text:
New Book in Afaan Oromoo: Amna Dheeraa [Kindle Edition]
Daani’eel Tafarraa Dibaabaa (Author), Jaalala Biyyaa (Editor)
Book Description
Publication Date: February 14, 2014
This is a short fiction ebook in Afan Oromo that introduces the reader to the life of the characters from elementary school to adult life.This ebook is one of the first ebooks in Afan Oromo. The book is based on true stories and is intended to entertain the reader. In the book, the reader revisits the realities of lives of Oromo youths as they transition from childhood under the protection of their families to a state where they start to believe they have national roles to play, injustices to correct or all of a sudden find themselves in trouble due to moving to new environments where they are less understood…
Kindle Price:$9.99
At Amazon
Amna Dheeraa
Galata: Asoosamni kun yaadannoo lamiilee Oromoo walabummaa biyya saanii fi bilisumma saba isaaniif qabsaa’uun wareegama gara garaa baasanii fi ammas baasaa jiranniif ta’a. Asoosama gabaabaa kana yeroon barreessutti yaadaa fi gorsaan na bira dhaabachuun hamilee kan naaf kennan maatii koo, hiriyyoota koo, saba koo fi lammiilee biyya alaa baayeen galateefadha. Akkasumas lammiilee jireenya isaanii dhugaaf falmuun dabarsan fi jireenyi isaanii asoosama gabaabaa kana keessatti calaqqise mara onnee koorraa galateeffachuun barbaada. Ittaansuun WBO jireenya mataa isaanii dhiisuun walabummaa uummata Oromoof falmaa hadhaawaa gochaa jiraniif kaayyoo ganamaa bakkaan geenyu malee qabsoon itti fufa dhadhannoo isaanii godhataniif galata dhiheessaa kitaaba kana isaaniif gumaacha. Hunda caalaa garuu Waaqayyo isa lubbuu koo eegee waa hedduu keessa na dabrsee fi na gargaare nan galateeffadha.


c: text/html

text:
Archive for December, 2013
December 27, 2013 at 8:34 pm · Gadaa.com
ADDA BILISUMMAA OROMOO
OROMO LIBERATION FRONT
...
December 27, 2013 at 7:28 pm · Gadaa.com
Hawaasni Oromoo Oslo guyyaa gaafa 31. 12. 2013 jal-bulti bara haaraa qopheessaa jira. Guyyaa kana waliin taanee bara haara akka simannu IHOOn Oromoota hundaaf waamicha godha.
December 27, 2013 at 3:53 pm · Gadaa.com
Dear Friends and Colleagues, Obboleeyyan Oromoo akkam jirtu, nageennii isan badhaadhaa:
The bigotry against the Oromo people continues unabated to date. It is an established historical fact that the Oromo people, the Somali and other peoples of the South were conquered and incorporated into the Abyssinian Empire at the end of 19th century through an earth scorching policy and savagery of Menelik’s army supported by western powers, such as the Great Britain and France.
Twenty years ago, we were close to defeating the remnants of the genocidal regime of Menelik and Haile Selassie, had it not been for the voice of moderation ...
December 27, 2013 at 12:28 pm · Gadaa.com
December 26, 2013 at 3:19 am · Gadaa.com
Hunda dura baga jaal-bulti kabajaa guyyaa WBO AMAJJII 1 isiin ga’ee jenna. Ayyanota oromoon akka sabaatti kabajatuu keessaa AMAJJIIn 1 Ayyana dacha ta’ee kan kabajamuu ta’uun isaa hundaafuu ifadha, kunis ayyaana waggaa haaraa fi guyyaa seena qabeessa Guyyaa WBO ta’uu isaati. Nutis miseensonni ABO konyaa Gadaa Bilisummaa, Edmenteen akkuma waggaa darbee HAWAASAA Oromoo naannoo waliin sirna ho’aadhan kabajuuf qophii xumrannee jirra.
December 24, 2013 at 8:50 am · Gadaa.com
Y.G(2005)
Gootummaan Maandeellaa sadarkaa Addunyaattu dorgomaa akka hin qabne, du’a isaan booda huabachuu kiyyatti ofittan gadda. Akkuma koo kana, Maadibaan nama akkasii turee? jedhee kan of gaafachuu eegalee fi hubannoo kanaa qabaachuu dhabuu isaatti kan of gaafatu hedduu natti fakkaata. Maandeellaan Umurii isaa guutu of kennee murannoon waan inni raawwaten, eenyummaa isaa mirkaneessee jira. Namni na argaa na argaa hin beekne kun, Addunyaa keessa lo’ee seenaa amma kana hojjachuu isaa fi Addunyaa guutuun isatti amanuu isaa, du’a isaan wal-qabatee amma dubbatameef kana, lubbuun wayita jiru, kan dubbatame natti hin fakkaatu.(hanqinni jala bu’uu keenyaa akkuma jirutti ta’ee) Waan maraafuu Maandeellaa irraa kan ...
December 24, 2013 at 7:31 am · Gadaa.com
Habashan yaakaa kaleessa hojeetef dhiifma jeechuu manna ama ilee akka kaleessa insiin bituuf deeman jeedha jiru. Oromoon tokko ta'ii, dhaabbilee Oromoo tokko ta'aa. Habasha wagga 130 ol nu qalaa jira. Tewodros, Yohanis, Menelik Haile Silasen Oromoo fayya isaan gubaan, Harka Mirga fi Mila bitaa irra muran, Ijoolee Oromoo hunda qaban biyya alati gurguran, dubartii Oromoo ulfa qalan garatii bassan, Qabeenya Oromoo hunda samaan, Oromoo garbonfatan umurii gutuu mana issan keessa hojeechiftan, lafa Oromoo hunda fudhatan, Seenaaf addaa Oromoo hunda baleessan, Siirni Gadaa akka lamfa hin kaneeti baleessan, Umataa Oromoo walaka ol fixaan, Oromoo akka wal hin horee qama salaa Oromoo ...
December 24, 2013 at 6:37 am · Gadaa.com
Ittanaa Guuttataa irraa*
Hireen ilmaan namaa yeroo hundaa waan wal hinqixxaanneef carraan isa kaan bitaarra kaaniinimmoo mirgarra akka Abiraamifi Looxii bobbaasti. Uummtni Oroomoos ta'e sab lammiiwwan biraan ulfaatina jireenyaa jalaa miliquuf biyya keessatt ta'e biyya ambaatti bu'anii ba'uun carraa isaaniif ba'ee dha. 'Mechees maal godhanii, farsoo maskaramii qaxanxan godhanii' jedhu ollaan koo tokko dur. Waanti godhan injiruuf ittiin bulinnaaf hundumtuu isa maluufi inmalle hojjeta.
December 24, 2013 at 5:42 am · Gadaa.com
December 24, 2013 at 5:11 am · Gadaa.com
The following is a letter from the Oromo Community in Berlin to Deutsche Welle (i.e. DW/the German Radio) regarding the recent inflammatory and bigoted program against the Oromo - broadcast on DW's Amharic Service.
----------------------
Oromo Community in Berlin e.V.
c/o Dr. Sufian Weise
Warnitzer Str. 24
13057 Berlin
Deutsche Welle
Herrn Klaus Bergmann
Leiter Internationale Angelegenheiten
Kurt-Schumacher-Straße 3
53113 Bonn
December 22, 2013
Sehr geehrter Herr Bergmann,
We, members of the Oromo community e.V, herewith express our utter dismay and indignation at what was recently aired on Deutsche Welle's Amharic Service. In a program on December 8, 2013, a defamatory and discriminatory tirade against Oromo as a people was allowed unhindered; indeed ...
December 24, 2013 at 4:22 am · Gadaa.com
The following is a letter of appeal to President Barack Obama from the Oromo Liberation Front's (OLF's) North American Branch.
----------------------
December 22, 2013
President Barack Obama
The White House
1600 Pennsylvania Avenue, N.W.
Washington, DC 20500
Dear Mr. President,
I am writing to you on behalf of myself, Oromo-American and permanent resident members and supporters of the Oromo Liberation Front (OLF)1 in the USA Who are happy to call this great nation their home and enjoy the democracy, justice and human rights it has to offer. Our members and supporters, the vast majority of whom are voting United States citizens, are proud contributors to this nation’s economic ...
December 24, 2013 at 3:34 am · Gadaa.com
by Tigist Geme | OPride.com
Ethiopia’s pop star Tewodros Kassahun, better known as Teddy Afro, is once again back in the limelight. Teddy made headlines last week with a comment published in the local Amharic magazine, Enqu, in which he condoned Menelik's greater Abyssinian campaign in southern Ethiopia as a holy war. Despite this disturbing statement and Teddy’s controversial past, local subsidaries for two multinational corporations – Heineken NV and Coca Cola Company – have recently signed Teddy to promote their products.
Enqu editors circulated the magazine’s December issue (pictured above) via email featuring Teddy and his beloved emperor side to side ...
December 20, 2013 at 10:05 am · Gadaa.com
Goota Guutuu Namaa, Mandeellaa faarfannaa,
Eenyummaa isaa himnaa, gocha isaa yaadannaa,
Du’a isaa ittiin ibsuuf jecha quubsaan dhabee,
Nam tokkootu du’e moo Siidaa Araaraatu cabe?
Ofittummaa balfee namummaadhaaf dhiigee,
Humna Araaraatiin dallaya haaloo diigee,
Ol’aantummaa adii fi kan gurraachaas didee,
Nama namummaadhaan naalchee walitti fide.
Bilisummaa Ummataaf waada seene eegee,
Qananii jireenyaa Qabsoodhaaf wareegee,
Warraaqxummaa dhugaa hojiin agarsiisee,
Shanyi-balfattummaa hundeen dhabamsiise.
Man’ee jibbaa fi sodaa jaalalaan buqqisee,
Wal amantii cimsee wal shakkii huqqisee,
Iccitii gamnummaa akkanaan mul’isee,
Kanatu Mandeellaa Surraa isaa guddise.
Mandeellaan fakkeenya, fakkeenya Namummaa,
Mandeellaan qoricha, qoricha gaburummaa,
Mandeellaan dungoo dha, dungoo bilisummaa,
Isatu dhugaan guuta ulaagaa Namummaa.
Maal goona egaa silaa duuti dawaa hin qabuu,
Nama guddaaf jedhee seerri uumaa hin dabuu,
Osoo nu mararuu nagaa itti dhaammannaa,
Dhalootaa-dhalootatti seenaadhaan ...
December 20, 2013 at 9:40 am · Gadaa.com
Gara: Oromoota fi Michoota Oromoo Hundaaf
Dhimma: Waamicha ayyaaneeffannaa (celebration) jijjiira waggaa
Jallatamoo keenya,
waan hundumaa dura nagaan waaqaa isin haa gahu. Gamtaan Oromoo (GO) e.V. guyyaa fi iddoo jedhame kanatti isiin wajjin jijjiira waggaa kanaa ayyaaneeffachuuf qophaa’ee jira. Qophii kana irratti Oromootni fi Michuu Oromoo kan ta’ee hunduu qooda akka fudhatan afeeree jira.
Guyyaa: Muddee / December 28, 2013
Saa’atii 13:00 irraa eegale
Iddoon: Herbesthaler-Str. 4, 65929 Frankfurt a. M.
(Frankfurt Verein für soziale Heimstätten e.V.
Transfer Werkstatt Höchst)
Iddoon kun nannoo bakka obboo Dare fi maatini isaa jiraatanuutti argama. Amma Hoechst-Bahnhof S 1 fi 2 ida dhutanii boddee Bus-lakk. 50 isa gara Bockenheimerwarte qabachuudhan Haltestelle Windthorststr. irratti buun ...
December 20, 2013 at 9:20 am · Gadaa.com
Dubbiftoota mandhee tanaa jaalatamoo fi kabajamoo, mee kunoo hardha immoo waayee dubbii mataduree kanaa irrattin waa isiinii dhiyeessa. Akkan kana irratti waa jedhu kan na kakaase, waggaa dhibbaffaa du'aatii Minilik faashistichaa sababeeffachuun: duula ginni-bittee, iliitoonni fi jalaa-jaleewwan warra Habashaa keessumaa kan warra Amaaraa uummata Oromoo irratti adeemsisaa jirani. Hubaddhaa barri amma keessa jurru kun bardhibbee 21-ffaa dhaa! Dirreen duula warreen kanaa inni hangafni kan irratti tahaa jiru Oromiyaa dhaa! Jarri duula hamaa fi fokkisaa kana uummata, sabaa fi biyya Oromoo irratti oofaa jiran kun: "tokko taanetoo Toopphiyaa warra Wayyaanee harkaa baafnee ijaarranna" nuun jedhuu!
Yaa Oromoo, yaa uummatoota Kibbaa, yaa addunyaa ...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Archive for May, 2013
May 25, 2013 at 7:54 am · Gadaa.com
May 19, 2013 at 7:19 pm · Gadaa.com
Y.G. (2005)
Umaan bari’uuf yennaa jedhu, dukkana hamaa umuun isaa namaan mari’atee miti. Hiikkaa Umaa isaa waan beekuuf kana tolche. Dhalli namaa, keessattu abbootiin keenya, adeemsa Uumamaa kana ilaalanii, mammaaksa irraa tolfatan. Dhalooti har’aa waan meeqa baratee jiru, dhaloota itti aanuuf waan mammaakee ol-keewwate hanga har’atti hin dhageenye. Hin dubbisnees. Kan dubbisnuu fi dhageenyu, waan akaakilee isaanii irraa hin argiin eessaa akka fidan hin beeku wayita wal irratti yaalan guyyuu argaa fi dhaga’aa jirra. Kun anaaf, dukkana barii jalaa sanaan wal natti fakkaata. dukkana barii keessa wal hin argan. Wal bira dhaabbatanii wal dhaban. Warruma wal beekutu Wal wallaala. Dheeraan gabaabbatee, ...
May 17, 2013 at 9:07 am · Gadaa.com
Radio Bilisummaa Oromoo (RBO) jedhamee kan moggaafame Radion Aadda Dimokiratawaa Oromoo harra Caamsaa 15 bara 2013 irraa jalqabee qilleensarra ooluuf jira.
May 17, 2013 at 8:34 am · Gadaa.com
The Oromia Youth Association of Minnesota, with the support of the Oromo Community of Minnesota at Central High School, proudly presents its annual cultural night: "Treasuring Oromia: A Night of Story and Poetry"
May 17, 2013 at 7:44 am · Gadaa.com
May 17, 2013 at 7:31 am · Gadaa.com
Taammanaa Bitimaa irraa*
Ijoollee biyya abbaa-koo
Dhalawwan aayyoo-too
Yaa dhaloota Qubee
Yaa dhaloota Qubee
...
May 16, 2013 at 10:17 pm · Gadaa.com
The following is an appeal letter to the UN Secretary General from the Oromo Studies Association.
May 15, 2013 at 10:00 am · Gadaa.com
May 15, 2013 at 9:36 am · Gadaa.com
The following is an article from the Oromo Liberation Front's Info Desk. The Afan Oromo and Amharic versions of the article were posted earlier here.
May 13, 2013 at 8:33 pm · Gadaa.com
Journey in the dark: Oromo’s untold story in Eritrea
- Click Here to Read the English Version
T.F YKN Addaamuu | Nairobi Keniya irraa
Seensa
Akeekni barruu kanaa, qaama kamuu irratti olola oofuu osoo hin taane mudannoo akka dhuunfaatti qabsoo Oromoof jecha na mudate ibsuuf, kanumaan wal qabatees dargaggoota Oromoof dhaamsa dabarsuuf.
Waa’ee koo duubatti deebi’ee gad fageenyaan ibsuu caalaa gabaabumatti eenyummaa koo dubbiftoota barruu kanaaf ibsuun barbaada. Ani waggoota muraasa dura barataa Yunivaristii Jimmaan ture. Sochii barattootaa Oromoo yunivaristii Jimmaa keessatti deemaa ture keessatti hanga dandeettii koo qooda hin tuffatamne kennaan ture. Wayitan ...
May 13, 2013 at 7:15 am · Gadaa.com
Ibsaa Guutama irraa* | Eebla 2013
Haasaan dhihate kun yaadannoo guyyaa ABOn Meniyapolisii fi Silver Spring MD qophaye irratt dhihachuuf ture. Haalli utu hin mijjayin hafuun qaaman argamuu hin dandeenye. Sagalichi kan itt gimijjaawu baraaruuf barruunis dhahannoo “Yaadannoo Ayyaana Gootota Oromoo” jedhu jalatt a jiraa caqasaa.
May 13, 2013 at 6:53 am · Gadaa.com
The Sidama Community in the UK (S.C.UK) commemorates the 11th anniversary of the 115 courageous Sidama men, women and children who were massacred by the TPLF/EPRDF regime in May 2002.
May 13, 2013 at 12:18 am · Gadaa.com
TESSO /MAY 2013
*** AAYYOOTTAN KARRITU GAMADAA, QANAATUU KAROORSAA, MAGARTUU GAMADAAF
AAYYOTTAN GOOTOOTA HUNDAAF ***
...
May 12, 2013 at 10:30 pm · Gadaa.com
To get the Amharic version of the following statement from the Oromo Liberation Front's Info Desk, please click here.
Sirnootni Itoophiyaa dabareedhaan aangoo siyaasaa biyyattii dhaalan hundi yeroo itti Oromoof ciisan hin qaban. Oromoon guddina sabummaa, bal’ina lafa isaa fi badhaadhina qabeenyaa isaaf jecha biyyuma isaa irratti sabatiinsa dhowwatama. Akka weennii gogaa isheef ajjeefamtuutti kan dhufaa dabru hundaan adamsama. Waan sirnoonni Itoophiyaa dabran Oromoo irraan gahaa turan seenaaf dhiifnee waan har’a Oromoon sirna amma aangoo harkaa qabu jalatti ta’aa jiru laaluun gahaa dha.
May 11, 2013 at 9:20 am · Gadaa.com
Guyyaan Goototaa Jimaata Ebla 26, 2013 magaala guddoo Ameriika, Washington DCtti sirna ho’aan kabajamee ooleera. Guyyaa kanatti keessummaa kabajaa ta’ani kan dhufan New York irraa J/ Ibsaa Ahmed, Mootummoota Wal-ta’aniitti bakka bu’aa ABO, J/Lubee Birruu, Dura ta’aa Gumii fi miseensi koree ULFO akkasumas J/Abarraa Tafarra, Itti gaafatamaa ULFO Ameerikaa Kaabaa yoo ta’an, Keessummooti kabajaa kunneen wal-duraa duubaan hasawaa godhaniin barbaachisummaa kabaja guyyaa Gootota Oromoof kaayyoo BILISUMMAA, seenaa Qabsoo Bilisummaa Oromoo, bu’aa-bahii QBO keessa lufe, injifannoolee argamaniif akkasumas guyyuma kana illee kabajatuuf kan nu dandeeysise haarsaalee qaqqaalii goototi Oromoo heedduun kafalan irratti ibsaa bal’aa fi gahaa ta’e kennuu irrayyuu mooyixannoo qabsoo ...


text:
Daba Motummaan EPRDF Oromoo irraan ga’aa jiru
T. Kumssaa | Narobii, Kenya irraa | Onkololessa 30, 2013
Ummatni Oromoo biyyaa kessaa daba Wayyaneen hojjachaa jirun ammallee hedduu dararamaa jira.
TPLF fi Aangoo saaniis
Sagantaa Wayyaanee inni guddaa fi yaroo dheeraa: Miseensolin waraana TPLF Affaan Oromoo barreessuu fi hasawu danda`u dha. Kanaf keessumaa Tigrootni Oromiyaa keessatti dhalatan ykn ammoo guddatan sagantaa kana fiixan baasuf hedduu carraaqaa jiran. Kun ammoo malanis ta´e humnaan yoo xiqaate illee Oromiyaa bulchuun /saamun ilmaan Tigrootaa fi biyyaa saanii ittin guddisachuf sagantaa wagaa diiddamoota darbban keessa baafatan hojii irra oolchaa jiran.
Bulchiinsa:
Sub-boontummaa ballessuf ykn xiqeessuf tarsiimoo adda addaa fayyadamun:
Kutaalee Oromiyaa adda addaa keessatti OPDOn gargaaramun Bulchinsa akka Inspektaratti Wayyanota Affaan Oromoo haasawan ramadun lafa jala hojii Basaasaf Bulchiinsaa hojjechisaa jiran.
Qormaata kana keessa Sub-boontotni Oromoota fi Maatin Oromoota kan firoottan Biyya Ambaa qaban, hedduu irratti qoratamanif faana ittin bu`aman, Biyya kam? Malif? Yoomii kaasanii achii jiratan? fi wkf ofkeessaa qaba.
Sab-boonttotni Oromootaa fudhatama fi jaalala isan Ummata saanii keessatti qaban gamaagamun soddaachisu, farra Mootummaa tti ramaduu fi sababa adda addan maqaa moggasun battalumatti dhabamsiisuun dalagaa wayyaanee isa duraa ti.
Hiranii bituu/buushuu
Oromiyaa keesatti rakina huumuu, Oromo walitti kakaasuu, Qomoon, Kutaan, Amanttiin adda baasuu, Sub-Lamilee xixiqasho Oromiyaa keessa jiratan Oromota irratti kakaasuun:
Karaa Dhiha Oromiyaan dhalattoota sablammii Gumuz hidhachiisee jiraattota Oromoo hidhannoo dhabilee tahan irratti bobbaasee lubbuu fi qabeenyaa ilmaan Oromootaa barbadeessise.
Gama Bahaan gosoota Soomaalii Isaa fi kan biroo yeroo dheeraaf hidhachiisee ummata Oromoo nagenyaan qeyee isaa irra jiraatu irratti duulchisa jira.
Kibba Oromiyaa keessatti sababa caamssan marga dheedichaaf bishan irratti dhalate jechuun Wayyaaneen tahe jedhee sablammoota olla hidhachiisuu fi gorsaan dogoggorsee obboleeyyan isaanii Oromoo irratti kakaasaa yoona gahe. Fakeenyaf Oromoon Booranaa fi Gujii dachii abbaa isaanii irratti manni itti gubameera, loon isaanis saamameera, qaama itti iyyatanis hinqaban.Inni itti iyyattanis jalaa hinqabu.
Kutaalee Oromiyaa hafan keessattis taanaan Oromoon nagaa fi tasgabbiidhaan jiraachuu hin dandeenye. Lafa Oromoo seenaadhaan beekamaa tahe irraa Oromoo buqqisanii Diina qubsiisuun gochaalee duula farrummaa Wayyaanee keessaa warra gurguddaa dha.
Baratoota Universitiy akka isaan barumsa isaanii hin xumure gochuu, sababa humanii hidhuu ykn wareersanii akka biyyaa/naannoo ti badan gochu.
Qotee bultonni, Hojjetoni, Darggaggoni, Hayyoleen, dirqamaan akka misenssaa Wayyaanee ta’aniif shaan shaniin ijaramanii akkaa Oromoo irraati wal irraati qabsa’anii gochaa jiran. ijaaramsi kunisi akkaa jechaa Wayyaanootatti GAREE FI GOXIII jedhamun beeekamu.
Biyyota ollaa jiraatan affaan faajjessun, humnan dirqisiisun akka issan Oromoota irratti duulan gochuu, nagaa booressuu fi walumaa gala Seenaa karaa irraa maqsuf kan hinyaalamin hinjiru.
Firoottan Wayyanee yaroo ammaa kan taate Mootumman Chaayinaa har`a qabeenyaa biiyyaa oromoo saamuu fi mootummaa Wayyaanee dinagdeen gargaaruu bira dabartee meeshaa ammayyaatti gargaaramun sagalee ummata Oromoo fi cunqurfamtoota biro empaayeratti keessaa ukaamsuu irratti argamti.
Aangoti dhiahas taanan karaan yoo adda ta`e malee Chaayinaa irraa wan adda ta`e hedduu hinqaban.
Mootumman Wayyaanee/Habashaa qabeenyaa Oromiyaa malee jirachuf yaadanii beeku laataa?
Deebi kana isanumafan dhiisa!
Hanga yoomitti Oromiyaa humnnan/meeshan cacabsani bushuun danda`ama laata?
Nuti ammoo hanga yoomitti Silmii kana ofxuuchisaa,Wanjjoo kana baannee bara baana laata?
Kana ammoo Ummata Oromoofan dhiisa!
Nuti/ Oromiyan garuu Motummaa Habasha malee jirachuun mirga keenya. Kun ammoo Injifannoo Ummata Oromootin mirkanawa!
Yaa Oromo: Nyaata sitti mi`au simalee namni bira sif hinbeeku!
Itti fufa …
T. Kumssa irraa
HANGA YOOMITTI LAATA?
Rasaasa, reebicha fi hacuucaa Motummaa EPRDF/TPLF jalaa miliquuf ilman Oromoo wan hinta`ins hinargnis hinjiru.Kunis: Bitamtoota/Ergamotoota Wayyaanenen karaa irratti ajjeefammani Bineenssati darbamu, Galanan fudhatamuu, Biyyaa ambaa keessatti gaaddisa Waajjira Adunyaa jala utuu jiraatanii bitamtoota fi basaastota Wayyaanen boojihamun biyyatti ergamuu, wkf.kan biraa wan irra hingaahamin kan Mootummaa EPRDF Olloota Ethiopia gammojjiilee keessatti gochaa jiru hedduudha.
Mootumman Wayyaanee Biyyota ollaa kan akka Kenyaa,Ugaandaa, Sudaan Kibbaa, Jabuutii fi Somliyaa kessatii akkuma Biyya sanii Basaastotafi namoota horin bitun Oromoota miliqanii jiran doorsisuu, reebsisani hoji ala gochuu, kan ukkamsani fudhachuu hindandeenye achumatti dhabamsiisuun, walumaagalatti hojin dhokssan lafa jala hojetamu Waajiroota Adunyaa mirga dhala namaf dhabatanitti ilee yaroodhan akka hiniyyanne godhe lafa nuka`e.
Lammin Oromoo lubbuu isaani du’a jallaa bafachuudhaf jechaa biyyaa baqqannan keessa jiran gammoojjii kessatti kan binnessan nyaatamaan gamojii akka Libiyyaa kessat kan hafan, hafaa jiran seenaf haata`u.
Motummaan TPLF biyya Oromoonni baqatanii jiran keessati ilee mir’ga ilmaan Oromoo dhiibuuf dhibsiisuuf maqaa balleessun keessumaa Oromoota hicitii Motummaa baasuu danda`an yakamsiisun karaa danda’ameen hatattaman ajesisuu itti fufee jira.
Kana eenymatu/Waajjiruma kamtu nuu fi huubachuu danda`a laata?
Kun osoo kanaan jiruu Ummaanni Oromoo biyaa kessaa jiruus karaa addaa addaa dararaama jiraa. Oromoo ta’ee wa’ee mirga issa fi mirgaa Oromoo kam iyuu dubachuu ykn gafaachuu hin danda’u. Sababiin isaa namni kam iyuu yoo gafatee argamee kallaattiin ABO deegartaa jechuudhan gara mana hidha wayyaneet darbaama ykn niukaamsama, ni ajefamaa
Motummaa TPLF birratti Oromoo ta`ani shakamun hedduu rakkisaadha. Biyaa keessatti wa`ee miidhaa Oromoo kasun, gaafachun, ykn yaada kennun hinhayyamamu. Yakkamuudha. Kun jechun ammoo ABO jachudha.
ABO jachun Motummaa TPLF biratti: Lubbun dhabamuu, mana hidhaa keesatti daararamu hanga nafachuf sammun dhukubsachu wkf dha.
Hardha Oromootni achi buuteen sani hinbeekamne heddutu jira. Kan ammoo mana hidhaa keessatti dararamaa jiran akkuma kaleessa mammaakame mani hidhaa Ethiopia haadubbatu. Kan Lubbuu sani dhaban silas obbaafatni; seenan haayadadtu.
Anile carra dhuma akkasitu narra gahee.Yarof Lubbuukoon miliqee jala baafachuu yaale.
Yaroo ammaa kanaas Biyyoota ollota Ethiopia fi Biyyota Ambaa keessatti baqatoota Oromoo dararu, doorsisuu, ofwallalchisani boojihu, ajjeesuu, maqaa moggaasanii hi`issisuu, walumaagalatti sodaachisun, maqaa balleessun, Sab-boonuma irraa akka dubatti deebi`an gochuuf wan hingodhamin hinjiru.
Dhihoo kana biyuma ollaa keessatti nama horidhaan bituun konkoolataadhan rukutaanii ajesuu isaani, inni biraan imoo nama mana isaa keessaa jiratu halkan balbala cabsanii senuudhan ajjeesani sibilaa elektirikaa qabsisuudhan akka inni ofiin of ajesse fakkeessani kaa`un gochaa garajabummaa akkasii rawaachaa jiran.
EPRDF baajata Dolara Miliionan laakkawamun saganta gabaabafi dheeraa (short and long term plan) bara 2005 irraa eegalee baafate hojii irraa oolchuu eega calqabee turee jira.
Eenyumma ofiitti Sab-boonun kennaa, mattahaa ykn ammoo horiidhan wan jiijjiramu miti.
Eenyummaa ofiitti sab-boonun mirga dhalootaati. Eenyumman keenyaa dhaloota keenya. Kana namni nurkkatti qabu hindanda`u.
Nutu isinif beekaan mootummaa EPRDF/TPLF dhabachuu qaba
Ijaa keenyan ilaala keessan hinarguu, Sammuu keenyaan yaadaa, keessan yaaduu hindanda`u, Aadaan keenya bareedaa, keessan fokkisaa, Maqaa keenya kan janataati, keessan ammo kan cubbamootaati, Qoricha isin fayyisu nutu isinif beeka isin hinbektani, kkf jachootafi yaadotni tuffiin guutaman dubati hafon kan seenaa sobaa irraa maddan dhaabbachuu qaban!
Gochaan kun hundii kan Ilmmaan Oromoo irrati rawaatamman maalif?
Yaa Oromiyaa: Qabeenyan kees Diinakee ta`e.!
Mee kan Geeraran jedhen xiqoo ishee isin yaadachiisa!
„.
Anatu haamee nyachisa
Isatu yaabee kachisa
Kan fardasa nadhibe.
Anatu baatee susuka
Isatu ittin rukuta
Kan Qawee isaa nadhibe.
Ademsa dura kaatti
Nyaata ammoo booddee nyaatti
Kan Ergamtuu nadhibe.
Natu Dallaa diddiira
Kan Karra isaa nadhibe.
Natu Gombisatti hunkura
Isatu fuudhee gurgura
Kan Dilbbi isaa nadhibe.
Maqaf Godoo koo bulti
Isaf daaktee hunkurti
Kan Niitii koo nadhibe.
Anaaf Ulee naf hinbaatu
Isaaf Qawwee isaa baata
Kan Ilma koo nadhibe.
Nadhibeera yaa Biyyaa
Waaqayyumaattan iyya! “
T. Kumssa


text:
Caamsaa 6,2014 Mettaa Roobii
Caamsaa 6/2014 Godina Lixa Shawaa Aanaa Meettaa Roobii Magaalaa Shinoo irratti goototni uummaanni Oromoo mirga abbaa biyyuummaa isaa kabachiifachuuf FDG fi gaaffii mirga fi dimookiraasii gaggeessuun ibsamera. FDG Godinicha keessatti qabatee jiru, guyyaa har’a daran jabaachuun Meettaa Roobii Magaalaa Shinoo irratti fufee olee jira. Hojjeettootni mootummaa illee utuu hin hafiin hiriira nagaa kana irra qooda fudhataniru, Wajjiraaleen Mootummaa fi Bankiiwwaan dhuunfaa fi Mootummaa hundii cufamuun gabaafamera. Sabboontotani barattootni Oromoo Manneen Barnoota sadarkaa 2ffaa fi Qopha’inaa barattoota sadarkaa tokkoffaa fi uummataan wal ta’uun hirriira guddaatu gaggeeffame.
Waraannii Wayyaanee akkuma amaleeffatame, humna guddaa fi meeshaalee waraanaa gurguddaa fe’achuun gara Meettaa Roobiitti guuramaa jira. Hiriiricha keessatti jaarsoliin biyyaa fulduratti hiriiruun nuti nagaa barbaadna, mirga keenya falmachuuf baane, lafti keenya nurraa sam,amaa mirga dhabduu taanee hin teenyu jechuun waraanaa wayyaanee dargaggoota Oromoo dhiiga dhuguu bare ijoollee isaanii irraa akka ittisaa turan ibsamee jira.
Like this:
Like Loading...


text:
Volcanon banamu yokan tarsa fulla lafa irra yokan crust irratti ta'u yoo ta'u, kuni immo cabbin baqqe kan ho'a qabu, darra fi gasiin akka jalla lafa baqatte ba'u eyyama. Geggefami Volcano kuni yoo ba'itti cabbi qabatte, yerro ta'en bodda kuni immo "form" (yokan fakki) akka garra yokan waan akka garra fakkattu umma.
Volcanon yerro guddo kan argaman bakka tectonic plateiin gargari itti ba'an yokan walitti dhufaan kessatti. Mid-oceanic ridgeiin akkuma Mid-Atlantic ridge fakkena gossa volcano kan yoo "tecnotic plate"iin gargara ba'an (divergent tectonic plate)iin kan umamu qaba. Pacific Ring of Fire immo fakkena gossa volcano walitti dhufu "tectonic plate" (convergent tecnotic plate)iin umamu qaba. Yoo kaneen oliitiin walitti ilallani Volcanon yerro bayye yoo "tectonic plate"iin wal-birra darban hin umamu. Kan malee volcanon kan itti umamu danda'u yerro crustiin lafa gargara ba'u (stretch) ta'u fi akkasumas yerro crustiin qallatu (kan "non-hotspot intraplate volcanism" jedhamu) kunis kan ta'u African Rift Valley, Rhine Graben kan Eifel volcano qabu kan Europe kessatti argamu, Wells Gray-Clearwater Volcanic Field fi Rio Grande Rift North Americat argamu dha.
Akkasumas Volcanon "mantle plume" (kan hotspots jedhamaniin) umamu danda'a, hotspotsiin immo kutta lafa danga plate irra faggatan jiran kan akka Hawaiian Islandsiit jalqabu danda'a. Kan nama gamachisu immo, hotspotiin bakka birra solar system kessatti kessattu planet fi batti cabbi dhakaa qaban kessatti ni argama.


text: - இடை இது இனி இனியது இன்பலோகமே இளமை எந்நாளுமே என் ஒன்று ஓர் கங்கை கவிதைகள் சரி தங்க நமது நவமணி நான் நீ நீராடுவோம் புது பேரை மலரெனும் வெள்ள aaahhhoohh aadungaL aaghaya aahhaahh aahhhaaahey aahhhh aahhohhhaahh aanaal aanandham aanum aaradi aaruyirae ada adha adhai Adhigam ahaaaahaaa ahimsai aindhu alae Album anaivadhu anbu andha Andru araeraeraee badhil bhoomi bodhai Bodhai budhi chandiranum current deepangaL dhamdara dhinam Director Edharkaaga edhuvum eduhvum ellam en endhan endrum endRum enn ennai ga Gangai giligiligili hey Hey heyhey Hey..let Idai Idhayathillae idhayathin ILamai illai Inangi inba inbam Indru inemel ingae ini iniyadu innum intha ippodhu irundhum ithuthan ivanga Janaki jil jodi kaalam kaalangal kaama Kaamugan kaasillaa kaasirundhaa kaasirundhaal kaasu kaasugal kaasukku kaathal kaatrillaada kaatrillaadha kaattu kadhal kairenda kalagamae kan kanaa kangal kanjan kaNNae kannan kannanai kannu karuppendrum kathavughal kathurikka kavidhaigal kObam Kodhai konjam Koondillae kuththukalla lalalalaaa Lyricist Lyrics maanida mai maiya malaiyin malaradhu malargalum manal mannippaayaa mannippaenaa meghathin men moonu mothathil mudhalil mundhungaL munnaeru (music) naan Naan naanae namadhu namakenna namthara nannaare Navamani nazar nee neeraduvom neeyallavaa nila nilaavai nillaayo niththam nyaayamaa oh ohhh ohhhoo ondru onnu oorayiram ooru orae oru oththa oththaiyama pa paadhathil paapaapababapa......... paarththu paavam pabapa..... Padhumai paesi pagalukkonnu paisaa pala panneerai papapaa papapapabapabapa........ papapappa Paranthaalum penn Perai pillai piLLaigaL piththu podu ponnminnal ponnumaiyalae pooghindra poothu poovaanam poovai pudhu rajavin rendu ri rojaaaa rojaappoovai rojaappoovaiiii romba sa sadugudu sakhiyae saridhan semmaadhuzhai Senoritaa seyyum sila Singer sollaaayo Song Spb SPB SPB: subban sugame suvaiyae swarams thaali thaan thallaadidum thamthara thamthra thanga Thanga thanni thaviththaen theerumaa thinam thiri thiruvizha ththil ulagamae ulagathil un unaalae unakkaaga ungal unnai unthan uyir vaanae vaanam vaanin vaendaam vaira vaithuk vayalghalil vazhiyil vellai velli venmeegham veyil vidai Vidhi vinn yaalee ye yei yeiiiii yela yemmo yen yoi


text:
anaMtamaanasa chadaraMgapu paavunaiyyaa kaaneekuettulatO evvari aMtaraatmatO aaDukOlEduaavESaanni aNachi padaalaki padunupeTTaanE kaaneesooTipOTi maaTalatO edalani gaayaparachalEdualasinaa solasinaa akshaaraalani aaSrayiMchaa kaaneekasi teerchukOmaMToo kaalaaniki kaLLeM ivvalEduaavEdana aMtaa aligi pOyElaa aakrOSiMchaanE kaaneesaDalina sattuvatO saMskaaraM ennaDoo veeDalEdu....Naa gundello Aksharalanu Pekilinchi marI rasinattu Vundi .... enta bagudo Matallo cheppaleenu... Hart Touching
chettani cheppu


text:
Oduu durii kana beektuu?
Abdii Boruutiin*
Dhiyoo kana mata duree “Oduu Durii Oromoo” jedhuun barreeffama Obboo Beekan Gulummaa Irranaatiin qophaaye tokko dubbiseen ture. Achirraa ka’een anis mee waanan dur beeku ykn dhagaye tokko tokko dubbistootaaf dhiyeessa jedhee barruu gabaabaa kana qopheesse. Duraan dursee, oduu durii kanaan nu booharsuu isaatiif Obboo Beekan galateeffachuun barbaada. Kana qofaa otuu hin taane, wanti biraa kan Obboo Beekan Gulummaa Irranaa galata guddaa ittiin argachuu qabu, kitaabota adda addaa barreessuudhaan; guddina hogbarruu Afaan keenyaa keessatti gahee guddaa taphachuu fi qooda guddaa gumaachuu isaa ti. Kanaafis, anis akka ilma Oromoo tokkootti, carraa kanaan Obboo Beekan baay’ee galatoomi, jabaadhuu akkanumatti ittifufi jechuun barbaada.
Oduuleen durii kan ani armaan gaditti dhiyeessu kun naannolee Oromiyaa keessatti akkaataa adda addaatiin dubbatmuu ykn beekamuu danda’u. Jechootni tokko tokkollee naannoo tokkoo kan biraatti garaagarummaa qabaachuu malu. Haa ta’u malee, ani akkan naannoo itti dhaladhee guddadhetti waanan beekuf, akkuman beeku fi dhagayettan dhiyeessa. Wanti sirraayu ykn hir’ina qabu yoo jiraate, dubbistootni isa kana sirreessuu ykn waan hanqate itti dabaluu danda’u.
1) Malaan duulan jette andaaqqoon (lukkuun)
Yeroo tokko, andaaqqoo, hantuuta, bofa, ruumicha fi leenca ta’anii gamtaadhaan duula deemuuf waliin mari’atan. Kaayyoon duula kanaas deemanii loon hatuuf ture. Amma deemanii deemanii bakkee dhaquu barbaadanitti yogguu dhiyaatan, dhaabbatanii (ejjetanii) akkamitti akka loon hatan waliin haasa’uu fi hojiis addaan qoqqooddachuuf karoora baafatan. Kana keessatti kan karoora baastu andaaqqoo turte. Andaaqittiinis akkana jettee karoora ibsiti:
Leencaan – yeroo mooraa loonii bira geenyu, ati nu caalaa humna cimaa waan qabduuf, akka karra ykn balbala bantu jettiin.
Bofaan – yeroo leenci karra banu, ati ammoo suuta jedhiitii looyii mooraa seenii; yoo karri banamu loon garafiitii akka bahan godhi jettiin.
Rumichaan – atis bofa wajjin gara mooraa seeniitii yeroo karri banamu laboobbaa (wing) kee waliin rukutuudhaan akka loon dammaqanii mooraa keessaa bayan godhi jettiin
Yeroo karoorri kun hojiirra oolu andaaqqoo fi hantuunni ala dhaabbatanii hojii kana hordofaa turan jechuu dha.
Haala kanaan loon mooraa keessaa yaasanii fudhatanii ykn oofanii otuu deemaa jiranuu, andaaqqoon mala biraa yaaduu jalqabde. Amma bofa ofitti yaamtee akkana jettiin: Yaa boofa rakkoo tokko qabna; leenci guddaa fi humna cimaa qabu kun, waa hundaanuu nu caala; kana malees kan karra bane loon akka bayan godhe isa waan ta’eef, booda nu hin nyaachisu waan tokko godhuu qabna jettiin. Bofnis maal goonuree? jedhaan. Akki gootu, yoo leenci dadhabee ciisee mugu ykn rafu suuta jedhiitii jala seeniitii summii keetiin iddii ajjeesi jettiin. Boftis akkuma itti himametti hojii isaa raawwatee, leenca sodaatamu akkanatti ofirraa ajjeesan.
Ammas xiqqoo turtee andaaqittiin mala (shira) ishii ittifufuudhaan; rumicha ofitti yaamtee akkana jettiin: Waan tokkon sitti himaa dhagayi; akkuma beekamu bofni hamaa dha; summii isaatiin nu fixuu danda’a. Kunoo leencaa ajjeesee jira; amma nutti garagalee, ani leenca jabaa sanaa ajjeesee; isinis fixuu nan danda’a jechun isaa waan hin oolleef, otuu hin dhumin dursuu qabna jettiin. Rumichis maal godhuree? jedhee gaafata. Yeroo kana andaaqqoon akkana jettiin: Yeroo bofti ofmaree ciisu, suuta jedhiitii mataa isaa tumiitii ajjeesi jettiin. Rumichis hojii isaaf kenname raawwate. Bofnis haala kanaa du’e.
Haati malaa (shiraa) andaaqqoon, amma ammoo hantuuta ofitti yaamuudhaan; akkanatti gorsiti: Yaaboo hantuuta, akkuma beektu rumichi duruu diina keeti; amma siriidhaa bofa leenca ajjeese sanaayuu waan ajjeeseef, nuti isaaf salphaa dha; dafnee mala barbaaduu qabna jettiin. Maal wayyaree? jedhee gaafata. Akki gootu, yoo qilleensi qorruu (diilallaayuu) jalqabu, natti qorree maaloo si jalan seena jedhii kadhadhuutii; yoo inni ofjala si seessisu, laboobbaa isaa irraa cicciriitii hojii ala taasisi jettiin.
Andaaqittiin karoora fi shira ishii hundumaa hojiirra erga oolchite booda hantuuta wajjin kophaatti hafu. Amma loon kana keessaa isa furdate filatanii qalachuuf qophaayu. Erga filatanii qalatan booda, andaaqqittiin shira ishii kan xumuraa hojiirra oolchuuf; hantuutaan akkana jetti: Yaa hantuuttoo, beektaa ati bar goota goota caaluu dha; rumicha bofa ajjeese sanuu malaan galaafattee jirta; amma akki gootu, foon jaji’iitii morma keetitti maradhuutii, dhakaa (dhagaa) guddaarra bayiitii gootummaa keetiin dhaadadhu jettiin. Hantuutnis tole jedhee; akkuma itti himametti qophaayee; dhagaarra bayee otuu dhaadachaa jiruu cululleen? bakkee dhuftee hin beekamne tasa foonuma sana wajjin hantuuticha fudhattee badde. Akkanatti andaaqqoon malaan (shiraan) hundumaa ofbiraa fixxee loon dhuunfattee hafte jedhama.
Kun malaan duuluu dha moo shiraan duuluudhaa? Dubbii abbaatu hiikkata.
2) Namtichi akkamitti jara kana laga gamatti ceesisa?
Oduun durii inni lammataa kun kan dur qofaallee waan ta’u natti hin fakkaatu. Karaa biraatiin ammoo inni kun oduu qofaa otuu hin taane, gaafii xinnoo sammuu hojjisiisu dhas. Mee deebii isaa argachuu yaalaa. Inni kunis akkaataa adda addaatiin beekamuu mala.
Namticha tokkotu qeerrensa, ra’ee fi raafuu (goommana) oofee otuu deemaa jiruu laga tokko bira gaya. Jarri sadeen kun (qeerransi, ra’ee fi raafuun) kophaa isaanii laga cewuu hin danda’an. Gargaarsa namtichaa barbaadu jechuu dha. Namtichi ammoo yeroo tokkoon waan tokko qofaa baatee laga sana ceesisuu danda’a. Waa lama baatee ceesisuu hin danda’u jechuu dha. Haa ta’u malee rakkoo tokko qaba. Yoo ra’ee fi qeerrensa walbiratti dhiisee, raafuu fuudhee laga ce’e, qeerrensi ra’ee nyaatee eguu danda’a. Yoo ra’ee fi raafuu walbiratti dhiisee; qeerrensa fuudhee ce’e ammoo, ra’een raafuu sana nyaattee eeguu dandeessi. Egaa akkamitti jara sadeen kana tokko tokkoon laga gamatti ceesisuu danda’a? Deebiin gaafii kanaa dubbistootaaf banaa dha.
3) Baddanii badaa yaa warra badoo!
Oduu durii isa sadaffaa kana mata dureedhuma kanaan yeroo tokko bara 2011 dhiyeesseen ture. Warri isa sana hin argin ykn irra deebi’anii yaadachuu barbaadan, isa armaan gadii kana (the following link) tuquudhaan dubbisuu danda’u.
http://gadaa.com/oduu/10600/2011/08/18/baddanii-badaa-yaa-warra-badoo/
Hanga walitti deebinutti nagaatti.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
2 Comments
-
Haasan Guyyoo:
Abdii Boru galatoom oduu durii kanaaf.
Gaafii kee “Namtichi akkamitti jara kana laga gamatti ceesisa?” jettee gaafatteef, akkaataan Namichi jara kana laga ittiin ceesidu kunoo akkana:
Namichi duraan dursee Qeerransaa fi raafuu walbiratti dhiisee, Re’ee laga ceesisa;
Lamaffaa: Ofdubatti deebi’ee Qeerransa Ceesisa;
Sadaffaa: Qeerransa laga gamatti kophatti dhiisee, Re’ee qabatee ofduuba deebi’a;
Arfaffaa: Re’ee ofduubatti dhiisee, raafuu ceessisa; Qeerransaa fi raafuu walbiratti dhiisa jechuudha;
Dhumarratti ofduuba deebi’ee Re’ee ceeya.
Haala kanaan jaroota Qeerransa, Re’ee fi raafuu laga ceesisuun danda’ama.
-
DR BOKHA SISO:
WAN BAYEE NAMAA GAMMACHISUU GOFATAA BAYYEE NAMATTII TOLUU WANTAA BAYYEE WALIRRAA BARANNAA OBBOO ABDII BORUU BAYYEE GALATOMII


text:
Jiddu galeessi aadaafi siidaan Aanoolee birrii Miiliyoona 19 caaluun ijaarama ture eebbifamuufi
Naannoo Oromiyaatti baasii birrii miiliyoona 200fi miiliyoona 78 fi kuma 900′n jiddu galeessawwan aadaafi siidaan wareegamtootaa ijaaramaa akka jiran Biiroon aadaafi Tuuriizmii Oromiyaa beeksiseera. Hojiin ijaarsa jiddu galeessawwan kana dhibbentaan 30 hanga 98 akka raawwatame biiroon kun beeksiseera. Pirojektoota ijaaramaa jiran keessaa jiddu galeessi aadaa Oromoo Magaalaa Finfinneetti argamu adda durummaadhan kan eeramudha. Jiddu galeessawwan kun ijaaramuun isaanii lammiiwwan carraa hojii akka argataniif haala mijaa’aa kan uumu akka ta’elee himaniiru. Kana malees siidaan Aanoleefi calanqoo madda walaabuu pirojektoota ijaaramaa jiran keessatti kan eeraman yammuu ta’u haaromsi masaraa Abbaa Jifaar Jimmatti argamus kanuma keessatti kan eeramudha. Jiddu galeessi aadaafi siidaan Aanoolee baasii Birrii miiliyoona 19 ijaaramaa tures tibbana eebbifamuuf akka jiru biiroon kun beeksiseera. Siidaan Aanoolee kan eebbifamu Bitootessa 28 bara 2006 yammuu ta’u kunis kan raawwatamu ayyaana hundeeffama waggaa 24ffaa dhaabbata Demookraatawa Ummata Oromoo wajjin wal qabachuun akka ta’e odeeffannoon arganne mul’iseera.
*****
*Oromia TV – Dhrtvo 22/07/2006


text:
Barreeffama Obboo Juneddii Saaddoorratti dhiyaate
Abdii Boruutiin*
Waayee Juneddii Saaddoo ilaalchisee, gaafiin dhiyoo kana akka mata duretti ka’e “Ob. Juneddii Saaddoo eenyu?” kan jedhu gara gaafii biraatti ce’ee “Obboo Abdii Boruu eenyu?” kan jedhutti waan deemu fakkaata. Namni tokko yoo ofjaju waan irraa hin miidhagneef, Abdii Boruu nama akkanaa ti jedhee of beeksisuun gaarii waan hin taaneef, eenyummaa koo warri qaamaan na beekani fi nama akkamii akkan ta’e warri sirriitti hubatan ragaa bahuu danda’u. Amanamus amanamuu baatus, fudhatamus fudhatamuu dhiisus, waan tokko garuu ifa godhuun barbaada. Ani waayeen uummata Oromoo yoo ka’u, boqonnaa fi hirriiba akka na dhoowwu (na dhoorku) nama otuu hin taane Waaqayyo/Rabbi tu beeka. Barruuleen ani hanga har’aatti dhiyeessaa ture hundi isaaniituu qulqullina yaadaa qabu jechuullee baadhu, waan Oromoo addaan fageessan; waan tokkummaa ilmaan Oromoo laaffisan waan of keessaa qaban natti hin fakkaatu. Haa ta’u malee madaala kana dubbistoota fi hordoftoota barruulee kiyyaatiif dhiisuun fedha.
Barreeffama, mata duree “Obboo Juneeddii Saaddoo gara uummata isaatti deebi’uuf fedhii fi carraa qabaa?” jedhuun dhiyeesse irratti qeeqni natti heddoomuu bira dabree; eenyummaa (namummaa) kiyyallee gaafii keessa waan galche fakkaata. Fakkeenyaaf, namootni tokko tokko, akka waan ani deeggaraa OPDO ta’eetti; akka ani Juneddii wajjin ganda tokko ta’ee, gandummaan natti dhagayamee, isa ittisuuf yaalii godhuutti; akka ani miidhaa uummata keenyarra gaye fi gayaas jiru akka salphaatti fudhadheetti; akka waan ani Juneddii dhaaf uummata keenya dhiifama kadhadheetti; akka ani boqonnaa sammuu isaaf hawwetti; akka badii namtichi kun (Juneddiin) uummata keenyarraan gahe xiqqeessee ilaaletti,… hubatamee; keessumaayuu ammoo akka anis Juneddii ta’ee gadi baheetti, takkitumaan mooraa biraa keessa na galchuuf yaalii akka godhanan hubadhe. Yoon barreeffama sana qopheessu, dhimma kana karaa tokkoon qofaa ilaalee, haphinaan ibsuun koo dogoggora yaadaa ta’uu mala. Namootni yaada kiyya karaa biraatiin hubachuu danda’u. Yaada mormaa fi faallessaas qabaachuunis waanuma jiru dha.
Haa ta’u malee, dhimma tokko ibsuurratti yaadni mormisiisaan yoo ka’u, kun marii keessatti waanuma jiru dha. Garuu wannumti tokko karaarraa goreef, eenyummaa namaa gaafii keessa galchuu fi maqaa namaas xureessuun sirrii natti hin fakkaatu. Yoo balleessi jiraate, abbaan fedheeyyuu qeeqamuu akka qabu nan amana. Takkitumaan lafaa ka’anii fira diina godhuun; adii gurraacha godhuun waan fudhatama hin qabnee dha. Mee waan namootni jedhan kanatti deebi’ee waan tokko tokko ibsuun yaala.
Tokkoffaa, ani deeggaraa OPDO ta’uun hafee jiraachuumti jaarmayaa kanaatuu, akka dhaaba maxxannee tokkootti, meeshaa alagaa waan ta’eef, kun kan uummata keenya (uummata Oromoo) gabrummaa keessa tursiisan keessa isa tokko fi guddaa akka ta’en amana.
Lammaffaa, ani gandi ani itti dhaladhee guddadhe, akka teessoo lafaattuu, kan Juneddiirraa baay’ee fagoo dha. Otuma ganda tokkoo taanee, ani nama gandummaa fi naanummaatti amanu waanan hin taaneef, amala fi ilaalcha kiyya wajjinuu hin deemu. Nama akkasii akkan hin taane ammoo, warri sirriitti na beekan ibsuu danda’u. Gandummaa fi naanummaadhaan akkan mormus; akkan waayee kan dura dhaabbdhu, barruuleen ani dhiyeessaa turellee ragaa ta’uu danda’u.
Ani waayee uummata Oromoorratti yaada kiyya barreessuu fi marsaalee intarneetaa irratti dhiyeessuu qofaa otuu hin taane, hawaasa Oromoo keessattillee, nama gara hogganummaatiin tajaajila guddaa kennaa ture fi bu’aa gaariis argamsiise dha. Hawaasa Oromoo keessatti, nama akkamii akkan ta’e; hangam akkan tokkummaa ilaan Oromootiif quuqamu; hangam akkan gandummaa dhaan walqoqqooduu jibbu, namootni ragaa bahuu danda’u. Kanaaf, gandummaadhaan maqaan kiyya xuraayuu hin qabu.
Sadaffaa, badii Juneddii Saaddoo fi kan akka isaa uummata Oromoo irraan gayan, ilma Oromoo saba ofiitiif quuqamu dhiisii, abban fedheeyyuu xiqqeessee ilaaluu hin danda’u. Akkamitti xiqqaatee ilaalmuus danda’a? Kan du’e du’us haadholeen ijoolee Oromoo, kan Juneddiin diinaan ficcisiise, har’allee imimmaan isaanii dhangalaasaa jiraa bar! Imimmaan kun yoomiyyuu akka irraa hin qoorre dagatamuu hin qabu. Akkamittan seenaa badaa kana dagadhee; namticha kanaaf (Juneddiif) morma? Akkamittan dhiifamni haa godhamuuf jedhee uummta keenya kana gaafadha?
Barreeffama kiyya kan mormii kaasise fi qeeqa heddoomse sana keessatti, yaadni ani ibsuu barbaade karaa tokkoon qofa waan ilaalameef; ibsi isaatis waan haphateef, xinnoo afaanfaajjii uumee jira jedheen yaada. Wantin ani achitti ibsuu barbaade garuu, akka namootni tokko tokko yaadani fi na qeeqan otuu hin taane, dhugumatti kaayyoon barreeffama sanaa maaliif namticha kanatti (Juneddiitti) hin fayyadamne; maaliif akka inni gadi bayee badii uummata keenyarratti dalagaa ture sana himee; warri hafan akka irraa baratan hin goone jechuuf ture. Kana jechuun ammoo, innis salpaadhumatti uummata dhiifama gaafatee haa hafu jechuus miti. Dhugumatti boqonnaa sammuus isaaf hawweetii miti. Innumtuu boqonnaa sammuu isaatiif jedhee gadi bayee yoo kan dubbatu ta’e, kun nuuf carraa dha jechuun barbaade; carraa nuti ittifayyadamuu dandeenyu jechuu kooti. Asirratti wanti hubatamuu qabu, otuma namtichi kun gadi bayee dhiifama gaafateyuu, tokkoffaa, kan murteessu uummata bal’aa Oromoo ti. Lammaffaa, dhiifama gaafateef seenaan isaa ni qulqullaaya jechuu miti.
Dhugaa dha, namni dogoggora ofii beekee, kanaafis dhiifama jechuun beekumsa fi aadaa gaarii waan ta’eef, akka barreessaa fi akkasumas ilma Oromoo tokkootti, barreeffama sana keessatti, dhimma kana karaa biraatiin otuu hin ilaalinii fi hin hubatin (karaa tokkoon qofaa ilaaluudhaan jechuu koo ti) jechoota mormisiisaa ta’anitti fayyadamuu kootiif dubbistoota fi uummata kiyyas dhiifama gaafachuun barbaada. Haa ta’u malee, qabxiileen achitti kaase sana hanga danda’ame irra deebi’ee hubachiisuun fedha.
A) Juneddiin gadi bayee dubbachuudhaan mootummaa Wayyaanee haa saaxilu yoon jedhu, ammas irran deebi’a, namootni hafani fi kan Wayyaanee tajaajilaa jiran akka irraa barataniif malee, inni Wayyaanee saaxileef haalli saba keenyaa waan jijjiiramu hin qabu. Kan kana jijjiiruu danda’u tokkummaa fi humna keenya (humna Oromoo) qofaa dha.
B) Gadi bayee badii dalagaa ture ibsuudhaan uummata Oromoos dhiifama gaafachuuf carraa argata yoon jedhu, kan dabre hundumtuu hirraanfatamanii; dhiifamni haa godhamuuf yookaanis dhiifamni godhamuufii ni danda’a jedhee yaadee otuu hin taane, dhiifama gaafachuun isaa kun warra hafaniif barumsa ta’inaa laata yaada jedhuufi. Dhiifama kan godhu uummata Oromoo ta’ullee, gochaan isaa kun kan akka laayyootti ilaalmee, dhiifamaan dabruu danda’uu dha jedhee gonkumaa hin yaadu.
C) Namtich kun gadi bayee dubbatus; ofdhoksee jiraatus karaa seenaatiin yoo ilaalame, badii inni dalage waan seenaa saba Oromoo keessatti galmaayef, dhiifamni godhamuufis godhamuufii baatus, kun hin hirraanfatamu. Garaagarummaan isaa fi Goobana Daaccee jidduu jiru, inni har’a lubbuudhaan jiraachuu dha. Juneddiin garuu badii dalageef gaaf tokko hanga mana murtiitti dhiyaatutti, gara qabsoo bilisummaa Oromootti of deebisee qooda gumaachuuf carraa qabaachuu ykn argachuu danda’a ta’a, waan lubbuun jiruuf jechuu kooti.
Dhumarratti, warra Abdii Boruu Juneddii Saaddoo ta’ee as bayuuf jedhuuf dhaamasa tokko dabarseen barreeffama kiyya xumura. Duraan dursee garuu, otuu hin hubatinis ta’ee, dhimma kana karaa tokkoon qofa ilaaluurraa kan ka’e, wanti biraa hafee, maqaa Juneddii jedhu fi jecha “dhiifama” jedhu wal bukkeetti dhiyeessuu kootiif, dubbistoota fi hordoftoota barruu kiyyaa; keessumaayuu ammoo, warra Juneddiin ijoolee isaanii diinaan irraa ficcisiise; warra har’allee imimmaan isaanii irraa qooruu dadhabe fi garaan isaanii madaa ta’e, dhiifama guddaa gaafachuun barabaada. Warra shakkii narraa qabaniif ammoo, ani Junaddii ta’ee as bayuun kiyya hafee, waan uummata kiyya miidhu hojjechuurra du’ee biyyee keessa seenuu akkan filadhu mirkaneessuun barbaada. Karaa biraatiin ammoo, qawwee qabadhee; bosona Oromiyaa seenee, bilisummaa Oroomootiif qabsaayuu yoon hin dandeenye, karaa biraatiin, karaa beekumsa, qabeenya fi dandeettii kiyyaatiin uummatan irraa dhaladhe kana tajaajiluuf duubatti hin jedhu. Hanga lubbuun na keessa jirtutti, qabsoo kana keessatti qooda kiyya gumaachuurraa hin dhaabbadhu. Gandummaa fi naanummaadhaaf bakka kennee, tokkummaa ilmaan Oromoos hin gaaga’u.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
10 Comments
-
Simale2013:
Ani gama kiyyaan hoofkali jedheen jira, garuu jalqabarraas ka’ee yaada ati dhiyeessiterrattis qeeqa hin qabu,
maalif yoo jette ,tarii namichatti fayyadamuufi dhiifama gochuun waan garagaraati, itti gargaaramuun,yoo danda’ame obbo junediin nama qondaala olaanaa wayyaanee uummata oromoo miidhaa jiru keessaa ture waan ta’eef saaxiluu mala waan jedhun qaba.
-
wayii dubbii barana:
SIMALE 2013 namichatti fayadamu magaan maliif atis akka abdu boruu diree batte dhifaa junediif hingafaneef. sisiqun maliif jennaani gerarruuf jedhani atiif abdii boruu yaadni keessaan Junediif falmuraa fago hin jirtani. yoo isiin Junediif dubbaatan warra du’ee warra akka Nadhi Gammada, Gutamaa Hawaasa, Gammada rooba, Hawaasi Jarraa wareen kana fakkaataniif eeyyuu dubaata?
adaba offiiti godha afaan keessaan qaba nura gadi ta,aa. yoo fetaani Junedi mana keessaan keessaati sirree guba kawadha.
-
anonymous:
Ilmaan Oromo Junedi Saddo yero Angoo gubba turte bala isnirraan gessise ofirratti hincallisina. Warra seerri ilaalutti gurmayaatti iyyadha. Let him face the long arm of justice!.
Sareen akka Jonedii dha ummata boru abdii qabuu biratti iddoo ykn bakkee hinqabdu. Warri Junedii falmu kun xinnoo saalfiin itti dagahamaa laata mo isanis ‘character’ akka isaa qabu laata?. “Garaa laaffettin intalaa, Obbolessaf ulfoofti” jedha Oromon yommu mammaku. Kutaarrii akka junedi walitti guurramte biyya ambaatti baay’attee dhimma umataa irratti baaccii mitiree. Junedinis xinno ture, boru ABO anatu hoogganu qaba jedhe bookisuu hafaa?.
-
magaan:
Namich Abdii Boruu jedhamu kuni maliif wa’ee Junedi kana guddaa quqamee, offii waan Junedi siif godhe yoo jirate atis dhunfaa keti godhifii kanani dhala nuti afaan bana hin oliin abukkaatoo isa tate asii mataa dhukubii nuti hin tadhiin adabadhu nura bitammaa.
-
laloo:
Abdii Boruu siif Junedi saddoo natu hudduu muka isiin kadhe. najisoota .
-
Abdusamad:
Yaa Abdii Boruu malumaaf wa’ee Junedi kuni boqoona sidhorkee? bu’aa ati arigate jirtu mali? oromummaa isa oromoota Junedi ajesiseera callaa? yoo rabbii beekte afaan aja kana nura walti qabadhu.
-
JAJJABOO SABAA:
ani Barruu kana irratti waa jechuuf hedduu na Dhiba yoon kolfe malee ”ABDII BORUU’ Namoon siin waa jedhan dhugamatti Diina keesaalee Diina Seexanaati atti nama ummani Oromoo Qabdu keesaa nama Tokko kana Diinuu Ragaa siif Baha .
namooni dhadhama’oon siin waa jedhani nama dhugaa isaaniti himu ,kaan Basaasaa jedhu ,kaan Oromoo mitti jedhu kaan karaa itti ajjeesaanii Barbaaduu kaan Maqaa hin taane itti Mogaasaa Diinaaf Dabarsaa kenu kaan fira isaa ajjeesaa isatu Ajjeese jedhanii mana hidhaa Galchu namoota akkanaa akkamiin fali isaanii maali ABDII BORUU kuni gaafii kiyya ?
>>waan Biraa dhiisii Barruun Xiqoon ani Barreessee tun isaaniif dhibe .
-
Simale2013:
Jaal ,wayii dubbii baranaa ; akkamitti akka yaada koo hubatte hin beeku malee, ani dhiifama gaafachaafii hin jiru.
Garuu yaada obbo Abdii Boruu jedhe sanarratti osoo suuta jennee waanuma namichi kun jedhu dhaggeeffannee isa jedhu ture.Haa ta’uutii garuu ani akka Oromoo tokkootti warreen lukkee ykn ergamtuu diinaa ta’anii uummat oromoo miidhaa turaniifi miidhaa jiran lafeen gootata oromoo falmaarratti kufan armaan olitti atis kaaste dabalatee kan lakkaayamee hin dhumne eeboo ta’e isaan yaa waraanu.
Oromoon diina oromoof falmuufi manasaa kaayasu akkanuma lafeen gootata kanaa isaan yaa waraanu.
-
cirii:
“Hintalii haadhati ciniinsu hintii jedha oromoon. ” ummata oromooti wa’ee junadiin himuun of kihibuu irraa waan fayyida qabu miti. essa iyuu yoo demtee essa iyuu yoo jiraate harreen irbataa waarabessat. ummata haarkaa hin batuu junaadinis yoo ta’ee seenaan biraa hin haaftuu. dhignii fi lubbuun ummataa adda junadiin irraa ifaa qulquulluu kenaa jira.
-
Gedewon Bussery:
Biyya kiyya wani dubbata jirtan waan tuungee dheeraa qabuu waan tayeef mee irra haa off qabnu. Waan guubama irra gulufaa dubbatani miti.
Kana ka laaluu dandeenu holitt qaba ta’u barbaachisa.
Dubbiin waan Junadini miti. Dubbiin waanuuma ummata Oromo maraati. Dubbin waanuma tapha poolootikaati. Ani ka nama keena gorsuu barbaadu
mee nuu martuu uddaan harkaan waan laaqane nati fakkaata. Harka hol qabane haa harka keena mara quulquuleesinuu.
Garagali haaticha iyyaa akka hin taane soodaadhaa. Harka aallaatuu hol nuu fiiciisiissaa jira sila harka Tigreetif ka ibbii argaa jira.
let us avoid conflicts of civilization; we need to be safe and feed our people and make them survive. Somebody should not use our people for ever
and making us kill each other continuously. I am ted up of our idiocies.


text:
Adoolessa 1,2014 D.Dolloo
Gaafa Waxabajjii 30 bara 2014 Mootummaan Wayyaanee sabboontota Oromoo 5 badii tokkoon malee mana jireenyaa isaanii irraa qabuun hidhaatti akka darbee jiru gabaasi Qeerroo magaala Dambi Doolloo irraa nu gahe addeessa.FDG guutuu Oromiyaa keessatti qabateen wal qabatee aanaa Anfilloo fi Ashii jedhaman keessa hanga guyyaa har’aatti wal falmiin uummata Oromoo fi humna waraana Wayyaanee jidduu deemaa jiru daran hammaatee jiraattotaa fi hojjettoota Oromoo ta’anii naannoo san jiraatan maqaa miseensummaa ABO fi maadhee ABO ti jedhuun yakkee dararaa akka jiru gabaasi ifa godha.Kanneen Waxabajjii 30,2014 qabaman keessaa:-
- Yooseef Dingataa-Ganda Yatti-Koonqii jedhamtu irraa, qote bulaa fi daldalaa bunaa kan ta’e
- Haaj Yaasin Ispaaraa-Muggii Ganda 01 suuqii huccuu kan qabuu fi daldalaa bunaa
- Azaddiin Alii-Muggii gaba kamisaa-daldalaa bunaa
- Qannaa Araggaa-Muggii gabaa kamisaa-daldalaa bunaa fi mi’oota garagaraa
- Mikaa’el-muggii 01 Suuqii huccuu kan qabu.
Yeroo ta’an hanga ammaa falmiin hidhamtoota gadhiisisuus itti fufee jiraachuun beekamee jira.


text:
Ibsa KY-ABO: KAAYYOO OROMOO FAALLEYSUUN HIN DANDAYAMU
Ibsa KY-ABO
Gaafiin Oromoo gaafii abbaa biyyummaati malee gaafii mirga lammummaa Tophia kadhachuutii miti. Oromoon wanni qabsaawuuf biyya humnaan weeraramee boortaadhaan irra fudhatamte harkatti deeffachuuf taha. Akeeka kana bikkaan gahuufiis gootota qaqqaalii kumaatamaan lakkaawamaniitu itti waragamee, ammallee itti wareegama jira. Oromoon qabsoo hadhooytuu bara dheeraaf gooteen milkii if duuba deebisuu hin dendeenye baayye galmeesite. Qabsoon Bilisummaatiis sadarkaa amansiisaarra gahuutti jirti. Ar’a waan hamma ammaatti hele jabeeyfatee sadarkaa itti aanutti tarkaafachuutu irrra eeggama malee waggaa afurtama if booda deebi’ee tokkummaa Tophiyaa leellisuun hin barbaachisu.
Qabsoon bilisummaa tuni akkanumaan hin jalqabamne. Mootummaa biyya alagaatu biyya oromoo weeraree qabeenya saa dhuunfatee abbaan biyyaa biyya ofiirratti alagaa tahuu mudate. Dhugaa namuu beeku tana Habashoota oromoon biyya oromiyya ja’amtu hin qabdu, biyyi Oromoo Toophiaadha je’u yoo taate malee, kan bir hin jiru. Warri qabsoon bilisummaa Oromoo isaan hifachiifte, kanneen rakkoon mooraa QBO keessatti akka isaan barbaadanitti furmaata arkachuu dhabde, arra dhaadannoo dulattii warra Habashaa lafaa fuudhatanii isii jalatti oromoota walitti qabuu yo tattaafatan waan nama ajaa’ibsiisuu miti; murni ykn tuutti abdii kutatte wanni hin goone hin jirtu.
Gareen maqaa ADO je’uun as baate tuni haqa Oromoon qabdu isaanii tolutti jijjiiruuf tashannoohaan bobbaate. Jarri kuni Oromoo fi Habashni warra biyya takkaati; Waldiddaan isaan jidduu jirtuus waldiddaa warra biyya takka waliin qabu jidduu jirtuuti jechuuhaan nu amansiisuu kajeelti. Hawwii fi dharraa aangoo habashoota waliin qoodachuuf qaban dhugoomfachuuf jecha haqa ummanni oromoo qabu daboolanii awwaaluun immoo, hin dandayamu.
Ummanni Oromoo eega biiyti saa irra fudhatamteerraa kaasee haqa ofiitiif takkaa qabsoorraa hifatee hin beeku. Ajjeechaan, hidhaafi roorroon isarra geessu murannoo isaa isa keessatti hin masheensine; kaayoo qabsoo isaa isa hindagachiifne; gabrummaa amanfatee ajaja alagaa isa fudhachiisuu hin dandeenye. Kuni kaleessas, ar’as, boruus dhugaadha.
Gareen tuni mulata haarayaan Oromoof qaba jetti. Mul’anni kuni harayaa mitti. Maluma warri Habashaa Oromoota afanfaajeysuuf itti afeeraa turani: “Toophiyaa takka, ummata tokko, eenyummaa takka” kan je’u taha. Akeekni isaatiis Oromoo gabrummaa Habashaa jalatti baraa gadaaf akka jiraatu gochuudha. Mul’anni garee tanaa kan moora QBO gadisiisu ka milikii haga amma QBO arrkatte if booda deebisu, ka moora diinaa ililbeedhaan goosu tahuun shakkiin hin jirtu, Kanaafuu, humnoonni Oromoofi Oromiyaaf anaannataii fi bilisummaa oromiyatiif dhaabbatan martinuu mul’ata kana sirna koleneeffataa Habashaa waliin qilee buusuuf akka bobbohan itti dhaamna.
Akka mala qabsoottis mala haarayaa miti. Jaarmayoonni maqaa Oromootiin Itoophiyaa keessatti jaaramanii mirgoota dimokrasii argachuufi hiree filuufi filamuutis qabaachuun ni dandayama jedhanii qabsaawan, fakeenyaaf: ONC Mararaa Guddinaatiin gegeefamu, WFIDO Bulchaa Dammaqsaatiin gegeefamu maqaa dhawuun ni gaya. Isaan lameenuu ‘mul’ata haaraya’ isiniif garre nun hin jenne. Haa tahu ammoo, hidhaa, ajjeechaafi, biyyaa irra arihamuurraa hin baraaramne.Oromootiin isaan kana duraas habashoota waliin hojacaa turan hireen saan kanuma ture. Habashaan akka hareetti fe’ateetuma, yaroo bakka barbaadan gahan gatanii, ajeessanii , hidhanii cafaqanii bira dabru. Dhugaa tana ta nuti mootoota habashoota irra hubanuu. Hireen warra arra habashootaa waliin dhaabachaa jiraniif, warra bakka warra achii jiruu bu’uu barbaadan hireen saan takkuma.
Akka hubannoo keenyaatti gaafii bilisummaa oromiyaa xurree sirriirraa maysuu ykn dabsuu yoo taate malee, milkiin mootummaa TPLF jalatti oromoodhaaf arkamsiisan hin jirtu. Mul’anni haraan ADO/ODF akkuma kurnee lama dura waraana mooratti galchan sunitti ar’aas moora qabsoo bilisummaa oromoo diiganii bittinnimsuu, sochii bilisummaa fashalsiisuu, mirga hiree murteefannaa ummata oromootiifi kan ummatoota cunqurfamooi hunda meelachiisuu waan toltuun dhuftu hin jirtu. Kuniis waan ummanni Oromoo qaamaa qalbiidhaan fuula itti deeffatee osoo firii qabsoo isaa hemilaalitti hinhafne tarkaanfii itti fudhatu ifatti hubachiifna.
Nuti KR-ABO kaayoon teenya Walabummaa oromiyaatii fi bilisumaa ummata oromooti. Tokkummaan saboota biroo wajjiin qabaatu dhimma erga bilisoome booda fedhiifi murtii ofiitiin irra gayu qofa taha jenna. Dhaadannoo ‘dura bilisummaa; sun booda tokkummaa’ jettuutu sirriidha jenna. Namni gabrummaa jala jiru AMBA tahuu hin dandayu; ambummaan mul’anni haaraan gartu abjuudhaan malee haqaan hin jiraattu.
Koreen Yaroo ABO duumeeysa balaafi gaaga’ama dorrobee ummata Oromoorra bargaafachuuf deemu dhalachuu isaa ummata Oromootiifi warra oromoof anaannatan mara hubachiisuu feena. Haala kana faccisuuf moora QBO jabeessuudhaan qabsoof bobbahuu feesisa. Kanaafuu jaarmayoonni kaayoo bilisummaatti amanan martinuu hatattamaan hiriira tokkotti galanii qabsoof akka bobbohan isaan afeerra.
Akkasumattis ummanni oromoo xurree qabsoof saaqamte keessa tarree galuudhaan humnoota dantaa isaa dhugoomsuuf, oromiyaa bilisoomsuuf bobbahan waliin akka dhaabbatu qabsoo diddaa gabrummaatis akka finiinisu, alaafii keessattis tokkummaa isaa akka jabeeysu dhaammanna.
Oromiyaan ni Bilisoomti!
KY-ABO
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
8 Comments
-
abbaa seenaa:
uuuuuuuf ufffff jara keenya isin ammoo koreen yeroo kan jettan kun eenyu fa’amee isinumtuu jiraadhaa nama biyya bilisoomsu ta’aa.koree yeroo kan jedhamu ammajjii 20012 dhuma isaa xumuratee ummata keessaa gale.
-
Turee Badhaane:
Mee qara isinuu wal tayaa osoo ufii keessan hiraatin waahee ambaa dubbatuu feetan. Isin waltahuu wayta dadhabdanit kunoo ambitti waltaatee nu gabrofataa jirti. Isin ustanii osoo wal dhageetanii onneen saba keessanii martinu bikkee jirtu ni beekama.Amma garuu ambi isin bir taruutti jirti osoo callistan isinii wayya!
-
Abdisa:
What a joke?
-
hortee bareentummaa:
nuti kalees Hara,aas hayyoonni keenya warreen lubbuun Hara,a hin jirre kuni bu,uurumaahu abbaa biyyummaan saba oromoo akka mirkanaahuufi biyya boortaan saamamne boortaan deefachuufi qawween lolani oromiyaa bilisoomsuuf jechaa malee itopiyaaf hin lollee bakkallee hin buunee warra maqaa biyya teenyaa oromiyaa itopiyatti jijjiireen lolaa jiramaa warri Hara,aas qabsoo bilisummaa oromoo akka kaanbaani dhunfaatti uf irratti rareetu shira baroota dheeraa kana q.b.o keessatti abuureetu hara,aas itopiyummaan utaalaa jiraa jarri kun warra jalqabumaahuu qabsoo tana qabsaawaa fakkaatani asiin miseensa waraanaa bobbaasaa gara biraatiin diinaaf odeessa warra gurgurachaa bahee kan dhumu silaa waa anaafi firaa mitii oromummaa qofaan walitti aanu malee amantaan argaa dhageeti nu hin fedhani yeroo maraa duulli isaani duula amantaatii anaatu irraa mataadhaa baroota dheertuus qabsoon deemani guddinni isaan fidan hin jiruu yoonuma adda bitineesan malee kaaniis ficisiisan malee isaan qabsoo tana akka ilmi bareentumaa hooganu isaaniif du,a isaanitii amantaaniis waan walitti hin dhufneef jecha kanaafu haa dhabatuu afaanumaan lolaa ooluun kan dhuguma tokkummaa sabaa jabeeyseetiin saba ko bilisa baasa jedhu qabsoon biyya anbaa tanuma shiraati ummata uffii keessatti deebi,e hoggani qabsoo godhe isaatu dhugaan sabaafi biyyaaf laalataa huguutaan kijibni ni ga,aa siree adda filatani hiriiba dansaa rafuun waajiraa shiraa ta,ani kamrii dhuguun kan dhalli oromoo maqaa qabsoo tanaatiin ajjeefamu,Toorchari seenu,qabeenya itti dhabu,barnoota itti dhabu,biyya arihatamu, rasaasaan osoo ciramu ni fakkaati biyyuma ollaa teenyeetifi biyya faranjii teenyee afaanumaan gochaa diinni saba keenya godhe qofaa haasauun qabsoodhaa?????????????furmaata sabaaf fidaa?qabsoon dhugaa eessatti? kijibaan lammiin dhumaa jirtii itti gaafatama dhumaatii hanga ammaatti deemaa jiruuf dhaaba kamtu itti gaafatamaa??hugguutaan diinaan walii galani ilmaan namaa hidhaa tortoraa jiru akka leencoon baallama malasiif seenee ibsaa guutamaa baaseetti ilmaan oromoo hidhaa keessatti dhumaa jiru hiiksissaa ykn qabsoo dirree oromiyaa keessaatti godhaa kijibaan dhiiga sabaa hin xuuxinaa.hin galatoominaa dhabamaa.
-
JA:
Yoo umurii nu dheeratte waan danuu dhagahuuf teenya!
Maaloo oromoo waan qaanii hojjechuu irraa osoo dhabbattani!
Maaliif diina oromoo irratti labsa hin baasne?
Rabbi sammuu ittiin yaaddan isinii haa kennu!!
Bye
-
naol:
Namni goota hintaane tokko akkamitti bilisummaa hawwa?
Worri loluu sodaate ykn hinbarbaanne qabsoo karaa biraa filatee jira.
Namni ani jabaadha ykn gootaa loluu danda’a jettu yoo jiraattee, itti adeemi.
Dirreen tuni (internetiin) kan worra goototaa waan hintaaneefi, maloo bakka kana namoota akka kiyyaatiif dhiisaatii worri jajjaboon gara dirree qabsoo deemaa.
Yoo asumatti kan deddebituufi maqaa namaa xureessitu ta’e ati gootaa mitii waa’ee bilisummaa haasa’uu jalaa dhahi.
Galatoomi!
-
ahmedu dawe:
Harka fuune!
yaa jarana ani waagafachuun barbaada. Yoo gaafiin kiyya isinii gala ta’e, maaloo naa debisaa.
Gaafiin:- Dhabichi labsa kana baase KY ABO isa kami? yoom, eessatti, eennu faa’iin dhalate?
Dhiifama, nammi keessa beeytan ibsa naa kannaa.
Galataa Baayyee.
-
Dhugaaf dubbii:
Ilmaan Oromoo hundaaf nagaan hawwa. Nagaa kootti aanse ibsa olitti KY-ABO jedhee maxxanfame kana ergan dhaggeeffadheen yaada kennuuf dirqame. wantootni baay’ee nama gaddisiisan ODF dhaabachuu miti. Ilmaa Oromoo kan gaddisiisaa jiru wal arrabsuu keessan. Isinis yeroo ABO irraa baaten gaarii gootanii??? Ani akka Oromoo tokkootti , hundi akka itti fakkaate Oromoof ta’a jedhetti Oromoof haa qabsaa’u. Hundi garuu mormiisaa isaa gara diinatti haa godhu jenna. Isin warri miseensaa ABO qabsoo irra jiru hidhannoodhaan akka inni harka kennatu gootan iyyuu seenaaf dhihaachuun hin oolu.