c: text/html

text:
Hir’inaafi hiyyuma mataa isa cabseef kan hin jilbeenfanne, halkaniifi guyyaa jireenya qabsoo abbaafi haatisaa keessa ce’anii as ga’an homaattuu kan hinlakkoofne Sarbeessaan ilma maatii qotee bulaati. Gidiraa ijoollummaan mataa isa cabsaa ture hunda har’a irra taa’ee gaafa yaadu himala inni taasise hundi har’a isaaf mudannoo godaannisaa hindagatamnedha. Sammuusaan kanatti qabamee mul’ata fuulduraa kan akka abiddaa … Continue reading Albuuda Qabsoon Boodaa
Category: Asoosama
Magaalaa guddaa Oromiyaafi Itoophiyaa kan taate Finfinnee keessattidha.Ji’a Waxabajjii bara 2002.Guyyaansaa Dilbatadha.Guyyaan kun guyyaa boqonnaakoo waan ta’eef hiriyaakoo dhukkubsatee mana waldhaansa fayyaa,Xuqur Ambassaa ciisee waldhaanamaa jiru gaafadhee, sana boodammoo nama meeshaa daldalaa biyya alaatii naa fichisiisuutti horii kennuuf sagantaan qabadhe.Manni waldhaansa fayyaa Xuqur Ambassaa kun keessummoota dhukkubsattoota dubbisuu barbaadaniif sagantaa baase irratti, Guyyoota Dilbataafi Sanbataa … Continue reading Yaa biyyoo Nanyaadhu
Magaalaa guddaa Oromiyaafi Itoophiyaa kan taate Finfinnee keessattidha.Ji’a Waxabajjii bara 2002.Guyyaansaa Dilbatadha.Guyyaan kun guyyaa boqonnaakoo waan ta’eef hiriyaakoo dhukkubsatee mana waldhaansa fayyaa,Xuqur Ambassaa ciisee waldhaanamaa jiru gaafadhee, sana boodammoo nama meeshaa daldalaa biyya alaatii naa fichisiisuutti horii kennuuf sagantaan qabadhe.Manni waldhaansa fayyaa Xuqur Ambassaa kun keessummoota dhukkubsattoota dubbisuu barbaadaniif sagantaa baase irratti, Guyyoota Dilbataafi Sanbataa … Continue reading Yaa biyyo Nanyaadhu
Namni sadarkaa jireenyaa adda addaa keessa akka darbu nama hundumaaf ifaadha. Yeroo sadarkaa jireenyaa kana keessa darbus ilaalcha inni ittiin wantoota isa quunnaman ilaalu, ilaalcha adda addaa ta’a jedheen yaada. Kana malees ilaalcha isaanii keessatti mul’ata ittiin waa ilaalanii adda baafatan namootni hin qabnes baayi’een jiru. Kanaaf yeroo hedduu namootni akka kanaa ni ilaalu malee … Continue reading Akkaataan Ilaalchaa Akkaataa Jireenyaaf Murteessadha!
Namni sadarkaa jireenyaa adda addaa keessa akka darbu nama hundumaaf ifaadha. Yeroo sadarkaa jireenyaa kana keessa darbus ilaalcha inni ittiin wantoota isa quunnaman ilaalu, ilaalcha adda addaa ta’a jedheen yaada. Kana malees ilaalcha isaanii keessatti mul’ata ittiin waa ilaalanii adda baafatan namootni hin qabnes baayi’een jiru. Kanaaf yeroo hedduu namootni akka kanaa ni ilaalu malee … Continue reading Akkaataan Ilaalchaa Akkaataa Jireenyaaf Murteessadha!
Joorseen utuu gargaarsa hin dhabin haala kashalabbummaa isaa irraa kan ka’e barumsa isaa kutaa saddeet irratti dhiisee warra isaa jalaa badee magaalaa Finfinnee keessa hojii hanna irratti bobba’ee jiraata. Magaalaa Finfinnee gabaa ganda Agamsaa (Markaatoo) ,Malkaa Daabbuus (naannoo irraangadee karaa Charchil) Roobii (Nafaas silkii) Baddaa Ejersaa (Raas Kaasaa) Birbirsa Gooroo (Piyaassaa) jedhamanii fi walumaa galatti … Continue reading Joorsee
Dhala namaa bineensotaa fi uumama lubbu qabeeyyii kanneen biroo irraa waan adda baasan keessaa inni tokkoo fi guddaan afaan ykn qooqaa jechoota hedduu seeraan wal duraa duuba tarreeffamanii himaan yaada dabarsaniin dubbatee waliif galu qabaachuu isaa ti. Afaan ittiin waliigalamu kunis meeshaa duudhaan, safuun, eenyummaa fi aadaan saba tokkoo ittiin ifatti ba’u (dha). Uummanni afaan … Continue reading Afaan Oromoo: Afaan guddicha
Halkaaniifi ganama addaan hinbeeku. Halkan isaaf bariidha; ganamni immoo isaaf guyyaadha. Halkan baha; halkan gala. ni fiiga; takka turu immoo ni sussuka. Barii waca sinbiraafi yaasa saree baha. Halkaan bobbaa bineensotaa gala. Fira hinqabu; rakkina garuu hindhabu. Ganama barii Gaara Cilaalootti ol lulluka. Gabaa hin ooluu yeroo achi gahe akka cabbii cabbaa’a. Qorri Gaara Cilaaloo … Continue reading Kaayyoof

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qeerroo Yuuniversiitii Saayinsii fi Teeknolooji Adamaa har’a jechuun Ebla 29/2014 barii irraa Eegalee Diddaa isaa dhoose.
Qeerroon Yuuniversiitii Saayiinsii fi Teeknoloojii Adamaa kumaatamatti lakka’aman Qophii isaa kaleessa kan fixe,har’ammo baratoota naannoo mana kitaaba fi mana nyaatatti harca’uuf yaalaan walitti qabachuun “ka’i bahii mirga abbaa biyyummaa kee falmadhu”jechuudhaan haala moora dallicha humaa ol sodaa keessa galcheen Dhadannoo armaan gadii dhaggeessifachaa jira.
1.Finfinneen,handhuura keenya kan nurraa hin cinne,irraatti duuna hin kenninu kunnee
2.Heerriifiseerri Oromoof hin hojjenne,Oromoorattis hojjechuuhinqabu.
3.Saamichi lafaa fi qabeenya Oromiyaa dhaabbachuu qaba.
4.Godina Addaa Oromiyaa Naannawa Finfinnee,Finfinneetti dabaluun heera biyyaatti cabsuudha.
5.Mootummaan feedaraalaa lafa naannolee irratti aangoo homaatu hin qabu
6.Siidaan Miniliik handhuura Oromiyaa finfinneedhaa haa buqqa’u
7.Afaan Oromoo ,Afaan feedaraalaa Biyyoolessaa haa ta’u.
8. Hayyoonni fi Barattootni Oromoo, Oromummaan ya akkamanii mana
hidhaa jiran haa gadhiifaman.
9 .Abbaan biyyummaa Oromoo,Oromiyaan haa mirkanooftu.
10.Mirgi hiree murteeffannaa nuu haa keennamu!
Dhaadhannoo kana mara dhaggeesisaa mooraa hunda edda waliin gahanii booda gara magalatti bahanii dhageessifachuuf turaan iyyuu humni Bittineessa Wayyanee humnaan, karra irratti dhorke Mooratti deebisuun himame.
Kanumatti fufuun Bulchinsi mooraa Yuuniversitichaa Humna Bittinneessa meeshaa guutuun Yuuniversiitichatti Ol naquun hirirri nagaa jajjabeen Yuuniversiitii Saayiinsii fi Teeknoloojii Adamaa gochaa jiraan kana bittineessisisuuf yaalee ture garuu sabbontotni,baratootni Oromoo laphee dhiirummaan fuuldura dhaabbatani mormaa akka jiraan ibsaniiru.
Ijoollonni maqaan isaani armaan gaditii eerraman kunneen akkuma namoota dhuunfaa tokkoo hiriira nagaa dhimma eenyummaa Oromoon yeroo ammaa kanatti bakka maratti gaafachaa jiruuf, akka walii galatti ummanni magaalaa Adaamaa fi barattootni Yuunniveersiitii saayinsii fi Teeknooloojjii Adaamaa bahuuf dhaamsa dabarsaan,Ebla 29/4/2014 sa’aa 1:00 irraa eegala jedhanii beeksisa maxxansan arganii ijoollonni kunnen illeen wamicha eenyummaa Oromummaaf sa’aa jedhameefi bakka jedhameetti argamaniiruu.
Sabboontota ilmaan sabaa eenyummaa isaanii OROMUMMAAF bakka buuten isaani dhabamee keessaa:
1. Eebbisaa Malkaa- Hojetaa fi miseensa Filmii Caayaa Piroodaakshinii magaala Adaamaa.
2.Ayyaantuu Jaalataa- sabboontuu fi Miseensa Caaya Piroodaakshinii M/Adaamaa.
3.Siddisee Jaarraa->> >> >> >> >>
4.Nuhoo Guddataa- hojetaa >> >> >> >> >> >>
5.Bilisummaa Lammii= sabboonaa fi jiraataa M/Adaamaa
6.Ifabaas Boruushee= hojetaa fi jiraataa M/ Adaamaa
7.Tulluu Baabsaa =sabboonaa fi jiraataa gara keellaa M/Adaamaa
8.Iftiyoom Ittaanaa = sabboontuu fi jiraattuu m/Adaamaa
9. Bultum…………….Barataa dha m/Adaamaa
kanneen hidhaman hedduu yemmuu tahan yeroof maqaan arganne kananqofa.akkasumas Yuuniveersittii irraa ijoolleen ukkaamfan hedduu yemmuu tahan yeroof maqaa isaani argachuu hin dandeenye.
HUB.ijoollonni kuni ganama sa’aa 2 fi 3 gidduutti waardiyyoota Wayyaanen daandii yuuniveersitii fuulduratti kan qaban yemmuu tahuu mana hidhaa kamitti akka hidhaman hanga yonaatti beekuu hin dandeenye.
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Ebla 29,2014 Gabaasa Qeerroo Shaambuu
Diddaan Mootummaa wayyaanee irratti jabaachuudhaan kan itti fufe Godina Horroo Guduruu Wallaggaa aanaa Jaardagaa Jaartee Mana barumsaa sadarkaa Lammaffaa fi Qophaainaa Aliiboo keessatti finiinee itti fufe. Barattootni sadarkaa lammaffaa, sadarkaa 1ffaa fi Qophaainaa mana Barumsaa Aliiboo keessaa baratan Gaaffiin Uummata Oromoo kan Bilisummaa fi Walabummaa Oromiyaa deebiuu qaba, Kan Uummata Oromoo same haa buqqau, Finfinneen handhuura Oromiyaati, Kanneen hidhaman haa hiikaman jechuudhaan kan itti fufan yoommuu tahu Mootummaan wayyaanee garuu barattoota Oromoo gaaffii mirgaa gaafatan Gaaffiin keessan Gaaffii ABOti jechuun waraanaa fi Poolisa itti bobbaasuun reebicha irraan geessisaa jira. Mootummaan wayyaanee dhiibbaa kamuu gaggeessus gaaffii mirgaa irraa akka hin dhaabbanne kan mirkansan Qeerroon magaala Aliiboo barattootni mana Barumsaa Amuruu, Saqalaa, Haratoo, Shaambuu fi Fincaaaa waamicha Oromummaa keenya akka nuu dhageessan jechuun kan dhaammatan yoo tahu Uummatni Oromoo bakka maraa kaee qabsoo eegalamee fi wareegama kaffalame Bilisummaan akka mirkansu waamicha Oromummaa dabarfatanii jiran.
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Ebla 29,2014 Gabaasa Qeerroo
Fincilli diddaa gabrummaa itti fufuun gootonni Qeerrooo Bilisummaa Oromoo magaalaa Naqamtee keessa jiraan diddaa jabeessuun har’a sa’aa 6:00 ganama irraa kaasee mana barumsaa Biiftuu irratti kan eegale uumataan wal qabtee diddaan itti fufuu gabaafame. Haala kanaan loltooti Mootummaa Wayyaanee barattoota Oromoo reebuu fi dararuun eenyummaa isaanii xiqqeessuun waan itti fufee jiruuf jecha Oromiyaan biyya abbaa qabu taatee bilisummaa barbaadna jechuun alaabaa Habshaa gubuun diddaa isaanii itti fufan. Haala kanaan loltooti Wayyaanee maqaan Agaazii jedhaman humna guddaan barattoota irratti bobba’anii akka jiran gabaasi nu gahe addeessa.
Gama biraan diddaan magaalota Gudearii fi Dambi Doolloo keessatti itti fufee jira.Magaalota Shambuu fi kannen hafan keessattis sa’aa kana akka eegalee jiru hogganni Qeerroo bilisummaa Oromoo ibsee jiraachuu dhagahama.
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
FDG Ambo Keessatti Qabate Daran Jabaachuu Irraan Waraanni Wayyaanee Gaaza Nama Boosisuun gadi dhiisuu fi reebicha akkasumas rasaasaan Oromoota reebaa jiraatu illee gaaffii mirgaa gaafachuun duuubatti hin deebine.
Waraanni Agaaxii jedhamu Barataa Oromoo Abirihaam Suufaa adda isaa irra rasaasaan rukutuun FDG daran hammeesse!
Ebla 29/2014 Goototni Barattootni Oromoo, Yuunibarsiitii Amboo Damee Awwaaroo,fi Barattootni m/b Amboo sadarkaa 2ffaa, Qopha’inaa fi sadarkaa 1ffatiin FDG dhoofamee guutummaatti Uummata Magaalaa Amboo hunda hirmaachisee hiriirrii Guddaan Magaalaa Amboo keessatti gaggeeffamaa jira.
Hiriira kana bittineessuuf Mootummaan abbaa irree waraanaa Agaazii jedhamuu Magaalaa Amboo fi Mooraa manneen barnootaatti gadhiisuun dhukaasaa uummata nagaa karaa nagaa fi Dimookiraasii mirga isaa falmachaa jiru qawweedhaan goolaa jiru.
Hiriirrii guddaan Magaalaa Amboo keessatti gaggeeffamaa jiru kun
Manneen Barnootaa sadarkaa 2fffaa, kanneen akka;
1. Mana Barumsaa sadarkaa 2ffaa fi Qophaa’ina Amboo,
2. Mana barumsaa sadarkaa 2ffaa Liiban Maccaa Amboo,
3. Mana Barumsaa sadarkaa 2ffaa Amboo naannoo pan Afrikaatti argamu,
4. Mana Barumsaa sadfarkaa 1ffaa Carii Amboo
5. Yuunibarsiitii Amboo Damee Amboo irraa walitti dhufuun Jiraattoota
Guutummaa Uummata Oromoo Magaalaa Amboo dabalatee hiriirrii guddaa
kan namoota 25,000 ol hirmaachisee magaalaa Amboo keessatti gaggeeffamuun seenaa qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti bakka olaanaa qabatee jira.
Mootummaan Abbaa irree fi shororkeessaan Wayyaanee gaafffii uummataa fi dargaggoota barattoota Oromoo bakkaayyuu itti ka’aa jiru dura dhaabbachuu dadhabuu fi deebii kennuu dhabee dhiphatee utuu uummaanni nagaadhan mirga isaa qe’ee isaa irratti falmachaa jiruu uummata nagaa irratti waraanaa Agaazii bobbaasuun dhukaasaa gaazii immimmaan ija keessa nama naquu fi rasasaa uummata irraatti dhukaasuun barattoota m/b Amboo sadarkaa 2ffaa fi Qopha’ina lama rasaasan rukkuchuun gabaafamera.
Haala kanaan barattoota Oromoo rukutaman keessa kan amma hospitala Amboo galee yaalaamaa jiru:
Barataa Oromoo Abirihaam Suufaa kan jedhamu barattaa Mana Barumsaa Ambootti Barataa kutaa 12ffaafi qopha’inatti barataa Natural science kan baratuadda isaa irra madeeffamuun yeroo amma Hospitaalaa Amboo galee jira.
Barattootni Oromoo fi Dargaggootni Oromoo hedduun yeroo amman kanatti gaazii nama boosisuu fi sochii nama dhorkuu irratti dhukaasuun konkolaataadhan ukkanfamanii qabamanii mana hidhatti guuramaa jiru.
Haalli kun hamma ammaatti sochii FDG hiriira gaggeeffamaa jiru dhaabuu hin dandeenye hiriirrii fi dhaadannoo mirgii keenyaa kabajamuu qaba, sagaaleen keenya dhaga’amuu qaba, hidhamtootni oromoo hiikamuu qabu, jedhuu fi Mirgii abbaa biyyuummaa Finfinnee irraa qabnu nuuf kabajamuuqaba jedhu ittuma fufee jira gabaasaan kun itti fuufa.
Gabaasii guutuun itti aanee ni qindaawa.
Injifannoon U/Oromoof!
Gadaan Gadaa Bilisummaati1
Ebla 29/2014
Amboo.
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
” Qawweeen dhiisaatii Xiyyaaranis ta’u yoo nu weeraruu yaaltan duubatti hin deebinu”
“Dhiiga Keenyaan Oromiyaan haa bilisoomtu” jedhu Goototi Barattooti Oromoo Mattuu
Ebla 28/2014 FDG Gaaffiin kabajamuu mirga abbaa biyyuummaa gootota barattoota Oromoo yuunibarsiitii Mattuun guyyaa kaleessa itti fufe, har’a guyyaa 2ffaaf hiriirrii guddaan kun Mooraa Yuunibarsiitii Mattuu irraa eeggaluun goototni barattootni Oromoo yuunibarsiitii mattuu hiriira guddaa magaalaa mattuu keessatti uummata illee dabalachuun yeroo ammaa kanattii dhaadannoo jajjaabaa rakkoo uummata keenyaa hudhee qabee jiru dhageesisaa jiru, humni waraanaa kora bittinneessaa, Agaazii fi Poolisiin Federaalaa garaa magaalaa Mattuu guuramuun uummataa fi dargaggoota gootota barattoota Oromoo dura dhaabbaachuun sochii dhukuu fi hiriira nagaa fi dimookiraatawaa ta’ee kana ugguruuf jiru, guyya har’a dargaggootaa Oromoo magaalaa mattuu fi jiraattoota magaalitti dabalachuun namoonni 9000 olitti tilmaamaman hiriiricha irratti argamuun loltoota wayyaanee kanaan dhaadannoo:
- Nu dabarsaa, nuti mirgaa keenyaaf dhugaa keenyaaf falmannaa,
- Qawween nu hin dangeessuu, hidhaan, nu hin daangessuu ,
- Ajjeechaan, nu hin daangeessuu, reebichii nu hin daangeessuu,
- Nuti mirgaa keenyaaf mirga keessaan kabachiisuuf dhaabbanna,
- Sagaleen keenya sagalee ummata bal’aa Oromooti,
- Sagalee keenyaa hojjettootati, sagalee beektotaati, sagalee barattootati, -sagalee qotee bulaa Oromooti, sagalee uummata bal’a Oromooti,
Nu hin daangessinaa jechuun dhaadannoo ajaa’ibsiisa ta’ee dhageesisan.
Injifannoon Ummataa Oromoo hundaaf!
Ebla 29/2014
Mattuu.
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Ebla 29/2014 Goototni Barattootni Oromoo Mana Barumsaa Amboo sadarkaa 2ffaa fi qophaa’ina FDG Dhoosuun hiriiraa Mormii guddaa magaalaa Amboo keessatti gaggeessa jiru. Ummaannii Oromoo Amboo akkuma maqaa isaa ilmaan isaa waliin hiruuruun har’a yeroo ammaa kanatti hiriiraa guddaa sagaalee guddattiin magaalaa Amboo keessatti gaggeeffamaa jira. yeroodhuma kanatti mootummaan Wayyaanee akkuma amala isaa hiriira guddaa namoota kumaatamaan lakka’aman kanatti rifachuun dhukaasaa irratti banee Amboo Uummata Oromoo nagaan mirga isaa falmachuuf gaaffii mirgaa barattootni Oromoo dhiyeessan cina dhaabbachaa jiruu irraatti mootummaan abbaa irree rasasa xaaxessaa jiraachuu odeessii qeerroo amma Amboo irraa gabaasaa jira. Magaalaan Amboo dirree waraanatti jijjiramtee jirti, hiriirrii fi FDG garuu dhaabbachuu hin dabdeenye itti fufee jira. Gabaasaan kun itti fufa.
Kana malees Barattooti Mana barumsaa sadarkaa 2ffaa Amboo fi Qphaa’inaa xalayaa gaaffii mirga saba Oromoo gaafattu bakkoota armaa gadiitti galfatanii jiru.
Iyyannoo Barattoota Oromoo M/B Amboo Sadarkaa 2ffaa fI Qopha’inaa.
1 . Bulchiinsa Mana Barumsaa Amboo Sadarkaa 2ffaa fi Qopha’inaatiif,
2. Bulchiinsa Godina Lixa Shawaaf
3. Bulchiinsa Magaalaa Amboof,
4 Komishinii Poolisii Godina Lixa Shawaa Amboof,
Guutummaa xalayaa kanaa dubbisuuf:-IYYAANNOO Barattoota Amboo M (44)
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Ebla 29,2014 Qeerroo Yuuniversitii Adaamaa
Barattootni sabboontotni Oromoo Yuuniversitii Adaamaa har’a Ebla 29 mormii cunqurusaa mootummaa wayyaanee dura dhaabbachuuf tokkummaadhaan uummata magaalaa waliin bahanii jiru. Uummanni magaalaa dursee mooraa yuuniversitii biratti argamuudhaan barattoota kan simatee waliin gaaffii mirgaa dhaadannoo akka kanaa gadiitiin dhageessisuu eegalanii jiru,humni waraana wayyaanee Agaazen jedhamu konkolaataa 5 ol tahuun gara yuuniversitii kanatti ramadamee mooraa seenee jira kun suuraa waliin kan dhiyaatuudha,dhaadannoon barattootaa walii galaan: Oromiyaan Haa bilisoomtu,
- Hireen Murteeffannaa nuu haa kabajamu
- Nuti biyya keenyaaf ni wareegamna,
- lafti keenya hin saamamin,hin gurguramanin,
- Hidhamaan keenya hidhaadhaa haa bahu,
- afaan oromoo afaan walii galaa kan biyyooleessaa nuuf haata’u
- lafti oromoo fi naannowaa Finfinnee federaala jala galuu hin qaban,
- Oromia freedom,
Kanneen jedhuun ganama kana irraa eegalanii itti jiru gabaasa guutuu waraabbii waliin itti fufnee ergina.uummanni mooraa alatti eegaa jira barataan kaaffee fi man kitaabaa cufsiisuudhaan hojjetoota waliin bahaa jiru waraabbin guutummaattii ni dhiyaata sagaleewwan kanneen ragaadhaaf kan dhiyaaateedha,itti fufa!
Gadaan Gadaa Bilisummaati!
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...


text:
Awustraaliyaa gama kibbaa kutaa Viktooriyaa magaala Meelbarn keessatti aangawoonni kutaa ugguura sochii weerara dhukkuuba KOOVIID-19f hojii irra oolee torban tokkoof dheereessanii jiru.
Uggurri kun jalqaba torban dabree guutuummaa kutaa Viktoriyaa keessatti hojii irra kan oolee yoo ta’u kunis aangawoonni eegumsa fayyaa gosa vaayrasii Koroonaa bifa jijjirratee fi ariitiin daddabru kutaa sana keessatti eega arganii booda.
Weerarrii inni ammaa kun nama biyya biraa imala irra turee tokko vaayrasii koronaa bifa jijjiratee kan jalqaba Hindii keessatti argameen qabamuun isaa beekamee hooteela keessa buufatee keessaa akka hin baanee yeroo uggurameetti ture.
Angawoonni fayyaa Robii har’a namoota naannoo kan haaraa dhukkuba KOOVIID-19n qabaman 6 jiraachuu kan labsan yoo ta’u kunis lakkoobsa namoota vaayrasii koronaan qabamanii 60n ga’e jira.


text:
Meeksikoo keessatti ittu ji’a tokkoo hin guutiin gaazexessoonii 4 Ajefamaniiru. Dhaabbanni midiyaa toora masirittin faca’u Moonitor Micha’okan akka ibsetii wixata keleessaa hojjataan isaa Roberto Toledo Magaala Zitaku’ara keessatti akkaataa suukanneessaa ta’een rasaasaan rukutamee du’eera.
Daarektarrii dhaabatichaa Armaandoo Linaares ,gazexeessaan ajjefamee kun ji’ootaniif doorsifamaa akka turee ibasani doorsisichii amma dhugaa ta’uun isaa mirkanaa’u isaa himaniiru. Akka Dareiktarri dhaabichaa jedhanitti malaaf maltumaa fi haanga’ootaa siyaasaa malnmaltumaa raawwatan saaxiluun gatii akkanaa nu kaffalchiisaa jira jedhaniiru.
Akka mootummaan Meekisikoo jedhetti Muddee bara 2018 as Gaazexessoonii 50 ol biyyaatti keessatti ajeefamaniiru.


text:
Finfinnee, Caamsaa 17/2012(TOI) Itoophiyaan mirga laga abbayyaa irratti fayyadamuu qabdu kabachiisuuf hojii dIipilomaasii hojjechaa jirtu cimsitee itti fufuu qabdi jedhan hayyoonni yunivarsiitii Arbaaminci.
Pirezedaantiin Yunivarsiitichaa Dr Daamxoo Darzaa Hidha Haromsaa xumuruuf akkatuma duraanii deegarsi uummanni gochaa jiru jajjabeeffamuu qabaa jedhan.
Ijipti jalqaba irraa kaaftee mormii ifa hin taane geggessitus Itoophiyaan mirga ishee kabachiisuuf ijaarsaa fi bishaan guutuun otoo hin gufatin dhimma dipilomaasii irrati xiyyeffachuun hojii hojjettu cimsuu qabdi jedhan.
Itti fayyadama lageen daangaa qaxxamuran ilaalchisee qajeelfama ifa ta’atu jira, Itoophiyaanonni mirga laga Abbayyatti fayyadamu qaban kabajamuu fi qaba jedhan.
Dhaabbanni Mootummoota Gamtoomanii itti fayadama laggeen daangaa qaxxaamuranii ilalchisee walii galteen taasise biyyoonni yaa’a lagichaa itti fayyadama haqa irratti hndaa’en akka hojiirra oolu tumee jira.
Dabalataanis biyyoonni yaa’a gara gadii fedhii diinagdee,hawasummaa fi haalli teessuma lafaa ,tokko fayyadamuun biyya yaa’a lagichaa isa biraa irratti dhiibbaa cimaa akkataa hin geessifneen akka ulaagatti taa’ee jira.
Akkataa tumaa kanaan Itoophiyaan Laga Abayyaa misoomsitee mirga itti fayyadamuu akka qabdu hubachiisaniii jiru.
Ogeessi Seeraa Obboo Hayiluu Boggaalaas Itoophiyaan qabeenya bishaan ishee hiitee itti fayyadamuu mirga idil-addunyaa qabdi jedhan.
Asiin dura hirmaannaa Itoophiyaa otoo hin hammatin Ijipti fi Sudaan waligalteen qofaatti taasisan haqa qabeessa akka hin taane yaadachiisuun hanga mirga biro hin miinetti laga Abbayyaa itti fayyadamuu dandeenyaa jedhan.
Seerri Idil-adunyaa haqaqabeessummaa bu’uura kan godhate kan jedhan obbo Hayiluun waliigalteen yeroo bittaa kolonii mallattaahe ragasisuu filachuun bittaa kolonii filachuudha jedhan.
Xumuuramuun hidha kanaa lammiilee Itoophiyaa dhimma hiyyummaa keessa baasudha kan jedhan immoo ogeessa seeraa biro obboo Makraa Filahaa dha.
Humnoonni karaa itti fayyadaama haqaqabeessan ala socho’an gocha fokkisaa raawwacha akka jiran baruu qabanis jedhan.
Ijipti Laga Abbayyaa irratti hidha guddaa Aswan ijaaruun hanga yoonaa itti fayyadamaa jiraachuu ishee Itoophiyaan bu’uura waligaltee adunyaan hin dhorkine kan jedhan obbo Mokriyaan Itoophiyaan hojii dipilomaasii gochaa jirtu cimsitee itti fufuu qabdi jedhan.


text:
Eebila 10/2014(TOI) – Jilli Ministirra Maallaqaa obbo Ahmad Shiideen durfamu walga’ii garee Baankii Addunyaa fi dhaabbata maallaqaa addunyaa kan waggaa irratti hirmaachuuf Waashingiteen diisii gale.
Ambaasaaddar Fitsum Araggaa jila kanaaf simannaa taasisuufii tiiwitara isaanirratti ibsaniiru.Jilli kun waliga’ii kanarratti marii walitti dhufeenyaa dhimmoota waloo irratti taasisuuf qophii taasiseera.
Walga’iin Garee Baankii addunyaa fi dhaabbata maallaqaa addunyaa(IMF) har’a irraa jalqabee Rakkoowwan damdamachuuf haala danda’amuuratti xiyyeeffatee kan taa’u himameera.


text:
Jarii imlatuu guyyaa lamaa dhaqee gale kun lamaan James Inhofe paartii Rippaabilikaan godina Oklahoomaatii filatame. Kaan ammoo Senator Mike Enzi.Innnilleen paartii Rippaabilikaaniitii godina Wyomg keessaa filame.
Akka embaasiin Amerikaa jedhutti jarii kun hariyummaa Amerikaa fi Itoophiyaan waliin qabdu irratti wal dubbate.
Amerikaan Itoophiyaa waliin nagaa naannoo eeguu fi gama dinagdeelleen Itoophiyaa waliin hojjachuuf ya murteeffatte jedhaa ibsii embaasiin Amerikaa kun.
Tana malee akka embaasiin kun jedhutti seneterootii tun waan biyyitii keessa jirtullee muummee minsiteraatiin ya wal dubbatan.
Muddamsuu jirtu furuuf ammoo fedhii guddoo qamana jedhan jedha embaasiin kun.


text:
Himannaan yakkaa fi shoroorkaa kan irratti dhiyaate artiistoonni Oromoo 6 fi namnii hojii humnaa guyyaa guyyaan jiraatu namnii tokko har’a mana murtii fedeeraala olaanaa kan Lidataa dhaddacha 19ffaa duratti kan dhiyaatan har’a ture.
Artistoonni kunis, Olyaad Baqqalaa, Moii’bul Misgaanuu, Haayluu Naccoo, Ifaa Gammachuu, Qananii Tammiruu, Seenaa Solomoon fi Eliyaas ta’uun beekamee jira.Isaan kana keessaa 5 dhiira 2 shamarran ta’uun kan ibsamee yoo ta’u himannaan yakkaa irratti dhiyaate uummata kakaasuun humnaan mootummaa aangoo irraa darbuuf yaalan ka jedhu ta’uun beekamee jira.
Himannaa shoroorkaa irratti dhiyaateen kan ilaaleen kan ofii isaa Adda Bilisummaa Oromoo jedhee of waamuu waliin qunnamtii qabuu, waan biyya keessa jiru ABO tti gabaasuun ABO biyya alaa jiru irraa dhaamsa fudhanii biyya keessatti facaasuun jedha. Ergama ABO fudhatee himatamtoota kana kan gurmeessee nama Obbo Girmaa Xurunaa jedhamu akka ta’e himannaa dhiyaate irratti barreeffamee jira jedhu Abukaatoon Himatamtootaa Obbo Wandimmuu Ibsaa.Garu Girmaa inni qindeesse jedhame himannaa irra ituu jiruu jarreen kana waliin hin hidhamiin hafuun gaaffii guddaa ta’u Obbo Wandimmuun dubbatanii jiru.
Obbo Girmaa Xurunaa ammaan dura namoota maqaa Afoshaa jedhuun naannoo Bolee Bulbulaa jiran gurmeessee lafa walitti qabamanii jiranti alaabaa ABO itti raabsuun akka isaan qabaman godhe jechuun hidhamtoonni dubbatanii akka turan kan yaadachiisan Obbo Wandimmuun yeroo sanas mootummaan himannaa irratti hin dhiyeessiin hafuu yaadachiisu.
Obbo Girmaan yeroo sana Raadiyoo sagalee Amerikaa sagantaa Afaan Oromoo irratti dhiyaatanii akka ibsanti gocha kana keessaa harka hin qabu jechuun isaanii ni yaadatama.


text:
Sagantaa da’awaa Godina Booranaa magaalaa Suruphaa keessatti geggeefamu kana irratti hirmaatuuf, Keessummoonni heddu biyya keessaa fi biyya alaa irraa gara magaalaa Suruphaatti imalaa jiru. Jilli Ulamaa’otaa fi Du’aatotaa godinaalee Oromiyaa heddu irraa, akkasumas Keeniyaa irraa sagantaa kana irratti hirmaachuuf magaalattii kan seenaa jiran tahuu Odeeyfannoon arganne ni addeessa. Sagantaa guyyaa lamaaf turu kana irratti, magaalaa Suruphaa fi naannawa isiitti Ijaarsa madarasaa fi Da’awaa babal’isuudhaaf qophiin galii walitti qabuu ni geggeefama.
Haaluma kanaan jilli daa”iiwwanii Ustaaz Muhammad Rabi’i Hasaniin durfamu, godina Baalee irraa ka’uun garasitti kan imalaa jiru tahuun beekamee jira. Jilli Daa’iiwwanii Godina Baalee irraa dhufaa jiru Kitaabota diinii 480 kan Afaan Arabaa fi Afaan Oromootiin qophaayan raabsuudhaaf kan karoorfate tahuun beekameera. Jilli kun galgala har’aa magaalaa Suruphaa ni seena jedhamee eegama.
Ustaazonni godina Baalee irraa ka’uun garasitti imalaa jiran kunniin;
Ustaaz Muhammad Raab’I Hasan
Ustaaz Mubaarak Haaj Abdul-Aziiz fi
Ustaaz Ibsaa tahuun beekameera.
Jilli Ulamaa’otaa Keeniyaa irraa ka’es galgala har’aa ni seena jedhamee eegama.


text:
Manni Marii Waraana Suudaan fi Paartiileen Siyaasa biyyattii mootummaa ce’umsaa qaamota hunda hammatu hundeessuuf walii galan
Waraanni Suudaan March11/2019 prezdaant Umar Hasan Al-Bashiir taayitaa irraa fonqolchuun, hanga filannoon geggeeffamutti mana marii waraanaa waggaa lamaaf biyya bulchu hundeessuu labsee ture. Haata’u malee lammiileen biyyattii labsii kana mormuun waraanni aangoo biyya bulchuu humnaan qabate, mootummaa ce’umsaa siviilotaan hogganamuuf dabarsee akka kennuu gaafataa turan.
Haaluma kanaan manni marii waraana Suudaan fi gamtaan paartiilee mormitootaa marii guyyaa kaleessaa geggeessaniin, mootummaa ce’umsaa qaamota hunda hammate hundeessuuf kan walii galan tahuu odeeyfannoon ni addeessa. Haata’u malee Waraanni Suudaan mana marii mootummaa ce’umsaa hundaayu keessatti gaheen ol’aanaan akka kennamuuf kan gaafataa jiru tahus, gamtaan mormitoota ammoo yaada kana hin fudhanne.
Haaluma kanaan lakkoofsa bakka bu’oota waraanaa fi siviilotaa mootummaan ce’umsaa hammatuu qabu murteessuuf, akkasumas dhimmoota hafan kanneen biroo irratti mariin Alhada har’aatis kan itti fufe tahuu Aljaziiraan gabaase.
Gama birootiin ammoo Gamtaan Paartiilee mormituu Suudaan “manni marii waraana Suudaan baatii sadi keessatti aangoo mootummaa siviilotaaf dabarsee akka kennu” jechuun yaadaa Gamtaa Afrikaa irraa dhihaate kan hin fudhanne tahuu ibse. Hogganaan National Umma Party Sadiq Al-Mahdi ibsa kenneen, “ gorsa Gamtaa Afrikaa hin barbaadnu, waraanni Suudaan dhimma biyya keenyaa tasgabbii fi malaan geggeessuu qaba” jedhe. Gamtaan Afrikaa Arba’aa dabre dhimma Suudaan irratti wal gahii ariifachiisaa Kaayiroo keessatti geggeessee ture.


text:
Author
Sifen Megersa 7318 posts
Finfinnee, Waxabajjii 22, 2014 (FBC) – Sagantaan Badhaasaa Artiisti Haacaaluu Hundeessaa Artistoota buleeyyii fi dhaloota haataa damee adda addaan badhaaseera. Faawundeeshinichi Artiisti…
Ityoophiyaa fi Sudaan rakkoo isaan mudate miira obbolummaa fi ollaa gaariin furuuf dandeetti qabu-…
Finfinnee, Waxabajjii 22, 2014 (FBC) – Ityoophiyaa fi Sudaan rakkoo isaan mudate miira obbolummaa fi ollaa gaariin furuuf dandeetti qabaachuu Muummeen Ministiraa FDRI Abiy Ahimad ibsan.…
Jilli Itti Aanaa Preezidaantii BMNO obbo Awwaluu Abdiin durfamu godina Wallagga Lixaati lammiilee…
Finfinnee, Waxabajjii 22, 2014 (FBC) – Jilli Itti Aanaa Preezidaantii Bulchiinsa Mootummaan Naannoo Oromiyaa Obbo Awwaluu Abdiin durfamu godina Wallagga Lixaa Aanaa Gimbii ganda Toleetti…
Lammiileen Ityoophiyaa kumni 1 fi 17 Saa’ud Arabiyaarraa gara biyyaa deebi’an
Finfinnee, Waxabajjii 22, 2014 (FBC) – Lammiileen Ityoophiyaa Saa'ud Arabiyaatti haala rakkisaa keessa turan kumni 1 fi 17 gara biyyaa deeb'aniiru. Deebitoota keessaa 5 daa'imman ta'uu…
Waltajjii sosochii Ityoophiyaan haa Oomishtuu booda Indaastiriiwwan cufamanii turan 34 gara hojiitti…
Finfinnee, Waxabajjii 22, 2014 (FBC) – Waltajjii sosochii Ityoophiyaan haa Oomishtuu booda Indaastiriiwwan cufamanii turan 34 gara hojiitti deebi'uu Biiroon Daldalaa fi Indaastirii naannoo…
Qaamolee dhiyeessaa fi Rabsa boba’aa gufachiisanirratti tarkaanfii kan fudhatu ta’uu abbaan…
Finfinnee, Waxabajjii 22, 2014 (FBC) – Qaamolee dhiyeessaa fi Rabsa boba’aa gufachiisanirratti tarkaanfii kan fudhatu ta’uu Abbaan Taayitaa To’annoo Boba’aa fi Injarjii ibse.…
Ityoophiyaa fi Sudaan waldhabdee naannoo daangaatti uumame akka furan Komishiniin Gamtaa Afrikaa fi…
Finfinnee, Waxabajjii 22, 2014 (FBC) – Ityoophiyaa fi Sudaan waldhabdee naannoo daangaatti uumame akka furan Komishiniin Gamtaa Afrikaa fi Mootummoonni Misoomaa Baha Afrikaa gaafataniiru.…
Waliigalteen Kontiraata Awutoobisoota deeggarsaa Shaggar baatii jahaaf dheerate
Finfinnee, Waxabajjii 22, 2014 (FBC) – Biiroon Geejjibaa Magaalaa Finfinnee waliigaltee Kontiraata Awutoobisoota deeggarsaa Shaggar dabalataan baatii jahaaf dheeresse.…
Ameerikaan talaallii dhibee Maariyyee Jaldeessaa kennuu eegaluuf ta’uu ibsite
Finfinnee, Waxabajjii 22, 2014 (FBC) – Ameerikaan lammiileen biyyattii 300 olta’an vaayirasii Maariyyee Jaldeessan qabamuu hordofee talaallii dhibichaa laachuu eegaluuf ta’uu…
Qormaanni kutaa 12ffaa bara 2014 yuunivarsiitiiwwan keessatti kan kennamu ta’uu ibsame
Finfinnee, Waxabajjii 22, 2014 (FBC) – Qormaanni kutaa 12ffaa bara 2014 yuunivarsiitiiwwan keessatti kan kennamu ta’uu Ministeerri Barnootaa beeksiise. Ministirri…


text:
Doolaara Triliyoona 1.5 kan raggaasisee yoo ta’u kunis waajiroonni mootummaa akka hin cufamne gochuuf akkasumas kan duula waraanaan rakkataa jirtu Yukreeniif gargaarsa hatattamaa gochuuf ta’uun ibsamee jira.
Paartileen lameen walii wajjiin sagalee kennan 68 fi 31 ta’een Doolaara Biliyoona 13.6 gargaarsa dhala namaaf akkasumas kan hatattamaaf kan ooluu Yukreeniif akka kennamu raggaasiisan.
Weerara Raashaan Yukreen irratti gaggeessite lubbuu namoota kuma hedduu galaafatee uummanni biyyatti Miliyoona lama caalan gara biyyoota ollaatti akka baqatan taasisee jira.
Hogganaan paartii yayyabaa kan seeneetaa Chaak Shuumar sagaleen ituu hin kennamiin dura akka jedhanti Yunaaytiid Isteetes uummata Yukreeniif waadaa seentee qabdi.Kunis duula waraanaa vlaadmir Putiin irratti gaggeeffamu keessatti qophaa keessan hin taatan kan jedhu ture.Kana malees maallaqa dhiyaate kana seeneetnii raggaasifnaan Amerikaan waadaa seente ni kabajji jedhan.
Manni maree bakka bu’oota uummataa Robii dabree seera dhiyaate kan raggaasise yoo ta’u prezidaant Baaydiin akka mallatteessaniif ergamee jira.
Itti gaafatamtuun preesii kan masaraa Waayit Hawuus Jeen Saakii akka jedhanti miseensonni paartileen lameen walitti dhufuun waan uummata Amerikaaf bu’aa qabu argamsisuu akka danda’an mirkaneessa.


text:
Qalbii Cabdee
Jireenya keessatti rakkoolee fi daraaran baay’een nama muudatu. Bosona jireenyaa keessa darbanii milkaa’inna fi gammachuu argachuun aarsa baay’ee fi obsa kan gaafatudha. Akkuma bosonni jireenyaa xaxamaa ta’uun aarsi (wareegamni) namni kafalu akkasuma guddaadha. Obsaan carraaqqi kana yoo itti fufan firiin isaas akkasuma guddaadha. Bosona jireenya kana keessa osoo deemtu qoreen si waraanti, ni aadda, dhukkubbiin onne tee irratti ni dhagahama. Qalbiin tee ni cabdi. Bosona jireenyaa yommuu jedhu maal jechuu akka barbaade hubattanii? Bosona jireenyaa yommuu jedhu mukkeen bakka tokkotti baay’atan jechuu osoo hin ta’in, rakkoolee, tola fi haala jireenya ilma namaati. Akkuma bosonni qoree, daraaraa, habaabo, gaalee, fi kkf qabu jireenyi teenyas rakkoolee, badhaadhinna, dhiphinna, fi kkf of keessatti tan hammattedha. Kanaafu, haala jireenya teenyaa bosona jireenya jenne yoo moggaafne nama hin saalfachiisu mitiree?
Bosona jireenyaa keessa osoo deemnu yeroo garii qalbiin teenya ni cabdi, yeroo garii immoo ni ijaarramti. Yeroo qalbiin teenya cabdu jireenyi ni dukkanoofti, jireenya ni hifanna. Mee amma wantoota qalbii teenya cabsan/butuchanii fi erga cabdee booda akkamitti akka suphinu haa ilaallu. Wantoonni qalbii teenya cabsan/butuchan baay’ee dha. Isaan keessa:
1. Cubbuu raawwachuu – yommuu wanta badaa tokko raawwannu garmalee keessi keenya ni rifata; qalbiin teenya ni bututti, tasgabbii fi nageenya dhabdi. “Eessa deema? Malli kiyya maalii? Eenyutu dhiphinna kana keessaa na baasa? Eessatti dhokadha?….” Ofiin jechuun bosona jireenyaa keessa dhamaana. Malli fi garri itti deemnu nu harka bada. Qalbii yeroo kanatti bututte fi caccabde akkamitti deebisanii ijaaru fi suphuun danda’amaa? Mee furmaata tokko sitti haa akeekuu yommuu cubbuu rawwatte dukkana sirraa saaqun ifa siif ibsu? Karaan hundarra gaariin dhiphinna keessa jiran keessaa bahanii fi qalbii cabde deebisani itti ijaaran istighfaara (Rabbiin irraa araarama kadhachuu) baay’isuudha. Sababni isaas, Istighfaara jechuun sababa badii saniitin Rabbiin akka nama hin adabne itti warwaachu fi badii san akka namaaf haguugu kadhachuudha. Adabbii cubbuu keessaa tokko jireenyi nama sanitti dhiphachuu fi qalbiin isaa caccabuudha. Qalbii cabde deebisee kan ijaaru Rabbiin qofa, akkuma nama du’e deebise kan kaasu Rabbiin qofa waan ta’eef. Qalbii duute fi cabde kan jiraachisu fi tolchu Rabbiin waan ta’eef araarama Isarraa kadhachuun hin barbaachisu ree? Rabbii faayda nuuf fidu fi miidhaa nurraa kaasu dhiisne gara wanta faayda nuuf hin finnee fi miidhaa nurraa hin kaasnetti maaliif fiignaa? Du’aayi kanatti fayyadamuun hidda onnee jalaa mee Rabbiin kadhu:
اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلاَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ أَنْتَ، فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ، وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ”
Allaahumma innii zalamtu nafsii zulman kasiiran walaa yaghfiru zzunuuba illaa anta. Faghfirlii maghfiratan min indika warhamnii innaka ant-al-ghafuuru rahiim.
Hiika jechoota: Allaahumma (Yaa Rabbii), innii (dhugumatti ani), zalamtu (miidhee jira), nafsii (lubbuu tiyya), zulman (miidhaa), kasiiran (baay’een), walaa (hin jiru), yaghfiru (kan araaramu), zunuuba (badii, cubbuu,dillii), illaa (malee), anta (Si), faghfirlii (naaf araarami), maghfiratan (araarama), min indika(si biraa), warhamni (rahmata naaf godhi), innaka (dhugumatti ati), ghafuur (kan namaaf araaramu), rahiim (rahmata kan namaaf godhu).
Hiika himaa: Yaa Rabbii! lubbuu tiyya miidhaa baay’een miidhee jira. Badii kan araaramu Si malee hin jiru. Araarama Si biraa ta’een naaf araarami. Rahmatas naaf godhi. Dhugumatti Ati Araarama, Rahmata godhaadha.
2. Namaan wal-loluu — jireenya keessatti namaan walitti bu’uun dhiphinna fi hadhaa baay’ee dhandhamu dandeessa. Dubbii fi cunqursaan isaanii qalbii tee butuchuu danda’a. Akka fakkeenyatti yoo fudhanne, nabiyoonni Rabbii yommuu ummata isaanitti ergaa Rabbii itti geessuf deeman, ummanni isaanii qeeqa fi dubbii hamaan isaan haleelu turan. Ergaan Rabbii ummata isaanii biratti fudhatama yommuu dhabu qalbiin isaanii ni cabdi, ni dhiphatu. Garuu Rabbiin obsaan isaan jajjabeessa. Nullee nabiyyoota fakkeenya godhachuun miidhaa namootarraa nu dhaqqabu obsaan dabarsuu qabna. Si arrabsu danda’u. Arrabni isaanii sirratti akka hin maxxanne beekun bira darbi. Yoo dandeesse jecha gaariin itti deebisi. Yeroo hundaa wanta namoonni siin jedhan irra deddeebiste itti yaadun qalbii fi hamilee kee hin butuchin. Haala nama sanii illaali. Gowwaa yoo ta’e, isa waliin nyakkisuun sammuu ofii bakka hin taanetti qisaasessudha. Fallii kanaa qajeelcha Rabbii hordofuudha:
خُذِ ٱلۡعَفۡوَ وَأۡمُرۡ بِٱلۡعُرۡفِ وَأَعۡرِضۡ عَنِ ٱلۡجَـٰهِلِينَ
(Namootaf) araarami, irra darbi, toltuttis ajajii, wallaalaa irraahis garagali.” Suura al-A’araaf (7):199
Nama qaroo yoo ta’e immoo suuta fi tooftan waliin haasawudha. Gabaabumatti, yommuu namaan wal lolan obsi fi tooftatti fayyadamuun barbaachisadha. Ariifatanii wanta baay’ee keessa galu irraa of qusachuudha.
3. Harki qal’achuu– yommuu namoota dureeyyi ilaaltu, qabeenya fi haala kee ilaalte of tuffii fi gadii aantummaan sitti dhagahamu danda’a. Mala of tuffii fi gadii aantummaa ittiin ofirraa saaqxu (ooftu) sitti akeekuu? Malli tokkichi of tuffii fi gadii aantummaa ittiin ofirraa saaqxu imaana dabalachuudha. Qabeenyaa fi aangoon nama san nan caala jette yoo battiste akkamitti akka kuftu hin beektu. Garuu akkuma imaana dabalattuun keessi kee tasgabbaa’a fi quufaa adeema. Rabbiin (subhaanahu wa ta’aala) warra dhugaan amananii fi hojii gaarii hojjatan, gaddii fi dhiphinna akka isaan irra hin jirre waadaa galee jira.
الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولَٰئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ
“Isaannan amananii, iimaana isaanii zulmiin (shirkiin) walitti hin makin isaaniif tasgabbiitu jira. Isaanis qajeelfamoodha.” Suuraa Al-An’am, Ayah 82
Kanaafu, namni tokko Rabbii gaditti wanta biraa gabbaruun iimaana isaatti wanta badaa yoo hin makin jireenya gaarii fi nageenyaa jiraata. Qabeenyi isaa xiqqoo osoo taateyyu nama qabeenya baay’ee qabu caalaa jireenya gammachuu fi tasgabbii jiraata. Kanaafu, sababa hiyyummaa keetitiin qalbiin tee yoo cabde, addunyaan tuni akka habaabo daraare yeroo muraasan booda goguutti ilaali. Ergamaan Rabbii (SAW) addunyaa tana irraa wanta isaan gammachiisuu yoo argan akkana jechuu tura:
اللهم إن العيش عيش الآخرة
“Yaa Rabbii! Dhugumatti jireenyi dhugaa jireenya Aakhiraati.” Sahiih Al-Bukhaari
Kanaafu, jireenya akka habaabotti baddu waliin halkanii guyyaa dhiphachuu osoo hin ta’in jireenya aakhiraatif hojii gaggaarii hojjatanii dabarsutu qarummaadha.
4. Kasaaru— ammas yommuu waa hojjatte kasaartu ykn waa si jalaa badan ykn barbadaa’u ykn hatamuu, garmalee keessi kee ni gubata, qalbiin tee ni cabdi. Tooftaa kana jalaa ittiin baatun sitti akeeku? Tooftan kana jalaa ittiin baatun murtiwwan Rabbiitti (qadaa wal qadar)itti amanuudha. Akkuma qadaratti amantuun, dhiphinna fi ba’aan jireenya sirraa hir’ataa adeema. Wanti Rabbiin siif murteesse gaarii akka ta’etti yoo fudhatte, jireenya keessatti wanti garmalee dhiphattuuf hin qabdu. Wanti badaan yommuu sitti bu’u, ‘Rabbiin wanta badaa natti murteesse’ jetti yaadu dandeessa. Osoo sirritti ilaalte alli fi jalqabni isaa badaa haa fakkaatuyyu malee keessi fi dhumti isaa gaariidha. Fakkeenyaf, daldala osoo daldaaltu kasaaru dandeessa. Kasaaran murtiidha. Kasaara kana osoo qoratte waa baay’ee argita. Tokko kasaaran kan si muudatef badii ati hojjatteef ta’uu danda’a. Fakkeenyaf, ribaan (dhalaan) daldaalu, namoota gowwoomsu. Kasaaraa kana irra baratte ribaa dhiisun gara Rabbii tawbaa qulqulluun yoo deebite, In sha Allah haalli kee waa tole! Garuu osoo kasaaru baatte dhumarratti sababa ribaatin yoo adabamte, hangam akka ulfaatu tilmaamun nama hin dhibu. Kanaafu, balaa sitti bu’eef negaatifi(gara badaa) isaa qofaa miti gara posotivii (dhuma gaarii) isaa ilaali. “Kan akkanatti qoramuuf (mokkoramuuf) Rabbiin na qajeelchuf ta’a laata” jechuun gara Rabbii fiigi, of qorachuun hojii badaa irraa gara Rabbii deebi’i.
Akkasumas, wanti tokko yommuu si jalaa hatamu ykn namni yommuu si miidhu, namni waa si jalaa hate ykn si miidhu uguruu akka hin geenye yaadadhu. Guyyaa qiyaamaa haqa kee akka siif deebisu hin dagatin. Kanatti yoo amante fi yaadatte, wanta jireenya kee itti dhiphistu fi qalbii tee ittiin butuchituuf hin qabdu.
5. Namni jaallatan du’uu ykn nama san dhabuu -tarii namni ati garmalee jaallattu si jalaa du’uu ykn immoo namni ati jaallattu sitti heerumu ykn si fuudhu dhiisu danda’a. Yeroo kanatti qalbiin tee ni cabdi. Ammallee furmaanni hundarra gaariin murtii Rabbiitti amanuun obsuudha. Wanta Rabbiin murteesse eenyulle duubatti deebisuu akka hin dandeenye fi wanta Inni hin fedhin eenyulle murteessu ykn hojjachuu akka hin dandeenye beekudha. Duuti murtii Rabbiiti. Eenyulle du’a hanbisuu hin danda’u. Kanaafu, yommuu namni jaallattu si jalaa du’u, mindaa gaarii Rabbiin irraa abdachuun obsi. Du’a nama biraa dhiisi mataa keetirraayyu deebisuu akka hin dandeenye yaadachun, nama du’ee fi mataa keetif Rabbiin irraa araarama kadhu.
Akkasumas, namni ati jaallate sitti heerumu ykn si fuudhu yommuu diddu/didu, wanta Rabbiin ganama siif murteesse akka hin dhabne yaadadhu. Isaan/ishiin ala dhiirri ykn dubartiin baay’een fuudhan ykn itti heeruman akka jiran hubadhu. Yoo ishiin si didde nama biraa fuuta, maaltu si dhiphise. Tarii intalli ati fuutu intala tana caalu dandeessi. Akkasumas, gurbaan ati itti heerumu barbaaddu yoo si dide, gurbaa biraatti heerumtaa maaltu si dhiphise. Obsuu dadhabde yoo dhiphinna keessa galte akkana jedhi Rabbiin kadhu, “Yaa Rabbii! Wanta mul’atu fi hin mul’anne hundaa ni beekta, wanta ani beeku fi hin beekne hundaa ni beekta. Dubartiin tuni amantii kiyyaaf, addunyaa tiyyaafi Aakhiraa tiyyaaf tan naaf taatu yoo taate natti qabi. Yoo tan naaf hin taane taate, dubartii ishirra gaarii natti qabi.” Akkasumas, ati dubartii yoo taate, “Yaa Rabbii dhiira amantii, addunyaa fi aakhiraa kiyyaaf ta’u natti qabi.”jedhi kadhu. Haala kanaan, nama san argattee dhiiste wanta dhiphattuuf hin qabdu. Sababni isaas, kaayyoon kee ol’aanaan fedhii kee qofa guuttachu osoo hin ta’in, addunyaa fi aakhiratti sababa nama sanitiin jaalala Rabbii argachuun milkaa’udha. Nama san waliin harka wal qabattanii fi wal gargaartanii daarus salaam (mana nageenyaa kana jechuun Jannata) gahuudha. Namni ati jaallatu kana irratti yoo si hin gargaarinii fi si fuudhu ykn sitti heerumu yoo didde/dide maaltu si dhiphise ree?
6. Waa namarraa eegu (expectation)– wanta tokko hojjattee namoonni yoo sirraa jaallatu baatan, qalbiin tee ni bututti. “Akkanatti carraaqe, akkamitti hin jaallanne?”jechuun of dhiphista. Ammallee mala kana jalaa ittiin baatun sitti akeeku? Muxannoo koo irraa, waggoota baay’eef namoota gammachisuuf carraaqe. Garuu bu’aan ani argadhe, gadda, dhiphinna, qalbiin cabuu fi kkf. Akkuma yeroon darbuu fi beekumsi dabaluun furmaanni hundarra gaariin ani argadhe, Rabbiin qofa gammachisuu akka qabuudha. Rabbiin qofa gammachiisuf yoo carraaqne, ba’aa hin dandeenye baay’ee nurraa buusa, gammachuu fi tasgabbiin keessa keenyatti ni dhagahama. Namoonni jaallatani jibbanii wanti nu dhiphisu hin jiru kaayyoon keenya Rabbiin qofa gammachisuu waan ta’eef. Akkasumas, wanta tokko yaadde siif ta’uu yoo baate, sababa fi bu’aa wanta sanii ilaali. Sababni isaa tarii dadhabinna kee ta’uu danda’a. Gara biraatin garuu ati ciminnaan hojjatte akka ati yaadde ta’uu yoo baate, bu’aan isaa tarii badaa siif ta’uu danda’a. Rabbiin miidhaa wanta ati yaadde sirraa deebisuuf, wanta ati yaadde san akka kufu taasise ta’a. Kanaafu, sababa fi bu’aa wanta yaadde ilaalun, tasgabbaa’i, obsii Rabbiin galateefadhu.
Guduunfaa
Hanga ammaatti wanta qalbii cabsuu fi ijaaru ilaalle jirra. Wantoonni qalbii cabsan lakkoofsi isaanii baay’eedha. Qalbii caccabde fi bututte deebisee kan ijaaru Rabbiin qofaadha. Namni si booharsu danda’a garuu yeroo miraasan booda qalbii tee bututtee fi kophummaan sitti dhagahamu danda’a. Kophummaan akka sitti hin dhagahamne fi qalbiin tee erga cabdee booda akka ijaarramtu yoo barbaadde, yeroo hundaa gara Rabbii dhiyaachuf tattaafadhu. Dhugumatti, Rabbiin si waliin yoo jiraate, miirri kophumma, sodaa, dhiphinni fi kkf sirraa ka’a. Qomni kee ni bal’ata, sammuun tee boqonnaa argatti. Aalima tokkotu akkana jedhe, “Mootonni fi ilmaan moototaa gammachuu nuti keessa jiru osoo beekanii silaa, [gammachuu kana nurraa fudhachuuf] seeyfin nun lolu turan.” Kanaafu, yeroo hundaa hojii gaggaarii hojjachuu fi hojii badaa irraa dheessun gara Rabbii dhiyaachu dandeenya. Yoo akkana goone tasgabbii fi nageenya arganna.


text:
Hoggantoonni biyyoota sadeenii har’a magaalaa guddoo Iiraan, Tehraan keessatti marii kan jalqaban yoo tahu, Prezdaantiin Iiraan Hasan Ruhaanii akka jedhetti, biyyoonni sadeen lola Suuriyaa keessatti geggeefamaa jiru, keessumattuu dhimma Idliib irratti waliigaltee irra ni gayan abdii jedhu kan qabu tahuu ibse.
Mootummaan Suuriyaa kutaa biyyattii harka finciltootaa keessatti hafte Idliib irratti duula bal’aa geggeessuuf qophii irra jira. Ruusiyaa fi Iiraan mootummaa Bashaar Al Asaad deeggaruun finciltoota irratti haleellaa geeggeessaa turan. Turkiyaan duula Idliib irratti karoorfame kana hambisuudhaaf yaalaa jirti. Dhaabbatni mootummoota gamtoomanii carraaqqii Turkiyaa kana deeggaruun, Mootummaan Suuriyaa fi michoonni isaa haleellaa Idliib keessatti karoorfatan yoo kan hin hambisne tahe gaaga’amni hamaan kan uumamu tahuu akeekkachiise.
Jiraattonni kutaa Idliib mootummaan haleellaa karoorfate dhiheenyatti jalqabuu mala soda jedhu kan qaban tahuu ibsan. Ameerikaa fi biyyoonni Awurooppaa gama isaaniitiin mootummaan Suuriyaa Idliib keessatti haleellaa Keemikaalaa raawwachuuf kan qophaayaa jiru tahuu himan. Ameerikaan mootummaan Suuriyaa Idliib keessatti haleellaa Keemikaalaa yoo kan raawwatu tahe, tarkaanfii kan fudhatu tahuu beeksise.


text:
Konfiransiin hara’a jalqabame kun guyyaa boruutis kan itti fufu yoo tahu, Ulamaa’onni fi Ustaazonni iddoo gara garaa irraa affeeraman, akkasumu hawaasni muslimaa aanaalee gara garaa irraa dhufuun sagantaa kana irratti hirmaataa jiran.
Kayyoon Konfiransii kanaa immoo Ijaarsa Madrasaa magaalaa Meggaa keessaatti karoorfameef galii walitti qabuuf tahuu odeeyfannoon ni addeessa.
Keessumoota sagantaa kana irratti argaman jidduu:
1.Sheikh Abduljaliil Ibraahim
2.Sheikh Alii Jimmaa
3.Dr Muhammad Bakar
4.Sheikh Kadiiroo Alii
5.Sheikh Umar Ramadaan
6.Sheikh Muusaa Oromoo fi keessummoonni birootis jiraatuu beekameera.
Konfiransiin kun hanga Bittoteessa 17 kan itti fufu tahuu odeeyfannoon ni addeessa.


text:
Godinaa Harargee Lixaa, magaalaa Ciroo keessatti kan argamu, Yunivarsitiin Odaa Bultum, guyyoota kudha shaniif barnoota kennuu akka dhaabu beeksisee jira.
Gabaasaan VOA, Addis Chekkol hooggansa Yunivarsitichaa dubbisuun akka gabaasetti, “wal-dhibdee barattoota gidduutti uumame karaa adda furuuf yaallee waan itti milkaa’uu dadhabneef, yeroo barnoota dhaabufu dirqamne,” jedha – hooggansi Yunivarsitichaa.
Yunivarsichi yeroof kan cufame tahus, barattoota tajaajila nyaataa fi bultii barbaadaniif ka tajaajilli kennamu tahuu Yunivarsitichi beeksisee jira.
Jeeqamni torbanneen dabran Yunivarsitiilee biyyattii hedduu keessatti uumamee ture, kan magaalaa Cirootti argamu – Yunivarsitii Odaa Bultumis dhaqqabee ture. Wal dura dhaabbannaan barattoota gidduutti uumame akka barnootni itti hin fufne ka taasise tahu, ka miidiyaalee hawaasummaa irratti akka miidhaan Yunivarsiticha keessatti dhaqqabe hafarsamaa ture dhara tahuu dubbatan – Yunivarsitichatti, daarektarri Hariiroo Alaa fi sadarkaa Addunyaa – Obbo Fiqaaduu Hirkoo.


text:
Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, raayyaan waraanaa biyyattii humnoota “HIWEHAAT” ka naannoo Tigiraay keessaa irratti haleellaa “marsaa xumuraa ti,” jedhan akka jalqaban ajaja kennanii jiru.
Humnonni Adda Bilisummaa Uummata Tigiraay akka harka kennatan dangaa yeroo kennan eega xumuramee sa’aa tokkoo booda ture – muummichi-ministaraa Abiyyi, kan ajaja haleellaa waraanaa kana kennan.
Gama kaaniin dura-taa’aan Adda Bilisummaa Uuuamta Tigiraay – Dr. Debre-tsiyoon G/Mikaa’el ibsa baasaniin, “deddeebisanii daangaa yeroo gochuudhaan waamicha dhiheessuu kana ka dhageenyuuf, nuti cimnee iddoo cimaa qabannee waan jirrufi. Nuti yeroo hagamiitti ka jedhu irraa yaaddoo hin qabnu. Dhimmi keenya injifattoota tahuu keenya,” jedhanii turan. Haala har’a jiru ilaalchisee, hoogganoota “HIWEHAT” irraa ibsa argachuun hin danda’amne.
Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, uummatni Maqalee akka iddoo balaa qabu irraa akka fagaatu gaafatanii jiran. “Uummatni Maqalee fi naannawa ishee akka mana isaa turuu fi manniilee waraanaa fagaatu. Of eeggannaa akka godhu,” jechuun fuula Tiwiiterii isaanii irratti barreessan.
Hawaasni addunyaa immoo gareeleen wal-waraanan lameen akka lola dhaabanii fi gara marii nagaatti dhufan, akkasumas, gargaarsa namoomaaf akka karaa banan gaafataa jiran. Mootummaan Itiyoophiyaa garuu, “kan lola sana dhaabnu gaafa hoogganoonni “HIWEHAT” harka kennatan,” jechuun har’as irra-deebi’ee dubbatee jira, jechuun – Melleskachew Ammahaa, Finfinnee irraa gabaasee jira.


text:
Paartileen siyaasa morkattootaa naannoo Oromiyaa keessatti socho’an tokko tokko filannoo walii galaa kan Itoophiyaan bara 2013tti geggeessuuf karoorfatte dursuun mootummaan geggeessitootaa fi miseensota paartilee siyaasaa hidhaman hiikuu qaba” jechuun komii dhiyeessan irratti hayyoota Saayinsii Siyaasaafi Seeraa dubbisneerra.
Hayyoota dubbisne keessaa“Filannoo gaggeessitootni fi miseensotni paartilee Siyaasaa morkattootaa osoo hidhaa jiranii adeemsifamu waan amanamaa hin taaneef, dhimmi Namoota hidhamanii mana murtii bilisaan qoratamuu qaba” jedhan.
“Kanneen hidhaman Namoota ykn gareewwan malee paartii siyaasaa waan hin taaneef, paartileen caasaawwan isaanii hanga gajjallaa jiran fayyadamuun, filannoof qophaa’uu qabu” kan jedhanis jiru xiinxala isaaniin.
Gabaasa Naakoor Malkaa caqasaa


text:
Magaala Dirree Daawaa Keessatti dhalachuu isaa kan dubbatu Najiib Xahaa Haj-Hasan umrii isaa ijoollummaa ABOtti makamee ituu jiru waahiloota isaa sadii waliin godiina Baalee - Beeltoo keessaa qabaman.
Haleellaa irra ga’eef wal’ansa barbaachisaa yeroon argachuu dhaba irraa midhaa guddaan irra ga’u isaa sana irratti immoo dararaaa irra ga’een daran haala hamaa keessa akka ture ibsee jira.
Waahiloonni isaa isa waliin qabaman sadeen yeroo ammaa akkuma isaa kan hidhaa ba’an ta’u kan ibse Najiib tokkummaan Oromoo amma argame akkauma kanatti itti fufuu akka qabuu fi innis qooda gama isaa gumaachuun cina akka dhaabatu ibsee jira.
Mana Hidhaa dukkanaa jechuun maali? Hidhaa Keessatti Maal Naayaataa turan? Eegumsii maal fakkaata? Kanneenii fi ka biroof gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa.


text:
Ministriin dhimma alaa US mootummaan Ethiopia Onkoloolessa 8 labsii yeroo hatattamaa ka hiriira mormii fi hookkara Oormia fi naannoo Amaaraa ilaalchisuun ibsa baasee jira.
Ajaja mana murtii malee hidhaa yaada ofii ibsuun ugguramuu, Inteneetii cufuu, wal ga’ii uummataa ugguruu, uggura sa’aa kaa’uu labsiin kun ajaje dhiibbaa inni qabaatu ilaalchisee US isee yaaddesse jedha ibsi kun.
Labsiin kun yeroo kana hojii irra oola taanaan rakkoo siyaasaa qabbaneessuu caalaa ittuma hammeessaa adeema .
Sirna siyaasaa hunda haammatee fi walabummaa bu’uuraa kabajuun roorroo hiriirtonni mormii fi lammiiwwan Itiyoopoiyaa ka biroon qaban ibsuuf barbaachisaa dha.
Waamicha keenya yeroo dheeraa mirga heerri walabummaan yaada ofii akka ibsan akkasumas mirga wal ga’uu lammiiwaniif mirkaneesse mootummaan Itiyoopiyaa akka kabajuu fi isaatii akka kabaju yaada ofii wlabummaan ibsachuu akka kabaju, kanneen mirga isaanii gama nagaan eegsifachuuf utuu falmanii hidhe akka hiikuuf irra deebinee gaafanna jedha ibsi kun.
Qaamni martinuu tarkaanfii hookkaraa kan itti dabalaa biyyattii keessatti raawwachuu irraa akka of qusatu cimsinee jajjabeessina. Mariin karaa nagaa jijjiirama Iiyoopoiyaa keessaaf daandii dha. Lubbuun namoota qulqulluu hedduun badeera waa hedduunis manca’eera jedha ibsi kun.
Xumura irrattis Prezidaantiin Itiyoophiyaa Mulaatuun Onkoloolessa kudhan ibsa paarlaamaa biyyattiif kennan keessatti komeewwan hiriirtota mormiitiin dhihaatan keessaa haga tokko kannneen akka mirga abbummaa lafaa fi jijjiirraa haala filannoo akka deebii itti kennan dubbachuu isaanii ni simanna.
Mootummaanis cichaawwan kana hatattamaan hojii irra akka oolchu waltajjii siyaasaa banaa taasisuu dhaan walabummaan bu’uuraa fi mirgi dimokraasii heera Itiyoopiyaa irra taa’ee jiru kbajamuu isaa akka mirkaneessu jajjabeessina jedha ibsichi.
Muummichi Ministeeraa labsiin yeroo hatattamaa kun mirgawwan dhala namaa heera Itiyoopiyaatiin mirkaneessaman hin duugu jedhanis qalbeeffannee jirra irra jedha ibsi ministrii dhimma alaa Yunaayited Isteetisiin ba’e kun.
Gabaasa sagalee dhaggeeffachuudha kana cuqaasaa


text:
Ministirri muummee FDRI doktar Abiy Ahimad hara’a hidha haromsaa guddicha Itoophiyaa aannisaa elektirii akka kennu hojii jalqabsiisaniiru.
Haasaa sirna hojii jalqabuu kanarratti taasisaniis hidhichi sadarkaa kanarra akka gahuuf qaamolee gumaacha taasisaan heddu galateeffataniiru.
Mootiichi Hayila Sillaaseen waan yeroo sana hojjetamuu hin dandeenye garuu wixinee kaahanii ijoollee isaanii waan kaahaniif galatatu isaanii mala.
Isaanitti aansee Mallas Zeenaawwii ijaarsa kana yeroon jalqabsiisuun danda’amu amma jedhanii eegalchiisuun galatatu isaaniif mala.
Isaanitti Aansee Ministira Muummee duraani Obbo Hayilamaariyaam Dassaalanyiif galatatu mala jedhan.
Obboo Alamaayyoo Taganuu, Injinar Simmanyi Baqaalaafii Injinar Silashii Baqqalaa galatatu isaan malas jedhaniru.
Injinar Kifilee Horroofis galatatu mala, Boordii Humna Elektiriikii hunda nan galateeffadha jedhan Dr. Abiyyi sirna ebba aannisaa elektirikii maddiisuu hidhichaa calqabsiisan haasawa taasisaniin.
Hojjattoonni Pirojektii Hidha Haaromsaa Itoophyaa, hunda ol Gooticha Raayyaa Ittisa biyyaa, Miseensota Diyaaspooraa hundaaf, namoota dhuunfaa miidiyaa hawaasaa irratti kanfaltii tokko malee Afaan Arabaatiin falmaa turan hundaaf galatatu mala.
Ummata Itioophiyaa maraaf nu amanee buusii buusuun nu waliin ta’uun kan nu deeggaran hunda galateeffachaa, hunda caalaa kan nu gargaare Waaqayyoof galatatu mala.
Pirojektiin kun hojii namaa qofa osoo hintaane gargaarsa Rabbii kan of keessaa qabuudha.
Biyyoonni yaa’a laga gadii waan hinbarbaachifne dalaganis isinis baga gammaddan.
Bishaan kun anniisaa maddisiisee darba malee asitti hafee obboloota keenya Sudaaniifii Ijipti kan miidhu miti.
Isinis akkuma keenya qabeenya uumamaa keessaniitti fayyadamuun diinagdee keessan akka guddiftan dhaamsa dabarsa.
Kanaan booda dhimma bishaanii irratti walqocoluu dhiifnee akkamitti waliin akka guddannuu yaaluu qabna malee waan hin malleef waliitti wacuu hin qabnu jedhan. Amma karoorri keenya Sudaaniifi Ijipti waliin taanee anniisaa gara biyyoota Awurooppaatti erguun, boba’aa qilleensa naannawaa faalu keessaa akka baanudha.
Kanaan booda akka yeroo darbee qocollaatti yeroo fixuun, siyaasa dabaa keessaa baanee guddina waloof akka hojjennuun dhaama.
Ummanni Itoophiyaa marti dhimmoota xixxiqoo irratti waldhiibuu dhiifnee akkuma laga Abaayi Ijaarre Itoophiyaa waliin haa ijaarrun jedha.
Itiyoophiyaa waliin haa ijaarru kan ijoollee keenya biyya bilisa, Badhaatuu haa dabarsinuu jedhan Dr. Abiyyi.


text:
Kuweet lammiileen biyya alaa hayyama jireenyaa hin qabne akka biyya isiitii bahan yeroo kennamee turee ji’a lamaan kan dheerate tahuu beeksifte.
Mootummaan Kuweet lammiileen biyya alaa hayyama jireenyaa hinqabne hanga February 23/2018 biyyattii akka lakkisanii bahaniif murteessuu isii gabaasuun keenna ni yaadatama. Mineesteerri biyya keessaa Kuweet ibsa guyyaa hardhaa baaseen yeroon kennamee ture Ji’a lamaan kandheerate tahuu beeksise.
Haaluma kanaan Lammiileen biyya alaa Waraqaa hayyama jireenyaa hinqabne, yookan ammoo kanneen waraqa hayyama jireenyaa isaanii hin haaromsatin hanga April24/2018 biyyattii lakkisanii akka bahaniif mootummaan biyyattii akeekkachiise.


text:
Ministeerri haajaa alaa Ameerikaa Reeks Tiilarsan har’a waaree booda Finfinnee kan seene tahuun beekame.
Ministeerri haajaa kun Qondaaltota Itoophiyaa waliin haala biyyattiin yeroo amma keessa jirtu irratti kan mari’atu akka tahe, qondaalli ol’aanaan Ameerikaa Kiibxata kaleessaa Gazexeessitootaaf ibse.
Dhimmoota Afrikaatiif itti aanaan ministeera haajaa Alaa Ambaasadar Donaald Yamamato, “biyyattiin muummicha Ministeeraa haaraya filachuuf qophii irra waan jirtuuf bulchiinsi itti aanu maal fakkaata kan jedhu dubbii ijoo mariif karoorfaman keessa tokko”jechuun beeksise.
Mr Tiilarasan daaw’annaa isaa Afrikatti jalqabe kanaan Itoophiyaa dabalatee biyyoota Ardichaa shan kan daawa’atu tahuu gabaasni argame ni mul’isa.
Ministeerri haajaa alaa Ameerikaa Reeks Tiilarsan har’a waaree booda Finfinnee kan seene tahuun beekame.


text:
Pirootiinii dhiigaa
Pirootiiniin dhiigaa, kan maqaa biraa pirootiinota seeram jedhamuun bekkamu kuni pirootiinii pilaasmaa dhiigaa keessatti argamu dha. Pirootiinonni kuni faayidaa baayye qabu; kana keessaa tokko adeemsa molokiyuulotaa akka lippiid (lipid), hormonii (hormone), vaayitaaminii (vitamin) fi sibiilaa (metal) nafa keenya keessatti ta'u qarqaara. Akkasumas akka inzaayimii (enzyme), protease inhibitors fi kininn precursors ta'anii ni fayyadu. Pirootiinota seeram (serum proteins) kan jedhaman kun faayidaa baayyee seelii alla ta'e fi sirna ittisaa (immune system) keenya keessatti qabu. Pirootiinota kana electrophoresisiin gargar baasuun baayye barbaachisaa dha.
Gosa pirootiinota dhiigaa:
- Albiyumiin (Albumin)- bayyinnisaa 3.5-5.0g/dl
- Giloobiyuliin (Globulins)
- Faayibrinoojiin (Fibrinogens) - baayyinnisaa 200-450mg/dl
- Pirootiinii Too'annoo (Regulatory Proteins)
Gossoonni pirotiinii dhiigaa kan biraa:
- Liippoopirootiinii (Lipoproteins) (chylomicrons, VLDL, LDL, HDL)
- Tiraanisferiin(Transferrin)
- Priootirombiin(Prothrombin)
- Aalfaa 1 (alpha 1) - antiproteinase
- Aalfaa 2 (alpha 2) - macroglobulin
Parsentiin 60% pirootiinii pilaasma kunii pirootiinota albiyumiin of keessaa qabu, kunis dhiibbaa osmotic plasma keessa, kan adeema lippiid fi steroid hormone sababa ta'u kessatti kennitootta tokkoffa dha. Giloobiyuliin kan jedhaman parsentii 35% pirootiinii pilaasmaa yoo ta'an, kunis adeemsaa ayonii (ion), hormonii (hormone) fi lippiid (lipid) kan sirna ittisaa (immune system) qarqaru kessatti tajajillu. Parsentiin 4% immoo faayibrinoojiin(fibrinogen), kunii immo walitti-qabamu dhigaa (coagulation) keessatti faayidaa kan qabuu yoo ta'u kunii immo gara faayibriin (fibrin) kan makamuu hin dandenetti jijiramu ni danda'a. Pirootiinota too'annoo (regulatory protein) kan jedhaman kan parsentii pirootiinota dhiigaa 1% gadi ta'an kuniin pirootiinii akka inzaayimii (enzyme), piroo'inzaayim(proenzyme) fi hormonii (hormone).


text:
Mootummaan Ityoophiyaa wal dhabbii Suudaan keessatti uumame jaarsummaan furuuf carraaqqii jalqabuun isaa ni yaadatama. Haaluma kanaan Dr. Abiy Ahmad June 7/2019 gara Khaartuum imaluun, haala nageenya biyyattii irratti qondaaltota mana marii waraana Suudaan fi gamtaa mormitootaa waliin eega mari’atee booda, Ambaasaaddar Muhammad Driir adeemsa jaarsummaa kana akka hogganuuf muuduudhaan gara Finfinnee deebi’e.
Koreen dippilomaatota Ityoophiyaa Ambaasaaddar Muhammad Diriiriin durfamu qamoota biyyattii faallaa walii jiran walitti fiduun kan mariisisaa ture yoo tahu, marii gama lamaanii irratti hundaayuun wixinee nageenyaa kan qopheesse tahuu odeeyfannoon ni addeessa. Haaluma kanaan muummichi ministeeraa Dr. Abiy Ahmad, wixinee nageenyaa kana irratti qondaaltota mana marii waraana Suudaan fi gamtaa mormitootaa waliin mari’achuuf har’a galgala Khaartuum kan seenu tahuu gaazexaan Sudan Tribune gabaase.


text:
Aadaa
Aadaa jechuun kan uummanni tokko barteedhaan duudhaa godhatee itti dhimma bahuu fi safeeffatu, akkasumas kabajuudha.
Aadaa OromooEdit
Oromiyaan aadaa hedduu qabdi.
Kana keessaa
- aadaa nyaataa,
- aadaa uffannaa,
- aadaa mana itti ijaaran,
- aadaa fuudhaa fi heerumaa,
- aadaa irreechaa,
- aadaa sirna ittiin bulmaataa,
- aadaa ateetee,
- aadaa sirbaa,
- aadaa ittiin wal dhibdee furatan, fi kan biroo hedduu qaba.
Aadaa NyaataaEdit
Oromoon nyaata heedduu qaba. Jalqaba nyaata ykn dhangaa kanan tarreessa. Isaanis: biddeen fi ittoo, caabetaa fi ittoo, marqaa, mooqa, daabboo, foon, hindaaqqoo (lukkuu), cuukkoo, caccabsaa, buna qalaa, hancootee, nuugii, qoccoo, gooddarree, dinnicha, akaayii fi kkf.
Nyaata Oromoo akkuma nyaata biyya kamiiyyuu bakka gurguddaatti qooduun ilaaluun ni danda’ama.


text:
'Ibsi mirga wabii kabajuurratti baafne barfateera jedhee hin yaadu'- Komishinii Mirga Namoomaa
Komishiniin Mirga Namoomaa Itoophiyaa ibsa gabaabaa baaseen ''Ajaja Manneen Murtii kabajamuu dhabuun kabaja mirga namoomaaf balaadha,'' jedhe.
''Hidhaa hin barbaachifne hambisuun, mirga wabii kabajuun barbaachisaadha,'' jedheera ibsichi.
Lammummaa Ameerikaa kan qabu Mishaa Cirrii dabalatee namootni mirgi wabii mana Murtiin eegameef adeemsi seeraa barbaachisu xumuramus gadhiifamaa akka hiin jirree abukaatoowwaniifi maatiirraa komiiin irra deddeebiin dhagaahama.
Guyyoota dura qarshii birrii 100,000 qabsiisanii wabiin akka bahan kan murtaaheef namni siyaasaa Obbo Lidatuu Ayaleewis hanga ammaatti akka hin gadhiifamne ibsi Komishinichaa ni hima.
Komishinichatti gorsaa ol-aanaa kan ta'an Obbo Misgaanaawu Mulugeetaa, '' Obbo Lidatuu dabalatee hidhamtootni manneen murtii wabiin akka gadhiifaman ajajee adeemsa wabiin bahuu kan xumuran hunduu atattamaafi haalduree tokko malee hidhaa hiikamuu qabuu'' jedhaniiru.
Wabiin kabaja mirga namoomaa Murteen Manneen Murtii Kabajamuudhas jedhaniiru Obbo Misgaanaawu.
Ibsi kun hin barfannee?
Kanaan dura Gaazexessaa lammii Keeniyaa Yaasiin Juumaa, Hoogganootni ABO fi miseensonni, akkasumas shakkamtootni biroon qarshii mirgi wabii ittiin eegame erga kaffalanii booda qaama poolisii birootiin fudhatamuu ykn ammoo Poolisiin sababa biraa dhiyeessuun akka hin baane dhorkamuu gabaasaa turre.
Ibsi Komishinii Mirga Namoomaa Itoophiyaa kun hin barfannee jedhee gaaffii BBC'n gorsaa ol-aanaa Komishinarichaa Obbo Misgaanaawuuf kan dhiyeesse yoo ta'u ''hin barfannee'' jedhan.
''Kanaan durallee Komishinichi namoota hidhaa jiran hordofaa ture, hordofaas jira. Waan hordofaa jirru marammoo ifa goona miti. Garuu kan amma baasne kana waan tibbana ta’e ka’umsa godhanneeti.''
Gochawwan akkasii irra deddeebiyaa jiru kan jedhan Obbo Misgaanaawu, ''namoota akka kanaa beekamoo hin taaneefi maqaan adda hin bane ammoo mirgi wabiin gadhiifamuu hayyamameef akka poolisiin hidhamanii turan eeruun nu qaqqabe hedduutu jira'' jedhan.
''Kan Obbo Lidatuu beekamoo waan ta’aniif namoonni hedduun waa’ee isaanii waan hordofaniif, agarsiiftuu gaarii ta’a jenneeti malee wanta ammallee ta’aa jirudha; waan kana ta’eefis tureera jedhee hin yaadu ani.''
Dhimma kanarratti ''karaa keessaatiinis'' mootummaa waliin haasa’aa jirra iiti baha isaa uummataafis ifa goona jedhaniiru.
Hangam bu’a qabeessa ta’a kan jedhuuf ammoo, nuti akka keenyatti mirgoota namoomaa kabajuufi kabachiisuuf adda durummaan itti-gaafatamummaa mootummaadha yaada jedhus kennaiiru.
Ji'oota dura dhimma Qaamoleen nageenyaa namoota mirgi wabii isaanii eegameefi akka gadhiifaman murtaaaheef dirqamaan tursiifamuurratti Pireezidantii Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa Obbo Solomoon Araggaa dubbifnee, ''Manneen Murtii ajaja kana dirqisiisanii raawwachiisuuf aangoo qabu'' jedhanii turan.
Manni murtii ajaja dabarsee murtiin sun kan hin raawwanne yoo ta'e, qaamni murtiin kun naaf hin raawwatamne jedhe mana murtii ajaja kennetti deebi'ee iyyachuu qaba jedhu.
Obbo Misgaanaawu qaamoleen mootummaa ibsa isaan baasan bu’uura godhachuudhaan ''tarkaafii sirreessuu ni fudhatu jedheen abdadha fudhachuus ammo qabu,'' jedhan.
''Sababiin isaa ammoo ol-aantummaa seeraa kan jedhu bu’uurri isaa murtee manneen murtii kabajanii socho’uudha.''


text:
Tafsiira Suuratu Yuusuf-Kutaa 12
Jireenya Mijaa’innaa irraa gara Mana Hidhaatti
Jiruun tuni qormaataa fi bu’aa bayi baay’een tan guuttamteedha. Yeroo hundaa rakkoon homaatu osoo na hin qunnamiin mijaa’inna keessa nan tura jedhanii yaaduun gowwummaadha. Addunyaan iddoo qormaataa waan taateef yeroo garii mijaa’inna keessa, yeroo biraa immoo rakkoo keessa taana. Kunoo jireenyi nabii Yuusuf aleyh salaam fakkeenya guddaa nuuf taati. Yuusuf koolu abbaa isaa keessatti kunuunfama ture. Ergasii yeroo muraasan booda qananii kana keessa butamuun gara eelaatti darbame. Ammas yeroo muraasan booda eela keessaa baafamuun biyya misir keessatti masar mootummaa keessatti jireenya isaa itti fufe. Hanga yeroo murtaa’e mijaa’inna fi toltu keessa jiraate. Garuu qormaata cimaan ni qorame. Kunoo amma sobaan yakkamuun jireenya mijaa’inna keessaa bahuun gara mana hidhaa dhiphootti deemuf jira. Argitanii bu’aa bayii fi qormaata jireenyaa? Kaleessa mijaa’innaa keessa jiraachu dandeenya. Har’a mana hidhaatti darbamuu, reebamuu fi rakkooleen adda addaa nurra gahuu danda’u. Kanaafu, jireenya Yuusuf fakkeenya godhachuun obsuuf qophiidhaa?
Maarree bu’aa bayi jireenya Yuusuf ilaalu itti haa fufnu…
“Isa waliin dargaggoonni lama mana hidhaa seenan. Isaan keessaa tokko, “Ani [abjuudhaan] waynii kan cuunfu ta’ee of argee.” Jedhe. Kan lammataas, “Ani [abjuudhaan] mataa kiyya gubbaatti daabboo baadhadhee of arge, [daabboo kana] irraa allaattin ni nyaatti.” Jedhe. Hiika isaa nutti himi. Dhugumatti, toltu hojjattoota keessaa tokko akka taatetti si argina.” [jedhan] -Suuratu Yuusuf 12:36
Yuusufiin waliin dargaggoonni lama kanneen mootii tajaajilan mana hidhaa seenan. Isaan kunniin tokko mootiif daadhii kan hojjatu, kan biraa immoo daabboo kan tolchuudha. Mootii summiin ajjeesuuf shira baastan jedhamanii yakkamun mana hidhaatti darbaman. Dargaggoonni kunniin abjuu keessatti wanta ajaa’ibaa argan. Sababa Yuusuf amala ol’aanaa qabuuf dargaggoonni lamaan kunniin isatti dhiyaachuun abjuu akka isaaniif hiiku isa gaafatan. Dargaggoota lamaan kanniin keessaa tokko akkana jedhe: “Ani [abjuudhaan] waynii kan cuunfu ta’ee of argee.” Kana jechuun ani abjuu keessatti daadhii akka ta’uuf wayni (inaba) osoo cuunfu of arge. Dargaggeessi lammataas akkana jedhe: “ani abjuu keessatti mataa kiyya irratti daabboo baadhadhee arge. Daabboo kana irraa allaattin ni nyaatti.” Yaa Yuusuf hiika wanta argine kanaa nutti himi.”
Hidhamtoonni lamaan kunniin namni gaariin abjuu hiiku akka danda’u ni hubatan. “Dhugumatti nuti warra dubbii fi hojii isaanii bareechisan keessaa tokko akka taatetti si argina.” jedhan. Yuusuf muhsiniin (warra toltu hojjatan, hojii fi dubbii isaanii bareechisan) keessaa tokko akka ta’etti ni hubatan. Rabbiin Yuusufin gamnummaan, beekumsaa fi dandeetti abjuu hiikutiin ni badhaase. Kanaafu, hiriyyoota isa waliin hidhaman gargaaruuf, yeroon kennaa kana itti fayyadamu amma.
Garuu hanga gara amanti Rabbii haqaatti isaan waamutti Yuusuf takkamaan hiika wanta arganii isaanitti hin beeksisne. Karaa da’awaa laaffisuu fi inni nama dhugaa akka ta’ee isaaniif mirkaneessuuf nyaata gara fuunduraatti isaaniif dhufu isaanitti akka beeksisu waadaa gale:
“Ni jedhe, “Isinitti dhufuun dura hiika isaa isinitti yoo hime malee nyaanni isiniif kennamu hin dhufu. Kuni wantoota Gooftaan kiyya na barsiise irraayyi. Dhugumatti, ani amanti ummata Rabbiitti hin amannee fi Aakhiratti kafaranii dhiisee jira.” Suuratu Yuusuf 12:37
Yuusuf hiika abjuu isaanii isaanitti himuun dura, ganamas ta’i galgala isaan bira gahuun dura nyaataa masara mootii ykn maatii irraa isaaniif dhufuu nyaata akkami akka ta’e isaanitti beeksisa. Nyaanni dhufuun dura nyaanni akkana akkanaa isiniif dhufa jedhaan. Akkuma inni jedhe nyaanni suni ni dhufa. Kuni beekumsa geeybi (unseen) Yuusuf ittiin adda ta’eedha.
Dargaggoonni lamaan kunniin dhimma Yuusuf kana ni ajaa’ibsiifatan. Mana hidhaa keessatti isaan waliin hidhamee osoo jiru, eenyullee isatti kan hin beeksisne ta’ee osoo jiru akkamitti nyaata gara fuunduraatti isaaniif dhufu isaanitti beeksisaa? Akkuma asirraa ifa ta’utti, dargaggoonni kunniin, “Akkamitti yeroo hundaa wanta kana nutti beeksisuu dandeessee? Kuni wanta tasaan ta’uu miti.” jechuun gaafatan. Innis akkana jechuun isaaniif deebise: “Kuni wantoota Gooftaan kiyya na barsiise irraayyi.” Kana jechuun abjuu hiiku fi waa’ee nyaata keessani isinitti beeksiisuun beekumsa Rabbiin na barsiiseedha. Kuni yaada sammuu isaanitti dhufu haaqa. Yaanni kunis “Namni kuni raagdu ta’uu danda’a” yaada jedhuudha. Kanaafu, Yuusufis “ani raagdu miti. Raagdun wanta amantii faalleessu hojjatti, kuni beekumsa urjii ilaaluun ykn raagun argadhe osoo hin ta’in, beekumsa Gooftaan kiyya na barsiiseedha.” jechuun yaada isaanii kana haaqe.
Beekumsa kana akka argatuuf wanta sababa isaaf ta’e itti aanse ni ibse: “Dhugumatti, ani amanti ummata Rabbiitti hin amannee fi Aakhiratti kafaranii dhiisee jira.” Kana jechuun ummanni keessan kan Misir Rabbii Gooftaa wanta hundaa uumetti hin amanan. Rabbiin ilmaan namaa qoruuf jireenya addunyaa keessa kaa’e, ergasii wanta yeroo qormaataa keessatti hojjataniif jazaa isaaniif kafala. Jazaa kafaluun kuni jireenya Aakhirah keessatti adeemsifama. Ummanni keessan jireenya Aakhiraa tanatti kan kafaraniidha. Kana jechuun du’aan booda kaafamuutti, qorannoo fi wanta hojjataniif mindaa ykn adabbii argachuutti hin amanan. Kanaafu, ani amanti ummataa kanaa dhiisee jira.
Dargaggoonnis, “Ati amanti kamiin hordofta ree?” jechuun gaafachuu danda’u. Yuusufis akkana jechuun deebise:
“Amanti abbooti kiyyaa Ibraahim, Is-haaqi fi Ya’quub hordofe. Rabbiitti waa qindeessuun nuuf hin malu. Kuni tola Rabbii kan nuu fi namoota irra jiruudha. Garuu irra hedduun namootaa [Rabbiin] hin galateeffatan.” Suuratu Yuusuf 12:38
Yuusuf amanti ummata Misir dhiisuu isaa erga isaanitti beeksisee booda amanti hordofuu isaanitti hime: Amantiin ani hordofu kuni amanti abbooti kiyyaa Ibraahim, Is-haaqi fi Ya’quubiti.” Ergasii itti fufuun bu’uura amanti kanaa ibse: “Rabbiitti waa qindeessuun nuuf hin malu.” Kana jechuun Rabbiin waliin waan biraa gabbaruun (waaqefachuun) gonkumaa nuuf hin malu. Kana irra, dirqamni nurra jiru Rabbii tokkicha gabbarruu, ibaadaa fi amanti Isaaf qulqulleessuudha. “Kuni tola Rabbii kan nuu fi namoota irra jiruudha.” Kana jechuun tawhiinni (Rabbiin tokkichoomsuun) tola Rabbiin nuu fi namoota irratti ooledha. Tawhiida nurratti buusu fi itti nu ajajuun tola nutti oole. Tawhiida kanatti akka waamanii fi jallinna irraa isaan baraaraniif namootatti Ergamtoota erguun namoota irrattis tola oole. Garuu qananii Rabbiin isaanitti dhangalaaseef, Isatti amanuu fi Isa qofa gabbaruun Isa hin galateeffatan. Inumaa, Isatti kafaru, wanta biraa gabbaruu.
As keessatti Yuusuf jechoota muraasaan utubaalee amanti keenyaa irraa utubaalee gurguddaa sadii ni ibse: Tawhiida (Rabbii olta’aa tokkichoomsu), Risaala (Ergaa Rabbiin erge) fi Aakhirah.
Tawhiinni wantoota sadihiin galma akka gahuu ni dubbate:
1ffaa-Amanti shirkii irratti hundaa’e irraa fagaachu-Dhugaa kana as keessatti ni arganna: “Dhugumatti, ani amanti ummata Rabbiitti hin amannee fi Aakhiratti kafaranii dhiisee jira”
2ffaa– Homaa Rabbiitti qindeessu dhiisu (homaa Isa waliin gabbaruu dhiisu)- dhugaa kanas as keessatti ni arganna: “Rabbiitti waa qindeessuun nuuf hin malu.”
3ffaa–Rabbii olta’aa qofa gabbaruu-kanas as keessatti ni arganna: “Amanti abbooti kiyyaa Ibraahim, Is-haaqi fi Ya’quub hordofe.” Amantin Ibraahim, Is-haaqi fi Ya’aquub Rabbiin qofa gabbaruudha. (Dhimma kana ilaalchise bal’innaan kitaaba “Hiika Islaamaa fi Laa ilaaha ill-Allah” jedhu dubbisuun ni danda’ama.)
Namni amanti shirkii hordofuu ykn Rabbiitti waa qindeesse mushrika ta’a. Namni Rabbiin gabbaruu dide mustakbir (of-tuulaa) ta’a. Fakkeenyaaf kan akka Ibliisaa fi Fira’awna. Namoonni gosa kanaa lamaan kanneen jallataniidha. Namni shirkii dhiisee fi Rabbii tokkicha gabbare immoo muwahhid ta’a. Muwahhid jechuun nama Rabbi tokkicha gabbaru. Kuni nama qajeelaadha.
Barnoonni biraa asirraa fudhatamu: amanti keessatti wanti jalqabaa namoota itti waamu qaban tawhiida. Kuni qajeelfama bu’uura nabiyyoonni hundi ittiin ergamaniidha. Ergamaan Rabbii (SAW) yommuu Mu’aaziin gara Yaman ergan akkana jedhaniin: “Gara Rabbiin malee haqaan gabbaramaan akka hin jirree fi ani Ergamaa Rabbii akka ta’e ragaa bahuutti isaan waami. Yoo isaan kana tole jedhan, Rabbiin guyyaa fi halkan hunda salaata shan isaan irratti dirqama akka godhe isaan barsiisi. Yoo isaan kana tole jedhan, Rabbiin qabeenya isaanii keessatti zakaa dureeyyi isaanii irraa fuudhamee hiyyeeyyi isaaniitiif kennamu isaan irratti dirqama akka godhe isaan barsiisi.” Sahiih AlBukhaari 1395
Yuusufis dargaggoota kanniin jalqaba gara tawhidaatti waame.
Kitaabban wabii:
Ma’aariju Tafakkur wa daqaa’iqu Tadabbur-10/667-669
Tafsiir Sa’dii
Tafsiir Al-Wasiix-https://quran.com/12:37/tafsirs/93
Lesson From Suurah Yuusuf


text:
Bostswaanaan walgahii farra malaamaltummaa irratti dubbatu Waxabajjii 13 fi 14 keessummeessaa jirti.Kunis gamtaa Afrikaa fi jaarmayaa maallaqa addunyaan kan gaggeeffamu ta’uun ibsamee jira.Jaarmayaan maallaqa addunyaa keessatti itti aanaa bulchaa kan ta’an Antooneet sayeh akka jedhanti, weerarrii dhukkuuba KOOVIID- 19 bulchiinsa gaariin akka barbaachisu hubachisee jira.
Malaamaltummaan yeroo dheeraaf rakkoo ta’uun isaa dhugaa dha. Har’a garu weerara dhukkuuba KOOVID-19 dabalatee lama ta’e dhufuun, wal waraansa Yukreen keessaa, jijjiirama qilleensaa fi haala nageenyaa kutaa saahil keessaa ennaa ilaalluu, bulchiinsa gaarii argamsisuun dhimma akkaan barbaachisaa fi hatattamaan ta’u qabu akka ta’e hubanna jedhan.
Sayeeh akka jedhanti biyyonni dinagdee jabaa qaban rakkoo haaraa mudatee kanaaf deebii gaarii kennuu isaanii fi bayyanachuu isaaniif qopha’aa jiru jedhan.
Jaarmayaan isaaniis yeroo weerara kooviid kanatti itti gaafatamuummaan akka jiraatu gochuuf akkasumas malaamaltummaa faccisuuf yaalii isaa dabaluu ibsan.
Hogganoonni biyyoota Afrikaa bara 2018 keessa malaa maltummaa faccisuuf waadaa kan seenan ta’uus biyyonni Afrikaa uffee sahaaraa gadii amma iyyu gama Kanaan qabxiin galeesiisan kutaa sana akeessatti gad bu’a ta’e jira jechuun qorannaan gaggeeffame agarsisee jira.


text:
Angawoonni biyya walitti bu’iinsaan bututte Afgaanistaan, namoonni qawwee hidhatan ogeessota fayyaa talaallii pooliyoo kennan shan itti dhukaasuun ajjeesanii hedduu immoo halleellaa ka biro konyaa Nangarhaar keessaatti raawwataniin madeessuu beeksisanii jiran.
Afgaanistaanii fi Hollaan ishee Paakistaan addunyaa keessaa biyya dhibeen nama laamshessu pooliyoon keessatti babal’atee jiru dha.
Angawoonni akka jedhanitti Jalalabaad keessatti ganama har’aa haleellaan raawwatame, ennaa duulli biyyoolessaa kan talaallii ijoollee waggaa shanii gadiif kennamaa turetti.
Hoogganaan kutaa talaallii naannoo Jan Mohammad VOAf akka ibsanitti haleellaa lubbuu galaafate sanatti aansee duula talaallii sanaa rarraasanii jiran. Haleellaa qindoominaan geggeessame sanaaf battala kan itti gaafatama fudhate hin jiru.


text:
Manneen marii dhimmoota Islaamummaa godinaalee Harargee lixaa fi baha Yaa’ii isaanii tokkoffaa fi lammaffaa kan bara kana guyyaa kaleessaa fi arraa kan geggeessan yoo tahu, bakka bu’oonni hoggansa majlisa naannoo, aanaalee godinichaa fi ulamoonni kan irratti hirmaatuu odeeyfannoon ni addeessa.
Manni marii dhimmoota Islaamummaa godina Harargee lixaa Yaa’ii isaa lamaaffaa guyyaa kaleessaa geggeesse irratti, Majlisa Oromiyaa irraa, Sheikh Jamaal Aliyyii fi Sheikh Muhsin miseensa ulamaa’ii majlisa naannoo Oromiyaa akkasumas walitti qabaan boordii majlisa Oromiyaa Ustaaz Gaalii Abbaaboor hirmaatanii jiru.
Akkasumas miiseensi hogganaa majlisaa aanolee 15 fi magaalaa 2 hundi ulamaa’ii fi boordii irratti argamanii jiru. Gabaasni bara hojii 2012 kan Aanolee fi Godinichaa dhihaatee jira. Keessuma aanaan Mi’eessoo hojii boonsaafi fakkeenya gaarii ta’u hedduu dalagan keessaa, biiroo ijaarrachuu, daataa halaqaa ilmii adda baasuu, qabeenyaaf hordoffii taasisuu gabaafame.
Yaa’icha irrattis Gabaasni bara 2012 fi karoorri bara 2013 dhihaatee yaadaa fi gaaffiin bal’aan irratti ka’ee erga gamaaggamamee booda sagalee guutuun mirkanaa’ee jira. Dhuma irratti ibsa ejjennoo dubbifamee sagantaan milkiin goolabamee jira.
Haaluma walfakkaatuun manni marii dhimmoota Islaamummaa godina Harargee bahaattis Yaa’ii Idilee 1ffaa kan bara kana guyyaa arraa magaalaa Hararitti kan geggeesse yoo tahu, Ulamoota gurguddoo akka Sheikh Adaam Tulaa, Sheikh Ahma Watar, Sheikh Muusaa Su’aalaa, Sheikh Abdulaxiif Mataan dabalatee, hooggantoonni fi miseensoonni mana marii godinichaa kan irratti hirmaatanii jiru.
Yaa’ii kana irratti karoorri bara 2013 kan mirkanaa’e fi, karoorri buusii fi raawwiin bara 2012 irratti ni ragga’uu odeeyfannoo ni addeessa.


text:
Aanicha keessatti guyyoota lamaan darban haalli nageenyaa Tasgabbaa’ee kan ture tahus, guyyaa hardhaa Weerara Liyyuu Polisiin Mootummaa Naannoo Somaalee ummata nagayaa araddaa Qaaliga_warra_Sayyoo irratti banteen lolli adeemaa ooluu maddeen gabaasan.
Jiraataan Naannichaa Bilbilaan dubbisne akka nuuf himeetti: “Humna guddaan ummata keenya weeraruuf yaalanis ummanni keenya ofirraa ittisee jira. Gama keenyaan miidhaan dhaqqabe hin jiru. Gara jaraatiin ammoo tokko madaawee namni tokkos galaafatamee jira” jedhe. Akkasumas makkalaakayaan aanicha keessa jiru furmaata tokkollee kennuu kan hin danda’in tahuu namni kun nuuf hime jira.


text:
Koronaavaayiras: addunyaan wal’aansoo weerara kana waliin qabatte injifachaa jirtii?
Erga Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa (WHO) vaayirasii haaraa rakkoo fayyaa addunyaati jedhee labse booda ji’a jaha guuteera.
Dhuma ji’a Amajjiitti namoonni vaayirasichaan qabaman 100,000 kan siqan yoo ta’u, 200 ammoo du’aniiru. Yeroo sanitti vaayirasichi Chaayinaa qofa keessatti ture kan mul’ate.
Achi booda addunyaa fi haalli jireenya keenyaa haalan jijjiirameera. Yeroo ammaa kanatti namoonni miiliyoona 19 ol ta’an koronaavaayirasiidhaan kan qabaman yoo ta’u, 700,000 immoo du’aniiru.
“Ammallee weerara baay’ee jabaa ta’e, saffisaan dabalaa jiru akkasumas hamaa ta’e keessa jirra,” jedhan Dr Margaareet Haaris WHO irraa. “Addunyaa irratti hawaasa hunda keessa jira.”
Weerarichi tokko ta’ullee, seenaa tokko qofa miti. Dhiibbaan Covid-19 guutuu addunyaarratti adda addummaa qaba, dhugaa biyya keetiin ala jiru hubachuun salphaa miti.
Vaayirasicha haalaan beekuuf rakkisaa akka ta’e bira gahameera. Kaanirratti mallattooleen baraman irratti mul'atanis, kaanirratti ammoo mallattoo giddu galeessa yookiin mallattoo tokkollee hin agarsiisu. Ta’us garuu hospitaalonni dhukkubsattootaa akka guutaman godheera.
“Weerara vaayirasii beekamaa yeroo keenyaati. Yeroo koronaavaayiras keessa jiraataarra,” jedhan Dr Haaris.
Biyyoonni tatamsa’inna vaayirasichaa ittisuun milkaa’an keessaa tokko Niiw Ziiland yoo taatu, biyyattiin osoo lakkoofsi namoota vaayirasichaan qabamanii haalan hin daballe ture kan tarkaanfiiwwan akka: uggura labsuu, daangaa cufuu fa’a fudhatte.
Biyyattiin ammatti bal’innaan gara jireenya guyyuu baratametti deebi’aa jirti.
Biyyi biraammoo Moongooliyaadha. Biyyattii sadarkaa guddinaa gadaanaa qabduufi Chaayinaa waliin wal daangessitu. Biyyattii haalan miidhamtee turte.
Ta’us garuu hamma ji’a Adoolessaatti namni kutaa ICU keessatti yaala argataa ture hin turre. Hamma ammaatti biyyattii keessatti namoonni 293 vaayirasichaan yoo qabaman, namni du’e hin jiru.
“Moongoliyaan qabeenya murtaa’aan hojii gaarii hojjatte. Isaanis namoota tuttuqqii qaban adda baaftee beekuun akka adda of baasan taasisaa turte,” jedhan Piroofeesar Deevid Heeyimaan, Yuunivarsiitii Landan kan waa’ee Qulqullinnaa fi Fayyaa Tiroopikaalaa qoraturraa.
Biyyattiin saffisaan manneen barnootaa cufte, balalii idil addunyaa dhorkite akkasumas maaskii godhachuu fi harka dhiqachuu yeroodhaan jalqabsiifte.
Gama biraatiin Prof Heeyimaan “hanqinni hoggansaa” biyyoota hedduu akka miidhe dubbatu. Biyyoonni “ogeeyyii fayyaa hawaasaa fi hoggantoonni siyaasaa waliin dubbachuu itti rakkisu,” jiraachuu himu.
Haala kana keessatti vaayirasichi haalan tatamsa’eera. Pireezidaantii US Doonaald Tiraamp fi doktorri dhukkuboota daddarboo Antoonii Fawuchi yeroo weerara kanatti kallattii tokkorra miti kan jiran.
Pireezidaantiin Biraaziil Jaayir Bolsonaaroon koronaavaayirasii akka “qufaa xiqqaatti” ilaala turan. Weerarrichis ji’a Bitootessa keessa baduu gaheera jedhanii turan.
Biraaziil yeroo ammaatti namoota vaayirasichaan qabaman miiliyoona 2.8 akkasumas kanneen du’an 100,000 ol qabdi.
Haalli Afriikaa koronaavaayirasii ittisuurratti qabdu ammallee gaaffii keessa jira.
Ardicha keessatti namoonni miiliyoona tokkoo ol vaayirasichaan qabamaniiru. Afriikaan Kibbaa biyya ardicha keessaa lakkoofsa namoota Covid-19 qabamanii ol’aanaa qabduudha.
Lakkoofsi namootaa Afriikaa keessatti sababa Covid-19 du’anii kutaalee addunyaa biro waliin wal bira qabamee yoo ilaalamu gad aanaadha. Sababni muraasni kunooti:
- Ummanni ardichaarraa baay’eensaanii dargaggoota - Afriikaa keessatti umuriin giddu galeessi 19. Covid-19 immoo irra caalaasaa namoota ga’eeyyii ajjeesa.
- Gosti Koronaavaayirasiin biroo kan baratame ta’uu danda’a, kun ammoo hamma ta’e ittisa kennaafi
- Biyyoota dureeyyii keessatti dhukkuboonni Covid-19 hammeessan akka furdinna garmalee fi dhukkubbiin sukkaaraa gosa lammaffaa (type 2 diabetes) baratamaadha, isaan kunneen ammoo Afriikaa keessatti hagas mara hin baratamne.
Biyyoonni deebii barbaadaa jiru. Ruwaandaan meeshaalee barbaachisoo gara hospitaalaa erguuf diroonitti fayyadamaa turte akkasumas uggura koronaavaayirasii miidiyaaleen dabarsaa turte.
Kutaalee Indiyaa muraasa keessatti, kibba-baha Eezhiyaa fi achii ol keessatti hanqinni bishaan qulqulluu fi qulqullinnaa harka dhiqachuuyyuu akka hin dandeenye isaan taasiseera.
Weerarri kun yoom xumura argata?
Qorichoonni yaalaaf oolan jiru. Fakkeenyaaf Deeksaameetaasoon dhukkubsattoota Covid-19 haala hamaa keessa jiran baraaruu akka danda’u beekameera.
Ta’us garuu dhukkubsattoota Covid-19 du’uuf ta’an hunda baraaruu yookiin dhorkii jiru kaasuuf gahaa miti.
Walumaa galatti abdii namoonni guutuu addunyaarra jiranii gara jireenya duraatti deebi’uu talaallii irratti hundaa’a. Namootaaf talaallii kennuun vaayirasichi akka hin tatamsaane godha.
Yeroo kanatti talaallii jaha sadarkaa kiliinikaa sadaffaarra gahaniiru. Sadarkaan kun sadarkaa talaaliiwwan kunneen boodarratti akka hojjatanii itti beeknu waan ta’eef sadarkaa murteessaadha.
Ogeeyyiin fayyaa xiyyeeffannoon keenya “yoom talaallii arganna?” kan jedhurratti osoo hin taane, “ni argannaa?” ka jedhurratti ta’uu qaba jedhu.
- KALLATTIIN: Odeeffannoo kallattii - lakkoofsa Covid-19 addunyaarratti
- SALPHAATTI ADDA BAASUUF: Mallattoowwan koronaavaayirasii maal fa'i?
- KORONAAVAAYIRASII: Gaaffilee keessaniif deebii
- MAAL GOCHUUN QABA: Walirraa fagaachuufi adda of baasanii turuu
- WANTOOTA SAGAL: Waa'ee koronaavaayiras nuti hin beekne
- QUBA QABDUU?: Wal-qunnamtii saalaa fi Koronaavaayiras


text:
Koronaavaayiras: 'Itoophiyaan talaalliin yeroo argamuutti akkamiin akka daftee argachuu dandeessu mirkaneeffachuu qabdi'- Dr. Iyyoob G/Masqal
Amma yoonaatti koronaavaayirasii ilaalchisee saayintistoonni gaaffilee kanneen akka dandeettii dhukkuba ofirraa ittisuu (immunity) irratti deebii argachuuf hirriba malee bulaa jiru.
UK Hoospitaala Kuwiinsitti kutaa immarjansii kan hojjatan Dr. Iyyoob G/Masqaliif gaaffilee tibba koroonaavaayiras kanaafi erga weerarri kun darbee booda wantoota ta’an irratti xiyyeeffatan isaaniif dhiyeessinee jirra.
Vaayirasichi akkamiin qaama keenya miidha?
Vaayirasichi karaalee gurguddoo afuriin tamsa’a. Namni qabame yoo qufa’u, haxxiffatu, fi harganu vaayirasichi qilleensarra turuun nama biraatti darba. Wal-tuttuqqaa namootaa fi wantoota namni qabame sun tuqe tuttuquun dhibee sanaaf nama saaxila.
Akka Dr. Iyyoobitti, fincaan, dhiigaafi boolii keessa vaayirasichi akka jiraatu beekamus karaalee kanaan akka daddarbu qorattoonni ammallee deebii hin arganne.
Vaayirasichi yeroo hagamiif meeshaaleerra turuu danda’a?
Vaayirasichi kan miidhu qaama hargansuu keenya dha. Nyaata waliin garaacha yoo seenellee, vaayirasichi haphii waan ta’eef asiidiin achi keessa jiru ni bulbulaan jedhu dooktarichi.
Meeshaalee garagaraa irra hagam akka turu garuu ammas qoratamaa jira.
Akka Dr. Iyyoobitti, waggota 18 dura ka’ee kan ture Sars irratti hundaa’uun qorannoowwan taasifaman akka mul’isanitti, kooroonaavaayiras pilaastikaafi sibiilarra sa’aatii 72 (guyyoota sadii) turuu danda’a. Naahaasii irratti sa’aatii afur, kaartooniirra sa’aatii 24, mastaawotii, mukaafi waraqaarra guyyoota afur turuu akka danda’u dubbatu.
Yoo qufaanuufi haxxiffannu qilleensarra sa’aatii sadif turuu danda’a jedhu.
Gosti nyaataa gorfamu jiraa? Gosoota dhiigaa tokko tokko caalaatti miidha kan jedhamoo?
Gosti nyaataa addatti vaayirasii kanaf gorfamu jiraachuu baatus, nyaanni madaalawaa humna ittisa dhukkubaa dabalu yeroo hunda barbaachisaa ta’uu ogeessi kutaa immarjansii Dr. Iyyoob ni dubbatu.
Akka dhukkubichaan hin qabamneef walirraa hiiquufi harka daddafanii dhiqachuun akkuma jirutti, warri mallattoo dhukkubichaa argan dafanii adda of baasuu qabu jedhu.
Warreen dhukkuba sukkaaraafi dhiibbaa dhiigaa qaban qoricha isaanii haalaan fudhachuu baannaan vaayirasicha ofirraa dhorkuuf humna hin qabaatani.
Namoonni bakka namni itti heddumaatu hojjatan kan akka daldaltootaafi konkolaachiftoonni akkasumas naannolee gabaafi manneen amantaatti namoonni deeman ammoo maaskii fuulaa akka kaawwatan gorsu.
Covid-19 Chaayinaarraa yoo ka’u namoota umuriin isaanii gurguddoofi dhukkuba qaban qofa akka miidhutti yaadamaa ture. Amma garuu dargaggootaafi dhukkuba kan hin qabnellee miidhuun isaa yaddessaa godheera.
Dhugumatti garuu warreen umuriin raagan humni qaama isaanii dhukkuba ofirraa ittisu laafaa waan ta’eef, dhukkubichaaf caalaatti saaxilamoo dha.
Dhukkubicharraa dandamachuu jechuun maal jechuudha?
Namoonni dhibee kanarraa fayyan irra deebiin qabamumoo humna ittisaa horatu kan jedhu qoratamaa jira.
Akka qorannoowwan kana duraatti, namni vaayirasiiwwan irraa dandamatan yeroo gabaabaaf vaayirasii sanaan akka hin qabamneef humna ittisaa ni horatu. Yeroo dheeraaf garuu ta’uu hin danda’u.
Fakkeenyaaf namni qufaan ganna tokko isa qabe, waggaa sanatti vaayirasii wal-fakkaatuun deebi’ee qabamuu hafuu mala. Sababni isaas vaayirasiin qufaa bara kana ka’u wal-fakkaataa waan ta’eef.
Bara itti aanutti garuu, vaayirasii haaraatu ka’a waan ta’eef dhukkuba sanaan qabamuu irraa hin oolu. Koroonaavaayirasis akkasidhamoo kanjedhu baruuf qoratamaa jira.
Qorattoonnis kanaaf talaallii argachuuf yaalaa jiru. Talaalliin qaamni keenya yeroo hunda qophaa’ee akka eegu taasi waan ta’eef.
Koroonaavaayirasiin ni badaa?
Vaayirasiin kun addunyaarraa ni bada moo akkuma haala jireenya keenyaa jijjiire kanatti nu waliin tura? Gaaffi jedhuuf Dr. Iyyoob vaayirasoota biro irratti hundaa’uun deebii yoo laatan:
Vaayirasiin tokko erga namootarraa namootatti darbuu eegalee booda hin badu. Namoonni dandeettii ittisuu waan horataniif garuu miidhaa jalqaba geessisu hin geessisu. Vaayirasiin kunis kanarraa adda hin ta’u.
Yeroo muraasaan booda miidhaa amma nurraan ga’aa jiru qaqqabsiisuu hafee ittiin wal-barree jiraanna. Haata’u malee saayintistoonni talaallii argachuuf dhama’uu isaanii hin dhiisan jedhu.
Waggoota 20 darban keessattis gosoonni koroonaavaayiras sadii tamsa’anii kan turaniifi dhibeewwan dhala namaa qoran hedduun falli argameefii jira waan ta’eef kunis asirra hin darbu jedhani Dr. Iyyoob.
Qorattoonni talaallii argachuuf dhiyaataniiruu?
Talaallii argachuuf waggoota 15 ga’uu mala, amma yoonaatti dafee talaallii kan argate Iiboolaa yoo ta’u, innis wagga shan fudhate. Kan Covid-19 garuu vaayirasiiwwan koroonaa tokkoo fi lama irratti qorannoon waggoota dheeraaf geggeeffamaa waan tureef, yeroo baay’ee fudhata jedhee hin yaadu jedhaniiru.
Dr. Iyyoob HIV fakkeenya godhachuun yoo dubbatan, yeroo sanatti namni hedduun lubbuusaa yoo dhabu qorichi jira ture. Garuu Afriikaaf kennamuuf yeroo dheeraa fudhate, sun akka hin taaneef biyyoonni akka Itoophiyaa yoo talaalliin vaayirasii amma jiruuf argamu dafanii saammachuu qabu jedhu.
Itoophiyaafi abdii talaallii
Itoophiyaa dabalatee biyyoonni hedduun talaallii koroonaavayiras argachuuf dhama’aa jiru. Yaaliiwwan gulantaa garagaraas taasisaa argamu.
Dr. Tewoodroos Adihaanoomiin kan hogganamu dhaabbanni fayyaa addunyaas hojimaata biyyoota talaallii argachuuf yaalaa jiran walitti fidu ‘Solidarity Trial’ jedhamu qaba.
Biyyoota 70 ol hirmaachisaa kan jiru yaalii kana keessatti lammiileen Itoophiyaa: Piroof. Xaasaw W/Hannaa pirezidentii Yun. Finfinnee, Piroof. Ababaaw Bafiqaaduu Yun. Finfinnee fi Piroof. Ashannaafii Taazzabaw Yun. Goondar irraa hirmaachaa jiraachuun abdii itti hora.
‘‘Sagaleen keenya akka dhaga’amu gochuun talaalliin yoo argame dafee akka nuuf kennamu taasisuurra darbee, yaalii Itoophiyaan talaallii argachuuf taasiftuuf jajjabina ta’a’’ jedhu Dr. Iyyoob.
Of-eeggannoo poolisii jalqabaa godhachuun humna qabduun weerara kana to’achuurratti xiyyeeffachuu qabdi kan jedhan dooktarichi, talaalliin yoo argamuu daftee fayyadamtuu ta’uuf haala ishee dandeessisus cimsuu akka qabdu himu.
Maloota aadaa saayinsiin deeggaruudhaani talaalliin akka argamu yaalii taasiftus cimsitee itti fuufuu akka qabdu ogeessi Hoospitaal Kuwiinsi keessa dalagan kun kan dubbatan.
- KALLATTIIN: Odeeffannoo kallattii - lakkoofsa Covid-19 addunyaarratti
- SALPHAATTI ADDA BAASUUF: Mallattoowwan koronaavaayirasii maal fa'i?
- KORONAAVAAYIRASII: Gaaffilee keessaniif deebii
- MAAL GOCHUUN QABA: Walirraa fagaachuufi adda of baasanii turuu
- WANTOOTA SAGAL: Waa'ee koronaavaayiras nuti hin beekne
- QUBA QABDUU?: Wal-qunnamtii saalaa fi Koronaavaayiras


text:
Yohaannis Nasiibuu nama ganna 24. Muddee 22 fi 23 bara 2016 Amerikaa godina Verjiiniyaa naannoo Burki fi Ispiringfiildi keessatti Henok Yohaannisii fi Qiddisti Simeenee fixe.
Achii baqatee Itoophiyaatti galee ganna sadii jiraate.Warii innii fixe lachuu nama ganna 22 keessa jiru. Jara lamaanuu akka gabaasa poolisiin godina Fairfax bahetti guyyaa guyyaa mana isaanii keessatti fixan.
Nama fixee jennaan gatii tikkeetii xuyyuuraa $3,000 bitatee Itoophiyaatti galee jiraachaa bahe. Jennaan namii isa beeku arge himan. Itoophiyaan nama Gurrandhalaa 2019 keessa qabdee Muddee 3, 2019 Amerikaa fidan.
Qabiitii tanaaf Amerikaan Itoophiyaa galateeffatte.


text:
Tagged items
-
-
Abdulaziz Ibn Marzuq At-Tarifi
KUTAALEE AQIIDAA
Kitaaba kana kaeessatti aqiidaa ahlusunnati waljamaa'ah ttu dhihaate. Gareelee jallattee fii jallinna isiitis nidubbata, deebisas irratti nikenna.05/05/20202361
-
Islam House
DUAAYII JANAAZAA
sagantaa kana keessatti kadhaalee Rabbii (du'aa'iiwwan) adda addaa tan guyyaa guyyaan qara'amtutu ibsamee jira.25/04/2020518
-
Islam House
DUAAYII YEROO SALAATAF BAHANII
sagantaa kana keessatti kadhaalee Rabbii (du'aa'iiwwan) adda addaa tan guyyaa guyyaan qara'amtutu ibsamee jira.25/04/2020559
-
Islam House
Yaadachiisa waayrr Ramadaanaa - 12
Sagantaa kana keessatti waayee soomana Ramadaanaa laalchisee qabxiilee adda addaa irratti ibsi kennamee jira - 12.25/04/2020534
-
Islam House
Yaadachiisa waayrr Ramadaanaa - 11
Sagantaa kana keessatti waayee soomana Ramadaanaa laalchisee qabxiilee adda addaa irratti ibsi kennamee jira - 1125/04/2020452
-
Islam House
Yaadachiisa waayrr Ramadaanaa - 10
Sagantaa kana keessatti waayee soomana Ramadaanaa laalchisee qabxiilee adda addaa irratti ibsi kennamee jira - 1025/04/2020538
-
-
Islam House
Yaadachiisa waayrr Ramadaanaa - 8
Sagantaa kana keessatti waayee soomana Ramadaanaa laalchisee qabxiilee adda addaa irratti ibsi kennamee jira - 825/04/2020318
-
Islam House
duaaii wuduua booda godhachuu
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.25/04/2020376
-
Islam House
Baatii zulhijjaa kurnan duraa soomanuu
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.25/04/2020379
-
Islam House
badirraa qaanfachuun iimaanarraayi
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.25/04/2020270
-
Islam House
Dhugumaan shahiidummaa wareegama Rabbi kadhachuu
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.12/03/2020359
-
Islam House
duaaii wuduua booda godhachuu
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.12/03/2020365
-
Islam House
duuii halkan yeroo dammaqan godhachuu
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.12/03/2020389
-
Islam House
eega fardii salaatan booda bakkuma san taaanii zik...
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.12/03/2020419
-
Islam House
eega nyaataa,dhugaatii fii uffataa Rabbiif galata...
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.12/03/2020352
-
Islam House
eega salaata fajriitii Rabbi faarsuu
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.12/03/2020318
-
Islam House
galata salaata duhaa rakaaa lama salaatuu
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.12/03/2020343
-
Islam House
gara masgiidaa tarkaanfii heddummeessuu
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.12/03/2020289


text:
Baqattoonni Kongoo 40 koleeraan du'an
Baqattoonni lammiilee Riippablika Dimokraatawa Kongoo wal waraansa biyyattii baqachuun kaamppii Yugaandaa keessaatti argaman keessaa 40 dhibee koleeraatiin du'usaanii Fannoo Diimaan dhaabbata oduu AFP'tti himeera.
Fannoo Diimaan akka jedheetti, dhufaatiin baqqattootaa erga walwaraansi mandara Iturii keessatti eegalamee as hospitaaloota dhiibisaa jiru.
Haalli kunis balaa dhiibee koleeraa baatii Guraandhalaa keessa lafa qubannaa baqattootaa Kyaangwaalii fi Kyaakaa II tti ka'ee ture caalaa hammeesseera.
Hanga ammaattis mudannoon koleeraa kuma lamaa olii to'atamu danda'unsaa , Fannoo Diimaan dabaluun himeera.
Erga jalqaba bara kanaatii kaasee baqattoonni Kongoo kuma 70 ta'an Yugaandaa galiisaan akka hinollee dhaabbanni Fannoo Dimaa ni tilmaama.
Kongoo: Mormii Kaabiilaa irratti taasifameen namoonni ajjeefaman
Akka eegddoonni nageenyaa motummoota gamtoomanii himeetti, humnootiin nageenyaa yoo xinnaate namoota torba ajjeesaniiru.


text:
Godina Qellem Wallaggaa aanaa Hawwaa galaan magaalaa gabaa roobii ganda 21 jedhamu keessa jiraataa kan turan obbo Ahimed Jibril hidhattoota mootummaan dilbata ganama barii rasaasaan dha’amanii ajjeefamuu isaanii jiraattonni naannoo fi maatiin isaanii fi bulchiinsi aanaa Sanaa nuuf himaniiru. Obbo Ahimed nama nagaa hawaasa keessatti jaaltamaa ta’uun gabaasameera.
Haati warraa obbo Ahimed aadde Caaltuu yooyyaa akka jedhanitti ganama barii akka lakkoobsa Itiyoophiyaa sa’aati 11tti namoonni hidhatan dhufanii cufaa nutti rukutanii bani jedhanii erga bansiisanii booda itti dhukaasan jedhan.
Anaan afaan na cuqqaalanii akka hin iyyine na dhorkanii itti dhukaasanii booda konkolaataa dhaan fudhatanii deeman jedhan.
Bulchaan godina Hawwaa Galaan obbo Mittikkuu Lammeessaa illee obbo Ahimed Jibril nama nagaa hawaasi dhugaa ba’aaf jedhan. Maaliif akka ajjeefaaman nuufis gaaffii dha. Namoonni shakkaman to’annaa jala oolanii jiru. Poolisiinis dhimma isaa qorataa jira jedhan.


text:
LibreOffice 7.3 Help
Diraa jijjiirama diraa keessaa, gara mirgaatti hiriirsisuuf;yookiin akaakuu jijjiiramtoota
RSet Text As String = Text or RSet Variable1 = Variable2
Text: Jijjiiramaa Diraa kamiyyuu
Barruu: Diraa kan ati jijjirama diraa keessatti gara mirgaatti hiriirsisuu barbaaddu dha.
Jijjiiramaa1: Jijjiiramaa hiika fayyadamaa kanneen jijjiiramtoota galagalchamaniif galtee ta'ani dha.
Jijjiiramaa2:Jijjiiramaa hiika fayyadamaa, kanneen gara jijjiiramaa biraatti akka garagalfaman barbaaddu dha.
Yoo diraan jijjiiramaa diraa irra gabaabaa te'e,RSet 'n diraa, jijjiiramtoota diraa keessaa gara mirgaatti hiriirsisa. Arfiiwwan hafan kanneen jijjiiramtoota diraa keessaa kamiyyuu iddoodhaan bakka bu'u. Yoo diraan, jijjiiramaa diraa irra dheeraa ta'e; arfiiwwan dheerinaan jijjiiramtoota caalan yoo hallagamanii, fi arfiiwwan hafan qofti jijjiramtoota diraa keessatti gara mirgaatti hiriirsifamu.
Jijjiiramtoota hiika fayyadamaa akaakuu tokko gara biraatti ramaduuf,Hima RSet tti fayyadamuus ni dandeessa.
Fakkeenyi armaan gadii;Hiriira bitaa fi mirgaa diraa Fooyyessuuf hima RSet fi LSet tti fayyadama.
Sub ExampleRLSet
Dim sVar As String
Dim sExpr As String
sVar = String(40,"*")
sExpr = "SBX"
REM Right-align "SBX" in a 40-character string
REM,urjoowwan iddoodhaan bakka buusa.
RSet sVar = sExpr
Print ">"; sVar; "<"
sVar = String(5,"*")
sExpr = "123457896"
RSet sVar = sExpr
Print ">"; sVar; "<"
sVar = String(40,"*")
sExpr = "SBX"
REM Left-align "SBX" in a 40-character string
LSet sVar = sExpr
Print ">"; sVar; "<"
sVar = String(5,"*")
sExpr = "123456789"
LSet sVar = sExpr
Print ">"; sVar; "<"
End Sub


text:
Sambata darbee jechuun Waxabajjii 23 bara 2018 hiriira guddaa deggersa mummicha ministeeraa Abiyyi Ahmadiif jecha gaggeefame irratti haleellaa bombii dhaqqabeen namnii lama ajjeefamuu gabaasaalee hubachisanii jiru.
Isaanis bulchiinsa naannoo ummattoota kibba Itiyoophiyaa Walaayitaa Soddoo irraa dargaggoo Yoseef Ayyaaleew figodina wallaggaa lixaa aanaa Yubdoo ganda biqiltuu ayiraa irraa dargaggoo Buusaa Gaaddisaa ta’uun ibsamee jira.
Sirnii awwaalcha dargaggoo Buusaa Gaaddisaa Wiixata darbe kan gaggeeffame ta’u kan ibsan maatiin nama rakkiina guddaa keessatti guddatee hojii barbaacha gara Finfinnee deemee hojjataa akka ture dubbatu.
Sirna awwaalcha Buusaa irratti “goota bombii mummicha ministeeraatti darbatame ittisee ofii wareegame” jechuun faarsamuun isaa maatiin dubbatanii jiru.


text:
Raammoon Gannaa tun addunyaa waan hedduun dhibde.Midhaan nama hedduu balleessitee qolleessite. Lafa oowwaa jaalatti. Amerikaa fi Biraazil fala jabaan ufi irraa diqqeessan.
Namii waan hedduun raammoo tana ufi irraa dhowwaa bahe;harkaan midhaan irraa guuruu, midhaan mataa mataa waliin facaasanii akka raammoon ta nyaattu walii wallaaltu tolchuu fi waan akka akkaati.
Raammoon lafa oowwichoo jaalattu tun ganna dabree asitti Afrikaa biyya 40 keessatti argan.
Ganna dabre qofa akka bulchotii USAID jedhanitti raammmoon tun horii doolarii biliyoona 13 balleessite.
Raammoon tun midhaanillee keessaa baadallaa ykn boqqoolloo jaalatti.Baala isaa irraa nyaattee gossiti.
Namii Afrikaa ammoo miliyoona 30 caalaatti baadallaan bula. Hektaara miliyoona 300 irratti faasan. Duruu nama hedduutti balaa raammoo tanaatii beelahe.
Raammoon tun ammallee ya coroortee Afrikaa gama Bahaatii fi gama Kibbaatiin itti baafatte jetti itti gaafatamuu wabi nyaataa USAID,Rejiinaa Eddy.
Ejensiin isaanii amma warra qarooma jabanaatiin bineensa midhaanii kana diqqeessuu dandahu wal dorgomsiisuutti jira.
USAD-n dhaabbilee dhuunfaa,yuniversitii,dhaabbilee qorannootii fi dhaabbilee hedduu akka isaan rakkoo tanaa fala dhawan dorgommiitti yaamuutti jira.
Nama ykn dhaabbilee mala raammoo tanaan diqqeessan ka qonnaan bulaalleen fayyadamuu dandahuun qonnaan bulaalleen fayyadamuun dandahu wal dorgomsiisuutti jiran.
Ka tokkeessoo bahe $150,000 ka lammeesoo bahee $75,000 ka sadeessoo bahee $50,000 badhaasan. Abbaan dorgommuu fedhu marsaa USAID https://fallarmywormtech.challenges.org/ dhaqee dorgomuu dandaha.
Raammoo ganaa tana biyya Afrikaa 40 keessatti argan.Raammoo tana qilleensatti fuudhee barrisaan..
Akka qorattootii USAID jedhanitti raammoon tun saati km 100 caalaa deemtee biyya waliin geetti.Saatii 30 keessatti ahga km 1,600 barrisuu dandeetti.
Haadhoon raammoo bara jireenna isiitti okokkaan 1,000 dhaluu dandeetti.


text:
Dhaabbanni Atlaantik Kaawunsil jedhamu namoota hawaasa isaanii biratti jalaatamoo jedhaman filatuun kora irratti kan affeeru yoo tahu, Itoophiyaa irraa namoota 4 kan ummata biratti fudhatama qaban jechuun akka kora isaa irratti hirmaataniif waamicha godheef.
Namoonni Afran kunniin, qabsoo Ummanni Oromoo biyyattii keessatti geggeessaa jiru irratti adda durummaan kan beekamu Obbo Baqqalaa Garbaa, Namoota Qabsoo nagayaa hawaasa muslimaa hoogganaan jidduu immoo Miseensa Koree Furmaata barbaadduu hawaasa muslimaa Ustaaz Ahmaddiin Jabal, akkasumas Gaazexeessaa Iskindir Naggaa fi Obbo Andua’alem Arraagee tahuun beekameera.
Dhaabbatichi namoonni kunniin kora kana Irratti akka hirmaataniif Imbaasii Ameerikaa kan Finfinneetti argamuuf xaalayaa kan barreesse akka tahe gabaasni BBN irra argame ni mul’isa.
Namoota afeeraman Afran jidduu Imbasiin Ameerikaa Ustaaz Ahmaddiin Jabalii fi Andu’alam Arraagee Viisaa gara Ameerikaa isaan seensisu kan dhoorkate tahuu odeeyfannoon argame ni mul’isa.