text:
Demokiraatonni dantaa uummataa karaa fayya, karaa nageenyaa, karaa dinagdeetiinis wayyeessuuf tattaaffii guddaa waan godhaniif paariin rippaablikaanii garuu eegdu dantaa warra tujaaraa waan tahaniif sagalee koo kan ani kenne dimokraatotaafi, jedhu Georgia state University irraa Dr. Mohamed Hassan.
Dinagdeen biyyattii baay’ee kan gad bu’e yeroo rippaablikaanonni aangoo irra turani. Rakkoo yeroo dheeraaf ture amma jedhanii amma hiikuun rakkisaa dha, uummatichi dinagdeen isaa waan miidhameef aarii isaa dimookraatota irratti ba’uu fedha. Sababiin isaas aangoo irra kan jiru isaani. President Obamaa fi paatiin isaanii seerota utuu hin baafne ta’ee dinagdeen biyyattii ittumaa gad kufa ture. Kanaaf gama maraanuu biyyattiif kan fayyadan dimokraatota. Kanaaf sagalee koo isanaiifan kenne ka jette immoo Tsion Tsegaye ti White Hall, pennsalvania irraa.
Humni bulchiinsa mootummaa Amerikaa hagi guddaan harka paartii prezdaant Obaamaa faa, harka dimookiraatotaa ka turte amma lamatti bahuun mirkana. Paartiin Rippaabilikaan moohachaa dhuftee waan jiraa irraa qoodate, jedhu, Oromoonni lammii Ameerikaa akka Eeliyaas Ibsaa kutaa Texas irraa,Obbo Jeyluu Damboobaa Washington DC irraa, Obbo Biiqqaa Jiloo Minesootaa irraa.
Xiinxalaan siyaasaa dargaggoo Jawaar Mohaammad immoo Minesootaa irraa ibsa nuuf kenneen, “filannoon geggeessamuutti jiru kun paartiin akka mohachuuf jiran agarsiisa. Sababaan isaa uummatni hedduun rakkoo dinagdee biyyattii mudateen waan miidhameef aarii irraa ka’anii Paartii irra-jireeessa aangoo harkaa qabu ka Dimookiraatotaa irraa fuula deebifate. Garuu, silaa uummatni bilchinaan gad-fageessee yaade tahee, kufinsa dinageef sababaan ka Mootummaa kana dura ture Mootummaa Rippaablikaanii ti” jedha. Tahus, Rippaablikaanonni Mana-maree Bakka-bu’ootaa keessatti sagalee wayyabaa argataniyyuu, Mana-maree Murtii Seeraa keessatti barcuma irra isaan aansu argachuu akka hin dandeenye dubbata.


c: text/html

text:
Irreecha birraa 2015 ilaalchisee ibsa Gumii Waaqeffannaa irraa kenname
Waaqa
(Gadaa) — Akka amantii Waaqeffannaatti, Waaqni uumaa waa maraati. Uumama qoollo kana keessa jiraatu kanneen lubbu qabeeyyii fi maleeyyii ta’an hunda kan uumee fi tiksee kan jiraachisu Waaqa dha.
Waaqni fulla’aa beelii-belel. Hin dhalu, hin dhalchu, kan hin dulloomnee fi hin duune jiraataa bara baraati. Hiriyaa fi morkataa kan hin qabne ta’uutti amanna. Waaqeffannaan amantii Waaqa tokkichatti buluu fi amanuudha. Akka amantii kanaatti Waaqni waan hunda kan uumee fi madda jireenyaa ta’uu dhugeeffanna. Waaqeffannaan amantii waggoota 6000 oli turee fi osoo amantiiwwan kanneen akka Kiristaanaa fi Isilaamaa gara gaanfa Afrikaa hin seeniin dura kan ture, amantii ummata Kuush isa duraa fi hundee amantiiwwan maraati.
Waaqeffatoonni seera uumaa fi uumman qajeelfamuu. Kabaja Waaqaf, jaalala uumamaf qabaachuu, dubbii hamaa fi cubbuu irraa fagaachuu fi lagachuun hundee amantichaati. Kana bu’uura godhachuun kaayyoon amantii Waaqeffannaa Safuu, Laguu, Hooda, Seeda, Aadaa fi Duudhaa Oromoo fi warra Kuush eeguu , kunuunsuu fi guddisuu irratti hojjechuudha. Gama biraan hordoftoonni Waaqeffannaa amantii fi aadaa saba biraaf kabajaa qabaachuu, elaa fi elaameen waliin hojjechuu qaban. Sirna Waaqeffannaa keesssatti, sabni Oromoo uuumaa isaatif Irreessa galchuun iddoo guddaa kennaaf. Kanaafu aadaa ummata Oromoo keessaa inni mul’ataa fi guddaan kabaja ayyaana Irreesaati. Amantii fi Aadaan waan hedduun walkeessa jira ykn walitti hidhataadha. Sabni ykn biyyi hundi amantii hordofuu fi aadaa jabeeffatu qaba. Kanneen lamaan akkaataa wal hin faallesiineen ittiin jiraatan. ” Sabni aadaa hin qabne garbicha” jedha, hayyuun argaa-dhageettii obbo Dabbasaa Guyyoo. Akkas jechuun sabni akka sabaatti bilisa ta’ee jiraatu aadaa saba biraa irraa waan adda isa godhu qaba. Yoo bilisa hin taane garuu, kan ofii gatuun aadaa warra isa gabroofateen liqimfama jechuudha.
Egaa ayyaanni irreechaa, kaleessa ykn waggoota digdamman darban keessa kan uumame osoo hin taane, amantii Waaqeffannaa waliin kan ture, aadaa Oromoon Waaqaa fi Uumaa isaa kan ittiin galateeffatuu fi isa fuulduraaf immoo kan itti kadhatudha. Ayyaanni Irreessaa akka duudhaa ganamaatti, ilmaan Oromoo naannoo jiraatan hundatti haalaa fi yeroo adda addaatti raawwatu. Haa ta’u malee dhiibbaa sirnooti darbanii fi amantiin biroon irraan gahaa turanin bakka hedduutti dhorkame ykn akka hin mul’anne golgame Ayyaanni irreecha birraa magaalaa Bishooftuu, Hora Arsadeetti kabajamaa jiru hambaawwan bakka bakkatti hafanii kabajamaa jiran yoo ta’u, baroota dhihoo keessa tattaaffii jaalatoonni aadaa Oromoo godhaniin beekamaa fi guddataa dhufee yeroo ammaa ummata kumaatamaan hedamu kan hirmaachisu, Afrikaa keessatti isa guddaa ta’ee kan mul’atuu fi ummata alagaa hedduu kan hawwataa dhufe dha. Ummati Oromoo, amantii, kutaa fi siyaasaan osoo walhin qoodiin tokkummaan eenyummaa isaa akka mul’isu kan godhe aadaa guddaa ta’uu isaa argina.
Yeroo ammaatti Irreechi aadaa moo amantiidha? kan jedhu gaaffiin ka’aa akka jiru hubanna. Akkuma olitti ibsame aadaa fi amantiin waan hedduun walitti hidhata. Akka aadaa Oromootti ammoo sirna raawwatu hunda keessatti osoo maqaa Waaqaa hin dhahiin waanti raawwatu hin jiru. Sirna gumaa, gaa’ela, araara ykn jaarsummaa fi waan kana fakkaatu irratti Coqorsa ykn marga jiidhaa qabachuun wal eebbisa ykn Waaqa kadhata. Coqorsi ykn margi mallattoo nagaa fi araaraati. Coqorsi ykn lataan qabatan irreecha jedhama. Haala kanaan irreechi aadaadha, amantiidhas. Yeroo irreeffannaaf Malkaa bu’an ykn Tulluu bahan Waaqeffatootaaf aadaa fi amantii yoo ta’u, warra amantii biraa keessa jiraniif ammoo aadaadha. Yeroo irreechaatti siiqqeen, caaccuu fi kaallachi, bokkuu fi meeshaaleen dhalaa fi dhiirri qabatu, uffati aadaa uffatamuu fi walleen achitti mul’atu marti aadaa fi seenaa Oromoo calaqqisa. Kanaaf ummati miliyoonaan lakkaa’amu, Isilaama, Kiristaanaa fi Waaqeffataan gamtaan walcina hiriiree Irreeffataa kan jiru. Haaluma kanaan jabaatee akka itti fufuu fi irreechi kan Oromoo qofa osoo hin taane, ummati Afrikaa marti kan ittiin boonuu fi waliin kabaju ta’uuf akka jiraatu abdii qabna. Kun akka ta’uuf Waaqni nu haa gargaaru, nutis ciminaa fi gamtaan waliin haa jabeeffannu.
Yeroo irreeffannaaf deeman tartiibni raawwii isaa akka armaan gadii ta’a.
- Yeroo Malkaa bu’an ykn Tulluu bahan, dubartoonni uffata aadaa uffachuun siiqqee fi irreecha qabatanii Mareehoo jechaa dura deemu,
- Abbootii fi dargaggoonni duubarra dhiichisaa ykn jeekkaraa hordofu,
- Bakka irreechaa yeroo gahan, Abbaan Malkaa, malkaan saaqamuu ibsa.
- Faatii waliif baafatu, kunis nagaa fi araara waliif buusanii , garaa nagaa fi qulqullummaan waliin irreeffachuuf,
- Jaarsoliin akka angafaa quxisuutti walduraa duuba eebbisu. Eebba kana keessa waan argataniif Waaqa galateeffachuun, nagaa, jaalala, tokkummaa fi badhaadhina kadhatu
- Sirni irreeffannaa ni raawwata. Yeroo kanatti warri irreessa qabate hundi irreessa isaanii bishaan cuuphuun Waaqa kanaan isaan gahe galateeffachuun, bara dhufus akkasuma nagaan akka isaan gahu gaafatu
- Dhibaayyuu fi daddarbaan ni raawwata. Dachee sanyii biqilchiteef, waan irratti horanii fi argatan irraa matadeebii kennuu jechuudha.
- Maatiin daa’ima ammachiisan yoo jiraatan, abbaan malkaa akka sirna ammachiisaatti raawwata
- Sirbaa fi wallisaan duubatti garagalu, dhangaa qabatanii dhaqan waliin dhamdhamu ykn bakka qophii addaatti walgahanii nyaatanii dhuguun sirbanii gammadu. Bara dhufu nagaan akka walitti deebi’aniif eebbaan raawwatu.
Waamicha
Ayyaanni irreechaa mallattoo, nagaa, araaraa fi tokkummaa ta’uu irrayyuu aadaa Oromoo fi Oromummaa guddisu, akkasumas Oromiyaa addunyaatti kan mul’isu waan ta’eef,
– Ayyaanni irreechaa, akka ayyaana biyyoolessa Oromiyaatti akka kabajamuuf kalandera keessa galee fi guyyaa ayyana biyyooleessaa ta’ee beekamtiin akka kennamuuf,
– Dirreen ayyaana irreechaa itti kabajan, Malkaan Arsadee giddugaleessa ayyaana irreecha Oromiyaa waan ta’eef ummata ayyaana kana irratti hirmachuuf dhufan, akkasumas dawwatootaa fi tursitoota addunyaaf mijuu akka ta’u, bakki bashannanaa fi aara galfannaa naannoo kanatti akka ijaaramu qaamni Mootummaa Oromiyaa dhimmi kun ilaalu akka irrtti hojjetu kabajaan gaafanna. Nutis waan dandeenyun deeggarsa nurraa barbaadamu akka goonu waadaa galla.
Irreecha bara 2015, kan tokkummaa fi jaalalaan waliin haa kabajnu, kan hawwinuu fi barbaadnu Waaqayyo itti nuuf haa guutu!
Leeel!
Koree GWA

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qullubbii adiin;
- Dhukkuba gogaa sababa fangasiin mudataniif dawaadha.
- Baakteeriyaa fi vaayirasoota balleessuf humna qaba.
- Itituu dhiigaa kan ittisu waan ta’eef, dhibee dhiiga wajjin wal qabatee nama mudatu kan hanbisudha.
- Dhiphina ujumoo dhiigaa umurii wajjin wal qabatee mudatu ittisuu danda’a.
- Dhukkuba onnee irraayis nama baraara.
- Ammeentaa koolestiroolii qaama keenya keessa jiru hir’isuun, cooma hir’isa.
- Qaamni keenya alarjiidhan akka hin miidhamne taasisuuf humna qaba.
- Finniisa qaama namaa irratti ba’u ittisa.
- Utaalloo ittisuuf akka gargaarus mirknaa’eera.
Kana malees qullubbii adiin faayidaawwan fayyaa hedduu waan qabuuf, itti fayyadamuun murteessaa akka ta’e hubachuun barbaachisaadha.


text:
Guyyaa har’aa lammiiwwan Ameerikaa kanneen waraana US keessa utuu tajaajilanii lubbuu isaanii wareegan kabajaan yaadatu. Waraana namoonni akkasii keessatti wareegaman keessaa tokko waraana Veetraam.
Magaalaaleen guutummaa Ameerikaa keessa jiran immoo gootota magaalaa isaanii irraa bara 1776 ennaa warraaqsa Ameerikaa qabee duula irratti bobba’anii wareegaman kabajaan yaadatanii oolu. Ayyaana goototaa kana irratti kanneen waraana Veetnaam irratti wareegaman yeroo hedduu qiyyaafata addaa argatu.
Loltoonni Ameerikaa humnoota Veetnaam kibbaa kanneen kan koominitii ta’an humnootii Veetnaam kaabaa waliin ta’uu dhaan lolatti bobba’an. Waraana Veetnaam irratti lammiiwwan Ameerikaa kuma 58 ta’antu wareegaman.
Kaaptaainii waraana Ameerikaa duraanii kan turan Guy Gruteers akka jedhanitti waraana sana fedha isaanitiin irratti bobba’a kanas kan godhan Kominisimiin akka hin babal’anne ittisuu waan barbaadaniif jecha. Jalqaba bara 1967mootaa keessa Gruters Veetnaamitti ergaman gurmuu loltootaa 400 waliin balalii gama Veetnaamitti geggeessaniin yeroo lama xayyaarri isaanii rukutamee kufe.
Gruuters akka jedhanitti Yeroo jalqabaa namoota gootota ta’an kan garee Helikoptera maqaa “Jolly green “ jedhamuun beekamu balalsiisaniin baraarame. Yeroo lammataa garuu Veetnaam gama kaabaa keessa martinuun keenya qofaa ofii turre. Yeroon gara halkaniitti siqaa ture. Muka jala dahadhu argadheen daqiiqaa 45f utuu hin qabamin ture jedhan
Achumaan lammata irratti waraana Veetrnaam gama kaabaan qabamuu isaanii dubbatu Gruters. Erga qabamanii booda jalqaba ganda tokkotti geessuu dhaan booda irra waaltaa itti hidhaman kan Hanoi keessaatti geessaman. Torban tokko booda miseensota waraanaa kanneen biroo 12 waliint a’uu dhaan mooraa hidhamtoota waraanaa “Hanoi Hilton” jedhamutti geessaman.
Gruters waa’ee mooraa Sanaa ennaa ibsan,
Bakka sanatti, odeeffannoo waraanaa argachuuf darararaan keessatti raawwatama jedhu.
Prezidaant Doonaald Traamp hara’a dubartootaa fi dhiirota biyya isaanii utuu tajaajilanii wareegaman kabajaan yaadanna jechuu dhaan ergaa twitter irratti maxxansanii beeksisan. Galatoomaa jechuu dhaan maatii keessanii fi Ameerikaa Waaqayyo haa eebbisu jedhan. Ameerikaan biyya walabaa ta’uun ishee sababaa goototaaf kan jedhan Traamp VA Arlingtonitti kan argamu bakka awwaalcha loltootaa Arlington Natinal Cemetery jedhamu irra har’a gara boodaa dararaa kaa’uuf jiru.


text:
Kuusdeetaa ilaaluu
Kuusdeetaa ilaaluu
Kuusdeetaa LibreOffice keessaa ilaaluuf tooftaawwan adda addaa lama jiru.
- Faayilicha kuusdeetaa banuufFaayilii - Bani fili.
faayilii kuukoota sdeetaa gahinsa guutuu gabateewwan, gaafattoota, gabaasota, fi unkoota keef kenna. Caasaa gabateewwan kee gulaaltee qabiyyeewwan kuusaawwan deetaa jijjiiruu ni dandeessa.
- Kuusaawwan deetaa galmaa'anii ilaaluuf Mul'annoo - Madda deetaa fili.
mul'annoo madda deetaa dirreewwan gabatee kuusaawwan deetaa galmaa'an irraa gara keessa galmeewwan keetti harkisanii kaa'uu fi makiinsa ergannoo horuuf fayyaduu ni danda'a.
Related Topics
Kuusdeetaa as keessaa fayyadamuu LibreOffice Base


text:
Oromo women: are positive thinkers and fight for their freedom!!
Dubartiin yoo oromoof quuqamtee hojatu akka waan isaan aarsuti median ignore gochuun jiilli midiyaa tokko share hingoone. Nuti abdii hinkutanu itti fufaa qabsoon keenya. Keep up.. yeroon dubbanu fagoo mitii. Viva haadha tiyya.
Via: Saliha Sami
“Far away there in the sunshine are my highest aspirations. I may not reach them, but I can look up and see their beauty, believe in them, and try to follow where they lead.”
—Louisa May Alcot
HAADHA ARTIST Gadise Shemsedin. UUUUUUUY EYSAN SIKAAYYA?Kanammoo Haadha Cayaatu Uffata aadaa badhaasa kenneef warra Raayyaatii !
Uffata aadaa guutuuu kan isaaniifii shiita haadha manaa isaanii dabalatee!
Odaammoo waajira gandaa keessa kaayyadhaa jettee kenniteef…


text:
Sochii guyyoota muraasaaf osoo wolirra hin citin geggeeffameen ummanni godina Arsii Lixaa sadarkaa guutummatti jechuun danda’amuun naannoo isaa harka lukkee Woyyaaneetii, OPDO, baafachuu gayeera. Angawoonni OPDO heddu ummatatti makamaniiru; kana booda diinaaf hin hojjannu, ummata keennas hin saaxilluuf kakatanii. Kanniin baqatan eessa akka seenan hin beekamu. Waajjiroonni OPDO aanaa Kofalee, Shaashamannee, Kokkossaa, Qoree, Ajjee fi Siraaroo kan magaala fi baadiyaa guutummatti gara cileetti geeddaramaniiru. Yeroo kanatti, OPDOn godina Arsii Lixaa hantuuta boolla hin qabne taateerti.
Humni Agaazii fi federaalaa gara Ajjee, Siraaroo fi Shaallaa gadi bu’uuf onnee hin arganne. Daandii Dodolaa fi Adaabbaa irra lammii malee diinni yoo socho’u hin mudhanne. Ummanni naannoo kanaa ajjeechaa fi dararaan yeroo addaddaatti irratti raawwatame (Asaasa, Kofale, Adaabbaa fi kb) kan isa hin jilbiiffachiisne ta’uu mirkaneesseera.
Godinuma kanaa keessatti Adaamii Tulluu fi Goobetti kan argaman horsiisa horii Woyyaanee gurguddaa lama ibiddaan tajaajilaan ala godhamee loon ammoo oofatee galeera, ummanni. Callaan omisha qonnaa Jibuutii fi Arabtoonni Seeroftaa fi Gofoore irraa haamtee ummata afaan qabdee gara Jibuutii fi biyyoota Arabaatti fe’uuf ooydatti wolitti qabdee turte, ummanni Waabee fi Eddoo irbaata ibiddaa taasiseera. Mooraa qonnaa Seeroftaa fi Gofooree irratti haleellaan raawatamuunis dubbatu jiraattonni. Omisha fi mooraa qonnaa Ardaa Etaa, Heeraroo, Xameelaa fi Garaadelaas gubuuf ummanni yaalii cimaa taasisaa jiraachuun barameera. Naannawa magaalaa Bulbulaatti (Shaashamannee fi Baatuu jidduu) konkolaataan Al Amuddiin 5 gaaza isaa woliin boba’eera.
Daandiin gara magaalota godinichaatti geessan bakka hundatti ummataan (dhagaa, mukaa fi ibiddaan) cufamuun sochii woraanaa mootummaa hedduu danqee jira. Dhaagaa fi mukni ummanni daandii irratti baay’inaan (Shaashamannee hanga Roobeetti, Dodolaa hanga Boqqojjiitti) tarreesse hujii Agaazii dhagaa guuruu fi daandii qulqulleessuu taasise. Tooftaan addaa ummanni godina kanaa dhimma itti bayaa jiru: Agaaziin daandii qulqulleessee haa xumuruu eeganii idoo itti dhokatanii as bayanii ammas irra deebi’aa dandii cufuu isaaniiti. Bifa kanaan guutummatti sochii Agaazii laamshessuun danda’ameera. Ummata gabrummaan nagaye jedhee dhaabate tasa humni jilbiiffachiisuu kan hin jirre ta’uu ragaa bayutti jirra.
Saboonni ollaa godina Arsii Lixaa (ummanni Sidaamaa fi Alaabaa) ummata Arsiif tumsuuf qophii irra jiraachuun himameera. Hanga ammaattis deeggarsa bifa addaddaa laataa turuu isaaniiti kan dhagayame. Woyyaanee jilbiifachiisuuf wolhubannaan akkanaa jajjabeeffamuu qaba.
Godina Arsii Lixaa fi godinoota Oromiyaa biraa keessatti kan ta’e gocha gootummaan abbaa-irree afoo dhaabatanii naannoo ufii bilisoomsuuti. Woyyaanee jilbbiiffachiisuu fi bilisummaa balbala geette olseensisuuf hunda Oromoo irraa kan eeggamu fakkeenya gaarii Shawaa Lixaa, Gujii, Harargee Lixaa, Wollagga Lixaa fi Arsii Lixaatti ta’e hundi naannoo naannoo isaatti hujii irra oolchuu qofa. Tokkoo tokkoo keennaa irra dirqamni gandaa fi qe’ee keenna qulqulleessuu akka jiru daqiiqaafis yoo ta’e dagachuu hin qabnu.


text:
Adoolessaa 18/2017 Godina Lixa Shaggar Aanaa Adaa’aa Bargaa Magaalaa Incinnii Keessatti Qeerroon Dargaggootni Oromoo Sochii Warraaqsaa Biyyoolessa Oromiyaa FXG daran jabeessuun finniinsaa jiruu, Warraaqsii kun yeroo amma sagalee dhaadannoo jabaa dhageesisuun itti fufani jiru.
Adooleessa 17/2017 Sochiin Warraaqsa FXG mormiin diddaa gibiraafi qaraxaa seeraan ala daran jabaachuun duulli gabaa lagachuufi tajaajila Geejjibaa dhaabuufi daandii Konkolaataa cufuu Godina Lixa Shaggar Addatti Magaalaa Amboo fi Naannoo Ishee, Giincii , Gudaar , Tokkee Kuttaayyee , Baabbichaafi bakkoota hedduutti daandiin konkolaataa gara Lixa Oromiyaatti geessuu waan citeef uummatni Imaltoonni gara dhihaa Oromiyaatti Socho’aan #buufata_konkolaataa_Finfinnee_muddan. Magaalaan Finfinnee naannoon buufatalee konkolaataa muddama cimaa keessa seentee jirti.
Gaaffiin Mirga abbaa biyyummaa uummatni Oromoo mirga isaa karaa nagaa gaafatee kumootaan itti wareegamaa jiru hanga deebii argatuufi karoorrii Master plan Finfinnee tooftaa jijjiirratee hojiirra oluuf wixineen wayyaanee guutummaatti hanga haqamutti qabsoon bifa wal irraa hin citneen itti fufa.


text:
Barsiistonni manneen barumsaa Finfinnee keessaa hangi tokko torban darbee jalqabee hojii dhaabiinsa mormii gaggeessaa jiru.
Mootummaan dabala mindaa barsiisootaaf kennu isaa kan ilaaleen sabaa himaa adda addaan kan beeksisee ture mindaa barsisootaaf dabalamee waliin wal hin gitu jedhu. Kanaaf jecha mootummaan dabala mindaa labse haa kennu ykn labsiin sun sirriii akka hin ta’iin irra deebi’ee ha mirkanessu jedhu.
Gama kaaniin immo, Barsiistonni hojjatoota sivilii waajira mootummaa ka biroof hojjatan waliin sadarkaa barumsaa wal fakkaataa ituu qabanii sadarkaa mindaa wal fakkaataa hin argatan jedhu barsiistonni kun.Serri mootummaa garuu hojii wal qixxeef mindaa wal fakkaataa jedha jedhan. Mootummaanis deebii gama isaa kenneera.
MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
Boonbiin badee balleessaan dhukaafame kun namoota 130 ajjeesee baay’ee immoo miidheera.
Shakkamaan qoftichi balaa kanarraa hafe Salah Abduselaam hidhamee kan jiru yoo ta’u, akka of hin-ajjeefneef eegamaa jira.
Namni kun boombii Istaadiyamiitti, kaaffee fi ‘kilaba’-halkaniitti dhuka’e kanaaf mi’a dhiheessuu akka hin-oolle gabaafameera.
Namni kun Midiyaan Firaans akka gabaasetti hanga ammaatti al tokko qofa haasa’e; mana-murtiitti si’a ja’a dhihaatus mirga dubbachuu diduu qabuuf callisee akka jiru himameera.
Qorannoon isaarratti geggeffamaa jiru hanga Birraa 2019tti turuu akka danda’u gabaafameera.
Maakroon bakka gochi shororkeessummaa, ‘IS’ itti-gaafatamummaa isaa fudhate, kunniin itti raawwatamanitti sagantaa qophaa’e irratti argamaniiru.
Sagantaan inni jalqabaa Isteediyamii Biyyaalessaa Istaa de Firaans alatti bakka itti namoonni balleessaanii badan sadii tapha Firaansii fi Jarmanii giduutti geggeffamaa ture itti ol seenuu karaa dhabanii bakeetti balaa qaqqabsiisanitti geggeffame.
Pireezdaantiin Biyyattii duraanii Firaankooyis Hollaande taphicha irratti argamanii turan Maakroonii waliin sagantaa kanaarratti argamaniiru.
Madda: BBC


text:
Gurmuun qorannaa yakkaa poolisii federaalaa Itoophiyaa midhaa miliyoona 480 ol ta'u mootummaa fi uummatarraan gahaniiru jedhuudhaan shakkamtoota lama kaleessa mana murtiitti dhiheesse.
Hoogantoonni lamaan kun dhabbata geejibaa galaanarraa Itoophiyaa damee Jibuutiitii itti gaafatamaa an ta’an Obbo Unatuu Taayeetif kanaan dura buufata lafaa Mojootti itti gaafatamaa an turanfi yeroo to’annaa jala olfamanitti garee damee jibuutitii hoggasa yeroo keennaa an turan Obbo Taayee Caalaati.
Gabaasa guutuu dhaggeeffadhaa


text:
Aangawoota Oromiyaa 300 Irratti Tarkaanfiin Fudhatame Gaaffii Oromoof Ka Deebii Kennu Miti, Jedha Xiinxalaan Seeraa
(VOA Afaan Oromoo) — Mootummaa naannoo Oromiyaa keessatti — Gubbaa irraa jalqabee hanga gadiitti gamaaggama hoogganopotaa marsaa duraa geggeessameen – angawoonni 300 ta’an bakka isaanii irraa kaafamuu, kaan itti gaafatamummaa irraa gad-buufamuu fi haala adda addaatiin ka murtiitti dhiyaatan tahuu – Itti-aanaa Prezidaantiin Oromiyaa – Obbo Isheetuu Deessee Miidiyaa yokaan Sabaa-himaa biyya keessaaf ibsa kennuu isaanii, jalqaba torban dabree irra gabaasnee turre.
Qophii keenya, Dirree Dimookirasii irratti dhihaachuun Murtii mootummaa Oromiyaa kanaa fi dhimmoota kanatti hidhata qaban ka xiinxalan – Hayyuu seeraa – Dr. Tsegaayee Araarsaa, “tarkaanfiin mootummaan fudhataa jiru gaaffii uummataa deebisuutti ka fuuleffate otuu hin taane, aangawoota OPDO ajaja fudhachuu didanii fi dhugaa uummatichaa waliin dhaabbatan, kanneen of kabajanii fi saba isaanii kabajan haxaawee of keessaa baasuutti ka fuuleffate” – jedha.
Yaaddoon Mootummaa, wanna afaaniin jedhu – waa’ee rakkoo dhabamuu bulchiisa gaarii fi rakkoo malaammaltummaa, akkasumas deebii dhabuu gaaffii uummataa otuu hin taane, waa’ee aangoo irra of tursiiuu akka tahe dubbata.
Tarkaanfiin akkanaa, mormii uummata Oromoo dhaabsisuus tahe biyyattiif furmaata fiduu akka hin dandeenye illee eeran.


text:
Waa’ee Faanaa (1)
Waldaa aksiyoona Faanaa Biroodkaastiing Korporeet
Buufanni keenya bara 1987 wayita hundeeffamu meeshaalee duubatti hafaafi humna Namaa muraasaan miidiyaa biroodkaastii biyya keenyaakeessatti akkaataa haarawaan hojii eegale.Adeemsaanis ijaaramaafi qabiyyee sagantaa isaa fooyyessuudhaaniifi rakkoolee mudatanittis fala argamsiisuudhaan imalsaa itti fufe. Sagantaawwan dhimma hawaasaarratti xiyyeeffatan dhiyeessuun kan beekamuufi dameewwan siyaasaafi hawaas-diinagdeerratti fooyya’uumsa jireenyaatiif ciminaan kan carraaqu buufanni keenya yeroodhaa gara yerootti dhaggeeffattootaafi qaamolee wal ta’uumsa taasisan heddummeessuudhaan miidiyaa dhaga’amtummaa qabu ta’aa jira.
Dhaabbanni keenya humna Namaa barateen ijaaramuudhaan teeknooloojii hamayaa’aatti fayyadamuun hojii barsiisuu beeksisuufi bashannansiisuu cimsee itti fufuudhaan miidiyaa biyya keeyaa keessatti jijjiirama galmeessisuun itti fufeera. Finfinneedhaan ala miidiyaa Biroodkaastii 11n garaa garummaa uumuun seenaa miidiyaa biyya keenyaa keessatti haala saffisaafi ajaa’ibsiisaa ta’een Magaalaa Finfinneetiin ala Raadiyoowwan FM 11 hundeessuun humna Namaa gahaafi Teeknooloojii Raadiyoo guutuudhaan qindoominaan hojjechuu danda’eera.Wayita ammaa sadarkaa guutuu biyyaatiin buufatawwan Raadiyoo Fm 12 hundeessuun hojjechaa jira.
Seenaa biyya keenyaa keessatti Darbii Gamoo 11 qabu kan hojii miidiyaatiif mijaa’aa ta’e ijaaruudhaan hojjechaa kan jiru yammuu ta’u wayita ammaa biyya keenyarra darbuudhaan Afrikaa bahaatti dhaabbata miidiya adda duree ta’uuf mul’ata qabate milkeessuudhaaf baatii Amajjii bara 2003 irraa eegalee gara Faanaa Biroodkaastiing Korporeetitti jijjiramuudhaan carraaqaa jira.
Yeroo gabaabaa keessatti buufatawwan Fm gara 20 geessisuuffi tamsaasa Televizyinii eegaluuf hojjechaa jira.
Milkaa’ina kana hundaaf shoorri wal taatotaafi dhaggeeffattoota keenyaa ol’aanaa akka ta’e kan amanu dhaabbanni keenya wayita ammaa jiddu galatti hojjettota 360 Naannoleetti ammoo hojjettoota 304 walumaagalatti hojjettoota 664 qabachuun aantummaa Ummataa qabtee hojjechaa jira.
Torbanitti sa’aatii 38 tamsaasa biyyaleessa dhiyeessuurraa eegalee wayita ammaa sadarkaa guutuu biyyaafi buufatawwan Fm hundaan tokkoon tokkoon isaaniitiin sa’aatii 18 tamsaasa.
Mul’ata: Itiyoophiyaafi Afrikaatti miidiyaa daldalaa adda duree yoomiyyuu filatamu ta’uu
Ergama:Tajaajila miidiyaa qulqullina qabuun Itiyoophiyaa Demokraatawaafi badhaadhomte ijaaruuf carraaqqii taasifamaa jiru keessatti yaadawwan jijjiiramaa dhiyeessuudhaan miidiyaa Daldalaa filatamaafi bu’a qabeessa ta’uudhaan tajaajiluudha.


text:
Adoolessa 5,2017/ Godina Arsii Aanaa Diksiis Magaalaa Hamdaa keessatti Maqaa faaydaa addaa Finfinneetin Mormiin ka’uutu mala jechuun Wayyaanen Ummata walitti qabdee eddoo kamittuu mormiin maqaa kanaan kan ka’u yoo taate jiraattonni Aanichaa Ujoollee teessan akka hojii misoomaa mootummaan eegale hin gufachiifne jiraataan kamuu maqaa kanaan
mormii godhuuf akka manaa hin baane fuula keessan gara misoomaaf nageenya naannoo keennaa akka godhattan jechuun kaabinoonni manneen barnootaa hunda keessatti umnata doorsisaa jiraachuun dhagayamee jira.


text:
Suraa1: Horaa Bantii Suraa2: Reeffa Horaa Bantii gara bakka dhaloota isa Baddallee, Iluu Abbaabooritti yeroo ergamu (Madda Suraa: Feesbuukii Jaawaar)
Barataa Saayinsii nyaataa (Food Science) waggaa 4ffaa Yunvarsiitii Wallaggaa kan ta’e, Horaa Bantii, gaafa Amajjii 4/2016 humnoota mootummaan mooraa baraturraa qabamee fudahtamee ture. Bakka buuteensaas hinbeekamne ture. Garuu, ajjeefamee erga gatamee booda, guyyaa haraa’aa Amajjii 6/2016 reeffi isaa daggala keessatti gatamee argameera.
Reeffi isaa erga qorannoof gara Hospiitaala Naqamteetti ergamee booda, gara bakka dhaloota isaa, Baddallee, Iluu Abbaabooraatti ergameera. Maatiinsaa mucaan keenya baratee bor nugargaara jedhanii abdachaa turan reeffasaa simachuuf dirqamani.
Haala kanaan barattoonni Oromoo hedduun humnoota mootummaatiin ajjeefamanii maatii isaaniif ergamaa jiru. Mootummaan Itoophiyaa Adda Bilisa Baasaa Uummata Tigraayiin durfamu gaaffii barattoonnii fi uummanni Oromoo kaase deebisuu waan hinbarbaadneef namoota nageenyaan Maastar Pilaanii Finfinnee mormuuf ba’aan ajjeesuu, qaama hiri’isuu, daraaruu fi hidhuu irratti argama.
Haga yoonaa, odeeffannoo aktivistoota mirga dhala namaarraa argameen Oromoonni 130 ol akka du’aniiru. Namoonni dhibba hedduutti lakkaa’aman qaama isaanii akka dhaban godhamaniiru. Namoonni kuma kudhanii olta’an garaa mana hidhaatti guuramaniiru. Namoonni hedduun bakka buuteen isaanii hin beekamu. Kanneen, gidduu gala Qorannoo Yakkaa, Maakalaawwii, jedhamu seenaan akka malee daraaramaa akka jiran odeeffannoon nugahaa jiru ni mullisa. Hedduun isaanii maatii, firoottaniifi hirriyoota isaaniitiin akka hindaawwatamne dhorkamaniiru.
Mormiin Maastar Pilaanii Finfinnee barattoota sadarkaa tokkoffaa Ginciitiin gaafa Sadaasa 2/2015 jalqabame, gara kuutaalee Oromiyaa adda addaatti babala’atee amma ji’a lamaa oliif deemsifamaa jira. Mormiin baranaa kun Oromoon kaabaa kibbaa fi bahaa dhihaa tokkummaan kan irratti hirmaatedha. Mootummaan Itoophiyaa Adda Bilisa Baasaa Tigraayiin durfamu mormii uummata Oromoo hundaan irratti ka’e waan sodaateef humna fayyadamuun dhaabuu yaala jira.
Haata’u malee, Oromoonni mirga isaanii kabachiifachuuf yeroo kammiyuu caalaa wareegama qaalii kaffalluun mormii fi diddaa itti fufanii jiru. Mormiin uummata Oromoo haga gaaffiin isaanii deebii sirri ta’e argatutti kan duubatti deebi’u miti.