c: text/html

text:
Hiikaa Chaayinaa
Barruu chaayinaa filatame sirna barreeffama Chaayinaa tokko irrraa gara birootti hiika. Yoo barruun hin filatamne, galmee hundii hiikameera. Deeggarsaa afaan Eeshiyaa Meeshaalee - Dirqaalee - Qindaa'ina Afaaanii - Afaanota keessaa yoo dandeesse ajaja kana qofa fayyadamuu dandeessa.
Conversion Direction
Select the conversion direction.
Traditional Chinese to simplified Chinese
Arfiilee barruu duudhaa Chaayinaa gara Arfiilee barruu duudhaa Chaayinaatti hiika. Barruu filame hiikuuf TOLE cuqaasi. Yoo barruu homtuu filatame, galmeen hundi filameera.
Simplified Chinese to traditional Chinese
Arfiilee barruu duudhaa Chaayinaa gara Arfiilee barruu duudhaa Chaayinaatti hiika. Barruu filame hiikuuf TOLE cuqaasi. Yoo barruu homtuu filatame, galmeen hundi filameera.
Common Terms
Common terms are words that have the same meaning in traditional and simplified Chinese but are written with different characters.
Translate common terms
Jechoota arfiilee lamaa fi isa ol tarree haala dubbii waliinii keessaa hiika. Erga tarreen kaafamee booda, barruun hafe arfii arfiidhaan hiikameera.
Haala dubbii gulaali
Bakka tarree hiikkaa haalotaa gulaaluu dandeessutti qaaqa Galmee hiikaa jechootaa Gulaaliibana.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Oduu,Gaaffii fi Deebii Dura Ta’aa Tumsa Qeerroo Idil-Aduunyaa Waliin Ta’ee fi Waayee Kijiba Dhugaa Taasisuuf OPDON Waggaa 25 Dhaamaate Ilaallata.
VIDEO Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk Like this: Like Loading...
(Ijoo Dubbii ABO)
Hagayya 31,2015
Hawaasni addunyaa Itophiyaa empaayera ummatootni beelaan keessatti dhuman tahuutti eerga hubatee dhaloota tokko ol lakkoobsisee jira. Hundaan olitti ammoo beelli Kaaba Itophiyaa bara 1974 mul’ate, hawaasa addunyaa mara rifaasise. Ummatoota Itophiyaa dheekkamsiisee sirna Nugusummaa irratti kakaase. Barattootaa fi hojjattootas fincilsiise.
Beela bara 1974 sanaanis namootni kuma kudhanootaan akka baala mukaatti harca’an. Daa’imman harma haadha duutee osoo hodhanii addunyaan daawwate. Kumoota dhibbaan qe’ee dhiisanii baqatuun mudate. Kun hundi oggaa tahu kanneen “Ummata keenya nu jaallatuu fi jaallannu” jechuun empaayeritti walakkaa jaarraaf bitan, rakkoo ummatootaa furuuf tattaafatuu irra beelli ummatoota harcaasaa jiru addunyaa biratti akka hin dhaga’amnee fi hin mul’atneef ukkaamsuuf tattaafataa turan.
Mootummaan barcuma nugusummaa dhaalee empaayera Itophiyaa jijjiirraa kabeebsaan jireessuuf aangootti ol bahes, mootummaa isa dura ture dhumiinsa sababa hongeen dhaqqabeef abaaruu fi balaaleffatuun aangoo humnaan argate ittiin jabeeffatuuf itti gargaarame malee furmaatni argamsiise hin mul’atne.
Mootummaan Dargiis mirgi ummatootaa kabajamuu, mirgi lammiileen walabummaan hojjatanii jiraatuu tikfamuu irraa dantaa waan hin qabneef empaayerittii keessaa beela dhabamsiisuu hin dandeenye. Waan taheef bara Dargiis beela xiqqaatu marroo lama mudateen ummatootni miidhamuu jalaa hin baraaramne. Sababa beelaan biyya ollaatti baqaan godaanuun itti fufe.
Ijoo Dubbii ABO Hagayya 31 2015 Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk Like this: Like Loading...
(Hariiroo Jorgootiin, Qeerroo Bilisummaa Oromoo-Oromiyaa!!)
OPDO’n DARRAA keessattan hundaaye jettee maaliif Uummata Sobaa turtee?
Boojuu waraana Darguu kan wayyaaneen walitti qabdee AADEET Tigraay keessatti hundeessite, Dhaabbanni OPDO kan hundeeffame KAABA SHAWWAA DARRAA keessattidha jechuun, Waggoota 24 oliif kan biyya sobaa turte itti fakkaattee OPDO’n of sobaa tute.
Haata’uutii isaan waan uummata sobne sehanii haa qabaxxaran malee isaanis namnis eessatti akka isaan hundaayaniifi maaliif akka hundaayan ni beeka. Waan gabaan odeessu gowwaan galee niitii dhoksa akkkuma jedhan waan hin jirre fakkeessuuf yaaluun mataa isaanii sobaa turaniiru.
Boojuun Tigirootaa kun tigirticha Taayyee Tekle Haymaanot kan Kumaa Dammaksaa ofiin jechuun of moggaase kanaan hogganamaa akkuma Oromiyaa seeneen qabsaayaa Oromoo of fakkeessuuf diraamaa gara garaa taasisaa turullee irraa hin milkoofne.
Keessaafuu, hammi beekaa Oromoo eenyummaa isaanii waan sirriitti beekuuf iyyaalota tokko tokko qarshiin mooksanii ufitti qabuun miseensota horachuuf yaalaniiru.
Garuu erga uumamte irraa kaatee namni beekaan tokko illee keessa seenuu dhabuu irraan kan ka’e kan qaaniin itti dhagahame OPDO’n iyyaalotuma walitti qabde kunneeniif Digiriifi Maastireetii badhaasaa koolleejjii ‘Civil service’ kaayyooma kanaaf hundeeffame irraa rabsaa kennuufiin gaawonii uffachiiftee suuraa kaasaa turte.
Maal Baasuuf Dhama Raasuu Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk Like this: Like Loading...
HRLHA Urgent Action
For Immediate Release
August 29, 2015
Even though the government of Ethiopia claimed 100% of the victory during the parliamentary election of May 2015, harassment and intimidation through arbitrary arrests, kidnappings and disappearances of civilians have continued unabated in all corners of the Oromia Regional State under the pretext they voted for opposition parties and did not give their voice for the EPRDF wing Oromo organization, the Oromo People Democratic Organization (OPDO) According to HRLHA correspondents in Oromia, the major target areas of these most recent government-sponsored human rights abuse include Bule Hora (Guji zone, Southern Oromia), Dambi Dolo (Western Oromia zone), Western and North Showa Zones (Central Oromia Regional State). According to the report obtained from Oromia, more than two thousand Oromo nationals have been arrested and many have been abducted since the May 2015 election. In another incident, the Ethiopian federal police arrested over 400 farmers, men and women in the North Showa Zone Warra Jarso district from different communities on the pretext that they harbored rebels who fought against the government. The victims were picked up from their homes and confined in Warra Jarso district administrative offices and different local schools. Although it has been difficult to identify everyone by their names, HRLHA correspondents have confirmed that the following were among those arrested
August 29, 2015 HRLHA UA Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk Like this: Like Loading...
Hagayyaa 28,2015 Qeerroon Oromoo fi Uummatni Oromoo magaalaa Amboo mootummaa Wayyaanee Uummata Oromoo mana jireenyaa irratti diigaa,ajjeesaa balaa beelaaf saaxilaa jiru irratti gaaffii mirgaa kaasuuf jecha barruu warraqsaa ‘’Waliif Haa Birmmannu’’ jedhu bittinnessuun Uummata Oromoo hundaaf waamicha dabarsee jira.
Waliif Haa Birmannu!!
‘’Biyya mootummaan hin jirre heerrii fi nageenyi hin jiru’’
Oromoon ijaaruu malee diiguu hin beeku!!
Har’a hoo??
Hamma Yoomitti diinni Oromoo qe’eetti ajjeesaa, mana galmaa isaa irratti diiguun,biyyaa arii’achaa, qe’eefi qabeenya isaa irraa buqqisaa , balaa beelaaf saaxilaa jiraataa ??
Kunoo Akkuma godinaalee Oromiyaa garaa garaa keessatti ta’aa jiru tibbana immoo Magaalaa Ambootti tilmaamaan gara mana 10,000fi isaa ol kan ta’ee diiguuf diinni qophii xummuree waan jiruuf salphina guddoo kana hambisuuf haa kaanu!! Akkuma beekamu mootummaan abbaa irree cunqursaa fi gidiraa baroota dheeraaf ilmaan Oromoo irraan ga’aa ture har’as ittuma fufuun jibbinsaa fi tuffii uummata keenyaaf qabu ifatti muldhisuuf itti fufinsaan uummatan nagaa dhukaasee ajjeesuu, hidhuun gidirsuu,mirga namoommaa fi dimookiraasii guutummaatti uummata keenyaa irra kaasuun uummatni keenya to’annaa human waraanaa jala galfamee jira. Oromiyaan keenyaas Waraanaan eegamaa jirti. Yeroo amma kanas Oromiyaa godinaalee cufaafi magaalotaa nannaawaa finfinneetti argaman keessa manneen galmaa ilmaan Oromoo qofa irratti qiyyaafachuun humnaan itti ba’ee diiguun Oromoo dahoo illee dhorkatee rakkoo ulfaataa keessatti uummaticha kuffisuun jibbinsa,tuffii fi abbaa irrummaa isaa maa isaa ifatti uummata keenya irratti muldhisaa jiraachuun uummata Oromoo daran dheekkamsiisaa waan jiruuf gamtaan kaanee rorroo diinaa of irraa kaasuuf furmaatni jiru FDG kaachiisuun mootummaa wayyaanee dura akka dhaabbannuu murtii irra geenyee waan jirruuf uummatni keenya waliif dirmachuun bakka hundatti wayyaanee dura ni dhaabbanna!!
Waliif Haa Birmannu!!
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk Like this: Like Loading...


text:
Tafsiira Suuratu Az-Zumar-Kutaa 12
Jireenya tana keessatti nama badii hojjatu fi namni gaarii hojjatu umriin isaa hanga fedhe haa dheeratu, guyyaa tokko ni du’a. Garuu duuti dhuma nama tokkoo ta’uu dandeessi? Kana jechuun achumaan du’anii ni hafu? Abadan, Achumaan du’anii hafuun hin jiru. Kana irra, kaafamuun wal mormuu fi murtiiti dhufa. Namoonni har’a addunyaa tana keessatti akkuma fedhan namoota miidhan, haqa dhoksan, soba irratti gogan, Guyyaa Qiyaamaa haalli isaanii kuni ifatti mul’ata. Ammas, namoonni Rabbii olta’aa irratti kijiba uumuun amanti sobaatin nama gowwoomsan, gatii wanti hojjatanii ni argatu. Faallaa kanaa, namoonni addunyaa tana keessatti dhugaa dubbatanii fi hordofan badhaasa guddaa argatu. Dhugaan hundarra guddaan maal akka ta’e beektuu?
Dhugaan hundarra guddaan Laa ilaah illallah fi aayata Rabbii olta’aa irraa dhufaniidha. Namni dhugaa guddaa kana qabachuun Guyyaa Qiyaamaa dhufe, badhaasa guddaa argata. Faallaa kanaa, namni soba hundarra guddaa qabachuun Guyyaa Qiyaamaa dhufe, adabbii guddaatu isa qunnama. Sobni hundarra guddaan kuni maal akka ta’e beektu? Sobni hundarra guddaan kuni: Rabbii olta’aa dhiisanii wanta biraa gabbaruu (shirkii), Rabbiin subhaanahu ilma qaba jechuun dubbachuu fi kanneen biroodha. Suuratu Az-Zumar (30-35) qabxiilee ijoo armaan olii ifatti baasti.
“Dhugumatti ati ni duuta, isaanis ni du’u. Ergasii isin Guyyaa Qiyaamaa Gooftaa keessan biratti wal mormitu.” Suuratu Az-Zumar 39:30-31
Yaa Muhammad! Dhugumatti ati ni duuta. Namoonni siin ala jiranis ni du’u. Ergasii yaa namoota! Hundi keessanu Guyyaa Qiyaamaa Gooftaa keessan biratti wal mormitu. Hanga nama hundaaf haqni isaa fuudhamutti mu’minni fi kaafirri, namni haqa irra jiruu fi namni soba irra jiru, namni zaalimni (miidhaa hojjatee) fi namni miidhamaan wal falmu.[1]
“Nama Rabbiin irratti sobee fi yommuu [dhugaan] isatti dhufu dhugaa kijibsiisee caalaa namni zaalimni (miidhaa raawwataan) ni jiraa? Sila kaafirootaaf iddoon jireenyaa Jahannam keessa mitii?” Suuratu Az-Zumar 39:32
Nama Rabbiin irratti kijiba uumee fi haqa Nabii Muhammad (SAW) irratti bu’e (Qur’aana) kijibsiise caalaa namni zaalimni (miidhaa raawwataan) hin jiru. Rabbii olta’aa irratti sobuu keessaa: “Rabbiin shariika ykn ilma qaba” jechuun wanta guddinnaa fi kabaja Isaatiif hin malle dubbachuu. Yookiin homaa isarratti kan hin buune ta’ee osoo jiru “Rabbiin irraa wahyiin (beeksisni) natti bu’e.” jechuun odeessu. Yookiin wanta Rabbiin halaala godhe, haraama gochuu ykn wanta Inni haraama godhe, halaala gochu.
Sila namoota Rabbii olta’aatti amanuu didaniif, mormaniif, Nabii Muhammadin (SAW) hin dhugoomsinee fi wanta inni fide hojii irra hin oolchineef iddoon jireenyaa Jahannam keessa mitii? Eeti, kaafirootaf iddoon jireenyaa fi qubannaa Jahhannam keessa ta’ee jira.[2]
(Kanaafu, namni Rabbii olta’aa irratti kijibuu irraa of eegu qaba. Namoonni Iisaan (aleyh salaam) Gooftaadha ykn ilma Gooftaati jedhan kijiba guddaa Rabbii olta’aa irratti uumanii jiru. Namoonni Nabii Muhammadin (SAW) booda, “Ani Nabiyyiidha” jechuun odeessan kijiba guddaa uumanii jiru. Namni adabbii Jahannam jalaa nagaha bahuuf gocha kana hundarraa fagaachu qaba.)
“Dhugaan kan dhufee fi isa dhugoomse, isaan sun isaanumatu muttaqoota. Gooftaa isaanii bira wanta fedhantu isaaniif jira. Suni mindaa warra toltuu hojjataniiti.” Suuratu Az-Zumar 39:33-34
“Dhugaan kan dhufee fi isa dhugoomse” Imaamu ibn Jariir Xabarii (rahimahullahu) kana ilaalchisee ni jedha: Ergamaa Rabbii (SAW) irraa jalqabee hordoftoota isaatii fi warroota isatti amanan irraa nama gara Rabbiin tokkichoomsu (tawhiidaatti), Ergamaa Isaa dhugoomsuu fi wanta Ergamaan Isaa (SAW) ittiin ergame hojii irra oolchutti waamu hunda [of keessatti qabata]. Dhugaan-Qur’aanaa fi shahaadaa (ragaa bahuu) Laa ilaah illallah (Dhugaan gabbaramaan Rabbiin malee hin jiru) dha. Kan dhugoomse immoo nabiyyii ta’i hordoftoota isaa ta’i uumamtoota Rabbii irraa eenyullee haa ta’u, warra Qur’aanatti amananiidha.”[3]
Gabaabumatti, nabiyyootaa fi hordoftoota isaanii irraa namni dubbii fi hojii isaa keessatti dhugaan dhufee fi, amanuu fi hojii irra oolchun dhugaa kana dhugoomse, warri suni warra muttaqoota ta’aniidha. Kanniin keessaa inni dursaa xumura Nabiyyootaa fi Ergamtoota kan ta’e Muhammad (sallallahu aleyh wassallam) dha. Itti aanse sahaabota isaatii fi isaaniin booda hanga Guyyaa Qiyaamaatti warra jiran warroota isatti amananii fi shari’aa isa hordofaniidha.[4]
Ergamaan Rabbii (SAW) dhugaan dhufee jira. Akkasumas, dhugaa ittiin dhufe dhugoomse jira. Sahaabotaa fi namoonni isaan booda dhufanii Nabiyyi dhugoomsan, dhugaa namoota birootti geessanii fi mataa ofillee dhugoomsanii jiru. Kanaafu, nabiyyootaa fi hordoftoota isaanii irraa namoonnni dhugaan dhufanii fi dhugaa kana dhugoomsan, isaan suni muttaqoota. Muttaqoota jechuun warra wanta Rabbiin itti ajaje hojjachuu fi wanta Inni dhoowwe dhiisun adabbii Isaa irraa of eeganiidha. Yookiin jecha gabaaban: warra Rabbiin sodaataniidha. Warri kuni Rabbii olta’aa waan sodaataniif soba dubbachuu fi dhugaa kijibsiisuu irraa of eegan. Ammas, Rabbiin waan sodaataniif dhugaan dhufanii dhugaa dhugoomsan.
Aayah keessatti “Ulaa’ika (isaan sun)” yommuu jedhu sadarkaan isaanii ol’aanaa ta’uu agarsiisa.
“Gooftaa isaanii bira wanta fedhantu isaaniif jira.” kana jechuun Guyyaa Qiyaamaa Gooftaa isaanii bira wanta nafseen isaanii feetu fi ijji isaanii itti gammaddutu isaaniif jira.[5]
“Suni mindaa warra toltuu hojjataniiti.” Rabbiin biratti wanti fedhan isaaniif jiru kuni mindaa warra ibaadaa Rabbii keessatti toltuu hojjatanii fi gabroota Rabbiitiif tola oolaniidha. Ibaadaa Rabbii keessatti toltuu hojjachuun akka waan Isa argitutti Rabbiin gabbaruudha. Yoo Isa arguu baatteyyu Inni si arga. Gabroota Isaatiif tola oolun immoo hojiin, dubbiin, qabeenyaa fi kkf isaaniif tola ooludha.[6] Namoonni haala kanaan toltu hojjatan Jannata keessatti wanta fedhantu isaaniif jira.
“Rabbiin hojii hundarra badaa hojjatan isaan irraa haaquu fi hojii hundarraa gaarii hojjataa turaniin isaan mindeessuuf [kana waadaa galeef].” Suuratu Az-Zumar 39:35
Hojiin namaa haalota sadii qaba: Takkaa hojiiwwan isaa keessaa hundarra badaa kan ta’e, takkaa hundarra gaarii kan ta’e takkaa immoo hundarra badaas hundarra gaaris kan hin taane.
Ramaddiin dhumaa ramaddi hayyamamaa mindaa fi adabbiin wal hin qabanneedha.Hojiin hundarra badaa ta’e, ma’asiyaa dha. Kana jechuun hojii badaa Rabbiin hin jaallanneedha. Hojiin hundarra gaariin immoo Rabbiif jedhanii hojii hojjataniidha. Haala kanaan hiikni aayah ifa nuuf ta’a. “Rabbiin hojii hundarra badaa hojjatan isaan irraa haaquuf” kana jechuun sababa toltu hojjataniif, Rabbiin sodaataniif, tawbatanii fi araarama kadhataniif badii isaanii isaan irraa haaqa.[7]
“hojii hundarraa gaarii hojjataa turaniin isaan mindeessuuf [kana waadaa galeef].” Addunyaa keessatti wanta Rabbiin gammachisu hojjataa turaniif mindaa guddaa isaaniif kenna. Aayah tana aayah biraatin ibsu dandeenya:
“Isaan suni warra irra gaarii waan hojjatanii isaan irraa qeeballuu fi hamtuu isaanii dhiifama goonufi. [Gara fuunduraattis] warra Jannataa keessaa ta’u. [Kuni] waadaa dhugaa kan isaaniif galamaa tureedha.” Suuratu Al-Ahqaaf 46:16
“irra gaarii waan hojjatanii” hojiiwwan isaan hojjatan keessaa hojiin hundarra gaariin “hojii Rabbiif jedhanii hojjataniidha.”
(Akkuma aayah armaan olii irraa arginutti namoonni dhugaatti amanan, dhugaa kana namoota keessa babal’isanii fi hordofan, sadarkaa fi badhaasni isaanii guddaadha. Kanaafu, namni addunyaa Aakhiratti kabajaa fi sadarkaa ol’aanaa irra gahuu barbaadu, dhugaa dubbachuu, dhugoomsu fi hordofuu qaba. Dhugaan dhugaa hunda caalu Qur’aanaa fi Laa ilaah illallah dha. Kanaafu, namoonni Qur’aana fi Laa ilaah illallah barsiisan, dhugoomsanii fi hordofan sadarkaa fi mindaan isaanii guddaadha. Namni barsiisu osoo dadhabellee, Qur’aana kana yoo dhugoomse fi hordofe, hamma niyyaa fi hojii isaatiin sadarkaa fi badhaasa guddaa qaba.)
“Sila Rabbiin gabricha Isaatiif gahaa mitii? Kanneen Isaa gadi jiraniin si sodaachisu. Nama Rabbiin jallise, qajeelchaan homaatu isaaf hin jiru. Nama Rabbiin qajeelches, jallisaan homaatu isaaf hin jiru. Sila Rabbiin Injifataa abbaa haaloo baafatu mitii?” Suuratu Az-Zumar 39:36-37
“Sila Rabbiin gabricha Isaatiif gahaa mitii?” Arjoominnaa fi xiyyeefannoo itti kennu irraa kan ka’e gabricha Isaa Isa gabbaruun dhaabbate, wanta Inni itti ajaje hojjatee fi wanta Inni iraa dhoowwe irraa fagaate keessumaayyu nama hundarra haala guutu ta’en Rabbiin gabbaru Nabii Muhammadif (SAW) Rabbiin gahaa mitii? Eeyyen, dhugumatti, Rabbiin subhaanahu wa ta’aala dhimma amantii fi addunyaa isaa keessatti isaaf gahaadha. Nama waan badaa itti yaade isarraa deebisa.[8]
“Kanneen Isaa gadi jiraniin si sodaachisu.” Kana jechuun Yaa Muhammad! Mushrikoonni Rabbii gaditti sanamoonni fi wantoonni isaan gabbarran, “Wanta badaan si tuqu” jechuun si sodaachisu. Kuni dharaa fi jallinna isaanii irraa kan burqeedha. “Nama Rabbiin jallise, qajeelchaan homaatu isaaf hin jiru.” Kana jechuun nama Rabbiin isa gargaaru dhiisee fi karaa haqaa irraa jallisee, qajeelchaan karaa haqaatti isa qajeelchu isaaf hin jiru. “Nama Rabbiin qajeelches, jallisaan homaatu isaaf hin jiru.” Kana jechuun nama Rabbiin Isatti amanuuf, Kitaaba Isaatiin hojjachuu fi Ergamaa Isaa hordofuuf waffaqe (qunnamsiise), haqa irra jiru irraa kan isa jallisu hin jiru.[9]
“Sila Rabbiin Injifataa, abbaa haaloo baafatuu mitii?” Eeyyen, Rabbiin jabeenya guutuu wantoota hunda ittiin injifatu qaba, jabeenya Isaatiin gabricha Isaatiif gahaadha, shira ykn dhara isaanii isarraa ittisa. Nama Isa faallesse irraa haaloo ni baafata. Kanaafu, wantoota adabbii Isaatti nama geessan irraa of eeggadhaa.[10] Haaloo baafachuu jechuun nama yakka hojjate yakka isaatiin qabuudha [11] (adabuudha).
(Namni humna kaafiraa sodaachuun Islaama irraa duubatti deebi’u hin qabu. Rabbiin subhaanahu Injifataa waan ta’eef humna kamiyyuu ni cabsa. Ammas, aayah tana irraa barnoonni nuti fudhachuu qabnu, qajeelchi Rabbii olta’aa harka waan ta’eef yeroo hundaa akka nu qajeelchu kadhachuu qabna. Nama Rabbiin qajeelche, fedhiin lubbuu, shakkiin, sheyxaanni jinnii fi namaa isa hin jallisan.)
Kitaabban wabii:
[1] Tafsiiru Xabarii-20/202-203
[2] Tafsiiru Muyassar-462, Tafsiiru Xabarii-20/203
[3] Tafsiiru Xabarii-20/206
[4] Tafsiiru Muyassar-462
[5] Tafsiiru Xabarii-20/208
[6] Tafsiiru Qur’aanil kariim-Suuratu Zumar-fuula 246
[7] Tafsiiru Sa’dii-852
[8] Tafsiiru Sa’dii-fuula 852
[9] Madda olii, Tafsiiru Muyassar-462
[10] Tafsiiru Sa’dii-fuula 852
[11] Tafsiiru Qur’aanil kariim-Suuratu Zumar-fuula 265


text:
Iccitii Simbirtuu Ganamaa! Masaraan jeeqamaa jirti!
Walgahiin ministeerotaa guyyaa har’aa gamaggama hojii dippiloomaasiif walitti qabame diigame. Gamaggama kanaaf, itti aanaan muummee ministeera Cundhuuraa fi minister dhimma alaa, Dammaqaa Mokonnin walgahii dhiisee bahee jira. Sababni isaa walgahichi dhimma milishaa Amaaraa naannoo Tigraay keessa jiru irratti Tigraayiin gadhiisee akka bahu waan murteesseefi jedhameera. Dammaqaanis “erga milishaan Naannoo amaaraa haa bahu jettanii qaama nagaa eegsisu bakka hundaattuu fayyadamuuf mirga qabna; maaliif kana qabadhee akkan dippiloomaasii hojjedhu taasistan; humni Addaa Amaaraas lafa Amaaraa irra malee kan Tigraay irra hin jiru.” Jechuun gabaasaa dhiyeessuuf ture dhiisee sokkee jira. Ministeerotni Amaaraa tahan yeroo inni kana jedhuu fi bahu harka rukkutuu isaanii mirkaneeffanne. Masaraan jeeqamaa jirti.
Qeerroo Intelligence Group
Related


text:
Waan qeerroon Goobbaa irra oolan quba qabduu?
Qeerroon Goobbaa yeroo ammaa lafa raasaa jira
Qeerroon Goobbaa yeroo ammaa lafa raasaa jira
Aangawoonni OPDO ittigaafatamummaa fudhachuu yoomuma bartu? Badii qaqqabaa jiru hunda ‘diinatu kana hojjetaa jira’ jechuu dhiiftanii rakkinoota mudataa jiran adda baasuudhaan ‘inni kun dogongora keenya, akkasiin sirreessuuf teenya,’ ‘inni kun immoo dogongora abaluuti, inni immoo karaa kana sirrata’ jettanii ittigaafatamummaa fudhachuu yoom bartu?
Waan hunda caalaa dubbii #Aadde_Adaanech keessaa kan nadhibe, ‘[warri rakkoo Goobbaa fi bakkeewwan biraa uumaa jiran] MNO Oromiyaallee bulchuu hindandeenye akka jedhamuuf’ kana gochaa jiru jechuu isheeti. Akka mootummaatti MNO, akka paartiitti immoo OPDOn yeroo ammaa kana Oromiyaa bulchuu akka dadhabaa jiru waan ifa ba’e ta’ee utuma jiruu diinni akkasitti akka hubatamnu fedha jechuun kun maali? Lammiileen nagaan ba’anii galuu erga dadhabanii biyya bulchuu dadhabuun kana caalaa maali? Erga gurmuun ammaa kun aangoo qabatee waggaa lama keessatti weerara daangaa dhaabaisuu erga hindandeenyee biyya bulchuu dadhabuun kanaa oli maali? Caasaan MNO lammiilee waliin mari’atee dubbii sirreessuu utuma danda’uu loltuu bobbaasee halkanii fi guyyaa jiraattota nagaa tumsiisuu, ajjeesuutti deebi’uu caalaa biyya bulchuu dadhabuu wanti jedhamu maaluma? Rakkoo nageenyaa Oromiyaa mudataa jiruuf ittigaafatamummaa sadarkaa duraa kan qabu MNO isa utuu aangoo mootummaa of harkaa qabuu biyya bulchuu dadhabe malee ‘diinota’ OPDOn halkanii fi guyyaa himattu san miti. Ittigaafatamummaa fudhachuu baraa, ittigaafatamummaa fudhachuun jabina malee laafina miti, qaroomina malee duubatti-haftummaa mti.
“It’s time to care; it’s time to take responsibility; it’s time to lead; it’s time for a change; it’s time to be true to our greatest self; it’s time to stop blaming others.”
― Steve Maraboli
Gimbiin kana fakkaatti yeroo ammaa.kuni bu’aa dammaramuuti
Shira WBO fi Qeerroo Maqaa Xureessuu OPDO Horroo Guduruu Wallaggaa.
===============================
“Horro Guduruu magaalaa shaambuutti hooggantoonni godinichaa shira jibbisiiaa qindeessuun dhaga’ame.
Godinichatti hoggontoonni waajjira dhaaba OPDO, waajjira nageenyaa, waajjira poolisii godichaa fi, bulchiinsi magaalaa godinichaa shira maqaa ABO/WBO xureessuuf hojjechaa jiraachuun bira ga’ame jira.
Shiroonni kunneenis:
1. Aanaa Amuruutti miseensa poolisii tokko faana waliigaluun “mana jireenyaakee geessiitii kilaashiikee kaa’i ba’i nutimmoo erginee fuusifnaa “ jechuudhaan erga dubbii fixanii booda poolisii kora bittinneessaa afur (4) halkan itti eeguun haadha mana poolisichaa waamsisanii nuti WBO dha qawwees birriis fidi jedhanii doorsisuun qawwee fuudhanii deeman. Garuu holola WBOn uummata saamaa jira jedhu qopheessaa akka jiraniifi aanichatti namoota holola kana oofan dargaggoota keessaa ijaarachaa jirachuu namni achuma waajjira nageenyaa keessaa icciiti kana quuqama sabummaaf qaburraa ka’uun heeruu nuuf kennee jira.
2. Achuma godina kana jala kan jiru magaalaa Kombolchaattis poolisoota kora bittinneessaa magaalaa Fincaa’aa buufatanii jiran keessaa namoota jaa(6) qindeessuun milishaa gandaa tokko doorsisanii kilaashiikees qabeenyaa callaa qabdu hundaa fidi nuti WBOdha jedhanii qawwee irraa fuudhanii deemani. Shira qooheessan kanaan WBO maqaa yakkuuf kaadirootaaf jala adeemtote hedduu qopheesaa jiraachuun isaanii bira ga’ame jira.
3. Godinichuma magaalaa Shaambuu keessatti maqaa “Qeerroo” jedhuun daldaluun dargaggoota bakka hedduutti erga addaan ciranii booda amma qeerroon godinichaa bakka lamatti wall hiruun waldura dhaabbannaa guddaa gochaa jira. Kana qofa mitii dargoggaata barbaacha faayidaa qaban keessaa filuun bulchiinsi magaalaa dhoksaadhaan ijaaruun kan qeerroowwaan gartuu lamaan sun hin beekne saamichaafi doorsisa namoota dhuunfaa irratti taasisee WBO tu sin saamaafi sin doorsisaa jira jechuuf qophii akka xummuran qaamuma sana keessaa kanneen qooda fudhatan saaxilanii jiru.
Kanaaf qeerroo, qarree f hawwasni godinichaa martuu dammaqinsaan shira kunneen ofirraa eeguufi qabsoo eegalame milkeessuuf akka hojjettan Qeerroon Bilisummaa Oromoo magaalichaa dhaamsasaa dabarsee jira.


text:
FXG Guraandhala 20/2016
1. Godina Baaleetti-Aanaa Gasaraa, aanaa Ginniir (gandoota Doodoo, Odaa roobaa, Hariiroo, Dooyyoo, Hara, Eel-tokkee fi Duksii) guyyaa kana gara galgalaatti daandiiwwan keessoo deemsisan uummataan cufamanii dhaadannoo fi alaabaa ABO manneen barnootaatti fannifamee jira. Godina Baaleetti FXG hanga baadiyaatti kan itti fufaa jiruudha.Garuu meeshan amma uummata Oromo irratti dhukaasuuf konkolataadhaan fe’amee uummata keessa galaa jiru baayee guddadha.
2. Godina Gujiitti-Lafti kanaan dura abbaa qabeenya wayyaanee kan tahe Allaamuddiiniin saamame uumatni deeffatee hirmaataa jira. Deemsi fi murannoon kun torbee kana keessa shaggar kaabaa Sululaatti eegale. Qabeenyaan oromoo fi lafti oromoo saamame yoomiyyuu uummata Oromoof ni deebi’a jaallatani osoo hin taanee diddaa uumataatin. FXG har’a Gujiitti eegaleen lafti saamame uummanni gamtaan deffareera. Qabeenyaa
socho’aa diinaa fi ergamaa diinaa irratti tarkaanfiin achumatti fudhatamaa jira.
3. Godina lixa wallaggaa fi wallagga bahaa daangaa godinoota lamaanii kanatti WBOn seene kan jedhamuun wayyaaneen raafama guddaa fi jabaa keessa seentee jirti. Daandiin guddaan magaala Gimbii irraa gara Naqamtee geessu cufamee humni diinaa karaa itti darbu dhabee ofirra deebi’eera. Humni WBO dhufee uummata keessa walakkeessa Gimbii fi Naqamteetti argame jechuunis waraanni shawaa lixa irra jiru gara sanatti guuramaa jira.
4. Harargee Bahaa –Baaddannoon toohannoo uummataa fi Qeerroo jala jirti. OPDO fi kaabinoonni aanaa Baddanno keessa godaanani humna wayyaanee waammataa jiru. Booranaa fi Arsiin akkuma jirutti alaabaa isaa bakka hedduutti fannifatee bulchiinsa Wayyaanees diigee ofiin of bulchuu irratti argama.konkolaataan waraana fe’atee gara Arsii lixaatti duulaa jiru guyyaadhaa guyyaatti lakkoofsaan dabalaa dhufeera.
5. Godina shawaa lixaatti akkuma beekamu injifannoo gurguddaan argamanillee miidhaan uummata irra gahaa jiru daran jabaataadha.
Uummanni oromoo ammallee hin baane wal kukkutee bahaa jira. Humni uummataa kaan daandi cufuu kaan tarkaanfii qabeenyaa diinaa irratti
fudhatuu fi kaan ammoo FXGtti hirmaataa jira. Dhukaasni ummata irratti dhuka’uun FXG kana hin dhaabne jabeessaa jira.
6. Qellem wallaggaa aanaalee garagaraa kaleessas kan xuqne FXG baadiyaa keessatti adeemsifamaa jira. Kaleessa magaala Naqamtee
irratti poolisoota oromiyaa fi waraana agaazii gidduutti dhukaasni tureera poolisiin oromiyaa gara uummataa dhaabbatee ture. Bifuma kanaan har’a Qellem Gaa’oo Qeebbee fi Gabaa Arbii bakka jedhamutti wal irratti dhukaasuu isaanii Qeerroon kan gabaaseedha. Gara poolisii Oromiyaa keessa namootni sadii tahan kan mada’aan yoo tahu miidhaan jabaan kan hin qaqqabne Qeerroon gabaase.
FXG kun yeroo dhiyoo keessatti gara xumura wayyaaneetti kan geessuudha.wareegamni qaaliin osoo raawwatamaa jiru cichoominaan
qabsoo kanatti galii gochun muranoo fi jabina caasaa qabnuu gaafata.
Itti fufa!


text:
Hiriira deggertoota dimookiraasii har’a otuu hin eegamiin Hong Koong keessatti deebi’ee futtaf’e irratti dhukaasa poolisiin baneen, hiriirtota keessaa tokko haleelamee jabaa madaa’uun himamee jira.
Viidiyoon waraabame akka agarsiisutti, poolisiin hiriirtota huccuu adii uffatanii fuula aguuggatan keessaa tokko qabuuf yaalii godheen, shugguxxii itti baafate. Achii booda, hiriirtota kessaa namni ka biraan uffata gurraacha uffate ennaa gara isaaniitti hiiqu itti dhukaasee madeesse jedhama.
Waajirri polisii Hong Koongis, hiriirtota keessaa nam-tokko rasaasaan haleelamuu mirkaneessee jira. Namni madaa’u sun haala lubbuu isaaf sodaachisu irraa akka jiru dubbatan – maddeen Hospitaalaa immoo.
Hiriirichi duraan baatiilee shaniif biyyattii daangaa Chaayinaa keessatti argamtu laashessee ture, Sanbata fi Dilbata deebi’ee futtaf’ee, Wixata har’aattiyuu cehee ennaa jiru kanatti gochaan dhukaasa kun dhaga’ame.


text:
Walgahiin 21ffaa gurmuu biyyoottan Afriikaa Bahaa sanbata darbe gaggeeffameera. Wal gahii karaa Interneetiin gaggeeffame kanarratti Gurmuu biyyoottan 6 kana ka gaggeessaa turte Ruwaandaan bakka ishee Keeniyaaf ka laatte yoo tahu, Prezdentiin Keeniyaa Uhuuruu Keeniyaattaas poowul Kaagameerraa taaytaa fuudhanii jiru.
Keeniyaattaan yoo kakuu seenan galma gurmuu biyyoottanii kanaaf akka hojjetan dubbatan.
Keeniyaattaan, Gurmuun biyyoottanii kun kun ganna 20 dura yoo hundaawu kaayyoo gurguddoo afur akka qabu eeran. Tokko, seera gumruukaa waloon buluu, seera daldalaa walii baafachuu, maallaqa waliinii ummachuu fi dhumarratti mmoo bulchiinsa siyaasaa tokko uummachuu ka jedhu ture ta’uus ibsani.
Warra kana keessaa bara 2005 kaasee seera gumruukaa waliinii uummachuu fi bara 2010 kaasee ammoo gabaa bilisaa waliin qabaachuu karoorri jedhu hojiirra oolanii ,Maallaqa waliinii ummachuuf walii galteen ganna jaha dura mallaattaayee amma adeemsarra ka jiru yoo tahu, bulchiinsa siyaasaa waloo qabaachuufis wal gahii keenya bara darbeerratti gareen seera baaftuu muudame amma heera tumuutti jiraa jedhan Keeniyaattaan.
Keeniyaattaan hojii Poowul Kaagaameen jalqabaman akka itti fufsiisan, akkasumas walitti dhufeenyi daldalaa fi diinagdee biyyoottan miseensa gurmuchaa gidduutti akka fooyyawuuf akka hojjetan himan.
Dabaalniis, gurmuun biyyoottan Afriikaa Bahaa gama diinagdeen cimaa akka dhufe, gaaffii sudaan kibbaa miseensa tahuuf dhiyeeffatteefis Keeniyaan ammaaf lammilee Sudaan Kibbaaf haala barbaachisuun VISA bilisaan akka laattu ifoomsani.
Wal gahii gurmuu biyyoottan Afriikaa bahaa 21ffaarratti, Piiter Mutuukuu gaggeessaa olaanaa tahuun yoo muudaman, Abbaan seeraa Keeniyaa Katuriinaa Minootiis miseensa dhaddacha mana murtii gurmuu biyyoottan Afriikaa Bahaa ta’uun waadaa seenaniiru.


text:
Dilloon aanaa godina Booranaa 13n keessaa tokko.Dilloon lafa dhaadhaati,oowwichoo.
Bisaan Billiqqoo,bisaan aanaa Dillootii baasanii godina Booranaa cufaa waliin gahuuf ganna kurnyan duratti jalqaban.Hujii tana akka abbaatti biiroo Interpiraaziyii Oromiyaatti jalqabe.
Hujii tana ganna hedduu asi ittuma jiran. Akka qara jedhanitti silaa bisaan kun dheebuu nama baasuu qofaa mitii bisaan eletkitiriin galafatanii lafaan qotatanii midhaaniin oobratan.
Booranatti amma lafatii guddoo bona.Bisaan Billiqoo ka midhaaniin facaafatani dhiisii akka warrii lafaa jedhutti “kun namuma dhala gaangee eegate.”
Aabba Duuba Mallichaa,itti aanaa bulchaa aanaa Dillooti.“Dillootti namii dheebuu hin xiixu.”
Akka jecha isaatti dheebuu jajjabduutti harkaa nama qaba.Haroleen gugurdoon hin jirtu.
Namii amma akka aabba Duubii jedhutti adaadii keessa bisaan fedhata. “Goorrahii fi Dilloo keessaa bisaan fedhata lafa yaa’a.”Bisaan Billiqoo akka jecha itti aanaa bulchaa Dillootti woma jibbaatan.
Akka seeraatti akka aabba Duubii jedhetti namii baaddiyaa .5km irraa bisaan argachuu male namii magaalaa ammoo metirii 500 irratti argachuu male amma ammoo gara keennatti namii kma 10-15 yaa’ee bisaan barbaadata.
Buufta bisaan itti buusan 79 kan akeessaa 23 mana barnoota amma 4tti hojjachuutti jira.
Harollee namii bara bonaa herrgatu Haroon Boruu Fooraaharro “barana hin naqanne bonaa fi ganna silaa namaa geetti.”
Aanaan Dilloo akka jecha aabba Duubi jedhutti gargaarsa boottii fi dhaabbilee fi mootummaa kennuun bisaan diqqaattullee qooduutti jira.”Torbaan tokkollee guyyaa bisaan hin arganne faatti jiraachuu dandaha.”
Bisaan Dilloo kun silaa ardaa akka Areeroo, Waacilee, Mooyyalee, Yaaballoo,Taltallee fulaa hedduu waliin gahan jedhanii karoorsan.
“Karoorallee gurrumaan dhageenne malee womaa hin garre nuun hin baane.Hujiin isiilleen namuma dhala gaangee eegate.”
Warrii lafaa haga bisaan jedhan kun bahanitti akka maashinaan haroolee qotaniif fedha.
Bisaan Billiqqoo nama kuma dhibba hedduu dheebuu baasee,rakkoo keessaa ufi baasan jedhanii ganna 10n jalqabanitti akka war lafaatii fi bulchiinsii jedhetti tuubboon bisaanii duuddee,makiinaa dandaaahee,karaa irra ejaajja.
Aanaa Areerootti ammoo walyi hojjachututi jiran.Taatullee akka jecha itti aanaa bulchaa Dillootti bisaan namaa fi hori afaan gahan hin jiran.
Gama dhibiin ammoo silaa fulaa tokko tokkotti dhaabbilee mootummaa hin tahain,mootummaa fi ummatii itti wal gargaaree rakkoo bisaan Booranaa diqqaatullee akka durii irraa ya goomte.
Boonoo fi bisaan eelaa bokkaan jiraachuu baanaan waan nama gahaatii miti. Aanaa fi ollooti Dilloo ammallee Oromiyaa fi godina irraa boottii bisaanii eegahuutti jiran. Bisaan Billiqqoo ka ganna 10 caala turan jedhanillee gaafuma isaan bahan eegatan abdiin guddoon ammoo waaqa roobu jedha warrii lafaa.


text:
Yoo hujiin tun dhumatte nama Itoophiyaa dhiisii biyyoota ollaa isiitiiyyuu ta akka Somaalee,Keenyaa fi hedduuf ibsee galchuu dandeetti jedha.Tana tolchuuf ammoo dhaab isaanii Rift valley Geothermal jedhan, korporeshiini telekomunikeeshiini Itoophiyaa waliin tahee hujii tana kalee walii mallatteesse.
Hujiin Geotermal tun akka obboo Najiibitti hujii horiin guddaan itti bahu ta biyyiti akka Itoophiyaan faan akka feetetti hojjatteenii hin beenne.
Hujiin tun ganna lamaan duubatti ummataa bu’aa buusuu jalqabdi,Korbeettiin hujii tana itti hojjatan tun qorannoo ganna shaniitiin bisaan lafa jalaa km sadii ka bididdaa keessa jiraatti jira. Sun akka humanaatti jijjiiranii ibsee biyyaa galchuu dandahan jedha obboo Najiib.
Gama kaaniin ammoo obboo Najiib faan Oromiyaa keessa lafa akka Mooyyalee, Daawwaa, Goolii fi Mandii,Shiree, Najjoo,Affaar fi Binishaangul faatti hujii akka warqi baasuu fi xaahoo baasuu hojjachuutti jira.
Yoo walti deebisan obboo Najiiba faan Oromiyaa dabalee naannoo akka akakatti maqaa gara garaatiin doolara biliyoona hedduuttiin investimentii hojjachuutti jiran.
Obbo Najiib biyyiti kennattu koottaa misooma hojjadhaa jedha.


text:
Bulchiinsii perzdaanti Obaamaa yoo hedduu lakkoofsa waraana isaa diqqeessuuf dubbachaa ture. Akka jecha Ministera Ittisa Waraana Amerikaa,Hagel jedhetti bajaeti waraana biyya isaanii bara waraana Iraaqii fi Afgaanistaan keessa dooloara biliyoona 700tti dhiyaatu amma gara doolara biliyoona 496tti deebiha.
Waan bajata waraana Amerikaatiin diqqeessuuf karoorfataniin keessaa tokkoo jeettilee jabana Cold Wara,lola dubbii siyaasaatiin wal hadhanii ((A-10)) ta taankilee Soviet Union loluuf qopheessanii fi loltuu waraana Amerikaa bara 9/11 duraan turanii 570,000 irraa gara 440,000-450,000tti gadi buusuu.Lakkoofsii waraana Amerikaa bara 1940 asitti akkana diqqaatee hin beeku.
Humnitii warana garba irrallee irraa loltuu diqqeessuuf karooratti jira.Akka Hagel jedhetti humna waraana isaanii Asia-Pacific jirullee humna komputeratti deebisuuf karoorii jira.
“Humana waraana Amerikaa gamuma cufaanuu diqqeessaa,jabana teknooloojii baranaatiin qophii jiraachu keenna agarsiisuuf eena.”
Minsitrii Ittisa Waraana Amerikaa, dubbii tana Konigreesii Amerikaatti himuuf qophii jira.Achii ammoo, hujiin tun humna waraana Amerikaa laaffistee doorsisa Chaayinaa, Jiddu-Gala Bahaa, Afrikaa fi Azhiyaa Kibbaati dhufu dabaluu dandeetti jedhani falmiin hedduun dhufuu dandeetti.
Taatullee karoorii perzdaanti Obaamaa lakkoofsa waranaa teknooloojii jabanaatiin hojjatu qabaachuu.


text:
106 pág.
Pré-visualização | Página 9 de 35
** VViinnccaammiicciinnaa:: qquuaannddoo nnããoo eexxiissttee mmaaiiss aa ffeebbrree,, ppooiiss aauummeennttaa aa cciirrccuullaaççããoo ssaanngguuíínneeaa cceerreebbrraall,, ffaacciilliittaannddoo aa rreeccuuppeerraaççããoo.. ** PPeenniicciilliinnaa :: 4400..000000 UUII//KKgg aa ccaaddaa 77 ddiiaass;; ** TTeettrraacciicclliinnaa:: 2200 mmgg//kkgg ,, dduuaass vveezzeess aaoo ddiiaa//55 ddiiaass,, ddeeppooiiss 1100mmgg//kkgg,, dduuaass vveezzeess aaoo ddiiaa//1100 ddiiaass.. PPrrooffiillaaxxiiaa:: DDeessiinnffeeccççããoo ddaass iinnssttaallaaççõõeess == llyyssooffoorrmm 33%%.. IInnffoorrmmaarr aaooss ttrraattaaddoorreess ssoobbrree ooss ppeerriiggooss ddee mmaanniippuullaaççããoo ddee mmaatteerriiaall:: aabboorrttaaddoo,, mmeettrriitteess,, lleeiittee ccoonnttaammiinnaaddooss,, eettcc.. DDEERRMMAATTOOFFIITTOOSSEE •• aaggeennttee:: TTrriicchhoopphhyyttoonn vveerrrruuccoossuumm •• iinnccuubbaaççããoo:: 22 aa 44 sseemmaannaass PPaattooggeenniiaa:: ooss ppeellooss ccaaeemm oouu qquueebbrraamm--ssee,, ee eemm 22 aa 33 mmeesseess,, oobbsseerrvvaamm--ssee:: ccrroossttaass cciirrccuunnssccrriittaass,, eessppeessssaass,, bbrraannccoo aacciinnzzeennttaaddaass ee lliiggeeiirraammeennttee eelleevvaaddaass nnaa ssuuppeerrffíícciiee ddaa ppeellee lleessõõeess ssee eexxppaannddeemm eemm ddiirreeççããoo àà ppeerriiffeerriiaa ee ppooddeemm aallccaannççaarr aattéé 55 aa 1100 ccmm ddee ddiiââmmeettrroo.. •• llooccaaiiss:: ccaabbeeççaa,, ppeessccooççoo ee ppeerríínneeoo •• ssiinnaaiiss:: ggeerraallmmeennttee sseemm pprruurriiddoo,, ppiiooddeerrmmiittee sseeccuunnddáárriiaa rraarraa TTrraattaammeennttoo:: ttóóppiiccoo aa)) rreemmoovveerr ccrroossttaass ccoomm eessccoovvaa ee ssaabbããoo bb)) ppaassssaarr ssoolluuççããoo ddee iiooddoo cc)) hhiippoocclloorriittoo ddee ssóóddiioo aa 00,,55%% ((11::1100 cclloorroo aallvveejjaannttee)) ssiissttêêmmiiccoo:: dd)) iiooddoo ssóóddiiccoo:: 11gg//1144kkgg PPVV,, EEVV,, eemm ssoolluuççããoo aa 1100%%,, rreeppeettiirr aappóóss 11 sseemmaannaa.. ee)) VViittaammiinnaa AA:: 11 ddoossee aa ccaaddaa 44 ddiiaass ((22 ddoosseess)) DDeerrmmaattiittee eexxssuuddaattiivvaa iinnffeecccciioossaa 22 •• aaggeennttee:: DDeerrmmaattoopphhiilluuss ccoonnggoolleennssiiss BBaaccttéérriiaa ggrraamm ++,, mmóóvveell,, nnããoo áácc.. RReessiisstteennttee,, aaeerróóbbiiccaa oouu aannaaeerróóbbiiccaa ffaaccuullttaattiivvaa •• SSuusscceettíívveeiiss:: bboovv,, oovv,, ccaapprr,, eeqq,, eettcc.. ((ooccaassiioonnaallmmeennttee oo hhoommeemm)) DDEERRMMAATTOOSSEESS CCoonncceeiittooss:: DDeerrmmaattoossee:: ddooeennççaa ddee ppeellee DDeerrmmaattooffiilloossee:: ddeerrmmaattiittee eexxssuuddaattiivvaa iinnffeecccciioossaa DDeerrmmaattóóffiittoo:: ffuunnggoo qquuee pprroodduuzz iinnffeeccççããoo nnaa ppeellee;; DDeerrmmaattoommiiccoossee:: ccaauussaaddaa ppoorr ddeerrmmaattóóffiittoo,, ffeerrmmeennttooss DDeerrmmaattooffiittoossee::iinnffeeccççããoo ccaauussaaddaa ppoorr ddeerrmmaattóóffiittoo TTrriicchhoopphhyyttoonn vveerrrruuccoossuumm PPAAPPIILLOOMMAATTOOSSEE EEttiioollooggiiaa PPaappiilloommaavviirruuss EEssppéécciiee eessppeeccííffiiccoo BBoovv,, eeqq,, ccaapp,, oovv,, ccããeess,, ggaattooss...... TTrraannssmmiissssããoo CCoonnttaattoo ddiirreettoo,, FFoommiitteess AAcchhaaddooss ccllíínniiccooss PPrroolliiffeerraaççõõeess ssóólliiddaass ddaa eeppiiddeerrmmee –– PPaappiilloommaa –– FFiibbrrooppaappiilloommaa SSéésssseeiiss oouu ppeedduunnccuullaaddaass –– BBoovv:: ccaabbeeççaa ee ppeessccooççoo –– EEqqüüii:: ffaaccee ee lláábbiiooss DDiiaaggnnóóssttiiccoo HHiissttooppaattoollooggiiaa DDNNAA ppoorr PPCCRR TTrraattaammeennttoo RReemmooççããoo cciirrúúrrggiiccaa oouu ccrriioocciirruurrggiiaa VVaacciinnaa aauuttóóggeennaa bboovviinnooss 66 ttiippooss –– FFiibbrrooppaappiilloommaass:: VVPPBB--11,, VVPPBB--22 ee VVPPBB--55 –– PPaappiilloommaass eeppiitteelliiaaiiss:: VVPPBB--33,, VVPPBB--44 ee VVPPBB--66 23 BBoovviinnooss FFiibbrrooppaappiilloommaass:: VVPPBB--11:: tteettaass ee ppêênniiss,, ppeessccooççoo,, ffrroonnttee ee ddoorrssoo VVPPBB--22:: ffoorrmmaa ddee ccoouuvvee--fflloorr nnaa rreeggiiããoo aannooggeenniittaall ee aabbddoommiinnaall vveennttrraall;; ccâânncceerr ddee bbeexxiiggaa VVPPBB--55:: ffoorrmmaa ddee ggrrããoo ddee aarrrroozz nnoo úúbbeerree BBoovviinnooss PPaappiilloommaass eeppiitteelliiaaiiss:: VVPPBB--33:: ppaappiilloommaa ccuuttâânneeoo VVPPBB--44:: ppaappiilloommaa ddee eessôôffaaggoo,, ggootteeiirraa eessooffáággiiccaa,, iinntt.. ddeellggaaddoo.. AAssssoocciiaaddoo aa ttuummoorreess ppoorr ssaammaammbbaaiiaa VVPPBB--66:: eeppiitteelliioommaass nnoo úúbbeerree ee tteettaass DDiiaaggnnóóssttiiccoo ddiiffeerreenncciiaall EEqqüüiinnooss:: ssaarrccóóiiddee ee mmeellaannoommaa VVaacciinnaa MMaatteerriiaall:: ppaappiilloommaass mmááqquuiinnaa ddee mmooeerr ((lliiqquuiiddiiffiiccaaddoorr,, pprroocceessssaaddoorr)) cceennttrrííffuuggaa ggrraall ee ppiissttiilloo aarreeiiaa eessttéérriill vviiddrrooss ddee ssoorroo ((225500,, 550000,, 11000000 mmll)) vviiddrrooss ddee eemmbbaallaaggeemm ((2200,, 5500,, 110000 mmll)) MMeettooddoollooggiiaa CCoollhheerr 1100 gg ddee ppaappiilloommaa ppaarraa ccaaddaa aanniimmaall aa sseerr ttrraattaaddoo:: CCoonnsseerrvvaarr eemm ggeellaaddeeiirraa àà 44 00 CC –– eemm ccaassoo ddee ppaappiilloommaa ffiillaammeennttoossooss,, ccoorrttaarr eemm ttiirraass,, ccoobbrriirr ccoomm ssoorroo ffiissiioollóóggiiccoo,, gguuaarrddaarr;; LLaavvaarr vváárriiaass vveezzeess ppaarraa rreemmoovveerr ssuujjeeiirraass;; TTrriittuurraarr eemm mmááqquuiinnaa ppoorr 33 vveezzeess,, ccoomm ffuurrooss ppeeqquueennooss;; TTrriittuurraarr eemm ggrraall ccoomm aarreeiiaa eessttéérriill;; MMeettooddoollooggiiaa AAccrreesscceennttaarr ssoorroo ffiissiioollóóggiiccoo nnoo vvoolluummee ddeesseejjaaddoo ddee vvaacciinnaa ((11::44)) eexx:: 1100 gg ppaappiilloommaa :: 4400 mmll ddee ssoorroo AAccrreesscceennttaarr cclloorrooffóórrmmiioo eemm ppaarrtteess iigguuaaiiss aaoo ppaappiilloommaa eexx:: 1100 mmll cclloorrooffóórrmmiioo:: 1100 gg ddee ppaappiilloommaa AAggiittaarr ppoorr 88 hhoorraass ccoomm iinntteerrvvaallooss.. CCoollooccaarr nnoo ccoonnggeellaaddoorr aa --2200 00 CC ppoorr 1122 hhoorraass.. DDeessccoonnggeellaarr àà tteemmppeerraattuurraa aammbbiieennttee.. CCeennttrriiffuuggaarr aa 44000000 rrppmm//3300 mmiinnuuttooss CCoollooccaarr oo ssoobbrreennaaddaannttee eemm vviiddrrooss eessttéérreeiiss,, aaccrreesscceennttaannddoo ppaarraa ccaaddaa 99 mmll ddee ssoolluuççããoo,, 11mmll ddee ffoorrmmooll aa 55%% ((eexx:: ffoorrmmooll PP..AA.. aa 3355%% 110000 :: 3355 == 22,,88 qquuee éé iigguuaall aa 11 mmll ddee ffoorrmmooll ppuurroo,, eennttããoo,, mmuullttiipplliiccaarr 22,,88 xx 55 == 1144 mmll


text:
Annisaa Atoomii
Amaloota nama kanaa baruun sammuu keenya akkamiin qaruu akka dandeenyu hubannaa nuuf kennaa laata?
Anistaayiin akkamitti anniisaa atoomii keessaa cuunfuu akka dandeenyu nu barsiiseera. Tarii namni kun samuu xiqqoo qabnu kana keessaa akkamitti waan bu'aa fidu tokko yookan lama baasuu akka dandeenyu nu barsiisu danda'a ta'a. Kanaaf ammoo haala rafiitii, nyaataa fi filannoo uffannaa isaa beekuun nu gargaaruu malaa.
Hirriba sa'aatii 10 fi sillimii sakoondii tokko Rafuun sammuu namaaf gaarii ta'uu isaa hundumti keenyayyuu ni beekna. Anistaayiin guyyaatti yoo xiqqaate sa'aatii 10'nif rafuun namoota hedduu caalaatti gorsa fayyaa kana hojii irra nama oolche dha.
Seenaa dhala namaa keessatti kalaqaalee Albart Anistaayin jijjiirama gurguddoo fidan kan akka Gabatee Pereedikii, caasaa DNA fi yaad-rimee Ispeeshaal rileetiivitii (Special relativity theory) yoo fudhanne, hundi isaanii iyyu kan argaman yeroo namnni kun rafu ta'uun isaa beekameera.
Kesaattu dhuma irra kan jiru kan yaad-rimee abjuu keessaa loon elektrikiidhaan yeroo ajjefaman arge ture. Haa ta'u male kun dhugaa ta'u ni danda'aa laata?
Suuraa abba warraa fi haadha warraa rafaa jiranii


text:
NBAn (National Basketball Association) Tapha kubbaa kochoo yoo ta'u geeba fudhachuuf kan taphatamu, garee Ameerikaa keessa jiraniin. NBA'n garee 30 of keessa qaba, kan kessa 29 United States kessa yoo argamani, tokko immo Canada kessatti argama. NBAn misensaa bekkama kan USA Basketball (USAB), International Basketball Federationiin immo NBAn akka bulcha basketball United States kessa (National Governing Body (NGB))tti fudhatama argattera. NBAn gosa tapha Amerikaa kessatti professional ta'an Afureen kessa tokko dha.
Leaguen kuni bara June 6, 1946 (G.C) New York City, United States kessatti jalqabame. Yeroo duraa jalqabu maqaa Basketball Association of America (BAA) jedhamuni wamama ture. Ha'a ta'u malee leagueiin kuni ergaa National Basketball League wajjin walitti makame, autumn 1949tti National Basketball Association jedhame. Birron international fi kopha, birro guddicha Olympic Tower, 645 Fifth Avenue New York City argamu jalla bullu. Haa ta'u malle studionii akka NBA Entertainment fi NBA TV biroo Secaucus, New Jersey irra darbu.
Yeroo durraffi jalqabu NBA'n buduni 11 qaba turee, haa ta'u male itti darama akkasumas hirdhacha ergaa turee bodda hardha buduni 30 ofii kessa qaba. Buduniin tokkichi USAn alla argamu buduni Torontotti.
Boston Celtics kan jedhamani yeroo 17 NBA Finals fudhacun bekkamu. Itti anne immo Los Angeles Lakers 16, Chicago Bulls 6 fi San Antonio Spurs 5 fudhatee.
Leagueiin kuni Conference lammatti qodama. Conferenceiin lachu immo kutta yokan division sadii ofii kessa qaba. Divisioniin tokko immo buduni shan ofii kessa qaba. Qoqqodami kunis season 2004 fi 2005 jiddu jirrutti godhame.
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Boston_Celtics


text:
“Mootuumman US dhihoo kana meeshaa miliiyoona $2.9 ta’uu RIB Itoophiyaaf kennite” jachuun Fuulli Feesbuuki gaafa guyyaa Fulbaana 26, 2014 ALI maxxanse.
Maxxansichii Fakiilee Konkolatoota mul’iisaan lama fayyadameera. Dabalataanis Biyyi itoophiyaan hojii Al-shabab ittisuuf deegaruuf olaa ka jadhuu yoo ta’u, yeroo 10 ol qoodameera.
Haata’u malee HaqCheck poosticha hubatee fakkiileen kun akkuma jadhameeti waan hin ibsineef Soba jadhee ramadeera.
Mootuummaan US seenaa Gargaarsa Itoophiyaaf keenuu qaba. Biyyi Itoophiyaan US waliin yeroo Mootichaa, yeroo Loola Qorraa fi miidhaa shororkeesitoota 9/11 booda michuu ta’uun beekkamti. Al-shabab rukutuu irrattis US gargaarsa goochaa turuu ishii ni beekkama.
Haata’uu malee Faakkiileen kun akkuma jadhameetti Mootuumman US yeroo dhihoo kana meeshaalee Itoophiyaaf deegaruu ishii in agarsiisu. Fakiileen kun ka ibsaniis Ameerikaan Itoophiiyaaf gargaarsa goochuuf yeroo Wagga dura ibsamuu isaa mul’isa. Koonkoolaatoonifi Ambulaansiin suuraa irratti mul’atan Dipartimenti Militarii Ameerikaan Itoophiyaaf Fulbaana 19, 2013 ALI Deegaruu isaa agarsiisa. Meeshaaleen kuniis miliyoona $2.9 kan basaan yoo ta’an Al-shabab Ittisuuf oolu.
Fakkin duraa dhaabbani Miidiiya Yunaytid Arab Imreet ka ta’e Al Ain ka maxxansedha.
Waliigalaan Itoophiiyaan yeroo dhihoo kan mootuumma US irraa deegarsaa loola akka argatee waan hin agarsiisneef HaqCheck maxxansicha Soba jadhee dhuugoomseera.


text:
Rakkoolee wal xaxaa geejjibaaimaltootagidirsan
Magaalaa Finfinneetti dhimmoolee jiraattootatti qormaata ta’an keessaa inni tokkoffaa fii ol’aanaan rakkoo Geejibaafi.Akkuma manaa bahaniingeejjibabarbaadan argachuu danda’uun salphaa miti.Qormaatawwanjiraattotaa yeroo isaaniifi maallaqa isaanii akka malee qisaasankeessaa rakkoon geejjibaa isa adda duraatiin.Innis yeroo yeroodhaan dabalaa kan deemuu lakkoofsajiraattoota magaalatti waliin kan…
Iyya nuqaqqabaa lammiilee nagaa du’a hin olchinne
Sayid Adam jedhama Dhalate kan guddatte naannoo Oromiyaa Godina Wallaggaa bahaa Hangar guttin qa’ee afur kessattidha. Sayid dargaggoo tattaafataa hojii Daldalaa irratti bobba’e yammu ta’u Naannoo Oromiyaatti haa dhalatu male naannolee Itiyoophiyaa kessatti argaman keessa yeroo daddabalamaa socho’aa akka jiraate…
Buqqaatoota du’a jalaa miliqan
Waraanni karaa kaabaa ka’ee waggaa guutuudhaafbulttiwwan muraafni isa hafuu amma ammaatti lubbuuhedduwwaniigalafateera.gaaddidduundu’a isaaniirratti gaaddidaa’ee qa’ee isaanii dhiisanii kanneen baqataniifii buqqaatoota jadhamanii bakka doyyaaqubannaafii akkasumas mana firaa bakka bakkattimmo waan jala da’eefatanhojatatanii kanneen jiraachuuf dirqaman hedduudha. Waraanichi miidhaa namoomaa horddofsiiseetti dabalee…
Goodaansa jireenya hedduwwanii jeeqee
Dur Kessumaa bara Jaanahooyi Finfinnee keessatti yoo roobuuf jedhu amma robnii caamuutti maaliif Paaspoortii hin baafannu jechuudhaan akka bashananaas taasiisanii namootiin Finfinnee paaspoortii baafachaa akka turan himama. Bara sana lammileen Itiyoophiyaa gara biyya biraa kan deeman baruumsaaf dowwannaaf yookan immo…
Ayyaana Irreechaa fi ibsama isaa biraa
Irreechaan guyyaa Galateeffannaadha.Ayyaannii kun iddoowwan lamatti akka ayyaaneeffamuu dubbatu .iddoowwan itti kabajaman kunis malkaafi Tulluu iratidha. inni tokkoffaa seensa gannaatti ganna nagaadhaan nuceesiisi jechuudhaan jiidha nuu hin dhawwatiin jechuudhaan Tuluutti ol ba’anii uumaa isaanii kan itti kadhatanidha inni lammataa immoo…
iidhaa korniyaa dubartootaa buqqaatoota hojii barbaadan irratti raawwatamu
Daasaash Moollaa jedhamutti dhalatte kan guddatte Godina Walloo kaabaa Aanaa Maqeet ganda 04 iddoo addaa wafcinaa jedhamtutti Daasaash barumsashe amma kutaa 8 baratteeti garuu ammo sababii hirriina humnaa barumsashe bakkaan ga’u hin dandeenyee mana abbaa qabeenya galtee hojjachuudhaan jireenya ishee…
Paartiin badhaadhinaa qofaasaa kan itti dorgomuu filannoo naannoo Sumaalee
Boordiin filannoo biyyaalessaa Itiyoophiyaa filannoo walii galaa marsaa 6ffa Waxabajjii 14/2013 kan raawwachiisaa yammu ta’u sababii dhimma nagaatiin bakkawwan filannoon itti hin adeemsifamin hafetti Fulbaana20/2014tti marsaa lammataa adeemsisuuf beellamni qabameera Filanno marsaa jalqabaa guutummaa gutuutti naannolee hin hin qabamnne keessaa…
Olmmaa ayyaanaa buqqaatootaa
Ayyaanota biyya keenyatti kabajaman jidduudhaa waggaa eege magariisttummaa biqiltuwwaniin miidhagee waggaa moofaa gaggeesseebara haaraa abddii ifaa qabatee kan dhufuu ayyaana jijjiirraa waggaa yookan inquxaaxaashiidha. Ayyaanni jijjiirraa wagaa, waggaan moofaan gaggefame waggaa haaraaf simannaan ittii taasiifamuu,jireenyii haaaraan itti jalqabamuu abdii haaraan…
Waggaa haaraafii gabaa ayyaanaa
Barriibaraan bakka buufamee baatiileefi guyyaan wal bakka buusaa waggaa haaraa senneerra.akkalakkofsa Itiyoophiyaatti jijjirraan baraa Fulbaana tokko kabajama.Fulbaanni tokko kuunmoggaasa amantawaa mataasaa danda’e kan qabu yammu ta’u akkaataama kanaan jabanaMaatiiwosJabana Maarqos jabanaLuuqaasifiijabanaYoohaannisjadhamuudhaanibsamu.Lamiileen Itiyoophiyaa ayyaanni yammu dhufuwantootaayyaanaaf isaan barbaachisu bituudhaafsardamuu.Gabaanisaasmiira ayyaanaa qabaata….
Dhiibbaa miidiyaaleen hawaasummaa miidiyaalee idilee iratti qaban
Miidiyaan hawaasummaa burqaa oduufii ragaa ol’aanaa ta’a dhufuusaa hordofee miidiyaaleen dura turan dhaabbachuu dadhabaa isaan tokko tokko gutuummaan gutuutti midiiyaa hawasuummaatti yammu makaman hubachaa jirra.kessumaa midiiyaa maxxansaa irratti kana jadhanii ibsuun amma rakkisuutti qormaatichii cimeera. tamsafttummaa oduu baramerraa ba’uudhaan gara…
Waqtii Gannaa Daa’imman Daandiirra Jiraataniif Cittoo Irratti Fanxoo ta’e
Roobeel Alamuu jedhama.Kan dhalate Goojjaamitti yoo ta’u wayitii ammaa Magaalaa Finfinnee naannawa Magganaanyaatti daandiirra jiraata.Roobeel wayita ammaa ol guddataa umuriidhaan waggaa kudha lamaati.Abbaasaa wajjin kan gargar ba’an wayita umuriin waggaa saddeet ga’etti.Yeroo Haadhaafi Abbaasaa wajjin jiraachaa turetti wanti umurii waggaa…
Dhiibbaa Qaala’iinsa Gatiifi Xumurasaa
Sannaayit Akaaluu umuriidhaan waggaa soddomoota keessatti kan argamtu yoo taatu haadha ijoollee sadiiti.Sannaayit hojii daldala koosmootiksii utuu hojjechaa jirtuu Addis Maaladaa wajjin walagarte.Qaala’iinsa jireenyaa too’achuun wayitii ammaa ulfaataa akka ta’e dubbatte.’Miidiyaawwan irra deddeebiidhaan hojjettanis jijjiiramni dhufuu waan hindandeenyeef dubbachuu dhiisuu…
Dhugaa Bal’ina Bosona Keenyaa
Bosonni addunyaadhaaf barbaachisaadha jechuun hubachiisuuf yaaluun Sonbi ilma namaatiif barbaachisaadha jechuun barsiisuuf akka yaaluuti.Barbaachisummaa biqilootaa Daa’imummaa irraa eegaluun barachaa guddannus manca’ina bosonaa garuu akka ummataatti hanbisuu utuu hindanda’in hammentaan qabeenya bosonaa gadi aanaa akka ta’e odeeffannoowwan jiran nimul’isu.Dhaabbanni Nyaataa Addunyaa(FAO)…
Dhiyeessii Humnaa Ganna Keessa Fayyadamtoota Miidhu
Itiyoophiyaatti keessumattuu magaalota xixiqqootti baatiiwwan gannaa yoo seenan rakkoon addaan ciccituu humna ibsaa haala jireenya jiraattotaa kan qorudha.Ganna baranaa kanas dhimma bal’inaan mul’atu akka ta’e magaalota xixiqqoo biyya keenyaa baadiyaa jiranitti addaan ciccituun dhiyeessii humnaa akka bal’inaan jiru taajjabuun nidanda’ama.Tajaajilli…
Qophii Naannolee filannoon marsaa duraa itti hin adeemsifamne
Boordiin filannoo Itiyoophiyaa qophii filannoo marsaa jahaffaatiif taasisaa ture xumuruun filannoon guutuu biyyaa waxabajjii 14/2013 akka adeemsifame niyaadatama. Haata’u malee boordichi filannoo guutuu biyyaa marsaa jahaffaa guutummaatti waxabajjii 14 adeemsisuu hindandeenye.Sababa kanaanis filannicha marsaa lamaan adeemsisuuf dirqameera.Boordichi filannicha marsaa lamaan…
Yaaddoo balaa lolaa gannaa
Naannawa Itiyoophiyaa gara garaatti waqtii gannaatti roobni ulfaachuu isaa wajjin walqabatee balaawwan lolaa,sigigaacuun lafaa,manca’inni daandiifi cabiinsi riqichaa nimudata.Naannawa rakkoon kun mudatutti miidhaawwan dhabamuu lubbuu namaa,buqqa’uu hawaasaafi barbadaa’insi qabeenyaa nimudata. Balaawwan sababa lolaatiin mudatan lubbuu namoota hedduu kan galaafataniifi manca’iinsa qabeenya…
Itti fufiinsa seera fottoquu hayyamuu
Yaadi bu’uraa seera mirga carraa ofii ofiin murteessuu hanga fottoquu hayyamu heera mootummaa biyya keenyaa keessatti iddoo erga qabatee jaarraan nuusni darbeera.Seerri akka kanaa biyya bittinneessu kun biyyaalee biroo keessa akka hin jirre hayyoonni nidubbatu.Rakkoo inni uumu eeruudhaanis akka hafuuf…
Doktara kabajaa Abbabach Goobanaa
Yeroon abbaa taayitaati.Irree uumaan nama jedhamu dandamachuu hindndeenyeen qaba,kan moo’atamu hinfakkaatu.Namni tokko tokko garuu jira,Yeroo irratti qarooma.Akkamitti?yoo jettan yeroo duratti yeroon kan hindagachiifneen,hojii baras ta’e dhalaootaaf ce’ee darbu hojjeta waan ta’eef. Namoonni baay’een’eenyu jennee waamnuun!’jedhanii rakkachuun miruma qabaniin jechaa jaalalaatiin…
Yaadannoo Artiist Haacaaluu Hundeessaa
Haacaaluu Hundeessaa haadhasaa Guddattuu Horaafi abbaasaa Hundeessaa Boonsaa irraa bara 1976 Addis Ababaa irraa karaa lixaatiin fageenya kiiloo meetira dhibba tokko fagaattee kan argamtu Magaalaa Ambootti dhalate.Ambootti dhalatee kan guddate Haacaaluun ijoollummaa isaa irraa eegalee jaalalli muuziqaadhaaf qabu baay’ee ture.Xiyyeeffannoon…
Raawwachiiftoota Filannoo Waxabajjii 14 irratti taajjabbiiwwan tokko tokko!
Filannoon marsaa jalqabaa waxabajjii 14 adeemsifame yaadawwan gara garaa kan keessummeesse ture.Paartiiwwan siyaasaa mallattoowwan isaanii carraa argataniin yoo beeksisan,kanneen tokko tokko ammoo ibsa waliigalaa hanga kenninutti obsaa wayita jedhan dhaga’amu.Hawaasniifi hayyoonni siyaasaa dhimma filannoo irratti yaada qaban dhaga’uun akkuma barametti…
Addis Ababaan akkamiin filatte?
Hoganttummaa ola’anaa boordii fiilanno biyaaleessan fiilanaan waliigalaa 6ffa niigeggefama kan ittin jeedhame Waxabajji 14/2013 gaggefameera.boqonnaa jalqabaa kanaan naanoolee filannaan gutuummaan gutuutti itti gegefame kessaa tokko Addis Abebaedha. Boordiin filannoo biyyalessa filanno waliigalaa 6ffa guyya tokkotti geggesuuf yaadee hojjachaa yoo turees…


text:
Oromoon akkuma biyyoota addunyaa irraa motummaa, bulchinsaa fi aadaa mataa isaa qaba ture. Garuu jaarraa tokkoo fi walakkaa dura qawwee koloneeffataan cabee haqa isaa kana dhabee hacuuccaa hangana hin jedhamineen gidiraa argaa jira. Hacuuccaan akkasii kuni Oromoo bara dheeraaf lafa isaa irraa fudhatee; akka hinbarannee fi afaan isaatiin hin dubbanne daangessee; lafuma isaarratti hidhaa fi ajjeesaa ture. Waanjoo gabrummaa kana saba isaaniirraa buqqisanii gatuuf ijaaramanii qabsaa’un barbachisaa ta’uu warri itti mul’ate ABO bu’uressuun qabsoo eegalani. ABOnis heeraa fi seera qabsoo ittiin geggeessu baafachuun, imaammataa fi kaayyoo dhaan masakamuun qabsoo hadhooftuu geggeessaa turee, har’as itti jira. Adeemsi wal’aansoo kanaas rakkoo malee hintuurre. Oromiyaan diinaaf galaana qurxummii keessaa qabatani, boba’a keessaa waraabbatani fi madda jalisii jireenya gaarii waan taateef hanganuma ciniinatani nu lolaa jiru. Lolli kunis nu qabuu, hidhuu fi ajjeesuu duwwaa osoo hintaane numa keessaa namootaa burjaajjoftuu, dantaadhaa fi qarshidhaan salphaatti bitaman qabachuun qabsoon keenya hanga yoona akka galma hin geenye gochuun bara gidiraa Oromoo dheeressaa jiru. Ammas akkuma baratan murna harcaatuu tokko baasuuf kan yaalaa jiran fakkaata.
Kanaaf, nuti miseensonni ABO Konyaa Washington DC, USA, gaafa Bitootessa 15, 2021 walgahii hatattamaa gaggeeffanne irratti haala adeemsa siyaasaa ABO fi murna maqaa hoogganaa qabatee dhaaba keessaa seera namuusaa fi heera dhaabichaa cabsee bahuun yeroo ammaa kana ‘Kora Sabaa (KS) ABO gaggeessine’ jechaa jiran irratti marii bal’aa goonee ibsa ejjennoo fi dura dhaabbannoo murna farra-qabsoo kana irratti baasnee jirra:
1. ABOn durumayyuu muuxannoo fi mudannoo bara dheeraa gitaa bittaa Xoobiyaa irraa barateen waanti biyyatti haa deeb’un kuni qaama 3ffaa hirmaachisuu akka qabu gaafachuun isaa ni yaadatama. Mootummaan seeraan ala amma aangoorra jiru kunii fi qaamoti tokko tokkos Oromoof Oromoo jidduutti jaarsummaan hormaa hinbarbaachisu jechuun akka dhaabni keenya wal-amantaa Oromummaan galu irratti dhiibbaa gochuun isaanii ni beekama. Erga murtiin haagalluu waliin murtaayee booda mootummaan EPRDF/OPDO kuni jibbiinsa fi sodaa dhaaba keenya irraa qabuun jalqabumaa eegalee irratti hojjechuu isaa kan agarsiisani qabxiilee tokko tokko xinxaallee dura dhaabachuuf murteefanneera. Hojii diinummaa fi diigumsaa isaa kanaanis murna hirkattummaa isaan sosso’aa jiru dhaaba keessatti tolchee dhaaba keenya dadhabsiisuuf yaalaa jiru kana cichoominaan ni fashalsina jennee murteessineerra!
2. Murni kuni, kanaan dura qaama koree hoji-raawwachiiftuu ABO tahani otuu jirani heeraa fi seera dhaabaan ala Poolisii mootummaan gargaaramanii walgahii waajjira ABO keessatti godhachuun isaanii ni yaadatama. Kan seeraa fi heeraan taa’e H/D ABO fi hoji-gaggeessitoota hunda achii baasanii cufsiisuun isaanii deggersa mootummaa Itoophiyaatiin dantaa dhuunfaa fi bolola aangoof jecha qabsoo haqaatti gufuu ta’u isaani cimsinee balaalefanna!
3. ABOn yeroo irraa gara yerootti miseensota isaa hidhamuun, wajjirri isaa jalaa cufamuu mootummaa Itophiyaatti iyyatus mootummaan filmaata malee aangoorra jiru kun rakkoolee kanneeniif furmaata dhowwatee hanga har’aatti dunuunfatee boollatti deemaa jira. Furmaata dhowwachuun mootummaa kanaa paartilee saba isaani birratti dhageettii fi jaalala qaban filannoon ala gochuuf karoorfachuu isaa agarsiisa. Kanaaf, kan barbaade ufitti maxxansee kaan immoo dhiibee keessaa baasuun isaa farra dimokrasii ta’uu isaa mirkaneessa. Murni fotoqxuun kuni mootummaa kanatti maxxanuun farra QBO ta’u isaanii fi tarkaanfii seera-dhablummaan fudhatan dura dhaabbannaa, ni faashalsinas!
4. ABOn waggaa darbe kana KS gaggeeffachuuf Gumii Sabaan murteessee koree kana irratti hojjetu filatee haala mijeefachaa osoo jiruu murni ergamaa fi karoora qaama biraa qaban kun seera dhaabaa cabsuun ariitiidhaan H/Dureen ABO fi miseensonni gameeyin bakka hin jirretti walgahii dhoksaan qopheesuun isaani seera dhablumaa dagaagsa jennee amanna. Seera dhablummaan akkasiis dhaaba saba tokko ijaaruu fi hundee dimookiraasii kan bilisummaatti geessu kan balleessu waan ta’eef tokkummaan dura dhaabbachuu akka qabnu murteessineerra!
5. Boordiin filannoo biyyattii, ABO maqaa H/D J/Dawud Ibsaatiin gaggeeffamuun isa biratti seeraan galmaayee otoo jiruu murna ABO keessaa bahee PPtti maxxanuun dhaaba keenya diiguuf shira shiraa jiraachuu osoo beekuu korri sabaa akka gaggeeffamu ABO beeksisee, qophiin KS danqaalee mootummaan uumeen gufatee osoo jiruu ‘Kora Sabaa’ murna bicuu seera dhabeeyii kanaan qophaa’e jedhamu irratti hirmaachuun isaa kan seera filannoo biyyoolessaa faallessu waan ta’eef jabeessinee mormina!
6. ABOn dhaaba bara dheeraa sabasaaf qabsaa’edha! Qabsoo kana irratis kaayyoof tarsiimoo dhaan masakamee hojjeta. Kanaan immoo jaalalaa fi amanamummaa saba isaa irraa argateera. Kuni ‘Paartii Bilxiginnaa’ wareersuun akkuma bara 1992 ABOn filannoo irratti akka hin hirmaanneef kutattee waan kaateef miseensota ABO hidhuu fi ajjeesuu irra tartee murna harcaatuu kana bixillachuushii akka faashalsinu ni mirkaneessina!
7. Dhuma irratti, murni kun dhuguma saba isaaniif ni yaadu yoo ta’e ummata Oromoo fi ABOtti diina ta’uu irraa akka of-qusatanii gara dhaaba isaanii duriitti deebi’uudhaan ijibbaata ABOn Mootummaa Cehumsaa Biyyoolessaa Oromiyaa (MCBO) hundeessuuf taasisaa jiru akka deggeran gaafanna. Ta’uu baannaan diina QBO fi ummata Oromoo ta’uun seeraa fi seenaan kan itti gaafataman ta’uu hubachiifna !
IUOf!
Miseensota ABO Konyaa Washington DC, USA
Bitootessa 16, 2021


text:
Yeroo daa’imummaa naannoo manaa irraa fagaadhee hin deemnetti ogummaa midhaan ungulaaluu shamarreen ykn dubartootni hojjetan ilaalaan ture. Ungulaaluu sana keessatti midhaanis ta’e maaxxoon (daggalli) kallattii tokko keessa marsaan yaa’u. Marsaa n yaa’uun sun aartii nama hawatu qaba. Ungulaaluun kun yoo gara harka mirgaas ta’e gara harka bitaatti buufachuun ungulaalan garaagarummaa hin qabu. Maaxxoon garuu midhaan irratti ol ba’uun walakkeessa gundoo/hodhaa keessatti kuufamu. Durattis ta’e har’a maaxxoo walakkaatti kuufamuu fi callaa jalatti hafu yoon ilaalu nin dinqifadha.
Ogummaan midhaan ungulaaluu kun uumamuu hawaasaa keessatti yoom akka jalqabame of gaafataan ture. Malli/tooftaan ungulaaluu an hubadhe tarii Oromiyaa, Itophiyaa ykn Afrikaa keessatti kan hundaa’e qofa ta’uu danda’a. Garuu faayidaan isaa midhaan qulleessuu waan ta’eef tokkuma. Daa’imummaa eegalee mana barnootaa seenee baradheen jechi Afaan Inglisiitiin “Sift” jedhamu hiika lammataa qabaachuun hubadhe. Innis waan keessa deemanii secca’uu mullisa. Kanaaf anis mata duree kitaaba an dhiheenyatti maxxansuuf adeemuu taasifadheen jira. Waa’ee kitaaba kootii ballinaan as irratti dubbistootaaf hin ibsu. Dubbistootni yeroo kitaabichi maxxanfame ba’u akka dubbisanin barbaada (Suuraa baallee kitaabichaa fuula itti aanu irratti ilaalaa).


text:
Itiyoophiyaa keessatti Jaarmayaa mormituu kan ta’e Paartiin Tokkummaa Guutummaa Itiyoophiyaa miseensonni isaa 112 gidduu kana hidhamuu beeksise.Jaarmayaan kun har’a ibsa baaseen paartiin Itiyoophiyaa bulchaa jiru miseensotaa paartii mormituu hidhaa, ajjesaa, qaama hir’isaa fi dorsiisaa akkasumas hojii irraa hari’ee qe’ee jiraatan irraas godaansisaa jira jechuun himate.
Keessumaa yeroo ammaa lammiwwan biyyattii miseensota isaa akka ta’an dirqisisuun, sana ta’uudhaa baannaan carraa hojii fi barnootaa dhorka jechuun himate.Kanaaf jecha qabsoo karaa nagaa gaggeefamutti karaa cufee sadarkaa sosso’uun hin danda’amne irra ga’ameera jedha, paartichi.
Namoota qabaman keessaa harka caalaan hidhaa keessa eega tursamanii booda akka gadhiifaman, warra mana murtiitti dhiyaatan irratti immoo himannaan dhiyaatu lafti miseensoota paartii biyya bushaa jiruu lolaa bishaniin akka hin nyaatamneef bo’oo ykn jallisii hin qonne kan jedhuu fi qarshii 1300 baastanii xaa’oo ykn sanyii midhaanii hin bitnu jettan, ka jedhu ta’uu bareessaan paartii kanaa Obbo Tasfaayee Taarikuu ibsanii jiru
Gabaasaa Guutuu MP3 tuquun


text:
Filannoo walakkeessa marroo torban kanaYunaayitid Isteetis keessatti geggeessameen, madaaliin siyaasaa Waashingiton keessaa jijjiiraee jira. Dimookiraatonni mana-maree gad-aanu yokaan mana-maree bakka-bu’ootaa ka Koongires jedhamu keessatti sagalee yayyabaa yokaan irra aantummaa argatanii jiran.
Riippaablikaannonni immaa sadarkaa koongiresa keessaa qaban dhabaniyyuu, mana-maree murtii seeraa yokaan Senetii keessatti irra-aantummaa duraanuu qaban daran jabeeffatanii jiran. Gama biraatii, Somaliyaa, Itiyoophiyaa fi Ertiraa irraa dabalee namoonni godaantota irraa dhalatan miseensummaa Mana-maree bakka-bu’ootaaf filatamanii jira.
Walumaa-galatti, ba’iin filannoo walakkeessa marroo kun imammaata prezidaant irratti akka dhiibbaa guddaa qabaatu tu dubbatama. Ka bara 2014 miseensummaa mana-maree murtii seeraa Yunaayitid Isteetisiif dorgomanii turan – dhalata Oromoo tokko kana irratti dubbisnee jirra. Nu caqasaa.


text:
Jarmayaan baqattootaa kan tokkumaa mootummootaa fi gareeleen gargaaa 30 ta’an baqattoota naannoo Tigraay akkasumas biyyoota naannoo baqattoota kana simatan baatilee itti aanan ja’aaf kan oolu gargaarsa doolaara miliyoona $156 gaafateera jechuun Liisaa Shilaayin Jenevaa irraa gabaasteetti.
Hanga ammaa Itiyoopiyaa gama kaabaa Tigraay irraa kanneen baqatan gara biyya hollaa Sudaanitti dheessanii jiru. Haa ta’u malee jarmayaan baqattootaa kan tokkummaa mootumootaa akka jedhetti haalli kun jijjiiramuu mala. Jarmiyichi akka jedhutti baqattoonni Itiyoopiyaa keessaa akka hin bane ittifaman jedhaman gara Jabuutii fi Eertraatti baqachuu malu jedhee jira.
Gargaarsi jaarmolii hedduun kibxata kaleessaa gaafatame kun akeeki isaa mootummoota sadii fi kanneen biroo naannoo sana keessa jiraniif kanneen dahata siyaasaa gaafatanii fi haala mijeessuu akkasumas kanneen qe’ee ofii irraa baqachuuf dirqaman gargaarsa lubbuu oolchuu dhiyeessuuf oola.
Jaarmoliin gargaarsaa lakkoobsi lammiiwwan Itiyoopiyaa biyya hollaa keessatti dahata siyaasaa barbaadanii akkaan gad bu’uu hubachuu isaanii tuqaniiru. Dubbi himaan UNHCR Andreh Mahesik akka jedhanitti lakkoobsi kun walumaa gala yeroo ammaa kuma 52,000.


text:
Sochii seer-dhablummaa qaama qabsoon raawwatu kamuu jabeessinee mormina!
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Adooleessa 27,2020
Finfinnee Oromiyaa
Tibbana walga’iin dhaabni keenya ABO’n hinbeekne mooraa waajjira keenya guddicha Gullallee keessatti ta’amaa turuu namuu quba qaba. Walga’iin maqaa “Gumii Sabaan” waamame kun seeraaf naamusa dhaaba keenya keessatti baratameen alatti ta’amuu isaa irrayyuu amala hogganoota ABO kaleessaaf har’aa irraa faallaa ta’uun ammoo hedduu nu qaanfachiise. Itti siqeenyaan hordofaa kan turreen walga’ii kana waraanni mootummaa tiksaa turuu isaati.
Hanga beeknuttii fi arginutti Hoggantoota dhaaba ABO dabalatee Wal gahii ABOn gaggeeffatu kamuu Kan seera eegsisu Qeerroo Bilisummaa Oromoo malee waraana mootummaa akka hin taane osoo beeknu Kan waajjira ABO Gullallee jirutti guyyaa lamaan kana tahe garuu; faallaa kanaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo isa dhaaba isaa tiksu balaaleffatanii waraana mootummaa ilmaan haadha hiyyeessaa ajjeesuun eegamuun faallaa Qabsoo keenya ABO’n durfamuuti jennee amanna.
Wayiita kanatti hogganooti ABO hedduun mana hidhaa jiraachuu fi HD ABO Jaal Daawud Ibsaa hidhaa dhaabbii keessatti utuu argamanii walga’iin kun ta’ame. Qaamni waraanaa mootummaa qaamolee walga’ii kana gaggeessan tiksaa ture hogganoota keenya gariif qondaalota ABO akkasuma miseensota dhaaba keenyaa kanneen hidhanii jiran ta’uu hubanneerra.
Yeroo hamaa sirna garboonfataa EPRDF humnaan qabsoo saba keenyaa cabsuuf deemu kanatti, waayiilummaa paartii biyyattii kana jeeqaa jiru faana uummachuuf yaaluun mataan isaa yakka seenaan wal nu gaafachiisu ta’uu himna. Sochii guyyaa lamaan kana hogganootiin muraasi kun taasisan daba ta’uuf karaa irraa kan maqe ta’uus himna. Gama kaaniin walga’ii kana dhaabni keenya ABO’n kan hin beekne irra darbee baajeta walga’ichi ittiin taa’ame illee akka duraan mooraa Qabsoo Bilisummaa Oromoo keessatti baratameen ala akka ta’e odeeffannoo qabna. Baajeta qaama shiraan ramadameen Qabsoo Bilisummaa quucarsuuf hojjechuun yakka ta’uus namuu hubachuu qaba. Kana malees walga’ii kana akka ta’amuuf akka waan HD ABO ayyamaniitti ibsa dharaa miidiyaaleef laachuu qaamolee kanaas hubannee jirra.
Sochiiwwan seer-dhablummaa amala ABO kaleessaaf har’aa hinqabne kun sochii dhaaba keenyaa gaaga’amaaf kaadhimu ta’uu kan hubatu Qeerroo Bilisummaa Oromoo gochaa farra akkanaa kanneen hojjetan dhaabni keenya qajeeltoon ilaalee naamusaaf dambii qabuun kanneen tibbana burjaajjii uumuuf yaalan kana nii gaafata amantaa jedhu qabna.
Haala hin baratamneen humni waraanaa mootummaa walga’ii kana eeguu cinatti eegdota waajjira ABO Gullallee dirqiidhaan mooraa bansiisanii seenuu fi eegdota kanneen doorsisuu, sakatta’insi waajjiira ABO Gullallee eyyama warra walga’ii ta’an kanaan waraana mootummaaf kennamee waraana mootummaan taasifamuu illee quba qabna. Qaama kaleessa dura dhaabbataa turan ofitti aanfatanii jaallan ofii qaama kana waliin itti duuluun naamuusa keenyaan ala ba’uu qaamoolee kanaa uummataaf ibsina. Kun ammoo amala warraaqtotaaf qabsaa’ota ABO kaleessaas har’aas miti. Gochaaf amala akkanaa kan balaaleffannuuf hundeen gogee akka baduuf nii warraaqna, uummati keenyas amala fokkisaa agarsiifame akkanaa hubannoon akka ilaalu gaafanna.
Walga’iis ta’ee gochaa amala jaallummaa of keessaa hinqabne kamuu farra qabsoo bilisummaa ta’uutti amanna akkasidhas. Kana dura dhaabbachuudhaafis dirqama qabsoon nutti laate qabna. Summii qabsoo bilisummaa Oromootti biifamu kamuu qolachuuf sabatiinsaan qabsoo eegalle itti fufnee jirra.
Caasaan keenya Qeerroo Bilisummaa Oromoos kana hubachuudhaan burjaajjii tokko malee sochii qabsoo isaa itti fufuu akka qabu dhaammanna. Sochiin goonus qabsaa’ota hidhamanii jiran hiiksisuu qofaaf akka hintaane hubachuudhaan sirna uummata keenya irratti kumaara siyyaasaa taphataa oolee taphataa bulu kana saba keenya irraa kaasuuf gaheef dirqama qabsoon nutti laate bahachuu akka qabnu ibsina.
Nuti Qeerroon mirga sabaafi sablammoota biroo Oromiyaa keessa jiraatanii kabajuun hireen isaanii hiree Oromoon qabu waliin wal fakkaataa waan ta’eef kabajamuu akka qabu akeekuun eegumsa isaniif gochaa qabsoo mootummaa abbaa irree irratti xiyyeeffachuun sochii keenya itti fufna.
Burjaajjii haala yeroo waliin akka hin jeeqamnee fi haala uummanni keenya keessa jiru bu’uura godhachuun qabsoo kan itti fufnu yoo ta’u; aggaammii shiraa saba keenya irratti akkasuma utubaa sabichaaf gaachana saba keenyaa ABO irratti adeemu qolachuuf akkuma duraatti sochii goonu jabeessinee itti fufna.
Nuti Qeerroo Bilisummaa Oromoo waan saba keenyaaf hintaane dura dhaabbachuuf akkasumas hacuuccaa saba kam irratti adeemu kan balfinuuf balaaleffannu ta’uu hubachiifna. Qaamolee saboota biroo Oromiyaa keessaaf saba keenya walitti diruuf sansakkaa Qeerroof naamusa qabsaa’otaan ala socho’anii miidhaa saba irratti xiyyeeffate kaasuu yaalan hadheeffannee mormina.
Kana malees; Ibsoonni adda addaa maqaa Qeerrootiin ba’an burjaajjii kan uumaan dhaabbachuu akka qabaniif namoonni gocha kana raawwatan akka irraa of qusatan jenna.
Maayii irratti, nuti Qeerroo Bilisummaa Oromoo sochii seer-dhablummaa qaama qabsoon raawwatu kamuu jabeessinee mormina! Naamusaaf sansakkaa isaa eeggatee qabsoon jabaatee akka itti fufu dhaammanna. Rakkoof roorroo hamaa saba keenya irra gahaa jiru qolachuufis bifa addaan ijaarsa isaa jabeessuun Qeerroon qabsoo itti fufee kan adeemsisu yoo ta’u, sabni keenyas jaarmiyaalee isaa jabeeffataa qaamolee qabsoo isaa utubee wal hubannoof sabatiinsa gahaadhaan warraaquu akka qabu dhaamna.
Injifannoon uummata Oromoof
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Adooleessa 27,2020


text:
Gammachuu tana ammoo sirbitu Amerikaan qabdu ka akka Biyoonsee fa dabalee hedduutti itti yaaha.Demokiraasiin Amerikaa nama hedduuf fakkeenna taate.
Amerikaan haga ammaatti perzdaantii Obaamaa waliin perzdaantii 44 qabaatte,marroo 57 muuddee hujiitti ergatte.Namii tokko marroo lamallee waan filamee muudamuuf akkana.
Perzdanatii Obaamaan barana muudamu kun gaafa ganna afuriin duratti fialme waan hedduu waadaa gale waan hedduu guutatellee waan hedduutti irraa hafellee taatullee akka xiinxalyaan siyaasaa Jawaar Mohammed jedhetti,namii haga malee Obaamaa irraa wa eegate.
“Jijjiiramii innii fidee fi dalagaan inni dalages tarkaafileen innii fides waan nama hawwate…nama hedduutti isa firoomsate….nama gurrraachaaf Obaamaan perzdanati tahuun isaanii kabaja guddaa.”
Akka Jawaaritti ammoo namii adiin perzdaanti Obaamaan perzdaanti tahuun nama adii fi gurraacha bara hedduu wal jibbee gargar faagate walti fidee wayyeesse jedhanii abdiin eegatan.
Perzdaanti Obaamaan yoo hedduu abdii dubbata,obsa dubbata, seenaa Abrahma Linkon faarsa,namii cuftii faaydaa biyyitii qbdu walqixxee qabaachu qabaa jedha.
Adoo tana jennuu perzdaantii Obaamaa irraa waggaa afran dhufaa maan eegdan,adoo maal hojjatee,dubbatee ykn mari’achiisee feetan?
Mee nuu barreessaa marii Jawaar Mohaammad Gaafannellee caqasaa.


text:
Gargaarsi hawaasa beela’eef ergame dantaa dhuunfaaf oolfamaa jiraachuu
Gargaarsi dhaabbilee mit-mootummaa garaagaraa irraa hawaasa Oromoo beela’eef gara Gujii Bahaatti ergamu, aangawwoota MKII konyaa saniin mataa maramuun, kaayyoo ergameef hanqifamuun, dantaa dhuunfaa isaaniif oolfamaa jiraachuu. Hawaasni gargaarsi maleef ammallee rakkoo wal-fakkaataa keessa kan jiru ta'uu.
Lola HIT fi PP: Kaaba Oromiyaa Konyaa Walloo keessatti
Lolli Humna Ittisaa Tigiraay fi Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaa gidduutti adeemsifamu, Kaaba Oromiyaa Konyaa Walloo keessatti itti-fufee jiraachuu. Gama loltoota PP goruun humna HIT akka waraanuuf jechas, duulli ololaa Uummata Oromoo Walloo irratti geggeeffamu jabaatee itti-fufee jiraachuu.
Uummata Oromoo saboota ollaan walitti diinomsuuf shirri xaxamu itti-fufe
Uummata Oromoo saboota ollaa waliin wal-irratti duulchisuun dadhabsiisaa, bara aangoo isaa dheereffachaa kan har’a ga’e Mootummaan Koloneeffataan Impaayera Itoophiyaa, Roobii kaleessaa (Onk. 20, 2021) ammoo, Poolisa Humna Addaa Sidaamaa qindeessuun, Hawaasa Oromoo Konyaa Gujii Bahaa Ona Girjaa keessa jiraatu irratti waraana bansiisee jiraachuu.
Hawaasni Oromoo beela hamaaf saaxilamee jiraachuu: Gujii Bahaa
Kibba Oromiyaa, Konyaa Gujii Bahaa keessatti daafii dheerachuu hongeen, Uummanni Oromoo beela hamaaf saaxilamuu; horiinis gaaga’amaa jiraachuu. Dheerachuun hongee, balaa beelaa amma uumameef sababa battalaa haata’u malee, gannoota afran darban irraa qabuun, duulli qabata deggersa WBOn Uummata Oromoo irratti labsamuun, hawaasni Oromoo kun hidhaa, dararaa fi ajjeechaa hamaaf saaxilamee kan jiruu fi gargaarsis irraa muramee kan jiru ta'uu.
Yakki Uummata Oromoo irratti Faannoon raawwatamu waakkatamaa jiraachuu
Duulli duguuggaa sanyii qindaawaan, ijaarsa Naannoo Amaaraa Faannoo jedhamu, milishoota Naannoo Amaaraa fi harcaatota nafxanyaa kanneen Oromiyaa keessatti wal-horaniin, Konyaa Baha Wallaggaa, Ona Giddaa Kiiramuu, Amuruu fi Guutoo Giddaa keessatti, Onkoloolessa 10, 2021 Uummata Oromoo irratti baname itti-fufee jiraachuu.
Duula qindaa’aa garee Faannoo jedhamuun Uummata Oromoo irratti banamee jiru
Duula duguuggaa sanyii, garee Faannoo jedhamu, akkasumas, Milishootaa fi Hawaasa Naannoo Amaaraan, Konyaa Matakkal, Ona Dibaax, Ganda Gaalessaa keessatti, Roobii kaleessaa (Onkoloolessa 13, 2021) Uummata Oromoo irratti banameen, Aayyoo Oromoo, kan deessee ulmaa jirtu tokko dabalatee, Oromoonni jaha (6) haala suukanneessaan ajjeefamuu.
Sirni Irreechaa Ardaa Qaallittii dhukaasa LMKIIn goolamuu
Dhukaasa Oromoota Irreeffannaaf bobba’an irratti, Jimaata Onkoloolessa 8, 2021, Konyaa Gujii Bahaa, Ona Gumii Eldalloo, Ardaa Qaallittii keessatti LMKIIn banameen, Sirni Irreechaa sun goolamuun addaan bittinneeffamuu; Oromoonni Irreeffachuuuf ba’an muraasnis achi-buuteen isaanii hanga guyyaa har’aatti kan hin beekamin ta’uu.
Lola WBO fi LMKII gidduutti guyyoota afran kana walitti-fufiinsaan deemaa jiru
Lolli WBO fi LMKII humna guddaan gamasitti bobbaafame gidduutti, Konyaa Gujii Bahaa keessatti adeemsifamu, Wiixata Onkoloolessa 4, 2021 irraa qabuun, isa yeroo kamiirrayyuu daran jabaatee itti-fufee jiraachuu. Kanaanis, hanga Kamisa har’aatti, Loltoota Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaa irraa kanneen dhibbaan lakkaa’aman ajjeefamuu, danuunis madoon adabamuu fi booji’amuu. Lolli kun Ona Gumii Eldalloo, araddaa Boobaa jedhamtu keessatti, Kamisa har’aallee itti-fufiinsaan adeemsifamaa jiraachuu.
Page 1 of 85


text:
Oolmaa paarlaamaa har’aatiin Ashaagireen maanoo danuu tuqe.
1. Yakka humni addaa Naannoo Amaaraa raawwataa turee fi jiruuf itti gaafatamummaa fudhate. Yakka waraanaa fi duguuggaa sanyii qaamni sun raawwateef gaafatamaa ta’uu ofirratti ragaa bahe.
2. Waraanni Ertiraa Tigraay seenee yakkoota gurguddoo raawwachaa turuu amane. Kan asiin dura kijibaa baheef sobduu ta’uusaa ofirratti rage.
3. Heeraa fi sirna federaalizimii hojiirra jiruuf tuffii fi jibba qabu ifatti dubbate. Hawwii “Kifle-Hagerii” deebisuuf qabus miseensota paarlaamaa fi ummata duratti lallabate.
4. Waamicha biyyoonni garagaraa fi dhaabbileen idil addunyaa rakkoolee biyyattii mudatan karaa nagaatiin akka furu dhiheessaniif akka hin fudhanne dubbate. “Morma na murtan malee…” jedhe. Biyyoota akka Awurooppaa fi Ameerikaas akkeekkachiisuu yaale. Garuu maaluma abdate laata? Faannoo akka naan hin jenne.
5. “Rooba roobsine” jedhee tuqamaa ta’uu ofirratti ragaa bahe.
Kan hafe isin itti dabalaa!
ONN: Oduu Bitootessa 23, 2021
Related


text:
Ameerikaa Kibbaa
Ameerikaan Kibbaa ardii addunyaa keessaa tokko yoo ta'u kan argamus wantaa dhihaatti, irra caala mudhii lafaarraa gara kibbaatti. Ameerikana Kibbaa ardii Ameerikaas jedhaman keessaa tokko yoo ta'u, kan guutumaan guutuuti Hemisphere Dhihaatti kan argamu yoo ta'u, kan baayyinaan argamu immo Hemisphere Kibbaatti. Kan dangeffame immo dhihaan Garba Paasifiik, kaaba fi bahaan immo Garba Atilaantiik, kaaba-dhihaan immo Ameerikaa Kaabaa fi Garba Karibiyaanii daangeffamee argama.
Maqaan Ameerikaa Kibbaa jedhuu kun kan kennameef bara 1507, kan maqaan kennamef namoota kaartaa kaasan kan ta'an Martin Waldseemüller fi Matthias Ringmann yoo ta'u maqaan kuni immoo kan kennameef maqaa nama Ameeriigoo Vespuuchii jedhamu irraa ka'aniiti, namichi kunis namicha yeroo duraaf lafoonni Ameerikaas kunin Isti Indiis (East Indies) akka hin taane fi addunyaa haaraa namoota Yuurooppiif hin beekkamne akka ta'e namicha ifaa godhedha.
Ameerikaa Kibbaa ballina hanga 17,840,000 isquweer kiilomeetira (6,890,000 isq mi) kan qabdu yoo taatu yookan immo parsenti fuula addunyaa kana 3.5% qabata. Akka bara 2005 baayyinni ummata isaani tilmaaman 371,000,000 caala dha. Ameerikaa Kibbaa ballina lafaan addunyaa keessaa afraffaa irratti kan argamtu yoo taatu kunis Eshiyaa (tokkoffaa), Afrikaa(lammaffaa) fi Ameerikaa Kaabaa (sadaffa) aanteti. Akkasumas bayyina ummattan addunyaa keessaa shanaffa irratti argamti, kunis Eshiyaa (tokkoffa), Afrikaa (lammaffaa), Yuurooppi (sadaffaa) fi Ameerikaa Kaabaa (Afraffaa)tti antetti.
Wabii[gulaali | lakkaddaa gulaali]


text:
Qabsaa’onni Oromoo hogganniif qondaalli, miseensi ABO mana hidhaa Galaan turan achii baafamanii as buuteen dhabamuutu himame
Keelloo: Adooleessa 30,2021
As buuteeen caasaalee ABO mana hidhaa jiranii dhabamuun madda yaaddoo uummataaf maatii ta’e. Qaamooleen mootummaa erga hogganoota ABO kana hidhaniin booda achitti dararaa guddaa irraan gahuu miidiyaaleef himame.
Hogganoonni ABO mana hidhaa jiran dararaa akkaan hamaa ta’e keessummeessaa jiraachuu Keelloon odeeffate. Hogganoonni ABO kunneen hedduun mana hidhaa irraa bilisa erga jedhamaniin booda dirqamaan kan waraanni mootummaa achitti deebisee rakkisaa jiru hedduu ta’uu isaa mirkameeffanne.
Odeessa arganneen hogganoonniif qondaalonni kunneen har’a ganama mana hidhaa Galaan keessaa baafamanii as buuteen akka dhabame Keelloon eeruu argate irraa mirkaneeffate.
Qaamoleen hogganniif miseensonni ABO mana hidhaa Galaan keessaa baafaman achi buuteen dhabame kun: Kol. Gammachuu Ayyaanaa, obbo Battee Urgeessaa, Lammii Beenyaa, Daawwit Abdataa, Dr. Gadaa Oljirraa, Gadaa Gabbisaa, Waaqoo Noolee fi Ibsaa Gaaddisaa fa’a yommuu ta’an yeroo adda addaatti qabamanii manneen hidhaa garagaraa keessatti hidhamaa gidiramaa kanneen jiran keessa jiraachuu mirkaneeffanne.


text:
Damee Boruu irraa
Hooggantoonni OPDO bara kana namoota qara tahanii fi dammaqnisa qaban akka tahan waan mamnu natti hin fakkaatu. Waan hojii fi muxxannoon isaanii bara dheeraa warra Habashaa wajjin taheef ammantaa jabaa waan isaa irratti qaban akka tahe hojiin isaanii fi oolmaan isaanii ni agrsiisa. Yaroo qabsoon uummata Oromoo Qeerroo Bilisummaan hooggannamu Oromiyaa guutuutti fininu Obbo Lammaa Magarsaa Bulchaan Naannoo Oromiyaa ,“utuu uummata Oromoo milliyoona afurtama of duubaa qabnuu maal sodanaa” jedhee ture. Jecha haqaa onnee irraa buqa’e akka tahe naaf gala.
Akkuma inni hubate kana diinni uummata Oromoo TPLFis haqa kana hubachaa jirti. Yaroo sana keessa TPLF waan kuftee lafaa hin kaan of fakkaasuun lalaaftee OPDO aangoo fuula dura qabdee gowwomsuuf ayyaana argatee jirti. Hooggantoonni OPDO utuu aangoof gorora cobisaa jiranii TPLF of qartee of ijaartee utuu isaan haala kanaaf hin qophaan itti bobaatee jirti. Ammaaf mataa irraa gadi dhawwuu irra jalaa ol carabuudhaan hundee OPDO buqqisaa jirti. Hooggantoonni OPDO yaroo qabsoon bilisummaa Oromoo Bahaa amma Dhiihaa, Kibaa amma Kaabbaa uummata Oromoo bakka tokkotti ammatee finaanaa jiru itti makamanii qabsoo uummataa itti mudduu irraa akka qabana’uu fi akka laafu gochuu irratti hojjechaa turan.
Yaroo humni raayaa ittisa biyyaa humna Liyuu Polisii Somaalee wajjin tahee uummta Oromoo kumaatamaan ajjessee gara miliyoonaa tahu jiruu fi jireenya isaa irraa buqqisee rakkinaa saaxilee akka dararamuu godhe qoratamee akka seeraaf dhiyyaatu Obbo Lammaan dubbatee ture. Uummatni Oromoo biyyaa Itoophiyaa jedhamtu kana keessaa biyya koo jedhee yoo kan jiraatuu tahe badiin amma kana gahuu uummta irra gahe utuu oolee hin buliin qoratamee seera itti dhiyaachuu qaba ture. Garuu ajajoonni TPLF warri hammeenya hiriyaa hin qabne kana uummata Oromoo irratti rawwate qoratamanii seera itti dhiyaachuun hafee Jeneraalummaa urjii afurii yaroo badhaasaman Obbo Lammaafaa aangoo olaanaa abaluu irra aangoo xiqqaa of harkaa qabaniifuu akka wabii hin qabne hubachuu qabu turan.
Dhumaatiin uummata Oromoo Calanqoo Lamaffaa fi Dhumaatoiin Uummata Oromoo Hammarreessaa kan xiyyeefate Uummata Oromoo qofa hin ture. Hooggantota OPDO salphisuu fi akka uummatni garaa irraa kutatu gochuuf ture. Dhummatii Uummata Oromoo Calanqoo lamaffaa fi Hammerreessaa OPDO akka nama hin dhageenye caluma jedhanii bira darbuu filatan. Afaaniin sin jaaladha jechuu fi sin jaaladha jedhanii harka lamaan ammatanii dhugachuu jidduu gargarummaan jira. Hoogantonni OPDO kun Uummata Oromoo afaaniin sin jaaladha jechuu dhiisanii utuu hojiin muli’isan isaan wajjin dhaabbannee duuna Oromoon hin jenne hin jiru.
Uummata suuta jedhaa jechaa ofii iyyuu mucucaatanii of duuba deebi’uudhaan ganda TPLF seenaanii of argan. Uummanti Oromoos abdii isaan irraa qabu kutachaa deeme. Bakka tokko tokko itti warri farra Oromoo tahan hojii isaanii ilmaan Oromoo ajjeessuu fi hidhuu akkuma durii sana itti fufanii jiru. Warri saba boonnumaa qabn immoo bakka isaaniif danda’ame itti qabsoo uummata isaaniif dirmatanii qeerroo wajjin dhaabbachuu itti fufanii jiru.
Yaroo hidhamtoonni Oromoo mana hidhaa TPLF keessaa gad dhiisaaman uummatni Oromoo kumaata dhibaan bahee bakka hundatti simannaa godheef irratti abbaa biyyummaa isaa mirkanneefachuu irraa akka of duuba hin deebine addeesaa ture. Dhiibaan TPLF uummata dararuun OPDO irratti gochaa jirtuu fi hiikamuun hidhamtoota Oromoo akka OPDOn qofaa haftu gochuu TPLF yaroo hubattu tarkanfii murteessaa fudhachuuf dirqmtee jirti.
Inni duraa Haayile Mariyam Dasaleyni akka prime ministerumaa fedhii koon gadi dhiise jedhu dirquu dha. Inni lamaffaa Labsii Yaroo Muddamaa duubaan qopheexxeefatee of harkaa qabaachuu ishee ti. Murtiin LYM yaroo mana maree parlaamaaf dhiyaatu akka ragaasifamuuf malee akka irratti dubbatamee murtiin godhanii hin ture. Kaanfuu Abbaa Duulaa wacabaree yaroo isaaf gamu sobaan darbeera jechuuf kan dirqame. LYM mana maree paralaaman darbee darbuu baate TPLF akeeka kaateef bakkaan geessu malee of duuba hin jettu.
Qabsoo bilisummaa Uummata Oromoo dagagaa jiru kana keessatti miseensonni OPDO saba boontota tahanii fi poolisonni Oromiyaa wajjin yoo dhaabbatan mootummaan salphaatti akka harkaa bahu beektti. Kanaafuu duulli TPLF yaroo kanaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo irratti duwwaa akkeekatee jira warri jedhee yaadu dogongora. Ammaan kana Qeerroon Bilisummaa Oromoo fi saba boontonni OPDO (keessattu warri hidhattoonni) wal qixxa adamsamaa jiru. Seenaa irraa barachuu qabna waanan jedheef, haalli kun bara ABO mootummaa cee’umsaa keessa ture wajjin wal fakkaata. ABO nagaa buusuu akka waraana isaa kaampi itti galshee waliif galame. Garuu TPLF gantee kaampii itti marsitee WBO muxxannoo bara dheeraa qabu lafa irraa dugugtee fixe. Warra qabaman bakka akka Hursoo, Dhidheessa fi Zuwwayyi itti hiite akka busaan isaan fixu goote. Kan akka Nadhii Gammadaa, Jireenyaa Addunyaa, Alemaayoo Dhugumaa w.w.f. lubbuun jiraachuuf du’uu isaanii iyyuu amma har’aa hin beeknu.
Har’as Oromoon hidhatee jiruu yoo TPLF amanee kan hidhanaa isaa hiikatuu ykn mana hidhaa seenuu kan filatu tahe ayyaanuma WBO bara mootummaa cee’uumsa sanatu isa eegata. Filmaanni jiruu : jiraachuu fi jiraachuu dhabuu dha. Namni meeshaa qabu meeshaa isaa qabatee uummata isaa wajjin dhaabbatee amma lubbuun isaa jiru of irra ittisuu qofa. Miseensonni OPDO warri waajiraa OPDO keessa tahee harka laatu harkaan funyoo akka murmatti of kaa’aa jiran hubachuu qabu. TPLF namaa gadduu fi hiluu hin beektu. Yoo dandeessan lubbuu keessan baafadhaa. Hooggantoonii OPDO warri prime minister tahuuf abjachaa jiru aangoo dhuma har’a qabaniinu akka jiraachuu hin daneenye utuu hubatanii wayyaaf.
TPLF duutee jirti jennu biyyoo lafaa akka bofaa araabdee kaati. An utuu TPLF duute naan jedhanii ammaan owwaala ishee argutti amanee fudhachuu hin danda’u. Rakkinni guddaan biraa aadaa wal fakkaatu hin qabnu. Sagaagalummaan isaaniif aadaa dha. Har’a yoo Mootummaa Ameerikaa biraa waan barbaadan dhaban Mootummaa Raashaa amatanii bulu. Warra qaanii fi safuu hin beekne kanatu uummata keenya bara baraan dhiiga dhangalasaa jira.
Uummatni Oromoo kan hubachuu qabu akka ijaarsatti OPDOn utuu jidduu uummataa Oromoo fi TPLFf baddee garii dha. Garuu TPLF warra saba boontota tahan keessaa filtee fixxi malee warra ergamtootaa fi basaastota ishee tahan immoo isa durii caalaa uummata Oromoo irratti akka fe’uuf deemtu dagachuu hin qabnu. Basaastotaa fi ergamtoota TPLF immoo uummatni keenyaa of keessa haxxaa’ee baasuu qaba. Akka deebitee caasaa hin ijaarrannee gochuun dirqama guddaa nu irra jiru. TPLF caalaa kan nu fixxuuf deemu harcaatuu OPDO kana akka tahe adda baafnee hubachuu qabna.
Gadaan Gadaa Bilisummaa Ti!
Injifannoo Uummata Oromoof!


text:
Smart Phone
Lakkoofsi IMEI maali? Bilbila bade argachuuf nu gargaaraa?
Barnoota Barruulee
Godaansa gara Ameerikaa DV 2022 guutun eegalame
Hiikkaa Google Afaan Oromoo irratti haa hirmaannuu
Oduu Technology
Youtube seera haaraya baasen Gibira 24% isinirraa sassaaba jedha
Recent Posts
Lakkoofsi IMEI maali? Bilbila bade argachuuf nu gargaaraa?
Tajaajila Ammayyaa Dhaabbatni ‘Dreamlaal’ Kennu 18
Technology Addunyaa sodaa keessa galche ‘Deepfake’
Youtube irraa Maallaqa argachuuf qabxiilee beekamuu qaban 15
Faayila kamuu akka yoomuu hin bannetti ol kaayachuuf
Youtube seera haaraya baasen Gibira 24% isinirraa sassaaba jedha
Bilbila siif bilbilamu osoo harkaan hin tuqin kaasuf
URJII NET – Quation & Answer
Support Our Site!
Newsletter
Subscribe our newsletter to stay updated.
Powered by


text:
Aallatamoo obboloota koo kan Itoophiyaa jirtan,
Gaaffii obbo Zaman Indaalee, Itoophiyaa, magaalaa Finfinneetti qindeessaan miidiyaa fi sirna barreeffamaa, na gaafate irraa kan ka’e yaada koo isiniif kennuun anaaf eebba guddaa dha.
Ergamaan Phaawuloos akkana jedha, Sanyiin namaa hundinuu namicha tokkicha irraa argamanii, irra lafaa irra akka jiraatan godhe; bara isaaniitti iddoo taa’umsa isaaniittis daarii itti godhe (Hojii Ergamootaa 17:26).
Nuti iddoo adda addaatii dhufne, nuti garuu wal qixa. Hundi keenya hiika jireenyaa ilaalchisee gaaffii keenya isa gadi fagoof deebii barbaanna, bantuu balbala jireenya eebbifamee kan ittiin warra kaan eebbifnu bira ga’uufis ni dhamaana. Anii fi namoonni isaan kaan hedduun furtuu arganneerra. Seenaa argannoo koo akka hubattan isinan gaafadha.
Kanan guddadhe Magaalaa Niwu Yoork, amantaa Ortodooksii Yihudootaa keessatti yoo ta’u, jalqabatti seerota Musee shanan, akkasumas seera Ortodooksii Yihudootaa akkamitti ilaaluu akkan qabu, barreeffamoota barsiisota hedduun barreeffamanin qo’adhe. Umrii saafelummaa keessa yommuun seenu, amantaa duwwaa ta’e kan dheebuu nama hin baasne dhiiseen, Yihudummaa garasitti addunyaa kana qorachuu eegale.
Kollejjii keessatti barnoota duree-fayyaa (pre-medical course) qo’achuun eegale, garuu kaka’umsi gad fagoon na keessa ture, gosoota barnootaan fudhachuu qabu irratti xiyyeeffachuu akkan hin dandeenye na taasise. Kanaaf ani adda dureedhaan sirna barreeffama Ingiliffaa qo’achuu jalqabeen, barreeffama namoota hedduu dubbisuun haalan ittiin wantota ilaalu kan mataa kootii uumuun, achumaanis barnoota filoosoofii fi wal bira qaba amantaawwan adda addaa baradhe. Akkasumas kollejjicha keessatti gurmuu faarfattootaatti dabalamuun waa’ee hojiiwwan mimmiidhagoo waggoota dhibba torban darban keessatti hojjetamanii faarfachaa turre. Gooftaan haala nama ajaa’ibuun hojjeta ture. Amma yommuun yaada gurmuu faarfattootaa sanatti dabalamuun laphee koo keessatti barreeffamoota gaggaarii akka maxxanse, Caaffatoota Qulqullaa’oo afaan Ibrootaa isan jalqabatti qo’adhe irraa duwwaa utuu hin taane, Kakuu Haaraa keessaas jechuu dha argeera, barreeffamoonni sunis warra jaalalaa fi humna Leencicha gosa Yihudaa isa ta’e Yesuus Masihichaa ti.
Kollejjii irraa yommuun eebbifame, hawaasatti nagaa dhaameen, haala jireenyaa isa amantaawwan keessatti argamu dhiisuun miilla koo akkasumas yaada koo waliin deeme. Yeroo umuriin koo waggoota digdamii sadii ta’u, dargaggeetti booda haadha manaa koo ta’uuf jirtu Suuzaan wajjin wal argine. Baay’ee utuu hin turiin, qarqara Dhihaa fi Kibba Dhiha Unaayitid Isteetis (United States) gidduutti konkolaataa tola nu geessu eeggachaa turre, kanas kan barbaanne gartuu obbolootaa kanneen ayyaana waggaa haaraa ayyaaneffachaa turan irraa yoo ta’u, nuti wantota adda addaa kanneen akka meeshaa konkolaataa dhufu gargaarsa gaafachuuf nu gargaaru, mucaa durbaa keenya, qalqalloo meeshaa keenya kanneen akka wanta daa’imni itti fincooftu (diapers) fi uffata halkanii kan itti qabannu qabannee turre; galgala sana eessatti akka dabarsinu hin beeknu turre, tarii kattaa gaarota mimmiidhagoo Meeksikoo Siitii irra, yookiin immoo imaaltota isaan kaan wajjin mana jireenyaa namoota hedduu qabatu keessa, yookiis godoo muka irraa ijaarame kan durii keessa, yookiin galma Haaree Kirishiinaa isa Loos Anjeles keessatti argamu keessa, yookiin hoteela isa Saalveeshin Armiin (Salvation Armey) nuuf qopheessu keessa, yookiin immoo mana yookiis lafa qonnaa qote bultoonni nuuf kennan keessaa eessa akka bullu hin beeknu turre. Jireenya sana keessatti wanti yaadannoo ta’ee yeroo hundumaa na keessatti hafu, haati manaa koo fi ani mucaa keenya baadhannee halkan gurraacha sana keessa karaa bukkee dhaabbannee, roobaan dhaanamaa konkolaataawwan hedduu nu bira darban akka isaan nu fudhatan isaan kadhachaa turre, konkolaataawwan dhibbaan lakkaa’aman garuu nu bira darban.
Guyyoonni sun wantota hedduuf ija keenya nuuf banan, yaadnii fi ilaalchi kan mataa keenyaa nu gaddisiise. Walumaa galatti nuti lafa hektaara dhibba afur bakka kuduraan guute isa namni bilisaan irra jiraachuu danda’u, bakka waa’ee isaa duraan dhageenyee turre jiraachuuf gara Hawaay deemne. Laficha irra kuduraa hedduu kan nama hawwatutu ture, nama Niwu Yoorkii dhufu tokkoof daran mijataa dha; garuu dhibba afur inni jedhame sun gara afuriitti xiqqaachuun, nuti godoo xiqqoo kan bishaanii fi ibsaa elektirikaa warra kaan wajjin hirmaachuu nu hin dandeessisne keessa jiraanne, kuduraa nyaannee booda bookeewwan gurguddoon nu nyaatu turan. Gogaan koo waan ho’ifatuuf, miilla koo irratti madaan na ba’ee, gaa’elli keenyas akka cabbie nu jalaa dilallaa’e. Ani abdii kutannaa guddaa keessa seenuun, gaaf tokko bubbeen hamaan ka’ee yookiin meeshaan waraanaa guddaan dho’ee akka na ajjeesu hawwiin eeggachuu jalqabe. Yeroo kana, Gooftaan bantii waaqaa keessaa gad na ilaaluun akkana naan jedhe, “Ilaa amma qophaa’eera.”
Samii Hawaay isa bareedaa jalatti Waldaa dhagaa irratti ijaaramte kan keenyan hin qabne keessatti sirna gaa’elaa adeemsifame hirmaadheen ture. Misirroo fi dhirsi misirroo attamitti gara Kiristoos akka dhufan akkasumas jijjiirama guddaa inni jireenya isaanii keessatti taasise maal akka ta’e akka ibsan gaafatamaniiru. Tajaajilaan gaaf sanaa uffata jiinsii (jeans) uffatee, gaa’elli attamitti fakkeenya Kiristoosii fi Waldaa Kiristaanaa akka ibsu jaalala isaa isa hin madaalamne irraa kan ka’e Kiristoos akkamitti lubbuu isaa dabarsee akka isheef kenne, ofii isaa waan inni isheef kenneef Waldaan Kiristaanaa akkam akka isa jaallattuu fi isa tajaajiltu nuuf ibse. Sochiiwwan hafuuraa fi gaggeessitoota yeroo darbe keessa turan ilaalchisee wanti bitaa na gale hedduun jiraachuu baatu illee, saganticha erga dhumee booda gara tajaajilaa sanaa deemeen, “Tarii na gargaaruu ni dandeessa” ittiin jedhe. Ani waa’ee Yesuus isa gaafadhe; innis gaaffilee ani gaafadhe hundaaf Macaafa Qulqulluu isaa keessaa caqasuun deebii quubsaa naaf kenne; wanta inni dubbise hundumaa keessaas dhugaan laphee koo keessatti qabatee hafe. Ani wal ga’ii isaanii itti fufee hirmaachuun, gaaffilee ani kaasu hundumaaf haala quubsaadhaan deebii argadhe. Torbanoota muraasa booddee jireenya koo fayyisaaf kennuun bishaan Hawaay isa cuquliisa kan hedduu miidhagu keessatti naannoo Waldaa sanaattin cuuphame. Hafuurri Yesuus Kiristoos inni jiraataan hafuura koo isa du’u keessa seenuun jireenya haaraa na jalqabsiisee jennaan abdiin, ifnii fi gammachuun jireenya koof deebi’an.
Ani kollejjii yookiis seminaara Macaafa Qulqulluu kam keessatti iyyuu hin baranne, dhugaa beekuuf garuu gatii baaseera. Harmeen koo akka ani Kiristaana ta’e yommuu dhageesse, shaamaa yaadannoo naaf ibsitee turte, obboleessi koo garuu haala jiru ibseefii haala sana keessaa ishee baase. Bara 1979, Suuzaanii fi ani mana keenya gurguruun, waggoota lamaaf duuka bu’ummaa fi tamsaasa Wangeelaa irratti leenjii fudhannee, ergama Wangeelaa (mission) kan dargaggootaa keessa seenuun gara Awurooppaa deemnee achittis ani jaalala gooftaan Yihudoota biyya Jermenii jiranii fi musiliimotan tajaajile. Waggoota lama booda, anii fi haati manaa koo ijoollee keenya lamaan wajjin gara Hawaayitti deebine, yeroo sana qarshii, mana, hojiis hin qabnu turre; Waaqayyo garuu karaa biraa nuuf qopheessu kun garuu seenaa adda biraa ti. Isa kana ilaalchisee fakkeenyan kennuu danda’u hedduun qaba, garuu salphaadhumatti wareegama namni tokko dhugaaf taasisuuf, Waaqayyo yeroo dheeraa booda gatii isaa ni baasaaf.
Yesuus akkana jedhe, Kadhadhaa isiniif in kennamaa, barbaadaa in argattuu, balbala rukkutaa isiniif in banama (Maatewoos 7:7).
Waaqayyo karaa Isaayaas raajichaa akkana jedhe,
Isin yoo dhuunfaa keessaniin jaalala Waaqayyoo kan hin beekne taatan, amanaa ifni Waaqayyoo dukkana koo akkuma ibse
laphee keessan keessas seenee isiniif ni ibsa. Ani dur nama hafuura hamaan guutamen ture sababni isaa waggootaaf daawwaa araada nama qabsiisan hedduu fudhachuu akkasumas waaqolii tolfamoo
waaqessuu, amantaawwan seexanaa fi filoosoofii sobaatti qabameen ture, dhiigni Yesuus garuu bilisa na baase!
Ilmi Waaqayyoo inni cubbuu hin qabne jaalala Waaqummaan isin jaallatee fannoo irratti dhiiga isaatiin gatii cubbuu keessanii isiniif baaseera. 2 Qorontoos 5:19 keessatti akkuma dubbatu Waaqayyo karaa Kiristoosiin biyya lafaa fi ofii isaa gidduutti nagaa buuseera. Gatiin cubbuu keessanii isiniif baafameera. Gama keessaniin wanti hafe isin Waaqayyo wajjin nagaa qabaachuu duwwaa dha (Lakkoofsa 20). Inni riqicha isa dhumaa ta’uun balbala baneera. Wanti isin gochuu qabdan gama keessaniin balbalicha bantanii gara isaa deemuu qofaa dha. Oduu fayyinaa isa gammachiisaatti amanaa, Waaqayyo immoo cubbuu keessan hunda isiniif dhiisa. Inni laphee keessan keessa buufachuudhaan, jireenya keessan jijjiiree jennaan isin akka bakka bu’ee isaatti isa tajaajiluu dandeessu, battalumattis eebba jireenya bara baraa isa irraa hafaa fi dhuma hin qabne argattu.
Ergamichi Phaawuloos akkana jechuun oduu gaarii kana dubbata,
Kiristoos cubbuu keenyaaf du’ee… awwaalamee… guyyaa sadaffaatti du’aa kaafame. Kana amanuudhaan fayyaa. Akkuma Kiristoos cubbuu keessaniif du’e, aarsaa inni isiniif baasetti amanuun keessan Waaqayyo akka jireenya keessan irraa yakkamtummaa fi humna cubbuu balleessu, akkuma Kiristoos awwaalames akka inni isaan awwaalu taasisa; akkuma inni cubbuu, seexanaa fi du’a mo’ee ka’e, Waaqayyos jireenya mo’ichaa, haaraa, du’aa kaafamee fi jireenya bara baraa isiniif kenna. Waaqayyo wajjin nagaa qabaadhaa. Wareegama ilmi Waaqayyoo isiniif baase amanaatii fayyaa. Amma maaliif garaa keessan ol fudhattanii Waaqayyo ilma isaa isiniif kennuu isaaf akkasumas cubbuu keessan isiniif dhiisuu isaaf isa hin galateeffattan!
~ ~ ~ ~ ~
Karaa ilma isaa jireenya keessan Waaqayyoof kennitaniittu yoo ta’e, dubbisuu itti fufaa.
Amanaa haaraa yoo taatan, gara duuka bu’aa bilchaataatti akkamitti guddachuu akka qabdan, akkasumas ogummaa fi aboodhaan Gooftaa akkamitti tajaajiluu akka qabdan barachuutu isin irraa eegama. Tarii namoonni isaan kaan bilchinatti akka guddatan gargaaruuf fedhii qabdu yoo ta’e, wanti isin itti fuftanii dubbiftan kun isin gargaara.
Waa’ee Amantii Keessanii Isaan Kaanitti Himaa
Akka amanaa haaraatti, isin amma warra kaan gara fayyisuu Gooftaatti fiduu ni dandeessu. Waa’ee amantii keessanii isaan kaanitti himaa, oduu gaarii sanas akka armaan olitti Phaawuloos jedhetti sirriitti akka isaaniif gale hubadhaa, isattis akka isaan amanan jajjabeessaa. Utuu kana hin godhiin dura garuu kadhadhaa, Gooftaan dubbatee akkuma ture gidiraa fi ari’atamuun isin qunnamuu danda’u, Hojjetaan isa isa hojjechiifatu irra hin caalu. Isan erga ana ari’atanii, isinis immoo akkasumas ari’achuuf jiru (Yohaannis 15:20); Gooftaan garuu akkanas jedheera,
Isin kanas beekuu qabdu: Namni tokko maatii amantoota ta’an keessaa dhalachuu isaaf, yookiis dhaabbata amantaa keessaa iddoo guddaa waan qabuuf, yookiin miseensa Waldaa Kiristaanaa waan ta’eef, yookiin hojii gaarii waan hojjeteef (Efesoon 2:8-9) duwwaan, yookiin Yesuusiin alatti kan biratti amanuudhaan fayyuu hin danda’u (Yohaannis 14:16). Ergamaan Pheexiroos akkana jedheera, Fayyinnis Yesuus Kiristoos duwwaadhaan malee, kan biraatiin tokko illee hin jiru; maqaan kan biraa, ittiin fayyuun kan nuuf ta’u, waaqa jalaa ilmaan namootaatiif hin kennamne jedhe (Hojii Ergamootaa 4:12).
Caaffatoota Qulqullaa’oo Qo’adhaa
Yoo dandeessan, Macaafa Qulqulluu fudhadhaatii qo’adhaa. Macaafota isa keessa jiranis tartiiba itti aanu kanaan akka qo’attan isinan gorsa: Seera Uumamaa 1:1 hanga 12:3 tti; itti fufees Wangeela Maatewoos, Yohaannis, Hojii Ergamootaa, Ergaa warra Roomaa, Filiphisiyuusii fi Qolosaayis. Isaan kana dhuunfaa keessanitti dubbisaa; isa booda barsiisaa Macaafa Qulqulluu barbaadaatii irraa baradhaa.
Luqqisiiwwan Yaadatamuu Qaban
Dubbisawwan barreeffama kana keessatti argamanitti dabalee, luqqisiiwwan itti aanan kun yaadatamuu kan qabanii dha:
Hundinuu yakkaniiru, ulfinni Waaqayyoos isaanitti hir’ateera . (Roomaa 3:23)
Beenyaan nama cubbuu hojjetuu du’a; kennaan Waaqayyoo inni Kiristoos Yesuus Gooftaa keenya wajjin tola kennamu garuu jireenya bara baraa ti. (Roomaa 6:23)
Waaqayyo, akkasitti tokkicha ilma isaa hamma kennuufitti biyya lafaa jaallate; kun immoo isatti kan amanu hundinuu jireenya bara baraa haa qabaatuuf malee, haa baduuf miti! (Yohaannis 3:1)
Waldaa Kiristaanaa Yookiin tokkummaa Gaarii Kan Macaafa Qulqulluutti amanu barbaadadhaa
Namoota akkuma keessan amantoota ta’an wajjin kadhachuun, Macaafa Qulqulluu qo’achuun, akkasumas Gooftaa tajaajiluun
baay’ee barbaachisaa dha. Kakuu Haaraan hedduun isaa kan xiyyeeffatu namoota gara amantiitti fiduun Waldaa kiristaanaa hundeessuu fi sooruu akkasumas duuka bu’oota of danda’anii hojii kana
hojjetan horachuu irratti dha! Wal tumsuun, Macaafa Qulqulluu qo’achuun, Wangeela warra hin dhaga’iiniif lallabuun, amantoonni haaraan Waldaa Kiristaanaa keessatti akka qindaa’an taasisuun furtuu
dha!
Yesuus akkana jedhe, Hojii isa ana ergee guyyaadhaan hojjechuuf nuuf in ta’a, yeroon namni tokko illee itti hojjechuu hin dandeenye halkan ni dhufahoo (Yohaannis 9:4). Itoophiyaa keessattis wanti kana fakkaatu ta’uu ni danda’a. Isin namoota keessan gara fayyisaatti qajeelchuun Dubbii Waaqayyootti isaan cimsuun isiniif ta’a. Yommuu isin akan gootan Waaqayyo isin haa eebbisu!
Obbo Zaman Indaalee Qunnamaa
Maaloo qajeelfamaa fi tumsa isin barbaachisuuf, Itoophiyaa, Finfinneetti qindeessaa miidiyaa fi sirna barreeffamaa kan ta’e Obbo Zaman Indaalee qunnamaa.
Obbo Zamaniin teessoo armaan gadii kanaan qunnamuu ni dandeessu
Toora Iimeelii (email): zemendale @ gmail . com.
Bilbila mobaayilii: 0911790701
Barreeffamni kun kan barreeffame Noormaan Manzooniin yommuu ta’u, kunis kan ta’e gaaffii Itoophiyaa, magaalaa Finfinneetti qindeessaa miidiyaa fi sirna barreeffamaa kan ta’e Zaman Indaaleedhaan. Karaa isaan barreeffamni kun Afaan Oromoodhaan baay’atee tola rabsamuu danda’a. Kitaabni A Handbook of Bible Doctrine jedhamuu Afaan Oromoodhaan, akkasumas kitaabonni afaan Ingiliziin barreeffaman hedduun toora websaayitii Noormaan, BibleStudyProject.org jedhamu irratti ni argamu. Inni teessoo kanaan argamuu ni danda’a BibleStudyProject.org @ twc.com.
Afaan Oromo - in theological order