text:
Saturday, July 5, 2014
Walitti Bu’iinsa Hdhattoota Wayyaanee fi Humna Hin Beekamne Jidduutti Ta’een Magaalli Jimmaa Raafama Keessa Seente.
Adoolessaa 4,2014 Guyyaa har’aa godina Jimmaa Magaalaa Jimmaa keesatti Poolisootni sirna Wayyaanee Kora bittinneessaa Jedhamuun beekaman humna hin beekamneen haleelaman.Haala kanaan Nammotni hedduun Madaa’uun Poolisiin sirna Wayyaanee tokkos battalatti ajjeefamera Polisootni sirna Wayyaanee tajaajilan maqaa kora bittinneessaa jedhamuun beekaman magaalaa Jimmaa naanna’uun sodaa fi yaaddoo mootuummaan Wayyaanee keessa lixee jiruun poolisootaa hafanii fi uummata naannichaa keessatti soda guddaa galchaa jiru.
Haalli kun itti fufee sochii barattoota Oromoo fi qonnaan bultoota Oromooti sababaa jedhuun keellaalee ykn ittisa bahaa fi galma magaalaa irratti uumata nagaan deemu mara sakatta’a cimaan akka deemsisaa jiran gabaasi qeerroo godinichaa addeessa.
Kana malees Polisoota Kora bittinneessaa Wayyaanee daandii Finfinnee irran Magaalaa Jimmaatti seensisuu irratti ramadamanii jiran irraatti humni hin beekamnee tarkaanfii haleellaa Fudhateen poolisoota Wayyaanee haleeluun tokko irra battalatti ajjeesuun kannee kan sadii immoo akka malee madeeffamuun gabaafama.Walitti dhukaasa sa’atii muraasaaf tureen namootni hedduun akka madaa’an beekamee jira.
Humni hin beekamne kun guyyaa har’a ganama keessaa sa’aatii 9:30WD irratti galma Magaalaa Jimmaa kellaa guddicha Magaalaa Jimmaa seensa irratti argamu irratti kan fudhatame ta’us haala kana irraa ka’uun yeroo amma kanatti magaalaan Jimmaa raafama guddaa keessa seentee jiraachuu qeerroon gabaasa isaan addeessa.
=>qeerroo
Friday, July 4, 2014
The Sidama Liberation Movement (SLM) & Its Heroic Sacrifices at Glance!
July 04, 2014 (by DKN)
The Sidama Liberation Movement (SLM) is over four decades old organisation of the Sidama nation fighting for nation's Freedom, Justice, Liberty and Equality. The nation has had this organisation informally for the period of over six to seven decades although it has been organisationally re-structured in early 1970s under the leadership of few groups of Sidama personalities from whom Kaala Woldeamanuel Duable was the one. Tragically and Sadly the late aforementioned SLM leadership finally surrendered his cause when he, during the May 15, 2005 Ethiopian highly rigged and fake election went back to surrender and work for the regime enslaving his own Sidama nation during his final days on earth. He campaigned on behalf of TPLF's brutal regime stating to the Sidama nation that TPLF is God's messenger for the Sidama people (a very unpalatable end for a person who claimed fighting for the freedom and justice of the nation).
Besides, SLM has tremendously contributed to the struggle of then Ethiopian opposition groups which has facilitated the downfall of diabolic dreg's regime for nearly two decades until up to Derg's final time in power (June 1991). The bigger question is, what has the Sidama nation shared from the fruits of its breath taking struggle annihilated Derg's over 4 brigades army and for the heavy prices the sons and daughters of the Sidama nation have paid? The answer is simple and symbolic gesture. In reality however, the current regime has helped under 100 miscreants renegades Sidama's (from the entire Sidama region) handpicked and systematically groomed by TPLF to be their messengers known as SPDO Cadres. Whilst these groups of Sidama TPLF messengers are given ultimate power to decide on the entire affairs of over 6 million Sidama nation; the wider society is left to lead the life of abject poverty, misery and subjugation without representation. Others who demand their rights are subjected to harsh treatments including live bullets, unlawful imprisonments, systematic and psychological regime coordinated terror. The May 24, 2002's Looqqe massacre of 100s of Sidama civilians can make one of such examples.
Meanwhile, the Sidama nation's genuine and concerned personalities are all alienated from decision making process, often harassed, intimidated, unlawfully imprisoned and made to flee the country leaving enough room for the messengers and their federal bosses to milk the Sidama resources whilst the Nation is made to live under abject poverty and deprivation of unimaginable proportion.
The saddest and tragic share of Sidama nation from the fruits of its sacrifices today became giving the Sidama wealth to others/ruling elites and its Sidama massagers systematically impoverishing the nation. SLM's Sidama freedom fighters have paid ultimate sacrifices with their precious lives; yet today a handpicked renegades such as criminal Shiferaw Shigute and his likes triumph over our sufferings. The Sidama nation is even blatantly denied elementary success others enjoying (constitutional rights) to the regional self-administration (nominal rights) which has been granted to the nations of the entire country. The Sidama nation is in a scenario similar to Witch hunts by the regime and its Sidama messengers for firmly demanding these blatantly denied constitutional rights to this date.
Diametrically opposing to the previous, the current SLM's leadership are reenergised with fresh bloods of the Sidama intellectuals with versatile experiences, expertise, unshakable determination and indefatigability. The Sidama nation's farsighted, well-informed, able, articulate and internationally mature sons and daughters are spearheading the struggle of the Sidama nation to enable it to assert its long overdue dream. Not only the current SLM's leadership are focussing on Sidama issues, but also they are taking a leadership roles in forging unity with likeminded organisations of oppressed peoples such as its cosine Oromo and others. To help the realisation of the Sidama's national dream of living in a free society where the rule of law overrides personal ambitions and greed; and people are able to make free choices by making decisions on their own affairs; the current SLM leadership is playing the correct game in a field where fair paly is unthinkable.
The lost opportunity of SLM when the international geo-political dynamics have been extremely favourable for any opposition leadership and organisations could only be remembered with regret and anguish. SLM had much stronger fighters than TPLF junta by the time its fighters and leadership were disintegrated and surrendered. SLM would have been potentially capable of liberating the entire Ethiopia. During these periods of times it has shaken the foundation of Derg's regime whenSLM's army has liberated the Sidama people of about 5 Sidama districts out of then nine. The reason for its failure and subsequent surrender was due to the lack political maturity from its leadership and international awareness, lack of vision and dream as to what they aspire to achieve, lack of farsightedness and clarity about why the leadership was out there and numerous others. Therefore, the then leadership wasn't able to equip the fighters with the necessary knowledge, dedication, determination and political maturity to be able to show the wider Sidama nation that the SLM was there to liberate them from encroaching injustices and systematic slavery imposed on the nation since 1890s. However, the Sidama nation heroically fought Derg's regime and was able to completely dismantle its over four brigade army from all directions of the Sidama region for the entire 8-10 years.
Over 35,000 Sidama's SLM fighters and civilians have scarified their lives for vaguely defined or hardly clarified objectives as to why they were fighting for simply because of the above shortfalls. The current SLM is a continuation of such heroic resistances of the gallant Sidama nation.
There are tremendous opportunities and strong belief that the new leadership is filling in the aforementioned gaps by garnering the necessary knowledge and wisdom from the gallant Sidama nation to help the nation achieve its long overdue national rights to self determination and ultimately to others fundamental rights to unrestricted politico-economic justice and socio-cultural equality. Therefore, the current SLM is gloriously shining despite the drawbacks caused by the regime in power is therefore reaching all segments of Sidama society. The Sidama nation from corner to corner is working with SLM and SLM is also working hard to assert the successful alliance with brother nations of the country whose peoples are at Sidama position.
The Sidama nation within Sidama region and Diaspora unanimously support the genuine and just causes of Sidama nation SLM's over 40 years hard work.
Sidaanchu Sidaami Gobanni!
Keerunina Qeele Jawanteteni!!
Keerunina Qeele Jawanteteni!!
UK stands accused over extradition of Ethiopian opposition leader
Andargachew Tsige, a British national, may face death penalty after extradition from Yemen
Martin Plaut
Martin Plaut
Tuesday, July 1, 2014
Photos from the OLF Unification Accord Signing in Berlin (June 28, 2014)
The following are some photos from the Berlin Accord signing between the two OLF organizations, OLF Shanee Gumii (“OLF National Council”) and OLF Qaama Ce’umsaa (“OLF Transitional Authority”), which were reunited on June 28, 2014, under the same leadership and organization of the Oromo Liberation Front (OLF) after more than a decade of schism.
=>gadaa
No country for Ethiopian Activists? The growing danger of illegal rendition in the region
Asylum, Citizenship and western passport seems to no longer protecting Ethiopia’s opposition leaders and human rights advocates from being illegally renditioned by regional and neighboring countries. Neighboring governments and humanitarian agencies are not doing enough to protect refugees who sought protection, while Western countries failing to stand up for those whom they granted asylum and citizenship.
Bashir Makhtal, an Ogadeni businessman and Canadian citizen was arrested by Kenyan security and sent to Ethiopia in 2006. Accused of membership to the Ogaden National Liberation Front, Mukhtal was sentenced to life in prison in 2009 where he still languishes. Although Canadian authorities appealed for his release, the Ethiopian regime has ignored it because the appeal was not back with any serious threat of economic or political sanction.
In 2007, despite having UN refugee protection mandate, Oromo refugees Tesfahun Chemeda & Mesfin Abebe were detained by Kenyan security on bogus charge of terrorism and illegally sent to Ethiopia against the order of the Kenyan court. The two were sentenced to life in prison. Tesfahun Chemeda died on August 2013 from injuries sustained during years of torture.
Just last month Okello Akoy, former president of the Gambella region who defected from the regime and formed an opposition party was arrested by South Sudan and extradited to Ethiopia. Mr Okello has a Norwegian citizenship. There is no information if the Norwegian government has said anything at all. Let’s not forget Norway signed a deal with the Ethiopian regime to forcefully deport thousands of asylum seekers.
Now, Andargachew Tsige, the Secretary General of Ginbot 7 opposition group, who is a British citizen, was detained last week by Yemeni authority while he was in transit. The Ethiopian court had already sentenced Mr Tsige to death in absentia in 2009 for membership in diaspora based opposition. Aside implementation of this sentence, he will be at real risk of torture if Yemeni decides to hand him over to the Ethiopian authorities.
These are just few of the high profile cases. Over the last decade governments of Somaliland, Djibouti and Sudan have been arresting thousands of refugees and handing over to Ethiopian securities. These refugees often made to disappear or incarcerated without due process.
This is dangerous trend and must be confronted. If sufficient pressure is not mounted, diaspora based activists and even regular people might be at risk of been whisked away any time they visited an African, Arab, Asian or even some Western countries.
Campaign should focus on:
- Demanding Western countries to stand up for people they granted citizenship and refugee status. They must use their leverage to pressure these neighboring countries to refrain from illegal rendition.
- Pressuring countries which grant refugee status to respect universal convention of protecting such individuals even in third country territories. Likewise, for those seeking asylum, UNHCR should be pressured to speak up and ensure their safety against illegal renditions and abductions.
- Protest against the neighboring countries to protect those who seek refuge within their border and refrain from detaining and rendering people to Ethiopia.
Such campaign should be coordinated with existing refugee advocacy organizations such as Oromo Support Group led by Dr Trevor Truman, the renowned humanitarian who has decades of experience in regional affairs.
Sunday, June 29, 2014
OPDOn Oromiyaa Lafa Waloo Taasisuuf Irra Deebii’ee Waadaa Isaa Haaromsaa jira!
Baarentuu Gadaa Irraa | Waxabajjii 29, 2014
Dhaabni waggoottan 23 darbaniif wayyaanee jala fiigun ummata Oromoo saamsiisaa, hiisisaa, dararasiisaa fi ajjeechisiisaa turee fi jiru OPDOn afaanin akka mootummaa feedaraalaa wayyaaneen gaggeeffamaa jiru keessatti bakka guddaa qabuu haa hololu malee dhaaba bakka takkalleen hin qabne tahuun beekamaa dha. OPDOn murna hojii ergamtummaaf wayyaaneedhaan umame tahuun isaa beekamaa ta’us yeroo ammaa kana ammoo caalaatti diinummaa ummata Oromoorraa qabu ifatti mirkaneessaa jira. Akkuma beekamu waggoottan 23 darabniif hojiin ijoon miseensoonni OPDO warri garaaf bulee fi ergamuu amaleeffate hojjeechaa turan ennaa wayyaaneen Oromiyaa saamtu faana deemanii daandii saamichaa itti agarsiisuu dha. Sabboontota mirga ummata isaaniif qabsa’an akka ajjeefamaniif qabanii kennuu fi yeroo barbaadanis hojii ergamtummaa isaaniirratti amanamoo tahuu agarsiisuuf jecha dhalataa Oromoo ajjeesuu dha, dararanii dararsiisuu dha. Yakka isaan waggoottan 23 darban raawwatan dhiifnee yakkuma ajjeechaa fi hidhaa barattoota Oromoo harka duwwaa mirga abbaa biyyumaa isaanitiif falmaa jiran irratti dhiheenya kana raawwachaa turanii fi jiran yoo ilaalle ergamuttummaa isaanii bira darbee diinummaa isaanii caalaatti mirakaneessa.
Murni ergamtoota wayyaaneetiin gutame kun tibba kana ergamaa wayyaanee kan maqaaf Pireezidaantii naannoo Oromiyaa jedhamu Muktaar Kadirii sabboontotaa fi barattoota Oromoo ajjeesisuu, hiisisuu fi akka dararaman gochuu keessatti adda durummaan hiriiree jiru ofundura oofuun daawwannaa gaggeessaa tureera. Daawwannaan ergamtoota wayyaanee kun kan irratti xiyyeeffate Invastinmentii naannoo Oromiyaatti babalachaa jiruu fi bu’aa inni ummataa fide gamaggamuu kan jedhuu dha. Daawwannaa kanaaniis ergamtoonni ummata Oromoof diina innikaa tahaa jiran kun naannawa Finfinnee fi Adaamarra marsaa turan.
Marsaa kanaanis warshaalee adda addaa fi Qonnaa Habaaboo abbootii qabeenyaa Tigree, Amaaraa, Paakistaan, Arabaa, Turkii, Chaayinaa, Hindii fi kanneen biroo magaalaa Duukam, Sulultaa, Sabbataa, Buraayyuu, Laga Xaafoo, Bishooftuu, Adaamaa fi kanneen biroo keessatti qonnaan bulaa Oromoo beenyaa malee buqqisuun dhaabbatan daawwachaa turaniiru.
Hubadhaa invastimentiin warshaalee fi qonnaa Habaaboo adda addaa kun %99 ol kan Oromootii mitii. Hunduu kanuma warra wayyaanee waliin hidhata qabanii ti.
Kan caalaattii dubbii hammeessaa jiruu fi ummata Oromoo rakkoo adda addaaf saaxilaa jiru abbootiin qabeenyaa ummata Oromoo saamanii duroomaa jiran kun Oromoo tahuu dhabuu isaanii qofaa miti. Qabeenya ummata Oromoo saamanii argatan kanaan warshaalee fi industroota ijaaran keessatti lammiilee Oromoo naannoo sanii qaxaruu diduu isaanii ti. Abbootiin qabeenyaa kun namoota kuma hedduuttii lakkaawwaman ajaja wayyaaneetiin Tigraayii fi naannoo Amaaraatirraa fidaniiti hojii humnaarraa hanga ogeessa isa olaanatti qaxaranii hojjisiisaa jiru.
Injnariin Oromoo yunivarstii bahee dhakaa kobilstonii jedhamu soqaa oola. Namni keessa hin beeknee fi dhugaa jiru gadi fageenyaan hin xinxalle warshaalee fi qonnaaleen habaaboo qannaan bulaa Oromoo buqqisuun ijaaraman kanarraa ummanni Oromoo waan fayyadamu itti fakkaachuu danda’a. Namni halaala ejjetee ilaalu yoo hojjetaa kuma hedduu warshaalee kanarraa bahaniif galan argu O! dargaggeessi fi shammarran Oromoo hedduun hojii argatan jechuu danda’a. dubbiin garuu faallaa kanaa ti.
Jilli hattootaa fi saamtootaa kun dhugaa kana dhoksuu fi ummannii Oromoo kan irraa fayyadamaa jiru fakkeessuuf Gaazeexeessitoota TV fi Raadiyoo of jalaan deemaa ture. Gaazeexeessitoonni bidden itti tahee rakkatan kunis invastimentiin akka naannoo Oromiyaatti babalattee fi guddatee oduu fi qophiilee adda addaatiin nuuf himaa turan. Duchumatti Naannoon Oromiyaa akka guddina invastimantii kanarraa fayyadamaa jirtu holoolaa turan. Gaafii ashuuraa ykn qaraxa abbootii qabeenyaa kanarraa sassaabbamu eenyutu fudhata? Hojjeetaan kumaataman lakkawwamu kan wasrhaalee kana keessa hojjetu eessaa gara naannoo Oromiyaa dhufee hojjechaa jira jedhuuf deebii hin qaban. Gaafii ilmaan Oromoo miliyoonaan lakkaawwaman kan baratanii hojii-dhablee ta’anii taahan osoo jiranuu maaliif dhalattoonni biraa dursa naannoo Oromiyaatti argatu jedhuuf deebiin hin jiru. Oromoo meqaatu Tigraayi Maqalee dhaqee carraa hojii saamaa jira? Oromoo meeqaatu naannoo Amaaraa Bahaar Daari dhaqee carraa hojii qooddataa jira? Ykn argachaa jira gaafiin jedhu akka ka’u hin barbaadan. Dhalataan Oromoo hojii barbaada mitii Ispoortiifuu naannoo Amaaraa dhaqee akka eenyummaa isaatiin arrabsamee gale hunduu quba qaba.
Midiyaan wayyaanee waan fedhees jedhee holoolu Muktaar Kadir diina innikkaa saba Oromoo ta’e kan garaaf bultoota akka isaa jaleewwan wayyaanee hiriirsee daawwannaa maqaa jedhuun dhamahaa ture faayidaa Oromiyaa fi ummanni Oromoo invastimentii irraa argattu jabbeessuuf ykn cimsuuf miti.
Daandii dhalataan Oromoo caalaatti warshaalee fi industroota naannoo Oromiyaatti qonnaan bulaa Oromoo buqqisuun babalatan kanaarraa argatu jabeessuufis miti. Kaayyoon isaa lafa Oromoo ciree abbootii qabeenyaa kanatti gurguruuf haala mijeessuuf tahuun ifaa dha.
Midiyaaleen akka TV,fi Raadiyoo Oromiyaa akkasumas TV wayyaanee jedhaman “Kaayyoon daawwannaa kanaa Invastimentii jajjabeessuun, fayyadama ummataa caalaatti cimsuuf” jedhanis kaayyoon ijoon daawwannaa Muktaar Kadirii fi ergamtoota biroo qonnaan bulaa Oromoo buqqisanii gaafii lafa bababalifachuu abbootiin qabeenyaa dhalattoo Tigraayi, Amaaraa, Chaayinaa Faakistaan, Hindii, saa’udii, Turkii fi kanneen biroo kaasaa jiran deebisuuf haala mijeessuu dha. Xumura daawwannaa kanarraatti walgahii/ marii / waxabajjii 21 bara 2014 abbootii qabeenyaa ummata Oromoo buqqisaa fi saamaa turanii fi jiran kanaa fi ergamtoota wayyaanee OPDOta gidduutti taasifameenis kan mirkanaawe kanuma.
Marii badii saamtootaa fi ergamtootaa Muktaar Kadirin durfaman kana gidduuttii Adaamaatti waxabajjii 21 bara 2014 taa’amee kanaan abbootiin qabeenyaa dhalattoota Tigraayii fi kanneen isaan waliin hidhata qaban lafa baballinaa gaafataniiru. Invastimentii keenya baballisuu waan barbaannuuf qonnaan bulaa buqqisaatii lafa warshaa fi qonna habaaboo itti babalifannu nuuf kennaa jedhaniiru. Kantiiboota magaalaa warra lafa hin kenninu jedhanirrattis akka tarkaanfiin hatattamaa fudhatamu Muktaarii fi ergamtoota isa waliin turaniif gaafii dhiheessaniiru.
Ergamtichi Muktaaris qaanii fi sodaa tokko malee akka qonnaan bulaa Oromoo buqqisee abbootii qabeenyaa jalee fi waayiloota wayyaanee tahan kanaaf kennu waadaa galeera. Kun immoo ifatti OPDOn diina innikkaa, ummata Oromoo diinaaf dabarsee kennuuf dhaabbate ta’uu isaa caalaatti muldhiseera. Diina akkanaa; diina biyya Oromiyaa jedhamtu dhabamsiisee, Oromoo biyya dhablee godhee Oromiyaa biyya waloo taasissuuf carraaqaa jiru kana ammoo ummannii Oromoo callisee laaluu hin qabu. Qabsoo isaa; FDG calqabee finiinsee itti fuufuun ergataas ergamaas mana isaa keessaa haxaayee baasuuf irree tokkoon diddaa isaa haga bilisummaatti daran finiinsuu qabaan dhaamsa keenya!
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Luba Dr. Tolosaa Guddinaa: “Namnii Ergaa Koo Hubachuudhaaf Yaada Koo Hubachuutu Irra Jira”
Dhiyeenya kana Luba Dr. Tolosaa Guddinaa Waldaa Warra Wangeelaa Itiyoophiyaa Atlaantaa jiru irraa barsiisni wangeelaa mata-duree “Nagaa” jedhu jalatti dhiyeessanii fi miidiyaa hawaasummaa akkasumas marsariitii adda addaa irratti tamsaafame falmii hanga tokko kaasisee jira.
Luba Tolosaa Guddinaa Raadiyoo sagalee Amerikaaf akka ibsanitti “Namnii ergaa koo hubachuudhaaf yaada koo hubachuutu irra jira” jedhu.
Waluumaa gala ergaan lallaba isaanii kan inni irratti qiyyaafatee fi akkaataan namoonni itti hiikkatan adda addummaa qabaachuu isaa dubbatu. Kanaaf jecha ergaan isaanii inni sirriin maal akka ta’e ibsanii jiru.
Luba Dr. Tolosaa Guddinaa waliin marii gaggeeffame irratti dhiyaatanii hiika wangeelaa kan ilaaleen yaada isaanii kan nuuf ibsan immoo Luba Guddataa Gunjaa waldaa warra wangeelaa Afaan Oromoo Danvar Koloraadoo Irraa ti.
Kana Cuqaasuun Gaaffii Deebii Gaggeeffame Caqasaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qabsaawaan ni kufaa qabsoon itti fufa! Kan kaayyoof kufe lama dhalatee takka du’e, kana ofumaa du’e takkaa dhalatee lama du’e.
Qabsoo bilisummaaf deemsifamaa ture keessatti goototi Oromoo qaqqalii ta’an itti wareegamaniiru. Wareegama isaanii kanatu har’a akka nuyi Oromummaa keenyaa beeknee sanaafis falmannu nu godhe. Haata’uu malee, wareegama haga har’aa kaffalameen qabsoon Oromoo galii isaa hin geenye. Garuu qabsoon keenyi guyyumaa guyyaan fuladuratti tarkaanfataa jira.
Goototii barattooti Oromoos qabsoo hangafooti qabsaawoti keenyi warri akka Jeneraal Taaddasaa Birruu, Baroo Tumsaa, Elemoo Qilxuu, Magarsaa Barii, Gadaa Gammadaa, Abbomaa Mitikkuu fi kkf itti wareegamanii aakka bakkan geenyuuf imaana nutti kennatanii dabran bakkan gayuuf qabsoo hadhawaa gochaa turuun isaanii ni beekama.
Keessatti baroota 2000 as wareegamni goototi baratoota Oromoo seenaa Qabsoo Bilisummaa Oromoo keessatti bakka guddaa qaba. Wareegamtooti kanneen akka Geetuu Dirribaa/ Ambotti/ Diribee Jifaar /Dambidoollootti/ bara 2000 keessa kaffalan baratoota Oromoo bakka adda addaa tti fakeenyaa gootummaa ta’ee akka isaan qabsoo isaanii finiinsan isaan taasiseera. Maqaleett ajjeefamuun barataa Simee Tarrafaa ammoo baratoota Oromoo caalatti tokko ta’anii diina ija baasaa Oromoo lafa irraa dhabamsiisuuf itti jiru kana falmachuun waan furmaata hin qabne ta’uu isaa hubachiseera. Egaa akka kanaani qabsoon Bilisummaa baratoota Oromoo golee arfan Oromiyaa keessatti kan fininee itti fufee har’a as gaye.
Egaa fincilli diddaa gabrummaa amma itti jirus itti fufaa qabsoo goototaa qabsaawota keenya bilisummaa Oromoof gucaa ta’anii darbaniiti. Akka kanaan baratooti Oromoo fi hawaasi Oromoo bakka adda addaatti wareega qaqqalii kaffalaa jira. Isaan kana keessa gaafa roobii/ 9/11/05/ kan wareegamee Gootichaa Jaagamaa Badhaanee waa jetna.
Jaagamaa Badhaanee barataa Oromoo goota, gara kuteessa fi gamna barattoota kanneen kaniif fakkeenya garii fi dura bu’aa ture. Sochii barattoota bara 2000 jalqabamee irraa kaasee adda durumaan kan baratoota qindeessaa turee fi kan sabboonummaa Oromoo barattoota keessatti dagagsaa turee dha. Gaafa sadarkaa tokkoffa/ kutaa 7ffaa/ baratuu illee maadhee dhoksaa barattootatti ijaaramee kan qindeessa ture ta’uun isaa hiriyooti isaa oso hirqinfatani dubbatu.
Jaagamaan beekaa kan dubbatee nama hin mufachiisnee fi kan namoota hedduuf fakkeenya ta’ee dha. Kana irraa ka’uun baratooti Oromoo naannoo Amboo akka “motora’ sochii isaanitti isa ilaalu. Wayyaneenis kanumaa irraa ka’uun akka inni mana barumsaa irraa wagga sadiif /2002-2005/ariyatamu goote. Haata’uu garuu Jaagamaatiin kun haamilee isa hin tuqne. Bakka jiru hundumaatti waa’ee gabrummaa Oromoo dubbatee hiriyoota isaa qabsoof kakasuu irraa duubaa hin deebine. Yeroo kana mana suuraa Tsiyoon jedhamu Amboo keessa waggota sadan kana yeroo hojjetaa tures sabbonota Oromoo mamiltooti isaa dinqisifanna fi jaalala guddaa horateera.
Egaa Wayyaneenis kana hundumaa waan beektuuf dursitee baratoota keessa isa baaftee kan isheen osoo baratooti dhaadhannoo isaanii illee dhageessisuu hin jalqabiin kan isheen rasaasa itti roobsite. Ummati fi baratooti Amboos Awwaalcha goota Oromoo kana irratti hedduminaan argamuun kabaja guddaa fi gootummaa isaa faarfachaa kan isaa awwaalan. Sana qofaas osoo hintaane ergaa awwaalchaa isaa irraa deebi’anii alabaa ABO qabatanii halkan guutuu goototaa Oromoo wareegaman fi Jaagamaa farsaa akka gumaan isaan deebisan dhaadhachaa kan bulan. Ammallee ummati Amboo “qabsaawaan ni kufa qabsoon itti fufaa!” Jechuun fincila didda gabrummaa itti fufaa jiru. Egaa gootii akkas ummata isaaf fakkenya te’ee du’ee barabaraan jiraata kan jedhamuufis kanumaafi.
Injifannoon Ummata Oromoof!!
Gadaan Gadaa Bilisummaati!!


text:
FAYYAAN FAAYA
Fayyaan qabeenya faayaa kamiinuu hinbitamnedha. Mata durewwan akka kanaa qabannee yeroo dhihaannutti sabni keenyaa jiruuf jireenyasaa keessatti qixa maraan milkaa’ina akka gonfatuufidha. Mata dureen nuti dhiheessaa jirrus haqawwan ifa jiran maleessaa qorannoo yeroo dheeraa miti. Sadarkaa odeeffannootti faayidaa kan qabaniifi isin gargaaru waan ta’eef kunooti .
Sammuun dhiphachuu (Stress) ofirraa ittisuuf…
1. NAMA WALIIN WALITTI DHUFEENYA QABAADHU. Namni qofaa jiraatuu fi yeroo gammaduuf gaddu nama waliin haasa’u hin qabne carraan rakkoo sammuu qabaachuu isaa olka’aadha.
2. WAANTOTA SI DHIPHISAN ADDA BAASII BEEKI. Wantootni nu dhiphisan tokko tokko kan dhabamsiisuu (avoid) dandeenyudha. Kanneen qaama jireenyaa taa’aniifi dhabamsiisuun hin dandahamne immoo dursinee itti qophaa’uufi of to’achuun furmaata.
3. HAWAASA KEESSA JIRAATTUUF BU’AA BUUSI. Namoota naannookeetti argaman gargaaruu fi jireenya isaanii jijjiiruun gahee ati addunyaa kana keessatti qabdu sitti argisiisa. Jijjiiramuu, gargaaramuu fi fayyadamuu ollaakeetii, hawaasa keetiif sababa yoo taatu, ofiikeetti gammadda.
4. FEDHIIKEE NAMOOTA MURAASATTI HIMADHU KAN ISAANIIS DHAGGEEFFADHU. Kunis namootni fedhii siin walfakkaataa qaban akka jiran sitti argisiisuudhaan qaama hawaasaa akka taate sii mirkaneessa. Namoonni akka keetii akka jiran sii mul’isa. Qaama hawaasaa ta’uun ammoo dhiphina sammuu hedduu namarraa ittisa.
5. BOQODHU. Hammam hojiin yoo sitti baayyate illee boqochuuf yeroo qabaadhu. Yeroo hirribaa akka salphaatti ilaaltee ofirraa hin hanqisiin. Hirribni gahaan fayyummaa sammuu irratti gahee guddaa qaba.
6. WAAN KEESSA JIRTU SIRRIITTI HUBADHU. Yeroo baay’ee namoonni dogoggora yeroo darbee yaaduufi rakkoo fuulduratti itti dhufutti yaadda’uu malee waan amma kana keessa jiran hin yaadan, hin yaadatanis. Waa’ee guyyaa har’a keessa oollee, waa’ee aduu har’a baatee dhiitee, waa’ee waan harra hojjechaa oollee yoo yaadne miidhama keenya nuuf hir’isa.
7. FAYYUMMAA QAAMA KEETIIF OF EEGGADHU. Rakkoon sammuu fi miidhamni qaamaa kunneenii yeroo baay’ee walitti hidhata. Kanaaf ispoortii hojjachuu, nyaata sirriitti nyaachuu, muuziqaa jaallattu dhaggeeffachuu fi waliin shubbisuu, haga dandeessetti fayyummaa qaama keetii eeggachuun sammuu kee nagaa taasisa.
8. WAAN HAARAA HOJJACHUU YKN BARUU YAALI. Jireenya kee keessatti yoo waan haaraa bartu yokaan hojjattu, jireenyi kee irra deddeebii ta’ee sin nuffisiisu. Miirri fiixa ba’umsaa, mo’ichaa, gammachuu fi ofitti amanamummaa waan haaraa baruu keessaan argamu.
9. GARGAARSA GAAFACHUUF DUUBATTI HIN JEDHIIN. Namoonni hedduun gargaarsa gaafachuun mallattoo mo’amuu yokaan kufaatii, dadhabina itti fakkaata. Kun tasumaa dhugaa miti. Kanaaf rakkina kam keessattillee gammachuudhaan gargaarsa gaafachuun mo’amuu osoo hin taane injifachuudha. Rakkoo sammuun dhiphachuu kana illee taanaan gargaarsa gorsaa gaafachuun furmaata guddadha.
QUUNNAMTII SAALAA
ABBAA MANAAF HAADHA MANAAF! WARRI AKKA KIYYA QOFAA JIRTAN NUN ILAALLATU!!
Women’s Health warreen jedhaman akka jedhanitti yeroon itti qunnaamtii saalaa raawwachuun nama gammachiisu kanneen armaan gadiiti, sababa waliin:
1. Ganama barii: Kunis hormooniin testeroonii jedhamu qaama namaa keessatti argamu kan fedhii saalaa dabalu ganama ganama waan olka’uuf.
2. Erga sochii qaamaa (exercise) hojjatanii booda: Kunis yaa’uun dhiigaa qaamaa keessa gara qaama saalattis waan dabaluuf miira saalaa (orgasm) irra ga’uuf hedduu gagaara.
3. Galagala sa’aa 1:00 haga 3:00, hiriba gahaa fi mijataa tahe rafuudhaaf gahee ol’aanaa qab.
Loomii
Mala sadii fayadamuudhaan FINNISA (acne) guutummaa guutuutti BALLEESSUUN ni danda’ama
1ffaa. Loomii: Cuunfaa loomii jirbiitti jiisuudhaan bakka finnisa qabutti galgala dibanii buluu ganama immoo ofirraa dhiquudha.
2ffaa. Cabbii kafanaan maranii bakka finnisa qabu sanarratti gadi qabanii turuu.
3ffaa. Bishaan danfisnee hurka isaa bakka finnisa qabu sanatti qabuun finnis ni balleessa.
source (www.stethnews.com/…/3-proven-natural-ways-to-get-rid-of-ac…/)
-Rifeensa keenya eeggachuuf: rifeensa keenyatti cuunfaa loomii yoo dibne halluu bareedaa fi nagaa kennaaf.
-Qaama keenya bakka ibiddi gubetti yoo dibanne haga madaa qooree hafu (scar) hir’isa.
-Dhiiguu qaama keessaa dadeettii hir’isuu qaba.
-Gogaa keenyatti yoo cuunfaa isaa dibanne waantoota akka finnisa fi madaa xixiqqoo ni gogsa.
-Ilkaan keenyaaf gaariidha. Yoo baay’ifne garuu innis asiidummaa waan qabuuf fayaduu dhiisee miidhaa geessisa.
-Ulfaatina hir’isuuf baay’ee gargaara
-Dhiibbaa dhiigaa hir’isuuf ni fayyada
-Infekshinii qoonqoo yokaan throat infection nuuf hir’isa.
-Namoota dhukkuba sombaa akka asmii qabaniif akka salphaatti akka hafuura baafataniif ni gargaara.
https://www.organicfacts.net/…/health-benefits-of-lemon.html
–
DAA’IMMANIIF
Daa’imman keenyaaf kunuunsaaf eeggannoo akkamii yoo taasifne fayyaa isaanii eeggachuu dandeenyaa?
1. Harma hoosisuu irratti. Aannan haadhaa addunyaa kana irratti daa’ima amma dhalateef bakka nyaataa fi dhugaatii bu’ee kan tajaajiluu gita kan him qabnedha. Daa’imni dhalate/tte tokko haga ji’a jahaatti aannan harmee ishii qofa soorachuu qabdi. Keemikaala vaayiresii fi baakteeriyaa garaa garaa lolan of keessaa qaba. Allerjii, asmii, infekshiinii garaa garaa kan akka teesiisaa, ittisa. Daa’imni aannan harmeesaa hodhee guddate sammuun isaa kan hin hodhiin caalaa qaroomaa ta’a. Kan nama dhibu aannan guyyoota jalqabaa ba’u furdaan silga (clostrum) jedhamu ujummoo nyaataa daa’imaa kan nyaata agree hin beekne barsiisuudhaaf kan dursee dhufu kanaaf baay’ee barbaachisa.
2. Aduutti ho’isuu. Torbanitti yoo xiqqaate guyyaa afur ganama ganama daqiiqaa soddomaaf daa’imman keeenya aduutti baasuu qabna. Lafeen daa’immanii jaabaatee guddachuuf vitamin D dirqama barbaachisaadha. Vit D ammoo kan oomisha gogaa daa’immanii keessatti gargaarsa aduutiin.
Isa kana hedduun Keenya ni beekna garuu dogoggorri yeroo hedduu uumamu daa’ima too aduutti ho’isnu dibata akka vaasiliinii fi dhadhaa itti dibna. Kun tasumaa ta’uu him qabu. Dibata yoo dibuun barbaachise erga aduutti baafnee booda. Daa’ima too aduutti baafnu dibata tokko males uffata tokko malee qullaa isaanii baasuu qabna.
3. Talaallii yeroo yerootti kennamu akka salphaatti ilaaluu hin qabnu. Talaalliin kennamu dhukkuboota akka Hepatitis b virus, tetanus, Tuberculosis, measles, diphtheria, pertussis, streptococcus pneumonia, fi kanneen biroo irraa daa’imman Kenya irraa ittisa.
–
Damma.
Anillee kanniisan jibba malee damma duruu baay’een jaalladha. Madaa garaa keessaa fayyisa. Kana hawaasni keenya durumaa ni beeka yoo dhukkuba garaachaa qabaate utuma ishiin ciniintuu ilkee kanniisaa danda’ee, halkan utuu ishiin raftuu haara itti ulee, damma baafatee ittiin madaa garaachaa fayya. Madaa garaa keessaa miti isuma ijaan argamutti yoo godhanne dammi jarmiiwwan xixiqqoo madaa namaa ballistuu fi akka hin fayyine taasiftu ajjeesee madaa fayyisa. Dammi qufaadhaaf uka sombaa irraa nama rakkisuuf qoricha uumamaati. Qufaa namarraa gadib qaba. Faayidaalee dammaa kana saayinsiin illee kan mirkaneesseef bakka tokko tokkotti hospitaaluma keessaattuu itti dubuudhaan ni gargaarama. Abbootiin keenya garuu faayidaa dammaa duruu waan beekaniif kanniisa hin sodaatiin baafatanii nyaataa turan.
–
Buna Oromiyaa
Qorannoon fayyaa biyya England keessatti geggeeffame argannoo nama gammachiisu akkasii qabatee as ba’e. Bunni dhibee tiruu sababa alkoolii baay’isuutiin dhufu (Alcoholic cirrhisis) dudduuba deebisuu fi ittisuu danda’a. Akka Dr. Oliver Kennedy dursaan garee qorannoo kanaa barreessanitti.
– Guyyaatti siinii (cup) 1 yoo dhugne 22% dhukkuba kana ittisa.
– Guyyaatti siinii (cup) 2 yoo dhugne 43% dhukkuba kana ittisa
– Guyyaatti siinii (cup) 3 yoo dhugne 57% dhukkuba kana ittisa.
– Guyyaatti siinii (cup) 4 yoo dhugne 65% dhukkuba kana ittisa.
Dhukkubni alcohilic cirrhosis jedhamu kun kan qoricha fayyisu hin qabneefi lubbuu galaafatu ta’ee osoo jiruu waan mana keenya keessa jiru kanaan of yaaluu dada’uun oduu gammachiisaadha.
Dr. Gurmeessaa
Fayyaan faaya
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- AFOOLA OROMOO KEESSAA: RAACHAA FI MARAATOONII: Tolasaa Raggaasaa - February 4, 2017
- YEROOKEE MALEE HINDU’IIN:BILBILAA HARKAA FI MIDHAA INNI QABU (Smart phone is killing you slowly):Dr.Yona. - February 4, 2017
- MAAL WAYYA - February 3, 2017


text:
Latest posts by Hiwi Elona (see all)
- Gumii Atlaantaatti Gaggeeffamu Irraa Maal Abdanna?Ilaalcha Mataa Kootii - November 5, 2016
- Waldhibdeen Aktiivistoota Oromoo Jidduutti Uumame Maalif Sadarkaa Kanarra Ga’e?Ilaalcha Mataa Kootii - October 27, 2016
- Xalayaa Harmee Oromiyaadhaaf Barreeffamte! - June 2, 2016
Haa geettu xalayaan too onnee irraa maddite, tan kabajaaf jaalalaan biyyatoo lalistuu ummanni ishee gabrummaa habashaa jalatti waggaa dhibbaa oliif dhiitamaa hanga har’aatti harqoota gabrummaa jala jiraniif. Erga kaleessa gabroomfataan alagaa, deeggarsa meeshaa waraanaatifi mallaqaa warroota adii Awrooppaairraa argateen lafa kee weeraree, lafee kee si cabsee si bulchuu eegalee kaasee hanga har’aatti Lammiilee kutannoof murannoo qaban qabsoo kee irraa al tokkoo of duuba hin jenne qabaachuu keetiin yoomiyyuu itti booni.
Dhaabbileen siyaasaa maqaa ilmaan keetitiin ijaaraman hamma ati barbaaddu siif tarkaanfachuu baatanis hallayyaa dukkanaa ati keessa jirtu keessaa si baasuf carraaqqii godhuu isaanii garuu yomiyyuu hin dhiisne. Akka gaafa ganamaa irraa lakkoofsaan baay’atanis kaayyoon isaanii garuu sima walaboomsuu akka ta’e ummata isaanitiif labsanii socho’aa jiru. Afaan isaanii tokko ta’ee, qalbiin isaanii gama tokkotti fuulleffatee osoo diina sirraa buqqisanii akka hawii kee ta’e nu hundaafuu ifa waanuma ta’eedha. Kuni hawwii ilmaan tee Miliyeena 40ti. Isaanis abjuufii hawwii keetif ilmaan keetii galmaan gahuuf haa ta’uu, deebidhuma ummata Oromoo qabaneessuf haa ta’uu walitti dhufanii waliin hojjachuuf murteessuu isaanii dhageesseerta. Waan jedhan kanarra gadi dhaabatanii tokkummaa isaanii cimsuun bu’aa qabatamaa akka fidan Ilmaan tee hundi hawwii isaanii akka ta’es siif ibsuun barbaada.
Jaqnoonni Oromoo qaqqaalin ilmaan tee bilisoomsuf jecha mana hoo’aa isaanii keessaa bahanii daggala seenun Oromummaa hiddaan gadi dhaaban sunneen osoo waan dargaggoonni har’aa itti jiran arganii gammachuun isaanii daangaa akka hin qabne shakkiidhuma tokkollee hin qabnu. Eeyyen, dhalootni har’aa jijjiiramee jira, lafaa dhufaan Oromoo eennummaa ofii sirritti beekee, diina ofii qajeellotti addaan baafatee qabsoo irratti finiinsaa jira.
Dhagayi Harmee Oromiyaa;
Har’a dargaggonni kan kee asheetanii, finiinanii qawwee tokkoon maletti diina barbadeessaa, gamafi gamana gitintirsaa jiru. Ilmaan kee qaqqaaliin yeroo, humna, dandeettiifi maallaqqa qaban hunda siif jecha aarsaa godhaa jiru. Kanaan gammachun guddaan sitti haa dhagayamuu. Hayyoonni kan kee eddoo jiran hundatti siif birmataa, afaan alagaatii si baasudhaf hirriba dhabaa jiru.
Lammiin keetis Oromummaan isaa lallisee, asheetee kallattii hundaan afaan tokko dubbachuu eegalee jira. Namni qulqulluudhaan Harmeen isaa Oromiyaa ta’uu hubate hunduu galmi guddaan Oromiyaa walaba taatee ijaaramte qofa ta’uu isaa sirritti addaan baafatee jira.
Har’a Oromiyaan Neelsan Maandeellaa mataa ishee, Marthin Lutar King mataa ishee, Mahatama Gaandii Mataa ishee, Malcom X mataa ishee, Kwame Nikrumah Mataa Ishee, Malcom X mataa ishee dhibbatamaan lakkaawwaman horattee jirti. Ilmaan teetis ilmaan tee ijoo kanneenis Kunuunsun Ija diinaa irraa eegun dirqama lammummaa ta’uu isaa hubataniiru; yoo hogganoota keenya tiksinee alagaa irraa eegne yoomiyyuu taanaan galma kaanef akka bakkaan geenyu amantii guutuu godhateera. Namoota fira sabaa fakkaatanii akka rirmoo lafa jala deemanii qabsaawota kee siif jecha hirriba dhabanitti gufuu ta’an faccisuunis milkaayaa jiru. Yeroo gabaabaa keessattis, Abdii Rabbiitiin gabroomfataan ganama lafa kee dhuunfate gara dhufetti akka deebi’u hin shakkinu.
Gammadi Oromiyaatoo
Dubbiin Fagoo hin Jirtuu!


text:
Oromiyaan ammallee qabama jala jirti. Barreessitoti hedduun hamaa hirkannaan qabu yeroo adda addaa ifsuu yaalaniiru. Gaagaa dur beekamaa irratt dabalamee, Oromiyaan fixiisaqacee akka hin muldhanne sadoo sabgidduun ukkaanfameen miidhamaa jirtii. Yeroo kana sabaawoti lakkoofsi hin beekamne qalamaa, madaawaa fi buuteen saanii dhibamaa jira. Innaan mandara Oromoo keessatt iyyii iyya dabarsiin hin dhagahamin dabartu hin jirtu. Polisa ganda fi federalaa, akksumas humna addaa Agaaziif burqaa galii mirgisaa taheefii jira. Waldhaanoti madoo yaaluuf humna hin qabani. Manni hidhaa emayera Itophiyaa dargaggoo Oromoon bokokanii jiru; akka himamett bakki quphananii fi ijaajjan akkasumas qilleens gahaan afuura fudhachuuf hin jiranii. Oromoo tahuun ofiinuu yakkaa; eenyuu bilisummaa Oromiyaa deggeree, dhiisee burquqa bulchootaa jalaa bahuu hin dandahu. Oromoon kumootaan biyyaa baqatanii dheebocha, gabroota, manyaa fi hidhaa halaga keessatt dhumaa jiru. Abjuun saanii gaaftokko deebi’anii warraa fi biyya abbaa walaboomte arguu gabaabaatt cite. Bonni, jeejee fi faanfannii birmannaa mootummaa jeequmsa TPLF biraatt dabalamanii Oromoo lafa irraa haxaafwuuf doorsisaa jiru. Yeroo haala sabi Oromoo keessa jiru ilaalamu barruun kanaa gadii yeroon kan waliin hin deemne fakkaata. Garuu gochooti malbulchaa deemaa jiran mancaa ammaa irratt dhiibbaa qabu; furmaata barbaadamuunis hariiroo qabu taha. Rakkooleen si’anaa hedduun, gocha yeroo gabaabaa fedhu taha, garuu tuqaaleen itt haanan dhibbaa yeroo gabaabaa fi yeroo dheeraa irra hin ilaalamne qabaachuu dandahu jedhee barreessaan kun amana.
Gidduu kana qabsawoti Oromo hangi tokko ifaajjee jaarsa araaraan walitt dhufanii tokko taane tokkos hin taane jechuu saanii dhageenyee jirraa. Ifsi waliigaltee akkasii yeroo hedduu taatotuma kanaan labsamee fiixaan hin bane. Kanaaf laallibbataa yoo mamsiise kan maman hin komatamani. Warraaqsi ummati Oromoo itt jiru kanneen Oromoof dhaabbanna jedhan hafee, kanneen Oromoo jibbanuu dammaqsaa jira. Walta’iinsi qabsoo Oromoof alaa manaa sadarkaa hallett barbaachisaa dha. Innumti waan mama fakkaatuun darbatame kunillee firaa fi diina biratt dhiibbaa tolaa fi hamaa hin dhabu. Maqaa saanii yoo ilaalle illee sadan saanii tokkumaa. Fakkeessufis haa tahu “walabummaan” bu’uura qabsoo himataniitiii. Kan sana irraa akeekaan adda tahe tokkicha. Isas yoo tahe kan jala hiriiran duubana walabummaan abjuudha haa jedhan malee,yaadichaaf haaraa miti. Hundi saanii ABO keessa darbani. Maqaan ABO jedhu ummata biratt jaallatamaa maqaa gootaati. Si’ana maqaan malee, sagaantaa ABOf amanamoo fi kan hojii irra oolchuun saanii mullatu hin jiranii.
Buruqsanii walitt hin himin malee wal ciiga’uun saanii beekamaa dha. Miirri ana malee fi anaaf malee jedhu abbaa tokkootaa; ABOn seera ofii kabachiifachuu dadhabu; dhiphummaa ilaalchaa; dhibantummaa addooyummaa ooisuu; jaallummaa irra jalummaaf nama hawwachuu; xurree adjajaa irra utaaluu; hanqinni sabboonummaa fi basaasaan faalamuun kanneen walirraa nama fageessan keessatt argamu. Kana utuu wal hin dhossin keessaanlaalummaan irratt mari’atanii xumura itt tolchan malee walitt dhufi kan fakkeessaa tahee hafa. Kaayyoon ABO, ummati Oromoo hiree ofii ofiin murteeffachuun hanga aangoo argatutt wareegama barbaachisu baasuu dha. Sana duubas gargarsisaa hanga jireenya demokraatawaa akeeka sirna Gadaa irratt hundaawe, kan nagaa, walqixxummaa, bilisummaa fi gammachuun guutame jiraachuu dandeessisu gonfatutt it fufa.
Wareegammi ilmaan Oromoo bilisummaaf baasan ofaangessoota bifa kamiinuu dhufan ummaticha irra tuuluuf miti. Qabsoon sanaaf godhamu jaalbiyyummaa mamii hin qabne fedha. Kanneen dhaaba tokko atooma demokrasiin gaggeeessuu hin dandeenye ummata kumkumatt akkamitt gadhiifamuu? Karaa biraammoo, qulqullomi tokko tokkoon dhaabota walitt dhufanii akki itt mirkanaawu hunda caalaa yaachisaa dha. Hanga yoonaa qabsoo Oromoo kan laashesse luuxxee galtuu ofirraa ittisuu dadhabuu dha. Utuu waliin sosso’uu hin jalqabin, keessi tokko tokkoon saanii qulqulluu tahu akka itt walii dhugoomsan irratt hamma waliigalanitt, tokkoomuun, tika diinaaf QBO harkee meetii tokkicha irra kaa’anii hanga dhiheessuutt herregama.
Waliigalteen erbaala irra tuulamuu qofti ofiin homishaawummaa hin qabaatu. Mamii malee akka itt hojii irra olfatan lafa kaawwachuutu hunda caalaa. Fakkeenyaaf, Kora bana Oromo ala jiran hunda haammatu waamanii mari’achuun adeemsichaa hundee itt gochu dandaha. Hoogana jedhanii kan of muudan qofti bakka wayyabi raga hin taanett kakachuun gatii hin qabu. Kun hunduu kan tahuu dandahu bu’uura dhokataa hin qaban jennee yoo hedne. Labsi walta’iinsaa hojiirra hanga oolutt hin amansiisuu. QC fi Shaneenuu meeqa walii kakatanii walitt hafuu hin dandeenye. Taatota qaawwaa gidduu saanii qilleensi akka galu uruun barsiifata kan taheef waan jiran fakkaata. Kanaaf gargar bahuu fi walitt deebi’uu yaaluun qabsaawotaaf shakala hundee taha dhufe. Korri banana caasaa fi ilaalcha ittiin sosso’amu fi dhaaba too’atamu dandahu akka itt uumaniif carraa kennuu ni dandaha taha.
Hin beekamu, akka harrettii garagarummaa arguu dhabdee, “tabbi afuura itt hin baafanne hin jiru” jettee hunda mamuu irra yaaluu dha. Kanaaf waan amma tahaa jiru irratt taatota hunda ija ummataa keessa galchuun bakka jala dhokatan dhabsiisuu dha. Kun qeeqa ummataa fudhatanii kan sobaan dhihaatu of irraa faccisaa kan dhugaa tahe fudhachuuf qophii tahuu tokko tokkoon saanii gaafata. Hoogggansi dhugaa ummata Oromoo biyya keessaa malee alaa tahu hin qabu. Kan alaa kun, sun akka dhugoomuu fi gargarsa waatattaa fi beekumsaa dhiheessuuf akkasumaas hariiroo halagaa waliinii gargaaruuf of dandeessisutu irraa eegama. Sana irratt yoo xiyyeeffate bu’aa sabichaaf buusa. Waan halleefuu fedha ummata ofii, garaa qulquluun kan ofii calchifatan malee, ummatichi kolonummaa jalaa bahee mirgootaa fi boona badde deeffachuun waa’ee taha. Dhaaboti kunis dhaabota kooluu galoo tahanii hafuu.
Yero si’ana haalli empyera Itophiyaa keessaa, murna fedhaa adda addaa yaachisaa akka jiru hedduu jennees argas jira. Garuu akki ittt haalich ilaalamaa jiru akkuma tahett maqaa “Oromoo” hasaa godhan keessa buusuu yoo hin taane wan dur jedhan irraa addumaan agarsiisaan hin jiru. Maqichumti dhahamuun jijjiirama guddaa dha kan jedhan jiru. Kun soba hin jedhamu, garuu sochiin Oromoon keessa jiru silaa ilaalcha saanii bu’uuraa kan jijjiirsisuu malee maqaa dhahuu qofaan kan dhaabbatu tahuun irra hin ture jechuufii. Qabattee kana irratt, kanneen Itophiyummaa mirga ilmoo namaa caalaa gad jabeessuu fedha qabantu walgahii adda addaa qopheessa. Dura seenaa Itophiyaan akka kolonoomtee hin beeknetu himama. Itt haansee Itophiyaan nageenya naannaaf hagam barbaachistuu akka taatetu dubbatama. Gaaffiin eenyumaa kan ka’e, bulcha badaa irraa malee barbaachisaa taheef miti jedhu. Itophiyummaan garuu waan hundi haaluu hin qabne. Lafti akka kanneen rakkina Oromoo uman keessaa guddicha tahett dhihaata. Oromoon akka biyyoota koloneeffaman kamuu walabamuu akka barbaadan ammalee ifatt bahee dubbatamuutt hin kaane.
Itophiyaan dhuguma suduudaan kan koloneeffate hin turree. Garuu aanga’ooti Dhihaa hedduun naannoo dhiibbaa saanii jalatt fudhatanii jaarrolee hedduuf waan fedhan hojjechiisaa jiraatani. Dhiibbaa fi gargarsa saaniin biyyoota kibba see jiran akka Oromiyaa faa koloneeffattuss godhaniiruu. Addunyaa keessatt biyyooti biyyoota biraa koloneeffatan humna namaa kolonoota keessa jiruu adda addaaf dhimma itt baha turanii. Itphiyaanis sana godhaa baatee. Jarri akkasii hanga lubbuu ofiitt gumaachaniiruu. Garuu gumaachi saanii ashkarummaan malee walqixxummaa fi fedhaan hin turre. Ummati Oromoo jannoota hedduu horee. Dheessanii karaa duuba waraanamuun abbichaafis ummata keessaa baheefis safuu dha. Kanaaf lola koloneeffataan itt bobbase hunda irratt jabduu agarsiisaa darbani. Loloota sanatt garuu hin boonne. Ofii jedhanii hin lollee. Aduwaa, Maayicawu, Ugaadee, sagalee kkf irratt caalaatt gurraachuma akka saanii koloneeffatoon bobbaafaman gad ciranii. Koloneeffatoon duuban rukutuun hangam saanii akka fixan qaabannoon milishiyaa Dargii fi Wayyaanee kan dhiheenyaatii.
Itophiyaan walabummaan jiraatte jedhan kun biyya Habashaa Gondorii fi Axsum wiirtofate malee empaayera Itophiyaa hardhaa akka hin dabalanne hin dubbatanii. Kanaan yaada addunyaa dogoggorsuu yaaluu. Oromiyaanis jalqabaaf jaarraa 19faa keessa Abisiiniyaan koloneeffamtee. Gaaffiin kolonummaa Oromiyaa, ifa bahee beekamu malee seenaa Habashaan xaxanii irra darbuun rakkina Gaanfa Afrikaaf furmaata hin laatu. Faranjiin “Akaafaan akaafaa jedhi” jedha. Koloniin kolonii jedhan malee seenaa hin taane kennuufiin camii hin qabu. Kun gaaffii bu’uuraa eenyuu irraa baqachuu hin qabne. Gurguddoo koloneeffataa haa tahanii, faranjiin mala gumaachuun bira dhaabbatan kana fudhachuu qabu. Gaaffiin Oromoo deebii argatu malee diingadeen gorora coccofsaniif hin jiratuu. Guddinni nagaa keessatt qofa dhugooma. Oromoon qabeenya saanii samamanii, ulfina fi moo’ummaa saanii mulqamanii, salphifamanii fi eenyumaan saanii haalamee jiraachuuf sichi obsaa fi danda’ina hin qabani.
Jarri amma waltajjiitt bahanii rakkina biyyaa dubbachuu yaalan gurguddoo koloneeffataa fi kanneen jalqabaa isaanii tumsaa dhufani. Haasaan saanii ofittummaa ija hin qabne irratt kan hundaawe malee gaaffii Oromoo herrega keessa kan galchu mitii. Hardhas dammaqina Oromoo haalanii sababa adda addaa tarreesuutt boba’anii jiru. Fakkeenyaaf walgahii tokko irratt sochiin Oromoo amma gaggeeffamaa jiru akka waldhabdee OPDO/EPRDF keessaa maddeett dubbatame jira. Itophiyaa kan bulchaa turan gurguddoo ummatoota adda addaa irraa bahan ta’innaa jedhu irraa kun ka’ee. Waldhabdeen akkamiiyyuu yoo jiraate martoota bulchaa finnaa atoomaa empayera Itophiyaa gidduutt ture. Isaaniif waldhabdeen kolonootaa fii koloeeffataa gidduu jiraachuu waan hin qabne. Gurguddoon garbummaan yk ashkarummaan yoo hin taane, ummatta Oromoo Oromummaan bakka bu’anii bulcha Itophiyaa keessatt qooda fudhatanii hin beekankan jedhamee itt himamus dhagahuu hin fedhanii. Kan nama jibbisiisu jechi akkasii yeroo “profeesora”social sayinsiin raaganii fi hinbaabsinee dha jedhamaniin darbatamu. Oromo akka harree rukuttaan hin rifachiifneett fudhatanii jiru. Kanaaf mormiin amma tolfamaa jiru kan alaa itt tuqame malee bulchi hacuuccaa michuun saanii irraan gahaa jiru itt dhagahamee miti jechuu kajeelu.Yaadi akkasii holola waliigalaa koloneeffataan oofaa bahe kan akka ummatichi of mamuu fi ofitt amanumaa akka hin qabaanee irratt yaalameen adda bahee hin laalamu. Kaayyoo saba mucuceessuuf wareegama sabboonoti baasaa jiran hafee, galtuu OPDO/EPRDF qoda caalaa akka taphataa jirtutt dhiheessaa jiru. Kun maal agarsiisaa?
Gara qabsaawota Oromoon, kana dura dhaabbachuuf sirnaan karoorfamee, imaammati sanaan gitu gaggeeffamaa hin jiru. Yoo akkasitt itt fufa tahe ummati Oromoo ummata of dandahe, koloneeffataan afaan, aadaa, biyyaa fi seenaan akka adda tahe gaaffii jala galchuun, kan hin dammaqin raatessuu dandaha. Sun yeroof malee bulee bulee rakkina caalaa fiddee dhufuun waan hafu miti. Gurguddoon Oromoo yeroo ummati dammaqe kana, isaan hirriba guddaa keessa jiru. Kan fudhatanii rafan shaffisaan urgufatanii dhihaachuun dirqama sabboonummaati. Beekoti Oromoo beekota halagaa caalaa bakka bakkatt qorannoo adda addaa fi marii adda addaa gaggeessuu dandahan malee yeroo barbaachiftuun darbuu dandeessii. Bobbaan OSA hanga yoonaa boonsaa dhaa. Garuu tattaaffiin sanaa alaatu hin mullatu; kan OSA qorannoo dhaa, hawaasessa malbulchatu feesisa.
Gaaffiin lafaa gaaffii abbaa biyyummaa yk moo’ummaan gargar baafamee kan laalamu miti. Oromiyaan kan Oromiyooti. Oromiyoon Oromoo fi kanneen seeraan biyya Oromoo keessa qubatan hunda dabalata. Oromoon kana hundaaf aadaa fi seera qaba. Lafti Oromiyaa akki itt qabaatamu, itt hiramu tahe itt eegamu kan murteessan Oromiyoo kana malee eenyuunuu hin galchu. Jarri Oromiyaa Habashaa jala tursuuf wuxirfatan haala kana irra ilaaluu barbaadu. Utuu Oromoon hin mari’atamin waanti fedha Oromiyaa ilaalu ka’uun nagaa jeequu taha.
Isaaniif kolonootis Itophiyaa dha. Minilik illee “Nugusa Itophiyaa fi biyya Gaalaa” akka ofiin jedhaa ture agarree jirraa. Dhalooti koloneeffatoo si’anaa fi kanneen tumsaniif, hammuma saallee eenyumaa Oromiyaa fudhachuuf hin qophoofnee. Ammas deebinee haa ilaallu, isaan keessaa murni tokko illee erga naannaa tokko taanee kan durii akka tokkott xumurree, hariiroo haaraa akka itt jalqabnu irratt haa mari’anu uggee jedhe hin jiru. Oromoo keessa kan sana ifatt jedhan garuu hin dhibne. Oromoo wayyabii sana dogoggoratt haa fudhatu malee gurguddoon koloneeffataa of kenna Oromoo saanaa tolaatt hin fudhanne. Kun tuffii yk soda ummatichaaf qaban agarsiisaa. Oromoon tuffatamaa akka hin hafne agarsiisaa jira. Sodaanis taanan humni nama nyaatan filmata akka hin taane baruu qabu; haa tahu malee, malbulchatt gamnummaan dhihaachuu qofatu nagaa fi nageenya ollaa waliin uumuu dandaha.
Oromoon qawwee fi hammeenya koloneeffataa sodaatanii yoo hin taane ‘nuti Itophiyaa” dha jedhanii hin beekanii. Eenyummaa ofiitt akka qaana’an hedduu yaalamee. Abba tokkoota irratt milkaawanis qabu taha. Oromoon aadaa, hawaasomaa fi malbulchaa boonsaa qabu. Qarooma himatan eenyuu gadi hin taanetu jira. Yeroo qabataman sadarkaa jara qabate yoo caalan malee gadi tahan irra hin turre. Qaroommi isaan himatan Kiristinnaa fi fidala. Sun qarooma fi atooma Oromoo balleesse malee bu’aa buuseef hin qabu. Gabaabaatt, jarri wal gahanii surrii Oromoo dhiquu fi addunyaa dogoggorsuutt bobba’an yeroon abbaan dhimmaa callisee ilaalu qaata akka darbe hubachiifamuu qabu. Sanas Oromoo ijaaraman yeroon itt godhan fagoo hin tahu.
Waa’een nageenyaa hammaa baafamee yoo dubbatamu dhageenyaa. Wayyaaneen ummata bulchu nagaa dhowwate malee hin laanneefii. Qawween gadi qabuun nageenya nuu buusa jedhanii humna abidda fi leenjisaan kan gargaaraa jiran, abidda itt tuqachuu gargaaraa akka jiran beeku mitii? Utuu isaan harka irraa sassaabatanii madaallii naannaa ofumaan walqixxaata ture. Hardhas waa’ee Kiristinnummaa Itophiyaa fi rakkina Islaamummaan fidu dubbii saanii keessa buusuu hin dhiifne. Sana dilormaan akka durii walcalalee jiraachuu dhibu kan hin huubannetu kaasaa. Itophiyaan dhuunfaa Koptummaan dur beekan sanan hin jirtu. Haaromsoon falamteettii. Oromoo fi Somaleen fira haa tahan malee miiraan tokko mitii. Al Shabaab haa tahu ISIS kan jedhaman Oromiyaatt solola’anii seenuun salphaa hin tahu. Koloneeffataan Oromiyaa cabsuuf karaa yoo mijjeesseef garuu Oromoon itt hin komatamanii. Oromoon biyya ofii irratt abbummaa argannaan nageenya saaf abbaawummaa fudhachuu dandahu. Oromoon biyya amantee hedduuti. Tokko keessaa dagaagee eenyuunuu dorsisuu hin dandahu. Ummatichi akka itt orma qabanii fi of qabanis beeka.
Sadarkaa fedhett nagaa buusuuf tattaafachuun eebbifamaa dha. Sana irra garaa qulqulluu shiira hin qabneen dhihaachuun caalaa eebbifamaa taha. Hoggansi qabsoo walabummaa Oromoo biyyaa madduu qaba. Kan alaa sana gargaaruu malee bakka bu’uu akka hin dandeenye seenaan guddina saa ragaa baha. Tolinnaa jedhanii alaa kan ol itt facaasan fagoo too’achuun waan hin dandahamneef hamaatt jijjiiramuu dandaha. Oromoon malaa fi dandeettiin addunyaan akka walgitan gargaaruun qooda lammummaa beektota Oromootii. Koloneeffataa fi faranjiin Oromiyaa haa tahu Gaanfa Afrikaa irraa fedha qaban, dhugaa seenaa godinaa sanaa yoo kan golgan tahe ofumaa dhama’uu. Dubbiin kan dur miti. Dubbiin lafa saammachuu fi olaantummaa halagaa kolonoota irratt fe’uu callifamee kan darbamu miti. Oromoon itt himamee utuu hin tahin mari’atanii fedha walii eeguun mirgaa fi dirqama namummaa tahuu beekuu. Sadarkaa kamittuu walta’iinsi dhugaa, humna wal riguu irratt baduu oolchee, dhimma sabaa irratt akka xiyyeeffatan ni gargaara. Hundi bakka jirutt barsiifata hanga yoonaa ofirraa gatanii, garaa qulqullu obbolummaa fi jaallumaan wal ilaaluu yaaluu dha. Oromoon ummata guddaa dha. Ifatt sanaan boonaa, qoomniitt hin huubatamu see’uun sanaa gaditt of buusanii argamuun qarooma jara kaanii tuffachuu dha. Yaadan xiqqaa tahuu of saaxiluu dha. Akka hurraatt utuu hin tahin, akka hidhaa tokkichaatt, nuti caalaa jaboo, boonoo fi gamna. Tokkummaan humna! Qabsoon hanga injifannoott itt fufa!!
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Caamsaa 2016


text:
Sunis haala yeroo ammaa kana ummata oromoo jiddutti argamu kan addaan wal qoodun hojjachaa jiran keessumatti hooggantoota adda bilisummaa oromoo keessaa warra ammas akkuma kaleessaa maqaa ethiopiatin qabsaawuu barbaadan keessaa akka fakkeenyatti amin jundi kan jedhamu maqaa kaasun kan danda'amu yommuu ta'u amin jundi miseensota qabsoo bilisummaa oromoo keessaa nama isa tokko yommuu ta'u yeroo ammaa kana garuu warra habashaa maqaa ginbot7
jechuun of moggaase wajjin haraarama geggeessaa akka jiruu fii qabsoon bilisummaa oromoo ammas akkuma kaleessaa akka lafa irra arkifatuuf gochaan inni gochaa jiru akka inni yaadutti ummata oromoo fii miseensota hunda abdii kutachiisuf socha'aa akka jirus beekamaadha.
Haalli kunbifa lamatti addaan bahee laalamuu kan qabuu fii qabsoon bilisummaa oromoo galma gahuu kan danda'u sochii habashootaa kan ginboot7 otuu hin ta'in qabsoo qulqulluu makaa of keessaa hin qabneen qabsoon bilisummaa oromoo galma gahuu danda'a malee habashoota wajjin akka hin taanes warri muuxannoo qabsoo bilisummaa oromoo qaban irra deddeebi'anii dubbachaa jiru.
Egaa akkuma beekamutti qabsoon bilsummaa oromoo kun gara qabsoo warra habashatti dabalamee wajjin qabsaayun kan dirqama ta'ee mull'dhatu yoo ta'eef waan lama gurguddaa hubachuun barbaachisaadha.innis tokkummaa fii wal amantaa wal amananii wajjin hojjachuu fii waliin tarkaanfachuu ilmaan oromoo caayaa tokko jalati walitti qabamee tokkummaan miseensota bilisummaa oromoo cimee sadarkaa kam irra akka gahe erga hubatamee booddee tokkummaa kun bakka barbaadamu gahee yoo kan argamu ta'eef habasha wajjin qofa otuu hin ta'in abbaa barbaadne wajjin waliif galteedhan qabsoon kamiyyuu geggeeffamuu ni danda'a.sunis mirkanaawuun kan danda'amu tokkummaan miseensotaa fii kan abbootii taa'itaa adda bilisummaa oromoo kan haala amma jiru kanaan otuu hin ta'in fuula duraas amansiisaa fii rakkoo boru ummata oromoo qunnamuu danda'uuf deebii guddaa deebiisuu fii injifachuu kan danda'u yoo ta'eef ammaa barbaadne wajjin qabsoo hidhannoo geggeessun kan nama rakkisu miti.
Haala kanaafis fakkeenya guddaa ta'uu kan danda'u rakkoolee kaleessa qabsoo bilisummaa oromoo keessatti mul'dhachaa turan otuu sirna tokkoon hin ilaalamin hooggantoota duwwaatti amanuudhan qabsoon bilisummaa oromoo galma gahuu danda'ama jedhamee otuu tokkummaa fii wal amantiin siyaasaa miseensotaa fii abbootii waraanaa jiddutti hin mirkanaahin waan guddaa hojjachuuf karaa seenun adda bilisummaa oromoo akkuama yeroo ammaa ilaaltan kanatti qabsoon kun yeroo dheeran akka lafarra butamee duubatti harkifatuu fii gara dadhabbinaatti deemaa jiraachuun isaa haala yeroo sana irraa ka'een ta'uu isaa hubatamera.
Yeroo ammaa kanas akkuma kaleessaa sanatti tokkummaan keenya eessa akka gahee fii sadarkaa kam irra gahuu akka danda'u keessumatti miseensotaa fii ummata oromoo magaalaa fii baadiyyaa jiddu galeessa kan godhate hirmaannan tokku ta'uu isaa fii ummatni bal'aan oromoo kutaalee hunda keessa jiru akkasumattis warra biyya alaa jiru dabalatee ummatni kun kan afaan tokkoon dubbatu yoo ta'eef warra habashaa qofa otuu hin ta'in warra abbaa barbaaddee wajjin walii galuun tokkollee kan rakkoo fiduu danda'u akka hin taane hubachuun barbaachiisa ta'a jedheen yaada.


text:
Maddeeen akka gabaasanitti, sochiin Uummataa eegal jabaatee magaaloto Oromiyaa hedduu irratti gaggeeffamaa jira.
Tuesday, May 6, 2014
Dambi Doolloon Diddaa barattootaan muddamtee jirti.
Sulutaa fi D/Doolloo diddaa barattootaan muddamanii jiru. Wayyaaneenis sodaa ishii kan ittiin aguuggattu, rasaasa dhukaasuun namoota hedduu akka madeessite beekamee jira.
Maddeeen akka gabaasanitti, sochiin Uummataa eegal jabaatee magaaloto Oromiyaa hedduu irratti gaggeeffamaa jira.
Maddeeen akka gabaasanitti, sochiin Uummataa eegal jabaatee magaaloto Oromiyaa hedduu irratti gaggeeffamaa jira.
Haala kanaan odeessa amma nu gahaa jiruun magaala Sulultaa mana barnootaa sadarkaa 2ffaa fi 1ffaa keessatti sochii barattoonni gaggeessu eegalanii humni waraana wayyaanee mooraa mana barnootaa keessatti ol seenuun barattoota reebichaan miidhaa gurguddaa irraan gahaa jira.
Haaluma wal fakkaatuun magaalaa D/Doolloo keessatti sochiin uummataa jabinaan gaggeeffamaa jira.kanumaan barattoonnii fi jiraattonni magaalaa hedduun rasaasa humna waraanaan akka rukutamanii jirantu dhagahamaa jira.
Odeessi gama biraatiin nu gahees akak ibsutti, magaalaan D/Dolloo sagalee booyichaa fi sagalee rasaasaan guutamtee jirti.
uummanni magaalaa boo’aa gara hospitaala D/Dollootti fiigaa jiru. Waajjralen mootummaa kamiyu akka cufaman godhamee jira. Sagalee jeequmsa guddaan waan jiruuf namni illee wal dhagahuu hun danda’u.
Dhiigni ilmaan namaa akka roobaatti gad yaa’aa jira. namoonni qaamni isaanii dhiigaan cuuphame magaalaa keessa fiigaa jiru. suuraa kasuunis ta’e video waraabuun dhorkaa dha. namni utuu kana hojjetuu argames tarkaanfii hamaati irratti fudhatama. Yaa Oromoo lammiin kee dhumachuutti jira waliif dirmadhu.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Baatiilee hedduudhaaf eega dura-dhaabannaan jabaan dimookiraaticha ka biraa – Berbnii Saanders irraa ishee mudatee booda, Hilarii Kilinten, kaleessa halkan, dorgommii kaadhimama prezidaantummaa akka injifattee fi dimookiraatota bakka-buuteetti of labsite.
“Galatni isiniif haa tahu, kunoo injifannoo guddaa hunde-qabeessa irra geenyee jirra. Yeroo jalqabaatiif, seenaa biyya keenyaa keessatti dubartiin paartii guddaa tokko bakka-buutee prezidaantummaa Yunaayitid Isteetsiif dorgomuuf jirti.” Jette.
Paartii ishee keessaa kan isheen dorgomaa ture – kan “sooshaalistii dimookiraatawaa” ofiin jedhuu fi wal-caalmaa galii dhabamsiisuu fi eegumsa fayyaa nama hunda dhaqqabsiisuuf akka qabsaa’u dubbachuu isaatiin lammiwwan miliyoona hedduu, keessumaa dargoggota Ameerikaa of duukaa hiriirse – Saandersiinis galateeffattee jirti – Kilinton. Dhimmoonni inni wal-falmii irratti fi duula filannoo irratti kaase Paartii isaanii fi Ameerikaaf gaarii ta’uu dubbatte. Garuu, Kilinteen injifannoo seena-qabeessa kana labsatte iyyuu, Saanders ammaa illee akka isheen dorgomuu itti fufu beeksisee jira.
Waa’ee injifannoo kilinton kana ilaalchisee — kutaa Ilinoy, aanaa Vermiliyeen keessaa, dame eegumsa fayyaqa keessaa kan hojjettu – ogeettii siyaasaa fi bulchinsaa – durbee Seenaa Jimjimoo haasofsiiseen jira. Seenaan , digirii ishee tokkoffaaf – saayinsii siyaasaa, digirii ishee lammataaf immoo bulchiisa uummataa fi fayyaa uummataa baratte. Gama hawaasa Oromootiin immoo, falmaa mirga Oromootti hirmaachuu irra tartee, daarektora ol’aantuu hawaasa Oromoo Chikaagoo turte. Siyaasa Ameerikaa keessatti illee muuxannoo qabdi – seenaan. read more here…
gibe
Latest posts by gibe (see all)
- Leaked document from Atlanta Leadership Convention - November 12, 2016
- Will the U.S. Presidential Election Be Rigged? - October 27, 2016
- Ankuar: Feyisa Lilesa Special - October 26, 2016


text:
Onkoloolessa 14,2016) Onkoloolessa 12,2016 halkan Finfinnee naannoo kutaa magaalaa Kolfee Qaraaniyootti ibsaa kutaalee magaalaa sanaa walitti qabee kan jiru tiransiformerii irratti tarkaanfii fudhatameen barbadeeffamuu oduun SBO dhaqqabe ifa godhe.
Tiranisformeriin tarkaanfii irratti fudhatameen gubate kun qarshii miliyoona 1 fi walakkaa akka baasus gabaafameera.
Tarkaanfii kanaan walqabatee waraanni sirna wayyaaneef amanamaa ta’e Kolfee, Axanaa taraa, Xoorhayiloch…ii fi Jamoon qabatee qubsiifamee jiraachuu oduun SBO dhaqqabe kun dabalee hubachiisa.
Medialeen wayyaanee tarkaanfii fudhatame irraa dubbachaa turuu kan hime oduun kun, qaama tarkaanfii kana fudhate adda baafachuuf poolisiin keenya hordoffii godhaa jira jechuun wayyaaneen raadiyoo ishee irratti akka dubbatte addeesseera.


text:
Damee Booruun
Mootummaan Sanyii balfattuu TPLF uummata Oromoo daa’ima amatee habaaboo fi marga qabatee nagaa Waaqa isaa galata galchuuf qopha’ee irratti qileensa keessaa fi lafa irraan waraana bantee Haroo Arsedee irratt gaafa Onkololessa 2, 2016 lubbuun Oromoo hedduu akka tasa badu gootee jirti. Mootumman kun hammeenya hiriyyaa hin qabne daddabaltee ilmaan Oromoo irratti akka raawwachaa jirtu raga barbaacha hin deemnu.
Dhuumaatiin Arsedee warra kaan irraa kan adda godhu itti yaadamee plaanan hojii irraa ooluu isaa ti. Guyyaa kana akka Uummatni Oromoo milliyoonan lakkawamu ayyaanefachuuf bahu mootumaan kun bareechitee beekti. Bakki kun bakka hojiin mootummaa fi qabeenyi mootummaa jiru miti. Namni mootummaaf hojjetu illee waan achi dhaquuf hin jiru. Kanfaauu, mootummaan kun uummata Oromoo irratti waraana geggeessuuf qophii utuu hin qabu tahe waraanni qileensaa fi waraanni lafa bakka kanatti waan argamaniif sababni tokko illee hin jiru. Mootummaan TPLF karaa ifa taheen saynii Oromoo akka lafa irraa duguggaa jiru dabale daddablee addeesse.
Yaroo kanatti gaaffii gubbaan uummatni Oromoo maal gochuu qaba? isa jedhu deebisuu danda’u dha. Inni duraa qabsoo bilisummaa kana karaa nagaa bakkan gahuu dandeenya yaadni jedhu , yaadni isaa bareedaa fi eebsaa tahee waan hojiin mulachuu danda’u akka hin taane hubachuu qabna. Qabsoo keessatti dhaadannoo fi tooftaan yaroo wajjin xinxalammee kan yaroo wajjin deemuun bakka bu’amuu qaba. Harka lamaan mataa irra qabannee dhaabbachuun nagaa barbaanna jechuu akka tahe biyyi lafaa iyyuu nuuf hubate.
Waan hubachuu qabnu garuu biyyi lafaa nuuf birmachhuufis tahe nu gargaaruuf qophee hin qabu. Kan of gargaree rakkina kana keessaa of bahuu qabu uummata Oromoo mataa isaa ti. Akkuma Uummata Oromoo uummatni Sidamaa, Gambeela fi Ogaaden harka TPLFn dhumeera. Waraana Eritrea fi Somalee irratti TPLF ooftuun isaan irraas dhiigni baayyeen dhangala’ee jira. Uummata Amharaa illee bara kana akkuma keenya dhiiga dhangalaasaa jirti. TPLF walii gala uummata Gaafa Afrikaa jiraatuuf dhukkuma xannachaa ‘cancer’ fayyamuu hin dandeenye jechuu ni danda’ama. Dhukkuba xannachaa kana balleessuu uummata Impaayeera Itoophiyaa keessa jiraatan duwwaa utuu hin taane kan Eritrea fi Somalee wajjin wal gargaaruu qabna.
Uummatni Oromoo karaa isaa kan gochuu qabu keessa. Inni duraa maqaa Oromoo of mogaasee ijaarsi meeshaa diinaa isa duraa tahee kan maqaa OPDOn waamamu Dhumaatii Arsedee booda faca’u qaba. Uummata Oromoo keessati hojjechuuf aangoo seera fi moraala qabchuu hin danad’u ( OPDO has no legal and moral authority to operate within Oromiya) . Uummatni Oromoo qabeenyaa dhaabbatuu fi socho’u , wajjiraa fi hojjetota OPDO kan tahe mamii tokko malee barbaddeessuuf haqa qaba. Qondaloon OPDO TPLF wajjin walii galanii uummata Oromoo ficcisisaa jiran akka seeran gaaffataman gochuu irratti hojjetamuu qaba.
Namchi afaan bal’aa akka sari waan TPLF itti kenite bahee maqaa prime minister Itoopiyaan gadi bahee qaanii tokko malee sobu hattattamaan akka hojii isaa kana irra bu’u isaa gaafanna. Hayile Mariam Dasalegn dhumaati uummata biyya Impaayeera Itoophiyaa sana keessatti gahuuf gahaa guddaa waan qabuuf innis mana seeratti dhiyaachuu warra qaban keessaa tokko. Akka inni murtii TPLF dabarsituu keessaa aangoo tokko illee hin qabanne beekamaa tahee utuu jiru inni garuu fedhii isaan afaan TPLF tahee dhaabbchuun akka badii TPLF hojjechaa jirtu kana hundaa of itti fudhatu of godhee jira.
TPLF haala duree tokko malee warraa ishee biyya Oromoo keessa akka hattattamaan baaftu gaafanna. Inni lammaffaa ilmaan Oromoo kumaatan mana hidhaa keessatti dararamaa jiran akka haal duree tokko malee hattattamaan gadi dhiifaman dabalee gaaffanna . Qondalonni TPLF hammenyi namumaa ( crime against humanity) rawwatan akka seera biyya lafaatti dhiyaatan. Qabeenyi TPLF, kan dhaabbatuu fi socho’u, namootni TPLFiif hojjetan ykn bifa kamnuu gargaran dhalootan Oromoo tahan ykn sanyi biraa tahan of keessaa haleeluuf haqa qabna. Haleelamuus qabu.
Uummatni Oromoo naanno jiraatutti gurmaa’e hunmna diinaa dadhabduu taate cabsee meeshaa lolaa boji’ee of hidhachiisuus filmaata duraa tahuu qaba. Gochi uummatni Oromoo harka mataa irraa kaawwatee dhaabbatu dhumaa jiru kun diina keenya bayyee nu irratti goobsee jira. Waan nu tufataniif jecha humna xiqqaan baayyee keenya tumuuf yaalaa jiru. Amma ammaatti waan godhan isaaniif milka’ee jira. Kana booda harki keenyaa meeshaa tahe qabachuu qaba. Meeshaan uumaan qabnu waan akka eeboo, haaduu, qotoo, mancaa, shimalaa fi wkf tufatamu hin qabu. Dhakaanuu dhima baasuu dnada’a. TPLF uummata keenya lafa irraa dugugtee fixxuuf murteefatee jirti. Yoo of irratti lolle ammi tokkoon keenya illee hafuu dandeenya. Karaa danda’ame maraan of irraa ittisuu qabna. Dhumaatiin nu gahe jennee haa didnu.
Waan lola qabsoo ilaalu irratti tooftaa lolaa qabachuu nu barbaachisa. Diinni akkasi humna guddaa fi meeshaa jabaa qabu bakka laafaa isaa rukkutuun meeshaa saamuu dha. Bakka jabaa tahe miliquun nama baasa. Ishee qofaa baatee deemtu hin dhiifamtu. Bakka hojii lola uummataa qopheessuu fi qindeessuu Qeerroo Bilisummaa Oromoo fi ABO akka jabeessanii irratti hojjetan waanan abdadhuuf asuma irrtti dhiisuun fedha.
Uummatni Oromoo biyyaa keessa jiru meeshaa qabun diina kana ka’ee of irraa ittisuu malee filmaata biraa hin qabu. Oromoon ala (diaspora) jiru kaara fedheenuu haa bahu dhumaatii kana jalaa oolee jira. Kana malees sababa adda addaan Oromoonni ala jiran gurmuu hin qaban. Saba kana irraa kan ka’e gargaarsi ABO fi Qeerroo Bilisummaa Oromoof godhamuu amma barbaadamu tahee hin argamu. Uummata keenya dhumaatii jalaa oolshuuf namni Oromoo taanee dhalanne martuu yaroo dhiphuu akkasii irratti saba keenya wajjin dhaabbachuun gamnumaa gudhaa.Yaroo kana uummatni keenya meeshaa lolaa fi gargarsa horii akka isa barbaachisu hubatnee yaroon dirmachuuf nu barbaachisa.
Ijifannoo Uummata Oromoof!
Oromiyaa Ni Bilisoomti!


text:
Barataa Gaddisaa Hirphasaa abba isaa Obbo Hirphasaa Qanaaa fi haadha isaa Aaddee Jaalannee Diroo irraa Eebla bara 1980(A.L.O.) Godina Shawaa Lixaa Aanaa Xuqur Incinnii ganda Qorroo Haarritti dhalate. Barnoota isaa sadarkaa 1ffaa achuma Xuqur Incinnii mana barumsaa Boorat sadarkaa 1ffaatti xumure. Barnoota sadarkaa lammaffaa kutaa 9 M.B. sadarkaa lammaaffaa Gudaritti kan hordofe yoo tau 10-12 ammoo M.B.sadarkaa lammaafaa Jimmaatti barate. Qormaata Biyyoolessaa qabxii olaanaa galmeessuun Yuunivarsiitii Finfinneetti ramadame. Barnoota sadarkaa olaanaas qabxii guddaa fiduun muummee Teeknooloojii seenuun barataa civil engineering waggaa 4ffaa ture.Barataan Gaaddiisaa diimaa bareeda mataa luuccaa dhaabbitiin isaaf miidhaginni fuula isaa bayyee kan nama hawwatu mucaa sinbo-qabeessa, hiriyoota isaaf hawaasa keessatti jaallatamaa ture. Miidhagina qaamaa qofa osoo hin taane yaadni fi hamalli isaa kan namatti tolu mucaa jaalatamaa fi eebbifamaa ture.Barataan Gaddisaan waaee eenyummaa Oromoo kan xinxaluu eegale yeroo sadarkaa 1ffaa baratu yoo tahu, wayta sadarkaa lammaffaa baratu ammoo barattoota Amboo waliin gaffii mirgaa gaafachuu tattaaffiin inni godhaa ture cimaadha. Cunqursaan Oromoo irraa gahaa tureef gahaa jirtu darab isa quuquu kan jalqabes yeruma kana ture. Wayta Yuunivarsiitii Finfinnee seenettis gootota barattoota Oromoo Yuunivarsiitii Finfinnee biroo waliin gaffii mirgaa gaafachuurraa nama guyyaa tokkollee hin boqonne, nama murataa ture.
Barataa Gaaddisaan gaafa mooraa yunivarsiitii Finfinnee seenee eegalee gaafii mirgaa fi kan abbaa biyyuummaa Oromoo barattoonni Oromoo kaasaa turan keessatti gaheen inni taphataa ture himamee hin dhumu. Seenaa qabsoo Oromoo keessatti kan yoomuu hin dagatamne mormii barattoota Oromoo 2004 keessatti nama gaffii abbaa biyyuumma Oromoo Finfinneerratti qabu barattoota biroo waliin falmii geggeessaa turan keessaa isa tokko. Yeroo Wayyaaneen magaala guddittii Oromiyaa gara Adaamaatti godaansiftee ergamtuu ishee OPDO Finfinneedhaa buqqiftetti gaaffii mirgaa barattoonni Oromoo Yuunivarsiitii Finfinnee gaafannaan barattoota 350 ol kan tahan barnoota irraa wayta ariamanii kaasee mootummaan faashistii Wayyaanee mana hidhaa adda addaa keessatti dararama hiriyaa hin qabne irraan gahaa turte.
Mana hidhaa Maakalaawwii, mana hidhaa Karchalee Finfinnee booddee ammoo mana hidhaa Qaallittii keessatti hooggantoota Waldaa Maccaa Tuulamaa fi barattoota Oromoo Yuunivarsiitii Finfinnee waliin miidhan irra gahaa ture. Dararama poolisa federaalaa harkatti irra gahaa ture caalatti ammoo kan mana hidhaa Qaallittii keessatti jalaqaba Jia Gurraandhala keessa irra gahaa ture akka malee hammaataa ture. Shira Wayyaanonni xaxaniin bilbila mobaayla lafa inni ciisu kaauun ABOf bilbila jedhanii yakkuun mana hidhaa dukkanaa fi kan lafa jalaatti achuma Qaallitti qofaa isaatti hidhuun turban lamaafosoo walirraa hin kutiin reebaa turan. Yeroo achitti reebaa turanitti kale isaa akka malee waan miidhaniif ammo qorra lafa jalaa waliin itti hammaatee waldhaansa dhoorkanii ittuma yaadanii ajjeesan.Barataa Gaaddisaan Bitootessa 28-2006 ganama keessaa saaa 9:00 irratti Hospitaala Minilikitti osoo wallaansa tokko illee hin argatiin hiriyyoota isaa harkatti biyya lafaa irraa boqote.Dhumarratti gootichi Oromoo Gaaddisaan wayta lubbuun keessaa bahuuf jirtutti akkas jedhee barattoota Oromoo fi Ummata Oromoo maraaf dhaamsa dabarsee.Dhaamsa isaa keessaa muraasni:-Yaa Ummata Oromoo!, Yaa hiriyyoottan koo fi yaa firoottan qabsoo bilisummaaOromoo!Duutin ani due dua gootoota Oromoo kan eenyummaa Oromoo yeroo jalqabaaf kaasan dua obboo H/Maariyaam Gammadaa, kan Jeneraal Taaddasaa Birruu, dua Dhibbaalaa MaammooMazamirii fi kan gootota Oromoo biroo waliin walfakkaata. Ani kanan hidhameef, kanan ajjeefameefis waanan gaaffii mirgaa Oromoo gaafadheef, waanan cunqursaan Oromoo irra jirtu haa kaatu jedhee gaafadheef akkasumas Oromummaa kootti waanan boonuf malee yakka hojjedheen miti. Mootummaan gabroonfataan ammoo nama ofitti amanu hin jaallatu, mootummoonni Abashaa kan fedhan Oromoo doofaa kan waan isaan ajajan ishoo jedhee fudhatu malee kanneen sabboonoo taan kaan biyyaa ariuun kan qabate mana hidhaatti hiraarsuun achumaan ajjeesuun aadaa isaa tahee jira.Duuti Oromoo dhaa hamma dua sareellee dhageettii dhabdee jirti. Waan taheefis ani bilisummaa Oromootiifan wareegame irra deddeebitanii hidhii xuuxuun waahuu akka hin fidne beektanii kaayyoon ani itti wareegameef akka galmaan geessan imaanaa/adaraan tokkoon tokkoo Oromootiif dhaammadha. Kanaaf yaa uummata Kuttaayee, yaa uummata Amboo, yaa uummata Sulee , yaa uummata Giincii, yaa uummata Guduruu,Yaa Ummata Sikkoof Mandoo, Yaa Ummata Ittuuf Humbanaa ,Horteen Booranaa fi Barreentumaa walumatti qabaatti Uumatni Oromoo marti gumaa koo goodatti hin hambisinaa! Karaan irra jirru karaa sirriifii kan Jaallan Oromoo itti wareegamaa jiran waan taheef waan nu itti ajjeefamne kana murannoon galmaan gahuun hoji-manee keessan waan taheef mirga keessan kabachiifachuuf sochoaa! Duuti siree irrattuu kan hin hafne waan taheef ani ammoo bilisummaa saba guddaa gabrummaa jala jiru kanaaf osoon lubbuu lama qabaadhee kenneefii waan na gabbisiisu miti. Wanti guddaan dagatamuu hin qabne garuu Oromoon inni hafe gumaa koo baasuuf hirbuu naa seenuu qaba! Kan jedhu dhaammate.
Qabsaayaan ni kufa!, Qabsoon itti fufa!!


text:
Dhuukkuba Sarre Maraataa
Raabiisiisiin Vaayirasiin kandadaarbuufi dhukkuba faalama sammuuilmaan nammoota irraa fi bineensoota dhiga ho'aa qabaan irra kan gessuu[1] Malattootnii jalqaba irrati argam ho'a qaamaa fi bakka itti quunameerati dhageeti hiddaa dha.[1] Mallattootnii itti annunn dhagaa'aaman sochilee nama jeeqan, gamachuu to'aachuuf rakkisuu soddaa bishaani,kutaalee qaamaa tokko tokko sochoosuu dadhabuu, bitaa galuu fioff walaaluudha.[1] Malatootnii erga mul'atan booda, Raabiisiin yeroo maraa du'a fiida.[1] Yerroon dhukkuubichaan qabamuu fi malatoolee ilaaluu giduu jirruu ji'aa tokkofi ji'a sadii gidduudha. Ta'ulee, yerron kuuni torbee tokkoo gaddi haama waggaa tokkoo caala garaagarumaa qabachuu danda'aa.[1] Dheerinii yeroo kan hundaa'uu yeroo vaayiirasichii gidduu galaa sirna narvii gahuuf itti fuudhatuu irrati.[2]
Contents
Sababaa fi Qooranaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Raabiisiin bineensoota birraa irraa gara ilman namaaniti darba. Raabiisiin kan namati darbuu, bineensii faalamee yeroo nama nyaatuu yookin taraaruu dha.[1] Gooroorii bineensa dhuukuubichaan qabamee yoo mukoos meembreenni binensa yookkin nama birraa wajjin wal quuname dhuukuubichii dadarbuu danda'a.[1] Raabiisiin nammoota qabattu yaroo baay'ee saree irra dhuufa.[1] Caalmaa 90% ira Raabiisiin biyyoolee sarooni Raabiisii qaban irrati umamuu saroota irraa dhuufa.[3] BiyooleeAmeerikkaa keesa,hiddi simbira haalkani baay'inaan dhuukkuuba Raabiisii namattii fiduu, haami 5% gadi immoo saroota iraa dhufa. [1][3] Bineensooni akka hantuutaa jirran yeroo bay'ee dhuukuubichaan hin qabamanii.[3] Vaayirasiin Raabiisii gara samuuti kan bahuu narvoota peerifeeraalii hoordoofuuni dha. Dhuukuubichi kan qooratammuu danda'uu erga malatootnii isaa jelqaban booda dha.[1]
Ittiisaa fi Wal'aansa[edit | Lakkaddaa gulaali]
To'anaa bineensootaa fi sagantaaleen talaali balaa Raabiisii sababa sareedhaan dhuffuu biyoolee adugnaa bay'ee irraa hir'iseera.[1] Uumatoota balaa guddaa ira jiraaniif yammuu saaxiila hin bahiin talaalii kenuun ni goorfama. Namootnii balichaaf saaxiilamaan, namoota siimbira halkanii wajjin hoojatan fi namoota baka Raabiisiin baay'inaan argammuuti yeroo bay'ee dabarsanii dha.[1] Namoota raabiisiiti saaxilaman kessaa,talaalin Raabiisiifoo yeroo tokko tokko Raabiisii iimuunooguloobiiniiyoo malatooleen dhuukuubichaa mul'aachuu otto hinjalqabiin kenamee dhuukuubicha ittisuuf gargaaruu.[1] Baka maddaa daqiiqaa 15f saamunaa fi bishaaniin,ayoodiinii piirooviidoniiyookiin saamuunaa dhangala'aa tiin dhiqquun vaayiirasii ajeesuu nidanda'a. Akasuumas tamsaa'iina dhuukuubicha hambisuu danda'a. [1] Erga malatootnii mul'atan booda namoota muurraasatuu dhuukkuubiicha irraa haafee. Kuuniis wal'aansa guddaa kan piirootookoolii Miilwaa'uukkee jedhamuun beekamuuni dha.[4]
Talaallii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Talaaliin Raabiisii Talaaliiittiisa raabiisiif gargaaruu dha.[5] Kan buu'aa qabeesa ta'ee fi balaa kan hinqabnee muurasni jirruu. Ergaa namnii vaayiirasii Raabiisiin sababoota akka ciniinaa saretiin yookiin siibmira haalkaniitin saaxiilamuu fi erga saaxilameen bodda dhuukuubicha ittisuuf gargaara. Dandeettiin-dhibee- ittisuu kan hama-qooricha saddii boda argamuu ciimaa fi yerroo dheraa kan turu danda'uu dha. Yeroo bay'ee kan kenammuu gogaa yookiin irree irati limo waraaniidha. Erga saaxiilaamaan booda talaaliin yeroo- hunda kan fayadammuuimmuunoogiloobbuuliinii Raabiisii wajjiinnii. Namootnii balaa saaxiilamuu guddaa irra jiraatani, yeroo saaxiilamuuf dandaa'aniin duura talaalamuun issanii ni gorfama. Talaaliileen namoota fi bineensoota irrati nihoojettuu. Daandeetii- sarootnii dhibiicha ittisan ijjaruun dhibee namoota irra ittisuf mala bu'aa qabesa dha.[5]
Oof- eegannoo[edit | Lakkaddaa gulaali]
Namootnii miiliiyoonoota addunyaa keeseti talaalamani jirruu, kuusin tilmaamaman namoota millioyoona 250,000 ta'an ittusin isa ni tilmaamama.[5] offeganoon godhamuu dan'aan garee umrrrii hundumaaf ni jirruu. namootnii % 35 fi %45 gidduu jiran bakka limoon warraanamee irati yeroo muraasaaf dimachuu mul'issuu. Namootnii %5 fo %15 gidduu hoo'a qaamaa,dhukkuuba sammuu,dhuukuuba garraa qabaachuu ni danda'uu. Raabiisiin saaxilamuun boda balaan issan itti fayyadamuu wajjin walqabattee dhuffuu hin jirruu. Talaaliileen baay'een tiimeeroosaa of kesaa hin qabanni. Talaalileen tishuulee naarvoota irraa hojeetaman biyyoole muraasa kessati ni fayadammuu, bay'inaan Eshiyyaa, Ameeriikaa kibaa kessati haata'uu malee, bu'aan issani xiqaa fi rakkoo caalaa qabuu. Isaaniitii fayadamuun Buufataa Fayyaa Adhunyaatiin hin goorfamuu.[5]
Bara 2014 irraa jalqabee,gattin waligalaa Dollara Ameerikkaa 44 fi 78 gidduu baasa.[6] Ameerikkaa Kaabbaa kesatti sangantaan talaalii Raabisii tokko Dollara Ameerikkaa 750 baasa.[7]
Qoorannaa tamsaasa dhiibee[edit | Lakkaddaa gulaali]
Raabiisiin bara tokkoo kesatti nammota 26,000 hanga 55,000 adduugnaa mara keesattii ajjeesa.[1][8] Duunii 95%ira kan caaluu kan uumamuu EshiyaafiAfrikkaa keesa dha.[1] Raabiisiin biyoollee 150 ira caalan kessa ardii Antartiikaan alla arrdillee hunda keesatii argama.[1] Umatootni milliyoona 3 irra caalan nanoolee Raabiisiin itti argamuu keesa jiraatuu.[1] Awuuroopaa fi Awuustraliyyaa keesati, Raabiisiin haarka-caalaati siimbira haalkannii kesatii argama.[9] Nammootni odooloota xiixiiqoo irrati jirratan raabiisii goonkuumaa hin qabaannii.[10]
Waabbii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 "Rabies Fact Sheet N°99". World Health Organization. July 2013. Retrieved 28 February 2014.
- ↑ Cotran RS; Kumar V; Fausto N (2005). Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease (7th ed.). Elsevier/Saunders. p. 1375. ISBN 0-7216-0187-1.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 Tintinalli, Judith E. (2010). Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide (Emergency Medicine (Tintinalli)). McGraw-Hill. pp. Chapter 152. ISBN 0-07-148480-9.
- ↑ Hemachudha T, Ugolini G, Wacharapluesadee S, Sungkarat W, Shuangshoti S, Laothamatas J (May 2013). "Human rabies: neuropathogenesis, diagnosis, and management.". Lancet neurology 12 (5): 498–513. doi:10.1016/s1474-4422(13)70038-3. PMID 23602163.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 "Rabies vaccines: WHO position paper". Weekly epidemiological record 32 (85): 309–320. Aug 6, 2010.
- ↑ "Vaccine, Rabies". International Drug Price Indicator Guide. Retrieved 6 December 2015.
- ↑ Shlim, David (June 30, 2015). "Perspectives: Intradermal Rabies Preexposure Immunization". Retrieved 6 December 2015.
- ↑ Lozano R, Naghavi M, Foreman K, Lim S, Shibuya K, Aboyans V, Abraham J, Adair T, Aggarwal R (Dec 15, 2012). "Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010.". Lancet 380 (9859): 2095–128. doi:10.1016/S0140-6736(12)61728-0. PMID 23245604.
- ↑ "Presence / absence of rabies in 2007". World Health Organization. 2007. Retrieved 1 March 2014.
- ↑ "Rabies-Free Countries and Political Units". CDC. Retrieved 1 March 2014.


text:
Kaayoon marsa kanaa, karaa dhugaa ilma namaa hunda garsiisuu
karaa video daawatuutiin,
Sagalee chaqasuutiin,
Barruu dubbisuutiin,
Bilbilaan ulamaaii wajjiin haasoftee gaafii kankee gaafatuu dhaan.
Karaa hundaanuu qooda irraafudhatuu nidandeetta,
Baratu fi barsiisuu nidandeetta,
Fachaasu fi diinageenis gumaachuu nidandeetta.
Yaroo hundaa duubatti hindeebi’in yaada kennatuu, gaafii gaafatuu, qeeqaa fi sirreesuu nidandeetta.
Malkaa barumsaa
Leenjii Du'aataaSeeraa yaaminsa Rabbii
Akkaataa da'awaa itti godhan
Da’awaan keenna milkaawuu dhaaf karaa Rasuula Rabbii qabannee irra deemuu.
TarbiyaaLeenjii guddisa ijoollee
Guddisa Ijoollee
Ilma kankee karaa haqa irratti guddisi,
Dhuga fi dhara, garii fi hamtuu, gargar baasiif.
Seenaa RasuulaaSiiraa barannee itti hojjatuu
Siiraa Rasuulaa
Rasuulaa jaalannu malee imaana hin argannu,
seena fi siiraa isaanii barannu malee hin jaalannu.
Bu’aa Marsa kanaa
Barumsa hedduu haala yarootiin.
Barumsa Video ka haala nama gammachiisuun qopphaawe.
Barumsa sagalee kadeema’aa caqafatuu dandeettu.
Hiikaa rakkoo dhiirsa fi niitii jidduu jiru.
Furmaata guddisa ijoollee biyya faranjii.


text:
- Midiyaalee qabnu ilaalchisee :- Teekinoolojii hammayyaa kanaan wal qabatee Ilmaan Oromoo dhimma Ummataa fi qabsoo Ummata isaanii irratti qooda mataa isaanii gumaachuuf akka dhuunfaattis, akka waloottis hojiin hojjataa jiran , qabsoo keenyaaf bu’ura ta’uu irra ga’aniiru jedheen fudhadha. Midiyaa jabaa fi humna qabu, waa hundaan Ummata kana bakka bu’u qabaannee odoo hin taanee, kan jiru mataan isaa bu’aan argamsiisaa jiru guddaadha. Kana caalaa akka guddachuu danda’an hin shakku. Bu’aa miidiyaalee kanaa hubachaa gaafa deemnuu fi Oromoonni bu’aa isaatti amanaa dhufan, walitti dhufanii waan Ummata Oromoon wal gitu akka gadi dhaaban mamii hin qabu. Midiyaalee hundaa ta’uu baatuus, muraasnii akkaataa yaadoota Namootaa itti keessummeessaa jiran qabsoo kanaaf bu’aa buusa jedhee hin yaadu. har’a kan qooqa keenya baratee qixxee keenya katabuu fi dubbisu hedduudha. Waan nuuti hojjannu fashalsuuf kan irra oolee bulu lakkoofsa hin qabu. Kanaaf Dimokiraasii tasumaa addunyaa keessa hin jirreen, Namooonni akka barbaadan Qabsicha, Hogganoota, Beektoota, kkf salphisan keessummeessuun gawwummaa natti fakkaata. Yaadi hin laatamiin jechaa hin jiru. yaada Ummataan ala eessayyuu hin ga’amu. Garuu,Kan deebi’ee mataa keenya salphisuf bakka laachuun sirri natti hin faakkaatu. Qabsoo keenya keessatti tasgabbiin akka jiraatu yoo barbaadamee, arrabsoo eessaanuu nu hin geenyef bakka laachuu haa dhiifnuu. Kun eessaanu nu hin ga’u. kan qabsoo ummatichaa jabeessu, jajjabeessaa , deemuun, kan ta’ee jedhee waa busheessuuf irriiba dhabu ammoo dantaa qabsoo kanaaf jennee dhaabunii qabna.waan keessa keenyatti dhumachuu qabu keessa keenyatti akka fixannuu fi itti baha isaa qofa Ummatatti himuun akka danda’amu odoo taasifamee.
- Qabsoo Tumsuu ilaalchisee :- Qabsoo Abbaa Biyyummaa Ummata tokko milkeessuuf, qabsoon Ummatichaa wal utubee akka tarkaanfatu taasisuun dirqama. Kanaaf Hawaasi Oromoo Biyyoota hambaa jiraatan, akka dhaabaatti , akka waldaatti, akka komoniititti, akka Afooshaatti, akka Hawaasaatti kkf gurmaa’anii kan jiraanii fi gurmaa’uuf yaadaa jiran, sochii isaanii isa kaan walii qindeeffachuu barbaachisaa ta’uu beeku qaban. Waldaaleen, Kominiitiin kkf Qabsoo Ummata tokko keessatti qooda ol aanaa gumaachan. Dhaabni siyaasaa tokko Ummata isaa bifa kanaan gurmeessee akka sochoosu beekamaadha. kanneen caasaa akkasii keessatti hin hammatamiin, qabsoo keessatti hiriirsuu fi qooda isaanii akka gumaachan taasisuun murteessaadha. Kanaaf waliin dubbachuun gaariidha.Qabsicha tumsuuf sochii isaanii dhaaboota siyaasaan qindeeffachuun barbaachisaadha. kanaaf Qabsoo Ummata Oromoo walii galaa mirkaneessuuf ykn milkeessuuf, qaamni Hawaasi Oromoo eessayyuu jiru, sagantaa kana keessatti hammatamee sochii Biyya keessaa fi alatti gaggeeffamu bifa qindaa’een akka tarkaanfatuuf qooda isaa gumaachuun barbaachisaadha.
- Xalayaa ABOn, UNtti erguu ilaalchisee: Dhimma Ummata Oromoon wal qabateen, ABO Xalayaa UNf katabuu beeksiseera. Dhimma kana irratti yaadootni Intarneeta irratti dhihaatan hedduu. Kana keessatti , yaadi diinaa , yaadi warra hojii dhabee, yaadi warra abdii kutatee, yaadi warra Bilisummaa siree irratti eeggatuu, yaadi warra qeequmaaf jiraatanii, yaadi deeggarsaas inuma jira. Kan caalaatti na dhibe garuu , diinni ifatti katabee dhimmicha busheessuu wayita barbaadu, warri qeequmaaf jarjaran guuza ykn daboo ba’uu isaaniiti. ABOn qaama kamiifu dhimma Ummata isaa irratti iyyachuuf mirga qaba. kun ammoo, kaayyoo isaa keessaa tokko. Boruu Biyya ta’uuf deemna ega ta’ee, Mataa Biyyootaaf Iyyachuun mudaa maalii qaba ? tarii dukkana keessa ykn abdii kutannaa keessa teenyee jirraaf yoo ta’ee malee, Alaabaa Oromoo Oromiyaa keessatti dhaabuutti aanee, Alaabaa keenya lammaffaa Mooraa Dhaabbata Mootummoota Gmatoomanii keessa dhaabuuf Ummati Oromoo itti dhumaa jiraa mitii ? beekumtii isaanii malee wanni ta’u jiraa ? humna qofaa ega jennee, Filitsxeemoota caalaa kan diina hiraarse jiraa ? Warri Sudaan kibbaa humnaan fudhatanii ? gama Biraan, yoo kaasuun barbaachisees, wayyaanee kan nu irratti goobsaa jiruu fi maallaqa liqeessaafii jiru, dhaabbilee misoomaa fi Baankilee dhaabbaticha jalatti bulaa jiranii miti ? maarree isaaniin kana beeksiisuun Ummata miidhaa jiraachuu isaanii itti himuu mitii ? Qawween falamannee Oromiyaa dhuunfannaan waan jajjabeeffamuu qabuudha. Qawwee kana garuu inni kaan baatee wareegamee, Bilisummaa akka manatti nu fiduuf odoo hin taanee, nuuti keessatti kan hirmaannu faarsuu qabna. Waan ofii hojjannus ni tuffanna. Waan addunyaan jala bultus ni tuffanna. Kun eessaan nu ga’a ??? wayyaaneen ABO Gooleessaa jettee Galmee addunyaa irratti galmeesisuuf eenyutti iyyachaa jirti. Humni Goolessummaa addunyaa irraa falmaa jiru eenyu jalatti gaggeeffamaa jira ? Biyyoonni wayyaanee gargaaraa jiranii fi Ummata keenya fixaa akka jiraatu taasisaa jiran, kanneen akka chaayinaa, Ameerikaa, Raashiyaa, Ingilizii, Faransaa kkf gaaffii Ummati Oromoo qabu akka ukkaamsaniif sochi isaan taasisan irra jireessa dhaabbatuma kana jalatti mitii ? waa hedduu kaasuun danda’ama. Filitsixeemoonni Bilisummaan isaanii akka harkifatu kan taasisees, har’a ammoo ariifachiisaa kan jirus, dhaabbatuma kanadha. Kan keenya irra wayita ga’u tuffatamun tarii ilaalcha diinaa ta’uu danda’a. kanaaf waan jajjabeeffamu qabu jajjabeessuun wallaalaa nama hin jachisiisu. Wallaalummaan waan ifatti beekamu haaluudha. Ija ashaboon dhiqatanii hololuudha.wayyaaneen har’a koree tokko Biyya alaatti ijaartee, waan intarneetaa hundaa akka hordofanii fi bifa amma argaa jirruun akka busheessan taasisaa jiraachuu hubadhaa. Kanaaf waa hundaa irratti ilaallachaa sirbaan dhaamsa kiyya.
- OMN ilaalchisee :- Ilmaan Oromoo OMN ijaarree Ummata keenyaaf bu’aa tokko argamsiifna jedhanii ka’uun yaaduma gaariidha. Kan deeggaramu qabudhas. Yeroo hedduu Ilmaan Oromoo qabsoo Ummata kanaaf gumaacha goonaa jedhanii wanni ijaaran , irra jireessa rakkooma keessa isaanii madduun deebi’anii dhaamu. Kun maaliif jedhee qoratee deebii quubsaa argatee hundee isaa tolfatu hin agarre. Hundumtu karaama tokko irra ka’anii deebi’anii taa’aan. Waan ijaarru tokko bu’ura qabaachuu qaba. maaliif akka ijaaramu, adeemsa akkamii akka qabaatu, galiin isaa maal akka ta’e, sagantaa yeroo gabaabaa fi dheeraa, gufuulee nu mudachuu danda’u jedhanii fi kkf dursee yeroo fudhatee irratti hojjachuu barbaachisa. OMN irratti rakkoo dhalatee jiruuf maddi isaa iftummaadha. Adeemsa hojjii , hojii yennaa eegallu haala akkasiin of beeksifna, yeroo kana keessatti kana gadhiifna, kana kan gaggeessuu fi sochii kana Ummatatti beeksisu koree akkasiidhaa, kkf jedhamee tartiiba dhabuutu , waan Ummataaf dhaabbate jedhame kan nama dhuunfaa fakkeesse.Ummati Oromoo qaamni kamu maqaa isaan yennaa gurmaa’uu fi of beeksiisu hanga dhumaatti deemee qorachuu akka hin dhiifne beeku barbaachisa. kanaaf gaaffiilee haala kanaan ka’uu danda’an gamanumaa of gaafatanii deebii qopheeffachuutu gaariidha. Sirbaa eegallee bo’aa gadi taa’uun maddi isaa fageessanii yaadu dhabuudha. Mana ijaarru hundaa , fedhii fi Ilaacha akkasumas, aadaa ummatichaa irratti bu’ureffannee yoo hin taanee rakkoo dhalchuun isaa hin hafu. Rakkoon dhalate jedhamee ka’ee jabaa ta’ee mul’ate garuu hin jiru. komeen Ummataa gaariis ta’uu badaa, waan gaarii fi badaa kana kan uume OMN mataa isaatii . waan hangana bal’ifamee irratti hololamu tokkollee keessa hin jiru. ofumaa dubbiin daangaa dabree, Oromoonni wal fixan akka jedhamee nutti kolfamu taasisee malee, bu’aan argamsiise hin jiru. silaa muuxannoo waggaa 100 oliin kana hiikkachuun salphaadha. Bakka lama dhaabbachuutu dubbii hammeesse. Nuuti Dimokiraatawaadhaas ni jenna, isa addunyaa ittiin wal nyaattunis ni tarkaafanna. Kanatu wal dhahe malee, dubbiin jiru Maanguddoo Oromoo tokkon ka hiikamtuudha.ammas OMN rakkoo isaa miidiyaama isaa irratti of salphisuu odoo hin taanee, wayyaanee salphisuu fi dhimma Oromoo irratti hojjachuu fi kanas cichoomiinaan itti fufutu komee Ummataa keessaa isa baasa. Miidiyaa Ummata kanaaf jedhamee banamee fi Ummati maalan irraa argaa ? jedhee guyyuu jala taa’aa ooluuf, rakkoo keessa ofiin wal unkuraa jiraachuu mul’isaa ooluun Dimokiraasii isa akkamii akka ta’ee naaf hin galu. Of tumachaa ooluu keessaa haa baanuun jedha.
Wednesday, 31 December 2014
BIDDEENA NAMA QUUBSU, EELEE IRRATTI BEEKU !!!!
SEENAA Y.G (2005) | Muddee 31, 2014
Bara 2014 Seenaa Qabsoo Ummata OROMOO keessatti bakka ol aanaa qaba jedheen amana. Bara 2014 kana keessa Mooraa Qabsoo Oromoo tasgabbeessuu keessatti hojii nama jajjabeessuutu hojjatame.Ummata Biyya keessaaf birmachuudhaan , hojiin boonsaan hojjatameera. Ilmaan Oromoo irra jireessi, maal gochuu qabna? ? jedhanii akka of gaafatanii fi furmaata isaaf, wal Tumsee Biyya keessaa fi alatti yeroo itti waliif dhaabbateedha. Fedhiin Ummata OROMOO maal akka ta’e ifatti ,Addunyaafis, diinaafis, firaafis, kan karaa irraa maqee Ummatichaaf humnaan murteessuu barbaadufis, hubannoo ga’a akka horatu taasiseera. Sochii Bara 2015f Barri 2014 bu’uradha. Waan bara kana keessa irra geenye gonkumaa duubatti akka hin deebifneef, hundumtuu of kennee hanga Bilisummaatti qooda dhuunfaa hanga Ummataatti irraa eegamu gumaachuuf akka socha’uu abdiin qaba. falli qabnus kanuma .
Bara 2014 xumuraa jirru kana keessa, akka lammii tokkotti waliif dhaamun numa jirti.Gabrummaa keessatti hiraaraa, Baga bara haaraa geesseen kun anaaf…….warri Bilisummaan jiran bara haaraa waan haaraa waliin waliif dhaaman. Nuuti woo ? jedheen yaada. Saba gabrummaa keessa jiruuf bara haaraan hiikkaa qabaa laata ? Umurii haaraaf yoo ta’ee hayyee . Bara Qabsoo keenya itti finiinsinu yoo jenne ni ta’a. kana yeroo biraa itti deebina. Qabsoo keenya jabeessuuf murteeffannee yoo ta’ee waa sadii irratti waadaa ofii fi waliif seenuun tarkaanfi jalaqabaati. 1ffaa-, keessa keenyatti rakkoo uumuu danda’an hundaa irraa fagaachuu fi Qabsoo ofii tikisuu, kunis, waan kaleessa nu diife, gargar nu baasuu wal afoo ykn wal dura nu hdaabe,shira diinaa fi fira fakkaattootaa irraa of fi qabsoo tikifachuudha. 2ffaa- Wareegama waa maraa kafallee Bilisummaa Ummata keenyaa dhugoomsuuf hojjachuudha. Humnaa fi dandeettiin akkasumas Beekumsaan qabsoo kana tinnisuu, deeggaruu, kan danda’u qaamaan keessatti argamee, kan hin taaneef waan qabsoo kana jabaeessuuf gargaaruun wal Tumsuudha. 3ffaan- Ilaalchaan, Amantiin kkf adda baanuus, Dhimma Oromoo fi Oromiyaa irratti waliin dhaabbachuu fi falmachuuf yoo murteeffannee diina qofa irratti xiyyeeffannee milkoofna.
Har’a dhala Oromoo Gabrummaa hadheeffatee waregamuuf qophaa’ee jirutti waan dhaaman yoo jiraate, cichoomiinaan Qabsoofne malee hiraarrii har’aa keessaa ba’uu akka hin dandeenyedha.Qabsoo gama hundaa , kan wal irraa hin cinnee, abshaalummaa diinaan kan hin dhaabbannee Finiinsuuf hojjachuu akka qabuudha. Qabsoo nuuti gama barbaannuun gaggeessinuuf garuu keessa of tikifachuu, holola hamilee wal cabsuu irraa of qusachuu, wal tuffachuu fi wal abaaruu dhiisuu kkf hanqisuun murteessaa ta’uun wal nama hin gaafachiisu. Qaawwaa rakkoo keenya bal’isan irraa of eeguu, maal na dhibeen waa katabuu fi dubbachuu dhiisuu kkf irraa of qusannee, wal dhaggeeffannee tarkaanfannaan, sochii bara 2015, Gootummaa Oromoo dhugeessuu dandeenya. Anis Barruu kiyya Bara 2014 kan xumuraa fi seenasa bara 2015 kanaan, qabxiilee keessa keenya jabeessuu danda’an kaa’uun barbaada.
Maddi yaadoota ani kaasee, sochii bara 2014 dha.bara 2014 ammoo Biddeen nama quubsuu, eelee irratti beekunin itti mammaake. Na qabuubsinaan. qabxiilee hafan BARA 2015 keessan qabadhee dhihaadha. Barri 2015 Bara OROMOON humna ta’ee itti ba’uu nuuf haa ta’u. bara 2014 keessa kanneen yaada ijaaraa naaf kennitan guddoo Galatoomaa.
HORAA BULAA !!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)