text:
Saturday, March 5, 2016
Oromo Protests – from Youtube
(Ayaantuu) *New* oromo music Magartuu Oromiyaa sichii qabsoon xumurraa didaa garbumaatti #oromoprotest 2016
Wayta amma kana Namni hundii dhugaa Oromon qabdu otuu hin gedhiin Dubachaa jira
Wayta amma kana Namni hundii dhugaa Oromon qabdu otuu hin gedhiin Dubachaa jira
dhaamsa hidhamtooti siyaasaa Oromoo Manneen hidhaa Qaalittii, Qillinxoo fi Zuwaay keessa jiran
(Ayyaantuu) #BilisummaaOromoo– (05.03.2016,#DhaamsaHidhamtootaa, Oromiyaa) Kun dhaamsa hidhamtooti siyaasaa Oromoo Manneen hidhaa Qaalittii, Qillinxoo fi Zuwaay keessa jiran haala yeroo amma Oromiyaa ilaalchisee ergatanii dha.
Nuti, otuu dirqama addaddaa irra jirruu harka diinaatti kufnee gatii olaanaa bilisummaa Oromoof baasaa jiraachuu keenya namuu kan hubatuudha. Yeroo biyyi keenyaa fi lammiin keenya alagaa gara laafina hin qabnee biyya abbaa isa akeessatti ajjeefamu biratti argamuu dhabuun keenya hedduu garaa nu nyaata. Goototi Oromoo kutatoo amma illee Bilisummaa Oromoof wareega ulfaataa baasaa jiran kumaatamaan bahaa akka jiran yeroo dhageenyutti immoo jajjabina guddaatu nutti dhagayama.
Ammas qabsoo keenya galmaan gahuuf namuu bakka jirutti kutannoon akka hirmaannaa isaa jabeessu yeroo dhaammannu:
Kana waan ta’eef, haala kana hubattanii bakka nu bu’uun gahee keessan akka baatan dhaamsa kana haala ulfaataa keessatti isiniif dabarsine; imaanaa keenya kanas raawwachuun akka nu boonsitan immoo shakkii tokko illee hin qabaannu!!
Qabsaa’aan ni kufa! Qabsoon itti fufaa!
- Haala yeroo amma kan qabsoon Oromoo irra jiru, biyya alaa fi keessaa qabsoo kana xumura itti gochuuf, qabeenya, qaaman fi wanta dandeessan hundaan akka dirmattan dhaammanna.
- Barattoota sad1ffaa hanga sad2ffaa, Barattoota koolejjii hanga University, Qotee bultoota fi Daldaltota, Hojjetoota mootummaa, poolisoota fi humni waraanaa kan meeshaa barachaa jirtanis ta’ee, milishaan gandaa osoo hin hafne FXG kana xumura itti gochuuf waan Oromoo tokko irraa barbaachisu akka gumaachitan isin gaafanna.
- Namni Oromoo tokko wareegama uummanni keenya kaffalaa jiru kana cinaa dhaabachuudhaan wayyaanee duula Oromoo irratti deddeebiin labsite kana buqqisuu qaban.
- Duula Wayyaanee Oromiyaa keessaa baasuudhaaf Qeerroon Oromoo daandii cufuudhaan, riqicha kutuudhaan akkasumas mala qabsooa ddaddaa baasuudhaan gaggeessaa jiru deeggaruun akka dirqama lamummaa keessan baatan issinii dhaamna.
- Wayyaaneen akkuma garboofattoota habaashaa darbanii Oromoo irratti hiidhaa, ajjeechaa, dhabamsisaa, saamicha dinagdee, saamicha qabeenyaa, saamicha lafaa gaggeessaa jirti. Kun immoo kan dhaabbatu, kutannee hojjachuu fi waadaa keenya kaleessaa haaromsuun FXG kana injifannoon akka goolabamu gochuun ta’a.
Injifannoo uummataa Oromoof!
(Ayyaantuu) #BilisummaaOromoo– (05.03.2016,#DhaamsaHidhamtootaa, Oromiyaa) Kun dhaamsa hidhamtooti siyaasaa Oromoo Manneen hidhaa Qaalittii, Qillinxoo fi Zuwaay keessa jiran haala yeroo amma Oromiyaa ilaalchisee ergatanii dha.
Nuti, otuu dirqama addaddaa irra jirruu harka diinaatti kufnee gatii olaanaa bilisummaa Oromoof baasaa jiraachuu keenya namuu kan hubatuudha. Yeroo biyyi keenyaa fi lammiin keenya alagaa gara laafina hin qabnee biyya abbaa isa akeessatti ajjeefamu biratti argamuu dhabuun keenya hedduu garaa nu nyaata. Goototi Oromoo kutatoo amma illee Bilisummaa Oromoof wareega ulfaataa baasaa jiran kumaatamaan bahaa akka jiran yeroo dhageenyutti immoo jajjabina guddaatu nutti dhagayama.
Ammas qabsoo keenya galmaan gahuuf namuu bakka jirutti kutannoon akka hirmaannaa isaa jabeessu yeroo dhaammannu:
Nuti, otuu dirqama addaddaa irra jirruu harka diinaatti kufnee gatii olaanaa bilisummaa Oromoof baasaa jiraachuu keenya namuu kan hubatuudha. Yeroo biyyi keenyaa fi lammiin keenya alagaa gara laafina hin qabnee biyya abbaa isa akeessatti ajjeefamu biratti argamuu dhabuun keenya hedduu garaa nu nyaata. Goototi Oromoo kutatoo amma illee Bilisummaa Oromoof wareega ulfaataa baasaa jiran kumaatamaan bahaa akka jiran yeroo dhageenyutti immoo jajjabina guddaatu nutti dhagayama.
Ammas qabsoo keenya galmaan gahuuf namuu bakka jirutti kutannoon akka hirmaannaa isaa jabeessu yeroo dhaammannu:
- Haala yeroo amma kan qabsoon Oromoo irra jiru, biyya alaa fi keessaa qabsoo kana xumura itti gochuuf, qabeenya, qaaman fi wanta dandeessan hundaan akka dirmattan dhaammanna.
- Barattoota sad1ffaa hanga sad2ffaa, Barattoota koolejjii hanga University, Qotee bultoota fi Daldaltota, Hojjetoota mootummaa, poolisoota fi humni waraanaa kan meeshaa barachaa jirtanis ta’ee, milishaan gandaa osoo hin hafne FXG kana xumura itti gochuuf waan Oromoo tokko irraa barbaachisu akka gumaachitan isin gaafanna.
- Namni Oromoo tokko wareegama uummanni keenya kaffalaa jiru kana cinaa dhaabachuudhaan wayyaanee duula Oromoo irratti deddeebiin labsite kana buqqisuu qaban.
- Duula Wayyaanee Oromiyaa keessaa baasuudhaaf Qeerroon Oromoo daandii cufuudhaan, riqicha kutuudhaan akkasumas mala qabsooa ddaddaa baasuudhaan gaggeessaa jiru deeggaruun akka dirqama lamummaa keessan baatan issinii dhaamna.
- Wayyaaneen akkuma garboofattoota habaashaa darbanii Oromoo irratti hiidhaa, ajjeechaa, dhabamsisaa, saamicha dinagdee, saamicha qabeenyaa, saamicha lafaa gaggeessaa jirti. Kun immoo kan dhaabbatu, kutannee hojjachuu fi waadaa keenya kaleessaa haaromsuun FXG kana injifannoon akka goolabamu gochuun ta’a.
Kana waan ta’eef, haala kana hubattanii bakka nu bu’uun gahee keessan akka baatan dhaamsa kana haala ulfaataa keessatti isiniif dabarsine; imaanaa keenya kanas raawwachuun akka nu boonsitan immoo shakkii tokko illee hin qabaannu!!
Qabsaa’aan ni kufa! Qabsoon itti fufaa!
Injifannoo uummataa Oromoof!
Injifannoo uummataa Oromoof!
Chinas-Ethiopia- Djibouti Gas Exploitation in Ogaden
(Ayyaantuu) ONLF Statement
On March 3, 2016, the Djiboutian President participated in ceremony held for the laying of the foundation stone for a new mega gas project, which comprises a natural gas pipeline, a liquefaction plant and an export terminal at Damerjog, Djibouti from the Ogaden as reported by Global Energy. What China, Ethiopia and Djibouti are ignoring is the fact that the people who own the territory the gas is to be extracted are not party to all these deals and will fight to the last in order to protect their territory and resources whatever the cost as they have done before.
ONLF categorically states that it will mobilize the Somali both inside and outside the Ogaden in order to stop any attempt to steal the wealth of the Somali people in Ogaden until a genuine representative government that can safeguard the interests of the Somali people is established in Ogaden. Since POLY-GCL is operating within Ethiopian Army garrison camps and is paying the Ethiopian army to clear the land and displace the rural population, ONLF considers them as a party to the conflict.
Despite the false claim of Mr Barton Yu, Chairman and President of POLY-GCL, who said that: “This is an important energy project for POLY-GCL Petroleum Group … which will enhance the well-being of the Djiboutian and Ethiopian peoples while creating a positive impact on China’s energy security.”, the Somali people in Ogaden are not benefiting in any shape of form from this project. Instead, the rural population are being systematically displaced forcefully from the grasslands and forced into destitution and internal displacement. Furthermore, the Ethiopian government is still actively continuing its campaign of slow inhalation of the Somali people in Ogaden by actively maintaining trade and aid blockage and hampering the effective support of the international community to aid the Somali people in Ogaden in an efficient and effective manner.
Just few months ago, the Ethiopian government kept denying the extent and severity of the Drought in Ogaden, until the international community forced them to acknowledge the drought and then it jumped on the bandwagon and is now spinning the story that El NiƱo is to blame for the hundreds of deaths that could have been saved if they had a caring government that would mitigate the effects of natural disaster. The Ethiopian regime policy in the regions is a significant contributor to the inability of the people to cope with the recurrent natural disasters. Furthermore, the regime was diverting international aid to acting as the police man of the Horn region by sending thousands of troops to its neighbours and squandering money needed to build basic services by building weapons factories, buying hundreds of tanks and multi-billion Dreamliner jumbo jets and building showcase grandiose projects while millions are dying for manageable food and water.
The Chinese and Djibouti governments shall know that they are becoming accessories to the genocide committed by the Ethiopian government in Ogaden and will share the consequences of their heinous participation in that crime.
Since the International community and donor countries were fully aware of the extent of the war crimes and crimes against humanity committed by the Ethiopian regime in Ogaden as was clearly revealed in Wiki-leaks and they chose to look the other way, while rewarding Ethiopia with more money and diplomatic protection, ONLF informs the Ogaden people that unless they stand up to stop this heinous project, which threatens their very existence as people, no external power will come and defend their rights for them.
Issued by ONLF
#OromoProtests – Mass Protest, March 5, 2016
(Ayyaantuu)##BilisummaaOromoo-(05.03.2016, #JalduuLukkee, Oromiyaa) Kun maqaan isaa BAANDIRAA GALAANAA jedhama. Maqaan facebook isaa “Borubari Seenaaf” jedhama. Namni kuni lukkeelee diinaa keessaa nama tokko yoo ta’u, duraaniin barsiisaa mana baruumsa sadarkaa 2ffaa Jalduu ture.
Gara miseensummaa Opdo-Tplf tti kan dabalame bara 1996 A.L.H tti. Ergasi asi harka mirgaa woyyaanee ta’uudhaan waajjira dhimma nageenyaa godina Shawaa Lixaatti aangoon kennameeraaf. Waytii filannoo woyyaanee bara 1997/2005 ummata Oromoo hiisisuufi ajjeesisuun beekkama.yeroo sanitti waajjira KFO aanaa Jaldutti argamus cabsiisuni kan saamsisee ture. Ammas gocha diinumma kana itti fufuudhaan ummata Oromoo magaalaa Amboo fi Jalduu diiinaan wal ta’ee kan ajjeesisaa jiru isaa fi fakkaattota isaa ti.
Namoonni nama kana dhiyeenyatti beektan yoo dhugumaan dhiiga Oromoo of-keessaa qabaate, gocha gara jabeessummaa kanarraa akka of-qusatu gorsaa irraa deebisaa. Yoo didee kan itti fufu ta’e, Qeerroon Amboo tarkaanfii malchiisu kan irratti fudhatu ta’uu akeekkachiisa.
#BilisummaaOromoo, (05.03.2016, #DiddaaOromoo, Oromiyaa) Diddaa fi mormii Godina Shawaa Bahaa Aanaa Dugdaa Magaala Maqii keessatti Bitootessa 4 bara 2016 gaggeeffameera. Fincila Qeerroowwan gaggeessaniin gaaffiin Oromoo akka hubatamu godhemee jira. Manni Barnootaa high school caccabeera; sirni baruuf barsiisuu akka aanaa sanaatti dhaabbatee jira.
Lukkeen wayyaanees walgayii taa’anii barattoota Aanaa sanaa akka hidhaman hoji gaggeessota federaalaa wajjin kaleessa taa’anii murteessan.
A. Barattoonni univarsitii kana dura hidhaman
1.Ayyaanoo Dagaagaa
2.Firaa’ol Doddee
3.Ayyaanoo Guddataa
4.Doonii Boruu ti.
2.Firaa’ol Doddee
3.Ayyaanoo Guddataa
4.Doonii Boruu ti.
B. Kan amma akka hidhaman itti muttaa’e : Barattoota M/B/S1ffaa Odaa Boqotaa:
1.Caalaa Galaashee
2.Dilboo Jaldee
3.Geetuu Badhaasoo
4.shaalloo Bokonaa
5.Mahammad Huseen
6.Fayyisaa Faqqoo
7.Dureessa Malkaa
8.Addunyaa Goobanaa
9.Galgoo Jiloo
10.Aabbuu ……
11.Siidaa Baqqalaa
12.Dabballee ……
M/B/ Odaa Boqotaa Sad. 2ffaa
1.Araarsoo beenyaa
2.Bulchaa Qondaalee
3.Gurmeessaa Damee
4.Ilaalaa Jalduu
5.Maalaloo Galaanaa
6.Adaraa Dabboo
7.Ashannaafii Bobbaa yoo ta’an.
2.Dilboo Jaldee
3.Geetuu Badhaasoo
4.shaalloo Bokonaa
5.Mahammad Huseen
6.Fayyisaa Faqqoo
7.Dureessa Malkaa
8.Addunyaa Goobanaa
9.Galgoo Jiloo
10.Aabbuu ……
11.Siidaa Baqqalaa
12.Dabballee ……
M/B/ Odaa Boqotaa Sad. 2ffaa
1.Araarsoo beenyaa
2.Bulchaa Qondaalee
3.Gurmeessaa Damee
4.Ilaalaa Jalduu
5.Maalaloo Galaanaa
6.Adaraa Dabboo
7.Ashannaafii Bobbaa yoo ta’an.
C. Kittillayyoonni wayyaanee Ijiillee kanarraatti murtee dabarsite ammoo:
1.Darajjeee Raggaasaa I/G/M/B Odaa Sad. 1ffaa
2.Usmaan Obsaa Supervaayizara CRC Odaa
3.Taarikuwaa Guddee Barsiistuu
4.Aabbushaa Birhaanuu Barataa afaan
5.Tashoomaa Badhaadhaa l/G Dhimma nageenyaa
6.Itichaa Dabballee I/G Waajira Barnootaa Aanaa Dugdaa
7.Poolisii Federaalaa Lama Yeroof Maqaasaanii Adda nuuf hinbaafne ta’anii ti dhalataa Oromoorraati shira xaxaa jiruu.
2.Usmaan Obsaa Supervaayizara CRC Odaa
3.Taarikuwaa Guddee Barsiistuu
4.Aabbushaa Birhaanuu Barataa afaan
5.Tashoomaa Badhaadhaa l/G Dhimma nageenyaa
6.Itichaa Dabballee I/G Waajira Barnootaa Aanaa Dugdaa
7.Poolisii Federaalaa Lama Yeroof Maqaasaanii Adda nuuf hinbaafne ta’anii ti dhalataa Oromoorraati shira xaxaa jiruu.
Qabsoon itti fufa!
#BilisummaaOromoo- (05.03.2016, #HidhaaWalisoo, Oromiyaa) Dargaggoo #KabbadaaAbarraa fi #TsaggaayeeIndaala kan jedhaman mana hidhaa Walisoo keessaa baafamanii gara Maa’ikalaawwiitti dabarfaman. Dargaggoonni kunneen dhalootan aanaa Ammayyaa ti.
Yeroo darbe aanaa Ammayyaa irra namoota 175 ol wajjiin gara mana hidhaa Walisootti geeffamanii ture. Haga yoonaatti mana hidhaatti rakkisaa turan. Gaafa 02/03/2016 gadi isin lakkifna jedhanii mana hidhaa Walisoo irra fuudhanii baasanii gara maa’akalawwii geessani jiru.
Kan suuraan isaa mul’atu kun (Kabbadaa Abarraa) gaafa 7/2/2016 waraana wayyaaneen ukkaamfame. Kabbadaan kan dhalatee guddatee Godina Shawaa kibba lixa Aanaa Ammayyaa ganda qotee bulaa Arrooyyiti. Barnootaa Sadarkaa 1ffaa fi 2ffaa achuma Magaala Gindooti barate. Sadarkaa Olaanaa University Amboo Campus Waliso irra barnootaa computer science eebbifame. Bara 2004 Mormii Magaaala gudditti Oromiyaa Finfinnee irraa Adamaatti dabarsuuf jedhan dhaabuuf taasifame irratti illee ijoollee Ammayyaa hedduu waliin hidhamee ture.
Guyyoottaan sadiif Universitin Wallagaa jechuunis gafaa Guyyaa 1-3-2016 irraa egaalee gafaa Guyyaa 2-3-2016 fi 4-3-2016s ittii fufee jira Agazi, humna Kora bitteenessaa, polisi Oromomiyaa fi polisota moora Universiticha ta’uun tarkaanfii baay’ee sodaachisa ta’e barattoota fi Guyyaa kalleesa mmoo hojjeettoonillee osoo hin hafiin rebamuun isaani argamaa ture tarkansilee isaan fudhataniin gafaa guyyaa jalqabaa #Campus FBE #Block 613 dormii barattoota itti cacabsuun barattoota 27 fi bakkee keessaas barattoota 30 ol ta”an qabuun gara mana hidhaattii halkanuma sana gessaniru hamma har’attiis achuma jiru isanuma kessaa rebichaa isaniin kan midhaamaani fi lubbuu isaani olfachuuf jecha dormirraa barattoonnii utalaan baay’innii isaanis 5 fi isaa ol ta’ uu danda’an riferi garage finfinneetti ergamaniruu jedha gabaasan keenya gafaa Guyyaa kalleessaas barattoonnii 15 ol ta’an kilikina Universiticha keessaattii akkaa yalamaa turan kan ijaan argaan nuuf himaniiru…,.@WU..
#OromoProtests-(05.03.2016, #NaqamteArrest, Oromia) Dr. Tasamma Fufa, a veterinary specialist at Naqamtee was kidnapped yesterday night, 04/03/2016 by Agazi forces. When they kidnapped he was severely beaten and sustained injury Because of his disappearance there is no meat distribution today in the city. Until now, his whereabouts is unknown.
Dr. Tasamma is one the most respected specialists the city.
=========================================
#BilisummaaOromoo- (05.03.2016, #HidhaaNaqamte, Oromiyaa) Ogeessa beeladaa Magaalaa Naqamtee kan ta’an Dr Tasammaa Fufaa kaleessa galgala humnoota tikaa fi waraana Agaaziitiin qabamanii bakka hin beekamnetti geeffaman. Yeroo qabamanitti, hedduu reebaman; miidhaan guddaa irra gahee jira. Sababa Dr Tasammaan hidhamaniif guyyaa har’aa magaalaa Naqamtee keessatti fool qalamee gurguramu manneen daldalaatti hin qoodamne. Haga ammaatti eessa akka geeffame hin beekamu.
Dr Tasammaan magaalaa NAqamtee keessatti kabajaa fi jaalala guddaa nama qabaniidha.
#OromoProtests Miseensoti koree hojii raawwachiiftu KFO afur godina Qeellam Wallaggaa keessaa akka bahaniif dhiibbaan godhamaa jira. Miseensoti KFO: Duulaa Maatiyoos, Abiyoot Taaddasaa, Masgabuu Tolasaa, fi Zalaalam Shuumaa, kana duras waggoota lamaaf ragaan sobaa itti qindaahe shororkeesssaan himatamanii ture. Hidhaa keessattis erga waggaa lamaaf hiraarafamanii booda bara 2016 gara jalqabaa Mana Murtii Waliigala OROMIYAA Dhaaddacha Naannawaa Nekemtitti bilisa jedhaman.
Haa tau malee, namootni kunneen ammas Naannoo fi Maatii isaanii dhiisanii akka biyya gadiilakkisaniif dhiibbaan guddaa fi doorsifni irratti godhamaa jira.
#BilisummaaOromoo- (05.03.2016, #JimmaaOfeeggannaa, Oromiyaa) Odeeffannoon kun Ummata keenya Godina Jimmaa aanaa Cooraa Botor keessaa jiraattaniif kan darbee dha.Namichi maqaansaa AJaib Sheh Mahamad jedhamu kaanan misensa KFO (OFC) ture yeroo ammaa kanatti basaasaa Wayyaanee ta’ee namoota hiisisaa jira. Namni kun gantuu ta’uudhaan gochaa badaa ummata keenya irratti raawwachaa waan jiruuuf, umamti keenya akka irraa of eegagttan haa ta’u!
#OromoProtests-(05.03.2016, #OromoResistance, Oromia) This is a continued resistance to refuse the regime’s dictatorial systems. This brave Oromo decided to burn the military uniform as a symbol of resistance to condemn the military rule on Oromo people.
=============================
#BilisummaaOromoo-(05.03.2016, #DiddaaOromoo, Oromiyaa)Kun diddaa Oromoo sirna Wayyaanee irratti itti fufiinsaan adeema ajiruudha. Gooti Oromoo kun uffannaa watraanaa gubuuf kan murteeffate miidhaa sirnichi ummata Oromoo irraan gahaa jiru balaaleffachuun. Kun immoo ejjannoo seera waraanaa ummata Oromoo ajjeesee fixuuf jedhu dura dhaabbachuuf fudhatameedha.
Qabsoon itti fufa!
#OromoProtests, (05.03.3016, #OromoResistance, Oromia) This is Oromo soccer club solidarity with Oromo protesters from Cairo, Egypt.
===============
#BilisummaaOromoo, (04.03.2016, #DiddaaOromoo, Oromiyaa) Kun Gareen Kubbaa Miillaa Kaayiroo, biyya Misiraa, Oromoof deeggarsa mormii Oromoo agarsiisan.
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Tokko nu taasisi
By Oluma.a 07 05 1969
Maali falli isaa hooda kanaa beektaa?
Ilmaan kee dhipanee mala isaa nuuf laataa?
Diinnoo nu balleessee attamiin callista?
Harmee Oromiyaa aayyoo Oromootaa.
Galii nutti galtee ilmaa Habashootaa,
Galma kee nu dhaaltee kana egaa maal jetta?
Aayyoo Oromiyaa attamiin callista,
Yoo ilmaan kee dhuman attamiin obsita?
Waa hin qabduu fala?
Mee maatu nuu tola?
Harmee hin callisin,
Kana nutti hin dhiisin.
Waan hodaatu nuqabee,
Falli isaa nu dhibee;
Dhiigatu wal-wallaalee maal cubbuun nu qabe?
Foon fooniin nyaatamee lafeen lafeen caabee,
Haqni wallaalamee dhugaan owwaalamee,
Sabni kee guddichi Oromoon gabroome.
Dhiigatu wal-wallaalee lafeetu lafee cabse,
Nutu wal-balleessee halagaaf dabarse.
Mee kan darben haaga’uu boriif waa nuuf himi,
Ilmaan kee hudaattuu gorsii nuuf dheekkami.
Adda adda akka hin baane akka hinfaffacaane,
Ilmaan kee si dhiisnee akka galtuu hin taane.
Waltiit nu qabii dafii nu gorsadhu,
Booree boorantichaa ilamaanti laadhu.
Akka gantuu hin taane,
Galtuutti hin hidhanne;
Halagaa irra gorree dhiiga laammii hin buusne,
Nuti wal-wallaallee diinaaf hin miijafne;
Minaan ati nuuf laatuu kan diinaati seenee,
Diina harkaa nyaachuuf akka hin gowwoomene.
Hunduu hankee akka ta’e kan diinni isaaf laatu,
Mee galticha nuuf gorsi akka inni hubatu;
Yoo ati bilisoomte akka quufee nyaatu,
Harka diinaan dhiisee ofii issaan fudhatu;
Dhangaa kee isa hin dhumne akka inni argatu,
Kabajaaf ulfinaan akka inni jiraatu;
Kan yoo taanee qofa yennaa bilsoomnu,
Kana itti nuuf himi kaayyoo kana jalatti akka tokko taanu.
Yoo akkas ta’e qofa kabajaan jiraannu,
Siinis gammaachiifnee lammiifis kan taanu.
Himii nuuf dheekkami kan garmalee deemutti,
Galma kee ulfinaa kan gurguruuf jedhutti;
Ilma kee sabboonaa ajjeesuuf kan ganutti,
Tari yoo dhaga’e nuuf dheekkami isatti;
Nuuf gorsii deebisi kan qalbiin tamsa’e,
Tari wallaaleetii yookaanis waata’ee.
Isa dur nuu ba’e gadhee qaraa ta’ee,
Silaa abdii hin qabuu as galuuf deebi’e;
Dur diigaan cuuphatee lammii issaa ajjeesee
Isa nutti hin kaasin waatu isa jal’isee.
Halagaa irra goree dhiiga lammii buuse,
Garaa isaaf jecha haadhoo issa ajjeese,
Minaan ati laattuuf kan Tigrootaa se’ee,
Icitii kee mara gadi baasee haasa’ee.
Gaaraaf galii galee mana haadhoo issa dhiisee,
Gochaan Habashootaa kan isa joonjesse,
Dhiiga Oromummaa keessaa isaa balleesse,
Maqaaf jirtee namaa kan garaan ajjeese;
Harmee isaa kan gube haadha isa deesse,
Eenyuuf garaa laafa kan garaan joonjesse.
Isa nutti hin waamin walitti hin deebinu,
Dhagaa gargar cabee walitti hin fayyinuu.
Gumaa haadha issaa kan abbaas callisee,
Innuu itti dabalee haadhoo isaa ajjeesee,
Diina waliin nyaate hirmii laguu dhiisee,
Gola ayyoo isaa halagaa dhaalchisee,
Obboleessa isaa irra garaa isaa caalichisee,
Dhiinaaf gurra ta’ee maatii issaa basaasee,
Dhiiga Oromootaa meeqa dhangalaasee,
Maatii lammii meeqa gara dhabamsiisee,
Haadha ,Abbaa, Ijoollee maatii tatamsaase.
Aayyoo koo obsa kee garaan daaraf daakuu,
Harkaan hin godhannee kan siif kenne fokkuu;
Warri hafan jaalalaan waliin akka bulan,
Warra gumaa hin taane tasa wal-wallaaluun;
Akka hin laaffanne dhiigni Oromummaa,
Tokkicha nuuf kadhu Waaqa kee ganamaa.
Kan hafe qajeelchee walitti akka qabu,
Ilmaan kees gorsadhu barri hanga darbu.
Imimmaan kees obissi nutti ta’aa cubbuu,
Hin ooluu gaaf tokko barri kunis darbuu.
Safuu seera uumamaa naamuusa kee durrii,
Ilmaan keettis himii toora raabaa doorii,
Kabaja hangafaa ulfina jaarsolii,
Obsaaf wal-danda’uu maatii war-sagalii,
Waa wal-dhaggeeffachuu dura callisanii,
Mee kana nu gorsi Ayyoo hin usinii.
Gaargar faffacaasee yoo diinni nu qalu,
Tooftaa adda addaan shira nutti malu,
Kan kaleessaa haa-ga’uu har’a nugorfadhu,
Harmee nutti dafi mee mala nuu ladhu.
Ilmaan kee wal qoodnee bakka sagalitti,
Seera kee cabsinee hidhannee diinatti,
Lammuu akka hin gowwoomne,
Nuu himi ilmaan keetti akka hin daganne.
Kaleesa dagannee wangoo hoolaa seenee,
Wajjiniin haasa’uuf beellama qabannee,
Wangoon nu nyachuudhaaf of irratti arganne,
Ayyoo akka gowwoomne har’as irraanfannee,
Ilmaan kee nu gorsi kana si kadhannee.
Shiraaf kan deemanis har’a illee nu keessa,
Gurmuukee diiganii nu gochuuf hiyyeessa,
Kan yoo dhaga’anii Aayyoo ammas nuuf gorsi,
Ilmaan kee hunda iyyuu karaatti deebisi.
Kaayyoo kee nuu ibssi,isatu nu qajeelchaa,
Ilmaan kees barsiisi,beekkaatu biyya bulchaa.
Karaa irraa yoo maqan karatti deebisi,
Wlitti nu qabii tokkoo nu-taasisi.
Galiif galma keenya tokkoon nu jaarsisi,
Gaaddisa kee jalatti kaayyoo keef nu tumsi.
Galii galma keenya tokkoon nu jaarsisi,
Ilmaan Oromootaa tokko nu taasisi.
Yoo kun ta’e qofa,Wal caccabsuun hafa.
Yoo akkas ta’e qofa,Bilisummaan dhufa.
Jehiitii nuuf himi ilmaan kee maratti,
Walitti nu qabii Odaa kee jalatti,
Ifa kee nuuf baasii biiftuu ishee brii,
Bakkaalchas nuuf ibsi fakkii bifa gaarii;
Diimaa irraaf jallaa magariisa gidduun,
Walitti sassaabii nu bulchi jaalalaan.
Halaabaa kee jalatti galma kee keessatti,
Walitti nu qabi akka bilisoomnutt.
Kanaan nu eebbisi akka nu milkoofnu;
Injifanno argannee akka bilisoomnu.
VICTORY TO THE OROMO PEOPLE
Oluma.a 07 05 1969

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Friday, March 21, 2014
Kibba Afriikaa Keessatti Hiriirro Mormii Guddaan Hawaasa Oromoo fi Ogaadeniin Gaggeefame
Bitootessa 21, 2014
Gaafa Bitootessa 18,2014 ummanni Oromoo fi Ogaadeen kibba Afriikaa jiraatan walgahii mootummoonni Afriikaa 54 guyyaa hundeeffama Pan-African Prliament kabajachuuf torbaan lamaaf Afirikaa kibbaa magaalaa Johannesburg bakka Midrand jedhamutti yeroo gaggeefatan hawaasi Oromoo fi Ogaadeen tokkummaan ta’uun miidhaa mootummaan Wayyaanee fi abbaa irree EPRDF uumattoota Ithiopia irraan gahaa jiru balaaleffachuun sagalee mormii jabaa dhageessisuun gabaafame.
Haala kanaan manni dhaabbataan African Parliament jedhamu salgalee mormii uumanni dhageessise kana dhagahuun waan barbaachisu maraan gaaffiin cunqurfamtootaa akka dhagahamu akka taasisaniif gaaffiin dhihaatee jira.
Walgahii Pan Africa kana irratti mootummaa Ethiopia bakka bu’ee kan argamu muummicha ministeera H/Mariyam Dassalenyii fi ministeera haajaa alaa akkasumas nama biro tokko ture. Haala kanaan H/Mariyam Dassaleny walgahii kana irratti kan argamuuf ture guutummaatti haquun walgahii kana irraa osoo hin hirmaatiin hanqachuu gabaasi achi irraa nu gahe addeessa.
Thursday, March 20, 2014
Godina Gujii mana barumsaa Shaakkisoo keessatti diddaan mootummaa Wayyaanee irratti jabaatee itti fufe.Wayyaaneenis diddaa dura dhaabbachuuf kaan rasaasaan rukkutaa kaan Jumlaan mana hidhaatti guuraa jirti.
Gabaasa Qeerroo Gujii Bitootessa 19,2014
Dhiibbaan mootummaa Wayyaanee ilmaan Oromoo irraan gahu jabaachaa kan dhufe tahus diddaan Uummataa fi Ilmaan Oromoo Godina Gujii aanaa Shaakkisoo mana barumsaa Shaakkisoo sadarkaa lammaffaa fi qophaa’inaa keessatti jabaatee itti fufe. Mootummaan wayyaanee gaaffii Uummataa fi barattoota Oromoo saaminsi warqee haa dhaabbatu, Ilmaan oromoo qabeenya isaanii irraa fayyadamtoota haa tahan malee miidhamtoota tahuu hin qaban kan jedhu dura dhaabbachuuf wayyaaneen barattootaa fi Uummata rasaasaan tume. Ilmaan Oromo rasaasa mootummaa wayyaaneen rukkutamanis
1. Dargaggoo Bezzaabbish Gurmeessaa
2. Dargaggoo Dastaa Waaree
Barattootni baay’inaan shantamaa ol tahan mana hidhaa mootummaa Wayyaanee keessatti kan ukkaamsaman yoommuu tahu, kanneen keessaa
1.Barataa Caarii Caanaa
2. Barataa Ahmed Waariyoo
3. Barataa Booruu Duubee
4. Barataa Nageessoo Geedoo
5. Barataa Geetachoo Damissee
6. Barataa Wandimmuu Areerii
7. Barataa Gammachiis Biluu
8. Barataa Jamaal Aagaa
9. Barataa Bayyanaa Jaarsoo
10. Barattuu Falmattuu Galgaloo
11. Barataa Balii Caaccuu
12. Barataa Bunoo Shaggoolaa
13. Barataa Shaambal Galchuu
14. Barataa Kiflee Areerii
15. Barataa Waaree Kottollaa
16. Barataa Badhaadhaa Jamaal
17. Barataa Kiflee Jiisoo
18. Barataa Hoteessaa Sooree
19. Barattuu Caaltuu Birbirsaa
20. Barataa Guyyoo Bakkalchaa
21. Barataa Tamasgeen Addunyaa
22. Barataa Sanyii Dinqaa
23. Barataa Bakkalchaa Oddoo
Keessatti argamu. Mootumman wayyaanee diddaa gaggeeffamaa jiru dura dhaabbachuuf duula hidhaa Jumlaan gaggeessitus diddaa jabaatee itti fufuun mootummaa wayyaanee dhiphina keessa seensisee jira. Mootummaa wayyaanee butute harka wal qabannee dhuma itti haa goonuun dhaamsa qeerroo Godina Gujiiti.
Dhiibbaan mootummaa Wayyaanee ilmaan Oromoo irraan gahu jabaachaa kan dhufe tahus diddaan Uummataa fi Ilmaan Oromoo Godina Gujii aanaa Shaakkisoo mana barumsaa Shaakkisoo sadarkaa lammaffaa fi qophaa’inaa keessatti jabaatee itti fufe. Mootummaan wayyaanee gaaffii Uummataa fi barattoota Oromoo saaminsi warqee haa dhaabbatu, Ilmaan oromoo qabeenya isaanii irraa fayyadamtoota haa tahan malee miidhamtoota tahuu hin qaban kan jedhu dura dhaabbachuuf wayyaaneen barattootaa fi Uummata rasaasaan tume. Ilmaan Oromo rasaasa mootummaa wayyaaneen rukkutamanis
1. Dargaggoo Bezzaabbish Gurmeessaa
2. Dargaggoo Dastaa Waaree
Barattootni baay’inaan shantamaa ol tahan mana hidhaa mootummaa Wayyaanee keessatti kan ukkaamsaman yoommuu tahu, kanneen keessaa
1.Barataa Caarii Caanaa
2. Barataa Ahmed Waariyoo
3. Barataa Booruu Duubee
4. Barataa Nageessoo Geedoo
5. Barataa Geetachoo Damissee
6. Barataa Wandimmuu Areerii
7. Barataa Gammachiis Biluu
8. Barataa Jamaal Aagaa
9. Barataa Bayyanaa Jaarsoo
10. Barattuu Falmattuu Galgaloo
11. Barataa Balii Caaccuu
12. Barataa Bunoo Shaggoolaa
13. Barataa Shaambal Galchuu
14. Barataa Kiflee Areerii
15. Barataa Waaree Kottollaa
16. Barataa Badhaadhaa Jamaal
17. Barataa Kiflee Jiisoo
18. Barataa Hoteessaa Sooree
19. Barattuu Caaltuu Birbirsaa
20. Barataa Guyyoo Bakkalchaa
21. Barataa Tamasgeen Addunyaa
22. Barataa Sanyii Dinqaa
23. Barataa Bakkalchaa Oddoo
Keessatti argamu. Mootumman wayyaanee diddaa gaggeeffamaa jiru dura dhaabbachuuf duula hidhaa Jumlaan gaggeessitus diddaa jabaatee itti fufuun mootummaa wayyaanee dhiphina keessa seensisee jira. Mootummaa wayyaanee butute harka wal qabannee dhuma itti haa goonuun dhaamsa qeerroo Godina Gujiiti.
Wednesday, March 19, 2014
Italy rescues 600 Syrian, Palestinian and Eritrean boat migrants
March 19, 2014, ROME (AFP): The Italian navy said on Tuesday it had rescued nearly 600 Syrian, Palestinian and Eritrean migrants crossing the Mediterranean in two overcrowded boats, including 62 minors.
The Italian frigate Grecale pulled 323 Syrians and Palestinians to safety late on Monday, after helping rescue another 273 migrants from Eritrea, who were taken aboard the gunboat Sfinge, the navy said in a statement.
Meanwhile, seven migrants including two children died early on Tuesday after their boat sank in the Aegean Sea, Greek port authorities said. Two others remained missing after the accident off the island of Lesbos, they said. Eight people were plucked out of the sea alive.
Greece is one of the main ports of entry into the EU for people fleeing war-torn and impoverished countries in Africa, the ME and the Indian subcontinent.
People traffickers last year began using Greece’s Aegean islands as a preferred route into Europe following a tightening of migration controls along its land border with Turkey.
Refugee arrivals have increased over the past year because of the war in Syria, and 12 women and children from Syria and Afghanistan died in January in a sinking in the Aegean.
Survivors of that incident said their boat capsized while Greek coastguards were towing them back to the Turkish coast at high speed. An investigation is ongoing.
Two months earlier, in November, a boat went down off the Greek island of Lefkada in the Ionian Sea claiming the lives of 12 migrants including four children.
Source: AFP
Monday, March 17, 2014
LEENCA GURMUUN BOBBA’E – Dirree Qabsoo
LEENCA GURMUUN BOBBA’E GALLI - MILKIIDHA!!
Jiituu Lammii – Dirree Qabsoo, Zoonii kibbaarraa
“Nan baasa gumaa gootowwan koo;
Nan baasa gumaa!
Qoosaa mit-lubbuun jaallan koo;
Nan baasa gumaa!…..”
Hanga ijji koo danda’uttan bitaa mirga koo ilaale. Mukkeen gammoojjii aduu dadhabanii baalli irraa harca’ee qoraattii qofti ittafe malee waan ijji koo irra qubattun dhabe. Hundee mukaa tokko jalatti siqeen ammas ija kootiin waa barbaaduu ittifufe. Simbirroota lamaa- sadi ta’anii takka siiquun wal waamaa, takkammoo weedduun wal faarsaa mukarraa mukkatti ce’aa jireenya uumamaa waliin waldhaansoo qaban qofatu miira abdii wayii keessa namaatti yoo uume malee sagaleen abdii tokkollee waan jiru namatti hinfakkaatu. Iccitiin manaa nabaase garuu dhugaa kana waan geeddaruuf lafa lafa onaa fakkaatu kana keessa qalbiin koo waa dhaggeeffachuu hinlakkifne. Gammoojjii gogaa, bakkuma gurri namaa sagalee abdii dheebotu kana keessa abdii abdii caalutu jira. Abdii nam-tokkee qofa osoo hintaane, abdii saba guddaa, abdii saba roorroo ormaa hadheeffatee furmaataaf sochiitti jiruutu achi keessa jira. Otoon kanuma yaadaan buusee baasuu, “…geenyeerra!” jedhe namni karaa na qajeelchaa ture fuula gara kootti deeffachaa. Haltokko gara isaa miil’adheen ijaafi qalbii kootiin akka qeerransa beela’ee waa adamsuu bosona fuuldura koo jiru sakkatta’uutti deebi’e. Waan ijji koo argu dhugaa ta’uu isaa mameen miiraa gammachuufi rifaasuu walkeessoo tokkoon ka’ee dhaabadhe. Namoonni lama uffata bifti akka magariisuu uffatanii, qawwee gateettirra godhatanii, muka keessaan ulluuqaa gara keenyatti yoo dhiyaatanin arge. Inni dura deemu umriin ga’eessa yoo ta’u, qawween ani kanaan dura argee hinbeekne gateettiirra buufatee nama karaa na qajeelchaa ture nagaa gaafachaa miilaan gara kootti qajeele. Inni ittaanu kaa’ima reefuu yoo ta’u mataan cibiramee gurmuu keessa ciisu waliin yoo irra galchanii ilaalan leenca dheekkame fakkaata. Akka ilmoo haadhaarraa gargar turteen fiigee dabaree dabareen lamaan isaaniittuu harka maradhe. Qalbiin koo giduutti waa hedduu yaadattee imimmaan xiiqii ija koo keessaa harca’uu jalqabnaanan ciniinnadhee gadi dhoowwachaa jara gidduu bu’ee karaa ittifufe. Kabajamoo dubbistoota barruu kanaa, kana booda yeroofis ta’u keessummaa WBO ta’uuf jirtuutii yaadaaf qalbiin dhiyaadhaa!
Imala gabaabaa booda moonaa gootaa –goota daabee jigaa, kallacha qabsoo Oromoo, leenca roorroo jibbee gurmuun bosonatti gale, abdii Oromoofi Oromiyaa – WBO geenye. Waraan bakka bakka isaatti battala qabatee of eeggannoon sochii jiru hordofu yoon argu moonaan kun moonaa adda waraanaatti dhiyeenyaan jiru ta’uun tilmaame. Lafa qubsumaa gahee, gaaddifni boqqonnaa erga naaf tolfamee booda bishaan qabbanaawaan naaf dhiyaate. Ittaansuun shaayiin aannan waliin danfe naa gololchamee, dhangaa WBOn qopheesse waliin fuuldura koo gahe. Keessummaa WBO ta’uun akkam nama boonsa seetan! Dhangaa dhiyaate lilliqimsaa yaada sammuu kiyyaa dhaggeeffachuu ittifufe. “….edaa ilmaan saba kiyyaa rasaasa rasaan qolachuutti jiru! ….edaa ilmaan haadha kiyyaa mudhii jabeeffatanii sibiila hidhatanii, diina afaan qawween dabaree wal furee roorroof qe’ee saba isaanii dhuunfate afaan qawweetiin buqqisuuf murannoon diina waliin waldhaansoottii jiru! …edaa goota qabna…! Edaa dhiigni ilmaan Oromo nama gumaa baasuuf qaba! …edaa dhaadannoon diinaa goluma keessattii…..!?” Sammuun koo waa meeqa na yaade seetan.
Ilmaan Oromoo kaayyoo dhiigaan isaan qaqqabe dhiigaan galmaan gahuuf karaarra jiru. Ijoolleen WBO- fedhii namummaafi jireenya dhuunfaa hunda tuffatanii qooqa hidhatanii, hidhannoo jabeeffatanii, bilisummaa sabaafi walabummaa biyyaa dhugoomsuu akeeka godhachuun of kennaanii, diina saba isaanii goolu abiddaan kaaraa dhufettii godaansisuuf kuffisanii kufaa jiru. Isaaniif: haadhaa – abbaarra, obbooleessaa – obboleettiirra, dhalaa – ilmoorra, qabeenyaa – qananiirra…. kaayyoo sabaatu caala. Kaayyoof taanaan, wanti isaan waakkatan hinjiru. Tarii warri ammas mamiitti jirtan, akka kiyyaa fagaattanii otoo hindeemneyyuu ilmaan Oromoo mudhii hidhatanii sibiila qabatanii diina haadhaa fuulduratti tarkaanfachaa jiran qe’uma keessanittuu isin qaqqabuuf jiruutii – obsaa…!!
Anumaa akkuman callisetti waa hedduu of keessatti dhageeffachaa jiruu jaalli tokko gara kootti siqee “…hinceeka’iin…! Jedhe. Akka loqoda gara biraatti ‘hinmukaayiin…!’ jechuudha. Kabajamtoota keessumma WBO, jaallummaan ijoollee WBO biratti ulfina jabaa ta’uu qalbiitti qabadhaatii amma gara yaada harkaa qabnutti deebina. Jaalli kun qawwee isaa qomatti hirkifatee tamboo isaa harkisaa ijaan karaa bal’aa battala gama keessa qaxxaamuru fageenyarraa ilaalaa innis yaadaan fagaate. Aduun gamoojjii gogaa qaama isaa qaqee cilaattesseerra. Jajjabinni qaama isaa garuu alaalumaa beeksisa. Takka haala kanaan erga turree booda, haala qabsoon hidhannoo irra jiruufi sochiin uummataa maal akka fakkaatu odeessa gabaabduu walii qoonnee, baakki amma jirru kun lafa waraanni itti ka’uu danda’u ta’uu natti himee mooraa biraatti akka na dabarsan ijoollee WBO sadi waliin na geggeesse.
Fuuldura kiyya imala dheeraatu jira. Bakkan gahe hundatti sochii WBO daawwachaa, lafa dhiyetti, tokkos lamas bulaa, bubbulaa, fedhu aanan fedhu damma, fedhu foon gadamsaa, ykn. saalaafi gugguuftuu kan fedhe murachaa, kalaankalee ciffachaa, akka ilmoo leencaa sooramaa, akka mucaa dhabaa ururfamaa jabina jajjabee, tumsa hawaasaa, jaalala jaallumaa ….. haalkanii guyyaa otuman dinqisiifadhuu dadhabbii qaama koo madaa barruu miila koo otoon hindhaggeeffatiin amna dheertuu deeme. Biyya, bal’aa dirree bilisa wayyaaneef waraanni ishii abjuu baddeenillee garas miil’achuu hinfeene, kan to’annaa WBOfi leenca gammoojjiin qofaa bulu deemee… deemee… waliin gahuu dhiisii ijaanuu ilaalee akkan hinfullaafne ergan hubadhee booda bakka tokko qubadhee waanan arge xiinxaluu murteeffadhe. Feetan achuma waliin turra.
Amma lafan bubbulee haala jiru xiinxalu gaheera. barruun miila koo hangi lafa tuqu hundi bishaan abbuuqatee lafa ejjachuu na sodaachuutti jira. Bishaan dhiqadhee uffata ergan jijjiirradhee booda haala jiru hordofuuf qophaa’e. Anumaa reefu dugda lafaan gahee sammuun xiqqoo akka shilim jechuu na kajeeluuti wanti tokko deebisee qalbii koo hawate. Waraanni gaaddisa qubatee gariin saddeeqa gariin ammo akkuma fedhii isaatti taphachaa ture huursee lafaa ka’ee “ ….dhiiroo bishaanii …. bishaani…” yoo jedhan dhaga’een “…maaltu maalte’e…!?” jedee anis lafaa ol ka’ee gara jaraattifuula deebise ilaale. Waraana furgaatuu bobbaarra turtee deebitu simachuutti jiraachuun hubadhe. Gaaddisa boqonnaa mijeessaniifi, bishaan dhugaatiin dheebuu erga baasanii booda, ammas warrii kaan bishaan buufatanii warra dadhabee dhufe toora galchanii miila dhiquu aansan. Gochaan inni kun akka isa kaanii ilaalee callisuuf na hindandeessifne. Qalbii guutuunan raajeffadhe. Jaala qabsoo jechuun waa hundaa oli. Jaallummaa faayidaarratti hundaa’u miti. Hariiroo naaf godhii – siifan godhaa of keessaa hinqabu. Hariiroo kaayyoofi wal abdachuu, hanga wareegamaatti wal kunuunfachuu….hariiroo dhala namaa gidduutti uumamu keessaa isa fixee ta’uun mirkaneeffadhe.
Amma doo’annaa koo gara xumuruu gaheera. Ta’us garuu dhimmoota lamaan boruuf hinbulfanneen harkaa qaba. Mooraan amma ittargamu kun mooraa madoon keessatti waldhaanamaa jirani. Qabsoo saabaa keessatti sabaa ofiif dhiiga ofii dhangalaasuun, qaamaa- ittihir’achuun, lubbuu- ittiwareegamuun, miira akkamii akka namatti uumu bakkatti argamanii abbichaarraa baruu caalaa ragaan dhiyaatu hinjiru. Kanaaf madoowwan naannoo kiyya jiran xinxaluun jalqabe. Namni nan madaaye jedhee kulkulfatu tokkolleen ijaan barbaadee dhabe. Kaayyoo bahaniifitu laalaa madaa nama hindhaggeeffachiifneef malee, madaatu madaa laafaa ta’eetu miti. Rasaasa qaama keessatti hafte akkuma nama qoraattii walii baasuu achumatti baqaqsanii wal keessaa guru. Warra muratee bayetu akka kana. Madaa ofii otoo hintaane madaa saba isaaniit dhukkbsatu. Isaaniif qabsoorraa hafuun kan danda’amu gaafa lubbuun isaanii wareegamte qofa. Gaafas ulfinaan gaalmee seenaa barri hinmoofessinerraa yaadatamu. Kanaaf kan madaaye yoom akka fayyee hidhannoo isaa mudhiitti deeffatee dhimma baheefitti deebi’u qofa yaada.
Yaada kana qalbiitti qabachuun akka toluuf jecha seenaa gabaabduu tokko waliin ilaalla. Kanaaf ammo madoo jiran keessaa namtokkon fildhe. Maqaan Murataadha. Haala isaarraa ka’uunan moggaaseef malee maqaan isaa akkas miti. Asumaanis ammo iccitii eeguuf dirqama qabaachuu koos hindagatiinaa. Murataan baatii muraasa dura luqqeettuu isaarra rasaasaan madaaye. Ammaa jaallan qabsoorraa waldhaansa argachaa jira. Madaan isaa fayyee yoo ejjetu qofa xinnuma miilaan gartokkotti dhiibbata. Gaaddifni keenya wal fuullee waan ta’eef warra kaan dura dafee natti madaqe. Hunduma caalammoo amala kolfee taphachuu waan qabuuf moora hunda mukuu baasa. ‘Daamaa’ taphatee yoo qoofu gara kiyya dhufa. Akkaataa roorroon diinaa qabsootti isa baase, milkii duula gaafa innii madaa’ee (humna diinaa guyyaa sana rukutame, meeshaa booji’ame…) tokkoo lamaan naaf seenessa. Murataan amma waa hunda caala guyyaa guutummaatti fayyee muraasa isaatti deebi’ee hidhannoo isaa mudhiitti deeffatu abdiin eega. Kolfaaf gammachuu miira isaarraa dubbifamuun alatti sirbootaaf faaruu qabsoo afaan isaa keessaa hinbu’u.
“Nan baasa gumaa gootowwan koo;
Nan baasa gumaa!
Qoosaa mit-lubbuun jaallan koo;
Nan baasa gumaa!…..”
Jechuun yoo inni maqaa gootota dirree qabsootti wareegamaniifi barattoota meesha maleeyyii diinaan ajjeefaman dabaree dabaareen waamee faarfatu dhaggeeffachuun waan hunda caala nagammachiisa. Miira xiiqii keessa kootti uuma. Gaafa deemmiin kiyya dhiyaachuu dhagahu waa tokko natti dhaammate. Dhaammannoo isaa kan koo qofa otoo hintaane kan kan Oromoo hunda ilaallatu waan ta’eef xumurattan ittideebi’aa amma seenaa fakkeenyummaa gaarii qabu tokottan deebi’a.
Daa’ima ganna sagaliiti. Yaanniif qalbiin isaa garuu nama jabaa caala. Ammaaf maqaa isaas iccitumaan qabnee yeroof ‘ Ganamoo’ haajennuun. Daa’ima sadarkaa umrii kanarra jiruuf maaltu akka barbaachisu mee sadarkaa guddina hawaasa keessa jirtanirraa ka’aatii yaadadhaa. Ganamoon garuu hiree kana hundayyuu hinarganne. Sababni isaammoo hawaasin inni keessaa dhalate qaama saba gabrummaa jala jiruu ta’uudha. Ganamoon diiramtuu ka’ee warraa isaa biraa gaala waliin bobba’a. Tikseedha. Tarii wanti inni manaa fudhatee bobba’u yoo guddate bishaan xiqqoo kobolaatti naqatu qofa. Yoo waareen ho’u, gaala isaa lafa baalli jirutti geesseetu gara hojii isaa, tarii kan irribaa yoo ka’ellee yaaddatutti fuulleffata. Kobolaa bishaan ittifudhatee bobba’e keessaa bishaan gadi xuruursee gaala haawwicha mirgisaa filatee elma. Kobolaan isaa yoo guutu aannan litira shan gateettirra godhatee gara WBO dhiyeenya isaa jirutti fiiga. Ammaammoo qabsaawaadha! Qoree saphansaafi sigirsoo bineensallee rarraasee qabu gidduu lo’ee WBOtti makama. Yoo waraannillee lafa geeddarate Ganamoon lafa WBOn jiru hinwallaalu. Afuura WBO beeka, jalatti guddate waan ta’eef foolii isaa dhagaha. Hangan achi turetti Ganamoon guyyutti aanan litira shan qabatee qabsoof gumaacha. Nama fuula hinbeekne naannichatti yoo arge fiigee WBOtti hima. Yoo aduun galgalaa’u gala isaa ooffatee warraatti deebi’a. kana kaasuun koo waa irraa barannaafi. “Tarii keessi keenya xiiqomaa laata ….!?” Jedheen. Abbumaaf dhiifna.
Amma doo’annoo koos xumureera, kan na hafe, boruuf milkii hawwee har’aaf nagaa dhaammachuudha Isa dura garuu “ ….. qabsoo sabaa galmaan gahuuf ilmaan Oromoo hundi bakka jiranitti waan danda’aniin hirmaachuu qabu. Waan dirreerra jiru atuu ija keen agarteetta. Oromoon human guddaa qaba. Humna kana warraaqsuun garuu hojii tokkoon tokkoon keenyaa ta’uu qaba. Gaafas warri har’a gargar qoodanii human saba kanaa laaffisuu yaalan abdii kotatu. Sabni keenya ulfinatti baha…” kuni dhaamsa Jaal Murataatti .. Anis kana caala waanan jedhu hinqabu. Akka adaa WBOtti dirqamaafi gaafa bobba’an “injifannoodha!” jechuun jaallan hafanitti nagaa dhaammatu. Anis “Injifannoodha!” jechaan hangan saganntaa dhibiitiin sinitti deebi’utti nagaa dhaammadha.
Jiituu Lammii – Dirree Qabsoo, Zoonii kibbaarraa
“Nan baasa gumaa gootowwan koo;
Nan baasa gumaa!
Qoosaa mit-lubbuun jaallan koo;
Nan baasa gumaa!…..”
Hanga ijji koo danda’uttan bitaa mirga koo ilaale. Mukkeen gammoojjii aduu dadhabanii baalli irraa harca’ee qoraattii qofti ittafe malee waan ijji koo irra qubattun dhabe. Hundee mukaa tokko jalatti siqeen ammas ija kootiin waa barbaaduu ittifufe. Simbirroota lamaa- sadi ta’anii takka siiquun wal waamaa, takkammoo weedduun wal faarsaa mukarraa mukkatti ce’aa jireenya uumamaa waliin waldhaansoo qaban qofatu miira abdii wayii keessa namaatti yoo uume malee sagaleen abdii tokkollee waan jiru namatti hinfakkaatu. Iccitiin manaa nabaase garuu dhugaa kana waan geeddaruuf lafa lafa onaa fakkaatu kana keessa qalbiin koo waa dhaggeeffachuu hinlakkifne. Gammoojjii gogaa, bakkuma gurri namaa sagalee abdii dheebotu kana keessa abdii abdii caalutu jira. Abdii nam-tokkee qofa osoo hintaane, abdii saba guddaa, abdii saba roorroo ormaa hadheeffatee furmaataaf sochiitti jiruutu achi keessa jira. Otoon kanuma yaadaan buusee baasuu, “…geenyeerra!” jedhe namni karaa na qajeelchaa ture fuula gara kootti deeffachaa. Haltokko gara isaa miil’adheen ijaafi qalbii kootiin akka qeerransa beela’ee waa adamsuu bosona fuuldura koo jiru sakkatta’uutti deebi’e. Waan ijji koo argu dhugaa ta’uu isaa mameen miiraa gammachuufi rifaasuu walkeessoo tokkoon ka’ee dhaabadhe. Namoonni lama uffata bifti akka magariisuu uffatanii, qawwee gateettirra godhatanii, muka keessaan ulluuqaa gara keenyatti yoo dhiyaatanin arge. Inni dura deemu umriin ga’eessa yoo ta’u, qawween ani kanaan dura argee hinbeekne gateettiirra buufatee nama karaa na qajeelchaa ture nagaa gaafachaa miilaan gara kootti qajeele. Inni ittaanu kaa’ima reefuu yoo ta’u mataan cibiramee gurmuu keessa ciisu waliin yoo irra galchanii ilaalan leenca dheekkame fakkaata. Akka ilmoo haadhaarraa gargar turteen fiigee dabaree dabareen lamaan isaaniittuu harka maradhe. Qalbiin koo giduutti waa hedduu yaadattee imimmaan xiiqii ija koo keessaa harca’uu jalqabnaanan ciniinnadhee gadi dhoowwachaa jara gidduu bu’ee karaa ittifufe. Kabajamoo dubbistoota barruu kanaa, kana booda yeroofis ta’u keessummaa WBO ta’uuf jirtuutii yaadaaf qalbiin dhiyaadhaa!
Imala gabaabaa booda moonaa gootaa –goota daabee jigaa, kallacha qabsoo Oromoo, leenca roorroo jibbee gurmuun bosonatti gale, abdii Oromoofi Oromiyaa – WBO geenye. Waraan bakka bakka isaatti battala qabatee of eeggannoon sochii jiru hordofu yoon argu moonaan kun moonaa adda waraanaatti dhiyeenyaan jiru ta’uun tilmaame. Lafa qubsumaa gahee, gaaddifni boqqonnaa erga naaf tolfamee booda bishaan qabbanaawaan naaf dhiyaate. Ittaansuun shaayiin aannan waliin danfe naa gololchamee, dhangaa WBOn qopheesse waliin fuuldura koo gahe. Keessummaa WBO ta’uun akkam nama boonsa seetan! Dhangaa dhiyaate lilliqimsaa yaada sammuu kiyyaa dhaggeeffachuu ittifufe. “….edaa ilmaan saba kiyyaa rasaasa rasaan qolachuutti jiru! ….edaa ilmaan haadha kiyyaa mudhii jabeeffatanii sibiila hidhatanii, diina afaan qawween dabaree wal furee roorroof qe’ee saba isaanii dhuunfate afaan qawweetiin buqqisuuf murannoon diina waliin waldhaansoottii jiru! …edaa goota qabna…! Edaa dhiigni ilmaan Oromo nama gumaa baasuuf qaba! …edaa dhaadannoon diinaa goluma keessattii…..!?” Sammuun koo waa meeqa na yaade seetan.
Ilmaan Oromoo kaayyoo dhiigaan isaan qaqqabe dhiigaan galmaan gahuuf karaarra jiru. Ijoolleen WBO- fedhii namummaafi jireenya dhuunfaa hunda tuffatanii qooqa hidhatanii, hidhannoo jabeeffatanii, bilisummaa sabaafi walabummaa biyyaa dhugoomsuu akeeka godhachuun of kennaanii, diina saba isaanii goolu abiddaan kaaraa dhufettii godaansisuuf kuffisanii kufaa jiru. Isaaniif: haadhaa – abbaarra, obbooleessaa – obboleettiirra, dhalaa – ilmoorra, qabeenyaa – qananiirra…. kaayyoo sabaatu caala. Kaayyoof taanaan, wanti isaan waakkatan hinjiru. Tarii warri ammas mamiitti jirtan, akka kiyyaa fagaattanii otoo hindeemneyyuu ilmaan Oromoo mudhii hidhatanii sibiila qabatanii diina haadhaa fuulduratti tarkaanfachaa jiran qe’uma keessanittuu isin qaqqabuuf jiruutii – obsaa…!!
Anumaa akkuman callisetti waa hedduu of keessatti dhageeffachaa jiruu jaalli tokko gara kootti siqee “…hinceeka’iin…! Jedhe. Akka loqoda gara biraatti ‘hinmukaayiin…!’ jechuudha. Kabajamtoota keessumma WBO, jaallummaan ijoollee WBO biratti ulfina jabaa ta’uu qalbiitti qabadhaatii amma gara yaada harkaa qabnutti deebina. Jaalli kun qawwee isaa qomatti hirkifatee tamboo isaa harkisaa ijaan karaa bal’aa battala gama keessa qaxxaamuru fageenyarraa ilaalaa innis yaadaan fagaate. Aduun gamoojjii gogaa qaama isaa qaqee cilaattesseerra. Jajjabinni qaama isaa garuu alaalumaa beeksisa. Takka haala kanaan erga turree booda, haala qabsoon hidhannoo irra jiruufi sochiin uummataa maal akka fakkaatu odeessa gabaabduu walii qoonnee, baakki amma jirru kun lafa waraanni itti ka’uu danda’u ta’uu natti himee mooraa biraatti akka na dabarsan ijoollee WBO sadi waliin na geggeesse.
Fuuldura kiyya imala dheeraatu jira. Bakkan gahe hundatti sochii WBO daawwachaa, lafa dhiyetti, tokkos lamas bulaa, bubbulaa, fedhu aanan fedhu damma, fedhu foon gadamsaa, ykn. saalaafi gugguuftuu kan fedhe murachaa, kalaankalee ciffachaa, akka ilmoo leencaa sooramaa, akka mucaa dhabaa ururfamaa jabina jajjabee, tumsa hawaasaa, jaalala jaallumaa ….. haalkanii guyyaa otuman dinqisiifadhuu dadhabbii qaama koo madaa barruu miila koo otoon hindhaggeeffatiin amna dheertuu deeme. Biyya, bal’aa dirree bilisa wayyaaneef waraanni ishii abjuu baddeenillee garas miil’achuu hinfeene, kan to’annaa WBOfi leenca gammoojjiin qofaa bulu deemee… deemee… waliin gahuu dhiisii ijaanuu ilaalee akkan hinfullaafne ergan hubadhee booda bakka tokko qubadhee waanan arge xiinxaluu murteeffadhe. Feetan achuma waliin turra.
Amma lafan bubbulee haala jiru xiinxalu gaheera. barruun miila koo hangi lafa tuqu hundi bishaan abbuuqatee lafa ejjachuu na sodaachuutti jira. Bishaan dhiqadhee uffata ergan jijjiirradhee booda haala jiru hordofuuf qophaa’e. Anumaa reefu dugda lafaan gahee sammuun xiqqoo akka shilim jechuu na kajeeluuti wanti tokko deebisee qalbii koo hawate. Waraanni gaaddisa qubatee gariin saddeeqa gariin ammo akkuma fedhii isaatti taphachaa ture huursee lafaa ka’ee “ ….dhiiroo bishaanii …. bishaani…” yoo jedhan dhaga’een “…maaltu maalte’e…!?” jedee anis lafaa ol ka’ee gara jaraattifuula deebise ilaale. Waraana furgaatuu bobbaarra turtee deebitu simachuutti jiraachuun hubadhe. Gaaddisa boqonnaa mijeessaniifi, bishaan dhugaatiin dheebuu erga baasanii booda, ammas warrii kaan bishaan buufatanii warra dadhabee dhufe toora galchanii miila dhiquu aansan. Gochaan inni kun akka isa kaanii ilaalee callisuuf na hindandeessifne. Qalbii guutuunan raajeffadhe. Jaala qabsoo jechuun waa hundaa oli. Jaallummaa faayidaarratti hundaa’u miti. Hariiroo naaf godhii – siifan godhaa of keessaa hinqabu. Hariiroo kaayyoofi wal abdachuu, hanga wareegamaatti wal kunuunfachuu….hariiroo dhala namaa gidduutti uumamu keessaa isa fixee ta’uun mirkaneeffadhe.
Amma doo’annaa koo gara xumuruu gaheera. Ta’us garuu dhimmoota lamaan boruuf hinbulfanneen harkaa qaba. Mooraan amma ittargamu kun mooraa madoon keessatti waldhaanamaa jirani. Qabsoo saabaa keessatti sabaa ofiif dhiiga ofii dhangalaasuun, qaamaa- ittihir’achuun, lubbuu- ittiwareegamuun, miira akkamii akka namatti uumu bakkatti argamanii abbichaarraa baruu caalaa ragaan dhiyaatu hinjiru. Kanaaf madoowwan naannoo kiyya jiran xinxaluun jalqabe. Namni nan madaaye jedhee kulkulfatu tokkolleen ijaan barbaadee dhabe. Kaayyoo bahaniifitu laalaa madaa nama hindhaggeeffachiifneef malee, madaatu madaa laafaa ta’eetu miti. Rasaasa qaama keessatti hafte akkuma nama qoraattii walii baasuu achumatti baqaqsanii wal keessaa guru. Warra muratee bayetu akka kana. Madaa ofii otoo hintaane madaa saba isaaniit dhukkbsatu. Isaaniif qabsoorraa hafuun kan danda’amu gaafa lubbuun isaanii wareegamte qofa. Gaafas ulfinaan gaalmee seenaa barri hinmoofessinerraa yaadatamu. Kanaaf kan madaaye yoom akka fayyee hidhannoo isaa mudhiitti deeffatee dhimma baheefitti deebi’u qofa yaada.
Yaada kana qalbiitti qabachuun akka toluuf jecha seenaa gabaabduu tokko waliin ilaalla. Kanaaf ammo madoo jiran keessaa namtokkon fildhe. Maqaan Murataadha. Haala isaarraa ka’uunan moggaaseef malee maqaan isaa akkas miti. Asumaanis ammo iccitii eeguuf dirqama qabaachuu koos hindagatiinaa. Murataan baatii muraasa dura luqqeettuu isaarra rasaasaan madaaye. Ammaa jaallan qabsoorraa waldhaansa argachaa jira. Madaan isaa fayyee yoo ejjetu qofa xinnuma miilaan gartokkotti dhiibbata. Gaaddifni keenya wal fuullee waan ta’eef warra kaan dura dafee natti madaqe. Hunduma caalammoo amala kolfee taphachuu waan qabuuf moora hunda mukuu baasa. ‘Daamaa’ taphatee yoo qoofu gara kiyya dhufa. Akkaataa roorroon diinaa qabsootti isa baase, milkii duula gaafa innii madaa’ee (humna diinaa guyyaa sana rukutame, meeshaa booji’ame…) tokkoo lamaan naaf seenessa. Murataan amma waa hunda caala guyyaa guutummaatti fayyee muraasa isaatti deebi’ee hidhannoo isaa mudhiitti deeffatu abdiin eega. Kolfaaf gammachuu miira isaarraa dubbifamuun alatti sirbootaaf faaruu qabsoo afaan isaa keessaa hinbu’u.
“Nan baasa gumaa gootowwan koo;
Nan baasa gumaa!
Qoosaa mit-lubbuun jaallan koo;
Nan baasa gumaa!…..”
Jechuun yoo inni maqaa gootota dirree qabsootti wareegamaniifi barattoota meesha maleeyyii diinaan ajjeefaman dabaree dabaareen waamee faarfatu dhaggeeffachuun waan hunda caala nagammachiisa. Miira xiiqii keessa kootti uuma. Gaafa deemmiin kiyya dhiyaachuu dhagahu waa tokko natti dhaammate. Dhaammannoo isaa kan koo qofa otoo hintaane kan kan Oromoo hunda ilaallatu waan ta’eef xumurattan ittideebi’aa amma seenaa fakkeenyummaa gaarii qabu tokottan deebi’a.
Daa’ima ganna sagaliiti. Yaanniif qalbiin isaa garuu nama jabaa caala. Ammaaf maqaa isaas iccitumaan qabnee yeroof ‘ Ganamoo’ haajennuun. Daa’ima sadarkaa umrii kanarra jiruuf maaltu akka barbaachisu mee sadarkaa guddina hawaasa keessa jirtanirraa ka’aatii yaadadhaa. Ganamoon garuu hiree kana hundayyuu hinarganne. Sababni isaammoo hawaasin inni keessaa dhalate qaama saba gabrummaa jala jiruu ta’uudha. Ganamoon diiramtuu ka’ee warraa isaa biraa gaala waliin bobba’a. Tikseedha. Tarii wanti inni manaa fudhatee bobba’u yoo guddate bishaan xiqqoo kobolaatti naqatu qofa. Yoo waareen ho’u, gaala isaa lafa baalli jirutti geesseetu gara hojii isaa, tarii kan irribaa yoo ka’ellee yaaddatutti fuulleffata. Kobolaa bishaan ittifudhatee bobba’e keessaa bishaan gadi xuruursee gaala haawwicha mirgisaa filatee elma. Kobolaan isaa yoo guutu aannan litira shan gateettirra godhatee gara WBO dhiyeenya isaa jirutti fiiga. Ammaammoo qabsaawaadha! Qoree saphansaafi sigirsoo bineensallee rarraasee qabu gidduu lo’ee WBOtti makama. Yoo waraannillee lafa geeddarate Ganamoon lafa WBOn jiru hinwallaalu. Afuura WBO beeka, jalatti guddate waan ta’eef foolii isaa dhagaha. Hangan achi turetti Ganamoon guyyutti aanan litira shan qabatee qabsoof gumaacha. Nama fuula hinbeekne naannichatti yoo arge fiigee WBOtti hima. Yoo aduun galgalaa’u gala isaa ooffatee warraatti deebi’a. kana kaasuun koo waa irraa barannaafi. “Tarii keessi keenya xiiqomaa laata ….!?” Jedheen. Abbumaaf dhiifna.
Amma doo’annoo koos xumureera, kan na hafe, boruuf milkii hawwee har’aaf nagaa dhaammachuudha Isa dura garuu “ ….. qabsoo sabaa galmaan gahuuf ilmaan Oromoo hundi bakka jiranitti waan danda’aniin hirmaachuu qabu. Waan dirreerra jiru atuu ija keen agarteetta. Oromoon human guddaa qaba. Humna kana warraaqsuun garuu hojii tokkoon tokkoon keenyaa ta’uu qaba. Gaafas warri har’a gargar qoodanii human saba kanaa laaffisuu yaalan abdii kotatu. Sabni keenya ulfinatti baha…” kuni dhaamsa Jaal Murataatti .. Anis kana caala waanan jedhu hinqabu. Akka adaa WBOtti dirqamaafi gaafa bobba’an “injifannoodha!” jechuun jaallan hafanitti nagaa dhaammatu. Anis “Injifannoodha!” jechaan hangan saganntaa dhibiitiin sinitti deebi’utti nagaa dhaammadha.
Saturday, March 15, 2014
Demonstrated: A 40th century Ethiopians demonstrating in support of their own people in their homeland in Hamar.
Hjelp oss å redde Etiopia!
- Help us save Ethiopia!
- Help us save Ethiopia!
Demonstrated: A 40th century Ethiopians demonstrating in support of their own people in their homeland in Hamar.
Demonstrated: A 40th century Ethiopians demonstrating in support of their own people in their homeland in Hamar.
They competed for the attention of school children celebrating cultural center, but around 40 asylum seekers from Ethiopia provoked a stir in Hamar center Friday morning.
Sverre Frilseth
Print Send us your tips
Ad
Hamar
Asylum seekers belonging to the Oromo people in Ethiopia, the largest ethnic group in the African country, and they are regarded as indigenous on the Horn of Africa. Around 30 million oromoere lives in Ethiopia, but there are also settlements in Kenya and Somalia.
Today, the Oromo poorly regarded by the government of Ethiopia and among others, Amnesty International and Human Rights Watch have called people a warning about the systematic oppression of the people.
Reports of detention and torture of political leaders, protesters and journalists who place themselves at the head of the Oromo, belongs more to life than rare. "Africa's Kurds" are Oromo called the Western press and media.
Beat Fast
Friday gave a 40-century oromoere sound in unison in Hamar. Through Megaphone and speaking choir were demands for justice, democracy and freedom in their homeland conveyed.
- Norway: Stand up, give your voice to the Oromo, do not support the government's oppression of our people, saying one of the messages of Ethiopians who currently resides respectively Ormseter and Ringsaker refugee reception. They had already obtained Norwegian government permission to conduct the demonstration.
Contrast
It was a colorful crowd as the train away the pedestrian street, with clear, rhythmic shouting and waving posters that drew up demands and desires they have for the future. And most colorful: The flag of red and yellow and green.
Seen from the sidelines was striking contrasts. The weather was not the most welcoming, but even greater distance was between the message of the Oromo who feel oppressed, to the overriding theme of hamar sing the heads of the day:
The opening of the council's new cultural center. The queen and television and culture personalities present and major event at Stortorget and secure everywhere. For we won freedom for a long, long time ago. And retains the page ...
(14.03.2014 at. 4:02 p.m.)
Thursday, March 13, 2014
Godina Gujii aanaa Shaakkisoo mana barnootaa sadarkaa lammaffaa fi qophaa’inaa keessatti FDG Eegaluun Barattooti Hedduun Poolisa Wayyaaneen Dhaanamuun Beekame.
Bitootessa 13,2014 Gabaasa ShaakkisooDiddaan uummati Oromoo kaase mootummaa Wayyaanee irratti jabaachuun itti fufee Godina Gujii aanaa Shaakkisoo Mana barumsaa Shaakkisoo sadarkaa Lammaffaa fi Qophaa’inaa keessatti Fincilli Uummataa fi Barattootaan gamtaan eegale mootummaa Wayyaanee rifaatii keessa buuse. Fincilli diddaa garbummaa Shaakkisoo keessatti gaggeeffamuu irratti argamu dhaadannoowwanii fi
gaaffiilee mirgaa
1. Mootummaan Wayyaanee saaminsa Warqee fi Albuuda Oromiyaa
hatattamaan haa dhaabu.
2. Barattootni keenya hidhaman ammuma nuuf haa hiikaman
3. Poolisootni Mooraa mana barnootaa qawween tiksuu haa dhaaban
4. Oromiyaan ni bilisoomti dhaadannoo jedhufaa
kan hammate yoommuu tahu mootummaan Wayyaanee diddaa kana dura
dhaabbachuuf waraana hedduumminaan bobbaasuun kan barattoota reebsiste yoommuu tahu barattootnis gamtaan Poolisoota gaaffii mirgaa dura dhaabbatan dhagaan tumuun dura dhaabbachuun fincila hammaataa gaggeessaa oolanii jiran. Yeroo ammaa kana wayyaaneen waraana federaalaa dabalataan galchuun magaala keessatti Uummata reebaa kan jirtu yoommuu tahu hojiin baruu fi barsiisuus dhaabbatee jira.
Diddaa kana keessatti barattootni hedduumminaan 30 ol kanneen tahan kan madaa’anii fi kaan mana hidhaatti kan ukkaamsaman yoo tahu Poolisootni jala deemtota Wayyaanee hedduunis dhagaan tumamanii jiran.
” SAREEN UFII WAL NYAATTU BINEENSA UFIRRAA HIN GARTU “
BY Bosona Oromiyaa
AKEEKNI mammaaka kanaa kan dhinyeenya kana MAQAA MIIDIYAA Dahatanii dhimma nama dhuunfaa fi garee takkaan duula ilmaan oromoo irratti akekkate akka oromoon burjaajahuu fi amaluma kaleessa baratan san deebisuuf jecha oliif gad warra dhama’aa jiraniif dhaamsa lammummaa , jaallummaa , biyyummaa fi sabummaa fi foonummaa waliif qabnu dabarsuu barbaade .
kanaaf yaadaa fi Gurri keessan ana waliin haa tahu jechaa gara yaada koo isa baheetti isin deebisuu fedha .
Dura yaada koo Gaafiin isinii Eegala .
*** Miidiyaan tokko kan dhaabbatuuf maali ?
Jennee yoo wal gaafanne namuu yaada adda addaa kennuu dandaha . ani immoo miidiyaan tokko kan dhaabbatuuf ” ERGAA DABARSUUF DHAABBATE ”
Ergaan inni dabarsuuf dhaabbatu waa lama ( 2 ) qofa . innis Ergaa keeyrii ykn Toltuu fi SHarrii ykn fokkatuu Gurra ummataa buusuufi .
1 . Ergaa keeyrii ykn Toltuu <<< Isiin tun Hawaasa Gabrummaa jalatti waggaa 100 kufee jiru Sammuu Isaa itichuun akka inni MI’AA Bilisummaa Baratee akkasuma Hadhaa Gabrummaas Maal akka taate baratee Daandii bilisummaa fi Waraaqsaa baratee akka inni wal jala Hiriiruuf kan karaa saaqudha ykn banuudha . kana males Saba tokko Seenaa , Aadaa , Afaan ISaa , Biyya isaa fi kkf saba fi biyya san guddisuun Doofummaa jalaa baasuun Adunyatti ol qixxeesseen dhaloota itti aanuuf karaa sassaaqee kan kaahuudha .
2 . Ergaa SHarrii ykn Fokkattuu <<<< Hawaasuma akka ummata oromoo kana Gabrummaa jalatti akka kufuu fi akka inni Mi’aa Bilisummaa hin barre doofaa tahee Ergamtuu namaa tahee hafu fi Gabrumaa jalatti kufee Daandii Bilisummaa fi Walabummaa hin gonfanne yeroo gara yerootti sammuu isa burjaajessuun kaayyoo isaa jeeqanii bara dhufaa darbaa diina jalatti kufee hafuuf kan dhaabbatuudha . Miidiyaan kun kaayyoo nama san dhaabee fi waan inni irratti dhaabbateef san galmaan gahuun kan socho’uudha .
Kana hubannee Hawaasni oromoo Gabrummaa jalatti Waggaa 100 oliif kufee jiru Kaayyoo hawaasa keenya galmaan gahu irratti deemuu fi Hawaasa biraan gahuun dirqama bu’uressitootaa fi itti gaafatamtoota warra miidiyaa irra taa’anii haasawa dabarsan Gaazexeessota dabalatee abbootii seenaa cufa isaanii kan ilaaluudha .
Gaazexeessota ykn Oduu dabarsitoota dabalatee Hayyootaa fi barsiistonni Hawaasa oromoo Miliyoona 62 olitti shallagamu dura dhaabbatan oduu hin taane tamsaasuu fi odeessuun Diiggamsaaf karaa nutti banuu irraa uf eeggachuu qaban jenna .
Miidiyaan tokko ummata oromoof dhaabbate jechaa ilma oromoo ija wal qixaatiin laaluu fi farsuun isarraa kan eeggamuudha . Kana kan nu jechisiise Akkumma Hammeenya Juneeydii Saaddoo irraa dubbattanitti maali OBBO ALAMAAYYOO ATOOMSAA hin dubbatinaan gaafii yeroo ammaati . Miidiyamaan kamiiyyuu Gadda fi faarfannaa Obbo alamaayyoo Atoomsaaa akka nama jabaa tokkotti kan irra dubbatan Juneeydiin hoo maal isin godhee fi hammeenyi isaa hanganuma hunda maali . waan ummani oromoo hin beekne isinirratti raawwate moo qurrama isarraa dhuunfaan qabdan gara miidiyaa ummata oromoof bu’uureffame irratti fiddanii kan oduu hin taane dabarsitaniif .
Miidiyaan keenya kan du’e gara qabrii keesatti gad kutee gaddee itti dhagahame ibsuu fi Boohuu akkasuma faarsuu malee kan jiruun dararaa fi rakkinna keessa jiru kan boru irraa fayadamuu fi nu gargaaruu dandahu irraa dubbatuu hin dandahuu . Kan du’e waan dalageen gara fuula rabbii kute . kan nuti boohuu fi gaddus faarsus dandeenyu kanuma jiru kana tahuu hubannee Aadaa kan jiruuf boonnuu wal dhaalchisuu qabna . ” Jiraan naman qabuu ” du’aan namandhabu “jetti oromoon
Kana kan Nu Yaadachiisu Miidiyaa shanee Torbaanitti ykn Baatitti kan daqiiqaa 30 dabarsu nu yaadachiisa . Inni Sunuu Torbaanuma ykn Baatitti yeroo dhufu Kijiba gorguddaa Gaangeen Baachuu hin dandeenye fidanii kan wanti takka lafa hin jirree fi homa hin dalagamin akka waan dalaganiitti haasawaa turan kan nuti cufti yaadannu Waraanni WBO Zoonii baha oromiyaa keessa socho’o waraana 500 ol ajjeesee gara 800 olitti tilmaamu madeessuun kan hafan booji’uun meesaa waraanaa wayyaanee irraa saamuuf dantaa qabsoo bilisummaa oromoof akka galu goone jechaa turan . yoom kana qofa Waraanni WBO Qabsoo godhetti milkaawuun FINFINNEE Toohachuuf Kiilo meetira waa xinno qofatuu nu hafe jechaa turanii . Osomaa kanaa jechaa turanii Torbaan osoo hin geenye Mootummaa wayyaaneetiin walii gallee jechuun AMAARA Wajjiin harka wal qabatanii ka’aa ni gallaa jechuun kan lafa jalaan walitti gungumantuu as bahe . kun waan kolfaati wanti jara tanaa waan dubbatamee dhumuu miti . AKKA MAMMAKNI JEDHE ( OSOO BEEKUU huuba wajjiin ) jette sareen .
Miidiyaan SHaneeTorbaanitti ykn Baatitti DHufee HAR’A Obbo Juneeydii Saaddoon Akkana jedhuu fi tarree warra diina hamaa Gubbaa kaahus tahee SHaneen umrii isii guutuu dalagan Tan Juneeydii SAADDOO ummata oromoo fi oromiyaaf buuse takka ( 1 ) cinaa hin Geettu .
Kanaafuu Waan namni nuun jedhe nutti MAMMAKE Takka isiniif himaa .
( Jaarmenyi Oromoodhaa Torbaan dhiichisaaf wal waama  >>walitti dhufa jechuun nuuf mammakan ) Amanni yeroo ammaa gama miidiyaalee fi ijaarama jaarmayoota keenyaa gamanumatti deemaa jira fakkaata .
Kanarraa ka’uun ERGAA UF EEGGANNOO MIIDIYOOTA OROMOO Kamiifuu dabarsuu fi akka dhaamsa kiyyattis isiniif qabu ibsuu barbaada .
Dursa warri irratti ololaa fi kijibaa buufaa jirtan nu baruu yoo feetan Nuti Oromoodha . Warra Qaanqee Bosonaati . Nuti Ilmaan Muhaammad Alii wallooti . Kan MILILIK Jilbiiffachiise . Haftee Iyyaasuuti . NAAFXANYAA Biyya Oromiyaa qabanne jennaan osomaa inni hin beekin Ibidda garaa jalaan itti Bobeesseedha . yoom kana qofaa Hortee Jeneraal Waaqoo Guutuuti . Goota QAWWEE DHONBIR RASAASA Takka nyaatuun Xayaara Ingilizii fi Faransaa Samii keessaa harcaasaa tureedha . SHanyii Elemoo Qilxuuxi Kan muka qawwee halkan Diina ufirratti fincoofsisee Mukaan Diinarraa qawwee gooraa tureedha .
Yoom kana qofa Lafa jalaa fi Gubbaan Guggubee Nuti Qaanqeen Bosonaa <<< Warran gaafa oromoon shaneedhaa sujuuddu , SHaneen Daandii Haqaa irraa hin jirtu jechuun Lafa gubbaa fi jalaan jara guggubaa tureedha . Achirraa QAANQEEN Teenya Gurachomsinaan ummanni oromoo itti dammaqanii guutuun walii galee ufirraa damma darbe . nuti nama sani beekuu qabdan .
Lolaa fi Qabsoo akka kaleessaa Ganda keessatti nu hin deebisinaa . inni kun Tattaafii shaneeti . Kan kaleessa maqaa amantiitii fi kutaan adda nu qoqqoodaa ture Tattaaffii shaneeti . Qabsoo ummanni oromoo yeroo ammaa Diinarratti Xiyyeeffate tana gara ganda keessatti As nuuf deebisuuf akkana godhaa jiran .
Isa kanaaf Deebiin Nuti kenninuuf akka mammaakni jedhe sani . <<< Jaarsa tokkotuu Nama Bitamaa Itti Erginaan akkana jedheen ( Sidhiisi Nama Si Ergeeyyuu Beekaa ufirraa hin xaarinii itti dhiisi . ) jechuun kan inni deemuuni fi kayyoo isaa harkatti busheessee uf duuba deebise .
Na faana turuu keessaniif galanni keessan dachaa . galatooma .
AKEEKNI mammaaka kanaa kan dhinyeenya kana MAQAA MIIDIYAA Dahatanii dhimma nama dhuunfaa fi garee takkaan duula ilmaan oromoo irratti akekkate akka oromoon burjaajahuu fi amaluma kaleessa baratan san deebisuuf jecha oliif gad warra dhama’aa jiraniif dhaamsa lammummaa , jaallummaa , biyyummaa fi sabummaa fi foonummaa waliif qabnu dabarsuu barbaade .
kanaaf yaadaa fi Gurri keessan ana waliin haa tahu jechaa gara yaada koo isa baheetti isin deebisuu fedha .
Dura yaada koo Gaafiin isinii Eegala .
*** Miidiyaan tokko kan dhaabbatuuf maali ?
Jennee yoo wal gaafanne namuu yaada adda addaa kennuu dandaha . ani immoo miidiyaan tokko kan dhaabbatuuf ” ERGAA DABARSUUF DHAABBATE ”
Ergaan inni dabarsuuf dhaabbatu waa lama ( 2 ) qofa . innis Ergaa keeyrii ykn Toltuu fi SHarrii ykn fokkatuu Gurra ummataa buusuufi .
1 . Ergaa keeyrii ykn Toltuu <<< Isiin tun Hawaasa Gabrummaa jalatti waggaa 100 kufee jiru Sammuu Isaa itichuun akka inni MI’AA Bilisummaa Baratee akkasuma Hadhaa Gabrummaas Maal akka taate baratee Daandii bilisummaa fi Waraaqsaa baratee akka inni wal jala Hiriiruuf kan karaa saaqudha ykn banuudha . kana males Saba tokko Seenaa , Aadaa , Afaan ISaa , Biyya isaa fi kkf saba fi biyya san guddisuun Doofummaa jalaa baasuun Adunyatti ol qixxeesseen dhaloota itti aanuuf karaa sassaaqee kan kaahuudha .
2 . Ergaa SHarrii ykn Fokkattuu <<<< Hawaasuma akka ummata oromoo kana Gabrummaa jalatti akka kufuu fi akka inni Mi’aa Bilisummaa hin barre doofaa tahee Ergamtuu namaa tahee hafu fi Gabrumaa jalatti kufee Daandii Bilisummaa fi Walabummaa hin gonfanne yeroo gara yerootti sammuu isa burjaajessuun kaayyoo isaa jeeqanii bara dhufaa darbaa diina jalatti kufee hafuuf kan dhaabbatuudha . Miidiyaan kun kaayyoo nama san dhaabee fi waan inni irratti dhaabbateef san galmaan gahuun kan socho’uudha .
Kana hubannee Hawaasni oromoo Gabrummaa jalatti Waggaa 100 oliif kufee jiru Kaayyoo hawaasa keenya galmaan gahu irratti deemuu fi Hawaasa biraan gahuun dirqama bu’uressitootaa fi itti gaafatamtoota warra miidiyaa irra taa’anii haasawa dabarsan Gaazexeessota dabalatee abbootii seenaa cufa isaanii kan ilaaluudha .
Gaazexeessota ykn Oduu dabarsitoota dabalatee Hayyootaa fi barsiistonni Hawaasa oromoo Miliyoona 62 olitti shallagamu dura dhaabbatan oduu hin taane tamsaasuu fi odeessuun Diiggamsaaf karaa nutti banuu irraa uf eeggachuu qaban jenna .
Miidiyaan tokko ummata oromoof dhaabbate jechaa ilma oromoo ija wal qixaatiin laaluu fi farsuun isarraa kan eeggamuudha . Kana kan nu jechisiise Akkumma Hammeenya Juneeydii Saaddoo irraa dubbattanitti maali OBBO ALAMAAYYOO ATOOMSAA hin dubbatinaan gaafii yeroo ammaati . Miidiyamaan kamiiyyuu Gadda fi faarfannaa Obbo alamaayyoo Atoomsaaa akka nama jabaa tokkotti kan irra dubbatan Juneeydiin hoo maal isin godhee fi hammeenyi isaa hanganuma hunda maali . waan ummani oromoo hin beekne isinirratti raawwate moo qurrama isarraa dhuunfaan qabdan gara miidiyaa ummata oromoof bu’uureffame irratti fiddanii kan oduu hin taane dabarsitaniif .
Miidiyaan keenya kan du’e gara qabrii keesatti gad kutee gaddee itti dhagahame ibsuu fi Boohuu akkasuma faarsuu malee kan jiruun dararaa fi rakkinna keessa jiru kan boru irraa fayadamuu fi nu gargaaruu dandahu irraa dubbatuu hin dandahuu . Kan du’e waan dalageen gara fuula rabbii kute . kan nuti boohuu fi gaddus faarsus dandeenyu kanuma jiru kana tahuu hubannee Aadaa kan jiruuf boonnuu wal dhaalchisuu qabna . ” Jiraan naman qabuu ” du’aan namandhabu “jetti oromoon
Kana kan Nu Yaadachiisu Miidiyaa shanee Torbaanitti ykn Baatitti kan daqiiqaa 30 dabarsu nu yaadachiisa . Inni Sunuu Torbaanuma ykn Baatitti yeroo dhufu Kijiba gorguddaa Gaangeen Baachuu hin dandeenye fidanii kan wanti takka lafa hin jirree fi homa hin dalagamin akka waan dalaganiitti haasawaa turan kan nuti cufti yaadannu Waraanni WBO Zoonii baha oromiyaa keessa socho’o waraana 500 ol ajjeesee gara 800 olitti tilmaamu madeessuun kan hafan booji’uun meesaa waraanaa wayyaanee irraa saamuuf dantaa qabsoo bilisummaa oromoof akka galu goone jechaa turan . yoom kana qofa Waraanni WBO Qabsoo godhetti milkaawuun FINFINNEE Toohachuuf Kiilo meetira waa xinno qofatuu nu hafe jechaa turanii . Osomaa kanaa jechaa turanii Torbaan osoo hin geenye Mootummaa wayyaaneetiin walii gallee jechuun AMAARA Wajjiin harka wal qabatanii ka’aa ni gallaa jechuun kan lafa jalaan walitti gungumantuu as bahe . kun waan kolfaati wanti jara tanaa waan dubbatamee dhumuu miti . AKKA MAMMAKNI JEDHE ( OSOO BEEKUU huuba wajjiin ) jette sareen .
Miidiyaan SHaneeTorbaanitti ykn Baatitti DHufee HAR’A Obbo Juneeydii Saaddoon Akkana jedhuu fi tarree warra diina hamaa Gubbaa kaahus tahee SHaneen umrii isii guutuu dalagan Tan Juneeydii SAADDOO ummata oromoo fi oromiyaaf buuse takka ( 1 ) cinaa hin Geettu .
Kanaafuu Waan namni nuun jedhe nutti MAMMAKE Takka isiniif himaa .
( Jaarmenyi Oromoodhaa Torbaan dhiichisaaf wal waama  >>walitti dhufa jechuun nuuf mammakan ) Amanni yeroo ammaa gama miidiyaalee fi ijaarama jaarmayoota keenyaa gamanumatti deemaa jira fakkaata .
Kanarraa ka’uun ERGAA UF EEGGANNOO MIIDIYOOTA OROMOO Kamiifuu dabarsuu fi akka dhaamsa kiyyattis isiniif qabu ibsuu barbaada .
Dursa warri irratti ololaa fi kijibaa buufaa jirtan nu baruu yoo feetan Nuti Oromoodha . Warra Qaanqee Bosonaati . Nuti Ilmaan Muhaammad Alii wallooti . Kan MILILIK Jilbiiffachiise . Haftee Iyyaasuuti . NAAFXANYAA Biyya Oromiyaa qabanne jennaan osomaa inni hin beekin Ibidda garaa jalaan itti Bobeesseedha . yoom kana qofaa Hortee Jeneraal Waaqoo Guutuuti . Goota QAWWEE DHONBIR RASAASA Takka nyaatuun Xayaara Ingilizii fi Faransaa Samii keessaa harcaasaa tureedha . SHanyii Elemoo Qilxuuxi Kan muka qawwee halkan Diina ufirratti fincoofsisee Mukaan Diinarraa qawwee gooraa tureedha .
Yoom kana qofa Lafa jalaa fi Gubbaan Guggubee Nuti Qaanqeen Bosonaa <<< Warran gaafa oromoon shaneedhaa sujuuddu , SHaneen Daandii Haqaa irraa hin jirtu jechuun Lafa gubbaa fi jalaan jara guggubaa tureedha . Achirraa QAANQEEN Teenya Gurachomsinaan ummanni oromoo itti dammaqanii guutuun walii galee ufirraa damma darbe . nuti nama sani beekuu qabdan .
Lolaa fi Qabsoo akka kaleessaa Ganda keessatti nu hin deebisinaa . inni kun Tattaafii shaneeti . Kan kaleessa maqaa amantiitii fi kutaan adda nu qoqqoodaa ture Tattaaffii shaneeti . Qabsoo ummanni oromoo yeroo ammaa Diinarratti Xiyyeeffate tana gara ganda keessatti As nuuf deebisuuf akkana godhaa jiran .
Isa kanaaf Deebiin Nuti kenninuuf akka mammaakni jedhe sani . <<< Jaarsa tokkotuu Nama Bitamaa Itti Erginaan akkana jedheen ( Sidhiisi Nama Si Ergeeyyuu Beekaa ufirraa hin xaarinii itti dhiisi . ) jechuun kan inni deemuuni fi kayyoo isaa harkatti busheessee uf duuba deebise .
Na faana turuu keessaniif galanni keessan dachaa . galatooma .
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Qajeelchaa Bultoo irraa*
SEENSA
Dalagni cuftuu fedhii fi dandeettii of-danda’e gaafta. Martinuu naamusaa ogummaa, seeraa fi akkaataa itti hojjetamuun masakama.
Namni tokko tahuu kan hawwuu fi dandeettii inni qabu wal-simatuu fi dhiisuu dandaha. Kanneen akkuma hawwanitti dalaga fedhan argatanii beekaman hedduutu jiru. Faallasaatiin, fedhiin jiraatullee dandeettii fi haaalli mijatuu dhabuun bakka yaadame kan hanaqatanis hedduu dha.
Ogummaan gaazexeessuumaas akkuma warreen kaanii fedhii (kaka’umsa), dandeettii, murannoo, seera, naamusa, beekumsa, fi hubannoo ogummaa sanaa sirriitti qabaachuu, guddifachuu akkasumas ittiin masakamu fi dalagarra oolchuu gaafata.
Kana jechuun, namni marti lafaa kahee gaazexessummaa tahuu hin dandahu jechuu dha. Kana jechuun, namni sabaa himaa irra dalaghu cufti maqaa sana himatellee, gaazexessaa tahuu hin dandahu. Namni marti loltuu fi weellisaa akkuma hin taane jechuu dha.
GAXETEESSITOOTA OROMOO BIYYA ALAA
Ogummaa gaazexeessitoota Oormoo biyya keessaa kana keessatti ilaaluu hin feene. Sababiin isaas mootummaan akka fedheetti isaan ajajee waan dalaganiif, walaba tahanii hojjechuu hin dadahani. Kunimmoo isaan madaaluuf naa rakkisa. Dalagni isanaii akka walii galaattii arrabaa fi ija mootummaa ti. Warri biyya ambaa jiran garuu walabummaa yaadaa fi hojii waan qabanaiif hojii isaanii ija ogummaatiin gilgalamuu dandahu jedheeni waanan amaneefi.
Gaazexeessitoota Oromoo biyya alaa jiran, mee yoroof kan VOA-Afaan Oromoo dhiifnee, warri kaan hedduun, hedduun ogummaa gaazexeessummaa hin qabani yoo jenne dhugaarraa fagoo nutti hin fakkaatu.
Akkaataa saganataa fi oduu ittti dhiheessan, gaafii fi deebii taasisan, sirba affeeraanii fi bakkatti kutan, akka qophii tokkotti seenanii fi bahan, qabiyyeesaa, yoroosaa, jechoota itti fayyadaman, sirobboota affeeranii fi qabiyyee sagantaa dhiheessan wal-simachiisuu, seera ogummaan suni gaafatu qabaachuu, waanta jedhamuu fi hin jedhamne adda baasuu, sagalee fi fuula radio fi TVf tahu qabaachuu/dhiisuu, kkf hedduu hedduu tarreessuun ni dandahama. Ija kanaan yoo gaazexeessota Oromoo madaalle hedduun isanaii hin jirani.
Muraasa irraa kan hafe warri gaazexessa jedhaman waan ogummaa gaazexeessummaa kan hubatan hin fakkaatu.
Fedhiin yoo jiraatellee xiqqaate leenjii bu’uuraa fudhachuu feesisa. Lafumaa ka’anii kan radio fi TV itti bahamu yoo tahe bu’aa isaarraa mudaasaatu caaluu mala.
SABABA BARRUU KANAA
Akkaataa gaazexeessitooni Oromoo irra caalaan itti dalagan hedduusaatti gammadaa hin turre. Sababiinsaas, qulqullina ogumaa fi beekumsa ogummaan suni gaafatu waan isaan hanaqatuufi malee jibbarraa kahuun miti.
Amma akkan kana barreesu na kakaase garuu, dhiheenya kana OMN fi namni Kadiro Elemoo jedhamu obbo Dawud Ibsaa waliin gaafii-deebii godhani dha.
Qeeqa kanarraa tarii waa baratamuun danda’u tarii yoo jiraateef jedheeni. Dabalataanis, yaada keessa kiyyaa gad-baasee ibsachuufi.
Yaada ani kennu kuni quuqama Oromummaa fi fooyyahina median Oromoo qabaachuu qaburraa ka’ee qofaa dha. Dhaaba kamuu deeggaree fi nama kamuu jibbuun kan barreeffame akka hin taane naaf haa hubatamu.
Kanaraa ka’uun ciminaa fi dhadhabina OMN fi Kadiroo Elemoo gaafii-deebii obbo Dawud Ibsaa waliin taasisan keessaa toko tokko kaasuuf yaala.
CIMINA
1. Yaadonnii ka’an yookaan gaafataman duukaa-duubbee (sequential)qabaachuusaa;
2. Dursee waan gaafatuuf odeeffannoo walitti qabachuuf yaaluu;
3. Yaadota hedduu tutuquuf yaaluu fi
4. Obbo Dawud Ibsaa obsaa qabaachuu fi deebi’ii namaaf galu kennuu.
HANQINA
1. OMN obbo Dawudii fi dowwattoota isaaf kabaja hin kennine: Media biraa yoo ilaaltan eenyummaa keessumaa isaanii suurraasaa jalatti aangoo ykn qooda hojiisaa waliin barreessu. Kana gochuun keessumaa sana kabajee, daawwattooni dubbisuu malee dhagahuu hin dandeenye dubbisanii keessumaa sana beekuu dadahu. OMN kanaa gochuu dhiisuun kabaja dhorkateera;
2. Ifirratti amantee dhabuu: wayita gaafatu obbo Dawudiin takka “sii” jedha, takkammoo “Isin” jedha. Kuni aadaa dha akka hin jenne, bifuma wal-fakkaatuun xumuruu qaba ture. Waanta lamatu wal-jalaa dhahe natti fakkaata, addaa fi kan sammuu dhaa qabu, namootni waa’ee obbo Dawud isatti himanii fi jedhaniin sammuunsaa guutamee waan jedhuunii wal-jalaa rukte natti fakkaata;
3. Gaaffiin dhihaate iftoomaa dhabuu: gaaffileen gariin ifa tahuu hanaqachuurraa obbo Dawud maal jette? Mee irra deebi’i? Akka ati jette miti, Kkf wayita jedhan mul’ataa ture;
4. Gaaffii fi yaada adda baafachuu dadhabuu: Gaaffi jedhee yoroo waan tokkorratti dursee murtoo kennee, ibsas kennu mul’ataa ture. Boodarara gaafata. Kunimmoo ogummaa dhabuu fi wallaalummaa dalaga sanaraa madda,
5. Gaaffiin dheerachuu: gaaffiin dhihaate hedduunsaa dheeraa dha (gaafiin gabaabaa fi ifa hin turre);
6. Duraandursamee dhugaa fi dhara wal-makuu: Gaafii fi yaada obbo Dawudiif osoo hin dhiheessiine duraan dursamee dhugaa tahuu fi haala qabatamaa baruuf kan yaalame hin turre. Fknf, ABO-Shanee fi ABO-QC kora 2004 booda adda bahani jedhe ee gaafate. “namni isinii fi jaallan keessan birii summii isin nyaachise fira keessani” jedhee gaafate. Kuni lamaanuu dhugaa fi soba ta’uu dursee qulqulleeffachuu qaba ture. Maaliifi ergaa inni dabarsutu miidhaa qaba;
7. Obbo Dawud Ibsaaf kabaja hin kennine: Obbo Dawud Ibsaa HD-ABO fi bakka bu’uu uummata kanaa ti (ABO Oromoof waan bakka bu’ee falmaa jiruuf). Biyya dhabneef malee prezideenti ykn muummicha ministeeraa Oromoo ture. Wayita gaafatu jechoota fayyadamuu fi yaadota gaafataman akka dhuunfatti asii gad-dabrataa ture. Kunimmoo isa gaafatamu miidhuu mala-namni hunduu kabaja waan fedhuf. Waan dhugaa fi sobni isaa adda hin baane, “situ akkas godhe”? Jechuun siriri miti. Akka biraatti gaaffuma sana, ulfinas osoo irraa hin mulqiin yaadasaa gaafachuu dandaha ture. Kunimmoo tarii GIBIZNET ykn “abaluutiin akkas jedheeni” akka jedhamuu fi tariimmoo wallaalumarraan tahu kan malu dha;
8. Obsa dhabuu: Yaadaa, ibsaa fi gaaffii dheera erga kaasee booda, deebii argachuufimmo obsa dhabee obbo Dwud dhiisaa, dhiisaa jechaa ture. Kunimmoo yaada dubbatamuu fi dhagaahamuu qabu hambiseera taha. Tarii akka inni fedhetti deebisuu waan dideef taha;
9. Ololaa fi ogummaan adda hin baane: yaadonni ka’an ykn gaafataman gariin hamii fi jette jettee diaspora keessatti akka tokkottis tahe akka biraatti hoogganoota Oromoo fi qabsoo bilisummaa Oromoorratti odeeffaman amanee fudhatee geessee Obbo Dawud itti “maxxanse”. Kunimmooaccuracy and reality yaada sana hanqisa. Investigative journalism fi reality on the ground beekuu gaafata;
10. OMN ykn gaaffii-deebiin suni kaayyoo akka sabatti qabnu isa hanqata; gaafiilee akka sabaatti keessa keenyatti qofaa qabachuu qabnu media irratti bahuuf kan gaafatame ture. Fknf, akka Andargacho Tsigee osoo hoogganni Oormoos qabamaee “Tarkaanfiin isin mootummaarratti fedhattani maali?” jedhe.
11. Dhugaa jiru dursee hin beekne: QCn yoom akka bahe, saganataa ABO 2004 fi 1998 maali addaaddummaan isaa?, kan bara 1973?, kan jedhu erga baree adda adduumaan maalii fi yoom akka dhalate, seenaa dhaabichaa beekuu feesisa ture;
12. Sa’aa dheeraa fixuu fi irra deddeebi’ii: jecha tokko baasuuf sakoondii dheera fixa. Yaadni inni kaasus yoroo 2 fi 3 irra dedddebi’ee ibsuuf yaala. Kunimmoo mana barumsaa sad-1ffaatti tola;
13. Obbo Dawud akka fedhiisaan HD fi ABO qabatee jiru, namas ofitti butuu hin feeneeti dhiheesse. Kunimmoo amala dhaaba siyaasaa (riphee lolaa fi mootummaa biyya bushuu addabaasuu dadhabuu), olola diinaa, mormitootaa, dhugaa keessaa dhaabsanaa jiru, haala qabatamaa naannoo, amala uuummaata keenyaa, ciminaa fi dhabina dhaabni qabu, kkf wallaaluurraa madda taha;
14. Dadhabina qofaarratti kan xiyyeeffate dha: gaafiileen ka’an qeeqaa gartokkee irraa dhagaahmaa bahe (warra ABO komatu) qofarratti kan xiyyeefate dha. Cimina hoogganni kuni qabu fi bu’aa argaman, rakkinoota dhaaba keessatti dhalataniif sababoota jedhaman addabaachuu, fi dhimmoota biroo hin kaafne. Badiin takkaahuu dhadhabuu ABOtiif obbo Dawud akka taheetti dhihaata turuu;
15. Gaaffiileen ka’an lolaaf kana nama kakaasu turani: Gaaffileen gariin araaraa fi tokkoomuu ABO kana madansaa tuttuqamee, gartuun araarame ammas akkaas jette, akaks jette akka waliin jedhnaiif karaa kan banu ture. Kaayyoon OMN mooraa qabsoo Oromoo gabbisuuf yoo tahe waan badii dabre afarsuu fi gaaffii hedduu yoroo dheeraa fixe dhiheessuun sirrii hin turre. Maaltu irraa baratama? Kkf kaasu qaba ture. Araara sanallee bu’a fi miidhaa isaa hin kaafne.
YAADA XUMURAA
1. OMN director qabaa? Yoo qabaate gaaffilee hoogganoota Oromoof dhihaatan bifa kamiin formulate akka tahuu qabu, maaltu akka irraa baratamu (kaayyoo gaafii fi deebii sanaa), diinamoo Oromoo akka miidhu dursanii irratti marihachuu qabu;
2. Waanti raawwatamu qilleensarratti fedhii dhuunfaa, ilaalchaa, yaadaa fi jette jettee namootaa fi kan ofiirraa walaba tahanii keessummeessuu;
3. Leenjii odumaa gaazexeessumaa fedhachuu,
4. Ogummaa kana guddisuufimmo dubbisuu,
5. Galii sabaa irratti xiyyeeffachuu;
6. Amala wal-qeequu walakkaa keessanitti gabbisuu,
7. Edit gochuu.
Nagaatti,


text:
Baarentuu Gadaa Irraa //
Irreechi bara 2016 wayyaanee fi ergamtoota isaaf kan xumuraa ta’uu qaba.
Sodaa fi yaaddoo irraa Irreecha baranaa to’achuuf diinnii fi
lukkeeleen diinaa maal godhaa jiru????
……. Akka kanaan 1ffaa = koreen naannoo ergamticha Wayyaanee Muktaar
Kadiriin yoo hogganamu;
2ffaa= Sadarkaa godinaa fi magaalotaatti bulchitoonni godinaa fi
kanatiiboonni magaalaa akka koree ayyaana irreechaa kan baranaa
waltajjii OPDO/Wayyaanee taasisuuf hundaaye kana gaggeessan ta’eera.
3=ffaa Sadarkaa Onaa fi gandeen baadiyyaattis dabballooni OPDO
bulchitoonni gandeenii sabboonummaan Oromummaa irreecharratti
muldhatuu akka hanqisaniif gaggeesitoota koree waan kana hojjetu
akka ta’an murtaayee hojiitti galaniiru.
==============================
Irreecha Baranaa Akka Keenyattimoo Akka Wayyaaneetti Kabajuuf Jirra..?
Irreechi Oromoof maali? irreechaa fi ummata Oromoo maaltu walitti
hidha jedhee kan gaafatu yoo jiraate inni alagaa aadaa fi duudhaa
Oromoo hin beekne ykn kan aadaa fi duudhaa Oromoorraa moggaa galee
dha!. Dhugaadha yeroo dheeraaf akka aadaa fi duudhaan Oromoo ifa hin
baane, akka Oromoon ani Oromoo dha ofiin hin jenne afaan, seenaa fi
aadaan Oromoo gabroonfattoota Habashaatiin ukkaanfamee hunduu mataa
gadi qabatee deemaa ture. Har’a garuu galanni kan qabsoo Oromoo ABOn
hogganamaa turee fi jiruu, galatni kan sabboontota Oromoo haa ta’uutii
Oromoon mataa gadi qabatee deemaa ture ol jedhee deemaa jira. Lafee
fi dhiiga gootota qabsaawoota ilmaan Oromootiin weertoonni osoo hin
jaalatin dirqamanii akka aadaa, afaan, seenaa fi duudhaa Oromoo
kabajan ta’eera.
Gaaffiin ummata Oromoo guutummaa guutuutti kan deebii argatu gaafa
Oromoon hiree ofii ofiin murteeffatu ta’us qabsoo ABOn gaggeessaa
turee fi jiruun injifannooleen cuccululuqoon laayyootti hin ilaalamne
galmeeffamaniiru. Dhiibbaan adda addaa bal’inaan jiraatus Oromiyaa
keessatti ummatni Oromoo akka afaan isaatiin baratuu fi hojjetu
ta’eera. Guutuu ta’uu baatuus ummanni Oromoo aadaa fi duudhaa isaa
sodaa tokkoo fi heyyama halagaa malee dhugeeffachaa fi gaggeeffachaa
jira. Qabsoo isaatiin afaan isaatiin barachaa fi barsiisaa jira. Kun
injifannoo qabsoon Oromoo argamsiise malee kan alagaan Oromoof kenne
miti. Injifannoolee cuccululuqoo fi sabboonummaa eenyuyyuu duubatti
deebisuu hin dandeenye kana boodammoo ABOn jiraachuun ifaa dha; kan
quba hin qabnes hin jiru. Dhugaa kana ammoo Oromoo mitii alagaanuu
ragaa ba’aa jira.
ABOn Oromoon akka Oromummaa isaatti, aadaa, seenaa fi afaan isaatiin
boonu godhee jira. Akka duudhaa isaa dhugoomfatu taasiseera. Diinonni
Oromoo keessumaa Wayyaaneen har’a impaayeera Itiyoophiyaa afaan
qawween qabdee saamaa jirtu guddinni aadaa, afaan, seenaa fi eenyummaa
Oromoo akka eebichaa itti hadhaa’ee liqimsuufis, diduufis dhiphattee
lafee qoonqootti rakkate akkuma jedhan san itti ta’eera. Wayyaaneen
akka mootummoota isii duraa ifatti aadaa Oromoo xureessuu,
balaaleeffachuu fi yakkuuf sadarkaan qabsoon Oromoo ABOn hogganamu
irra jiru ishiidhaa hayyamuu baatus shiroota adda addaa xaxuu fi
gufuulee hedduu uumuun gama ofii barbaaddee fi yaaddeetti micciiruuf
hedduu yaalaa turte; yaalii kana har’a yeroo bool’a irra dhaabbattee
jirtu kanattillee hin dhiisne.
Haaluma kanaan murni gabroonfattuu fi saamtuun waggoota 25n darbaniif
ummata Oromoo saamaa, hidhaa fi ajjeesaa turte Wayyaaneen jibbaa fi
tuffii aadaa Oromoof qabdu karaa muldhisuun irreecha bara kanaa
jechuunis Onkolooleessa 2016 bacancarsuu fi akka ofii barbaaddutti
micciirtee waltajjii siyaasa ishii irratti gaggeessitu godhachuuf
karoora bal’aa baafattee jirti. Ayyaanichi akka aadaa fi duudhaa
Oromootti akka hin kabajamne taasisuun guyyaa qondaaloonni lukkeelee
wayyaanee OPDO /Wayyaanee/ waltajjii qabatanii guddina, nageenyaa fi
misooma sobaa gaggeessine jedhan irratti hololan taasisuuf sadarkaa
adda addaatti koree ijaaranii amma irraa sochii akka jalqaban ummatni
Oromoo beekuu qaba.
Akka karoora wayyaanee kana keessa beektoonni saaxilanitti Wayyaaneen
qabsoo ummanni Oromoo gaggeessaa jiruun dhiphuu hamaa keessa seenuun
Irreecha baraanaa kan Oromoo fi jaalattoonni aadaa Oromoo biyya
keessaa fi addunyaa guutuurraa irratti hirmaatan kana waltajjii
ergamtoonni ishii miseensoonni OPDO irraa sirbanii fi holola siyaasaa
irratti gaggeessan taasisuuf koreen walii galaa sadarkaa naannootti
ergamticha maqaaf Pireezidaantii naannoo Oromiyaa jedhamu Muktaar
Kadiriin gaggeeffamu yoo ijaaramu isaa gadittis sadarkaa sadarkaan
koreen ayyaana irreechaa baranaa waltajjii OPDO/Wayyaanee taasisuu
irratti xiyyeeffate hundeeffamee hojii eegaleera.
Akka kanaan 1ffaa = koreen naannoo ergamticha Wayyaanee Muktaar
Kadiriin yoo hogganamu;
2ffaa= Sadarkaa godinaa fi magaalotaatti bulchitoonni godinaa fi
kanatiiboonni magaalaa akka koree ayyaana irreechaa kan baranaa
waltajjii OPDO/Wayyaanee taasisuuf hundaaye kana gaggeessan ta’eera.
3=ffaa Sadarkaa Onaa fi gandeen baadiyyaattis dabballooni OPDO
bulchitoonni gandeenii sabboonummaan Oromummaa irreecharratti
muldhatuu akka hanqisaniif gaggeesitoota koree waan kana hojjetu
akka ta’an murtaayee hojiitti galaniiru.
• Akkaataa raawwii hojii koreelee OPDO/wayyaanee kanaa;
1ffaa= Koreeleen sadarkaa naannootii amma gandeen baadiyyaatti
ijaaraman kunneen irreecha birraa akka walii galaatti Hora
Arsadiitti kabajamurrattis haa ta’u, irreecha birraa malkaalee Oromoo
bakkayyuu jiran irratti akka sabboonummaan hin calaqqifamne hojjetan;
akka dubartoota, dargaggoota, manguddootaa fi abbootii Gadaa ajaja
isaanii fudhatanii fi afaan isaanii dubbachuu danda’anitti leenjisan,
horiin sossoban, kaan ammoo doorsisan qajeelfamni kennamaaf. Kun
karoora wayyaaneen OPDOf irreecha ilaalchistee baafteefi dha.
Haaluma kanaan baatii Hagayyaa bara 2016 irraa eegalee koreeleen
Irreecha baranaa bacancarsuuf ykn danquuf sadarkaa naannootii amma
gandeen baadiyyaatti dhaabbatan kunneen turban torbaniin wal gahanii
sochii jiru xinxalu. Diddaa ummata Oromoo keessumaa kan dargaggoota
Oromoo ukkaamsuuf toftaalee adda addaa hojiirra olchuuf tattaafataa
jiru. Iddoo baayyeettis, keessumaa karaa midiyaalee sirnichaa FXG
ilaalchisee holola gaggeessaa jiru.
2ffaa= Akka karoora baheetti calqaba baatii Fulbnaanaa bara 2016
irraa kaasee amma guyyaa irreechaatti guyyaa sadi, sadiin wal arguun
caalaatti dubratoota, dargaoota, manguddoota, abbootii gadaa fi
namoota hawaasa biratti beebbeekamoo ta’an horii fi holola adda
addaatiin hawwachuun sabboonummaa bal’eessuu, akka waayee misoomaa,
guddinaa fi nageenyaa hololan, sirna wayyaanee nama nyaataa kana
faarsan jajjabeessuurratti hojjetama. Kanaafis maallaqni guddaan kan
ramadame yoo ta’u, kan kana dide ammoo akkuma baran ukkaamsuuf
karoorfataniiru.
Egaa walumaa galatti karoora Wayyaaneen karaa ergamtoota ishii
OPDOdhaan diriirsite kanarraa kan ifatti hubachuu fi beekuun danda’amu
waa lama. Inni tokko Wayyaaneen qabsoo ummanni Oromoo gaggeessaa
jiruun dhiphuu hamaa keessa galuu dha. Inni lammataa ammoo afaaniin
aaadaa fi seenaan akkasumas afaan ummatootaa kabajame jettee hololtus
qabatamaan garuu jibbaa fi tuffii aadaa Oromoorraa qabdu ifatti
muldhisa ykn mirkaneessa.
Ummanni Oromoo erga FXG eegalee baatileen 9 darbaniiru. Ammas itti
fufee jira. Amma Wayyaaneen gateettii ummata Oromoorraa buututtis kan
dhaabbatuu miti. Kanarraa ka’uunis wayyaaneen karoora akkamiituu
baaftee Irreecha ukkaamsuu ykn danquu yaaltus ummanni Oromoo diddaa
eegale hin dhiisu. FXGn itti fufa. OPDOn ergaa wayyaanee bakkaan
gahuuf Irreecha waltajjii siyaasa ishee kufe irratti geggeeffattu
godhachuuf qophooftus gaaffii ummata Oromoof deebii hin ta’u.
Haatu’iitii ukkamsaafis haa ta’u tuffiirraa kaatee Wayyaaneen karoora
akkanaa karoora irreecha Oromoo, kan Oromoon aadaa isaa dhugoonfachuuf
waggaatti yeroo tokkoo walargee geggeeffatu ergamtoota ishii OPDOta
bobbaaftee danquuf karoorfachuun gongumaa kan fudhatama hin qabnee
dha. Maddi isaa maaliyyuu haa ta’uu ummanni Oromoo Irreecha isaa,
kan aadaa isaa kan ganamaa irratti dhugoonfatu dinaaf dabarsee hin
kennu, kennuus hin qabu. Irreechi kun kan kabajamuu qabu akka Oromoon
barbaadutti malee akka Wayyaanee fi ergamtootni diinaa fedhanitti
miti. Waltajjii dhiiga gootoota sabboontota Oromootiin argame waan
ta’eef yoo kun ta’u Oromoon callisee ilaalu hin jiru; ilaaluus hin
qabu. Keessumaa dargaoonni sabboontoonni Oromoo mirga abbaa biyyummaa
Oromoof qabsaawaa turanii fi jiran, jaalattoonni aadaa Oromoo shira
Wayyaaneen aadaa fi duudhaa Oromoorratti karoorfattee socho’aa jirtu
kana dursanii harkaa fashalsuuf sochii gama hundaa taasiisuun dubbii
fardii dha.
Wayyaaneen yeroo waltajjii dhiigaa fi lafee gootota keenyaatiin dhufe
kana kan ofii godhattu, gara baraabbdeetti miciirtu callisanii
ilaaluun dhiiga sabboontotaatti bishaan naquu dha. Kan ta’uu qabu
Oromoon aadaa fi duudhaa isaa akka barbaadee fi akka isaa toletti akka
qopheeffatuu fi dhugoonfatuuf hojjechuu dha. Diddaa gama hundaa
jabeessuu dha. Kaayyoo diinaa .. kaayyoo Wayyaanee kana dura
dhaabbachuudha. Harkatti fashalsuu dha.
Akka yoo abbaa tuffatan farda jalatti dhaanu jedhamu san akka hin
taane dursanii of ittisuun akkaan barbaachisaa dha. Kan Oromoo dha
ofiin jennu martuu alaa manatti karoora Wayyaanee kana
balaaleeffachuu qabna. Aadaa fi duudhaa keenya akka ofii barbaannetti
malee akka diinni nuuf karoorsee fi yaadeetti kabajuun caalaatti of
tuffachiisuu fi of xiqqeessuu waan ta’eef, hundi keenya haa
balaaleffannu, dura haa dhaabbannuun dhaamsa kooti!!!