text:
Kutaan gaanfa Afrikaa siyaasaa fi hanqiina gargaarsa dhala namaan muddamsa keessa yeroo jiran kanatti jilli addaa kan Yunaaytid Istees kutaa sanaaf ramadaman Deevid Satarfiild aangoo gadhiisaa kan jiran ta’uun gabaafamee jira.
Eega muudamanii baatii 3 booda gadhiisaa kan jiran ta’u aangawoota maqaan hin ibsamiin kan ammaa fi duraanii barruu Fooreeyin polisii jedhamuuf ibsanii jiru.
Saatarfiild aangoo kana Diploomaatii gameessa kan Yunaaytid Istees Jefrii Feelman kan bakka buufaman yoo ta’u, Feeltman yeroo waggaa tokko hin guunneef jila addaa kan gaanfa Afrikaa ta’uun tajaajiilaa turan.
Barruun kun akka jedhutti itti aanaa jila addaa kan ta’an Peeytan Naaf yeroof bakka bu’anii hojjachuuf jiru.Sattarfiild aangoo gadhiisuu isaanii fi maaliif akka gadhiisan dubbii himaan ministrii dantaa alaa Yunaaytid Isteetes mirkaneessuu fi ibsuu didanii jedha barruun Fooreeyiin Polisii jedhamu kun.
Jalqaba bara 2020 tti kan jalqabamee walitti bu’iinsa mootummaa Itiyoophiyaa fi ABUT gidduu kan ilaaleen walii galteen akka tolfamuuf hojjataa kan turan yoo ta’u, sana booda gara wal waraansa siviilitti babal’atee uummata miliyoonni lama manaa fi qe’e ofii irraa godaansisee jira.
Biyya ollaa kan taatee Sudaan erga baatii Onkolooleessa keessa mootummaan ce’umsaa siviilootaa fi waraanaan hundeeffame irratti fonqoolchi mootummaa gaggeeffame as, jeeqamsa keessa jirti.


c: text/html

text:
GAMMACHIISAAS Qabna!
- Hawaasni keenya biyya keessaa alaa Dhamaatii ijoollee keenyaatiin #Milkoofne jechuudhaan Miirri Gammachuu torbaan lamaaf walitti fufeera.
Kun Bu’aa keessan BAGA GAMMADDAN!
- Kanumarraa ka’uudhaan Hayyoota Afaanii dabalatee Ogummaa Adda addaa keessa kan jiran Garee kanatti dabalamaa(Joining) jiru. Namoota Gurguddaa hedduun keessan ammatti hin tilmaamintu ammayyuu As jira. Kanaafuu hojii bu’aa guddaa ilmaan Oromoo xiqqaa guddaa, beekaa hayyuun hundi keessatti qooda fudhachuuf Gammachuun itti dabalamaa jiru keessa jiraachuu keessan quba qabaadhaa, akkasumas Ofeeggannoo fi Kabaja barbaachisu eeggachuu barbaachisa, kaayyoo as jirruuf irratti xiyyeeffachuun feesisa…
- Garee Feesbuukii kana dabalatee Gareewwan biroo Marsaalee hawaasaa biroo irratti ijaaruun kan itti fufuu fi kunis akkuma kallattii Dhaabbata hojii waliin hojjachuu deemnu Gugilii irraa nuuf kennametti akka tahe Hubachuudhaan cinaatti, Dhaabbaticha irraa Gareen Damee Afrikaa bakka bu’u Gareewwan nuti ijaarru kanarri ni dabalamu, qindoominnaa fi hojii gara fuulduraa dhaabbaticha waliin hojjannu milkeessuuf qophaa’ina keenya hordofaa kan adeeman taha. Hardha Odeeffanno garee kanaa dhaabbatichaaf ergameera, Isaanis Miira Gammachuu agarsiisaniiru.
- Fuulduratti waan hojjatamuu deemu irratti Marii waliinii kallattiidhaan kan mari’annuu fi Dhaabbaticharraa hooggantuun damee Afrikaa akka argamtutu eegama. Sagantaan gaafa qabae kan isin beeksifnu taha.
- Milkaa’inna hojii kanaatiif akkuma kanaan duraa Ilmaan Oromoo hundi dirqama irraa eegamu bahuuf akka ofqopheessu dhaamaa, dabalataan ammoo Ogummaa murtaaye keessaa, Teessuma Lafa Oromiyaa kallattii hunda irraa, Keeniyaa, fi Biyyoota Alaa hawaasni keenya hedduuminaan argamu akka Minisootaa keessaa fa’a addatti filannoon (Creteria based selection) godhamu jiraachuu mala, kunis hojii hundi keenya waliin taanee hojjannu kana mirkaneessuufi hanqinnoota, dogoggoroota, funaansa qabiyyeeffanii fikkf milkeessuuf….
- Ilmi Oromoo hojii bor-jiraataa(Seenatti darbu) kana irratti hirmaachuun carra-qabeessummaa akka tahe hubachuu akka qabdan jala-sararree isin yaadachiisaa, Hojii Seena qabeessa kana keessatti ammoo Dogoggora hin barbaachifne akka hin uumne of-eeggannoon olaanaan akka barbaachisu hubachuun dirqama. Ogummaa fi Dandeettii keenyaan qofa gomaacha nurraa eegamu gochuu irraa kan hafe waan hin beeknee fi hin hubatin itti-bu’uu irraa ofqusachuun barbaachisaa akka tahe yoo isin yaadachiisu miira-abbummaatiin akka hojjattan waamicha obbolummaa isiniif godha.
- BARABAACHISUMMAAN Garee kanaa: Dhaabbatni Tekinoolojii Guddichi Gugiliin Hawaasa Oromoo Mil.70 ol kan qabu Afaan Oromoo Afaan Hojii godhachuu yoo ibsu Gammachuu olaanaa waliin yommuu tahu, Hawaasni Afrikaa fi Biyyoota Addunyaa heddu keessa jiraatu sabni Guddaan kun Qabiyyeewwansaa Aadaa, Seenaa fi Duudhaa Ibsan Afaan Ofiitiin gara Kuusaa Dhaabbactichaatti galchuu bira darbee Addunyatti of agarsiisuun barbaachisaa waan taheef Gareen kun hundaayee dhimma kana qindeessuuf akka tahe hubatamuu qaba
- Gareen kun Too’attoota heddu qabaata, Dhimma Afaan Oromoo fi Dhimma Google Walqabatu malee Garee kana keessatti waan biraa maxxansuun Seera garee kanaa cabsuu waan taheef #Uggura isin irra kaahamuuf ittigaafatamaan isinuma akka tahe hubattanii Akka irraa ofqusattan yaadachiifna. Koreen Garee kana qajeelchus ni jiraata.
- Odeeffannoo Adda addaa yeroo yeroon wal yaadachiisaa adeemna.
#AfaanOromo #AfaanOromoGoogleTranslate #abdisabanchaDhaamsa kan qopheesse: Abdisa Bancha JaraOgeessa ICT fi Miseensa QindeessitootaaMarsariitii: www.afaan-oromoo.com T.E(Email): afaanoromo.online@gmail.com

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Guyyaa Kaleessaa Dubbii obbo Abbaay Tsehayyee waltajjii dhoksaa tokko irratti Waa’ee Maaster Pilaanii Finfinnee irratti dubbate OMN’n qilleensa irra Oolchuu dhaan baayyeen keenya dhageenyeerra. Obbo Abbaay Tsehayyee kan jedhan
“Jallattanis Jibbitanis Maaster Pilaaniin Finfinnee hojii irra ni Oola.Maaster Pilaaniin kun hojii irra akka hin oolleef kan tattaaffii godhan hoggantoota OPDO dabalatee sirriitti ishee galchina…!!!”
Jechuu dhaan tuffii uummata Oromoo fi Hooggantoota OPDO’f qaban ifatti ibsanii jiru.dhimma kanas namoonni baayyee share gochuu dhaan yaada itti laatanii jiru. Dhimmi kun garuu dhimma baayyee nu ajaayibsiisu miti.sababni isaas namichi kun yeroo garaa garaatti bifa wal fakkaataa dhaan hojii wal fakkaataa dalagaa waan tureef!!! bara 1998 dhiibbaa fi tattaaffii guddaa namichi kun taasiseen magaalaan Dire Daawaa Oromiyaa jalaa Baatee Federaala taatee jirti.
Bara 2004 wal ga’ii Magaalaa Baatuu(Zuwaay) keessatti taasifameen obbo Abbay Tsehayyee qo’annoo tokko gaggeessera jechuu dhaan Magaalota Oromiyaa gudguddoo kanneen akka Jimmaa fi Adaamaa keessatti Afaan Oromoo kan dubbatamu Persentaa 30 gadi waan ta’eef Afaan hojii magaalota kanneenii Afaan Amaaraa ta’uu qaba jechuu dhaan qo’annoo isaanii dhiyeessanii turan. Qo’annoo isaanii kanas Miseensonni OPDO cimsanii kan morman yoo ta’u keessumattuu Momiin obbo Suleemaan Daddafoo taasisan Obbo Abbaay Tsehayyee daran kan finiinse ture. Sababa kanaafis Obbo Abbaay Tsehayyee bakka isaan ta’anitti obbo Suleemaan Daddafoo reebuuf gaafa jedhan Gargaarsa namootaatiin addaan baafaman. Mormii yeroo sanaa booda har’a obbo Suleemaan Daddafoo bakki isaan jiran hin beekamu. Akkasumas bara 2008 wal ga’ii kaabinootaa taasifameen qabeenya bunaatiin galii guddaa Oromiyaa dhaaf argamsiisuun kan beekamtu Magaalaan Jimmaa Federaala Jala akka galtuuf carraaqqii guddaa taasise.
Haa ta’u malee Mormii guddaa uummata Oromoo fi Miseensota OPDO irraa isa qaqqabeen fashalaa’ee jira. Erga qawwee dhaan Taayitaa gubbaa ba’ee booda uummata Oromoof rafee kan hin bulle Obbo Abbaay Tsehayyee amma immoo Maaster Pilaanii Finfinnee uummata Oromoo Lafa isaa irraa buqqaasuuf ka’e qabachuu dhaan akka hojii irra ooluuf mudhii hidhatee falmaa jira. Dhimmi Maaster Pilaanii Finfinnee kun Miseensota Giddu Galeessaa OPDO dabalatee Mormii uummata Oromoo hunda irraa ka’een ji’oota muraasaaf cufamee ture. Haa ta’u malee Lafa Oromoo saammachuuf kan hirriba dhaban obbo Abbaay Tsehayyee dhimma kana bifa haaraatiin kaasuu dhaan haasawaa Diktaatarummaa isaanii muldhisu dhimma kana irratti dubbatanii jiru. Dubbiin isaan dubbatan kun akka muldhisutti Miseensota OPDO keessumattuu warra koree Giddu Galeessaa irratti rakkoo uumuuf kan xiyyeeffate akka ta’e ibsa. “Dhimmi kun dhimma Siyaasaa osoo hin taane dhimma eenyummaati” akkuma jedhame Oromoon hunduu adeemsa namicha kanaa sirriitti ilaaluu qaba.
Dhimmi kun Miseensota OPDO’s ta’e nama kam iyyuu kan yaaddessu ta’uu hin qabu.dhimma kana kan Mormaa jiru uummata Oromoo hunda dha. Kanaafuu Dubbiin obbo Abbaay Tsehayyee Araqee isaanii dhuganii dubbatan kufaatii isaanii kan ariifachiisu ta’uu irraan kan hafe Mormii Miseensonni OPDO fi uummanni Oromoo taasisu irratti dhiibbaa gochuu hin danda’u!!! Waa’ee Uummata Oromoo irratti kan Murteessuu danda’u uummata Oromoo fi Uummata Oromoo qofa!!!
Seenaa Abdiisaa


text:
Abdii Boruutiin
Erga uummatni Oromoo fi uummatootni biroo gabrummaa Habashaa jalatti kufanii kaasee hamma bara 1991tti ol-aantummaan aadaa fi Afaan Amaaraa walqabatanii itti fufaa akka turan seenaatu ragaa ta’a. Haa ta’u malee, ol-aantummaan Amaaraa ol-aantummaa Tigreetiin (Wayyaaneetiin) bakka bu’ullee, ol-aantummaan Afaan Amaaraa garuu hamma har’aatti itti fufaa jira. Wayyaanee saba bicuu keessaa baateen aangoon irraa fudhatamullee, karaa biraatiin garuu Afaan isaanii har’allee bakka guddaa qabaachuun Amaarotaaf ammallee harka ol aanaa akka qaban mirkaneessafi. Kanaaf, wanti biraallee yoo dadhabame, guddina Afaan kanaatiif karaa danda’amu hundaan halkani fi guyyaa ciminaan irratti hojjetu. Wayyaaneen hoo, maaliif guddina Afaan kanaatiif gahee guddaa taphatti?
Akka yaada fi ilaalcha kiyyaatitti, deebiin gaafii kanaa karaa sadiin ilaalamuu ni danda’a:
Karaa tokkoffaa: tokkoffaa, har’a Wayyaaneen lafumaa kaatee Afaan ofii (Afaan Tigree) Afaan biyyoolessaa fi Afaan hojii nan godha yoo jette (hawwii isaanii ta’ullee), kun hojiirra ooluu waan hin dandeenye dha. Lammaffaa, akka bal’ina uummataa fi biyya Oromootti, akkasumas akka teessoo lafa isaa fi qabeenya isaatitti, silaa Afaan Oromootu ol-aantummaa argatee, bakkee Afaan Amaaraa bu’uu danda’a ture; garuu Wayyaaneen kana waan hin barbaadneef, Afaan Oromoo dura ykn caalaa Afaan Amaaraa ol-aantummaa qabaatee akka itti fufu goote.
Karaa lammaffaa: karaa aangootiin Wayyaaneen bakkee Amaaraa fudhattee isaaniifis diina haa taatu malee, akka uummata gosa tokkootti (akka Habashaatti) Wayyaanee fi Amaaraan eenyummaa isaaniitiin waan boonanii fi saboota biroo waan tuffataniif, Afaan Amaaraa Afaan Oromootiif akka bakkee gad lakkisu (bakkee gadi dhiisu) hin barbaadan. Kanaaf, Wayyaaneenis guddina Afaan Amaaraatiif qooda ofii gumaachiti jechuu dha.
Karaa sadaffaa: tooftaa Wayyaaneen uummatoota ykn saboota addaan hirtee ykn qoqqooddee, umurii bittaa ittiin dheereffattuu dha. Kun maal jechuu dha? Gama Oromootiin, mootummaa sobaa kan uummataaf hin dhaabbannes haa ta’u (fake government), mootummaa naannoo Oromiyaa isiniif ijaarre; akka ofiif of bulchitan isin goone; jijjiirama guddaa isiniif fidne; nafxanyoota isinirraa kaafne; Afaan keessaniin akka hojjettani fi barattan taasifne jedhanii uummata keenya gowwoomsuu dha. Gama Amaaraatiin ammoo, aangoo isinirraa fudhanullee, kunoo aadaa fi Afaan keessan har’allee bakka guddaa qabatanii itti fufaa jiru jechuu dhaan akka walqixxummaa sabootaa eegan fakkeessanii isaanis karaa kanaan akkasuma gowwoomsuu yaaluu dha.
Tooftaan Wayyaanee kun kana qofaatti hin hafu; Afaan Amaaraa ol-aantummaa akka qabaatu godhuu fi Afaan Oromoo ammoo akka hin guddanne fi sadarkaa ol-aanaas akka hin geenye godhuun; waan Amaarotaaf falman fakkeessanii; tooftaa kanaan uummatoota lamaan kana (Oromoo fi Amaaraa) jidduutti nagaan akka hin uumamne; kan dur caalaa akka wal shakkiin jiraatu taasisuufi. Gabaabumatti Oromoo dhaan akka of bulchitu si godhe; Amaaraa dhaan ammoo, akka Afaan kee ol-aantummaa dhaan turu siif godhe jechuufi. Kanaaf, tooftaalee gara garaatti fayyadamanii Afaan Oromoo akka hin guddanne; guddachuun hafee, sadarkaa’uma amma irra jiru kanaanuu akka tuffatamu fi jibbamu godhuu yaalu; godhaa jirus. Wayyee kana Obboo Boruu Barraaqaa barruu mata duree “Toftaa Afaan Oromoo Hadheessuuf karaa TVO Calaqqisuu fi Duula Faallaa Kanaan Karaa ETV3 fi EBS Geggeeffamaa Jiru: Imaammata Dhokataa Ministeera Kominikeeshina Wayyaanee” jedhuun gaariitti ibsee jira.
Gara mata duree barruu kiyyaatti deebi’uu dhaaf, gaafii kana akkan kaasu kan na taasise, marii fi haasawa Adda Bilisummaa Oromoo – ABO (garee warra jijjiiramaa??) fi Ginbot 7 jidduutti godhamaa jiru ilaalchisee waan marsaalee intarneetaa tokko tokkorratti mul’atu arguu kiyya dha. Duraan dursee, asirratti wantin jechuu barbaadu, akka yaada fi ilaalcha kiyyaatitti, wanti irratti waliigalamu tokko fedhii uummatootaa keessumaayuu fedhii uummata keenyaa (uummata Oromoo) kan guutu yoo ta’e, mariin nagaa dhaan godhamu deeggaramuu qaba jedheen yaada. Kaayyoo bilisummaa Oromoo kan hin faallessine yoo ta’e, yaaliin akkanaa wanti hin deeggaramneef sababni natti hin mul’atu jechuu kooti. Waan adeemaa jiru kana ammaaf akkuma jirutti dhiisuu dhaan, garuu wantan hubadhe tokkorratti yaada koo dhiyeessuun barbaada.
Akkan waan tokko tokko, bakkee tokko tokkotti dubbisetti, waayee marii fi haasawaa kanarratti ilaalchi Habashootaa karaa lamaan waan mul’atu fakkaata. Akka namootni tokko tokko barreessanitti, qabsoon bilisummaa Oromoo (QBOn) hamma galii isaa ga’utti cimaa deema malee, akka hin laafne fi dhaabbachuus hin dandeenye Habashoota tokko tokkoof waan galeef ykn ifa ta’eef fakkaata. Kanaaf, otuu hin barbaadin, otuu hin fedhin dirqamanii dhugaa kanatti amanuu yaalu. Amantaan kun garuu bifa lama qabaachuu danda’a. Inni tokko, tooftaaf jedhanii yoo ta’u, inni biraa ammoo dhuguma dhugaa lafarra jirutti amananii furmaata waloo barbaaduuf waan yaadan ta’uu mala. QBOn cimaa fi jabaachaa deema malee, dhaabbachuu akka hin dandeenye sochiin qeerroo Oromiyaa biyya keessatti godhaa jiran ragaa quubsaa ta’uu danda’a. Kunis Habashoota otuu hin sodaachisin waan hafuu miti.
Karaa biraatiin ammoo, qabsoon bilisummaa saboota cunqurfamanii cimaa deemuun, isaan sodaachisees haa ta’u; yookaanis ammoo, ol-aantummaa aadaa fi Afaan isaanii dhabuun isaan cinqees haa ta’u; haasa’a jaarmayoota akka ABO, Ginbot 7 fi Adda Bilisummaa Biyyoolessa Ogaadee (ABBO) jidduutti godhamaa jiru ilaalchisee wanti Habashootni tokko tokko barreessan cinqama ykn yaaddoo isaanii waan agarsiisu fakkaata. Diigamuun Impaayarittii isaan yaaddessee; boqonnaa sammuu waan isaan dhoowweef (dhoorkeef), “boombii (dhoowaa) boru dhoowuu danda’u qabanii marii gaggeessuun tokkummaa biyyattii (impaayarittii) gaaga’uu danda’a” jedhanii barreessu. Marii fi waliin hojjechuu barbaaduun jaarmayoota kanaa (ABO, ABBO fi Ginbot 7) waliigaltee maalirratti akka hundeeffamu beekuun rakkisaa ta’ullee, jaarmayoota bilisummaaf qabsaa’an (ABO fi ABBO) waliin hojjechuun impaayarittii diiga ykn diiguu danda’a jedhanii waan yaadaniif ykn yaadda’aniif boqonnaa dhabu.
Impaayarittii diiganii saboota walaba ta’an ijaaruun hafee; sirna federaalisimii kan dhugaa ijaaruun kan danda’amullee yoo ta’e, kunuu isaaniif (warra bu’aalee hamma har’aatti argaman kanaa balleessuu barbaadaniif) dhukkuba mataa cimaa itti ta’a. Maaliif yoo jedhame, fakkeenyaaf, otuu sirni federaalisimii dhugaa uumamee; akka bal’ina biyya keenyaa (Oromiyaa) fi uummata Oromootti, Afaan keenya Afaan biyyoolessaa, Afaan Federaalaa, Afaan hojii akka ta’u godhame, kun ol-aantummaa aadaa fi Afaan isaaniirratti rakkoo waan fiduuf, ija’uma impaayarittiin diigamtee gara gara hiramtuutiin ilaalu jechuu dha. Kanaaf, karaa danda’amu hundaan qabsoo kana dura dhaabbachuuf yoo danda’an sirumaa dhabamsiisuuf yaalii godhu.
Ilaalcha Habashootaa, kan karaa lamaan natti mul’atu kana, walbira qabee yoon ilaalu fi hubadhu, wanti hundi isaaniituu waliin qaban tokko akka jirun yaada. Innis, hundi isaaniituu impaayarittiin akka diigamtuu fi gara gara hiramtu hin barbaadan. Fedhiin uummatootaa eegamee; waan hundaafuu furmaata waloo ta’uu danda’u tokkorratti waliigalanii wajjin hojjechuun garuu waan danda’amu hin fakkaatu. Gaafii, “Akka impaayarittiin hin diigamne fi gara gara hin hiramne, maal godhuu qabna?” jedhuuf deebii barbaaduu irratti garaagarummaan isaanii waan mul’atu fakkaata. Tooftaafis ta’ee, dhuguma furmaata waloo barbaaduufis haa ta’u, warri jaarmayoota bilisa baasota waliin haasofna jedhan, warra qabsoo bilisummaa fi sochii uummataa hubatan fakkaatu. Jaarmayoota kana wajjin yoo hojjenne malee, karaan biraa nu hin baasu jedhanii waan yaadan fakkaatu jechuu dha.
Warri kuun garuu, Wayyaanee dabalatee, humna fi qawwee dhaan malee, karaan biraa hin jiru jedhanii waan murteeffatan fakkaatu. Marii fi wajjin hojjechuu yaaluun Habashootaa fi jaarmayoota bilisa baasotaa (ABO fi ABBO) dhuguma humna cimaa uumanii; Wayyaanee kuffisuu kan danda’u ta’uu ykn ta’uu baachuu amma beekuun rakkisaa ta’ullee, kan dabre fi seenaarraa baratanii furmaata walii barbaaduun badaa miti. Haa ta’u malee, asirratti gaafiin banaa ta’ee jiru “maalirratti waliigalanii; Wayyaanee kuffisuu fi sana boodas qabsoo kana garamitti akka oofanii” dha. Akka ilaalcha kiyyaatitti, jalqabumarraa kaasanii waan tokko (kaayyoo barbaadan tokko) ifa godhuun garuu uummatootas amansiisee deeggarsa isaaniis cimsuu danda’a jedheen yaada.
Dhumarratti, QBO ilaalchisee kaayyoon Habashootaa ol-aantummaa aadaa fi Afaan Amaaraas haa ta’u; immiyyee Itoophiyaa isaaniis tokkummaa dhaan jiraachisuufis haa ta’u; karaa fedheenuu yaaliin hundaa haa godhanis; kanaafis hirriibas haa dhaban malee, sarana – kana booda QBO galii hawwamerraa hanbisuu waan danda’an natti hin fakkaatu. Diinas ta’e firrii QBO, dhugaa kana hubachuu qabu. Bu’aalee hamma har’aatti argaman kana balleessanii duubatti deebisuun yaalamullee, kun waan milkaawu hin ta’u. Dhalootni har’aa fi kan dhufuu, kan dur caalaa, qabsoo kana akka cimsan waan nama mamsiisuu miti. Kanaaf ammoo sochiin dargaggoota Oromoo (sochiin qeerroo) biyya keessatti akka ibiddaa boba’aa jiru fakkeenya ta’uu danda’a.
Galatoomaa!
Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
Kaaliforniyaa bakka Paaraadaayiz jedhamu keessatti balaa ibiddaa hamaa dhaqqabee irraa namoonni dhibba shan caalan nagaan ba’u angawoonni Dilbata kaleessaa beeksisanii jiru.
Balaan Ibiddaa kun eega jalqabee torban tokko caalaa yeroo jiru kanatti namnii kuma tokko ta’u eessa buteen isaanii dhabamee jira.
Gareen baraarsitootaa gamoolee gubatan keessa nama barbaadaa kan jiran yoo ta’u kanneen biroon immoo warra eessa akka jiran dhabaman kana karaa hiriiyyootaa fi maatii isaaniin iyyaafachaa jiru.
Hanga Dilbata kaleessaatti lakkobsii namoota du’anii 77 ga’e jira.Kanneen keessa eenyummaan reeffa namoota 67 baruu isaanii waajirri polisii konyaa beeksisee jira.
Ibiddi kun amma iyyu boba’aa kan jiru yoo ta’u yaalii gaggeeffamaa jiruun ibiddicha 100 keessaa harka 65 to’annaa jala olchuun danda’amee jira.


text:
Dargaggoo Jibriil Mahaammad jedhama. Jiraataa magaalaa Ambooti. Yeroo Weerara Vaayirasii Koroonaa kanatti meeshaalee dhibamtootni Koroonaa ittiin yaalamuu danda’an lama hiriyoota isaa waliin tahuun hojjachuu isaa dubbata.
Meeshaan inni hojjete tokko Meeshaa humna elektrikiitiin afuura baafachuufi deeffachuuf gargaaru, jedha. Meeshaan inni kaan ammoo kan aannoorraa qilleensa ofitti fudhatee Oksijinii oomishudha.
Lamaanuu dhibamtoota Koroonaaf faayidaa kennuurra darbee baasiis kan qusatan tahuu dubbatan - Itti gaafatamtuun kutaa Baayo-Medikaalii Hospitaala Rifaraalaa Yunivarsiitii Amboo Injinar Qaalkidaan Gazzahanyi.
Gabaasaa guutuu caqasaa


text:
Yaa’ii idilee Caffee Oromiyaa walga’uudhaan madda jeeqama dhiheenya kanaa fi furmaata isaa, ka jedhu irratti mari’atee jira. Rakkoo fi gadadoo uummata Oromoo kanneen dheeressuu gareeleen baribaadan jal’aa Oromootti fayyadamuun ammas lammaffaa deebii'uu yaala jiru, jedhan Pireezidaanitiin Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbo Shumalis Abidisaa dubbatan.
Qaamolee lama kan "ABO shanee" jedhanii waamanii fi Adda Bilisa Baasaa Ummata Tigiraay maqaa dhahuun akka madda rakkoo kanaa tahanitti himatanii jiru. Addi Bilisa Baasaa Uummata Tigiraay immoo gama isaatiin, “gaaffii uummataaf deebii kennuu dhiisanii akka rakkoo jiruuf sababaa taaneetti quba nutti qabuun barbaachisaa miti,” jedhan.
Dura-taa’aan Kongiresa Federaalwa Uummata Oromoo, Proofeesar Mararaa Guddinaa, “mootummaan warra kaanitti quba qabuu irra dhibee keessa isaa furatee, marii siyaasaa biyyoolessaa hunda hirmaachise qopheessuu qaba,” jedhan.


text:
Guyyaan:-_20/2/2017
Koree qinddeessituu warraaqsa biyyoolessa Oromiyaa irraa.
Gara:-Waldaa Ogeeyyota seeraa,Oromoo Addunya-
(International Oromoo lawyers Association-IOLA)
Dhimmi:- Haala qabatamaa Oromoo fii Oromiyaa kan ilaalu.[Dubbii gabaabduu – Irbuu Oromoo]
Akkuma beekkamu rakkina MQBO keessa tureefii ammaas fala dhabee jiru furuuf yaaliin akkuma itti fufetti jira.Yaaliin manguddummaa kan yeroo dheeraaf qaamota siyaasaa jiddutti deddeebi’aa ture Itti fufuun, korri London fiii Atlantas kanumarratti kan xiyyeeffate ta’uus yaaliin addeemsa gufachiisuu qaamota adda addaan godhamaa akka turees beekamaadha.
Nuti akkuma waliigalaatti hayyoota Oromoo irraa komii jabaa qabna.Komiin keenyaas sochiin Qeeyroo biyya keessatti kan dhoohe turee jira.Yeroo dheeraa kana keessatti kora godhamaa ture irratti sochiin qeerroo adda durummaan kaafamuus Akka abbaa sochii kanaatti qooda nuun male dhabnee jirra.Kan dhaabota waldhbsiisaa ture waan nuti hujiirratti malee hirmaannaa irratti dagatamneefi. Nuti biyya keessa jiraannuus ala keessaa qaama bakka nuuf bu’u ergachuuf mirga guutuu osoo qabnuu hujii keenya dhaadhessaa hiree hirmaannaa nuuf qooduu dhabuu keessaniif baay’ee isin komanna.Kandarbe seenaaf haataa’u. Gara fuulduraatti kora dhimma QBO irratti taa’u keessatti barcumni keenya nuuf bana Akka ta’u kabajaan isin gaafanna. Kan darbe akkuma jirutti ta’ee, Kunoo ammaas korri sadaffaan ji’a march keessa USA DCtti afeeramee guyyaa lakkaawataa jira. Mee nutiis Ardii Oromiyaa keessa teenyee ergaa kanaa gadii gara keessa dhiheessuuf murtteessine.
Hunda dura nageenyi waaqaa bakka jirtan maratti isin haa dhaqqabu.
Ergaan keenya kan onnee jaalala bilismmaafii hawwii walabummaa Oromiyaa irraa burqe isin haa gayu.
Kabajamtoota qaalii Ilmaan Oromoo-
Dhaabbiilee siyaasaa Oromoo,
Hayyootaa fii Ummata Oromoo fii-
Akkasuma lammiilee Oromiyaa hundaaf.
Akkuma olitti eerre fii waliiniis eegaa jirru March 10-12tti 2017 kora dhaabbiilee siyaasaa Oromootu USA DCtti ta’uuf eeggamaa jirra.
Kana duraas bahii guddaa fii yeroo adda addaa fudhatee gaggeeffamaa turuus bu’aan argame hinjiru jechuuf of qabnuus haga ammaatti gaaffiin sabaa hindeebine.
Korri godhamu hundi maalif bu’aa dhaba?
Kan jedhu gaaffii hunda keenyaatti.
Deebiin gaaffii kanaa:- tooftaa qoqqoodanii bituu (gabroomsuu) kan imaammata diinaa ture mooraa QBO keessatti loohee galuun dagaagaa dhufeedha.Jidduu Oromoo seenee waliigaltee kan dhoorkaa jiruus isuma kana.
Korri USA DCtti godhamu kun murtii maayyii takka ummataaf ifa gochuun dirqama taha.Tattaaffii cimaa haga ammaatti taasistaniif galata keessan hindaganne.
Isiniifiis korri bu’aa hinqabne kun amma booda dhumatuu qaba.Eega lallabbii sabaa dhagayan murtii keessan fudhachuu didan gaabbiin kan isaanii ta’uuf jira.Hanqinni murtii laachuu dadhabuu Gara keessan yoo ta’ees gaafatamni guddaa gara keessan jiguuf deemaa jira.Isiniifii dhaabbiileeniis ofeeggannoon ammumaan Akka tahe cimsinee akeekkachiisna.
Yaaliin maayyii kuniis yoo fashale, Dhaabbiileeniis garaagarummaa isaanii qabatanii Oromiyaa irraa alaatti hafuu qabu. Baaburri Isaaniifii rakkoo isaan oomishan humnaa ol fe’atee tiratu kun achumaan qilee seenuu qaba.
Rakkina isaanii Oromiyaa naquun eenyuufillee abjuudha.
Nuti Garuu dargaggoonni fii ummanni Oroomoo biyya keessaa isaan faana hindhamaanu.Ummatni keenya diaspora jiraatuus qaamota garaagarummaa xixiqqoon bu’aa guddaa balleessaa jiru kana gargaaruu fii deeggaruus dhaabanii waan hunda biyya keessatti akka deebisan niabdanna.
Akka hangafummaatti yeroon fii carraa isaaniif kennamees dhumateera.Itti fayyadamuuf kan hafuuf yojiraate kora USA DC kana qofa. Dhiigaafii lafee,akkasuma lubbuu keenya darbaa jiruuf hadoodanii tarii yoo tokkooman jennee wareegama akkaan ulfaatu baasaa turre.Isaan garuu waan nuti wareegama qaalii kanaaf ifkennine nuuf hubatanii tokkoomuu hindandeenye.Wareegama nutibaasnu kanarratti aboomuu qofaaf anatu hojjate fii lakkii siimiti waliin jechuurratti jeequmsi saamicha Seenaa jidduu isaaniitti jalqame.Kuniis maqaaf malee wareegama keenyaaf dantaa dhabuun tarsimoo caasaa qeeyroo irraa golgaa saaqee diinaaf nusaaxile.Diinni keenya haasawa isaanii balaawaa kanatti fayyadamee gootota qeerroo hedduu galaafate.
Arii kasaaraa irra gaheen xiiqii kanseene djinni keenya yeroo ammaa kana saboota xixiqqaa kallattiin nurratti duulchisaa jira.Bahaan, Kibbaafii kibba bahaatiin Somalee, Lixaan Banishangul ,Kaabaan Afaarifii Amhaara,Jiddu galeessa Oromiyaatti Master Planii Finfinnee jechuun ummata keenya kallattii maraan boqonnaa dhoowwataa jira.Kanarratti dabalee Emergency of stat/labsii yeroo muddamaa labsuun saba keenya rakkisaa jira.
Warri dhaabbiilee siyaasaa ofiin jedhu kun kana hunda ilaalanii rakkoolee xixiqqoo isaan jidduun jiru madditti dhiisanii waan ummatataafii hayyoonni keenya isaan gaafataa jiru guutuu yoo hanqatan , Gochaan isaanii kun hujii ifiifiis badanii qabsoo kana balleessuuti.Kana godhuun diinummaadha.Ta’uus gonkuma nkuma hindada’amu.
Wanni fedhe ta’uus hanga galiirra ajjannutti qabsoon keenya hindhaabbatu.Bulchnsi Command post diinni labsu dhabamarraa isaan oolchuu hindanda’u. Eyyan Comnd postii Oromiyaa shaniin Kan diinaa shantama caccabsinee Oromiyaa keessaa baasuuf wareegama kamiifuu nuti ammaas qophiidha.Kan nutti hanqatu yoo jiraate warra ala keessaa mooqaa alanfatu kana irraa jijjiirama eegaa turuufiii hanqina hidhanmoo qofaadha.Kan fedhe ta’uus dhiisuus ammaan booda Hoggansi warraaqsa waligaalaa, Jiddu galeessi hujiilee hundaa Oromiyaa kaasaa ta’a.Yaaliin maayyii kun didamee jennaan ejjennoon keenya yeroo dhihotti bifa guutuun labsamuuf jiraata. Ummanni keenyaas rakkina dhaabbiilee siyaasaa guyyaa kana booda goolabee hobbaafata.Yoo sabni kun dhugumaan bilisummaaf dhumaa jiraate keessaaf alaa akka nufaana hiriiran ammumaan isaan afeerra.
Kaayyoon keenya:-
garaagarummaa bu’aa hinqabne kan diinaaf nu saakaalaa ture irra aannee QBO Dhaloota qubee dhunfachiisuudha.Isa faana hiriiruun Oromiyaa walaboomsuudha. dhufaaf dabraan ajjeefamuu sabaa keenyaa fii saamamuu lafaafii qabeenyaa xumuruudha.
Galiin maayyii:-
Humna qindaaween qabsoofnee diina Oromoo fii Ormiyaa barbadeessuun- Angoo tabaroo siyaasaa, Diinaggeefii Hawaasummaa Oromiyaa keessatti harka ummataa galchuudha.
Korichi kan milkii,Kan araaraafii tokkummaan morraa QBO tokkotti deebisuun Seenaa gaarii qabatu Akka ta’u hawwina.
Kan qoodame jala qoodamuun haadhaabbatu!
qoqqoodanii nu gabroomsuu eenyuufillee hin hayyamnu!
Oromoo,Dammaqi!
Qoqqoodamuu didadhu!
Ilmaankee waliin qabsaa’uuf roga hundaan qophaawi.
Tokkummaan humna !
Oromiyaan Niwalaboomti!
Koree qindeessituu warraaqsa biyyoleesa Oromiyaa irraa.
Gur -20/2//2017
For more information
Email-
Mobile-
Oromiyaa
_______________________________________
Gara galchi,
Adda Bilisummaa Oromoo-ABO/OLF
Adda bilisummaa Oromoo tokkome-ABOT/UOLF
Tkkummaa Humnoota Bilisummaa Oromiyaa THBO/ULFO
Kallacha Walabummaa Oromiyaa-KWO/FIO
Adda Walabummaa dimoratummaa Oromiyaa’AWDO/FIDO


text:
Ummanni Magaalaa Shaashamannee Guyyaa har’aa Aktiiviistii fi Daayreektara OMN Obbo Jawaar Muhammad fi garee Oromiyaa Miidiyaa Neetwork simatuuf kan bahan yoo tahu, Sababaa baay’ina ummataatiin balaa mudateen namni 3 du’uufi namoonni miidhaman jiraatuu qindeessitoota sagantaa simannaa kanaa irraa mirkaneeffannee jirra.
Koree qindeessituu sagantaa simannaa kanaa keessa namni bilbilaan dubbisne akka nuuf himetti; “koreen hunduu ergama itti kenname bahuuf tattaaffii godhaa ture. garuu baay’inni ummataa waan haalaan hedduu taheef, koreen nageenyaa itti gaafatamummaa ofii bahuu hin dandeenye. Ummanni walitti heddummaatee wal dhiibuun lubbuun nama 3 dabree jira. Namni miidhames 20 hin hanqatu. qindoominni koreen kuni qaama nageenya mootummaa wajjiin qabus hanqina qaba fakkaata. Akkasuma namni boombii harkaa qaba jechuun ajjeefames wanta qabataman harka isaa irratti argame nuti hin argine. akka hin ajjeefamne dhorkuuf tattaaffii godhaa turrus humna keenyaa ol waan tureef gochi gaddisiisaan raawwatame” jechuun nuuf hime.
Yeroo ammaa magaalaan Shashamannee kan tasgabboofte tahuus beekuun danda’amee jira.


text:
Damee Boruu irraa
Hooggantoonni OPDO bara kana namoota qara tahanii fi dammaqnisa qaban akka tahan waan mamnu natti hin fakkaatu. Waan hojii fi muxxannoon isaanii bara dheeraa warra Habashaa wajjin taheef ammantaa jabaa waan isaa irratti qaban akka tahe hojiin isaanii fi oolmaan isaanii ni agrsiisa. Yaroo qabsoon uummata Oromoo Qeerroo Bilisummaan hooggannamu Oromiyaa guutuutti fininu Obbo Lammaa Magarsaa Bulchaan Naannoo Oromiyaa ,“utuu uummata Oromoo milliyoona afurtama of duubaa qabnuu maal sodanaa” jedhee ture. Jecha haqaa onnee irraa buqa’e akka tahe naaf gala.
Akkuma inni hubate kana diinni uummata Oromoo TPLFis haqa kana hubachaa jirti. Yaroo sana keessa TPLF waan kuftee lafaa hin kaan of fakkaasuun lalaaftee OPDO aangoo fuula dura qabdee gowwomsuuf ayyaana argatee jirti. Hooggantoonni OPDO utuu aangoof gorora cobisaa jiranii TPLF of qartee of ijaartee utuu isaan haala kanaaf hin qophaan itti bobaatee jirti. Ammaaf mataa irraa gadi dhawwuu irra jalaa ol carabuudhaan hundee OPDO buqqisaa jirti. Hooggantoonni OPDO yaroo qabsoon bilisummaa Oromoo Bahaa amma Dhiihaa, Kibaa amma Kaabbaa uummata Oromoo bakka tokkotti ammatee finaanaa jiru itti makamanii qabsoo uummataa itti mudduu irraa akka qabana’uu fi akka laafu gochuu irratti hojjechaa turan.
Yaroo humni raayaa ittisa biyyaa humna Liyuu Polisii Somaalee wajjin tahee uummta Oromoo kumaatamaan ajjessee gara miliyoonaa tahu jiruu fi jireenya isaa irraa buqqisee rakkinaa saaxilee akka dararamuu godhe qoratamee akka seeraaf dhiyyaatu Obbo Lammaan dubbatee ture. Uummatni Oromoo biyyaa Itoophiyaa jedhamtu kana keessaa biyya koo jedhee yoo kan jiraatuu tahe badiin amma kana gahuu uummta irra gahe utuu oolee hin buliin qoratamee seera itti dhiyaachuu qaba ture. Garuu ajajoonni TPLF warri hammeenya hiriyaa hin qabne kana uummata Oromoo irratti rawwate qoratamanii seera itti dhiyaachuun hafee Jeneraalummaa urjii afurii yaroo badhaasaman Obbo Lammaafaa aangoo olaanaa abaluu irra aangoo xiqqaa of harkaa qabaniifuu akka wabii hin qabne hubachuu qabu turan.
Dhumaatiin uummata Oromoo Calanqoo Lamaffaa fi Dhumaatoiin Uummata Oromoo Hammarreessaa kan xiyyeefate Uummata Oromoo qofa hin ture. Hooggantota OPDO salphisuu fi akka uummatni garaa irraa kutatu gochuuf ture. Dhummatii Uummata Oromoo Calanqoo lamaffaa fi Hammerreessaa OPDO akka nama hin dhageenye caluma jedhanii bira darbuu filatan. Afaaniin sin jaaladha jechuu fi sin jaaladha jedhanii harka lamaan ammatanii dhugachuu jidduu gargarummaan jira. Hoogantonni OPDO kun Uummata Oromoo afaaniin sin jaaladha jechuu dhiisanii utuu hojiin muli’isan isaan wajjin dhaabbannee duuna Oromoon hin jenne hin jiru.
Uummata suuta jedhaa jechaa ofii iyyuu mucucaatanii of duuba deebi’uudhaan ganda TPLF seenaanii of argan. Uummanti Oromoos abdii isaan irraa qabu kutachaa deeme. Bakka tokko tokko itti warri farra Oromoo tahan hojii isaanii ilmaan Oromoo ajjeessuu fi hidhuu akkuma durii sana itti fufanii jiru. Warri saba boonnumaa qabn immoo bakka isaaniif danda’ame itti qabsoo uummata isaaniif dirmatanii qeerroo wajjin dhaabbachuu itti fufanii jiru.
Yaroo hidhamtoonni Oromoo mana hidhaa TPLF keessaa gad dhiisaaman uummatni Oromoo kumaata dhibaan bahee bakka hundatti simannaa godheef irratti abbaa biyyummaa isaa mirkanneefachuu irraa akka of duuba hin deebine addeesaa ture. Dhiibaan TPLF uummata dararuun OPDO irratti gochaa jirtuu fi hiikamuun hidhamtoota Oromoo akka OPDOn qofaa haftu gochuu TPLF yaroo hubattu tarkanfii murteessaa fudhachuuf dirqmtee jirti.
Inni duraa Haayile Mariyam Dasaleyni akka prime ministerumaa fedhii koon gadi dhiise jedhu dirquu dha. Inni lamaffaa Labsii Yaroo Muddamaa duubaan qopheexxeefatee of harkaa qabaachuu ishee ti. Murtiin LYM yaroo mana maree parlaamaaf dhiyaatu akka ragaasifamuuf malee akka irratti dubbatamee murtiin godhanii hin ture. Kaanfuu Abbaa Duulaa wacabaree yaroo isaaf gamu sobaan darbeera jechuuf kan dirqame. LYM mana maree paralaaman darbee darbuu baate TPLF akeeka kaateef bakkaan geessu malee of duuba hin jettu.
Qabsoo bilisummaa Uummata Oromoo dagagaa jiru kana keessatti miseensonni OPDO saba boontota tahanii fi poolisonni Oromiyaa wajjin yoo dhaabbatan mootummaan salphaatti akka harkaa bahu beektti. Kanaafuu duulli TPLF yaroo kanaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo irratti duwwaa akkeekatee jira warri jedhee yaadu dogongora. Ammaan kana Qeerroon Bilisummaa Oromoo fi saba boontonni OPDO (keessattu warri hidhattoonni) wal qixxa adamsamaa jiru. Seenaa irraa barachuu qabna waanan jedheef, haalli kun bara ABO mootummaa cee’umsaa keessa ture wajjin wal fakkaata. ABO nagaa buusuu akka waraana isaa kaampi itti galshee waliif galame. Garuu TPLF gantee kaampii itti marsitee WBO muxxannoo bara dheeraa qabu lafa irraa dugugtee fixe. Warra qabaman bakka akka Hursoo, Dhidheessa fi Zuwwayyi itti hiite akka busaan isaan fixu goote. Kan akka Nadhii Gammadaa, Jireenyaa Addunyaa, Alemaayoo Dhugumaa w.w.f. lubbuun jiraachuuf du’uu isaanii iyyuu amma har’aa hin beeknu.
Har’as Oromoon hidhatee jiruu yoo TPLF amanee kan hidhanaa isaa hiikatuu ykn mana hidhaa seenuu kan filatu tahe ayyaanuma WBO bara mootummaa cee’uumsa sanatu isa eegata. Filmaanni jiruu : jiraachuu fi jiraachuu dhabuu dha. Namni meeshaa qabu meeshaa isaa qabatee uummata isaa wajjin dhaabbatee amma lubbuun isaa jiru of irra ittisuu qofa. Miseensonni OPDO warri waajiraa OPDO keessa tahee harka laatu harkaan funyoo akka murmatti of kaa’aa jiran hubachuu qabu. TPLF namaa gadduu fi hiluu hin beektu. Yoo dandeessan lubbuu keessan baafadhaa. Hooggantoonii OPDO warri prime minister tahuuf abjachaa jiru aangoo dhuma har’a qabaniinu akka jiraachuu hin daneenye utuu hubatanii wayyaaf.
TPLF duutee jirti jennu biyyoo lafaa akka bofaa araabdee kaati. An utuu TPLF duute naan jedhanii ammaan owwaala ishee argutti amanee fudhachuu hin danda’u. Rakkinni guddaan biraa aadaa wal fakkaatu hin qabnu. Sagaagalummaan isaaniif aadaa dha. Har’a yoo Mootummaa Ameerikaa biraa waan barbaadan dhaban Mootummaa Raashaa amatanii bulu. Warra qaanii fi safuu hin beekne kanatu uummata keenya bara baraan dhiiga dhangalasaa jira.
Uummatni Oromoo kan hubachuu qabu akka ijaarsatti OPDOn utuu jidduu uummataa Oromoo fi TPLFf baddee garii dha. Garuu TPLF warra saba boontota tahan keessaa filtee fixxi malee warra ergamtootaa fi basaastota ishee tahan immoo isa durii caalaa uummata Oromoo irratti akka fe’uuf deemtu dagachuu hin qabnu. Basaastotaa fi ergamtoota TPLF immoo uummatni keenyaa of keessa haxxaa’ee baasuu qaba. Akka deebitee caasaa hin ijaarrannee gochuun dirqama guddaa nu irra jiru. TPLF caalaa kan nu fixxuuf deemu harcaatuu OPDO kana akka tahe adda baafnee hubachuu qabna.
Gadaan Gadaa Bilisummaa Ti!
Injifannoo Uummata Oromoof!


text:
#OromoProtests, yeroo ammaa kana hospitaala Hiwoot faana Harar keessatti tajaajiltoonni fayyaa doktoroonni narsoonni wal gahuun mormii isaani gaggeessaa jirani kunoo daawwadhaaRead More »
#OromoProtests, 20160806: Animal Agazi barbarism in Addis Ababa/Finfinne
#OromoProtest, underway West Arsi Wabe
#OromoProtests, Adaamaa yeroo ammaa
#OromoProtests, Kofalee yeroo ammaa
#OromoProtests, Dodolaa hanga Waabeetti guutanii deemaa jiru
#Oromoprotest, kibba lixaa magaalaa Walisoo
#OromoProtests Mass Rally in Gadullo town, Daro Labu District.
Protesters denounce the recent mass killing in the neighboring town of Machara. Feb 23, 2016Read More »
Ilmaan Oromoo dhalootaan naannoo Jimmaa taatan maraaf!
(Waamicha kana hatattamaan walii raabsaa, keessumattuu warri gara Jimmaa) Waamicha seenaan isinii dhiheessaa jirtu jalaa yeroodhaan owwaadhaa! (Boruu Barraaqaatiin) Oromiyaan ciniinsuu warraaqsaa irra jirti. Bilisummaa …Read More »
#OromooProtests Dhaamsa Ariifachiisaa Amma Barattootni Yuunivarsiitii Madda Walaabuu dabarfachaa jiran.(waliif Dabarsaa)
Nuyi Barattootni Oromoo Yuunivarsiitii Madda Walaabuu halkan edaa yeroo sadaffaaf diddaa itti fufnee jirra. Halkan darbe kana humni waraanaa ifaa balleessuun mooraa Yuunivarsiitichaa weeraruun …Read More »


text:
Malkaa Caffee TV-n OMN (Oromia Media Network) erga hundeeffamee tamsaasa isaa jalqabee waggaa 1 guutuuf guyyoota muraasatu isa hafa. Hundeeffamni TV kanaa Media Walaba kan …Read More »
Baay’inni Ummata Oromoo 400,000 – 2,000,000 Hin Caalu Jedha Geetaachoo Raddaa
internet marketing Gabrummaa fi cunqursaa dabalatee rakkinaa fi gidiraa dhala namaa irra gahaa turee fi jiru hundaaf sababootaa fi maddeen gurguddoo tahan keessaa tokko ofittummaa …Read More »
Qabsoon Bilisummaa Sabaa fi Taphni Siyaasaa Walii Gargari
Oromoon Afaan qawweetiin cabee bittaa alagaa (gabrummaa) jalatti buluu erga mudatee Jaarraa tokkoo fi walakkaa tahuufi. Yeroo sanaa kaasee bilisummaa akka Sabaatti sarbame deebisee gonfachuudhaaf …Read More »
Meetni Nama Harka Jiru Dhagaa Fakkaata
Malkaa Caffee | Ebla 10, 2013 Qabsoon Bilisummaa Oromoo kan dhiigaa-lafee fi lubbuu gootota Oromoo kumootaan utubame bu’uurri isaa akka jabaa gadi dhaabbatee jira. Bu’uura …Read More »


text:
Ministeera dhimma Alaa Ameerikaati bakka bu’aan dhimma Afrikaa Haarawni erga muudamanii booda, ji’a Hagayya dhufuu Dr. Abiyi Ahmad biyya Ameerikaa daawwachuuf akka qophaa’e oduun dipilomaatota irraa argame mul’seera.
Oduun dipilomaatota irraa ba’e akka jedhutti, ministeera dhimma alaa Ameerikaati bakka bu’aan dhimma Afrikaa haarawni muudamuufii, Muummee Ministeeraa Dr. Abiy Ahmad biyya Ameerikaa ti imaluun yeroo tokko ta’un qunnamtii addaa akka hin qabaanne himameera.
Ministeera dhimma alaa Ameerikaatti bakka bu’aa dhimma Afrikaaf Ambaasaaddar Tiiboor Naagii(Tibor Nagy) qaadhimamuun iddoo Ambaasaaddar Doonaald Yaamaamaatoo ni muudaman jedhamee eegama.
Ambaasaaddar Doonaald yaamaamaatoo kan angoo gadi dhiisuuf ja’anii fi Ambaasaaddar Tiiboor Naagii (Tibor Nagy) kan muudamuuf qaadhimaman lachuu kanaan dura Ambaasaaddara Ameerikaa Magaalaa finfinnee ta’uun hojjatanii jiru.
Muudamuun Ambaasaaddara kun, gara masaraa mootummaa Ameerikaa Waayta Haawsin(white house) himamuu dhabuus gara Presedaant Doonaald Traampiin Ambaasaaddar Tiiboor akka qaadhimamanii jiran himameera.
Ministeera dantaa alaa Ameerikaatti bakka buutuun dhimma Afrikaa durii aaddee Liindaa Toomaas Griinfiild erga bara darbe ji’a Bitootessaa 2017 angoo gadi lakkiftee asi hojii tanaaf namni biro otoo hin muudamin hanga ar’aa tureera.
Ambaasaaddar Tiiboor Naagii (Tibor Nagy) biyya Hangaarii magaalaa Budaappeeti( Budapest, Hungary) ti dhalate umrii 68 kan isaa joollummaa, baqattummaan biyya Ameerikaa seenan akka lakkoofsa warra faranjootaa bara 1999 jalqabanii hanga bara 2002 Ambaasaaddara Ameerikaa biyya Itoophiyaa ta’uun hojjataniiru. Akkasumaas biyya Guinea tis Ambaasaaddara ta’aniiru.


text:
Tafsiira Suuratu Yuusuf-Kutaa 15
Kutaa darbe keessatti mootichi Miisir abjuu ajaa’iba arguun hiika isaa beekuf namoota gurguddoo akka walitti qabe ilaalle jirra. Namoonni kunniin yommuu abjuu kana hiiku dadhaban namtichi duraan Yuusufin waliin mana hidhaa ture nama sirnaan abjuu hiiku ni yaadate. Kanaafu, gara Yuusuf na erga jedhe. Innis gara Yuusuf deemuun hiika abjuu gaafate. Innis hiiki sirrii furmaata waliin kenneef. Mootichi yommuu kana dhagahu, garmalee gammade. Yuusufi kana natti fidaa jedhe.
“Mootichis, ‘Isa natti fidaa’ jedhe. Yeroo ergamaan [mootichaa] isatti dhufu, [Yuusuf] ni jedhe: ‘Gara bulchaa keeti deebi’iitii dhimmi dubartoota harka isaanii muranii maal akka ta’e gaafadhu. Dhugumatti Gooftaan kiyya shira isaanii ni beeka.’” Suuratu Yuusuf 12:50
Kana jechuun mootichis hiika abjuu Yuusuf hiike ajaa’ibsifachuun, namoota naannawa isaa jiraniin, “Yuusufin mana hidhaa keessaa baasati natti fidaa” jedhe. Yommuu ergamaan mootichaa gara Yuusuf dhufu, Yuusufis hanga qulqullummaan isaa mirkanaa’u fi yakka tokko malee akka hidhame ifa ta’utti mana hidhaa keessaa bahuu ni dide. Inni ergamaadhaan akkana jedhe, “Gara mootii keeti deebi’i. Ergasi dubartoota harka isaanii muran sanniin ‘Dhimmi isin Yuusufin waliin qabdan maali?” jedhee akka gaafatu isatti himi. Dhugumatti Gooftaan kiyya shira isaan xaxanii fi hojii isaanii sirritti beeka, homtu Isarraa hin dhokatu.”
Ergamaanis akkuma ajajame ergaa kana mootichatti geesse. Mootichis Dubartoota harka isaanii muran walitti qabe akkana jechuun gaafate:
Ni jedhe: “Yommuu Yuusufin sossobdan dhimmi keessan maalidhaa?” Isaanis ni jedhan, “Rabbiin qulqullaa’e! Wanta badaa homaatu isarratti hin beeknu.” Niitin Aziiz ni jette, “Amma haqni ifa bahe. Anatu isa sossobe, inni dhugumatti warra dhugaa dubbatan irraayyi.” Suuratu Yuusuf 12:51
Kana jechuun mootiin dubartoota harka isaanii muraniin akkana jedhe: dhimmi keessan garmalee barbaachisaan wanta badaa haa raawwatuuf Yuusufin akka sossobdan isin taasise maalidhaa? Isiniif deebii deebisuutti kan dabuu ta’ee way argitanii?”
Isaaniis akkana jechuun deebisan: “Rabbiin qulqullaa’e! Wanta badaa homaatu isarraa hin beeknu.” Yommuu isaan hundu gaarumma amala Yuusuf ragaa bahan, dubartiin takka ni hafte. Ishiinis niiti Aziiz. Amma dubbachuuf dabareen kan ishiiti. Ni jette: amma haqni mul’ate. Anatu badii akka hojjatu Yuusufin sossobe. Yommuu inni “Ishiitu badii akka hojjadhu na sossobe” jedhu, dhugaa dubbate jira.”
Niitin Aziiz itti fufuun akkana jette:
“Kunis bakka inni hin jirreetti akka isa hin kaadne fi Rabbiin shira warra gananii akka hin qajeelchine haa beekufi.” Suuratu Yuusuf 12:52
Kana jechuun kan ani “Anatu [wal-qunnamtiif] isa sossobe, inni dhugumatti dhugaa dubbate” kan jedheef, bakka inni hin jirreetti isarratti sobuun akka isa hin kaadne (hin ganne) Yuusuf haa beekufi. Asitti kaadun (ganuun)– sobaan isa yakkuudha. Bakka Yuusuf hin jirreetti sobaan isa hin yakku. Ammas dubbii kana kan jedheef Rabbiin shira gantootaa hojii irra hin oolchu, hin sirreessu. Kana irra, ni salphisa, ni fashaleessa. Kanaafi, ani waa’ee Yuusuf ilaalchisee dubbii keessatti amaanaa eegutti dirqame, kaadu irraa fagaadhe.
Dubartiin nafsee ofii irratti ragaa baate tuni, wanta ishirra gahuutti osoo hin dhimamin ragaa bahuu ishii kanaaf sababoota lama dhiyeessite: 1ffaa: Mana hidhaa keessa osoo jiru nama isarraa ittisuu erga dhabee booda bakka Yuusuf hin jirreetti isa kaadu (sobaan isa yakkuu) jibbuu ishii. 2ffaa-Rabbiin shira gantoota akka hin milkeessine beeku ishii.
Nafsee tiyya hin qulqulleessu, dhugumatti, kan Gooftaan kiyya rahmata godheef malee nafseen hamtuutti nama ajajji. Dhugumatti Gooftaan kiyya akkaan Araarama, Rahmata godhaadha.” Suuratu Yuusuf 12:53
Kana jechuun Yuusuf dhugaa ta’uu amanuu waliin, bakka inni hin jirreetti isa akka hin kaadne amanuu waliin, nafsee tiyya hin qulqulleessu. Kana jechuun badii raawwachuuf yaalu irraa of hin qulqulleessu. Sababni isaas, nama Rabbiin rahmata godheef malee nafseen wanta badaatti baay’istee nama ajajji. Dhugumatti, Gooftaan kiyya nama badii erga raawwatee booda tawbateef ni araarama, rahmata godhaaf.[1]
Mufassiroonni gariin dubbiin armaan olii wanta Yuusuf dubbatee irraayyi jedhu. Garuu sirrii kan ta’ee, dubbiin kuni dubbii niitin Aziiz dubbatte irraayyi. Sababni isaas, 1ffaa-dubbiin kuni dubbii ishii jalqabaa “Amma haqni ifa bahe. Anatu isa sossobe, inni dhugumatti warra dhugaa dubbatan irraayyi.” jedhuun kan walitti hidhameedha. Osoo dubbii Yuusuf irraa ta’ee silaa akka dhama’iinsi hin uumamneef maq-dhaala ifatti baasaa ture. (Fkn, qaala (inni jedhe) jechuun ifatti dubbata.) 2ffaa-Yeroo ishiin mootii fuunduratti dubbii kana dubbattu, Yuusuf ishii bira hin turre. Kana irra, inni mana hidhaa keessa ture.[2] Kanaaf ni jette, “Bakka inni hin jirretti…”
Nafseen bakka sadiitti qoodamti:
1-Nafsee waan badaatti ajajju (An-Nafsul Ammaarah)– tuni nafsee iimaana hin qabne ykn iimaanni ishii dadhabaa ta’ee badiitti ajajjuudha. Tuni gosa nafsee niitin Aziiz asitti ibsiteedha. Iimaanni waan hin jirreef wanti badii irraa ishii dhoowwu hin jiru. Namni nafsee gosa tanaa qabu, qaani tokko malee badii raawwata.
2-Nafsee tasgabbooftu (An-Nafsul Muxma’innah)-Tuni nafsee mu’minaa tasgabooftu taatedha. Iimaana guutuu tan qabdudha. Gara badiitti hin dabdu. Gosa nafsee tanaa Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa suuratu al-fajr keessatti dubbate:
“Yaa nafsee tasgabbooftu! Tan jaallattuu fi jaallatamtu taatee gara Gooftaa keetitti deebi’i.” Suuratu Al-Fajr 89:27-28
Kana jechuun yaa nafsee tasgabbooftu! Wanta Rabbiin siif qopheesse tan jaallattu taate, akkasumas, kan Rabbiin sirraa jaallatu taatee gara Gooftaa keetitti deebi’i.
3-Nafsee of ajiifattu (An-Nafsul-Lawwaama)-nafseen tuni nafsee waan badaatti ajajju fi nafsee tasgabbooftu jidduu taatedha. Kana ilaalchisee suurah Al-Qiyaamaa keessatti ni arganna: “Lubbuu of ajiifattuunis Nan kakadha.” Suuratu Al-Qiyaamah 75:2
Iimaana ni qabdi, garuu qalbii keessatti hidda kan qabatee miti. Iimaanaa fi fedhii lubbuu jidduutti asi achi deemti. Qabsoo keessaa adeemsisti. Yeroo garii gara iimaanaatti gorti. Yeroo garii immoo fedhii lubbuu hordofuun badiitti jallatti. Dogongora hojjatteef of-ajiifatti. Muslimoonni baay’een nafsee gosa tanaa qabu.
Tarii nafseen gosa sadii kuni marsaa nama tokkoo bakka bu’uu danda’a. Kanaafi, nuti yeroo garii tasgabbii keessa taana, yeroo biroo of-ajiifanna, yeroo biraa immoo badii feena. Rabbiin namoota hundaa nafsee isaa qulqulluu gochuun akka uume ni amanna. Sababni isaas, Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan: “Daa’imni tokkollee hin dhalatu, fixraa irratti yoo ta’ee malee.” Fixraan ykn uumamni ilmi namaa irratti uumame wanta sirrii fi dogongoraa addaan baase beeka. Eenyullee uumamaan badaa ta’ee hin uumamne. Namni yoo Rabbitti aamane (iimaana qabaate), nafseen waan gaaritti maqxi (dabdi); garuu yommuu iimaanni qalbii gadi dhiisu, nafseen waan badaatti maqxi.[3]
[1] Tafsiir Sa’dii-462-463, Tafsiir Wasiix- https://quran.com/12:52/tafsirs/93, https://quran.com/12:53/tafsirs/93, Tafsiir Tahriir wa tanwiir-12/292, 13/5, Tafsiir Qurxubii-11/375
[2] Bidaa’u Tafsiir-2/64-65, Ibn Al-Qayyim
[3] Lesson from Suuratu Yuusuf-98-99


text:
Godina wallaggaa lixaa aanaa Manasibuu magaalaa Mandii keessatti kaleessa humnoota mootummaa fi barattoota gidduutti walitti bu’iinsi uumamuu isaa jiraattonni magaalattii VOAf ibsaniiru.
Jiraattonni kun akka jedhanitti barattoota 04 kan magaalaa Mandii keessa jirantu kaleessa waaree booda dhaadannoo adda addaa dhageessisuu dhaan namoonni hidhaman nuuf haa hiikaman hiraarsi uummata irratti geggeessamu hidhaa fi reebichi haa dhaabatu jechuun dhaadannoo dhageessisuu isaaniin humnoonni mootummaa bittenneessuuf utuu yaalanii walitti bu’iinsi uumame.
Jiraataan magaalaa Mandii OBBO Galataa lammeessaas kaleessaa fi har’a ka magaalattii keessatti uumame ennaa nuuf ibsan barattoota mormii dhageessisuuf ba’an kanatti humnoonni mootummaa itti bobba’uu dhaan gaazii imimmaansu itti biifanii kaanis reebuu dhaan bittimsan jedhan.
Barattoota qofaa utuu hin taane mana barnoota qophaa’inaa Manasibuu seenuu dhaan barsiistonni utuu hin hafiin jilbeenfachiisanii isintu ijoollee kana kakaasa jechuu dhaan barsiisaa tokko reebuu isaanii jiraattonni nuuf ibsaniiru.
Mormii barattootaa geggeessame jechuun ka jiraattonni magaalaa Mandii nuuf ibsan kana gama mootummaan ibsa argachuuf gara itti gaafatamaa waajjira bulchiinsa fi nageenya magaalattii obbo Malkaamuu Olaanaatti bilbile haalli jedhamu kun dhara. Ijoolleetu keellaa mana barnootaa keessaa ba’uun wacee jeequu yaale jedhan. Humnoonni mootummaas ga’anii tasgabbeessuu dhaan ijoollee kanaaf gorsa kennanii ijoolleen mana barnootaatti deebi’aniiru jedhan.
Magaalaan keenya nagaa guutuu qabdi, adeemsi baruu fi barsiisuus hin danqamne mormiin ka’e jedhame kunis waca ijoollee muraasaa irraan kan hafe guddaa miti, magaalaan keenya nagaa guutuu qabdi jechuun itti gaafatamaan waajjira nageenya magaalaa Mandii Obbo Melkamu Olana nuuf ibsaniiru.


text:
Obboleeyyan keenya Girmaan faan ajjeechisan boolli haa lakkaawu. Kan hiisisan manneen hidhaa Qilinxoo hamma Zuwaay dhiphisanii jiran. Ta’us ilmaan Oromootin qabamuun isaa ergaa jabaa dabarsa. Saba kana irratti yakka dalaganii bahuun amma booda akka hin danda’amne ifatti agarsiisa. Ijjifi harki Oromoo bakka mara jira…amma ammoo tokkummaan waliin tarkaanfataa jira. Oromoo irratti yakka hojjannaan gonni itti dhokattu, eeggusi si baasu kamuu akka hin jirre Bombaa irraa hubadhu.
Ammaa warri isa bobbaasu gara ederaalaa fudhanna jedhanii wixxifachuun isaanii hin oolu. Kun gonkumaa hayyamamamuu hin qabu. Yakka kan hojjate irra jireessatti Oromiyaa keessatti ummata Oromoo irratti. Kanaaf ammoo aangoo dhimmicha ilaaluu ( jurisdiction) kan qabu mana murtii Oromiyaati. Kanaafuu Poolisiin Oromiyaa akkuma qabe, yakkicha qoratee mana murtiif dhiheesuu qaba malee federaalaaf dabarsee laachuu hin qabu. Yoo dadhabdan Qeerrootti himaa, isaani kan Agaazii dhiisii magaazii hin sodaanne!
Ijji Qeerroo Qara!!


text:
Gaazexaan Jarmaan kan Der Tagesspiegel jedhamu, lammummaa baqattoota galaana Meeditraaniyaan irratti lubbuun isaanii darbee tarreesse.
Gaazexaan kun gabaasa isaa kan jimaata kaleessaa baase irratti, lammiilee biyyoota adda addaa kan cunqursaa mootummoota abbaa irreetiin biyya isaanii keessatti raawwatamuu fi jireenya isaanii fooyyeffachuuf galaana Meediteraaniyaan irraan cehuun gara Awurooppaa seenuuf osoo yaalan galaanaan nyaataman jidduu lammummaa namoota 33,293 tarreesse. Namoota kanneen jidduu irra hedduun isaanii lammiilee Suuriyaa, Afgaanistan, Iraaqi, Eertiraa fi Afrikaa bahaa tahuu agarsiisa. Akka gabaasa gaazeexaa kanaatti lammiileen Itiyoophiyaa galmaayan 30 qofa tahuus gabaase.
Kroger weekly ads at www.krogerfeedback.com
Namoota lamummaan isaanii tarreeffame kanneen hedduu isaanii akkaataa lubbuun isaanii itti bahe malee eenyummaan isaanii hin gabaafamne.
Gaazeexichi kaayyoon gabaasa kana dhiheessuu barbaadeef, Namoonni kun namoota biyya qabaniifi seenaa qaban tahu hubachisuuf akka tahe ibse.
Gabaasichi lammummaa namoota eega Awurooppaa gahan booda lubbuun isaanii darbee fi Gocha gara jabeenyaatiin ajjeefamanii kan of keessatti hammate tahuun beekameera.


text:
Mootummaan Sudaan Kibbaa raafama nageenyaa biyyatti keessa jiruun deggersa heeraa hojii irra ituu hin olchiin filannoo gaggeesinaan hokkara guddaa keessa akka bu’uuf jirtu gareen Tokkummaa Mootummootaa akeekkachisee jira.
Sudaan Kibbaa keessatti Komishinni mirga namoomaa kan miseensoota 3 of keessaa qabu dhiyeenya kana kaawunsilii mirga dhala namaa kan Tokkummaa Mootummootaaf gabaasa dhiyeessee jira.
Sudaan Kibbaa yeroo ce’umsaa waggaa sadiif qabaattee bara dhufu jechuun bara 2023 filannoo walii galaa gaggeessuu qabdi.Ta’uus garu qabxileen walii galtee nageenyaa kanneen ijoo ta’an hojii irra hin oollee kan jedhan miseensonni komishinichaa,kanaaf filannoo inni jedhu hin deemsiisu jedhu.
Angawoonni mootummaa Sudaan immo jijjiiramnii jira kanaaf filannoo gaggeessuun ni danda’ama jedhu.


text:
Bitooteessa 08/2014(TOI) – OBNfi TOI tokkummaa sabdaneessummaa Itiyoophiyaa irratti wal deeggaruun hojjechuu isaanii cimsaanii akka itti fufan himan.
Dhaabbileen kunneen hojiilee biyyaa oolchuu,duula birmadummaafi lammiilee deebisaanii ijaaruu keessatti wal deeggaruun hojii bu’a qabeessa hojjetaaniiru jedhamera.
Hojii Raawwachiisaan TOI, Obbo Seeyfaa Darribee dhaabbileen lameen oddeeffannoo wal jijjiiruun uummaanni akka fayyadamu gochuurra darbee waliin ta’anii hojiilee baayyee hojjetaa turuu yaadachiisan.
Dhaabbilee kunneen ammas waliin hojjechuu isaanii cimsaanii akka itti fufan himaniiru.
Dhaabbilee kunneen Dhimmoota garaagaraa irratti oddeeffannoo dhugaafi saafisaa uummataa biraan gahuuf jalqaban cimsaanii itti fufus jedhaniiru.
Daarekterri Olaanaa OBN Gaazxeessaa Zinaabuu Asraat gama isaaniin dhaabbilee kunneen birmadummaa biyyaa kabachiisuuf hojii hojjetan qabatamaan seenaa keessatti ni yaadatama jedhan.
Dhaabbileen lameen muuxannoo waliin hojjechuufi wal deeggaruu duran qaban itti fufusisuun biyyaafi uummanni waan irra eegu bahaachuuf qophii ta’uu mirkaneessaniiru.
Keessattuu gabaasa qorannoon hannaa saaxiluu,rakkoo gama bulchiinsa gaariifi kenniinsa tajaajila jiran saaxiluun hojjechuuf qophii ta’us eeraniiru
Kanaanis dhaabbileen miidiyaa kunneen dameelee garaagaraa irratti hojjechuuf sanada waliigaltee mallatteessuun gara hojiitti galaniiru.
TOI adeemsa meeshaalee Istuudiyoo ammayyaa’aa Miidiyaa kompileeksii ijaaraa jiru guutuuf hojjetaa jiru keessatti OBN hojii gorsaafi gargaarsaa biroo deeggaraa jiras jedhameera.
Daabbileen lameen Ayyaana hundeeffama waggaa 80ffaaTOI sababeeffachuun magaalaa Adaamaatti agarsiisaa suuraa qopheessaniiru.


text:
Jawaar Mohammadiin
Alaabaa Minilik waajjiraalee mootummaa federaalaa keessa mitmirsaa, alaabaa qabsoo Oromoo gootonni kumaatqmaan itti wareegamanii biyya bilisoomsanii angotti isin baasan ayyaana Oromoo irraa ugguruuf yaaluun fafa !! Ganama kana namoota Fiigicha Irreechaatiif dhufan irraa huccuu alaabaafi faajjii qabsoo Oromoo muldhisan irraa guuraa akka turan hubannee jirra. Kun sirrii miti. Tarkaanfiin akkanaa gaafa irreechaa yaalamnaan jeequmsa guddaa uuma. Abadan Oromoon alaabaa qabsaa’onni kumaa kitilaan jalatti wareegamanii asiin nu gahan hin dhiisu. Kanaafuu mootummaan dubbii barbaaduu kana dhiisuu qaba. Qaamota nageenyaafis tarkaanfii akkanaa irraa akka of qusatan qajeelfama ifaa dabarsuu qaba.