text:
Sagantaa Siyaasaa ADO
SEENSA
SAGANTAA SIYAASAA
ADDA DEMOOKRAATAWAA OROMOO (ADO)
Itoophiyaan erga dhuma jaarraa 19ffaatti, lola gabroomsaa fi gara-jabeessa mootummaa Menikin geggeefamen, akka biyyaatti ijaaramtee jalqabdee mana hidhaa fi dararama sabootaa, sab-lamootaa fi ummataa ti. Hidhamtoota kanneen keessaa Oromoon saba tokko. Weerarri gabroomsaa Minilikin geggeessame kunis duguuggaa sanyii ummata biyyichaa irraan gahuu bira dabre lubbuu hedduu beelaa fi dhukkubaan galaafatee. Balaa lola kanarraa maddeen Oromoon bilisummaa dhabee, abbaa biyyummaa sarbamee, qabeenya isaa saamamee sadarkkaa gabrichaatti (faanshotti) gadi bu’uu bira lufee (serfs) sirna jibbamaa gabbaarummaa (gabbar system) jalatti kufe. Oromoon yeroo sana irraa eegalee bilisummaa fi kabajaa eenyummaa isaa deebisee gonffachuudhaaf lola walirraa hincitne gochaa ture; akkuma yeroo fi haalli aanjesseetti waan of harkaa qabu maraan of irraa faccisaa ture; ammas itti jira. Gadadoo, dhiphinaa fi gidiraa hiriyyaa hin qabne jalatti waldhaansoon Oromoon bilisummaa isaa deebisee gonfachuuf godhu itti fufe; wareegama qaqqaalli gootota ilmaan Oromoo kutannoon baasaniin qabsoon takkaa laaffatee ykn qabbanaawee hin beeku; irra jabaate deeme malee.
Waldhaansoon boonsaan ilmaan Oromoo dhiiraa-dubartiin sirna abbaa-irrummaa buqqisuudhaaf jagnnummaa fi kutannoodhaan godhan baroota dhiyoo as injifannolee gurguddoo galmmeesse jira. Ammaan tana haa xiqqaatulle malee, Oromiyaan akka Kutaa bulchiisa tokkotti beekamuun, akkasumas, Afaan Oromoo badii irraa baraaramee gara afaan hujii fi bulchiinsatti jijjiiramee jira. Qubee Afaan Oromoof mijjatus ummatichi filatee ittiin fayyadamaa jira. Haa tahuu malee, ummatni Oromoo guyyaa hari’ayyuu bilisummaa hin gonfatne, qabsoon birmadummaa fi mirgoota dhalootaa kanneen biyyoota addunyaa hedduu biratti beekaman gonfachuudhaaf waldhaansoo itti fufaa jira.
Roorroo fi gadadoo akkasumas salphinaa fi cunqursaa saba Oromoo fi saboota biroo kana xumura irraan gahuudhaaf, biyyi Itoophiyaa Empaayiraa fi mana hidhaa fi dararama sabootaa irraa gara biyya sirna qabeessaa fi sabaa fis sab-lammoota biyyichaa loogii takka malee kan wal-qixaa tajaajiltutti jijjiiramuu qabdi. Kanaaf, sirna demookraatummaa dhugaa (a genuinely democratic multinational federation) kan federala ummata biyyichaa mara fayyaduun wabii mirgootaa, kabajaa fi haqa Oromoo fi kanneen biroos hujii irra oolchu tahuu qaba. Egaan haalli akkasii kun, Oromoo, sabootaa fi sab-lammoota Itoophiyaa mara karaa siyaasaa, diinaggee (leeccelloo) fi hawwaasummaan sadarkaa heddummina ummatootaa fi qabeenyaa irratti hundaahuun hujii itti hiikamuu qaba.
Akeeka qabsoo Oromoo akkaataa kanatti irra deebi’anii walsimsiisuun waldhaansoo Oromoon mirga haqaa, bilisummaa, dimookiraatummaa, fi hiree-murteeffachuuf gochaa jiru fuul duratti tarkaanfachiisa; akkasumas fedhii fi hawwii sab-lammootni biroo mirga isaanii gonfachuuf qaban jabeessa, hariiroo wal-irratti irkatnoo gabbisa. Garuu, wanni ifatti beekamuu qabu ADOn dhaaba dura dursee mirga Oromootiif qabsaa’uu tahuu isaati. Itti aansuudhaan birmaddummaa fi mirgootaa saboota biroo waliin jiraatu maraaf tattaaffii gochuun dirqama seenaa tahuun ADO biratti hubatamaa dha. ADOn bilisummaa fi haqa maraaf falmuu kan irraa maddu qabsoon keenyaa naannoo keessa jirru wajjin walitti hidhataa waan ta’eef ejjennaa haqa ilaalchisee qabnu irraa ka’a. Dhugaa fi mirgaa ofii qofaaf falmmachuu jechuun kan ummata ollaa keenyaa moggeessuun, maayyii irratti rakkinnaa fi badii taha. Kanaaf ’haqa-dhabummaan bakka kamii iyyuu haqa bakka mara jiraniif badii/balaa dha’ jedhama.
Kanaafuu, yeroo hariiroon ummataa fi mootummaa gidduu jiru hundeen geeddaramee, lammiin sabaa mirga bu’uraa gonfatee gabrummaa irraa gara lammii-amba aangoo guutuu qabutti jijjiirame qabsoon ummatni Oromoo hiree isaa murteeffachuuf godhu deggersa ummataa jabaa akka horatu amanna.Mootummaanis gabroomsaa tahuun isaa hafee ka dhugaadhaan mirga ummataa tiiksuuf dhaabatu taya jennee hubanna. Akeeka Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) haala kanaan haaromsuun QBO kan waggota kurnoota afuran darban galmmeesame faallessuu utuu hin taane, dheebuu ummatni Oromoo bilisummaaf qabu dhugoomsuun itti fufiinsa mirgoota wareegama qaqqaallii kaffaluudhaan hanga ammaatti ilmaan Oromootiin galmmeefaman irratti dhaabbbachuudhaan qabsichaa caalaatti itti fufuu dha; wareegama hanga ammaa kafalametti firii godhuudha. Tooftaa fi tarsimoo haaraan itti fufuun, hariiroo qabsoon Oromoo humnoota kanneen haqa dhugaa soqatan waliin qindeessu dhaan mirgoota hin guutamin hafan daran mirkaneessuu irratti kan xiyyaafatee dha. Akeeki ABO waggaa 40 duraan eegalame haqaa fi dhugaa dha, innis eenyummaa Oromoo dhabamuuf gaaffii keessa seenuu eegale jijjiiruuf kan tattaafatee fi xiyyaafate dha.
Balaan ammaan kana ummatoota Itoophiaa mara irra golbobee muli’atu kun hedduu yaaddessaa fi itti bahinsi isaa illee ifatti timaamuuf rakkisaa ta’e dha. Akeekni fi imaammati, akkasumas fedhii fi hawwiin humnoota duraan impaayira Itoopiyaa bulchaa turanii saboota Itoophiyaa gara-garaa dirqiin walitti cafaqanii aadaa, afaan fi eenyummaa hundaa dhabamsiisanii kan ofii qofa fudhachiisuuf yaalaa turan hojii irra hin oolle, gara fuula duraattis kan milkaawuu miti. Akkasumas, imaammata faallaa kanaa irraa-gaditti sabootaaf aadaa fi afaaniin qoqqooduun mirga eenyummaa qofa hayyamuun birmadummaa, guddinaa fi tasgabbii biyyaaf fidaa hin jiru. Imaammati kun akkuma ollaa biyyichaa kan biyya Somaalee iyyuu balaa fi badii guddaa herrega hinqabne fiduuf jiraata.
Daandiin sabatiinsa qabu Itoophiyaan hundee dhaan jijjiiramtee qabeenya saboota fi ummata waloo keessa jiraatanii hundaa taasisuuf federeeshina sab-danuu fi dimokraatawaa haqa tahuu dha. Abjuu fi fedhiin gartuu bicuu ammaan kana aangoo harkaa qabuu garuu kana miti; yeroo-murtee hin qabnneef kallacha fi wabii dimokraasi akkasumas kan tokkummaa biyyaa tikisu ofiin jechuu dhaan bulchiifnsa harka keenya turffatna jedhanii of amansiisanii jiru. Haa tahuu malee, akka muyxannoo biyyoota biroo irraa hubatnutti, herregni akkasii kun yeroo kamillee demokraasii, wal-qixummaa fi birmadummaa kan fiduu miti. Akkasumas dinagdee biyyichaa guddisuus hin danda’u. Sirni abbaa-irrummaa akkasii kun dhiiga ummataa dhangalaasuu yoo taate malee akka faayidaa biraa hinfidne mooyxannoon diigamuu fi caccabuu biyya Yugoslavia nu yaadachiisa.
Dabalatees, imaammatni paartii amma biyya bulchuu kun maal-na-dhibee dhaan biyyicha haa tahu jedhee ummataa fi saboota qoqqodanii bituu, ummata keessatti akka tasgabbiin hin argamnneef nagaa booressu, sabaa fi saba biroo walitti diruu, akkasumas amantii keessatti nagaa dhorkuu fi amantiilee adda addaa wal-dhabsiisuun akka wal-shakanii fi nagaa ykn tasgabbiin hin jiraanne gochuu dha. Tattaaffiin isaan yeroo murtaawa hin qabneef aangoo irra turuuf godhan kun caalaatti nagaa booressee tasgabbiin biyyicha keessa akka hin jiraanne gochaa jira. Akkasums, mootummaan kun gara-laafina takka malee mormitoota gooluu, hidhuu fi nagaa dhorkuu imaamata godhatee jira. Haalli kun nagaa fi tasgabbii biyya Itoophiyaaf hin fidu, itti bahiinsi kanaas godina sana walii-galatti booresa.
Mootummaan TPLF/EPDRF erga aangoo qabate irraa eegalee, ummata Oromoo fi qabeenya isaa kallattiidhaan itti xiyyaafatee balaa irraan gahaa jira. Kanaafis, Oromoon kumaatamaan lakkaawaman ajjefamaa jiran. Bakka buuteen kumaatama tahanis wallaalamee jira. Lakkoofsi isaanii kan hin tilmaamanes hidhaatti guuraman. Akkasumas kumaatama hedduutti kan lakkaawaman qe’ee isaani irraa humnaan buqqifaman, hedduunis biyya irraa baqatanii biyyoota biraatti kooluu galanii jiru. Mootummaan kun itti fufuudhaan, imaammata biyya Oromoo saamuu fi dhuunfachuu jedhuudhaan Qottoota fi Tikfattoota Oromoo lafa abbaa-akaakileedhaan qabaachaa turan irraa buqqisuudhaan dureeyyii alagaatii fi kanneen biyya keessaatti gurguraa jira. Ummati Oromoo fi sabooni hacuuccaa keessa jiran qabeenya ittiin jiraatan mulqamanii, deeganii, gadadamaa jiraatu. Haalli kun Oromoo, saboota fi ummata cunqurfamoota tahanis hedduu miidhaa keessa galchee jira.
Kanaaf, Itoophiyaa keessatti hiree-murteeffatnaaf Oromoo fi sabootiin cunqursaa jala jiran marti qabsoon gochaa jiran kan haqaati. Waggootii kudhanoota dabran keessa jijjiirraan hangi tokko haa godhamu malee, haalli mootummaa biyyichaa jijjiirraa bu’uraa agarsiisaa hin jiru. Mootummaan biyyichaa bittaa impeyera sirna abbaa lafaa irraa gara mootummaa abbaa irree humna-waraanaa jalatti galche. Amma ammoo mootummaa abba-irree kan paartii tokko jalatti namoota muraasa saba-bicuu tokko keessaa bahan harka seene.
Kanaaf, haala mootummaa kana jijjiiruudhaaf hariiroon mootummaa fi ummataa gidduu hundee dhaan geedaramee imaammati hiree-ofii-murteeffatnaa yoo hujiitti hiikame qofa. Hiree murteefatnaan akkasiis ummatni ajajamoota mootummaa irraa gara lammii-amba mirga guutuutti jijjiiramuu dabala. Kun hojii irra ooluu kan danda’u, yoo mootummaan demookraatawaan kan sab-danummaan federeshini haqaa kan eenyummaa saboota biyyichaa mara wal-qixa ilaaluu fi tajaajilu, akkasumas fedhii, nageenya fi imaammata carraa walfakkaatuun biyyicha yoo masakan qofa taha.
I. AKEEKA
Akeekni Adda Dimookraatawaa Oromoo (ADO), qabsoo ummatni Oromo bilisummaa fi mirga hiree-murteeffatnaa galiin gahuu geggeessuu dha. Karaan kun milkaawus Itoophiyaan federeshinii sab-danuu fi demookirasii haqaa kan mirgi namoomaa fi dimokrasii ambummaa, sirni ol’aantummaa seeraa keessatti kabajamu ijaaruu dhaan ta’a. Sirni mootummaa akkasiis imaammata ofiin of-bulchuu fi bulchiinsa waloon masakame taha. Ummatni Oromoo fi ummatootni biyyichaa biroos, mirgoota mootummaa gidduu galeessaatiif dabarsanii kennan irraa kan hafe, dantaa mataa isaanii irratti ofii isaanii murteessanii hujii irra oolfachuuf aangoo fi mirga guutuu qabaatu.
YAADA BU’URAA
1. Seera duratti namni martuu walqixa; eenyu illee seeraa oli miti. Mootummaan sadarkaa maratti sirna seeraan beekamaa ykn aadeffame qofan hojjeta. Mootummaa federeshen fi kan naannoollee hojii mara seera, tartiiba fi sirna hubatamaa, ifatti dhaabbataniin masakamuun geggeessu. Seerri nam-tokkeetti xiyyaafatee hin tumamu. Seerri uf-duuba hindeemu, kana jechuun seerri yakka osoo seerri hin tumamin dura hojjetame irratti hin hojjetu ykn adabuu hin danda’u. Aang’oonni mootummaa mirga daangaa hinqabne hinqabaatan. Kana jechuun, namni tokko seera ifaa hin taanee cabsee argame jechaan adabuuf mirga hin qaban. Akkasumas namni kamuu seera erga yakki hojjetameen duuba tumameen gaafatamuu hin qabu.
2. Namni lammii ykn ambummaa federeshanaa qabu tokko bilsummaadhaan bakka fedhe filatee jiraachuu fi hojjechuufis mirga qaba.
3. Lammiiwan martuu walabummaadhaan yaada ibsachuun bu’ura mirga namoomaa fi utubaa mootumsa demookraasii ti. Kanaaf, eenyu illee harka-naqiinsa mootummaan alatti mirga yaada filate qabaachuu danda’a. Namnuu akka fedhii isaati bilisummaadhaan yaada isaa akka fedhetti ibsachuu danda’a, mirgootni kunis, mirga hubachiisuu fi hubatuu, odeessa barbaaduu, fudhachuu fi kennuu, akkasumas yaada ofii daangaa tokko malee afaaniin tahe elektronikaan, barreessuun, maxxansa ykn faaya-uumamaa (art) daandii abbaan filateen dabarfachuu mara ilaala.
4. Amboonni ykn lammiiwan biyyichaa martuu mirga ijaaramuu fi ijaaruu qaba.
Akkasumas, mootummaa sadarkaa hunda jirutti iyyachuu, gaafachuu fi mirga uggurtii qabu.
5. Maay-baasiin oduu ykn mediyaan ummataa bu’uraan fedhii fi dantaa hawaasaa irratti hundaahuun hojjeta, tajaajila. Qoodi isaa guddaan umataaf odeeffannoo dhugaa irratti dhaabbate kennuu fi barsiisuu dha. Sirni ittiin masakamee bulu seera biyyaan tahee, garuu meeshaa mootummaa, kan paartii aangoo harkaa qabuu, fi qaama biraaf hin oolu. Mirgi maaybaasii oduu dhuunfaa seeraan tikfama. Mirgi qaama bilisaa fi dhuunfaan miidiayaa hojjetuu fi kanneen hujii miidiyaa kana keessatti qooda qabuu martti wabii qabaata, seeraanis tikfama.
6. Mirgi amantii wabiin kennameefi tikfama, hin ugguramus. Mootummaan sadarkaa maratti amantii ija tokkoon wal-qixa ilaala; ni tajaajilas. Mootummaan haajaa ykn dhimma amantii keessa hin seenu.
7. Mirgi dhuunfaa bu’uraan tikfama; ni kabajamas. Golli mirga dhuumfaa (nam-tokkee) kan gonkummaa qaamni mootummaa keessa seenuu hin qabne ni jiraata. Isaan kunis, kabajaa fi ulfina mana dhuunfaa takka mootummaan akka fedhetti quba kaa’un dhorkaa dha.
8. Poolisii fi qaamnni qaruutee mootummaa jireenya dhuunfaa lammii biyyaa tokko jala deemuudhaan to’achuun (basaasuun) dhorkaa dha.
9. Qixxummaan idilee ykn saalaa fulaa cufatti akka deggeramee jabaatu taha. Kanneen keessaa, karaa siyaasaa, dinagdee, barumsaa fi gulantaa hawaasummaa biyyaa marattii fi naannoolee keessatti ni kunuunfama, dubartoota karaa maraan aangessuuf ni hojjatama.
10. Hojiin galmoolee (ijaarsa) ykn ’instiitushenii’ mootummaa ummata tajaajiluu dha; akkasumas, hojjatootni fi hoogganootni biyyaa loogii fi baabsaa dhuunfaa argachuuf jechaa dhiibbaa gochuu hin qaban. Kachachalli/malaammaltummaan ykn korrapsheniin sadarkaa maratti farra jireenya ummataa waan taheef dura dhaabbatama; akkasumas itti duulama, mana murtiitti (seeratti) dhiheefama.
II. CAASAALEE SIYAASAA
1. ADOn Ripaabilika Federala Demokraatawaa Itoopiyaa haqaa ijaaruuf hojjata. Caasaa mootummaa keessattis aangoon birmadummaa mootummaa naannoo fi federalaa gidduutti seeraan murtaawee wal-madaalee qoodama.
2. Mootummaan naannoo kamii iyyuu bifa mootummaa akka fedhii isaaf mijatuutti tolfata; haa tahu malee, bu’urri bilisummaa fi aadaan demookiraatummaa sirnaan kabajamuu qaba.
3. Aangoon mootummaa sadarkaa maratti qoodamuun aadeffamuu qaba. Aangoleen mootummaan ittiin bulu dammeewwan beekamoo sadiitti hiramuu ykn qoodamu jechaa dha. Isaanis, Seera-Tummeessa,(legislative); Seera-Raawwachiisaa,(executive)fi; Seera-Hiikaa (judiciary) dha. Isaan kun wal-irraa qoodamanii bilisaan hojjetu. Qaammi tokko hujii kan biraa keessa hin seenu.
4. Dameen Seera-Tumaan gulantaa cufattuu filmaata sagalee lammiitiin ykn ambaatiin kallattiidhaan karaa lamaan tolfama. Isaanis, sududaan-filannaa lammii fi filannaa sududaan hin taaneen ykn baaka-bu’unsa kennachuun sadarkaa maratti taha. Filmaannis seeraan, bilisummaa keessa-seenii takka fi loogii-maleeyyiidhaan qaama filachiisaa kanneen namoota qaroo, dandeettii, amanummaa, haqaan fi ofitti amantaan fi walabummaa yaadaan hojii raawachiisaniin taha. Abbaan Seeraa filannaa bakka maratti tohata. Qaamotni dhimma hawaasaas akka bilisummaan ummata haala filmaataa barsiisanu fi akkataa filmaatni itti geggeeffamus toohatanu jajjabeeffamu .
5. Dameen Seera-Tumaan (Gumiin) qaama ykn gola lama qabaata: kunis Mana Marii Bakka-Bu’oota Ummaata fi Mana Marii Biyyaa (Senate) ta’u. Manni Marii Bakka- Bu’ootaa Ummataa guutummaan sududaan-filannaa lammiiwwaniin/ambootaatiin tolfama. Innis, lakkoofsa ummataa irratti irkatee hojjeta, kunis lakkoofsa ummataa bara kudhan kudhaniin godhamu irratti hundaayee haaromfama. Lakkoofsii fi filmaati Mana Marii Biyaa (Senate) garuu bakka bu’oota qaama Mana Marii Naannolee (states) tiin filamaniin tolfama.
6. Bakka Dhaddachii (judiciary) walaba tahee haqaan hin hojjennetti, hawwasi sirna demookraasii dhugaa qabu jiraachuu hin danda’u. Dhugaa hin haalamne kanaa fi akkaata mootummaan Itoopiyaa wal-duubaan dhufuun Dhaddacha biyyaa meeshaa abbaa taaytaa godhatuun ummataa fi mormitoota sirnichaatti roorrisaa turan hubachuun, Dhadacha qaroo fi walaba taheen kan utubame akka hujii irra ooluuf akeeka fi xiyyaafannaa ADO keessaa tokko.
7. Utubaan ykn dareersumaan biraa ka hawaasni demookratawaan irratti ijaaramu tajaajiltoota sivilii (professional civil service) leenjifamanii fi ogummaa hojii qaban qabaachuu dha. Komiisheniin walabaa hojjetaa mootummaa (civil service commission) ni tolfama; hojjetoonni mootummaa marti dandeettii fi ogummaa qabaniin loogii takka malee qaxaramu, guddifamus. Kunis, jabinaa fi sansaakkaa isaan hojii irratti agarsiisan ilaalu qofaan taha. Eenyu illee, maqaa paartii siyaasaan, maqaa ykn hidhata sabumma fi gosumman, saalaa, fi amantiin, ilaacha siyaasaa, hiri’nna qaamaan hin loogamu ykn hin balfamu, hin adabamus. Ha tahu malee, mootummaan federalaa fi naannolee haala hiri’na naannoo fi seenaan miidhaa mudatee fi duubatti hafeenya karaa saalaan, sabummaa, misoomaan, amantii kan kana fakkaatan sirreessuuf ykn wayyeessuuf ni tattaafatu.
III. QABEENYA (HOROO) WALOO FI QARAXAA
1. Mootummaan federalaa mirga imaammata maallaqa bajatuu (fiscal policy) fi callaa maallaqaa irratti murteessuu (monetary policy) qabaata. Akkasumas, mootummaan federalaa addatti danddeettii fi mirga maallaqa tolchuu fi balleessuu ykn dhabamsiisuu qaba. Qabeenyaa fi meeshaa ala irraa tajaajila qilleenssaa, baaburaa fi dooniin daandii galaanaan biyya seenuu fi biyya irraa gara alaatti ergamu qaraxuuf mirga addatti qaba.
2. Lafti hundi, albuudi, gaaziin uumaa, fi qabeenyi uumaa marti qabeenya naannoo Oromiyaa guutuun qabeenya waloo ummata Oromooti, bulchiinsi fi oomishinni qabeenya kanaas seeraan murtaawa. Mootummaan naannoo Oromiyaa waan seera irratti murtaaween galii qabeenyaa kana keessaa argatu haga haqaan herregamee seeraan ramadameef mootummaa federalaaf qooda.
3. Mootummootni naannoolee qaraxa qabeeyaa, galii adda addaa mara, dhaabbatoota daldalaa, galii gurgurtaa irraa argamu, fi galii mindaa irraa argamu fi kubbaniyyaa naannoo isaanii irraa qaraxa sassaabuuf, akkasumas baasii adda addaa gochuuf addatti aangoo qabu.
IV. IMAAMMATA AFAANII
1. Afaan Oromoo Oromiyaa keessatti afaan sirnaa fi hojiiti. Mootummaan Oromiyaa
Afaan Oromoo guddisuudhaaf tattaafii barbaachisu hundumaa ni godha.
2. Afaan Oromoo sadarkaa federalaatti afaan ittiin hojjetamu keessaa tokko taha.
3. ADOn mirgootaa fi fedhii saboota hunda ni deggera, ni kabajas; akkasumas seenaa, aadaa fi afaan isaanii akka kabajamu fi guddatu, afaan isaanii afaan hojii, barumsaa, fi bulchiinsaa taasisuu ni deggera.
V. IMAAMMATA DINAGDEE
1. Imaammatni Dinagddee hujii, guddinaa (innovation) fi tattaaffii bilisa ta’e irratti bu’urfama. Mootummaa fi qaamni diinaggee haallanyaa (free enterprise) bakka barbaachisetti waahelummaan waliin hojjatu. Imaammatni diinaggee (leeccelloo) mootummaa hiyyummaa fi dhibdee diinaggee laamshesu dhabamsiisuu fi guddina taadhii dhalu fi diinaggee haqarratti hundaayee guddisuu fi walii galatti jireenya ummataa wayyeessuu aggaammata (akeekkata).
2. Ummatni keenya irra guddaan qotatee fi horii horsiisee waan buluuf lafti jireenna isaatiif murteessaa dha. Seenaa qabiyyee (abbummaa) lafaa keessatti miidhaa fi loogii ummata irraan gahaa ture hubachuudhaan, ADOn imaammata qabiyyee lafaa kana sirnaan tiksa, mirga abbummaa qonnaan bulaa fi horsiisee jiraataa mara kabaja. Mirga fi abbummaa lafaa kan ummata duraan lafa sana irra jiraachaa turanii ni tiksa, imaammata wal-qixummaan dinagddeen biyyaa waliigalati akka guddatu godha. Qabeenyi lafa magaalaa seeraan imaammata irratti dhaabbatee sadarkaan qabiyyee isaa murtaawa; guddina wal-qixxee magaalaa, industrii (waarsha), sirna hojiitti qaxaramuu fi haala jireenya magaalaa mara seeraan imaammata bahuun masakama.
3. Mootummaan federalaa imaammata dinagddee akka dantaa fi fedhii ummata maraaf tahutti tolchee jajjabeessa; hujiin akka qindaawee babali’atu godha, keessattuu kanneen duraan miidhamaniif dursee carraa kennuun jireenya isaanii wayyeessa.
4. Mootummaan haala hojii aanjessuun akkaataa kanneen danddeettii addaa qaban waan haaraa uumuun oomishuuf tolu gochuun akka guddina qabeenya biyyaa keessatti qooda kennan godha.
5. ADOn haala jireenya ummata bali’aa baadiyyaa jiratuu jijjiiree wayyeessuuf, akeeka fi imaammata isaa duraa misoomina qotiisaa irratti xiyyaafata. Bu’urri imaammata
kanaa oomisha nyaataa guddisuun akka martuu of danda’u gochuun haala kaapitaalli (dilbiin) guddatee wayyaahu fi industriin guddatu taha.
6. Gufuulee fi danqaalee guddina qonnaa sakaalan keessaa tokko qotootni carraa liqaa maallaqaa dhabuu dha. Kanas irra aanuufg, caasaa tajaajila liqaa-xixxiqqaa maallaqaa baadiyyaa keessatti qottootaaf mijeessuu, daldala-xixxiqqaas baadiyyaa keessatti akka babala’atu gochuu dha.
7. Danqaallee guddina karaa qonnaa hanqisan keessaa kan biraa tekinoolojiin doofaa ta’uu, akkasumas ogummaa fi qormaata gahaa dhaan deggeramuu dhabuu dha. Kanaaf, mootummaan haala kana wayyeessee tekinoolojii qotiisaa guddisuu fi barsiisuu fi qormaatan deggeruu irratti xiyyaafata. Akkasumas, gurmuu qottootaa (cooperatives) jajjabessuu dhaan waan hojii fi jireenya isaaniif barbaadchisan salphaatti akka argatan, oomisha isaanii gabaatti baasuu irratti akka gargaaramanu fi godhan, fi liqaas akkka argatan haala mijeessa.
8. Dinagdee biyyaa tokkoo guddisuuf qaama qabeenya wal-dhaluu (thriving business sector) qabaachuun murteessaa waan taheef kutaan diinaggee kanaa guddifamuu fi tajaajilamuu qaban. Kanaaf, ADOn haala nagada biyya keessaa fi alaa akka mijjatu ni qindeessa, kaapitaala dhuunfaas akka guddatee jajjabaatuuf haala daldalaa mara wayyeessa. Akkasumas, hujii irratti loogii fi kachalummaan akka hin dagaagne haalaan dura dhaabbata, akka hin guddannes godha.
9. Daldalli (business) siyaasaa wajjiin walitti hidhatee fi sirni namoota hagoo (murna xiqqoo) duroomsuuf ijaaramu farra diinaggee walabaa fi danqaa guddinaa ti; akkasumas madda malaammaltummaa (afoollessitummaa) tahuun hubatamaa dha. Kanaafuu ADOn sirnootaa fi danqaalee guddina gufachiisan dura dhaabbachuun imaammata daldala qajeelloon hojjatu tolchee hujii irra oolcha; jajjabeessa.
VI. IMAAMMATA HAWAASUMMAA
1. Mootummaan sadarkaa maratii lammiiwaniif irkannaa wabii jireenyaa fi nagummaa isaanii tolchuu qaba. Nagummaa fi tajaajjilli nama hojii hin qabnnee wabii jireenyaa qabaatuu, kanas hojjataan, hojjachiisaa fi mootummaan waliin qindeessuu dhaan sirna tajaajila isaanii diriirsu. Akkasumas, maanguddoota, amboota hiri’na qaamaa qaban, fi kanneen tikaa fi ittisa biyyaa irratti miidhaa fi rakkinni irra gahe mara gargaarsa mootummaatiin sirni itti sooramanu fi tajaajilamanu ni diriirfama.
2. Barumsi furtuu guddina dinagdee fi dagaagina hawaasaati. Kanaaf, ADOn imaammata hubannaa qabuun barnoota ummata bali’af tolchee hujii irra oolcha. Carraan barnootaa ummata maraaf baasii takka malee kennama. Akaakuu ol-aanaa fi bilchaataan barumsi bali’naan banaa tahuun keessattuu Sadarkaa Duraa, Giddu-galleessaa, Sadarkaa Lammaffaa, barmoota fi leenjii barsiisotaa fi ogummaa gara garaa irratti xiyyeeffatnaa guddaan kennamaaf. Akkasumas, aynaan barumsa sadarkaa olaanaa, akka koolejii fi yuniversitii guddina hawaasaa fi dinagddeef hedduu murteessaa waan ta’eef sadarkaa wayyaatti qajeelfama. Innis, dinagdee guddisu taree, hubannaa ogummaa fi qormaata saayinsii hedduun bifa wayyaan hujii irra oola. Kana keessatti barumsi afaanii fi dandeettiin saayinsii akka furtuutti ilaalamu. Nama ykn lammeewan martuu carraa barnoota sadarkaa olaanaatti wal-qixa qabaatu. Akkasumas, daai’mman cufti keesattuu Sadarkaa Duraatti mirga afaan ofiitiin barachuu qabu.
3. Milkiin barumsaa ogummaa barsiisaa wayyeessuu fi kabajaa hojii barsiisaaf kennamu irraa argama; kun ammoo hamilee barsiisaa jajjabeessuun barsiisota sammuu qara qaban argamsiisa.Mootummaan federalaa, naannoolee fi kan gandaa hojii barsiisaa akka hojii kabajamaa fi faarfamaa tahu gochuu qabu. Barsiisonnis ogummaa isaanii akka wayyeeffatan jajjabeeffamu. Mootummaan sadarkaa maratti, maatiin baratootaa, barsiisonis, fi barattoonni akka gurmuun waliigalanii hojjetan, fi qindoomina kanaan barumsi jajjabeeffamuu godhan. Haala kanaan akkaataan hujiin baruu fi barsiisuu bakka gammachuu fi bu’a-qabeessa taya. Sirna barataa fi barsiisaan gaafatsmummaa isaanii hubatanii itti fayyadaman tolchuuf tattaaffiin addaa ni godhama.
4. Daai’mman biyya guutuu maraaf, barumsi waggaa kudhaniif dirqii fi kaffaltii tokko malee tolaan kennama. Garaa garummaa barumsaa ijoollee dhiraa fi dubaraa gidduu jiru haalaan dhabamsiisuun akka hirmmatnan dubraa fi dhiiraa wal-qixxaatuuf tattaaffiin addaa ni godhama.
5. ADOn fayyaa fi nagummaa ambootaa (lammiiwwanii) tiksuuf ni tattaafaa. Carraaqqii addaa gochuun tajaajila fayyaa haalaan fooyyeessee lammii cufaaf akka tahu taasisa. Fayyaa eeggachuun balaa dhukkubaa tohachuun lammiiwwan nagoomssuu dha. Kilinikiin tajaajila fayyaa sadarkaa duraa baadiyyaa bakka cufatti akka heddummaatu godhama. Keessattuu, bakka naannoo baadiyyaalee tajaajjilli fayyaa hin jirretti hawaasa dhukkuba irraa tiksuu fi ittisuun fayyaa mirkanaawaa argataa hin jirretti haalaan hojii irra ooluu qaba. Leenjiin fayyaa haala addaan kennama. Dhukkuba tokko tokko dhabamsiisuuf, qorannaan addaa ni jajjabeeffama. Sagantaa sirna barumsaa keessatti eda’un barumsi fayyaa ni kennama. Aanaa mara keessatti hospitaalli ijaaramuu qabu. Dhaabbatni amantii, waldaaleen gargaarsaa fi manni hojii dhunfaa cufti dhimma fayyaa irratti akka xiyyaafataniif ni jajjabeeffamu. Qormaata saayinsii irratti dhaabbatee, qorsi ykn qorichi fi ogummaan waldhaansa dhibdee gara garaa aadaan beekaman akka utubaman tahu.
6. Ofiin-of-bulchuu fi qood-fudhannaan sirna demookiraasii akka mirkanaahuuf lammiiwwan martuu jaarmolee sivilii fi ogummaa akka tolfatanii hamilee how’aan keessatti hirmaatan jajjabeeffamu.
7. Dhaabbileen hojjatootaa (trade unions) hawaasa demookiraatawaa tahe tokkoof heddu barbaachisoo dha. Kanaaf, jaarmooleen qooda hojii fi ogummaa irratti ijaaraman ciccimoo fi walabaan akka socho’uu danda’an ni jajjabeeffamu; akkasumas mirgi hojjatootni mirga isaanitiif falmachuu fi waloo dhaan kanneen hojjachiisanu waliin waliigaltee seenuu ni tiikfama.
VII. TIKA UUMAA
1. ADOn uumama fi qabeenya naannootiif tika wal-irraa hin citne godha. Bulchiinsi mootummaa sadarkaa maratti argamu imaammata sagantaa kanaa galiin gahu hordofu. Ijaarsi cufti, industriin, fi warshaaleen albuuda lafa keessaa qotanii baasan hundumtuu uumaa, fayyaa fi seera nagummaa ummataa tiiksu hordofuu qabu. Qaamni mootummaa federalaa, naannoo fi ardaa balaa bonaa, muka ciruu, lolaa fi boorayiinsa (summaayinsa) bishaanii, qilleensaa fi biyyee dura dhaabbatuun dirqama. Bosonni ciramee haphatee, biyyeen lolaan dhiqamee akka madaallin jireenya uumma hin jallanne ummata barsiisuu fi eegumsa barbaachisu godhuun dirqama.
2. Qulqullina gahaa dhabuun, bishaan fayyaa hin tole dhuguu fi naannoo xuraayaa keessa jiraachuun dhukkuba salphattii faayyuu fi ofirraa ittisuu danda’amuun ijoolleen kichuu citan hedduu dha. Kanaafuu bishaan qulqulluu dhugaatii ummata keenyaaf dhiyeessuuf tattaaffiin wal-irraa ni godhama.
3. ADO qusannaa fi eeggumsa naannoo uumama jabeessuu fi wayyeessuuf hojjata; Tekinoolojii uumama irratti dhiibbaa hin qabaanne oomishuun fi humnna madda haaromfamu argamsiisuuf tattaafata.
4. Magaala keessatti kosii fi qilleensi balaa summaa’an guutamee fi aaraa xuraawaan guute, akkasumas kosiin elektroonika, kemikala, industrii fi qotiisa irra dhufu ni tohatamu. Waliigalteen daldalaa fi tarkaanffii misoomaa argamsiisuuf godhamu marti kan uumama hin summeessine tahuu qabu.
VIII. HARIIROO DANTAA ALAA
1. ADOn imaammata nagaayaa, ollummaa gaarii, wal-gargaarsaa godinaa hordofa, mootummoota ollaa jiran maraa wajjiin diinaggee wal-simachiisuuf hojjata.
2. Imaammatni ADO wal-qixxummaa, wal-kabajaa, wal-gargaarsaa, dantaa waloo waliin guddisuu irratti hundaawu; ammoo gochaa dhimma biyya biraa keessa harka naqachuu ni lagata.
3. ADOn imaammata waldiddaa (dhibdee) mootummoota hundumaa giddutti dhalatan maraa karaa nagayaatiin furuu irratti hundeeffameen masakama
4. ADOn fiixa-bayiinsa Tokkummaa Afriikaatii fi kabajaa isaatiif dhaabbata. Akeeka kana galmaan gawuuf jecha hujii qaamonni biroo ardii Afrikaa keessatti hojjatan ni deggera.
5. ADOn dhimmoota daangaa biyyoota ollaa wajjiin wal-qaxxaamuran kanneen akka dhukkuba daddarbaa, raammoolee biqiltuu balleessan, awwaannisa, ofirraa ittisuu fi tika naannoo fi qabeenya uumaa eeguuf wal-hubbannaa fi wal-gargaarsa godinaalee jajjabeessa.
6. ADOn, nagummaan godinichaa akka jabaatuuf tattaafata; tasgabbii fi nagummaan ummataa fi lammiiwwan biyyootii akka goomuuf jajjabeessa. Haala kana sirnaan gabbisuuf, jaarmoleen godina kanaa akka galii kanaaf carraaqan milkeessuu dha.
IX. ITTISAA FI NAGUMMAA BIYYAA
1. ADOn humni ittisaa fi nageenya biyyaa tiksu akka ogummaa waraanaa fi beekumsa gara garaa akka horatanu fi teknolojii baraa tiin akka gargaaramuu danda’anu irratti hojjata. Humnootni biyyaa hidhatan martuu kan garee siyaasaa, loogii, paartii kamuu irraa walaba tayanii fi sabootaa biyyichaa hunda calaqqisan akka tahan irrata hojjatama. Akkasumas, danddeettii, barumsa hujii isaanii, nagummaan raayyaa waraanaa kana akka tajaajilamuuf tattaafata.
2. Bu’urri dirqamaa fi hojii humna waraanaa (raayaa) daangaa biyyaa diina alaa irraa ittisuu fi tokkummaa biyyichaa nagaan tiksuu dha. Yeroo hundumaa olaantummaan Seeraa fi abbummaan taayitaa hoggana ummata biyyaatiin flamee (civilian leadership) kabajamuu qabu.
3. Mootummaaleen naannoo martuu Humna Ittisa Naannoo kanneen balaa uumaa fi haala jerjersiisaa irraa dhalatuu fi waan kana fakkaatan maraa ofirraa ittisuuf dandeettii qabu ni utubatu. Mootummaan federalaa, dhimma hatattamaa (jarjarsaa) kan Mana Marii Bakka Bu’ootaan murtaawe irra dhaabbachuun, Humna Ittisa Naannoolee dirqama ittisa biyyaa guutuutti yaamuu ni danda’a. Dirqamni isaaniis haaluma yeroon murtaawaa muddamaa (sardaa) sun raawateen tajaajjilli isaaniis xumurama.
4. Gaafatamni humna poolisii mootummaa naannoo fi kan bulchiinsa aanaa ta’a. Gaheen dirqama poolisii federala yakka daangaa mootummaa naannoolee taree argamuu, kanneen seera federalaa ilaalu qofa qorachuu fi hanqisuu ykn baraaruu irratti daangeffama.
5. Mootummaan federalaa fi naannoolee qaama tikaa kanneen qaroo, ogeeyyii fi dandeettii qaban, kan gartuu kamiif illee hin loognee fi hin baabsine nagummaa fi qabeenya ummataa fi biyyaa badii irraa tiksanitti xiyyaafate ijaaru.
Bilisummaa fi Mirgi Hundumaaf!
Kora Bu’ursaa Adda Demookraatawaa Oromoo (ADO)
Bitootessa, 25-27, 2013.


c: text/html

text:
#OromoProtests
Guyyaa har’aa Gurraandhala 29,2016
Godina Harargee Lixaa Aanaa Daroo Labuutif
Yero amma Waranni Agaazii konkolaataan baay’een humna agaziitin weerarmate jirti tanafu iff egannoo cimma akka gootan
#OromoProtests Guyyaa har’aa Gurraandhala 29/2016 fincilli xumura gabrummaa jabaatee itti fufaa jira goodina booranaa magaalaa meeggaatti qeeyroon booranaa dhaadannoo warraaqsaatiin lafa sossoosaa jiran..
Breaking:
Agazi’s are firing at people in Arsi district of Ziway Dugda, Ogcho town as students and residents held protest rally. Casualties are not yet reported. The rally is going on since 3pm this afternoon.
*******************************************
Godina Arsii Bahaa magaalaa Ogolchoo A/zuwaay dugdaa keessatti hiriiri mormii gaggeeffamaa jira. Loltoonni uummatarratti dhukaasa bananiiru jedhama.
Warraaqsii FXG daran jabaachuun Itti fufee Jira.
Gurraandhala 29,2016
Godina Kibba Lixa Shaggar Walisootti Warraaqsi biyyoolessaa Oromiyaa FXG’n daran jabaachuun itti fufuun daandiin konkolaataa Finfinnee irraa gara Kibba Lixa Oromiyaa Jimmaatti dabarsu haala banamuun hin danda’amneen cufameera.
Godina Kibbaa Lixa Shaggar Walisoo, magaaloota akka Diilallaa, Obbii fi Tulluu Boolloo irratti haalaan cufameera. Tajaajilli geejjibaa gara Kibba Lixa biyyattiitti geessus dhaabbatee jira. Hiriirri mormiis gaggeeffamuuf adeemaa jira. Waraanni Wayyaanee agaaziin humnaa ol magaalaa Walisoo irra qubsiifamee jiru daandiin waan cufameef miillaan gara magaalota Diilallaatti bobbaafame rakkoo keessa jiraachuun muldhatee jira. gama biraatin
Godina Boorana A/diretti Magaalaa Megati FDG bifa suura armaan gadiirratti argitan kanaan akkuma itti fufetti jirra
Last night Agazi killed three people in Metta village, Jimma Arjo District, East Walaga. Two of the victims are identified as brothers Tesfaye Chali and Fayyisa Chali. They were attacked in their own house.
==============
Eda halkan godina Wallagga Bahaa Aanaa Jimmaa Arjoo ganda Qotee Bulaa Meettaatti tarkaanfii humni Agaazii uummattarratti fudhataniin lubbuu namoota 3 ajjeesaniru, kanneen du’an keessaa obbolaa lammaan kan ta’an 1.Tasfayee Caalii 2.Fayyisaa Caalii, namni sadaffaan hin beekamne eenyummaan isaa.
Gurraandhala 29/2016) Magaalaa Finfinnee keessatti Uggurii guddaan Tajaajila Geejjibaa dhaabuun konkolaachiftootaan Fudhatameen Guyyaa Har’a Rakkoo Geejibaa Guddaan Uumamuun Uummanni Osoo Hin Jaallannee gara FXGtti seenee Jira.
Magaalli Finfinnee har’a ganama irraa kasuudhan haala suuraa kana ibsuun bakka hundaatti mul’attee jirti. Geejjibni tajaajila dhaabuu irraan kan ka’e magaalaan FF haala kana keessa kan seente yoo tahu, humni waraana wayyaanee bakka jiruu bahee daandii guutee ummata eegaa jira.
Ummanni lafa barii ganama A.L.Itti sa’a 12 irraa kaasuun haala kana keessa jira. Bakka hedduuttis mormiin ummataa jiraattoota magaalaa Finfnnee keessaa hojjetoota dabalatee mootummaa mudduu irratti argamti.
Godinoota addaa kanneen akka Sabbataa, Laga Xaafoo fi Sulultaa kanaan wal qabsiisuun ummanni gara FXGtti makamee jira. Magaalli Finfinnee guutummaatti waraana wayyaanee fi poolisoota Finfinneen dhuunfatamtee jirti. Suuraa dabalata qabnuun gabaasa addaa waliin walitti deebina.
Injifannoon Uummata Oromoof
#addisTaxiStrike “ታክሲዎች በአስቸኳይ ወደ ሥራቸው የማይመለሱ ከሆነ የማያዳግም እርምጃ እንወስዳለን! ጎማ እናተነፍሳለን ፍሬቻ እንሰብራለን ስፖኪዮ እንነቅላለን”
-ተጠቅላይ ሚ/ን ሃይለማርያም ደሳለኝ lol
በሰሜን ጎንደር ዳባት ሕዝባዊ እምቢተኝነት ተቀሰቀሰ | ወደ መቀሌና ሽሬ የሚወስዱ መንገዶች ተዘጋግተዋል
FEBRUARY 29, 2016
በሰሜን ጎንደር ዳባት ሕዝባዊ እምቢተኝነት መቀስቀሱን ከአካባቢው የሚመጡ መረጃዎች አስታወቁ:: ምንጮች እንደሚገልጹት ወደ መቀሌና ሽሬ የሚወስዱ ወይም ከዚያ ወደ ዳባት የሚያመጡ መንገዶች ተቃውሞውን ባነሳው ሕዝብ በድንጋይ እና በ እንጨት መዘጋጋቱ ተሰምቷል::
በዳባት ከተማ ሕዝቡ ሕዝባዊ እምቢተኝነቱን ያነሳው ከወልቃይት መሬት እና ከመልካም አስተዳደር ጋር በተያያዘ እንደሆነ ከስፍራው የሚመጡ መረጃዎች ጠቁመው ሕዝባዊ ቁጣው እስከ እኩለሊት ድረስ እንደቀጠለ ምንጮች አስታውቀዋል::
ይህን ጉዳይ ተከታትለን እንዘግባለን::
ኢሳት ሰበር ዜና — የአዲስ አበባ ታክሺ ሹፌሮች አድማ መቱ
ከአዲስ አበባ ታክሲ ሾፌሮች መብት አስከባሪ ኮሚቴ የተሰጠ መግለጫ
መንግስት ጉዳዩ የሚመለከተንን ሳያወያይ መብታችንን የሚጥሰና ስራችንን የሚይስተጓጉል ህግ አውጥቶ በስራ ላይ አውሏል። ይህ ህግ ገና በጥንሡ እያለ የወሬ ወሬ ሰምተን ከመንግስት ጋር ለመወያየት ጥያቄ ብናቀርብም አድማጭ አላገኘንም። ስለዚህም መብታችንን ለማስከበር እና አድማጭ ለማግኘት ከዛሬ ሰኞ የካቲት 21 ቀን 2008 ዓ/ም ጀምሮ የስራ ማቆም አድማ ጠርተን በተሳካ ሁኔታ መጀማርችን ይታወቃል።አሁንም መንግስት ለአቤቱታችን አዎንታዊ መልስ ከመስጠት ይልቅ ወደ ዛቻ እና ማስፈራሪያ ገብቷል። የታክሲዎች ታርጋ እንፈታለን፣ ሾፌሮችን እናስራለን፣ ባለንብረቶችን እናሳራለን እያለ ነው። እንዲህ አይነት ማስፈራሪያ መፍትሄ መሆን እንደማይችል ልንመክር እንወዳለን። ህጉን ለሶስት ወር እናዘገያለን የሚለውን ማታለያም እንደማንቀበል ልንገልጽ እንወደለን። መግስት በአስቸኳይ ይህንን ህግ ሙሉ በሙሉ በ አዋጅ ካልሻረ እና ያለአግባብ ንሮ የሚገኘውን የነዳጅ ዋጋ ከአለም ገበያ አኳያ እስካላስተካከለ ድረስ
1) በአዲስ አበባ የተጀመረው የታክሲዎች የስራ ማቆም አድማ ተጠናክሮ ይቀጥላል።
2) በሀገሪቱ በሙሉ ያሉ ሾፌሮች አድማውን ይቀላቀላሉ።
3) መንግስት ፍትሀዊ ጥያቄያችንን በሃይል ለማፈን ከሞከረ ከስራ ማቆም አድማ አልፈን በመኪኖችችን መንገዶችን በመዝጋት ማንኛውንም የተሽከርካሪዎች እንቅስቃሴ ለማገት የተዘጋጀን መሆኑን ልናስጠነቅቅ እንወዳል።
በዚህ ክስተት የተከበሩ ደንበኞቻችን ላይ ለደረሰው መጎሳቆል ከልብ እናዝናለን። ህዝቡ ላደረግነው መብታችንን የማስከበር ጥረት ቀና የሆነ ትብብርና ግብረ መልስ በመስጠት ከጎናችን እንደሚሆን ስለአረጋገጠልን ልባዊ ምስጋናችንን እያቀረብን መብታችን እንደተከበረ በፍጥነት እና በተሻለ መልኩ ወደስራ በመመለስ እንደምንክሳችሁ ቃል እንገባለን።
አስተባባሪ ኮሚቴው
ፊርማ የማይነበብ
የአዲስ አበባ ትራፊኮች ዛሬ ቁርጥ እና እቁብ የለም:: #Ethiopia #AddisAbaba #TaxiDriversStrike
ይህችን ሁለት ቀን ቁርጣችሁን አውቃቹህ ተቀመጡ::የአዲስ አበባ የታክሲ ሹፌሮች በትራፊክ ፖሊሶች ዝርፊያ እንደተማረሩ የሚታወቅ ነው::ቁርጡን በልቶ እቁቡን ከፍሎ ከአንድ የባለታክሲ ባለቤት እጥፍ እጥፍ የሚኖረው የትራፊክ ፖሊስ የወር ደሞዝተኛ ሳይሆን ተመጣጣኝ ባለሃብት ነው:;አሁን የወጣው የአሽከርካሪዎች ሕግ ደግሞ ለትራፊክ ፖሊሶች ጉቦ እና ዝርፊያ ከፍተኛ ክፍተት የፈጠረ ቦዘኔ የሚወልድ እና ስራ ገዳይ ነው:: #MinilikSalsawi
#BilisummaaOromoo, (29.02.2016, #WaamichaShaallaa, Oromiyaa) Arsii Lixaa Aanaa Shaallaa keessatti mootumaman Wayyaanee waraana konkolaataa 7n bobbaasee darggoota Oromoo fixuuf socho’a jira. Ummati Oromooa akka dargaggoota Oromoof hin birmanneef immoo dabballooti Wayyaanee ummata walgahiin qabdee jirti.
Dargaggoota Oromoo Gaara Urjii fi Jaamaa keessa jiran humnaan qabuuf yookaan afixuuf yeroo ammaa kanatti Agaaziin konkolaataa 7n marsitee eegaa jirti. Haala kana maseensuuf, ummati Oromoo ilmaan isaaf hatattamaan dhaqqabuu qaba; ilmaan isaa dhumaatii jalaa oolchuuf gamtaan ka’ee akka biramutus waamichi dhiyaatee jira. Warri Arsii Lixaa gootumama keessaniin ilmaan keessan akka baraarsitan abdii qabna!!
#BilisummaaOromoo, (29.02.2016, #DiddaaOromoo, Oromiyaa) Godina Shawaa Kibba Lixaa AMMAYYARRA namoota ji’a laman dura qabamani hanga amma mana hidha walisoo keessatti dararama jiran keessa kan maqaa arganne:-namoota umurii 70 oli nama 8 keessa kan maqaa arganne:-
1 jamal hasan umurii 90 ijaan kan hin argine.
2 shalema dirbaba umurii 82.
3 indala tafarra umuri 71.
4 nagasa gulti 70.
5 ragasa taye fi kanneen biroo………. @Barsiisa nama 9 keessaa kan maqaa arganne:-
1 dirriba jabessa
2 sisay hoquba
3 wagari shalema
4 tasfa wald maram
5 gadafa oli
6 tasfaye taye fi …….,………
@ hojjattota waajjira keessa nama 7 keessa kan maqaa arganne:-
1 damana imanu
2 abdi bekele
3 tujuba bekele
4 bekele mosisa …………….
@ waldaa walqo oromiyaa irra
1 cimdi hundessa
2 fayera shuguxe
3 tashoma galana
@Q/Bultoota nama 128 keessa kan maqaa arganne
1 dame ejjeta
2 tade injigu
3 dajane belamo
4 tashoma iyasu
5 tsagaye…….
Gaafa guyyaa 13 /06/ 2008 kan mana hidha galan
1 warkitu
2 masarat
3galana damana dabalate namoota 14 ammas kan galchan @waliigalatti ammayya qofarra namoota 170 olitu murtee tokko malee mana hidhatti walisootti rakkacha jira.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Balaa hongee naannolee afur keessatti qaqqabee wajjin walqabatee oomishni qonnaa biyyattii irratti miidhaa geessisuusaa ministeerri muummee Hayilamariyaam Dassaleeny tibbana mana marii bakka bu’oota uummataatti himaniiru .
Balaan hongee haaraan naannolee Oromiyaa, Affaar, Uummattoota kibbaa fi Sumaalee miidhe kun namoota miiliyoona 5.6 gargaarsa yeroo hatattamaaf saaxileera.
Sababa hongeetiin guddinni qonnaa akka malee gadi bu’us sadarkaa biyyoolessaatti wabii nyaataa mirkaneessuun akka danda’ame obbo Hayilamariyaam dubbataniiru.
Dhaabbata Mootummota Gamtoomanii fi Dhaabbileen Arjoomtota Addunyaa gamasaaniitiin, biyya Itoophiyaa wabii nyaataan ofi hin dandeenyeef haawaasni addunyaa akka gargaaru gaafachaa jiru.
Dhaabbanni Mit-Mootummaa Jaarmaan Namni namaaf jedhamu lammiilee Itoophiyaa miiliyoona 5.6 gargaarsi yeroo hatattamaa akka barbaachisu ibsa miidhaa hongeen kun qaqqabsiisaa jiru ilaalchisuun baaseen beeksisuunsa ni yaadatama,
Balaan hongee lammiilee Itoophiyaa midhaan nyaataaf gargaarsa qaama biroo akka eeggataniif saaxile kun uwwisa miidiyaa gahaa hin arganne jechuun dhaabbatichi miidiyaalee gurguddoo addunyaas komatee ture.
Baankii Addunyaa fi dhaabbileen Faayinansii addunyaa balaan hongee kun guddina diinagdee biyyattii irratti miidhaa qaqqabsiisuun rakkoo baay’ee akka fidu beeksisaa turaniiru.


text:
Mataduree kana afaan %% tiin dubbisuu barbaaddaa?
Kitaaba Qulqulluu Intarneetiidhaan | KITAABA QULQULLUU HIIKA ADDUNYAA HAARAA
Mataduree kana afaan %% tiin dubbisuu barbaaddaa?
4 Kanaaf, yaa obboloota ko, warra ani isin jaalladhuu fi isin yaadu, akkasumas gammachuu koo fi gonfoo koo taatan, akkuma ani isin gorse kanatti Gooftaa wajjin tokkummaa qabaadhaatii jabaadhaa dhaabadhaa.
2 Gooftaa ilaalchisee yaada tokko akka qabaatan Ewodiyaa nan gorsa, Sinxiikees nan gorsa.
3 Eeyyee, atis inni dhuguma anaa wajjin hojjettu, Qaleeminxoos akkasumas warra anaa wajjin hojjetan kaan, kanneen maqaan isaanii kitaaba jireenyaa keessatti barreeffamee wajjin taʼuudhaan dubartoota anaa wajjin misiraachichaaf carraaqan kana gargaaruu kee akka itti fuftu sin gaafadha.
4 Yeroo hunda Gooftaatti gammadaa. Ammas irra deebiʼeen dubbadha, Gammadaa!
5 Tole kan jettan taʼuun keessan namoota hundumaa biratti kan beekame haa taʼu. Gooftaan dhihoo dha.
6 Waan hundumaa kadhannaa fi wawwaannaadhaan galataa wajjin iyyannoon keessan Waaqayyo biratti akka beekamu godhaa malee, waaʼee waan tokkoo illee hin yaaddaʼinaa;
7 nagaan Waaqayyoo inni hubannaa hundumaa irra caalus karaa Kiristoos Yesuus garaa keessanii fi yaada keessan ni eega.
8 Dhuma irrattis yaa obbolootaa, wanta dhugaa taʼe hunda, wanta ulfina qabu hunda, wanta qajeelaa taʼe hunda, wanta qulqulluu taʼe hunda, wanta jaallatamaa taʼe hunda, wanta maqaa gaarii qabu hunda, wanta gaarii taʼe hunda, wanta galateeffamu hunda, wantoota kana yaaduu keessan itti fufaa.
9 Wantoota ana irraa barattan, ana irraa fudhattan, ana irraa dhageessanii fi ana irraa argitan hojii irra oolchuu keessan itti fufaa; Waaqni nagaas isinii wajjin taʼa.
10 Gooftaa wajjin haala wal qabateen amma dhuma irratti deebistanii anaaf yaaduu jalqabuu keessanitti guddaa nan gammada. Isin anaaf yaadaa kan turtan taʼus, carraa kana itti argisiistan hin arganne.
11 Kana yeroon jedhu rakkadheera jechuu koo miti; ani haala akkamii keessa iyyuu yoon jiraadhe, wantan qabuun gammadee jiraachuu baradheera.
12 Ani akkamitti wanta xinnoo argadhee jiraachuus taʼe akkamitti wanta hedduu argadhee jiraachuu akkan dandaʼu beeka. Yeroon quufuttis taʼe yeroon beelaʼutti, yeroon irraa hafaa qabaadhuttis taʼe yeroon dhabutti waan hundumaa fi haala hundumaa keessatti iccitii wanta qabanitti gammadanii jiraachuu baradheera.
13 Karaa isa humna anaaf kennu sanaatiin jabina waan hundumaatiif na barbaachisu qaba.
14 Taʼus rakkina koo irratti na gargaaruu keessanitti gaarii gootaniittu.
15 Dhugaa dubbachuuf, jalqaba erga misiraachicha dhageessanii booda, yeroon Maqedooniyaa gad lakkisee deeme, kennuu fi fudhachuu wajjin haala wal qabateen isin qofa malee gumiin tokko illee akka anaa wajjin hin hirmaanne isin warri Filiphisiyus ni beektu;
16 sababiin isaas yeroon Tasalonqee keessa ture, wanta na barbaachisu siʼa tokko qofa utuu hin taʼin siʼa lama naaf ergitaniittu.
17 Kana yeroon jedhu kennaa keessan barbaadee utuu hin taʼin, firii herregni keessan akka isiniif baayʼatu godhu barbaadeeni.
18 Haa taʼu malee, ani wanta na barbaachisu hundumaa qaba; hamma na barbaachisu caalaa iyyuu qaba. Wanta isin anaaf ergitan isa urgaa gaarii qabu, aarsaa fudhatamaa taʼee fi Waaqayyoon gammachiisu Ephaafrodixos irraa waanan fudhadheef wanti hundi naaf guutameera.
19 Waaqayyo koos akka badhaadhummaa isaa isa guddaatti wanta isin barbaachisu hunda karaa Kiristoos Yesuus guutummaatti deebisee isiniif kenna.
20 Ammas Waaqa keenyaa fi Abbaa keenyaaf ulfinni baraa hamma bara baraatti haa taʼu. Ameen.
21 Qulqulloota Kiristoos Yesuusii wajjin tokkummaa qaban hundatti nagaa koo naa himaa. Obboloonni anaa wajjin jiran hundi nagaa isiniif dhaamaniiru.
22 Qulqulloonni hundi, keessumaa immoo warri maatii Qeesaar keessaa dhufan nagaa isiniif dhaamaniiru.
23 Gaarummaa guddaan Gooftaa keenya Yesuus Kiristoos hafuura isin argisiistanii wajjin haa taʼu.
Ergi
Ergi
KITAABA QULQULLUU HIIKA ADDUNYAA HAARAA
Filiphisiiyus 4
Afaan Oromoo
Kitaaba Qulqulluu Intarneetii Irratti Dubbisi
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
Telugu Sex Stories A naughty Mommy. (Telugu)
cinnappaTi nunDii DADI bijines pani meeda bayaTa tirugutunDaDamutO inTlO mammii naenu maatramae vunTaamu.iddaramae avaDam valla caalaa clOj gaa vunTaamu.manci frenD mammii naaku.mammii koddigaa mODaran gaa vunTundi.Opan mainD mammiidi.prati vishayamu Khaccitamgaa ceptundi mohamaaTamu laekunDaa.mammii caalaa cilipigaa maaTlaaDutundi.
tanaku naccina magaaLLa gurinci ceptundi.swaati weekli raagaane iddaramuu kalasi caduvutaamu.akkaDa vunna hiirOin FOTOlu cuustuu raka rakaala kaamenTlucaestundi.tanu vellakilaa paDukoni naa caetiki swaati icci Srungaara katha cadavamaTundi.Dabal miining maaTalu anTae caalaa ishTamu mammiiki.sukha samsaaramu lO prasna naenu cadivitae mammii tana javaabu ceptundi. mamuulugaa iddaramu pakka pakkana Tiivii cuustuu andulO vaccae aaDavaaLLanu magavaaLLanu kaamenT caesukunTaamu.#F# tiivii peTTi mammii cuudu enta baagunnaarO anTae navvutundi.mammii vaaLLa kolatalu ceppu anTae kaccitamgaa ceptundi.naaku palaanaa hiirOin naccindi anTae tananu aa hiirOin perutO pilavanaedi koddisaepu.
caalaa saarlu mammiini taakutunnaa mammii andaalu maatram taakanivvadu.oka saari jaakeT paina ceyyi vaestae kOppaDindi.boDDu anTae ishTamu mammii pliij okkasaari taakanivvu anTae vappukOdu.nuvvu peddavaaDu avvaali anTundi.naakOsamu boDDukindaku ceera kaDutundi.raaSi ni cuupinci ela vundi mammii anTae navvutui adi kompa tiisi dinDlu peTTukundaemOraa anTundi.
okarOju bratimaalagaa bratimaalagaa nannu kaLLumoosukOmani ceera ninDugaa kappukoni tana braa vippi iccindi.jaagarta cinceyyaku ani.mammi anta mancivaaru ekkaDA vunDaru.marusaTi rOju tellavaari vacci naa beD pakkana vunna tana braa tiisukoni braa ku vunna naa marakalu cuusi cilipigaa navvi paaDu pillODaa annadi.
appaTi nunDi pratirOju raatri paDukObOyae mundu naa gadilOki vacci tanu aa rOju vaesukunna braa iccaedi.marusaTi rOju teesukuni vuntikaesaedi.okarOju naenu mammii pakkana kuurcuni vunDagaa ceppindi.ii rOju naa braa lO oka vishayamundi ani.aenTi mammii annaanu.ceppukO cuddaam annadi.naenu ceppalaeka pOyaanu. civaraku tanae ceppindi.ippuDu naenu vaesukunna braa raatri niiki iccinadae.daanini vutakalaedu.koddigaa garukugaa vunnadi kaanee bagane vunnadi annadi.naaku nOTa maaTa raalaedu.
nijamaa mammii annaanu.nijamae raajaa ani navvi kaavaalanTae cuuDu raatri neeku erupu rangu braa iccaanu kadaa.neeku telusugaa naaku erupu rangu braa okaTae vundi anTuu jaakeT nunDi braa sTrip cuupincindi.nijame raatri naenu daanni lOpala peTTukoni nidrapOyaanu.maa manci mammii ani buggalu korukutunTae kila kilaa navvindi.
48 vayasu ayinaa kaLLu cediripOyae andamu mammiidi.caalaa jaagarata gaa figaru mainTen caestundi.ee madhyanae naaku mammii meeda manasu veLtunnadi.okarOju naenu mammii gadilO kuurcuni pustakamu caDuvutunnaa.mammii ceera maarcukunTunnadi.ceera paiaTa inkaa kaTTukOlaedu.alaa cuusaanu.bangaaru chaaya voLLu.silku jaakeT lo merustunnadi.paccani naDumu vompulu kavvistunnayi.
jaakeT hukkulu peTTukunTunTae gaajulu gala galaa Sabdamu caestunnaayi.ceera kaTTukoni kucciLLu dOpukundi boDDuku mooDu anguLAla kinda.”kasekkistunnaavu mammii boDDukunda ceera kaTTi.mati pOgoTTae boDDu needi” annaanu.mammii navvutuu.nijamgaanaa ani juTTu tana bhujaala paiki vesukunu aarabOsukunTu aDigindi.
“naaku nee laanTi peLLaamu vastae baagunDu mammii” annaanu ceera pakkaku tappukOvaDamutO mammi 40#c# saijulu cuustuu navvutuu ” anta andamugaa vunnaanaa,naenu laavu ani mee DADI anTunTaaDu” annadi. “nee anta andagatte nu ekkaDaa cuuDalaedu mammii naa kalala raaNi vi nuvvu” annaanu koddigaa dhairyamu caesi. prasanaarthakamgaa naavaipu cuusindi.
anta seksii gaa vundaa mammii ani aDigindi caetulu renDU etti vaLLu virucukunTuu.naa daanivi avutaavaa mammii annaanu.needaanni avaDamaenTi aemi caeyaali nee daanni ayyaaka annadi.oka peLLAmu moguDiki aemi caestundO adi annaanu navvutuu.mammii paka pakaa navvi adaenTraa naa koDuku nuvvu paigaa nuvvu pillaaDivi.naenu peddadaanni annadi
nee mundu kanne pillalu enduku paniki raaru mammii annaanu.pliij mammii okkasaari maa manci mammii kaduu pliij annaanu.navvutuu sarae saayantramu nuvvu vaccaeTappaTiki nee kOsamu eduru cuustunTaa annadi.thanks mammii ani mammii ni ettukoni gira giraa tippi veLLipOyaanu.
saayantramu jaab nunDi vaccaanu.talupu koTTaanu.mammii tiisindi.renDu kaLLu caalaDamu laedu mammiini cuuDaDaamiki.palucaTi tellani shifaan ceera boDDukindaku kaTTi vundi.lO nek jaakeT lo nunDi andaalu tongi cuustunnaayi.naa ceyyi paTTukoni naDipistuu “elaa vundi nee mammii peLLaamu ” annadi.picci vaaDini ayipOtaanu mammii ninnu cuustuu annaanu.
mammii aenTraa suSiilaa ani piluvu caalu nannu nee peLLaamu gaa vunDamannappuDU peLLaamulaanae piluvu annadi.sarae suSii nijamgaa seks baambu nuvvu annaanu.mellagaa ettukunnaanu mammiini.naa meDa cuuTuu caetulu vaesi nemmadigaa raajaa annadi.errani pedavulu kavvistunTae muddu peTTukunnaa.adi naa modaTi muddu.48 vayasu ayinaa SrungaaramulO aritaerinadi kanuka naa nOTlO naaluka duurci lOpala peTTi jurrukunTunnadi.
suSiilaa nee boDDu entO ishTamu naaku korakaali ani vundi mammiini dinci ceera paiTa laagaesaanu.navvutuu niikOsamae raajaa ani naa talanu boDDUku adumkundi.naaluka peTTi boDDu naakutunTae abbaa aa mm inka naaku raajaa koruku anTuu nannu reccakoDutunnadi.mammii boDDu antaa naa engilitO ninDipOyindi.naDumu piukunna caetulu renDuu paiki pOnicci jaakeT paina vaesi bhalae vunnayi suSii nee janTa parvataalu ani adamasaagaanu
naccaayaa ani mattugaa moolugutunnadi.naenu mammii mundu mOkaaLLa paina kuurcunnaa.mammi ciira vippaesi jaakeT teesi paDaesindi.tana toDala bhaagaanni langaa paigaa naa mohaaniku ruddutuu paccigaa molugutunnadi. mammii blaak braa baagaa vubbi eppuDayinaa pagailipOvaDaaniki siddamugaa vundi.
abbaa enta pencvavae suSii ani ettukoni parupu meeda paDaesaanu.noppiki baadhagaa mooligindi.raa raajaa ceeku koruku ani nannu laakkuni naa nOTlOki tana stanadwayaanni kukkindi.okkOdaanni maarci maarci ceekuntunTae inkaa inkaa ceeku koruku kasigaa ammaa aa hh abbbaa ani ani nannu reccakoDutunnadi.15 nimishaalu ciikaanu.erragaa kandipOyaayi mammii sallu naa ciikuDuku.
mammii ni bOrla paDukO beTTi enta pedda guddalae neevi suSii ela pencaavae annaanu.mammii siggugaa akkaDa inka evaruu peTTalaedu raajaa naenu gudda vishyamaulO inkaa kanyane.naa kannerikaanni pOgoTTae magaaDi kOsamu cuustunnaa annadi.naaku baagaa kasekkincaayi mammii maaTalu
mammii venaka ekkii mellagaa duurcaanu.abbaa aa ani mooligindi.koddigaa kaaLLu eDayamu ceyyavae annaanu.caesindi lOpaliki duurcaanu.baagaa bigutugaa vundi .nijamaenae naa muddula peLLaamaa kanyavae nuvvu ikkaDa ani gaTTigaa tOstuu vooputunTae mammii aa abbaa raajaa Daarling inkaa aa abbaa ammaa ss aa hh Ohh gaaD campaestunnaanu anTuu arustunnadi.10 nimishaalu voopi mammiini karcukoni alaagae kaarcaesaanu.
elaa vundi mammii annaanu.swargamulO taelipOyaanu kannaa annadi.mammii nii nOTlO kaarcaali ani vundi pliij mammii annaanu.daanikanatgaa aDagalatraa vunDu veLLi kaDukkoni vastaanu veLLindi. mammii vacci naadi nOTlO peTTukoni vadalu inka caalu annaa vinakunDaa ceekindi. aa rOjununDi mammiini vangObeTTi nilabeTTi haal lO kicen lO leTrin lO vaayistunnaa.


text:
Kanneen Fooliin Oromummaa isin irraa Urgaawu Cufaaf!
Waaqoo Nooleetiin
Tibba kana Perezedaantiin mootummaa naannoo Oromiyaa baanamu Lammaa Magarsaa Sochii warraqsa Biyyoolessaa FXG Qeerroon Dargaggoonni Oromoo fi Ummanni Oromoo bal’aan taasisaa turee fi jiruun fakkaattotaa fi gooftolii isaa Wayyaanee waliin dhiphuu hamaa keessa seenuun warraaqsa Bilisummaa Ummanni Oromoo taasisaa jiru kana gar-dabarsuuf olola afan-fajji oggaa xibaaru argaa jirra.
Akka kanaanis Murni aangoo afaan Qawweetiin qabachuun byyatti keessatti Dimokrasii (Bulchiinsa Ummataa) Lafaratti hojiin mul’isuu osoo hin tanee waraqaa qofa irratti golgaa godhachuun Ummattootaan cunqursa jirtu Wayyaaneen, Booji’amtoota-garaaf bultoota ADEETI tti bu’uresiteen Ummata Oromoo mankaraarsaa jirti.
Kanaaf perezedaantii mootummaa naannoo Oromiyaa ofiin jedhu Lammaa Magarsaa dabalatee, jechaa fi gochaa irra keessa Dammaa fi Dhadhaa dibuun Keessaan ammoo Lilmee Summittin OPDOn ergama gooftolii isaanii Wayyaanee fudhattee Oromoo diruuf deemtu irrattii damaquun Shira diinaa saaxiluun dirqama Oromummaa tokkoo tokkoo keenyaa ta’uu qaba malee , waan nuun jedhan aamiin jennee fudhachuun nurra hin jiraatu.
Waan ta’eefis , mucattii (mucaa ilntalaa ) xiqqoo takkatuu abbaa dhalatteef waliin jiraata turan, safuu hangafoomaa fi quxusoomaa Margaa Maddaan isin dallawanne; gaafa tokkoo mucattiin xinnoon tun MUKA fudhattee teettee osoo kofa hooqattuu abbaan itti dhufee ” Mucattii ! citi, hin guddatin siin jechuuf abaarsaa maal hojjetaa jirta?” ittiin jennaan , Mucattiinis “Aabbaa Kofatuu na hoossisee koottaa naa hooqaa !” yoo jettuu, Abbaanis rifaatuun ” Doomi, Dirmi, Laashashi , waan jette dhabi, Mukni hooqaniinis kanaa mitii, Namni sii hooqus anaa mitii” jedheen.
Egaa “Tiisisa irraa Damma eeggachuun ” Gonkumaa wan hin danda’amneef nuti ilmaan Oromoo alaa fi keessaan Quuqaa fi quuqamni saba keenyaa nutti dhagahamee QBO tumsuun dhimma Oromoo fi Oromummaa irratti hojjetaa jirru, Qabsoo gaggeesinu keessatti wanti nu adda baafannee beekuu qabnu, olola afan-fajjii diinaatiin sobamuu fi gowwoomuu dhiisnee, ilmi Gumaa Abbaa baasu ilma GUDEEDAA qofa akka ta’ ee fi Garaaf bultootaa fi Booji’amtootni akka Oromoo bakka hin buunee fi qaama ittiin Oromoof rifataniin akka hin qabne beekuun dubbii fardiidha.
Walumaagalatti QBO qabsaawotaan gaggeeffamaa turtee fi jirtu galmaan geenyee Bilisummaa Oromoo fi Walabummaa Oromiyaa mirkaneesuuf fallii fi malli jiru tokkichii fi inni maayii qabsoo karaa hidhannoo finiinsuudha malee diina inikkaa keenya sooggachuu ( kadhachuu) miti. Kanaaf jechaa fi gochaan diinni ittiin nu sobee nuun sossobu cufti nuuf jajee osoo hin taane nu jaji’ uuf akka ta’e hubachuun barbaachisaa qofa osoo hin taane murteessaadha. Egaa anis kanumaafan “yaa marqa si afuufuun si liqimsuuf” jedhe.


text:
Injinaroonni kunniin olompika Adoolessa 2020 dhuma irratti jalqabamu kanaarratti xombora qabsiisuuf akka oolutti taaksii balaliitu hojjataa jiru jedhameera.
Taaksiin balaliitu kun hojjattoota kaampaanichaa dabalatee kaampaanichaan deggarsi kan taasifamuuf injinaroota 30n hojjatamaa jira.
Sanbat-duraa darbes taaksii maqaa Iskaay Diraayiv jedhu kennaniif kana sakoondotaaf balaliisisuu yaalaniiru.
Wayita ammaa hojiileen waliigalaa kan hojjataman yoo ta’u, bara Faranjootaa dhufutti ammoo yaaliif hojii nijalqaba jedhameera.
Piroojaktiin taaksii balaliitu kanaa milkaa’inaan yoo xumurame xombora olompikaa Tookiyoon keessummeessitu qabsiifti.
Kana malees milkaa’inni isaa ilaalamee tajaajila geejibaaf akka oolu qindeessaan piroojaktichaa Saabusaa Naakaamuraa himaniiru.
Taaksiin balaliitu kun lafarraa meetira 10 ol kaatee sa’aatiitti kiiloo meetira 100 imaluu dandeessi jedhameera.
Injinaroonni kunniin taaksiiwwan balali’an naannolee baadiyyaa Jaappaanitti tajaajila geejibaaf oolan bara Faranjootaa 2025tti qaqqabsiisuuf hojjataa jiru.
Toyoottaan damichaan waggoota sadan dhufanitti Doolaara Ameerikaa kuma 300 fi kuma 85 baasuun ji’a darbe waliigaltee mallatteesseera.
Kunis qaama carraaqii Jaappaan waggoota torbaan booda tajaajila taaksii balali’uu kennuuf taasisaa jirtuuti.
Madda: Rooyitars


text:
Godina Arsii Lixaa Aanaalee Doddolaa, Shaashimannee fi Kofalee Keessatti Waraanni Wayyaanee Uummata Saamaa Jiraachuun Beekame.
Ebla 25, 2016, Godina Arsii lixaa aanaa Doddolaa, Shaashimannee fi Kofaleetti waraanni mootummaa faashistii Wayyaaneen saamicha uummata Oromoo irratti raawwataa jiraatuu fi nama nagaa daandii irra deemus hidhuun beekame.
Kana males akka Qeeyroon godinichaa addeesssutti barataa hedduun ukkaamamaa jira mootummaa godina Arsii keessi guuutummaan ABO jechuun murteessee jala muree qabatee jira. kanaaf uummanni miidhamuun itti baayataa jiraachuu fi waraannis gocha saamichaa humnaan nama qabee daandii gubbaatti qarshii kiisiidhaa hanga saamutti gahee jiraachuu Wayyaaneen saroota badiisaa uumataatti gadhiistee jirti.
Baha shawaa magaala Bishooftuu fi Maqii akkasuma gugda booratti doorsisni uummatatti hammaatee akka jirutu gabaafame. Akka gabasni ibsutti mana mana irra deemuudhaan milishootni wayaanee fi kaabinoonni mootummaaf uummata kadhachuu fi araaraa fi doorsisas kan of keessaa qabu mana uummataa irraa deemaa akka jiran Qeeyroon gabaasee jira.
Mootummaa kana yoomiyyuu ofirratti hin feenu jedhanii deebii kenna jira. Nuti kan barbaannu Bilisummaadha kunimmoo kan dhufu mootummaan kun hamma oromiyaa irraa harka isaa deeffatu fi oromiyaan ofiin of bulchitu abbaa biyyaa oromiyaa haga dhufutti qabsoon keenyas itti fufa bilisummaanis yerooma sana dhufa jechuun uummanni godina baha Shaggar keessa diinaafaan qabachiisaa jira. Hidhaan uummanni mirga isaaf falmaa jiru maqaa shororkeessummaan komatamaa jira.
Mootummaan Wayyaanee Hojjatoota Mootummaa sossoobachaa jirti.
======================================
Dubbisaa share godhaa
durgoo olmaa hojjatootaa inni guddaan duraan guyyaatti qarshii 174 ture amma gara 300 ol isin guddise jedhaa jira(magaaloota 19ti, jechuun magaaloota godina Oromiyaa hundaa fi Bishoftu keessatii). Iddoowwan hafan kan biro keessatti guyyaatti qarshi 210 godhani jiru.
Haa ta’u malee ammas hoggantoota isaaniif dacha hojjataan argatu ol kanfalu. Kun iyyuu baasii siree osoo hin dabaliin.
FKN. Magaala Adaamaatti hoggnaan tokko guyaatti durgoo qarshii 720 kanfalamaaf, hojjataan garu qarshii 300 qofa. Hogganaaf kan siree mootummaatu kanfalaa, hojjataan durgoo olmaa isaa keessaa kan siree baasaa.
Kun iyyuu kan ifa baasan malee kaabinee naannoon kan murtaa’e bu’aaleen garagaraa ni jiraa. Kanatuu eegaa “mudamtoota” bara kanaa akka mudhii isaani hidhatani sirna kanaaf falmana godhaa. Bu’aa mataa ofii isaani qofaan waan madaalaniif.
Akkam kanan guyyaa si erge, daballi durgoo olmaa maallaqa liqii Fi gargaarsan argamu irraa qarshii bahuu ilaala. Channel 1 jechuun akkas ta’uun qulqulleesse. Baajata liqii Fi gargaarsan argamu kan itti kaayyeeffatan ta’ u agarsisa. Itti dabali post godhi.
#Qeerroo ka’ii gama #qabsootti
via #Jawar hidhamtoonni siyaasa kan mootumman wayyaanee sobaan #Shoorarkeessa jedhee yakkee obboo #Baqqalee garbaa I/A/kFO obboo dajanee xaafaa I/A barreessa KFO obboo gurmeessa Ayyaanoo fi obboo Addisuu bulaala hogganaa ligii dargoota KFO mana hidhaa keessaa achi buuteen isaani dhabamani jiran maati fi firoottan isaanitti barbaacha akka jiraani fi eenyuu akka gaafatan dhabanii jiruu
torbee darbee kinini liqimsaa yeroo jedhaniinitti fayyaa qabna jedhani diduu isaani irraa kan ka’ee amma mana hidhaa keessaa fuudhani dhabamsiisaniiru hidhaa fi ajjeechaan duubatti nun deebiftu hanga bilisummaatti qabsoon ittuma fufa #Injifaannoon kan ummata oromootii
#OromoProtests the whereabouts of political prisoners Bekele Gerba, Dejene Tafa, Gurmessa Ayano & Addisu Bula is still unknown. Families have been visiting all prison wards for the last four days but they could not find them. You might recall that the four leaders were separated from the remaining 18 co-defendants after they refused to take a certain pill before they jail the prison population in Qality.
Dirribee Gadaa, one of our own gifted artists (in maroon) was recently selected to participate in the ongoing #ArtistsForRefugees — A UNHCR Initiative which enables talented refugee artists drawn from various countries to showcase their talent while at the same time sharpening their artistic skills. A big shoutout to Diribe for her resilience in rising against all odds and making us proud!
Photo Credit: UNHCR KENYA #Repost
#StoriesOfResilience #ThePowerOfWoman#RefugeesGotTalent
Magaalaa #Dirre_Dhawaatti Bokkaa hamaa galgala edaa fi ganama kana roobeen balaan lubbuu namaa 3 fi qabeenyarra gaheera, akkasumas riqichi guddaan magaalaa dirree fi malkaa wal qabsiisu cabuun konkolaataan lamaa fi qabeenyi biraa hedduun galaana kanaan fudhame.Roobni baranaa naannowwan kutaa biyyattii adda addaa keessatti yeroo ammaa daraan roobaa jiraachuu isaas maddeen oduu gabaasaniiru.
OromoProtests-(25.04.2016, #FreeOromia, Oromia) Finfinneetti balaa ibiddaa kaleessa galgala mudateen qabeenyi Birrii miliyoona 10tti tilmaamamu barbadaa’e.
Balaan kun kan qaqqabe man-kuusaa fi warshaa mukaa irratti yoo ta’u, namoota lama irratti miidhaan salphaa qaqqabeera.
Balaan abiddaa kun Kutaa Magaalaa Addis Katamaa Aanaa 9 naannoo mana-barumsaa Yakkaatit 23 keessatti halkan keessaa sa’aatii 12:15 irratti ka’ee ture.
#OromoArt Ilmaan Oromoodha Aagaa Dhagahaa Kuno Dayrektariin Filmii Asaantii Jedhu Oromoo Badhaafte Beekamti Argatte Keyirat Yusuf Filmii SIIFAAN Jedhu Qabatte Nuuf Dhufte Jirti Simadha Gamachudhaan: Gadaan kan Oromooti, Gadaan Gadaa Harmuufaati Gadaan Harmuufa Immo Gadaa Injiffanooti! Milkiin Ilmaan Oromo Faana Haa Deemtu Bakka Jiraniif Waan Irra Jiran Irratti! Keyirat Yusuf Jabadhu Sin Jenna!


text:
FOOLIISHSHO TONNE
Qullaawu Maxaafi Sokkaasinete Daafira Mayyaanno?
1. Sokkaasinete daafira afa hasiissannonkehu mayiraati?
YIHOWA maatesi daafira anfammora hasiˈranno. Sokkaasine Maganu maate widooti. Qullaawu Maxaafi insa “Maganu ooso” yaanno. (Kalaqama 6:2) Sokkaasine maa loossanno? Insa alba manna kaaˈlitinohu hiittoonniiti? Xaa yannara ninke kaaˈlitannonke?—Jeefote Hedo 8 lai.
2. Sokkaasine kalaqinohu ayeti? Mageeshshi sokkaasine kalaqantino?
2 Sokkaasine kalaqinohu ayetiro afa hasiissannonke. Qolasiyaasi Sokka 1:16 kultanno garinni, Yihowa Yesuusa kalaqihu gedensaanni, “gordohonna baattote aana” noohu wolu baalunku coyi kalaqamino. Kuri giddo sokkaasineno no. Mageeshshi sokkaasine kalaqantino? Qullaawu Maxaafi lowo miliyoone ikkitanno sokkaasine noota kulanno.—Faarso 103:20; Yohaannisi Ajuuja 5:11.
3. Iyyoobi 38:4-7 sokkaasinete daafira maa kultannonke?
3 Qullaawu Maxaafi Yihowa sokkaasine kalaqinohu uulla kalaqara albaanni ikkinota kulannonke. Uulla kalaqantu yannara sokkaasine hiitto ikkitino? Iyyoobi maxaafi insa lowo geeshsha hagiidhitinota kulanno. Insa mittimmatenni Yihowara soqqantanno maateeti.—Iyyoobi 38:4-7.
SOKKAASINE MAGANU MANNA KAAˈLITANNO
4. Sokkaasine manna kaaˈla hasidhannota mayinni anfeemmo?
4 Sokkaasine manna kaaˈlanna Maganu fajjo uullate aana woˈmitanno gara afa hasidhanno. (Lawishsha 8:30, 31; 1 Pheexiroosi 1:11, 12) Addaaminna Heewani finqili yannara sokkaasine baasa dadillitinota heda dandiineemmo. Xa isinni rooru manni Yihowara hajajama giwino daafira, insa hakkiinni roore dadillitannoti egennantinote. Ikkollana mittu manchi maaro eˈˈe Maganunniwa higanno wote, sokkaasine lowo geeshsha hagiidhitanno. (Luqaasi 15:10) Sokkaasine Yihowara soqqantannore kaaˈlate feeffattinoreeti. Yihowa sokkaasine uullate aana noo soqqamaasinesi kaaˈlate horoonsiˈranno. (Ibiraawoota 1:7, 14) Hanni tenne leellishannoha mito lawishsha laˈno.
5. Alba sokkaasine Maganu soqqamaano kaaˈlitinohu hiittoonniiti?
5 Yihowa Looxinna maatesi Soddoomunna Gomooru katammara dagganno baonni gatisate lame sokkaasine soyino. (Kalaqama 19:15, 16) Lowo xibbi diri gedensaanni masaalaancho Daanieeli doobbiyu balera tungoonni; ikkirono “Maganu sokkaasincho soye afoonsa cufino” daafira Daanieeli digawajjitinosi. (Daanieeli 6:22) Soqqamaasinchu Pheexiroosi usurami yannarano, Yihowa sokkaasincho soye usuru mininni fushshinosi. (Soqqamaasinete Looso 12:6-11) Yesuusi uullate aana noo yannara sokkaasine isono kaaˈlitinosi. Lawishshaho, isi cuuamihu gedensaanni ‘sokkaasine dagge soqqantinosi.’ (Maarqoosi 1:13) Yesuusa shinara albaannino, sokkaasinchu dirre ‘jawaachishinosi.’—Luqaasi 22:43.
6. (a) Yannankera sokkaasine Maganu manna kaaˈlitannota mayinni anfeemmo? (b) Aanchine hiittee xaˈmuwara dawaro afiˈneemmo?
6 Yannankera sokkaasine mannaho dileeltanno. Ikkirono Maganu soqqamaasinesi kaaˈlate sokkaasine xaano horoonsiˈranno. Qullaawu Maxaafi togo yaanno: “Kaaliiqi sokkaasinchi Kaaliiqa waajjitannori ledo heeˈre agarannonsa; bushu coyi baalunkunnino gatisannonsa.” (Faarso 34:7) Agarooshshu hasiisannonkehu mayiraati? Korkaatuno gawajjitankera hasidhannori wolqaataamma diinna noo daafiraati. Insa ayeooti? Insa mamiinni dagginoreeti? Ninke gawajjitara woˈnaaltannohu hiittoonniiti? Tenne xaˈmuwara dawaro afiˈrate, hanni Addaaminna Heewani kalaqamihunni shiima yanna gedensaanni ikkinore laˈno.
ILLETE LEELTANNOKKI DIINNANKE
7. Sheexaanu soˈrisiisino daafira mannu ma ikkino?
7 Fooliishsho 3te, mittu sokkaasinchi Maganoho finqilinotanna gashshoote hasiˈrinota ronsoommo. Qullaawu Maxaafi iso Sheexaane Daawuloosi yaanno. (Yohaannisi Ajuuja 12:9) Sheexaanu mannuno Maganoho finqilara hasiˈrino. Isi Heewani soˈrisiisino; qoleno hakkawarinni kayise rooriidi manna soˈrisiisino. Ikkollana Abeeli, Heenookinna Nohi gedeehu mitu manni Yihowara ammaname heeˈrino.—Ibiraawoota 11:4, 5, 7.
8. (a) Mite sokkaasine agaaninte ikkitinohu hiittoonniiti? (b) Agaaninte Baote Wayinni gatate maa assitino?
8 Nohi yannara mite sokkaasine finqilte uullate aana manna ikkite heeˈrate iiminni dirritino. Mayira? Qullaawu Maxaafi insa meento adha hasidhinota kulanno. (Kalaqama 6:2 nabbawi.) Ikkollana kuni sokkaasinete hasiisannokki coyeeti. (Yihuda 6) Tenne busha sokkaasine gede, hakkawaro rooru mannino amanyoote bainohanna finqila ikkino. Hakkiinni Yihowa uulla woˈmate aana Baote Waa abbe busha manna gudino. Ammanantino soqqamaanosi kayinni gatisino. (Kalaqama 7:17, 23) Busha sokkaasine baotenni gatate, galagalte iimira higgino. Qullaawu Maxaafi tenne busha sokkaasine agaaninte yaanno. Insa finqilte Sheexaanu wido ikkitino; konnira Daawuloosi insara roorricha ikkino.—Maatewoosi 9:34.
9. (a) Agaaninte iimira higguta Yihowa insa ma assino? (b) Aanchine mayinnire ronseemmo?
9 Agaaninte finqilaasine ikkitino daafira, Yihowa insa maatesi ledo karsantara difajjino. Agaaninte xaate mannu biso uddiˈra didandiitanno; ikkirono, insa ‘kalqe [woy, alame] baala soˈrisiissanni no.’ (Yohaannisi Ajuuja 12:9; 1 Yohaannisi 5:19) Hanni insa lowo manna doga woy soˈrisiisa dandiitino gara laˈno.—2 Qorontoosi 2:11 nabbawi.
AGAANINTE MANNA DOGGANNO GARA
10. Agaaninte manna doggannohu hiittoonniiti?
10 Agaaninte manna doggannohu duuchu garinniiti. Mannu agaanintete ledo xaadannohu xaaddote woy wolu manchi widoonni, lawishshaho qaalloolete woy ekera coyishiishanno manni widoonniiti. Konni garinni agaanintete ledo xaadate assinannire agaanintete loosooti yinanni. Qullaawu Maxaafi agaanintete ledo xaado afiˈrino coyi baalunkuwiinni xeertiˈneemmo gede hajajannonke. (Leewaawoota 19:26, 31) Mayira? Ugaaxanno manchi gaxigala amadate woshshaado worannonte gede, agaaninteno manna woshshaadde angansara qoˈlitannohu togoorinni doggeeti.—Jeefote Hedo 26 lai.
11. Kiilu maati? Kiiluwiinni xeertiˈra hasiissannonkehu mayiraati?
11 Insa horoonsidhanno doogga giddo mittu kiiloho. Kiilu mannu wolqara aleenni ikkitino wolqanni albillitte ikkannore woy anfoonnikkire afate woˈnaalate. Mitu manni kiiloho hubbi yitino beeddahe (woy buusa), hellee, kiilu kaarde, hattono angate hoowo laˈˈanno; qoleno kaayyo layiˈranno. Batinyu manni togoo assooti gawajjannore diafiˈrino yee hedanno; ikkollana coyi mannu yii gede diˈˈikkino. Togoo assooti buutote qarra abbanno. Lawishshaho, Qullaawu Maxaafi agaanintenna kiilaano xaado afidhinota kulanno. Soqqamaasinete Looso 16:16-18, “albillitte ikkara noore kiilunni [kulannoha busha] ayyaana” afidhinoti mitte ‘kiiltanno’ beetto noota kultanno. Soqqamaasinchu Phaawuloosi hakku bushu ayyaani beettote giddonni fulanno gede assita, ise kiila didandiitino.
12. (a) Reyino manna hasaawisate woˈnaala lowo qarra abbitanno yineemmohu mayiraati? (b) Maganu manni agaanintete ledo xaado afiˈrino budiwiinni xeertiˈra hasiissannonsahu mayiraati?
12 Agaaninte manna woshshaadate wole hayyono horoonsidhanno. Insa, reyino manni ledo hasaawa dandiinanni, hattono reyitinori wolewa lubbote no yine woy reyino manni ninke gawajja woy kaaˈla dandaanno yine hendeemmo gede assate woˈnaaltanno. Lawishshaho mitu manni fiixa woy jaala shiiˈranno wote, reyino manna hasaawisa dandeemmo yaanno manchiwa woy qaalloolenniwa haˈranno. Qaallichu reyino manchi daafira kulannori afate quqquxannoha ikkara dandaanno; wole agurina qaallichu hakku reyi manchi coyiˈranno garinni coyiˈrara dandaanno. (1 Saamueeli 28:3-19) Madaarshu yannara harunsinannihu batinyu budino reyitinori xaano lubbote no yine assinanniho. Lawishshaho, mittigo gorra, diru kiiro wiˈla kayisanna reyinohura xorshiˈra togoo budi widooti. Kiristaanu togoo budira karsama giwanno wote, maatensa woy olluu manni mishansara, qacifatansara, woy bohansara dandaanno. Ikkollana Kiristaanu reyino manni wole bayicho lubbote nookkita afino. Reyino manni ledo hasaawa didandiinanni; qoleno insa ninke kaaˈla woy gawajja didandiitanno. (Faarso 115:17) Konni daafira qoropha hasiissannohe. Ekera woy agaaninte coyishiishate woˈnaaltooti; hattono agaanintete ledo xaado afiˈrino budiwiinni xeertiˈri.—Marro 18:10, 11 nabbawi; Isayaasi 8:19.
13. Alba agaaninte waajjanni heeˈrannohu lowo manni xa ma ikkino?
13 Agaaninte manna soˈrisiisa calla ikkikkinni waajjishiishshanno. Xaa yannara, Sheexaanunna agaanintesi uullate aaninni hoˈlate ‘shiima yanna calla gattinonsata’ affino daafira albinni roore kaajjadda ikkitino, hattono baasa hanqitino. (Yohaannisi Ajuuja 12:12, 17) Ikkollana, alba agaaninte waajjanni heeˈrannohu lowo kume ikkanno manni xa insa waajja agurino. Insa togoo waajjanni gatinohu hiittoonniiti?
AGAANINTE GARGADHANNA INSA ANGANNI KEERE FULA
14. Umi sanira heeˈrino Kiristaani gede, agaanintete coyinni keere fula dandiinannihu ma garinniiti?
14 Qullaawu Maxaafi agaaninte gargadhanna insa anganni keere fula dandiinanni gara kulanno. Lawishshaho, hunda Efesooni katamira heeˈrannohu mitu manni halaale afara albaanni agaanintete ledo xaadannoho. Kuni manni keere fulinohu hiittoonniiti? Qullaawu Maxaafi togo yaanno: “Lowo kiilaano kiilunnita maxaaffansa gamba assite mannu baalu albaanni giirtu.” (Soqqamaasinete Looso 19:19) Insa Kiristaana ikka hasidhino daafira digintete ledo xaado afidhino maxaaffansa giirtino. Yannankerano insa lawishsha harunsa hasiissanno. Yihowara soqqama hasiˈranno manni baalunku agaanintete ledo xaado afiˈrino coye mittuno gatikki huna hasiissannonsa. Kuri giddo gamu diginte woy agaanintete coye mulluri gede woy boohaarshu gede assite kultanno maxaaffa, filmuwa, muuziiqa, geeme, woy woleno kore lawannoreeti. Mannu bushuri iillannota hoolanno yee goowaho woy angate wodhanno coyino kuri ledo xaado afiˈrinoho.—1 Qorontoosi 10:21.
15. Sheexaanenna agaaninte hooˈlate wolere maa assa hasiissannonke?
15 Efesooni katamira heeˈranno manni kiilu maxaaffansa giire hunihunni shiimu diri gedensaanni, soqqamaasinchu Phaawuloosi ‘busha ayyaanna’ ledo xaano gaarama woy ‘olama’ hasiissannonsata kulinonsa. (Efesooni Sokka 6:12) Insa maxaaffansa huntinoha ikkirono, agaaninte insa gawajjate woˈnaala diagurtino. Konnira maa assa hasiissannonsayya? Phaawuloosi togo yiinonsa: “Giirate gede wala yaannoha bushu koottalo baala hunate kaaˈlitannota ammanate wonqo wonqidhe.” (Efesooni Sokka 6:16) Wonqo olu yannara gawajjotenni agartannonte gede, ammanano gawajjotenni agartannonke. Yihowa agarankera dandaannota woˈmu wodaninkenni addaxxineemmoha ikkiro, Sheexaanenna agaaninte hooˈla dandiineemmo.—Maatewoosi 17:20.
16. Yihowara noonke ammana lexxitanno gede assiˈra dandiineemmohu ma garinniiti?
16 Yihowara noonke ammana lexxitanno gede assiˈra dandiineemmohu ma garinniiti? Qullaawa Maxaafa barru baala nabbawanna agarooshshe afiˈrate iso addaxxa rosa hasiissannonke. Woˈmu wodaninkenni Yihowa addaxxineemmoha ikkiro, Sheexaanunna agaaninte ninke gawajjite diaffanno.—1 Yohaannisi 5:5.
17. Agaanintetewiinni ganteemmo gede kaaˈlannonkehu wolu coyi maati?
17 Efesooni katamira heeˈranno Kiristaani wolere maa assa hasiissinonsa? Insa heeˈranno katami agaanintete loosi batiˈrinoho. Hakko daafira Phaawuloosi togo yiinonsa: “Woˈmanka woyite . . . huuccidhe.” (Efesooni Sokka 6:18) Insa Yihowa agarannonsa gede woˈmanka wote huuccatto assiˈra hasiissinonsa. Ninkena? Ninke heeˈnoommo alameno agaanintete loosi woˈminote. Konni daafira Yihowa agarannonke gede huucciˈra hasiissannonke; qoleno huucciˈneemmo wote suˈmasi gana hasiissannonke. (Lawishsha 18:10 nabbawi.) Yihowa Sheexaanuwiinni gatisannonke gede ganyine huucciˈneemmoha ikkiro, isi huucciˈnoommore wonshannonke.—Faarso 145:19.
18, 19. (a) Sheexaanenna agaaninte gaaramme qeela dandiineemmohu hiittoonniiti? (b) Aante noo fooliishshora hiittee xaˈmora dawaro afiˈneemmo?
18 Agaanintete ledo xaado afiˈrino coye baalanka hunneemmohanna agarannonke gede Yihowa addaxxineemmoha ikkiro, Sheexaanenna agaaninte hooˈla dandiineemmo. Insa waajja dihasiissannonke. (Yaiqoobi 4:7, 8 nabbawi.) Yihowa wolqa insatewiinni lowo geeshsha roortanno. Isi Nohi waro insa qorichishino; qoleno albillitte insa hunanno. (Yihuda 6) Insa ledo olammeemmohu calluwinke ikkinokkita qaagi. Yihowa sokkaasinesi horoonsiˈre agarannonke. (2 Mootoolla 6:15-17) Yihowa kaaˈlonni Sheexaanenna agaaninte gaaramme qeelleemmota dihuluullammeemmo.—1 Pheexiroosi 5:6, 7; 2 Pheexiroosi 2:9.
19 Kayinni Sheexaanunna agaaninte lowo qarra naqqanni nooha ikkina, Maganu insa xaa geeshsha huninokkihu mayiraati? Aante noo fooliishsho tenne xaˈmora dawaro qoltanno.


text:
Tropical cyclone
tropical cyclone gossa “storm”ii yoo ta’u waantonni itti bekkamuni immo dhibaa diqqa jiddu kessa qabuu fi thunderstormii bubbe jabba fi bokka lolla fiddu kan ofii kessa qabu dha. Tropical cycloniin kan jabbena isaa argattu ho’a yerro qillensi jidhaan olii ka’u fi hurkii walitti qabame garra bishaani jijjiramu irratti. Tropical cycloniin gossa “storm”ii ho’a qabban (“warm core” storm systems) waan ta’aniif akki itti jabbena argataniin “mechanism”ii ho’a cyclonic windstorms kan akka nor’easter, European windstorm fi polar low irra adda ta’e qabu.
"Tropical cyclone" maqqa meteorological ta’ee dha. Maqaan durra “tropical” jedhamu waan lamma irra dhufee. Tokko bakka inni itta argamu irratti hunda’etti, kunis kutta lafaa (earth) kessa bakka tropical jedhamutti waan bayyinan argamufii. Kan lammesso immo fakki isaan Maritime Tropical air masses gubbatti qaban irratti hunda’un. Maqaan lammesso “cyclone” immo kan dhufee waan isaani gossa “storm”ii cyclonic ta’aniif. Stormotni cyclonic ta’an Hemisphere kabbatti kan counterclockwise marran yoo ta’an, Hemisphere kibbatti immo clockwise marrani dha. Bakka itti argamani fi jabbena isaani irrattti hunda’udhan tropical cycloniin maqqa garagara qabu. Fakkenaf hurricane, typhoon, tropical storm, cyclonic storm fi tropical depression..
Tropical cycloniin bubbe, bokka cimma, “wave” gudda fi storm surge (kan olii ka’e yerro tokko gaddi debi’u) bayye jabba fi hamma ta’e bassu danda’u. Kan itti dhallatan bishan gudda ho’a bassu irratti yoo ta’u yerro garra lafa dhufuu human dhaba. Kanaaf bakkotni qarqarratti argaman yeroo bayye tropical cycloniin midhamu, akkasumas bakkotni jiddu biyyatti argamani kanaaf tropical cyclone jabba ta’een hin midhamne. Haa ta’u malle bokkan jabban lollan akka garra kessa sennu kan godhu yoo ta’u, “storm surge”iin (storm olii gara gaddi daffe bu’u) immo bishaan “ocean” gara kessa hanga 25 mile (40 km) akka lolla ta’e akka seenu godha. Ummatta irratti midhama bayye gudda fidanulle, tropical cycloniin qillensa goggoga ballesu ni danda’u. Ho’a fi “energy” batanii tropics irra gara temprate latitudes gessu. Kuni immo atmospheric circulation bayye dansa yoo ta’u, troposphereiin lafa akka wal-qixxuma yokan “balance” akka qabattu godha. Akkasumas qillensi ho’a qabu lafa (earth) hunda gubbatti akka jirratu godha.


text:
Gujii, Oromiyaa | Gurraandhala 05, 2016
Ummati Oromoo Gujii gootummaa isaaniitiin barattoota saddeet mana hidhaatii baafatan. Ummati gamtaan bahuun pooilisoota ariyatee barattoota 8 hidhaa keessaa baasee fudhatee galeera. Diddaa fi mormii seena qabeessa kanaan humna wayyaanee raasaa jiran.
Humni dabalataa Hawaasaa irraa gara sanatti ergamaa jira. Ummati karaa cufee akka of eegatu dhaamsi darbee jira.
Akkasumas humni warraanaa biraa kaampii 147 naannoo magaalaa Meeggaa Dubluq jirurraa gara Bulee Horaa kaatee jirti waan ta’eef uummati akka of eeggatu dhaamsi darbee jira,
Kana malees, yeroo ammaa naannoon Daawwaa, Ejersaa Gooroo, Bulchiinsi magaalaa Haya Diimaa fi gandi Booree Obbitti humnaa waraanaatiin dhunfatamtee jirti.


text:
Tuesday, November 17, 2009
Ayyaana FDG 2009 Adelaide South Australia
Posted by Oromo Community Association SA at 12:12 AM 0 comments
Monday, November 16, 2009
FDG Adelaide
(Madda Oduu ABO/MOA/ Adelaide, South Australia, Sadaasa 17, 2009) Hawaasti Oromoo Awustiraaliyaa magaalaa Adelaide keessa jiraatan guyyaa Fincila Diddaa Garbummaa, Sadaasa 9, sirna oo’aan kabajatanii ooluun gabaasame.
Maddi Oduu ABO,MOAn, Adelaide irraa akka gabaasetti, hawaasti Oromoo magaalaa Adelaide keessa jiraatan kunneen ayyaana FDG kana kan kabajatan Dilabata darbe, Sadaasa 15, 2009 walitti dhufuudhaan ture.
Ayyaana yaadannoo waggaa 4ffaa FDG Oromiyaa kanarratti hawaasa Oromoo Awustaraaliyaa Kibbaatti gaafatamaan damee jaarmayaa Jaal Kadir Ibrahim, Fincilli Diddaa Gabrummaa Sadaasa 9, 2005 bifa haaraan eegale sochii jaarraa 16ffaa keessa Oromoon daga isaa bilisoomsachuuf finiinsaa ture wajjin kan wal fakkaatu ibsee jira.
Dhalli Oromoo garbummaa didan marti, bakkayyuu irraa ka’anii faajjii jaallan kaleessaa qabsoo irratti wareegaman kaasuun hawwii biyya ofii irratti abbaa biyyaa ta’uu, bilisummaa, mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu bakkaan gahuu; gaaffiilee mirgi dhala namaa fi dimokraasii akka kabajamu gaafachuu isaaniis JaalKadir yaadachiisee jira
Amma illee qabsoo keenya fininsuun ilmaan Oromoo sababa Oromoo tahan qofaaf mana hidhaa keessatti gidiraa argaa jiran haal duree tokko malee akka hiikaman, namoota seeraan alatti ilmaan Oromoo hidhan, gidirsan, hiraarsanii fi ajjeessan murtii seeraaf akka dhiyaatan gaafachuun bakka jirru hundatti sochii FDG keenya jabeessuu qabna jedhee jira.
Ayyaana yaadannoo FDG kana irratti gaafatamaan Hawaasa Oromoo Awustaraaliyaa Kibbaa, Ob Ibiraahim M. Yuusuf, gama isaatiin dhaamsa dabarseen ummati Oromoo bakka jirutti tokkummaa isaa jabeeffatee gamtaan akka socho’u dhaamee jira. Miseensoti Hawaasa Oromoo Awustiraaliyaa Kibbaa gama isaaniitinis, ayyaana kana irratti FDG bifa bilchaataa ta’een daran jabeessuuf waan danda’an maraan kan hojjatan ta’uu hubachiisanii jiru.
Daa’imman Oromoos ayyaana FDG kana irratti faaruu Alaabaa oromoo dhiyeessanii hawaasa Oromoo dhiibbaa sirna garboonfattootaan biyyaafi saba isaanii irraa dhiibamanii, Australia magaalaa Adelaide keessa qubatan waliin ayyaana FDG waggaa 4ffaa yaadatanii oolaniira.
Bal’ina isaa toora marsaa isaanii http://ocasa2020.blogspot.com/ irraa illaaluu dandeessu.
==========MOA===========
Maddi Oduu ABO,MOAn, Adelaide irraa akka gabaasetti, hawaasti Oromoo magaalaa Adelaide keessa jiraatan kunneen ayyaana FDG kana kan kabajatan Dilabata darbe, Sadaasa 15, 2009 walitti dhufuudhaan ture.
Ayyaana yaadannoo waggaa 4ffaa FDG Oromiyaa kanarratti hawaasa Oromoo Awustaraaliyaa Kibbaatti gaafatamaan damee jaarmayaa Jaal Kadir Ibrahim, Fincilli Diddaa Gabrummaa Sadaasa 9, 2005 bifa haaraan eegale sochii jaarraa 16ffaa keessa Oromoon daga isaa bilisoomsachuuf finiinsaa ture wajjin kan wal fakkaatu ibsee jira.
Dhalli Oromoo garbummaa didan marti, bakkayyuu irraa ka’anii faajjii jaallan kaleessaa qabsoo irratti wareegaman kaasuun hawwii biyya ofii irratti abbaa biyyaa ta’uu, bilisummaa, mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu bakkaan gahuu; gaaffiilee mirgi dhala namaa fi dimokraasii akka kabajamu gaafachuu isaaniis JaalKadir yaadachiisee jira
Amma illee qabsoo keenya fininsuun ilmaan Oromoo sababa Oromoo tahan qofaaf mana hidhaa keessatti gidiraa argaa jiran haal duree tokko malee akka hiikaman, namoota seeraan alatti ilmaan Oromoo hidhan, gidirsan, hiraarsanii fi ajjeessan murtii seeraaf akka dhiyaatan gaafachuun bakka jirru hundatti sochii FDG keenya jabeessuu qabna jedhee jira.
Ayyaana yaadannoo FDG kana irratti gaafatamaan Hawaasa Oromoo Awustaraaliyaa Kibbaa, Ob Ibiraahim M. Yuusuf, gama isaatiin dhaamsa dabarseen ummati Oromoo bakka jirutti tokkummaa isaa jabeeffatee gamtaan akka socho’u dhaamee jira. Miseensoti Hawaasa Oromoo Awustiraaliyaa Kibbaa gama isaaniitinis, ayyaana kana irratti FDG bifa bilchaataa ta’een daran jabeessuuf waan danda’an maraan kan hojjatan ta’uu hubachiisanii jiru.
Daa’imman Oromoos ayyaana FDG kana irratti faaruu Alaabaa oromoo dhiyeessanii hawaasa Oromoo dhiibbaa sirna garboonfattootaan biyyaafi saba isaanii irraa dhiibamanii, Australia magaalaa Adelaide keessa qubatan waliin ayyaana FDG waggaa 4ffaa yaadatanii oolaniira.
Bal’ina isaa toora marsaa isaanii http://ocasa2020.blogspot.com/ irraa illaaluu dandeessu.
==========MOA===========
Posted by Oromo Community Association SA at 5:05 PM 0 comments
Guyyaa Gootummaa Dhaloota
Sadaasa 9, Guyyaa Gootummaa Dhalootaa Muldhise Ta’un Yaadatama!
Oromummaa; dafqaa, imimmaan, qabeenya, gidiraa, dhiigaa, lafee fi lubbuu jaallaniin ijaarame; tattaaffii gabroonfattooti tolchaniin sharafamuu hin dandahu!
Gootummaan Oromoo seenaan beekamaa dha. Oromoon baroota durii irraa kaasee goota fardaan lolee biyya isaa halagaa irraa tikfachaa ture ta’uus seenaan muldhisa. Dhalooti bara kanaas seenaa Sadaasa 9, 2005 irraatti hojjeteen diddaa isaa kan abbaa biyyummaa ofii kabachiisuuf socho’uun qaama gootummaa abbootii durii ta’uu muldhise. Yeroo seenaa gootummaa Oromoon jaarraa 16 ffaa keessatti raawwatee fi injifannoo bara sanatti galmaahe Oromoof bakka ol aanaa qaba. Oromoon bara gadaan wal ijaaree lafa isaa humnaan sarbame humnaan deebifachuuf socho’e keessatti ganna 72 ykn Gadaa 9 itti fudhate. Falmaa halagaa naannoo isaa jiran waliin godheen naannoo gaanfa Afrikaatti nagaa waaraa baroota dheeraaf(300 ol) buuse. Seenaa fi afuurri sochii dhaloota haaraa sadaasa 9, 2005 eegales seenaa goototi Oromoo Gadaan wal ijaaranii lafa fi mirga humnaan irraa sarbame humnaan deebifachuuf godhan waliin wal gituu baatus wal fakkaata.
Jaarraa 16ffan dura Oromoon akka wal ijaaree sochii lafa isaa deebifachuu godhuu fi sababni miidhaa halagaan irra gahaa ture ta’uu seenaan hima. Biyyaa fi qe’ee isaa irraa hamtuu rukutame. Roorroo hamaan irra gahe kana of irraa kaasuuf toftaan inni dhimma bahe Gadaan wal ijaaruu ture. Haala kanaan jaarraa kana keessa Oromoon Gadaan of ijaaree biyya isaa humnaan sarbame deebifachuuf tokkummaan socho’e. Falmaa gootummaa Gadaa 9 ykn waggaa 72 godhame keessatti wareegama qaalii baasee mirgaa fi lafa isaa harkatti galfate. Humna guddaa naanno gaanfa Afrikaa keessatti baroota dheeraa haga gadaan laafutti sabaatiinsa uumuun humna jabaa ture. Kun seenaa boonsaa abbootii keenya irraa baratame dha.
Dhalooti haaraan hardha lafa irra jiru gootummaa abbootii isaa irraa dhaaleen cunqursaa fi hacuccaa irra jiru of irraa darbuuf harka wal qabatee dide, kaabaa fi kibba, bahaa fi dhiya, gidduu galeessaa iyyee fi iyya walii dabarse, labsii ABO hordofuun walii birmatee ka’e. Falmaa kana keessattis wareega hedduu kan qabeenyaa, dafqaa, imimmaanii, gidiraa, dhiigaa, lafee fi lubbuu baase. Wareegi kunis Oromummaa tikse qabsoo Oromootti lubbuu horee jiraachise.
Sochiin kun gaaffii Oromoo kan mirgi abbaa biyyummaa, bilisummaa fi walabummaaf godhutti lubbuu hore, haaromse.
Fincilli Diddaa Gabrummaa Sadaasa 9, 2005 bifa haaraan eegale tures sochii jaarraa 16ffaa wajjin wal fakkaata. Oromoon bakka jiruu irraa ka’ee faajjii jaallan kaleessaa qabsoo irratti wareegaman kaasuun hawwii biyya ofii irratti abbaa biyyaa ta’uu, bilisummaa, mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu bakkaan gahuu; gaaffiilee mirgi dhala namaa fi dimokraasii akka kabajamu kaasan. Ilmaan Oromoo sababa Oromoo tahan qofaaf mana hidhaa keessatti gidiraa argaa jiran haal duree tokko malee akka hiikaman, namoota seeraan alatti ilmaan Oromoo hidhan, gidirsan, hiraarsanii fi ajjeessan murtii seeraaf akka dhiyaatan gaafachuun bakka jiruu hundatti Oromoon FDG deemsise. Sochiin kun seenaa qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti yaadatamaa jiraata.
Akkuma jaarraa 16ffaa keessa Oromoon Gadan of ijaaree sochii godhe ammas kallacha dhaaba isaa ABO jalatti ijaaramee, waamicha dhaaba isaa hordofee FDG geggeesse. Wareegamni itti bahes gatii malee hin hafne. FDG kunis gaaffii fi rakkoo ummata Oromoo keessaa fi alatti beeksise. Fincilani diiddaa mormii muldhisuun wareegama bilisummaan gaafattu baasuun kabajaan namummaa fi mirgi abbaa biyyummaa deebifachuun barbachisaa ta’uu sochii kanaan mirkanaawee.
Sadaasa 9, 2005 kan ummatni Oromoo qabsoo bilisummaa isaa keessatti sochii godhe keessatti qabsoo isaa boqonnaa haaraatti tarkaanfachiise. Oromoon hammeenya diinni irraan gahuuf osoo hin jilbeenfatin sochii isaa guutummaa Oromootti geggeessatti gootummaan gaggeesse. Diinnis haala dhalate kanaan rifachuun shira dhaaba keessaa fi alaan; hawaasa Oromoo keessa seenuu fi ololuun Oromoo abdii kutachiisanii qabsoo isaa irraa duubatti deebisuuf tattaaffii guddaa godhan. Kanaaf guyyaa kanaa guyyaa tokkummaan Oromummaa dhiiga jaallaniin tikfamu ta’uu walii dhaamaa akka armaan gadiitti Oromoon bakka jirutti akka yaadatee oolu dhaammanna.
Injifannoo Ummata Oromoof!!
Posted by Oromo Community Association SA at 4:52 PM 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Lamaanuu Oromoo dha, lamaanuu Oromoof, lamaanuu Oromoon uumaman: Rakkoon jiru maali?
Abdii Boruutiin*
Akkuma beekamu fi namuu hubachuu danda’u yeroo ammaa mooraa QBO keessatti waan haaraa lamatu mul’atee jira. Isaan kunis Yaa’ii Hoggansa Oromoo – Oromo Leadership Convention (OLC) kan jedhamu fi Gumii Oromiyaa Addunyaa – Global Gumii Oromia (GGO) jedhamee kan dhiyoo kana ijaaramee dha. Isaan kana lamaanuu cimina sochii uummata Oromoo, keessumaayuu kan barattoota fi dargaggoota keenyaatu dhalche jechuu ni danda’ama. Sochiin uummata keenyaa, kan Oromiyaa keessatti akka ibiddaa boba’aa jiru diina keenyarratti qofaa otuu hin taane Oromoorrattillee dhiibbaa jabaa godhaa jira. Isa kanatu OLC fi GGOn akka dhalatan taasise jechuun dha. Dhiibbaa sochii kanaatu Sabboontotni Oromoo walittidhufanii akka dhimma saba keenyaatiif waliin mari’atani fi waliin hojjechuuf murteeffatan taasise. Isaan kun lamaanuu Oromoodhaan ijaaraman; Oromoof hojjechuuf uumamna; isaan lamaanuu Sabbontota keenyaan uumaman. Erga dhugaan kana ta’ee ammoo rakkoon jiru maaliree?
Asirratti, rakkoon jiru maali? jedhee gaafii kanan dhiyeesseef waan naaf hin galletu jira. Kanaafan dhimma kanarratti yaada koo dhiyeessuuf mata duree kana filadhe. Akkuma miidiyaalee hawaasaa tokko tokkorraa hubatamutti, erga GGOn ijaaramee asis ta’ee sana duras dhaabbatni kun lamaan akka waan walfaallessaniitti yookaanis kaayyoo adda addaa qabaniitti; sana birallee dabree akka gufuu walitti ta’uuf deemaniitti ilaalama. Ijaaramuu GGOtiif affeerraa fi yaamicha godhameef diduudhaan jaarmayootni Oromoo tokko tokkos ibsa baasanii akka turanis mul’atee jira. Warri GGO ijaaranis yaamicha OLC irratti argamuuf fedhii akka hin qabnes ibsamee jira. Erga hunduu waayee uummata keenyaatiif quuqamanii; erga hunduu sochii uummata keenyaatiif tumsa fi gargaarsa ta’uuf kaayyoo qabaatanii; erga hunduu diina waloo kuffisuuf waan danda’amu ni goona jedhanii murteeffatanii; erga hunduu ilmaan Oromoo – ilmaan haadha fi abbaa tokkoo ta’anii; rakkoon asirratti uumame ykn uumamu maali?
Wanti qabatamaa ta’ee fi ragaa hin qabne tokko otuu hin jiraatin ykn hin mul’atin, gama tokkoon, warri OLC kaayyoo walabummaa Oromiyaa karaarraa maqsuuf; sochii uummata keenya kan biyya keessaa kanatti abbaa ta’anii kaayyoo ofii tokko galiidhaan gahuuf warra hojjetanii dha jedhama. Gama biraatiin ammoo, GGOn warra garee tokkotti hirkatan ykn garee tokkoon ijaaramanii dha jedhamee haasa’ama. Gareen jedhamu kunis akka hubatamutti ABO warra Obboo Daawud Ibsaatiin hogganamu, kan yeroo baay’ee “Shanee”dhaan yaamamanii dha. Egaa, asirratti ololli gama lamaan deemu kun eessaa dhufe? Dhuggumatti dhaabbatni kun lamaan, OLC fi GGOn, kaayyoo walfaallessan qabuu? Akka waliin hin hojjetne kan isaan taasisu rakkoon hin beekamne jiraa? Maaliif yaamicha waliif godhan kabajuu dhiisan? Maaliif dhaabbata tokko waliin ijaaruu dhiisanii gara garatti uumaman? fi gaafiileen kana fakkaatan ka’uu danda’u.
Gaafiilee kaan akkuma jiranitti dhiisee, mee gaafii isa duraa: Ololli gama lamaan deemu kun eessaa dhufe? kan jedhu irratti yaada tokko tokko dhiyeessuun yaala. Ani akka hubannoo kiyyaatitti, Oromoota garee adda addaatti baaseen ilaala.
- Tokkoffaa: Sabboontota warra Oroummaadhaan bilchaatan; kan uummata ykn/fi saba Oromootiif quuqaman garuu gama siyaasaatiin tooftaa fi tarsiimoof jedhamees haa ta’u kan walabummaa Oromiyaa ijaaruutti hin xiyyeeffanne; gaafiin Oromoo walfaanummaa Itoophiyaa sana keessatti deebii argachuu ni danda’a jedhanii warra amanan;
- Lammaffaa: Sabboontota warra walabummaa Oromiyaa malee uummata Oromootiif furmaatni xumuraa (lasting solution) argamuu hin danda’u jedhanii amananii fi galii kanaaf hojjetan ykn qabsaa’an;
- Sadaffaa: Oromoota kan hubannoo siyaasaa fi dammaqinsa gahaa hin qabne; karaa siyaasaatiin isa kamtu Oromoof gaarii akka ta’u ykn hin taane addaan baasanii hubachuu hin dandeenye; kan olola deemuu fi afaanfaajjiidhaaf saaxilaman; kan ijjannoo murtaaye tokko hin qabne fi k.k.f;
- Afraffaa: Oromoota karaalee adda addaatiin diinotaaf hojjetan ykn diinota jala kaatanii isaan tajaajilan yommu ta’an, isaan kun yookaan dammaqinsa fi bilchina Oromummaa warra hin qabne yookaanis ammoo fedhii dhuunfaatiif jedhanii, warra uummata ofii gananii diinaaf meeshaa ta’an;
- Shanaffaa: Oromoota warra sirumaayyuu dhimma tokko keessallee galuu hin barbaadne fi cillisanii jiruu dhuunfaa jiraachuu filatan; kan qabsoo kana keessatti gahee tokkollee hin taphanne fi qooda tokkollee hin gumaachine dha
Gareelee Oromoo armaan olitti tarreeffaman kanaa ala ammoo warri Afaan Oromoo sirriitti beekan garuu dhalootaan ykn dhiigaa fi fooniin Oromoo hin taane; maqaa Oromoo moggaafatanii dhimma Oromoo dubbachuu fi barreessuu irratti gahee guddaa taphachaa jiraniis jiru. Isaan akkanaa kuni fi Oromootni garee afraffaa keessa jiran warra dhimma Oromoorratti halkanii guyyaa olola hin qabatamne garuu akkaataa nama amansiisuun ykn afaanfaajjesuun uummata keenya sammuu naannessaa jiranii dha jedheen yaada, amanas.
Sabboontotni Oromoo keessa keessatti rakkoo walirraa qabaatanillee; waan tokko tokkorratti waliigalteen dhabamullee; erga uummata Oromootiif bu’aa tokko ni fidna jedhanii; wanti olola hin taane walirratti oofaniif sabani ni jiraata jedhee hin yaadu. Keessumaayuu yeroo ammaa kana keessatti diinatti xiyyeeffachuu dhiisanii walitti xiyyeeffachuun Sabbontota keenyarraa ni eegama jedhee yaaduun na rakkisa. Sababni isaan walitti mufachiisuu danda’u ykn malu olola garee biraatiin faca’u ta’uu danda’a jedheen yaada. Haa ta’u malee, olola akkanaatiif gurra kennuun dadhabbina guddaa dha; waan dabrerraa barachuu dadhabuu dha. Haala uummatani keenya keessa jiru dagachuu dha. Kuni ammoo sochii biyya keessatti deemaa jirutti gufuu ta’ee; qabaneessee diinni yeroo akka bitatu taasisa malee faayidaa hin qabu. Dhugaan kun hunda birattuu sirriitti hubatamuu qaba.
Sabboonaa ta’ee Oromoon walabummaa Oromiyaa hin hawwine ni jira jedhee hin yaadu. Haa ta’u malee, galiin yeroo dheeraa akkuma jirutti ta’ee, har’a Oromoon hunduu kan hatattamaan irratti hojjechuu qaban kaayyoo yeroo gabaabaa ta’uu qaba. Innis Wayyaanee nama-nyaataa kana hundeedhaa buqqisanii; uummatni keenya bilisummaadhaan hiree ofii akka murteeffatu taasisuu dha. Isa kanarratti asii fi achi jechuun hin jiru. Kanaafuu, kaayyoo ykn galii yeroo gabaabaa fi dheeraa jennee wal sakaaluurra tumsa waliif ta’anii diinarratti xiyyeeffachuun dirqama Oromummaa ti. Silaa akka hawwii kiyyaa otuu ta’ee; akkan yeroo baay’ee barreessaa turetti tokkummaa qabsaa’otaa fi jaarmayoota keenyaatu humna jabaa uumuu danda’a ture. Garuu tokkummaan ani hawwu sun milkaayuu waan danda’u natti hin fakkaatu.
Jaarmayootni keenya walittibaqanii tokko ta’uu yoo hin dandeenye; Sabboontoni keenya dhaabbata ykn dhaaba tokko keessatti wal ijaaruun rakkisaa yoo ta’e, gara gara taa’anii gufuu walitti ta’uu dhiisanii waan waliin hojjechuu danda’anirratti tumsa waliif ta’uun qabsoo keenyaaf gargaarsa guddaa dha. Kanaafuu, akka ilma Oromoo tokkootti dhaamsi ani dabarfachuu barbaadu; ilaaf ilaamee aadaa keenyaa bu’ura godhachuudhaan rakkoolee xixiqqoo jidduu jirtu akka aadaa Oromoo fi sirna Gadaatti furachuudhaan akka waliin hojjetan OLC fi GGO dhaaf dhaamsa Oromummaa dabarsuun barbaada. Isaan lamaanuu qabeenya Oromoo ti, lamaanuu Oromoof uumaman, lamaanuu beektotaa fi hayyoota Oromootiin ijaarman. Isaan lamaanuu diinni walqixxummaadhaan ittixiyyeeffata; isaan lamaanuu xiyyeeffannaa ololaa ti. Oromummaaf jedhanii waliigaluu qabu; waliigalteen yoo jiraate, tokkummaatu uumama; yoo tokkummaan jiraate, humnatu jabaata; yoo humni jabaate, injfannootu argama; yoo injifanne ABBAA BIYYAA ta’uu dandeenya.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
Abdataa Olaansaa Abbaa isaa obboo Olaansaa Iddeessaa fi Haadha isaa Aaddee Fedhashii_Hirkoo irraa Aanaa Amboo ganda qonnaan bulaa xulee bakka addaa hindhee jedhamuun Beekamutti Ilmaan Torban Kuttaayyee kèessaa balbala hangaafa ta’e warra Galaan irraa 1989 A.I.A ttti dhalate.
Abdataan Gaafa dhalatee of beeku wanti inni dhagahe Ulfa inni ittiin lubbuu isaa wareege, garaa, sammuu fi qalbiitti isa baachise.Ulfichis Akka inni dhalatee of beekèn, abbaan isaa inni ulfa ji’a jahaatiin Gadameessa Harmee isaa keessa osòo jiruu mootummaa dargiittin Sababa Namooota yeroo San mootummaa mormaa Turan Soorta Maqaa jedhuun akka ajjeefame Gama Harmee isaafi Maatii Birootiin hanga inni of beekee mana barumsaa galutti waan itti lallabamaa ture akka kudhaama laphee isaatti sammuu fi qalbiitti kudhaammatee Gara mana barumsaa Xulee sadarkaa 1ffaatti qajeele. Barumsa isaa Kutaa 1-3 mana buramsaa kanatti erga hordofee booda bara 2000 wasiila isaa Obboo Izgiisaa_Iddeessaa bira Magaala Ambòo taa’ee Barnoota isaa akka hordofuuf maatii isaatiin ergame.
Abdoonis ergama maatii isaa fudhatee Wasiilee isaa bira taa’ee barnoota isaa kutaa 4ffaa magaala Amboo mana barumsa carii sad.1ffaatti Barachaa osoo jiruu sababa gubachuu Bosona_Baaleetin mormiin barattoota Oromoo akka biyyolessaatti godhamaa ture gootota Oromoo magaalaa Ambootìin Finiinuu Eegale Abdòos umrii xobbummaa isaatiin Hirmaachise. Gòotota barattoota Oromoo magaalichaa kanneen biroo duukaa hiriiruun bosona baaleerraa ibidda dhaamsùuf sochii godhamaa ture keessatti umriin ijoollummaa osoo isa hin daangessine aarii keessa Isaa jiru ifatti bahee bulgaafate.
Jaleewwan diinaa kan silaa gaaffii uummata Oromoo nama gaafatu ijaan argaa lafa irratti hin jaalanne,Barataa Abdataa_olaansaas umrii daa’imummaa sanaan mana barumsaa isaa irraa waggaa lamaaf akka adabamu murteeffamee barumsa isaarras dhorkamee biyyattis Ajaa’iba ta’e. Abdòof garuu kun gulantaa cehumsa qabsoo haaraa ta’ee darbe.
Waggoota lamaan adabame sanatti irra caalaa gocha diinaatti hiraaraa osoo jiruu Harmeen isaa kan inni akka gumaa ija isaatti ilaalufi abdii guddina isaa taate du’aan irraa adda bahan.
Aarii kanaan wal makeen Abdataan Gara lixa Oromiya Godina qellam wallaggaa aanaa muggiitti godaane.achittis daran Oromummaa isaa hubate. Rakkòo saba isaas barnootaan furuu akka danda’u murteessee akkuma adabbii isaa fixateen bakka jiru irraa gara magaala ambootti bara 2002 deebi’uun barnoota isaa eegale. Akkuma hiree ta’ee bara kanas holola hirphaa_Gaanfurree du’e jedhamee afarfamaa ture sababeeffachuun Gaffii “maaf ajjeefama” jedhuu fi mormii mootummaa wayyaanee yeroo sana gòtota barattoota magalaa Amboon taasifamee ture keessatti kallattiin hirmaataa ture. Akka carraa ta’ee bar sana Hidhaas ta’ee adabbìin isa hin arganne ture. Carraa kana fayyadamuun Abdoon Hiriyoota isaa fi namoota isatti dhiyaatin hunda kallaattii qabsoo itti akeekaa,gorsaa fi barsiisaa ture. Qabsaa’ota hedduus ofiin olitti qare. Toora qabsoo Bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa irra akka hiriiranis taasise. Waģgoota lamaaf gootummaan hiriyoota isaa qaraa osoo jirùu bara 2004 gaaffii Teessoon mootummaa Naannoo Oromiyaa finfinneerra gara adaamatti hin jijjiiramiin jedhu gooticha Oromoo Barataa Jaagamaa Badhaanee waliin ta’uun barattoota mana barumsa carii sad.1ffaa qindeessuun mormii taasifame irratti shoora ol-aanaa taphataa osoo jiruu humna tika wayyaaneen butamee ji’a sadiif qajeelcha poolisii Godina shawaa lixaa kan magaala Ambòotti Argamu keessatti hidhamee hiriyoota isaa waliin dararaa umrii isaa waliin hin deemne saba isaaf jecha baachaa ture.
Abdoo kunis gad hin qabne. Ittuu isa xiiqeffachiise malee. Akkuma bahee gara mana barumsa isaatti deebi’een ijaarsa bilisummaaf magaala amboo keessatti gama dhaaba Oromotìin taasifamaa ture keessatti kallattiinis ta’ee alkallattiin hirmaachuudhaan gahee umrii isaatiin wal hin madaalle bahaa osoo jiruu bara 2006 Fincila diddaa gabrummaa guutummaa Oromiyaatti adeemsifamaa ture keessatti kan magaalaa Amboo Hangaftoota qabsoo isaa waliin gahee isa irraa eegamu Sodaafi of qusannaa tokko malee bahaa osooo jiruu humna tika wayyaaneetiin yeroo lammaffaaf butamee manneen hidhaa magaala amboo kan akka betemengist QPG sanqalleetti baatii lamaaf erga itti roorrifamaa turee booda Hiriyoota isaa nama Kudhan waliin gara mahakalawitti fudhatame.achittis daraaraa hagana hin jedhamne erga irratti raawwatamaa ture booda himannaa sobaa deeggaaraa ABO fi farra nageenyaa jedhu irratti banameen waggaa lamaaf mannèn hidhaa akka Alambaqaa Qaallittii tti dararamaa turee bilisaan gadlakkifame.
Abdoon mana barumsaa aķka dirree qabsoo Oromotti waan ilaaluuf akkuma hidhaa baheen bara 2008 barnòota isaa itti fufuuf magaala Ambòotti deebi’e hojii isaa idilee kan ta’e barnoota isaa cinaatti rakkoo uummata Oromorra gahaa jiru bifa qabatamaa ta’een waan ijaan argee fi isarra gahe faķķeenya godhachuun hiriyoota isaafi nama isatti dhihaatu hunda sodaafi of qusannaa tokko malee akkuma duraanii barsiisuu itti fufe. Humni diinas ciminaafi kutannoo isaa kana ilaaluun akka inni isaan waliin hojjetuuf faayiidaafi bu’aalee garagaraan masakanii sossobaa turan. Lafaa fii qarshii siif kennina jedhanii yeroo isaan sossobuu yaalanitti lafichis qarshiinis kanuma uummata kooti,boru argachuun danda’a,gabrummaan ofiif dhaale kanaaf jedhee ilmoo koof hin dabarsu jedhee humna tikaa fi jaleewwan wayyaanee isatti ergamte kutannoodhaan salphisee geggeesse.isaanis caalatti xiiqefachuun halkanii fi guýyaa hordoffii cimaa irratti geggeessuu eegalan. ABDOONIS sodaa tokko malee hiriyoota isaa waliin furmaata gabrummaa barbaaduu jala gadtaa’e. Osuma kanaan jiruu dubbiin masterpilaanii kaate. Ammas abdoon qooda isaa sodaa tokko malee ifatti bahaa osoo jiruu yeròo 3ffaaf 2014 mormìi cimaa Ambotti taasifamen butamèe karchallee Ambootti darbatame. Hidhaa ji’a 5 boodas kana booda qabnee sin hiinu si ajjeefna doorsisa jedhuun gad lakkifamus Abdoo dheebuun inni bilisummaa saba isaatiif qabu hin adabachìfne waan ta’eef hojjetaa Humnaa kan guyyaa fakkaachuun hojjeettoota humnaa isa waliin hojjetan toora qabsòo Oromoo jala akka hiriiran barsiisuu jala cehe. Diinnis kutannoo fi kaayyoo isaa waan beekuuf odèssitoota jala kaahee ammas yeroo 4ffaf humna tikaa wayyaanèn ukkaamfamee gara mana hidhaa duraan ture mahakalawitti geeffame. Achittis akkuma si ajjeesna jedhanii itti dhaadachaa turan reebicha du’a kanfalchiisu kan akka
Fannoorra yeroo dheeraa tursuu
Mataa keessa Reebuu
Qaama saalaa isaatti bishaan hidhùu
Kalee isaaŕra rukutuu
Electrical torture bifa garagaraa fi kkkf
Ji’a 5 erga itti roorrisaa turan bòoda lubbuun isaa bahuu didnaan himannaa sobaa shororkeessaa jedhuu fi dabballee keenyaarraa meeshaa hiikkatte Jedhu irratti bananii gara mana hidhaa qilinxootti darbatan. Achittis sababii reebicha isa irra gaheen yeroo dhukkubsatu yaala fayyaa dhorkachuun Du’aaf aķka saaxilamu taasifame.
Abdoonis nama aarsaa ta’uuf uumame waan ta’eef aķkuma kaayyoo isaa lubbùu isaa gita hin qabne gaabbii toķko malee imaanaa dhalootatti dabarfatee gaafa guyyaa 11/1/2016 Oromiyaa fi Oromoo jaalatutti seenaa fi kaayyoo gatee harka diinaatti Wareegame
Qabsaahan ni kufa qabsoon itti fufa
Oromiyaan dhiiga ilmaan isheen ni walaboomtihidhaa fi ajjeechaan dùubatti nun deebisu.