text: Atho Antha Nadhiyoram adhO ahahaaa.....aahhaa....aahaa....aa.... alaipOla Album aNaipOttap avan dhaegam Director idhO idhu ini kaadhal karam koodal Lyricist Lyrics maaji neeyillaadha niNaikkaadha Oohooo....ohooo....ohoo....ohooo.... saedhi Singer Song sugam suvai thaedi thalaikkOyil thoodhu yaagam : aaLugindra aasai adhO Adho aetru ahahaaa.....aahhaa....aahaa....aa.... alaipOla Album aNaipOttap andha Andha avan daesamae dhaegam dheepam dinam Director en enbadhu...koodi enbadhu...kOvil endra engaL idhO idhu Ilaiyaraaja iLam indha ini Jaadhi Janaki kaadhal kaadhalae kaadhalar kaaviyak karaindhadhadi..kalangudhadi.. karam kidaikkindradhu.. koodal koodam koodum kooru Lyricist Lyrics maadhu maaji maalai maaridaadhu manam maraindhadhadi..kuraindhadhadi.. maraivil mOdhum naaLum nadhiyOram Nadhiyoram naeramaedhu naeram..naan neeyillaadha nilai nimmadhi niNaikkaadha Odum Oohooo....ohooo....ohoo....ohooo.... oorilae ootru paadam paadhiyaai paadum palan pOchu pOdhum pOndradhu... poomaadhu raagam S saedhi selladi...thOzhi seyya Singer solladi...devinaayagi... Song soodum sugam suvai thaangidaadhu thaedi thalaikkOyil tharum thazhuvida therigindradhu.. thirai thodumbOdhu...sugam thoodhu thOzhi.... thuyar udanae vaa vaadip vaadumbOdhu vaazhvadaedhu vaegam vaendum vaNadhee... vanamellam vandhadhu vandhadhu... varavaendum..naan varungindra vilagidu viragaththin yaagam yaavum Yaezhai yOgamae


c: text/html

text:
BOQONNAA AFUR
Yesus Kiristos Eenyu?
Yesus ga’ee addaa akkamii qaba?
Yesus eessaa dhufe?
Yesus nama akkamii ture?
ADDUNYAA kana keessatti namoonni beekamoo ta’an hedduun jiru. Isaan keessaa tokko tokko beekamummaa kan argatan hawaasasaanii, magaalaasaanii ykn biyyasaanii keessatti yeroo ta’u, kaanimmoo addunyaa maratti beekamummaa argataniiru. Haata’u malee, maqaa nama beekamaa tokkoo beekta jechuun nama sana sirriitti beekta jechuu miti. Akkaataa guddinaasaafi eenyummaa nama sanaa ilaalchisee wantoota tokko tokko hin beektu ta’a.
2 Yesus lafa kanarra kan jiraate waggoota 2,000 dura ta’us, namoonni addunyaa maratti argaman waa’eesaa hamma tokko dhaga’aniiru. Haata’u malee, namoonni baay’een Yesus eenyu akka ture sirriitti hin beekan. Namoonni tokko tokko inni nama gaarii ture jedhu. Kaanimmoo raajota keessaa tokko ture jedhanii dubbatu. Yesus Waaqa akka ta’eefi waaqeffatamuu akka qabu kan amananis jiru. Dhugumaan waaqeffatamuu qabaa?
3 Yesus eenyu akka ta’e sirriitti beekuun kee baay’ee barbaachisaadha. Maaliif? Sababiinsaas, Macaafni Qulqulluun: “Si Waaqayyo isa tokkicha, isa dhugaa, Yesus Kristosin isa ati ergites beekuun isaanii jireenya bara baraa ti” waan jedhuufidha. (Yohannis 17:3) Eeyyee, waa’ee Yihowaafi waa’ee Yesus beekumsa sirrii ta’e argachuun lafa jannata taaturratti jireenya bara baraa siif argamsiisuu danda’a. (Yohannis 14:6) Kana malees, Yesus akkamitti jiraachuu akka qabnuufi warra kaaniif ilaalcha akkamii qabaachuu akka qabnu ilaalchisee fakkeenya gaarii nuu ta’a. (Yohannis 13:34, 35) Boqonnaa jalqabaa kitaaba kanaarratti, Waaqayyoon ilaalchisee dhugaansaa maal akka ta’e baranneerra. Mee ammammoo Macaafni Qulqulluun Yesus Kiristosiin ilaalchisee maal akka jedhu haa ilaallu.
MASIIHIICHA ISA ABDACHIIFAME
4 Yesus utuu hin dhalatin waggoota dheeraa dura Macaafni Qulqulluun, Waaqayyo Masiihii ykn Kiristos taasisee eenyuun akka ergu raajii dubbateera. Maqaan ulfinaa afaan Ibrootaatiin “Masiihii” jedhuufi afaan Giriikiitiin immoo “Kristos” jedhu hiiknisaa “Kan dibame” jechuudha. Waaqayyo Masiihii abdachiifame kana kan dibe, kaayyoo adda ta’e tokko akka raawwatuufidha. Boqonnaawwan dhumaa kitaaba kanaarratti, Masiihichi abdiiwwan Waaqayyo kenne galmaan ga’uurratti ga’ee akkamii akka qabu ni ilaalla. Eebbawwan Yesus yeroo ammaatti nuuf argamsiisus ni baranna. Yesus utuu hin dhalatin dura namoonni hedduun ‘Masiihii kan ta’u eenyu’? jedhanii gaafachuunsaanii akka hin oolle beekamaadha.
5 Dhaloota Kiristos booda jaarraa jalqabaatti bartoonni Yesus, Masiihiin abdachiifame Yesus ta’uusaa amananii fudhataniiru. (Yohannis 1:41) Bartootasaa keessaa tokko kan ta’e Simoon Phexros Yesusiin: “Ati Masiihicha” jedhee ifatti dubbateera. (Maatewos 16:16) Haata’u malee, bartoonni sun, dhugumaan Yesus Masiihii ta’uusaa mirkanaa’oo ta’uu kan danda’an akkamitti? Nutihoo akkamitti mirkanaa’oo ta’uu dandeenya?
6 Raajonni Waaqayyoo warri Yesus dura turan, Masiihicha ilaalchisee dhimmawwan barbaachisoo ta’an bal’inaan dubbataniiru. Ragaawwan kunis, namoonni kaan Masiihicha akka hubatan isaan gargaaraniiru. Mee wanta kana fakkeenyaan haa ilaallu: Nama kanaan dura tasumaa argitee hin beekne buufata otoobisiitii, buufata baaburaatii ykn bakka qubata xiyyaaraatii dhaqxee akka fiddu sitti himame haa jennu. Namni tokko waa’ee nama simattu sanaa wantoota barbaachisoo ta’an tokko tokko utuu sitti himee gaarii mitii? Haaluma wal fakkaatuunis, Yihowaan raajota Macaafa Qulqulluutiin gargaaramee Masiihichi maal akka raawwatuufi maaltu akka irra ga’u ibsa barbaachisaa ta’e kenneera. Raajiiwwan kun hundi raawwii argachuunsaanii, tajaajiltoonni Waaqayyoo warri amanamoo ta’an Masiihicha akka beekan gargaareera.
7 Mee fakkeenyawwan lama qofa ilaali. Jalqabarratti, Miikiyaas raajichi waggoota 700 ol ta’an dura Masiihichi magaalaa xinnoo Betlihem jedhamtuufi biyya Yihudaatti argamtu keessatti akka dhalatu raajii dubbatee ture. (Miikiyaas 5:2) Yesus eessatti dhalateree? Magaaluma Betlihemittidha! (Maatewos 2:1, 3-9) Lammaffaarattimmoo, raajiin Daani’el 9:25rratti argamu jaarraa dheeraa dura Masiihichi dhaloota Kiristos booda bara 29tti akka mul’atu ibsee ture.* Raajiiwwan kuniifi raajiiwwan kan biraan raawwiisaanii argachuunsaanii, Yesus Masiihicha isa abdachiifame ta’uusaa mirkaneessaniiru.
8 Dhaloota Kiristos booda waggaa 29ffaattis ragaa garabiraan Yesus Masiihii ta’uusaa mirkaneessu raawwatameera. Yesus Laga Yordaanositti cuphamuuf gara Yohannis Cuuphaa kan dhaqe waggaa kanatti ture. Yohannis Masiihicha beekuu akka danda’utti Yihowaan akka milikkita isaaf kennu waadaa galeefii ture. Yeroo Yesus cuuphametti Yohannis milikkita kana argeera. Macaafni Qulqulluun wanta raawwatame akkas jechuudhaan ibsa: “Yesus cuuphamee bishaanicha keessaa akkuma ba’een, kunoo, bantiiwwan waaqaa hundinuu isaaf banaman; achumaanis hafuurri Waaqayyoo akka gugeetti gad dhufee isa irra bu’uu isaa in arge. Kunoo, sagaleen immoo, ‘Inni kun ilma koo isa jaallatamaa dha, gammachuun koos isatti in raawwatama’ jedhee waaqa irraa in dubbate.” (Maatewos 3:16, 17) Yohannis wanta raawwatame erga argeefi dhaga’ee booda, Waaqayyo Yesusiin erguusaa homaa hin shakkine. (Yohannis 1:32-34) Guyyaa hafuurri ykn humni Waaqayyoo isarra bu’e sanatti, Yesus Geggeessaafi Mootii ta’ee muudamuudhaan, Masiihii ykn Kiristos ta’e.—Isaayaas 55:4.
9 Raajiin Macaafa Qulqulluu raawwii argachuunsaafi Yihowaan dhugaa ba’uunsaa Yesus Masiihii ta’uusaa argisiisa. Haata’u malee, Macaafni Qulqulluun gaaffiiwwan barbaachisoo: Yesus eessaa dhufe? Akkasumas nama akkamii ture? jedhaniifis deebii ni kenna.
YESUS EESSAA DHUFE?
10 Macaafni Qulqulluun Yesus utuu gara lafaatti hin dhufin dura samiirra jiraachaa akka ture barsiisa. Miikiyaas, Masiihichi Betlihemitti akka dhalatuufi hundeen isaa “kan bara durii durii” ta’uusaa dubbateera. (Miikiyaas 5:2) Yesusumtiyyuu, utuu nama ta’ee hin dhalatin dura samiirra jiraachaa akka ture irra deddeebi’ee dubbateera. (Yohannis 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5) Yesus, qaama hafuuraa ta’ee yeroo samiirra jiraachaa turetti, Yihowaa wajjin walitti dhufeenya addaa qaba ture.
11 Yesus Ilma Waaqayyoo isa jaallatamaa jedhamuunsaa sirrii ture. Uumama Waaqayyoo keessaa isa jalqabaa waan ta’eefis, ‘uumama hundaa dura kan dhalate’ jedhamee waamameera.# (Qolosaayis 1:15) Ilma Waaqayyoo kana wanti adda isa godhu garabiraanis jira. Inni “tokkicha ilma” Waaqayyooti. (Yohannis 3:16) Kana jechuunis, Waaqayyo kallattiidhaan kan uume Yesusiin qofadha jechuudha. Kana malees, Waaqayyo wantoota garabiraa hundumaa uumuuf kan fayyadame Yesusitti qofadha. (Qolosaayis 1:16) Yesus “Sagalee” jedhamees waamameera. (Yohannis 1:14) Kana jechuunis, ijoollee Waaqayyoo warra qaama hafuuraa uffataniifis ta’e warra foon uffataniif ergaafi qajeelfama dabarsuuf Waaqayyoon bakka bu’ee dubbateera jechuudha.
12 Akka namoonni tokko tokko jedhanitti, Ilmi Waaqayyoo inni hangafni Waaqayyoo wajjin qixxeedhaa? Macaafni Qulqulluun akkas jedhee hin barsiisu. Keeyyata duraarratti akka hubannetti, Ilmi Waaqayyoo kun kan uumamedha. Kanaafuu, Ilmi Waaqayyoo jalqaba kan qabu yeroo ta’u, Waaqayyo garuu jalqabas ta’e dhuma hin qabu. (Faarfannaa 90:2) Ilmi Waaqayyoo kun, gonkumaa Waaqayyoo wajjin of qixxeessuu yaalee hin beeku. Macaafni Qulqulluun Abbaan akka Ilma caalu ifatti barsiisa. (Yohannis 14:28; 1 Qorontos 11:3) ‘Waaqni, Waan Hundumaa Danda’u’ Yihowaa qofadha. (Uumama 17:1) Kanaafuu, kan Waaqayyoo wajjin wal gitu hin jiru jechuudha.%
13 Yihowaafi Ilmisaa, samiin urjiidhaan guutameefi lafti utuu hin uumamin duraa kaasee waggoota biliyoonaan lakkaa’amaniif walitti dhufeenya cimaa qabu turan. Hangam akka wal jaallatan tilmaamuun ni danda’ama! (Yohannis 3:35; 14:31) Ilmi jaallatamaan kun akkuma Abbaasaa ture. Macaafni Qulqulluun, Ilma kanaan “bifa Waaqayyo inni ijaan hin argamne ittiin namatti mul’atuu dha” jedhee kan dubbatu kanumaafidha. (Qolosaayis 1:15) Eeyyee, mucaan namarraa dhalate tokko akkuma abbaasaa wajjin karaa baay’ee wal fakkaachuu danda’u, Ilmi Waaqayyoo kunis amalawwan Waaqayyoo karaa hedduudhaan calaqqiseera.
14 Ilmi Waaqayyoo inni tokkichi kun nama ta’ee jiraachuuf fedhasaatiin samii dhiisee gara lafaa dhufeera. Haata’u malee, ‘Qaamni hafuuraa tokko nama ta’ee dhalachuu kan danda’u akkamitti?’ jettee gaafatta ta’a. Yihowaan kana gochuuf dinqii raawwateera. Lubbuu Ilmasaa isa samiirra ture gara gadameessa durba Yihudii, Maariyaam jedhamtu tokkootti jijjiire. Kana gochuuf abbaan nama foonii isa hin barbaachisne. Karaa kanaan Maariyaam ilma mudaa hin qabne kan godhatte yeroo ta’u, maqaasaas Yesus jettee moggaafte.—Luqaas 1:30-35.
YESUS NAMA AKKAMII TURE?
15 Wantoonni Yesus yeroo lafarra ture dubbateefi raawwate, caalaatti isa beekuuf nu gargaaru. Hundumaa caalaattimmoo, karaasaa Yihowaa caalaatti beekuu dandeenya. Kun ta’uu kan danda’e maaliifi? Kana beekuu yoo barbaadde, Ilmi Waaqayoo kun amalawwan Waaqayyoo guutummaatti calaqqisuusaa hubadhu. Yesus bartootasaa keessaa isa tokkoon: “Namni ana arge abbaa arge” jedhee kan isatti dubbatte kanumaafidha. (Yohannis 14:9) Kutaa arfan Macaafa Qulqulluu keessaa Wangeelota kan jedhaman, Maatewos, Maarqos, Luqaasiifi Yohannis waa’ee jireenya, hojiifi amalawwan Yesus Kiristos wantoota hedduu nutti himu.
16 Yesus namoota baay’ee biratti “Barsiisaa” ta’uusaatiin beekama. (Yohannis 1:38; 13:13) Maalfaa barsiise? Ergaansaa inni guddaan “wangeela mootummaa Waaqayyoo” lallabuu ture. Mootummaan Waaqayyoo kun, mootummaa samiirra taa’uudhaan guutummaa biyya lafaa bulchuufi ilmaan namootaa ajajamoo ta’aniif eebba dhuma hin qabne kan fidudha. (Maatewos 4:23) Ergaan kun kan eenyuuti? Yesus ofumasaatii: “Barsiifni ani barsiisu kan koo miti, kan isa ana ergee ti malee” jechuudhaan ergaan kun kan Yihowaa ta’uusaa dubbateera. (Yohannis 7:16) Abbaansaa namoonni misiraachoo Mootummattii dhaga’uusaanii akka barbaadu beeka ture. Boqonnaa 8rratti waa’ee Mootummaa Waaqayyoofi wantoota Mootummaan kun raawwattu caalaatti baranna.
17 Yesus eessatti barsiisaa ture? Naannoo namoota argachuu danda’u hundaatti, jechuunis, baadiyyaatti, magaalaatti, gandootatti, naannoowwan gabaafi manasaaniitti namoota barsiiseera. Yesus hamma namoonni garasaa dhufanitti eeguu mannaa, ofumasaatii garasaanii dhaqa ture. (Maarqos 6:56; Luqaas 19:5, 6) Yesus hamma danda’e carraaqqii gochuudhaan yeroo baay’ee lallabuufi barsiisuurratti kan dabarsaa ture maaliifi? Sababiinsaa, Waaqayyo akka inni kana godhu waan isarraa barbaaduufidha. Yesus yeroo hundaa jaalala Abbaasaa raawwata ture. (Yohannis 8:28, 29) Sababii itti lallabe garabiraas qaba ture. Namoota garasaatti dhufaniif ni gadda ture. (Maatewos 9:35, 36) Geggeessitoonni amantii waa’ee Waaqayyoofi waa’ee kaayyoosaa namoota sirriitti barsiisuu qaban kun utuu kana hin godhin hafanii turan. Yesus namoonni ergaa Mootummatti dhaga’uunsaanii hammam barbaachisaa akka ta’e hubatee ture.
18 Yesus garalaaffessa, jaalala qabeessaafi garaasaatii kan namootaaf yaadu ture. Kanaafuu, warri kaan, inni nama itti dhihaachuuf namatti hin ulfaanne ta’uusaa hubataniiru. Ijoollee xixinnoonillee isatti dhihaachuu hin sodaatan turan. (Maarqos 10:13-16) Yesus namoota wal hin caalsisu ture. Malaamaltummaafi murtoo jal’aa ni jibba ture. (Maatewos 21:12, 13) Bara dubartootaaf ulfinni hin kennamneefi mirgisaanii guutummaatti hin kabajamnetti, dubartootaaf ulfina kenna ture. (Yohannis 4:9, 27) Yesus nama baay’ee gad of qabu ture. Al tokko miilla bartootasaa dhiquudhaan, hojii namoonni gad aanaa ta’an hojjetan raawwateera.
19 Yesus fedhii namoota birootiif ni yaada ture. Kunis, humna hafuura Waaqayyootiin yeroo namoota fayyisetti caalaatti mul’ateera. (Maatewos 14:14) Fakkeenyaaf, namni dhukkuba lamxiitiin qabame tokko garasaatti dhihaatee: “Fedha kee yoo ta’e na qulleessuu in dandeessa” jedheen. Dhukkubniifi dhiphinni nama kanaa Yesusiin gaddisiisee ture. Innis namichaaf gadduudhaan isatti dhihaatee harkasaa diriirsee isa tuquudhaan: “Fedheeraa qullaa’i!” jedheen. Namichis ni fayye! (Maarqos 1:40-42) Gammachuu namicha kanatti dhaga’ame tilmaamuu ni dandeessaa?
HAMMA DHUMAATTI AMANAMAA TA’EERA
20 Yesus Waaqayyoof amanamummaadhaan ajajamuusaatiin fakkeenya gaarii ta’eera. Mormiifi dhiphinni cimaan isarra ga’eyyuu, haala akkamiiyyuu jalatti Abbaasaa isa samiitiif amanamaa ta’eera. Hamma dhumaatti jabaatee dhaabachuudhaan qorumsa Seexanaa mo’eera. (Maatewos 4:1-11) Firoottansaa keessaa tokko tokko isatti hin amanan turan; kanarra darbees, ‘Innoo qalbii dabarseera’ isaan jedhanii turan. (Maarqos 3:21) Haata’u malee, jechasaaniitiin mo’amuu mannaa hojii Waaqayyoo hojjechuusaa itti fufeera. Arrabsoofi jal’inni isarratti raawwatamus, of qabuudhaan mormitootasaarra miidhaa geessisuurraa of qusateera.—1 Phexros 2:21-23.
21 Yesus harka diinotasaatti dhiphinni hangana hin jedhamne irra ga’us, hamma du’aatti amanamaa ta’eera. (Filiphisiiyus 2:8) Mee jabina inni dhuma jireenyasaa isa lafaarratti argisiise yaadi. Qabamee ragaan sobaa erga irratti dhihaatee booda, abbootii seeraa murtoo jal’isaniin itti faradameera; namoonni itti ga’isaniiru; akkasumas loltoonni isa dhiphisaniiru. Erga mismaaraan mukarratti isa fannisanii booda, “Fiixaan ba’eera!” jedhee sagaleesaa ol fuudhee dubbateera. (Yohannis 19:30) Haata’u malee, guyyaa sadii booda Waaqayyo du’aa isa kaasuudhaan jireenya hafuuraa isaaf kenneera. (1 Phexros 3:18) Torban muraasa boodas gara samiitti deebi’eera. Achittis ‘mirga Waaqayyoo taa’ee’ hamma yeroo itti aangoo mootummaa fudhatutti eeggateera.—Ibroota 10:12, 13.
22 Yesus hamma du’aatti amanamummaa argisiisuusaatiin maal raawwate? Duutisaa kaayyoo Yihowaa isa jalqabaa wajjin haala wal simuun lafa jannata taaturra bara baraaf jiraachuu akka dandeenyuuf karaa nuu baneera. Duuti Yesus jireenya kana akka argannu kan nu dandeessisu akkamitti akka ta’e boqonnaa itti aanurratti ilaalla.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN BARSIISU
- Raajiiwwan raawwiisaanii argataniifi wanti Waaqayyo dubbate Yesus Masiihii ykn Kiristos ta’uusaa mirkaneessaniiru.—Maatewos 16:16.
- Yesus utuu gara lafaa hin dhufin yeroo dheeraa dura qaama hafuuraa ta’ee samiirra jiraachaa ture.—Yohannis 3:13.
- Yesus barsiisaa, nama jaalala guddaa qabuufi nama Waaqayyoof ajajamuudhaan fakkeenya gaarii ta’udha.—Maatewos 9:35, 36.
* Haala Yesusii wajjin wal qabateen, raajii Daani’el isa raawwiisaa argate ilaalchisee ibsa dabalataa argachuuf Kutaa Dabalataa ilaali.
# Yihowaan Uumaa waan ta’eef, Abbaa jedhamee waamameera. (Isaayaas 64:8) Yesusiin kan uume Waaqayyo waan ta’eef, Ilma Waaqayyoo jedhameera. Kanaan kan ka’e, Addaamis ta’e ergamoonni ijoollee Waaqayyoo jedhamanii waamamaniiru.—Iyoob 1:6; Luqaas 3:38.
% Yesus Waaqayyoo wajjin akka qixxee hin taane yaada dabalataa argachuu yoo barbaadde Kutaa dabalataa ilaali.
Gaaffiiwwan
1, 2. (a) Nama beekamaa tokko maqaadhaan beekuun, nama sana sirriitti beekuudha jechuu kan hin taane maaliifi? (b) Yesusiin ilaalchisee yaada wal faallessu akkamiitu jira?
3. Waa’ee Yesus dhugaasaa beekuun kee barbaachisaa kan ta’e maaliifi?
4. Maqaan ulfinaa “Masiihii” fi “Kristos” jedhu hiiknisaa maalidha?
5. Yesusiin ilaalchisee wanti bartoonnisaa guutummaatti amananii fudhatan maalidha?
6. Yihowaan tajaajiltoonnisaa warri amanamoon Masiihicha akka adda baasanii beekan kan gargaare akkamitti akka ta’e fakkeenyaan ibsi.
7. Yesusiin ilaalchisee, raajiiwwan raawwiisaanii argatan lamaan kamfa’i?
8, 9. Yesus yeroo cuuphame Masiihii ta’uunsaa kan mirkanaa’e akkamitti?
10. Macaafni Qulqulluun Yesus utuu gara lafaa hin dhufin dura jiraachuusaa ilaalchisee maal barsiisa?
11. Macaafni Qulqulluun Yesus Ilma Waaqayyoo isa jaallatamaa ta’uusaa kan argisiisu akkamitti?
12. Yesus Waaqayyoo wajjin akka qixxee hin taane akkamitti beekuu dandeenya?
13. Macaafni Qulqulluun Kiristosiin, “bifa Waaqayyo inni ijaan hin argamne ittiin namatti mul’atuu dha” jedhee yeroo dubbatu maal jechuusaati?
14. Tokkichi Ilmi Waaqayyoo nama ta’ee kan dhalate akkamitti?
15. Caalaatti Yihowaa beekuu kan dandeenyu karaa Yesusiini kan jennu maaliifi?
16. Ergaan Yesus inni guddaan maal ture? Barumsisaahoo eessaa dhufe?
17. Yesus naannoowwan akkamiitti barsiise? Warra kaan barsiisuuf hamma danda’u carraaqqii kan godhehoo maaliifi?
18. Amalawwan Yesus keessaa caalaatti kan si gammachiisu kamfa’i?
19. Yesus rakkina namootarra ga’eef akka gaddu fakkeenya isa kamtu argisiisa?
20, 21. Yesus Waaqayyoof amanamummaan ajajamuusaatiin fakkeenya kan ta’e akkamitti?
22. Yesus hamma du’aatti amanamaa ta’uudhaan maal raawwate?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2 TEESAROONIKA
Teesaroonika Máqannaa Ínaaqianna Nímu Akarafa.
1
1 Ínnee Teesaroonika máqannaasa Ánutuna ufa írimariasa ínnee maasá qíkoona Ánutuna áiku ásauku maqásaa fasiqa anaasee máriasa Ánutuna ásauku mundírana karaambáiqa Yísunaindi faqa máriasa qinée Pauroosa ínni ákara rúmannimaqaidaqa, qaara fasiqa Sirasisa Timootisa faqa ínni ákara rúmannimaqaidaqa.
2 Innaarúnai níkoona Ánutuna faqa Ánutuna ásauku mundírana karaambáiqa Yísuna miqandá káqi nári áfaarirana faqa nári naundurá asooárana faqa ínni nímiani.
Yísufa kafáa qumuréenoo Ánutuna ufa rukíee maríasa náruannoo.
3 Óo qiní qíkaqaafasaauqa maasá ínniara maqee maqee Ánutufinai dúfi dúfi qímamaqaidaqa. Ínnee Yísuna saqárikirafa firaaqóo kambíqainara iriséeqa sía minára dúfi dúfi qiana áaqaannoo. Ínniara Ánutufinnai dúfi dúfi qímarunafa andeeqáidanoo. 4 Ínnee Teesaroonika máqusanaasa Yísuna ufa írimarianasáara nárírana faqa óosana óosana aupúrarana faqa káqi máraqa fímariana faqa Yísuna ufa káqi íriqa fímarianara faqa iriséeqa máaqanna máaqanna fídaqa ínni ámiqira óosanara amaana máqaki kéeqee máriasa qímannimidaqa qeeqá qimooqídaqa.
5 Ánutuna andeeqára náríra ufa ánoona kásooqaqee maaqí qímasee kambíqaannoo, ínnee maqee Yísuna ufasáara aupúrarana máraqa fímariana ákiaqara kásooqaqee maaqímminoo máriannoo. Mi-aupuraráfa Ánutuna márira ququsaki kéeqarana amanaikámma nímaqaannoo. 6 Ánutufa narí andeeqára óosana maraséenoo ínni aupúrararana nímimariasa miná ákiaqara nári faqa aupúrarana nímiannoo, ínnee miná ufasáara aupúrarana máreemariasa asooárana nímidanoo maasá faqa nímiannoo. 7 Karaambáiqa Yísufa innaarúnaindari narí afeekafaqáa qángiroo námufaqa idá aurunamu faqa koorooíra fáasaana asooárana maasá nimiséenoo aupúrarana misá nímiannoo. 8 Miqímmandee kooroomáfinoo Yísufa Ánutunara sía írimariasa faqa maasá karaambáiqa Yísuna ámiqira fasaasa ufara níkoo nikaa ímariasa nárírana nímiannoo. 9 Yísufa náaru náaru taikárana misá níminaqa náaru náaru karaambáiqa máriqooqari níanai náadumasaa máridaqa sía miná aréenara afeeka qáfeefaranoo. 10 Mi-faasaannásaa Yísufa maasá faqa aiqáma narí áiku ásauku amooqírana írirara qúmuannoo, aiqáma miná ufa írimariasa náaquqarana faqa márarara qúmuannoo. 11 Maasá mi-ainaináfa kambíqaaninnanara iriséeqa maqee maqee ínni Teesaroonika máqusanaasara innaaru qídaqa Ánutufa ínni naundurái naakápaifaqa miná ufamau uqéerara aatata fímariafanoo minára qídaqa. Ánutufa ínni dadaaqínaqa ínni márirafa nírafa uqéerara áana amana kái fuaqéera innaaru qídaqa. Ánutufa narí afeekannái ínnee Ánutuna ufamau fíranara ámiqiranee qímariana ánoonaikiani, ínnee miná saqárikira saika faqa ánoonaikiani. 12 Ínnee miqífaqa aiqámausa ínni andeeqárana qáfamasee Yísuna áuqu aréenarana amooqífanoo Yísufa quandáfi ínni nimooqíannoo, Ánutufa faqa Ánutuna ásauku mundírafa karaambáiqa Yísuna faqa káqi áfaariranannai maa-ainaináfa máriannoo.


text:
Namoo Daandii | VOA | 16.03.2011
Abiishee Garbaa nama baroota 1840moota keessa qondaala Gadaa Bulluq ture, Garbaa Hurruubaa fi dubartii jabduu fi abshaala daldaltuu turte Dagattee jedhamtu irraa dhalate. Garbaa Hurruuaa baroota 1850moota keessa Abbaa Duulaa Gadaa Bulluq tahuun eega waggoota afur ta’uuf eega tafjaajilee booda du’aan boqote.
Battaluma sanatti immoo Horro weerartoota Goojjamii itti cehaniin weerarame. Yeroo sanatti ennaa Horro Abbaa Duulaa filachuuf yaa’ii taa’u Abiisheen abbaa isaa bakka-bu’ee Abbaa Duulaa ta’uuf gaaffii dhiheesse. Dhaalmaan aangoo Gadaa keessatti kan hin baratamiin waan tureef garii ni morman.
Kaan, kanneen dargaggoota akka isaa turan immoo deggersa kennaniif. Abiisheen kanneen isa deggeran qabatee sirna Gadaa cabsuun taayitaa abbaa isaa dhaale, mootii tahuu isaa labsate. Akkuma aangoo qabateen, weerartoota Goojjamee mormor cehanii itti dhufan haleelee of irraa deebise. Kun immoo daranuu deggertoota isaa humna jabeesse. Mootota naannoo Horroo turanis garii humnaan kaan sossobbiidhaan aangoo isaa jala galfate. Akanatti bara 1855 irraa jalqabee hanga bara 1877tti aangoo isaa bal’ifatee.
Abboota duulaa gara jaatamaa tahanii fi lolee kuma kudha-shanii ol tahan tu isa jalatti bulaa ture jedhama. Bara 1877 garuu, weerartoota Goojjamotaan kan ergame nama Qadiidaa Wannabee jedhamuun gowwoomsamee Tulluu Kokor irratti harka diinota isaa seene. Akka qotiyyoo harootaan camadamee gara Goojjamitti geessame. Mormaa gadi awwaalamee, mataa isaatti sogiddi firfiursamee akka horii fi bineensi nyaatee fixu taasisame jedhama.
Hayyuu seenaa, kan kitaaba “Abiishee Garbaa fi Seenaa Gootota Oromoo Biroo” jedhu barreessuun maxxansiisan, Obbo Ginbaar Nagaraa waliin gaaffii fi deebii geggeessine guutummaa isaa
MP3 tuquun dhaggeeffadhaa.
- VOA
Title: Abiishee Garbaa Eenyu?
Duration: 25:20
Category: Culture/History/Language/Religion, History
Added on: Amajjii/January 29th, 2013


text:
Rippabliikii Federaalawaa Dimokraatawaa Itiyoophiyaa jedhamuudhaan kan beekamtu biyya Gaanfa Afrikaatti argamtu yoo taatu, erga Eertiraan irraa bara 1993 G.C. cittee booda biyya lafa qofaan marfamte taatee jirti. Itoophiyaan kaabaan Eertiraan, dhihaan Sudaanin, kibbaan Keeniyaan, kaaba-bahaan Jibuutiin fi bahaan immoo Somaaliyaan daangeffamtee argamti.
Itiyoophiyaan biyyoota umrii guddaa qaban (biyyoota qaroomsa durii qaban)jalatti yoo ramadamtu, Afrikaa keessaa baay'inna ummataan lammaffaa irratti argamti. Barbaadina dhufaati ilma namaa irratti ga'e guddaa kan qabdu biyyittiin tun, maqaa cradle of mankind (bakka dhaloota sanyii nama jechuudha) jedhamuuf filatamuu dandeessee jirti. Itiyoophiyaan biyyoota Afrikaa keessaa koloniin kan hin qabamin keessaa tokko dha. Laayiberiyaan koloniin qabamu baatullee, biyyittin Laayiberiyaa kanitti dhaabatte koloni Afrikaanota Ameerikaa taate want turteefi. Itoophiyaan waggaa shaniif 1936-1941 G.C. Faashistii Xaaliyaann haa qabamtu malee, dhuma irratti Itiyoophiyaan gragaarsa Ingilaandiitiin mo'achuu dandeesseetti. Jaarraa 4ffaa kessatti kan gara kiristaanummaatti jijjiramte biyyi kuni, addunyaa keessaa biyya mootummaa kiristaana qabanii turan keessaa ishee lammaffaa dha.
Haa ta'u malee biyyi Itoophiyaa seenaa hacuuccaa fi ukkaamsaa dheeraa keessa kan turte yoo ta'u keessaayyuu bara mootummaa Minilik, Hayila Sillaasee, Dargii, fi ADWUI hidhaa, reebicha(tortue), fi ajjeechaa keessa darbite. Namoonni mirgaa fi wal qixxummaaf qabsaahan hedduun haala kanaan ukkaamfamaniiru.
Seenaa ItoopiyaaEdit
- Kanas ilaali: Seenaa Itoopiyaa
HawaasaEdit
- Kanas ilaali: Hawaasa Itoopiyaa
DinagdeeEdit
- Kanas ilaali: Dinagdee Itoopiya
Akka Dhaabbannii Maallaqa Addunyaa jedhutti, Itoophiyaan biyyoota addunyaarra baayyee saffisaan guddachaa jiran keessa ishii tokko yoo taatu bara 2004 hanga 2009tti guddina diinagdee dhibbeentaa 10% ol galmessisiifte. Kunis bara 2007 fi 2008 diinagdee boba'aa-maleessa kan baayyee saffisaan guddachaa ture dha. Bara 2012tti, guddinni kun gara 7%tti gadi bu'e. Gara fuulduraatti, guddinni Itoophiyaa naannoo 6.5% ta'a jedhamee tilmaamama - kunis fedhiin namoota biyya alaa dadhabaa kan deemu fi sochiin abboota dhuunfa biyya keessaa ammoo kan daangeffame ta'u irraan kan ka'edha.
DimoograafiiEdit
Ummatni Itoophiyaa kan bara 1983 miliyoona 33.5 turerraa bara 2013tti gara miliyoona 93.8tti ol guddate.


text:
Ibsa Ejjannoo Waligayii Hatattamaa Miseensota TBOJ
Miseensotni Tokkummaa Barattoota Oromoo Jarmanii (TBOJ) kan nannoo Würzburg, Nürnberg fi München jiraatan Waxabajjii 22 bara 2013 saatii 14:00 irraa egalee amma saatii 19:00 magaalaa Nürenberg kessatti waligayii hatattamaa geggefataniru. Kaayyoon waligayii kanaa: 1ffaa haala qabsoo bilisummaa Oromoo (QBO) yeroo ammaa irratti mariyatuun hubannoo siyasaa argatuu fi 2ffaan seera ca’aa ABO irratti mariyachu ture.
Walgahiin kun haasa semannaa J/Gammachuu Fayisaa, bakka bu’aa koree hojii geggesituu (KHG) TBOJ, fi faaruu alaabaa Oromiyaan ergee banameen booda Miseensi Gumii Sabaa Adda Bilisummaa Oromoo (MGS-ABO), J. Dr. Shugux Galataa senaa tokkummaa barattoota Oromoo Awuropaa (TBOA) wajjin waliitti qabsisuun haala QBO irratti xinxala waligalaa hirmaatota waligayii kanaaf diyeesan. Itti aansuun karaa J. Malkamuu Jaatee (miseensa koree hojii qindeesitu kutaa ABO Giddu-galessa Awuropaa) sirnoota bulmataa TBOA fi TBOJ irratti ibsi kennamera. Mata duree lamaanuu irratti erga ibsii kennameen booda hirmaattooti walgayiicha gaaffiilee fi yaada ijaaroo dhiheessuun marii bal`aa geggefamee irratti hunda‘uun ibsa ejjannoo baafachun sagantaan waligayii kanaa milkiin xumurameera.
Ibsa ejjennoo
Nuti miseensotiin TBOJ walgayii kana irratti hirmaannee haala siyaasaa QBO yeroo ammaa fi seera bulmataa TBOJ irratti ergii mariyanneen booda, ummata Oromoo fi Oromiyaa sirna gabiromfannaa (kolonii) bara ammaa motummaa Habashaa, gartuu wayaaneen (TPLFn) hogganamaa jiru, jalatti gidirfamaa jiru bilisomsuuf qabsoo hadhooftuu hogganummaa jaarmaa ABOn geggefamaa jiru gutummaan tumsaa, akka ca’aa dhaabichaatti gumaata wan nu irraa barbaadamu gama maraan kennuuf qophii ta`uu kenya ni mirkaneesina.
1. QBO hirmannaa ummata Oromoo fi hogganummaa ABOn geggefamaa jiruu ni deggerra!
2. Qabsoo hidhannoo, siyasaa, fi dipilomasii ABO geggessaa jiru diinagideen ni utubna!
3. Qabsoo fincila diddaa gabirummaa karaa qerroo Oromiyaa, barattotaa, fi ummata Oromoo geggefamaa jiru waan nu irraa barbaachisu maraan ni tumsina!
4. Sagalee QBO haala hundaa kessatti firotaa fi dinoota ni dhageessifina!
5. Yakkoota dhittaa mirga-namomaa rogaalee danuun ummata Oromoo irratti karaa motummaa gabironfataa TPLF raawatamaa jiru ni balaaleffanna.
6. Ummata Oromoo biyya irraa ariyatuun qabenyaa fi lafa Oromiyaa samuu fi saamsisuu motummaa TPLF ni balaalleffanaa.
7. Ummata Oromoo fi qabenyaa Oromiyaa irratti yakkoota motummaan TPLF raawataa jiru hambisuuf akka hawaasoti Adunyaa nuuf dirmatan ni gaafanna.
Injifatnnoon ummata Oromoof!
Hirmaattota waligayii hatattamaa TBOJ
Jarmanii (NürenBerg); Waxabajjii 22 bara 2013
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
Comments are closed.


text:
Caamsaa 17/2014 Gabaasa Qeerroo Jimmaa
Gochaan gara jabinaa mootummaa Abbaa irree Wayyaanee FDG dhaabuu hin dandeenye, humnootni tikaa Waraanaa fi Poolisootni mootummaa abbaa irree Wayyaanee barattoota Oromoo Yuunivarsiitii Jimmaa hordofanii ukkamsuun mana hidhatti galchuu jabeessuun itti fufe.
Barattoota Oromoo mootummaa abbaa irreen hordofaman keessa barattootni hedduun yeroo amma kana Yuunivarsiitii Jimmaa, Adaamaa, Harammayyaa, Amboo, Wallaggaa irraa ukkanfamuun hidhaatti darbamaa jiru.
1. Barataa Leejjiisaa Alamayyoo Mummee mechanical Engineering Yuunibarsiitii Jimmaa irra eessatti akka hidhaman illee kan hin beekamne,
2.Barataa Abdii Turaa mummee seeraa waggaa 5ffaa Yuunibarsiitii Jimmaa irraa, wajjira Poolisii Magaalaa Jimmaa lakkofsa tokkotti hidhame jira
3. Barataa Israal Haptaamuu Yuunibarsiitii Jimmaa irraa,wajjira Poolisii Magaalaa Jimmaa lakkofsa tokkotti hidhame jira
4. Barataa Huseen Umar Mumme Afaan Oromoo waggaa 3ffaa Yuunivarsiitii Jimmaa Irraa,wajjira Poolisii Magaalaa Jimmaa lakkofsa tokkotti hidhame jira.
5. Barataa Walabummaa Dabalee Yuunibarsiitii Adaamaa Mummee Civil Engineering waggaa 5ffaa barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Adaamaa hiriyoota isaa waliin humnoota tikaa Wayyaaneetiin Camsaa 16/2014 ukkanfamanii qabaman hanga ammatti lafatti hidhaman illee hinbeekamiin jira.
Ajjeechaa, hidhaa fi dararan qabsoo FDG goototni barattootni Oromoo gaggeessa jira, dhaabuu hin dandeenye, Mootummaan Wayyaanees haala kanatti naasuu ulfaataa keessa seenuun ilmaan Oromoo nagaa dhukaasee ajjeessuu, adamsee hidhaatti guuruu, fi wareersee biyya irra arii’achuu irratti argama. Haala kanaan barattootni Oromoo hedduun Yuunibarsiitii Jimmaa irraa Barnoota dhaabuun gara maatii fi firoottan isaniitti baqachaa jiraachuun hubatame jira.


text:
-
15:57
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 06-21-2014541 Views / 6 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 06-21-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
17:02
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 02-15-2014767 Views / 5 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 02-15-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
17:02
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 03-29-2014979 Views / 6 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 03-29-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
07:18
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 05-07-2011848 Views / 4 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 05-07-2011,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
15:45
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 04-26-2014665 Views / 6 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 04-26-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
16:13
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 06-14-2014643 Views / 5 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 06-14-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
14:06
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 03-08-2014877 Views / 5 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 03-08-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
14:52
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 06-07-2014550 Views / 3 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 06-07-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
19:02
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 04-05-2014712 Views / 3 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 04-05-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
18:10
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 04-19-2014738 Views / 3 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 04-19-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
15:25
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 07-12-2014320 Views / 2 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 07-12-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
15:59
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 05-03-2014662 Views / 3 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 05-03-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
11:27
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 07-19-2014215 Views / 2 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 07-19-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
16:32
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 05-10-2014715 Views / 2 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 05-10-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
09:14
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 05-17-2014625 Views / 5 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 05-17-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami
-
18:39
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 04-12-2014857 Views / 2 Likes
Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu - 04-12-2014,Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Vijay Tv Shows Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu, Siricha Pochi in Adhu Idhu Yedhu watch Online, Vijay Tv Shows, Tamil Tv Shows, Tami


text:
Ba’aa Wal Irraa Qooddachuun, Humna Ta’a Jiraachuu Keenya Mirkaneessa
Y.G(2005), kutaa 2ffaa
Har’a diinni keenya Biyyaa keessaa fi alatti adda qoodamee kan nu irratti roorrisaa jiru ta’u hubachuun nama hin rakkisu.diinni keenya bifa lamaan nu dura dhaabbatuuf hojjachaa jiru kun, caba keenya ijaan arguuf hanga dadna’an hojjachaa jiraachuu dhala Oromoo eessallee jiruufu dhokataa miti. rakkoon jiru waan jarri kun barbaadanii fi hojjatanis wallaalu irraa miti. Diina bifa lamaa kana dura dhaabbachuu, qaamuma tokkotti dhiifnee teenye haa ilaallu moo, diina irratti walii haa gallu yk ba’a mataa baayyifachaa jiru kana wal irraa qooddannee dura haa dhaabbannu ? isa jedhu qindeeffachuu yk qooda ofii ba’achuuf murteeffachuu dhabuudha.
Rakkoon kun haa jiraatu malee, kaka’umsi har’a argaa jirru kan kaleessa keessa keenya hin turreedha. Kana jabeefatanii waan nuuf hin hafnetti tarkaafachuun ala furmaati biro akka hin jirre irra jireessi walii galuu qofaatu hafa. Har’a Oromoo ykn nama Afaan Oromoo dubbatu kan qabsoo Oromoo keessa Oromoo fakkaate kan socha’u yoo hin ta’iin, dhalli Oromoo wal gawwamsuu yaalu jira natti hin fakkaatu. Hojii fakkeessaa uumee Ummata kana qalbii hatuu kan barbaaduus hagas maraa natti hin fakkaatu. Yoo ka’een deebi’ee taa’a jedhee yaade Yk kan kaleessaa irraa baratus, xiiqii eessaanu nama hin geenyen hiraaraa jiru yoo ta’e malee.
Wayyaanoonni waan wareegamaniif odoo hin taane, har’a jumulaan saba keenyaa kan fixaa jiran, qabeenyaa saaman jiraachisuuf jedhaniiti. Dhugaa jiru odoo beekanii Oromoon Angotti dhufnaan nu dhumate jedhanii yakka dhala namaa irrattii hin raawwatamne nu irratti raawwataa jiru. Warri alaa sochiin Oromoo isaan sodaachisu ammo, wayyaanee caalaa qabsoo keenya diiguuf, yoo milkaa’ef ammo dhabamsiisanii isaanis warra bitamu baree of dura qabanii nu gabroonfachuu barbaadu. Lameenu dantaa isaaniif arreedan. Nuutis dantaa keenyaaf arreeduun waan umamaati. Dantaaf fiigu kana keessa garuu, garaagarummaa qabnuutu jira. Isaan waan yaadan kana milkeessuuf humna qaban gututti itti fayyadamaa jiru. Qabeenyaa qabanis waan deemaniif kana milkeessuuf olfachuuf carraaqu. Nuutiwoo ? kanaafn mata duree kiyya irratti, “BA’AA WAL IRRAA QOODDACHUUN, HUMNATTI GEEDDARAMAA JIRAACHUU KEENYA MUL’ISA ” kanan jedheef. Isaan koree keessaa fi alaa jedhanii hojiilee hundaa abbaa itti godhanii afuura nu kutuu yaalu. Inni Biyya keessaas alaas. Waan deemaniif kana milkeessuuf miseensa kan ta’ee , kan hin taane hin jedhan. Waan taakkuu tokko isaan tarkaafachiiftu hunda irratti hojjatu . dhimma itti ba’u.nuutiwoo ??????
Kutaa 1ffaa keessatti :-
1.OROMIYAAN MAQAA INVESTIMANTIIN GURGURAMAA JIRAACHU:-
2.AMANTII WAL QABATEE WAAN GAGGEEFFAMAA JIRU:-
3.QABSOO OROMOO DIIGUUF GANDUMMAA BABAL’ISUU:-
Qabxiileen tarrifaman kun ba’aa nutti heddummeessuu fi hegaree keenya dukkaneessuuf shiroota nuu irratti raawwatamaa jiran ta’uu kaaseera. Diina dura dhaabbachuuf adeemsa diinaa qoratanii of harkaa qabaachuun barbaachisaadha. diina dura dhaabbatuun ammo qawwee qofaan miti. Diinnis kan nu dura dhaabbatu qawwee qofaan miti. Waggaa lakkaa’ee dhalootaan nu irratti hojjachaa jira. Dhaloota lama gidduu seenanii qaawwaa ofii keessa sirban ummachuuf arreedaa jiru. Sochii kana Oromoonni Biyya keessaas ta’ee alaa, toftaalee diinaa kana dura dhaabbachuuf shira shiraan fashalsan hojjachuu qaban. Shirri kun kan halkan tokkotti argan odoo hin taane, kan yeroo fudhatan ta’uu ni malan.
4.OROMIYAA NAANNOOLEE BIROON WALITTI HIDHUU :-
Wayyaaneen kana gochuun irra jireessa, dhuka’aa bor nu dhabmsiisu hidhaa jirti jechuu dandeenya. Daangaan Oromiyaa hundi isaa shira kanaan xaxamaadha. Waan boruu bu’ura jireenya keenyaa ta’an hundumaa gama dingdeen jechuudhaa, saboota biroon akka qabamu taasisaniiru. Oromoota waa tattaafate ammo Naannoo biro keessatti akka horatan taasisaa jiran. Walii galatti saboonni Biyyatti keessaas ta’ee humnoonni alaa gama hundaan Oromiyaa keessaa dhimma guddaa akka qabaatan taasisaa jiran. Kun eenyullee jalaa dhokataa miti. Tarii kana furuuf bara Biyya qabannuu jechuu dandeenya. Isumaaf iyyuu har’a seera qabeessummaa fi seeraan ala ta’uu isaa qorachuun barbaachisaadha. dhalli Oromoo dhimmoota nu irratti raawwatamaa jiranitti dhiheenya qabu haala kana fashalsuuf ykn waan godhamu qabu irratti hojjatee kaa’uutu barbaachisa. Wayyaaneen waan hojjattu hundumaaf ragaa hin barbaachifne hundumaa dhabamsiisuu fi ana miti jechuuf akka hojjattu beeku barbaachisa.
Fakkeenya gabaabaa dhiheenya miidiyaa wayyaanee irraa dhageenye haa kaafnu.gidduu dabre waajjira , Ummatoota Biyyattii bakka dhalootaa , bakka itti du’an, itti dhalatan galmeessuuf seera haaraa baafatanii jiran. Waan biro keessa odoo hin seenne gaaffiilee muraasa haa kaafnu. Fakkeenyaaf qotate bultoonni maqaa Investimantiin buqqa’an eessatti galmaa’u ? warri har’a Finfinnee weeraree jiruwoo eessatti galmaa’u ? warri Oromiyaa keessaa ba’anii godinaa biraatti dhiibaman eessatti galmaa’u ? yoo jennee gaaffii hedduu kaasuu dandeenya. Qubannaa kana keessa Abbooti Biyyaa buqqisanii weerartoota bakka qabsiisanii hireen magaalaa tokko akka murtaa’uuf sagaleen kenname gara barbaadanitti oofuuf hin mijatuu ? waan gaggeeffamaa jiru kana irratti ammumaa dura dhaabbachuun gaariidha. Wayyaaneen magaaloota Oromiyaa muraasa akka Dirre Dawaa , magaalaa sabootaa jedhanii moggaasuuf irratti hojjachaa jiraachuu haa hubannu.kana ummata keenya haa hubachifnu.
5.FINFINNEE TEESSOO GABROONFATTOOTAA TAASISUU:-
Finfinnee gama hedduun hidhaa keessa galchaa jiran. Finfinneen teessoo Gamtaa Afriikaa ta’uu ishee irraa Abbootiin Biyyaa waan argatan hin jiru.Finfinneen Niwoorkin fakkeessanii yoo ijaaranis bu’aan dhalli Oromoo irraa argatu tokkollee hin jiru. Osoo OPDOn kan Oromoof dhaabbate ta’e, akka heerri Biyyaa ajajuutti , Naannichaaf kan kennamuutu ture. Garuu maal godhu. Hanqaaquu maal irraa maal hin eegani malee.kana malees maqaa Finfinnee haaromsiinaan shirri gaggeeffamaa jiru galiin isaa, teessoo humna Dingadee Gabroonfataa , eenyullee fincila keessatti kaasu hin dandeenye taasisuuf hojjataa jiran.Manneen kondimineeyemii ijaaraman carraan haa jedhan malee ta’ee jedhamee sabummaan kan qoodameedha. Fakeenyaaf, Manni 4 kiloo kaasee hanga Magganaanyaatti ijaarame, Ajajoota waraanaa Hiwaatitu qabate. Bifa kanaan haala magaalaa kana illee itti tu’achuu danda’an qoratanii irratti bobba’an. Naannoo ministeera barnootaa Itoophiyaa boroo kaasee hanga sharaatanitti, ijaarsa kubbaaniyaa Allaamuddiniin hojjatame hundi isaa Abootii qabeenyaa wayyaaneef kenname. Sharaatanii kaasee hanga kaazaanchiis kan jiru wayyaanootatu qabate. Walii gala ilmaan Tigiraayi kuma 500 ol ta’an Finfinnee qubatanii jiran. Nama kana taa’ee qorateef, dhalli Oromoo kan yeroo kamirrayyuu caalaa jette jettee dhiisee waliif birmachuun yeroon kan laatamuuf akka hin taane hubata.
Bakka dhalootaa fi du’aa galmeessina jedhanii kan eegalan, kan qubate kana hundaa seera qabeessa taasisuufidha. Kan buqqa’es achi ofirra moggeessufidha. Kan alaa dhufee achittin dhaladhe jedhefis waraqaa raga laachuufi. Walii gala mirga gaaffii hin qabne, Abbaa Biyyaa kan hin galchine waliif kennufidha. Kan nama raaju galmeen kun Filannoo dura akka xumuramu taasisuuf hojjatamaa jira.Finfinnee keessatti Filannoo itti aanutti kan sagalee kennan, Tigirootaa fi deeggartoota of gurguran qofaadha jechuu dandeenya.
Walumaa gala Ba’aan wal irraa qooddannu lakkoofsa hin qabu . qabxiilee kanaan olii akka fakkeenyaatti hubannoof kan kaaseedha. Kana irraa ka’uun waan dandeenyu maraan diina waan sagal nu qaraa jiru irraa of haa ittisnu. Yeroon keessa jiru carraa keenyaaf tarii isa dhumaa ta’uu danda’a. yoo wal utubne kan itti injifannu, shira diinaa kanaan yoo laafanne, kan diina of irratti goobsinu ta’a. shiroota hedduu gorsa yk yaada Namootaan hanbiseen, qaama ilaallatuuf laachufan murteesse. Yeroon isaa garuu, dhibee lubbuuf nu qabdu keessa keenyatti yoo qabaanne illee, waliif OBSINEE shira keessaa fi alaa of irraa ittisuuf wal haa tumsinu.
GALATOOMAA !!!!!!!!!!!!!!!!!!!
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
3 Comments
-
oromiyaa tiyaa:
galataa baresaa waan kanatif galanii kee billissumaa hatahu.
yanii anii qabuu moo ummanii oromoo osoo ijaa qabuu ijaan jammee osoo gurraa qabuu gurran dhaguu dhabbun isaa halan namaa gadisisaa gadiinee dhisuun ammo wantaa wayyanen oromiaa fi ummata oromo irratii garaa jalaa dalguu kan ifaa basnee ummataa kenyaa kaa biyyaa jirufi kaa biyyaa alaa jiruu karaa kamin dhagesisuu akka nuraa jiratuu haa yaluu. keessatuu ummataa oromoo kaa biyyaa jiru. yoo dogongoresaa naa ofkolcha.
-
Abdi Baalee:
Hedduu Galatoom, dhugamaan yaani kun Ummata oromoo hunda keessaa jira. Garuu Rakkoon jirtu ,walumaa galattii, akka ummataati(Hawaasatti)f akka siyaasattis ,oromoon ija waaqni uummeefiin ummata waa laalee waldhoorgge,,Guraa waaqnni uumeeiinn waa dhagayee waldhageeysisuu ummata waldhoorgge, hundumaafi akkumma atti jette oromoo oromiyaa irraa diini nudhabamsiisuuf hirreeba hin qabuu, oromoo hirriibaa ka’ii.f,
-
barii:
Wanti barreefame dhugaadha,garuu oromoon waan isarratti hojjetamaa jiru ni beeka kan akka wallaa godhaa jiru warra qabsoo isaa hoogganna ofiin jechaa jiru.


text:
Archive for April, 2013
April 24, 2013 at 2:43 pm · Gadaa.com
Photo: The Yayu Montane Rainforest System, Iluu Abbaa Booraa region in Oromia
April 23, 2013 at 9:27 pm · Gadaa.com
Y.G. (2005)*
Seenaan yoomillee seenaadha. Maqaa Ummata tokkon qabsoo gaggeeffamu mitii, Maqaa dhunfaanuu wanni hojjatani fi dubbatan qalbii Ummataa fi dhalootaa keessaa yoomillee hin badu. Keessattu, dhimma Ummataa irratti wanni dubbatamuu fi hojjatamu seenaan galmeessu hin dhiisu. Waan kaleessaa fi har’aa madaaluun, Ulaagaa waa madaaluu addunyaa keessa jirruuti. Gootoonni keenya kaleessa kan dubbatanii fi hojjatan, bara baraan dhaloota irraa dhalootatti ce’aa kan dhufeef kanaafii. inni kaleessaa kan har’aaf bu’ura kan jedhamus, kana irraa madda. Namni waan kaleessa dubbate fi hojjate dantaa isaaf jedhee kan waliin dhahu yoo ta’e, (akka Mallasaa) dhumni isaa salphina ta’a. kana malees, Ummati ykn dhalooti hin hubatu ...
April 23, 2013 at 9:23 pm · Gadaa.com
Malkaa Caffee Irraa* | Ebla 23, 2013
April 23, 2013 at 12:06 am · Gadaa.com
Guyyaan Yaadannoo Gootota Oromoo Ebla 20, 2013 Minnesotaa keessatti sirna ho'aan kabajamee oole. Guyyaa kana waamichaa Konyaalee Adda Bilisummaa Oromoo Minnesota keessa jiraataniin Haawaasaa Oromoo hundaaf godhameen bakka deggertootnii fi Miseensoti ABO, akkasumaas miseensotnii fi bakka bu'ootni ULFO argamanitti Galma Waltajjii Haawaasa Oromoo Minnesota keessatti sirna addaan geeggeffaamaa oolee haala mirqaansaan xumurame.
April 22, 2013 at 10:57 pm · Gadaa.com
April 21, 2013 at 11:01 pm · Gadaa.com
Tokkummaa Baratoota Oromo Biyyaa Jarmani dame Munshin /TBOM/ saganta kabajjaa Guyyaa Gootota Oromoo geggefachuuf miseensoota isaaf Oromoota nannoo magalaa Munshin afeera godhee akka saganteefateetti sagantaa isaa milkii gariidhaaan xumuratte jira.
April 21, 2013 at 10:35 pm · Gadaa.com
Tokkummaan Baratoota Oromoo biyya Jarman (TBOJ) Guyyaa Gootota Oromoo 2013 magaala Frankfurt tti kabajate
April 21, 2013 at 10:28 pm · Gadaa.com
Invited: All Oromos and Oromo friends living in Europe
When: 8th, June 2013
Where: Europe / Germany / Bavaria State/ Munich city
Time and Place: We will announce soon
Honourable Speakers: J. Leenco Lata, Dr. Dima Nogo and other high officials
Open Discussion: The event is free and open to the public.
April 21, 2013 at 9:49 am · Gadaa.com
As an embodiment of the Oromo Nation's struggle for freedom, justice and sovereignty, the Oromo flag (Alabaa Oromoo) is the living symbol of the Kaayyoo that Oromo heroes and heroines had fought for, and are fighting for.
Photo: Oromo youth holds Alabaa Oromoo high at the Oromo Patriots' Day event in St. Paul, Minnesota, on April 20, 2013 (Credit: Surraa Oromiyaa)
April 20, 2013 at 11:46 pm · Gadaa.com
(Madda Oduu ABO/MOA/ Ebla (April) 20, 2013) - Bilisummaa ummata Oromoof wareegama ol aanaa baasaa kan jiru WnBO tarkaanfiilee Oromiyaa bakka adda addaatti fudhatuun diina rifaasisaa fi ummata isaa hamlachiisaa jira. Akka kanaan WnBO Hararge Dhihaa keessa sosso'u tarkaanfii Ebla 5, 2013 Ona Mi'eessoo naannoo Burii Tumtuu jedhamutti fudhateen humna diinaa irraa 3 ajjeesee 5 madeessuu ajaji Godinichaa hubachiise. Kanneen ajjjeefaman keessaa tokko lukkee diinaa gorsii fi dinniinnii yeroo adda addaa kennameef fudhatuu diiduun diina waliin hiriiree ummata basaasuu fi hiisisuu kan hojii bgodhatee sosso'aa ture tahuu ibsi ajaja WBO godinaa Harargee Dhihaa dabalee hubachiisa. Gama biraatiin WnBO Harargee Bahaa ...
April 20, 2013 at 9:27 pm · Gadaa.com
April 15th is Guyyaa Gootota Oromoo (GGO). This commemorative day was first started by the Oromo Liberation Front (OLF) after the executions of its prominent leaders on a diplomatic mission en routed to Somalia on April 15, 1980. Since then, this day has been observed as the Oromo Martyrs’ Day by Oromo nationals around the world to honor those who have sacrificed their lives to free Oromia, and to renew a commitment to the cause for which they had died.
April 20, 2013 at 12:35 pm · Gadaa.com
(OPride) — The U.S. government on Friday commended activists, netizens, and journalists for their courage in advocating for universal human rights and expressed concern over the heightened crackdown on civil liberties, rebuking several countries for shrinking the space for journalists and activists.
April 20, 2013 at 2:13 am · Gadaa.com
Zelealem Aberra Tesfa irraa*
Walaloon kun afoolan ijoollummaakootti dhagyerratti hundaawa. Naman irraa dhagaye waliin akka wal bartaniif seena xinnoo tokko xumura walaloo kana’rraa dubbisuu dandeessu.**
April 19, 2013 at 4:34 pm · Gadaa.com
Abdii Boruutiin*
Yeroo baay’ee yoo dubbatamu ykn barreeffamu, sabboonummaan Oromoo guddachaa akka dhufe agarsiisa. Dhugaa dhas; galanni qabsoo bilisummaa Oromootiif akkasumas gootota keenya kan qabsoo kana keessatti wareegamaniif haa ta’u, Sabboonummaan Oromoo dhugumatti guddachaa dhufee jira. Keessumaayuu erga bara 1991 jijjiiramni hamma kan hin jedhamne argame booda, guddinni Sabboonummaa Oromoo sadarkaa ol aanaarra gahaa akka jiru hubatama. Haa ta’u malee, dhugumatti hiikni sabboonummaa hunda keenyaafuu galee jiraa? Namni tokko ani sabboonaa dha ykn sabboontuu dha yookaanis ammoo abalu sabboonaa/sabboontuu dha yoo jedhu, sabboonummaa maaliin madaaleti akkana jedhaa? Gara Sabboonummaa Oromootti otuu hin cehin dura, jecha sabboonummaa jedhu hiika isaa ilaaluun barbaachisaa ...
April 19, 2013 at 2:32 am · Gadaa.com
The following is a statement from the Oromo Studies Association (OSA).
April 18, 2013
His Excellency Mr. Ban Ki-moon, Secretary-General
Office of the Secretary General of United Nations
885 Second Avenue
New York, NY 10017, USA


text:
Xalayaa Banaa Waldaya Qorannoolee Oromoo (OSA)f: Seenaan Oromoo Qubsuma Har’aa Keessatti Bardhibbee 16ffaa irraa Eegala moo San Dura?
(Yahyaa Jamaal)
Xalayaa banaa kana afaanuma keenyaan OSAf akkan barreessu waan na dirqetu jira. Hayyonni seenaa dhalootaan Oromoos tahee Oromoo irraa ala tahan,waa’ee seenaa Oromoo Bardhibbee 16ffaa, (gariin Oromo migration jedhu, gariinis Oromo expansion jedhu, ani garuu Return of the Oromo jechuun filadha) irratti falmii hunde-jabeessa yoo geggeessan dilas hin dhagahu, hin dubbisu. Rakkoo kana wanni maddisiise maal akka tahe ifaa dha. Oromoon akka Oromootti seenaa mataa ofii barreeffamaan galmeeffatee ol kaa’uu hanqachuun isa guddaa dha. Oromoon waan argaa-dhageettiidhaan (afoolaan) hangafoota isaa irraa dhagahu dhala dhala isaatti dabarsaa dhufe malee, sirna barreeffamaa mataa isaa qabaatee ittiin hin galmeeffanne. Oromoon sirna barreeffama mataa isaa dhabeef garuu qaroomina dur-durii (ancient civilization) hin qabu jechuu miti. Qaroomina sirna barreeffama mataa keenyaa dhabneef qofa mataan waan gad nu cabuuf hin qabu. Qaroomina laalcha polotikaa, aadaa, amanatii, safuu, urjii dhahaa fi kan kana fakkaataniin saboota ollaa keenyaa kamuu keessaa hangafummaan laalamuu dandeenya. Hundumtuu hafee, warra Gadaan bulu tahuun keenya qofti mootii qaroomtotaa nu godhuu danda’a.
Habashoonni sirna barreeffamaa mataa isaanii kan gabbifachuu danda’an beekkomsaan nu caalaniif miti. Amantiin Kiristaanummaa Abiisiiniyaa seenuu waliin wal qabatee kan guddatee dha. Amantii barachuu fi barsiisuu keessa afaanii fi qubee isaanii gabbifatan. Sirnoonni barreeffamaa addunyaa keenyaa baay’een ergifata amantii waliin wal qabatanii guddatan, babal’atan. Nuti Oromoon hanga yeroo dhihootti amantii mataa keenyaa qofa waan hordofnuuf, sirna barreeffamaa biyya alaa irraa ergifannee dagaagfachuuf hin dirqamne. Kun gama tokkoon bilisummaa sabummaa keenyaa kan calaqqisu yoo tahu, gama kaniin garuu nu hin miine jechuun rakkisaa dha. Miidhaan gama kanaan nu mudate, har’a seenaa keenya ofii keenyaaf barreessinee ol kaayuu hanqannee waan alagoonni dantaa isaanii irra dhaabbatanii barreessan irraa qofa dubbisuuf dirqamuu keenya.
Seenaa Oromoo kan yeroo duraaf barreeffame (Bardhibbee 16ffaa) galmeessinee harkaa qabna warri jedhan baay’een isaanii dabtaroota Habashaa akka Abbaa Baahiree ti. Keessumattuu barruun Baahiree kan ‘Zeenaahuu Ze Gaallaa’ jedhamu faranjoota baar-gama irraa dhufanii waa’ee Oromoo qorataniif illee maddaa fi ragaa seenaa isa hangafa tahee fudhatame. Kan biraa hafnaan maqaan keenya ‘Oromoo’ jedhu didamee, jecha jibbansaa ‘Gaallaa’ jedhuun addunyaatti akka beekamu kan godhe Dabtaroota kana. Nuti mataan keenyayyuu seenaadhuma keenya waan Dabtaroonni barreessanii addunyaatti himan irraa dubbisuuf dirqamne. Dabtaroonni ammoo Oromoo irraa jibba waan qabaniif seenaa ummata kanaa bakka baay’eetti seenaa bulguu fakkeessanii barreessan.
Kanuma waliin, hayyonni Oromoo baay’een seenaa Oromoo isa dur-durii (Kush antiquity) irratti hubannoon qaban muraasa. Seenaa dur-durii kana irratti afaan tokkicha dubbachuunis hanga ammaatti hin danda’amne. Habashoonni, ‘Oromoon bardhibbee 16ffaa booda Itoophiyaa keenya seene’ jechuu irratti yoo wal tahan, nuti ammoo dubbii kanaaf deebii kenninu irratti dhugaa wal fakkaataa tokko qabaachuu qabna. Dhugaa ragaa seenaa qabu, qabatamaa. Saba tokko taanee seenaa adda addaa himanna yoo tahe dogoggora guddaa dha. Hayyoota seenaa Oromoo tokko tokko dabalatee beektota Oromoo kan jennuun danuutu dhugaa kana ibsuu irratti rakkachaa/dogoggoraa jira. Namni tokko hayyuu seenaa Oromoo jedhamee, Sochii Oromoo Bardhibbee 16ffaatiin ‘Oromo migration’ yoo jedhee ibse na gaddisiisa. Namni tokko qaama hoggana ol’aanaa dhaaba siyaasaa Oromoo tokko tahee, ‘Oromoon lafa amma jiru kana irra kan qubate Bardhibbee 16ffaa keessa tahuun homaa shakkii hin qabuu’ kan jedhu yoo tahe, egereen siyaasaa keenyaa illee na sodaachisa.
Gama kaaniin, maddi ummata Oromoo gama kibbaa (Madda Walaabuu) ti jedhama. Kun seenaa argaa-dhageettii Oromootiinis mirkanaawaa dha. Haa tahu malee maddi ummata Oromoo ummata Nuubiyaa (Dhiha) waliinis garmalee akka wal hidhatu ragaaleen agarsiisan hedduu dha. Qaroominni Oromoo fi kan warra Nuubiyaa waliif lakkuu tahuu isaatu hubatamaa dhufaa jira. Kun ammoo Itoophiyaan dur-durii (Aithiop or Kushland), tan Bible keessatti maqaa dhawamte sun, Itoophiyaa Oromoo durii tahuu isii nuuf mirkaneessa. Itoophiyaan har’a Habashoonni maqaa isii saamanii moggaafatanii fi Itoophiyaan Kuushota qulqulluu dur-durii sun walii adda adda tahuu isaaniis ifa godha. http://gadaa.com/oduu/10224/2011/07/26/ethiopia-their-ethiopia/
As irratti namoonni tokko tokko yaada koo akka malee hubachuudhaan ‘falmannaa Itoophiyaa’ godhanii fudhachuu malu. Akkasitti hubachuun dogoggora guddaa dha. Waan irraa dubbataa jirrutu waa’ee seenaa (history) ti. Seenaa yoo kaafnu ammoo ‘Ethiopia’ jechuun maali? gaaffii jedhuuf deebii soquutu dirqama taha. Kana keessatti Ethiopia dur-durii sanii fi kan amma Habashoonni moggaafatan adda addatti laaluutu dhufa. Nuti akka Oromootti hiriirri seenaa keenyaa isa kam keessatti akka tahe laallanna. Nuti qaama Ethiopia isii dur-durii san malee qaama impaayera Ethiopia isii har’aa tana akka hin tahin himanna. Kun lamaan ammoo salphaatti kan walitti araaramu hin tahu. Sababni isaas, Ethiopia isiin dur-durii sun eenyummaa keenya, eenyumaa Kuushotaa turte. Ethiopia isiin sobaa har’aa kun ammoo, eenyummaa Habashootaa irraa bukeeffamtee tolfamte. Eenyummaa kana lamaantu salphaatti wal hin araaramne. Kanin kaasuu barbaades kanuma.
Akka hubannaa kiyyaatti, hundee seenaa Kuushummaa dur-durii kana mirkaneeffachuu fi falmachuun yoo xiqqaate karaa gurguddaa lama injifannoo nu gonfachiisa. Injifannoon inni duraa fi kan hangafaa, nuti Oromoon (Kuushonni) harka hedduu Habashoota dursinee karaa hogbarruu, ijaarsa gamoolee, ijaarsa siidaa, dhaha urjii, sirna demokraasii akka gadaa fi kan kana fakkaatan gabbifachuu keenya agarsiisa. Qaroominni Aksum kan calaqqisee mul’achuu eegale eega Izaanaan (Bardhibbee 4ffaa) Mero’ee cabsee hambaalee qaroomina Kuushotaa barbadeessee booda. Kanaafuu Mero’eetu Aksuumiif hangafa jechuu dha. Mero’een ammoo mallattoo seenaa qaroomina Kuushi. Qaroominni Kuush (Ancient Ethiopian civilization) eega barbadeeffamee booda, Qaroominni Abyssinia (Axum civilization) dagaaguun, hangafummaa qaroominaa nuti Habashoota irratti qabnu ragaa baha. Kana malees Itoophiyaan (Kushland) Bible keessatti maqaa dhawamte illee biyya teenya tan Kuushotaa malee Abyssinia isaanii (the modern fake Ethiopia) akka hin tahin sobsiisuuf humna nuu dabala. Tuffi Habashoonni qaroomin-dhabilee nu fakkeessuu barbaadanis ni dhabamsiisa. Hayyonni seenaa Oromoo naannoo kana irratti xiyyeeffannoo gahaa kennanii qorachuutu irraa eegama.
Hariiroo Nuubiyaa waliin qabnu falmachuu irraa injifannoon argamu kan lammaffaas ni jira. Kunis, kijiba Dabtaroota Habashaa kan ‘Oromoon bardhibbee 16ffaa keessa lafa kana irra dhufee qubate, sana dura biyyi isaa asii miti’ jedhu sobsiisa. Nuti Oromoon akka dame Kuushitti isaan dursinee waggoota kumoota hedduuf lafa amma Ethiopia jedhamtuu fi godinaa kana keessa bal’inaan qubannee kan argamnu tahuu ibsa. Seenaan Oromoon lafa har’a irra jiru kana irratti qabus, seenaa waggoota kumootaa malee kan bardhibbee 16ffaa irraa qabee mul’ate akka hin tahin ragaa baha. Oromoon dhiibbaa Habashootaan yookiis dhimma jijjiirama qilleensaa irraa kan kahe godinaa kana lakkisee waggoota dhibboota muraasaaf gara kibbaatti godaaneera. Booda gaafa haalli aanjawuuf ammoo lafa isaatti deebi’ee qubate. Kun akka waan Oromoon ala irraa godaanee dhufetti ‘Oromo migration’ jedhamee ibsamuutu dogoggora. Warra akkasitti ibsu illee jabinaan dura dhaabbachuuf ragaa seenaa mataa keenyaa dagaagfachuu nu barbaachisa. Kanaafin ani akka hubannaa kiyyaatti sochii Bardhibbee 16ffaa sanaan ‘Return of the Oromo’ jechuu filadha. Oromoon lafa isaa haala siyaasaa yookiis umamaan dhiibamee irraa deemetti duula gadaatiin deebi’e yoo jenne afaan tokko nu dubbachiisa. Kun seenaa harkumaan tolfannee himannu osoo hin taane, ragaalee mallattoo Oromummaa Aksum irraa qabee hanga Mero’eetti jiran sirriitti qorachuu, galmeeffachuu fi beeknee wal beeksisuudhaan dhugooma.
Hayyota Oromoo keessaa warri dhugaa kana falmachuu fi dhugoomsuuf hojjechuu jalqaban ni jiru. Haa tahu malee kanneen seenaa Dabtaraan akka dantaa isaaniif tahutti nuu barreessite qofa dhageenyee, falminee sobsiisuufis madda ragaa mataa keenyaa itti dhabnee, polotikaadhuma har’aa qofa bukeessinus guunneerra. Habashoonni ammoo gowwaa miti. Yeroo falmiin siyaasaa keenyaa mataa isaan dhukkubsee deebii nuu kennan dhaban, seenaa keenya kan akka ofii fedhanitti barreessan nu barsiisuu barbaadu. Yoo nuti Minilik, Tewodroos, Yohaannis akkas nu godhan jennee himannu, ‘Seenaa dabre hin dubbatinaa, yoo seenaa dubbachuu barbaaddan ammoo isin Itoophiyaa keessatti seenaa waggaa 400 caalu hin qabdaniitii usaa’ nuun jedhu. Ofii sooressa seenaa tahanii nuun hiyyeessa seenaa godhanii ibsaa jiru.
Kanaafuu seenaa keenya kaleessaatti bakka godhuu fi bifa beekamaa itti tolchuun qooda hayyoota keenya seenaa ti. Akki itti seenaan Oromoo Madda Walaabuu fi Nuubiyaa wal fudhatus sirriitti qoratamee barsiifamuu qaba. Seenaa akka Oromootti qabnu afaan tokkoon barannee dubbachuu danda’uutu nurraa eegama. Beekkomsi seenaa keenyaa miidhaa Habashoonni bara Tewodroos irraa qabee nurraan gahan qofa irratti murtaawuu hin qabu. Akkuma gochaa Minilik nurratti raaw’ate beekaa fi wallaalaan keenya hundi qayyabatee qoma irraa qabutti, seenaa keenya isa waggoota kumoota duraas qorannee, beeknee, wal barsiifnee ittiin boonuutu nurra jira. Diinota Oromiyaa teenya irratti nutti hinaafanii ‘isin kaleessa dhuftan, lafti irra jirtan kun lafa keessan miti’ nuun jechuu barbaadan afaan qabsiisuu irratti, arraba qaroo wal fakkaataa qabaachuu nu barbaachisa.
Kana irratti quufsaatti akka hojjetu kan irraa eegamu Waldaya Qorannoolee Oromoo, OSA dha. Waldayni kun qorannoo seenaa Oromoo isa dur-durii irraa qabee, akka hegeree siyaasaa keenyaaf aanjutti qaruu irratti jabeessee akka hojjetun yaadachiisa. Seenaan Kuush durii jirma eenyummaa keenyaa isa ganamaa ti. Seenaan bardhibbee 16ffaa fi sanii asii damee isaa ti. Kanaafuu jirma keenya guddicha dhiifnee damee qofa irratti rarra’uun akka hafutti, OSAn barnoota seenaa qindaawaa fi gadi fagoo nu barsiisuutu irraa eegama. Jaarmayni akkaademii Oromoo kun akkuma karaa hawaasummaa, siyaasaa, dinagdee fi jireenya Oromoo walii galaa irratti miidhaa mudatu saaxiluuf sagalee isaa jabaa dhageessisaa jirutti, seenaa Oromoo isa dur-durii (ancient) caalaatti qoratee fi qaree, seenaa boodanaa (medieval and modern) waliin wal simsiisee barnootaaf akka dhiheessu hawwii koo ti. OSAn, qorattoota seenaa Oromoo kan mata mataadhaan hojii qorannoo irratti bobba’an illee walitti qindeessuun, (kan alaas kan akka Prof. Shamsadin Megalomatis faa waliin hariiroo qorannoo jabeessuun) bu’aan wal taasisaan (consistent outcome) akka horatamutti qooda waldayummaa akkaademii isaa akka daranuu ol guddisun yaada dhiheessa.
Galatoomaa!
* Yahyaa Jamaal: Gulummaa75@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
5 Comments
-
Baanqursa:
Yahaayyaa( Jamaal)
Yaadni kee bareeda. Yeroo ammaa kana oromootni waa bartan hogg-barruulee dhimma saba Oromoo fi Oromiyaa laallatan , matayyaan tattaaffii godhaa akka jiran ni argina. Garuu tattaaffiin kun jabatee gaaffii kee ka ijoo kanaaf deebbii kennuuf haalli gabrummaa ka ayyaan laallattoota hoimshaa turee ammas itti jiru oromoota silaa suduudaan siyaasaa irraa qooda hin qabne illee akka hin jabaanne gochaa jira. OSAn jaarmayaa namootni jiruu isaanii 100% geeggessaa sochoosa. Institutionalised gochuuf waan baa’eetu hafaan . Kana atis numa beekta jedheen abadha yoo biyya amba kana jiraatta ta’e. Gara birotiin ONA illee jira. Garuu OSA fi ONAn iyyuu hariiroo hin qaban. Lameenuu matayyaan socho’u. OSAn ka silaa hangafa ture haala siyaasa oromo laaffise irraan ka ka’e guddachuu hin dandeenne. Gadaa asi aanuu kana sochin Dr Ibirahim gochaa jiru ka bira dhaabatamuu qabu. Kunis naannwuma USA tti malee biyyoo birootti diriiree oromoota hammachuuf hujiin hin eegalamne.
Dubbii ati kaafte kana jabeessinu malee falli biroo hin jiru. Hayyoonni Oromoo fageessanii laaluun bakka amma jiranu kanaa gara fuula duraatti hiiqsuuf namotni Oromoon ammas marii addaan hin citne taasisaa jaarmayaa akka OSA fi ONA akkasuma fakkaatoo biroo illee akka humna waliif ta’an irratti gargaaruun haalaan barbaachisa.
-
Taammanaa Bitimaa:
28. 03. 14
Obboo Yaahyaa Jamaal,
Xalayaa tee tanaaf mee daran galatoomi! Yaada bareedaa, afaan bareedaa fi qubee bareedduun kan barreeffame. Yaanni kee kun bareedaa qofa otoo hin taane, yaada yeroo fi kan sonaan barbaachisaa tahe. Seenaa Oromoo ati nuuf dhiyeessite kana, anis akkuma kee kanattan ilaala; beeka. Warri Habashaa seenaa keenya nuu barreessuuf, qawwee ergisaa fi qawwee ibiddaatiin nutti hin dhufne. Waan Oromoon qabu mara xureessuu fi balleessuufi malee! Kanaaf, hojiin karaa kanaanis ija-banatee nu eeggatu hedduu cimaa dha. Hojiin cimaan kunimmoo, seenaa Oromoo isa warri abbaa mancaas balleessan kana qajeelchuu fi kan hin beekamne, boolla isaan itti awwaalan san keessaa olbaafnee addunyaatti beeksisuun, nu dhalawwan Oromoo warra dafqa uummata keenyatiin baranne as geenye kan eeggatu. Kanaaf, waamichii fi adaraan kee gara OSA-tti fuuleffamuun kan nama gammachiisu tahe.
Ishiin nafxanyoonnii fi jalaa-jaleen isaanii: “Oromoon bardhibbee 16-ffaa keessa” Gaafa Afrikaa seene yookaan gara Kibbaatii gara Kaabaatti godaane jettu tunillee, yeroo ammaa Oromoota biratti fudhatama hin qabdu. Nuti Oromoonni Biyyambaa (“Diaspora”) jirru, waan qorattoonni fi quwattoonni (qu’attoonni) Oromiyaa keessaa maxxansiisanii babbaasan argachuu fi xiyyeeffannoo kennuufii qabna. Afaan Oromoo, aadaa Oromoo fi seenaa Oromoo irratti warri hojjaan ni jiru. Isaan kana kan mindeessee hojjachiisu Caffee Oromiyaati. Nuti qorattoota kana akka warra OPDO-tti ilaaluu hin qabnu. Qorannoo waayee saba keenyaa kanatti cichanii akka hojjatan jajjabeessuutu karaa sirrii tahe. Obbolaan keenya kun barroo (kitaaba) “Seenaa Oromoo Hanga Jaarraa 16-ffaatti” jedhamu, dura Afaan Oromootiin booda immoo Afaan Ingiliziitiin maxxansiisaniiti jiru. Barroon kun seenaa dabtaroonni Amaaraa “seenaa Oromooti” jechuun nutti gurguratan kan gadi-gombisee mataan lafarra dhaabu.
Garuu, san duras Oromoonni barumsa seenaatiin eebbifaman isa Oromoon alaayyi dhufe jedhamuufii isa Oromoon bardhibbee 16-ffaa dura kaabaa fi jidduga-leessa Toopphiyaa hin turre jedhamu, akka soba tahe kan agarsiisan jiru. Fakkeenyaaf, Dr. Nagaasoo Gidaadaa barroo doktorummaa isaa argachuuf dhiyeesse keessatti, bardhibbee 16-ffaa keessa Oromoon biyyi isaa isa irraa fudhatame, deebifachuuf oldeebiye jedha. Inni isa kana oggaa ibsu jecha “biyya ofii bilisoomsuuf” jedhutti dhimma baya. “Gaamoon” Abbaan Baahiree jedhu sunis, Gaamoo isa Gaamoo Goofaa keessaa akka hin taane ibsa. Isa kana anii fi Oromticha tokko kanan amma maqaa isaa beekuma kaasuu dhiisetu itti-hime. Inni barroo- dhuma isaa keessattuu “isaantu natti hime” jechuun maqaalee keenya ni kaasa.
Ani gurbaa mana barumsaa kan kutaa saddeetii tahen abbaa kiyya, eessuma kiyyaa fi namoota biroo waliin fardeenin guyya lama guutuu deenmee: biyya Afran Walisoo keessaa Dheeraa Walisoo, Qaqaldhii fi Wanci biyya Torban Kuttaayee keessaa Bolaa fi Xuqur Hincinnii keessa kutee Tulluu Jibaat isa Oromoon keenya:
“Caakkaa Tulluu Jibaatii
Gaafa maqaasaa kaasan
Dabooroon hin ollattii
Nafxanyaan hin albaatii!”
Jedheetoo geerraru san, gaara garaa waaqaatti (samiitti) ijaajjee bosonni isaa nama sodachisu san jala baanee, biyya Oromoo isa “Gaamoo Jibaat” jedhamu dhaqqabne. Gaamoon Jibaat kun Tulluu Jibaat irraa gara kaabaa-tiin, gara fuula Geedoo fi Ijaajjii-tiin argama. Gamoon inni lammaffaan immoo kan “Gaamoo Gibee” jedhamu Tullu Jibaat irraa gara lixaatiin, gara fuula Limmuu fi Jimma Abbaa Jifaariin jira. Laga Gibeetu Gaamoo Gibee fi Limmu addaan baasa. Ee, Gaamoo kanneen lamaan keessa kan Qees Baahireen ture. Inni kun Oromoon bardhibbee 16-ffaa dura naannoo Waltajjii Oromiyaa isa jarri “Shawaa” jedhaniin kana keessa jiraachuu isaa mirkaneessa. Ani ennaas nan irraanfaddhe malee, naannoon Gaamoo jedhamu Shaggar irraa gara kaabaa, naannoo Oromoota Afran Abbichuu fi Jahan Galaan faas ni jira.
Kanaaf, yaa koodee (tiruu) koo waamichi ati OSA-f goote garaa kiyya qabbaneesse. Qabsoon bilisummaa Oromoo inni amma irra jirruu kun, qabsoo fuula addaddaatiin adeemaa jiru. Akkuma miseensonni WABO eeboo fi kilaashoo qabatanii harmee Oromiyaatii lolaa jiran sana, nutimmoo qalama keenya qabannee biyya teenyaaf qabsaawuu qabna. Gaafa barbaachisaa tahe immoo nutis kilaashoo rarraafachuuf, akka akaakayyuuwwan keenyaa eeboo qabachuuf qopphaawoo tahuu qabna! “Qilleensi Oromiyaa bilisoomee jiraa, lafa Oromiyaa callaatu nu hafe” jedhee mitii, jagnichi ilma jagnootaa obboo Jawaar Mohaammad? Ee, dachee Oromiyaa sanimmoo karaa maraan waltaanee, karaa maraan harka walqabannee bilisoomsuun alaabaa koloneeffatoota Habashaa Finfinnee Shaggar, Tulluu Daalattii irraa buqqifnee alaabaa Oromiyaa fannisuu qabana! Siidaawwan Minilikii fi kan weerartoota biroo Oromiyaa teenya keessaa bubuqqifnee, kan gootota keenyaa kan: Elemoo Qilxuu fi Jaarraa Abbaa Gadaa, Waaqoo Guutuu fi Guutamaa Awaas, Magarsaa Barii fi Nadhii Gammadaa, Jaatanii Alii fi Muhee Abdoo, Taaddasaa Birruu fi Hayila-Maaram Gammadaa, Alamuu Qixxeessaa fi Mammoo Mazzammir, Baaroo Tumsaa fi Abboomaa Mitikkuu faa dhaabna, ijaarra! Ni tura; ni bula malee, abadan kun waan ooluu miti!
Taammanaa Bitimaa
-
Taammanaa Bitimaa:
Obboo Yaahyaa Jamaal,
Xalayaa tee tanaaf mee daran galatoomi! Yaada bareedaa, afaan bareedaa fi qubee bareedduun kan barreeffame. Yaanni kee kun bareedaa qofa otoo hin taane, yaada yeroo fi kan sonaan barbaachisaa tahe. Seenaa Oromoo ati nuuf dhiyeessite kana, anis akkuma kee kanattan ilaala; beeka. Warri Habashaa seenaa keenya nuu barreessuuf, qawwee ergisaa fi qawwee ibiddaatiin nutti hin dhufne. Waan Oromoon qabu mara xureessuu fi balleessuufi malee! Kanaaf, hojiin karaa kanaanis ija-banatee nu eeggatu hedduu cimaa dha. Hojiin cimaan kunimmoo, seenaa Oromoo isa warri abbaa mancaas balleessan kana qajeelchuu fi kan hin beekamne, boolla isaan itti awwaalan san keessaa olbaafnee addunyaatti beeksisuun, nu dhalawwan Oromoo warra dafqa uummata keenyatiin baranne as geenye kan eeggatu. Kanaaf, waamichii fi adaraan kee gara OSA-tti fuuleffamuun kan nama gammachiisu tahe.
Ishiin nafxanyoonnii fi jalaa-jaleen isaanii: “Oromoon bardhibbee 16-ffaa keessa” Gaafa Afrikaa seene yookaan gara Kibbaatii gara Kaabaatti godaane jettu tunillee, yeroo ammaa Oromoota biratti fudhatama hin qabdu. Kana irratti barreessitoonni Oromoo barreeffamoota hedduu babbaasaniiti jiru. Nuti Oromoonni Biyyambaa (“Diaspora”) jirru, waan qorattoonni fi quwattoonni (qu’attoonni) Oromiyaa keessaa maxxansiisanii babbaasan argachuu fi xiyyeeffannoo kennuufii qabna. Afaan Oromoo, aadaa Oromoo fi seenaa Oromoo irratti warri hojjaan ni jiru. Isaan kana kan mindeessee hojjachiisu Caffee Oromiyaati. Nuti qorattoota kana akka warra OPDO-tti ilaaluu hin qabnu. Qorannoo waayee saba keenyaa kanatti cichanii akka hojjatan jajjabeessuutu karaa sirrii tahe. Obbolaan keenya kun barroo (kitaaba) “Seenaa Oromoo Hanga Jaarraa 16-ffaatti” jedhamu, dura Afaan Oromootiin booda immoo Afaan Ingiliziitiin maxxansiisaniiti jiru. Barroon kun seenaa dabtaroonni Amaaraa “seenaa Oromooti” jechuun nutti gurguratan kan gadi-gombisee mataan lafarra dhaabu.
Garuu, san duras Oromoonni barumsa seenaatiin eebbifaman isa Oromoon alaayyi dhufe jedhamuufii isa Oromoon bardhibbee 16-ffaa dura kaabaa fi jidduga-leessa Toopphiyaa hin turre jedhamu, akka soba tahe kan agarsiisan jiru. Fakkeenyaaf, Dr. Nagaasoo Gidaadaa barroo doktorummaa isaa argachuuf dhiyeesse keessatti, bardhibbee 16-ffaa keessa Oromoon biyyi isaa isa irraa fudhatame, deebifachuuf oldeebiye jedha. Inni isa kana oggaa ibsu jecha “biyya ofii bilisoomsuuf” jedhutti dhimma baya.
“Gaamoon” Abbaan Baahiree jedhu sunis, Gaamoo isa Gaamoo Goofaa keessaa akka hin taane ibsa. Isa kana anii fi Oromticha tokko kanan amma maqaa isaa beekuma kaasuu dhiisetu itti-hime. Inni barroo- dhuma isaa keessattuu “isaantu natti hime” jechuun maqaalee keenya ni kaasa. Ani gurbaa mana barumsaa kan kutaa saddeetii tahen abbaa kiyya, eessuma kiyyaa fi namoota biroo waliin fardeenin guyya lama guutuu deenmee: biyya Afran Walisoo keessaa Dheeraa Walisoo, Qaqaldhii fi Wanci biyya Torban Kuttaayee keessaa Bolaa fi Xuqur Hincinnii keessa kutee Tulluu Jibaat isa Oromoon keenya:
“Caakkaa Tulluu Jibaatii
Gaafa maqaasaa kaasan
Dabooroon hin ollattii
Nafxanyaan hin albaatii!”
Jedheetoo geerraru san, gaara garaa waaqaatti (samiitti) ijaajjee bosonni isaa nama sodachisu san jala baanee, biyya Oromoo isa “Gaamoo Jibaat” jedhamu dhaqqabne. Gaamoon Jibaat kun Tulluu Jibaat irraa gara kaabaa-tiin, gara fuula Geedoo fi Ijaajjii-tiin argama. Gamoon inni lammaffaan immoo kan “Gaamoo Gibee” jedhamu Tullu Jibaat irraa gara lixaatiin, gara fuula Limmuu fi Jimma Abbaa Jifaariin jira. Laga Gibeetu Gaamoo Gibee fi Limmu addaan baasa.
Ee, Gaamoo kanneen lamaan keessa kan Qees Baahireen ture. Inni kun Oromoon bardhibbee 16-ffaa dura naannoo Waltajjii Oromiyaa isa jarri “Shawaa” jedhaniin kana keessa jiraachuu isaa mirkaneessa. Ani ennaas nan irraanfaddhe malee, naannoon Gaamoo jedhamu Shaggar irraa gara kaabaa, naannoo Oromoota Afran Abbichuu fi Jahan Galaan faas ni jira.
Kanaaf, yaa koodee (tiruu) koo waamichi ati OSA-f goote garaa kiyya qabbaneesse. Qabsoon bilisummaa Oromoo inni amma irra jirruu kun, qabsoo fuula addaddaatiin adeemaa jiru. Akkuma miseensonni WABO eeboo fi kilaashoo qabatanii harmee Oromiyaatii lolaa jiran sana, nutimmoo qalama keenya qabannee biyya teenyaaf qabsaawuu qabna. Gaafa barbaachisaa tahe immoo nutis kilaashoo rarraafachuuf, akka akaakayyuuwwan keenyaa eeboo qabachuuf qopphaawoo tahuu qabna! “Qilleensi Oromiyaa bilisoomee jiraa, lafa Oromiyaa callaatu nu hafe” jedhee mitii, jagnichi ilma jagnootaa obboo Jawaar Mohaammad? Ee, dachee Oromiyaa sanimmoo karaa maraan waltaanee, karaa maraan harka walqabannee bilisoomsuun alaabaa koloneeffatoota Habashaa Finfinnee Shaggar, Tulluu Daalattii irraa buqqifnee alaabaa Oromiyaa fannisuu qabana! Siidaawwan Minilikii fi kan weerartoota biroo Oromiyaa teenya keessaa bubuqqifnee, kan gootota keenyaa kan: Elemoo Qilxuu fi Jaarraa Abbaa Gadaa, Waaqoo Guutuu fi Guutamaa Awaas, Magarsaa Barii fi Nadhii Gammadaa, Jaatanii Alii fi Muhee Abdoo, Taaddasaa Birruu fi Hayila-Maaram Gammadaa, Alamuu Qixxeessaa fi Mammoo Mazzammir, Baaroo Tumsaa fi Abboomaa Mitikkuu faa dhaabna, ijaarra! Ni tura; ni bula malee, abadan kun waan ooluu miti!
Taammanaa Bitimaa
-
Umar Husseen:
Obboo yahya, fayya tahi. Akkuma atti jette, Oromoon eesssahu hindhufne. Waaqayoon bakka amma jirru kanatti nu’uume. Fakkeenyaaf, ani warra Wallooti. Maqaan lafa sanii – Golboo Arbaa, Hara, Wajiire, Tarree, Awaare, Raasaa, Utaaltee, Luucco, Dalboona, Sukaahee, Dodota, Gandaqilxuu, Laaftoo, Jaarraa, Baatee, Dawwee, Garaado, Marsaa, Booranaa, Dagaagaa, Falaana …wkf. Yoo sabni biraa lafa sanirra ariine itti galletahe lafti sun maqaa biraaa qabaachu qaba ture. AMMOO, maqaan bakka hunda, maqaa Oromooti. Oromoon bakka biraatii dhufe warri jedhu kijiba – ragaa hinqaban. Latti nuhi amma irra jirru tun oduu/ osoo kan isaanii taate, maqaa Amaaraa qabaachu qabdi. Maqaan lafa hundaa/cufaa maqaa Oromooti. Tun waan ‘hayyootiin’ waarra amma fidan. Malif jennaan, waa’ee Oromoo kanatu isaan sodaachise. Seena yaroo nama barsiisan, fakeenyaaf, universitiitti, warri SEEM kibba Yamanii dhufan jedhanii nama barsiisan.
Kanaafu, ‘hayyootiin’ Amaaraa yookiin ‘hayyootiin’ Oromoo tokko tokko wanni amma odeessan dhara. Ragaa hinqaban. Fakkeenyaaf, Dr. Bulcha Damaksa, seena Oromoo hinbeeku. Tanuma Amaarri itti qice san Oduu guurtu Garmaniin (German radio) odeessa.
-
Oumar Hussein:
Thank you Obboo Yahya, The Oromo people are one of the indigenous peoples in the horn of Africa. We are as old as the mountains, valley, hills, rivers, lakes and fiels of Oromiyaa. Those who believe the Oromo people are foreigners have no evidence. It is unfounded and baseless. They have had deep seated hatred towards the Oromo.


text:
Pavadaiya Meelum Thookka Avalin Vennait Thodaikal. Vellai Veleerena Palichida Athanmeel Rendu Kaiyaiyum Vekka Avalthodai Nadungiyathu. Ava Pavadaiya Meelathookki Avalayee Pidichikka Solla SivappuJatti Poddirunthaa. Naan Jattiyin Meelpakuthiyil Kaivaikka Kaladdaveendaamnu Mudiveduttheen. Aanaa Avarendu Kaalum Seetthu Ukkaanthiddirunthathaala Enakku Jattiya Paakkavee Kashdamaayirunthathu. Naanavala Suvarula Saanju Ukkaarasolla Ava Appaviyaa “Pavadaiya Kaladdanumaa Saar” Appadinnu Keeddaal. Naan Veendaamnuddeen. Avalukkulla X Unarchiyirunthaalum Ava Itthananaalaa Veli Konduvaraleennu Therinjikiddeen. Naanmella AvaJattiyila Avaparuppu Irukkara Idatthin Jattimeela Kaivaikka Avasilirthaal.
naan Appadiyee Orutheeytheeykka Avakaal Appathaan Nadungichu. EnSunniyo Jattiyoda AvaPundaiya Kilichidalaamnu Rediyanikka Adakkiddiruntheen. Naan Unarchithaangaamal Jattiyin Oruorattha Othukki AvaPundaiya Paattheen.
“aahaa” Thangachurangam. 18 Vayasu Kannippennin Pundai Enkanmunnee. Enna Kankollaakaadsi. Appadiyee Manam Sirakaditthup Paranthathu. Naan Aasaiyila Utthuppaatthiddee Irookka, Avakankal Ennaiyee Paatthathu. Athuvee Kilarchiyaa Amaiy. AnthaPundai Meela En AadkaadTVrala Vecheen. Aval Silirtthaal. Sarree MayirMulaittha AlakuPundai. Athuvum Seeludaikkaamal. Aahaa Naanthaan Ivvulakil Paakkiyam Seythavan. Muthalmuthalaa Pundaiya Thoddupaattheen. Aanantham. Appadiyee Mukattha Needdi Nakkapokalaamnu Porappa Ava Kavanichaa. Irunthaalum Kanna Munnaadineeddi Athappaattheen. Appa Avapaarvai Maaravee ” Mathu Ithuthaan Pundai. Ithula Pundai Thopakkatthula Needdiddirukkulla Ithuthaan Paruppu. Pundaiya Virichavudan Theriyuthilla Athuthaan Ulsuvar. Intha Oddaiya Moodinamaathiri Theriyuthilla Athuthaan Kannitthol. Ithu Irunthaa Nee Kannippen. Ithu Ellaarum Udaluravu Seyyarappa Pinjidum. Silapenkalukku Kadinamaana Veelaseyyarappavee Kilinjidum. Ithukilinjaalthaan Udalnalla Pirines Perum. Athuunakku Kilinjaalthaan Nallathu. Aanaa Athukiliyarappa Rompa Valikkum.” Nu Summaa Sollimudicheen. Aval Theriya Maaddeenkuthunnu Jattiya Kaladdiddu Paatthaa. Appa Therinjichu. Thideerena Ammavarum Sattham Keedkavee Pavadaiya Kilee Podduddu Nallaakaala Kilapoddu Ukkaanthaa. Naanum Sunniya Adakkiddu Ukkaantheen. Amma Roomukkoo Vanthu “ingayenna Panniddirukkinga”.
“athummaa. Eetho Ranningla Thotthuddaalaam. Athaan Samaathaanam Panniddiruntheen.”
“iruddara Daimaachu,avala Pokasollunu Amma Solla Avaleem Kilampa Thayaaraanaal. Appa Ennidam “saar, Enakku Eppa Athukiliyum”nu Keedka. Naan Ammapoyiddaangalaannu Paakka Amma Samayalaraiyila Irukka Udaneevanthu Paatthusolreendu Avakiddakooda Keedkaama Kuninju AvaPavadaiya Thookki Pundaiya Muddipoddu Viralaala Virichupaatthu Appadiyee Avamukatthapaatthu “naan Or EksarSize Sollithareen. Athasenjaa Kilinjidum”nu Solliddu Pundaiyavee Paatthiddiruntheen. Avalpokanumnu Solla Pavadaiyakilaviddu Anuppivecheen.
Annaikkoo Naiddupooraa Itheethaan. Ava Viddupona Jattiya Nakkipaatthu Kaiyadicheen. Athaiyai Kaddipidichu Paduttheen. Avanga Ammavatthaa Okkamudiyala. Athukku Parikaaramaa Makalaavathu Pundaiyum Kaamichu, Jattiyum Vidduddu Ponaallee. Antha Santhoshatthil Thoongineen. Aduttha Naal Kaaleej Poyidduvanthu 5manikkee Avalukkaaka Kaatthirukka Avavarala. Avanga Ammakidda Keedka Skoolla Doorpoyiddaangannu Sonnaanga. Naanum Adakkiddu Moonunaal Kalichu Avavanthaa Aanaa Annikku Sandee Veeddula Ellaarum Irukkavee Ethuvum Nadakkala. Aduttha Naal Maalai Engammaa Koyilukkuporeen. Vara 8maniyaakumnu Kilampa Ava 5araikku Vanthaa.
naan Avala Paatthuddu “mathu Nee Poyi, Unga Veeddila Irukkarappa Poduveela Antha KuddapPavadai, Atha Poddudduvaa”. Ava Eennu Keeddaal. Naan Atharku ” Annikku Sonnannula Antha EkSize Sollithareen” Enrathum Sariniddu Enna Nadakkappokuthunee Theriyaama Thulli Kuthuchuddu Odinaa. Naan Eethaavathu Panni Xnaa Ennangiratha Katthikkidanum Nu Nenachiddee Jattiya Kaladdi Alamaariyila Vecheen. Avalum Vanthaal KuddapPavadaiyila. Muddikku Konjameela Thodaitheriyara Maathiri. Paakkapaakka Sema Seksiyaayirunthaa. Naan Avakidda “sari Intha EkSize Seyyarappa Jattiyellaam Kaladdiranum. Eennaa Rompavalikkum. Ratthamee Vanthaalum Varum, Sariyaa”. Avalum Sariniddu Emmunnaadiyee Pavadaikkulla Kaividdu Jattiya Kaladdi Kaddillavechaa.
Naan Athu, Ithu Appadinnu Konja Eksais Sollithantheen. Pin Avala Naansolramaathiri Sey Appadinuddu Kunthavechee Ukkaanthu Rendu Kaalayum Viricheen. Ava Enakku Ethirila Tharaiyila Atheemaathiri Senjaa. Poddirunthathu KuddaiPavadai Kirathinaala Meela Thookkiduchu. AvaPundai Antha Keeppula Therinjuthu, Rendumoonu Naalkalichu Paakkarathinaala EnSunni Enthirichiduchu. Appathaan Enakku Aydiyaa Vanthuchu.
“ingapaaru Ippadiyee, Kaiya Pinnaadineeddi Rendummuddara Maathiri Sey” Appadiska Avalum Seriyaa Senjaa.aanaa Naano Kaivalaiya Maaddinguthu, Appadiniddu Marukkaa Seyyasonneen. Avasariyaatthaan Senjaa. Naan “iru Thappaa Seyra, Naan Sollithareen Iru” Appadiniddu Avakidda Avalukku Neeree Ukkaantheen. Appa AvalinPundai EnSunnikku Neereeyirukkaramaari Arjasd Panniddeen. Appa Avala Kaddipidikkaramaari Munnaadivanthu Avapinnaadi Rendukaiyaiyum Pidicheen. Appa EnSunni AvaPundaiya Nerungiduchu. Naan Avakaiya Innum Konjam Ekkineedda EnSunni Avapundaya Muddiduchu. Naanappadiyee Munnaadi Varramaari Vara EnSunni AvaPundaiya Thulaikkarediyaa Konja Munneeri Pukunthathu. Avalukkum Ithu Theriyavee Avaleesaa Sirichiddirunthaa.
enSunniyin Munai AvaPundaikkul Irunthathu. Athu Avakannittholai Muddiddirukka Naan Oreemoochaோda Ongi Kutthineen. Avvalavuthaan Avakiddirunthu “aaaa..”ena Periyasattham Maddumthaan Vanthathu. Atharkul Kannil Thannir. Aanaalum Avakaiya Naanpinnaadi Pidichiddiruntheen. Ava Utharinaa. Naanvidaama Pudichiddiruntheen. Mindum Avakidda “mathu, Konjam Valikkum. Vidaamasey. Apparam Paaru, Ellaam Isiyaayidum.”nu AvaPundaiyilirunthoo Sunniya Edukkaameeyee Sonneen. Avalum Aasuvaasap Padutthiddaal. Pin Appadiyee Mella Iyangineen. Aahaa 18 Vayasu Kanniyin Pundai. Ennasukam, Ennasukam Appadiyee 5 Nimisham Panniddiruntheen. Irunthaalum Paathi Sunnithaan Ulleepochu. Vinthu Varamaathiri Irukkavee, Edutthiddeen. Sunniya Veeddikkulleeyee Vachiddeen. Avakidda “enna Mathu, Ennaachunnu Paakkalaamaa”nu Avakidda Keedka Avalum Um Kodda Kaiyavilakki Avala Palaiya Nilaikku Kondaantheen. Avakannil Thannimaddum Ninniddurunthuchu. Naanavala Kaddil Oratthula Ukkaaravechu Leesaa AvaPavadaiya ThookkiPundaiya Paakka Avalum Paatthaa. Athileerunthu Antha Kannirattham Varavee Ava ” Ayyo, Ennasaar Ithu” Nu Payanthaal. Naan Avakidda
“ithuthaan Kannitthol Kilinjaa Vararattham, Ithanaala Onnum Aakaathu” Ena Palasamaathaanangal Sonna Pirakuthaan Palaiya Nilaikku Vanthaal. Naan Angiruntha Palaiyathuniya Edutthu AvaPundai Ratthatthai Thodachivida, Avalum Pundaiya Thookki Kaaddinaal. Pin Veera Eksais Solli Thanthuddu Veeddukku Anuppiddeen. Enveeddiya Paakka Athil Envinthoo Paraviyirunthathu. EnSunniyil Avarattham. Aanaa Innikku Jattiya Edutthuddu Poyiddaa. Ithuthaan Enmuthal Anupavam. Avalukkumthaan. Pinaduttha Naal Itheemaathiri Vanthaal. Appa Amma Samayalaraiyila Veelaiyaa Irunthaanga. Naan Avakidda “innikku, Eksais Ellaam Veendaam. Kaiyadikkarathu Eppadinnu Sollitthareen.”
“ponga Saar. Vedkamaa Irukku.”
“vedkappadaama Katthukka, Rompa Yoospullaa Irukkim”.
Naansolla Avalum Keeddaal. Avala Atheemaathiri Kaddilla Ukkaaravechi, AvaPavadaiya Thookka Aahaa Jattipodala. Aappam Kannaparichathu. Naan Avala Appadiyee Ukkaarasolliddu Enpeervova Thurakka Athilirunthu Kaikku Eksais Seyyathantha Oru Insroomand Odanjirunthathu. Athu Kundaakuchi Maariyirunthathu. Athedutthuddu Avamunnaadi Muddipoddu Ninneen. AvaPundai Oddaikkuneeree Athavechi Konjam Thalla Ullee Pukoonthathu. Ava”ssaaaa”ena Munakinaal. Naan Appa ” Konjama Porutthukka, Nallaarukkum” Appadinnuddu Atha Innum Ulleevida Ava Valiyaa, Inpamaa Theriyaama “ss Aaaa Ss Aaaa ” Appadinnu Munakiddirunthaa. Naan Atha Kandukkaama AvaPundaiyee Paatthiddiruntheen. Appa Avakidda “ippadiyee Paatthiddirunthaa Valikkim, Athanaala Kanna Kaddiddu Appadiyee Padutthikka Ellaammudichiddu Unakku Naansolra Payirsiya Sey, Udampu Rompa Piriyaayidum” Enreen.
“sari Saar”. Naan Angee Kilee Kidantha Enkarseeppai Edutthu Avakanna Kaddiddu Avala Padukkavecheen. Pin Anthakuchiya AvaPundaiyila Soreeki Soriki Edutthuddu, Innorukaiyaala EnSunniya Uruvividdeen.|| Avalum Kaamapothaiyila Ularinaal. Aanaa Inthasattham Enga Ammavukku Keedka Vaayppilla. Eennaa Samayalaraikkiddeeyee Di.vi Room. Engammaa Samachiddee Seeriyal Paatthiddirunthaanga். Appa Theedirnu Oru Aydiyaa.
” Mathu, Konja Porutthookka, Ithalavida Periya Kuchi Onnirukku. Athula Senjaa Seekkiram Vanthirum” Enka Aval Eetho Pithaarrirunthaal. Naan Elunthuninnu Lungiya Kaladdivechiddu AvaPundaikku Neeree Sunniyavechiddu Ava Oddaiyilavechi Konjam Thalla Valukkiddee Paathi Nulainthathu. Naan Appadiyee Mulumoochaiyum Kudutthu Kuttha EnSunni Mulusum Nulainthathu. Kaaranam EnSunni Sirusuthaan. Naan Appadiyee Ava Iduppa Pidichiddu Mella Iyanga Avalum Atharkeedpa Kattha, Avalin Thodaikal Nadungiyathoo, Avalin Kaalkalo Enidikkeedpa Thaalam Poddathu. Avalin Mulaikal Saddaiyil Sikki Thavikkavee. Naan Avalidam “rompa Viyartthuthunaa, Saddaiya Kaladdikka” Appadinnathum Avakiddirunthu Entha Pathilumillai. Naan Ava Saddaiyin Buttonkalai Kaladdee Antha Theevathaiyin IlamMulaikalai Paattheen. Aahaa Appadiyee Kaampu Vidachiddirunthathu.
appadiyee Mulaikalin Mithu Kaiyavechi Kasakkineen. Kaampaiyum Peruviralaala Killineen. Aval “enna Saar Panreenga ” Appadinnaal Munakiddee. Naan Atharku “illa Udampu Pooraa Uppukarachaappula Irunthuchu, Athaan” Appadinuddu AvaPundaiya Kutthi Thuvamsam Senjiddiruntheen. EnSunni Avalin Koothiya Kilichiddirunthathu. Enakku Thannivara Maathiri Irukkavee AvaPundaiyila Irunthu Edutthiddeen.