text:
Finfinnee, Guraandhala 5/2022– Paartileen mormitoota sadi Adda Bilisummaa Oromoo (ABO),Koongiresii Federaalawaa Oromoo ( KFO) fi Adda Bilisummaa Biyyaalessa Ogaaden (ABBO) adeemsi marii biyyaalessaa karoorfame hin beekamu[ABO], qaama walabaan hin filamne[KFO], bakka bu’ummaa hin qabu [ABBO] jedhan.
Addis Standard KFO fi ABBO’n waamicha mana maree bakka bu’oota uummataan dhiyaateef irraa akka hafanii fi ABO dhaaf ammoo waamichi akka hin taasifamne mirkaneeffate. Waamichi kun kaadhimamtoota marii biyyaalessaa gaggeessan irratti mari’achuuf godhame.
Sadaasa darbe manni maree bakka bu’oota uummaataa labsii hundeeffama Komishiini Marii Biyyaalessaa raggaasisuun isaa ni yaadatama. Manni maree bakka bu’oota uummaataa labsiin kun beekumsa biyyaa keessaa fayyadamuun furmaata waaraa ni fida, akkasumas duudhaalee hawaasaa walitti ni hidha jedhe. Manni marichaa hoggansa Komishiini Marii biyyaalessaa uummataan akka kadhimamuu fi mana maree bakka bu’oota uummaataatiin akka ragga’u eere.
Kaleessa Manni maree bakka bu’oota uummataa maqaa kadhimamtoota 42 Komishiina Marii biyyaalessaa gaggeessan basee jira.
Dura taa’aan KFO Pirofeessor Mararaa Guddinaa KFO’n waamicha dhiyaatef akka hin fudhatin Addis Standarditti himan. Dabaluunis “Qaamni marii biyyaalessaa gaggeesu walaba miti” jedhan. Kana malees KFO’n mariin biyyaalessaa iftoomaa kan qabuu fi hunda hammataa ta’uu isaa irratti mamii qabu waajjira muummicha ministeeraatiif xalayaan ibsee deebii hin arganne jedhan.
Itti gaafatamaan waajjira KFO Xurunaa Gamtaa gama isaanitiin xalayichi mamii KFO’n walabummaa Komishinii Marii Biyyaalessaa irraa qabu ibse. “Mariin biyyaalessaa kan hogganamuu qabu qaama walaba ta’ee fi uummata akkasumas haawas idil addunyaa biratti fudhatama qabuni. Haa ta’u malee mariin kun qaama manni maree paartii biyyaa bulchuun dhaalameen hogganamu paartilee mormitoota fi qaamolee hidhatanii socho’an waan hin hirmaachisneef furmaata waaraa hin fidu.” jedha xalayaan waajjira muummicha ministeeraatiif ergame. Mootummaan mariidhaaf haala mijeessuuf miseensota KFO ajjeechaa Haacaaluu Hundeessaa booda hidhaman Jawaar Mohaammad, Baqqalaa Garbaa fi Hamzaa Booranaa hikee jira.
Itti gaafatamaan Sabqunnamtii ABO Lammii Gammachuu “Waa’ee Marii biyyaalessaa waan beeknu hin qabnu.Waamichi ABO dhaaf taasifame hin jiru.”jedhe. Miseensotni KFO hidhaa irraa hiikamanis hooggantootni ABO hedduu hidhaa keessa fi achi buuteen isaanii dhabeetu jira. Miseensotni dhaabichaa hedduun mana murtiin bilisa ba’anis poolisiin deebisee hidhe.
Dura ta’aan ABBO Abdi Mahdiiz gama isaatiin “Adeemsi Itoophiyaa keessa jiru maal akka fakkaatu filannoo irratti arginee jirra. ABBO’n torban darbe adeemsa Komishiini marii biyyaalessaa gaggeessuf haqa qabeessa jennee amannu tarreessun ibsa baasnee turre. Gaggeessitoota filachuun qaamota dhiimmi ilaallatu hunda hirmaachisuu qaba. Kan mul’ataa jiru dhiimmaa paartii tokkoo malee waan bakka bu’ummaa qabu miti. Akka gamtaa dimokiraatawaa fedeeraalaa sabdaneessaatti miseenstoni ijoo ta’an keessaa dhiibamaniiru. Kanaaf abdiin marii dhugaa gaggeessanii haqa argachuu fi gaaga’ma siyaasaa furu gufatee jira. Paartii qofti gaaga’ama siyaasaa Itoophiyaan keessa jirtu hin hiiku.” jedhe. Dabaluunis “Adeemsi qaamoleen qooda fudhatan fedhii uummata bakka bu’anii itti calaqqisiisan yoo hin jiraanne ABBO’n dhimma marii biyyaalessaan kam irrattuu hin hirmaatu.” jedhe.
Maddi: Addis Standard
- ‘If there is no peace in Oromia, there will be no peace in Ethiopia,’ veteran UN diplomat warns. - 20th November 2022
- OLF accuses the Ethiopian government of deliberately targeting civilians in Oromia - 10th November 2022
- Ethiopian Evangelical Church says “armed men” killed members of congregation while in worship - 9th November 2022


c: text/html

text:
Abdii Boruutiin
Waayee biyya Itoophiyaa jedhamtu tanaa yoon kaasu, jechaa “Impaayara” jedhamu irraa hanbisee hin beeku. Haa ta’u malee, kufaatii Wayyaanee booda biyyi tun akka impaayaraatti jiraachuu waan hin dandeenyeef, barreeffama kana keessatti otuu jecha kanatti hin fayyadamin dhiise. Yoom akka ta’u beekuun rakkisaa ta’ullee, kufaatiin Wayyaanee waan nama shakkisiisuu miti. Akka Wayyaanotni yaadanitti, akka isaaniif galutti, humni waraanaa jabaan uumamee, karaa kanaan humnaan isaan kuffisuun ammaaf yoo hin danda’amne illee, sochii warraaqsaa uummatootaatiin keessi ishii nyaatamee gaaf tokko akka kuftu ifa dha. Mootummaa abbaa irree kan fiixee hallayyaarra jiru waan ta’eef kufaatiin isaa mamii hin qabu. Gaafii guddaan garuu, kufaatii ishii kana booda biyyattii tana keessatti sirna akkamiitu uumama ykn uumamuu danda’a? kan jedhu dha.
Yoo Wayyaaneen kufte booda biyyattiin tun maal fakkaatti yookaanis sirna akkamiittu uumammuu danda’a kan jedhu otuu hin ilaalin dura, humnoota siyaasaa biyyattii tanaa beekuu fi hubachuun barbaachisaa dha. Gama sochiilee siyaasaatiin yoo ilaalle, yeroo ammaa yoo xiqqaate humnoota garee shaniitu jiru:
Tokkoffaa, humna Wayyaaneedhaan durfamu yoo ta’u sirna Federaalisimii, kan eenyummaa sabootaa irratti hundaa’e waraqaarra kaayee; gara hojiitiin garuu farra-diimookraasii fi shororkeessummaa dalagaa jiru;
Lammaffaa, humnoota bilisummaa sabootaa, kan hiree murteeffannaa uummatootaa mirkaneessuuf qabsaa’aa jiran kan akka Adda Bilisummaa Oromoo (ABO), Adda Bilisummaa Biyyoolessaa Ogaadee (ABBO), Adda Bilisummaa Sidaamaa fi kkf.
Sadaffaa, humnoota siyaasaa kan sirna Federaalisimii amma jiru kanatti amanan garuu Federaalisimii fi diimookraasii dhugaa ta’e mirkaneessuu barbaadan;
Afraffaa, humnoota Habashootaa, kan diimookraasii dhgaa fiduuf qabsoofna jedhan??, garuu sirna Federaalisimii naannolee kan eenyummaa sabootaa irratti ijaaraman kan hin fudhanne;
Shanaffaa, humnoota Habashootaa kan har’allee sirna durii dulloomaa sana deebisanii ijaaruuf abjootaa jiran
Ergan humnoota kana garee adda addaatti hire booda, mee kaayyoo humnoota kanaa ilaalchisee sodaa biyyattii sana keessa jiru tokko tokko ibsuun yaala. Asirratti waayee Wayyaanee ibsuun barbaachisaa miti. Wayyaaneen gabaabumatti faashistii dhiiga sabootaatiin harka dhiqatte; nama qofaa otuu hin taane kan lafti/dacheen isaan jibbite; mootummaa hundeedhaan buqqayee achi darbamuu qabu waan ta’eef, waayee isaanii ibsuu hin barbaachisu.
Akka hubannoo kiyyaatitti, kan biyyattii tana keessatti sodaa uume/uumu humnoota garee lammaffaa fi afraffaa/shanaffaa ti jedheen yaada. Keessumaayuu, kaayyoon humnoota garee lammaffaa fi shanaffaa waan wal faallessuuf, humnoota kana jidduutti waliigalteen waan uumamu hin fakkaatu. Kaayyoon humnoota garee shanaffaa sirumaayyuu waan milkaayuu miti. Kun asumatti jala sararamuu qaba. Kana booda sirna durii dulloomaa sana deebisnee ijaarra warri jedhan abjuu kana yeroo xumuraatiif awwaaluu qabu. Kun projaktii hin milkoofne dha.
Kaayyoo humnoota garee lammaffaa ilaalchisee, sodaan jiru, yoo humnootni kun jabaatani fi ciman biyyattii tana gara garatti hiru kan jedhu dha. Jechi itti fayyadamamus kanuma barame “magganxal” kan jedhu waan ta’eef, isa kanaan walis ta’ee kan biroos sodaachisu jechuu dha. Haa ta’u malee, hiree ofii ofiif/ofiin mureeffachuun uummatootaa, uummata Habashaatiifillee akka hojjetu hubachuus fudhachuus hin barbaadan. Rakkoo guddaan kan jiru asirratti. Sodaa fi shakkii walirraa qaban kanatu akka Wayyaaneen umrii ishii dheereffattee as geessu taasise. Gara fuulduraattis, yoo waliigalteen hin jiraanne, kan rakkoo walxaxaa uumu isuma kana jedheen amana. Sodaan jiru kun har’a Wayyaanee kuffisuu irrattis ta’ee waan sana booda uumamuuf deemu irratti dhiibbaa qaba jechuun ni danda’ama.
Mirgi hiree murteeffannaa sabootaa/uummatootaa kan eegamuu qabu akkuma jirutti ta’ee; akka Heerragaatti (Mathematics) otuu wal’akkeessuun (Average) kan ilaalamu ta’ee, silaa hundaafuu kaayyoo jiddugaleessi Wayyaanee hiddaan buqqisanii erga achi darban booda, sirna Federaalisimii amma jiru kana guutumaa guututti Federaalisimii fi Diimookraasii dhugaatti jijjiiranii; sabootni fedhii isaaniitiin ofbulchuus ta’ee waliin buluu akka danda’an taasisuu ture. Saba Oromootiif kun kaayyoo isa xiqqaa dha (minimum objective- minimum requirement); injifannoolee hanga har’aatti argaman akkuma jiranitti tikfachaa kan caalutti ce’uu jechuu dha. Kaayyoo isa xiqqaa kanarraa wanti sharafamus ta’ee hir’atu jiraachuu hin danda’u. Kuni guutuu baatnan qabsoon kunis waan dhaabbatuu miti jechuu dha. Waayeen kun firaafis ta’ee, alagaa fi diinaaf ifa ta’uu qaba.
Egaa, gara gaafii akka mata dureetti dhiyaatetti deebi’uudhaaf, biyyattiin tun kufaatii Wayyaanee booda maal fakkaachuu dandeessi fi maal fakkaachuu qabdi kan jedhu ilaaluun barbaachisaa dha. Gaafii maal fakkaachuu dandeessi ? kan jedhu yoo ilaalle, haalota (Scenarios) adda addaatu uumamuu danda’u. Haalotni kun ammoo humnoota siyaasaa kan armaan olitti ibsaman sanarratti hundaa’u.
- Yoo humnootni bilisummaa sabaootaa (garee lammaffaan) jabaatani fi ciman, biyyattiin tun ce’umsa tasgabbaayyen uumamtee; sana booda mirgi hiree murteeffannaa sabootaa mirkanaawuu danda’a.
- Yoo humnootni garee afraffaa fi shanaffaa, keessumaayuu warri garee shanaffaa ciman, yookaanis tumsa uuman, biyyattii sana keessatti jeequmsa xumura hin qabnetu uumama. Wayyaaneen umrii bittaa ishii itti fufu dandeessi ykn carraa biraatu ishiidhaaf uumama.
- Yoo humnootni garee lammaffaa fi sadaffaa jabaatani fi ciman; yoo isaan kun lamaan waliigaltee ykn/fi tumsa uuman, ce’umsi ulfaataa ta’ullee, sana booda suuta suuta haala tasgabbaawutu uumamuu mala.
- Yoo humnootni hunduu jabaachuu baatani fi waliigalteenis uumamuu hin dandeenye, Wayyaaneen bittaa ishii ittifufuu dandeessi; garuu duguuginis sanyii sabootaa keessumaayuu kan Oromoo bifa suukkaneessaa ta’een ittifufa.
Gaafii: Biyyattiin tun kufaatii Wayyaanee booda maal fakkaachuu qabdi? kan jedhuuf , humni uumamu danda’u akkuma jirutti ta’ee (humni uumamu garuu murteessaa akka ta’u hubachuun barbaachisa dha), biyyattiin tun jeequmsa xumura hin qabne keessa akka hin seenne fi furmaata xumuraa kan hundaafuu walqixxee ta’e uumuuf, humnootni hunduu waliigaltee uumanii; humna hundaa walitti qindeessanii saffisaan Wayyaanee kuffisanii; sirna hundaafuu bu’aa fidu uumuu dha. Sodaa hanga ammaatti jiru dhabamsiisuu dha. Filannoon kana booda jiru humnootni garee afraffaa fi shanaffaa ofamansiisanii; haal yeroo waliin deemanii; waan biyyattii sanaaf tolu irratti hojjechuu dha. Diigumsa impaayarittii sodaachuurra akka kun hin uumamne, dursanii ittiyaaduu qabu. Sabootni biyyattii sanii hunda dura ofbulchuu danda’uu fi sana booda yoo fedhii isaanii ta’e waliin buluu filachuu danda’uu qabu.
Walumaagalatti, akaa yaada fi ilaalcha kiyyatitti, nagaa fi tasgabbii xumuraa fiduuf, sirni kufaatii Wayyaanee booda uumamuu qabu, xiqqaatee yoo xiqqaate sirna Federaalisimii dhugaa kan naannolee eenyummaa sabootaa irratti hundaaye; kan uumatootni saboota hundaatuu walqixxummaadhaan keessatti of argan; kan mirgi hiree murteeffannaa isaanii keessatti dhugoomuu danda’u ta’uu qaba. Biyya walaba taate ijjarrachuu barbaaduu fi dhiisuun murtii uummatootaa ta’uu qaba. Yoo kuni hunduu hin mirkanoofne, sirni biraa nagaa fi tasgabbii waan uumu natti hin fakkaatu.
Dhumarratti, dhaamsi gabaabaan ani Sabboontota Oromootiif carraa kanaan dabarsuu barbaadu, tooftaa fi tarsiimoo yerootiif jettanii waan dhugaarraa fagaachuu malu; waan boru ittigaabbitan dubbachuus ta’ee dalaguurraa of qusadhaa. Alagaan alaguma, diinnis diinuma. Saboota ykn uummatoota biroo wajjin waan waliin qabnu (hundee keenya??) fi waan waliin hin qabne addaan baasanii hubachuun rakkoo boru uumamuuf malu hanbisuu ykn hir’isuu danda’a. Kaayyoo dhokataa diinaas sirriitti hubachuun murteessaa dha. “Diinni diina kiyyaa fira kiyya” kan jedhu bakkee itti hojjetus; bakkee itti hin milkoofnes qaba. Waaqayyo/Rabbii fi Ayyaanni Oromoo hubannoo nuuf haa kennu.
Galatoomaa!
Abdii Boruu: aboruu@gmail.com

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bulchiinsa naannoo Oromiyaa Godiina Gujii aanaa Galaanaa keessatti hidhattonni haleellaa gaggeessaniin namoonni 7 ajjeefamuu waajiira bulchiinsa aanaa sanaa beeksisee jira.
Hidhattoota haleellaa kana gaggeessuun dheessaa turan jedhaman keessaa 6 humnootii nageenyaan ajjeefamuunis ibsamee jira.
Waajiira Komunikeeshinii aanaa kan ta’an Obbo Gabayyoo Yaadatee garee shoroorkeessaa jechuun kan waaman Shaneen, dheengadda Caamsaa 14 bara 2013 ganda Shoroo Caalbeessaa jedhamu keessatti sivilootaa fi itti gaafatamtoota hojii kan mootummaa ajjeesan jedhan.
Siviloonni ajjeefaman sirnii awwaalcha isaanii rawwatamee yeroo ammaa naannoon sun tasgabbaa’uu ibsan.Haleellaan kun bifa qindaa’een kan gaggeeffamuu ta’u fi garee shoroorkeessaa jechuun waaman sanas adamsuuf humnii nageenyaa bobba’ee hojjataa kan jiru ta’u obbo Gabayyoo Yaadatee ibsanii jiru.
Haleellaa kanaaf gareen itti gaafatama fudhatee kan hin jirree yoo ta’u garee haleellaa kana geesisee jechuun kan aangawaan komunikeeshinii himatan qunnamuuf yaaliin godhe hin milkoofnee jechuun Yonaataan Zabdiwoos Hawaasaa irraa gabaasee jira.


text:
– Qormaatota kaleessaa, kan har’aa fi kan boruu –
Berhanu Hundee
Kutaa Diigdamiisadaffaa
Dhimma har’a kaasuu barbaade keessa osoo hin seenin dura, hiriira kaleessa (23/06/2018) Finfinneetti godhame fi Muummicha Ministeerotaa Dr Abiyyi Ahmad ajjeesuuf yaalii godhame laalchisee waa jechuun barbaada. Dr Abiyyi ilaalcha fedhe haa qabaatu; siyaasaa fedhes haa gaggeessu, garuu akka ilma Oromoo tokkootitti miidhaan akka irra gahu Oromoon kana fedhu waan jiru natti hin fakkaatu. Kanaafuu, anis akka ilma Oromoo tokkotitti fi Obboleessa isaa tokkootitti baay’een rifadhe; garuu uummatni miidhamullee nagaa ta’uun isaa baay’ee na gammachiise. Warri isa dhabamsiisuuf yaalanis diinota hunda keenyaa waan ta’aniif, uummatni Oromoo ilmaan isaas ta’ee dhimma isaa tikfachuuf tokkummaadhaan ka’uu qaba.
Nagaan, jaalalli, tokkummaa fi dhiifama waliif godhuun bakka kan argatan yoo gaafiin uummataa deebii argate qofaa dha
Dhimma kana laalchisee barreeffama gabaabaa tokko Face Book irratti baaseen ture. Haa ta’u malee, namootni tokko tokko waan kaleessa ta’e sana wajjin walqabsiisanii yaada kiyya kana gara maleetti waan hubatan fakkaata. Uummatni lakkoofsi isaa hamma kana gahu bahee walbira dhaabbachuun seenaa biyyattii tanaa keessattillee isa duraa waan ta’eef, karaa kanaan yoo laalame, nagaa, jaalala, tokkummaa fi dhiifama kan jedhamu kun dhugaa fudhatamuu qabuu dha. Dhaamsi barreeffama kiyyaa sun garuu isa kana faallessuuf osoo hin taane, akka waliigalaatti yoo fudhannu, gaafiin uummata kamiiyyuu keessumaayuu kan uummata Oromoo deebii hanga hin argannetti nagaa, jaalalli, tokkummaa fi dhiifamni iddoo argachuu hin danda’an; gaafiin biyyoolessaa Oromoo kan dhiifamaan bira dabramuu miti jechuufi.
Akkuman armaan olitti tuqee dabre, Dr Abiyyis ta’ee Obboo Lammaa Magarsaa ilaalcha siyaasaa fedhan qabaachuun akkasumas jaalala addaa ta’e biyyattii tanaaf qabaachuun isaanii mirga isaanii ti. Tokkummaa biyyattii tanaatiif halkanii fi guyyaa dhama’uunis akkasuma mirga fi filannoo isaanii ti. Waan ta’eef, nagaa, jaalala, tokkummaa fi dhiifama lallabuun fedhii ykn/fi hawwii isaanii ta’uun akkuma jirutti ta’ee, garuu wanti isaanis hubachuu qaban hanga gaafiin biyyoolessaa Oromoo guutumaa guututtii deebii hin argannetti fedhii fi hawwiin isaanii kun waan milkaa’u natti hin fakkaatu. Dhugaan jirus, gaafiin uummataa deebii yoo argate fi uummatnis kanatt yoo gammade qofaa dha wanti hunduu mul’achuu kan danda’an jechuu dha.
Obboo Lammaas ta’ee Dr Abiyyi isaan lamaanuu akka namaatitti hoggantoota ciccimoo fi biyyallee tasgabbeessuu akka danda’an waanuma hubatamaa jiruu dha. Karaa kanaan yoo laalme, wanti Dr Abiyyi ji’oota muraasa dabran kana keessatti hojjete waan dinqisiifamuu qabuu dha. Akka ilmaan Oromootitti ittiin boonuu qabna yoon jedhe dhara waan ta’u natti hin fakkaatu. Akka alagaa fi diinni nu tuffachaa jiran osoo hin taane, ilmaan Oromoos biyya takka tasgabbeessuu fi bulchuu akka danda’an mirkaneesuun isaanii dhugumatti Oromoo boonsisuu qaba. Kun dhugaa waliigalaa ti. Haa ta’u malee, waan isaan gara fuulduraatitti hojjechuuf deemanii fi gaafii uummata Oromoo deebisuu danda’uu isaanii waan arguuf teenyu ta’a.
Kuni akkuma jirutti ta’ee, ana dhuunfaadhaan adeemsi jara lamaaniituu na hin quubsine. Na quubsuu qofaa osoo hin taane, yaaddoollee na keessatti uumee jira. Maal jechuun barbaade? Jarri kun lamaanuu Araada Itoophiyummaa dhugumatti waan qabaniif, akka amma itti jiran kanatti yoo ittifufan, yeroo dheeraa keessatti (in the long term) Sabboonummaan Oromoo (Oromo Nationalism) Sabboonummaa Itoophiyummaatiin (Ethiopian Nationalism) liqimsamaa waan deemuuf, waayeen Oromummaa tokko (Oromo Value) dagatamaa deemuuf crraan uumamuu danda’a jedheen yaada. Wanti eenyummaa Oromoo calaqqisan dagatamnaan immoo balaa guddaatu nutti deemuuf jira jechuu dha. Kana yaaddoon koo.
Dhimmi Saba Oromoo dhiifamaan irradabramuu ni danda’aa?
Oromoo ta’ee kan rakkoon uummata kanaa ittidhagahamu fi kan sammuu qulqulluudhaan yaadu, gaafii kanaaf deebii gabaabaa “hin danda’u” jedhu akka kennu abdiin qaba. Haa ta’u malee, deebii gabaabaa kanaan waan hin dhiifamneef, xinnoo bal’isee ibsuun yaala. Akka waliigalaatitti yoo laalame, dhimmi dhiifama waliif godhanii irra dabran jira. Kun seera uumaa ti. Garuu seenaa uummata Oromoo keessatti fi waan qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti ta’e bal’inaan yoo laalle, waan dhiifamaan irradabramu caalaa kan dhiifamni hin godhamneetu baay’ata. Yoon akkan jedhu immoo xiiqii qabannee nagaa fi jaalala haa booressinu jechaa hin jiru. Kan bara dheeraa haa hafuu, waanum dhiyoo kana waggoota muraasa dabran kana keessatti godhaman yoo yaadanne, wantootni dhiifama hin godhamneef hedduu dha. Gabaabumatti, waantoota uummata keenyarra gahan kanaaf qaamni ittigaafatamu seeratti dhihaachuu qaba jechuu dha.
Mee wanti biraa haa hafuu, wanti Irreecharratti ta’e; wanti Ambootti ta’e; wanti Calanqootti ta’e; kan Mooyyaaleetti ta’e; uummatni Oromoo miliyoonatti lakkaawaman Naannoo Sumaaleerraa buqqifamanii har’allee rakkachaa jiran; kan maatii tokko keessaa namani sadi awwaalame; haati reeffa mucaa ishiirra teessee boo’aa osoo jirtuu dararamni hamaan irragahe fi k.k.f yoo yaadanne, kuni hunduu laayyoodhumatti dhiifamaan irradabramuu? Qaamni badii kana hundaa raawwate osoo itti hingaafatamin hafa jechuu dhaa? Yoo akkana ta’e immoo biyya akkamiititu ijaaramuuf deema ree? Seera fi heera akkamiitu uumamuuf deemaree? Madaan kun osoo hin fayyin akkamitti tokkummaan yaadama ree? Tokko boo’aa kan biraa koflaa jiraachuun haqaa ree? Egaa waayee dhiifamaa karaa kanaan laaleetani malee, kan dabreef dhiifama waliif godhuun waanuma Waaqni jaalatuu dhaa bar!!!
Dhumarratti, wanti jala sararamuu qabu, hanga gaafiin Oromoo deebii hin argannetti; hanga uummatni keenya deebii barbaadu tokkotti hin gammadnetti, nagaan, jaalalli, tasgabbii fi tokkummaan hawwamu kunillee mirkanaa’uu hin danda’an. Kanaafuu, Obboo Lammaa fi Dr Abiyyi akkasumas warri “Team Lemma” jedhamnii yaamamanii fi warra jijjiiramaaf qophaa’an jedhaman hunduu dhugaa kana hubatanii dhimma kanarratti ciminaan hojjechuun fedhii osoo hin taane DIRQAMA ta’a. Fedhiin uummata bal’aa Oromoo waanuma fedheenuu bakka bu’uu hin danda’u. Fedhiin uummata keenyaa dursa (priority) argachuu qaba.
Hanga dhimma biraatiin walitti deebinutti nagaan turaa!
Ulfaadhaa!


text:
Raggaasaa jimmaa ykn Hussein Abbaa Bulguu goota Oromoo dhaloota naannoo jimmaa ti. Bara chaartaraa WBOtti dabalame. 1991 irraa kaasee hanga ABOn chaartara Mootummaa Cehumsaa keessaa bahutti waajjira ABO Jijjigaa keessa ture. Yeroo kanatti dirqama itti kenname hundaa hamilee fi gootummaa raawwachaa nama ture, fakkeenya dhugaa qabsaawotaa tahee kan jaallan hamilchisee dha.
Chaartara keessaa yeroo bahamu, waajjira keessa ture hanga dhumaatti ittisee loltoota Wayyaanee hedduu erga galaafatee booda humnaa isaatii ala tahe bakka isaa gadi dhiisee WBO barbaacha lafa dhalootaan hin beeknee fi keessatti hin gudatin keessa, yeroo diinni ABO dhabamsiisuuf akka mixiitti dachee guute, keessattuu namni dhalootaan lafa beekkamu hin himannee fi loqodaan adda tahe socho’uu hin dandeenye keessatti ajaja WBO yeroo sanatti Zoonii Jaarsoo jedhu qunname. Kana dura garuu, yeroo chaarta keessaa bahan waraanni bilisummaa Oromoo hedduun waan wal-hin beekneef bakka hedduutti waan shakkaniif humna itti dabalamu dhabee lafa hedduu keessa naanna’aa ture. Dhuma irratti goota akka isaa jaala Baazuqaa jedhamuun walitti bahan. Akkuma namoota biroo [ajajoota] shakkus, nama Oromoof qabsaa’a jedhutti waan garaa jabaatu dadhabeef waraanatti dabalee addatti akka wal hin ganne waadaa waliif seenan. 1991-92 humni OPDO irra guddaan dhaloota booji’amtoota waranaa Dargii fi akka carraa seenaa tahee dhalootanis Oromoota naanno murtaa’e keessaa bahan waan taheef loqodaan naannoo yoo hin fakkaatin takka ammoo namoota waraana keessatti beekkam akka gaariitti ibsuu deeggartoota beektu yoo hin qabaanne,waraana ykn miseensota si beekan yoo hin argatin humna WBOtiin takka addaan baatu itti deebi’uun rakkisaa ture.
Faca’iinsa 1992 booda Zoonii kana deebisanii ijaaruuf ummata biratti of dhageessisuun barbaachisaa ture. Kanaaf socho’anii ummata ijaaruu fi diinota rukutuu akkasumas qabeenya dhaabaa faffaca’e walitti qabuun fardii tahe. Jaallan isaa waliin lola addaan hin cinne godhuu fi dirqama qabsoo hunda bahuun qooda jaal raggaasaan gammachuun fudhatuu dha. Amalli isaa nama hedduu hin dubbanne fi nama tuttuqaa hin jaalanne, haasaa ifaa fi qulqullina jaallan isaa irraa eeguudha. Lolli gaafa dhalate nama hunda dura of aansu takkaa jaallan isaa irraa baqatee hin beeknee fi diinaaf mataa isaa gad hin qabannee dha.
Jaallan hedduu waliin dabarse keessaa seenaa isaa adda godhee kan fudhadheef, jaal Raggaasaan gootummaa addaa inni agarsiisaa tureefi. Tooftaa lolaa keessatti bakka rasaasa irraa nama dahuu fi akka gaarii diina itti barbadeessuu nama dandeessisu qabachuun barbaachisaa dha. Kan Jaal raggaasaa adda godhu, lola keessatti takkaa gadi-taa’ee dhukaasuu dhabuu fi lubbuu isaatiif xinnollee nama hin yaaddofne goota goota caalu tahuu isaa ti.
Harka diinaa seenuu
Dhuma 1993 keessa lola irratti harka diinaa seene. Naannoo itti lolaa turan kan diinaan marfame waan ta’eef rasaasni tokko dhuka’u diinni yeroo gabaabaa keessatti bakka sadi- afurii walii birmatee humna keenya marsa. Lolli bakki itti tahe naannoo Kombolchaa [harargee] qubsuma diinaa ejersa Gooroo, Malkaa raafuu fi Odaa gidduutti. Lola hedduu oowwa erga godhanii diina lakkobsaan hedduu tahan barbadeessan booda humnaa isaanii oltahee humni WBO faca’a. Inni kan dhukaasaa ture, qawwee PKM [machine gun]waan ture. Lola keessaa qofaa isaa duubatti hafee bahe. Hanga tokko deemee, qawwee baatee qofa isaa guyyaadhaan dirree keessa deemuun waan itti hin tolleef ykn gaaga’aa waan ta’eef qawwee addaan hiikee awwaaluu [akka waraanni jedhutti “istooree”] halkan eeggatee deggartoota keenyaan gargaaramee humantti deebi’uu murteeffate. Isaa qawwee addaan hiikaa jiru diinni waliif birmatu osoo inni hin argun magaalaa Ejersa Gooroo irraa dhufu irra bahee toohannoo diinaa jala oolee. Diinni qabee caampii Waraanaa Malkaa Raafuu ykn Magaalaa Kombolchaa geesse. Harka duubatti hidhanii mana hidhaatti darban. Jaal Raaggaasaan garuu harka hin kennine. Ammas akkuma hidhannoo isaa hidhatetti jira. Hidhannoon isaa muratnoo isaa yoggayyuu diina Oromoo ajjeesuuf qabuu fi qabsoo Oromoo hanga guyyaa wareegamuutti itti fufuu ture. Guyyaa guutuu yaadaa oole, akkamitti akka diina harkaa bahee jaallan isaatti dabalamu. Diinnis ammoo waan iisheen gaafatu deebisuu waan dideef dukkana keessa lubbuu isaa qisaasuuf saa’aa lakkaawachaa jirti. Yeroo xinnoo dukkanaa’u waan godhuu danda’u hundaa erga mataatti guuttatee booda mana fincaanii na geessaa jedheen. Guyyaa garuu hidhaa harkaa of-irraa ciree akka hin beekkamne harka duubatti dachaasee [akkuma hidhaa jiru fakkeessee] ala na baasaa jedheen. Yeroo bakka fincaanii gahu harki kiyya hidhaadhaa Ziippii kofoo narraa furi jedhee wardiyaa qawwee nyaachifatee duuba deemu gaafate. Yeroo waardiyichi gadi jedhu jilbaan qoffee rukutee lafa buusee qawwee isaa butatee dallaa shiboon ijaarame utaalee bahe. Qawwee fannoo shiboon qabee baafachuu dahdabee inni nagaan bahe. Kan nama raaju, j. Raggaasaan yommu gootummaa akkanaatiin diina galaafatee hidhaa cabsee bahu, diinaan akka malee reebamee golgaan lafee isaa caphaa fi duugdi isaa akkasumas qaamni isaa hundi bututaa ture. Kan kan hubatnuun achii bahee ji’a tokkoo ol deeggartoota keenya biratti erga tajaajilamee qofa kan inni deebisee hidhannoo isaa hunda caalaa jaalatu kan fannifachuu danda’e.


text:
Go to GoFundMe to donate.
Seenaa Lafaa fi Saba Oromoo Matakkal › Sababoota duguuggaa sanyii
Uummanni Oromoo Matakkal, lafa amma irra jiraachaa jiru irra jiraachuu erga eegalee jaarraa meeqa lakkoofsisee jira; Saboota biroo kanneen ollaa isaa/lafa isaa irra qubatanii jiraatan waliin hariiroo akkamii qabaachaa ture/jira…
Habashoonni Q/Wallaggaa keessaa gara Gambeelaatti dheessaa jiraachuu | VIO
Oromoonni gochaalee hammeenyaa Loltoota MKII’n irratti raawwatamu jalaa dheessuun Konyaa Qeellem Wallaggaa irraa gara Naannoo Gambeelaatti baqatan rakkoo hamaa mudachaa jiraachuu…
Magaalaan Baatee humnoota Naannoo Amaaraan rukutamuu | RSWO
Humnootni Naannoo Amaaraa meeshaalee waraanaa gurguddaa fayyadamuun, eda (Amajji 23, 2021) galgala, Konyaa Walloo, Magaalaa Baatee irratti haleellaa raawwachuu…
Uummanni Oromoo WBO akka balaaleffatuuf dirqisiifamaa ooluu
Gullisoo: Duguuggaa sanyii fi gochaalee hammeenyaa, baatiilee lamaan darban kana (erga neetorkiin Lixa Oromiyaa irra muramee as) Ona Gullisoo keessatti Uummata Oromoo irratti raawwatamaa turan…
Oromootni 4 Jimaata darbe ajjeefaman awwaalcha dhorkamanii jiraachuu
Matakkal: Oromootni afur (4) kanneen Jimaata darbe ajjeefaman hanga har'aatti awwaalcha dhorkamanii jiraachuu; Akkasumas, Konyaa Matakkal keessaa gandeen hedduun to'annoo WBO jala galanii jiraachuu…
Juumlaan hidhamuu Barsiisota Mana Barumsaa Sad 2ffaa Madaqsee - RSWO
Ona Boojjii Dirmajjii: Barsiisonni Oromoo Mana Barumsaa Sadarkaa 2ffaa Madaqsee, sababa hiriira mootummaan waame irraa hafaniif, guutumatti hidhamuun dararamaa jiraachuu…
Oromoonni 100 ol ta’an ajjeefamuun awwaalcha dhorkamuu › Matakkal
Oromoonni baay’inaan 100 ol ta’an Konyaa Matakkal, Ona Dibaax, Ganda Daalattii jedhamtu keessatti guyyaa kaleessaa (Amajji 13, 2021) ajjeefamuun hanga har’aatti awwaalcha dhorkamanii jiraachuu…
Shira dawoo Maanguddummaa fi Amantaan geggeeffamu - bifa haarayaan
Shirri maqaa Maanguddummaa fi Abbootii Amantaan Oromoo irratti xaxamu bifa haarayaan eegaluu: Dabballoonni Paartii Badhaadhinaa haguuggii amantaa jala da’achuun, Dargagggoota Oromoo gowwoomsuun akka isaan leenjii waraanaa fudhatanii waraana Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaatti makamuun kutaalee Oromiyaa kanneen WBO’n keessa socho’tti bobba’an taasisaa jiraachuu…
Page 17 of 87


text:
Dhalootaa fi guddinnilleen baaddiyaa Oromiyaa, ta lafa diraa ykn magaalaa irrallee fagooti. Rakkoo name baaddiyaa keessa bahee baratu cufa keessuma dabaraa asi gahe.Dr.Demmellaash digri qaraa doktorummaa horiitiin University Finfinneetii,digrii lammeessoo Food Safety ykn ammoo qulqullummaa nyaataatii fi barumsa PhD- University Osloootii fixate.
Dr.Demmellaash amma University Arizona Tuscon jirtutti qorannoo bioterrorism ykn dhukkuba nama irraa horiitti ykn horii irraa namatti dabru qorachuutti jira. Dr.Dammallaash,gara ganna shaniitin duratti barmusa Scholarship ykn biyya alaatti barachuu dorgomee argatee Oslo dhufe.Yoo Oslo baratu sunitti,barreeffama qorannoo dotorummaaatiif nama qopheessu, fala somba horiitiin wallaanan dhahee,barreeffamii isaa Medcal Journal irra baheef.Hujiin Dr.Demmellaash tun waan hedduu irratti baate.
“Ani yoo hedduu barmumsa kiyya qalbii,jaalalaa fi gammachuu guddoon barachaa bahe.Wannii Amerikaa fi Awurooppaallee guddisee asiin gahe bamrusa,ijoollee faana teenna jiranilleen rakkoon jiraattullee jabaadhaa baradhaa jedha.”
Tana malee Dr.Demmellaash akka namii barmusa saayinsii,herregaa fi Teknooloojiitti jabaatee guddatu gorsa,abdiin biyya tokkoolleen tanumaa jedha.
Dr.Demmellaash adoo barataatuu University Arizona ta USA jirutti young scientist ykn saayisnttii amma hujiin guddachuutti jiru jedhuun qorannoo dhukkuba horii irraa namatti ykn bineensa irraa namatti dabru qorachuutti jira.Qorannoo bioterrorism jedhan tana barana jalqabe.
Mee waan nu Dr.Demmellaash gaafanne marii tokkeessootii fi marii lammeessoo MP3 computera keessan gama gararroo harka mirgaa jirtu irraa caqasaa.


text:
Xurree Milkaa’inna fi Gammachuu-kutaa 15
الصبرُ اليومَ عن معاصي اللَّهِ خير من الصبر على الأغلال ”
“Sansalata irratti obsuu irra har’a Rabbiin faalleessu irraa obsutu caalaa.” jedhe dargaggeessi.
Kana jechuun, boru guyyaa qiyaama sababa cubbuutin sansalataan hidhamanii ibidda keessatti dararamu irra har’a cubbuu raawwachuu irraa obsuu fi Rabbii ajajamutu caala.
Wanti nama bu’aa gaarii buusu si taasisu fundura keetif yaadda’u fi wanta darbeef gadduu osoo hin ta’in, har’a cimtee hojjachuudha, jireenya har’a jiraachudha. Kan darbee gonkumaa duubatti hin deebi’u, fundurris hin dhalanne. Maaltu si dhiphisa ree? Guyyaan dhumaa kee har’a ta’uu akka danda’u yaadun hojii gaggaari cimtee hojjachuu fi hojii badaa irraa dheessun gadda darbee fi yaaddo dhufu ofirraa saaqi. Garuu kana hin dagatin, humnaa fi carraaqi kee qofaan uguru hin geessu yoo Rabbiin irratti hin hirkatin. Namoonni baay’een dogongora guddaa hojjatani jiru yommuu isaan Rabbiin irratti hirkachuu dhiisanii humna, qabeenya fi carraaqi ofii irratti hirkatan. Bu’aan isaan argatan yaaddo, gadda, tasgabbii dhabuu fi kkf. Osoo Rabbiin irratti hirkatanii silaa fixee milkaa’inna ni rukutu turan. Kanaafu Rabbiin dhiiste humna, qabeenya fi carraaqi kee irratti hin hirkatin. Yoo akkas goote, gatii ulfaata kafalta. Garuu Rabbiin irratti yoo hirkatte fi cimte hojjatte, badhaasa guddaa argatta.
Nama tokko kophatti gorsuu yoo dadhabde, ummata keessatti hin salphisin. Nama tokko dogongora isaa itti himuun ummata keessatti gorsuun gorsa osoo hin ta’in isa salphisuu fi mataa ofii nama isa caalu akka ta’e agarsiisudha. Kanaafu na argaa fi of tuulu of eeggadhu!
Wanta darbeef Rabbiin irraa araarama kadhachuun gadda fi ba’aa cubbuu darbee ofirraa buusta, wanta dhufuf immoo Rabbiin irratti hirkachuun yaaddo kee ofirraa darbita, wanta amma keessa jirtuuf immoo sabrii horachuu fi galataa Isaa galchuun, gammachuu dhandhamta. Yeroo hundaa tawbaa dhugaan gara Rabbii deebi’uu fi araarama kadhachuun burqaa tasgabbii qalbii kee irratti dhangalaasa. Yaa nama Rabbiin irraa fagaate, jireenya dhiphoo akkamii jiraataa!
Yoo jireenya keessatti milkaa’inna barbaadde, wanta dandeessu hundaa aarsa kafali, wareegi. Aarsi guddaan ati kafaltu yeroo fi humna keeti. Yeroo bakkuma arganitti gubaa ergasii milkaa’inna guddaa eegun akka nama biqiltu dhaabe osoo bishaan hin obaasini fi hin kununsin oomisha guddaa irraa eeguti. Wanti akkanaa jireenya tanaa fi tan dhuftu keessatti hin jiru. Hojii fi niyyaa kee irratti hundaa’e mindeefamta. Kanaafu yeroo kee saamadhu, hojii gaggaarii dalagadhu. Chaati, oduu fi wantoota faaydi hin qabne irratti yeroo kee hin gubin, boru garmalee gaabbitaati.
Yeroo dogongora baay’ee itti raawwattu beektaa? Yeroon ati dogongora baay’ee itti raawwattu yommuu ati fedhii duwwaa kee hordoftuu fi jaalala Rabbii dhiiste jaalala namoota itti barbaaddudha. Namni fedhii duwwaa jala deemu dhugaa irraa jaamaa ta’a.
Yeroo dogongora xiqqaa/muraasa itti raawwattu beektaa? Yeroon ati dogongora muraasa itti raawwattu yommuu Qur’aana fi sunnaa Ergamaa Rabbii (SAW) hordoftuu fi jaalala Rabbii itti barbaaddudha. Qur’aana fi sunnaah hordofuun duungoo ifaa jireenya kee keessatti sii ibsa. Jaalala Rabbii barbaadun immoo bolloo baditti kufuu irraa si eega. Sababni isaas, wanta Rabbiin dallansu irraa ni fagaatta, wantoota Rabbiin jaallatu ni dalagda.
Hojiin gaggaariin kee kan ittiin boontu osoo hin ta’in kan Rabbii galata itti galchitu haa ta’u. Osoo Rabbiin si gargaaru fi itti si qajeelchu baate silaa hojii gaarii kana hin hojjattu turte. Kanaafu galata Isaa galchuun hin barbaachisu ree? Akkasumas hojii badaa irraa yommuu tiikfamtu of tuulu osoo hin ta’in Rabbii galata galchii. Osoo Inni si eegu baate silaa hojii badaa irraa hin baraaramtu turte. Inuma aalimonni gariin namni hojii gaariin oftuulu nama cubbuu gurguddaa hojjatu caalaa badaadha jedhu. Sababni isaas, namni cubbuu gurguddaa hojjatu sun tarii gara Rabbii deebi’uun of gadi qaba. Kuni immoo wanta Rabbiin jaallatudha. Namni hojii gaariin oftuulu immoo Rabbiin irraa fagaata adeema, Rabbiin nama oftuulu waan hin jaallanneef. Kanaaf hojii gaariin of hin tuulin, ni baddaati. Ammas hojii badatti yommuu kuftu abdii kutuu fi daran baditti lixu osoo hin ta’in Rabbiin araarama kadhachuun ba’aa cubbuu sitti ulfaatu ofirraa buusi.
Jireenyi addunyaa tuni jireenya Aakhiraatin yoo walitti hin hidhamin hiika fi gatii hin qabdu, nama jibbisiisti; taphaa fi yeroo itti dabarsuu irra darbee hiika biraa hin qabdu.Mee ilaali namoota Aakhira dagatan, hojii akkamii akka hojjatan. Baay’innaan taphaa fi wanta faaydi hin qabne irratti agarta. Hiikni fi gatiin jireenya addunyaa nama tokkoof kan guuttamu yommuu namtichi jireenya Aakhiraatif yaaddawee fi hojjateedha. Kuni garamii fi maal hojjachuu akka qabu itti agarsiisa, koome sirrii irra gadi dhaabbata. Garuu namni addunyaa tana qofaaf yaadu hawwii fi abdii ofii wantuma ijaan argu qofatti gabaabsuun jireenya tana keessaa gammachuu dhugaa osoo hin dhandhamiin addunyaa irraa boqota. Addunya tana qofaaf waan yaadu fi mindaa biraa waan hin abdanneef, addunyaa tana irraa yoo waa kasaare abdii kuta.
Wanta ofii balleessite, balleessitee “Rabbiin na miidhe” hin jedhin. Namoonni gariin wanta barbaadan yoo dhabanii fi rakkinni isaan tuqxu, “Ani akkasitti salaate; du’aayi godhe, hojii gaggaarii baay’ee hojjadhe, maaliif Rabbiin wanta badaa kana natti erga?” jechuun Rabbiin irratti yaada fi dubbii hamtuu kuufatu. Kuni wallalummaa malee wanta biraa ta’uu hin danda’u. Rabbiin gonkumaa eenyullee hin miidhu. Namoonni yaada badaan Rabbiin yakkan, mataa ofiiti badii hojjatan hin argan. Salaata sirnaan ni salaatu? Wanti Rabbiin dhowwerraa ni dhowwamuu? Daangaa Isaa darbaa ergasii Rabbitu na miidhe jedhu. Kanaafu rakkoo si qunnameef eenyullee hin komatin, matama kee komadhu. Keessummattu Rabbiin komachuu namni kamiyyu mirga wayitu hin qabu. Rabbiin Mootii moototaa ta’ee gaafataadha malee gaafatamaa miti. Eenyulle Isa gaafachu hin danda’u, wanta hundaa ogummaa fi beekumsaan waan hojjatuuf. Yaanni ‘Maaliif Rabbiin akkana hojjata? Maaliif akkas hin goone? ” jedhu yommuu sitti dhufu, kuni yaada badaa sheyxaanni sitti darbu Rabbiitti isa mangafadhu. Yommuu yaadota akkanaa irratti yaaddu, gaafii deebii hin qabne ofitti uumun of dhiphista, jireenya kee keessaa gammachuu haaqxa, Rabbiin dallansiista. Garuu murtii Rabbii gaafi malee yommuu fudhattu fi itti gammaddu, bu’aa sammuu kee qaxxamuree hin beekne argatta, waan san caalu Rabbiin bakka si buusa. Kanaafu wanti badaan yommuu si muudatu, badii hojjatte dabarsite ilaali. Balaan kan sitti bu’uu sababoota sadii keessaa tokko ykn lama ykn sadanu ta’uu danda’a.
Tokkoffa sadarkaa kee dabaluuf, imaana kee cimsuuf ta’uu danda’a.
Lamaffaa badii hojjatte si yaadachisuun akka irraa deebitu fi gara Rabbii tawbaa dhugaan deebituuf ta’uu danda’a.
Sadaffaa, balaan sitti buute badii hojjatte dabarsiteef adabbii kee ta’uu danda’a.
Kanaafu daawwiti sadan kanniin keessatti of ilaali jireenya kee foyyeessi.
Kaayyoon kee guddaan namoota biratti garmalee jaallatamaa ta’uu osoo hin ta’in Rabbiin biratti garmalee jaallatamaa haa ta’uu. Rabbiin biratti jaallatamaa yoo taate namoota birattis jallatamaa ni taata. Garuu jaalala Rabbii dhiiste jaalala namoota argachuuf yoo carraaqxe, ba’aa ulfaata ofitti feeta.
Badii hojjachuu irraa saalfadhu. Garuu waan gaarii babal’isuu fi badii ittisuuf hin saalfatin. Gariin namaa badii hojjachuu hin saalfatu, garuu gaarii hojjachuu ni saalfata. Nama akkana hin ta’in.
Yeroo dallantuu fi hurriin jireenya si haguugu, abdii kutuun wanta badaa lubbuu teeti fi namoota irratti hin yaadin boodarra garmalee seenoftaati. Dallansuu kee too’achuu fi dukkana jireenya ofirraa saaquf carraaqi. Yeroo akkanaa kana keessa sheyxaana Rabbiitti mangafachuun, tooftaa isaa jalaa bahuu dandeessa.
“Namtichi tokko dubartii fuudhee akka jiraattuf gara mana maatii isaatti fide. Isa waliin gammachuun jiraachu jalqabde. Ergasii obbolessi isaa xiqqaan yommuu inni mana hin jirre niiti isaatti seenuun, itti haasawu eegale. Haasofni jaalala kuni wantoota lama dhalee: tokko dubartiin tuni dhiirsa ofii garmalee jibbuu jalqabde. Lammaffaan immoo obboleessa isaa irraa jaalalan qabamte. Garuu dhiirsa ishiis hiiku hin dandeenye, obboleessa isaa san waliinis wanta barbaaddu hojjachuu hin dandeenye.
Kuni adabbii hamaadha.”
Kanaafu obboleessa kiyya jette isaa fi niiti tee addatti hin dhiisin sheyxaanni sadaffaa ta’uun akka nama kanaa taatati. Atille tuni niiti obboleessa kiyyaati jechuun akkuma feete ishii waliin hin ta’in. Atillee yaa obboleetti nama argitee ofitti seensisuu irraa of eegi boodarra ni rakkattaati.
1.Ibaadan keenya itti fufaa ta’uu. Hojiin itti fufiinsa hin qabne gatii wayitu hin qabu.
2.Ibaada hojjannu keessatti iklaasa qabaachuf carraaqu
3. Sunnaah Ergamaa Rabbii (SAW) hordofuuf carraaqu
4. Yommuu hojii ibaada hojjannu sirnaan hojjachuu fi niyyaa keenya qulqulleessu. Fakkeenyaf niyyaa teenya riyaa (na argaa) irraa eegu.
5. Erga ibaada xumurre booda wanta ibaada nu jalaa balleessan irraa of qusachuu. Kan akka dhaadachuu,of tuulu, of dinqisifachuu, na argaa, namootatti odeessu, tola irratti waan oollef namoota sanniin miidhu fi gadi xiqeessu fi kkf.


text:
Yeroo ammaa Tigraay keessatti itti gaafatamaa yeroo kan biroo fayyaa ta'uun hojjataa kan jiran Dr. Faasikaa Amde-Selaasee duraan hospitaala rifeeraalaa kan Haaydar jedhamu keessaa hojjataa turan.
Ogeessa baqaqsanii yaaluu kan ta'an Dr. Faasikaan yeroo raayyaan ittisa biyyaa Maqalee qabachuuf yeroo jedhu haala ture ibsanii jiru.
Yeroo ammaas kan guutuummaan saamamanii duwwaatti hafanii jiru kan ittiin jedhan hospitaaloota Wuqroo fi Addigraatiif Dawaalee dhiyeessuu danda'uu isaa ibsanii magaalaalee Tigraay fi iddoo biroo dhaqqabuu akka hin dandeenye ibsan.
Dr. Faasikaa Amde-Selaasee dubbisuun kan oduu gabaasaan VOAGebree Haagos gabaasee caqasaa.


text:
Filannoo biyyoolessaa Sadaasa dabre geggeessame irratti, Donaald Traamp sagalee bakka-bu’oota kutaalee biyyaa “electoral vote” jedhamu 306 argatan. Paartii Dimookiraatii irraa kan isaan dorgoman – mormituun isaanii, Hilarii Kilinten sagalee 232 argatan. Sagaleen kun, akkaataa falmsiisaa hin taaneen injifachuu isaanii mirkaneesse. Garuu, ba’iin lakkoobsa sagalee gara boodaatti ifa bahe akka agarsiisettti, Hilarii Kilinten, sagalee uummataa gara miliyoona sadi’iin ka Donaald Traamp caalanii argaman. Eega Jimaata dabre kakuu fudhatanii, Prezidaantummaatti muudamanii booda, Doonaald Traamp --- “ba’iin sagalee sun dogoggora yokaan gochaa seeraa alaa calaqqisa” jechuun dubbatan.
Kana malees, bulchiinsi Traamp, sirna aangoo walitti-dabarsuu yokaan muuda prezidaantummaa bara kanaa irratti baay’inni uummata argamee kan ammaan dura takkaa huu argamee hin beekne, jechuutti cichee jira. Gabaasaaleen sabaa-himaa fi suuraaleen kaasaman garuu, wanni isaan ibsan faallaa kanaa ti. Hedduun akka tilmaamanitti, lakkoobsi uummata mormii dubaratootaa, guyyaa muuda prezidaantummaa Traamp tii booda geggeessame baay’ee guddaa ta’uu, lakkooba uummata muuda prezidaantummaaf ba’e gad-xiqqeessee mul’ise. Paartii Ripublikaanii irraa – dura-taa’aan Mana-maree – Pool Raayaan dhimma kana dubbachuu dhiisuu yaalanii jiran.
Battaluma immoo dubbii isaa wanna biraatti geddaran. Garuu, dimookiraatonni ergaa cimaa prezidaantichatti dababarsan. “Wanna dubbataniif itti gaafatama fudhachuu qabu” – jedhu – mana-maree murtii-seeraa Yunaayitid Isteets keessatti, hoogganaan gurmuu sagalee-xiqqaa Dimookitaatotaa – Chak Shuumer.
Dhimma sagalee filannoo dabree irratti, wanna prezidaant Traamp dubbatanii fi deebii gama Dimookitaatotaa kennamaa jiruu kana ilaalchisee --- ogeessa seeraa fi xiinxalaa siyaasaa, Dr. Bayaan Asoobaa, Koomishina Mirga Namoomaa kutaa Ohaahiyoo irraa dubbisnee jira.
Kana cuqaasuun qophii guutuu dhaggeeffadhaa


text:
Kan mana hidhaa jiran, dura-taa’aan Koongiresa Federaalawa Oromoo – Dr. Marararaa Guddinaa har’a masaa afuraffaaf mana-murtiitti dhihaatanii, seeraan himannaan itti banamee jira. Akka Abukaatoon Dr. Mararaa Obbo Wandimmuu Ibsaa Kaleessa nuuf ibsanitti, galmee Dr. Mararaa irratti kanneen himatamaan ka biroon, hoogganaa Arbenyooch-Ginbot 7 – Dr. Birhaanuu Naggaa, Daarectara Ol’aanaa OMN, Obbo Jawaar Mohaammad, Dhaabbatoota Televiisiyoonaa ESAT fi OMN ta’uun beekamee jira. Himatamtoonni waa’ee himannaa kanaa maal jedhu?
Hoogganaan ol’aanaan OMN, Jawaar Mohammed, himannaan isaa fi dhaabbata isaa irratti dhihaate, hojii isaa fi hojii miidiyaa seera-qabeessaa yakkuudhaan, namoota biyya keessaa odeeffannoo kennan sodaachisuutti, keessumaa immoo, Dr. Mararaa Guddinaa karaa itti yakkan barbaaduutti ka fuuleffate akka tahe dubbata.
Kana cuqaasuun gaaffii fi deebii guutuu dhaggeeffadhaa


text:
Barreeffama kanaa kitaabota kanneen biraattii adda kan godhu kan inni barreeffame nama tokkoon utuu hin taane barattoota koree gumii kanaa keessa jiraniin ta’uu isaa ti.
Kitaabonni kun mata dureelee adda addaa kan of keessaa qaban si’a ta’u seenaa fi aadaa abboonni keenya wareegama baasuun ol nuu kaa’anii darban dhaloonni itti aanu attamiin dagaagsuun dirqama isaa ba’aa jira qabiyyee jedhu kan of keessatti kan qabu ta’uu Itti gaafatamaan gumii kanaa barataa Mo’ataa Yaadatee ibsee jira.
Yaada kitaaba gareen barreeffamee kanaa attamiin walitti fiduun danda’ame? Kitaaba kana barreessuuf maal bu’uurfattan isa jedhuuf gaaffilee ka biroo illee itti gaafatamaan gumii kanaa barata Mo’atan ibssra.


text:
(Saphaloo Kadiir)
Oromiyaa jechuun kutaa qama tokkooti, foon lafee qama tokko uwwisee jiruu dha. Akkuma qaama nama tokkorraa kutaan tokko yoo hir’ate qama miidhamaa tahu, Oromiyaa irraallee gandi hir’atu tokko Oromiyaa uunkaaf buxa dhoorkuu daran eenyummaan saba guddaa kunilleen maxaxaa deema. Hanga arraatuu tooftaa adda addaatiin lafti Oromiyaa irraa mogalamtee naannoolee biraatti moggaafamtee yookaa maqaa addaa qabattee Oromoo harkaa baatee jirtu gowwaa ulee isuma harkaa fuudhanii ittiin dhaanan nu gootee jirti. Arra kutaa Oromiyaa kan dhaloonni ammaa kun maqaa dhaga’uu malee eessa akka taatellee hin beekne jiraachuullee dagachuu nun barbaachisu. Kutaa kudha tokkoo Oromiyaa keessa “Waambaraan” jiraachuu kan gurraan dhaga’ee hin beeknelleen akka jiruus dagachuu nun barbaachisu. Lafti Oromiyaa tan akka Jijjigaa, Adaree, Dirree Dhawaa, Kafaa, Walloo, Raayyaa fi Asaboot, Asoosaa fi kkf yoo kaafnelaalle ilmaan Oromootiif tola ooluu caalaa ibidda shanacha miilaa taatee irra dhaabbachuu fi irra gad taa’uuf illee waakkachaafi akka jirtu beekkamaa dha. Lafa tanneen malee Oromiyaan guutuudha jannee yaamuun akka hin danda’amne beekkamaa dha. Lafa tana deebifachuufiis gatii guddaa, wareegama hadhaawwaa akka nu kafalchiisuus yoo jaamaa taate malee tilmaamuun hin rakkisu. Dhaloonni ammaa qeerroon kana waan hubateef lafti Oromoo tan ammaan dura kutamte gaaf-tokko itti deebina, amma booda ammoo lafti Oromiyaa taakkuun takka hin muramtu jechuun dhiiga isaaniitiin eewalachaa jiran. Shirri Finfinnee fi naannawa isiitti xaxamee ture, dhaloonni qarri ammaa kun bakka takkaa ka’uun warraaqsa finiinsanii yeroof illee taatu diina handhura Oromiyaa garaa waliin mogoluuf habalee shiraa qarate harkaa doomsan. Baha, lixa, Kaaba, kibba fi jiddu gala Oromiyaa mara keessaa dhaadannoon “Burraayyuun teenya, laga xaafoon, sabbataan, finfinneen teenya, tan Oromooti!’ jechuun adda isaanii rasaasaaf kennanii wareegama qaalii lubbuu itti kafalaa turan. Shawaan tan Tuulamaati hin janne, hin ja’aniis.
Baroota lamaan dabran kana gamtaan maal akka tahe hubachuu daran gatiin gamtaaf laatamtu yeroo biraa caalaa kan itti mirkanaa’ee dha. Diinni oromoof rafee hin beeku. Diina hoggaa jannu gariis amba akka jechuutti akka na duraa hin hiikkanne. Diinni lamaanuu keessa, firaa fi amba keessaas ni jira. Gaafa ilmaan Oromoo Oromiyaa guutuu keessaa irree gamtaatiin akka leencaa bookkisanii gulantaa shiraa tan duraan diinaa fi jallaan keenya oromoo jiddutti habaqaalan buqqisan sanittillee shiroonni tokko tokko kan oromoo walitti hammeessuu akka ture beekkamaa dha. Irree gamtummaa Oromootu irra qajiloomee micciiree harkaa bahe malee gaadiin hin fooyamin hin turre. Sababni guddaan yeroo san irreen qeerroo Oromoo humna cimaa horachuun shiroota yaraa warri alagaa fi keenya mataa dhagaan sharraban bu’aa galmeessuu dadhabeef, kan duraa sabboonummaan Oromoo baayyee guddachuu isaa, kan biraa osoo habaqaaltoonni shanyii shiraa kanneen hin bayyanatin warraaqsi Oromoo walakkaa gahuu isaa fi ilaalchoonni kaleessa qabsoo Oromoo addaan dhifaa, gamtaa ummata Oromoos addaan sharafaa ture san dulloomuu isaatii fi kan biroos danuu tarreessuun ni danda’ama. Dhimma kana kaasuun koo waa malee miti. Akkuma beekkamu shira waggoota dhibbaa oliif Oromoota daangaa Oromiyaa irra jiraatan waxalaa tureetu amma ol bahee qalbii quuqamtoota hundaa raasuu jalqabe. Ilmaan Oromoon quuqamaa fi qoma waliif dhawachuu, lafaa fi lafee ifiitiif akkanatti hadooduun hedduu hedduu gaarii dha. Tarkaanfii akkanaatu ilmaan abbaa tokkoo irraa barbaachisa. Dur irraa quuqamaa fi onnata akkanaa dhabuutu hanga arraa waaroo gabrummaa hamtuu jalatti sabni guddaan gombifamee ganam-barii akka dhiiga booyu dirqisiise. Gaafa dura sirni nafxanyootaa Oromiyaa koloneeffachuuf sochii jalqaban irree jaraa hiilchee, kan gurmuu oromoo iilchee capha salphinaatiif isaan saaxile guddaan walitti dirmachuu dhabuu isaaniiti. Gaafa Oromoota Walloo, Raayyaa fi Asaboot cabsan Maccaa f Tuulama dirmachuu dhabuu, gaafa Maccaa fi Tuulama caphsan sikkoo fi Mando, Sabboo fi Goona dirmachuu dhabuu, gaafa Sikkoof Mando Cabsan Ituu fi Afran Qallo dirmachuu dhabuu, gaafa Ituu fi Afran Qallo caphu eenyuu dirmataree? Kan dirri dirmammaawee fi kan diramee darrate dirmachuufuu ‘buruja’ hin qabu. Oromoon akkasitti kunoo baroota kana mara waliif dirmachuu dhabaaf darara gabrummaatiin dirmammaawaa hanga ammaa jira. (Jaarraa diigdamii meeqaffaa keessa jirra amma?) Bara sanyiin gabrummaa fuula addunyaa irraa akka ‘dinosaur’ (Wahii – afaan oromootiin) irraa dhabamtee jirtutti tanattillee akka sanyii gabrummaatti hagaay goonu nu taasise. Hubadhaa! Oromoon yeroo san wal jibbee, wal dagatee osoo hin taane qubsuma lafaatiin hanguma wal irraa fagaachaa deemeen odeeffannoon akka arraa kana qabaachuu dhabuu fi kan akka Goobanaa Dacee faaniis akkuma Lammaa Magarsaa kan ammaa kanatti dabballoota diinaa tahanii ummatarratti dalaguuniis sababa tokko akka tahe dagatamuu hin qabu.
Arra gaa shirri san hundi caphee Oromoon gamtaan lafaa ol kaatee walabummaa fi bilisummaa mataa isiis gonfachuuf kutannaan shirri bakkayyuu haareyatti hammaachaa dhufe. Kanuma keessa ammaas jallaan keenyaas hogoggorsaa fudhatee yoo batachu arkaa jirra. Akkuma irra deddeebinee jenne, shirri adda addaa naannoo daangaa Oromiyaatti dur irraa akka uumamaa ture ni beekna. Haa tahuu malee wal dha’iinsi duraan Oromoo fi Ollaa isaa jiddutti uumamu kan akka baroota lameen dabran kana hammaate hin jiru. Dhugumatti dur irraa shirri turullee kan akka baranaa haalaan adda taheen Oromoota naannoo daangaa irratti qindaawee gaggeeffamaa jiru hin turre. Hammaachuun isaa sababa gahaa qaba. Gama tokkoon gadaameessaa qabsoo Oromoo guutumatti masheensuuf if shukkuumaa jiraachuu mootummaa wayyaanee yoo tahu, Labsii yeroo muddamaa bahuun eega komaandi poostii ijaare booda duula meeshaa hiikkachiisuu sirritti irratti hojjatee jira. Gama biraatiin weerarri liyyuu poolisii bakkoota daangaa oromiyaa horsiifatee bultoota tahan irratti gar malee kan xiyyeeffatuu dha. Mootummaan wayyaanee duruma irraa bakki ifirraa sodaatu guddaan naannoo horsiisee bulaan Oromoo jiru kana. Sababniis horsiisee bultoonni hidhannoo waan qaban qofaaf osoo hin taane humniti biraa isaan kana keessaan hulluuyxee na seenti kan ja’uus waan firraa shakkuuf. Kanaaf liyyuu poolisii kanneen gama tokkoon waardiyaa godhachuu Oromiyatti bobbaasa. Gama kaaniin akkuma Dargiin gaafa kufaaf ka’e baha Oromiyaa tana irratti xiyyeeffachaa ture, wayyaaneeniis shakkii guddaa waan qabduuf naannoo ifirraa shakkaa jiraattu tana qulqulleessuu madditti ummata oromoo murruq gootee nagaya waaraa silaa kajeeltu san arkachuuf kaaniis lafa tanarraa buqqaasuu akka furmaataa godhatte itti ejjiti. Kanaaf rakkoon kun kan duraa irra hedduu hammaatee jira. Eega rakkoon kana tahuu beeknee ilmaan Oromiyaa maal godhuu qabnaree? Gaafiin jattuuf ani akka mataa kiyyaatti yoon tarreessu:
1) Ummanni oromoo kan daangaa Oromiyaa irra jiraatu kun duruma irraa waraana jajjabaa dha. Garuu sababni amma akkuma ijaan agarru san liyyuu poolisiin soda malee deemtee ummata Oromoo akka barbaaddetti dhiittu kun wayyaaneen Oromoo naannoo daangaa jiran guutumatti hidhannoo isaan beeyladaa isaanii irraa diina ittiin dhoorkatanillee waan irraa guureef ummanni keenya akka luuynaatti qee’ee isaatti tumamaa jira. Kanaaf tarkaanfiin jalqabaa godhuu qabnu ummata kana deebisanii hidhachiisuu qofa. Qawweef rasaasa gahaa qabaannaan ummanni keenya kan daangaa irra jiru kun nuklerii dha (Keessattuu warri diaspora dhimma kana itti yaaduu qaban)
2) Ilmaan Oromoo kan qubsumaan naannoo kanatti dhiyaatan waliif dirmachuu, waliif tumsuun diina ilmaan Oromoo irratti shira hojjachaa jiru kana waliin mancaasuu. Diinni obboleessa kee sirraa hiiyxuu jiru yoo hinniyyuu jalqabe bakkuma sanitti atiis itti dirmattee yoo macalaaftan malee takka bakka san injifatee dabarraan atillee waa takka akka godhuu hin dandeenye hubachuun, waanuma harkaa qabdaniin walitti dirmachuun dirqama jalqabaa tahuu ifitti murteessuun harka wal qabachuu qofaatu amna fagoo nu imalchiisaa haa barru,
3) Akka waan lafti saamamaa jirtu tan Oromoo Harargee qofa taateetti osoo haasawa micciirtanii dubbachuu baattanii baayyee gaarii dha. Lafti Oromiyaa iddoo kamuu jiraattu qabeenya Oromiyaa, qabeenya ummata Oromooti waan taheef ilaalchi lafa bahaa akka tan Harargee qofa taatetti micciiruu kana tufuun ilmaan Oromoo akkuma kaleessaa mormii fi warraaqsa keenya guutuu Oromiyaa keessaa haa dhageessifnu. Akkuma kaleessa sagaleen ilmaan Oromoo boolla keessaa illee “Oromiyaan teenya!” jattee dhawwaaqaa turte san, ammaas warraaqsi cimee mala if eeggannoon guutameen itti fufuu qaba.
4) Ummata Harargee qofa osoo hin taane ilmaan Oromoo guutuun eega sirni nafxanyootaa Oromiyaa weeraree rakkoo hamaa keessa jiraachuun beekkamaa dha. Haa tahuu malee Oromoonni daangaa irra jiraatan, keessattuu roga bal’aan kan Soomaalee daargeessu Harargeen hadaammii ollaa agamsaa tahanii bara baraan dhumaa, diina isaaniif osoo hin jilbiiffatin hanga arraa waardiyaa daangaa Oromiyaa tahanii eegaa jiran. Kanaaf, yeroo waa’ee lafa Oromiyaa bahaa haasooynullee akka dantaa Harargee qofa gootanii warri odeeysitan irraa if qusachuun gaarii dha. (Keessattuu facebook live……)
5) Gaafa waa’een lafa Oromiyaa tan alagaan saamamaa jirtu kaafnu tarsiimoon shira diinaa fi jallaa keenyaa keessa jiraachuun beekkamaa dha. Kanaaf akka ummanni Oromoo waliin hin kaane waan barbaaduuf kutaan Oromiyaa yeroof miidhamaa jiru san akka saba Oromoo biratti ulfina hin qabne fakkeessee dhiheessuun miira hamaa “Sa edaanuu anumaatu Oromiyaaf dhimmama malee ani Oromoo biratti gatii fi ulfina hin qabu” ja’ee akka kutaan san geengoo oromummaa keessaa if baasu taasisuu dha. Tooftaan akkanaa kun alagaa gabrummaa jala nu bulchuu barbaaddu qofaan kan hojjatamu osoo hin taane jallaa keenyaaniis daran kan hojjatamu akka tahe muudannoo gara garaa irratti agarree, barree jirra. Malli akkanaa kun amma qofa osoo hin tahin gaafa Oromoon jalqaba caphuus kan itti hojjatamee dha. “Sumaatu isaanitti maraata, gaafa isaanii ati yaamina malee dirmattaa isaan ammoo…. Ati naguma if shukkuumta malee isaan haajaa tee hin qaban……” fira fakkaatee dabballummaa akkanaatiin Oromoo wal afaan deebisaa turan. Sanuu takkuma aaraan sarara keessaa baanaan xurretti deebi’uun ni ulfaata. Kanaaf, gabaabumatti wantiin jechuu barbaade gaafa manni tokko gubatu kaan bishaan qabatee dhaamsuuf fiiga, kan boba’aa qabatee dirmatuuf fiiguus jiraachuu bari, jechuu kiyya.
6) Xumura irratti wantiin ja’u yoo jiraate, lafaan tahuus samiin tahuus dhaloonni kun hidhamuu irraa gara hidhannoo jabduu hidhachuutti seenuu qaba. Qeerroon Oromoo yeroo ammaa waa hunda caalaa wanti itti fardii hidhannoo qawweeti. Kana hoggaan ja’u qabsoon warraaqsaan deeggaramte hin barbaachiftu jechuu kiyyaa miti. Silaas waa oromoo guutuu miti kan hidhatu. Hidhachiisuuf ammoo dhaabni jabaan shiraaf sharaarattii irraa bilisa tahe tokko jiraachuu qaba. Yoon waa’ee hidhannoo kaasu ammoo mootummaan kun hidhannoo malees hin kufu jechaa hin jiru. Wayyaaneen ammaahu gaaddidduu isii malee isiin kuftee jirti. Garuu kufuu wayyaanee qofaa osoo hin taane dhimmi guddaan kallattii nuti barbaannutti kuffisuuf ‘xumaashaan’ qawwee barbaachisaa dha. Carraan yeroo hedduu Oromoo dabree ture yoo hidhannoon hin jiraanne ammaas nu mudata. Afrikkaa keessatti mootummaanuu osoo fedhii isaatiin aangoo gad lakkiseellee kan barcuma aangoo san arkatu warra qawwee harkaa qabu malee abbaa haqaa miti. Kanaaf, Oromooniis tarsiimoo qabsoo amma itti deemaa jiru madditti humna qawwee jabaa yoo horate malee gonkuma hawwii isaa tan dhugaa san milkaa’uu hin danda’u. Kanaafuu gabaabumatti hayyoonni Oromoo addunyaa irra jirtan walitti dhufuun dhimma kana irratti mari’achuun falaaf firmaata lafa kaa’uun dirqama dirqamaa oliiti.
Waluumagalatti yaadni kiyya silaa ammallee ni hafa. Haa tahuu garuu ijoon tiyya arraa hanganuma. Wantiin osoon irra hin deebine bira hin kunne garuu namni Oromoo tahe kamilleen kabajaa Oromiyaa eeguuf daangaan Oromiyaa kan ammaan dura ciramaa ture sanuu deebisuun nu dhiba waan taheef, kan kana booda ciramu gonkuma hayyamuu hin qabnu. Namni gaafa morma dhawan hadoodee, yoo milli dhawame hin laalanne miilli san kan laamsha’e akka tahe hubachuu qaba. Namni lafti oromiyaa tuqamuun isa hin hadoochine san nama du’e. Arraas, boruus, fuul-duraas, Oromiyaan kan kabajamtu yoo daangaan isii kabajame qofa akka tahe haa barru, haa hubannu namuu.
“Oromoo fi Oromiyaan akkuma waliin gabrooman, waliin qofa bilisooman!!”
Saphaloo Kadiir | Abdulbasit
Hagayya, 2017


text:
Humna Qilleensaan Uummata Nagaa haleelaa mariin geeggeefamu nagaa fidu hin danda’u.
Ibsaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo!
Mootummaan Bilxiginnaa Kufaati gama Siyaasa, Diingdeen, Dippiloomaasiin isaa mudatee jalaa of olchuuf Maqaa Marii Biyyooleessaa jedhun umurii angoo isaa dheereffachuuf afaan faajjii adda adda uuma jiraachu taajjaba jirra.
Maqaa Marii Biyyooleessaa Milkeessuu jedhun Hidhamtoota Siyaasaa Hogganoota KFO fi kan Saboota biroo muraasa hiikuun mariif qophitti jiraachuu Miidi’aleen Sirnichaa lallabaa jiru.
Hogganoonni KFO hidhaa irraa hiikamu isaanitti nigammana kan isaan hidhaa irraa hiikamanis jaalalaa Bilxiginnaan osoo hin taane qabsoo Uummanni Oromoo gama hundan geggeessa jiru fi Sabboonni Cunqurfamoon geggeessa jiraniin hiikamaan jenne amana.
Mootummaan Bilxiginnaa Hayyuu Duree ABO dabaltee Hogganoota,Qondaloota ABO, Miseensoota KFO Godina hanga Aanaa fi Gandatti hidhee jiru hundaa hidhatti dhiisuun namoota muraasa qofaa hiikuun mariin geeggeefamu rakkoo biyyaattin keessatti kuftee jirtu nihameessa malee akkani hin furree hubachiisna.
Gama tokkon marii jechaa gama kaannin immoo waraana labsa, uummataa nagaa Dirooniin haleelaa marii jedhamu kan shiraa ta’u ragaa ba’aa.
Tibba darbe Amajji 6,2022 Oromiyaa Dhihaa Godina Qellem Wallaggaa Gidaamii Ganda Burii jedhamutti mana barumsaa sadarkaa 1ffaa Burii humni Qilleensaa Bilxiginnaa haleele, Amajji 7,2022 Godina Wallaggaa Lixaa Aanaa Mana Sibu Ganda Caalaa Daabbus jedhamus humni Qilleensaa Bilxiginna haalele.
Humna Qilleensaan Uummata Nagaa haleelaa mariin geeggeefamu nagaa fidu hin danda’u. Rakkoo biyyaattin keessatti kufte jirtu keessaa kan baasu danda’u marii haqaa qabeessa kan hunda hirmaachiseedha jenne amana.
Kanaaf uummanni Oromoo da’oo Marii Biyyooleessaa jedhuun shira isaatti deema jiru dammaqinan ilaalun qabsoo isaa akka jabeessu hubachiisa.
Gamanuman Hogganoota KFO hidhaa irra hiikamuun maatii isaanitti dabalamaniin Baga Gammaddan jecha.
1.waahilaan qabsoo keenya hogganoonni KFO hidhaa irra ba’aan hidhaa sagalee isaanii fi yaada isaanii bilisaan ummatatti ibsachuu dhabuu biraatti akka hin seenne abdii qabna.
2. Hogganoonnii fi miseensotiin ABO manneen hidhaa Oromiyaa mara keessa jiran hatattamaan bahanii bilisaan akka ummata isaanii keessa sosso’an gaafana.
3,Haleellaa Humni Qilleensaa Bilxiginnaa Diroonii fi Jeetiin uummataa Oromoo irratti rawwaacha jiru hatattamaan akka dhaabbatu jenna.
4. Komaandii Postiin haal duree tokko malee Uummatarra akka ka’u gaafana
5.Loli addaan hin cinne Oromyaa irratti gaggeeffama jiru akka dhaabbatu .
6. Humni Alagaa Oromiyaa keessaa akka bahu
7. Ajjeechaan, manneen Qotee bulaa gubuu, hidhaa dhuma hin qabne ummatarraa akka dhaabbatu .
8.Hidhamtootni Siyaasaa Kuma Kurnootan Oromiyaa keessaatti hidhaa jiran haal duree tokko malee akka hiikaman .
9. Hayyuu Dureen ABO duree qabsoo Oromoo waan ta’eef isa uggura jala kaayanii nagaa fi dimokraasii labsuun gonkumaa furmaata waan hin taaneef hatattamaan uggura jalaa akka bahu.
Dhuma irratti Uummanni Oromoo kan durii caalaa yeroo kanatti tokkummaa isaa eegun haala bara 2018 ture irra barachuun mooraa qabsoo Oromoo fi qabsaa’oota Oromoo tiksun bilchiinan qabsoo isaa akka jabeesu dhaamana!
Injifannoon Uummataa Oromoof!
Qeerroo Bilisummaa Oromoo !
Amajji 12/2022 !


text:
WASHINGTON, DC — Godina Walaggaa dhiyaa magaalaa Mandii keessatti har’a ayyaana waggaa 26ffaa hundeeffama dhaabbata dimokraasummaa uummata oromoo kabajamaa ture irratti mormiin ka’uu isaa jiraattonni magaalattii nuuf ibsanii jiru. Barattoonni mana barnootaa Abdii borii jedhamuufi kan giddu galeessaa galma ayyaanni kun keessatti ayyaaneffatamu cina dhaquu dhaan mormii isaanii dhaadannoo dhaa fi sirbaan dhageessisaa turan jedhu jiraattonni.Jiraataa magaalaa Mandii obbo Hundumaa obsaa haal har’a uumame nuuf ibsaniiru.
Jiraattonni magaalaa Mandii akka jedhanitti dargaggoonni mormii qaban dhiyeeffachuuf galma wal ga’ii OPDO dhaquu dhaan dhakaa darbaa, dhaadannoo dhageessisaa turan. Korri bittinneessaaf humnootiin Federaalaas bobba’anii ijoollee kana hanga ganda keessaatti faana dha’anii reebaa kan argatanis qabanii mana hidhaatti naqaa turan jedhan.
Uummati Oromoo dhiigi ilmaan isaa dhiigi dhangala’aa kaan hidhaatti kaan immoo achi buuteen dhabamee utuu gadda irra utuu jiru ayyaana ayyaaneffanna jedhanii ba’uun hanga dhiiga ilamaan keenyaa dhuganii ti jechuu dhaan aarii dhaan dubbatu jiraattonni kun.
Itti gaafatamaan waajjira poolisii magaalaa Mandii Inspeekter Sandaabaa Fufaa garuu ayyaanni kun nagaa dhaan xumurame. Uummatis ba’ee ayyaaneffatee gale jedhan. Reebichi hidhaan raawwatame hin jiru. Mormii kan jedhames ijoollee mana barnootaa sadarkaa duraa kanneen 15-20 ta’antu daandii irraa wacaa ture. Isaanis namni itti bu’e hin jiru. Nagaan manatti galaniiru jechuu dhaan komee jiraattonni dhiyeessan kana haalaniiru.
Addis Abeba – Protests erupted in many towns and cities, including schools and university compounds,…
Shabboo Miidiya: Seenaa amaarsaa fii gara jabeenya isaanii. https://www.youtube.com/watch?v=MjL1acJzXgc
Gocha suukkanneessaa sirni nafxnyaa Oromoo irratti gidduu kana raawwachaa jiran balaaleffachuun Barattoonni Oromoo godina addaa…
His Excellency, Olusegun Obasanjo, former President of the Federal Republic of Nigeria and AU High…
By Daniel Behailu Overview of Ethiopian Politics Africans have always complained that their resources are looted…
Akkuma beekkamu baroota dabran keeysa gaafa mootummaa EPRDF sanitti hoggansa amantiin isaa islaama tahe irra…


text:
Ripaablikii Dimokraatawaa Kongoo gama bahaa magaalaa Benii keessatti Riphxee looltonni namoota 8 waan ajjeesaniif jecha jiraattonni mufannaan mormii dhageesisaa turan Wiixata kaleessaa galma magaalatti keessaa ibidda itti qabsisanii jiru.
Sana booda kanneen mufannaa dhagesiisan kun gara mooraa Tokkummaa mootummotaa kannen imala nageenyaaf handaara magaalatti qubatanti qajeelan.
Hiriirtonni hanga tokko akka jedhanti jarreen nageenya eegsuuf bobba’an kun gadhisanii akka deeman barbaadu.Sababaan isaas haleellaa riphxee looltootaa ittisuun nageenya jiraattotaa eegsisuu hin dandeenye jedhu.
Magaallai Beni lafa weerara dhukkuba Ibolaa ta’uun beekamti.


text:
Harargee Lixaa Aanaa Odaa Bultumitti sanbata darbe, gaggessaan masjiida magaalaa Baddeessaa ganda 01 ajjeefamuu jiraattonni himanii jiru. Sheek Abdallaa Mohaammed ka ajjeefaman mucaa ganan 13 ka mormii duraan Odaa bultumitti ta’e irratti ajjeefameef sirna awwaalaa gaggeeffamaa turerratti ta’uu jiraataan magaalaa Baddeessaa ni dubbatu.
Jiraataan kun Sheek Abdallaa duuka bakka awwaalaatti jeequmsi yeroo ka’ee utuu baqatanii isaan biraa ‘rasaasa humnoota nageenyaan rukutamanii du’uu’ himan. Nami kaan biro yeroo kana rukutames gara mana yaalaa geeffameera jedhan dabalanii yoo dubbatan.
Jiraataan Magaalaa Baddeessa kun dabalanii, qaamoleen nageenyaa yeroo kana tarkaanfii hagas gahu fudhachuuf waanti isaan dirqisiisu hin jiru ture jedhu. Yeroo awwaalaa kanas qaama naga kabachiiftota mootummaa kana nurraa hiiqaa jennee jaarsoliillee itti erginee nuun dhagahuu didanii jedhu.
“Nuti nama nurraa du’e awwaallaa rakkoon hin jiruu deemaa jennee jaarrolee ergine sana didan, yoo deebinu dhukaasa banan achii boombiis darbatan” jedhu jiraataan kun. Jiraattonni magaalaa Baddeessaa sanbata darbe bakka taateen kun itti mudate turan, boombii darbatame jedhame kanaan nami akka hin miidhamnellee ifoomsanii jiru. Aadde Kariimaa Bayan haadha warraa Sheek Abdallaati, du’aatii abbaa warraa isaanii manatti akka dhagahan, abbaan warraa isaanii Sheek rasaasaan qoma bitaarra rasaasaan akka rukutamanii battalumatti lubbunsaa darbe jedhan. “Inni (Sheek Abdallaa) n nama siyaasaa miti, nama nagaa, imaama masjiidaati, ijoollee sadii qabna (dhiira lamaa fi dubra tokko), an hojii hin qabu nama na gargaaru hin beeku” Aadde Kariimaa Bayan – Haadha Warraa
Aadde kariimaan du’a abbaa warraa isaanii ilaalchisee anagwootni mootummaa homaa akka hin ibsineefis dubbatanii jiru.
Du’a Sheek Abdallaa ilaalchisee abbootiin amantaa Odaa Bultum jiran kaanis angawoota mootummaa ka Godina Harargee Lixaa fi Ka Aanaarra jiran duuka marachuus dubbataniiru. Miseensi gaggeessitoota amantaa Obbo Seeyfeddin angawoota Godina Harargee lixaa, Aanaa bultumii fi magaalaa Baddeessaa waliin haala itti Sheek Abdallaan itti awwaalaman, nageenyi akka itti bu’uu fi kaan mariyachuu himu. Gaggeessitoonni amantii angawootni tarkaanfii humnaa ol akka umattarratti hin fudhanne, ajjeechaan Sheek Adbadallaa Mohaammed akka qoratamu gaafanneerras jedhu Obbo Seeyfeddin.
Rakkoo nageenyaa Baddeessatti awwaala mucaa ganna 13 rratti sanabata darbe mudateen warri miidhaan irra gahe namoota shanii jedhu jiraattonni magaalichaa yoo dubbatan. Warreen kun martinuus yaala fayyaaf gara Hospitaala Ciroo deemuus himanii jiru. Waa’ee namoota yaalaaf gara Hospitaala Ciroo dhaqan ka VOA’f himan ogeessi fayyaa Hospitaalichaa tokko garuu, Sanbata darbe Baddeessaatii nami miidhaan irra gahee yaalaaf gara Hospitaala Ciroo dhufe nama tokko qofaadha jedhu. Dookterri kun dargaggoon taawumsasaarra rasaasaan rukutame Hospitaalichatti yaala argachuu eeranii innis amma haala fooyya’aarra jiraa jedhan.
Torbeen dura mormii naannoo keessa tureen garuu namootni 30’i gara hospitaala Ciroo akka dhufan isaan keessaas afur lubbuun darbuus achumaan dabalanii dubbatanii jiru.
Manni Marii Dhimma Islaamaa Oromiyaas dhimmi ajjeechaa Sheek Abdallaa Mohaammed akka quba qabu ibse. Sheek Hajii Ibraahim Tufaa Itti Aanaa Pirezdentii Mana Marii Dhimma Islaamummaa Oromiyaati. Miidhaan gaggeessitoota amantichaarra gahaa jiru kun ka jalqabaa miti jedhu.
Sheek Hajii Ibraahim Tufaa, dhiyeenya kana qofaa, Hasaasa, Shaashamannee, Kofalee, ammammoo Baddeessaarratti gaggeessitoonni amantichaa miidhaan irratti dhaqqabeera jedhu. Sheek Haj Ibraahim humna ta’ee kana duuba jiru kana jechuun himuu baatanus, ‘dhiyeenya tarkaanfiin gaggeessitoota amantichaarraa gahaa jiru yaaddessaa dha’ jedhan. Kanaaf dhimma kanarrattis Manni Marii Dhimma Islaamaa angawoota mootummaa waliin marii gaggeessuu himanii, deebii eegaa akka jiran ifoomsan.
Waa’ee ajjeefamuu Sheeyk Abdallaa Mohaammed Bulchiinsi godina Harargee Lixaa, Bulchiinsi Aanaa Odaa Bultum fi Ka magaalaa Baddeessaa Deebii akka kennaniif guyyoota sadan darban guutuu deddeebiin gaafannus angawa dhimma kanarratti yaada kennuuf fedha qabu argachuu hin dandeenye. Ajajaan poolisii Magaalaa Baddeessaa komaander Kaasahun garuu; rakkoon Baddeessatti mullates, nami du’es hin jiru jechuun haalan.
Obbo Jibriil Mohaammed Hoogganaan Biiroo bulchiinsaa fi Dhimma nageenyaa Oromiyaa garuu Waan Komaander Kaasahun dubbatan faallaa himu. Obbo Jibriil, sanbata darbe, magaalaa Baddeessaatti awwaalarratti rakkoon uumame jiraachuu himanii nami ajjeefame jedhame Sheek Abdallaan garuu ‘Magaalaa keessatti utuu walitti bu’iinsa jiraattota fi humnoota nageenyaa gidduutti qindeessuu tarkaanfii fudhatameen lubbuun darbe’ jedhan. Dabalaniis angawi nageenyaa Oromiyaa kun ‘nami kun gatii gaggeessaa amantii ta’eef tarkaanfiin kan irratti fudhatame miti; kun akkasitti hubatamuu qaba’ jechuun himan.
Obbo Jibriil Awwaala magaalaa Baddeessaarratti waa’ee boombiin darbatamuu yoo ibsan, warri awwaala kanarratti hirmaatanii turan balaa lubbuu namaa kaan baasu uumuuf waan ammas tattaafataa turaniif, humnootni nageenyaa tarkaanfii miidhaa gahuuf ture hambisu fudhachuun sirrii ture jedhan.
Sanbata awwaalarratti ka ajjeefaman Sheek Abdellaa Mohaammed wixata darbe kana sirni awwaala isaanii Baddeessatti gaggeeffamee jira.


text:
Filannoo prezidaantummaa Naayjeriyaa keessatti gaggeefameen sadarkaa lammaffaa irra kan jiran Muhammadu Buuhaarii,lakkoofsii sagalee uummataa meeshaa eleektroniksiin dogaggorfame jedhan.
Bulchaan humna waraanaa kan turan Buuhaariin prezidaant Guudlaak Jonatan injifachu isaaniin sagalee uummataa hatame deebisisuuf Paartiin keenya goorsa sadarkaa olaanaa argataa waan jiruuf, deggertonni keenya tasgabii horadhaa jechuun gaafatan.Ba’ii filannoo labsame sana booda hokkara uumame Buhaariin balaaleffatanii hokkara kakaasuun filannoo irratti shira hojjachu caalaa hamaa dha.jedhan.
Komishinni filannoo guutuu biyyaa walabnii himannaa Buhaarii kanaaf deebii hin laanne.Garuu kanneen kadhimamaa kam iyyuu ba’ii filannoo ilaalchisee himata qaban mana murtitti dhiyessuu danda’u jedha.
Preziddaant Guudlaak Jonatan garuu, deemsi filannoo ammaa kun gaarii kan ammaan dura argamee hin beeknee dha jedhan.Mootummaa hundumaaf waan madaalawaa fi sirrii ta’e haqaan hojjatu akka qabaannu lammiwwan Naayjeriyaaf mirkanessuun fedha jedhan.
MP3 tuquun gutummaa gabaasaa dhaggefadhaa


text:
Itiyoophiyaa keessatti jireenyi qaala’uu irraa kan ka’e guddinni gatii bittaa baatii Hagayya darbe keessa harka 40.6 dabaluu Rooyteers waajiira Istaatistiksii biyyatti maqaa dhahuun gabaasee jira.
Baatii Haggayyaa dura 39.2 akka ture kan ibsamee yoo ta’u, keessumaa gatiin nyaataa akkaan dabaluun ibsamee jira.
Waggaa kana keessa gatiin bittaa guddachuun kun naanoo biyyoota gaaNfa Afdrikaa keessatti rakkoo guddaa yoo ta’u, roobni ga’aan dhabamuun immoo daran haala jiru hameesse jira.
Hayyuu dinagdee kan ta’an obbo Bulchaa Dammaqsaa akka jedhanti kan rakkoo kana fide fedhiin uummataa fi dhiyessiin jiru wal gituu dadhabuu isaa ti.
Lafti qonnaa jiran qonnaan bulaaf dabalamee kan kennamu otoo hin taane, investeroota biyya alaa kanneen waan oommishatan gara biyya ofiitti erganiif waan kennmuuf, uummanni biyya keessaa beela’a jedhu obbo Bulchaan.
Gabaasaa Guutuu MP3tuquun dhaggefadhaa


text:
Aakhiratti amanuu-kutaa 2ffaa
Kutaa darbee keessatti Aakhiraan maal akka ta’ee fi sababni Qiyaaman itti dhaabbattuuf muraasa isaa ilaaluf yaalle turre. Har’as itti fufuun Aakhiratti amanuun maal akka of keessatti qabatu ni ilaalla. Aakhiratti amanuun hundee iimaanaati fi nama kaafiraaf mu’mina addaan baasudha. Mu’minni Rabbii fi Aakhiratti amanuun mu’mina yommuu jedhamu, kaafirri immoo nama Rabbii fi Aakhiratti amanuu dideedha. Garuu Aakhiratti amanuu jechuun “Lubbuun namaa Jannata ykn Jahannamiin seentee qaamni immoo lamuu hin deebifamu jechuudhaa?” Namni akkana jedhee yaadu yoo jiraate kuni Aakhiratti amanuu hin jedhamu. Kanaafu, namni yaada dogongoraa kana akka sirreessuf Aakhiratti amanuun maal akka ta’ee haala armaan gadiitiin ilaalu dandeenya.Dabalata dubbisii


text:
WAAN QALBII NAMA CABSU
Yoo jiraachuu baate qaamni dhimmi kun ilaallatu maaliif haala mijjeeysee joollee tana akka baratan godhuu dhabe?
“Ijoolleen kun ilmaan Jaarsoo Dagaa Qalloo Lafa seena qabeessa qabsoo Oromoo, iddoo dhaloota gameessa qabsaawaa Oromoo Mullis Abbaa Gadaa fi Cinaacha Oromiyaa Bahaa Go/H/Bahaa Aanaa Cinaaksan araddaa yugyugitti dhalatanii jiraachaa jiru.
Maqaan isaanii:- Rooydaa Sheek Ibraahimii fi Ayyaallee Sheek Ibraahim obboleeyyan uumamaan akka carraa tahee ija malee/qaroo dhabeeyyii ta’anii walirratti dhalataniidha. Hunda caalaa wanti nama gaddisiisu ijoolleen kun osoo qaroo hinqabne fedhii barnootaa qabaachuu irraa kan ka’e bara 2014 keessa kutaa1ffaa barattoota fayyaa qaban waliin daree tokkotti naqamanii callisaanii taa’uu malee waggaa guutuu osoo waan tokko hin hubatin abdiidhumaan jiraachaa jiru.
Meeshaa ittiin barsiisanii fi Barsiisonni ijoollee kana barsiisan hinjiran. Akka iddoo biraatti deemani hin baranne ijoolleen kun harka qalleeyyii abbaas hinqabneedha. Haati isaanii ganama harka qabdee Mana barnootaa geessaa gama biraan qoraan gurgurtee jiraachisaa jirti. Kanaaf ijoolleen kun “nutiis akka namaatti barannee ofii fi biyya keenyallee fayyaduu osoo dandeenyuu sababa qaroo dhabeeyyii taaneen Carraa barnootaa dhabuu keenyaan abdii murachaa waan jirruuf ilmaan Oromoo addunyaa mara irra jirtan iddoo biraatti deemnee barachuu akka dandeenyuuf maaltu nuuf mala?” isiniin jechuun iyyaachaa jiru. Namoonni waa’ee isaanii odeeffannoo guutuu arkachuu barbaadanii fi haala mijjeessuufi fedhii qaban Lak. Bilbilaa 0920412618 qunnamuu danda’u.”
Bareentoo Mohammediin


text:
Hunduma keenya biratti akkuma beekamu yeroo ammaa kana quuqamtoonni Oromoo yeroo dhumaaf garbummaa seenaa gochuuf hojiirra jira!. Addumatti galata addaa kan uummata Oromoo qabsa’aa jiraniifirraa qaban keessaa:
a. Barattoota/Qeerroofi qarree Oromoo harka duwwaa diina jilbeenfachiisaa jiran,
b. WBO (alaaf keessaa)…Poolisoota dhiigaan Oromoo ta’an (warra dammaqan qofa),
c. Miidiyaalee Oromoo (OMN, Simbirtuu, SBO, Raadiyoo hafuura biyyaafi kkf…)
d. Aartistoota Oromoo (Weellistoota dhiiraafi dubara dhugaaf sabaaf quuqaman qofa….)
e. Miseensota OPDO (Warra dhugumaan Oromoof quuqaman..odeeffannoo diinaa saaxilun kutannoon Tigiree dura dhaabbachaa jiran qofa..)
f. Hayyoota /quuqamtoota Oromoo (Oromo activists)…Warreen nuffii tokko malee sagalee saba Oromoo dhaabbilee addunyaa gurguddoo biraan gahaa jiran hundumaa…
g. Oromoota Miidiyaalee hawaasaa Marsariitii (website), Twitter, FB, email, skype. Fi kkf hirmaannaa guddaa taasisuun waa’ee Oromoo daangaa addunyaa hundumaan geessisa jiraniif,
h. Dhaabbilee amantaa garaagaraa yaadaan, kadhannaa gochuun, dhibee Oromoo addunyaatti himaa jiraniifi gama hedduun qabsaa’aa jiraniif (Hundaa ta’uu baatanilee…)
i. Oromoota biyya diyaaspoora keessa jiran maallaqa isaaniin, beekumsa isaaniin, hiriira ba’uudhaan, sagalee Oromoo addunyaan ga’uufi kkf citanii tokko ta’anii hojjetaa jiran hundumaafi kkf …
Akkuma beekamu Oromoon gamtaadhaafi tokkummaan FDG/FXG gaggeessaara. Kunis qabsoon ummattin keenyaa gaggeessa jiru gara gulantaa haaraatti ceesiseera. Amantaan, lagaan, ilaalchaa siyaasaaf dhimmoota gara garan walqooduu dhiissuun madda cimina qabsoo kana ta’uun isaa iraanfatamuu hin qabu. Dabalataanis gumaachii odeefannoo walidabarsuu, gara OMNfi Facebookn gaggeefamaarulle meeshaa qabsoo keenyaa cimaadha. Gama keennaan kana haa jennu malee diinni keenyas rafee bulaa hin jiru. Halkaniifi guyyaa nuratti hojjachaara.
Torbaan darbee asiifi torbaan dhufus baldhinaan haala biiroolee ykb waajjiraalee hunda hammateen walgahii irra deebi’anii gaggeesuudhaaf qophiin xumurameera. Sababni walgahiin amma gaggeefamaa jiruufis:
1ffaa : Walgahiin torbaan lamaan dura gaggeefame galma yaadame akka hin milkaa’in qorannoo waajjira Dhaabaatti gaggeefame irratti waligalameera, Akka kallatiin isaaniif gooftaawwaan isaani obbo Abbaayi Tsahaayyee irraa itti kennameef jeequmsi kun ABOfi farra misoomaattu qindesse jechuudhaan akka hojjataan hundii irratti waliigalu
2ffaa : Walgahii gaggeefame irratti gaaffiiwwaan gara garaa hojjattoota irraa haala qindaa’een dhiyaatan yaani mormitootaa olaantummaa akka argate kan agarsiisuudha. Kun immoo hojiin Dhaabaa waan hin hojjaneef miseensooniis raafamaartuu jechudhaan qorataniiru. Dhimma kana irratti miseensooni cimoon mormii isaani kan ibsani yoo ta’u kan hafan immoo biyyi diigamuudhaaf jechuun afaan guutaniis dubachuu sodaataniiru. Asi irratti dhimma nama gammachiisu miseensoota OPDO ergaa gubbaa itti kename dabarfachuuf sodaa guddaa keessa galaniiru. Maqaa hojjatoota mormii cimaa dhiyeesaniis kennuuf sodaataniiru. Faallaa kana garuu hojjatooni yaada ciccimoo ifaaf haala qindaa’een dhiyeessuudhaan kaayyoo isaanii fashalsiisaaru. Ajeechaan, hidhaafi tumaan waan daa’imman keenya irratti gaggeefamaaruuf nuti kana sodaaf falmii keenyaa irraa boodatti hin deebinu jedhaniiru.
3ffaa : Miseensooni OPDO toora isaani akka ifaan ibsan taasisuuf. Kana jechuun miseensooni OPDO hedduun ragaa kenuun, gaafiiwwaan cimoo ta’an dhiyeesuun ergama dhaabaa akka iraanfataniif yeroo amma immoo ykn toraa Dhaabbatichaa deeggaruun waltajjii gara garaa irratti sagalee isaani ol kaasuun dubbachuu ykn immoo farreen nageenyaa waliin hojjachuuf kan filattanis daandii nagayaa isiiniif hawwina jedhaniiru.
Karoora Torbaan dhufuu
1. Guyyaa Wiixataan dura miseensoota Dhaabaa kophaatti walitti qabuun waadaa seensisuu. Yaanni kennamu qabu baldhinaan akka ta’u dhimmota ijoo keessaa muraasin lubbu namaa dabarteefi qabeenyaa mancaa’eef gaddineerra. Haa ta’uu malee farreen nageenyaafi shororkeessitoonni jeequmsa kana keessaa harka qaban seeratti akka dhiyaatan dhimma kana tasgabbeessuuf tarkaanfiin mootummaan fudhate sirriidhaaf seera qabeessa akka jedhani miseensoota dhaabaaf ergamni kennameera.
2. Guyyaa Wixataa (2/05/2008) Waajjiraaleen hunduu hojjatoota mari’achiisu qabu jedhameera
• Walgahii irratti hojjatoonni gamtaan akka yaada cimaa hin dhiyeessine galma gara garaatti addaan qooduun mari’achiisuu;
• Hojjatoota armaan dura yaada cimaa dhiyeessan akka dhimma kana keessa hin gallee hiriyyoota isaaniin akka gorfaman itti himameera. yoo ta’uu baate rakkoon akka muudatuniis akeekkachiifni keessa keessa kenameera;
• Akka hojjattooni bilisaan yaada isaani hin ibsineef sodaachisuufi TV akka waraabamu murteesuudhaan akka qaama biraatti ragaan darbee hin kennamneef namoonni dhimma kana hordofan moggaafamaniiru
• Miseensoonni yeroo dheera fudhachuun akka yaada kennan mari’atameera.
• Ragaalee guutuu (maqaa, teessoo, bilbilaaf kkf) hojjjatoota walgahii irratti dubbatan dabarsanii kennuuf waadaa seenaniiru. Dhimma kana kan qindeessan hooggantoota waajjiraaleeti.
• Qaama biraa irraa hojjatoota waajjiraale kan hin ta’in namoonni muraasaa haala walgahiin ittin gaggeefame akka madaalaniif ramadamaniiru.
Dhimmoota kana yaada keessa galchuudhaan nuti maal? haala kamiin? Yeroo kam raawwachuudhaan karoorri isaani akka galma hin geenne gochuudhaan dhukkubbi mataa itti cimsina? Daa’imman, shamarran, dargaggoota qeerroofi manguddoota keenya bira dhaabanna? Yeroo murteessaa irra geenneerra . taayitaaf biddeena tigireen akka hambaatti nuuf kennitu moo, dhiiga lammii keenyaattu nuuf caala?
Gaheen keenya
• Walgahiin osoo hin jalqabne lammiiwwaan keenya kan mirgaa isaaniif osoo haala nagayaan falmatan mootummaan abbaa irree rasaasaan ajjeeseef yaadanna(kadhannaa) sammuu akka gaggeefamu gaafachuu, harka keenya ol kaasuudhaan mormii agarsiisuu,
• Hojjatoota waajjiraa keessani malee kan biraa akka isinitti hin makaminee gochuudhaan kan isaan akka hordofaniif ramadatan baasuu( ari’uu)
• Waan gaggeefamu hunda maloota gara garaan sagalees ta’ee vidoo waraabuu;
• Akkuma isaan yaadan , nuttis ragaalee namoota OPDO deeggaruudhaan dubbatanii fotoo isaanis dabalachuudhaan qabachuu qabna
• Yeroo isaan dubbatan hundi keenya itti gungumuudhaan rifachiisuu, itti kolfuu fi kkf gochuudhaan akka isaan yaada isaani hin ibsane taasisuu
• Hojjatoota yaada isaani mormu yoo dubbatan harka rukutuudhaan hamilee isaani cimsuu
Xumura irratti tokkummaa saba keenyaa diiguudhaaf yeroo ammaa ballinaan irratti hojjachaaru. Kanaafu hojjataanis ta’ee hooggansi biddeenaaf jedhee dhugaa jirtu jallisuudhaan isaan waliin shubbisuu barbaadu jiraanaan.
Lafeen gootota keenyaa kan dhimma kanaaf wareegamanii isin haa waraantu, bishaan isin dhugdan akka dhiiga isaanitti isinnit haa hadhaawu, foon isin nyaatan foon isaani kan rasaasaan rukutamee cite lafa dhayee isintti haa ta’uu. Garaaf jetani sammuu keessan hin gurgurinaa. Sababa kanaan saba keessanis lubbu keessanis akka dhabuu dandeesan yaadaadhaa.
Hinshakkiinaa! Haqa qabna, hundaa qabna, nimormanna, ni injifanna!!
Maddi!-http://oromiapress.com


text:
Ebla 30,2012 Gabaasa Qeerroo Lixa Shawa
Godina Shawaa Lixaa aanaa Abuunaa Dindabaratitti diddaa dargaggoonni Oromoo qabsiisaniin mootummaan Wayyaanee dura dhaabbachuu dadhabee human waraanaa naannoo san turanitti kan biro dabaluun ummataa fi dargaggootaa goolaa turuun Qeerroon aanichaa gabaaan. Mootummaan Wayyaanee waraana isaa bobbaasuun ilmaan Oromoo mana hjidhaatti guuruun furmaata diddaan ittiin dhaabbatu kan itti fakkaate yeroo ta’u,Godinuma Shawaa Lixaa aanaa Abuunaa Gindabarat keessaa dargaggoota mana hidhaatti ukkaamsitee jirti.Yeroo ammaa dargaggootni
- Laggasaa Damee Ganda Gooroo Furtoo irraa
- Chaaluu Tolaa ganda Koluu irraa
Waraana mootummaa Wayyaaneen ukkaamsamanii bakka buuteen isaanii dhabanii jiran.Uummatni naannoo kanaa mootummaa Wayyaaneen yeroodhaa yerootti doorsifamaa kan jiranii fi galgala bilisaan deemuu dhorkamanii akka jiran gabaafame.
Qabsoon itti fufa! Gabrummaan ni kufa!
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Ebla 30,2012 Mattuu
Mootummaa Wayyaanee waliin walitti hidhata godhachuun qabeenya dinagdee guddaan kan sosso’uu fi ilmaan Oromoo yeroodhaa gara yerootti saamuu fi akka sabaattis eenyummaa Oromoo xiqqeessee tuffachuun jiraattota naannoo kan rakkisaa ture invesiterri Abashaa yeroo adda addaatti gochaa hammeenyaa kana irraa akka dhaabbatee ummata Oromoof kabajaa akka kennuu qabuuf gorfamaa fi akeekkachiifamaa kan ture lammiin Habashaa Habtaamuu Muuyii jedhamu gocha isaa irraa dhaabbachuu didnaan Godina Iluu Abbaa Booraa aanaa Mattuu ganda Seeddoo keessatti uummatni Oromoo itti yaa’uun reebanii qabeenya isaas bittinsanii jiran.Qabeenyaa nama kanaa kan tahe suuqiilee gurguddaa inni qabu diiguun magaazina bunaa guddaa buna kuntaala hedduu baatee kan ture jalaa kan bittinsan yoommuu tahu Habashoonni ummata Oromoo kabajuu hanqachuun tuffii fi arrabsoon biyya Oromiyaa irra jiraachuu akka hin dandeenye dhaamsa dabarsaniifii jiru. Kanneen kaanis godhchaa akkasii dalaguu fi mirga ummata Oromoo dura kan dhaabbatu jiraannaan tarkaanfiin wal fakkaataan akka isaan eeggatus hubachiisanii jiru.
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
(Qeerroo, Naqamatee, 29 Ebla 2012) Saamamuu lafa abbootii Oromoo, ajjeefamuu saba Oromoo, reebamuu fi ariyatamuu, rasaasaan tumamuu ilmaan Oromoo sababeeffachuudhaan qeerroon magaalaa Leeqaa Naqamtee fi mooraa Yuuniversitii Wallaggaa keessa baratan walitti dhufuudhaan wal gayii gabaabaa adeemsisuudhaan ejjennoo qaban lafa kaayatanii jiru.
Akkasumas miseensoti Qeerroo itti dabaluun dhaamsa dabarsan keessatti qabsoo Bilisummaa Oromoo karaa hundaan gargaaruuf waadaa waliif seenuudhaan qabsootti akka jabaatan murteeffatanii jiran.
“Baayinni Oromoo mootummaa wayyaanee aarsuudhaan lammii biroon akka ilmaan Oromoo ajjeesee fixu mootummaa wayyaanee karoorsus diddaa mootummaa wayyaane irratti eegalle itti hammaachaa kan deemnu kan ta’u malee boodatti akka hin deebine mirkaneessina,” kan jedhan miseensoti Qeerroo, “Gumuz gofa osoo hin taanee ilmaan Tigraayis wal guuranii yoo dhufan kanaan booda ejjennoon keenya ammas mootummaa wayyaanee abbaa irree kana of irraa fonqolchuudhaaf murtoo qabnu beeksifna,” jedhan.
“Bara baayyee sodaa wayyaaneetiin sochii warraaqsaa deemamee karatti rarra’aa tureera,” kan jedhan miseensoti Qeerroo kunneen, “amma garuu mee nuti abdiin saba Oromoo waanjoo garbummaa yeroo dheeraa nurra ture of irraa galagalchuuf tokkuummdhaan,saba keenya kakasuudhaaf hidhannee kaanee jirra,” jedhanii jiru.
Gocha gaddisiisaa uummata Oromoo irra gahaa jiru kana dura akka dhaabbatan murteeffatanii kan jiran miseensoti Qeerroo, “ammas irra deddeebinee gocha mootummaa wayyaanee dura dhaabbanna; kaayyoo isaa fesheleessina; kaayyoon diinaa keenyaa galma akka hin geenye jechuudhaan dhaamsa waliif dhaama,” jedhanii jiru.
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Jiisaa Beellamaan Dhufee Loolii Qeerroo!!
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Ibsa Adda Bilisummaa Oromoo
Ebla 28, 2012
Hawaasni Musliimaa Ebla 20 bara 2012 guyyaa Jimaataa kumoota dhibbootaan bahee ‘mirgi amantii keenyaa haa kabajamu’ jechuun sirna abbaa irree Wayyaanee balaaleffachaa oole. Gaaffiin hawaasa Musliimaa kun gaaffii mirga amantii ti. Mootummaan Wayyaanee seera amantii Islaamaa kan hanga haráantanaatti hawaasichi hordofu dhiituudhaan barsiisa amantichaa haaraa ál Ahbash’jedhamu kan yeroo dhihoo keessa nama Abdullaah al Habash jedhamuun naanneeffamaa jiru fudhattan malee jedhee humnaan tooftaa adda addan dirqisiisaa jira. Leelliftoota barsiisa haaraa al Ahbash’ jedhamu kanaa, kan lakkoofsaan bicuu tahan waan maraan yoo cinaa dhaabbatee jajjabeessu, hordoftoota amantii Islaamaa wayyaba kan mootummaan dhimma amantii keenyaa keessa seenuu hin qabdu jedhanii dura dhaabbatan ammoo diinomfachuudhaan doorisisaa jira.
Mootummaan abbaa irree wayyaanee akkuma sabaa fi sablammoota keessaa warra hambaan bitaman jaarratee akka meeshaatti itti dhimma bahu hunda amantiilee ummanni hordofu adda addaa keessas harka naqachuuf jecha tooftaa wal fakkaataa fayyadama. Dabballoota sirna isaa deeggaran maqaa hayyummaa amantiitiin muudee karaa isaaniin amantiilee hunduma meeshaa siyaasaa isaa taasifachuuf akka hojjechaa jiru ifaa dha. Qaamni ‘Gumii Dhimma Islaamummaa’ (Majliisul Al’aalaa) jedhamus bifuma kanaan yeroo ammaantanaa jaarmaya amantii tahuu isaa hanga irraanfatutti maxxannee sirna Wayyaanee tahuudhaan mirgoota amantichaa sharafee sharafsiisaa jira jechuun Musliimonni Itoophiyaa keessaa kulkulfatanii dubbachaa jiru. Warri Majliisul Al’aala kana geggeessu warra hordoftoota amantichaan filame osoo hin taane dabballoota Wayyaaneen muude waan taheef sagalee keenyaan kan nuuf tahu filachuu barbaanna jechaa jiru.
Read Full Statement in
Oromo OLF Press Release April 28, 2012
Amharic OLF Press Release April 28, 2012-Amharic
English OLF Statement April, 2012
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Ebla 27,2012 Gabaasa Qeerroo Naqamte
Mootummaan Wayyaanee ilmaan Oromoo lafa irraa buqqisuu fi qe’ee irraa arii’uu waan amaleeffate Wallagga bahaa aanaa Haroo Limmuu ganda Bariisoo Birmajjii bakka Abbaa Moo’aa jedhamu irraa mootummaan Wayyaanee ilmaan Oromoo abbaa warraa 272 qabeenya isaanii waliin waraana itti bobbaasuun lafti kun kan uummata Beenishaangul Gumuzi jechuun buqqisee jira.Uummatni Oromoo naannoo kana irraa buqqa’an qabeenyi isaanii fi maatiin isaanii bittinnaa’aa kan jiruu fi Waraanni mootummaa Wayyaanee bobba’e qabeenya isaaniis saamuu irratti argama.
Ummanni naannoo kanaa yeroo dheeraaf qabsoo fincila diddaa gabarummaa itti fufuun naannoo isaanii dabballoota Wayyaanee irraa bilisomsanii manguddoota Oromoo gandaan of bulchaa turan,haaloo kanaa bahuuf jecha waraanni Wayyaanee itti bobba’uun qabeenya isaanii waliin saamee arihee waan jiruuf sabboontotaa fi ummata Oromoo irraa birmatnaa barbaadu.
Qabsoon itti fufa! Gabrummaan ni kufa!
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Gabaasa Qeerroo Amboo Ebla 28,2012
Ebala 27,2012 Godina Shawaa Lixaa aanaa Ejeree magaala Hoolotaa keessatti mootummaan Wayyaanee hojjettoota qonnaa maqaa marii ‘’Raayyaa Misoomaa Lafa qabsiisuu’’ jedhuun wal gahiin waamame gaaffii hojjettootaan dhiyaate jala dhaabbachuu dadhabuun fashalee oolee jira.Hojjettootni Qonnaa 70 tahan wal gahii kana irratti waamaman gaaffiilee
1. Misoomni waggaa meeqaaf odeeffame firiin isaa eessa dhaqe?
2. Ummanni Oromoo maqaa mishoomaan lafa irraa buqa’ee rakkataa fi hiyyeessa ta’ee jiraachuun mishooma hin jedhamu.
3. Mishoomi abbootii biyyaa kan ta’an hiyyoomsuu fi durreessa alagaa soromsuu dha moo hiikkaan isaa maali?
4. Maqaa Misoomaan miindaa cituun maaliif hin dhaabbatu?
5. Maqaa Hidha Abbayyaan maallaqni funaanamu nurraa maaliif hin dhaabbatu?
Gaaffiilee jedhan hojjettootni qonnaa kun dhiyeessuun ergamaan mootummaa Wayyaanee Itti aanaa Hoogganaa waajjira qonnaa kan tahe Taammiraat Zoodee jedhamu waan deebisu dhabuun mariin maqaa mishoomaan ummata afaan fajjessuu barbaaddee Wayyaanee misoomaaf waamte gaaffii hojjettoota irraa itti dhufeen fashalee jira.
Haaluma wal fakkaatuun mormiin hojjettoota mootummaa irraa leenjii guyyaa 45 jedhamuun magaala Asoosaatti dhiyaate fashalsiisaa jira.
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...


text:
1.Mala Hawaasummaa(Social Engineering)
Malli kun salphamatti dadhabinna keessanitti fayyadamuun akkaawuntii Facebook keessan banani seenu jechuudha, innis maloot heddu uf keessaa qaba muraasni isaani -password keessan tilmaamu, kunis lakkoofsa bilbila keessan itti yaalu,lakkoofsa bilbila keessan email facebook sanitti yaalu -Forget password ka jedhuun filannoowwan facebook fiduun isin fakkaatanii odeefannoolle keessan itti guutu,odeefannoolle keessan email Facebook guutuun email banuu yaalu.
2. Qurxummeessuu(Physhing)
Akka mala kanaatti dura warri password isin jalaa hatuu barbaade websaayiti Facebook fakkaatu hojjatanii linkii isaa isinitti ergu booda yeroo isin linkii san bantan websaayiti fuula Facebook cufame fakkaatutu isinitti dhufa isin ammoo weebsaayiti facebook isinitti fakkaate password fi email itti guuttanii login ka jedhu tuqxu booda eega isin login tuqxan linkichi gara warri linki isinitti erge ajaje isin fida. Password fi email keessan ammoo warroota linki isinitti erge bira dhaqa.
3. Keylogger
Keylogger jechuun akaakuu softweerota password fi email dabalatee wanta isin keyboard keessan fayyadamtanii barreessitan hunda galmeessu jechuudha, Keylogger gosa lamatu jira. Inni tokko waan isin keyboard fayyadamtanii barreesitan hundaa galmeessee kompitera keessatti save godhuudha booda namichi bakka waan beekuf eega isin deemtam faayili san banee laala.
Inni lammataa ammoo namichi isin irraa fagoo taa’ee halaalatti vaayirasii Keylogger kompitera yookiin mobila teessan keessa galcha, karaa heddu fayyadamuun mobila/kompitera keessan keessa galcha booda vaayirasiin Keylogger sun waan isin keyboard fayyadamtanii barreesitan hundaa qubee,lakkoofsa fi mallattoo isin tuqxan hundaa namichaaf erga jechuudha.
– See more at: http://www.orolandtechnology.com/password-facebook-keessan-karaa-sadihiin-isin-jalaa-hatama/#sthash.sT1F6Rxz.dpuf


text:
KIRISTOS GARA JIREENYA KEE DHUFUU ISAA ATTAMIN BEEKU DANDESAA?
Jireenya kee keessattii Kristoosiin simatteettaa? Amma Kristos jireenya kee keessa jiraa? akka Waaqayyo kadhata kee siif deebisuu maaliin beekta? Akka kakuu abdiisaa isaa isa Mul. 3:20tti Kiristos jireenya kee keessa akka jiru beeku dandesa.
KITAABIN QULQULLUUN WARRA KIRISTOSIIN FUDHATAN HUNDAA JIREENYA BARA-BARAA AKKA ARGATAN ABDACHIISA.
“Waaqayyo jireenya bara-baraa nuuf kenne; egaa dhugaan isaa isa kana; jireenyi bara-baraa kunis ilma isaa keessatti argama. Namni ilma Waaqayyo hin qabne jireenyicha hin qabu. Isin warri ilma Waaqayyotti amantan, jireenya bara-baraa qabaachuu keessan akka beektaniifan kana hundumaa isiniif barreesse.” (1Yoh. 5:11-13)
“Kiristos yeroo hundaa jireenya kee keessa waan jiraatuuf matumaa waan si hin dhiisneef galateefadhu.” (Ibr. 13:5)
Kana booda hoo?
MIIRA KEE IRRATTI HIN HIRKATIIN
Kitaabni qulqulluun akkuma jedhu, Kristaanni Waaqayyoon amanuudhaan jiraata male, miira isaati hin hirkatu. Fakkiin baaburaa kun, kana mullisa.
Baaburi kun kan adeemu danda’u motooraan malee harkifamuu hin danda’u. Akkasuma kristanni tokko Waaqayyof sagalee isaatii male miira isaa irrati hirkachuu hin qabu. Amantiin kee mirra kee irratti akka hin hundoofnee.
“Nuyi amantiidhaan jiraanna malee waan hundummaa ijaan arguudhaan jiraanna mitti.” (2 Qro. 2:7)
Jireenya kee keesatii maaltuu raawwatamee?
Yaroo Kristosiin fudhattee isa wajjin walitti dhufeenya jelqabdeetta jechuudha. Battala ati Kristosiin murtee keetin fudhattee eegalee waan baayy’een jireenya kee keessatti raawwateera:
1. Kristos jireenya kee keessa seeneera. (Mul. 3:20 fi Qol. 1:27)
2. Cubbuun kee siif dhiifameera. (Qol. 1:14)
3. Ati mucaa Waaqayyoo taateetta. (Yoh. 1:12).
4. Jireenya bara-baraa argatteeta. (Yoh. 5:24)
5. Karooraa fi akeeka Waaqayyo jireenya keef qabus shaakaluu eegalta. (Yoh. 10:10 fi Qor. 2. 5:17).
Kristos wajjin dhuunfaatti michuu ta’uurra waanti caalu waan gaariin na mudata jettee ni yaaddaa? Waan Waaqayyo siif godhe hundaaf amma kadhataan galateeffachuu ni feetaa?
ATTAMITTI JIREENYA HAFUURATTI AKKA GUDDATTU
Guddinni jireenya afuraa Kirstosiin amanachuudhaan dhufa. “Namni amantii dhaan fuula waaqayyoo duraatti qajeela ta’ee jireenya dhugaa in jiraata” (Gal. 3:11). Jireenyi kee Kristos walin yeroodhaa gara yarootti akka gudatuf Waaqayyoof abbomamu qabda. Yaadi armaan gadii guddinaaf si gargaaru.
FAAYIDAA WALDAA KRISTAANAA
Kristaanota gara biraa waliin tokkuma ummachun barbachiisaa dha. (Ibr. 10:25, Ho.erg 2:42-47)
Hanga yoonaa gara waldaa kristaanaa yoo deemtee hin beektu ta’e, Kristosiif sagaleen isaa gara lallabamu deemtee namota Kristosin akka fayyisaa fi goftaa isaanitti fudhatanii waaqeeffatan waliin tokkummaa uumuu ni dandeessaa.
Mukti qoraanii yoo walitti kuufame abbidda ho’aa nuu keena. Garuu muka tokko yoo abbidda keesaa baafnee qofaa isaa lafa keenye abbidi isaa ni bada. Akkasuma jireenyi kristaanuummaa qofaa nama rakkisa.
BARREEFAMNII FI WANTI GUDDINA KRSTAANAATIIF GARGAARU NI JIRA.
Barreeffama guddina kirstaanaatiif gargaaru yoo barbaadde teessoo keenya armaan gadiin nu argattu
GREAT COMMISSION MINISTRY ETHIOPIA
P.O. Box 41303 ADDIS ABABA
359 AWASSA
1158 BAHIR DAR
1182 JIMMA
808 HARAR
---- NEKEMT


text:
Guyyoota hanga tokko dura yabala xiqqoo keessatti reeffa namootaa waliin kan argame lammiin Itiyoopiyaa tokko koolu galtoonni isa waliin turan namoonni hanqina nyaataa fi biyaaniin dhumuu isaanii ibse. Kanneen du’an keessaa lamiiwwan Itiyoophiyaa jiraachuu illee dubbatee jira.
Kan umuriin isaa waggaa 38 Mohammed Adam Aaga yabala xiqqoo galaana Mediteraaniyaan irra tute tokko irraa hojjettoota baraarsaan kan argame Kibxata darbe ture.
Raayyaan waraana Maaltaa Mohammed yabala sana irra koolu gala ka biroo lubbuun darbe cina jilbeenfatee utuu jiru suraa agarsiisu erga raasee booda dhimmi isaa guyyoota hedduuf mata duree marii ta’ee ture.
Mohammed haala hamtuu keessa kan ture yoo ta’u erga hospitaala Maaltaatti geeffamee booda lubbuun ooluu danda’eera.


text:
WASHINGTON, DC—VOA
Jiraattonni magaalaa Gudar ka Shawaa Lixaa keessaa, humnoonni federaalaa Mootummaa Itiyoophiyaa Jimaata dabre kana namoota lama magaalattii keessatti ajjeesuun hiriiraa guddaa Sanbata dabre magaalattii keessatti geggeessameef sababaa ta’uu isaa dubbatu.
Jiraataan magaalaa Gudar Sanbata dabre kana Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf akka ibsetti, hiriirtonni ulaalee magaalattiitti seensan maraan yaa’ee ganamaan magaalattii guutee dhaadannoo isaa dhageessisuu jalqabe. Humnoonni Federaalaa itti dhufanii dhaabuu waan dadhabaanii waraana Agaazii konkolaataa toorbaa dabalataan waamuu dubbatan.
Gama biraatiin Godinaa Booranaa, aangaa Liiban keessa ka jiru lafa investimentii qonnaaf, fedhii uummataa malee, duuressicha Sheek Alaamuudiif kenname, Sanbata dabre kana, uummatni itti bobba’ee mananneen irratti ijaaraman gubuudhaan laficha deebisee dhuunfachuu isaa jiraattonni dubbatanii jiru. Gaafuma sana magaalaa Negellee keessatti hiriira mormii illee gegggeessanii jira.
Kaleessa immoo, Godinaa Guujii, lafa Me’ee Bokkoo jedhamutti ayyaannii Baallii wal irraa fuudhuu Aboota Gadaa Guujii Kaleessa geggeessamee jira. Sirna kana irratti, aangwoonni Mootummaa akka Prezidaantii Bulchiinsa Naannoo Oromiyaa, Obbo Muktaar Kadir, Itti-aantuu Muummitittii Ministaraa Itiyoophiyaa, Aadde Aster Maammoo fi Prezidaantii Itiyoophiyaa, Obbo Mulaatuu Tashoomee argamuu isaanii dubbatu – jiraattonni.
Garuu, akkuma sirni baallii walitti-kennuu kan aadaa xumurametti, Prezidaantiin naannoo Oromiyaa, Obbo Muktaar Kadiir ennaa haasawa jalqaban uummatni calleensaan bakka walga’ichaa gad-lakkisee deeme, jedhu.


text:
Caamsaa 21/2014(TOI) – Ministirri Muummee FDRI doktar Abiy Ahimad
Eebbifamtoota Akkaadaamii Loltummaa Itoophiyaarraa sadarkaa itti aanaa ajajaa dhibbaa agataaniin baga gammaddan jedhan
Doktar Abiy “Eebbifamtoonni Akkaadaamii Loltummaa Itoophiyaatti barnoota keessan hordofaa turtanii har’a sadarkaa itti aanaa ajajaa dhibbaa argattan baga gammaddani!
Adeemsa keessan itti aanuun kaayyoo jaalala biyyaarraa maddeefi beekumsa gabbataa deemu kan dhuma hin qabne akka horattanin isinii dhaama.” jechuun ergaa karaa miidiyaa hawaasummaa isaaniin dabarsaniin dhaamaniiru.


text:
Lixa Wallaggaa, Ona Gimbii fi Onoota Lixa Oromiyaa keessatti argaman garaagaraa keessaa, dargaggoonni Oromoo danuun gowwoomfamuu fi dirqisiifamuun, kaanis mana hidhaa keessaa ukkaamfamanii baafamuun, waraana garee humnoota Mootummaa Naannoo Amaaraa fi Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaa, gam-kaaniin immoo, humna Mootummaa Naannoo Tigiraay (Adda Bilisummaa Uummata Tigiraay) gidduutti geggeeffamaa jiru irratti, garee humnoota MKII fi Mootummaa Naannoo Amaaraa faana hiriiranii, humna Naannoo Tigiraay akka waraananiif jecha leenjii fudhachuuf gara mooraa leenjii waraanaa MKII’tti seensifamaa jiraachuu.
Ilmaan Oromoo gowwoomfamuun, dirqisiifamuun, ukkaamfamuun gara mooraa leenjii waraanaa MKII’tti seensifamuun itti-fufe…
Haaluma wal-fakkaatuun, gochi Ilmaan Oromoo gowwoomsuu fi dirqisiisuun gara dirree waraanaatti bobbaasuu, Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaan raawwatamu kun, Kaaba Oromiyaa, Konyaa Walloo keessatti, akkasumas, Kibba-baha Oromiyaa, Kutaalee Arsii fi Baalee keessattis, akkaan jabaatee itti-fufee jiraachuu.
Odeessa guutuu suur-sagalee armaan gadii irraa hordofuu ni dandeessu.


text:
Hirmaattonni jala bultii Irreecha birraa bara 2022tiif gara magaalaa Finfinnee fi Bishooftuu imalaa turan hedduun humnoota mootummaatiin qabamuun mana hidhaatti dararamaa jiraachuu maddeen OMNitti himan.
Namoonni ayyaana Irreechaaf manaa ba’anii, qaamolee mootummaatiin butaman kunniin, guyyoota 5 oliif hidhamanii jiraatanis mana murtiitti hin dhihaatin jiraachuusaanii maddeen ibsaniiru.
Dargaggoonni jala bultii kabaja ayyaana Irreechaa irratti humnoota mootummaatiin qabaman waajjiraalee poolisii magaalaa Finfinnee adda addaa keessatti hidhamanii jiraachuu maddeen OMN-tti himaniiru.
Jimaata galgala magaalaa Finfinnee keessatti namoonni ayyaana irreechaa hirmaachuuf gara Finfinnee dhufanii turan, gariin bakka ciisichaa isaaniitii gariin ammoo dirree Masqalaafi hoteela Giyoon bakka konsertiin Irreechaa itti adeemsifamaa turee qabamuu isaaniiti OMN kan odeeffate.
Dabalataanis dargaggootni hedduun seensa magaalaa irratti kan qabaman yoo ta’u, hedduun isaanii humnoota mootummaatiin hidhamuu isaanii malee bakki buuteen isaanii beekamaa akka hin taane maddeen himaniiru.
Dabalataanis namoonni ayyaana Irreechaa Hora Arsadee kabajuuf gara Biishooftuu adeemanii achitti hidhaman hedduun, eessa akka geeffaman hin baramne jedhu maddeen odeessa kana nuuf qoodan.
Hirmaattota Irreechaa tibbana humnoota tikaa mootummaatiin too’ataman keessaa dargaggoon Alamaayyoo Taayyee jedhamu tokko ta’uu maddeen OMNitti himaniiru.
Alamaayyoo Taayyee yookaanuu namoota hedduu biratti Alex Taayyee jedhamuun kan beekamu yoo ta’u hojii daldala dhiheessii Dammaa irratti bobbaa’un jireenyasaa fooyyessuuf carraaqaa akka turetu himama.
Tibba darbe jala bultii irreecha hora Finfinneetiif akkuma magaalaa Finfinnee dhaqqabeen halkan keessaa naannoo sa’atii 10:00 irratti kutaa ciisee jiruu qorannoof barbaadamte jechuun hirriba isaa irraa kaafaamee humnoota tikaatin akka qabameedha OMN maddeenirraa kan odeeffate.
Iddoon inni itti too’atame magaalaa Finfinnee naannoo Meeksikoo tahuu kan himan maddeen humnoonni tikaa isa hordofaa turan qorannoof si barbaanne jedhanii fuudhanii akka deemaniiin himu.
Erga fuudhanii deemanii booda garuu eessa akka geeffame wanni beekamu hin jiru kan jedhan maddeen gaafa jala bultii irreechaatti naannawa galma Giyoon konsertiin itti qophaa’etti namoonni 50 ol humnoota mootummaatiin qabamanii akka hidhamantu ifoome.
Oduma wal fakkaatuun dargaggoo Hundumaa Sarbeessaa dhalataa magaalaa Sulultaa yoo tahu fulbaana 30,2022 jala bultii kabaja ayyaana Irreecha Hora Finfinnee irratti butamee eessa akka jiru dhabamuu maddi keenya biroo tokko himeera.
Hanga har’aatti maatii fi hiriyootni isaas quba kan hin qabne tahuu addeeffameera.
Namoonni hidhaman kun irra jireessaan eessatti akka hidhaman waan hin baramneef maatiin hidhamtootaa hanga ammaatti barbaaddachaa akka jiraniidha maddeen kan ibsan.
Odeessa birootin torban jala bultii Irreechaatti magaalota godina Addaa Oromiyaa naannawa Finfinnee, Burraayyuu, Sabbataa fi Laga Xaafoo Laga Daadhiitti namoonni Irrecha hora Finfinnee irratti hirmaachuuf imalaa turan danuun humnoota tikaa fi waraana sirnichaatiin ukkaamfamanii hidhamaa akka turan jiraattonni garasii OMN dubbise himaniiru.
Namoonni ayyaana irreechaaf manaa ba’anii, qaamolee mootummaatiin butaman kunniin, guyyoota 5 oliif hidhamanii jiraatanis mana murtiitti hin dhihaatin jiraachuusaanitu himama.
Haaluma Walfaakkaatuun jala bultii ayyaana Irreecha hora Arrsadeef namoonni imalaa turan hedduun hidhamaa akka turanis odeeffanneerra.
Keessumaa hirmaattonni danuun magaalaa Duukam, Mojoo fi Bishooftuutti hidhamanii akka jiraniidha odeeffannoon kallattii adda addarraa nu dhaqqabu kan mullisu.