text:
Sunday, June 8, 2014
TPLF Messengers Dr. Mitiku Tesso and Dhaabaa Dabalee Entered US for Lobby
Ayyaantuu.com | Waxabajjii/June 08, 2014
Two OPDO members and messengers of the minority junta TPLF who are part of the system that is killing Oromo students and people are in Washington, DC USA on a mission to defend the massacre in Ambo/Oromia and to lobby for the TPLF.
Theses two TPLF agents are also working against the effort and the positive dialogue that the group of Oromo community leaders, youth leaders, women organization leaders, religious leaders and nationalists in Washington, DC are making with the States department on the current crises and problems in Oromia.
Therefore, Oromo nationalists are making a call to all Oromos to unit once again in defusing the evil efforts of these two TPLF messengers.
Dr. Mitiku Tesso and Dhaabaa Dabale are currently staying in the Hilton Garden, located at 815 14th Street NW Washington, DC. Tele. no. 202-783-7800.
A Call for Discussion to all Diaspora based Oromo Youth Organizations
June 8, 2014
Since the Oromo Protests began, Ethiopian security forces responded to the peaceful protests by massacring, imprisoning and torturing innocent students. Government forces famously known as the (Agazi Commandos) have been abducting university students both at school and home. Furthermore, thousands of students have been expelled from universities and are continuously terrorized outside of school. Due to Ethiopia’s repressive policies and lack of free media not much is known about the current crisis. Continuous murders and arbitrary arrests of Oromo students go unreported. However, Oromo groups in the diaspora have organized and rallied in solidarity with Oromo Protests to pressure the international community to condemn human rights violations in Ethiopia. This allowed for some media coverage from the international community, but not enough to get mass media attention.
In an effort to fully understand the recent Oromo protests in full context, the International Oromo Youth Association (IOYA) calls for a discussion on paltalk.com. The discussion aims to bring together global Oromo youth organizations in an attempt to address the most prominent issue currently facing the Oromia region in Ethiopia. This Paltalk discussion will allow youth organizations to speak about the issue and formulate an agenda on what role Oromo Diaspora based communities should play. It is imperative to have a global discussion on the issue and identify advocacy strategies that can be employed by those residing outside of Oromia, Ethiopia.
We will have a special guest speaker, Nagessa Oddo Dube, lawyer and human rights activist who will be present to facilitate the discussion and answer questions. At the end of the discussion Executive board members will present the agenda for the Oromo Youth Leadership Conference (OYLC) to be held this coming August.
Our Discussion will consist of:
(1) What is the Oromo Protests?
(2) Why are the students protesting?
(3) What was the outcome of that protest?
(4) What is the Role of the Diaspora communities?
(2) Why are the students protesting?
(3) What was the outcome of that protest?
(4) What is the Role of the Diaspora communities?
The Discussion will begin at 6:00-8:00 pm Eastern, U.S.A time on Saturday, June 21, 2014. The username for Paltalk.com is (ioyaforum). If you have any questions or concerns please email us atioyanetwork@gmail.comor amaneb36@gmail.com
OROMOO FI OROMIYAA GABRUMMAA KEESSA TURSIISUUF AMMAS ITTI QOPHAAYAMAA JIRAA?
Abdii Boruutiin*
Yeroo tokko tokko dabree dabree waan tokko tokko ilaaluuf yoo ta’e malee, anillee “Facebook” tti fayyadamuuf yeroos ta’ee, dhugaa dubbachuudhaaf, fedhiillee hin qabu. Haa ta’u malee, marsaa kanarratti akka tasaa waan tokko argeen, sababa kanaan barreeffama kana dhiyeessuu barbaade. Inni kunis, jaarmayaan Tigray People’s Democratic Movement (TPDM) Afaan keenyatti yoon hiiku: Sochii Diimookraasii Uummata Tigraayi kan jedhamu, loltoota kumaatamaan lakkaawaman leenjisee akka eebbisiise kan agarsiisu ture. http://www.youtube.com/watch?v=R9rYKScsdDM
Kumaatama ta’uu isaaniitiif ragaa qabaachuu baadhullee, xinnaatanis baay’atanis, humnootni kun ammas Oromiyaa teenya gabrummaa keessa tursiisuu fi olaantummaa Tigree ittifufsiisuufis waan qophaayan ta’uu malu jedheen yaada. Humnootni kun, Oromiyaa gabrummaa keessa tursiisuuf kaayyoo akkanaa qabaachuu akka malan wanti ifatti mul’atan hin dhabamne. Tokkoffaa, alaabaa gabroonfataa (alaabaa impaayarittii) ol kaasanii mul’isuu yoo ta’u; lammaffaa, sirbi ykn weedduun fiilmii kanarratti duubaan dhagayamu, dhaamsa maalii akka qabu hubachuun waan nama rakkisu natti hin fakkaatu.
Sirba: “ba innaateem Abashaa, ba abbaateem Abashaa, aandi naat Itoophiyaa iska macarrashaa” Haadha tiyyaanis Habashaa, abbaa kiyyaanis Habashaa, (kanaaf) hanga xumuraatti Itoophiyaan takka, jedhuun dhaamsa cimaa fi kaayyoo ifa ta’ee, shakkii hin qabne dabarsanii jiru. Kun ifaa ifatti kan mul’isu, humnootni kun mootummaa Wayyaanee kuffisanii aangootti kan dhufan yoo ta’an, mirgi hiree murteeffannaa uummata keenyaa fi egereen Oromiyaa gaafii guddaa keessa akka galuu dha. Humnootni kun, olaantummaa Tigree ittifufsiisuuf waan qophaayan ta’uu malu kanan jedheefis, akka hubannoo kiyyaatti, jarreen kunis tooftaadhuma walfakkaataa Wayyaaneen itti fayyadamtetti fayyadamanii; maqaa tokkummaa Itoophiyaatiin sabaa fi sab-lammoota hammatanii garuu sana booda akkuma obbolaawwan isaanii (Wayyaanotaa) olaantummaa aangoo harkatti galfachuuf waan deeman waan fakkaatuufi. Karaa biraatiinis yoo ilaalme, jaarmayootni lamaanuu (TPLF fi TPDM) maqaadhuma uummata tokkootiin ijaaraman. Garaagarummaan isaan jidduu jiru, tokko bilisummaa (walabummaa) uummata isaaniitiif yoo ka’u; kan biraa garuu maqaa diimookraasiitiin of mul’isuu isaanii qofaa dha.
Wanti biraa, sochii jaarmayoota lamaanii keessattuu wanti argamu, lamaan isaaniituu Eertiraadhaan deeggaramuu isaanii ti. Wayyaanotas, kan humna cimaa ta’eefii Finfinnee isaan qubachiise bilisabaastota Eertiraa yoo ta’an, humnootaa haaraa kanas kan ciminaan gargaaraa jiru Eertiraadhuma akka ta’e hubatama. Kanaaf, adeemsi jaarmayoota lamaaniituu walfakkeenya baay’ee akka qabu ifa dha. Walfakkeenya adeemsaa qofaa otuu hin taane, kaayyoon isaaniitiis garaaagarummaa waan qabu hin fakkaatu. Wanti hubatamuu qabu garuu, kana booda Oromoon humna ofii jabeessee; diina injifatee; bilisummaa fi abbaabiyummaa isaa deebisee, hanga hin argatinitti, humni kamiiyyuu aangootti dhufee; handhuura Oromiyaa Finfinnee yoo qabate, gaafiin mirga keenyaa awwaalamuuf akka deemu fi Oromiyaan dhiiga fi lafee Sabboontotaatiin ijaaramte tunis kaartaarraa haqamuuf akka deemtu shakkii akka hin qabnee dha. Kun sodaatanii wal sodaachisuuf otuu hin taane, balaa nutti deemaa jiru alaalatti arguu danda’uu dha.
Shakkiin biraa kan ani qabu, Wayyaaneedhumtuu gara lafa jalaatiin jara kana (TPDM) jabeessaa waan jirtu natti fakkaata. Maaliif yoo jedhame, jaarmayaa sochii cimaa akkanaa (keessumaayuu gara hidhannootiin) qophii guddaa godhaa jiru kana, Wayyaaneen gaaf tokkollee maqaa isaanii kaasuun ishii waan hin dhagayaminiifi. Jaarmayoota qabsoo hidhannoo gaggeessan kan akka ABO fi ABBO (ONLF) akkasumas jaarmayaa Ginbot 7 jedhamu, hunda isaaniituu maqaa shororkeessitootaatiin galgalaa ganama yoo kaastu, jaarmayaa obboleewwan ishii kana garuu balaaleffachuudhumti ishiituu hin hubatamu. Wayyaanotni, kufaatiin isaanii yoom akka ta’u beekamuu baatullee, aangoorra turuu akka hin dandeenye waan beekaniif, olaantummaa Tigree ittifufsiisuuf; obboleewwan isaanii kana bakka isaanii buufachuuf, lafa jalaan isaan qopheessuuf shira xaxuu malu jedheen yaadas. Egaa asirratti ragaa qabatamaan jiraatee otuu hin taane, haaluma deemaa jirutu shakkii kana uuma jechuu dha.
Rakkoo jiru fi balaa namatti deemaa jiru hubachuu qofaa otuu hin taane, gaafiileen asirratti ka’uu qaban: Yeroo Habshootni olaantummaa Habashaa faarsaa; humna ofii cimsaa jiran kanatti, Oromoon maal godhaa jira? Maal godhuus qaba? fi kan kana fakkaatanii dha. Yeroo ammaa sababa sochii barattoota keenyaatiin, tokkummaan uummata Oromoo yoomiyyuu caalaa gammachiisa haa ta’u malee, kan baay’ee nama gaddisiisu fi yaaddessu garuu, ammallee karaa adeemsa siyaasaatiin jaarmayootni keenya gara gara faffaca’anii; humni Oromoos sababa kanaan akka laafee jiru hubatama. Akka ilaalcha kiyyaatitti, wanti Oromoon seenaarraa barachuu fi haala impaayara Itoophiyaarraa hubachuu dadhabe tokko, har’allee yeroo qawween biyya bulchaa jirtutti, qabsoo karaa nagaa yaaduu fi isa kanarratti yeroo, beekumsa, dandeettii fi qabeenya Oromoo balleessuu dha. Biyyattii sana keessatti, karaa nagaatiin jijjiiramni ummataaf tolu dhufuu akka hin dandeenye seenaatu ragaa ta’a. Kun otuu beekamuu, dhugaan kun ifa ta’ee lafarra otuu jiruu, ammas karaa hin taane deemuudhaan umurii gabroonfataa dheeressuuf yookaanis gabroonfataa dabaree eeggatee dhufuuf jiruuf haala mijeessuuf karaa hin taane deemuu keenya dha.
Kan humnaan, qawweedhaan bilisummaa nurraa fudhatee; biyya keenyarratti abbaa biyyaa fi abbaa qabeenyaa ta’e, humnaan malee karaa nagaatiin nurraa ka’uu akka hin dandeenye maaliif hubachuu dadhabna? Dubbii gabaabsuudhaaf, karaan bilisummaa keenyatti nu geessuu danda’u qabsoo hidhannoo jabeessuu qofaa dha jedheen amana. Kanaaf, warri (jaarmayootni) karaa qabsoo hidhannootti hin amanne, tokkummaa yaamuun isaanii akkamitti waliin hojjechuufi? Akkamitti waliin deemuufi? Karaa tokkoon gabroonfataa wajjin tumsa uumuuf yaadaa ykn yaalaa, karaa biraatiin ammoo humna mooraa ofii cimsuuf yaaluun akkamitti waliin deema? Har’a ijoolleen teenya karaa nagaatiin gaafii mirgaa kaasanii sababa kanaan kuun mana hidhaatti guuramanii dararamaa fi du’aa; kuun ammoo irbaata rasaasaa ta’aa yeroo jiranitti, jaarmayootni Oromoo warri har’allee karaa nagaatiin qabsoofnee mirga keenya argachuu dandeenya jedhan, haala keessa jirru hubatanii jiruu laata?? Tokkummaa uumuuf hawwiin kan jiraatu yoo ta’e, tokkummaan uumamu kun kan qabsoo hidhannoo hin jabeessine yoo ta’e, akka amantaa kiyyaatitti, bu’aa fi jijjiirama tokko fiduu hin danda’u.
Tokkummaan yeroo ammaa gamaa gamanaa yaamamaa jiru kun, tokkummaa dhugaa, kan qabsoo hidhannootti amanu fi isa kanas cimsee mooraa keenya keessatti humna Oromoo abdachiisaa ta’e uumuu kan hin dandeenye yoo ta’e, eessanuu nu gayuu waan danda’u natti hin fakkaatu. Tokkummaa uumuuf yaamicha godhuu dura, tokkummaan hawwamu kun akkamitti firii qabaachuu akka danda’u dursanii itti yaaduun baay’ee barbaachisaa dha. Yoo kana hin taane, akkuma kanaan duraa, yaalii bu’aa hin fidne ta’ee hafuu danda’a. Kun yaaddoo kiyya dha. Asirratti wanti hubatamuu qabu, ani jaarmayaa tokkotti hirkadhee kan biraa komachuuf otuu hin taane, walumaa galatti, haala keenya gamaaggamnee kan ilaallu yoo ta’e, qabsoo hidhannoo fi hunma waraanaa qofaatu galii hawwinutti nu geessuu danda’a jedhee waanan amanuufi. Uummatni Oromoo, akkuma kutannoodhaan ka’anii kunoo meediyaa walabaaOMN dhugoomsanitti, akkasumas tokkummaa fi kutannoodhaan ka’anii Waraana Oromoos ijaaruu fi cimsuun waan hin danda’amneef sababni ni jira jedhee hin yaadu. Humna keenyatti amanuu fi kutannoo qofaa nu barbaachisa.
Egaa, gara xumuruu barreeffama kiyyaatti deemuuf, Habshootni, kan nu nyaachaa jiran quufanii otuu hin deemin, kan biroo beelayanii; nu nyaachuuf hamuummachaa akka jiran; kanaafis humna isaanii (humna hidhataa) jabeeffachaa akka jiran hubatnee; Oromiyaa teenya badiirraa oolchuuf; mirga hiree murteeffannaa uummata keenyaas mirkaneessuuf, humna mooraa keenyaa cimsuun, keessumaayuu waraan keenya ijaaruu fi jabeessuun waan filannoo biraa hin qabne ta’ee mul’achaa jira. Kanaaf, Tokkummaan Oromoo kan dhugaa lafarra jiru kana hundeeffatee, humna mooraa keenyaa jabeessu fi cimsu ta’uu qaba malee, tokkummaa waraqaarraa kaayamee, maqaadhumaaf taa’u ta’uun bu’aa takkallee hin fidu. Dhumarratti, dhaamsi ani carraa kanaan dabarfachuu barbaadus, jaarmayootni Oromoo waliin haasa’aa; karaa humni keenya (humni waraanaa) itticimuu danda’urratti waliin hojjedhaa; wal hin sakaalinaa; walgayii yaamuu fi ibsa ejjannoo dabarsuu qofaatti hin hafinaa; waan yaaddan, waan karoorfattan, kan humna keenya cimsuu danda’u yoo ta’e, isa kana hojiidhaan agarsiisaa.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
=>gadaa
Ethiopia Recruits Bloggers to Attack Oppositions and the Eritrean Government
IN an attempt to reduce online criticisms and shower positive image of itself, the Ethiopian Government recently started to train and recruit paid attackers on the web to anything critical of its administration, the Ethiopian Satellite Television Service (ESAT) reported.
In the the second round of new recruits, 235 bloggers were trained in Adama town, focusing on how to shape public opinion on Facebook and other social media technologies by posting comments and documents that support the regime.
The training was given to selected people from different ethnic groups who support the regime, and that the trainees report directly to government officials, ESAT said.
So far, the trainees have opened 2,350 Facebook, Twitter and blog accounts to show the Ethiopian regime in a favorable light, and to criticize anti-government articles, websites, the Ethiopian opposition and the Eritrean government.
With a dismal one percent of people having access to the internet in Ethiopia, the likely intended target of the regime’s online strategy are the Ethiopian and Eritrean Diasporas, an observer noted.
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Tuesday, May 13, 2014
Ibsa Gummi Paarlamaa: Oromoo Waayyanen yakka Uummataa Oromoo irratti dalaga jiru atataman akka dhabu gaafana
Mootummani wayyaneen ofuma isaatti rakko fi jeequmsa umee Oromoo Uummataa nagaa dhiigaa dhangalasa jira. Heera Federala diigun lafa Oromiyya humnan fudhachuuf murtesun isaa rakko umamee kanaaf sababa ta’uun isaa beekmadha. Gaafiin baratoon Oromoo dhiyeessan kun gaafi mirga malee gaafi dhaabba kami iyuu dhadeesa hin jiran. Gaafiin Baratoota Oromoo lafti Oromoo Oromiyya jalati buluu qabdi jeechun isaani gaafi mirgatti. Gaafin kun ammoo gaafi dhaabba tokko utuu hin tanee gaafi Uummataa Oromoo hundati. Gaafin Uummataa Oromoo seeran deebi argachuu qaba malee raasaasi furmata hin ta’uu. Wayyane TPLF waraana boobasu dhisee murtee wa’ee Godina adda Oromiyya akka feedhi Uummataa Oromootti deebi keenuu qaba ture. Garuu mootumman kun tufii fi jibiinsa Uummataa Oromoo irra qabuun jeequmsaa umee dhiigga ijoollee Oromoo dhangalasa jira.
Mootummaan siirna garbonfata wayyane baratoota kara nagaa gaafi dhiyeefta jiran raasaasan rukutuun gaafi kara nagaa dhiyyatee gara finciila Uummatatti jijjira jira. Baratoon University Jimmaa, Wallagaa, Ambo, Addama, Haromayya, Finfinne, Matuu, Bule Hora, Madda Walabu, Kotobe Diredawa fi Manetin barumsaa sadarka lamaffaa Mandii, Najoo, Naqamte, Gimbi Gaafi kara nagaa Mootummatti dhiyeesan Poolisii fi waraanaa federala gamoo mana barumsa galuun baratoota reebuu, raasaasan rukutuun lubuu nama heedu oli ballesun baratoota hedduu hidhe jira. mootumman gaafi nagaa kana gara finciilati jijjirun qabeenya hedduun akka barbada’u goodhe jira. Uummatti Oromoo dhiigga ijoolle isaa dhangala’uu argee gara jabina mootummaa kana balalefachuun gara finciilati seenuuf dirqamuu isaa waan Ambo, Adaamaa, Diredawa, Bale, Naqamte, Mandi, Najoo irratti goodhama jiru ni mulisa. Mootumman wayyane feedhi Uummataa rasaasan uukamsuu irra gaafi Uummati gaafataa jiru kanaaf kara nagaa deebi laachutuu irra jira.
Kun ta’uu banan Uummani hanga deebi isaa argatuti mormii isaa yoomi ilee kan itti fufu ta’a, kun ammoo egere biyyatti fi Uummataa biyyatti giduutti wal dhabdii hin dhabinee fida. Mootumman kara nagaa deebi Uummataa hin deebifnee, rakko isaa mudatu, Egypt, Yemen, Sirya irra barachuu qaba ture. Waluma galatii Mootumman Ethiopia jeequmsaa Uummamee kanaaf sababa waan ta’eef akkasumasi kara nagaa deebi waan lachuu dideef, Qabeenya barbada’ee fi lubu badee hundatti kan gaafatamuu ta’uu isaa beekuu qaba. Gumiin Paarlamaa Oromoo Jeequmsaa Mootumman Ethiopia Uummataa Oromoo irratti Uumee dhiigga dhangalasaa jiru kana Mootummoota Gamtooman, Mootummaa Europa fi Mana Murtii Adunyatti iyyachuuf qoophiidha. Beektoon Oromoo fi dhabbileen Oromoo nu gargarun Oromoo dhiigii isaa dhangala’aa jiruuf sagalee akka tanuuf gaafachaa, dhimmii Oromoo na ilaalata kan jeedhu hunda waliin Oromoof falmachuu akka itti fufnu isiin gaafana.
Media Oromoo fi haawwasi Oromoo biyya ala jiran goochaa sukkanesa wayyane kana mootummoota Adunya fi gura uummataa Adunya biran akka geessan dhamsaa uummata keenya isiini dabarsiina. Mootmman wayyanee humna loltuu fi Poolisiin fayadamuun raasasaan dhiigga dhangalasuun furmata akka hin tanee beekee gaafi baratoota fi Uummata Oromoof furmata dhugga barbaachuu akka qabuu gaafaana. Poolisoon Oromoo, waraanii lammi Oromoo tatan fi Miseensoon OPDO Uummataa Oromoo haqa isaa fi mirga isaaf falmatuu birra akka dhabatan fi diina Oromoo irratti roorisaa jiru akka irra qoolatan Gummin paarlamaa Oromoo wamiichaa isiini dhiyeesa.
Gummi Paarlamaa Oromoo
=>gadaa
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
(Oromocentre, Melbourne, 20 Hagayya 2012) Qeerroon Oromoo biyya abbaa isaanii keessaa dhiibamanii jireenya godaansaa keessatti argaman qabsoo oromoo fi mallattoo qabsoo Bilisummaa Oromoo kan ta’e, Alaabaa ABOtiin ayyaanaa fi sirna Olompiika baranaa miidhagsuun isaanii beekame.
Odeessa karaa walqunnamtii hawaasaa kan akka youtube fi facebook tamsaasamaa jiru irraa akka hubatamutti Qeerroon Oromoo biyya Engilaandi, magaalaa London keessa jiraatan alaabaa Oromoo qabachuun sirbaa fi weedduu Oromoo dhageessisaa eenyummaa saba Oromoo waltajjii addunyaatti mul’isanii jiru.
“Qabsoon bakka kamittuu adeemsisamuu akka danda’u kan mirkaneessan dhalooti sabboonoo kunneen hojii boonsaa dalagan kanaan bara baraan kan yaadatamaniidha,” kan jedhan deeggartooti qabsoo Oromoo hedduun, kabajaa fi ulfina dhaloota kunneeniif qaban dabarsaafii jiran.
Kanneen seenaa keessatti hojii badaa dalagan akkuma dhalootaa dhalootatti balaaleffataman, kanneen hojii boonsaa dalagan immoo faandhahii dhalootaa ta’uun faarfamuu caalayyuu, galmee seenaa qabsoo Oromoo keessatti bakka olaanaa goonfatanii jiraatu.


text:
Finfinnee bal’isuu, Oromiyaa jigsuu, Oromuummaa balleessu
By Hawi Chala | February 14, 2014
Magaalaan Finfinnee namicha harkaa fi harma muruun bekkamu, Minilik 2ffaan erga hundoofte kunoo har`a waggaa 128 ta`ee jira. Yeroo sanaa kaasee hamma ammaatti Finfinneen teessoo mootummoota abbaa irree(dictator) biyya Itiyoophiyaa bulchaa turanii fi bulchaa jiran ta`un tajaajilaa jirti. Ummanni haandhuraa fi naannawaa Finfinnee jiraachaa ture ummata Oromooti. Hundeffama magaalaa gudditti biyya Itiyoophiyaatti aansuun rakkinni fi gadadoon saba guddaa kana irratti gahee fi ammas gahaa jiru baayyee sukkaneessaa dha.
Namichi Miniliik II jedhamu teessoo isaa erga Finfinnee godhate booda hojiin inni raawwate saboota(lammiwwan) isaa kaabaa Itiyoophiyyaati gara giddu-gala biyyatitti godaansisuu ture. Godaansa kanaan ummanni saba Seemii lakkoofsaan hedduu ta`an Finfinnee fi naannawaa ishii qubatan. Saboonni biroos sababa daldalaa fi haala jireenya mijaawaa barbaaduuf jecha gara Finfinnetti akka malee godaananiru. Yeroo kanaa kaaseeti baayyinni ummata Oromoo Finfinnee fi naannawaa ishii jiraatu haala nama ajaa`ibuun lakkoofsi isaa gadi bu`aa kan dhufe.
Ragaan waggoota muraasa dura Waajjira giddu-gala staatistikii Itiyoophiyaa(Central statistic agency of Ethiopia) maxxanfame akka agarsisuutti baayyinni ummata Oromoo magaalaa Finfinnee keessa jiraatu 19.51% qofa dha. Parsantiin saddeetamaa (80%) sabni Finfinnee keessa jiraatu kan Oromoo hin taane dha. Ragaa kana irraa hubachuun akka danda`amutti sabni Oromoo akkaataa nama gaddisisuun biyya abbaa isaa kan haandhurri isaa itti awwaalame irraa dhabamsiifamaa akka jiru dha.
Yeroo waa`ee Finfinnee yaadu gaaffiin yeroo baayyee sammuu koo keessa deddebi`u tokkootu jira.Ummanni Oromoo Finfinnee keessa jiraachaa ture parsantii guddaan yeroo ammaa kana hin jiru.
Ummanni kun eessa jira amma? ykn eessa deeme?
Karaa mataa kotiin deebiwwan lama gaaffii kanaaf ta`uu danda`u jedhu akka armaan gaditti dhiheessa.
- Mootummoota abbaa irree biyyatti yeroo gara garaa bulchaa turaniin ykn bulchaa jiraniin dirqisifame naannoo isaa gadhise akka godaanu taasifameera. (displacement)
- Dhibbaa (pressure) ummanni Habashaa karaa aadaa,afaanii fi amantiitin ummata Oromoo irratti godhaniin ummanni Oromoo eenyummaa isaa akka dhabu godhameera.(Identity loss).
Shirri kun hundi saba Oromoo irratti raawwatameera;raawwatamaas jira. Ji`a muraasa dura mootummaa cunqursaa Wayyaaneetiin dizaayiniin magaala Finfinnee babal`isuuf dhiyaate fi booda akka hojiirra olu ragaasifame kan baayyee nama riifachisu fi cittoo irratti fanxoo kan nama jechisisu dha. Jaarraa (bar-dhibbee) 21ffaa kana keessa ummanni addunyaa qaroomiina irraan kan ka`e ummatoota jalqaba biyya tokko keessa jiraachaa turaniif (Indigenous people) kunuunsa gochaa jiru,akkasuumas madaalli naannoo(ecology) tursisuuf kunuunsaa fi eguumsa adda ta`e biqiltootaa fi bineensotaaf gochaa jiru. Karaa faallaa (fuggisoo) ta`en mootummaan Wayyaanee shirri inni kanaan dura ummata Oromoo naannoo Finfinnee jiraatu irratti raawwate gaha otoo hin jedhiin maastar pilaanii(master plan) haaraa qopheessuun aadaa, afaanii fi eenyummaa Oromoo akkasuumas bosonaa fi qabeenya uumamaa Oromoon qabu caalatti dhabamsiisuuf bifa haaraatin duula cimaa gaggeessuuf qophaahaa jira.
Akkaataa diizaayinii haaraa hojii irra oluuf qophaahaa jiru kanaan magaalonni fi aanoonni Finfinnee irraa fageenya kiloomeetira 100 irratti argaman hundi magaalaa Finfinnee jala galu. Mastar pilaanii(Maser Plan) kun dhugumatti hojii irra ola taanaan yeroo kamiyyuu caala ummanni Oromoo rorroo fi gidiraa daangaa hin qabneef saaxilama. Rakkoowwan ijoo(main) mastar pilaaniin kun ummata keenyatti fiduu danda`an akka armaan gaditti ibsuu yaala.
1. Hiyyuummaa babal`isa
Kana jechuun sababa investimantii fi babal`ina magaalaatiin ummanni Oromoo lafa qonnaa isaa ni dhaba. Gali guddaan qote bulaan Oromoo qabu oomisha lafa qonnaa isaa irraa argatu dha. Lafa qonnaa isaa dhabe taanaan oomisha oomishuu hin danda`u. Sababa kanaan kan ka`e galii argachuuf jecha invastimantii lafa qonnaa isaa irratti hundeffameen waardiyyaa ta`uuf dirqama. Dabalataaniis hojii humnaa (labour) garaagaraa barbaachuuf gara magaalaatti godaanuun jireenya gadadoo fi hiyyuumaan guuttame jiraachuuf saaxilama.
2. Diigamuu maatiif sababa ta`a
Kana jechuun immoo qotee bulaan tokko lafa qonnaa isaa erga dhabee galii adda ta`e tokko waan hin qabneef jireenya isaa mo`achuuf jecha qe`ee isaa gadhisee godaanuuf dirqama. Maatiin isaas bifa walfakkaatuun sababa jireenyaatiif jecha faffaca`uun waan nama wal gaafachisu miti.
3. Barattoota fi hojjattoota Oromoo irratti dhibbaa xin-sammuu (Pyschological impacts) hagana hin jedhamne fida.
Afaan barattoonni Oromoo nannawaa Finfinnee jiran mana baruumsaatti ittiin baratani fi waajjiraaleen mootummaa kan dhimma itti bahaan Afaan Oromoo (Oromiffa) dha. Finfinneen haala amma deemaa jiruu kanaan ni bal`atti yoo ta`e aadaa fi afaan saba biraatu wajjiin guddachaa adeema. Manneen barnootaa fi waajjiraaleen naannoo Oromiyaa keessa turan hundi tajaajila kan kennan afaan hojii mootummaa feederaalaa,afaan Amaariffaatin ta`a. Kun immoo barattoota keenyaaf gufuu guddaa ta`uun baruumsa isaanii irratti dhibbaa cimaa ta`e fida. Afaan alagaatiin baruumsa barachuun barattoota Oromoo irratti rakkina xin-sammuu daangaa hin qabne fida. Haaluma wal fakkaatuun hojjattonni waajjiroolee garaagaraa keessa Afaan Oromootiin tajaajila kennaa turan diigamuu bakka hojii isaanii irraan ka`e hojii kan biraa barbaaduuf saaxilamu. Hojiin biraa argamuu danda`uus afaan alagaatiin ta`a. Kuniis miidhaa mataa isaa danda`e qaba.
4. Eenyummaa Oromoo balaa irra buusa
Akkuma armaan dura ibsuu yaaleetti Oromoon Finfinnee keessa jiraatu sababa adda addaatiin eenyummaa isaa akka dhabe dha. Sababa guddina magaalaatiini fi shiira adda ta`e mootummaa wayyaanee qopheessee kanaan dizaayiniin magaalaa Finfinnee bal`isuun hojii irra ola taanaan eenyummaan Oromoo yeroo kam iyyuu caala balaa irra bu`a. Aadaan,afaan,amantiin fi eenyummaan saba habashaa dagaagaa yeroo adeemu kan Oromoo immoo laafuu fi dhabamuuta`a.
Shiira mootummaa Wayyaaneetiin ademaa jiru kana ykn maastar pilaanii magaalaa Finfinnee haaraa kana akkamitti dura dhaabachuun danda`ama?
Ummanni Oromoo maal gochuu qaba?
Ummanni Oromoo yeroo kam iyyuu caala tokkummaa isaa jabessee wal faana dhaabachuu kan qabu yeroo ammaa kana. Tokkummaan sabni keenya shiira nurratti deemaa jiru ittisuuf agarsiise ibsuuf seenaa yeroo dhihoo «Boycott Bedele» yaadachuun gahaa dha. Tokkummaan humna. Yoo walii galan; alaa galan akkuma jedhamu garaagarummaa qabnu akkuma jirutti waliif dhiisnee dhimma Oromoo fi Oromiyaa irratti harka wal qabannee wal faana dhaabachuun dirqama lammii keenya hundaati. Tokkummaan yoo kaane sagalee keenya sadarkaa addunyaatti dhageessisuu dandeenya. Yoo nuti tokkoomne dha, gurra hawaasa adduunyaa argachuu kan dandeenyu. Kanaafuu sabni Oromoo kan biyya keessaa fi biyya hambaa jiru gurmuun wal jabeessee shiira mootummaan Wayyaannee ummata Oromoo lafa irraa dhabamsisuuf gochaa jirtu kana dura dhaabbachuu qaba jedha. Jirbiin wal gargaartee arba hiti (Mixiin wal-qabattee laga ceeti) jedhama mitiree;tokko taane haa falmannu.
Injiffannoon saba cunqursaa jala jiruuf haa ta`u!!!
Maastar plaani magaala Finfinnee haara wordpox kana keessati argachuu ni dandeechu


text:
Seensa
Umamaan ummati Oromoo tokkicha ta`uun ni beekama, sababii ummati Oromoo afaan tokkicha, senaa fi aadaa baroota dheraaf walitti jiru, fi tessuma lafaa waliqabatee irra jiratuuf. Kanafuu ummati Oromoo, akkuma saboota adunyaa kana kessa jiranii, sab-lamummaa (enyummaa) umameef safeefachun tokkomee baroota dheraaf walii wajjin jiraate. Garuu ummati Oromoo akkuma ummatoota adda addaa dhaloota latiinsa sanyii, tessuma lafaa, ilaalcha waaqefannaa, hawaasummaa, fi kkf maraan gosoota heddutti adda ni qodaama. Qodumsi seera umamaa fi dhalotaa hundeefate kun rakkina fidee hin qabu.
QBO deggeruudhaaf garaagarummaa jirutti sirnaan fayyadamuudhaan hojii QBO deggeruu fi milkessun ni barbaachisa. Barruun kun odeefannoo barruu Adolessa 2011 mata duree “Qabsoo bilisummaa Oromoo takaalu kessatti qooda siyaasa gantummaa fi gartummaa” jedhamuun maxanfame irratti hundaawa. Kayyoon barruu kanaas gaafilee armaan gadii sadan xinxaluuf. Hubachuuf barresaan barruu kanaa hayyuu siyaasaa fi Seenaa Oromoo miti. Garuu seenaa siyaasa QBO arguu, dhaggefachuu, fi dubbisuu irraan barataa jira.
- Dhuguma tokkummaan moraa QBO hin jiruu?
Moraan QBO tokkomuuf yaalaa jira malee yeroof hin tokkoomnee.
- Rakkooleen (gufuleen) tokkummaa hawwamuu dhorkan ni jiruu?
Eyyee, sadarkaa tokkoffaatti gantummaaf boojiyamuun fi sadarkaa lammafaatti gartummaan siyaasa hogganuun moraa QBO tokkomuu (tumsomuu) dhorkaniru.
- Rakkolee adeemsa QBO kessatti dhalataniif furmaatoti ta`uu malan ni jiruu?
Eyyee rakkoolee gantummaa fi gartummaa kessaa burqan furuuf yoo milkaawameef tokkummaa (tumsoomu) jaarmoleen sochilee QBO hogganuun ni argama.
1. Kutaa 1ffaa
Gantummaan faallaa amantummaa ti. Jechi (ilaalchi) gantummaa jedhamee beekamu gara jechoota akka Waaqayyoon-ganuu, Waligaltee-ganuu, yookin ofi-ganuutti hikama. Waliganuu fi ofi ganuun sadarkaa name (tokkee) fi maatii (warra) irraa egalee hanga saba (lammii) ofii ganutti guddata. Namooti gurmuu jirenya hawaasummaa, dinagidee, fi siyasaa irraa dantaa waloo argatuuf waliisanii amanuu fi wligaltee tumatuudhaan gurmaawu. Heraa fi seera tumatan safeefachuudhaan wali amanuun ni jiraata. Garuu heraa fi seera waligalteen tumatan tuffachuu irraa wali ganuutu dhalata. Ummati waligalteen tokkomee jaarmoota hawaasummaa, dinagidee, fi siyaasaa ijaarudhaan qabenyaa dantaalee waloof olifaman tikfata. “Fakkenyaaf ummati Oromoo amantii Waaqefannaa maqaan DAANIYAA jedhamee beekamu jalatti ijaaramanii, safuu waaqefannaa Waaqayyoo umaa irratti hundaween ofiin ofi geggessaa, aadaa fi senaa saba Oromoo guddisaa fi tikfataa, baroota dheera kabajaan biyya dhalotaa (Oromiyaa) kessa jiraatan. Akkasumas ummati Oromoo jaarmaa safuu umurii dhalotaa irratti hundawee, falaasama sirna GADAA (Demokirasii Afirkaa), hundesseen motummaa ijaaratee ofiin ofi bulchudhaan qabenya hawaasummaa fi dinagidee saba Oromoo tikseera17.” Sirnoota DAANIYAA fi GADAA jalatti gurmaawun laaffataa ademuun jirenya amantummaa laafise. “Hogganoti jaarmoota aadaa (amantii) fi siyaasaa (motummaa) sirnoota waligalteen tolfame safeefachuu hanqachuu kessaan gantummaan ummata Oromoo seene11.”
Sirnoota waligalteen ijaarame safeefataa jiraachuu hanqachuu irraa gantummaan dhalatees babalachaa adeemuudhaan ummata Oromoo balaa gabirummaaf dabarsee kenne. “Bara kessa safuu waaqefannaa fi safuu umurii kabajuu fi tiksuu hanqachuu irraa gantummaan biyya Oromoo kessa sene: rakkoon kun guddatee walihoruun angoo gurmuu laaffisee fi qaawwoota baballoo banuudhaan saba Oromoo rorroo sirna gabirummaa jalatti kufisee fi hidhe13.” Ummata Oromoo ganuudhaan moraa dinaatti galanii dinaaf ergamtuu ta`uun fufinsaan raawatamaa jiraate. Qaanii fi gadi-aantummaan karaa gantoota siyasaa akka abbaa dulaa Gobanaa Daccee fi isa fakaatan kessaan ulaa Oromiyaa saaqatee oli seene kun idda gadi jabeefataa adeeme malee murtoon hin daangefamne. Siyasaan ilaalcha gantummaa irratti hundaawe kun meshaa isa jabaa rorroo sirna gabirummaa dhugomsee fi tikse ta`uun beekameera. Hojii badisaa kana maseensuuf dandeetiin hin argatamin jira, sbabii xiyyefannaa quphsaan hin kennamniif. Kanafuu gantummaan yeroo gara yerootti bifoota jijjiratee motoota gabiromfataa dhufaa-darbaa angoomsu fi tiksu kessatti qooda sadarkaa oli`anaa kennuudhaan guddataa fi babalataa adeeme.Motummaan dhaloota Habashaa adeemsa barootaa kessa bifa lamaan mullate siyaasa gantummaa meshaa godhachuudhaan qabenyaa ummata Oromoo samuu fi saamsisu irraa angoo dipilomaasii fi waranaa argateen jirataa turee fi tikfamaa jira.
Gantooti sadarkaa ajajaa waranaa, qondaala waranaa, ministeeroota motummaa, bakka bu`oota motumma, bulchaa kutaalee, fi, kkf… uffachuun motummaa Habashaaf tajaajilli kennaa turan fi jiran sirna gabirummaa dheeresuu kessatti qooda sadarkaa 1ffaa qabateera. Dorgomiin siyasaa bara1974 – 1991 motummaa Habashaa dhaloota Amharaan durfamee fi gartuu Adda Bilisummaa Ummata Tigraayi (ABUT) giddutti karaa sagantaa riphee lolaa geggefamaa ture motummaa oli`antummaa sanyii Amharaa (bara 1989 – 1991) tiksaa ture gara motummaa oli`antummaa sanyii Tigraayi tiksutti Caamsaa bara 1991 jijjireera. “Sirni gabiromfatnnaa tarsimoo fi toftaa siyasaa foyyyefachuudhaan gargaarsa alagaa dirree riphee lolaa irraa egalee hanga mana motummaatti wali irraa hin citniin dirirfame fi tikfame14 fi 15.” Biyyoota Afirkaa hirmaachuuf dorgomiin motumooti Awuropaa geggessaa turan akkuma Minlik, mootii Amaharaaf, qileensa siyasaa mijjessee ture: hogganummaa siyaasa adunyaa dhunfachuuf dorgomiin moraa imperiyalistotaa fi kominstotaa gidduti geggefamaa ture Mallasaa, motii Tigragyif qileensa siyasaa mijjesseera. Jijjirami angoo siyasaa gartuulee Habashaa lamaan giddutti raawatame kun gantummaa siyaasa nam-tokkee (gartuu) Oromoo gara sadarkaa jaarmaa siyaasa gantummaatti oli guddise. “Tigray People Liberation Front (TPLF/ABUT) established Oromo People Democratic organization (OPDO) in 1988/89 from rank and files of war prisoners and it is using as an instrument to practice socioeconomic subjugation and human rights violations in order to protect its colonial interest in Oromia15.” Kanafuu Dhaabi
1.2 Siyaasi gantummaa diina angesse
Ergii sirni gabiromfataa motummaa Amharaan geggefamaa ture motummaa Tigrayin dhaalamee booda siyasaan gantummaa gara jaarmaan hogganamutti oli guddatuudhaan rakkoo moraa QBO kessa ture walixaxaa godheera. Jaarmaan gantummaa, (Dh
1.3 Furmaata ta`uu malan
Siyaasa gantummaaf furmaati sadarkaa jalqabaa namoota Oromoo hojii samaa kana irratti dhibbaa dinaan bobbaafaman luba basuuf haala mijjessudha. Gantoota luba baasuuf hogganoota waldaalee amantaa, hubannaa roga hundaan ebbifamantu, nu barbaachisa. Furmaati inni jalqabaa: hogganoti waldaalee Waaqefatummaa, Isilaamummaa, fi Kirstaanummaa, kanneen ebba Waaqayoon dibaman, ofiin ofi ijaaruudhaan miseensotaa fi deggertoota Dh
Kutaa 2ffaa Duubisuuf Addana Tuqaa


text:
- Misikkir Lammii Bulchaa aanaa Jaardagaa Jaartee kan ture
- Fayyeeraa soorii Itti gaafatama OPDO aanaa
- Katamaa Bokkee Hooggana daldalaa fi Industrii
- Alamaayyoo Asaffaa Itti gaafatama daandii geejibaa
- Tasammaa Balaay Itti gaafatama Ijaarsa caasaa OPDO
- Silashii Olii Miseensa OPDO
- Addunyaa Tarrafaa itti aanaa Hooggana OPDO aanaa
- Fiqaaduu Barii Dhimma Ijaarsaa fi dandeettii
- Darajjee Irreessoo Kantiibaa magaala Aliiboo
- Tashoomee Affessee Itti gaafatama dhimma nageenyaa aanaa
- Addunyaa Gammadaa hojjetaa dhimma daldalaa fi industrii aanaa
Wallaga, Horroo Guduruu Keessatti FDGn Walqabatee ABO Waliin Jirtu Sababaa Jedhuun Hojjettootni Mootummaa 11 Hojii Irraa Arihaman
Posted by Madda Walaabuu Press on 6/12/2014
Waxabajjii 12, 2014 | Gabaasa Qeerroo
Gaaffii abbaa biyyummaa Oromiyaa keessatti finiinaa dhufeen mootummaan Wayyaanee ilmaan oromoo hojjetaa fi bulchinsa turan aangoo irraa darbaa jirti. Godina Horroo Guduruu wallaggaa aanaa Jaardagaa Jaartee magaala Aliiboo keessatti FDG gaggeeffameen Hojjettootni mootummaa wayyaanee FDG Kana keessatti hirmaattanii jirtan jedhamuun hojii isaanii irraa arii’aman.
Kanneen keessaa:-
Hojjettootni mootummaa kunneen hojii irraa wayita arii’tamanitti hojjettootni, qotee bulaanis FDG kanatti seenuudhaan dirqama Oromummaa akka bahan Qeerroon aanaa kanaa waamicha dabarsa.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Torbe dabre irraa eegale baratootni haramaya university baratotni hidhaa jiran akka gadlakifaman gafachuuf hiriraa akka hayamanif bulchinsi mooraa university gafatani dhorkamani jiruu.
Yuniversity Haromaayaa jechuu mannaa "Kaambi qubsuma waraana yuniversity Haromaaya" je'ani yaamudhaatu irra tola
Posted by Madda Walaabuu Press on 6/19/2014
Waxabajjii 19, 2014
Torbe dabre irraa eegale baratootni haramaya university baratotni hidhaa jiran akka gadlakifaman gafachuuf hiriraa akka hayamanif bulchinsi mooraa university gafatani dhorkamani jiruu.
Torbe dabre irraa eegale baratootni haramaya university baratotni hidhaa jiran akka gadlakifaman gafachuuf hiriraa akka hayamanif bulchinsi mooraa university gafatani dhorkamani jiruu.
Kana irra kan ka'e mootummaan sodaa gudda keessa galun waraana duraan mooraa keessa jiru caala poolisi federaalaa fi warana agaazi jedhamu dallaa keessa qubachise jira.mooraan qa'ee barnootaa osoo hin tahin dirree waraanni ittin shaakaluu fi kaambi yuniversity waraanaa fakkaatti fakkaatti qofa oso tahin taate jirti.
"Jarmaaya gamta hayyoota oromo" jedhamu jaartani wal gurmeeysitani fincilaaf wal jirtan jechuun baratootni Oromoo reebamaa hidhamaa jiran.
Osoo bombin hin dhowin duraa "Afrotsion construction" kan jedhamu fi ijoolle sabaTigre tahan harkati bombin qabamu saa osoo beekkamu bombi dhootef otuu isaan shakkamu qabani ijoole oromo dhoose jechun mootummban Etv irratti dabarsuun tuffii sabaa oromotif motuman kun qabu agarsisa.kan waan ta'e gochi mootummaa kun nurraa ha dhaabbatu jechaa jiran.akkasumaas, "Afro constracsion" seeraf ha dhihatan jecha jiran Baratootni Oromo.
Gara biraatin,waraani agazi baratoota oromo qofa qama sakkata jira yeroo isaan library fi cafe seenan.warra afaan Tigre hasawu hin sakata'an.
Baratootni marti barnoota isaani irratti hin arkamne. Halkan akka ifin fedhanitti dormi barattootaa seenani barataa fedhan ukkaamsani waan deemanifi.ilmanamaa dhiisi qilleensi haromayaa nageenya hin himu nagaya hin qabu.
Garuu akkaan ani taajabetti fuulli baratoota Oromoo hamilee fi kaka-umsa qabsootin guutame ife jira!! Yeroon fuula saani ilaalu qaanqeen bilisummaa adda isaanittirraa kan ifu fakkaata!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Waxabajjii 08, 2016 | Waamicha Hatattamaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Mootummaan abbaa irree EPRDF/TPLF lukkeelee isaa ulee diinaa kan taate OPDO fi ergamtoota diinaaf amanamoo ta’an itti dhimma ba’uun isin balleessuuf akkuma karoorfatanii fi dhaadachaa turan itti Sabboontoota Ilmaan Oromoo bulchiinsa Magaaloota addaa Naannawaa Finfinnee keessatti hooggantoota, kaabinootaa fi Ogeessoota Professionally ta’uun uummata tajaajilanii fi kanneen dhugaan roorrifamuun Oromoo isiniif galee Shira uummata Oromoo irratti gaggeeffama jiru fudhachuu diduun Oromummaan keessan isinitti dhaga’amaa jiruu fi uummata keessan cina dhaabbachaa jirtan hundi diinni shira ulfaataa kan ittin mana hidhaatti isin guuree isin rakkisuu, lubbuu keessan Balleessuuf karoorfateefi Biyya irraa isin arii’achuuf karoorfate hojiitti hiikaa jiraachuu fi haalawalii galaan rakkoo ulfaataa diinaan uummata keenyarratti dalagamuu fi rakkoo waliigalaatti furmaata gochuu akka dandeenyuuf dhaamsa armaan gadii saffisaan isiniif dabarsuuf dirqamnee jirra.
- Ilmaan Oromoo Bulchiinsaa Magaalaa Sulultaatti Bulchaa Magaalaa Sulultaa nama maqaan isaa Masfiin jedhamuu fi Kaabineen Wajjiraa Fayyaa Sulultaa namni maqaan isaa Dirribaa Tolaa jedhaman kan keessatti argamaan walumaagalattii ilmaan Oromoo namootni 25 Yakka itti fakkeessii maqaa Malaammaltummaan poolisii federaalaan qabamanii hidhamuun isaanii ni yaadatama. Utuu yakka Malaamaltummaa ittisuuf ta’ee Ilmaan Tigiree fi Aangawootni TPLF kanneen akka Abboy Tsahaayyee, Azeeb Masfiin dabalatee hundii isaanii mana hidhaatti argamu ture. Garuu har’a Ijoolleen Oromoo dhugaa uummata Oromoo hubachuun dhugaa uummataa dura raga qabatanii dhaabbatan dhabuun uummata cina dhaabbachuuf waan murteessaniif dursanii hidhattii darbamanii jiran irraa barnoota guddaa barachuu qabdu!!
- Yeroo amma kanattis magaalota addaa Oromiyaa Naannawaa Finfinneettii argaman kanneen akka Burraayyuu, Sulultaa, Laga Xaafoo Laga Daadhii, Aqaaqii Qaallittii, Duukam, Galaan, Bishooftuu, Sabbataa, Holotaa fi Sandaafaa Carraan ilmaan Oromoo Sulultaa mudatee isiniif immoo kan caaluu isiiniif qophaa ‘aaj iraachuu walga’iiwwaan dhiyeenya yeroo yeroon angawoonnii fi ergamtootni amanamoo abbaa irree isin teesisaa jiranii fi ifattiis initti himuun isin doorsisaa jiran irraa isiniyyuu nu caalaa maaltu akka isin eeggatu hubachuun qabdu!!
- Haqamuu qormaata kutaa 12ffaaf Sababbni Guddaan Gaaffii Mirga abbaa biyyummaaf deebiin sirnaa dhabamuu fi Sochii Warraaqsaa FXG karaa nagaan gaggeeffamaa jiru irratti waraanaa adda liyuhaqyilii fi agaazii fayyadamuun uummata Oromoo nagaa fixuu ta’uu eenyuumaafuu gaaffii hin qabu, dabalataanis barattootni Oromoo waraana kanaan hiraarfamaa ajjeefamaa, madeeffamaa fi barnootaarra arii’atamaa fi hidhamaa jiraachuun bara barnootaa 2016 kana guutummaa Oromiyaa keessatti sababaa kanaan barnootni kan hin kennamnee ta’uun ifaadha. Kanaafuu tarkaanfiin akka qormaatni kun utuu barattootni Oromoo barnoota hin baratiin qoramuu fi utuu Oromiyaan waraanaan hiraarfamtuu qorumsi kun kennamuun barattoota Oromoo fi biyyattiif miidhaa guddaa ta’uu hubachuunsirnichi kufaa ta’uu saaxiluuf tarkaanfii fudhatameen qormaatni haqamuun injifannoo cululuqaa sababa sochii warraaqsaa FXG ta’uun beekadha. Ilmaan Oromoo tarkaanfii kana irraa barnoota argachuun bakkuma jirtanitti utuu bu’aan dhuunfaa wayyaanee irraa argattan isin hin daangessiin uummata Oromoo roorrifamaa jiruuf dirmachuun bakka jirtanii fi aangoo irra jirtanitti fayyadamuun tarkaanfii fudhattaniin uummata keessan boonsitanii mataa diinaa gadi qabdanii Sochii Warraaqsaa FXGtti cina dhaabbachuu fi itti makamtanii jiraachuu fi qooda guddaa bahachuun keessan ifaadha. Ammas caalmatti roorrifamuu fi hiraarfamuu sabakeessaniif bakkuma jirtanitti gartuudhanis ta’ee nam-tokkeen diinaa afaan qawween Oromiyaa bitaa jiruu fi dhiiga dhangalaas jiru aangoo irraa qaarisuuf ga’ee keessaan itti fufinsaan akka ba’attan abdii guddaatu isin irra eegama!!
- Gaaffiin guddaan uummata Oromoo gaaffii mirgaa abbaa biyyuummaa, gaaffii bilisummaa fi gaaffii mootummaa mataa ofii ijaarrachuu fi mootummaa uummata Oromoo bakka bu’uu hundeeffachuu waan ta’eef abbaan irree wayyaanee EPRDF/TPLF ergamtuu isaa OPDO addatti qabachuun uummata Oromoo lafarra fixuu dhaabee gaaffii uummata Oromoo kanaaf deebii akka kennuuf ilmaan Oromoo hojjettootni, Ogeessootni fi beektootni sadarkaa garaagaraa irratti argamtan kallattii hundaan dirmannaa fi dhiibbaa barbaachisu sirna nama nyaataa irratti akka gootan gadi jabeessuun dhaammanna!!
- Ulee diinaa ta’uun Ilmaan Oromoo sadarkaa hundatti lafarraa fixaa jiru keessaa tokko Muktaar Kadir, Bakar Shaallee, Asteer Maammoo, Kumaa Dammaqsaa, Abbaa Duulaa fi fakkaattootni isaanii ta’uu hubachuun sabboontootni ilmaan Oromoo sirnicha keessatti argamtan gadi fageenyaan caasaa sirna kanaan ijaarame irraaa kka of eeggattan. Sirni kun akka diinaaf tolutti maqaa OPDO jedhamuun diinni namoota isaaf amanamoo fi ergamtuu ta’aniin ijaarratee kun ilmaan Oromoo kamiif iyyuuu diinaa malee qaama mirga keessan kabachiisuu fi isin bakka bu’u akka hin taane hubachuun sirna badaa fi hirmii uummata keenyaa ta’ee kana of irraa gara galchuu irratti akka fuulleeffattan dhaamsa keenya!!
- Master Plan Finfinnee fi Magaalota addaa Oromiyaa ifaan ifatti ibsi fi labsiin baldhaan mootummaa Federaalaa irraa kennamee akka haqamu gadi jabeessuun gaafatna!!
- Ilmaan Oromoo sababaa Oromummaa isaanii fi Sochii Warraaqsaa FXG Oromiyaa keessatti hirmaattee jirta jedhamuun sobaan himatamanii hidhaatti guuraaman hidhamtootni Oromoo hundi haalduree tokko malee atattamaan akka ahiikaman kallattii hundaan ilmaan Oromoo Poolisii, mana murtii, abbootii alangaa,abbootii seeraa hojjettoota fi ogeessootni sadarkaa garaagaraa, irratti argamtan dhiibbaa barbaachisu roga hundaan akka gootaan gadi jabeessuun waamicha lammuummaa isiniif dabarsina!!
- Manneen kondominium Magaalota naannawaa Finfinnee fi Naannawaa Finfinneetti Ijaaramanii jiran Hundaa kan hirmachaa jiruu fi carraa itti fayyadamuu kan argataa jiran sadarkaa 1ffaatti ilmaan Tigrota, sadarkaa 2ffaatti dabballootaa fi ergamtoota sirna wayyaanee dhalootaan Oromoo hin ta’iinitu itti fayyadamaa jira. Ilmaan Oromoo biyyaa abbaa isaanii irratti akka lammii 2ffaatti ilaalamuun hirmannaa qabeenya abbaa isaanii keessa illee moggaatti dhiibaman, Oromoon sirnichuma keessatti ogummaa fi hojiilee garaagaraan argamuu carraa kana dhorkatamee kan jiruu ta’uun hubatamee waan jiruuf, Sochiin ijaarsaa manneen kondominium fi ijaarsii kamuu fedhii uummata Oromoon alatti gaggeeffama jiru bakkuma jirutti akka dhaabbatuu fi manneen uummataa humnaan diiguun, qe’ee irra buqqisaa waan jiramuuf uummata qe’ee irraa hin buqqanuu jedhee qe’ewe isaa irratti dhumaa jiruuf dirmachuun qe’eef qabeenyaa isaa irratti sabni keenya wareegamee akka falmatuufi carraan manneen kondominium ijaaramanii jiran carraan dursaa abbaa qe’eef akka eegamuu uummatni keenya bakka hundaa harka wal qabatee ka’uun haa falmannu!!
Injifannoon uummata Oromoof!!
Gadaan Gadaa Bilisummaa Oromooti!!
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Oromiyaa, Finfinnee!!


text:
Dr: Hussein Abdo Gadaa Nairob KTN Kenya
Friday, January 3, 2014
Gareelee mormituu hagi tokko gareelee shorokeessotaa waliin hidhata qabaachuu isaanii beekna jedhan obbo H/mariam
Muummichi ministeeraa H/Mariam Desaaleny biyyatti hoogganuu erga eegalanii waggaa tokkoo as akeekkachiisa isaan kennan keessaa inni miilanaa isa cimaa dha. Ibsa isaanii kanaan hoogganoonni paartilee mormituu hagi tokko obsa mootummaa fixaa jiru jedhan.
Hoogganoonni paartilee mormituu kun paarlaamaa Itiyoopiyaatiin shorokeessaa dha jedhamuun dhaaba waamame Ginboot 7 waliin hariiroo qabu jedhan. Hariiroo akkasii kanneen qaban immoo kan adabamu ta’uu akeekkachiisan.
Gareen shororkeessotaa kanneen akka Ginboot 7, adda bilisummaa biyyoolessaa Ogaden, adda bilisummaa Oromoo, fi al-Shabab paarlaamaa keenyaan dhaaba shorokeessotaa jedhamaniiru. Dhaabolii kana waliin hariiroo hojii kan qabu eenyu iyyuu ni adabama.
Kanaaf ibiddaan hin taphatinaa jechuu dhaan mormitoota isaanii yaadachiisaniiru muummichi ministeerichaa.
Kaayyoon keenya inni duraa nageenya uummata keenyaa eeguu dha. Inni kaan kana booda kan dhufu dha. Kana sirriitti hubachuu qabdu. Seera biyyattii ol godhanii kan of fudhatan irratti tarkaanfii fudhanna. Dimokraasiin kan hojjetu kana keessatti.
Dimokraasiin jeeqama keessatti ykn akka namoonni hagi tokko nuti seeraan oli jedhanii haala yaadan keessatti hin hojjetu. Kanneen ibiddaan taphatan ibiddichumatu isaan guba jedhan.
Gareelee mormituu hagi tokko gareelee shorokeessotaa waliin hidhata qabaachuu isaanii beekna jedhan obbo H/mariam
Gareeleen mormituu hagi tokko Ginbot 7 waliin hariiroo qabu. Nutis isaan beekna. Ragaa ga’aa qabna. Yeroo ammaatti hariiroo qabu. Kan nuti barbaannu garuu ragaa mul’ataa ta’ee dha.
Haala isaa of eeggannoo dhaan hordofaa jira. Sana booda murtiitti isaan dhiyeessina. Yeroo isaa eeggata malee arguuf jirtu jedhan.
Dr: Hussein Abdo Gadaa Nairob KTN Kenya
Dr: Hussein Abdo Gadaa Nairob KTN Kenya
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ADDI BILIDUMMAA OROMOO murnootaa maqaa ABO-n sosso'aa jiran maraaf waamicha godhe.
Maddi oduu kanaa: http://www.oromoliberationfront.info/
Waamicha Qabsoo Bilisummaa Oromoo Jabeessuu
Abba tokkootaa Miseensota ABO Turan fi Murnootaa Maqaa ABOn Sosso’an Hundaaf
Oromiyaan erga qabamtee ka’ee yeroo ummati see diina ofirraa hin facisin darbe hin jiru. Haatahu malee qabsoon saa kan wal hin hammanne waan tureef milkaawuu hin dandeenye.
ABOn erga dhabatee kurnanoota afur lakaawataa jira. Baroota lakkaawwate kana keessa rakkinaa fi ballina hedduu keessa darbee. Haa tahu malee hanga 1991 qabsoo hadhaawaan maqicha fi tokkummaa qabsaawota wayyabaa tursuun dandahameera. Injifannoon hin tuffatamnes galmeefamee ture.
Haalli 1991 dhalate tolaas hamas akka fide ni beekama. Tolaan saa yero itt ummata keenya hundaan walbarru fi bobbaa keenya ballifannu argachuu dha. Hamaan dhufe tokko diinaan dagamuu yagguu ta’u inni lammaffaan keessa deebinee of qoruu irratt xiyyeeffacchu dandhabuu dha. Shira diinaa osoo xiinxallee dhugaa fi soba walii maqfannee irratt wal hin qeeqin hafuun keenya tokkummaa qabsaa’otaa balaa ammaa inni keessa jiruuf saaxile. Sun yeroo amma hammaatee fi bal’atee waan jiruf yoo hatattamaan furmaati itt hin tolfamne kan ijaaraa turre hunda diigee biyya keenya gadadoo jalatt hambisuu dandaha. Kaayyoon keenya bilisummaa fi ofiinbulmata Oromiyaati jennee kaane. Haatahu malee, akkaataa tokkoo tokkoon keenya hojii itti gaggeeffannu fi dhimma keenya fira fi alagaatti himannu waliin jiraachuu keenya shakkii jala buusee hanga gargar bahuutti nu geessee jira.
Yeroo dhihoo as Shaneen Gumii Asmara buufate gargar bahuun kan kahe karaa lachanuu ololli gaggeeffamaa jira. Akka waan walitti darbatan irra dhageenyutti, murni lachanuu waa’ee bilisummaa Oromoo gad jabeessanii dubbachuutti ka’anii jiru. Nuyi kaayyoo ganamaa hin jijjiirre jedhaa jiru.
Waamicha
Dantaan ummata keenyaa hunda keenyaa oli. Waldhabdeen keenya dantaa kana kan dagachiisu tahu hin qabu. Tokkummaa dhaabaa fi ummata keenyaa kan nutt caalu hin jiru. Maqaa dhaaba keenya ABOn ummati keenya badaa, hidhamaa, ajjeefamaa, guraaramaa fi biyya saa irra buqqa’aa jira.
Maqaa ABOn balaan Oromiyaatt bu’aa jira. Lammiwwan keenya wareegamaa jiraniif waraanaa fi gaachana ta’uun hafnaan, waliin illee isaan yaadachuu dadhabne. Kanaaf, seerris seenaanis dhiifama nuu hin godhan.
Murnootin maqaa ABOn sosso’an hundi ammallee bilisummaa fi walabummaa Oromootti ni amanu yoo ta’e waan dhaaba keenya ABO gargar cabsu hin jiru. Jarri kun hundi dantaa fi tokkummaa ummata keenyaaf jedhanii kaayyoo walabummaa Oromiyaa jalatti yoo hiriiruun mirga saba keenyaaf waliin qabsaa’uun ni danda’ama jennee amanna.
Hundi keenya akeeka ABOn ijaarameefitti amanna yoo ta’e, jaallewwan maqaa sanaa fi kaayyoo sanaaf kufanis ni yaadanna yoo ta’e waanti gargar nu qoodu hin jiru. Kan afaaniin lallabnuu fi kan hojiin mul’isuu yaadnu kan kaayyoo bakkaan gahuuf walii-galle calaqisu yoo tahe wal hin dhabnu. Dhaabichas deebifnee dhinsuu kan nu dhorgu akka hin jirre amannaa. Walitti dhufnee kaayyoo walabummaa Oromiyaa bakkaan gahuuf walii ha gallu. Kaayyoo kanaaf sosso’uu keenyas uumatta Oromoo haa beekssisnu; addunyaattis haa labsinu.
Itti gaafatama seenaan nutt kenne bahachuuf amma kaafnee dura dhaaba keenya tokkomsuu, isa boodaa akkaataa tokkummaa humnootaa Oromoo itti jabeessinu irratt bobbahuu qabnna jennee amanna. Nuti gama keenyaan, kaayyoo dhaabichi ganama qabatee ka'e, kan har'a illee haala gadadoo ummatni keenya keessa jiruun mirkanawa jiru, irratti hundoofnee gurmuu tokkummaa dhaaba keenyaa bakkatti deebisuuf qooda nu irraa eeggamu kennuuf qophawoo ta'uu keenya mirkaneesina.
Kanaaf, murnoota qaama ABO turan fi ammallee maqa ABO himatan fi aba-tokkoota dhimma addaddaan ABO keessa bahanii turan hundaaf akka wallitt dhufnee dhimma kana irratti mar’annee waliin fedhii ummata keenyaa bakkaan gahuuf hojjennu waamicha dabarsina. Kanneen yaada fi ilaalcha fakkaataa qabddan fedhii keessan hamma Amajjii 20, 2009 tti teessoo kana gadiitti nu beeksisaa.
Tel: 202-521-5653
E-mail: waajjira@oromoliberationfront.info
Poostaa: P.O.Box 21762 Washington, DC 20009
Ummatin Oromoos akeekin kun akka bakka ga’uuf, qaamota dhimmi kun ilaalu hinda irratti dhiibbaa barbaachisu akka godhu gaafanna.
Oromiyaan ni bilisoomti!
Koree Hojii Geggeestuu ABO (KHG-ABO)
Muddee 2008
Source: http://www.oromoliberationfront.info/


text:
Thursday, October 17, 2013
Dimokraasii Biyya Kenyaa
Kunoo gara waggaa 22 ta'ee edaa OPDO n aangoo qabatee. haa ta'uu malee yeroo kana keessa tti gaaf tokko aangoo harka tti galfaatee hin beekituu .biyya bira tti party yoo parlamaa namaa tokko caalaa yoo qabatee waani gudaa hojaachuu dandaaya. jechaan aangoo harka ofi tti galfaata biyya buulchaa . kani Waayyaanee fi Opdo yoo ilaallee yerroo dheerraa kana keessa tti . OPDOn parlamaa 150 waayyaanee caalaa qabdi . haa ta'uu malee kani waani hundaa hojaatuu Waayyaanee dha . kanaafuu biyya Itopiyaa dimokraasiin tasumayyu hin jiru . amma dhiyoo aangoon Opdo kenamee (mana hin hijaaramnee tti gali jechuudha ) . kunoo Waayyaaneen Opdo tti burraaixii . akka haaduurreen antutaa laafiftee bool'a bukee tti gaddi dhiiftee ittin xabaatuu saana waayyaaneen OPDOn xabaachaa jirti . Oromon haa bilisomu . diini ofaa dhagaa tti bu'ee haa ta'uu
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Haati Sabriinaa Abdallaa Aadde Ayishaa Maammee “Yaa Rabbi yaa khaaliqa maaluman balleesse! Yaa Sabriinaa tiyya yaa gurraattii tiyya” jettee yeroo boochu garaa nama balleeysiti.
#OromoProtests Sabrina Abdalla who was shot few hours ago by Agazi in Chalanqo, East Hararge has died at upon arrival at Harar hospital. She was shot in a small hut she uses to sell tea and coffee. May she join our martyrs in heaven.
============
Sabriinaa Abdallaa kan sa’aa muraasa dura Harargee bahaa magaalaa Calanqoo keessatti loltoota Agaaziitin dhawamtee turte, hospitaal Harar osoo geessaa jiranii lubbuun dabartee jirti. Sabriinaan bakkuma ishiin shaayii danfiftee gurgurtu keessatti rasaasaan dhawamte. Raafki isii yeroo ammaa gara Calanqoo deebifmaa jira. Ummanni Calanqoofi naannawa sanii baatanii kabajaan akka simattan waamichi isiniif dhihaatee jira.
Rabbiin wareegmtoota keenya biroo waliin warra jannataa haa godhu. Firaafi maatii isii rabbiin jajjabina haa kennuuf.
Rabbiin sabrii fi iimaana haa kannuuf!
#OromoProtests Reenfi Sabrinaa Abdallaa
Funeral service for Sabrina Abdella who was killed yesterday in Chalanqo, East Hararge.


text:
Ummata Oromootu hooggantoota dhaabbilee siyaasaa akka tokkooman kadhachuu qabamoo, hooggantoota dhaabbilee siyaasaa Oromootu tokkummaaf ummata Oromoo kadhachuu qaba?
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 6/05/2015
Waxabajjii 04, 2015 | Gadaa.net | Camadaa Hundee irraa*
Tokkummaan Oromoo hunda dursu akka qabuu fi daandiin qabsoo bilisummaa Oromoo galmaan gahuu danda’u tokkummaa Oromoo jabeessuu duwwaa akka ta’e beektotti Oromoo waggaa dheeraaf akeekkachiisaa asi gahanii jiru. Guyyaan dhimmi tokkummaa irraa hin dubbatamni hin jiru. Sababni isaa oromiyaan kan bittaa alagaa jalatti kufteef tokkummaa dhabiinsaa fi toftaa qoqodanii bituu diinaa irraa waanta maddeef. Oromoon gaanfa Afrikaa keessatti roga hundaan ummata wayyaba. Oromoon humna namaan, dingadee fi taa’umsa lafaan Itiyoophiyaa keessatti duwwaa otoo hin taane, naannoo isaatti ummata murteessaa tahee dha. Haa tahuu garuu wayyabummaa naannoo keenya keessatti qabnu, gara humnaatti jijjiruu hin dandeenye. Diinni keenya nubitaa jirus ta’ee abbaa biyyummaa oromiyaa arguuf fedha hin qabne, humna Oromoon qabnu kana akka ofirratti beeknu tasa hin barbaadu. Kanaaf jecha imaamata tokkummaa Oromoo laaffisan, toftaa gara garaa dhimma itti bahee jira. Toftaan diinaa kun yeroo dheeraa keessa amaleeffatamee amma mooraa qabsoo Oromoo keessa seenutti gahee jira.
Keessummaa toftaan qoqodanii bituu diinaa kun dhaabbilee siyaasa Oromoo keessa seenuudhaan tokkummaan qabsa’otaa waantota laaffisan amma dhimma itti bamuutti gahee jira. Haalli yeroo ammaa argaa jirrus isuma kanaa dha. Ilaa fi ilaameedhaan dubbatanii rakkoo jiru fixachuu irra, gara wal balaaleffannatti deemame. Egeree qabsoo sabaa fi galii dhaabni siyaasaa dhaabbateef cinaatti jallisuudhaan, dhimma naannummaa, gusummaa fi amantaa ajandaa duraa taasifachuun tokkummaan qabsa’otaa akka laafu ta’ee jira. Asirratti hubatamuu kan qabu qabsoo sabaa keessatti dhimma naannummaa, gusummaa fi amantaaf fayidaa argamsiisuuf otoo hin taane, golgaa kana jalatti shiraa fi dantaa dhuufaa argachuuf agoobara tolfatamee dha. Oromoo akka sabaatti ilaalanii kaayyoo dhaabaaf dursa kennuu irra, maqaa naannoo fi amantaa jalatti ruuqamuudhaan dadhabbina qabsoo hoogganuuf qaban milqisuu yaalu. Aangoo hinjirretti aadaa fi safuu Oromoo cabsanii wal dura dhaabbatu. Kanaaf kun rakkina hooggantootiin qabsoo qabanii dha.
Ummati Oromoo abdii otoo hin kutanne dhaabbileen siyaasa Oromoo akka mooraa qabsoo Oromoo tokkoomsan guyyaa guyyaan kadhachaa jira. Silaa tahuu kan malu hooggantoota dhaabbilee siyaasa Oromootu mooraan qabsoo Oromoo akka tokkoomu ummata Oromoo kadhachuu fi gara tokkotti luuccessuu qaba ture. Hoogganni dhaabbilee siyaasa Oromoo egeree qabsoo Oromoo galmaan gahuu fi milkii argamsiisuuf haarsaa tokkummaan gaafatu kaffaluudhaan tokkummaan qabsa’otaa akka dhugoomu taasisuu qabu ture.
Tokkummaa qabsa’otaa dhugoomsinu malee diinni nuti injifannu hin jiru. Keessumaa dhalooti qubee tokkummaan Oromoo dhugoomu malee, qabsoon haarsaa guddaan itti kaffalamee as gahee jiru, akka galmaa hin geenye akka gaariitti hubatee jira. Dhalooti harawaan dachee Oromiyaa keessatti diina wajjin guyya guyyaan kokkee wal qabanii haarsaa lubbuu itti kaffalaa jiran, dhimma tokkummaa Oromoo akka gaarii hubatanii jiru. Hubannaan dargaggoo Oromoo kun ammoo, hoogganoota siyaasaa tokkummaa qabsa’otaaf abboomamuuf fedhan hin qabnee fi tokkummaa dhugaa Oromoon barbaadu dhugoomsuu irraa maqanii, naannoo fi amantaa dahoo taasifataniif bakka akka hin qabne hubachiisa. Sadarkaa kana qaqabuun mataa isaatiin qabsoo Oromootiif injifannoo dha.
Haa guddatuu haaxiqaatuu tokkummaa qabsa’otaa dhugoomsuuf tattaaffiin yeroo ammaa mooraa Oromoo keessatti jalqabame kun jabaachuu qaba. Tokkummaa Oromoof danqaa guddaa kan ta’ee fi akka aadaattis kan fudhatamaa ture dhimma aangoo ti. Tokkummaan yeroo ammaa jalqabame kun aangoof jecha danqaan mooraa Oromoo keessa yeroo dheeraaf ture waanta banamaa jiru fakkaata. Aangoon hojii fi bu’aa qabsoo argamsiisuu irraa madduu qaba. Qabsoo bilisummaa keessatti hooggannti iitti gaafatama fudhatee hojii qindeessa malee, aanggoon kan dhufu gaafa galiin qabsoo galma geese aangoo caasaan deeggarame ummati namaaf dhugoomsuu danda’a. Haarsaa tokkummaa qabsa’otaa dhugaamsuuf gaafatus dhaabbileen siyaasa Oromoo fi hooggantootiin isaa kaffaluuf qophii tahuu qabu. Ilmaan Oromoo lubbuu isaanii qabsoo sabaaf yeroo kennanitti, hooggantootiin qabsoo Oromoo haarsaa lubbuu gadii kaffalanii tokkummaa qabsa’otaaf abboomamuu qabu.
Oromoon hooggantoota dhaabbilee siyaasa Oromoo akka tokkummaa qabsoo ummatan kadhachuun raawwatee, aadaan hoogantoota siyaasa Oromoo tokkummaaf abboomamuu dagaaguu qaba. Kutaa lammaaffaa keessatti guddina siyaasaa Oromoo fi hoogganoota qabsoo Oromoo wajjin dhimmoota wal qabatan qabadhee deebi’a.
Kutaan lammaffaa itti fufa.
* Camadaa Hundee: camadaa@gmail.com
Tokkummaan Oromoo hunda dursu akka qabuu fi daandiin qabsoo bilisummaa Oromoo galmaan gahuu danda’u tokkummaa Oromoo jabeessuu duwwaa akka ta’e beektotti Oromoo waggaa dheeraaf akeekkachiisaa asi gahanii jiru. Guyyaan dhimmi tokkummaa irraa hin dubbatamni hin jiru. Sababni isaa oromiyaan kan bittaa alagaa jalatti kufteef tokkummaa dhabiinsaa fi toftaa qoqodanii bituu diinaa irraa waanta maddeef. Oromoon gaanfa Afrikaa keessatti roga hundaan ummata wayyaba. Oromoon humna namaan, dingadee fi taa’umsa lafaan Itiyoophiyaa keessatti duwwaa otoo hin taane, naannoo isaatti ummata murteessaa tahee dha. Haa tahuu garuu wayyabummaa naannoo keenya keessatti qabnu, gara humnaatti jijjiruu hin dandeenye. Diinni keenya nubitaa jirus ta’ee abbaa biyyummaa oromiyaa arguuf fedha hin qabne, humna Oromoon qabnu kana akka ofirratti beeknu tasa hin barbaadu. Kanaaf jecha imaamata tokkummaa Oromoo laaffisan, toftaa gara garaa dhimma itti bahee jira. Toftaan diinaa kun yeroo dheeraa keessa amaleeffatamee amma mooraa qabsoo Oromoo keessa seenutti gahee jira.
Keessummaa toftaan qoqodanii bituu diinaa kun dhaabbilee siyaasa Oromoo keessa seenuudhaan tokkummaan qabsa’otaa waantota laaffisan amma dhimma itti bamuutti gahee jira. Haalli yeroo ammaa argaa jirrus isuma kanaa dha. Ilaa fi ilaameedhaan dubbatanii rakkoo jiru fixachuu irra, gara wal balaaleffannatti deemame. Egeree qabsoo sabaa fi galii dhaabni siyaasaa dhaabbateef cinaatti jallisuudhaan, dhimma naannummaa, gusummaa fi amantaa ajandaa duraa taasifachuun tokkummaan qabsa’otaa akka laafu ta’ee jira. Asirratti hubatamuu kan qabu qabsoo sabaa keessatti dhimma naannummaa, gusummaa fi amantaaf fayidaa argamsiisuuf otoo hin taane, golgaa kana jalatti shiraa fi dantaa dhuufaa argachuuf agoobara tolfatamee dha. Oromoo akka sabaatti ilaalanii kaayyoo dhaabaaf dursa kennuu irra, maqaa naannoo fi amantaa jalatti ruuqamuudhaan dadhabbina qabsoo hoogganuuf qaban milqisuu yaalu. Aangoo hinjirretti aadaa fi safuu Oromoo cabsanii wal dura dhaabbatu. Kanaaf kun rakkina hooggantootiin qabsoo qabanii dha.
Ummati Oromoo abdii otoo hin kutanne dhaabbileen siyaasa Oromoo akka mooraa qabsoo Oromoo tokkoomsan guyyaa guyyaan kadhachaa jira. Silaa tahuu kan malu hooggantoota dhaabbilee siyaasa Oromootu mooraan qabsoo Oromoo akka tokkoomu ummata Oromoo kadhachuu fi gara tokkotti luuccessuu qaba ture. Hoogganni dhaabbilee siyaasa Oromoo egeree qabsoo Oromoo galmaan gahuu fi milkii argamsiisuuf haarsaa tokkummaan gaafatu kaffaluudhaan tokkummaan qabsa’otaa akka dhugoomu taasisuu qabu ture.
Tokkummaa qabsa’otaa dhugoomsinu malee diinni nuti injifannu hin jiru. Keessumaa dhalooti qubee tokkummaan Oromoo dhugoomu malee, qabsoon haarsaa guddaan itti kaffalamee as gahee jiru, akka galmaa hin geenye akka gaariitti hubatee jira. Dhalooti harawaan dachee Oromiyaa keessatti diina wajjin guyya guyyaan kokkee wal qabanii haarsaa lubbuu itti kaffalaa jiran, dhimma tokkummaa Oromoo akka gaarii hubatanii jiru. Hubannaan dargaggoo Oromoo kun ammoo, hoogganoota siyaasaa tokkummaa qabsa’otaaf abboomamuuf fedhan hin qabnee fi tokkummaa dhugaa Oromoon barbaadu dhugoomsuu irraa maqanii, naannoo fi amantaa dahoo taasifataniif bakka akka hin qabne hubachiisa. Sadarkaa kana qaqabuun mataa isaatiin qabsoo Oromootiif injifannoo dha.
Haa guddatuu haaxiqaatuu tokkummaa qabsa’otaa dhugoomsuuf tattaaffiin yeroo ammaa mooraa Oromoo keessatti jalqabame kun jabaachuu qaba. Tokkummaa Oromoof danqaa guddaa kan ta’ee fi akka aadaattis kan fudhatamaa ture dhimma aangoo ti. Tokkummaan yeroo ammaa jalqabame kun aangoof jecha danqaan mooraa Oromoo keessa yeroo dheeraaf ture waanta banamaa jiru fakkaata. Aangoon hojii fi bu’aa qabsoo argamsiisuu irraa madduu qaba. Qabsoo bilisummaa keessatti hooggannti iitti gaafatama fudhatee hojii qindeessa malee, aanggoon kan dhufu gaafa galiin qabsoo galma geese aangoo caasaan deeggarame ummati namaaf dhugoomsuu danda’a. Haarsaa tokkummaa qabsa’otaa dhugaamsuuf gaafatus dhaabbileen siyaasa Oromoo fi hooggantootiin isaa kaffaluuf qophii tahuu qabu. Ilmaan Oromoo lubbuu isaanii qabsoo sabaaf yeroo kennanitti, hooggantootiin qabsoo Oromoo haarsaa lubbuu gadii kaffalanii tokkummaa qabsa’otaaf abboomamuu qabu.
Oromoon hooggantoota dhaabbilee siyaasa Oromoo akka tokkummaa qabsoo ummatan kadhachuun raawwatee, aadaan hoogantoota siyaasa Oromoo tokkummaaf abboomamuu dagaaguu qaba. Kutaa lammaaffaa keessatti guddina siyaasaa Oromoo fi hoogganoota qabsoo Oromoo wajjin dhimmoota wal qabatan qabadhee deebi’a.
Kutaan lammaffaa itti fufa.
* Camadaa Hundee: camadaa@gmail.com
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Jen. Huseen Bunee Daraaraa (1906-2009)
Abbaa isaa obbo Daraaraa Godaanaa fi haadha isaa aadde Hawwaa Badhaasoo irraa bara 1906 Kibba Oromiyaatti, Baale keessaa naannoo Sawweena jedhamtutti dhalate. Yeroo san naannoo isaanii bakki barnoota ammayyaa itti baratan waan hin turiniif, barnoota amantii baratee, booddees barsiisaa ture.
Bara mootummaa Hayle Sillaasee keessa, cimina isaa ilaaluun aangoon kennaniifii Baalabbaata tahee naannoo isaa bulchaa ture. Haatahu malee, cunqursaa fi miidhaa nafxanyaan ummata isaarra geessisaa ture waan hubateef, cunqursaa kana jalaa ummata isaa baasuuf yaaduu eegale.
Walgahii Baalabbaatota kudha saddeet waliin magaalaa Gindhiir keessatti godhame irratti akka Nafxanyaatti gara galanii itti qabsaawan yaada kaase. Jarri garuu akka waan Oromoon Nafxanyaa ajjeesuu hin dandeenyetti waan fudhataniif sodaatanii yaada isaa kana harkatti didan. Inni garuu soda tokko malee gootummaadhaan akka Nafxanyaa ajjeesuun dandayamu itti agarsiisuuf sangoota isaa sagal gurguree, qawwee sadi bitachuun namoota saddeet tahanii Nafxanyaa adamsuu eegalan. Naannoo Sawweenaatti Nafxanyaa tokko ajjeesanii qawwee zinnaara guutuu waliin irraa hiikkatan. Reeffa nafxanyichaa ummatatti agarsiisuun, akka qawween Oromoo Nafxanyaa ajjeesuu dandeessu mirkaneesseef. San booda shiftaa jedhamee, gaara Goonii kan booda gaara Huseen Bunee jedhamutti waheloota isaa waliin galee qabsoo itti fufe. Warri laalaan gabrummaa itti dhagayamte Huseen Buneetti dabalamuun miseensonnillee huddummaachuu eegale. Qawween hedduun isaan barbaachise. Waraana isaa keessaa nama saddeet Somaaliyaatti ergee gargaasa qawwee Perezidaantii Somaalee yeroo sanii Aadam Addee gaafachuudhaan qawwee saddeet argatanii galan. Qawwee sadan jalqaba loon gurguree bitatee fi kan nafxanyicha ajjeesan irraa hiikkatan waliin qawwee kudha lamaan qabsoo itti fufan.
Bara 1970 tti Somaaliyaa dhaqee mootummaa Somaaleetti rakkoo Oromoo erga ibsee booda akka gargaarsa qawwee godhaniif gaafatee milkiidhaan qawwee hedduu argatee gaalatti fe’ee biyyatti gale. Qabsoo cimsanii naannoon biraallee akka waliin ka’anii qabsaawan waamicha qabsoo jabeessanii itti fufan.
Somaaleen maqaa Oromoo jedhu kana Oromoon akka ittiin hin waamamne dhiibbaa godhuun maqaa “Somaalee Abboo” jedhu Oromoof baasanii turan. Baqattoonni Oromoo Somaaliyaa jiran, maqaa Oromoof kenname, “Somaalee Abboo” kana balaaleffatan. Sababa kanaan mootummaan Somaalee baqattoota Oromoo magaalaa Muqdishootti walgahii waame. Itti aanaan perezidaantii Somaaliyaa yeroo sanii Jeneraal Muhammad Ali Samattar walgahicharratti argamuun baqattoota Oromoo lakkoofsaan namoota dhibba saddeet tahan keessaa nama tokko akka bakka buufatanii dubbisu gaafate; Ana jechuudhaan namni gaafa san bakka bu’ee generaaltichi gaafii gaafate Jen. Huseen Bunee ture. Afaan Soomalee sirriitti waan hin beeyneef Siraaj Haaji Isaaq turjumaana taheefii gaafiin inni gaafatame, “Nuti Somaalee Abboodhaan isin beeynaa yoomii as Oromoo taatan?” kan jedhu ture. Jen. Huseen Bunee deebii isaa kennuun dura gaafii gaafate; “Jecha Oromoo jedhu yoom dhageette ati?” jedheen. Jeneraaltichis “Bara 1962 dhagaye” jedheen. Jen. Huseen Bunee deebisee akkana jedheen; “Gaafni isin Oromoo dhageettan gaafa dhalattan, san dura isinuu rimaya turtan. Afrikaanota isin dura dhalatte Oromoon yoomii as jirti jedhaa gaafadhaa. Akka Oromoon gaafa ilmi namaa uumamu uumamte isinitti himanii. Ummata baldhaa lafa qabu, aadaa qabu, sirna gadaatiin bulu dhagayuu dhabuun keessan nama ajaa’ibsiisa!” Jeneraaltichi dubbii Jen. Huseen Bunee kanatti baayyee aaree walgahii xumure. Sababa kanaan waraanni Somaalee halkan Jen. Huseen Bunee fuudhee mana hidhaa lafa jalaatti hidhan.
Jen. Huseen Bunee mana hidhaarraa fuudhanii Perezidantii Somaaliyaa yeroo sanii Ziyaad Barreetti geessanii dubbisan. Ziyaad Barreen akka Jen. Huseen Bunee maqaa Somaalee Abbootiin yoo qabsaawe mana, makiinaa fi mindaa ol’aanaa godhaniif waadaa seeneef. Jen. Huseen Bunee garuu didee, biyya isaa bilisoomsuuf malee gurgurachuuf akka manaa hin bahin murannoon itti hime.
Ziyaad Barreenis gootummaa isaa kana xiinxalee, ajjeesuuf nama ummanni duuba jiru akka tahe waan hubateef waggaa sadi booda Jen. Huseen Bunee mana hidhaarraa bilisaan gadi lakkise.
Itti fuf


text:
Sunday, April 27, 2014
Humni hundi ulfina saba guddaa kanaaf akka jilbeenfatu, yerootu ga’e!
Jiituu Lammii irraa
Ebla 27, 2014 (Qeerroo) – Dur dur, kurupheetu keessummummaa mana Waaq dhaqxe jedhama. Akkuma gaarii simatamtee nyaattee dhugdee gaafa galaaf kaatu dabaree ittaanu Waaqayyoo mana isheetti waamtee guuyyaa beellamaa qabatanii gargar bahani.
Gaaf kaanitti guyyaan beellamaa dhiyaachaa dhufnaan garaatti hammeenya yaaddee gaafa guyyaan beellamaa gahu keessummaa ishee simachuurra fiigdee jalaa baduu murteeffatte. Guyyaan gahee otoo ofirra eegduu keessummaa dhufaa jiru alaalatti agartee fiigichaan keessaa fuute. Fiigdee… fiigdee dachaa lafaa qaxxaamurtee “…jalaa baye!” jettee yoo ofirra miil’attu ammas hanguma durii itti dhiyaatee argite. “… eebade…!” jettee rifaasuun gaara baatee bowwaa buutee kanuma afuurri keessaa qixxoofte dawoo wayiitti gortee yoo ofirra miil’attu ammallee Waaqayyo hanguma duri itti dhiyoo jira. Kana booda tasuma akka jalaa hin baane abdii kutteetu – “Edaa si jalaa hin bahanii!?” jette jedhama. Gaafa gamte harka kennu malee dhugaa dheessanii jalaa hin bahani!
Oromoon seenaa isaa darbe keessattis ta’ee jireenya har’aa keessatti aadaa sanyiitiin dhala namaa balfachuu ykn miidhuu akka hin qabne ragaa mul’isan hedduu qaba. Isa rakkate gariin moggaasuun, gariin guddisuun, gariin Oromeessuun ofitti qabee jiraachisa. Faallaa kanaa warri ollaa isaa gola isaa dhuunfatanii hammeenya hanga hin qabne yoo irraan gahan baroota dheeraaf mul’ataa jira. Har’a humnoonni Habashootaa kallattii jajjabaa lamaan saba kanarratti duula haarawaa harkaa qabu. Duulli isaanii gargar haa fakkaatu malee akeekni duula kana duuba jiru garaa garummaa hin qabu. Humnoonni lamaanuu saba Oromoo to’annaa ofii jala tursanii akkuma baran itti roorrisuu fedhu. Warreen kun saba kanarratti roorrisuun akka waan uumamaan kennameefitti lakkaawu.
Sochiin sabni kun roorroo kana of irraa dhoowwuuf godhu jara kana biraatti yakka. Abaaraa oolaanii abaaraa bulu. Sodaatanii otuu baqatanii qileetti nam’u. Wal waamanii waan qaban hundaan itti duuluuf waraana fe’atu. Tumsa barbaacha balbala ollaa hundatti marmaaru. Matta’aa kennanii of waliin bobbaasuu yaalu. Kana hundaa dhama’anii ammas of hin amanan. Abjuutiin dukkan-duroo ka’anii fiigu. Carraaqanii hin milkaa’ani. Nuu gamte jedhaniis hin taa’ani. Hamattuu bobbaasanii Oromoo wal irraa kutuuf carraaqu. Waawuu egereen isaanii sanuma. Akkuma fiiganitti, akkuma waakkatanitti jiru. Oromoon haqa isaaf deemaa jira. Akeeka jabaa of fuulduraa qaba. Yeroo jette jettee warraa funaanu hin qabu. Ta’us garuu gaafa isaan balbala namaa dura taa’anii galgalaa ganama munaaga guddisan harka qabee karaa ganda isaaniitti nama geessu itti argisiisuun hammeenya hin qabaatu.
Dubbistoota koo kabajamoo, tuttuqaa harcaatuun ilmaan nafxanyaa dhiyeenya kana itti jiran seenaa hedduu of duuba deebi’ee akkan yaadadhu na taasise. Duulli isaanii kun bifa lama qaba. Gar-tokkeen duula kanaa kan ilmaan Tigree ti. Tigroonni deemanii deemanii fiixee badiirra waan gahaniif humna qabaniin waan fuula isaanii jiru balleessanii baduutti jiru. Kanaaf ammoo qalbii ummata fincilaan of irraa isaan darbachuuf sochiitti jiruu hatuuf jecha halluu sobaa dibatanii dawoo dhokannaa barbaadu. Seena waggoota dhibba duraa diinni ilmaan Oromoorraatti raawwate kaasuun imimmaan sobaa haxaawwachaa booyanii boochisuu kajeelu. “ yaa jalduu udduu madaa…!” jennaan, “ ….kan kee sanammoo akkam gootee..!?” jedhe jedhama.
Har’a harki isaanii dhiiga ilmaan Oromoo keessa cuuphamee otoo jiruu isa kaleessaatiif soba boowuun eenyuunuu garaa hin laaffisu. Jarri kun Anoolee ykn Calanqootti siidaa dhaabne yoo jedhan, ija Oromootti garuu dhiiga ho’aa harka jaraarraa hin qoorretu itti mul’ata. Kanaaf waa hunda dura “Isin eenyu taatanii ti eenyuuf siidaa dhaabdu?” jedhee gaafata. Yakkoota jajjaboo deebii barbaadan qalbii keessaa qaba. Ilmaan isaa kumootaan lakkaawaman harka jara kanaatti dhumaniiru. Daa’imman isaa akka qalama baattee manaa baatetti rasaasaan dhangalaateetti. Kanniin kuma hedduutti lakkaawaman manneen hidhaa keessatti hiraarfamaa jiru. Gariin achumatti ajjeefamaniiru. Gariin ukkaamfamanii bakki jiranuu hin beekamu.
Gariin jumlaan ajjeefamanii awwaala firaallee otoo hin arganne bineensi nyaateera. Gariin ija hidhanii halkan allayyaa qileetti darbaniiru. Gariin akka saawwaa ciibsanii qalanii fiilmii sobaa ittiin hojjataniiru. Gariin ajjeesanii akka nama bineensa hamaa ajjeessee gabaa dhaabanii ittiin sirbaniiru. Gariin yakka kana hunda baqaaf jecha gammoojjii biyya ormaa keessatti dhumaniiru. Galaanatti nam’anii bineensi nyaateera. Biyyaa bahanii ormi itti roorriseera. Kuni hunduu Oromoof ilmaan isaa ti. Akka waakkoo lafaa biqilan otoo hin taane, sabuma sossobuuf yaalan kana keessaa dhalatani. Kanaaf Oromoon yaadannoo hadhaawaa qalbiidhaa qaba. “Isin eenyu taatanii ti…..” deebii barbaada.
Ammaa yeroon yakkaamaan tokko yakkamaa dhibii jala of dhoksee yakkuma walfakkaatu hojjatu darbeera. Kaleessa Akaakileen isaanii Oromoo kan fixan hawwii Biyya Oromoo dhuunfachuuf qabanirraa ture. Ilmaan isaaniis har’a hawwiidhuma kana qabu; gochuma wal fakkaatu harkaa qabu. Kanaaf Oromoof jarri tokkuma. Deebiin isaaniif qabus sanuma. Waldhaansoon biyya ofii deeffachuu dha. Kanammoo harkaa qaba. Duulli biraa kan deemaa jiru humnoota ilmaan nafxanyootaa Oromoon qabsoon of irraa kuffiserraa ti. Humnoonni kun erga biyyi Oromoo bittaa alagaa jalatti kufee eegalee Oromoorraatti duula sanyii balleessuu hanga hin qabne geggeessaniiru. Seenaan kun dhala Oromoo biratti yoom iyyuu gaddaan yaadatama. Ammas akeekuma akkasii harkaa qabu. Kanaaf diinummaan isaanii akkaan jabaa dha. Diina jabaa jabaatanii of irraa ittisu. Kana Oromoon itti beeka
Yaaddoon jara kanaa waa’ee Oromiyaa ti. Sodaan isaaniis Oromoo dha. Kanaaf biyya keessaa fi alatti, dhoksaa fi fuulleetti wal ijaaru. Akkaataa saba kana ittiin balleessan ykn. Dadhabsiisan irratti mari’atu. Waggoota darban keessa caasaa bal’aa Oromoo balleessuuf Oromiyaa keessatti isaan diriirfatan saaxilamee ture. Caasaan kun har’as deebi’ee of haaromsuun isaa hin hafu. Eegee hordofee of keessaa buqqisuun dirqama Oromoo ti. Buqqisuu qofa otoo hin taane, akka inni lamuu hin latne sanyii hamaa bifa kamiiyyuu sacca’ee of keessaa qulleessuuf mirga qaba. Kanaaf ammoo tuttuqaanii fi arrabsoon isaan dhiyeenya kana itti jiran gahaa dha.
Oromoon saba nagaa jaalatu ta’uu jireenya isaatu mirkaneessa. Kana jechuun garuu addaggee dhugaa kana hin hubanne hunda dugdatti baatee deema jechuu miti. Akkuma barbaachisummaa isaatti ishee morma dhedheeressuu feetuuf deebii kenna malee. Hanga harcaatuun Nafxanyaa sodaadhaaf waccu Oromoon hirriba hin dhabu. Warra miira abdii kutannaatiin raasaa faganis ta’e olola jibbaa facaasan hundaaf gatii kennee dhaggeeffachaa hin oolu. Furmaata walii galaa barbaada malee. Kanaaf ammo qabsoon walii gala Oromoon biyya isaa deeffachuuf harkaa qabu deebii quubsaa ta’a. Yaaddoon nyaaphota Oromoos isa kana. Sabni kun kan ofii gatee kan ormaa baachuuf hin uumamne. Akkuma ummata addunyaa kamuu mirga harkaa qabu tikfachuu, isa dhabe falmiin gonfachuun dirqama isaa ti. Warri kun isaan rifaasisu rifachaa hafu, yookaan ammoo rifatanii gaafa gamtuuf akkuma kuruphittii harka kennanii itti dhiisu. Qabsoon haqaa hanga humnoonni kun jilbeeffatanitti itti fufa.
Dhumarratti, karaa fedheenuu haa ta’uu warri “….saba kana doorsifnee gara ofii jennetti dabsanna.” jedhanii miira tuffiin herreega dogoggoraa harkaa qaban duraa duuba isaanii dhaabatanii ilaaluu qabu. Oromoon sadarkaa sana bira darbeera. Har’a karaan akkasii sarara diimaadhaan daangeffameera. Humni daangaa kana tiksus hanga funyaaniitti jira. Daangaa kana qaxxaamuruu yaaluun hanga abiddaan taphachuu ti. Herrega dogoggoraa kanarraa bu’aan argamu eenyuufuu waan tolu natti hin fakkaatu. Warri ijji isaanii karuma kana malee ilaaluu diddu waan boodarra dhufuu malus tilmaammatanii itti seenuu qabu.
Humnoonni lamaanuu qalbiitti ka deebi’an yootaate, karaan dhugaa jira. Innis, dhugaa fudhatanii nagaan jiraachuu dha. Amma furmaanni jiru isa kana qofa. Waa hedduu yaalaniiru. Baqa dhugaa afuurri wal hankaakeera. Dhugaan ulfina. Sabni kun immoo dhugaa qaba. Kanaaf, ulfina saba guddaa kanaaf akka jilbeenfattan yerootu gahe. Xumureera!
Source: Qeerroo
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Thursday, July 24, 2014
Mootummaan Wayyaanee Fiilmii Dokumentarii Dhara Kan Sochii ABO fi Daraggoota Oromoo Akkasumas Walii Gala Qabsoo Oromo Hadheessuu Irratti Kan Xiyyeefate Har’a Galgala TV Isaa Irratti Dhieessuuf Karoorfate
Adoolessa 23, 2014 (Qeerroo) — Mootummaan Wayyaanee Fiilmii Dokumentarii dhara irratti hundaa’e kan sochii falmii mirga abbaa biyyummaa ummatni Oromoo fi barattootni/Qeerroon ilmaan isaa geggeessan akkasumas sochii ABO gooltummaatti hidhuun qopheeffate Adoolessa 23,2014 guyyaa har’aa karaa TV. isaan dhiheessuuf saganteeffatee akka jiru ifa galaa dha.
Akka oduu SBO dhaqqabeetti mata dureen dokumenterii fiilmii wayyaanee kun “Shibbirtanyoochi” kan jedhu yeroo ta’u, guyyaa har’aa galgala keessaa sa’aa 10:00 irratti dhihaachuu akka danda’u oduun kun akeekeera.
Dokumentarii fiilmii dharaa wayyaaneen ABO irratti ittiin ololuu fi gaaffii mirgaa barattootni Oromoo fi sabboontotni gaafatan jal’isuun gooltummaatti hidhuuf yaalaa jirtu kana keessatti namootni Oromoo ta’an kanneen dirqisiifamanii fi maallaqaan bitaman 42 ta’an akka keessatti hirmaatanii jiranis oduun kun ifa godha.
Fiilmii dokumentarii Baddannoo jechuun kan ammaan dura wayyaaneen qopheeffattee ittiin ABO irratti ololaa turte keessatti namootni hirmaatanii dhara lallabaa turan iccitii baasu jedhamanii gariin isaanii akka ajjeefaman kan beeksise oduun kun, kanneen amma fiilmii dharaa kana keessatti hirmaachifamanis hireen isaanii yeroo eeggatee kana irraa adda akka hin taane hubachiisa.
Diddaan ummata Oromoo, falmiin mirga abbaa biyyummaa fi gaaffiin mirga ofii kabajsiifachuu ummatni Oromoo fi barattootni/dargaggootni/Qeerroon ilmaan isaa baatiileef geggeessaa jiran hidhaa fi ajjechaan dhaabbachuu waan dideef, sirnichi sochii karaa nagaan mirga ofii falmatuu ummata Oromoo fi ilmaan isaa kana gara dabarsee sochii gooltummaa fakkeessuuf ijibbaatni mootummaan Wayyaanee fi ergamtootni isaa godhan dhugaa ykn haqa lafa irra jiru jijjiiruu kan hin dandeenye ta’uus sabboontotni Oromoo hubachiisaniiru.
Fiilmii dokumentariin dhara irratti hundaa’e kan ummata Oromoo, barattoota/Qeerroo fi ABO goolessitoota fakkeessuu fi sochii jiru gooltummaatti hidhuu irratti fuulleffate mootummaan wayyaanee gola isaa keessatti karaa dabballootaa fi ergamtoota isaan qopheeffatee ittiin ololuuf fiigaa jiru kun, fiilmii dokumentarii ammaan dura yeroo gara garaatti qopheeffatee ittiin ABO fi QBO irratti ololaa turee fi bu’aa tokkollee irraa dhabeen adda akka hin taanes ibsameera.
Wayta QBOn jabaachaa, ummatni Oromoo fi ilmaan isaa gaaffii mirgaa cimsaa fi babal’isaa deeman akkasumas yeroo filmaatni jala ga’u mootummaan wayyaanee olola dharaa geggeessuun, waan hin jirre uumee hafarsuun yaadaa fi qalbii namaa gara biraatti harkisuuf, deggersa ummataa argachuuf shira irratti shira xaxuu fi dalagaa faallaa raawwachuun kan beekamuu dha kan jedhe oduun kun, ammas waanuma bare amala isaa mul’ifataa jiraachuu addeesse.
Kana waan ta’eef, ummatni Oromoo, sabboontotni, barattootni/dargaggootni/Qeerroon olola afanfajjessaa dhara irratti hundaa’e, kan dokumentarii fiilmii “Shibbirtanyoochi” jedhee wayyaaneen ittiin ololuuf deemu kanaaf osoo gurra hin ergisne gaaffii mirgaa, falmii mirga abbaa biyyummaa fi kabajamuu mirgootaa gaafataa jiranitti jabaachuun qabsoo finiinsuu akka itti fufan sabboontotni Oromoo fi Hoggansi Qeerroo Bilisummaa Oromoo dhaamsa dabarsee jira.
Mootummaan wayyaanee FDG barattootnii fi ummatni Oromoo geggeessaa jiran, akkasumas ABO irratti kijibaan ololuuf dokumentarii fiilmii dharaa qopheeffachaa akka jiru gabaasa bal’aa bifa barruun qophaa’e armaan gadii kanaan kana dura saaxiluun keenya ni yaadatama. Ammas barruu kana irra deebiin dubbistanii akka hubattaniif yeroo lammataaf maxxansuuf dirqamneerra.
Source: Qeerroo.org
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sochiin Qeerroo Itti Fufuun, Bitootessa 1, 2015 Gootonni Dargaggoonnii fi Barattooti Godina Jimmaa Diddaa Itti Fufan. Aangawoonni Wayyaanee Muktar Kadirii fi Dammaqee Mokonnin Diddaa Barattoota Oromoo Jimmaa Dhaamsuuf Bobba’an Qaaneffamanii Naannicha Irraa Baqatan!
(Qeerroo
) – Bitootessa 1/2015 Goototni Dargaggootni Qeerroon Barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa, Kolleejjii Barsiisota Jimmaa, Manneen Barnoota Sadarkaa 2ffaa Jimmaa fi dargaggootni Oromoo Magaalaa Jimma FDG jabeessanii itti fufuun ergamoota Wayyaanee Muktar Kadiri fi Dammaqee Mokonnoon angawoota Wayyaanee olaanoo dura dhaabachuun dhaadannoo dheekkamsaan guutame dhageesisuun, Angoowwaan Wayyaanee EPRDF/TPLF Abbay Tsahayee yakkamaan akka Seeratti dhiyaatu gaafachuun FDG dhoosan.
Mootummaan abbaa irree Wayyaanee sochii Warraaqsaa gootonni dargaggootni qeerroon barattoonni Oromoo magaalaa Jimmaa keessatti guyyaa shanii oliif wallee warraaqsaan qabsiisaniin soda fi yaaddoo guddaa keessa seenuun aangawoota sirna EPRDF/TPLF Dammaqee Mokonnooni fi Muktaar Kadiri jedhaman waraana waliin ilmaan Oromoo sodachisuu fi ficcisiisuuf bobbasee ture, gootonni ilmaan Oromoo Warraqsa egalan daran jabeessuun FDG dhoosuun dura dhaabbatan. Ergamaan Wayyaanee sochii warraaqsa dargaggoota barattoota Oromoo Moktaar Kadir dhabachuu dadhabuun baqatee kan sokke yoo ta’uu, ergamtichi Wayyaanee Dammaqee Mokonnoon jedhamu immoo bataluma FDG dhoofametti xiyyaraan baqatee magaalaa Jimmaa keessa ba’uun dhagaa’ame.
Goototni dargaggootni Qeerroo barattootni ilmaan Oromoo dhugaan qabsoo finiinsan sochii Warraaqsaa FDG guyyoota shanii oliif Wallee Warraaqsaan eegalan jabeessuun guyyaa har’aa stadium guddaa Magaalaa Jimmaa keessatti argamu keessatti bakka Waldorgommiin Ispoortii Oromiyaa inni dhumaa /xummuraa gaggeeffamaa jirutti walitti dhufuun FDG dhoosan, Dirreen Ispoortii gara dirree FDG fi falmii mirga abbaa Biyyummatti jijjirame.
Goototni daraggootni barattootni Oromoo lafa waraannii wayyaanee kumootan lakka’amu jiruu fi humnootni tikaa angawoota wayyaanee waliin hiriiranii jiranitti dhaadannoo armaan gadii dhageesisan:
1. Abbay Tsahayee seeratti dhiyaachuun yakka duguginsa sanyii uummata keenyarratti rawwacha jiruuf itti gaafatamuu qaba.
2. Abbay Tsahayee aangoo gadhiisuu qaba!
3. Abbummaan lafaa uummata keenyaaf haa mirkanaa’u!
4. Mirgi bilisummaa uummata Oromoo fi saboota cunqurfamoof kabajamuu qaba!
5. Mirgi abbaa biyyummaa keenyaa nuuf haa mirkanaa’u!
6. Ofiin buluu qabna halagaan nu hin bulchu.
7. Mirgii dimookiraasii fi namummaa kabajamuu qaba.
8. Nuti dimookiraasii barbaanna!
9. Mirgi abbaa biyyuummaa, eenyummaa fi Oromummaa keenyaa nuuf kabajamuu qaba!
10. Biyya dimookiraasiin hin jirree keessatti filannoo dimookitawaa gaggeessuun hin danda’amu!
11. Filannoon sobaa fi fakkeessa dhaabbachuu qaba!
12. Muktaar kadir Oromoo bulchuu hin qabu! Uummata keenya arrabsiisaa fi tuffachiisa jira.
13. Master pilaaniin ‘Addis Ababa’ dhaabbachuu qaba!
14. Gaffii mirgaa waan gaafatneef mootumman hidhaa julmaa, ajjeechaa, fi hidhaa nurratti rawwate seeratti dhiyaachuu qaba!
15. Yakka Oromiyaa keessatti U/Oromoo irratti gaggeefamaa jiruuf Abbay Tsahayyee, Muktar Kadir, Dammaqee Mokonnoon, itti gaafatamuu qabu!
16. Hidhamtootni siyaasaa ilmaan Oromoo hundi halduree tokko malee hiikamuu qabu!
17. Nuti bilisummaa barbadna! Oromiyaan bilisoomuu qabdi, jechuun dhaadannoowwaan dheekkamsaan guutamee afaan ingiliffaa fi afaan Oromoon wal harkaa fudhuun dhageesisaan.
Wallee Warraaqsaan qabsoo bilisummaa Oromoo ABO ‘n durfamuu fi hogganoota qabasoo bilisummaa Oromoo faarsan. Sochii warraqsa FDG kanaan wal qabatee goototni barattootni dargaggootni barattootni Oromoo 10 olitti tilmaamaman humna waraana wayyaanee Muktar Kadirii fi dammaqee Mokonnoon eeguuf bobbafameen ukkanfaman, maqaa adda baasuun gabaasna. Poolisootni Oromiyaa fi dhalootaan Oromoo ta’an tarkaanfii diinummaa fudhachuu irraa of qusachuun uummataan jalatamaa fi kabajamaa jiraachuun hubatame. hoggantootni Sochii warraqsaas poolisoota ilmaan Oromoo tarkaanfii gara jabeenyaa fi diinummaa irraa of qusachuu poolisota Oromiyaatti hedduu isaan galateeffate, biyyi kun yoo bilisoomte isin illee walumaan bilisoomtu, uummata keessaniif dhaabbadha dhaamsa jedhus dabarseefi jira.
Goototni hayyoonni hagganoonni Sochii Warraqsaa FDG fi qabsoo bilisummaa Oromoo karaa nagaa warraqsa FDG biyya keessatti qabsiisuun qabsoo finiinsa jiran ammas irra deebi’uun uummata Oromoo hundaaf waamicha FDG gadi jabeessuun dabarsuu itti fufuun ” Yaa ilmaan Oromoo waanjoo gabrummaa baatnee taa’uu hin qabnu bakka jirruu hundaa quba walqabaachuun tokkummaan kaanee biyyaa keenyaaf, mirga uummata keenyaaf, Oromummaa keenyaaf, bilisummaa keenyaaf, lafa Oromoo saamamaa jiruuf, ilma Oromoo ajjeefamaa, hidhamaa jiruuf, barnootarraa arii’amaa jiruuf, eenyummaa keenyaaf yeroon gamtaan kaanee falmannu amma.


text:
By Admin on May 2, 2015
Guyyaa Gootota, Simbirtuu
1All_Videos
Simbirtuu – Ebla 30, 2015
By Admin on April 26, 2015
Guyyaa Gootota, Oromiyaa-TV (Gadaa Hundee)
1All_Videos
By Admin on April 17, 2015
Guyyaa Gootota, Oromo Voice Radio
1All_Videos
Oromo Voice Radio (OVR) Broadcast – April 15, 2015
By Admin on April 16, 2015
Guyyaa Gootota, Hegeree Media
1All_Videos
By Admin on April 15, 2015
Guyyaa Gootota
1All_Videos
By Admin on April 15, 2015
Guyyaa Gootota, TV Oromiyaa Magaalaa Torontoo (TVOMT), WBO
1All_Videos
TVOMT: Gaafiif Deebi’ii Ob. Billoo Garbii Bakka Bu’aa G.M. WBO Biyya Alaa Waliin Goone
By Admin on April 15, 2015
Featured, Guyyaa Gootota, SBO
1All_Videos
By Admin on April 14, 2015
Guyyaa Gootota, Oromo Refugees, TV Oromiyaa Magaalaa Torontoo (TVOMT)
1All_Videos
TVOMT: Gaafiif Deebi’ii Baqqatoota Yeman Jiruu Waliin Goone fi Kabajaa Guyyaa Gootota!
By Admin on April 10, 2015
Guyyaa Gootota
1All_Videos
Najiib Zannuun:- GOOTOTA (Walaloo)
By Admin on April 9, 2015
Guyyaa Gootota, Qeerroo
1All_Videos
Hawwisoo Bilisummaa Oromoo
By Admin on April 8, 2015
Featured, Guyyaa Gootota, Oromo History, Oromo Struggle
1All_Videos
Milkeessaa Gadaa: Seenaa Qabsoo Bilisummaa Oromoo
By Admin on April 8, 2015
Dhufeeraa Birraasaa, Featured, Guyyaa Gootota
1All_Videos
Dhufeeraa Birraasaa:- “Barbaacha Barii Baddee” (Walaloo)
By Admin on March 23, 2015
Guyyaa Gootota, Oromo Event
1All_Videos
By Admin on April 22, 2014
Caalaa Carcar, Guyyaa Gootota, Lagatafo Studio, Toronto (Canada)
Advocacy/Activism, History, News, Youth Movement
Lagatafo Studio: Guyyaa Gootota Oromoo – Magaalaa Torontoo – Ebla 18, 2014
By Admin on April 21, 2014
Førde (Norway), Guyyaa Gootota
Advocacy/Activism, Youth Movement
Yaadannoo Guyyaa Gootota Oromoo Førde Norway Ebla 15, 2014 Kabajatan
By Admin on April 15, 2014
Guyyaa Gootota, Qeerroo
Advocacy/Activism, Youth Movement
Guyyaa Gootota Oromoo Ebla 15 Ilaalchisee Wallee Haaraa Hawwisoo Qeerroon Qindaawe
By Admin on April 15, 2014
Guyyaa Gootota, OROTV, Oslo (Norway)
Advocacy/Activism, News, Youth Movement
OroTV Oslo: Yaadannoo Guyyaa Gootota Oromoo – Oslo Norway -Ebla 15, 2014!
By Admin on June 20, 2013
Daniel Dafaa, Guyyaa Gootota, Qeerroo
Political Speeches, Politics
Qeerroo.org: GGO 2013 Irratti “Hamma Oromiyaan Walaboomtutti Qabsoon Oromoo Itti Fufa” Jedhu J/ Dani’el Dafaa
By Admin on May 11, 2013
Guyyaa Gootota, TV Oromiyaa Magaalaa Torontoo (TVOMT)
Advocacy/Activism, News
TVOMT: Kabajaa Guyyaa Gootota Oromoo bara 2013 Galma Oromiyaa Magaalaa Torontoti Geggeeffame Kurfiin Kabajaa Gootota Oromoo Kun kan yoomirraahuu caalaa hirmaattota bal’inaan hirmaachisee fii kan jaarmayoonni hedduun irraa hirmaatan ture. Eegalli irraa hamma dhumaatiti jala deemaa. Gama dhumaaa kurfii hawwisootu jira.
By Admin on May 7, 2013
Guyyaa Gootota, Radio Simbirtuu
Advocacy/Activism, History, News
Simbirtuu: Oduu, Walaloo fi Qophii Kabaja GGO bara 2013 Kan Biyyoota Australia, Norwey fi Kaanaadaa


text:
Hagayya 19,2016 Gguyyoota lamaa asitti godinaalee Oromiyaa hundarraa Qeerroon hidhamaa jiru. Sababa addaa hin qabu gochi addaas hin jiru garuu Bilisummaan waan dhiyateef wayyaaneen kufaatii ishees waan mirkaneessiteef jecha uummata oromoo hidhaatti guuruu murteesse. Kaan tarkaanfii ajjechaan diinni uummata oromoo irratti aggaamee jiru biraa deebihaa kan hin jirrree fi bakka uummanni fi iji namaas hin arginetti ilmaan Oromoo ajjeessuunis Oromiyaa keessa magaalota tokko tokkotti kan mul’ataa jiru tahuunis Qeerroon gabaasaa jira. kun uummata Oromoof haaraa tahuu baatus FXG oromiyaa keessatti isa xumuraa itti fufuu irraan amma hidhaan daran jabaatee jira.
Godina Qellem ona garagaraa irraa Qeerroon gabaasaa jiruun fakkeenyaaf Anfilloo irraa namotni 15 ol tahan kaleessuma ukkaamfamuu akkasuma
Jimmaa Horroo irraa
– Dargaggoo Hasan Jamaal
– Dargaggoo Bulchaa Qalbeessaa
– Dargaggoo Tizaazuu Akkattii fi
– Dargaggoo Qalbeessaa Tolasaa kan jedhaman ukkaamfamuun gabaafamee jira.
Dabalataan onuma kana manneen jireenya namoota 4 WBO jiraachisu jechuun humna waraana Wayyaaneen sakatta’amuu irraa eegamaa jiraachuun kan gabaafame
– Mana jireenyaa Lataa Wiirtuu
– Mana jireenyaa Caalii Ganjoosaa
– Mana jireenyaa Yaadasaa Danuu fi
– Mana jireeenyaa Solomoon Gurichoo
Kan jedhaman humna agaaziitiin eegamaa jira. Akkasuma ona Gaa’oo Qeebbee, Gidaamii fi Begii keessaa ijoolleen dargaggeyyiin hidhaatti guuramaa jiru. Kun godina oromiyaa maratti akka tahes Qeerroon gabaasaa jira.
Godina Shaggar kaabaa, shagger Bahaa fi shaggar Lixaa Qeerroon hidhamuun daran jabaatee jira. uummannis hidhaanii fi ajjechan Bilisummaa nun dhorku nu doorsisuun FXG hin hambisu jechuun dhaadannoo isaa itti fufee jira. Hidhamtootni hedduun bakka itti hidhaman irraa bakka biroottis jijjiiramuudhaan hedduun namootaan bakka buuteen isaanii dhabamaa jira. Kanuma keessatti FXG ammas yeroo dhumaa kanaaf kan wayyaanee aangoo isheetti xumura taasisu itti fufuun uummannis gibira diduun, walgahiin wayyaaneen oromiyaa magaalotaa fi godinaalee adda addaatti gaggeessuuf uummata mariisisuuf deemtus bakka hundatti gara FXGtti jijjiramuu fi feshelatuun Wayyaanee isa dhumaa abdii kutachiisuudhaan bifa naasuutiin uummata hidhaatti guuruu murteeffachuun beekameera.
Hidhaan Uummata Oromoo Irratti Daran Jabaatuu Qeerroon Godinaalee Oromiya Garagaraa Irraa Gabaase.
Hagayya 19,2016 Gguyyoota lamaa asitti godinaalee Oromiyaa hundarraa Qeerroon hidhamaa jiru. Sababa addaa hin qabu gochi addaas hin jiru garuu Bilisummaan waan dhiyateef wayyaaneen kufaatii ishees waan mirkaneessiteef jecha uummata oromoo hidhaatti guuruu murteesse. Kaan tarkaanfii ajjechaan diinni uummata oromoo irratti aggaamee jiru biraa deebihaa kan hin jirrree fi bakka uummanni fi iji namaas hin arginetti ilmaan Oromoo ajjeessuunis Oromiyaa keessa magaalota tokko tokkotti kan mul’ataa jiru tahuunis Qeerroon gabaasaa jira. kun uummata Oromoof haaraa tahuu baatus FXG oromiyaa keessatti isa xumuraa itti fufuu irraan amma hidhaan daran jabaatee jira.


text:
Oromiyaa Keessatti Oromoonni Filmii Afaan Oromoon Qopha’an Daw’atan Xiqqaa Dha
Sababaan isaas barattoota Oromoo yunivarsitiwwanii fi kooleejoota Oromiyaa keessaa jiran irraa kan hafe uummanni oromoo magaalaalee Oromiyaa adda addaa keessa jiraatu tola iyyuu seenee daw’achuuf fedhiin qabu xiqqoo dha jedha dargaggoo Ba’isaan.
Filmii kana hojjachuuf waluumaa gala Qarshii kuma dhibba lamaa fi kuma saddeettama baasuu isaa fi galma keessatti agarsiisan iddo iddootti kireeffachuuf akkasumas waan adda addaaf baasii ka biroo kan isa gaafatu ta’uu ibsee jira.
Filmii kana dawachisuuf deemee ituu hin agarsisiin yeroo inni itti hafe akka jiruus dubbate.
- VOA


text:
Saturday, June 7, 2014
Barataa Nimoonaa Xilaahun Mirga Saba Oromoo Kabachiisuuf Jecha Goota FDG 2014 Irratti Wareegame
Nimonaa Tilaahun Imana Godina Wallaga bahaa Magala Jimmaa arjootti dhalate. Barumsa isaa sadarkaa ol aanaa University Finfinnetti bara 1996 A.L.H seene Department Banking and Insurance utuu baratuu ,Sababa Mormii Magalaa guddoo Oromiyyaa Finfinne irraa gara adaamatti fi Diigamuu maccaaf Tuulamaan Waggaa tokko adabamee ture. Itti debi’ee Bara 1997-1999tti “BSc / Banking and Insurance “ dhaan eebbifamee, Bara 2000 A.L.H godina shawaa kaabaa aanaa Qimibitti/magalaa shanoo utuu barsiisuu hiriyoota isaa biraa konkolataan Lakk Gabatee 3F kan jedhamuun Tika wayyanee humna Federalaan qabamee, ji’a tokkoon booda Mayikalawwitti argame achitti mana hidhaa dukkanaa keessatti dararamaa ture, Isaa booda dhiibba gaafii Maatii fi namootan waan irra dedeebi’ee ka’eef Murtoo hidhaa waggaa 11 itti murteesani ture. Mana hidhaa qaalitti fi Zuwayii keessaatti garafamuu dhaan,Reebicha garmalee irra ga’een dhibee dhukkubaa gadhate. Bara 2004 A.L.H tti Hospitalaa Xiqur-ambassatti garaa baqaffatee, Madaan isaa utuu hin qoorin gara mana hidhaa Qaallititti geessan. Achitti doorsisaafi daraa guddaattu irra ga’e, dhukkubni isaa itti hamaachaa dhufee jenaan gara Hospitaala Xiqur-ambassatti fidan, utuu yaalamaa jiru Guyyaa haraa ganama keessaa s’a 12:00 irratti Lubbuun isaa dabartte. Yeroo ammaa kana Reeffi isaa Hospital Minilik jira. Maatiin , firri fi hiriyoon isaa egachaa jiru.
Xurree:- Tokkummaa Hidhamtoota Oromoo
Subscribe to: Post Comments (Atom)