text:
SEENAA Y.G(2005) | Waxabajjii 5, 2014
Dhiigni ilmaan Oromoo baroota dheeraaf dhangala’aa turee jiru, qoosaa miti. Hiwaatoonni har’a, gaaffii ummatootaa ofitti fudhaatii, ofittummaa keessan ija baase kana gataatii, Angoo siyaasaa kan haqa qabu waliin ykn kan Ummati Filateen qooddadhaatii hegaree keessan tolchaa jedhamanii wayita gorfaman, deebiin isaan kennan, “eenyu kan dhiigaan fide, eenyutu kaardiin dabarsee kannaa” kan jedhuudha. Dhiigni isaanii akkas isaan marara taanaan, dhiigni kan biraa mirga isaaf dhangalaasus isaan mararuu qaba ture. kana ta’uu hanqachuu isaatiin, dhiigni dhangalaasaa turan, akka isaan yaadanitti kan hegaree isaanii tolchu odoo hin taanee, kan isaan dhabamsiisuudha.
Egaa nuutis Gaaffii Oromoo dhiigni barootaaf dhangalaafamee fi dhangalaafamaa jiru, Bishaan miti. Dhiiga namaa, isayyuu Ummata kabajamaa kanaati. Kanaaf gaaffiin isaa osoo hin sharafamnee deebii quubsaa argachuu qaba. kana dhugeessuuf ammoo yeroo kanatti Oromoon humna itti qaba. Sadrakaan dammaqiinsaa fi hubannoo Ilmaan Oromoo walii gala keessajiran, kan barbaadamu ol ta’aa dhufeera. Kun ammoo diinaaf yaaddoo ta’uun hin shakkisiisu. Firaaf garuu gammachuudha. Dantaa ofii irra kan dursu tokkollee hin jiru. gaaffiin keenya gaaffii haqaati.
Har’a wayyaaneen Ummata kana gama kamiinuu dhaabuu akka hin dandeenye hubattee jirti. Kan yeroo kanatti nu barbaachisu, gaaffii keenya humnaan deeggarree itti fufudha. Bara chaartaraa Kaartaan Oromiyaa wayita murteeffamu, Ilmaan Oromoo yeroo san turan gammachuu guutuu akka irraa hin qabaatiin beekamaadha. Gammachuu guutu maa dhabaniin, Oromoof hundaaf ibsuun hin barbaachisu ture. hanqina qabu kan wallaalu hin ture. garuu carraa jiruun OROMIYAA kan jedhamtu fudhachiisuuf, Addunyaatti beeksiisuuf toftaa gabaabaa itti fayyadamii kan itti gargaaramaniidha. Kanatti mikaa’uun isaanii shakkii hin qabu. Sadarkaan har’a irra jirru ammoo, yeroo Ummata keenya fedhii isaan alatti nurraa muramee , mirga Umamaa isaa dhabee dhiphachaa jiru saniif dubbachuu fi gaafachuu irra geenye jirra.
Wayyaaneen mirga ani kenne jettu keessaa inni guddaa fi holola ol aanaa taasifataa jirtu, Namni kamuu Afaan dhaloota isaan hojjachuu , barachuu kkf guutummaatti mirkaneesseera isa jedhuudha. Garuu har’a, OROMOOn FINFINNEE, DIRREE-DAWAA, RAAYYAA, SOODDOO, WALLOO kkf keessa jiran, mirga kana sarbamanii jiran. Yoo kan saboota biroo kaafnes, BEENSHAANGUL, UMMATOONNI KIBBAA, GAAMBEELLAA kkf, mirga wayyaaneen baantu kana guyyaa saafaa sarbamanii, AFAAN AMAARAAN rakkataa jiran.
Miniilik finfinneetti wayita duulu, Oromoota 3000 ol galaafateera. Har’a ammoo hammeenyi wal fakkaataa Finfinnee keessaa ba’ee, Magaaloota Finfinnee marsanitti ce’ee jira. Wayyaaneen yeroo qabsoo eegalte kaastee dhiibbaan Ummata Raayyaa irratti raawwatte lakkaa’ame hin dhumu. Bara beelaa sana Ummata kuma 60 tti lakkaa’amu bakka isaanii irraa buqqiftee, Sudaanitti baqachiisuu seenaatu dubbata. Kunis lafa sana ofii dhuunfachuuf yaadu irraati. Kana malees, humna waraanaa Hiwaat keessatti hiriira duraa irratti hiriiranii rasaasaan kan dhuman Ilmaan Raayyaati. Har’allee kanuma. Itti aanee ilmaan Tanben jedhamantu dhuma. Tigiraayi keessatti hojiileen misooma tokkolee kan keessatti hin gaggeefamiin, garuu warshaa biiraa qabeenyaa ummataa saamuuf tolfamuuf Raayyaadha. Ummati kun aadaanis ta’uu jireenya hawaasummaan Ummata Tigiraayi irraa addadha. Isaanu ni sodaatu. Gaaffiin isaanii gaaf tokko ka’uun hin hafu jedhanii waa tokko illee hin hojjanneef. Mana maree Tigiraayi keessatti barcuma sagalee tokkollee hin qabne lama qaban.
Walloon dhiiga Oromooti. Garuuhar’a mirga Umamaa wayyaaneen itt hololtu sarbameera. Obbolaa isaa irraa adda ba’ee jiraataa jira. Hojiin misoomaa isa ilaallatu tokkollee hin jiru. Dirree Dawaanis hadhuura Godinaa bahaa keenyaati . garuu Ixaana halgaatu irra garmaama. Kanaaf , Ummata keenya kanaaf gaafii kaasuun, rakkoo isaanii dhageesisuufin nurraa eegama. Gaaffii isaanii kanatti dhageetti horuun hojii keenya dabalataa haa ta’u. Kanaafan , GAAFFIIN OROMOO,FINFINNEE, RAAYYAA, WALLOO, DIRREE DAWAA, SOODDOO…..kkf irratti qabu TOKKODHA !!! kanan jedheef.
GALATOOMAA !!!!!!!!
HORAA BULAA !!!!!!


c: text/html

text:
Waare booda…
Ahmed Ababulgu irraa
‘…waaree booda waajirri kan barreessituuti’. Obbo Lammaa Magarsaa prezidantii mootummaa Oromiyaa. Maddi: Sab-qunnamtii hawaasaa.
Haali yeroo ammaa Oromiyaa keessatti deemaa jiru seenaa keenya keessatti adda. Gammachiisaa, abdachiisaa garuu kan of eeggannaafi tokkummaa si’ana uumame kana haalaan tiksuun itti fufuu barbaaduudha.
‘Jaldeessa hadu’uu darbannaan tuullaa Boqqolloo irra bu’a’ jedha mammaakaan akkamiti hamaan namaa yaadan carraatti akka jijjiiramu yoo ibsu. Woyyaaneen utuu Oromiyaa hin seenin dursitee shiraafi hammeenya yaaduu jalqabde woggoottan digdamii turban darban keessa haala ittiin ummata keenya cabsitu, lafa isaa irraa buqqiftee biyya isaa dhuunfattu irratti tooftaafi tarsiimoo hedduun hojataa turuun isii ifaadha. Gochii hamaan kun daran hammaataa deemuun, gidiraan ummata keenya irratti raawwatamus daangaa darbuun ummata obsa fixachiisee kallacha hundaa diddaan irratti ka’e bu’aa qabatamaa mullisaa jira. Ka duraanuu quuqama qabu hafee kan of dagateefi karaa irraa maqe hunduu sagantaa ‘haromfamaan’ karaatti deebi’aa jira.
Shira woyyaaneen Oromoo fi ummattoota biyya sanaa hundaaf yaadde tokko sabaafi sablammoota gidduutti wolitti bu’iinsa uumuudha. Woraana banuun caba darbee hin qabne geessisuudha. Karoora hamaa kanaan woraanni jarri kallacha heduun Oromiyaa irratti banan yokaan bansiisan ummata Oromooti carraa guddaa ta’ee gadi bahe. Kunis wolii nahuu, wolitti birmachuu, wolii baabsuufi wol male maal qabna jechuun hunda dura tokkummaa Oromummaa aansuun seenaa bara dheeraa keessatti akka guyyaa ifaa tokkotti mullataa jira. Carraan kun cimee itti fufuu qaba. Guduunfaan kun hiikkachuu hin qabu. Adeemsi baatii kana keessa Oromoonni kutaa hundaa akka galma abbaa mudaa gara Oromiyaa bahaatti imalaa jiranu carraa amman dura hin mullatiniidha. Dhamsi ummanni wolii dabarsaa jiru, guduunfaan ummataafi mootummaa Oromiyaa gidduutti cimaa jirufi waadaan wolii seenamaa jiru hunduu abdii guddaadha.
Barruu gabaabaa kana akkan barreessu kan na kakaase gorsa obbo Lammaa Magarsaa jila Oromoota godina Jimmaa irraa gara bahaatti imalee deebi’u wojin marii godhan irratti yaada isaan kaasan yokaan gorsa isaan kennan tokkoodha. Kana keessayis jecha ‘…waaree booda waajjirri kan barreessituuti’ kan jedhuudha. Odeeffannoo kana kanan argadhe sab-qunnamtii hawaasaa (social media) irrayi. Asi irratti bakka bu’aa ta’ee yaada prezidantii ibsuuf utuu hin ta’in jechi gabaabaan kun rakkoollee kallacha hedduun godina Jimmaa keessatti mullatanu kan ibsu yokaan akka gadi faggeessinee yaannuufi dubbannu kan nu kakaasu ta’uu isaati.
Woggoottan darban kana keessa si’a qabsoon Oromoo tooftaa jijiirrataa, ummata keessa gadi fagaataafi diina rifachiisaafi jilbeenfachiisaa dhufe kana keessa kutaalee Oromiyaa gara garaa keessa haalli jiru garaagarummaa heddutu irraa mullate. Hunduu tokko ta’uu qaba jechuu gamnummaa ta’uus garaa garummaan mullatu daran ta’uun gaaffii heddu kaasa. Hunduu akkuma mirga wolqixa qaba jedhamu dirqamni inni qabaatus wol madaaluu qaba. Tokko falmee tokko yoo dubatti hafu wolirratti ba’aa ta’uu qofa miti diinaafillee carraa ta’uutu jiraata. Egaan woggoottan darban kana keessa lafa sochiin hawaasaa mullata gahaa hin argatin keessa tokko godina Jimmaati jechuu danda’ama. Kun maaliif ta’uu danda’e, rakkoon adda ta’e maaltu jira, akkamiinis jalaa bahuu danda’ama kan jedhu garuu qoratamuu, irratti maryatamuufi ifattiillee gadi bahee dubbatamuu qaba. Kun ta’uu baannaan borillee kaleessa irraa adda ta’uu hin danda’u. Kara hedduun quuqamni akka jiru namuu quba qaba. Quuqama qofa utuu hin ta’in komiifi qeequun heddullee dhagahamaa ture. Yaadni obbo Lammaas ibsaa quuqamaati. Komiidhallee.
Haalli adda ta’e godina kanatti maaliif mullachuu danda’e isa jedhu hubachuuf dhimmoota heddu akka maddaatti kaassanii ilaaluu danda’ama. Fakkeenyaaf:
Seenaa jaarralee heddu keessa kutaaleen Oromiyaa hunduu haala gara garaa keessa kan darban yoo ta’u godinni kun kan inni addatti ittiin beekamu lafa ganamaan sirni Gadaa cabee bulchiinsi mootummaa kan dhaalaan darbu keessatti maddeefi dagaage ta’uu isaati. Sirni bulchiinsaa kunis kan mariifi murtii ummataan ala raawwatu waan ta’eef ummanni ballaan mirga siyaasaa hin qabaatu. Adeemsa yeroo dheeraa keessa hawaasichi hiree isaa qaama isa bulchutti dhiisuun daawwataa ta’a. Hawaasni godina kanaas sirna boonsaa Gadaa irraa fagaachuun aadaa adda ta’een massakameera jechuu danda’ama. Kun falaasama yoo ta’uu baate dhimma bulchiinsaafi mirga nammummaa ilaalchisee aadaan hawaasa godina kanaa kan massakameedha jechuu danda’ama. Kunimmoo kaka’umsa ummanni tokko hiree isaa ofiin muteeffatee ofiin of bulchuuf carraqu keessatti dhiibbaa cimaadha qabaata. Mirga ofii to’achuun hiree ofiiratti murteessuuf hubannaas kutannaas ni dhaba.
Godinni Jimmaa kan duraan mootolii shanan Gibee jala bulaa ture lafa daldalaafi woltajjii hawaasa gara garaa waan tureef jaarrallee hedduuf sabaafi sablammoonni heddu kutaa kana keessa qobataniiru. Yoo hir’ina ragaa ta’uu baate Finfinneetti aansee lafti afaan heddu itti dubbatamu kan amantaan heddu keessatti lallabamuufi kabajamu godina kana jechuu danda’ama. Haalli sab-heddummeenyaa kun hariiroo hawaasaa irratti dhiibbaa mataa isaa qabaata. Kunis afaan ofii dubbachuufi dagaagsuu, aadaa ofii hordofuufi kunuunfachuu, mirga sabummaa ofii sirriitti hubachuufi falmachuu wolumaa galatti abboomina biyya ofii irratti hiree ofii gara dagachuutti nama geessa. Karoora siyaasaa ifaafi qajeelaa ta’een hogganamee barnootaa hunde qabeessaan yoo hin hordofamne hawaasa afaanfajjaahaa uumuun gaaga’ama hamaa geessisuu danda’a. hawaasni sab-heddummeessi akkanaa kun qabsoo ummanni keenya mirga isaa goonfachuuf geggeessa tureefi ammas itti jiru kana keessatti iddoo isaatiifi garamittillee deemuu akka qabu hubannaan waan isa hir’atuf akka sabaatti hiree isaa bahachuu dadhaba.
Bara kudha sagal torbaatama keessa jijjiirama mootummaa faana si’a jaarmileen siyaasaa heddu maddaniifi falmiin kallacha hedduun wolirratti deemaa ture keessa dargaggoonniifi hayyooni akkasumas abbootiin qabeenyaa godina kanatti gaagama guddaa irratti kufani. Akeeka qabsoo siyaasaa biyyoolessaa hordofuun namoonni heddu mootummaa Dagiitiin dhumaatiif saaxilaman. Haalli kun godinni sun karaa hedduun namoota dura bu’anii ummata sanaa hogananuui fakkeenya gaarii ta’uu danda’anu waan dhabsiiseef hawaasa hogganas fakeenya mullata qabus hin qabne ta’ee mullata. Kara biraatiin gidiraan hamaan yeroo sana ummata sana irra gahe aadaa ‘siyaasaafi koreentii fagootti eeggatan’ jedhullee kan dagaagse fakkaata. Kunis siyaasatti bu’uun bu’aa isaa irra gaaga’ama isaatu caala kan jedhutti nama geessa. Dhimmoota yerootti hubannaafi tarkaanfii barbaachisanu ‘ha bulu’ jechuun bira darbuun addaa badaa hundee horates akka ta’e beekama.
Godinni kun lafa qabsoo mirga sabummaa ilaalchisee falmiin hidhnnaas ta’ee hojiin dammaqsa siyaasaa keessatti hin deemsifamin akka ta’e ifadha. Kunimmoo dammaqinas ta’ee kutannaa horachuu irratti dhiibbaa yaalloo hin taane qabaata. Keessattiiyyuu bara mootummaa abbaa irree alagaa kan amma aangoo irra jiru kana keessa gara tokkoon siyaasni saba keenyaa qulqulina dhabuun gara biraatiin dhaabni tokkichi achi keessatti mullatu kan ergamtoota gitta bittaa kanaa ta’uun isaa dagaggoota sirna kana keessatti guddatan biratti akka dhugaan biraa hin jirreetti golguun karaa tokkicha qofa itti mullisaa tureera. Kana keessa akka fakkiitti kaasuu kan danda’amu namoonni achii bahanii ergamtuu diinaa ta’uun miidhaa heddu geessisan kan diina ummata keenyaatii gachana ta’uun jaraa utuu hin hanqatin diina dhiiga ummata keenyaatiin xabatu faarsaa turan arguun mullisa tokko. Dhaabbileen siyaasaa Oromoo kanneen biyya keessatti ijaaramaniifi diinaan morma wol qabaa jiranu hammam akka lafa kana qaqqaban yokaas hammam namoota kutaa kanaa akka ofitti qaban yokaan of keessaa qaban ifa miti.
Diinni akkuma Oromiyaa guutuu diiguun kaayyoo isaatii oolfachuu irratti duulaa jiru kutaa kanattis si’a fedhe sabummaan si’a fedhes amantaan ummata wolitti buusuun gaaga’ama heddu uumaa tureera. Shira akkanatiinis namoota lafa gara garaatti dammaqina qabaatanii sagalee ummataa dhaggeessisuu yaalanu dusee hidhaanis ta’ee lubbuun dhabamsiisuun tooftaa hawaasa naaffisuu irratti ballinaan hojjataa tureera. Keessattiiyyuu shirri kara amantaatiin hojjatamaa ture hawaasa keessatti mamii cimaa uumuun isaa ifaadha.
Kun hunduu akkuma jirutti ta’ee haala ummanni Oromoo woggoottan lama sadan darrban keessa itti ture yoo ilaallu qabbanni lafa kanaa mullatu kan daangaa darbe fakkaata. Akka namoonni tokko tokko jedhanu hir’ina sabboonummaatimoo gunduunfaa diinaa jalaa bahuutu jabaate inni jedhu gaaffii achumaa deebii fedhuudha. Iddoon hawaasni kun seenaa Oromoo bara dheeraa keessatti qabu garuu haala deemaa iru kanaan akka hin massakamne kan darbe irraa barachuun kan hafeef of qopheessuun dirqama yerooti.
Gaaffiin cimaan tokko kan iraatu jecha prezidanti Lammaan dubbatan kana keessa. ‘…waaree booda waajirri kan barreessituuti’ yoo jedhanu worri itti gaafatama qabu waaree booda waajjira hin jiru jechuudha. Worri itti gaafatama qabu keessattiiyyuu muudamtoonni dirqama dachaa heddu akka qabanu beekamaadha. Hojjatanii hojjachiisuun gaaffii ummataa deebisuun dirqama kursiin jarri irra taa’u jara gaafatuudha. Kun ta’uu baannaan hawaasni sun kan isa tajaajilus kan fakkeenya gaarii isaa ta’us hin qabu jechuudha. Gochi obbo Lammaan dubbatan jechuun sab-qunnamtii hawaasaa irratti tamsa’aa ture dhugaadha taanaan worraqsa ummataafi jijjiirama hunde qabeessa akka isa feesisu gaaffii hin qabu. Haalli jiru akkuma barametti itti ufa taanaan yeroo rakkisaa darbe keessa hafee haaluma kennataa ammaa (yeroo haaromsaa) kana keessa jijjiirama arguun rakkisaa ta’a.
Laaffinni kun biyya keessa qofa utuu hin taane biyya alaattis ni mullata. Hawaasni godina kanaa akka baqataa Oromooti biyya alaa keessa heddu xinnaa yoo ta’u iddoo jiruttis mulata hin qabu. Kunimmoo sagaleen kara alaatiinis akka hin jiraanne taasiseera. Rakkoon godina kana keessatti mullatu dachaa heddu akka ta’e kan hubatan namoonni muraasni wolitti dhiheenya uumuun akkamiti hawaasa kana bira dhaabbachuun akka inni of jabeessee lammii isaa faana hiriiruu danda’u irratti maryachuun tooftaa adda addaatiin itti bobba’uun kan yaalan ni jiru. Ha tau male akka yaadaniifi akka yaalanitti milkaahuu hin dandeenye. Akka hawaasni kun duubatti hafuun ummata keenya iratti ba’aa hin taane; akka inni da’woo diinni jala dhokatus hin taane qaawwa argame hundaan seenuuf yaaliin godhame mikii isaarra gufuu isaatu caala ture. Har’a garuu haalli jijiiramee jira. Kan kaleessa foddaan seenuun rakkoo ta’aa ture har’a kan ulaan banaa iru fakkaata. Hawaasichaafis yeroo dammaqinafi sochii murteessan si’ana. Dubbiin akka obbo Lammaan edhan yoo ta’e garuu kan worraaqamuu qabu diina dura of irratti ta’a. Kan of mohate diina hin dadhabu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Maaster Plaanii kan magaalee addaa Oromiyaa Finfinnee jala galcha - jedhame mormuuf kanneen hiriira nagaa ba’an barattoota Oromoo irratti tarkaanfii humnoota mootummaan fudhatame - jedhan ajjeechaa, reebichaa fi hidhaa mormuudhaan as Washington DC kanneen jiraatan miseenonni hawaasa Oromoo Roobii dabre irraa eegalanii nyaataa fi dhugaatii lagachuun mormii dhageessisaa jiran.
Mootummaan Itiyoophiyaa lammiiwwan isaa irratti miidhaan geessisu hammaatee itti fufee jira- kanneen jedhan – miseensonni hawaasa Oromoo kun masaraa Waayit Haawus fuulleetti nyaataa fi dhugaatii lagachuun mormii geggeessanitti kanneen hirmaatan namoonni gara soddomaa ta’an, kaayyoon isaanii miidhaa uummata isaanii mudataa jiru mootummaa Ameerikaa fi addunyaatti beeksisuu ta’uu dubbatan.
Naannoon Masaraa Waayit Haawus bakka tuuristoonni itti heddummaatan waan ta’eef, ergaa keenya lammiwwan Ameeikaa qofa otuu hin taane tuuristoota biyyoota Addunyaa adda addaa irraa dhufanii fi falmitoota mirga dhala-namaa dhaqqabsiifannee jirra – kanneen jedhan – mormitoonni kun, “hedduun isaanii suuraa keenya kaafatanii, barreeffama nu irraa fuudhanii, akka mootummoota biyya biyya isaanitti beeksisanii fi nu waliin dhaabatan waadaa nuuf seenanii jiran”. Qindeessitoota mormii kanaa keessaa, akkasumas, hirmaattota keessaa haga tokko dubbisnee jirra.


text:
Sadaasa 23,2016
Wayyaaneen TPLF dhimma hanqina baajetaa mudate suphachuuf guutummaa biyyattii keessatti sirna baruuf barsiisuu manneen barnootaa sadarkaa olaanoo irratti waggaa tokko tokko ida’uuf qophii xumuraa jiraachuun dhaga’ame.Haaluma kanaan barattoota moora Yuunibaesiitii hunda keessattuu wagaa tokko tokko ida’uun garaagarumma waggaa tokkoo gidduutti baajeta qisaasame deeffachuuf mala salphaa taasifachuun uummatatti gadi baasaa jirachuu maddeen garaagaraa gabaasa jiru.Department hunda irratti waggaa tokko tokko ida’uun baru dhuguu ka’ee hojiirra nii oola jedhamee yaadama.
Kalukalamiin Barnootaa Hanqina Baajeta Supha Jedhamee Itti Yaadamee Jijjiramuuf Qophiin Cumurame
Sadaasa 23,2016


text:
Oduun nuti tibba darbe dhagaa’a turre dhimma haaromsa gadi fagoo kan jedhu waliin wal qabata.Haaromsi afaaniin dhudhuufan kun hacaahumsa isaanitti fiduuf waan shakkisiisu hin qabu.Haaromsa maqaa jedhuun godinota maraaf Namoota aangoo gurguddaa qaban fedaraalarraa bakka bu’anii ergamuusaanii quba qabdu jedheen abdadha.Akka dubbii jarattiitti fi maqaa jechicha sanaatti qaamota isaanii waliin hojjetan
namoota dhuunfaa hojii uummataaf dhiisanii dhimma dantaa dhuunfaa dalaganidha.Garuu uummata gowwaa se’anii kan itti afaan fajjiif deeman
ta’u bakkeewwaan hedduutti uummanni mirkaneeffate.
Godinota Jimmaa aanota akka Sokorruu keessatti qaamni ol aanaan haaromsa jechuun Gartuun bicuu wayyaanee ergite uummata keessa erga gaheen booda kaabinoota aanarraa utuu gubboo walitti qabachaa jiruu hordofamaa ture.kana cinatti maallaqa sanaan halkan dhugaatii hamma garaasaa ofitti gadi coraa erga tureen booda barii yoo fuula hawwaasatti bahu iciitiin hojiisaa marri hawwaasa keessaa dubbatame.Yoo kana ture qaaniif kan waltajjicha dhiitee bahe.Ergasiis aanicha deebi’uun itti ulfaachuurraa Uummata aanicha hadheessuuf akka mootummaan itti xiyyeefatu taasisullee dalagaa isaanii irratti baramee Haaromsi ona sanaa haala qaaniin Wayyaanee duraa kufaaf laafaa ta’ee mul’ate.
Gama biraan hawwaasi Oromoo bakkeewwaan biroos gaaffiiwwaan gartuun Wayyaanee bixxilloonnishee warreen sammuun utuu hin deemin ija
maallaqaan aangoo qabatanii jiran gaaffii hawwaasaa deebisuunuu danqaa itti ta’ee jira.Gara Oromoo Leeqaa keessaatti gaaffiwwaan Oromoon
gartuu bicuu gaafata ture keessaa
1,Haaromsa maqaa jedhuun deemuun gaariidha,haa ta’u male kaleessa kan sagalee midiyaa keessanirraa hordofaa turre akka gaaffichi gaaffi
haawwaasa hin taanedha,har’ammoo yoo arabni keessan deebisii balleessituun nudha jedhu kunumtillee akka diina keenya taatan
raggaasisa.
2,Badiin erga keessan ta’e nutti araaramuun dura namoota sochii warraaqsaan hitaan ilmaan keenya dirree barnootaatti barnootarraa
qabdanii gidirsaa jirtan mana hidhaatii yaasaa kan jedhuuf gaaffilee danuu dhiyeessaniifii jiran.
Matumaa yeroon keessa jirru yeroo uummatni qaroomeef uummanni dhugaa saaqa baasee baree,akkasuma uummata hubannaaf xiinxala bare
keessa jiraachuun keenya ammallee bilisummaan keenya akka dhiyaate nama abdachiisa.Akka mataakotti Uummatan keessa deemaa oolu kan
diinaaf gowwumu harja hedduun hir’atee jira.homsa dubbiin jedhu duraan milkii isheef gonfachiiseera kun garuu haaxaahamummaasheef daandii isa guddaa saaqa.


text:
#OromoProtests Kabaja Ayyaanaa Irreechaa Ilaalchisee dhaamsa Baqqalaa Garbaafi hogganoonni mna hidhaa jiran biroo MOOTUMMAAF dabarsan
========
Oromoofi ayyaani Irreechaa isin dura bara Oromoon, Oromoofi Oromummaan ( Gadaan) buluu sirna tureedha. Qaamonni aadaa tana Oromoo barsiisuufi akkaataa itti kabajamau itti akeekus isinii miti, Kanaafuu;
I. Uummata keenya kana uffadhu, asiin hiriiri, as ijjadhu, kanaaf ililchi, kana weeddisi jedhaa mirga sabaa dhiibuu akka dhaabdan;
II. Mallattoo dhaaba keessanii ( alaabaafi faajjiin) waggoota 25 as fiddan dirreefi malkaa ayyaana saba keenyaa irraa akka fageessitan;
III. Dhaadannoofi faaruu siyaasaa keessan ibsan sabatti fiduu akka dhiistan;
IV. Raayyaafi Poolosii hidhannoo ammayyaa itti hiitanii ayyaanicha akka waan isin dirqamaan uummata kabajiistanii fakkeessaa bara meeshaa waraanaa fi tika keessaa hin turretti Oromoon nagayaan kabajatee galaa waan tureef ummata akka hin doorsifnefi hin tuttuqne akka akeekkachiiftan;
V. Aangawoota keessaa waltajjiitti baastanii weedduu siyaasaa keessanii saba ayyaana kabajuuf dhufetti ololan, bakki sun iddoo siyaasaa itti calaqqisiisun osoo hin taane iddoo aadaa itti geggeeffamu waan ta’eef oduu siyaasaa keessanii irraa akka of qusattan;
VI. Ayyaana Oromoo isa guddaaafi bara kanaa immoo bifa addaatiin kabajamu kana dargaggoonni keenya aadaa saba isaanii abbootiifii hawwootii isaanii faana deemanii akka hin barre waamicha yunivarsitootii taasisan akka fooyyessan jedhaa aangawoonni mootummaa sadarkaa garagaraa gamanumaan akka itti yaaddan isinitti dhaamanna.


text:
Dargaggoonni baratootni Oromoo Yuunivarsiitii Jimmaa utuu waraannii mootummaa Wayyaanee lakkofsaan kumaan lakka’amu mooraa Yuunivarsiitii Jimmaa keessa qubsiifamee jiruu guyyaa har’aa ifatti nyaataa fi barnoota dhaabuun mormii sirna wayyaaneef qaban ifatti argisiisuun FDG finiinsaan. Guyyaa kaleessa Guraandhala 23/2014 Goototni sabboontotni baratootni Qeerroo bilisummaa Oromoo sababaa Oromummaa isaniin yakkamaa ta’anii hoggantoota waraana wayyaanee mooraa Yuunivarsiitii Jimmaa keessaa qubsiifamani jiranii fi poolisotaan karaa bulchiinsa Yuunivarsiitii Jimmaa seeratu isin barbada jedhamuun wamamanii dorsifamuun ittuma dargaggota Oromoo gara FDGtti jabeessuun dorsiifni diinaa, hidhaan, heddumminni waraanaa fi qawween,sochii warraaqsa bilisummaa Oromoo qeerroon gaggeessa jiru yoom iyyuu duubatti deebisuu kan hin dandeenye ta’uu, kunoo guyyaa har’aa qeerroon ifatti beeksise jira. Waamicha FDG qeerroon bilisummaa Oromoo tasiseef irraa ka’uun hawwaasni Oromoo magaalaa Jimmaa guyyaa har’aa hojii idlee isaanii illee dhaabuun mormii sirna wayyaaneef qaban ifatti argisiisaani jiru. Keessattuu daldaltootni magaalaa Jimmaa dukkana daldalaa isaanii cfattii olchuun diddaa sirna fashiistii wayyaaneef qaban argisiisaniru,kana malees hojjetootni mootummaa sabboontotni Oromoo hojii dhaabuun diddaa qeerroon gaggeessa jiru keessatti qooda fudhachuu isanii beeksifatan.
Kana malees hordoftootni amantaa Muslimaa uummannii Oromoo fi sabaafi sablammoonni mirgii amantaa isanii sarbamuu fi abba irrummaa Wayyaanee irratti dammaqanii jiran guyyaa har’aa kayyoon FDG garbummaa Qeerroon bilisummaa Oromoo godina keenyaa fi Oromiyaa keessatti gaggeessa jiru sirriidha, kayyoo kanas ni deeggarra, qeerroo cina dhaabbannee mirga amantaa keenyaa fi mirga eenyuummaa fi dimookiraasii sarbamaa jiru kabachiifachuu ni dandeenya jechuun guyyaa har’a FDG Qeerroon bilisummaa Oromoo gaggeessuu keessatti qooda fudhatan. Haala kanaan fulduraaf illee nam-tokko biyya dimookiraasiin hin jirree fi biyya mirgi namummaa sarbamaa jiru keessatti mirga amantaa isa egsifachuun waan ulfataa ta’eef FDG qeerroon gaggeessaa jiruu keessatti ga’ee keenya gumachuun mirgoota namummaa, dimookiraasii fi eenyummaa haa kabachiifannu jechuun diddaa sirna wayyaanee Qeerroon gaggeessa jiru keessatti qooda fudhachuu isani waliif beeksisan. Bifa kanaan hojii idlee isani dhaabuun mormii sirna wayyaaneef qaban argisiisaniru. Gabaaasaa humna Waarana Wayyaanee Qeerroo bilisummaa irratti bobbafame kan ilaallatu Guraandhala 22/2014 irra egaluun Mootummaan abbaa irree Wayyaanee humna waraana guddaa Yuunivarsiitii Jimmaa keessa qubsiisu egale. guyyaa kaleessa qofa humni waraana wayyaanee guddaan konkolaataa 30 ol kan ta’uu ganama irra egaluun magaalaa Jimmaa galee, waraannii kun irra guddaan isaa nannoo Yuunivarsiitii Jimmaa Mooraa Yuunivarsiitichaa keessaa fi mooraa Yuuniversiitichaan ala qubsiifame, Waraana guraadhala 22 moora Yuunivarsiitii seenuu eegale irraatti qeerroon bilisummaa Oromoo barruu warraqsaa FDG irraatti bittineesseen sochiin qeerroon itti jiruu ulfaataa waan ta’eef humna guddaa nuf dabalaa jechuun kitillayoonnii Wayyaanee iyyatachuun humni waraana guddaan hammana ga’uu kun uummata irra qubsiifamee guyyaa har’a magaala Jimmaa fi Yuunivarsiitii Jimmaa keessatti sakkata’insa da’imman umrii waggaa 8 olii irra egalee hanga manguddoo jaarsa gadamoojjiitti namuma daandii irra deemuu dhaabuun sakkataa jiraachuun ibsamera.
Wanti baay’ee nama dhibuu mootummaan Wayyaanee muddama sochii qeerrootiin qabamee dhukkubsatootaa hospitaalaa Jimmaa Mooraa Yuunivarsiitii jimmaa keessa jiru keessa ciisaa jiranii fi namotaa dhukkubsatoota dhukkubsachiisa jiran illee sakkatta’insan dararaa jiraachuun gabaafamera.
Dhabbannii Barnoota olaanoo guddaa fi Yuunivarsiitii biyyatti keessa jiran hundaaf fakkeenyummaan qaba jedhuu Yuunivarsiitiin Jimmaa heddumina waraana wayyaanee irraan kan ka’ee guyyaa har’a dirree leenjii waraana fakkatee jira, kana irraa ka’uun halli baruu fi barsiisuu illee uguramee barnoonni dhaabbatee kan olee ta’ee jira.
Konkolaatootni tajajila(service) hojjetoota fi baratootaa Yuunivarsiitii Jimmaa guyyaa har’a kana tajajila dhaabuun humna waraanaa Wayyaanee Fe’uun mooraa Yuunivarsiitii fi magaalaa Jimmaa keessa nanneessa kan olee ta’uun, Yuunivarsiitiin Jimmaa dirree waraanaa fi ergama waraanaa nurraatti gaggeessaa jirtii jechuun uummataan mufii guddaan irratti ka’aa jira…. gabaasaan kun itti fufa.


text:
Oromoon wal malee gargaarsa biraa akka hin qabne yoomiyyuu caalaa ifa ta’uu qaba
Abdii Boruutiin*
Impaayara Itoophiyaa tana keessatti, sochiilee godhamaa turani fi jiran yoo ilaalle, hamma Oromoon saboota biroo wajjin dhaabbatee adda-durummaadhaan wareegama guddaa kaffale, dhimma saba keenyaarratti garuu saboonni biroo dafanii nuuf mirmatanii nu wajjin dhaabbachuun isaanii hin mul’atu. Kan fagoo hafee, isuma dhiyoo kanaa yoo yaadanne, bara 2005 yeroo deeggartootni jaarmayaa CUD hiriira nagaa bayanii Finfinnee keessatti Wayyaaneedhaan ajjeefaman, saboota biroo keessaa kan dafee isaaniif mirmate fi sagalee dhageessise Oromoo ture. Har’a garuu yeroo ijoolleen teenya kuun reebaman, kuun mana hidhaatti guuraman, kuun ammoo ajjeefaman, saboota biroo keessaa sagaleen takkallee hin dhagayamne. Kan Habashootaa haa dhiisnuu; warrumti kibbaatuu, kan saba Oromoo wajjin hiree walfakkaataa qaban, callisanii nu ilaaluu isaaniitu hubatama. Kun maal nutti agarsiisa? Asirraa maal hubachuu fi barachuu dandeenya?
Sochii diddaa gabrummaa barattootni fi uummatni Oromoo yeroo ammaa godhaa jiran kana ilaalchisee, sabootni Itoophiyaa, kan Oromoo hin taane, maaliif callisanii nu ilaalu jechuudhaan namootni keenya tokko tokko komii isaanii ibsaa jiru. Saboota cunqurfamoo ilaalchisee komiin kun sirrii ta’uu mala. Haa ta’u malee, warrii uummata Amaaraa komachaa jiran waan dogoggoran natti fakkaatu. Maastar Planii Finfinnee babal’isuu kana ilaalchisee, akka natti fakkaatutti kun projaktii Wayyaanee qofaa otuu hin taane, sirumaa kun kaayyoo fi karoora nafxanyoota durii ti jedheen amana. Maaliif yoo jedhame, sochiin Oromoo waan isaan sodachiseef; akkasumas ammoo gaafiin mirga hiree ofii murteeffachuu uummata Oromoos hanga deebii argatutti qabsoon kun akka hin dhaabbanne fi sirumaa cimaa akka deemu waan hubataniif, tooftaa fi shira biraa baasanii akka qabsoon keenya ittiin laaftu; kana birallee dabramee akka Oromiyaan bakkee lamatti addaan cittu taasisuuf fedhii guddaa waan qabaniif, babal’achuu Finfinnee guutumaa guututti deeggaru jechuu dha. Kun karaa tokko dha.
Karaa biraatiin ammoo, wanti hubatamuu qabu, yoo sabni Amaaraa sochii barattoota keenyaa kana deeggaranii fi sochiin kunis milkiidhaan kan xumuramu ta’e; yoo Maasta Plaaniin kun fashale, Oromoon injifannoo tokko goonfate jechuu waan ta’uuf, injifannoon uummata keenyaa ammoo kufaatii isaanii (nafxanyootaa) waan ta’uuf sochii kana akka hin gargaarre waan ifa ta’uu dha. Kanaaf, deeggarsa isaanirraa eeguun waan hin yaadamnee dha. Kanaafan komiin Oromoon Habashootarraa qabu dogoggora jedhe. Saboota biroo, warra akkuma Oromoo Habashootaan gabroomfaman yoo fudhanne ammoo, akka natti fakkaatutti, kunis karaa adda addaatiin ilaalamuu ni danda’a.
Tokkoffaa, olola Habashootni keessumaayuu Wayyaaneen oofturraa kan maddu, sabootni kibbaatuu guutumaa guututti Oromoo waan amanan hin fakkaatu. Isaanumtuu Oromoorraa sodaa waan qaban fakkaata jechuu kooti. Kanaaf, sochiin dhimma Oromoo qofaa ilaallatu kan akka Maastar Planii Finfinnee kun yoo cime fi Oromoon injifannoo yoo argate, gara fuulduraatti waan Oromoodhaan liqimsaman itti fakkaata jedheen yaada. Asirratti wanti biraa kan hubatamuu qabu, babal’achuu Finfinnee Oromoo malee sabootni biroo waan balaaleffatan natti hin fakkaatu.
Lammaffaa, sochiin ijoollee (barattoota) keenyaa kun dhugumatti cimee; uummata bal’aa Oromoo hammatee; warraaqasa uummataa kaasee, injfannoo fiduu ni danda’a jedhanee waan hin amanneef; sanumaa asitti Wayyaaneenis sochii kana dhaamsuuf ijoollee fi uummata keenya akka fixxu waan beekaniif, dafanii ibidda boba’aa jiru kana keessa seenuuf waan of qusatan natti fakkaatu. Kanaaf, moggaa taa’anii ilaaluu filatu. Yeroodhaaf callisuu haa filatan malee, waayeen akkanaa kun garuu isaaniifis akka hin oolle ni dagatu jedhee hin yaadu. Har’a Finfinnee, boru ammoo magaalota biroo akka ta’an waan nama shakkisiisuu miti jechuu kooti.
Sadaffaa, biyya Itoophiyaa jedhamtu sana keessatti humna qawwee malee sochiin karaa nagaa keessumaayuu Wayyaanee jalatti bu’aa tokko akka hin fidne kunoo sochii Musiliimotaa, kan waggoota lamaa ol deemaa jiru, kanarraa waan hubataniif, kan ammaa kunis (kan barattoota Oromoo) bu’aa fiduu danda’a jedhanii waan hin yaadneef, sochii kanatti makamuu ykn deeggarsa kennuurraa ofqusatu.
Dubbii gabaabsuudhaaf, sochii ammaa kanas ta’ee, walumaagalatti sochii mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu saba Oromoo keessatti, Oromoon wal malee gargaarsa biraa akka hin qabne hundi keenyaa hubachuu qabna. Yoo nuti wal bira dhaabbannee, harka walqabannee tokkummaadhaan keessa fi alaan mirga keenyaaf hin falmanne; yoo teenyee gargaarsa ykn deeggarsa biraa kan eegnu ta’e, kaayyoo keeenya bakkaan (galiidhaan) gayuun rakkisaa akka ta’u ifa ta’uu qaba. Keessumaayuu ammoo warra nu bitaa turani fi ammallee sirna durii sanatti nu deebisuuf halkanii fi guyyaa hojjechaa jiran deeggarsa gaafachuun ykn irraa eeguun waan hin yaadamnee dha. Kanaaf malli fi falli jiru, gabaabumatti Oromoon tokko ta’ee; karaa danda’amu hundaan qabsoo kana keessatti gahee ofii taphachuu fi qooda ofii gumaachuu qofaatu galii barbaadnutti nu geessuu danda’a. Yeroon ammaa yeroo gandaan, naannoodhaan, amantii fi ilaalcha siyaasaatiin wal qoqqoodnee mooraa keenya laaffisnu otuu hin taane, yeroo yoomiyyuu caalaa “OROMUMMAA” hundee godhannee mirga keenyaaf tokkummaadhaan falmannu ta’uu qaba.
Har’a diinotni keenya kan nurratti duulaa jiran, amantii fi ilaalcha siyaasaa keenyaa dhabamsiisuuf otuu hin taane, kaayyoo fi karoorri isaanii adda-durummaadhaan eenyummaa keenya Oromummaa balleessuufi. Waayeen Maastar Plaanii Finfinnee, kan yeroo dheeraaf shirri irratti hojjetamaa ture kun maqaa misoomaatiin lafa babal’isuu qofaatti waan hafu otuu hin taane, kun bu’ura ykn jalqaba duula balleessaa eenyummaa Oromoo fi dhiphisuu fi bakka lamatti kutuu Oromiyaa dhiiga fi lafee gootota keenyaatii ijaaramte kanaa ti. Kanaaf, Balaa nutti deemaa jiru alaalatti arguudhaan; nu bira gayee otuu harkaan nu hin qabatin dafnee tokkummaadhaan falmii guddaa godhuu qabna. Har’a dhiigni ilmaan Oromoo dhangala’us; lafeen ijollee Oromoo caccabdus; haa turu ykn haa daddafu malee injifannoon xumuraa kan uummata keenyaa akka ta’u shakkiin hin jiru. Warri bilisummaa fi walabummaa isaanii argatanis lubbuulee lammiilee meeqaa itti dhabanii waan ta’eef, kan keenyaas adda ta’uu hin qabu. Dhiigni ijoollee Oromoos bilaashatti hin hafu. Qabsaa’an ni kufa qabsoon ittifufa.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
=============================
FDG: Oromoon yoo har’a waliif hin mirmanne (dirmanne) yoom waliif mirmata (dirmata) laata?
Abdii Boruutiin*
Akkuma sabaa-himaalee adda addaarratti dhagayamaa fi argamaas jiru, barattootni Oromoo Yunivarsitiilee Oromiyaa adda addaa keessatti diina hanga funyaaniitti hidhate dura dhaabbatanii sodaa tokko malee waayee keenyaaf falmii guddaa godhaa akka jiranii dha. Biyya seera fi heeraan bultuu fi nagaa qabdu keessatti hiriira nagaa bahuun waan nama dinquu miti. Biyya Itoophiyaa jedhamtu, kan dhiiga fi lafee uummatootaatiin ijaaramte, kan mana hidhaa sabootaa taate sana keessatti garuu ijoolleen keenya hiriira nagaa bahanis, nagaan bahanii galuu hin dandeenye. Kuun dhaanamaa (tumamaa), kuun hidhamaa, kuunis ajjeefamaa akka jiran waan hubatamuu dha. Hireen uummata Oromoo waanuma murtaayee kana ta’e fakkaata. Kan nama gaddisiisu garuu gochaa diinaa qofaa otuu hin taane, yeroo ammaa, yeroo nafxanyootni moofaa fi haaraan lafa jalaan tumsa waliif ta’anii; dhimma tokkorratti waliigalanii; uummata keenyatti roorrisaa jiran kanatti; yeroo ijoolleen Oromoo iyyaa iyya dabarsaa jedhanii sochii guddaa biyya keessatti godhaa jiranitti, uummatni Oromoo biyya ambaa jiran callisanii taa’uu isaanii ti.
Yeroo barattootni keenya harka walqabatanii tokkummaadhaan gaafii mirga uummata keenyaa kaasaa jiran kanatti; dargaggoota keenyarra miidhaan qaamaa isaanirra gayaa jirutti; warri ijoolleen isaanii jalaa ajjeefaman imimmaan bira dabranii dhiiga booyaa jiran kanatti; yeroo iyya dabarsanii waliif mirmachuun dirqama ta’etti; warri xinnaatullee biyyoota nagaa keessa jiraatan taa’aniituma akka fiilmii mana sinimaa waan biyya keessatti ta’aa jiru hordofuun xinnumallee sammuu keenya hin tuquu?? Akkuma makmaaksi Oromoo jedhu, yoo funyaan dhayame, ijji wajjin boochi. Qaama tokko waan ta’aniif miidhamuun ykn hubamuun isa tokkoo kan biraatti waan dhagayamuuf jechuu dha. Maarree, ilmaan haadha fi abbaa tokkoo koodeewwan yoo miidhamaa fi diinaan ajjeefamaa jiran kanatti; qaamaan biratti argamnee walbira dhaabbannee mirga keenyaaf sagalee keenya dhageessisuu yoo hin dandeenye, maaliif bakka jirrutti, biyya keessa jiraannutti walqindeessinee, gadi baanee addunyaatti sagalee keenya hin dhageessisne?? Maaliif uummata keenya biyya jiraniif tumsa hin taane?? Kompiyuutara ykn televisiyoona fuulduru teenyee, waan ta’aa ykn deemaa jiru ilaalaa gadduun bu’aa nuuf fidaa?
Oromoo, wanti hubatamuu qabu diinni har’a lafa keenya (biyya keenya Oromiyaa) cicciree dhiphisaa jiru kun, boru yoo haalli mijateef (yoo nuti callisneetuma taa’uu filanne) uummata keenyaa haphisuu fi dhabamsiisuuf akka deemu waan nama mamsiisu ykn shakkisiisuu miti. Gama tokkoon, yeroo nafxanyootni haaraan, maqaa misoomaatiin badii guddaa nurratti dalagaa jiranitti gama biraatiin ammoo nafxanyootni moofaan (Minilikootni haaraan) nu nyaachuuf hamuummachaa akka jiran hubachuu dadhabnee? Minilikootni haaraan kun, yoo aangootti dhufani fi deebi’anii Finfinnee qabatan, akka Minilikoota duraanii warra harka fi harma keenya qofaa muranii dhiisanii miti; isaan haaraan kun warra morma nurraa muruuf deeman akka ta’an Oromoon maaliif hubachuu dadhaba? Waayeen maqaa misoomaatiin Finfinnee babal’isuu kun gochaa fuulduratti nurratti dalagamuuf deemuuf bu’ura akka ta’u hubachuu qabana, dhiiroo! Yoo har’a tumsa waliif taanee; walbira dhaabbannee tokkummaadhaan mirga keenyaaf falmanne, gochaa (balaa) nutti dhufuuf as deemaa jiru kana alaalumatti hambisuu dandeenya; yoo kana hin goone garuu badii keenyaaf of qopheessuu jechuu ta’a.
Yeroon ammaa yeroo taa’anii wal ilaalani fi waldhaggeeffatanii callisan otuu hin taane, yeroo iyyanii iyya waliif dabarsan; karaa danda’amu hundaan qabsoo kana keessatti hirmaatnaa fudhatani fi qooda lammummaa gumaachan ykn/fi dirqama Oromummaa bahanii dha. Yeroon kun, yeroo Oromoon bakka jiru hundaa, keessaa fi alaan sagalee tokko dhageessisu ta’uu qaba. Fincilli Diddaa Gabrummaa (FDGn) kan barattootni keenya qabsiisani fi akka ibiddaa boba’aa jiru kun akka hin dhaamne; akka caalaatti bobayee diina keenya gubee balleessu, tokkummaadhaan walbira dhaabbachuun carraan isaa banamee jira. Carraa gaariin kun akka nu hin dabarre, callisnee taa’uu dhiisnee, barattoota fi uummata keenya kan waraana faashistii Wayyaaneetiin reebamaa, hidhamaa fi ajjeefamaa jiraniif tumsa ta’uun amma yoo hin taane yoomiyyuu ta’uu hin danda’u. Oromoo, kan rafte, hirriibni si gayee dammaqii ka’i; kan dubbii hubachuu dadhabde, ijaa fi gurra kee banii haala uummatni keenya keessa jiru hubadhu. Kan otuu hin beekinis ta’ee beekaa uummata Oromoorratti balleessa dalagde, kan dabrerraa baradhuutii; uummata kee bira dhaabbadhu. Oromoon wal malee gargaarsa biraa akka hin qabne hubadhu. Tokkummaa ilmaan Oromoo malee, humni biraa kan rakkoo keessaa nu baasu akka hin jirres hubadhu.
Oromoon yoo har’a waliif hin mirmanne (dirmanne) yoom waliif mirmata (dirmata) jedhii of gaafadhu!!
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
Revolutionary Oromo Artist Kadir Seid Arrives in Minnesota (Oromo TV in MN Reports)
Credits/Tags: Kadir Seid, Oromo_TV (Minneapolis)
13 Responses to "Revolutionary Oromo Artist Kadir Seid Arrives in Minn. (Oromo-TV Reports)"
-
Baga gammanne. Warri Minnesootaa galanni keessan bilisummaa haa ta’u. Warri OROMO-TV galataa fi kabaja guddaan isniif qaba. Jabaadhaa.
-
this is good news, I am so happy he have save from our enemy, my god bless
-
For me, Kadir Said is the paragon of unwavering dedication and commitment of Oromo artist for independent Oromia. He has undoubtedly been one of my inspiration. What a great news to have this great Oromo revolutionary singer to have been removed from the jaws of the enemy. While others surrender and hibernate when our struggle solids back, this great man remained focused and has kept Oromo fighters on the path to independent Oromia. My hero kadir, do not be swayed by the materialistic western world and remain as gallant as you have been and remain poor with your people who have been yearning for independence. If I have a means, I will honor you with Oromo revolutionary singer of all times. Welcome my hero,.
-
warreen KADIIR SA’IID bira yaadaa fii deggarsaan mallaqaan bira dhaabbataa turtan kan akka Mohamed shekaa faa galatoomi siin jachaa akkasumaas ija diinaa nannoo Djabouti sanirratti xiyyeffatte jalaa nagayaan si baasee lubbuu keetiin baga Amerikaadhaan si gahe jachuun barbaada. Kadiir Oromoon marti kabajaa guddaa sii qaba. umriin nuu turi.
akkauma atuu jattee teenyumaa teenya!!!!!!!!!!!
-
Galannii kan Rabbii!
hundumtuu immoo jabbachuu qabna. wal ahajabbeessinuu.
-
Kadiir Said Baga Rabbi Kanaan Sii Ga’e Lenca Oromo Yaa Abbaa Seenaa Guddaa Baga Jiraate Afaan Waraabessaa Kessaa Sii Baase Jabaadhu Duris Ammas Sii Waliin Jira
-
Baayyen gammade!!
Maalo Wellisaa Kadir wajjin walitti nufidaa!! Naannoo DC ti qophii qabna isa afferu barbaadnne.
-
artist kabajamafi jalatama obbolesa keenya kadir said lubbun jirate as gau ketif dursa baga gamaden sin ja.a jalali sabni kee sif qabun umate walin baga wal gartan nus si jalana rokkof giddira baye keessa huluyxani baga guyya kana geysan irra debun bagga gamade isinin ja.a kadir keenya ammale umri dheradhu lammi ko
-
ba’ee waan nama gammachisaati baga rabbiin kanani siin gayeen saboonaa oromoo.wellisaa kadir said.
-
Galata keettii yaa rabbii kan sab-boonaa oromoof qabsaa’aa oromoo jaal Artiisti Kadiir Sa’iid diinaa yartuu jaalaa lubbuu isaa nuuf baafte. ammas nuuf jiraadhu .daagaagii umrii nuuf dheeraadhu . Horii buli bakka yaadu ga”i BILISUMMAA saba kee rabbiin sii haa garsiisu. .jiraadhuu .
Injifaannoo ummaata oromoof
-
galannii khan Goytaa haa tahuu. Jaala kheenya khadiir baga nagayaan biyya amerkaa seentee. bara dheeraa biyya jibouti kheysatti hergaramuu baga Rabbi sirraa guutee. tarii toluma kheysa jira wallee? Ati wllisuu qofaa miti Hayyummaas qabda. walleeleen teetiis tan oso dhageyfatanuu akka nama dvd ijaan daawwatuutti namaaf mullatti. tanaan dura yaa Goytaa osoon khadiir said gulantaarratti/steejarrttii bahee, wallelee isaa mimioytuu wallisu nan argisiifnee nan ajjeesin je’etiin khadhadhee anilleen Goytaan khadhaa tiyya naaf qeebalee fakkatti nu jiraadhu. warri ijjibbaata khana siif godhaniis fayyaa haa dayan.
-
welistootta karaa sabonumaaf qabsoo hojii isaanittiin natti agarsiisan kesaa kadiir tokkoo bagga lubuun nuuf jiraatte asiin gesee. warii baattanii haalaan simattaniis heduu galatoomaa.
-
kadir sa’id wallisaa jaallatamaa, qabsaawaa dhugaa fi itti cichaa qabsoo bilisummaa ummataa, baga lubuun jiraatte! Fula duraa ijaajjuun, qalbii fi sammuu ummata kee keessa haga dhumaatti kan si ittichu yaada bilisummaa haqaa kan akka atuu jette diddibaa hin qabne ta’uu hin dagatin. Jiraadhu!!!
Comments are closed.


text:
Oakland, CA – Today, the Oakland Institute (OI), in collaboration with the Anywaa Survival Organisation (ASO), released Engineering Ethnic Conflict: The Toll of Ethiopia’s Plantation Development on the Suri People, the latest in its series of comprehensive investigative reports about land grabs and forced evictions in Ethiopia. The report uncovers the truth behind a reported massacre of 30 to 50 Suri people in May 2012 near the 30,000-hectare Malaysian-owned Koka plantation. Based on extensive fieldwork, Engineering Ethnic Conflict reveals the destabilizing effects of foreign investment in Southwestern Ethiopia and examines the role of international aid programs in supporting forced evictions in the country.
Qabsoon Bilisummaa Oromoo garamitti deemaa jirti?
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 11/26/2014
Sadaasa 26, 2014 | Ayyaantuu.com | Abdii Boruutiin
Erga uummatni Oromoo gabrummaa Habashoota jalatti kufee kaasee hanga har’aatti qabsoon bilisummaa saba Oromoo bu’aa bayii meeqa keessa dabree akka har’a gaye seenaatu ragaa ta’a. Bu’aa bayiin kun har’allee bifa adda addaatiin cimee ittfufaa jira malee wanti fooyya’e ni jira jedhee yaaduun na rakkisa. Bu’aa bayii QBOn keessa dabarse kana keessatti ammoo lubbuu ilmaan Oromoo hamma kana jedhamee hin himamnetu galaafatame; har’allee galaafatamaas jira. Wanti kana ta’eef ammoo sababni inni guddaan diinotni keessaa fi alaa qabsoo kanatti jabaachaa fi hammaachaa deemuu dha. Diinota keessaa fi alaa yoon jedhu maal jechuu kooti? Qabiyyeen barreeffama kanaa waayee kana ibsuuf waan ta’eef, isa kana keessatti gaafii cimaa kanaaf deebii kennuun yaala.
Diinota alaa kanan jedhu diinota kaleessa nu bitaa turani fi har’allee otuu carraa argataii, nutti deebi’anii haala hamaa ta’een nu gabroonfachuu warra barbaadan nafxanyoota moofaa dha. Isaan kun gabaabumatti, akka meediyaalee isaanii gara garaarratti ibsaa jiranitti, jiraachuu uummata Oromootuu warra hin barbaadne; warra ifaa ifatti saba keenya baleessuuf hawwii qabanii fi kanarrattiillee halkanii fi guyyaa hojjechaa jiranii dha. Isaan kun, akkuma barreessitootni Oromoo tokko tokko ibsanitti, Minilikoota haaraa dha yoo jedhaman kun dhara waan ta’u natti hin fakkaatu. Diinotni biraa kan alaa ammoo, nafxanyoota haaraa kan bara 1991 jalqabee hanga har’aatti dhiiga ilmaan oromoo dhangalaasaa; lafee ilmaan keenyaa caccabsaa; lubbuu Sabboontota Oromoo kumaatamaan lakkaawwamu galaafachaa; uummata keenya hidhaa fi dararaa; biyya abbaa isaaniirraa ari’aa; biyya keenya Oromiyaarratti ammoo abbaa biyyaa fi qabeenyaa ta’anii sooramaa warra jiran Wayyaanota dha.
Erga uummatni Oromoo gabrummaa Habashoota jalatti kufee kaasee hanga har’aatti qabsoon bilisummaa saba Oromoo bu’aa bayii meeqa keessa dabree akka har’a gaye seenaatu ragaa ta’a. Bu’aa bayiin kun har’allee bifa adda addaatiin cimee ittfufaa jira malee wanti fooyya’e ni jira jedhee yaaduun na rakkisa. Bu’aa bayii QBOn keessa dabarse kana keessatti ammoo lubbuu ilmaan Oromoo hamma kana jedhamee hin himamnetu galaafatame; har’allee galaafatamaas jira. Wanti kana ta’eef ammoo sababni inni guddaan diinotni keessaa fi alaa qabsoo kanatti jabaachaa fi hammaachaa deemuu dha. Diinota keessaa fi alaa yoon jedhu maal jechuu kooti? Qabiyyeen barreeffama kanaa waayee kana ibsuuf waan ta’eef, isa kana keessatti gaafii cimaa kanaaf deebii kennuun yaala.
Diinota alaa kanan jedhu diinota kaleessa nu bitaa turani fi har’allee otuu carraa argataii, nutti deebi’anii haala hamaa ta’een nu gabroonfachuu warra barbaadan nafxanyoota moofaa dha. Isaan kun gabaabumatti, akka meediyaalee isaanii gara garaarratti ibsaa jiranitti, jiraachuu uummata Oromootuu warra hin barbaadne; warra ifaa ifatti saba keenya baleessuuf hawwii qabanii fi kanarrattiillee halkanii fi guyyaa hojjechaa jiranii dha. Isaan kun, akkuma barreessitootni Oromoo tokko tokko ibsanitti, Minilikoota haaraa dha yoo jedhaman kun dhara waan ta’u natti hin fakkaatu. Diinotni biraa kan alaa ammoo, nafxanyoota haaraa kan bara 1991 jalqabee hanga har’aatti dhiiga ilmaan oromoo dhangalaasaa; lafee ilmaan keenyaa caccabsaa; lubbuu Sabboontota Oromoo kumaatamaan lakkaawwamu galaafachaa; uummata keenya hidhaa fi dararaa; biyya abbaa isaaniirraa ari’aa; biyya keenya Oromiyaarratti ammoo abbaa biyyaa fi qabeenyaa ta’anii sooramaa warra jiran Wayyaanota dha.
BEEKSISA KOREE HOJII RAAWWACHISTUU OMN IRRAA BAHE
Sadaasa 25, 2014 | Koree Hoji Raawwachiiftuu OMN Irraa
Rakkoolee yeroo ammaa OMN keessatti mumul’ataniif sababni tokko qaamni bulchiinsaa (management) qaamaan iddoo hojiitti argamuun, hoggansa yeroo guutuu kennu dhabamuu akka ta’e, yaada hojjattootaafi ummataa akkasumas marii hoggansa jiddutti godhamerraa hubanneerra. Rakkoo kana furuuf durumaanuu karoora keenya keessatti qabannee jirra. Haaluma kanaan, daayireektara OMN hogganu, dhaabbatummaan (fulltime) mindeessuuf qophiirra jirra. Haa ta’uutii, daayireektariin kun hanga mindeeffamutti, Koree Hojii Raawwachiiftuu keessatti itti-aanaa daayireektara OMN ta’ee tola tajaajilaa kan jiru Obbo Mohammed Abdosh waajjira OMN kan Minnesotaatti qaamaan argamee hoggansa barbaachisu akka kennu ramadameera.
Akka sabaatti ijaaramnee, Oromummaa fi Oromoo duwwaa abdannee, gooboo garee fi maqaa qabsoon daldaaltuu, hundeen diiguu qabna: KUTAA 3FFAA (Xumuraa)
Sadaasa 25, 2014 | Gadaa.com | Camadaa Hundee irraa*
Kutaa 1ffaa Duubisuuf Addana Tuqaa & Kutaa 2ffaa Duubisuuf Addana Tuqaa
Kutaa 1ffaa Duubisuuf Addana Tuqaa & Kutaa 2ffaa Duubisuuf Addana Tuqaa
Kutaa 3ffaaMata duree kana jalatti bareefama kutaa lamaan qoodee dhiyeessuu kiyya ni yaadatama. Kutaa lammaffaa jalatti rakkoolee danqaa nutti tahan keessaa sadan tokko kan fuundura natti muldhatan lafa kahuu yaalee jira. Dhugaa dubbachuuf rakkoon jiran sadan sana duwwaa otoo hin taane, kallattii gara garaa fi maddi isaaniis akkasuma dhimma gara garaa wajjin kan wal qabatan tarreessuun ni danda’ama. Jirus. Barreefama gabaabaa kana keessatti garuu, bakkuma sadiitti qoodee barruu kiyya kutaa lammaffaa keessatti akeekuu yaale. Wal yaadachiisuuf jecha:
Obbo Jawar Mohammed Irraa Haala OMN ilaalchisee dubbii deemaa jiru irraati [Face Bookii Irraa kan fudhatame]
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 11/24/2014
Sadaasa 24, 2014 | Face Booki Obbo Jawar Mohammed Irraa
Kaluu tana haala OMN ilaalchisee dubbii deemaa jiru quba qabdan. OMN komiifi muftoo hojii keessatti uumamtu heeraafi seera ittin qoratuufi furatu qaba. Hamma ammaattis rakkoolee mudatan hoggansi sadarkaan jiru; jechuunis kan Boordii ( Board of Trustees), Koreen Hoji Raaww'achiiftuu (Executive Council) fi Editoriyaakl Boordiin mari'achuun furmaata itti laataa asiin nu gahan. Ammas bifuma kanan komiifi hamii dhihoo kana kaate hubachuufi furuuf hogganni boordiifi hoji raaw'achiiftuu carraaqaa ture, ittis jira. Akka milkiidhaan raaw'atus shakkii hin qabu. Kanaaf ammoo tarkaanfima dhiheenya kana fudhatame akka ragaatti dhiheessun ni dandayama.
IBSA BOORDII OMN IRRAA KENNAME
Sadaasa 23, 2014 | Oromia Media Network (OMN)
Kabajamtoota Hojjattoota, Miseensootaa fi Deeggartoota OMN Hundaaf,
Hogganaa Bordii Oromia Media Network, Dok. Hamzaa Abdurazaaq, dura taa’umaa Boordii OMN, irraa gadidhiisuu isaanii gaddaan isin beeksifna. Hundeeffama OMN irraa eegaluun, Dok. Hamzaan dadhabbii tokko malee dhaabbata kana tajaajilaa turaniiru. Boordiin OMN gaafa Sadaasa 22 bara 2014 walgahii godhateen marii jabaa tokko erga gaggeesseen booda haala gufuuwwan OMNiin mudatan qoratee kan dhiyeessu koree addaa tokko (ad hoc) sagalee guutuudhaan akka dhaabbatu godhee jira. Koreen addaa kun Dok. Hamzaa dabalatee sagalee deeggarsaa miseensoota Boordii guutuu ta’een hundeeffame. Bu’aan qorannoo kanaas gufuuwwan OMNiin mudatan kana gadifageenyaan erga qorateen booda furmaata murteessaa ta’ee fii, dhaabbata kana haalaan gara fulduratti tarkaanfachiisuu danda’u argamsiisuudhaaf. Amaan kana, koreen addaa kun hojii qorannoo isaa jalqabee jira. Oduun hogganummaa gadhisuu Dok. Hamzaa kan dhagahame, walgahiin boordii kun erga taasifameen sa’a muraasa booda. Bordiin OMN, haalaawwan murtii hogganummaa gadidhiisuuttiin irraan isaan gahe ilaalchisee Dok. Hamzaa wajjin yeroo gabaabaa gidduutti mariyachuuf carraa jiru hundatti ni fayyadama. Ibsa kanaanis waan mirkaneessuu barbaannu, koreen addaa kun dirqama isaa haalaan kan bahu ta’uusaati. Bu’aa qorannoo isaas torban muraasa keessatti hawaasaaf ifatti akka beeksisamu abdii guddaa qabna. Haala kana keessatti, miseensootaa fi firoottan OMNiif dhaamsi dabarsinu, yeroo rakkoo akkanaa keessatti, akkuma yeroo kaan gootanitti, tasgabbiidhaan meediya kessan kana (OMN) bifa barbaachisaa ta’e hundaan akka gargaartan isin gaafanna.
Galatoomaa.
OMN Board of Trustee
Qeerroon Yuuniversitii Wallaggaa Gaaffii Mirgaa Duubatti Hin Deebine Kaasuun Gootummaan Loltoota Wayyaanee Dura Dhaabbataa Jiru.Huni Agaazii Jedhamu Heddumminaan Mooraa Yuuniversitii Wallaggaas Qubate.
Sadaasa 22, 2014 | Qeerroo.org
Sadaasa 20,2014 Goototni Qeerroon barattootni Oromoo dhiibbaa guddaa mootummaan abbaa irree Wayyaanee barattoota Oromoo Yuubibarsiitii Wallaaggaa irraan ga’aa jiruun wal qabatee guyyaa har’aa sa’aa 10:00 irraa eegaluun gaaffii mirgaa finiinsuun FDG dhoosuun shira mootummaan wayyaanee EPRDF uummata Oromoo irratti dalagaa jiru dura dhaabbatan.
Goototni Barattootni Oromoo Yuunibarsiitii wallaaggaa guyyaa har’aa shira moottuummaan Wayyaanee addaatti mooraa yuunibarsiitii Wallaggaa irratti rawwachaa jiruu fi akka waliigalatti uummata Oromoo irratti dalagaa jiruu balaaleffaachuun goototni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Wallaggaa shira har’a ifatti nurraatti dalagamaa jiruuf teenyee guyyaa hin lakkawwatnu jechuun FDG qabsiisuun sagalee guddaan mootummaa abbaa irree balaaleffachuun qabsoo finiinsa jiru.
Sadaasa 20,2014 Goototni Qeerroon barattootni Oromoo dhiibbaa guddaa mootummaan abbaa irree Wayyaanee barattoota Oromoo Yuubibarsiitii Wallaaggaa irraan ga’aa jiruun wal qabatee guyyaa har’aa sa’aa 10:00 irraa eegaluun gaaffii mirgaa finiinsuun FDG dhoosuun shira mootummaan wayyaanee EPRDF uummata Oromoo irratti dalagaa jiru dura dhaabbatan.
Goototni Barattootni Oromoo Yuunibarsiitii wallaaggaa guyyaa har’aa shira moottuummaan Wayyaanee addaatti mooraa yuunibarsiitii Wallaggaa irratti rawwachaa jiruu fi akka waliigalatti uummata Oromoo irratti dalagaa jiruu balaaleffaachuun goototni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Wallaggaa shira har’a ifatti nurraatti dalagamaa jiruuf teenyee guyyaa hin lakkawwatnu jechuun FDG qabsiisuun sagalee guddaan mootummaa abbaa irree balaaleffachuun qabsoo finiinsa jiru.
ARDUF Urges Ethiopia to Return Afar Territory or Risk Addis Ababa Djibouti Corridor
November 22, 2014 | Information Desk Afar Revolutionary Democratic Unity Front (ARDUF)
The Afar-Issa conflict is no longer an encounter about access to grazing lands and water resources between two related pastoral communities. It is no longer about the raiding and counter-raiding of animals (camels, cows and goats) as war booty. It is not even being inflamed between the two traditional pastoral groups in the Eastern part of Ethiopia known as the Addis Ababa-Djibouti Corridor. However, it is raging far from home.
The intractable and unmanageable, years-old Afar-Issa conflict is being fought out in social media in a feverish war of words between two Diaspora, namely, the Afar and Issa Diaspora in Western countries (USA, Canada and Australia). The conflict is being fought out on Deutchwelle and VOA Amharic Services. Anyone who has been following recent developments with regard to this conflict would recognise this.
The intractable and unmanageable, years-old Afar-Issa conflict is being fought out in social media in a feverish war of words between two Diaspora, namely, the Afar and Issa Diaspora in Western countries (USA, Canada and Australia). The conflict is being fought out on Deutchwelle and VOA Amharic Services. Anyone who has been following recent developments with regard to this conflict would recognise this.
Godina Jimmaa magaalaa Jimmaatti kan argamu Mooraan waraana wayyaanee Kutaa 12 jedhamu tarkaanfii humna hin beekamneen irratti fudhatameen barbadeeffame.
Sadaasa 21, 2014 | MADDA ODUU SBO/VOL
Godina Jimmaa magaalaa Jimmaatti kan argamu Mooraan waraana wayyaanee Kutaa 12 jedhamu tarkaanfii humna hin beekamneen irratti fudhatameen barbadeeffame.
Mooraan waraana wayyaanee Dhiha biyyattii Kutaa waraanaa 12ffaa magaalaa Jimmaatti bobbaafame tarkaanfii Sadaasa 18 bara 2014 waaree booda humna hin beekmaneen irratti fudhatameen ibiddaan daareffamee jira. Tarkaanfii kanaanis qabeenyi humna diinaa, galmi waraanni wayyaanee keessa boqotu, konkolaattonni waraanaa fi meeshaaleen waraanaa adda addaa walumaagalatti qabeenyi qarshii Miiliyoonatti shallagamu ibiddaan barbadeeffameera.
Godina Jimmaa magaalaa Jimmaatti kan argamu Mooraan waraana wayyaanee Kutaa 12 jedhamu tarkaanfii humna hin beekamneen irratti fudhatameen barbadeeffame.
Mooraan waraana wayyaanee Dhiha biyyattii Kutaa waraanaa 12ffaa magaalaa Jimmaatti bobbaafame tarkaanfii Sadaasa 18 bara 2014 waaree booda humna hin beekmaneen irratti fudhatameen ibiddaan daareffamee jira. Tarkaanfii kanaanis qabeenyi humna diinaa, galmi waraanni wayyaanee keessa boqotu, konkolaattonni waraanaa fi meeshaaleen waraanaa adda addaa walumaagalatti qabeenyi qarshii Miiliyoonatti shallagamu ibiddaan barbadeeffameera.
Ethiopia admits problems with ZTE contract: European vendors could benefit as Ethiopia falls out with Chinese firm over mobile network deal.
November 21, 2014 | Total telecom | By Mary Lennighan
Ethiopia is at loggerheads with ZTE over an US$800 million mobile network contract and is working on a 'plan B' involving Europe's big two telecoms vendors.
The country's state-owned incumbent Ethio Telecom split a $1.6 billion 3G and LTE deal between ZTE and Huawei last summer. Now ZTE is at risk of losing a portion of the deal for various reasons, including a disagreement over the cost of upgrading legacy kit, the Ethiopian telecoms minister told Reuters this week.
Ethiopia is at loggerheads with ZTE over an US$800 million mobile network contract and is working on a 'plan B' involving Europe's big two telecoms vendors.
The country's state-owned incumbent Ethio Telecom split a $1.6 billion 3G and LTE deal between ZTE and Huawei last summer. Now ZTE is at risk of losing a portion of the deal for various reasons, including a disagreement over the cost of upgrading legacy kit, the Ethiopian telecoms minister told Reuters this week.
Waamicha Walgahii Hawaasa Oromoo Minisootaaf: Sadaasa 23, bara 2014
Sadaasa 22, 2014 | Oromia Media Network (OMN)
Oromia Media Network (OMN) hawaasa Oromo magaalaa Minneapolis fii St. Paul jiraatan wajjiin, mariyachuu barbaada. Kanumaafis, Oromoonni magaalaa Lakkuu fi naannoo jiraattan walgahii gaafa Sadaasa 23, bara 2014tti taasifamu kana irratti akka nuuf argamtan kabajaan isin waammanna.
The Endless Violence against Oromo Nationals Must be Halted
Fear of Torture, HRLHA Press ReleaseNovember 18, 2014 | Human Rights League Of The Horn of Africa*
Harassment and intimidation through arbitrary arrests, indefinite detentions without trial, kidnappings and disappearances have continued unabated in Ambo and the surrounding areas against peaceful protestors since the crackdowns of April 2014, in which more than 36 Oromos were killed by members of the federal security force.
According to HRLHA correspondents in Ambo, the major target areas of this most recent government-sponsored violence includes Ambo town and the villages of Mida Qagni district in eastern Shewa zone, approximately 25km south of Ambo town. More than 20 Oromos, students, teachers and farmers from different villages were arrested beginning November 11, 2014, until the time of the compilation of this press release. According to HRLHA reporters, the arrests were made following the protest by the people of the area against the sales of their farmland by the federal Government of Ethiopia to the investors.
OLOLA OMN IRRATTI OOFAMAA JIRU ILAALCHISEE IBSA HOOGGANSA OMN IRRAA KENNAME.
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 11/14/2014
Sadaasa 14, 2014 | Ibsa Hooggansa OMN irraa kenname
Guyyoota muraasa dabre kana ololli hogganootaafi jaarmaya OMN maqaa xureessuu irratti fuulleffate gama adda addaan oofama akka jiru ni beekna. Hamma ammaatti dhimma kanarratti qaamni hoggansa OMN waan tokkollee hin dubbanne. Sababni isaas maddi dubbii kanaa hariiroo hojjataafi jaarmayaa kan seera ilaallatu waan ta’eefi. Hamiifi komiilee deddeemaa jiran hoggansi sadarkaan jiru sirritti erga ilaaleen booda qabxiilee armaan gadii kana ummataaf ifa godhuun barbaachiseera.
TO ALL OROMOS IN THE UK: Commemoration of the Oromo Popular Revolt Against Subjugation, Commonly Known as ‘Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG), 29 November 2014 (Leeds/UK)
November 11, 2014 | From FDG Organising Committee and Yorkshire Oromo Community
The Commemoration of Oromo popular Revolt against Subjugation commonly known as 'Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG)' will take place on November 29, 2014 in central Britain, city of Leeds.
The Commemoration of Oromo popular Revolt against Subjugation commonly known as 'Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG)' will take place on November 29, 2014 in central Britain, city of Leeds.
UMMATA OROMOO BIYYA UK MARAAF: Ayyaanni Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) giddu galeessa UK, magaalaa Leeds keessatti gaafa Sadaasa 29, 2014 kabajama.
Sadaasa 11, 2014 | Koree Qindeessituu FDG fi Hawaasaa Oromoo Yorkshire
Ayyaanni Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) giddu galeessa UK, magaalaa Leeds keessatti gaafa Sadaasa 29, 2014 kabajama.
Ayyaanni kun waggaa 9ffaa ummatni Oromoo FDG bifa haarawaan eegalee fi sochii barattoota Oromoo; wareegama kafalamee fi gaaga'amina gahe yaadachuuf kabajama.
Ayyaanni Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) giddu galeessa UK, magaalaa Leeds keessatti gaafa Sadaasa 29, 2014 kabajama.
Ayyaanni kun waggaa 9ffaa ummatni Oromoo FDG bifa haarawaan eegalee fi sochii barattoota Oromoo; wareegama kafalamee fi gaaga'amina gahe yaadachuuf kabajama.
Cooperation with Regime Hostile to Peoples Against Principles of International Law: [A Statment by Oromo Liberation Front in Support of Report of Amnesty Intrnational on Human Rights Violation Against the Oromo People]
November 10, 2014 | A Statment by Oromo Liberation Front in Support of Report of Amnesty Intrnational on Human Rights Violation Against the Oromo People
In the history of shocking tortures of dictatorial regimes against the peoples ruled under their iron fist, the Ethiopian government cruelty is unparalleled. Since its ascension to power by force in 1991, the Ethiopian government’s records of human rights violations through extraordinary killings, forced disappearances, massive imprisonments, displacements and other means of suppression against the Oromo people is incalculable. The world has repeatedly witnessed that the incumbent regime of Ethiopia is a government that has adopted a policy of ruling by violence, and commit harsh and cruel actions flagrantly.
Mootummaa Itophiyaa Ummata Diina Godhate Tumsuun Fallaa Seera Addunya ti: [Ibsa ABO Gabaasaa Amnesty International Deggaruun]
Sadaasa 10, 2014 | Ibsa ABO Gabaasaa Amnesty International Deggaruun
Mootummoota darara suukanneessaan ummatoota humnaan bulchan irratti raawwatan keessaa mootummaa Wayyaanee kan dursu hin jiru. Dhufaatii isaa bara 1991 irraa eegalee waggoota aangoo irra ture kanneen keessatti kan ifatti fixee fi dhoksaan dhabamsiise, jireenya irraa mancaasee kadhattummaaf dabarse kenne lakkoobsaan kaa’uun mootummaa abbaa irree kanaafuu hin laaffatu. Mootummaa “Humnaan bitaa jiraatuu” imaammata godhatuun raggaafatee bittaa isaa gara jabinaan itti fufee jiru, gochaa suukanneessaa fi faashistummaa raawwadhus “maaltu ana gaafata?” tuffii jedhuun ifatti raawwatu addunyaan irra deddeebi’ee kan ifatti arge dha.
'Nightmare' for Ethiopian pastoralists as foreign investors buy up land
Thinktank accuses Ethiopian government of stirring ethnic tensions as Suri displaced to make way for large plantationsNovember 10, 2014 | The Guardian | David Smith, Africa correspondent
Ethiopia’s policy of leasing millions of hectares of land to foreign investors is encouraging human rights violations, ruining livelihoods and disturbing a delicate political balance between ethnic groups, a thinktank report has found.
Oromiyaa: Under the Occupation of Tigrayan Fascist Regime
November 08, 2014 | By LEENJISO HORO* | Source: Gadaa.com
Note: In discussing the crimes that the Abyssinian regimes committed against the Oromo people, some Oromo individuals focus on just one story, one event, one decade or one era. Others take a broader view and try to cover it all, from the past to the present. Here, I only focus on the Tigrayan aspect of fascism as represented by Ras Mikael Sehul in the 18th century, Emperor Yohannes IV in the 19th century and Meles Zenawi in the 21st century. My aim here is to provide a synoptic sketch of the story of Tigrayan People’s Liberation Front (TPLF) fascism, its cruelty, savagery, and the genocide that it has been committing against the Oromo people since it seized political power in the Ethiopian empire in 1991.
Akka sabaatti ijaaramnee, Oromummaa fi Oromoo duwwaa abdannee, gooboo garee fi maqaa qabsoon daldaaltuu, hundeen diiguu qabna: KUTAA 2FFAA
Sadaasa 07, 2014 | Gadaa.com | Camadaa Hundee irraa*
Kutaa 1ffaa Duubisuuf Addana Tuqaa
Kutaa 2ffaaBarreefama kiyya kutaa tokkoffaa keessatti, dhaabbileen siyaasa Oromoo, dhimmoota irratti garaa garummaa qabanii fi waantota irratti waliin hojachuu danda’an, adda baafatanii mataa isaaniitiin beekuu dadhabuun, rakkoo irratti rakkoo dabalaa akka dhufee fi garaagarummaan siyaasaa mooraa Oromoo gidduu jiru maree fi walitti dhiheenyaan akka salphaatti furachuun akka danda’amu irratti amma tokko yaaduma yeroo hunda deddebi’amee ka’u kaasuuf yaalee jira. Yeroo hunda hawwii fi fedhiin kiyya, mooraan Oromoo akka tokkoomuu fi tokkummaan dhugaa Oromoon barbaadu, akka dhugoomun hawwa. Kanaaf barruuleen barreessaa turee fi ammas amman danda’etti barreessu tokkummaan dhugaa akka milka’u dhama’uu dha. Tokkummaa kanaaf kan watwaatan, nama dhuunfaa ykn garee siyaasaa tokko otoo hin taane, ummata Oromoo akka ummataatti. Maddi rakkoo keenyaas tokkummaa dhabuu keenya akka ta’e beektotiin keenya irra deddebi’anii akeekanii jiru. Dhaguu dadhabuun keenya gatii guddaa akka sabaatti nukaffalchiisee jira. Kanaaf ammasi yaaduma kana irratti xiyyeefadha.
Akka sabaatti ijaaramnee, Oromummaa fi Oromoo duwwaa abdannee, gooboo garee fi maqaa qabsoon daldaaltuu, hundeen diiguu qabna: KUTAA 1FFAA
Sadaasa 07, 2014 | Gadaa.com | Camadaa Hundee irraa*
Kutaa 1ffaaSadarkaan guddinni qabsoo Oromoo irra gahee jiru, yeroo gandaan, gareen, amantaa fi sammuu alagaan yaadan irra ce’ee jira. Ilmaan Oromoo bahaa-dhiha, kaabaa-kibba dhimmi isaan walitti hidhee jiru oromummaa fi oromiyaa dha. Waanta hunda dursuu kan qabu, dhaabbileen maqaa Oromoon ijaaraman, fayidaa nama dhuunfaa fi garee keessaa bilisa ta’anii waanta akka sagantaatti baafatanii jiran gara hojiitti jijjiruun dirqama yeroo ti. Maqaa qabsoo Oromoon dhaabbilee ijaaramanii jiran yoo ilaalle, bifa barruun sagantaan isaan waraqaa irraa qaban, Oromoo abbaa biyyaa gochuu fi bilisummaa sabaa dhugoomsuuf akka ta’e, barruu irraa ni dubbifama. Hoogganootii fi miseensi dhaabbilee siyaasa garuu, waanta akka sagantaa siyaasaa irratti maxxanfatanii fi baafatan hojiitti hiikamaa akk hin jirre tolchanii beeku. Waanti akka sagantaatti wixinatanii jiranii fi waanti hojiin muldhisaa jiran faallaa sagantaa isaanii ti.
ገዳ ገብረአብ (ተስፋዬ ገብረአብ) ከአሜሪካ መልስ
November 06, 2014 | ከገዳ ገብረአብ
በታዋቂው የታሪክ ምሁር በፕሮፌሰር መሃመድ ሃሰን (የOSA አመራር አባል) እንዲሁም በመጫና ቱለማ ማህበር ጋባዥነት በአሜሪካ ያደረግሁትን የሶስት ወራት ቆይታ አጠናቅቄ ወደ ኤርትራ ተመልሻለሁ።
ለፕሮፌሰር መሃመድ፣ ለመጫና ቱለማ ማህበር አባላት፣ እንዲሁም በተዘዋወርኩባቸው የአሜሪካ ግዛቶች፣ በዋሽንግተን ዲሲ፣ በኒውዮርክ፣ በላስቬጋስና በሚኒሶታ የደመቀ ወንድማዊ አቀባበል ላደረጉልኝ፣ በክብር ላስተናገዱኝ ኦሮሞ ወገኖች ሁሉ ከፍ ያለ ምስጋናዬን በይፋ ማቅረብ ተገቢ ሆኖ አጊኝቼዋለሁ።
በታዋቂው የታሪክ ምሁር በፕሮፌሰር መሃመድ ሃሰን (የOSA አመራር አባል) እንዲሁም በመጫና ቱለማ ማህበር ጋባዥነት በአሜሪካ ያደረግሁትን የሶስት ወራት ቆይታ አጠናቅቄ ወደ ኤርትራ ተመልሻለሁ።
ለፕሮፌሰር መሃመድ፣ ለመጫና ቱለማ ማህበር አባላት፣ እንዲሁም በተዘዋወርኩባቸው የአሜሪካ ግዛቶች፣ በዋሽንግተን ዲሲ፣ በኒውዮርክ፣ በላስቬጋስና በሚኒሶታ የደመቀ ወንድማዊ አቀባበል ላደረጉልኝ፣ በክብር ላስተናገዱኝ ኦሮሞ ወገኖች ሁሉ ከፍ ያለ ምስጋናዬን በይፋ ማቅረብ ተገቢ ሆኖ አጊኝቼዋለሁ።
ITOOPHIYAA (Ethiopia) fi Qarooma Uummata Kuush
Sadaasa 06, 2014 | Naggeessaa Oddoo Duubee Irraa
Madda maqaa “Itoophiyaa” jedhuu:Biyya Itoophiyaa jedhantee waamamtu tana keessatti cunqursaa fi miidhaan cimaan Sabootaa fi sab-lammoota hedduurra gayee jira. Daafee hacuuccaa fi cunqursaa kanaan baay’een keenya maqichalle ni jibbina. Worri gariin ammoo maqaan ETHIOPIA jedhu kun durii kaasee macaaf /kitaaba qulqulluu keessa jira, kanaafuu biyyi ETHIOPIA jedhantu tun durii kaachee bifuma amma jirtu kanaan, boca amma qabdu qabattee woggoota kuma sadii ol jiraattee jirti jedhanii amanan. Iteetuu malee jechi kun hiikni isaa ka durii maal akka ta’e nami beeku nama rukkicha. Jechi Itoophiyaa jedhu dhaloonni isaa jecha afaan Giriikii ti:
Bakka namni hin jirretti nama taatee kan argamte Daraartuu Abdataa seenaan uummata Oromoo yoom iyyuu ni Faarfata!
Sadaasa 06, 2014 | Seenaa Abdissa Oromiyaa Irraa
Daraartuu Abdataa jedhamti. Biyya Garasuu Dukii kan taate Magaalaa Walisoo keessatti dhalattee Guddatte. Aadaa fi Afaan Oromoo Guddiisuuf barnoota sadarkaa gadii irraa jalqabdee kan tattaafachaa turte Daraartuun, Yunversiitii Dire Daawaa erga seentee boodas Piredizaantii Gumii GAAO ta’uu dhaan Dargaggoota Oromoo gurmeessitee Yunversiitii D/Daawaa keessatti akka Aadaa fi Afaan Oromoo dagaaguuf Shamarree carraaqaa turte dha!
Haa Ta’u malee Maaster Pilaanii Finfinnee uummata keenya buqqaasuuf ka’e mormuu dhaan yeroo Barattoonni Yunversiitii D/Daawaa gaaffii mirgaa waan gaafataniif qofa mana hidhaatti guuramanitti Daraartuu Abdataa shamarran torba faana dargaggoota keenya waliin waajjira poolisii magaalaa D/Daawaa qaxanaa 2 keessatti hidhamte.
Daraartuu Abdataa jedhamti. Biyya Garasuu Dukii kan taate Magaalaa Walisoo keessatti dhalattee Guddatte. Aadaa fi Afaan Oromoo Guddiisuuf barnoota sadarkaa gadii irraa jalqabdee kan tattaafachaa turte Daraartuun, Yunversiitii Dire Daawaa erga seentee boodas Piredizaantii Gumii GAAO ta’uu dhaan Dargaggoota Oromoo gurmeessitee Yunversiitii D/Daawaa keessatti akka Aadaa fi Afaan Oromoo dagaaguuf Shamarree carraaqaa turte dha!
Haa Ta’u malee Maaster Pilaanii Finfinnee uummata keenya buqqaasuuf ka’e mormuu dhaan yeroo Barattoonni Yunversiitii D/Daawaa gaaffii mirgaa waan gaafataniif qofa mana hidhaatti guuramanitti Daraartuu Abdataa shamarran torba faana dargaggoota keenya waliin waajjira poolisii magaalaa D/Daawaa qaxanaa 2 keessatti hidhamte.
Human rights campaigner says African Union should move headquarters out of Ethiopia because of concerns about freedom of expression there
November 05, 2014 | StarTribune | Article by: CHRISTOPHER TORCHIA, Associated Press
JOHANNESBURG — The African Union should move its headquarters out of Ethiopia because of concerns about freedom of expression there, an Angolan journalist and human rights campaigner said.
Journalist Rafael Marques de Morais, who has been jailed and faces numerous legal challenges for his investigative work in Angola, said in Johannesburg on Tuesday night that the African Union is hypocritical for keeping its base in Addis Ababa, the Ethiopian capital. The union represents 53 countries on the continent and says it is committed to transparency and human rights.
Journalist Rafael Marques de Morais, who has been jailed and faces numerous legal challenges for his investigative work in Angola, said in Johannesburg on Tuesday night that the African Union is hypocritical for keeping its base in Addis Ababa, the Ethiopian capital. The union represents 53 countries on the continent and says it is committed to transparency and human rights.
Mootummaan Abbaa Irree Wayyaaneen Murtii Dabaa Barattoota Oromoo Yuuniversitii Dirree Dawaa 21 Irratti Dabarse Ilaalchisee Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Irraa Kenname.
Sadaasa 05, 2014 | Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Mootummaan Wayyaanee afaan qawweedhaan erga aangootti olbahee kaasee hidhaa, ajjeechaa, biyya irraa arii’uu fi darara dhala namaaf hin malle barattoota Oromoo irratti gaggeessaa as gahe. Barattootni Oromoo dhiibbaa mirga namummaa fi Dimokiraasii Uummata Oromoo irratti gahaa ture dura dhaabbachuun wareegama qaalii kaffalaa turan. Mootummaa wayyaanee abbaa irreef murtiin dabaa hidhaa fi ajjeechaan QBO duuba kan deebisu itti fakkaachuudhaan itti fufinsaan daba daangaa hin qabne gaggeessaa as gahe.
Mootummaan Wayyaanee afaan qawweedhaan erga aangootti olbahee kaasee hidhaa, ajjeechaa, biyya irraa arii’uu fi darara dhala namaaf hin malle barattoota Oromoo irratti gaggeessaa as gahe. Barattootni Oromoo dhiibbaa mirga namummaa fi Dimokiraasii Uummata Oromoo irratti gahaa ture dura dhaabbachuun wareegama qaalii kaffalaa turan. Mootummaa wayyaanee abbaa irreef murtiin dabaa hidhaa fi ajjeechaan QBO duuba kan deebisu itti fakkaachuudhaan itti fufinsaan daba daangaa hin qabne gaggeessaa as gahe.
Ethiopian and Chinese workers clashed in Huawei’s 3G Network Expansion Project
November 04, 2014 | Dire Tube News
As sources said Ethiopian and Chinese workers who are working on Huawei’s 3G network expansion project in Dire Dawa have clashed. The reason behind the clash is the Ethiopian workers demand for a fair wage for the dangerous job they are engaged in.
“We have to climb and work on high wire poles 45 meters long; but what we are being paid is only 50 birr a day ($2.49) which is unfair and exploitation” one of the Ethiopian workers has said.
The Ethiopian workers have been in a meeting before the clash. According to sources, the clash has erupted when a Chinese worker tried to beat an Ethiopian worker whom he thought to be an organizer of the meeting and the riot.
As sources said Ethiopian and Chinese workers who are working on Huawei’s 3G network expansion project in Dire Dawa have clashed. The reason behind the clash is the Ethiopian workers demand for a fair wage for the dangerous job they are engaged in.
“We have to climb and work on high wire poles 45 meters long; but what we are being paid is only 50 birr a day ($2.49) which is unfair and exploitation” one of the Ethiopian workers has said.
The Ethiopian workers have been in a meeting before the clash. According to sources, the clash has erupted when a Chinese worker tried to beat an Ethiopian worker whom he thought to be an organizer of the meeting and the riot.
MUST-WATCH | Sirna Yaadannoo FDG Magaalaa Oslotti Geggeeffamee
Sadaasa 03, 2014 | Gabaasa Kiyyaa Gonfaatiin
Ibsa ABO Guyyaa Fincila Diddaa Gabrummaa Ilaalchisee
Sadaasa 03, 2014 | Adda Bilisummaa Oromoo (ABO)
Qabsoo Bilisummaa Oromoo hirmaatnaa ummataan caalaatti utubuu fi sirna gabrummaatti xumura gochuuf bara 2005 ABOn ummata bal’aa Oromoof alagaan bitamuun nu haa gahu! Jedhee akka diina irratti finciluuf waamicha dabarse. Ummatni Oromoos waamicha Dhaaba isaa ABO irraa dabreef gammachuun ofitti fudhatee Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) guutuu Oromiyaa keessatti adeemsisuun tarkaanfii boonsaa yoomiyyuu yaadatamaa jiraatu fudhate.
Qabsoo Bilisummaa Oromoo hirmaatnaa ummataan caalaatti utubuu fi sirna gabrummaatti xumura gochuuf bara 2005 ABOn ummata bal’aa Oromoof alagaan bitamuun nu haa gahu! Jedhee akka diina irratti finciluuf waamicha dabarse. Ummatni Oromoos waamicha Dhaaba isaa ABO irraa dabreef gammachuun ofitti fudhatee Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) guutuu Oromiyaa keessatti adeemsisuun tarkaanfii boonsaa yoomiyyuu yaadatamaa jiraatu fudhate.
Uummata Bara Baraa Malee Mootummaan Bara Baraa Hin Jiru!
Sadaasa 02, 2014 | Hariiroo Jorgoon Irraa
Uuummata barabaraa malee, mootummaan bara baraa hin jiru! Kutaa tokkoffaa keessatti Wayyaaneen akkamitti akka uummattoota walitti buusuun humna tokkummaa dhabsiisuun umrii bittaa fi saaminsaa dheereffachuuf yaaltu, akkasumas balaa saboota wal irratti kakaasuun kun qabu ilaalleerra. Kutaa kana keessatti immoo akkaataa wayyaanonni itti siyaasaafi dinagdee biyyattii monopoliin itti qabataniifi walumaa galatti adeemsi Wayyaanee kun dhumnisaa garamitti akka nugeessaa jiru ilaalla. Duruma jalqabarraa taayitaaf foolachuun chaartericha kan gatachiifte TPLF har’a biyyootiin irra jireessi kan itti fayyadaman sirna daldala bilisaa akkaataa faallessuun dameelee daldalaa hundaa to’annaa TPLF jala galchuun dinagdee biyyattii monopoliin qabattee jireenya qaalessuun uummaticha hiyyummaan gaaditee hiitee hidhamaa garaasaa-waa’ee garaasaa waan nyaatu malee waa’eesheefi waa’ee dhimma kaanii akka hin yaadne gochuun maayikiroo xixiqqaatii kaasee kamma industiriilee gurguddootti, teeleefi humna ibsaa dabalatee akka fedhetti kan irratti hogganu TPLF dha.
Human-rights abuse report angers Ethiopia
November 02, 2014 | The East African | By FRED OLUOCH, TEA Special Correspondent
IN SUMMARY
- The latest Amnesty International report accuses the government of committing atrocities against the Oromos on suspicion of being supporters of the Oromo Liberation Front (OLF).
- The report says at least 5,000 ethnic Oromos have been arrested between 2011 and 2014 based on their actual or suspected opposition to the government.
A rights group is once again accusing Ethiopia of human-rights abuse, which Addis Ababa has denied, saying it is fighting subversives and terrorists.
The latest Amnesty International report accuses the government of committing atrocities against the Oromos on suspicion of being supporters of the Oromo Liberation Front (OLF).
Britain axes aid to Ethiopian police amid human rights outcry
Document warning that aid programme posed 'high' risk to human rights deleted from Government website as £27 million aid scheme axed
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Kan Wixata darbee gabee Finfinneetti geggeessamaa ture gumiin hoogganoota komiishina gamtaa Afriikaa 29ffaan har’a xumuramee jira.
Qiyyaafati gumii kanaa ijoon dargaggoota irratti investii gochuu ka jedhu dabalatee dhimmootii yeroo kan akka dhimma Sudaan kibbaa, Somaaliyaa Republikii Afriikaa Waaltaa, fi falmii Jibuutii fi Eertraa gidduu jiru, biyya shorokeessummaan keessa jiru haala Maalii keessaa ilaalchisee walii galtee nageenyaa hojiitti hiikuu irratti rakkoo uumame ilaalchisee dura taa’aan komiishinichaa Faakii Musaa haasaa dhageessianiiru.
Gara Ertraa fi JIbuuttiit humnootiin nagaa eegisisan akka bobba’an yaada IGAD dhiyeesse gamtaan Afriikaa attamiin akka ilaalu yaadi ifaa ta’e kenname hin jiru.
Gumii hoogganoota kanaa cinatti ministeeronni dhimmootii alaa IGAD wal ga’uu dhaan humnoonni naga eegumsaa Jibuutii fi Eertraa gidduu muddama jiru qabbaneesuuf akka ergamaniif gaaffii Jibuutiin dhiyeessite deggeruu dhaan murtii dabarsanii jiru. Gumiin hoogganoota komiishinichaas mata duree kana irratti mari’atee jira.
Xumura gumii kanaa irratti ibsa kan kennan dura taa’aan komiishina gamtaa Afriikaa Musaa Faakii koiishina isaanii kan nagaa fi nageenyaa gara Eertraatti kan ergan ta’uu beeksisaniiru.


text:
Itoophiyaa hiyyummaafi boodatti hafummaa keessaa ba’uuf tattaafachaa jirtutti baajanni waggaa waggaadhaan ramadamuufi qabeenyi biroon sirnaan ogganamuufi hojii hojiirra ooluun daran murteessaadha.
Maallaqa biyyattiin sabbata haadha hiyyeessaarraa eegalee bifa gibiraatiin sassaabdee deebiftee bu’uuraalee misoomaa ittiin babal'isuuf ramaddu sirnaan hojiirra oolchuun dirqama ta'us, babal'achuu sassaabdummaa kiraatiin walqabatee qisaasamni maallaqaafi qabeenyaa waajjiraalee mootummaa fooyya'uu gaafata.
Gabaasni odiitii gama kanaan akka biyyaattis ta'e naannoleetti yeroo adda addaa qaamolee dhimmi ilaallatuuf dhiyaatanis dhugaadhuma olitti eerre kan jabeessuudha.
Fakkeenyaaf, Manni Hojii Odiitara Muummichaa Oromiyaa gabaasasaa raawwii hojiisaa Caffee Oromiyaa baatii Adoolessaa darbe dhiyeesseen qisaamni qabeenya mootummaafi ummataarratti raawwatamu xiyyeeffannaa guddaa akka barbaaduu hubachiiseera.
Odiitarri ittaanaan mana hojichaa, Obbo Amantee Machaaluu tibbana akka jedhanitti, manni hojiisaanii aangoo seeraan kennameef irratti hundaa'uun sirna ittifaayyadama bajtaa, raawwiifi karoora hojii, dhimmoota faayinaansii, hojmaata malaanmaltummaan walqabatanirratti hojjetee argannoosaa qaamaa dhimmi ilaaluuf yoo dhiyeessellee tarkaanfiin sirreessaa fudhatamu laafaadha.
Manni hojichaa odiitii geggeesseen hanqinoota kaffaltii danbiifi qajeelfamarratti osoo hinhundaa’in raawwatamu, maallaqa hangaa ol kaffalamu, kaffaltii raawwatameef ragaan dhiyaatu dhabamuu, bittaan meeshaalee qajeelfamaan ala raawwatamuu, pirojektotaafi sassaabbii gibiraa fa'iin walqabatanirratti argannoo irra gahe qaama dhimmi ilaallatuuf dhiyeesseera.
Waajjiraaleen dhimmi ilaallatuufi qaamni gabaasichi dhyaateef garuu argannoo odiitii manni hojichaa ragaa qabatamaa wajjin qindeessee yoo dhiyeessellee ammayyuu tarkaanfiin sirreessaa fudhatamaa jiru ifatti hinmul'atu.
Kana malees sirna qabiinsaafi ittifayyadama meeshaaleerratti hanqinoonni hedduun jiru. Meeshaaleen bitaman hedduun sadarkaasaanii kan eeggatan miti. Haalli bittaas sassaabdummaa kiraatiif kan saaxilamaadha.
Waajjiraalee hedduu keessa sanadoonni baay’inaafi akaakuu meeshaalee ibsan hinjiran. Meeshaaleen bitamaniifi ergifaman akkasumas mankuusawwan keessa jiran hedduun galmee hinqaban.
Meeshaalee dhaabbataafi dhumeeyyii jiran sirriitti addaan baasanii beekuun rakkisaasha. Kun ammmoo abbaan fedhe qabeenya barbaade akka saamuuf karra kan saaquudha.
Keessumaa, Oromiyaatti konkolaattonni danuun waan ragaa hinqabneef qabeenyichi kan eenyuu akka ta'e hanga addaan baasuun nama rakkisutti rakkoon mudataa jira. Suphaa konkolaataatiin walqabatees hanqinoonni jiru. Suphaan konkolaataa qaama seeraan caalbaasii mo’ateen kan raawwatamu osoo hintaane namni fedhe qarshii fedheen bakka fedhetti suphisiisa. Kunis qisaasama maallaqaatiif sababa guddaa ta’aa jira.
Raawwiifi qulqullina pirojektota guguddoo naannicha keessatti hojjetamaa jiraniin walqabatees komii guddaan hawaasa bira jira. Odiitii taasifameenis ijaarsa pirojektotarratti hanqinoonni jiru.
Galii sassaabuurratti madda galii qorannoon deggaranii karoorsuufi galii duguuganii sassaaburratti rakkoo guddaatu jira. Kaffaltoota gibiraa hordofuufi to’achuun daran laafaadha. Sassaabbii gibiraa wanti walxaxaa taasisu kaffaltoonni gibiraa hedduun galmee qabaachuu dhabuudha.
Waajjiraalee naannicha hunda keessa rakkoon jiraatus kan Abbaa Taayitaa Daandiiwwan, Biiroo Bishaanii, Albuudaafi Inarjii, Biiroo Eegumsa Fayyaa, Ejensii Bittaa, bulchiinsa qorichaaafi to’annoo meeshaalee wal'aansaa, Abbaa Taayita Galiiwwanii, Biiroo Maallaqaafi Walta'insa Dinagdee ni eeramu.
walumaa galatti, yaadni odiitii digadee biyyattii baraaruuf sadarkaa gadaanaarra jiraachuu isa kan mul’isu waan ta’eef hooggantoonni manneen hojii mootuummaa xiyyeeffannoo kennuun qabeenyi muraasa qabnu haala dinagdaawaafi si’aawaa ta’een tajaajila ummataatiif oolchuun irraa eegama. Waajjiraaleefi dhimmi ilaallatuufi qaamni gabaasni argannoon odiitii dhiyaateefis tarkaanfii sirreessaa fudhachuu qabu.


text:
Wiixata darbe lammiwwan Itiyoophiyaa kanneen iyyannaa dhiyeeffachuuf jecha waashington Dii sii keessa kan jiru mooraa Embaasii Itiyoophiyaa eega seenanii booda haala uumameen irratti qawwee harkaa ykn shuguxii kan dhukaase hojjataan kutaa nageenyaa fi eegumsaa kan Embaasii himata mootummaa yunaaytiid steetes biraa irratti dhiyaachuuf danda’uu dheessuun Amerikaa gadhisanii ba’uun isaa ibsamee jira.
Namnii dhukaasuu kana keessaa harka qabu jedhaman kun mirga akka hin himatamneef qaban kan Diploomaatii akka irraa kaafamuu fi sana booda akka himatman gaafatamee ture kan jedhan dubbi himtuun ministriin dantaa alaa yunaaytiid steetes Jeen Saakii Itiyoophiyaan garu gaaffii kan fudhatama dhabsiisuu ishee ibsan.
Diploomaatiin Itiyoophiyaa dhukaasuu keessaa akka harka qaban ni beekna jedhanii jiran.Raadiyoon sagalee Amerikaa dhimma kana adda baafachuuf jecha irra deddebi’ee gara Embaasii Itiyoophiyaatti kan bilbilee ta’uus hin milkoofne.
Kanneen hiriira mormii kana irratti hirmaatan akkasumas maddeen ka biroon akka jedhanti namnii dhukaase kun solomon waddii wayiin kan jedhaman hojjataa waa’ee nageenyaa fi eegumsaa ta’uu beeksiisanii Diploomaatichii gara Finfinneetti imaluu isaanii gabaasu.
waluumaa gala Diploomaatiin alaa yakkaan shakkamee qorannaan irratti gaggeessuuf jecha mirga akka hin himatamneef qabu biyyi isaa akka irraa kaaftuuf waajirri abbaa alangaatu karaa ministriin dantaa alaa gaafata.
Mootummaan biyya Diploomaatichaa mirga kana irraa hin kaasu taanaa Ministriin dantaa alaa Amerikaa Diploomaatichii Yunaaytiid steetes gadhisee akka ba’uuf gaafatama jedhu dubbi himtuun ministrii dantaa alaa Amerikaa Jeen Saaki.


text:
Caamsaa 30,2017/ Godina Wallaggaa Liixaa magaalaa Mandii keessattii Qeerroon waraqaa waraqaasa guutumaa magaalaatii keessa rabsuu isa gabasnee ture haalumaa kanan warqaa facaa’ee sanattii baayee kan na’ee Wayyanneen erga gaafa sana uummataa nagaa gollaa jirtii dargagoota 2 as mana hiidhaa galchuun dararaa guddaa irraan ga’a jiru.
Isaniis:-
- Iyoob Kumaarraa
- Getuu Alamayyoo kana jedhamaan sababa sanan harkaa Koomandii Poostittii miidhaan irraa ga’aa jira.
Kanan duraas yeroo gara garaa mana hidha wayaanetti hiidhama fi reebama turan. Sababa waraaqallee dhaadanno qeerron raabsamanif magaalan Mandii shororka jabaa keessa jirtii. Kumaatamni kufee kumaatamonni hiidhamanis qabsoon keenya itti fufa. Qeerro Magaala Mandiira


text:
SHEMPPO USUPPUNAA
Nuuni Hayqqiyo Wode Waaniyoo?
1-3. Hayquwaabaa asay oychiyo oyshati aybee, qassi issi issi haymaanooteti woygi zaariyoonaa?
GEESHSHA MAXAAFAY issi galla ‘hayqoy’ xayanaagaa yootees. (Ajjuutaa 21:4) Wozoy merinaa deˈuwaa nuuyyo demissana danddayiyoogaa SHemppo 5n tamaarida. SHin asay haˈˈikka hayqqees. (Eranchchaa 9:5) Hegaa gishshawu, nuuni oychiyo waannatiya oyshatuppe issoy, ‘Nuuni hayqqiyo wode waaniyoo?’ giyaagaa.
2 Ubba qassi nuuni siiqiyo uri hayqqiyo wode he oyshaa zaaruwaa eranawu keehippe koyoos. Nuuni hagaadan qoppana danddayoos: I awa biidee? I nuna beˈii? I nuna maaddana danddayii? Nuuni a zaarettidi beˈana danddayiyoo?
3 Haymaanooteti ha oyshatuyyo dumma dumma zaaruwaa yootoosona. Issi issi haymaanooteti neeni loˈˈo asa gidikko, saluwaa baasa; qassi neeni iita asa gidikko, siˈooliyan xuugettaasa giidi tamaarissoosona. Amaridaageeti neeni hayqqiyo wode ayyaana gidaasa; qassi kase hayqqida ne mayzzatuura deˈaasa goosona. Harati qassi neeni hayqqa simmada pirddettaasa, zaarettada yelettaasa, hara asa woy ubba qassi mehe gidada deˈaasa goosona.
4. Haymaanooteti hayquwaabaa tamaarissiyo issi mala qofay aybee?
4 Haymaanooteti dumma dummabaa tamaarissiyaaba milatees. SHin etappe daroti issi mala qofaa tamaarissoosona. Eti issi uri hayqqiyo wode appe shaahettidi harasan deˈiyaabay deˈees giidi tamaarissoosona. Hegee tumee?
NUUNI HAYQQIYO WODE WAANIYOO?
5, 6. Nuuni hayqqiyo wode waaniyoo?
5 Nuuni hayqqiyo wode waaniyaakko Yihooway erees; qassi issi asi hayqqiyo wode deˈuwan deˈennaagaa yootiis. Hegaa gishshawu issi uri hayqqiyo wode a qofaaranne a hassayiyoobaara harasaa biidi deˈiya ayyaani awu baawa. * Nuuni hayqqidi aynne beˈokko, siyokko, qassi qoppokko.
6 Kawuwaa Solomoni, “Haiqqidaageeti aibanne erokkona” yaagiis. Hayqqidaageeti siiqokkona woy ixxokkona; qassi “duufuwan oosoi, woikko halchchoi, woikko eri, woikko aadhdhida eratetti baawa.” (Eranchchaa 9:5, 6, 10 nabbaba.) Geeshsha Maxaafay Mazamure 146:4n, issi uri hayqqiyo wode a “halchchoi” woy qofay attiyoogaa yootees.
YESUUSI HAYQUWAABAA AY YOOTIDEE?
7. Yesuusi hayquwaabaa ay yootidee?
7 Yesuusi ba dabboy Alˈˈaazari hayqqido wode ba erissiyo ashkkaratuyyo, “Nu dabboi Al77aazari xiskkiis” yaagiis. SHin Yesuusi Alˈˈaazari shemppiyoogaa yootibeenna. Yesuusi, “Al77aazari haiqqiis” giidi geeshshidi yootiis. (Yohaannisa 11:11-14) Hegaadan yootiyoogan, Yesuusi hayquwaa xiskkuwaara geeddarssiis. I Alˈˈaazari saluwan deˈiyoogaa woy hayqqida ba mayzzatuura deˈiyoogaa yootibeenna. Qassi i Alˈˈaazari siˈooliyan barchetiyoogaa woykko hara asa woy mehe gididi zaarettidi yelettidoogaa yootibeenna. Alˈˈaazara hanotay xiskkuwan kayriyoogaa mala. Yesuusi hara wodekka hayquwaa xiskkuwaara geeddarssiis. Yesuusi Yaaˈiroosa naˈiyo denttido wode i, “Na7iyaa xiskkausuppe attin, haiqqabeikku” yaagiis.—Luqaasa 8:52, 53
8. Xoossay asay hayqqanaadan medhibeennaagaa waati eriyoo?
8 Xoossay Addaameenne Hewaana wurssettan hayqqanaadan medhidee? Akkay! Yihooway eti sahettennan merinawu ufayttidi deˈanaadan medhiis. Yihooway asaa medhido wode eta wozanan merinatettaa wottiis. (Eranchchaa 3:11) Aawaynne aayyiyaa bantta naati cimidi hayqqiyoogaa beˈanawu koyokkona; nuna xeelliyaagan Yihoowawu hegaadan siyettees. Nuuni merinawu deˈanaadan Xoossay medhikko, nuuni hayqqiyoy aybissee?
NUUNI HAYQQIYOY AYBISSEE?
9. Yihooway Addaamessinne Hewaanissi immido azazoy bessiyaabanne azazettanawu wayssenna azazo giyoy aybissee?
9 Edene ataakiltte sohuwan Yihooway Addaameyyo hagaadan giis: “Gannatiyaa mittaa teeraa ubbaappe neeni maana giikko ma; shin lo77uwaanne iitaa erissiya mittaa teeraappe mooppa; aissi giikko, neeni appe miido gallassi tumu haiqqana.” (Doomettaabaa 2:9, 16, 17) He qoncce azazoy azazettanawu waayissiyaaba gidenna; qassi aybi loˈˈokkonne aybi iitakko Addaameyyoonne Hewaaniyyo yootiyo maatay Yihoowawu deˈees. Yihoowawu azazettiyoogan eti a maataa bonchiyoogaa bessana. Eti i banttawu immido ubbabaa gishshawu a keehi galatiyoogaa bessoosona.
10, 11. (a) Seexaanay Addaamanne Hewaano waati balettidee? (b) Addaameenne Hewaana oottidobay atto geetettennay aybissee?
10 Addaameenne Hewaana Yihoowawu azazettennan agganawu dooridoogee azzanttiyaaba. Seexaanay Hewaano, “Xoossai tumu inttena, Gannatiyan de7iya mitta teeraa ubbaappekka mooppite giidee?” giidi oychiis. Hewaana hagaadan gaasu: “CHii, Xoossai hagaadan gibeenna; nuuni gannatiyan de7iya mittatu teeraa maanau danddayoos; shin Xoossai nuna, ‘Gannatiyaassi gidduwan de7iya mitta teeraa mooppite; bochchoppite; hinkkoode intte haiqqana’ giis” yaagaasu.—Doomettaabaa 3:1-3.
11 He wode Seexaanay, “CHii, intte ainnekka haiqqekketa; Xoossai hegaa giidoogee, he mittaa teeraa intte miikko, intte aifee dooyettin, lo77uwaanne iitaa Xoossaadan intte eranaagaa i eriyo gishshaassa” yaagiis. (Doomettaabaa 3:4-6) Hewaana baassi aybi loˈˈokkonne aybi iitakko a kuuyanaadan Seexaanay koyiis. Qassi a azazettennaba gidikko, hananabaa xeelliyaagan i worddotiis. Seexaanay Hewaana hayqqennaagaa yootido gishshawu, mittaa ayfiyaappe ekkada maasu; qassi guyyeppe ba azinawukka immaasu. Addaameenne Hewaana Yihooway he mittaa teeraappe mooppite giidoogaa eroosona. Eti miido wode, qonccenne suure azazuwaa azazettennan agganawu dooridosona. Hegaa miyoogan banttana siiqiya, saluwan deˈiya Aawaa eti bonchibeennaagaa bessidosona. Eti oottidobay atto geetettiyaaba gidenna!
12. Addaameenne Hewaana azazettibeennaagee keehi azzanttiyoy aybissee?
12 Addaameenne Hewaana banttana Medhidaagaa azazettennan ixxiyoogan a bonchibeennaagee keehi azanttiyaaba! Neeni waayettada dichido naˈaynne naˈiyaa ne bolli makkalidi, neeni eti oottanaadan azazidobaa aggidi harabaa oottiyaakko neeyyo aybi siyettanee? Neeni hegan keehi azzananaagee qoncce.
13. Yihooway “neeni baanau simmana” giidoogee woygiyoogee?
13 Addaameenne Hewaana azazettennan aggido wode, merinaa deˈoy etappe haliis. Yihooway Addaameyyo, “Neeni baana; neeni baanau simmana” yaagiis. (Doomettaabaa 3:19 nabbaba.) Hegaa giyoogee Addaamee mule merettibeennabadan, simmidi baana gidana giyoogaa. (Doomettaabaa 2:7) Addaamee nagaraa ootti simmidi hayqqiisippe attin deˈibeenna.
14. Nuuni hayqqiyoy aybissee?
14 Addaameenne Hewaana Xoossaayyo azazettiyaakko, eti hanno gakkanawu deˈuwan deˈana. SHin eti ayyo azazettennan aggido wode, eti nagarancha gididosonanne wurssettan hayqqidosona. Nuuni Addaameppenne Hewaanippe laattido nagaray keehi iita hargge mala. Nuuni ubbay nagarancha gididi yelettido gishshawu hayqqoos. (Roome 5:12) SHin hegee Xoossay asaayyo halchidobaa gidenna. Xoossay asay hayqqanaadan mule koyenna; qassi Geeshsha Maxaafay hayquwaa, ‘morkke’ yaagees.—1 Qoronttoosa15:26.
TUMAY NUNA LAˈA KESSEES
15. Hayqqidaageetubaa tumaa eriyoogee nuna waati laˈa kessii?
15 Hayqqidaageetubaa tumaa eriyoogee daro worddo qofaappe nuna laˈa kessees. Geeshsha Maxaafay hayqqidaageeti barchetennaagaa woy azzanennaagaa tamaarissees. Nuuni eta haasayissana danddayokko; qassi eti nuna haasayissana danddayokkona. Nuuni hayqqidaageeta maaddana danddayokko; qassi eti nuna maaddana danddayokkona. Eti nuna qohana danddayenna gishshawu, nuuni eta yayyana koshshenna. SHin daro haymaanooteti hayqqidaageeti harasan deˈoosona giyo gishshawu, nuuni eta maaddanawu qeesetuyyo woy geeshsha giyo asatuyyo miishshaa immanaadan tamaarissoosona. Gidoppe attin, nuuni hayquwaabaa tumaa eriyo wode, he wordduwan cimettokko.
16. Daro haymaanooteti hayqqidaageetubaa tamaarissiyo worddobay aybee?
16 Seexaanay hayqqidaageeti paxa deˈoosona giidi nuuni qoppana mala worddo haymaanootiyaa baggaara nuussi worddobaa yootees. Leemisuwawu, amarida haymaanooteti nuuni hayqqiyo wode, nuuppe shaahettidi harasan deˈiyaabay deˈees giidi tamaarissoosona. Ne haymaanootee nena hegaa tamaarissiiyye, woy hayqqidaageetubaa Geeshsha Maxaafay yootiyoobaa tamaarissii? Seexaanay asaa Yihoowappe haassanawu wordduwaa goˈettees.
17. Asay siˈooliyan xuugettees giyo qofay Yihoowa cayiyooba gidiyoy aybissee?
17 Daro haymaanooteti tamaarissiyoobay daganttiyaaba. Leemisuwawu, amaridaageeti iita asati siˈooliyan merinawu xuugettoosona giidi tamaarissoosona. He worddo timirttee Yihoowa cayiyooba. I hegaadan asay barchetanaadan mule koyenna! (1 Yohaannisa 4:8 nabbaba.) Issi uri issi naˈaa kushiyaa taman xuuggidi qaxxayiyaakko he uraa xeelliyaagan neeyyo aybi siyettanee? Neeni i keehi meqettaa iita asa gaada qoppana. Neeni a eranawu koyakka. Yihoowa xeelliyaagan nuuyyo hegaadan siyettanaadan Seexaanay koyees!
18. Nuuni hayqqidaageeta yayyana bessennay aybissee?
18 Amarida haymaanooteti asay hayqqiyo wode, ayyaana gidees goosona. He haymaanooteti ha ayyaanati wolqqaama lagge woy keehi iita morkke gidana danddayiyo gishshawu, nuuni eta bonchanaadaaninne ubba qassi etawu yayyanaadan tamaarissoosona. Daro asay he wordduwaa ammanees. Eti hayqqidaageetuyyo yayyiyo gishshawu, Yihoowawu goynniyoogaa aggidi etawu goynnoosona. Hayqqidaageetussi aybinne siyettana danddayennaagaa woy eti aybanne erennaagaa hassaya; hegaa gishshawu nuuni eta yayyana bessenna. Yihooway nuna Medhidaagaa. I tumu Xoossaa, qassi nu a xallawu goynnana bessees.—Ajjuutaa 4:11.
19. Hayquwaabaa eriyoogee nuna waati maaddii?
19 Nuuni hayqqidaageetubaa tumaa eriyo wode, haymaanootetu wordduwaappe laˈa kiyoos. He tumay Yihooway nu deˈuwaabawunne sinttanaabawu qaalaa gelido ufayssiyaabaa nuuni akeekanaadan maaddees.
20. Kaalliya shemppuwan nuuni ay tamaaranee?
20 Daro wodiyaappe kase, Iyyooba geetettiya Yihoowa ashkkaray, “Issi asi haiqqikko, simmidi paxanee?” yaagiis. (Iyyooba 14:14) Hayqqida uri simmidi tumuppe paxana danddayii? Xoossay Geeshsha Maxaafaa baggaara nuussi immiyo zaaroy keehi ufayssiyaaba. Nuuni hegaa kaalliya shemppuwan beˈana.
^ MENT. 5 Issi uri hayqqin shemppoy woy ayyaanay hayqqennan deˈees giidi issi issi asay ammanees. Gujjada eranawu, Wurssetta Qofaa 17nne 18 xeella.


text:
WASHINGTON,DC —
Malii bulchiinsa Amerikaa addunyaafuu fkn tahe kun kama biyya isii keessaa bahe moo biyya biyyaa walti guurratte?Nami heddulleen tanuma gaafata.
Woma taateefuu Amerikaan bara dhibba lamatti duratti,gaafa yoo jireenna ufi wayyeeffachaa dhufte kaaniti nama miliyona hedduu biyya ufiitti fidachaa baate.Namii dhufu beekusma akka akkaatiin dhufaaf.
Warra bara 1902 biyya tana,Amerikaa fidan keessaa 20 haga 30 tahu Boorana. Boorana Itoophiyaa gama Kibbaatii dhufe jedhanii maqaa isaaniillee barreessaniif.Nadheenii ijoollee, kahima,nama cimeessaa faatti keessa jira.
Barii 1892-1925,bara namii miliyoona hedduu,iddoolaa Amerikaa NY jirtu,Ellsi Island dhufe. Jara dhufu kana galmeessanii wayuma isaani waliin footoo kaasanii suuraa isaanii muuziyeemii keessaa naqan.Namii Amerikaa ka gaafa nama biyya alaati dhufu galmeessuu Augustus.F. Sherman jedhan.
Suuraa warra dhufe kana muziyeemii Amerikaa heddu keessa naqan,New York,MD fi hedduu keessa jira jedhan.
Oromoo bara 1902 biyyaa fidan sun bara xuyyuurilleen hin jirre sunitti akkamiin biyya tana fidan,hoboloon dhfue akka hin jennee karaan fagoo,xuyyuura akka hin jenne bara sun xuyyuuri jriaachuu fi dhibaachuu mirkanaa miti.
Akka jaarroleen Booranaa jettutti gaafii namii akkana bahuu dandahuu bara abbootii gadaa Adii Dooyyoo,Guyyoo Boru,Liiban Jaldeessaa,Boruu Galmaa fa keessa tahuu dandaha.
Akka jaarsii argaaa dhageettii gadaa Booranaa aabba Waaqo Guyyoo jedhutti jarii kun gadaa Boruu Guyyoo Ingilee biyyaa bahuu hin oolu.
Maal jennaan
“Gaafii faransjiin biyya teenna dhufte gadaa Boruu Guyyoo Ingilee keessati,seera keessan baranna jettee lichoo Guyyoo Galgaloo,(hayyuu Booranaa) fuutee galateetteen,isumaa lichoon sun muuziyeemii London keessa jiraachuu hin ooltuu jedhan.”
Jarii faranjii ka bara 1900 keessa Boorana dhufe kun waan arge barreeffachaa,waan qoratu qorachaa,aadaa barachaa,waan hojjatu hojjataa jedha aabba Waaqo.
“Seera keessan barachuu feennaa jennaan mataan seera keennaa,fiixee seera keennaa kanaa jedhanii lichoo hayyuu itti kennanii fudhatanii galataniin.”
Jarii kun yoo bara 1900 keessa biyya dhufee aadaa gadaa barachuu jalqabee,ka lichoo hayyuutuu fuudhee deemeenii aadaa barahcu jalqabee,sirnii gadaa Oromoo kun seera bulmaata Amerikaatuu keessa jiraachuu hin oolu jennee mala murraa jennaan akkana jedhe aabba Waaqo..
“Mala qofaa miti yoo akka warrii ingiliizaa itti wal bulchu,ka Amerikaa itti wal bulchu,bulchoota isaanii ulfeessu laallu, seera keenna irraa fudhachuu hin oolan.Waan hedduunuu waluma fakkaatan.”
Woma taheefuu barii faranjiin biyya dhufte,jaarraan 19essoo hammeennaa fi tolaan beekama.Hammeennii waranaa minilikii namtti baafatee,tolii ammoo ka hadhanii ufi irraa dhowwan.Tolii kaan ammoo bara warrii adiin dhufee aadaa teenna biyya alaatti nuu barsiisuu jaqabee jedhan.
Adoo tanaa dubbannuu horteen Boorana bara 1902 keessa Amerikaa fidanii kun eessa jirti?Walumattuu horteen Oromoo bara dheeraa sun keessaa biyyaa baatee eessa akka geetu ha walumaan odeeffachaa yaanuu.
Adoo tana jennuu qrataa Amerikaa ka bara 1900 keessaa jireenna gadaa Oromoollee ilaaluu dhufe ka akka Arthor Donalson Smith fa beettuu? Torbaan dhufu itti deebina


text:
UNICEF: Bara 2018 guyyaa jalqabaa kana qofa daa'imman 9023 ni dhalatu
Bara 2016 daa'imman 2600 ta'an guyyaa jalqaba waggaatti dhalatan akka du'an dhaabbata mootummoota Gamtoomaniitti dhaabbata Fandii Daa'immanii (UNICEF) gabaaseera.
Baruma kana Itoophiyaa fi Taanzaaniyaa keessatti daa'imman kuma 100 fi kuma 36 ta'an haala walfakkaataan yoo du'an, kanaanis Itoophiyaa du'aatii daa'immaniitiin 5ffaa yoo taatu Taanzaaniyaan ammoo 9ffaa taateetti.
Daa'imman haala kanaan du'an dhibbeentaa 80'f sababni jedha dhaabbanni kun da'umsa yeroo malee, rakkoo yeroo ulfaa, fi dhukkuba daranyoo sombaa fa'a eereera.
UNICEF Damee Afriikaa Bahaa fi Kibbaatti Daayirektara kan ta'an Layilaa Pokaalaa ''akeeki UNICEF daa'imman umurii sa'atiirra darbaa, ji'oota kan caaluu fi umurii jiraatanii ol akka qabaatan gochuudha.''
''Daa'imman miiliyoonatti lakaa'aman baraaruuf deggersi mootummootaa fi dhaabbilee gargaarsa nu barbaachisa,'' jedhaniru.
Akka UNICEF jedhutti daa'imman waggaa haaraatti dhalatan kuma 3oo fi kuma 86 keessaa Afriikaan Bahaa fi Kibbaa dhibbeentaa 12 qooddatu.
dhibbeentaa 12 kana keessaammoo harki 58 biyyoota shan keessatti kan dhalatan ,isaan keessaa harka caalmaa kan qabu Itoophiyaa ta'uus gabaasi kun ni mul'isa.
• Itoophiyaa- 9023
• Taanzaaniyaa - 5995
• Yugaandaa - 4953
• Keenyaa - 4237
• Angoolaa - 3417
Ragaawwan kunneen akka milkiitti ilaalamuu baatanis waggoota kurna lamaan darban keessatti du'aatii daa'imman waggaa shanii gadii hir'isuun akka danda'ame UNICEF gabaaseera.
Afriikaa keessatti du'aatii daa'immanii hir'isuudhaan jijjiiramni mul'atus ammallee hojii guddaan akka eegamu akeekeera dhaabbati kun.
UNICEF bara itti aanutti sagantaa daa'immanii fi harmootii daa'immaniif tajaajila wal'aansa fayyaa kennu 'Every Child alive' kan jedhamu akka eegalus beeksiseera.