text:
Finfinnee, Fulbaana 29/2022 – Komishiniin Mirgoota Namoomaa Itoophiyaa haleellaa eenyummaa irratti hundaa’e irra deddeebiin hidhattoota al-idilee naannoo Amaaraa, miseensota Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) (baay’inaan aanga’oota mootummaatin Shanee jedhamuun beekaman), akkasumas hidhattoota dhuunfaa Lixa Oromiyaa, Godina Horroo Guduruu keessatti argaman raawwataniin torban sadii keessatti lammiileen nagaa 100 ol ta’an ajjeefamuu isaanii gabaaseera.
Akka gabaasa KMNItti ajjeechaan kun kan raawwatame godina Horroo Guduruu Wallaggaa aanaalee Amuruu, Horroo Bulluq fi Jaardagaa Jaartee keessatti yoo ta’u, yeroo walqunnamtiilee hawaasaa naannoo sanaa addaan citee jirutti kan raawwatame ta’uu ibsameera. Gabaasni kun namootni kumaatamaan lakkaa’aman qe’ee irraa buqqa’uu, saamichi bal’aa raawwatamuu fi qabeenya dhuunfaa barbadaa’uus ibseera.
Dubbii himaan Waraana Bilisummaa Oromoo fi Waldaa Hawaasa Amaaraa Ameerikaa (WHAA) lamaan isaaniiyyuu himannaa kana haaluun, walduraa duubaan miseensota hidhattoota Amaaraa Faannoo fi miseensota WBO komataniiru.
Jiraataan aanaa Jaardagaa Jaartee maqaan isaa akka eeramu hin barbaanne fi nageenyaaf jecha naannawa sana irraa gara magaalaa Aliibootti baqate tokko haala ture akka Addis Standarditti himetti, haleellaan kun erga haleellaa walfakkaataa guyyaa lamaaf ture hidhattoota naannichaa fi hidhattoota naannoo Amaaraa irraa ce’anii dhufan raawwataniin Agaamsaatti lubbuu namoota 60 ol galaafate torban sadi booda Fulbaana 22, 2022 irraa eegalee magaalota Jaardagaa, Aliiboo, fi Amuuruu keessatti badii qaqqabsiisaa jira.
“Haleellaa kana kan raawwate gareen hidhatee Amaaraa irraa dhufe Faannoo akka ta’e ifadha… Horroon gidiraa dubbatamuu hin dandeenye keessa darbaa jirti. Biyyi lafaa dhugaa jiru beekuu qaba”
Ragaan waa’ee haleellaa dhiyeenyatti raawwatame ilaalchisuun dubbate kun hidhattoota Faannoo komachuun firoota dhiyoo 21 dhabuu isaanii kan dubbate yoo ta’u, isaan keessaa 14 bakka tokkotti ajjeefamuu hime. Haleellaan kun magaalaa Jaardagaa irraa eegalee gara baadiyyaa naannawaatti babal’ateera. Haleellaan kun itti fufee waan jiruuf namoonni nagaa lubbuu isaanii baraaruuf naannolee sana baqachaa jiraachurraa kan ka’e lakkoofsa sirrii kaa’uun hin danda’amne. “Eenyu akka du’ee fi eenyu akka lubbuun jiru, akkasumas namni hundi eessatti akka baqate adda baasuuf karaan walqunnamtii hin jiru,” jechuun ragaan naannoo sanarraa baqate kun bilbilaan Addis Standarditti himeera. “Haleellaa kana kan raawwate gareen hidhatee Amaaraa irraa dhufe Faannoo akka ta’e ifadha… Horroon gidiraa dubbatamuu hin dandeenye keessa darbaa jirti. Biyyi lafaa dhugaa jiru beekuu qaba,” jedhe.
Kana malees waa’ee namoota guyyoota muraasa darban keessatti qe’ee isaanii irraa buqqa’an, saamichi bal’aan irratti raawwatamaa jirus dubbateera. Namoonni jaalleewwan isaanii eessa akka jiran kan hin beekne hedduudha. Hedduun isaanii du’anii jiru garuu awwaalamuu hin dandeenye. Wanti keessa darbaa jirru jechootaan ibsuu fi hubachuun rakkisaadha” jedhe.
Argamuu humnoonni nageenyaa mootummaa ilaalchisee gaaffii gaafatameef ragaan kun; “Qaamoleen nageenya mootummaa naannicha gadhiisanii bahanii jiru. Lammii nagaa namni tiksu tokkollee hin jiru. Mootummaan nu gateera,” jedhe.
Tajaajilli Kominikeeshinii Mootummaa Federaalaa ibsa gabaabaa Fulbaana 24 baaseen, ajjeechaa namoota nagaa fi miseensota milishaa naannoo Horroo Guduruu irratti raawwatame amanee ajjeechaa kanaaf hidhattoota WBO komateera. Mootummaan ibsa kana irratti, WBOn haleellaa kana kan raawwate ajjeechaa Ajajaa Olaanaa WBO naannichaa kan ta’e Jaal Urjii fi garee isaaf haaloo bahuuf, akkasumas ayyaanota masaqalaa fi irreechaa qeequufii jechuun himateera.
Hanga oduun kun maxxanfamutti mootummoonni naannoo Amaaraa fi Oromiyaa dhimma kana ilaalchisee ibsi laatan hin jiru.
Waldaan Hawaasa Amaaraa Ameerikaa (WAA) ibsa Fulbaana 24 baaseen ajjeecha kanaaf WBO yakkeera. Dhalattootni Amaaraa Naannoo Oromiyaa Aanaa Jaardagaa Jaartee keessatti jiraatan bakka mootummaan Abiy Ahmad maloota qunnamtii hawaasaa [teelekoom] addaan kutee jirutti miseensota WBOtiin haleellaan itti baname. Tarkaanfiin seeraan alaa kun qorannoon akka hin gaggeeffamne gufachiisa, akkasumas jiraattonni gargaarsa akka hin waamne dhorka,” jedhe.
Haaluma walfakkaatuun, bareeffama dubbi himaan idil addunyaa WBO Odaa Tarbii fuula tiwiitaraa irratti maxxanseen haleellaa Faannoon Amaaraa bakka humnoonni murna biyya bulchuu jiranitti raawwatameen jiraattonni 80 ol yemmuu ajjeefaman, 40,000 kan ta’an Horroo Guduruu Aanaa Jaardagaa Jaartee irraa buqqa’anii jiru jedhe. Akka Odaa Tarbiin jedhetti “murni mootummaa” kun ummata naanichaatiin, “Adabbiin kuni haloo sababa isin mootummaa Abiy deeggaruu diddaniif kan isin qaqqabee dha,” jedhaniin jedheera.
Waldaa Hawaasa Amaaraa Ameerikaa (WHAA) “madaallii sobaa” uume jechuun KMNI yoo himatu, WBOn ammoo dhaabbatichaan [KMNI] “dhimma siyaasaaf kan oole” jedheenii jira. Kana malees, murni biyya bulchu “ajjeechaa Oromoota akka duula WBO irratti godhamuutti ilaala,” jedhee jiras.
Akka gabaasa KMNItti, sababa haleellaa Faannoo Amaaraa, WBO fi hidhattoota idileetiin Fulbaana 09 irraa eegalee torban sadii darban keessa godina Wallagga Lixaa aanaawwan Amuruu, Horroo Bulluq fi Jaardagaa Jaartee keessatti namoonni 100 ol ajjeefamanii jiru. “Ragaaleen namoota lubbuun hafan, qaamolee haqaa fi bulchiinsa godinaa fi dhaabbilee gargaarsaa naannoo sanatti socho’an irraa argame akka agarsiisutti qabeenyi dhuunfaa akka fudhatame, jiraattonni kumaatamaan lakkaa’aman gargaarsa gahaa malee naannoo sana baqachuuf dirqaman haala hamaa keessa jiru,” jedha ibsichi.
Koomishinarri KMNI Daani’eel Baqqalaa mootummaa “tarkaanfii barbaachisaa” fudhachuu qaba jechuun mootummaa Itoophiyaa hubachiisee jira.
Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) ibsa Fulbaana 26 baaseen, heera biyyattii fi seera idil-addunyaa cabsuutiin mootummaa Itoophiyaa himatee jira. Akkasumas, ABOn “loogii amantaa fi sabummaa malee lammiilee nagaa fi qabeenya isaaniitiif eegumsa akka taasisan” qaamota dhimmi ilaallatu hundaaf waamicha godheera.
“Daandiiwwan namooota haleellaa dheessanii boorsaa baatanii buqqa’anii fi gareen deemaniin guutamanii jiru. Buqqaatoonni iddoo hunda guutanii jiru. Gariin isaanii Yuunivarsitii Wallaggaa Damee Shaambuutti kan boqotan yoo ta’u isaan hafan manuma namootaatti maxxananii jiru.“
ABOn ajjeechaa kanaaf hidhattoota al-idilee Amaaraa himateera. “Maqaa waraana bilisummaa balleessuutiin humni waraanaa mootummaa naannoo Amaaraa, Faannoo Amaaraa fi hidhattoonni naannoo Amaaraa fi humni addaa naannoo Amaaraa aanaawwanii fi gandoota Lixa Oromiyaa keessumaa Godinaalee Horroo Guduruu fi Wallagga Lixaa humnaan dhuunfatee jira,” jedhe.
Paartichi “otoo hacuuccaan mirga namoomaa fi ajjechaan akkanaa kuni Oromiyaa keessatti deemaa jiruu” hawaasni idi-addunyaa cal’isuu isaatiif komii qabu ibsee jira. “Oromiyaa dirree ajjeechaa fi dararri taatee jirti” jedhe.
Hojjataan mootummaa magaala Shaambuu jiraatu bilbilaan Addis Standarditti akka himeetti namoonni hedduu haleellaa kana jalaa dheessuun magaala guddoo Godina Horroo Guduruu Wallaggaa, Shaambuu, gahuu danda’aniiru. “Daandiiwwan namooota haleellaa dheessanii boorsaa baatanii buqqa’anii fi gareen deemaniin guutamanii jiru. Buqqaatoonni iddoo hunda guutanii jiru. Gariin isaanii Yuunivarsitii Wallaggaa Damee Shaambuutti kan boqotan yoo ta’u isaan hafan manuma namootaatti maxxananii jiru. Namoota ani dubbise keessaa hedduun isaanii dhiphina sammuun isaanii jeeqameera. Jireenyaa fi jaalleewwan isaaniitiin gargar bahanii waan jiraniif lubbuun jiraachuu isaaniiyyuu hin beekan. Ijoollee isaanii muraasa of biraa kan qaban ta’us kanneen hafan eessa akka jiran hin beekan,” jedhe.
Ragaa bahaan kun mootummaan haala mijeessuu dhabuu isaa qeequun “Yuunivarsitii Wallaggaa damee Shaambuu malee qaamni mootummaa iddoo itti boqotan laate hin jiru. Haata’u malee, jiraattonni naannichaa uummata buqqa’e kanaaf nyaataa, uffata fi iddoo boqonnaa laachuun gargaaraa jiru,” jedhe. AS


c: text/html

text:
LibreOffice 7.4 Help
Opens the Data Table dialog where you can edit the chart data.
Kana Gabatee Deetaa yoo taattoon wardii herregduu ykn gabatee barreessitu ti saagamee qaaqan hin mul'atu.
Taattoo hujeeka haaromsuuf yoo gabteen heeregduu jijjiiramee qoofadha
Jijjiiramnii tokko tokko kan mul'atu ergaa qaaqa cuftee deebitee bantee booda.
Yeemu taattoo deetaa durtii irra ti hundooftee uumtuu, ykn yeemu taattoo galmee kee keessati garagalchiitu, Deetaa kee saaguu fi qaaqa gabatee deetaa bani. Taattoon kan deebi kenu deetaa durargii ammee ti.
Jijjiiramaa hundaa taattoo fayyadamuf qaaqa deetaa taattoo cufi.Fili Gulaali - Gaabbi jijjiiramaa dhiisuuf.
Taattoo issa deetaa man'ee jiraataa irrati hin hundoofnee saagi ykn fili.
Fili Mul'annoo - Gabatee Deetaa Taattoo qaaqa gabatee deetaa banuuf.
The data series are organized in columns. The role of the left most column is set to categories or data labels respectively. The contents of the left most column are always formatted as text. You can insert more text columns to be used as hierarchical labels.
Man'ee qaaqa keessa cuqaasi ti qabiyyee issa jijjiirii. Man'een birra keessa cuqaasi jijjiiramaa qabiyyee durargii irrati laali.
Maqaa walfaannee deetaa sanduuqa barruu keessa tarjaan oliiti saagi.
Tarree ykn tarjaa saaguuf ykn haquuf sajoo gabateen oli jiru fayyadami. Walfaannee deetaa tarjaa heedduu fi, walfaannee deetaa guutumma qoofaatu sagama ykn haqamma.
Tartiibni walfaannee deetaa taattoo keessaa gabatee deetaa keessa waliin tokko. kana fayyadamii Walfaannee mirgati siqsi Sajoo issa tarjaa ammee keessaa gara mirga ola'aa issati jijjiiri.
Tartiibni akkakuu ykn tuqaalee deetaa . kana fayyadamii Tarree gadi siqsi Sajoo issa tarree ammee keessaa gara gadi ti ola'aa issati jijjiiri.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dhaggeeffatoonni keenya 011-202-205-9942 irratti ergaaa nuu olkeechaan, galatoomaa. Nu’is deebisnee qilleensa irra olchineerraa, kunooti.
Warri yaadaa qabdaan bilbilaan nuubiraan gahuu barbaaddan:
- Dura lakkoofsa kana bilbilaa 011-202-205-9942
- waamee haasaha warabbamee jiru (Afaan Ingiliziitin) erga dhageefattanii fixanii booda, gara Afaan Oromootti sin dabarssa.Oggas, ergaa kahuuf bilbila keessanirraa lakkofsa 13 tuqaa.
- Dhuma irratti ergaa keessan gabaabsaa dubbadhaa, bilbila cufaa. Nu'i deebsnee qillensa irratti dhiheessina.


text:
Itiyoopiyaa dhaddacha 3ffaa galmee himannaa obbo Teshaalee Bakashiifaa irratti waaree dura ragaalee kan ba’an himatmtoota sadii turan. Kanneen keessaa dursanii kan dhiyaatan obbo Girmaa Wayyeessaa ti.
Ragaalee isaanii dhiyeessuu duras dhimma ittiin himataman dubbachuuf mana murtii gaafatanii jiru. Akka himatamaan kun jedhanitti himannaan sun qindaa’ee kan dhiyaate ta’uu isaaf ragaan inni duraa yakka dalagan jedhameef yeroo sanatti umurii isaan qaban ture.
Abbaan alangaa bara 1992 qabee obbo Mengistu Girma Wayyeessaa miseensa ABO akka ta’an gochuun himannaa kan irratti dhiyeesse ta’uu ibsanii yeroo sanatti umuriin isaanii waggaa 11 ta’uu mana murtiif ibsaniiru.
Ragaaleen abbaan alangaa irratti dhiyeesses ragaan isaanii walii walii isaa kan wal dhiitu waan ta’eef manni murtichaa akka isaaniif hubatu gaafatanii walaba akka isaan gad dhiisu iyyataniiru. Ragaalee isaan dhiyeeffatanis kana kan mirkaneessuuf ta’uu dubbataniiru. Guyyaa kaleessaa galmee himannaa obbo Bekelee Garbaafaa irratti himatamtoonni tarreeffaman ragaa ofii irraa ittisuu isaanii dhageessisuu eegalanii jiran.
Guyyaa dhuma kana obbo Bekele Garbaa raga ba’umsa mana murtichaa dhageesisaniin qabsoo siyaasaa karaa nagaatti waan amananiif dhaaba qabsoo hidhannoo geggeessu waliin wal ta’uu akka hin dandeenye dubbatan. Caamsaa tokkoo fi lama bara 2004s raga ba’umsi ofi irraa ittisaa kun dhaga’amu kan itti fufu ta’uu manni murtichaa beeksisee jira.
Galmee himannaa Teshaalee Bekeshii irratti himatamtoonni dhiyaatan 69 yoo ta’an manni murtichaas ragaalee 200 ta’an kan dhaggeeffatu ta’uu beeksiseera. Galmee himannaa obbo Bekelee Garbaa irratti himatamtoonni dhiyaatan immoo sagal yoo ta’an martinuu gocha shororkeessummaan kanneen shakkamani.
Ragaan Nu Irratti Dhiyaate Kijiba Jedhu Himatamtoonni
Itiyoopiyaa dhaddacha 3ffaa galmee himannaa obbo Teshaalee Bakashiifaa irratti waaree dura ragaalee kan ba’an himatmtoota sadii turan. Kanneen keessaa dursanii kan dhiyaatan obbo Girmaa Wayyeessaa ti.
Kanaas caqasuu feeta ta'a
-
25-11-2022
Hoggantoonnii Marii Araaraa Tigraay Deeman
-
-
-
-
-


text:
Hoomaan hawaannisaa kibba Oromiyaa keessumaa godina Booranaa weeraraa jiru ammas ittuma jira.
Biyyoottan ollaa keeniyaa fi Somaaliyaarraa gara Booranaatti ka godaanaa jiru hoomaan hawaannisaa kun kaleessaa fi harrallee godina booranaa aanotii Elwallee fi mi’oo keessatti mullatee midhaanii fi marga loon duraa balleessuu angawootni aanotlee lameenii VOA’f himaniiru. Obbo jaarsoo Boruu bulchaa aanaa Elwayyeeti.
Jiraattonni naannoo hoomaa kana ariyachuuf yaalanis wanni kun humna ummataa ol tahe mootummaanis waan kana to’achuuf jecha xayyaara ramadus weerarri kun hin dhaabbne jedhan.
Haaluma kanaan kaleessaa kaasee boorana aanaa Mi’oottis hoomaan hawaannisaa mullate biqila fi midhaan nyaataa faca’ee diida jirurra balaa geessisee jira. Bulchaan aanaa mi’oo obbo Jirma Bilisoo hawaannisi kun marroo sadaffoof aanaa isaanii weeraruu dubbatan.
Waajjirri Qonnaa fi Eegumsa qabeenya uumamaa Godina booranaas weerara kana dhaabuuf mala karaa aadaatii fi xiyyaaraanis qorsa hawaannisa kanatti biifuutti jira.
Mohaammed Abbaa Koodaa hoogganaan waajjirichaa akka jedhanitti, hoomaan kun hedduu waan ta’eef humna namaan ariyachuu ncimaa dhufeera jedhan. Kanaafis mootummaan xayyaara ramadee qorsa itti biifaa jiraachuu dubbatanii sunis naannoo quubsuma ummataatti raawwatamuu waan hin qabneef ammas sun rakkoo fiduulele dubbatu. Kanaafis tarkaanfiin xiyyaaraan qorsa biifuu of eeggannoo cimaa barbaadaa jedhan.
Gama biraan obbo Mohaammed kan dubbatan waan warra midhaan jelaa hoomaa hawaannisaa kanaan manca’eeti kanaanis namootni kun adda baafamanii akkaataa gargaarsi itti kennamuuf ilaalaa jirraa jedhan.
Weerarri hawaannisaa Godina Booranaa gandoota 81 keessatti mullachuus dabalanii himanii jiru.
Jimaata darbe jaarmayaan Qonna fi midhaan nyaataa addunyaa FAO’n weerarri hawaannisaa gaanfa afriikaatti mudataa jiru naannochatti rakkoo hanqina midhaan nyaataaf sababa ta’uu malaa jechuun shakkii qabu gabaasa isaan ibsuunsa ni yaadatama.


text:
Manni hidhaa Maakalaawii ummataaf banaa ta'e
Mootummaan Itoophiyaa mana hidhaa dararaan adda addaa lammiilee to'annoo jala oolan irratti raawwataa tureefi gidduu magaalaa Finfinnee keessatti argamu ummataaf banaa taasise.
Abbaan Alangaa Waliigalaa Birhaanu Tsaggaayefi Prezidaantiin Mana Murtii Waliigalaa Aadde Ma'aazaa Ashannaafi manni hidhaa Maa'ikalaawii ummataan akka daawwatamuf eegalsiisaniiru.
"Fakkiiwwan agarsiisaaf dhiyaatan biyyi keenya haala mirgi namootaa itti sarbamuu irraa gara mirgi namootaa itti kabajamutti darbuu keenya kan agarsiisu dha," jedhan Aadde Ma'aazaa Ashannaafin.
"Waan lamaaf asitti argamne" kan jedhan abbaan alangaa waliigalaa Birhaanuu Tsaggaaye "inni tokko rifoormiiwaan gama damee haqaa keessa jiru agarsiisuufi" jedhan.
Maa'ikalaawwin iddoon mirgi namootaa itti sarbamaa ture cufamuusaa mirkaneessufis jedhan Obbo Birhaanun.
Sababni inni lammataa haala Maa'ikalaawii keessa turerraa barachun akkaataa seerri idil addunyaa fi heerri biyyattii jedhun qofa hojjechuuf waan nu gargaarufi jedhan.
"Maa'ikalaawwin gara god-hambaatti jijjiiramun gara fulduraatti biyya keenya keessatti namni to'annoo seeraa jala oolee mirgi isaa osoo hin sarbamin akkaataa seerri biyyattii ajajun akka qabamuf" ni hojjennas jechuun Obbo Birhaanuun dubbataniiru.
Adeemsi qorannaa kutaalee dukkanaa mana hidhichaa keessatti raawwatamaa ture miidhama qaamaa fi xinsammuu hidhamtootaafis sababa ta'eera.
Dararaan mana hidhaa kana keesaatti raawwatamaa ture hammaataa kan ta'ee fi hidhamtootni mana hidhaa kana keessatti lubbuun isaanii darbe akka jirus himamaa tureera.
Ji'i haqaa Hagayya 1 irraa eegalee kabajamaa jira.
Mana hidhaa Maakalaawii Pirezidaantiin Mana Murtii Waliigalaa Aadde Ma'aazaa Ashannaafi daawwataniiru.
Mannii hidhaa kuni ji'oota muraasa dura kan cufame yoo ta'e har'arraa eegalee guyyoota afurif ummataan daawwatama jedhamee eegama.


text:
Hooggantoonni Ol’aanoon Mana Maree dhimmoota Islaamummaa Itiyoophiyaa Magaalaa Bahar Daar seenan.
Prezdantii Majliisa Federaalaa Sheikh Hajjii Ibraahim fi itti aanaan isaanii Sheikh Abdulkariim Sheikh Badraddiin, haaromsa Majlisa haarawaatiif haala mijeessuuf Naannoo Amaaraatti Magaalaa Bahar Daar seenan. Yeroo Magaalatti gahanittis Qondaaltoota Ol’aanoo Naannichaa akkasuma Sheikh Sa’iidii fi itti gaafatamaa Aadaa fi Turiizimii naannichaa kan ta’an Obboo Xaahir Muhammadiin simatamanii jiru.
Hooggantoonni Ol’aanoon Erga magaalaa seenanii boodas hawaasa naannoo sanii wajjiin gadi fageenyaan ni mari’atu jedhamee Eeggama. Kaayyoon imala kanaatis; waggoota 3n dabraniif majlisni ummata hunda ija takkaan ilaalu nuuf haa hundeeffamuun gaafii ummata Muslimaa waan tureef jecha, gaafii hawaasa Muslimaa kana galmaan gahuuf akka tahes gabaafamee jira. Hoggantoonni Majliisa federaalaa haaluma wal fakkaataan naannolee birootis ni dubbisu jedhamee eeggama.
Nuuralhudaa
Soora Qalbii Muslimaa


text:
Maark N. Kaatiz
Ameerikaanifi wahillan ishee Raashiyaan Yuukireen weeraruu ishee balaaleffataniiru. Haata’u malee biyyootni guddachaa jiran keessumaa biyyootni Afrikaa Raashiyaadhaaf marartee guddaa qabu. Sababni biyyoonni Afrikaa fi lammiileen isaanii Raashiyaaf marartee horataniif Gamtaan Sooviyeet duraanii qabsoo biyyootni Afrikaa hedduu gita bittaa Awuroppaa jalaa akkasumas Afrikaan kibbaa immoo gita bittaa warreen adii jalaa bahuuf taasisaa turan deeggaraa waan turteefi.
Afrikaanonni yeroo sana turan Raashiyaaf marartee warra lixaaf ammoo mormii cimaa qabu. Akkuma Moskoon falmii Afrikaan warra lixaaf irratti taasisan deeggarte, Afrikaanonni hedduun waldhibdee Raashiyaafi warra lixaaf gidduu jiru irratti Raashiyaaf marartee cimaa qabu.
Akeekni marartee Afrikaa keessa jiruu kun waan waldhahu qaba.
Zarist Raashiyaan Impaayera Gita bittaa Awuroppaa turte. Garuu akka Biriteen, Faransaay, Poorchugaal, Hoolland, Beeljiyeemi fi Ispeen impaayera ishee galaana ce’uun ijaartee hin bulchine. Haa ta’u malee saboota fi naannoowwan Awurooppaa hin ta’in kan akka Giddu gala Eeshiya, Yuukireen, naannoo Baaltik fi kanneen biroo of jalatti bulchaa turte.
Kufaatii impaayera Zarist Raashiyaan booda, bulchitoonni koministii haaraan irra caalaan (hundumaa ta’uu baatus) naannoowwan Raashiyaa hin taane, yeroo Warraaqsa Bolsheevik fi dhuma Waraana Addunyaa Tokkoffaatti badan deebi’anii qabataniiru.
Hoggansi Sooviyeet haaraan kun miira sabboonummaa ummatoota adda addaa Raashiyaa hin taane ukkaamsuuf akka malaatti rippabilikoota Raashiyaa hin taane hedduu uume.Garuu dhugaan ture “rippabilikoonni” Raashiyaa hin taane Raashiyaadhaan bulu, kun akkuma gita bittaa Afrikaa fi bakka biraatti jiran kolonii Raashiyaa turan.
And just as Europe’s colonies and protectorates in Africa were not satisfied with this status but seized the opportunity to assert their independence when they could during the Cold War, Russia’s colonies—including Ukraine—seized the opportunity to assert their independence when they had opportunity to do so at the end of the Cold War.
Akkuma gita bitamtoonni Awurooppaa fi biyyoonni eegumsa qaban Afrikaa keessa turan fedhiin isaanii hin guutamne yeroo carraa argatanitti bilisummaa isaanii mirkaneeffatan, biyyoonni gita bittaa Raashiyaa jala turan Yuukireen dabalatee yeroo Waraana Qabbanaa’a carraa argatanitti bilisummaa isaanii mirkaneessuufachuuf itti fayyadaman. Waan humnoonni gita bitoonni Awurooppaa Afrikaaf turan, Raashiyaanis Yukireeniif akkas turte.
For Putin now seeking to regain control over part or even all of Ukraine on the basis that a part of its population is Russian and want Russian rule to return is the equivalent, say, of Britain or Holland seeking to regain control over South Africa on the basis that the white South African minority is English or Dutch and wants British or Dutch rule to return.
Puutiin amma ummata Raashiyaa bu’uuraa godhachuun Yuukireen gartokkee ykn guutummaatti to’achuu barbaaduun, Biriteen ykn Hoolaandi Afrikaa Kibbaa irratti to’annoo deebisuu barbaaduun wal qixa. Akkasumas namoonni adiin Afrikaa Kibbaa xiqqaan Ingilizii ykn Daach ta’uu isaanii fi bulchiinsi Biriteen ykn Daach akka deebi’u barbaadudhaan tokkuma.
Akkuma Sooviyeet walabummaa biyyoota Afrikaa fi bulchiinsi harka Gurraachaa akka galu yeroo Waraana Qabbanaa’a deeggarte Amma warra dhihaa waliin walabummaa Yuukireeniifi warra yuukireenotatiif deeggarsa gochuun tokkuma. Afrikaanonni bulchiinsa Gita bittaa Awurooppaa ofirraa waan darbataniif Afrikaanonni Yukireen amma bulchiinsa gita bittaa Raashiyaan fe’uuf deemtu akka morimtu deeggaru qabu.
Maark N. Kaatiz Yuunivarsiitii Joorji Meesonitti Piroofeesara Bulchiinsa fi siyaasaati


text:
Barruu tana keessattis sanyii Arroolee keessaa tokko kan ta’e, waa’ee Springbok laalla. Uumamni kun Naannawa Kibba Afriikaa fi Kibba lixa Afriikaatti argama. Springbok sanyii 3 qaba. Sadanuu achuma naannawa Kibba Afriikaatti kan argaman yoo ta’u, lafa diriiraa margaan uwwifame, akkasumas dachii gammoojjii keessa jiraatuu danda’u. Springbok uumama biyyi Afriikaa Kibbaa ittiin beekkamtuudha. Lammiileen naannawa Kibba Afriikaatti argaman uumama kana foonii fi gogaa isaatiif jecha adamsanii ajjeesu.
Springbok sanyiilee arroolee keessaa isa xiqqaadha. Lafaa ol dheerinni isaa seentimeetira 72 hanga 75 ta’a. Qoffee irraa kaasee haga eegee isaa ammoo meetira 1.2 hanga meetira 1fi walakkaa ta’a. ulfaatinnis akkasuma sanyii fi saala irratti hundaa’ee garagaarummaa qaba. Walumaa galatti sanyiin xiqqaan kilograama 30 ulfaata. Inni guddaan ammoo haga kilograama 48 ulfaata.
Rifeensi gogaa Springbok bifa 3 qaba. Rifeensi gama gubbaa jiru magaala yoo tahu, garaa isaa bitaafi mirgaan ammoo magaala gurraacha qaba. Garaa jalaa ammo rifeensa adii qaba. Fuulli isaa adii yoo ta’u, ija isaa irraa kaasee haga afaan isaatti ammoo sarara magaalatu jira. Springbok gurra dheeraa, morma dheeraa, fi qaama qal’aa qaba. Saalli lachuu gaafa ni qabu. Haa ta’u malee kan kormaa kan dhaltuu caala furdaa fi dheeraadha. Gaafni uumama kanaa qajeelee eega ol baheen booda, gama gubbaatiin walitti as caafama. Gaafni isaa kun yoo fageenyarraa laalan mallattoo hammattuu fakkata.
Springbok uumama crepuscular animal jedhamuun beekkamuudha. Bineensonni akkanaa ganama yeroo lafti bariituu fi saafaya wayta lafti gad dhihuuf taatu qubsuma keessaa bahanii olii gad socho’uun soorata barbaaddatu. Haa ta’u malee bakka tokko tokkotti eddo Roobaa fi duumessi jirutti yeroo guyyaatis ni mul’atu. Naannoon jiraatan gammoojjii waan ta’eef yeroo guyyaa aduu jalaa dhokatu. Halkan ammoo bineensota jalaa dhokatu. Sooranni uumama kanaa akkuma sanyiilee arroolee hundaa biqiltoota yoo tahu; Marga, baala, ilillii fi jirma biqiltoota garagaraa soorata.
Springbok yeroo gammadutti qilleensa keessa ol utaala. Utaalchi isaa kun kan addaa yoo ta’u, afaan Ingiliffaatiin Pronking jedhama. Pronking jechuun wayta qilleensa keessa ol utaalan kottee afranuu gara lafaa diriirsuu jechuudha. uumamaaleen heddu wayta utaalaan kottee isaanii gama duraa ykn ammoo gama duubaatti diriirsu. Haala saniin fageenya dheeraa utaalu. Springbok garuu mala addaa fayyadama. Wayta utaalu kottee isaa qajeela garuma lafaa diriirsa. Utaalcha isaa kanaanis haga meetira 3 lafarraa ol utaaluu danda’a. Springbok utaalacha kana yeroo gammachuutis yeroo waa sudaatus itti fayyadama. Diina jalaa wayta dheessus utaalchaan joonjeessa. Utaalchaan cinatti springbok uumama saffisa cimaa qabuudha. Saa’aa tokko keessatti haga kilomeetira 90 fiiguu danda’a.
Springbok uumama qubsuma tolfatee gamtaan jiraatuudha. Hoomaan Springbok bakka sadihitti qoodama. Inni tokko Hoomaa wal makaadha. Hoomaan wal makaa kun Kormaa tokko, Dhaltuuwwanii fi ilmoolee isaanii of keessaa qaba. Hoomaan lammataa ammoo hoomaa Kunuunsaati. Hoomaan kun dhaltuu fi ilmoolee xixiqqoo of keessaa qaba. Sadaffaan hoomaa kormaati. Akkuma maqaa isaa Kormaawwan reef gurguddataa jiran kan keessa qubataniidha. Haala qilleensaarratti hundaa’ee miseensi hoomaa tokko dabaluu fi hir’achuu danda’a. bakka Sooranni gahaan jirutti heddummaatanii, bakka hanqinni soorataa jirtutti ammoo faffaca’anii jiraatu. Haa ta’u malee yeroo godaansaatu jira. Wayta roobni naannawa jiraatan irraa dhabamu miseensa kumaatamaan laakkawamu qabatanii gara bakka roobaa fi margi jiru baqatan
Rimayni Springbok ji’a 5 hanga 6 tura. Haadhoon takkas yeroo takkaan ilmoo tokko qofa dhalti. Ilmoo dhalte kana marga dheeraa ykn ammoo waan jalatti dhokachuuf mijaahu jalatti dhoksiti. Guyyoota muraasaafis achumatti mucha hoosisaa kunuunsiti. Kana booda gad bahee haadha waliin jiraatuu jalqaba. Gaafa Ilmooleen dhalatan torbaan 3 guutan, haawwan ilmoolee isaanii qabatanii garee hoomaa kunuunsaa jedhamuun beekkamutti makamu. Haga ji’a jaha guutanittis garema kana keessa turan. Gaafa ji’a 6 guutan mucha gu’u. Mucha guunaan hoomaa kunuunsaa kana keessaa bahuun dirqama. Ilmooleen dhaltuun haadha waliin gara hoomaa wal makaa deemu. Ilmooleen kormaa ammoo garee addaa uumuun jireenya isaanii iti fufu. Dhaltuuwwan gaaf umriin isaanii waggaa tokko guutu hormaataaf qophii ta’u. Kormaan ammoo haga waggaa lamaa eeguun dirqama itti ta’a. fedha Rabbiitiin springbok haga waggaa kudhanii jirata.
Qophii: Abuu Ibtisaam


text:
abulkhayr77
-
Odeeyfannoo
Simpooziyamiin Halaalaa Milkii Guddaan Goolabame
Simpooziyamiin Majliisni Oromiyaa “sirna too’annoo halaalaa cimaa fayyaa fi guddina diinagdeetiif” mata duree jedhuun hoteela Sharaatanitti qopheesse milkii guddaan xumuramee…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Hoolaa Guddina Qamaatiin Harreen Wal Qixaa
Barruu tanaan yaadaan gara Ardii Eeshiyaa imallee hoolaa bosonaa tokko isin daaw’achiisna. Maqaan isaa Argaalii jedhama. Argaaliin biyyoota Eeshiyaa jiddu…Guutuu dubbisi...
-
RNH
Raadiyoo Nuuralhudaa 767, December 1, 2022
RAADIYOO NUURALHUDAA Soora Qalbii Muslimaa Sagantaa 767ffaa December 1, 2022 Jaarmaya Bultii Islaamaa Murtii Dhaddacha Jaalalaa 160ffaa Dr. Liwaa’ulislaam Listen…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Jaartii Tee Waa 10 Irratti Hin Dalagin!
1. Hin Miidhin! Miidhaa qaamaa, miidhaa sammuu, miidhaa diinagdee, miidhaa xinsammuutis isii hin miidhin. Maaliif? Yoo jette Rabbiin ol tahe…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Raammoo Bifa Roobaatiin Samii Harca’e
Roobni rahmata. Rabbiin guddaan rooba nuuf roobee waa biqilche. Kan biqiles ilmi namaatii fi uumamaaleen biraa irraa fayyadamu. Gama biraatiin…Guutuu dubbisi...
-
Odeeyfannoo
Soora Qalbii, Raadiyoo Nuuralhudaa 766, November 28, 2022
Qophiileen Sagantaa kana keeysatti isiniif dhiheessinu; Dhaddacha Jaalalaa Doosee 159ffaa Tana Quba Qabduu? Yakka Maatii jiddutti raawwatame Tafakkur Qurxummii akkaan…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Nama Osoo Lubbuun Jiru Dogongoraan Awwaalame
Ilmi namaa zalaalam jiraachuuf hin uumamne. Haga murtaawaa isaaf kennametu jira. Yeroo isaaf kenname kana yoo raawwate gara ganda irraa…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Daa’ima Bineensi Guddifate
Ilmi namaa hoogganaa dachii tanaati jedhama. Ka humna qabu ka humna hin qabne gabroomsee of jalatti bulchuu danda’a. Akkasumas beeyladoota…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Qurxummii Cabbii Keessa Jiraatu
Maqaan isaa Beluga whale jedhama. Beluga jechuun akka afaan naannawa Raashiyaatti adii jechuudha. Maqaa kanas bifa gogaa isaa irraa argate.…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Bineensa Qusannaa Soorataa Beeku
Uumamni kun maqaa Kinkajou (Kink-ah-joo) jedhamuun waamama. Maqaa biraa kan honey bear jedhamuunis ni beekama. Sababni isaa qaamni isaa bineensa…Guutuu dubbisi...


text:
Hegeree Oromiyaatiin
Hujjaajonni ( keeysummonni Gooytaa ) Ganama Jum’aa onkololeeysa 3/2014 Muzdalifarraa gara Dirree Arafaa godaanan. Qaamni (rukniin) guddaan hajjiidha Ardil Arafaa dhaabtudha waan taheef Salaata Dhurii fii Asrii Iddo takkatti gabaabsanii waliin salaatan booda namuu fedhii fii dhimma dhufeef Goytaa guddaa Rabbii isaanii kadhatan, du’aa’iis ni godhatan . Seennaa Aduun duratti ammo Ardii Arfaa gadi dhiisanii gara Muzdalifaa bahuu qaban. kan buluun dirqamaa erga Arafarraa bahanii bakka Muzdalifa ja,amtu bulanii dhagaa duraa darbatuuf gara munaa sossohu qaban . Ergasii guyya sadeen tashriiqa muna keeysaa maadheeyfatanii Boolla guddoo ,Jiddu galaa fii Boolla Xiqqotti dhagaa xixiqqaa akka firii shunburaa hunadattu 7/7/7 darbatu. Namni jerjera qabu guyyaa lama erga dhagaa darbatee Muna gaddhiisee gara Makka dhaqee “Xawaafaa Dhaammannaa Ka’baan godhee booda galuu ni dandeya . warra hajjiin isaanii qebalmte diliin isaanilleen maaramteef isin haa godhu. Aammiiiin


text:
Waldaan Qulqullootaa tajaajila mana kiristaanaa ortoodoks Tawaahidoo Afaan Oromootiin cimsee Kennuuf Siimpooziyeemii Gaggeesse
Waldaan Qulqullootaa tajaajila mana kiristaanaa ortoodoks Tawaahidoo Afaan Oromootiin cimsee Kennuuf Siimpooziyeemii Gaggeesse.
Dn.Mazgabuu Kafyaalawuun
Dilbata Adoolessa 6 bara 2006 waldaan Qulqullootaa tajaajila Wangeelaa Afaan Oromootiin kennamu babal’isuuf siimpooziyeemii Galma Hoteela Ililliitti taassise.
Waldaan Qulqullootaa sagalee dursaa ‘’Daandii Duukaabu’ummaa” jedhuun gaafa dilbataa siimpooziyeemii yemmuu gaggeessu tajaajila wangeelaa Afaan Oromootiin kennamu daraan babal’isuu fi uummata sagalee Waaqayyoo dheebote mara bira gahuuf ta’uu ibsameera.
Siimpooziyeemii kana irratti Abbootiin mana kiristaanaa, keessummoonnii fi gaggeessitoonni Waldaa Qulqullootaa kan argaman yoo ta’u: barumsi Wangeelaa, Faarfannaan akkasumas rakkinni mana kiristaanaa Ortodoks Tawaahidoo naannoo Oromiyaarra jiru maal akka fakkaatu Dn Birhaanuu Taaddasaatiin qu’annaa bal’aan dhiyaateera.
Akka qu’annaan dhiyaate kun ibsutti hordoftoonni mana Kiristaanaa Ortodoks Tawaahidoo Itiyoophiyaa Naannoo oromiyaa yeroo irraa gara yerootti hir’achaa akka jiranii fi sababni hordoftoonni amantaa kanaa hir’ataniifis dhiibbaa keessaa fi alaa, akkasumas namoota seenaa darbee raawwatanii fi yeroo ammaa kana seenaa darbe sana akka ka’umsaatti fayyadamuun hiika hin taane itti kennuudhaan kaayyoo isaanii dabaa fi jai’aa ta’e galmaan gahuuf socho’aniin ta’uu isaa ibsameera.
Qu’annichi itti fufuudhaan tajaajila manni Kiristaanaa Qulqulleettii Ortodoks Tawaahidoo afaan Oromootiin taasistu baay’ee gadi bu’aa kan ta’ee fi kan nama hin quubsne yoo ta’u, uummata sagalee wangeelaa dhugaa ta’e dheebotee badaa jiru kana afaan inni dhagahuun barsiisuun barbaachisaa ta’uun ibsameera. Amaluumaa Mana Kiristaanaa keessaa inni tokko manni kiristaanaa kan duukaa bu’ootaan babal’attee fi eenyuunuu osoo hin qoodiin afaan uummanni sun dhaga’uun barsiistee cuuphuu, akkasuma hordoftoota Gooftaa isaanii akka ta’anitti hojjechuun hunda caalaatti hojii filatamaa kan ta’edha. Kanaafis Gooftaan keenya Iyyasuus Kiristoos duukaa buu’oota Isaa yemmu wangeela akka barsiisaniif gara addunyaatti ergetti afaan ittiin addunyaa mara barsiisan isaanii kennee gara tajaajilaatti bobbaasuun Isaa ga’een tajaajila mana kiristaanaa yeroo ammaa kanaas irra guddaa akka ittin hojjetuu kan nutti agarsiisu dha jedhameera.
Siimpooziyeemii kana irratti rakkina qu’annicha keessatti caqasame furuudhaaf adeemsa furmaataa tokko ta’uu danda’a kan jedhame dhiyaateera. Kanaafis yeroo ammaatii eegalee tajaajilli Wangeelaa gama Miidiyaatiin taasisamu akka qabu kan ibsu pirojeektiin kan dhiyaate yoo ta’u, inni kun tarkaanfii jalqabaa ta’uun isaas ibsameera.
Pirojeektiin siimpooziyeemiin kun akka qophaa’uuf sababa ta’e kun qarshii miliyoona 1.6 kan gaafatu yoo ta’u, kan raawwatamus waggaa sadiif ta’uun isaa ibsameera. Pirojeektii kanaanis sagantaaleen tajaajila wangeelaa gama intarneetii, Raadiyoo, Televisiyoonaa, Gaazexaa, barulee, fi kitaabaatiin kennaman kan ittiin gaggeessamu ta’uun kan ibsame yoo ta’u:- sagantaa kana namni deeggaruu barbaadus gama buusii, ispoonsaraa fi deeggarsa meeshaaleetiin taassisan hunda wajjin hojjechuuf qophii ta’uun ibsameera.
Hirmaattonni sagantaa kanaa marii oo’aa kan gaggeessan yoo ta’u namoonni baay’eenis sagantaa kana deeggaruuf waadaa galaniiru.
Sagantaa kana irratti artistoonni beekamoon kan ijoollee mana kiristaanaa ta’an diraamaa afuuraa kan dhiyeessan yoo ta’u, keessummoonni sagantaa kana hirmaachuuf dhufan diraamaa dhiyaattetti baay’ee kan gammadanii fi rakkina manni kiristaanaa nannoo oromiyaa yeroo amma kanaa kan sirriitti ibse kan argame waan ta’eef hirmmattota sagantichaa kan ajaa’ibsiifatan ta’ee argameera. Namoonni baay’eenis imimmaan buusanii yemmu boo’uun miira isaanitti dhagame ibsaniiru.
Saganticha irratti Faarfattoonni waldaa qulqullootaa faarfannaa afaan oromootiin dhiyeessaniiru.
Dura taa’aan Waldaa Qulqullootaa Luba Doktar Sammuu Mitikkuu haasawa cufiinsaa taassisaniin “Waldaan qulqullootaa beekumtii Qulqulluu Sinoodoosiitiin erga hundaa’ee as gama adda addaatiin mana kiristaanaa tajaajilaa tureera, ammas tajaajilaa jira. Amma ammo tajaajila afaan Oromootiin kennamu daraan cimsinee kennuuf sochiirra kan jirru yoo ta’u, Waaqayyo nuti amannu tajaajila kana akka raawwannuuf nu haa qarqaaru. Waaqayyoon amannee eegalleerra, Waaqayyos nu qarqaara.” jedhaniiru.
Oduu Wal-fakkaatuun Waldaan qulqullootaa tajaajiltoota wiirtuuwwan Oromiyaa irraa dhufaniif leenjii guyyaa lamaa kenne.
Waldaan qulqullootaa tajaajila Wangeelaa gama miidiyaatiin Afaan oromoodhaan kennamu irratti tajaajiltoota hirmaataniif leenjii guyyaa lamaa adoolessa 5 fi 6 B.A. 2006 kenneera. Leenjiin guyyaa lamaa kenname kun akkaataa gabaasonni fi odduun adda addaa itti barreeffamaan, tajaajila Afuuraa kennuun akkamiin akka danda’amu, waa’ee hog barruu fi Gaazaxeessummaa akkam akka ta’e ibsamemeefira.
Leenjichi kan kenname tajaajiltoota Wiirtuulee Oromiyaa 14 irraa dhufaniif yoo ta’u leenjii kana irratti leenjitoonni 19 hirmaataniiru.


text:
Finfinnee, Onkololeessa 6, 2013 (TOI) – Yeroon jijjiirraa noottii Birrii haaraa kuma dhibba 1 hanga miiliyoona 1.5 xumuramuu Baankiin Biyyaalessaa beeksise.
Yeroon jijjiirraa noottii Birrii haaraa kuma dhibba 1 hanga miiliyoona 1 xumuramuu Ministeerri Maallaqaa fi Baankii Biyyaalessaa ibsa waloo har’an laatanii beeksisaniiru.
Hanga ammaatti noottiin Birrii haaraa biiliyoonni 96 baankotaaf rabsamuu bulchaan Baankiin Biyyaalessaa Dooktar Yinnaagar Dasseen ibsaniiru.
Erga jijjiirraan Birrii haaraa eegalamee akkaawuntiiwwan haaraan kumni dhibbi 9 fi kumni 20 ol banamuun maallaqni baankotaan ala naanna’aa ture biiliyoonni 31 gara baankii galuu Dooktar Yinnaagar himaniiru.
Wayita jijjiirraa noottiin Birrii sobaa yeroo rabsamanii fi maashinoonni maallaqa maxxansan too’atamuu eeraniiru.
Har’aan booda naannoo baadiyyatti xiyyeeffachuun jijjiirraan hanga kuma dhibba 1 gadii kan gaggeeffamu ta’uu Dooktar Yinnaagar himaniiru.
Yeroon jijjiirra noottii Birrii haaraa baatii 1 bu’aa qabeessa kan ture ta’uu Ministirri Ministeera Maallaqaa obbo Ahimad Shiideen dubbataniiru.
Maallaqni seeraan ala naanna’a ture gara seera qabeessatti dhufuu isaan sosochii diinagdee biyyaaf shoora olaanaa qabaachuu ibsaniiru.
Baankiin Biyyaalessaa fi Ministeerri Maallaqaa hoggantoota Komaand Poostii federaalaa fi naannoolee waliin ta’uun kallattii gara fuulduraatti marii taasisaa jiraachuu ibsameera.


text:
Manni-murtii Iraan, hayyuu lammii Ameerikaa hidda-dhalata Chaayinaa tokko lootee-seentummaan himatee hodhaa waggaa kudhanii itti muree jira – jechuun, dubbi-himaan mana-murtii biyyattii kaleessa beeksisanii jiran.
Ministriin Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets battaluma mormii gama isaa dhageessise.
Kan umuriin soddomii-toorbaa Ziwaa Waang, lammii biyyoota lamaa – jechuun, ka Chaafyinaa fi Yunaayitid Isteets yoo tahu, maddi oduu murtii seeraa Iraan, kan internaatiin tamsaasamuu fi “MIIZAAN” – jedhamu beeksisetti waggaa tokko dura hidhame.
Itti-aanaa itti-gaafatamaan murtii seeraa Iraan, waa’ee dhimma nama kana hiisisee wanni dubbate baay’ee xiqqoo dha. “Namni kun humnoota tika-nagaatiin adda-baafamee qabame. Hidhaan waggoota kudhanii itti muramee jira” ka jedhu qofa.
Mootummana Iraan, himannaa dhimma nageenya biyyoolessaa akkanumatti uumamee sababaa godhachuun lammiwwan Ameerikaa fi lammiwwan ala aka biroo hidhuu itti fuftee jirti – ka jedhu – ministriin dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, akka Mr. Waang hatattamaan gad-lakkisamu gaafatee jira.


text:
Waajira dhaabichaa Gullallee jiru irraa itti-gaafatamaan Liigii Dargaggootaa ABO, Obbo Gadaa Gabbisaa VOAtti akka himanitti, miseensonni shanee Gumii dhaabichaa Obbo Mikaa’el Booran fi Obbo Kennasaa Ayyaanaa, gorsaa ol’aanaan dhaabichaa, Obbo Shuggux Galataa, akkasumas, eegdonni isaanii lama har’a waaree booda qabaman. Akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti gara sa’aa saddeetii mana isaanii naannoo Addisuu Gabayaa jiru irraa humnoota poolsisii Finfinneetiin qabamanii fudhataman, ka jedhan – Obbo Gadaa Gabbisaa, eessatti akka geessaman haga gabaasaan kun qindaa’eetti kan hin beekne tahuu dubbatan.
Gaaffii fi deebii gabaastuu VOA, Tsahaay Daamxoo waliin geggeesine caqasaa.


text:
Waxabajjii 1/2014 (TOI) – Baankiin Biyyaalessaa Itoophiyaa Baankota ulaagaa hundeeffamaa guutan saddeetiif eeyyama kennuu beeksiseera.
Daayrektarri To’annoo Bankii Biyyaalessaa Itoophiyaa Fireezar Ayyaalawu, jijjiirama damee faayinaansiirratti dhufaa jiru hordofee, baankonni hedduun gaaffii hundeeffamaa dhiyeessaa jiraachuu himaniiru.
Baankiin Biyyaalessaa Onkoloolessa 2014 irraa eegalee baankii hundeessuuf kaappitaalaa gadaanaa Birrii miiliyoona 500 irraa gara Birri biiliyoona 5’tti guddisuu yaadachiisanii, ulaagaa kaa’amee kan guutaniif eeyyamni kennamaa jiraachuu eeraniiru.
Haaluma kanaan baankii hundeesuuf gaaffilee dhiyaatan 25 keessaa ulaagaa baankiin biyyaalessa baase kan guutan baankota saddeetiif eeyyamni kennamuu eeraniiru.
Dabalataan, baankonni sadii adeemsa eeyyama argachuurra akka jiraanii fi baatiiwwan sadii keessatti akka eeyyama argatan eerameera.
Haaluma walfakkatuun, dhaabbilee faayinaansii xixiqqaa gara baankiitti ceesisuuf baraa 2012’rraa eegalee Baankiin Biyyaalessaa qajeelfama baaseen ulaagaa kaa’ame kan guutan dhaabbilee faayinaansii xixiqqaa sadii gara baankiitti ceesisuu himaniiru.
Dhaabbileen biroon lama ammo ce’uudhaaf adeemsarra akka jiran ibsan.
Baankiin Biyyaalessaa Itoophiyaa hanga ammaatti baankota 28’f eeyyama kenneera.


text:
Finfinnee, Hagayya 26/2022- Mootummaan Federaalaa ibsa har’a baaseen jiraattonni Tigraay iddoo meeshaan waraanaa kuufame, leenjii waraanaa irraa akka fagaatan gorseera.
Ibsichi mootummaan nageenyaaf “balbala banaa” ta’us humnoonni Tigiraay haleellaa itti fufanii jiru jechuun himateera.Kanaafuu, mootummaan haalduree tokko malee marii akka taa’u waamichi dhiyeesse akkuma jirutti, “humnoota waraanaa madda miira farra nageenyaa wayyaanee ta’an irratti xiyyeeffachuun tarkaanfii ni fudhata.” jedhe.
“Ummanni keenya naannoo Tigraay jiraatu,naannoo meeshaaleen waraanaa fi bakki leenjii wayyaanee itti argamu irraa akka fagaatu” waamicha dhiyeessee jira. AS


text:
Fuula kana irratti Waan jireenya hafuuraa keessan ittiin gabbifachuu dandeessanii fi hubannoo tokko tokko irraa argachuu dandeessan Yeroo dhaa gara Yerootti in maxxansina,dubbisaa! Ittiinis Eebbifamaa!
Waaqayyo isin ha eebbisu!
Waaqayyo kadhannaa keenya maaliif tursa?
Seensa: Yeroo waa’ee kadhannaa barru waanti nutti himamu Waaqayyo kadhannaa keenya in dhaga’a nuufis in deebisa isa jedhuu duwwaa dha.Hata’u malee abbaan yeroo ijoolleen isaa waa isa gaafattu waan hundumaa battalatti hin kennuuf,waan battalatti kennuuf waan dhibaa fi ariifachiisaa ta’e duwwaa dha.Isa kaan yeroo itti fudhatee yaadee yeroo baayyee booddee kennuufii ni danda’a.Sababiidhuma ijoolleen isaa isa gaafataniif kennaaf miti.Fakkeenyaaf ijoolleen isaa Ibidda yookiis haaduu fi waan biraa waan isaan miidhuu danda’u gaafachuu danda’u.Isaan miidhaa waantichi isaanitti fiduu danda’u hin beekan,akkaataa qabaa waan kadhatan Sanaa illee adda hin baafanne waan ta’eef abbaan itti hin kennu.Kana jechuun immoo hin dhageenye jechuu miti,garuu isaanumti kadhataniif itti hin kennu.
Waaqayyo nu caalaa waan nuuf barbaachisu in beeka.Waan nuti isa kadhannuu hundumaa in dhaga’a,kadhannaa keenyaafis deebii kennuuf amanamaa dha.Garuu Waaqayyo kadhannaa keenya in dhaga’a yemmuu jennu hunduma kadhannaa keenyaaf battalatti deebii itti arganna jechuu miti.Kan battalatti deebii nuuf argatu jiraachuun isaa amanamaa dha.Yeroo tokko tokko garuu kadhannaan keenya dhaga’amee deebii battallaa argachuu dhiisuu dandeenya.Akkuma kana immoo baddubaasa iyyuu deebii dhabuu dandeenya.Kun maaliif ta’a laata? Mee kanatti fufnee qaphxiilee gaaffii kanaaf deebii ta’uu danda’an dubbii Waaqayyoon qabnee ilaaluu yaalla.
Kadhannaan keenya kan inni turuuf;
- Yaada keenyatu Waaqayyo irra ta’uu dhiiseetu waan biyya lafaa kanaa duukaa bu’a.Waaqayyo dursa kan inni itti kennuu fi kan inni nu irraa fedhu walitti dhufeenyi keenya isaa wajjin akka jabaa ta’uu dh(Maar 12:30,Maat. 6:33).Kadhannaan keenyaa fi yaadi keenya Waaqayyo irra ta’u dhiiseetu waan kadhannu duwwaatti hidhamaa ta’a jechuu dha.Garuu Waaqayyo dursa kan inni itti kennu walitti dhufeenyi nuyi isaa wajjin qabnu jabaachuu isaa ti.Yeroo kadhannaan keenya turu Waaqayyo waan eegaa jiru waanti sirrachuu qabu tokko jira jechuu dha.
- Waan nuyi itti qalbii keenya jijjiirrachuu qabnutu jiraachuu danda’a(Isaa 59:1-2). Cubbuun gufuu guddaa nuuf Waaqayyo gidduu goree akka kadhannaan keenya fudhatama hin qabaannee fi akka inni bubbulu gochuu danda’uu dha.Yeroo fuula Waaqayyoo duratti dhiyaannu dursinee ofii keenya garaa keenya sakata’uun barbaachisaa dha.Cubbuu dhokataan yoo jiraate ittii qalbii keenya jijjiirrachuu qabna.Nama yakkinee namnis nu yakkee yoo jiraate duraandursinee dhiifama gochuu ykn dhiifama gaafachuun in ta’a.Yeroo hundumaa Waaqayyo gara kadhannaa keenyaa utuu hin ta’in gara garaa keenyaa ilaala.Keessi keenya gufuu malee isa duratti dhiyaachuu qaba.Dubbiin Waaqayyoo duraandursaa tii of qoraa jedha(Faar 32:2-5,Erm 31:19,F.Erm 3:40,2Qoronx 13:3-5,1Yoha 1:9,Yaa’iqob 4:3)
- Yeroo amantii keenya jabeessuu fi bal’isuu barbaaduu dha.Waaqayyo amantii keenya akka guddatu,akka nuyi jabaannu fi amanitin keenya bal’atu in barbaada.Kana kan inni godhu immoo akka nuyi deebii kadhannaa keenyaa turree eeggannu gochuu dhaan ta’a(R.Amba. 2:1-3,4; 3:17-19)
- Yeroon Waaqayyoo fi kan keenya tokko miti( Waaqayyo waan hundumaa karooraan hojjeta).(2Phexi. 3:8).Yeroo Waaqayyo kadhannaa keenya tursu waan inni calluma jedhe nutti fakkaachuu danda’a.Inni garuu yeroo keenya utuu hin ta’iin yeroo ofii isaatii fedhetti nuuf kenna.Yeroo nuyi barbaanne sanatti waan deebisuu dideef qaba jechuu dha.Kunis immoo waan nu barsiisuu barbaade qabaachuu danda’a,Fkn; Abirihaamii fi Saaraa fudhachuu dandeenya.Abirihaamii fi Saaraan lafa guuranii turan garuu dhala argachuu fedhu turan.Waaqayyo garuu bara dulluma isaaniitti akka isaan dhala argatan godhe.Kun egaa waan isaan barsiisuu barbaade qaba jechuu dha.Namni yeroo waa keessa dabu waan tokko baratee darba.Battala nuyi waan kadhanne argachuu feenu sanatti waan itti miidhamnu qabachuu dandeenya.
- Waan nuyi gaafanne sana irra kan caalu waanti kan biraan yeroo jiraatuu dha.Kadhannaan keenya si’a baayyee waan xinnoo ta’uu ykn waan nuyi utuu itti hin yaadiin kadhanne ta’uu danda’a.Waaqayyo garuu sana irra waan caaluu fi waan nuuf ta’u qopheessee jira ta’a.FKN; nuyi hojii xinnoo argachuu barbaanna ta’a,inni garuu waan jireenya keenya ittiin geggeeffachuu dandeenyu nuuf qopheessee jira kanaaf inni nuyi kadhanne turuu danda’a.(R.Erm 29:11-12,Efe 3:20,1Moto 3:13,Yoha 13:7))
- Diina qabaachuu dandeenya,Seexanni akka nuyi Waaqayyoo wajjin tokkumaa qabaannu hin fedhu,kanaaf, nuuf Waaqayyoon gidduu goreewal’aansoo nuun qabuu danda’a . kadhannaan keenya akka deebii hin argannee gochuuf yaalii gurguddaa godha.(Dani’el 10:12-14)
- Ulfina ofii isaatii jireenya keenya keessatti akka nuyi arginu yeroo barbaaduu dha(Yoha 11:1-4).Waaqayo eenyuu iyyuu akka itti jajjamu hin fedhu,ulfina isaas kan biraaf dabarsee kennuu hin fedhu.Yeroo turu ulfinni isaa akka nama hundumaa biratti beekamu gochuu barbaadeeti malee battalatti gochuu dadhabee miti.(Isa 30:18)
- Kadhannaan keenya yeroo akka jaalala Waaqayyotti ta’uu dhiisuu dha.Nuyi yeroo baayyee waan foon keenya gammachiisu duwwaa yaadnee kadhanna ta’a.Garuu waanti nuyi kadhannee sun waan Waaqayyoon gammachiisu ta’uu dhiisuu ni danda’a.Waaqayyoon yeroo kadhannu waanti ani kadhadhu kun isatti in tolaa akka jaalala isaatti kadhadheeraa jennee itti yaaduun barbaachisaa dha(Yaa’I 4:3,1Yoha 5:14)
- Waaqayyo yaada ofii isaatii qaba,Fakkeenyaaf; Paawulos yeroo tokko dhibee namummaa isaa keessaa qabuuf kadhate,Waaqayyo garuu waraantoo inni namummaa isaa keessaa qabu sana buqisuu dhiiseetu,ayyaanni koo duwwaan si ga’a isaan jedhe*(2Qoronx 12:9)
Yeroo Waaqayyo deebii utuu nuuf hin kennin turu abdii kutannee kadhannaa keenya dhiifna utuu hin ta’in cimsinee itti fufnee kadhachuu garuu baayyee barbaachisaa dha(1Qoronx 15:58,Luqaas 18:1,1Teselon 5:16-18)
Waaqayyo waa’ee koo maal jedha laata? Waaqayyo ergaa naaf qabaa laata?
- Ani bifa Koo fi fakkeettii kottan si ummadhe(Umaa.1:26,Faar 139:15-16)
- Ati umama harka Koo ti,harka kootinan si ummadhe(Umama 2:7,Faar 119 :13)
- Bareecheen si ummadhe ati bareedaa/duu dha(Faar 139:14)
- Bu;aan namummaa kee hundumtuu ija koo fuula duratti lakka’amaa dha(1Qoronxos 12:18
- Akeekaa fi ulfina koof umamte(Isaa 43:7)
- Ani tiksee kee ti,anatu si eega(Faar 100:3)
- Waa’ee kee hundumaa ani nan beeka,(Faar 139)
- Garaa Haadha keetii keessatti utuu ati hin dhalatinan si Beeke ani si fo’adheera(Erm 1:1-9)
- Achii as dhufa kee ani nan beeka(Iziqel 16:1-3)
- Umama hundumaa keessaa ati adda taatee umamte(Faar 8:5)
- Waanti hundumtuu aboo kee jala jira,homtinuu si irratti gooftummaa hin qabu(Uma 1:28,Luqa 9:1-2,Maar 16:17-18)
- Biyya lafaaf eebba taata (Uma 12:1-3)
- Hin sodaatin ani Gaachana kee ti(Umama 15:1-3)
- Ani sii wajjinan jira(Iyyaasuu 1:9,Isa 43:1-3)
- Hin na’in,garaan Kee hin raafamin ana amanadhu malee(Yoha 14:13)
- Hin yaadda’in ani siifan yaadda’a(Maat 6:25-34,Erm 29:11-13)
- Rifeensi mataa kee hundinuu lakkaa’amaa dha(Luqaas 12:7)
- Harka koo keessaa homtinuu si butachuu hin danda’u(Yoha 10:28)
- Dinonni kee milla kee jalatti daaraa in ta’u(Milki 4:3)
- Ani sin hirraanfadhu (Ibirota 6:10, Isaa 49:15-16)
- Anatti amantii qabaadhu,gara Abirihaamii fi Saaraa ilaali
- Gara Kiristoos ilaali(Ibi 12:1-3)
- Caba kee anumatu wal’aana(Ermi 30:17)
- Kakuun siif qaba,isas siifan raawwadha (Isa 46:9-10,Faar 138:8)
- Kakuun koo kan sobaa hin ta’u, hin diigamus (Iyyaasu 21:45,Isaas 55:11,2Qor 1:20,2Samu 7:28,1Moot 8:56, Faar 33:4, Fakke.30:5,2Phex 3:1-9, Uma 9:15, 16, Faar 105:8, Faar 89:3-4)
- Ati kan koo ti jedhee maqaa keen si waameera(Isa 43:1,Yoha 10:14-15)
- Ati anaaf akka ilma hangafaa ti(Gala 3:26,Efe 1:11-17)
- Kan koo hundinuu kan kee ti(Efe 1:11-17,Room 8:16-18)
- Ani sin eega(Faar 91:14,Ba’u 33:17)
- Ani Fayyisaa kee ti(1Teslon 5:8-10,Isa 43:11,Luqa 2:11,1Yoha 4:14)
- Ani siif waan hundumaa kee ti: Iddoo kooluu,Umna kee ti,kattaa kee ti,Burqaa jireenya kee ti,isa siif dhimmuudha,Ani ifa kee ti(Faar 119:105,Yoha.8:12).
- Dinonni kee si hin mo’an(Faar 25:2,41:11)
- Warri si irratti kufan ofii isaanii ti caccabu,akka aaraas bittinnaa’anii in badu(Faar. 9:3-5,
- Kakuu barabaraa siif galeera
- Lafa haaraa fi lafa haaraatu si eegaa jira(M.Yoha 21:1-4) Ati anaaf mi’a hojii koo tii ti(Isa 49:3,41:8,Efe 2:10,H.Erga 9:15
- Ani si fo’adheera (Yoha 15:16, Keessa 7:6-8)
- Ani sin jaalladha(Yoha 3:16,1Yoha 4:19,Rome 8:5,Faar 136:6)
- Anatu si geggeessa(Faar 32:8,Keess. 1:30, Isaa 52:12,31:8)
- Yaadan siif qabu anuma duwwaatu beeka(Ermi 29:11-12)
- Karaa kee anti kennadhu(Faar 37:5)
- Ani siif budeena kee ti(Yoha 6:22-59)
- Dhuma keef abdiin jira(Filph 1:21,23,Erm 31:17-19)
Ati gatii guddaa qabda!!!
Ani uumaa keeti ati immoo uumama harka kootii ti(Uma 2:7).Ani bifa kootii fi fakkeenya koottan si ummadhe(Uma 1:27).Garaa hadha kee keessattan bifa sitti godheen akka ati jiraattuuf hafuura koo sitti baafadhe (Faarfannaa 139:14). Lakkobsa Rifeensa mataa kee gubbaa jiru ani nan beeka,utuu ati jecha afaan kee keessaa hin baafatinan waan ati jechuudhaaf jirtu hunduma ani nan beeka. (Maat 10:30,Faar 139:4)
Ani bareecheen miidhegseen si tolche (Faar 139:14).Ati Simbirroota baayyee irra in caalta ( Maat. 10:31).Ani umama undumaa irraatti aboo siifan kenne (Faar 8:6-8,Uma 1:26,28).Xinnoodhuman ofii koo gadi si godheen Gonfoo ulfinaa fi miidhagummaan mataa kee irra kaa’ee ( Faar 8:5,Uma 1:26).
Hata’u malee ati jalqabuma yeroon si Umee sana dhugaa koo sana Sobatti na jalaa jijjiirteen si arge, anaaf sagaduu fi Anaaf hojjechuu irra umama ani umeef sagaduu jalqabde(Rome 1:25). Cubbuu hojjechuudhaan ulfina ani siif kenne irraa kufte(Rome 3:23,Uma. 2:17), Cubbuu hojjechuu kee keessatti Hafuuratti duutee argamte(Efe. 2:1). Mucaa dheekkamsa fi diina koo taatee jiraachuu jalqabde( (Efe 2:3,Rome 5:10).Fuula kee achi Ana irraa deebifattee dugda anatti gattee jiraachuu itti fufte, cubbuudhaanis jireenyi kee in manca’e, si keessaa namni gaarii godhus in dhabame(Faar 14:2-3)Waanti ati eeggattuus firdii koo is qajeelaa ture((Faar 7:11-12)
Amma illee utuudhuma akkas ta’ee jiruun tokkicha ilma koo isa jaallatamaan waa’ee keetiif dabarsee kenne, kan isatti amanne raawwatee akka hin banne jireenya barabaraa ha qabaatuufan siif erge(Yoha 3:16). Utuu ati amma iyyuu cubbuu kee keessa gangalattuun firdii kee akka inni fudhatu godhe, innis waa’ee keetiif du’e,amma iyyuu utuu ati anaa wajjiin diina taatee jirtuun ofii kootti si araarsuuf jedheen ilma koo isa jaallataamaa fi tokkicha du’atti dabarsee kenne(Rome 5:8,10)
Amma garuu maqaa koo akka ati waammattee fayyituun godhe, kanaaf namni maqaa koo waammate hundumtuu in fayya (Rome 10:13)
Ati kan kana Amante dhaloota haaraa dha, lammaffaa si dhalachiiseera( 1Phex 1:3).Maatii Koon si godhadhe, kanaaf ati amma nama diidaa utuu hin ta’iin maatii koo ti(Efe 1:5), amma ati dhaaltuu koo ti (1Yoha 3:2;Rome 8:16-17). Ati qophaatti hin haftu kan koo waan taateef gara kee nan dhufa( Yoha 14:18,1Qor. 6:19). Ani akka abbaa siif ta’eera, baayyeen si jaalladhas( 1Yoha 3:1,Luqaas 15:20-24)
Ati amma dhaloota haaraa dha
Ija ani amma ittiin si ilaalu keessatti ati raawwattee nama haaraa dha, inni moofaan darbee sokkeera, inni haaraan dhufeera( 2Qoro.5:7).Cubbuun kana booddee si irratti gooftummaa hin qabaatu, ati cubbuu jalaa duutee anaaf jiraatta( Rome 6:11,Efeson 2:4-5)
Kunoo ati amma garbummaa cubbuu fi du’a jalaa luba baateetta, kanaan booddee firdii jala hin jirtu(Rome 8:1-2). Cubbuun kee hundumtuu siif dhiifameera( 1Yoha 1:9), balleessaan kee hundumtuu dhiiga Yesuus Kiristoosiin Surraa dhiqameera(1 Yoha 1:7,9). Ati amma ija kootti qajeelummaa ilma koo Isa fiixaan ba’aa ta’e sanaan qajeelaa taateetta( Rome 4:5)
Ati ayyaanaan karaa amantii isa tola siif kennameen fayyina argatteettaa( Efeson 2:8).Amantiidhaan qajeelummaa argatteettaa( Rome 5:1). Ati Ana keessa dhokfamtee jirta Waan ta’eef homtinuu anattii gargar si baasuu kan danda’u hin jiraatu( Rome 8:39). Harka koo keessa jirta waan ta’eefis homtinuu si butachuu hin danda’u( Yoha 10:29). Ani raawwadhee sindhiisu, sinbuusuu, sindadhabuus(Ibirota 13:5)
Ati kana booddee abbaa haaraa duwwaa qabda utuu hin ta’in maatii haaraa obbolootaa fi obboleettota qabda ( Luqa 8:21). Ati amma maatii maatii Waaqayyo keessaa tokko taateetta(1Phex 2:9). Jireenyi ati amma jiraattu ilma kootti amanuudhaan( Galat. 2:20)
Gara Yesuus ilaali! Ija kee isa irraa hin buqifatin. Inni isa amantii kee jalqabee isa fiixaniis baasuuf aboo qabuudha( Ibi 12:2). Kiristoos hafuura isaatiin sikeessa jira, atis isa keessa jirta(Yoha 15:5,Qola.1:27)
Yesuus irraa hin fagaatin isatti maxxanii jiraadhu(Yoha.15:4).jireenyi isa keessaan siif argame(Yoha 14:6,qola.3:3-4).jireenyi Yesuus, duunis immoo bu’aa dha( Filph. 1:21)
Jabinaa fi hubannaa ofii keetiin hin jiraatin. Raawwatee kun ta’u hin qabu.Hafuura koo isa si keessa jiruun geggeeffami jiraadhu male(Zeka.4:6,Fakke.3:5).Yaadadhu!Ani Hafuura koo isa Qulqulluu siif kenneera akka inni si wajjin ta’ee si geggeessuuf( Rome 5:5,Yoha 14:17).Hafuurri Qulqulluun gara dhugaa hundumaatti si geeggeessa, akka ati anaaf abboomamtee jiraattuufis si gargaara, hojii koo akka ati anaaf hojjettuuf akka ati naaf bu’aa buuftuuf humna siif kenna si geggeessaas(Yoha 16:7;H.Erga. 1:8;Gala. 5:16)
Madda:
Waaqayyo irraa
Waaqayyo si barbaada
- Waaqayyotti in amantaa?
“Dheekkamsi Waaqayyoo;Waaqayyo malee jiraachuu fi jal’ina namootaa irratti Waaqa irraa in mul’ata isaanoo jal’ina isaaniitiin dhugaa gadi in ukkaamsuu.Waa’ee Waaqayyootiif beekuun kan namaaf danda’amu isaaniifis hubatamaa dha;kanas Waaqayyo ofii isaa isaanitti hubachiiseera.Bifni isaa ijaan hin argamne garuu humni isaa inni barabaraa;Waaqummaan isaas erga biyyi lafaa uumamee jalqabee waan inni uume irratti qalbifatamee yaadatti argamuu in danda’a,kanaafis waan itti qabatan hin qaban.” (Roomee 1:18-20)
2. Akka Waaqayyo si jaallatu in amantaa?
“ Waaqayyo akkasitti tokkicha ilma isaa hamma kennuufitti biyya lafaa jaallate;kun immoo isatti kan amanu hundinuu jireenya barabaraa ha qabaatuuf malee ha baduuf miti” (Yohaannis 3:16)
3. Yesuus Kiristoos ilma Waaqayyoo akka ta’e in amantaa?
“Isaan kun garuu Yesuus Kiristoosicha ilma Waaqayyoo ta’uu isaa akka amantaniif amanachuu keessaniinis maqaa isaatti jireenya akka qabaattaniif caafaman”. (Yohaannis 20:31)
Namni Maqaa tokkicha ilma Waaqayyootti amanu jireenya barabaraa qabaata,garuu kan maqaa tokkicha ilma Waaqayyotti hin amanne ammuma iyyuu isatti faradameera,inni ammuma iyyuu dheekkamsa Waaqayyoo jala jiraata.
(Yohaannis 3:36)
4. Akka cubbamaa yookin Waaqayyoon yakkite in amantaa?
“Hundinuu yakkaniiruu ulfinni Waaqayyoos isaanitti hir’ateera” (Roomee 3:23).
5. Yesuus cubbuuttii si fayyisuuf jedhee sababii cubbuukeef akka inni siif du’e in amantaa?
“ Waaqayyo garuu utuuma nuyi cubbamoota taanee jirruu Kiristoos nuuf du’uu isaatiin ammam akka nu jaallate in argisiisa” ( Roomee 5:8).
“ Dubbiin “Kiristoos Yesuus cubbamoota fayyisuudhaaf gara biyya lafaa dhufe” jedhu amanamaa dha guutummaatti fudhatamuunis in ta’aaf;warra cubbamootatti lakkaa’aman sana keessaa immoo an isa duraa ti”. (1Ximootewoos 1:15)
6. Akka Yesuus Kiristoos cubbuu kee fi yakka kee hundumaatti si fayyisu in feetaa?
“Beenyaan nama cubbuu hojjetuu du’a,kennaan Waaqayyo inni Kiristoos Yesuus Gooftaa keenyaa wajjin tola kennamu garuu jireenya barabaraa ti”. (Roomee 6:23)
“ Yesuus deebisee karichi, dhugaan,jireenyis ana, anaan yoo ta’e malee eenyu iyyuu gara abbaa hin dhufu.”
(Yohaannis 14:6)
7. Macaafni Qulqulluun akkana jedha;-
“Yesus gooftaa akka ta’e afaan keetiin yoo beeksifte, waaqayyo du’aa akka isa kaase immoo garaa keetti yoo amante fayyina bara baraa in argatta*. Namni garaa isaatti amanee qajeelaa ta’a, afaan isaatiinis beeksisee in fayya. Caaffanni qulqullaa’aan, “Namni isatti amanu hundinuu hin yeella’u” in jedha*. Kanattis warra Yihudootaa fi warra Yihudoota hin ta’in gidduu garaa garummaan hin jiru; innoo gooftaa nama hundumaa ti, warra isa waammatan hundumaafis badhaadhummaa isaa irraa in kenna*. Caaffanni qulqullaa’aan, “Namni maqaa gooftaa waammatu hundinuuin oola” in jedha*.
(Roomee 10:9-13)
8. Isa kana in amantaa?
9. Yesuus Kiristoos ilma Waaqayyoo karaa isa tokkicha inni ittiin cubbuu kee hundumaa siif dhiisuu danda’uu dha,kanaaf, maqaa isaa ofii kee irratti waamuudhaaf in barbaaddaa? yoos cubbuun kee hundumtuu akka siif hafu in amantaa?
Yoos garaa kee guutuudhaan kadhannaa kanatti fufee jiru kadhadhu: “ Yaa Waaqayyo Gooftaa jallatama,maqaa tokkicha ilma kee Gooftaa Yesuusiin gara keetti nan dhiyaadha, akka an cubbuudhaan si yakke nan beeka araara kees nan barbaada, akka Yesuus Kiristoos cubbuu koof du’e nan amana,jireenya barabaraaf akka du’aa kaafamees nan amana.Kanaan booddee cubbuu kootti gaabbee gara keetti nan deebi’a,ati jireenya koo irratti mo’i, Yesuus kiristoosiifis akka an jiraadhuuf na gargaaari.Ayyaana kee isa daarii hin qabneef galatoomi.Maqaa tokkicha ilma kee Gooftaa Yesuusiin sin kadhadha! Ameen”
10.Kadhannaa kana amantiidhaan erga kadhattee Yesuus Kiristoosiin gara jireenya keetti fudhachuu dandeessetta.Kana in amantaa? Cubbuu kees akka inni siif dhiise in amantaa?
“ Amma isa simataniif immoo ijoollee Waaqayyoo akka ta’aniif aboo isaaniif kenne;isaanis warra maqaa isaatti amananii dha”. (Yohaannis 1:12)


text:
Gumaan kichuulee Oromoo tasa badee hin hafu!!!
Sochiin gaafii migaa barattoota Oromiyaatiin qabate belbelee itti fufaa jira.kutaalee Oromiyaa mara keeyssatti gootonni barattoota Oromiyaa lubbuu isaanii qaalii dabasanii mirga abbaa biyyummaa Oromiyaa falmaa jiran.Doorsisa diinaatiif kan hin jilbbiiffanne tahuu isaanii diinaa fii firaafiis mirkaneessaa jiran.
Wareegama isaanii kanatti firii godhuuf tumsa hawaasa guutuu nugaafata,Guutuun hawaasa Oromiyaa sagalee tokko tahuun dhumaatii barattota keenyaa kana dhaabuu dandaya.Barattoonni keenya fayyaan manaa bahee reyfi manatti galu,awwaallannee diina barattoota keenya kichuu cire waliin jiraachuuf yeroon isaa dhumuu qaba.
Sabboonttonni naannoo barattoonni itti miidhaman jirttan buufata wal’aansaa isaan jiran hunddatti gargaarsa horii fii dhiiga keessan kennuun obboleeyyan keenya akka hordofttan dhaamsa lammummaa dabarfanna.
Sirnni EPRDF sochii kanaan waan mddameef ummata naannoo Finfinnee jiraataniif mirga hiree murtteeffanna kennina.Yoo ummanni fedhii barattootaa kana qabaate nihubanna jechaa jira.
Kanaaf ummnni naannoo kanaa fedhii TPLF kanaaf tumsuu osoo hin taane kolaasuuf ammumaan qophaa’uu qaba.Akka TPLF fedhu filachuun dhiiga barattootaa bilaash godhuu fii murruqii fuul duraa afeeruudha.
Murtii ummataa sababeeffatee barattoota fixuuf karoorfachaa jira.Isiniis kana hubattanii fedhii diinaa kana fashalsuuf waan hubbattan kana akka wal hubachiiftan isiniif dhaamna.Medialeen walabaa hundi hubachiisa kanarratti akka hojjatan niaddanna.
Lammiiwwan keenya biyya ambaa jiraatuus akkuma duraanii caalaa roorroo saba isaaniirratti deemaa jiru kana mootummootaa fii hawaasa addunyaa hubachiisuu irratti hujii jabaa hojjachuun deeggarsa sochii kanaa itti fufuu qabu.
Akksuma barattoota sochii kanarratti miidhamaniis gargaarsa diinaggeetiin faana bu’uun dirqama lammuumaati.Dhaabbileen siyaasaa walabummaa romiyaatiif falmaa jiran hundi yoomuu caalaa walitti dhihaatanii waliin hojjachuudhaan dhiiga qaroolee Oromiyaa kana walabummaan bakka buusuuf yeroon isaa amma.
Ummattoota ollaalee biyya Oromiyaa jiraatan-
Sochiin barttoota Oromiyaa furtuu rakkoo saboota maraati.Sochii kannarratti waliin hiriiruun kufaatii sirna kanaa shaffisuun olitti waliiwajjiin jireenya hegeree keenyaatiif murtteessadha.Kanneen Oromiyaa keeysa jiraataniif dirqama lammummaati.Saboota ollaa Oromiyaa tahaniif ammoo haqa ollummaa fii hariiroo jidduu keenyaa cimsuu taha.Kanaaf sochii kanarratti akka waliif tumsinu cimsinee isin gaafanna.
Sochiin kun akkuma kanaan duraa saba Oromoo qofa irratti eeguun ammoo godaannisa hamaa tahee jidduu keenyatti akka hin hafne dhaamsa jabaa dabarfanna.
Tokkummaan Humna!
Oromiyaan niwalaboomti!
Dec, 6/12/2015
THBO/ULFO’s Spokesman
J/l Lellisa Tuujii


text:
* DURA DUBBII
Dubbiftoota barreeffama kanaa jaalatamoo fi kabajamoo, mee dursee barri 2014
kun bara nagaa fi bara badhaadhinaa, bara milkii gaarii fi bara tokkummaan
Oromoo sonaan jabaatu isiniif haa tahu! Ilaa, amma waayee mataduree kanaa
olitti kaayamee irrattan waa isiniif dhiyeessaa mee na hoofolchaa!
Duula dhuma bara dabree isa muummiyyeewwanii (iliitonnii) warra Amaaraa:
uummata Oromoo, saba Oromoo fi Biyya Oromoo irratti adeemsisan duradhaabannoo
fi ofirraa-qolannaan dhalawwan Oromoo alaa-manaa agarsiisan kan hedduu nama
gammachiisu.
Amma irraantii tokko tokkollee arganneeti jirra. Hubaddhaa nuti
Oromoonni biyya namaa deemnee: laga Abbayyaa, laga Barreessaa fi laga Bashiloo
ceenee biyya Habashaa qabannee, mirga warra Habashaa irra ijjanneetii mitii!
Isaan garuu biyya keenya humna qawwee fi humna gargaarsa Faranjiitiin
qabatanii: harma aayyolee cicciranii, harka aabbolee mummuranii, ijaa-funyaan
dargaggeeyyii fi shamarranii buqqifatanii, lafa lafee Oromoo sarbatanii,
gabbaarii fi gabra nu taasifatanii waggaalee hedduu qaxxaamuruun as gayani.
Kana hundaa kan jalqabee fiixaan-isaaniif baase, isa qaamaan namaa garaanimmoo
bineensaa san kan Minilik jedhamu.
* Minilik kun wanneen inni uummata Oromoo Keesaahuu Oromoo Arsii fi Oromoo Harar hiddaan dhabamsiisuuf gocha Suukaneesaa irratti godheefi ,
uummatoota: Waalayitaa, Kafichoo, Dimmee, Gimiraa fi kanneen biroo irratti
adeemsise wanneen Hitler, naazichi uummata Yuudaa irratti adeemsee gadii miti. Ammoo,
warri isaa iliitonni Amaaraa “kana irraanfadhaatii akka jagnaatti isaa
fudhadhaa” nuun jechaa jiru.
Hardha uummannii fi mootummaan Biyya Jarmanii nama waayee Hitler kaasee faarsu,
waayee isaa xiqqoo ishiillee akka gaariitti ilaalu mana seeraa geessuun
adabsiisu. Isaan “keenyaa” nama harma harmeewwan teenyaa mummure faarsaa akka
gootaatti akka fudhannuuf nu dirqisiisu! Abadan lafa irraayyi ammas nu duguugu
malee, kun dachee Oromoo irratti hin tahu!
Egaa, fiixaan-bayiinsi waayee asmaarii sanii isa Minilik faarsuu fi faabrikaa
Baddallee irratti gonfanne kun, gara qabsoo isa kana fakkaatuutti nu ceesisuu
dha qaba! Akkamitti, eessatti, maal maal faa irratti isa jedhamu kanaa gaditti
wajjumaan ilaalla. Ilaallees, humnaa fi onnee tokkoomeen wajjumaan ol-jenna!
* SEENASA
Amma gareen warra Amaaraa kan “Garee Cuquliisaa – Blue Party” jedhamu, duula
hamaa Afaan Oromoo irratti banee jira. “Engineer Gizachew of Blue Party said,
“Afaan Oromoo was a rural language and will stay as such and it will never able
to get modernised therefore we are forced to keep using Geez”/ obboo Bariisoo
irraayyi.
Yaa Oromoo koo, yaa saba Gadaa namtichi kun kana
jechuun duula fi waraana: Afaan Oromoo, uummata Oromoo fi saba Oromoo irratti
ifumatti kan labse Shaggar, handhuura Oromiyaa, qeyee jagnicha Oromoo qeyee
Tufaa Munaa keessatti. Ee, Shaggar dachee Oromoo Kurnan Gullallee isaan erga
qawwee ibiddaatiin, waraanaa Minilikiin moyamanii, isaan dhuumatii irraa hafan
qawween buqqifamanii, quwween oofamanii naannoo Arsiitti hariyamanii saniitti.
Wanni kun Oromoota bakka jiran maratti, alaa-manaa ilkaan ciniinnachisetoo kan
isaan tokkoomsuun olkaasu tahuu qaba! Dabrees, Gareen Cuquliisaa kun biyyattis,
biyyoota alaattis oggaa walgayii isaan waamame banu: dursee sirba Minilik
faashisticha faarsu tokko dhageessisuuni.
Raaji Waaqa, safuu namaa nuti afaan isaanii, afaan qawween nutti dhufuun
marcuma afaan keenyaa qabate kana baranna! Isaan garuu afaan keenya irratti,
biyyuma keenya irratti duula banaa jiru. Kanaafuu, tarkaanfiiwwan lama gara
fuulduraatti tarkaanfachuun:-
AFAAN KEENAAN AFAAN KEENYAAF HAA KAANU !
waamicha saba Oromoo fi waamichaa harmee Oromiyaa ti!
* AFAAN OROMOO
Warri eeboo fi fardaan cabseetoo biyya keenya seene, gocha hamaa fi hammeenyaa
inni adeemsise keessaa inni tokko isa Afaan Oromoo irratti tahe. Hamma yeroo
dhiyoo, bara 1991-tti Afaan Oromoo akka bakka balaqqeessa tahe kan akka:
yaa’ii, paarlamaa, bataskaanaa, mana barumsaa, mana seeraa fi waajjirootatti
ittiin hin hojjatamneef seeraan dhoowwamee ture. Gaazexoonni, kitaabeewwanii fi
barrooleen marti isaan baafamuun dhoorkaa ture.
Kan biraa hafee Barroo
Qulqulluu kan biyyoota Oroppaatti afaan keenyaan barreeffamanii dhoksaan karaa
Sudaanii fi Keeniyaa faa biyya seenan guursisuun, mootummaan Habashaa inni
Kiristaana ofiin jedhu gubsiisee jira. Kana bira kutee olola jibbaa fi
jibbisiisaa afaan Biyya Gadaa kana irratti oofsisaa ture.
Garuu, kun cufti fiixaan isaaf bawuu hin dandeenye. Afaan qawwee, Afaan Amaaraa
bakka maraa fi akka maraatti iddoo Afaan Oromoo buufamuuf humnii fi horoon
irratti dhangalawullee afaan isaa kun boongoowwan isaa, jechuun magaalaawwan
bira dabruun gandeen Oromoo hulluuqee seenuu hin dandeenye. Sirumaa Afaan
Oromoo keenya dhiibbaa gurmee wayii malee, babaldhachaa, guddachaa kunoo
Dhaloota Qubee daggala-raasaa fi gabrumfataa hollachiisaa dhaqqabee jira.
*Afaan Oromoo biyyoota Gaafa Afrikaa sadii keessatti akka afaan dhalootaatti
(afaan haadhaa-abbaatti) dubbatama. Kunis: Impaayera Toopphiyaa, Biyya Keeniyaa
fi Somaliyaa Kibbaa keessatti. Baddaa Raayyaa, hara Ashangee irraa hamma Maanya
Hindiitti (“Indian Ocean“-tti), Muggii fi Beegii duubaan daangaa Sudaan irraa
hamma Magaalaa Jijjigaa cinaatti dubbatama. Akka afaan dhalootaatti uummata
kitila 46-tu, akka afaan lammaffaa yookaan sadaffaatti immoo uummata kitila
12-tu, walumatti uummata kitila 58-tu isaan dhimma-baya.
Ardii Afrikaa keessatti akka afaan dhalootaatti Afaan Arabaa fi Afaan Hawusaatti aanee
sadarkaa 3-ffaa irratti argama.
Afaan Oromoo afaan daran sooressa tahee fi afaan hedduu, hedduu miidhagina
isaatiin raajeffatamu. Heddumminni jechoota isaa, bareedumni afaanii yaa’inni
sagalee isaa kan nama maalalu. Akkuman walooloo kiyya tokko keessatti ibsuuf
yaale, inni “afaan nadhii dammaa” ti. Kan biraa hafee, waggaalee 130 seeraan
dhoowwameeyyuu, hardha hanqina jechoota ammayyaa kan afaanota Addunyaa Sadaffaa
hunda keessatti argamu sanillee karaa qabachiifatee jira. Oromoonni hundi
alaa-manaa, fiixaan-baanee jirra jechuun otoo haara wayiituu hin baafatin
dagaaginaa fi misooma afaan keenyaa irratti hojjachuu qabna!
* WANNEEN HOJIIRRA OOLUU QABAN
Egaa amma, waraana fi duula ginni-bittee Amaaraa fi mummiyyeewwan Amaaraa afaan
keenya irratti banan kana ofirraa faccisuuf, maal maal faa gochuun akka nu
irraa eegamanin armaan gaditti baldhinaan tarreessa. Baldhinaanis jala-harriqa.
1) Oromiyaa keessatti afaan biyyaa Afaan Oromoo tahuu eenyumtuu beekuu qaba.
Ijoolleen Oromoo manneen barumsaa kam keessattuu, yoo mabbawwanii
(unibasiitotaa) fi kolleejota Afaan Ingiliziitiin barsiisan tahe malee, afaan
ofiitiin barachuu qabdi. Ammaan tana ijoolleen Oromoo afaan qawween nutti
dhufee qawweenis nutti fe’ame kana, Afaan Amaaraa wanni barattuuf sababni
wayiitu hin jiru.
Gayeen gayee dhaa afaan qawwee kun nu irraayyis, marcuma
Afaan Oromoo irraayyis bu’uu qaba! San bira dabreeyyuu namoonni Oromiyaa keessa
akkaa waaraatti jiraatan afaan biyya keessa jiraatanii kana, Afaan Oromoo
barachuutu isaan baasa. Kun mee seera biyyoota addunyaatii! San irratti
ijoollee Amaaraas tahee, kan warreen biroo bakka tuuta-tuutaan jiraatanitti
afaan ofiitiinis barachuun seeruma. Kana irratti warri amma “Oromiyaa nutu
bulchaa jira” nuun jedhan, warri OPDO miila isaanii lamaanin dhaabachuun isa
jedhame kana hojii irra oolchuutu isaan baasa.
Jalakaattummaan Afaan Alaagaas,
jalakaattummaan warra Wayyaanees inni isaan adeemsisaa jiran kun eessumaanuu
isaan hin gawu! Uummata isaanii, uummata Oromoo galaana Abbayyaa kana gaachana
taasifachuun oljechuu qabu!
Yaa Oromticha, yaa Oromtittii, yaa qeerransoota Qubee dhageessuu! Gayeen gayee
dhaa, amma irraa kaasee Oromiyaa guutuu keessatti ennaa barsiisaan Afaan
Amaaraa isin barsiisu, yookaan inni wanneen biroo Afaaan Amaaratiin isin
barsiisu olseenu isinimmoo akkuma jirtaniitti kutaa sana gadhiisuun gadi-baatu!
Hubaddhaa kun seenaa keenya keessatti bara 1969 keessa dachee Oromoo Afran
Qalloo irratti magaalaa Dirre Dhaawaatti tahee ture! Bara Dargii, ee bara
mootummaan Habashaa ilmoo namaa qalee karaa irratti darbatu san dachee Oromoo
Sadan Liiban magaalaa Amboo fi magaalaa Walisootti tahee ture! Bara dukkanaa
san keessa kan ijoolleen Oromoo sun hojii raajeffatamaa kana goote, isin hardha
bara ifaa, bardhibbee 21-ffaa keessa gochuu hin daddhabdani! Oromoonni addunyaa
tana mara keessatti argaman hundumtuu karaa hundumaan isin cinaa jiruwoo!
2) Dira Shaggar keessattis Afaan Oromoo Afaan Amaaraa cinaatti afaan
ballaqqeessa (“official language“) tahuu qaba. Ijoolleen Shaggar akkuma
ijoollee dira Biruusel isa magaalmataa Biyya Beeljigii sanaa afaan lamaan kutaa
tokkoffaa irraa kaasanii Afaan Oromoo fi Afaan Amaaratiin barachuu dha qabu!
3) Oromiyaa guutuu keessatti Afaan Amaaraa afaan balaqqeessaa tahuun isaa
hatattamaan dhaabachuu qaba! Horoo fi horiin: bunni, sabbuu, diggaa fi
hoomishinni warshaalee Oromiyaa keessaa isaan amma Afaan Amaaratii oolaa jiran
dhaabachuun, Afaan Oromootiif ooluu qabu! Waajjiroonni mootummaa Toopphiyaa
isaan Oromiyaa keessatti argaman Afaan Oromootiin hojjachuun dirqama!
4) Manneen amantii hundumtuu Biyya Oromoo keessa jiran Afaan Oromootiin
hojjachuu, Afaan Oromootiin uummata tajaajiluutu isaan irraa eegama. Oromiyaa
keessatti yoo isaan kana gochuu baatan, Waaqa tokkichaa fi guddicha san akka
rifachiisan beekuu qabu!
5) Namoonni Biyya Habashaa irraa dhufuun manneen daldalaa fi seedataa banatan
Afaan Oromootiin hojjachuu qabu. Oromtichi tokko, Oromtittiin takka Oromiyaa
keessatti: gabaattis, manneen bunaatti, manneen nyaataa fayittis afaan ofiitiin
tajaajilamuu qaba, qabdi! Yoo kun tahuu baate Oromoonni warreen kana irraa waa
bituu fi waa itti-gurguruu, akkanuma irraa bitatanii dhuguu fi nyaachuu dhaabuu
qabu!
6) Oromiyaa mara keessatti nama uummata Oromoo fi saba Oromoo arrabsu irraa waa
bituu fi waa itti-gurguruun dhaabachuu qaba! Nama akkanaa kanatti dubbachuun,
gaafa rakkoon itti-dhufte hamma inni ifumatti dhiifama hin gaafatinitti isaaf
birmachuun hin jiru.
7) “Gareen Cuquliisaa” inni amma Afaan Oromoo irratti waraana fi duula bane
kun, hatattamaan uummataa fi saba Oromoo dhiifama gaafachuu qaba. Tahuu
baannan, gareen kun dachee Oromoo irratti, wiirtuu Oromiyaa dira Shaggar irratti
hojii isaa adeemsisuu hin qabu!
Namnoonni Amaaraa isaan
Oromiyaa keessatti gaazexoota faa baasuun: “Gaallaa Gadaay” isaanii oofaa jiran
ifumatti uummata Oromoo dhiifama gaafachuu qabu! Tahuu baannan, jarreen kun
dachee Oromoo irratti, wiirtuu Oromiyaa dira Shaggar irratti hojii isaanii
adeemsisuu hin qabani!
9) Oromoonni Oromiyaa keessatti bakka kamittuu afaan ofiitiin dhimma-bawuu
qabu. Ijoolleen Oromoo warri miseensota Dhaloota Qubee tahan, namoota alagaa
isaan Afaan Oromoo barachuu barbaadan tolumaan barsiisuu qabu. Warri OPDO immoo
bakka itti-baratamuu fi wanneen ittiin-baratamu ijoollee tanaaf dhiyeessuun
dirqama! Warri OPDO kun faajjii Afaan Oromoo olqabanii akka tarkaanfataniif,
karaa garagaraatiin dhiibbaan adeemsifamuutu karaa qajeelaa taha.
XUMURA-DUBBII
Yaa Oromoo yaa uummata koo, nuti Oromoonni aadaa fi duudhaa uummata keenyaa
irraanfachuu hin qabnu. Namni kamuu, Amaarris, Tigreenis eenyu fi eenyu faa marti
nagaa fi kabajaan nutti dhufnaan akkuma aadaa keenyaa boonsisaa saniitti
simanna! Isa afaanii fi billaa qaratee nutti dhufu guruu, tokkummaan dura
dhaabanneetoo ofirraa deebifna! Uummanni Habashaa: warri Amaaraas, warri
Tigrees uummata ollaa keenyaa waan tahaniif nageenya fi ollummaan isaan waliin
qabnu kana ololli warra Garee Cuuqulisaa fi kan warreen faarsituu Minilik
naazichaa faa booressuu hin qabu.
Faashisota Amaaraa isaan kaleessa fi isaan
hardhaatii obsa tokkollee horachuu hin qabnu! Ammoo, baaqaa-callaa
addaan-baafachuun aadaa Oromooti. Ilaa gayeen gayee dhaa, fashistoonni fi
sanyiitti-amantoonni Habashaa nurraa bu’uu qabu! Mirgaa fi haqa uumamaan
qabnuuf sochowuun, bilisummaa fi walabummaa keenyaaf tarkaanfachuun mirgaa fi
haqa uummata Habashaa: kan warra Amaaraas, kan warra Tigreess kan miidhu akka
hin taane, eenyumtuu beekuu qaba!
Akkuma mammaaksi Oromoo tokko: “abbaan iyyu malee, ollaan namaa hin birmatu”
jedhu san, nuti karaa maraan of ijaarree, karaa maraan hidhannee yoo kaane
malee, kan nuuf maluu hin jiru. “Ilma yartuu haatiyyuu hin jaalattu” jedha
Oromoon. Kanaaf, nuti hundumtuu:-
AFAAN KEENAAN AFAAN KEENYAAF HAA KAANU !
============== // ==============


text:
#OMN —– Akkam naga jirtaa yaa abbaa kijibaa
Oduma sobaatiin ummata Oromoo dhoowwite hirriibaa
Kan kee kana jechuun dubbiin nama dhibaa
#TVO— lubbuun ima jiraa garuu womaa hin jedhuu
Rakkadheeti malee an kijibuu hin fedhuu
Na dirqisiisanii ani maal haa godhuu
#OMN — ulee diinaa taatee saba kee wolaaltee
Osoo bira jirtuu ati dhugaa awwaaltee
Halalaa argiti ijji kan koo laaltee
#TVO — Arguu dhabe seetaa dubbachuu dadhabee
Warri TPLF afaan koo na qabee
#OMN — Ifa baasi malee dhugaa hin dhoksinii
Maqaa misoomaatiin saba hin gowwoomsinii
Olola sobaatiin lammii hin gabroomsinii
#TVO — hojiin kan koo gudaan inni bonaa gannaa
Odeessi naan jedhan waan misoomaaf qonnaa
#OMN — beelaaf saaxilama ummannii hiyyoomee
Abbootii ongoodhaa qofatuu duroomee
An barbaadee dhabee eessatu misoomee
#TVO — dubbadhu naan jedhan waan baaqelaa, ataraaf shunburaa
Hammanaan bitamee hammana gurguraa
Ati maal balleessitee ormi si uguraa
#OMN — an dhugaa hin dhoksu midiyaa wolabaa
Kufee lafa hin gayu oromoon na qabaa
#TVO — aninuu ni beeka hojii kan kee gaarii
Sababuma keetiin kukkutan soolaarii
#OMN — soba hin odeessu wolitti sassaabee
Hiddi koo hin buqqa’u hayyu gad na dhaabee
Fagoollee jiraadhu biyya laga gamaa
An dhugaa dubbadhaa kanumaaf jibbamaa
#TVO — 10nis si jibbu kuma si jaalataa
Tuqaa hin danda’u garaan na laalataa
Jabaadhu ammallee hojii keetti cimii
Rakkoo ummata oromoo addunya naaf himii
#OMN — ergamtuu orma ta’inii oromoof jiraadhuu
Abbaa dhugaa ta’i atis na fakkaadhuu
#TVO— maal godhi naan jetta kun hojii baraatii
Worri na hoogganu Abbootii garaatii
sobaan na ijaaranii na guuranii dhagaa
gaaf tokko anillee ni dubbadha dhugaa
hojiin kee guddadha umriin kee ijoollee
Oromiyaa keessatti si arguun kan koo waan hin oollee
#OMN — akka achi dhufuun yoo argadhe carraa
Oromiyaa balloo keessaa wol agarraa
Waa hedduu barachuu qabda ati narraa …..


text:
Kabajamtoota lammiilee Oromiyaa falmaa haqa abbaa biyyummaa irra jiran maraaf.
Akkuma beekkamu falmaan FXG xumura bara 2015 dhoohe guyyaarraa gara guyyaatti cimuun guutuu Oromiyaa keessatti belbelaa jira. Gaaffiin ummata Oromoo gaffii sirrii kan ummata hunda ilaallatu tahuun isaa waan hubatameef gara ummattoota ollaa Oromiyaa hunddatti dambalii isaa dhangalaasaa jira.
Hata’uu malee gochaan hujii farrummaa shanhii keenya duguuguuf TPLF ummata keenyarratti hojjatu garmalee hammaataa dhufe. Keessumattuu gochaan badii torban kana keessa qeeyroo baha Oromiyaa Awwadaay irratti raawwatameef gadda cimaa keessa jirra. Osoo tahuu kan falfannee irratti wareegamnu kun haqa keenya waan taheef ittiin boonna. Dhiiga lammiilee keenya guutuu Oromiyaa keessatti beneensa warra kaabaa agaammee tigraayiin dhangala’e hunda bilisummaa guutuufii Walabummaa Oromiyaa bakka buusuuf qabsoon keenya itti fufa. Dhalgalaun dhiiga lammiilee keenyaa diinummaa sirna kanaa caalatti mul’isee qabsoo gamaataaf kan nuhiriirsu tahee jira. Kanaafiis hiriirri gamtaa kan biyyoolessa Oromiyaa akka waliigalaatti guutuu Oromiyaatti labsamee jira. Kanaaf ummanni keenya haga guyyaa murame kanaatti labsa waliif dabarsuufii yeroo guyyaan gahettis tooftaafii tarsimoo filatame hordofuun dhaadannoolee qopheeffatan qabatanii walfaana hiriiruun akkaan barbaachisaadha. Guyyaa tokkicha, Za’aa fii daqiiqaa walfakkatu keessatti guutuun ummata Oromiyaa bakka takkaa hiriiruun galaana humna diinaa maagaddatti deebisnee dadhabsiisuuf hedduu kan nugargaaru taha. Dhageeytii sagalee keenyaafiis bu’aa guddaa qabaata. Lubbuu turtuus, Sodaannee teenyuus du’a hinoolleef qaawa walitti banuun xurii seenaa nutti taha. Kana ta’uu hubannee ganddarraa haga kutaaleetti sochii walfakkaataafii cufamaa taheen wal utubuun dirqama lammiilee Oromiyaa maraati.Carraa kanaan hojjattoota mootummaa, poolisiin, hidhattonni gandaa hundi ummata isaanii faana akka hiriiran dhaamsa lammummaa dabarfanna. Kanneen ummata irraa dhalatan buruus isaan awwaalu bira dhaabbachuu dabbuuniis yoo jiraate diina waliin dhaabbatanii saba isaanii ajjeesuu irraa dhaabuu akkaan barbaachisaadha .
Gumaan wareegamtoota keenyaa walabummaa oromiyaa akka ta’u fedhii waaqaatiin hin shakkinu.
Gootowwan wareegamaniif jannata, kan madaawniif fayyaa shaffisaa, maatii isaaniitiif jajjabina, Biyya teenya Oromiyaaf Walabummaa guutuu hawwina .
TOKKUMMAN HUMNA!
OROMIYAAN NIWALABOOMTI!
August 2/8/2016
Raajii Birmajii


text:
Kuma tokkoo fi halkan tokkoRead More »
Abbaa faaruu Oromiyaa fi hojiiwwan hedduu hojjate kana beeytuu laataa
Namni suuraa irratti argaa jirtan kun, dhaltee kan guddate Oromiyaa, Kutaa Harargee ,Koonyaa Obrarraa ,Aanaa Meettaa , Iddoo Seena qabeetti Dirree Murti Guutoo naannnoo Calanqoo …Read More »
Tayyee Dendea Areedo; Yaa’ii caffee Oromiyaarratti akkaan hin dubbanne afaan na qaban
Oolmaa Caffee Irratti Yaada Koo Ashaaraa Dhugaa! Seensa Filannoo marsaa 6ffaanin miseensa Caffee Oromiyaa ta’e! Shawaa Kaabaa Naannoo filannoo Kuyyuu irraayi. Miseensa paartii Badhaadhinaa fi …Read More »
Dire Dawa City names park after prominent Oromo artist Ali Birra
The Mayor of Dire Dawa City Administration, Kedir Juhar, has announced the naming of a park in the city after prominent Oromo artist Ali Birra. …Read More »
Sagantaa yaadannoo waggaa 45ffaa wareegama Abuubakar Muussaa Wadaay
ABUUBAKAR MUUSSAA WADAAY ROOBAA JAARRAA Sagantaa yaadannoo waggaa 45ffaa wareegama Abuubakar Muussaa Wadaay kan magaalaa Harar, Galma Caffee Naannoo Harariitti guyyaa kaleeysaa Adooleysa 20, 2022 …Read More »
Maqaa amantiitiin lafti Oromoo saamamaa jiti
Bulchiinsi Magaalaa Sulultaa weerara lafaa amantaa dawoo godhachuun raawwatamu irratti tarkaanfii malu kan fudhatu ta’uu ibse. Magaalichatti weerarri lafaa maqaa mana Amantaa Ortodoksiitiin raawwatamu itti …Read More »
a
Kuusa jechoota Afaan Oromoo Ramaddiin isii maqaa. (noun) A Qubee 1 Jechi kun akkmitti dubbifma? Sagalee A Jalqaba qubeen Afaan Oromoo ittiin eegalamtu. Jechoota isiin …Read More »
aa
Ramaddiin isii maqaa. (noun) AA Qubee 2 Jechi kun akkmitti dubbifma? Sagalee AA 1. jecha laalaa ittiin ibsatan, AA ja’anii aaduu 2. jechhoota duraa fii …Read More »
Walgayii adda bilisummaa Oromoo
ABO/WBO inviting you to a scheduled Zoom meeting. Topic: Hiree Oromoo fi Oromiyaa: Carraa fi Duudhaa. Time: Jul 21, 2022 10:00 AM Eastern Time (US …Read More »
Toophiyaan meedaaliyaa dabalatte
Dorgommii fiigicha meetira 3000 gufachiisa dubartootaa Roobii halkan fiigameen atileetiin Itoophiyaa Warquhaa Geetaachoo lammaffaa bahuun meedaaliyaa meetii, Maqidas Abbabaa ammoo sadaffaa bahuun nahaasa argataniiru. Dorgommii …Read More »


text:
Buqqqaatonni Naannoo Benishaangul Gumuz, Aanaa Baloo Jagamfooyitti deebi’an gargaarsa midhaan nyaataa argachaa hin jirru, jechuun komatan.
Mootummaan meeshaalee qotiisaa fi sanyii facaafamu akka nuuf kennu ka waadaa galee ture tahus hanga yoonaa nuuf hin kennine jechuun VOAtti himan. Gama biraatiin, namootni gara Ganda Angar Shonkoraa jedhamutti deebi’anii turan olaantummaan seeraa waan kabajamaa hin jirreef, deebinee bahuuf dirqamneerra, jedhan.
Itti gaafatamaan Waajjira Hooggansa Sodaa Balaa Benishaangul Gumuz garuu, gargaarsi midhaan nyaataa gandoota aanaa Baloo Jagamfoyii lama irraan kanneen hafan kaaniif yeroo lama raabsamee jira, jedhu. Sanyii qonnaan-bultootni facaafatan kennuurratti harkifannaan jira jedhanii, “sanyii Boobee kennuuf jirra” jedhu.Uummatni nagaa isaa haa eeggatuu; yeroo rakkoon isa quunnamu ammoo qaama nagaa eegsisutti haa himatu, jedhanii jiru – aangawaan kun.
Gabaasaa guutuu caqasaa


text:
Siiraa-Lakk.21
Isiniif amanti keessantu jira, anaafis amanti kiyyatu jira
Yommuu mushrikoonni ciminnaa fi jabeenya Muslimoonni amanti isaanii irratti qaban argan, amanti isaanii irraa duubatti deebisuun akka hin danda’amne abdii kutuu jalqaban. Garuu karaa gowwummaa fi hanqinna yaada isaanii agarsiisu hordofuu jalqaban. Gara Nabiyyii (SAW)namoota akka Aswad ibn Abdul Muxxalib, Waliid ibn Mughiirah, Umayyah ibn Khalaf, Al-Aas ibn Waa’il erguun akkana jedhan, “Yaa Muhammad! Koottu waan ati gabbartu nutis haa gabbarru. Atis wanta nuti gabbarru ni gabbarta. Nu fi atis dhimmicha keessatti waliin haa hirmaannu. Kan ati gabbartu wanta nuti gabbaruu caalaa gaarii yoo ta’e, nuti isarraa qooda keenya fudhanna. Wanti nuti gabbarru wanta ati gabbartu kan caalu yoo ta’e, ati qoode kee isarraa fudhatta.” Kana ilaalchisee Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa suurah buuse:
(1)-Jedhi, “Yaa Kaafiroota! (2)-Wanta isin gabbartan ani hin gabbaru. (3)-Isinis gabbartoota wanta ani gabbaruu miti. (4)-Anis gabbaraa wanta isin gabbartanii miti. (5)-Isinis gabbartoota wanta ani gabbaruu miti. (6)-Isiniif amanti keessantu jira, anaafis amanti kiyyatu jira.” Suuratu Al-Kaafiruun 109:1-6
“Kaafiroota” Warroota Rabbitti kafaran ykn isa waliin wanta biraa gabbaran. Kanneen akka Mushrikoota, Kiristaanota, Yahuudota, waaqefataa, Budistoota fi kkf. Gabaabumatti, Islaaman ala amanti biraa warroota hordofan.
“Wanta isin gabbartan ani hin gabbaru.” Kana jechuun taabota, sanama fi uumamtoota biroo isin gabbartan (waaqefattan) ani hin gabbaru. “Isinis gabbartoota wanta ani gabbaruu miti.” kana jechuun Rabbii ani gabbaraa jiru isin gabbaraa hin jirtan. Sababni isaas, ibaada (gabbarri) keessan Rabbiif waan hin qulqullessinee fi waan wanta biraa Isa waliin gabbartaniif ibaadan keessan ibaada hin jedhamu.[1] Rabbiin waliin taabota fi uumamtoota biroo gabbartu. “(4)-Anis gabbaraa wanta isin gabbartanii miti.” kana jechuun akkaata isin ibaada ittiin hojjattaniin hin hojjadhu. Akkaata Rabbiin itti ajajee, jaallatuu fi itti gammaduun Isa gabbara.
(5)-Isinis gabbartoota wanta ani gabbaruu miti.” kana jechuun gabbarrii (ibaada) Isaa keessatti ajaja Rabbii fi seera Isaa hordofaa hin jirtan. Kana irra, fedhii qullaa keessaniin wanta biraa uumtanii jirtu. Kuni akkuma Rabbiin jedhe:
“Se’aa (tilmaama) fi waan lubbuun isaanii feetu qofa hordofu. Dhugumatti qajeelfamni Gooftaa isaanii irraa isaanitti dhufee jira.” (Suuratu An-Najm 53:23)
“(6)-Isiniif amanti keessantu jira, anaafis amanti kiyyatu jira.” Kuni akkuma Rabbiin jedhe: “Yoo si kijibsiisan, “Anaaf dalagaa kiyyatu jira, isiniifis dalagaa keessantu jira. Isin waan ani dalagu irraa qulqulluudha, anis waan isin dalagdan irraa qulqulluudha.” Jedhi. (Suuratu Yuunus 10:41)[2]
Suuratu Kaafiruun karaan haqaa tokko qofa akka ta’e sirritti ibsite. Karaan haqaa kunis Rabbii Gooftaa aalamaa ta’e qofa gabbaruudha. Rabbiin subhaanahu suurah tana buusun haqaa fi soba, ifaa fi dukkana jidduu tuqaan wal-qunnamtii akka hin jirre ni murteesse. Amantin kaafironni irra jiranii fi Islaamni guutumaan guututti gargar kan ta’aniidha. Amantiin kaafirootaa Rabbii olta’aa waliin waan biraa gabbaruu irratti kan hundaa’edha. Faallaa kanaa, Islaamni immoo Rabbii Tokkicha qofa gabbaruu irratti kan hundaa’edha. Garaagarummaan isaanii akka samii fi dachiiti. Hundeemaa wanti baaxila (soba) irratti hundaa’e fi wanti haqa irratti hundaa’e akkamitti walitti galuu fi wal fakkaachu danda’uu? Kanarraa ka’uun Islaamaan ala amantiwwan addunyaa hundi baaxila (soba) akka ta’an hubachuun ni danda’ama.
Gareen jalqabaa Nabiyyii waliin walii galuu erga dadhabanii booda gareen lammataa namoota kanniin of keessaa qabu ni dhufe: Abdullah ibn Abi Umayyah, Waliid ibn Mughiirah, Mukraz ibn Hafs, Amr ibn Abdullah ibn Abi Qays, Aas ibn Aamir. Gareen kuni gara Nabiyyii (SAW) dhufuun Qur’aana irraa keeyyattota isaan dallansisuu keessumaayyu wanta gabbaran kan balaalefatu akka haaqu gaafatan. Rabbiinis gaafi isaanitiif deebii jala muraa buuse:
“Yommuu keeyyattoonni Keenya ifa ta’uun isaan irratti dubbifaman, isaan qunnamti Keenya hin sodaanne ni jedhan, “Kanaan ala Qur’aana biraa fidi yookiin isa jijjiri.” Jedhi, “Ani of biraa isa jijjiruun naaf hin ta’u. Wanta natti wahyi godhamu malee homaa hin hordofu. Ani Gooftaa kiyya yoo faallesse, dhugumatti adabbii Guyyaa Guddaa sodaadha.” Suuratu Yuunus 10:15
Yommuu keeyyattoonni Qur’aanaa Rabbii olta’aa irraa bu’un mushrikoota Makkaa irratti haala ifa ta’een dubbifaman, Guyyaa Murtii Rabbii olta’aan qunnamu waan hin amanneef warroonni azaaba (adabbii) Isaa hin sodaanne, Ergamaan ni jedhan: “Kanaan ala Qur’aana biraa fidi yookiin isa jijjiri.”
Qur’aana kanaan ala wanti biraa isaan barbaadan Qur’aana fedhii isaaniitiin walitti galuudha. Akkasumas jijjirraan isaan barbaadan aayata isaan aarsu fi dallansuu aayata isaan gammachisuun bakka akka buusudha. Aayaanni isaan barbaadan aayaata baaxila isaanii dhugoomsanii fi fedhii isaanii guutaniidha.
Jedhi, “Ani of biraa isa jijjiruun naaf hin ta’u. Wanta natti wahyi godhamu malee homaa hin hordofu. Ani Gooftaa kiyya yoo faallesse, dhugumatti adabbii Guyyaa Guddaa sodaadha.”
Kana jechuun Yaa Muhammad (SAW) isaaniin akkana jedhe: Dhugumatti Qur’aanni kuni Kalaama (dubbii) Gooftaa kiyyaati. Qur’aana keessaa wanti na biraa ta’e tokkollee hin jiru. Jecha fi hojii kiyyaa miti. Wanta isarraa dubbisu fedhii nafsee tiyyaatin homaa jijjiruu hin danda’u. Sababni isaas, Gooftaan kiyya kanarratti na hin dandeessisu. Qur’aana dubbisuu keessatti wanta Gooftaa kiyyarraa natti bu’ee malee homaa hin hordofu. Osoo isarraa wanta tokko jijjiruuf yaale, silaa Gooftaa kiyya kan faallessu ta’a. Sababni isaas, kana keessatti Inni naaf hin hayyamne. Dhugumatti yoo Gooftaa kiyya faallessee fi ajaja Isaa dide, azaaba Guyyaa garmalee Guddaa ta’e sodaadha. Sababni isaas, Qur’aana keessatti waa jijjiruun Rabbii olta’aa irratti soba uumudha.[3] Soba Isarratti uumuun immoo yakkaa guddaa azaaba cimaatti nama geessudha.
Qureeshonni gara Nabiyyii (SAW) deddeebi’uun kaayyoo isaa irraa akka gadi bu’uuf wanti isaan barbaadan hundi jalaa fashalaa’e. Akkuma irrannatti hubatamuu, gadi bu’iinsi isaan jalqaba irratti barbaadan gadi bu’iinsa lammata irratti gaafatan caala. Jalqaba Nabiyyiin isaan waliin sanama isaanii akka gabbaru barbaadan. Yommuu Nabiyyiin kana didu, Qur’aana irraa waa akka jijjiruu barbaadan. Dhugumatti gaafin jalqabaa kan lammataa caalaa guddaadha. Akkasumas, tooftaan biraa Qureeshonni fayyadaman, namoota garee keessa jiran ni jijjiran. Waliid ibn Mughiiraa malee namooni garee jalqabaa keessa jiran namoota garee lammataa keessa jiran irraa garagara. Sababni kana godhanis, sammuu garagaraa jijjiranii itti fayyadamuun Nabiyyi amansiisu abdatan.
Seenaa kana keessa aalimmanii fi daa’iwwaniif barnoota guddaatu jira. Namni tokko Islaama irraa dhimma xiqqoollee osoo taate, irraa gadi bu’uu hin qabu. Keessumaayyu yeroo ammaa kana hayyoonni fi daa’iwwan kennaa isaaniif dhiyaatuf deebii deebisuun duratti garmalee of eeggachu qabu. Sababni isaas, diinonni Islaamaa qaruutee ta’aa fi namoota beekkamoo sossobuuf karaa al-kallatiitii fayyadamaa jiru. Namtichi warra Dhiyaa Richard B.Mitchel jedhamu akkamitti sochi Islaamaa akka laaffisan yaadota lafa kaa’e. Yaadota sanniin keessaa: hayyootaa fi daa’iwan keessaa nama gowwoomsu barbaadan hojii kafaltii guddaa qabu isaaniif kennuun namoota barsiisuuf akka of hin xamanne gochuu. Piroojekti Islaamaa jechuun wanta faaydan guddaan keessa hin jirre irratti yeroo fi humna isaanii akka fixan gochuu. Akkasumas, daldala bu’aan guddaan keessa jira jedhame yaaddamuun isaan xamadudha.
Kuni tooftaalee diinonni Islaamaa osoo isaanitti hin beekkamin itti fayyadamaa jiraniidha. Laa hawlaa walaa quwwata illaa billah
Kitaabban Wabii:
[1] Tafsiiru Sa’adii-fuula 1106
[2] Tafsiiru Ibn Kasiir- 7/677-678
[3] Ma’aariju tafakkuri wa daqaa’iqu tadabburi-10/63-64
As-Siiratu Nabawiyyati–fuula-173-175, Alii Muhammad Sallaabi, Noble Life of The Prophet [English] 1/437-441


text:
Gaafii: Nama osoo umriin hin gahin arriin itti heddummaatte, arrii san halluu gurraachaan dhoysuun akkamitti laallama?
Deebisaa: Waan gurraachaan arrii halluun dhoorgamaadha. Wanti kun manguddoota qofaafi moo dargaggoota umrii malee arraayaniifis dhoorgaadha waan jedhurratti, ulamaa’iin akka Ibnu Baaz faati, manguddootaafii dargaggootaafis dhoorkaadha jedhan. Namoonni rifeensa arraaye qaban; halluu gurraacha hin tahin ka birootiin ofirraa jijjiiruu mirga qaban. Gurraacha ofirraa dhiisutu gaariidha.
Sheikh Abdussalaam Xaahir
Fatwaa Ulamaa’ii Biyya Alaa
Hadiisa Jaabir Ibnu Abdallaah odeeyserratti: Abuu Quhaafaan gaafa Fathii Makka Rasuulatti dhufe. Yeroo sanitti rifeensi isaa akka Saakayyoo addaatee ture. Rasuulli Sallallaahu Aleyhi Wasallam “Rifeensa kee kana waa dibii jijjiiri, garuu gurraacha hin dibatin” jedhaniin. (Sahiih Muslim Hadiisa lakkofsa 3962)
Abdallaah Ibnu Abbaas (Radiyallaahu Anhu) akkana jechuun gabaase. Rasuulli Sallallaahu Aleyi wasallam akkana jedhan: “gaafa qiyaamaan dhihaattu, ummata rifeensa adii halluu gurraacha dibee Qoma Handarii fakkeessutu dhufa. Jarri sun hafuura jannataallee hin argan” jedhan. (Sahiih al Jaamii Hadiisa lakkofsa 8153)
Hadiisa birootiinis akka gabaafametti, Rasuulli Sallallaahu Aleyhi Wasallam “Namni rifeensa arrii halluun jijjiiruu fedhu halluu fedhe haa fayyadamu, garuu gurraacha haa dhiisu” jedhan. Akka Abu Zarr gabaasetti; Rasuulli (SAW) akkana jedhan: “Halluun rifeensa arrii ittiin jijjiiran gaariin Hiinnaadha ykn Haanquudha” jedhan. (Tirmizii hadiisa lakkofsa 1675).
Haanquu jechuun firii muka heexooti. Namoonni gariin firii kana akka hiinnaatti fayyadamanii arrii ittiin diimessan.
Walumaa galattii rifeensa arrii halluu gurraachaan jijjiiruun dhoorkaadha (Haraama) Ragaan hadiisota asii olitti ibsine kana. Rasuulli (SAW) rifeensa arraaye qalama gurraachaan hin jijjiirinaa jedhanii ajajanii jiran. Namnia ajaja kana didee rifeensa arraaye qalama gurraachaan jijjiire ammoo hafuura jannataa hin argu jedhan. Seerri kun dhiiraafi dhalaafis wal qixa.
Garuu halluu gurraachaa fi qalama biroo walitti laaqanii yoo dibatan rakkoo hin qabu. Halluun gurraachiifi halluun biroo yoo walitti laaqame gurraacha hin jedhamu. Namni fedhe hiinnaafi qalama gurraacha walitti laaqee dibachuu mirga qaba jechuudha. Wanti dhoorkame halluu gurraacha qulqulluudha.
Sheikh Saalah Al Munajjid


text:
Fulbaana 3/2014(TOI) – Sirni waadaa galu Pirezidaantii Keeniyaa haaraa Filatamanii doktar Wiiliyaam Ruuttoo Istaadeemii Kasaraniitti geggeeffama jira.
Pireezidaantii haaraa Keeniyaa filannoo dhiheenya Keeniyaatti geggeeffameen filaman kun pirezidaantii biyyatti 5ffaa ta’uun guyyaa har’aa waadaa ni galu jedhamee eeggama.
Sirna waadaa galuu kanarratti Ministira Muummee FDRI doktar Abiy Ahimad dabalatee hoggantoonni biyyoota adda addaa argamaniiru.
Pireezidaantiin Keeniyaa duraanii Uuruu keeniyaataa sirna kanarratti kan argaman yoo ta’u dorgomaan doktar Wiiliyaam Ruuttoo Riyaalaa Odiingaa garuu akka sagantaa kanarratti hin argamne beeksisuun isaanii ni yaadatama.
Istaadeemiin sirni waadaa galuu Doktar Wiiliyaam Ruuttoo itti geggeeffamu uummataan waan guuteef uummanni mana isaa ta’ee akka karaa miidiyaalee hordofu Tajaajilli Poolisii biyyaaleessaa Keeniyaa waamicha taasiseera.
Ta’uus uummanni hedduun mooraa istaademichaa ala dhaabbachaa jiraachuu Neshiin gabaaseera.


text:
WAAMICHA HAALA YEROO IRRATTI ADDA BILISUMMAA OROMOO,
“ABO TOKKOOME” IRRAA JAARMAYOOTAA SIYAAS OROMOO FI
MURNOOTA HAWAASA OROMOO BAL’AAF GODHAME:
G/G 1. ABO, J/ Galaasaa Dilboon hoogganamu.
2. ABO, J/ Daawwid Ibsaan hoogganamu.
3. ATWO, B/G/ Kamaal Galchuun durfamu.
Akkuma hunda keenyaan hubatamutti Addi Bilisummaa Oromoo qabsoo hadhooftuu
woggoota dheeraa godhe keessatti, bu’ura irraa kaasee bu’aa bahii hedduu akkasumas
haala wal-xaxaa fi ulfaataa keessa cichaan dabarsee asi gahe. Amna qabsoo woggoota
dheeraa godhe kana keessattis, falmaa gita bitoota dabran woliin taasiseen woreegama
ulfaataa fi lubbuu ilmaan Oromoo qaqqaaliin heddu itti kaffalee injifannooleen heddus
galmeesisee jira.
Dhaabni keenya ABOn qabsoo har’a daraartee sadarkaa ol aanaa geette tana galmaan
gahuuf akeekaa fi galii isaa irratti hundaawee gummaacha guddaa godhee, godhaas jira.
Adeemsa qabsoo kana keessatti, danqaalee heddutu nu mudate. Wol dhibdeen mooraa
dhaabaa keessatti yeroo adda addaatti uumame danqaa qabsoo ta’uudhaan qabsoon akka
fuula duratti hin furgaane wantoota ukkamsanii qaban keessaa isa guddicha. Galteen kun
yeroo adda addaatti, qabsaawota Oromoo facaasee, mooraa qabsoos haphisee injifannoo
akka jaarmayaatti argamu males hanqisee jira. Dhibdee kanaaf furmaata waaraa gochuuf
yaaliin yeroo adda addaatti godhamus osoo hin milkaa’in hafee jira. Kunis bu’aan isaa,
umrii gabrummaa ummata keenya irratti dheeressuu fi mooraa qabsoo Oromoo laaffisuu
yoo ta’e malee jaarmayni Oromoo tokkoos akka galtee kana irraa hin fayyadamne ni
hubanna. Yaaliiwwan armaan dura godhaman irraa barmootni fudhatamee, rakkoo kana
hundeedhaan furachuun, hamilee fi miira guutuun fuula gama qabsoo deebifachuun
murteessa jennee amana.
Kanaanis wol qabatee, koreen hojii raawwachiiftuu ABO haala yeroo fi galtee mooraa
qabsoo Oromoo keessatti yeroo adda addaatti uumamaa ture irratti xiinxala bal’aa godhee
jira. ABOn akkuma asiin dura mooraa qabsoo Oromoo tokkoomsuuf yaalii hedduu fi
waamicha godhaa turee, ammas qabsoo tana xumura itti godhuuf mooraan qabsoo Oromoo
tokkoomufi humna’un barbaachisaa akka ta’e cimsee itti amanas, ejjennoo kanas qaba.
Kanaafis koreen hojii raawwachiiftuu ABO, jaarmayoota Oromoo kan biyya alaa jiran
hundaaf waamicha armaan gadii dhiheessee jira.
1. Jaarmayootni Oromoo kaayoo, akeekaa fi tarsiimoo wol fakkaataa
akkasumas mooraa qabsoo Oromoo tokkoomsuu irratti hubanna waloo qabnu,
mariidhaan mooraa qabsoo Oromoo cimsuun murteeysaa ta’uu hubannee waamicha
isiniif goona.
2. Miseensotaa Adda Bilisummaa Oromoo kanneen rakkoolee yeroo adda adda mooraa
qabsoo Oromoo keessatti umamuun faffacaatanii mufachuun manatti deebitan
yaaddo keessa jiratan, kaayoo kaleessa itti dadhabdanitti akka deebitaniif,
akkasumaas deeggartoota dhaaba keenyaa hundaaf waamicha addaa isiniif goona.
3. Manguddoon, hayyootni, abbootiin amantii fi murnoota adda adda hawaasni
Oromoo abbaa qabsoo taatan akkuma armaan dura wol dhibdee mooraa qaboo
Oromoo mudate kana furuuf yaalii heddu cichaan godhaa turtan ammas mooraa
qabsoo Oromoo kana mataa wolitti hidhuuf obsaan akka yaaltanii fiixa baaftan isin
gaafachaa, yaalii armaan dura gotaniif ABO kabajaa fi ulfina guddaa isinii qaba.
Akka jarmaya keenyattis tumsa barbaachisu akka nuufi gootan kabaajan isin
gaafanna.
4. Qeerroo fi Qarreen Oromoo bu’ura irraa kaasee duguguruu qabsoo tanaa ta’uudhaan
woreegama ulfaata kafalaa qabsoo asii geettanii jiratan. Qabsoo hadhooftuu
woggoota muraasa dabraan keessatti godhameen woreegama gurguddaatu itti
kafalame. Tarsiimoon masakamtanii, naamusa guddaa fakkeenya saboota Itoophiyaa
fi ummata Adduntaatiifis ta’uun qabsoo finiinsitanii, ifaajee abbootaa fi haawwota
keessanii sadarkaa ol aanaa irraan geettanii jirtu. ABO gumaachaa fi woreegama
qaalii isin kaffaltaniif ulfinna guddaa qaba. Seenaanis yoomiyyyuu bara baraan isin
yaadata. Injifannoolee woreegamaan galmeeffaman kana of duuba akka hin
sigigaanne utubuudhaan, isinis mooraan qabsoo Oromoo mataa akka wolitti hidhattu
dhiibbaa fi tumsa barbaachisu akka gootan waamicha isinii goona.
Dhuma irratti, hawaasni Oromoo bal’aanis mooraa qabsoo fafcaate tana wolitti deebisuuf
tumsa fi dhiibbaa barbaachisu akka gootan ABOn waamicha isinii godhaa, ammas qabsoo
tana fiixaan baasuuf akkuma armaan duraa deeggarsaa wol irraa hin citne godhaa turtan
danboobaa fi hamilee guutuudhaan akka qabsoo ummata oromoo bira dhaabbattan
kabajaan isin gaafanna.
ADDA BILISUMMAA OROMOO,
“ABO TOKKOOMEE”
INJIFANNOO UMMATA OROMOOF!!
TOKKUMMAN HUMNA!!
Wxabajjii 11 , 2018


text:
Muumeen ministeeraa Itiyoophiyaa Abiy Ahimad Itti aanaa isaanii fi ministeeraa dhimmaa alaa biyyattii Damaqaa Mekonnin bakka buusaanii gara adda waraanaatti imaluu isaanii , dubbii himaan mootummaa Leggesee Tulluu madda oduu faana biroodkaastitti himuu isaanii Rooyiters gabaaseera.
Dr. Legesee Tulluu ibsaa kenna kana keessatii Obbo Damaqee Mokonnin ojii mootummaa idilee muummichaa ministeeraa bakka bu’uudhaan raawwatu.
Kanumaan walqabatee Prezidaantiin biyyatii Saahile worq Zewudee , ajaja muumeen ministeeraa dabarsan ojii irra olchuudhaaf haanga’ota mootummaa gidduuti tokkumaan akka jiru dubbachuu isaanii gabaasni Kenedii Abaate ibseera.