c: text/html

text:
Seenaa 5: Jireenya Ulfaataa Taʼe Jiraachuutu Jalqabame
ADDAAMIIFI Hewwaan iddoo dhaaba ashaakiltii Eedenii erga baʼanii booda, rakkoowwan baayʼeetu isaanirra gaʼe. Waan nyaatan argachuuf baayʼee dadhabanii hojjechuu qabu turan. Naannoosaaniitti mukoota miidhagoo ija gaggaarii biqilchanii mannaa, qoraattiiwwan baayʼeetu biqiluu jalqabe. Wanti kun hundi Addaamiifi Hewwaanirra gaʼuu kan dandaʼe, Waaqayyoof abboomamuu diduusaaniifi walitti dhufeenyi isaan Waaqayyoo wajjin qaban gargar cituusaatiin kan kaʼedha.
Kana malees, Addaamiifi Hewwaanirra wanti kana caalu jechuunis, duunis irra gaʼeera. Waaqayyo, ija muka dhowwame sana yoo nyaatan akka duʼan isaan akeekkachiisuusaa yaadadhu. Kanaafuu, guyyaa ija mukaa dhowwame sanattii nyaatanii jalqabee, duʼatu isaan eeggata ture. Wanta Waaqayyo isaaniin jedhe dhaggeeffachuu diduunsaanii gowwummaa guddaa ture!
Ijoolleen Addaamiifi Hewwaan hundi kan dhalatan, erga Waaqayyo warrasaanii dhaaba Eeden keessaa baasee booda ture. Kanaafuu, ijoolleesaaniis duʼaafi dullumatu eeggata jechuudha.
Addaamiifi Hewwaan utuu Yihowaadhaaf ajajamaniiru taʼee, isaanis taʼan ijoolleensaanii gammachuudhaan jiraatu turan. Hundisaanii bara baraaf gammachuudhaan lafarra jiraachuu dandaʼu turan. Silaa namni tokkoyyuu hin dulloomu, hin dhukkubsatu, akkasumas hin duʼu ture.
Waaqayyo, namoonni bara baraaf gammachuudhaan akka jiraatan barbaada; yeroon akkasii akka dhufus waadaa galeera. Yeroo sanatti kan bareedu guutummaa lafaa qofa utuu hin taʼin, namoonni hundis guutummaatti fayyaa kan qabaatan taʼu. Namoonni hundinuu waliisaaniis taʼe, Waaqayyoo wajjin michummaa gaarii qabaatu.
Haataʼu malee, Hewwaan michuu Waaqayyoo taatee itti hin fufne. Kanaafuu, yeroo ijoollee deessetti ciniinsuunshee salphaa hin turre. Baayʼee rakkatti turte. Dhugumaaniyyuu, Yihowaadhaaf ajajamuu diduunshee, gadda guddaa irraan gaʼeera. Sitti hin fakkaatuu?
Addaamiifi Hewwaan ijoollee dhiiraafi durbaa hedduu qabu turan. Ilmisaanii inni angafni yeroo dhalatetti, Qaayin jedhanii maqaa baasaniif. Isa quxisuudhaafimmoo, Abeel jedhanii maqaa moggaasaniif. Ijoollee kanarra maaltu akka gaʼe beektaa?
Uumama 3:16-23; 4:1, 2; Mulʼata 21:3, 4.
Gaaffiiwwan
- Jireenyi Addaamiifi Hewwaan bakka dhaaba Eedenii alatti maal fakkaata ture?
- Addaamiifi Hewwaan maal taʼuu jalqaban? Maaliif?
- Ijoolleen Addaamiifi Hewwaan kan dulloomaniifi kan duʼan maaliifi?
- Addaamiifi Hewwaan Waaqayyoof utuu ajajamaniiru taʼee, jireenyisaaniis taʼe kan ijoolleesaanii maal fakkaata ture?
- Hewwaan ajajamuu diduunshee rakkina kan itti fide akkamitti?
- Maqaan ijoollee Addaamiifi Hewwaan warra jalqabaa lamaan eenyu?
- Ijoolleen fakkicharra jiran garabiraanoo eenyu faʼi?
Gaaffiiwwan dabalataa
- Uumama 3:16-23 fi 4:1, 2 dubbisi.
Lafti abaaramuunshee jireenya Addaamirratti miidhaa kan geessise akkamitti? (Uma. 3:17-19; Rom. 8:20, 22)
Maqaan Hewwaan jedhu hiiknisaa “Jiraattuu” taʼuunsaa sirrii kan taʼe maaliifi? (Uma. 3:20)
Addaamiifi Hewwaan cubbuu erga hojjetanii boodallee, Yihowaan akka isaaniif yaadu kan argisiise akkamitti? (Uma. 3:7, 21)
- Mulʼata 21:3, 4 dubbisi.
“Wanti duraa” yeroo badu wanti arguuf hawwitu maalidha?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SHEMPPO TAMMANNE HEEZZAA
Deˈuwaa Imotaa Boncha
1. Nuussi deˈuwaa immiday oonee?
YIHOOWAY ‘deˈo Xoossaa.’ (Ermmaasa 10:10) I nuna Medhidaagaanne nuuyyo deˈuwaa immidaagaa. Geeshsha Maxaafay, “Ubbabaa neeni medhdhadasa; qassi ubbabaikka neeni koyidoogaadan haniisinne de7iis” yaagees. (Ajjuutaa 4:11) Ee, Yihooway nuuni deˈanaadan koyees. Deˈoy i immido alˈˈo imota.—Mazamure 36:9 nabbaba.
2. Nuuni deˈuwan ufayttanawu ay oottana koshshii?
2 Yihooway nuuni deˈuwan deˈanaadan koshshiya qumaa, haattaanne hegaa malabaa nuussi immiis. (Oosuwaa 17:28) SHin hegaappe aaruwan, i nuuni deˈuwan ufayttanaadan koyees. (Oosuwaa 14:15-17) Nuuni deˈuwan ufayttanawu, Xoossaa higgiyaa azazettana koshshees.—Isiyaasa 48:17, 18.
XOOSSAY DEˈUWAA WAATI XEELLII?
3. Qaayeeli Aabeela worido wode Yihooway oottidobay aybee?
3 Yihooway nu deˈuwaanne hara asaa deˈuwaa xoqqu oottidi xeelliyoogaa Geeshsha Maxaafay tamaarissees. Leemisuwawu, Addaameenne Hewaani naˈay Qaayeeli ba kaalo ishaa Aabeela bolli keehi yiillotido wode, Yihooway i yiilluwaa aggana koshshiyoogaa Qaayeelawu yootiis. Gidoppe attin, Qaayeeli azazettibeenna; qassi i keehi yiillotidi “ba ishaa Aabeela bolli denddinne wori aggiis.” (Doomettaabaa 4:3-8) Qaayeeli Aabeela worido gishshawu, Yihooway Qaayeela qaxxayiis. (Doomettaabaa 4:9-11) Yiilloynne ixoy iitaba; ayssi giikko, nuuni makkalancha woy meqettaa iita gidanaadan oottana danddayoosona. Hegaa mala asi merinaa deˈuwaa demmana danddayenna. (1 Yohaannisa 3:15 nabbaba.) Yihoowa ufayssanawu, nuuni ubba asaa siiqiyoogaa tamaarana koshshees.—1 Yohaannisa 3:11, 12.
4. Xoossay Israaˈeelatussi immido azazotuppe issoy deˈuwaa imotaabaa nuna ay tamaarissii?
4 SHaˈan qoodettiya layttay aadhi simmin, Yihooway Muuseyyo Tammu Azazota immido wode deˈuwaa xoqqu oottidi xeelliyoogaa bessiis. “Asa woroppa,” giyaagee he azazotuppe issuwaa. (Zaarettido Wogaa 5:17) Issi uri eriiddi asa worikko, hayqqana bessees.
5. SHahaara kesissiyoogaa Xoossay waati xeellii?
5 SHahaara kesissiyoogaa Xoossay waati xeellii? Yelettibeenna naˈaa deˈuwaakka Yihooway xoqqu oottidi xeellees. Yihooway Israaˈeelatussi immido azazuwan, issi uri abbe ixeta maccaasiyo dechin i naˈay hayqqikko, he uri hegaa gaasuwan hayqqana bessiyoogaa Yihooway yootiis. “Naaˈˈu asati issoy issuwaara warettiiddi abbe ixeta maccaasiyo dechikkonne a boshettikko, hegaappe hara iita deshetti xayikko, he maccaasee azinay oychidobaa . . . qanxxo. SHin shahaaray keehi deshettidi hayqqikko, shemppuwaa gishshaa shemppuwaa ekkanawu koshshees.” (Kessaabaa 21:22, 23, NW; Mazamure 127:3) SHahaara kesissiyoogee bala gidiyoogaa hegaappe nuuni tamaaroos.—Wurssetta Qofaa 28 xeella.
6, 7. Nuuni deˈuwaa xoqqu oottidi xeelliyoogaa Yihoowayyo waati bessana danddayiyoo?
6 Nu deˈuwaanne hara asaa deˈuwaa xoqqu oottidi xeelliyoogaa Yihoowayyo waati bessana danddayiyoo? Nu deˈuwaa woy hara asaa deˈuwaa qohiya aybanne oottennan aggiyoogaana. Qassi tambboy, jimay woy jallissiyaabay nuna qohananne worana danddayiyo gishshawu goˈettana koshshenna.
7 Yihooway nuuyyo deˈuwaanne asatettaa immiis; qassi hegaa i koyiyoogaadan nuuni goˈettana bessees. Yaatiyo gishshawu, nu asatettaa loytti oyqqanawu koshshees. Nu yaatana xayikko, Xoossaa sinttan geeshsha gidokko. (Roome 6:19; 12:1; 2 Qoronttoosa 7:1) Nuuni deˈuwaa xoqqu ootti xeellana xayikko, nuuyyo deˈuwaa immida Yihoowawu goynnana danddayokko. Iita meeziyaa aggiyoogee metana danddayikkonne, nuuni deˈuwaa xoqqu ootti xeelliyo gishshawu iita meeziyaa agganawu baaxetikko, Yihooway nuna maaddana.
8. Nu deˈuwaa woy haratu deˈuwaa qohiyaabaa oottenna mala ay oottana danddayiyoo?
8 Nuuni deˈoy alˈˈo imota gidiyoogaa tamaarida. Nuuni nu deˈuwaa woy haratu deˈuwaa qohiyaaba oottennan agganawu nuuyyo danddayettidabaa ubbaa oottanaagaa Yihooway ammanettees. Nuuni kaamiyaa, motoriyaa woy harabaa laaggiyo wode hegaa oottoos. Nuuni hanttaara woy daafan yeggiya ispporttiyaa oottokko. (Mazamure 11:5) Nuuyyo danddayettida ubban nu sonkka qohiyaabay deˈenna mala naagettoos. Yihooway Israaˈeelata hagaadan azaziis: “Ooratta keettaa keexxiyo wode, xoqqa kaaraappe asi kunddi haiqqin ne oishettennaadan, zemppidi attiyoogaa giigissa.”—Zaarettido Wogaa 22:8.
9. Nuuni mehiyaa woy doˈaa waati xeellana bessii?
9 Yihooway nuuni mehiyaa bessiyaagaadan xeellanaadan koyees. Yihooway nuuni miyoobaanne maayiyoobaa demmanawu woykko qohuwaappe naagettanawu mehiyaa woy doˈaa worennaadan diggibeenna. (Doomettaabaa 3:21; 9:3; Kessaabaa 21:28) SHin qareta xayidi mehiyaa woy doˈaa coo kaassawu worokko.—Leemiso 12:10.
GEESHSHA GIDIDA DEˈUWAA BONCHA
10. Suuttay deˈo gidiyoogaa nuuni waati eriyoo?
10 Suuttay deˈo gidiyo gishshawu, Yihoowayyo geeshsha. Qaayeeli Aabeela wori simmin, Yihooway Qaayeela, “Ne ishaa suuttai biittaappe taakko waassees” yaagiis. (Doomettaabaa 4:10) Aabeela suuttay a deˈo; qassi Qaayeeli Aabeela worido gishshawu Yihooway a qaxxayiis. Nohe wode Bashshaa Haattaappe simmin, suuttay deˈo gidiyoogaa Yihooway zaarettidi qonccissiis. Yihooway Noheenne a so asay ashuwaa maanaadan paqqadiis. I, “Taani mokkiya dumma dumma kattata intteyyo immidoogaadankka, paxa de7iya woxxi qaaxxiya mereta ubbai intteyyo quma gidana” yaagiis. SHin Yihooway eta, “Biron shemppoora de7iya suuttai a giddon de7iyo ashuwaa mooppite” giidi azaziis.—Doomettaabaa 1:29; 9:3, 4.
11. Xoossay Israaˈeela deriyaayyo suuttaa xeelliyaagan immido azazoy aybee?
11 Suuttaa meennaadan Yihooway Noheyyo yootoosappe 800 gidiya layttay aadhi simmin, i ba asaa zaarettidi, “Israa7eela asaappe woikko eta giddon de7iya hara biittaa asaappe ooninne miyo do7a woi kafo shankkatidi worikko, a suuttaa sa7an gussidi, biittaa kammo” yaagidi azaziis. I he wode, “Suuttaa mooppite” giis. (Wogaabaa 17:13, 14) Yihooway ba asay he wodekka suuttaa geeshshabadan xeellanaadan koyiis. Eti suuttaa mookkona; shin ashuwaa maana danddayoosona. Eti maanawu mehiyaa woy doˈaa shukkiyo wode, suuttaa saˈan gussana bessees.
12. Kiristtaaneti suuttaa waati xeelliyoonaa?
12 Yesuusi hayqqin amarida layttay aadhi simmin, Israaˈeelatuyyo immettida azazotuppe Kiristtaaneti naagana bessiya azazoti awugeetakko kuuyanawu kiitettidaageetinne Yerusalaame gubaaˈiyaa cimati shiiqidosona. (Oosuwaa 15:28, 29 nabbaba; Oosuwaa 21:25) Yihooway suuttaa he wodekka xoqqu oottidi xeelliyoogaanne etikka suuttaa geeshshabadan xeellana koshshiyoogaa eti akeekanaadan i maaddiis. Beni Kiristtaaneti suuttaa mookkona woy uyokkona woy shukkiyo wode suuttay maara gukkibeenna ashuwaa mookkona. Eti hegaadan oottikko, hegee eeqawu goynniyoogaa woy shaaramuxiyoogaa mala iitaba. He wodeppe doommidi, tumu Kiristtaaneti suuttaa mookkona woy uyokkona. Nu wodiyan shin? Yihooway nuuni suuttaa haˈˈikka geeshshabadan xeellanaadan koyees.
13. Kiristtaaneti akkamuwawu suuttaa goˈettennay aybissee?
13 Hegaa giyoogee Kiristtaaneti akkamuwawukka suuttaa goˈettana koshshenna giyoogee? Ee. Nuuni suuttaa meennaadan woy uyennaadan Yihooway azaziis. Issi dottoree neeni ushshaa uyennaadan yootikko, neeni ushshaa suuttaa xaphuwaa baggaara marppiyan cadettuutee? Cadettennaagee qoncce! Hegaadankka, suuttaa meennaadan woy uyennaadan imettida azazoy nuuni akkamuwawu suuttaa goˈettana koshshennaagaa bessees.—Wurssetta Qofaa 29 xeella.
14, 15. Issi Kiristtaanee deˈuwaa bonchiyoogeenne Yihoowayyo azazettiyoogee ay keena koshshiyaabee?
14 Issi dottoree intte akkamuwawu suuttaa goˈettana xayikko, hayqqeeta giidi nuussi yootikko shin? Suuttaa xeelliyaagan Xoossaa azazuwaa ubba asay azazettanawu woy agganawu kuuyana bessees. Kiristtaaneti Xoossay immido deˈuwaa imotaa keehi bonchoosona; qassi akkamuwawu suuttaa goˈettokkona; shin deˈanawu koyiyo gishshawu suuttaa goˈettennan hara ogiyan akkamettana koyoosona.
15 Nuuni payya gididi deˈanawu keehi baaxetoos; shin Xoossay deˈuwaa xoqqu oottidi xeelliyo gishshawu, nuuni akkamuwawu suuttaa goˈettokko. Yihoowawu azazettennan ixxidi, nu baree aduqqanaadan baaxetiyoogaappe ayyo azazettiyoogee keehi koshshiyaaba. Yesuusi, “Ba shemppuwaa ashshana koyiya urai bashshana; shin ba shemppuwaa ta gishshau bashshiya urai ashshana” yaagiis. (Maatiyoosa 16:25) Nuuni Yihoowa siiqiyo gishshawu ayyo azazettanawu koyoos. I nuuyyo loˈˈo gididabaa erees; qassi nuuni Yihoowaagaadan deˈuwaa alˈˈodaaninne geeshshadan xeelloos.—Ibraawe 11:6.
16. Xoossaa ashkkarati ayyo azazettiyoy aybissee?
16 Xoossaayyo ammanettida ashkkarati suuttaa xeelliyaagan a azazuwaa azazettanawu murttidosona. Eti suuttaa mookkona woy uyokkona; qassi akkamuwawu suuttaa goˈettokkona. * SHin, eti bantta shemppuwaa ashshanawu hara ogiyan akkamettoosona. Deˈuwaanne suuttaa Medhidaagee etayyo loˈˈo gididabaa eriyoogaa ammanettoosona. Neeyyo loˈˈo gididabaa i eriyoogaa neeni ammanay?
SUUTTAA GOˈETTANAADAN YIHOOWAY YOOTIDO MEXI ISSI OGIYAA
17. Israaˈeelan, suuttaa goˈettanaadan Yihooway yootido mexi issi ogee aybee?
17 Muuseyyo immettida Higgiyan Yihooway Israaˈeelatussi hagaadan giis: “Asho maayida ubbaa de7oi a suuttaa giddon de7ees; suuttaikka . . . nagaraa atto giissiyaagaa gidiyo gishshau, intte nagaraa atto giissanaadan, taani intteyyo yarshshiyoosaa bollan yarshshanaadan immaas.” (Wogaabaa 17:11) Israaˈeelati nagaraa oottiyo wode, mehe yarshshidi beeta maqidasiyan deˈiya yarshshiyoosan qeesee he suuttaappe amaridaagaa gussanaadan oychidi, Yihooway bantta nagaraa atto gaanaadan oychana danddayoosona. Suuttaa goˈettanaadan Yihooway Israaˈeelatuyyo yootido mexi issi ogee hegaa.
18. Yesuusa yarshshoy nuuni ay demmanaadan oottii?
18 Nu nagaraa atto giissanawu, mehiyaa yarshshuwaa higgiyaa gishshaa, Yesuusi saˈaa yiido wode ba deˈuwaa woy suuttaa nuussi immiis. (Maatiyoosa 20:28; Ibraawe 10:1) Yesuusa deˈoy keehi alˈˈo gidido gishshawu, Yihooway Yesuusa hayquwaappe denttidi saluwaa efi simmidi, Xoossay ubba asay Yesuusa yarshshuwan merinaa deˈuwaa demmanaadan oottiis.—Yohaannisa 3:16; Ibraawe 9:11, 12; 1 PHeexiroosa 1:18, 19.
19. Nuuni ubba asaa ‘suuttan ashettennaadan’ ay oottana bessii?
19 Yihooway nuuyyo maalaalissiya deˈo imotaa immido gishshawu a galatoos. Qassi asay Yesuusa ammanikko merinawu deˈana danddayiyoogaa etawu yootana koyoos. Nuuni asaa siiqoos; qassi eti deˈuwaa demmanaadan eta tamaarissanawu nuuyyo danddayettida ubbabaa oottana danddayoos. (Hizqqeela 3:17-21) Hegaa gishshawu, kiitettida PHawuloosaagaadan, nuunikka hagaadan gaana danddayoos: “Intteppe issi urai bayikkokka taani hegan gelennaagaa [“a suuttan ashettennaagaa, NW”] hachchi intteyyo geeshshada yootais. Aissi giikko, Xoossai oottanau qoppidobaa ubbaa intteyyo ainne ashshennan yootaas.” (Oosuwaa 20:26, 27) Ee, nuuni Yihoowabaanne i deˈuwaa keehi xoqqu oottidi xeelliyoogaa haratussi yootiyo wode, deˈuwaanne suuttaa keehi bonchiyoogaa bessoos.
^ MENT. 16 Akkamuwawu suuttaa goˈettiyoogaa xeelliyaagan gujjada eranawu, Yihoowa Markkati attamissido ‘Xoossaa Siiquwan Deˈa’ giya maxaafaa sinttaa 77-79 xeella.


text:
Baatirii
Baatiriin elektirikii meeshaa seelii elektirookeemikaalaa of keessaa qabu yoo ta'u hojiinsaas anniisaa keemikaalaa gara anniisaa elektirikiitti jijjiiru dha. Seelin tokko tokkoonsaa moggaa poozatiivii, ykn kaatodii, fi moggaa nageetivii, ykn anoodii qaba. Elektiroolaayitoonni ayonoonni elektiroodota ykn moggaa lamaan gidduu akka yaa'u godhu, kunis karantiin baatirii keessaa yaa'ee hojii akka hojjatuu godha.
Baatiroonni dursaa (primary battery) yeroo tokkoo faayidaarra oolanii achii booda kan gatamani dha; elektiroodonni isaanii yeroo baatiriin hojjatu akkaataa duubatti deebi'uu hin dandeenyeen jijjiiramu. Fakkeenya gaarin baatirii alkaalayinii kan meeshaalee socho'an baayyeen itti fayyadamanii fi kan ifaaf tajaajilu dha. Baatiriin lammaffoo (kan chaarjeffaman) yeroo baayyee chaarjii godhamuu fi faayidaarra ooluu danda'a; qabiyyeen elektiroodii kan jalqabaa yeroo karantiin faallan keessa darbe bakka duraatti deebi'a. Fakkeenyaaf baatirii liid-asidii kan konkolaataa keessatti itti fayyadmnu fi baatirii liitiyeem ayoonii kan elektirooniksii socho'u keessatti itti fayyadamnu kaasun ni danda'ama. Baatiriin bifaa fi danaa addaa addaatin dhufa, seelii baayyee xiqqishuu kan meeshaa warra gurri dabarsu gargaaruu fi sa'aatii harkaatii humna kennuu hanga baatirii guddinaan amma kutaa tokkoo ga'u kan anniisaa waljijjiirraa bilbilaa fi daataa senterii kompitaraaf dhiyeessuu ta'uu danda'a.
Akka tilmaama bara 2005tti, wagga waggaadhan daldallii baatirii qarshii biliyoona $48 baasa, waggaatti guddina dhibbantaa 6% ta'us agarsiisa.
Baatiriin boba'aa bebbeekkamoo akka gaazoliinii caala anniisaa xiqqaa qaba. Kana garuu amma tokko baatiriin anniisaa isaanii akka elektrikiitti (kan gara hojii makaanikaalitti karaa jijjiirramu) waan kennaniif ni fura, karaa biraa boba'aan injiinii keessatti gara hojiitti yeroo jijjiiramu annisaansaa baayyee xiqqaa dha.
Contents
- 1 Seenaa
- 2 Akkaataa Ittiin Hojjatu
- 3 Akaakuu Baatirii
- 4 Kemistirii Baatirii
- 5 Wabii
Seenaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Jechi baatirii jedhu meeshaa elektirikaalii ibsuuf kan jalqaba fayyadame Beenjamin Firaankiliin ture, kunis bara 1748 Leyden jars baayyee ibsuuf qawwee baayyee kan yeroo sana baatirii jedhamuun wajjin wal fakkeessee (Beenjamin Firaankiliini jecha kana waraanarraa ergifate, baatiriin waraana keessatti meeshaa waraana waliin wajjin tajaajilan ibsa). Alesaandiroo Vooltaa baatirii elektirookeemikaalaa kan jalqabaa kan vooltaayik paayil jedhamau bara 1800tti hojjate. Kunis koopparii fi zinkii walirratti tuullame yoo ta'u gidduusaanii waraqaa bishaan soogiddaa keessa cuubametu jira, baatiriin kun karantii baayyee hin jijjiiramne yeroo dheeraaf maddisiisa. Vooltan voolteejin baatirii kun sababa walnyaatinsa keemikaalaa ta'uu hin hubanne. Vooltan seelonni inni uume kun madda anniisaa hin dhumneeti jedhee amana, fana maleesi nyaatamuu elektiroodota baatiriirra ga'u akka waan nuffisiisaa tokkootti qofa ilaale, akka waan hojii baatirii keessatti hafuu hin dandeenyeetti hin ilaalle. Bara 1834tti, Maayikil Faradaay nyaatamuun elektiroodotaa walnyaatinsa keemikaalaa geggeeffamuun kan dhufu ta'uu fi kan hin oolle ta'uu agarsiise.
Baatiroonni jalqabaa yaalii adda addaa hojjachuuf baayyee murteessoo kan turan yoo ta'u, garuu voolteejin isaanii kan jijijjiiramuu fi karantii guddaa yeroo dheeradhaaf kennuu kan hin dandeenye turan. Baatiriin seelii Daanish jedhamu, kan bara 1836tti kemistii biyya Biriiteen Joon Firedriik Daani'eelin kalaqame, baatirii akka madda elektirikiitti tajaajile kan jalqabaa ti. Baatiriin kun madaala industirii ta'e, akkasumas cimdaa telegiraafii keessati akka madda anniisaatti baayyinaa itti fayyadamuu jalqaban. Baatiriin kun huubboo koopparii kan bulbula kooppar salfeetin guuttame qabata, kana keessa huubboo suphee salfariik asidii fi elektiroodii zinkiitu qabatutu jira.
Seelonni jiidhaan elektiroolaayitii dhangala'oo fayyadamu, kunis yoo seeran qabamuu baate dhangala'uu fi cobuu danda'a. Namoonni baayyen huubboo fuullerraa hojjatame ruuqolee kana qabachuuf itti fayyadamu turan, kunis salphaatti akka caban godhe. Amaloonni akkanaa kun seelii jiidhan meeshaale socho'aniif mijataa akka hin taane godhe. Dhuma jaarraa 19ffaa keessa, baatiriin seelii gogaa kalaqame, isaanis meeshaalee socho'aniif humna dhiyeessuuf mijataa ta'an. Baatiriin seelii gogaa elektiroolaayitii dhangala'oo waan furdaa hin dhangalaanen bakka buusan.
Akkaataa Ittiin Hojjatu[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatiriin aannisaa keemikaalaa qajeeltodhaan gara anniisaa elektirikiitti jijjiira. Baatiriin seelii vooltaayik muraasa of keessaa qaba. Seeliin tokkoo tokkoonsaa walakkaa-seelii lama qaba, walakkaan-seelii elektiroolaayitii elektirikii dabarsu fi anaayonii fi kaatayonii of keessaa qaba; kunis karaa siiriyesiin walqabata. Walakkaan-seelii tokko elektiroolaayitii fi elektiroodii nageetiva ta'e qaba, elektiroodii kanatti anaayoniin (ayoonota chaarjii nageetiva ta'e qaba) itti godaanu; walakkaan-seelii kan biraa ammoo elektirolaayitii fi elektiroodii poozatiiva ta'e qaba, elektiroodii kanatti kaatayooniin (ayoonii charjii poositiiva ta'e qabu) itti godaanu. Walnyaatinsi redksii baatirii kana humna maddisiisa. Kaatayoononni yeroo baatiriin chaarjii ta'u kaatodii irrattii ni hirrifamu (elektiroonin itti dabalama), anayoononni ammoo yeroo dischaarjii ta'u anoodii irratti ni oksideeffamu (elektiroonin irraa fudhatama).
Seelii-walakkaan tokko humna elektiroomootivii (electromotive force - emf) qaba, kunis dandeettii inni karantii elektirikii keessoo seelii irraa gara duuba seelitti oofuf qabuun murteeffama. emf dhugaa garaagarummaa emf walakkaa-seelii lamaani ti. Kanaafuu, yoo elektiroodonni emf fi qabaatan, emfn dhugaa dha; jecha biraatin, emf dhugaa garaagarummaa dandeettii riddaakshinii walnyaatinsa-walakkaa ti.
Humna elektirkii hoofu ykn kan moggaa seelii baatirii hoofu voolteejii moggaa (terminal voltage) jedhama, voolteejidhaan safaramas. Voolteejin moggaa, kan seelii chaarjii gochaas ta'ee dischaarjii gochaa hin jirree tokko voolteejii sarkiyuutii banaa jedhama, kuns emf seelichaa wajjin wal qixxee dha. Sababa ittisa keessootiin (internal resistance), chaarjin moggaa seelii dischaarjii gochaa jiruu tokkoo voolteejii sarkiyuutii banaarra xiqqaa dha, kan seelii chaarjii gochaa jiruu ammoo voolteejii sarkiyuutii banaa ni caala. Seelii yaadaa kan baayyee bayeessa ta'e ittisa keessaa xiqqoo qofa qabaata, hanga dhumutti voolteejin moggaa seranaa qabaata, achii booda 0tti gadi bu'a. Yoo seelin akkasii voolteejii 1.5n odoo hin jijjiiramin qabaatee fi chaarjii kolombii tokkoo kuusee kaa'e, achii booda yoo guutummaan dischaarjii godhe hojii juulii 1.5 ta'u hojjachuu danda'a. Seelii dhugaarratti garuu, ittisni keessoo yeroo dischaarjin godhamu ni dabala, akkasumas voolteejiin sarkiyuutii banaa yeroo dischaarjiin godhamu ni hirrisa. Yoo giraafin voolteejii fi ittisaa yeroo irratti hundaa'ee kaafame, suurri uummamu yeroo baayyee qonyoo dha; bifti qonyoo kanaa kemistirii fi tarreeffama keessa seelotaa irratti hundaa'ee ni jijjiirama.
Voolteejin moggaa seelii irratti uummamu humna walnyaatinsi keemikaalaa elektiroodota fi elektiroolayitoota gidduutti ummamu baasu irratti hundaa'a. Seelin alkaalayinii fi zinkii-kaarbonii kemistirii addaa qaba, garuu tilmaamaan emf vooltii 1.5 qaba; akkasumas seelonni NiCad fi NiMH kemistirii addaa qabu, garuu tilmaamaan emf vooltii 1.2 qabu. Seelonni liitiyemii garuu emf vooltii 3 ykn sanaa ol qabu.
Akaakuu Baatirii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatiroonni baatirii dursaa (primary battery) fi baatirii lammaffootti addaan qooddamu:
- Baatiroonni dursaa haala duubatti deebifamuu hin dandeenyeen, anniisaa keemikaalaa gara anniisaa elektirikiitti jijjiiru. Yeroo ruuqonni walnyaatana dhuman, baatirii sanatti anniisaa deebisuun hin danda'amu.
- Baatiroonni lammaffoo chaarjeffamuu danda'u; kana jechuun, walnyaatinsi keemikaalaa geggeeffame duubatti deebifamuu danda'a, kanas anniisaa elektirikii seelii sanatti gad-lakkisuun raawwatama. Chaarjessuun kun baatirii sana gara ruuqolee jalqaba qabatuutti deebisa.
Baatiroonni dursaa muraasni, fakkeenyaaf kan sarkiyuutii telegiraafiif itti fayyadaman, elektiroodii isaanii jijjiirun hojiitti deebifamu. Baatiriin lammaffoo, sababa bittinaa'uu wantoota ka'aa baatirichaa, elektiroolaayitii dhabuu fi nyaatama sibiila keessa isaarran kan ka'e, yeroo daangaa hin qabneef chaarjeffamuu hin danda'an.
Baatirii Dursaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatiriin dursaa, ykn seelin dursaa, yoo walittii qabaman battalumatti karantii maddisiisuu jalqabu. Baatiroonni kun meeshaale socho'an kan karantii xiqqaa barbaadan, kan darbee darbee qofa fayyadaman, ykn bakka madda anniisaa biraarraa fagoo ta'etti waan akka akeekkachiisaa (alarm) fi sarkiyuutii walqunnamtii keessatti bakka anniisan elektirikii darbee darbee qofa jirutti tajaajilarra oolu. Baatiriin dursaa haala amansiisaa ta'een chaarjeffamu hin danda'an, sababiinsaas walnyaatinsi keemikaalaa geggeeffamee salphaatti duubatti deebi'uu waan hin dandeenyeef, akkasumas meeshaa ka'aan baatirichaas bakka jalqabarrattii irra turetti waan hin deebineef. Oomishtoonni baatirii baatirii dursaa chaarjessuuf yaaluu hin gorsan.
Walumaa galatti, baatiriin dursaa baatirii charjeffamu caalaa rukkina anniisaa guddaa qabu, garuu baatiriin dursaa (baatirii gataman) hojiiwwan anniisaa guddaa barbaadan kan loodii oomii 75 (75Ω) gadi ta'anirratti sirriitti hin hojjatan.
Akaakuun baatirii gatamanii baayyee beekkamaan kan akka Zinki-kaarbonii fi baatirii alkaalaayiniifaa ti.
Baatirii Lammaffoo[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatiriin lammaffoo, seelii lammataa ykn baatirii chaarjeffamanis ni jedhamu, jalqaba odoo itti hin fayyadamin dura chaarjii godhuun dirqama; wayita baayyee yeroo oomishaman meeshaa ka'aansaanii haalata gadchaarjidii ta'erratti argama. Baatiroonni chaarjeffaman karantii elektirikii itti gadi-lakkisuun chaarjeffamu, kunis walnyaatinsa keemikaalaa kan yeroo baatirii sanatti fayyadamaan geggeeffamu gara duubaatii deebisa. Meeshaalen karantii barbaaddamu madaalanii dhiyeessan chaarjerii jedhamu.
Baatiriin chaarjeffamu kan jalqabaa baatirii liid-asidii ti. Teknooloojin kun elektiroolaayitii dhangala'aa baattuu hin saamsamne keessa jiru qabata, kunis baatiriin sun yeroo hunda ol garagaree akka dhaabbatuu fi naannoon baatirii sanaa gaazii hayidiroojinii yeroo garmalee chaarjeffamu baasu akka bittinneessuu danda'uuf jecha qilleensa sirriitti akka argatu gochuu barbaachisa. Baatiriin liid-asidii anniisaa elektirkii inni dhiyeessuu danda'u wajjin yoo madaallame amma tokko ulfina guddaa qaba. Baasin oomishaasaa xiqqaa ta'uunii fi karantii guddaa inni qabu akka baatiriin kun bakka anniisaan (tilmaaman 10Ah ol) ulfinaa fi salphina qabachuu caalaa baayyee barbaachisaa ta'etti akka baayyinaan hojiirra oolu godhe. Faayidaan isaa inni guddaan baatirii konkolaataa ta'uudha, kunis karantii fiinxee amapiirii 450 kenna.
Baatiriin liid-asidii saamsamaa vaalviin too'atamu (baatirii LAVT) industirii konkolaataa keessatti akka bakka bu'aa seelii jiidhaa liid-asidiitti tajaajila. Baatiriin LAVT akka elektiroolaayiitiitti salfariik asidii akka hin sochoone godhame fayyadama, kunis carra inni dhangala'uuf ykn yaasuuf qabu hirrisuun umurii baatirii sanaa dheeressa. Baatiroonni LAVT elektiroolaayitiin isaanii akka hin sochoone godhu. Akaakun lamaan:
- Baatirii jeelii (ykn seelii jeelii) (Gel batteries) elektiroolaayitii amma tokko jajjaboo ta'e fayyadama.
- Baatirii xuuxxama hafaa fuullee (Absorbed Glass Mat) keessatti elektiroolaayitiin hafaaa fuullee addayaatin xuuxxama.
Baatiroonni chaarjeffaman kan salphaatti socho'an "seelii gogaa" saamsame baayyee of keessati qabatu, isaanis tajaajila akka bilbila mobaayilii fi koyyaatif baayyee fayyadu. Seelonni gosa kanaa (tarree kana keessatti rukkinni humnaa fi gatiin dabalaa deema) nikeel-kadimiyeem (NiCd), nikeel-ziink (NiZn), hayidiraayidii sibiilaa nikelii (NiMH), fi liitiyem-ayonii (Li-ion) qabata. Liitiyem-ayoniin gabaa seelii gogaa chaarjeffamuu keessaa isa guddaa fudhata. NiMHn tajaajila baayyee keessatti sababa humnaan caaluuf NiCd bakka bu'eera, garuu NiCd meeshaalee anniisaa, raadiyoo gama-lamaa, fi meeshaalee mana yaalaa keessatti ammallee ni tajaajilu.
Kalaqni dhihoo kana dhufe ammoo baatirii elektirooniksii of keessaa qabu kan akka USBCELL baatiriin AA karaa USBtiin chaarjii gochuu nama dandeessisa, akkasumas qarqaba baatirii gamna (smart battery packs) kan too'ataa haalata-chaarjii fi sarkiyuutii ittisaa kan baatiriin sun garmalee chaarjii fixatee akka hin miidhamne ittisu qabu faa dha. Of-gadchaarjessan gadaanaan (OGG) seelonnii lammaffoon odoo gurguraaf hin bittimfamin dura akka chaarjeffaman godha.
Akaakuu Seelii Baatirii [edit | Lakkaddaa gulaali]
Seelonni elektirookeemikaalaa baayyen uummamaniiru, saxaxaa fi adeemsa keemikaalaa gara garaas qabu; isaanis gaalvaaniik seel, elektirolaayitiik seel, fiyuul seel, filoowu seelii fi vooltaayik paayilii faa dha.
Seelii Jiidhaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Seelii jiidhan elektiroolaayitii dhangala'oo qaba. Maqaan biraa isaan qaban seelii lolaa, kunis sababa elektiroolaayitii dhangala'oon qaama keessoo baatirii sanaa hunda uwwisuuf, ykn seelii qaawwaa, sababiinsaas gaasin yeroo hojjatan isaan uuman yaa'ee gara qilleensaatti waan makamuu fi. Seelii jiidhan seelii gogaa dura kalaqame, baayyinaan elektirookemistirii barachuu keessatti akka meeshaa barnootaatti tajaajilu. Baatiriiwwan kun meeshaa laabiraatorii keessatti argamuu, kan akka biikeriitti fayyadamuun akkamitti akka seelonni elektirookeemikaalaa hojjatu agarsiisuuf jecha salphaatti hojjachuun ni danda'ama. Seelii jiidhaan addayaa kan seelii konsentireeshinii (concentration cell) jedhamu, nyaatama sibiilaa (corrosion) hubachuuf fayyada. Seelii jiidhaan baatirii dursaa (kan hin chaarjeffamne) ykn kan lammaffoo (kan chaarjeffamu) ta'uu danda'a. Jalqabarratti, baatiriin dursaa hundi, seelii Daani'eel dabalatee, huubboo fuulleerraa hojjatame kan gubbaansaa banaa ta'e keessatti seelii jiidhaa ta'anii hojjataman. Baatiriin dursaa kan seelii jiidhaa ta'an kan biraa Leclanche cell, Grove cell, Bunsen cell, Chromic acid cell, Clark cell, fi Weston cell dha. Baatirii seelii gogaa jalqabaa hojjachuuf kemistirii seeli Leelaanchitu hojiirra oole. Seelii jiidhan ammallee iddoowwan akka baatirii konkolaataa fi industirii humna eeggataa kan akka iswiichi giir (switchgear), telekoominikeeshinii, ykn UPS gurguddaa keessatti ni tajaajilu, garuu idoo baayyetti baatiriin seelii jeel bakka bu'aniiru. Tajaajilli akkasii baayyinaan seelii liid-asidii ykn nikel-kaadimiyemii fayyadamu.
Seelii Gogaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Seelii gogaan elektiroolaayitii baayyee furdaa (paste) fayyadamu, kunis jiidha xiqqoo kan karantiin akka yaa'u godhu qofa qaba. Haala faallaa seelii jiidhaa ta'een, seelii gogaan gara kamittuu yoo garagalee ni hojjata, kunis dhangala'aa bilisaan socho'u waan hin qabnee fi; amalli kun seelii gogaa meeshaalee socho'aniif mijaataa taasisa. Yoo wal dorgomsiifaman, seelii jiidhan jalqabaa qabduu fuullerraa hojjatame waan ta'eef kan salphaatti cabu ture, kunis karaa gubbaa banaa yoo ta'u uleen liidii keessa gadi cuubbama ture, akka hin dhangalaaneef of eeggannoo barbaada ture. Hanga baatiriin jeel oomishametti, baatiriin liid-asidii socho'uu danda'uu fi fayyummaa (safety) seelii gogaan qabu hin qabu ture.
Seelii gogaan baayyee beekkamaan baatirii ziinki-kaarbonii ti, yeroo tokko tokko seelii Leelaanchi gogaa jedhama. Baatirii ziinki-kaarbonii, akkumaa baatirii alkaalaayinii, yaadan voolteejii 1.5 qaba; kunis lamaanuu ruuqolee ziinki-maangaaneez daay'oksaayidii waan fayyadmaniifi.
Seelii gogaan beekkamaan anoodii ziinkii qaba, yeroo baayyee qabduu huubboo akmooyyee qaba, kaatodiinsaa ulee kaarboonii fi kan garaa walakkaa jiru dha. Elektiroolaayitiinsaa ammooniyeem kilooraayidii furdaa hin dhangalaane kan anoodii ziinkitti aanee jiru dha. Iddoon hafe kan elektiroolaayiitii fi kaatodii kaarbonii gidduu jiru dhangala'aa furdaa isa lammaffaa ammooniyeem kilooraayidii fi maangaaneez daay'oksaayidii qabata. Maangaaneez daay'oksaayidiin akka depolariseritti tajaajila. Saxaxa tokko tokko keessatti, ammooniyeem kilooraayidiin ziinki kiloraayidiidhan bakka buufma.
Soogidda Bulbulame[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatiriin soogidda bulbulamee baatirii dursaa ykn kan lammaffoo kan soogidda bulbulame akka elektiroolaayitiitti fayyadmanu. Yeroo oo'a guddaa keessatti waan hojjataniif oo'i akka keessaa alatti hin baane sirriitti saamsamuu qabu.
Eeggataa (Reserve)[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatirii eeggataan (reserve battery) addaan diiggamee (akka humna hin kennine godhamee) yeroo dheeradhaaf kaawwamuu danda'a (tarii waggoota dheeraaf). Yeroo barbaaddamu, baatiriicha walitti deebifama (fkn elektiroolaayitii itti dabaluu); tokkicha walitti deebifamnaan, baatirichi chaarjii ta'e hojiif qophii ta'a. Fakkeenyaaf, baatiriin fiyuuzii qawwee elektiroonikiin hojjatuu irratti itti fayyadaman, qawween yeroo dhuka'e ka'u: safisni sun haguuggaa elektiroolaayitii cabsuun baatiriin sun akka ka'u godha, kunis sarkiyuutin fiyuuzii anniisaa akka argatu godha. Baatiriin eeggataa yeroo dheera erga kuufamanii booda (waggaan kan lakkaawwamu), baayyinaan umurii gabaabaaf qofa (sekendii ykn daqiiqaa) akka hojjatu godhameet saxaxama. Baatiriin bishaanin kaafamu, meeshalee qorannoo garbaa ykn meeshaalee waraanaa yeroo bishaan keessa seenan akka hojjatu godhu.
Hujjeeffama Seelii Baatirii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Amallii baatirii marsaa fe'iisaa (load cycle) irratti, marsaa chaarjessuu irratti, ykn umurii irratti hundaa'un jijjiiramuu danda'a, kunis saba kemistirii keessoo, xuuxxama karantii, fi tempireecharaa tini.
Kemistirii Baatirii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatirii Dursaa fi Amaloota Isaanii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatirii Lammaffoo fi Amaloota Isaanii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Wabii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Power Shift: DFJ on the lookout for more power source investments. Draper Fisher Jurvetson. Retrieved 20 November 2005.
- Bellis, Mary. History of the Electric Battery. About.com. Retrieved 11 August 2008.
- http://environment.nationalgeographic.com/environment/energy/great-energy-challenge/battery-quiz/
- Bellis, Mary. Alessandro Volta – Biography of Alessandro Volta – Stored Electricity and the First Battery. About.com. Retrieved 7 August 2008.
- Stinner, Arthur. Alessandro Volta and Luigi Galvani (PDF). Retrieved 11 August 2008.
- Electric Battery History – Invention of the Electric Battery. The Great Idea Finder. Retrieved 11 August 2008.
- Battery History, Technology, Applications and Development. MPower Solutions Ltd. Retrieved 19 March 2007.
- Borvon, Gérard (10 September 2012). "History of the electrical units". Association S-EAU-S.
- "Columbia Dry Cell Battery". National Historic Chemical Landmarks. American Chemical Society. Retrieved 25 March 2013.
- Terminal Voltage – Tiscali Reference. Originally from Hutchinson Encyclopaedia. Retrieved 7 April 2007.
- Howstuffworks "Battery Experiments: Voltaic Pile". Accessed 10 April 2007.
- Howstuffworks "Battery Experiments: Voltaic Pile". Accessed 10 April 2007.
- ↑ "Battery Experiments: Voltaic Pile". Acc


text:
Ejamaaniyin Pundaiyil Okkumpothu, Than Manaiviyin Pundai Naapakatthukku Vanthatheeno?
Ithu Or Ulakalaaviya Palamoli. Itharku Neeraana Arttham Kidaiyaathu. Palamaiyaanavaikal Thangatthai Pola Uyarnthavai. Mikavum Sakthi Vaaynthavai. Porrapadupavai. Elloraalum Virumpapaduvavai.ponra Niraya Artthakalai Ithukku Kodukkalaam. Kalai Ilakkiyam, Sinimaa, Arasiyal, Nirvaakam, Vilaiyaaddu, Marrum Pala Thuraikalilum Palamaikku Mathippu Undu. Ivvalavu Thuraikalilum Palamai Porrappadum Pothu, Seksil Maddum Palamaiyai Maranthu Viduvomaa. Marra Thuraikalai Vida Seksil Palamaikku Perumai Athikam. Kalyaanam Aaki, Innum Sariyaaka Viriyaatha Pundaiyai Oppathai Kaaddilum, Allathu Sari Vara Pundaikkul Poy Vara Mudiyaatha Poolai Kaaddilum Allathu Thaakku Pidikka Mudiyaamal Naalee Kutthil Thanniyai Kakkum Puthu Poolai Kaaddilum, Aandu Anupava Padda Pundaikal Marrum Poolkal Nadatthi Kaaddum Kaama Vithaikal Pala Undu. Keedporaiyum, Paarporaiyum, Een Ithai Parri Padiporaiyum Udanadiyaaka Okka Thudikka Vaikkum Unarsikalai Thoondum Opparra Kunam Intha Palamaiyaana Kaamatthukku Undu. Intha Palamai Kaamatthil Inpam Adaipaval Thaan Sivakaami. Sivakaami Paalyatthil Kalyaanam Pannikkondu, Iravukalai Veenaakkaamal Otthu Kulanthaikalai Perru, Pin Than Oru Pen Irandu Pillaikalukku Kalyaanam Panni Kodutthapinnum, Een Peran Petthikal Eduttha Pinnum, Pundaikku Veelai Kodutthu Kondu Thaan Irukkiraal. Peran Petthi Edutthuviddathaal, Sivakaami Appadi Onrum Periya Kilavi Illai. Naarpathukkum Aympathukkum Idaippadda Vayasu. Aanaal Aval Pundaikko Vayathu Innum Muppathai Thaanda Villai. Aanaalum Paavam Sivakaamikku Kanavan Iranthu Rendu Varudangal Aakinrana. Kaiyil Kaasu Irukku, Irukka Moothaathaiyar Veedu Irukku, Nila Pulankal Undu. Than Kudumpa Vayalkalil Viyasaayam Panni , Makasoolai Paartthu Than Pen Pillaikalukku Innamum Varudaa Varudam Panam Kodukkiraal Sivakaami. Chinna Davun Onril Sontha Veeddil Thaniyaaka Irukkiraal. Arukil Irukkum Kiraamatthukku Thinamam Allathu Vaaratthukku Naalu Naal Poy Vayal Veelaikalai Sooparvais Pannividdu Varuvaal. Vayalil Nanku Uluthu, Aruvadai Pannukiraarkal. Aanaal Paavam Sivakaami Vayalil Uluthu Naal Aachu. Aval Kanavan Ponathil Irunthu Ulum Vaayppu Poyviddathu. Aanaal Nilamo Enrum Ulum Nilaiyil Thaan Seeraaki Irukkirathu. Seerru Nilatthil Ulavillai Enraal, Nilam Veenaaki Poyvidum, Aruvadai Panna Mudiyaathu Enru Sivakaamikku Theriyum, Athu Polavee Than Adi Nilamum Ulapadaathathaal Seer Kaanju Veenaaki Vidum Enra Kavalai Avalukku Vanthathu. Tharisu Nilam Enraikkumee Apaayatthai Tharum Enru Sivakaamikku Nanku Theriyum. Than Nilatthil Ula Nalla Or Eer Oddiyai Theedi Kondu Irunthaal Sivakaami. Aval Pannaiyil Puthithaaka Veelaikku Seernthaan Singaaraveelan. Veelan Enru Thaan Kooppiduvaal. Nalla Udampu. Konjam Karuppaaka Irunthaalum Paarkka Nanraakavee Iruppaan. Konja Naalaakavee Avan Mithu Sivakaamikku Or Irppu Eerpaddathu. Veelaikkaari Paakkiyam Rendu Naal Oorukku Pokireen Veelaikku Vara Maaddeen Enru Solli Viddaal. Paakkiyam Sivakaamiyudan Iruppaval. Aval Illaathathaal, Veelanidam, Paakkiyam Rendu Naal Irukka Maaddaal. Nee Iravu Veeddukku Kaavalukku Vaa Enraal. Ejamaani Solpadi Anru Veelai Saappidduviddu Iravu Sumaar Eddu Manikku Vanthaan. Vanthavanai Paartthathum, Ithu Varai Sumaaraaka Adangi Iruntha Sivakaamiyin Pundai Silirtthu Elunthathu. Ooriyathu. Udanadiyaaka Oru Pool Veendum Pola Sivakaamikku Kaddalai Iddathu. Sivakaamikku Sutthi Valaitthu Peesuvathu Konjam Kooda Pidikkaathu. Neeraaka Veelanidam Sonnaal. Veelaa. Unnai Parri Niraiya Keelvi Paddu Irukkeen. Nee Nalla Veelaikkaaran Enru Nee Veelaikku Seerntha Sila Naadkalileeyee Purinthukondeen. Naan Keedpatharku Sariyaaka, Unamaiyaana Pathil Sollu Enraal. Veelano, Amma Neenga Keelunga. Naan Unmaiyai Thavira Veeru Onrum Solla Maaddeen Enru Kordil Solluvathu Pol Sonnaan. Sivakaamikku Makilchi. Sivakaami Keeddaal. Un Sontha Vaalkaiyai Parri Keedkireenee Enru Thappaa Edutthukollathee. Athukku Oru Arttham Irukku. Appuram Solreen. Unakku Kalyaanam Aaki Etthanai Varudam Aakirathu. Veelan Sonnaan: Amma Enakku Kalyaanam Aaki Rendu Varudam Aachu. Veelaa, Unakku Kulanthai Irukkaa. Amma, Innum Pirakka Villai. Een Veelaa. Nee Veendaam Enru Irukkiraayaa. Allathu Iyarkaiyaaka Appadiyee Irukkaa. Aam Amma. Naanum En Manaiviyum Kulanthai Pirakkaathaa Enru Aasai Padukirom. O.kee. Nallathu. Un Manaiviyai Nee Santhoshamaaka Vaitthu Kolkiraayaa? Santhosham Enraal, Pudavai, Nakai Naddu Enru Arttham Pannaathee. Aval Thaampatthiya Vaalkkai Nanraaka Irukkaa? Veelan Thalaiyai Kuninthu Kondu, Amma Athukku Kuraiyee Illai. Nallathu Veelaa. Un Manaiviyai Thinamum Shanthoshapadutthuviyaa Allathu Vaaratthukku Oru Murai Allathu Irumuraiyaa? Amma. Antha Kadhai Ellaam Avalidam Nadakkaathu. Avalukku Thinamum Veenum. Neengal Opanaaka Keekkumpothu, Naanum Opnaakaathaan Peesaveendum. Amma Avalukku Athu Thinamum Veendum. Saappaadu Illai Enraal Kooda Avalukku Kavalai Illai. Athu Illaamal Irukka Mudiyaathu. Enna Veelaa. Puthir Poddu Peesaree. Athu Ithunnu Solree. Innum Puriyumpadiyaatthaan Solleen. Veelan Thalaiyai Mindum Kuninthu Kondu, Ponga Amma. Onnumee Theriyaathamaathiri Solreenga. Athuthaan Amma Raatthiri Vilaiyaaddu. Naan Sila Naal Rompa Asathiyaaka Irunthaalum, Ennai Vida Maaddaa. Sila Naal Moodu Vanthuviddaal, Rendu Moonu Murai Kooda Vilaiyaaduvom. Nallathu Veelaa. Unakku Onnu Theriyumaa. Purusan Pendaaddi Ivarkalil, Purushanai Vida Pendaaddikku Kaamam Eddu Madangu Jaasthinnu Namma Saasthiramee Solli Irukkaam. Periyavanga Athunaala Thaan Purushanai Vida Pendaaddikku Aaru Vayathu Kuraivaaka Kalyaanam Pannaraanga. Aankalukku Irupatthi Naalu Vayathil Varum Kaama Unarchi, Penkalukku Pathineddee Vayathil Vanthu Vidum. Appadi Aaru Vayathu Kuraivaaka Irunthaal Thaan , Pompilaikalai Aankal Padukkaiyil Samaalikka Mudiyum. Innum Enna Theriyumaa. Aankalukku Naappathu Vayathil Ellaam Adangi Poydum. Aanaal Pompilaikal Appadi Illai. Naarpathu Vayathukku Apporamthaan Avarkalukku Ilamai Mindum Thulirvidum. Appothu, Un Paalaiyil Sollaponaal, “athu” Kaddaayam Veenum. Ennai Edutthukol.enakku Vayathu Naarpathukku Meel. Aanaal Naan Un Pendaaddikku Samamaaka Iruppeen “antha ” Visayatthil Enru Solli, Neeraaka Sapjeddukku Vanthaal. Veelan Nelinthaan. Veelaa Unakku Onnu Theriyumaa. Naan Peran Petthi Edutthaaki Viddathu. Athunaal “athu “kidaiyaathu Enru Ennaathee. Ippavum Enakku “athu” Veenum. Avar Irunthavaraikkum Kuraivee Illai. Thinamum Utsavam Undu. Avar Ponathil Irunthu, Naan Kaaynthu Poy Irukkireen. Naan Mindum Thulir Vida Veendum. Athukkuthaan Unnai Naan Kooppiddeen. Purikirathaa Enru Solli Avan Arukil Vanthu Thannidam Veelai Pannum Veelanin Veelai Piditthaal. Veelanukku Enna Pannuvathu Enru Puriyavillai. Than Ejamaani Amma Peesumpothee, Veelanin Kampu Thaditthu Viddathu. Lungiyai Viddu Eppothu Veli Varuvom Enru Kaatthu Irunthathu. Veeddai Viddu Kilampuvatharku Munnaal, Avan Manaivi Raatthirithaan Vara Maaddeenga. Chinnathaa Oru Shaad Adichuddu Pongannu Solli Pudavaiyai Thookki Koothiyai Kaaddinaal . Kilampum Avasaratthil, Veelan Naalee Naalu Kutthu Kutthividdu Vanthaan. Aanaal Thanniyai Vidavillai. Ippothu Athai Ninaitthu Paartthaan. Avvalavu Thaan. Veelanin Veel Uruddu Kaddai Pola Aaki Viddathu. Meelum Than Ejamaani Athai Piditthu Uruvukiraal. Veeru Enna Veenum. Veelan Thairiyatthai Varavalitthu Kondu, Ejamaani Ammavin Mulaikalai Aval Ravikkaiyudan Seertthu Piditthaan. Avanukku Aacharyam. Kalyaanam Aaki Rendu Varudatthil, Than Pendaaddiyin Paachikal Konjam Thongi Viddana. Aanaal Enjamaani Amma Kalyaanaam Aaki Irupathu Varudam Otthum, Innum Thongaamal Vaitthu Irukkiraal Pola Irukku Enru Enni, Meelum Thairiyatthudan, Aval Ravikkaiyai Kayaddinaan. Antha Karuppu Kalar Mupatthi Aaru Ins Braavaiyum Kayaddi, Antha Ilaneer Mulaikalukku Viduthalai Kodutthaan. Sivakaamiyo Than Pundai Arippu Thaangaamal Oru Kaiyaal Veelanin Thadi Piditthu Uruvikkondee, Maru Kaiyaal Than Pudavai Marrum Pavadaiyai Kayaddi Thookki Poddaal. Antha Naarpathu Vayathu Ejamaani Than Veelaikaaranidam Thaali Kaddiya Kanavanukku Than Pundaiyai Kaadduvathu Pol Kaaddinaal. Veelan Sivakaamiyin Pundaiyai Paartthu Aacharyamum Paravasamum Adainthaan. Karuppu Kalar Pundai. Alakaaka Mudi Valarnthu Irunthathu. Than Pendaaddiyin Aappatthai Vida Ejamaaniyin Pundai Kuraintha Padsham Rendu Madangu Jaasthiyaaka Oppi Irunthathu. Veelaa. Paartthathu Porumaa Enru Siritthu Kondee Keeddaal. Amma Neenga Unga Paniyaaratthai Sooparaa Vechu Irukkinga Enru Veelan Pukalnthaan. Veelaa Unakku Onnu Theriyumaa. Paniyaaratthin Mathippu Athan Paarvaiyil Illai. Athu Eppadi Upayokapadukirathu Enpathil Thaan Irukkirathu. Ulakatthil Ellaa Saamaankalumee Upayoka Paduttha Paduttha Palasaaka Pokividum. Sariyaaka Veelai Pannaathu. Aanaal Intha “saamaano” Yoos Panna Pannatthaan Sooparaa Veelai Pannum. Pala Varudam Veelai Paartthu Pakkuvappaddu Ippothu Veelanin Veelaikku Kaatthu Irukku Enraal. Antha Ninra Posileeyee Veelan Than Poolai Sivakaamiyin Pundaiyil Theeytthaan. Sivakaamiyaal Porukka Mudiyavillai. Veelaa, Vaa, Ullee Povom. Ullee Ponathum, Un Thadi En Pundaikkul Pokaddum Enraal. Otthu Pala Naal Aachu Sivakaamikku. Intha Maathiri Oru Irumpu Thadi Poolai Paartthavudan, Avalaal Porukka Mudiyavillai. Veelaa, Ingee Paaru. Naan Otthu Pala Naal Aachu. Muthalil Oru Murai Un Poolai Nalla Ullee Viddu Kutthi Thanniyai Viddu Intha Thanalai Anai. Aduttha Murai Ninnu Nithaanamaaka Okkalaam Enraal. Amma Neenga Solrapadi Naanum En Poolum Veelai Pannuvom Enru Solli, Sivakaamiyin Pundaiyil Than Thadiyai Irakkinaan. Appa Intha Vayathilum Sivakaami Pundai Eppadi Irukku. Konjam Kooda Loos Aaka Villai. Than Pendaaddiyin Pundai Intha Rendu Varuda Kutthukkee, Akandu Viddathu. Aanaal Ejamaani Amma Ivvalavu Varudam Otthu, Moonu Pillaikalai Petthu Innum Chinna Ponnu Kanakkaa Pundaiyai Irukkamaaka Vaitthukondu Irukkiraal Enru Aacharyapaddaan. Kalyaanam Aaki Pendaaddiyai Muthal Aaru Eelu Maathatthil Oppathu Pola Pundai Irukkamaakavum Daiddaakavum Irunthathu. Irukkamaana Pundaiyil Oppathee Thani Sukam Thaan. Veelan Than Veelaiyai Kaaddi Ejamaaniyidam Nalla Peyar Vaang Veendum Enru Oru Kuriyudan Otthu Kondu Irunthaan. Sivakaamiyo Avan Adiyai Porutthukkondu, Amma, Appa, Ayyo, Ahaaahaa Immm Ippadithaan Raajaa Enru Methuvaaka Munakinaal. Aval Munakalai Keedka Keedka Veelanin Thadi Innum Perutthathu. Ayyo Amma Enru Katthinaan. Avvalavuthaan Veelanin Pool Kanjiyai Sivakaamiyin Pundaikkul Peechiyathu. Veelan Poolai Uruvi Aval Arukil Ninraan. Rompa Theenga்s Naal Okkaree Enraal. Sivakaami Peechu Kodutthaal. Nee Ippadithaan Un Pendaaddiyai Thinamum Oppiyaa Veelaa Enraal. Aam Amma. Deyli Avalukku Ol Veendum. Oru Naal Okkavillai Enraal Kooda Moonjiyai Thookkuvaal. Innikki Ingee Poreen Enru Sonnavudan Avalukku Eemaarram. Pudavaiyai Thookki Kutthu Enraal. Rendu Kutthu Kutthividduthaan Vantheen Amma. Appadi Veri Aval Pundaikku Enraan. Sivakaami Sonnaal: Appadi Sollaathee. Penkalin Pundai Aasaiyai Parri Unakku Theriyaathu. Okka Okka Aasai Jaastthi Aakumee Thavira Kuraiyaathu. Ennaiyee Edutthukol. Itthanai Varudam Otthu Irukkeen. Ippavaathu Kuraiyuthaa. Illaiyee. Athunaal Thaan Unnai Kooppiddu Okka Sonneen. Pona Maasam Oru Naal En Kadaisi Naatthanaar Aval Veeddukkaararudan Vanthu En Veeddil Thanginaal. Avalukku Kalyaanam Aaki Rendu Varusamthaan Aachu. Anru Raatthiri Avarkal Roomil Otthukkondu Irunthaarkal Pola Irukku. Paat Room Poyiddu Thirumpi Varumpothu Sattham Keeddu Eddi Paarttheen. Appadaa. Aval Purusanukku Oru Adikku Pool. Antha Sirukki Pundaiyil Otthu Kondu Irunthaan. Antha Kadankaariyo Ennanga Innum Konjam Alutthi Okka Koodaathu. Poochi Pidikireengannu Solraa. Antha Poolai Pundaikkul Irakkinaal , Pundai Panaal Aaydum. Antha Alavukku Thadi Pool. Aanaal Antha Mundaikko Antha Pool Poravillai. Appadi Enraal Aval Pundai Aalatthai Kanakku Panni Paaru. Ava Okkarathai Paartthathu Muthal En Pundaiyai Adakkavee Mudiyavillai. Anaal Summaa Solla Koodaathu. Ennamaa Otthaar Theriyumaa Avar. Avar Poolai Paartthavudan, Avaraiyee Oru Naal Podanum Pola Irukku Veelaa. Samayam Kidaitthaal Nichayam Avarai Oppeen. Enakkee Ippadi Irukkumpothu, Paavam Un Pondaddi Chinna Vayasu Eppadi Okkaamal Irukka Mudiyum. Un Pool Maathirithaan Avarukku Keddiyaa Irukkum. Neenga, Aankal, Rendu Kutthu Kutthividdu Poyduveenga. Penkal Appadi Illai. Veedikkai Pinju Maathiri Pool Kidaitthaal Athu Avalin Thurathirshdam. Aanaal Unnai Pola Uruddu Kaddai Sunni Kidaitthaal, Avalukku Vaalkaiyil Ellaamee Kidaittha Maathirithaan. Panam Kaasu Irukko Illaiyee Athu Patthi Penkalukku Kavalai Illai. Oru Adi Neelatthukku Irumpu Raadu Ponra Sunni Than Pundaiyil Thinamum Raatthiri Irunthaal Athuvee Porum. Elakdrikal Veelai Pannumpothu, Oru Pilaasdik Paipai Marra Paippudan Seerkkum Pothu Eppadi Daiddaaka Sorukuvaarkalo, Athu Pola Thaan Than Pundaiyil Daiddaa Oru Poolai Sorukinaa Avalukku Poolokatthileeyee Suvarkkam Kidaikkum. Enakku Therintha Orutthi Irukkaa. Avalukku Pundaiyil Mudi Kooda Niraitthu Viddathu. Aanaal Avalaal Thinamum Okkaamal Irukka Mudiyaathu. Ippo Paaru. Naan Ippadi Solla Solla, Un Pool Enna Thavi Thavikkirathu. Paavam Veelaa. Athai Thavikka Vidaathee. Athai Edutthu En Pundaiyil Soruki Athukku Makilchiyai Kodu. Poolukku Veeru Onnum Veendaam. Eppothumee Iruddaana Pundai Kukaiyil Kudi Irunthaal Porum. Mindum Sivakaamiyin Pundai Poolukku Kaatthu Irunthathu. Aduttha Muraikku Thaayaaraanaarkal. Rendee Nimidangalil Sivakaamiyin Pundaikkul Veelan Poolai Sorukinaan. Sivakaamiyee Than Kaalkalai Innum Nerukki Kondaal. Athi Veekatthil Veelan Sivakaamiyin Pundaiyil Uluthu Kondu Irunthaan. Avvappothu Mulaikalaiyum Kasakkuvaan. Veelanin Veekatthai Arintha Sivakaami, Veelaa Nee Onnum Odi Poy Rayilai Pidikka Povathillai. Konjam Nithaanamaakatthaan Oleen. Intha Aampilaikkalukku Soranthu Irukkum Pundaiyai Paartthaal., Athai Otthu Rendu Nimidatthil Kanjiyai Koddinaal Thaan Thookkamee Varum. Appadi Pannaathee. Nirutthi Nithaanamaaka Okkanum Veenum Veelaa. Appothuthaan Olin Arumai Perumai Unakku Pulappadum. Methuvaaka Saappiddaal, Unavin Rusi Nanraaka Theriyumee, Athupola Thaan Methuvaaka Otthaal, Olin Inimai Puriyum Otthathin Palanum Kidaikkum. Sivakaamiyin Arivuraiyai Keedda Veelan, Konjam Nirutthi Otthaan. Raajathaani Ekspiras Pol Aval Pundaikkul Poy Vantha Veelanin Veel, Ippothu Kummidipoondi Paasanjar Pol Methuvaaka Poy Vanthathu. Veelanin Thadikkeerppa Sivakaami Than Munakalai Veliyiddaal. Veelan Konjam Kuninthu Than Pool Eppadi Sivakaamiyin Koothikkul Poy Varukirathu Enru Paartthaan. Than Kanji Marrum Aval Joosaal Nongum Nuraiyumaaka Avan Pool Mithu Poosappaddu Iruppathupola Irunthathu. Avan Jolikkum Poolai Paartthavudan, Veelanaan Kandrol Panna Mudiyavillai. Amma Enru Katthikondee Mindum Oru Murai Sivakaami Pundaiyai Roppinaan. Sivakaamikku Santhosham. Irukkaathaa Ennaa. Rompa Naalukku Appuram Okkiraal. Athuvum Than Naatthanaar Pundaiyil Aval Kanavan Viddu Kutthiyathaiyum Aval Munakiyathaiyum, Poraathu Enru Adam Piditthathaiyum Paartthu Oppiya Pundaikku Inru Thaan Aakaaram Kidaitthathu. Irunthaalum, Aval Sonnaal: Veelaa Nalla Okkaree. Aanaalum Intha Avasaram Koodavee Koodaathu. Sari, Unnai Naan Purinthu Kondeen. Paravaa Illai. Intha Murai Nee Kilee Padu. Un Mithu Naan Eeri Malaiyaalatthu Pompilaikal Pol Naan Okkareen. Nee Padu Enru Solli, Aval Poolai Thudaitthu Viddu, Uruvi Palaiyapadi Uruddu Kaddai Pol Aakkinaal. Veelanai Padukka Vaitthu, Avan Thodai Mithu Okkaanthu, Than Periya Thanga Surangatthai Avan Poolil Irakkinaal. Intha Posil Nanraaka Otthu Palakkapaddaal Thaan, Sivakaami Ponravarkalai Thirupthi Panna Mudiyum. Sivakaamikku Intha Pos Rompa Palakkam. Aval Kanavan Poolai Vaaratthu Oru Murai Than Pundaiyaal Theengaay Urippaal. Veelanukku Muthukai Kaaddi Avan Maarpu Mithu Than Kaikalai Vaitthukondu, Avanai Than Maarpukalai Amukka Solli, Meelee Poy Kila Irangi Antha Kadappaarai Poolai Than Koothiyil Viddu Otthukkondu Irunthaal. Palamaaka Otthaal. Aanaal Avasaramee Illaamal Otthaal. Veelanukku Aval Oppathai Paarkka Mudiyavillaiyee Thavira, Aval Kutthum Kutthukalai Vaangi Rasitthaan. Etthanai Varudangal Sivakaami Iravukalai Veesd Pannaamal Otthu Irukkiraal. Appadi Otthu Palakka Paddaa Pundaikku Theriyum Thannai Okkum Pool Eppothu Thanniyai Kakkum. Sivakaamikku Konjam Purinthathu. Veelan Nilaimai Sari Illai. Entha Neeratthil Veendumaanaalum Kanjiyai Kakki Viduvaan. Athanaal Oppathai Nirutthinaal. Than Pundaiyai Avan Poolai Viddu Edutthu, Aval Kila Irangi Pin Posai Maarri Kondu Avanukku Mukatthai Kaaddikkondu Mindum Than Koothikkul Avan Poolai Irakki Kondaal. Ippothu Veelan Aval Pundaikkul Than Thadi Poy Varuvathai Paartthaan. Appa Appa. Etthanai Akalamaaka Aval Pundai Virikirathu. Pin Surungukirathu. Naalyee Than Pendaaddiyai Than Meelee Eeri Okka Solla Veendum Enru Mudivu Panninaan. Than Ejamaaniyin Pundaiyil Okkumpothu, Than Manaiviyin Pundai Naapakatthukku Vantha Aduttha Nimidamee, Ayyo Amma Enru Solli Mindum Veelanin Pool Kanjiyai Peechiyathu. Anru Iravu Ejamaaniyai Nanraaka Otthuviddu, Angeeyee Thoongividdu, Maru Naal Veeddukku Vanthaan. Avan Pendaaddi Avanidam Pakal Aaddam Poddaal. Avalukku Kadappaarai Poolil Koothi Kondu Theengaay Urikkum Vitthaiyai Katthu Kodutthaan Veelan.


text:
Average Rating: 0
Total Votes: 0
Yaaro yaaravan eera paarvai paarthavan yaaro yaaravan neeril theeyai vaarthavan koocham poadum poarvaikkuL koalam poattavan paavai moochu kaatrukkuL paadal kaettavan pasiyaanavan parugaadhavan avan yaaro yaaro yaaravanoa (yaaro yaaravan...) poovil vaervidum neerin poojai keerthanam neeril oar kanam aavi poaril theerndhidum aadai kaayum dhoorathil aasai maeyudhey aaval theeRum naerathil dheagham thaeyudhey udal oodagham uyir naadagam idhu yaeno yaeno yaenedhuvoa (yaara yaaravan...) dhaegham dhaegha koapaiyil ooRum paalai poandravan moaha pookkaLai koarkum noolai poandravan neeLa koondhal paay meedhu veesum saamaram poadhum poadhum aanaalum maelum theeviram idai noodhanam idhazh vaaganam idhu yaeno yaeno yaenedhuvoa (yaaro yaaravan...)Tweet


text:
Waldaan Qulqullootaa Wiirtuu Adaamaa Imala Jireenyaa Adeemsise
Yordaanos Gonfaafi
Warquu Baqqalaa (Wiirtuu Adaamaatti Kutaa Miidiyaa)
Imalli jireenyaa Waldaa Qulqullootaa wiirtuu Adaamaan qophaa’e Bitootessa 11 bara 2008, imaltoota kumaafi dhibba lama hirmaachisuun adeemsifameera. Imalichi gara Mana Kiristaanaa Qulqulluu Abuna Gabra Manfas Qiddus Girabbaa Jawweetti taasifame. Sagantaaleen imala jireenyaa hawwatoo ta’aniifi seera mana kiristaanaa eegan Faarfannaan, lallabni wangeelaa, gaaffiif deebiin dhimma yeroofi seenaa Mana Kiristaanaa irratti xiyyeeffatan, barsiisota hubannoo gahaa qabaniin deebiin itti kennameera.
Imalli jireenyaa waldaa qulqullootaan qophaa’u kun imaltootni waa’ee jiruu foonii qofa yaaduu osoo hin ta’in dhimma jireenya jireenya caaluu,waa’ee lubbuu isaanii akka yaadaniif imalichaan barumsa amantaafi suga Waaqayyoorraa akka argataniif yaadameeti. Imalli jireenyaa wiirtuu Adaamaan qophaa’e kunis dhimmoota kanneen qabachuun ka’uumsa isaa Mana Kiristaanaa Iyyasuus Magaalaa Adaamaatti argamu irraa taasifachuun adeemsifameera. Sagantichi eebba Abboottiin erga eegalamee faarfannaafi ergaa garagaraan booda barumsi wangeelaa D/n Daani’eel Kibratiin mata duree “KIRISTAANUMMAA ERGAMA QABU” jedhuun dhiyaateera. Barbaachisummaan barumsichaa kiristaanummaan nama kamuutuu hojiidhaan calaqqisuu akka qabu hubachiisuu yoo ta’u,kiristaanummaan hojii hin qabne kan du’e ta’uu hubachiisuudha. D/n Daani’eel Mana Kiristaanaa keessatti amantoonni tokko tokko maqaaf kiristaana jedhamurraan kan hafe hojii kiristaanaa tokko irraa eegaman akka kadhachuu, soomuu, sagaduu, arjoomuu, kennaa qabaniin tajaajilu, walumaagalatti waa’ee Mana Kiristaanaa raawwachaa akka hin jirre barsiisaniiru.
Kun immoo diinota Mana Kiristaanaa isaan keessaafi alaaf ummata kiristaanaa saaxiluun salphumatti akka amantaan gufatan taasisaa waan jiruuf,kiristaanni kamuu kennaa Waaqayyoon akka dandeetti isaatti kenneef gargaaramuun dhiiraafi dhalaa osoo hin jedhin carraa argateen waa’ee amantii yaaduu,barsiisuu, deegaruufi hojiilee biroon calaqisisuu qaba jedhaniiru. Kana ta’uu baannan amantii du’e waan ta’uuf Waaqayyoodhaan ni gaafatamna jedhaniiru. Kanaaf, kiristaanummaan akka carraafi barsiifataan osoo hin ta’in kiristaanummaa ergama qabu qabaachuun barbaachisaadha jedhan.
Sagantaa imala jireenyaa wiirtuu Adaamaan qophaa’e kana irratti gaaffileen waa’ee Kitaabolii dhalatoo (Awaldi) ,giloobilaayizeeshinii,seenaa Mana Kiristaanaa Itiyoophiyaa, Tahaadisoofi rakkoolee Mana Kiristaanaa yeroo duriifi ammaa jedhu waltajicharraa dhiyaachuun D/n Daani’eelfi Barsiisaa Yaaregaal Abagaaziin deebiin itti kennameera. Kitaabonni dhalatoon abboottii Mana Kiristaanaan kan qoratamuun adda bahanii beekaman yoo ta’u, bu’uurri isaanii Kitaaba Qulqulluu waan ta’eef bu’aan isaanii kan afuuraa qofa osoo hin ta’in beekumsa Addunyaa kanaaf fayyadan hedduu kan qaban ta’uu himaniiru. Kitaaba Qulqulluu irrattis iddoon macaafotni kunneen akka hin barbaachifne itti katabame hin jiru jedhaniiru. Seenaa Itiyoophiyaa keessatti Manni Kiristaanaa Ortoodoksii Tawaahidoo Itiyoophiyaa walabummaa biyya kanaaf, lakkoofsa baraa, afaan biyyaattiin, nagaa biyyattiif kadhachuun oolmaa guddaa akka qabaattu wantoota ishee taasisan keessaa muraasa jedhan.
Dhimma Tahaadisoofi dhiibbaa Mana Kiristaanaa irratti taasifamaniin wal-qabatee rakkoolee manni kiristaanaa keessaa darbaa dhufte waan ta’eef haaraa miti jedhan. Garaagarummaan jiru abboottiin keenya ciminaan hojii amantaa hojachuun injifatan. Dhaloonni har’aas barumsa amantaa cimee barachuu,kadhannaa taasisu, Mana Kiristaanaaf waardiyyaa ta’uun barbaachisaadha jedhaniiru.
Walitti qabaan Waldaa Qulqullootaa wiirtuu Adaamaa Barsiisaa Geetinnat hojiileen waldichi hojatu bal’aa ta’uu kaasuun ummatni kiristaanaa kamuu ogummaa qabuun hojii Mana Kiristaanaaf waldicha maddii akka dhaabbatu gaafataniiru.
Milkaa’ina imala jireenyaa taasifameefis qaamolee deeggaran galateefataniiru.Hojii ijaarsa Mana Kiristaanaa Giraabbaa Jawwee Abuna Gabra Manfas Qiddus deegaruuf Qarshii 27,462 walitti qabuun arjoomameera. Hirmaattonni imala kanaas saganticharraa hubannoo gaarii kan argatan ta’uu himuun gara fuulduraattis cimee akka itti fufu gaafataniiru. Jiraatonni naannoo sanaas sagantichi isaan biratti qophaa’uun miira jajjabinaa kan itti uume,oddeeffannoo Mana Kiristaanaa haaraa kan itti argannee, kiristaanummaa keenyaan akka boonnuufi mana kiristaanaa cimsinee akka eegganuuf kan nu kakaaseedha jedhaniiru.
GALATNI WAAQAYYOOF HAA TA’U!!!


text:
JW LIBRARY
Dubbisaaf akka Taʼutti Sirreeffachuu—Andirooyidii
Dubbisaaf akka siif taʼutti akka sirreeffattuuf wantoonni garaa garaa JW Libraryiitti dabalamaniiru. Wantoonni kun boqonnaa ykn mata duree tokko yeroo dubbistu, karaa mirgaa iskiriinii keetii gubbaa isaa irratti argamu.
Filannoowwan kan biroo argachuuf immoo mallattoo filannoo garaa garaa argachuuf gargaaru tuquu dandeessa.
Dubbisaaf akka siif taʼutti sirreeffachuuf qajeelfamoota armaan gadii hordofi:
Afaan Jijjiiruu
Afaan boqonnaa ykn mata duree dubbisaa jirtuu jijjiiruu dandeessa.
Wanti dubbisaa jirtu afaan kam faʼiin akka argamu ilaaluuf mallattoo afaan filachuuf gargaaru tuqi. Afaanonni yeroo baayʼee itti fayyadamtu jalqaba irratti argamu. Masaraa Eegumsaa Ingiliffaa afaan salphaatiin qophaaʼes argachuun ni dandaʼama. Maqaa afaan barbaadduu barreessuudhaanis barbaaduu ni dandeessa.
Afaanonni ati hin garagalfanne mallattoo duumessaa qabu. Barreeffamicha garagalfachuuf afaan barbaaddu tuqi. Barreeffamicha erga garagalfattee booda mallattoon duumessaa sun ni bada. Dubbisuu yoo barbaadde ammas afaanicha tuqi.
Qubee Guddisuu ykn Xinneessuu
Qubee barreeffama dubbisaa jirtuu akka siif taʼutti guddifachuu dandeessa.
Text Settings isa jedhu tuqi; achiis qubee isaa xiqqeessuuf ykn guddisuuf gara bitaatti ykn gara mirgaatti harkisi. Filannoon kun barreeffamoota hundaaf ni hojjeta.
Bifa Fakkiitiin ykn Bifa Barreeffamaatiin Ilaaluu
Mata dureewwan tokko tokko bifa fakkiitiin ykn bifa barreeffamaatiin ilaalamuu dandaʼu. Filannoowwan kana lamaan jijijjiiruuf mallattoo akkas gochuuf gargaaru tuqi.
Bifa Fakkii: Inni bifa fakkiidhaan argisiisu akkaataa barreeffamichi isa maxxanfame irratti mulʼatutti argisiisa. Namoonni tokko tokko nootaa isaa wajjin ilaaluudhaaf waan isaan gargaaruuf, kitaaba faarfannaa irratti filannoo kanatti fayyadamuu barbaadu.
Bifa Barreeffamaa: Inni bifa barreeffamaatiin argisiisu, caqasa Kitaaba Qulqulluu tuqxee akka dubbistuu fi akka barbaaddutti qubee isaa akka guddifattu si gargaara.
Kutaa Open in . . . Jedhu
Kutaan Open in . . . jedhu wanta JW Library keessa jiru appilikeeshinii kan biraa keessatti ilaaluuf si dandeessisa.
Filannoowwan qabdu ilaaluuf Open in . . . isa jedhu tuqi. Fakkeenyaaf, fuula amma dubbisaa jirtu LAAYIBIRARII INTARNEETII IRRAATIIN ilaaluu yoo barbaadde Open in Online Library isa jedhu tuquu dandeessa.
Kutaa Customize Jedhutti Fayyadamuu
Caqasa Kitaaba Qulqulluu barreeffama tokko keessa jiru yommuu tuqxu, caqasichi ni mulʼata. Kitaabota Qulqulluu garagalffatte keessaa itti dabalachuu yoo barbaadde caqasoota jalaa Customize isa jedhu tuqe.
Hiikkaawwan Kitaaba Qulqulluu itti dabaluuf ykn keessaa hirʼisuuf mallattoowwan itti dabaluu fi hirʼisuuf gargaaran tuqi. Duraa duuba isaa sirreessuuf Kitaaba Qulqulluu qubaan ol ykn gad harkisuu dandeessa.
Kitaabota Qulqulluu dabalataa JW Library irraa argachuun kan dandaʼamu akkamitti akka taʼe baruuf, mata duree “Kitaaba Qulqulluu Garagalfachuu fi Itti Fayyadamuu—Andirooyidii” jedhu ilaali.
Qabiyyeewwan kun Caamsaa 2014 JW Library 1.2f kan qophaaʼan siʼa taʼu, lakkoofsa Andirooyidii 2.3 ykn isaa ol taʼeef hojjeta. Qabiyyeewwan kana arguu yoo dadhabde, mata duree “‘JW Library’ Fayyadamuu Jalqabaa—Andirooyidii,” jedhu jalaa, qajeelfama mata duree xiqqaa Wantoota Haaraa Argadhu jedhu jala jiru ilaali.


text:
Taammanaa Bitimaa irraa
DURADUBBII
Dubbiftoota barreeffa kanaa jaalatamoo fi kabajamoo, baga nagaa fi nageenyaan naaf turtanii kutaa torbaffaa kana duukaa-buu’uuf dhuftani! Akkuma isin amma gara mandhee tanaa dhuftan mee nagaa fi nageenyi, bilisummaa fi walabummaan Oromiyaa teenyaaf haa dhufu!
Kunoo, erga magaalaa Muka Xurii kana bullee haara-baafannee, mee amma bultee faaran nyaannee gara magaalaa Ficheetti haa qajeellu! Ilaamee, Oromiyaa bareedduu tana gara mirgaa fi bitaa keessanii ilaalatii itti-gammadaa! Oromiyaan teenya wanneen biyya tokko daran miidhagaa dha, jechisiisan hundaan daran gonfamtee, daran jifaaramtee argamti. Taa’umsi lafaa: baddaa, baddadaree fi gammoojjiin, laggeeni fi gaarran dirra ishii buburreessan, koonnolee, haroolee, harawwan, urufoota, goodalee, dirreewwan, baddadirreewwan (“plateaus“), caakkaawwan, bosonoota faa maal himneetu maal dhiifna? Meeqa himneetu lakkaawaa oollaa mitii, Waaqni Oromiyaa sassarareetuma, buburreessetuma baldhisee, gabbisee uummata Oromoo badhaadhaa kana badhaase.
Kuunnoo, gara harka mirgaatiin ganda beekamaa fi eebbifamaa kan Seegamal (“Dabra-Libaanos“) jedhamu agartu. Seegamal “gadaama” hedduu beekamu. Isa kan hundeesse ayyaantuu warra Habashaa kan “Takla-Hayimaanot” jedhamu. Akka manguddooleen Oromoo tokko tokko kanneen seenaa beekan himanitti namni kun Oromoo ture. Dabalees ilma qaalluu Oromoo kan ture. Inni ganda Ittisaa jedhamu kan naannoo Mojoo fi Manjaar (“Minjaar“) jidduutti argamutti dhalate. Booda massaa (sababa) hin beekamneen: “biyyaa-bayee gara Biyya Sidaamaatti godaanee qubachuun, yeroon booda waayyuu (ayyaantuu) isaanii kan baay’ee beekamu taye“, jedhu manguddooleen kuni. Seegamal kun kunoo wiirtuu Biyya Oromoo isa naannoo Salaalee keessatti argama. Seegamal bira yoo dabartan goodaa (“plain; prairie“) fi caffee fardeen kumni sonaan hedduu keessaa imimsitu, naannoo Jidda jedhamu dhaqqabdu.
Bara “durii durii” Dr. Alii Birraa:
“Salaalettan gulufaa
Jimmatti na baasaa karaan kunii
Nu lachuu alagumaa
Maa walitti booya garaan kunii?“
Kan jedhetoo sirbe sun kunoo, dubara baddaa Salaalee ishii ilmi Oromoo Xilahuun Gassasaa “lookoo morma warqii” jedhuun san argitu. Akkuma Aliin keenya hime san garaan keessan “boowuu/ booyuu” jalqabe mitii-ree? Biyya Oromoo Salaalee lafaa margi, sa’aa namni isaa midhagaa kana daawwachaa adeemsa keenya garuma ganamaan baaneef sana, gara magaalaa Ficheetti haa xuruurru! Silaa jechi Oromoo inni “fiche” jedhamu kun hiikkoon isaa maal akka tahe beektuu? Kanneen Waaqni gara-laafinaan uummata Oromoo fi Oromiyaa badhaase keessaa bineeyyii daggalaa gosoolii addaddaatu argamu. Isaan keessaa gosa:bosonuu, borofa, tigrii fi kurupphee (kurupphoo) faa ni yaadattu. “Fiche” tun dubrii (durbii) kurupphee fayi. Waan bakka amma “Fiche” jedhamu kanatti bineeyyin gosa kurupphee kun heddumminaan turaniif maqaan kun kennameefi. Magaalaa Fichee irraa yoo xiqqooshii gara kaabaatti deemtan laga guddichaa fi beekamaa Jamma-a ceetu. Laga kana ceetanii naannoo Oromiyaa beekamaa Darraa seentu. Ammas garuma fuulduraatti yoo deemtan biyya naannoo Oromoo Tuulamaa keessa kutuun naannoo Oromoo Walloo keessaa isa Booranajedhamu seentu. Wallo keenya yeroo biraa, karaa biraatiin dhaqnaatii amma qalbii fi sammuun keenya Salaalee biyya jangoota hedduu, biyya Taaddasaa Birruu fi biyya Agarii Tulluu faatti haa xiyyeeffamu!
Amma kunoo magaalaa Fichee (5) seennee jirraa, manneen hoteelaa barbaaddaddhaatii meeshaa keessan konkolaataa keessaa baafaddhaa! Marqaa fi cuukkoon Salaalee akkuma marqaa fi cuukkoo Arsii sonaan dansaa ajajachuu hin dagatinaa-kaa! Caccabsaa, shoorbaa foon hoolota Salaalee, farsoo garbuu baddaa Salaalee, ee nyaataa fi dhugaatii aadaa Oromoo kanaan daddhabbii irraa of-furaa! Sirba Salaalee kan Wasanuu Diidoo fi kan Laggasaa Abdii-tiin bashannanaa, shabannanaa! Silaa namoota Oromoo keessaa kan dursee raadiyoo keessatti/ irratti sirbe, Wasanuu Diidoo akka taye beektuu? Jarana mee waan tokko akka hin irraanfanne. Erga asitti haara-baafannee booda gara magaalaa Garba Gurraacha-a (6) deemnee, asumatti deebiyuun as bulla. Kaanafan siree qabaddhaa isiniin jeddhe-kaa!
Kunoo, erga faaraan haara-baafattani mee amma gara Garba Gurraachaatti haa qajeellu! Kanaan dura maqaan Salaale jedhamu kun maqaa gosa Oromoo otoo hin taane, maqaa gaaraa tahuu isaa akeekkaneeti ture. Kuunnoo, Gaarri Salaalee kun amma karaa harka-bitaanii sirriitti isinitti muldhachaa jira. Gosoliin Oromoo kanneen Salaale keessatti argaman marti hortee Sadeen Tuulamaa ti. Heddumminaan kan naannoo kanatti argaman gosoolii:Kuyyuu, Yaayyaa fi Jaarsoo ti. Kunoo amma gara Laga Abbayyaatti xuruuraa jirra. Magaalaawwan Gabra Gurraacha, Tulluu Milkii (7) fi Jaarsoo (8) /”Gohaa-Tsiyoon“/ keessa dabarreeti, isaan keessattis xiqqoo haara-baafachuun Laga Abbayyaa isa karaa kanaan daangaa Oromiyaa fi Biyya Amaaraa (Goojjam) jidduutti argamu dhaqabna jechaa dha.
Lagni Abbayyaa kun seenaa Oromoo fi seenaa hortee Kuush hundaa keessatti kan hedduu beekamu. Dur, ee gara waggaalee 5 000 (kuma-shanii) dura ilmaan Kuush Misira (Gibxii) Kibbaa fi Nuubiyaa (Sudaan Kaabaa) irraa ka’uun naannoo Gaafa Afrikaa kana qubatani. Laguma kana isa Oromoon dur Laga Mormor jedhuun qabataniiti as dhaqqaban jechaa dha. Kan Oromoon keenya laga kanaaf Abbayya (“Abbaa Yaa’aa“) jedhee maqaa baaseef seenaa kana nutti agarsiisa. Kana jechuun: “abbaa lagaa” jechuu dha. Amma erga Abbaa Lagaa fi Salaale keessaa isa karaa kanaan jiru, sirriitti daawwannee, gara Ficheetti deebiyuun achi bulla.
Mee amma, daddhabbiin wayii akka nutti hin dhagayamneefan sirboota Oromoo Salaalee kanneenin dur ijoollummaa kiyyaan: Walisotti, Bachoo fi Shaggaritti dhagayaa, sirbaa guddaddhee keessaan hamma tokko isiniif qooda. Beekaan seenaa fi gamnichi Oromoo lubbuun isaa haa eebbifamtuutii, Dhinsaa Leepphisaa barreeffata isaa tokko keessatti sirboonni Oromoo kanneen Oromiyaa Waltajjii danuun naannoo Salaalee fi naannoo Afran Walisoo irraayyi maddu jedhee ture. Kanaaf, sirboonni Salaalee kun naannoodhuma Salaalee kana qofaatti sirbamu jechaa miti. Dhugaa dha; sirboonni Oromoo daangaa gosaa fi daangaa godinaa irra qaxxaamuruun kanneen sirbaman ni jiru. Sirbi daran beekamaan:
“Yaa okkotee damfii
Kanan daaken marqaa
Yaa tulluu gajjedhii
Naman yaaden argaa!”
Kan jedhamuu fi kan hedduu beekamaa tahe, baddaa Barentuu naannoo Afran Qalloo-tti baafamullee baadiyaa Oromiyaa Waltajjii dhaqqaabuun jaalaan, jaalatamee sirbama. Amma gara sirboota baddaa Salaaleetti ceenee, afran isaanii callaa ilaalla:
1) “Yaa Salaale, yaa Salaalee
Biyya xoosanyiin daraaree
Yaa magaallee, yaa magaallee
Siif garaan na makkaraaree
Gara mana keessan laalee!”
2) “Salaaletti galanii
Shugguxii maalee maal hidhatanii?
Magaallee jaalatanii
Dhukkuba lapphee maal himatanii?”
3) “Mogor-mee mannin jiruu
Maal kan Mogorii ibsaa ibsuu?
Keessan warri akkamii?
Keenya akka loonii nama tiksuu!”
4) “Yaa Kabaa duriin galtaa
Amma maa galuu didde Shaggarii
Yaa garaa durin raftaa
Hardha maa rafuu didde halkaanii!”
Sirbi Oromoo Salaalee sirbamee hin quufamu; dhagayamee hin nuffamu. Shagginnii fi bareedinni walaloota kanas raajeffatamaa dha. Maarree, Waaqni tokkichi, gurraachi garaa garbaa, leemmoon garaa taliilaa kun gaafa Oromiyaa teenya uumu san ittuma yaaduun, haara sirriitti baafachuun: lafaa-nama, sa’aa-marga, sirbaa-dubbii, arjummaa-qalbii, gamnummaa-jagnummaa, safuu-safeeffata, obsaa-gaarummaa fayiin jijjifaaree, goggonfee badhaase. Badhaadhina keenya kanaaf, uummanni Oromoo marti hooquba jechuu qaba! Kunoo, otuma kana walitti himaa, biyya abbaa keenyaa isa karaa kanaan jiru daawwachaa deemnuu, deebinetoo magaalaa Fichee seenuutti jirra. Akkuma duraan jedhame san asuma bullee sirriitti bayyanachuun, ganama waaree keessa (gara sa’aa 10) Finfinneetti deebina. Finfinnees waa turuun booda gara Sandaafaa, Bakkee fi Shanoo faa deemna.
Itti-fufa —!
============== // =============
Barreeffata kana kutaalee dabran ilaaluuf mee as tuqaa:
1) Kutaa Duraa
2) Kutaa Lammaffaa
3) Kutaa Sadaffaa
4) Kutaa Afraffaa
5) Kutaa Shanaffaa
6) Kutaa Jahaffaa


text:
Taammanaa Bitimaa irraa
DURADUBBII
Dubbiftoota barreeffa kanaa jaalatamoo fi kabajamoo, baga nagaa fi nageenyaan naaf turtanii kutaa shanaffaa kana duukaa-buu’uuf dhuftani! Akkuma isin amma gara mandhee tanaa dhuftan mee nagaa fi nageenyi, bilisummaa fi walabummaanOromiyaa taanyaaf haa dhufu!
Kunoo, erga mandaroota fi magaalaawwan Oromiyaa Finfinnee irraa hamma Amboo fi dabrees hamma Baakkootti argman tokko tokkoon daawwannee, Oromiyaa jiituu fi miidhagduu tana ilaaluun itti-gammannee, boodas gara qeyee keenyatti deebinee bubbullee jirra. Mee ammammoo wanneen karaaf nu barbaachisan hunda qoppheeffachuu fi harkatti qabachuun Fiche dhaquuf, gara Salaaleetti haa qajeellu! Karaa kanaan Oromiyaa dachee abbaa gadaa fi qeyee haadha siiqqeehamma Laga Abbayyaatti ilaaluuf deemna jechaa dha. Waan hundaafuu, mee dursinee naannoo Birbirsaaatti (“Piyaasaatti“) walarginee randa Gooroo Sulultaa olbawuun Shaggar keenya, shaggaa keenya kana of-duuba haa mildhannu! Bakka amma dhaabanne kana irraa gara harka-bitaatti xiqqoo shii yoo deemneInxooxxoo geenya. Minilik koloneeffataa fi abbaan garbaa erga Oromiyaa keessaa isa karaa kanaan jiru, qabatee magaalmataa (“capital city“) kolonii isaa bakka Inxooxxoo jedhamu kanatti hundeeffate. Oggaa sana baddaan Gooroo Sulultaa (M 3292) kun bosonaan kan daran jifaarame ture. Otoo waggaalee kundhanillee hin guutiin Habashoonni Oromoon warra “bulguu makkeenii” jidhuun kun caakkaa gobbuu sana ciranii fixani. Booda waan bobeeffatan dhabnaan asirraa gara Finfinneetti gadi-bu’uun magaalmataa kolonii bu’ureeffatani.
Raajii Waaqaa waggaalee 20 booda bosonni Shaggar guddichaa nyaatamuun:birbirsi, gaattiraan, ejersi, heexoon, qilxuun, harbuun, odaan, somboon, makkanniifni, laaftoon, barooddoon, waddeessi, leemmannii fi qamaxxeen faa meeqaa meeqa lakkoofnee dandeenyaa mitii ciramanii barbadaawuun waan dhumaniif, “bulguuwwan mukkeenii” kun hammas waan bobeeffatan dhabani. Amma Minilik bakka caakkaan Oromoo gobbuun jiru, barbaaduun magaalmataa impaayera isaa Finfinnee irraa gara Ejeree-tti dabarsuuf ka’e. Faranjoonni Oroppaa kanneen waraana irrattis, dagabaafannaa irrattis isa gorsaa turan harkatti didani. Keessumaa namtichi lammii Biyya Iswiis, kan “Alfred Ilg” jedhamu cimsee harkatti diduun, waayee qoraan isaanitiif mala tokko Minilik muka-nyaataa fi nama-gorra’aa san gorse. Baargamoo Biyya Awustiraaliyaa irraa fichisiisuun akka naannoo Shaggaritti heddumminaan dhaabamu gochisiise. Egaa, dhufaatii baargamoo kanatu mukkeen Oromiyaa guutuu qarriffoo bulguu mukkeenii irraa hanga tokko oolche jechaa dha. Otoo tahuu baatee: Shaggar irraa Ejeree, erga achiiyyis mukni dhumee booda: Ambo, Naqamte, Gimbii, Dambi Doolloo, Goree, Jimma, Waliso, Shaashamannee, Adoolaa, Nageellee Booranaa, Gobba, Ciroo, Harar faa deemuun borbadeessuu isaa kana itti-fufaayyu jechaa dha. Oromoon: “lafti miilli Sidaamaa irra ijjate midhaan hin magarsu” kan jedhu sun waan baay’ee nutti hima.
Mee amma dubbii seenaa irraa gara dubbii biyya daawwannaatti deebiyuun Shaggar guddicha haa ilaallu! Kuunnoo, karaa fuula Bishooftuu-tiin gaarri guddichi isinitti muldhatu sun Gaara Ereri. Isa irraa gara harka-bitaatti Qubanni Xayyaaraa, Booleen isinitti muldhata. Isa irraa hammas garuma haraka bitaatiin Qallittii argitu. Kunoo, Oromoonni kuma hedduun kakkaawaman achitti hidhamuun dararamaa jiru. Akkuma jeneraalli warra Wayyaanee jedhe sana: “manneen hidhaa Toopphiyaa Afaan Oromoo dubbatu.” Hammas Qaallittii irraa gara haraka bitaatiin bishaan ciisee calalaquun isintti muldhatu sun, Haroo Aqaaqii ti. Warri nafxanyaa kanas kiristinnaa kaasuun “Abbaa Saamu’eel” jedhuuni. Tulluun dheeraan isatti aanee jiru sun Tulluu Furii ti. Isa irraa immoo gaarri hurriin marfamee garaa waaqaatti ijaajjuun, karaa fuula Walisootiin isinitti muldhatu kun immoo Gaara Hococaa-ti.
QAAMADUBBII
Amma erga Finfinnee finna Oromoo kana ammana daawwannee, karaaa irraa gorre sanatti deebiyuun bakka kaaneef sanatti haa qajeellu! Magaalattii tun Sululta (1) jedhamti. Kana malee, Sululti maqaa naannoo kanaatisi. Sultulti akkuma maqaa isaSalaale, Darraa jedhamuu faa maqaa gosa Oromoo otoo hin taane, maqaa naannoo Biyya Oromoo ti. Gosni Oromoo inni naannoo Sulultaa qubatee jiru, Muloojedhama. Inni ilmaan ilmaan Sadeen Tuulamaa keessaa isa tokko. Ilmi Oromoo kan Abbabaa Biqilaa faa dursuun dhalawwan Oromoo akka miila isaanii qaqallayyoo saniin fiiguu mitii bararanii sadarkaa addunyaatti Toopphiyaa jaraa beeksisaniif kan fakkeenya cimaa tahe, nama naannoo Sulultaa kanaa ti. Waamii Birraatuu jedhama. Goonni Oromoo kan bara Xaaliyaanii fi bara Waldaa Maccaa-Tuulamaa, Mokonnin Wasanuus naannoo kana irraayyi.Magaalattiin mandara Sulultaatti aantee nutti dhuftu tun immoo Caancoo (2) jedhamti. Mandara Caaccoo fi mandara Dubar (3) jidduutti lagni ceenu kun Laga Mogori. Lagni Mogor guddichi sun waan naannoo kana irraa Gara Gorfoo jalaa madduuf asitti laga xiqqaa waayii fakkaata. Booda laggeen baddaa Sulultaa, baddaa Salaalee fi baddaa Meettaa irraa itti yaa’aniin gabbatee laga Mogar faarfamaa fi jaalatamaa san taha. Lagni Mogor itti-yaatuu laga Abbayyaa ti. Abbayyaan laggeen baddaa Oromiyaa irraa itti-yaa’aniiniin of-gabbisee laga guddaa laga caalu tahe. Laggeen Oromiyaa isatti yaa’an keessaa waa maqaa dhawuuf: Wancaa, Jamaa, Mogor, Gudar, Fincaawaa, Dhiddheessa, Daabbus fayi.
Kuunnoo, gaarri guddichi karaa fuula Wallootiin isinitti muldhatu sun Gaara Gorfoojedhama. Maqaatu walitti dhufeefi malee, inni kun Gara Gorfoo isa magaalaa Gudar cinaa jiru sana akka hin taane, waan ifa jiru. Gaara Gorfoo kana dabartanii Oromiyaa Waltajjii keessatti naannoo hedduu faarfamu, Jidda agartu. Isaan duubni immoo naannoo Abbichuu ti. Abbichuun duubni naannoo Oromoo Jirruu ti. Abbichuu fi Jirruun ilmaan ilmaan Jiddaa keessatti ramadamu. Jiddi immoo ilmaanGalaan keessa isa hangafa. Galaan hangafa ilmaan Daaccii Tuulamaa ti. Gosoolii fardeen Oromoo keessaa inni sonaan jaalatamu sun farda Jiddaa jedhama. Naannoo Jiddaa fi Abbichuu kanatti namni akkuma Oromoonni Arsii keenyaa loon kuma hedduu goodaa Gadabitti horsiisan sana namni fardeen dhibba meeqaa meeqa horsiisa. Fakkeenyaaf, biyya Torban Kuttaayee keessaa naannoo: Maatii, Warqaa fi Xuqur, biyya Afran Walisoo keessaa: Dandi, Qaqaldhiin, Daawo fi Maaruun faa fardeen horsiisuun hedduu beekamu. Ammoo, namnoonni Kuttaayee fi Walisoo farda Jiddaa, farda farda caalu san bitachuuf namni kooraa qabatee konkolaataan Shaggar bayee, booda Jidda dhaqee farda bitatee yaabbatee gala. Dur hawwii fi abbaltii ilma Orommo isa cimaa keessaa inni hangafni farda Jiddaa bitachuu dha ture.
Amma kunoo otuma haasofnu Fiche dhaqqaabuufi. Gaara guddichi karaa fuuldura keenyatiin nutti muldhatu sana agartuu? Inni Gaara Dagami. Gaarreen lamatu naannoo Salaalee kanatti hedduu beekama. Dagamii fi Salaale. Gaara Salaalejedhamu kana irraayyi maqaan naannoo biyyaa kan Salaale jedhamuu kun madde. Salaale namni isaas, lafni isaas, fardi isaas daran jaalatamaa fi faarfamaa dha. Namni Salaales, lafti Salaales akkuma nama Baalee fi lafa Baalee nafxanyoota Habashaa humna qawweetiin biyya keenya qabataniif gadi-jedhee hin beeku. Ani gurbaa xiqqaa tahee, abbaan kiyya:”namni Salaale naannoo Bachoo fi Walisootti agartan kun nama nafxanyaa isatti roorrise gombisuun biyya ofiitii baye“, jedheetoo oggaa dubbatun dhagaya ture. Oromoon Salaalee otoo nafxanyaa isatti baace san hin gombisin dursee walaloo Salaalee beekamaa saniin sirba baasa. Kana Oromoo dhiisii Amaarruu waan beekuuf: “fiiyyal ka-qazzana, Salaalee ka-zaffana, mammalashaa yellawum” jedha. “Re’een albaanan, Salaale- mmoo sirbinaan deebii hin qabu” jechaa dha. Akkuma re’een albaate sun du’uu irraa hin oolle, Oromtichi Salaalee miidhamee, miiddhaa isaa sirbaan himate sun otoo bakka garaa isaatiin hin gayin duubatti hin deebiyu. Sirboonni Oromoonni Salaalee waayee kanaa irratti sirban otoo walitti qabamuun akka barrootti bayanii kitaabban hedduu tahu.
Mee sirboota akkanaa keessaan tokko isaa qofa as irratti isiniif kaasa. Sirba kun “Yaa Mootummaa gurraacha Turaa” kan jedhamu. Mootummaa Turaa kun nama beekame, jechuun nama jiraate moo nama Oromoon barreessumsa (“literature“) ofiitiif jecha uummate kan jedhu Oromoota jedduutti irratti haasawamaa ture. “Oromoon nama kana ofumaan uummachuun barreessumsa kana kurfeessuun isaa irra-caalayyuu Oromoon akka raajeffamu kan isa taasisu“, beektonni jedhan jiru. Sirba kana Mootummaa fi haadha isaatu wal-harkaa fuudhuun sirba. Akka sirba kanaatti Mootummaa Turaa nama nafxanyaa isatti roorrise gombisee Humma Mogor seenee, booda loltoota mootummaa Habashaatiin adamfamee qabamuun mana hidhaa jaraa kana hammeenyaan hedduu beekame sana, “Alambaqqaa” keessatti hidhame.
“Yaa Mootummaa gurraacha Turaa
Alambaqqaa buutee na duraa
Alambaqqaa buutee na duraa?
Maalan balleeche yaa ilmakoo
Ilmakoo yaa tokkichakoo
Farda jennaan bulloon sii bitee
Qawwee jennaan beeljoon sii bitee
Lafa jennaan kurmaanan bitee
Niitii jennaan magalan fidee
Maalan balleeche yaa Mootummaa
Yaa Mootummaa gurraacha Turaa
Alambaqqaa buutee na duraa!
“Maalan balleeche yaa haadhatoo
Haayyilee, yaa lubbuutoo
Farda binnaan ganyaa lagaati jedhanii
Niitii finnaan jalee jaraati jedhanii
Qawwee binnaan inni ittiin beeku jedhanii
Lafa binnaan ilma qottuuti jedhanii
Ana garaan na daddhabee
Xiiqiin abbootiis na qabee
Gombiseen bu’e Mogorii
Na qabankaa akka gogorrii
Maalan balleeche yaa haadhatoo
Yaa haadhatoo, yaa lubbuutoo!“
Ee, sirbi seena-qabeessichi kun seenaa nama tokkoo, kan Mootummaa Turaa callaa, seenaa uummata naannoo tokkoo, kan Salaalee callaa kan nutti himuu miti. Kun seenaa Oromoota kitila heedduun lakkaawamanii fi seenaa Oromiyaa guutuu harqoota gabrummaa Habashaa jalatti kuftee kan nutti himu. Hubaddhaa, wasiilli Minilik, Raas Daargeen inni Aannoleetti harma-muraa fi harka-muraa adeemsise sun kan dursee humna meeshaa waraanatiin cabesee qabachuun masaraa isaa itti-ijaarrate handhuura Salaalee, mandara Fichee keessattii! Nafxanyoonni otoo dhiiga Oromoota Arsii hin xuuxxatin, otoo lafee Oromoota Arsii hin halakfatin dursanii dhiiga fi lafee Oromoota Tuulamaa akka dhamdhamatan seenaan Oromoo balaqqeessee nutti agarsiisa.
Kunoo otoo seenaa Oromoo keessaa hamma tokko walitti himaa deemnuu mandaMuka Xurii (4) dhaqqabnee jirra. Amma farsoo garbuu baddaa Salaalee habbuuqqachaa, sirba Salaalee kan dhaggeeffatamee hin nuffamne kana dhaggeeffachaa asumatti haara-baafanna. Bullees boru ganamaan karaa keenya qabanna!
Itti-fufa!
============== // =============
Barreeffata kana kutaalee dabran ilaaluuf mee as tuqaa:
1) Kutaa Duraa
2) Kutaa Lammaffaa
3) Kutaa Sadaffaa
4) Kutaa Afraffaa
5) Kutaa Shanaffaa


text:
Average Rating: 0
Total Votes: 0
Kaarkuzhaleee...karinkuzhalee..kannanthalirpoonkuzhali.. Ponveyilil pularveyilil poookkooda kuda thanalil.. Kaaverum nanthuniyunarum thaarillam muttathu varumo.. Ponnonam mannil vanneee..vannee...... ( Kaarkuzhaleee ) Pookkaitha poovinte chelolumazhakinu poonthinkal ponmaattu.. Kinnaaarakkavililum ponnaaryan marukilum mandaara poonchelu.. Maavelipaattin eeenam niranje..maikkannil thaaraattum Mazhayellam thornne..maanam thelinje raathumbi thuyilunaru... Mani viriyum njaanolilyil kulilrolum pulikaliyil Thira thallum ulsavamaay..Thiru thudi kaavadiyum thakilille... ( Kaarkuzhaleee ) Peraalin kombathe poovaaali kuyile...paattonnum paadeeelle.. Poompattu pudavayum ponnona kudakalum..aaraarum thannilleee... Gandharvan paadum pattundu nenjil..peraarin ilam neerum.. Pandathe kaalam ullil vilambum..panjaara paayasavum Adayunde niraparayum..athappo punna mayam.. Arimaavil chaanchaniyum manasormmakalaal kuliraniyee....( Kaarkuzhaleee )Tweet


text:
Caamsaa 29,2017/ Kanneen maqaan isaan armaan gaditti woraqaa fuula duraa irratti tuqamee Himataamtoota Qeerroo Aanaa Dodolaa Magaala Eddoo yoo tahan, kanneen fuula lammaaffaa irratti agartaan ammoo warraa faaydaan Xiqqoon sobamaani Qeerroo irratti ragaa bahuuf dhihaatanii dha. Abbaan Alaangaa Aanaa Dodolaa Himannaa Qeerroo Eddoo irratti banee immoo Tasfaye Dheekkoo jedhama.
Worroonni ragaa baana jettaani faayda xiqqoon bitaamtanis gochaa jibbisisaa fi Amala ammaan dura Eddoon ittiin hin beekmne maqa xureessummaa fi maqa balleessumma akkasii irraa of eega isiniin jenna.Eddoo biyyaa Afaan tokkoo, karoora tokkoo, kaayyoo tokkon, waliin duuluu, fi waliif duuluun beekamtu murnii xiqqoo faayda xiqqoo ragaa baataani boruu seenaa fi ummannii eddoos isin gafataa irraa dhabbaadha isiniin Jenna. Abbaan Alangaa obbo Tasfaye Dheekkofis kanumaa dhaamna.”


text:
Jajjabee koo Jabaadhu!
Jiituu Lammii irraa
Lufthansa LH591, bantii samii Afrikaa gargar saaqee funyaaniin gara ‘Frankfurt Germany’-tti qajeele. Hidhaa mudhii kiyyaa jabeeffadheen yaada sammuu koo jalaa dhokachuu yaale. Foddaa xiqqoo cinaa koo jirtu irraa golgaa saaqeen ijaan gara lafaa gad ilaale. Dukkana. Ifaan magaalotaa samii irraa yoo gadi ilaalan warqee lafa irratti dhangala’e fakkaatu. Miidhagina addaa ti! Otuman kana yaaduun yaada deebii dhabee sammuu kootti marmaaruu jalaa hanga tokko miliqe. Garuu hedduu hin turre; battalumattan gara yaada keessa koo deddeebi’utti deebi’e.
Ammas yeroof illee ta’u yaada kana jalaa baqachuun hawwe. Bitaa fi mirga koon ilaale. Keessummeessitoonni xiyyaarichaa waan nyaatamuu fi dhugamu qabatanii olii gadi deddeebi’u. Miirri gammachuu fuula isaanii haltokkoof illee hin qooru. Ittan hinaafe. ‘…..yoo akkam ta’an gammadu laata….?’ Ofan gaafadhe. Kunis deebii hin qabu. Ittan dhiise! Dhiyeenyaa hanga alaalaattan haala imaltootaa ijaan mil’adhe. Hunduu gammachuu qaba. Nyaatee dhugee kolfee taphata. Gariin ammoo dugdaan hirkateetu irriba xiicha. Kan yaadaa fi yaaddoo qabu waan jiru hin fakkaatu. Ana qofa!
Dhugumayyuu ana qofa! Kan biyya hin qabne; Kan baqatee dawoo hin arganne. Kan iyyatee birmannaa dhabe. Kan ajjeefamee gumaa dhabe, Kan dhiigni lammii isaa halkanii guyyaa lola’u. Kan reeffa lammii isaa allaattiin bakkeetti nyaatu…… ana qofa! Hin fakkaadhus, hin fakkeessus – ani yoomuu gammachuu hin qabu. Yaadee keessa koo dhaggeeffannaan garaan na hammaate. Imimmaan xiiqiitu keessa onnee kootti dhangala’e.
Akki isaa na dhibnaanan ija koo wal irra buuseen dugduubatti hirkadhe. Galmee jireenyaa, Iccitii seenaa, madaa dhokataa ….. takka lamaan wal guuree gola sammuu koo keessatti hiriire. Tokko geggeesseen tokkotti deebi’a. Hunduu toora galee dabaree na eeggata. Tokko irraa goreen tokko simadhe. Hundaa sossobeen of irraa geggeesse. Garuu tokko ija kiyya duraa deemuu dide. Deebi’ee deddeebi’ee keessa koo moo’ate. Itti citeen dhaggeeffadhe. Dhandhameen mi’eeffadhe. Qalbiin koo itti baqatte. Iyyaa fi Iyyannaa koof deebii ta’e. Hunda dhiiseen faana bu’e.
Bara 2014, walakkeessa Baatii Amajjii ti. Kibba Oromiyaa mooraa Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) keessa. Galgaltuu biiftuun qolatti deebi’uufi. Qabbana lafaa eeggadheen caayaa kiyya jalaa bahee fuulduratti siqe. Qilleensa ho’aa lafa aduun gammoojjii waadditerra ‘…..shuuu….’ jedhee fuula kiyya irra yaa’u dhaggeeffachaan miilaan fuulduratti tiradhe. Takka dhaabbadheen sagalee gogorrii gammoojjii tuuta harooressaa fi xaxaa qoree saphansaa keessaa lootee sirbitu dhaggeeffadhe. “….Quffuuquffuu…… quffuuquffuu…..” jettee wal jalaa qabdi. Ergan lafa sana gahee waan akka sagalee kanaa gurra kootti tolu hin agarre. Barbaadeen dhaggeeffadha. Waliinan dudubbadha. “quffuuquffuu….. quffuuquffuu….” jetti dabaree walii kennaa. Abdii wayiitu keessa kootti uumama. Mo’icha! Injifannoo! Deddeebiseen mi’eeffadha.
Otuman gurraan dhaggeeffadhuun gama keessatti ijaan waa arge. Dhaabbadheen ilaalee hafe. Iji kiyyaa fagaattee bira geesse. Miilaa hanga mataattin ilaale. Hidhannoon mudhii ishii marroo lama deebi’a. Qawwee gurmuu irraa buufattee ijaan gaara fuuldura ishii jiru si’atte. Ariitii fi si’ayinni ishii hamaaqixa adamoof bahe fakkaata. Hin ariifattu. Garuu ammoo saffisa qabdi.
Ammas mudhii ishiin ilaale. Hidhannoon guutuu dha. Hidhannoo gootaa! Hidhannoo hidhaa sabaa hiiku. Ba’aa ulfina sabaaf baadhatan. Dafqa egeree biyyaaf xuruurfatan. Hirbuu irriba malee nama bulchu ….. haala ishii ilaaleen fakkii hedduu keessa kootti arge. Takka dhaabbattee gaara fuula ishii jiru fuulduratti ilaalaa gara kootti qajeelte.
Shamarree Oromoo xiiqiin manaa baase. Jiruu fi jireenya ishii dantaa sabaaf dabarsitee laatte – Biiftuu dha. Biiftuu Ganamoo ti! Biqiltuu WBO keessaa, giiftii Dirree Kibbaa,…. Ganna afur guutuu yaada koo keessaa hin fagaanne. Garuu ammoo haga ammaatti jechan ittiin waamu hin arganne. Wantin jedhu hundi, akaataan itti ibsu hundi Biiftuu fi jaallan ishee ibsuuf akkaan xiqqaata.
Otoon waa meeqa buusee baasuu Biiftuun na bira geesse. Dhaabbattee erga nagaa na gaafattee booda, afaaniin otoo hin taane ijaan waa natti dhaamte. “ ….. hin nuffin…..! …. hin dadhabin….! Orma hin abdatin….! …. iccitii kee jabeeffadhu…..! ….. gaaga’ama hin sodaatin……! Saba keetiif of hin qusatin! ….gaddaa fi gammachuu har’aatiin hin mo’amin! Egeree saba keetti fuulleffadhu..……”
Biiftuun baayyee na bira hin turre. Qawwee ishee gurmuu irra buufattee hidhannoo ishee jabeeffachaa gaaratti ol seente. Iji koo hanga dandeessu geggeessitee biraa deebite. Qalbiin koo garuu akkuma baatetti waliin hafte. Biiftuun maqaa ishii hin turre. Moggaasa koo ti. Dhugumattuu -Biiftuu Oromoo ti! Biiftuu dhiyoo fi fagoo jirtu. Kan namuu itti hin dhiyaanne. Kan namuu irraas hin fagaanne.
Otoon yaada kana faana dhawuu sagaleen “……maamiltoota keenya ‘ ….. Frankfurt Internatonal Airport’ geenyeerra, tajaajila keenya filachuu keessaniif galatoomaa….!” jedhu na dammaqse. Bitaa mirga koo ilaallaan hunduu akka gurmuu kanniisaa saafaan itti ho’ee ka’a kajeelee wal keessa hulluuqa.
Lufthansa LH591 keessaa bahee imala itti aanuuf qophaawuuttan jira. Yeroof illee ta’u qaamni koo Biiftuu irraa fagaachuufi. Qalbiin koo garuu achumatti hafe. Gaara ishiin seentu seenee, gooda ishiin buutu bu’ee, ba’aa ishiin baattu baadhee, beelaa – dheebuu, kufaa ka’iitii….. haala hunda keessatti ishii waliin hafa. Jajjabee saba koo, dhalattuu gaafa xiiqii, maaltu amma kee gaha. Eenyuutu sitti of madaala. Frankfurt, Berlin, Oslo, Sidney, Toronto, Ottawa moo DC …… lafa hundaa barbaadeen kan siin gitu dhabee – Jajjabee saba koo Jabaadhu!
Ani Jiituu Lammiiti!


text:
Walitti Bu’iinsa Daangaa Bulchiinsa Nannoo Oromiyaa fi Somaalee Gidduu Jiruuf Sababaan Himamuu Wal Hin Simatu
WAASHINGITAN, DIISII — Bulchiinsa naannoo Oromiyaa fi kan naannoo Somaalee giddutti walitti bu’insii eega uumamuu jalqabee bubbulee jedhu bulchiinsa naannoo mootummaa Oromiyaatti itti gaafatamaan waajiira dhimmootii komunikeeshinii Obbo Addisuu Araggaa.Hidhatoonni bulchiinsa nannoo Somaalee irraa dhufan kun baatilee darban sadii keessatti godinaalee Oromiyaa shanii fi aanaa kudha afuur keessatti walitti bu’iinsa kaasaniin uummanni Oromoo sodaatee lafa isaa irraa dheessu isaa dubbatan. Hidhattonni Somaalees alaabaa ofii dhaaba akka jiran jiraattonni ni dubbatu.Kunis qabeenya lafaa humnaan babal’ifachuu fi dinagdee waliin hidhata qaba jedhu Obbo Addisuu Araggaa.
Godinaaleen shanan kun Godina Harargee Bahaa, Godina Harargee Dhiyaa,Godina Baalee, Godina Gujii fi Godina Boranaa yoo ta’an kanneen keessa kan jiran aanaaleen 14 walitti bu’iinsa kanan gaaga’amuu ibsamee jira. Ummanni Oromiyaa keessaa akka jedhanti hidhattoota bulchiinsa Somaalee kanneen Liyyuu Haayil Jehdamantu haleellaa kana irratti rawwate. Bulchiinsii nanoo somaalee ibsa dhiyeenya kana baaseen humnootii alaatu Oromiyaa irratti haleellaa kana geesiisa jedhe. Mummichi Ministeera Itiyoophiyaa Haayla Maariyaam Dassaaleeny walgahii ayyaana guyyaa dubartootaa Bitootees 8 bara 2017 kabajamee irratti sababaan walitti bu’iinsa kanaa milishotaa fi aangawoota taayitaa irra jiran jedhan.Ittiin ka’uumsa walitti bu’iinsa kanaati jechuun sababaan kennaman kun adda adda ta’uun immoo furmaatu argachuu irratti danqaa akka ta’u beekamaa dha.
Walitti bu’iinsii kun amma iyyu itti fufee ka jiru ta’u kan ibsan jiraattonni godinaalee Oromiyaa adda addaa, lakkofsii namoota ajjefamanii, kanneen mada’anii fi manaa fi qe’e ofii gadhisuun godaananii dabalaa akka jiru dubbatu.Godinni Harargee Bahaa maal keessa jira?


text:
Humna kalaqaa saayinsii fi teeknoolojii saafilaa guddisuuf kan hundeeffame Wiirtuun Barnootaa fi Saayinsii dorgommii Niyoorkitti geggeesseen barattoonni beekumsa waa’ee naannoo isaanii qaban fi argannoo (hojii kalaqaa) haaraa akka dhiheessan taasiseera.
Kanneen injifatan keessa ilmi pireezdaantii biyyattii duraanii Jaakaayaa Kikiweetee Raashid Jaakaayaa Kikiweetee keessatti argama.
Injifataan lammaffaan ammoo ilma Ministira Deetaa Taanzaaniyaa duraanii kan turan Juumaa Nikaamiyaa Abdulraazaaq Makaamiyaa yoo ta’u, Abdallaah Ruubayaan ammoo barataa dorgommicha injifate sadaffaadha.
Dorgommii kalaqa saayinsii idil-addunyaa kanaarratti dorgomtoonni biyyoota 63 irraa wal-ga’an irratti hirmaataniiru.
Dorgomtoonni kunniin teeknoolojiin, roobootii fi saayinsiin, sirnakkoo, qabiinsa qabeenya uumamaa , humnaa , damee biiznasii fi kkf itti gaafatamummaa jiraachuu malu kalaqaa fi ilaalcha mataa isaanii dhiheessaniiru.
Madda: The Citizen


text:
Hojimaati kun hojjattootni konkolaachisummaan tajaajilan kennaa imaltoota irraa kennamu akka argatan kan eyyamudha jedhameera.
Hojimaati kaleessa jalqabame kun maallaqa imaltoonni tajaajilicha fayyadaman bifa kennan arjooman irraa konkolaachiftoonni akka argatan kan godhudha.
Wayita ammaas konkolaachiftoonni kaampaanichaa Haawstan, Miniyaapoolis fi Siyaatil keessaa maamiltoota tajaajila geejibaa kennaniif irraa kennaa argachuu jalqabaniiru.
Hojimaati bilbila Ismaartiin hojjatamu kun egaa, ji’a dhufuu jalqabee iddoowwan kaampaanichi tajaajila itti kennu hundatti hojiitti kan hiikamu ta’a.
Konkolaachiftoonni kunniin kana argachuunsaanis caalaa akka hojjatan gochuun komii kaampaanicha irratti dhihaachaa ture hambisuu akka danda’u itti-amanameera.
Kennaan kun konkolaachisaaf harkatti kan kennamu osoo hin-taane ‘appilikeeshiniin ‘dabtara herregaa isaatti kan galudha.
Konkolaachisaan kennaawwan yeroo hojjetetti argate kan fudhatu yoo ta’u, kennaa kana garuu eenyu akka kenneef karaan itti beeku hin-jiru jedhameera.
Madda: Rooyitars fi BBC