text:
en Peyar Rameeshkumaar. Maayavaratthais Seernthavan. En Vayathu 32, Aydiay Paditthuviddu, Oru Kanini Vorksaappil Veelai Seykireen, En Appavukku 60. Naangal Tamil Vadakalai Ayyangaar Vakuppai Seernthavarkal. Avar Perumpaalum Keeralaavil Kooli Veelai Seyvaar. Eppothaavathu Viseesa Naadkalil Maddum Vanthuviddu Povaar, Nalla Kudikaarar, Eppothaavathu Panam Anuppuvaar.
en Amma Paarvathi(46 ) Veeddilthaan Iruppaar. Naan Avarkalukku Oree Makan. En Ammavukku Neenda Naadkalaakavee Padai Arippu Irukkirathu, Eppothu Paartthaalum Thodaiyaiyo, Pinpakkatthaiyo, Muthukaiyo Sorinthu Kondee Iruppaal. Nalla Thadittha Uruvam, Karuppaaka Iruppaal, Irandu Theengaay Saisu Mulaikal, Thoppai Vayiru, Perutthu Pona Sootthu, Akalamaana Mukam, Vaayil Eppothum Vetthilai Poddu Kuthappikondee Iruppaal. Sonthamaana Oru Siriya Odduveedu Enpathaal Entha Pirachanaiyum Illai. Nakaratthirku Pakkatthil Ulla Kiraamam. Ammavin Pakkatthilthaan Naan Paduppeen.
ippadi Amma Sorinthu Kolvathu Neendanaadkalaaka Irukkirathu, Aanaal Naan Athuparri Ethuvum Keeddathillai. Oru Naal Iravu Ammavukku Kadumaiyaana Arippu. Valakkamaaka Sorinthu Kolla Vilakkamaaru Edutthu Athan Adippaakatthil Vaitthu Muthukai Sorinthukolvaal, Anraikkum Appaditthaan Sorinthaal. En Kaathukku Aval Sorinthu Kolvathu Varukku Varukku Enru Keeddathu. Intha Sattham Eppothum Varuvathuthaan. Sila Neerangalil Pudavaiyai Thookkividdu Thodaiyai Sorivaal, Vilakku Anaitthu Iruppathaal Aval Udkaarnthu Kondu Pudavaiyai Thookki Than Irandu Kaikalaalum Sorivaal. Iruddaaka Iruppathaal Enakku Sattham Varum, Naan Ethaiyum Paarppathillai Naan Thoongividuveen.
aanaal Inraikku Amma Sorinthukondu Ayyo Setthu Poyidalaam Pola Irukkuthee Enru Aluthaal. Amma Aluvathu Therinthathum Naan Elunthu Ennammaa Seyyuthu Enreen, Arippu Thaangaladaa Enraal Leesaaka Aluthukondee, Naan Udanee Vilakkaipoddeen. Amma.. Vidu Engu Arikkuthu? Naan Sorinthuvidukireen Enreen.. Muthukula Arikkuthudaa Kai Edda Maaddeenguthu Enraal. Amma Jocketdai Kaladdu Enreen Ammavum Jocketdai Kaladdinaal. Ammavin Muthukai Paarkkavee Payangaramaaka Irunthathu, Angaangee Sirusiru Koppalangal, Saampal Poottha Maathiri , Veerkkuru Maathiri Muthuku Pooraavum Irunthathu.
Amma Braa Poddu Irunthaal. Ammavin Muthuku Braavil Paartthapothu Mikavum Kavarchiyaaka Irunthathu, Eemmaa Braaveera Poddu Irukkee Enravaaru Braa Buttonai KaladTVddeen Ammavin Muthuku Pakkathil Thaan Iruntheen Amma Braavai KaladTVddu Pudavaiyaal Mulaiyai Maraitthukondu Akalamaana Muthukaaddikondu Udkaarnthu Irunthaal. Ammavin Muthukai Nanraaka Sorinthuviddeen. Amma Engu Soriya Solkiraalo Angu Sorintheen. Amma Aval Kaiyaal Thodai Idukkai Sorinthaal. Angeeyum Arikkuthaammaa Enreen. Aamaandaa Udampu Pooraavum Arikkuthudaa Enravaaru Verru Muthukai Kaaddiyavaaru Kuppura Padutthaal.
Amma Ippadi Kuppura Padutthu Irukkupothu Muthukai Sorinthuviddapadiyee Ammavin Sootthai Paarttheen. Eppaa Enna Akalamaana Sootthu , Ammavin Sootthu Maddum Uppikondu Iruntha Sootthu, Ammavin Iduppu Madippu En Sunniyai Kilappi Viddathu. Amma Aval Kaiyai Aval Sootthu Pilavil Vaitthu Sorinthaal. Pudavai Kaddi Irunthaalum Pudavaiyil Meeleeyee Sorinthaal. Naan Udanee Amma Sorintha Idatthil Kaiyai Vaitthu Sorintheen, Antha Pilavil Soriyumpothu Amma Ethuvum Sollaa Viddaalum Amma Nelinthaal. Amma Pudavaiyai Kaladdaddumaa Enreen. Ammavudanee Padutthavaaru Pudvaiyum Pavadaiyaiyum Seertthu Thodaivarai Thookkinaal. Naan Appadiyee Ammavin Muthukil Poddu Viddeen. Amma Ippothu Nirvaana Sootthai Kaaddikondu Padutthu Irunthaal.
en Irandu Kaiyai Poddu Ammavin Meedupallangal Muluvathu Sorintheen. Piraku Ammavin Sootthai Pilanthu Sootthu Oddaiyai Paarttheen, Karuppaaka Kolakolavenru Irunthathu Oru Viralaal Athai Thudaitthu Mukarnthu Paarttheen Pee Naarram Aditthathu. Amma Ennadaa Panree Sorinju Vidudaa Enraal. Sootthu Oddaiyil En Viralaal Sorintheen. En Sunni Thookkikondu Ennay Padaatha Paadu Paditthiyathu.Ammavin Kaalai Leesaa Virintheen Ammavin Mudiyum Pundaiyum Therinthathu Naan Enkaiyai Kaiyai Meelirunthu Kilee Idukkil Irukkum Ammavin Pundaikku Kondu Senreen. Valakkampola Angeeyum Ammavin Mudikal Adarntha Pundaiyil Sorintheen. Avvappothu Ammavin Pundai Pilavil Kileerunthu Meelaaka Iluppathumaaka Iruntheen.
Ammavai Mallaakka Padukka Sonneen Amma Mukatthil Viyartthu Irunthathu , Maaraappai Edutthu Amma Mulaiyai Muddi Kondaal. Naan Udanee Amma Pudavaiyum Pavadaiyum Aviltthu Vidummaa Enreen. Amma Adivayirril Soruki Iruntha Kosuvatthai Ilutthu, Pavadai Naadaavaiyum Aviltthaal. Naan Udanee Ammavin Pavadaiyum, Pudavaiyum Seertthu Kaal Valiyaaka Avilttheen. Amma En Munnaal Nirvaanamaaka Padutthu Kidanthaal. Kailiyai Koodaaram Vatthu Iruntha En Sunniyai Amma Paartthuviddu Ennadaa Athu Un Sunniyaa Ivvalavu Needdaaka Irukkuthee Enraal Siritthukondee. Naan Summaa Irummaa Enreen. Ammavo En Kailiyai Aviltthuviddu En Sunniyai Piditthuviddaal. Amma En Sunniyai Piditthathum Thannivarumpola Irunthathu. Amma Thanni Varumpol Irukkummaa Enreen. Amma Vidavillai, Amma Elunthukondu Ennai Kaddipiditthu Kondaal. Naan Ammavai Kaddipiditthu Kondeen.
etthanai Naal Kanavu Inraikku Niraiveerukirathu Enru Ninaitthu Kondeen. Kurippaaka Amma Kulikkumpothu Ammavin Kuliyal Tharisanatthai Paartthu Paartthu Enakku Ammavin Meel Kaamaveriyai ThoonTVddathu. Inraikkutthaan Atharku Vidivukaalam Vanthu Ullathu Enru Ninaitthu Kondu En Sunniyai Ammavin Pundaiyil Vaitthu Alutthineen. En 10 Ins Sunni Muluvathum Ammavin Pundaiyil Senrathu. Ammavin Pundai Jil Enru Irunthathu Amma Leesaaka Munakinaal Aaaaaa Mmmm Ssssssssssss . Naan Methuvaaka En Sootthai Thookkithookki Kuttha Aarampittheen. En Ovvoru Kutthukkum Amma Munakikondu Irunthaal. Naan Ammavin Pundaiyil Veekamaaka Kuttha Aarampittheen.
Ammavin Sattham Athikamaaka Aarampitthathu . Thannivarumpola Irunthathu Veekaveekamaaka Alutthi Aalamaaka Kuttha Kutthakuttha Thanni Amma Pundaiyil Paaychi Adittheen. Ammavin Pundaiyil En Vinthuvai Paaychi Aditthuviddu Ammavin Meelee Irunthu Vilaki Paduttheen. Amma Antha Pakkam Thirumpi Kaalkalai Madakkikondu Padutthaal. Ammavin Pundai Nanraaraaka Therinthathu. Udanee En Sunniyai Ammavin Pinnaalirunthu Aval Periya Pundaiyil Vaitthu Alutthineen Amma Athirchiyaaki Eey Ennenvo Panriyeedaa Enraal. Ammavai Anaitthu Kondee En Sunniyai Ammavin Pundaiyil Kutthi Kutthi Iluttheen Ammavin Irandu Mulaikalaiyum Pisainthukondee Kuttha Aarampittheen. Amma Munakikondee Irunthaal Mukkunaal, Uss Uss Enru Vaayaal Oothinaal.
Ammavin Kalutthai Irukkipiditthaavaaru Veekamaaka Sunniyai Viddu Kutthukutthi Olutthu Mudittheen . Kanvilitthu Paartthaal Vidinthu Viddathu. Aanaal Amma Nirvaanamaakavee Padutthu Irunthaal. Naan Ammavai Eluppi Muddi Podavaitthu Ammavin Sootthil En Viraittha Sunniyai Alutthineen. Amma Valiyaal Thuditthaal. Naan Vidavillai En Sunniyai Muluvathumaaka Viddu Olutthu Mudittheen.Ammavin Meel Iruntha Kaamaveri Theertthu Kondeen. Atharku Piraku Ammavai Nalla Tholviyaathi Daakdaridam Alaitthu Senru Ammavin Padai Arippai Kunappadutthineen. Enakku Ammathaan Kaama Theevathai, Ammavukku Pundaiyil Arippu Enakku Sunniyil Arippu.
rameesh Passil Irunthu Irangi Thanathu Veeddai Nokki Nadanthaan. Avan Oru Kanani Injiniyar. Rameesh Thinamum Thanathu Veeddirku Leeddaakatthaan Varuvaan Aanaal Inru Thanathu Veelaikalai Seekkiramee Mudinthuviddathaal Seekkiramee Veeddirku Kilampividdaan. Avanathu Thanthai Eppothum Oorai Surrum Oru Pisinas Meen. Inrum Avar Thanathu Manaiviyai Veeddil Thaniyaaka Vidduviddu Eetho Oorukku Senruviddirunthaar.
rameesh Thanathu Veeddai Nerungiyavudan Thaan Thanathu Veeddil Oru Moddaarsaikkil Nirpathai Kavanitthaan.athaik Kongsam Nerungi Paartthathil Athu Thanathu Mama Vengaddin Moddaarsaikkil Enpathu Therinthathu. Vengad Rameesh Thanthaiyin Uyir Nanpar. Thanathu Thanthai Illaatha Neeratthil Mama Vengad Angee Iruppathu Avanukku Aacharyamaaka Irunthathu.
rameesh Thanathu Veeddin Pinpura Vaasal Valiyaaka Ullee Nulainthaan. Avanathu Veedu Valakkatthirku Maaraaka Amaithiyaaka Irunthathu. Thideerenru Oru Munangal Oli Avanathu Perrorin Araiyillirunthu Keeddathu Adanee Rameesh Antha Araiyin Jannalil Ulla Virisalvaliyaaka Oru Kannai Vaitthu Paartthaan. Angee Padukkaiyil Avanathu Ammavum Mamavum Nirvaanamaaka Otthuk Kondirunthanar. Avanathu Amma Nirmalaa Thanathu Kaalkal Irandaiyum Uyaree Thookkiviritthu Vengad Oppatharku Vasathiyaaka Vaitthuk Kondirunthaal. Vengad Thanathu 8 Inja் Sunniyai Ilutthu Ilutthu Otthuk Kondirunthaar Avarathu Kaikal Irandum Nirmalaavin Mulaikalai Piditthu Kasakkik Kondirunthathu. Intha 42 Vayathilum Nirmalaa Thanathu Udalai Oru Paruvappennirku Idaaka Vaitthirunthaal. Aaranju Pala Alavil Irandu Mulaikalum Irandu Manpaanaikalai Kaviltthathu Ponra Avalathu Kundikalum Paarppavarkalai Veri Kollas Seyyum.
avalathu Alakil Vengad Mayangavillai Enraal Thaan Aacharyam. Vengaddum Leesupadda Aalillai Avanathu Akanra Maarpum 8 Inja் Sunniyum Entha Oru Pennaiyum Pudavaiyai Meelee Eerri Kaalai Virikkat Thoondum. Rameesh Muthanmuthalaaka Irandupeer Oppathai Neeril Paartthuk Kondirunthaan. Athuvum Thanathu Thaayum Thanathu Mamavum Seyvathaip Paartthu Avanathu Sunni Aaddam Podat Thuvangiyathu . Athai Thanathu Oru Kaiyaal Thadavik Kondee Angee Nadappathai Kavanikkat Thuvanginaan.
avan Ithuvarai Thanathu Thaayai Oru X Kannoddatthudan Paarppathu Ithuvee Muthal Murai. Aanaal Ithuvee Kadaisiyaaka Irukkak Koodaathu Enru Avanathu Ul Manam Eengiyathu. Atharku Eethuvaaka Avanathu Manathil Oru Thiddam Uruvaanathu. Athai Udanee Seyalpaduttha Virainthu Iyanginaan. Thanathu Araikkuchenru Thanathu Veediyo Kaamiraavai Edutthu Vanthu Angiruntha Jannalai Leesaakat Thiranthu Angee Nadkkum Kaadsikalai Thanathu Veediyovil Pathivu Seyyat Thodanginaan. Ippothu Vengad Kilee Padutthapadi Irukka Nirmalaa Avarathu Meelee Eeri Theengaay Uritthuk Kondirunthaal. Rameesh Thanathu Kaamiraavai Avaikalathu Sunniyum Pundaiyum Sangamikkum Idatthil ·pokas Seythaan. Vengaddin Thadi Nirmalaavin Kukaikkul Veekaveekamaaka Senruvanthathu Kaamiraavin View Finder Valiyaaka Thelivaaka Therinthathu. Vengaddin Kaikal Nirmalaavin Mulaikalai Parrikkondu Kasakkik Kondirunthathu. Nirmalaa Ovvorumurai Empi Kuthikkum Pothum Avalathu Kundi Athirnthu Aadiyathaip Paarkka Paarkka Rameeshin Sunni Avanathu Jattiyai Iramaakkiyathu. Avanathu Sunniyai Alutthiyapadiyee Avanathu Ammavin Ol Pajanaiyai Padam Piditthuk Kondaan Rameesh.
vengad Uchakkaddatthai Nerunguvathu Avan Thanathu Ammavai Ilutthu Anaitthuk Kondu Munanguvathai Paartthathil Therinthu Konda Rameesh Kaamiraavai Avarkal Iruvarathu Mukatthai Nokki Focus Seythaan Appadiyee Zoom Out Seythu Avarkal Iruvaraiyum Motthamaaka Padam Piditthuk Kondaan. Vengad Thanathu Soodaana Vinthinai Nirmalaavin Koothikkul Paaythuviddu Thanthu Surungiya Sunniyai Veliyee Uruvikkondu Elunthaan. Itharku Meel Irunthaal Aapatthu Enru Rameesh Antha Idatthai Viddu Veekamaaka Veliyeerinaan.
marunaal Kaalai Valakkam Pol Kulitthu Viddu Oru Melliya Naiddiyai Aninthu Kondu Poojai Araikkul Senru Poojaiyai Muditthu Viddu Vanthu Rameeshai Eluppinaal Nirmalaa. Neerru Pachait Theevadiyaal Pola Mamavudan Aaddam Podda Ammavaa Ippadi Mangalakaramaaka Irukkiraal Enru Rameesh Aacharyappaddaan.
"rameesh Elunthirudaa Kannaa Time Aachudaa Aapees Pokanum Illa" Enra Padiyee Avan Kaikalai Parri Ulukkinaal.
rameesh Kankalai Kasakkik Kondee "Amma Neenga Innaikku Rompa Alakaa Irukkinga" Enrapadiyee Thanathu Ammavai Irukki Anaitthaan.
antha Anaippu Valakkatthirku Maaraaka Irunthathai Nirmalaa Unarnthaal.
"vidudaa Eppavum Unakku Vilaiyaaddutthaan" Enrapadiyee Avanathu Pidiyil Irunthu Vidupaddaal.
rameesh Thanathu Thiddatthai Seyalpaduttha Ithuvee Sariyaana Tharunam Enru Enniyapadiyee
"Amma Naan Ungalukku Oru Padam Kaaddap Poreen. Athaippaartthu Neenga Rompa Aacharyappadapporeenga" Enru Koorik Kondee Muthalnaal Eduttha Veediyo Padatthinai Poddaan. Muthal Kaadsiyaip Paartthathum Nirmalaavukku Thaanga Mudiyaatha Kopam Vanthathu.
"deey Unakku Enna Paitthiyam Pudichirukkaa? Intha Maathiri Padatthai Ellaam Ammavum Makanumaa Paarppaanga?" Enrapadiyee Veediyovai Anaikkap Ponaal.
atharkul Rameesh Odivanthu "avasarappadaatheemmaa Inimee Thaan Visayamee Irukku" Enrapadiyee Nirmalaavai Alaitthuvanthu Sofavil Amaravaitthaan. Sirithu Neeratthirku Piraku Thaan Avalukku Antha Padatthil Iruppathu Thaanum Vengaddum Enpathu Uraitthathu. Avalathu Mukatthil Athirchi Appaddamaaka Therinthathu.
athai Rasitthukkondee "ennammaa Padam Eppadi Irukku? Ithai Appa Paartthaarnaa Rompa Santhoshappaduvaar" Enraan Rameesh.
udanee Nirmalaa "deey Antha Maathiri Ethuvum Pannidaathadaa" Enrapadiyee Alat Thodanginaal.
"sarisari Alaathammaa, Naan Appakkidda Ithaikkaaddamaaddeen, Aanaa Nee Enakku Orukaariyam Pannanumee " Enra Padiyee Avalathu Tholkalaipparri Thookkinaan.
nirmalaavum "sollu Rameesh Enna Pannanum?" Enrapadiyee Avanathu Mukatthai Nokkinaal.
"onnum Perusaa Illai Nee Vengaddirku Panninathu Pola Enkoodavum Pannanum." Enraan Rameesh.
ithaikkeedda Nirmalaa "deey Ithu Periya Paavamdaa, Entha Ammavum Than Makan Kooda *** Vaichukkavee Maaddaal. Thayavu Seythu Veera Ethaavathu Keeludaa " Enrapadiyee Meelum Alat Thodanginaal.
aanaal Rameesho "veera Valiyee Illai. Engooda Padu. Illaaddi Appa Kidda Ithak Kaaddiduveen. Ithuthaan En Iruthiyaana Mudivu" Enrapadiyee Thanathu Araikkul Nulainthu Kondaan. Nirmalaa Thanathu Vithiyai Nonthapadiyee Thanathu Kanavanai Eemaarriyatharku Thanakku Sariyaana Thandanai Kidaitthu Viddathaaka Pulampinaal. Aanaalum Thanakku Veeru Vali Illai Enpathai Unarnthu Kondu Rameeshin Araikkul Nulainthaal. Rameesha¤m Thanathu Amma Veeru Vali Illaamal Thannidam Vanthuthaan Aakaveendum Enpathai Arinthu Avalai Ethirpaartthu Kaatthirunthaan. Thanathu Arai Kathavai Thiranthukondu Ammavaruvathai Paartthu Avanathu Manam Makilnthathu.
"ennammaa Enna Mudivu Pannirukkee? Nalla Mudivuthaanee?" Enru Keeddaan.
nirmalaavum Veeru Valiyillaamal Sammatham Enru Thalai Asaitthaal. "yaaha¥" Enru Santhoshatthil Thullikkuthitthu Appadiyee Thanathu Ammavai Anait Thuk Kondaan Rameesh. Appadiyee Thanathu Pidiyai Irukki Meelum Thanathu Ammavai Anaitthukkondu Avalathu Ithalkalil Mutthamiddaan.
pin Mella Kilee Irangi Avalathu Kanikalai Parri Pisaintthapadiyee Thuniyudan Seertthu Sappinaan.nirmalaavukko Orupakkam Kurra Unarchi Marupakkam Kaamasukam Irandin Poraaddatthil Iruthiyil Kaamasukamee Venrathu. Rameeshin Anaippukku Avalathu Udal Adi Paniyat Thodangiyathu. Thanathu Thaayin Behaviourl Eerpadum Maarratthinai Unarnthu Ini Thanakku Amma Entha Ethirppum Kaaddamaaddaal Enpathai Purinthukondaan Rameesh.
"Amma Namakku Intha Dressveenumaa Enna?" Enru Keeddapadiyee Aval Aninthiruntha Naiddiyai Kalarri Veesinaan. Avanum Thanathu Udaikalai Kalarri Erinthaan. Thanathu Makanin 7" Sunniyaip Paarttha Udan Avalukku Naavil Echil Ooriyathu. Irunthaalum Adakkik Kondaal. Avalathu Aasaiyai Purinthu Konda Rameesh "Amma Vaa Kaddilukku Poyiduvom Athu Thaan Namakku Vasathi" Enru Koori Kannaditthaan.padukkaiyil Rameesh Thanathu Thadittha Sunniyai Avalathu Vaayarukee Kondu Senru "Amma M Umpumaa Unakkutthaan Umpurathunnaa Rompa Pidikkumee" Enrapadiyee Thanathu Sunniyai Avalathu Vaaykkul Nulaikka Muyanraan.
appothu Nirmalaavo "aamaa Enakku Umpurathu Pidikkumnu Unakku Eppadi Theriyum?" Enru Keeddaal.
"ithukku Enna Cbivisaaranaiyaa Vaippaanga En Sunniyap Paartthathumee Unakku Echil Oora Aarampichathai Naan Kavanichukkiddutthaan Iruntheen" Ena Koorik Kondee Meelum Ullee Alutthinaan.
avalum Ippothu Sarru Thelinthavalaaka Thanathu Makanin Poolai Ayspurud Pola Sooppinaal Nirmalaa.
rameesh Ippothu 69nilaiyil Thanathu Thaayin Meel Padutthukondu Avalin Kaalkalai Viritthu Avalathu Mayirkaladarntha Pundai Meeddinai Thanathu Naavinaal Varudinaan. Thanathu Makanin Naavilaiyaaddaal Nirmalaavin Udal Silirtthathu.rameesh Kaikalaal Avalathu Koothi Uthadukalai Viritthu Thanathu Naavinai Meelum Alutthi Ullee Selutthi Meelum Kilumaaka Aaddinaan.nirmalaavirku Ippothu Sorkatthin Ullee Iruppathu Ponra Unarvu Eerpaddathu. Athanaal Aval Meelum Avanathu Thandinai Nanraaka Sooppinaal.
"Amma Mmmmmmmmmm Unga Koothi Thanni Rompa Nallaa Irukkumaa" Enrapadiyee Meelum Nanraaka Nakkinaan.
nirmalaavo "nee Vantha Vali Thandaa Athu Athanaalathaan Rusiyaa Irukku" Enraal.
sirithu Neeratthirku Piraku Iruvarum Thangalathu Nilaikalai Maarrikkondanar Ippothu Nirmalaa Naayaippola Kuninthu Ninrukondaal Rameesh Thanathu Sunniyai Uruvividdapadiyee " Amma Enathu Aasai Niraiveerap Pokuthu, Naan Vantha Valiyileeyee En Sunni Pokappokuthu" Enru Koorikkondee Thanathu Sunniyai Veekamaaka Nirmalaavin Koothikkullee Viddaan. Eerkkanavee Iruvarin Sunnikalai Ullee Vaangi Irunthaalum Thanathu Makanin Pool Thanathu Kanavar Marrum Vengad Iruvarin Thadikalai Vida Melithaanathu Enpathu Avanathu Sunni Avalathu Koothiyai Viritthukkondu Sellum Pothu Avalukku Therinthathu. Rameesh Nirmalaavin Mulaikalai Parrikkondu Nithaanamaana Veekatthil Munnum Pinnum Ilutthu Ilutthu Okka AaramPitthaan. Nirmalaavin Koothi Eerkanavee Suranthirunthathaalavanathu Oddam Oru Rayilaippola Seeraana Veekatthil Irunthathu. Ippothu Nirmalaavirkkum Unarchi Athikamaaki Thanathu Pundai Ithalkalaal Than Makanin Poolai Irukkippiditthaal Avvaaru Irukkip Piditthathu Rameeshirku Meelum Inpatthait Thanthathu. Rameesh Thanathu Uchatthai Nerungikkondiruppathai Unarnthu Thanathu Veekatthai Meelum Athikamaakkinaan. Nirmalaavum Uchatthai Nerunginaal.iruthiyaaka Rameesha¤m Nirmalaavumonraaka Ucha Nilaiyai Adainthanar. Thanathu Vinthinai Thanathu Thaayin Koothikkul Selutthi Thalarnthu Appadiyee Nirmalaa Meel Padutthukkondaan.
angee Oru Puthiya Uravu Malarnthathu.


c: text/html

text:
Gad-aantummaa aadaa fi Afaan isaaniitu isaan cinqa moo, diigamuu impaayaraatu isaan yaaddessaa?
Abdii Boruutiin*
Erga uummatni Oromoo fi uummatootni biroo gabrummaa Habashaa jalatti kufanii kaasee hamma bara 1991tti ol-aantummaan aadaa fi Afaan Amaaraa walqabatanii itti fufaa akka turan seenaatu ragaa ta’a. Haa ta’u malee, ol-aantummaan Amaaraa ol-aantummaa Tigreetiin (Wayyaaneetiin) bakka bu’ullee, ol-aantummaan Afaan Amaaraa garuu hamma har’aatti itti fufaa jira. Wayyaanee saba bicuu keessaa baateen aangoon irraa fudhatamullee, karaa biraatiin garuu Afaan isaanii har’allee bakka guddaa qabaachuun Amaarotaaf ammallee harka ol aanaa akka qaban mirkaneessafi. Kanaaf, wanti biraallee yoo dadhabame, guddina Afaan kanaatiif karaa danda’amu hundaan halkani fi guyyaa ciminaan irratti hojjetu. Wayyaaneen hoo, maaliif guddina Afaan kanaatiif gahee guddaa taphatti?
Akka yaada fi ilaalcha kiyyaatitti, deebiin gaafii kanaa karaa sadiin ilaalamuu ni danda’a:
Karaa tokkoffaa: tokkoffaa, har’a Wayyaaneen lafumaa kaatee Afaan ofii (Afaan Tigree) Afaan biyyoolessaa fi Afaan hojii nan godha yoo jette (hawwii isaanii ta’ullee), kun hojiirra ooluu waan hin dandeenye dha. Lammaffaa, akka bal’ina uummataa fi biyya Oromootti, akkasumas akka teessoo lafa isaa fi qabeenya isaatitti, silaa Afaan Oromootu ol-aantummaa argatee, bakkee Afaan Amaaraa bu’uu danda’a ture; garuu Wayyaaneen kana waan hin barbaadneef, Afaan Oromoo dura ykn caalaa Afaan Amaaraa ol-aantummaa qabaatee akka itti fufu goote.
Karaa lammaffaa: karaa aangootiin Wayyaaneen bakkee Amaaraa fudhattee isaaniifis diina haa taatu malee, akka uummata gosa tokkootti (akka Habashaatti) Wayyaanee fi Amaaraan eenyummaa isaaniitiin waan boonanii fi saboota biroo waan tuffataniif, Afaan Amaaraa Afaan Oromootiif akka bakkee gad lakkisu (bakkee gadi dhiisu) hin barbaadan. Kanaaf, Wayyaaneenis guddina Afaan Amaaraatiif qooda ofii gumaachiti jechuu dha.
Karaa sadaffaa: tooftaa Wayyaaneen uummatoota ykn saboota addaan hirtee ykn qoqqooddee, umurii bittaa ittiin dheereffattuu dha. Kun maal jechuu dha? Gama Oromootiin, mootummaa sobaa kan uummataaf hin dhaabbannes haa ta’u (fake government), mootummaa naannoo Oromiyaa isiniif ijaarre; akka ofiif of bulchitan isin goone; jijjiirama guddaa isiniif fidne; nafxanyoota isinirraa kaafne; Afaan keessaniin akka hojjettani fi barattan taasifne jedhanii uummata keenya gowwoomsuu dha. Gama Amaaraatiin ammoo, aangoo isinirraa fudhanullee, kunoo aadaa fi Afaan keessan har’allee bakka guddaa qabatanii itti fufaa jiru jechuu dhaan akka walqixxummaa sabootaa eegan fakkeessanii isaanis karaa kanaan akkasuma gowwoomsuu yaaluu dha.
Tooftaan Wayyaanee kun kana qofaatti hin hafu; Afaan Amaaraa ol-aantummaa akka qabaatu godhuu fi Afaan Oromoo ammoo akka hin guddanne fi sadarkaa ol-aanaas akka hin geenye godhuun; waan Amaarotaaf falman fakkeessanii; tooftaa kanaan uummatoota lamaan kana (Oromoo fi Amaaraa) jidduutti nagaan akka hin uumamne; kan dur caalaa akka wal shakkiin jiraatu taasisuufi. Gabaabumatti Oromoo dhaan akka of bulchitu si godhe; Amaaraa dhaan ammoo, akka Afaan kee ol-aantummaa dhaan turu siif godhe jechuufi. Kanaaf, tooftaalee gara garaatti fayyadamanii Afaan Oromoo akka hin guddanne; guddachuun hafee, sadarkaa’uma amma irra jiru kanaanuu akka tuffatamu fi jibbamu godhuu yaalu; godhaa jirus. Wayyee kana Obboo Boruu Barraaqaa barruu mata duree “Toftaa Afaan Oromoo Hadheessuuf karaa TVO Calaqqisuu fi Duula Faallaa Kanaan Karaa ETV3 fi EBS Geggeeffamaa Jiru: Imaammata Dhokataa Ministeera Kominikeeshina Wayyaanee” jedhuun gaariitti ibsee jira.
Gara mata duree barruu kiyyaatti deebi’uu dhaaf, gaafii kana akkan kaasu kan na taasise, marii fi haasawa Adda Bilisummaa Oromoo – ABO (garee warra jijjiiramaa??) fi Ginbot 7 jidduutti godhamaa jiru ilaalchisee waan marsaalee intarneetaa tokko tokkorratti mul’atu arguu kiyya dha. Duraan dursee, asirratti wantin jechuu barbaadu, akka yaada fi ilaalcha kiyyaatitti, wanti irratti waliigalamu tokko fedhii uummatootaa keessumaayuu fedhii uummata keenyaa (uummata Oromoo) kan guutu yoo ta’e, mariin nagaa dhaan godhamu deeggaramuu qaba jedheen yaada. Kaayyoo bilisummaa Oromoo kan hin faallessine yoo ta’e, yaaliin akkanaa wanti hin deeggaramneef sababni natti hin mul’atu jechuu kooti. Waan adeemaa jiru kana ammaaf akkuma jirutti dhiisuu dhaan, garuu wantan hubadhe tokkorratti yaada koo dhiyeessuun barbaada.
Akkan waan tokko tokko, bakkee tokko tokkotti dubbisetti, waayee marii fi haasawaa kanarratti ilaalchi Habashootaa karaa lamaan waan mul’atu fakkaata. Akka namootni tokko tokko barreessanitti, qabsoon bilisummaa Oromoo (QBOn) hamma galii isaa ga’utti cimaa deema malee, akka hin laafne fi dhaabbachuus hin dandeenye Habashoota tokko tokkoof waan galeef ykn ifa ta’eef fakkaata. Kanaaf, otuu hin barbaadin, otuu hin fedhin dirqamanii dhugaa kanatti amanuu yaalu. Amantaan kun garuu bifa lama qabaachuu danda’a. Inni tokko, tooftaaf jedhanii yoo ta’u, inni biraa ammoo dhuguma dhugaa lafarra jirutti amananii furmaata waloo barbaaduuf waan yaadan ta’uu mala. QBOn cimaa fi jabaachaa deema malee, dhaabbachuu akka hin dandeenye sochiin qeerroo Oromiyaa biyya keessatti godhaa jiran ragaa quubsaa ta’uu danda’a. Kunis Habashoota otuu hin sodaachisin waan hafuu miti.
Karaa biraatiin ammoo, qabsoon bilisummaa saboota cunqurfamanii cimaa deemuun, isaan sodaachisees haa ta’u; yookaanis ammoo, ol-aantummaa aadaa fi Afaan isaanii dhabuun isaan cinqees haa ta’u; haasa’a jaarmayoota akka ABO, Ginbot 7 fi Adda Bilisummaa Biyyoolessa Ogaadee (ABBO) jidduutti godhamaa jiru ilaalchisee wanti Habashootni tokko tokko barreessan cinqama ykn yaaddoo isaanii waan agarsiisu fakkaata. Diigamuun Impaayarittii isaan yaaddessee; boqonnaa sammuu waan isaan dhoowweef (dhoorkeef), “boombii (dhoowaa) boru dhoowuu danda’u qabanii marii gaggeessuun tokkummaa biyyattii (impaayarittii) gaaga’uu danda’a” jedhanii barreessu. Marii fi waliin hojjechuu barbaaduun jaarmayoota kanaa (ABO, ABBO fi Ginbot 7) waliigaltee maalirratti akka hundeeffamu beekuun rakkisaa ta’ullee, jaarmayoota bilisummaaf qabsaa’an (ABO fi ABBO) waliin hojjechuun impaayarittii diiga ykn diiguu danda’a jedhanii waan yaadaniif ykn yaadda’aniif boqonnaa dhabu.
Impaayarittii diiganii saboota walaba ta’an ijaaruun hafee; sirna federaalisimii kan dhugaa ijaaruun kan danda’amullee yoo ta’e, kunuu isaaniif (warra bu’aalee hamma har’aatti argaman kanaa balleessuu barbaadaniif) dhukkuba mataa cimaa itti ta’a. Maaliif yoo jedhame, fakkeenyaaf, otuu sirni federaalisimii dhugaa uumamee; akka bal’ina biyya keenyaa (Oromiyaa) fi uummata Oromootti, Afaan keenya Afaan biyyoolessaa, Afaan Federaalaa, Afaan hojii akka ta’u godhame, kun ol-aantummaa aadaa fi Afaan isaaniirratti rakkoo waan fiduuf, ija’uma impaayarittiin diigamtee gara gara hiramtuutiin ilaalu jechuu dha. Kanaaf, karaa danda’amu hundaan qabsoo kana dura dhaabbachuuf yoo danda’an sirumaa dhabamsiisuuf yaalii godhu.
Ilaalcha Habashootaa, kan karaa lamaan natti mul’atu kana, walbira qabee yoon ilaalu fi hubadhu, wanti hundi isaaniituu waliin qaban tokko akka jirun yaada. Innis, hundi isaaniituu impaayarittiin akka diigamtuu fi gara gara hiramtu hin barbaadan. Fedhiin uummatootaa eegamee; waan hundaafuu furmaata waloo ta’uu danda’u tokkorratti waliigalanii wajjin hojjechuun garuu waan danda’amu hin fakkaatu. Gaafii, “Akka impaayarittiin hin diigamne fi gara gara hin hiramne, maal godhuu qabna?” jedhuuf deebii barbaaduu irratti garaagarummaan isaanii waan mul’atu fakkaata. Tooftaafis ta’ee, dhuguma furmaata waloo barbaaduufis haa ta’u, warri jaarmayoota bilisa baasota waliin haasofna jedhan, warra qabsoo bilisummaa fi sochii uummataa hubatan fakkaatu. Jaarmayoota kana wajjin yoo hojjenne malee, karaan biraa nu hin baasu jedhanii waan yaadan fakkaatu jechuu dha.
Warri kuun garuu, Wayyaanee dabalatee, humna fi qawwee dhaan malee, karaan biraa hin jiru jedhanii waan murteeffatan fakkaatu. Marii fi wajjin hojjechuu yaaluun Habashootaa fi jaarmayoota bilisa baasotaa (ABO fi ABBO) dhuguma humna cimaa uumanii; Wayyaanee kuffisuu kan danda’u ta’uu ykn ta’uu baachuu amma beekuun rakkisaa ta’ullee, kan dabre fi seenaarraa baratanii furmaata walii barbaaduun badaa miti. Haa ta’u malee, asirratti gaafiin banaa ta’ee jiru “maalirratti waliigalanii; Wayyaanee kuffisuu fi sana boodas qabsoo kana garamitti akka oofanii” dha. Akka ilaalcha kiyyaatitti, jalqabumarraa kaasanii waan tokko (kaayyoo barbaadan tokko) ifa godhuun garuu uummatootas amansiisee deeggarsa isaaniis cimsuu danda’a jedheen yaada.
Dhumarratti, QBO ilaalchisee kaayyoon Habashootaa ol-aantummaa aadaa fi Afaan Amaaraas haa ta’u; immiyyee Itoophiyaa isaaniis tokkummaa dhaan jiraachisuufis haa ta’u; karaa fedheenuu yaaliin hundaa haa godhanis; kanaafis hirriibas haa dhaban malee, sarana – kana booda QBO galii hawwamerraa hanbisuu waan danda’an natti hin fakkaatu. Diinas ta’e firrii QBO, dhugaa kana hubachuu qabu. Bu’aalee hamma har’aatti argaman kana balleessanii duubatti deebisuun yaalamullee, kun waan milkaawu hin ta’u. Dhalootni har’aa fi kan dhufuu, kan dur caalaa, qabsoo kana akka cimsan waan nama mamsiisuu miti. Kanaaf ammoo sochiin dargaggoota Oromoo (sochiin qeerroo) biyya keessatti akka ibiddaa boba’aa jiru fakkeenya ta’uu danda’a.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
7 Comments
-
Assefa Kuru:
Gaaffii dhiyaate gabaabadhumatti deebisuuf:
Warri Habashaa aadaanis tahe duudhaan wal-fakkaatoodha;
Akka seenaan Habasha himutti, Amaara fi Tigreen aango irratti baroota eeraadhaaf wal-dorgomaa turani maalee Afaan ittiin dubbatamu qabu Afaan Amaaramo Afaan Tigre tahu qaba isa jedhu irratti yoomiyyu wal-dhabanii hinbeekani: Afaan ittiin warra koloneeffatani itti dubbatani bulchani (simabelewtiin bitani) Afaan Amaara ta’uu akka qabu sirriitti walii-galu;
Kanaafiyyuuti Afaan Oromoos tahe Afaan saba fi sab-lammoota koloni isaan jala jirani akka hinguddanne hacuucani;
Dimshaashumatti, Afaan Habashaan ittiin warra koloneeffatani ittiin bitani Afaan Afaanuma Amaara tahe, angoon garuu “kankoo malee kankee ta’uu hiqabuu irratti wal-faccisu. Qabeenya Biyya Oromoo saamuuf, isa sabni baay’een hinbeekne -Afaan Tigre jalaa-qabani guddisuu irraAfaanuma Amaara caccabsaniiyyu tahe saboonni baay’een dubbatan sana Afaan Aaaraa caalatti gabbisuun isaaniif baay’e salpha ta’uusa irratti waan sirriitti walii-galaniif , waayeen Afaan Amaara Habashaa eenyuunu kan yaaddessu miti. Isaaniin kan yaaddessu , warri koloni isaani jala jirani jabaachuu isaaniiti!
-
Cilaaloo:
Obbo Abdii,
Akkuma yaroo maraa yaada dansadha waan ati dhiheessite kun. Hedduu galatoomi. Abashootni garuu dhugaa lafa jiru itti amananii fedhii ummata oromoo guutuuf waan yaadan ykn hojjatan hin fakkaatu. Mooradhuma keenna jabeessuutu silaa furmaata gaarii ture. Tokkummaa keenna caalaa furmaatni biraa hin jiru. Kun garuu jaaramyaalee keennaaf waan galu natti hin fakkaatu.
-
Falmataa:
Abdii,
First of all, thank you for your article. You wrote:
“…wanti irratti waliigalamu tokko fedhii uummatootaa keessumaayuu fedhii uummata keenyaa (uummata Oromoo) kan guutu yoo ta’e, mariin nagaa dhaan godhamu deeggaramuu qaba jedheen yaada. Kaayyoo bilisummaa Oromoo kan hin faallessine yoo ta’e, yaaliin akkanaa wanti hin deeggaramneef sababni natti hin mul’atu jechuu kooti…”
In general sense you said well. I however have doubt that Abeshas really work for the interest of the Oromo nation. They just want to cooperate with one faction namely OLF jijjiiramaa? for their own benefit as political tactic or/and strategy. They never accept and respect the kaayyoo of Oromo liberation struggle aka QBO. The only solution to achieve our bilisummaa and walabummaa is strengthening our own liberation camp by forming all inclusive unity of our Oromo organizations instead of searching an alliance with Abeshas. Whether we believe or not this is the only right way of strengthen our liberation struggle.
-
Jimma:
Hayye,
Akka jara keenya oromoon addaan hiramate. Sammun keesa harkisnee laafisnaadha yaadi. Ballessan isaan biraa miti. Numa bira. Akkuma halagaatti kaachu jarjaru, maalif obsa godhane tumsa oromo hin jabeesinu?. Maalif WBO jabessuf hin cinqamne?. Harka duwwa biyya walaboomsu?. Kottaa wajjin hojanna waan jedhaameef miti kan halagaa bira dhaqan. Gaafa jabaanne nutu isaan gaafanna waliin hojachu. Nagaan
-
Obsaa:
Falmataa,
I can understand that you do not trust Abeshas but don’t be pessimistic and just wait what the so called jijjiiramaa faction of OLF is doing. Apart from the outcome that can be achieved in collaboration with Abeshas, at least this faction is trying to do something instead of just sitting and blaming the others. Even though this jijjiiramaa faction cannot represent and speak for the OLF as a whole, the speech made by Obbo Amin Jundi in Dallas for instance was not bad. Speaking about the Oromo cause and trying to convince Abeshas with this fact in a public meeting is something that needs to be encouraged. When I say convincing Abeshas, I don’t mean begging them to support our liberation struggle but what I mean is it is good to tell them the reality on the ground that the Oromo liberation struggle can never be stopped until the fundamental question of the Oromo nation can and will be answered.
-
Falmataa:
Obsaa,
It is neither about being pessimistic or optimistic nor about waiting for someone to bring us changes. The reality on the ground, as I said in my previous post, is that Abeshas do only want to work with Oromo forces just for their benefit but never for the interest of Oromo nation. This is just their political tactic or strategy. This tactic or strategy can be seen in different ways.
a) to manipulate the current movement of Oromo youth (qeerroo Oromoo) as if some Abesha organizations really want a true democracy and thus cooperate with Oromo forces to get support from our youth. That is why they say “… alliance-led people’s revolt”
b) to directly or indirectly create conflicts among Oromo political organizations, particularly among the factions of OLF in order to widen the gaps between them;
c) last but not least, the strategy of the Eritrean government which makes pressure on them to form a fake alliance just for the purpose of overthrowing the TPLF-led government of the empire but not really for the interest of the Oromo people.
Finally, I repeat it again; the only solution to achieve our bilisummaa and walabummaa is strengthening our own liberation camp by forming all inclusive unity of our Oromo organizations particularly of our liberation fronts. Even if it is necessary to work with other Abesha political organizations, we should have first formed our unity and done the formation of alliance in unison not separately by only one faction.
-
Hubataa:
Obbo Abdii Boruu,
You raised good question “Gad-aantummaa aadaa fi Afaan isaaniitu isaan cinqa moo, diigamuu impaayaraatu isaan yaaddessaa?”
I would say, not either or but both are painful for them although the latter is the worst scenario which they want to prevent by all means possible. As their proverb says: “Ye qoxun awerdalehu bila, ye bibitiwan xalech”, if they are smart enough they would accept and respect “ol aantummaa aadaa fi afaan oromoo” to prevent disintegration of their empire. This is the minimum requirement of the Oromo nation. But if they continue to cry for both cases, there is no doubt that they will lose both as the proverb says.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pirootiinii
pirootiinonni kompaawondii orgaanikii guddaa yoo ta'an of keessatti immo aminoo asidii qabu, aminoo asidoonni immo akka cancalaa kan walitti qabatanii yoo ta'an, kan isaan walitti qabuus peptide bondii jiddu carboxyl fi amino group (kan dhihoo xaxama aminoo asidii keessa tokkotti argamaniin) walitti qabama. Teessoo fi tartibii aminoo asidii kan pirootiinii keessatti argamanii kan murtaa'u jiinidhan yoo ta'u, kunii immo genetic code kessatti barreeffama. Genetic coden kuni aminoo asidii gosa 20 kan murteessu ta'ulle, kutaan xaxama pirootiinii tokko kan keemikaalan gargar baafamuu danda'u gochaa post-translational modification jedhamunii, kunis osoo pirootiinii kun seelii keessatti hin tajajilamin yookan akka kutaa control mechanisms osoo jiruu godhamu danda'a. Waan tokko adeemsisuf, pirootiinonni adda adda tokko ta'anii hojjachu ni danda'u, akkasumas pirootiinonni walitti dhufanii pirootiin Kompileeksi (protein complex) uumuu ni danda'u.
Akkumma macromoleculotta biologicalii birra kan akka polysaccharide fi niwuukiliik asid, pirootiinonni kutaa barbaachisaa lubbu qabaattota fi akkasumas waan seelii ademsifammu hundaa kessa ni hirmatu. pirootiinonni baayyen inzaayimii yoo ta'an isaanis reactionotta nafaa kenna kessatti ademsifaman akka dafee xumuramu yokan catalyst ta'un qarqaru. pirootiiniiotni kutta nafa fi dalaga humna kessattis fayyida qabu, fakkena actin fi myosin xuncha (muscle) kessatti, akkasumas pirootiiniiotni cytoskeleton kessatti argaman, dalagee ummudhaan fakkii (shape) cellii eguu. pirootiinonni biraa immo cell signaling, immune response, cell adhesion, fi cell cycle kessatti fayyida qabu. pirootiiniiotni nyatta kenya kessatti barbachisaa dha, kunis waan binensotni amino acid hunda ofiin midhasuu hin dandennef amino acid barbachisaa ta'an nyatta irra argachu danda'u qabu. Dakkamu nyatta kessatti, binensotti pirootiinii nyattaman suni akka gara amino acid salpha ta'anitti akka jijjiraman godhu, amino acidoni kuni immo protein synthesistiin tajaajilamu.
Maqaan pirootiinii jedhamu kuni kan dhufee Afaan Giriik "prota" jedhamu irra kan dhufee yoo ta'u hiikan immo "barbachisumma tokkoffa kan qabu" yoo ta'u, akkasumas molokiwuulonni kuni kan enyumani isaani himame fi mogafamee namicha Jons Jakob Berzelius jedhamun yoo ta'u barris 1838tiit. Haa ta'u malee fayyidan pirootiiniiiin lubbu qabatotta kennu danda'u kan ballinaan beekkame bara 1926tti yoo ta'u, kunis yeroo Jeemsi B. Samneriin inzaayimiin urease jedhamu akka pirootiinii ta'e beekee booda.[1] pirootiiniiiin yerro duraaf tartibi isaa bekkame insuliinii yoo ta'u, kunis namicha Fireediriik Saanger jedhamuni yoo ta'u, kunis akka bara 1958t Badhaasa Noobelii fudhatu isaa tasiserra. pirootiiniiotni yerro duraaf tartibi isaani gargari-bafame bekkame heemoogiloobiin (haemoglobin) Max Perutziin fi myoglobin Sir John Cowdery Kendrewiin kan gargari bekkamani dha, kunis bara 1958tiit.[2][3] pirootiiniiotni kuni lamaan tartibaa fakki kara sadii (three-dimensional structure) isaani kan bekkame X-ray diffraction analysis yoo ta'u, tartibii myoglobin fi haemoglobin bara 1962t Badhaasa Noobeelii Kemistirii fudhachu danda'erra.
References[edit | Lakkaddaa jijjiiri]


text:
omn
-
OMN: Qophii Xiinxalaa Fulbaana 12, 2014Sep 13, 2014Qophii kana keessatti, Muummeen Ministeerootaa Itoophiyaa Hailamaariyaam Dassalanyi ummanni Itoophiyaa jaalalli mootummaa biyya bulchuuf qabu waan cimeef bara 2006 akka lakkoofsa Itoophiyaatti misoomni biyyaa yoomiyyuu caalaatti guddateeraa, jedhu. Barreessaan Federaalistii Kongirasii Oromoo obbo Baqalaa Naga’aan garuu,...
-
OMN: Oduu Fulbaana 12, 2014Sep 13, 2014
-
OMN: Faana Baqataa (Ob. Huseen Ahmad) K. Xumuraa, Fulbaana 11, 2014Sep 12, 2014Qophiin Faanaa Baqataa kun gaaffii fi deebii obbo Huseen Ahmed wajjin taasifame kutaa isa xumuuraati....Read More
-
OMN: Oduu Fulbaana 10, 2014Sep 11, 2014
-
OMN: Qophii Keessummaa (ob. Laggasaa Deettii) K. 2ffaa, Fulbaana 10, 2014Sep 11, 2014Qophiin Keessummaa har’aa kun kutaa 2ffaa gaaffii fi deebii obbo Laggasaa Deettiii wajjin taasifame....Read More
-
OMN: Oduu Fulbaana 9, 2014Sep 10, 2014
-
OMN: Qophii Dalagaa Fulbaana 9, 2014Sep 10, 2014Qophiin Dalagaa har’aa barreessaa fi daayireekitara fiilmii Agartuu Barraaqaa kan ta’e Saamsoon Maarqoos keessummeessa. Kutaan duraa qophii kanaa kunooti....Read More
-
OMN: Oduu Fulbaana 8, 2014Sep 9, 2014
-
OMN: Qophii Addaa Fulbaana 8, 2014Sep 9, 2014Gaaffii fi deebii dursiitoota Waldaa Hawaasa Oromoo Awustiraaliyaa kan Viktooriyaa wajjin taasifame....Read More
-
OMN: Oduu fi Yaada Ummataa, Fulbaana 7, 2014Sep 8, 2014


text:
Imprisoned Oromos
-
OMN: Qophii Faana Baqataa Fulbaana 4, 2014Sep 5, 2014Qophii Faana Baqataa har’aa keessatti waa’ee jiruu fi seenaa baqannaa isaanii ilaalchisee gaaffii fi deebii obbo Huseen Ahmad wajjin taasifame kutaa isa jalqabaatu dhiyaata....Read More
-
OMN: Oromooti Hidhamanii Turan Ni Dubbatu, Kutaa Xumuraa Waxabajjii 8, 2014Jun 8, 2014Oromoota hidhamanii turan wajjin gaaffii fi deebii taasifame kutaa xumuraa...Read More
-
OMN: Oromooti Hidhamanii Turan Ni Dubbatu Waxabajjii 7, 2014Jun 7, 2014Marii Oromoota hidhamanii turan wajjin taasifame...Read More


text:
Asaiva Nakaichuvai Neeram ! Anuppiyavar Koothi Nakki! Muthaliravu Mudintha Maru Naal Kaalai
Maappilai Kannatthil Kai Vaitthukkondu Udkaarnthu Irunthaan
Nanpan Visaarikkiraan ennadaa Aachu- Muthaliravu Saksass Aakaliyaa- ellaam Aachudaa! Naanthaan Oru Thappu Panniddeen! adappaavi Ennadaa Panna- kaalayla Enthiricha Odanee Valakkam Pola 1000 Roopaaya Edutthu Ava Kidda Needdipuddeen ayyayo! Appuram Ava Sandai Poddaalaa- ukoom! Inthaanga Mithinnu 250? Roopaava Thiruppi Kudutthaadaa! -Koothi Nakki! 25 2009 12 46 Asaiva Nakaichuvai Neeram
2
0


text:
Chen meerku maampalatthil nalla vasathiyaana kudumpam satthiyamoortthikku. aanaal namathu Kadhai ingu nadappathu illai. thanjaavoor maavaddatthil oru kiraamam. sumaar nooru eekkar alavil paranthu virinthu irunthathu, antha satthiyamoortthiyin pannai. atharku naduvil alakaana pangalaa, ithu satthiyamoortthiyin irandaavathu veedu. ingu nadakkum Kadhaithaan naan solla pokireen.
pushpaa, ival thaan satthiyamoortthiyin irandaavathu Manaivi. nalla sikappu, konjam paruttha udampu, kalaiyaana mukam, akanra Kundi, ilani Mulaikal, vayathu muppatthi aaru, meelum varnanaikal avvappothu solluveen, ippothaikku ithu pothum. maatham oru thadavai allathu irandu thadavai pannaikku varuvaar, irandu allathu moonru naadkal thanguvaar. pushpaavai poddu ol olena oppaar.
oorukku thirumpi viduvaar. pushpaavirku aduttha ol, aduttha maatham thaan, athuvum ippothu vara vara satthiyamoortthi pannaikku aarvamaaka varuvathu kurainthu kondu varukirathu. mithi naadkalil pushpaa nadatthiya kaama kaliyaaddangal intha Kadhai.
satthiyamoortthi vanthu viddu pona maru naal pushpaa, antharanga veelaikkaari amsaavinai enney theeykka kooppiddaal. amsaa maaniram, pushpaavaiyum, amsaavai onraaka nirutthi yaarai Okkiraay ena ungalai keeddaal, thuli kood yosikkaamal, amsaavai thaan oppeen enpeerkal, antha alavirku alaki amsaa. sarree poosinaarpola udampu, paampu vayiru, sethukki vaichathu ponra pochoo, Mulai malkovaa maampalam pola sariyaana saisu. ival ammanamaaka irukkum pothu marrathai varnikkireen.
pushpaa kaddiyiruntha, theengaay poo davalai aviltthu, ammanamaaka sirithu thooram, nadanthu senru, sdulil oru kaalai vaitthu eeri deepilil udkaarnthu kondaal. pinnalee senra amsaa, leesaaka ennaiyinai aduppil soodu seythu, pushpaa udampil theeykka thodanginaal. muthalil muthuku, pin irandu kaikal, appuram Mulaikal, vayiru enru theeytthu viddu, Amma kuppira padutthuk kollungal enraal. pushpaa thanathu pochoo theriya kuppirkka padutthuk kondaal. amsaa enneyinai nallaa sothampa kai niraiya edutthu, muthuku pooraa thadavi sootthu meelee thadavinaal. sootthu enney thadava thadava minniyathu. amsaa innum konjam enneyinai edutthu, Kundi oddaiyil viralinai viddu, athil viddaal.
konjam kaalinai akaddi, Pundaiyilum enneyinai viddaal. appadiyee padutthu irungammaa enru solli viddu, paatrum senru, suduthanniyinai piditthu vaitthu viddu, vaangammaa kulikkalaam enru kooppiddaal, pushpaa appadiyee ammana Pundaiyaaka deepilai viddu kilee irangi, paatroom senraal. amsaa aval thalaiyil seekakkaay poddu thannir viddu kulipPaddinaal. kulitthu mudintha piraku, appadiyee ammanamaaka pedroom senraal. pinnaalee senra amsaa oru karandiyil neruppu edutthu varavum, pushpaa dras seyyavum sariyaaka irunthathu. neruppil saamBraaniyai poddu pushpaa koonthalukku kaaddinaal. piraku amsaathaan peechai thodanginaal.
eemmaa dallaa irukkinga, ayyaa vanthuddu ponathukkappuram oru maathiriyaa irukkingalee adi eendi vara vara ayyaa onnum sariyillee.
sariyilleenaa,
eendi thuruvitthuruvi keedkiree, munthi maathiri sariyaaka engiddee irukkamaaddeengiraaru
aamaammaa ayyaavukku vayasaachu,
podi Pundai makalee, ayyaavukku vayasaachunaa, en Pundai keekkuthaa, summaa vichu vichunu keevuthu. nee eppadi samaalikkiree, un purushanthaan odi poyiddaanee.
aamaammaa neenga solliringa, naan sollalee, en Pundaikkullee ethaavathu uddu kodaiyalaamunu irukku.
nee poy antha meejai meelee irukkira peddiyai edutthu vaadi
ennammaa ithu pirikkaddumaa
piridi
ennammaa ethu, aampilee Sunniyaaddam, itthaachaோdu irukkuthu
eey Pundai mavulee peesaama ellaatthaiyum avutthu poddu ammana maakudi
itho oru nodiyilee
Appa enna udampudi unakku, appadiyee, intha rappar Sunniyai un iduppilee kaddudi
Amma kaddiddeen
inthaadee Pundai, ennai poddu aampilee Okkira maathiri oludi
amsaa rappar Sunniyodu, pushpaa mithu eeri, irandu viralkalil Pundaiyai viritthu, athil rappar Sunniyai selutthi, Okka aarampitthaal. Mulaiyai kasakki, vaayodu vaay vaitthu Okka Okka pushpaa thuvandu viddaal. needdi irukkira veli pakuthi pushpaa Pundaiyilum,ul pakuthi amsaa Pundaiyulum otthathu. meelum amsaa ol vaangi veku naadkal aana padiyaal veriyil otthu thallinaal.
pushpaa thanathu kaalkalai akaddik kondu, amsaa Okka vasathiyaaka Pundaiyai kaaddik kondu kidakka,
amsaa oru aampilai oppathu pola nirutthaamal otthaal. intha ol oru irupathu nimidam needitthathu. amsaa konjam veekatthinai kuraitthaal. Pundaiyilirunthu rappar Sunniyai uruvinaal. athu nelu nelu vena pushpaa Pundaiyilirunthu veliyil vanthathu. pushpaa thuvandu viddaal. amsaavum pushpaa pakkatthilee Sunniyai needdik kondu padutthu viddal. aduttha ol aarampikka sirithu neeram aakum. athu varai intha irandu peeraiyum ammanamaaka paarkkalaamaa
pushpaa, amsamaana udampukku sonthakaari. nalla sikappu, Mulaikal irandum sirithu thongi, aanaal alakaaka, perutthu, kaampukal needdi, oru sundu viral alavirku irunthathu. sootthu athai parri sollavee veendaam, sarree pinpuram thalli alavirku athikamaaka perutthu ullathu. Pundai aahaa Pundai enaraal, ithu allavo Pundai, uthadukal neendu, Pundaiyin meel paruppu amsamaaka virrullathu.
amsaa, arumaiyaana, leesaaka karuttha udampukku sonthakaari. Mulaikal summaa kinnunu Chinna theengaa saisukku, kaampukal marainthu, soopparaaka irunthathu. pochoo Chinna saisu thaan, aanaalum alakaanathu, Pundai intha Pundaiyaithaan sillu Pundai ena kooruvaarkal,uthadukal ulladangi, paruppu thuruttha Pundai.
adiyee, amsaa vaadi intha kidaa Pundaiyai poddu nakkudee, summaa puru puru ena arikkuthadee, ena solli pushpaa Pundaiyai akaddi, amsaa nakka thothaaka pilanthu kaaddinaal.
ippothu amsaa nakka aarampitthaal. pushpaa anattha aarampitthu viddaal. pushpaa Pundaiyai nakka thothaaka kaalinai akaddi kaadda amsaa nakku nakkunnu nakki viddaal. oru kaddatthil pushpaa unarchiyinai adakka mudiyaamal sattham poda aarampitthaal. nallaa Pundaiyai nakkudi, Pundai mavalee, Appa nakka nakka evvalavu sukam. aa Pundai sukam, Amma paruppinai thurutthi nakkudi, aa mudiyaladee, en Pundai ponguthadi, aa aa punndaiyyy ena katthik kondee mootthiram adippathu pol Pundaiyilirunthu kaama neerai amsaa munjiyil peechi aditthaal. oruvaaru thuvandu padukkaiyil saaynthaal. sukam adangiyathum appadiyee ammanamaaka elunthu vaadee antha rappar pulutthiyai enakku kadTVdudi, unnai poddu naan Okkireen, enka amsaa, pushpaavirku kadTVddaal. eey amsaa maadu maathiri kuninju nilladi, naan kaalai oppathu pol unnai Okkireen enraal. amsaa amsamaaka pochoo theriyum padi kaddilai piditthuk kondu kuninthu kaaddinaal. pushpaa Sunniyai aval Pundaiyil soruka muyarsi seythaal. aniyaayatthirku Chinna Pundai, Pundai uthadukalai nanraaka viritthu eetthinaal. mhim ullee sella mudiyalee, pushpaa mulu sakthiyaiyum thiraddi oree alutthu paathi Sunni pukunthu viddathu, mindum oru alutthu mulusSunniyum sillu Pundaiyil pukunthu pithingiyathu. pushpaa Okka thodanginaal, amsaa anattha thodanginaal, padakkena Sunniyai uruvi amsaa Pundaiyai poddu pushpaa nakkinaal,amsaa kankal kiranga appadiyee kilee saaynthu viddaal, pothumaa ennaal ini thaanga mudiyaathu ena Pundaiyai moodik kondaal. appadiyee iruvarum oruvarai oruvar anaitthapadi padutthuk kidanthanar.piraku peesa thodanginar.
eey amsaa aayiram thaan pompalaikku pompalai otthaalum aampilai oppathu pol illaiyadi, inimeel intha aalai nampi pirayosanamillaiyadi, oru aampalai Sunni veenumadi.
Amma aampalai Sunniyinu sonnathum enakku naapakam varuthammaa, namma pannaiyilirukkanee palani avan Sunniyai paarttheenammaa etthaachaோdu, summaa pulutthikiddu pudalangaay saisukku, summaa Sunninaa athu thaan Sunniyammaa.
adi Pundai sirutthavalee, avanai poddu otthu kitthu puddayaa avan Sunniyai parri sollum pothee un vaayil echi valiyithu, vivaramaa solludi.
ungalukku theriyaamalaa avanai poddu Okka poreen. maadu kaalaikku katthiyathu, ennadaa intha palaniyai kaanomee, ena avan padutthu irukkum araikku poneen, appothu thaammaa paarttheen, etho kanaviliruppaan polirukku, veeddi vilakiyirunthathu, apppaa avan Sunniyai paarttheen. Amma Sunninaa avan Sunnithaammaa sunni, summaa oru adi irukkuthammaa, paartthuk kondee sirithu neeram ninreenammaa, avan kanavileeyee yaaraiyo oppaan polirukku, unni unni sootthai aaddinaan. paarkka paarkka ennaalee thaanga mudiyalee, enathu Pundaiyai kaiyaalee amukki kiddeen.
ada karuvaa sirukki, Pundai moya moyangirathudi, enakku avan Sunni veenum, poy avanai ilutthaadi.
Amma aampalaiyai anuanuvaa Okkanum, ippo poy avanai ilutthaanthaa, payanthiruvaan, avanai namathu valikku kondu vanthu virumpi Okkanumaa, appathaan ol nallaayirukkumaa.
saridi appuram enna thaan nadanthathu.
avan kaluthai Sunniyai paartthuk kondee,en Pundaiyai nondineen, nallaayirunthathu, sirithu neeratthil enakku inpam adangiyathu. angiruntha Chinna kuchiyai edutthu avan Sunniyai oru thaddu thaddineen, vaari suruddikkondu elunthaan, veeddi avilthu viddathu, Sunniyai needdikkondu ninraan, kaiyaal maraikka muyanraan mudiyavillai, naan nirpathai paartthu seyvathariyaathu ninraan.
eendi Pundai mavalee, aampalais Sunniyai thaddiyirukkeeyee, onnu kidakka onnu aachuna ennadee pannuvee, naan maddum angiruntheena, avanai poddu angeeyee otthu iruppeen, eey inthaadee, naan nampa
maaddeen, nee avanai otthuyiruppee, ullathai selludi karum Pundai.
ennaammaa ippadi selluringa namPaddi pommaa
sari saridi Pundai namachalil peesividdeen meelee solludi.
deey ennadaa ippadi Sunniyai pulutthikkiddu nikkiree, iru iru Amma kiddee solluree ena avan kidda sonnathum appadiyee enkaalil vilunthu viddaan sari sari naan ethu sonnaalum keedkanumunu solla sari amsaa nee ethu sonnalum keedkireenu solliyirukkaa Amma.
sari vaadee, poy avanai paarkkalaam.
amsaavum, pushpaavum pannaikku ponaarkal. palani kaalai pakkatthil ninru kondu, kaalaiyai thadavi kondu irunthaan. pasu katthikkondu irunthathu.
eendaa pasu katthuthu, nee kaalai kiddee nikkiree, ena pushpaa keeddaal. atharku palani aamaammaa, namma kaaraam pasu kaalaikku katthuthu, kaalai moonu thadavai eeri viddathu, sinai pidikkalee enru sonnaan. deey kaalaiyai olungaa eera viddaayaa, sariyaa eeriyirunthaal nichayam sinai pidikkum, enru pushpaa koorinaal. illammaa sariyaathaan eeriyathu enru palani solla, pushpaa kopam vanthaval pol, ada podaa, kaalai eerum pothu athan Sunniyai sariyaaka piditthu maaddu Pundaiyil vida veendum, nee maaddu Sunniyai pidikka koochappadduk kondu athaa Okka viddu iruppee. athu thaan kaaranam enru sonnaal.
intha neeratthil pushpaa pachaiyaaka peesavum, palani aadi poy viddaan. irunthaalum Amma ippadithaan peesuvaarkal polirukku enru ennik kondu, vaammaa innoru thadavai seyya vaikkireen, sariyaa seyyuthaa ena neengalee paarunga, ena solli, kaalaiyai aviltthu, pasuvai nokki ilutthus senraan. koodavee amsaavum, pushpaavum senranar.
kaalai pasu maaddai paartthathum, veekamaaka senru, pasuvin Pundaiyai nakkiyathu. pasu maadu sirithu mootthiram peythathu, athanai kaalai nakkiyathu, nakkiyathum vaanatthai paartthu i yena ilitthathu. athai paarttha pushpaavirku, Pundaiyil neer kasinthathu. eendaa ippadi kaalai seyyuthu ena pushpaa keedka, aamaammaa eeraratthirku munnalee ippadithaan seyyum ena palani sonnaan. athuthaandaa een ippadi seyyuthu ena thiruppi keeddaal. maaddu mutthiratthinai nakkuchuthaammaa, athil kaamam kalanthu irukkakummaa, appathaan kaalai kaamam eeri, pasuvai nallaa seyyum ena palani koorinaan. eey vilakkamaa solludaa, seyyum seyyumunaa onnum puriyalee ena pushpaa kaamam kalanthu peesinaan. amsaa palaniyai nokki, Ammavirku pachaiyaa sonnaathaan puriyum athu maathiri sol enraal.
palani yukitthu viddaan. intha irandu Pundaikalum eetho mudivoduthaan vanthullanar, aanathu aakaddum ena mudivu seythu peesa thodanginaan. pasu maadu kaalaikku katthum pothu athan Pundaiyilirunthu kaamam kalantha oru thiravam surakkum, ithanai kaalai mukarnthaal, kaalaikku Okkum moodu varum, pasu maaddu Pundaiyai nakki thiravam kalantha mootthiratthai nakkum pothu kaamam thaangaamal appadi ilikkum, appothu thaan kaalai Sunni pulutthik kondu veliyee varum ena pada pada vena koorinaan.
pasu maaddu Pundai thiranthu thiranthu mudiyathu, kaalai mindum nakkiyathu, kaalai Sunni veliyee summaa oru adikku pulutthiyathu, padakkena pasu meel eeriyathu, palani sariyaaka kaalai Sunniyai piditthu, maaddu Pundaiyil eerrinaan. kaalai,maaddu Pundaiyil eerri olu olana otthathu, pushpaa virku thaanga mudiyalee, deey kaalai Sunni veliyee vanthiraamal paartthukadaa ena katthinaal. athalaam veliyee varaathu, paarummaa kaalai eppadi Okkuthu, intha thadavai nichayam sinaiyaakidum enraan palani.
pushpaavirku thaanga mudiyalee, deey kaalai maaddai Okkaddum, nee ennai oludaa ena pudavaiyai Kundikku meelee thukki kondu palaniyai nerunginaal. veekamaaka odi senra amsaa palani veeddiyai aviltthu viddaal. palani Sunni summaa pulutthikkondu oru adi needdatthirku neendu nimirnthu aadiyathu. amsaa athanai Umpa thodanginaal. Umpa Umpa palani Sunni meelum pulutthiyathu.
pushpaa ammanamaakinaal, aval udampai paartthathum, palanikku veri vanthu viddathu. amsaa vaayiliruntha thanathu kidaa Sunniyai uruvi appadiyee pushpaavai nokki, Sunniyai aaddik kondee nerunginaan. avalai angiruntha vaikkol poril saaytthu, irandu kaalkalaiyum akaddi Pundaiyai nakkathodanginaan. pinnaalee senra amsaa thaanum ammanamaaki, thanathu kaalkalai akaddi vaitthu kondu, pushpaa Pundaiyai nakki konduyiruntha palani kaal valiyee than thalaiyaividdu, Sunniyai Umpa thodanginaal.
kaalai pasuvai otthu viddu thirumpi paartthathu, ivarkal oppathai paartthathum kaalaikku mindum veri eeri pasuvai mindum oru thadavai Okka aarampitthu viddathu. ©pundaikulsunni.in intha moonru peerukkum ithai paarkka neeramillai. pushpaa Pundaiyai nakka nakka palanikku kaamam Sunnikku eerividdathu. pushpaavai paartthu kaalai ilitthathu pol ilitthaan. deey naanthaan maadaam nee kaalaiyaam, amsaathaan pudichu viduvaalaam, ena sollik kondee maadu maat¢ri Kundiyai parappikkiddu, Pundai nallaa theriya ninraal.
palani kaalai maathiri pushpaavai Okka pinnaalirunthu eerinaan. amsaa alakaaka palani Sunniyai piditthu pushpaa Pundaiyil thinitthaal. sumaar 20 nimidam vidaamal otthaan, Okkum pothu Sunni valukki kondu veliyee vanthu viddaal, athanai nanku Umpi mindum pushpaa Pundaiyil thinitthu viddaal. angeeyee pushpaa kirangi viddaal. pushpaa Pundaiyai moodi kondu, ayyo ennaal mudiyaathu, amsaavai ol enru solli viddaal. palani amsaavai Okka thanathu Sunniyai nanku pulutthi,antha sikaddi Pundaiyil thinikk thodanginaan. Pundai nanku uri irunthathaal, nelu nelu vena mulu Sunniyum pukunthu, Pundai ithalkal pithungi ninrathu. Okka thodnginaan, amsaa kiranginaal, appuram pushpaavai otthaan. ippadi maari maari otthu irandu Pundaiyum masiya vaitthu viddaan. ippallaam pannaiyil eppothu paartthaalum ol thiruvilaa thaan. thodaraddum intha ol thiruvilaa.


text:
Seenaa Afaan Oromoo
Kitaaba (Seenaa Saba Oromoo fi Sirna Gadaa kutaa 1ffaa fi 2ffaa Birraa/Fulbaana/ 1995) irraa.
(Toleeraa Tasammaa fi Hundasaa Waaqwayyaa)
Afaan meeshaa ittiin dhalli namaa walquunnaman, yaada isaanii ittiin ibsataniifi dabarfatani. Afaan kamiyyuu isa kamiin hincaalu. Afaanootni kan itti walcaalan sadarkaa dagaagina hawaasaa keessaa jirannirraa ka’eetu, guddinaafi xiqqeenyi afaan tokko sadarkaa guddina hawaasa sanaa irratti hundeeyfama jechuudha.afaanootni guddinaafi xiqqeenyaan walhaacaalan malee, meeshaa walqunnamtii tahuudhaan afaan kamyyuu afaan isa kamii gadiimiti. Tanaaf dagaagina afaan tokkoo sadarkaa hawaasaafi bilisummaa saba tokkoo calaqqisa.
Afaan Oromootni dubbatan, yaadaafi fedhii isaanii ittiin walitti himatan Oromiffaa jedha. Inniniis afaan warra kuush bahaa keessaa isa tokko kan tahe, Gaafa (gaanfa) Afrikaa keessatti afaan guddaa namoota hedduudhaan dubbatamuudha. Afaan kun afaan bal’aafii dureessa. Miidhaan irra gaheefi gahaa jiru hedduu guddaadha. Afaan Oromoo afaanoota Kuush keessatti argama. Kuush keessaas, Kuush bahaa jalatti arkama. Qorattoonni afaanii afaanoota kuush bakka guddaa afuritti qoodu.
Isaaniis:-
1. Kuush Kaabaa: Afaan Beejjaafi Kunaama,
2. Kuush giddu galeessaa: Afaan Agawuu,
3. Kuush Kibbaa: Afaan Taanzaaniya keessatti dubbataman taha.
4. Kuush Bahaa: Kuush bahaa ammoo, bakka afuritti qoodama.
- Kaaba: Affaariifi Saahoo
- Kibba bahaa: Afaan Somaalee, reendileefi Baayisa
- Giddu galeessa: Afaan Oromoo, Konsoo, Gidoolee, Gatoo, Arboora, Waraasa, Gaamota, Semaayif, Galabfi Magadado.
- Baddaa: Afaan Sidaamaa, Kambaataa, Xambaaroo, Hadiyyaa, Alaabaa, Qaabana, Mareeqoo, Darasaafi Burjiidha.
Afaanoota kanneen keessaa, afaan Oromoo kan Koonsoo wajjiin tokkummaa jabaa qaba. Sagaleewwan afaan lamaan qaban keesaa dhibbarraa 51 tokko tahan. Afaan Somaalee wajjiin ammoo, %30-40 walkiphuun beekamaadha. Sagaleewwan afaan Affaariifi Saahoo dabranii dabranii afaan Oromoon tokko tahuun isaanii nimala.
Oromiffaan Oromoota bitta Toophiyaa jala jiran kan miliyoona 23-26 tahaniin dubbata. Oromoon Keeniyaa keessa jiran afaanuma kanatti dhimma bahu. Somaalee keessatti afaan kun ni dubbatama. Dhalootaan kan Oromoo hin tahin, ummanni miliyoon sadihi’ol tahu afaan kana akka afaan lammaffaatti dhimma itti bahu. Ummatootni ollaa Oromoo tahan, kan akka Somaalee, Sidaamaa, Shaanqillaa, Bartaa, Anyu’aak, Adaree, Guraagee, Koomoofi Amaaraa walqunnamtii afaan Oromootti dhimma bahu. Kanaaf Oromiffaan afaan beekamaafi barbaachisaadha. Afaan garagaraa kan kumaan lakkaawaman Afriikaa keessaa, Oromiffaan bal’inaan dubbatamuun sadarkaa 3ffaarratti argama. Afaanoota Afro-Ashiyaatik addunyaarratti dubbataman keessaa Ormiffaan afaan Arabaafi Hawusatti aanee sadaffaadha.
Oromiffaan afaan bal’aafi ummata lakkooysa hedduun dubbatamu tahullee, afaan miidhaa guddaan irra gahee dha. Akka afaan dubbannaa malee, kan barreeyfamaa akka hin taane gochuuf mootummoonni Habashaa waan hingodhin hinqaban. Afaan kun mana barnoota keessatti, akka ittiin hinbaratamne, galma hojii keessatti ittiin hojjachuunuu hafee, akka hindubbatamne kan ittifameedha. Afaan qotee bulaa tahee suuta suutaan akka inni dhabamu gochuuf nafxanyoonni waan hincarraaqin hinqaban.
Toftaan diinni Oromiffaa balleessuuf baafate keessaa tokko afaan kanatti, akka ilmi Oromoo tokko qaanfatu gochuudha. Afaan doofaati ittiin jedhu. Nama afaan Oromoo haasawuun hin “salaxxanne” jedhu, kanaafuu ilman Oromoo tokko tokko kan dammaqiinsa hinqabne doofummaa keesaa bahuuf afaan Amaaraa ykn afaan Ingliizii haasa’uun doofummaa ofirraa haquuf carraaqa. Yoo Oromiffaa haasawaniis ni haasawu malee, nama giddutti olfuudhanii hindubbatan ture. Oromiffaa balleessuudhaaf toftaan diinaa karaa biraatiin ammoo, tokkummaa afaan kanaa haaluudha. Afaan Oromoo bal’aa waan taheef, waan tokichi bakka adda addaatti maqaa garagaraatiin waan yaamamuuf, kana akka garaagarummaatti dhiheessuun afaan Wallagga, Harargee, Shawaa, Arsii, Boorana,…kkf. Jechuudhaan adda baasuu barbaadu. Kun waa diinni keenya nuuf hawwu malee, afaan Oromoo Bahaa.dhihatti, Kaaba-kibbatti tokkuma.
Afaan Oromoo akkuma afaan ummata kamilleen qabutti loqoda (dialect) ni qaba. Loqoda yeroo jennu akkaataa itti dubbatamu jechuudha. Ormoon nannoo tokko tokkoo yeroo dubbatu ni harkissa, kaan ni jarjara, kaan nigaggabaabsa. Walduraa duuba fufiinsa jechootaa tokko tokkotti garaagarummaan afaan Oromoo keessa ni jira. Loqoda afaan Oromoo afaan Oromoo qorachuuf yaalii kan godheEnrikoo Cheruulti. Inni qormaata isaa keessatti yeroo afaan Oromoo qooduuf yaale ittiin jalqabuuf, qormaata isa booddee dhufuuf bu’ura akka tahuuf jedhee ibsee jira. Qormaatni isa gahaa akka hintaane ni amana tur jechuudha. Hundaafuu loqoda jirurratti hundeeffamee afaan Oromoo bakka guddaa lamatti qoode. Iasaaniis. Afaan Oromoo kaabaafi kan afaan Oromoo kibbaati. Afaan Oromoo kaabaa kan Oromoota empayera Tophiyaa jiranii yeroo tahu, afaan Oromoo kibbaa kan Oromootni Keeniyaa keessa jiraatan dubbataniidha.
Enrikkoo Cheruuliin loqoda afaan Oromoo Kaabaa gartuu xixiqqaa sadii: isaaniis:
- Loqoda Maccaa
- Loqoda Tuulamaafi
- Loqoda Booranaa jedhee adda qooda.
Loqodni Maccaa naannoo laga Girbee, Wallaggaafi Iluu Abba Booraa keessatti kan dubbatamuudha. Loqodni Tuulamaa kan Shawaa keessatti dubbatamuudha. Kan Maccaarraa adda kan ittiin bahu fufamtoota boodaarratti. Maccaa “koo” yeroo jedhu, Tuulamni “kiyya” jedha. Fakeenyi gara biraan Macca “eessa” yeroo jedhu Tuulamni “eecha” jedha. Loqodni Booranaa ykn Bahaa kan Oromoota Ituu, Arsii, Booranniifi warri naannoo Haroolee Oromiyaa jiran dubbataniidha. Loqodni Oromoo Wallo kanuma keessa(Boorana)jira. Qormaatni loqoda afaan Oromoorratti godhame gahaa waan hin jirreef kanumaan birra tarra.
Afaan kimyyuu loqoda niqaba. Afaan Ingiliizii addunyaarratti nama baay’een dubbatamuudhaan baay’ee beekamaadha. Haa tahuu malee, magaalaa London qofa keessatti loqoda shantu dubbatama. Haala kanaan yeroo ilaallu jabinni afaan Oromoo qabu loqoda xiqqaa qabaachuu isaati. Afaan Oromoo irraa dhiibbaan guddaan utuu jiruu, barreeyfama osoo hinqabaatin, walqunnamtiin Oromoota gidduu jiru dhiphaa tahee osoo jiruu,tokkummaan inni qabu baay’ee guddaadha. Har’a ilma Oromoo Bahaan Naannoo timjii Somaaletti dhalatee guddateef, dhihaan timji Suudaanitti dhalatee guddate, akkasumaas Kibba Keeniyaa keessatti kan dhalatee guddate, yoo walitti fidnee waliin haaseessine, osoo namni gara biraa jidduu seenee afaan hin hiikin walhubachuu dandayu. Kanaaf Oromiffaan afaan Oromootni hundi itti dubbatan, waldhagayaniifi afaan tokkicha tahuu isaaf ragaan ragaan kana caalu hinjiru.
Ummatni Oromoo osoo hin koloneeffatamin dura beekumsa barreeysuu waan hin qabneef, afaan kanaan wanti ormoonni barreysan hinturre. Eega ummanni Oromoo kolonii Toophiyaa jalatti kufee ammoo, afaan isaas miidhaa jala waan seeneef ittiin barreeysuuf kan yaalame baay’ee xiqqaadha. Kan barreeysuu yaalaniis qorattoota seenaa, afaaniifi biyya daawwattootaafi namoota amantii turan.isaaniis qubee afaan isaniitiin barressan. Baroota 1830/40tama keessa namoonni Arooppaa kan gabaroota Oromoo qabataa turan, gabroota kanarraa afaan Oromoo qoratanii barreessanii jiru. Isaaniis qubee laatinitti dhimma bahuudhaan barreessan. Oromoo tahee yeroo jalqabaatiif namni afaan Oromoon barreeyse “Abba Gammachiis ykn maqaa amantiin Onesimoos Nasiib” jedhama. Abban Gammaciiss gabra tahee gurgurame, Mitssawwatti warri misiyoonaa Suwiidin tokko nama bitatanii bilisoomsaniidha. Abbaan Gammachiis misiyoonoota kana biratti amantii kiristiyaana fudhatee barnoota hagatokko eega baratee booda, bara 1894tti Maccaafa QULQULLUU (Bible) Qubee gi’iziitti dhimma bahee afaan Oromootti hiike. Booda gargaartuu isaa Asteer Gannoo wajjiin kitaaba barnoota afaan Oromoo barreeyse. Kitaaba isaa “kitaaba qubeessuu afaan Oromoo” ykn the Gaallaa speling book” jedhu keessatti jechoota tokko tokko barrreesse, irra guddaa weedduu, geerarsa, hibboo, makmaaksa,…kkf barreessee ture. Mootummaan Toophiyaa kitaabni kunfi Macaafni qulqulluun akka biyya hinseenne dhoorkee ture.
Namoonni Arooppaa waa’ee Oromiffaa qorachuufi ittiin barreeysuuf yaalii kan godhan hedduudha. Isaan keessaa hamma tokko maqaa dhawuuf.
- Tusheek kan jedhamu qormaata waa’ee afaan Oromoo godhee turre..
- Fuut kan jedhamu Guuboo (kuusa) jechoota afaan Oromoo barreeyse.
1878- G.A fisher waa’ee afaan Oromoorratti godhee barreeysee jira.
1893- Firanz Pretorivus graamarii afaan Oromoo barreeyse.
1917- Enrikoo Cherulii waa’ee afaan Oromoo qoratee, weedduu, geerarsa, makmaaksaafii hibboo barreeysee ture, akkasumas loqoda afaan Oromoo kibbaarratti barreeyse.
1922-Hudsan kan jedhamu giraamarii afaan Oromoo barreeyse.
1939- Morenoo Martinoo kan jedhamu giraamarii afaan Oromoo barreeyse.
1957- Andriwizkii kan jedhamu walitti fufee aadaa Oromoofi Somaalee barreeyse.
1976- Giraag G. Kan jedhamu guuboo jechoota afaan Oromoo barreeyse.
1979- Eliyaas Filipppi kan jedhamu waa’ee afaan Oromoo qoratee barreeyse.
Isaan kanneen malee warri akka Kirap , Almorino, Dezaa’inaa, Viteerboo,…kkf afaan Oromoo qorachuudhaan barreesanii jiran. Misiyoonootni Katolikii, kan naannoo Diree Dawaa turan waa’ee afaan Oromoo qoratanii guboo jechootaatiifi giraamara barreeysanii jiru.
Oromiffaan barreeysuuf yaaliin godhamerraa guddaan namoota alagaatiini ture. Oromiffaa afaan barreeffamaa taasisuuf qubee dhimma itti ba’amuu qabu, moggasuufiif qabsoo guddaafi dheeraatu godhame jechuu ni dandeenya. Abbaan Gammachiis qubee gi’iziitiin dhimma bahuun isaa maccaafa sana dhibdee malee, biyyatti galchuu akka dandayuuf malee, qubee saniitu afaan kanaaf tahe jedhee akka hinfudhanne nihubatama. Warri Arooppa qubee laatiinitti mallattoolee tokko tokko dabalanii akka gaaritti Oromiffaa ittiin barreeysanii turan. Qubeen Laatiinii afaan Oromoo ittiin barreeysuuf kan gi’izii caalatti mijjaawaa akka tahe hubatamee mootummaa Toophiyaa fudhachiisuuf bara 1974-1975 keessa yaaliin godhamee ture. Duula wallaalummaa balleessuuf sagantaa yeroo sana bahee Zamachoonni hojjataa turaniif akka dhimma itti bahamuuf mootummaa Toophiyaarratti dhiibbaa guddaan godhamee utuu hinfudhatamin hafe. San booddees Gaazeexaa Bariisaaf qubeen Laatiinii hawwamee odoo bakka hingahin hafe.
Qubeen sadaffaan Oromiffaa ittiin barreeysuuf yaalame qubee Arabaati. Qubee Arabaatti dhimma ba’amee faaruuleen amantii barreeyfamaa turan. Mootoota Gibee keessaa Jimmaa Mootii Abbaa jifaar(joobir) kitaaba barreeysee ture. Isaan sadan kana malees, qubee haaraya Oromiffaaf moggaasuuf yaaliin godhame ture. Bara 1950 keessa Sheek Bakrii Saphaaloo tartiiba sagaloomsuu gi’zii (be,bii,baa….bo) kan hordofu mallattoolee haaraya uumuudhaan qubee Oromiffaa baasee ture. Qubeen isaa kun Oromoota biratti fudhatama hedduu argatee ture. Haayle Sillaaseen yaalii kana irra gahee Sheek Bakrii qabee mana hidhaa naqe, qubee kanaas akka ittiin hin hojjatamne dhoorke. Carraaqiilee adda addaa kana booddee ABOn qubee afaan Oromoof moggaase.
Addi bilisummmaa Oromoo sagantaa siyaasaa isaarratti lafa kaayyte, qubee Latiiniin Oromiffaaf moggaasee hojirra oolchaa jira. Addi bilisummaa Oromoo hujii isaa, dhaaba hunda keessatti afaan kanatti dhimma bahaa jira. Kitaabban barnootaa kana adda addaa afaan kanaan barreeyfamanii jiru. ABOn kallachan afaan Oromoo dagaagsuurratti haa hojjatuu malee, caayaaleen biyyoota alaa keessa jiraniifi; sabboontoonni Oromoo tokko tokko carraaqii guddaa godhanii jiru. Afaan Oromoo guddisuuf Bartoonni Oromoo Ameerikaa, Ingliizii, Jarman, Hooland, Xaliyaanii, Sooviyet,….kkf. carraaqqii guddaa godhan har’aas itti jiru. Biyya keessatti haala rakkisaa keessatti yaaliin Doktor Xilaahuun Gamtaa guboo jechoota afaan Oromoobarreeysuuf turan salphaamiti.
Yeroo ammaatti Kitaaboonni hedduun, barruuleewwaaniifi gazeexaan, akkasumas afaan Oromoo guutuu biyya Oromiyaa keessatti ittiin hojjachuufi mana barnootaatti ittiin baratamaa jiraachuun isaa hubatamuu qaba. Kuniis eegaa bu’aa qabsoo sabboontoota Oromoo keessaa qaama isa guddaati.
Waggootii dhihoo as afaan Oromoorratti qormaanni baay’ee dabalee jira. Yuniversiitii gurguddaa biyyoota Tokkummaa Mootummoota Ameerikaa, Tokkummaa Sooviyeetii, Inglizii, Xaliyaanii, Jarman,…kkf qormaata godhaa jiru. Yuniversiitiin tokko tokko ammoo, akka mata duree barnoota tokkootti barsiisaa jiru. Mootummaan Tokkummaa Ameerikaa afaanoota tarsiimoo jedhee tarreessee qormaata irratti godhaa jiru keessaa tokko Oromiffaadha. Qormaatni godhamee jiru kun dabaluun eeguma ummanni Oromoo kallacha isaa ABO jalatti hiriiree sagalee isaa qabsoon dhageesisuu jalqabeeti.
Afaan Oromoo guddisuu keessatti qooda guddaa kan qabu murnoota hawaasa Oromoo adda addaatiin dubbatmuu isaati. Hawaasni Oromoo murnoota hojii adda addaarratti bobbohan heeddu qaba. Murnootni kun jechoota hojii isaanii wajjiin walitti hidhatu uumu, dhimmaas itti ba’u. Kanaaf, Oromiffaan jechoota qabaachuudhaan afaan dureessa. Gara biraan ammoo, Ormiffaan lafa bal’aa keessatti waan dhimma itti bahamuuf jecha naannoon tokko hinqabne bakka biraatti niargama. Kanaaf afaan Oromoo salphatti guddata. Qubee Laatiniin dhimma bahuunn teknoloojii haaraya uumamaa jirutti salphaatti dhimma bahuuf nidandeessisa.
Hatahuu male, afaan Oromoo guddisuuf ilmaan Oromoo hundi ittiin barachuu, ittiin barreeysuufi hojjachuudha. Namni toko afaan itti dhalate ni beeka jechuun hingayu. Afaan itti dhalatan yoo hinbaranne guutumatti beekuun hindandayamu. Oromiffaa barannee sadarkaa ol’aanatti dagaagsuu dandeenya. Yaada Oromoonni tokko tokko “afaaniin itti dhaladhe maal gochaan baradha” jedhu dhabamsiisuu qaban. Ijoolleen
Inglizii afaan isaanii itti dhalatan, hoggaa mana barnoota seenan dirqitti baratu. Afaan Oromoo diinootni keenya dhabamsiisuuf qaadhimaterraa hambifnee dagaagsuuf, ifii barannee yoo ittiin walbarsiifne duwwaadha.


text:
Kora TBOM bara 2013 Oromoota Motummaa Abbaa Irre Wayyaaneen Ajjeffaman sirna dungoo qabsiisun Yaadate
Korri TBOM guyyaa 05.10.2013 magaalaa Münchenitti sa’a 14:00-19:00 tti sirna ho’aa dhaan geggeefame. Korra kana irratti miseensonni TBOM baayyinan qooda fudhataniiru. Akkasumas bakka bu‘a koree hojii geggeessituu Tokkummaa Barattoota Oromoo damee Hessen (TBOH) kan ta’an Obbo Gammachuu fi TBOJ baaka bu’udhaan Obbo Fallaqaa argamaniiru.
KHG TBOM hirmaatota kora kanaa kabajaan erga simatee booda, Kessummoota kabajaa Qabsaa’oota Hidhanno ABO kann turan fi Miseensoota TBOM kan ta‘an obbo Umar Abdulsalam Tilmo fi obbo Haruun Kalil Bati Gara waltajiitti affeere. Ittii aansuunis bakka bu’oota amantaa Kristiyaanaa, Isilaamaa fi Waaqeffataa kan ta’an Jaal Etafa Legese, J/ Fuad Aman Adam fi J/Watol Wado kora guyyaa kanaa akka Aadaa Oromootti eebban bananiiru.
Itti ansuudhaan Wareegamtoota Qabsoo Bilisumma Oromoo akka Obbo Tasfaahun camadaa fa aaksumas kanaan duras ta’e yeroo ammaa kana keessas dhiibbaa, haccuuccaa fi miidhaa abba irree mootumaa woyaanee jalatti kanneen dararamaa jirranii fi kanneen lubbuun isaaniis darbe maraf yaadannoon sirna dungoo qabsiisuudhaan Jaal Haarun Kalil fi Jaal Umar Abdulsalaam geggessani jiru.
Korri kunis qabxilee dhihaatan irratti marii ball’aa godhatee dhimmoota garaa garaa irratti murtii barbaachisoo kenneera.
Dura ta’aa KHG TBOM kan ta’an obbo Mekonen Gurmesa seenaa TBOM gabaabatti waggootan darban kurnan keessatti maal irra akka ture, rakkoo hanga iddootii isa balleessutti isa mudachaa ture, attamitti dandamatees haala amma irra jiru irra akka ga’e erga ibsanii booda gabaasa hojii dhi’eessan.
Akkasumas bara 2013 keessa hojiin raawatamuutti dabalee, sagantaa aadaa Oromoo beeksisuu seminaaraa wajjin wal qabsiisee qopheessuu fi hiriira nagaa guddaa mootummaa woyaanee irratti ba’uus raawateera. Akkasumas mseensota keessaa namoota akka dandeettii isaaniitti hojii garaa garaatti bobaasudhaan hojii guddaa rawwachu danda‘ameera. Rakkini hawaasumma Oromoo kessa gaafa umamees TBOM akka Dame TBOJ tokkotti damee Hessan Wojjin ta’u dhaan, namoota gadda qaban jajjabeessuufis garagaarsa maallaqaas argachuu kan malaniif hanga danda’ame gargaarutti dirqama isa bahe jira.
Ittigaaftama fi to’ata Dinaagde kann ta’an J/Gamtaa Takkalaa Riqituu gabaasa dinagde woligalaa fi yaada foyyessaa dhihessani TBOMin Qabsoo Bilisummaa Oromoo kessa ballinaan dirqama isa bahuuf dinagdeenis of cimsu akka irra jiru hubachiisaniiru.
Mata duree „Yaada TBOJ cimsu danda’u isa jedhu irratti Miseensa TBOM kann ta’an Jaal Mezegbu Demeke Boru bareffama gabaaba dhihessaniin, yeroo ammatti yeroo kam iyyi caala TBOM akka damee TBOJtti Sagalee ummata Oromoo ta‘udhaan qabsaa’uuf ittigaafatamumma guddaa qaba, kanaafi wal dhabbiinsa Jaarmoole siyaasa Oromoo kessa utu hinmakamin uf cimsuun dirqama yeroo fi senaa dha jechun hasaa isaani xumuraniiru.
Ittiansudhaan gaaffii fi yaada miseensoota irraa dhihaate irratti marii ballinaan geggeffame booda, Koree Hojii geggessitu dame TBOM tu filatame.
Dhuma irratti koreen damee hojii garaa garaatti filataman kun hojichaa yeroo itti gaafatama isaanii kana keessatti sirriitti seeraan hojechuuf kakuu galanii KHG TBOM isa waggaa darbeef hojechaa ture harkaa fuudhanii wal-ga’iin kora TBOM inni bara 2013 haala gammachiisaadhaan xumurame.
Injifannoo Ummata Oromoof
München, 05.10.2013
KHG TBOJ
www.tboj.de
Tokkummaa Barattoota Oromoo Biyyaa Jarmanii (TBOJ)
Union of Oromo Students in Germany (UOSG)
Koree Hojii Geggessituu TBOJ
UOSG Executive Committee
khg@tboj.de
www.tboj.de
Regensburg, Germany
Tel: 0049(0)152 13802604
Websites Links Associated with Oromia and the Oromo People
News and Current Affairs
Political Affairs
Human Rights
Oromo Communities


text:
Mana waqqa yesso dhuga
"Mana waqqa yesso dhuga" (True Jesus Church) iin mana Waaqa ofii danda'e kan Beijing, China kessatti hundefame dha. Hardha Misensotta tilmamman milliona 2.5 ta'an yoo qabattu, biyyotta 45 fi ardii 6 kessatti argama. Churchiin kun church Pentecost kan kiriystanotta jalatti ramadamu kan centurii 20ffa dura burqee jallatti ramadama. Churchiin kun ergaa Waaqa dhufatti Yesoo kiristosii lammesoon dura saba cufaaf dhaqabsu hojii tokkofa godhaterra. Churchiin kun, yadaa maqaa Abba, Ilmaa fi Afuraa qulqullo "Trinity Concept" jedhamu osoo hin ta'in, yadaa "Barnotaa maqaa-yessoo" tokko ta'u Pentekostumma kan jedhamu fudhata.
This is an excerpt from the article Mana waqqa yesso dhuga from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Xurunash Dibaabaa
Xurunash Dibaabaa Qananii atileetii Itoophiyaa fiigicha dheeraa beekamte dha. Isheen yeroo amma chaampiyoonii olompiikii meetira 5000 fi 10,00 ti. Xurunash fiigicha tiraakirraa afurii fi fiigicha qaxxaamura biyyaa shan moo’atteetti. Kanaafis maqaan galaafattuu fuula ijoollee qabdu (baby faced destroyer) jedhamu kennameef.
Xurunash Onkoloolessa 1, 1985 iddoo Boqojjii jedhamutti dhalattee. Maatii ishee ijoollee 6 qabaniif Xurunash mucaa afraffaadha. Xurunash kan guddatte lafa ol ka’aa godina Arsii keessatti yoo ta’u atileetiksii umurii ishii 14tti jalqabde.
Xurunash qaama maatii atileetiksii ti. Obboleettiin ishii Ijjigaayyoo Dibaabaa waltajjii addunyaarratti kan beekkamtu yoo ta’u obboleessi ishii Dajanee Dibaabaa akka abdii gara fuula duraatti ilaallama. Obboleettiin ishii Ganzabee Dibaabaa dorgommii guddattootaa(junior) Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa 2008 godhame moo’atteetti. Moo’attuun Olompiikii 1992 fi Olompiikii 2000 Daraartuu Tulluu durbii isaanii ti. Daraartuun milkaa’ina seenaa fiigicha dheeraa uummata Oromoo itti fufsiisaa jirti.
Xurunash Onkoloolessa 1, 1985 iddoo Boqojjii jedhamutti dhalattee. Maatii ishee ijoollee 6 qabaniif Xurunash mucaa afraffaadha. Xurunash kan guddatte lafa ol ka’aa godina Arsii keessatti yoo ta’u atileetiksii umurii ishii 14tti jalqabde.
Xurunash qaama maatii atileetiksii ti. Obboleettiin ishii Ijjigaayyoo Dibaabaa waltajjii addunyaarratti kan beekkamtu yoo ta’u obboleessi ishii Dajanee Dibaabaa akka abdii gara fuula duraatti ilaallama. Obboleettiin ishii Ganzabee Dibaabaa dorgommii guddattootaa(junior) Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa 2008 godhame moo’atteetti. Moo’attuun Olompiikii 1992 fi Olompiikii 2000 Daraartuu Tulluu durbii isaanii ti. Daraartuun milkaa’ina seenaa fiigicha dheeraa uummata Oromoo itti fufsiisaa jirti.
This is an excerpt from the article Xurunash Dibaabaa from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Muhaammad Ergamaa Waaqaa Isa Dhugatii? (Is Muhammad a true Prophet of God? Part two)
Sam Shamoun
[Kutaa Tokkoffaa] Kutaa Lammaffaa
(Qopheessadhaan kan Hiikame)
Qabxii Guddaa Sadaffaa
Muhaammad dogoggorawwan baay’ee gurguddoo ta’an hojjetee jira
1. Imala Halkanii:-
“Inni garbicha isaa masgiida kabajamaadhaa gara masgiida fagoo isa naannoo isaa eebbisnetti kan isa geesse (gooftichi) qulqullummaan isaaf haa ta’u. dinqii keenya keessa isa agarsiisuf (isa deemsifne). Ilaa inni (Allaah) kan dhagahu kan argusi” 17:1
Akkaataa aadaa Musliimatti Muhaammad gara Masgiida Yerusalem dhaqee jira. Gabaasni armangadii kun kan fudhatame barreeffama Alfred Guillaume, The Life of Muhammad (Oxford University Press Karachi, 1995 tenth impression), Hiika Ibn Ishaq Sirat Rasulullah irraati.
Ziyad bin Abdullaah Al-Baka’i Muhaammad bin Ishaaq irraa kan itti anee jiru kana natti hime. Sana booda ergamaan Allaah masgiida Makkaa jiru irraa gara Masjiid Al aqsaa, jechuunis gara masgiida Aliyaa ni fudhatame. Kunis kan ta’e erga Islaamummaan gara saboota Qurayish hunda babal’atee booda ture. Yeroo sanas michuu isaa kan ture Gabri’eel isa waliin deemee ture. Kunis hamma dinqii waaqaf lafa gidduu jiru argutti hamma mana qulqullummaa Yerusalem gahutti ture.
Seenaa kana keessatti Al Hasan kan itti anee jiru kana dubbatee jira.   akkanumas Sahih Muslim, Book 1, Number 309: irratti kan itti aanee jiru kana ni arganna:- Anaas bin Maalikiin kan gabaafame, ergamaan Allaah (nageenyi isa irratti haa ta’uutii) kan dubbate; ani gara Al Buraaq nan geeffame, innis horii adii fi dheeraa harree caalu garuu gaalaa irra xiqqaatu yemmuu ta’u kottee isaa lafa dheerina hamma meetira tokkoo gahu irra kaawwata. Isa irra bahuudhan gara mana qulqullummaa Yerusalem nan dhufe; sana boodas qubeela raajonni itti fayyadaman irratti isa nan hidhe. Gara mana qulqullummaa sanaas seenee rak’aa lama kadhadhee nan bahe. Sana boodas Gabri’eel xoofoo (meeshaa bareedaa waa ittiin dhugan) waynii fi xoofoo aannanii naaf fide. Anis aannanicha nan filadhe, gabri’eelinis akkas naan jedhe:- wanta uummamaa isa ta’e filattee jirta. Sana boodas gara samii na fudhate.
Rakkinni inni duraa yaada armaan olii keessatti argamu manni qulqullummaan Yerusalem bara 585 dhaloota Kiristoos dura raayyaa Baabiloonin kan barbadda’e ta’uu isaati. Dabalataanis jeeneraalli Roomaa Tiitoo jedhamuu fi loltoonni isaa mana qulqullummaa isa lammataa bara 70 dhaloota Kiristoos booda guutumaa guututti barbadeessanii jiru. Manni qulqullummaa kun kan barbadaa’e seenan imala gara Yerusalem kun bara raawwatamee jira itti jedhame sana waggoota heddu dura ture. Masgiinni Al Aqsaa caqafame kun hamma bara 691 dhaloota Kiristoos boodatti, jechuunis hamma Amiir Abdul Maalik ijaaretti gonkumaa kan hin jirre ta’uu isaati.
(Egaa kuni imalli halkanii Muhaammad dogondora ta’uu isa seenaa mul’isuudha)
2. Lakkoofsota Lafaa
Qur’aanni akka dubbatutti Allaahn kan uume samii torbaa fi lafa torbadha.
“Allaahn isa samiiwwan torba uumedha, lafallee kanuma isaan fakkaatan uumee jira. Jidduu isaanittis ajajni isaa ni bu’a. Allaahn wanta hunda irrattuu danda’aa ta’uu isaa Allaahnis wanta hundaa beekkumsa isaatin kan marse ta’uu isaa akka beektan (kana isin beeksise)” 65:12. Gabaasni sirrii ta’e jedhamu akka mul’isutti Muhaammad lafoonni torba akka jiran kan amanu akka tureedha.
(Sahih al-Bukhari, Volume 4, Book 54, Number 417
www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/bukhari/054.sbt.html; see also Numbers 418, 420; Volume 3, Book 43, Numbers 632
Abu Huraayradhaan immoo kan dubbatame:-   ammas inni ni gaafate ‘isaa fi isin gidduu maal akka jiru ni beektuu?’ isaanis ‘Allaah fi ergamaan isaa caalatti ni beeku’ jedhan; isiniifi isa giddu waggoota dhibba shantu jiru jedhe. Inni ammas inuma gaafate ‘isaa ol maal akka jiru beektuu?’ isaanis ‘Allaah fi ergamaan isaa caalatti ni beeku’ jedhan; innis ‘jidduu isaanitti samiiwwan lama kan fageenya waggaa dhibba shanii qabantu argamu’ jedhe. Innis hamma samiiwwan torba lakkaa’utti akkasumatti dubbbachuu isaa itti fufe. Tokkoon tokkoon lakkuulee keessattis fageenyi jiru akkuma fageenya samii fi lafa gidduu jiruuti. Achirraanis inni ni gaafate:- ‘isaa ol waan jiru beektuu?’ isaanis ‘Allaah fi ergamaan isaa caalatti ni beeku’ jedhan; innis ‘isaa ol kan jiru teessumicha. Teessumichaa fi samii isa torbaffaa gidduu fageenyi jiru fageenya samiilee lakkuuwwan gidduu jiruun wal qixa.’ Ammas ni gaafate:- ‘isin jala maaltu akka jiru beektuu?’ isaanis ‘Allaah fi ergamaan isaa caalatti ni beeku’ jedhan; innis ‘lafatu jira’ jedhee deebise. Achirraanis ni gaafat:- ‘ isa jala maaltu akka jiru beektuu?’ isaanis ‘Allaah fi ergamaan isaa caalatti ni beeku’ jedhan; innis akkas jedhee deebise ‘isa jala lafatu jira. Fageenyi isaan gidduu jiru kan waggoota dhibba shaniiti’ lafoota torbaa fi fageenya lameen isaanii giddu jiru haama lakka’utti akkasuma jechaa itti fufe. Itti fufees akkas jedhe:- ‘lubbuun Muhaammad kan ittiin qabamtee jirtu isaan nan kakadha, funyoo osoo asii gadi darbitanii beekkumsa Allaah jalaa hin ba’u’ Sana boodas sagalee itti fufee jiru kana ni yaadate (ni qara’e):- “inni kan duraa fi kan dhumaati. Isa alaa fi isa keessati. Inni hunduma beekadha.” (Tirmiiziin akka ibsetti sagaleen kutaa ergamaan Allaah dubbate kun kan agarsiisu beekkumsi, humnii fi angoon Allaah garuma kamuu akka qaqqabuudha; innis kitaaba isaa irratti akkuma ibsetti jechuudha.) Ahmad and Tirmidhi transmitted it. (Al-Tirmidhi, Number 1513- taken from the ALIM CD-ROM Version).
Ibsitoonni Musliimotaa kan birootis akkuma mirkaneessanitti Muhaammad dogoggoraan kanuma akka amanaa tureedha. Dabalataanis kan dubbatan lafti diriirtuu akka turte akka inni amanaa tureedha. Ibsitoota kanneen keessaa tokko tokko kan itti fufanii argamaniidha.
Al-tabarii
Muhaammad bin Saaliha bin Askaar-Ismaa’il bin Al-kariim Wahiib nama jedhamuun ajaa’ibsiisummaan isaa gabaafamee jira.   (History of Al-Tabari-General Introduction and From the Creation to the Flood, translated by Franz Rosenthal [State University of New York Press (SUNY), Albany 1989], Volume 1, pp. 207-208;).
Ibin Katiir
“Lafaa fi kan isa fakkaatan” jechuun inni lafoota torba uumee jira jechuudha. Saahihootaa lameen keessa hadisni kan armaan gaditti argamu ibsu ni jira.
(lafa nama tokkoo seeran ala kan fudhatu eenyumtuu yoo jiraate lafa taakkuu tokkollee yoo taate inni morma isaa irratti maramee hamma lafa torbaffaatti gadi ni bu’a)
Saahih al Bukaarii keessatti immoo akkas jedha:- (inni gara lafootaa keessatti gadi ni dhidhima)
Kitaaba jalqaba al-bidaayaah Wan bidaayaah irratti, seenawwan garagaraa hadisa kanaa caqaseen jira. Kunis yeroon haala uumama lafaa senessetti. Galannis ulfinnis Allaahdhaafi.
Namoonni hadisni kun ardiilee torban agarsiisa jedhan isaan hiika nama amansiisuu hin dandeenye fi dubbii Qur’aanaa fi hadisaa wanta faallessu akkasumas wanta ragaa hin qabne fidanii jiru. (Tafsir Ibn Kathir (Abridged) Volume 10 (Surat At-Tagabun to the end of the Qur’an), abridged by a group of scholars under the supervision of Shaykh Safiur-Rahman Al-Mubarakpuri [Darussalam Publishers & Distributors, Riyadh, Houston, New York, London, Lahore; first edition, September 2000], pp. 55-56: tafsir.com/default.asp;).
3. Marsaa Aduu
Qur’aanni fi sunnaawwan (fakkenyi) Muhaammad kan barsiisan aduun gara eddoo itti sagadduu fi lammata deebi’uudhaf hayyama eddoo itti argattutti hanga teessuma Allaah akka imaltudha.
“Aduun hamma eddoo boqonnaa isheedhaf ta’utti ni fiigdi, kunis murtii uumaa isa moo’aa fi beekaa ta’eeti” 36:38
Abu Dar kan dubbate akka armaan gadiiti:- raajichi yeroo aduun itti dhiitutti gaafii akkas jedhu na gaafate “yeroo aduun dhiitu eessa akka deemtu ni beektaa?” anis akkas jedheen deebise ‘Allaah fi duuka bu’aan isaa caala ni beeku’. Innis deebisee akkas naan jedhe “aduun teessoo isaa jala geechee hamma sagadduu fi lammata akka baatuf hamma hayyama argattutti ni deemti, haata’u malee yeroon itti isheen gadi jettee sagadduu fi lammata akka baatuf hayyama gaafattee dhoowwatamtu ni dhufa. Kanaaf wanta gootu kana irra deebi’uudhan akka gootu hayyama gaafattee yeroon itti dhoowwatamtu ni dhufa. Yeroo sanattis gara dhuftetti akka deebitu ni ajajamti, kanaafis karaa dhihaatin ni baati.” Kun hiikkaa dubbii Allaah “Aduun hamma eddoo boqonnaa isheedhaf ta’utti ni fiigdi, kunis murtii uumaa isa moo’aa fi beekaa ta’eeti” 36:38 (Sahih al-Bukhari, Volume 4, Book 54, Number421: www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/bukhari/054.sbt.html).
4. Qur’aanni dabalataan wanti inni dubbatu kayyon jiraachuu urjiilee seexanoota irratti darbatamuuf akka ta’eedha
“Samii ishee dhihoo ibsaawwaniin (urjiiledhaan) ni bareechine seexanootafis adabbiidhaf ishee goone. Isaanifis (seexanootaf) adabbii ibiddaa ni qopheessine” 67:5
“Nuti samii ishee dhihoo urjiiledhaan ni bareechine. Seexana fincilaa ta’e irraas eguu ni eegne. Gara raayyaa isa olii hin dhaggeeffatan. Gosa hundarraawuu xomborri (ibsaan ibiddaa) irratti ni darbatma” 37:6-8 “Samii irratti burjoota goonee jirra. Warra ilaalufis (urjiiledhaan) bareechinee jirra. Seexana ari’ame irraallee eegnee jirra. Garuu (oduu) dhagahuu isa hatu oggasuma xomborri ifu isa duuka ni hordofa (isa ni guba)” 15:16-18
“Yaa raayyota namaa fi jinnii, naannoo samii fi lafaa keessaa ba’uu yoo dandeessan ba’aa, garuu angoodhan malee ba’u hin dandeessan (garuu angoo hin qabdan). Ayyaana gooftaa keessanii keessaa isa kam gantu? Lamaan keessan irrattuu arraba ibiddaa irraa aarris isinitti ni ergama (lamaan keessanuu) gargaarsa hin argattan.” 55:33-35
Abu Qataadaa Musliimni jedhamu waa’ee kanaa akka armaan gadiitti dubbatee jira:- “uumamuun urjiilee kanneenii kaayyoo sadi’iifi, jechuunis samii isa dhihoo bareechudhaaf, misaa’eloota seexana rukutan ta’uudhaf akkasumas mallattoolee imaltoota gaggeessan ta’uudhaf. Kanaafuu namni kamiyyuu hiika kanaan alaa fiduudhaf yoo yaale dogoggoree jira, akkasumas humna isaa akkasumaan dhangalaasa; ofii isaas hamma beekuu qabuu olitti of rakkisa.” (Dr. Muhammad Taq-i-ud-Din Al-Hillai, Ph.D. [Berlin] & Dr. Muhammad Muhsin Khan, Interpretation of the Meaning of the Noble Quran, pp. 214, 394-395;).
Muhaammad seexanni akka waan qaama qabatamaa qabuu godhee nama amanu ta’uun isaa baay’ee ifadha. Dabalataanis seexanni nama irratti fincaan isaa akka finca’u ni amana.
Abdullaadhan kan gabaafame akka armaan gadiiti:- raajicha fuulduratti waa’en nama tokkoo gadi ka’ee ture. Namni waa’ee isaa dubbatamaa ture hamma ganamaatti rafee ture; kadhannaa ganamaatif hin kaane ture. Raajichis ‘seexanni gurra isaa keessatti fincaa’ee jira’ jedhe. Sahih al-Bukhari, Volume 2, Book 21, Number 245- see also Volume 4, Book 54, Number 492:www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/bukhari/054.sbt.html).
Abdullaah (bin Maas’uud) kan gabaase immoo akka armaan gadiiti:- waa’ee nama halkan guutuu hamma bariitti rafee raajichatti himamee ture. Innis (raajichi qlqulluun) ilaalchi inni kenne: ‘namni sun kan seexanni gurra isaa keessatti fincaan isaa fincaa’e’ kan jedhu. Sahih Muslim, Book 4, Number 1700: www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/muslim/004.smt.html.
5. Kamtu dura dhufe? Smii moo lafa?
Qu’aanni samiin uummamuu isaatin dura laftii fi wanti ishee keessajiru dursee akka uummame ni dubbata.
“Inni isa waan lafa irra jiru hunda isiniif uumedha; sana boodas gara samii ni yaade, samiiwwan torba isaanis ni godhe. Inni waan hunda irratti beekadha.” 2:29
“Isaanin jedhi:- isin waaqa isa lafa guyyoota lama keessatti uume ni gantuu? (Kana kan hojjete) inni gooftaa addunyootati. Ishee irrattis gaarota qooran ni godhe. Ishee keessattis eebba ni godhe. Ishee keessattis nyaata (guyyoota lamaan darban waliin walumatti) guyyoota afur keessatti warra gaafatuuf sirrii yoo ta’u ni murteesse. Sana boodas gara samii isheen aara taatee yemmuu jirtutti ni yaade. Isheedhanis lafaanis jaalattaniis ta’ee jibbitanii koottaa jedheen. Ajajamtoota taahee dhufne jedhaniin. Guyyoota lama keessatti samiiwwan torba isaan godhe. Samiiwwan hunda keessatti haala ni qopheesse. Samii ishee dhihoo ibsaadhan ni bareechine, (seexanoota) irraayis eeguu ni eegne. Kuni murtii (goofticha) isa moo’aa fi beekaa ta’eeti.” 41:9-12
Muhaammadii fi hordoftoota isaan duraatif jechi Arabiffaa “tumma” jedhu gocha itti fufaa jechuu akka ta’e ragaan barmaataa ni dubbata. Kunis samiiwwan kan uummaman lafa booda kan jedhuudha.
“Abu Huraayran kan gabaase ergamaan Allaah harka koo qabee kan itti fufee jiru kana dubbate: kabajamaa fi jabaa kan ta’e Allaah guyyaa sanbataa suphee uume, guyyaa diilbataa immoo gaarota uume, achirraanis gaafa wiixataa (dafinoo) biqiltoota uume, kiibxata (lammaffo) immoo wantoota hojii gaafatan uume, achirraanis roobii ifa uume, gaafa kamsaa immoo bineensonni akka tamsa’anii fi jimaata sa’aatii kudhan booda immoo uumama isa dhumaa, jechuunis jimaata sa’aatii booda fi galgala gidduutti Adam (nageenyi isa irra haa ta’uutii) uume” (Sahih Muslim, Book 039, Number 6707:www.usc.edu/dept/MSA/fundamentals/hadithsunnah/muslim/039.smt.html.
Gabaasni hadisaa kun kan dubbatu ifti gaafa roobii akka uummame taasiseeti. Kunis lafaa fi uumama ishee keessatti argam hunda booda ta’uu isaati. Ifti kan agarsiisus aduudha. Kana taanan yaad rimee saayinsii ammayyaa waliin wal faallessa; sababni isaas saayinsiin waa’ee hawaa yemmuu dubbatutti uumamuu biqiltootaa dura aduun jiraachuu ishee ni kaa’a.
Gabaasni barmaataa armaan gadii kun kan fudhatame The History of al-Tabari, Volume 1 - General Introduction and from the Creation to the Flood (translated by Franz Rosenthal, State University of New York Press (SUNY), Albany 1989), pp. 187-193 irraati. Innis akka armaan gadiit jedha:-
“Nuti kan ibsine yeroowwan halkanii fi guyyaa sana dura jiraniidha haata’u malee yeroowwan sunneen marsaa aduu fi addeessaa irratti hundaa’anii ni jijjiirramu. Kanaafuu kun akkuma jirutti ta’ee ibsi barmaataa sirrii ta’e ni jira. Kunis Hanaadal Al bin Al-Saaridhaani; inni akka dubbatetti hadisoota hunda dubbisee (Abu Bakariin) Abu Bakar bin Ayaash – Abu Sa’aad Al-Bakal – Ikriimaa Ibn Abbaas: Yihuudonni gara raajichaa dhufanii waa’ee uumama samii fi lafaa gaafii isa gaafatan. Waaqni lafa diilbataa fi wiixata uume. Kiibxata immoo gaarrenii fi faayidaawwan of keessaatti qabatan uume. Gaafa roobii immoo mukkeen, bishaan, magaalotaa fi lafa bal’eensa qotamuu danda’u uume. Kunneen guyyoota afuri. Innis Qur’aana caqasuudhan itti fufe ‘isin waaqa isa lafa guyyoota lama keessatti ume ni gantuu? (Kana kan hojjete) inni gooftaa addunyootati. Ishee irrattis gaarota qooran (gogan) ni godhe. Ishee keessattis eebba ni godhe. Ishee keessattis nyaata (guyyoota lamaan darban waliin walumatti) guyyoota afur keessatti warra gaafatuuf sirrii yoo ta’u ni murteesse.’ Isaanifis gaafa kamsaa samii ni uume. Gaafa jimataa immoo urjiilee, aduuu, addeessa fi ergamoota ni uume, kunis hamma sa’aatin sadi’i hafutti. Sa’aatiwwan sadeen jalqaba irratti haala jireenya namootaa ni uume, nuti akka jiraannu fi akka duunu. Sa’aatii lammaffaa irratti immoo wantoota namootaf bu’aa buusan hunda irratti rakkina (miidhama) buuse. Sa’aatii sadaffaa irratti immoo Addaam uumee jannata keessa akka jiraatu taasise. Sana boodas Ibliis (seexana) addaam fuul duratti akka sagadu ajaje. Sana boodas sa’aatii dhumaa irratti Addaam jannata keessaa ni baase. Yihuudonnis, ‘sana booda hoo maaltu ta’e yaa Muhaammad?’ yemmuu jedhanii gaafatanitti ‘sana boodas inni teessoo isaa irra qajeelee taa’e’ jedheen. Yihuudonnis, ‘fixxee jirta taanan sirriidha’ jedhanii itti fufaniis ‘ergasiis ni boqote kan jedhu waliin’ jedhan. Kanaanis raajichi baay’ee aaree mul’anni armaan gadii mul’ateef ‘Nuti samii fi lafa, wantoota isaan keessa jiran hunda guyyoota ja’a keessatti uumne, dadhabbiin garuu nu hin tuqne’ jedhee; ‘kanaafuu wanta dubbattan hundaaf obsa qabaadhaa’ jedhe”
Kanaafuu
“Jecha Al Mutaanaa – Al Hajaaj – Hamaad – Ata bin Al-Saa’ib Akriimatiin: Yihuudonni ergamticha ni gaafatan; ‘gaafa sanbataa hoo?’ jechuudhan. Ergamaan Allaahs: ‘gaafas Waaqayyo lafa uumee ni babal’ise’ jedhe. Waa’ee wiixataatis ni gaafatan, innis deebisee ‘isa iratti Addaamin ni uume’ jedhe. Waa’ee kiibxataa ni gaafatan ‘gaarren, bishaani fi kan kana fakkaatan uume’ jedhe. Waa’ee rooboo gaafatan. Innis deebisee ‘ nyaata’ jedhe. Waa’ee kamsaa gaafatan. Innis deebisee ‘samii uume’ jedhe. Isaanis waa’ee jimaataa ni ggaafatan, innis deebisee ‘Waaqayyo guyyaaf halkan uume’ jedhe. Waa’ee sanbataas gaafatanii ‘Waaqayyo gaafas ni boqote’ jdhaniin. Innis sagalee isaa ol kaasee ‘Waaqayyo haa galatoomu!’ jedhe. Itti fufees ‘Nuti samii fi lafa, wantoota isaan keessa jiran hunda guyyoota ja’a keessatti uumne, dadhabbiin garuu nu hin tuqne’ mul’anni jedhu dhufeef”
Haata’u malee kutaan Qur’aanaa itti fufee jiru hima armaan olii kana faallessuudhan wantoonni lafa irra jiran kan akka bishaanii samiiwwan erga uummamanii booda akka uummaman ni mirkaneessa.
“Uumamaan isintu caala jabootaa? Yookis immoo samiidha? (Allaahn) ishee ni ijaare. Ol ka’iinsa ishee wal qixxeesse. Halkan ishee ni dukkaneesse, guyyaa ishee immoo ni ibse. Lafa immoo kana booda diriirse. Bishaani fi marga ishee keessaa baase. Gaarotas cimsee dhaabe. Isinii fi horii keessaniif faayidaa taasisuudhaf (kana godhe)” 79:27-33
Al Tabariin jecha “ba’ada” jedhuuf kan armaan gadii barreessee jira: namni tokko akkas jechuu ni danda’a: akkuma isin hubattan hiiktonni heddu sagalee waaqayyoo hubatanii jiru. “sana booda lafa ni diriirse” jechuun “si’a tokko” jechuunis “si’a tokko ni diriirse” kunis “ba’ada”, “booda” wal qabsiistuu jedhuuf “ma-a” “erga tokko (si’a tokko)” jechuudha. Amma himni keessan sirrii ta’uu isaatif, jechuunis warra as jirruuf “booda” hiika jedhuuf “dura” jecha jedhuuf faallaa kan ta’een ala ta’uu isaa kan mirkaneessu ragaa maal qabdu? Deebin kanaatis akkaataa dubbii arabiffaa keessatti “booda” jechi jedhu akkuma kana dura dubbanne faallaa jecha “isa duraa” yookin “dursee” jedhuu malee “erga tokko” yookin “si’a tokko” hiika jedhu hin qabu. Egaa amma akkaataa fayyadama hiika jechootaa yoo ilaallu dubbattoota hunda caalaa hiika jechootaa beekan biratti beekkama malee warroota biroo birattii miti. (Ibid., p. 216;)
Amma lubbuudhan kan hin jirre Musliimichi (Qur’aana) hiike Abdullaah Yusuf Aliin Qur’aana 79:30 irra kan jiru jecha “kana booda” (ba’ada) jedhu yemmuu hiiku “kanaan ol” jechuudhan yemmuu ta’u “kaanaan ol” yookin haala dheedhii ta’een “sana booda” jechuudha jedhee fudhatee jira. See n. 4475 to xli. 11. (Ali, footnote 5937)
Yaadachiisa Qopheessaa
Dubbiiwwan Qur’aanaa ifa ta’an shanan armaan olitti ilaalle irraa ka’uudhan dhugaan tokko nuuf galuu qaba. Kunis jechoota kanneen kan dubbate raajii (ergamaa waaqaa) dhugaa jedhamuu fi jireenya keenya keessatti isa guddaa kan ta’e waa’ee jireenya barabaraa keenyaf isa hordofuu ni qabnaa? Kan jedhuudha.
Amantaan namni tokko hordofu jireenya isaa keessatti murteessadha. Namni tokko amantaan inni hordofu sirrii ta’uu fi sirrii ta’uu dhabuu isaa qoruu fi dhugaa barbaadutu isa irra jiraata. Qabxiilen shanan raajichi Muhaammad waaqa biraa dhufan jedhee dubbate hundi guutumaa guututti dogoggora. Kanaafuu maal gochuu qabna? Dogoggora hordofaatii jiraachudhaan murtii amantaa dogoggoraa fudhachuu moo dogoggorri yemmuu ifa nuuf ta’u hubannaadhan gara dhugaa deebi’uu? Filannoo dubbistootaf ni dhhisna. Ilaalchi keenya garuu dubbistoonni jalqabaa hamma dhumaatti dhugaa kan ta’e wangeela Gooftaa keenya Yesus Kiristoos akka dubbisaniidha. Dubbii Macaafa Qulqulluu dubbifadhaa. Jecha isaatinis of qoraa; jireenya bara baraa argachuufis gara dhiifama Waaqayyoo karaa Gooftaa Yesus Kiristoosin koottaa – hin turinaas. Waaqayyo isin haa gargaaru, Amen.
Maddi hiikkaa Is Muhammad a true Prophet of God?
Islaamummaadhaf Deebii, Afaan Oromoo Fuula Duraa