kuyibē āsiiswēk āyēēng' kuwēētēē :chiito Yēērusālēēm ākoy wōlooto. 14King'āloolootēē tukuuk tukul chēē kikiikuyēyākiis. 15Kutākumii kwoomootē lōkōōy, kōōwut :Yēēsu baanaa ankubeeta keey tukul. 16Nteenee, mānēēnkēt :icheek kule ki Yēēsu :nyooto. 17Kumwoochi :Yēēsu kule, “Nee nyi ōmiitē ōng'āloolootēē ām baani?” Kōōyyoong'iis nyēē mā ng'ērēkootiin. 18/Kikēēkuurē akeenke ām rubiichoo āyēēng' kule Kileeyoba. Kukētyi :chiichoo Yēēsu kule, “Imāchē imwoowēēch kule inyiing' baateey ām Yēērusālēēm nyēē -mēēnkētē kiyēē kookuyeyakay?” 19Kuteebee :Yēēsu chiichoo kule, “So! Kiy nee nyēē kookuyeyakay?” Kukētyi kule, “Ng'ālyoo kurubta keey ākoo Yēēsu nyēbo Naasareet. Ki *ng'ālooltooyiintēētaab Yēyiin nyēē kiboonto kāāmuukēywēēk ām wōlēē king'ālooltooy, ānkuyēyē ng'al chēbo kwong'uut ām taayeetaab Yēyiin āk biiko. 20Kiiyokooyto :bēēliikaab kōrōsēēk chēē wōōyēch āk kāāntōōyikyoo /bakeebakach. /Kikēēkwērtoochi murtooywoontēēt. 21Kōkiimoong'tēē keey :acheek kule inee nyēē machakootyaakta biikaab *Isirāyēēl, ānku bēsyēētaab sōmōk :nyi ra kung'eetee kōyēyākiis :ng'aleechu. 22Nto subak, kayeyeech :chēēbyōōsōōk alake kēēlibilu miisin. Kamusta ākoy kochong' wōloo /kikiitōōrē, 23nteenee, mānāābākunyōōr bōōrnyii. Kāmwoowēēch kule kakas malayikaanik alak chēē kāmwoochi icheek kule soboot :Yēēsu. 24Kaakuba :alake ām acheek wōlooto, ānkubākunyōōr kule wuu nyooto, amanaakas :icheek bōōrnyii.” 25Ām yooto, kumwoochi :Yēēsu bichooto kule, “Kyōōbuuswookēn sōō nyēē tyaa, ānku wuuyēch mētēwookwook kule nee! Ākoo mānōōyēnchi tukuuk tukul choo kiikumwooy *:ng'ālooltooyikaab Yēyiin. 26-Mōōnkētē :akweek kule kimisyinē kunyalil *:Kāārārookiintēēt ām tukuuchoo nto kiitōrōōrē?” 27Yooto, kōōbānyboonkyi :Yēēsu bichoo ām siruutēkaab Yēyiin kutoowunēē choo bo *Muusa ākoy chēbo ng'ālooltooyik tukul kurubta keey āk inee. 28Yu makuyit saang'aa kimii kubēētii, kuyey keey :Yēēsu wuu nyēē kimāchē takutas taay āk baanaa. 29Nteenee, kiket :bichoo kule kōōbuurto keey :icheek, kuuyu, kikiikwiimēn :kōōrēēt. Kucham :Yēēsu kōōbuurto keey tukul. 30Kumāchē kwoomiis, kunam :Yēēsu mukaatiit ānkubirchi Yēyiin kōōnkōy. Kubetes ānkōōkoochi bichooto. 31Ām yooto, kusēw :bichoo kule ākoo ki Yēēsu :nyooto. Kusēwu kuu nyooto, kubotē :Yēēsu kule bil. 32Ām yooto, kumwooy :bichooto kule, “Kākāng'ērēkiis sōō :moonikyoo kule nee, yoo kāmii kumwoowunoowēēch ām kēēltaab too kurubta keey āk kiyēē mwooyē :siruutēkaab Yēyiin.” 33Kung'ēētyo :bichooto areet akeenke ankooyeey Yēērusālēēm. Kibākunyōōr rubiichoo ki taman āk akeenke āk rubiik alak kumii yēēt akeenke. 34/Kēēmwoochi bichooto tukwaay kule, “Kookung'eetee man :Mokoryoontēēt meet, ānku kāākōōboorchi keey Simōōni.” 35Kimwoochi :bichooto kikwoonēē Emaawu chuut kiyēē kiyeyakay ām kēēltaab too āk subak ām wōlēē kiinkētito :icheek Yēēsu, yu kāwokubetes mukaatiit. 36Kutākumii :bichoo kwoomchinē chuut lōkōōywēchoo, kōōyyoong'ēē :Yēēsu yooto, ānkumwoochi kule, “Ōnyōōru tāloosyēēt.” 37Kimuuyo :bichoo, ānkubōōtoon kubērē tōōs āyiintēēt :nyooto. 38Nteenee, kumwoochi :Yēēsu kule, “Ām nee yu kōōmuuyē, ankooyiimaak mēt -moochamte kule anii :nyiitēnyi? 39Okasee baa mbo āwunnyēkyuu āk kērēēnkōōk sōōnkēt kule anii :nyooto. Otabtab sookas, kuuyu, ōmiitē ōbērē tōōs āyuu :anii āyiintēēt. Mātinyē :āyiintēēt bōōrto.” 40Yu kāmwooy kuu nyooto, kōōboorchi āwunnyēkyii āk kērēēnkōōkyii. 41Kiilat :rubiik ānkung'ērēkiis, nteenee wuu nyēē kimanaachamta kule kiwuu nyooto man. Ām yooto, kuteebee :Yēēsu kule, “Ōboontē āmnyoo?” 42/Kiikoochi *burburyoontēēt nyēē /kikiikeewaatan. 43Kwaam burburyoontoonoo kukāsē :rubiik. 44Kumwoochi rubiikyii kule, “Ōsōōtyēēchi kiyoo kyāāmwoowook yoo kitākēēboontootē keey. Kyāāmwoowook kule misyinē kuyēyākiis tukuuk tukul kuu wōloo mwooytooy :kitaabuunekaab *Muusa āk chēbo *ng'ālooltooyik alak chēbo Yēyiin āk choo bo kitaabuutaab Tyēēnwookik kurubta keey anii.” 45Nto mii yoo, kung'oonkyi :Yēēsu rubiikyii kōōnkēt kiyēē kimwooyē :siruutēkaab Yēyiin. 46Kimwoochi rubiichoo kule, “/Kikeesir kule, ‘makunyalil :Kāārārookiintēēt anku makung'eetee meet ām bēsyēētaab sōmōk kung'eetee /kakeebakach. 47+/Makyaamtaatee ām kaayneenyii kōōrōōtunwēēk tukul kule kuweek :biiko ām miyootyēēt nyoo kiikuyey, /sikēēnyōōchi kaat.’ Kookas :akweek kuyēyāktōōs ng'aleechu. Kunyoo, o-amtaate ōtoowunēē Yēērusālēēm. 49Kookas, āmiitē wāāyookwook kiyēē kimwooyē :Baaba kule mākukōōnook. Nteenee, ōbuur :akweek kiriinkooni kut /kiilaacheenaak kāāmuukēywēēk kukwaanee Barak.” 50Nto mii yoo, kuwēēto keey :Yēēsu rubiichoo kung'eetee Yēērusālēēm kutākyinē keey komostaab Beetannya. Yu kayit yēē kilēēkitēē Beetannya, kōōtōrōōr :Yēēsu āwunnyēkyii ankusaay Yēyiin kōōbēruur rubiichoo. 51Kutākumii kusooyē, /kēēyib kuwo Barak. 52Kukutunkyi :rubiichoo Yēēsu ankooyeey Yēērusālēēm ku ng'ērēkootiin miisin. 53Kunyoo, kung'eetee yooto, kiibuurunēē :rubiichoo *Kōōtaab Yēyiin kibtaman kōōkoostooy Yēyiin.


text:
WASHINGTON DC—
Bara 2001 keessa gareeleen Adda Bilisummaa Oromoo bakka lamatti qodamanii turan Addi Bilisummaa Oromoo shanee gumii fi Addi Bilisummaa Oromoo qaama ce’umsaa deebi’anii tokkummaa uumuu isaanii ibsanii jiran.
Tattaafii araaraa yeroo dheeraaf deemaa fi gidduttis danqamaa ture booda dhuma irratti qabsoo bilisummaa oromoo fiixaan baasuuf tokkomne jedhanii jiran.
Waggootii kudha tokko keessatti hojii hojjatame caalaa badii dhaqqabeetu qabsoo silaa gaggeeffamu malee irratti danqaa uume jechuun bakka bu’onni gam lameenii hubachisanii jiran. Kaayyoon keenya amma iyyuu saba Oromoo bilisa baasuu fi Oromoyaa bilisa taate argamsisuu dha jedhu. Gabaasa Guutuu armaa gaditti caqasaa.
Gaaffii di Deebii dhaggeeffadhaa


text: 1Nto mii yoo, kumwoochi :Yēēsu rubiikyii kule, “Mii :biiko chēē makuken biiko alak kutaya, nteenee mākung'woonchi sōō kule nee chii nyoo kaken ake. 2Irook :nyoo /kēērātyi kaat rwaanteet nyēē wōō nyoo /kēēng'ooysēē /ānkēēwiirchi araaray, kusiir yoo kātākēnē biikyuu choo tākung'ārng'ār choo iyēnwoo kutaya. 3Kunyoo, ōriib keey! “Yoo kātēbi kut kuyēwuung' :ng'eetaab koomēt ng'ālyoo nyēē miyaat, iburyoong'tē. Nto yoo kāchākumwoowuung' kule kāākuchoolwookēnchiing' ānkusoom nyooyeetaab kaat, inyōōchi kaat. 4Ānkoo kāyēwuung' nyēē miyaat kunyil areet tisab ām bēsyēēt ānkuchōōnii yooto tukul chākusoomē /kēēnyōōchi kaat, inyōōchinē.” 5Nto mii yoo, kumwoochi *:lēbkēēyik Yēēsu kule, “Mokoryoontēēt, ānkiitāswēēch nkuruuk kiikaasee keey Yēyiin miisin.” 6Kukētyi :Yēēsu kule, “Nto ōboontē mbo nyēē kisich nyēē tēē kēbuswoontēētaab *aritaaliit, nto kāswook :mōkōywooni, yoo kōōmwoochi kung'ēēwunēē keey tiikiit ankuwokuchaan keey araaray.” 7Kutas taay :Yēēsu kumwoochi rubiikyii kule, “Imuuchē :chiito ake ām akweek kuboonto motwooriintēēnyii. Imuuchē kukwēr :motwooriintoonoo kēēchiirēk wokwaaka, nto wokōōbātiis. Nto yoo kārōōt kaa, mēēbērē +mēēchāmchi motwooriintoonoo kule kwoomiis areet akeenke, 8nteenee māchāktōōs kubaying' kurook. Yoo 'keewaany āmiisyēēt, mākwoomiis :nkinee ām lētuunoo. 9Nto mēēbērē /mākēēbirchi kōōnkōy, kuuyu kiyēē mii kuyēyē ku kiy nyēē /kēēmwoochinē kule kuyey, āmēēbērē nyēē kāyēyē ām kāāsōōtēywēēkyii. 10Kunyoo, yoo kooyey :akweek kiy ake tukul kuu wōloo /kēēmāktooy, ōmwooyē kule, ‘Kēēwuuyē :acheek motwoor buch, kunyi, yiisyēēnyoo :nyooto kaakeeyey.’ ” 11Yu katas taay :Yēēsu ākoo rubiikyii kumii kutākyinē keey Yēērusālēēm, kuyit yēē kibo kiyōōtēētaab yēēmēētaab Kalilaaya ākoo kōōrēētaab *Samaryaa. 12Yu kayit saang'ta ake nyēē kimii yooto, kukas biiko alak taman chēē kilukunootiin *:bōōrwēk. Kikiiyyoong'iis :bichoo yēē kilōō ām yēē kimiitē :Yēēsu. 13Ām yooto, kukuur :bichoo Yēēsu kule, “Mokoryoontēēt Yēēsu, ankiiriireeneech.” 14Yu kakas :Yēēsu kuu nyooto, kumwoochi bichoo kule, “Obe bōōboorchi keey bēēliintēētaab kōrōsēēk.” Kuba :bichoo. Nto kumii kēēltaab too kubēētii, kukas keey kule kāākusobcho! 15Ām yooto, kooyeey :akeenke wōloo kimii :Yēēsu ānkusilto Yēyiin kukuurchinē barak. 16Kukutuny :chiichoo nyēē kākubuy kuut ānkubirchi Yēēsu kōōnkōy ām kiyēē kāākuyēchi, ānkoo kibo kōōrēētaab *Samaryaa :chiichi. 17Kumwooy :Yēēsu kule, “Ka ma taman :bichoo kāāsoobē? Mii ānō :chuut sokool? 18Ntēē sukōōyēēw naas nyi :akeenke ānkuchākubirchi Yēyiin kōōnkōy, anku chii nyēē -/mākēēkāsē koong'.” 19Kumwoochi :Yēēsu chiichoo kule, “Ing'eet baa ānkiiwēēchi keey. 'Kēēsob kuchurta, kuuyu 'kēēkoosēēnoo keey.” 20Nto mii yoo, kuteebee *:Farisaayeek alake Yēēsu kule, “Chōōnii āyu :bāytooyiisyēētaab Yēyiin?” Kukētyi :Yēēsu Farisaayeechaa kule, “Māmii :kiyēē wōō nyēē mākōōboor yēē chōōnii :bāytooyiisyoonoo kuu wōloo ōsōōtitooy :akweek. 21Māmii mbo :chii nyēē mākumwooy kule, ‘Woong'nyiin mii kuchōōnii,’ nto kule, ‘Woong'nyi.’ Nteenee, miitē yuutēyu :Bāytooyiisyēētaab Kaab Yēyiin.” 22Kutas taay :Yēēsu kumwoochi rubiikyii kule, “Makukwa :bēsyōōsyēk chēē +moomwaay kule nto āyēēwu :anii, *Chiitaab Barak. Nteenee, -mōōkāsoo. 23Mākuyityook ku lōkōōy /kēēmwooyē kule, ‘Kāākōōyēēw! Woong'nyiin mii yuun!’ nto ‘Woong'nyi mii yu!’ Nteenee, -moobe kule boocheeng'aataa, 24kuuyu mēēbērē mākubotwook yoo kāāchōō. Makukerkeyiit āk kōōr nyēē keewech kulebkeyiit :kōōrēēt tukul, 25nteenee +maanyalil kurook nyēē -/mākyoomu anku makutaya :biiko chēē wōōyēch ām kōōrooni. 26“Makukerkeyiit :yoo kariik kōōyēēwunēē :Chiitaab Barak āk bēsyōōsyēchoo kibo Noowa. 27Kyoomiisyē :biich ānkuyyēēsyē ānkōōmutiisyē. Kitas taay :bichoo kuu nyooto ākoy bēsyoonoo kiiwutē :Noowa āk biikyii mwēēnkēēt. Nto mii yoo, kutaambiliilee :bēēko kōōrēēt tukul ankubakach bichoo tukul. 28“Makukerkeyiit mbo subak ākoo bēsyōōsyēk choo kibo Lōōt. Kitas taay :biiko āk yiisyōōnuutēkwaa kuu kwaak. Kyoomiisyē ānkuyyēēsyē. Kyoolē ānkwooltooy tukuukwaa. Kichoonsē, ānkutēēchē kooriikwaa 29ākoy bēsyēēt nyoo kibākooktooy :Lōōt Sotooma. Ām yooto, kuyey :Yēyiin kuroong' keey :maat ām barak kuu roob. Kichōōnto :mayaa tuukuuk alak chēē sāmisēch chēē kiimukuus biiko tukul. 30Makukerkeyiit :yooto ākoo yoo tooku *:Chiitaab Barak. 31“Yoo kanyoorta :ng'aleechu chii kumii saang', -meeyeey kō wokōōruruuch tukuukyii. -Meeyeey kaa mbo :nkicheek choo mii mbareen. 32Ōnkētēē kiyēē kiyeyakay ām wōlēē mii :cheebyoosyeetaab Lōōt. 33Chii ake tukul nyoo kāyēētyi keey soboontaab kōōrooni mākōōboot soboonnyii, nto chii nyoo kēēkooyto soboonto ām kōōrooni, mākunyōōr soboonnyii. 34“Ām kwēēmowuunooto, yoo mii :biiko āyēēnku chēē mii kāruuyo ām yēēt akeenke, +/mākēēyib akeenke /ankeebakaakta ake. 35Yoo mii :kooruuk āyēēnku kung'oosyē, +/mākēēyib akeenke /ankeebakaakta ake. ” 37Ām yooto, kuteebee :rubiik Yēēsu kule, “Mokoryoontēēt, +makeenyoortiing' ānō?” Kukētyinēē :Yēēsu tyoonkōōchēēt kule, “Yoo ōkāsē yēē kēēruruukyi keey :mōtōōng'wēk, kumii yooto :muuswēk.”