text:
Mana Cina Karaa
Walaleessaan: Zelealem Aberra Tesfa
Walaloon kun afoolan ijoollummaakootti dhagyerratti hundaawa. Naman irraa dhagaye waliin akka wal bartaniif seena xinnoo tokko xumura walaloo kana’rraa dubbisuu dandeessu. *
————————————————————-
Silaa…keessummaan galgalaa
Bakka itti dhiye bulaa;
Deemsa dheeraa booda dadhabee bututee
Namichi beela’aan, lafaa dimimmise, aduudhaa dhidhimte
Kara-deemaan tokko oobdii keessa dhaabatee;
Bututaa, dadhabaan kan aduun itti dhiye
“Warra manaa” …jedhe mana bira gayee.
“’Na bushadhaa” jedhe,… “Keessummaa Waaqaati
Laftis dimimmisee, aduunis lixeetti;
Naguma ooltanii… dhageessuu warrana…?
Akkan darbee hindeemne siachi dukkanaa
Hardhaaf na bushadhaa warra qeyee kanaa
Warra qeyee kanaa…!”
“Ooo…
“Maaloo oluma deemaa; kottaa oluma seenaa
Mannii kan Waaqaatii, …. keessummaa ala kanaa
Maaloo oluma deemaa, kottaa… oluma seenaa!
Keessummaan tokko-tokko doombiirra quphanaa
Doombiirra quphanee eenyutu lafaa ka’aa?
Xabareessaas miti, lakkii doombiinis hinwayyuu, barcumarra taa’aa.
Nooraa…!Nooraa….!Nooraa….!”
Keeesummaan deebise, taa’uuf gatantaraa
“Waaq isini haakennu nagaa fi araara
Loon horaa…!Loon horaa…! Loon horaa…!”
Keessummaan ol seenee, barcumas argate
Akka barcuma argatee, utuu maagaansaammoo midhaan xinnoo nyaatee
Waan dhugan unatee, qomarraas buufatee
Maxinoon beddeerraa, marqaan xuwwee keessaa ka’ee itti muldhatee
Cumboo fi cororsaan, caccabsaa fi bassoo
Dhadhaa irra dibanii maxinoo xaafii meesoo
Surraan nyaata baayyee, dhufee itti muldhatee
Midhaan beeluu baasu akka waan argatee
Gororri qaldhoon sun afaan keessa yaate
Baldhisee amuummate, yaadaan alanfate.
“Bishaan Harkaa!” … jedhe, abbaan warraa, sagalee ciratee
“Abeeeet!” …. jedhe sagaleen, waamicha owwaate.
Achiis abbaan warraa, …keessummaatti galgalee
“Anumtuu karaadhaa …amma reefuun galee
Hinmukaayinakaa maaloo, haasawaa malee!
Bishaan Harkaa…!” jedhee, waamicha dabale.
Haasaas itti fufee…,
“Eee… arfasaan baraanaa dafee isinii dhufee…?
Moo akkuma kan keenyaa didee teellaatti hafe?”
Keessumaan galgalaas harkasaa dhikchuuf yaadaan of qixeessee
Gaaffii abbaa warraaf deebi barbaachisu sardama deebise:
“Galatnisaa hinbadin, tibbumasaan roobe
Saawwan caamsaan hubeef dafee nuu daqabe.
Ammahoo… boqqolloonuu margee, jilba nu gaheera
Bajjii xaafiif ta’us baayyeen baqseera.”
“Irbaata Keessummaa!” … jedhe abbaan warraa, sagalee ciratee
“Abeeeet!” ….jedhee dinqaa, waamicha owwaate.
Keessummaan galgalaas “nyaati dhufte!” jedhe
Beela obboofachuuf, midhaan nyaachuu fedhee.
Achiis abbaan warraa, gara ulaa ilaalaa
Gaaffii kaan gaafatee keessummaa galgala
“Biyya isin jiraattan asi hammam fagaataa?
Dukkanaan yoo deemaan bineensi nama nyaataa?
Colleen deemsa tolu utuu barii ka’ee
Galgala hindeebi’uu biyya keessan ga’ee?”
Jedhee…keessummaa gaafatee
Achiis naqa tokko sagalee ciratee
“Midhaan Ammaa!” jedhee, gara diinqaa ilaalee
Achis gara keessummaatti qaamaan galaglee
“Hin mukaayinaa kaa maaloo haasawaa malee;
Yeroo manaa baataan, yaada karaa buluu
Moo…yaada deebi’ani qeyee ofitti galuu
Waayee karaa buluu siluma tilmaamtanii?
Moo mana karaa cinaa battala argattanii
As buluuf gortanii?
Midhaan Ammaa!”
Keessumman galgalaas gaaffisaa deebise
“Namni barii ka’ee miillaan gasaggase
Hinuma itti gala aduu lixa geesse
Yeroon manaa bayes kanin tilmaammadhe
Deebi’ee galuufani, kanin karoorfadhe
Garuu natti dukkanoofnaan tasa irraanfadhe.
Midhaan Ammaa!… jedhe abbaan warraa
Deebii keessummaatti gara keessatti aaraa.
“Abeeet …!” jedhe sagaleen, dabalee ammayyuu
Garuu dubbiin qeyee kanaa keessummaa kanatti akka bitaachawu
Hinwaamama malee, gara diinqa keessaa homtuu achi as hinbawu
“Abbaan warraa kunoo nama arjaa fakkaata
Bishaan harkaa waamaa, namnis niowwaata
Midhaan ammaa waamaa, namnis niowwata
Irbaata keessumaa jedheesoo ingaafata
Eegan dhufee taa’ee inuma wawwaata
Yoom kan golaa dhufu … dhugaatiif waan nyaataa?
Yeroonsaa sokkeera, gara halkan walakkaa
Irbaati keessummaa, yookaan bishaan harkaa
Homtuu as hinbaanee, waa takka….waa takka!”
Jedhee yaadaan sokkee, haasaaf ta’a se’ee
Akka gaaffii wayii afaan saati ba’e
“Qeyeen keessa kana yeroon taa’ee ilaalu
Maati qabdun se’aa maatii walii galu
Meeqa hortaniittu…., durbaa fi dhiira ta’ee?
Jennaan abbaan warraa deebii dhaaf si’aayee
“Keessummaa akkakee kana, kan ittiin simannu
Eeyyee maatii qabna, eeyyee ijoollee hindhabnu;
Sadan tookko horree kan maqaa moggaasne
Isa hangafaatiin Bishaan Harkaa jennee,
Isa giddu sanaan Irbaata Keessummaa maqaa itti moggaasne
Isa quxisuummoo …maaloo Midhaan Ammaa jenneetu waammanne.
Keessummaan akkakee, qeyeesaati bayee
Kan tilmaamuu beekee, lafa gahu gayee
Yeroon galuu mannaa, aduun itti dhiyee
Lakoobsa ijaan argeen mana cina karaa
Olseenuuf tirataa, taa’uuf gatantara.
Kunoo…egaa isan sila jedhe, akkuma yaadattu
Nuuf barana hinroobne, roobas hinfakkaatu
Bardheegaddaas akkasi, barr’abbaasaa hanyaatu
Midhaan manaa hinqabnu waan keessummaan nyaatu.
An akkan beekutti,
Yeroo manaa bahan galaa galaafatu
Utuu-hindhiyin-galuu, sammuutti qabatu
Utuu akka kootii, dullaa koon fudhadha
Dukkanuma kanaan qeyee kootti tiradha.
Dubbii koo hubattee keessummaa galgaa?
Mammaaksa hindhageenyee…? Jooraatu ollaa bulaa!”
Akkanaan keessummaan, lafa kaa’ee butee dullaasaa buttujjii
Dukkanuma sanaan kutee qaxxaamure lafa maasii fi bajjii
Irraanoolee baddaa, irraangadee gammoojjii
Manasaatii-ingalaa… fi…lakkii-hingaluun….moojii!
—————————————————————————–
Jigii Waltajjii
*Hundee walalookoo kanaa Haadha Eebbaa ’rraan dhagaye. Haati Eebbaa maqaan dhalootashee Jigii Walatajjii jedhama ture. Jigii Waltajjii fi ijoollneeshee namoota carraan jiruu fi jireenya walatti nu fide. Nuyi warri ijoollee “Aayyee” ittiin jenna turre. Ijjoollotansheerraa barre natti fakkaata. Warri guguddaan garuu Haadha Eebbaa ittin jedhu- maqaa ilmashee isa hangafa ta’usaa ti.
Hinhimannu malee, ijoollummaa keenya keessatti qooda hinirranfatamne kan gumaachan haadhaa fi abbaa keenya qofaa akka hintaane ni beekna. Isa uumamaan ittin dhalannetti dabalamee, eenyummaa keenya hardhaa kan ijaare dalaga, yaada, amala fi kkf namoota ijoollummaatti nu waliin turaniiti jechuu ni dandeenya. Jigii Waltajjii qummaadaan ijoollummaakootti qummaadeef akkasumas kolf’an kolfeef guddaa gumaachiteetti. Booyichan ijoollummaakootti booyeef akkasumas imimmaanan lolaaseef garuu waa tokkollee hingumaachin darbuunshee ammayyuu na uggumsiisa. Gaafa anaa fi Adulaan – ilmashee isa xinnaa – nandha qabanne kan jaala koo harkaa butee, dalga naa baatee sirerraan na gaye ishee ture. Bara sana ijoollee waggaa ja’aa yoon tureyyuu, sireerraan geesse aannan ukeen natti qabushee hardhayyu nan yaadadha. Yennaa qarabaan narraa muran akka booyyee waraanamtee iyyuukoos hinirraanfadhu. “Maal dhiira mitii…akkam iyyte?” akka isin naan hinjenne abdachaa dha kanin galmee seena koo fi iccitikoo kana dabarsee isinitti kenne.
Akka anarraa muraniin dabareen kansaa ta’usaa Adulaan bareera. Iyyaa fi booyichikoos nigooleen fakkaataa; “Aaayyeeee….! Aaayyeeee…!” jedhee iyyaa kotte-na-baasi jedhe. Garuu baayyee hinfiigne. Akkoonkoo, (Dambalee Damaraa Borcaa) – haadha abbaakooti – “Harka marattanii dhaabatanii ilaaltuu…? Qabdanii naa hinfiddanii?” jedhanii dheekkamnaan, namoonni do’ii kana dhaabatanii do’achaa turan, akka waan silayyuu abboommii eeggachaa turani, lama ejjetani biragahanii, rusaarrusiin qabani fidanii, mooyeerratti fattaasani, isarraas murani. Innis akka booyyee waraanamtee caraane. Anis ta’e Adulaan akka gaafa sanaa Dambalee Damaraas ta’e Tolaa Abbaa-Bulaa jibbinee hinbeeknu.
Oolee bulee garuu, akkoon koo itti gaafatama maatii fi aadaa; Tolaa Abbaa-Bulaa itti gaafatama ogumaa fi aadaa bahuuf kana gochuusaani turee yeroo naaf galu kan ulfinan isaaniif qabu na keessatti guddachaa deeme. Gaafa sana moggaa dhaabbattee imimmaan haa lolaastuyyu malee, ana nama akka isa busurtii fuudhee hollachaa ture, namicha nama-muraa sana harkaa butee sireerraan kan na gaye aayyee akka turte isinitti himeera. Utuu isheen buttee naan hinkaanne ta’e namichi gara-jabeessi narraa mure sun ishee hafetyyuu waan narraa duguugu se’een sodaadheen ture anoooo!
Ogumni Tolaa Abbaa-Bulaa oguma saainsii ’rratti hundaayee jedhame biyya alaa kana keessatti jiruurraa oolaa jiru waliin yeroon madaalu, hagam akka dinqisiisaa ta’en hubadha. Tolaa Abbaa-Bulaa, fiixee qaama ijoolleetti (quunxeetti) fo’aa hidhee harkisee yeroo gogaan gadi dhisamee qaami keessaa ol baqatu gogaa irraa xinnoo muree isa hafe ol dachaasa. Inni oldhacha’e akkauma oldacha’etti fayya. Akkan biyya kanaa argetti, jalqaba limmoo adoochu qaama ijoollee waraanani eega adoodee booda gogaa irraa murani isa hafe ol dachaasani hodhu. Yoo hodhame malee ol dhacha’e akka fayyuu danda’u bira hingeenye fakkaata.
Waantan hinirraanfanne tokkommoo, jalbultii nandha-qabaa sana tasuma hadhaawaa kan ijoolleetti taasisu, qoccolloo ijoollee durbaa ti. Qocolloon kun firaa fi halagaa hinqabu. Durbi qeyee hundi, firris halagaanis wal gurmeessanii waan daboon ijoollee kanatti duulan fakkaatu. Ijoollee dhiiraa nandha-qabaaf qophawaa jirtu lubbuu guraaruun, rifaasisuun, jiitessuun kaayyoo daboo saani fakkaata. Akka waan ofiisaaniitif waan muramu hinqabne! Kanaafu gurbaa sana bakka argan hundatti, yeroo argan hundatti, maaltu akka isa eegu yaadachiisuun: “Nan badeee,…bor ganama sirraa muruuuuum!” Yookaan…“Yeroo sirraa muran iniyyitaa?….” Yookaan, “Wayyoooo…baayyee nama dhukubaaaam!” jedhu. Yeroo qaamisaa suukanaawu, yeroo nyaara guuree fuullisaa dukkanaawu, akka waan bobaa qirqiramanii itti kolfu. “Utuun biyyaa badee; ….utuun of ajjeesee.” nama jechisiisa. Yaaddootu namaan xaba. “Lakii, biyyaa hinbaduu, ofan ajjeesaa…lakii, biyyaa bayeen of ajjeessaa,…. Lakkii, of ajjeeseen biyaa bahaa!” Waan hindanda’amane kan yaadu sammuu ijoolle qofaa dhaa laata?.
Kan xinnooshee callisan yeroo aayyeen: “Hinga’a, afaan keessan walitti qabaa!” ittiin jettu. Garuu takka turani itti deebi’u! Maaliif akka isaan akkas ta’an oolee bulee naa gale!
Anaa fi Adulaan hamma madaan nuu qoorutti siree tokkorra jilba dhaabnee ciisaa turre. Ollaan, nu gaafachu dhufe hundi “Madaan, madaa saree haa ta’u!” nuun jedhe. Akka bara sanaa muuzii fi agadaa nyaadhee hinbeeku. Anatu lagate otoo hinta’in akka yeroo sanaatti namni naa kenne hinturre. Ammammoo akka yeroo sanaatti utuu naa kennaniiyyuu nyaadha hinfakkaatu.
Lamaan keenyaafu kan jaala turan maangdoo ollaa, Wambar Qalbeessaa Dikoo ti. Namni nurraa mure Tolaa Abbaa-Bulaa ta’usaa isinitti himeera. Tolaa Abbaa – Bulaa, gurraachicha, guddicha, cimaa namaa akka ture nan yaadadha. Ogeessaa Waachaan hore keessaa tokko. Ogumisaa ijoolleerraa muruu qofaa otoo hintaane, harree ’rraa kabeelaa muruu, korma cinaan tumuu fi waan kana fakkaatan hunda ni dabalata. Eegan gudadhee, jiruu jalqabee booda yeroon Tolaa Abbaa-Bulaa argu:
“Irraamurtee na jalaa gabaabsuukee sana nan irraanfadhe seetee?” jedheen itti qoosa.
Innis: “Utuun sirraa hinmurree ta’ee silaa yoona maal akka siin jedhan beekta mitii?”
naan jedha.
Eeyyeeni; akka gara-laafina aayyeef silaa hinmuratin hafeen, “Washalaa!” jedhama ture. Arrabsoo kanas ta’e do’ii gaafichaa sanaa yeroon yaadadhu qaamatu na suuka’a! Kanin arrabsoo kana baraarame gara-jabina akkoo koo Damabalee Damaraa Borcaa, fi gara jabina Tolaa Abbaa-Bulaatiifi. Utuu isaan kutatoo hintaane ture anaaf aadaan abbooti kkoo kun wal hinbarin hafna ture. Waaqayyoo ekeraasaanitti qabbana bara-baraa hinwaakkatin!
Akka booyyee waraanamtee iyuunkoo isin qofaa otoo hintaane, amma eega darbee booda anumaanu na kofalchiisa. Takka takkaas, “Amma utuu deebi’ee dhufa ta’ewoooo?” jedhee yaadeen caala qaama of suukessa. Dhuguma, amma utuu marsa lammaffaa qaba ta’ee, qarabaa baqa walirra ejjennee wal hinfixnu jettuu?
Egaa, hundee walaloo kanaa kanin dhagye, akkuman kanaa olitti jedhe, Jigii Waltajjirraati. Abidda galgalaatti marsinee teenyee, afoola adda addaa fi waan nama kofalchiisan isheen nu ijoollee qeyeetti himte keessaa tokko kanin yaadadhu kana. Yoon dabarsee hime akkuma na qummadichise Oromoo kaanis niqummadchisa laata jedheen bifa walaootin barreesse. Tarii waan kana fakkaatan waliiti coruufis yaada nuu kennaa laata? Dhumarratti, ekeraan Jigi Walatajji, akkasumas kan ijoollottanshee, – Eebbaa, Jijee, fi Adulaa – qabana haa boqotun jedha.
Zelealem Aberra Tesfa
18.04.2013
Helsinki / Finland
3 Responses to Mana Cina Karaa
-
Baayyee namatti tola, rabbii kennaa addaa siif kenneera, maaloo yoo dandessee sageleedhaan akkauma isa kanaan duraa waraabitii youtube ykn CD dhaan nuuf lakkis, Umurii dheeraan siif hawwa, nuuf jiraadhu, abbaa beekumsaa, abbaa Qoosaa!!!
-
Walaloon haalaan namatti tola. Dhuguma keeti aadaa Oroomootti ijoollee haadhaa fi abbaa duwwaa miti kan guddisu…ganda hunda malee. ” It takes a village to raise a child” akkuma jedhan sana.
Galatoomi
-
Haati koo bara sana okkotee butattee laga buute. Amma reefuu naaf galee Mucaan koo akka Booyee waraanamee iyyu dhaga’uu salfattee ti. Ani iyyera gaafan taa’ee ilaalu Adalaa caalaa waanan caraane miti. Obbo Zelalem Waggaa 25 booddeeti nadeebiftee iyya koo caalaa haadhakoo Kibbituu Ayyaanaa na yaadachiisuu keef galatoomi.


c: text/html

text:
Jijjigaa…
‘Inmaan’eeffanne walaabun jala eessaa nuuf fiddee yaada kabeelaa? Yayyaba waaqaa seerota shanan lafatti dhiitaa? Seerota shaman raggaasuuf taataa! Walaa boo’un faallaa! Tun dubbiin dharaa hinqabdu mil’uu saba’n unkurin gori daandiirraa!! Daandiin Oromiyaa aspaaltii mitii akk _Menisootaa! Walabummaanis wiiskiidhaa mitii akka _Noorweey kan gadi-qican lammiif furmaata ormi Oromiyaa irreen gabroomse arraba duwwaan aangoo yoom-laataa? Ergama keetiin [...]
KAKUU KAKAA!!
Qalamnii cobsinu booruu bonaatii awwaara gannaatii tikfatatuu deegaa deettutuu maseenaa maseenni taadhomee faana finnaa dhabnaa faana faanoo dhoofnee deeffanna mirga uumaa!!….. Kun kakuu kakkaan deegamee kun erbuu nam-tokkee mitii irbuu dhaloonnii seenee dhaloonnii man-tokkeemii luqqifamee hindhumuu booji’amee hinsarmuu taliigaa abbaa ebaluu taliigaa warra kaanii jedhee dantaa nam-tokkee yookaan garee man-tokkee jedhee walin shukkuumuu kana’n shakkin [...]
Shakkaa?
Bookee Finfinnee mannaa sonsa Dirreedhaa wayyaa jennee faa mammaaknee abdannee faa caayaa yaadaan aadaa turree akka qabnu hayyuu akka qabnu raayyaa amma maal dhageenya osoo leenca jennuun namni gari gariin adurree maa taya? Akka aadurree ta’ee yoo dhufe adalaa kun waa ganu mitii tooftaa ta’uu malaa akka adalaa ta’ee taanaan bashoo baraa hantuutaas hinqabuu handhuuraas [...]
CIDHA HIYYEESSAA
Cidhi warra hiyyeessaa du’a dureessa’n ga’uu gidee gara boowaa maalin bultii moo’uu? Baasin hamoommataa gabbarri nam-ta’ee horiin dur oofamu namaan bakka bu’e! Namatuu oofamaa akka horiititti aruuzni hiyyeessa du’a jireenyaati! Sirbu irraa’n toluu dhiichisus herregaa irree dhibeen fixe hiddi alagaan xuqe dhiigni jijjiiramus dhukkuba uummataa ija kamiin arga…? Dhukkuba xannachaa chaayinaan hinfayyisuu maalif hinbarbaannee tiruu [...]
MUKA JALLAA DIRIIRSUUN OSOO QACALEETI
Jawaar Siraaj Mohammad Tattaaffiin rakkoo qabsoon Oromoo mudatte furuudhaaf akka matayyaattiis tahe akka gurmuutti godhamaa jirtu mara jajjabeessuun barbaachisaadha. Carraaqqiin garasiin godhamtu garuu, tan rakkoo jirtuuf furmaata argamsiiftu malee tan rakkoo jirtu daranuu hammeessitu tahuu hinqabdu. Keessaafuu, injifannoolee hanga ammaatti argamaniif wantoota bu’ura tahan akka hin faallessine of eeggannoo cimtuu qabaachuu feesisa. Murni dhiheenya kana [...]
Rifeensa hinjirre filaa maaliin filuu
Rifeensa hinjirre filaa maaliin filuu soodallaa soddaatiin sodaan wal-affeelu! Soodallaa uffataa soodallaa faarfataa soodallaa dibataa abjuu maalii qabaa namni bifa’n qabne gartuun munyuuqataa? Kafaarfatan nyaaphaa kanbarbaadan hirphaa hirpha warra halagaa hambaan warra lagaa yoom of-tahee ka’aa yoom wal-tahee darbaa? Walakkaan hadraadhaa bakkakkaan marfamee sibiilaan faayamee Galmii abbaa gaddaa kan gaddaaf tolfame ayyaan-dhabduu raagduun… Jinnii dhakaa [...]
Oduu Wadaay barcaa torban kanaatif raabse
Kan barreesse: Jiilchaa Haamid Wadaay: “Aboo Leencoon gale dhageeysani!?” Araarso:”Sa boo maal jetta?” “Galan! Isaa fi diimaan faan” “Haaya bada boo! An siin hin jenne!? Yoom galan hoo?” “Dheenyuma khana, ati internet hin seentu sa? Itooppiyaa kheenya dimokraateeysina je’ee darsa saa guurratee khute hin ja’anii” *blup blup blup* (shiisha) “Qabsoo kheenya laamsheeysanii..” *blup blup blup* [...]
“Fira fakkaatee Risaan Shimbir nyaatee”
Ambayyoo maaluma teenya tun dubbiinii Garam deemaa jirti qabsoon teenya tunii Mee tam qabatanii; tami tan dhiisanii Dhiiroo mee dubbadhaa nu afaanfaajjeessaniiWaa’een keenyaa kuni nama ajaa’ibsiisa Haalli deemaa jirus nama gaddisiisa Kan duraan nuuf duree qabsaawaan kaleessaa Har’a agarsiise kunoo diinummaasaa Dhiiroo bolola moo maali hiikkaan isaa? Qabsaahoonni qabnu kanneen duraan duree Addaan wal qoqqooduun [...]
Ilma tokko garre
Barreessaan: Eebba Coqorsaa Ilma tokko garree ilma abbaan dhalche kormee abdii sabaa jirtaa akkam oolte? Jirra ree silaa jirraa jennee faa’n mammaaknuu obsinee jiraachuu filannoon nuqabnu! Jijjiirraan jireenyaa dabareefi hiree turree lama’n dhabnuu abdii qabdna egeree! walaloofi waloon jiruu keessaa maddaa akkamiin callisa inni garaa madaa!! kennaa jirra EEBBA lubbuun guyyaa malee inuman dabarree hindhageenye [...]
Habalee Citte
Abbaa hujii boonsaaBu’ureesaa qabsoo sabboonaa OromooHawwaa bilisummaa yaa jaalataa qomooAbbaa qabsoo Oromoo bu’ura ganamaaJaarraa Abbaa gadaa yaa ulfaataa namaaRorro saba keetii fudhachuu dadhabdeeBittaa fi gabruma cunqursaa dhaas diddeeSadoo fi qananii irraan tarkaanfatteeBilisummaaf jettee qabsoof manaa baateeXurreen ati dhiigaan kalee nuuf taraarteeSabboonummaan atin nu kessatti abuurteeBu’rri bareedee daandiin isaa tolteeAbdukarim keenya silaa xiqqo turtee Waan ati [...]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kuni maaliif akkana tahe ? deebiin gaaffii tanaa:-
- lubbuqabeeyyiin, kornaya qaama uumamaarratti mul'atu waan qabaniif, kormummaafii naayummaa isaanii beekuun namandhibu.
Fk
Saree maqaan kuni, maqaa saree dhaltuufiis kormaafiis moggaafame tahuun beekamaadha.naayummaa ykn kormummaa saree sunii addaan baafachuudhaaf ammoo, korny-mul'istoota maxxanfata. Kornya kormeedhaa mul'isuuf, "-icha" maxxanfata. Kornaya naayyeedhaa mul'isuuf ammoo, "ittii" maxxanfata.
icha" jechuun, korma(dhiira)jechuudha.
ittii" jechuun, dhaltu(dhalaa)jechuudha.
Korny-mul'istoota lameenuu maqaalee lubbumaleeyyiidhaaf moggaafamanirratti maxxansuuniis hindandayamu.
Fk
Lubbumaleeyyiin, walhinhoran. Sababa kanaafiis, kornya hormaata shanyiitiif ittiin gargaaraman hinqaban. Kornya dhugaadhaan qaama isaaniirraa mul'atu,(kan hinmul'annees tahu) waan hinqabneef, korny-mul'istoota kornaya dhalootaa mul'isuudhaaf ittiin gargaaramnu itti maxxansuun hinmalu. Kornayni luubbu maleeyyiin niqaban jennu, kan sadarkaa afaaniitiin (qoonqaatiin) moggaafameef qofa.
Fk
1. Biiftuun baate.
Kornayni biiftuudhaa naayyeedha. Kana jechuuniis, akka waan kornya naayummaadhaa qabdutti hubatamti jechuudha.
2. 'roobni roobe' roobni akka waan kormummaa qabuutitti hubatama jechuudha.
Lubbumaleeyyiin sagalee dheertuudhaan xumuraman, 'naayyee' kanneen sagalee gabaabduudhaan ykn dubbifamtuudhaan xumuraman ammoo, kormeedha.
Kanneen dubbifamtuudhaan xumuramaniis akka waan kormee tahaniitti hubataman.
Fk. Bishaan, aannan, hiraar……..kkf.
Kanneen sagalee dheertuudhaan xumuramanii akka kormeetti hubataman uunkaa kanatti aanu qaban.
Kormee: garaa, karaa, mataa, dhagaa, rigaa, malaa, ragaa, rajaa, horii….kkf.
Kanneen uunkaa kormeedhaa qabaatanii naayuummatti hubtamaniis nijiran.
Naayyee: biyya, lafa, mucaa, firii, hiree, quluu, haroo…kkf.
Kormee naayyee
Eeysa/eessa eeytii/eettii
Maqaaleen fi'ilootarraa uumaman keessaa, kanneen birsaga maaheeysa a" dhaan xumuraman qaban kormeedha. Kanneen birsaga maaheeysaa tuu", "duu", ykn "xuu" dhaan xumuramuu qaban ammoo naayyeedha.
aa -(tuu,duu,xuu)
Maqibsooni gari garii ammoo mallattoolee addaati qaban.
Kormee naayyee
aa -oo
Maqaaleen fi'ilarraa calleeyfaman keessaa, kanneen uunkaa naayyeedhaa qabaatanii kornayoota lachuu qixxumatti tajaajilaniis nijiran.


text:
Duukabuutuun maxxantuudhaan hima keessatti hirmaattu tuni, suduuda dhaamsi itti dhaamamu mul'isuuf nugargaarti. Akkaataafi akkagara jechootatti itti maxxantu ammoo, garaagarooma duukabuutuun 'n' jedhamturraa adda isii gootu, niqabdi.
Jechoota sagalee gabaabduudhaan xumuramanitti hoggaa maxxantu, sagalee gabaabduun jechoota sunii dheerachu qabdi. Fk
Jechoota sagalee dheertuudhaan xumuramanirratti hoggaa maxxantu, uunkaalee lama qabaatti. Fk
Caalaa + f = Caalaaf
Caalaa + f = Caalaadhaaf
Uunkaaleen lachuutu hiikkaa tokicha qaban. Kana malees, duukabuutuun'f' jedhamtu tuni, waan matimootarratti hinmaxxanneef dogongora maalummaa dhaamsa bocolu hinqabaattu. Jechoota dubbifamtootaan xumuramanitti hoggaa maxxantu, sagalee jechoota sunii "ii" dheertuudha qabdi. Fk
Maqibsoota, maqibsoota abbuummeedhaa (possessive adjectives) jedhaman keessa kanneen sagalee dheertuudhaan xumuramanirratti hoggaa maxxantu ammoo, uunkaa "tiif" jedhamu qabaatti. Fk
Abbaa obbo Magarsaatiif
Ilma keetiif huccuu bareeddu bitiif.
Biyya isaaniitiif hojjetan. Haala maqibsoota abuummee sagalee dheertuudhaan xumuraman qofarratti mul'atu tahuu isaa hubachuuf fakkeenya kanatti aanu laali. Fk
Maqisoonni garjalli sararame marti, Maqibsoota abbuummeeti. Waan sagalee dheertuudhaan hin xumuramneef ammoo, "tiif" hin maxxanfatan. Fk
Haaluma kanaan gaa
Caffee Oromiyaatiif
Biiroo barnootaatiif
Biiroo aadaafii ispoortiitiif
Biiroo eegusa fayyaa Oromiyaatiif
Waajjira bulchiinsa Godina Booranaatiif. Jennee katabuu qabana. Yoo bifa kanaa gadii jiruun katabne ammoo, dogongora taha. Caffee Oromiyaaf
Biiroo Booranaaf
Biiroo aadaafii ispoortiif
Biiroo eegumsa fayyaa Oromiyaaf
Waajjira bulchiinsa Godina Booranaaf


text:
Volcano
Volcanon banamu yokan tarsa fulla lafa irra yokan crust irratti ta'u yoo ta'u, kuni immo cabbin baqqe kan ho'a qabu, darra fi gasiin akka jalla lafa baqatte ba'u eyyama. Geggefami Volcano kuni yoo ba'itti cabbi qabatte, yerro ta'en bodda kuni immo "form" (yokan fakki) akka garra yokan waan akka garra fakkattu umma.
Volcanon yerro guddo kan argaman bakka tectonic plateiin gargari itti ba'an yokan walitti dhufaan kessatti. Mid-oceanic ridgeiin akkuma Mid-Atlantic ridge fakkena gossa volcano kan yoo "tecnotic plate"iin gargara ba'an (divergent tectonic plate)iin kan umamu qaba. Pacific Ring of Fire immo fakkena gossa volcano walitti dhufu "tectonic plate" (convergent tecnotic plate)iin umamu qaba. Yoo kaneen oliitiin walitti ilallani Volcanon yerro bayye yoo "tectonic plate"iin wal-birra darban hin umamu. Kan malee volcanon kan itti umamu danda'u yerro crustiin lafa gargara ba'u (stretch) ta'u fi akkasumas yerro crustiin qallatu (kan "non-hotspot intraplate volcanism" jedhamu) kunis kan ta'u African Rift Valley, Rhine Graben kan Eifel volcano qabu kan Europe kessatti argamu, Wells Gray-Clearwater Volcanic Field fi Rio Grande Rift North Americat argamu dha.
Akkasumas Volcanon "mantle plume" (kan hotspots jedhamaniin) umamu danda'a, hotspotsiin immo kutta lafa danga plate irra faggatan jiran kan akka Hawaiian Islandsiit jalqabu danda'a. Kan nama gamachisu immo, hotspotiin bakka birra solar system kessatti kessattu planet fi batti cabbi dhakaa qaban kessatti ni argama.


text:
WASHINGTON,DC — Akka Oduu Bloombergiti hujiin ibsee biyytii ollaan tun waliin qabaattu, Fulbaana jalqabanii,horiin huji tanaa $Biliyoona 1.864ti.Horii kana keessaa haga guddaa Baankii Addunyaatii fi Baankii Misooma Afrikaatti liqeen kenna,kaan ammoo biyyuma lamaanti baafata.
Humnitii ibsee Itoophiyaa fi Keenyaan waliin hojjachuuf kophiitit jiran.Humnitii ibsee ta HEP, Hydro Electric Power jedhan kun KM 1,070 dheeratti. Itoophiyaa Walaaytaa Soodoo kahee haga Keenyaa magaalaa Suswa gaha. Suswaan tun Naayroobi irraa km 100 fagaatti.
Ibseen galtu tun akka daarketera kanaatti ganna 5n duubatti Itoophiyaatti manneen kuma dhibba hedduutti ibsee galchiti.Ganna 5n duubatti hujiin isii dhumatti.
Dhaabii biyya Faransaay tokkolleen hujii tanaa doolara miliyoona 118 kenna.
Keenyaan ammoo horii kennaniif irratti doolara miliyoona 88 dabalti Itoophiyaan ammoo doolara miliyona 32 baaftee ufiin dandeetti akka daarketera baankii Afrikaa damee Afrikaa obboo Gebreheelitti.
Gama kaaniin ammoo WORLD ECONOMIC FORUM, ykn ammoo mariin mala jrieenna ykn mala bulti addunyaa,kora isaa Afrikaa kibbaatti taahen Afrikaan ammallee guddinnaan addunyaa duubuma jirtii jedhee walii gale.
Akka dansaa guddachuuf qabeenna jiru waliin gahuu,mootummaa biyya guddisu qabaachuu, carraan namaan guddisan hedduun jiraachuu wayyaa jedhe.
Dhaabii World Economic Forum jedhan kun dhaaba dhuunfaatii akka addunyaan gama cufaanuu bifa dansaaqabaattu tolchuuf abbootii siyaasaa,abbooti daldalaa, jaarrolee biyyaa, dhaabbilee gara garaa dabalatee gannuma gannaan mala jireenna addunyaa irratti mari’atu.
Afrikaan Kibbaa biyya guddachaa dhuftee Afrikaa dhiisii addunyafuu fkn taatu jedhani kora qahee isiitti taahan.
Mee Qophii teenna MP3 tana irraa nuu caqasaa.


text:
Dhaabii Gargaarsa Aaddee Wubituu Abrhaamii fi abbaan warra isaanii Aarsii Nageelleetti mana barumsaa qofaa mitii koolleejjii fi hospitaalallee itti jiran.Koolleejjiin tana keessatti baratoota haga 200 tahan ka barumsaan jajjaboo tahanitti barata.
Hujiin aaddee Wubituu faan akka ummatii dhiba didiqqaa adoo wallaanchuu dandahanu nama fixu kana dhaabuu dandahaniin diqqeessuu.
Tana malee hujii tana hojjachuuf,lafa namaa kennuuf woma ummatii aafate waan taateef lafa argachuufillee guddoo hin rakkanne jedhan.
Marii marii teenna MP3 tana irraa caqasaa


text:
Too crowded to train: The dire state of medical schools in Ethiopia.
By M.H. Idriss, M.D. On a bright monday morning, I was breezing through my routine lecture for a group of medical students spending a few weeks of clinical training in the hospital I work in. As I began the last part of my lecture detailing the treatment of a very common disease I was teaching [...]
Ulmaa…
Ayyaana ji’a muddee muddee baati hagayyaa manqallaa gurrasaa sadiin quba naqnee bita mirgaan qabnee gulantaa dur turre deeffatuu barbaanne! Gulantaa jireenyaa kan cinaan okkoteen mijuu warra keenyaa booka habaabotee ayyaana biyya abbaaf buna qalaa biraan korma kee qalattu mo’aatta qaruutee! Qaroon qaroo naasaa barcuma kee biraan uleen dilboo jiraa dhadhatuu muudamaa baalli muka urgeessaa margi [...]
Keessa garaatti boonye!
Imimmaanin cobse ilmoo dhiiraa cabeef yaadaanan godaane lubbuu qaalii darbeef Meeqan maqaa dhaha kanan boo’ee iyyeef Dhiigakoo lammiikoo kennaa godhee biyyeef Maaliifan hin boo’u gamtokkeekoo citeef lammiisaa oolchuudhaaf isa biyyoo lixeef Waayila qabsookoo isa duutni fixeef Yoom jibbe jireenya mana ho’aa buluu Isa yaade dhabus lubbuusaatiin turuu Ho’aa nyaatee unachuu Daaïma horachuu Milkoomuun hin jiru [...]
Qaaloo lafa gumaa
Hidhaa fi ajeesamuunn Rooroo fi gidirfamuun Saamamuu fi baqachuun Alagaan tufatamuun Kaayoo keenya irraa Duubatti nuu hin deebisuu Haamilee nuu cabsee Mogoolees nuu laafisu Mirga keenyaaf jeecha Hin dhiifnuu falmachuu Ottoo duutti silaa Hamilee nuu cabsee Dur bar sana ture Kan falmachuu dhifne Bara minilikii Harkaaf haarma mure Ottoo abdi kuutanee Yeroo sana turee Akkaakilee [...]
Seer-Gumii
Kan Walaleesse: Eebba Coqorsaa Seerri kee hundaa olii duudhaa kee eeggadhu seer-jalatti bulii! Namni seeraa gadii seerriis gubbaan gumii irreen sin ukkaamsin humni sin buruuksin gubbaan gugadhuutii jalaan seera tumi…! Akka seera Makoo seera Makoo Bilii dubra wayyoomteetti dhiirti inbu’in tarii hadha mana’n qabnee qomotuu ijaaraa hirphee tumsa firri!! Seerri muummee seeraa inni ture kalee [...]
Rumicha…
Walaleessaan: Eebba Coqorsaa Kaachoon mirgaan tolaa dorgommiin fiigichaa bitaadhaan dhiibamaa dibaabarraa mulqee argaawiin rumichaa! Fiiganii arreeduu akka dirree biyyaa fiiganii dhaqqabuu daraboo hiriyyaa yoo qaban qabatan roobaafi adutti gaaddisa dibaabaa Ganzabaan hinbitan walabummaa dhiibbaa!! Gaaf manaa tolan faarri gaafa tole biyya ofiitii dhiisii biyya ormaatittuu argaa jirra kunoo Abaabonni yartuu ol-kaaftee alaabaa faranjiif yoo kaattu!
Suuta Siqaa…!!
Kan Walaleesse: Eebba Coqorsaa Bubbeen dhootuun booree…. Boolee lafa faayaa hafarsituun joollee joollee jarreen-bayaa bubbistus callistus foddaan dhugaan baduu balbalti haq-waaqaa galata maaf dhabdee awwaara ol-kaafti dharti lafee- raqaa! ……………………….. Dhugaan suuta siqaa!! ……………………….. Bibbessaa leenjisuun kormaa dhaltiin ingodhuu… Birbirsi hafuuraa qilleensa’n dalla’uu birbirsa hafuuraa kan ofii qileensaa kan qilleensi isaa akka laf-gammojjii akka hurf- [...]
Urgoo!!
Kan Walaleesse; Eebba Coqorsaa ……………………………. Barii birraa bonaa bona hoongee gannaa gombisaan uramee raammoon uree mana qaqaan onaa jigee gannaanis awwaaree bonaanis dhimmisaa dhimmuun mana diigee gidduu lamaan keessa malli jiruu dhibee malaan gurraa darbee daadarkaan jireenyaa du’aaf jiraa keenya walfaanuma sarde!! sardama nam-ofii nam-ofiin jiraannee niinnoo jiruu hirribaa hiree hinguuttamne guyyarraa fiffiigee akka allaattii [...]
Muslim Protests in Ethiopia and the Symbolism of Human Rights
By Professor Steven Thomas|Theory Teacher’s Blog Almost every week since 2011, American news corporations have reported on the non-violent grassroots democratic movements in Egypt and Tunisia and the violent, U.S.-supported movements in Syria and Libya — the so-called “Arab Spring.” However, almost never reported are the conditions for a viable democracy in Ethiopia, and even [...]
The Salat Man: A symbol of the discipline and determination of Ethiopian Muslim protesters
By Jilcha Hamid When Ethiopia’s Federal Police were called in to crack down on anticipated protests after the Eid prayer, witnesses reported horrific scenes of baton wielding police beating and chasing protesters, many of whom were hauled off to prison for taking part in the demonstration. As the crackdown continued throughout the day across the [...]


text:
To'annoofi hordoofiin manneen barnoota dhuunfaa irratti taasifamu qaba jedhameFinfinnee Guraandhala 01 2006(FBC) Daa'imman umurii isaani barachuuf gahee carraa barnootaa akka argatan gaarii tahee to'annoofi hordoofiin qulqulnaafi manneen barnoota dhuunfaa irratti taasifamu cimee itti fufu qaba jedhu Jiraatoonni Naannoo Oromiyaa magaalota garagaraa.
Namoonni Faanaa Biroodkaastiing Korporeetiif yaada kennan akka jedhanitti,manneen barnoota dhuunfaa tokko tokko keessatti barnootni sadarkaa jalqabaa keessatti kennamu kaarikulami biyyattiifi naannichaan al jedhan.
Kitaabni barnoota kaarikulami biyyattiin alaafi dandeettii sammuu barattootaan ol kennamuun isaa ammoo sammuu daa'imman ijaaruurraa dhiphisuu malaan sodaa maati baratootati.
Biroon barnoota Oromiyaa qaamoleen manneen barnoota dhuunfaa naannicha keessatti banuun tajaajila kenna jiran ulaagaafi qajeelfama heyyama itti fudhataniin ala barsiisan irratti tarkaanifiin ni fudhatamadha.
Daareektarri daayrooktireeti kominikaashini ministeera barnoota obboo Dassalanyi Saamu'eel gama isaanitiin, gochichi seera biyyatti darbuudha waan taheef xiyeeffannoo barbaada jedhu.Raggaasa Firoomsaatu gabaase.
#Hits:
Balballoomii Oduu
Hundeeffamni waggaa 24ffaa DHDUO har’a kabajamaa jira
Finfinnee Bitootessa 17 2006(FBC) Koreen jiddu galeessa dhaabbata Demookraatawa Ummata Oromoo(DHDUO) kabaja ayyaanichaa sababeeffachuudhaan kaleessa ...
Wal ga’iin mana maree ADWUI kallattii fuulduraa kaa’uun xummurame
Finfinnee Bitootessa 16 2006(FBC) Wal ga’iin idilee mana maree adda demokraatawa warraaqsa ummattoota Itiyoophiyaa(ADWUI) kallattiiwwan gara fuulduraa...
Koreen hojii raawwachiisaan ADWUI raawwii hojii baatii jahaa qorate
Finfinnee Bitootessa 07 2006(FBC) Koreen hojii raawwachiisaan Adda Demookraatawa Warraaqsa Ummattoota Itiyoophiyaa(ADWUI) raawwii hojii dhaabaafi Moot...


text:
Members Area
Recent Photos
Newest Members
Upcoming Events
Recent Videos
Google +1 Button
ODUU DURII OROMOOBEEKAN GULUMMAA IRRANAA
1. Abbaa manaa gowwaafi hadadha manaa gowwaa tokkotu jiru turan. Gaafa tokko lukkuu qalatanii hojjetanii erga xumuranii booda yommuu nyaatan waan ittiin ilkaan isaanii keessa baafatan migira guurracha barbaacha gara lafa baddaa deeman. Kana booda gara baddaa yommuu deeman, nama tokkotti gaara keessatti itti dhufanii akkas jedhaniin. Elaa namichuu! Manni kenya kunoo kan gaara jala sanaa lukkuu waxanneeti osoo hin nyaatiin waan ittiin ilkaan keessaa baafannu fudhachuu deemna waan ta’eef gara mana keenyaa sana deemtee nujalaa hin nyaatiin jedhanii namichatti himan. Namtichis isaaniin tole jedheenii erga bira darbee booda, gara mana jaraa deemee kan isaan qopheeffatan sana jalaa nyaatee qodaa keessaa nyaate banaa ishee gatee bahee deeme. Jarreen gowwaanis gaafa baddadhaa gadi migira isaanii guuranii galani, nyaata isaanii nyaachuuf haati manaan gadi fuudhuuf yommuu jettu, ittoonis biddeenis hin jiru. Garuu tisiisni qodaa isaanii keessaa nihuursa ture. Haati manaa gowwaa sanaa, namichuu ni argaa mitii “kun titiisa kanatu nyaata keenya nu jalaa fixee” kanaafuu kaanee haa fixnu yookaan haa haxoofnu” jetteen. Innis ka’ee ilmoo mooyyee fudhatee reebuu yommuu eegalu tisiisonni kaan gaaniirra, kaan immoo mi’oota manarra qubataniitu jiru. Namtichi gowwaanis ka’ee titiisota yeroo rukutuuf jedhu, meeshaalee manaa waliin reebee, meeshaalee manaa caccabsee gaafa fixu, dhumairrattis titiisni tokko haadha warraa namichaa adda ishee irra qubatee jennaan isheenis argitee sagalee osoo hin dhageessisin mallattodhaan namichatti tisisa adda ishee irraa yommuu itti agarsiistu namtichis suuta jedhee qaxxisee tisiisa adda haadha warraa isaarra qubatte sana yommuu rukuttu, haadha warraa isaa waliin adda ishee yommuu rukutu akkasittiin haadha warraa isaa dhahee ajjeesee jedhama.22. Qotee bulaa tokkotu lafa bal’aa qaba ture. Lafasaa kana irra fuduraafi muduraa adda addaa kan akka Maangoo, Paappayyaa, buqqeefi kan kana fakkaatan oomisha ture. Gaaf tokko hattoonni sadii oomisha namticha kanaa hatuuf ooyruusaa seenan. Inni tokko Paappayyaa, inni lammaffaa Buqqee, inni sadaffaa immoo Maangoo hatan. Utuu isaan fudhatanii ooyruu keessaa ba’aa jiranuu abbaan ooyirichaa isaanitti dhufe.Kana booda isaan qabatee gara waajjira Poolisiitti qajeele. Gidduutti utuu isaan fuudhee deemaa jiruu, “Ani isinitti murteessuu wayyamoo hidhamuu isinii wayya?” Jedhee isaan gaafate. Hattoonni sadanuu afaan tokkoon “Atumti nutti murteessi” jedhaniin. Innis, “Amma hundumti keessan isa baattanii jirtan kana liqimsaa” jedhee isaan ajaje. Yeroo kana inni Maangoo baatee jiru boo’uu jalqabe. Namtichis yeroo kana argu, “Maaliif boossa?” jedhee isa gaafate. Hattichis, “Annillee akkan ta’ettis ta’u nan liqimsa isaan Buqqeefi Paappayyaa baatan kanaafan boo’e”3. Harreen waraabessaan waliin firummaa akka hin qabne otoo beektuu mucaan waraabuu du'uu dhageenyaan ilmoon akkuma ofiitii, du'a gayii geenyu malee jechuudhaan ijoollee ishii dhiphisuun otoo itti himanuu dirqisiiftee gara du'a gayiitti naxalaa kuula ol-dachaasatanii qajeelan. Ijoolleen harree tarkaanfii haadha isaaniitti aaran kun karaatti akkam gochuun isaan irra akka jiru yaadaa dhaqan. Akka waraabessi garaa isaanii hin lafne beekkatanii tooftaa ittiin waraabessicha harkaas bayan haadha isaaniis gammachiisan soqaa achi gayan.Akkuma kara seenaniinis hoomaa waraabessaa du'a gahii taa'u yeroo argan gurra isaanii qaruun dhaabanii haadha isaanii hordofuun mana naanna'anii booyuutti ka'an.Gama sanaa yuustuu3Gamana fakkaata sagaleen keessaniiDiiminuma nyaattuuAdiidhuma kana udaan keessaniiIsinuu hin hamatuuMaaltu nyaate mucaa keessanii?...jedhanii dallaa naanna'anii yeroo isaan kutan, haati Harree garuu waa otoo hin kenniin akkamittan deema jettee deebitee teessee yaaduutti kaate. Sabbatatti waa gudunffattee hin dhufne; sabbtumaa hin qabdu. Haa ta'u iyyuu malee teessee iti yaaddee eegeedhamoo hidhii kenuu akka wayyu yoo mari'achuuf of-cinaa laaltu ijoolleen ishii hin jiran. Hidhiin kennee deema'' jettee. Warrakoo jabaadhaa abbaan mucaa as-bayii hidhii kiyya gara olii suuta jedhii kutadhu" ittiin jette.Waraabessis kana gammadee, hidhii harree gamaddalatee, yeroo ishiin baatee qajeeltu, haadhoo harree mee as garagali jedhaniin.Yeroo kana ilkaan ishii irra keessaa qullaadha; waan kofaltu fakkaatti.Waroonis, ilmoodhuma hundaatu du'aa, kan ilmoo keenyaa maaf kolfa ta'ee? jechuun itti dirrisee garaa ishii jigse.Tolli akkasitti ishiidhaaf deebi'e.-------------------------------------------------------------------------------------
Marii Hantuutotaa
Dur dur jedhan adurreen hantuuta lafaa irraa fixuun gamsiiste. Sana booda hantuutonni akkuma boolla keesaa bayanii qilleensa itti fudhatan dhaban. Sana booda hantuutonni dhimma dhumiinsa isaanii kana mala dhayuudhaaf yaa'ii wal waaman. Yaa'icha irratti hantuutni kamuu fala ta'a kan jedhu yaada mataa isaa akka kennu gaafataman. Sana booda jarjaraan jaarsa hantuutaa tokko harka baasuun "ani mala argadhee" jedhe. Warri kaan mala isaa kana dhagayuuf hawwiidhaan eegan. Hantuutichi jaarsi ka'ee malli akkana jedhe "Adala/goofadana/adurree daggalaa luuxee nu fixu kana fagotti akka dheessinee jalaa baanuufii bilbila hojjennee morma isaatti hidhuu qabnaa" jedhee yaada isaa dhiyeesse. Sana booda abshaalli/qaroon hantuutaa oli ka'ee yaadni keellee gaarii dha, gootni dhaqee bilbila kana morma adalaa/goofadanaa/adurree daggalaatti nuuf hidhu eenyu?' jedhee gaafate.
Ergaa, yaadni hundi fala hin ta'u!


text:
Archive for February, 2012
February 29, 2012 at 9:44 pm · Gadaa.com
The following petition is organized by the Oromo Action Group to kindly request Mr. Jens Stoltenberg, Prime Minister of Norway, not to implement forced repatriation on Oromo nationals from Norway. To sign the petition, please click here.
February 28, 2012 at 10:24 pm · Gadaa.com
By Mohammed Ademo
Ranked the third saddest place in the world after Zimbabwe and Central Africa Republic, by Forbes magazine, Ethiopia faces many serious challenges in alleviating poverty, access to education, and delivery of health care.
February 27, 2012 at 8:48 pm · Gadaa.com
"History repeats itself, but how many times should it repeat itself before the Oromo is able to defend itself?" - Obbo Ibsaa Guutama (2007)
Some, especially the youth, might consider what have been transpiring over the last two months in the Oromian vs. Abyssinian nationalist camps as new developments, but the developments are nothing, but history repeating itself. As Nelson Mandela once said, "I am not truly free if I am taking away someone else's freedom, just as surely as I am not free when my freedom is taken from me. The oppressed and the oppressor alike are robbed of their ...
February 27, 2012 at 12:19 am · Gadaa.com
The following article was authored in 1993 by Dereje Alemayehu; many of the points discussed in the article are as relevant today as they were in 1993. The article was sent to us by an independent contributor.
- Click here to read the article (pdf file)
February 26, 2012 at 11:18 pm · Gadaa.com
The following is a report from the Oromia Support Group (OSG) about the situation of Oromo refugees in Somaliland.
- Click here to read the report (pdf file)
February 26, 2012 at 7:25 pm · Gadaa.com
Abdii Boruutiin*
Amajjii 1, Guyyaa Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) akkasumas Ebla 15, Guyyaa Gootota Oromoo jennee yoo yaadannu fi kabjinu, walitti dhufnee kan itti waliin haasofnu; dhiichisaa fi ragadaan kan waliin ittiin bashanannu; yoo guyyaaleen kun dabran waayee kana kan hirraanfannu ta’anii hafuu hin qaban. Guyyaalee seena-qabeessi kun, kan qabsaa’ota wareegaman ittiin yaadannu qofaas otuu hin taane, kaayyoo goototni keenya wareegamaniif galii hawwamutti geessuuf, guyyaalee Sabboontonni Oromoo waadaa kana haaromsanii; gumaa gootota keenyaa baasuuf qabsoo kanaaf of qoheessan; wareegama barbaachisu kaffaluuf murteeffatan; jechoota qofaan otuu hin taane kana hojii dhaan agarsiisuuf qophii ta’an, ta’uu qabu.
February 24, 2012 at 1:44 pm · Gadaa.com
Diddaan Qeerroo fi qaamonni hawaasaa Oromoo biroon Oromiyaa keessatti eegalan diina irratti yaaddoo guddaa akka uumee jiru hubatamaa jira. Akkaataan itti warraaqsi diddaa kun deemaa jiru kan salphaatti hin saaxilamne tahuu tu mootummaa Wayyaanee waan qabuu fi gadhiisu wallaalchisaa jira. Baadiyyaalee keessatti ummanni sirna hamaa kana of irraa kaasuuf jecha dinagdee sirnichaa fi shariikota isaa irratti tarkaanfii fudhachuu jalqabeera. Magaalaalee keessatti ammoo barattoonni, barsiisonnii fi hojjetoonni diddaa karaa nagaadhaan jalqaban babal’isaa jiraachuun beekamaa dha. Warraaqsi diddaa kun magaalaalee fi baadiyyaalee hunda waliin gahaa deemaa akka jiru kan hubate sirni Wayyaanee tarkaanfii hammeenyaatiin warraaqsa kana dhaamsuuf sosso’aa jira.
February 24, 2012 at 1:30 pm · Gadaa.com
News, special program on Irreechaa and music ...
February 23, 2012 at 11:08 pm · Gadaa.com
Duraan dursee, nagaan koo kan Oromummaa golee jirtan maraatti isin haa qaqqabduun jedha. Harree osoo ba'aa baatee dheeduu malee, akka hidhii xuuxaa, imimmaan keessan haxaawwachaa, guyyaa kolonitti goolaba gochuuf, gidiraa diinaatiin hiraartan, yaadnii fi qalbiin koo isiin waliin rarra'aa jiraachuu akka naaf beektan dhaammadha. Nagaaf waaraan, biyya kenyaaf saba keenya keessatti erga dhibee akkuma tokko tokkoon keenya beeknu baroota hedduu jaarraatti lakkaa'amu dabarsuun waan haaraa nuuf hin tahu. Wadaroo diinaatiin sakaalamne, waaroo gabrumman haguugamne, biyya abbaa keenya irratti alagaa saba bicuun to'atamne jirenya gaaffi jala jirtu jiraachaa akka jirru waan wal nuu gaafachisuu miti. Egaa guyyaa sirma gita bittuu Habashaatiin ...
February 23, 2012 at 4:49 pm · Gadaa.com
Taammanaa Bitimaa irraa*
Kutaa isa lammaffaa irratti kan isiniif dhiyaate san, akka qalbeeffatan abdachuun, mee kunoo kutaa sadaffaa itti-fufeetan jira.


text:
January 25, 2014 at 11:58 am · Gadaa.com
Malkaa Caffee Irraa*
Wal Ijibbaannee Beenaa!
Dabartan Sanuu Feenaa,
Yoo Kuftan Xurii Seenaa!
--------------------------------
“የወያነ (TPLF) ባለስልጣኖችን በፍርድቤት እጋፈጣቸዋለሁ”
“Aangawoota Wayyaanee (TPLF) Wajjin Mana Murtii Duratti Wal Ilaalla!”
- Leenco Lata
Kana kan dubbatan Obbo Leenco Lata (I/A HD-ABO) kan yeroosii, oggaa dhaqanii Dirre Xayyaaraa Booleetti bu’an tahuun media Wayyaanee irraa yeroo sanatti waan dhagahamee dha.
--------------------------------
“ኢትዮጵያ ዉስጥ እኮ ፍትሕ የለም። ኣቶ ሌንጮ የተሳሳቱትም እዚያ ላይ ነዉ”
“Itoophiyaa keessa haqni hin jiruum! Obbo Leencon sana irrattitu dogoggoran.”
- Galaasaa Dilboo
--------------------------------
Yeroo Obbo Ibsaa Guutamaa Walgahii “Confirensii Araaraa” jechuudhaan yaalameef deemanii Wayyaaneen qabdee hiinaan, Obbo Leenco Lata ammoo “Obbo Ibsaa Guutamaa gadi dhiisisuufani.” jedhanii deeman, Raadiyoo Sagalee Ameriikaa sagantaa Amaarinyaa irratti jecha armaan ...
January 11, 2014 at 11:16 pm · Gadaa.com
Ogeeyyii wal’aansaa fi Ayyaantuus gaafadhee,
Dhukkuba koo fayyuuf baay’een tattaafadhe.
Hanlkan na hin raffisu kaasee na teessisaa,
Hoomaa “Namaa” keessaa Nama na feesisa.
Foolii Namaan dhabe, Maaloo Foolii Namaa!
Kanaaf na dhukkubaa, galgalaa fi ganamaa.
Dunquqquu kophxummaa keessaa wiwirriiqee,
Foolii Namaa suufuuf, “Nama”tti achi siiqee,
Namni na mil’atu tokko illee ni dhabamee,
Hundumtuu ko’eessa waa lamaan qabamee.
Kaan galda’ee koflaa, qas! qas! qas! qas! jedhaa,
Kaan dallansuun bokokeetu nama abootuu fedha.
Warra kofluu wajjin anis kofluuf yaalee,
Sababaa koflichaa fi madda isaas wallaale.
Warra kaanii wajjin dallanuus barbaadee,
Naman itti dallanus arguun dhabe gaadee.
Maal gammadeen koflas eenyuttan dallanas?
Dhaabbiittan fajaje ilaalaa kanas sanas. (2)
Kofluus tahe dallanuu lachuu isaa dadhabee,
Fooliin hawwee dhufeef fuunfachuun jalqabe.
Fuunfadhee, fuunfadhee mukaa-baala hin ...
January 6, 2014 at 11:08 am · Gadaa.com
Ofumaan caraanee, laagaan na tarsa’aa?
Rafaa jiran jarroo, eenyutu na dhagaya?
Orma akkamii ti isaan, guyyaa saafaa rafuu?
Magan! Sitti Magan ! Waaqayyo Siif Safuu!
Ofii wanti hirribaa? Akka hin taane ‘Coma’!
Osoo ani Waaqa tahee, achumaanin qooma.
Malkaa Caffee
Malkaacaffee@gmail.com
December 30, 2013 at 11:04 am · Gadaa.com
Horii dha moo ‘Digimtii’dha, Baddallee maaltu dhamaasee?
Maaliif Bulguu nutti faarsuu? Kan hortee keenya gabaabse.
Yaa Baddallee warra Biiraa, maallaqa moo nama feetuu?
Warra gumaaf wal barbaadnu, maal dhabdanii jala ceetu?
Minilik diina gumaa ti, Bulguu Bulgaatti isa beeknaa,
Yoo isa faarsuun akka taate, abbaa toltuuf numa eegna !
Maallaqni nama maraachaaf Baddalleen maallaqa reebaa,
Wallaallis diina gurraachaa, Teediin waan hin beekne xeebaa.
Aannolee madaan hin qoorree, Calanqoos lafeetu addaataa,
Wal tuttuquu hin dhiisnu taanaan, haalli isaa badaa fakkaata.
Si gorsinaan hin dhageessuu, Teedii gunfuree ilma Kaasaa,
Mee bakka geessu si ilaallaa, burraaqi kaa maal abbaa isaa?
Nutis aariin quba of nyaannaa, atis sirbii lafa dhiitii,
Teedii akaakayyuu Garmaamaa, of wallaaluun nama miitii.
Nutis ...
December 20, 2013 at 10:05 am · Gadaa.com
Goota Guutuu Namaa, Mandeellaa faarfannaa,
Eenyummaa isaa himnaa, gocha isaa yaadannaa,
Du’a isaa ittiin ibsuuf jecha quubsaan dhabee,
Nam tokkootu du’e moo Siidaa Araaraatu cabe?
Ofittummaa balfee namummaadhaaf dhiigee,
Humna Araaraatiin dallaya haaloo diigee,
Ol’aantummaa adii fi kan gurraachaas didee,
Nama namummaadhaan naalchee walitti fide.
Bilisummaa Ummataaf waada seene eegee,
Qananii jireenyaa Qabsoodhaaf wareegee,
Warraaqxummaa dhugaa hojiin agarsiisee,
Shanyi-balfattummaa hundeen dhabamsiise.
Man’ee jibbaa fi sodaa jaalalaan buqqisee,
Wal amantii cimsee wal shakkii huqqisee,
Iccitii gamnummaa akkanaan mul’isee,
Kanatu Mandeellaa Surraa isaa guddise.
Mandeellaan fakkeenya, fakkeenya Namummaa,
Mandeellaan qoricha, qoricha gaburummaa,
Mandeellaan dungoo dha, dungoo bilisummaa,
Isatu dhugaan guuta ulaagaa Namummaa.
Maal goona egaa silaa duuti dawaa hin qabuu,
Nama guddaaf jedhee seerri uumaa hin dabuu,
Osoo nu mararuu nagaa itti dhaammannaa,
Dhalootaa-dhalootatti seenaadhaan ...
November 7, 2013 at 11:27 am · Gadaa.com
Malkaa Caffee irraa* | Sadaasa 2013
Fincila roorroon dhalchu, fincila aadaa gootaa,
Ittisaa roorroo alagaa, tiksaa mirga dhalootaa.
Ni fincilla gurmoofnee, ni didanna gabrummaa,
Cunqursaa dhabamsiisnee, gonfachuuf bilisummaa.
Itti hin lakkifnu diina, saamichaan nu quncisuu,
Lafa keenya gurguree, abbaa biyyaa buqqisuu.
Addunyaattis ni himna, deebisnee deddeebisnee,
Daba diinaa saaxiluuf, dhugaa keenya beeksisnee.
Ijaaramnee falmannee, jilbeenfachiisna diina,
Diddaa keenya cimsinee, sirna gabrummaa diigna.
Daandii dhugaa irra jirraa, bilisummaa gaafannee,
Alagaa jala hin bullu, haqa keenya haalamnee.
Addunyaa dharti mootee, dhugaan yeroof qallattus,
Gaaffiin haqaa dhiibamtee, abbaa humnaaf bal’attus,
Abdii kutnee mohamnee, gabrummaaf hin hoggollu,
Bakka jirruu murannee, mirga keenyaaf haa lollu.
Rakkoo qabsoo obsinee, roorroo alagaa faccisnaa,
Ulfinaa fi bilisummaa ilmaan keenya dhaalchisna.
Mirga keenyaaf finciluun sirrii tahuu hin shakkinuu,
Mootummaa ...
September 15, 2013 at 8:00 am · Gadaa.com
Malkaa Caffee irraa*
Gufuu Maaf Komatu?
Buqqisanii maqsuuf harka osoo qabanii,
Arganii irraa maquuf ija osoo qabanii,
Gufuu maaf komatu ofumaaf dhiitanii?
Rakkina miilla ofii qorachuu dhiisanii.
Takkaa ishuma maqsuu, yookaa irrumaa maquu,
Gufuu karaa keessaa maal komee ishee dhaqu ?
* Malkaa Caffee: Malkaacaffee@gmail.com
August 30, 2013 at 5:03 pm · Gadaa.com
Malkaa Caffee irraa*
Dubbadhu Qaallittii abaaramtuu lafaa,
Yoo dubbachuu baatte xuuriin isaa sitti hafaa.
Ajjeechaa Tasfaahuun akkaataa du’a isaa,
Si malee eenyu arge jalqabaa-dhuma isaa?
Dubbadhu Qaallittii, Oromoon si hin dhiisuu,
Maal jedhe Tasfaahuun yammuu kophaa ciisu?
Hulaa dhiphoo takkatti kophaa isaa darbamee,
Mirga dhala namummaa homayyuu sarbamee,
Yammuu kophaa ciisee dukkana daaw’atu,
Kan aarii fi xiiqiin gubee isa qaammatu.
Qonyonyaa madaa isaa yammuu qaqqabatu,
Laalaan isaa maraachee yammuu gangalatu.
Yammuu beelli hubee mar’umaan wal rige,
Yammuu aariin gubee hadhooftuu diddige?
Bishaan dhorkatanii laagaan jiidha dhabee,
Arrabni isaa gogee dubbachuu dadhabee,
Yammuu obsa fixee waaqaa-lafatti aare,
Dubbadhu hin dhoksinii si moo nu abaare?
Dubbadhu Qaallittii ol kaasii sagalee,
Daba sana eenyu arge Waaqayyoo fi si malee? (2)
Dubbadhu Qaallittii dhugaanuu ...
June 9, 2013 at 3:31 am · Gadaa.com
Malkaa Caffee Irraa*
Gabrummaa fi cunqursaa dabalatee rakkinaa fi gidiraa dhala namaa irra gahaa turee fi jiru hundaaf sababootaa fi maddeen gurguddoo tahan keessaa tokko ofittummaa dhala namaa kan daangaa hin qabnee dha. Osoo ofittummaa dhala namaa isa daangaa hin qabne kana dhabamsiisuun danda’amee, addunyaan dhala namaa hundumaaf iddoo jireenya jannataa fi qananii tahuu ni dandeessi. Waa’een kanaa hedduu bal’aa fi gadi fagoo, kan kitaabban hedduun irraa barreeffamuu danda’an waan taheef, isa hanganumatti dhaabee gara yaada ijoo barreeffama kiyyaatti dabruun filadha.
April 26, 2013 at 11:46 pm · Gadaa.com
Malkaa Caffee Irraa* | Ebla 23, 2013


text:
Golfeen (kaansarri) maali?
Golfeen (kaansarri) dhukuba nama heeddu roraasu (miidhu). Waayee golfee dhagayuu namni hedduun hin sodaata. Sodaan kuni yeroo tokko tokko waayee golfee dhagayanii gocha golfee irraa isaan dhoowwu godhuuf ummata abdii murachiisa. Waayee golfee (kaansara) baruuni, sodaa kansaraa laaffisa.
Kansarri tuuta (group) dhukkuboota baay'ee ti. Kaansarri hiddi nafaa (seelin) karaa qajeelaa hin tayiniin yoo dalage dhufa. Nafni namaa seelota (hiddoota) bilionan lakkaayamu irraa dalagame. Hiddoota kana irraa nafni hundi tolfamee, warra akka corootaa (skins), lafoota (bones), onne, sonboota (lungs) fi humnoota biraa. Gudinna nafaa gargaaru fi cinaa nafaa qurcuuf, hiddoonni kuni uf midhaaysan ykn ni horan.
Wayta karaa tartiiba qajeelatiin malee hiddi uf midhaaysaa (qodhomaa) jiru, nu kanaan xanachaa (tumor) jennee yaamna. Xannachii kaansara malee (benign) ykn kansara wajjin (malignant) tahuu ni mala. Xannachii (tumor) kaansaraan malee banaan (benign) jedhama. Xanachii (tumor) kaansaraan wajji kuni malignant jedhama. Xanachii (benign) bal'atte gar malee gudatuu dandaya, garuu inni gara cinaa nafichaa hin faca'u . guddinni kunnis rakkoo fiduu hin dandaya. Karaa cufuu (blockage), bifa tolaa hin tahin namaa keennun hin mala. Garuu yeroo bay'ee hin murama, deebi'ee hin guddatu.
Xannachi (tumor) malignant jedhamu kaansaraan wajiini. Xannachi cinoota nafichaa itti dhihoo jiran seenee qabata. Inni gara cinoota nafichaa babal'atee xannacha haarayas umuu dandaya. Kunis metastasis jedhama. Xannacha malignaanti (malignant tumor) keessa hiddoonni (seelonni) gudataa jiran toohannoo ol tahu (ofiin bulu). Yeroo gariini, bakka xannachi (tumor) qaliinssan baafame, dhukubichii guddachuu itti fufuun mala, bikka inni jalqabeen. Yoo golfeen kun faca'ee jiraatee naannoo biroottillee gudachuu dandaya.
Maaltu golfee/kaansara fida?
Golfeen akka itti jalqabu, yoo jijiiramni seelota (hiddoota) guddina tooyatan keessatti aragamee dha. Jijjiiramni kun madaan dhufuun mala, madaa akka dhukkuba Hapitaytas B, ykn aara sijaaraa itti uf kenuun. Saayntistonni akka itti walii galan itti, yeroo dheeradhaaf namoonnii waan kaansara nama qabsiisu, carcinogens waan jedhamutti yoo of kennan kaansarri garii nama qabuu dandaya. Kaarsanojins hiddoonni (seelonni) karaa qajeelaa hin tahin akka gudattan godhu. Fakkin gaarin kaarsinoojin (carcinogens) kemikaala raammoo midhaan nyaattuti afuufamuu, summi (toxin) keemikaalaa, billiqa fi, sijaaraa irraa dhufa. Akasuma, sijaaraa hedduu aarsun kaansara sonbaa, ka kokkee ykn ka affuuffa sitti fiduu mala. Kaansaroota gariif, ka akka macaroo, xarangalla (prostate), harmaa ykn surrii wanni fidu hin beekamu .Akkasuma namoonni kuun dhukuba kaansara kana fakkaatu maalif namoota kuun irraa adda bayanii akka argatan hin beeeynu.
Hepatitis (dhukkuba tiruu) wal'aanun, aduun gubamuu dhabuun, ykn sijaaraa dhiisun, hiree kaansara argachuu xiqqeessa. Yeroon kaansara (golfee) laalun (waytta kaansarri xiqqaa fi osoo gar nafa biraa hin bal'atin) kaansara wal'aanuf karaa bana. Kaansaraan du'uu irraa nama oolcha.
Gariin dhukkubaa (madaa) ka kaansara namatti fidan yoo namoonni dhukkuba qaban waltuqan nama irraa namatti darba. Hatayuu malee kaansarri ufiin hin darbu. Nama kaansara qabu bira jiraachun kaansara hin argattu. Gariin gosa kaansaraa, ka akka kaansara harmaa ykn macaroo (colon) (warra) irraa darba. Yoo tokkoon fira keetii kaansara harmaa ykn kaansara macaroo qabaate hireen ati kaansara akkanaa argachuu gudaa dha. Kaansara fiixaa (warra) kee keesattii beekamaa kanaaf yeroon yoo uf laalte uf hin gargaarta.
Alaaman kansaraa waan asii gadii kana uf keessaa qaba
- Sababa malee furdinni namaa gadi bu'uu
- Qufaa TB hin taane, garuu ka hin dhaabanne qufa'uu
- Dhiiga qufa'uu, dhiiga haqqisuu, ykn dhiiga udaanuu
- Dhiiga muxxeen (beeqen) yaa'u ka dhiiga baati irra dubartitti dhufu kan hin tahin
- Waan hin beekamneen coraan (gogaan) jijiramuu
- Madaa coraa ka hin fayyinne
- Sababaa tokkoon malee dadhabbiin namatti dhagahamuu
- Dhiita sababa malee dhufu
- Dhukkuba himuun hin dandayamne namatti dhagahamuu
Akeekkchiisa kana qabaachun kaansara qabaachuu miti. Mallattowwan kuni waan biraa tayuun ni mala. Yoo tokko ykn tokkoo ol mallattoo kana qabaatte, waan isaa beekuf doktora kee ilaali.
Dhukkuboota irraa uf eeguu fi Kaansara wal'aanuu - Fayyaa eeguf waa godhuu
Dhukkuba dhoogudhaan (ittisuudhan) fayyaa eegun akkaan barbaachisa dha. Yoo fayyaa qabaachuu barbaadde, nyaata qajeelaa nyaachun, spoorti godhun fi nafa kee ilaalun barbaachisaa dha. Mallatto kaansaraa ykn rakkina fayyaa yoo uf irratti agarte, dooktora ilaalun barbbaachisaa dha. Otuu ati uf irrati waa hin argin, doktorri kee kaansara akka ilaalamtu gorsuun ni mala. Yeroo sana kaansara fayyisuun salphaa dha. Dooktorri kee ilaale akka ati dhukubicha hin qabaanne mirkaneessun ni mala. Garuu yeroodhan dhukubicha arguun hiree wal'aanamuu fi fayyuu wayyeessa.
Kaansara adda addaa hedduutu jira. Kaansarri tokko tokko wal'aanuf salphaa dha. Wal'aansi kaansaraa wayyaahaa (fooyahaa) dhufee jira. Akkaatan wal'aansa durii dhibaa fi dhukubsatichaaf baay'ee rakkisaa ture. Kaansara wal'aanu teknologiin amma wayyeesse. Kansarri yeroon yoo barbaadame doktorri wal'aanssa haaraa kana dhimma itti baya. Kanaafuu rakkoon hin xiqaata; dhukubsataafis hin laafa. Kaansarri yeroon yoo barbaadame doktorri hiree gaarii milkii gaarin kaansara fayyisa. Kaansara qabda jechuun hin duuta jechuu miti. Yookin akka kaansaraan duutu fedhii Waaqayyoo (Rabbi) jechuu miti. Namoonni kaansara qaban yeroo baay'ee ni fayyu. Yoo kaansara qabaatte, abdii hin kutatin. Wal'aansa argachuun baay'ee barbaachisaa dha. Kaansarri harka caalan isaa feyyuu danda'a.
Waayee odeeffanno kanaa yoo gaafii qabaatte, ykn yoo waayee kaansara fi yeroon uf laaluu irra caalaa baruu barbaadde, doktora kee qunnami. Yoo golfee qabaachuu kee ka shakkitu taate, baallama dooktora kee wajjin qabadhu.
Qajeelfama Aadaa Golfee ykn kaansara Ameerikaa (The American Cancer Society) irra fuudhame: WHAT YOU KNOW ABOUT CANCER barreeffama jedhu jalatti, Harborview Medical Center, AANCART fi House Calls Programs kanaan qophaaye. Hiikan ka godhame sagantaa informeeshina fayyaa dhimma bayuuni, horii ykn maalaqqa ka gumaache` National Library of Medicine.


text:
Qeerroo: “Injifannoo Irratti Injifannoo ni Mirkaneessina” Jedhu Dargaggoonni Oromoo!!
Injifannoo irraatti Injifannoo diina irratti goonfataa kan jiran Qeerroon Oromoo diddaa isaanii itti fufuuf jecha alaabaa Oromoo (ABO) magaalota Oromiyaa keessatti fannisuun itti fufee jira.
Diinni gaaffii mirga ummata Oromoo dhaamsuuf jecha dargaggoota Oromoo fi ummata Oromoo hidhuu ajjeessuu fi biyyaa arihuun furmaata jedheen gochaa kanaan yoo itti fufe iyyuu haalli Wayyaaneen ummata keenya irratti raawwatu garuu daran waan nu kakaasuuf jecha caasaa mootummaa Wayyaanee akka qiinqanii keessa gallee nyaannee jigsuun keenya mirkana jedhu dargaggoonni Oromoo.
Video-n armaa gadii kun Gurraandhala 27,2012 alaabaan ABO magaalaa itti balali’aa oolte yommuu tahu,suuraalee magaalota biros ni dhiheessina.
Title: Qeerroo: Alaabaan ABO Magaalota Oromiyaa Keessa Balali’e
Duration: 00:00
Category: Advocacy/Activism, News, Nonviolent Struggle, Youth Movement
Added on: Guraandhala/February 28th, 2012


text:
FILANNOO 2015 DURA ABO LAAMSHEESSUU!
FINIINEE FINFINNEE (1991)
GULLALLEETI
Sochii siyaasaa keessatti odeeffannoon bakka ol aanaa qaba. odeeffannon guddaadha , xiqqaadha hin jedhamu. Warri muuxannoo ga’aa qaban akkas jedhu.”ODEEFFANNOON HIN TUFFATAMU, HIN JAJAMU” jedhu.diina mo’achuuf tarkaanfiin jalqabaa odeeffannoo argachuu fi haala odeeffannoo irratti hundaa’uun irratti hojjachuudha. Kana dhalli Oromoo hundi bakka jiru maratti waan of eeggachuu fi shira diinaa kana fashalsee irra aanuuf irratti hojjachuu qaba. Yoo siyaasa keessa hin jirru ta’e illee , waan sabummaa keenya irratti hojjatamu odoo ijaan arganii BIRA taruun yakka. Rakkoo yertuu nu keessa jirruuf jennee, ykn wal dhabbii sadarkaa dhunfaatti wal irraa qabnuuf jennee, Qabsoo obboleyyan keenya itti dhumaa jiranii fi hiraaraa jiran yennaa miidhamu ilaaluun wallaalummaadha. Odeeffannoo walii laachuun lubbu walii oolchuu ta’uu habadhaatii bakka jirtanitti diina mana keenya seenee nu diiguu fi qabsoo keenya kolaasuuf yaalu irraa ofis , ummata keessanis, dhaaba keessanis tiksaa.
Haalli biyya keessa jiru haalaan yaaddeessaadha.Seenaa Qabsoo Ummata Oromoo keessatti waa hedduu argineerra. Haalli sirna wayyaanee dadhabee, ofiin kufutti wayita dhihaatu, dhaabbilee mormitootaa hedduun keessa isaanitti rakkoo ulfaataatu dhalata. Yeroo dhaabbileen kun rakkoo keessa isaaniin tarkaanfachuu dadhaban, wayyaaneen deebitee lubbu horatti. Seenaa kana yeroo hedduu taajjabneerra. Wayyaaneen har’a dhaabbilee mormitootaa addatti ABO irratti shirri gaggeessitu daangaa hin qabu. Angoo isheef kan sodaattu fi irriiba itti dhabduus sochii qabsoo Ummata Oromoo ABOn hogganamuudha. Kana laamsheessuuf waggoota Angoo irra jirtu kana hundaa ifaajjaa jirti. Wayyaaneen har’a ABO dhabamsiisuu akka hin dandeenye akka gaaritti hubattee jirti. Maallaqi ABO dhabamsiisuuf ba’e Biyya tokko ijaara ture yoo jenne dhugaa irraa fagaachuu miti. Bajati ramadamu kun , Dingadee Biyyaa laaffisuu isaatiin, Maqaa Gooleessummaa jedhuun Addunyaatti hidhatanii itti duuluun har’a daran jabaate itti fufee jira.
Shiroonni wayyaanee ABO irratti gaggeeffaman lakkoofsa hin qaban. Garuu tokko tokkon adda baafamee yk tarrifamee, irratti hojjatamaa jiraachuu akka dansaatti beekna.barruun Biyya keessaa ba’ee warra alaan isini dhaqabe kun, ta’innaa yk ta’u malaa miti . haqadha. nuuti SHIRA wayyaanee akka xaafii ijaa heddummaate kana dandamatee, har’allee wayyaaneef yaaddoo guddaa kana ta’e ABO guddoo dinqisiifanna. Kana jechuun miidhaan irra hin geenye jechuu keenyaa miti. Of eeggachuu dhabuu irraa balaan irra hin geenye jechaas hin jirru.. Garuu har’allee of qulfulleessaa jiraachuu isaa wayita dhageenyu itti gammanna. Qabsoon Adeemsa malee murtee guyyaa tokko miti jennee waan amannuf..yeroo Baayyee dhaabni kun jabaataa wayita dhufu waa tokkotu keessatti dhalata. Kun ammo, shira diinaa dhaabicha keessatti karaa namoota dadhaboo seenu irraa akka ta’e ifaadha.
Shirri diinaa kun wayyaanee qofaan kan qideeffame miti. Humnoonni alaas keessa jiru. kanneen maallaqaan bitamanii ogummaa isaaniin fayyadamanii maal gochuu akka qaban kan wayyaanee gorsan lakkoofsa hin qaban. Ogeessa alaa karoora isaaniif baasuuf hanga doolaara kuma 50 faa’aa baasaa jiran. Dallaaloota siyaasaaf hanga Dolaara Miliyoonaa ga’u Afaan kaa’u. Fudhatama dhabsiisuuf hanga Dolaara miliyoon 100tti gargaarsa irraa achi dabarsuuf. Waan isaa yeroo biro itti deebinaa garuu daangaa hin qabu. Maallaqi ammi sun ba’ee ABOn Ummata keessa jira. Isaan ABO alaa barbaadan. ABO eenyullee dhabamsiisuu hin dandeenye ONNEE UMMATA OROMOO KEESSA JIRA. ABOn waan onnee Ummata keessa jiru akkamiin dhabamsiisu danda’u ? kun akka hin taanees wayyaaneen har’a adda baafattee jirti. Adda baafachuun isaanii bubbuleera . kanaaf akka falaatti kan fudhatan ABO isaan akka barbaadan oofan ummachuudha. Kanas yaalanii hin taaneef. Salphoon nama keenyaa shira kanaan kukkufee Biyya keessatti harka kennateera. Wayyaaneen gama kanaan hololaaf itti fayyadamu yaalteetti. Garuu Ummatichi inuma dide. ABO biraa uumuun ammallee hin dhaabbatiin jira. ABO keessatti rakkoo dhalchuuf ykn dadhabsuuf shiroonni duraan turan ammallee itti fufu dhageenya.
Wayyaaneen bajata addaa ramduun, wabsoo Biyya keessaa fi alaa addatti kan qeerroo caasaa isaa madda isaa gogsuuf shira kana hin jedhamne maallaqa guddaa ramaduun, Filannoo 2015 dura itti milkaa’uu fi ABO gufachiisuuf carraaqaa jiraachuu ragaalee argannee jirra.
1. Toftaalee ABO ittin dadhabsuuf yaadaman:-
Toftaan adda duraa irra jireessa namoota wayyaanee keessa naqachuun amma hapahatee jiraachuun ni beekama. Kunis dhaaba kana dadahbsuuf bifa foxxoquufaa’an akka keessaa yaa’an taasifameera. Shira ammaa kana raawwachiisuuf miseensoota dadhaboo fi mufii qaban, akkasumas amala gara garaa qabaatanii maallaqaan gawwamuu danda’an ofitti qabuun rakkoolee kanaa gadii akka raawwatan taasisuudha.
==Toftaaleen kun kan kanaan duraa irra deebi’uu ni hammata . Toftaan Ilmaan Oromoo yaada dadhabaa qaban ofitti qabuun, Gandummaan gurmeessanii keessaa baasuuf yaaluun itti fufa. Akka bakka dhalootaatti ijaaramanii keessaa baasuu jechuudha.
==Amantiin gurmeessanii akka wal barbaadanii fi akka murnaatti akka keessaa ba’an taasisuu
==akka dhuunfaatti akka keessaa yaa’niif bsaastoota isaanii dhaabichatti naquun yeroo keessa miseensi aariin keessaa akka ba’u taasisuuf gorsuu, gargaaruu , jajjabeessuu ,
==Nageenyi fi walitti dhufeenyi miseensi dhaaba keessaa akkasumas, miseensaa fi deeggaraa akka boora’uuf bakka jiran maratti irratti hojjachuu
==Miseensa jajjabaa fi of laatanii hojjatan karaa gara garaa dadhabsuun akka gatee deemu taasisuu, abdii kutachiisuu, jireenya isaa akka yaadu taasisuu
==hojiilee gufachiisuuf tattaaffii gara garaa taasisuu. Hojiileen hojjataman , caasaaleen jiran , namni jiru hojii akka jabiinaan hin hojjanneef afuura hamaa uumuu ,beekaa hojii akka dadhabsan taasisuu
==Addatti Biyyoota alaatti hawaasi Oromoo kanaan dura waan gara garaan wal irraa fagaate akka walitti hin deebine irratti hojjachuu
==Ameerikaa Miniyaapoliis, Awustiraaliyaa, Kaanaadaa fi Norweyitti sochiin ummataa 2006 kaasee irratti hojjatamee itti milkaa’an akka deebi’ee hin ititneef shira jabeessanii hojjatanii isaan diiguu, kun maallaqaan akka hojjatamu. Yoo ta’uu baaate warra Oromiyaatti dhalatee guddatee ummaticha beekuun akka hojjatamu.
==dhalli Oromoo kamu waan gamtaan hojjatu diiganii gara dhunfaatti akka deebi’u taasisuu
==miseensa keessa shakkii fi jette jettee , akkasuma tokko isa tokko irratti kaasuu
==gama diinagdeen miseensis ta’u deeggaraan buusii taasisu karaa ABO irraa dhaabuu danda’an irratti hoojjachuu ,dhalli Oromoo waan oromoo tokkomsu akka hin hojjanneef deeggarsi kamuu akka hin taasifamneef irratti hojjachuu, sabboontoota gama kanaan tattaafatan hamilee cabsanii akka keessaa gadi taa’an taasisuu,
==beektoota Oromoo Biyya alaatti argaman qabsoo Oromoo keessatti qooda mataa isaanii akka hin gumaachineef irratti hojjachuu , wal irraa fageessuu, kan tattaafatan yoo jiraate bakka kamittu fudhatama akka hin arganneef irratti holaluu, sochii isaan warra akaa biratti taasisan gama hundaan dura dhaabbachuu ,
==Qabsoo Oromoo addunyaa biratti fudhatama dhabsiisuuf shira Biyya keessatti hojajtan itti cimsuu fi Biyyooota alaatti sagalee ilmaan Oromoo akka hin dhaga’amneef shiroota adda addaa gaggeessuu. Dhaabbilee mormitootaa adda addaatti dhimma ba’uun ABOn akka Biyya diiguuf deemutti irratti hojjachuu, Biyyoota alaatti xalayaalee adda addaa akka galchan taasisanii fudhatama dhabsiiuu
==sochii alaa laamsheessuu fi ummati Biyya keessaa ijoollee isaa Biyya alaa jiran irraa akka abdii dhabu taasisuuf , haala Biyyatti deebi’an gama hundaan yaaluu , addatti Biyyoota olla keessa dargaggoota jiran humnaanis ta’u Biyyatti deebisuun haalaan akka irratti hojjatamu. Kominitii hawaasa Oromoo Biyyoota alaa keessa jiran diiguuf maallaqi ba’e ba’ee akka milkeeffamu kanneen jedhaman keessatti argaman. Kun hundi hammeenya Ummata Oromoo irratti hojjatamuudha.
==qabxiileen tarrifne kun Biyya keessattis haaluma wal fakkaatuun kan irratti hojjatamu ta’a jechuudha.
== Qabxii guddaan dhala Oromoo fi Qabsaa’oota Oromoof kan dhaamnu yoo jiraate,miseensi tokko waan beekun irra jiruun ala walitti dhiheenyaan ykn NAMA KEENYA jedhamee waan hojjatamu hundi balaa irra akka jiru beeku qaban. Kana jechuun miseensa gidduttu shakkii uumu miti.waan nu ilaallatuu fi nu hin ilaallanne keessa seenu , nama nuuti waliin mari’annuu fi dhiifnu adda baafachuu,,bakka marattu waan qabsoo odeessuu , nama dhimma keenya nu gaafateef atu hin reebamiin lallabuu irraa of qusachuu nu barbaachisa. Eenyullee haa ta’u dhimma keenya keessa seenee yennaa xibaaru ykn nu deeggaree akka malee lallabu waan keessa keenyaa itti jigsuun dura , maaf kana kaasee ? maal barbaade jedhaa of gaafadhaa . har’a sochii dhaabni itti jiru baruuf karaa hundaa odeeffannoo akka walitti guuraniif namoota hedduu wayyaaneen bobbaftee jiraachuu hubadhaa.
Har’a sochii dhaabaa gama hundaan jiru tu’achuuf hordoffiin jabaan taasifamaa jira. Addatti caasaa jiru ciruuf , keessattu hordoffii gara biyya keessaa jiru adda baafachuuf, shirrii gaggeeffamu salphaa miti. Addatti dhimma itti aanu irratti of eeggadhaa !!!!!!!!!!!!!!addatti miseensoota laafina qaban maallaqaan dogoggorsanii odeeffannoo waa hundaa akka dabarsu taasisuuf sagantaan ol aanaa qabamuu hubadhaa.
INTARNEETAA FI MEESHAALEE ITTI GARGAARAMNU ILAALCHISEE,
Wayyaaneen gama kanaan hodoffiin gootu lakkoofasa hin qabu. Biyya keessattis biyya alaattis gama kanaan sochiin itti jirtu salphaa miti. Ilmaan Oromoo Biyya keessaas ta’ee alaatti shamarran kennanii waan hojjatan akka hordofan taasisuu irra ga’aniiru. Mana intarneetaa keessatti hammeenya hojjatan heddu. Waan hojjannu hundaa ilaalan. Eenyu waliin akka quunnamnu illee hordofan. Kun ifa. Kan amma itti dabalame, USER NAME namootaa argannaan paas woordii cabsuu fi waan barbaadan ilaaluu chaayinaatu hojjateef. Kanaaf dhalli Oromoo eessallee jiru user namii isaa kennuu jechuun waan hundaa ficcisiisuu jechuudha. Kana gochuuf ammo Biyya alaattis shirri gaggeeffamaa jiru lakkoofsa hin qabu. Mana dhufanii Intarneeta fayyadamu ? jedhanii , User Name hin haqxan taanaan guurratanii deeman. LAP TOP keessan ykn kompiyutara keessan ykn mobaayila keessaniin fayyadamu gaafatanii waan hedduu fudhatanii deeman. User name hatuun gabaa ta’eera. Kana raawwachiisuuf dhaaba keessaas alaas nama qabaachuu akka danda’an beeku barbaachisa. Wayyaaneen yeroo hedduu karaa aadaa umama keenyaan nu seenu yaalti. Har’a sochiin qeerroo fi isa kaan akka malee hordofaa jirtu fi bira ga’u dhabde , amma tokko jabiina ijoolleen ta’uu ni mala. Kaleessa odeeffannoo miseensi illee hin beekiin wayyaaneen beekti turte . har’as waan hojjatamuuf deemu hubachuu irratti haalaan hojjatamaa jira. Karaa teeknoolooji hammayyaa wan hojjatamu of eeggachuun barbaachisaadha. mobaayilaa fi komputara namaa keessaa waa hatuun , odeeffannoo guurrachuu amma bishaan dhuguu ta’eera. Seenaa namaa hatuun, daataa hatuu fi dhabamsiisuun hojii ta’eera.Kompiyutara hojii vaayirasiin hojiin ala taasisuun toftaa kana keessaati. Hojii gufachiisu. Baasii baasiisuun keessatti argama.
Inni kaan, ergaalee Intarneetaan ega ergitanii booda, bakka seent meeseeji jetu seentanii waan ergitan haqu qabdan. Itti aanee bakka tiraash jedhus deentanii haqu qabdan. Kun hojii kan ilaallatuudha. Waan maraafu lap topii, mobaayila, kompiyutara keessan kennuu jechuun waan hundaa kennuu jechuudha. Kun hojiif taanaan keessan qofaa ta’uu qaba. kana irratti gara laafinni hin jiru. mobaayila keessa fi bilbila manaatti yoo fayyadamtanis RE.CALL jedhamee waa fudhachuun akka danda’amu hubadhaa .
Waan irra deebinee himuu barbaannu, kun shakkii uumu miti. Haqadhaa hin tuffatiinaa. Dadhabbii keessan hin busheessinaa . qabsoon Oromoo Afaan qabsoo biraa odoo ummate nutti tola . yoo ta’uu danda’eef.wanni hedduu nama raaju wayyaanee caasaa humna tikaa , polisa fedaraalaa , waraanaa hundaa ABO akka hin seenne jettee amma dandeessuu Block gootee ijaarte. shakkiin ishee hundumtu dhaaba abdii Oromoo irratti bu’uraa’a. nuuti biyya keessa jirra. Tarii wayyaanee keessas jirra ta’a. garuu dhaaba kana irratti shiroota gaggeeffamu namni hubate, dhaaba kana waliin du’a malee dabarsee hin kennu. Dhaabbilee siyaasa oromoo maraaf kan jennus kanuma . dhaabni walii isaaniin akkas wal tuffatan wayyaanee biratti yaaddoo hangafaati. Dhaabis ta’u Ummati kun gaaf tokko wal tumsee akka ka’u gaafa Angoo qabatanii kaasanii beekan. Kun akka hin taaneef irratti hojjtanii bara baraan shiraan laaffisuu yaalan. Wayyaaneen har’a ABO dhabamsiisuu odoo hin taane laamsheessutti gadi hiiqxee jirti . kunis gaaf tokko kabajaatti jijjiiruun ishee hin hafu. Jaallattee miti. Dirqiin. Afuurri isaanii inni dhumaa Ummata kanadha. Kanaaf dhalli Oromoo Biyya keessas ta’ee ala jiru hojiin isaa inni duraa of eeggachuu ta’uu qaba. dinni akkas haa ta’u ykn fira fakkaatee yoo akkas gooteewoo, ykn mee kompiyutara kee naa ergis, yk lap toppii kee naa argisi jedhu, lafumaa ka’ee manuma kee dhaqne malee jedhu shakkaa !!!!!!!!!!!addunyaatu kanuma yaa firaa. Kun wal shakkii uumuf miti nuuf hubadhaa . odeeffannoo keenya waliin wal fakkaatu namootaan ni katabamu. Irraallee barannee jirra.isinis hin tuffatiinaa. Miseensa qabsoo Ummata ofii ta’uun imaanaa ulfaataadha. Imaanaa Ummataa bakkaan ga’uuf ammo karaa irraa lallabaa deemuu fi gara laafummaan jiraachuun wal hin simu.
Isa dhugaa dubbachuuf wayyaaneen har’a ABOn maalitti akka jiru harkaa badeera. Humna asi ba’u eegaa jirti. Walitti itituu qabsaa’ootaa ishee dhukkubsaa jira. Kana diiguuf waa hedduu yaalaa jirti. Keessa ofii eeggachuu murteessaadha. Kun dhimma lubbuuti. Namni kan amanamu gaafaa guyyaa itti kakate sana bira ga’eedha. Kanaaf adaraa of haa eeggannu. Kan dabre irraa haa barannu. Diinni keenya lakkoofsa hin qabu. Hundumtu sadarkaa dhuunfaa eegalee amma jaarmiyaatti caasaa ijaaree nu diiguuf hojajtaa jira. Nuutis sadarkaa dhuunfaa eegallee amma jaarmiyaatti wayyaanee diiguu irratti haa hojjannu. Wanni qabsoo dhaabaa gufachiisuuf hojjatamu hundumtuu, qabsoo Ilmaan Oromoo dhabamsiisuuf shira gaggeeffamu ta’utti fudhachuu qofa odoo hin taane, itti amannee dura dhaabbachuu qabna. Sadarkaa dhuuunfaatti shala Oromoo irratti hammeenyi hojjatamu naanna’ee naanna’ee Ummatichumaa miidhaa hubadhaatii waliif birmadhaa. Wal hubachiisaa. Furmaati nutti qabnu waliif birmachuu qofaa ta’u gadi jabeessaa itti amanaa .Jabaadhaa. Hegareen keenya ifa bareedaadha.
Injifannoo ummata Oromoof !!!!!!!!!!!!
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
Write Your Comment Below.
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
Use the "Report Comment" link under each comment to report an inappropriate comment.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.


text:
Qorannoon qulqullina Daandiiwwanii mirkaneessu adeemsifamaa akka jiru himameFinfinnee Amajjii 28 2006 (FBC) Qorannoon qulqullina Daandiiwwan biyyattitti ijaaramaa jiran mirkaneessu taasifamuusaa ministeerri geejibaa ifoomse.
Ministirri minsteera geejibaa obboo Warqinaa Gabayyoo Faanaa Biroodkaastiing Korporeetitti akak himanitti,qorannoon qulqullina daandiwwanirratti taasifame yommuu hojirra oolu,rakkinoonni amma qulqullina Daandirratti mul'atan furmaata waaraa ni argatu.
Gama biroon minsteerichi seektaroota isa jalatti waamaman waliin walitti dhiheenyaan rakinoota qulqullin irratti mul'atan furuuf akka hojjatuudha,kan eeran.
Hojmaanni kun karoora damee misooma daandiitiin bara karoora guddinaafi tiraansfoormeeshiniitti qabame milkeessuuf shoora ol’aanaa kan gumaachu akka ta’ellee ministirichi himaniiru.
#Hits:488
Balballoomii Oduu
Hundeeffamni waggaa 24ffaa DHDUO har’a kabajamaa jira
Finfinnee Bitootessa 17 2006(FBC) Koreen jiddu galeessa dhaabbata Demookraatawa Ummata Oromoo(DHDUO) kabaja ayyaanichaa sababeeffachuudhaan kaleessa ...
Wal ga’iin mana maree ADWUI kallattii fuulduraa kaa’uun xummurame
Finfinnee Bitootessa 16 2006(FBC) Wal ga’iin idilee mana maree adda demokraatawa warraaqsa ummattoota Itiyoophiyaa(ADWUI) kallattiiwwan gara fuulduraa...
Koreen hojii raawwachiisaan ADWUI raawwii hojii baatii jahaa qorate
Finfinnee Bitootessa 07 2006(FBC) Koreen hojii raawwachiisaan Adda Demookraatawa Warraaqsa Ummattoota Itiyoophiyaa(ADWUI) raawwii hojii dhaabaafi Moot...


text:
Ogeeyyii wal’aansaa fi Ayyaantuus gaafadhee,
Dhukkuba koo fayyuuf baay’een tattaafadhe.
Hanlkan na hin raffisu kaasee na teessisaa,
Hoomaa “Namaa” keessaa Nama na feesisa.
Foolii Namaan dhabe, Maaloo Foolii Namaa!
Kanaaf na dhukkubaa, galgalaa fi ganamaa.
Dunquqquu kophxummaa keessaa wiwirriiqee,
Foolii Namaa suufuuf, “Nama”tti achi siiqee,
Namni na mil’atu tokko illee ni dhabamee,
Hundumtuu ko’eessa waa lamaan qabamee.
Kaan galda’ee koflaa, qas! qas! qas! qas! jedhaa,
Kaan dallansuun bokokeetu nama abootuu fedha.
Warra kofluu wajjin anis kofluuf yaalee,
Sababaa koflichaa fi madda isaas wallaale.
Warra kaanii wajjin dallanuus barbaadee,
Naman itti dallanus arguun dhabe gaadee.
Maal gammadeen koflas eenyuttan dallanas?
Dhaabbiittan fajaje ilaalaa kanas sanas. (2)
Kofluus tahe dallanuu lachuu isaa dadhabee,
Fooliin hawwee dhufeef fuunfachuun jalqabe.
Fuunfadhee, fuunfadhee mukaa-baala hin jedhuu,
Argachuu hin dandeenye kan funyaan koo fedhu.
Iccitiin “Nama” ammaa ergasii naaf galee,
Foolii Namaa hin qabu, bifaa fi dhaabbii malee.
Nyaata akkam sooratee Namni Foolii dhabee?
Moo funyaan kootu didee? Utaallootu na qabee? (2)
Amajjii 10, 2014
Malkaacaffee@gmail.com


text:
Qabsoo Bilisumaa Oromoo bara 1991 duraa fi sana boodaa
Abdii Boruutiin*
Qabsoon Bilisummaa Oromoo (QBOn) kan eegale, biyyi teenya Oromiyaan Minilikiin weeraramtee; erga uummatni ykn sabni keenya gabrummaa Habashaa jalatti kufee kaasee akka ta’e seenaatu mirkaneessa. Barreeffama kana keessati, QBO bara 1991 duraa yoon jedhu garuu duubatti deebi’ee jalqabarraa kaasee ilaaluuf otuu hin taane, caalaatti kan ani itti xiyyeeffadhu, QBO Adda Bilisummaa Oromootiin gaggeeffamaa jiru yoo ta’u, yeroon ani bakkee lamatti baasee ilaalus erga ABOn ijaaramee kaasee hanga bara 1991 fi sana boodaa ti. Ijoon barreeffama kanaas sochii ABO fi dammaqinsa uummata keenyaa walbira qabee ilaaluu ta’a. Dammaqinsa yoon jedhu ammoo, guddina fi bilchina Oromummaa hubachuudhaan; sabboonummaan Oromoo sadarkaa maaliirra akka ture fi har’a irra jiru ibsuufi.
Addi Bilsummaa Oromoo (ABOn) kan ijaarame haala baay’ee ulfaataa ture keessatti akka ta’e, bu’ureessitoota fi seenaatu ragaa ta’u. ABOn haala walxaxaa ta’e keessatti uumamullee; qabsoo hadhaawaa karaa lamaa gaggeessuu dhaan, bara 1991 jijjiiramni guddaan akka dhufu taasise. Karaa lamaan kana keessaa inni tokko, qabsoo fi falmii diina waliin godhaa ture yoo ta’u; inni biraa ammoo, uummata keenya dammaqsuu fi Oromummaa guddisuuf ture. Haa ta’u malee, tokkummaan qabsaa’ota Oromoo yeroo sanaa akka har’aa laafaa waan hin turiniif, rakkoolee gara garaan isa muudatan irra aanuudhaan, ABOn injifatnoo hamma kana hin jedhamne galmeessuu danda’e. Garaagarummaan ilaalcha siyaasaa qabsaa’ota jidduu turullee; akka har’aa cimaa waan hin turiniif, humni mooraa QBO cimaa ture jechuu dha. Yeroon sun deebi’ee dhufinaa laata??
Akka Adda Bilisummaa Uummata Eertiraa (EPLF) fi Adda Bilisummaa Uummata Tigraay (TPLF) humna hidhataa cimaa qabaachuu baatus, humni ABOs laafaa fi kan akka laayyootti ilaalamu akka hin turin himama. Haa ta’u malee, gara ofbaruu fi dammaqinsa uummatootaatiin yoo ilaalame, dammaqinsi uummata Oromoo fi kan uummatoota lamaanii (Eertiraa fi Tigraay) yeroo sana dugdaa fi garaa ture jechuun ni danda’ama. Otuu dammaqinsi uummata keenyaa fi guddinni Oromummaa kan yeroo sanaa akka har’aa turanii, injifatnoo sana caalutu argamuu danda’a ture. Cimina ABO yeroo sanaatu rakkoolee hundaa injifachuu dhaan jijjiirama guddaa bara 1991 fiduu danda’e. Injifatnoon biraa hafee; uummatni keenya akka ofbaru taasisuunuu, cimina ABO yeroo sanaa ti jechuun ni danda’ama.
Mee haa hubatnu, uummata gabrummaan sammuu isaa jijjiiree; eenyummaa isaallee akka dagatu godhame; uummata Afaan ofiilee dubbachuu saalfachaa ture; uummata maqaa ijoollee isaallee gara maqaa alagaatti jijjiiruu dhaaf dirqame; uummata addaan faffaca’ee lammiilee ofiillee hiraanfatee ture; uummata seenaa ofii wallaalee kan alagaa fii diinaa faarsaa ture;… eenyummaa isaa akka beeku taasisuun; kana birallee darbamee Oromummaa fi Sabboonummaan akka guddatan godhuun, dhugaatti cimina jaarmayaa tokkoo agarsiisa. Qabsoo hadhaawaa kana hundaa, keessa fi alaan gaggeessuudhaan ABOn seenaa Oromootiif bara 1991 boqonnaa haaraa bane; isa kana keessatti injifatnoolee gurguddoo galmeesse. Kun hunduu kan danda’aman tokkummaan qabsaa’ota keenyaa cimaa; hamileen isaaniis guddaa waan tureefi jechuu dha.
Egaa, erga ABOn ijaaramee kaasee hanga bara 1991tti haala qabsoon kun ittiin gaggeessamaa ture walitti qabnee yoo ilaalle, wanti hubatnu inni guddaan tokko, yeroo dammaqinsi uummta keenyaa sadarkaa gadi aanaa; guddinni Oromummaa fi Sabboonummaa ammoo xiqqaa turan sana keessatti ciminni ABO hammam akka ture dha. Warra haala ulfaataa ta’e kana keessatti injifatnoo nuuf galmeessan; kan har’a lubbuudhaan jiranis ta’ee kan qabsoo kana keessatti wareegaman galanni isaanii daangaa hin qabu. Kan du’an seenaa bareedaa dhaan yaamamaa; kan jiran ammoo, ulfina fi kabaja guddaa argachuu qabu. Nama waan gaarii hojjeteef kabaja fi ulfina qabaachuun ammoo, aadaa fi safuu Oromoo ti. Gaafiin asirratti ka’u garuu, Oromoon hunduu aadaa fi safuu kana kabajaa jiruu? kan jedhu yoo ta’u, maaliif gaafii kana akkan kaase gara boodaatti ibsama.
Bara 1991 booda maaltu ta’e? Har’a haala akkamii keessa jirra? QBOn hoo bifa akkamii agarsiisaa jira? Gaafiilee kanaa fi kan kana fakkaataniif deebii quubsaa argachuun yoo hin danda’amnellee, waan tokko tokko kaasuun ni danda’ama. Erga ABOn bara 1992 mootummaa ce’umsaa Itoophiyaa keessaa bahee; hoggantooni isaa gara biyya alaatti deemanii kaasee, waa baay’eetu ta’e; waa baay’eetu godhames. Waan gaarii caalaa waan badaatu baay’atee argama yoon jedhe kun dhara waan ta’u natti hin fakkaatu. Rakkoolee baay’eetu uumamanis. Rakkoolee kana keessaa inni guddaa fi hangafnni ABO garee adda addaatti hiramuu fi kana wajjin walqabatee mooraa QBO keessatti jaarmayootni siyaasaa Oromoo heddoomuu dha. Dhugaa dha, bara 1991 booda haalli addunyaa jijjiiramee jira. Tarii jijjiirama kanatu akka qabsaa’otni keenya ilaalcha adda addaa qabaatan taasise jedheen yaada.
Haa ta’u malee, sababni qabsaa’ota gara gara facaase fi mooraan keenya akka laafu taasise, jijjiirama haala addunyaa fi garaagarummaa ilaalchaa qofaa natti hin fakkaatu. Sababni inni biraa guddaan, haala jijjiirame kana keessatti amalli keenyaillee jijjiiramuu fi aadaa fi safuu Oromoo kabajuu dhiisuu dha. Waayee sirna Gadaa yoo dubbatnu, Gadaan hundee diimookraasii ti jennee ittiin boonaa fi ittiin dhaadachaa; karaa biraatiin garuu faallaa isaa dalagaa jirra. Xinnaan guddaa; quxusuun hangafa; wallaalaan beekaa; walumaagalatti nama kabajuun aadaa Oromoo ta’ee otuu jiruu, har’a wal obsuu dadhabuu fi kabaja waliif dhabuun mallattoo amala badaa; mallattoo safuu dhabuu waan ta’eef, isaan kanatu akka amalli keenya jijjiirame ykn jijjiiramaa deemu mul’isu jechuu dha. Kana qofaa miti; wanni gabrummaa keessatti Habashootarraa dhaalle tokkos ni jira. Innis oftuulummaa, anatu si caalaa beeka jechuu, anatu siif murteessa jechuu, ana malee wanti tokko bakka hin gahu jechuu fi kkf. Kun aadaa Oromoo ti miti.
Karaa biraatiin ammoo, maddi sababa isaa waan fedhes haa ta’u; qabsoo kana keessatti garaagarummaan aayidoolojii gurguddachaa fi babal’achaa dhufuu dha. Garaagarummaan akkanaa kun durumaanuu ABO keessa ture warri jedhan jiru. Haa ta’u malee, garaagarummaan kun har’a ifa ta’ee as bahee; gaafii uummata Oromoo fi kaayyoo QBOllee gaafii keessa galchee jira. Fakkeenyaaf, yaadni impaayarittii diimookraatessinee; achi keessatti bilisummaan Oromoo argamuu ni danda’a jedhu kun, bara 1991 dura waan ifa ta’ee mul’ate ykn yaadni kun waan ka’e hin fakkaatu. Har’a hiikni “bilisummaa” fi “walabummaa” jedhullee mormisiisaa ta’ee jira. Hunduu akka itti fakkaate fi itti amananitti ibsaa jiru. Kaayyoo QBO otuu hin taane, waan jechoota lamaan kanarratti xiyyeeffatan fakkaatu. Akka barbaadnetti jechoota kanaaf hiika haa kenninu; jaalannus jibbinus, har’a yaadolee gurguddoo lamatu mooraa QBO keessatti ifa ta’ani mul’atu. Isaanis Itoophiyaa diimookraatessuu fi Oromiyaa bilisoomsuu ykn walaboomsuu dha.
Hangan beekutti, hangan dhuunfaadhaan itti amanuttis, kaayyoon ABO bilisummaa Oromoos haa jedhamu, walabummaa Oromiyaa, isa kana galiin gahuu dha jedheen yaada. Kan bara 1991 dura dhaga’ame fi hubatames isuma kana jedheen amana. Har’a garuu bara 1991 booda jechoota adda addaatu uumamanii; uummata keenya afaanfaajjessaa jiru. Fakkeenyaaf, jechoota kan akka bilisummaa, walabummaa, birmadummaa, hiree ofii ofiin murteeffannaa, Itoophiyaa diimookraatessuu, Federaalisimii dhugaa, jijjiirama, tokkummaa biyyoota Aafrikaa fi kkf. Jechootni baay’atanis; karaa adda addaatiin hiikkaan kennamuufis; mooraa keenya keessatti kaayyoo lamatu mul’achaa jiru. Kuni ammoo kan agarsiisu bara 1991 booda QBOn bifa maal akka qabu dha. Gaafiin asirratti ka’u garuu, eega hin oollee, jaarmayootni kaayyoo tokko ykn walfakkaataa qaban, maaliif akka kaayyoo isaaniitti garee tokko keessatti hin gurmoofne? kan jedhu ta’a. Yoo kun hin taane, kaayyoon biraa, kaayyoon dhuunfaa duuba jiraatinaaree laata?
Kan ta’es ta’u, qabsoo bilisummaa Oromoo fi Adda Bilisummaa Oromoo bara 1991 dura fi sana boodaa walbira qabnee yoo ilaalle, tokkummaan qabsaa’otaa (tokkummaan ABO) 1991 dura cimaa; sana booda garuu laafaa akka ta’e fi laafaas akka deemu hubatna. Dammaqinsi uummata keenyaa; guddinni Oromummaa fi Sabboonummaa garuu faallaa kanaati. Isaan kun bara 1991 dura laafaa; sana booda garuu baay’ee cimaa akka ta’an fi cimaas akka deeman hubachuun nama hin rakkisu. Yeroo isaan kun hunduu cimaa deeman kanatti; jaarmayaan isaan cimse ykn akka isaan ciman taasise, ABOn, laafaa deemuun; gareeleen heddoomuun; yeroo uummatni keenya jaarmayaa cimaa of duuba isaan hiriirsu barbaadanitti, kun dhabamuun ykn hir’ina qabaachun baay’ee nama gaddisiisa. Hamilee namaallee tuqa. Waayeen kun ammoo yoomiyyuu caalaa qabsoo kana laaffisaa deemuu qofaatti otuu hin hafne; qabsoo kanas gaaga’ama guddaa keessa galchuu danda’a. Haalli kun jijjiiramuu baatnan, bilisummaan achi nurraa fagaachaa deemuu qofaa otuu hin taane argamuun ishiituu gaafii keessa galuu danda’a.
Namni balaa itti dhufuuf deemaa jiru tokko alaalatti argee yeroodhaan mala hinbarbaadne; yoo balaan kun bira gahe ofirraa ittisuun baay’ee rakkisaa ta’a. Haalli mooraa QBOs akkanumatti ilaalamuu qaba. Diinni fi alagaan lafa jalaanis ta’ee ifatti dhimma waloorratti ciminaan hojjechaa jiru. Dhimmi waloo kunis QBO dadhabsiisuu; yoo danda’ame sirumaa dhabamsiisuu dha. QBOrratti duula hamaa gaggeessuuf itti qophaawaa jiru. Meeshaan duula kanaas Oromoota isaan wajjin hiriiranii dha. Karaa kanaan qabsoo keenya dadhabsiisuu fi dhabamsiisuun salphaa waan ta’uuf, gareewwan tokko tokko ofitti qabu. Diinni QBO tokko qofaa miti. Diinni hangafti fi inni hamaan, kan bar-kurnee lamaa ol nu nyaachaa jiru, faashistii Wayyaanee haa ta’u malee, kan beelayee nu nyaachuuf qophaawaa jirus dagachuu hin qabnu. Kan caalu nutti dhufuu danda’a. Kanaaf furmaatni tokkummaa ykn tumsa mooraa keenyaa ti. Badii waggoota diigdamman dabran keessatti ta’erraa haa baratnu. Tokkummaa dur ture sana haa yaadatnu. Tokkummaa keenya qofaatu galii hawwinutti nu geessuu danda’a. Oromoon gargaarsa biraa hin qabu. Humna ofii qofaarratti hundaa’a. Kanaaf, humna mooraa keenyaa haa cimsinu.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
10 Comments
-
David said,
Galatoomi Abdii,
Yaada ciccimaa fi kan Oromoota ijaaruu dhiyeessuu kee kanaaf galatoomi.
Oromooti maaliif seenaa darbee irraa akka hinbarre naafi hingallu. Tarii barnootuma ogummaa qofa waanbarataniif natti fakkaata. Hubannaa siyaasaa dhabuu taíinnaa? Isaas akka hinjenne warruma beekumsa kana qabanittu utuu duubaatti deebiánii agarra. Tarii Teeknooloojiin waggoota 20 darban Addunyaa kanarraatti mulátan fedhii dhala namaa dabalaa deemuu hinhafne. Umamuu fi babalínni Teeknooloojii fedhii maallaqaa fi qabeenya horachuu nama keessatti uumuu mala. Kun immoo gara dandii oftummaatti jalísuu hin oolle jedheen shakka.
Sirritti kan jala muramee hubatamuu qabu dhaabii Oromoo hundii tokkummaan hojjechuu qaban.Hoggannooni dhaabaa ABO cimsanii itti yaadu qaban. Of-daangeessuu qofa utuu hintahin Humnoota Oromoo hundaa wajjiin hojjechuuf tooftaa uumuu malee balbala cufuun kan fayyadu natti hinfakkaatu.Hundeessitooti ODF kan itti yaaduu qaban Arraba bara 1991 ummatatti ittiin dubbatan geddaranii Ummata isa kamitti dubbachuuf deemuu? Dhalooti waggaa 21 dura turee fi kan ammaa adda tahuu isaa hubadha. Garaa baládhaatii waliin hojjechuu, humna tahuuf of-qopheessa. Yeroon kun wal-tahanii Ummata Oromoo fi ofis oolchanii dha. Itti yaada,Jechoota ”Abdii Booruu” qalbeeffadha.Hojii gaarii hojjettani hará faallaasaa deemuun hammam sammuun keessan itti gammadaa?Ummati Oromoo hammami isin dhagaáa?Utuu yeroon hindarbin itti yaada!
Ummati Oromoo nama hiriirse lolchisuu, tokkummaan al tokkoo sochoosu argate seenatu hojjetama ture.
-
Integrator said,
When we do observe the authors and commentators in Oromo websites, we just do see two groups of Oromo nationalists and scholars: the ANTAGONIZERS and the INTEGRATORS. the antagonizers do pray the mantra of polarizing Oromo liberation forces as if the forces are irreconcilable enemies being divided into two camps: pro-union and pro-independence. Usually the antagonizers cry as if the pro-union Oromo are collaborators to the Abyssinian block. The integrators otherwise do look at the two post-bilisummaa goals (independence/walabummaa vs union/walfaanummaa) of the Oromo people as two sides of the same coin (two sides of the same bilisummaa); they try to assert that both the pro-independence and the pro-union Oromo nationalists are pro-bilisummaa (freedom fighters), who do have two reconcilable alternative objectives. Interestingly Woyane foot soldiers try to camouflage as pro-independent Oromo and curse the pro-union nationalists just for the sake of sawing a discord in the Oromo liberation camp.Their motive is clear: Oromo should be divided, antagonized and polarized in order to be kept weak and ruled. What is pity here is that some of our scholars like Obbo Leenjiso do simply fall in this trap of the Woyane cadres and do their bidding without any payment. Actually Woyane has hired best cadres, who are doing the antagonizing job with the millions of dollars being invested on this project. May God open the eyes of our antagonizer Oromo nationalists!
-
gemechis said,
Galata guddaa argadhu, ABDII. Yaada ciccimaa dhiiyessitu irraa waan baay’ee hubadheera. Kun Jaarmiyaanoota ‘ABO’ hundaaf qaani guddaa dha. Uummanni oromoo hanga bilisummaa isaa gonfatutti ciise diinaaf harka waan kennu natti hin fakkaatu. Haala suukkaneessaa ta’een wanni oromiyaa keessatti ta’aa jiru waanuma dhimma godhatanii ilaalaa jiran natti hin fakkaatu. Kaayyoo itti biyyaa ba’an waan dagatan fakkaata. uummatni oromoo haamileen tuqamee namaa gaditti of ilaala jiraacha turee yeroo dhaabni ‘ABO’ hundeeffame uummatichaan siif jira jedhu abdiin waan horatame fakkaatee ture. Amma yeroo ‘ABO’n wal-qoode jedhamu madaa uummatichaa ittuma madeessuu ta’a malee bu’aa buusa jedhee hin yaadu. Oromoo fi oromiyaaf yaadanii osoo ta’ee waldhabdee isaanii akkuma jirutti qabatanii kaayyoo isaanii erga galmaan ga’anii booda irratti marii’achuun waan danda’amu dha….
-
Abdeta said,
obbo Abdii Boruu ati barreeysaa walaba tahe tokko tahuu keetii fi kan qabsoo oromootiif sirritti dhimmamu tahuu kee barruu kee kanaatu ibsaa jabaadhu jajjabaadhuun siiin ja/a
-
Hammayya said,
Abdi’s article is optimist and we all wish Oromian uity of purpose! But what mr. I*ntegtretor* advocating is nothing less than denying the fact on the ground! What Lenjiso is advocating is betyrayal never end or minimize Oromians problem! We need to stand togather and say no to Westen’s policy of empowering minority to fullfil own ego!
mr integretor whom do you wish to cameofluge ? Pls let us live by our deeds!!
-
Saaxil said,
Hammayya,
are you DiGa or FiGo? DiGa is simply Diina Gamna, Woyane cadre, who is payed and doing his job of antagonizing the Oromo liberation camp for the sake of his own advantage, whereas FiGo is Fira Gowwaa, fool Oromo, doing the same job of Woyane without any payment! Surely you sound to be one of the FiGo, whom Mr Integrator exposed here!
-
dachaas said,
Hammaya,
thank you for your sharp and sincere comment to not only the ones who gave the writer senseable and constructive comments, but for your critical response to this mad person calls him/herself “Integrator” who doesn’t like stoping posting this rabbish comment everywhere he/she reads any articles about Oromo and its current problems, as if this is the only thing he/she could write in his/her life! And as if it’s the only remedy for all problems the oromo has!
I don’t care about the whereabout of this person’s standing in the present oromo politicians group, and it isn’t that hard to see from where he/she is barking, for it’s self expanatory enough. The problem is that we are bored with this same comment everywhere we go to see what’s going on around especially on the gada.com website. With only this you can tell what this person’s relationship with them for getting such a generous space from them, whereas the rest of us wrote them tens or more times but don’t get any space even for once, for simple reason that we don’t pass the scale in which they measure their people’s political tendency temprature, because we don’t belong to their favors! But imagine what their business lisence could say about serving anything of concern to their people, instead of one group or another!
This guy or lady however, didn’t limit his/herself to gada.com with this stinging comment above, you just visit any Oromo websites avialable anywhere, it is right there for you! It just gives you the impression that by adding the number of advertisements., one could change the quality and nature of the items, whereas the truth being you may repeat several times telling false, but you can not change the false into the truth, you may still confuse your purchaser only temporarily, but you should make sure that you make your answer ready once the concerned people know you clearly that you have been and are cheating it!
This is what we advise the so called “commentator,” and his ODF friends all over the world to cosider their move, that the people they are trying to cheat today, will tomorrow ask them face to face about the integrity and sincerity of their today’s words!
I havn’t forgetten to admire the timely presented and thoroughly treated Abddi Boru’s piece of article! Thank you again as always!
-
Bilise said,
“….The foes of the Oromo liberation movement, who are now trying to pour benzine on the conflict, do differ from the genuine Oromo nationalists in the ‘direction of their gun;’ they do direct their gun (verbal bullet) on Oromo nationalists, who do have different approaches towards bilisummaa Oromo and walabummaa Oromia, whereas the genuine Oromo nationalists, consequently and consciously, try to direct their gun unto the current tormenting enemy, unto the colonizers now ruling in Finfinne palace. Our foes do shoot continuously the Oromo nationalists, who do have different approach, whereas the genuine Oromo nationalists try to tolerate all Oromo political groups, which are having different tactics and strategies towards both bilisummaa and walabummaa. So, let all Oromo nationalists check the direction of our gun; we do have no problem with the different positions of our gut; we can love independence or union as some of us do claim, but just let’s wake up and see how many Oromo nationalists we sometimes mistakenly kill with our verbal bullet. Accordingly, both the pro-independence Oromo nationalists and the pro-union ones need to refrain from unnecessary orgy of throwing stones at each other, and to better concentrate on the feasible methods we can use to shoot in unison at the main current enemy, at the Woyane….” http://gadaa.com/oduu/12717/2012/02/20/oromia-in-a-desperate-need-of-an-accomodative-re-united-and-inclusive-olf/
-
Abbaa Jikssaa said,
Bilise,
You’re another Integrator, dachas was criticizing above!!! You posted this boring comment many places for several times. Could you come up with new and timely ones the writer of this article is trying to encourage please?
For the opposition of your stand, this is only the beginning of it, you are going to have enough of it as far as you don’t honor the aim of the struggle of your people, and choose to work for the direct enemies of them ! So, just tolerate it ok?
-
Birhanuu shifarra said,
Abdiin nama cimaadha. ciminni isaas dhugumatti barreeffama kanaan mirkanaa’a. yoomiyyu abdiin nama oromoon qabdu keessa isa tokkodha.rabbiin umrii kee haa dheeressu.


text:
Kaleessa WBO Hidhannoo Guutuu Waliin Hiriirsanii Karaa Baalee Ganan; Har’a Ammoo Suufii fi Saamsoonaayitaan Karaa Boolee Galan
‘Waraabessi Biyya Isa Hin beekne Dhaqee Kaldhoo Naa Afaa Jedhe’ (Argan Beeko*) Mammaaksi akka mata duree barruu kanaatti dhihaate kun dubbii warra ODF ibsuuf karaa gabaabsa. Murni namoota yeroo adda addaatti badii adda addaa raaw’atanii ABO keessaa ari’aman yookiis fottoqanii bahan irraa walitti dhufe kun, daandii faallaa fedhii ummata Oromoo irratti kan argamu tahuun isaa amma hundaafuu ifee jira. Namoonni baay’een dhalachuu murna kanaa waggaa tokko qofatti gabaabsanii hubachuu malu. Haa tahu malee murni kun akka murnaatti dhalachuuf kan karaa eegale waggaa jaha dura. ODF jechuun murna ‘Jijjiirama’ jedhamee bara 2008 keessa ABO irraa fottoqe irraa dhalate. Murna kana gochaa fi kaayyoo ...