text:
Taphoota Piriimer Liigii torban kanaa Laawuroon tilmaameera. Isinis tilmaamaa
Arsen Vinger yeroo Arsenaaliin gadi dhiisaa jirutti Dilbata Maanchister Yunaayitid waliin taphachuudhaan tapha isaa masaanuu isaa yeroo hundaa Joosee Moriinoo waliin isa dhumaa ta'a.
Laawuroon tilmaama taphoota gurguddoo 380 keessummoota gara garaa waliin taasiseera.
SANBATA
Liiverpuuliifi Istook (12:30 BST)
Akka Kiloop jedhutti Liiverpuul Liiverpuul yeroo kana sirriitti taphataa jiru.
Istook ammoo mo'achuu baayyisanii barbaadu. Garuu dirree Liiverpuul irratti galmee fokkisaa qabaachuu qofa osoo hin taane, taphoota 54 darban hin mo'anne.
Tilmaama Laawuroo: 2-0
Barnileefi Biraayiten
Biraayiten qaphxii 36 walitti qabachuun gadi bu'uurraa qaphxii fagaatanii jiru waan ta'eef tapha kanaan qaphxii dhaban waayyu miti.
Barnileen itti fufinsaan mo'achuun torban darbe dhaabatus garuu Biraayiten raakkoo itti ta'u jedhaa hin yaadu.
Tilmaama Laawuroo: 2-0
Kiristaal Paalaasiifi Leester
Yeroo gaariin Leester waan dhume fakkaata, ta'us garuu sadarkaa isaan walakkaa olitti xumuruu barbaada.
Kiristaal Palaas ammallee amansiisoo miti. Qabxiin tapha kanarraa argatan amansiisaa taasisaaf. Kana ammoo ni hojjetu jedheen yaada.
Tilmaama Laawuroo: 1-1
Hadersifiildiifi Everteen
Deggertoonni Everten dhuma tapha bara kanaa gaggeessaa garichaarra waanta ga'u eegaa jiru. Torban lamaan itti aanan garuu Haadersifiildiif yeroo barbaachisaadha.
Tilmaama Laawuroo: 1-0
Niiwukasiliifi Westi Biroom
Qaphxii sadii argachuun Westi Biroomiif abdii kufaatiirraa ooluudha. kunimmoo tapha kana booda waan danda'amu natti hin fakkaatu.
Niiwuukasil tibba kana sochi gaarii agarsiisaan Wixata darbe Everteniin mo'amanii dhaabaniiru. Ta'us garuu taphni ammaa kun dirree ofiisaaniirratti.
Tilmaama Laawuroo: 2-0
Saawuzhaampiteeniifi Barnimaawozii
Saawuzhaampiteen taphoota afur darban keessaa qaphxii tokko qofa argatan. Kanaafis, gara dhumaarra jiru.
Barnimaawozi ammoo taphoota afur darban keessaa qaphxii lama argatan.
Tilmaama Laawuroo: 2-1
Siwaansiifi Chelsii (17:30 BST)
Siwaansiin taphoota shanan darban keessaa sadii walqixa ba'uun lama ammoo mo'amuun rakkoo keessa jira.
Ammas gara mo'achuutti hin deebiyan.
Tilmaama Laawuroo:0-2
DILBATA
Westi Haamiifi Maanchester Siitii (14:15 BST)
Westi Haamii torban darbe Arsenaaliin mo'amaniiru. Kanaaf, torban kanas haalli walfakkaatu Dilbata dhufu akka irra hin geenye of eeggachuu qabu.
Maanchester Siitiin waancaa Piriimer Liigii barana kan isaa taasifateera. Ta'us dursaa garee kanaa Pep Guardiola akka tapha kanarrati dhibaayan hin eyyamu.
Machester Siitiin rekoordii haaraa qabxii Piriimer Liigiitins haa ta'u goolii hedduu lakkoofsifachuun waan barbaaduuf qophaa'ee gara Istaadiyeemii Landan deema.
Tilmaama Laawuroo: 0-2
Maanchester Yunaayitidiifi Arsenaal (16:30 BST)
Maanchester Yunaayitid sadarkaa lammaffaaf waan shakkan miti.
Morkii Vinger Moriinoo waliin qaban Maanchester Yunaaytiditti ciminnaa laata? Akkas hin ta'u.
Vingeris waa'ee Europa League tiif darbuutu dhimma isaanii guddaadha.
Timaama Laawuroo: 2-0
WIXATA
Tootinhaamiifi Waatifoordi (20:00 BST)
Harii Keen ammallee ciminasaa irraa kan gadi bu'u hin fakkaatu.
Waatifoordi amma qabxii 38 argatanii foyyee argataniiru. Tapha kanaan Tootinhaam Wanbileetti ni mo'ata.
Tilmaama Laawuroo: 2-0


c: text/html

text:
Qormaatni biyyoolessaa Itiyoophiyaa kan silaa barana kennamuuf ture ba’ee miidiyaalee hawaasummaan facaasamuu isaa irraa kan ka’e haqamuu isaa fi yeroon qoramaataa haaraan, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Waxabajjii 27 haga 30 bara 2008 akka kennammu Ministarri barnootaa Itiyoophiyaa ibsa kenneen beeksisee jira.
Qormaatni sun akka baasamee facaasamu ka taasisame, mormii barattootaa baatiilee ja’aaf Oromiyaa keessatti geggeessameen wal-qabatee, barattoonni sirnaan barnootaa isaanii hordofuu fi qormaatichaaf qophii gahaa gochuuf yeroo fi deggersa gahaa waan hin argatiiniif kanneen jedhan geggeessitoonnii fi deggertoonni mormii Oromiyaa keessaa immoo, beellamni lammataa mootummaan kenne kun illee yeroo gahaa akka hin ta’in dubbachuun morman.
Kana kan ilaaleen Ministeera Barnootaa kan Federaala Itiyoophiyaatti Daayreektoreetii dhimmootii komunikeshinii keessatti bakka bu’aa Daayreekteeraa kan ta’an Obbo Ahmed-siraaj Misbah deebii kennaniin qorannoo Oromiyaan gaggeesseetu lafa qormaanni itti kennamuu qabuu fi turfamuu qabu murteesise jedhan. Guyyaan Qormaataa Waxabajji 27 hanga 30tti qabaamees gabaabina yeroo jiru irraa ta’uu isaa ibsanii ba’ii qormaata barattotaa yeroon gabaasanii barnoota bara dhufuu itti fufuuf haala dandeesisuun guyyaan kun murame jedhan. Soommana Ramadaan keessa hojii hojjachuun rakkisaa miti, garui Id Al Faxir guyyoota kana irra ollaan guyyaa tokkoon achii butuun ni jiraata jedhu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Waaqayyoon sodaachuu jechuun maal jechuu dha?
Gaaffii: Waaqayyoon sodaachuu jechuun maal jechuu dha?
Deebii: Warra hin amanneef Waaqayyoon sodaachuun firdii Waaqayyoo sodaachuunii fii du'a bara baraa kunisi immoo bara baraan Waaqayyo irraa adda ba'uu dha (Luq 12:5, Ibr10:31). Amantootaaf Waaqayyoon sodaachuun baayyee waan addaati, sodaan waaqeffannaa Waaqayyoon kabaju dha Ibr 12:28-29 kanaaf ibsa gaarii dha:- " kanaaf mootummaa raafamuu hin dandeenye waan fudhanuuf kabajaa fi sodaa dhaan Waaqayyoon gamachiisaa ayyaana ittiin Waaqesinu haa qabannu, Waaqini keenya abidda xaph godhuu dha." Jajuu fi kabaji kun kiristaanotaaf Waaqayyoon sodaachuu jechuu dha. Kun kan ta'eef Waaqa addunyaa mara uumeef mataa ofii dabarsanii kennuuf sababa guddaa dha. Fak 1:7 "Jalqabii ogummaa Waaqayyoon sodaachuu dha" jedha. Waaqayyoo eenyu akka ta'e hamma hin hubatinitti isaaf kabaja qabnu hagaa hin guddisnitti oogummaa dhugaa hin qabnu. Oogummaan dhugaan kan inni dhufuu Waaqayyo eenyu akka ta'e inni qulqulluu fi tolaa ta'uu isaa beekuu qofaan. Kes.10:12, 20-21 akkasi jedha "yaa Isiraa'el ammas Waaqayyoon Waaqa kee akka sodaattu malee, karaa isaa hundumaara akka deemtu, Waaqayyoo gooftaa kees akka jaallattu, laphee kee guutuu lubbuu kee guutuu akka Waaqesittu, waan gaariis akka siif ta'u har'a kanan si abboomu abboomii fi ajaja Waaqayyoo akka egduuf malee Waaqayyoo Waaqni kee maal sirraa barbaada? Waaqayyoo Waaqa kee sodaadhu, isas waaqessi isa irraas of-eeggadhu maqaa isaatiin kakadhu. Ijikee kan argan isaan wantoota gurguddoo sodaachisoo kan siif godhee ulfina isaati, innis Waaqa keeti." Waaqayyoon sodaachuun karaa isaa irra deemuun isa tajaajiluunii fi isa jaallachuun bu'uura. Amantoonni tokko tokko Waaqayyoon sodaachuun "Waaqayyoon kabajuun" jechuu dhaan hiiku. Hamami illee kabaja kan jedhu yaad-rime Waaqayyoon sodaachuu jedhu keessatti dabalameera, sanaa ol kan jedhu jira. Sodaan macaafa Qulqulluu amanaa dhaaf Waaqayyoo cubbuu akka jibbu nuti cubbamaa irra firdii jiru sodaachuu dhaan jireenyaa amanaa keesatti sodaa dabala. Ibr 12:5-11 kan ibsuu Waaqayyo ifaata amanaati, jaalalaan hojjetameera (Ibr 12:6), ammas taanaan baay'ee wanta sodaachisuu dha. Akka ijoollee keenyaa ifaata maatii keenyaa sodaachuun gochaa hamaa tokko tokko akka hin goone nu dandeesisuun isaa ifaa dha. Haala walitti dhufeenya Waaqayyoo wajin qabnuun wal fakaata. Ifaata isaa sodaachuu qabna kanaaf karaa isa gammachiisuu jireenya keenyaan jiraachuuf barbaaduu qabna.
Amantoonni Waaqayyoon sodaachuun irra hin jiraatu. Isa sodaachuuf sababa tokko iyyuu hin qabnu. Wanti tokko illee jaalala isaa irraa adda akka nu hin baasne kakuu galle qabna (Rom 8:38-39). Inni raawwatee akka nu hin dhiisne waadaa nuuf galeera nutti dubbateera (13:5). Waaqayyoon sodaachuu jechuun deddeebii jireenya keenyaa irratti dhiibbaa olaanaa geesisuuf waan danda'uuf isaaf kabajaa olaanaa argisiisuu jechuu dha. Waaqayyoon sodaachuun isa kabajuun isaaf abboomamuun adaba isaaf "disipiliin" bitamuu fi kabajaan waaqessuu dha.
English
Waaqayyoon sodaachuu jechuun maal jechuu dha?


text:
TIMIRTTIYAA 7
Nerkka Deˈiyaabadan Qoppada Yayya Eray?
Misiliyan guutta naˈaa beˈa. I barkka deˈiyaabadan qoppidi yayyidaba milatennee? Neeni hegaadan hana eray?— Ubba asaykka issi issitoo hegaadan hanees. Geeshsha Maxaafay Yihoowa dabbo gidida, barkka deˈiyaabadan qoppidi yayyida asatubaa yootees. Etappe issoy Eelaasa. Ane abaa beˈoos.
Eelaasi Yesuusi yelettido wodiyaappe daro layttaa kasetidi Israaˈeelan deˈiis. Israaˈeela biittaa kawoy Akaabi tumu Xoossau Yihoowau goynnenna. Akaabinne a machiyaa Elzzaabeela Baˈaala giyo worddo xoossau goynnoosona. Hegaa gishshau, Israaˈeela asaappe dariya baggay Baˈaalau goynniyoogaa doommiis. Kawiyaa Elzzaabeela keehi iita asa gidiyo gishshau, Eelaasanne Yihoowau goynniya hara asaa ubbaa woranau koyaasu! Eelaasi waatidaakko eray?—
Eelaasi baqatiis! I haaho sohuwaa biidi qosettiis. I hegaadan oottidoy aybissee?— Ee, i yayyiis. SHin Eelaasi yayyana koshshenna. Ayssi giikko, i Yihooway bana maaddanaagaa erees. Hegaappe kase Yihooway Eelaasau ba wolqqaa bessiis. Issi wode, Yihooway Eelaasa woosaa siyidi saluwaappe tamaa yeddiis. Hegaa gishshau, Yihooway Eelaasa maaddana!
Eelaasi qosetti uttidaashin Yihooway a, ‘Hagan ay oottay?’ yaagidi oychiis. Eelaasi hagaadan giis: ‘Neessi goynniyay ta xalaala. Taani tarkka attaas; tana asay worana gaada yayyaas.’ Eelaasi Elzzaabeela Yihoowau goynniya harata ubbaa worissaychidabadan qoppiis. Gidoppe attin, Yihooway Eelaasau, ‘CHii, hegee tuma gidenna. Haˈˈikka tau goynniya 7,000 asati deˈoosona. Minna. Neeni tau oottanabay deˈees’ yaagiis. Eelaasi hegaa siyidi ufayttideeshsha?—
Eelaasa hanotaappe ay tamaarana danddayay?— Nerkka deˈiyaabadan qoppada yayyana koshshenna. Neeyyo Yihoowakka nenakka siiqiya laggeti deˈoosona. Yihooway keehi wolqqaama gidiyo gishshau, nena ubbatoo maaddees! Neeni awudenne nerkka deˈennaagaa eriyo gishshau ufayttikkii?—
GEESHSHA MAXAAFAAPPE NABBABA
1 Kawotu Maxaafaa 19:3-18
Mazamure 145:18
1 PHeexiroosa 5:9


text:
Surabaayaa: Badanii balleessitoonni waajjira olaanaa poolisii Indooonezhiyaa haleelan
Dhoohiinsi boombii namoota hedduu ajjeese magaalaa Indooneezhiyaa keessatti erga ta'e guyyaa tokko booda, haleellaan badanii balleeseessuu waajjiira olaanaa poolisii Surabaayaa irratti godhameera.
Haaleellaa kana kan qaqqabsiisan namoota lama doqdoqqee tokkoon dhufaniidha.
Dhoohinsaa kanaan poolisoonni kan miidhaman ta'uun beekamuus, lakkoofsi namoonni miidhaan irra gahe battala sana baruun hin danda'amne.
Haleellaa Dilbatarra mana amantaa kiristaanaa irratti raawwatameen yoo xiqqaate namoonni 13 du'uun ni beekama.
Haleellaa kanaan duuba harki warra IS (Islaamiik Istaate) jira jedhamee dubbatama.
Kun gochaa ''dabeessummaa, hojii gadadoo fi gara jabbessummaati,'' jechuun Pirezidaantiin Indooneezhiyaa Jookpopo Wiidoodoo haleellaa kana balaaleffataniiru.
''Shoroorkeessummaa dhaabuuf mamii tokko malee tarkaanfiin ni fudhatamas,'' jedhaniiru.
Haleellaan kun dhoohiinsa Dilbatarra ta'ee waliin hariiroo qabaachuu fi dhiisuu ilaalchiisee waanti ifa ta'e hin jiru.
''Bakka haleellaa kanatti namoota miidhaan irra gahe adda baasuu irratti waan argamnuuf'' oddeeffannoo guutuu kennuun hin danda'amu jechuun dubbi himaan poolisii Baha Jaavaa Firaans Baaruung Maangeera dubbataniiru.
Dilbata haadhi tokko - ijoolee durbaa ishee lamaa waliin dhuka'aa mudhiirratti hidhachuun - mana amantaa kiristaanarratti dhoohinsa qaqabsiifteetti.
Abban ammoo - ijoolee isaa dhiiraa lama waliin ta'uun mana amanta kiristaanaa biroo lamarratti raawwatee ture.
Akka poolisiin jedhuutti, maatiin kun lafa humni IS Siiriyaa keessatti mootummaan lolurraa kan deebi'aniidha jedhu.
Hirmaannaa maatiin kun walitti bu'iinsa sana keessatti qabu jedhame ilaalchisee waanti bal'inaan jedhame hin jiru.
Haaleellaan boombii qaqqabe kun waaggoota kudhanii ol keessatti balaa qaqqabee isa hamaa fi namoota 40 ol irratti miidha kan qaqqaabsiiseedha.
Hidhattoota lootee loxxootaan bara 2002 Baalii keessatti haleellaa boombii hamaa namoota 202 ajjeesse dabalatee biyyi Kibba Eshiyaa gara Bahaa qabsoo cimaa keessa turteetti.


text:
Adooleessa 6 bara 2016 Oromiyaa keessatti hiriirri mormii gaggeeffamuu isaa fi namoonni hedduun ajjefamuu fi hidhamuu, kanneen biroon eessa akka bu’an dhabamuu isaa jiraatonni dubbataa jiran. Gareeleen mirga dhala namaaf falman adda addaa fi kanneen biroon ajjechaa fi hidhaa dhaqqabe irratti ibsa baasaa jiran .
Godiina wallaggaa bahaa magaalaa Naqamtee keessatti namoonni 11 ajjefamuu Hospitaalli Naqamtee kan mirkaneessee ture yoo ta’u Wiixata darbe immoo kanneen wal’ansa argataa turan keessaa tokko, ogeessi Faarmaasii Obbo Gabayyoo Jallataa du’an boqochuu isaanii jiraattonni dubbatani jiru.
Gama kaaniin godina Wallaggaa Lixaa, magaalaa Gimbii keessatti, Obbo Musxafaa Mohammadnur Umar humnoota Federaalaan ajjeefamuu harmeen isaa Aaddee Aliimaa Mohammad Raadiyoo sagalee Amerikaaf ibsanii jiru. Angawoonni poolisiis deebii kennan qabu. Armaa gadiitti caqasaa.


text:
Lammiwwan Masrii, Amajjii bara 2011 jijjiirama biyyattii keessatti fiduuf socho’anii, gaaffiin isaanii deebii argate. Waggoota toorbaa booda, haalli amma mul’atu sadarkaa biraatti akka tarkaafatan taasise. Akka xiinxaltoonni siyaasaa jedhanitti, haalawwan biyyattii tokko tokko jijjiirama wayyaawaa argamsiisanii jiran. Kan magaalaa Kaayiroo jiru – Amerikaan Yunivarsitii irraa – Saayid Saadiq akkanatti ibsan.
“Prezidaantii fi aangawoota irratti qeeqawwan hedduu tu dhihaata. Kun waggoota shantamaa yokaan jaatama dura, fakkeenyaaf yeroo prezidaantummaa Gamaal Abdel-Naasir wanna tahee hin beekne. Kanaaf, Masreiin gara fuul-duraatti tarkaanfataa jirti. Garuu, biyyoota wal-waraasa uummatoota biyyaa fi jaarraalee danuu dhaa booda dimookiraasii ijaarratan wajjiin wal-dorgomsiisuun hin danda’amu” jedhan.
Masriin gama tokkoon, akka Siiriyaa fi Liibiyaa wal-waraasa raayyaa biyyattiitiin toosisametti seenuu irraa of dhaabde iyyuu, gama kaaniin immoo bilisummaalee haarawa argaman ukkaamsitee jirti.
Prezidaantiin Masrii – Abdel Fattaa Al Siilii, bara 2014 keessa filatamanii bakka leellisaa Islaamummaa – Mohammed Morsii buusaman. Amma morsiin filannoo marsaa itti-aanuu kanaaf dorgomuu fedhan. Lammiwwan biyyattii keessaa gariin isaanii deggersas mormiis hin qaban, kaan ni morman, kaan immoo akka isaan taayitaa irra turan fedhan.
Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa


text:
Hanga Sirni Wayyaanee Angoorra Jirutti Ajjeechaan Hordoftoota Amantii Adda Addaarra Geessifamu Akka Hin Dhaabbanne Yakki Waldayaatti Raawwatame Ragaa taha.
(Ibsa ABO)
(SBO/VOL – Amajjii 22, 2018)
Mootummaan Wayyaanee ajjeechaa fi balaa suukaneessaa Ummatoota Itoophiyaa amantaa adda addaa hordofan irraan gahu itti fufuu yakka Kaaba biyyattii Waldayaatti lammiilee ayyaana Cuuphaa kabajatuuf walitti qabaman irratti raawwateen mirkaneesseera. Sirnichi amantoota ayyaana Cuuphaa ayyaaneffatuudhaaf walitti qabaman “Sagalee Mormii dhageessistan” jechuun akkuma aadeffate humnoota hidhattootaa itti bobbaasuun dhukaasa banameen namoonni 20 ol ajjeefamanii kanneen kudhanootaan lakka’aman madaahaniiru.
Murni faashistii TPLF/EPRDF yeroo garagaraatti dhimma amantii keessa seenee siyaasa isaa ooffachuuf yaalii taasiseen balaa dhaqqabsiisaa turetti dabalee, ummatootni biyyatti akka aadaa, ilaalchaa fi amantaa isaaniitti Waaqa galateeffachuu fi kadhachuuf bakka argamanitti ifatti waraana itti duulchisee dhibbootaan ajjeesuu fi miidhaa ulfaataa irraan gahaa turuuf dhumaatiin Irreecha Hora Arsadiitti raawwatame yaadannoo dhiyoo ti. Lammiilee Oromoo miliyoona hedduu Waaqa isaanii galateeffachuu fi kadhachuuf Bishooftuu Hora Harsadeetti walitti qabaman goolessitoota isaa itti bobbaasee ajjeechaan raaw’ate suukanneessaa fi godaannisa yoomiyyuu hin irraanfatamne yoo tahu, gochaan kunis sirnichi aadaa fi amantii kamiif iyyuu kabajaa kan hin qabaanne tahuu mirkaneessa.
ABOn yakki ajjeechaa Waldayaatti hordoftoota amantii Kiristaanaa sirna kabajaa Cuuphaatiif walgahan irratti dalagame mirga bilisummaa amantii lammiileen qaban kan sarbee fi gochaa cubbamaa hundaan dura dhaabbatamuu qabu tahuu ibsaa, gocha kana gadi jabeessee balaaleffata. Ajjeechaa fi balaan dhaqqabe kun sirni Wayyaanee badii raawwataa turerraa baratee of sirreessuuf qophii akka hin taanee fi diinummaa amantoota hundaaf qabu caalaatti agarsiisa.
Diddaa Ummatootni biyyattii irratti gaggeessaa jiraniin addatti ammoo warraaqsa Xumura Gabrummaa Ummanni Oromoo finiinsaa jiruun kan dhiphate Wayyaaneen gama kaaniin duula humnoota Liyyuu Hayil Somaaleetiin Ummata Oromoo irratti gaggeessaa jiru daran babal’isuu irratti argama. Kun hundi sirnichi jeequmsa uumee ajjeechaa raawwatuun dhabama irraa of baraaree aangoo isaa dheereffatuuf murtii lafaa qabu jabeessuu hubachiisa.
Walumaagalatti, ajjeechaan lammiilee fayyaaleyyii irratti raawwatamu kun kan dhaabbatuu dandahu, mootummaan Wayyaanee/TPLF hundeen buqqifamee, sirni fedhii ummatootaa guutuu fi mootummaa ummatootaan filameen bakka buufame qofa tahuu ABOn hubachiisa. Kana dhugoomsuufis ummatootni Itoophiyaa keessa jiran hundi harka walqabatuun gartuu dhumaatii isaaniitiin jireenya ofii mijeeffataa jiru of irraa kaasuuf falmaa gaggeessaa jiran akka finiinsan ABOn dhaamsa dabarsa.
Gadaan Gadaa Xumura Gabrummaa ti!
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Amajjii 22 bara 2018


text:
Faayidaa addaa naannoon Oromiyaa magaalaa Finfinneerraa argattu ilaalchisee wixineen labsii qophaa’e ifoome.
Heera mootummaa biyyattii keeyyata 49 keeyyata xiqqaa 5 irratti naannoon Oromiyaa faayidaa addaa argachuu qabdu ilaalchisee bal’inni isaa heeran akka murtaa’u ni kaa’a.
Keeyyata kanaanis;
1ffaa. Dhiyeessii tajaajilaarraa faayidaa addaa,
2ffaa. Itti fayyadama qabeenya uumamaa fi eegumsa naannoorraa faayidaa addaa,
3ffaa.Magaalattiin walakkaa naannoo Oromiyaatti waan argamtuuf dhimmoota bulchiinsaa kaa’eera.
Haalima kanaan hiikkaan heerichaa qophaa’era. Kanarrattis ADWUI fi mootummaan naannoo Oromiyaa, bulchiinsa magaalaa Finfinnee dabalatee dhaabbilee federaalaa addaddaas irratti mari’achaa turaniiru.
Dhumarras hoji raawwachiisaan ADWUI ilaalee qaamoleen mootummaa irratti mari’achuun, seera ta’ee akka ba’u murteessaniiru.
Manni Maree Ministiroota Ityoophiyaa dhimmicharratti ega mari’ateen boodas seera ta’ee akka ragga’u gara Mana Maree Bakka Bu’oota Ummataatti dabarseera.
Seerri amma ba’us magaalattiin handhuura Oromiyaa, teessoo biyyattii, dhaabbilee idil addunyaa, Gamtaa Afrikaa, sabaa fi sablammootaa akkuma taate kana ilaalcha keessa galchuun ba’eeras jedhe hoji raawwachiisaan ADWUI.
Haaluma kanaan;
1ffaa/ Dhiyeessii tajaajilaarraa faayidaa addaa;
Magaalaan Finfinnee teessoo naannichaa akkuma taatee fi jiraattonni naannawa magaalaa Finfinnees afaan Oromoon kan dhimma ba’an waan ta’eef, manneen barnootaa sadarkaa 1ffaa akka banamanii fi tajaajilli hoospitaalotaas afaanichaan akka laatamu karoora keessa galuu qaba jedhameera.
Afaan Oromoo bulchiinsa magaalaa Finfinneetti afaan hojii ta’ees kan tajaajilu ta’a.
Aadaa Oromoo wantoonni calaqqisiisan magaalichatti akka jiraatan ni taasifamu.
Moggaasni naannolee magaalichaa maqaa Oromoon dur ittiin waamun akka moggaafaman taasifamu.
Jiddu galoonni aadaa, seenaa, tiyaatiraa fi aartii, akkasumas wiirtuleen bashannanaa akka beeksifaman haalli ni mijata.
Moggaasni magaalattii Finfinnee/Addis Ababaa ta’ee itti fufa.Seera fuldurattis lameenuu qixa beekamtii qabaatu.
Faayidaa addaa diinagdee ilaalchisee;
Dhiyeessii lafaa, tajaajila bishaan dhugaatii,tajaajila maqsa balfa gogaa fi dhangala’aa, geejiba, carraalee hojii, dhiyeessiin manneen waliin jireenyaa baasii mootummaan ijaarraman, wiirtuleen gabaa, akkasumas qonnaan bultoonni yammuu kaafaman beenyaa ga’aa fi haalli ittiin of danda’an seerichaan hammatameera.
Ijaarsa waajjiraalee mootummaa fi hawaasummaaf oolaniif lafti magaalaa Finfinneetii liiziin ala kennama.
Bulchiinsi magaalichaa qonnaan bultoonni naannawa magaalaa Finfinneerra jiraatan oomishaalee qonnaa isaanii wiirtulee itti gurguratan baasii ofiitin hundeessee akka dhiyeessan akka taasifamu labsichi kaa’era.
Magaalaan Finfinnee baankotaan qindaa’uun manneen waliin jireenyaa ijaaruun, hojjettoonni mootummaa fi jiraattonni magaalichaas carraadhan akka argatan taasifama.
Qonnaan bultoonni naannawa magaalichaarra turan haalli ittiin kaafamaa turan qoratamuun akka hojiileen sirreeffamaa fudhatamaniif waajjirri akka gurmaa’u labsichaan hammatameera.
2ffaa/ Faayidaa addaa itti fayyadama qabeenya uumamaa fi eegumsa naannoo;
Dhiyeessiin bu’uuraalee misoomaa, bishaan dhugaatii, maqsa balfa gogaa fi dhangala’aarratti faalamni akka hin qaqqabne xiyyeeffachuun hojjechuun barbaachisaa akka ta’e eerameera.
Maqsi balfa gogaa fi dhangala’aan bakki itti yaalamu bulchiinsi magaalichaa fi naannoon Oromiyaa waliin ta’uun qoratanii ulaagaa saayinsaawaa ta’een akka bulfaman taasifama.
3ffaa/ Dhaabbilee hundeessuu ilaalchisee;
Wixinee labsichaa keeyyata 14n qonnaan bultoota sababii misoomatiin ka’anii fi kanaan boodas kaafaman irratti waajjira hojjetuun ala, dhimma waliiniirratti mari’achuu fi waliin hojjechuuf, manni maree waliinii itti waamamni isaa mootummaa federaalaaf kan ta’e mana maree bulchiinsa magaalichaa fi naannicharraa kan walitti babba’e akka hundaa’u taasifama.
Kaayyoon mana marichaa inni olaananis akkaataa heera mootummaa Ityoophiyaa keeyyata 49/5 faayidaa addaa ilaalchisee, hojiin hojjetamaa jiraachuu isaa hordofuu, gamaaggamuu fi raawwii isaatif deeggarsa taasisuu ta’a.
Mana marichaa keessas; bakka bu’oonni mana maree magaalaa Finfinnee fi Caffee qixa kan bakka bu’aman ta’a.
Hundeeffama, hojii fi itti gaafatama, bara hojii, naamusaa fi baajanni mana maree waliinichaa, dambii Manni Maree Ministirootaa baasun kan murtaa’u ta’a.
Adeemsa raggaasisa labsichaarrattis qaamoleen hawaasaa kan irratti hirmaatan ta’a.


text:
Kaleessa gad dhiisamuu isaanii fi maatiiwwan isaaniitti makamuu kan gabaasame marsaa lammataa fi bakka adda addaatti leenjii haarmsamaa kanneen fudhatani. Akkuma Kanaan naannoo Oromiyaa godina Shawaa Bahaa koollenjii leenjisaa Sanqallee keessatti leenjii haaromsamaa kanneen fudhatan leenjifamtoonni kuma 3800 gara naannoo irraa dhufanitti deebi’uu isaanii sabaa himaan mootummaa gabaaseera.
Leenjii kana irratti kanneen hirmaatan godinaalee naannoo Oromiyaa jechuunis Baalee, Shawaa bahaa fi Arsii irraa jeeqamaa fi hookkara kaasuun shakkamanii kanneen qabaman ta’uun ibsameera. Haaluma wal fakkaatuun naannoo uummattoota kibbaa waaltaa leenjii Yirgaalem keessatti leenjisa kanneen fudhatan leenjifamtoonni 1383 gad dhiisamuu isaanii sabaa himaan mootummaa gabaasee jira.
Waaltaa kana keessatti kanneen leenjii fudhatan naannoo sana aanaa Koonsoo fi godina Geedoo keessatti jeeqama uumame irratti hirmaatan jedhamuun kanneen shakkaman ta’uun gabaasameera.
Lakkoobsi irra jireessi garuu waaltaa leenjii Xolaay keessatti leenjifamanii kanneen gad dhiisamani. Shakkamtoota 5605 kanneen ta’an waaltaa kana keessatti leenjii fudhachuu isaaniitu ibsame.
Sirna kana irratti kan argaman itti gaafatamaa waajjira koree giddu galeessa OPDO obbo Bekir Shaallee gaaffii leenjifamtoonni kun kaasan sirrii ta’uu tuqaniiru. Mala isaan ittiin gaaffii kaasan garuu faallaa heeraa waan ta’eef jecha leenjii kana akka hordofan taasisamuu dubbatan.
Gabaasa guutuu kana cuqaasuun dhaggeeffadhaa


text:
#Ethiopia : የስርዓቱ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ቅጥፈቶች ኢትዮጵያን ከቀውስ ወደ ቀውስ እየወሰዷት ነው የሚሉት ምእራባውያን ዲፕሎማቶች የፖለቲካ እስረኞች እንዲፈቱ ጥረታቸውን ቀጥለዋል። በተጨማሪም በኢትዮጵያ ውስጥ የፖለቲካ ለውጦች እንዲኖሩ በኢሕአዴግ አገዛዝ ላይ ግፊት እያደረጉ ይገኛሉ ። ይህ ካለማቋረጥ በተከታታይ አገዛዙ ላይ ጫና በማሳደር በቀጣይነት… Read More »
#FaaruuHidhamtootaOromoo Dhugaa keenya kan argu qabsumaa; Nu booddee hin deebinu tasumaa; Lafa keenyarraa nu buqqisanii, Hiyyumaadhaanis nu rukutanii, Aadaa fi afaan keenya balleessanii, Mana hidhaatti nu dararanii, Amma garuu didnee kaaneerra- Duubatti nu deebisuu hin danda’ani. Amma garuu didnee kaaneerra-… Read More »
ኢህአዴግ ፓርቲ ነው ወይስ መንግሥት? ወይስ ሁለቱም? (ለውይት መነሻ) ባይሳ ዋቅ -ወያ **** መቼም ፈርዶብን አንዱን ችግር ተወያይተንበት ሳንቋጨው ሌላው እየተደረበብን፣ የእሳት አደጋ ሰራተኛ ይመስል አንዱን አዳፍነን ወደ ሌላው ስንዘምት፣ አንዱንም እሳት ሳናጠፋው በየቦታው እየነደደ ያለው እሳት ተጋግሎ ማጥፋት የማንችልበት… Read More »
Wayyaanee; Murna Kan Jettuu fi Kan Hojjettu Tokko Ta’ee Hin Beekne! Baarentuu Gadaa Irraa Dubbiftoota! Mootonni Habashaa uummattoota cunqurfamoo impaayera itiyoophiyaa bitaa turan hunduu kijibdoota turan. Hundii isaanituu wanti jedhanii fi hojjetan wal argeefii hin beeku. Kan ganama jedhan galgala… Read More »
Qixxeessaa Lammii | Amajjii 12, 2018 QBO ABOn waggoota danuuf geggeeffamaa ture babal’atee humna qajalee dhaloota ammaa hortee ABO dhaqabuun jijjirama xixxiqqaa maddisiisuu erga jalqabee bubbulee jira. Keessummaa baroota sadan dhihoo dabranii as mootummaa nama nyaataa Wayyaanee afaan lafatti… Read More »


text:
Godiina Shawaa Bahaa Magaalaa Bisooftuu keessatti jarreen chaaynaa warshaa harree keessatti qalanii gara biyya alaatti ergan dhaabamuu mormuun Kamiisa Fuulbaana 08 bara 2016 mormii ba’ameen namni tokko ajjeefamuu ka biraa tokko du’u hin oolu jedhamuu fi sadaffaan madaa’uu jiraatonni ibsanii jiru.
Sababaa Kanaan ijoolleen 8 hidhaa keessa akka jiran dubbatu.Warshaan kun gad-dhaabamuu kan ilaaleen ammaan duras mormiin gaggeffamee yeroof warshichi hojii dhaabee akka ture fi amma garuu deebi’ee hojii jalqabuu isaa ibsan.
Abbootiin qabeenyaa warshichaa mootummaa biraa ehama qabna akka jedhan kan dubbatan jiraattonni kun aadaa keenya waan hin taaneef nu irraa dhaabachuu qaba jedhu.
Itti gaafatamaan Waajiira poolisii magaalaa Bishooftuu waa’ee hidhaa fi ajjeechaa gaggeeffame jedhame kanaa gaafatamee magaalatti keessa hin jiru, hin beekus jedhan.Bulchiinsa magaalaa dhaqqabuuf yaaliin goonees hin milkoofne.
Gabaasaa guutuu kana cuqaasuun dhaggeffadhaa


text:
Onko…8/2017 #Irreecha_Malkaa_Birrattee Godina Lixa Shaggar Ona Adaa’aa Bargaafi Meettaa Roobii Irraa uummatni Oromoofi Qeerroon Dargaggootni Oromoo walitti dhufuun Mogoor Malkaa Birratteetti Ayyaanni Irreechaa bifa ho’aa ta’een kabajame. Uummatni Oromoofi Qeerroon dargaggootni Oromoo Kumootaan Lakkaawwaman Walitti dhufuun Aadaa, duudhaa, eenyummaa, Oromummaa, Tokkummaafi Saboonummaa isaanii ibsachuun Nagaa, Bilisummaafi walabummaa isaaf kan falmataa jiru ta’uu ibsuun faajjii qabsoo bilisummaa Oromoo Alaabaa ABO kan lafeefi dhiiga gootota Oromoon sararamte olqabuun mirmisaa jaalaalafi kabaja Alaabaa ABOfi ABOf qabu sodaa tokko malee ifatti calaqisiisee jira.Gabaasaa dabalataan walitti deebina. Ayyaana Milkii!!
Bifuma wal fakkaatuun Ayyaannii Irreechaa Gidduugaleessaa Oromiyaa Magaalaa Sabbataattis Bifa Ho’aafi
Adda Ta’een Kabajamaa Jira. #AYYAANA_IRREECHA Onkololessa 8/2017 Guyyaa Har’aa Ayyaanni Irreecha Magaalaa Sabbatatti Bifa ho’aa ta’een kabajama jirachuu Qeerroon gabaase. Uummatni Oromoo Gidugaleessa Oromiyaafi Godinaalee Oromiyaa Garaagaraa irraa Kan Irratti Argaman yoo ta’uu Akkuma Irreecha Hora Harsadee Bishooftuutti kabajamee Uummatni Oromoofi Qeerroo Bilisummaa Oromoo; Aadaa, duudhaa, eenyummaa, Oromummaa, Tokkummaafi Saboonummaa isaa ibsachuun Nagaa, Bilisummaafi walabummaa isaaf kan falmataa jiru ta’uu ibsuun faajjii qabsoo bilisummaa Oromoo Alaabaa ABO kan lafeefi dhiiga gootota Oromoon sararamte olqabuun mirmisaa jaalaalafi kabaja Alaabaa ABOfi ABOf qabu sodaa tokko malee ifatti calaqisiisee jira. Yeroo ammaa kana Ayyaannii Irreechaa Magaalaa Sabbataatti bifa adda ta’een baka ilmaan Oromoo miliyoonotaan argamanitti kabajama jira.Gabaasaa dabalataan walitti deebina.


text:
Jaarmayaan Fayyaa Addunyaa, Ripublikii Dimookiraatawa Koongoo keessatti, dhukkubni Iboolaa ka’e kan hammaachuuf jiru tahuu dubbata.
Ebla 4 irraa jalabee haga Caamsaa 5tti, dhukkubni lagdaa fi qaama keesstti dhiiguu namoota 27 irratti ka mul’ate tahuu isaa fi kanneen keessaa 17 du’uu isaanii dubbata – gabaasaan WHO kun. Qorannaa geggeessameen namoota lama keessatti dhukkubni Iboolaa argamuunis beekamee jira.
Ministriin Eegumsa Fayyaa ka Rippuublikii Dimookiraatawa Koongoo, akka Jaarmayichi Fayyaa Addunyaa, rakkoo kana furuuf irratti gargaaruf gaafatee jira.


text:
Koominisharri ol’aanaan Koomishina Mirga Dhala-namaa, ka Tokkummaa Mootummootaa Ze’iid Ra’aad Al Huseen, har’a, muummicha-ministaraa Itiyoophiyaa Dr. Abiyyi Ahimed, akkasumas Afaan-yaa’ii fi ministara dhimma-alaa biyyattii waliin walga’uun mari’atachuu isaanii dura, kanneen dhiheenya mana hidhaatii hiikaman, qeeqxota mootummaa, hoogganoota mormitootaa, gaazzexeessotaa fi falmitoota mirga dhala namaa waliin marii geggeessanii jiran. Marii gara sa’atii tokkoof geggeessame kana irratti muuxannoo hidhamtoonni duraanii kun mana hidhaatti dabarsanii fi haala qabinsa mirga dhala-namaa walii-galaa Itiyoophiyaa keessaa irratti Koomiishinaricha mirga dhala-namaa ol’aanaa waliin dubbatanii jira.
Ka guyyoota sadi’iif Itiyoophiyaa keessa turan – hoogganaan mirga dhala-namaa ol’aanaan kun, ammaan duras, Aboota Gadaa, Abukaatoolee Seeraa fi Bakka-bu’oota Dhaabbata Mirga dhala-namaa waliin marii geggeessuun isaanii beekamee jira.
Hidhamtoota duraanii waliin marii har’a ganama geggeessametti kanneen hirmaatan keessaa lama, dura-taa’aa Koongiresa Federaalawa Oromoo – Dr. Mararaa Guddinaa fi Dubbi-himaa Koree Fala Barbaadduu Hawaasa Musliimaa – Obbo Ahimaddin Jabal haasofsiisnee jirra.
Guutummaa qophii keenyaa dhaggeeffadhaa.


text:
Siyaatil
Siyaatil magaalaa naannoo qarqara garbaa jirtu yoo taatu, USA keessatti mootummmaa naannoo Waashingiten keessatti argamti. Bara 2012tii, magaalaan kun jiraattota 634,535 kan qabduu fi akkasumaas magaalaa USA ariitidhaan guddachaa jiran keessa ishii tokko. Naannoo magaalaa Siyaatil uummata miliyoona 4 ta'u kan jiraatu wayita ta'u kunis USA keessaa sadarkaa 15ffaa qabata.
Dhalattoonni Ameerikaa (Native Americans), odoo qubattooni Yuurooppi kan jalqaba hin dhufin dura, naannoon Siyaatil waggaa 4,000 ol achi jiraachaa turan. Artur A. Deenii fi gareen isaa gaafa Sadaasa 13, 1851 iddoo Alkii Pooyint jedhamu ga'an. Bara 1853, qubsumni isaanii gara iddoo amma magaalaan Siyaatil jirtu kanatti kan jijjiirrame yoo ta'u maqaa Siyaatil jedhus kennameef. Maqaan kunis kan moggaafameef nama yeroo sana gosa naannoo san turan kan Duwamish fi Suqu'amish jedhaman bulchu kan Si'aal jedhamu irraayi.


text:
Liibiyaa bangaazii keessatti haleellaan boombii kaleessa bakka lamatti raawwate yoo xiqaaate namoota 33 galaafatee kanneen biroo 12 ta’an madeessee jira.
Boombiin inni jalqabaa masjiida ganda al-Salmani keessa jiru cinatti kan dho’e yoo ta’u inni lammataa immoo adda addummaa daqiiqaa soddomaan bakkuma wal fakkaatutti kan dho’e yoo ta’u yaaliin godhame poolisii fi hojjettoota baraarsaa ajjeesuuf ture.
Haleellaa sanaaf battala itti gaafatama kan fudhate hin jiru.
Gurmuun tokkummaa mootummootaa kan Liibiyaa keessaa haleellaa sana balaaleffachuu dhaan haleellaan siivilota irratti raawwatamu seera sadarkaa addunyaa cabsuu dha jedhee jira.
Bengaaziin waggoota sdiif bakka lola hamaan garee leellistotaa fi humnootii hoogganaa waraana Liibiyaa Kaliifaa Haftar gidduuti itti geggeessamaa tue. Haftaar magaalattiin waggaa darbe walaboomuu isaa labsanii jiran.
Liibiyaan erga hoogganaan biyyattii yeroo dheeraa Moammar Gaadaafiin bara 2011 aangoo irraa fonqolchamuun ajjeefamani as jeeqamaan raafamaa jirti.


text:
Oduu OMN
(Gujii, Oromiyaa, Wax.18, 20170) – Godina Gujii lixaa Aanaa Dugda-Daawwaa magaalaa fincaa’atti, gandoonni hedduun bishaan dhugaatii qulqulluu dhabuun rakkoo hamtuuf saaxilamaniitiin akka jiran maddeen keenya Go/gujii irraa OMN tti himaniiru.
Kuusaan bishaan dhugaatii kan waggoota dheeraaf hawaasa tajaajilaatiin ture guutumaan guututti hojii kan dhaabe waan ta’eef,ummanni bishaan qoonqotti dhugu barbaachaaf hanga KM 7 deemudhan Jeerkaana tokko hanga Birrii 10tti bitachuun fayyadamaa akka jiranii fi namoonni humna maallaqaa bishaan kana ittin bitatani hin qabne garuu, eela bishaanii ykn haroo xixxiqqoo coba roobaatiin ededaatti eelte woraabbatanii dhuguuf dirqamaniiru jechuun jiraataan magaalaa Fincaa’aa tokko dubbateera.
Ummanni aanaa kanaa rakkoo bishaan dhugaatii qulqulluu kanaan wal qabateen dhukkuboonni daddarboon kanneen sababa qulqullinna bishaaniitiin dhufaniin miidhamu malla jechuudhaan, sodaa guddoo keessa akka jiranillee namni kun itti dabaluun ibseera. Keessattuu yeroo ammaa kana weerarri dhukkuba koleeraa godinaalee akka Baalee fi harargee bahaa keessatti namoota hedduu lubbuu gaaga’atiin akka jiru beekkamadha.
Gama mootummaatiin rakkoo bishaan dhugaatii magaalaa kanaa furuuf tattaaffiin godhame tokko illee akka hin jirre fi rakkoon kun aanaalee Go/ Gujii lixaa hedduu keessatti babal’achaatiin akka jiru jiraattonni komii qaban dubbachaatiin jiru.
(Usmaan Baayyuu)


text:
Akkaataa Ergaa Gabaabaa(SMS) Mobile Androoyidii keenya keessa jiru ittiin dhoksuu dandeenyufi akkamitti argii[screen] irraa dhoksina?
Ergaa gabaabaa bilbilsochii(mobile) irraa balleessuun hin barbaachisu, icciitiis taanaan bilbiluma keenyarratti dhoksuun ni danda’ama.
Tajaajila kana akka argannuuf kan nu qarqaaran Fayyadamaan[App] bilisaa heddu kan jiru waan ta’eef, tartiiba armaan gadii hordofuun tajaajilicha argachuu dandeessu.
Ajaja[Instruction]:
- Iyya’aa(browser) Bilbilsochii Andirooyidii keenya irratti Marsariitii(website) “market.android.com” jedhu bareessaa barbaadi(search) cuqaasaa.
- Gara Harka bitaa gubbaarraa hidhaa(link) “GMAIL” cuqaasuudhaan, teessoo ergaa(e-mail ) eenyummeessaa Gmail keessan iddoo barbaachisutti galchuudhaan qabduu Seeni(Sign in Button) jecu cuqaasaa.
- . fuulicha(Page) baname sana gara gadii harkisaa(scrolldown) “HIDE TEXT INVISIBLE”, “HIDE MY TEXT/SMS Lite” fi Saanduqa “Private SMS-MMS ” barbaadaa. Fayyadamaan[App} kun tajaajila biroos heddu qaba.
- Qabduu Ijaari(INSTALL BUTTON) jedhu tuqaa. Yoo bituu barbaaddan immoo qabduu biti(BUY BUTTON) tuqaa. Lakkoofsa icciitii Kireedit kaardii keessanii galchuun naqattu(download) gootu. yoo hin feene immoo “Free/Trial version” naqattu.
- Erga naqattan(downloaded) booda Mirkaneessii(Confirm) cuqaasuun bilbila keessan irratti feetu(install). Sana booda Tole(OK) cuqaasuun tartiiba itti aanu, argiiwwan nuuf dhufan irraa hordofna. Sana booda bilbila keenya irra sajoo(icon) App sanaa barbaadnee kaasfna.
- Kana booda qabiyyee Fayyadamichaa(App) sanaa keessaa kan SMS dhoksuuf oolutti dhimma bahuun ergaa akka dhokatu barbaadnu sana dhoksina. FKN: Osoo App “Private SMS-MMS Box” jedhu bilbila keenyarratti naqanneerra ta’ee, Bilbiltuu(dialer) bilbila keenyaa fayyadamuun App kana kaafnee, Jecha darbii(Password=1234) iddoo barreeffamaaf qophaayeefitti galchinee, Tole(OK) cuqaafna. Jecha darbii kana geeddaruuf, Qindaa’ina(settings) seenuudhaan Jecha darbii haaraa(new Password) galchina.
- Tarree Maqaa(contact list) ijaaruudhaan Tarree dhuunfaa(Private Contact) keessa naqna. “Message” cuqaasuudhaan Maqaalee barbaadnu filannee lakkoofsa isaanii saanduqa”Add New Entry” itti galchuun qabduu Dabali(Add Button) tuqna. Haala kanaan Ergaan gabaabaan keenya gara kuusdeetaa(private databse) dhuunfaa keessa gala. Kuusdeetaa dhunfaa(private database) kanatti waan feene dabaluu ykn keesssaa baasuuf yoo feene, Ittifufi(continue)cuqaasuun Maqaa biraa filadhu(Select another contact) goonee, “Private Number” cuqaasuun ilaaluu dandeenya.
Haala kanaan tajaajila waan barbaadne bilbila keenya irratti dhoksuu dandeenya.
HORAA BULAA DEEBANAAâï¸ð
ð¥: OROMO ICT TEAM!ð¤
E-mail: info@oroict.com
Web: www.oroict.com


text:
Gabaasaa Cuunfaa Tarkaanfiilee Baatii Amajjii fi Guraandhalaa.Summary of OLA Actions January-February
Humni Addaa WBO baatii Amajjii fi Guraandhalaa keessa humna diinaa irratti tarkaanfii
gosa adda addaa fudhateen waraana diinaa kudhanootatti lakkaawamu hojiin ala taasisuu fi
qabeenyaa diinaa barbadeessuun injifannoo galmeesse; warra ajjeefame keessaa yoo xiqqaate
5 dabballootaa fi basaasota diinaa sadarkaa ol’aanaatti ummata rakkisuu fi hiraarsuun
beekaman tahuutu mirkanaawe. Tarkaanfiileen kun eessattii fi yoom akka fudhataman akka
armaan gadiitti ibsama.
Amajjii 28, 2013- Ollaa Finfinnee, ganda Galaan Guddoo
Humni Addaa WBO Amajjii 28, 2013 ganama saáa 8: 15 qarqara Finfinnee ganda qotee
bulaa Galaan Guddoo jedhamu keessatti Itti aanaa Biiroo Qulqullinaa fi Miidhagina
Magaalaa kan kutaa Magaalaa Yekkaa kan tahe dabballicha Shifarraa Garramoo jedhamu
irratti tarkaanfii maayyii fudhate. Qondaalli mootummaa kun balfa mana fincaanii magaalaa
Finfinnee keessaa waraabamee lafa ganda kanaa keessatti kuufamaa jiru irratti ummanni
gaaffii nurraa dhaabaa jedhu irra deddeebiée kaasaa ture humnaan ukkaamsuuf jecha ummata
walitti qabee doorsisuuf osoo garasitti sosso’aa jiruu Humna Addaa WBOtiin galaafatame.
Tarkaanfiin kun wayta fudhatametti konkolaachisaan dabballichaas madaa’uun beekameera.
Amajjii 25, 2013- Harargee Dhihaa, Ona Mi’eessoo
Humni Addaa WBO guyyaa eerame kanatti Harargee Dhihaa ona Mi’eessoo araddaa Odaa
Roobaa jedhamu keessatti qondaala poolisa Wayyaanee Ajajaa 50 Biraanuu (maqaan abbaa
yeroof kan hin baramin) fi basaasaa beekamaa waahila isaa tahe kan Hasan Huseen jedhamu
irratti tarkaanfii ajjeechaa fudhate. Qondaalli poolisaa kunii fi basaastichi ummata naannichaa
hiraarsuudhaan seenaa yeroo dheeeraa warra qaban tahuun mirkanaaweerra.
Amajjii 26, 2013- Magaalaa Dirree Dhawaa
Guyyaa eerame kanatti Humni Addaa WBO magaalaa Dirree Dhawaa ganda Saabbiyaan
jedhamu keessatti qondaalota tikaa diinaa:
1. Siisaay (maqaan abbaa yeroof hin beekamne),
2. Abinnet Hagoos fi
3. Taaddasaa Geetinnat
jedhaman irratti tarkaanfii adabbii fudhate. Tarkaanfii kanaan qondaaltichi Siisaay jedhamu
battalumatti yoo ajjeefamu lamaan hafan akka hamaatti madeeffaman. Qondaalonni tikaa
sadanuu lammiilee Oromoo jiraatoo ganda Saabbiyaan tahan doorsisuu fi hiraarsuun
beekamu.
Guraandhala 2, 2013- Wallagga Bahaa, ona Haroo Limmuu
Humni Addaa WBO godinaa kana keessa sosso’u guyyaa eerame kanatti ona Haroo Limmuu
fi Yaasoo gidduutti kan argamu bakka Abbaa Mo’aa jedhamutti basaastotaa fi saamtota
Wayyaanee maqaa investarummaatiin lafa kana qubatatanii ummata Oromoo saamanii fi
hiraarsisan irratti tarkaanfii adabbii fudhachuun akka hamaatti madeesse. Basaastonni
tarkaanfiin irratti fudhatame kunniin:
1. Leewii Bayyanee (abbaa qabeenyaa)
2. Admaasuu Baarnaabaas (abbaa qabeenyaa) fi
3. Caannee Asaffaa (waardiyyaa investaroota lamaanii)
yoo tahan, waytuma tarkaanfiin kun fudhatametti tiraakterri qonnaa lakkoofsi gabatee ishee
A.A.04374 tahe ibiddaan barbadeeffamteetti. Tarkaanfiin gooticha WBOtiin fudhatame kun
kan diina naasisee yoo tahu, jiraattota naannichaa ammoo haalaan kan gammachiise akka
tahes hubatameera.
Guraandhala 5, 2013- Wallagga Bahaa, ona Saasiggaa
Guyyaa eerame kanatti Humni Addaa WBO godinicha keessa sosso’u ona Saasiggaa bakka
Goottoo jedhamtu tan magaalaa Naqamtee irraa K.M. 26 fagaattee argamtu irratti dabballee fi
basaasa Wayyaanee beekamaa kan tahe namticha Tewoldee Eliyaas jedhamu irratti tarkaanfii
maayyii fudhate. Qondaalli diinaa hojii dabballummaa fi basaastummaa geggeessuun
beekamu kun onoota Giddaa, Guutoo Waayyuu, Diggaa Saasiggaa fi Heebantuu keessa
naanna’uudhaan ummata basaasee hiisisuu fi doorsisuudhaan beekama. Tarkaanfiin kun kan
fudhatame osoo dabballichi makiinaa fe’iisaa ummataa tokko yaabbatee Saasiggatti galuuf
jedhuu karaa irratti dhaabsisuun yoo tahu, konkolaachisaa ummataa san irratti balaan tokko
illee osoo hin gahin barnoonni dammaqiinsaa kennameefii geggeeffameera.
Guraandhala 18, 2013- magaalaa Mi’eessoo
Humni Addaa WBO Oromiyaa Bahaa keessa sosso’u guyyaa eerame kanatti magaalaa
Mi’eessoo keessatti kan argamu buufata boba’aa Shell kan qabeenyaan isaa basaasticha
TPLF tahe irratti haleellaa fudhateen faayidaan ala taasise. Abbaan qabeenyaa Shell kanaa
maqaa Aabboo jedhamuun kan beekamuu fi basaastummaadhaan ummata naannichaa kan
rakkisaa turee fi gorfamees kan deebi’uu dide wan taheef tarkaanfiin kun irratti fudhatame.
Guraandhala 18, 2013- ona Mi’eessoo- Tarkaanfii ummataa
Guyyaa kanatti ona Mi’eessoo bakka Bordoddee jedhamutti basaastotni Wayyaanee
lammiilee Oromoo fi Soomaalee gidduutti walitti bu’iinsa eega qabsiisanii booda Soomaalota
tumsanii lammiilee Oromoo hidhannoo-maleeyyii rukutaa fi rukuchiisaa turan. Ummatni of
ittisuuf tarkaanfii waraana diinaa lammiilee Oromoo rukutuuf hidhatee naannicha qubate
irratti fudhateen diina irraa 7 battalumatti yoo ajjeessu 9 akka hamaatti madeesse.
Guraandhala 19, 2013- ona Mi’eessoo
Humni Addaa WBO guyyaa kanattis humna diinaa kan dirmannaa tarkaanfii farra
ummatummaaf konkolaataatti fe’amee bakka lolli tahetti sosso’aa ture irratti haxxee
hidhuudhaan konkolaataa fi waraana irratti fe’amee ture barbadeesseera. Lakkoofsi waraana
konkolaataa san irratti fe’amee turee yeroof hin gabaafamne tahu illee, tarkaanfiin kun akka
malee kan diina baaragsee fi lammii gammachiise tahuun hubatameera.
Guraandhala 23, 2013- Wallagga Bahaa, ona Haroo Limmuu
Humni Addaa WBO guyyaa kanatti ona Haroo Limmuu bakka Tikishaa jedhamutti humna
waraana diinaa irratti haxxee hidhuun tarkaanfii fudhateen 4 irraa ajjeesee 3 madeesse. Wayta
tarkaanfiin kun fudhatametti humna diinaa irraa qawweeleen AK47 lama booji’amuun
qabeenyaa WBO taasifamaniiru.
Tarkaanfii ummataa
Gama biraan ummanni onuma Haroo Limmuu fi Galiilaa gama isaatiin tarkaanfii akka
ummataatti fudhateen waajjira gandoota onichaa fi mana murtii onichaa ibiddaan
barbadeessuun beekameera. Ummanni tarkaanfii kana kan fudhateef manni murtii onichaa
haqa jal’isee lammiilee nagaa sobaan yakkee adabuun kan beekamuu fi akkasumas, hojiin
bulchitoota gandeeniis imaammata farra haqummaatiin ummata doorsisuu waan taheef
diddaa mootummaa agarsiisuuf akka tahe beekameera.
Walumaa galatti WBOn Oromiyaa bakkoota adda addaatti baatii lamaan dabran kana keessa
tarkaanfii haleellaa fudhateen qondaalota diinaa gurguddoo ajjeefaman shanan dabalatee
waraana diinaa kudhanoota ajjeessuu fi madeessuun, akkasumas, qabeenyaa diinaa kan akka
konkolaataa, tiraakteeraa, buufata boba’aa fi kan biroos barbadeessuun diina irratti kasaaraa
humna namaa fi dinagdee dhaqqabsiiseera. Tarkaanfiin waraanaa haqa ummata Oromoo
cunqurfamee fi daandiin qabsoo karaa nagayaa itti cufamee falmuuf fudhatamu kun
Oromiyaa guutuu keessatti jabaatee kan itti fufu tahuu ajajni Humna Addaa WBO
hubachiiseera.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Posted on 03/03/2013, in Uncategorized. Bookmark the permalink. Leave a comment.


text:
Fascist Ethiopia’s regime (TPLF) paramilitary forces (Liyu Police) continues with its ethnic cleansing and genocide against Oromo people August 19, 2017Posted by OromianEconomist in #OromoProtests.
Tags: Africa, Ethiopia’s secret genocide, Genocide Against Oromo People, Janjaweed in Darfur Liyu Police in Oromia, Janjaweed in Darfur Liyu Police of Ethiopian in Oromia, Lafti Oromiyaa hundi lafee teenya, Liyu Police, Liyu Police of Ethiopia, Oromia, Oromo
trackback
TPLF Ethiopia’s Somali Liyu Police and the federal defence forces jointly invaded Oromia and currently conducting their ethnic cleansing in five Oromia Zones and 14 Districts. The following are some of the Oromia’s districts currently under attack:
i. Qumbi, Cinaksan, Midhaga Tola, Gursum, Mayu Muluqe and Babile in East Hararghe Zone;
ii. Bordode in West Hararghe Zone;
iii. Dawe Sarar, Sawena, Mada Walabu and Rayitu in Bale Zone;
iv. Gumi Eldelo and Liban in Guji Zone; and
v. Moyale in Borana
Profile of the Invading Somali Liyu Police that Invaded Five Oromia Zones and 14 Oromia Districts
The ONLF also accused the Liyou (special) police of the Somali regional government of committing rape, abduction and killings against the Oromo and even against their own Somali communities with backing of the brutal regime.
Hassan Abdulahi in an interview with ESAT said the main culprits were the TPLF generals who are behind the Somali special police that just takes orders from the generals.
Abdulahi says the Somali special police have since 2007 committed inconceivable crimes against Somali, Oromo and other communities.
He said there are over a million people who are internally displaced due to the brutal actions of the Liyou police under the auspices of regime generals.
Border clashes between the two communities resulted in the death of hundreds of people, abduction and cattle raiding, according to the ONLF and other Oromo political parties.
“#LIYUU POOLISII AJAJNI ISII WAYYAANEDHA…
Ummata keenya kan Daangarratti argamu kan Somaalee itti diree kan ajjeesisaa fi saamsisaa jiru, TPLF tahuun beekkamaadha.
Humni nama keenyaa naannawa daangaa hundaatin akka darratu ( meeshaa lolaa, Waan akka Mancaa fi kkf akka irraa guuramu) kan godhe ergamtoota OPDOti. Wayyaaneen ummanni oromoo yoo qawwee qabaachuu baatellee Meeshaa qonnaaf itti gargaaramaniin Somaalee ofirraa dhoorkuu akka danda’an waan beekaniif, OPDO Keessan akka ummanni oromoo mi’a tokkollee hin horre irratti dalagamaa ture. Wanni kana go dhaniif, mormii biyya keessaa muddee isaan qabe kana gufachiisuf gurri oromoo akka gara wayyaanee dhiisee gara Liyuu poolisii deebi’u gochuufi. Hangasan isaan hafuura akka fudhataniifi. Haalli kun waan amma qofa godhame osoo hin tahin, yeruma ummanni keenya biyya keessaa qabsoo finiinsee wayyaanee hudhe hunda waan godhamaa ture.
Gochi Torbaan kana NAANNOO #Cinaaksan, Gursum walumaa galatti Ona Jaarsoo fi Baabbilee kanatti tahaa jirus kan duraan godhamaa turerraa addaa miti. Wanni torbee kana Liyuu poolisii ummatatti bobbaasaniifis, MORMII UMMANNI KEENYA MARSAA 3FFAA godhuuf qophaawaa jiru sodaatteeti wayyaaneen humna teenya bittinneessuun kana eegalte.
OPDO n Ergamtuu wayyaanee waan taatef, Afaan isaanii dhugaa seetanii hin sobaminaa,
Dheengadduma Bulchaan OPDO #Lammaa Magarsaa baantan #Gursundhaqee amma booda Somaalen isin hin tuyxu je’ee Waadaa ummataaf galee, Gaala badhaasanii biraa gale.
Guyyaan itti aanu kanuma #Ganda Ulaan’ulaatti nama keenya qe’ee isaanii irratti hidhanii tumaa, Saamaa jiran namuu argaa jirra.
Silaa opdon tun jiraatuu baattee hunda diinatti beekeeti sabni keenya ulelleen tahu diina ofirraa dhoorka. Amma kan ummata keenya meeshaa akkan horre godhaa turee fi jirus Opdo dha. Yoo duraan hubachullee baate, ummanne keenya Bulchiinsi OPDO Haada diina duratti isaan Gaadi’u tahuu hubatanii, akka haalli isaanii aanjawetti, Mancaa, Qawwee, Eeboo, Shimala, dhagaas dabalatee ofirraa qolachuu qaba.
Duulli Liyuu poolisin gootu kun kan Daangaa Oromiyaa kan Naannoo Shaniitin Waldaangessu Tahuu ummanni keenya ni beeka. (Baabbile, Gursum, Erer, Mi’eesso, Bordodde, Baale, Booranaa fi kkf, …)
Jeeqaa turuun isaanii ni yaadatama, ammas ummanni keenya kan naannoo kanaa bifa Qophii fi Bayyanootaa taheen ofirraa eeguu qaba. Namoonni biyya alaa jirus Kan gara Leeccallootin Ummata gargaarsa rabbii malee homaa hin qabne kana bifa danda’ameen akka hidhatan hatattamaan itti yaadamuufii qaba.
Galatoomaa! Injifannoon kan Abbaa Haqa qabuuti.
S/A”
Guyyaa kaleessaa woraanii somalee Aanaa cinaaqseenitti gandootaa Araddaa ulaan ulee hedduu tooyatee jira. Mana barnootaa kaampii woraanaa godhatee jira. Dubartoon hedduu fudhatamaniiru. Ummatni halkani edaa gaaratti galeera.
Aanaa Gursumitti Araddootaa seenaa qabeessaa akka Hujubaa funyaan biraa keessaatti kan argamani gandootiin babadhaan 8 qabamaniiru. gandootii kana keessaa somaaleen tokkoollee hin jiru. somaaleenillee gaafii irratti hin dhiyeessinee.
Aanaa Aanaa baabbileetti guyyootaa sadani darbani keessaa qofa somaalooni kuma 100 oli ta’ani maqaa godaantuun qubataniiru.
Amma magaalaa Baabbilee keessaatti hojjatoonii mootummaa jibuuti kan sooramaa bahani maneen viillaa 1320 magaalaa Baabbileetti ijaarataniiru isaani kan eeguu humna woraanaa somaaleeti
woraanaa somaaleetiifi baajetaa, uffataa , meeshaa woraanaa kan kennu mootummaa Jibuutiit.
****DAANGAA OROMIYAA FI LIYYUU POOLISII SOMAALEE****
Uummatni kenya kan naannoo Harargee yeroo ammaatti jiruu hadhaawaa keessa jira. Ajjeechaan keessaa fi allan itti hammateera. Keessaan bittaa wayyaanee, alaan ajjeechaa Liyu Police Somalee kan meeshaa ammayyaa hidhateen ajjeefamaa jira. Kun maali?
1. Liyu Polisii Somalee kan jedhan kun, ergamoota wayyaaneeti (paramilitary) kan jedhan. Fakkeenyaaf, lola Sudan fi South Sudan gidduutti gaggeeffamaa kan ture wayita jabaatee turetti, President Omar Al-Bashi qaama milishaa Janjaweed jedhamu leenjisee uummata South Sudan kumaatamootan lakkaa’am ficciisiise. Kun maalif? Itti gaafatamummaa gara boodaa dhufuu malu jalaa baqachuuf jecha akka waan qaamni waraanaa kun kan mootummaa hinta’inii fakkeessuudha. Mootummootni abba irree Afiriikaa hedduun qaamollee milishaa kan akka mercenery fi paramilitay jedhaman dhoksaatti leenjisani uummata karaa nagaa biyya keessaa isaaniin mormu itti ficcisiisu.
Mormii uummatni Oromoo waggoota dhihoo as keessatti wayyaanee irratti gaggeessaa jiru wayyaanee kuffisuu akka danda’u jarri haalaan hubattee jirti. Kanumaaf jecha, xiyyeeffannoon uummataa mormii biyya keessaa (internal protest) irraa gara daangaatti (border conflict) jijjiiruudhaan diinni uummata Oromo Wayyaanee osoo hinta’in Liyyuu Poolisii qofa akka ta’e fakkeessuf jecha qindaa’ee kan gaggeeffamaa jiru fakkaata.
Torban ykn ji’a muraasa booda, uummatni keenya hedduun dhumee kaan erga dadhabeen booda, wayyaneen as baate, jaarsummaa taa’uudhaan Mootummaa naannoo Somaale (Abdi Ilee) fi Oromiyaa (Lammaa Magarsaa) walitti araarsuuf teessi. Ofii isheetii wayyaaneen qaama qulqulluu fakkaachuun araara sobaa buufti jechuudha. Akkas natti fakkaata.
2. Haata’u malee, uummatni keenya kan hubachuu qabu, Liyyuu poolisii kan baajata itti baasee leenjisaa jiruu fi hidhachiisaa kan jiru Wayyaaneedha. Liyuu Poolisii jechuun wayyaanee jechuudha. Lola uummatni keenya gaggeessa jiru Wayyaanee waliin jechuudha.
3. Qondaltotni OPDO haarawaan kan akka Lammaa, Addisuu, Abiy etc yoo ilaallee isaan illee lola daangaa irratti Liyyuu Poolisiin gaggeessa jirtu haalaan waan isaan gammachiisu natti fakkaata. Maaliif yoo jettan? Lammaa fi kaabineen isaa ji’a 6 darbee keessa abdii sobaa erga uummatatti guutaniin booda, deebii uummataa deebisuu akka hindandeenye hubataniiru. Nyaatamuu akka danda’an illee hubataniiru. Kanaaf, tarsiimoo isaan ittiin mootummaa irra turuu danda’an tokko yoo jiraate ajjeechaa fi darara daangaa Oromo kana uruursaa ittiin uummata Oromoo gowomsaa yoo turan qofa. Gaaffii uummatni keenya siyaasa biyya keessaa mormaa jiru irraa xiyyeeffannoo (attention) kaasuudhaan gara siyaasa daangaatti waan geessuuf, mormii biyya keessaa irraa boqonnaa arganna jedhanii waan yaadan natti fakkaata.
4. Furmaatni maali? Wayyaaneen yoo hinjirre, Liyyuu Poolisiin hinjirtu. Wayyaaneen yoo hinjirre, OPDOn hinjirtu. UUmmatni Oromo miliyoona 50 ta’u mormii biyya keessaa fi lola daangaa irratti itti baname ofirraa faccisuuf dandeettii qabaachuu qaba. Mirga uumamaa qaba. Of gurmeessee, walgurmeessee of hidhachiisuu, walhidhachiisuu qaba. The right to defend oneself from enemy is a God given right. Haallii Oromoiyaa yeroo ammaa kan duraanii irra adda.
“Beware of TPLF’s minority card
Recently you might have noticed that TPLF is propagating ‘Somalis’ protesting against OLF, G7 etc. Its important to know that these are members of the TPLF’s puppet party in Somali region ( its like OPDO and ANDM members rallying in support of the regime). In fact many of the thugs are not from Somali regional state but from Djibouti, Somalia, Somaliland and even Kenya. Back home the psychopathic president of the region has forced residents of Jigjiga to stage a rally. Why all this? First it shows the regime have given up on its puppet parties in Oromia and Amhara regions. Pro-regime rallies planned in Oromia and Amhara were either cancelled due to fear of turning into protest or no one showed up.
But there is more sinister motive than just this. It is part of the minority card TPLF leaders are trying to play as they fight for survival. Two weeks ago Seyoum Mesfin and Abay Tsehaye gave interview where they repeatedly pulled the minority card. They have two objectives in doing so. First they want to mislead and gain sympathy of the liberal international community that their minority ethnic group (Tigreans) are facing genocide from alliance of the two largest ethnic groups Oromo and Amhara. They have been telling diplomats that it’s not just Tigreans facing existential threat but also other minorities. Second, they want to implement their long held plan of ‘minority coalition’ to withstand pressure from Amhara and Oromo forces. Since the days of their armed struggle, TPLF leaders believed that the best way to cope with being outnumbered is to forge alliance (under their domination) with other minorities. The controversial map that connects Tigray with Benishangul-Gumuz and all the way down to Gambela on the West, and Afar and Somali through the East is not some simple error or latest development. It has been on the works since 1980s. Although it failed due to economic competition with Tigrean businessmen, they have also tried to bring urban minorities to their side as well.
But is TPLF an ally of minorities in Ethiopia? Its records say NO!
– Its military carried out ethnic cleansing against Ethiopian Somalis as meticulously recorded by human rights organizations. Abdi Illey was their henchmen who was facilitating the massacre.
– It massacred the Agnuwak in Gambella region in 2003 and still continue to kill in the region.
– The Sidama were massacred at Loqe in 2002.
– Entire villages in Konso are being burned down as we speak.
– The Mursi are killed en mass and those captured alive are chained like animals as might have seen on pictures
– Silte and Gurage businessmen have been pushed out of the market and replaced by Tigreans.
– Afar land is all but taken over by Tigrean land grabbers.
– On and on and on……
Yet as it faces increasing resistance in Oromo and Amhara, TPLF will be aggressively using this ‘minority card’ in the up coming weeks and months. This will be done with action that will create rift between minority ethnic groups and Oromo/Amhara. We should henceforth expect the following:
– More rallies in diaspora and targeted regions in Ethiopia with participants holding slogans that offend Oromo/Amhara.
– Intensified campaign on media using languages that provoke debate and counter attack.
– Physical attack on Oromo/Amhara activists and institutions with the aim of provoking counter attack on Somalis.
– They will intensify instigating conflict on regional boarders. We are already hearing provocation on Benishangul-Amhara boarders, Somali -Oromia boarders.
If left unchallenged, these tactics could cause serious short and long term problem between various nations of the country. Therefore, the following steps should be taken to counter that:
– Oromos and Amharas shouldn’t fall for the provocative trap. Avoid debates and arguments against Somalis and others.
– Let activists, political leaders and organizations respond to debunk them.
– Beware that the regime’s agents will engage in nasty exchanges pretending to be Oromo, Amhara, Somali etc.
– Prominent activists, political leaders should be careful against attacks by hired thugs. Community and religious institutions should be protected. In case attacks occur, the situation must be wisely contained. No doubt the regime agents in Amhara and Oromo communities will try to instigate counter attack on Somali and others. Hence no matter the severity, the possible attack on Amhara/Oromo personalities, the response should never be communal; the individual who committed the crime should be singled out and brought to justice.
Such old and tired tactic of divide and rule cannot extend TPLF’s dictatorship.”
JM: September 27-2016
Comments»
- 1. Conversations in Ideas: Liyu Police and the Oromia-Ogaden Border Conflict | OromianEconomist - August 28, 2017
-
[…] Fascist Ethiopia’s regime (TPLF) paramilitary forces (Liyu Police) continues with its ethnic clean… […]


text:
Ejansiin Misooma industirii Maanifaakchariingii Xixiqqaa fi Giddu-galeessaa Federaalaa Faanaa Biroodkaastiing Korporeetii akka ibsetti qorannoon dizaayina ijaarsaa Wiirtuuwwan Kilaastara Industirii magaalota xixiqqaa keessatti heektaara 50 irratti, magaalota Giddu-galeessaa keessatti Heektaara 100 irratti, Magaalota guguddoo keessatti heektaara 250 irratti qubachuu danda’anii xumurameera.
Daayirektarri Olaanaa Ejansichaa Obbo Asfaaw Abbabbaan akka jedhanitti gorsitoonni biyya alaa naannoo Oromiyaa fi Amaaraadhaa iddoowwan sadii akka saamudaatti fudhachuuni qorannoo kana kan geggeessan.
Wayita ammaas qorannichi gara naannoleetti ergamuusaa kan ibsan daayirektarri olaanaa kun, wiirtuu kilaastara industirii isaaniif kenname hanga waggaa shaniitti ijaaranii xumuruu isaan irraa eegama. Zufaan kaasaahuntu gabaase.


text:
ODUU ONN :11 02 2018 Motummaan wayyaanee karaa humna ittisa biyaa jedhamuun dhiiga ilaam oromoo qulqulluu dhnagalaasuu amaleeffattee ammas itti fufee jira. Mormii guutummaa Oromiyaa keessatti karaa Qeerroo bilisummaa Oromootiin waamame ilaalchisee mootummaan wayyanee soda cimaa horachuun dursee bakkawwan garaagaraatti humna agaazii bobbaassuun ummata daraaru eegale
QOPHII HUBANNAA Feb 11 2018 :- G f D Luba Dr Bantii Ujuluu Teessoo Waliin. Itoophiyummaa fi Ummata Kush, Waaqeffannaa fi Amantii Kiristaanaa irratti Gaafii fi Deebii Luba/Dr. Bantii Ujuluu Teessoo Waliin ለእውነት እንቁም : ፍትህን እንከተል: ሃቅን መሸፈን የለብንም ውሸት ውሸት መሆኑን መናገር ሙቻል አለብን መንግሥት የዜጎችን መብት ሲደፍር: ሠላማዊ ሰዎችን ሲገድል ቤተክርስቲያን በዝምታ ማየት የለባትም


text:
Hafuurri lamummaa Itiyoopiummaa onnee hunda keenya keessa taa’uu qaba jechuu dhaan muummichi ministeeraa H/Mariam Dassaaleny waamicha dabarsan.
Lamiiwwan Itiyoopiyaa eenuymmaa ofii isaanii akkuma qaban lamummaa gamtaan jiru cimaa ta’e kan Itiyoopiummaas qabu jedhanii jiran.
Muummichi ministeeraa Haayilamaariyaam kana kan dubbatan ayyaana mgaalaa Harar keessatti kabajambe kan sabaa fi sablammootaa fi uummataa irratti ture.
Ayyaanni kun yeroo 11ffaaf kan kabajame yoo ta’u keessummoonni naannolee biyyattii mara irraa affeeraman irratti argamanii jiru.


text:
'Eeegduun Biin Laaden' Jarman jiraata jedhame
Lammiin Tuniiziyaa eegduu dhuunfaa Osaamaa Biin Laaden ture bara 1997 irraa kaasee waan ittiin jiraatu ji'atti €1,168 (£1,022) kaffalamaafii jiraachaa jira jedhame.
Hanga namni Saamii A jedhamu kun argatu kan ifa ba'e erga mootummaan naannoo kan warra paartii Alternative for Germany (AfD) jedhamuu waa'ee nama kanaa gaafateeti.
Icciitii dhuunfaa nama kanaa qabachuuf jecha miidiyaaleen Jarman maqaa guutuu nama kanaa hin gabafne.
Namichi kun walitti dhufeenya garee warra jihaadisti waliin hin qabu jechuun waakkateera. Gara Tuniiziyaatti deebisuunis shakkii dararamuu irra ga'a jechuun dhowwameera.
Biin Laaden garee jihaaddistii al-Qaeda gaggeessaa kan tureefi haleellaa shorokkeessummaa hammaataa 9/11 jedhamu bara 2001 Ameerikaarratti raawwateera. Humnoota waraanaa addaa Ameerikaatiin bara 2011 Paakistaan keessatti ajjeefamuun isaa ni yaadtama.
Miseensota xiyyaara oofan balleessanii baduu kan 9/11 raawwatan keessaa yoo xiqqate sadan isaanii damee al-Qaeda Hamburg kaaba Jarman warra turan keessaati jedhama.
Akka warri ijaan argan himata farra shorokkeessummaa bara 2005 Jarmanirraa ragaa ba'anitti, Saamii A bara 2000 keessa Afgaanistaan keessatti ji'oota baayyeef akka eegduu dhuunfaa Biin Laaden ta'uun tajaajilee ture. Inni waan kana haalus abbootiin seeraa Düsseldorf jiran ragaa warra ijaan arganii kanaa ni amanu.
Saamii A shaakiin al-Qaeda waliin walitti dhufeenya qaba jedhu irratti dhiyaatuuf bara 2006 keessa qoratamus, hin himatamne.
Saamii A haadha warraa isaa lammii jarman taateefi ijoollee isaa afur waliin magaalaa Bochum kana Jarman Dhihaatti argamu keessa jiraata.


text:
Koreen hoji raawwachiistuu Kongresii Federaalawaa Oromoo wal ga’ii godhateen haala yeroo ilaalchisee dhaabbata dimokraasummaa uummata Oromoo DhDUO waliin qabxiilee ijoo sadii irratti mari’achuuf karoorsuu isaa beeksise.
Qabxileen marii isaanii ka jalqaba kanaa waltajjiin siyaasaa akka bal’atu, miseensonnii fi hoogganoonni paartii kongresii federaalawaa Oromoo akka hiikaman akkasumas filannoon walabaa akka geggeessam ta’uu itti aanaa dura taa’aan paartichaa Mulaatuu Gammachuu ibsanii jiru.
Gama biraan hojjettoonni biirolee naannoo Oromiyaa irraa walitti dhufuu dhaan kan waggoota lama ta’uuf mana hidhaa keessa turan dura taa’aa kongresii federaalawaa Oromoo Dr. Mararaa Guddinaa mana hidhaatii gad dhiisamuu isaaniif gammachuu itti dhaga’ame ibsuuf kaleeassa mana jireenyaa isaanii- tti argamuu dubbatu. Simannaa kana kan qindeessan keessaa abbaa taayitaa geejjiba Oromiyaa irraa obbo Lalisaa Margaa mana Dr. Mararaa dhaquu dhaan ergaa maalii dabarsuu akka barbaadan illee ibsanii jiru.


text:
Dubbicha yoon gadi qabee ilaaluu hinaaffaa fakkaatti - Hiwi Elona to Beekan Guluma
Obbolaakoo Beekan Guluma Erena
Maal Nu Jalaa Taate?
Hiwi Elona ~ Caam/2017
------------------------
#Beekan koo
Akka dhuunfaa kootti namoota ani garmalees hin faarsine, kan garmalees hin qeeqne keessaa ati nama tokko. Akkuma tasaa barreeffama kee waa'ee Dr. Salamoon Ungaasheefi Dar. Jawaar Muhaammad jidduutti waldorgommii mataa keetii katabdeen arge. Xiyyeeffannaafi adeemsa barreeffama kee hubachuudhaaf garuu yeroo natti hin fudhanne.
Ilaagaa obbolaakoo, ani akka kootti kanuman siin jedha;
1. Barreeffamni kee namoota lameenuu kan qixa sirriitiin ilaale sitti fakkaate malee guutumaan guututti kan loogidhaan guutameedha ( it's completely biased). Irra deddeebitee akka Uummanni Jawaar irratti shakkii horatuuf kan barreesiteedha malee dhimma biraa tokkos waan qabu hin fakkaatu. Fuulleffannaan kan kees eddoo Jawaar irra jiru irraa maqsuu irratti kan xiyyeeffateedha. Akka kootti kuni waan ta'uu qabu jedhee hin amanu. Namni nama lama wal dorgomsiisudhaag murteesse tokko ilaalcha isaa akka irraa muldhatu kanatti loogidhaan guutun irraa hin eegamu ~ this is Proffessionally Unethical!
2. Jawaar dargaggeessa, ariifataadha, ijoolledha, Dr. Salamoon immoo nama Obboo Haylee Fidaa faa waliin hidhamee waan heddu arge jette. Kun haa ta'u, garuu ati kan jara lameen ija kanaan madaaltu Umriin kee meeqa?! Ati akkamiin umrii kanaan bilchina nama guddaa horattee Jawaarin ijoollee gootee kaan beekaaf hayyuu gootee lafa keeche? Kunis ilaalcha gaarii miti. Ilaa obbolaakoo, namni mataa arrii hundi biyyaaf hin ta'u. Tarii muuxannoofi bilchinni siyaasaa fayyaduutu mala malee haala qabatama nuufii adduunyaan irra jirturratti namni barbaadamus, yaadni barbaadamus dargaggeessa ta'uutu mala jettee yaaduu dhabuun kee nama gaddisiisa. Dhalootni kiyyaaf kee warra zamana Dargii hidhaa turaniin hogganamuu qabna, jararratti irkachuu qabna, isaantu nu caala jettee ka'umsa ( premises) qabachuun kee dogongora guddaadha. We are a new generation who requires fresh mentalities and perspectives ~ kana naaf beeki!
3. Dr. Salamoon hayyuudha, nama saayinsii uumamaatiin riikardii Afrikaa cabse jettee barreessiteerta. Asuma biratti immoo Jawaar nama BA, MA qofa qabu kan waan tokko hin khalaqini jette? Argitee Beekan koo, as biratti akka tuffii si godhe, osoodhuma barataa PhDtu taatee akkamitti of ilaaludhaaf yaalaa akka jirtu sitti mul'ataa? Obbolaakoo, Dr. Salamoon khalaqa sana hunda argachuun isaa wanta guddaadha. Baguma nama akkanaa qabaanne. Garuu wana tokko na jalaa hin irraanfatin ~ There shall never ever be a creativity that's more than reinstalling a hidden societal political potential!!! Osoo waan feete gootee dhaloota humnaafi dandeettii guddaa qabu tokko kakaasanii mirga isaatiif akka falmatuuf aangessuu caalaa wanti guddaan ni jira jedhee hin amanu. Hoggansi waan tokko khalaquu qofa osoo hin taane namoota dandeettii khalaqaa qabaniif haala mijataa uumudha, namoonni akkasii akka baay'atan irratti hojjachuudha! Be Ware of Leadership Concept!
4. Jawaar miidiyaa OMN dhuunfateet beekkumtii horatee wan barbaadu hunda godhaa jira jette. Obbolaakoo, Oromoon bar gowwaa miti, eenyun amanuu akka qabu, maalif amanuu akka qabu uummata sirritti beekuu. Oromoon abalu haasa'eef hin amanu abalu gara haasaa'uun dhabeera jedhee hin jibbu. Yeroonis yeroo akkasiitii miti. Abbaan barbaade miidiyaa ofii banachaa jira ~ atoo Banatteerta moti? Maaf Jawaarin ta'uu dadhabde?! Maaf akka waan Uummanni wallaalummaadhaan isa jala ceceeyee gootee barreesita?! This is so shame!!!
5. Dr. Solomoon mootummaa Ameerikaattu qacaree hojjachiisa, Jawaar immoo maallaqa uummataa nyaata jette, maal jechuu ta'inna laata? Dhiiroo eessa akka jirtu beektee garuu? Bar Ameerikaan biyya eenyumtuu akka barbaadetti hojjatee jireenya qananii keessatti itti jiraatuu. Akkamiin nama sabaaf hojjatu tokko ija xinneessaatiin akka waan qabeenya uummataa nyaateetti qeeqxa? Moo yoo OMN hin hojjanne Jawaar hojjatee argatuu hin danda'u?! Thats Silly to think! Wanti kuni jechaafuu ni ulfaata beekan koo, dhuguman siin jedha! Waan jennu laallachuun boruufis nu fayyada natti fakkaata.
6. Jawaar Daayrektarummaa OMN gadi haa lakkisuu jette, dhaabbatichis nama siyaasaa osoo hin ta'in nama gaazexeessummaatiin haa hogganamuu jette, Good! Garuu namni ati akka dhaabbaticha akka hogganuuf eeraa jirtu ofuma mataa kee way ta'aa laata?! Dubbicha yoon gadi qabee ilaaluu hinaaffaa fakkaatti jedheeni! Yoon dogongores na ofkolchi. Garuu ati OMN dhaabbata qabsoo siyaasa Oromoo gaggeessu akka ta'e ni irraanfattemoo??!! Tana anumtuu sittan hima, Jawaar boodas namni OMN hogganu nama hubannaa siyaasa cimaa qabu ta'uu qaba! Yoo san hin ta'in STVOn biyya jira, eenyumtuu eddoo jiruu daawwachuu ni danda'a!
7. Dhimma nama yaada hin taane siif kenneef Block godhuu irratti kaaste yoon dubbisu baay'en kofle. Maalif akka ta'e beektaa??!! Namootuma Dhimma uummataa irratti osoo haasa'an nama yaada isaan itti hin amanne Block godhantu na ajaa'iba, abbaa fedhe maaf hin taane!!! That's shame ~ Dhimma Oromoorratti osoo ganamaaf galgala haasoftu Oromoo Block gochuuf aangoo dhugaa ( moral right) hin qabdu! Ani tarkaanfii akkanaa kana boru gaafa biyya bulchi siin jedhan mana hidhaatti darbuudhaan adda qabee hin ilaalu. Kufaatiin namoota ati jajuudhaaf yaaltuu tokko tokkos isa kana, namni guddaan waan xiqqaadhan hin bareedu. Ati dhaloota qubeeti, waan xiqqaa dhaloota mooferraa dhaaltee namaan hin sodaachisin. After all, you are One, and we have a lot! Ati tokko, nuti garuu danuu qabna!
Walumaagalatti hamma danda'ame hundaan barreeffama kee ijaafi roga sirrii ( Positive Wise) ilaaluuf yaalii godhus adeemsi kee hundi Loogidhaan kan guutame ta'een argadhe. Ilaa Beekan, akka kitaaba heddu barreesiten dhaga'e, obsa kee baay'en dinqisiifadha. Garuu kitaaba hedduu barreessiteerta jechuun akka ammaa kanatti oluma kaatee nama Uummanni akka qaroo ija ofiitti ilaalutti qeequudhaaf si dandeessisa natti hin fakkaatu. Tarii kiraaba shantama ati barreessiterra kitaaba tokkittii namni bira tokko barreesse caalutu mala, kan murteessu qabiyyeedha malee lakkoofsa miti. Akkuma ati jette yeroo tokko tokko namaan tarti, otoo barataa Lugaa taatee jirtu nama siyaasaa ta'uudhaaf wixxifachuun kallattii hin taanerra si buusa. Kan harka siif dhaye hundaaf harka hin dhayin, kan ofitti si maxxansee si faarsuu dide hunda diina hin see'in. Tarii atumti mee dhaabbadhuu of ilaali, yeroo tokko waa darbachuun dura al lamaa sadi hancufa liqimsuutu barbaachisa. Tarii sitti fakkaatee namoota lameen kana wal bira qabdee, kan walitti dhufuu hin qabne walitti fidde malee Uummanni Oromoo dhimma kana irraa jala ishee sirriitti beeka, eenyutu maalin deemaa jira, maal hojjachaa jira, maal bu'aa buusaa jira isa jedhu sirriitti beeka. Kanaafuu, dhimma nama hundaaf ifa ta'e kana dhiistee akkuma dur san ogummaa keetiin osoo waan dandeechu saba keef gumaachitee an fedhiif hawwii kooti. Ofduraafis cimina kee jabeeffattee, dogongora kan kee irraa barachaa osoo of qaraa adeemtee boruuf namoota uummata keenya fayyaduu danda'an keessaa tokko ni taata jedheen abdadha. Akka dhuunfaa koottis sin jaaladha, sin kabaja, dubbii arroofte ( arri'ooftee, tan arrii baafte) jala deemtee of hin arri'eessiniin amaanaa kooti!
Kabaja Waliin
#HiwiElona


text:
Rashmi Jameela. pergola. May 16th , 2017.
When we talk about pergola design, we're partly referring to the materials used to construct it. The most common material choices are wood, plastic, or metal. Each has its own advantages and disadvantages. We'll begin with wood, which is arguably the most popular material choice. When purchasing or building a wooden pergola, the most important consideration is the type of wood used. Redwoods, such as cedar, are preferable because they are naturally resistant to rot, decay, and insect infestations. If building your own pergola, you may want to shy away from treated woods, particularly if the structure will be used to support climbing plants. The chemicals in treated wood can poison and kill some types of plants. When constructing the pergola, be sure to use stainless steel fasteners that won't rust.
ies rraallbbllnn sstteeccollaa,,wwiihhccnnmmkkeeyyoouu feeell eexttrrmellyyhhaappppyy oonn mmooss ff hh ccaaiinn,,aa oo iillggttaahhll nntteemmvvmmnn ffyyuu eessaalltteettmmee.. TThheemmvveeeettddppnnssuuoo oorrpparrkkaaddii oorrpprr ii eeryy bii ttee hhee eeeetrriicc eecc oollrrii eeeessaarryyffrryyuu ss oonnll hhnnyyuu eesswwlll bb aaeebb>>oo hhuuddkkeeppaa yy nnmmnn ttee hhnngg aass wweelll aassaall oo ttee wwllllccoouunnttaanndd yyuuccnnaass ss hh ooaarreennrryy ii wwhhcc aaeeyyuurrccoolllaarrwillll gget hhrrggee ppoo oorroonnqquuiittee aaiiyy oo nneeeddtt iiddootttthhee eexxaacc gadgett ii hh mmrreett aanndd keeee nnmmnn hhtt oo hhuuddnnoo uu hhee llooccaall bbrrnnssaa thheeyy aa rrvv oobbeeffttllYou iillddffiiiittll iidd oottttaa hh llccttrrccffnneeccllllarr iss tthheemmss iimmpprraatt ggddeesswwiihhccnnhhll oo oottaakktteeppttaaiiaassiinn aammss nnyy iiuuttiinnaandd thhttttooqqiiteeeessll anndd ffeettvvll..YYuu llssoo eeedd tto knnoo hhtt ooeeoo hh ppccissggttiiggeettnnttaaddhhnneeyyuuwwillll eeiiiieeyyffnn uu tthhatt tthheeyy neeee rrpprrpprrttccttiioonn aann oohhrriieeyyuuwwll llaassffee hhttyyuuaaeennt pprrooeettnngg ssooeenn hhmmyyuussooll rrttcc ttaayyccst.  Yu il la el ta eear udeso pcs hty hul eccre f u e s mortn d eoft igs apt ohin l u tescrt h aia o ou aeae o yu oetio t mtme tlone roeto o oe toe nmalsle osad ieswm ucn ee ut.Thsecrc fn ola savr prtatgdt >oo hhuuddkkeeppaa yy nnmmnn ttee hhnngg aass wweelll aassaall oo ttee wwllllccoouunnttaanndd yyuuccnnaass ss hh ooaarreennrryy ii wwhhcc aaeeyyuurrccoolllaarrwillll gget hhrrggee ppoo oorroonnqquuiittee aaiiyy oo nneeeddtt iiddootttthhee eexxaacc gadgett ii hh mmrreett aanndd keeee nnmmnn hhtt oo hhuuddnnoo uu hhee llooccaall bbrrnnssaa thheeyy aa rrvv oobbeeffttllYou iillddffiiiittll iidd oottttaa hh llccttrrccffnneeccllllarr iss tthheemmss iimmpprraatt ggddeesswwiihhccnnhhll oo oottaakktteeppttaaiiaassiinn aammss nnyy iiuuttiinnaandd thhttttooqqiiteeeessll anndd ffeettvvll..YYuu llssoo eeedd tto knnoo hhtt ooeeoo hh ppccissggttiiggeettnnttaaddhhnneeyyuuwwillll eeiiiieeyyffnn uu tthhatt tthheeyy neeee rrpprrpprrttccttiioonn aann oohhrriieeyyuuwwll llaassffee hhttyyuuaaeennt pprrooeettnngg ssooeenn hhmmyyuussooll rrttcc ttaayyccst.  Yu il la el ta eear udeso pcs hty hul eccre f u e s mortn d eoft igs apt ohin l u tescrt h aia o ou aeae o yu oetio t mtme tlone roeto o oe toe nmalsle osad ieswm ucn ee ut.Thsecrc fn ola savr prtatgdt<r inThe Nail in the Fence
You have a variety of options when it comes to pool fences. From the aluminum panels that are simple to install to the steel fences that are strong and can last a lifetime, there's so much in store for you. But prior to choosing a pool fence, you have to consider a number of factors.
1. The most common version is a simple post construction with wood cross-pieces or lattice for the roof, and used to cover a deck or patio. It can be painted or stained, and accented with lighting, plants, and other accessories.
Recent Posts
Categories
Monthly Archives
About ▪ Contact ▪ Privacy Policy ▪ Terms of Service ▪ Copyright/IP Policy
Copyright © 2016-2030 ยท Home Design Ideas and Interior Inspirations. All Wrong Reserved.
Any content, trademark/s, or other material that might be found on this site that is not this site property remains the copyright of its respective owner/s. In no way does Title claim ownership or responsibility for such items, and you should seek legal consent for any use of such materials from its owner.


text:
Yaadannoo Ayyaana Gootota Oromoo
Haasaan dhihate kun yaadannoo guyyaa a ABOn Meniyapolisii fi Silver Spring MD qophaye irratt dhihachuuf ture. Haalli utu hin mijjayin hafuun qaaman argamuu hin dandeenye. Sagalichi kan itt gimijjaawu baraaruuf barruunis dhahannoo “ Yaadannoo Ayyaana Gootota Oromoo” jedhu jalatt a jiraa caqasaa.
Sagalef astuqa
Waggaa waggaan Guyyaa Goototaa kan ayyaanfannu eenyummaa keenya waliin yaadachuufi. Kaleessa maal turre, hardha maalirra jirra bor garamitt adeemna kan jedhu mata matanis waliinis yaadachuu fi yaaduu dhaafi. Seenaa keenya kaleessaati kan qabsoof nu kakaasee hardhas nu biraa hin hafne. Guraaramaa fi tuffatammi Oromoon jala darban namooti hardha waggaa shantamaa ol ta’an ragaa bahuu danda’u.
Haala hamaa sana jalaa bahuuf Oromoon erga qabamamanii aara galfatanii hin beekani. Golee goleett aariin fincilanii kan ka’an hundi ni ukkaanfamani. Bara baraan utuma falatanii jaatamoota keessatt diddaa bifa addaa agarsiisutt ka’an. Bara sana namooti empayericha kutaa kutaan, konyaa konyaan waldaa wal gargaarsaa dhaabbatu turanii. Isaan keessaa kan Oromoon, Oromoof ijaarame Waldaa Walgargaarsaa Maccaa fi Tuulamaa (MT) ture.
Oromoon golee biyya Oromoo hunda keessaa dhufanii fi kan waldoota biraa keessa turan hundi MTtt dacha’an. Walgargarsa abba tokkootaa caalaa guddina fi barumsa Oromoo irratt xiyyeeffachuu eegalan. MT maqaa saa jijjiiruun barbaachisaa utuu hin ta’in hanga hardhatt waldaa Oromoo, mallatoo tokkummaa Oromiyaa ta’ee jiraate.
Bu’ursitooti MT garri caalan manguddoo turan. Garuu dargaggoo barumsa irra turan, keessaayyuu ijoollee universitii, hawwatanii mirga guutuun akka qooda fudhatan godhani. Akkasiin of haaromsuu yaalanii. Jagnooti MT dudhaa mootiin Habashaa ulfinni saa hin salphifamu, aaboon saa hin uggamu jedhamu, gaaffi jala oolchutt ka’an. Sanaan Oromoon mirga dhalootaa akka gaafatan kakaasanii. Durfamnaan akka rukutaman beeku. Ta’us akka sanatt jiraachuu mannaa du’anii baduu wayya jedhanii ummata doofummaa fi hiyyuma keessaa baasuuf kutatani. Hin oolee hedduun aarsaa ta’an.
Dargaggoo Oromoo, muuxannoon MT keessatt argatan, sochiin Barattoota Itiyoophiyaa fi haala yeros addunyaa keessa ture irra hubatan ABO ijaaruuf hedduu isaan gargaare. Sochoota erga Oromiyaan qabamtee hanga ijaarama ABOtt jiraniin wareegama hedduutu baafame. Kan MT fi ABOn baafaman kan dhihoo waan ta’aniif namooti yaadatan hardha lubbuun jiru. Sabboonoti sochoota darban hunda keessatt wareegaman gootota keenya. Ayyaana saanii wagga waggaan yaadanna. Kan dabarsanii of kennan akka kan hafne fi ittaansinee dhufnu boonaan jiraannuuufi.
Kan Goottota hin qabne joonjee karaan jalaaa badde ta’a. Sodachisaa fi dorsisi halagaa qaama saa dhuunfateera. Hamaa ofirraa faccisuu hin uggu. Hundaaf sarma, diduu ni sodaata. Mirga gaafachuun hafee qabachuu saayyuu irraanfateera. Goototatu dammaqsee masakuun karaa itt agarsiisa. Waanti hin danda’amne akka hin jirres barsiisu. Dura bu’anii fixeensa buusuun masaku malee duuba taa’anii abiddati dhiibuu hin yaalanii. Gootota kan qabu ni jabaata, roorroof tole hin jedhu. Eenyuu akka isa hin caalle goototi hojiin itt agarsiisaniiru. Gadgalummaa hin fudhatu. Dhaloota itt haanutt seenaa fi jannummaa sana dabarsa.
Oromoon Gootota hedduu qaba. Isaantu malkaa ceesisee kaara haamtuu keessa dabarsuun injifannoolee hedduun gahe. Sabi tokko yeroo rakkatus ballatuus gootota darban yaadata, kan amma jiran waammata, kan bor lolaniif guddifata. Kanaaf Ayyaana murteessee kabajaafi. Yeroo Ayyaana gootota kabaju sabichi haala keessa darbee, keessa jirus, waan egereef isa eeggatus waliin yaaduuf carraa argata. Isa darbeef Ayyaana dabaankufoota saa araarfaataa, isa ammaaf fala falata. Isa egereef waan isa baasu karoorfata. Dudhama kaayyoo bilisummaaf qabu akka itt fufu deebisee irbuu seena. Goototi barsiifataa fi tasawummaan hin oofamamani. Itt yaadanii fooyyessaa, hala hubataa tarkaanfatu.
Goototi ofittummaa hin qabanii. Jaallawwan saaniitiin isintu nuu caala jedhu malee fedhaa keenyatu dursa hin jedhani. Danta dhaaba waloo malee kan murnaa hin afarsani. Murneefammis, dhalaandhalaa ooluunis miira saanii miti. Goototi tufanii hin arraaban. Kakuu jaallewwan waliin seenan hamma du’aatt fudhatanii deemu. Kanaaf gooti hala kam jalattuu amanamummaa, gamnumma, jannummaa, arjummmaa fi daaya qabeessa ta’uu agarsiisuun kan irra eegamu. Goototi safuu saba saanii kan hin cabsinee.
Kanaaf dargaggoott kan an dhaamu: isin sabboonoo warraaqaa Oromiyaa malee jalee murnootaa akka hin taane. Isin si’achi ABO taatu malee QC, Shanee yk qoshee qomboree kamuu ta’uu hin qabdanii. Haala darbutt hin rarra’inaa. Gara fedhaa murna tokkoott hin duufinaa. Akka fulduratt isin furgaasan hoggansa waloo irratt dhiibbaa tolchaa.
Miseensota sochii bilisummaa gidduutt nuu fi isaan wanti jedhu itt fufuun dubatt harkiftummaa dha. Haala keessa jirtanii fi seena qabsoo saboota addunyaa hordofuun of qara. Utuu yaada hin darbatin mirkanii dura sirriitt hubadha. Akka kanneen maqa ilaaluu qofaan kan hin jedhamne jedhame jedhanii hin ta’ina. Sun isinii fi kaayyoo isin dhaabbanne jettaniiif xiqqeessa. Qabsaawaa dhugaa irra obsaa fi danda’ummaatu eegama. Waan Oromoo gidduutt safuun masakama. Barri kan keessanii. Isintu tolchaa isintu balleessaa.
Kanneen bilisummaa saba keessaniif du’an maqaa fi ganda hin qabanii. Maqaa fi gandi saanii dirree qabsooti. Goototaa, hundaaf jedhanii du’anii bakka hallett kufanii. Fakkeenyumaaf gootota akka Gammachiis Dhaabaa fi Milkeessaa Gada, kan Booranaa fi Horroo Gudurutt kufan hin irraanfatina. Kan akka isaanii hedduu dha. Qabsoo Oromoof fakmishoo/moodela keessan ta’uu danda’u.
Qabsoon bilisummaa Oromiyaa, Oromiyaa keessatt gaggeeffamu qaba. Namoota biyyaa bahun qeyee dhaban, muka saa baala saa, nama saa fi laga saa yaaduun qalbiin raafamu irra hedduu hin eegna. Qooda isaan kennuu dandahan quwadha. Nammi tokko bakka hale ta’uu hin danda’u. Bakka inni caalaa homishaawaa itt tahu gargar baafachuu dha. Qabsoon keessan akka milkiin bahuuf bakka goototi itt kufanitt of gad dhaabuun dirqii dhaa.
Kaayyoo qayyabachuu keessan bareecha dura mirkaneeffadha. Akka miseensa ummata birmaduutti jiraachuuf qabsaawu filattuu? Moo, sirna akka abba tokkeett mirga tokko tokko isinii eegsisina jedhamuuf of kennuu barbaaddu? Akeeki ABO hanga yoonaa Oromiyaan biyya Oromoo fi Oromiyoo hundi bilisummaa fi walqixxummaan, gammachuu fi moo’ummaan keessa jiraatan argamsiisuu dha. Sanaa alatt akka saba of danda’eett ulfinaan jiraachuuf filmaati biraa jiraa laataa? Hunda isintu madaala.
Oromiyaa walabaaf haa ta’u akka Itiyoophiyoott walqixxummaan jiraachuuf tattaafachuun qabsoo haddhooftuu barbaada. ABOn kallacha qabsoo Oromoo haa tahu malee dhaaboti bilisummaa Oromiyaaf qabsaawan biraas jiru. Kan Oromummaa irratt amantee hin qabnee Itiyoophiyummaa yoo filate hamaa fi tolaa qabu kan murteeffatu ummatoota dubbiin laaltu malee abba tokkoota miti.
Dhalooti haaraan sana taliilleffachuun wareegama itt adeemaniif maljecha kennaa. Sabboonaa Oromoo ta’anii Oromummaan qabsaawaa du’uu yk Oromoo ta’anii nambiyyummaa (citizen) Itiyoophiyaa ta’anii hafuuf du’uu jechuu dha. Hanga isaan jala jirrutt abba tokkeen Oromoo nambiyyaa Itiyoophiyaati. Abba tokkeen manyaa cehee biyya halagaa jiraatu kellaa dabrii (passport) saanii qabateetu. Nambiyyummaa hin dhowwatamne jechuu dha. Rakkoon jiru akka sabaatt haalamuu, saamamuu fi gadi ilaalamuu dha. Sanatu gootota bobbaasee hanga lubbuu saanii dabarsaniin gahe. Kanaaf sabichi goototaf ulfina ol haanaa kennaa.
Guyyaan Ayyaana hallee waan murtaawuuf qaba. Ebla 15, 1980 waan addaatu tahe. Miseensota hoggansaa bilisummaa Oromoo hedduutu haala ofirraa faccisuu hin dandeenye jalatt bakka tokkott ajeefamanii boolla tokkott awwaalamani. Seenaa Oromoon himatu keessatt yeroo hoggansi Oromiyaa tokkome akkasitt wareegamu isa jalqabaati. Gosa, godinaa fi amanteen utuu gargar hin bahin Oromummaan dhaadataa darban. Guyyaan kun Ayyaana yaadannoo gootota Oromoo hundaa akka tahu kanaaf murtaawe. Sana irra ka’uun, Oromoo akka ummataatt ulfinaan jiraachisuuf duris ammas egeriis kan gootummaan kufan hundatu itt yaadatama jennee kan amma jirru abdanna.
Ayyaanna kana waliin kabajuun tokkummaa keenya jabeeffachuu fi yaada keenya toora tokko irra galfachuu nu gargaara. Golaan, amanteen, gandaan haata’u sababa fedheen nu qooduu kan abbalanitt karaa cufaa. Gumaacha gootota keenyaan, tokkoomuu keenya itt agarsiifna. Oromummaa keenyatt kan boonnuuf ayyaana kanneen Oromiyaa jiraachisuuf qabsoo ittisaa tolfaman irratt kufan caalaa wanti kabajnu hin jiratuu.
Halagaan biyya keenya dhuunfateera. Qabeenya keenya saameeraa. Naannaa keenya barbadeessaa jira. Humna keenya facaaseera. Kan walitt nu guduunfee jiru qaabannoo seenaa keenyaa, saba keenyaa fi gootota keenyaati. Sana balleessuuf halkanii fi guyyaa tattaafata. Amma caalatt kan xiyyeeffataa jiru qaabannoo gootota keenyaatt. Maaf waan waliin mararfattan qabaattu jedhu. Diddaan roorroos, fedhii walabummaas qaabannoo yk duubatt deebi’anii yaadachuu sana keessaa madditi. Gootota haddheessuu, seenaa saanitt xurii dibuu, gandummaa itt haqachuu kan yaalan jiru. Gowwoonni diinni afura itt baafate yoo karaan itt hin cufamne warratt fudhatanii galuu. Callisuun Oromoon akka seenaa dhuunfaa yaadatan hin qabanne hawwi diinaa jiru milkeessuufii ta’a.
Yeroo laafinni nutti dhagahamu, yeroo dooniin nuun citu kan itt garagallee abdii argannu Ayyaanaa fi qaabannoo gootota keenyaati. Yeroo hundaa “maal dhaamanii jaallewwan qabsoo irratt kufan” faaruu jedhuun booreen bahachuu qabnu akka jiru of onnachiifna. Waan goototi dhaammatan bakkaan gahuun didhaa dhalootaa dhalootatt darbu hin oollee. Bara kamuu kan waliin finiinsee nu kakaasu tahuu qaba.
Qabsoon bu’aa bu’ii qabdii. Kufuu fi ka’uu, furga’uu fi dacha’uun keessa jirti. Qabsoon Oromoo lafee fi dhiiga goototaatiin waan ijaaramteef ni qallati malee hin cittuu. Qabsoon kun kan sabichaati. Dhalooti walduraa duuba dhufu akka saba of danda’ee buluutt jiraachuuf murteeffachuu qaba. Itt fufiinsa qabsoon ittisaa fi injifannoolee yeroo yeroon argamaniitt iggitii gochuun sana irratt hundaawaa.
Qabsoo kana keessatt dhaabotii fi hogganooti meeshaa ummataati. Haaromfamuu, jijjiiramuu, kosiitt darbamuu ni danda’uu. Fedhi ummati birmadummaaf qabu garuu barabaraan waan jiraatu. Kanaaf meesha harkaa qabnu itt yaadnee yoo barbaachise sansakkaan bakka buufachuu malee jeequmsa homaa hin baafne uumanii hunda of dhabsiisuun nafii hin qabu. Kan lubbuu fi bilisummaa namatt caaluu hin jiru. Lubbuun nama jaallatanii yeroo bahu yk kan jaallatan diina harkatt yoo kufu nama gubaa, gubuus qaba. Qabsoon taphaa mitii. Lubbuu fi bilisummaa, warra, jaala fi ollaa tuqutu itt bahaa. Hundi saanii gaddi itt haa hammatu malee kaayyoo isaan kufaniif akka kan ofiiti fudhataniiru. Sana yoo gaabbine qalbii meeqa deebinee tuqnaa? Qabsoon gomboo cheesii miti. Deddeebisanii ittiin taphachuun hin dandahamu. Sanaaf garaan raafamuu dhibuu fi akka salphaatt fudhachuunis safuu dha.
Hamajaajiin Oromoo irratt akka diriirfatett hafuuf guyyuu si’aawee hojjeta. Biyya ofiif jalcaasa barbaachisu hunda qabeenya Oromiyaan ijaaruun duubbee tolfataa jira. Oromiyaa kurraaziitt dhiisee humana elektrikaa isee keessaa madduun ganda saa waliin gaheera. Qeeyettis alattis hogganoota bakka walii bu’uu danda’an ballinaan addatt leejifata jira. Keettoon saa qaawwaa argatte hundaan seentee jaarmota Oromoo malbulchaa, hawaasomaa fi diinagdee jeeqaa jirti. Garuu sabboonoti kaayyoo saanitt cichanii kerkeraa, boqotaa, bayyaannataa fi jabaataa dhiichuu (march) irra hin dhaabbanne. Caalaa jabaatanii diina jala dhaabbachuuf laafina ofii afarsuu utuu hin tahin shira diinaa diiguutt bobba’uu ture. Silaa kan baasu “Badus tolus biyya tiyya fi jaarmaa koo walaba” jechuu dha.
Sochiin bilisummaa Oromoo sochii ilmaan saanii dhiibbaa eenyuu irraayyuu walaba ta’aniin ijaarame. Kallacha qabsoo sanaa ABO kan firri mararfatu dhaaba walabaa ta’uu saaf. Kan Oromiyaa irratt ol haantummaa qabaachuu karoorfates walabummaa saaf ABO jibbaa. Oromoon akka sabaatti ulfaatee jiraachuuf walabummaan dhaabaa isa hogganuu itt fufuu qaba. ABOn qabeenya Oromooti. Akkaataa taatoti itt dalagan mudaa yoo qabate addatt waan ilaalamu. Sun kaayyoo ABOn dhaabbateef gaaffii jala kan galchu miti. Kan hojii dhaabaa gaggeessan namootaa, darbuus yaada jijjiirachuus ni dandahu. Fedhi ummati Oromoo walabummaa fi bilisummaaf qabu garuu barabaree dha.
Goototi Oromoo dubaroo fi korommii ta’an lubbuun hin jirre ayyaanni saanii nutt haa araaramu, ekeraan saani qabbana haa boqottu; sabboonoti qabsoo bilisummaa fi walabummaa biyya saaniitt bobba’an milkiin haa bahani. Oromiyaa walabii barabaraan haa jiraattu.
Ibsaa Guutama
Maryland, Eebla 2013


text:
Waan Oromoo irra gahaa ture dararaan uummataa hidda jabeeffachuuf munyuuqaa jiraachuun beekamaadha. Haalli Oromoon keessa jiru amma haalli qabsoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo ammaa kun kan akka amna darban faana wal kiphu miti. Sochiin diinni qiyyeeffatee Oromoo irrarti raawwataa jiru danabaalee jira. Kan uummaanni taasisus akkanuma. Taphni siyyaasaa TPLF’f garaaf bultoota ishee OPDO tapha bakka lamatti qoodamuudha.
- Tapha Adii yknTapha Mul’ataa
- Tapha Gurracha ykn Tapha Dhokataa
- TAPHA ADII/ MUL’ATTUU
Tapha Tigirooti gartuu arcaatuu ilmaan Oroomootti akka silmii maxxantee dhiiga xuuxaa turte OPDO faana gaggeessan keessaa kan dursa hojolmaa ykn hoojirra olmaan ariifatee socho’udha. Tapha kana ariitiin akkuma isaan uummatarratti gaggeessan ariitiin baruuf nii salphata. Iciita tapha Adii kana ariitiin hayyoonni Oromoos Oromoonis nii bara. Taphni kun yeroo hedduu waan bakkee duraa bahuuf gufuu heddata. Milkii isaarra Miilla Qeerrootu ejjetee Hiddii fardi irra ejjete godha. Tapha kana yeroo sardamsaa falaaf malli dhibu ariitiin itti seenu. Taphni kun gaafa gufuu jajjabaa godhatuuf danqaraan itto hammaatu tapha biraa jijjiiru. Oromoo irratti kumaaraan ilmaan nafxanyaan taphatamu ariitaan kan fandalalee uummata keenya gonofuuf akeekama. Akeeka sana yeroi hedduu tapha Adii kanatu hoojirraa olmaa duraa naaffisa. Kumaaraa karaa salphaan uummatarratti Oroomoo irratti gad fe’an daddaffiin qaroon hawwaasaa, qaroon dhaabbolee siyyaasaa, qaroon barataa, qaroon barsiisaa nii arga. Taphota kana dura dhaabbannoon uummatarraa qolachuuf qaamni gahaan kamuu kan argudha. Miidhama uummatarraa dhaqqabuuf akeekamu inni ifaan kun kanaaf yeroo hedduu fashala. Akeeka yaadan akka hindhaqqabne isaan daqa. Kanas humna baajetaa isaanii waan qusatuuf irra deddeebiin tapha gurrachatti ykn tapha dhokataatti utuu hince’in garroota ishee gejiba godhachuun murnoota haadha garaa OPDO qabattee yeroo yeroon uummatatti nii marmaarsifti. Akeekni kun habadan bakka yaadan hingahuuf. Kumaara tapha Adii kana keessatti yeroo hedduu nyaatamanii warra injifatamoo taasifamu. Injifannoon uummanni irratti argamsise takkaaf akka haamilee isaan buuse hinimatan malee saatii injifatamanitti namoota mudhukoo ta’u. Gargaarsaaf watwaannaa jabaas ukkaamfatanii dhageessifatu. Saatuu injifatamanitti gartuun saamtotaa kun nii riphu. Qaaniif waan jedhan hanga dhabanitti gahu, jecha walitti idaa’atanii hanga of haamiloomsanitti jijimaa of ruuqo. Ruuqqoo tolfatu. Bakka dhokatanii injifannoo fuulduraaf of qopheessan mijeeffatu.
Gartuun diinaa kun tapha adii ykn mul’ataa kana bifaaf haalluu jijjiiraniis fidu. Sun taphuma aduu sanatti haguuggii tolchuuf kan abbalsiisudha. Haguuggiin Tigirootaa kun haguuggii billaachi dhagaaf baallee isaa kaadhimu fakkaata. Taoha isaanii kana ukkaamsuu hindanda’u. Keessa isaatu ifaadhaa. Adii waacaadha. Fagoorraa xiyyi isaan uummata ittiin rukutuuf tolchan mul’ata. Saatuu taphi jalqabaa kun hojii eegalu uddeellattoonni isaanii gartuun naatoo dhala namaa hinqabne kanneen akka OPDO fi fakkoottonnishee fe’isa hamaatu itti fe’ama. Uddeellaa jabaa uddeellachuu jalqabu. Garaa isaaniif buujalee halagaaf cinii ishee sooruu eegalu. Taa’iin ta’anii ka’isaaaniin ka’u. Akkuma Kannisaa biyya nagaa keessa dannabsuu jalqabu. Nii labu. Kan argatan qaqamsiisaa sochii jalqabu. Uummata nagaa daraaruu hojii godhatanii itti fufu. Kanaanis ilmoof hadha addaan tamsaasu maatii gargar facaasuutti fuulleffatu. Bitima buusanii dhaloota nagaa dhaloota olademoo hallayyatti naquu hoj-guyyuu taasifatu. Biyya nagaa nagaa booressanii biyya naga dhabde fakkeessu. Dararaa uummataaf qabsaa’ota karaa nagaatti diinooma daneessu. Adamoo falmattoota haqaa fardeessanii qoonqoof qooksanii gorra’u. Biyya boohichaan dabaalsisu. Taatus akeekni sun dura dhaabbannoo jabaan tinfa qabsaa’ota nagaa sanaan danqaramee karoora diinaa laamshessa. Firii akeekaaf qiyyaafannoo halagaatu qabsaa’ota kanneeniin dooma. Haallu sochii diinaa akka malee arboomsamee ilaalamuu dhabuu isaa waliif labsuun qabsaa’otni daandii haqaa qabatanii turatan sochii jabeessanii taasisu.
Taphi Adiin kun torban torbanii kuulamti. Ji’a ji’aan haaromti. Kuulii jabaa tolfachuuf hawwii haa qabaatan malee kuula isaan kuulanii irra deebiin uummatati gad lakkisan ammas dabalataan iftee mul’atti. Kuuliin bareechuuf torbaniin yoo akeekanii bifaaf fuula jijjiiruun itti hammaatte, ji’aan haalluu bareedaa bifa isa duraa ukkaamsuun dhoksee golgee baasuu malu dibu. Haalluu isaan dibanii akeeka duraa fashalu hojiirra oolchuuf abbalanis folloqee bifa isa duraa akka argisiisu gochuurratti qiyyaafanniof bilchinni uummataa dimursee abbala. Abbaalti walii kennamtuun ammas harkaa fashala. Akeekni isaanii haala kanaan akka duraa fashaluuf yaadaaf akeeka hinqaban. Kanaaf irra deddewbiin obsa jabaan uummatatti gadi buusuu yaalu. Haalli tapha isaanii kun dirqama kisaaraa keessa isaan galcha. Kisaaraa kanas dhoksachuuf waan gochuu qaban mara gochuun ukkaanfachuu nii yaalu.
Taphi Adii ykn mul’ataan kun duraa milki dhabeessa yoo ta’u carraa isaanii ammallee irra deddeebiin akka nama carraa Lootorii yaaluutti itti fufiinsaan yaalui biraa yaalu. Yaalii isaanii itti fufuun abbaltii jabaa jaloota isaaniif kennanii hojiirra olmaa isaas akka nama bokkaa garaa waaqaa keessaa eegutti harka isaaniirra eegu. Yoo akka isaan akeekanii baasanitti hojiirra oolchuu baatan isaanuma irratti tarkaanfii fudhachuu eegalu. Kanaanis milkiin isaanii akka galma gahuuf carraa itti aanutti ce’u. Tapha Adii (dhokataa) ykn kumaaraa Wayyaaneen uumatarratti taphattu kun kanneen hanga ammaa keessaa fknf
– Jijjiirraa magaalaa guddoo Oromiyaa ka gara Finfinnee
– Master Planii akeela fuulduree hamaa qabu
– Jijjiirraa tartiiba qubee, kan duubaan qubee balleessuuf akeeku jechuu dandeenya. Kunnee wantoota halaalatti argaman ture. Keessattuu gartuun diina bu’aa ABO kaleessaa qubee kana balleessuu nii hawwu. Kana balleessuun waan ofii borcanii faffakkeessan kanaan dhaadachuu barbaadu. Dhuma dhumarrammoo afaan Oromoo kana dhabamsiisuuf danda’an Oromoo irmijjaa isaa balleessuu nii barbaadu. Garuu hindanda’an. Akeeka diinaa kana ka duraa hammana yoo jenne, milkii dhabuu isaanii booda maal gochuu filatuu?
- TAPHA GURRAACHA (DHOKATAA)
Cunqursitoonni halagaa Oromoof saboota cunqurfamoo biyyattii irratti akeeka jajjabaa nii baafatu. Akeekni kun akkuman olitti ibsuuf yaale akka gaararraa bifa jijjiirrata. Waan bira jiru nii fakkaata. Akkuma Shinfillaa keessaaf duubni wal’aalama. Adeemsa duraan waan garaa garaa akeekanii milki dhaboo ta’uu yoo hubatan, gara tapha gurraachaa ykn dhokataa kanatti fuulleffatu. Taphni gurraachi kumaaraa uummata Oromoof saboota Cunqurfamoo impaayera biyyaattii irratti raawwatamu keessaa tokko. Taphni kun akkaan tapha dhokataa qaroo jabaaf bilchina siyyaasaa jabaa barbaadudha. Tapha kana fagoo dhaabbatanii hubachuyn nii ulfaata. Fagootti bareedaaf gaarii waan uummata kana fayyadu fakkaata. Ariitiin uummata harka kennisiisuu danda’a.
Taphni siyyaasaa ykn kumaaraan kun baajeta guddaa Tigiroota baasisa. Kanaaf ariitiin gad baasuu hinbarbaadan.
Carraa dhumaa kaardii diimaa kennisiisuuf ka’erratti suuqaa baafama. Fiinge dhuma irra erga gahanii gadi baasu. Tapha kana namoota sammuu jabaa qaban namoota muraasatu hubata. Hubannoo isaanii kana uummata hubachiisuuf kan deeman yoo ta’ellee yeroof isaan abaaraman keessa seenu. Kanaaf isaaniis abaarsaaf hunkuramaaf sodaa afaan cufatanii taa’uu yeroo murteessan qabu. Tapha kana erga keessaaf duubnisaa dibamee maxinoo fakkaate erga wal fakkaatee booda gara uummataatti bobbaasu.
Bobbaa isaa kanaan yeroof uummata afaan qabachiisuu, afaan faajjii keessa galchuu irra taree of jala hanga hiriirsuu dandaa’anitti gahaaf. Akeekni dhokataa uummatatti dunuunfatee gad diriirfamu kun uummata akk-malee huba. Lubbuu wayyaanotatti deebisuun hongee isaan irraa qolata. Erga hongaahuuf ka’anii akka isaan bayyanatan taasisa. Akeeka dhokataa ykn kumaara gurraacha kanaan mataa akka Bofaa miliksanii akka hidda tolchuun uummata keessaa qabsa’ota haqaa hiddaan dhabamsiisan illee nii taasisa. Sochii kanaan milkiin argamuufii baatu urgaa’uu jalqaba. Milkiin isaan akeekkatan kun yeroo milkaahuuf illee nii qabaata. Tooftaan lammaan kun lubbuu wayyaanee waggaa 26f keessatti akka eegamuuf waardiyyaa jabaa ta’ee qarqaaraa bool’aa irraa hanbisuun yoonaan gaheera.
Taphni kun kanaan dura warreen hojiirra oolan keessaa
- Walitti Bu’iinsa Gumuziif Oromoo fi kanneen isaan duraas ta’ee isaan asitti uummatarratti dalagame irraa ka’uun madaaluu dandeenya.
- Kumaaraa karaa dhoksaa kanaan oladeemtota hedduu nyaatanii addunyaa kanarraa dhabamsiisanii jiran. Qe’ee abbaaf aayyootti gadda huwwisanii jiru. Kanumarraa ka’uun Wellisaa jaallatamaa Eebbisaa Addunyaa, Daraaraa Kafanii, Wellisaa Jireenyaa Ayyaanaa, Biqilaa Baandaa, Simee Tafarraa, Tafaahun Camadaa, Alamayyoo Garbaa, Gaaddisaa Hirphaasaa, Fi kanneen kana fakkaatan karoora ykn kumaaraa Dhokataan galafatamuu isaanii hubachun nii danda’ama. Kessaattuu wareegamtoota Bilisummaa Oromoof lubbuu isaanii addunyaa kanarraa darbe erga wareegamaniin booda afaan faajjii uummata gidduutti uumuun akka uummanni wal shakkullee taasisuurratti hojjetamaa ture. Malli kun har’as akkanuma. Tooftaan diinaa jabaataa kan buluuf qabsoon uummataa akkaan fandalalee deemaa jiraachuusaa irraa ta’uun hubataamaadha. Eebbisaa Addunyaa shiroota Obbo Abbaa duulaaf akeeka Tigiroota kaabaan addunyaa kanarraa dhabamuu keessaa beektonni nii dubbatu. Shiroota gurguddaa manneen diinaa keessatti dalagaa turuun adda durummaan yoomuu namni waamamuu qabu Abbaa Duulaa ta’uu uummanni beekuu qaba. Gochaawwaan hamaa uummata irratti raawwataa tureen qabsaa’otaa Addaa Bilisummaa Oromoo jajjaboo biyya keessatti hafan daguuguu irratti hirmaannaa guddaa gochaa turuusaa seenaan lafa kaahuuf jira lafa kaahuttis jira. Seenaa jaallatamaa keenya Jaal Eebbisaa Addunya akkam akka tureef haala du’asaa akkasuma qabsaa’ota gameeyyiin akkamiin akka nu Oromoo keessaa dhabamsiifamaa turan abbootii keenyaarraa sichitti odeeffachuu qabna jechaa.
Gochaawwan kanneen olii kanaan lubbuun wayyaanotaa eegamaa turuusaa hubachuun barbaachisaadha. Barruu kana keessatti yaadni ijoon qabadhee dhiyaadhe, akeeka Liyyuu Poolisii ammaa kanarratti hawwiif jomomii Tigirootaaf saamtota wayyaanee addaan baasnee akka beeknufi shiroota isaanii kana halaalatti qolachuu akka qabnuuf yaadani. Lolli Liyyuu polisii akeeka ykn tapha siyyaasaa mata duree kana jalatti mul’atudha. Adeemsa liyyuu poliisiif egeree isaa kana haalaan dhaabbannee kan ilaallu yoo taate wantoota jajjaboon keessa nii mul’atu. Akkuma beekamu godaansi saamtota ilmaan Tigiree Oromiyaa keessaa dhiyaachuun isaa beekamaadha. Godaansa kanaaf ilmaan nafxanyaaf Oromoon wal ta’ee kaardii Keelloo laatee fii jira. Yeroo Oromoon Kaardii Diimaa itti laachuuf jedhus dhiyoo ta’uu hubatuudhaan akeeka Oromoo akkasumas Qabsoo ummatichaa kan uummata Oromoo mara makatee sochiirra jiru kana dhaabuun dadhabamee ta’uu beekamaadha. Har’a Oromoon hededa galaana Nagaaf galaana Bilisummaa cina gaheera. Seequuf qophaa’ee galaana kana daakuuf akka jirus fuulli Oromoo tokkoon tokkoo irraa nii mul’ata. Dheebuwwaan waggoota dheeraa qabsaa’onni haqaa dheebotaa jirantu galaana ta’ee burqaa dhuganii dheebuu bahan ta’uuf jira. Kunimmoo namoota kaleessa Harmee Oromiyaa akka fedhan kukkutanii foon ishee walii hiruu irra turan yaaddoo hamaa keessa galchee jira. Kanaaf utuu hinjaallatin Tapha Gurraacha/ Dhokataa qabattee bahuun dirqama isheeti. Sochii kana haalaan galmaan gahuu kan danda’u Ollaa Oromoof Oromoo walitti diruun nagaa uummatanii jiraachuu warra barbaadanidha. Hubadhaa! Diinni keenya walii keenya jaallachuu, walii galuun Tokkoomuu keenya hinjaallatu. Wal jibbuu keenya gidduudhaa dhadhaa jireenya siyyaasa isaanii jiisu argataafi. “Warra wal dhabe gidduutii waa nyaatu” isa Oromoon jedhu sana waan qabatanii socho’an fakkaatu. Kanaaf akeeka kana fashaleessuu cinatti siyyaasan diina keenya dursinee argamuun yeroon nu qabnu amma. Saatii kanatti warra ariifatee harka diinaa bu’u utuu hintaane, ilmaan qabsoo haqaa beekan warra miir malee ta’uu nu barbaachisa. Sochii keenya gad jabeessinee kokkee halagaa qabnee jirru kana huunee keessaa baasuu danda’uu qabna
Horaa Bulaa deebanaa
Injifannoon Uummata oromoof
Gadaan Gadaa Xumura Garbummaati
Qalbeessaa Dhangi’aatiin


text: Guyyaa hardhaa 15/2010 Nageellee Arsii keessatti Barsiisaa history kan ta,ee Abbuu umar saba Amahara (goondareen ) Ajjeffameeraa hanga barsiisaan kun ajjefamee qeerroon hiriiraa guddaa godhaa jiru . qabeenya goondariicha ibiiddaan barbadeesaniirruu. qeerroon karaa wan cufaaraniif konkolaataan tokkosii oliif gad hin darbu.dhukkaasni guddaanis bannamee jira.namichii ajjeessee seera jalaa ooleeraa mana hidhaatti gad basaa namichii kana ajjeesuu qabna jedhanii qeerroon dhadacha jiraan. namichaa mana hidhaattii gad basuu didaanii jennaan qeerroon Aaridhaan ganda 03 manneen jirrenyaa hedduu ibiddaan gubanii jiru.yaa ummata keenya Eega kan bobaa keenya keessa jiraatullee Nunyaatuu Eegale Akkam taana lakkaa Amma gara laafummaan keenya kun haa gayuu duraanuu gara laafummaa kanatuu Rakkoo guddaa Nurraan gayaa turee


text:
Hogganaan biirichaa obbo Asaffaa Kumsaan akka jedhanitti abbootii qabeenyaa 200 ta'aniif immoo akeekkachiisni laatameera.
Biirichi tarkaanfii kana kan fudhate eeyyamawwan invastimantii 715 sakatta'uudhan warreen seera, dambii fi qajeelfama eeganii hin hojjanne adda baasudhaani.
Obbo Asaffaan akka jedhanitti damee albuudaa baasii hin gaafannerratti baatilee 6n darban dargaggoota kuma 52 gurmeessudhaan carraa hojii uumuufiin danda'ameera.
Hanga yoonaattis oomishaalee albuudaa gara biyya alaatti ergamanirraayis galiin Doolaara miiliyoona 5.2 kan argame yoo ta'u, qabeenya kuufamaa naannichi qabu faana yoo ilaalamus gadi aanaa ta'usaati kan himame.
Sarkaalam Geetaachawtu gabaase.