c: text/html

text:
Gooftaan Kee Eenyuu?-Kutaa 5ffaa
Dhalli namaa erga addunya tana irra dhufee booda karaalee gammachuu fi tasgabbii ittiin argatuun halkanii guyyaa barbaada. Daa’ima xiqqaa irraa kaase hanga jaarsa dulloomaa gahuutti ilmi namaa hundii tasgabbii adamsa. Garuu tasgabbii kana eessaa argachuu danda’aa? Akkuma bishaanii lafaa waraabu danda’aa? Eeti, osoo bishaan kuni samii irraa bu’uu baate silaa wanta bishaan jedhamu hin argatu ture. Bishaan samii irraa buusun lafa keessa kan tursiisu Rabbii olta’aa akka ta’e hundii keenyaa ni amanna. Tasgabbii fi gammachuun namni hunduu dheebotu qalbii irratti buusun qalbii keessa kan tursiisu Rabbiin malee ni jiraa? Osoo tasgabbii fi gammachuun akka fedhii keenyatti bakka tokkoo kan waraabbamu ta’ee silaa hundi keenyaa ni waraabbannaa turre. Garuu tasgabbii fi gammachuu qalbii namaa irratti kan buusu Rabbii Tokkicha. Eeti, wanta qaali garmalee barbaadamu kana Rabbiin akkanumatti cal’isee nama hundaa irratti hin buusu. Ulaagaalee itti buusu kaa’ee jira. Ulaagaaleen kunniinis iimaanaa fi hojii gaggaarii hojjachuudha. Iimaana keessaa Rabbitti shakkii tokko malee amanuun bu’uura amantiitii fi jireenyati.
Rabbitti amanuun wantoota afur akka of keessaa qabu yeroo darbee ilaalle jira. Isaanis: Jiraachu Rabbii, Gooftummaa Isaa, Tokkichummaan gabbaramuu Isaa fi asmaa’a wa sifaata Isaa jala muranii dhugoomsu, guutumaan guututti mirkaneessu fi itti amanuudha. Itti amanuun qofti gahaa miti, itti buluun, harka kennuu fi Isaaf gadi of qabuun jiraachu qaba. Rabbii Guddaatti amanuu fi ajajamoota Isaatti buluun Isaaf of gadi qabuun dhugumatti bilisummaa fi tasgabbii qalbii argachuudha. Ilmi namaa kana gochuuf Rabbii isaa beekuf ni carraaqa. Karaan Rabbiin itti beekan maqaalee fi amaloota (Sifaata) Isaa madda sirrii irraa baruudha. Kana yommuu jennu Rabbiin beekuuf jecha sammuudhaan qorannoo fi qo’annoo hin dandeenye keessa borcamuu osoo hin ta’in waa’ee Rabbii ilaalchise wanta Qur’aanaa fi sunnaah Nabiyyii (SAW) keessatti dhufe qo’achuu fi itti amanuudha. Kana irra darbee, Qur’aanaa fi sunnaa dhiisee madda biraa irraa Rabbiin baruuf namni carraaqe dhumti isaa dhama’iinsa fi kasaaradha. Seenaan kana ragaa ni baha. Falaasfota meeqatu dhama’ee dhumarratti bade. Kanaafu, Qur’aana fi sunnaah irratti of daangeessun sifaata Rabbii (subhaanahu wa ta’aalaa) muraasa isaanii ilaaluf ni carraaqna.
Olta’iinsa Rabbii subhaanahu wa ta’aalaa
Nama tokko waa’ee Rabbii ilaalchise erga itti beeksifne booda, “Rabbiin eessa jiraa?” jechuun gaafachu danda’a. Gaafi kana deebisuuf madda sirrii osoo hin qabaatin fedhii keenyan akkana jechuu hin dandeenyu. Beekumsa malee waa’ee Rabbii dubbachuun cubbuu (dillii) gurguddaa keessaa tokko waan ta’eef. Maddi keenya Qur’aana Rabbiin irraa bu’eedha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa Arshii ol akka ta’ee Qur’aana keessatti si’a torba ni dubbata. Arshiin uumama (makhluuqa) guddaa samiiwwan nu olii torbanii ol jiruudha. Nu ol samiwwan torbatu jiru. Samiwwan torbanii ol immoo Arshii guddinnaa fi bal’innaan samii caalutu jira. Arshii ol immoo Rabbii Guddaa olta’etu jira. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Ar-Rahmaan (Rabbiin) Arshii irratti [olta’iinsa Isaaf malu] ol ta’eera.” Suuratu Xaahaa 20:5
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa olta’iinsa guddinna Isaatiin malu Arshii ol olta’ee jira. “Akkanatti akkanatti olta’e” jennee gonkumaa dubbachuu hin dandeenyu. Karaan nagahaa dhama’iinsa fi kasaaraa irraa nama baraaru olta’iinsa Rabbii fi sifaata Isaa biroo ilaalchise osoo hin micciriin, wayitti hin fakkeessinii fi akkana akkana osoo hin jedhin akkuma jiruutti itti amanuudha. Kuni karaa salafaa (ummatta gaggaarii darbaniiti).
Gaafa tokko namtichi tokko gara Imaamu Maalik dhufuun waa’ee aaya armaan olii ilaalchise gaafate. “Keyfa istawaa (olta’iinsi akkamii)?” jedhen. Ergasii Imaamu Maalik ni jedhe: Istawaan kan wallaalame miti; akkam akka ta’e sammuudhaan hin beekkamu, isatti (Olta’iinsa Rabbitti) amanuun waajiba (dirqama); waa’ee isaa gaafachuun immoo bid’aadha…”[1]
Istawaan kan wallaalame miti- jechuun jechi istawaa jedhu olta’iinsa akka ta’e ni beekkama. Garuu Olta’iinsi Rabbii akkam akka ta’e sammuun ilma namaa hubachuu fi beeku hin danda’u. Rabbiin Arshii ol olta’iinsa Isaaf malu olta’uutti amanuun dirqama. Akkamitti akka olta’e gaafachuun immoo bid’aa (wanta haarawa argameedha). Sababni isaas, sahaabonni Nabiyyii hin gaafanne.
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa Arshii fi wanta arshii gadi jiran irraa dureessa, itti hin hajamu. Rabbiin ni jedha: “Dhugumatti, Rabbiin aalama irraa Duroomadha.” Suuratu Aali-Imraan 3:97
Aalama jechuun wantoota Rabbiin uume hundaadha. Arshiin aalama keessaa tokkoodha.
“Rabbiin Isumatu Dureessa, Faarfamaadha.” (Suuratu Faaxir 35:15)
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa Arshii uumuu fi ishii ol olta’uun, arshitti haajameeti miti (itti fayyadamuufi miti). Arshii irraa hin fayyadamu. Kana irra hikmaa (ogummaa) Arshii uumuu barbaachisetu Isaaf jira.
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa guddinna Isaaf malu guddate, olta’iinsa Isaaf malu olta’e. Tokkicha fakkaataa hin qabneedha. Rabbiin ni jedha:
“Wanti Isa fakkaatu tokkollee hin jiru. Inni dhagahaa, argaadha.” Suuratu Ash-Shuura 42:11
Olta’iinsi amala baay’ee barbaachisaa Isaati. Dandeetti Isaatiin Arshii, samii fi wantoota achi gadi jiran hunda qaba. Wantoonni gara gadi jiran hundi Isatti hajamu. Inni immoo Arshii fi wanta Arshii gadi jiran hundarraa of-danda’aa fi dureessa, isaanitti hin hajamu. Wantoota hundaa beekumsaan Kan marseedha. Dandeetti Isaatiin arshii qabuu waliin, Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa Arshii oli.[2]
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa Arshii ol olta’uu ragaaleen baay’een ni agarsiisu.[3] Isaan keessaa:
1.Kitaabaa (Qur’aana)- Qur’aana keessatti Rabbiin olta’u aayatoonni (keeyyattoonni) dubbatan lakkoofsi isaanii baay’eedha.
2.Sunnaah Ergamaa Rabbii (SAW)– Ammas, hadiisota sahiih keessatti Rabbiin olta’uu agarsiisan hadiisota baay’eetu jira.
3.Al-Ijmaa’a (waliigaltee Muslimootaa)– warri bid’aa dhufuun dura Muslimoonni Rabbiin Arshii ol akka olta’e irratti wali galanii jiru.
4.Aqlii (sammuu)– Hundii keenyaa akkuma beeknu olta’iinsi amala guutuu ta’eedha. Kanaafu, olta’iinsi amala guutuu yoo ta’e Rabbiif amalli kuni sirritti ta’uu qabaa jechuudha. Sababni isaas, Rabbiin amaloota gugguutuun kan ibsamu (wassafamuudha). Kanaaf, takkaa Rabbiin ol ta’a, takkaa immoo gadi ta’a takkaa immoo jidduu lamaanii ta’a. Gadii fi jidduun lamaanii Rabbiif waan hin malleedha. Sababni isaas, gara gadii ta’uun amala hir’uu (hanquu) ta’eedha. Akkasumas, jidduu oliiti fi gadii ta’uun hir’inna. Sababni isaas, umamtootaan wal fakkeessu waan ta’uuf. Rabbiin subhaanahu wa ta’aala immoo Tokkicha fakkaataa hin qabneedha. Kanaafu, Rabbiin umamtoota hundaa olii jechuudha.
5.Fixriyy (uumamaan)– ilmaan namaa kamiyyuu qalbii fi uumama qulqulluu isaanitiin yommuu Rabbiin kadhatan harka isaanii olkaasu. Yommu Rabbitti warwaatan (garmalee kadhatan) qalbii isaanitiin gara olii yaadu. Yeroo tokko sheyk Abu Ja’afar Hamazaaniyy bakka taa’umsa Abu Ma’aali Jaweyniyyitti argame. Abu Ma’aali Jaweyniyy Rabbiin olta’u hin mirkaneessu ture. Sheyk Abu Ja’afar akkana jedheen, “Yaa ustaaz! Wanta dirqamaan qalbii teenya keessatti argannu kana ilaalchisee mee nutti himi? Namni Rabbiin beeku, “Yaa Allaah, Yaa Rabbii” gonkumaa jedhee hin beeku, qalbii isaa keessatti gara olii kan barbaadu ta’ee yoo argate malee. Gara mirgaa fi bitaa hin mil’atu, [gara olii malee]. Kanaafu, wanta dirqama ta’e kana akkamitti nafsee teenya keessaa baasu dandeenyaa?” Ergasii Abu Ma’aali Jaweyniyy mataa ofii harkaan osoo kabalaasu (dhadhayuu) bahee deeme… [4]
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa Arshii ol olta’iisa Isaaf malu olta’ee wanta hundaa ni too’ata. Wanti Isa jalaa miliqu tokkollee hin jiru. Wanta hundaa takka takkaan beeka, ni arga, ni dhagaha. Haati manaa Ergamaa Rabbii (SAW) Aa’ishaan (radiyallahu anhaa) akkana jetti:
Rabbii dhageettin Isaa sagalee hunda marseef (dhagahuuf) galanni haa galu. Dhugumatti, [dubartiin maqaan ishii] Khawlah [jedhamtu] gara Ergamaa Rabbii (SAW) dhuftee waa’ee abbaa manaa ishii ilaalchise komii itti dhiyeessite. Dubbiin ishii narraa dhokataa ture (ani mana keessa haa jiraadhuyyuu malee wanta ishiin dubbattu hunda hin dhagahu ture). Ergasii Rabbiin (subhaanahu wa ta’aalaa) aaya tana ni buuse:
“Dhugumatti, Rabbiin jecha ishee waa’ee abbaa manaa ishii ilaalchisee siin waliin falmituu fi gara Rabbiitti himannaa dhiyeefattu dhaga’eera. Rabbiinis falmii keessan lamaan ni dhaga’a. Dhugumatti Rabbiin Dhaga’aa, Argaadha.” Suuratu Al-Mujaadalaa 58:1″ Sunan an-Nasa’i 3460, Sunan Ibn Maajah
Guduunfaa
✒Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa maqaalee gaggaarii fi amaloota (sifaata) guutuu qaba. Maqaalee fi amaloota kanniin Qur’aanaa fi sunnaah irraa qo’achuun Gooftaa nama uume akka beekan nama taasisa.
✒Sifaanni (amaloonni) Rabbii amaloota uumamtootatin gonkumaa wal hin fakkaatan. Sifaanni Rabbii hundii sifaata guutuu ta’anii fi hanqinna wayitu hin qabneedha.
✒ Osoo wayitti hin fakkeessin Rabbiin uumamtoota hundaa ol olta’uutti amanuun dirqama. Akkamitti olta’e jedhanii gaafachuun bid’aadha.
✒Nu ol samiwwan torbatu jiru. Samiwwan torbanii ol immoo Arshii guddinnaa fi bal’innaan uumamtoota hundaa caalutu jira. Rabbiin olta’iinsa Isaaf malu Arshii ol olta’ee jira.
✒Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa Arshitti hin hajamu. Inni Dureessa fi Of Danda’aadha. Garuu Arshii fi samiwwan waan ofiin dhaabbachuu hin dandeenyef, Rabbitu isaan qaba.
✒Rabbiin Arshii kan uumeef itti hajamee (itti fayyadamuuf) osoo hin ta’in hikmaa (ogummaa) itti uumeef qaba. Garuu ilmi namaa ogummaa kana hin beeku. Kanaafu, “Rabbiin maaliif kana uume?” osoo hin jedhin namni tokko Rabbiif harka kennuu qaba. Ta’uu baannan ni bada.
✒Imaamu Shaafi’iin akkana jedha:
“Rabbii fi wanta Rabbiin irraa dhufe akkaataa Rabbiin barbaadutti itti amane. Ergamaa Rabbii fi wanta Ergamaa Rabbii irraa dhufe akkaataa Ergamaan Rabbii barbaadutti itti amane.”[1]
✒Imaamu Muhammad ibn Muslim az-Zuhriyy ni jedha:
“Risaalan (ergaan) Rabbiin irraayyi, [ergaa kana ummatatti] geessun immoo Ergamaa Rabbii irra jira, nu irratti immoo harka kennutu jira.”[1]
Kitaabban Wabii
[1] Al-Imaanu haqiiqatuh, khawaarimuh, nawaaqiduh inda ahli sunnati wal jama’a– Fuula 249-255 Abdullah bin Abdulhamid Al-Asarii-
[2] Sharih Aqiidatil xahaawiyyah fuula 372, Ibn Abi Al-Izzaa
[3] Shariih Aqiidatil Waasixxiyyah-jiildi 1, fuula 178-179, ibn Useymiin
[4] Sharih Aqiidatil xahaawiyyah fuula 390

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Watching when the 45th anniversary of Tigraaway’s struggle is celebrated in great pomp one cannot help bringing to mind Oromo martyrs. One cannot help admiring the determination of those gallant sons and daughters in giving their lives to cause of… Continue Reading →
Ayyaana waggaa 45faa qabsoo Tigraaway bareedee ulfina guddaan yeroo kabajamu arguun jaallewwan bilisummaa Oromoof lubbuu ofii kennantu sammuutt nama dhufa. Kutannoo ilmaan jagnoota sanaa, taa’anii qaanii, salphinaa fi ganamuu kaayoo guddaa sanaa arguu manna, lubbuu ofii kaasaa sabaf dabarsanii kennuun… Continue Reading →
The Ethiopian empire state was founded with the colonization of southern peoples by the first Nafxanyaa as beneficiary of the Scramble for Africa of the 19th century. Rulers that have come changing hands came bragging as if they brought fundamental… Continue Reading →
Finnaaan empayera Itophiyaa Nafxanyaa jalqabaan, arjooma “Hirmanna Afrikaan” jarra 19faa koloneeffama biyyoota kibbaa Itophiyaan bu’uurfame. Moototi harka waljijjiiran hundi jijjiiramaa guddaa akka waan tolchanii dhadataa turan. Haa tahu malee yoo irrakeessaa haxaawuu hin taane jijjiiramaa bu’uuraa kan fide hin turre.… Continue Reading →
Peoples of empire Ethiopia had never been willingly governed but by force. Youths from peoples of the empire in the 60s started struggling for liberation of their peoples forming different organizations. They were the ones who were able to bring… Continue Reading →
Ummatooti empayera Itophiyaa jala jiran humnaan gad qabaman malee sarmanii koloneeffataaf bitamaniifii hin beekanii. Dargaggoon empayericha 60moota keessa ummatoota saanii bilisa baasuuf adda gara garaa ijaarratani qabsaawaa turanii. Jijjiirama malbulcha empayera irratt fidu kan dandahanis isaanii. Maqaa Itophiyaan kan bosona… Continue Reading →
Cuunfaa- Sirni kolonumaa Nafxanyaa qaccefixaa fi garboomfataa tahe gargaarsa imperialistoota Awuropaan mootummaa Shawaan bu’uurfame. Lafoo hedduun sabootaa fi sabaawota injifataman keessaa madaqfaman cuubamanii Amaarawan. Hunduu Nafxanyaa yk Qawwee jedhamu turan. Tibbi Nafxanyaa bara Nugusootaa hanga hardhaatt buusaa sadiitt hiramuu dandaha.… Continue Reading →
Summary – The genocidal enslaving Nafxanyaa colonial system by which modern Ethiopian empire was founded was formed by the kingdom of Shawaa with help of European imperialists. Many foot soldiers were recruited from defeated nations and nationalities and were baptized… Continue Reading →
Cuunfaa – Oromoon dame ummata Kushitik jedhamanii beekamanii. Kush qaroomaa dullacha addunyaa keessaa tokko. Baqqaana Afrikaa gara bahaa Mediraniyaanii kahanii kibbaatt hanga daarii Baantuu fi Nilotikootaa yeroo hin beekamnee kaasee jiraataa jiru. Tikfattee waan turaniif Kaabaa Kibbatt godaanani. Kaabatt deebi’uu… Continue Reading →
Summary- Oromo is a branch of people known as Kushitic. Kush is one of the oldest civilizations of the world. They are living in this segment of eastern Africa from Mediterranean to the land of the Bantu and Nilotic peoples… Continue Reading →


text:
Magaalota Oromiyaa hedduu keessatti hiriirri mormii ajjeechaa balaaleffatu bahame Muddee 3, 2018 (BBC Afaan Oromoo) — Hirirri mormii ajjeechaa poolisoota Oromiyaa naannoo Daangaa Beenishaangul Gumzitti raawwatame balaaleffatu fi ajjeechaan Oromoota irra gahaa jiru akka dhaabatu gaafatu magaalota Oromiyaa garaagaraa keessatti… Read More »
Hiriira Wayyee Magaala Finfinnee fi Buqa’insa Ummata Oromoo irra Gahaa jiru Magaalaan Finfinnee Hektaara (54,000ha) kan jedhu shiraafi gidiraa wayyaaneen qonnaan bulaa oromoo qe’eefi qabeenya ittin dhabsiiftedha. Baldhinni magaalaa Finfinnee inni dhugaan heektaara (20,000ha) qofa. Hektaarri kumni (34 000ha) lafa… Read More »
Seenaa Oromoota Shaggar (Finfinne) – Kutaa I, II, III Repost from July 27, 2018 Taammanaa Bitimaa tin, 09.12.2003 Kutaa Tokkoffaa Seenaan Oromoo Gullallee akkuma seenaa Oromoota kaanii nama gaddisiisa, nama boochisa, haaridhaan ilkaan nama ciniinnachiisee, xiiqii garaa nama kaayee, booree… Read More »


text:
Oromiyaa irraa: Oduu gara garaa, Waxabajjii 30, 2018
ONN: Waxabajji 30,2018-Harar
===========================
Hiriira deggarsaa jechuun kan OPDO’n magaalaa Harar keessatti qopheessite sochii Qeerroo Bilisummaa Oromoo taasiseen fashalaa’e
Guyyaa har’aa waxabajji 30,2018 Baha Oromiyaa magaalaa Harar keessatti, sochii tumsa OPDOf uummanni akka ba’uuf afaan damma dibatanii uummata gowwomsuuf waaman Qeerroo Bilisummaa Oromoo qabsoo taasiseen fashaleesse. Leenconni ABO’n horate deggarsa sirna garboomsaa akka hinbaane arcaatuu OPDO’f himanii, akeeka ABO tiin gaggeeffamaa turuufgaggeeffama jiraachuu ibsuutiin leyyaasisanii lakkisani. Hiriirri deggarsaa waamames hafee kisaaraa OPDO tiin goolabame. Gootummaan akkasi!
ONN: Qeerroon Booranaa Kaampanii Hindii To’annoo Jala Oolchan, Waxabajjii 30, 2018
=================
Guyyaa kaleessaa jechuun 29/06/2018 Qeerroon Bilisummaa Oromoo, Godina Booranaa kaampanii Hindii aanaa Waacille ganda Weebii bakka Dogoogoo irraa albuuda baasaa jiru, Qeerroon bakka adda addaa walitti birmatuudhan “saamichi durii dabree jira; isin gaha; haga Oromoon hin bilisoomiinitti albuuda dachii Oromiyaa hin baastan” jechuun hojjettoota kaampanichaa ari’anii yeroo ammaa kana too’annaa Qeerroo jala galee jira.
Kana malee aanuma Waacille ganda Qaqallootti Qeerroon, lukeelee umurii gabroomfattootaa dheeresuuf olii gad ca’an( fiigan) gochaa kanarraa akka dhaabbataniif akeekachiisa cimaa dabarsaniifii jiru.
Hordoftoota keenyaa dabalata Oduu kanaa akkuma nu qaqqabeen kan isiniif dhiheessinu ta’a.


text:
“Of jibbituun nama hin jaallattu” jedha Oromoon dhimma walitti dhufeenya hawaasa gidduu irratti yeroo dubbatu. Himni kun (statement) dhaamsa guddaa qaba. Ogeessotni xiinsammu (psychology/psychiatry) maal akka jedhan hin beeku malee hiikni dhimma kanaa ballaa dha. Ummatni Oromoos hagam akka dubbii achi fageessee ilaalu nu hubachiisa.
Egaa ka’umsi dubbii kanaa ‘namni of jaallata’ waan jedhu mullisa. Dhugumattuu namni of jaallata. “Of irra si hin jaallu; si irra nama hin jaallu” inni jedhani illee kanuma mullisa. Namni of jaallataaf jiraata. Of jibba taanaan of balleessuu danda’a. Namni of jaallata waan ta’eef ‘nagaan na jiraachi’ jedhee Rabbi/Waaqa isaa kadhata. Kadhaan kun galgalaa ganama ykn akka itti toletti ta’uu ni mala. Garuu guyya guyyaan (guyyu) inuma kadha. “Yaa Rabbi/Waaqi fayyaa naa kenni; umrii dheeraa naa kenni” jedha ykn jetti. Sababa of jaallatuuf/ttuuf jireenya bara dheeraa hawwa/witi. Hundi keenya daa’ima guddifachuuf fedhii mullisna. Jireenya gaarii/misha hawwina.
Tarii dhuunfaattis ta’e maatii wajjin jiraachuuf hawwuu fi jireenya jaallachuu mullisuun ni beekama haa jennu. Garuu dubbiin hamaan ykn cimaan kan dhufu yeroo nama biroo itti daballu ta’a. “Of jibbituun nama hin jaallattu” yeroo jennu akkamitti yaada xumuraa (conclusive conclusion) kana irra gahame isa jedhu ilaaluu barbaachisa. Egaa namni tokko jireenya guyya guyyaa keessatti illee yoo keessa isaatti itti hin tolle nama waliin dubbachuu fi taphachuu illee hin filatu ta’a. “Lakkii natti hin tollee na dhiisi” jechuu danda’a. Kun jireenya abbaa fedhee keessatti jechuu dha. Kan yeroo hunda hubannu osoo hin taane jechuu dha.
Dubbiin of jaallachuu fi of jaallachuu hafuus kanaan wal qabatti. Amala itti ta’ee namni yeroo hundumaa fuula guru; kan itti hin tolle; namatti hin dhihaanne ni jiraata (jira ta’a). Haalli akkasii kun itti baballataa fi qaama isaa ta’aa yoo turu amala itti ta’a jechuu dha. Nama illee of irraa ifachuu danda’a. Hawaasa keessatti bifa adda addaa tiin hirmaachuu dhiisa. Namoota waliin walitti dhufuu xiqqeessuu fi hirmaanaa hawaasaa keessaa of qusachuun immoo nama sana qofaatti baasa. Gooddoo (korma jaldeessaa qofa galeessa) ta’aa deema.
Ummatni Oromoo haala kana hubataa bara dheeraa jiraate jechuu dha. Dubbiin isaas bilchina argataa kan dhufe muuxannoo jireenya bara dheeraa kana mullisa. Kan biraa hafnaan Afaan isaa yoo ilaalle afaanota biroo irraa hagas mara hin ergifanne jechuu dandeenya. Afaanotni baraneen (yeroo diqqo/xiqqoo) keessa ol ba’an akkas miti. Isaan biroo irraa ballinaan ergifatu ofiif gahaa waan hin qabneef jecha.
Ummatni Oromoo namni of jibbu nama hin jaallatu jechuun isaa anaaf sirrii dha. Namnootni waliin jiraatu kan jedhu nutti mullisa. Ummatni keenya haala waliin jiraachuu haalaan beeka. Ofitti fudhata malee of irraa nama hin ari’u! Har’a namootni falaasama ummata kanaa hin beekne ummata kana xiqqeessitee ilaalti. Yeroo ummatni waan qabu ormaaf qoodee orma waliin jiraatu qalbii ittiin hubattu hin qabdu. Akka warra biroo “Sewun maamen qebiro newu” hin jedhu Oromoon. Namni nama waliin jiraata waan ta’eef waljaallatee wal amanee wajjin jiraata malee namni yoo du’ee du’uu isaa argine qofa dhugaan mullata inni jedhu yaada badii ti. Akkuma amala isaatti nama hin amannu taanaan eenyuun amannee eenyuun waliin jiraanna ree?
Mee jarana warri ogummaa xiinsammuu qabdan adaraa baballisaatii hawaasaaf ibsaa!! Dhimma birootiin walitti deebina! Ammaaf Gadaan quufaa gabbina! Gabbisi
Waaqi!!Taaddalaa Tafarraa tiin


text:
Haal duree dhimma araaraa ABO fi Mootummaa Itoophiyaa irratti ajajni WBO Z/K dhiyeessee akka asii gadii ta’a. Guyyaa 15/02/2019 Kabajamoo Abbootii Gadaa fi Koree Teeknikaa kabajaa fi jaalala oromummaa isiniif qabnu isiniif ibsina. Gara yaada qabiyyee dhimma xalayaa keenyaa irratti… Read More »
Iyyannaa Abbaa Torbeef! Damee Boruutin, Guraandhala 15, 2019 Torbaan darban kana keessa Shira Sadarkaa ol’aantummaa qabuun humnoota Habashaa Warra farra Uuummata Oromoo tahaniin qindaa’ee deemaa jiru saaxiluuf tattaafachaan ture. Humni kun dhoksaan dukkanaan daatee waan hojjetuuf Humna Dukkanaa (Dark forces)… Read More »
SBO Sagalee Bilisummaa Oromoo, Guraandhala 15, 2019 SBO GURRAANDHALA 15, 2019. Oduu fi Haala naannoo Wallagga Lixaa Onoota Begii fi Gidaamii keessa jiru irratti marii jiraataa naannoo Begii waliin taasisame


text:
Damee Hawaasummaa
Damee Hawaasummaa
1) Raawwii imaammataa fi tarsiimoo damee hawaasummaa hordofuu fi xiinxaluun gabaasa xiinxala imaammataa fi tarsiimoo dhiyeessuu,
2) Yaada imaammataa, tarsiimoo fi sagantaalee damee hawaasummaa bu’a-qabeessa taasisuu danda’an maddisiisuu,
3) Kallattiiwwanii fi murteewwan Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiin damee hawaasummaa ilaalchisee kennaman raawwachiisuu fi raawwatiinsa isaas dhiyeenyatti hordofuu fi deeggaruu,
4) Yaada imaammataa, tarsiimooo fi murteewwan damee hawaasummaa irraa pireezdaantiif dhiyaatu xiinxaluun qulqullinaa fi gahumsa isaanii mirkaneessuu,
5) Dhimmoota damee hawaasummaa bu’a-qabeessa taasisan irratti Pirezidaantiif gorsa kennuu
6) Gabaasa raawwii karoora hawaasummaa walgahii idilee Caffee Oromiyaatiif dhiyaatu qopheessuun dhiyeessuu fi
7) Iyyannoo fi komii hiikkaa tarsiimo’aa qabanii fi damicha ilaallatan qorachuun fala akka argatan taasisuu.
Seektaroota/Manneen Hojii Damee Dhimma Hawaasummaatiin Hordofamaniifi Deeggeraman
Biiroo Barnootaa
Biiroo Eegumsa Fayyaa
Biiroo Aadaa fi Tuurizimii
Biiroo Dhimma Dargaggootaa fi Ispoortii
Biiroo Dhimma Dubartootaa fi Daa’immanii


text:
Breaking: Obbo Shimelis Abdissa is the new president of the Oromia regional state, replacing the outgoing president Lemma Megerssa.
Obbo Shimallis itti aanaa preezdaantii naannichaa ta’uudhan hojii preezdaantii kan hojjetan ta’a.
Obbo #shimallis_Abdisaa baraa Hojii gaarii siif Hawwinaa kan sabaa kee fayyaduu sii haa godhuu💓
Obbo shimallis wan baraa kana kessa inni dubbatee vedio kanaa dhagefadhaa💪
Breaking news
Yaa’ii Ariifachiisaa Caffeen Oromiyaa waamee amma gaggeeffamaa jiru irratti pireezadaantiin Oromiyaa Haaraa muudameera. Obbo Shimallis Abdiisaas nama hooggansa kanaaf filatamee muudamedha. Obbo Addisuu Araggaas Hoogganaa Waajira GG ODP Ta’uun bakka Obbo Alamuu simee buufameera.
SAGALEE QEERROO AMBOO
ITOOPHIYAA UMMATA AMAARAA QOFAATU DAMDAMMACHIISA JEDHA JALDEEYSI KUN
ከእጅ አይሻል ዶማ!!!
Mallattoon mootummaa daddaaqamaa hogganoota jijjiiruu baay’isuu dha. Kun sirnichi nagaa akka hin qabne mul’isa. Ummati Oromoo yeroo kamitti iyyuu of daguu hin qabu. Haalli hundi moggaa irra jira; waleeguu fi qophaa’uun barbaachisaa dha. Yeroo kamiyyuu waanti dhufu jiraachuu mala; waan dhufu mara qolachuuf hidhannoo jabeeffachuun murteessaa dha!!
Dábessá Gemelal
Oduu Simbirtuu OBN Ebla 10, 2011Obboo Shimallis Abdiisa
Galatoomi Alamuu dhugaa jirtu kana nuuf saaxiluu Keetiif!


text:
OBN Hagayya 14, 2011 – Anga’oonni gibiraa Zaambiyaa xiyyaara nam-maleessatti (dironii) fayyadamuun konkolaattota fe’umsaa gurguddoo ashuuraa otoo hin kaffaliin meeshaalee galchan ittiin to’achuu eegalan.
Abbaan Taayitaa Galiiwwan Zaambiyaa (ZRA) guyyoota dhuma torbee keessa Kaaba biyyattiitti konkolaattota fe’umsaa torba daandiirraa miliquun bosona keessa dhokatanii turan, dirooniin adda baasuun to’annoo jala olchaniiru.
”Dironiin daandiiwwan wal xaxaa ykn balaafamaa bakka to’annoof dhibaa ta’ee wirtuun sakatta’insaa qabu dadhabe ykn to’annoo lafarraaf rakkisaa ta’etti ramadaman,” jechuun maanejarrii korporeet Kominikeeshinii Abbaa Taayitichaa Toopsii Sikalindaan himan.
”Daandii Kapiri-Serenje’tti diroonii bobbaasuun, daandiin guddaan konkolaataan akka irra hin jirree duwwaa wayita ta’u, daggala keessa, daandiirraa fageenya kiilomeetira 14 irra garuu sochii wahii argan.”
Konkolaattoonni karaa kibba biyyattii imalan biyyoota ollaa akka DR Koongoo, Maalaawii ykn Taanzaaniyaarraa dhaqanii deeebi’u.
Konkolaachistoonni mi’asaanii daggala keessatti harcaasaanii konkolaattoota xixiqqoodhaan fe’anii akka bira darban Aabba Sikalindaan himaniiru.
”Wayita qaraxa hin kaffaliin miliqaa turanitti daldala biyya keessaa nutti fakkaata ture,” jedhan.
Abbaan Taayitaa kun – ZRA teeknoolojiii kanatti fayyadamuun galii biyyatti akka guddisu abdii qabaachuu beeksise. Gabaasni kan BBCti.


text:
Mudde 8,2015 Guyyaa Har’aa FDG Itti Fufuun Magaalaa Waliisoo,Ada’aa Bargaa,Ejeree,Geedoo fi Shashammannee Keessatti Jabaatee Itti Fuee Jira.
Addatti Walisoo dirree waraanaa fakkaattee jirti. Manneen tajaajila kennan kan akka Hoteelaa,Suuqii fi dhiimmi daldalaa hundi dhaabatee waraani tikaa waayyaanee qawwee waaqatti olqabanii dhkaassaa jiru. Kan namatti tolu ummaann magaalichaa bartoota cinaa graa jira. Loltooti Wayyaanee dhukaasa bananiin meeshaa gurguddaa yeroo shanii ol dhukaasanii jiraachuu Qeeroon gabaasa.


text:
Jooseef Fuuriyee
Jooseef Fuuriyee (Fireenchii: [fuʁje]; 21 Bitootessa 1768 – 16 Caamsaa 1830) abbaa herregaa fi fiizisistii Firaansi Okzeeritti dhalate yoo ta'u kan inni ittiin beekkamus qorannoo siireesii Fuuriyee fi akkamitti akka siireesin kun rakkoo oo'a dabarsuu fi kirkiraa (vibration) irratti hojiirra oolu danda'urratti godheeni. Tiraanisfoormin Fuuriyee fi seerri Fuuriyee kabaja isaaf jecha maqaa isaatti moggaafaman. Fuuriyeen argannoo galtee giriinhaawusii (greenhouse effect) kan argate ta'uunis beekkama.


text:
Hiikkan Makmaaksa kunnenii maali?
- Leenca humnaan roorrisu, qamaleen malaan ajjeefte.
- Lukkuun biyya hin qabdu, bakka bultu hin dhabdu.
- Maraattuufi sooressi akka argetti haasawa.
- Mucaan ” nyaanyaa” jedhe osoo hin nyaatiin hin hafu.
- Of-jajjuun loon lamaa, tikseen kuma lama.
- “Osoo wajjiin gallee hoolaa, walii qallee” jette jeedalli sareen.
- Ari’ii biyyaa baasii qabii itti hasaasi.
- Bareedina gurraachaafi dubbii gamnaa nama bira gaheetu hubata.
- Abjuun bara beelaa buddeen, buddeen jetti.
Fuula/ Page Siif siin like fi share gochuu hin dagatina!
Galatooma!


text:
OBN Gurraandhala 6, 2012 – Investimentii fi hojii uumuu.
Mootummaan naannoo Oromiyaa investimantii fi carraa hojii uumuu dhimma jedhu irratti dureeyyoota waliin finfinneetti mari’ataa jira.
Invastimentii biroo kan biyya keessaa fi alaa dabaluu fi hawwachuun, badhaadhina milkeessuuf ni hojjanna jedhan pirezidaantii itti aanaan mootummaa naannoo oromiyaa obbo shimallis Abdiisaa.
Abbootiin qabeenyaa keenyas kana irratti tumsuun, hoji-maata seektara dhunfaa danqaa ture maqsuun seektara dhunfaa cimsuun mootummaan Naannoo Oromiyaa kutannoon akka hojjatu pirezidaant shimallis dubbatan.
Abbootii qabeenyaa, naannoo Oromiyaa jiran dursa rakkoo isaanii hiikuuf hojii jalqabneera jedhan.
Dabalataan immoo Invastimentii biroo kan biyya keessaa fi alaa dabaluu fi hawwachuun, badhaadhina milkeessuuf ni hojjanna.
Hojii kana fixaan baasuuf dhaabbata PEMAND Maaleezhiyaa fi Hojii gaggeessaa Big Win Dr. Kessatabirhaan Admaasuu tumsa godhaniif galateeffatan.
Boordiin Invastimantii Oromiyaa marii kana booda murtoon dabarsuu abdachiisaa ta’a jedhan Obbo Shimallis.
Ministirri Qonnaa obbo Umar Huseen, Seektaroonni dhunfaa sadarkaa barbaadameen yoo mootummaa hin tumsine akka biyyaatti bu’aa gaarii fiduuf rakkisaa ta’a.
Kanaaf sadrkaa amma irra jirru caalaa gara fooyyeetti hin geessinuu taanan rakkisaadha.
Hojiin kan jiraatuu fi kan uumamuu qaamolee dhunfaa bira jira, Keessattu Oromiyaan dhiheenya qabdu irraa kan ka’e hunduma caalaa carraa qabdi, dureeeyyoota heddutu filata jedhan Ministirri Qonnaa Obbo Umar Huseen.
Marii kana irratti qondaaltonni mootummaa fi dureeyyoonni hirmaataa jiru.
Balaay Tasammaatu gabaase.


text:
Warri Maqaa Xoophiyaatiin socha’an Oromiyaa fi Oromoo diigaa jiru!
Addisu Bullallatiin
KUNOO MISEENSOTA KFO HIDHUUN ITTI FUFE.
1. Obbo Abirahaam Dhiyaanoo I/A Qindeessa koree KFO godina Wallagga Lixaa
2. Ob. Jaatanii Mitikkuu, miseensa koree giddu galeessafi barreessa koree godina Gujii Lixaa
3. Dargaggoo Dhugoomsaa Nagaasaa, dursaa liigii dargaggoota godina Shawaa Kaaba
Godina Arsii keessa
4. Ob. Bashiir Mohammad
5. Ob. Dinquu Mangistuu
6. Ob. Jamaal Jawaar
7. Ob. Nuuraa Abdallaa
8. Ob. Ramadaan Abdulqaadiir
Godina Gujii Lixaa
9. Ob.Waacuu Duubaa
10. Ob. Gammachuu Anaa
Godina Gujii
11. Ob. Tissee Jaarsoo Bulloo
12. Ob. Liibaan Gannalee Cuwee
Godina Addaa Sabbataa
13. Ob. Ob. Morkaa Tolasaa, dura ta’aa liigii dargaggoo KFO
14. Ob. Ahimmad Nuur
15. Ob. Abeebee Disaasaa
16. Ob. Addisuu Disaasaa
17. Ob. Abdii Eebanuu
18. Ob. Rabbirraa Dabaree
19. Ob. Abarraa Baqqalaa
20. Ob. Dabalaa Birratuu
Deeggartoota KFO Godina Shawaa Lixaa keessaa
21. Ob. Taammiruu Alamayyoo
22. Ob. Baqqalaa Goshuu
23. Ob. Addunyaa Biraanuu fi
24. Ob. Dalasaa Abarraa hojjetaa mootummaa
25. Ob. Ob. Biqilaa Addunyaa hojjeta mootummaa
26. Ob. Qana’aa Waldee hojjeta mootummaa
27. Ob. Gaashawu Furgaasaa hojjeta mootummaa ti
Yaadachiisa: Namooti kun kan hidhan ajaja qaamni ol’aanaan kenneen ta’uusatifi gara Kaampii Xolaayitti erganii hanga xumura filannootti achuma tursuuf akka barbaadame odeeffannoon achuma buufata poolisii bira nu gahe addeeseera.
‘Ati miseensa WBOti’ jedhani ijoollee dararun, otoo hin ajjeesin dura fi erga ajjeesani booda haala mirga ilma nama tuqeen sukkaneessaa ta’een dararu fi suraa kaasani social media gubbaa kaahu. Kuni Lixa fi Kibbaa Oromiyaatti qaamota ‘mootummaa’ jedhamanin kan gahaa jirudha.
Ammammoo magaalaalee naannoo Finfinneetti ‘ati WBO deeggarta’ jedhani nama dhibbaatamaan qabani hidhaa jiru.
Jarana, ‘target’ wal-gochun yoo jalqabame, biyyattiin akkuma Mexico fi Honduras taati. Yeroo sanitti, paartii kiyya fi ganda kiyya dhiisi maatii kiyyallee jechu hin dandeessu. Haalli amma jiru akka yeroo Dargitti bakka lamatti qodamani wal-fixu miti, bakka heddutti qodamani wal-nyaatutu dhufa.
Paartileen KFO fi ABO wanna amma deemaa jiruratti murtii isaani dabarsu qabu. Nama baay’eetu qabamaa hidhamaa jira.
Hubachiisa
“Abiyyi Ahimad Gara Arabaa kana Deemuf.akkuma amala isaa ajaja ajjeechaa dabarsee deemun isaa waan hin oolleef hayyoonni Oromoo sabaaf quuqamtan of eeggannoon imalaa jenna.xiyyeeffannoon isaas Hayyoota Oromoo ajjeesudha waan ta’eef.boru (13/2/2020) waare booda gara biyyoota Arabaa ni deema. Silaa yoo biyyaa bahu shira dalaguun beekama waan ta’eef; akkuma amala isaa namni (namootni) bebbeekamoon akka ajjeeffaman (midhaman) ajaja dabarsuun isaa hin oluu ta’aa nama, qee’e fi aante keessan mara sirritti eeggadhaa.”
Warri Maqaa Xoophiyaatiin socha’an Oromiyaa fi Oromoo diigaa jiru!
Gidduu kana waan raajii argaa jirra. Ummata keenya Maccaa Wallagga jiraatuu Buraayyuu, Kattaa, Gafarsaa, Ashawaa Meedaa fi bakkoota garagaraa irraa buqqisaa jiru. Biyya keessanitti galaa jedhu. Biyyi isaanii eessa laata?
Ummata keenya Gidduu galeessaa Tuulamaan ammoo lafa keessan isiniif deebisna jedhu. Qonnaan bulaa fi namoota shira isaanii fudhachuu danda’u jedhanii yaadaniif maallaqa dhangalaasaa jiru. Gujii fi Boorana dhaqanii Afaan Gujii fi Booranaa isinitti dubbanna jedhu.
Obbolaa Maccaa fi Tuulama, Siikkoo fi Mandoo, Ituu fi Humbanna, Raayyaa fi Raayituu, Booranaa fi Baarentuu ijoollee Oromoo diina walitti gochuun jaarsummaa nuuf taa’aa Angoo isaanii dheereffatanii nu cafaquuf dhama’aa jiru.
Ni danda’meeree?! Abadan warri kun biyya mitii ganda tokko ykn maatii isaanii bulchu hin danda’ani.
Oromoon gonkumaa lafa fi gosaan wal hin lolu. Lafti Oromoo tokkoo kan Oromoo hundaati. Adeemsi durii Nafxanyaa(Minilik) qoqqoodee nu cabsa ammas haaromsanii itti fayyadamuutti jiru. Nuti ilmaan Oromoo adeemsaa moofaa fi rakasa kana bira kunneerra.
Diinni keenya tooftaa biraa yoo qabaate haa barbaaddatu malee nuti akka adeemsa harcaatota Nafxanyaa har’aan gargar akka hin baane abdii qabna.
Gada Gabisa


text:
HD. ABO J. Daawud Ibsaa Waajjira ABO Walisotti Saaqan, Ummata Magaalaa fi Naannoo Waliinis Mari’atan!
Baarentuu Gadaa, Walisoo Irraa, Amajjii 20, 2020
Har’a Amajjii 19, 2020 HDn ABO J Daawud Ibsaa: Miseensa Shanee Gumii GS ABO J/Abdii Raggaasaa fi Miseensota GS Abo J Kaappiteen Xilaahun Bantii Fi Kennasaa Ayyaanaa Akkasumas Qondaaloota Abo Kanneen Biroo Waliin Ta’uun Godina Kibbi Lixa Shaggar Magaalaa Walisootti Argamuun Waajjira ABO Godinichaa fi Magaalaa Walisoo Bakka Abbootiin Gadaa, Manguddoonni, Qeerroonii fi Qarreen Naannichaa Akkasumas Miseensoonnii fi Deeggartoonni ABO Kumootaan Lakkaawwaman Argamanitti Saaqan.
Sirna Saaqinsaa Kana Booda Kan Hirmaattotaaf Haasawa Taasisan HDn ABO J/Daawud Ibsaa: Qabsoo Hadhooftuu Hedduu Keessa Dabarree, Wareegamaa Qaqqaalis Kaffalaa Asgeenye, Kan Biraa Haa Hafuutii Waajjiruma Har’a Saaqaa Jirru Kanallee Bara Darbe Erga Saaqnee Booda Bulchitoonni Naannoo Nurratti Cufanii, Bakka Bu’oota Keenya Naannoos Nujalaa Hidhanii Turan, Garuu Abdii Kunnee Hin Teenye, Kunoo Carraaqqii Waliin Taasfneen Deebinee Isa Cufamee Ture Banneerra Jedhaniiru.
HDn ABO: Waajjirri Kun Kan Ummata Naannoo Kanaati Dhimma Itti Bahaa Erga Jedhanii Booda, Kunuunfachuunis Kan Ummata Naannoo Ta’uu Hubachiisaniiru.
Sagantaa Waajjira Saaquu Booda Waltajjii Marii Hawaasa Magaalaa Walisoo fi Naannoo Waliin Guyyuma Har’aa Galma Bulchiinsa Magaalaa Walisoo Keessatti Gaggeeffamerrattis Argamuun Haasawa Kan Taasisan HDn ABO J/Daawud Ibsaa Ummanni Filannoo As Adeemaa Jiruuf Akka Of Qopheessus Dhaamaniiru.
Waltajjuma Kana Irratti Miidhaa Barattoota Oromoorra Yunivarsitiilee Adda Addaa Keessatti Dhaqqabaa Jirus ABOn Itti Dhiheenyaan Hordofaa Jira Kan Jedhan J/Daawud Ibsaa: Akka Mootummaan Biyya Bulchaa Jiru Barattoota Kana Balaarraa Baraarus Waamicha Keenya Irra Deebin Dabarsina Jedhaniiru.
Dhumarrattis Uummanni Oromoo Kibba Lixa Shaggar, Addatti Jiraattoonni Magaalaa Walisoo fi Naannoo Haala Ho’aa fi Miidhagaa Ta’een Bahee Dhaaba Isaa ABO Simachuu fi Waajjira Isaa Jalaa Cufamee Ture Deebi’ee Banachuu Isaatti Gammaduu Fi Galata Guddaan Qaba Jedhaniiru.
J/Abdii Raggaasaas Haasawa Waltajjii Galma Bulchiinsa Magaalaa Walisootti Gaggeeffame Kanarratti Haasawa Taasisaniin Gootummaa Ummata Naannichaa Ibsanii Yeroo Adda Addaatti Warra Biyya Bulchaa Turanirraa Dhiibbaan Adda Addaa Taasifamaa Turus Ciminaan Qabsaawaa Turuu fi Ummata Waan Akeekkate Galmaan Gahu Malee Gadi Hin Jenne Ta’uu Addeessaniiru.
Tuttuqqaa Xixiqqaa Fulduratti Numuudatufis Gadi Jechuu Hin Qabnu Erga Jedhanii Booda Warra Sagantaa Qopheesse Fi Hirmaate Galateeffataniiru.
Uummanni Naannichaas Yaada Nuuf Kenneen HD.ABO J/Daawud Ibsaa Fi Hooggannoota ABO
Magaalaa Walisootti Arguu Isaaf Gammachuu Ittin Dhagahame Guddaa Ta’uu Ibseera.
*Guutummaa Gabaasa Kanaa Dhihootti Karaa ONN Eeggadhaa!


text:
Paartiileen siyaasaa Oromiyaa keessa socho’an dhabamuu nageenyaa Oromiyaa Lixaa fi Kibbaa keessatti mul’atuu fi sababaa kanaan jireenyi uummataa haala baay’ee rakkisaa keessa galuu hubachiisuun akka hatattamaan furmaatni itti kennamu waamicha dhiheessan.
Haala yeroo ammaa naannoolee kana keessatti mul’atu, kan obsanii ilaaluun nama rakkisuu fi afaanitti ulfaatu kanneen jedhan hoogganoonni dhaabilee kanaa yoo hatattamaan rakkoo mul’atu kanaaf furmaatni hin argamne jiraachuu biyyattiiyyuu rakkoof saaxiluu akka malu akeekkachiisan.
Gabaasaa guutuu caqasaa


text:
Author
Sifen Megersa 297 posts
Finfinnee, Gurraandha 18, 2012 (FBC) - Muummeen Ministiraa FDRI Dooktar Abiy Ahimad simannaa hoo’aa jiraattoonni godina Alaabaa fi Kambaataa Xambaaroo taasisaniif galateeffataniiru.…
Hojiileen walitti dhufeenya ummataa cimsan sadarkaa biyyaaleessatti ni hojjetamu – Ministeera…
Finfinnee, Gurraandhala18, 2012 (FBC) - Hojiileen walitti dhufeenya ummataa cimsuu danda’an sadarkaa biyyaaleessatti kan hojjetaman ta’uu Ministeerri Nageenyaa beeksiseera. …
Obbo Gadduun gita isaanii Xaaliyaanii waliin mari’atan
Finfinnee, Gurraandhala 18, 2012 (FBC) – Ministirri Dhimma Alaa FDRI obbo Gadduu Aandaargaachaw gita isaanii Xaaliyaanii Luuwiijii Diimaayoo waliin mari’ataniiru. …
Muummee ministiraa Dooktar Abiy Ahimad bakka bu’oota jiraattoota godina Alaabaa waliin…
Finfinnee, Gurraandhala 18, 2012 (FBC) – Muummee ministiraa Dooktar Abiy Ahimad bakka bu'oota jiraattoota godina Alaabaa waliin mari'ataniiru. Muummee ministiraa har'a ganama…
Injiiner Taakkalaan Proojaktoota Birrii Biiliyoona 10.7 hojjetamaa jiran daawwatan
Finfinnee, Gurraandhala 18, 2012 (FBC) – Itti aanaa Kaantibaan magaalaa Finfinnee Injiiner Taakkalaa Uumaan Proojaktoota Birrii Biiliyoona 10.7 magaalicha keessatti hojjetamaa jiran…
Ityoophiyaan badhaasa jijjiirrama qabeenya qilleensaaf misooma magariisummaan kaadhimamte
Finfinnee, Gurraandhala 18, 2012 (FBC) – Ityoophiyaan bara Faranjootaa 2019 duula misooma gariisummaan biqiltuu biiliyoona 4 dhaabuu isheen jijjiirrama qabeenya qilleensaa biyyaaleessan…
Ambaasaaddar Reedwaan ambaasaaddaroota biyyoota garaagaraa waliin mari’atan
Ambaasaaddar Reedwaan ambaasaaddaroota biyyoota garaagaraa waliin mari'atan Finfinnee, Gurraandhala 18, 2012 (FBC) – Ministir deettaan Ministeera Dhimma Alaa FDRI Ambaasaaddar Reedwaan…
Ulaagaalee mirga namoomaa idila addunyaa leenjii imaammata barnootaa keessa galchuuf mari’atamaa…
Finfinnee, Gurraandhala 18, 2012 (FBC) - Haala ulaagaalee mirga namoomaa idila addunyaa leenjii imaammata barnootaa keessa galchuun danda’amurratti mariin gaggeeffamaa jiraachuu Koreen…
Sagantaan nyaata manneen barnootaa naannoolee Oromiyaa fi Afaar ifoome
Finfinnee, Gurraandhala 18, 2012 (FBC) – Sagantaa nyaataa manneen barnootaa daa’immaan naannoolee Oromiyaa fi Soomaalee fayyadamoo taasiisu ifoomeera. Sagantaa kanaaf Doolaarri…
Vaayrasiin koroonaa ariitiin babal’achaa jira jedhame
Finfinnee, Gurraandhala 18, 2012 (FBC) – Vaayrasiin koroonaa ariitiin babal’achaa jiraachuun ibsame. Aljeeriyaan, Gibtsitti aanuun Afrikaatti biyya lamaffaa aardichaa vaayrasiin keessatti…


text:
Qabsoon Bilisummaa Oromoo eessaa ka’ee garamitti deemaa jira? – MARSAA LAMMAFFAA – Lakkoofsa Kudha-afraffaa
Berhanu Hundee, Onkoloolessa 26, 2019 –
Previous Lakkoofsa Kudha-sadaffaa
Dhimman har’a dhiyeessuu barbaadutti osoo hin seenin dura, barreeffamni ani mata duree kanaan dhiyyeessaa ture baatii (ji’a) Hagayyaa as dhaabbatee ykn osoo ittihinfufin waan tureef, dubbistootni fi hordoftootni tokko tokko na gaafachaa turan. Sababni barreeffamni lakkoofsa kanaa turuu danda’eef dhiphina ykn hanqina yeroo waan ta’eef dubbistootni akka na hubatan barbaada. Ergan kana jedhe booda, dhimmoota yeroo ammaa mumul’achaa jiran laalchisee yaada koo dhiyeessa.
Oromoon bilisoomuun hafee Oromoo fi Oromiyaan gaaga’ama keessa galanii jiru
Erga qilleensi jijjiiramaa biyya Itoophiyaa jedhamtu tana keessatti mul’atee as namootni hedduun Oromoon bilisoome jedhanii dubbachaa turan. Waan akkana jedhaniif sababa qabaatanillee, dhugaan lafarra jiru garuu faallaa kanaa ti. Oromoon bilisoomuun hafee, Oromoo fi Oromiyaan yeroo ammaa gaaga’ama guddaa keessa senaa jiru. Seenaa uummata Oromoo keessatti, Oromoon akka sabaas ta’ee uummataatti akka yeroo ammaa ifaa ifatti arrabsamaa fi salphachaa jirutti tuffatamees, salphatees hin beeku. Kuni hunduu kan ta’ee injifannoo ilmaan isaa argamsiisan humnootni biraa butuu (hijack godhuu) fi ittifayyadamuudhaan waa hundatti abbaa ta’uu dha. Kana kan goosisaa jiru immoo warruma qabsoo Qeerrootiin taayitaa fi aangootti dhufani dha. Warri masaraa Minilik seenanis waanuma jabina isaaniitiin achi galan fakkeessanii uummata isaan achiin gahetti qoosu, tuffatu, hidhu, ajjeesu, ittiroorrisu. Diinota Oromoo garuu gammachiisuuf waan isaan hin yaalle hin jiru; galgalaa ganama dhama’u.
Oromoo fi Oromiyaan yoomiyyuu caalaa rakkoo hamaa keessa kan galan; uummatni keenya nagaan bahee nagaan galuu kan dadhabe yeroo ammaa yeroo ormi isin abbaa dabareeti nuun jechaa nurratti duulaa jiranii dha. Osoo Oromoon abbaa dabaree ta’ee, gaafiilee isaa keessaa takkallee deebii argachuu ni danda’a ture. Gaafiin uummata Oromoo deebii argachuun hafee, waan qabsoo hadhooftuudhaan hanga ammaatti arganneeyyuu dhabuuf jirra. Sirni Federaalaa kan dhiiga fi lafee ilmaan Oromoo fi cunqurfamtootaatiin ijaarame sirna birootiin bakka buufamuuf irratti hojjetamaa jira. Warri nu cunqursaa fi nu saamaa turan, yoomiyyuu caalaa gurmaa’anii, balbala duubaatiin aangooti dhufuuf qophii xumuraa jiru. Seenaan irradeebi’ama akkuma jedhamu, har’as bar-dhibbe 21ffaa keessatti kan Oromoo gabroomsisuuf wixxifachaa jiran warruma nuti Oromoo dha ofiin jedhan gantoota fi galtoota haaraa dha. Tooftaa siyaasaa ti jedhanii uummata Oromoo sobaa fi sossobaa hallayyaatti nugeessuuf hojjechaa jiru. Haala hedduu ulfaataa ta’e keessa gallee jirra.
QBOn boqonnaa haaraa keessa galuu fi cimuun furmaata filannoo hin qabne ta’ee jira
Shira hojjetamaa ture fi jirutti hindammaqamne malee, erga diinotni keenya fi gargaartotni (Collaborators) isaanii tooftaa haaraadhaan QBO sakaaluu jalqabanii turee jira. Uummatni Oromoo jaarmayaa cimaa fi hogganaa cimaa akka hin qabaatne shirri adda addaa dalagamaa ture ammas ciminaa fi bifa adda ta’een ittifufaa jira. Shiroota kana keessaa inni tokko fi hangafti Oromoodhaaf bu’aa fiduu baatus jaarmayaa ADWUI diiganii ykn walitti baqsanii jaarmayaa haaraa kan EPP jedhamu ijaaruuf qophii godhamaa jiru dha. Akkuma yaadatamu, Obboo Jawaar dhimma kana laalchisee barreeffama dheeraa fi xiinxala bal’aa qabu dhiyeessee ture. Warri kanaan aaranii fi gammachuu hin qabne immoo dhaadachuu qofaatti osoo hin hafin lubbuu Jawaar galaafachuuf yaalii godhanii garuu inni kun fashalaa’e. Jawaar gorsas kennaafii isaan wajjin hojjechaa turullee, amma garuu isa akka diina jabaa tokkootti laalanii isa dhabamsiisuuf tattaaffachaa waan jiran fakkaata.
Jawaar dabree dabree dogongora tokko tokko hojjetullee, uummata Oromoo biratti waan jaalatamuuf akkasumas dhageettii fi fudhatamas waan qabuuf, aggaammii isarratti godhame kana keessatti uummatni isa bira dhaabbatee jira. Innis qabsoon tun boqonnaa biraatti ce’uu akka qabdu fi cimtu waan hubate fakkaata. Yoo karaa kanatti kan deebi’u ta’e immoo, shakkii tokko malee uummatni bal’aan Oromoo isa duuba hiriiruu. Fedhii biyyoolessaa uummata Oromootiif (Oromo People National Interest) dursa kennee kan hojjetu yoo ta’e, humna cimaa fi abdachiisaa ofduubaa akka qabu hubachuu isa feesisa. Uummatni bal’aan Oromoos keessumaayyuu immoo Qeerroo fi Qarreen yoomiyyuu caalaa qabsoo cimsanii; fedhiin uummata Oromoo akka guutu godhuun waan yeroon gaafattu ta’ee jira. Amma yeroon yeroo tokkummaadhaan dhaabbatanii; tumsa waliif ta’anii qabsoo kana sadarkaa biraatti ceesisan malee, yeroo waldura dhaabbatanii fi sakaallaa walitti ta’anii miti. QBOn bifa fi aayinaa haaraadhaan sadarkaa murteessaa ta’etti ce’uu qaba.
Hanga dhimma biraatiin walitti deebinutti nagaatti


text:
Oduu Ajaa'ibsiisaa
- Boohartii
Lammiin Faransaay tokko bineensota garaan lafarra looyan 400 waliin jiraata.
Manni jireenyaa Mr Philipp Gillet Fransaay gama dhihaa moggaa magaalaa Nantes, qarqara laga Royer’tti argama. Mana namticha kanaa yoo kan…Guutuu dubbisi...
- Boohartii
Baqataa Addunyaa Ajaa’ibsiise, Mahmuduu Gassaamaa
Mahmuuduu Gassaamaa lammii Maalii yoo tahu umriin isaa 22. Mahmuuduun baqqattoota lammiilee Afrikaa heddu waliin baatii muraasa dura karaa seeraan…Guutuu dubbisi...
- Boohartii
Hoolaan Gurra Keessaa Afaan Qabu Turkiyaa Keessatti Argame.
Alii Duman Turkiyaa Godina Gaaziyaanteep jedhamtu keessatti horsiisee bulaa yoota’u; “guyyaa tokko hoolota tiyyarraa rifeensa osoo murutti jiru, wanti hedduu…Guutuu dubbisi...
- Oduu Ajaa'ibaa
Lammiileen Ameerika sababa dhugaatii kamriitiin du’an daran heddummaataa jiru.
Ameerikaa keessatti baay’inni namoota sababaa dhugaatii kamriitiin du’anii garmalee dabalaa akka dhufe, “washingto post” eeruun barruun”Times” gabaase. Akka qorannoo kanaatti…Guutuu dubbisi...


text:
OPDOn Lafa Gurguratte ODPn Biyyaa Oromoo Gurguratti!
Damee Boruutin, Bitootessa 26, 2019
Yaa Qeerroo fi yaa Qarree Orommo yaroo OPDOn gabaa baaftee isin gurgurtu tole jettanii ilaaltuu? Utuu OPDOn dhugaa jijjirama kana dhiiga keessanitu fide jettee kan fudhatu tahee gaaffii dhiigni keenya itti dhangalafnee fi qaroon ilmaan Oromoo kumaatamni itti araarsa tahe keessa kamitu nuuf deebi’ee jiraa? Abbaa biyyummaa keenya argannee? Hiree keeny ofiin murteefachuuf haqni qabnu nuuf mirkanaa’ee? Qabeenya keenya irratti abboomuu dandeenyee jirraa? Afaan keenya Afaan federaalaa nuuf haa tahu yaroo jennu Afaan Amhaaraa Afaan Afrikaa haa tahu jechuun isaa dhufaa? Namni kun eenyyuuf akka dhaabbatee fi akka hojjetu nuuf hin galuu? Ykn akkuma jedhan nuyi gowwaa dhaa? Kan abbaan fedhe gara barbaadetti nu oofu dha? Nuyi kaayyoo fi akeeka hin qabnu? Daballoota OPDO bitamtee nu sobdu dhaga’uu dhaabuu hin qabnuu?
Waan OPDOn nu sobaa fi sosobaan jirtuun amma yoom dhiigni uummata keenyaa dhangalaa’aa jiraataa? Har’a maqaa ODPn OPDOn nan jijjirame jettee lafa Oromoo gurguruun xiqqaatee biyya Oromoo ija keenya duratti gurgurachaa jirti. Amhaarri magaalota Oromiyaa kan kooti jedhee dhaadachuu irra darbee ilmaan Oromoo magala kanaa bahaa badaa jechaa jira. Kana malee mootummaa mataa isaa magaala Oromiyyaa akka Finfinnee keessatti ijaaratee miidhaa guddaa qabeenya ilmaan Oromoo fi lubbuu namaa irraan gahaa jira. Magaalota biraa keesattis deemanii ijaarachuuf dhaadachaa jiru. Uummatni Oromoo nagaan bahee galuuf yaaddoo guddaa keessa jira.Kan keenya eegaa maal jedhamaa? sodaa immoo obsa?
Har’a Muumichi ministeeraa karaa mirga isaa Alemuu Simee karaa bitaa Damaqee Mokonnon prezedantii ADP jidhuu dhaabatee Uummatni Oromoo wal qixxumman uummata biraa wajjin wal jaalatee akka jiraachaa ture dubbata. Of sobuun bareedaa dha. Qeerroo fi Qarree waamee qabsoo isin fidan kanan uummatni keenya bilisoomee gara fuula duraa tarkaanfachaa jira jechuun kijiba. OPDOn yaroo uummata keenya gabaa baaftee gurguruu barbaadu uummatni gaariin akka Oromoo hin jiru jetti. Achi galagaltee uummata keenya lafa isaa wajjin gurgurachaa akka jirtu immoo ni agarra. Har’a biyya Oromoo guututun gurguramaa jira. Akka kaleessaa qotee bulaa naannoo Finfinnee duwwaa miti kan buqqa’aa jiru. Ummatni Oromoo Kibaa, Kabaa, Bahaa fi Dhihaa buqaa’aa jira. Eeenyyu bakka Uummatni Oromoo irraa buqqa’u akka qubataa jiru wal nama hin gaafachiisu. Amhaarri qophaa’ee hidhatee ofii isaa iyyuu uuummata keenyatti bobba’ee buqqisuu jalqabee jira. Jidduu kana Karrayuu keessatti kan tahaa jiru namni quba hin qabne yoo jiraate hidhataan Amhaaraa Oromoota lafa irraa dugugaa jiru.
Amhaarri hidhachuun aadaa isaa waan taheef wal gahii irraa illee yaroo qawween nama ari’u kan itti dubbatu hin jiru. Ilmaan Oromoo haqa saba isaanii kabachiisu jecha ija mukaa nyaatanii dagala mana godhatan warra qabsoo haqaaf godhan madaafaa fi madhifiin gahuu didee OPDOn xiyaaran gubaa jirti. Biyya lafaa irratti bineensa adamsuunuu bara heeraa f seera qabu kana OPDOn ilmaan Oromoo akka bineesaa adamsaa, hidhaa fi ajjeessaa jirti. Ajjeechaan waggaa digdamii sadetti garaa waan isaan hin geenyeef bara kana ajjechaa isa o’aa keessa jiru. Namni dhiiga nama dhuguu baree amma fedhe iyyuu yoo ajjeesse garaa isa hin gahu. Caalaa iyyuu dabalee ajjeessuu barbaada. Warri isaan ajjeessan halkan abjuun waan itti dhufanii warra isaan fakkaatu hundaa ajjeessanii lafa irraa fixxuun waan hiikaa tahuuf itti fakkaata.
Jawaar Mohammed ergamtuun OPDO tokkoffaan namni balaafattu Alemuu Simee harka mirgaa Muumicha Ministeeraa bukkee yaroo dhaabbatu arguun ammam ODPn akka OPDO gadi taate agarsiisa. ODPn nu ceesisaa jedhee warri eegatu warra abjuun dhadhaa dhugaa bulu qofa. ODPn namaa fi biyya ceesisuu miti ofii ishee iyyuu ce’aa hin jiru. Utuu isa gamaa fi gamana jiru walitti araarsuuf jidduu deemtu kan dura qilee bu’u ishee dha. Qeerroo fi Qarreen Oromoo warra seenaa nyaatu utuu hin taane warra seenaa hojjetu.
WBOn har’a ODPn adamsamaa jirtu Qeerroo f Qarree waggaa shanan darban qabsoo bilisummaa fininsaa turan akka tahe dagatamuu hin qabu. Akka OPDOn ololtu waraanni kun kan ijaarsa nama tokko utuu hin kan uummata Oromoo bal’aa ti. Bakka har’a lolli guddaan itti deema jiru naannoo adda addaa haa tahu malee ilmaan Oromoo naannoo hundaatu keessa jira. Hammeenyi OPDOn naannoo tokko tokkotti gochaa jirtu dhiyeenyatti bakka hundaa akka qaqqabu mamuu hin qabnu.Kanaafuu irree tokkoon kaanee of irraa darbuu qofatu filmaata dha.
Miseesota WBO warra Abbootii Gadaa fi Uummata Oromoo ammanee gale OPDOn mana hidhaa galchitee hiraarsaa fi haamilee isaanii cabsitee akka maraatan gochaa jirti. Kana malee busaa fi dhukkuba adda addaaf saaxilamanii akka dhumanii gammoojjii keessatti hidhaman jiru. Gochi kun seera jalataa kan mirga dhala nama wajjin wal mormu tahuu isaa caala ammam OPDOn akka gadi galtuu taate agrsiisa. Ijoollee kana lolan hin moone. Soban moote. Akka jecha miseensa Koree Tekinkii nama turee Obbo Baqalaa Garba jedhuu yoo tahe nama 827 galshuuf mootummaan kun lola waggaa sadetii amma waggaa kudhanii isa fudhatu danda’u bararree jirra jedha. Inni illee hojii isaa kana akka waan gaarii godheetti himata. Garuu hojii fokkisaa, abaramaa fi yakkamaa guyyaa tokko isa gaafachiisu akka tahe dagachuu hin qabu. Mootummaan OPDO sobduu akka taate utuu beeku maaliif ilmaan Oromoo sobee hidhaatti galchuun barbaachisaa tahe? yoo innis bitamtuu fi ergamtuu OPDO hin taane? Guyyaa tokko hunduu kan hojii isaa ni argata.Yoo nama biratti utuu seeraaf hin dhiyaatiin hafe seera Waaqaaa jalaa namni milquu danda’u hin jiru. Hundaaf akka hojii isaa!
Injifanno Ummata Oromoof!
Gadaan Gadaa Bilisumma Ti!


text:
Maarliin Adaamsaniin
Nama waaqayyoon sirriitti amanatu beektuu qabdaa? Yommuun jiraachuu waaqayyoottii amanaa hin turretti, hiriyaa gaari tokkoo kan yeroo hundumaa Waaqayyoon kadhattun qaban turee. Yeroo hundumaa torbee torbee dhaan dhimmoota waaqayyoo itti ishee dhaaf eeggatuu irratti amantaa isheen waaqayyoo irratti qabdu natti himti turtee. Torbee hundumaas Waaqayyoo deebii kadhannaa isheeti wantoota baramoo hin taane utuu inni hojjetuu nan argan turee. Nama jiraachuu Waaqayyootti hin amanneef torbee torbee dhaan waan akkasii arguun hammam rakkisaa akka ta’e ni beektaa jedheen amana? Yeroo muraasa booddee, mudannoon kun gara mormii dadhabaatti cee’e.
Maalif Waaqayyoo kadhannaa hiriyaa koo deebisaa ture? Sababni guddaan jiru Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya qabaachuu isheeti. Waaqayyoo duukaa buu’us ni barbaaddi turtee. Akkasumas, wanta inni dubbatus nii dhaggeeffattiin. Yaada ishee keessattis, waaqayyoo jireenya ishee gaggeessuuf mirga guutuu qaba turee, isheenis akka inni kana godhuuf ni simatti turtee. Wantoota tokko tokkoof gaafa kadhattuu jireenyi inni kunis kutaa walitti dhufeenya isheen Waaqayyoo wajjin qabdu keessa isa tokko dha. Fedhii ishee, yaaddoo ishee fi dhimmoota guyya guyyaa jireenya ishee keessa jiran wajjin gara Waaqayyoo gaafa dhuftu baay’ee itti tola turee. Dabalataanis, wantoota Macaafa Qulqulluu irraa dubbistuu, Waaqayyoo isa irratti hirkachuu ishee barbaaduu isaas amantee ni fudhatti turtee.
Yeroo hundumaa himaa macaafa qulqulluu kana mul’isti “Inni kun ofitti amanamummaa nuti gaafa waaqayyotti dhiyaannu qabaannu dha: akka fedha isaatiitti waanuma kamiinuu yoo isa gaafannee, Waaqayyo nu dhagaa’a.” iji Waaqayyoo warra toloota irra jira, gurri isaas kadhannaa isaani ni dhaggeeffataa…”
Tarii sababa Waaqayoo wajjin walitti dhufeenya hin qabneefi dha ta’aa. Jiraachuu Waaqayyoo ni beeku ta’aa, tarii yeroo gara garaatti iyyuu Waaqayyoon ni waaqessu ta’aa. Garuu warri kadhannaan isaani tasuma waan deebi’eef hin fakkaannee tarii Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya hin qabanii ta’a. Akkasumas, cubbuu isaaniitiif Waaqayyoo biraa araara guutuu hin arganne ta’aa. Wanti kun gaaffii kee irratti maal gochuu danda’a? Ibsi isaa “Irreen Waaqayyoo isin oolchuu dhaaf hin gabaabbannee, gurri isaas isin dhagaa’uf hin duudnee. Garuu irra dadarbaan keessan Waaqayyottii adda isin baase. Akka inni isin hin dhageenyetti, Cubbuun keessan fuula isaa isin jalaa dhoksee.”
Waaqayyootti addaa ba’uun namatti dhagaa’amuun ofii isaan waan gaari dha. Namoonnii gaafa isaan Waaqayyoon waa’e waan tokkoo gaaffachuu jalqaban, yeroo baay’ee maaltu ta’aa? “Waaqayyoo rakkina kana irratti sirriittan si barbaada ..” jechuun jalqabu. Sanaa booda dhaabanii ammammoo “nan hubadha ani nama hanqina qabu dha, waa’e waan kanas si gaaffachuuf mirga hin qabu..” jechuun jalqabu. Hubannoo iddoo kufaati fi cubbuu ofiitti dhufaa. Namoonnii kunis kun isaan biraa akka hin taane beekuutti dhufuu; Waaqayyoos isaan hubachiiseera. Miirii “Ani eenyu innan qoosa jiru kun?” jechuunis ni dhufaa, kan isaan hin beekne yoo jiraate akkamitti cubbu isaani hundumaaf akka araara Waaqayyoo fudhatani dha. Akka Waaqayyoo kadhannaa isaani dhagaa’uf Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya qabaachu akka dandaa’an hin beekan. Kadhannaa kee Waaqayyoo akka sif deebisuuf Inni kun is bu’uura dha.
Jalqaba walitti dhufeenya Waaqayyoo wajjin qabaachuu dha. Sababni isaas, Mee namni Maayiki jedhamuu liqa konkolaataa argachuuf akka inni isaaf mallatteessuuf Pireezedantii Unibarsiitii priinstoon gaafatee haa jennu, maayiki pireezedaantii Unibarsiitii Priinstoon qaamaan hin beekun yoo ta’e, dhimmi liqa konkolaataa kun hin raawwatuuf jechuu dha. Garuu utuu mucaan Pireezedaantii kanaa liqa konkolaataaf akka inni isheef mallateessuuf gaaffattee rakkoo hin qabu turee. Sababni isaas dhimmichi dhimma waliti dhufeenyaati.
Gaafa gara Waaqayyootti dhufnuus, yemmuu namni sun mucaa Waaqayyoo ta’u/tuu, yemmuu namni sun kan waaqayyoo ta’u/tuu, inni isaan beeka, kadhannaa isaanis ni dhagaa’a. Yesus akkas jedhe, “Ani tiksee gaarii dha. Ani Hoolota koo beeka, Hoolonni koos ana beeku… Hoolonni koos sagalee koo ni dhagaa’uu. Ani isaan beeka isaanis ana duukaa in bu’uu. Ani jireenya bara baraan isaaniif kennee, isaan kunis raawwatanii hin badanii. Eenyullees harka koo keessaa isaan baaffachuu hin dandaa’u.”
Gara Waaqayyootti gaafa dhufnuu, sirriitti Waaqayyoon beektaa, innoo sirriitti si beeka? Waaqayyoo kadhannaa kee akka siif deebisuuf wabii kan siif ta’uu Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya qabdaa? Moo yaada jireenya kee keessa jiruu wajjin kan wal hin agarreef, waaqayyoo sirraa fagoo jiraa? Waaqayyo sirraa fagoo jira taanan, yookan dhugumaan Waaqayyoon hin beektuu taanan, Waaqayyoo wajjiniin amma akkamittiin walitti dhufeenya akka uumtu armaan gadii ni argattaa. #Getting connected (wal qunnamuu)
Warra isa beekaniifi warra isatti hirkataniif, Yesuus kennaa isaaf arjaa dha: “Isin yoo ana keessaa jiraattan, dubbiin koos isin keessaa yoo jiraate, waan feetan ni kadhatuu innis isiniif in kennamaa.” Isin Waaqayyoo keessaa jiraachu fi dubbiin Waaqayyoo isin keessaa yoo jiraate jechuun jireenyuma isa beeku jiraattuu, isa irratti hirkattuu, akkasumas waan inni isiniin jedhu ni dhaggeeffattu. Sana booddee waan barbaadan hundumaa isa gaaffachuu ni dandeessu. Karaa biraan ittiin ulaaga guunnuu: “Ofitti amanamummaan nuti Waaqayyotti dhiyaachuuf qabnuu: akka fedha isaattii waanuma kamiinu yoo isa gaafannee, inni nu dhagaa’a. akkasumas akka inni nu dhagaa’uu yoo beeknee – waan kamiinu yoo gaafannee – maal akka isa gaaffanne ni beeknaa.” Waaqayyoo kadhannaa keenya akka fedha isaatiitti nuf in deebisaa (akka ogummaa isaatti, jaalala isaatti, qulqullummaa isaatti fi kkf.).
Gara itti deemnuu hundumaattii fedha Waaqayyoo beekna jennuu tilmaamuu dhaan, sababni isaa wantoonnii tokko tokkoo nu biraatti hiika qabaachuu dandaa’u! kadhannaa keenya tokkoof “deebii” sirrii tokko qofaatu jira jennee tilmaamnaa, dhugaatiyyuu wanti SUN fedha Waaqayyoo ta’uu dandaa’a jennee tilmaamnaa. Iddoon kunis ulfaata ta’uu dandaa’a. jireenya beekumsi isaa dangefamaa fi yeroon isaa dangefamaa keessa jiraannaa. Waa’ee haalota dhufuufi wantoota achi keessatti ta’aan odeeffannoo nuti qabnu daangeffamaa dha. Hubannaan Waaqayyoo garuu daangaa hin qabuu. Toora jireenya keessatti akkaata itti ta’iin garagaraa raawwataniifi seenan hunduu waan Waaqayyoo beeku qofaa dha. Wantoota nuti tilmaamnuu gararraatti illee Waaqayyoo kaayyoo qabaachuu ni danda’a. kanaaf Waaqayyoo waan nuti kun fedha Waaqayyoo ta’uu qaba jennee murteessine qofaa miti kan inni godhuu.
Fuulli macaafa Qulqulluu hunduu yaada Waaqayyoo nuuf qabuun kan guute dha. Ergaan Wangeelaa hundinuu walitti dhufeenya nuti Waaqayyoo wajjiniin qabaachuu qabnu isaa Waaqayyoo nurraa barbaadu nuuf ibsa. Mee fakkeenyota muraasa haa ilaallu:
“Waaqayyo garuu amma iyyuu tola isaa isanitti argisiisuudhaaf isin eegaa jira; isiniif oo’uudhaafis ka’eera; Waaqayyo gooftaan, Waaqayyo isa firdiin isaa qajeelaa waan ta’eef, warri isa eeggatan haa gammadan!” qabateettaa kana? Akka nmani tokko si gargaaru dhaaa barcuma isaarraa ka’ee dhufu, “Arjummaa isaa sitti agarsiisuuf inni ka’a.” “Waaqayyo kun, karaan isaa mudaa hin qabu,… Waaqayyo warra isatti kooluu galan hundumaaf gaachana.” “Kunoo, iji Waaqayyoo warra isa safeeffatan, warra gaarummaa isaa abdiidhaan eeggatanis in to’ata.”
Haa ta’uyyuu malee, karaa ittii namaaf dhimmuu fi jaalala isaa isa guddaa waaqayyo nutti agarsiise kutaa macaafa kanaarraa argannaa: Yesus akkas jedhe, “Namni tokko firoota isaatiif jireenya isaa dabarsee kennuu irra kan caalu, jaalala guddaa qabaachuu hin danda’u.” innis isa Yesus nuuf godhedhaa. Kanaaf, “Kana hundumaa irratti Waaqayyoo gara keenya erga ta’ee, eenyutu nu irratti ka’a jenna ree? Waaqayyo ilma isaa utuuhin mararsiifatiin hunduma keenyaaf dabarsee erga kennee, waan hundumaas immoo ilma isaa wajjin tola nuuf hin kennuu ree?”
dhugaan jiruu namoonni ni dhukkubsatu, duu’uyyuu ni dandaa’u; rakkoon dinagdees akka jiru ni beekamaa dha, haalonni baay’ee rakkisoonis dhufuu ni dandaa’u. Sanaa booda’oo?
Waaqayyoo dhiphina keenya hundumaa akka nuti isa irratti dhiisnu nutti dubbataa. Yooma haalonni namatti hin tolan ta’eeyyuu, “inni isiniif waan yaaduuf dhiphina keessan hundumaa waaqayyo irratti dhiisaa.” Haalonni waanuma to’aannaa ala ba’an yoo fakkaatanuu, garuu akkas mitii. Addunyaa guutuun Waan nurraa adda ba’ee yoo fakkaateyyuu, Waaqayyo garuu nu wajjiniin jiraa. Inni kun gaafa namoonni Waaqayyoon beeku isaaniitti galateefatoo ta’ani dha. “Gooftaan dhi’oo jiraa. Waanuma hundumaatti kadhataa fi himataan galataa wajjin wanti isin barbaachisu Waaqayyo duratti akka beekamu godhaa malee, waanuma tokkotti yaaddoo hin qabaatinaa! Nagaan Waaqayyoo inni hubannaa namaa hundumaa irra caalus,karaa Kiristoos Yesus garaa keessan in eega.” Waaqayyoo furmaata siif in kennaa, KARAA ati ni dandaa’ama jettee tilmaamteen olittis waaqayyoo rakkina kee ni furaa. Kiristaanonni hundinuu jireenya dhuunfaa isaani keessatti akka fakkeenyota kanaatti jiraachuu qabu. Garuu yooma haalonni fooyyaa’uu dhiisanuu, Waaqayyo garuu haalotuma kana keessattii nagaa isiniif in kennaa. Yesus akkas jedhee, “Nagaa isin biratti nan hambisaa, nagaa koo isiniif nan kenna; ani akka biyyi lafaa kennuttan isiniif kenna miti, garaan keessan hin raafamim, hin sodaatinis!”
Gaafa haalonni rakkisoo ta’aanis Waaqayyo isa amanachuu keenya akka itti fufnu barbaadaa, Macaafnis “Amantii dhaan malee, waan agartuun hin adeemin” jedha. Kana jechuun garuu Amantii Jaama jechuu miti, amala Waaqayyoo irratti hundaa’uu dhaan jechuu dha. Konkolaataan riqicha Goolden geeti irra konkolaatu amanamummaa riqichichaan konkolaata malee, miira konkolaachisaan sun keessa jiruun yookaan waan konkolaachisaan sun yaada jiruun, akkasumas nama konkolaachisaa sana cina ta’ee jiruu waliin wanta inni dubbatuun mitii, isaan kun rakkoo hin qaban. Konkolaata sana bakka tokko gara bakka kan biraatti kan geessu amanamummaa riqicha sanaati, akkuma konkolaachisaan sunis amanee irra konkolaachisuf fedha qabaatee.
Akkuma kana, Waaqayyoos amanamumaa isaa, amala isaa, gara laafummaa isaa, jaalala isaa, ogummaa isaa, qulqullummaa isaa isa iddoo keenya nuf ta’e sana akka nuti amanannu barbaada. “Ani jaalala bara baraatiin si jaalladheera; kanaafan gaarummaa kootiin ofitti si dhi’eessee.” Isin yaa warra saba isaa taatanii, yeroo hundumaa isa amanadhaa! Wanta garaa keessanitti yaaddan isa duratti dhangalaasaa! Waaqayyo isa nuyi kooluu itti galluu dha.
Waaqayyoo kadhannaa ijoollee isaa deebisuuf fedheera (Warra jireenya isaaniItti isa simatanii fi warra isa duukaa bu’uu barbaadaniif). Waaqayyoo yaaddoo keenya hundumaa kadhataan akka nuti fuula isaatti dhiyeessinu barbaadaa, innis akka jaalala isaatti irratti hojjeta. Rakkina keessa gaafa seennu, yaaddoo keenya isa irratti gatuu dhaan, nagaa isa haala keenya keessa kutee nu dabarsuu isa harkaa fudhachuu qabnaa. Hundeen amantii fi abdii keenyaa amala Waaqayyoo dha. Hammuma sirriitti isa beeknee, isa amanannaa.
Amala Waaqayyoo caalaatti haalan baruuf, “Waaqayyoo eenyu dha?” isa jedhu yookan barruu kan biraa toora kanarraa ilaalaa. Sababni nuti kadhannuuf amala Waaqayyoo dha. kadhannaa Waaqayyo jalqaba deebisuu, Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya akka nuti jalqabnuufi dha.


text:
Prezdaant Abdulfattaah Al-Siisii fi Muummichi ministeeraa Dr. Abiy Ahmad guyyaa kaleessaa bilbilaan kan mari’atan yoo tahu, Prezdaant Al-Siisiin injifannoo badhaasa Noobeelii Dr. Abiy argateef gammachuu itti dhagayame kan ibsate tahuu gabaafame. Dabalataanis hoggantoonni lamaan dhimma hidha laga Abbaay irratti marii addaan kutanii turan, itti fufuudhaaf kan walii galan tahuu FBC’n gabaase.
Mootummaan Ityoophiyaa mariin kun eessaa fi yoom akka itti fufu kan hin ibsin yoo tahu, miidiyaaleen idil addunyaa Masri keessa jiran guyyaa har’aa akka gabaasanitti ammoo, hoggantoonni lamaan Ruusiyaa keessatti mari’achuuf walii galan. Akka gabaasa kanaatti mariin Prezdaant Abdulfattaah Al-Siisii fi Muummichi ministeeraa Dr. Abiy Ahmad karoorfatan kun, kora hoggantoota Afrikaa fi Ruusiyaa dhiheenya magaalaa Sochii keessatti geggeeffamu cinatti tahuu mala.
Marii kanaan dura Khaartuum keessatti geggeeffame irratti Ameerikaan akka biyyoota sadeen mariisistu yaada Masri irraa dhihaate, mootummaan Ityoophiyaa kan dide tahuun ni yaadatama.


text:
Sabboonaan Oromoo Marti Bifa Armaan Gadiin Kabajata!
(WBOn Gaachana Ummata Oromoo ti!)
A. Seenaa*
Ummatni Oromoo guyyaa gabrummaa jalatti kufe irraa kaasee bilisummaa fi walabummaa isaa deebifachuu wareegama hedduu baase. WBOs wareegni inni baasee fi injifannoon inni galmeesse salphaa miti. Kanaaf amajjii 1, guyyaa WBO akka guyyaa injifannoo saba Oromootti kabajna! Seenaa qabsoo bilisummaa ummatoota addunyaa hedduu yeroo ilaallu, biyya ijaarrachuuf qabsoon hidhannoo qooda guddaa qaba. Biyyootni qabsoo hidhannoo malee ijaaraman jiru jedhanii himuun nama rakkisa. Qabsoon hidhannoo ummata tokko ijaaree hiriirsuu, akkasumas jaarmaya fi sabboonummaa ummataa cimsuu fi ittichuu keessatti qoodi inni qabu guddaa dha. Waraanni saba tokkoo injifannoo saba isaa raggaasuu, tiksuu, wabii fi gaachana ta’uun isaas hubatamaa dha.
Ummatni Oromoo erga biyya fi mirga isaa dhabee kolonummaa Habashaa jalatti kufee eegalee bifa gara garaatiin yeroon inni hidhannoo hin kaasne hin turre; akeeka bilisummaa fi galii siyaasaa ifaa jalatti humna ijaarameen kan qabsaawuu eegale utubamuu Adda Bilisummaa Oromoo waliin ta’uunis ifaa dha. Qabsoon bifa kanaan haga ammaa deemes ummata keenya galii bilisummaa fi walabummaa biran gahuu hanqatus tarkaanfii hedduu tarkaanfate; mirgoota hin tuffatamne hedduus Oromoo gonfachisee, qabsoo fuula duraafis bu’uura jabaa kaahe. Kanaafis, haala amma deemaa jiru keessatti, muuxannoo qabsoo hidhanoo haga ammaa gamaaggamanii tarsimoo fi tooftaa fuula duraa qiyaafachuuf bu’urri WBO buuse guddaa dha.
Qabsoon hidhatnoo Adda Bilisummaa Oromo jalatti adeemsifame haala daran rakkisaa fi hacuuccaa jabaa keessatti eegalee, gufuulee keessaa fi alaa hedduun xaxamee ture; haa ta’uuti qabsoo kanatti itti cichee qabsoo hadhooftuu gaggeesseen mirgoota hedduu Oromoo goonfachiise jira. Haala kanaan:
- Injifannoon qabsoon Oromo haga ammaa galmeesse hundi sababa qabsoo hidhannoo tiin kan argaman ta’u hubachuu qabna. Mirgootni kunis kan galmeeffaman miseensota fi ummata keenya kuma hedduu dhaan lakkaawaman wareegama itti baasanii, maatiin kuma hedduun itti diigamee, qabeenyi hedduun itti dhabame fi qabsaawotni kuma hedduun itti dararamanii ta’uunis ifaa dha. Wareegama kanneeniin alatti bu’aan argamuu fi sadarkaan dammaqiinsi ummata keenyaa har’a irra gahe fiduun hojii salphaa ta’uu hin dandahu ture. Gaaffiin Oromoo gaaffii haqaa ta’uun fi ajandaa siyaasaa gaanfa Afrikaa keessa seensisuun kan danda’e sababa qabsoo hidhannootiin ta’uun beekamaa dha. Dhimma kana madaala isaa hubachuuf, gaafa ABOn ijaaramee qabsoo eegalu; haalli sabbonummaa ummaa Oromoo maal keessa ture? jirreenyi ummata keenyaa addunyaa irratti hagam beekamaa ture? jedhanii gaafachuu gahaa dha. Dagaagginni sabbonummaa Oromoo har’a mul’atu fi dhimmi Oromoo beekumsi naannoo fi addunyaa keessatti horates bu’aa qabsoo hidhannoo wareegama ilamaan Oromoo hedduu dhaan argame ta’uun falamsiisaa miti.
- Mirgi hiree murteeffatnaa ummataa har’a diinni, yoo xinnaate waraqaa irratti (heera biyyaa jedhamu keessatti) kaahe, beekuuf dirqame bu’aa qabsoon Oromoo hidhannoo dhaan argamsiise keessa tokko.
- Kanuma waliinis Afaan Oromoo, barruu hin qabne, dhabamaa keessa ture; afaan ittiin baratamu fi hojiin mootummaa ittiin hojjatamu ta’uu danda’uun injifannoo galmeeffame keessaa tokko. Kunis, kan har’a ilmaan Oromoo miliyoonaan lakkaawaman ittiin baratan, hojjatan, barreessan fi ittiin boonan ta’ee jira, afaan Oromoo kun haala akkaan rakkisaa ta’e keessatti dirree qabsoo hidhatnoo keessatti kan dagaage fi muuxxeffame dha.
- Addi Bilisummaa Oromo ifaan ummata Oromo fi addunyaa birattis beekumsa guddaa kan argate bara 1991 as jechuu ni dandeenya. ABOn teessuma Ebla 1991 Londonitti yaadamee turetti afeeramu fi sana boodas mootummaa cehumsaa Itiyoophiyaa kufaatii Dargii booda ijaarame keessatti qooda fudhachuun, utuu hidhannoo harkaa hin qabu ta’ee hin yaadamu ture.
- Oromiyaan maqaafis ta’u bulchiinsa mataa ishee qabaachuun ishees sodaa diinni WBO irraa qabuun ta’uun beekamaa dha.
WBOn injifannoolee armaan olii galmeessee fi bilisummaa saba Oromoof jecha falmaa hadhaahaa gochaa ture ammas itti jira. Har’a illee gootowwaan keenya guyyuu diina kuffisaa kufaa jiru. Kanaaf guyyaa WBO, Amajjii 1, kabaja, ulfinaa fi guyyaa injifannoo ta’uun yaadatnee oolla. Addi Bilisummaa Oromoo Amajjii 1, guyyaa WBO akka tahu kan murteesse sababa malee miti. Innis:
Bara 1978 walakkeessa irraa kaasee haga dhuma 1979tti ABO haala akkan rakkisaa keessa ture. Yeroon kun yeroo lolli Somaliyaa fi Itophiyaa dhumatee, waraanni Ziyaad Barree arihamee bahee, mootummaan Dargii humna ABO kan reef ijaaramaa jiru dhabamsiisuuf duula wal irraa hin citne itti bobaase ture. Waraanni Bilisummaa Oromoo Baalee, Arsii fi Harargee keessatti duula kana of irraa deebisuuf lola cicimaa seene. Qunnamtiin isaa addaan citee ni faca’aa yaaddoon jedhu illee guddaa ture. Qabsoon haqaa yoomuu waan injifatuuf jagnootiin WBO duula Dargii of irraa deebisanii Amajjii 1, 1980 walitti dhufanii ayyaana guddaa ayyaaneffatan. Bara 1980 irraa kaaee guyyaan WBO bara baraan guyyaa WBO fi guyyaa injifatnoo ta’ee kabajama.
B. Akeeki Amajjii 1, Itti Kabajnu Wal Hubachiisuuf
- Injifannoo Qabsoo Hidhannoon Argaman yaadachuuf;
- WBO Cimsuuf Waadaa keenya haaromsuuf;
- Hawwii Oromoon human waraana jabaa ijaarratuun injifatnoo karaa waraanaa argamsiisuun bilisummaa isaa bira gahu jabeessuuf;
- Sabboonummaa Oromummaa ijaaruu, Tokkummaa Oromoo cimsuun Oromoo humna jabaatti jijjiiruuf;
- WBO bakka jirutti haamlachiisuuf;
- Ilmaan Oromoo mooraa diinaa keessa jiran akka of beekanii qawwee isaanii diinatti galagalchuun Oromoo humneessuuf hojjetan jajjabeessuuf;
- Miseensoti WBO, jagnooti Oromoo fincila diddaa kolonii, diddaa gabrummaa, mirga abbaa biyyummaa fi mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu Oromoof lubbuu isaanii dabarsanii kennaan wareegamni isaanii gatii malee akka karaatti hin hafne wal barsiisuuf;
- Kaayyoo ABO kan WBOn itti diina kuffisee kufaa jiru kana bakkaan gahuuf dhaalonni ammaa fi boruu waadaa isaa haaromsuun gootummaan akka qabsoo itti jiru jabeessu fi itti fufu wal hubachiisuuf;
- Jaallan qabsaawota Oromoo bakka adda addaa jiran, mana hidhaa, daggala, bobaa diinaa jala fi biyya ambaa jiran, akka wal cimsanii WBO cinaa hiriiruun xaba siyaasaa bifa hundaa jabeessan dhaammachuuf;
- Barri harayaa bara Injifatnoo, Bilisummaa, Badhaadhinaa, Gammachuu, Quufaa, Dadaa fi Milkii uummata keenyaaf akka ta’u hawwii dabarfachuuf ayyaaneffatnee olla;
C. Kabajaa Ayyaana Amajjii 1
- Amajjii 1, Guyyaa WBO ta’uu wal barsiisuu;
- Wareegama WBO baasaa turee fi itti jiru, haala akkan rakkisaa keessatti WBO qabsoo isaa gaggeessaa qabsoo Oromoo baatee hardhaan gahuu wal hubachiisuun qabsoo hadhooftuu kanatti firii gochuuf Oromoo mara irraa waan eegamu marihachuuf;
- WBO akkaataa itti gargaaranii waraana cimaa taasisuu dandahamu irratti wal marihatuu, wal gorsuu, waan WBO gumaachame walitti qabanii WBOf erguu, gargaaruuf;
- Akka wal amantaa fi walitti dhiyeenyaan muddee 31 halkan walakkaa sa’aa 12:00 irratti dungoo qabsiisuun kabajaa WBO Qabnu fi injifannoo inni galmeessee dhaadhessuu fi gammachuu ibsachuu;
- Faaruu Alaabaa Oromoo kana bakka bakkatti akka faarfamu walii dabarsuuni fi faarfachuun kabajamuu qaba!


text:
Artist Laggasaan jaalala tapha masiinqoon kan booji’me yeroo artistii beekamaa biraa Wasinuu Didoo jedhamu masiinqoon weellisu arguun akka tahe kanaan dura ibsaa tureera.
Artisti Wasanuu Didoo, hiriyyaa abbaa isaa Obbo Abdii yoo tahan, isuma irraa masiinqoo taphachuu barachuun yeroo umuriin isaa gara waggaa 20 tahu gara magaalaa Finfinnee dhaquun mana tiyaatiraa Haager Fiqiritti sirbuu eegale.
Laggasaa Abdii Tiyaatiraa Hagar fiqir, Tiyaatira Biyyaalessaa, Tiyaatiraa fi Aadaa Magaalaa Finfinnee, Orkeestiraa Poolisii, Kiburzabanyaa fi kanneen biroo keessatti yeroo dheeraaf hojjeteera.
Artisti Laggasaa Abdii sirboota isaan nama onnee namatti horu jedhamuun beekama.
”Maasaan gamaa lafa hin baatuu, talbaa facaafata taati
Tokko du’ee tokko hin nyaatu wal gaggalaafata taati” jechuun kan masiinqoon weellisaa ture hanga ammaattiyyuu fudhatama guddaa qaba.
Weellisaan kun dandeettii meeshaalee muuziqaa garaagaraa illee barachuun guddina aartii Oromoo keessatti nama shoora olaanaa bahatedha.
Artis Laggasaa Abdii bara 1952 aadde Ijjigee Ababaa waliin bultoo dhaabuun ijoollee dhiiraa afurii fi dubara sadii godhataniiru.
Dabalataan bara 1970 keessa hiriyootaa isaa fi artistoota kanneen akka Dammisee Dastaa, Lammaa Gabrehiwoot, Ayyaalee Yimaanuu waliin tahuun dhuunfaadhaan ‘garee muuziqaa Aadaa biyyaa’ jedhamu tokko hundeessuun guddina aartii keessatti gumaacha olaanaa gochaa turaniiru.
Yeroo garaagaraatti biyyoota akka Keeniyaa, Sudaan fi Kooriyaa Kibbaa deemuun aadaa fi sirboota Oromoo agarsiisuunis dinqisiifannaa guddaa argataniru.
Walumaa galatti artist Laggasaa Abdii dhiibbaa ulfaataa bara Afaan Oromoodhaan dubbachuun qaanii turee fi maqaan namootaa illee Afaan Oromoo irraa jijjirama ture keessa darbuun waggoota 60 oliif guddina aartii Oromoof gumaacha olaanaa taphateera. BBc Afaan Oromoo


text:
Yunaatid States xayyaara ishee nam- maleeyyii Iraan kuffiste haaloo ba’uuf jecha maadheelee sadii haleeluuf eega qophii xumurattee booda lubbuu lammiwwan Iraan olchuuf jecha ajaja haleellaa kaasuu ishee beeksiiftee jirti.
Gazeexaan Neew York Taayims akkuma gabaase sana Prezidaant Traamp jalqaba maadheelee Iraan keessaa hanga tokko kan akka Raadaarii fi baatirii Misaa’eelaa irratti haleellaan akka gaggeeffamu ehamanii turan .
Gazeexaan Waashingtan postii fi sabaa himaa kanneen biroon aangawoonni bulchiinsaa Traamp maqaa dhahuun akka gabaasanti prezidaant Traamp haleellaa haaloo ba’uumsaa kana raggaasisanii jiru.
Kamiisa kaleessaa galgala Maadhelee sadii irratti tarkaanfii waraanaa kan haaloo ba’insaa fudhachuuf nama meeqa ajjeesa jedhee gaafannaan 150 deebii jedhu Jeneerala biraan argadhe kan jedhan Traamp daqiiqaan kudhan lafa hafeetti haleellaan sun akka hafu godhe jechuun Twitarii irratti barreessan.


text:
Hogganoota KFO dabalatee namoonni torba himannaan irratti dhiyaate ture addaan cite akka hikaman kaleessa Wiixata Guraandhala 12 bara 2018 akka labsameetti har’a gadhifamuu isaanii beekamee jira.
Obbo Dajanee Xaafaa, Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo, Obbo Baqqalaa Garbaa, Obbo Addisuu Bullaallaa , Obbo Bayyanaa Ruudaa, Obbo Geetu Gaarumaa fi Obbo Tasfaayee Liiban har’a Gadhiifamuu isaanii itti aanaa dura ta’aa Kongreesii Federaalawaa Oromoo Obbo Mulaatuu Gammachuu ibsanii jiru.
Obbo Baqqalaa Garbaa yaada Raadiyoo Sagalee Amerikaaf kennaniin wantii ta’e hundumtuu qooda fudhannaa uummata keenyaan waan ta’eef baayyee baayyee galateeffadha jedhan.
Galmee Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo jalatti kanneen himatamanii turan namoota 22 keessaa Dargaggoo Darajjee Margaa irraa kan hafee hunduu gadhiifamanii jiru.Dargaggoo Darajjee margaa mana hidhaa keessatti dararaa guddaan irra ga’aa akka ture gareeleen mirga dhala namaaf falman gabaasaa turan.
Abbaan Dargaggoo Drajjee Obbo Margaa Dabaloo himannaa ka biraan mana hidhaa Qilinxoo keessa jiru.


text:
Daarektoreetii Dhimma Kaabinee
Daarektoreetii Dhimma Kaabinee
1) Tajaajila dokumanteeshinii mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiif kennuu,
2) Qaboo yaa’ii mana maree irratti qabamu barreeffamaanis ta’e sagaleedhaan waraabuun qopheessuu fi haalaan gurmeessuu
3) Murtiiwwan mana mareetiin darban qindeessuun qaama dhimmi ilaaluuf akka dabran I/G/ waajjiraatiif dhiyeessuu
4) Murtiiwwanii fi ragaalee mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaa qulqullinaan qabuu fi gurmeessuu fi
5) Ajandaawwan mana maree BMNOtiif dhiyaatan qindeessuun dursee miseensota mana mareef dhaqqabsiisuu


text:
Maarliin Adaamsaniin
Waaqayyotti hangam amanannaa? Wantoota nu mudatan hunda keessatti fuula keenya gara isaatti deebifanna. Yeroo haalonni suni tasgabbaa’an wanta goonu sana hunda, yemmuu jeequmsi unu mudatus waanuma sana goonaa?
Waaqayyo akka nuti isa beeknu kan fedhu Waaqa uumaa uumama hundaa ti. Nuti hundi keenya amma as kan jirru sababa kanarraan kan ka’edha. Jabina, jaalalaa, qulqullummaa fi gara laafina isaa akka shaakalluu fi isattis akka amanannu fedha isaa ti. Warra fedhii qaban hundaaf “Gara koo koottaa” jechuudhaan waama.
Inni akka keenya miti, boru, torbee dhufu, waggaa kana fi waggoota kurnan dhufan keessatti maaltu akka raawwatu inni ni beeka. “Jalqabaa qabee hanga dhumaatti kan dubbatu ana duwwaadha. Waaqni ana fakkaatus hin jiru” jedha Isa 46:9. Addunyaa kanarratti waan ta’u hunda ni beeka. Isin gargaarufis isin wajjin ni ta’a. “Waaqayyotti nuyi kooluu in galla, inni humna keenya, inni rakkina keessatti gargaara ta’uun isaa…” (Far 46:1) unutti himeera. Garuu garaa keenya guutuu isa barbaaddachuu qabna. “Garaa keessan guutuu yoo ana barbaaddattan ana argattu” (Er 29:13) jedheera.
Kana jechuunis namoota Waaqayyoorra rakkinnii fi qorumsi gonkumaa hin ga’u jechuu miti. Gochaan shororkeessitootaa namoonni hedduun akka du’anii fi dhiphatan akkuma godhu hunda, namoonni Waaqayyoos sana keessa miidhamuu danda’u. Garuu Waaqayyo isaan wajjin jiraachuun isaa jajjabinaa fi nageenya isaaniif kennu qaba. Hordoftoota Yesus Kristoos keessaa inni tokko, “Karaa hundumaa in rakkanna, garuu badduu hin baanu; waan goonu in wallaalla, garuu abdii in kutannu. In ari’atamna, garuu hin gatamnu; lafaan dha’amna, garuu achumatti hin hafnu” (2 Qor 4:8-9) jechuudhaan ibseera. Jireenya keenya keessatti qorumsi adda addaa unu mudachuu akka danda’u dhugaadha. Haata’u malee nama Waaqayyoo taanee yommuu qorumsa akkasii keessa darbinu qorumsa sana haala adda ta’ee fi humna unu biraa hin taaneen cimnee yommuu keessa dabarru argina. Rakkinnii fi qorumsi kamiyyuu humna Waaqayyootiin ol ta’ee hin beeku. Inni rakkina unu falmatan hunda caala. Kanaafis qorumsa sana hunda keessa qofaa keenya akka darbinuuf unu hin dhiisu.
Sagaleen Waaqayyoo, “Waaqayyo gaarii dha, yeroo rakkinaattis iddoo baqaa ti, warra isa amanatanis beeka” (Naho 1:7) jedha. “Waaqayyo warra isa waammatan hundumaatti, warra dhugaadhaan isa waammatan hundumaatti dhi’oo dha. Inni fedha warra isa sodaatanii fiixaan in baasa; iyya isaaniis immoo in dhaga’a, isaan in oolchas” (Far 145:18-19) jechuudhaan itti dabalee dubbata.
Yesus jechoota garaa warra akkasii jajjabeessu akkas jechuudhaan dubbateera. “Simbirroonni lama beessee tokkotti gurguramuu mitii? Isaan keessaa tokkoyyuu fedhii Abbaa keessanii malee lafa hin buutu. Isin garuu rifeensi mataa keessanii cuftinuu lakkaa'amaa dha. Kanaaf hin sodaatinaa; Isin dimbiiccoo hedduu caalaa gatii qabduutii (Mat 10:29-31). Dhuguma gara Waaqayyootti yoo deebitan, haala namni kamiyyuu godhee hin beeknee fi gochuus hin dandeenyeen waa’ee keessaniif ni dirqama.
Waaqayyo gaafa sanyii namaa uume bilisummaa fedhii wajjinidha. Kana jechuunis isa wajjin dirqiidhaan tokkummaa akka qabaannu fedha isaa miti. Waa’ee isaa hunda gadi dhiisnee isa ganuudhaaf mirga qabna jechuudha. Dirqamaan akka isa jaallannu gochuu ni danda’a ture. Garuu utuu akkasitti uumeera ta’ee walitti dhufeenyi isa waliin qabaannu maal fakkaata jettanii yaaddu? Michuu gaarii ta’uu hin danda’u; ta’uu kan danda’u abboomamuu dirqamaa fi to’annoo cimaarratti hundaa’ee duwwaa ta’a ture. Inni garuu bilisummaa fedhii nuuf kenneera.
Akkuma amaleeffannaadhaan keessa lubbuu keenyaan “Yaa Waaqayyo haalonni hamma kanatti hamoo fi kan nama gaddisiisan hamma ta’anitti maliif calliftaa”? jennee iyyina.
Waaqayyo dhimma kanaaf deebii attamii akka kennu feenaa? Gochaa namootaa akka to’atu barbaannaa? Sababa shororkeessitootaan lakkoofsi namoota dhumanii akka hangama akka ta’uu feenaa? Namoonni dhibbatti lakkaawwaman akka duwwaan akka ajjeefaman utuu Waaqayyo eeyyamee miirri gaariin nutti dhaga’ama laataa? Moo Waaqayyo namni tokko duwwaan akka du’u yoo eeyyame? Haata’u malee Waaqayyo du’a nama tokkoo illee utuu dhorkee filannoo wanti jedhamu tokkollee jiraachuu hin danda’u. Namoonni Waaqayyoof dhimma dhabuu filatu, Waaqayyorratti kaka’u, fedhii mataa isaanii irraa deemuudhaan namoota biro irratti gochaa nama sukkanneessu raawwatu.
Biyyi lafaa kuni ilmaan namaaf gaarii miti. Namni tokko unutti dhukaasuu danda’a. Yookaan immoo balaa konkolaataadhaan rukutamuu dandeenya. Sababa shororkeessitootaan gamoo irraa lafa dhahuu dandeenya ta’a. Biyyaa lafaa gidiraadhaan guutamtee fi bakka haalli hundi akka fedha Waaqayyootti hin raawwanne kana keessatti wanti hedduun unurra ga’uu danda’a.
Garuu Waaqayyo araara namootaa irratti hin hirkatu, unutu araara isaa jala jiraata malee. Kuni Waaqayyo uumama samii hurjoota lakkoofsaan oli ta’an hunda jecha “Haa ta’au!” jedhuudhaan isa uume dha (Far 47:8). Humnaa fi ogummaa isaaf daangaa hin qabu. Wantoonni nuti mo’achuu hin dandeenye adda addaa yoo unu marsanillee, “Kunoo, ani Waaqayyo dha, sanyii namaa hundumaafis fooftaa dha; wanti anaaf hin danda’amne jiraa ree”? (Er 32:27) jechuudhaan kan nama jajjabeessu Waaqa dindii fi hunda danda’u qabna. Sanyii namaa isa cubbuu jaallatu kanaaf mirgasaa eegaaf, garuu fedha isaa eegaaf. Waaqayyo ifatti “Wantan dubbadhe iddoodhaan nan ga’a, akeeka koo nan raawwadha” (Isa 46:11) jedha. Jireenya keenya yoo isaan kennine jajjabina isa biraa arganna. “Waaqayyo warra kooraan ol of qabaniin in morma; warra gad of deebisaniif garuu ayyaana in kenna” (Yaq 4:6).
Hedduun keenya yeroo baay’ee Waaqayyoo fi karaa Waaqayyoorratti goolii uumna. Namoota biroo waliin yommuu of madaallu nuti fooyyee kan qabnu, akka waan namoota jaallannuu fi kabajinutti of lakkaa’uu dandeenya. Garuu garaa keenya banuudhaan otuu Waaqayyoon fuulaa fi fuulatti arginee, yaadni garaa keenyaa cubbuudhaan kan guutame ta’ee argina. Gara Waaqayyootti kadhannaadhaan yommuu dhihaannu waan hundumaan dadhaboota taanee, Waaqayyo yaada garaa keenyaa, gochaa keenyaa fi ofittummaa keenya akka arge yommuu hubannu naasuudhaan hafuurri nu hin cituu laataa? Jireenyaa fi oolmaa keenya adda addaan Waaqayyo irraa of faggeessina. Isa malees jireenya keenya haala dinqii ta’een gaggeeffachuu akka dandeenyutti of yaadina. Macaafni qulqulluun “Nuyi hundumti keenya akka hoolotaa karaa irraa badnee turre, adduma addaanis kara-karaa in gore…” (Isa 53:6) jedha.
Egaa bu’aan waan kanaa maal ta’a laataa? Cubbuun keenya Waaqayyo irraa adda unu baaseera. Jireenya isa amma argaa jirru caalaatti egeree keenya abdii dhabsiiseera. Mindaan cubbuu keenyaa du’a dha, kunis bara baraaf Waaqayyo irraa adda ba’uu dha. Haata’u malee karaatti araara isaa argachuu dandeenyu unuuf qopheesseera.
Waaqayyo fayyina ilmaan namaa barbaacha gara biyya lafaa dhufe. ” Akka namni isatti amanu marti jireenya barabaraa qabaatuuf malee akka hin banneef, Waaqayyo hanga ilma isaa tokkicha kennutti akka malee addunyaa jaalateeraatii. Sababiini Waaqayyo ilma isaa gara biyya lafaatti ergeef, biyya lafaatti muruuf otoo hin ta'in, karaaa ilma isaatiin biyya lafaa fayyisuuf” (Yoh 3:16-17).
Addunyaa kanarratti siqiqii fi dhiphinni unu mudatu Waaqayyo sirriitti beeka. Yesus teessoo ulfinaasaa gadi dhiisuudhaan foon uffatee gara biyya lafaa, bakka mijataa hin taane gara namaa dhufe. Yesus baay’ee dadhabeera, beelaa fi dheebuu beeka, namoota irraa mormiin isa mudateera. Maatii fi michoota isatti dhihaatan irraa mormiin isa mudateera. Yesus guyyaadhaa gara guyyaatti haalli nama quru isa mudachuurra darbee, qorumsi jabaan isa mudateera. Yesus ilmi Waaqayyoo inni nama ta’e, fedhii guutuudhaan cubbuu keenya hunda fudhachuudhaan, gatii cubbuu keenya nurraa haqe. “Yesuus Kiristoos jireenya isaa dabarsee nuuf kenneera; jaalalli maal akka ta'es kanaan beekina; nuyis akkasuma jireenya keenya dabarsinee obboleeyyan keenyaaf kennuu qabna” (1Yoh 3:16). Reebamuu nama sukkanneessu keessa darbeera, fannoo irrattis salphifamee gidiraa argeera, siqiqiidhaanis ajjeefameera. Gochaa isaa kanaanis nuti araara arganneera. Yesus otuu hin du’iin dura akka fannifamee ajjeefamu namoota birootti himeera. Akkasumas guyyoota sadii booda du’aa ka’ee jiraataa akka ta’u dubbateera. Gaafa guyyaa sadaffaas awwaalchi Yesus duwwaa ta’ee argameera. Namoonni hedduunis inni du’aa ka’ee jiraataa ta’uusaa fi akka isa arganis dhugaa ba’an.
Inni amma jireenya bara-baraa nuuf kenneera. Gochaan kuni kan nuuf malu hin turre. Inni gara jireenya keenyaa akka seenu yommuu isa gaafannu kan gara jireenya keenyaa seenu, inni kennaa Waaqa biraatii nuuf kenname waan ta’eefidha. Kennaan Waaqayyoo karaa Yesus Kristos jireenya bara-baraati. Cubbuu keenyarraa qalbii diddiirrachuudhaan gara Waaqayyootti yoo deebine, jireenya bara-baraa isa karaa Yesus Kristos argamu akka kennaatti tola fudhanna. Kunis karaa wal-xaxaa hin qabnee fi kan ifa ta’e dha.
“Namni Ilma sana qabu jireenya qaba; namni Ilma Waaqayyoo hin qabne immoo jireenya hin qabu” (1Yoh 5:12). Yesus gara jireenya keenyaatti seenuuf hawwii qaba.
Waa’een mootummaa Waaqayyoo attamidhaa? Macaafni qulqulluun Waaqayyo, “…hawwii wanta bara baraa booddee ta’u beekuus yaada ilmaan namaa keessa kaa’eera” (Lal 3:11)nuun jedha. Tarii yaada garaa keenya keessatti biyyi hawwiin nuti dheebonnu maal akka fakkaattu baruuf hawwii qabna jechuudhaa. Duuni namoota nuti baay’ee jaallannuu addunyaa nuti keessa jiraannu kana keessa rakkinni tokko akka jiruu nuuf mirkaneessa. Eenyummaa keessa lubbuu keenyaa keessaa jiraachuudhaaf siqiqii fi dhiphinni hedduu laphee namaa cabsu irraa bakki bilisa ta’e tokko akka jiru ni hubanna. Dhugumayyo Waaqayyo bakka caalmaa qabu tokko nuuf qopheesseera. Bakki kunis bakkatti seerri isaa inni adda ta’e suni guutummaatti itti raawwatu dha. Biyya sana keessatti Waaqayyo ija nama hundaarraa imimmaan isaanii haqa. Achi boo’ichii, gidiraa fi dhiphinni duunis hin jiru. Waaqayyos hafuura isaan nama keessa jiraata, sana boodas cubbuutti hin jiraatan.
Haallitti shororkeessitoonni miidhaa uuman baay’ee nama sodaachisa. Firooma bara-baraa Yesus isiniif Waaqayyo gidduutti diriirse kana fudhachuu diduun gochaa shororkeesitootaa kana caalaa hedduu hammaataa dha. Karaa jireenya bara-baraa duwwaa otuu hin taane, biyya lafaa kanarrattillee jiraachuu Waaqayyoo gongumaa beekuu waan hin dandeenyeef isa malee jiraachuun jireenya keenya hadheessa. Kaayyoon jiraachuu keenyaa isa dha. Burqaan jajjabina keenyaas isa dha, yeroo jireenyi nutti bitaacha’u inni ogummaa keenya dha, jabinnii fi abdiin keenya isa dha. “Gaarummaan Waaqayyoo attam akka ta’e isin miyeeffadhaa ilaalaa! Namni isatti kooluu gale haa gammadu” (Far 34:8).
‘Waaqayyo hirkoo dha’ jechi jedhu jira. Garuu isa duwwaatu Waaqa tokkichaa fi amanamaa dha. Yesus, “Ani nagaa isin biratti nan hambisa; nagaa koos isiniif nan kenna; ani akka addunyaan kennutti isiniif hin kennu; garaan keessan hin raafamin; hin sodaatinis” (Yoh 14:27) jedheera. Namoonni bara jireenya isaanii Yesus irratti hirkatan, akka isaan jireenya isaanii kattaa jabaa irratti ijaarratan isaaniif mirkaneessa. Biyya lafaa kanarra gidiraa fi dhiphinni kamiyyuu yoo isin mudatu inni jajjabina isaa isiniif kenna.
Amma jireenya kamiyyuu keessa yoo taatanillee Yesusiin gara jireenya keessaniitti afeeruu dandeessu. “Warra isa simatanii maqaa isaatti amananiif garuu ijoollee Waaqayyoo akka ta'an mirga kenneef” (Yoh 1:12). Gara Waaqayyootti deebi’uu kan dandeenyu karaa Yesus qofaa dha. Yesusis “karaa fi dhugaan, jireenyis anuma; yoo anaan ta'e malee eennuyyuu gara Abbaa hin dhufu” (Yoh 14:6) jedheera. Itti fufees, “Kunoo ani balbala dura dhaabadheen balbala rurrukuta; namni kamiyyuu yoo sagalee koo dhagayee balbala naaf bane, ani ol nan seena…” (Mul 3:20) jechuudhaan waamicha dhiyeessa.
Amma Waaqayyo gara jireenya kee akka dhufu gaafachuu dandeessa. Kanas immo kadhannaadhaan gochuu dandeessa. Kadhannaa jechuun iftoomina guutuu fi dhugaadhaan Waaqayyo waliin du-dubachuu jechuu dha. Amma akka armaan gaditti ibsametti waan garaa kee keessa jiru baaftee ifatti isatti himuudhaan isa waliin mari’achuu dandeessa.
“Yaa Waaqayyo ani jireenya koo hundaan sirraa adda ba’een ture, amma garuu akkasitti itti fufuu hin barbaadu. Eenyummaa kee beekuu nan fedha. Yesus Kristosii fi dhiifama isaa jireenya kootti simachuun barbaada. Kana booda sirraa adda ba’ee jiraachuu hin fedhu. Har’aa kaasee ati Waaqaa fi gooftaa jireenya koo ta’i. Yaa Waaqayyoo jaalala fi araara keetiif sin galateeffadha.
Akka Waaqayyo gara jireenya keessanii dhufu garaa keessan irraa yoo isa kadhattan, gara fuula duraatti wanti isin barbaachisu waan hedduutu jira. Isa beekuu keessaniin jireenyi amma jiraachaa jirtan aara galfiin kan guutame akka ta’u Waaqayyo abdii isiniif kenneera. Waaqayyo eessa jiraa? Inni kana booda isin keessa jiraachuu fedha. Inni jireenya bara baraa isiniif kenneera.
Biyya lafaa kanarratti haalli kamiyyuu yoo jireenya keessan marse, Waaqayyo waa’ee keessaniif ni falma. Namoonni biroon karaa Waaqayyoo hordofuu yoo didanillee, inni muddamaa fi dhiphina adda addaa meeshaa itti kaayyoo isaa fiixaan baasu godhe itti fayyadama. Gochaawwan addunyaa kanarratti raawwatan hunda Waaqayyo ni to’ata. Isin kan Waaqayyoo edda taatanii abdii isa “Waaqayyo warra isa jaalatanii fi warra akka kaayyoo isaatti waamamaniif akka wanti hundinuu gaarii ta'uuf jedhee akka hojjatu ni beekina” (Rom 8:28) jedhurratti boqochuu dandeessu.
Akkuma kanaandura dubbanne Yesus akka nu hin dhiifnee fi nu hin daganne kakuu akkas jedhu nuuf galeera, “Ani nagaa isin biratti nan hambisa; nagaa koos isiniif nan kenna; ani akka addunyaan kennutti isiniif hin kennu; garaan keessan hin raafamin; hin sodaatinis” (Yoh 14:27), “biyya lafaa kana irratti rakkinni isin argata; garuu jabaadhaa! ani biyya lafaa moo'adheeraatii" (Yoh 16:33).
Waaqayyoon caalmaatti beekuu fi yaada inni isiniif qabu baruuf akka isin gargaaruuf Macaafa qulqulluu keessaa waneela Maatewoos, Maarqos, Luqaasii fi Yohaannis keessatti dhugaawwan barreeffaman dubbifadhaa.


text:
Adoolessa 31,2016 Godinni Arsii guutumaan guututti dirree waraanaa fakkaatee jira waraana agaaziif feederaala qofaan guuttamtee jira. Har’aa fi halkan edaa Adolessa 30, 2016 magaalota Asaasaa, Adaabbaa Dodola, Xijjoo qanxeraa Xiyyootti mromiin cimaan godhameera.
Ummanni magaalaa Asaasaa waraana Wayyaanee Agaazii lama irratti tarkaanfii fudhachuun tokko yeroo lubbuun darbu kaan ammo Hosptaala Awaasaa jiraachuun beekamee jira.
Godinuma Arsii bahaa magaalaa Ashmiira jedhamtu keessattis Adoolessa30, 2016 sagaleen mormii dhageesifamaa oluu Qeerroon naannicha irraa gabaase.
Asaasa keessatti qabeenya mootummichaafi jala deemtota Wayyaanee kanneen ta’an irratti uummani aariin guutamee fi roorroon itti hammaate adabbii sirreessaa kenneen mootummicha rifaasisee jira. waajjirri bulchiisa magaalaa kan balbala shan qabu waajjira bulchiilsa gandaa buusaa gonnoofa dhabamee jira. Kanumaan wal qabatee magaalaa Asaasaa keessaa dargaggoonni hedduun FXG qindeessaa jirtu sababaa jedhuun guyyaa har’aa hidhamanii kanneen jiran keessaa:-
- Dargaggoo Kaddii Abdallaa oggatoo
- Muktaar Abdallaa
- Daawud Abdallaa
Keessatti argamu.


text:
A Modern Oromo language dictionary for young children: 0 to 9 years old. Look up simple Oromo language words and translate between Oromo - English, today.
- Akraa nom
- Accra
- Akraa nom
- Accra
- Akraa phrase
- Accra
Oromo Word of the Day: Register free
Greetings in Oromo: akkam dhiifama galatoomi miti nagaatti .
Latest: "HCL" asiidiidha Akraa Italiya adamsaa ala amala amanuu baga bara haarawaa geesse bokkaa bududdee dhoksuu fakkii gammaduu garee geggeessaa gosaa hojjaa ibsa istaadiyomii maarrabii mana jireenyaa mana qulqullummaa massobila mismaarri namummaa qullubbii raafuu rokkeetti rophilaa ruubii shunkurtaa si'eesituu suuqii zeeytii .


text:
Ministriin naga eegumsa biyyoolessaa Yunaayitid Isteetis waardiyyaaleen daangaa Ameerikaa garee Feesbuukii irratti ergaa loogii sanyii, fi hookkaraa akkamsumas waa’ee koolu galtootaa fi seera tumtoota Laatin Amerikaa ilaalchisuun maxxansan keessaa ti gabaasa jedhu qorataa jiraachuu beeksisee jira.
Marsaan interneetii “ProPublica” jedhamu akka jedhetti maxxansaaleen sun suraalee fi yaadawwan du’uu koolu galtootaatti qoosu kan lammiin Salvaadoor intala isaa waliin utuu gara Ameerikaatti ce’uuf yaaluu laga keessatti liqimfameefaa of keessaa qaba.
Waardiyyaaleen daangaa irra jiran dargaggoon umuriin waggaa 16 hidhaa keessatti du’uu ilaalchisee maal na dhibdee dhaan du’eera wanti ta’u hin jiru jechuun yaada isaan kennan illee gabaasameera.


text:
Waxabajjiii 21,2014 D.Doolloo
Gabaasa Qeerroo Qellem Dambi Doolloo waxabajjii 21 addeessuun sochii uummanni oromoo fi barattoonni Qellem irratti taasisaa jiran isa yaaddessuudhaan kanaan dura uummata oromoo hidhaatti guuruun furmaatatahuu dhabuu irraan ammas uummanni oromoo gaaffii mirgaa barataa waliin tahuudhaan dhiyeessuu isaa waan hin dhaabneef, hidhaanis uummata Oromoo godina kana keessa jiraatu boodatti waan hin jechisiisneef guyyaa har’aa mootummaan Wayyaanee tarkaanfii ummata irratti fudhachuf jecha
humna waraana Agaazii konkolaataa toorba dabalataan Anfilloo keessa akka qubachiise gabaasi Qeerroo ni addeessa.
Uummanni diddaa kanan dura eegale sochiin isa fakkaatu irratti mul’atee jennaan gaaffii tokko malee hidhaa utuu hin taanee rasaasaan reebuu kan jedhu odeeffannan isaa caasaa mootummaa irraa ibsu addeessa, barataas tahe hojjetaa kamiinuu dabalatee saalaas utuu hin qoodin tarkaanfiin irratti fudhatamuu qaba jedhe humna waraanaa fi lukkuulee isaatti dirqama kanaa kennaa akka jiru gabaasni nu gahe addeessa.


text:
Gaaffii: Eessumni kiyyaa haadha tiyya guddifatee ilmaan eessuma tiyyaa sun narraa ajnabiidhaa akka akaakoo kiyyatti laallamaa eessuma kiyya haa ta’uu malee.
Deebisaa: Yoo niitii eessuma keetii haadha tantee harma hoosifte inni akka abbaadhaa ta’aa niitiin eessuma keetii sunillee akka haadhaa taatii innillee siif akaakoo ta’aa, niitiin eessuma keetillee siif akkawoo taatii, ilmaan isaanii ammoo siif eeysumman ta’anii. Yoo isaan harma hin hoosiisin yoo eessumni kankee haadha tantee akkanumatti yoo guddifate ilmaan isaa sirraa ajnabiidha irraa hijaabatuu qabda. Maaliifi jennaan ilmaan isaa sun si fuudhuu danda’an.
Sheikh Abdurrahmaan Shariif


text:
Qeerroo Bilisummaa
Oromoo Finfinnee Oromiyaa
Qabsoon uummanni Oromoo waggoottan 28 darban Wayyaanee waliin taasisaa tureef jiru qabsoo sirnicha dhabama gochuun abbaa biyyummaa Oromoo mirkaneessuuti. Qabsoon abbaa biyyummaa ammoo ququnxuraa siyyaasaan akkasumas kennee aangoo siyaasaa gabroomfataa irraa kennamuun kan argamu miti.
Qabsoon ummata Oromoo sirna gabroomfataa dhabama gochuun cunqursaa jarraa nutti lakkoofsise konkolaachisuu, mirga namoomaaf mirga lubbuun jiraachuu mirkaneeffachuuti. Continue reading


text:
Koreen Dhimma Hawaasa Muslimaa irratti Qorannoo akka geggeessu hundeeffame ibsa Gaazexeessotaaf kenne
Koreen miseensota 9 qabu kun dhimma hawaasa muslimaa irratti qorannoo geggeessuun rakkoolee hawaasichaatiif yaada furmaataa akka qopheessuuf muummicha ministeeraatiin kan hundeeffame yoo tahu, guyyaa hundeeffame irraa kaasee maal irra akka jiruu fi maal hojjatuuf akka karoorfate guyyaa hardhaa ibsa Gaazexeessotaaf kenne jira.
Ibsa kana irratti koreen haarofni kun hooggantoota Majliisaa tahe koree furmata barbaadduu hawaasa muslimaatis kan bakka hin buune tahuun ibsameera . Hujiin ijoo koree kanaa , Caasaan Majliisaa cimaa tahe ganda irraa ka’ee hanga federaalaatti haala kamiin akka ijaaramuu qabuu fi muslimoota hunda hammatee tajaajila barbaachisu kennuu kan danda’u akka tahu qorannoo bal’aa fi saayinsaawa tahe geggeessuu irratti kan xiyyeefatu tahuun ibsameera..
Dhimma Baasii sirna Hajjii bara kanaa ilaalchisee qarshii 5000 kan gad buuse daandii Xiyyaara Itoophiyaa akka tahee fi koreen kun ammas dhimma kana irrattis Xiyyeeffannaa kennuun kan hojjatu tahuus beekameera.


text:
Waan Hin Jijjiiramne Irraa Jijjiirama Hin Eegnu
(Ijoo Dubbiii ABO Onkoloolessa 18, 2017)
Miidiyaa Wayyaanee irraan olola shiraan guutame kan jijjiirama fakkeeffamee yeroo yeroodhaan lallabamuu jalqabe kana osoo hin alanfatne akka hin liqimsine Ummata keenya hubachiisna. OPDOn jijjiirama fiduuf akka waan bilisa taatee tokkotti olola itti fakkeessii hafarfamaa jiru kanaan osoo hin dogoggorre Ummatni keenya galii qabsoo isaa kan tahe Mirga Abbaa Biyyummaa isaa harkatti galfatuuf bayyanootaa fi ciminaan, akkasumas, tokkummaadhaan akka socho’u gadi jabeessinee dhaamna.
Wayyaaneen jaarmaya farra-dimokraasii ti. Eenyummaan Wayyaanee kun waan laaftuutti jijjiiramuu danda’u akka hin taane moyxannoon ganna 26 bareechee waan agarsiisee jiruuf yeroo ammaa dhugaa kana namni hin hubanne jira hin fakkaatu. Waggoota 25 dura Wayyaaneen uumama isaa kan farra dimokraasii tahe kana irraa (Dhiibbaa hawaasa addunyaatiinis tahe dogoggora ofii irraa barachuudhaan) jijjiiramuu danda’a abdii jedhuun Wayyaanee waliin hojjetanii rakkina siyaasaa naannoo kanaa furuuf humnootni yaalan hedduu dha. Haa tahu malee, Addi Bilisummaa Oromoo sana duras maalummaa Wayyaanee hojiidhaan lafa irratti waan beekuuf gama isaatiin humna kamuu wajjin nagaadhaan hojjetanii rakkoo siyaasaa naannichaaf furmaata waaraa fiduu haalli dandeessisu yoo dhugumaan mijaawe itti hirmaachuuf qophii tahuu isaa ibsachaa fi eenyummaa Wayyaanees warra hin beekne biratti saaxilaa yoona gahe. Wayyaaneen ammoo uumama isaa kan farra-mirga ummataa fi dimokraasii irraa jijjiiramuu akka hin dandeenye kanneen hubataniif himaa bahame. Akkuma xiinxala ABOtti eenyummaan Wayyaanee kanneen hubatuu bubbulanii fi kanneen osoo beekanii haalan jiraatan illee farra umamtaa, dimokrasii fi nagaa tahuun amma hundaaf ifa tahaa dhufe jennee amanna.
Bara Wayyaaneen humnaan mootummaa qabsiifamee kaasee ABOf, Ummata Oromoofis tahe Ummatoota cunqursaa Wayyaanee jalatti kufan hundaaf filmaatni tokkichi hafe ijaaramanii karaa danda’ame hundaan irratti qabsaawuudhaan humna farra dimokraasii fi farra nagaa naannichaa tahe kana (humna TPLF/EPRDF) humnaan gatiittii Ummatootaa irraa buusuuf qabsaawuu qofa tahe.
Dhugaa kana tolchee hubachuudhaan, Ummata barsiisee ijaaruu fi hidhachiisuudhaan Ummatni akka mirga isaa qabsoodhaan kabajsiifatu taasisuu irratti hanga Adda Bilisummaa Oromoo kan hojjete hin jiru. Galata ABO fi Ummata Oromoo kan mirga ofii kabajsiisuuf gootummaa fi cichoominaan qabsaawee, har’aan tana Wayyaaneen eenyummaan isaa kan farra-ummataa, dimokiraasii, farra-bilisummaa fi nageenyaa tahe hunda biratti saaxilamee Ummatoota hundaan jibbamee tufamuu bira taree qabsoo Ummatootni mirga ofii kabajsiifachuuf geggeessaniin(keessattuu Qabsoo Bilisummaa Oromootiin) akka hin dandamannetti haleelamee afaan boollaa irra gahee jira. Mirgaa fi injifannoon kun qabsoo haqaa Ummatootaan (keessattuu ammoo qabsoo hadhaawaa dargaggootni Oromoo addatti fi ummanti Oromoo Dhaaba isaa ABO faana hiriiree geggeesseen) kan argamee dha.
TPLF/Wayyaaneen sadarkaa irra gahe kana(kufaatii isaa kan hin oolle) hubachuu fi irraa baaraguudhaan of dandamachiisuuf diraamaa shiraa hojjechuuf yaaluu irraa hanga du’ee awwaalamutti hin dhaabbatu. Diraamaa kanas ergamtoota isaa kanneen tahan miseensota dhaabota kaayyoo isaa ittiin galmaan gahachuuf ofii isaatii bibixxilee (gantoota Saba irraa dhalatan gananii garaa isaaniif bulan) gariitti dhimma bahuudhaan hojiitti hiikuuf tattaafachaa jira. Isaan kun ammoo yakkaa fi saamicha qabeenya Oromoo keessatti kanneen TPLF waliin qooda oolaanaa qabanii dha. Dhaabota waahillan TPLF tahan keessaa sab-boontota kumaan lakkaawaman kanneen jijjiirraa qabsoon Ummatootaa fidaa jiru deggaranitti hudhaa fi gufuu guddaa warri tahan kanneen akkasii tahuun nama hin falamsiisu.
Dhaabota Wayyaaneen kaayyoo isaa ittiin galmaan gahachuuf tolfate keessaa tokko kan tahe OPDO keessa sab-boontotni ilmaan Oromoo kan roorroon Saba isaanii irra gahu isaan laalessuudhaan roorroo kana Saba isaanii irraa dhaabsisuuf hawwii qabanii fi jijiirama ABO fi ummatni itti jiru akka milkaawu kan hojjetan kumootaan akka turanii fi jiran dhokataa miti. Isaan akkasii caalaatti jajjabeeffamuu fi hammatamuu akka qaban, qabaa fi eeggannoon feesisu godhamuufii akka qabuu wal hubachiisuu feesisa. Isaan kun humnaa fi miiltoo falmaa bilisummaa ti. Hiriira qabsaawotaa keessatti hammatamanii Kaayyoo Bilisummaa Ummata keenyaa galmaan gahuuf waliin tarkaanfachuun dirqama qabsoo tahuu amanuudhaan ABOn kana irratti jabinaan hojjechaa har’a gahe. Fuul-duraafis kun daran ciminaan irratti hojjetama. Mooraa qabsoo Oromoo fi tokkumman Oromoos hundeen akkasitti qabsoo irratti waliin falmuun, waliin wareegamuu fi dhiiguun qofa ijaarama jennee amanna.
Haa tahu malee, OPDOn akka jaarmayaatti wal qabatee ajaja TPLF jalaa of bilisoomsee Dhaaba dantaa Saba Oromoo tiksuuf hojjetuu fi Dhaaba jijiirama fidu tahee as baha jedhanii hawwuu fi abdachuun ykn. OPDO irraa waan akkanaa eeguun eenyummaa Wayyaanee fi hoogganoota OPDO kanneen samichaa fi yakkaan Wayyaaneetti hidhatanii jiranii wallaaluu fi gowwummaa taha.
Waan taheef Ummatni keenya Wayyaanee fi ergamtoota isaa kanneen amma illee irra keessaa OPDO Wayyaanee jalatti korkodanii hidhanii sab-boontota OPDO keessa jiranitti illee gufuu guddaa tahanii jiran akkuma sirna Wayyaanee miciliqsee irra taruudhaan galii isaatti tarkaanfatuuf akka hojjatu hubachiifna.
Ummatni keenya OPDO kan Wayyaaneen akka jaarmayaa siyaasaatti eenyummaa fi ilaacha ofiitiin/Wayyaanummaadhaan cuuphee tolfate keessaan jijjiiramni wahii as bahuu mala jedhee abdachuun dogoggora seenaa guddaa tahuu beekee ololaa fi diraamaa bifa kamiinuu fi qaama kamiinuu tolfamu irraa ijaa fi gurra cufachuudhaan ofii fi walii isaa qofa irratti abdatee jaarmayaa isaa jabeeffachuudhaan qabsoo bifa hundaan itti jiru dacha dachaan finiinsuudhaan humna farra nagaa naannichaa, farra dimokiraasii fi diina ummatoota hundaa tahe kana (TPLF) of duraa kaasuu fi maqsuuf murannoodhaan socho’uun daandii filmaata biraa hin qabne tahuu ABOn gadi jabeessee hubachiisa.
Hubachiisa kana irra dhaabbatuudhaan, Miidiyaa Wayyaanee irraan olola shiraan guutame kan jijjiirama fakkeeffamee yeroo yeroodhaan lallabamuu jalqabe kana osoo hin alanfatne akka hin liqimsine Ummata keenya hubachiisna. OPDOn jijjiirama fiduuf akka waan bilisa taatee tokkotti olola itti fakkeessii hafarfamaa jiru kanaan osoo hin dogoggorre Ummatni keenya galii qabsoo isaa kan tahe Mirga Abbaa Biyyummaa isaa harkatti galfatuuf bayyanootaa fi ciminaan, akkasumas, tokkummaadhaan akka socho’u gadi jabeessinee dhaamna.