text:
Monday, August 31, 2015
Ummatoota Beela Irraa Baraaruun Akeeka Mootummoota Itophiyaa Tahee Hin Beeku
(Ijoo Dubbii ABO)
Hawaasni addunyaa Itophiyaa empaayera ummatootni beelaan keessatti dhuman tahuutti eerga hubatee dhaloota tokko ol lakkoobsisee jira. Hundaan olitti ammoo beelli Kaaba Itophiyaa bara 1974 mul’ate, hawaasa addunyaa mara rifaasise. Ummatoota Itophiyaa dheekkamsiisee sirna Nugusummaa irratti kakaase. Barattootaa fi hojjattootas fincilsiise.
Beela bara 1974 sanaanis namootni kuma kudhanootaan akka baala mukaatti harca’an. Daa’imman harma haadha duutee osoo hodhanii addunyaan daawwate. Kumoota dhibbaan qe’ee dhiisanii baqatuun mudate. Kun hundi oggaa tahu kanneen “Ummata keenya nu jaallatuu fi jaallannu” jechuun empaayeritti walakkaa jaarraaf bitan, rakkoo ummatootaa furuuf tattaafatuu irra beelli ummatoota harcaasaa jiru addunyaa biratti akka hin dhaga’amnee fi hin mul’atneef ukkaamsuuf tattaafataa turan.
Mootummaan barcuma nugusummaa dhaalee empaayera Itophiyaa jijjiirraa kabeebsaan jireessuuf aangootti ol bahes, mootummaa isa dura ture dhumiinsa sababa hongeen dhaqqabeef abaaruu fi balaaleffatuun aangoo humnaan argate ittiin jabeeffatuuf itti gargaarame malee furmaatni argamsiise hin mul’atne.
Mootummaan Dargiis mirgi ummatootaa kabajamuu, mirgi lammiileen walabummaan hojjatanii jiraatuu tikfamuu irraa dantaa waan hin qabneef empaayerittii keessaa beela dhabamsiisuu hin dandeenye. Waan taheef bara Dargiis beela xiqqaatu marroo lama mudateen ummatootni miidhamuu jalaa hin baraaramne. Sababa beelaan biyya ollaatti baqaan godaanuun itti fufe.
Kufaatii mootummaa Dargiin boodas ummatootni Itophiyaa hiree ofiin of bulchuu, mootummaa ofiif filatan jalatti buluu fi mirgoota dimokraasii gonfachuuf hiree hin arganne. Mootummaa murna bicuu dantaa naannoo keessaa dhalatee qofaaf dursa kennu, saamichaa fi hacuuccaa akeeka godhateen bittaan abbaa irrummaa itti fufuun rakkoon ummatootaa furamuu irra akka hammaatu taasise.
Har’as ummatootni Itophiyaa beelaa fi hiyyummaa jalatti hiraaruu irratti argamu. Hongee bakkaadda addaatti yeroo garagaraatti mudataa tureen lammiilee fi qabeenyi ummataa miidhamaa ture. Waggoota 24 dabraniif lammiileen miliyoona afurii olii gargaarsa biyyoota alaa irraa argamuun lubbuu isaanii turfatan. Kun kan tahaa turee fi jiru biyya guddina dijitii lamaa galmeessaa jirti jedhamee ololamuu fi mootummaa dirmokraatawaa fi dantaa ummatootaan dursaa jira jedhee lallabataa jiru keessatti.
Hongee yeroo ammaa naannoolee empaayera Itophiyaa adda addaa keessatti mul’atee jiru kanaan daa’imman hubamaa, ummatootni baqataa fi beeyladni dhumaa jiraachuu ragaleen mul’isan hedduu dha. Haa tahu malee dhumiinsa dhaqqabaa jiru kanaaf mootummaan Wayyaanee ilaalcha gahaa kennuu irra beelli kan hin jirre fakkeessuuf isaa xiqqeessee ibsa kennutu dhaga’ama. Kun ammoo amalaa fi aadaa bittoota Itophiyaa bara dheeraa ti.
Mootummootni Itophiyaa beela ifatti mul’atu addunyaa fi ummatoota irraa dhoksuuf yaalan. Mootummaan ummatoota “guyyaatti marroo sadii akka nyaatan taasisa” jechuun dhaadataa ture kan miliyoonotaan lakkaa’aman wayta nyaata dhabuu irraa gaaga’amanii fi biyyoota ollaatti godaanaa jiran kanatti maqaa isaa tikfatuuf jecha yaaliin dhoksuuf godhu kan gaafachiisuu dha. Lubbuu ummatootaa irraa maqaa fi aangoof dursa kennuun yakka ol aanaa dha.
Sababni beelli empaayera Itophiyaa keessatti deddeedi’ee mul’atuuf beekamaa dha. Mootummaan ummatootaaf dhimmu dhibamuun sababa isa duraa ti. Mootummootni Itophiyaa dantaa kanneen aangoo irra jiranii qofa kan dursan tahuu, ummatni beela’e dandeettii mootummaa dura dhaabbatuu waan hin qabaanneef bittaa isaanii itti fufsiisuuf aanjawaa dha jedhanii waan yaadaniif beela dhabamsiisuu irratti kan hin bobbaane tahuu fi akka madda galiitti kan itti gargaaraman tahuu irraa ummatootni Itophiyaa fi beelli waliin jiraatan.
Rakkoo fi beelli empaayera Itophiyaa keessaa kan dhabamu wayta ummatootni walabummaa fi bilisummaa isaanii gonfatan qofa. Beelli dhabamuuf mootummaan dantaa ummatootaa irra kan murnaa fi matayyaa dursu dhabamuu qaba. Waan taheef rakkoon empaayera Itophiyaa, ummata rakkoo beelaan qabamee jiru beelaa baasuu qofaan osoo hin taane, gabrummaa fi hacuuccaa jalaa walaboomsuun hongee fi beela deddeebi’ee mul’atu hanqisuuf furmaata isa maayyii ti.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
(SBO/VOL – Fulbaana 14,2016) Fulbaana 14/09/2016 Qeerroon magaalaa Naqamtee keessa socho’u kaambii waraanaa kan magaalaa Naqamtee keessaa naannoo Dargee kutaa magaalaa 02 keessatti argamu irratti haleellaa boombii fudhateen guutummaa kaambii federaalotaa sanaa walakkaan barbadeessee jira.
Agaazonnii fi humni federaalaa kaambicha keessa jiran immoo heddumminaan madaa’uudhaan yeroo ammaa dhoksaadhaan ambulaasiin iyyaa gara hoospitaala Naqamteetti guuraa jirti.
Kanumaan wal qabatees qeerroon magaalaa Naqamtee naannoo Dargee keessa jiraatan jumlaan reebamaa fi gara mana hidhaatti guuramaa akka jiran baramee jira. Ummanni naannoo sanaas dararaan akka malee irra ga’aa jira.
Tarkaanffii haleellaa qeerroon magaalaa Naqamtee keessa sosso’u fudhate kanaanis mootummaan garboonfattuu wayyaanee rifannaa guddaa keessa seenuudhaan hoomaa waraanaa magaalaa Naqamtee keessatti bobbaasuudhaan ummata nagaa dhorkaa akka jirtu bira ga’amee jira.
Hidhaa fi ajjechaan baay’atuun caalaatti nu jabeessuu qaba malee duubatti nu hin deebisu. Diinni keenya hidhaa fi ajjechaan nu jiilchee qabsoo fi warraaqsa bilisummaa biyya keenyaaf goonu irraa duuba nu deebisuuf yaala yoo ta’e, kun tasumaa waan hin danda’amnee fi falmiin keenya kan daranii ta’uu hubachuufna jechuun Qeerroon Bilisummaa fi sabboontotni dhaadataa jiran.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Akkuma beekkamu sochiin Qeerroon biyya keessaa gaggeeysaa jiru hawaasa Oromoo biyya keessaa fi alaa akkasumas firaa fi diinaafiis ifa tahuun isaa beekkamaadha.Kuniis...
Waraanni ilmaan oromoo wayyaaneef hojjatan akkuma qabsoo hoo.isaa jiran magaalaa awwadaayi keessatti tarkaanfii fudhataniin ajajaa waraanaa abbaa kumaa ajjeesanii hedduun isaanii hidhannoo...
(SBO/VOL – Onkoloolessa 22,2016) Mootummaan ayyaanee Humna Waraana isaa keessaa bahuun aantummaa ummataa agarsiisee QBOtti makametti duuluuf loltoota amanamoo sirnichaa Oromiyaa keessa...
(SBO/VOL – Onkoloolessa 21,2016) Humni Addaa WBO Godinoota Oromiyaa Adda Addaa Keessatti Tarkaanfilee Gara Garaa Fudhataa Jiruun Waraana Wayyaanee Boqonnaa Dhorkaa Jira....
he United States embassy in Addis Ababa has disclosed that the October 9 state of emergency currently in force in Ethiopia severely...
Baqattoonni Oromoo Biyya Ugaandaa keessa jiraatan, sirna kabajaa ayyaana irreechaa fi Lammiilee keenya Oromiyaa, Ona Bishooftuu Hora arsadeetti dhumaniif, akkasumas sirni...
Humni Mooraa Qabsoo Bilisummaa Oromoo ABOn hoogganamutti dabalame ummata waliin ta’uudhaan waraana qubattuu wayyaanee ummata Oromoo shororkeessaa jiru irratti tarkaanfii...


text:
Tuesday, May 20, 2014
XALAYAA BARATTOOTA OROMOO MANA HIDHAA JIRAN IRRAA DHUFE
“Amma Maaloo Dammaqaa Yaa Ilmaan Oromoo!!!!” Caamsaa 20, 2014
Kan barreeffame Caamsaa 16, 2014 –Egaa amma maaloo dammaqaa yaa ilmaan Oromoo. Ijoolleen Oromoo hedduun isaanii mana hidhaa keessatti yeroo ammaa kana dararamaa jiru. Yaa saba Oromoo maaloo wal irratti hin callisiinaa dhugaa isiniin jechuuf hidhaan nu irra gahe kun haala kanaan itti fufnaan isin irras gahuun isaa hin oolu.
Hidhamuuf Du’uun keenyaa isiniif malee ofii kenyaaf miti, lakki yaa saba kenyaa. Dhiigni Kenya akka tasaa dhangala’aa jiru kun isinitti haa dhaga’amu. Oromoon durii kaasee hanga amma kanaatti Dhiitamaa, Hidhamaa, D¬ u’aa, biyya isaa keessaa Ari’amaa jira… Isiniif haa galtu maaloo carraan hidhamuu keenya har’aa kun bor immoo keessan ta’uuf deemtii. Sin hara’a mana keessan teessanii kolfuu, taphachuun, hirriba nagaa rafuun keessan wanta nuffii fi, tuffiin jiruuf malee wanta mootummaan wayyaanee isin kabaje isinitti hin fakkaatiin!!!!!!!!
Egaa dubbiin barattoota Oromoo mana hidhaa keessa jiran kan magaalaa Naqamteetii hidhaman keessaa barattoonni Yunivarsiitii Wallaggaa (WOLLEGA UNIVERSITY) kudhan (10) halkan walakkaatti mana hidhaa keessaa fudhatamanii achi buuteen isaanii dhabamee jira. Yeroo amma du’uuf jirachuun isaanii wanti beekamu tokko ille hin jiru.
Haaluma wal fakkaatuun barattonni mana barumsaa kutaa 11ffaa fi 12ffaa baratan:- • barataa Tasfaayee Tufaa, • barattuu Boontuu Hayiluu fi • barattoota kan biraa saddet (8) Immoo mana hidhaa duwwaa keessatti qofaa isaanii harkii fi miilli isaanii hidhamee hidhamanii jiru,….kana irratti reebichi sukkanneessaan irratti raawwachaa akka jiru nuuf barreesaniiru……..Kanaaf maaloo adaraa kesaan ekeraan gootota Oromoo durii ille akka nu hin taajjabneef Oromoonii adunyaa kana irra jirtan hundi keessan dammaqoo ta’aa.
Barattooni eessa akka bu’an hin beekamne 50 ol ta’an, achi keessaas durbi 13 fi hojjettoonni immoo 7, isaan keessas durbi 3 halkan saatii 3:30 irratt nu biraa fudhatamaniiru. Kana malees mucaan Oromoo kan MEDICINE Barachaa jiru tokkos manuma hidhaa kana keessatti reebichi hamaan irratii raawwachaa akka jiru ija kootiin argeen jira……wanti nama gaddisiisu magalaa Nekemtee keessa qofa dhiheenya kanatti namoonni 250, dhibba lamaaf shantama ta’an yeroo ammaa kanatti mana hidhaa akka seenan beekamaa dha………. kanaaf yaa saba koo callisuun furmaata nuuf hin ta’u!…….Isin warrii bakkee jirtan maaliif callistu ree??? Gaaffii kana isinumaafan dhiisaa….. “Dhiignii kenyaa bishaan dhugdan issinitti haa ta’u!!!”
NUTII BARATTOONNI HIDHAMNE QABENYI KEENYA SAAMAMUUN ISAA SIRRII MITI JENNEETU KAN AKKAS TAANE. NAMNI BARREFAMA KANA ARGE IMAANAA GUDDAAN SITTI AKKA KENNAMEETTI ILMAAN OROMOO HUNDATTI AKKA HIMTU, DABARSITUU, ADARAAN JEDHA. DHUMA IRRATTI BARATTOOTNI ARMAAN GADII HARKA MOOTUMMAA FEDERAALAATTI KENNAMUUF JEDHU:
1. Chalaa Fekaduu Gashe Kutaa 12ffaa
2. Chalaa Fekaduu Rajoo Kutaa 12ffaa
3. Nimoonaa Kebede Wollega University 5th year law student
4. Moi Bon Misganuu Wollega University
5. Abdii Gaddisaa Kutaa 12ffaa
6. Abel Dagim Kutaa 12ffaa
7. Qalbessa Getachew Kutaa 12ffaa
8. Mulgeta Gemechu Kutaa 12ffaa;
NUUF DIRMADHAA JEDHU!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!”
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Warraaqsi empayera Itophiyaa keessatt bara 1974 dhowe komeen middhaa ummati hundaa keessaayyuu Oromoon Nugusicha irratt qabu sadarkaa olhaana hin obsamneef irra erga darbee boodaa. Warraaqsa Oromootuu jechuu ni dandahama, maaliif empayericha keessatt akka koloneeffatamoott lafa, qabeenya fi lakkofsa saaniif kan caalaa cunqurfamani isaanii. Wanti fincilaaf barbaachisan hundi, kan warraaqxota dudhamoo fi kutatoo dabalatu turan. Fakkeessitooti hamaan bu’uura sirnichaa irra akka hingeenye hankaaksuuf itt seenanis turani. Kan isaan deggeraniin hanga inni akka cuqqaallii nageenyaa, qoodan danfaa dhohee caasaa bu’uurichaa hin balleessine afuura baafachiisuu qofaaf tajaajiluttii. Gurguddoon biyya haadhoo kolonoota gad dhiisuuf yk walqixxummaan bulcha empayeraa keessatt hirmaatan gochuuf qophii hin turre. Dhaabota saanii malbulchaa keessattis bakka hoggansaa isaaniin wal gitu hin kennineefii. Caalaattuu sana hankaaksuuf galtuutt dhimma bahaa turani
Kanaan duras jennee jiraa, ammas deebisnee kan jennu, waraqxoti Oromoo hacuuccaa fi kolonoomuu keessaa bilisummaa guutuu kan gaafatan fakkeessaaf utuu hin tahin fedha bilisa garaa ka’een ture. Ejjennoon kun barruu dhaabichaa, Bakkalcha Oromoo isa jalqabaan ambati labsame. Achi irratt, jaarmoti malbulcha yeros turan hundi dhaabota Nafxanyaa akka tahanii fi fedha Oromoo akka hin calaqifnetu hubachiifame. Baras hundu onnee guutuu qaba ture; ibiddaan marfamee diina didhchiisa. Sochiin bilisummaa Oromoo kan eegale bakka adda addaa fi yeroo adda addaatt dargaggoo Oromoo hanga sagantaa waloo barreessuun ABO labsanitt maandhee fi dameeleett ijaramaniin. Maqaan ABO (Adda Bilisummaa Oromoo) jedhu kaan godhaniif utuu hin tahin erga sabboonoti warraaqxota tahan afaan tokkoon walabummaa guutuu fi republika Oromiyaa demokraatoftu bu’uursuuf irrati waliigalaniitu.
Ummata bucuu haa tahu guddaan adda bilisummaa sabaa dhaabbachuun waan ga’oo miti. Dhugaan kana tahee utuu jiru namooti irraa hin eegamne tokko tokko, ergamsi saanii maaluu haa tahu seenaa ABO roga dhabsiisuu yaalaa jiru. Kaayyoo qabsoo Oromoo kan wayyabi bu’ursitotaa itt amananii fi ummati Oromoo walitt fufaan itt dhumaa jiru gananii. Qooda ibiddicha qabsiisanii irraa dheessuu saaniif yeroon itt gaafatamuuf waamaman ni dhufa. Jechi waldhahu, gocha kallatii irraa maqe kan saaniin walfakkaataaf Goobana Daaceen gantuumma, Meesonii fi EPRP keessa Oromoo turaniif, booqaa “Goobana Diimaa” itt baasaan jaruma kanaa. Ejjennoo jijjiiirrachuun mirga abbaati; garuu ejjennoo jijjiirratan kanaan akka wal gituuf seenaa qabsicha roga dhabsiisuu yaaluun salphinaa. Durii keenya haqanii jireenya keenya ammaa irraa kutuun, ayyaana waan tahee jiruuf dandeettii keenyaa olii; hanga a awwaalaa duubaatt waa’ee keenya himaa jiraataa. Durii ofii gaabbuun salleessamu hawwuu dha malee haala caalaa qaanessaa taheen irra deebi’uu miti.
Naannaa ijaarama ABO, gurguddoon biyya haadhoo, dhaabota kan walfincilan fakkaatanitt of gurmeessanii turan dargaggoo Oromoo hedduu,sanneen irratt dhiibbaa hin qabne hawwatanii turan. Dhaabota EPRP fi EDU kan jedhaman malee wayyabi saanii Dargii waliin kan hidhata ummatan. Finnaan empayera fedha saanii kunuunsuuf gurguddoo Habashaan bu’uurfamee, Habashaamaan hogganamas ture. Bu’uurri sunii fi micireen akeeka saas ergasii jijjiiramee hin beeku. Kanaaf kan aangoo qabate hundi akeeka sanaaf amanamaa tahee kan hafe. Hundi saanii kolonooti akka turanitt gaggeeffamuu mirkaneeffachuu barbaadu. Bakka buutuun saanii komunistii of fakkeessuu fi hirree jabatu Dargiin, warraqsicha hankaaksuun fashalsiise. Wan kana fakkaataniif labsa lafaa tahee, federalism kan isa dhaaleen labsame, Oromiyaa kolonummaa irraa hin jijjiirre. Kanaafi kan dargaggoo Oromoo jannooti qabsoo finiinsaa tahe gaggeessaa kan jiranii.
Sochiin bilisummaa Oromoo naannaa hacuucccaa akkasii kan dillisa warraaqsaatt geese keesaa dhalate. Wayyabi wareegamaaf itt seenanuu, akkuma empayera keessaa asiis sabboonota warraaqoo fakkaatanii kan hamaa yaaduun itt seenan hin dhibne. Jarri akkasii kan ofittummaan machaawan, keettoo halagaan hidhata kan qaban, kanneen kaasaaf utuu hin tahin qomoon waljala fiiganii fi imala fagoof annisaa hin qabne; kanneen yero kolomsisii dhufu bayyee dhommoquun hin dhibne fi dhalootaan sobduu fi fakkeessituu tahanii. Kanneen akkaataa jireenyaa koloneeffataa, gocha aadaa fi hawaasomaa saa, bashannaan meshebbela saa, yeroo baandiraan bifa magariisaa, keelloo fi diimaan buu’uuf milikita tahe xurunbaan afuufamu bakka jiranitt goganii hafan yaadanis jiraachuu hin irraanfannu. Jarri akkasii mana saaniiyyuu akka isaan faayatan hin ciicatamu. Iddoo alaabaa Oromo isa utuu qabatanii kan caalaa itt tolus jiru. Mooraa ofii keessatt garagarummaan ilaalchaa yoo jiraate ni dandahama, garuu diinarratt taanaan hin dandahamuu. Jara akkasiin ummatii gahe jechuun, gahe jechuu dha jechuunii qaba, “Nuun wal iin hin jirtu taanaan, diinaan wal jirta” isa jedhan. Gara dabarsituu mooraa ofii keessa jirtu akkasii dandahuun, manii ofii gahuuf abjuu tahuun ni mala.
Rakkinni qabsaawoti Gaanfaa qaban ofiffummaa ofi irraa haanuu dha. Habashaan haala mirkanii seenaa naannichaa haaluu keessa jiru. Absiniyaa keessatt of daangahuu dhiisanii lafti, nammii fi qabeenyi kolonootaa hundi keenya jedhu. Biyyoota bara Hirmata Afrikaa jedhamu abbooliin saanii humnaan qabatanuu, kolonummaa saanii fudhachuu didu. Hamma 1974 moototi saanii biyyoota sana “Qinyi Gizaatoochachinii” yoo jedhan, kolonii saanii tahu irra dibaa malee himatu. Biyya Habashaa keessa biyyi sanan dhahamu hin turre. Moototi sanaa asii kolonii dha kan jedhu irraa baqatan malee qabee kolonii jechisiisu jijjiiruu hin feene. Yoo kolonooti empayera irraa walabomna jedhan waa’een amantee, namoota sanyiin makaman, afaanii fi daangaa akka isaan yaaddessu gururi’uu. Gaaffii dubbii jiru hin laalle, kolonooti yeroo qabaman mootummaa waaltaa waan hin qabaneef seenaan mirga hin kennuuf jedhu kaasu. Oromoon seeraa fi mootummaa malee jiraatee hin beeku. Dubbii qaawwaa muuxannoo ofii qofaan laalun, Odooti fi sirni Gadaa Oromoo “Bara Donnichoota” jedhamu saanii caalaa walitt riqoo akka tahan irraanfatu. Hirdhina hoodaa fi yaada malbulchaa saanii sirreessanii furmaata tolaan utuu gadi bahanii wayya ture. Kolonooti hanqina saaniif furmaata ofiin ni soqatu.
Gurguddoo kolonii tokko tokko ammayyuu maalummaa ofii beeku hanqatuu. Barumsa guddaa qabaatanuu surrii dhiqaan koloneeffataaa jaarraa tokko olii joonjessee ofitt amanuu fi murteefatummaa dadhabsiise jira. Jarri akkasii kaan jedhanitt waan hin cichineef hin amanamanii. Yeroo hiriyooti gamaa iyyaatii sobaa fi mimiciiramaan kan saanii guddisanii dhiheessan, beekoti Oromoo hima dhugaa qabuu fi laalaa lammiin saanii keessa jiru raga guddaan deggeramu qabullee kan dhiheessuu qaqqaana’an jiru. Garaagarummaa Itophiyaa dhugaa isa durii fi Itophiyaa, ani isa sana jedhee amma himataa jiru kanaallee himuuf hin ugganii. Kanaaf seenaa godinichaa, akkasumas seenaa fi fedhi Oromoos sana waliin roga dhabsiifamee jira. Gadadoon Oromiyaan guyyuu keessa jirtuu halagaafuu rifachiisaa dha. Kan nama dhibu sabaawoon tokko tokko yeroo obbalaan saanii qalaman, manguddoon manaa ofii ari’aman, dubaroon waggaan gargar hin basin gudeedaman giroo dhabuu dhaa. Jarri sun, caalaattuu duula akeeka qabsoo Oromoo karaarraa maqasaa fi roga dhabsiisaa, sochii Oromiyaa keessatt gaggeeffamaa jiru kan mararfatu fakkeesuu keessatt qooda fudhatu. Yoo harka rukutaafii gargalanii arraba itt baasan hin hubatani. Yeroo hedduu jarri akkasii kan argaman dhaloota qubee duraa keessattii. Akka miseensota hawaasaa Oromoo gocheett mullachuus ni fedhu, garuu oolmaan saanii bakka qananeeffamanii fi caalaa itt tolu martii diinaa keessaa.
Ofbarri ilmoo namaa si’ana bakka jaarraa darbee hin jiru. Kun Gaanfa Afrikaafis dhugaa dha. Barri Habashaa qofti addunyaa biraa waliin qunnamtii qabaataa ture ni darbee. Amma mandarri selfoniin hin dhaqabamne yoo jiraatan yartuu dha. Mootummaan Habashaa si’anaa teknolojii iyyaatii tarkaanfataan ummatoota bira darbee deemu hin dandahu. Teknoolojii iyyaatiitt saaqaa argachuun ambaa, wal harkisoo fedha baqulaawaa akka qayyabatan godhee jira. Wal harkisoon bololaa fi ofjala galchuu sun hagam sodaachisaa fakkaatullee murni tokko of baraaruun yoo irra jiraate qabsoo saa gaddhiisuu hin qabu. Akka qarqara Baha Gidduu jiraachuu see labooba abidaa kanneen gandummaa afarsanii fi karisootatt dhihoo tahu beektii. Wagoota kumootaf irraa hafteett ammas balaa itt aggaamama jiru irraa ni hafti. Tigrayii fi Amaarri Absiniyaa wal harka fuudhaa moo’aa as gahanii; garuu sun humnaan malee tolaan hin turre. Booddanas kolonoota kan bulchan tumsa walfakkaa fi gargaarsa aanga’oota alaan. Kan akka Oromiyaan qabamu hayyame mootii Tigraawayii ture. Garuu mootii inni akka Oromiyaa fi ummata biraa qabatu ajajee du’a saaf haaloo hin baaneef ture. Mootich Amaaraa, caalaattuu dhaamsa isa du’ee gatee gonfoo Habashaa dhuunfate.
Fincilaan Tigraayi si’anaa haaloo kan isaan ganan irratt bahachuuf ariin dhufee. Maqii waloon dhimma itt bahaa turan hunda jijjiiree abshalummaan maqii haaraa kan ummatoota kolonii sosssobatu tolchee as bahe. Akka saba bicuutt bulcha saa empayera irratt seerawaa gochuuf malee gaaffii kolonii furuuf miti. Yoomallee sirna federalism fide jedhame jara kaanin balaalfatameyyuu sirnichi hojii irra hin oolee. Federeshiniin akka dhooftuu nagaa fi demokraasiitt erga beekamee jaarraa jahaa ol waan taheef kan fakkeessaan dhihaatu salphaatt saaxilama.
Gurguddoon Amaaraa kufan falcha kan Tigraawaayitt dhihaatu kolonoota naannaa ofiitt hawwachuuf hin qabani. Jarri dubbiin caalaa ilaaluyyuu waan irra ilaalan, yeroo saanii federalism gosaa, soshaalism, abbaa hirrumaa kkf balaaleffachuutt qisaasu. Ammayyuu hiree sabummaa ofii ofiin murteeffannaa akka gargar baasaa fi diigaatt muggutu. Bara Nugusaa jalqabanii tuqaalee seeraa fi seenaa kaasanii falmuu barbaaduu garuu nokkoricha injifachuu hin dandeenye. Dhaabi saanii sabhedduu dha jechuu fi Itophiyaan biyya walqixootaati aka turte sobuu. Dhaadannoo fi nafii keenya kan jedhan waan Oromoo boonaan ajeeffatu. Goototi saanii kanneen akka Teedros, Yohannis fi Minilik qoteebulaa Oromoo kan fafeessan yoo tahan Oromoon akka waliin isaan faarsan eeguu.
Namooti sun Habashaaf bu’aa waatattaa fi sammuquwii, baasii Oromoo fi kolonoota biraan argamsiisaniif turani. Oromoof jarri Habashaa dhaa, goototi saaniis qaltee namanyaattuu malee waan biraatt hin fudhatamanii. Xaxaa sana hunda waliin Oromoon nu amana jedhanii yaaduun ummatichaaf tuffii agarsiisuu fi laalaa isaan hanga yoonaa dandahanii jala darban salphisanii ilaaluu dha. Dhofsisa kam irrattiyyuu waliin dhihaachuuf waan kan darbe kulkulfachiisu hunda of boodatt dhiisanii fi eenyummaa saanii dhugaa waliin dhihaachuu qabu. Ummata koloneeffamaniif Itophiyaan Habashaa dhaa, Habashaan Itophiyaa dha kanaaf isaan irraa addaa.
Addunyaa keessa Biyyi sanyii yk lammii qulqulluun guutame hin jiru. Oromiyaanis akkasuma. Sun biyya ofii irratt moo’ummaa hin dhowwatu. Oromoon takkaa sanyiin yk amanteen ilmaan namaa tokko isa kaan caaluu fudhatanii hin beekanii. Oromoof kanneen Oromiyaa keessatt argaman atoomaan jiraatan fuldurattis sun akeeka aadaa saanii hin faalamne waan taheef atomaan waliin jiraatu. Timjii waan ilaalutt hawaasi utuu Dhaabi Yaayyoo hin dhufin daangaa walii walii ulfeessaa jiraate. Fuldurattis kan gaaffii timjii walirraa qaban akka hundaa tolutt furatuu. Kun qabattee dhibaa miti; kan dhibaa tahe Itophiyaan koloneeffataa fi kolonoomaa qabaachuu fi kolonoti mirga walaboomaa qabachuu baruu dha; gurguddoon Habashaa biyya ofiif malee, bakka bu’oota kolonootaati akka tahu hin dandeenye fudhachuu dha.
Yeroo hundaa waa’ee Itophiyaa qooqa konkaa mararfannoo qubaqabsiisotaa fi walgahii ambaa hunda irratt caraanuun uumaa empayera koloneessaa tahu jijjiiruu ni dandaha? Kanneen dhaloota hedduu kaasanii hanga yoonaa Habashaa tahu dhabun, laalaan namaa gadiitt ilaalama bahuu itt dhagahamu irraa jaalala bituufii ni dandahaa laata? Bara durii eenyummaa namootaa dhosssuun Habashoota qulqulluu dha jedhanii akka fedhanitt dhimma bahaa turan. Jarri sirna saaniitiin liqimfamaniiru. Si’ana jara liqimfaman sanatt dhimma bahuun booqaa sabheddummaa ofitt baasuu yaalaa jiru. Aadaa Oromoott kan guddifatan jara dhalan saaxiluun safuu dha.Yoomallee qaccee Oromummaa qabaachuun Wayyaaneen yeroo itt rorristu mararfatan illee, Amaarri al tokko guddifadhe jennaan keenya jechuun hin dandahamu.
Tigraawayoti empayerich kan waggaa dhibbaa qofa tahu fi abban fedhe irraa dacha’uu akka dandahu fudhatan. Garuu sun hojii irra utuu hin oolin fedha kanneen koloneeffamanii malee federeeshina labsan. Saba bilisa bilisummaan fedha ofii ifsachuu dandahu qofatu fedreeshina filachuu dandaha malee kanneen qabaa jala jiran miti. Kun to’anaa Raas Damissoon Kumsaa Morodaa, Nigusee Faantaa Abiyyuu Galata yk Zallaqaa Bayyana Lammaa Guutama irratt qabaataa turaniin adda miti. Kanaaf hanga yoonaa hin hojjenne; koloneeffataan ammayyuu “finnaa federeeshina” jedhame keessatt olhantummaa qaba. Hiree sabummaa ofii ofiin murteeffachuun ummatoota saba biraa anga’ootaan ciipha’amuun nuffisiiseen Awuropaa keessatt kan beekame Nagaa Westafaaliyaa dura fagoo dha. Warraqsa Industiyaal jedhamu booda finnooti sabaa uumamuun hiree ofii ofiin murteeffachuun addatt hin laalamu. Woodrow Wilson US, Warraaqsi Ruusiyaa fi dhuma irrattis ST (UN) akka akeeka malbulchaa fi seeraatt labsan malee ofii hin maddisiifne.
Akka Waan Wayyaaneen Marshal Stalin irraa kuttee maxansiteett gadooduun maltummaa yk wallaalina irraa kan kahe taha. Mooraa kamiiyyuu haa dhufu yaadi tokko dhimma nuu baasa taanaan lagachuuf maalifaan hin jiru. Oromiyaan roorroo hanga yoonaa irra jiru keessaa walaboomuu qabdi. Dursee walaboommi Oromiyaa mirkanaawuu qaba; sana duuba qofa kan federeeshinni, unka tokkee yk ollaa nagaa tahanii jiraachuuf yaadi kan dhihaachuu dandahu. Yoo waldhabdee furuuf karaan humnaa akka furmaataatt dhihaata tahe kan “walii habaanukaa” jechuu sodaatu hin jiru, garuu sun qoricha hin tahu. Filannoon Oromoon akka dudhaatt, yeroo hundaa waldhabdee karaa nagaa furachuu dha.
Bara nugusaa beekotaan nokkorroo akaakuu lamatu ture. Tokko Itophiyaan saba, kan jedhu; Itophiyaa keessa gosoota malee sabaawoti hin jiran jedha. Inni kaan empayera Itophiyaa keessa aangoon gad qabaman malee sabootii fi sabaawoti jiru kan jedhu. Nokkorrooti sana irraa ka’a dogoggora Itophiyaan koloneeffataa miti jedhu irraa akka ka’an warraqsi qullaa dhaabe. Gurguddoon duubatt harkiftuun tokko tokko qabsaawota Oromoo gidduu wanti baqaqaa fakkaatu akka jiru foolii dhahun galmee dullacha cufame keessa deebi’anii banuu barbaada jiru. Walabummaa irratt ejennoon Oromoo guyyuu haromaa dhufaa akka jiru hin hubannee. Abdatoota kolonummaa yk afarsitoota Itophistoota ta’aniin duubatt deebi’uu hin dandahamu. As irratt kan feenu akka qabattooti Oromiyaa walaboomteen itt ilaalaman diriirsuu dha. Kanneen empayerri akka jirutt tursuu barbaadan qabattee akka rakkina afaanii, gaaffii daangaa, dadeett Afriikan qarooma Afrikaa hin taane waliin dorgomuu laaffisuu fi kkf akka rakkina yoo Oromiyaan karaa walabummaa filatte gahuu dandahan faa kaasu. Gara afaaniin Oromoon afaan ofii ni kabaju, afaan biraa kan saaniitii ol jedhanii hin fudhatani. Ilaalchuma kanaan afaanoti biraas kan eenyuu gad tahu hin fudhatanii.
Waan biyya ilaalu irratt gurguddoon Habashaa tokko tokko Oromoon godinaa kana keessaa waan kiyya jedhu qabaachuuyyuu ni mamu. Ammayyuu hooda Hirmannaa Afrikaa booda akaakilee saaniin koloneeffatoon uumame dhugaa se’anii fudhatu. Guddina godinichaa keessatt qood qabaachuu barbaadu taanaan sana sammuu ofii keessaa haquu qabu. Waan Afrikaan adda farra kolonummaa haaraa tokko qabaachuu ilaalutt, Oromoon fedha waldayyichaa eegsisuuf, tokkummaan fedha ummatootaa irratt hundaawe jiraachuu akka qabu amana. Tokkummaan kun dirqiitt kan Itophiyaa qofa waliinii tahu yk isa keessaa hambisuu tahu hin qabu. Kan jedhamaa jiru Habashaan ummata Gaanfaa irratt mirga dhuufaa hin qabuu dhaa. Mirga walii waliif ulfeessuu qofatu furmaata fida. Seenaan waggoota 3000 Itophiyaa isaan keenya jedhan seenaa gurraachi hundi dhahachuu dandahu kan qarooma Nubbiyaan durfamaa ture. Kanaaf ofis addunyaas gowwoomsuu irraa dhaabbachuu qabu. Argaa dhageettoti saanii Kandasee fi Fari’oonoti Saabaanota caalaa akka Oromoo Kush tahanitt dhihaatan fudhachuu qabu. Kun galmeemaaf malee rakkina amma Afrikaan qabuuf furmaata hin tahu. Yoos qofa kan isaan hawaasa saboota yk ummatootaa keessati sadarkaa ofii isa dhugaa argatani. Seenaa boonsaa olhaana himatan utuu qabanii maaliif akka hannummaatt gadi taahan hin beekamu. Ijoollee saanii akka waan empayerichi Waaqaa gadi bu’eefiitti soba barsiisuu manna angawoo empayera guddaa qaban keessaa tokko akka turan barsiisuu wayya ture. Ijoolleen saanii waa’ee Oromoo akka beektu gochuuf daftaroota Habashaa akka Abbaa Baahiree fi Halaqaa Taayyee yk garadabrsituu dhiheenyaa dhahuun joonjessuu manna qarooma Kusaa guddicha baqqaana Afrikaa gara dhihaa mediteraniyaa hanga Qixxeessoott ture fi ummata sirna demokraatawaa Gadaa barsiisan tahu akka qoratan masakuun silaa gahaa taha.
Namooti tokko tokko seenaa qabsoo fi saba Oromoo roga dhabsiisuu yaalanuu Oromoon manii aggamatan irraa hankaaksuu hin dandahani. Ummatooti Gaanfaa hammeenyaan wal garreffachuu mannaa wal qayyabannoo uumuu irraa kan buufatan hedduutu jira. Godina kanaa, eenyuu biyya ofii fudhatee deemuu akka hin dandeenye mirkanii dha. Kanaaf dhaloototi barabaran keessa jiraachuuf deemu. Bu’aa murnaaf jedhamee ummatoota laalaa fi burjaajii barabaraa irraan gahuun hadoodaa tahuu dha. Utuu malbulcheessitooti hammeenya fi dubbii tuttuquu dhaabanii, tokko tokkoon saanii kan misoomfachuu dandahan, eenyummaa addaa, bakka jireenyaa addaa, seenaa fi aadaa addaa, afaan addaa fi fedha addaa qabu. Kanneen walii baruun kaarra ilaalchaa gidduu saanii jiru dhiphisuu dandaha. Nagaa fi atoomaan jiraachuuf tokko kaaniin ol tahu hin qabu. Al tokko hawwaa fi fedha walii walii kabajuu fudhannaan want wal irraa buufachuu dandahan daangaa hin qabaatu. Tokkummaa olhaanaa akka konfedereeshinaa, federeeshina,finnaa waltokkeellee waldayaa Afrikaa guutuu keessatt fedha bilisa taheen diriirfachuu dandahu. Garuu dura akka ofii fedhan hunda, kaanis jireenya nagaa, gammachuu, walirraa walaba tahu fi sana hojiitt furuun mirgaa akka tahe fudhachuu barbaachisaa. Republika walaba Oromiyaa irraa kan nama yaaddessu hin jiru; muuxannoon Habashaa yeroo tokko walaba tahu, kaan hirkataa tahu qaba jedhanii fudhachuun dhugaa bakkallee miti. Nammi tokko, gabraa fi manyaa ceehee nambiyyumaan jiraachuun ni dandaha taanaan, yoo gurjaan jaarraa darbee keessatt hin hafne tahe Oromiyaatt maaf hin dandahu? Caraanni gatii hin qabne, nagaa, demokraasii yk tasgabii hin fidu; duroomaa fi beela irraa bilisoomu,u akkasumas seeraan bulmaata gad dhaabuu hin dandahu; burjaajii, ofaangessummaa, wal caalmaa, ashkarummaa, deega, jeejee fi dhiiga lolaasuutt qofa geessa. Kana taanaan maliif keessa deebi’anii yaaduun gufuulee godinicha gadadoo keessa jiraachisa bahan irraa hin maqamu? Nagaa, araarri fi gamnoommi haa dabsatan!
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Adoolessa 2016


text:
Wednesday, May 18, 2016
Yuunversiitii Wallaggaa keessatti humni federaalaa baratoota bahuuf galuu dhorkaa jiraachuun beekame.
Caamsaa 18,2016, Yuunversiitii Wallaggaa keessatti humni federaalaa baratoota bahuuf galuu dhorkaa jira.Torban kana keessas mootummaan gabroonfataan Wayyaanee humna qawween biyya bulchaa jiru sodaa guddaa keessa seenuun mooraa yuunversiitichaa keessa bombii seensitan maqaa jedhuun baratoota nagaa irratti sakata’iinsa geggeessaa jira.Seensa Yuunversiitichaa irratti sakata’iinsa jabaan geggeefamaa jiraachuu maddeen keenya achirraa nu qaqaban eeraniiru.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Haaluma kanaan Mootummaan Fashistii wayyaanee badii tokko malee ilmaan Oromoo kannee maqaan isaanii :
1. Barataa Tarreessaa Qajeelaa barataa kutaa 12ffaa m/b Ballammii sadarkaa 2ffaafi qophaa’ina.
2. Barataa Dheeressaa Tarfaa barataa kutaa 9ffaa m/b Baallammii sadarkaa 2ffaa fi qopha’ina.
3. Barataa Dirribii Mashoo barataa kutaa 9ffaa m/b Baallammii sadarkaa 2ffaa fi qophaa’ina
4. Barataa Bilisummaa Kumsaa barataa kutaa 9ffaa M/b Ballaammii sadarkaa 2ffaa fi qophaa’ina
5. Barataa Getachoo Idoosaa barataa kutaa 12ffaa M/B sadarkaa 2ffaa fi Qopha’ina, barataan kun asiin fuldura bara 2011 hanga bara 2013tti mana hidhaa wayyaanee qaalitti keessatti kan dararama ture.
6. Barataa Taarikuu Deebisaa barataa kutaa 10ffaa M/b Baallammii sadarkaa 2ffaa fi qopha’ina , barataan kunis akkuma isa 1ffaa waggaasadiif (2011-2013)tti mana hidhaa qaallitii keessatti barattoota dararama turan.
7. Barataa Balaay Kuusaa barataa kutaa 12ffaa M/B Ballammii sadarkaa 2ffaa fi Qopha’ina.
8. Barataa Biraanuu Cimdeessaa barataa kutaa 12ffaa M/b Baallammii sadarkaa 2ffaa fi qophaa’inaa
Kanneen jedhaman Fulbaana 1,2014 wajjiraa poolisii aanaa Midaa Qanyii magaalaa Baallammitti hidhamanii daraarama jiru.
Ergamtootni Wayyaanee barattoota kana irratti himannaa sobaa irratti qindeessuun FDG mootummaa keenya
irratti gaggeessitan jechuun himannaa dharaa irratti dhiheessanii jiru. Kanneen naannoo kanatti himannaa dharaa barattoota irratti dhiheessan keessaa :-
1. Sicaalaa Dheeressaa itti gaafatamaa waajjira nageenya aanaa Midaa Qanyii
2. Ballaxee Kumaa itti gaafatamaa waajjira daandii kanneen jedhaman
keessatti argamu.


text:
Friday, September 5, 2014
IRREECHI MALLATTOO TOKKUMMAA KEENYAA TI !
SEENAA Y.G(2005)
Addunyaan keessa jiraannu kun, irra jireessa Seenaa Abbooti Biyyaa Saamanii kan kooti jechuun waan nu dursaniif malee, Itoophiyaanis taatu Addunyaan biraa akka nu duuba jiran ragaalee hedduu tarrisuu dandeenya. Har’a Gabrummaa jala waan jirruuf, haqa kana fudhachiisuun ni ulfaata ta’a. Gaafa jabaannee humna taanee garuu addunyaan waan har’a aguugdee irra teesse kana ifa baasuun waan hin hafne. Gadaa nuuti waraqaa fi Maanguddoota keenya irraa dhaga’uun ala hojiin hin mul’ifne ykn, Beektoonni keenyas baratanii ittiin eebbifamuu malee, hanga har’atti Gadaan akkamiin hojii irra akka ooluu danda’u qorannoo gaggeessanii dhalootaaf dhiheessuu dadhaban kun, Dimokiraasii Ameerikaa har’aaf ka’umsa ta’uu isaa , Gola-hambaa yk Muziyeemiin Ameerikaa keessaa adda addaa , waan Oromoo addatti Booranaa keessaa guurame hedduu akka qaban, warri carraa argatanii ijaan argan ni dubbatu.
Addunyaan keessa jiraannu kun, irra jireessa Seenaa Abbooti Biyyaa Saamanii kan kooti jechuun waan nu dursaniif malee, Itoophiyaanis taatu Addunyaan biraa akka nu duuba jiran ragaalee hedduu tarrisuu dandeenya. Har’a Gabrummaa jala waan jirruuf, haqa kana fudhachiisuun ni ulfaata ta’a. Gaafa jabaannee humna taanee garuu addunyaan waan har’a aguugdee irra teesse kana ifa baasuun waan hin hafne. Gadaa nuuti waraqaa fi Maanguddoota keenya irraa dhaga’uun ala hojiin hin mul’ifne ykn, Beektoonni keenyas baratanii ittiin eebbifamuu malee, hanga har’atti Gadaan akkamiin hojii irra akka ooluu danda’u qorannoo gaggeessanii dhalootaaf dhiheessuu dadhaban kun, Dimokiraasii Ameerikaa har’aaf ka’umsa ta’uu isaa , Gola-hambaa yk Muziyeemiin Ameerikaa keessaa adda addaa , waan Oromoo addatti Booranaa keessaa guurame hedduu akka qaban, warri carraa argatanii ijaan argan ni dubbatu.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Bitootessa 24, 2016 | Qeerroo.org
– Oromoon tokko kaaba fi kibaa fi bahaa fi lixaan ka’I wayyaaneebiyyaa baasi
– Abbummaan oromoo oromiyaadhaan haa mirkanooftu
– WBON duruma leenca bosonaati
– Nuti wayyaane hin beeknu ABO malee
– Tigreen saamtuu fi hattuudha
– OPDOn uummata oromoo bakka hin buutu
Jedhu waraqaan balaliituun warraaqsaa bittimfamee kan turee fi aanaa Giddaa Ayyaanatti barataa du’e sirna awwaalcha isaan wal qabsiisuudhaan FXGs guyyaama kana eegale kan ture har’as FXG aanaa kana keessatti jabaate jedhu. Qonnaan bulaan aanaa Giddaa Ayyaanaa hedduun ukkaamfamee jira. barattootni har’a daandii cufaniiru. Agaaziin aanicha keessa olii fi gadi fiigaa jirti. Magaalli Naqamtees dirree qabsoo taateetti hamma ammaatti waraanni wayyaanee itti wal jijjiiruudhaan magaalicha keessa qubatee jira.


text:
Sadaasa 8,2014
Guyyaan Yaadannoo FDG Sadasni 9 marsaan 9ffaa gootota Qeerroo barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaan jalbultii isaa irraa eegaluun haala ho’aa ta’een kabajamaa jira.
Goototni Qeerroon dargaggootni baratootni Oromoo Yuunivarsiitii Jimmaa mooraa arfan main Campus, Agriculture, Sayinsii fi Teekinooloojii, Economics and Bussiness fi Kolleejjii barsiisota Jimmaan haala ajaa’ibsiisaa ta’een kanbajamuu egalee jira. Goototni
Qeerroon barattootni Oromoo sagalee faaruu goototaa dhageesisuun gootota ilmaan Oromoo bilisummaa saba isaaniif jecha wareegama lubbuu baasan farfachuun namoota dhuunfaa, akka walitti dhufeenyaa fi caasaa ijaarsaa fi miseensotni Qeerroo barattoota Oromoo addaatti bifa qinda’een Sadaasa 9 yaadannoo FDG marsaa 9ffaan bifa adda ta’een kabajamuu eegalee jira.
Goototni barattootni Oromoo goota bilisummaaf wareegameef hin boo’an ni faarsu malee jechuun walleelee warraaqsaa kaachisuun gootota ilmaan Oromoo bilisummaa saba isaaniif wareegaman faarsuun jabaatee itti fufe, walleelee warraqsaas kaachisuun kaayyoo goototni ilmaan Oromoo irraatti wareegamaa jiran galmaan ga’uuf muratnoo fi kutannoo qabsoo bilisummaa Oromoof qaban ifatti diinatti argisiisan.
Addatti immoo mooraa Saayinsii fi Tekinooloojii keessatti Qophii anaa dhufuu barattoota haaraaf gumii guddina, aadaa, seenaa fi afaan Oromoo waliin qindeessuun, sirnni yaadannoo sadaasa 9 guyyaan FDG marsaa 9ffaa kabajameera. Walleeleen warraaqsaas itti fufinsaan qabsiifaman, goototni barattootni Oromoo mooraa keessa gara Magaalaa Jimmaatti gadi ba’uun daandii cufuuf wayita sochii cimaa gochaa jiranitti human waraanaa guddaa Magaalaa Jimmaa fi Yuunibarsiitii Jimmaa eegaa jiruun ittifaman . Walleeleen Warraaqsaa kanneen akka:
”Siifan lolaa uummata narra hingortuu, siifan lolaa yaa lola Eeboo,hin beeloftee moo hin dheebotte yaa Abo , hin beelofnee hin dheebonnee seena baddee na boosisa yaa abo, akka Taaddee Birruu, akka Abishee Garbaa, Akka Maammoo Mazammir, Akka Laggeesee Wagii, akka Tasfuu Camadaa, Akka Jaagamaa Badhaanee, akka Alamayyoo Garbaa, akka Gaadisaa hirphaasaa siifan loolaa uummataa narra hingortuu, gumaa ijoollee keenyaa Uummataa nargortuu, kaanee haabafannuu uummataa nurraa gortuu, hanga bilisummaa qabsoon itti haafuftuu, kan jedhuu fi
Sirba hirphaa Gaanfurree, Bishaan Oromiyaa caffee keessa yaatii fi wallee warraaqsaa Eebbisaa Addunyaa ”eenyu isheen daangaa Oromoo tuqxuu irra ejjettee Morma ishee hin kuttuu”‘ jechuun Ilmaan gootaa gootota ilmaan Oromoo qabsoo bilisummaa Oromoo irratti wareegaman yaadachaa bulan.
Kana Maleessi barruuleen Warraaqsaa gaaffii mirga abbaa biyyummaa uummata Oromoo qabatee fi Dhaadannoo garaagaraa qabsoo bilisummaa Oromoof nama onnachiisaan of irraa qabu, magaalaa jimmaa fi Yuunivarsiitii Jimmaa keessatti uummataaf raabsaman, magaalaa keessattis haalan bittinneeffamaman, suuraan gootota Oromoos uummataa fi Qeerroon waliif kennaa jiraachuun ibsamera. haaluma kanan walqabatee FDG guddaan dhalachuuf jira jechuun mootummaan Wayyaanee yaaddoo guddaa keessa seenuun human waraanaa guddaa maqaalaa Jimmaa keessa mooraa ”Waraana dhihaa” kutaa 12ff jedhamuun beekamu keessa gadi yaasuun halkan guutuu magaalaan Jimmaa fi Yuunibarsiitiin Jimmaa Waraanaan eegamaa jirti. Soda guddaa sochii kana irraa qabduunis Wayyaaneen tajajila Interniitii fi Network ukkamsaa jiru.


text:
tirsdag 4. februar 2014
Qeerroo.org: Mooraan Yuuniversitii Haromayaa Goolame – Barattooti Hedduun Nyaata Summaaye Nyaachuu Irraan Miidhaman
Mooraan Yuuniversitii Haromayaa Goolame – Barattooti Hedduun Nyaata Summaaye Nyaachuu Irraan Miidhaman
(Qeerroo.org) – Diddaa barattooti Yuuniversitii Haromaayaa kaasaniin wal qabatee guyyaa har’aa sirni abbaa hirree mootummaa Wayyaanee baraa gara baraatti barattoota mala adda addaan fixuu aadeffate har’as caalmaatti jabeeffatee itti fufee jira. Haala kanaa har’a 31/1/014 dallaa university Haromayyaa keessatti nyaata barattootaa keessatti summii lubbuu dabarsaa makuun barattootni nyaata kana nyaatan kumaatamni miidhaan guddaa irra gahuun kan mana yaalaa seenan yoo tahu, kanneen maqaan isaanii adda hin baane lakkoofsi isaanii tilmaamaan ja’a tahan lubbuun akka darbee jiruus dhagahamaa jira. Barattootni mana yaalaa galan illee lubbuu darbuu irraa akka hin baraaramne dhagahamaa jira. Kanneen maqaan isaanii adda hin bahiinii fi haala gabaasa kanaa jala jalaan kan gabaafnu tahuu gamanumaa Qeerroon hubachiifna.
- Qeerroo.org
Abonner på: Legg inn kommentarer (Atom)


text:
- Hundeeffama WPBMNO
Waajjirri Pirezidaantii yoom akka hundaa’ee ragaan qofaatti ibsu yoo jiraatuu baate illee hundeeffamni waajjirichaa hundeeffama Mootummaa naannichaa wajjin kan deemuu fi Hagayya 1984 akka ta’e ragaaleen adda addaa ni mul’isu. Waajjirri Pirezidaantii Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Pirezidaantii fi Manni Maree Bulchiinsa Mootummaa Naannoo (Kaabineen) aangoo fi hojii Heera Mootummaatiin kennameef raawwachuu akka danda’an deeggaruuf kan hundeeffameedha. Ergamni Waajjirichaas aangoo fi hojiin Pirezidaantiif Heera Mootummaa Naannoo Keewwata 57 irratti akkasumas Mana Maree Bulchiinsaaf (Kaabineef) Keewwata 55 irratti kennaman raawwatamuu akka danda’an haala mijaahaa uumuu, fi deeggarsa teeknikaa fi ogummaa kennuudhaan bulchiinsa gahumsa qabu taasisuudha. Kana malees, Labsii Lakk. 162/2003 Aangoo fi Hojii Qaama Raawwachiiftuu Mootummaa Naannichaa irra deebiidhaan murteessuuf baheen gaheen waajjirichaa irra deebi’amee labsamuudhan waajjirichaaf aangoon guddaan kennamee jira. Waajjirichi hojiiwwan siyaas-dinagdee fi hawaasummaa Karoora Guddinaafi Traanisformeeshinii Waggaa Shanii haala amansiisaa ta’een raawwachuu fi raawwachiisuu keessatti gahee hoggansaa kallattii irraa eegamu gahumsaan bahuun Pirezidaantii fi Kaabineef deeggarsa amansiisaa kennuu qaba. Kanaan walqabatees aangoo fi hojii Labsii Lakk. 162/2003 Keewwata 14 irratti kennameef kana raawwachuuf hojimaataa fi caaseffama barbaachisu diriirsuun waan barbaachisuu fi akkasumas hanqinaalee hojimaataa fi dandeettii waajjirichi yeroo dheeraaf keessa ture bu’uura irraa furuun jaarmiyaa kaayyoo hundeeffameef gahumsaan raawwachuu danda’u akka ta’u qorannoo sirreeffama jaarmiyaa taasifameera.
Aangoo fi Hojii Waajjira Pirezidaantii Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa
2. Aangoo fi Hojii Waajjira Pirezidaantii Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa
Waajjirri Pirezidaantii Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Heera Mootummaa Naannichaa fooyya’ee bahe labsii lakk.46/1994 keewwata 59 irratti hundaa’uun, Preezidaantichi aangoo fi hojii Heera Mootummaa naannichaa keewwata 57 jalatti tarreeffamee kennameef gahumsaan raawwachuu akka danda’u, akkasumas Manni Maree Bulchiinsa Mootummaa Naannichaa aangoo fi hojii Heera Mootummaa naannichaa fooyya’e keewwata 55 jalatti kennameef sirnaan ba’achuu akka danda’u deeggaruuf kan hundeeffameedha. Kanarraa hubachuun kan danda’amu waajjirichi qaama raawwachiiftuu ol’aanaa Mootummaa Naannoo Oromiyaa kan ta’an Pirezidaantii fi Mana Maree Bulchiinsa Mootummaa Naannichaa deeggaruuf kan hundeeffame ta’uu isaati.
Haata’u malee, hubannoo irra-keessaa qofa qabaachuun qaamni keessaas ta’e qaamni alaa waajjirichi ittigaafatamummaa guddaa akka hin qabnetti hubachaa tureera. Hojiiwwan bu’uura Heeraa kanaan waajjirichaaf kennaman hojiiwwan tajaajila deeggarsaa kan akka humna namaa, meeshaa hojii fi faayinaansii dhiyeessuu irratti kan xiyyeeffate jedhamee waan hubatamaa tureef qaama waajjiricha hogganu birattis ta’e caasaa mootummaa naannichaa biroo biratti ergama waajjirichi qabu irratti hubannoo guutuun hinturre. Gama biraatiin aangoo fi hojii keewwata 59, xiqqaa 5 irratti taa’een, “hojiiwwan biroo pirezidaantichaan kennamaniif ni raawwata” kan jedhu bifa lamaan hubatamaa ture. Karaa tokkoon hojiiwwan pirezidaantichaaf kennaman kamiyyuu raawwachuu keessatti gahee murteessaa qabaachuu qaba jechuun fudhachuun hojiiwwan pirezidaanticha deeggaruuf raawwataman bira darbuun hojii labsiin manneen hojii kaaniif ifatti kenname bifa waliinmakuun hubachuun turee jira. Karaa biroon immoo waajjirichi hojiiwwan manneen hojii mootummaa naannichaa hordofuu keessatti akka gahee hin qabnee fi hojiiwwan tajaajila deeggarsaa qofa hojjechuuf akka hundeeffametti ilaaluun rakkoo hubannoo yeroo dheeraaf tureedha. Haata’u malee, ergama waajjirichaa agarsiiftuuwwan armaan gaditti tarreeffamaniin mirkaneeffachuun ni danda’ama.
1. Bu’uurri hundeeffama waajjirichaa, Heera Mootummaa Naannichaa ta’uu isaa
2. Kaayyoon waajjirichi hundeeffameef Pirezidaantii fi Mana Maree Bulchiinsaa Mootummaa Naannichaa (qaama raawwachiiftuu ol’aanaa) deeggaruuf ta’uu isaa
3. Waajjirichi miseensa Mana Maree Bulchiinsa Mootummaa Naannichaa keessaa isa tokko ta’uu isaa
4.. Gaaffiiwwan murtii Pirezidaantii ykn murtii Mana Maree Bulchiinsa Mootummaa Naannichaa gaafatan adeemsa hojimaata waajjirichaa keessa kan darbu ta’uu isaa
5. Murtiiwwan Pirezidaantichaan ykn Mana Maree Bulchiinsa Mootummaa Naannichaatiin kennaman gama waajjirichaatiin qaama dhimmi ilaallatuuf kan darbanii fi hojiirra oolmaan isaaniis waajjirichaan kan hordofaman ta’uu isaati.
Bara kana keessa aangoo fi hojii qaama raawwachiiftuu mootummaa naannichaa irra-deebiidhaan murteessuuf bahe labsii lakk. 162/2003 keewwata 14 irratti aangoo fi hojii ifatti tarreeffamee Waajjira Pirezidaantiif kennaman:
1)Aangoo fi hojiin waajjira kanaaf Heera Mootummaa Naannichaan keewwata 59 jalatti tumamee kenname akkuma eegametti ta’ee aangoo fi hojii armaan gadii ni qabaata:
2)Murteewwan mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaa fi Pirezidaantiin kennaman ol'aantummaan ni raawwachiisa, raawwatiinsa isaas dhiyeenyatti hordofuun deeggarsa ni kenna,
3)Ragaawwan tarsiimo’aa fi yaada murtee dhiyaatan xiinxaluu fi qindeessuun qulqullinaa fi gahumsa isaanii mirkaneessuun Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiif ni dhiyeessa,
4)Komii fi gaaffiiwwan ummataa fi qaamota biroo aangoo fi hojii Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaa, akkasumas waajjira Pirezidaantii ilaallatan irratti deebii fi murtiin akka kennamu ni dhiyeessa, aangoo isaa kan ta’an irratti deebii fi murtii ni kenna,
5)Tajaajila prootokoolii fi dokumanteeshinii Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiif ni kenna, kan jedhudha.
Akkaataa aangoo fi hojii labsii lakk.162/2003 keewwata 14/1 jalatti kennameetiin aangoo fi hojiin heera mootummaa fooyya’e keewwata 59 irratti waajjirichaaf kennaman irra-deebiidhaan aangoo fi hojii waajjirichaa ta’anii akka ittifufan taasifamee jira. Aangoo fi hojiin bu’uura Heera Mootummaa naannichaa keewwata 59n waajjirichaaf kennaman kunneenis:
(1) Waajjira Mana Marii Bulchiinsa Mootummaa Naannichaa ta’uun ni tajaajila,
(2) Waajjiricha humnaa fi meeshaan ni gurmeessa,
(3) Dokumantiiwwan bulchiinsaa qajeellootti ni qaba, ni eega,
(4) Qaboon yaa’ii mana marii bulchiinsichaa qajeellootti qabamuusaa ni mirkaneessaa, fi
(5) Hojiiwwan biroo Pirezidaantichaan kennamaniif ni raawwata, kan jedhudha.
Akkaataa aangoo fi hojii Labsii Lakk.162/2003tti waajjirichi pirezidaantichaa fi mana maree bulchiinsaa gahumsaan deeggaruu akka danda’u haala mijaa’aa kan uumu, manneen hojii mootummaa naannichaa birattis hanqinni hubannoo ture akka sirraa’uu fi hojiiwwan hojjechaa jiru gara caaluun kan uwwisu ta’us hojiiwwan waajjirichaan hojjetamaa turanii fi fuula durattis hojjetamuu qaban tokko tokko kan hin hammatiniidha. Hojiiwwan aangoo fi hojii waajjirichaan hinhammatamin garuu waajjirichaan hojjetamuu qabanii fi ifatti aangoo fi hojii waajjirichaa keessatti tarreeffamuu qaban jedhamanii ilaalaman hojiiwwan:
(1) Qindoomina manneen hojii lamaa fi sanaa ol gaafatan qindeessuun raawwachiisuu,
(2) Seerotni mootummaa eegamuu isaanii mirkaneessuu, fi
(3) Hojii yeroo gara yerootti uumamanii fi caasaa dhaabbataan gaggeessuun hindanda’amneedha.
Gama biraatiin, aangoo fi hojiin heera mootummaa naannichaa keewwata 59 keewwata xiqqaa 5 jalatti tuqame ”Hojiiwwan biroo pirezidaantichaan kennamaniif ni raawwata” kan jedhu hiika bal’aa kan qabuu fi guutumaa guutuutti tarreessuuf kan rakkisudha. Kanaafuu, hojiiwwan pirezidaantichaan yeroo kamiyyuu kennaman qaama aangoo fi hojii waajjirichaa ta’anii kan fudhataman waan ta’eef hojiiwwan aangoo fi hojii waajjirchaa keessatti hintarreeffamin kunneen hanga pirezidaantichaan kennamanitti qixuma kanneen labsii ykn heera mootummaa irratti tarreeffamanitti aangoo fi hojii waajjirichaa ta’uun isaanii hubannoo argachuu qaba.
Dameewwan Qorannoo fi Hordoffii Imaammataa fi Tarsiimoo fi Gahee Hojii isaanii
Dameewwan Qorannoo fi Hordoffii Imaammataa fi Tarsiimoo fi Gahee Hojii isaanii
Gorsaa Muummee fi Qindeessaa Dameewwan Qorannoo fi Hordoffii Imaammataa fi Tarsiimoo
1) Raawwii imaammataa fi tarsiimoo mootummaa naannichaa irratti Pireezidaantichaaf gorsa ni kenna
2) Dameewwan hordoffii raawwii imaammataa ni qindeessa, ogummaan ni deeggara
3) Gabaasa xiinxala imaammataa fi tarsiimoo, fi gabaasa raawwii karoora yaa’ii idilee Caffee Oromiyaatiif dhiyaatu damee dameen qophaa’anii dhiyaatan ni qindeessa
4) Dhimmoota damee lamaa fi isaa ol ilaallatan ykn ‘cross sectoral’ ta’an qindaa’uu fi walsimuu isaanii ni mirkaneessa.
Damee Faayinaansii fi Dhaabbilee Misoomaa Mootummaa
Damee Faayinaansii fi Dhaabbilee Misoomaa Mootummaa
1) Raawwii imaammataa fi tarsiimoo damee faayinaansii fi dhaabbilee misoomaa mootummaa hordofuu fi xiinxaluun gabaasa xiinxala imaammataa fi tarsiimoo dhiyeessuu,
2) Yaada imaammataa, tarsiimoo fi sagantaalee damee faayinaansii fi dhaabbilee misoomaa mootummaa bu’a-qabeessa taasisuu danda’an maddisiisuu,
3) Kallattiiwwanii fi murteewwan Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiin damee faayinaansii fi dhaabbilee misoomaa mootummaa ilaalchisee kennaman raawwachiisuu fi raawwatiinsa isaas dhiyeenyatti hordofuu fi deeggaruu,
4) Yaada imaammataa, tarsiimooo fi murteewwan damee faayinaansii fi dhaabbilee misoomaa mootummaa irraa preezdaantiif dhiyaatu xiinxaluun qulqullinaa fi gahumsa isaanii mirkaneessuu
5) Dhimmoota damee faayinaansii fi dhaabbilee misoomaa mootummaa bu’a-qabeessa taasisan irratti Pirezidaantiif gorsa kennuu,
6) Gabaasa raawwii karoora damee faayinaansii fi dhaabbilee misoomaa mootummaa walgahii idilee Caffee Oromiyaatiif dhiyaatu qopheessuun dhiyeessuu
7) Iyyannoo fi komii hiikkaa tarsiimo’aa qabanii fi damicha ilaallatan qorachuun fala akka argatan taasisuu
8) Gabaasa Mana Hojii Odiitii Mummichaa xiinxaluun yaada murtee dhiyeessuu.
Seektaroota/Manneen Hojii Damee Faayinaansii fi Dhaabbilee Misoomaa Mootummaatiin Hordofamaniifi Deeggeranman
v Biiroo Maallaqaa fi Misoooma Dinagdee
v Biiroo Galiiwwanii
v Abbaa Taayitaa To’annoo Dhaabbilee Misoomaa Mootummaa
Damee Qonnaa
Damee Qonnaa
1) Raawwii imaammataa fi tarsiimoo Damee Qonnaa hordofuu fi xiinxaluun gabaasa xiinxala imaammataa fi tarsiimoo dhiyeessuu,
2) Yaada imaammataa, tarsiimoo fi sagantaalee Damee Qonnaa bu’a-qabeessa taasisuu danda’an maddisiisuu,
3) Kallattiiwwanii fi murteewwan Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiin Damee Qonnaa ilaalchisee kennaman raawwachiisuu fi raawwatiinsa isaas dhiyeenyatti hordofuu fi deeggaruu,
4) Yaada imaammataa, tarsiimooo fi murteewwan Damee Qonnaa irraa preezdaantiif dhiyaatu xiinxaluun qulqullinaa fi gahumsa isaanii mirkaneessuu,
5) Dhimmoota damee qonnaa bu’a-qabeessa taasisan irratti Pirezidaantiif gorsa kennuu,
6) Gabaasa raawwii karoora damee qonnaa walgahii idilee Caffee Oromiyaatiif dhiyaatu qopheessuun dhiyeessuu, fi
7) Iyyannoo fi komii hiikkaa tarsiimo’aa qabanii fi damicha ilaallatan qorachuun fala akka argatan taasisuu.
Seektaroota/Manneen Hojii Damee Qonnaatiin Hordofamaniifi Deeggeraman
Biiroo Qonnaa
Biiroo Bishaanii, Albuudaa fi Inarjii
Biiroo Lafaa fi Eegumsa Naannoo
Ejensii Babal’ina Waldaa Hojii Gamtaa
Ejensii Mis. Eegumsa Fayyaa Beeyladaa
Inistitiyutii Qorannoo Qonnaa
Kom. Misooma Naannoo Horsiisee Bulaa
Kom. Qophii fi Ittisa Balaa Oromiyaa
Damee Hawaasummaa
Damee Hawaasummaa
1) Raawwii imaammataa fi tarsiimoo damee hawaasummaa hordofuu fi xiinxaluun gabaasa xiinxala imaammataa fi tarsiimoo dhiyeessuu,
2) Yaada imaammataa, tarsiimoo fi sagantaalee damee hawaasummaa bu’a-qabeessa taasisuu danda’an maddisiisuu,
3) Kallattiiwwanii fi murteewwan Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiin damee hawaasummaa ilaalchisee kennaman raawwachiisuu fi raawwatiinsa isaas dhiyeenyatti hordofuu fi deeggaruu,
4) Yaada imaammataa, tarsiimooo fi murteewwan damee hawaasummaa irraa pireezdaantiif dhiyaatu xiinxaluun qulqullinaa fi gahumsa isaanii mirkaneessuu,
5) Dhimmoota damee hawaasummaa bu’a-qabeessa taasisan irratti Pirezidaantiif gorsa kennuu
6) Gabaasa raawwii karoora hawaasummaa walgahii idilee Caffee Oromiyaatiif dhiyaatu qopheessuun dhiyeessuu fi
7) Iyyannoo fi komii hiikkaa tarsiimo’aa qabanii fi damicha ilaallatan qorachuun fala akka argatan taasisuu.
Seektaroota/Manneen Hojii Damee Dhimma Hawaasummaatiin Hordofamaniifi Deeggeraman
Biiroo Barnootaa
Biiroo Eegumsa Fayyaa
Biiroo Aadaa fi Tuurizimii
Biiroo Dhimma Dargaggootaa fi Ispoortii
Biiroo Dhimma Dubartootaa fi Daa’immanii
Ejensii Dhimma Hojjetaa fi Hawaasummaa
Damee Industirii fi Misooma Magaalaa
Damee Industirii fi Misooma Magaalaa
1) Raawwii imaammataa fi tarsiimoo damee Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataahordofuu fi xiinxaluun gabaasa xiinxala imaammataa fi tarsiimoo dhiyeessuu,
2) Yaada imaammataa, tarsiimoo fi sagantaalee damee Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataabu’a-qabeessa taasisuu danda’an maddisiisuu,
3) Kallattiiwwanii fi murteewwan Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiin damee Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataailaalchisee kennaman raawwachiisuu fi raawwatiinsa isaas dhiyeenyatti hordofuu fi deeggaruu,
4) Yaada imaammataa, tarsiimooo fi murteewwan damee Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataairraa Pirezidaantiif dhiyaatu xiinxaluun qulqullinaa fi gahumsa isaanii mirkaneessuu,
5) Dhimmoota damee Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataabu’a-qabeessa taasisan irratti Pirezidaantiif gorsa kennuu,
6) Gabaasa raawwii karoora Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataawalgahii idilee Caffee Oromiyaatiif dhiyaatu qopheessuun dhiyeessuu, fi
7) Iyyannoo fi komii hiikkaa tarsiimo’aa qabanii fi damicha ilaallatan qorachuun fala akka argatan taasisuu.
Seektaroota/Manneen Hojii Damee Dhimma Industirii fi Misooma Magaalaatiin Hordofamaniifi Deeggeraman
- Ejeensii Interpiraizii mikiroo xixiqqaa
- Ejeensii Geejibaa
- A/T Daandiiwwanii
- Inistitiyutii Pilaanii Magaalotaa
- Biiroo Daldalaa fi Misooma Gabaa
- Dhaabbata Bulchiinsa Gamoowwan Mootummaa,
- Kom. Barnoota Leenjii Teeknikaa fi Ogummaa
- Kom. Invastimantii
- Waajjira Pirojektii Misooma Manneenii Oromiyaa
Damee Dhimma Seeraa
Damee Dhimma Seeraa
1) Raawwii imaammataa fi tarsiimoo damee haqaa hordofuu fi xiinxaluun gabaasa xiinxala imaammataa fi tarsiimoo dhiyeessuu,
2) Yaada imaammataa, tarsiimoo fi sagantaalee damee haqaa bu’a-qabeessa taasisuu danda’an maddisiisuu,
3) Kallattiiwwanii fi murteewwan Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiin damee haqaa ilaalchisee kennaman raawwachiisuu fi raawwatiinsa isaas dhiyeenyatti hordofuu fi deeggaruu
4) Yaada imaammataa, tarsiimooo fi murteewwan qaamolee haqaa irraa preezdaantiif dhiyaatu xiinxaluun qulqullinaa fi gahumsa isaanii mirkaneessuu
5) Dhimmoota damee haqaa bu’a-qabeessa taasisan irratti Pirezidaantiif gorsa kennuu,
6) Iyyannoo fi komii hiikkaa seeraa qabanii fi damicha ilaallatan qorachuun fala akka argatan taasisuu, dameelee kaaniifis deeggarsa gorsa seeraa kennuu
7) Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannootiif gorsa seera kennuu,
8) Wixinee seeraa, qajeelfamootaa fi waliigalteewwan mootummaan mallatteessu qopheessuu, qophaa’anii kan dhiyaatanis xiinxaluun yaada irratti kennuu
9) Gabaasa raawwii karoora qaamolee haqaa walgahii idilee Caffee Oromiyaatiif dhiyaatu qopheessuun dhiyeessuu
Seektaroota/Manneen Hojii Damee Dhimma Seeraatiin Hordofamaniifi Deeggeraman
- Biiroo Bulchiinsaa fi Nageenyaa
- Biiroo Haqaa
- Inistitiyutii Leenjii Qaamolee Haqaa
- Kom. Bulchiinsa Mana Sirreessaa
- Kom. Poolisii
- Kom. Namusaa fi Farra Malaammaltummaa
Damee Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataa
Damee Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataa
1) Raawwii imaammataa fi tarsiimoo damee Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataa hordofuu fi xiinxaluun gabaasa xiinxala imaammataa fi tarsiimoo dhiyeessuu,
2) Yaada imaammataa, tarsiimoo fi sagantaalee damee Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataa bu’a-qabeessa taasisuu danda’an maddisiisuu,
3) Kallattiiwwanii fi murteewwan Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiin Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataa ilaalchisee kennaman raawwachiisuu fi raawwatiinsa isaas dhiyeenyatti hordofuu fi deeggaruu,
4) Yaada imaammataa, tarsiimooo fi murteewwan damee Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataa irraa Pirezidaantiif dhiyaatu xiinxaluun qulqullinaa fi gahumsa isaanii mirkaneessuu
5) Dhimmoota damee Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataabu’a-qabeessa taasisan irratti Pirezidaantiif gorsa kennuu
6) Gabaasa raawwii karoora Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataa walgahii idilee Caffee Oromiyaatiif dhiyaatu qopheessuun dhiyeessuu fi
7) Iyyannoo fi komii hiikkaa tarsiimo’aa qabanii fi dambicha ilaallatan qorachuun fala akka argatan taasisuu3
Seektaroota/Manneen Hojii Damee Ijaarsa Dandeettii fi Qunnamtii Ummataatiin Hordofamaniifi Deeggeraman
Biiroo Sivil Sarvisii fi Bulchiinsa Gaarii
Biiroo Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa
Dhabbata Raadiyoo fi Televizhiinii Oromiyaa
Kolleejii Pablik Sarvisii
Ejensii misooma Teknoloojii fi Qunnamtii Odeeffannoo ta’u
Daarektoreetota fi Adeemsawwan hojii Waajjirichaa fi gahee hojii isaanii
- Daarektoreetota fi Adeemsawwan hojii Waajjirichaa fi gahee hojii isaanii
Waajjirri Pirezidaantii Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa Yeroo ammaa Daarektoreetota sadii (Daarektoreetii Dhimma Kaabinee, Daarektooreetii Dhimmoota Komunikeeshinii fi Pirotokoolii, Daarektoreetii Dhimma Bulchiinsa,Iyyannoo fi Komii Ummataa) fi Adeemsaalee hojii sadiin(Adeemsa hojii Karoora bittaa bajataa fi bulchiinsa faayinaansii, Adeemsa hojii deeggarsaafi Odiitii keessaa, Adeemsa Hojii misooma bulchiinsa humna namaa) gurmaa’ee hojjataa jira.
Daarektoreetii Dhimma Bulchiinsa, Iyyannoo fi Komii Ummataa
7.1 Daarektoreetii Dhimma Bulchiinsa, Iyyannoo fi Komii Ummataa
Waajjirri Pireezidaantii Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa ergama isaa kan ta’e Hojiirra oolmaa Imaammattootaa fi Tarsiimoowwan Misoomaa fi Bulchiinsa Gaarii gahumsaan hordofuu, deeggaruu fi raawwachiisuun ummata Naannichaa fayyadamaa taasisuuf sochii guddaa taasisaa tureera.
Labsii Mootummaa Naannoo Oromiyaa bifa haaraan bara 2003 qaamota raawwachiiftuu hundeessudhaaf bahe lakk. 163/2003 keewwata 15 irratti aangoo fi hojii armaan gaditti tarreeffaman akka qabaatu taasifamee jira.
Aangoo fi hojii labsiidhaan Waajjirichaaf kennameef keessaa Iyyannoo fi gaaffiiwwan ummataa, akkasumas qaamota biroo irraa dhihaatuuf aangoo isaa kan ta’an irratti murtii ni kenna, kan aangoo fi hojii isaatii ol ta’an Pirezidaantii fi Mana Maree Bulchiinsa Mootummaa Naannichaatiif ni dhiyeessa Kan jedhu gama caaseeffama Bulchiinsaa,Iyyannoo fi komii Ummataatiin raawwatamaa tureera.
Waajjirichi aangoo fi gahee hojii kennameef kana bahachuuf waggoota darban qaamota komii ummataa keessummeessan bifa adda addaatiin gurmeessee furmaata laachuuf yaalii hedduu gochaa tureera.
Haata’uu malee, qaamni kun komii fi iyyannoo hawaasicharraa guyyaa guyyaan dhiyaatuuf furmaata laachuuf yaalii gochuu bira darbee madda komii ummatichaa hiikuuf aangoo, hojimaataa fi gurmaa’insa barbaachisu qabaatee hojjechuurratti rakkoon mudachaa tureera.
Kanaafuu, Waajjirichi qaama keessummeessa iyyannoo fi komii ummataa haala iftooma qabuu fi hojimaata qulqulluu ta’een gurmaa’ee kallattii fedhii ummatichaa guutuu danda’uun hojjechiisuu waan barbaadeef garee of danda’e qaama dhimmi isaa ilaallatu waliin tahudhaan ijaaree gara Naannoolee ollaatti bobbaasuudhaan sirna keessummeessa komii fi iyyannoo irratti muuxannoo gaarii jiru fudhachudhaan Dambii fi Gurmaa’insa haaraa akka qophaa’u taasiseera
7.4.1 Aangoo fi gahee hojii Hojii Dhimmoota Bulchiinsaa, Iyyannoo fi Komii Ummataa labsii lak.154/2005tiin kenname
- Dhimma madda iyyannoo fi komii ta’an irratti qorannoo fi qu’annoo gaggeessee qaama dhimmi ilaaluuf ni dhiyeessa, ka’umsa irraa fala akka arggatan ni taasisa, raawwii isaa ni hordofa.
- Iyyannoo fi komii kenniinsa tajaajila qaamolee Raawwachiistuu Naannichaa irratti dhiyaatan ni qorata, bu’aa argate qaama iyyanni yookiin komiin irratti dhiyaateef ni kenna, kan hin sirreessine yoo ta’e qaama dhimmi ilaaluuf ni dhiyeesa, raawwii isaa ni hordofa.
- Ragaa iyyata yookiin komii dhiyaate qulqulleessuuf barbaachisu qaama Mootumma kamiyyuu gaafatanii argachuu fi sanadoota adda addaa fudhatanii qorachuuf aangoo ni qabaata.
- Murtii sadarkaa sadarkaan kennaman ilaalanii raggaasisuu, fooyyessuu yookiin jijjiiruun murtii barbaachisaa ta’e kennuu ni danda’a.
- Hawaasaaf haala iyyannoo fi komiin ittiin dhiyaatu ilaalchisee hubannoo kennu irratti qaama dhimmi ilaalu wajjin ni hojjeta.
- Qaamolee Mootummaa fi Miti-Mootummaa bulchiinsa gaarii dhugoomsuuf sirna dimokraasii dagaagsuuf hojjatan waliin qindoominan ni hojjata.
- Manneen Hojii Mootummaa keessatti qaama iyyannoo fi komii miidhaa bulchiinsaa hordofu akka gurmaa’u ni taasisa, walitti dhufeenya hojii ni qabaata.
- Bulchiinsi gaariin haala qabatamaa Naannootiin hojiirra akka oolu ni taasisa, hojiirra oolmaa isaa ni hordofa, ni deeggara.
- Qorannoo fi gamagama hojimaata kenniinsa tajaajilaa ni gaggeessa, bu’aa fi furmaata argame qaama dhimmi ilaaluuf ni dhiyeessa, akka hojii irra oolu yoo murta’ee hojii irra ooluu isaa ni hordofa.
- Dhimmoota leenjii fi hubannoo bulchiinsa gaarii uumuu irratti Biiroo Siviil Sarviisii fi Bulchiinsa Gaarii Oromiyaa waliin qindoominaan ni hojjata, leenjiin akka kennamu haala ni mijeessa, bu’aa isaa ni madaala.
- Mana Hojii Mootummaa sadarkaan argamu keessatti bulchiinsa gaarii dhugoomsuu sirna danddeessisu diriiruu isaa ni mirkaneessa.
- Komii fi iyyannoo irratti qo’annoo fi qorannoo ni gaggeessa, bu’aa argame hojii irra ni oolcha.
- Seeraa fi hojimaanni miidhaa bulchiinsaa sirreessuuf gufuu ta’an qorachuun akka sirraa’u yaada ni dhiyeessa.
- Raawwii hojii caasaalee Dhimmoota Bulchiinsaa, Iyyannoo fi Komii Ummataa sadarkaa sadarkaan jiran ni hordofa, ni deeggara.
- Bulchiinsa gaarii mirkaneessu fi iyyannoo fi komii ummataa hiikuu irratti dhaabbilee fi waldaalee hawaasaa waliin qindoominaan ni hojjeta.
Daarektoreetii Dhimma Kaabinee
Daarektoreetii Dhimma Kaabinee
1) Tajaajila dokumanteeshinii mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiif kennuu,
2) Qaboo yaa’ii mana maree irratti qabamu barreeffamaanis ta’e sagaleedhaan waraabuun qopheessuu fi haalaan gurmeessuu
3) Murtiiwwan mana mareetiin darban qindeessuun qaama dhimmi ilaaluuf akka dabran I/G/ waajjiraatiif dhiyeessuu
4) Murtiiwwanii fi ragaalee mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaa qulqullinaan qabuu fi gurmeessuu fi
5) Ajandaawwan mana maree BMNOtiif dhiyaatan qindeessuun dursee miseensota mana mareef dhaqqabsiisuu
Daarektooreetii Dhimmoota Komunikeeshinii fi Pirotokoolii
Daarektooreetii Dhimmoota Komunikeeshinii fi Pirotokoolii
Daarektooreetiin Dhimma Komunikeeshinii fi Prootokoolii hojiiwwan JBAH Biiroo Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa naannichaan qoratamee bifa walfakkaatuun akka hojiirra oolu waajjirichaaf ergame akkaataa caasaa sadarkaa tokkoffaaf taa’eetiin gurmaa’ee hojiisaa kan gaggeessu ta’ee, hojiiwwan prootokoolii armaan gaditti tarreeffaman ni raawwata.
1) Murteewwan pirezidaantichaan kennaman qulqullinaan galmeessuu, gurmeessuu fi sirnaan qabachuun dhimmoota raawwatiinsa argachuu qaban adda baasuun Ittigaafatamaa Waajjiraaf yeroo yeroon dhiyeessuu,
2) Keessummoonni biyya alaa yemmuu naannoo keenya dhufan sagantaa qopheessuu, simachuu, sagantaa qabsiisuu fi hoggansa ol’aanaa waliiin walqunnamsiisuu,
3) Bakka Pirezidaantiin hojiif socho’an hundatti sirni keessummeessaa sadarkaa isaa eege taasifamuusaa mirkaneessuu,
4) Qondaaltonni naannoo keenyaa yemmuu biyya alaa deeman gaggeessuu fi yemmuu deebi’an simachuu,
5) Naannoo keenya bakka bu’uun tuuta gara biyya alaa deemuuf viizaa fi paaspoortii raawwachiisuu,
6) Badhaasa fi kennaawwan qaamota adda addaaf preezidaantichaan kennaman ni qopheessa.


text:
Amajjii 1,2015
Uummata Oromoo hundi baga nagana bara haraawaa Amajjiin 1,2015 fi guyyaa WBOn isin gahe. Barri 2015 Sabni Oromoo bara cunqursaan jaarraa olii keessaa hiikamee Oromiyaa keessa nagaa ,tasgabbii fi jaalanaan abbumaan jiraatu akka nuu ta’u hawwii fi dhugoomsa kaayyoo kanaaf ciccoominaan qabsaawuu qabnuu isinii dabarsina.
Bara 2014 darbe keessatti uumati Oromoo baadiyyaa irraa hamma magaalaatti dararaa sirna bulchiinsa EPRDF Wayyaanee jalatti argaa bahe dha. Qabeenya saamamuu irra darbee hidhaa,ajjeechaa fi biyyaa arihamuu dhittaa mirga namaa haalaan hammaataa keessa darbe. Haalli gabrummaa dhufaa darbaa daran hammaachuu irraan dargaggooti Oromoo(Qeerroon) cunqursaa kana darbaa baadhachuun nu gahe jechuun fincila diddaa gabrummaaf (FDG)Oromiyaa guutuu keessatti qabsiisuun mirga uumata keenyaa yeroo falmataa turre dha. Haala kanaan gaaga’ami lubbuu dhabamuu fi hidhaan uumata Oromoo addattis dargaggoota Oromoo irraan gahe kan yeroo kamuu caalaa hammaataa ture. Falmii mirga Oromoo fi dhumaatii uumata Oromoo irraanis lammiileen Oromoo biyyoota ambaa jiraatan tokkummaan dhaabbatanii mirga sabaa falmuu irratti eenyummaa fi jalaala biyyaaf qaban muldhisanii jiru. Haalli tokkummaa Oromoo waliigala bara 2014 keessatti muldhate jabinaan itti fufuun waggaan itti deemnu 2015 keessa kan kaayyoo saba Oromoo injifatnoon golboobu akka ta’u hogganni Qeerroo bilisummaa Oromoo gadi jabeessee dhaammata.
- Guyyaa seena qabeessa guyyaa WBO Amajjii tokko bara 2015 sababeeffachuun hojii qindeesitooti Qeerroo bilisummaa Oromoo Oromiyaa bakka maraa walitti dhufuun walitti dhufuun haala qabsoo bilisummaa Oromoo sochii warraaqsa FDG Qeerroo bilisummaa Oromoon durfamuu, haala Siyaasaa Impaayerri Itoophiyaa keessatti kuftee jirtuu, gochaa hammeenya mootummaan abba irree Wayyaaneen EPRDF itti fufinsaan uummata Oromoo irratti gaggeessa jiruu, olola maqaa filannoo dimookiraasii sobaan oofaa jiru, haalaa Master planii Finfinnee fi waligalatti haala uummatni Oromoo fi lammiileen cunqurfamoo biyyatti keessa jiran irratti hundaa’uun marii bal’aa gaggeessuun uummata Oromoo hundaa fi lammiilee cunqurfamoo biyyattii hundaaf ibsa gabaaba armaan gadii dabarsee jira!! Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Amajjii 1 2015


text:
FDG biyyattii keessatti kallattii adda addaan finiinaa jira, barataan Oromoo gaaffii mirgaa dhiyeessuun, manneen barnootaa olaanoo fi godinaalee garagaraa rakkoolee yeroo ammaa mootummaa Wayyaaneen uummata irra gahaa jiruun wal qbatee diddaan ka’aa jira. Gaaffiin mirgaa Yuuniversitii Madda Walaabuu keessatti dhalate akkasuma Mattuu Yuuniversitii keessatti kan itti fufee jiru haaluma kanaan Yuuniversitiilee biroo keessatti kan itti fufaa jiruudha.
Thursday, December 18, 2014
Diddaan Dargaggoota Oromoo Hojii Maleeyyii Tahan Har’a Finfinnee Naannoo Kiiloo4 Itti Jabaachuu Irraan Mootummaan Wayyaanee Akka Amala Isaa Humna Waraanaa Fayyadame.
Gabaasa Qeerroo Finfinnee, Muddee 18,2014
FDG biyyattii keessatti kallattii adda addaan finiinaa jira, barataan Oromoo gaaffii mirgaa dhiyeessuun, manneen barnootaa olaanoo fi godinaalee garagaraa rakkoolee yeroo ammaa mootummaa Wayyaaneen uummata irra gahaa jiruun wal qbatee diddaan ka’aa jira. Gaaffiin mirgaa Yuuniversitii Madda Walaabuu keessatti dhalate akkasuma Mattuu Yuuniversitii keessatti kan itti fufee jiru haaluma kanaan Yuuniversitiilee biroo keessatti kan itti fufaa jiruudha.
FDG biyyattii keessatti kallattii adda addaan finiinaa jira, barataan Oromoo gaaffii mirgaa dhiyeessuun, manneen barnootaa olaanoo fi godinaalee garagaraa rakkoolee yeroo ammaa mootummaa Wayyaaneen uummata irra gahaa jiruun wal qbatee diddaan ka’aa jira. Gaaffiin mirgaa Yuuniversitii Madda Walaabuu keessatti dhalate akkasuma Mattuu Yuuniversitii keessatti kan itti fufee jiru haaluma kanaan Yuuniversitiilee biroo keessatti kan itti fufaa jiruudha.
Diddaa wal irraa hin citne, gaaffiidhuma wal fakkaatu, hoji maleeyyiin yerooammaa wal qindeessuudhaan mootummaa Wayyaanee irratti hiriiruun gaaffii kaasuuf kan deemaa jiran kaleessa gabaasun keenya kan yaadatamuudha, diddaan kan jabaatee jiru amma barataa irraa gara uummataa fi barataa hojii dhabee magaala Finfinnee keessa jiraatuun finiinaa kan jiruudha, haatahu malee mootummaan Wayyaanee uummata gaaffii mirgaa gaafatu maqaa shororkeessota jechuudhaan humna waraanaa ramaduudhaan sochii barataa fi uummataa dura dhaabbata, kun guyyuudhaan mootummaan Wayyaanee humna isaatti fayadamee wagga lakkaawataa jiruudha.
Guyyaa har’aa magaala Finfinnee naannoo hoj-dhabdoonni itti hedduummatanitti humna waraana isaa ramadee jira, kan akka Lagahar, Kiiloo 4, Piyaasaa jedhaman keessatti ganama kana humni waraana Wayyaanee ramadamee socho’aa jiraachuu suuraa argame waliin gabaasni isaa addeessa. Gaaffiin hoji maleeyyii gara gaaffii mirgaatti naannahuu taha jechuudhaan waan shakkuuf mootummaan wayyaanee akka amala isaa humna waraana isaatti fayadamaa jira,kana irraan kan ka’e diddaan gama kanaan eegaluudhaaf ture humna bittimneessaa wayyaaneen adda bahanii jiraachuu fi walumaa galatti mootummaan wayyaanee naannoo adda addaatti haala garagaraan gaaffiin ka’aa waan jiruuf, diddaa wal hidhataanis mooraa barnootaa keessatti mul’atee jiru yuuniversitiilee keessatti barumsi dhaabbatee barattootni nyaata lagachuudhaan fonqolcha mootummaa Wayyaanee irratti hiriiruu jabeessanii wan argamanii baratas tahe uummanni Oromoo walitti dhufeenyaan, wal gurmeessuu keessatti waan sodaatuuf tikoota isaa naannolee yuuniversitii, koollejjii,fi bakka uummanni Oromoo heddumattutti qubachiisaa jira
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Monday, March 23, 2015
Cooma Mana Ormaa Irra Raafuu Haadha Ofii Wayya Ibsa Qeerroo Bilisummaa
Uummanni Oromoo guyyaa gaafa gabrummaa jalatti kufee kaasee diina isa gabroomseef jilbeenfatee hin beeku, kallattii fi al-kallattiidhaan diina isaa of irraa qolachaa hanga yoonaa gahe,Moototiin Habashaa dhufaa darbaa uumanni Oromoo ciqilee isaanii jalatti akka kufee hafuuf shira hin wixiniin hin jiru.Kanas ta’u sirna cunqursaa meeshaa waraanaa hagna hin qabne hidhatee jiru Oromoon harkaan lolaa mirga isaa tikfataa har’a gahe. Har’as mootummaan Wayyaanee gaafa aangoo qabateen eegalee kuufama meeshaa ittiin Oromoo doorsisu irratti dabalee afaan sabichaan kan uummata doggogorsu dhaaba ofii isaa akka fedhetti ajajajuu fi kan walabummaa hin qabne ijaaruun OPDO jedhee itti fayadamaa jira. Dhaabuma kana kana keessattis kanneen uummata Oromoof naatoo qaban gara dabarsuu fi biyyaa arihuu kan uummataaf falman hidhuu fi hojii irraa gageessuu irratti hojjetaa umurii aangoo isaa dheerefattaa dhufe, kunis isa baasuu diduun yeroo Oromoon FDG ifatti finiinee aangoo Wayyaaneetti xumura godhchuuf yeroo muraasatti galche jiru kana keessatti haalli uummata Oromoo isa sodaachisee jiru kana keessatti, Oromoonni haalli FDG fi dammaqiinsi uummata Oromoo hin galiiniifii fi Oromoon akka qabsaawaa hin qabneetti ala irraa gallee sochii warraaqsa Bilisummaa hoggana jechuun afaan faajjii hawaasa keessatti uumuun Wayyaanee waliin karaa nagaa fi heera EPRDFn qabsoofna kan jedhan gochaan kana fakkaatu Uummata Oromoo irratti hojjeta malee qooda qabsoo Oromoof gabbisuuf akka hin deemne walii galatti sabni Oromiyaa akka beeku dursanii hubachuun barbaachisaa dha. Guutummaan Ibsa Kanaa PDFn
Sunday, March 22, 2015
Goototi Barattooti Oromoo Yuuniversitii Wallaggaa 3 Humna Tika Wayyaaneen Qabamanii Bakka Buuteen Isaanii Wallaalamuu Qeerroon Gabaase
- Barata Sport Sience Waggaa Sadaffaa kan ta’e Dastaa Moosisaa Fufaa wayita gannaa FDG qabsiiftan sababaa jedhuun reebichaan waltajjii irraa butamee gurra lamaanii fi afaan isaa keessa dhiigni yaa’ee dhaabbachuu didnaan Hosptala Xiqur Anbassaatti yaalamaa ture.
- Barataa hydraulics waggaa 4ffaa kan ta’e Lammii Gonfaa Fullessaa n waggaa darbe FDG Ebla 2014 ka’e irratti reebichaan qabamee maa’ikelaawwii keessatti nama torchii ta’aa ture keessaa tokko yeroo ta’u
- Barataan maqaan isaa Mootii Mootummaa security force TPLF harkatti reebamaa erga ture baatii onkoloolessaa 2014 keessa du’e jedhanii bakkeetti gataniin booda lubbuun uumati isa kaasee mana yaalaatti erga geessaniin booda bayyaanatee ture, ammas FDG Bitootessa 2015 Yuuniversitii Wallaggaatti ta’een wal qabamee humna Federaalaan erga qabamee bakka buuteen isaa wallalamee jira.
Sabboontoti ilmaan Oromoo kun sadeen sababaa gaaffii mirgaa fi waayee master plan Finfinnee irratti imaamata mootummaa mormitan sababaa jedhuun qabamanii hanga ammaatti bakka buuteen isaanii wallalame jira
Saturday, March 21, 2015
Warraaqsi Bilisummaa Gootota Barattoota Oromoo Jimmaa Har’as Itti Fufee Oole,Magaalli Jimmaa fi Mattuu Sababaa Kanaan Muddama Wayyaanee Jala Jirti.
Gabaasa Qeerroo Bitootessa 21,2015 JimmaaAudio Player
Warraaqsii FDG Goototni dargaggootni barattootni Oromoo Yuuniversiitii Jimmaa qabsiisan daran jabaachuun guyyaa kaleessa hanga gaaffiin mirga fi dimookiraasii gaafachaa jirru deebii argatuttii jechuun nyaataa fi barnoota dhaabuun diddaa isanii ibsacha kan jiran yoo ta’u, Guyyaa hardhaa Bitootessa 21,2015 immoo goototni barattootni Oromoo Yuunivarsiitii Jimmaa Mooraa Yuunibarsiitii keessa gadi akka hin baane humna poolisa federaalaa fi humnota tikaa Wayyaaneen ittifamuun eeggichi guddaan irratti gaggeeffama jira. Barruuleen warraaqsa FDG’s magaalaa Jimmaa fi Mattuu keessatti guyyaa har’aa irree Qeerroo barattoota Oromoon facaafame, qabxiilee Armaan gadii of irraa qaba.
- Mirgootni dimookiraasii fi Mirgi namummaa uummata keenyaaf haa kabajamu.
- Doorsifnii humna poolisaa ,tikaa fi waraana wayyaaneen nurratti godhamaa jiru nurraa dhaabbachuu qaba.
- Sakkatta’insii mooraa Yuunibarsiitii irra kaa’ame kaafamu qaba.
- Filmaata sobaa dura gaaffii keenyaaf deebiin nuuf kennamuu qaba.
- Oromiyaa keessatti bosonnii Uumamaa fi warshaleen akka Warshaa suukara Fincaa’aa ibiddaan barbadeeffama jiru, tokkummaan kaanee balaa ibiddaa Mootummaan wayyaanee qabeenyaa Oromiyaatti qabsiisee haa dhaamsinu, Mootummaan Wayyaanee yakka kanaaf gaafatamuu qaba.
- Dimookiraasiin hin jiru, Mootummaan EPRDF abbaa irree Afrikaa Bahaati.
- Uummatni Oromoo Oromummaan Yakkamee hidhatti ukkaanfame gaaffii tokko malee haa hiikaman.
- Mootummaan Wayyaanee EPRDF/TPLF/OPDO’n yakka ajjeechaa,hidhaa fi baranoota irraa arii’achaa turan seeratti dhiyaachuu qabu.
- Abbay Tsahayee angawaan TPLF/EPRDF kan ta’ee yakkamaan saba keenyaa arrabsee fi eenyuummaa uummata keenya balfe angoo gadhiisuun yakka dugugginsa snyii oromiyaa keessatti gaggeeffamaa jiruuf seeratti dhiyaachuu qaba.
- Master Plan Finfinnee guutummaatti haqamuu qaba.
- Oromoo qe’ee fi qabeenyaa irraa buqqisuun dhaabbachuu qaba.
- Hanga Mootummaan abbaa irree Wayyaanee angoo gadi lakkisutti FDG jabaatee itti fufa. Warraaqsa karaa nagaa fi dimookiraasii gaggeessa jirru jabeessinee karaa nagaa fi Dimookiraasii addunyaatti iyyachuu fi abbaa irree wayyaanee dura dhaabbachuun jabaatee itti fufa barruun jedhu bittinneeffama jira.
Gama biraan Paartiin mormituu KFO kun Guyyaa har’aa wayita Magaalaa Jimmaa hanga Mattuutti duula na filadhaa gaggeessa jiranitti barruulee sagantaa ejjennoo KFO ibsu facaasuun ittumaa mootummaa wayyaanee dhiphinaa fi muddama guddaa keessa galchan. Mootummaan Wayyaanee humnoota tikaa, dabballootaa fi waraana isaa bobbaasuun barruulee warraaqsaa na filadhaa paartiin kun facaasaa jiru, funaanuu fi akka uummatni bahee hin fudhannee fi hin dubbifneef yaalii guddaa godhan iyyuu humni uummataa humna Wayyaanee ol itti ta’uun uummatni barruulee warraaqsa FDG Qeerroon bilisummaa Oromoo facaasaa jiruu fi barruu duula na filadhaa KFO faacaasaa jiru argachuun dubbisee waliif daddabarsa jira.
Friday, March 20, 2015
Gootonni Barattooti Oromoo Yuuniversitii Jimmaa Gaaffiin Ammaan Dura Gaafanne Waan Hin Deebineef Diddaa Nyaataa fi Barnoota Lagachuun Itti Fufan. Loltooti Wayyaanees Mooraa fi Naannicha Eeguu Jabeessan.
Gabaasa Qeerroo Jimmaa Bitootessa 20,2015
Bitootessaa 19,2015 Goototni Barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa FDG qabsiisan jabeessuun gaaffii mirgaa fi dimookiraasii karaa nagaa dhiyeeffachaa jiraniif deebii sirriin nuuf kennamu qaba malee doorsifnii waraanaa, humnota tikaa fi poolisootaan nurratti godhama jiru deebii ta’uu hin danda’u nurraa dhaabbachuu qaba jechuun guyyaa har’aa fincila nyaata lagachuu itti fufan.
Goototni daragaggootni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa gaaffii mirgaa fi dimookiraasii karaa nagaa dhiyeeffachaa jirruuf doorsifni humna tikaa wayyaanee fi waraanaa nurratti gaggeeffamaa jiru deebii ta’uu hin danda’uu,jechuun fincila nyaata lagachuu fi barnoota lagachuun itti fufan, gaaffii keenyaaf warrii biyya bulchina jechaa Oromoo ajjeesisaa, hidhatti guursisaa fi dhiiga ilmaan Oromoo irraa dhaabachuun mootummaan keenya dimookiraatawaadha jechuun Filmaata sobaa wayyaanee keessatti hirmaachuun waan qabanii gadhiisan dhabaa jiran kanneen akka :
1. Muktaar Kadir dhufee Gaaffii keenyaaf Deebii kennuu qaba.
2. Dr Kabaa Urgeessaa deetaan ministeera barnootaa presidentiin Yuunibarsiitii Jimmaa duraanii kan turee fi Yeroo amma kanatti mootummaa wayyaanee bakka bu’uun filannoo kijibaa Wayyaanee keessatti qooda fudhachuun wayyaanee Oromoo hidhaa, ajjeesaa, fi barattoota Oromoo barnoota irraa arii’achaa jiru bakka bu’uun miseensa mana maree bakka bu’ota uummataaf dorgomaa wayyaanee ta’uun kan duula filannoo gaggeessaa jiru, yeroo gabaabaa keessatti argamuun gaaffii mirgaa fi dimookiraasii gaafachaa jirruuf deebii kennuu qaba jechuun barattootni Oromoo FDG nyaata lagachuun guyyaa har’aa jabeessuun itti fufan. Mootummaan wayyaanes Barattoota Oromoo qaroo qabeeyyii fi abdii uummataa ta’an doorsisuu fi waraanaa fi humna tikaa of harkaa qabuun doorsisuu itti fufe. Suuraan attach ta’e kun suuraa barattoota Oromoo nyaataa fi barnoota dhaabuun gaaffii mirgaa abbaa biyyuummaaf deebiin nuuf kennamuu qaba jechuun qabsoo warraaqsa FDG itti fufani jiranidha.
Share this:
Thursday, March 19, 2015
Diddaan Sirna Wayyaanee fi Gaaffiin Mirga Abbaa Biyyummaa Guyyaa Har’aa Yuuniversitii Afur(4) Keessatti Jabaatee Itti Fufe.
Diddaa, Gabaasa Qeerroo Bitootessa 19,2015
Dhaabbilee barnootaa Yuuniversitii, koollejjii, godinaalee oromiyaa naannoo adda addaatti FDG gaaffii dhimma gubachuu bosona Oromiyaa, dubbii Abbaa Tsaayee fi mirga walabumaa Oromiyaaf falmuun wal qabsiisudhaan Qeerroon Oromiyaa keessatti diddaan ka’ee jira, bakka gabaasa Qeerroo ibsu irraa kana gaditti kan argamuudha.
Haromayyaa Yuuniversitii:-Mooraa yuuniversitii guddicha Haromayyaatti Bitootessa gaafa 18/2015 dhaabaa ibsaa fi manaa irratti barruu mata dureen isaa “Sabboontotni Oromoo FDGf Kaaffee keenya Keessatti Ganama Sa’a 7:30 Irratti Wal Arguun Dhaamsa Dabarsina” jedhuun dhaadannoolee qabxii 8 qabu waliin bakka garagaraatti maxxanfamee bule odeessi Qeerroo yoo addeessu, dhaadannoon qabxiidhaan maxxanfamanis
- Bosonni oromiyaa mootumma wayyaaneetiin gubachaa jira,manca’aa jira
- Ilmaan Oromoo yoo xiqqaate 35,000 ol mana hidhaa keessaa gadhiifamuu qabu,
- Barattoota ajjeefamaniii fi hidhamaniif mormii keenya itti fufuu qabna
- Poolisiin federaalaa mooraa keessaa haa bahu
- Mirgi diimokiraa fi uummataa haa eegamu
- Kaardii filannoo sobaa hin fudhannu
- Abbaay Tshaayee uummata oromoo arrabsuun seeraan gaafatamuu qaba
- Maqaan Master Pilaanii kana booda ka’uu hin qabu.
Kan jedhu dhaadannowwan kanaa olii kana mooraa keesatti bittimsuun humni waraana wayyaanee gubbaadhaa socho’uun kaleessa naannoo fi keessa mooraa Yuuniversitii Haromayyaa buufatee akka jiru odeessaan Qeerroo addeessa. Barattootnis nyaata kaaffee lagachuudhaan barumsas dhaabuun kan beekame, humni ittisa biyyaa sochii barattootaa kana dhaamsuuf garasitti ergame diddaa barattootaa dhaamsuu akka hin dandeenye odeessaan ibsa.
Yuuniversitii Jimmaa:-Akuma beekamu yeroo darbe sadarkaa itti aanaa fi gorsaan mootummaa Itoophiyaa kan ta’an Abbaay Tsaahe dhimma Master Pilaanii dubbiin afaanii baafate ilmaan oromoo kamuu jalaa dhokataa miti,kanumaan kan wal qabate diddaan mooraa barnootaa yuuniversitii oromiyaa keessa jiru mara keessatti dhimma qabeenyaa oromiyaa gubataa fi manca’aa jirus dabalatee gaaffiin ka’aa akka jirus odeessa Qeerroon darbaa jira, haala kanaan kaleessa Bitootessa 18/2015 yuuniversitii Jimmaa mooraa Kiitoo Fardiisaa(Engineering Compus) jedhamee kan beekamu, mana yaalaa barattootaa moorichaa keessatti Qeerroodhaan barruun afaan Oromoo fi afaan Ingiliffaatii fuula 9 qabu mata duree “Master Pilaaniin Hojii Irra Ooluu Hin Qabu fi Dubbii Obbo Abaay Tsahe Dubbates Tuffii Uummata Oromoo Akka Tahe” keessattis waamicha diddaa kan ibsu barruun kun bakka namni argu lama lafa kaa’amee jira, jalee mootummaatiin argamee yeroodhaan toohatame malee mooraa yuuniversiti keessatti barruu hedduun akka maxxanfamee jiru Qeerroon odeessa isaa nuun gaha,kanumaan mootummaan wayyaanee mooraan xiyyeeffannoo guddaadhaan akka eegamu,humna ittisaa mijeeffachaa mooraa Yuuniversitii sana qofaaf mijeeffachaa akka jiru odeessaan Qeerroo addeessa. Akka Yuuniversitii Jimmaatti mootummaan sodaa guddaa keessa seeneera, barataan Oromoo diddaadhaaf of qopheessee akka jiru hubachuu irraan, barruuleen waamichaas mumul’aa waan jiraniif hordoffii jabeeffachuun karoorfata, haaluma kana fakkaatuun guyyaa har’aas barattootni mooraa keessatti sochii diddaa mul’isuun dhagayamee jira, diddaan itti fufuu qaba.
Adagirat Yuuniversitii:Gaafiin mooraa Yuuniversitii kanatti ka’ee jiru dhimma amantaan kan wal qabate tahullee barattootni Oromoo heddumminaan keessatti gaaffii miidhaan saba Oromoo kaasuun, gubachuu bosonaa fi warshaalee Oromoo keessa jiranis kaasuudhaan gaaffii barattootaa gara gaaffii mirgaatti naannessanii guyyoota lamaan kana jechuun Bitootessa 17 fi 18 barumsi dhaabbatee akka jiru odeessaan Qeerroo gamasii addeessaa jira. Barumsas akka hin baranne Oromiyaan boca uumamashee mootummaa Wayyaanen utuu gadhisaa jirtuu, ilmaan Oromoo mana hidhaatti osoo gidirfamuu jireenya dhuunfaa keenyaaf barumsa kennee lafa dhiituun haa dhaabbatu jechuun diddaan mooraa kanattis qabatee akka jiru odeessi nugahee jira.
Naannoo Wallootti:-Aanaa Gudayaa ganda Konkaa Ijaa jedhamau Bitootessa gaafa 15 fi 19 /2015 mootummaa irraa ergamee hojii basaastummaa aanaa kana keessatti kan hojjetu dhalootaan Amaara kan tahe tokko nama dhalootaan oromoo tokko sabboonummaa qabu harka mootummaatti dabarseekennuu irraan tarkaanfiin ajjechaa basaasaa mootummaa wayyaanee kana irratti raawwatamee jira. sababa kanaan manneen jireenyaa saba amaaraa 4 ol tahus ibiddaan gubateera,diina mootummaan ergamee uummata hammeenyaaf kennaa jiru kana irratti boombiinis darbatamee namoonni hedduun mada’anii jiru, odeessa Qeerroo hubatamu irraa uummanni tarkaanfii mootummaa wayyaanee irratti fudhachuu eegalee jira,deggertootni mootummaas sodaa kana keessa seenuudhaan hojii isaanii irraa akka deebi’aa jiran dhalootaan saba biraa kan tahan, ilmaan habashaa hojii diinummaa irratti bobbahanii jiranis naannoo sana irraa uummataan ariyamaa akka jiran odeessi Qeerroo addeessa.
Wednesday, March 18, 2015
Breaking News -Wallagga Aanaa Eebantuu Manni Barnootaa Sadarkaa 2ffaa Qeelloo Irraa Barsiisotii fi Barattooti FDG Kaasan
Bitootessa 18,2015Qeelloo
Godina Wallaggaa aanaa Eebantuu mana barumsaa sadarkaa 2ffaa Qeelloo keessatti barsiisoti Oromoo gurmuu barattootaa qabachuun gaaffii warraaqsaa kaasaniin FDG jabaan eegaluu irraa poolisoonni aanichaa fi milishoonni gadnaa marti jeeqama keessa galanii jiraachuu Qeerroon gabaasa. Haala kana irraa kan ka’e hanga ammaa barsiisoti Oromoo 7 fi barattooti lakkoofsaan hin beekamiin akka ergamtoota Wayyaaneen qabamanii jiran gabaasi nu gahe addeessa.
Diddaan barsiisotaa fi barattootaa Qeelloo erga eegalee bultii lama haa ta’u iyyuu malee kan har’aa sadarkaa ol aanaa akka ta’ee gabaasi nu gahe addeessa.
- Gaaffiileen mirgaa ka’an keessaa:-
- Mormii master planiii Finfinnee itti fufna.
- Abbay Tshayyee uumata Oromoo fi eenyummaa Oromoo itti waan dhadateef seeratti haa dhihaatu.
- Oromiyaan ni walaboomti!
- Barsiisoti Oromoo yeroo barataan dhumuu fi hidhamu teenyee ilaaluu hin dandeenyu!
- Oromiyaan ni bilisoomti, Artisotoonni Oromoo hidhamanii fi biyyaa arihaman tatattamaan gara biyya isaanitti akka deebi’anii fi kkf ture.
Gama biraan magaalaan Naqamtee fi Yuuniversitiin Naqamtee waraana Wayyaaneen marfamee jiraachuun beekame,Waraanni naannichatti bobba’ani moraa Yuuniversitii cinaa qubatan dhalootaan Tigiroota ta’uu Qeerroon gabaasa,Ammatti network quunamtii magaalaa Naqamtee waan hirdhisaniif gabaasi gahaa dhihaachuu hin dandeenye. Audio Player
Share this:
Tuesday, March 17, 2015
Sochii Fi Warraaqsa FDG Guutuu Oromiyaa Keessatti Deemaa Jiru Dhaamsuuf Karoora Mootummaan Wayyaanee Ergamtuu Isaa, OPDOf Baase
(Madda Oduu – SBO, Bitootessa 16,2015) –Sirna gabrummaa Impaayerattii keessatti diriirseen Ummatoota biyyattii keessaa addatti ammoo akka diina innikkaatti kan lakkaaye Ummata Oromoo cunqursaa suukaneessaaf kan affeere mootummaan wayyaanee TPLF, sochii ummanni kun mirga isaa kabajchiifatuuf taasisaa jiru dhaamsuuf tarkaanfii farrummaa fi shira cubbamaa xaxuun aadaa-amala isaa tahuu waggoonni kurna lamaan dabran ni mirkaneessu. Kanaafis garaaf-bultoota maqaa ummata Oromootiin dhaaba kan jedhuun walitti sassaabee of jalatti bixxillatee, OPDO akka meeshaatti itti fayyadamuu itti fufeera.
Sirni ummataaan jibbamee fi mormii irratti finiinaa jiruun raafamaa jiru kun, kooraa aangoo biyyattii qabatee jirurra bubbuluudhaaf gaaffii haqaa ummatoonni kaasan xurii dibuu, humna waraanaan dura dhaabbatee ajjeechaa, hidhaa fi dararaan ukkaamsuu tooftaa taasifateera.
Wayta sochiin Oromoon gabrummaa didachuudhaan bilisummaa isaa dhugoomfachuuf taasisaa jiru humnaan ukkaamamuu akka hin dandeenye hubatu ammoo lukkeelee isaa bobbaasuun shira xaxuu fi humnaanis ta’u akeeka abaaramaa galiin gahuuf halkanii-guyyaa dhama’a. Ergamtoonni diinaa kunneenis akeeka farrummaa wayyaaneen itti kenne qabatanii Oromiyaa keessa gulufuudhaan hawwii fi fedhii Oromoo ugguranii kaayyoo diinaa galmaan gahuudhaaf Oromoo gabrummaa jalatti ittisuudhaaf hojjetaa jiru. Sochii abaaramaa kanas hawaasa Oromoo biyyoota alaattis tarkaanfachiisuudhaan qabsoo Oromoo firaa fi deeggarsa dhabsisuun wayyaanee masaraa Minilik keessa bubbulchuuf ajaja qondaalota TPLF fudhatanii wayta fiigan mul’atu.
Sochii Diddaa Gabrummaa guutummaa Oromiyaa keessatti ummanni Oromoo addatti ammoo gootowwan Qeerroon Barattoonni Oromoo irratti finiinsaa jiraniin yaaddoo fi dhiphuu guddaa keessa kan seene gartuun abbaa irree wayyaanee muddamsuu keessa seene jalaa bahuuf olii fi gadi fiigaa – OPDOtas fiigsaa jira.
Akka odeessa jidduu kana keessa sirnichaatii nu dhaqqabeetti, fincilaa fi diddaa ummataa Oromiyaa keessatti hidda jabeeffatee, miseensota OPDOllee hirmaachisuun dhaabbilee barnootaa fi bakkoota adda addaatti finiinaa jiru dura dhaabbachuudhaaf sirni wayyaanee karoora irratti karoora baasuun OPDOtti laataa jira. Karoorri sirna TPLF muddama jalaa baasuu fi qabsoo Oromoo of booda deebisuuf danda’amuuf ammoo dhabamsiisuuf akeekkate kun bifa ajajaatin hoogganootaa fi qondaalota OPDO ol’aanootti kan kenname tahuutu barame. Lukkeeleen amanamoo wayyaanee tahan kunneenis Oromiyaa keessa naanna’uun bifa qeeqaa, walgahii, Konfiransii, hiriira bahuu kan jedhuu fi akka adda addaatti ummatatti dhiyaatanii itti ololuun, doorsisuun akkasumas sabboontota hidhuun karoora wayyaaneen baasee itti kenne kana galiin gahuudhaaf qophiitti jiru.
Fincila Diddaa Gabrummaa qeerroon barattoonni Oromoo ummata hirmaachisuun gaggeessaa jiranii fi QBO gurmuu qabsaawotaa jabeeffatee fi bal’ifatee finiinaa jiruun kan dhiphate wayyaaneen jidduu kana karoora haaraa baasee ergamtuu isaa OPDOtti laateera. Ergamtoonni isaa sadarkaa caasaa Gandaatii kaasanii hanga Kaabinoota Pirezdaantii naannoo Oromiyaa ti jedhamaniitti jiran dirqama wayyaaneen itti laate kan akka galiin gahaniif gooftolii isaaniitiin murtiin itti kennameera.
Akka odeessa keessa sirnichaatii miliqee nu gahe kanaatti, qondaalonni OPDO magaalota Oromiyaa sirnichi akka irratti xiyyeeffataniif qopheesserra naanna’uun maqaa walgahiitiin karoora wayyaanee galiin gahuuf saganteeffataniiru. Akka kanaan dhaabni gammoojjii Tigraayitti TPLFn bu’ureeffamee murna bicuu kana aangoorra tursuuf Oromoo diinomfate kun ajaja wayyaaneerraa itti kennameen Bitootessa 6 bara 2015 irraa eegalee walitti fufiinsaan walgahii ololaaf fiigaa jira. “Hanga qabsoon Oromoo laamsha’utti dirqamni keessan Oromiyaa keessa fiiguun Oromoo afanfajjeessuu fi hiraarsuu dha; hin rafinaa Oromoon nuuf rafaa hin jiruu; sirni keenya dhabamnaan ammoo isinillee dhabamuu keessanii hubadhaa” kan jedhu ajajni doorsisa makate wayyaaneen OPDOtti laatte. Magaalotni Oromiyaa mootummaa wayyaanetiin irratti xiyyeeffatamuun ololaa fi sodaachisa OPDOn gaggeessuuf karoorfate kanaaf ammatti filataman Adaamaa, Calanqoo, Ambo, Jimma, Shaashamannee, Naqamtee fi Fiichee ta’uu odeessi nu dhaqqabe ni saaxila.
Akka kanaanis magaalaa Ambootti A.L.Htti Bitootessa 13 fi 14 bara 2007 bakka ergamtoonni amanamoo wayyaanee tahan Abbaaduulaa Gammadaa, Dhaabaa Dabalee, Salamoon Dasee fi Isheetuu Dasee jedhaman argamanitti duulli wayyaanee kun bifa hiriira nagaa fi marii Paanaaliitiin hojiirra oolfamuuf yaadame. Sagantaa namoota VVIP jedhaman 7 fi VIP 13 dabalatee hirmaattota 1143 akka hirmaachisuuf wayyaanotaan qabame kanaan ummanni akka dirqiin hiriira bahee sirnicha faarsuu fi falmaa haqaa ilmaan isaa wareegama baasaa gaggeessaa jiran balaaleffatu taasisuuf wixiname.
Mariin paanaalii baanamus akeeka kanarraa addaa hin qabaatu. Akka karoora wayyaanee magaalaa Fiicheef baafameetti ammoo, maqaa Ijaarsa Istaadiyeemiif dhakaa bu’uuraa kaahuu jedhuun ergamtichi Pirezdaantii Oromiyaa ti jedhamu Kaabinootaa fi Hogganoota Godinichaa akkasumas fakkaattota isaa sadarkaa gadiirra jiran waliin tahuun dhaamsa wayyaanee ummataan gahuuf jira. Dhaloonni ammaa garuu kan ummata bilisa, biyya walaba ilmaan isheetiin kan feete murteeffattu ijaaruudhaaf wareegama baasee daandii saaqaa fi dhaloota dhufuufis bu’uura kaahee dabraa jira. Deggertoota OPDO muraasaan alatti naannoo kanattis ummata dirqii fi sababoota gara garaan walitti yaasuun dirqama akka ta’e beekameera.
Akka odeessa keessa sirnichaatii bahee harka keenya gahe kanaatti, ergamtoonni wayyaanee gooftolii isaanii kufaatii jalaa baasuuf hirriiba malee fiiga jiran kunneen Baha Oromiyaa iddoo seena-qabeessa Calanqoo sirna eebba Siidaa Calanqoo irrattis ummata walitti sassaabamu meeshaa taasifatanii ololuudhaaf qophii xumurataniiru.
Qophiin Calanqoo bakka VVIP 62 fi VIPn 82 dabalatee hedduun argamanitti gaggeeffamuun yaadamu kun, bakka ergamtoonni diinaa akka Muktaar Kadir, Asteer Maammoo fi miseensonni KHR OPDO argamanitti ALH Bitootessa 12 gaggeeffama jedhameera. Lukkeeleen wayyaanee gita-bittoota habashaa gateettii Oromoorra bubbulchuuf dhama’aa jiran kunneen Bitootessa 20, 2015 Calanqootti walgahuun iddoo Nafxanyoonni fi gitni bittootaa habashaa harkaa-harma Oromoo itti muran kanatti ayyaana guyyaa bixxillamuu isaanii kabajachuuf qophaawuunis ibsameera. Farreen ergama wayyaanee bobaa jalatti baatanii eebba karaa, Siidaa Calanqoo fi Hospitaalaatu gaggeeffama kan jedhuun shiraa jiran kunneen hiree argataniin summii diinni itti laate ummata keessa facaasudhaan QBO laamshessuuf, wareegama ilmaan Oromoo gatii dhabsiisuu fi Oromoo abdii kutachiisuuf yaalu. Ajaja itti laatameen namnuu gaaffii mirgaa akka hin kaasne haasaa fakkeessuun dinninu, duula filmaataa OPDO/EPRDF/TPLF filadhaa geggeessu.
Ummanni Oromoo naannawa Calanqoos tahu guutummaa Oromiyaa keessaa akkasumas addunyaarra jiraatu sochiin ergamtuun wayyaanee maqaa Oromootiin daldalaa jirtu OPDOn, lafa seena-qabeessa kanatti Oromoo gadi qabachiisuun sirna TPLF ajaja itti laate faarsuu fi aangoorra bulchuuf taasisan kanaan waa jabduu qalbifatuu qaba.
Warreen diina seenaa fi eenyummaa keenya dhabamsiisee lubbuu dhala Oromoo habashootaan galaafatametti qoosuu fi bakka seena qabeessa akkasiitti bu’aa siyaasa ergamtummaa isaaniirraa adda hin baane argachuuf tarree duraatti hiriiranii jiran ergamtoonni akka OPDO Oromoof diina diinaa olii tahuun hubatamuu qaba.
Warreen fedhii gooftolii isaanii holqa Adeet keessatti isaan dhodhoobanii tiksuuf akka saree maraattee fiigaa kan jiran qondaalonni OPDO magaalaa Adaamaattis maqaa marii Paanaaliitiin ololuun FDG dura dhaabbachuuf, filannoo fakkeessii ni gaggeeffama jedhamuufis deeggarsa argamsiisuuf karoora lafa kaayatan. Akka kanaan mariin Paanaalii galma Abbaa Gadaatti bakka hayyoota Oromoo, akkasumas namoota VVIP jedhaman 245 fi VIP jedhaman 62 tahan dabalatee namootni hedduun argamanitti ololaaf qophiitti jiru.
Mariin baanamu kun Shaashamanneettis ALH Bitootessa 13 – 14 bara 2007tti akka gaggeeffamu ajajni qal’aan TPLFn kan kenname si’a tahu, kan Adaamaa qondaalota OPDO kanneen akka Umar Hasan, Abdul’aziiz Muhammad, Sufiyaan Ahmadi fi Alamaayyoo Taganuu akka gaggeessaniif akkasuma kan Shaashamannee ammoo lukkeeleen Warqinaa Gabayyoo, Nuuree Qamarii fi Birhaan Tsaggaayee jedhaman bakka VIPn 6 fi VVIPn 10 waliigalatti namoonni 140 tahan argamanitti akka gaggeessaniif saganteeffamuutu saaxilame.
Hojiilee karoora wayyaanee kanaan OPDO keessaan hojjetamuuf yaadaman keessaa inni duraa dubbii Abbaay Tsahaayyee dhimma Master Planii Finfinnee ilaalchisee dhiheenya dubbate haaluun Oromoo dallanee jiru tasgabbeessuu fi dhimmaa Finfinnee waltajjiirratti kaasuun dabballootaan murtii deggarsaa dabarsanii akka waan ummanni irratti waliigaleetti hawaasatti himuuf dhama’uun isa ijoo dha.
Kana malees magaalaa Ambootti ummata humnaa fi gowwoomsaa adda addaan hiriira baasuu fi mariidhaan Oromiyaa keessa akka nagaan jiru fakkeessuuf yaaluu, dargaggoota hojii yerootii fi maallaqaan sossobanii falmaarraa daguu, itti milka’an ammoo filannoof akka cinaa isaanii dhaabbatan gochuu, dargaggootaa fi ummata keessas amanamtoota diinaa kaahudhaan basaasisuu, ABOn akka hin jirretti ololuudhaan ololchiisuu, garaaf bultoonni alaa dhufanis akkasuma akka ololan dirqama itti laachuu, miseensota OPDO sabboonummaa qabanii fi sochii diddaa gabrummaa deeggaraa jiran gandaa hanga oliitti of keessaa baasuun amanamtoota diinaatiin bakka buusuu fi kkf tahuu odeessi arganne ni addeessa. Ajajni kunis kallattiidhaan Abbaaduula Gammadaa fi Muktaar Kadiritti kennamuu kan ibsan keessa beektonni, kana hojiirra oolchuufis haga humna isaanii fiigicharra akka jiran beeksisan. Wayta ammaa kana Oromiyaan walgahii, qeeqaa fi doorsisa akkasumas sagantaa diinaa golgaa adda addaatiin fedhii wayyaanee galiin gahuuf qophaaween dhiphachuu, OPDOnis raafamaa jiraachuu hubachiisan.
Walumaagalatti karoorri mootummaan wayyaanee qabsoo ummanni Oromoo irratti gaggeessaa jiruun addatti ammoo Sochii Diddaa Gabrummaa qeerroo-barattoota Oromootin dhiphate baasee OPDOtti laate qabxiileen/akeekni bakkaan gahachuuf yaade ijoon waa Sadi jechuutu dandahama.
Mootummichi sadarkaa qabsoon Oromoo irra geessetti yaadda’uu fi dhiphachuu irraa, sirni isaa kan yeroo kamiituu caalaatti qabsoo fi diddaa ummataan marfamaa jiraachuun isa rifachiisuu irraa, gootummaa fi murannoodhaan sochiin ilmaan Oromoo biyya keessaa harka duwwaa waraana isaa dura dhaabbachuun haqa Oromoof taasisan guutummaa Oromoo biraas tahuu addunyaarraa deeggarsaa fi dhageetti argachaa waan dhufeef, isa kana ololaa fi gowwoomsaan haguuguun isa tokko. Kanas ummata dirquu fi doorsisuun hiriira baasee biyya keessa nagaan akka jiruu fi ummanni kan isa deeggaru fakkeessee miidiyaalee to’atutti dhiyeeffachuun ittiin hololachuu, Ummata maqaa walgahiin walitti qabee itti ololuu, maallaqaa fi hojii laachufiin gowwoomsee of cinaa hiriirsuun filannoorratti sagalee irraa argachuu fi shiroota kkf mootummichi itti jiru kaasuutu danda’ama.
Qabxiin biraan ammoo ummata Oromoo sirna isaarratti mormii hammeessaa jiru keessumaa humna biyyaa murteessaa kan tahe dargaggoo dandeenyaan of harka galfachuu, dadhabamnaan ammoo sagalee isaa ukkaamsuuf duula gaggeeffamaa jiruu dha. Kanaaf ammoo iddoowwan walgahiin OPDO akka itti gaggeeffamuuf wayyaanedhaan ajajni laatame qofti waan akeeku qaba. Bakkoota sochiin qeerroo barattoota Oromoo itti jabaate hundatti qondaalotaan afanfajjii uumuudhaan iddoowwan biroo kanneen akka Jimmaa, Naqamtee fi Baalee fi warra maqaan hin dhahamin ammoo akkuma amala isaa waraanaan marsee eeguun haqa Oromoo ukkaamsuuf bahe karoorri diinaa kun.
Qabxiin Sadaffaan ammoo gama tokkoon dhaabbilee mormitootaa irratti dhiibbaa taasisuudhaan adeemsa siyaasaatin ala gochaa filannoon gaggeessa jechuun ololaa gama kaaniin ammoo sirni koo dimokraatawa jechuudhaan lammiilee Oromoo biyyoota alaa jiran hawwachuudhaaf duula karooraan qindeeffamee jiruu dha. Kanaaf ammoo akka iccitiin nu harka gahe kun saaxilutti gantoonnii fi bitamtoonni biyyoota alaa adda addaa keessa jiraatan biyyatti deebifamuudhaan meeshaa tahanii faallaa QBO dhaabbachuu fi diinaaf hojjechuu kan jedhutu kaahame. Kaahamuu qofallee odoo hin taane, bakkoota gariitti ammayyuu sochii fedhii diinaa kana galiin gahuuf fiiguun ifatti mul’ataa jira.
Muddamsuun wayyaaneen keessa jirtu kun kufaatiin sirnichaa dhiyaachuu fi xumurri abbaa irrummaa isaa kalaa’uu kan agarsiisu yoo tahu, karaa kaaniin ammoo keessi OPDO akka waliigalaatti ammoo keessi wayyaanee raafamaa fi tortoraa tahuu hubachiisa. Gaafatamtoonni OPDOs tahan miseensotni OPDO dhalootaan Oromoo tahanii fi dhimmi ummata isaanii isaan quuqu, kanneen roorroo alagaa osoo arganii garaaf mo’amuu didan diinaa fi garaaf bultootaaf jilbeenfachuu fi mo’amuufii didatuun ummata isaanii waliin ta’anii mirga walii galaaf falmuu itti fufuutu isaan irraa eegama.
Waliigalatti ummatni Oromoo, dargaggootni, Qeerroon barattootni Oromoo fi sabboontotni FDG finiinsaa, kabajamuu mirga Oromoof aarsaa ta’aa jiran karoora diinaa fi ergamtoota diinaa kana yeroon hubatuu fi ittis dammaquun fashalsuuf jabinaa fi cichoominaan irratti hojjechuun dhaamsa sabboontota Oromoo hundaa ti.
Injifannoo Ummata Oromoof
Sagalee Bilisummaa Oromoo (SBO)
Bitootessa 16, 2015
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Thursday, February 27, 2014
Magaaloti Oromiyaa guguddoon bulchiinsa Federaalaaf Kenname,Baadiyyaan Oromiyaa ammo Dureeyyii halagaaf gurguramaa jira.
Gurandhala 27,214 Finfinnee
Mootummaan gabroonfataa uummata Oromoo qe’ee fi lafa isaa irraa buqqisuu aadeffate har’a illee saalfii tokko malee magaalota naannoo FF kan akka L/Xaafoo L/Daadhii,Burraayyuu,Sabbataa fi Duukam fa’aatti lafa qonnaan bulaa irraa saamee maallaqattii gurguratuu irra darbee qonnaan bulaa Oromoo lafa isaa ifaan ifaatti irraa fuudhuun ummaata Amahaaraa fi Tigrree naannoo isaanii irraa fiduun sababa rakkattoota jedhuun qubachiisee uummata Oromoo jireenya gadadoo keessatti kuffisaa jiraachuun hubatamaa jira.kana malee sirni abbaa hirree uummata Oromoo lafuma isaa waliin uummata Oromoo dhabamsiisuuf tattaaffataa jiru,magaalota Oromiyaa kan akka magaalaa Jimmaa fi Adaamaa godina addaa jechuun Oromiyaa jalaa baasuun harka federaalaa galchuun beekkame,dabalataan magaluma Jimmaa kana keessa uummattoonni jiraatan harki guddaan/74%/ saboota biroo waan tahaniif afaan hojii fi barnootaa afaan amariffaa tahuu qaba jechuun illee jijjiiruuf tattaaffii godhaa jiraachuun
dhagahamaa jira.
Gabaasa KSBO!
Mootummaan gabroonfataa uummata Oromoo qe’ee fi lafa isaa irraa buqqisuu aadeffate har’a illee saalfii tokko malee magaalota naannoo FF kan akka L/Xaafoo L/Daadhii,Burraayyuu,Sabbataa fi Duukam fa’aatti lafa qonnaan bulaa irraa saamee maallaqattii gurguratuu irra darbee qonnaan bulaa Oromoo lafa isaa ifaan ifaatti irraa fuudhuun ummaata Amahaaraa fi Tigrree naannoo isaanii irraa fiduun sababa rakkattoota jedhuun qubachiisee uummata Oromoo jireenya gadadoo keessatti kuffisaa jiraachuun hubatamaa jira.kana malee sirni abbaa hirree uummata Oromoo lafuma isaa waliin uummata Oromoo dhabamsiisuuf tattaaffataa jiru,magaalota Oromiyaa kan akka magaalaa Jimmaa fi Adaamaa godina addaa jechuun Oromiyaa jalaa baasuun harka federaalaa galchuun beekkame,dabalataan magaluma Jimmaa kana keessa uummattoonni jiraatan harki guddaan/74%/ saboota biroo waan tahaniif afaan hojii fi barnootaa afaan amariffaa tahuu qaba jechuun illee jijjiiruuf tattaaffii godhaa jiraachuun
dhagahamaa jira.
Gabaasa KSBO!
Subscribe to: Post Comments (Atom)