c: text/html

text:
OMN- Oduu Aanaa Saasiggaa
Waraanni Bilisummaa Oromoo Godina Wallaggaa Bahaa Aanaa Saasiggaatti Kibxata kaleessaa ganamarraa eegalee humnoota sirna aangoorra jiru tiksan irratti haleellaa jabaa raawwataa jiraachuu ibse.
Haleellaa humnoota kanneen irratti raawwatame hordofee, waraanni bilisummaa Oromoo hidhamtoota siyaasaa 100 caalan hidhaatii gadi lakkisuu himan Dubbi Himaan Idil-addunyaa Waraana Bilisummaa Oromoo Odaa Tarbii.
Haleellaa WBO’n raawwachuusaa ibse kana ilaalchisuun gama sirna aangoorra jiruutiin hanga oduun kun qindaa’etti wanti jedhame jiraachuu baatus, Waraanni Bilisummaa Oromoo Aanaa Saasiggaafi naannoo isheetti tarkaanfii fudhachuun qabatamaadha jedhu jiraattonni naannoo.
Waraanni Bilisummaa Oromoo Duula Xumura Gabrummaa torban sadii dura maqaa qabsaa’ota Oromoo gameeyyiitti moggaasuun labseen Godinaalee Lixa, Giddugalaafi Kibba Oromiyaatti sochii waraanaa jajjabaa taasisuun iddoowwan hedduu to’achuu ibsaa tureera.
Gama Lixaatiin Duula Bobbaa Laggasaa Wagiitti kan jiru waraanni kun, Godina Wallaggaa Bahaa Aanaa Saasiggaatti Kibxata kaleessaa ganamarraa eegaluun humnoota mootummaa irratti haleellaa raawwataa turuu ibse.
Waraanni Bilisummaa Oromoo Kibxata Ganama Buufata Poolisii Aanaa Saasiggaa irratti haleellaa raawwachuu ibsan dubbi himaan idil-addunyaa Waraana Bilisummaa Oromoo Odaa Tarbii. Haleellaa kana hordofuun waraana mootummaa konkolaataa Pick-up 3’n magaalaa Ukkeerraa birmannaaf dhufes bakka Owwaataa jedhamutti barbadeessuu beeksisan. Humni mootummaa dabalataan magaalaa Angar Guutee jedhamurraa konkolaataa 3F’n birmannaaf dhufes iddoo Afata (Mandara 6) jedhamutti guutummaatti barbadaa’uu ibsaniiru.
Kibxata waaree booda ammoo humnoonni mootummaa guutummaatti Aanaa Saasiggaa gadi lakkisanii ba’uuf dirqamuu kan ibsan Odaa Tarbii, Kantiibaa magaalaa Gannatii Taayyee fi Itti Gaafatamaa Waajjira Nageenyaa Dassaalany Ebiyo dabalatee Kaabinoonni Aanichaa gara Naqamteetti baqachuus ibsan.
Kibxata waaree booda naannoo sa’a 10:30tti waraanni mootummaa konkolaattota 3F sadii fi Oraalii tokkoon dhufuun haleellaa Waraana Bilisummaa Oromoo qolachuuf yaalanis bakka Mandara 3 jedhamutti guutummaatti barbadaa’aniiru jedhan.
Waraanni Bilisummaa Oromoo humnoota sirna aangoorra jiru tiksan irratti haleellaa Kibxata raawwateen miidhaa cimaa geessisuu, hedduun dhumuufi, kan lubbuun hafan wal’aansaaf Hospitaala Yuniversitii Wallaggaatti guuramuun ibsameera. Kana malees Hidhamtoota Siyaasaa 100 ol mana hidhaatii hiikuuf dandeenyeerra jedhan Odaa Tarbii barruu fuula Twitter isaanii irratti maxxansaniin.
Waraanni Bilisummaa Oromoo Godina Shawaa Lixaa Aanaalee Gindabaratii fi Abunaa Gindabaratittis iddoowwan hedduu to’atee jiraachuu dubbatu jiraattonni. Gandoota Doggomaa Yagot fi Doggomaa Kibbii jedhamanitti ammoo waraana sirna aangoorra jiru tiksu waliin lola jabaatti jiraachuu himan. Miidhaan cimaan humnoota mootummaan bobbaase mudataa jira jedhu.
Dhimmuma kanaan walqabatee waraana gara Aanaa Gindabaratiin gaggeeffamaa jiruun injifannoowwan garaa garaa gonfataa jirra jedhan Dubbi Himaan Idil-addunyaa Waraana Bilisummaa Oromoo, Odaa Tarbii. Godina Arsii Aanaa Gololchaattis sochiin Waraana Bilisummaa Oromoo jabaatee itti fufuu eeruun, Waraanni keenya iddoowwan dabalataa to’achaa, fuulduratti tarkaanfataa jira jedhan.
Haleellaa Waraanni Bilisummaa Oromoo Aanaa Saasiggaafi iddoowwan birootti raawwachuu ibse kana ilaalchisuun hanga oduun kun qindaa’eetti gama sirna aangoorra jiruutiin wanti jedhame hin jiru.
Jiraattonni naannoo gama isaaniitiin yaada OMN’f kennaniin tarkaanfiin Waraanni Bilisummaa Oromoo fudhachuu ibse kun qabatamaadha jedhan. Caasaan bulchiinsa aanaas ta’e kan magaalaa, akkasumas humnoonni tikaa mootummaa Aanaa Saasiggaa gadi lakkisanii gara magaalaa Naqamteetti baqachuu dubbatu. Kibxata gara galgalaa waraanni mootummaa deebi’ee dhufuun, dhukaasni dhagahamaa akka tures ibsan.
Sochiin Waraana Bilisummaa Oromoo Aanaalee fi Gandoota Magaalaa Naqamteen wal daangessanitti jabaataa jiraachuu kan ibsan jiraattonni magaalaa Naqamtee gama isaaniin, waraanni mootummaa sochii Waraana Bilisummaa Oromoo kana to’achuuf hedduumminaan gara Naqamteetti bobbaafamee, magaalattii keessa buufatee jiraachuu himan.
Humnoonni mootummaa kibxatuma galgala magaalaa Naqamtee keessa oliif gadi naanna’uun shororkaa uumaa turaniiru, jiraattonni magaalattii walabaan akka hin sochoone gochuun cinatti, manneen dhugaatii muuziqaa akka hin banneef irra naanna’anii cufsiisaa turan jedhu yaada OMN’f kennaniin.
Mootummaan gara Lixaatti tajaajila Networkii cufuun sochii Waraana Bilisummaa Oromoo daangessuuf yaalaa jiraatus, itti milkaa’aa akka hin jirre odeeffannoon iddoo garaa garaatii nu qaqqabu nimul’isa. Hawaasni gama isaatiin rakkoo nageenyaan cinatti, Tajaajili Geejjibaa fi Tajaajilli Networkii irraa citee rakkoo keessa bu’ee jiraachuu ibsataa ture.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dur-dur sangoonni sadii fi waraabeessi tokko waliin jiraatu ture jedhama. Sangoota sadeen keessa tokko gurraacha, lammaffaan burree fi sadaffaan ammo adii ture. Sangoonni sadeen yeroo hunda marga yeroo dheedanii fi bishaanis yammuu dhugan waliin socho’aa turan. Tokkummaa cimaa waan qabaniif jidduu isaanii diinni karaa galee miidhaa irraan gahu argachuu hin dandeenye.
Cimina tokkummaa isaanitiin dhufe kana irraa kan ka’e bineensi isaan nyaachuudhaaf tooftaaleen yaale hundi jalaa fashalaa turee jira. Gaafa tokko garuu, yaadni cimaa fi haaraan sammuu bineensa kanaatti dhufe. Waraabeessi kunis hiriyyummaa cimaa sangoota kanneen waliin hundeeffachuudhaan gargar isaan baasee nyaachuu yaade. Gaafa tokko sadeen isaanii walitti waamee “Isin sadeen waliin jiraachuun keessan gaarii haa fakkaatu malee diinni keessan fagoo dhaabbatee isa addii argee dhufee isin miidhuu waan danda’uuf otuu sangaa adii of irraa gaggeessitani hin wayyuu?” jedheen.
Sangoonnni lamaan gorsa waraabessaa kana dhugaa godhachuun sangaa isa adii irraa kophaa of baasan. Shirri isaa kan milkaa’eef waraabessis isa qophaa bahe sangaa adii kuffisee salphatti nyaate. Guyyaa biraa bineensi mi’eeffate kun deebi’ee dhufee sangaa isa gurraachaan “Ati sangoota hiriyyoota kee isaan burree fi adii irraa qophaa ta’uutu si fayyaada, jaratti yoo makamte diinni salphatti si argatee si miidha” jedheen.
Sangichi gurraachis yaada shiraa hamaa waraabessaa kanaan ammas gowwoomee sangaa isa hafu burree irraa qophaa of taasisee. Warabessichis milkaa’e sangoota addaan of bittinneessan kanneen qophaa qophatti argatee haala salphaa ta’een yeroo adda addaatti kuffisee nyaatee jedhama.
Barattuu Simanyi Bijigaa, Kutaa 6ffaa, Mana Barumsa Sad. 1ffaa Dhibaa’uu


text:
“Jirra jechuuf hin jirru; hin jirru jechuuf akka hin jirretti jirra!”
Goota akkanaa tanniintu QEERROO hore.Yartuun marti, Finfinnee fii Hadaamaa teettee waan agarte xebeerti.
2019 New Ethiopian Oromo Music /Qabeenya Koo Galchii /By Darajjee Daggafaa (Roomee) Official Video
“Jirra jechuuf hin jirru; hin jirru jechuuf akka hin jirretti jirra!”
Saba koo qaalii akkam jirtu? nageenyi badhaadhaa yoon jedhe Bilxiginnatu maqaa hin jijjiiramne hiika maqsee ittiin sabicha bituuf fakkeessoo kalaqxeen jecha jaalannu nu qeeqsisa. kanaaf ragaan afaan sabootaa 82 ol biyya kana keessa jiraniitti akka hin hiikamin gaafa argitudha. Bilxiginnaan afaan sadi( Prosperity, ብልፅጊና fi Badhaadhina isa jedhuun gaafa fayyadamtu afaan federaalaa siif godheera; dur afaanichi masaraa mootummaatti dubbatamee beekaa siin jetti.
Kamiifuu goyoomsaa meeqa lakkoofnee; wareegamtoota keenya fi madoo keenya erga guyyaatti hin galmeessin bullee hin beeknee har’a waggaa 4, 5 lakkoofneerra.
Lakkoofsa kanaan ana ji’i hagayyaa yeroo hunda akkan madaa koo yaadadhee ofi ceepha’u waan na taasisuuf guyyaa 6’n kanaaf fuula feesbuukii koo irraa fagaadheera.
Jiini kun yeroo hidhamtoota keenya hiiksisuu fi Wayyaanee fonqolchuuf taatee gurguddaa itti taanee dabarsinedha. Fknf (IRREECHI ARSADEE) jiini kun dhumee darbeetudha. san keessaa ani Hagayya 6, 2016 akkan hin dagannetti madaa naaf kaa’e. Guyyaan rasaasa Agaazii 3n Amboo Araadaa, mana Haacee fa’a gara irraatti reebamee siree daldalaa lafa gabaa gidduutti ofi argedha.
Kan baay’ee na aarsuu fi na xiiqeffachiisu sanirraa dandamadhee har’as hayyoota bara sani mana hidhaa turanii fi biyya alaa taa’anii qabsoo finiinsaa turan warra akka Jawar Mohammed mana hidhaatti galfamuun qabsoon aarsaa lafee, lubbuu fi dhiigaa asumaa maraammartoo naanna’uu dha. kun na madeessa. madaarratti madaa. lafee si nyaata. lafee cabsee.
Abaarsa qabnaa laata na jechisiisa. kun hundi guyyaa 6n darban kanaaf keessa koo na nyaatee akkan cufadhee imimmaan goggogaa garaatti gadi boo’u na taasisa. “Ormaaf darbaa, maaloo maaf nu darbaan?” jecha goota biyyoon nyaatteeti.
Ta’us har’i hagayyi 6, 2016 guyyaan hiriira guddichaa(Grand Rally) Oromiyaa guutuu fi Qeerroo hedduu itti dhabuun, har’as irra deebiin itti jirru natti hadhaa’e. Jiruu dachii na tuffachiise. “Kan du’e ni boqote; ni obbaafateen” jecha Haaceeti.
HAR’AS:-
#FreeJawarMohammed!
#FreeBekeleGerba!
#FreeAbdiRegassa!
#FreeYassoKebeba!
#FreeAmanBFile!
#FreeKolGemechuAyana!
#FreeDrShugixGeleta!
#JusticeforHachaluHundessa!
#FREE_OROMIA!!!
Yakka gara jabinaa Chaltu Takele irratti mootummaan kun hojjate.
Manni murtii mirga wabii qarshii kuma afuriin akka baatu hayyameefii ture, achi booda gara mana hidhaatti deebisan, waan garaa nama nyaatu Caaltuun haadha daa’imaati, daa’ima kiyya daqiiqama Shaniif harma akka hoosisu naaf hayyamaa jettee kadhachaa turte, ta’us mootummaan nama nyaataan kun hayyamuufii didee ture.
Caaltuu erga mirga Wabii qarshii kuma Afuriitiin akka baatu hayyamames poolisoonni mana hidhaatti deebisan, Caaltuun yeroma kana akka rakkinni jiru hubatte, bara wayyaanees waggootii hedduuf mana hidhaatti dararamaa waan turteef shira jara kanaa ni beekti, bara Nafxanyaa kanas takkaa nagayaan mana teessee hinbeektu manni hidhaa mana isii ta’eera.
Mana murtii booda eega mana hidhaatti deebisanii booda poolisoonni iddoo biraa geessuuf akka dhufan argitee mana itti hidhan keessa seenuun ofitti cuftee reeffa koottu asii baha hin banu jette, jarattiin fuutee iddoo biraatti ukkaamsuuf akka taate hubattee jirti.
Yeroo kana jarattiin Shira fokkataa gara jabeennaa dur baratan yaadutti ka’an, diqqo turanii hulaa gamaa gamanatti dhokatanii daa’ima kee fidanii jiran harma hoosifachuu hin dandeetta jedhaniin.
Garaa haadhaatii dhuguma seetee yeroo isiin hulaa bantu itti roorrisanii ukkaamsanii taraniin, iddoon isaan geessanis hin beekkamu.
Odeessa Dabalataaf VOA
Roorroo
Daba Caaltuu Taakkalaa irratti raawwate Gumaa Saaqqataa akkasitti ibsa.
“Guyyoota muraasa dura mirga wabii qarshii 4000 kaffaltee akka baatu murtaa’e. ‘Kun akkamitti ta’uu danda’a’ jedhanii mana hidhaa biraatti dabarsuuf dhufani. Caaltuun akka isaan gara mana hidhaa biraatti dabarsuu dhufan waan hubatteef ‘reeffakootu asii deema’ jechuun didde. Mana karaa keessaa cufattee teesse. Warri ishee fuudhanii gara biraa geessuu dhufan waan godhan dhabanii shira gara jabinaa uuman. Balbalarraa gara moggaatti goranii ‘Caaltuu: mucaankee dhufteetti; harma hoosifachuu dandeessa’ jedhan. Garaa dhalaa waan ta’eef mucaashee hoosifachuuf mana bantee gad baate. Sobaniiti malee mucaan garuu hin dhufne. Wayita kana waraanni ishee ukkaamsee ambilaansii keessa buusuun fuudhanii deeman.”
Qeerroon nyaaraan hin Bulle, Foollee Studiotiin
Tolasaa Suyyuum (Qal’oo koo) Ethiopian Music and Entertainment 2019 new Oromoo music
“DHADDACHA DIINAA IRRAA AKKAMITTI MURTII SIRRII EEGNA!
Manni murtii dabaa fi sobaa mootummaa #PP guyyaa har’aa Adoolessa 27/11/2012 ALH murtii dabaa fi ulfaataa ta’e falmattoota haqaa fi gootota Oromoo namoota sadi maqaan isaanii armaan gadii irratti dhaddachi kijibaa himata dharaa ragaa maleessa himate murtee ulfaataa waggaa 20,20,20 (digdama)muruutu dhagahame.
Himataa 1ffaa,
1.Shaashoo Ambasa
2.Addisuu Fayyee
3.Bojaa Girmaa yemmuu ta’an mana hidhaa diinaa Qilinxoo keessatti waggaa 4 guutuu erga dararamanii booda dhaddachi har’a oole dhiibbaa fi jibba namoota dhuunfaan sabboontota sabaa kana murtii haqa maleessa kanan yemmuu adabu murtiin kana fakkaatu ilmaan Oromoof haarawa ta’uu baatus gaddisiisaa fi qaaneessaa ta’uun ifa.
Jaallan kana biraa ilmaan Oromoo akkuma isaanii siyaasan himataman kumaatamnii dhiifaman waggaa sadi dura qaamni mootummaa jijjirramaa ofiin jedhu kuni hiikee isaan sadeen qofa sababa tokko malee shira dabballoota OPDO kan taate TAAYYEE DANDA’AA fi MAASHOO OLAANAA irratti hojjatanii mooraa diinaa keessatti hambifanii murtii dabaa kanan har’a yeroo hidhamanii ol loogii fi cubbuun jiru.
Goototni kuni Oromummaa isaaniirraa kan hafe nageenya malee hammeenya tokkollee dalaganii akka hin beekne ilmaan Oromoo lafa dhaloota isaanii ragaadha.
“Hanga leenconni seenaa isaanii barreeffataniitti warruma leenca ajjeesetu leenca Ofiin jedha”akkuma jedhamu warri jaallan kanarratti shiran boru gatii harka isaanii ni argatu.
Leencoota qarree Goo’aa
Gumaan keessan dachaan ba’a!!
IUOtiif”


text:
Finlaand biyya gammachuu qabdu ta'uudhaan addunyaarratti sadarkaa 1ffaa taate.
Caayaan gabaasaa Dhaabbata Biyyoota Gamtoomaniin deggeramu ''World Happiness Report'' jedhamu, gabaasa waggaa kan bara kanaatiin Finlaand ammas biyya gammachuu qabdu ta'uudhaan addunyaarratti 1ffaa taateetti jedhe.
Biyyoota Afriikaa keessaa ammoo Yugaandaa fi Itoophiyaan Keeniyaa caaluun walduraa duubaan 83ffaa fi 85ffaa ta'aniiru.
Keeniyaan kan kanaan dura turerraa qabxii lama gatuun 86ffaa taate. Taanzaaniyaan ammoo 94ffaa taateetti.
Biyyoota Afriikaa keessaa gammachuu qabaachuun addunyaarratti biyya jalqabaa kan taate Mooriishes yoo taatu sadarkaa 44ffaarra jirti.
Naayijeeriyaa fi Gaanaan walduraa duubaan sadarkaa 59ffaa fi 65ffaarra jiru.
Finlaand dorgommiiwwan afran darban irratti walitti aansuudhaan tokkoffaa baate akka gabaasa kanaatti.
Namoota gabaasa kana barreessan keessaa tokko kan ta'e Joon Helliiweel, Finlaand tibba weerara vaayirasichaa walgargaaruudhaan sadarkaa olaanaa argatteetti jedhan.
Deenmaark, Siwiizarlaand fi Iceland walduraa duubaan lammaffaa hanga afraffaatti jiru.
Biyyoota Awurooppaan ala ta'an keessaa Niwu Ziilaand qofatu sadarkaa hanga kurnaffaa keessa seente.
UK'n sadarkaa 13ffaarra kan turte yoo ta'u gabaasa alanaa kanaan ammoo 17ffaa taate.
Ragaan kan funaaname biyyoota 149 keessatti sadarkaa gammachuu lammiileesaanii gaafachuudhaani.
Dhimmoonni akka deggersa hawaasaa, walabummaa dhuunfaa, galii biyyattiin waggaatti argattu(GDP) fi hammeentaan malaammaltummaa sadarkaa kana kaa'uuf akka ulaagaatti ilaalamaniiru.
Biyyoonni akka Afgaanistaan, Lesuutuu, Boot-siwaanaa, Ruwaandaa fi Zimbaabwee sadarkaa dhumaarra jiru.
Biyyoota gaafataman keessaa tokko sadaffaa kan caalan miira gammachuu hin qaban, sababoota isaan kaasan keessaa inni ijoon weerara koronaavaayirasiiti.
Haata'u malee biyyoonni 22 kan kanaan dura turerraa fooyya'iinsa agarsiisaniiru.
Chaayinaan bara darbeerra fooyya'nsa agarsiisun sadarkaa 94ffaa irraa gara 84ffaatti ol dhufteetti.
1. Finlaand
2. Deenmaark
3. Siwiizarlaand
4. Iceland
5. Neezalaands
6. Noorway
7. Siwiidiin
8. Laksembaarg
9. Niw Ziilaand
10. Awustraaliyaa
1. Mooriishes
2. Koongoo B.
3. Avorii koost
4. Kameeroon
5. Senegaal
6. Gaanaa
7. Niijer
8. Gambiyaa
9. Beenin
10. Giinii
Source: BBC


text:
Abdii Boruutiin*
Kaayyoon barruu kiyyaa, hiika jechootni lamaan kun qabani fi garaagarummaa isaaniis ibsuufi miti. Kana warra barumsa fi ogummaa Afaanii fi Saayinsii Polotikaa qabaniif dhiisuun barbaada. Mata duree kanaan barruu kana akkan dhiyeessu kan na taasisan yeroo dabre waan lama dhaga’uu kiyya dha. Inni tokko gaafii fi deebii Obboo Galaasaa Dilboo raadiyoonii Sagalee Oromiyaa (VOO-MSP) irratti godhan yoo ta’u; inni biraa ammoo viidiyoo haasa’a Obboo Amin Jundi agarsiisu fi mata duree “Amin Jundi: Neither the Oromo Nation Nor the Oromo National Liberation Movement Has a Secessionist Agenda” jedhuun marsaa Gadaa.com irratti bahe dha. Asirratti wantin hubachiisuu barbaadu, yaada fi ilaalcha namoota lamaanii kana wal bira qabee ilaaluuf otuu hin taane, dhimma kana ilaalchisee yaada mataa kiyyaa dhiyeessuufi.
Gara dhimma barruu kanaa otuu hin seenin dura, jaarmayootni keenya lamaan, THBO fi QC ABO, walhubatnoo isaanii ilaalchisee ibsi isaan baasan gammachiisaa waan ta’eef, carraa kanaan anis gammachuu natti dhaga’ame ibsuun barbaada. Dhugaa dha, yoo walhubatan walii galuu danda’u; yoo waliigalteen jiraate ammoo, tokkummaa dhaaf bu’ura ta’a. Kanaaf, jaarmayootni kunis walhubatnoo bira dabranii, gara tokkoomuutti akka tarkaanfatan abdiin qaba. Itti aansees, tokkummaan qabsaa’otaa fi jaarmayoota Oromoo kan hundaa hammatus akka dhufu hawwiin kiyya daangaa hin qabu. Karaa biraatiin ammoo, asirratti wantin hubachiisuu barbaadu, ani jaarmayaa ykn garee tokkotti hirkadhee; isa kana deeggaruu fi kan biraa balaaleffachuuf otuu hin taane, namootas ta’ee garee tokko otuu hin tuqin, dhimma kanarratti yaada fi ilaalcha koo ibsuufi.
Akkuman yeroo baay’ee irra deddeebi’ee ibsaa ture, ani miseensa jaarmayaa siyaasaa tokkootuu miti. Haa ta’u malee, jaarmayaa kamiiyyuu yoo ta’e, kan walaba ta’ee bilisummaa Oromoof qabsaa’u ykn hojjetu deeggarsa kiyya ni argata. Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) ilaalchisee yoon barreessus, wantin ani barreessu yaada fi ilaalcha mataa kiyyaa, akka nama tokkootti (akka ilma Oromoo tokkootti) malee, jaarmayaa ykn garee kamiifuu dhaabbadhee ykn bakkee isaanii bu’ee dubbachuufii miti. Yoon dogoggore fi waan dhugaa hin taane barreesse, kanaaf anumatu ittigaafatama fudhata. Balleessi yoo jiraate, kanaafis anumatu dubbistoota barruu kiyyaa dhiifama gaafata. Kanaaf, yoon dogoggore na sirreessuu danda’u jechuu kooti.
Gara qabiyyee barruu kiyyaatti deebi’uu dhaaf, mee gaafii tokkon kaasuu barbaada: QBOn maaliif jalqabe, maaliif ittifufaa jiras? Akkuma seenaan agarsiisu fi adeemsi qabsoo kanaas mul’isu, uummatni Oromoo kan qabsoo kana jalqabani fi ilmaan Oromoo lakkoofsi isaanii hamma kana hin jedhamne kan itti wareegaman; biyyi isaanii Oromiyaan bakkee isaan nagaan jiraachaa turan, humna fi qawwee dhaan Habashootaan waan qabameefi. Gabrummaa Habashaa jalatti waan kufani fi har’allee gabrummaa yoomiyyuu caalaa hamaa ta’e keessa waan jiraniifi. Uummatni biyya fi bilisummaa isaa dhabe ammoo, waan dhabe sana deebisee argachuuf qabsaa’a. Biyya ofii keessatti abbaa biyyaa fi qabeenya isaa ta’uuf qabsoo itti fufa jechuu dha. Hanga waan dhabe sana deebisee argatutti qabsoonis ittuma fufa malee hin dhaabbatu.
Egaa, dhugaa kanarraa kaanee yoo ilaalle, kaayyoon qabsoo kanaas ta’e fedhiin uummata ykn saba Oromoo maal akka ta’e hubachuun waan nama rakkisu natti hin fakkaatu. Fudhatanis fudhachuu baatanis; jaalatanis jibbanis; mormanis deeggaranis; uummatni keenya hiree ofii ofiin ykn ofiif murteeffachuu barbaada. Kun mirga isaa ti. Mirga kana humnaan sarbame malee kan Waaqayyo/Rabbi dhalootaan namaaf kennuu dha. Hiree ofii kana ofumaaf murteeffachuuf carraa yoo argate ammoo, yoo barbaade walabummaa biyya isaa; yoo fedhes uummatoota fi saboota biroo waliin tokkummaa dhaan jiraachuuf murteeffata. Har’a garuu uummatni ykn sabni keenya haala akkanaa kana keessa hin jiru. Hiree ofii ofiin (ofiif) murteeffachuun hafee, qayee isaa keessattuu nagaan jiraachuu hin dandeenye.
Ani akka nama tokkootti, haasa’a Obboo Amin Jundi karaa lamaanan ilaala. Karaan tokko, akka waliigalaatti yoo ilaalame, waan Obboo Amin dubbatan sirrii dha; dhugaa dhas. Uumatni keenya bakkee jiraachaa ture fi jirutti abbaa biyyaa fi qabeenya isaa ta’uuf qabsaa’a jira malee, daangaa dabree uummatoota ykn saboota birootiin falmuufii miti. Achii ka’ee ykn fottoqee gara biraa deemuufis miti. Kun dhugaa waliigalaati jechuu dha. Karaa biraatiin yoon ilaalu garuu, Habashoota amansiisuuf jennee, saba Oromoos ta’e QBOn ajandaa fottoqinsaa hin qabu jechuun rakkisaa dha jedheen amana. Obboo Amin qeequuf otuu hin taane, ilaalcha kiyya ibsuufi. Asirratti yoon dogoggore abbaan fedhe na qajeelchuu danda’a. Yaada kiyya kan dhuunfaa kanaan Obboo Aminis waanan mufachiisu ykn dallansiisu natti hin fakkaatu.
Wanti hubatamuu qabu, jaarmayootni keenya, kan walaba ta’anii qabsoo kana godhaa jiran, sagantaalee siyaasaa gara garaa haa qabaatan malee, sochiin bilisummaa saba Oromoo (Oromo National Liberation Movement) hundaafuu kan walii ti jedheen yaada. Akkuman kanaa olitti ibsuu yaale, fedhiin ykn filatnoon uummata ykn saba Oromoos maal akka ta’u, yoo hiree ofii ofiin murteeffachuu danda’e beekama. Kanaaf, gareen ykn namumti tokko ka’ee dimshaashumaan saba Oromoos ta’e, QBOn ajandaa kana ykn sana qaba; yookaanis hin qabu jechuun sirrii natti hin fakkaatu. Akkuman jedhe, kun ilaalcha dhuunfaa kiyyaa ti. Adda Bilisummaa Oromoos (ABOs) yoo ta’e, akkan beekutti sagantaan inni ittiin ijaaramee qabsoo kana gaggeessaa ture walabummaa Oromiyaa mirkaneessuuf akka ta’e dha. Obboo Galaasaanis gaafii fi deebii isaanii keessatti kan ibsan isuma kana ture.
Egaa, asirratti wantin ifa godhuu barbaadu, Obboo Galaasaa deeggaree, Obboo Amin balaaleffachuuf otuu hin taane, akka waliigalaatti yoon ilaalu fi hubadhu, dhugaan kana ta’ee otuu jiruu saba Oromoos ta’e QBOn ajandaa akkanaa hin qabu jechuun waan dhugaa faallessu natti fakkaata. Tooftaaf yookaanis Habashoota amansiisuuf jedhamee yoo ta’e, yaaliin Obboo Amin godhan badaa miti. Haa ta’u malee, jecha Habashootni lagatan ykn jibban, kan yeroo hundaa ABOtti illee maxxansan, jecha Afaan isaaniitiin “magganxal” jedhamu kana lagachuuf jedhamee; karaa biraatiin dhugaan jiru yoo dagatame gaarii hin ta’u. Akka waliigalaatti yoo hubatame garuu haasofni Obboo Amin godhan waan dhugaarraa fagaatee miti. Carraa argametti fayyadamanii waayee qabsoo keenyaa alagaa fi diinattis ta’e fira qabsoo kanaatti himuun waan gaarii dha; barbaachisaa dhas.
Karaa biraatiin yoo ilaalames, waayee hiree ofii ofiin (ofiif) murteeffannaa saba Oromoo yoo dubbatnu, innumti kunuu gara “walabummaa Oromiyaatti” geessuu waan danda’uuf, Habashootni kana amananii (itti amananii) waan fudhatan natti hin fakkaatu. “Magganxal” isaan jibban kun akka hin ooleef waan beekaniif jechuu dha. Karaa feeneen (barbaadneen) jecha kan ibsuu yaalullee, dhugaan kana duuba jiru dhokachuu hin danda’u jechuu kooti. “Magganxal” jechuun kutamanii ykn fottoqanii gara biraa deemuu otuu hin taane; yookaanis ammoo, akka teessoo lafaatti, fakkeenyaaf akka Eertiraatti, qarqara jiraatanii achi cituu qofaa otuu hin taane, uummatni Oromoo fedhii isaatiin Oromiyaa walaba taatu ijaarrachuu yoo barbaade fi danda’e, naanna’ee naanna’ee “magganxal” Habashootni sodaatan hin hafu jechuu dha. Maalirraa kaaneti amma sabni Oromoo ajandaa akkanaa hin qabu jennaree??
Dhumarratti, qabiyyeen barruu kiyyaa jaarmayoota ykn gareelee keenya jidduutti rakkoon akka uumamu taasisuuf otuu hin taane, dhugaa jiru beeknee fi hubatnee akka waliin deemnuufi. Akka ilaalcha fi yaada dhuunfaa kiyyaatitti, yoo fedhii uummata Oromoo hin faallessine, tooftaa fi tarsiimoo ittiamanne tokko hordofnee; karaa nutti mul’ateen qabsoo kana cimsinee; uummata keenya gabrummaa hamaa fi faashistummaa Wayyaanee kana keessaa baasuun dirqama hundaatuu ta’uu qaba. Karaa kana ykn sana wayya; tooftaa fi tarsiimoon kun sirrii dha ykn sirrii miti jedhanii waliin mormuu fi sakaallaa walitti ta’uun diinaaf malee, uummata keenyaaf bu’aa hin fidu. Wal hubachuun, wal obsuun, wal gargaaruun, tumsa waliif ta’uun, mooraa ofii cimsanii kan diinaa laaffisuun ajandaa hundaatuu ta’uu qaba. Isa kana ajandaan hatattamaa, isa kanatu ajandaan saba Oromoo ti!!
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
Atleet Qananiisaa Baqqalaa, biyya Germany, magaalaa Berlin’tti Maaraatoonii fiiguuf yeroo argametti waa’ee mormii diddaa gabrummaa atleetotni fiigicha irratti agarsiisaa jiran kana akkamitti laalta jechuun yeroo gaafatametti, “namuu mormii godhuuf mirga ni qaba, bakki itti mormii godhanii fi haalli itti godhan garuu filatamuu qaba. Ispoortiin siyaasaarraa qulqulluudha. Mootummaanis furmaata fiduuf karaa dimokraatawaa ta’een ummata mariisisuuf carraaqqii godhaa jira.” jechuun dubbate. Akkasumas mormii Fayyisaa Leellisaa godhe irratti yaada isaa yeroo gaafatametti, “Fayyisaan waan itti dhaga’amee fi waan gochuu barbaade godhe. waan godheefis ni beeka ta’a. Yoo isa gaafatte wayya” jechuun dubbii cufe. Itti dabalee yeroo “sababa ati Oromoo taateef dhiibbaa sirratti godhamee Rio irraa si hambisanii?” jedhee namtichi gaafate, “saniifii miti, ispoortii keessatti rakkoon ni dhalata. Namni atleetota filu santu filuu hin beeyne ta’a.” jechuun deebise.
Check Also
Qeerroon lafaa ol ka’i mirga kee kabachiisi Hayyoota keetis hiksisi
PRO.Mararaa Guddinaatiin Yaa Saba Bal’aa !! Akkuma beekamu yeroo ammaa kana haala rakkisaa fi yaaddessaa …


text:
‘Baqattoonni Lammiin Itiyoophiyaa Kuma Lamaa Ol Biyyatti Deebi’uuf Galmaa’aniiru’ UNHCR Damee Keeniyaa
(voaafaanoromoo)–Lammilee Itiyoophiyaa baqattummaan keeniyaa jiraatan kuma 27 keessaa kumni 4 fi dhibbi 5 biyya isaaniitti deebi’uuf fedha qabu jedhe jaarmayaan baqattootaa UNHCR.
NAYIROOBII —Dhaabbitichi akka Sagalee Ameerikaaf beeksisetti hojii galmee warra biyyatti deebi’uu barbaadu galmeessuu haga yoonaa gaggeeffameen baqattoonni kuma 2 fi dhibba 2 galmaawuu beeksise.
Rooz Ogoolaa Itti Aantuun Dubbi himtuu UNHCR ka damee Keeniyaa, baqattoonni kun murtee kanarra ka gahan dhiyeenya dhaabbatichi mootummaa Keeniyaa fi Imbaasii Itiyophiyaa Keeniyaa jiru waliin maree erga taasisaniin booda jedhan.
Qaamoleen sadeen; jechuun UNHCR, Imbaasii Itiyoophiyaa Keeniyaa jiruu fi mootummaan keeniyaa baqattoota buufata baqattoota Kaakumaa fi Dadaab jiran duuka maree erga gaggeessaniin as Naayroobiitti walii galtee baqattota kana biyyatti galchuu waliif mallatteessanii turan.
Waa’ee wal gahii Dadaabitti gaggeeffamee turee bakka bu’aa hawaasa baqattoota Oromoo Dadaab gaafatamanii bakka bu’oonni UNHCR, Mootummaa Keeniyaa fi Imbaasii Itiyoophiyaa baqattoota galuu fedhu duuka maree taasisanii warri galuu fedhan galmaa’aa jiraachuu dubbatan.
Haala baqattoota Dadaab yoo himanis bakka bu’aan kun baqattoonni filannoo waan dhabaniif ofirra deebi’anii akka galaniif dirqisiifamuu hin hafnee jedhu.
Baqattoonni Kaakumaa jiraatan garuu mareen gahaan baqattoota fi UNHCR, Imbaasii Itiyoophiyaa fi Mootiummaa keeniyaa jidduutti hin taasifamnee jedhu. Obbo Jundii mohaammed jiraataan kaakumaa namni akka bakka bu’aatti dhufee gaggeessitoota hawaasaatiin mariyate hin jiru jedhan. Dhuunfaatti garuu baqattoonni biyyatti deebi’uu fedhan maree gaggeessuu maluu jedhan dabalanii yoo ibsan.
Baqattoonni Itiyoophiyaaa amma maaliif biyyatti hin deebinee jechaan gaafatamaniis ‘amma haalli biyya keessaa nageenya amansiisaa miti’ jechuun deebii kennani.
Baqattoonni Itiyoophiyaa warri biyyatti deebi’uuf fedhan garuu, UNHCR fi mootummaan Itiyoophiyaaa biyyarraa baqannee waan turaniif gama diinagdeen nu gargaaruu qabu, nageenya amansiisaas bakka isaan qubachiisutti eegsisuu qabaa jechuun gaafatu.
Itti Aantuun dubbi himtuu UNHCR ka dame Keeniyaa Rooz Ogoolaa mamii baqattootaa kanaaf deebisanii jiru. Lammilee Itiyoophiyaa deebi’uu fedhaniif baasiin geejjibaa akkasumas biyya gahanii haga of danda’anii dhaabbatanitti gargaarsi ni taasifamaaf jedhan.
Mrs. Ogoolaan warri galuuf galmaaye torban keessatti biyyatti ni deebi’aa jechaan himanii kaan ka galuuf hin feene mmoo mootummaan keeniyaa mirga koolu galtummaa gafachuu isaanii eegee akkuma duraanii isaan jiraachisa jedhan.
DERARTU TULU
Qajeelcha Poolisii magaalaa Naqamtee, garee rawwii mirkaneessa naageenyaa naannoo keessaa kan hojjetan Inispektar Caalaa Nagaaraa kaleessa dhukaasa itti babnameen ajjeffamuuu maatiin isaanii VOAtti himan.
Inispektarri Qajeelcha Poolisii Magaalaa Naqamtee Keessa Hojjatan Tokko Ajjeefaman
Magaala Naqamtee
FINFINNEE —(voaafaanoromoo)- Qajeelcha Poolisii magaalaa Naqamtee, garee rawwii mirkaneessa naageenyaa naannoo keessaa kan hojjetan Inispektar Caalaa Nagaaraa kaleessa dhukaasa itti babnameen ajjeffamuuu maatiin isaanii VOAtti himan.
Inispektar Caalaan kaleessa ganama sa’aatii lamatti rasaasaan rukkutamanii du’uu malee eenyu akka ajjesse wanti beekame hin jiru, Waajirri Dhimmoota Koomiyunkeeshinii Mootummaa magaalaa Naqamtee.
Gabaasaa guutuu caqasaa.


text:
“Beete Kiristiyaan” jechi jedhu jecha Afaan Gi’izii yoo ta’u, “beete” fi “kiristiyaan” jechoota jedhan irraa kan fudhatameedha. Kunis afaan Giriikiin jecha Aqleesiyaa (Ecclesia) jedhu waliin hiika walfakkaatu qaba. Jechi “Bet” jedhu gosa, hidda, sanyii, dhaloota, yaa’ii ykn waldaa jechuu akka ta’e Alaqaa Kidaaneweldi Kiflee kitaaba hiikaa jechootaa isaanii irratti caqasaniiru. (K.W.K fuula 268) Gosti Yaa’iqoob Mana Yaa’iqoob” ykn “beete Yaa’iqoob” (beete Israa’eel); Gosti Daawwit Mana Daawiit ykn “beete Daawwit” akka jedhamu iccitii hafuuraatiin Kiristoos irraa kan dhalatan Mana Kiristaanaa jedhamu. Mana Kiristoos (Gosa Kiristoos) ykn “Beete Kiristoos” akka jechuuti. Haa ta’u garuu bara keenya kana keessatti namoonni hojii fi maqaan garaagara ta’an fi karaa faallaa irra jiran osoo hin hafin maqaa kana itti waamamaa jiraachuu isaani ni hubanna. Barri keenya kun yeroo fakkeessitootni mana kiristaanaa isa dhugaa-qabeettii taate kana maqaa ishee fudhatanii ittiin waamamaniin weeraramte waan ta’eef ishee dhugaa adda baasanii beekun murteessadha. Barsiistonni hedduun jechi mana kiristaanaa jedhu kun hiika sadi qaba jedhaniit barsiisu. Hiika isaa gadi fageenyan kan laalef garuu wantoota afur ibsa.
Mana Kiristaanaa Jechuun Bultoo Kiristoos, Qaama/Jiruu Kiristaanotaa Jechuudha
“Mana” jechuun “bultoo” jechuu akkuma ta’e, mana kiristaanaa kan jedhus bultoo kiristoos jechuudha. Kiristaanni tokkoon tokkoon isaa bultoo Kiristoosi waan ta’eef mana kiristaanaa jedhama. Kunis bu’uraan jireenya kiristaanummaa kiristaana tokkoot mul’isa. Kanaafuu mana kiristaanaa yeroo jedhamu namoota amanan mul’isa. Kiristaanonni bultoo Kiristoosi waan ta’aniif. Kanaafuu mana kiristaanaa jechuun bultoo Kiristoos kan ta’an kiristaanota/qaama kiristaanotaa/ kan ilaallatudha.
Qulqulluun Phaawuloos “mana qulqullummaa Waaqayyoo akkuma taatan hafuurri Waaqayyoo akka isinirra jiraatu hin beektanii? Namuu mana qulqullummaa Waaqayyoo yoo diige Waaqayyoon immoo isa diiga. Manni qulqullummaa Waaqayyoo qulqulluudha waan ta’eef. Innis isini.” 1 Qor 3:16-17, Gal 1:13 akkasumas isin qonna Waaqayyooti; Isin gamoo Waaqayyooti; Isa wajjin waliin hojjenna waan ta’eef. 1 Qor 3:9. Mul’ata Yohaannis irrattis, kunoo ala dhaabadhee balbala keessan nan rukuta; namuu sagaleekoo yoo dhagahe balbala isaas yoo naaf bane; gara isaa nan seena isa waliinis irbaata nan nyaadha innis ana waliin ni nyaata. Mul 3:20. Kunneen kan ibsan tokkoon tokkoon kiristaanotaa bultoo Kiristoos (mana kiristaanaa) ta’uu isaati.
Mana Kiristaanaa Jechuun Waldaa Kiristaanotaa, Tokkummaa Kiristaanotaa Jechuudha
Akka ibsa beektota mana kiristaanatti mana kiristaanaa jechuun “walitti dhufeenya Waaqayyoon uumamtoota waliin qabudha” jedhu. Kanarraa ka’uunis umrii mana kiristaanaa iddoo saditti qoodu: tokkoffaa mana kiristaanaa ishee duraa namni uumamuudhan dura addunyaa ergamootaa keessa kan turte tokkummaa ergamootati. Umriin mana kiristaanaa inni lammaffaan tokkummaa namoota gaggaarii Abeel irraa eegalee haga seensa kakuu haaraatti jiraniiti. Kan sadaffaa fi kan dhumaa garuu dhiiga Kiristoosiin kan hundeeffamte tokkummaa kiristaanotaati. Isheenis madda qulqullummaa fi kenna Waaqayyooti. Olitti kan kaafaman lamaan garuu fakkeenyummaa qofa qabu turan.” (Seenaa mana kiristaanaa waltajjii addunyaatti, fuula 12). Olitti akkuma ibsame manni kiristaanaa Kiristoos qabxiilee kanaa gadiitin manneen amantaa ishee fakkaatanii ishee marsairraa adda taati.
Mana ykn “Beete” jechuun gosa, waldaa hiika jedhu qabaata. Fakkeenyafa Mana Israa’eel ykn “beete Israa’eel”, Mana Yaaqoob ykn “beete Yaa’iqoob”, Mana Aaroon ykn “beete Aaroon” yeroo jedhu; gosa Israa’eel, gosa Yaa’iqoob, gosa Aaroon akka jechuuti. Mat 16÷18 18 ÷17, Hoj 18÷22 20÷28, Far 117:3. Bu’ura kanaanis mana kiristaanaa jechuun gosa kiristaanaa jechuudha. Kiristaana kan ta’e hundi (Yaa’ii tokkummaa warra amananii) maqaan ittiin waamamu mana kiristaanati. Kunis walitti qabamiinsaa qofa osoo hin ta’in jaalala, waldaa, walitti hidhamiinsa fi tokkummaa kan ilaallatudha. Manni kiristaanaa tokkummaa warra amananii abbummaa Kiristoosin qaama tokko ta’aniiti.
“Innis mataa qaama mana kiristaanaati …” Qol 1:18-24. “Manneen kiristaanaa hundatti iddoolee waan kana dhagahan hundattis sodaan ni ta’e” jedha. Hoj 5:11. Boqonnaa fi lakkoofsa kanaratti “manneen kiristaanaa” kan jedhaman waldaa warra amananiiti. Iddoo biraatti: “manneen kiristaanaa Yihudaa, Samaariyaa fi Galiilaatti argaman nagaadhan jiraatan, ummatichis jajjabina Afuura Qulqulluutiin ni baay’atan.” Kan jedhu jira. Hoj 9:31 Qiddaasee irrattis “Tselliyuu be inte selaame beete kiristiyaan ahaattii qiddisti gubaa’ee inte hawaariyaat (nagaa mana kiristaanaa, ishii takkittii yaa’ii duuka bu’ootaa kan taateef, kadhadhaa)” kan jedhu kan ilaallatu waldaa kiristaanotaati dha.
Mana Kiristaanaa Jechuun Iddoo Jireenya Kiristaanotaa, Mana Waaqayyoo Jechuudha.
Mana kiristaanaa jechuun iddoo jireenya kiristaanotaa, mana Waaqayyooti. Mana jechuun iddoo jireenya jechuu akkuma ta’e mana kiristaanaa jechuun mana/iddoo jiraanya kiristaanotaa mana Waaqayyoo jechuudha. Fakkeenyaf “beete-Liheem” ykn “mana hibisti” mana biddeenaa jechuu akkuma ta’e jechuudha. “Waaqayyoon waanan fedhu tokkon kadhadhe … Bara jireenya kootii hunda mana Waaqayyoo keessa jiraachuu … Waaqayyo kan gammachiisu akkan arguuf jecha … mana qulqullumaa isaa akkan ilaaluf jecha …” (Far 27:4) Mana kiristaanaa jechuun gamoo mana kiristaanaa kan waaqeffannaan itti raawwatamu fi meeshaaleen qulqulummaa keessatti argaman, iccitiilee raawwatanii fi tajaajila kennamaa jiru hunda dabalateeti.
Asirratti gamoo mana kiristaanaa yeroo jennu tajaajilootas dabalatee kan ilaallatu ta’uun jala sararamuu qaba. Kunis iddoo kiristaanonni itti walitti qabamanii argaman, iddoo kiristaanonni walitti qabamanii itti kadhatan, foonifi dhiiga isaa itti fudhatan, iddoo itti jilbiiffatan, iddoo Waaqayyoo waliin itti walgahan mana kadhannaa jechuudha. Isa 56÷7, Eer 7÷10-11, Mat 21÷13, Mar 11÷17, Luq 19÷46. Iddoo biraatti “Ani garuu baayyina dhiifama keetiitiin gara mana keetii nan seena, si sodaachudhaan mana qulqullummaa keetiitti nan jilbiinfadha” akkuma jedhu. Far 5:7. Akkasumas “Ammas kadhannaa iddoo kanatti kadhatamuuf ijji koo ni banamu, gurri koos ni dhaggeeffatu. Ammas maqaan koo bara baraan achi akka jiraatuuf mana kana filadheera, eebbiseera, ijji koo fi onneen koo yeroo mara achi ni ta’a” jedheera. 2 Sen 7:15, (Isa 56:7, Eer 6:10-16, Mat 21:13, Mar 11:17, Luq 19:46) Gooftanis “Manni koo mana kadhannaa jedhamti” jechuun barbaachisummaa mana qulqullummaa nutti himeera. Gara mana qulqullummaa Kiristoos “Mana koo” jedheen sana deemnee har’as ni waaqeffanna. Asirratti “mana koo” jechuun isaa abbummaan kan isaa ta’uu mirkaneessa. Duuka bu’oonnis guyyuma guyyaadhan gara mana qulqullummaa deemaa akka turan macaafni ni dubbata (Hoj 3:1), mana kadhannaati waan taatef.
Mana Kiristaanaa Jechuun Dhaabbata Hafuurawaa Caasaa Fi Hojmaata Qabu Jechuudha.
Mana kiristaanaa jechi jedhu “qaama dhaabbatummaa” mana kiristaanaa kan mul’isudha. Kunis kanaa olitti kan caqafaman kana hunda ka hammatu yoo ta’u, caasaa walii galaa fi hojimaata hafuurawaa dhaabbatichaat mul’isa. Fakkeenyaf, “Mana Kiristaana Ortodoksii Tawaahidoo Itoophiyaa” yookan “Mana Kooptikii Ortodoksii Misir” yeroo jedhamu mana kiristaanaa walii galatti jiru akka dhaabbataatti kan ibsudha. Kunis Paatriyaarikii irraa haga tokkoon tokkoon kiristaanotaatti, mana lubummaa haga tokkoon tokkoon mana kiristaanaatti, qulqulluu siinoodoosii haga bulchiinsa yaa’ii afuurawaa lallabaatti kan jiru kan hammatudha. Hiikkaa kanaan mana kiristaanaa dur irraa kaastee turte, ammas kan jirtu, gara fuulduraattis kan jiraattu kan ibsu ta’uu hubanna. (Mat 16:18, Efe 5:23-27).
Namoonni tokko tokko “mana kiristaanaa” jechi jedhu “gamoo fi dhaabbaticha” hin ilaallatu jedhu. Namoonni kunniin mana kiristaanaa jechuun tokkoon tokkoon kiristaanaa fi waldaa kiristaanotaa ta’uu isaa garuu ni fudhatu. Macaafni qulqulluun garuu kan nutti agarsiisu hiikaa arfanuudha. Asirratti wanti hubachuu qabnu tokko ni jira. Tokkoon tokkoon namaa kiristaanummaa akka fudhatuu fi of eegees akka jiraatu taasisuuf (mana kiristaanaa akka ta’u) yoo xiqqaate hojimaatni fi gurmaa’insi hafuurawaa wayii ni barbaachisa. Kiristaanonnis waldaa tokkuummaatti akka wal gahaniif iddoo fi hogganaa akkasumas barsiisota jecha Waaqayyoo barsiisan ni barbaachisa. Barsiisonni kunneenis iddoo itti baratan/leenji’an manni barumsaa ni barbaachisa. Kanaafuu nuti mana kiristaanaa jechi jedhu gomoo fi dhaabbaticha hammata yeroo jennu dhugaa macaafonni ibsan, iccitii luboonni barsiisan bubachuudhanii fi hiikaa lamaan biroo hafan waliin kan adda hin bane waan ta’eefi.
Fakkeenya biraatiin, “maatii” jechuun namoota mana tokkoo, abbaa warraa tokkoon kan bulanii fi mana tokko keessa kan jiraatan jechuudha. Maatii tokko keessa tokkoon tokkoon miseensa maatii, tokkummaa miseensotaa mana keessa jiraatanii fi bulchaa/dursaan maatichaa (maatin dhaabbata waan ta’eef) ni jiru. Mana kiristaanaa jechuunis akkasuma. Mana kiristaanaa ishee jalqabaa kan taate mana haadha Maarqoostti hiikkaan mana kiristaanaa arfanuu ibsameera. Tokkoon tokkoon duuka bu’ootaa, tokkummaan duuka bu’ootaa, manni itti walitti qabamanii fi addunyaa biraa irraa adda baafamanii Kiristaanota jedhamuun isaanii hiikaa arfan hubachiisa.


text:
Kaleessi har’a hin ta’u, borus miti iftaan
Wanta takkaa darbe hin qaqqaban bullaan
Yeroon nama miti na eegis hin jedhan
Yoo yerootti qoosan ofiin gaabbaa hafan
Namni har’arra taa’ee kaleessaan of tuulu
Jireenyasaa ari’aa kan darbeen madaalu
Isa boruu dhiisee kan tureen of kuulu
Maaddii one arraaba boru quufee hin bulu
Har’a ta’eet malee dur na ture arjaa
Jedhee namni of tuulu kaleessaan of jaja
Bor hirriba dhabee akka hin bulle gurjaa
Ammuma haa dammaqu osoo hin eegne ajaja
Yeroon nama hin eegu amma libsuu ijaa!
Gasharee Abdiisaa tiin


text:
Isra’eel baqattoota Afrikaa 40,000 biyya isiitii baasuuf kan qopheefte tahuu beeksifte
Isra’eel baqattoota lammiilee biyyoota Afrikaa 40,00 tahan hanga baatii April/2018 biyya isiitii humnaan baasuuf kan qopheefte tahuu beeksifte. Muummichi ministeera Isra’eel Benjamiin Netaniyaahuu ibsa guyyaa kaleessaa kenneen akka jedhetti,”Baqattoota Afrikaa 60,000 karaa seeraan alaatiin gara Isra’eel seenaan keessaa hanga ammaatti 20,000 ufirraa baasnee jirra. Baqattoota 40,000 hafan basuudhaaf guyyaa har’aa irraa kaasee hujii jalqabnee jirra” jedhe.
Provide Kroger Feedback and get your hands on $25 Kroger Gift Card


text:
Waraanni Bilisummaa Oromoo tarkaanfii waraana mootummaa irratti fudhachuu ibsu illee gama isaan mootummaan deebii laachuu irraa of qusateera
Keelloo: Fulbaana 14,2021
Erga duula waraanaa bifa addaan waraanni Bilisummaa Oromoo WBO’n torban lama dura eegalee as haleellaa jajjabaa waraana mootummaa irratti fudhachuu beeksisaa jira.
WBO’n tarkaanfii fudhataa jiru kanaan ganda irraa gara aanaalee dhuunfachuu, aanaalee irra darbee gara godina dhuunfachuutti tarkaanfataa akka jiru ibsaa jira.
Torbanuma darbe keessa magaalaa guddoo Horro Guduruu Wallaggaa Shaambuu dhuunfachuuf haleellaa jabaa gaggeessuu isaa WBO’n gabaasee jira. Heellaa kanaanis kasaaraa lubbuu fi qabeenyaa qaamolee waraanaa mootummaa irraan gahuus gabaaseera.
Tarkaanfii kana jabeessuub gabaasa har’a baasaa jiruun Waraanni Biliisummaa Oromoo Salaalee fi Ada’aa Bargaatti Waraana Mootummaa irratti haleellaa fudhachuun himameera.
Tarkaanfii kanas Kaaba Shaggar Salaalee Aanaa Warra Jaarsoo Magaalaa Hoosee keessatti har’a Fulbaana, 14/2021 lafa barii jala Waraanni Biliisummaa Oromoo Onichaa waraana mootummaa irratti tarkaanfii fudhateen haleellaa guddaa gaggeessuun himame.
Tarkaanfii kanaan waraana mootummaa irraa loltoonni hedduun ajjeefamuun reeffaa fi madoon gara Salaaleetti fe’amaa jiraachuu Waraanni Biliisummaa Oromoo Onichaa ifoomseera.
Lola Waraana Billisuma Oromo fi waraana mootummaa gidduu jiruun haleellaan raawwatamu guutummaa Oromiyaa keessatti ta’uu kan ibsu Waraanni Billisuma Oromo; hanga qabsoo bilisummaa Oromootti gudunfaa Biliisummaa tolchutti haleellaa jajjabaa raawwachuu irraa akka duuba hin jenne ifoomsa.
Guyyaa kaleessaa Fulbaana 13,2021 Oromiyaa Wallagga Bahaa Baloo Bareedaa fi Angar keessatti waraanni Bilisummaa Oromoo humni furgaatuun tarkaanfii fudhachuun gabaafamee jira.
Tarkaanfii kana kaleessaa fudhachuu kan himu WBO’n, loltoota humna addaa naannoo Benishaangul Gumuuz 3F lamaa fi meeshaa waraanaa hedduu booji’uu isaas eeree jira.
Sodaaf yaaddoo tarkaanfii WBO’n fudhatamaa jiru damdamachiisuu kan fakkaatu waraanni mootummaa konkolaataa hedduudhaan halkan kaleessaa gara lixa Oromiyaatti guuramaa bulaniiru.
Haleellaa tibbana fudhataa jiru isa jabaaf ijibbaataa ta’uu kan himu WBO’n, qaamolee mootummaa hedduu onaaleef araddaalee Oromiyaa hedduu keessaa adamsee haleelaa akka jiru himeera.
….
Oduma wal fakkaatuun Waraanni Bilisummaa Oromoo Wallagga Bahaa Haroo limmuu jalatti kan argamtu Magaalaa Bariisoo seenuun Fulbaana, 11/2021 lola jabaa waraana mootummaa waliin geggeesseen loltoota hedduu ajjeesuun kaan booji’ee guutummaan guutuutti magaalicha qabachuun, uummanni hedduminaan bahee gammachuu isaa ibsataa ooluun beekameera.
Akkasuma Gujii Bahaa Gooroo Doolaatti Waraanni Bliisummaa Oromoo Fulbaana, 12/2021 ganama Magaalaa Harqalloo seenuun waraana mootummaa irratti tarkaanfii fudhateen hedduu ajjeesuu beeksiseera.
Gujii Aanaa Liibanitti Waraanni Biliisummaa Oromoo Cibraan Soddom Boroo Fulbaana, 12/2021 haleellaa waraana mootummaa irratti raawwateen waraanni mootummaa haleellaa irratti raawwatame baqatee gara magaalaa Nagaleetti baqachuun isaa barameera. Achuma magaalaa Nagallee Booranaa ganda 01 Araddaa Gabaa Horiitti Waraanni Biliisummaa Oromoo kaleessa Fulbaana, 12/2021 waraana mootummaa haleeluu ifoomseera.
Gabaasa Hoggansi Ol’aanaa ABO-WBO tibba darbe baase keessatti illee haleellaa waraana mootummaa irratti fudhateen kasaaraa irraan gahuu ibsaa jira.
Waraanni Bilisummaa Oromoo Bobbaa Garaa Garaa jalatti hiriiruun golee Oromiyaa maratti tarkaanfii waraana mootummaa Itoophiyaa irratti fudhachaa jiruun injifannoo galmeessaa jiraachuu Dubbi Himaan Hoggansa Ol’aanaa ABO-WBO Odaa Tarbii gabaasa fuula tiwiitera isaa irratti dhoobeen beeksiseera.
Akka gabaasa kanaatti Waraanni Biliisummaa Oromoo Zoonii Bahaa Bobbaan Nadhii Gammadaa Gartuu Komaandoo jedhamuun kan beekaman Fulbaana, 3/2021 Harargee Lixaa Aanaa Mi’eessootti waraana mootummaa irratti tarkaanfii fudhateen 3 ajjeesee lama madeessuun, meeshaa AKM 5 irraa hiikee moona qabsoo biliisummaa Oromoof galii gochuu gabaaseera kan jedhu Odaa Tarbii; Achuma Aanaa Mi’eessootti Fulbaana, 7/2021 Waraanni Biliisummaa Oromoo Gartuun Komaandoo waraana mootummaa naannoo sanatti bobbaa’ee jiru irratti tarkaanfii fudhateen 9 ajjeesuun 10 madoon adabeera jedheera.
Oromiyaa Zoonii Kibbaatti Waraanni Biliisummaa Oromoo Bobbaan Elemoo Qilxuu Cibraan Soddom Booroo Gujii, Aanaa Gumii Eldallootti Fulbaana, 4/2021 waraana mootummaa irratti tarkaanfii fudhateen 12 ajjeesuun 8 maddeesse.
Akkasuma Fulbaana, 7/2021 achuma Aanaa Gumii Eldallootti Waraanni Biliisummaa Oromoo Cibraan Soddom Booroo konkolaataa shan kan waraana mootummaa Irreessa Liban Burii irraa fe’ee deemaa ture irratti tarkaanfii fudhateen waraana mootummaa irraa 16 ajjeesuun 21 madeessuu beeksise. Waraana haleelame kana tumsuuf waraanni mootummaa bakka haleellaan itti raawwatame kanatti imalaa ture bakka Karra Waleensoo jedhamutti Waraana Biliisummaa Oromoon dhaabsifamuun haleellaa raawwatameen waraana mootummaa irraa 8 ajjeefamuun 11 madaa’uus gabaasa isaa keessatti haammachiisera.
Oromiyaa Zoonii Lixaatti Waraanni Biliisummaa Oromoo Bobbaan Laggasaa Wagii Baha Wallaggaa Aanaa Saasiggaatti tarkaanfii Waraanni Biliisummaa Oromoo fudhateen aanaan kun to’annoo Waraana Biliisummaa Oromoo jala jiraachuu hordofee Fulbaana, 3/2021 humni waraana mootummaa Naqamtee irraa garasitti imalee Waraana Biliisummaa Oromoo loluuf yaaliin taasise haleellaa Waraana Biliisummaa Oromoon fashaluu beeksiseera.
Kanuma hordofee Saasigga, Baloo, Bareedaa, fi Gabaa Sambataa bakki jedhaman to’annoo Waraana Biliisummaa Oromoo jala jiru jedheera. Tarkaanfii kana hordofuun hidhamtoonni siyaasaa 150 ta’an Waraana Biliisummaa Oromoon hidhaa irraa hiikamuunis gabaafameera. Hawaasni Oromoo Ona kana keessa jiraatanis Waraana Biliisummaa Oromoon baga nagaan dhuftan jechuun simannaa taasisaniiruuf jechuun dabaluun ifoomseera.
Fulbaana, 4/2021 Waraanni Biliisummaa Oromoo Zonii Lixaa Cibraan Odaa Buluuq Horro Guduruu Wallaggaa Shaambuutti kaampii waraana mootummaa irratti halleellaa raawwateen waraana mootummaa irraa 49 ajjeesuu dubbi himaan Hoggansa Ol’aanaa ABO-WBO beeksiseera.
Fulbaana, 5/2021 Waraanni Biliisummaa Oromoo Zoonii Lixaa Wallagga Lixaa magaalaa Begiitti haleellaa waraana mootummaa irratti taasiseen waraana mootummaa irraa 130 ajjeesuun danuu madeessuu gabaasi Hoggansa Ol’aan’a ABO-WBO kun ni ifoomsa. Akkasuma meeshaan waraana hedduun kanneen meeshaa waraanaa gurguddaan keessatti argaman booji’amuun moona qabsoo biliisummaa Oromoof galii ta’uus ni ifoomsa.
Fulbaana, 9/2021 Waraanni Biliisummaa Oromoo Cibraan Odaa Bulluq Horro Guduruu Wallaggaa Shaambuu bakka Lakkuu jedhamu kan Magaalaa Shaambuu irraa km10 irratti argamutti haleellaa waraana mootummaa irratti raawwateen waraana mootummaa irraa 20 ajjeesuu gabaasaan kun ni eera.
Oromiyaa Zoonii Giddu Galeessaatti Waraanni Biliisummaa Oromoo Bobbaan Taaddasaa Birruu Fulbaana, 7/2021 Kaaba Shawaa Aanaa Kuyyuu bakka addaa Qarree Ta’aa jedhamutti waraana mootummaa Abiy garas bobbaafaman irratti halleellaa raawwateen 23 ajjeesuun 13 madeessuu gabaasaan Hoggansa Ol’aanaa ABO-WBO kun ni ifoomsa.
Tarkaanfii fudhatamaa jiru kanaan gama WBO’n miidhaan dhaqqabe waan ifoome kan hin qabne akkasuma; gama isaan mootummaan Itoophiyaa ammoo, qaamoleef qondaalonni mootummaa miidiyaa hawaasaa irratti ibsaa akka jiranitti WBO irratti haleellaa fudhachuu dubbataa jiru.
Haleellaa WBO dhaan irratti fudhatamaa jira jedhamu hanga ammaatti deebii kan hin laanne mootummaan, uummata waliin ta’ee dhabamsiisaa akka jiru eera.
Torbanoota darba keessa qondaalonni mootummaa hedduun nama uummata Oromoo biraa dhageettii gootummaa addaa horataa jiru Liiban Gurraachaa Kibba Oromiyaa keessatti rukutuu gabaasaa turan.
Kana malees ajajaan WBO zoonii giddu galaa Sanyii Nagaasaa haleelamee lubbuun darbe jechuun torbee tokkoof erga gabaasaa turaniin booda, Sanyiin aangoo loltummaa keessatti qooda argateera kan jedhu deebi’anii ammoo gabaasan.
Gabaasni wal dhahaan qaamoleen mootummaa dhimma loltoota jajjaboo dhageettii argatan WBO irratti balballoomsu yeroo adda addaatti oolee bulee soba ta’aa adeemuun, waraanni mootummaa haalaan haleelamaa akka jiru shakkii uummata keessa bulcheera.


text:
Akka Obboo Anbessee Magarsaa Biiroo Dhimmaa Dargaggootaa fi Ispoortii Oromiyaa irraa nutti himetti dorgommii tana atileetota egerii biyya fulaa bu’anii dorgoman argachuuf itti jrian.
“Godinaaleen gama Ispoortiitiin maal irra akka jiran madaaluudhaaf..ispoortessiiota haaraa gandaa kaasee haga naannootti jiran filachuuf dorgommii qopheessan.”
Kaayoon lammeessoo ammoo akka obboo Anbesseetti dorgommiin tun atileetota Oromiyaa bakka bu’anii dorgommii ‘Guutuu Itoophiyaa 4essoo’ bara dhufu naannoo Amaaraatti qopheessan irratti hirmaatan filachuuf.
Kilaboota dorgommii tanaa dorgomuutti jiran keessaa tokkoo kilabii Warshaa Simintoo Muugeriiti.Leenjisaan kilabii tanaa obboo Melaakuu Dereseeti.
Kilabii tana keessaa akka jecha obboo Melaakuutti atileetota bebeekamoo Itoophiyaa fulaa bu’anii addunyaatti dorgomanitti hedduutti bahe.Dorgommii amma itti jiran tana irralleetti kilbiin isaanii akka dansaa moohachuutti jirti akka obbo Melaakuutti.
Dorgommi Guutuu Oromiyaa tana Arsii Asallaa fi Bushooftuutti dorgomuutti jiranii, walumattuu gosa Ispoortii 20 tahaniin itti jiran,Bushooftuutti bisaan daakaa, Asallaatti ammoo dorgommii 19n dorgomuutti jiran.
Mee qophii teenna tana MP3 tana irraa caqasaa.


text:
Itiyoophiyaatti ambaasaaddorri Ameerikaa Maaykil Raayner kaleessa magaalaa Maqalee daawwatanii jiru.
Turtii isaaniitiinis adeemsa nagaa Iiyoophiyaa fi Eertraa ilaalchisuu dhaan Yuniversitii Meqelee keessatti hayyoota waliin mari’ataniiru.
Daayrikterri dhimmootii sadarkaa addunyaa kan Yuniversitichaa obbo Goo’itoom Tegeny VOAf akka ibsanitti ambaadaaddrichi waggaa darbe adeemsi nageenyaa Eetraa fi Ityoophiyaa gidduutti jalqabame haala barbaadameen maaliif itti hin fufne? Daangaan maaliif cufame kan jedhu irratti hayyoota waliin marii geggeessaniiru.
Gaaffii kanaaf hayyoonni ennaa deebisan biyyoota lamaan gidduu hariiroo jiru waltaalee kan hirmaachise miti kana ilaalchisuun rakkootu jira jechuu isaanii obbo Goo’itoom dubbataniiru.
Mootummaan Ameerikaa Yuniversitii Maqaeef deggersa inni godhu illee ambaasaaddor Maaykil Raayner waliin mari’achuu isaanii dubbataniiru jedha Mulugeta Atsbeha Maqalee irraa.


text:
Bulchaan magaalaa New Yoork duraanii fi duuressichi – Maayikil Bluumberg, eega aangawoonni isaanii, ka Dimookiraatotaaa ulaagaalee itti laaffisanii fi lakkoobsa yaada uummataa Kibxata dheengaddaa gad-lakkisameen, dorgomaa dursaa jiran – Seneetara Vermont Bernii Saandersitti aananii sadarkaa lammaffaatti bahanii booda, wal-falmii Madda-oduu NBCn geggeessametti akka hiraatan taasisame.
Yeroo tokko miseensa paartii Ripublikaanii ka turanii fi amma paartii dimookiraatotaaf ka dorgoman – Bluumberg, dorgommii isaanii dhaadhessuu fi prezidaant Traamp madaaluuf maallaqa dhuunfaa isaanii miliyoona hedduu itti baasan. Gabaasaa guutuu caqasaa


text:
Mudde 28,2015 Gabaasa Qeerroo
FDG Shaggar Kibbaa lixaatti har’a Muddee 28,2015 aanaalee hundumaa uummata qonaan bulaa hanga baadiyaatti dabalatee finiinaa jira.
Uummanni Oromoo guutuun guututti gara ona Gincitti bahuun isaan booda gara Ambootti bahuuf imala eegalee jira. FDG oromiyaa guutuutti har’aa
fib or kan eegalu godinaalee kanneen akka shawaa lixaa,Shaggar kibba lixaa fi dhaabbilee barnootaa Yuuniversitii Haromayyaa, Amboo,Wallaggaa, Bulee Horaatti diddaa barumsa dhaabuun har’a kan eegale yoommuu tahu mootummaan wayyaanee ammas humna waraana barattoota gaaffii mirgaa abbaa biyyummaa gaafatanitti bobbaasaa jiraachuun gabaafamee jira.
Har’a Muddee 28/2015 waraanni Wayyaanee barattoota doormii seenuun caccabsaa jiraachu fi barattoota irratti miidhaa gurguddaan gahaa jiru
Yuuniversitii Haromayyaa fi Ambootti itti fufeetu jira. Gabaasa Qeerroon ganama kana Yuuniversitii Haromayyaa irraa dhiyeessaa jiruun
barattootni waraana humna agaazii irratti haleellaa dhagaa fudhataniin waraanni wayyaanee mooraatti kan madoo tahes hedduu yoommuu tahu
barattootni miidhaman hedduunis dhiiga isaanii dhangalaasaa gara mana hidhaatti guuramaa akka jiran Qeerroon gabaaasee jira.
Magaala Wallisootti har’a ganama uummanni daandii cufee ergame. Mootummaan wayyaanee namoota isaa ramaduudhaan konkolaataa
doozeriidhaan daandii cufame kaasuun dhaga’amee jira.


text:
Daata
Daatu giggishsho qooli formete ledo xaadanno akatubba xawisanno.
Formete qosi'rora daatu bue woy horoonsi'raanchunni daatu ea dandaannoro gumulanno. Dirinna meemiissi assooti gobbaanni cinaancho-forme kalaqate baalanta hasiissano akatta afi'ra dandaatto.
Amado
Formete horoonsi'ramanno qorqorsha gumulanno. Amado ikka dandiitannohu noo shae woy xa'mo (balaxxe daata beezeete giddo kalaqantinota), woy SQL-assaawe qeinni xawisama dandiitanno. Mitte amado eessate albaanni magari amadootiro garunni xawisa hasiissannohe.
Amadote dani giddo, "Shae" woy "Xa'mo" dooroottiha ikkiro, saaxine doorantino daatu beeze giddo konni albaanni qinaabbinore baalanta shauwanna xa'muwa dirtanno.
Amadote dana
Daatu bue konni leellanno daati beeze shae woy xa'mo ikkase gumulanno, miteekkite forme SQL assaawe qeinni kalaqantannotero gumulanno.
"Shae" woy "Xa'mo" doodhittoro, forme Amadote giddo xawisootto forme woy xa'mo la'annota ikkitanno. Haaroo xa'mo woy cinaancho forme kalaqa hasi'rittoro,"SQL" doorsho doodha hasiissannohe. Hakkunni gedenssaanni doodhotto xa'mo woy cinaancho forme assaawe SQL xa'mora woycinaancho formera noo gedeenni amadote akatta daati beeze qoolira eessa dandaatto.
Annatto baruwa xaadisanno
Cinaancho forme kalaqittoro, ama formenna cinaancho formme mereero sinkiroonayzete xa'mamaachu daati bare e'anno. Fakkana hornyuwa eessate, mittu mittunku eote xuruuri gedensaanni Shift + Eessi xiiwi.
Cinaancho forme kaimoo'mitinohu SQL xa'mo aanaati, rooru tittirshi garinni, Paarameetire Xa'mo aanaati. Barete su'mi xaadooshshu annatto baruwi saaxinera eiro, hatte bare giddo amadamino daatiqara formera nabbawamannohu eessa hasiissannohe xaadi annatto baruwi saaxineraati. Ikkado SQL assaawe fooliishsho giddo tini, soorramaancho daata la'anno cinaancho formera heessagantanno. Doorotenni, xaadi annatto baruwi saaxinegiddo caccafote su'ma eessa dandaatto.
Aantanno lawishshuwa ha'runsi:
Forme kaima assidhino daata beeze,lawishshaho, woyyeessaancho daata beeze, woyyeessaanchu daatabeeze ("Woyyeessaancho"), baalantera callicho kiiro daatu bare giddo "Woyyeessi_ID" aamanteennaati. Woyyeessaanote aante gatamarantannohu wole daata beeze shae giddooti. Xa mitte mittenta woyyeessaancho aante la"ate hasi'rattohu formete giddora eessitonsa gedensaanniiti. Konne assate cinaancho forme kalaqa hasiissannohe. Xaadi-annatto baruwi woriidi woyyeessaancho co'o asse leellishanno daati bare woyyeessaanchu daata beezewiinni eessi, hakkuno, woyyeessi_ID. Xaadi soqqamaano baruwi hunda barete daata fajjanno soorramaancho barete daata woyyeessi_ID, lawishshaho, x.
Cinaancho forme shaete giddonni ikkado daata leellisha hasiissannose ("Hajajo") mitte mittente woyyeessaancho ID ra (Woyyeessi_ID -> x). Kuni dandaamannohu mitte mittenti aante addi addisenni diramme aantete daatabeeze giddo baxxino garinni mitte woyyeessaanchora gaamaminorooti. Doodhote garinni, Woyyeessaanchu_ID yaamantannota wole bare horoonsi'ra dandaatto; ikkirono, tini bare qara forme giddo wolootu mimmito labbanno baruwi ledoxaadde joonjoortinotekkiro buuxate bare Woyyeessaanchu_Kiiro yaamante woshshantanno.
Xa woyyeessaanchu-kiiro "Hajajote" shae giddo "woyyeessaanchu" shaera noote woyyeessaanchu -ID ledo heewisiisi, assama dandaannohu hiikkonneeti, lawishshahi,x soorramaancho aantanno SQL assawe fooliishshonni horoonsi'ra:
SELECT * FROM aante WHERE woyyeessaanchu_kiiro =:x (cinaancho forme baalanka daata hajajote shaenni leellishshanno gede)
woy:
SELECT Uduunnichu FROM Aante WHERE Woyyeessaanchu_Kiiro =: x (cinaancho forme aantete shae giddonni "Uduunnichu" bare amadino daata calla leellishahera hasi'rittoro)
SQL assaawe fooliishsho daatu bue bare eanno dandaanno, woy kayinni atinni ikkado parameter xa'mo, cinaancho forme kalaqa kaa'litannota.
Daatu bue
Daatu bue la'annose formewa xawisanno. Miteekkite ... ilka kisittoro, daatu bue doo'ra dandaattowa abbi'ra Fani dandaatto.
Datta calla ledi
Forme haroo daata calla leda fajjitannoro gumulanno (Maahoyye) woy wole akatta fajjitannoro hattonni (Dee'ni).
Daata calla ledi "Maahoyye" ra qinaawinoha ikkiro, daata soorra woy huna didandaantanno.
Diri
Formete giddo daata dirate ikkito gara badanno. Dirate ikkito tittirshi ORDER handaari hajajo heedhukkinni SQL wodho ha'runsanno. Lawishshaho, baalanta daatu beeze maareekko mitte barera worirrite dirate nna wole mitte barera worirrite dirate ASC Umisu'ma eessi, hasi'rittoro, DESC su'mi (Umisu'ma buuxisanna su'mi daatu baruwi su'muwaati).
Dooyyishshu Forme Gaxa aana ikkado bido Dirate horoonsisi'raanchi garinni horoonsi'rama dandiitanno: Alillitte Diri, Wororritte Diri, Diri.
Dooyyishshu gaxa
Dooyyishshu assootuwi woriidi forme gaxi giddo horoonsi'rama dandaansa badanno.
Cinaancho formuwira "Ama Forme" dooro horoonsi'rantino. Cinaancho formera tenne forme doo'rittoro, qara forme maareekko horoonsi're doyissa dandaattohuwirrisu cinaancho forme giddo woramirooti. Cinaancho forme ama forme ledo xaaddinohu 1:1 xaadooshshinniiti, konni daafira milleessa duucha wote assaantannohu ama forme giddooti.
Doycho
Dooyyishshu giggishshi qulfe horoonsi'neenna ma garinni assamannoro gumulanno. Giggishshu qulfe horoonsi'ratenn, formete giddo albira milleessa dandaatto. Shift Qulfeamadde xiiwittoro, dooyyishshu guracho raga ha'runsanno. Jeefo iillittoro (woy kaimu) giggishshu qulfe qolte xiiwi, babbaxxitanno ikkito heedhasera dandiitanno. Aantanno dooronni qulfete qorqorsha tiri:
Huna fajji
Daatu hunama dandaannoro gumulanno.
Ledo fajji
Daatu ledama dandaannoro gumulanno.
Meemiissi
Foremete giddo daatabeexe meemiissate hasantanno ikkito eessanno. Meemiissi tittirshi SQL wodho horoonsi'rikkinni WHERE handaara. Lawishshaho, baalanta "Mike" umi su'minni worantino maareekko leellishate hasi'rittoro, borreessattori: umi su'ma = Mike yite daatu barera borreessi. Qolteno ikkito xaadisa dandaatto: umi su'mi = 'Mike' woy umi su'mi = "Daqamo". Kuri lamete giddo mitto la'annori baalanti ikkito fulte leeltanno.
-MeemissiMeemiisate assooti horoonsi'raanchu garinni afamannohu formete dooyyishshi gaxi Umikinni aana Gadete Meemiisso Bidora nna Formete dooyyishshi Gaxi giddoonniiti.
SQL hajajo tittiri
SQL assaawe fooliishsho LibreOffice nni tittirantannotero badanno. Maahoyyete qinaawiro, ... ilka Amadote saaxine dirtonni aanchite qipheessa dandaatto. Kuni giraafikaaletenni fana hasi'ratto daati beeze xa'mo xullaallo fana dandaanno. Hattenne xullaallo cufatto wote, SQL Amadote dirto saaxine giddora kalqqantino amado xa'mo e'anno.
Soorro fajji
Daatu haaroo'ma dandaannoro gumulanno.
Xaadishsha suuqi baruwi
Cinaancho forme kalaqittoro,ama formera hornyo kuusama dandiitannowa soorramaano eessi. Cinaancho forme xa'mo kaima assidhinota ikkituro, hattenne xawisootto soorramaano, hatte xa'mora eessi. SQL daatu bue bare giddora e'inota SQL hasaawi fooliishsho horoonsi're forme kalaqittoro,statementete horoonsi'rootto soorraamaanchu giddora ei. Ayee soorramaancho gedeehano ikkiro su'ma doodha dandaatto. Fakkana hornyuwa giddora ea hasi'rittoro, Shift + Enter xiiwi.
Ikkiro, lawishshaho, xaadishshu annatto baruwi hunda badaancho_kiiro daata beeze bare ama bare garinnixawisootto,hakkunni kawa xaadishshi soqqamaano baruwa hunda woyyeessaanchu_kiiro daata beeze bare duunama hasiissannonsawa soorramaanote su'ma xawisa dandaatto. Xa tenne soorramaancho horoonsi're daatu bue saaxine giddo SQL hasaawi fooliishsho xawisittoro aantantanno hornyuwi cinaancho forme giddo leellishamanno.
Cinaancho forme maati?
Formuwu kalaqamannohu daata beezete shaera woy xa'moraati. Kuri formuwi daata la'neenna biife baxisanno garinni leellishanno nna daata eessate woy daata mucceessate horo aana hosa dandaanno.
Daataho hasama dandiitanno forme shaete giddo woy xa'moranna wole shaenni ledote daata leellishshonnota hasi'rittoro, cinaancho forme kalaqa hasiissannohe. Lawishshaho, tini forme borrote saaxine hattino wolu daata beeze shae leellishshannota ikka dandiitanno.
Cinaancho forme qara formera ledote hanqafamaanchooti.Qara forme "ama forme" woy "qara" yaamante woshshama dandiitanno. Cinaancho forme hasantannohu formetewiinni mitto ale shae forme afi'rate hasi'ranni heedhenniiti.Mitte mittunku ledote shae ise umise forme hasidhanno.
Forme kalaqantu gedensaanni, cinaancho formewidira soorrama dandiitanno.Konne assate, suudisi Gara ei, nna Dooyyoshaancho Forme Fani.Formete dooyyishshanchi giddo, forme bedeedi (cinaancho forme ikkiteemmeta) wole baxxino danitewa (annatto ikka dandiitannootewa).
Bortajekki horoonsi'raanchi forme cinaancho formuwi heedhannoseta di la"anno.Horoonsi'raanchu la'annori daatu einno bortaje callate woy hee'raanchu daati leellanna.
Annootto forme giddo annootto xaadisaancho bare daatu baruwi gumulanno. Cinaancho forme giddo kadantino xaadisaanchi bare annatto xaadisaancho bare amado xaaddannote gede qinaawa dandiitanno.
Horoonsi'ranchu daatu giddonni dooyyisanno wote, forme duucha wote xaa daati maareekko leellishshanno.Xawisantino cinaancho forme heedhuha ikkiro, cinaancho forme amado boode geeshsha taxxi yitu gedensaanni hedotenni 200 ms,gedensaanni fule leellanno.Kuni taxxeessi rahotenni annootto forme giddo daata soroowate injaannohe.Hakko taxxeessi mereero aantanno annootto daati suuqo widira milleessittoro, cinaancho forme daati umame fula nna fule leella dihasantannosi.


text:
OROMIA: LEENCI BADDAA NUUNNUU WAREEGAMUUN/BOQOCHUUNSAA MIRKANAA’E!! September 4, 2016Posted by OromianEconomist in Biraanuu Haroo Yadataa, Oromia, Oromo.
Tags: Africa, Biraanuu Haroo Yaadataa, Biranu Haro Yadata, LEENCA BADDAA NUUNNUU, Oromia, Oromo
add a comment
LEENCI BADDAA NUUNNUU WAREEGAMUUN/BOQOCHUUNSAA MIRKANAA’E!!
Barruu kana akkan barreessuufi qoradhuuf kan nakakaase maatiin Jaal Biraanuu Haroo Yaadataa barbaacha qaroo ilma isaaniif taasisan keessatti waggaa 25 oliif jiraachuf du’uusaa waan adda hinbaafatiiniif har’a gala yookaan bor galaadhaan imiimmaan isaanii soorachaa jiraachuu isaaniiti. Anis boqochuu hayyuu kanaa dhaga’uunkoo bubbulus akka maatiin garaa kutatanii hirmii baafataniif jecha ifa taasisuu murteesse. Akka nama seenaa hayyuu kanaa dhaga’aa guddateefi fira dhiigaa haad ha nadeessee tokkootti; akka Oromoo seenaa dhokate ifa baasuuf dirqama qabu tokkoottis odeeffannoo walitti qabachuufi jaallan waliin turan argachuuf yeroo natti fudhateera. Seenaa Jaal Biraanuun kan walfakkaatu kan jaallan qabsoo keessatti gaaffii abbaa biyyummaatiif wareegaman kumataman akka jiran wal nama hingaafachiisu. Akkuma yeroo arganneefi madden raga arganneetti seenaa gootowwan kufani kana galmee seenaa qabsiisuudhaaf Oromoon baranne jennu dirqama qabna.
Birhaanuu Haroo Yaadata jedhama. Kan dhalatees abbaasaa Obbo Haroo Yaadataafi Haadhasaa aadde Taamuni Qixxeessaa irraati. Maatii qotee bulaa keessatti bara 1970 kan dhalate Birhaanuun lafti dhalootasaafi maatiisaa godina Wallagga Bahaa Aanaa Nuunnuu Qumbaa jedhamutti. Yeroo ammaatti maatiinsaa Nuunnuu ganda 01 keessa jiraatu. Akkuma umuriinsaa barumsaaf gaheen mana barumsaa Nuunnuu Gabaa Roobii jedhamutti sadarkaa 1ffaa (1-8) achumatti barate. Barumsasaa keessatti adda duree ta’uurra darbee akka mana barumsichaatti urjii ta’uun waggoota maran barate keessatti badhaasaan xumure. Qorumsa minisitirii biyyoolessaa kan kutaa 8ffaa barasaas 100% galmessee akka godinaatti nama addaafi badhaafamaa ture.
Bifuma walfakkaatuun yeroo sanatti manni barumsaa sadarkaa lammaffaa aanaa Nuunnuu keessaa waan hinjirreef imalasaa gara wallagga bahaa aanaa Jimmaa Arjootti taasifate. Geejjibni konkolaataas waan hinjirreef miillasaan sa’a 4 ol deemuun aduuf qorra utuu hinjedhiin barnootasaa itti fufe. Kutaa 9-12 ttis akkasuma daree keessaa baratu keessatti utuu namaan hindurfamiin barnootasaa haaluma walfakkaataan xumurate. Maatiin Biraanuu Haroo qotee bulaa waan turaniifi baayi’ina maatiirraan kan ka’e harka qalleeyyii waan turaniif jireenya siqiqii maatiinsaa keessa jiran kana seenaa taasisuuf kutannoon ciniinnate barataa ture. Biraanuun kanaafi sanan dhabe jedhee nama maatiisaa hinrakkisne, nama rakkoo obsuufi mar’immaansaa hidhatee argatu nyaatee dhabus hagabuu kaayyoof cite nama dalagaa ture ta’uu hiriyoonnisaa qaamaan isa beekaan addeessaniiru. Maatiinis mudhii isaanii hidhatani tokkicha maatiisaarra darbee biyyaasaa maqaa dhoofsisaa ture kana gargaaruuf waan danda’an maraan itti daguuggatan.
Jaal Biraanuu Haroo Yaadataa nama hojjaan giddu galeessa; magaala ifaa, dhaabbii toluufi maatiisaatiif mucaa jalqabaati. Hayyuun qaroo kun yeroo maatii isaatti boqonnaadhaaf galu namoonni isa arguufi gorsaaf haasaasaa dhaggeeffachuuf mana maatiisaatti walga’u. Haasaafi gorsi Biraanuu kan hinquufamneefi dhaloota naannoo sana jiraataniif fakkeenyummaa guddaa kan qabu ture. Biraanuun maatiisaatiif kabajaa guddaa nama qabudha. Yeroo boqonnaasaas maatisaa hojii gargaaruufi daa’immaan quxisuuwwansaa nama fakekenyummaan guddisaa tureefi maatiisaan eebba qabudha. Barattoota naannoosaati baratan gurmBiraanuu 22eessuun kan barsiisuufi kan gorsu ta’uunsaa hawaasasaa biratti kabajaa addaa isaaf kennisiiseera. Biraanuun qabxii olaanaa kutaa 12ffaa tti galmeessiseen Yunivarsiitii Finfinnee seenuun ogummaa bulchiinsaan (Public Administration) digiriisaa jalqabaa bara 1987 ALA qabxii olaanaan xumureera. Akkuma digiriisaa jalqabaa fudhateen magaalaa Finfinnee keessatti hojiif ramadamee hojjechuu eegale. Hanga mootummaan Dargii bara 1991 tti barbada’uutti Biraanuun hojiisaa kana si’aa’ina guddaan dalaguun itti fufe.
Jaal Biraanuu Haroo muummee qorannoosaa kana kan fuuleffateef inni guddaan hanqina ogummaa bulchiinsaa akka biyyattiitti jiru furuuf akka ta’eefi itti fufinsaan barnootasaa baratee akka biyyaatti rakkoowwan jiran furuuf nama kutate ta’uu hiriyoonni isa faana baratan nidubbatu. Keessumattuu sirna faashistii mootummaa Dargii keessatti daba argaa guddate sana qajeelchuuf nama hidhatee halkani guyyaa hojjetaa tureefi Prof. Hayile Fidaa faana (hayyuu abbaa qubee baddaa Arjoo) faana quba akka walqabaniifi akka ijoollee naannoo tokkootti gara dhiha biyyichaarratti jijjiirama addaa argamsiisuuf kan hojjeta ture ta’uu ragaan xalayaa isaan waliif katabaa turan tokkorraa beekuun danda’ameera. Hayyuun biyya sanaaf akka qaroo ijaatti ilaalamu kun gaafa mootummaan Dargii galagalu qabsoo Addi Bilisummaa Oromoo (ABO) taasisaa turetti makamuun biyyicha harka Oromoo galchuurratti mul’atasaa godhatee kutannoon qabsootti dabalame.
Jaal Biraanuun hacuucamuu sabasaa nama balaaleffatuufi itti gaafatamummaan barnootaan fudhe kana hojiitti hiikuun qaba jedhee garaa qulqulluun nama sabaaf dalagaa turedha. Dalagaasaa mara keessatti dhaota qaruufi fuulduree Oromumama dhaloota agarsiisuu keessatti nama dorgomaa hinqabnedha. Jaal Biraanuun goota Oromoo qalbii qabuufi dubbiitti hin ariifanneef obsaa yaada bilchinaa dubbachuun beekamudha.
Jaal Biraanuu Haroo sabboonaa sabaafi biyyasaatiin boonu qaxalee du’a hinsodaanne ture. Erga Dargiin kufee bara mootummaan cehumsaa ijaarameeti kaasee sadarkaa ooggansaa garaagaraarratti muudamuun garaa guutuun sabasaaf dalagaa ture. Jaal Biraanuun sababa Oromummaasaatiif Magaalaa Finfinneefi laga dhidheessaa lafa jedhamutti hidhameera. Yeroo garaagaraattis du’a mootummaan Waayyaanee irratti xiyyeeffate jalaa miliquun Oromiyaa keessa nama naanna’aa ture ta’uu hiriyoonnisaa duraanii nidubbatu. Mana hidhaa Wayyaanee keessatti gidiramaa kan ture Biraanuun bara 1993 booda Oromiyaa keessaatti hinargamne. Akka keessa beektonni jedhanitti Adda Bilisummaa Oromoo faana ta’uun Keeniyaa keessa bosona akka tureefi gumaacha hayyummaasaati dhaabasaaf nama ba’aa ture ta’uu dubbatama.
Biraanuun maqaan qabsoosaati Ibsaa Jaawwee akka jedhamu hiriyoonnisaa nidubbatu. Biraanuun Oromoo Maccaa balbala warra Abbas Bil’ii Adaroo jedhamu keessaa dhalate. Nama ogummaa oogantummaa qofa utuu hintaane nama seenaafi aadaa gadi fagenyaan qoratee beekuufi galmeessaa ture ta’uunsaa nibeekama. Bara mana barnootaa ture keessatti barnoota qofaan utuu hintaane, dargaggoota sochoosuufi gumiilee akka naannoofi godinaatti qophaa’aan keessatti dorgomaafi adda duree nama turedha.
Abbaaf haati Jaal Biraanuu ilma isaanii kana rakkina guddaa keessa taa’uun kan barsiisan ta’uu imimmaaniin dubbataa nuuf himan. Ofii beela’anii qullaa adeemuun isa uffisuun, afaanii baasanii isa nyaachisuun ofiifi biyyaaf kana abdatan kun daraaraa bakkeetti hafe ta’uun garaa maatii qofa utuu hintaane saba naannoo sanaafi uummata Oromoo seenaa qabsoo Oromoo beeku mara kan dallansiisedha. Keessumattuu, maatiin akka jedhanitti gaafa kaassetta Abitoo Kabbadaa raadiyooniin darbu ‘fageenyaa nadhowwee malee siyaaduu hindhiisne deesseekoo…jedhu dhaggeeffatan imimmaan kan hinqabanneefi akka muka adaamii cobuudhaan Ilma isaanii waggaa 25 lafa inni jiru hinbeekne kana duukaa dararama seena hedduu baataniiru.Sababa kanaafis dhyukkubsatoo ta’anii sireetti galaniiru. Yeroo nama barate hunda arganitti boo’uufi cobuun amala itti ta’eera.
Haatiifi abbaan Biraanuu Haroo yeroo ammaa lubbuun kan jiraniifi haatiisaa akka waliigalaatti ijoollee torba (dhiira 6 fi dubara 1) kan qabaniifi abbaansaa haadha warraa biroorraa dabalataan ijoollee dubaraa 4 waliigalatti abbaa maatii ijoollee 11 ti. Hunduma isaaniif fakkeenyummaa gaarii dhiisee kan darbe Jaal Biraanuun ammas ijoolleen Obbo Haroo Yaadataa barnootaan jajjaboofi namoota hawaasa keessatti kabajaa qabanidha. Obboloonni Biraanuu marti isaanii lafa obboleessisaa kun jiru barbaachaaf waggaa 20 ol dhama’anii jirani. Akka obbolootasaa kana tokko tokko dubbisuuf yaalletti obboleessisaanii kun tarii jiraatinnaadhaan abdiin guutamaa ammoo shakkaa imimmaaniin seenasaa nuuf himani turan. Yoom obboleessa keenyaa kana ijaan argina jedhanis karaa ilaalaa akka jiraniifi isa argachuuf jecha miidiyaalee hedduu hordofaa akka turan quban qaba. Maal haagodhaniree obboleessisaanii akka isaan karaa eegan utuu hintaane akka lammata isaan arguu hindandeenyetti dhaammatee deemewo!
Dargaggoon utuu manallee hindhaabbattiin qabsoo barumsaarraa gara qabsoo sabaatti cehe kun utuu aara hingalfatiin addunyaa kana gadi lakkisee deemuun dirqama itti ta’e. Sabasaa qabsaa’uufi akka lubbuusaatti jaallatu; maatiisaa rakkatanii isa guddisaniifi barsiisan hunda karaa ilaalaa akka hafan ta’e. Duuti Jaal Biraanuu Haroo maatii qofa utuu hintaane Oromoo naannoo sana jiraatuufi akka waliigalaatti isa beekan hundaa garaa raase. Geeraraan Oromoo naannoo Nuunnuu;
‘’Marqaan gala ta’aaree,
Akka garaa taa’aree?’’ jedhu nidhugoome. Qaroon biyya bulcha jedhame eegamaa ture karaatti cituun wareegama qaalii kaffale. Utuu akka garaa ofiiti isa akkas lammii keessaa baratee ba’etu gaaffii sabaa haqaan deebisa ture. Magaalaan Nuunnuu Qabsaa’ota gurguddoo kaneen akka Nugusee Taaddasaa, Takkalenyi Dagoofi Geetinet Baqqalaa jedhamaniifi kanbiroo dhoksaafi mul’anitti biyya isaaniif qabsa’an hedduu magarsiteetti.
Keessumattuu rasaasa Wayyaaneetiin galaafattamuun Jaal Nugusee Taaddasaa kan uummata Oromoo keessaa baraan hinbannedha. Nugusee Taaddasaa, Geetinnet Baqqalaa,Takkaalinyi Degoo, Shifaa (maqaa abbaasaa hinbeeku) gandi isaa waalgaa Qacamaa, Nagaasaa Duulaa, Geetaachoo Dinqaa,Taammiruu Kabbadaa. Shifaafi Takkaalinyi Degoo amma eessa akka jiran hin beekamu. Barsiisaa Taammiruu Kabbadaa du’aan boqotaniiru. Nagaasaa Duulaa,Geetinnat Baqqalaafi Geetaachoo Dinqaa biyya keessa jiru. Gootichi Takkaalinyi Degoo goota cimaafi nama wayyaanee harkaa hidhaa kutee badedha. Akka wallagga bahaafi dhihaatti yeroo san baay’ee beekama ture.
Keessumattuu Nugusee, Geetinnat, Nagaasaa, Shifaa, Barsiisaa Taammiruu, Geetaachoo fi Takkaalinyi Degoo waliin turan. Isaan keessaa yeroo sana hoogganaa cimaa fi kan wayyaanee miliquuniifi tooftaa lolaa baasuun beekamu Takkaalinyi Degoo ture. Gaaf tokko aanaa jimmaa Arjoo naannoo mandaraa jedhamutti Wayyaanee halkan itti marsitee qabattee deemte, sibaagoo (foyaa cimaan) harkasaa hiitee osoo gara Arjootti geessaa jirtuu naannoo gabataa jedhamutti haada San harka isaa duubatti hidhamee jiru suuta suutaan laaffisuun of irraa hiikee citaa keessa harkaa miliqe. Wayyaanonni dhukaasa hedduu itti bantus hunda isaanii gidduu akka billaachaatti miliquun bakkeetti ishee hambisee kute. Salphinaanis harka qullaa manatti galan. Dhuguma inni dhiira.Leenca eenyuufuu hin jilbeeffanne. Amma garuu eessa akka jiru hin beekamu. Haatiifi abbaan isaa Nuunnuu Qumbaa ganda dur Daalattii jedhamtu ammammoo Horaa Baacaa jedhamtu keessa jiraatu. Oobboleessisaa yeroo har’aa kana magaalaa Nuunnuu keessa jiraata. Geetaachoo Dinqaa fi Geetinnat godina jimmaa jiru. Nagaasaan yeroo sana wayyaanee qabattee waggaa lamaa ol osoo itti xabattuu booda karchallee naqamtee geessitee achitti gatte. Achitti xiqqoo hidhamee waggaa lama booda gadi dhiifame. Amma magaalaa Finfinnee jiraata. Gootonni Nuunnuun Qumbaa magarsite hedduu waan ta’aniif irraa jalaan qindeessina…
Jaal Biraanuun dirqama dhaaba keessatti isatti kenname amanamummaan nama dalagaa tureefi hojii hundaa ija hayyummaatiin nama dirqamasaa ba’aa tureefi abbaa furmaataa jedhamuun nama beekamu akka ta’e jaallan isa faana turan nidhugoomsu.
Jaal Biraanuun dararaa bosonaafi jireenya qabsoo keessatti mudannoo qabaataa tureen dhukkubaachaa turee dandamachuu dadhabee Amajjii 2, bara 2000 tti du’aan addunyaa kanarraa godaane. Lafti awwalcha hayyuufi qaroo Oromoo kanaas Keeniyaa Magaalaa Nayiroobii bakka Laangaataa jedhamu akka ta’e keessa beektonni jaallan qabsoo waliin turan ifa nuuf godhaniiru.
Jaal Biraanuu Haroo Yaadata lubbuun keessaa ba’uun dura dhaamsa kanaa gadii dhaammate jedhu jaallan Qabsoo keessa waliin turan. Ani waanan fayyee maatiikoofi Oromoo qabsaa’eef deebi’ee argu miti. Kaayyoonkoo Oromiyaan dhala Oromootiin buluu, Oromoon abbaa biyyaafi kansaarratti hiree ofiin akka murteeffatu ture; hamma humnakoofi beekumsakooti dalageen jira. Obbloonnikoo quxisuuwwankoo gargaarsakoo eeggachaa turani anarra adhaban akka nan komanne; kaayyookoo kana ogummaa barataa jiraniifi toora irra jiraniin akka naa fdhugoomsan; maatiikoo anaaf jecha agartuun isaanii cabee cabani naguddisaniin garaa isinitti hinjaabaanne; roorrootu biyyaa nabaasee anaaf siniin gargar hambise waan ta’eef obsaan mudhii naaf hidhaa; abbaakoof haadhakoon imaanaan isin narra keessan uummata Oromoo qabsoon ani taasiseen marganin akka deebi’u haata’u naa jedhani jedhe. Keesumattuu, namoota barataniin ammoo, barumsi sabaafi biyya ofiif hintaane duwwaadha jechuun jaallan baratan ogummaa isaaniin imimmaaniifi gaaffii saba Oromoo jaarraa tokkoo ol ture akka deebisan jechuun imaanaa dabarfateera.
Maatifi firoottan Jaal Biraanuu Haroo Yaadataa, uummata wallagga Bahaa aanaa Nuunnuu Qumbaafii uummata Oromoo maraf jajjabina guddaa hawwina. Maatiifi firoottnisaa marti akka hirmii baafataniifi boqochuun qaroo isaanii kun akka ifatti itti himamuuf murteessinee gaafa qaammee 3,09,2016 akka boossifamaniif murtaeera’. Jaallan odeeffannoo hayyuu kanaa naaf kennitan marti maqaa uummata Oromoo kabajamaadhaan singalatoomfanna.
–
Seenaan Jaal Biraanuu Haroo Yaadataa yeroo ‘#OromoProtests’ kana keessatti ifa ba’uunsaa seena qabeessaafi hoj-mannee akka sabaatti qabnu kan nutti agarsiisu ta’uusaa kudhammachuun dirqam seenaa ta’a!!
Kan qindeessee barreesse:


text:
Oromo News 05/07/2021
Akaam, galatoomi caqasuu dhaaf, kuni Oduu Siouxland Public Miidiyaa Oromiffan Anii Fatiya.
Deparmantiin mana fayyaa Iowa akka gabaasaniiti namni lama dabalataan seati 24 keessati sababa Covid-19 kan due yoo tau, namni 700 ol ammo haarawa kan qabamaniidha, nama 15 Woodbury County keessa dabalate. Waliigalatti parsanti dhaan namni qabame jiru 3.8% dha, akka biyyati xiqqaata deemu jira.
Ogeessa fayyaa Winnebago akka jedheti, Nebraska lakkoofsa guddaa nama talaali corona virus fudhate guyyama guyyaan akka gabaasa deemu jitru hime. Ammati, namni parsanti 70% yoo xiqqaate talaali corona virus kan jalqaba fudhatee jira. Lakoofsi kunis nama keessa clinic fudhatee dabalateeti.
South Dakota keessati namni sababa corona virus hospitaala galee yaalamu jiru gad xiqaate akka jiru himan. Deparmantiin fayyaa akka jedhetti namni 90 yeroo ammaati yaalamuu akka jiran himan kunis guyyaa jalqaba irraa namni baayen akka hir’ate mullisa.
Murteen walfakkaatu wagga darbe warra seera wajjiin oole. Seera haarawa bahe hojii irra oolchuf hojattooni addaan fageenya faana 6n akka qilleensi waliiti hin ukkaamamnef kan fayyadu yoo tau, garuu haguugin fuula kan godhatamuudha, yoo hojattooni kan qabaman ta’an company keessati akka qorannoo godhan himame jira.
Itti gaatamtooni jia dhuftuu lamaan keessati bishaan gara laga Missouri gad dhiifamu dabaluu akka qaban himan, laga kana irrati magaaladhan abdiii qaban fi traffikaaf dhaaf bishaan gahaa akka jiru mullisuudhaafi. Haali isaa baaye gogaa tauun isaa fi hammi baradoo haala hin beekamneen xiqqaa tauu irraa wagga kana bishaan xiqqaan gara lagaa kan seenu akka tae Army Corps Engineer himani jiru. Sababa kanaa itti gaafatamtooni bishaan wagga kana parsanti 69% qofa gara lagaa seena jedhanii jiru.


text:
Dhuukkuba Sarre Maraataa
Raabiisiisiin Vaayirasiin kandadaarbuufidhukkuba faalama sammuuilmaan nammoota irraa fi bineensootadhiga ho'aa qabaan irra kan gessuu[1] Malattootnii jalqaba irrati argam ho'a qaamaa fi bakka itti quunameerati dhageeti hiddaa dha.[1] Mallattootnii itti annunn dhagaa'aaman sochilee nama jeeqan, gamachuu to'aachuuf rakkisuu soddaa bishaani,kutaalee qaamaa tokko tokko sochoosuu dadhabuu, bitaa galuu fioff walaaluudha.[1] Malatootnii erga mul'atan booda, Raabiisiin yeroo maraa du'a fiida.[1] Yerroon dhukkuubichaan qabamuu fi malatoolee ilaaluu giduu jirruu ji'aa tokkofi ji'a sadii gidduudha. Ta'ulee, yerron kuuni torbee tokkoo gaddi haama waggaa tokkoo caala garaagarumaa qabachuu danda'aa.[1] Dheerinii yeroo kan hundaa'uu yeroo vaayiirasichii gidduu galaa sirna narvii gahuuf itti fuudhatuu irrati.[2]
Sababaa fi Qooranaa[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Raabiisiin bineensoota birraa irraa gara ilman namaaniti darba. Raabiisiin kan namati darbuu, bineensii faalamee yeroo nama nyaatuu yookin taraaruu dha.[1] Gooroorii bineensa dhuukuubichaan qabamee yoo mukoos meembreenni binensa yookkin nama birraa wajjin wal quuname dhuukuubichii dadarbuu danda'a.[1] Raabiisiin nammoota qabattu yaroo baay'ee saree irra dhuufa.[1] Caalmaa 90% ira Raabiisiin biyyoolee sarooni Raabiisii qaban irrati umamuu saroota irraa dhuufa.[3] BiyooleeAmeerikkaa keesa,hiddi simbira haalkanibaay'inaan dhuukkuuba Raabiisii namattii fiduu, haami 5% gadi immoo saroota iraa dhufa. [1][3] Bineensooni akka hantuutaa jirran yeroo bay'ee dhuukuubichaan hin qabamanii.[3] Vaayirasiin Raabiisiigara samuuti kan bahuu narvoota peerifeeraaliihoordoofuuni dha. Dhuukuubichi kan qooratammuu danda'uu erga malatootnii isaa jelqaban booda dha.[1]
Ittiisaa fi Wal'aansa[gulaali | lakkaddaa gulaali]
To'anaa bineensootaa fi sagantaaleen talaali balaa Raabiisii sababa sareedhaan dhuffuu biyoolee adugnaa bay'ee irraa hir'iseera.[1] Uumatoota balaa guddaa ira jiraaniif yammuu saaxiila hin bahiin talaalii kenuun ni goorfama. Namootnii balichaaf saaxiilamaan, namoota siimbira halkanii wajjin hoojatan fi namoota baka Raabiisiin baay'inaan argammuuti yeroo bay'ee dabarsanii dha.[1] Namoota raabiisiiti saaxilaman kessaa,talaalin Raabiisiifoo yeroo tokko tokko Raabiisii iimuunooguloobiiniiyoo malatooleen dhuukuubichaa mul'aachuu otto hinjalqabiin kenamee dhuukuubicha ittisuuf gargaaruu.[1] Baka maddaa daqiiqaa 15f saamunaa fi bishaaniin,ayoodiinii piirooviidoniiyookiin saamuunaa dhangala'aa tiin dhiqquun vaayiirasii ajeesuu nidanda'a. Akasuumas tamsaa'iina dhuukuubicha hambisuu danda'a. [1] Erga malatootnii mul'atan booda namoota muurraasatuu dhuukkuubiicha irraa haafee. Kuuniis wal'aansa guddaa kan piirootookoolii Miilwaa'uukkee jedhamuun beekamuuni dha.[4]
Talaallii[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Talaaliin Raabiisii Talaaliiittiisa raabiisiif gargaaruu dha.[5] Kan buu'aa qabeesa ta'ee fi balaa kan hinqabnee muurasni jirruu. Ergaa namnii vaayiirasii Raabiisiin sababoota akka ciniinaa saretiin yookiin siibmira haalkaniitin saaxiilamuu fi erga saaxilameen bodda dhuukuubicha ittisuuf gargaara. Dandeettiin-dhibee- ittisuu kan hama-qooricha saddii boda argamuu ciimaa fi yerroo dheraa kan turu danda'uu dha. Yeroo bay'ee kan kenammuu gogaa yookiin irree irati limo waraaniidha. Erga saaxiilaamaan booda talaaliin yeroo- hunda kan fayadammuuimmuunoogiloobbuuliinii Raabiisii wajjiinnii. Namootnii balaa saaxiilamuu guddaa irra jiraatani, yeroo saaxiilamuuf dandaa'aniin duura talaalamuun issanii ni gorfama. Talaaliileen namoota fi bineensoota irrati nihoojettuu. Daandeetii- sarootnii dhibiicha ittisan ijjaruun dhibee namoota irra ittisuf mala bu'aa qabesa dha.[5]
Oof- eegannoo[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Namootnii miiliiyoonoota addunyaa keeseti talaalamani jirruu, kuusin tilmaamaman namoota millioyoona 250,000 ta'an ittusin isa ni tilmaamama.[5] offeganoon godhamuu dan'aan garee umrrrii hundumaaf ni jirruu. namootnii % 35 fi %45 gidduu jiran bakka limoon warraanamee irati yeroo muraasaaf dimachuu mul'issuu. Namootnii %5 fo %15 gidduu hoo'a qaamaa,dhukkuuba sammuu,dhuukuuba garraa qabaachuu ni danda'uu. Raabiisiin saaxilamuun boda balaan issan itti fayyadamuu wajjin walqabattee dhuffuu hin jirruu. Talaaliileen baay'een tiimeeroosaa of kesaa hin qabanni. Talaalileen tishuulee naarvoota irraa hojeetaman biyyoole muraasa kessati ni fayadammuu, bay'inaan Eshiyyaa, Ameeriikaa kibaa kessati haata'uu malee, bu'aan issani xiqaa fi rakkoo caalaa qabuu. Isaaniitii fayadamuun Buufataa Fayyaa Adhunyaatiin hin goorfamuu.[5]
Bara 2014 irraa jalqabee,gattin waligalaa Dollara Ameerikkaa 44 fi 78 gidduu baasa.[6] Ameerikkaa Kaabbaa kesatti sangantaan talaalii Raabisii tokko Dollara Ameerikkaa 750 baasa.[7]
Qoorannaa tamsaasa dhiibee[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Raabiisiin bara tokkoo kesatti nammota 26,000 hanga 55,000 adduugnaa mara keesattii ajjeesa.[1][8] Duunii 95%ira kan caaluu kan uumamuu EshiyaafiAfrikkaa keesa dha.[1] Raabiisiin biyoollee 150 ira caalan kessa ardii Antartiikaan alla arrdillee hunda keesatii argama.[1] Umatootni milliyoona 3 irra caalan nanoolee Raabiisiin itti argamuu keesa jiraatuu.[1] Awuuroopaa fi Awuustraliyyaa keesati, Raabiisiin haarka-caalaati siimbira haalkannii kesatii argama.[9] Nammootni odooloota xiixiiqoo irrati jirratan raabiisii goonkuumaa hin qabaannii.[10]
Waabbii[gulaali | lakkaddaa gulaali]
- ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 "Rabies Fact Sheet N°99". World Health Organization. July 2013. Retrieved 28 February 2014.
- ↑ Cotran RS; Kumar V; Fausto N (2005). Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease (7th ed.). Elsevier/Saunders. p. 1375. ISBN 0-7216-0187-1.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 Tintinalli, Judith E. (2010). Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide (Emergency Medicine (Tintinalli)). McGraw-Hill. pp. Chapter 152. ISBN 0-07-148480-9.
- ↑ Hemachudha T, Ugolini G, Wacharapluesadee S, Sungkarat W, Shuangshoti S, Laothamatas J (May 2013). "Human rabies: neuropathogenesis, diagnosis, and management.". Lancet neurology 12 (5): 498–513. PMID 23602163. doi:10.1016/s1474-4422(13)70038-3.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 "Rabies vaccines: WHO position paper". Weekly epidemiological record 32 (85): 309–320. Aug 6, 2010.
- ↑ "Vaccine, Rabies". International Drug Price Indicator Guide. Retrieved 6 December 2015.[dead link]
- ↑ Shlim, David (June 30, 2015). "Perspectives: Intradermal Rabies Preexposure Immunization". Retrieved 6 December 2015.
- ↑ Lozano R, Naghavi M, Foreman K, Lim S, Shibuya K, Aboyans V, Abraham J, Adair T, Aggarwal R (Dec 15, 2012). "Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010.". Lancet 380 (9859): 2095–128. PMID 23245604. doi:10.1016/S0140-6736(12)61728-0.
- ↑ "Presence / absence of rabies in 2007". World Health Organization. 2007. Retrieved 1 March 2014.
- ↑ "Rabies-Free Countries and Political Units". CDC. Retrieved 1 March 2014.


text:
“Iddoon issan irratii ijaarratan kun Godinaa lixa shawaa Anaa meettaa Robii Ganda iluu dannisaa iddo oddo harbuu jedhamuti, Taabonii lafaa jala jiraa jechuudhan lafichaa beenyaa tokko malee guyya sadii giddutti hirratti ijaarratan, namootaa muraasa, goyyomsuun, Afaan qotee bulaan nanichaa hin bekneen lalabaa jiran please, dhimmi kana fakkatu yeroo darbee kootee caffetti rawatee toree, midiayaan xiyyefanno akka itti kenuuf karaa keessalee jawwariif ergii, waanta akka salphaatii ilaalamuu mitii.”
#Inbox
“Iddoon issan irratii ijaarratan kun Godinaa lixa shawaa Anaa meettaa Robii Ganda iluu dannisaa iddo oddo harbuu jedhamuti, Taabonii lafaa jala jiraa
“Iddoon issan irratii ijaarratan kun Godinaa lixa shawaa Anaa meettaa Robii Ganda iluu dannisaa iddo oddo harbuu jedhamuti, Taabonii lafaa jala jiraa jechuudhan lafichaa beenyaa tokko malee guyya sadii giddutti hirratti ijaarratan, namootaa muraasa, goyyomsuun, Afaan qotee bulaan nanichaa hin bekneen lalabaa jiran please, dhimmi kana fakkatu yeroo darbee kootee caffetti rawatee toree, midiayaan xiyyefanno akka itti kenuuf karaa keessalee jawwariif ergii, waanta akka salphaatii ilaalamuu mitii.”


text:
Har’a Mudde 7,2015 Shaggar Kibba Bahaa Tullu Boolloo fi Horroo Guduruu Magaala Gabatee Akkasumas Anfilloo Qeellam Keessatti FDG Itti Fufe.
Godina Shaggar kibba dhihaa garuma Yuunibarsiitii walqixxeetti kan dhiyaattu magaalaa tullu boollottis gaaffi abbaa biyyummaa Barattoonni dhiyeessaniin Magaalaan tullu boolloo humna waraanaan marfamtee jirti.
Qeellami Anfilloo fi Horroo magaala Gabatee keessatti barattooti manneen barnoota Qophaayinaa haala qindaaween diddaa isaanii deemsifaa jiru,haala kanaan waraanni Wayyaanee doorisisuu fi barattoota akka hiriira irratti hin hirmaatne guddoo rakkisaa jiraachuun beekame.


text:
Ibsa Gaddaa – Du’a Dargaggoota Calanqoo, Baha Haragee, Oromiyaa.
Du’a Calanqootti Raawwatameen Gadda Guddaatu nutti Dhagahama!
(Ibsa ABO – Guraandhala 4, 2021)
Guyyaa dheengaddaa, Guraandhala 2, 2021 Baha Oromiyaa, Magaalaa Calanqoorraa dargaggoo barattoota 50 ol ta’an qaama Paartii Badhaadhina (Prosperity Party) tiin dirqamanii Mootummaa Dr Abiy Ahmed akka deeggaraniif konkolataatti fe’amanii gara hiriiraa deemaa turan. Utuu amnaarra jiranii konkolaataan garagalee namootni 45 akka du’an yeroo dhageenyu gadda gudaatu nutti dhagahame. Akka odeeffannoon bakka sanarraa bahaa jirutti konkolaachisaa (Shufeera) fi dargaggoota gidduu waldhabbii akka turee fi dargaggootni kuni nuti dirqiidhan Mootummaa Dr Abiy hin deeggarru jedhanii diddaa agarsiisaa akka turanii fi shuffeerri aarii kanaan utuu oofaa jiruu konkolaataa akka garagalche dha. Garuu dhugaa jiru xaliilaan baruuf qaamni walaba ta’e qoratee yeroo dhihootti akka adda baassu abdii qabna.
Duuti ummata Oromoo bakka bakkatti gartuu biyya bulchaan jira jedhee of waamuun (PPtiin) raawwatamaa jiru ulfaataa ta’ee utuu jiruu duuti dargaggoota kanaa itti dabalamuun hedduu akka nu gaddisiise ibsachaa:
1. Maatii fi firroottan dargaggoota lubbuun isaanii dabarte kanaaf jajjabina hawwina.
2. Ummatni Oromoo dargaggoota boru guddatanii biyya ijaaruu fi tiksuu dandahan kana dhabuu isaatiif jajjabina hawwina.
3. Sababi balaa kanaa daddaffiidhan, qaama walabaa fi aminummaa qabuun, qoratamee gartuun badii kana raawwate seeratti akka dhiyaatu gadi jabeessinee gaafatna.
Iitti dabaluudhan yeroo ammaa Itiyoophiyaa keessatti ummatni nagaa fi tasgabbii dhabuu qofa utuu hin taane qaamni biyyan bulcha jedhee of waamu (PPn) humna hidhatetti dhimma bahuudhan ummata nagaa bakka hundatti nu deeggaraa, nu filadhaa jechuudhan dararaa akka jiru hubataa jirra. Kana keessatti bakkayyuu lubbuun namaa akka darbaa jiruu fi mirgi namaa dhii- tamaa jiru beekamaa dha. Dararaa, hidhaa fi ajjeechaa uummata irratti raawwachuudhan sodaachisanii deegarsa argachuun fi jeequmsa keessatti filmaata geggeessuu yaaluun kuni daddaffiin yoo hin dhaabbanne balaa daran guddaa akka fidu beekamaa dha. Dantaa siyaasaa fi fedhii aangoorra turuuf jecha qaamni biyya bulchaan jira jedhee of waamu ummata Itophiyaa kees- sattuu sabootni cunqurfamoorra dararaa karaa adda addaa irraan gahaa akka jiru beekamaa dha. Kanaaf qaamni PP humnaan dirqisiisee deeggarsa argachuu yaaluun gochaa abbaa irruummaa waan ta’eef irraa dhaabbachuu akka qabu hubachiisuu feena.
Qaamni biyyan bulcha jedhee of waamu (PPn) filmaata fakkeessootiin (fake election) mootummaa abbaa irree mirkaneeffa- chuuf akka carraaqaa jiru ammumarraa ifa ta’aa jiraachuu isaa uummatni Itophiyaa fi hawaasni Adunyaa hubachuu qabu. Itti dabalees, haala jeequmsaa fi tasgabbii hin qabnee fi mormitootrni keessaa dhiibamanii mana hidhaa jiran keessatti filmaata humnaan dhiibanii gaggeessuuf yaaluun balaa kana caalaa guddaa akka fidu ammumarraa hubachuu feesisa.
ABOn filmaata haqaa fi kan hunda hamate akka gaggeeffamu barbaada. Garuu ammaan tana qaamni biyya bulchaan jira jedhee of waamu bakka nagaa fi tasgabbii hin jirree fi bulchiinsa diigamee jiru keessaatti filmaata fakkeessoo (fake election) geggeesssuuf yaalaa jira. Oromiyaa keessatti bulchiinsa caccabe deebisanii ijaaruuf lammilleen Oromiyaa Mootummaa Ce’umsaa Biyyoolessa Oromiyaa (MCBO) ijaarrataa jiru. ABOn bulchiisa diigamee jiru suphuu, nagaa fi tasgabbii buusuu fi maree ummatoota walitti dhiheessu – haasawaa karaa nagaa (peaceful dialogue)- gochuuf dursa kennuun furmaata waaraa fida jedhee amana. Kanaafis, Lammileen Oromiyaa MCBO jabeeffachuu fi Sabootrni cunqursfamoon kaan naannoo isaanii tasgabbeessuu fi bulchiinsa diigamee jiru deebisanii ijaaruurratti akka fuulleffatan hubachiisuu fedha.
Dhumarratti, haala rakkisaa kana keessatti ummatni Oromoo, lammiileen Oromiyaa fi Sabootni Cunqurfamoon kaan tokkummaan wal ijaartanii akka nageenya naannoo keessanii eeggattanii fi filmaata haqaa fi kan hunda hammateef akka of- qopheessitan dhaamsa keenya isinii dabarsina.
Injifannoo Ummata Bal’aaf!
Finfinnee
Guraandhala 4, 2021
Related