text:
Tiraanzisterii
Tiraanzisteriin meeshaa semiikondaakterii asattoo fi humna elektirkii guddisuu fi dabarsuu/dhorkuu too'achuuf tajaajilu dha. Tiraanzisteriin meeshaa semiikondaakterii irraa kan hojjatame yoo ta'u yoo xiqqaate tarminaalii sadi'i kan sarkiyuutii alaatti ittiin qabachuuf gargaaru qaba. Voolteejiin ykn karantiin tarminaalii tiraanzisterii cimdii tokkotti kenname, yaa'a karantii tarminaalii cimdii kan biraa gidduu jiruun ni jijjiirama. Humni too'atmaan (baha tiraanzisterii) humna too'atu (naqa tiraanzisterii) caaluu waan danda'uuf, tiraanzisteriin asattoo guddisuu danda'a. Yeroo ammaa, tiraanzisteroonni muraasni kobaa qarqabamu, garuu baayyen isaanii integireetid sarkiyuutii keessatti hammatamanii argamu.
Tiraanzisteriin bu'uuraa meeshaalee elektirooniksii ammayyaa ti, akkasumas sirna elektiroonikii ammayyaa hunda keessatti argamu. Tiraanzisteriin bara 1947, fiizisistii USA Joon Bardiin, Waalter Biratayin, fi Wiiliyaam Shookileetin kalaqame; tiraanzisteriin seenaa elektironniksii guutumaan guutuutti jijjiire, raadiyoo, kaalkuleeterii, fi kompitara xixxiqqoo fi bushoo ta'an oomishuuf karaa bane. Tiraanzisteriin tarree IEEE tarkaanfii elektirooniksii keessa jira, akkasumas kalaqxoonni tiraanzisterii hojjatan Badhaasa Noobeli kan Fiiziksii kan bara 1956 argataniiru.
Seenaa[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Termooniik tiraayoodin, vaakiyuum tuubii bara 1907tti kalaqame, teknooloojii raadiyoo guddifamuu fi bilbila fageenya-dheera hojiirra oolchuu dandeessisuudhan bara elektirooniksii gara fuulduraatti tarkaanfachise. Garuu, tiraayoodin meeshaa salphaatti cabuu fi humna baayyee nyaatudha. Fiizisistii Yuuliyus Edgaar Lili'enfeldi paatentii fiildi-iffekti-tiraanzisterii (FET) Kanaadaatti bara 1925 fudhate, kunis meeshaa falka-jajjaboo tiraayoodii akka bakka akka bu'uuf yaaddame ture. Lili'enfeldi paatentii sanuma fakkaatu USA keessatti bara 1926 fi 1928 fudhate. Garuu, Lili'enfeldi barruu qorannoo waa'ee meeshaasaa kana ibsu hin maxxansinee, akkasumas paatentiin isaa kanmaddaa hojjatu kan akka fakkeenyaatti hojjatame hn ibsu. Sababa oomishni meeshaa semiikondaakterii qulqullina-guddaa qabu waggaa kurnoota achi fagaatee jiruuf, oduma kanmaddaa hojjatameerayyuu ta'ee, yaadni ampilifaayerii falka-jajjaboo Lili'enfeldi bara 1920n fi 1930n keessa hojiirra oole tajaajiluuf hin rakkata ture. Bara 1934, kalaqaan lammii Jarmanii Oskar Heil meeshaadhuma kana fakkaatuuf paatentii fudhatee ture.
Sadaasa 17, 1946 hanga Mudde 23, 1947tti, Joon Baardiin fi Waalter Birateeyin Laabii Beel kan AT&T kan USA kessa jiru keessatti, yaaliwwan hojjatan keessatti yeroo warqeen lama kiristaalii jermeniyeemiitti qabsiifaman, asattoo bahaa kan humnisa asattoo naqaa caalu uume. Hoogganaan Garee Fiiziksii Falka Jajjaboo (Solid State Physics Group) kan ta'e Wiiliyaam Shookileen faayidaa kuni gara fuulduraatti qabu arge, ji'oota itti aanan muraasa keessattis beekumsa semiikondaakterii sirriitti ballissuuf ciminaan hojjate. Jecha tiraanzisterii jedhu kan uume John R. Pierce yoo ta'u jechoota lama tiraansirezistaance (transresistance) jedhurraa uume. Akka barreessitoonni seenaa dhuunfaa Joon Baardiin Lillian Hoddeson fi Vicki Daitch jedhanitti, Shookileen paatentiin Laabiin Beel tiraanzisterii irratti baasu kan jalqabaa fiildi-iffektii irratti akka hundaa'u fi Shookileen akka kalaqxuu kana argateetti akka galmaa'u barbaade. Paatentii Lili'enfeldi kan duraan dhokatee ture waan arganiif, abbootin seeraa Laabii Beel kuni akka hin taane gorsan, sababiinsaas yaadni tiraanzisterii fiildi-iffektii kan fiildii elektirikii akka tarsaatti fayyadamu haaraa hin turre. Bakkasaa, kan Bardeen, Brattain, fi Shookileen bara 1947 kalaqan tiraanzisterii pooyinti-kontaaktii kan jalqabaa ture. Milkii isaanii kanaaf beekkamtii kennuun, Bardeen, Brattain, fi Shookileen Badhaasa Noobelii kan Fiiziksii kan bara 1956 waliin qooddatan, kunis "qorannoo semiikondaakterii irratti godhanii fi argannoo galtee tiraanzisteriitif" jedhameet kennameef.
Bara 1948, tiraanzisteriin pooyinti-kontaaktii fiizisistoota Jarmanii Herbert Matiree fi Hayinriish Velkeen hojjatamee ture, kunis Compagnie des Freins et Signaux, damee Westiingihaawusi kanPaariskeessatti argamu, keessa wayita hojjatan ture. Mataré muuxannoo rektifaayerii kiristaalaa silkenii fi jermeniyemii irraa hojjachuu qaba ture, kunis yaalii raadaarii kan Jarmaniin yeroo Waraana Addunyaa II goote irraayi. Beekumsa kanatti fayyadamuun, waa'ee "interfiiraansii" bara 1947 qorachuu jalqabe. Karantii pooyinti-kontaaktii keessa yaa'u ilaaludhaan, akkuma Bardiin fi Birateeyin Mudde 1947 godhanitti, Matire Waxabajjii 1948tti jermeniyeemii Velkee hojjatetti fayyadamuun bu'aadhuma sana fakkaatu argate. Saayintistoonni Laabii Beel isaan dura akka kana hojjatan erga baranii booda, kampaanichi cimdaa bilbilaa Firaansi keessatti fayyadamuuf jecha "tiraanzitiroon" isaa gara oomishuu ariifachiisutti darbe.
Tiraanzisteriin ammamtaa-guddaa qabu kan jalqabaa tiraanzisterii saarfees-baariyerii jermeniyemii kan Philcon bara 1953 hojjatamedha, kunis ammamtaa hanga 60 MHZ ta'uun hojjachuu danda'a. Tiraanzisteriin kun kan hojjatame jermeniyemii akaakuu-N keessatti karaa lachuu (gubbaa fi jalaan) indiyeem salfeetiitti fayyadamuun boolla uumuun ture, kunis hanga inni furdina inchii tokkoo qabaatutti. Indiyeemin boollaa sana keessatti naqame akka funaantuu (collector) fi maddisiiftuutti (emmitter) tajaajila. Raadiyoon konkolaataa kan guutummaan tiraanzisterii fayyadamu, kan 1955 Chrysler fi Philco oomishame, sarkiyuutii isaa keessatti tiraanzisterii kana fayyadame. Tiraanzisteriin kun kompitara saffisa guddaa qabuufis mijataa ta'uun kan jalqabaa ti.
Tiranzisteriin silkenii kan hojjatu kan jalqabaa Laabii Beelitti Amajjii 26, 1954tti Mooris Taanenbaawum hojjatame. Tiranzisteriin silkenii kan gurguraaf hojjatame kan jalqabaa Teeksaas Inistirumeentisiin bara 1954 hojjtame. Kunis hojii Gordon Teal, kan kiristaala qulqullina olaanaa qabu hojjachuun ogummaa guddaa qabu fi kan duraan Laabii Beel keessatti hojjachaa turen hojjatame. Tiraanzisteriin MOS kan jalqabaa Kahng fi Atalla Laabii Beel keessatti bara 1960 hojjatame.
Faayidaa[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Tiraanzisteriin elektirooniksii ammayyaa hunda keessatti ruuqa ka'aa isa ijoodha. Namoonni baayyeen tiraanzisteriin kalaqa gurguddaa jaarraa 20ffaa keessaa isa tokko jedhanii amanu. Hawaasa ammayyaa keessatti, faayidaan tiraanzisterii adeemsa ofummaa'een (meeshaa semiikondaakterii oomishuu) baayyinaan oomishamuu danda'uusaa fi kunis gatii tiraanzisterii tokkoo baayyee gadi buusuu isaa irratti hundaa'a. Kalaqamuun tiraanzisterii jalqabaa kan Laabii Beel keessatti raawwatame tarkaanfii IEEE 2009 (IEEE milestones) keessatti tarreeffameera.
Kaampaanii baayyeen tiraanzisterii kobaa qarqabaman kan biliyoonatti lakkaawwaman waggaa waggaadhaan yoo oomishaniyyuu, tiraanzisterii harki guddaan integireetid sarkiyuutii (yeroo baayyee gabaabfamee IC, maayikiroochiipsii ykn salphaadhumatti chiipsii kan jedhamu) keessatti qarqabamu, kunis daayoodii, rezisterii, kaappaasiterii fi ruuqolee elektiroonikii kaan wajjin walqabachuun elektirooniik sarkiyuutii guutuu uumu. Loojiik geetin tiraanzisterii hanga naannoo digdamaa of keessaa qaba, maayikiroopirooseserii olaanaan, bara 2009tt, tiraanzisterii (MOSFET) hanga biliyoona 3 fayyadamuu danda'a. "Bara 2002tti, nama lafarra jiru tokkoo tokkoosaatiif, ijoollee, dhiira, dubartii odoo hin jedhin, tiraanzisterii miliyoona 60 hojaatame".
Tiraanzisteriin gatiinsaa xiqqaa ta'uun, salphatti jijjiramuu danda'uunsaa, fi amansiisummaansaa meeshaa bakka hunda jiru isa taasise. Meeshaalee fi maashinii too'achuu keessatti, sarkiyuutin meekatiroonikii tiraanzisteriin of keessaa qaban, meeshaalee too'annaa elektiroomekaanikaalii bakka bu'aniiru. Yeroo baayyee tajaajila too'annaa argachuuf, meeshaa too'annaa makaanikaalii saxaxuurra maayikirookontiroolerii fayyadamuun sagantaa kompitaraa barreessutuu irra salphaa fi bushoodha.
Akkaataa Hojii Salphaatti[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Faayidaa guddaan tiraanzisterii kan dhufu asattoon xiqqoon tarminaalii garee tokko ta'an lamatti kennamte, asattoo guddaa tarminaalii garee tokko ta'an kan biraa gidduu yaa'u too'achuu danda'uu isaati. Amalli kun humna argachuu (gain) jedhama. Kun asattoo bahaa jabaa ta'e, voolteejii ykn karantii, kan asattoo naqaa dadhabaa wajjin wal fakkaatu garuu humna guddaa qabu uumuu danda'a; kana jechuunis, akka ampilifaayeriitti tajaajiluu danda'a. Karaa biraa ammoo, tiraanzisteriin akka iswiichii elektirikiin too'atamuuttii tajaajiluun karantii sarkiyuutii keessa yaa'u dabarsuu ykn dhorkuuf tajaajiluu danda'a, yeroo akkasii guddinni karantii ruuqolee sarkiyuutii kan biraatin murteeffama.
Tiraanzisterii gosa lamatu jira, akkaatan isaan sarkiyuutii keessatti hojiirra oolanis xiqqoo garagara. Baayipoolaar tiraanzisteriin tarminaalota bu'uura (base), funaantuu (collector), fi maddisiiftuu (emmitter) jedhaman qaba. Karantii xiqqoon karaa tarminaalii bu'uuraa dhufu (kunis, kan bu'uuraa fi maddisiiftuu gidduu yaa'u) karantii guddaa tarminaalii funaantuu fi maddisiiftuu gidduu yaa'u too'achuu ykn dabarsuu/dhorkuu danda'a. Tiraanzisterii fiildi iffektiirratti (FET), tarminaalonni karra (gate), burqaa (source), fi cobsituu (drain) jedhamu, voolteejin karaa karraa dhufu karantii burqaa fi cobsituu gidduu jiru too'ata.
Suurrii karaa mirgaa jiru baayipoolaar tiraanzisterii sarkiyuutii keessa jiru agarsiisa. Karantii tarminaalii bu'uurarra jirurratti hundaa'ee, chaarjin maddisiiftuu fi funaantuu giduu yaa'a. Sababa keessa tiraanzisteriitti walqunnamtiin tarminaalii bu'uuraa fi maddisiistuu akka daayoodii semiikondaakteriitti hojjatuuf, hanga karantiin tarminaalii bu'uuraarra jirutti voolteejin bu'uuraa fi maddisiistuu giduu jiru gadi bu'a. Ammi gadi bu'iinsa voolteejii kun waan tiraanzisteriin sun irraa hojjatame irratti hundaa'a, VBE jedhames wammama.
Tiraanzisteriin Akka Iswiichitti[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Tiraanzisteriin yeroo baayyee akka iswiichii elektiroonikiitti tajaajila, kunis fayyadama humna-guddaa kan akka humna dhiyeessituu (power supply) fi fayyadama humna-xiqqaa kan akka loojik geetii keessatti ta'uu danda'a.
Sarkiyuutiin tiraanzisterii kan burqisiiftuu-lafaa'ee keessati, fakkeenyaaf sarkiuutii iswiichii ifaa suurarratti mul'atu, akkuma voolteejiin bu'uuraa guddachaa deemen, karantiin maddisiiftuu fi funaantuu gidduu jiru garmalee guddachaa deema. Sababa ittisni funaantuu fi maddisiiftuu gidduu jiru hirratuuf, voolteejin funaantuu gad bu'a. Yoo garaagarummaan voolteejii funaantuu fi maddisiiftuu gidduu jiru zeeroo (ykn naannoo zeeroo) ta'e, karantii funaantuu ittisa loodiitin (ampuulii ifu) fi voolteejii dhiyaaten qofa daangeffama. Kunis guuta jedhama sababinsaas karantiin maddisiiftuurraa gara funaantutti bilisumaadhan yaa'a. Yeroo guutaa kana, iswiichin sun "banaa" jedhama.
Karantii bu'uuraaf ga'aa ta'e dhiyeessuun tiraanzisterii baayipoolaarii akka iswiichiitti fayyadamuu keessatti rakkoo ijoodha. Tiraanzisteriin karantii guddisuuf gargaara, karantii guddaa funaantuurra jiru karantii xiqqoo tarminaalii bu'urarra jiruun too'achuu dandeessisa. Reeshiyoon karantiiwwan kana lamaanii akaakuu tiraanzisterii irratti hundaa'ee gara gara, akaakudhuma tokkoofuu, karantii funaanturra jirurratti hundaa'ee gara gara. Sarkiyuutii ifaa akka fakkeenyatti kenname keessatti, rezisteriin karantii tarminaalii bu'uuraa ga'aa ta'e dhiyeessee akka tiraanzisteriin sun guutu godhutu filatame.
Sarkiyuutii akka iswiichitti tajaajilu keessatti, gatiin voolteejii naqaa akka bahi guutammaan darbu ykn guutummaan hin darbine godhuuf filatama. Tiraanzisteriin akkasii akka iswiichiitti tajaajila, tajaajilli akkasii kun sarkiyuutii dijitaalaa, kan gatiin "banaa" ykn "dhaamaa" qofti barbaaddamu keessatti baayyee tajaajilarra oola.
Tiraanzisteriin Akka Ampilifaayeriitti[gulaali | lakkaddaa gulaali]
The common-emitter amplifier is designed so that a small change in voltage (Vin) changes the small current through the base of the transistor; the transistor's current amplification combined with the properties of the circuit mean that small swings in Vin produce large changes in Vout.
Various configurations of single transistor amplifier are possible, with some providing current gain, some voltage gain, and some both.
From mobile phones to televisions, vast numbers of products include amplifiers for sound reproduction, radio transmission, and signal processing. The first discrete-transistor audio amplifiers barely supplied a few hundred milliwatts, but power and audio fidelity gradually increased as better transistors became available and amplifier architecture evolved.
Modern transistor audio amplifiers of up to a few hundred watts are common and relatively inexpensive.
Wabii[gulaali | lakkaddaa gulaali]
0911344941


c: text/html

text:
Amma gargaarsa ariifachiisaa kiraayii tiif iyyata galfadha
Gargaarsi kiraa manaa hatattamaa jiraattota magaalaa ‘Saint Paul’ tiif amma kennamaa jira. Maallaqni ramadame kun kanneen ulaagaa guutaniif kiraa manaa fi baasii tajaajia bu’uraa ta’aniif guyyaan biilii Bitootessa (March) 13 yookin isa booda kan ta’e ilaallata.
Yeroo ammaa kana ‘Minnesota’ keessa sagantaa gargaarsa kiraa manaa hedduu jiran keessaa: ‘RentHelpMN’, ‘The Zero Balance Project’, fi ‘Saint Paul/Ramsey County program’ kan jedhamanitu argama.
Akka qajeelfama federaala irra ba’een, gargaarsi karaa bulchiinsa magaalaa ‘St. Paul’ fi Raamsii kennamu akka wal irra oolee dachaatin hinlaattamneef bulchiinsi lamaan iyyuu qindoominan waliin dalagu.
Yoo abbaan qabeenyaa/gamoo mana sitti kireessu karaa sagantaa birootin iyyata siif galcheera ta’e, iyyatni ati karaa bulchiinsa ‘Saint Paul’ fi Raamsii dhiheesitu raawwii hinargatu. Maaloo iyyatni kee karaa sagantaa ka biraa maal irra akka ga’e qajeelfama armaan gadii laali.
- Yoo marsariitii mootummaa irratti karaa ‘RentHelpMN’ gargaarsa gaafachuu eegalettta ta’e, bakkuma ‘RentHelpMN’ jedhu sana tuquu dhan yookin Lakkoobsa 211 bibiluu dhan haalli iyyata kee maal irra akka ga’e mirkaneessi. Yoo ‘Hinxumuramne’ jedha ta’e iyyata kee itti deebitee xumuruu qabda.
- Yoo abbaan gamoo/qabeenyaa mana siif kireesse karaa ‘Zero Balance Project’ jedhuun gargaarsa siif gaafate ta’e, marsariitii irratti akkawuntii ‘Neighborly’ jedhamu akka banattuuf beeksisa argatteeta ta’a. Akkawuntii ‘Neighborly’ irratti seenii iyyata kee xumuri.
Sagantaa Gargaarsa Kiraa Manaa ‘Saint Paul fi Raamsiif Iyyata Galfadhu
Qajeelchituulee Dirree
Dhaabbanni kuni kireeffattoota adeemsa iyyataa irra jiran gargaaruu fi deebii Gaaffiwwan waa’ee sanadoota barbachisanii, seerota sagantaawwaniitii fi ulaagaale akkasumas Sadarkaa iyyataa kennuuf kan argamanidha.
Sarara Deebii Saffisaa Comunidades Latinas Unidas En Servcio (CLUES)
Bilbila: 651-362-0162
Iimeelii: clues.cera@clues.systems
Hmong American Partnership (HAP) [Hmong Gamtaa Ameerikaa]
Mai Nhia Lor, Hoogganaa Sagantaa
Bilbila: 651-304-6236
Iimeelii: mainhial@hmong.org
Latino Economic Development Center (LEDC) [Wiirtuu Dagaagina Dinagdee Latino]
Heidi Jimenez
Bilbila: 651-447-5152
Iimeelii: Heidi@ledcmn.org
McLemore Holdings
Bilbila: 1-800-991-7036
Iimeelii: rapnavigation@gmail.com (Gaaffiilee waliigalaa)
Piroojektii Herreega Zeeroo (Zero Balance Project) keessatti, kireessitoonni iyyaticha bakka kireeffattoota isaanii jalqabuun duursu.
Iimeelii: zerobalanceproject@housinglink.org
Haara’omsi manaa gad dhiisisiisuu dhaabuu
Waxabajjii 30, 2021 itti seerrii ajajoota Bulchaa Walz kan guutuu biyyatti keessatti manaa gad dhiisisiisuu kiraayii dhorgu shaaru hojiirra oleera. Kuni adeemsa manaa gad dhiisisiisuu dhaabuu COVID-19 kan ji’oota itti aanaan keessa suuta suutaan hojiirra oolu jalqabsiisa.
Onkololeessa 12 irraa jalqabee, kireessitoonni sagantaa gargaarsa ariifachiisa kiraayii COVID-19 dhaatiin kireeffattoota warreen gargaarsa kiraatiif gahoo ta’an irratti tarkaanfii manaa gad dhiisisiisuu fudhachuu yookiin itti fufuu ni danda’a garuu, gargaarsaaf iyyachuu diduu; kireeffataa bakka bu’uun akka gargaarsaaf iyyata galchuuf kireessitootaaf odeeffannoo barbaachisu kennuu; yookiin kireessitootaaf ragaa iyyannoo gargaarsa ariifachiisa kiraayii kireeffataa dhiheessuu. Kireessitoonni yoo xiqqaate osoo hin baasin guyyoota 15 dura beeksiisa sababii kiraa mana kaffaluu dhabuutin manaa gad dhiisisiisuu barreeffaman kennuu qaban.
Gargaarsaaf iyyachuu hin eegingan! Kireeffattoonni warreen gargaarsaaf gama gargaarsa sagantaa ariifachiisa kiraayii COVID-19 dhaatiin iyyatan galfatan hanga Waxabajjii 1, 2020 itti waan kiraa hin kaffaliniif ari’amuu hin danda’an. Kiraayii manaa yookiin kaffaltii fayyadamiinsa tajaajilaa kaffaluudhaaf gargaarsa yoo barbaaddan, har’a filannoo keessan qoradhaa.
Hamma turtii waytii manaa gad dhiisisiisuu dhaabuu
Seerichi Waxabajii29, 2021 irratti seera keessatti mallatteeffame. Seerichi kan hojiirra itti oole Waxabajii 30, 2021 itti.
- Waxabajjii 30,2021 kireessitoonni matii meeshaadhaan waliigaltee kiraayii diiganiif (kaffaluu dhabuudhaan alatti) beeksiisa waligaltee kiraayii addaan kutuu yookiin waligaltee kiraayii haarawoomsuu dhabuu kennuu ni danda’an. Kireessitoonni kireeffattoota sagantaa gargaarsa ariifachiisa kiraayii COVID-19 dhaaf gahoo ta’anii garuu gargaarsaaf iyyachuu yookiin adeemsa iyyatichaa kabajuu didan, warreen kiraayii irratti duuba jiran adeemsa manaa gad dhiisisiisuu jelqabuu ni danda’a garuu.
- Adoolessa 14 202 itti kireessitoonni matii meeshaadhaan waliigaltee kiraayii diigan (kaffaluu dhabuudhaan alatti) manaa gad dhiisisiisuu ni danda’an.
- Hagayya 13, 2021 itti kireessitoonni waliigaltee kiraayii kireeffattoota warreen kiraayii irratti duuba jiranii fi warreen sagantaa gargaarsa ariifachiisa kiraayii COVID-19 dhaaf gahoo hin ta’iniif waligaltee kiraayii addaan kutuu ni danda’a.
- Fulbana 2, 2021 – Kireessitoonni kireeffattoota warreen kiraayii irratti duuba jiranii fi warreen sagantaa gargaarsa ariifachiisa kiraayii COVID-19 dhaaf gahoo hin ta’in irratti himata manaa gad dhiisisiisuu irratti banuu ni danda’a.
- Onkololeessa 12, 2021 – Dangeeffami waliigaltee kiraayii addaan kutuu fi gochi manaa gad dhiisisiisuu irra jiru hundi ni ka’u maatiilee sagantaa gargaarsa ariifachiisa kiraayii COVID-19 dhaaf iyyata galfatanii eeggachaa jiran irratti himata manaa gad dhiisisiisuu irratti banuu yookiin himaticha itti fufuu danda’u dhabuu malee.
- Waxabajjii 1, 2021 – Dangeeffami gocha manaa gad dhiisisiisuu irra jiru hundi ka’aniiru.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ispaanish,warra jaalatii kubbaa miilaa macheessite.Jari kun tapha kubbaa miilaa akka waan ilmee dhiibatanii dhalanii, daaddisanii guddisanii jaalata.
Kilabiin La Liigaan warra kilabii ufiitti guddifachu feetu doolara miliyoona hedduutiin bitachuuf kadhaaf faana marti.
Nyenyeencii kilabii La Liigaa miilii isaani yoo kubbaa argu si’aa’u sadeen;Messi, Zarra fi.Nami haga jara kanaa La Liigaa keessatti goolii galche hin jiru.
Haga Meesii fi Ronaaldoon La Liigaatti dabalamanii haga hardhaallee Ronaaldoo moo Meessitti caalaa jechumatti jiran. Namii amma La Liigaa keessaa maqaan bahee gannatti doolara miliyoona hedduutin qaxaratan;Meesii fi Ronaaldoo.
Kiristiyaan Ronaaldoo,nama ganna 29,abbaa ilmaatii, dhalootaan Poortugaal.Lakkoofsa torba keeyyatee Riil Madriidii taphata. Gannatti Euro miliyoona 17 bitatan.Tapaha Muddee 6 kilabiin isaa,Riil Maadriid kilabii Selta Vigo waliin taphatetti gooli sadi galfatee,‘Hat-Trick’ hojjate.Gooliin sadeen La Liga galche,’Hat-Trick’ 23essoo taateef.
Ronaadloon tapha 23n ganna kana taphateen goolii 31 galfatee jechuu. Ronaadloon barana tapha irratti goolii tokkollee dhabee harka dhadhawachaa gale kaan amma miilii isaa yoo itti qajeelchee dhiitu waan dhaba galuu hin fakkaatu.
Riil Madriid Ronaadloo bara 2009 Euro miliyoona 80 bitatte.Eegii gaafas bitattee asitti waan gaabbitee hin fakkaatu.
Meessii
Leo Messi,dhalootaan Arjentiinaa ganna 27. Abbaa ilmaati. Lakkoofsa 10 keeyyatee dura taphata. Mardoonaa diqqaa fa jedhaniin.Haga ammaatti goolii 402 galfate.Mindaan isaa ka ganna kanaa Euro miliyoona 20ti.
Meesiin bitaachaan taphataa kubbaan innii bitaachaa itti dagalchee xiixaa dabarti.
Goolii Meesii keessaa haga tokko;
- Tapha 289 Barseloonaa taphatetti goolii 253 galche
- Waancaa Ispaanishii goolii 29 galche
- Dorgommi kilabootaa, Shaampiyoon Liigii irratti ammo goolii 74 galche
- Tapha hariyummaa irratti ammo goolii 29 fi ta dhibiille eitti daratee galchuma galachee 402 gahahte
Goolii Ronaaldoo La Liigaa galche keessaa haga tokko
- Tapha Laaliigaa 178 keessatti goolii 200
- Marroo 23 tapha tokko irratti (Hat-Trick) goolii sadii galfate
- Marroo 51 adabbii(Penalty)galfate
- Tapha Liigii Shaampiyoonaa,
- dorgommii kilabootaatti goolii 56 galchee akknauma oofachaa marroo goolii hedduu galfate.
- Meesisin ganna tokkotit gooli 73 galche.Ronaaldoon bara kana marroo 21 taphate,ammallee yoo kilabiin isaa durumatti deemte tapha 40 caalaatti isa eegata.
Goolii Ronaaldoo tana adoo silaa tapha cufatti gargar qoodaniifi tapha tokkotti goolii 1.38 taati.Yoo akkuma ama jiru kanatti deeme bara 2014-2015 keessatti kialbi isaati gooli 84 galfataa jechuu.
Meessiin bara 2012-2013 keessatti ammo tapha 37 keessatti gooii 50 galfate. Bara 2012-2013 ammoo tapha 31 keessatti goolii 46 galfate


text:
Olmmaa ayyaanaa buqqaatootaa
Ayyaanota biyya keenyatti kabajaman jidduudhaa waggaa eege magariisttummaa biqiltuwwaniin miidhagee waggaa moofaa gaggeesseebara haaraa abddii ifaa qabatee kan dhufuu ayyaana jijjiirraa waggaa yookan inquxaaxaashiidha.
Ayyaanni jijjiirraa wagaa, waggaan moofaan gaggefame waggaa haaraaf simannaan ittii taasiifamuu,jireenyii haaaraan itti jalqabamuu abdii haaraan ittii hooratamuu hiiri’nawwan maqfamanii guddinni ittii karoorfamuu jaalalaafi wal kabajuun tokkuummaan itti lallabamuu jalqqabbii boqonnaa haaraa akka ta’ee lammiwwan Itiyoophiyaa irratti walii galuu.
Itiyoophiyaan biyya kami irraa iyyu kan hin fudhanne dhalootarraa gara dhalootaatti yeroo isaa eegee kan raawatamuu dhalonnii eege kabajee kan walii dabarsaa as ga’ee akkaataa kabaja ayyaanaa mataasheetii akka qabddu dhalootnni qabatamaadhaan yammu ragaa bahuu mula’ata.
Ayyaana jijjiraa waggaa yookan Qaam’ee sababbiwwan garaa garaan namootiin kan itti wal argan lamiileen walitti qabamanii bishaan Qaam’ee jaalalaan waliin dhandhaman ta’uu isaatiin gamatti hundi amma humna isaa hoolaa, re’ee .lukkuu, yookan sangaa qalee farsoo naqee naa nyaadhaa naadhugaa itti waliin jadhu ayyaan waggaa waggaadhaan dhufudha.
Haata’u malee yeroo ammaa kuutaalee biyyattii kaabaatti waraana uumameen ayyaaniicha haawaasnnii naannichaa haala barameen akka hin kabajnnee dirqameera.Ayyaana jijjiirraa waggaa bara 2014 kabajamuu lamiileen Walloo kaabaatti argaman walitti qabamuurraa bittinnofnee gammaduu irraa gaddiinee dabarsuuf dirqamnneerra kan jedhuun gadda kessa seenuu isaanii dhageenyeerra.
Lammileen kuma 300 ol ta’aan naannolee Walloo kaabaatti mana isaanii gad dhisanii baqachuudhaan Dasseefii Komboolchaa akka jiran Addis Maaladaan gabaasaa turuun ishee niyaadatama.
Buqqaatoota kana kessaa lamiileen kuma 110 ta’aan magaalaa Dasseefii Komboolchaatti buufataalee qubannaadhaaf qophaa’an 16 keessa yamuu jiraatan abbotiin warra kuma 3 ol ta’aan magaalaa Finfinnee keessa jiraatuu.isaan hafan Dasseefii Komboolchaa mana kireefatanii jiraachaa kan jiran ta’uu isaanii buqqaatootaaf gargaarsa taasiisaa kan jiruufii dhalattota naannichaan koreen hunddefamee beeksiseera.
Mana keenya yaadaa ayyaanicha gaddaafii baqqanaadhaan kabajuuf jirraa namootiin jedhan ol’aanttummaadhaan rakko kanaaf kan isaan saaxilee immo miidhaa garee shororkkeessaa ABUT akka ta’ee eeru.
Addis Maaladaan ayyaana kana sababbefachuudhaan namoota naannolee Walloo kaabaatti buqqa’anii Dasseetti ,Komboolchaafii Finfinneetti argaman waliin turmaata taasiifteetti.
Efreem Kabbada jedhama dhalatee kan guddate godina Walloo kaabaa magaalaa Waldiiyaa bakka addaa Adaagoo jadhamuun beekamuutti abbaasaa umurii ijooluummaan du’an waan dhabeef itti gaafatamnni maatii bulchuu isarra ta’e barumsa isaa cinaatti hojji bilbila suphuu irratti bobba’ee jireenya gaggesuudhaan baroonni laka’amaniiru.
Efreem abbaa isaa bakka bu’ee maatii bulchuu itti gafatama qabuu ba’uudhaaf guyyaa tokkon tokkoshee sagantaadhaan qoqqodee dhama’achuu itti fufeera.
Abbaa waraashee du’an kan dhabdde haati isaa akka hin gaddiine madda gammachuu ishee ta’uudhaaf wantti inni hin raawa’anne akka hinjirre dubbata.Halkan qayyabannaadhaan guyyaa guyyaa suuphaa bilbilaan kan dhama’uu Efreem qonnii yammu ga’uu barumsa isaa cinaatti qotiyyoodhaan qonna gaggeesuun hojii isaa idiileedha.bu’a ba\ii jireenyaa kana hundaa darbee galii argatuun ayyaannonni gurguddaan yammuu dhufan qalmma ayyaanota kanaaf barbaachisan taasiisee maatii uwwiisee isaan yamuu gammaddan arguun isaafi gammachuu guuddaa isaa kenna.
Efreem boqonnaa isaa yeroo gannaa aarsaa taasiisee hojii suuphaa mobaayilii isaa foyyassee deebi’uudhaaf gara magaalaa Komboolchaatti goree ture .Sababii dhibuu nageenyaa rakkoo umamuu miidiiyaaleedhaan ibsamuu yammu dhaga’uu maatiitti halkanii guyyaatti bilbiluun hojji isaa guyyaa guyyaa ergii ta’ee bubbuleera.
Ammaammo haalli hundi itti jijirameera gareen shororkkessaa jadhamee ABUT magaalaa Waldiiyaa to’aachuu isaatiin daandiin cufamuu isaafi neetwarkiin cicciittu isaatiin nageenya maatii isaa hubachuuf rakkateera.bilbila yoo bilbilees bilbillii deebii isa dhawwachuu isaatiin dubbiin maatii isaa argachuu abjuu itti ta’eera.
Efreem birrii of harkaa qabuu kiiraa manaafii kafaltti baruumsaa ijaa taasifatee harkaa haphateera.Haalli kuun bakka qubannaa namoota Komboolchaa irraa buqqa’aniitti akka siiqu isa dirqisiisuu hin ollee.
Amma buqqaatoottaatti makamee dhaabbilee deggartootaafii gargaarsa hawaasa naannichaan jireenyaa achi butachaa jira,
Efreem amma amalli isaa jijjiramaa jiraachuu dubbata.haallii maatiin isaa irra jiran haasaa harkaa balleesse yaaddoon adoocheeraani.
Efreem baqqanaarra jiraatus harkaafii mila isaa xaxatee taa’uu fiilannoo isaa hin taasifannee rakko dandamachuuf dirree hojji kmiratti iyyu bobba’uu akka qabu hubatee hojii humnnaa guyya guyyaa irratti bobba’eera.
Ammamiille hojji irra yoo ta’ees ayyaanni yammu sammuu isaatti dhufu maatii isaa irraa adda ba’uun isaa yaada kessa isa galcha .Oduun guyyaa guyyaa miidiyaa hawaasummaatiin tamsa’uu abdi xinno maatii isaa argachuuf qabu jalaa ajjeesaa yoo dhufees bilbila yaaluu garru akka addaan hin kunnee dubbata.
Efreem Kabbada ayyaaniicha maatiisaa waliin dabarsuuf abddiin qabuu yoo jalaa haphatees sagaleesaanii dhaga’uuf bilbila yaaluu garuu itti fufeera Garuu yaaliin isaa kuun bu’aan buuseef tokko hinjiru amma ammaatti.ammallee sagaleen bilbiilaa yeroodhaaf deebii hinqabu jadhuu gurraa isaa irraa iyyuu abdii xinno sagalee maatii isaa dhaga’uuf qabu yammu jalaa dukkaneessu itti dhaga’aamaa.
Jireenya haala kanaan gaggeessaa kan jiru Efreem neetwarkiin isa irratti duula waan bahee itti fakkaachaa dhufeera.Haala maatiin irra jiruu hubachuu dhabuun isaa maatii yaaduufii ayyaana Qaam’ee baqqattuummaadhaan dabarsuun isaa caba laphee guuddaa akka itti fide amana. Haala maatiiwwan kenya irra jiran akka hubannuuf qaamnni dhimmi isa ilaallatu mootummaa dabalatee fuurmaata atattamaa nuu kennu qabu jachuudhaan Addis Maaladaaf ibseera.
Maqaan isaanii akka hin ibsamnnee kan gaafatan haati buqqaatoota magaalaa Dasseetti argaman tokko gama isaaniitiin duur waraanni yoo jiraate illee warren waraanicha irratti hirmaatan niiwaraanu malee jiraattonni mana keessan gad dhiisaa jadhamanii mannii isaanii saamtootaaf dabarfamee akka kennamuu dirqisiifamee hinbeeku .Mootummaan nuuf qaqqabuu qaba jedhan.
Dargaggon magaalaa Finfinneetti argamuu Niguus Ayyanaw jadhamuu maatiiwwan koo akkam akka ta’aan hin beeku .Ayyaana maatii irraa adda bahanii dabarsuun kanan dubbadhu ol nama jibbisiisaa Essa oolamas ¬ammahoo maatiikoo guyyaan itti arguu bayyee natti fagaateera. Jachuudhaan miira isaa ibseera.
Addis Maaladaan dhimmicha ilaalchisee hayyuulee xin sammuu waliin turmaata kan taasiftee yammu ta’uu hayyuuleen kuun yaada isaanii akka itti aanuutti ibsaniiru.
Yeroo ayyaanaa miti guyyaama kaan yoo ta’ee namnnii maatii isaa irraa yammu buqqa’uu wantootii dhabuu hedduun dhiphiina kessa gala kan jedhan ogessa xin sammuu Muuzayyiin Jamaalidha.Kessuummaa ayyaanota manaa buqqa’anii ooluun amma ittuun manakoon jira ta’eetii akkanan godha ture kan jedhuun gaabbii namattii uuma.dhiphiinni immo ka’uumsawwan dhukkuba samuuf saaxilan kessaa tokkodha jachuudhaan ibsan.
Namootnnii sababbii walitti buu’iinsaa yammu buqqa’aan dhangala’uun dhiigaa kuufaatiin biyyi yammu barbaddoftuu arguun dhiphiina hamaaf isaan saaxila.Yeroo ayyaanaa isa barameen ala maatii irraa adda ba’aanii ooluun ayyaanicha bakka itti dabarssan mahaalaqa ittin oolan dhabuun dhiphiina sammuu ol’aanaaf isaan saaxilajechuudhaan Muuzayyin ibsaniiru.
Rakkoon yammu mudatu dhiphachuun furmaata ittu hin taanee rakko kessaa bahuun hin danda’amnnee kessa galchuudha kan jedhan ogessii xin sammuu kuun furmaatawwan rakkinicha fuuruu danda’aans eeraniiru.
Wantii dhaga’amuufii hubatamuu hammaataa yoo ta’ees isa hamaa gara cinaatti dhisuu barsiifata taasiifachuudhaan wantoota gaggaarii yaaduun furmaata isa adda duraafii ol’aanaa akka ta’ee eeraniiru.
Kuunis amma maalttu uumamee laata maalif akkas ta’ee kanneen jadhaniifii dhiphiina sammuu dabalan yammu sammuutti dhufan ameen jadhanii fudhataniikana jalatti kufuu irraa nan amana kuun nidarbaa homtuu hin uumamuu kuun kan ta’ee waan gaariifii isa jedhuun bakka buusuudhaan furmaata dhiphiina ta’uun akka danda’amuu Muuzayyiin ibsaniiru.
Furmaatnni dhiphiina sammu itti maqsinuu inni lamataa ka’uumsa dhiphiina sammuu kanaa beekuufii yoo ni danda’ama ta’ee wanta dhabamee sana bakka buusuuf yaaluu yoo dhibee immo kdhannaa cimaadhaan uumaa ofii waliin wal arguun furmaata filmaata biraa hin qabnneedha jedhuu.
Muuzayyiin wanta dhabamee bakka buusuu jacha jadhuus namootii ayyaaniicha baqanaadhaan dabarsaniif mootummaaniis ta’ee hawaasichii waldeggaraniifii walitti dhufanii kan qabuu walii qoduudhaan yaada dhiphuu kana kessaa akka ba’aan taasiisuu qabu jadhanii amanuu.
Kanatti dabalees buqqaatoota kana bakka jiranitti argamuudhaan gorsa xin sammuu kennuun furmaata guddaa fiduu akka danda\uu duubbatu.
አዲስ ማለዳ 29 Fulbaana 2014 No 11


text:
Siyaasa Itoophiyaa: Qorataan ol-aanaa Internaashinaal Kiraaysiis Giruup (ICG) turtii Maqalee tibbanaatiin maal taajjabe?
Qorataan ol-aanaa Internaashinaal Kiraaysiis Giruup (ICG) Wiiliyaam Daaviisan atakaaroo mootummaa Federaalaafi naannoo Tigiraay gidduu jiru gamaggamuudhaaf gara Maqalee deemee fedhiin waliin mariyachuu jiraachuu wanti agarsiisu akka hin jirre BBCtti hime.
(Erga riiformiin biyyattiitti gaggeefamee MM Dr Abiy Ahimad gara aangootti dhufanii booda qondaaltoonni TPLF aangoo motummaa jiddugalaa keessaa bahuun gara naannoosaaniitti deebii’uu filatan.
Waldhabdeen humna haaromsaafi TPLF jiddutti sababii ADWUI deeguun paartii Badhaadhiinaa ijaaruutiin jalqabe yeroo gara yerootti cimaa dhufe. Keessttu erga naannoon Tigraayi filannoo manni maree federeshinitiin ‘seeraan ala’ jedhame geggeesseen booda itti walitti dhufeenyi motummoota lamaan jiddu wal balaaleeffannaatti geedarame.
ICG’tti qorataa ol-aanaa dhimma Itoophiyaa kan ta’e Wiiliyaam Daaviisan, tibba kana kan gara Maqalee deemeef atakaaroo mootummaa Federaalaa waliin itti jiran irratti ejjennoo jiru gamaggammuun muddama keessa galan keessaa karaa ittiin bahan furmaata barbaaduuf ta’uu dubbata.
Turtii isaa Maqalee kanaan miseensota paartii mormitootaa dabalatee aanga’oota naannichaa hedduu waliin dubbachuu kan ibsu qorataan kun, waliin mariyachuuf fedhiin jiraachuu wanti agarsiisu hin jiru jedheera.
Ji’a lama dura ICGn ministirri muummee Abiy Ahmed (PhD) haasaa araaraafi walitti nama dhiyeessan sana akka hojii qabatamaatti jijjiiraniif gaafachuun isaa ni yaadatama.
ICGn muddama qaamolee lamaan gidduutti uumame tasgabbeessuudhaaf barbaachisaa taanaan Gamtaan Afrikaa ykn gaggeessitoonni Afirikaa araarsuu keessatti hirmaachuu danda’u jedheera.
Keessumaa ammoo dura taa’aan Gamtaa Afrikaa yeroo ammaa pirezedaantiin Afrikaa Kibbaa Siriil Raamaapoosaa gahee guddaa taphachuu danda’u jedheera.
“Muddamni mootummaa naannichaafi Federaalaa gidduu jiru yeroodhaa gara yerootti cimaa dhufeera. Hariiroon paartilee lamaan gidduu jirus hir’achaa dhufeera.
Mootummaan Federaalaa baajata Tigiraay irraa kutee jennaan ammoo caalaa hammaachuu danda’a,” jechuun BBCtti himeera qorataan ICG kun.
Wiliyaam itti dabaluun, mootummaan Federaalaa baajata naannoo Tigiraayiif kennu addaan kutee jennaan, “Naannichi tarkaanfii kana akka aggaammii waraanaafi federeeshinicha keessaa dhiibameettin ilaala jedheera,” jechuun ibsa.
“Qaamoleen lamaanuu walitti dhufanii karaan ittiin mariyatan argamuu qaba. Kana ta’uu baannaan rakkootu uumama,” jedha Wiiliiyaam.
“Paartileen siyaasaa Itoophiyaa keessa jiran hunduu mariyachuu barbaadu jedheen yaada. Paartiin Badhaadhinaa, paartileen kan Oromoo, kan Somaalee, kan Kibbaa ta’an, kan TPLF, akkasumas paartileen mormitootaa Tigiraay mariyachuu ni barbaadu.
Rakkoon isaa garuu mariin akkamii taasifamuu akka qabaatu, galmi isaanii maal ta’uu akka qaba, haaldureewwan maal ta’uu akka qabaatu irratti ilaalcha gara garaa qabaatu. Kun ammoo paartileen siyaasaa gara waltajjiitti dhufanii akka marii hin taasifne danqaa ta’a,” jedha.
Qorataan kun turtii isaa Tigiraay kanaan mootummaan naannichaa gara mariitti deebiyuu kan danda’u haaldureewwan ciccimoo yoo eegaman ta’uu taajjabeera.
“Fakkeenyaaf, mootummaan imaanaa filannoo gaggeessu yaa hundeeffamu qabxii jedhu kaasu. Mootummaan Federaalaa ykn paartiin bulchaa jiru ammoo haalduree kana haalli ittiin fudhatu jira natti hin fakkaatu.”
Dhimmicharratti MM Abiy waliin wal argee waliin haasa’uudhaaf fedhii qabaatus hanga ammaatti haalli kun akka hin mijeeffamiiniif hima Wiiliyaam Daaviisan.
Qorataan ol-aanaa ICG kun dhaabbanni isaanii araarsituu akka hin taane dubbata. “Qaamoleen lamaan kan haasofsiifnuuf hubannoo keenya gabbifachuudhaaf. Xiinxalli keenya yaada qaamolee hundaa kan qabu akka ta’uuf qorannoo guutuu hojjechaa jirra.
Isaan boodas yaada furmaataa nuti dhiyeessinu qaamolee hundaaf kan hiika qabu ta’a,” jedheera.
Yeroo dhiyoo asitti naannoo Tigiraay kan bulchaa jiru TPLF fi mootummaa Federaalaa gidduu walii galtee dhabuun dabalaa dhufeera.
Filannoon biyyaalessaa ALI bara darbe gaggeeffamuuf ture sababa weerara koronaavaayirasiitiin akka dheereffamu ta’uu isaatiin naannoon Tigiraay flannoo naannoo addatti gaggeeffachuun isaa muddama lamaan isaanii gidduu jiru akka cimu taasiseera.
Source : bbc AfaanOromoo


text:
LibreOffice 7.2 Help
Galmee Hundataa galmeewwan guddaa akka taliigduu sii heeyyama, jechuun kitaabota boqonnaalee baay'ee qaban. Galmeen hundataa akka meeshaa wanta matayyaa fayiilii barreessaf LibreOffice qabatuutti ilaalama. Tokko tokkoo faayiliiwwanii gariin galmeewwanii jedhamu.
Kan kaanan gadii keessaa tokko hojeedhu:
Faayilii - Haaraa - Glamee Unka XML fili.
Faayilii - Erguu - Galmeewwan HTML uumuufiladhu.
Yoo galmee hundataa haaraa uumtu, galiinsi jalqabaa naanneessaa galfatata'uu qaba. Seensa barreessi yookin barruu ta'e galchi. Kunis erga akkaataalee duraan kan galmee hundataa keessa jiran akka gulaalamee kan mirkaneessu dha, yommuu gariin galmee ilaaltu akkaataalee jijjiiramee argita.
Galmeewwan hundataafkeessatti (ofumaan banuu qaba, yookin immoo banuuf F5 dhiibi), sajoo cuqaasun qabuun turi, kan armaan gadii keessa tokko rawwadhu:
To insert an existing file as a subdocument, choose Open., locate the file that you want to include, and then click
Tarree hatche, olkaa'uuf, qabduu. Tarree Hatchches Olkaa'u cuqaasi, maqaa faayilii galchi, kana booda Olkaa'i cuqaasi
Keewwata haaraa galmeee hundataa keessatti bakka galchuu dandeessutti saaga. Barruu barruu jiraataa ittaanuu kan galfata Naanneessaa keessaatti saaguu hin dandeessu.
Faayilii - Olkaa'i fili.
Galmee hundataa keessatti gariin galmeewwanii qiqindeessu fi gulaaluuf Naanneessaa fayyadami.
Gariin galmee gulaalliif banuuf, maqaa gariin galmee kan naanneessaa keessaa lamcuqaasi.
Gariin galmeewwanii galmee hundataa keessaa haquuf, tarree naanneessaa gariin galmee keessa mirga cuqaasi fi Haqi fili. Faayilii gariin galmee hin haqamu, galiinsa naanneessaa qofatu haqama.
Barruu galmee hundataatti dabaluuf, wanta tarree naanneessaa keessa jiru mirga cuqaasii, itti aansuun Saagi - Barruu fili.Kutaan barruu wanta filamee kan galmee hundataa iddoo itti barruu barreessuu barbaaddu dura saagama. Galinsa barruu gara barruu duraan galinsa naanneessaa keessa jirutti saaguu hin dandeessu.
Galmee hundataa keessatti gariin galmeewwani lamata deebi'uun tartiibessuuf, gariin galmee gara teessoo haaraa kan tarree naanneessa keessaatti harkisi. Akkasumaas tarree keessaa gariin galmee filuu dandeessa, fi sajoofi keessa cuqaasi.
kasaa dabaluuf, kan qabeentota gabatee, tarree naanneessaa keessa mirga cuqaasi, itti aansuun Saagi - kasaa fili.
Kasaa galmee hundataa keessaa foyyeessuuf, kasaa naanneessaa keessaa fili, itti aansuun sajooFoyyeessi keessa cuqaasi.
Yommuu wantoota bifa godayyaa ykn fakkiitiin gara galmee hundataatti saagdu, "gara fuulaatti" wantoota hin korkoddeessin. Bakka kana korkoddii kan fuula cancaalaa Dhangi'i - (akaakuu wanta) - Akaakuu irraa "gara kewwatatti" jedhu qindeessi, itti aansuun teessoo wanta "fuulaa hundumaa" kan sanduuqota tarree Surdaala fi sarjaa keessatti argamu waliin wal bira qabun qindeessi.
Tokko tokkoon gariin galmee mata duree akkaataa kewwata walfakkaataa akka fayyadamu mirkaneessi, fakkeenyaaf "Mata duree 1".
In the master document, choose View - Styles, and click the Paragraph Styles icon.
"Mata duree 1" keessa mirga cuqaasun fi Fooyyessi fili.
Caancaleecuqaasi.
Naannoo, fili, itti aansuun“Page” kan sanduuqa keesaa fili.
Yoo tokko tokkoo gariin galmee fuula qara irraa akka eegaluuf barbaadde, akkaataa fuulaa waliin fili, sanduuqa "Fuula mirgaa" keessaa fili.
TOLEE cuqaasi.
fili.
In the Save as type list, select a text document file format and click Save.
Akka kutaawwanitti gariin galmeewwanii alergama. kutaalee eeguu dhiisuu fi haquuffayyadami, yoo galmee barruu diriiraa kan kutaalee malee jiru barbaaddeef.


text:
መንግስት የፖለቲካ ምህዳሩን ቢያሰፋም አንዳንድ መገናኛ ብዙሃን ፈር እየለቀቁ ነው – ብሮድካስት ባለስልጣን
March 9, 2020
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 30 ፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ) የኢትዮጵያ ብሮድካስት ባለስልጣን መንግስት የሃሳብ ነጻነት በዴሞክራሲያዊ መንገድ እንዲያድግ የፖለቲካ ምህዳሩን ቢያሰፋም አንዳንድ መገናኛ ብዙሃን ፈር እየለቀቁ እንደመጡ መመልከቱን ለፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ገልጿል።
የባለስልጣኑ ምክትል ዋና ዳይሬክተር አቶ ወንደሰን አንዷለም እንዳሉት፥ በትናንትናው ዕለት ዓለም አቀፉን የሴቶች ቀን በተመለከተ በአዲስ አበባ የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግረስ ፓርቲ (ኦፌኮ) ባዘጋጀው መድረክ በ”ኦ ኤም ኤን” (OMN) አማካኝነት የተላለፈውን የጥላቻ ንግግር የሚያሳይ ተንቀሳቃሽ ምስል ለባለስልጣኑ ደርሶታል።
አሁን ላይ መልዕክቱ በባለሙያዎችና አመራሮች እየተገመገመ ሲሆን፥ በአጭር ጊዜ መረጃውን በማጥራት ውጤቱ ይፋ እንደሚደረግም አውስተዋል።
በማጣራት ሂደት ውስጥ የሚገኙ ውጤቶች የሚያስጠይቁ ሆነው ከተገኙም እርምጃ ይወሰዳል ብለዋል።
ተቋሙ በሁሉም ዘርፍ የሚዲያ ነጻነት እንዲረጋገጥና የዴሞክራሲ ግንባታ ሂደቱን ለማገዝ ኢ ፍትሀዊ ሀሳቦች ሲተላለፉ በተለያየ መንገድ ለመፍታት እየጣረ መሆኑን ጠቅሰዋል።
ባለፉት ስድስት ወራትም ለ49 የመገናኛ ብዙሃን ግብረ መልስ መሰጠቱን ጠቅሰው፥ ለአራት መገናኛ ብዙሃን ደግሞ የማስጠንቀቂያ መልዕክት በስልክና በደብዳቤ እንዲደርሳቸው ተደርጓል ብለዋል።
በሂደቱ የተወሰኑ ለውጦች ቢታዩም ከህገ መንግስቱም ሆነ ከብሮድካስት ባለስልጣን አዋጅ ተጻራሪ በሆነ መንገድ የሚጓዙ መገናኛ ብዙሃን መኖራቸውንም አንስተዋል።
አያይዘውም ባለስልጣኑ ከአንድነት ይልቅ ልዩነት ላይ ያተኮሩ እና ህዝብን ከህዝብ የሚያጋጩ መገናኛ ብዙሃንን እንደማይታገስ አስረድተዋል።
ከዚህ አንጻርም ህዝብን ከህዝብ የሚያጋጩና ቁርሾ የሚፈጥሩ ሃሳቦችን በሚያስተላልፉ መገናኛ ብዙሃን ላይ በአዋጁ መሰረት እስከ መዝጋትና ከዛም ያለፈ እርምጃ እንደሚወሰድም አስታውቀዋል።
በኃይለኢየሱስ ስዩም
Finfinnee, Gurraandhala 30, 2012 (FBC) – Miidiyaalee yaadolii ummata walitti buusan tamsaasanirratti tarkaanfiin ni fudhatama jedhame.
Ittigaafatamaan Waajjira Prees Sakreetarii Muummee MInistiraa obbo Nugusuu Xilaahuun Faanaa Broodkaastiing Koorporeetitti akka himanitti, yaadoliin jibbiinsaa waltajjiiwwanii fi miidiyaaledhaan darban tokkummaa biyyaa laaffisu jedhan.
Miidiyaalee fi paartilee siyaasaa yaadolii akkanaa tarkaanfachiisanirratti Boordii Filannoo Biyyoolessaa fi Abbaa Taayitaa Broodkaastii Ityoophiyaa waliinmari’achuudhan tarkaanfiin walgitaan ni fudhatama jedhaniiru.
Waltajjii guyyaa dubartootaa KFO kaleessa gaggeeffamerratti ergaan OMN darbe heera kan cabse, tokkummaa fi waliin jireenya ummataas kan sarbe jedhan.
Dubbichi dogoggora osoo hin taane, badiidhas jedhan obbo Nugusuun.
Abbaan taayitichaa miidiyaalee yaadolii ummata walitti buusan, jibbiinsaa fi walshakkii uuman dabarsanirratti tarkaanfii fudhachuu kan eegalu ta’uu beeksiseera.
Yaada bilisaa fi dirree demokraasii bal’isuuf yaalamus, miidiyaaleen kallattii gadhiisaa jiru jedhan itti aanaan daayreektara olaanaa abbaa taayitichaa obbo Wandoosan Aandu’aalam ibsa Faanaa Broodkaastiing Koorporeetif laaten.
Baatiiwwan 6n darbanitti miidiyaalee 49f duub deebiin laatamuus ibsaniiru.
Miidiyaalee 4f, ergaan akeekkachiisaa bilbilaa fi xalayaadhan qaqqabuu ibsaniiru.
Miidiyaaleen jibbiinsa, tokkummaarra garaagartee lallaban of gamaaggamuu qabus jedhan itti aanaan daayreektara olaanaa abbaa taayitichaa.
Abbaan taayitichaas ergaalee darban gamaaggamaa jiraachuu ibsan.
Daayreektarri olaanaa OMN obbo Girmaa Guutamaa fi OMN karaa fuula Feesbuukii isaanitiin rakkoon kaleessaa tamsaasa kallattiirratti kan mudate ta’uu ibsuun, dhiifama gaafataniiru.
Tamsaasni kallattii battala haasaan taasifametti adda cituu baatus, miidiyaa hawaasummaarraa kaafamuu beekasisaniiru.


text:
Kan Sirba gosa Raappiin beekamu – Nipsii Hasil ykn Ermiyaas Asgedoom magaala Los Anjeles keessatti kaleessa kokolaataa keessa otuu jiruu namoota eenyummaan isaanii yeroof hin beekamiiniin dhukaasni itti roobsamee rasaasa ja’aan dhawamee ajjeesame.
Ajjeefamuu wallisaa Raappii beekamaa fi hiddha dhalata Ertiraa tahe – Nipsii Hasil yokaan Ermiyaas Asgedoom ka beeksise Poolsiin Los Anjeles, namoota ajjeechaa kana raaw’atan qabuuf akka hordofaa jiru beeksisee jira. Nipsii Hasil yokaan Ermiyaas Asgedoom, wallee Rappiitiin ka qalbii sabaa-himaalee Addunyaa hawataa dhufee fi artistoota bebbeekamoo akka Dreg Bing Show fi Rig Roks faa waliin kan hojjetaa ture – Raapperii beekamaa ture.
Umurii isaa waggaa 33tti ka kaleessa ajjeesame – Niipsii Hasil, hawaasa tajaajiluudhaan, keessumaa, naannoo itti guddatetti hiriyoota waliin guddate, kanneen jireenya gad-aanaa jiraatan gargaaruudhaan beekama.
Ajjeefamuu Nipsii tii ala, namoonni ka biroon maqaan isaanii yeroof hin himamiin lama rasaasaan dhawamanii ka wal’aansa fayyaa irra jiran tahuu – Poolsiin beeksisee jira. Nipsii Haasil, ka baatii dabre magaalaa Loos Aanjeles keessatti geggeessamee ture, badhaasa Girmaamii, ka muuziqaaf kaadhimamaa akka ture beekamee jira. Gabaasaa guutuu caqasaa.


text:
Browsing Tag
Ethiopia
DV’n maali?Guutuuf ulaagaalee akkamii gaafata?Akkamittis guutuu dandeenya? DV (Diversity Visa)’n carraa lootarii gara biyya Ameerikaatti nu galchu yoo ta’u ‘Green Card Lottery’ jedhamuunis ni waamama. Addunyaa kanarraa biyyi wanta kana!-->!-->!-->…
Appii fi koodii sobaa maallaqni keenya ittiin hatamu akka itti beekuu dandeenyu fi of eeggannoo…
Yeroo ammaa karaa lamaan kaardiin bilbilaa nu jalaa hatamuu danda'a. kuni akkamitti ta'a? Furmaatni isaa hoo? Qabxiilee asii gadii laman sirnaan hubadhaa. 1. Moosaajii/Appii maallaqa hatu karaan kun telegram irratti kaardii bilbilaa!-->!-->!-->!-->!-->…
Bilbilli ala irraa bilbilamu maalif lakkoofsa biyya keessaa ta’ee dhufa?
Bilbilli biyya alaa irraa bilbilamu akkamiin lakkoofsa biyya keessaa ta'ee dhufa? Maaliif akkas gochuun barbaachise? Eenyutu irraa faayyadama? Biyyoota garaa garaa irraa gara biyya keessaatti namoonni bilbilan tokko tokko lakkoofsa!-->!-->!-->…
Ethio Telecom osoo hin beekamin kallattii afuriin ummata Itoophiyaa saamaa jira
Ethio Telecom akkam godhee ummata saamaa jira? 1. osoo isin hin beekin guyya guyyaan kaardiin bilbila keessanii irra hatamaa deema. Kana booda Ethio Telecomitti bilbiltanii yammuu gaafattan "lakkoofsa dijiitii sadii ykn afur qabu tokko!-->!-->!-->…
VPN interneeta uggurame hojjachiisu Download gochuufi Hojjachiisuf
Ethiopia keessatti Qunnamtiin interneetaa irra deddeebin ugguramuu ni danda'a. Haa ta'uu malee maloota interneeta uggurame ittiin hojjachiisan faayyadamuun tajaajila nurraa kutame argachuu ni dandeenya. Garuu dursa irratti, osoo!-->…


text:
Tarkaanfii Wbo Lola Wbo Fi Lmkii Gidduutti. Raayyaa Abbaa Mancaa Mal Dubata Oromoon Jaal Marroo Cinaa Hiriruf Wamicha Godhan Kuno Itii Dhiyadha.
Ajjeechaa lammilee nagaa miseensonni raayyaa ittisa biyyaa bitootessa 10 bara 2018 Mooyyaleetti geessisaniin booda qaami biyya bulchaa ture bulchiinsi Koomaandi Poosti Sekreeteeriyaat miseesota raayyaa ittisa biyyaa gocha kana raawwatan jedhe ‘5’ to’annaa jela oolchuu beeksisee ture.
Lola Wbo Zoonii Kibbaafi Raayyaa Ittisaa Xoophiyaa Gidduu Tti Adeemsifamaa Oole Rswo. Lola Wbon Gaafa Guraandhala 4 2020 Godiina Gujii Bahaa Aanaa Gumii Eldalloo Halkan Keessa.
Nov 05, 2020 · Finfinnee, Onkololeessa 25, 2013 (TOI)- Gareen ABUT keessaa jiru raayyaa ittisa biyyaarratti haleellaan raawwate gantummaa weerara alagaa caaluudha jedhan itti aanaan Muummee Ministiraa obbo Dammaqaa Mokonniin. Obbo Dammaqaa fi sekreeteriyaatiin yaa’insa odeeffaannoo labsi yeroo ariifaachiisaa ambaasaaddar Reedwaan Huseen miidiyaleef ibsa kennaniiru. Itti aanaan Muummee Ministiraa obbo ...
Charinnat Hundeessaatiin Gaazexaan Bariisaa tibbana miseensa raayyaa ittisaa duraaniifi rogeessa ammaa Masfin Fayyisaa wajjin gaafdeebii bal'aa tasiseera. Yaadni inni keessumaa dhimma diyaaspooraarratti...
Nov 07, 2020 · “Garee finxaaleyyiirratti qofa xiyyeeffannee rukutaa waan jirruuf lolichi achumatti xumurama” -Jeneraal Birhaanuu Juullaa
Mejar Jeneraal Alamsheet Daggifee gara Raayyaa Ittisa Biyyatti akka… Oduu Injifannoo WBO Zoonii Lixaa, Fulbaana 2, 2020. Kaleessa irraa Eegalee Lola Wal irraa hin Cinne Waraana Bilisummaa Oromoo WBO fi RIP Raayyaa Ittisa OPDO (Raayyaa ittisa biyyaa) gidduutti Lixa Oromiyaatti...
Qeero Biyyaa Harka Qulla Nafxanyaan Abiyi Lola Irrati Labse Akkanti Bira Dhaabachu Qabna.
Feb 23, 2020 · Lixa fi Kibba Oromiyaatti erga ji’a tokkoo as waraanni mootummaa hidhattoota shiftaa jedhee waamu dhabamsiisuuf tarkaanfii jajjabaa fudhachaa akka jiru ajaja itti aanaan Raayyaa Ittisa Biyyaa jeneraal Birhaanuu Juulaa BBC’tti himan.


text:
Gurandhala 26,2014 Naqamte
Saboontootni baratootni Oromoo manneen barnootaa sadarkaa 2ffaa Onotaa Wallagga Bahaa manneen barnoota akka: M/B Haroo Limmuu sadarkaa 2ffaa, M/B Leeqaa Dullachaa sadarkaa 2ffaa, M/b Ukkee sadarkaa 2ffaa, M/B Jimmaa Arjoo, M/B Kiramuu sadarkaa 2ffaa, jedhaman keessatti argaman gaaffii mirgaa qabna gaaffii keenya nurraa fuudhaa jechuun directors mannen barnoota kanneenitti dhiyeeffachuun hanga gaaffiin mirga fi mirgi uummata Oromoo kabajamutti nurraa hin fuudhamnetti barachuu hin dandeenyu, mirga hin qabnu, rakkoo keenyaa fi rakkoo uummata keenya hiriira bahuun ibsanna mirgi hiriira nagaa gochuu fi rakkoo ofii ibsachuu nuf haa eeyyamamu jechuun gaaffii FDG kaachiisan. saboontotni baraatootni Oromoo kun dhaadannoo Oromiyaa ni bilisoomti (Oromia shall bee free), ka’ii ummata Oromoo mirga kee falmadhu, qabeenyaa uummata Oromoo saamuun dhaabbachuu qaba, Oromoo ilaalcha siyaasaan qoqqodanii bituun ni dhaabbata, dhaaba keenya tokkicha ABO ni jaallanna, Ummatni
Oromoo abba biyyati, Ummatni Oromoo lafa isaa irratti of bulchuu qaba, yoo Mirgi Oromoo kabajame malee nagaa fi Misoomni guddinni itti fufinsa qabu dhufuu hin danda’u.
Kanatti dabalees mirgi dimookiraasii nuf kabajamuu qaba. hidhamtootni siyaasaa Oromoo fi kaanis hundi gadhiifamuu qabu, Oromiyaan mootummaa mataa ishee malee waggoota 23 dabarsitee jirti amman booda mootummaa mataa keenyaa hundeeffachuuf ni qabsoofna, dhaadannoolee jedhan uummata keessa fi baratootni walii isaniif rabsuun diddaa Wayyaaneef qaban argisiisuun jaalala ABOf qaban mul’isa jiru.
Haaluma walfakkatuun Onoota kanneen keessatii fi Onotaa guutummaa godina wallaaggaa bahaa cufa keessatti barruun warraaqsa FDG bittinneefamuun dhaaba lukkee wayyaaneetti yaadddoo dhalchee halkanii guyyaa wardiyyaa dhaabbachaa jiraachuun gabaafamera.
Maatii fi uumanni Oromoo jiraattota naannoo ta’an gaaffii barattootaa hordofuun ykn cinaa dhaabbachuun gaaffiin keenya fi gaaffiin baratoota keenyaa yeroo garaagaratti dhiyeessa turre deebii argachuu qaba, jechuun guraandhala gaafa 25/2014 Onotaa akka Limmuu Galiilaa, Haroo Limmuu, Sassiggaa fi kiramuu keessatti uummanni hanga gaaffiin keenya deebii argatutti mootummaa wayyaaneef gibra hin kaffallu, walga’ii wayyaneen gootu hin hirmannu, ajaja gama kamiin iyyuu lukkee wayyaanee irraa darbu hin fudhannu, wayyaanee irratti fincillee mirga keenya ni kabachiifanna jechuun uummanni murtee waliifdabarsee jira.
Ergamtootni Wayyaanee haala sochii diddaa FDG uumamaa jirutti rifachuun humna poolisaa kora bittinneessaa jedhamuu Onoota hundaa irra qubsiisuu fi uummata ittin sodachiisuf halkanii guyyaa uummata keessa baattee fiiga jirachuun gabaafamera.
Kana malees barruuleen FDG Godina Wallagaa dhihaa magaalawwaan akka Mandii, Ginbii, Danbii Doolloo fi Gullisotti bittinneffamuun lukkele Wayyanee wareersaa jirachuutu gabaafame jira. uummannis waamicha dhaabni kallacha qabsoo bilisummaa Oromoo ABO irraa bifa garaagaran godhamaa jirutti gammachuu gudda qabachuu isa FDG mul’ifachuuf qophii xummuraa jiraachuu isaa gabaasa nu qaqqabe irra hubanne jirra.
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...


text:
Kolombiyaatti hidhamtoonni erga eegduu macheessanii booda baqatan
Hidhamtoonni hidhaa cimaa jala turan lama Magaalaa guddoo Kolombiyaa, Bogotaatti egdduu mana hidhaa obaasuun erga amansiisanii booda alkoolii binnee deebiina jechuun bahanii badaniiru.
Hidhamtoonni lamaanis gonkumaa kan hindeebii'iin yoo ta'u polisiin wayita ammaa kanatti isaan admsaa jirra.
Hiyiyyoonni eegdduu mana hindhaa Laa Pikotaa akka jedhanittis afurrii isaa alkoolii kan urgaa'u yoo ta'u, qoranno afuraatiif diduusaa himaniiru.
Daarektarri mana hidhaa akka jedhanitti sakkatta'insii irra deddebiin taasifamulleen omishini alakoolii manatti omishamuu mana hidhaa keessatti kan barameedha.
Jarreen lamaan bahanii badan kunnenis Jhoon Gutirez Rinokoon rebe loltuu gocha ukkaamsaa bara 2003'tiif kan waggaan 40 itti murtaa'eefi Olmedo Vaargaas kan dhiheenya garee rebe loltoota Farc irraa adda citeefi garuu hanna raawwateef murtee eegachaa tureedha.
Bulchitoonni mana hidhaas caasaa mana hidhaa kam irrattiyyuu miidhaa kan hinagarreefi haala eegduun ittiin isaan gargaare baasu irraatti hojachaa turusaanii ibseera.
Kunis taatee jecha eegduu biraa kan osoo hidhamtoonni lama egdduu tokkoo dhugaatii obaasuun erga amansiisanii booda akka alkolii biraa bitachuu deebii'an itti himu argu kan dubbate walin walitti dhufeera.
Gaaffiifi deebii afaan Ispaanshiitiin raadioo FM Kolombiyaa waliin taasifameen, daarektarri mana hidhaa kolaneel Jarmaan Ricaurtee akka jedhanitti, ''hirinni oggummaa, hirinni naamusa ogummaatiin kan qondaalli keenya tokko dambii nageenyaa cabsuun akka baqataniif mijeesseef.''
''Dadhabii qondaala kanaa jechuunis alkooliidhaan isa gowwomsuun hidhamtoonni kunneenis akka bahaniif isarratti olaantummaa argachuun baqatan jechuudha,'' jechuun ibsaniru.


text:
Biyyoonni Afrikaa obboleeyyan wal-dhibdeen daangaa Itiyoophiyaa fi Sudaan gidduu jiru karaawwan nagaa jiraniin akka furamu akka mootummaa Sudaan gorsan Itiyoophiyaan waamicha dhiheessitee jirti.
Uummatni Sudaanis, mootummaan isaa dantaa biyya sadaffaa tajaajiluu ka biyyoota lameen miidha, jettu irraa akka of qusatu akka dhiibbaa itti godhus gaafattee jirti – Itiyoophiyaan.
Ministiriin Dhimma alaa Itiyoophiyaa ibsa kaleessa galgala baaseen, “Mootummaan Sudaan, daangaa biyyoota lameenii irratti rakkoolee mul’atan, gochaalee hammeessanii fi gochaalee tuttuqqaa geggeessaa jira,” jechuudhaan akka gochaa sana irraa of qusatuu fi rakkoo jiru karaa nagaa furuutti akka cichu gaafatee jira.


text:
This language is currently in review and will be available soon!
Piroojektiin dildil kan dhabbatee/hundeeffamee jechaa tigiriffaa dildil jedhuu irra yoo ta’uu hiikni isaas riqichaa jechuudha.
Jechii kun piroojekrichaa kan sirriitti ibsuudha. Sababiin isaas qo’annoo kallattii adda addaa gara tokkotti fiduun qo’annoo waliin uumuun miidhaawwan biyya ogummaa kallattii adda addaa ilaaluu waan danda’eefi.
Akkuma jabiina hundee riqichaa abba qabeenya irratti gatuun biyya piroojektichii itti rawwaatamuu ogeessota hirmaachisuun bu’aa gaarii galmeessisuu dha. Logoo dizayinii kan godhamee dararrama aadaa qabeessa dhorkuuf —— fi qorannoo saayinsawaa ta’ee gaggeessan hirmachiisuun rakkoolee furuudha. Sararii adiin jidduutti mul’atuu kunimmo ogeessotn adda addaa waliin kan itti hirmaatan ta’uu agarsiisa. Haallu diimmaan immoo kan agarsiisu dhiiga kan ibsuu yoo ta ‘uu dararramaann aadaa qabeessa miidhamaa isaan fiidan kan agarsiishudha. Haallu guraachii dararra kana keessatti warra miidhaan irra gahee imimmaan isaanii kan agarsiisudha. Riqichaa irraa ol ka’uun ol guddachaa kan ka’ee kan agarsiisu rakkoowwan jala darbuuf toftawwanii fi abdiiwwan gaga fuulduraa mul’atu ibsuudha. Dameewwan gubbaatti mul’atan kan walitti dhufan qo’annoowwan kallatti adda addaa bakka tokkotti fiduun dararraa aadaa qabeessa dhorkuuf dandii itti deemamu ibsuudha.
Dhuma irratti diizayiniin logoo kanaa kan hojjate finfinnee keessa jiraataa kan ta’an obbo Dani’eel Dastaa Hiluuf galatteefachuu barbaanna. Obbo Dani’eel fi Dr. Roomiin Istratii walitti dhufeenyan piroojektii irratti hirmaachuun logichaa haala kanaan qopheessan.


text:
25.11.2014 04:53
Abbebee Biqilaa,ilmaan obboo Dibaabaa,Daraartuu,Qananiisaa,Hayilee dabalee yoo dorgommii fiigichaa maqaa dhaahan yoo hedduu Oromiyumatti mooha. Dorgommii biyya keessaa fi biyya alaallee taatu yoo hedduu jaruma.
Akka leenjisaa Toleeraa Dinqaa Finfinnee dubbatetti dorgommii ‘ Great Run’ Finfinneetti qopheessan 14essoo Wuddee Ayyaalewoo tokkeessoo Netsaanneti Guddataa(Oromiyaa) irraa lammeessoo bahe.
Dhiiraan ammo Azmaraa Beqqelee tokkeesoso,Addunyaa Taakkelee lammeessoo. Maratoonii km 21 Indiitti dorgoman Guyyee Adoolaatti atileetota Keenyaa caalee tokkeessoo tahe.
Gama kaaniin ammoo Federeshiinin atileetiksii biyyoolessaa atileetota Marakaash, Morookoo fi Hiyugin Amerikaatti dorgomani moohan badhaase.
Gama kaaniin Federeshiiniin Atileetiksi Itoophiyaa naannoon Oromiyaa akka naannootti baranllee atileetiksiin mootee badhaasa argatte.
Maratooni km 21 ta Indiitti dorgoman ammo Guye Adoolaa(Oromiyaa) irraa tokkeesso bahee moohe,akka kilabiitti ammoo kilabii Poolisii Oromiyaatti moohe.
Dorgommii Waancaa Afrikaa bara 2015
Kubbaa miilaa keessaa ammo maanajera Kilabii kubbaa miilaa Masrii ya hujii irraa buusanii,Naajeriyalleen ka ufii buusuuf mudduutti jirti.
Maanajerii Naayjeeriyaa,Istfeen Keyshi Kilabii isaa Waancaa Afrikaatii jabeessee hin qopheessinee jedhanii akka innii irraa bu’u mudduutti jiran.
Bafanaa Bafaana Afrika Kibbaa,A’aarbii Ayvoorii Koosti,Hurjiin gugurraalleen Gaanaa,nyenyeecnii Kameruun Rasaasii Zaambiyaa fi walumatut biyya 16 dorgommii tanaa qophiiti jira.
Federeshiiniin kubbaa miilaa Naayjeriyaa Keeshi ulfinnaan huji irraa bu’uu wayyaa jedhe itti dhaame.Keeshiin kun durii Naayjeeriaa taphataa eegee kilabi Toogoollee leenjsiee nama ganna 52ti.
Farahoos,kilabiin kubbaa miilaa Masrii dorgommii waancaa kubbaa miilaa Afrikaatiif hin dabarre manaajera isii Shawikyii Gaharibiitti balleessaa muranii hujii irraa buusan.Gaharib nama ganna 55 bara 2013 hujii tana itti kennan. Masriin Waancaa Kubbaa Miilaa Afrikaa marroo torba mootee barana hin taaneef.
Maaliin ammo tan waliin marroo torbaaf Waancaa Afrikaatiif dabarte.Maanajerii isaanii Seydoyu Keitaatii kilabii Roomaatii taphata.Yoo akka afaan keennaatti yaamne hurjiin gugurraalleen Gaanaa jennuun kilabii Toogoo 3-1 mootee dabarte.
Woma taateefuu dorgommii waancaa Afirkaa bara 2015 ta bara dhufuu biyya 16 dabre.Kudhanii jahaanuu Afrikaa gama Kaabaa,Kibbaa,Jidduti fi Dhiyaatti dabree Afrikaan gamii Bahaa fiigichaan addunyaa dura jirtu kubbaa miilaatiin ammoo addunyaa eegee jirtu baranallee hin dabarre.
Dorgommii baranaa Iquwaatoorilyaal Giinitti qopheessan.


text:
Hidhaa fi gochi safuu cabsee fi suukkanneessaa saroota wayyaaneetiin uummata oromoo irratti gahaa jiru daran jabaatee itti fufe jedhu
Qeerroon godina wallagga lixaa aanaa Najjoo irraa ibsu.
Har’a Amajii 18/2016 addeessutti hidhaan barattootaa fi ummata irra gahaa jiru kan magaalaa Najjoo akkuma itti fufetti tahee gocha
suukkannessaa sharammaran magaala Najjoo irraa qabaman kanneen maqaan isaanii armaan gaditti tarreeffaman waraana wayyaaneen erga qabamanii mana nama dhuunfaatti geeffamanii kaasee gocha gudeeddaa irratti raawwatanii hanga ammaatti poolisiin wayyaanee gocha kana irratti raawwataa akka jiru qeerroon gabaasee jira. isaan kunis
1. Ayyaantuu Malaakuu
2. Guddee Gammachuu fi
3. Ayyaantuu Camaduu kan jedhaman sadan kun harkaa waraana Wayyaanee keessatti miidhamaa akka jirantu gabaafame. Mana nama dhuunfaa keessatti waraana wayyaaneen dhokfamanii haala gaddisiisaa kan dubbachuun nama saalfachiisu irratti raawwataa kan
jiran yoo tahu isaan keessaa Ayyantuu Camadu qaamni ishee hir’uu tahee cabdee akka jirtu gabaasni dhufe ibsa.
Kannen maqaan isaanii nun gahin dhabamanis eessa jiraatuu isaanii kan hin beekamne shamarran hedduu akka tahes Qeeyroon gabaasee jira.
Gochi suukkanneessaan shamarran Oromoo sadii godina wallagga lixaa magaala Najjoo keessatti mana nama dhuunfatti waraana Wayyaaneen irratti fudhatamaa jira
Hidhaa fi gochi safuu cabsee fi suukkanneessaa saroota wayyaaneetiin uummata oromoo irratti gahaa jiru daran jabaatee itti fufe jedhu


text:
Chaayinaan kan prezidaant Doonaald Traamp baatii Fulbaanaa qabee dilaala meeshaalee gamasii galu irra taarifa kaa’uuf karoorsan ijaa ba’uuf jecha meeshaa Yunaayitid Isteetis kan biliyoona 75 ta’u irra dilaala kan keessuu fi konkolaataa Ameerikaa irrattis taarikfa doolaara dhibba irraa harka 25 kan dabaltu ta’uu beeksisetee jirti.
Prezidaant Traamp tarkaanfii Chaayinaan fudhatteef hara’a gar boodaa deebii kan kennan ta’uu beeksisan.
Traamp akka jedhanitti biyyi keenya waggoota hedduu daldala Chaayinaa waliin jiruun akka malee doolaara Triliyoonaan laka’amu dhabde.
Waggatti qabeenyaa keenya beekumsaa biliyoonaan laka’amu hatan, kanas itti fufuu barbaadhu jedhan Traamp. Kun akka ta’u hin eeyamu, Chaayinaa hin barbaannu, dhugumatti Chayinaa male jiraachuu nuu wayya jedhan.
Chaayinaan Meeshaa Ameerikaa Irratti Dilaala Dabalte
- VOA
WAASHINGITAN, DIISII —


text:
Naannoo Tigraay keessatti raawwatamaa jira kan jedhan wal waraansi dhaabatee kanneen lola irratti bobba’an hatattamaan dhaabanii gara mariitti akka deebi’an gumiin waaltaalee amantii Tigraay torban darbe waamicha dabarsee jira. Gumiin kun ibsa baaseen waraansi sun lubbuu lammiiwwan nagaa amma iyyuu dhabamsiisaa, waaltaalee jiran mancaasaa waan jiruuf mariin karaa nagaa akka jalqabamu hawaasi addunyaa dhiibbaa gochuu qaba jedhee jira.
Ibsa ejjennoo qabxii torbaa gumiin kun baase, namoonni siyaasaa rakkoo isaanii karaa nagaan hiikuu qabu jechuun akkuma kana dura dubbataa ture ibsuu dhaan, garuu naannoo sana keessatti waraansi mudatee yaaduuf kan nama dhibu, waaltaalee amantii, hoogganoota amantii fi amantoota irratti badii hamaan raawwatamera jedhan.
Luboonni, dubartoonnii fi imaamonni dhibbaan laka’aman rasaasaan du’aniiru, amantoonni kumaan laka’amanis dhumaniiru jedha ibsi sun.
Yeroo ammaa uummati magaalattii dhibba irraa harki 80 ol gaddaa fi miidhaa miira sammuu isaanii irra ga’etti dabalee, gargaarsa midhaan nyaataa, bishaan ibsaa, geejjibaa fi tajaajila eegumsa fayyaa argataa hin jiran jechuu dhaan ibsi sun gadda itti dhaga’ame ibsee jira.
Ibsi waaltaa amantii sun loltoonni Eertraa Tigraayiin seenuun sirrii miti, kanaaf hatattamaan achii ba’uu qaba kan jedhe yoo ta’u akkasumas humnoonni naannoo Amaaraa naannoo sana gama dhiyaa fi kibbaa keessaa ba’uu qaba jedhee jira. ibsi sun itti aansee, lolli naannoo Tigraay keessatti geggeessame, kan injifates injifatames kan hin qabaanne, lubbuu hedduu kan galaafate, sadarkaa addunyaatti kan beekaman Gadaamii Debredaamoo fi al Nejaash kan mancaase fi manneen amantii kaansi kan barbadeesse waan ta’eef haal duree tokko malee dhaabatee gareen wal lolu gara marii nagaatti deebi’uu qabu Gargaarsi namoomaas naannoo sana utuu hin ittifamin akka seenu waamicha dabarsee jira.
Namoonni nagaan ajjeefamaniiru, dubartiin tokkittiin haala qaaneessaa ta’een hanga loltoota 15n humnaan gudeedamteetti, kabajaan monoksootaa dhiitameera, yakki kana jedhamee himamuu hin dandeenye raawwatameera jedhee jira. Qaama walaba ta’een illee gochi kun akka qoratamu wamicha dabarsee jira.
waaltaaleen diigaman deebisanii akka ijaaraman hawaasa addunyaaf waamicha kan dabarse yoo ta’u, tajaajilli interneetiis akka banamu gumiin kun gaafateera jechuu dhaan gochaan kun waaltaalee amantii, jaarsolii biyyaa fi waaltaaleen murtii haqaa yakkaa fi dararaa kana balaaleffachuu qaba jechuu dhaan gumiin kun gaafateera jedha Mulugeta Atsbeha Meqelee irraa.
Gama biraan yakka sanaan kan shakkaman naannoo Tigraay keessa namoota dhokatanii jiran qabuuf sakatta’a godhamuun alatti waraansi hin jiru jechuu dhaan daayirikterri ol aanaan Indoktirneeshinii ittisaa Major Jeeral Mohammed Tesemmaa VOAf ibsaniiru. Akka miidhaa gareen finxaalessaa IWEHAT raawwate utuu ta’ee Tigraay bifa amma qabdu hin qabaattu turte jechuun Tsiyon Girmaaf ibsaniiru.


text:
Manni Maree ADWUI dhimma walitti makamuu Addichaa irratti marii jalqabe
Koreen hojii raawwachiftuu ADWUI walga’ii torbee dabre geggeesseen, dhimma walitti makamuu paartiilee miseensaa addichaa fi paartiilee deeggartootaa irratti eega mari’atee booda, wixinee dambii Paartii haaraya hundeeffamuu kana murtiidhaaf mana marii ADWUItiif dabarsuu ibsee ture. Haaluma kanaan manni marichaatis walga’ii har’a jalqabe kanaan dhimmoota dhiyaatan irratti marii jalqabee jira.
Haata’u malee Paartiilee Miseensa ADWUI jidduu Addi Bilisummaa Ummata Tigraay, TPLF, Xalayaa kaleessa Addichaa barreessen wal gahii mana marii kana irratti kan hin hirmaane tahuu beeksise. TPLF ibsa baaseen ‘ADWUI’n ajandaa walitti baquu irratti mari’atee murteessuuf aangoo seeraafi siyaasaa hin qabu’ jedhe.
Kana malees Ibsi TPLF kun, walga’ii koree hojii raawwachiiftuu ADWUI torbee dabre geggeeffame irratti jalqaba janadaan qabame “bu’aa qorannoo walitti baquu irratti mari’achuu” kan jedhu tahus, ajandaan jedhame hafee kallattiin gara walitti baquu haa ceenuu jechuun murtiin dabarfame seeraan ala ture jedhe.
Walga’iin ADWUI yeroo jalqabatiif miseensa addichaa TPLF malee haala wal xaxaa keessatti geggeeffamaa jiru kun, kallattii addichaa ni akeeka jedhamee eeggama.


text:
Mootummaa Sudan kibbaa fi ripxe loltoota gidduutti baatile hedduuf falmiin geggeessamaa erga turee booda golli naga eegumsaa kan tokummaa mootummootaa kaleessa gareeleen lamaan hanga bitootessa shanitti aangoo qooddannaa ilaalchisee walii galtee irra hin ga’an taanaan uggura kan irra kaa’u ta’uu beeksise
Wixineen tokkummaa mootummootaa kun kan dhaga’ame presidentiin Sudan kibbaa Salva Kiir fi hoogganaan ripxe loltootaa Riaak machaar Finfinnee keessatti cufataatti wal ga’ii geggeessaa ennaan jiranitti. Miseensi jiloota garee mormituu kan Sudaan kibbaa Foi Joouyul akka jedhanitti tokkummaan mootummootaa jarjaree tarkaanfii fudhate.
Uggurri sun hojii irra oollaan qabeenyaa kanneen adeemsa nageenyaa sana danqqanii dhiittaa mirga namaa raawwatan akka hin sochoone gochuu dhaan uggurri imalaas irrakaa’ama. Gareen lamaan walii galtee nageenyaa sana hin kabajan taanaan uggurri meeshaa waraanaas iti aansee kan kaa’amu ta’uun beekamee jra.
Walitti bu’iinsi baatilee kudha shaniif adda addummaa siyaasaa Mr. Kiir fi itti aanaa isaanii duraanii Machaar giddutti geggeessame yoo xiqqaate baduu lubbuu uummata kuma 10 oliif sababaa ta’ee kanneen miliyoona tokkoo fi walakkaa ta’an qe’ee irraa godaansise.
Waggaa tokko oliif utuu hin milkaa’in kan hafe mariin araaraa walii galteen nageenyaa akka irra hin ga’amne gochuu dhaan lola dhaabinsi tolfames battala caba. Marii marsaa miilanaa ilaalchisee mallattoon fooyya’iinsaa argamu hin jiru. Kiir fi Machar kaleessa sa’aatilee shan ta’uuf kan mari’ataa kan turan si’a ta’u har’a ganamas itti fufaniiru.Jooyul akka jedhanitti paartileen lamaan amma iyyuu dhimmootii nageenyaa ilaalchisee walii galtee irra ga’uu irraa fagoo jiru.


text:
Hidhamatoota kana kan ilaaleen sagantaan addaa mata dureen isaa “JIHADAAWWII HAARAKAAT “ jedhu Televizitoona Itiyoophiyaa irratti kan dhiyaatu ta’uu beeksisuu eega eegalee bubbulee jira.
Kun akka hin taaneef Abukaatonni himatamtootaa kaleessa mana murtii Federaalaatti iyyata galfatanii jiran.
Murtii har’a kennamenis sagantaan kun Televiziyoonaan akka hin dhiyaanneef manni murtii Federaalaa ajaja kenneen ugguruu isaa Abukaatoo himatamtootaa kan ta’an Obbo Tamaam Abbaa Bulguu ibsanii jiran.
Murtiin kun hojii irra ooluu dhabee Televiziyonni Itiyoophiyaa akkuma beeksisaa ture sagantaa jedhame qilleensa irra oolchee jira.


text:
Hogganaa paartii Arrenaa dabalatee dargaggoonni 10 magaalaa Maqalee keessatti hidhamuu dura ta’aan Paartichaa Obbo Abrahaa Dastaa ibsanii jiru.
Jarreen kun kan hidhaman dhuma torban dabree irratti ta’uu fi duula naannoo ofii qulqulleessuu ba’e wajjiin wal qabatee ta’uu ibsamee jira. Obbo Abrehaa Destaa akka jedhanitti, namoonni hidhaman kun yeroo ammaa eessa akka jiran hin beekamne. Gaafachuun illee hin danda’amne. Namoota hidhamanii ala kanneen reebicha poolsisiitiin miidhamanii hospitaala galan akka jiranillee dubbatu.
“Namoonni hidhaman kun, rakkoon uummata Indertaa irra gahaa jiru akka dhaabatu, kanneen koree hundeessanii socho’aa turani,” jedhu – Obbo Abrahaa Destaa. Mootummaan rakkoo jiru furuu irra, namoota gaaffii dhiheessanitti maqaa adda addaa kennuudhaan, uummata akka adda qoqqoodaa jirutti dubbatan.
Hoogganaan poolisii kutaa magaalaa Kuwiha – Itti-aanaan Inspektaraa – Gabre-kiristoos Gabre-Mesqel, waa’ee dargaggoota hidhaman, jedhaman kana ilaalchisee deebii kennaniin, “kaleessa duula naannoo qulqulleessuu, ka qulqullina naannoo keenyaaf qooda qabutti eega dargaggoonni hirmaatanii deebi’anii booda, namoonni jeeqama kaasuuf socho’an akka sirna qabatan gaafatamanii waan didianii fi poolisii irras miidhaa geessisuuf waan yaalaniif to’annaa jala galchine,” jedhanii jiran. Namni reebamee Hospitaala gale akka jiru kan hoogganaan Arreenaa dubbatan sanas, “dhara” jechuun haalan. Gabaasaa guutuu caqasaa.


text:
Moomummaan Cehumsaa Oromiyaa Maaliif Barbaachisa?
Damee Boruu: 10/10/2020
TPLF namoota Afaan Oromoo dubbatan wara waraana irratti boojite dhabamsiisu dhiifte dhaaba OPDO jedhamu kan ijaarte Uummata Oromoo cabsitee biyyaa Oromoo saamuuf akkeekkatee akka ture wal nama hin gaafachiisu. TPLF waan lubbuu isaanii bararteef jecha warri boojuu waraanaa ture kun illee amma lubbuun jiran TPLFf jilbeefatanii daakanii, bukkeesanii, tolshanii sooruu irraa of duuba hin jenne. TPLF caalaa kan Uummta Oromoo basaasaa, hidhaa, ajjeesaa fi bakka buutee dhabamsiisa ture booji’amtoota maqaa OPDOn ijaaraman kana turan. OPDOn waggaa 27 fardi utuu hin taane gaarii TPLF turte. Fardi yaroo tokko tokko utaalee abbaa fardaa of irraa darba. OPDOn garuu gaarii TPLF taatee qabeenya Oromiyaa wagga 27 darban dadhabe utuu hin jenne akka guuraaf baate waan Uummatni Oromoo cufti ragaa bahu. Harcaatuu TPLF irraa hafte amma dandeessuu ofiifis saamachaa turte. Bara durii kaase namni waraana irratti booji’ame garba tahee isaa booji’eef ergamuun dhugaa jiru. Kanaafuu garbummaa isaanii hubatanii TPLFf amantii guutun ergamaa turan haa jennu.
Haa tahu malee Uummatni Oromoo lubbuu ilmaan isaa kumaatamaan itti wareegee waggaa lama dura humna Wayyaanee OPDO irraa buqqisee aangoo biyya bulchuu dabarsee laateef. OPDOn qaamaan utuu hin taane sammuun booji’amtee waan jirtuuf gooftaa malee jiraachuu waan hin dandeenyeef aangoo fudhatee nafxaootatti galii galuun baayyee nama qaaneesa. Warri nafxanyoota aangoo abbaa hin qabne argatanii shira dhuma hin qabne xaxuudhaan Uummata Oromoo irratti hammeenya Mootummaa Minilkii as dhaga’amee fi argamee hin beekne raawwachaa jiru. Bara aangoon harka OPDO jiru Oromoonni kumaata hedduun qe’ee isaanii irraa buqqa’anii bakka galan dhabaniiru. Lafaa fi qabeenyi Oromoo wagga lama keessatti kan 27 ol saamameera. Oromiyaan seeraa humna waraanan weeraramtee ‘komandi posti’ jalatti kuftee jirti.
Ilmaan Oromoo hidhaman, ajjeefaman, qaamni irraa hir’atee jiruu fi jireenyi isaanii barbadaa’e lakkobsa hin qaban. Qabeenya Uummata Oromoo waraanaan barbdeessuu fi saamuun hojii OPDO keessa isa duraa tahee jira. Har’a Oromiyaan Kibbaa amma Kaabaa, Bahaa amma Dhihaa humna waraanan weerarmtee jirti. Aadaa fi hoodni Oromoo safuu dhabee jira. Ilmaan Oromoo seeraa fi heera tokko malee akka saretti yaroo dhiitamaan argaa jirra. Haalli amma jiru kana keessatti humni nafxanootaa OPDO qabatee sanyii Uummata Oromoo lafa irraa dugugee balleessuuf halkanii fi guyyaa hojjechaa jira.
Utuu Oromiyaan haala muddamaa kana keessa jirtu yaroon Mootummaa Federala Itoophiyaa fi naannoo Onkoloolessa 10, 2020 jalqabee seeruma Federaalli Itoophiyaa qabuun raawwatee jira. Kana booda Mootummaa Naannoo Oromiyaas tahe Mootummaan Federalaa waan hojjetan hunduu seeraa ala waan taheef seeran fudhatama tokko hin qabu. Akka kana duraa illee nuti Mootummaa dha jedhanii uummata keenya irratti roorisuuf ayyaana hin qaban.
Yaroo kana keessatti ABO Mootummaa Cehumsaa Oromiyaa bu’ureesuuf waamcha gochuun Uummata Oromoof gaaffi belbelaa yaroo tahee jira. Uummatni Oromoo badii itti dhufaa jiru dandamachuu kan danda’u yoo yaroo gabaabaa kana keessatti Mootummaa Cehumsaa ijaarate qofa taha. Mootummaa Cehumsaa dhaabbatu keessatti bifa kamiin iyyuu humnoonni walabummaa Oromiyaaf dhaabbatanii falmataa jiran keessaa qoodha fudhachuun barbaachisaa taha.
Mootummaan Cehumsaa dhaabbatu duran dursee sanyii dugugaa Uummata Oromoo irratti deemaa jiru dhaabu qaba. Qabeenya Oromiyaa saamamuu irra akka oolu godha. Ilmaan Oromoo mana hidhaa keesatti dararamaa jiran hiika. Waraanni Oromiyaa irratti boba’e buqqa’ee gara kaampii isaa akka deebi’u. Uummatni Oromoo fi lamiin biyya Oromoo keessa jiraatan nagaa waaraa argatanii tasgabiin jiruu fi jireenya isaa akka gageefatan godha. Keessatti Oromiyaa keessatti jeequmsi jalqabame dhumatee uummatni keenyaa yaadoo tokko malee nagaan bahee akka nagaan galu mirkaneessa.
Tasgabiin argamee yaroo biyyi seeraa fi heera buluu irra gahe filmaata ilaa fi ilaamee qabuu godhee Mootummaan Uummata Oromoo bakka bu’u akka dhaabbatuuf haala mijjessa. Filmaata booda gaafa Caffeen Oromoo mootummaa uumataa muddatu yaroon mootummaa cehumsaa raawwachuu qaba. Mootummaan Cehumsaa haala mijjeessuu malee bakka Mootummaa Uummata Oromoo bu’e wilii hegeree Uummata Oromoo ilaalu malleteessuu irraa of qusachuu qaba. Uummata naannoo Oromiyaa yookan Impaayeera Itoophiyaa keessa jiran wajjin walii galtee gochuuf aangoo uummata kan qabu Mootummaa Oromiyaa filmaata booda dhaabbatu tahuun qajeelaa natti fakkaata.
Waamcha ABOn Mootumaa Cehumsaa Biyoolesa Oromiyaa godhe kana dhugoomsuuf ijaarsoonni hawwaasaa, oogesotaa, amantii, siyaasaa fi tokkoon Oromoo illee gummaacha danda’u gochuun sanyii Uummata Oromoo dugugamee baduu deemu jalaa ni baraara natti fakkaata. Humoonni qabsoo Bilisummaa Uummata Oromoof lubbuu isaanii aarsaa gochaa jiran adda duraan akka akeeka kana gargaaran mamii hin qabu. Yaroof sababa siyaasaaf jecha an illee maqaa isaanii kaasuu hin barbaadu. Waamichi kun iyyuu adda duraan kan isaan irraa maddu tahuu qabu natti mul’ata. Uummatni keenya guyyaa tokkoof illee tahe saamamuun, hidhamuun fi ajjeefamuun irraa dhaabbatee nagaan yaadoo tokko malee bahee yoo galuu waan guddaa dha.
Gadaan Gaddaa Bilisummaa Ti!
Injifannoo Uummata Oromoof!


text:
Tajaajila Abbaa Seerummaa
Manni Murtii Waliigalaa Oromiyaa qaama abbaa seerummaa naannichaa isa dhumaa fi ol’aanaa dha. Akkaataa Labsii Gurmaa’insa, Aangoo fi Hojii Manneen Murtii Naannichaa Irra Deebiin Murteessuuf Bahe Labsii Lakk. 216/2011 keewwata ….tiin, Manni Murtichaa ergamni wal fakkaatummaa fi tilmaamummaa hiikoo seeraa Manneen Murtii Naannichaa keessatti akka dhufu taasisuu/hojjachuu itti kennamee jira.
Akkaatuma kanaan murtii Manneen Murtii ol’aanaan kennan irratti ol’iyyata dhiyaatu dhaddachaalee idileen ilaalee murtii ni kenna. Kana malees murtii dhumaa dhaddachaaleen idilee isaa kennan irratti dogoggorri seeraa inni bu’uuraa raawwatameera jechuun iyyannaa dhiyaatus sirna ijibbaataan ilaalee murtii kennuuf aangeffameera. Murtiin dhumaa dhimma naannoo irratti dhaddacha Ijibbaataa pirezidaantii fi pirezidaantii itti aanaa Mana Murtichaa dabalatee Abbootiin Seeraa 7 moggaafamuun kennan Manneen Murtii naannichaa sadarkaa hunda irra jiran irratti dirqisiisummaa kan qabuu dha.
Walumaagalatti, Manni Murtichaa bu’uurarraa tajaajila abbaa seerummaa ol’iyyata Manneen Murtii jalaa irraa dhufan fuudhee ilaaluu irratti fuulleffate ni kenna. Dabalataan dhimmoota Federaalaas aangoo bakka bu’iinsaan ni ilaala.
Tajaajiloota Hojii Abbaa Seerummaatiin walqabatan
Hojii ijoon Mana Murtichaa tajaajila abbaa seerummaa kennuu yoo ta’u, kanumaan wal qabatee tajaajilootni armaan gadii ni kennamu.
- Tajaajila Deggersaa fi Hubannoo Seeraa
Manni Murtichaa deggersa armaan gadii ni kenna;
- Dhimmoota yakkaa irratti namoota harka qalleeyyii ta’anii fi abukaattoo dhuunfaan dhaabbachuu hin dandeenyeef tajaajila deggersa seeraa;
- Dhimmoota yakkaa irratti namoota afaan hojii naannichaa hin beekneef tajaajila hiikkaa afaanii;
- Kenniinsa tajaajila abbaa seerummaa fi seera irratti hubannoo hawaasaa gabbisuuf tajaajilli hubannoo seeraa kallattii adda addaatiin ni kennama.
Hojiileen gama kanaan hojjataman qindeessummaa Waajjira Deggersaa fi Hubannoo Seeraa Mana Murtichaatiin kan raawwatamanii dha.
- Tajaajiloota Hojii Dhaddachaan Walqabatan Biroo
Tajaajilotni hojiiwwan dhaddachaan wal qabatan kanneen armaan gadii Mana Murtichaan ni kennamu.
- Iyyata abbaan dhimmaa dhiyeeffatu irratti hundaa’uun galmee banuu;
- Ajaja dhaddacha irraa kennamu barreessuun baasii gochuu;
- Garagalcha murtii ykn ajaja kennuu;
- Abbaa dhimmaa murtii Manni Murtichaa kennu komatee ol’iyyata gaafatuuf ol’iyyata kennuu;
- Tajaajila abbaa seerummaa tekinooloojiidhaan deggerame kan akka I’faayiliingii, viidiyoo konfiraansii, tuqii argi, daataa beezii, iskaanessuu fi kkf.


text:
Tolasaa Ibsaa Ayyaanaa nama akkamii turan?
jedhamee SBOn dubbatamee gaddi labsamee guyyoota 15 booda akka lubbuun jiru dhagahame bara Chaarteraa.[Tolasaa Ibsaa Ayyaanaa]
Godina Horroo Guduruu wallaggaa aanaa Horroo bakka Addaa Abuunaa jedhamtutti Abbaa isaa obbo Ibsaa Ayyaanaa fi harmee isaa Aadde Alamii Gaarii irraa bara 1957 G.C dhalate.
Tolasaa Ibsaa barnoota isaa sadarkaa 1ffaa magaalaa shaambuutti kan barate yommuu tahu sadarkaa 2ffaa immoo yeroo sana magaalaa shaambuu waan hin jirreef gara magaalaa Naqamteetti imaluun kutaa 9 hanga 12ffaatti baratee achitti xumurate.
Erga kutaa 12ffaa xumurees qabxii galumsa yuuniversiitii fidachuun yuunivarsiitii Finfinnee kiiloo afur damee kemistiriitiin barachaa osoo jiruu bara 1980tti barataa waggaa 3ffaa tahee osoo jiruu mootummaa irraa dirqama itti kenname fudhachuun barnoota isaa waggaa 3ffaa addaan kutuun barsiisummaatiin yeroo sana Naannoo Sidaamoo jedhamee kan beekamu yeroo ammaa Bulee Horaa bakka jedhamutti ramadamuun dirqama lammummaa barsiisaa ture.
Osooma achii naannoo ammaa Bulee Horaa jedhamu kanatti osoo barsiisummaa irra jiruu namoota hedduu waliin miseensota ABO jedhamuun qabamanii Kachalleetti hidhamaa ture.
Tolasaa Ibsaa Bulee Horaa akkuma barsiisummaatiin akka tajaajiluuf ramadameen osoo hin turiin namoota hedduu waliin qabamee kachallee ykn Alam beqqaany bakka jedhamutti bara 1980 hanga 1987tti waggoota 7f hidhaarra ture .
Tolasaan yeroo hidhaa turettis obboleessa isaa HD ABO Jaal Daawud Ibsaa waliin carraa mana hidhaatti waliin hidhamuu argatees waliin hidhamaniiru.
Tolasaan kan hidhamee ture murtoo argatee osoon taane sababuma miseensa ABO jedhameef qofa waggaa 7 mana hidhaa keessatti dararamaa ture.
Tolasaa Ibsaa nama amala qabeessa ,nama hojii fi nama saba gargaaruu jaallatu ,Oromoo jennaan kan qabuun kan gargaaru keessumaa jaallan isaa biratti garaa laafummaa fi aarjummaan of kennaa tahuu irra darbee gootummaa isaan beekama.
Erga mana hidhaarraa bahees Tolasaan jireenyi biyya Itiyoophiyaa waan isatti ulfaateef ykn ammas dararaa waan taheef barnoota isaa yuuniversitii illee osoo hin deebi’iin gara biyya ollaa keeniyaatti baqachuun kaampii Marsaabeet jedhamu keessa ture.
Yeroo keeniyaa kaampii baqattootaa Marsaabet jedhamu keessa turetti obboleessa isaa quxusuu Faqqadaa Ibsaa jedhamu kan biyya keessa jiru waliin darbee darbee karaa poostaa xalayaa barreessuunii fi karaa namootaa ji’atti al tokko tokko quunnamaa haala keessa jiru himaaf ture.
Tolasaan Ibsaa keeniyaa kaampii Marsaabet jedhamu keessa bara 1987 irraa qabee hanga bara ABOn gara biyyaatti galu bara 1991tti achi jiraachaa turee gaafa dhaabni ABO gara biyyaatti deebi’u Tolasaanis gara biyyaatti deebi’e.
Tolasaan yeroo keeniyaa turetti carraa biyya 3ffaa jechuun gara biyya alaa bahuu argatee tures dhiisuun gara biyyaatti deebi’e.
Yeroo sanatti gaaffiin hiriyyoota isaa irraa dhiyyaateef carraa biyya alaa bahuu argattee maaliif hin deemne jedhanii yeroo gaafatanitti akkas jechuun afaan guutee dubbataa ture “Ani kanin itti Irbuu seene Ummata Oromoo Bilisummaa isaa argachiisuuf ykn akka inni bilisoomuuf nan qabsaa’a jedhee Irbuu waanin seeneef fedhiin koo ummata koof qabsaa’uudha malee biyya warra adii jiraachuu miti kanaafin deebi’e jechuun deebiseef”.
Tolasaan erga keeniyaa irraa gara biyyaa deebi’ee biyya keessatti dirqama ABOn itti kenne fudhachuun Waajjira ABO Gullallee irraa dirqama fudhachuun gara Booranaa deemee Dabballummaan akka hojjetu dirqamni itti kennamee dirqama isaas bahachaa ture.
Tolasaan dhimma hojiif Boorana irraa gara Finfinneetti osoo deemaa jiranii hiriyyaa isaa waliin naannoo Shaashamanneetti dhukaasni itti banamee jaalli isaa yeroo biraa rukutamu Tolasaan garuu akka carraa tahee miliqee jalaa bahee imala gara Finfinneetti godhu daandii jijjiirrattee booda Nagaan galuu dandaheera.
Osoo akka kanaan hojii dabballummaa isaan dhaaba ABO keessatti tajaajila kennaa jiruu baatiiwwan muraasaaf filannoon yeroo hafetti Tolasaan ammas dirqama Hogganni dhaaba ABO itti kenne fudhachuun taajjabdoota filannoo Warra Adii (Faranjii) fi Shaabiyoota waliin gara Godina Horroo Guduruu wallaggaa Magaalaa Shaambuu dirqama fudhatee imale.
Tolasaan Yeroo Taajjabdoota Filannoo fudhatee shaambuu gahes magaalaa Shaambuutti waajjirri ABO banamee jira ture warri wayyaanees achii qubannaa waan qabaniif waajjira qabu ture .
Tolasaan Shaambuu dhufe jechuu dhagahanii bakka Tolasaa fi Taajjabdoonni isa waliin deeman siree qabatanii bulanii jiraniitti warri wayyaanee dhukaasa itti banan yeroo kanas baayyeen wareegaman baayyeen madayan Tolasaan garuu ammas haala isaaf hin mijanne keessatti miliqee lubbuu isaa baafachuu dandaheera.
Yeroo Tolasaan dirqama fudhatee shaambuu jiru kanatti obboleessi isaa HDn ABO Jaal Daawud Ibsaa yeroo sana jaal Abbaa Caalaa Laataa waliin naannoo Danbi Doolloo irraa jiru turan.
Lola magaalaa Shaambuu Tolasaa fi jaallan isaa irratti banameen Tolasaa Ibsaa fi jaallan isa waliin turan akka wareegametti karaa miidiyaa SBO qilleensarra oole.
Jaallan isaa fi Namoonni Tolasaa beekanis akka inni wareegame yeroo dhagahan gaddaan guutamanii turan.
Tolasaa Ibsaa garuu miliqee waan baheef namuu lubbuun turuu isaa hin beeku ture garuu Tolasaan haxxummaa fi qaruuxummaan lola sana jalaa bahee guyyoota 15f fira isaa bira dhokachuun erga xiqqoo miidhaa irra gaherraa dandamatee akka lubbuun jiru maatii fi jaallan isaaf hime.
Ergasiis Tolasaa Ibsaa jaallan isaa waliin wal arguun naannoo godina Horroo Guduruu wallaggaa addatti naannoo addaa Gitiloo fi Dhakaa Gabar jedhamutti lola guddaa irratti hirmaataa tureen isa dhukkubnaan yaalaaf gara qe’ee maatii isaatti deebi’uun yaalamuun dirqama waan taheef miidhaa irra gaheen Tolasaanis yeroo sana Magaalaa shaambuutti yaalamuunis tahe keessa darbuun yaaddoo waan taheef kallattii biraan daandii biraa irraan karaa Baqqalee jedhamuun beekamu keessa bahanii obboleessa isaa Faqqadaa Ibsaa waliin tahuu akka godina sana keessaa bahee gara Finfinneetti ol dhufee yaalame ragaan argadhe ni ifoomsa.
Tolasaa Ibsaa sababa wal’aansaan gara Finfinneetti ol dhufuun dhaabbata Miti Mootummaa [NGO] IDPR jedhamu dhaabbata biyya Norway naannoo kiiloo jahatti [6 kiiloo] argamu tokko keessa galuun Assistance Researcher tahuun achi keessatti qacaramee hojjetaa ture.
Dhaabbata kana keessa Tolasaan yeroo yuunivarsiitii baratu hojjetaa waan tureef carraa kana akka lammata argatuuf isa gargaareera.
Yeroo dhaabbata kana keessaa hojjetu kanas Intelligence Mootummaa Waajjira isaa keessatti qabanii ukkaamsanii ajjeesuuf turraan waajjira Muummee [ Head office] sanatti bilbilatee lubbuun isaas hafuu dandaheera erga ABOn chaartera keessaa dhiibamee bahees jechuudha.
Tolasaan bara 1980 hanga bara 1987tti yeroo mana hidhaa turetti miidhaa irraa gaheen akkasumas yeroo gara garaatti sochii qabsoo keessatti madoo fi miidhaa irra gaheen tiruun bulte lafee taati akkuma jedhan dhibeen isaanii turee bulee itti cimuun eelaan bara sana irra gahe oolee buluun bara 1999 dhukkubsatee Mana yaalaa Minilik galee deddeebiin yaalamuun miidhaa irra gaherraa bayyaannachuu dadhabuun du’aan Addunyaa kana irraa boqoteera.
Maatii Tolasaa Ibsaa Jaal Daawud Ibsaa HD ABO dabalatee obboloota isaanii biroo fi firoottan isaanii qabsoo kanaan miidhamaa dararamaa as gahaniiru.
Tolasaa Ibsaa qabsoo keessatti umurii isaa jiraate hunda ofiif osoon taane saba isaaf jiraate waan qabu irraa nama isa hin qabneef gumaachu ture. kanneen akka Qarshii fi huccuullee hanga of irraa baasee kennuutti jaallan isaa biratti ni yaadatama.
Tolasaan keessa isaatti saba Oromoo kanaaf kan dhiphatu ofitti qabee ofumaa kan aaru malee hedduu baasee illee maatii isaaf kanin dubbanne tahuu irraa kan ka’e Xinsammuun isaa waan isarra gahee fi jaallan isaarra gahe yaadatee baayyee akka miidhamee ture namootni itti dhiyyeenyaan beekan obboleessa isaa quxusuu Faqqadaa Ibsaa dabalatee ni dubbatu.
Aadde Do’ii Ibsaa obboleettiin isaanii yeroo sana naannoo Shiroo Meedaa kan jiraattu ofitti fudhattee wal’aanaa turtus lubbuu Tolasaa oolchuu hin dandeenye.
Akka ogeessi yaalaa isaa himeefiitti dhukkubni Tolasaa miidhaa qaama isaarra gahaa tureen malee dhibee biraa akka hin qabnes himaa turaniiru.
Sababa Qabsoo kanaan wal qabatee Jireenya Maatii keessanii akkamiin yaadattu ykn dabarsitan yeroo waliin turtanitti jedhee gaaffii Obboleessa isaanii Faqqadaa Ibsaa gaafadheef akkas naan jedhan” Jireenyi maatii keenyaa sababa keenyatti baayyee hamaa fi gidiraa akkuma maatiin oromoo tokko arganii darban warra arganii dabarsanidha ,haa tahu malee nuyi akka obbolaatti nuyi badaa wal arginee waliin hin dabarsine HD ABO jaal Daawud Ibsaas tahe Tolasaan yeroo baayyee qabsoo kanatti of kennanii waa’ee ummata kanaa yaadu ijoollummaa isaanii irraa kaasanii waan taheef maatiin keenyas tahe akka obbolaatti yerootti wal arginee waliin jiraannee gammannee jiraanne ykn maatiin keenya dabarse hin jiru. Sababuma kanaan Maatii waliin gammachuu fi gadda hirmaate tahuuf hin carroomne erga Tolasaan boqotee illee abbaan keenya yeroo dhukkubsatu deemnee gaafachuus tahe wal’aanuuf carraa hin arganne anis tahe HD ABO jaal Daawud kanaaf kuni jireenya nuyi keessa dabarsine waan taheef yeroon yaadadhu nan gadda garuu wantootni kun immoo gola Oromootaa mara waan jiruuf dandeenyeerra jedhan”.
Obboleessa isaanii Tolasaa Ibsaa waan ittiin yaadatan keessaa obbo Faqqadaan guyyaa tokko akkas jechuun Tolasaa gaaffii gaafadhe jedhan osoo dhokatanii bakka tahe waliin jiranuu Bilisummaan kun dafee hin dhufu fakkaata jechuun yaaddoo keessa isaa jiru yeroo gaafatu akkas jechuun deebiseef Tolasaan waggaa dheeraa fudhachuu dandaha salphaa miti garuu irra ni aanama jechuun deebiseef.
Hunda caalaa jedhu obbo Faqqadaa Ibsaa yeroo jireenya maatii isaanii naaf himan erga maatii keenya faffacaanee Obboleessi koo Tolasaanis Abbaan koo obbo Ibsaan boqotaniis kan harmee keenya gargaaruuf bakka keenya bu’ee dirqama fudhatee ture mucaa Adaadaakoo Taakkalee Soorii jedhamu bara 2002 waraanni mootummaa guyyaa saafaa Motoraan osoo deemuu isas ajjeesanii harmee keenya kan gargaaru dhibee harmeen keenyi baayyee rakkoof saaxilaman jedhu.
Sababa ajjeechaa Taakkalee Soorii kanaan harmee keenyas firri gargaaruu sodaate ijoolleen mucaa Adaadaakoo Taakkalaa Soorii kanaas sababa abbaan isaanii harmee keenya osoo gargaaruu qofaaf ajjeefameef isaanis Abbaa malee hafan kuni nu gaddisiisa godaannisa yoomuu hin dagatamnedhas jechuun seenaa darbe yaadatu.
Qabsoo Obbolootni kee Tolasaa fi HD ABO Jaal Daawud dabalatee atis obboleettii keessanis maatiin keessanis keessatti hirmaachaa turtaniin kan isin gaabbisiisu ykn gammachiisu jiraa jedhee obbo Faqqadaa Ibsaa gaafadheef akkas jedhan” kan na gammachiisu hangamuu maatiin keenyas tahe maatiin Oromoo hundi itti dararamu qabsoon kun eessaa ka’ee as gahe jedhee yeroon yaadu dhaloota ammaa Qeerroo akkanaan hirmaachisuu dandahuun guddaa na gammachiisa jedhan; akka maatiitti garuu osoo Haati koo ,Abbaan koo,Obboleettii koo waliin taanee yerootti gammannu yerootti carraa waliin jiraannu argachuu dhabuu kootti na gaddisiisa garuu caalaatti qabsoon achii ka’ee as gahee Firiin isaa argamuuf gara fuulduraatti deemaa jiru Umurii nuuf kennee akka arginus abdii godhachaa as gahuu qabsoo keenyaafis gammachuun koo guddaadha jedhu”.
Dhuma irratti akka Obbo Faqqadaan jedhanitti maatiin Oromoo kamuu dararaa wal fakkaataa fi ulfaataa keessa darbanii as gahan ammas dararaa hamaa kana keessa darbuuf qabsootti jiru waan taheef namni kamuu bu’aa Bilisummaa baree gama dandeenyuun qabsoo saba Oromoo kana Firii isaa argamsiisuuf gama dandahuun akka cinaa dhaabbatu waamicha isaanii godhaniiru.
Waggaa lamaan kana bu’aa wareegama Qeerroo fi qabsaa’ota qabsoo haqaa gaggeessaniin anis tahe jaal Daawud Ibsaa waggaa dheeraa booda harmee keenya deebinee ijaan arguun keenya ayyaantummaa taaneerras har’a garuu harmee keenya du’a namaaf hin hafneen Addunyaa irraa boqottus Obboleessi koo Jaal Daawud Ibsaa sirna awwaalcha harmee keenyaa irratti argamee gaggeessuun isaan bakka hunda keenya bu’ee na gammachiisuus haala wal xaxaa biyya keessa jiruuf ani immoo argamuu dhabuun hedduu na gaddisiisus namoota sirna gaggeessaa harmee isaanii irratti argaman hundas galateeffataniiru.
Tolasaan dhiittaa fi cunqursaa ummata Oromoo irratti adeemsisamu hubatee qabsootti gale.
HD ABO jaal Daawud Ibsaa fi Tolasaan wal mariiyatanii qabsootti hin galle erga qabsoo keessatti lamaan isaanii wal arganii yaada isaanii waliif hiran ykn qoodan.
Bara mootii H/Sillaasee warra abbaa lafaa namticha tokkotu jira ture warra keenya irraa lafa fudhatanii qotanii focaafatan yeroo focaafatan sana qawwee qabatanii yeroo warri abbaa lafaa facaasan sana sangoota fuuldura dhaabbatee akka isaan hin qonne godhee ture guyyaa sana maatiin keenya mana hin jiran ture gara saqalaa jedhamtu deemaniiru Tolasaan garuu ofumaa gootummaa isaan qawwee fuuldura dhaabbatee sangoota qottu sana dhaabsise iyyee iyyisiisee adda kuchisiise sana booda maatiin keenya guyyaa biraa lafa sana irratti Midhaan facaafachuu dandeenyeerra.
Gootummaan Tolasaa dhalootaan daa’immummaan isa waliin kan dhalate ture deemsa keessa garuu barnootaan kan utubame godhachuun of cimsate jaal Daawud waliinis mariiyachuu eegale.
Tolasaa Ibsaa Ayyaanaa dhalatee waggaa 42tti du’aan Addunyaa kanarraa boqote.


text:
Guyyoota darban keessatti uummanni Oromoo hundi dammaqinaan Irreecha bara kanaa irratti akka hirmaatuuf biyya keessaaf biyya alaa irratti yeroo odeeffannoon raabsamaa turetti duulli guddaan “Irreechi kan amantaa Waaqeffataati nuun bakka hin bu’u,warri amantaa Waaqeffannaa hin hordofne bakka sanatti akka hin argamne…..” jechuu dhaan Duulli cimaan karaa Interneetii fi kanneen biroon nurratti banamee ture. Duula kana kan nurratti taasise namootuma keenya waan ta’aniif duula isaanii kana ifatti baasnee mormuu dhaan diinota keenya gammachiisuu hin feene.”Duula keessaniif Uummati deebii ni Laata!!” jennee callisne. Guyyaan kaleessaa duula kanaaf deebii quubsaa taatee darbite!! Tarii namoonni duula kana nurratti godhan Irreecha akka Amantii Waaqeffataatti qofa beekuu danda’u. Osoo guyyaa kaleessaa Hora Arsadeetti argamnii daawwatanii garuu duula bobba’an kanaaf dhiifama ni gaafatu.
Garuu bakka kanatti argamanii daawwaachuuf carraa sana hin arganne waan ta’eef namoonni bakka kanatti argamtan wantoota naannoo kanatti raawwatamaa turan waan tokko osoo itti hin dabalin irraa hin hir’isin uummataaf ifa akka gootan shakkii hin qabu.gama kootiin taajjabbiin koo akka armaan gadiiti.uummanni miiliyoonaan Lakkaa’amu guyyaa kaleessaa Arsadiitti kan bobba’e “Irreechi Amantaa ebeluuti” jedhee miti.salphaamatti ibsuu dhaaf dirreen Irreechaa uummata Oromootiif “Dirree Bilisummaati!!” mootummaan wayyaanee dimookiraasii isheen mirkaneesseera jettee dhaadattu uummata Oromootiif guyyaa kana qofa.uummanni Oromoo guyyaa kana dhukaasi tokko osoo irratti hin banamin sodaa tokko malee waan barbaadeen ni dhaadata,waan barbaade ni morma,waan barbaade ni faarsa,paartileen siyaasaa kanneen seera biyyattiin baafatteen “shororkeessitoota” jedhaman guyyaa kana akka gootummaatti ni faarfamu,ni Leellifamu,ni Galateeffamu!!Mootummaan wayyaanee uummata Oromoof guyyaa kana mirga akkasii kan laattuuf jaallattee osoo hin taane dirqamteeti.sababni isaas bakki kun bakka itti uummani shawaa argamu qofa miti,bakka itti uummati booranaa argamu qofa miti,bakka itti uummanni arsii argamu qofa miti,bakka itti hordoftoonni amantaa Waaqeffataa argaman qofa miti,bakka itti hordoftoonni amantaa Kiristaanaa argaman qofa miti,bakka itti hordoftoonni amantaa musiliimaa argaman qofa miti,bakki kun bakka itti Oromoon naannoo hunda irra jiraatu wal arguu dhaaf Tokkummaa dhaan walitti bobba’u dha!! Uummata Miliyoonaan lakkaa’amu kana irratti dhukaasa banuun dhumni isaa maal akka fiduu danda’u mootummaa Wayyaanee caalaa kan bareechee beeku hin jiru.kanaaf callistee ilaaluun dirqama itti taate.
Salphaamatti Oromoon Hora Arsadiitti kan wal ga’u Irreeffachuuf qofa miti.kan achitti argamee dawwatetu guyyaan kun uummata Oromoof maal akka taate beekuu danda’a.hawwiin kiyya inni guddoon Tokkummaa kaleessa Hora Arsadiitti mul’ate waggaatti osoo hin taane yeroo mara arguu dha. Akka kun hin taaneef namoonni shira xaxaa jirtan garuu kana booda waan wal bira darbinu miti.Diina dhiifnee wal irratti bobbaana!!! Dhuma irratti eebba Guyyaa kaleessaa Abbaan Gadaa Bayyanaa Sanbatoo osoo eebbisaa jiranii sababa hin beekamneen osoo isin hin dhaggeeffatin addaan citen isiniif xumura!!!
“waleensuu kormaa ta’aa
Diina yaabbii dhawwadhaa
Andoodee kormaa ta’aa
Bonaaf ganna lalisaa
Galaana abbayyaa ta’aa
Dhugan isin hin hanqisin
Cirracha abbayyaa ta’aa
Hammaaran isin hin fixin
Oromoon nagaa haa taatu
Qabeenyi oromoo haa eegamtu
Bofa ta’aa diina hiddaa
Gufuu ta’aa gufachiisaa
Walii galtee nuuf haa kennu
Kan dubbii nu barbaadu rabbi nurraa haa qabu
Kan humnaan nutti duulu rabbi nurraa haa qabu
Kan oromoo addaan baasu waaqni nurraa haa qabu
Kan oromoo cunqursu rabbi nurraa haa qabu…..!!!
Waaqni jaalalaa fi tokkommaa keenya cimsee warra bara dhufu hora Arsadiitti wal argu nu haa godhu!!!


text:
Dhimma ajjeefamuu Aabba Bagajjaa Jirmaa: Hayyuu Argaa-dhageettii Oromoo
Ajjeechaan MKII’n Hayyootaa fi Qareeyyii Oromoo irratti fuuleffachuun raawwatamu jabaatee itti-fufuun, Aabba Bagajjaa Jirmaa, Maanguddoo fi Hayyuun Argaa-dhageettii Oromoo, Jimaata Adoolessa 30, 2021 halkan, Konyaa Booranaa, Aanaa Dirree, Magaalaa Tulluu Fardaa keessatti Loltoota Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaan ajjeefamuu.
Odeessa wal-fakkaatuun, dhalataa fi jiraataa Konyaa Baha Wallaggaa, Ona Nuunnuu Qumbaa, Ganda Haroo Baacaa kan ta’e, Dargaggoon Oromoo Iisaa Taayyee jedhamu, guyyoota lamaan darban mana hidhaa keessaa baafamuun, LMKII'n ajjeefamuu.


text:
Naannoo Benishaangul Gumuz, godina Kaamaashii aanaa Baloo Jaaganfooy keessatti midhaan oomishan waan baranallee yaaddoo qabnuuf hojii qonnaa hin hojjanne jedhu abbootiin qabeenyaa tokko tokko.
Tilmaamni midhaanii fi qabeenyaa yeroo oomishaatti jalaa manca'ee maallaqnii isaa waan nuu baafamneef hojii keenya irratti milkaa'uu nu dhorkeera jechuun VOAtti himan.
Bulchaan Godina Kaamaashii gama isaaniin rakkoon jiru kun hubatamee akka deebii argatuuf hojjataan jirra jedhan.
Kan dhimma kana harkaa qaba jedhame Komishinii Invastimantii Itoophiyaa gaafachuuf yaaliin godhame hin milkoofne jedha Naakoor Malkaa Ambo irraa.


text:
ONN LIVE: QOPHII GAADDISA DHUGAA: Sirna Simannaa ABO Lixa Shaggar Magaalaa Baakkootti Gaggeeffamerratti Miseensi Shanee Gumii-Gumii Sabaa ABO J/Saamiyaa Usmaan Haasawa Taasisaniin Hiree Ofii Kan Murteeffatu Matuma Isaa Ummata Oromooti Jedhan.
Hoorroo Magaala Fincaa Hiriira Deegersa WBO Guyyaa haar’a. WBO hin hiikkachu akka hin qabne dhamatanirruu.
OPDOn “ ABO sossobeen biyyaan gayeen achitti hiikkachiiseen kan dide achitti itti marseen agarsiisaa “ yaada jedhu garaatti yaaddee waamicha gootee dhaabnis waan haasa’u waliin haasa’ee yeroo galu OPDOn
1. siyaasa daldaltee bu’aa guddaa irraa kan buufatte,
2. ABO kan gowwomsite
3. WBO akka salphaatti of harka kan galchite
4. Erga inni galee immoo waadaa cabsuu WBO maqaa balleessuu,
5. ABO hiikkachiisuuf social Midea irratti kan isaan bobbaasan Addisuu, Taayyee fi Milkeessaan humna itti dhabnaan
6. Kamaal , Abbabaa fi Hayiluu haaloo isaanii akka ba’aniif WBO fi ABO akkasumas Uummata Oromoo guuturratti bobbaasuun OPDO tti karaa fakkaateera.
Haata’uutii OPDO dhaaba hin bayyanannee fi laafaa hin kaanee kana miti Qeerroon Wayyaanee warra OPDO har’aa kana akka maxinootti dhodhoobdee tolchiteyyuu kuunnoo qarsaatti galchiteetu OPDO dhaan aangoo biraan geessisteetti.
ABO immoo carraa bu’aa FXG fideen hooggaani isaa iyyatti yeroo deebi’u gowwomee, ykn dirqamee otuu hin taane gafaatamee waliigalameetu gale kun immoo ABO waan gaabbisiisu hin qabu haata’uutii bu’aa guddaa itti argateera saba isaa waliin wal arguu fi waliin hojjechuuf carraa guddaa isaaf baneyyu kun immoo akka obboo koo Abiishee gaabbiin quba isaan nyaachisa. Bishaan darbe hin waraabani egaa, aannantu aannanitti makame jechuun ABO tu saba isaa Oromootti makame akkatti secaatee, hungulaaltee adda baaftu hin qabdu ABO seelii dhiiga ilmaan Oromoo keessaa owwaata. ABOn Saba bal’aa Uummata Oromooti yeroof yaala malee MOOTUMMAAN KAMIYYUU UUMMATA INJIFATEE HIN BEEKU iddoo tokko gayee fi dhaabbata, saba guutummaatti fincilee ka’e bulchuun ulfaataadha. Mootummaan Abiyyii fi Lammaa kana hubachuu dadhabe.
Har’a itti fakkaateera Abiyyi fi Lammaa jedhee sabni maqaa isaan dhoofnaan sabaa ol of godhaniiru miti garuu sabni jara kana kan inni iddoo kennuufii haga ABO tti hin buunettidha.
Jaal Daawud Ibsaa hoogganni kaayyoo dhugaa gaafa dirree masqalaatti haasa’aa godhe dubbateera “ nuti Qabsoo kana itti ciichinee asiin geenyee fidnee kunoo isin biraan geenyeerra kana booda eeggachuun, tikfachuun waliin hojjechuun kan keessani saba nanaa” jedheera sabnis kana fudhateetu wajjiniin ta’uusaa magaalaa adda addaa irratti tumsa isaa agarsiisaa jira. Garuu OPDO kana otuu argituu har’as humnaanan bita jettee yaaduun ishee seenaa bara dheeraa otoo hin taane seenaa dheengadda gooftoliin isaanii ta’an irraa barachuu dadhabuu agarsiisa. Kun immoo kufaatii isaanii saffisiisa.
ABO otuma qawwee hiikkateeyyuu saba akka lubbuu isaatti isa jaallatu qaba harka duwwaayyuu saba isaa qabatee mi’uu danda’a. Garuu diinni ( halagaan) hidhatee golee hundaan saba mootummaa dhabetti seenee otuu ajjeesaa jiru kana gochuu hin danda’u. Wareegama kan jaallatu hin jiru hunduu jiraaatee aduu bilisummaa otuu argee ni jaallata garuu roorroon Yoo hammaate gatii kaleessa ba’e hin caalu kan kaffalamu. Yeroof yaala malee mootummaan kamiyyuu Uummata hin mo’u,
Injifannoon Uummata Oromoof.
Dandi Bore