text:
Huccuuwwan moofaan namoonni gatan eessa dhaqu?
Huccuun uffatamee obbaafame dhumnisaa eessa jettanii yaaddanii beektuu?
Biyyoota guddatanitti, tola ooltummaan huccuuwwan karaa suuqiiwwan ykn karaa baankiiwwan huccuutiin yoo kennitu, isaanis walitti qabuun kanneen rakkataniif kennu yookaan gurguruun qarshii walitti qabu.
Kun egaa huccuu irra deebiin uffatamu yoo ta'u, kanneen tarsa'anii fi obba'an ykn kanneen namuu bituu hin barbaanne hoo, eessa dhaqu sitti fakkaata?
Yeroo mara, gara biyya Hindii bakka wagga waggaan huccuu moofaan biliyoonootaan lakkaawwaman itti gurguramutti ergamu.
Keessattuu, magaalaan kaaba Hindiitti argamtu, Paanipaat ''magaalaa guddittii suphaa huccuu'' jedhamuun beekamti.
Guyyaa guyyaan huccuun ulfaatina toonii dhibbaan lakkaa'amu Ameeriikaa, Ingilizii fi biyyoota biroorraa gara Paanipaat dhaqu.
Qarqara magaalaattiis, konkolaataawwan fee'umsaa hiriiran hedduus ni argita. Huccuuwwan fe'an kanneenis kan fidan magaalaa qarqara galaanaa dhiha Hindiitti argamtu Kaandlaa irraayi.
Daldaltoonni naannoo kanaas isaaniin huccuu 'ciccitaa' jedhuun.
Akka ragaan dhiheenya kanaa mul'isetti, Hindiin huccuuwwan tajaajilan galchuudhaan biyyoota akka Raashiyaa fi Paakistaan dursiti.
Biyya Hindiitti, huccuuwwan moofaan gareewwan lamaan gara biyyaatti galu. Inni jalqabaa kan dhumate yoo ta'u, inni kaan ammoo kan uffatamuu danda'udha.
Oomishtoota huccuu biyya keessaa jajjabeessuufis, qaamooleen huccuuwwan uffatamu danda'an gara biyyaa galchan heeyyama mootummaa isaan barbaachisa. Heeyyamni kunis kan kennamu yoo kan bitu sun huccuu Hindii keessatti hin gurguramne, garuu gara biyya alaatti kan ergaman ta'u mirkannesseedha.
Haata'u malee, huccuuwwan gara biyyattii galan harki caalu, kanneen ciccitan waan ta'aniifu heeyyama isaan hin barbaachisu.
Warshaalee irra deebiin hojiirra olchan keessaa tokko, Warshaa Suufii Shaankaar keessa yoo deddeemtan tullaawwan qulfii halluu garaa garaa irra deemtu.
Tullaawwan jaakkeetii, qamisiiwwan, baarmeexaa, yuunifoormii manneen barnootaa fi huccuuwwan gosa adda addaatu mul'ata. Huccuuwwan biyyoota biraatti tolaan kennaman hedduun isaanii manni isaanii asi.
Kana boodas huccuuwwan kanneen haaluma halluu isaaniitiin adda baafamu.
Achumaanis, dabareedhumaan gara maashiniitti ergamu.
"Nutis wanta harki namaa hojjachuu hin dandeenye akka raawwatuuf gara maashiniitti ergina. Huccuwwan akka bututtuu xinnootti ciruuf.
"Ergasiin boodas maashiniin jalqabaa gara maashinii isa guddaatti dabarsa. Kunis gosoota uffata kamiyyuu - jirbii, suufii fi kanneen biroo walitti qabuun erga humnaan naanneesee booda gara fo'aa tokkootti geeddara,'' jedha hojii gaggeessaan Warshaa Suufii Shaankaar, Ashiwiinii Kumaar.
Tokkoon tokkoo uffata toonii 3 (kiloogiraama 3000) irraa oomisha maraa gara toonii 1.5tu baha. Kunis egaa kan deebii'ee huccuu ta'u dha.
Huccuun kunis baay'inaan kan oolu uffata qorraa omishuufi.
"Uffanni qorraa kunniinis yammuu balaawwan akka- sunaamii, obonboleetti hamaa ykn kirkirri lafaa mudatutti, adduunyaa irra yoo raabsamu kan agartuudha,'' jedha Obbo Kumaar.
Yookaan ammoo uffanni qorraa kun namoota harka-qalleeyyiitti qarshii 50 gadiin gurgurama.
Wantoota asitti omishaman irra caalaa kan fayyadamu Afriikaadha. Daldaltoonni Hindii hedduun isaanis yeroo baayyee nama oomisha isaanii irraa bitu barbaacha gabaawwan biyyoota Afriikaa dowwatu. Gabaan biyya keessaa jiraatuus baayyee gadaanaadha.
Gatiin huccuuwwan kanneen biyya alaatii ittiin galchan baayyee salphaa ture. Yeroo dhihootii as garuu hojii bu'aa qabeessi kun, gatiin isaa baayyee dabaluunsaa oomishtoota akka Kumaariitti yaaddoo ta'aa jira.
''Erga tokko Hindii galee kaasee baasiin ittuma ida'amaa deema. Gibira, geejjiba, mankuusaa, ibsaa fi humni namaa ittuma dabalama. Maamiltoonni keenya Afriikaa keessaa ammoo uffata qorraa rakasaan barbaadu. Nutis gatii gadi hir'isuuf yaalaa jirra.''
Industirii kana rakkoon biraas mudataa jira. Innis dorgommii gosa huccuu polisteer nam-tolchee fi rakasaa irraayi.
Paawaan Gaarg, pireezidantii Waldaa Oomishtoota Huccuu Hindiiti. Akka isaan jedhanitti, industiriin kun haala guddaa taheen hir'achaa dhufeera.
''Wanti nuti asitti hojjechaa jiruu hojii barbaachisaa ta'edha. Osoo nuti tullaawwan huccuu gataman kanneen itti hinfayyadamne ta'ee, waa'ee dhiibbaa inni naannoo irratti qabaachu malu yaadaa."


c: text/html

text:
Oromia: Iyya Koyyee March 6, 2019Posted by OromianEconomist in #SidamaProtests.
Tags: Iyya Koyyee, Justice to Oromo Farmers, SAY NO
add a comment
Lafa Oromoo saamanii qaama Finfinnee godhuuf murteen har’a dabre ergaa guddaa dabarseera. Hurrii duraan nutti maraa bahan nuu saaqee qulqulleesseera. Akkuma kaleessa jenne gara itti deemaa jirru nuu akeekeera. Murteen kun hayyama MNO ala godhame jechuuf ragaan hin jiru. Taakkalaan ODP dha. Finfinnee isatu bulcha. Ixaa kanas isatu baasise. Kanaafuu ODPiitu lafa Oromoo lubbuun gootota qaqqaalii 5000 itti gabbarame dabarsee kenne. Dantaa Oromoo dabarsanii kennuun waadaa kaleessa ”Gooftaa keenya ummata keenya” jedhan san ganbuu dha. Gantuuf ammoo gatii barbaachisu ummanni keenya ni beeka. Salphoo soqolatte soqolaa gargaaruu itti beeyna.
Qeerroo!!
Qabsoo kee dhiiga kumootaa itti wareegdee asiin geesse. OPDOn sabatti deebiteetti jechuun amanattee imaanaa kee itti kennattee nu ceesisi jetteen. Amma jarri imaanaa kee ormatti gurgurataa jirti. Kanaafuu bakka jirtuu ganiinsa kanaaf deebii malu kennuuf of qopheessi. Rakkoo sababa kanaan dhalachuu malu kamiifuu kan itti gaafatamu qaama imaanaa ummataa gane qofa dha. Guyyaa har’aa irraa qabee tasgabbii dhabiisa dhalatu kamiifuu kan itti gaafatamu qaama Mootummaa ofiin jedhuu dha. Qabbanaahu harka, gubu fal’aana!
Dhimmi finfinnee ijjannoo ifa ta’een qabsa’uu qabna.
1ffaa bulchiinsi finfinnee guutummaa guututti Oromiyaa jala galuu qabdi. Akkuma magaalaan oromiyaa keessa jiraatan daangaa magaalaaf malu Mootummaan oromiyaa tolchuu qaba.
2ffaa Eenyummaan oromoo waggaa 100 oli finfinnee keessaa haqame bakkatti deebi’uu qaba.
3ffaa seerri wayyaaneen fayidaa addaa jettee dhimma finfinnee tumte guutummaatti haqamuu qaba.
4ffaa hixxaan amma bahe kun guutummaatti haqamuu qaba.
Kondominiyeemii. Koyyee Faccee, Galaan, Tullu Diimtuu fi Galaan bulchiinsa Godina Addaa Oromiyaa gala jiru. Finfinneen seeraan ala ijaarte. Tarkaanfiin sirrii manneen kana godina addaaf dabarsanii akka godinni raabsu gochuu qofa. Raabsaan amma Finfinneen goote seeraan ala. Namni Finfinneen kenniteef tokkos itti galuu hin danda’u.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
DURBUMMAA( VIRGINITY) – Dr.Hiikaa
Durbummaan waan baay’ee haphii ‘ hymen or thin film of membrane’jedhamu,ulaa afaan qaama saalaa durbaa haguugee kan argamudha. ‘Hymen’ kun haphii waan ta’eef yeroo baay’ee qunnamtii saalaa jalqabaa irratti tarsa’a.
Afaan Oromoo osoo Abbaa itti gaafatamummaan irratti hojjatu qabaatee Addunyaarraatti Afaanota Gurguddoo keessaa Sadarkaa...
Afaan Oromoo osoo Abbaa itti gaafatamummaan irratti hojjatu qabaatee Addunyaarraatti Afaanota Gurguddoo keessaa Sadarkaa 20ffaa argata ture, Guddina Afaan Oromoo kan quucarse Mootummaa Naannoo Oromiyaati, Afaan Oromoo Afaan hojii Mootummaa Federaalaa ta'uun dura Afaan hojii Waajjiraalee Mootummaa Naannoo Oromiyaa tahuu qaba, Ani, ati, isheen, inni, isaan, isin hundi keenya AFAAN Jaalannu kanaaf maal gumaachine? fi Yaada Furmaataa
Akka seenaa Oromootti Safuu, Woyyuu fi Woyyooma
Ummata gurraacha kuush keessaa ammoo Ummanni oromoo safuu Uumamaa fi Uumee isaatiif Eeguudhaan kan dhalootaa dhalootatti dabarsuudhaan asiin gaheedha. Uumamaa fi Uumee yoo jennu:-Uumamni uumama Waaqni uumeedha. uumaan ammoo Waaqa tokkicha. Akka dhugeeffannaa Oromootti, #Safuun seera uumaa umamaa isa jalqabaa yookin ganamaati. Hariiroon uumaa fi uumamaa (lubbuu qabeeyyii fi lubbu dhabeeyyii) gidduu jiru #Safuu jedhama. Uumamni marti Safuu uumaan isaanii kenniteen qajeelfama.
Waa’ee Gadaa wantoota beekuu qabdan shan
Akkaataa waggaa dhalootaatiin gurmuu ykn murni ilmaan kormaa tartiibaan keessa dabran sadarkaa Gadaa jedhama. Sadarkaan Gadaa tokko waggaa saddeet qaba. Waggaa saddeet saddeettan kanaan Oromoo hamma gaafa dulloomee du'uutti hawaasa keessatti bakkaa fi qoodama dalagaa qabaata.
Abbaan Gadaa yoo jaaru/ qorcaa yoo micciiru(du’u) eenyun bakka bu’a?
Akka Booranni jedhutti abbaan Gadaa angoorra jiru utuu baallii hin kennine yoo jaare, akka Gujiin himuttimmoo nami abbaa Gadaa ta’uuf deemu yookaa gadoomarra jiru yoo qorcaa micciire eenyutu bakka bu’a?
Muramte – Murtii Araaraa
#Muramte - Murtii Araaraa akka sirna Gadaa Oromootti.
Imala_Jireenyaa_A/J_Umar_Suleeymaan
Seenaan Goota kanaa kan himamee dhumu ta'uu baatuyyuu, Muraasa akka armaan gadiitti isiniif dhiyeessineerra Seenaa Gabaabaa Jeneraal Artist Umar Suleeyimaan Sheyimoo Gootaa fi Hayyicha Oromoo Suleeyimaan Sheyimoo Irraa Bara...
Hojii Imala Xiinxala Siyaasaafi Aktiivistummaa Obbo Jawar Mohaammed Kutaa – 2ffaa
Jawar Mohammed akka Xiinxalaafi Kakaasatti Jawar Ilaalcha siyaasaa isaafi waan itti fakkaate Biyya Itoopiyaarratti xiyyeeffatee adeemsa eegale, keessattuu Siyaasa Ummata Oromoo giddugaleeffachuudhaan. Yeroma jalqabu barreeffamoota dhedheeraa Aariifi Xiiqiin guuttame mootummaa irratti, akkasumas Qeeqa hanqinnootaafi Rakkoolee...
IRREESSI MAALI? – Ibsa baldhaafi Faaruu ‘Mareehoo’ Guutummaasaa
BAGA #IRREECHA-2018 geessan irra deebiin - Waa'ee #Irreechaa kana irratti yeroo heddu namootni heddu afaan walfalleessan kanarratti #Hubannoo walii cimsuun barbaachisaadha. Gaaffii IRREESSI/CHI Maali jedhu akka armaan gadiitti ibseera. Irreechi/ssi amantaalee aadaa Oromoo keessatti mul’dhatan...
Afaan Oromoo: ‘Giddu-galeessi to’atu tokko ni barbaachisa’
Biiroon Barnootaa Magaalaa Finfinnee dhiyeenya kana, manneen barnootaa magaalattii keessa jiran keessa Afaan Oromoo akka afaan barnootaa dabalataa akka tahuuf murteesseera. Kallacha tokkummaa hundee bilisummaa Afaan Oromoo hundee Oromummaa Galma aadaa keenyaa Eegaa seenaa keenya Afaan Oromoo… jechuudhaan Artist...
12Page 1 of 2
Maxxansaalee haaraa
There are 535 Words(Jechoota) in this directory beginning with the letter B.
Submit a Word(Jecha)


text:
– Qormaatota kaleessaa, kan har’aa fi kan boruu –
Berhanu Hundee
Kutaa Diigdamiisadaffaa
Dhimma har’a kaasuu barbaade keessa osoo hin seenin dura, hiriira kaleessa (23/06/2018) Finfinneetti godhame fi Muummicha Ministeerotaa Dr Abiyyi Ahmad ajjeesuuf yaalii godhame laalchisee waa jechuun barbaada. Dr Abiyyi ilaalcha fedhe haa qabaatu; siyaasaa fedhes haa gaggeessu, garuu akka ilma Oromoo tokkootitti miidhaan akka irra gahu Oromoon kana fedhu waan jiru natti hin fakkaatu. Kanaafuu, anis akka ilma Oromoo tokkotitti fi Obboleessa isaa tokkootitti baay’een rifadhe; garuu uummatni miidhamullee nagaa ta’uun isaa baay’ee na gammachiise. Warri isa dhabamsiisuuf yaalanis diinota hunda keenyaa waan ta’aniif, uummatni Oromoo ilmaan isaas ta’ee dhimma isaa tikfachuuf tokkummaadhaan ka’uu qaba.
Nagaan, jaalalli, tokkummaa fi dhiifama waliif godhuun bakka kan argatan yoo gaafiin uummataa deebii argate qofaa dha
Dhimma kana laalchisee barreeffama gabaabaa tokko Face Book irratti baaseen ture. Haa ta’u malee, namootni tokko tokko waan kaleessa ta’e sana wajjin walqabsiisanii yaada kiyya kana gara maleetti waan hubatan fakkaata. Uummatni lakkoofsi isaa hamma kana gahu bahee walbira dhaabbachuun seenaa biyyattii tanaa keessattillee isa duraa waan ta’eef, karaa kanaan yoo laalame, nagaa, jaalala, tokkummaa fi dhiifama kan jedhamu kun dhugaa fudhatamuu qabuu dha. Dhaamsi barreeffama kiyyaa sun garuu isa kana faallessuuf osoo hin taane, akka waliigalaatti yoo fudhannu, gaafiin uummata kamiiyyuu keessumaayuu kan uummata Oromoo deebii hanga hin argannetti nagaa, jaalalli, tokkummaa fi dhiifamni iddoo argachuu hin danda’an; gaafiin biyyoolessaa Oromoo kan dhiifamaan bira dabramuu miti jechuufi.
Akkuman armaan olitti tuqee dabre, Dr Abiyyis ta’ee Obboo Lammaa Magarsaa ilaalcha siyaasaa fedhan qabaachuun akkasumas jaalala addaa ta’e biyyattii tanaaf qabaachuun isaanii mirga isaanii ti. Tokkummaa biyyattii tanaatiif halkanii fi guyyaa dhama’uunis akkasuma mirga fi filannoo isaanii ti. Waan ta’eef, nagaa, jaalala, tokkummaa fi dhiifama lallabuun fedhii ykn/fi hawwii isaanii ta’uun akkuma jirutti ta’ee, garuu wanti isaanis hubachuu qaban hanga gaafiin biyyoolessaa Oromoo guutumaa guututtii deebii hin argannetti fedhii fi hawwiin isaanii kun waan milkaa’u natti hin fakkaatu. Dhugaan jirus, gaafiin uummataa deebii yoo argate fi uummatnis kanatt yoo gammade qofaa dha wanti hunduu mul’achuu kan danda’an jechuu dha.
Obboo Lammaas ta’ee Dr Abiyyi isaan lamaanuu akka namaatitti hoggantoota ciccimoo fi biyyallee tasgabbeessuu akka danda’an waanuma hubatamaa jiruu dha. Karaa kanaan yoo laalme, wanti Dr Abiyyi ji’oota muraasa dabran kana keessatti hojjete waan dinqisiifamuu qabuu dha. Akka ilmaan Oromootitti ittiin boonuu qabna yoon jedhe dhara waan ta’u natti hin fakkaatu. Akka alagaa fi diinni nu tuffachaa jiran osoo hin taane, ilmaan Oromoos biyya takka tasgabbeessuu fi bulchuu akka danda’an mirkaneesuun isaanii dhugumatti Oromoo boonsisuu qaba. Kun dhugaa waliigalaa ti. Haa ta’u malee, waan isaan gara fuulduraatitti hojjechuuf deemanii fi gaafii uummata Oromoo deebisuu danda’uu isaanii waan arguuf teenyu ta’a.
Kuni akkuma jirutti ta’ee, ana dhuunfaadhaan adeemsi jara lamaaniituu na hin quubsine. Na quubsuu qofaa osoo hin taane, yaaddoollee na keessatti uumee jira. Maal jechuun barbaade? Jarri kun lamaanuu Araada Itoophiyummaa dhugumatti waan qabaniif, akka amma itti jiran kanatti yoo ittifufan, yeroo dheeraa keessatti (in the long term) Sabboonummaan Oromoo (Oromo Nationalism) Sabboonummaa Itoophiyummaatiin (Ethiopian Nationalism) liqimsamaa waan deemuuf, waayeen Oromummaa tokko (Oromo Value) dagatamaa deemuuf crraan uumamuu danda’a jedheen yaada. Wanti eenyummaa Oromoo calaqqisan dagatamnaan immoo balaa guddaatu nutti deemuuf jira jechuu dha. Kana yaaddoon koo.
Dhimmi Saba Oromoo dhiifamaan irradabramuu ni danda’aa?
Oromoo ta’ee kan rakkoon uummata kanaa ittidhagahamu fi kan sammuu qulqulluudhaan yaadu, gaafii kanaaf deebii gabaabaa “hin danda’u” jedhu akka kennu abdiin qaba. Haa ta’u malee, deebii gabaabaa kanaan waan hin dhiifamneef, xinnoo bal’isee ibsuun yaala. Akka waliigalaatitti yoo laalame, dhimmi dhiifama waliif godhanii irra dabran jira. Kun seera uumaa ti. Garuu seenaa uummata Oromoo keessatti fi waan qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti ta’e bal’inaan yoo laalle, waan dhiifamaan irradabramu caalaa kan dhiifamni hin godhamneetu baay’ata. Yoon akkan jedhu immoo xiiqii qabannee nagaa fi jaalala haa booressinu jechaa hin jiru. Kan bara dheeraa haa hafuu, waanum dhiyoo kana waggoota muraasa dabran kana keessatti godhaman yoo yaadanne, wantootni dhiifama hin godhamneef hedduu dha. Gabaabumatti, waantoota uummata keenyarra gahan kanaaf qaamni ittigaafatamu seeratti dhihaachuu qaba jechuu dha.
Mee wanti biraa haa hafuu, wanti Irreecharratti ta’e; wanti Ambootti ta’e; wanti Calanqootti ta’e; kan Mooyyaaleetti ta’e; uummatni Oromoo miliyoonatti lakkaawaman Naannoo Sumaaleerraa buqqifamanii har’allee rakkachaa jiran; kan maatii tokko keessaa namani sadi awwaalame; haati reeffa mucaa ishiirra teessee boo’aa osoo jirtuu dararamni hamaan irragahe fi k.k.f yoo yaadanne, kuni hunduu laayyoodhumatti dhiifamaan irradabramuu? Qaamni badii kana hundaa raawwate osoo itti hingaafatamin hafa jechuu dhaa? Yoo akkana ta’e immoo biyya akkamiititu ijaaramuuf deema ree? Seera fi heera akkamiitu uumamuuf deemaree? Madaan kun osoo hin fayyin akkamitti tokkummaan yaadama ree? Tokko boo’aa kan biraa koflaa jiraachuun haqaa ree? Egaa waayee dhiifamaa karaa kanaan laaleetani malee, kan dabreef dhiifama waliif godhuun waanuma Waaqni jaalatuu dhaa bar!!!
Dhumarratti, wanti jala sararamuu qabu, hanga gaafiin Oromoo deebii hin argannetti; hanga uummatni keenya deebii barbaadu tokkotti hin gammadnetti, nagaan, jaalalli, tasgabbii fi tokkummaan hawwamu kunillee mirkanaa’uu hin danda’an. Kanaafuu, Obboo Lammaa fi Dr Abiyyi akkasumas warri “Team Lemma” jedhamnii yaamamanii fi warra jijjiiramaaf qophaa’an jedhaman hunduu dhugaa kana hubatanii dhimma kanarratti ciminaan hojjechuun fedhii osoo hin taane DIRQAMA ta’a. Fedhiin uummata bal’aa Oromoo waanuma fedheenuu bakka bu’uu hin danda’u. Fedhiin uummata keenyaa dursa (priority) argachuu qaba.
Hanga dhimma biraatiin walitti deebinutti nagaan turaa!
Ulfaadhaa!


text:
(By Etana Habte)
==========
Siyaasni uummata Oromoo hooggansa biyyoolessaa waaltina qabu dhabuun bara kamiinuu caalaa amma ifee mul’ataa jira. Humni ijaaramaa fi jabaan mirgaa fi fedha uummatichaa sadarkaa biyyaa fi naannootti kutannoodhaan eegsisu hinjiru. Paartileen mormitootaa Oromoo waan ta’ee darbeef deebii kennuu fi hoogganamuu malee hoogganuu akka hindandeenye ifatti mul’ataa jira. Kan #OPDO silaa beekamaadha; isaaniif mirgii fi fedhi uummata Oromoo dantaa isanii miti. Gama biraadhaan uummanni Oromoo fi qubsumni Oromiyaa balaa gurguddaa keessummeessaa jira. Gabaabumatti uummatichi nama isa hoogganu dhabee rakkateera. Falli rakkiina kanaa maali? Siyaasni uummata Oromoo hooggansa biyyoolessaa waaltina qabuu fi jabinaan ijaarame akkamiin horachuu danda’a?
Akka yaada kiyyaatti Oromiyaan hooggansa biyyoolessaa jabaataa sadarkaa naannoo fi biyyaatti fedhaa fi mirga uummata Oromoo eegsisu ijaarrachuuf humna qophaa’aa qaba. Wanti hir’ate humni kun kufaatii hooggansaa Oromiyaa mudataa jiruuf falli isa akka ta’e wallaaluu fi hawaasnis humna kana dammaqsuu dadhabuudha. Humni kun #Qeerroo dha. Humni paartii siyaasaa ta’uudhaan ijaaramee fedhaa fi mirga Oromiyaa eegsisuu danda’u #Qeerroo qofaadha kan ani jedhaa jiruuf maal akka ta’e sababoonni isaan armaan gadiiti.
1. #Qeerroon aangoo mooraalii (moral authority) qabaachuu isaa
Qeerroon mirgaa fi fedha uummata Oromoo kabachiisuuf wareegamni inni hinkafalle hinjiru. #Qeerroon Oromoo bakka diinni boquu cabsee kaasee dhaabuudhaaf dhiiga isaa kenneera, lubbuu itti gabbareera, itti reebameera, itti hidhameera. Erga yeroo balaan Maastar Pilaanii aggaamamee kaasee mirgaa fi fedha Oromoo fi Oromiyaa tiksaa kan jiru #Qeerroodha. Xinnaatus guddatus injifannoowwan uummanni Oromoo amma argate kan argamsiise #Qeerroodha. Injifannoowwan argaman eegsisuufis ta’e, fedhaa fi mirga uummata Oromoo kabachiisuuf #Qeerroon ga’umasa mooraalii qaba. Kana gochuuf immoo #Qeerroon akka paartii siyaasaatti ijaaramuudhaan gurmuu hooggansa biyyoolessaa horatee asba’uun murteessaadha. #Qeerroon paartii siyaasaa ta’ee guutummaa Oromiyaa hoogganuuf ga’umsa mooraalii namni hundi irratti waliigalu qaba.
2. #Qeerroon humna tokkummaa ta’uu isaa
Sochiin #Qeerroo Ebla 2014 irraa eegalee humna hidhataa Wayyaanee dura dhaabbataa ture mallattoo inni ittiin beekamu keessaa inni tokko mallattoo tokkummaa Oromoo ta’uu isaati. Adeemsaa fi guddina mormii erga bara 2014 irraa eegalee adeemsifamaa jiru keessatti sochiin #Qeerroo tokkuummaa Oromoo bifa hiika qabuun ijaaree mul’isuu danda’eera. #Qeerroon gaaffii uummata Oromoo akka gaaffii nama tokkootti mul’iseera. Adeemsa qabsoo kana keessattis #Qeerroon humna tokkummaa Oromoo jedhamee nama hunda biratti fudhatama argateera. Hooggantoonni siyaasaa fi namoonni bebbeekamoon biyya Itiyoophiyaas #Qeerroodhaaf beekamtii kan kennan humna tokkummaa Oromoo ta’uu isaa waan beekaniifi. Kanaaf, #Qeerroon sadarkaa biyyoolessaa ijaaramee akka paartii Oromootti asba’uun uummata keenya hooggansa dhabee rakkataa jiru tokkummaadhaan hoogganee gara duraatti tarkaanfachiisuu danda’a.
3. #Qeerroon amaloota hooggansa siyaasaa haala yeroo waliin walsimatan hunda humna qabu ta’uu isaa
Akkuman armaan olitti jedhe #Qeerroon humna Oromoo tokkummeessee ittiin adeemuu danda’u ta’us yeroo amma keessa jirru kana keessatti uummanni keenya gaddisa jalatti walga’u dhabee hooggansa biyyoolessaa tokko malee hafeera. Kanaan dura yeroo akka paartii siyaasaatti gurmaa’uun rakkina ture sanatti paartileen siyaasaa Oromoon qabu, aktiivistoonni, hayyoonnis gariin mana hidhaa, gariin immoo baqatanii biyya ambaa waan turaniif isaan kun hooggansa naaf hakennan jedhee isaan ilaalaa tureera. Qaamonni kunis haala ture keessatti waan danda’an raawwatanii darbaniiru. Rakkina kanta’e garuu qaamonni kanneen, keessumattuu paartileen siyaasa Oromoo, haala guutummaa Oromiyaa hammateen hooggansa kennuuf ga’umsaa fi humna osoo isaan hinqabaanne waan isaan haala amma jiru kana keessatti hooggansa yeroo waliin adeemuu kennuu danda’an itti fakkaatee ammas #Qeerroon isaan eeggataa jira. Dhugaan jiru garuu kana miti. Amma inni mana hidhaa ture hiikamee, inni biyya mabaa tures galee hundi isaanii waliinis ta’e kopha kophaatti hooggansa waalta’aa fi jabaa Oromiyaaf kennuu akka hindandeenye qabatamaatti mul’ateera. Paartilee siyaasaa Oromoo kan akkas isaan taasise immoo amala ‘doctrinaire’ ta’e qabaachuu, jechuun haala qabatamaa lafa irra jiru ilaalcha keessa osoo hingalchine sagantaa siyaasa isaanii qofa hojiitti hiikuuf rincicanii hojjechuu isaaniiti; yeroo waliin of fooyyessaa, of jijjiiraa adeemuu dadhabuu isaaniiti. Amalli kun mataa osoo hintaane eegee isaan taasise. #Qeerroon immoo akkuma adeemsa qabsoo isaa keessatti agarsiisaa ture amala rincicummaa akkasii kana waan ittiin irra aane qaba. #Qeerroon haala qabatamaa biyya keessa jiru ilaalcha keessa galchuudhaan socho’uu fi amala ofgeeddaraa/of fooyyessaa adeemuu qaba. Qeerroon ‘Pragmatism’ fi ‘flexibility’ qaba. Kun immoo taaktikii diinni isa loluuf baafatu irratti humana akka inni argatu taasiseera. Milkaa’inni siyaasaa immoo, keessumattuu haala amma biyya keenya keessa jiru keessatti, amala jijijjiiramaa adeemuu isa akka kan #Qeerroo kanaan malee ricicanii goganii hafuu isa kan paartilee Oromoosnaan milkaa’uu hindanda’u. The kind of leadership needed in today’s Oromia-Ethiopia should necessarily be pragmatic, connected, flexible, versatile, and agile. Amala akkasii har’a kan qabu #Qeerroo qofa. Kanaaf, kufaatii hooggansaa Oromiyaa keessatti mul’ateef falli #Qeerroon paartii siyaasaa ta’ee ijaaramuudhaan asba’uudha.
4. #Qeerroon “territorial integrity’ Oromiyaa eeguuf humna akka qabu agarsiisuu isaa
Rakkoon jabaataan yeroo amma kanatti Oromiyaa mudatee jiru, tarii namni hedduun gadifageenyaa fi bal’ina rakkina kanaa sirriitti kan hunhubatin jiru dhimma kabaja daangaa Oromiyaa waliin walqabtee jirudha. Daangaan Oromiyaan Finfinnee waliin qabu cabeera, namni kana sirreessuuf hojjetaa jirus hinjiru. Kantiibaan Finfinnee waa’ee mirgaa fi faayidaa Oromiyaa moggaatti dhiibee waa’ee Itiyoophiyaawiinnetii odeessa. Silaa inni kan MM waan dubbatamu miti. Daangaan Oromiyaan Dirre-Dawaa waliin qabu cabeera, namni sirreessaa jirus hinjiru. Daangaan Oromoyaan gama bahaa fi kibba-bahaan qabdu cabee lafti hedduun Oromiyaa irraa fudhatameera, Oromoonis irraa buqqa’eeera. Daangaan gama lixaan jiru cabeera, Oromoonis irraa buqqa’eera. Rakoowwan gama Kaaba-baha Oromiyaan jiranis akkasitti ifanii hinmul’atin malee baay’ee hamoodha. Walumaagalatti yeroo amma keessa jirru kana keessatti qubsumni Oromoo fi ‘territorial integrity’n Oromiyaa cabeera, cabiinsi kun immoo fooyya’aa jira osoo hintaane hammaataa deemaa jira. Rakkoo kana kan uume, hammeessaas kan adeemaa jiru Oromoon hooggansa biyyoolessaa jabaataa fi ijaaramaa ‘territorial integrity’ Oromiyaa eegsisu dhabuu isaati. #Qeerroon osoo akka paartii siyaasaatti ijaaramee as hinbaane sochii ofiitiin daangaa Oromiyaa kabachiisuuf wareegama hedduu akka kafale nibeekama. Ammas balaa jabaataa ‘territorial integrity’ Oromiyaa irratti aggaamame kana kan maqsuu danda’uu humna #Qeerroo qofa. #Qeerroon akka paartii siyaasaatti jabinaan ijaaramee asbaanaan waan haaraa hojjechuu eegala osoo hintaane muuxannoo kaleessaa jaarmayeessee bifa haaraan hojii ittifufa. Kanaaf, #Qeerroon paartii siyaasaa ta’ee asba’uun haala yeroon jabinaan gafataa jiru ta’uu beekuun barbaachisaadha.
5. #Qeerroon lubbuu Oromootaa blaa jala jiru baraaruuf humna qabaachuu isaa
Yeroo amma keessa jirru kana keessatti lubbuun Oromootaa Hargeessaa irraa kaasee hanga Goondoritti, Cinaaksan irraa haga Begiitti, Moyaalee irraa haga Gohaatsiyoonitti wabii homaatuu hinqabu. Namni guyyaa guyyaadhaan du’a, guyyaa guyyaadhaan buqqa’a, guyyaa guyyaadhaan saamama, guyyaa guyyaadhaan madaa’a. Har’a wayita humni Wayyaanee laafetti hafnaan kaleessa yeroo meeshaan ittiduulame #Qeerroon lubbuu Oromootaaf wabii ta’uuf hojii gurguddaa hojjeteera; diina Oromoo akeekkachiisee Oromoof ofitti amanamummaa dabaleera. Har’a kun hinjiru. Lubboon Oromoo balaa jala seene kun wabii argachuu kandanda’u gaafa #Qeerroon akka paartii siyaasaatti jabaateeijaaramee asba’e qofa.
Walumaagalatti Oromoon wantoota armaan olitti kaafne kana kabachiifachuuf #Qeerroo malee abdii kanbiraa hinqabu. Paartileen Oromoo akkuma armaan olitti kaafne hoogganamuuf malee hoogganuuf qophiis ta’e ga’umsa akka hinqabne baatiilee saddeettan darban keessa qabatamaatti mul’ateera. #OPDOn haarome jettee jennaan #Qeerroon carraa kenneef fudhattee ganda habashaatti galteetti, sirumaayyuu jara waliin beektees hata’u osoo hinbeekne harka walqabattee Oromiyaa diigaa jirti. Kanaaf, Oromoon akka yaadakootti yeroo rakkisaa kana keessa hooggansa waaltina qabu, hunda-hammataa, fudhatamaa, kabajamaa fi jabaataa horatee ce’uu kan danda’u #Qeerroon gurmaa’ee akka paartii siyaasaatti ijaaramee yooasba’e qofa. #Qeerroon akka paartii siyaasaatti ijaaramuuf maaltu isa barbaachisa waan jedhu ilaalchisee yaadakoo kutaa 2ffaa jedheen yeroo gabaabaa booda maxxansa.
Horaa bulaa, deebanaa!!


text:
Godina Harargee lixaa magaalaa Galamsoo keessatti ummanni ganama hardhaa hoggantoota aanichaa mormuun hiriira kan bahe akka taheefi, dhaadannoowwan adda addaa dhageessisaa kan ture tahuu gabaafame. Jiraattonni aanichaa akka jedhanitti, hoggantoonni aanichaa aangoo irra jiran namoota kanaan dura ummata keenya ajeesisaa, hiisisaa fi gochoota hamaa heddu nurratti raawwaata turan waan tahaniif, yeroo jijjiiramni dhufe jedhamu aangoo irra turuu wanta hin malleef akka kaafaman jechuun gaaffii kan dhiheefftan tahuu odeeyfannoon ni addeessa.
Namoota hiriira hardhaa irratti hirmaatan jidduu namni bilbilaan dubbisne akka nuuf himetti:
“Hoggantoonni amma aanicha keessa jiran hundi isaanii, namoota kanaan dura harki Isaanii dhiigaan laaqame, namoonni kun akka aangoo irraa kaafaman jechuun manguddoonni gara qaama ol’aanaatti dhaquun iyyannoo dhiheessanii kan turan tahus, mootummaa irraa deebisaa wan dhabneef hiriira baane” jedhe.
Dabalataanis, eega haaromsi iddoo biraatti muldhatee boodas, akka aanaa isaaniitti haaromsi takkallee kan hin jirre tahuu nuuf hime.
Dhaadannoowwan hiriira kana irratti dhageessifamaa turan jidduu:
Tamasgan kadiir itti gafatamaan waajjira poliisii anaa habroo nurraa haa ka’u!
Zaakir Muktaar yakkamaa waan ta’eef bulchaa ta’ee anaa Habroo dhufuu isaa ni balaalefanna !
Kaabineen maqaa qeerrootiin ummata saamtu nurraa dhaabbachuu qabd! Kan jedhuu fi kanneen birootis dhagahamuu Odeeyfannoo ni addeessa.
Hiriirri kun nagayaan kan xumurame tahuus beekameera.


text:
Manni Maree Bakka Bu’oota Ummataa fi Manni Maree Federeeshinii walga’ii 2ffaa har’a gaggeessaniin, Ambaasaaddar Saahilawarq Zawudee preezdaantii rippaablika Ityoophiyaa godhuun muudan.
Ambaasaaddar Saahilawarq Zawdee Ambaasaaddarummaan biyyoota Afrikaa afaan Faransaay dubbatan; Senegaal, Maalii, Keep Vardee, Giinii Bisaa’oo, Gaambiyaa, Giinii, Jibuutii fi Faransaayitti ramadamtee tajaajiltee jirti.
Ambaasaaddar Saahilewarq bara 2011 kaasee hanga Waxabajjii 2018tti daayrektara waliigalaa waajjira Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanii Naayroobii ta’uun hojjechaa turte.
Waxabajjii bara 2018 irraa jalqabee ammoo Gamtaa Afrikaatti bakka buutuu addaa barreessaa olaanaa Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanii fi Gamtaa Afrikaatti itti gaafatamtuu Waajjira Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanii ta’uun muudamtee hojjetaa akka turte gabaasni arganne ni ibsa.


text:
Tuesday, April 27, 2010
Ayyaana Gootota Oromoo
Hidhaa fi Saamichi Ummata Oromo Irraa Akka Dhaabbatu Gaafatame!
(Madda Oduu ABO/MOA/ Adelaide, South Australia, 27 Ebla 2010) Hidhaa fi Saamichi ummata Oromoo irratti raawwatamaa jiru, naannoo Gaanfa Afrikaa jeequmsa olaanaaf kan saaxilu waan ta’eef naga jaalattooti addunyaa mootummaa Wayyaanee irratti dhiibbaa akka godhan gaafatame.
Maddi Oduu ABO akka gabaasetti, waamichi kun ummattoota Addunyaa nagaafi tasagabbii jaalatan maraaf kan dhiyaate, Ayyaana Guyyaa Gootota Oromiyaa Awustiraaliyaa Kibbaa magaalaa Adeleyid keessatti torbee darbe kabajame oole irratti ture.
Ayyaana Guyyaa Gootota Oromiyaa hawaasa Oromoo magaalaa Adeleyid keessa jiraataniin kabajame kana irratti akka ibsametti, mootummaan Wayyaanee yeroo kamiyyuu caalaa lafa Oromoo abbootii qabeenyaa biyya alaatti gurguruun, ummata Oromoo immoo lafamalee gochaa jira.
Dura Taa’aan jaarmiyaa ABO Konyaa Adelaide, Jaal Ahmad Abdurahiman, itti dabaluunis, ayyaana kana irratti haala Oromiyaafi Oromoon itti jiru yeroo ibsu mootummaan Wayyaanee karaa hundaan qabeenya Oromiyaa saamaa akka jirtu, mirga ummata Oromoos hedduu miidhaa akka jirtu hubachiiseera.
“Yeroo qondaaltoti Wayyaanee lafa Oromoo gurguranii, coomaa fi daadhiidhaan dhaqna dhiqachaa jiranitti, abbaa biyyaa fi abbaa lafaa kan ta’e qotee bulaan Oromoo agabee xanneedhaan du’aa jira,” kan jedhe Jaal Ahmad, dhibdee kana furuufis ummati keenya gama hundaan wal ijaaranii tokkumaan diina isaanii irratti bobba’uu akka qaban dhaamsa dabarseera.
Gaaffiin ummata Oromoo mirga hiree fi qabeenya ofii irratti ajajuu danda’uu ta’ee otuu jiruu kanneen gaaffii mirgaa kana kaasan biyya irraa aryachuu, biyya itti baqatan keessatti nagaan akka oolanii hinbulleef immoo qabanii biyyatti deebisuun hiraarsaa bara dheeraa booda murtii fakkeessaatiin murtii dua’aa irraa haga hidhaa bara dheeraatti itti kennaa akka jiru marii kana irratti saaxilamee jira.
Hawaasti yaada kana dhaggeeffates, gabaasaa MOAf akka ibsanitti, “gochaa badaa fi loogii sanyii irratti hundaa’ee ummata Oromoo irratti raawwatamaa jiru ku, eenyumaafuu kan tolu miti; keessaayyuu, egere biyyaafi naannoo sanaaf yaaddessaa waan ta’ee balaaleffamuu qaba,” jedhanii jiru.
Aayyoon Oromoo tokkos miidhaa ummataa Oromoo irra gahaa jiru kana yoo balaaleffatan, “Mallasaan biyya keenya nuuf dhiisee bahuu qaba; Oromiyaan kan Oromoo ti. Qe’ee keenya irratti nu hidhanii nu ajjeessuun kun balaa hamaa fida malee, Oromoo qabsoo irraa duubatti hindeebisu,” jechuun ijjannoo cimaan mootummaa Wayaanee balaaleffatanii jiru.
Gaafatamaan jaarmiyaa dhaabaa, Jaal Kadir Ibiraahim immoo seenaa Ayyaan Gootota Oromoo kun kan qabsaa’ota Oromoo maraa ta’uu yaadachiisanii, “ayyaana goototaa kan kabajnu, gumaa isaanii bilisummaadhaan mirkaneessuuf yeroo itti irbuu keenya haaromsinee daran xiiqomnee kaanuudha,” jedhanii jiru.
Dura Taa’aan Hawaasa Oromoo Austiraaliyaa Kibbaa, Ob Ibraahim namoota achitti argaman baga nagaan dhufatan jechuun simatan. Hawaasti Oromoos bakka jirrutti walqabatee, tokkummaan akka waliin jiraatu, dhibdee isaas akka waliin hiikkatu dhaamanii jiru.
Ayyaanni kun akkuma aadaa Oromootti eebba maanguddoon eegalame; maanguddoonnis akka sabni Oromoo tokkoomu, akka walta’uufi waldhagahu eebbisaniiru. Achiin, faaruun Alaabaa Oromiyaa faarfamuun sagantaan Ayyaana Goototaaa jalqabame. Ayyaana kana irratti barruuleen Xiyyaa fi Barruleen Kallacha Oromiyaa dhiyaatee gurguramee jira.
(Madda Oduu ABO/MOA/ Adelaide, South Australia, 27 Ebla 2010) Hidhaa fi Saamichi ummata Oromoo irratti raawwatamaa jiru, naannoo Gaanfa Afrikaa jeequmsa olaanaaf kan saaxilu waan ta’eef naga jaalattooti addunyaa mootummaa Wayyaanee irratti dhiibbaa akka godhan gaafatame.
Maddi Oduu ABO akka gabaasetti, waamichi kun ummattoota Addunyaa nagaafi tasagabbii jaalatan maraaf kan dhiyaate, Ayyaana Guyyaa Gootota Oromiyaa Awustiraaliyaa Kibbaa magaalaa Adeleyid keessatti torbee darbe kabajame oole irratti ture.
Ayyaana Guyyaa Gootota Oromiyaa hawaasa Oromoo magaalaa Adeleyid keessa jiraataniin kabajame kana irratti akka ibsametti, mootummaan Wayyaanee yeroo kamiyyuu caalaa lafa Oromoo abbootii qabeenyaa biyya alaatti gurguruun, ummata Oromoo immoo lafamalee gochaa jira.
Dura Taa’aan jaarmiyaa ABO Konyaa Adelaide, Jaal Ahmad Abdurahiman, itti dabaluunis, ayyaana kana irratti haala Oromiyaafi Oromoon itti jiru yeroo ibsu mootummaan Wayyaanee karaa hundaan qabeenya Oromiyaa saamaa akka jirtu, mirga ummata Oromoos hedduu miidhaa akka jirtu hubachiiseera.
“Yeroo qondaaltoti Wayyaanee lafa Oromoo gurguranii, coomaa fi daadhiidhaan dhaqna dhiqachaa jiranitti, abbaa biyyaa fi abbaa lafaa kan ta’e qotee bulaan Oromoo agabee xanneedhaan du’aa jira,” kan jedhe Jaal Ahmad, dhibdee kana furuufis ummati keenya gama hundaan wal ijaaranii tokkumaan diina isaanii irratti bobba’uu akka qaban dhaamsa dabarseera.
Gaaffiin ummata Oromoo mirga hiree fi qabeenya ofii irratti ajajuu danda’uu ta’ee otuu jiruu kanneen gaaffii mirgaa kana kaasan biyya irraa aryachuu, biyya itti baqatan keessatti nagaan akka oolanii hinbulleef immoo qabanii biyyatti deebisuun hiraarsaa bara dheeraa booda murtii fakkeessaatiin murtii dua’aa irraa haga hidhaa bara dheeraatti itti kennaa akka jiru marii kana irratti saaxilamee jira.
Hawaasti yaada kana dhaggeeffates, gabaasaa MOAf akka ibsanitti, “gochaa badaa fi loogii sanyii irratti hundaa’ee ummata Oromoo irratti raawwatamaa jiru ku, eenyumaafuu kan tolu miti; keessaayyuu, egere biyyaafi naannoo sanaaf yaaddessaa waan ta’ee balaaleffamuu qaba,” jedhanii jiru.
Aayyoon Oromoo tokkos miidhaa ummataa Oromoo irra gahaa jiru kana yoo balaaleffatan, “Mallasaan biyya keenya nuuf dhiisee bahuu qaba; Oromiyaan kan Oromoo ti. Qe’ee keenya irratti nu hidhanii nu ajjeessuun kun balaa hamaa fida malee, Oromoo qabsoo irraa duubatti hindeebisu,” jechuun ijjannoo cimaan mootummaa Wayaanee balaaleffatanii jiru.
Gaafatamaan jaarmiyaa dhaabaa, Jaal Kadir Ibiraahim immoo seenaa Ayyaan Gootota Oromoo kun kan qabsaa’ota Oromoo maraa ta’uu yaadachiisanii, “ayyaana goototaa kan kabajnu, gumaa isaanii bilisummaadhaan mirkaneessuuf yeroo itti irbuu keenya haaromsinee daran xiiqomnee kaanuudha,” jedhanii jiru.
Dura Taa’aan Hawaasa Oromoo Austiraaliyaa Kibbaa, Ob Ibraahim namoota achitti argaman baga nagaan dhufatan jechuun simatan. Hawaasti Oromoos bakka jirrutti walqabatee, tokkummaan akka waliin jiraatu, dhibdee isaas akka waliin hiikkatu dhaamanii jiru.
Ayyaanni kun akkuma aadaa Oromootti eebba maanguddoon eegalame; maanguddoonnis akka sabni Oromoo tokkoomu, akka walta’uufi waldhagahu eebbisaniiru. Achiin, faaruun Alaabaa Oromiyaa faarfamuun sagantaan Ayyaana Goototaaa jalqabame. Ayyaana kana irratti barruuleen Xiyyaa fi Barruleen Kallacha Oromiyaa dhiyaatee gurguramee jira.
Posted by Oromo Community Association SA at 7:21 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Beddelleen kuusaa balfa gogaa qopheessaa jirti
Finfinnee, Bitooteessa 5, 2011 (FBC)- Magaalaan Beddellee bakka balfa gogaa meetir kuubii kuma 43 fi dhibba 2 kuusuu danda’u qopheessaa jirti.
Bakka balfa gogaa kana hojjechuuf beenyaan Birrii kuma 400 kuma78 fi170 jiraatota iddoo isaanii irraa ka’aniif kan kaffalame yoo ta’u, kaayyoon guddaan bakki balfa gogaa kun qophaa’uun barbaachiseefis magaalaattii kosii adda addaa irraa walaba taasisuufi.
Magaalaattii keessatti kana dura sababa bakki balfa gogaa itti gatan hin jirreef magaalaattiin akka hin qulquloofneef ka’umsa ta’eera.
Rakkoo kana hundeerraa furuuf bulchiinsi magaalaattii bara kana hojiiwwan xiyyeeffannoon hojjechuuf karoorfate keessaa bakki balfa gogaa itti kuusan kun isa ijoodha.
Dabalataanis odeeffannoon Waajjira Dhimmoota Koominikeeshinii Magaalaa Beddellee irraa arganne akka mul’isuutti, bakka balfi dhangala’aan itti kuufamus hojjetamaa kan jiru ta’uu fi bakkichis yeroo gabaabaatti hojjetamee xumuramuun tajaajila kan kennu ta’uudha.


text:
Lolli Moyyaalee Guyyaa tokkoof kaleesaa dhaabbatee Oole ammaan kana jalqabe Dhukaasi deemaa jira amma
Tigiroonni mootummaa kana karaa fedheenuu tahu gara galchuuf tumsitoota isaanii waammachuun dhoksaa dhiisanii ifatti maryachaa jiru. Wanni kaleessa Maqaleetti jalqabame sanuma. Keenyas Oromoon akkamitti akka humna tahee biyya kana hogganu irratti Finfinneetti maryataa oole. Garaagarummaan jiru garuu waan tokko. Warri Maqalee harka badii kan Afaan Oromoo dubbatu kumootaan nu keessaa qabu. Nuti garuu harka jara keessatti waa nuuf hojjetu kan afaan jaraa dubbatu nama tokkollee hin qabnu. Kanaaf ammoo ragaan rogeeyyii Tigraayi. Waan nuti keessa keenyatti itti jirru (keessumattuu kulkula gama Lixaa) sirriitti duukaa bu’anii beenziina itti facaasaa jiru. Oromoon guddatee ka’ee xinnatee salphachuu Waaqni isa haa baraaru!
Via :Yaya Beshir
ስፈልጋት የነበረች ቪድዬ አገኝሆት 😂
ደግሞ ለመለስ ነግሪዋለሁ ይላል
በስባት አመቴ ኢህአዲግ አላውቅም ነበር ይላል እንዴ ኢህአዲግ ስንት አመቱ ነው
ፈረንሳይዋ ሴት አፍቅራኝ አለቀስኩ ትወስደኛለች ብዬ 😂
አብይ በቤተመንግስት ውሽቱ የቆለለው መስንጀር ውስጥ ያለ ነበር የመስለው
This is what Habeshas say about Dr. Abiy!!
My experience with some Habeshas is that they lack awareness of what offends and what does not offend others. They say things without thinking about others’ feelings. Gossiping about others .
I’m confused what Dr. Abiy is trying to say about Wallega people! he is playing politics, is he wants to govern only from finfinnee?
Is he tying to jock or be the 21st century of Minilic???
Weellisaa Garrii tokko torbaan lamaa Duraa Garrii malee Garrii malee jedhee sirbee
ardha ammo Galgaloo Giiroo ilmii Boorana Onnee malee Onnee Malee hin lolu kormii jedhee Deebii gahaa laatifi jira .
kan Onnee lolufi kan gosa Abdate sirbuu amm arguf jirtii Garrii
garrii gosa firri lamaa taate sirbiite. Booranii ammo onnee dabalate Mooyyaalee tan eeny akka taate beeke Onnee malee jedhee sirbee
garrii arguuf jirtii dubbii Mooyaalee tan yaroo xiqqoo booda Kaanbii Kaakuma fi Marsaabetit yoo ofi argiin tuu jedha


text:
Yesus gara waaqaatti kan nama geessu karaa tokkichaa?
Gaaffii: Yesus gara waaqaatti kan nama geessu karaa tokkichaa?
Deebii: 'Ani jalqabumatti nama gaariidha gara waaqaa nan deema.' 'Haa ta'u, waanta hamaa muraasa nan raawwadha, garuu waanta gaarii heedduun raawwadha, kanaaf gara waaqaa nan deema.' Waaqayyo gara si'oolitti ana hin erguu akka Macaafa Qulqulluutti waanan hin jiraanneef. Yeroon geeddarameera!' dhugumaatti namoota hamoo kan ijoollee gudeedan fi kan nama ajjeesan duwwaatu gara si'ool dhaqa.'
Kun hundinuu kan nama amansiisan waantota beekamoodha, garuu dhugaan isaa jarri hundinuu soba. Seexanni kan biyya lafaa kana irratti moo'u yaada kana sammuu keenya keessatti biqilcheera. Inni, kan karaa isaa irra deemu kamtu iyyuu, diina Waaqayyooti. (1Pheexroos 5:8). Seexanni gowwomsituudha yeroo heedduus akka gaarii ta'e tokkootti of dhoksa(2 Qorontoos 11:14), garuu inni yaada Waaqayyoon hin taane hundumaa of jala galchee jira. 'Inni hamaan waaqayyicha bara si'anaa kanaa ta'e, yaada warra hin amaninii sanaa jaamseera;inni ifa ulfina Kiristoos Waaqayyo wangeela keessaa ibsu sana, akka hin argineef isaan dhowweera' (2 Qorontoos 4:4).
Waaqayyo cubbuu xixiqqoodhaaf dhimma akka hin qabnee fi si'ool 'namoota gadheedhaaf' qophaa'e jedhaanii amanuun soba dha. Cubbuun hundinuu Waaqayyottii addaan nu baasti, 'sobini adiin' xiqqoon illee. Hundinuu yakkaniiru hojii isaatiin gara waaqaa dhaquu kan danda'u eenyu illee hin jiru (Roomaa 3:23). Gara waaqaa dhaquun hojiin gaariin keenya hojii hamaa keenyaa waan caaleedhaaf miti; hundumti keenya ni banna yoo dhimmichi isa sana ta'e. 'Foo'amuun isaanii ayyaanaan erga ta'ee immoo, hojii isaaniitiin ta'uu hin danda'u; kanaan achi ayyanni ayyaana ta'ee jiraachuu hin danda'u!' (Roomaa 11:6). Karaa keenya gara waaqaattii argachuudhaaf waan gaarii umaa hojjechuu hin dandeenyu.(Titos 3:5).
'Karaa isa dhiphaadhaan ol gala! Karaan gara badiisaatti geessu boochoodha karri isaas bal'aadha namoonni ittiin ol galan immoo baay'eedha'(Maatewoos 7:13). Yoo namini hafe kam illee adaa Waaqayyootti amanuun amma kana beekaamaa hin taane keessatti jireenya cubbuu jiraate, Waaqayyo isa illee hin dhiisuuf. 'Isin kanaan dura irra daddarba keessanii fi cubbuu keessaniin [karaa hafuuraa] duutanii turtan yeroo sanatti isin toora biyya lafaa kanaa duukaa buutanii deddeebi'aa, aboo qilleensa keessa jiru irratti isa gooftummaa qabuuf abboomamaa turtan; hafuurichi hamaan amma namoota Waaqayyoof hin abboomamne gidduutti hojjechaa jira' (Efesoon 2:1-2).
Waaqayyo yeroo biyya lafaa uume,inni kan hanqina hin qabne fi gaarii ture. Achumaan Addaamii fi Hewaan uume fillannoo bilisa ta'e kan ofii isaaniis kenneef, kanaaf jarri Waaqayyoof abboomamuudhaa fi isa duukaa bu'uudhaaf carraa qabu. Garuu akka Waaqayyoodhaaf hin abboomamneedhaaf Seexanaan qoraman jarris cubbuutt hojjetan. Kun gargar jara qoode(nama kamiinuu kan isaan booda dhufe hunduma keenya) Waaqayyoo wajjiniin walitti dhufeenyaa gaarii akka hin qabaanneedhaaf. Inni qulqulluudhaa fi kan hanqina hin qabne cubbu irrattis faraduu qaba. Akka cubbamaatti, ofii keenyan ofii keenya Waaqayyootti araarsuu hin dandeenyu. Kanaaf Waaqayyo karaa qopheesse waaqa irratti isaa wajjiniin akka waliin jiraannuudhaaf. 'Waaqayyo akkasitti tokkicha ilma isaa hamma kennuufitti biyya lafaa jallate; kun immo isatti kan amanu hundinuu jireenua bara baraa haa qabaatuuf malee haa baduuf miti. (Yohaannis 3:16). Beenyaan nama cubbuu hojjetuu du'a; kennaan Waaqayyoo inni Kiristoos Yesus gooftaa keenyaa wajjin tola kennamu garuu jireenya bara baraati.' (Roomaa 6:23). Yesus cubbuu keenyaaf du'uudhaaf dhalate kanaaf nuyi du'uun nurra hiin jiraatu. Du'ee guyyaa sadii boodaa, boolla keessa ka'e ( Roomaa 4:25), du'a irratti gooftumma qabu agarsiisuudhaaf. Wal irraa fageenya namaa fi Waaqayyoo gidduu jiruuf riqicha ta'uudhaan walitti fibute kanaaf isaa wajjin walitti dhufeenya dhuunfaa qabaanna yoo amanne duwwaa.
Namoonni garri caalaan Waaqayyootti amanu, Seexanni illee. Garuu fayyina fudhachuudhaaf, gara Waaqayyootti deebi'uu qabna, walitti dhufeenyaa dhuunfaa uumuu qabna, cubbuu keenya irraa deebi'uun isa duukaa bu'uu. Waanta qabnu hundumaa fi waanta hojjennu hundumaan Yesusitti amanuutu nurra jira. 'Namni Yesus Kiristoositti amanuudhaan fuula Waaqayyoo duratti qajeelaa ni ta'a; kana irratti warra amanan hundumaaf garaagarummaan hin jiru.' (Roomaa 3:22). Macaafni Qulqulluun Yesus Kiristoos malee kan fayyinatti geessu karaan gara biraan akka hin jirre barsiisa. Yesus Yohaannis 14:6,irratti akkas jedhe 'karichi, dhugaan, jireenyis ana; anaan yoo ta'e malee, eenyu iyyuu gara abbaa hin dhufu.'
Yesus fayyinaaf karaa isa tokkicha sababni isaas inni adabbii cubbuu keenyaa kan kaffalu isa tokkicha. (Roomaa 6:23). Amantaan kami iyyuu cubbuun gad fageenya jabaa akka qabuu fi addabbii isaa kan barsiisu hin jiru. Amantaan garri biraa kam illee cubbuuf gatii daangaa hinqabne baasuu hin laatan Yesus Kiristoos duwwaan argamsiisu kan danda'u. 'Hundeessaa amntii' kam illee kan Waaqayyo nama ta'e hin jiru(Yohaannis 1:1,14) ' karaa ittiin gatiin daangaa hin qabne kaffalame. Yesus Waaqayyo ta'uutu irra jira kanaaf idaa keenya kaffaluu danda'a. Yesus nama ta'uutu irra ture du'uudhaaf. Fayyini kara Yesus Kiristoositti amanuu duwwaatiin argama! 'Fayyinni Yesus Kiristoos duwwaadhaan malee, kan biraatiin tokko illee hin jiru; maqaabn kan biraa ittiin fayyuun kan ta'u, waaqa jelaa ilmaan namootaatiif kan kenname' (Hojii Ergamootaa 4:12).
Sababa waantota bakka kanatti dubbisteef Kiristoosiif waanta murteeffatte qabdaa? kana taanaan, maaloo, kolbaa isa 'An har'a Kiristoosiin simadheerra' jedhu tuqi.
English
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi'aa
Yesus gara waaqaatti kan nama geessu karaa tokkichaa?


text:
BBC News Afaan Oromoo Mariin kallattii dhimma qabsoo Oromoo eegaleera. Nu daawwadhaa.
#Breaking_News: Haasawaa Obboo #Olbaanaa_Leellisaa Hoogganaa Hojii Rawwachiiftuu olaanoo KFO keessa tokko kan ta’ee “Marii Dhimma Qabsoo Bilisummaa Oromoo” jedhu Median #BBC_Afaan_Oromoo Godhee Irratti Haasawaa inni godhe dhaggeeffadha waliif dabarsa!!
Hayyuun Oromoo Obboo #Olbaanaa_Leellisatu dubbate:
“….Oromoon dur arrabni isaa, garaan isaa, milli isaafi harki isaa bakuma tokkodha. Waan yaade dubbata, waan dubbate godha. Waan arrabni isaa dubbate hin haalu; warri kaan garuu arrabaan waan biraa dubbachaa gochaan waan biraa dalagu” …..!!
“Warri warri kaleessa sirna Oromoo dhabamsiisuun balleessuufi awwaalu ijaara turan, har’a immoo warri isaan irraa barate erga qabsoon injifatamaa dhufaniis hin teenye warra arraba lamaafi milla lamaa ijaaruun bobbasan, kun immoo qabsoon Oromoo milla lamaan akka hin deemne akka bacancaru gochaa jira…”
“….Oromoon hedduun isaa waggaa baay’eedhaaf biyya kana ijaaraa ture malee, biyya kana eegaa ture malee bu’aa tokko itti hin arganne. Gaafa dinni kallattii meeqaan duula ture Oromoon lubbuu isaa kennee ijaare; daangaan biyya kana kallattii hundaan iyyuu lafee Oromootiin kan ijaarame.
Haata’uu malee Oromoon hedduun isaa biyya kana ijaaruu irratti yeroo dhumaa ture warri kaan garuu sirna Oromoo balleessuu, sirna Oromoo diiguufi awwaalu ijaara turan….”
“….Baabura Qabsoo Oromoo hummni dhaabu hin jiru…”!! Guutummaa isaa dhaggeeffadha gara dhumaatti xiqqoo irra cite malee dubbii hundee bu’uraa dhugaa lafa jirtu dubbate Obboo Olbaanaa Leellisaa jiraadhu dhugaan yoom iyyuu injifatadha!!
Ibsaa Nagaasaa
Mariin kallattii dhimma qabsoo Oromoo eegaleera. Nu daawwadhaa.
Jilli ADO Ministira Muummee waliin mariyatan
Ministirri Muummee Itoophiyaa Dr. Abiy Ahimad har’a jila oggantoo Adda Dimokiraataawaa Oromoo (ADO) Roobii darbe biyya galee waliin mari’ataniiru
(bbc)—Akka barreefama fuula Feesbuukii Waajira Ministeera Muummeerratti baheetti, oggantoonni ADO kun karaa nagaatiin marii-qajeelfannaa siyaasa Itoophiyaa keessatti hirmaachuuf walii galuu isaanii ifa gadhaniiru.
Gama lamaaniinu tokkummaa Itoophiyaa cimsuufi sirni dimokiraasii biyyattii hundee akka cimfatu irratti fulleeffachuun waliin hojjachuuf walii galaniiru.
Aanga’oonni ADO guyyaa kaleessaa yeroo biyya galan akka ibsanittis, haala jijjiirama biyya keessatti uumamaa jiruufi kaayyoo qabsoo karaa nagaa, kan yeroo waggaa jaha dura hundeeffaman lafa kaawwatan irratti hundaa’uun biyya galanii uummata waliin qabsaa’uuf yaalaa turuusaanii dubbataniiru.
Maree mootummaa waliin taasisaniin boodas sagantaa paartiisaanii akka beeksisan himanii, dhimmi guddaan irratti xiyyeeffatan garuu federeeshiniin amma jiru kun akka dimokiraataawaa ta’u hojjechuudhas jedhan.


text:
Hogganaan Biiroo Bulchiinsaa fi Nageenya naannichaa Obbo Takluu Mitikkuu Fana Brookaastiif akka himetti, hidhamtoonni dhiifamaan lakkifaman kunniin kan seera dhiifamaa guutan tahuu fi namoota kanneen jidduu 72 dubartoota tahuu hime.
Hidhamtoonni kun Sadaasa 20/2011 irra jalqabee hidhaa irraa kan lakkifaman tahuu gabaafame.
Bulchiinsi Mootummaa Naannoo Tigraay hidhamtoota 3231 dhiifaman gad lakkisuuf akka tahe beeksise
Hogganaan Biiroo Bulchiinsaa fi Nageenya naannichaa Obbo Takluu Mitikkuu Fana Brookaastiif akka himetti, hidhamtoonni dhiifamaan lakkifaman kunniin kan seera dhiifamaa guutan tahuu fi namoota kanneen jidduu 72 dubartoota tahuu hime.


text:
Jen. Huseen Bunee Daraaraa (1906-2009)
Abbaa isaa obbo Daraaraa Godaanaa fi haadha isaa aadde Hawwaa Badhaasoo irraa bara 1906 Kibba Oromiyaatti, Baale keessaa naannoo Sawweena jedhamtutti dhalate. Yeroo san naannoo isaanii bakki barnoota ammayyaa itti baratan waan hin turiniif, barnoota amantii baratee, booddees barsiisaa ture.
Bara mootummaa Hayle Sillaasee keessa, cimina isaa ilaaluun aangoon kennaniifii Baalabbaata tahee naannoo isaa bulchaa ture. Haatahu malee, cunqursaa fi miidhaa nafxanyaan ummata isaarra geessisaa ture waan hubateef, cunqursaa kana jalaa ummata isaa baasuuf yaaduu eegale.
Walgahii Baalabbaatota kudha saddeet waliin magaalaa Gindhiir keessatti godhame irratti akka Nafxanyaatti gara galanii itti qabsaawan yaada kaase. Jarri garuu akka waan Oromoon Nafxanyaa ajjeesuu hin dandeenyetti waan fudhataniif sodaatanii yaada isaa kana harkatti didan. Inni garuu soda tokko malee gootummaadhaan akka Nafxanyaa ajjeesuun dandayamu itti agarsiisuuf sangoota isaa sagal gurguree, qawwee sadi bitachuun namoota saddeet tahanii Nafxanyaa adamsuu eegalan. Naannoo Sawweenaatti Nafxanyaa tokko ajjeesanii qawwee zinnaara guutuu waliin irraa hiikkatan. Reeffa nafxanyichaa ummatatti agarsiisuun, akka qawween Oromoo Nafxanyaa ajjeesuu dandeessu mirkaneesseef. San booda shiftaa jedhamee, gaara Goonii kan booda gaara Huseen Bunee jedhamutti waheloota isaa waliin galee qabsoo itti fufe. Warri laalaan gabrummaa itti dhagayamte Huseen Buneetti dabalamuun miseensonnillee huddummaachuu eegale. Qawween hedduun isaan barbaachise. Waraana isaa keessaa nama saddeet Somaaliyaatti ergee gargaasa qawwee Perezidaantii Somaalee yeroo sanii Aadam Addee gaafachuudhaan qawwee saddeet argatanii galan. Qawwee sadan jalqaba loon gurguree bitatee fi kan nafxanyicha ajjeesan irraa hiikkatan waliin qawwee kudha lamaan qabsoo itti fufan.
Bara 1970 tti Somaaliyaa dhaqee mootummaa Somaaleetti rakkoo Oromoo erga ibsee booda akka gargaarsa qawwee godhaniif gaafatee milkiidhaan qawwee hedduu argatee gaalatti fe’ee biyyatti gale. Qabsoo cimsanii naannoon biraallee akka waliin ka’anii qabsaawan waamicha qabsoo jabeessanii itti fufan.
Somaaleen maqaa Oromoo jedhu kana Oromoon akka ittiin hin waamamne dhiibbaa godhuun maqaa “Somaalee Abboo” jedhu Oromoof baasanii turan. Baqattoonni Oromoo Somaaliyaa jiran, maqaa Oromoof kenname, “Somaalee Abboo” kana balaaleffatan. Sababa kanaan mootummaan Somaalee baqattoota Oromoo magaalaa Muqdishootti walgahii waame. Itti aanaan perezidaantii Somaaliyaa yeroo sanii Jeneraal Muhammad Ali Samattar walgahicharratti argamuun baqattoota Oromoo lakkoofsaan namoota dhibba saddeet tahan keessaa nama tokko akka bakka buufatanii dubbisu gaafate; Ana jechuudhaan namni gaafa san bakka bu’ee generaaltichi gaafii gaafate Jen. Huseen Bunee ture. Afaan Soomalee sirriitti waan hin beeyneef Siraaj Haaji Isaaq turjumaana taheefii gaafiin inni gaafatame, “Nuti Somaalee Abboodhaan isin beeynaa yoomii as Oromoo taatan?” kan jedhu ture. Jen. Huseen Bunee deebii isaa kennuun dura gaafii gaafate; “Jecha Oromoo jedhu yoom dhageette ati?” jedheen. Jeneraaltichis “Bara 1962 dhagaye” jedheen. Jen. Huseen Bunee deebisee akkana jedheen; “Gaafni isin Oromoo dhageettan gaafa dhalattan, san dura isinuu rimaya turtan. Afrikaanota isin dura dhalatte Oromoon yoomii as jirti jedhaa gaafadhaa. Akka Oromoon gaafa ilmi namaa uumamu uumamte isinitti himanii. Ummata baldhaa lafa qabu, aadaa qabu, sirna gadaatiin bulu dhagayuu dhabuun keessan nama ajaa’ibsiisa!” Jeneraaltichi dubbii Jen. Huseen Bunee kanatti baayyee aaree walgahii xumure. Sababa kanaan waraanni Somaalee halkan Jen. Huseen Bunee fuudhee mana hidhaa lafa jalaatti hidhan.
Jen. Huseen Bunee mana hidhaarraa fuudhanii Perezidantii Somaaliyaa yeroo sanii Ziyaad Barreetti geessanii dubbisan. Ziyaad Barreen akka Jen. Huseen Bunee maqaa Somaalee Abbootiin yoo qabsaawe mana, makiinaa fi mindaa ol’aanaa godhaniif waadaa seeneef. Jen. Huseen Bunee garuu didee, biyya isaa bilisoomsuuf malee gurgurachuuf akka manaa hin bahin murannoon itti hime.
Ziyaad Barreenis gootummaa isaa kana xiinxalee, ajjeesuuf nama ummanni duuba jiru akka tahe waan hubateef waggaa sadi booda Jen. Huseen Bunee mana hidhaarraa bilisaan gadi lakkise.
Itti fuf


text:
Yaadannoo fonqolcha mootummaa ga'eessa ganna 74 Koloneel Kaasaaye
Yeoo sanatti ajajaa olaanaa humna qilleensaa 102ffaa Eeritiraatti argamuun ture.
Caamsaa 8 guyyaa Kibxataa tasa biiroo janaraal Damisee Bultootti barbaadamta naan jedhan. Anis konkolaataa koo kaafachuun biiroo isaanii dhaqe.
Ani yoo achi qaqqabuuttis birgaadar janaraal Kaasaaye Camadaa keessa turan. Isaan yoo bahanin ani seene.
''Oo gooftaa!'' jedheen. ''Finfinnee tasgabbii dhabiinsa xiqqootu jira. Waraana birgeedii lama qabachuun deemiitii hatattamaan tasgabbeessi, janaraal Qumilaachoon qajeelfama dabalataa siif kenna" naan jedhan.
- Waggaa 30 har'aa...xiyyaarri Koloneel Mangistu attamiin hin gubatiin hafe?
- Dogoggorri barnoota seenaa Itoophiyaa maali?
- Mangistuufi Yaadannoo Koloneel Axnaafuu
Yoon biiroo janaraal Qumilaachoo qaqqabuus ''dhuftee Kaasaaye! koottu na hordofi'' jechuun konkolaataa saanii kaafatan.
Osoon dukaasaanii hordofuu humna qilleensaa Asmaraa qaqqabne. Fuuldura isaaniis xiyyaaroonni warri Raashiyaa Mangistuuf kennaadhaan laataniif dhaabbattee jirti. Xiyyaara kanaan Finfinnee deemna naan jedhan.
''Uffataafi yaadannoo hin qabanneebee gooftaa'' jennaaniin, ''...jedhii xiyyaara ittaanuun na qaqabi'' naan jechuun xiyyaara seenan.
Hatattamaan fiigee mana galuun uffannaa fi yaadannoo qabadhee yoon deebi'u, xiyyaarittiin osoo hin ka'iin qaqqabe.
Xiyyaricha keessattis namoonni gara 70 ta'an taa'aniiru. Humni qilleensaa ammoo antonoviiwwan afuriin fe'amanii nu hordofuun ni dhufu.
Xiyyaarittiinis gara Mitsiwaatti qajeeluun gara kallattii Qaaruraa deemte.
Achii deebi'uunis osoo laga Marab hin ce'iin natti fakkaata, janaraal Qumilaachoon tuf jedhanii ol ka'uun waraqaa tokko qabatanii dubbisuu eegalan.
Erga rakkina uummata Eertiraafi Itoophiyaa irra gahu dubbataniin booda, dhumarra nu naasiisan. Anis kanan yaadadhu isa dhumarratti dubbatan qofaadha...
''Koloneel Mangistuun ajjeefamuun aangoorraa bufamaniiru!'' jedhan.
Baay'een nahe. Yoon Asmaraadha ka'u waanan beeku hin turre. Waliigalatti xiyyaara keessa kan turre nama 73 taana.
Namoonni sun hundi harka yoo rukutan ani garuu naasuun gogeen hafe. Akka nama hirribaa ka'uuttan dammaqee harka rukute.
Finfinneetti nama nu simatu dhabne
Sa'aatii 11 irratti buufata xiyyaaraa Boolee geenyee bilbila bilbillus kan nuuf kaasu dhabne. Raadiyoo taasifnuulleen kan kaasu dhabne.
Ministeera Ittisaatti bilbillee achiis eenyuu bilbila hin kaasu. Ittisa lafoottis bilbillee eenyuu hin jiru. Wal-quunnamtii hundinuu adda citeera. Edaa osoo nuti hin qaqqabiin dura dubbiin badee jira.
Maaliif naan jedhi...naannoo sa'aatii 9:30tti janaraal Abarraan ministiricha janaraal Haayilagiyoorgisiin ajjeesuun miliqeera.
Nuti kana hunda hin beeknu ture. Nuti kan beeknu koloneel Mangistuun ajjeefamusaati.
Sa'aa sanatti waraana nuti fidnee dhufne kan nuuf qindeessu hin qabnu. Osoo nuti hin qaqqabiin ture birgeedii eegumsa addaa irra taankiin dhufuun mooraa Ministeera Ittisaa marseera. Akkuman sitti hime nuti kanas hin beeknu.
Eegaa maal gootaa... humna qilleensaa wal hordofuun dhufe kaan achuma Buufata xiyyaarratti eegduu gochuu eegalle.
Kaan ammoo buufata sakatta'iinsaa Aqaaqii Qaallitiirratti ramadamuun keessaafii alaa konkolaataan akka hin baaneefi hin gallee taasise.
Kan hafne ammoo gara dallaa Aviyeeshinii Ittisaa deemne. Waraanni Xoollayii dhufes achumatti nutti makame.
Caamsaa 8 galgala- Naannoo Gommaa Quxxabaatti
Galgalaa'aa adeemnaan bitaa nutti gale. Janaraal Qumilaachoon na waamanii ''gara ministeera ittisaa yaa deemnu'' naan jedhan.
Walitti dhufeenyi keenya adda citulleen kan dhufneef hoggantoota fonqolcha mootummaa raawwatan Ministeera Ittisaa keessa jiraniif dahoo kennuuf waan ta'eef gara sanatti qajeelle.
Waraana kumalaa tokko qabannee, Xoor-haayiloochiin dabarree karaa hospitaala Baalchaatiin oliin gama buufata poolisii shanaffaatiin goonee, eegumsa fayyaa geenye.
Waraanaa kumalaa tokko qabanneera. Achuma Gommaa Quxxabaa bira isaan keenyee basaasuuf gara Ministira Ittisaatti siqne.
Akkuman sitti hime galgalaa'eera. Siriiyyuu halkan wallakkaa darbeera...ta'us addeessi iftee baateti. Kan si dhibu halkan sana waan hunda argu dandeessa. Akkuma aduutti ifaa turte yoon siin jedhe soba hin ta'u.
Yoon gara Tiyaatira Biyyaalessaatti siqu, hoteela Itoophiyaatiin gadi ibsaan tiraafikaa jira miti? kan gara Filuhaa dhaqu sana... taankiin tokko konkolaataa jiippii tokkoon hordofamaa gara kiyyaa yoo dhufuun arge.
Anis jiippii matarayeesii baattu tokkorran ture. Konkolaachisaan dafiitii gara mirgaa duubatti deebi'in jedheen.
Irra deebiin karaa gubbaan naannoofnee ilaaluuf jennaan ammoo taankiin biraa fuulasaa gara keenyaatti garagalfachuun nu rukutuuf jedhe. Achiin deebinee gara Gommaa Quxxabaatti galle.
Nuti hanga sa'aatii kanaatti Ministira Ittisaa keessatti maaltu gaggeeffamaa akka jiru hin beeknu. Yaaliin fonqolchichaa fashalaa'usaa hin dhageenye.
Janaraal Mari'id fa'i lubbuun kan jiran nutti fakkaate. Nuti kan beeknu Mangistuun ajjeefamuu isaa qofa ture.
BBC: Meeshaa hidhattanii turtanii?
Koloneel Kaasaayee:Waraanni anii fi Qumillaachoon qabannee dhufne amoorkaa afa-muuzii afur qaban lama qabateera. Isas yoo ta'e kan halkanuma sana birgeedii eegumsa addaa irraa bojineedha.
BBC: Dhiifama garuu koloneel Amoorkaan maaliidha?
Koloneel Kaasaayee: Amoorkaan meeshaa abbaa 'afa-muuzii' lamaa Koriyaa kan shilkaa fakkaatu qabuufi kan rasaasa Zu -23 kan fudhatu meshaa cimaadha. Isaanis birgeedii eegumsa addaa irraa kan dhufan lamatu ture. Gara mooraa waraana lafoo wayita galan boojinee konkolaachisaa ramanneefi gara lafa boqonnaatti geessine. Dhukaastota humna qilleensaatii itti dabalachuun gara naannawa Gommaa Quxxabaa adeemne.
Isaan boodas janaraal Qumillaachoo waliin gara Buufata poolisii Amistanyaa adeemuun bilbila argannee bilbiluu eegalle.
Ministeera Ittisaatii namni bilbila kaasu hin jiru. Meeshaa 'RPG' of harkaa hin qabnu, taankicha maaliin haa rukunnu... boodarra deebiifne rukunna jechuun halkan sana Gommaa Quxxabaadhaa gara Waraana Lafootti deebine.
Achi akkuma geenyeenis janaraal Qumillaachoon dhufe naan jedhee deeme. Isaan boodas wal agarree hin beeknu.
«Jaal Mangistuu Haayilamaariyaam imimmaan qabe»
Kan hidhamne masaraatti ture. Achi galma guddaatu jira. Isa keessas lafa xajjiin itti tolfamutu jira. Warri fonqolcha nu waliin yaalan Asmaraa dhufanis haala sukkaneessaan hidhamanii yoo iyyan nan yaadadha. Gara 112 taana turre.
Osoo hidhamne jirruu jaal Mangistuun al lama nu daawwataniiru.
Guyyaa jalqabaa kan dhufan gaafa addababbayii Abiyootitti haasaa taasisan ture. Caamsaa 10 ykn 11 ta'a amma sirriitti hin yaadadhu.
Addababbayii Abiyootii kallattiin gara keenya dhufan. Wayita sana ammoo nuti poolisoonni nuuf ramadamanii jecha kennaa turre. Guyyaa sanas dhufanii nu ilaalanii callisanii deebi'an.
Isaan booda Waxabajjii 11 bara 1981 deebi'anii dhufan. Wayita sanattis qondaalota gara 118 ni taana galma sana keessatti hidhamne kan turre.
Galmichi karra tokkittii qofa qaba. Ifaa homaatuu hin qabu. Wanti mul'atu homtu hin jiru. Garuu galgalaafi ganama sa'aatii tokkoof aduu ni qaammanna ture.
Waxabajjii 11 wayita yeroo lammaffaaf dhufan nutis aduu qaammachaa turre. Walitti qabamaa nuun jedhan. Wallakkan gaabii uffateera. Wallakkaan mataatti marateera.
Waan guyyaa sanaa yaadadhu sitti haa himu...? Mangistuun asiifi achi jechuun nu ilaalan. Isaan boodas gara janaraal Abdullaahiitti naanna'uun ''Abdullaahii!'' jedhaniin.
Bulchiinsa Ministira Ittisaa kan turan janaraal Abdullaahiinis ''Abeet Gooftaa'' jedhan.
''Ati waraana eegumsa naannoo Finfinneetiif baatii 6'f mindaan akka hin kanfalamneef beektaa mitii?'' jedhaniin.
''Eeyyeen beeka gooftaa koo'' jechuun deebiiseef.
‹‹Kunis shira anarratti raawwatee miti? mitiiree..!''
Isaan boda achi yoo garagalan ammoo Salamoon Bagaashaa argan. Salamoon Bagaashaa 'shuumii itaamaazhoorii' humna qilleensaa turan.
''Salamoon! Isiin yoo hilikoptaraan shirrishirrii deemtan ani miilaanan fanjii keessa deemaa ture. kana beektaa...?'' jedhaniin.
Yeroo kanattis janaraal Salamoon gaaffii gaafachuu ykn deebii deebiisuuf harka baasan. Garuu osoo hin dubbattiin dura Mangistuu imimmaan ijasaanii guute. Fuuldura isaaniin ture.
Imiimaan kan hudheefis aaree natti fakkaata. Imimmaan akka hudhe itti dhagahamnaan ofirra garagaluun bahee deeme. Osoo boo'uu nu fulduratti mul'achu hin barbaanne ta'a.
Isaan booda Jaal Mangistuu argine hin beeknu.
Hidhamtoonni du'a eeggataa turan maal jedhan?
Kan na waliin hidhaman hundinu warra fonqolchicha yaalaniidha. Isaanis janaraalotaa hanga milishaa turan.
Ani siriiyyuu kanneen koloneeliin gadiitiif 'kaabboo' ykn ajajaan ture. Dargiin kufe jennaan ililchuun lafa dhungattee jirta jedhamuun milishaan hidhame nu waliin ture.
Janaraal Hayiluu Gabramikaa'eel ajajaa waraana lafoo, Meejar janaraal Itti aanaa Alamaayyoo Dastaa, Meejar janaraal Warquu Zawudee ajajaa Poolisii fi kanneen biroo ajjeechaa sukkanneessaa Asmaraa sanarraa hafan hundi nu waliin jiru.
Janaraal Fantaa Balaay garuu guyyaa sadaffaa dhufanii battalumatti gara Maakalaawiitti dabarfaman jedhame.
Galma sana keessa gaabbiitu ture. Fakkeenyaaf Salamoon Bagaashaa fi Tasfaayeen ni gaabbu turan. Birgaadar janaraal Tasfaayee Dastaa qondaala duula humna qilleensaa ture.
Birgaadar janaraal Salamoon Bagaashaa ammoo Ajajaa itti aanaa humna qilleensaa turan.
Nan dhagaa'a ture galgalaafi ganama ''namtichi kun nu hin dhiisu... maal jedhee naan jedhaa nu ajjeessa'' naan jedhu turan. Inni soodaatanis hin ollee.
Qabxii lamaanu ittiin gaabban maal sitti fakkaate? Yeroo sana koloneel Mangistuun osoo gara Jarman adeemanu xiyyarri isaanii Galaana Diimaa irratti akka rukutamu jedhamee ture karoorri kan qabame. Kanaafu kun ta'uu hafuusaatiif gaabbu.
BBC: Kolaneel amma umurii keessan waggaa 74 kanaan yoo yaaddan fonqolchiichi osoo milkaa'eera ta'ee jettanii ni gaabbituu?
Koloneel Kaasaayee:Ani akkas hin yaadu. Sababiinsaas haala jiru yoon ilaalu Mangistuunis balleesseera jedhe kanan itti murteessu hin qabu. Homaa hin goone. Itoophiyaaf waan gaarii hojjate. Wayita mana hidhaa turre, isaan fuuldurattis mormaan ture. Deeggaraa Dargiin tures. Mangistuun maal godhe?
Biyyattiin waraana irra taatuus, waraanni baay'atus, innis tokkummaa Itoophiyaa qabatee ture kan ka'e. Kan qabsaa'es biyyi akka hin cinneef ture.
Kan sanaaf nu saaxiles balleessaa nuti qondaalonni raawwannedha.
Baay'eenis adda waraanaatti mo'atamu kan danda'e dogongoruma hoggansaatiin ture. Ragaan bahaa ture. Rakkinni nu bira malee Mangistuu bira hin turre.
Waa'ee afaan du'aa keessa hafuu
Mana hidhaa taanee waan Asmaraatti janaraal Damisee Bultoo fi warra kaanirra gahee yoo dhageenyu baay'ee gaddine.
Qondaalota hidhamuun nu bira dhufanitu nutti hime. Haala sanaan du'un isaanii sirri hin turre. Adabamuu kan qaban seeraan ture.
Hundi keenyayyuu garee gareen hiramnee mana murtii loltootaa Masaraa keessatti hundeeffameerratti dhiyaataa turre.
Isaan Waxabajjii 12 bara 1982 murteef beellamamanii turan.
Waan Birgaader Janaraal Tasfaayee Dastaa itti gaafatamaan duula humna qilleensaa Waxabajjii 11 dubbatan nan yaadadha.
''Har'i guyyaa dhumaa keenya. Maal jedhe jedhaa deebiine hin dhufnu'' jechaa ture.
Nagaa walitti dhaamuun ture adda kan baane. Isaan nu ajjeesu waan ta'eef hin deebinu jechuun nagaa dhaamanii bahan. Caamsaa 11 jechuudha.
Isaanis gara dhaddachaa deeman. Tarii ni deebi'uu laata jennee eegnus hin deebi'iin hafan.
Taa'anii du'a eeggachuun maal fakkaata?
Isaan ajjeefamanii waggaatti Caamsaa 23 murteedhaaf beellamamne. Nu duras Caamsaa 15 bara 1983 jaalleewwan murteedhaaf Mana murtee olaanaatti dhiyaatani turan.
Isaanis osoo hin deebi'iin hafusaanitiin nutis waanuma wal fakkaatutu nu mudata jennee eeggachaa turre.
Dhugaattis irraa hafna jennee hin yaadne ture. Murtee du'aatu nurratti murtaa'a jennee eeggataa turre.
Jidduun garuu Caamsaa 13 Mangistuun biyyaa bahaniiru jedhamee akka carraa hafne. Kunoo lubbuun jirra...!
Gaaffii dhumaa Koloneel Kaasaayee Taaddasaatiif
BBC: Janaraal Mar'id Nugusee attamiin akka of ajjeesan beektuu?
Koloneel Kaasaayee: Hin beeku.
BBC: Janaraal Ammahaa Dastaa attamiin akka of ajjeesan beektuu?
Koloneel Kaasaayee: Hin beeku.
BBC፡- Janaraal Abarraa Abbaba lubbuun qabuun osoo danda'amuu maaliif waan ajjeefaman isinitti fakkaata?
Koloneel Kaasaayee:Ani janaraal Abarraa hangan beekutti nama harka kennatan miti. Walitti dhukaasuun du'u malee.


text:
Even, Ato Lema his Key friends, Dr. Abiy & their Defense etc. Ministers are in it!
Beekan G Erena
WBOn Wabii Oromooti!!!!!!!!!!
WBOn maqaan isaa Jaal Adam Sayiid (Ibsaa Adduunyaa) kan jedhamu Qeerroo Walloo-Kamisee, Aanaa Baatee – Ganda Gaarirrootti dhalate. Baroota hedduuf Aanaa Baatee keessatti akka Qeerrootti Ummata Oromoof osoo falmuu, dararaan mootummaa wayyaanee ummata isaa irratti ulfaachaa gaafa dhufu biyyakoo bilisoomsuun qaba jedhee bara 2016 gara biyya Yamaniitti imale.
Yamanii ga’ee Oromoota Yaman jiraniin erga wal baree booda, carraa gara biyya Arabaa deemuu argate. Anii sabaakoo bilisoomsuufan ba’e jedhee baruma 2016 gara Mooraa WBO Ertiraatti argamuutti imale. Leenjii Jajjabee erga fudhatee booda, qooda isaa fudhatee ba’uuf osoo jechaa jiru araarri Mootummaa Itoophiyaa fi WBO gidduutti ta’e. Sanaa booda karaa Zaalanbassaa WBO 1300 seenan keessaa isa tokkoodha.
Erga biyya seenanii booda, Mooraa Ardaayitaa galanii leenjii fudhachaa turan. Haalli Ardaayitaa keessa jiruus waan ummataaf dhaabbatan itti fakkaachuu dide, anii Mindoomee hojeechuus hin fedhu, hanga Oromiyaan bilisoomtuutti ani qabsoo guutuu kan atakaaroo hin qabne qabsaa’uun dirqama itti taanaan Miiltoo isaa nama 6 ta’aanii halkan walakkeessa Mooraa Ardaayitaa keessaa badanii ba’an.
Mooraa Ardaayitaa erga Lakkisanii booda osoo gara Walloo dhaqee Maatii isaa hin dubbisiin kallatti gara Lixa Oromiyaatti imalanii WBO Zoonii dhiyaatti dabalaman.
Ajajaan WBO Zoonii Dhihaa Hawwii fi Fedhii isaanii ilaalee WBO waliin Rimiddii kenneefii bobbaase. WBO waliin Lixa Oromiyaa, Daarimuufi bakkeewwan adda addaa keessa deemee qabsoon Oromoo akka hin laafneef tajaajila osoo kennuu, guyyaa gaafa 18/3/2018 Wareerri guddaan karaa Wayyaanee fi Gumuziin Wallagga Bahaa irratti Lola bantee Ummata Oromoo fi Poolisoota Oromiyaa nurraa ajjeesan. WBO Wabii Oromoo waan ta’aaniif, Ummata Oromoof dhaabbachuun dirqama waan itti ta’eef WBOn guyyaa gaafa 19/3/2018 Kamaashiitti seenanii diina Oromoo jilbeenfachiisanii, Daangaa Oromiyaa keessaa baasan. Jaal Adam Sayiid WBO diina kuffisee kufe keessaa tokkodha. Jaal Adam Sayiid Lubbuunkee haa jannatu.
WALLOO – BAATEE – GAARIRROO
Ya Oromoo: Ulfinni manaa baha jedha Oromoon. Hogganoonni mootummaas ta’ee kan dhaaba siyaasaa kamuu warra achi fagoo of jaalachiisuuf rakkachuu dura – https://t.co/94k9kbR40R pic.twitter.com/SghuL3DICQ
— Kichuu (@kichuu24) December 4, 2018


text:
ONN : Simannaa Jila ABO Dubbataa Dhaabaa Jaal Toleeraa Adabaa Fi M-Sh-G-G-S Jaal Gaashu Lammeesaatin durfamuuf magaalaa Shaambuu fi Finca’aa tti taasifame Onk. 2018
Anaadhufu siinjedhu ilmaankee warri siif abidda liqimsan”Baga nagaan dhuftan jedhiin” yaa FINFINNEE yaa SHAGGAR handhuura lafaa
Waraana mooyyalee keessatti Tigree 2 fi Alshabaab 6 tu qabame kunniin mooyyalee maal godhu kanatu lola daangaatii?
Handhuura OROMIYAA jidduu galeessaa FINFINNEE ni jirra jedha WBO’n koo Maali beekti gadheen!WBO’n koo qabeenya koo miti Lubbuu koo sii kenna ani!! Giddugala Oromiyaa, Lixa Shaggar!WBO’n fi Ummatasaa
Kana booda wal argaan FINFINNEE keessatti!Abbaa biyyaa eenyullee doorsisee hin hiikkachiisu Diinni abdii kutatee qalbii takkaan haa ciisu! Kunooti shawaas jirra
#Ambo_Jalduu walakkaa
WBOn eessayyuu jira
Warri hin argiinis argaa!!!
#Muramteetti! Jabaadha!
Chali Ensermu Beyene
Komii ummaannii #Dr_Abiyii_Ahmed #Lammaa_Magaarsaa dhiheese
Waa’ee buqaatii ummaata dangaa Gumuuzii irra buqaanii maaliif deemee ilaaluu didee
#Dr akkaas jedhe gafa joluuma koti #Wallaga kessan ture garu gafas Bishan naf hin kanine jedhe 😭😭😭sagaaleef video armaan gadii dhagefaadha.
ኢንተርፖል በተለያዩ ሀገር ያሉ ወንጀለኞችን ለመያዝ እንደሚተባበር አስታወቀ


text:
Oduu Naannoo
It could be a story that is simply of wide interes ...
Joosee Moriinon turtii waggaa 2 fi walakkaa booda ...
Proofeesar Asmaroom Laggasaa sirna Gadaa Oromoorra ...
1. Obbo Haaylaay Biraanee Tasammaa; ministir deett ...
About Us OBN provides audiences in the Oromia with ...
Heloo Doktar ' Dhukkuba Narvii' Muddee 0 ...
What we follow in our working practice. Why do I n ...
Ilkaan keenya midhagina isaa akkuma qabatetti akka ...
Kilabiin Jimmaa Abbaa Jifaar bara 2009 Waancaa Li ...
Adeel al-Jubiir akkas jedhan: “Nuti lammileen keen ...
Addunyaan kun rakkoo faalama qilleensaatiif saaxilamuu hanga eegalte waggaa 20 caalee jira. Haaluma kanaan ilmi namaa yeroo ammaa naanno isaa kunuunsuuf dirqameera.
Eeggumsa Naannoo.
Addunyaan kun rakkoo faalama qilleensaatiif saaxilamuu hanga eegalte waggaa 20 caalee jira. Haaluma kanaan ilmi namaa yeroo ammaa naanno isaa kunuunsuuf dirqameera.
Naannoo Keenya
Jijjiirama Qilleensaa | Bineeldota | Annisaa | Faalama
Odeeffannoo Naannoo keenyaa
Addunyaan kun rakkoo faalama qilleensaatiif saaxilamuu hanga eegalte waggaa 20 caalee jira. Haaluma kanaan ilmi namaa yeroo ammaa naanno isaa kunuunsuuf dirqameera.
Oduu Naannoo Keenyaa
It could be a story that is simply of wide interest to viewers and has little impact other ...
Joosee Moriinon turtii waggaa 2 fi walakkaa booda kilabicha gadhiise. Kilabichi ibsa baase ...
Proofeesar Asmaroom Laggasaa sirna Gadaa Oromoorratti qorannaa bal’aa gaggeessudhaan kitaa ...


text:
Daily Archives: December 30, 2017
Dr. Qadidaa Show: Gaffif Deebii Beekan Guluma Waliin Goodhame
Oduu gara garaa – Mudee 30, 2017
Duulli Waraana “Poolisii Liyuu hayilii” Somaalee fi Waraana Agaazii Wayyaaneen Uummata Oromoo Godinaalee Oromiyaa Bahaa, Kibbaafi Kibba Bahaatti baname Itti fufinsaan gaggeeffamaa jira. Waraanni Agaaziin Wayyaanee Poolisoota Kora bittinneessaa Oromiyaafi Milishoota Oromiyaa Daangaafi kallatti waraanni uummatarratti banamee jiruu irraa humnaan… Read More »
Obbo Lammaa Magarsaa Itiyoophiyummaaf maaltu akkas isaan belbelcha?
Garee Mo’u | Muddee 30, 2017 Kutaa – II Erga Minilik fedhii uummataan osoo hin taanee humna waraanaan Itiyoophiyaa har’a jirtu kana gadi dhaabee jalqabee, mootummooti Itiyoophiyaa angootti dhufan hundi, Itiyoophiyummaa fi tokkummaa Itiyoophiyaa kan hin lallabin hin jiran. Mootummaan… Read More »
OPDO Irraa Jijjiirama Eeguun Lafa Loon Hinoollee Dikee Barbaaduudha!
OPDO Irraa Jijjiirama Eeguun Lafa Loon Hinoollee Dikee Barbaaduudha Qeerroo Bilisummaa Oromoo Mudde 29, 2017 (Qeerroo) — Finfinnee, Oromiyaa Qamadiif Garbuun ingirdaada, Daagujjaan Gargaaraa, Bisingaan Siphoo akka qabu namuu beeka. Akkasuma qabsoon Oromoo quucarsitoota qabsoof gantuu qabaachuu addaan baasee… Read More »


text:
Tigraayitti boba’aan argamuu Dr Dabratsiyoon G/mikaa’eel himan
Finfinnee, Caamsaa 5,2011(FBC)- Naannoo Tigraayitti boba’aan addaa argamuu itti aanaan preezdaantii naannichaa Dooktar Dabratsiyoon G/mikaa’eel himan.
Dooktar Dabratsiyoon kana kan jedhan har’a sagantaa ebba dhaabbata Paarkii Indaastirii Maqaleetti bobba’e KPR Ekispoort irratti.
Naannoo gaarren Imbaa Alaajaa, Naballatii fi Addigiraatitti boba’aan addaa qorannaadhan argamuu mirkanaa’uu ibsaniiru.
Boba’aan kunis dhagaa caccabsuu fi baqsuun kan argamudha jedhan.
Qabeenya kanammoo faayidaarra oolchuuf invastimantii jabaa kan barbaadu ta’uu eeraniiru.
Qabeenya kanatti fayyadamuuf dhaabbilee idil addunyaa muuxannoo qaban bobbaasuun irratti hojjetamaa jiraachuu ibsaniiru.
KPR Ekispoort dhaabbata oomisha huccuurratti bobba’e kan biyya Hindii yammuu ta’u, kaappitaala ka’umsaa Birrii miiliyoona 2.5 hojii jalqabeera.
Amma ammaattis marsaa 2n huccuu kuma dhibba 2 ol biyya alaatti ergeera.
Dhaabbatichi dargaggoota 700f carraa hojii uumera.
Dastaa Takkaatu gabaase.


text:
Abstract:
Kaayyoon qorannoo kanaa fayyadama Afaan Oromoo Mana Murtii aanaa Agaarfaa maal akka fakkaatu ibsuudha. Kaayyoo kana galmaan gahuuf mala qorannoo makaatti fayyadameera. Odeeffannoo karaa mala funaansa meeshaalee odeeffannoo ta’an kanneen bargaaffii,afgaaffii daawwannaafi sakatta’a galmeewwaniitiin (dokmentiitiin) guuruun lakkoofsaafi jechaan qaacceffamaniiru. Qorannoo kana keessatti bar-gaaffiiwwan fayyadama afaanii kan gama seeraatiin jirurratti xiyyeeffatan qaamota seeraatiifi abbootii dhimmaatiif oolan raabsameera. Afgaaffiiwwan itti gaafatamtoota qaamota sirna haqaa kanneen waajjiraalee sadii ta’aniif kennameera. Adeemsa sirna dhaddacharratti dhimmoota ka’an xiinxalluuf qabxiilee daawwannaaf oolan qopheeffachuun raawwatameera.Odeeffannoowwan maddoota ragaalee biraa irraa argaman cuunfamuun gara lakkoofsaatti geeddaramanii gabateen akka ibsamu ta’eera.Yaadni daawwnnaafi sakatta’a dokmentiiwwanii irraa funaanames walduraa duubaan qaacca’ee ibsi itti laatameera. Dhumarratti yaadota kanneen irraa ka’uun fayyadamni Afaan Oromoo Mana Murtii Aanaa Agaarfaa abbootiin dhimmaa gara waajjirichaa dhufan hubannoo fayyadama afaanii haala mana murtii dhabuurraa kan ka’een rakkataa kan jiraniidha. Haalli qaamootni seeraa Afaan Oromootti jechootaafi ibsoota afaan biroo makanii baay’innaan kan fayyadamaa jiran ta’uunis qorannoo kanaan mul’ateera.Dabalataanis afaan dubbii gara afaan barreeffamaatti si’a dhufu haalli yaadotni itti barreeffaman rakkinna kan qabu ta’uu qorannoo kanaan argameera.Haalli kun ammoo tajaajilamtoota waajjirichaa miidhuu bira dabree dagaaginaafi guddinna Afaan Oromoorratti gufuu ta’aa akka jiru hubatameera. Kanaafu,qaamootni seeraa mana murtiitti abbootii dhimmaa keessummeessan fayyadama Afaan Oromoorratti xiyyeeffachuu akka qaban qorannoon kun niakeeka.Gama birootiin ammoo qaamotni dagaaginaafi guddinna Afaan Oromoorratti hojjatan kanneen akka waajjira barnootaa,Aadaafi Turiizimii aanichaa hubannoo qaamota kanaa uumuun,akkasumas koreen waalitina afaanii, jechoota Afaan Oromoo kan dhimma seeraa wajjiin walqabatan qopheessuun haalli fayyadama Afaan Oromoo mana murtii keessatti jiru kun fooyya’u akka qabu qorannoon kun ni eera.


text:
Maqaa guutuu: Taammiruu Qana’aa Jallis
Lafti dhaloota: Oromiyaa, Wallagga Bahaa, Aanaa Eebantuu, Ganda Qeelloo.
Bara dhalootaa: A.L.H tti bara 1960 moota keessa kan ta’e
Haala Maatii: Abbaa ijoollee jahaa fi walumatti maatii saddeet kan bulchan
Hojii: Qotee bulaa
Haala Siyaasaa: Miseensa KFO
Jaalala biyyaa kan qabanii, Uummata Oromoo naannichaa biratti fudhatama guddaa kan qabanii fi Oromummaa isaani baay’ee kan jaallatan akka ta’e jiraattonni naannichaa dhugaa bahu. Kanumarraa kan ka’es Dhiibbaan garaa garaa mootummaa biyyattii irraa maqaa hidhata ABO qabda jedhuun yeroo hedduuf irra gahaa kan ture akka ta’es ni beekama. Dhugaan jireenya isaanii garuu nama nagaafi Qotee bulaa Maatii isaanii saddeettanii fi firoottan isaanii jiraachisuu fi jireenya isaanii mo’achuuf jecha oliif gadi kaachaa turani dha.
Haa ta’uyyuu malee, Nagaa Dhalattoota Oromoo jeequuf jecha kan ciisa hin qabne Mootummaan wayyaanee; guyyaa gaafa Bitootessa 16, 2008 A.L.H halkan keessaa sa’aa 10 irratti mana jireenya isaanii achuma ganda Qeellootti argamutti dhaquun waraana wayyaanee 200 fi isaa oliin dhukaasa guddaa irratti uumuun maatii fi naannoo jeequun, maatiisaa hunda haadha warraa dabalatee reebicha hamaa irraan gahani; daa’ima xiqqoo siree irraa darbatanii lafatti dhidhiituun; isas reebaa fi lafarra gototaa gara kaampii waraanaa Guttinitti argamu geessuun isa boodas gara mana Kaampii waraanaa Naqamtetti argamutti reebicha hamaa hanga lafeen dugugguruu dugdaa (spinal cord) miidhamutti reebani. Kanaan boodas gaafa Bitootessa 19 halkan qixxee akka lafa isaan dhaqatan hin beeknetti harkaafi miilla isaanii takaaluun namoota nagaa gandicha keessa jiraatan 16 hidhata cimaa waliin qabdu jedhanii walumaan gara mana dararaa Maayikalaawwii isa lafee Ilmaan Oromoo hedduu alanfateetti geessani.
Sabboontonni obbo Taammiruu waliin hidhata qabdujedhamanii Aanaa Qeelloo irraa qabamanii isaan waliin gara Mana dararaa Maayikalaawwiitti geeffamanis:
- Obbo Margaa Dabaloo
- Obbo Qanaatee Raggaasaa (Lukti isaanii lamaanuu reebbicha hamaa mana dararaa Maayikalaawwiitti irratti ta’een kan laamsha’ee fi guutummaatti gargaarsa namaa malee socho’uu kan hin dandeenyee fi taa’uullee kan hin dandeenye)
- Obbo Battaa Guttaa
- Obbo Masmmoo Baqqalaa
- Obbo Tolaa Bayyanaa
- Obbo Dhaabaa Fiqaaduu
- Obbo Wandimmuu Taasisaa
- Obbo Mangistuu Tashoomaa
- Obbo Tafarraa Margaa
- Obbo Dassaalany Dureessaa
- Obbo Shaambal Bukkee
- Obbo Magarsaa Guutuu
- Obbo Taaddalaa Galataa
- Obbo Badhaasaa
- Obbo Tsaadiquu
- Obbo Bojaa fi kanneen biroollee ni jiru.
Achittis mana duukkanaa Saayibeeriyaa jedhamuun beekamu lakkoofsa–8 keessatti baatii afur guutuu dararaa suukkanneessaa fi ilma namaaf hin malle irratti raawwatameera. Dararaawwan qorannoo wajjin wal qabatee Obbo taammiruu irratti raawwataman keessaa:
Halkan keessaa sa’aa 6:00 irratti qorannoof si barbaanna jechuun gara mana qorannoo geessuun reebicha hamaa erga irraan gahaa turanii booda waraqaa sobaan qindaa’ee maqaa ilmaan Oromoo baay’ee irra jiru irratti waliin yakka shororkeesssummaa raawwachaa akka turtan kan ibsu kanarratti mallatteesi jedhanii rasaasa afaan keessa kaa’uun doorsisaa turan. Isaanis eenyummaa maqaa namoota tarreeffamanii sana waan hin beekneef mallatteessuu didaniiru.
Kanarraa kan ka’e Caamsaa 15,2008 A.L.H tti “siin si hin ajjeefnu garuu akka ati hin duunee fi hin jiraanne sin goona” jechuun qorataa maqaan isaa Woldemikaa’el Tinsaa’ee Haftoom jedhamuun hidhaa dararaa lakkoofsa-8 jedhamee beekamu hidhuun, Mismaara dammeessa’e (rusted) lakkoofsa 11’n luka isaa mirgaa quba moggee fi arfaffaa giduu waraanuun keessa dabarsuun Xaawulaa wajjin walitti rukutanii qabsiisuun achitti qaamasaa guutummaatti asiif achi raasuun manni qorannichaa galaana dhiigaan guutee; kana booda gaafa mismaarichi buqqa’uu didu meeshaa mertilow jedhamuun keessaa buqqisuun itti xaphachaa ture.
Dararaa kana booddee hatattamaan gara mana yaalaa xiqqaa mana hidhichaa keessa jirutti geessani. Ogeessonni yaalii godhanis humnaa ol waan ta’eef gara hospitaalaa akka deemu itti himani. Isaanis gara hospitaala “ Police Hospital” jedhamu geessuun hanga gaafa himanni irratti banamee gara mana hidhaa Qiliinxoo geeffamanitti achuma ciisanii yaalamaa turan.
Erga mana hidhaa Qiliinxootti darbaniis dhibeen isaanii daran itti hammaannaan yaalii argachuuf gaaffii dhiheeffachaa turanis hayyama mana yaalaa deemanii yaalamuu dhorkamanii baatii tokkoof utuu hin yaalamiin turaniiru. Yeroo kanatti dhibeen isaanii itti cimee qaamni isaanii iddoon waraaname Mala’uun, Hirriba isaan dhowwee halkanii fi guyyaa boqonnaa tokko malee gubachaa turani. Baatii tokkoo boodas gara Poolis Hospital geeffamanis dhibeen isaanii yaalamuu hin dandeenye. Kana booda gara “Ethio-Canada Hospital” geeffamuun Dhibeen isaaniis qorannoon isaanii akka mul’isutti mismaarri isaan ittiin waraanaman suni kan dammeessa’eefi Baakteeriyaan (pathogenic bacteria)’n kan faalame waan ta’eef dhibee dhiiga qal’isuu fi Furdisu isaan qabsiiseera. Kun immoo sirna marsaa dhiigaa jeequun, dhiigni somba keessatti akka kuufamu godheera. Dabalataanis dhibee onnee fi sirna hargansuuf isaan saaxilee jira. Kunis Umurii isaanii guutuu takkaan Qoricha dhiiga furdisu takkaan immoo kan qal’isu fudhachaa akka jiraatan dirqama itti ta’ee jira. Kunillee kan ta’u yaalii ji’a ji’aan utuu wal irraa hin citiin hospitaalicha deemuun dhiiga isaanii sakattaasisuun sadarkaa dhukkubichi irra jiru yoo beekuu danda’ani.
Dhumarrattis yaalii isaanii Hospitaala “ Xuqur Ambassaa”tti akka hordofan godhame. Ogeeyyiin fayyaa Hospitaalichaas dhibichi kan hin fayyamneefi Umurii guutuu akkuma armaan olitti jedhame hordoffii fi yaalii wal irraa hin cinne akka barbaachisu itti himan. Yaalii kanas utuma mana hidhaa Qiliinxo keessa jiranii yaalamuu jalqabani. Kaffaltiin qorannoo kanaaf godhamu guddaa ta’uuniifi yaaliin kun kan argamu hospitaalicha qofa keessa ta’uun immoo dhibee isaanii daran hammeessee jira.
Yeroo ammaa jechuunis dararaa suukkanneessaa waggaa lamaa booda gaafa 3/7/2010 A.L.H tti himanni isaanii adda cituun guyyaa itti aanu mana hidhaa qiliinxoo irraa gadhiifamanii gara maatii isaanii saddeet waggaa lamaaf rakkoo garaa garaan waxalamaa turanitti makamaniiru.
Mana hidhaa irraa hiikamuun isaanii nama gammachiisus, dhibeen isaanii duraan karaa mana hidhichaa yaalamaa turan kana booda ofiin of yaalchisuun dirqama waan ta’eefi qabeenyii fi humni ittiin baasii mana yaalaa danda’an waan hi jirreef yaaddoo guddaa keessa isaan galchee jira.
Obbo Taammiruun sababaa dhibee kanaan kana booda Hojii isaanii idilee duraanii (Qonnaa) itti deebi’anii hojjetanii Dhibee isaanii kanaaf yaalii gahaa argachuus ta’e maatii isaanii jiraachisuu kan hin dandeenyee fi Maatiin isaaniis Hojjetanii of of jiraachisuu hin danda’ani.
Yeroo itti namoonni addunyaan garaa garaa keessa jiran sababii yakkaatiin to’annoo seeraa jala galanitti kaan hafee mirga maqaa himachuu dhiisuu illee ni qabu; biyya nuti biyya jennee keessa jiraannu kuni garuu dararaan suukkanneessaa akkasii ilmaan Oromoo Oromummaa isaaniitiin qofa yakkuun daba akkasii seenaan hin daganne irratti raawwatamaa jira.
Mootummaan biyyattiis Manni dararaa Maayikalaawwii jedhamee beekamu bara Mootummaa Dargii yakki dhala namaaf hin malle lammiilee biyyattii irratti kan raawwatamaa turee, Ofii garuu yakka kamiyyu akka hin raawwanne fakkeessuun manni dararichaa akka cufamu Uummata afaan faajjessaa jiru. Yakki Mootummaan TPLF Uummata Oromoo Mana dararichaatti ugguruun raawwachaa jiruuf garuu Seenaan Obbo Taammiruu fi kanneen biro ragaan ni mul’isa.
Yakkooleen Mootummaa kanaan mana Dararaa Maayikalaawwiitti ilmaan Oromoo irratti raawwataman keessaa: Ilmi Oromoo Aangawoota Tigiree Dhimma nageenyaan Gudeeddamaniiru, Dubartoonni Gudeedamaniiru, Qaama saalaa dhiiraa irratti Bishaan rarraasuu, Qoratamaa irratti Fincaa’uu, Mormaa gadi awwaaluu, Daa’imman Umuriin isaanii itti gaafatamummaa seeraaf hin geenye illee sababii Oromummaa isaaniitiin qofa dararamaniiru, Namni tokko garee qorattootaa jahaa fi isaa oliin reebamaa qoratamaniiru, Sagaleen qoratamtootaa akka hin dhagahamneef qorannoon hanga halkan keessaa sa’aa 9 fi 10 gaggeeffamaa tureera fi kanneen biroollee ni jira.
Kanaafuu, Hawaasni Oromoo marti mootummaan biyyatti Sanyii murna bucuu Tigireen gaggeeffamu maqaa shororkeessummaa jedhu dahoo godhatee ilmaan Oromoo nagaan jireenya isaanii gaggeessan irratti yakka duguuggaa sanyii, dhiittaa mirga dhala namaa raawwachaa jiru hubatee; yakka isaanii kana addunyaatti mul’isuun, sabboontotaa Oromummaan yakkamanii mana dararaa kana keessatti miidhamanii bahan Kanneen akka Obbo Taammiruu Qna’aa kana gama barbaachisaa ta’een deeggaruu fi cinaa dhaabbachuu qaba.


text:
OMN: Haala yeroo irratti marii Prof. Izqeel Gabbisaa, Obbo Baqqalaa Garbaa fi Obbo Jawaar Mahammad faana taasifame.
Haasawa Mi’aawaa Onnee nama fudhatu
PNO Oromiyaa Kabajamoo
Obbo Lammaa Magarsaatiin!!
Har’a ille Iji Oromoo banamuu hin..dandeenye……
Adeemsi bara 1991 fi 2018 lamanuu ija Oromoo biratti dogongora hin fakkatan.
OPDO ( TPLF) : Bara 1991 TPLF maal goote? lafa jalaan bakka qabatuutti Oromoo akka mirqaanu goote. Oromoonis mirqaane bilisoomne jedhe gamadee. Achii akkamitin ABO Oromoo keessaa baasu jette mal dhahaa turte. Booda waanta tahe beektu…….
Ammas bilisumman bara 2018, ODPn ajaja fi gorsa G7( Amaroota) irra fudhachaa Oromoo bifa adda addaan goyomsuuf yaali irra jiru. Oromoons amma waanti jiru sirri itti fakkachaa mirqaana keessa jira. G7( habashootin) lafa jalaan humna ishee jabeefacha jirti. Oromoon Dhiibbaa ABO irratti godhamaa jiru akka salphatti ilaala jira. Bor garuu yeroo habashoonni bakka qabatan Oromoo irratti badii geessisan wayo…..wayoo..jecha boyiichati seenun isa shakkin hin jiru.
Yotoo Oromoof yaadamera ta’e atakkaroon kun hin barbaachisu ture.
ODP/ABO, You Should Never Depend On Anyone But your own people. Your people are the only that you can and ought to rely on. SABA OFI TOKUMAA ISA JABEESUUN, OF’CIIMSU’DHA, OF JABESU’DHA! TOKUMAA FI FEEDHI SABA OROMO’IRAT KAN HIN HOOJENEE, XALATA SABA OROMOO’TI.


text:
Oduu Ammee: Haaromsa ODP. Where is the change? ጉድ እኮ ነው!
Koreen hojii rawwachiftuu ODP, bakka Dr Workinee Gabayyoo Obbo #Umar Huseen filachuun walgahiisaa xumuramee jira. Dr. Alamuu Simee dhimma kana ilaalchisuun midiyaaf Ibsa kennaniiru.
Haluma kanaan KHR ODP:
1. Dr Abiyyi Ahmed
2. Obboo lammaa Magarsaa
3. Obboo Umurii Huseen
4. Dr Alamuu Simee
5. Obboo Shimalis Abdisaa
6. Obboo Addisuu Areggaa
7. Addee Adanech Habebee
8. Obboo Fiqaaduu Tassammaa
9. Obboo Birhaanuu Tsaggaayee akka ta’an ibsameera.


text:
Oduu Bizinasii Baay’inaan Dubbifame Oduu Bizinasii Baay’inaan Dubbifame
Oduu Bizinasii Oduu Bizinasii
Oromiyaa dinagdeen utubuuf gaheen dargaggootaa olaanaadha.” Obbo Admaasuu Daamxoo
OBN Caamsaa 06, 2011- Mootummaan naannoo Oromiyaa riifoormi siyaasaa fi diinagdee hojiirra olchuun fayyadamummaa uummataa mirkaneessuuf sochii bal'aa eegaleen injifannoowwan boonsaa ta'an...
Read More
Baankiin Daldalaa Itoophiyaa piroojekti shaggar midhagsuuf deeggarsa Birrii miliyoona 500 kenne
OBN Caamsaa 01, 2011 – Baankiin Daldalaa Itoophiyaa piroojektii Shaggar midhagsuuf jalqabameef deeggarsa birrii biliyoona walakkaa kenne. Finfinnee magaalaa qulqulluu, magariisa fi tuuristii...
Read More
Fooramiin biiznasii Itiyoo-Sudaan Finfinneetti taa’aamaa jira
OBN Ebla 22, 2011- Fooramiin biiznasii Itiyoo-Sudaan magaalaa Finfinneetti taa'aamaa jira. Fooramicha ifatti kan banan Ministeera Dhimma Alaatti itti waamamaa dhaabbii dhimma biiznasii fi...
Read More
Daandiin Qilleensaa Itiyoophiyaa baha jiddugaleessaa fi Afrikaatti imaltoota hedduu horachuudhan badhaasa bara 2019 badhaafame.
OBN Ebla 21,2011 - Daandiin Qilleensaa Itiyoophiyaa baha jiddugaleessaa fi Afrikaatti imaltoota hedduu horachuudhan badhaasa bara 2019 badhaafame. Badhaasicha kan qopheesse garee Daandii...
Read More


text:
Kibxata torban dabee irraa jalqabee kan walga’ii isaa geggeessaa ture – manni-maree ADWUI Dr. Abiyyi Ahimed dura-ta’aa paartichaa akka tahan Kibxata, Bitootessa 27 murteessuu isaa beeksisee jira.
Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa duraanii , Hayile-maariyaam Dessaalenyi taayitaa isaanii gad-lakkisuuf iyyata dhiheenya galfatan eega raggaasisee booda, Dr. Abiyyiin dura-teessummaatti filachuu isaa beeksise – manni-maree ADWUI.
Dr. Abiyyi Ahimed Alii godinaa Jimmaa, magaalaa Aggaaroo keessatti akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Hagayya sagal, bara 1968 abbaa isaanii musliimaa fi haadha isaanii kiristaana irraa dhalatan. Barnoota isaanii sadarkaa tokkoffaa magalaa Jimmaatti baratan. Umurii isaanii waggaa kudha-shaniitti jechuun akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti bara 1983 paartii ADWUI yokaan EHADEG seenanii loltuu akka tahan dubbata – seenaan jireenya isaanii. Wallaggaa Lixaa keessatti leenjii waraanaa idilee fudhatanii, achumatti ramadamuudhaan damee tikaa fi quunnamtii waraanaa keessaa tajaajilan.
Otuma waraana keessa jiranii, kan toora hojii isaaniitti dhiheenya qabu – maandisummaa Kompiyuuraa barachuudhaan, ka Finfinneetti argamu, “Microlink Information Technology College” irraa bara 2003 digirii Baachilersii argatan.
Waggoota afurii booda immoo, Afrikaa Kibbaa, magaalaa Pritooriyaa keessatti kan argamu dhaabbata tokko irraa, Kaartooloojii yokaan oguma ragaalee yokaan daataa gareelee lama gidduutti wal-jijjiiramu barreessuu fi hiikuutiin digirii isaanii lammataa fudhatan.
Abiyyi Ahimed kana malees, toora barnootaa, hooggansa cehumsaa fi jijjiramaa yokaan “Tranformational Leadership and Change” jedhamuun, ka magaalaa Londonitti argamu Yunivarsitii Giriinwich digirii Maastersiin eebbifamanii jiran. Koolejii Hooggansa Hojii Liidistaar irraas digirii Maastersii Bulchiinsa Biizinesii yokaan MBA fudhatanii jiran. Dooktarummaa yokaan PHD isaanii immoo, Dhaabbata Qu’annoo Nageenyaa fi Tika-nagaa, ka Yunivarsitii Finfinnee irraa bara dabre jechuun bara 2009 argatan.
Akka lakkobsa Itiyoophiyaatti bara 1985 miseensa raayyaa ittisaa Itiyoophiyaa ka tahan – Abiyyi Ahimed, kan Ruwaandaatti bobba’ee ture, garee naga-eegumsaa Tokkummaa Mootummootaa “UNMIR” jedhamuuf miseensa ta’anii, magaalaa Kigaaliitti tajaajila kennanii jiran.
Bara 1990, yeroo Itiyoophiyaa fi Ertiraa gidduutti waraansi ka’ee turetti, gurmuu ragaa-tikaa kan adda tokkoo hoogganaa ka turan yoo tahu, haga bara 2002tti hanga sadarkaa Leetenaal Koloneelummaatti guddatanii turan. Dr. Abiyyi Ahimed, INSA jedhamuun ka beekamu Ejensii Caasaa Tika-nagaa Biyyoolessaa bara 1999 hundeessuudhaan, hanga bara 2002tti daarektarummaan hoogganaa turan. Dr. Abiyyi Ahimed, ragaalee qindeessuu, walitti-dabarsuu fi facaasuutti dhaabbatoota mootummaa hidhata qabaniif, miseensa boordii ta’uudhaanis tajaajilanii jiran.
Dr. Abiyyi Ahimed, paartiilee miseensota ADWUI afuran keessaa tokko ka tahe – Dhaabbata Dimookitaatawa Oromootti miseensa hoogganaa ta’uun, ka toora siyaasaan qooda fudhachuu jalqaban, waggaa saddeet dura, bara 2002 lama irraa jalqabanii ture.
Yeroo sanatti daarektarummaa INSA gad-lakkisuudhaan miseensa Koree Giddu-galaa Dhaabata Dimookiraatawa Uummata Oromoo ta’anii, haga bara 2004tti miseensa Mana-maree fi koree hoji-raaw’achiistuu ADWUI yokaan EHADEG tahan. Filannoo bara 2002 geggeessamettis, Aggaaroo dhaa filatamanii miseensa mana-maree bakka-bu’ootaa Itiyoophiyaa tahan.
Yeroo sana, naannoo Jimmaatti walitti-bu’insa Musliimaa fi kiristaana gidduutti ka’ee lubbbuu namaa fi qabeenyaa irra miidhaa guddaa geessisee ture dhabamsiisuu fi walii-galtee waaraa fiduu keessatti akka qooda guddaa gumaachan tu dubbatama.
Dr. Abiyyi, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti bara 2007, aanaa Gommaa bakka-bu’uudhaan ammas miseensummaa Paarlaamaaf filataman.
Dr. Abiyyi Ahimed Waaltaa Odeeffannoo Saayinsii fi Teknooloojii Itiyoophiyaa ka jedhamu dhaabbata qorannoo, kan mootummaas hundeessanii turan. Bara 2007, miseensa Koree Hoji-raaw’achiistuu DhDUO ta’anii, waggaa isaatti immoo Ministarummaa Saayinsii fi Teknooloojii Itiyoophiyaatti muudaman. Baatiilee xiqqoodhaaf eega hojjetanii booda, taayitaa isaanii federaalaa sana dhiisuudhaan, gara bulchiinsa naannoo Oromiyaatti deebi’anii sadarkaa itti-aanaa prezidaantummaatti tajaajilan. Hoogganaa biiroo Karoora Misooma Magaalaa Oromiyaas ta’anii turan.
Dr. Abiyyi, Afaan Oromoo, Afaan Amaaraa, Afaan Tigiree fi Afaan Ingilizii dubbachuu danda’u.
Guraandhala dabre kana irraa eegalanii immoo, dura-taa’aa Dhaabbata Dimookitaatawaa Uummata Oromoo ta’anii hojjetaa jiran – Dr. Abiyyi Ahimed.


text:
Ilhaan Omaar wixinee haaraa Tiraamp baasan qeeqan
Dhallattuu Somaalee fi miseensa Kongiraasiin Ameerikaa kan taate Ilhaan Omaar seera godaantootaa haaraa Doonald Tiraampii kaleessa ibsanirratti namoota qeeqan keessaa tokko. Seerrichis namoota baratan, darggagoota, namoota Afaan Ingiliizii dubbachuu danda'aa fa'iif carraa fooyyee kan kennudha.
Sirna haarawa kana jalaatti, nageenyi daangaa cimuun warra kolgaltummaa gaafataniirratti haallichi cimeera.
"Kolgaltootaaf dugda keenya hin kenninu. Pireezidaanticharraa waa'ee dhala namaa kanneen guyyaa haaraa qabachuuf yookiin haala badaa jalaa miliquuf jecha biyyaa bahan haala kanaan yoo dubbataan dhagahuun, baay'ee abdii nama kutachiisa," jedhu Addee Omaar.
Dabalataanis, "Yeroon namoonni bulchiinsa kana keessa biyya isaan keessa jiraachuu barbaadan dubbatan yoon dhagahu, gara waan namni tokko hin yaadanetti kan nu geessudha. Imaammata gara fulduraatti nu tarkaanfachiisu hojiirra oolchuu qabna."
Haasaa isaanii Waayit Hawuus tti godhaniin, Donaald Tiraamp seera haala namoonni sabaaba maatiisaanitiin gara US deeman dhiisuuf akka ta'aan dubbataniiru.
"Jijjiiramni guddaan nuti goonu baqatoonni gara biyyaa keenya dhufaan ogummaa ol aanaa qaban %12 irraa gara %57 guddisuufi kana olii akka ta'u barbaanna," jedhaniiru.


text:
Guyyaa hardhaa July 1/2018 Amiira walii galaa Garee Sumayyootaaf Bilaalotaa garee Sumayyootaa fi Bilaalotaa akkasumas hoogganaa Miidiyaa Nuuralhudaa kan tahan Ustaaza keenya jaalatamaa fi Kabajamaa Ustaaz Abdulrahman Huseen (Xaaliuu Ridallaah), hawaasni muslimaa magaalaa Shaashamannee simannaa ho’aa godheefii jira. Sagantaa Simannaa kana irratti Ulamaa’onni, manguddoonni fi hawaasni muslimaa magaalaa Shaashamannee kan argame tahuun beekameera.
Ulamaa’ota Sagantaa Simannaa kana irratti argaman jidduu
Sheikh Khadiir Kennaa – Qarsaa irraa
Sheek Jamaal Sa’iid – Hadaabbaa irraa
Sheikh Adam Hasan – Shaashamannee irraa
Sheikh Muhammadnuur – Shaashamannee irraa
Sheikh Ibraahim – Qarsaa
Sheikh Jamaal – Qarsaa
Sheikh Muhammad Saadiq – Qarsaa
Munshid Sheikh Muhammad H/Khadiir – Asaasaa
Daa’ii beekamaa Abdallaah Idriis – Adaamaa irraa
Dabalataanis hayyootaa fi daa’ileen hedduu sagantaa simannaa kanarrati hirmaataniiru.


text:
Ibsa Boordii OMN Irraa Kenname
11/23/2014
Kabajamtoota Hojjattoota, Miseensootaa fi Deeggartoota OMN Hundaaf,
Hogganaa Bordii Oromia Media Network, Dok. Hamzaa Abdurazaaq, dura taa’umaa Boordii OMN, irraa gadidhiisuu isaanii gaddaan isin beeksifna. Hundeeffama OMN irraa eegaluun, Dok. Hamzaan dadhabbii tokko malee dhaabbata kana tajaajilaa turaniiru.
Boordiin OMN gaafa Sadaasa 22 bara 2014 walgahii godhateen marii jabaa tokko erga gaggeesseen booda haala gufuuwwan OMNiin mudatan qoratee kan dhiyeessu koree addaa tokko (ad hoc) sagalee guutuudhaan akka dhaabbatu godhee jira. Koreen addaa kun Dok. Hamzaa dabalatee sagalee deeggarsaa miseensoota Boordii guutuu ta’een hundeeffame. Bu’aan qorannoo kanaas gufuuwwan OMNiin mudatan kana gadifageenyaan erga qorateen booda furmaata murteessaa ta’ee fii, dhaabbata kana haalaan gara fulduratti tarkaanfachiisuu danda’u argamsiisuudhaaf.
Amaan kana, koreen addaa kun hojii qorannoo isaa jalqabee jira. Oduun hogganummaa gadhisuu Dok. Hamzaa kan dhagahame, walgahiin boordii kun erga taasifameen sa’a muraasa booda. Bordiin OMN, haalaawwan murtii hogganummaa gadidhiisuuttiin irraan isaan gahe ilaalchisee Dok. Hamzaa wajjin yeroo gabaabaa gidduutti mariyachuuf carraa jiru hundatti ni fayyadama.
Ibsa kanaanis waan mirkaneessuu barbaannu, koreen addaa kun dirqama isaa haalaan kan bahu ta’uusaati. Bu’aa qorannoo isaas torban muraasa keessatti hawaasaaf ifatti akka beeksisamu abdii guddaa qabna. Haala kana keessatti, miseensootaa fi firoottan OMNiif dhaamsi dabarsinu, yeroo rakkoo akkanaa keessatti, akkuma yeroo kaan gootanitti, tasgabbiidhaan miidiyaa keessan kana (OMN) bifa barbaachisaa ta’e hundaan akka gargaartan isin gaafanna.
Galatoomaa.
TVOMT: OMN’s Top Official Resigns:


text:
Qalbeessaa Dhangi’aan-Onko.28,2017
Oromiyaa keessatti qabsoon Oromoo akka qabsaa’onni akeekaniin olitti adeemaa jiraachuun isaa karaa qabsaa’oota falma mirgaa gammachuun dhuunfateera. Qabsoon Oromoo isa dhumaaf fonqolcha garbummaarra jira. Murna Wayyaanee irrattis qabsoon adeemaa jiru dhabama isaanii akka ta’u argamaa jira. Har’a qabsoon Oromoo garboonfattoota dhaanquu ta’anii uummata keenya garbummaa jalatti ittisaa turan, dhodhoosee gidduu seeneera. Haabadan dhaanquu dhoote deebitee Hordaa hintaatu. Dhaanquu dhoote nii bobeeffatu. Yoo xiqoo kan fooyyee qabdu taate, naqaa Dallas taatee dabaree ishee ittifamtee jiraachuuf dirqamti. Har’a Wayyaanee akkasuma Garbummaan dhaanquu dhoote taate. Uummanni garbummaan ittifamaa ture garbummaa dhodhosee gidduu seeneera. Ishee dhumaaf haxaa’uu qofaatu hafa. Yaa ta’u gama diinaan waan jiru maalfakkaataa? Kan jedhuuf diinni qabsoon haalaan ta’uu baatu sochii itti jirutu jira. Sochiin qaama Bilisummaa Oromoo jibbuun godhamaa jiru hedduu gadi fagoof uummata keenya kan garbummaa jalatti deebisee gaadi’udha.
Icciitii diinaa saaxilanii wal hubachiisuun gala ga’iinsa qabsoof bu’uura. Xiyyeeffannoon barruu kanaaf icciita danqartoota qabsoo kana gad baasuun uummata ofii barsiifachuudha. Warri Bilisummaa Oromoo jibbu qabsaa’otaaf Oromoof naatoo jaalalaa hinqaban. Kanaaf yeroo kamuu qabsaa’ota balleessuuf dhabamsiisuu, qabsaa’ota qircatanii nyaachuun soorrata guyyuu isaaniiti. Garboonfattoonni buddeen qofaan utuu hintaane fooniif dhiiga qabsaa’otaan umurii dheereffatanii jiraatu. Kanaaf oggayyuu soorratni isaanii qabsaa’ota jajjaboodha. Kun kanaan utuu jiruu, amma gara ijootti seenuuf demnaa, gara akeeka danqartoota qabsoon Bilisummaa Oromootti yoo dhufne. Akeekni dura dhaabbattoota qabsoon Bilisummaa Oromoo kaleessa ABO jibbaa turan. Har’as sanuma.
Namni ABO jibbu Oromoo hinjaallatu. Namni ABO jibbu Bilisummaa Saba Oromoo hinfedhu. 1, Kaleessa OPDO’n kallattiin ABO baatee uummata gidduutti balaaleffataa turte. Kun immoo akka uummanni hojii isaanii baruuf daandii saaqee Oromoon OPDO balaaleffataa ture. Har’a OPDO’n hojii kaleessaa sana dhiifteetti? Jibba ABO irraa qabdu sanahoo? Kun matumaa ammayyuu akkuma sana ABO jibbiti. OPDO’n dhabama ABOf ganamaa galgala hojiitti jirti. Hoji manees walii laattee Irratti hojjetaa jirti. Ta’us sabboontonni miseensonni ABO fi deggartoonni isaa OPDO keessa jiran yaadaaf qalbiin, hojiin ABO duukaa jiru. OPDO’n haala siyyaasaa akkamii wal leenjiftee? 2, Siyyaasni OPDO ammaa jabaatadha. Hedduu fagoof dhokataadha. Siyyaasa OPDO ammaa fagoo dhaabatte arguun nii ulfaata. Siyyaasaa OPDO keessuma hulluuqxee galtee cerecertee baruu gaafateera. Siyyaasni qaama miidhu sana fakkaatee gaafa deemu balaa horate. Gaafa qaama miidhu sana fakkaachuuf uffata isaa uffatee, dubbii inni dubbatu dubbatee, bakka fedhii isaa dubbatee gaafa itti dhufe qaama miidhamaa sanaaf wayyoo! Har’a gochi OPDO kanuma. Cina qabnee akka jabaataniif, tumsas goonee bakki isaanii sanuma. Hojiin isaanii har’aaf kaleessaa akkuma huuruu Harree wal fakkaatti. OPDO’n har’aaf kaleessa waan ittiin wal caalan Siyyaasaani. Warri ammaa kun tooftaaf tarsiimoo ittin hojii isaanii galmaan gahatan beeku. Isheen kaleessa folodeedha, isheen har’a qiinqaniidha. Qiinqaniin suuta ura. Suuta nyaate dhabamsiisa. 3, ABO balleessuun alatti akka furmaata hinqabne ilmaan garboonfattootaa beeku.
Kanaaf waggaa Waggaan project’n ABO Irratti karaa diinaa Fi OPDO nii hojjetama. Akka ABO balleessuuf waan akeekkatametu jira. Kun akkamitti? ABO balleessuun nii danda’amaa? 4, ABO balleessuu dura sammuu uummatichaa keessaa akkasuma onnee sabaa keessaa ABO baasuutu hangafa. Kana Irratti Maal godhaa jiruree? Kana raawwachuuf bakka maraa jibbiinsaaf badii ABO kallattiin akka kaleessaa dubbachuun siyyaasa nu duraa rakasiisa jedhanii waan godhantu jira. Kana gochuuf bakka maratti alaabaa qabatee qaamni bahaa jiru qaama diinati jechuutu furmaata. Kanaaf hojiitti sename. Dubbii “basaasaa qabnee” ammaa “Alaabaa qabatee kan ba’e qaama diinati, basaasaa Wayyaaneeti” OPDO’tu akkana jechuu qabe. Haha. Kolfuu wayya. Kana hubachuuf Qeerroo OPDO Fi Wayyaaneen waliif maal turan? Har’ahoo walii isaaniitiif maali? OPDO’n qaama Wayyaaneti. Basaasaa Wayyaaneeti, kana kan hinbeekne jira taanan gowwaadha. Egaa basaasaan wal qabuu eegalee? Wal qabee immoo eessa wal geessaa? Inni qabe jedhus, yeroof inni qabameera jedhamu kunis Wayyaanee dhuma. Qaamonni qabamaa jiran basaasaa Wayyaanee erga ta’anii kan qabuun irra jiru wayyaaneedhaa? Kun soba furguggataadha. Kanaaf hiriira tasgabbeessuuf yaalii godhame keessaa tokko maqaa Basaasaati. Kan hundarra nama raajummoo basaasaa qabamu kun uffataaf aadaa isaa waan ibsu uffatee utuu deemuti. Utuu jennuu maqaa “Basaasaa” jettuun project karaa Wayyaanee bahaa tureen walshakkiin uummata gidduu akka bu’u godhamaa turuu isaa yaadadha. Kanaaf maqaa “basaasaa” jedhuun yeroo lamaaf Oromoo irratti hojjetaa akka jiran. Qeerroo hubadhaa, qaamni qabaman jedhaman qabsaa’ota