text: bulchiinsa mootummaa naannoo oromiyaa 10) "Kantiibaa" jechuun abbaa aangoo ol'aanaa qaama raawwachiisaa Bulchiinsa Magaalaa jechuu dha. Bara 2012 Godinnii Sidaamaa rifarandamii godheen sagalee akkaan . Mootummaa . Hordoffii fi Qorannoo Imaammataa Seensa. Sep 09, 2021 · Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaatti Komishinii Karooraa fi Misooma Diinagdee Oromiyaa Message from the Commissioner The Planning Commission’s primary role, as its name implies, is to prepare plan that transform the Oromia regional state social and economic development. Viber. Kaabineen naannichaa walga’ii idilee bara hojii 5ffaa waggaa 5ffaa isaa kaleessaa Fulbaana 07 bara 2012 geggeesseera. Labsii-lak-173-bara-2004. WPMNO H/oolmaa Imaammattootaa, Tarsiimowwan misoomaafi B/Gaarii gahuumsaan Hordofuu,. Edit. 5. Aug 21, 2021 · Waamicha Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa. Ø Manneen Barumsaa Gaazexessummaa fi Komunikeeshinii . Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Naannolee sagalan keessaa tokko ta‟ee Heeraa Mootummaa yeroo cehumsaatiin kan hundeeffame yoo ta‟u, yeroon cehumsaa xumuramuun Heera Mootummaa Naannichaa Labsii Lak. Obbo. Maddi:-Caffee Oromiyaa. Haaluma kanaan wixineen labsii Gurmaa’iinsa, Aangoo fi Hojii Manneen Murtii Oromiyaa irra deebiin murteessuuf qophaa’e labsii lakk. O Irraa Bu’an. Dargaggoonni shira dhokataa murna sho Kanumaafis fakkaata heerri mootummaa federaalaas ta’e kan naannoo Oromiyaa; akkasumas labsiileen dhimma lafaa irratti bahan lafti kan hawaasaa fi mootummaa akka ta’e kan tumani. Naannoo jechuun akkaataa Caaseffama Mootummaa Federaalaatiin Naannoolee 9n, Bulchiinsa Magaalaa Finfinnee fi Kaawunsilii Bulchiinsa Magaalaa Dirreedaawaa keessatti Naannoo Oromiyaa jechuudha. Aangoo fi gahee hojii labsii kanaan kennameef akkuma jirutti ta’ee, dabalataanis Labsii bulchiinsa hojjettoota Mootummaa Naannoo Oromiyaa Lakk. 182/2005 fooyyessuuf Labsii bahe Sirna Kenniinsa Hayyamaa fi Bulchiinsa Abukaatoo fi Barreessitoota Dhimma Seeraa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Labsii Lakk. ammayyeessuun fedhii hawaasdinagdee hawaasaa guutuuf ciminaan hojjetamuu akka qabu Pirezidaantii Ittaanaan Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbbo Umar Huseen himan. Telegram. Baajanni Baasii Ta'ee akka Kafala-mu Ajajuu Labsii-lak-173-bara-2004. Waajjira Pirezidaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa. . Biiroo barnoota oromiyaa coc Gama biraan,wixineewwaan seeraa bahan yeroon gara Caffeetti eergu dhabuun, Dambiiwwan qaama raawwachiiftuu manneen maree Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaatiin ragga’an 189 keessaa kan maxxanfaman 32 kanneen hafan osoo hin maxxanfamiin turuun, haalli eeruun yakkaa itti galmaayuu fi itti gabaafamu iftoomina kan hin qabne ta’uun, eeruu . ٢١ فبراير ٢٠١٧ ·. Kana malees, taasisaniiru. 61/94 fi 104/97 aangoo fi gaheen hojii Aanichaaf kennameen hojiiwwaan raawwataman akaakudhaan kaa’amaniiru. Baajanni Baasii Ta'ee akka Kafala-mu Ajajuu Caffeen Mootummaa Naannoo Oromiyaa walgahii idilee isaa 11ffaa gaggeessaa jiruun wixineewwan labsii dhiyaataniif 5 turtii waaree duraa har'aatiin mirkaneessee jira. Mootummaan Naannoo Oromiyaa ijaarsa Itoophiyaa keessatti gumaacha isa madaalu gochaa tureera. ( Naannoo Itoopiyaa irra kan qajeele) Itoophiyaan federeshinii giddugala jalatti naannoolee mataa ofiin of bulchaan qabduu dha. kana. 182/2005 akkasumas Labsii Kenniinsa Hayyamaa fi Bulchiinsa Abukaatoo fi Barreeessitoota Dhimma Seeraa Lakk. Kana keessaa mootummoota naannoo Gibee ta'an Geeraa, Gommaa, Garo, Gummaa, Jimmaa fi Limmuu-Inaariyaa, fi akkasumas mootummaa Jireeni. Apr 05, 2017 · Labsiin kun Labsii Qaamoolee Raawwachiiftuu Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Irraa Deebiuudhaan Gurmeessuu fi Aangoo fi Hojii Isaanii Murteessuuf Bahe, Labsii Lak. Baga gammaddan! (BDhKMNO Gurraandhala 21/2012)-Manni Maree Ministroota FDRI guyyaa har’aa imaammata afaanii haaraa mirkaneessee jira. Aug 17, 2020 · Ibsa haala yeroo bulchiinsa mootummaa naannoo Oromiyaa On Aug 17, 2020 1,285 Finfinnee, Hagayya 11, 2012 (FBC) – Mootummaan naannoo Oromiyaa haala yeroo ilaalchisuun ibsa laatera. Ø Waajjira Pireezidaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa . Labsiin haaraan qaamolee raawwachiiftuu mootummaa naannoo Oromiyaa irra deebidhaan gurmeessuuf har’a Caffeedhan ragga’e tajaajila sadarkaa gandaatti kennamu irratti xiyyeeffachuudhan kan . kan. Aug 21, 2021 · Waamicha Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa ===== ===== Tibbana dargaggoonni murna shororkeessaa ABO Shaneetti makamanii gammoojjiifi bosona keessa socho’aa turan dogongora seenaa sochii baandummaafi gantummaa murnichaa keessatti hirmaachuutti gaabbanii deebi’uu eegaluu isaanii ibsinee turre. Labsii Qaamolee Raawwachiiftuu Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromyaa Irra Deebiuun Gurmeessuufi Aangoofi Hojii Isaanii Murteessuuf Bahe. Oromoon mootummoota ofbulchan muraasas qaba, kanas ummata Sidaamaa wajjin qooddata. Waajjirri Preezidaantii Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Preezidaantii fi Manni Maree Bulchiinsa Mootummaa Naannoo (Kaabineen) aangoo fi hojii Heera Mootummaatiin kennameef raawwachuu akka danda’an deeggaruuf kan hundeeffamedha. Sarvaantii) Naannoo Oromiyaa” jedhamee waamamuu ni danda’a. Ø Qaamolee Raawwachiiftuu Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa. 20(5) fi Labsii Manneen Murtii Oromiyaa Irra Deebi’anii Hundeessuuf bahe labsii lak. Aug 17, 2020 · Ibsa haala yeroo bulchiinsa mootummaa naannoo Oromiyaa. Oct 02, 2015 · (Oromedia, Adaamaa, 2 Onkoloolessa 20150) Yaa’iin 2ffaan Caffee Oromiyaa Adaamaatti walgahe, Muktaar Kadir Abbaa Bulguu pirezidaantii mootummaa naannoo oromiyaa taasise sagalee guutuudhaan filate. 12) "Galmee," jechuun ragaa qaamni gabaa gogaafi kallee keessatti hirmaatu odeeffannoo itti galmeessujechuudha. Hiika. WASHINGTON,DC — Obboo Alemaayoo Atoomsaa perzdaantiin naannoo Oromiyaa baay’ee beekamuu ka jalqaban - filannoo biyyoolessaa ETHIOPIA bara 2002 geggeessamee booda. U. Deeggarsichaas Aaddee. Afaan. Daangaa Raawwatiinsa Qajeelfamichaa 2 Kutaa 2: Itti gaafatamummaa fi Hojii Qaamolee Adda Addaa 2. 9) "Heera" jechuun Heera Mootummaa Naannoo Oromiyaa oechuu dha. Jul 07, 2021 · Pirezedaantiin Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa obbo ShimallisAbdiisaa Ijaarsa Mana Barumsaa Oolmaa Daa’imanii Bu’uura Boruu Magaalaa Mojoo eegalchiisan. 0113728026. Sadarkaa naannoottis mirgi kun Heera Mootummaa Naannoo Oromiyaa kwt. Bulchinsa mootummaa naannoo Oromiyaa Statistical abstract Barruulee istaatistiksii Note Dates given in Ethiopian and Gregorian calendars. Abbaa Taayitaa Daandiiwwanii Oromiyaa 0 Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaatti Abbaa Taayitaa Daandiiwwan Oromiyaa Karoora Guddinaa fi Tiraansifoormeeshinii IIffaa [Karoora Waggaa Shanii 2008 - 2012] Wax, 2007 Finfinnee Nov 03, 2017 · Pireezidaantii Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Kabajamoo ObboLammaa Magarsaa, Abbootti Gadaa, Foollee fi bakka bu’onni Kutaalee hawaasa naannoo Oromiyaa hariiroo hawaasa ummata Oromoo fi ummata Amhaaraa cimsuuf waltajjii marii guyyaa boruuf har’a wayita Magaalaa Baahir Daar gahan simannaa Qoondaltoota Mootummaa Naannoo Amhaaraa fi Ummata naannichaan taasifamee, Ajandaawwan irratti . Oct 08, 2018 · Oct 8, 2018 Caffeen mootummaa naannoo Oromiyaa labsii gurmaa’inaa haaraa qaamolee raawwachiiftuu mootummaa naannoo Oromiyaa irra deebidhaan gurmeessu, aangoo fi hojii isaanii murteessuuf bahe raggaasise. fi. Mootummaa Naannoo Oromiyaa Irra Deebiidhaan Gurmeessuu, Aangoo fi Hojii Isaanii Murtteessuuf Bahe Karoora misoomaa fi bulchiinsa gaarii hojiirra oolchuun guddina hawaas-di-inagdee fi iaaj rsa sirna dimokiraasii mir - kaneessuuf qaamolee raawwachiiftuu naannichaa irra deebiidhaan gurmees - suu fi aangoo fi hojii isaanii murteessu - Ragaa/OdeeffannooWaliigalaa. 216/2011 jedhamee kan ragga’e yoo ta’u wixineen labsii Gumii Bulchiinsa Abbootii Seeraa irra deebiidhaan hundeessuuf . Gurraandhala 14/2009/17. Mul’ataKomishinichaa. Gurandhala 27,214 Finfinnee Mootummaan gabroonfataa uummata Oromoo qe’ee fi lafa isaa irraa buqqisuu aadeffate har’a illee saalfii tokko malee magaalota naannoo FF kan akka L/Xaafoo L/Daadhii,Burraayyuu,Sabbataa fi Duukam . Ibsaa Xurunaatiin. Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Kab. Maqaa Oromiyaa jedhu kana kan moggaasee dhimma itti bahuun babal’ise Adda Bilisummaa Oromoo ti. Hiika Akkaataan jechichaa hiika biraa kan kennisiisuuf yoo ta’e malee, qajeelfama kana keessaatti:- 1. Dec 16, 2020 · Ibsa Haala Yeroo Mootummaa Naannoo Oromiyaa Mootummaan naannoo Oromiyaa mirgaafi faayidaa ummata naannichaa kabachiisuuf boqonnaafi nuffii malee hojjechaa jira. 21 février 2017 ·. Jul 03, 2019 · Wixineewwan labsii lama Manni Murtii Waliigalaa Oromiyaa qopheessee dhiyeesse Caffee Mootummaa Naannoo Oromiyaatiin ragga’aniiru. Kaabineen Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa murtii adda adda dabarsuunsaa himame. Oduu. 156/2002 keewwata 22, 23, 24 fi 25, akkasu-mas Dambii Bulchiinsa Faayinaan-sii Mootummaa Naannoo Oromiyaa Lak. Namoo Daandii. 41. 03 walitti qabuu isaa beeksise Labsii-lak-173-bara-2004. Jul 23, 2021 · Caaseffama Mootummaa Ceehumsaa Biyyoolessa Naannoo Oromiyaa (MCBNO) National Transitional Government Of Oromia (NTGO) MCBNO kun caffee cehumsaa (transitional council) miseensota jaarmiyaalee ABO fi… Jul 21, 2021 · Haala wal fakkaatuun kaleessa magaala Gondar keessa kan turan prezidaantiin mootummaa bulchiinsa naannoo Oromiyaa Obbo Shimallis Abdiisaa garee shoroorkeessaa jechuun kan waaman Hiwaat duullii waraanaa banee tokkummaa Itiyoophiyaa irratti halleellaa agaamamee waan ta’eef lammiwwan biyyatti gama hundaan walii wajjiin socho’uun of irraa qolachuu qabu jechuun dubbachuu isaanii tajaajiilli . Ibsa Gammachuu Mootummaa Naannoo Oromiyaa. 182/2005 fooyyessuuf bahe Labsii Lakk. fi . Feb 27, 2014 · Magaaloti Oromiyaa guguddoon bulchiinsa Federaalaaf Kenname,Baadiyyaan Oromiyaa ammo Dureeyyii halagaaf gurguramaa jira. Aug 12, 2021 · Dubartootni Fi Daa’imman Oromoo Mirgaan Biyya Isaanii Oromiyaa Irra Jiraachuuf MCBNO Hundeeffachuun Furmaata Waaraati! Ibsa Damee Dubartootaa Daa’imman ABO Caamsaa 9,2021. Tarsiimoowwaniifi sagantaalee hirmaannaafi fayyadamummaa ummatichaa mirkaneessan bocee hojiitti hiikuudhaan bu’aa qabatamaa galmeessuurratti argama. Bara 2012tti . 1. Nov 03, 2017 · Pireezidaantii Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Kabajamoo ObboLammaa Magarsaa, Abbootti Gadaa, Foollee fi bakka bu’onni Kutaalee hawaasa naannoo Oromiyaa hariiroo hawaasa ummata Oromoo fi ummata Amhaaraa cimsuuf waltajjii marii guyyaa boruuf har’a wayita Magaalaa Baahir Daar gahan simannaa Qoondaltoota Mootummaa Naannoo Amhaaraa fi Ummata naannichaan taasifamee, Ajandaawwan irratti mari’ataman bor hordofnee isiniif dhiyeesina. Oromiyaa keessatti Aanaa tokko keessatti Dargaggoonni 1500 kan itti hirmaatan ta'uu, waliigala akka Naannoo Oromiyaatti dargaggoonni Miiliyoonni 1 ol xaalayaa kana ni mallatteesuu jedhamee eegama. hojmaatni. 17 jalatti hammatameera. gara fuula 14tti. Baajanni Baasii Ta'ee akka Kafala-mu Ajajuu Ergaa Galateeffannaa Pir. Filannoo fi umriin (Gadaan) mootummaa (hooggana) Gadaa Oromiyaa akka seeraa fi sirna Gadaatti gaggeefama. 997 kunna að meta þetta · 134 eru að tala um þetta. waldaan gurmaaanii balfa kana bara bajataa 2010tti meeshaa balfi Pirezidantiin Bulchiinsa Mootummaa akka kaasan taasifmaa tureeras itti kuufamu bituuf karoorfamuus Hayyoota Oromoo tartiiba qubee Naannoo Oromiyaa Obbo Lammaa jedhan. Ob Shimallis Abdiisaa Ummata Naannichaaf Dabarsan Kabajamaa ummata naannoo keenyaa, Hunda dura, kakahumsa dhuunfaa keessaniin. Umar. Ø Dhaabbilee Miti-mootummaa . Print. malaammaltummaa. Biiroolee Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa, Saarbeet. Dinagdee. Biiroon Maallaqaa fi Misooma Diinagdee Oromiyaa, bu’uura Labsii Sirna Bittaa fi Bulchiinsa Qabeenya Mootummaa Naannoo Oromiyaa Lakk 157/2002 keewwata 65(2) tiin aangoo kennameef irratti hundaa'uudhaan qajeelfama kana baasee jira. Note Issued by: Bureau of Finance and Economic Development, Regional State of Oromiya. Mata Duree Gabaabaa 1 2. Mootummaa Naannoo” jechuun Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa jechuudha. Qajeelfama Raawwii Bittaa Mootummaa 1. ”- Obbo Addisuu Araggaa. ===== Kallattii addaa koree taaski foorsii tasgabbii gabaa bulchiinsa mootummaa naannoo Oromiyaatiin taa’e hordofee dhaabbilee daldalaa seeraan alaa 7,574 irratti tarkaanfiin bulchiinsaafi seeraa fudhatamuusaa biiroon daldalaa Oromiyaa beeksiseera. kana jechuun mootummaan federaalaa maddeen galii gurguddoo Oromiyaa keessaa too'chuun bulchiinsa naannoo Oromiyaa hagabsee fudhata. Baajanni Baasii Ta'ee akka Kafala-mu Ajajuu Waajjira Pirezidaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa. sadarkaa. Sep 15, 2021 · Finfinnee,Fulbaana 05/2013(TOI)- Mootummaa Ameerikaa deeggarsa talaalli Vaayirasii Koroonaa dabalataan Itoophiyaaf taasise. Magaalaa Mojootti Pirojektootni Bu’uuraalee Misoomaa Gurguddoon Bara kana hojjetamuun marsaa lammaaf eebbaaf qaqqabanis ni eebbifamu. Naannoo Oromiyaatti manneen kuusaa oomishaalee dhoksan 664 saamsaman. Ø Abbootii Qabeenyaa . Finfinnee, Hagayya 11, 2012 (FBC) – Mootummaan naannoo Oromiyaa haala yeroo ilaalchisuun ibsa laatera. badaan. Oromiyaa. Aangoo Dambii Baasuu Manni Marii Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Labsii kana hojiirra oolchuuf dambii baasuu ni danda'a. Apr 17, 2014 · Finfinnee irraa km 25 – 50 irratti kan argaman magaalonni akka Aqaaqii, Boonsaa, Buraayyuu, Caffee, Caancoo, Duukam, Galaan, Hoolota, Moojoo, Muloo, Sabbata, Sandaafaa, Sulultaa fi Walmaraa bulchiinsa godinoota addaa Oromiyaa jedhamu jalatti yeroo ammaa kana dhuunfaa mootummaa Wayyaanee jala jiru. Dhaabni keenya addi bilisummaa Oromoo ABO’n fulbaana 13,2020 waamicha Mootummaa ceehumsa Biyyoolessa Naannoo Oromiyaa Aangoo fi gahee hojii labsii kanaan kennameef akkuma jirutti ta’ee, dabalataanis Labsii bulchiinsa hojjettoota Mootummaa Naannoo Oromiyaa Lakk. Hiika 1. 189/2007 fi Dambii Labsiilee . GABAASA MOOTUMMAA NAANNOO OROMIYAA RAAWWII HOJIIWWAN GURGUDDOO JI’OOTTAAN JAHAA, 2009 (Adoolessa 1/2008- Mudde 30/2009) / Walga’ii idilee 5ffaa waggaa 2ffaa bara hojii 5ffaa Caffee Oromiyaatiif. 4. “Mana Hojii” jechuun Mana Hojii Mootummaa mataa isaa danda’ee labsii ykn dambiidhaan dhaabbate ta’ee labsii Bulchiinsa Hojjettoota Mootummaa Naannoo Oromiyaa Bulchinsa mootummaa naannoo Oromiyaa Statistical abstract Barruulee istaatistiksii Note Dates given in Ethiopian and Gregorian calendars. 182/2005 fooyyessuun barbaachisaa ta’ee waan argameef; Miseensi hooggana mootummaa (bulchiinsa) Gadaa Oromiyaa akkuma aadaa sirna Gadaatti ummataan filamee, eebbifamee Gadaa tokko ( wag-gaa 8) qofaf hojjata. 4. Nov 03, 2017 · Pireezidaantii Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Kabajamoo ObboLammaa Magarsaa, Abbootti Gadaa, Foollee fi bakka bu’onni Kutaalee hawaasa naannoo Oromiyaa hariiroo hawaasa ummata Oromoo fi ummata Amhaaraa cimsuuf waltajjii marii guyyaa boruuf har’a wayita Magaalaa Baahir Daar gahan simannaa Qoondaltoota Mootummaa Naannoo Amhaaraa fi Ummata naannichaan taasifamee, Ajandaawwan irratti . Biiroo Industirii fi Misooma Magaalaa Oromiyaa Saarbeet Naannoo Qeeraa jedhamu Mooraa Biiroolee Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa . Naannoolee Itoophiyaa. Mar 22, 2021 · Milishaa fi humni addaa naannoo Amaaraa meeshaa waraanaa hidhachuun naannicha keessa, Godina Addaa Bulchiinsa Oromiyaa aanaalee akka Haxaayee, Afraataa, Jiillee fi bakkoota biroo keessatti uummata meeshaamaleeyyii irratti dhukaasuun balaa qaqqabsiisaa akka jiran gabaasaaleen maddeen amanamoorraa nugahaa jira. Gaazexaa Biiroo Bulchiinsaa Mootummaa Naannoo Oromiyaa. Wixineewwan Labsii dhiyaatanii. Guraandhalaa 18, 2014. pdf - Naannoo Oromiyaa Lak. *****Dambii Bulchiinsa fi naamusa A/Alangaa***** Dambii lakki 218/2013 Dambiin kun maaliif barbaachise Kan jedhuuf:-- ogeessotni seeraa yeroo gara Abbaa Alangummaatti dhufan sirni ittiin dhufuu qaban seeraan teessifamuu waan qabuuf. 25 Facebook To connect with Gaazexaa Biiroo Bulchiinsaa Mootummaa Naannoo Oromiyaa, join Facebook today. Magaalichatti yeroo ammaa himaniiru. Tibbana dargaggoonni murna shororkeessaa ABO Shaneetti makamanii gammoojjiifi bosona keessa socho’aa turan dogongora seenaa sochii baandummaafi gantummaa murnichaa keessatti hirmaachuutti gaabbanii deebi’uu eegaluu isaanii ibsinee turre. Guutuun ibsichaa haala armaan gadiin dhiyaateera. OBN Fulbaana 5,2014-Bulchiinsi Magaalaa Finfinnee Lammiilee Sababii garee Shororkeessaatiin Mootummaa Naannoo Affaariitti miidhamaniif deeggarsa birrii miliyoona 200 taasise. D. himan, gamaaggama raawwii karoora hojii jia jahaa Abbaan Taayitaa Geejjibaa Oromiyaa tibbana Adaamaa Galama Abbaa . 44 likes · 2 talking about this. Gama biraan,wixineewwaan seeraa bahan yeroon gara Caffeetti eergu dhabuun, Dambiiwwan qaama raawwachiiftuu manneen maree Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaatiin ragga’an 189 keessaa kan maxxanfaman 32 kanneen hafan osoo hin maxxanfamiin turuun, haalli eeruun yakkaa itti galmaayuu fi itti gabaafamu iftoomina kan hin qabne ta’uun, eeruu . Feb 14, 2017 · Karaan lammataa ammoo akkuma armaan olitti tuqame kan mootummaa federaalaa dahachuudhaan maddeen galii ( warshaalee, oyyruu qonnaa, albuudaa kkf) Oromiyaa keessa jiran kallattiidhaan too'achuun galii sassaabbatani. Abbaa Taayitaa Daandiiwwanii Oromiyaa 0 Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaatti Abbaa Taayitaa Daandiiwwan Oromiyaa Karoora Guddinaa fi Tiraansifoormeeshinii IIffaa [Karoora Waggaa Shanii 2008 - 2012] Wax, 2007 Finfinnee Feb 18, 2014 · Prezidaantiin Bulchiinsa Mootummaa Naanoo Oromiyaa Itti Gaafatamummaa DH. Duulli kun guyyaa labsamerraa eegalee hanga Fulbaana 15 bara 2014tti kan itti fufa jedhameera. Akkaataan jechichaa hiika biraa kan kennisiisuuf yoo taee malee, labsii kana keessattii: 8) "Mana Maree Bulchiinsaa" jechuun qaama rawwachiiftuu ol'aanaa sadarkaa Bulchiinsa Magaalaa, sadarkaa Aanaa Magaalaa yookiin sadarkaa Qaxanaa Magaalaatti hundeeffamu jechuu dha. 138/2004 Keewwata 9 fi 10 bu'uureffachuun kan raawwatamu ta'a. Finfinnee Fulbaana 8/2012 (TOI) Kaabineen bulchiinsa mootummaa naannoo Oromiyaa dambii bulchiinsa investimentii naannichaa irra deebiin fooyyessuuf qophaa’e raggaasise. Jul 15, 2021 · Finfinnee, Adooleessa 8, 2013 (FBC) – Bulchiinsi Mootummaa Naannoo Oromiyaa haala yeroo ilaalchisuun ibsa baaseera. Sep 12, 2021 · Garee Bulchiinsa Qabeenyaa Bilbila: - 0118356773. 3. Koreen Dhaabbii Dhimma Bulchiinsaafi Seeraa Caffee Oromiyaa gabaasa raawwii hojii walakkaa waggaa (ji’oota jahaa) manneen hojii sagalii (9) qoratee duubdeebii kennee jira. Ummanni fi mootummaan naannichaa dhimmoota naannoo fi biyyaalessaarratti qindoominaan hojjechuu cimee itti fufuu isaa ibsichi eereera. Dec 31, 2015 · " Salphoo soqolatte soqolaa gargaaru" Mootummaan Naannoo Oromiyaa Maalif Mootummaa Itiyoophiyaa Galateeffatee? Jeequumsi tibbana Naannoo Oromiyaa Godinaalee muraasa keessatti uumame tumsa ummataa fi Mootummaatiin dhaabbachuu isaa pireezidaantiin Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa dubbatu. 1st . Oromiyaa Miidiyaa Neetwork (OMN) dhaabbata oduu dhuunfaa, kan bu’aaf hin hojjennee fi garee kamiifuu hin loogne yoo tahu, Itoophiyaa keessatti naannoo guddichaa fi ummata heddu qabu kan tahe dhimma Oromiyaa irratti gabaasa oduu lammiilee giddu gala godhate dhiheessa Akka seenaan ibsutti, ummanni Oromoo bulchiinsaaf Sirna Gadaa fayyadamaa ture. 141/2000 kwt. Naannoo Oromiyaa Lakk 02/2004 1 Kutaa 1: Waliigala 1. Ilalu. Heerri mootummaa federaalaa, dhimma lafaa fi qabeenya uumamaa biroo irratti mootummaan federaalaa itti fayyadamaa fi eegumsa irratti seera akka baasuu fi naannoleen . Bu’uuruma kanaan aangoo kana hojiitti hiikuudhaaf kan dandeessisu labsiin Bulchiinsa Abukaatotaa fi Barreessitoota Dhimma Seeraa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Labsii lakk. 13. Ø Waajjira Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa Feedaraalaa Sirna eebba kanaa irrattis keessummaa kabajaa bulchiinsa mootummaa Naannoo Oromiyaatti hoogganaa mana hojii abbaa alangaa walii gala Oromiyaa fi itti aanaan walitti qabaa boordii Kolleejjichaa OBBO HUSEEN USMAAN ergaa dabarsaniin hirmaannaa dubartootaa cimsuun ittisa irra darbee yakki yeroo raawwatamu seektara haqaa waliin qindoomuun qorachuun . walloo. Ø Dhaabilee Hawaasaa. Oromia Communication Bureau. Jul 03, 2021 · Wixineen Baajata Mootummaa Naannoo Oromiyaa kan bara 2014 Birrii Biliyoona 124 akka tahu yaadi murii darbeera. Aug 16, 2021 · Adeemsa kana keessatti hoggansaafi ogeessa mootummaa ergama itti kenname dagachuudhaan gocha mirgaafi faayidaa ummataa miidhu keessatti qooda fudhate kamirrattuu tarkaanfii araarama hin qabne kan fudhannu ta’uu cimsinee yaadachiisna. Obbo Shimallis Abdiisaa Ummata Naannichaaf Dabarsan Kabajamaa ummata naannoo keenyaa, Hunda dura, kakahumsa dhuunfaa keessaniin hiriira nagaa ergaa gurguddaa of keessaa qabu qopheessitanii, calqabaa hanga dhumaatti qindooftanii hogganuun karaa nagaa waan xumurtaniif dinqifannaafi galata guddaa qabun . Waajjira Pirezidaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa 2017年11月22日 · Abbaa-taayitaa Galiiwwan Oromiyaa kurmaana tokkoffaa baranaa keessatti galii Birrii bil. dubbataniiru. Heera Mootummaa Naannoo Oromiyaa, kan bakka bu’oota uummata Naan-nichaatiin irratti mari’atamee, Waxabajjii 14 bara 1987 yeroo jalqabaatiif ragga’eefi hanga ammaa hojiirra ture, bal’inaan ilaaluudhaan qooddii aangoofi itti gaafatama qaamota Mootummaa Naannichaa ifaan tumuufi akkaataa tajaajila si’oomaan kennuu danda’uusaanii agarsiisuun sirreessuud-haan Heericha fooyyessuun barbaachisaa ta’ee waan argameef; Bu’uura Heera Mootummaa bara 1987 bahe keewwata 49(3) (a) fi 98tiin . Garee Karooraa Bilbila: - 0118356804 . . Qajeelfama Raawwii Bittaa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Lakk 02/2004. Deeggarsii dabalataan taasifame kunis doozii Kuma 300fi kuma lama gumaa ta’uu Imbaasiin Ameerikaa Itoophiyaatti argamu himeera. Guddina. Itti Gaafatamummaa Fi Hojiiwwan Itti Gaafatamtoota Ol’aanaa Manneen Hojii Mootummaa 2 5. DA: 53 PA: 54 MOZ Rank: 81. Itoophiyaa Baraaruuf Nan Duula; Yoomiyyuu, Eessattuu, Waan Hundaan! Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Feb 18, 2014 · Prezidaantiin Bulchiinsa Mootummaa Naanoo Oromiyaa Itti Gaafatamummaa DH. On Aug 17, 2020 1,285. Seenaa, aadaa fi Safuu ummata Oromoo barachuun, beekuun, kabajuu fi Waajjira Pirezidaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa. Mar 08, 2020 · Labsii Kenniinsa Hayyamaa fi Bulchiinsa Abukaatoo fi Barreessitoota Dhimma Seeraa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Lak. III. Naannoolee sagalii fi bulchiinsi magaalaa lama Heeraa Mootummaa Itoophiyaan bara 1992 raggaasifame. Naannoo. 7. 162/2003 jedhamee waamamuu ni dandaa. Ø Dhaabbata Abbagaar Oromiyaa. 2020년 2월 29일 ·. 2. bulchiinsa mootummaa naannoo oromiyaa


c: text/html

text:
Hir’inaafi hiyyuma mataa isa cabseef kan hin jilbeenfanne, halkaniifi guyyaa jireenya qabsoo abbaafi haatisaa keessa ce’anii as ga’an homaattuu kan hinlakkoofne Sarbeessaan ilma maatii qotee bulaati. Gidiraa ijoollummaan mataa isa cabsaa ture hunda har’a irra taa’ee gaafa yaadu himala inni taasise hundi har’a isaaf mudannoo godaannisaa hindagatamnedha. Sammuusaan kanatti qabamee mul’ata fuulduraa kan akka abiddaa keessaa belbelu ukkaamsuu hinbarbaanne.
Abjuu guddaa tokko qaba; innis abjuu saayintistu-mmaati! Waan naannoosaa jiraatan hunda ija falaasamummaatiin ilaala. Mukti, baalli, dhagaan, margi, biqiloonniifi ilbiisonni maal isaan? Ija akkamiin ilaalamuu qabus? kan jedhu gaaffii Sarbeessaa isa guddaadha. Barri dhalootasaa 1978 godina Wallagga Lixaa aana Boojjii Birmajjii yoo ta’u, kutaa 1-4 qofa achitti barate. Kana booda sababa du’a akka tasaa abbaasaa Jaal. Immaanaa Inkoosaa irraan kan ka’e, iddoo sana gadhiisee gara magaalaa Naqamtee dhaquun mana namaa taa’ee waggaa lama erga hojii humnaa hojjeteen booda mana barnootaatti deebi’e.
Sarbeessaan akka tasaa gadda sanarraan kan ka’e waan biyyaa ba’eef, haati isa deesse aadde Bookashii Daraaraatti lafti dukkanoofte. Gaddarratti gadda hamaa ilma tokkittii ija keessa ilaaltu sana of duraa dhabuufi du’a abbaa manaa.
Utuu mucaa tokkittii qabdu kana achi buuteesaa quba hinqabaatiin waggaa torba guutuu akka imimmaan cobsitetti turte. Sarbeessaan mana abbaa ormaafi haadha ormaa keessatti hedduu gidirame. Hojii mara hojjeta. Inni ergaa biraa deemee ammas ergaan biraan jiraannaan isuma eegu malee ijoolleen warra maatii obbo Fedhasaa Jiraataa ergaafi kurkurrii manaaf alaa hin jaallatan. Qananii qabu. Sarbeessaanis ergaa tokko dhaqee ergaa lammaffaaf yeroo qajeelu utuu imimmaansaa toora afuriin fuulasaarra asii gadi dhangalaasuu dhaqee deebi’a. Guyyaa dhalootasaa abaaruurra darbee gaafa inni tarkaanfii du’aa fudhachuuf aggaame hedduudha…
Jireenyi maali? Hiikkaansaawoo? Namni maaf lafa kanarratti akkas baay’ate? Carraan akkamitti kaan sooressa kaan ammoo hiyyeessa goote laata? Kaan fayyaa kaanimmoo dhukkubsataa maaf ta’a? Uumamni kun kaan adii kaan ammoo gurraacha inni kaanis magaala kunis maaliif? Namni hammamiifi hamma eessaatti jiraata laataa? Kaan waan nyaatu dhabee kadhata; kaan ammoo quufee ittiin taphata. Kun hiree ofiitimoo kennaa uumaati kan jedhu gaaffiilee sammuu Sarbeessaa keessaa dhidhiittatan keessaa isaan muraasadha. Qabsoon jireenyaa kan haatisaa hojii mana namaa hojjechuutiin nyaata isheedhaaf kennamu ukooshee jala kaa’attee tokkichashee kana ittiin guddisaa turte Sarbeessaatti gaafa yaadataman ammoo dhaabbachuu dadhabee yeroo inni itti ofirra gadi quphanaa ture hedduudha. Yeroo hunda hojii walfakkaataa irratti kan waliin bobba’an hiriyyoonni yeroo ergaaf kaayyoo walfakkaataaf waliin walfakkaatan wal argan kan akka Elemoofi Likkaasaa yaadaan baduu Sarbeessaatti gaaffii cimaa keessa seenanis dhoksaasaa bira ga’uu hindandeenye. Tuttuqanii yaadasaa bira ga’uuf dhama’uun cinatti isa jajjabeessuullee baay’ee dhama’aa turan. Keessumattuu Likkaasaan ‘Jabaadhu’ obboleessakoo gaaf tokko nuufis nidarbaa,…’obsi dhagaa cabsa’, obsaan xobbee bilcheeffata’ jechuun yoo itti mammaakellee isaaf homtuu hingalu. Farda yaadaatiin galaana yaadaa keessa gulufa. Yaada walxaxaa kan mataaf miillisaa dhokatee jiru.
Addunyaa kanatu gaaffiin jalaa guutamtee deebii jalaa dandamatte. Sammuu Sarbeessaa keessa gaaffii malee deebiin argamee hinbeeku. Addunyaa gaaffiidhaan guutamte keessatti deebiin mana eenyuutti akka argamu barbaadee dhabe. Elemoon gidduutti Sarbeessaafi Likkaasaadhaa walitti guguungumaa jiran itti dhufee nagaa Waaqaa erga gaafateen booda kottaa walfudhannee biyya kana gadhiisnee dhaqneetuma mana xiqqoo kireeffannee hojii humnaa kan guyyaa hojjechuun walguddifannaatii jedheen.
Sarbeessaan gidduutti yaadaan akka baduu ta’eetu qalbiisaa keessattis, wayyoo yaa haadha nadeessee mucaankee jooraan jooratti darbaa haftiiree? ‘Quuqqaa cinaacha jalaa abbaatu beekkata’ jedheetu ammas imimmaan ija calale. Kana booda dhagaarra ququphananiitu akka sa’a walakkaaf mariyatan. Likkaasaanis “maaloo hiriyootakoo rakkoo keenya ammaa kanaan abdii kutachuu hinqabnu; maaltu beeka? gaaf tokko barri itti ofirraa hafnee namayyuu gargaarru nidhufa ta’a” jedhee jajjabeessuu jalqabe. Yeroo ijoolleen warra maatii gaarii qabanii taa’anii dabtara isaanii dubbisuu qofa malee hojii humna gaafatu kamiyyuu hin hojjenne taa’aniitu ijaan hawwaa garaan isaanii ammoo mooga’a ture. Likkaasaanis ta’e Elemoon guyyaa hojii humnaa hojjechaa halkan barnoota galgalaa baratu turan. Likkaasaan sa’a laaqanaa gadi hojii kophee qulqulleessuufi sa’a boodammoo buufata konkolaataa Naqamtee keessatti iddoo namaaf qabeetu qarshii funaannata. Elemoon ammoo sa’a laaqanaa gadi saawwan gara laga Soorgaatti yeroo geessu sa’a boodammoo yeroo hundaa kophee qulqulleessuun qabsoo jireenyaa geggeessata ture. Guyyaanis darbee waggaanis dhufee dargaggoonni kun walfudhatanii magaalaa Naqamtee gadhiisuu akka qaban murteeffatan. Guyyaansaa Jimaata hagayya 1996 galgala naannoo buufata konkolaataa cina fuuldura mana Obbo Olbaanaa Guyyaasaa jala uffata bututaa tokko mataa isaanii qofarra buufatanii bulanii Sanbata ganama kan qorri guutummaa qaama isaanii callabbeesse achii ka’uun konkolaataa gara magaalaa Amboo dhuftu keessa seenan. Waanuma hojii humnaan walitti coratan keessaa gatii konkolaataa sanaa kaffalatanii adeemuun Amboon utuu hinga’iin magaalaa Gudar akka ga’aniin Sarbeessaan achumatti bu’uu akka qaban murteessuun mariyachiise.
Magaalaa Amboottis dhiyoo akka jiran namoo-tarraa erga qorataniin booda achumatti lafa bubu’anii mana nama yeroof galanii booda garuu mana dhuunfaasaanii walitti dugda bitatan barbaacha ba’an. Namni manasaatti simatu dhabamuusaarraan kan ka’e, gara sa’a sadiin ol erga jooraniin booda ammas dhaqanii mana bulaatii tokko gatii salphaan kan waanuma argatan afatanii lafa bulan qarshii kudhan kudhaniin argatanii guyyaa tokkoof achuma bulan. Kan karaan karaatti darban keessatti akaayii magaalaa Gudar bitatanii isa alanfachaa bulan. Kana booda kottaa mana kiraa fudhannee jiraannaa jechuun walitti buufachuun qarshii jaatamaan mana argatanii jiraachuu eegalan. Likkaasaan Warshaa Bishaan Amboo keessaa hojii argate. Hojii humnaa haa hojjetu malee, akkaataan warshaan sun itti hojjetuufi adeemsa ittiin meeshaaleen ammayyaa kun bishaan uumamaa kana gara kan biraatti jijjiiruun galii gaggaarii argamsiisuu danda’anirratti ni raajeffata ture. Hojiin kunis utuu isa hin ajaa’ibiin waan kanarra guddaafi olaanaa ta’e dhalli namaa kun kalaquu akka danda’u yaadasaatti murteessee gaaf tokko haala itti bishaan lafa keessaa baasuun dhimma guddinaafi dagaagina biyyaafi uummataatiif oolchanirratti yaadaan waxalamuu eegale. Elemoon ammoo Warshaa Rasaasa Sanqalleetti hojii xiqqoo argate. Warshaa rasaasaa kana keessatti namoonni ga’ee gurguddoo qaban lammiiwwan dhigasaatii yoo ta’uu baatanis, gaaf tokko abbummaa ogummaa hojichaa akka gonfatu garaasaa keessatti qabate. Hojii kanarra caalu kan addunyaa kana afaan qabachiisuu danda’us akka kalaquu danda’u shakkii tokkollee hinqabaanne. Waan nuuf mul’aterra waan nujalaa dhokatee jiru caalus, waan dhokate marti “gaaf tokko mul’achuu danda’a” jedha Elemoon. Keessumattuu gaafa akkaataa teessumaafi albuuda Oromiyaa keessa jiru mara raajeffachuu jalqabu akka nama raata’eefi yeroo namootaaf yaada kana qoodus akka nama sammuun butameetti dubbata. Inni garuu mul’ata keessasaatii isa dhikkifachiisu sana malee miira kamiinuu geggeeffamee miti. Hiyyuma har’a isarratti waljijjiiran duubaan badhaadhina hammaaramee hindhumne ija lammaffaatiin ilaala.
Sarbeessaan ammoo lafa naannoo uummata Maccaa keessaa, keessumattuu naannoo lafa Amboo keessa albuudawwan akka warqee, diyaamandiifi kanneen akka ashaboo akka ba’uu danda’an garaansaa qeequutiin akka horii suufaa bartee bosonaafi lafasaarra naanna’aa oolee galgala deebi’ee manatti gala. “Wayyoo yaa albuuda lafa Oromiyaa keessaa maaloo yaa Rabbi aluma tokko ijakoo naabani anis sabni ani keessaa dhaladhe kunis akka rakkoo hiyyuma kallattii hedduu keessaa ba’uuf” jedhee guguungumaa deema ture.
Yaadni gurguddoon keessoo Sarbeessaa keessaa wal lolanis, albuuda kana yoon qoradhee bira ga’e dura eenyuttan gabaasa godha? Eenyutu itti waamama? Eenyutu fayyadamaa ta’aa? Hoggansasaatiif caasaa akkamiitu ijaaramuu qaba? yoo albuudni lafa keenya keessaa waggaa miliyoonotaaf dhokatee ture kun dhodho’ee ba’u ammoo, inaaffaa akkam akkamiifaatu nurratti ka’uu danda’a laata? Haala kamiinis gargaarsi walqixxaataan lammiilee laficharratti abbaa biyyummaa qaban kanaaf qoodamuu danda’a?, qorattoota ogummaa isqaaniitiin waan kana haala saaynisummaatiin ifa godhan meeqatu biyya akkam akkamiitti leenji’uu qaba laata? kan jedhuufii kan kanafakkaataniidha.
Hiriyyoonni Sarbeessaa eessa akka inni oole gaafatanii qarshii walitti buufachuuf yeroo yaadasaa hubachuu barbaadanitti inni naanna’ee lafaafii uumama faana dubbachuu malee hojii humnaas gaafa sanaa ka’ee akka hin hojjenne ofiisaaf waadaa gale. Hiyyumni cimanii hojjechuudhaan akka cabuufi murannoo, kutannoofi obsa akka barbaadu qofa hubatee qabsoo yaadaan garaa lafaa isa akka galaanaa yaadamee bira hinga’amne keessa markaba yaadaan burraaqsa eegaleera. Sarbeessaan amala addummaa qabuun yeroo karaa deemullee haasaa baay’ee hin leellisu. Qaamaan lafarra deema malee yaadaan guutummaa addunyaarra akka Joobiraa takka ol fagaatee takkammoo gadi bu’ee waan balali’u fakkaata. Dhoksaan durii durii waggoota miliyoonotaaf dhokfame ifa haaba’uun dhaadannoo lapheesaa yeroo hundaati. Akkasittiin gara waggaa saddeetii dabarse. Elemoofi Likkaasaanis isa inni dur yoo aare xiiqeffannaa onneesaa keessaan boo’uuf jedhaniitu “kottu Sarbeessaan waanuma nuti argannu kana nufaana haanyaatu malee kana sanas godhi jennee hinrakkisnuutii” jedhanii waliigalan. Jaalala hammas hinjedhamnetu waan isaan gidduu jiruuf qabeenyaa walumatti qabu malee hinaaffaa hamaan tokkollee isaan gidduutti hinargamne.
Sarbeessaan gaaf tokko hidda mukaa kan Odaa fakkaatu tokko jala gadi taa’ee utuu lafa qoroqqoruu dhagaa calaqqisaa hamma barruu harkaa geessu tokko fudhatee gaafa manatti galu, maalummaa dhagichaa gaafa hiriyyoonnisaa gaafatan “anuu dhoksaasaa hinbeeku” jedhe Sarbeessaan. Garuu bulanii gaafa dukkaana tokkotti geessanii agarsiisan Warqee ta’ee argame. Abbaa mana Warqee magaalaa Amboo tokkotti geessanii akka gurgurachuu barbaadan gaafa itti himan namichi qarshii kuma afuriifi soddoma kaffallaaniif gammadanii fudhatanii fiiganii manasaaniitti galan. Kana booda Waaqayyo rakkoo keenya keessatti nuyaadateerakaa jedhanii ija keessa wal ilaalanii akka abjuu ta’anii yaadan babbadan.
Sarbeessaanis namoota konkolaataan Finfi-nneedhaa gara biyya harmeesaatti darbaa jiran argatee Poostaa biteetu xalayaa gabaabduu akka armaan gadii kana jettu faana qarshii dhibba afuriifi soddoma gudunfee bakka argamasheetiin ergeef.
Haaga’u nagaankoo gara haadhakoo anaaf jettee wayyaa dhiistee daaraa uffattee naguddiste deesseekoo Bookashii Daraaraa. Attam naaf jirta? Ergan gaafa aarii gaddisiisaa sanaan manaa ba’ee kaasee guutummaan hafuurriifi yaadnikoo sifaana jirti. Keessikoof duubnikoo dhukkuba garaachaa kan maddisaa dhiphinaan guutameen waxalamaa turte. Deesseekoo du’a abbaakootu biyyaa nabaase. Ani tokkichikee Sarbeessaan kophaatti sigatee baduunkoo sijibbaaf miti. As ilaalee achi ilaaleen of ajjeesuurra baduu wayya jedheen biyyaa ba’ee akka bineensa abaaramee takka mana takkammoo ala buluun utuun jooruu kunoo magaalaa Gudar jedhamtu ga’een jira. Taa’ee isa ati anaaf jettee kadhattuu taatee akka haadha sinbiraa qoonqookee bira dabarsitee afaan nakeessu, qullaa deemtee anaan daara nabaastuufi ofirra naraffistee mataakoo qaqqabattee imimmaan narratti ‘xop xop’ gootu sana obsuu dadhabeen akka nama sijibbee bineensa gidduutti sigatee sokke. Haadhako! Ani mucaankee gaaf tokko akkan harka siqabu shakkii hinqabaatiin; gaddakee gammachuutti, boo’ichakee sirbatti siifan geddara. Garuu maaloo aariif jettee lubbuukeetti hinmurteessin. Jireenyatu najoorse. Warreen abbaa qaban yeroo gammadanii baratan ani garuu garaa hooqqataa isan daree taa’u sanan obsuu dadhabeem. Nyaata madaalamaa jedhamu isan daree taa’ee baradhu qabatamaatti manatti arguun dadhabe. Akkan garaakoo qooqqifadheefi qooqettan oola. Nyaata gaarii dhabuun ijoollummaan lafeen bakkeetti nayaatee nama umuriin dulloome nafakkeessiteetti. Siinis hidda fuulakee tokko tokkoon mul’atu sana taa’ee ilaaluufi isa yeroo baay’ee dhukkubni inni maddisaa rakkoo keenyaa ta’e sun sitti hammaachuun murtii kana nafudhachiiseera. Deesseekoo maaloo lubbuunkee naaf haatutturukaa…waaqayyo anaaf siin utuu ijaan wal hinargisiisiin nun ajjeesiinkaa!
Mucaakee Sarbeessaa Danboobaati.
Guyyaanis darbee waariin waariitti harka kennattee turtii waggaa sadiin booda mana barnootaatti deebi’eetu Sarbeessaan Gudaritti kutaa kudhan xumuree qabxii kutaa kudhanii gosa barnootaa hundaatti ‘A’ fidee afur fiduudhaan kallattumaan ‘scholarship’ argatee biyya Jarman deemuun digirii tokkoffaasaa utuu qorataa jiruu gaafa gosa barnootaa irratti hojjechuu barbaaduu filatu waa’ee albuudaa qorachuu akka qabu yaadasaa barsiisotasaatti ibsate.
Utuma kanaan jiruu digirii tokkoffaasaas qabxii olaanaa galmeessisuun achumaan digirii lammaffaasaas itti fufee xumuruun beekumsa argatee dhufe sanaan achuma lafa ijoollummaasaatti mul’ata keessasaatii dhikkifataa ture Oromiyaatti deebi’ee qorannoo albuudaa lafa keessaa geggeessuu jalqabe. Akkuma deebi’een Likkaasaafi Elemoo dafee argachuu hindandeenye. Hiriyyootasaa kana faana Sarbeessaan qabsoo jiraachuuf jecha taasifamaa ture mara waan yaadatuuf garaansaa yeroo mara hiriyyootasaa kana faana jira. Likkaasaan Yunivarsiitii Finfinneerraa Muummee Keemistiriirraa akka qorataa jiruufi Elemoon ammoo Yunivarsiitii ‘Aarbaa Minci’ irraa Takinooloojii bishaanii akka qorataa jiran boodarra dhaga’ee garaansaa guddaa gammadeetu hiryyootasaa kana barbaacha torban tokko isa fudhateetu dhaqee hunda isaanii walitti qabee marii guddaa geggeesse. Mareesaas akkas jechuun eegale. Hiriyyootakoo ishee waliin dabarsine sana haayaadannu.Ishee waliin qabsoo hadhaa’aa, nyaata dhabnee waliin gaaf meeqa boo’aa bulle sana. Ishittii utuu abbaa qabnuu abbaa dhabnee abba ormaafi haadha ormaa ija keessa ilaalaa imimmaan keenya xuruurfataa turre sana. Amma garuu barri sun dabarteetti. Anis qorannoo guddaattan jira jedhee hoteela Abbaa Gadaa jedhamu kan magaalaa Adaamaa keessa jirutti walitti dhufuun guyyaa shan erga waliin dabarsaniin booda, Hoj-mannee walii kennanii gargar ba’an. Waggaa afur booda Sarbeessaan dachee Oromiyaa keessaa iddoo sagalitti albuuda gati-jabeeyyii gurguddoo gatiin isaanii addunyaarratti baay’ee mi’aa ta’an argatee meeshaa biyya Awurooppaatii fichisiiseen akka malee budduqsee yaasuun ‘Waldaa Burqaa Albuuda Oromiyaa’ jedhamu hundeessuuf siidaa dhagaa kaa’ee, kan ardiilee torbanirratti ifa gochuu akka danda’uufi gabaaf bobba’uu akka danda’u wixinee kaa’e. Gamoo gurguddaa godinaalee Oromiyaa mara keessatti ijaarsisuufi, manneen bashannanaa gita isaanii akka addunyaatti eeggatan hunda ijaarsisee namootni biyya ambaatii dhufan achi jala akka boqochuu qabanitti yaadasaa tumsuun yaada hunda gala (general concept)lafa kaa’e. Elemoon ammoo bishaan gurguddaa Oromiyaa keessa jiran irratti qorannoo gurguddaa saddeet erga geggeesseen booda bishaan Oromiyaa keessaa maddaniifi kan laga Mormor hundi walitti dhufanii lafa Oromiyaa hundarratti akka dhangala’an gochuun kuduraaleef muduraaleen bonaa ganna akka lalisan gochun Oromiyaa hunda quubsuuf akka biyya ambaarra warra rakkataa jiraniif fe’aman ta’uuf karoora baase.
Likkaasaan ammoo warshaalee Oromiyaa irra jiran hundaaf dayirakteera ta’uun akka diinni hamaan eebba isaaniitti hinbuuneef meeshaa ittisa biyyoolessaa jedhamu elementoota garaagaraarraa a hojjechuun daangaa guddaa Oromiyaaf tumse. Likkaasaan ogummaa barateen si’achi qilleensa biyyoo biyya abbaasaatiif waan qulqullaa’aafi madaalamaa fayyaa namaatiif gumaachu hojjechuuf yaadaa qaba. Waa’ee wal-nyaatinsa elementootaatiin dhugaatiifi nyaata qaama ilma namaatiif mijatoo ta’an akka oomishuu danda’urratti ofiisaa faana qorannoo dhuunfaa dheeraa geggeesseera. Soorata gara dhangala’ootti jijjiiramuun hospitaalota addunyaarratti raabsamuu danda’an kan dhukkubsattoota qaama suphuufi jabina guddaa kennuu danda’an kalaquu akka danda’u hayyoota ogummaa akkasaa muuxatan faana marii bal’aa geggeessee ture. Gosa nyaataa kan dhukkuba dhiibbachuu danda’aniifi keessumattuu daawwaa jabanaa bitatanii of wal’aanuu warra hindandeenyeef furmaanni akka soqamuu qabu yaadaan mala dha’aa turus qabsoo yaadaa gara sammuusaa dhufaa jiru kana akka barbaachisummaasaatti itti adeemuu akka qaburratti yaadaan waxalameera. Sarbeessaan haadhasaa ofitti fudhatee akka isheen bara jireenyashee guutuu boqottuuf mana warqeen faayame ijaarsisee keessa kaa’ee haadha biyyaa ishee kabajamtuu akka jedhamtuufi teessee hamma boqonnaan lafa kanarra jiraattutti aara galfii guddaasaa akka argattu taasisuuf karoorfate… Karoorfannaa booreef xiiqiiti. Waan guddaa tokko yaada; innis waa’ee tarsiimoo raawwii mul’atasaati. Haala kamiin hojii guddaa akka hojjechuu danda’uufi namoota mul’atasaa waliin adeemuu danda’aniifi mul’atasaa sanarratti nama yaadaan tokko ta’an barbaacha yaadasaan himale. Himala yaadasaa waraanedha. Sarbeessaan albuudni Oromiyaa keessaa burqu kun gaafa warshaa ‘Gadaa International Foundation’ yookaan ‘GIF’ jedhamu keessatti adeemsi wal-nyaatinsaa taasifamu ibsaan humna bishaaniin qofa utuu hintaane humna qilleensaafi aduutiin akka madduufi faayidaan isarraa argamu ammoo Oromiyaan addunyaarratti beeksisuufi hojjetaa jira. Sarbeessaan humna meeshaalee ammayy-aatiin qabamuu hindandeenye garuu odeeffannoo mara qilleensaafi waajjiroolee mootummaa garaagaraarra naanna’ee deemuun galmee-ssee iddoo ‘SPTV’ jedhamu tokkotti dhiyeessu argate. Meeshaan ammayyaa kun tajaajila hedduu waan of keessaa qabuuf fageenyaan hinmurtaa’u. Ardiilee torbanirratti dalagaalee raawwataman mara iddoo tokkotti walitti sassaabuu danda’a. Rakkoo ka’aa jiruufis fala atattamaa dhiyeessuu danda’a. Odeeffannoo arge hunda saaxiluudhaaf ragaan akka dhaabbatu isa hinbarbaachisu. Meeshichi waan dhiyeessu mara fakkiin deggaree dhiyeessa. Hojiilee ija dhalootaan hinargamne kan meeshaa ammayyaa shifargaan (microscope) argamuu hindandeenyetu meeshaa Dirribsaafi hiriyyoonnisaa walitti dhufuun kalaqan kanatu ifa godha. Kanumarra darbuun lafa Oromiyaa irratti manneen gurguddoo ijaaramanii garuu hammam guddatanis xiyya xixiqqaatiin ajajaman; jechuunis yoo barbaadan kutaalee garaagaraatti akka qoodaman kan taasisuufi yookaa ammoo guddisee lafa guddaarra diriirsuufi xiqqeessisee iddoo xiqqaarra akka qubatu taasisuu kan danda’utu kalaqame. Kana booda namoonni maqaa hiyyummaafi doofummaa, beelaafi dheebuu, cunqursaafii gidiraa garaagaraa deebi’anii hinargine; namni hunduu akka malee waljaallachuu jalqabe; inni abbaaf haadha hinqabnellee akka waan abbaaf haadha qabuutti gammadee waliin jiraata malee cunqursaan hunduu hundeedhaan buqqa’aniiru. Sarbeessaa, Likkaasaafi Elemoon qorannoo ciccimaa kan guutummaa addunyaa irratti isaan beeksisu hedduu erga galmeessisaniin booda, lafa jireenya isaanii pilaaneetii ‘ORBIA’ jedhamurra godhatanii uumaa kanaa gaditti waan hedduu qoratanii ifa gochuu danda’aniiru. Egaa kana booda gidiraaf irakkoon lammata akka biyyoo biyya abbaa isaanii keessa hinseenne mirkaneeffachuuf akka kana jedhanii walfaana mammaakan. ‘Bookeen gurra arbaa seentus baatus arba homaa hingootu, gowwaan aannan gaalaa yoo liqimsites, yoo tuftes niduuta jennaan afaanitti baatee du’e jedhama…
Barreessaa fi Qorataa Afaanii Beekan Gulummaa Irranaa tiin

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bidiruun namoota 13 feetee gara Afrikaa Kibbaatti qajeelaa turte handaara galaan Taanzaniyaatti garagaltee lammiwwan Itiyoophiyaa 7 har’a du’u polisiin Taanzaaniyaa beeksisee jira.
Komishinarri polisii kutaa Tanga Komaandar Edwaaard Bukombee akka jedhnti bidruun kaleessa kaate kun kanneen feete turtee 13 keessaa 12 lammiwwan Itiyoophiyaati.
Namnii biraan bidruu sana oofaa ture eessa buteen isaa waan dhabameef lammii biyya kami akka ta’e hin beekamiin jira.Hojiin isa barbaachuus kan itti fufee yoo ta’u kanneen lubbuun hafan 5 baraarafamanii jiru.
Bukombeen akka jedhanti waajirri immigreshinii Tanzaaniyaa Embaasii Itiyoophiyaa kan qunnaman yoo ta’u kunis sirnii awwaala isaanii attam akka ta’u akkasumas fi kanneen lubbuun hafan maal akka ta’uuf jiran irratti dubbatan.
Kanneen lubbuun hafan akka jedhanti gara Afrikaa Kibbaatti qajeelaa jira.


text:
Juublaandi,lafa Soaamlee gama Kibbaatiin irraa cittee ufumaan ufi bulchuuf labsatte.Laftii tun amma pirezidaantii filachuutti jirti:nama afuritti irratti wal dorgomuutti jira.
Pirezidaantiin ammaa Ahmed Islam(Madobe), Anab Dahir, Mohamed Gedi, fi Mohamud Omar.
Filannoon tun seera dhabaa deemuutti jirti koomishineerii filannoo biyyaatuu akka pirezidaant Madoobeen dabsatu karaa midhaasuufiitti jiraan himatan.
Koomishinii filannoo Juubaalaandi,Hamza Barre ammoo filannoon akkuma dansaa deemuutit jriti dhibii hin jiru jedha.
"Filannoon akka dansaa deemuutti jirti amma isumaa fixuutti jirraayyuu.Fagoo dhufee asi geenne.Warrii wal dorgomu cuftii parlaamaalleen wal haasahuu akka filatanillee kadhachuutti jira.Iftaan pirezidaantii qabaanna.”
Warrii Madoobeen morkatu koomishniinii filannoo mataa ufii qabaatee pirezidaantii ufii filachuuf itti jira.
Biiroon siyaasaa Tokkummaa Mootummaa Soomaalee jiru akka koomishiinii kun rakkoo filannoon tun keessa jirtu diidessee dubbatu gaafatte.Keenyaan ammoo yaada kana hin fudhanne.
Keenyaan Juubaalaandi keessaa waraana nagaa lafaaatiin eedduuf guddaa qabdi.
George Musumali, Afrikaatti daarketrii tohannoo balaa Afrikaa ammoo al-shabaab filannoo biyya tana yakkuuf yaada namaa gargar baasuu feeti jedhee herrega.


text:
Itti-aanan Ministaraa Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Biil Barns, biyyoota Afrikaa adda addaa eega daawwatanii booda, akkasumas, Gumii Gamtaa Afrikaatti eega hirmaatanii deebi’anii booda, gaaffii gaazzexeessonni dhiheessaniif deebii kennanii jiran. Daawwannaan isaanii kun, daawwannaa ammaan dura Ministarittiin Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Hilarii Kilinton Afrikaa keessatti godhan booda kan hordofe tahuu ka dubbatan Mr. Barns, biyya isaanii fi Afrikaa gidduutti wal-gargaarsa guddisuu fi “Kanneen gam-lameenitti qormaata tahan” irra-aanuuf carraaqqii wal irraa hin cinnee sana daran cimsuutti ka fuuleffatan tahuu dubbatan.
Yunaayitid Isteets cichi isheen Afrikaaf qabdu, bulchiinsa gaarii, misooma waaraa, guddina dinagdee fi furmaata wal-dhibdee ka karaa nageenyaa ardittii keessatti guddisuuf carraaqqii nuti gachaa jirruun mul’ata, ka jedhan - Itti-aanaan Ministara Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Biil Barnis, kun immoo, hojii Dimookiraasii fi Bulchiisa gaarii Afrikaa keessaa gargaarsa gochuu, hidhata dinagdee Yunaayitid Isteetsii fi Afrikaa gidduu jabeessuu fi mirga dhala-namaa tiksuu fi jabeessuutti murannoo fi cicha biyyi isaanii qabdu kan of-keessatti hammate tahuu hubachiisan.
Gaazzexeessota irraa gaaffiileen Mr. Barnisiif dhihaatan hedduu dha. Itiyoophiyaa ilaalchisuun, gaaffiin dhihaate tokko tarkaanfii dhiheenya kana, Itiyoophiyaan gaazzexeessota irratti fudhatte - jechuun ka dhihaate ture. “Gaazzexeessota biyya keessaas kan alaas ilaallata. Seera farra-shororkeessummaa irratti hundaa’uun adabbii hidhaa waggoota dheeraa gaazzexeessota Sweeden irratti muramee fi hidhamuu gaazzexeessota biyya keessaa ilaalchisee, waltajjicha irratti, Muummicha-ministaraa Melles Zeenaawii waliin waan dubbattan yoo jiraate” ka jedhu ture gaaffiin sun.
Dhiheenya kana Komaandoon addaa, kan Yunaayitid Iseets -- kanneen galaana Somaaliyaa irratti saamtotaan idditamanii turan - hojjetoota gargaarsaa - dubartii lammii Ameerikaa tokkoo fi dhiira lammii Deenmaark tokko gad-lakkisuuf tarkaanfii milkaawaa fudhatee fi Dhimma Somaaliyaa ilaalchisee, gaaffii gaazzexeessota irraa dhihaateefis deebii kennanii - aangawaan Yunaayitid kun. Lammiwwan keenya irraa ittisuuf, wanna nu irraa eegamu mara gochuu qabna jedhan.


text:
Baatii torbaaf koolejii poolisii Tigraay keessati leenjisamaa kan turan komaandoon addaa naannoo sanaa marsaa lammataaf kaleessa ennaa eebbifamanii jiran.
Komaandoon eebbifame kun rakkoo biyya keessaaf alaa Tigraayi irratti aggaamamu ilaalchisee durse fashaleessu irratti itti gaafatamni dachaan isinitti kennameera jedhan. Tigraayiin jilbeenfachiisuuf yaalii godhamu dura dhaabbachuu qabdu jechuu dhaa kan sirna sana irratti argaman prezidaantiin naannoo Tigraay Dr. Debretsiyo Gebremikaa’el dubbataniiru.
Mootummaan federaalaa uummati Tigraay akka beela’u gochuuf gara awwaannisa goree hojjetaa jira jechuu dhaan prezidaantiin mootummaa naannoo sanaa Dr. Debretsiyoon G/Mikaa’el himatanii jiran. Ijoolleen barattoota Tigraay kaanittii addad baafamanii maaskii akka hin arganne ta’eera jedhan.
Ministriin qonaa federaalaa gama isaan Tigraay akka beela’uuf akka nuti hin hojjenne beekamaa dha jechuu dhaan awwaannisa ittisuu gama ilaaleen hanga guyyaa har’aatti naannoo Tigraay gargaaraa jirra jedhee jira.


text:
Oromiyaa Bakkoota Addaa Addaatti Tarkaanfiin Waraana Biliisummaa Oromoon Fudhatamu Itti Fufe!
Keelloo: Fulbaana 13,2021
Waraanni Bilisummaa Oromoo Wallagga Bahaa Haroo limmuu jalatti kan argamtu Magaalaa Bariisoo seenuun Fulbaana, 11/2021 lola jabaa waraana mootummaa waliin geggeesseen loltoota hedduu ajjeesuun kaan booji’ee guutummaan guutuutti magaalicha qabachuun, uummanni hedduminaan bahee gammachuu isaa ibsataa ooluun beekameera.
Gujii Bahaa Gooroo Doolaatti Waraanni Bliisummaa Oromoo ganama kaleessaa jechuun Fulbaana, 12/2021 Magalaa Harqalloo seenuun waraana mootummaa irratti tarkaanfii fudhateen hedduu ajjeesuu beeksiseera. Gujii Aanaa Liibanitti Waraanni Biliisummaa Oromoo Cibraan Soddom Boroo Fulbaana, 12/2021 haleellaa waraana mootummaa irratti raawwateen waraanni mootummaa haleellaa irratti raawwatame baqatee gara magaalaa Nagaleetti baqachuu isaa beekuun dandaa’ameera. Achuma magalaa Nagallee Booranaa ganda 01 Araddaa Gabaa Horiitti Waraanni Biliisummaa Oromoo kaleessa Fulbaana, 12/2021 waraana mootummaa haleeluu ifoomseera.
Oromiyaa Bahaa naannoo Magalaa Haramaayaatti Waraanni Biliisummaa Oromoo sochii jabaa taasisaa jiraachuunis beekameera.
Shinniiggaa gabaase.


text:
Namoota mootumaan maqaa haaroomsaatiin Mooraa Leenjii Sanqalleetti walitti qabe keessaa hedduun dhukkubsachuu, kan du’anis jirachuu kanneen VOA himan ibsanii jiru.
Hospitaalli riferaalii Amboo namoonni Shan dhibamanii mooraa Sanqallee tii achi geessaman yaalamuu isaani ibsee, garuu kan dhufee du’e yokaan du’ee achi geessame akka hin jirre dubbate.
Biroon Bulchinsaa fi Nageenya Oromiyaa gama isaatiin kaneen biyya gooluu barbaadan tu dubbi bu’ura dhugaa hin qabne hafarsa, jedhee jira. Gabaasaa guutu caqasaa.


text:
LibreOffice 7.2 Help
Qindaa'inoota durtii waantota galmeelee kee keessaa fi miseensota foddaattif qindeessa.
Qindaa'inoota bakkabu'iinsa daangaalee ilaallatan ifteessa.
Displays snap lines around the frames when frames are moved. You can select the Helplines While Moving option to show the exact position of the object using lineal values.
Miseensota galmee kamtu akka agarsiifaman qindeessa.
Specifies whether to display images and objects on the screen. If these elements are hidden, you will see empty frames as placeholders.
Argama saxaatoo karaa saajoo Graphics On/Off to'achuu dandeessa. Yoo barruun banaa ta'e, saajoon kun kabala Tools irratti mul'ata.
If the Images and objects option is not selected, no graphics will be loaded from the Internet. Graphics within a table and without an indication of their size can cause display problems when using an older HTML standard on the browsed page.
Gabateewwan galmee kee keessa jiran mul'isa.
Xiyyoowwan gabatee mul'isuuf, gabatee kamiyyuu mirga cuqaasiitii Xiyyoowwan Gabatee, yookiin Gabatee - Xiyyoowwan GabateeBarreessaa galmee keessaa filadhu.
Fakkisootaa fi to'annoowwan galmee kee keessa jiran agarsiisa.
Yaadannoo mul'isa. Barruu gulaaluuf yaadannoo cuqaasi. Yaadannoo agarsiisuuf yookiin balleessuuf baafata haallee Navigator keessaa fayyadami. Yaadannoo kana yookiin hunda yookiin kan barreessaa hundaa balleessuuf baafata haallee yaadannootti fayyadami.
Displays text that is hidden by Conditional Text or Hidden Text fields.
Display paragraphs that contain a Hidden Paragraph field. This option has the same function as the menu command View - Hidden Paragraphs.
Marfatoota kabalaa fi saratoon akka mul'atan ifteessa.
Sarartoo dalgaa mul'isa. Gita tarree keessaa yuniitii safaraa feete filadhu.
Sarartoo olee mul'isa. Gita tarree keessaa yuniitii safaraa feete filadhu.
Dalagaa marfataa fuulaa suutaa agarsiisa. Saffisni marfataa bal'inaa gad fageenaya halluu irratti hundaa'a.
Sarartoo olee xiyyoo mirgaa wajjin walqixxeessa.
Specifies the Unit for HTML documents.


text:
Mootummaa Uummatni filate hundeessuuf, qabsoo hiree ofii ofiin murteeffachuu jabeessuu qabna jedhan Qeerroowwan Oromiyaarraa
OMN dubbise.
Mootummaa Uummatni filate hundeessuuf, qabsoo hiree ofii ofiin murteeffachuu jabeessuu qabna jedhan Qeerroowwan Oromiyaarraa OMN dubbise.
Oromiyaan Mootummaa filatte waan hin qabneef, qaamni qabsaa’ota Oromoo ukkaamsee mootummaa ta’uu of moggaasu mootummaa osoo hin taane garboomfataadha kan jedhan qeerroon Oromiyaa godinaalee garaagaraa, mootummas dhugumatti Oromiyaaf ta’u hundeessuuf qabsootti jabaachuu qabnas jedhaniiru.
Bilxiginnaan ji’oota muraasa dura filannoo waliin dha’uun qabsaa’ota kaan mana hidhaatti galchuun, kaan ammoo doorsisuun Afaan yoo qabachiistu gariin ammoo maallaqaan maksuun filannoo sobaa geggeeffamuunsaa ni yaadatama.
Filannoon sobaa kun wal ta’iinsa boordii filannoo fi murna Bilxiginnaatiin bakka moorkattoonni hin jirretti kan adeemsifame yoo ta’u, mootummoota gamtooman dabalatee dhaabbilee Diimokiraatawoo garaagaraatiin filannoo balaaleffatamaa ture ta’uunsaa yaadannoo yeroo dhihooti.
(Omnglobal)–Murni Bilxiginnaa vaayiresii Koronaa sababeeffachuun filannoo bara 2012 karaarraa kan maksee yoo ta’u, xumura bara 2013 irratti miseensota Paartilee Moorkattoota danuu mana hidhaatti erga naqee booda, qofaa ofii dorgommiitti seenee ture.
Dorgommii ofiin of dorgome kanaan injifachuusaa kan labsate Bilxiginnaan guyyaa har’aa ammoo Mootummaa Naannoo Oromiyaa hundeessuu maqaa jedhuun Yaa’iin Caffee Adaamaatti geggeeffamee jira.
Dhimma kana ilaalchisuun OMN Oromiyaa keessaa qeerroowwan garaagaraa dubbisee jira. Qeerroowwan OMN dubbise kunniin akka jedhanitti, mootummaan amma hundeeffame jedhamuun miidiyaalee mootummaatiin hafarfama jiru kun kan uummatni filate osoo hin taane kan Bilxiginnaan filatedha.
Godina Harargee Lixaa magaalaa Awwadaay irraa qeerroon OMN-iif yaada kenne tokko akka jedhutti “Caffee Oromiyaa wanti jedhamu kan diigame yeroo ODP dhabamsiifamtee, Bilxiginnaan hundeeffamtedha. Inumaawuu ammatti Pirezidaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa filuu kan danda’u Caffee osoo hin taane Ministeera Muummee yookaan paartii Bilxiginnaati” jedha.
Haaluma wal fakkaatuun jiraata magaalaa Naqamtee OMN dubbise akka jedhutti “Dambiin ittiin bulmaata Bilxiginnaa akka jedhutti, Mootummaa naannolees ta’e kantiibaa magaalotaa muuduu kan danda’u dura ta’a Bilxiginnaadha. Kanaaf Caffeen yaa’i geggeeffateefi miseensota haaraa simate ololli jedhu kun diraamaa gowwomsaa Adaamaattii raawwatamaa jirudha malee Caffeen aboo murteessuufi shaaruu irraa fudhatamuunsaa waggaa lama ta’uuf adeema” jechuun dubbata.
Qeerroon magaaa Shaashamannee OMN dubbise kan biraanis bakka qabsaa’onni Oromoo fi namoonni Oromoon itti amanu hedduun hidhamanii jiranitti, mootummaan haaraa hundeeffamu hin jiru erga jedhee booda “sumsuma jijjiiruun itti hin miyeessu” jechuun mammaaka.
Godina Shawa Bahaa magaalaa Bishooftuurraa kan dubbisne Qeerroon kan biraas “diraamaan fakkeessa akka kanaa Oromiyaa irratti hojjetamu kan eegale bubbuleera. Uummatni keenyas kana ni beeka” jechuun, furmaatarratti xiyyeeffannee Mootummaa dhugumatti uummataaf hojjetu kan sirni garboomfataa akkuma akaakayyuuwwansaa darbaniitti nuuf filu osoo hin taane, kan ofiin filannee ittiin bullu dhaabbachuuf qabsoo keenya haa jabeessinu” jedhee jira.
Walumaa galatti qeeeroowwan kunniin, mootumma haaraa maqaa jedhuun kan alagaan ofiin nutti ergu gurra dhowwannee, mirga ofiin of bulchuu keenya dhugoomsuun Mootummaa ofiin filanne haa ijaarrannu dhaamsa jedhu uummata Oromoof dhaamaniiru.


text:
Dhaamsa Bara Haaraa HD ABO Irraa
Amajjii 2021
Miseensota ABO
Hogganootaa fi Miseensota akkasumas deggertoota ABO kanneen mana hidhaa jirtaniif
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Ummata Oromoo Bal’aa
Deggertoota QBO
Firoottan QBOf
Hunda dura baga bara haaraa 2021 nagaan geenye jechaa hawwii qabu maqaa hogganoota ABO, miseensotaa fi hogganootaa fi miseensota ABO mana hidhaa jiraniin isinii dabarsa. Barri haaraan kun ummta Oromoof keessa isaatti bara nagaa fi tasgabbii, bara milkii fi injifannoo, bara haqii fi dhugaan ummata Oromoo bakka argatee ummanni keenya dararaa jalaa bahu, bara sabni keenya mataan ol jedhu akka nuuf tahu hawwii qabu dabarsa.
Barri tokko yeroo darbu, barri ittaanee dhufu abdii fi yaaddoo walcina qabatee dhufa. Yeroo kamiyyuu abdii keenya guddifachuu fi yaaddoo keenya xiqqeessuuf yeroon itti irbuu keenya haaromsannu seensa bara haaraawaa irratti ta’uun beekamaa dha. Barri dabarsine, barri 2020 waan hedduu ulfaataa ta’an bate darbuutti jira. Bara kana keessa dhukkubni hamaa addnuyaa yaaddessee ture, Koronaan yeroo itti waah alle daangesse, lubbuu namoota hedduus galaafatee amma ilele bakka hedduutti galaafataa jiruu dha. Yeroo kana keessatti ogeessota fayyaa, hojjattoota hawaasaa fi qaamota dhibeen kun akka hin babal’anneef hojiilee ciccimaa hojjachaa jiran akka dhaabaattis akka hawaasa Oromoo bala’aattis galateeffachuu barbaanna. Ummanni keenysa dhaamsota ogeessota fayyaa hordofuun akka dhibeen kun hin babal’anne godhee jira; kanaafis hedduu galateeffan. Keessattuu, miidiyaa Oromoo biyya keessaa fi alaa irraa barnootaa fi odeeffannoo babal’inaan dhibee kanaa ittiin daangessan ummataaf dabarsaa jiran jabeessinee galateeffanna.
Continue reading →
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...


text:
Qaanqee haqaa fi dimokraasii amma mul’ataa jiru boreessuuf humnootii sosso’an mootummaan obsaan kan hin ilaallee ta’u mummichi ministeera Itiyoophiyaa Dr.Abiyyi Ahmad hubachisanii jiran.
Mummichi ministeeraa kana kan dubbatan Baahir Daar keessatti kan gaggeeffame walgahii BIADEN irratti yoo ta’u namoonni muraasnii kanneen irra hedduun isaanii eenyummaa gosaa irratti hunda’uun haleellaan gaggeessa dabalaa dhufe ibsan.
Kun immoo nagaa, bilisummaa fi wabii jireenya uummataa hundeedhaa jeeqaa waan jiruuf ammaan booda mootummaan gocha akkasii gonkumaa obsaan waan hin ilaalleef jecha uummannis mootummaa cina akka dhaabatu gaafatan.
Bu’aa garee fi dhunfaaf eegsisuuf jecha kanneen nagaa booreessan hojii isaanii irraa akka of qusatan Dr. Abiyyi Ahmad gaafachuun gabaafamee jira.


text:
Waraanni mootummaan lixa Oromiyaa harka keennaa jira
Waraanni mootummaan lixa Oromiyaa keessatti bobbaafamee jiru Kan Agaaziin 12 keessatti argamu baay’inni isaanii 200 tahan WBO zoonii lixaatti makaman.
Waraanni mootummaa bakkoota garaagaraa keessatti lubbuu ummata Oromoo hin ajjeesnu jechuun gara qabsoo Ilmaan Oromoo Sabboontota tahan gaggeessanitti makamaa jiru.
Suuraa fi simannaa WBO zoonii lixaan godhame akka network argamee nu qaqqabeen isin biraan geenye.
Injifannoon Ummata keenyaaf barana goolaba argata.
Source: Walabummaa Media Network


text:
Qeeyroo Mudde 19,2015 Sochii warraaqsaa Biyyaalessaa Oromiyaa gaggeeffamaa jiru keessatti ga’ee qabduu jedhamuun ilmaan Oromoo kan Hayyootni Jaalaalaa fi Kabaja uummata Oromoo qaban keessatti argaman …Read More »
Warraaqsa Bilisummaa Qindeessitan Sababaa Jedhuun Sabboontoti Oromoo Heddumminaan Hidhamaa Jiru.
Milishooti Gandaa Bakka Adda Addaatti FDG Deggeruun Muldhate. (QEERROO) Mootummaan Wayyaanee FDG dura dhaabbachuuf, uummata Oromoo hidhuu araada godhatee itti fufuun isaa beekame. Filannoon mootummaa …Read More »
Hamma hin jirree bookkisa dullacha
Gidduu kana gara Awaasaa kanaa dullachi Tigree adeemsa seenaa hin hubannee fakkaatu tokko Oromoon isuma Yohaannis arraba irraa cire sana se’ee farra Oromummaan yoo bookkisu …Read More »
Gootonni Dargaggoonni Oromoo Jimmaa Warraaqasa Bilisummaa Finiinsuun Diddaa Kaasan,Poolisoonni Oromiyaas FDG Tumsan
Waldorgommii Ispoortii Akka Oromiyaatti Magaalaa Jimmaa irratti gaggeeffamaa jiruun wal qabatee Guyyaa hardhaa Magaalaan Jimmaa Wallee Warraaqsaa FDGf uummata qopheessuun dhuunfatamte .Poolisootni Oromiyaas sochii …Read More »


text:
“Amajjii 4 bara 2021 kaasanii ni Manneetiin Barnootaa marti ni banamu. Kunis warra oolmaa daa’immanii, haga kutaa 3, 5 haga 7, 9 haga 11 warra jiru hundumaa kan ilaallatuudha” jechuun ibsan Magoohan.
Magoohaan murteen kun erga Pirezdenti Keeniyaattaa waliin mariin gaggeeffameen booda ka darbe ta’uu himanii, sagantaan barattoota kaanii ka Kanaan dura barnoota jalqabanii waan jeeqameef sanas ministeerri barnootaa biyyattii lafaa qopheessuu ifa taasisaniiru.
Haa tahu male weerarri Vaayresii Kooronaa ammas Keeniyaan keessatti dabalaa jira. Kaleessa qofaa vaayresiin kun namoota dhibba sagalii olirratti ka argame yoo tahu, isaan keessaa 38 barattoota mana barnootaa Kutaa bulchiinsa Baaringoo jedhamtu keessatti baratan ta’uus himamee jira. Yeroo kana ministeerri barnootaa gaafatamanii, Vaayressiin kun jiraatus, isuma waliin jireenya keenya, barnootas gaggeessuu barachuu qabna jechaan deebisanii jiru.
Ibsi Ministeerri Fayyaa keeniyaa kaleessaa fi harra qofaa biyyattiitti namootni 38 Vaayresii Kooronaan lubbuun darbuu agarsiisa.


text:
Akka pirezidaanti Tiraampi jedhetti Amerikaan lola Iraan kana durattu waan quba qabduuf bobmii Iraan tanaan nama Iraaqiitii fi waraanii Amerikaa tokkolleen womaa hin taane.
Iraan ijjeechaa jeneraala waraana isii Amerikaan Iraaqitti ijjeefteef haaloo bahuuf tana tolchite.
Ballsitic Misaayiliin isiin loluuniitit jirtu tun tun rokkeetti bombii mataa hedduu baattee km kuma hedduu irraa namaan lolan.
“Iraan Amerikaa dhabanasaa itti cuqqaalte” jedhe itti gaafatamaan amantii Iraan, Ayatollah Ali Khamenei.
Olaantummaan Amerikaan naannoo tanaa qabdu dhaabachuu malte jedhee dabaleef.
Akka pirezidaantiin Iraan,Hassan Rouhani jedhetti garaan biyya isaa yoo biyyiti isaa waraana Amerikaa cufaa jidduu gala bahaatii baafate.
Hajajaan waraana Iraan Amerikaan Iraaqi keessatti miila isaa waliin bombiin ijjeefte, Qassem Soleimani.
Bombiin Iraan teessoo waraana Amerikaa Iraaqi jiruun aateen namii womaa hin taane jedhe pirezidaantiin Amerikaa.Pirezidaanti Tiraampi Iraan amala isii tanaa ammallee hin adabnaa jedhe.
“Bulchoota Iraan fi ummatii isii jireenna egree dansaa qabaattan feena.Biyya dhibiillee waliin akka nagaan jiraattan gammachuun jiraattan feena.US warra nagaa fedhu cufaa waliin hojjachuu feeti,”jedhe Tiraampi.
Hajajaan waraanaa Iraan Amreikaan torbaan dabre ijjeefte kun akka pirezidaanti Tiraampoi jedhetti bara 2003 jalqabee Iraaqitti waraana Amerikaa hedduu fixuun beekan.


text:
Blog Archives
Adeemsa laafina sochii dargaggoota Oromoo!
Image
Adeemsa laafina sochii dargaggoota Oromoo!
Qalbeessaa Dhangi’aatiin
Fulbaana 25,2021
mootummaa Itoophiyaa fi kaadiree isaa irratti hin dammaqamin!
Siyaasni tapha barbaada. Tapha sana injifachuuf mala si feesisa. Mala garaagaraa uumtee tapha caallaan mormitootakee salphaatti injifatta jechaadha.
Mootummaan Itoophiyaa adeemsa gurguddaa ittiin qabsoo dargaggoota Oromoo duuba deebisuuf yaale qaba. Adeemsi kun kan irratti dammaqamaniif hin dammaqamin qabu. Amma kan ilaaluuf deemnu adeemsa irratti hin dammaqamin sana ilaaluu yaalla.
1. Sammuu dargaggootaa gara yaada qabsoo bilisummaa irraa haqaanqaluu!
1.1 olmaa dargaggootaa
Qabxii kana jalatti wantoota hedduu raawwate. Kun kan bara bulchiinsa EPRDF aangoo TPLF jala ture irraa eegale. Bara bulchiinsa aangoo TPLF magaalaalee keessatti “olmaa dargaggootaa” waan jedhu hundeeffamuu jalqabe.
Olmaa Dargaggootaa kana keessa wantoota akka Puulii, Tenesii, DS TV, buufataalee Jimaa, bufaata Tamboo turan. Wantoonni kun haala salphaa ta’een dargaggoota injifachuu qabxii jedhu jalaa fudhatame. Adeemsa kana keessa dargaggeessi seenu araadaan qabama. Araada kana keessatti dargaggeessi kufe waa’ee saba isaa dhiisii waa’ee jireenya mataa isaa yaaduuf hiree hin argatu.
Haala kanaan sammuu dargaggootaa gara aaraada hin feesifneetti oofuudhaan guuboo araadaatti dargaggoota hedduun nam’aniiru. Dargaggeessi geengoo kana keessa seene sammuun isaa waan Jimaaf Tamboo qofa argatee jennaan jireenyi isaaf jannata. Kun of dagachuu, of wal’aaluu, namummaa ofii awwaaluu keessaa isaan tokko.
1.2. Gartuu beeksisaaf wal arboomsuu
Bara kana ammoo gurmuu hojii uummataa waan hojjetu fakkaatutu uumame. Gurmuun kun miidiyaa dhuunfachuu, miidiyaatti fayyadamuu haalaan danda’a. Dargaggoota fayyaaleyyiis osoo isaan hin beekin ofitti makuuf dandeettii qaba.
Image
Mallattoo Filmaata Adda Bilisummaa Oromoo (ABO)
Image
Image
Caamsaa 14,2014 Gara Jabeenya Wayyaanee TPLFn Magaalli Naqamte Akkasitti Oolte.
Image
Dhaloota Hojii Muldhataan Jireenya Saba Oromoo Jijjiiran./Aadde Toltuu Tufaa
Image
Sabboontota Oromoo Kibba Africa
Image
Gabaasaa Haala Kabaja Ayyaana Irreecha Harsadii fi Shira Ummata Oromoo Irratti Deemaa Jiru.
Image
“ Hunda irra waan nama dhibuu uumata keenyas guddoo aarsee jiru keessaa inni guddaan, guyyuma uumanni Oromoo Irreecha kabajatu Warri Habashaa magaalaa Finfinnee keessatti hiriira bahanii turan,Muutummaan Wayyaanee nama irraa qabdee hiite hin agarre.Ammoo Oromoo nagaan malkaa isaa irratti Irreefachuuf deemu karaatti qabdee hiraarsuu fi mannen hidhaatti guuraa turte. Gidiraan daangaa dhabeessi akkasii hamma yoomiittii??”” Gabaasa Qeerroo Bilisummaa
Gabaasa Qeerroo Fulbaana 30,2013 Finfinnee
Akkuma beekamu akka biyyoleessattis tahee akka addunyaatti kan beekamaa jiru guyyaan kabajaa ayyaana irreeffannaa magaalaa Bishooftutti Fulbaana 29 xmuramanee jira. Akkuma Qeerroon dursee uummanni Oromoo nageenyaan irreeffatee gara manaa isaatti galu labsama ture kanaan durfamee uummanni Oromoo hora Harsadee kana irratti nageenyaan irreeffatee milkaa’ee jira.Haata’u malee akkuma amaleeffate mootummaan wayyaanee guyyaa kana ilmaan Oromoo hidhuuf akeekkatee ka’ee jira kun duras kan guyyoota ayyaana oromoo irratti dargaggoota Oromoo hidhuun gidirsaa turuun isaa kan haalamu miti. Shakkii fi sodaa isaa irraan kan ka’e uummata bal’aa guyyaa jala bultii irraa kaasee hanga Fulbaana 29 tti magaala Bishooftuu fi naannoo isheetti konkolaataa dhaabsisuun korojoo uummataa hanga borsaa isaaniitti sakattaasisaa turuun isaa ifaadha. Akka karoora mootummaa wayyaanee irreecha baranaa kana irratti qophiin isaanii ciminaan akka irratti qophaayaa ture keessattuu dargaggoota oromoo hidhuuf karoorsee akka ture gama caasaa mootummaatiin odeessi isaa nugahaa tureera. Uummata Oromoo hora Harsadee kana irratti argaman gidduutti haala adeemsaa fi yaada uummataa kan toohatan huccuu civil fakkeessuudhaan tikoota isaa uummata keessa tamsaasee akka ture hubatamaa dha.Ilmaan Oromoo doorsisaa fi akeekkachiisa inni mul’isaa ture kanaaf sodaa fi boodatti jechuu malee uummanni bal’aan kuni ayyaanicha jalabultii irraa eegaluun haala oo’an kabajanii oolanii jiru.
Guyyaa; Fulbaan 29 uummanni Oromoo magaalaa Bishooftuu,Dukaam Sabbataa fi bakkoota adda addaa akkasuma daandii gubbaa asii fi achi socho’uudhaan sirboota aadaa fi seena uummata bal’aa faarsu weellisuun maalummaa fi sabbonummaa uummata oromoo kabachiisaa fi beeksisaa turaniiru. Sirboota aadaa uummata oromoo keessaa kan weellifamaa turan keessaa:
Guutummaa Gabaasa Kanaa Dubbisuuf:– Gabaasa haala Irreecha harsadee 2013


text:
Wiixata har’a laftii ituu hin bari’iin dura haleellaa Kaabuul keessatti gaggeeffameen miseensoonni waraana Afgaanistan 11 ajjefamanii kanneen biroon 16 madaa’uu ibsamee jira.
Haleellaan kun yunivarsitii leenjii waraanaa kennu dhaabbata eegu irratti kan akeekkate ta’u dubbi himaan ministriin ittisa Afgaanistan beeksisanii jiru.
Namoonni ijaan argan akka jedhanti yunivarsitii ittisa biyyooleessaa Marshal Fahim jedhamu cinatti haleellaan kun eega laftii bari’ee boodas itti fufee ture.
Dubbii himaan ministrii ittisaa Dawalt Wazir akka jedhanti haleellaan kun of wareedoonni eega dhaqqabsisanii booda 3 immoo ol seenuuf yaalan.
Wal waraansa gaggeeffameen lootee seentoota keessaa lama ajjefamanII tokko immoo qabamee jira.Shakkamaa ka biroo qabuufis faana dhahaa jiran.
Gareen Islaamik Isteetes balaa kanaaf itti gaafatama fudhatee jira.


text:
Wandimmuu Daammanaa waxabajjii 1978 A.L.H tti ,Godina Shawaa Lixaa,Aanaa Midaa Qanyii ganda Boquu Nissootti dhalate. Akkuma ilmaan Oromoo kamiyyuu umuriin isaa wayita barnootaaf gahu,baratee kutaa 11ffaa wayita gahutti,Guraandhala 21 bara 2001 A.L.H tti Sochii Warraaqsa FDG barattoota Oromoo Mana Barumsaa Geedoo sadarkaa lammaaffaafi Qophaa’inaan taasifameen rasaasaa Poolisoota ergamtuu diinaa irraa itti dhukaafameen Lubbuun isaa wareegame. Gootichi Oromoo Wandimmuu Daammanaa wareegamus kaayyoofi akeekni inni irratti Wareegamee hin wareegamne irratti kufa kuffisaa Oromoon diina hudhee qabee jira!! Videon Asii Gaditti Argitan kun Yaadannoo Waggaa 9ffaa Gooticha Oromoo Wandimmuu Daammanaa Kan Qeerroo Dargaggootni Oromoofi Uummaatni Oromoo Aanaa Midaa Qanyii Walitti dhufuun bakka dhaloota isaatti bifa adda ta’een taasifamerraa fudhatame!!
Qabsaa’an ni kufa, qabsoon itti fufa!!
Injifannoon Uummata Oromoof!!
—
Video Dabalataa, Kabajaa “Guyyaa Dubartootaa WBO” Biyya Yaman.


text:
Imala qabsoo bilisummaaf godhamu keessatti bu’aa fi ba’ii hedduutu nama mudata .kana jechuun galii tokko yoo qabatan illee adeemsa ykn tobtaa irratti wal dhabuu fi yaada garaa garaa qabachuun wanuma jiruu .kun kan Uummata Oromoo qofa mudate miti. Dubbii guddan garuu karaa lafa gahuuf yadan sanan nama gahu sirriitti madalanii isa hin taane dhiisanii isa sirnaan nama geessu qabachu dha.Karaa sirriin isa kam kan jedhus warruma karaa sana irratti wal dhabuun jijjiraa ooluu fi deddebi’e badii wal fakataa dalagufan dhiisa.
Badii badiidhan sirreessuu yaaluun qaroomina mti .Namni hojetu ni balleessa ni dogoggoras garuu irraa barachuun of sirreessuu dadhabun kuffisee nama hanbisa kanaaf kan ani ”Bakka kufte osoo hin taane, bakka mucucaatte barii” jedheef.
Maal ree keessaa iyyuu Oromoon keenya biyya alaa jiru kun seenaa darbe irraa maal barate?Yoo oromoo biyya keessaa jenne guyyuu diinaan kokkee wal qabee Afaan,Aartii, Aadaa Qabeanaa fi Oromiyaan kan Oromoo ti jedhee diina waliin kokkee wal qabee wareegama qaalii kaffalaa jira. Keessaa iyyuu Qeerroon jireenya fi barumsi bilisuummaa booda jechun dhumaa jira .
Nuti Bromoon biyya alaa jirru kun hoo warri guyyuu Dhaaba bixxilluu fi aangoo walii hiraa oollu kana malees gandummaa , amntii fi gareen wal qoodaa oollu kun kan fagoo hafnan seenaa kaleessa MQBO diige irraa waa baratee jiraa?
Kaleessa yammuu jijjiramni ganda tokkittiin wal ijarree, qabeenya saamee uummata oromoo kutaa kudha tokkoon ji’a (6) giddutti jijjiirama fidnaa iyyuu mitii isin bilisomsina jedhe dibbee reebe raatuun duukaa harka tume hedduu dha.
Jarri kun harra bikka meeqatti wal ciranii hayyu duree meeqaa mulqanii, meeqa jijjiirani. Jara kana keessaa kan lukkee diinaa tahee waan kana godhee fi sadoo mataa isaa guutate nama yartuu dha .
Garii ammoo mallaqattiidhuma oromoon gammadee harcase sanaan yeroof duroman malee uummata oromoof jijjiiramni dhufe yoo jiraate MQBO diiganii WBO fi meeshaa dhiigan arkame diinaaf gumachuu duwwaa dha.
Kana malees warri kanaan duru diina waliin wal quunnamaa fi waaroo sabbonummaa uffachuun MQBO keessa dhokatanii ilmaan oromoo diigaa fi afaan fajjessa turan gadi bahuun karaa nagaan oromoo bilsoomsina jedhanii maqaa ODF moggafatuun ilman oromoo irratti shira lammataa dabalan.Amma gaafa milka’uu dhaban yeroof riphanii jiru. bor hoo maal qabatanii gadi bahuuf demu kan jedhu Oromoon hordofaa jiraa? Sanas seenaaf dhiifna.
Kan biraan Oromoon biyya alaa jiru kun sirritti hordofee firaa fi diina isaa maaf adda baafachuu dadhabe kan jedhu nama dhiba. Oromoon biyya keessaa firaa fi diina isaa ni beeka akka bishaan gabatee irraa gara hundatti hin jallatu.Kana malees oromoon amma maqaa diasporan galee Of hatuu fi saba isaa godaansisee diina duukaa saba isaa miidhuuf fiigu kun ”akka sangaan marga malee hallayyaa hi argine jedhan san akka hin taane” wal gorsuun gaarii dha.
Egaa kanneen ani harman olitti tuqe godannisa hin badne fi hin dagatamne dhakaa bu’uraa godhanii darban kun ilmaan Oromoo MQBOf bu’aa buusuu dandahan qaanassanii ykn shenessun akka isaan harka maratanii of dhoksanii qabsoo keessaa galanii tahan godhan ” dhakkaa tokkon shimbira lama akkuma jedhan”. Ammas irra debi’ee maaf kana irraa barachuu dadhabne jechuun gaarii dha.
Keessaa iyyuu murni ODF jedhee kahe kun irra guddaa kan inni diina godhatee of qusatnoo tokko malee irratti hojechaa jiru ABO fi WBO kan walabummaa Oromiyaa fi bilisummaa Oromoof qabsahu ti. Kanaaf sababi guddaan tokko utuu dhaabi kun jiruu Ethiopiummaan sosso’uun waan hin danda’amneef kan biraan ammoo wadaan wayyanen galchite Dhaaba kana diiganii dhaquu dha waan taheef.Dubbiin tun ilmaan Oromoo hedduuf hin galle.
Amma gara xumura barruu kootii Mee jecha wayyanticha tokko dhagahaa MQBO diiguuf karooraa fi tobta lama baafatnetti milkofne jirra .amma isa 3ffaatu hafe jedha . maal ree inni sadaffaa Oromoo Bahaa fi dhihaan walitti naquu dhaa?kana ilmaan Oromoo marafan dhiisa. Akkuma barruu fi Kommentii tokko tokko irraa arkaa jirru murni Bahaa fi Dhihaan Oromoo walitti buusu tokko dhokatee fagoo irraa mullata.Yoo nuti kan darbe irraa hin baratne taheef kun ammoo hagam nu diiguu yaala jettanii yaadduU?
Yaa lammii koo ”foon lafa jiru allattiin muka irraa wal loltii jedhan” kanaaf qabeenya, aangoon fi biyyi tigirootaa ykn wayyanee qofa harka jira. Kan MQBO keessa jiru dirqamaa fi wareegama qofa kanaaf hanga kana hunda harka galfannutti qofa qofaa fiiguun gabrummaa jalatti kuffisee nu hanbisa malee eessanuu nu hin gahu. Wal irratti ololuu ,wal cabsuu fi maqaa wal xueessun beekumsa miti ”qonqoon dabartu maqaa hin dabarre nama irra keessi jedhan”
Diinni keenya Oromoo fi Oromoo walitti naquu fi Oromoo fi saboota biroo walitti naquun wal ficcisiisee umurii isaa dheerefachaa jira.Oromoon kana irra anuu kan dandahu ammoo yoo dantaa fi sadoo mata mataa dhiisee Kan sabaa fi biyya isaa yaade qofa. Ani gallan gabaan wal haa loltuu osoo hin taane kan koo hafee saba koof haa darbuutu tuffii jalaa nu baasa.
Ammaaf kanuma .
Galmee Seenaa.


text:
Kaarbon daayi'oksaayidii
Kaarbon daayi'oksaayidiin kuniin kompaawondii keemikaalaa kan atamii kaarben tokko fi ooksijiinii (oxygen) lama of keessa qaba. Yeroo baayyee foormulaa keemikaalaa isaa CO2 tiin beekkama. Kompaawondiin kuniin atimosfeerii lafaa keessatti xiqqaatee persentii tilmamaan 0.038% ta'uun yoo jirattu, kunii immo giriinhaawos gaaz(greenhouse gas) bayyee barbachisaa dha. Akkatta jajjabo(solid) isaa keessatti cabbii goggaa jedhame beekkama. Innis kutta gudda marsaa kaarbonii ti.
Chemical fi physical properties[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Kaarbon daayi'oksaayidiin gaazii qalama hin qabne yoo ta'u, yoo bayyinan gara keessatti afuuran fudhatamee (kunis waan hamma ta'e dha sababis rakko asphyxiation fiduu danda'a), dhandhama hamma afaan kessatti fi warranumma funaan fi qoonqo kessatti fiduu danda'a. Kunii immo kan dhufuu yoo gaaziin kuni mucous membrane fi gorora keessatti walitti makame, kaarboniik asidii jajjaba hin tanee ummu dha. Namii tokko dhugatti carbonate ofii kessa qabu (dhugaatii lallaafaa fi bishaan horaa/amboo) dhugee deeffachuu yoo yalle, waani akkana itti dhaqabu danda'a.
Rukkinni(density) gaazii kanaa tempireecharaa fi dhiibaa ummamaa keessatti hanga 1.98 kg/m³ yoo ta'u, kunii immo rukkina qilleensaa harka 1.53ttin caala. Molokiyuuliin Kaarbon daayi'oksaayidii (O=C=O) boondii harka lama lama ofii keessaa qaba, akkasumas fakkiin isaa dagale tokkoon (linear) dha. Dipole elektiriiki hin qabu. Akka ooksidaayizdi (oxidized) ta'etti (ooksijiinii of keessaa qabutti), gaaziin kun waantoota biraa wajjin dafee walitti hin makamu, akkasumas kan gubachu danda'u miti.
Dhiibbaa atmosferra sirrii (1 atm) fi tempireechara −78.5 °C irratti, Kaarbon daayi'oksaayidiin osoo dhangala'ootti hin jijjiramiin akkatta jajjaboo irra gara akkaataa gaaziitti akkataa sablimeeshin(sublimation) jedhamuun yokan gaazii irra gara jajjabootti akkata dippooziishin(deposition) jedhamuun jijjiirama. Akkatan jajjaboo isaa maqaa cabbi goggoga (dry ice) jedhamee beekkama. Kaarbon daayi'oksaayidiin dhangala'oo ta'e kan umamuu yoo dhiibbaan (pressure) 5.1 atm caalu dha. Qabxiin sadii isaa dhibaa 416.7 kPa irratti -56.6 °C yoo ta'u, akkasumas critical point isaa 7821 kPa irratti 31.1 °C dha.


text:
Carraafi yaaddoon Pirojektii Chaayinaa 'Belt and Road Initiative' jirtu maal?
Ministirri Muummee Itoophiyaa Abiy Ahimaad Foramii Belt and Road jedhamuufi olaantummaa Chaayinaatiin sagantaa bu'uuraalee misoomaarratti hojjeturratti hirmaachuuf gara Beejiing imalaniiru.
Kora kana irratti dhimmoota ijoo mariidhaaf dhiyaatu jedhaman keessaa liqaa Chaayinaan misoomaaf liqeessitu tokko ta'a jedhu ogeeyyiin.
Ofii Sagantaan Itoophiyaan miseensa itti taate Belt and Road jedhamu kun maali?
Sagantaan Belt and Roads/ One Belt One Road jedhamu kun sagantaa olaantummaa Chaayinaan waggoottan 30 darban kana gama diinagdeefi bu'uuraalee misoomaan galmeesisaa jirtu gara sadarkaa idila addunyaattii guddisuuf gahee addaa qabaatudha jedhu ogeeyyin diinagdee.
Pireezidant Zhii Jinpiing bara 2013tti wayita Kazaksistaan daawwatanitti yaada sagantaa kanaa dhiyeessuun biyyoota ardiilee addunyaa kanarra jiran waliin bu'uuraalee misoomaa akka daandiin walqunnamuufi investimentii jajjabeessuu kan beeksisan.
Yeroo keessa lakkoofsi biyyoota sagantaa kanatti makamanii dabalee yeroo ammaa ardiwwan jiran hunda akeessaa biyyoota 65 ol ta'an kan guddinni omisha waliigalaa isaanii Doolaara triiliyoona 23tti tilmaamuu of keessaa qaba.
Chaayinaan biyyoota sagantaa kana keesatti hirmaachuuf waliigalan keesatti maallaqa ijaarsa daandii baaburaa, konkolaataafi buufata doonii gurguddaa ijaaruuf kan ooluu doolaara Ameerikaa triiliyoona tokko ta'u rammadeetti.
Biyyoonni projeektota kunniin ijaaran ammoo baankiiwwan Chaayinaarraa maallaqa liqaan akka argatan ta'a.
Sagantaa kanaan biyyuma ofii keessatti bu'uura misoomaa babal'isuuf, biyyota ollaafi darbees Chaayinaa waliin walqunnamuuf, biyyoonni akka Jibuutii, Itoophiyaafi Keeniyaa maallaqa hedduu liqaan fudhataniiru.
Bara 2017 liqaa Chaayinaan biyyoota Afrikaa rakkoo keessa jiran keessaa Chaad, Ertiraa, Mozaambiik, Koongoofi Sudaan Kibbaa kan heeraman yoo ta'u; Zimbaabweefi Itoophiyaan garuu muddama hamaa keessa turan.
Itoophiyaan qaama sagantaa kanaa ta'uun ijaarsa pirojektii Daandii Baaburaa Finfinneefi Jibuutii walqunnamsiisu dabalatee kaaniifis Chaayinaarra liqaa hedduutu irra jira.
Gariin yeroon liqaan kun itti kaffalamuu qabu gahee mootummaan Chayinaa yeroo dabalataa akka kennuuf Itoophiyaan gaafachaa akka jirtu qondolli olaana Itoophiyaa Beejingitti argamu miidiyaaleef himaniiru.
Akka ragaan Institiyuutii Qorannoo Ameerikaa Joon Hopkiinsiin bara darbe baasetti, bara 2000 irraa eegalee waggoota jiran keessatti Itoophiyaan baankiiwan Chaayinaarraa Doolaa biiliyoona 12 liqeeffatteetti.
Kun kanaan osoo jiruu Korri Belt and Road Initiative marroo lammataa tibbana Chaayinaa Beejiingitti qophaayerratti argamuuf Ministirr muummee Abiyy Ahimad garasitii imalaniiru.
Sagantaa kanaratti akka waliigalaatti waliigalteewwan haaraan ni mallataa'u, sagnatichaaf qajeelfamoonni haaraniis ni kaa'amu jedhamee eegama.
Carraa maaltu Belt and Road Initiative kana keessa jiraa?
Hayyuu Dinagdeefi Yunvarsiittii Finfinneetti barsiisaa kan ta'an Obbo Tashoomee Tafarree carraafi yaaddoo Belt and Road Initiative Itoophiyaafi biyyoota kana keessatti hammatamaniif qabaatu maal ta'uu akka danda'u BBC'tti himaniiru.
Biyyoota Afrikaa keessaa kan akka jalqabaatti karoora kana keessatti hammataman biyyoota sadii adda durummaan kan heeraman, isaanis Itoophiyaa, Keeniyaafi Ijiptidha jedhu Obbo Tashoomeen.
Akka ogeessi kun jedhanitti biyyoonni pirojektii kana keessatti hammataman Chaayinaa waliin qofa kan walqunnaman osoo hin taane, biyyoota Belt and Road Initiative keessatti heeraman 65 hunda waliin walqunnamu.
"Kana jechuun ammoo dinagdeedhaan yoo ilaalle kan addunyaa %30 waliin walqunnamu jechuudha. Lakkoofsa uumataatiin yoo ilaalle egaa %62 wajjin walqunnamu jechuudha."
Pirojektiin kun daandii ijaaruu irratti, buufatawwan doonii ijaaruu irratti, daandii baaburaa ijaaruu irratti waan xiyyeeffatuuf biyyoota kana waliin walqabata jedhan.
Yaaddoo dandeettii liqa deebisuu
Harooraa biyyoonni Afrikaa kuniifi Chaayinaan qaban kana keessumaa dandeettii liqaa deebisuu waliin walqabatee beektonni hedduu qeequ.
Itoophiyaan pirojektoota adda addaadhaaf liqaa ittiin hojjetanii deebisuudhaan (Commercial loan) maallaqa hedduu Chaayinaa irraa akka fudhatteetu jedhu Obbo Tashoomeen.
"Tokkoffaa liqaan kun yeroo gabaabaa keessatti kaffalamuu qaba. Lammaffaa ammoo dhalli isaas guddaadha. Amma liqaan kun yeroon itti kaffalamuu qabu (maturity date) ga'eera.
Haata'u malee, pirojektoonni kunneen hojjetamee hin xumuramne. Karaa biraan ammoo, malaammaltummaadhaan qarshiin liqaadhaan argame akka hin taane ta'ee babbadeera. Kanaaf, biyyattiin haala amma keessa jirtu kanaan liqaa kana deebisuu hin dandeessu. Kanaaf, irra deebiyanii waliigaltee haaromsatu jechuudha."
Haasaan dhimma kanaa Mudde keessa jalqabamuu isaa yadatanii, pirojektiin Daandii Baaburaa Finfinnee -Jabutii kana keessa %70 gara Dolaara Biliyeena 3 kan ta'u barri kaffalta isaa waggaa 10 gara waggaa 30'tti akka dheeratu mootummaan Chaayinaa waliigaltee isaa ibseera jedhan Obbo Tashomeen.
"Egaa akka yaadakootti Ministittirri Muummichaa waliigaltee kana mallattoodhaan dhugoomsuudhaafis deeman ta'a."
Hariiroo biyyoonni Afrikaa Chaayinaa waliin qabaniin miidhaarra gaarummaa isaa cimsuuf
Hariiroon biyyoonni Afrikaa Chaayinaa waliin qaban miidhaa qabaachuu malu caalaa bu'aan isaa akka caalu taasisuudhaaf maaltu ta'uu akka malus ni akeeka ogeessi dinagdee kun.
"Ejjennoo fudhatamuu qaban keessaa: Tokko liqaa kun jiraachuu qofa osoo hin taane walii galteen sun haala nuti barbaannuun ta'uu qaba. Lammata ammoo. erga walii galteen raawwatameen booda qarshiin argame sun waan barbaadameefi yeroo jedhameen hojiirra ooluu qaba. Sadaffaa irratti ammoo, hordoffiifi to'annoo cimaa taasisuun karaa malaammaltummaa irraa bilisa ta'een waan karoorfameef ooluu mirkaneeffachuu feesisa."
Liqaan Chaayinaa Afrikaa gabroomsuuf moo deeggaruuf?
Kora Afrikaa Chaayinaa irratti, chaayinaan liqaa dabalataa Afrikaaf Doolaara biiliyoona 60 kennuushee himteetti


text:
(Betru Dibaba)
Rippabilikni Dimokiraatawa Fedaraalawa Itoophiyaa Mootummaa Federaalawaa fi Naannoleen kan caaseffame dha, Heera Federaalaa keewwata 50(1). Keewwanni kun karaa lamaan hiikamuu danda’a. Mootummaan Federaalaa fi Naannolee walitti ida’amanii (coming together) Rippabilika Dimokiraatawa Federaalawa Itoophiyaa uuman jechuu ta’uu danda’a.
Yookin, Rippabilikni Dimokiraatawa Federaalawa Itoophiyaa Mootummaa Federaalaa fi Naannolee hammata (holding together) jechuu ta’a. Hundaafuu, Mootummaan Federaaa fi Naannolee jiraachuunii fi aangoowwan mootummaa sadan; seera tumuu, seera rawwachiisuu fi abbaa seerummaa akka qaban ifa, keewwata 50(2).
Aangoowwan sadan mootummaa kanneen raawwachuuf immoo Mootummaa Federaalaas ta’ee kan Naannolee galii, gibiraa fi ashuura, mataa isaanii qabaachun dirqama. Kanumaanis, Mootummaan Federaalaa aangoo qabu raawwachuuf gibiraa fi ashuura isa barbaachisa, Naannolees akkanuma ni barbaachisa.
Heerri Federaalaa keewwatni 51(10) qixa kanaan akkasitti tuma:-
Aangoo maddawwan galii Mootummaa Federaalaaf kennamaniitin gibira fi ashuura ni murteessa; ni bulcha; baajata Mootummaa Federaalaa ni wixina, ni raggaasa; ni bulcha.
Keewwata 52 (1) jalatti, [A]angoon Heera kanaan addaan foo’amee Mootummaa Federaalaf (exclusive power) yookin Mootummaa Federaala fi Naannoleef waliin (concurrent power) ifatti hin kennamin aangoo Naannoo (residual power) akka ta’e erga tume booda, keewwanni 52 (2) aangoo Naannolee gariin kan tarreessu (illustrative lists) yoo ta’u, isaan keessaa keewwanni 52 (2, e) haaluma keewwata 51(10) jalatti ibsameen:-
Daangaa madda galii Naannichaaf murteeffameen gibiraa fi ashuura ni murteessa; ni funaana; baajata Naannichaa ni baasa; ni raawwachiisa.
Heerri Mootummaa Oromiyaa Fooyya’e, Labsii lakkoofsa 46/1994, keewwatni 47(2, h) kanuma armaan olii ibsa.
Adda ba’iimsi aangoo (dichotomy of taxation power) Mootummaan Federaala fi Naannolee gibiraa fi ashuura irratti qaban Heeran kan adda ba’e ta’uusaa ti. Mootummaan Federaalaa fi Naannoleen ittigaafatamummaa fi hojiiwwan seeran, Heera Federaalaa irraa jalqabee, kennamaniif raawwachiisuf baasii isaan barbaachisu karaa-karaa isaanii of da’nda’u; hojii bakka bu’ummaan raawwatuuf (fakkeenyaf bu’uura keewwata 80 (2 fi 4)’n yammuu manneen murtii Naannolee aangoo manneen murtii Federaalaa bakka bu’ummaan abbaa seerummaa kennan) baasii barbaachisu garee bakka bu’ummaa sana kennetu danda’a; keewwata 94(1).
Itti aansuun caaseffamaa fi tarreewwan aangoo Mootummaa Federaalaa fi Naannoolee gibiraa fi ashuura irratti qaban ilaalutu barbaachisaa dha. Caaseffamni isaa aangoo kophaatti Mootummaan Federaalaa yookin Naannolee (exclusive power of taxation), kan walii wajjinii (Concurrent power of taxation), fi kan addaan foo’amanii hin kennamin (Undesignated power of taxation) jedhamaniiru. Bu’uuruma caaseffama kanaan tarreewwan isaa akka armaan gadiitti arganna.
A. Aangoo gibiraa fi ashuura Mootummaa Federaalaa:-
(Federal power of taxation) Keewwata 96
1. Mi’oota ba’anii (exports) fi galan (imports) irratti qaraxa gumrukaa (custom duties), taaksii (tax), fi kaffaltiiwwan kan biroo (other charges) ni ramada; ni funaana.
2. Qacaramtoota Mootummaa Federaalaa fi dhaabbilee idil aaddunyaa (income tax on employees of Federal and international organizations).
3. Dhaabbattoota misoomaa abbummaa Mootummaa Federaalaa (interprises owned by Federal Government) jala ta’an gibira bu’aa daldalaa (profit), gibira hojii (income), taaksii gurguraa (sales), fi eksaayizii (excise) ni ramada; ni funaana.
4. Galiiwwan lotorii Biyyoolessaa (national lotteries) fi yaalii carraa kan biroo (other games of chance) irratti taaksii ni ramada; ni funaana.
5. Galiiwwan (taxes on the income) geejjibaa qilleensaa, baaburaa fi galaanaa irratti taaksii ni ramada; ni funaana.
6. Galii manneenii fi qabeenyota biroo abbummaa Mootummaa Federaalaa jalatti argaman irratti gibira ni ramada; ni funaana; ni murteessa.
7. Kaffaltiiwwan hayyamootaa fi tajaajiloota (charges on relating to liceses isued and services) qaamolee Mootummaa Federaalaa kennan irraa maddan ni ramada; ni funaana.
8. Taaksii moonopolii (taxes on monopolies) ni ramada, ni funaana.
9. Qaraxa gurgura teembeeraa Federaalaa (Federal stamp duties).
B. Aangoo gibiraa fi ashuura Naannoo:-
(State power of taxation) Keewwata 97
1. Qacaramtoota bulchiinsa fi dhaabbattoota Naannoo irratti gibira hojiin ni ramada; ni funaana.
2. Kaffaltii itti fayyadama lafaa ni ramada; ni funaana.
3. Qote bultoota dhuunfaadhaan qotanii (private farmers) fi waldoota hojii gamtaan gurmaa’an (farmers incorported in cooperative associations) irratti gibira galii hojii qonnaa ni ramada; ni funaana.
4. Daldaltoota dhuunfaa Naannichatti argaman irratti gibira bu’aa daldalaa fi taaksii gurgurtaa ni ramada; ni funaana.
5. Naannicha keessatti geejjiba bishaan irra taasifamu irraa galii argamu irratti gibira ni ramada; ni funaana.
6. Bulchiinsa Naannootti galii manneenii fi qabeenya kan biroo abbummaa dhuunfaa jala jiran irraa argamu irratti gibira ni ramada; ni funaana; manneenii fi qabeenyota kan biroo abbummaa isaanii jalatti argaman irratti kiraayii ni kaffalchiisa.
7. Dhaabbattoota misoomaa abbummaa bulchiinsa Naannoo jalatti argaman irratti gibira bu’aa daldalaa fi hojii, taaksii gurgurtaa fi eksaayizii ni ramada; ni funaanu.
8. Keewwata 98, keewwata xiqqaa 3’n kan ibsame akka eegametti ta’ee hojiiwwan albuudaa (mining operations) irratti gibira galii albuudaa, kaffaltiiwwan rooyalitii (royalities) fi kiraa lafaa ni ramada; ni funaanu.
9. Kaffaltiiwwan hayyamoota fi tajaajiloota qaamota bulchiinsa Naannoon kennaman irraa maddan ni murteessu; ni funaanu.
10. Kaffaltii royaalitii bosona (forest resources) irraa argamu ni murteessu; ni funaanu.
Heerri Oromiyaa keewwatni 47(2 i-m, o, p) kanuma cimsa.
C. Aangoo gibiraa fi ashuura waliinii:-
(Concurrent power of taxation) Keewwata 98
1. Dhaabbattoota misoomaa walii wajjin hundeessan irratti gibira bu’aa daldalaa, gibira hojii, taaksii gurgurtaa fi eksaayizii walii wajjin ni ramadu; ni funaanu.
2. Bu’aa daldalaa dhaabbattoota (profits of companies) fi gahee bu’aa abbootii aksiyoonaa (dividends) irratti gibira fi taaksii gurguftaa walii wajjin ni ramadu; ni funaanu.
3. Hojiiwwan albuudaa gurgurtaa fi hojiiwwan peetirooliyeemii fi gaazii kam irrattiyyuu gibira galii fi kaffaltiiwwan rooyalitii walii wajjin ramadu; ni funaanu.
Heerri Oromiyaa keewwatni 47(2, n(i-iii)) kanuma tumsa.
D. Aangoo gibira fi ashuura addaan foo’amanii hin kennaminii:-
(Undesignated powers of taxation) Keewwata 99
Aangoowwan gibiraa fi ashuura ramaduu Heera kanaan adaan hin foo’amanii hin kennamin waan ilaalun Manni Marii Federeeshinaa fi Manni Marii Bakka Bu’oota Uummataa walga’ii walii wajjiniin (in joint session) sagalee harka sadii keessaa lama ta’een murteessu.
Faayidaan keewwata kanaa maddawwan gali gibiraa fi ashuura yeroo Heerri ragga’etti biyya keenyatti hin beekamne yookin gara fuulduraatti beekaman Mootummaa Federalaaf yookin Naannoleef, yookin waliin ramaduuf kaayyeeffamee ti. Haaluma kanaan Taaksiin Gatii Dabalataa (Value Added Tax, aka VAT ) Mootummaa Federaalaf bu’uura keewwata 99’n murtaa’eefii jira.
Haa ta’u malee, tumaaleen Heeraa armaan olii bakka jiranitti, Mootummaan Federaalaas ta’ee kan Naannolee, keessattuu kan Naannoo Oromiyaa ‘Galiin argamuu (revenue sources) fi baasiin (expediture patterns) mootummaa wal hin gitu’ (fiscal imbalance) jechama jedhuun ramaddii fi funaansa gibira fi ashuuraa mootummaan kaa’en uummanni mormaa jiraachun beekamaa dha. Sababoota rakkina kanaa keessaa gurguddoowwan shan barreeffama kanaan adda ba’aniiru.
1. Aangoo Heeran caaseffame, Mootummaa Federalaa fi Naannoleef kophaatti, waliin fi osoo hin foo’amin hafan adda baasanii beekuu dhiisuu,
Maddi rakkoo kanaa, sababa caaseffamaa fi qooddannaan (structure an division) gibiraa fi ashuuraa Mootummaa Federaalaa fi Naannolee gurmaa’insa Federaalawa caaseffame haala hordofeen funaanamuu dhabuu isaa ti. Sababa kanaan, gibirri Mootummaan Federaalaa yookin Naannoon ramadamuu fi funaanamuu qabu hin ramadamu; hin funaanamu jechuu dha.
2. Gibirri fi ashuurri ramadame madda isaa wajjin kan wal qabannee ta’uusaa,
Maddi rakkoo kanaa, sababa gosti gibiraa fi ashuura ramadamuu fi funaanamu madda gibiraa fi ashuuraa akeekamee irraa yammuu adda ba’u dha. Sababa kanaan, tarreewwan madda gibiraa fi ashuuraa keewwata 96 hanga 98’tti adda bahan wal jala darbu. Fakkeenyaf, gibirrii fi ashuurri galii tarree madda gibiraa fi ashuura irratti ramadamuu fi funaanamuu qabu, madda galii gibiraa fi ashuura bu’aa daldalaa yookin gibira gurgurtaan ramadama; funaanama jechuu dha.
3. Gibirri fi ashuurri ramadame kan sirnaan hin qoratamne ta’uu isaa,
Kun rakkoo tilmaama fi gosa gibiraa fi ashuura ramadamuu fi funaanamu, fi tilmaamamuun wal qabata. Maddi rakkina kanaa immoo tilmaama fi gosa gibiraa fi ashuura ramadamuu fi funaanamu (haalan) qorachuu dhiisu dha. Fakkeenyaf, gama tokkoon, galii, bu’a daldalaa yookin gurgurtaa qorachuu dhabuu ta’a. Gama biraanis, tilmaama gibiraa fi ashuura waggaa keessaatti shallagamu tilmaama hojii maddi gibiraa fi ashuuraa irratti ramadamuu fi funaanamu adda hin ba’u jechuu dha. Dogoongora kanaan, gibirri fi ashuurri madda gibiraa fi ashuura waggaa guutuu hojjetame irratti ramadamuu fi funaanamu, madda gibiraa fi ashuuraa ji’a lama qofa hojjetame irratti ramadamuu fi funaanamu wal qixa ramadama; funaanama. Kunis rakkoo gibiraa fi ashuura ramaduu fi funaanuu irra darbee saaxilama haqaa haawaasa (social unjustice) fida.
4. Gibirri fi ashuurri ramadame tajaajila keenamu wajjin kan wal hin gitne ta’uu isaa,
Kaayyoon dhumaa aangoowwan mootummaaf kennamee fi akka raawwatu gibira fi ashuura ramaduu fi funaanuun barbaachiseef aangoo fi ittigaafatamummaa tajaajila kennuu akka bahuuf ta’uun dagatamuu hin qabu. Gibirrii fi ashuurri funaanamu tajaajila hawaasaaf, duraa duuban, hin oolu yookin kan wal hin gitu (unproportional) taanan kaayyoon gibirrii fi ashuurri ittiin ramadamuu fi funaanamu hin jiru.
5. Mootummaan Federalaa gibira fi ashuura Mootummmaa Naannoo irratti gibiraa fi ashuura funaanuu isaan,
Maddi rakkoo kanaa immoo wal saamicha (intra jurisdictional compitetion) . Tarreen fi maddi gibiraa fi ashuuraa Mootummaa Federaalaf Heeran kenname Mootummaa Naannoleen ramadama; funaanama taanan rakkoo tokko. Yookin, tarree fi maddi gibiraa fi ashuuraa Heeran Naannoleef kenname, Mootummaa Federaalan ramadama; guurama taanan rakkoo biraa ti. Hojmaatni akkanaa, rakkoo gibiraa fi ashuuraa kan uumu qofa osoo hin taane sirna Federaalizimii Heerri akeeku cabsa. Aangoo Mootummaa Federaalaa kan Naannoleen kabajuu qaban, akkasumas aangoo Naannolee Mootummaan Federaalaa kabajuu (full faith and credit) qabu diiga.
Yaadawwan furmaataa:-
1. Aangoon Mootummaa Federaalaaf kenname Naannoleen kabajamuu qaba. Akkasumas, aangoon Naannoleef kenname Mootummaa Federaalan kabajamuu qaba. Caaseffamni fi tarreen ramaddii fi funaansi gibiraa fi ashuura Mootummaa Federaala fi Naannoleef kophaatti, waliin fi osoo hin foo’amin Heeran tumame bu’uuruma kanaan hojii irra ooluu qaba.
2. Mootummaan Federaalaa fi Naannolee gibiraa fi ashuura yammuu ramadan, gibiraa fi ashuura gaafatamu madda isaa wajjin kan wal qabate ta’uu mirkaneessuu qabu.
3. Mootummaan Federaalaa fi Naannolee gibiraa fi ashuura yammuu ramadan, gibiraa fi ashuura ramadamuu fi funaanamu sirnaan qoratamee kan murtaa’e ta’uusaa mirkaneessuu qabu.
4. Hariiroon gibira fi ashuura ramadamuu fi funaanamu, fi tajaajilli hawaasaf dhiyaatu wajjin kan wal gituu fi hordoffiin gibiraa fi ashuura funaanamee ifa ta’uusaa mirkaneessuu qabu.
4. Hariiroon gibira fi ashuura ramadamuu fi funaanamu, fi tajaajilli hawaasaf dhiyaatu wajjin kan wal gituu fi hordoffiin gibiraa fi ashuura funaanamee ifa ta’uusaa mirkaneessuu qabu.
*********


text:
Addunyaan bara 2016 dhumachuuf deemu kana ispoortii hedduu irratti dorgomte.Atileetota haaraa kuma hedduu biyya biyyaa walti dhufanitti garuma jiranitti diidatti walii yaahee jabeennaa fi dandeetti ufii addunyaa agarsiisfate.
Olompikii,parliymipik,dorgommii kubbaa miilaa,atileetiksii fi waan hedduu irratti dorgomtee medaaliyaa kuma hedduutti guuratte.
Olompikii Riyoo,Biraazil:
Dorgommiin tun dorgommii atileetota kuma hedduu irrattiw al morkatan.Gazexeesitota addunyaa 11,000 tahanitti oduu tana afaan afaaniin addunyaatti himuuf itti yaahe.
Amerikaan atileetota 500 tahan Oolompikii Riyootti dorgomsiifatte. medaaliyaa 121 haratte tokkeessoo taate.Medaaliyaa kana keessaa warqiin 46.
Gireet Biriteyen medaaliyaa 67 argatte kana keessaa warqii 27n galatte.Chaayinaan sadeessoo baatee medaaliyaa 70 guurrattee kana keessaa warqii 20.
Keenyaa medaaliyaa 13 kana keessa warqii jaha argatte.Itoophiyaan medaaliyaa saddeetiin galattee kana keessaa warqiin tokko.
Federeshiiniin Waldaa Atileetiksii Addunyaa(IAAF) Almaaz Ayyaanaatii fi atileetii Jameeyikaa Useen Booltii (athletes of the year) atileetota bara 2016 jajjaboo jedhee badhaase.
Almaaz Olompiki Riyoo bara 2016 irratti M10,000 rekordi haaraan mootee warqii badhaafamtee M5000 ammoo naasii argatte.
Useen Boolti dorgommii Olompiki sun irratti M100,200 fi 400 moohee warqii guurratee.Nama kun duruu hin cehuu hin ‘akak qaanqee xinniqa’ jedhanii maqaan addunyaatti beekama.
Itoophiyaan bara 2016 keessaa haga ammaa barreessuutti jirru kanatti akka bulchootii atileetiksii federeshiinii jedhanitti biyya alaatti dorgommii gugurdoo torba irratti dorgomte biyya keessatti ammoo dorgommii 15 qopheessitee dorgomsiifatte. Egerillee hagas caalaa qopheessina jedhan bulchootii.
Atileetota miidiyaan addunyaa bara 2016 keessa waan isaanii guddisee dubbate tokko Fayyisaa Leellisaati. Fayyisaan atileetota addunyaa irratti dirree dorgommii keessatti mallattoo mormii agarsisani wantii warri jedhee fi tolche mataa dubbii addunyaa taate keessaa tokko tahe.Mallattoo mormii Oromoo Fayyisaan istaadiyoomi Riyoo keessatti agarsiisee fi wantii innii agarsiiseef oduu media addunyaa taate.Rakkoo Oromoon keessa jirtu agarsiisuuf mallattoo sun agarsiise jedhee Amerikaa fi garuma deemu cufatti himaa bahee ammallee ittuma jira.
Huffington Post mata-duree oduu isaa irratti Fayyisaa fi atileeota addunyaa bebeekamoo mallattoon jarii dorgommii keessatti agarsiise istaadiyoomii chochoote jedhee oduu isaa gugurdoo bara 2016 keessatti mataa duree tolchee barreese.
Waancaa kubbaa miilaa dubratoota Afrikaa ta baranaa Naayjeeriyatti moo'e. Naayjeeriyaan biyya dorgommii tana qopheessite Kaameruun 1-0 moote marroo saddeetessoof waancaa fudhatte.
Dorgommii kilaboota Ingiliish EPL eegii jalqabanii amma torbaan 18 keessa jiran. Chelsiin ta hardhaa kilabii Bournemouth, 3-0, moote waliin dorgommii EPL 12 waluma gula mootee seenaa hojjatte.Amma kialbii Arsenaalii bara tokko keessa adoo hin moohamin marroo 13 geette gahuuf deemti.
Gama atilletiksiitii ammallee atileeti Genzebee Dibaabaalleen atileetii bara 2016 keessallee fiigicha M1500 fi 5000 dabalee rekordii hedduu qabachuun beekamtu keessaa tokko taate. Leenjisaa isii Jaamaa Ademilleen baruma 2016 keessa qorsa akka namii cehee hin dadhamne nama tolchu irratti argani jedhanii Ispeens keessatti qabanii qorachaa bahan.
IAAF bara kana keessaa atileetota biyya hedduu fkn Keenyaa,Raashiyaa fi biyya akka akkaa qorsa humna namaa kennu fudhatanii dorgoman jedhee hedduu dorgommii keessaa baasee badhaasallee irraa guurrate.
Gama kubbaa miilaatin barana Kiristiyaanoo Ronaaldootti badhaasa FIFA ka Balloon D’or jedhan argate.
Badhaasii kun ka atileeti taphaan beekamaa tahe kophee warqii badhaasan. Ronaaldoon dhalotaan Portugiizii kilabii La Liga keessatti garee Real Madriidiif taphata.
Sadarakaa FIFA kubbaa miilaa dhiiraa addunyaan 2016
1.Arjentiinaa
2.Biraazsil
3.Jermenii
4.Chiilee
5.Beljiyeem
28.Amerikaa
Afrikaa keessaa
1.Senegaal-----addunyaatti 33esoo
2.Kotidivoori---addunyaatti 34essoo
3.Tuniziyaa----addunyaatti 35essoo
4.Masrii---------addunyaatti 36essoo
Sadarakaa FIFA kubbaa miilaa dubartootaa bara 2016
1.Amerikaa
2.Jermen
3.Faransaay
4.Kanadaa
5.Ingilaandi
Afrikaa keessa
1.Naayjeeriyaa ----akka addunyaatti 35essoo
2.Gaanaa--- -------akka addunyaatti 45essoo
3.Kaameruun ------akka addunyaatti 47essoo.
Shaampiyoonaan waancaa kubbaa miilaa kilaboota addunyaa (FIFA World Cup Clubs 2016) barana Jappaanitti qopheessan kilabii Real Madriid.
Kilabiin tun tana waliin marroo sadii waancaa akkanaa moote. Real Madrid kilabii Jappaan Kashimaa Antilers 4-2 garaftee waancaan galatte. Goolii afran tana keessa Ronaaldoon sadii saaphannaatti caqqaalate.Awurooppaan tana waliin marroo 13 waancaa akkanaa moote jechuu.
Dorgommiin Kilaboota waancaa kubbaa miilaa tana kilabii tokko tokkotti ardii addunyaa torbaanuu keessaa filatamee Muddee 8-18 taphachaa bahe.
Dorgommii kialbootaa waancaa kubbaa miilaa addunyaa baranaatiif gama Afrikaatii kilabii Afrikaa Kibbaa Mamelodi Sundowns F.C. dabrel
Addunyaan baruma baraan jabeennaa fi dandeettii gama ispoortiitiin qabdu wal agarsiifachuuf dirreetti walii yaati.Baruma baraan atileetotii haarahii waan mamaa hojjatan jalaa oli bahaa dhufan.


text:
Yunaaytid Isteetes keessatti talaaliin farra dhukkuba Koviid-19 Wiixata Muddee 14 bara 2020 kaasee kennamuu jalqabee jira.
Yeroo talaaliin kennamuu jalqabetti lakkoofsii namoota Amerikaa keessatti dhukkuuba Koviidiin dhumanii 300,000 ga'e ture.
Kutaa Yunaaytid Isteetes kan taatee Laas Veegas magaalaa Navaadaa keessa kan jiru hospitaala "Saan Maartin" jedhamu keessatti Narsii (RN,BSN) ta'uun kan hojjataa jiran Obbo Nigusee Riqituu warra talaalii kana fudhate keessaa tokko. Erga talaalicha fudhatanii boodas mallattoo addaa ykn rakkoon isaan mudatee akka hin jirre dubbatan.Namnii martii sodaa tokko malee talaalii kana akka fudhachuu qabu Gorsan.
Gabaasa Guutuu Caqasaa.


text:
Finfinnee/Oromiyaa: Neftegnan Qabeenya Oromoo waan taheef!
Finfinneetti Qabeenya Ummata oromoo kan tahe #RiftValleyUniversity dameewaan 3 fi waajjira TV OBS dabalatee akka agartan kanatti Nafxanyoonni miidhaa guddaa irraan qaqqabaniiru.
Akka karoorri isaani kuni raawwatamuf Torbee lamaan dura Qawwee heeyyama seeraan qabu waardiyyoota yunivarsiticha irraa “shaneedhan walitti dhufeenya qabdu jedhamee shakkama” jedhanii irraa guuranii haala akkanaatis saaxilan. Argaa yaa Oromoo!! Maali cubbuun akkanaa!!