text:
Oromo Literature | Kaleessa Har'dha Boru ! Skip to content Mana/Home Afoolaa / Folk Walaloowwan afoolaa/Folk-poetry Cosmic Mysteries Traditional Prayers Romance in Traditional Oromo Weedduu Maaram / Weedduu Ateetee Ururuu, Oromoo Cradle Song Durdurii afoolaa/Folk-tales WAITING FOR THE RETURN OF QAPHUUR, THE ASS Silence Ammayyaa / Modern Arraa Gurbaa Du’a Gurraachaa (The Black Death) Moo ! Raajii Jaalalaa Obboo ’bbaa ’Xadaa Asii fi Achi Kitaaba/Book Qubee Haaweeddisnu! Qubeen Maali! Hardiida Waa malee manni hinaaru HANTUU, CURII, FI ADUU GANAMAA Aadde Daggalee Qeeqa/Opinions Eebba Coqorsaa Solomon Deressa Qunnamttii/Contact Bakkee-Jamaa bakkee-jamaa Hinboonyu! Hinkofallu! Zelealem Aberra Tesfa 12.03 2016 Helsinki / Finland http://www.oromooliterature.com/wp-content/uploads/2016/03/Hinboonu-Hinkofallu-1.ogg
Nan beeka yaa aayyee….
Ta’usaa nan beeka, dubbii akka cookkoo
Yoon hinboowu jedhe, du’a intalakeetii du’a obboleettiikoo
Hinboowu yoon jedhe, du’a ilmakeetii, dua obboleessakoo;
hallaallich gurbaa
Hinboowu yoon jedhe, du’a obboleettiikee, dua adaadaakoo
ulfa ji’a torbaa
Ofiimee yaa dayee,
Inni harma mursiisuu fi, inni ulfa ajeesisu addaddummaa qabaa?
Nan beeka yaa aayyee….
Ta’usaa nan beeka, dubbii akka cookkoo
Hinboowu yoon jedhe, du’a jaarsa abbaakee, du’a akaakayyuukoo
Yoon hinboowu jedhe, du’a dayeekeetii, du’a ishee anaaf akkoo;
Yoom roobee, yoom caamee, maan ijakoo cuunfaa?
Yoom hoodee xumuree, maal gammadeen kolfaa?
Yookaan, jalbultii roorrooti, yookaan geggeessoo gidiraa
Xumura garbummaa, yookaan dhufa dhipuu haaraa
Yookaan dhalachuufi, yookaan, gatachuufoo jira
Yookaan, nuyi dhaqqabatu ammas dhufee taraa
Yookaan inmijaawaa, yookaan infashala
Yookaan, manii gaha, yookaan, karaa bulaa
Kanaafuu yaa dayee…
Lammiikoo isa du’eef, lakkii anoo hinboowuu geeraraan awwaala.
Atis, qusadhu imimmaankee, guyyaan tokko indhufaa
Gidiraanis darbee, dukkanis inifaa
Gaafa tokko taanu, boolli amuummates ofiisaan of cufaa
Gaafa walii gallee, aangoon nu cunqursus, lafa dhayee kufaa;
Kunoo bara sanaaf qusadhu imimmaankee, baras gadda teenyaa
Yoo fedhe inkofallaa, fedhe harqinee boonyaa.
Kanaafuu yaa giifti….
Qananii imimmaanii fi gammachuun kunuunuu
Booda itti deebina ammaaf yeroo hinqabnu
Ciriqii nu hudhee cabsee bahuu gayes, yaabnee gad haa qabnu
Fedhiinsaa utuu jiruu, lakkii hinjiru haa jennu
Miira haaleejjifannu, miira haa adoochinu.
Qusadhu imimmaankee…. Na dhagayi yaa deessu!
Eenyu akka sii gaddaafi kan harqite boossuu?
Yoo ilmaan amajaajii, addaan-babayiitti, rasaasa nuutti roobsuu
Dhiiga lammiikeenyaa dhukaasaan lolaasuu;
Kansaani kaayyoonoo naanee akka dhiisnu
Isa kaaneef dhiisnee, deebine akka ciisnu
“Nuyi kan balleese” jennee akka gaabbinu
Wal fefferecaane, akka wal tamsaasnu
Akka amala keenyaa, wal hahaaxensine akka wal gajaanu
Walitti galagalle, - akka amala keenya- gaabbiin akka wal nyaannu
Teellaas, “Isaa-baga!” jennee, baraartii kadhannee, akka jilbeenfannu;
Imimaan lolaasnee, gaddaan mataa buusnee, diina hingammachiisnu
Lakkii… nuyi ilmaan Oromoon hardha akkas hingoonuu!
Lakkii; hingoonu matumaa! Hingoonu, hingoonu konkumaa
“Hudduukeetti-mukaan!” yeroonsaa kunoo ammaa!
Qusadhu imimmaankee…. Na dhagayi yaa deessu!
Dawoo dukkanaatti, hadhaba keessatti, ilmaan keenya ajjeesu
Golatti galanii, wiskii habbuuqachaa, shampaanyii banachaa, gammachuu kaakkisu
Diinqaa as bahanii, ofirratti deeffachaa, dhugaa miliqsuudhaaf, soba kafandisu
Ilmaan haadha raayee ”Gaaneel” nuu moggaasu
Eenyutu sii gaddaafi kan harqite boossuu?
Gammachuusaaniitiif, of hinqarmammeessin, of hinqarmammeessu.
Hinbooyiin, haadha dhiira, deessuukoo yaa giifti
Isaaniif yoo ta’e, gaddii fi booyichekee burqaa gammachuuti.
Eenyu akka sii gadduufi? Albaadhessoo hingaddu
Waraabessa hinbeektuu, kan garaan jiraatu, kan ilkkaaniin yaadu?
Kanaafuu yaa dayee….kanin si kadhadhu
Goofaree filadhu
Addaannuu dhoobbadhu
Wayyaa miidhagfadhu
Ilkaan addeeffadhu
Geggeessaa warra du’ee addooyyee waammadhu
Sirba kottaa jedhi, faggaa kee fudhadhuu
Qalbii gudunfadhuu, icciiti dhokfadhuu
Ekeraa warra du’ee onnee keetti baadhuu
Jabduu jiruusaani, akka hinirraanfanne yoomiyyuu yaadadhu.
Eeyyeeni, addaannuu dhoobbadhu, ifii cululuqi
Morma ol qabadhuu, gatiittii tuulladhuu, kooriiti biddiiqi;
Miidhagii basha’i, booniiti bicaaqi
Cidhafaa cidheessi kokkolfaa gammadaa
Afeeri nyaachisi, warra ’bbaa aangoo hunda
Kanibaala gulloo, salgan dhala budaa
Waa malee hinkakaane, warri qoonqo abiddaa
Qocqocaa dhiyeessiif, albee fi morodaa
Muranii haa nyaatanii, eega ajjeesani, maaf lafatti bada!
Eyyeeni! Muranii haa nyaatanii beera waggaa dhibbaa
Muranii haa nyaatanii reeffaa obboleettiikee, ulfa ji’a torbaa
Muranii haanyatanii, reeffa ilma keetii hallaalicha gurbaa
Yoo beelaa isaan baase, reeffii mucaa durbaa.
Nuyi hardha hinboonyu, nuyi hardha hinkofallu
Reeffaa ijoollee keenyaa yommuttii awwaallu
Reeffaa maanguddootaa, reeffaa beera keenyaa, yommuttii awwaallu
Albadheessi beela’e xobbee, fi bilchaataa, yennaa qabee qalu
Lakkii nuyi hinboonyu, lakkii nuyi hinkofallu!
Isaan boowaa hinduune, nus boowaa hinawwaallu!
Isaan kolfaa hinduune, nus kolfaa hinawwaallu
Kaayyoo isaan du’aniif, nu harkatti hinfashalu
Yaadi isaan kaasani, deebi’ee akka hinkufne hundi waada haagallu!
Isaan boowaa hinduune….
Sodaa bara dheeraa ofirraa mulqanii
Rasaasa fuuldura akka qarqaa ejjanii
Utuu boquu hinbuusin, qoma itti dhiibani
Albaadhessa, booyyee ijatti tufanii
Wareega lubbuutiin, qabsoon maal akk ta’e, nutti agarsiisani
Hoggantoota keenya, tabjaajii baasani:
“Bilisummaan dhugaa badhaasa hinkennamu
Bilisummaan dhugaa kadhaan hinargamu
Dhiigaan yeroo dhufu kaninni mi’aawu akka damma daamuu
Yennaa qabsoon dhufu kaninni dhamdhamu!”
Jedani itti himani; addunyaa hundaafu fakkeenya ta’ani.
Kanaaf…nus akkumasaanii
Kooraan qoma dhiibnee
Booyyee ijatti tufnee
Gatiittii tuullannee
Morma ol qabanne;
Reeffaa ijoollee keenyaa kooraan geggeessina
Diinni nun gammaddu, garaa bobeessina.
Elaamee yaa dayee, deessuu qoma callee.
Nuyi diina hinqabnuu safuukeenyaa malee
Nuyi diina hinqabnuu garraamummaa malee
Nuyi diina hinqabnuu yoo arjummaa malee
Nuyi diina hinqabnuu yoo hoo-qubaa malee
Nuyi diina hinqabnuu yoo araaraa malee
Nuyi diina hinqabnuu nagaa keenya malee
Kanaaf amajaajiin ijoollee nu jalatti akka hoolaa qalee!
Safuutu nuun xaba, safuun bowwaa haalixu
Nagaatu nuun xaba, nagaa bowwaa haalixu
Hoo-qubaatu nuun xaba innis bowwaa haa lixu
Araaratu nuun xaba innis lafa haa lixu
Karaa qaawween kanaa lowanii nu lixu
Ijoollee nujalatti adamsanii fixu!
Saafuu kunuunsina isaan insalphisuu
Hoo-qubaa olkaasnaa isaan gadi buusuu
Arjummaa fayyisnaa isaan inajjeesuu
Araara yennaa jennu isaan balaa buusuu.
Waliin bullaa jenee…tokko taanaa jennee
Jaalala namummaa jibbaan geeddaranne
Nagaa buusnaa jennee…balaa ofitti fidne
Ulfina hiixannee, salphina hammaarranne
Waraabessa saafa golatti hidhannee
Mardhataa sassaabne, ukootti naqanne
Ol-adeemoo keenya xobbee ciniinsisne.
Dhageessa yaa deessu…
Adunyaa yeroo ammaatti, “safuu, safuu” jechuun, gowwummaa, gowwummaa!
Abbaa irree biratti, “nagaa, nagaa” jechuun dabuma, dabuma
Isa butee nyaatuuf, “araara, araara” jechuun mallattoo garbummaa
Kan gubbasii Waaqa, gajjallaadha lafa, kan aadas sarbamne sababi kanuma.
Kanaaf yaa dayee…
Egereen dhalootaa, yoo feete akka ifu
Boollii afaan bane akka ofiin of cufu
Utubaan cunqursaa buqqa’ee akka kufu;
Safuun haa dhidhimu, du’ee du’aa haa ka’u
Nagaan boolla haa lixu, lixee boollaa haa bawu
Araarrii haa du’u, du’ee du’aa haa ka’u
Garraamummaan haa du’u; du’ee du’aa haa ka’u
Yennaa kaayyoon keenya bakka manii ga’u!
Kunoo yeroo sana nagaa kunuunfanna
Hoo–qubaa bulchanna, safuu gabbifanna
Saba hundaa waliin, araaraan jiraanna.
Lammii keenya dhumeef baras gaddaa teennya
Qasaane kofalla, fedhe harqinee boonya.
Kanaafuu yaa giifti….
Qananii imimmaanii fi gammachuun kunuunuu
Booda itti deebina ammaaf yeroo hinqabnu
Miira haaleejjifannu, miira haa adoochinu
Ciriqii nu hudhee cabsee bahuu gayes, yaabnee gad haa qabnu
Fedhiinsaa utuu jiruu, lakkii hinjiru haa jennu,
Teellaaf haa qusannu, cimnee haa waakkannu
Qabattoo fi sabbataan mudhii haa hidhannu
Barii bilisummaatti waliin haa godaannu.
Yennaa achi geenyu…
Lammii keenya dhumeef, kunoo, yennas gaddaa teennya
Qasaane kofalla, fedhe harqinee boonya.
Zelealem Aberra Tesfa
12.03 2016
Helsinki / Finland
2 Responses to Hinboonyu! Hinkofallu! obsa says: 11.04.2016 at 19:13 jecha kamtuu sin ibsa laataa? dhuguma isa kamii. an gara koottii hin qabuu innii qaba offiin jedhummoo mee gadi ha ba’uu. anaaf garuu ati ibsamuuf………….na dhiba. Reply Tamiru Oljira says: 22.05.2016 at 13:54 I don’t have words to express my appreciation to you. I wish you a very LONG Life. Umurii nuuf dheeradhu!! Dhaloota haaraa kana aartiidhan nuuf jabbeessi. Ati Leenca Oromooti. Reply Leave a Reply Cancel reply Your email address will not be published. Required fields are marked * Name * Email * Website 6 + four = Comment You may use these HTML tags and attributes: Afoola / Folk Walaloowwan afoolaa/Folk-poetry Cosmic Mysteries Traditional Prayers Ururuu, Oromoo Cradle Song Weedduu Maaram / Weedduu Ateetee Romance in Traditional Oromoo Durdurii afoolaa/Folk-tales WAITING FOR THE RETURN OF QAPHUUR, THE ASS Silence The woman who got a ride to Gudar The husband The Lier Geerarsa Minishirii Geerarsa II Ammayyaa / Modern Raajii Jaalalaa Moo ! Arraa Gurbaa Asii fi Achi (?) Du’a Gurraachaa (The Black Death) (?) Utuu Keessummaa Quufe Hiika walalootaa Oluman kaha (I shall rise) Obboo ’bbaa ’Xadaa Waa malee manni hinaaru Hardiida Aadde Daggalee Ana, Anaa fi An Rirmaan Citaa Laataa? Do’ii Uggum…. Kubbaa Miillaa! Sodaa ??? ??? (?? ? ??) ???? An old piece from Medrik discussion forum Sii Gamtee Leencako? Hinboonyu! Hinkofallu! By Language Oromo-English The husband The Lier WAITING FOR THE RETURN OF QAPHUUR, THE ASS Silence Cosmic Mysteries Traditional Prayers Ururuu, Oromoo Cradle Song Weedduu Maaram / Weedduu Ateetee Romance in Traditional Oromoo Hiika walalootaa The woman who got a ride to Gudar Oluman kaha (I shall rise) Finnish (Suomi) Nainen joka sai kyydin gudariin Aviomies KAKSI KOIRAA Hiljaisuus: Villisika ja vuohipukki Valehtelija ???? ??? ??? (?? ? ??) Bakkee-Jamaa bakkee-jamaa Waa malee manni hinaaru Hardiida Aadde Daggalee Rirmaan Citaa Laataa? Do’ii Uggum…. Kubbaa Miillaa! Sodaa ??? ??? (?? ? ??) ???? An old piece from Medrik discussion forum Sii Gamtee Leencako? Hinboonyu! Hinkofallu! Metrics Copyright 2014 Zelealem Aberra ; Web design: Gudeta G Copyright Zelealem Aberra 2014 Design:GudetaG Oromo Literature | Powered by Mantra & WordPress.


c: text/html

text:
Average Rating: 0
Total Votes: 0
kizhakku sivakkayilae (2) naan keera aRukkayilae (2) andha karumbu kadikkayilae (2) naan pazhasai nenaikkayilae pal aRuvaa pattiduchae sabaash konarae kizhakku sivakkayilae keera aRukkayilae andha karumbu kadikkayilae naan pazhasai nenaikkayilae pal aRuvaa pattiduchae meesai vettaruvaa en aasai suttirumaa? un vaesham kalainchiruma? naan naesam ninaikkayilae nenjurugi poayiruchae nenjurugi poayiruchae manasu aaRalayae en koabam theeralaiyae nam vaazhvum maaRalaiyae un mughathai paarkkaiyilae en thunbam paRandhiruchae raasaa maaRidanum en paasam purinchikkanum pudhu paadhai paarthukkanum nalla thisaiyil nadakkaiyilae edhir kaalam poRandhidumae (2) vaazhkkai naadagamaa? en poRappu poi kaNakkaa? dhinam dhorum veRum kanavaa? yaen vidhiya ezhudhaiyilae andha saamyum uRangiyadhae aiyaa kalangaadhae sooriyan udaiyaadhae oor vancham nilaikkaadhae nee uLLa naaL mattum dhaan indha usirum poagaadhey indha usirum poagaadheyTweet

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Chaalunayyaa Chaalunayyaa
ShareAudio: Lyrics: Chaalunayyaa Chaalunayyaa Nee Krupa Naaku Chaalunayyaa (2) Premaamayudivai Preminchaavu Karunaamayudivai Karuninchaavu (2) Thalliga Laalinchi Thandriga Preminche (2) Premaa Karunaa Nee Krupa Chaalu (2) ||Chaalunayyaa|| Jigatagala Oobhilo Padiyundagaa Naa Adugulu Sthiraparachi Nilipithivayyaa (2) Hissoputho Nannu Kadugumu Yesayyaa Himamu Kantenu Thellaga Maarchayyaa Neekemi Chellinthu Naa Manchi Messeeya Naa Jeevithamantha Arpinthu Neekayyaa Premaa Karunaa … Read more


text:
“ABO”n , MAQAA MITII !!!
KAAYYOO UMMTA OROMOOTI !!!
SEENAA Y. G(2005) kutaa 3ffaa fi xumuraa
Qabsoo Oromoon gaggeessaa jiru , kan addunyaan gaggeessituun addaa miti. rakkoon qabsoo keessattis ta’ee akka Ummataatti nu mudataa jiru , addunyaa irrattis mul’ateera. Mul’ataaS jiras. Dubbi guddaan akkamittin keessa dabranii bakka yaadan ga’aan ? isa jedhu malee, akkamiin keessa gangalataa jiraatan ? kan jedhu irraa barnoota hin argannu. Biyyoonnis ta’uu ummatoonni addunyAa keenyaa, wareegama baasanii akkuma biyya isaanii dhuunfatan, kanneen wareegama ol aanaa baasanii kan namaa dhaalanii taa’aan akka jiran beekuun barbaachisaadhaa. Kanarraas kan barannu , gama lameenittuu jabaatanii wareegama baasanii waan barbaadan bira ga’uf irraa barachuu malee, ka isaanii faarsaa keenya cabsaa jiraachuun gonkumaa furmaata ta’uu akka hin dandeenyeedha.
Akka yaada kiyyaatti, rakkoodhaa jedhee kanan fudhadhuu, ykn anaaf yaaddoodhaa kanan jedhu, Qabsoon kun maa jabaachuu didee osoo hin taanee, waa’ee bitamtoonni fi kachachaltoonni heddummaachaa deemuu ykn warra fageessanii yaaaduu ykn ofittootaan waan qabsoo keenya duubatti harkisu dhalachaa buluu isaati. Qabsoon har’aa jabaachuu dhiisuu boruu ni jabaata. Bitamtoota baayyachaa deemuu fi warra qabsoo kana hankaaksaa jiran heddummaachaa jiraachuutu na yaaddeessa. Yeroo tokko tokko , diinna qabsoo keenyarratti aggaammatu caalaa ykn Diina ABO irratti duuluu caalaa ykn qixxee Ilmaan Oromoof jibba qaban baayyifachaa dhufuudhaa. Ani akka anaaf galutti , dhaabbileen Oromoo Ilaalcha hordofaniin wal mormuun ni jiraata. Garuu wal jibbuun eessaa akka dhufe naaf hin galu. Wayyaanee ni jibbina. Dhiiga keenya ta’ee isa faallaa keenya ta’ellee akka itti ibsinuu qabna. Kan har’aa argaa fi dhaga’aa jirru garuu wal balleessuuf arreedu agarra. Kun fafa. Addunyaa irraallee adda nu taasisuu danda’a jedheen amana.
Mee Ilaalaa hayyaalaallattoonni jecha qabsoo oromoo itti laaffisanii of harka galchuu barbaadantu jira. Yaaduma isaanii waliin kan wal fakkaatu wayyaaneenis ni gaggeessiti. Warri safuu irraa baqatee, Hoggana Dhaabaa fi ABO adda baasanii ibsaa jiru. wayyaaneen ABO dhabamsiisuuf karoorri ishee waggaa 25 fi sirnoonni dabran hundumtuu akeekini isaanii tokkoffaa Hogganootaa fi warra qaroo ta’an dhabamsiisuudha. Isa booda ABO isaan barbaadan ummatanii Biyyatti galchuudhaa. Kana hundatu beeka. Mee warra Hogganootaan shanee jedhee, ABO ni jaallannaa , kaayyoo keenyaa jedhanii falmaa jiran kana adeemsa wayyaanee irraa maaliin adda baaftan ? Hoggana ofii ni morman . hin jibban. Adeemsa isaanii yoo morman ni gorfatan.garuu yoo jibban gorfachuullee hankaakan. Kanarra taree, ABO fudhannee warra maqaa fafaa itti moggaafnu kana dhabamsiifnaan maalii??? Dhuguma qabsoo kanaaf ykn Ummata kanaaf yaaduudhaa ? wareegama xiqqaa hanga guddaa itti kafalamaa jiruuf deebiin barbaachisu kanaa ? miidhamni ummata keenya biyya keessaaf galanni kanaa ???????
OROMOOn MAAL BARBAADA ?
OROMOOn ka barbaadu isa Biyya keessaa finiinsaa jiruudhaa. Har’aa eenyullee oromoo abbaluu hin danda’uu. Dhugaa jiru kan yeroo kamirrayyuu caalaa adda baafateera hubateera. Maqaa isaan daldalamuu hin barbaadu. Humna oromoof falmu malee humna oromoo qabata godhu hin barbaadu. Oromoon kan dandeetti fi gootummaan isaaf dhaqabee simachuu , yoo dhabee ammoo wareegama barbaachisu kafalee abbaa biyyaa ta’uuf kan isa dhorku tokkollee hin jiru. gabrummaa jala jiraatanii , anatu caalaan isaaf furmaata hin taatu. Waggaa 150 oliif Oromoon gabrummaa jala jiraachuu osoo beekanii fi waggoota meeqaaf dantaa isaaniif jiraachaa turanii har’aa akka nama irriibaa ka’ee dhaaboota heddummeessanii Oromoo irratti abbaa ta’uuf warra arreedan hin barbaadu.dhaaba Oromoof hadooduu eenyullee Oromotti hin himu. Kan har’aa bara miidhamaa fi salphinaa keessa waliif hin gallee, bara badhaadhiinaa oromoon waliif gala jechuun soba. Kanaaf qabatamaan Oromoof kan dhaabbatuu, dhiiga isaa kamirrattu shira hin yaadu. kaayyoo isaa raawwachiisuuf jedhee dhaaba dhala Oromoof haqaan dhaabbate kan jibbu gonkumaa Oromoof jaalala hin qabaatu. Kun qalbii Ummata Oromoo keessa maxxanee kan jru ta’uu hunduu beeku qaba.
QEERROON MAAL BARBAADA ?
Qeerroon qeerroodhaa ! sossobbii firaa mitii kan diinaafuu jilbeenfatee hin beeku. qacalummaa qeerroo ilaalanii waan dabaa irratti raawwachuuf yaaluun, wallaalummaa ofii mirkaneessuudhaa. Qeerroon Oromoo hanga wayyaaneen jilbeenfattu ykn kuftuutti duubatti ka jedhu miti. Bilisummaa fi walabummaa ka barbaadu, ijoollee wareegamtu barbaadee abbaa irratti ta’uuf arreeda osoo hin taanee, ofiin wareegamee karaa saaquuf kan badaduutu dhugummaa waan qabuuf, kanatu fira qeerroo ta’uu danda’aa. Qeerroon sochii kan eegalee waggaa tokko asi jechaa, waan intarneetaa irraan odeeffannoo sochii qeerroo guutuu kan qabu of fakkeessuun of sobuudhaa malee qeerroo sobuu miti. qeerroon wareegamaan oromiyaa dhuunfachuu barbaaddii . atakaaroon biyya alaa qeerroof waa tokkollee miti. Ilmatti abbaa hin himan. Haadhallee. Qarreettis abbaa hin himan. Haadhallee. Warra waggaa 15f qabsootti siila’ee Ummata Hogganutti ce’ee jirutti adeemsa himuuf yaaluun yakka. Qeerroon gonkumaa sagal hin gaggalagaltu. Waanuma manaa baateef taati. Ummati Biyya keessaa guutummaatti kana ragaa ba’aaf. Naamuusaa fi qarummaa isaaniin karaa eegalan ni xumuru. Gonkumaa Ummata isaanii irratti abbummaaf hin fiigan.
QABSOON OROMOO MAAL BARBAADA ?
Qabsoon oromoo wal dhaga’uu barbaada. Deeggarsa barbaada. Amma walii galeen hiriiranii diina konkolaachisuuf arreedaa jira. Diina mitii firayyuu yeroon itti kadhatan dhabamaa jira. Warra diina jala fiiguu gorsuunis yeroon dabraa jira. Diinnis adeemsa isaa fixatee tarkaanfii abdii kutannaa irra jira. Kun hundi qabsoon oromoo maal akka barbaadu argisiisa. Kana tilmaamanii waan qabsoon nama irraa eeggatu ba’uu qofaadha. Wal akeekna malee dirree kana irratti waan walitti himnuu hin jiru. daangaan diinaa guutee dhangala’ee jira. Biyya keenya irratti diinni qabsoo oromoo dhabamsiisuu ykn Oromoo cabsuuf, sochii qabsoo isaa shororkeessummaatti ramadee labsii adda addaan nama barbaadu qabee hidhee ajjeesaa jira. ABO ta’uu ragaa malee yakka jedhee duula Oromoo laffarraa duguuguu gaggeessaa jira. Har’a Maqaa ABOn Ummata Oromoo walii galaatu hidhamaa , ajjeefamaa , Biyyaa ari’amaa jira. Kun haqa argaa fi dhaga’aa jirru. Ega akkas ta’ee, waan Hiwaati ummata keenya irratti badii raawwataa jiru hundaaf , Ummati Tigiraayii guutuun itti gaafatamuuf jira. Adeemsi kun ammoo qarqara irra ga’ee jira. Itti fufu fi dhiisuu isaaf wayyaanootatu of harkaa qaba malee Oromoo miti. kanaaf qabsoon waan nurraa barbaaddu raawwachuuf gamanumaa qophaa’uun dansaadha. Kan yaadaa jirru waan akkasii malee dhaaba bixxilaa jiraachuu mitii. Guguddaan keenyaas……..akkuma guddummaa keessanii ta’aa !!!!!!!!!!baayyee gaddinas … nu ofkalchaa !!!!!!!!!
GLATOOMAA !!!
HORAA BULAA !!!!
1. “ABO”n , MAQAA MITII !!! KAAYYOO UMMTA OROMOOTI !!! – Kutaa 1ffaa
2. “ABO”n , MAQAA MITII !!! KAAYYOO UMMTA OROMOOTI !!! – Kutaa 2ffaa


text:
By Elizabeth Fraser Elizabeth Fraser is a Policy Analyst at the Oakland Institute. OAKLAND, Mar 29 2016 (IPS) – I was taught that responsibility means admitting your mistakes and being accountable when you make a mistake. I still believe this to be true for individuals and institutions. So when a powerful group like the World […]
Archive | March 29, 2016
Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo (SQ) Bitootessa 29, 2016
Godinaa Guujii Keessatti Namoonni Hedduun Hidhaman Jedhu Jiraattonni
WASHINGTON, DC (VOA Afaan Oromoo) — Godinaa Guujii Aanaa Gooroo Doolaa keessatti, mormii barattootaa fi uummataa geggeessamaa ture irraa kan ka’e – namoonni digdamaa ol, mana hidhaa aanichaa keessaa fuudhamanii bakka biraatti geessamuu fi kanneen biroon akka wabiin gad-lakkisaman manni-murtii aanaa murteesse haga ammaa gad-lakkisamuu – jiraattonni aanichaa, Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsanii jiran. Akka jiraattonni […]
Itti Aanaan Ministera Haajaa Alaa Amerikaa Imaltuuf Afrikaa Jiraa Itoophiyaatti Goree Bulchootaan Wal Mari’ate
WASHINTON,DC (VOA Afaan Oromoo) — Tom Malinowiskii,ittti aanaan ministera haajaa alaa damee demkiraasii,mirga namaa fi hujii imatluu Afirkaa dhaqeef hardha Itoophiyaa jiraa,ministera odeeffannoo obboo Geetaachoo Reddaatii fi bulchoota akka akkaatiin wal mari’ate. Akka odeeffannoo Ministerii Haajaa Alaa US irraa arganenetti mariin tun ta pirezidaanti Obaamaan ganna dabre muummee ministera Itoopbhiyaa,obboo Hayilee Maariyaam Dessaalenyi waliin diidessinee […]
#OromoProtests – March 29, 2016
Eyyee kanuma keenya nuuf wayya galatoomaa. Isiniin boonn #Oromoprotests, Mana barnoota Sadarkaa 1ffaa Magaalaa Awwadaay hiriira mormii guyaa arraa ,bitootessa 29 bara 2016 godhaa oole. ====. =============== #. #Oromoprotests, the Awaday elementary school protested the ongoing crimes against humanity and enforced disappearance of thousands of Oromo today on march 29 of 2016 OromoProtests 29/3/2016 hiriira […]
Video: Anger among Ethiopia’s Oromo majority boils over
(France 24 TV) — In recent months, Ethiopia has seen its worst unrest in a decade. Members of Ethiopia’s Oromo ethnic group, which feels left out of the country’s booming economy, have taken to the streets in protest. Protesters are calling for equal rights and an end to what they call corruption, land grabs and […]
INJIFANNOON KAN UMMATA OROMOOTI
Egypt, Cairo Hirira idil adduunya magaala egypt cairo keessatti baqattoonni oromoo as jiranu gaaffi mirgaa dhaabbata UNCHR gaafachuu kuno guyyaa 3ffaan isaani har’a dhumee oolee jira.baqatoonnii biyya masira magaala egypt cairo keessaa jajjabina qabanuun yeroo ammaa kanas dammaqinaan haala ho’a ta.en sagalee isaani dhageesisaa jiran. Wanti immo baayye qabsoo irraatti illee nama jabeessu haadhoolin ilmaan […]
IOM Evacuates Ethiopian Migrants from War-Torn Yemen
Ethiopia (Reliefweb) – IOM has evacuated 485 vulnerable Ethiopian migrants – 122 women, 261 men, 101 unaccompanied minors and one child- from war-torn Yemen since 19th March 2016. The voluntary repatriations, in close cooperation with the governments of Yemen, Djibouti, Ethiopia and Saudi Arabia, as well as IOM missions in the region, followed IOM’s earlier […]
NAMNI EJJANNOO QABU, QILLEENSA YEROON HIN RAAFAMU !!!
SEENAA Y.G(2005) Ilmaan Oromoo gadi-jabeessanii hubachuu kan qaban, wayyaaneen, wareegama ulfaataa kafalaa jirru ilaaltee, akka garaa nu laaftuu ykn marii karaa nagaa jedhamutti harkisuuf ykn hawaasi addunyaas, haala kana nu hubattee, harka akka nu irra qabdu ykn wayyaanee irratti dhiibbaa akka taasiftuuf qofaa akka hin taaneedha. Qabsoon keenya sadarkaa kana irra dabreera. Wareegamni haalaan qaalii […]


text:
SEENAA Y.G(2005)
Ilmaan Oromoo gadi-jabeessanii hubachuu kan qaban, wayyaaneen, wareegama ulfaataa kafalaa jirru ilaaltee, akka garaa nu laaftuu ykn marii karaa nagaa jedhamutti harkisuuf ykn hawaasi addunyaas, haala kana nu hubattee, harka akka nu irra qabdu ykn wayyaanee irratti dhiibbaa akka taasiftuuf qofaa akka hin taaneedha. Qabsoon keenya sadarkaa kana irra dabreera. Wareegamni haalaan qaalii ta’ee kafalaa kaa jirruuf, wayyaanee hidda ishee waliin Oromiyaa keessaa fi Ummattoota cunqurfamoo irraa buqqisuuf ta’uu adda baafatanii beeku qaban. Wareegamni har’a ijoollee qacaleen ykn ol-guddattuun kafalaa jirru ulfaataadha. Wareegamni qaalii kun, waan araaraa fi jettee jettee namootaan wal bira qabnee falaasama kan itti baayyifnuu miti. addunyaatti kan iyyaachaa jirruuf, har’a waan isinitti himaa jirru sirreessuu dhiiftanii, ykn sirna isin jiraachisaa jiratan hin sirreessitan taanaan rakkoon kana caalu dhufuu akka danda’uu hubadhaa jechuuf qofaadha. Sababaan adda duraa, humnoonni alaa wareegama qaalii nuuti kafalaa jirruuf waan wal gitu hojiin argisiisuu jennee abdii guutu irraa hin eegnu. Wareegama lubbuu nuuti kafalaa jirru irra, dantaa isaanii akka dursan waan beekamuuf, Wareegama ulfaataa gama hundaan umamuu danda’uuf, itti gaafatamummaa hin qabnuu jennee beeksifachaa jirra malee, karaa nu haaxaa’aatii waan barbaannutti nu qajeelchaa jechaa hin jirru. Kana qalbifachuu dhabuutu haasaa qilleemsa yeroo waliin dhufuun raafamaa jiraanna.
Qeerroo fi Ummati Oromoo Fincila diddaa Gabrummaa Baatii 5 dura bifa haaraa fi murannoon yennaa eegalan, yaadoota hedduutu dhihaataa ture. yaadoonni sun maal akka ta’anii fi sochiin qeerroo fi Ummatichaa maal irra akka jiru hundatu ijumaan daawwachaa jira. Qabsoon Oromoo guyyuu jabaachaa fi kan duuba hin deebine ta’uu isaa fira miti halgaayyuu amansiisee kadhaatti akka gadi taa’aan taasiseera. Qabsoo kana kana dhaabu kadhaa fi arraba miidhagfachuu ykn hololaa fi doorsiisa osoo hin taanee, Mirga hiree murteeffannaa Ummata Oromoo ta’uun ifatti kaa’ameera. Humni kana murteeffatee, Taankii fi Aga’azii falmaa jira. Kan kana hin murteeffanne ammoo haasaa fi jette jettee namaan atakaaroo seenaa jira. Barruunkoo har’aa, Namoota jette jettee fi dhiiga kafalamaa jiru waliin madaalanii ejjannoo dhabanii of takaalaa jiran irratti xiyyeeffata. Sadarkaan qabsoo fi qalbiin Ummata Oromoo irra jiru, shiraa fi holola waliin dhooftootaan ykn bilchina dhabdootaan kan fashaluu miti. Qabsoo Oromoo dhaabuu kan danda’uu akka kaleessaa du’aa fi hidhaa dheessu miti. Kun injifannoon keessa dabarree jirra. Dhaabbitti du’uu irra, jireenya dhaabbitti du’uun wal hin caallee irra, jireenyaa fi gubannaa uffataan golguu irra, dhaloota seenaa hojjatanii du’uu filataniin bakka buufamee, Gootummaan itti boonnu hojjatamaa jira. Gootummaan kana caalu akka itti fufu shakkiin tokkollee hin jiru.
Inni lubbuu isaa kennee jiru murannoo fi gootummaa kanaan of masakee seenaa galmeessaa jira. Inni jette jettee fi holola rakasaan of takaalaa jiraatu, yaadda’uu, sadarkaa qabsoon Oromoo kun irra jiru wallaalu irraa ta’uu nama hin shakkisiisu. sammuu dabeessaa sochiin har’aa duubattii deebi’inaa laata? jedhee miidiyaa adda addaa irratti atakaaroo waan nuuti irra dabarree seenaa dhalootaa galmeesisaa jiru hin ginneen wal dhamaasaa jiraatu maal akka jedhamu namaaf hin galu. NAMNI EJJANNOO QABUU, QILLEENSA YEROON HIN RAAFAMUU!! jedhee mata duree barruu kiyya har’a kanan filadheef kanaafii. Yaada namaa yaadaan morkuun, ilaalcha namaa, ilaalcha ofiin gilgaaluu, ummta barsiisuun waan jiraati. Garuu mata duree adda addaa kaasanii tapha ijoolleen wal dadhabsuun dhugumatti waggaa 150 boodallee barachuu dhabuu keenya mirkaneessa malee waan haaraa hin qabu. Kun ammoo qaaniidha. Har’a mata duree diinaan adeemsa keenya gufachiisuuf umamu irra, kan ofii uumnee humna wal buufnuutu caala. OROMOO ! Sochiin kamiyyuu eegalu, hololli kamiyyuu oofamuu hidda MORMAA yaaftee sammuun dhiphachutti hin fiigiin. Waan argite ykn hubattee yoo jiraatee, waan keessa jirruun wal gitaa ? eessaa ka’ee? ? garamitti deema ? eenyuun ka’ee ? maaliif ? kaayyoon isaa maaliii ? kkf jedhaatii of gaafadhaa. dubbii akka hurrii ykn fixeensa ganamaa mul’atee baduuf mataa of hin dhukkubsiin. Obbo Girmaa W/Gorgis har’a ka’ee , afaan oromoo kan miidhee, qubee Laatiniiti yoo jedhee, kan ilaaluu qabnuu , qubee Oromoon fudhate ta’uu waggaa 25 dura mirkanaa’uu fi gaaffiin keenya har’aa qubee saabaa fi Laatinii osoo hin taanee, Mirga hiree murteeffannaa ta’uudha. Har’a sadarkaan nuuti irra jirru, isa qabnu dhabnaaf miti. isa nu hafee kabachiisuufii. Nuutu har’a diina garaa laaffifataa jiraa miti. halgaatu ykn diinatu hegaree isaaf jedhee gaaffii keenya fudhachuu akka qabu lubbuu itti gabbaraa jirra. Ummati oromoo hireen isaa eenyunu hin murtaa’uuf. Isa mataa isaatu wareegama isaan haala itti murteeffatu mijeeffata. Kana kan naa ta’aa jedhee ni fudhata. Kan didee amala isaa waliin bakka ofii irratti murteeffatutti qajeela. Murteen dhaloota har’aa kanadha malee, Qilleensa yeroo waliin raafamu miti. har’a diinatu hegaree isaad yaadda’ee maraata malee, nuutu dhimma keenya fudhachiisuuf maraataa jirra miti.
Mee baatiima muraasa kana kessatti atakaaroo Intarneeta irraa fi midiyaa adda addaa irraa kaaseen haala keessa jirru waliin madaalaa .
- Obbo Juwaar Mahaammad Ilaalchisee :- Obbo Juhaariin ilaalchisee mata dureen daangaa hin qabnee gama Oromoonis halgaanis ni ka’aa. Waggoota lakkofsiisaa jiras. Yaadaa fi ilaalcha adda addaa waliitti darbatu. Hunduu akka yaada isaatti waan itti fakkaate kaasa. Inni kaan ni balaaleffata. Kaan amma huubi qoonqoo mul’atuutti dubbata. Bara 2015 walakkaa kaasee dhimma obboleessa keenyaan wal qabatee, OMNis walitti hidhatee kan ka’aa ture inuma beekna. Deebi , Juwaaris dhageenyerra. ilaalleerra. Kan heedduu na raaju, wanni ka’uu hundumtuu xumura osoo hin argannee hanga har’atti mata duree biraan bakka buufamaa itti fufuu isaati. Kan halgaa kaayyoo qabaa yoo jennee , keenyawoo ? kun yoom dhaabbata ? akka dhuunfaatti, akka waloottis dhimmi kun amma yoomitti itti fufa ?dhuma irra maaliin goolabama ? kun eessaan nama ga’a ? abbaa isa ilaallatuuf furmaati dhumaa maalii ? atakaaroo siyaasaa kan ilaallatu miti. miidiyaa irratti deebii dhimma Ummata isaa ilaallatu kan deebisu miti. atakaaroo fi abaarsii ka’aaa jiru xumurri isaanii maalii ? Oromoon durii , warri beekumsa hin qaban jennuun sun, Nama Abbaa Gadaa waggaa 40 boodaa akka itti guddisan beeku. inni Abbaa Gadaa ta’uus waan Umurii isaa fi gadaan isaa hin hayyamiinif hin hojjatu. Ummatis Abbaa Gadaa atu hin ta’iin hin faarsu. Hin busheessus.manatti ol guddifatan. Keenya ammaa garuu gama lamaaniiyyuu hin jiru. dhumni isaa maalii ? Dagaleen utubaa malee hin rukutamu. Utubaan bakka isaa malee hin dhabbatu. Mannis bakka malee hin ijaaramu. Seeraa fi adeemsa keenya yoo hin tolfannee , bakka geenyu hin qabnu.
- Junaddii Saaddoo ilaalchisee :- Junaddiin xurii seenaa ta’uu isaa innu amanee jira. Har’a ijoollee inni kaleessa lola irratti labsee dachaan du’aa osoo jiranii , mata duree biraa kaasuu fi irratti wal nyaachuun bu’aan isaa maalii ? eessatti waliin dubbatamee, badii fi gaarummaan isaa maaliin adda baafamee , akka seeraa fi heeraatti , akka aadaatti Maanguddoota kamitti dhihaatee haasa’ee , kkf yoom raawwateetu har’a mata dureen tolfameefii dhimma keenya nu gatachiisa ? Oromoo dhala isaatu jalaa dhumaa jira. Qabeenyaa fi eenyummaa isaatu badaa jira. Kan balleessuu abbaa qaba. kan galaafatamuu lubbuu dhala Oromooti. Bakka dhiiga dhangalaasaniiF gumaa hin baafneetti, maqaa ofii tolchuuf illee bakka hin hojjanneetti, aadaa warri beekna jedhanillee waliin gawwamanii yennaa mataa wal dhukkubsan nama gaddisiisa. Ijoolleen humni har’a ittin dhumaa jirtu kan junaddiin kaleessa gadi dhaabee ba’ee mitii ? kun hafeeyyuu mee waan har’a itti jirruu fi sadarkaa qabsoon keenya irra jiru waliin akkamiin wal gitee , dirree intarneetaa irratti dhiiga ijoollee keenyaatti cubbuu Junaddii irraa dhiquuf abballa ?
- Abbootii Gadaa Masaraa wayyaanee seenan jedhame ilaalchisee :- asi irratti yaadoonni ka’an hedduu nama gaddisiisu. Midiyaa adda addaa irratti , mata dureen “Xiinxalaa siyaasaa” jedheemee namoonni adda addaa dhiheffaman dogoggora heeduu uumaa jira. Xiinxalaa siyaasaa addunyaan jettu yoo ta’ee waan barnootaa fi beekumsaan wal qabatuudha. Namni lafaa ka’ee xiinxalaa siyaasaa hin jedhamu. Namoonni miidiyaa irra hojjatan, mata duree kanaan namoota dhiheessuun rakkoo hedduu uumaa jira. Madaallii xiinxalaa siyaasaa kun maalii ? namoonni ani beekumsaa fi barnoota isaan qaban akka gaaritti beeku Xiinxalaa siyaasaa jedhamanii dhihaatu daawwadheera . waan hedduu nama gaddisiiudha. Namootuma kanatu abbootii gadaa irratti yaada adda addaa kenne. Xiinxaltoonni siyaasaa kun 6 hin caalan. Maaliif ? Inni kaan abbaa gadaan mataa gadi hin qabu jedha. Inni kaan lakkii innii abbaa gadaa miti jedha . inni kaan ammoo ummati ega waan jedhu barbaade ega fixate booda, abbootiin gadaa qabxii 10 dhiheeffatan jedha. Kan isa dubbise ammoo lakkii jarri sirrii gaafatani jedha. Heddu nama raaja. Mee kun bu’aan isaa maalii ?sochii qeerrootu gocha abbootii gadaa kanaan dhaabbataa sodaatamee ? sochii kana abbootii gadaatu eegalsiisee ? moo maalii ? kun dhiphuu wayyaanee argisiisuun ala kan mul’isu, hin qabu. Torban lama dura, abbootiin gadaa gocha wayyaanee balaaleffatanii jedhamee , gootummaatti afarsanii osoo torban hin turiin, masaraa mootummaa seenan jennee biyyeetti makna. Maaliif ? lakkii qilleensi yeroo nu hin raasini Oromoo.
- Alaabaa Haaraa jedhamu ilaalchisee :-kunis waan raajiiti. Namni kana irratti wal fixeera. Alaabaa ABO har’a Ummati akka malee jaallatu kana , ABOn kun kan ummata Oromooti jedhee jala hin murree. Kanuma dhaabaa ta’uu kaa’aa. ABOn gaafa guyyaa hiree murteeffannaa Ummata Oromoo, ALAABAAN OROMIYAA kam ta’uu akka qabu Ummataaf dhiheessaa. Alaabaa jechuun hiree ofii jechuudhaa. Alaabaan kun dhiigaan kan dhuftuudhaa. Abbaan fedhe halluu sararee dhiheessuun osoo hin taanee, dura dhiiga kafalee firii dhiiga Sanaa Alaabaan mirkaneessaa . Bokkuun , baalliin, faachii , kkf seeraa fi heera mataa isaanii qabu . Alaabaan ABO miseensootaa fi hogganoota isaa biratti yennaa filatamuu fi fudhatamu seeraa fi heeraan mirkaneeffame. Alaabaa ABO Kora sabaatu mirkaneessa. Isayyuu sagalee guutuun. Alaabaa onnee nama seentee ba’uu diddee,fi ejjannoon kunis diina dhukkubsachiisee kun, galgala tokkon kan faayamtee miti. Gandummaa , Amantii , kkf irra bilisa taatee hojjatamtee. Isa kaan irraa bocamtee hin sirreeffamnee. Waggaa 40 dura tilmaama bara baraaf hojjatamtee hanga har’atti jaalatamteedha. Warri Alaabaa Oromoof finnee jedhanii dogoggoraniiru. Kaayyoon isaanii huccuu alaabaa filuu ta’uu hin danda’uu. Alaabaa Kiyya kan jedhu Ummata. Alaabaan Itoophiyaa hanga har’atti dhiiga dhangalaasisu kanaafi. Mata dureen ulaagaa akkasiif illee deebii hin laatiin maaf mataa nu dhukkubsa ? maaf jettee jetteen wal nu ficcisiisa ? namoonni waan rakasaa akkasii irratti mataa wal cibsinuu, maaliif pitishinii dhimma keenyaa irratti wal hin dorgomnu ? dhimma ijoolleen 300 ol itti dhumtee mallattoo nama 10,000 dhabee rakkoo uumaa hin jiru ? maaf isaaf ummata dammaqisuu irratti hin xiyyffannu ?
Qabsoon keenya wareegama Ummata keenyaan sadarkaa itti boonnu irra jira. Sadarkaa qabsoon keenya irra ga’ee jiru qixaa fi waan itti fufu maluun kan wal gituu yaaduu fi hojjachuu qabna. Qilleensi waan fidee waliin hin raafamiinaa. Qabxiilee arfan akka fakkeenyaattan kaase. Kanneen hafan jiru. mee of ilaalaa ! wareegama Biyya keessaa kafalamaa jiruuf kabajaa qabaadhaa. Lauubbuu dhala oromoo badaa jiruuf bakka laadhaa. Jette jettee fi atakaaroo ol guddattu seenaa hojjattu irratti hin katabiinaa. Akka dubbisanii fi daawwatan hin taasisiinaa . maaloo wal haa kunuunfannu . hamilee waliin haa taanu. Kun dhaamsa kiyya. Dhalootu har’aa Seenaa haaraa hojjachuuf bifa addaan qophaa’aa jiraa itti boonaa. Isa faarsuu fi deeggaruu qofaa osoo hin taanee, qaamaan yeroon bira itti dhaabbannu dhihaachaa jiraa of qopheessaa . kana irratti wal jajjabeessaa.
GALATOOMAA !!!!!!!!!!
HORAA BULAA !!!!!!!!!! gobbuu2015@gmail.com / Burqaa430@gmail.com


text:
Waltajjicharratti addunyaarratti dhaabbileen beekamtii qaban 22 bu’aalee hojii isaanii kan dhiyeessan ta’a.
Agarsiisa Galma Barkumeetti qophaa’u kanarratti daawwattoonni biyyya keessaa fi alaa kuma 300 ol ta’an ni daawwatu jedhameet eegama.
Ministeerri Qunnamtii fi Infoormeeshin Teeknooloojii ibsa laaten akka beeksisetti waltajjichi Waxabajjii 21rraa kaasee guyyoota 5f gaggeeffama.
Agarsiisichi dhaabbileen idil addunyaa damichaan beekamtii qaban invastimantiin akka hirmaatan kan affeerus ta’a.
Qorannoowwan damicharratti gaggeeffamanis kan dhiyaatan ta’a.


text:
Oduu woyyaanee jalaa miliqxee baatee Lola maqaa liyyuu poolisii naannoo Somaaleetiin woranni shiftoota woyyanee ummata Oromoo irratti bane madaaluudhaan Shiftootni woyyaanee ijjannoo armaan gadii kana iirra gayanii jiru.Innis lola kana irratti humna ummataa madaaluuf ummata lafa irraa buqqisuuf yaalanii akka itti hin milkoofnee erga hubataniin boodaa Gosa somaaleetiif Oromoo naannoo woliirratti duulchisuuf yaalanii milkaayuu dide kana booda fallii shiftootni woyyanee kaayatan maqaa araaraatiin sobanii Oromoota irra qawwee hiikuuf qophii xumuraa jiran gama biraatii hanga lubbuun woyyaanee aangoo gubba jirtutti bulchiisa gandaas ta’ee kan naannoo sadarkaa adda adddaatiin jiru dabarsanii akka OPDO dhaaf hin laanne itti wolii galuudhaan OPDOn akkuma amala isii ummata sossobdee diina jalatti akka deebistuuf leenjii adda addaa kennuudhaan yoo ummata amansiisuu baattan isintuu dura dhuma jechuudhaan mataa ergamtootja isaaanii dhukkubsaa irau kanaaf Ummatni Oromoo keessaaf ala jirus kana beekee tokkommaadhaan diina keenna irratti akka xiyyeeffatu dhaamsa nuuf dabarsaa jedhu gama biraatiin ummatni Oromoo kana qarii Oromiyaa jiru hundi akka uf eeggannoo cimaa taasisu itti nuuf himaa jeenna. iitti aansuun Ummatni keenna hooggansa woraanaa tokko malee waan qabuun bayee diina rukutuun uf irraa deebisuun nu gammachiisus Diinni keenna guyyaa guyyaan tooftaa adda addaa baaftee waan socho’aa jiruuf isa kana irra aanuuf marii hayyootaa bal’aaf hooggansa akka barbaachisu itti yaaduu qabna. Via Girma Gutema
“Warraaqaan Baddaan dhugaa fii democracy Somali (SRJDM) Dulaa Ka’kaasuu Waliitti buu’iinssa yaa’ii Shnyiillee jidduutti naannoo adda addaatti biyyaa Itiiyophiyaa keeyiissatti Dantta Dhabeeyissi motummaan Abbaa irree bilisa baasttuu ummata Tigreen (TPLF) wayyaaneen Jalaa deemttuu ashaanguliittii Issii tan biyyaa Itiiophiyaa noonnoo somalitti fayyadamuudhaan, dhiiheenyaa kana waraanaa ummata oromo ollaa irratti egaluudhaan, Rakkiina wasanaa irratti Wal dha’huu Obboleeyyan Ummata oromoo fii Somali jiddutti umttee wayyaaneen dhiimmaan bahuu jirttu gadii fageeyissun balaaleeffanna.
Gochi kuni fakkii waggoota Heeddu Kan amala toffttaa siiyaassaa TPLF.
TPLF qarooma maaralii faaiidaa sabaa fii sablammiilleef yaaduu waan hin qabnneef, waliif galtteetti ajjeechaa baroota dheeraa waggaa 25’nii olii akkuma itti fuufeen saboota gosaan Waliin dha’uun ummata issaanii lakkofssan xiqqaa Ittin jiraachiissaa jira.
Ummannii somaalii jiraataa turee, ammaas Nageeyaa fii Gamachuun Obboleeyyan issaanii oromoota, Kan eenyuummaa, Seenaa, ammanttii fii Hawwii Wal fakkaatuun jiraatuun itti Fufa. Somali fii Oromoon Rakkiinnii wasana irratti Wal looluu ammaan dura qabaatee jiraatee hin jiru saboota kana lameen jidduu hin turree. Garuu ka amma ummamee fulaa duraa deemuu jiruuf, goosttii lameenuu Somali fii Oromooniis sirnna Adaa kan shakkii malee furmaataa Nageeyaa ollummaa Ittin buufatuu dandeyuu qaban ossoo Tigreen jidduu issaanii hin seeneetti.
Ummannii Somali fii Oromoon akka obboleeyyanii haarkka Wal qabatanii tapha dantta maraatuu dhukkuba siiyaassaa TPLF Bakka gahuu haanqqiisuuf waliin haa kaanuu.
Tokkummaa! Tokkummaa, oromo fii Somali’niis.” Via Girma Gutema


text:
Kalyaana Mandapatthil Akka
“deey Ennadaa Pannaree”
“un Pinpuratthai Paakkalaamena Aasaiyaa Irunthathu. Athaankkaa” Enka, Akka Siritthaal.
Naan Appadiyee Akkavin Pundaiyai Pirikka, Aval Kaamapaanam En Naakkai Ethirpaatthu Kaatthirunthathu. Appadiyee Akkavin Pundaiyai Nuni Naakkaal Nakka, Akka Sukam Thaangaamal Thullinaal. Pin Appadiyee Akka Padutthukka, Naan Akkavin Kalutthil Mukam Puthaitthu Nakkineen. Akka, Thampi Enrellaam Illaamal Iruvarum Oppathaiyee Kuriyaa Irukka, En Akkavin Aappil Mulaikalai Sappiddee Aval Kaalidukkil, Vanthu Sunniyai Aval Angatthil Urasa, Akka Sinunginaal. En Akkavai Antha Kolatthil Paakkavee, Kankal Aanantha Kootthaadina. Appadiyee Akka Pundaiyil Vechu, Oru Aluttham Kodukka Pundaikkul Dappena Pukunthu Kondathu. Aanaal Akkavo Aaaaaa Ena Katthi Viddaal. Naan Akkavin Ithalkalai Suvaikka, En Kaamatheevathai En Sella Akka En Ithalkalai Suvaitthaal. Appadiyee Aangila Padatthil Varuvathu Pola, Iruvarum Muttha Malai Polinthu Kondom.
Akka Veri Piditthaar Pola Mutthamida, Naan Mella En Iduppai Thookki Iyakka Aarampittheen. Sukam Panmadangaaka Irukka, Akkavin Pundaikkul Vilaiyaadineen. Akkavo Than Thampiyin Sunni Koduttha Inpa Veethanaikalai Rasitthuk Kondee, Ssaaaa Ena Munakinaal. Naan Akkavin Mulaikalai Kasakka, Aval Mukam Ennaiyee Paatthathu. Naanum Aval Kankalai Paatthuk Kondee, Mella Mella Thookki Adicheen. En Akkavin Alaku Ennaiyee Unmaiyil Viyakka Vaikka, Naan Akka Pundaiyil Alakaaka Iyangineen. Avalum Kaama Pothaiyil Eetheetho Pitharrinaal. Sukam Athikamaaka Avalaal Maddumalla, En Sunniyaalum Thaanga Mudiyalai. Aval Pundaiyin Meel En Kaama Paanatthai Koddida, Akka Perumoochu Viddaal.|Tamil Darddi Stories Padiyungal| Naanum Ayarvil Akka Meeleeyee Padutthuk Kondoo, Aval Kannangalai Mutthamida, Akkavum Ennai Kaddik Kondaal.
Pin Akka Elunthirukka Solla, Naanum Vilaki Paduttheen. Akka Araikuraiyaana Aadaiyudan Paatroom Poy Udampai Kaluvi Vara, Naanum Avalai Adutthu Paatroomukkul Poneen. Iravu Thodangida, Iruvarukkumee Nanraaka Pasitthathu. Naan Akkavidam Solli Viddu, Kadaiyil Saappaadu Vaangi Vantheen. Akkavum, Naanum Onnaaka Ukkaanthu Saappiddu Mudichaொm. Mani 9 Kiddee Aaka, Naan Eppothum Antha Neeratthil Dee Saappiduvathu Valakkam Enpathaal Akkavidam Dee Poddutthara Solli Keedka, Avalum En Peechai Keeddu Enakku Dee Poddu Kondaanthaal. Naan Dee Kudichiddee TV Paatthidiruntheen. Akka En Pakkatthil Amarnthu TV Paatthidirunthaal. Naan Paatthidirukka Mella Kaiya Viddu Lungiya Aviltthaal. Appadiyee Jatti Theriya Jattikkul Kai Viddaal. En Sunni Surungiyirukka, Aval TV Paatthiddee Sunniya Uruvinaal. Aahaa! En Theevathai Kai Paddathum, En Sunni Enthirichikka Naan Sukam Kandeen. Akka Sunniya Veliyedutthu Uruvi Viddaal. Avalin Menmait Thanmaiyaal Sunni Kootthaada, Naan Di Damlarai Kilee Vechiddu, Akkavin Mulaikalai Aval Naiddiyudan Kasakka, Akka Munakinaal. Akkavai Ilutthu Uthaddudan, Uthadu Seertthu Mutthamida, Akka Ennai Veritthaal.
Pin Akkavin Munnee Mandiyiddu, Akkavin Naiddiyai Thodai Varai Thookkineen. Akka Ennaiyee Paakka, Akkavin Thodaikalai Nakkineen. Sekkacheveelena Irunthana Akkavin VaalaitThandu Thodaikal. Appadiyee Nakkiddee, Naiddiyai Konjam Konjamaa Thookkiddu Meelee Poka, Akka Jatti Podavillai. Aval Okka Thayaaraaka Vanthirukkiraalena Therinthu Kondu, Aval Pundaiyinul Viral Viddu Nonda, Aval Paruppu Nimindathu. Akkavin Paruppai Kandathum, Veriyaana Naan Aval Paruppai Kadicheen. Akka Thudikka, Avalin Nakkiyee Nimiddineen. Paavam Akka, Sukam Thaangaamal Kaama Pothaiyil Ularinaal. Avalin Pundaiyai Nakkiyedutthiddu, Elunthu Nirka Sunni Nimindu Ninrathu. Akka Ukkaanthiddee En Sunniyai Kaiyaal Pidikka, Naan Sorkatthukku Poneen. Appadiyee Aval Thalaiyee Maddum Munneeddi, En Sunni Thalaippil Mutthamida, Aahaa! Sunni Jivvena Eeriyathu. Appadiyee Akka Thalaiyai Varuda, Akka Theedeerena Sunniyai Vaaykkul Poddu Umpinaal. Ennaal Thaanga Mudiyaamal Thadumaara, Akka Veri Pidicha Maathiri Umpinaal. Naan Akkavin Thalaiyai Pidisikka, Akka En Koddaikalai Varudiddee Umpinaal. Naan Aval Thalaiyai Aluttha, Akkavin Vaay Jaalatthaal Sunni Aadiyathu. Naanum Thadumaara Akka Umpiyee Sunniyai Suttham Seyya, Enakkum Veriyeeriyathu. Naan Appadiyee Akkavin Thalaiyai Padakkena Ilutthu Uthaddodu, Uthadu Seertthu Mutthamida Akka Athirnthiddaa, Avalai Vidaamal Appadiyee Aval Iduppai Ilutthu Veekamaaka Sunniyai Soruka, Akka Thookki Kaaddinaal. Naan
edutthathum Veekamaaka Akkavin Pundaikkul Veekamaaka Iyanga, Akkavin Pundai Rappar Maathiri Valainthu Kodukka Akka Thuditthaal. Enakku Udampellaam Sukamaayirukka, Akkavin Naiddiyai Kaladdi Eriya Akkavum Otthulaitthaal. Theedeerena Ponadikka, Akka Kai Needdi Edutthaal.
“naan Thaammaa Peesareen. M Saappiddommaa” Enraal. Naan Appothu Kutthuvathai Nireetthiyirukka, En Paathi Sunni Akka Pundaikkul Irunthathu.
Aval “m. Thampiyaammaa, Iru Kodukkareen”
Akka Ennidam Ponai Kodukka, Naan Kaathil Vaikka, Amma Ennidam “Akkavidam Sandai Podaathee,Akkavai Paatthukka, Naan Seekkiram Vanthidareen” Ena Advais Seyya, Naanum Keedduddee Appadiyee Mella Iyangineen. Aval Sukatthil Munaka, Amma Ennadaa Satthamnu Keeddaanga. Naan “Akkathaammaa, Thuni Madichidirukkaa” Ena Samaalikka, Amma Akkavai Kashdapadutthaathee, Neeyum Avalukku Uthavi Sey Ena Kad Pannidaanga. Naanum Ponai Vechiddu Akkavin Pundaikkul Mella Sunniyai Iyakka, Akka Ennidam “ssaaaa Ennadaa Sonnaanga Aaaaash Amma”
“Akkava Kashdapaduthaathee, Saa Mella Akka Pundaikul Vidudaa, Avalukku Valikka Pokuthu” Enreen.
Akka Sirikka, Sirippil Mayangi Ava Pundaikkul Veekamaa Kuttha, Thanni Koddiyathu. Aval Thoppul Meel Kodda, Akka Naiddiyaal Thodachidaal. Pin Ammanamaaka Padutthiddee TV Paatthom. Aval Pundaiya Noddiddum, Mulaikalai Sappiddi TV Paakka, Konja Neeratthil Thookkam Kannai Sokka, Poy Thoongiddom.
Aduttha Naal 8 Manikku Eluntheen. Akka Munnaree Elunthu, Kulichiddu TV Paatthidirunthaal. Naan Ammanamaaka Aval Mun Nirka, Enna Piras Panna Sonnaal. Naanum Pirash Panniddu Dee Saappidduddu, Kulichiddu Saappaadu Vaangi Vara, Saappiddu Muditthom. Akka TV Paatthidirukka, En Nanparkal Vilaiyaada Povatharku Kooppidaarkal. Naanum Kilampa, Akka TV Paatthidirunthaal. Naan Vilaiyaadi Mudichiddu, 1 Manikkaadda Veedu Vara, Akka TV Paatthiddee Saappiddirunthaa. Avalee Saappaadu Vaangi Vanthathaaka Solla, Naan Mukam Kai Kaalkalai Kaluviddu Vanthu Saappiddeen. Aval Thoonga Poka, Iruvarum Senru Thoonginom. Atharku Munnee Oru Ol Poddudduthaan Thoonginom. Maalai Elunthathilirunthu Iruvarum Ammanamaakatthaan Thirinthom. Veedu Muluvathum Akkavai Vechu Ottheen. En Akkavin Pundai En Sunniyin Adi Thaangaamal Kathariyathu. Avalai Otthee Kilikka, Akkavum Thampi Enru Kooda Paaraamal Naan Keedkum Pothellaam Thookki Thookki Kaaddinaal. Athu Madduminri Niraiya Kaama Vilaiyaaddukal Vilaiyaadinom. Avalidam Rompavum Seksiyaavum Peesa Karrukondeen. Avalum Ennidam Avvaaree Peesinaal. Athu Maddumillaamal Aval Avalin Tholikal Parriyellaam Sonnaal. Aval Tholikal Mulaiyalakai Parriyum Ennidam Solvaal. Athaiyellaam Keedduk Kondee Avalai Oppeen. Naangal Iruvarum Kanavan, Manaivi Maathiri Palakinom. Athu Maddeemillaamal En Nanparkalidam Kenji, X Padangal Vaangi Vantheen.
iravu Naanum Akkavum Athai Paatthiddu Oppom. Aval Sila Murai Kaiyaditthu Kaadduvaal. Athu Madduminri Akka, Aval Pundaiyai Parri Paadamee Nadatthuvaal. Penkalukku Ennavellaam Seythaal X Veriyeerum, Ena Ellaatthaiyum Solvaal. Aval Siruneer Eppadi Veliyeerumena Akka Pundaiyilirunthu Paatthu Therinthukondeen. Avalum En Sunniya Patthi Niraiya Paatthu Therinthu Kondaal. Aval Naanga Summaa Irukkum Pothellaam En Sunniyai Varudiddee Iruppaal. Adikkadi Ennai Aval Purusan Enruthaan Alaippaal. Athaavathu “deey Purushaa Vaadaa Okkalaam” Ena Vilaiyaaddaaka Peesuvaal. Avalin Antha Peechellaam Enakku Rompa Pidikka, Antha Veriyileeyee Aval Pundaiyai Kilicheduppeen. Ennai Paatthaalee Aval Dirasin Pundaip Pakuthiyai Kaiyaal Vilaiyaaddaaka Moodik Kaadduvaal. Amma Varuvatharkul Akkavin Udampengum En Sunni Theertthatthai Thelicheen. Aval Theenaiyum Edutthukkaaddi, Aval Kan Munnee Suvaippeen. Avalum Suvaippaal. Pin En Kanjiyaiyum Suvaikka Karru Kondaal.
Amma Vanthathukkappuram Avvalavaa Akkavai Thoduvathillai. Amma Paatthu Viddaal Vipareethamena Iruvarum Kandaroludan Nadanthu Kondom. Thoongum Pothu Maddum Otthuk Kolvom. En Akkavin Alakai Kandu Engal Theru Paiyankal Alaivaankal. Athaip Paakkavee Enakku Sirippaaka Irukkum. Akkavum Athaip Patthiyellaam Ennidam Peesis Sirippaal. Naan Avankalai Paatthu, Veeddil Vanthu Sirippeen. Akka En Sunniyidam Kutthu Vaangiyathilirunthu Ennai Rompavum Neesikka Aarampitthaal. Palli Thodangi Appadiyee Poy Vanthom. Ithu Varai En Akkavai Etthanai Murai Ottheerukkeenena Keeddaal, Ennaal Nichayam Solla Mudiyaathu. Athu En Sunnikkum, En Akkavin Pundaikku Maddumthaan Theriyum. Naanum X Parri, En Akka Pundaiya Vechu Mulusaa Therinthukondeen. Avalum En Sunniya Vechu Ellaatthaiyum Karrukondaal. Engal Kaama Vaalkkeeyum Sukamaaka Kalinthathu. Akka Palli Padippai Mudichu Kaaleej Seernthaal. Aval Kaaleej Ponaalum, Iravaanaal Ennidam Ol Vaanguvathai Vidavillai. Pin Kaaleejil Yaaraiyo Kaathalippathaaka Solvaal. Avanum Kaathalitthaanaam, Avanudan Seernthu Oor Sutthiyathai Ellaam Ennidam Vedkappadaamal Solvaal. Avan Thiyeeddar Kooddi Poy, Akka Mulaikalai Kasakkiyathu, Pin Paarkkil Akka Jattikkul Kaividdu Pundaiya Kudainthathellaam Solvaal. Aanaal Konja Naalil Avan Vilakividdathaaka Sonnaal.
Eenenraal Avan Veeroru Pennai Kaathalippathu Akkavukku Therinthu Keedka, Avan Konjam Thappe Peesiddaanaam. Athanaal Akka Avanai Vidduddaalaam. Pin Aval Ennaiyee Unmaiyaaka Kaathalitthaal. Enneeyenraal Ennaiyalla, En Sunniyai. Athuthaanee Avalukku Iravaanaal Kanji Ootthuthu. Naan Akkavin Pundaiyai Rompavum Kaathalittheen. Naangal Veeddil Amma Illaiyenraal, Kaathal Kilikal Pola Ammanamaaka Otthuk Kondee Parappom. Akkavum Ennidam Ellaa Angatthaiyum Virichu Kaaddi Kidappaal. Akkavukku Pundai Mudikalai Naan Thaan Valichu Viduveen. Athee Pola Aval Thaan En Sunni Mudikalai Edutthee Viduvaal. Avaludan Naan Vaalntha Vaalkkaikku Alaveeyillai. Padeechu Mudichu Enakku Nalla Veelai Kidaikka, Ippa Akkavukku Kalyaanam Pannidalaamnu Amma Kuriyaa Irunthaanga. Naanum Akkavidam “Akka, Naanee Unnai Kalyaanam Pannikkireenkkaa” Enka, Aval Sirichiddee Veendaamena Marutthiddu, Ennidam “enakku Kalyaanamaana Ennadaa, Eppa Veenaalum Un Kadappaarai Kidda Ol Vaanga Vanthidareendaa” Ena Enakku Samaathaanam Sonnaal. Naanum Sariyena Vidduddeen.
Ippo Athaan Kalyaana Mandapatthil Ippadi Ninnudirukkeen. Ellaarum Avangalai Vaalttha, Naanum Vaaltthineen. Pin Amma Aluka, En Akkavum Aluthaanga Avanga Piriya Porathai Ninaichu, Naaneemthaan. Aanaa Akka “nee Eppa Kooppidaalum Vareendaa, Alaathadaa” Enka, Aval Kanavanum Sonnaar.
Aanaa Aval Sonnathu Engalukkum, Ungalukkum Thaan Puriyum! Sariyaa?
mudinthathu¤


text:
TVOMT: Waanan Oromoo Taheef! Gaafiifi Deebi’ii Ob. Gammachiis Naadoo Waliin Goone
Nami na hin beeku jedhanii sobbuun baayyee nama qaanfachiissa.Gammachiisi waa’ee kee siriiti beekina baayyee hin haasa’iin.Qabisoon mana nadheenii irra labbuu miti.Waan atti biyya Sudaan keesati hojjachaa turte seenan guyya tokko ni dubata.Atti akka dhiira guyya tokko yoomi meeshaa qabatee beekita?Oduu dadabarsuuf shira hojjachuu irra kan hafe waan beekitu hin qabidu.Atti waan goote hin qabidu warra nama akka keetiiti dirqama kenetu badii qaba.Isaaniis guyya tokko itti gaafatamun isaani hin ooluu.Atti mee dandeetiima maalii qabida waa ijjaaruuf.Amma osoo afaan qabate teesee wayya.Biyya alaa kana akka biyya olaa siti hin fakkatiin.Kanumiti qabissoo saba Oromoo boodati hambise namoota akka keetiiti.Ani amma maqaa koo jijjireen bareessa jira.Garu guyya tokko immo waltajjii tokko irrati waliti dhufuun keenyaa hin ooluu.Gaafasi immo bakka atti lixuun illala.Nama akka atti shira kana hundaa hojjatu gochaa jirus beeka.Ammaf hin dubadhu.Guyyan itti dubadhu garu ni dhufa.TVn Oromiyyaa qabisaa’aa beekama argadhe jedhe gaafi fi deebii gochuun isaa nama gadisiissa.Osoo waa’ee nama hin beekiin osoo waltajjii kennuu dhiisine gaarii natti fakkata.Gammachiisi waa’ee Laggassaa Waggii illee haasa’u barbada.Goota beekuun goota nama hin taasiisu.Waan baayyee bareesuun ni danda’ama.Isa kaan immo kitaaba irratan bareessa.Namootiin Sudaan turtaniif jirtan waa’ee nama kana beekitan yaada qabidan ibisuu hin dhiisina.Nagaan.