text:
Xurree Milkaa’innaa fi Gammachuu-Lakk.10
Waan namoonni si miidhaniifi mitii waan ati namoota miitef dhiphadhu. Sababni isaas yommuu namoonni si miidhan ajrii (mindaa) argatta. Namtichi yommuu towbate fi ati araaramtuuf Rabbiin mindaa siif kataba. Namtichi osoo hin toowbatin yoo du’e immoo boru Guyyaa Qiyaama harka kee ni kafalatta. Cunqursaan hin jiru, mizaana haqaatu dhaabbata. Garuu ati yoo nama miite fi osoo hin towbatiin duute adabbii argatta, hojiin gaariin(hasanaanni) tee nama saniif kennamti. Kanaafu arrabaan, harkaan fi karaa adda addaatin nama miite yoo jiraate yeroon towbadhu, araarama gaafadhu.Yoo araarama gaafachuun sitti ulfaate hojii gaggaari baay’isi hojjadhu.
Yoo lubbuu (nafsee) tee injifatte namoota biroo injifachuu dandeessa. Osoo nafsee tee hin injifatin namoota biroo gonkumaa injifachuu hin dandeessu. Nafsee ofii xurii adda addaa kanneen akka shirkii,nifaaqa, of tuulu, fi kkf irraa qulqulleessun waa hundaa dursa.
Yommuu Rabbiin sodaattu fi jaalattu, addummee fi abdii kutuu irraa baraaramta. Tasgabbii fi qabbanni sitti dhagahama.
Wanti ati eegdu fi feetu hundii yoo sii dhufe/argame, kufaatif dhiyoo akka taate beeki. Sababni isaas eeggumsaa fi fedhii kee keessaa kamtu kufaatif kan si geessu hin beektu. Kanaafu yommuu wanti ati feetu fi eegdu hin argamiin, sababa isaa qoradhu Alhamdulillah jedhi,hin dheekkamiin. Sababni isaas Rabbitu wanta si miidhu danda’u sirraa qabe, sirraa deebise.
Namoonni milkaa’oon yommuu dogongora raawwatan yookiin cubbutti kufan, gara araarama Rabbii ariifatu, dogongora ofii irraa ni baratu. Hanga duuti isaanitti dhuftu cubbuu fi dogongora keessatti lixanii hin hafan. Namni hunduu dogongoru akka danda’u garuu irra gaariin isaani nama yeroo hundaa gara Rabbii deebi’u (tawbatu) akka ta’ee ni beeku. Tawbaa fi araarama kadhachuun (istigfaarri) furtuu ba’aa dogongora fi cubbuu jala ittiin bahaniidha.
“فمن صبر ظفر “
“Kan obse moo’ate “
Jalqaba irratti cubbuun namtichaaf gammachuu xiqqoo haa kennanii malee boodarratti badii laaleessa keessaa alaa hordofsiisa. Fuggisoo kanaa immoo hojiin gaariin jalqaba irratti kan ulfaatu fi hadhaawa haa ta’uu malee booda irratti gara burqaa gammachutti jijjirama. Kanaafu yeroo lachu obsi. Cubbuu/dillii irraa fagaachu fi hojii gaarii hojjachuu irratti obsi.
Hamni fi wal shakkiin miseesna maatii fi ummaah jiddutti wal dhabbiin akka uumamu fi hariiroon akka dadhabuuf sababa ijoo kan ta’aniidha. Yommuu sheyxaanni wal dhabbii, jeequmsi si fi miseensa maatii keeti yookiin obboleessa/obboleetti Musliima jiddutti akka uumamu barbaadu, shakkii, hama, jibba, basaasu fi kkf darba. Itti qabsaa’u fi dhiisun dirqama sirratti kufeedha.
Yommuu milkaa’innaaf gatii kafaltuu waa baay’ee dhabuu dandeessa. Garuu wantoonni ati dhabdu milkaa’inna kee waliin wal bira yommuu qabamu baay’ee xiqqaadha. Namoonni baay’een bu’aa xumuraa fi guddaa obsa waliin dhufu ilaalu dhiisani kasaara fi bu’aa xiqqaa isaan funduratti mul’atu irratti xiyyeefatu. Wanta ija isaani funduratti argamu ni argu garuu kuusaa fi milkaa’inna ammatti hin mul’anne irraa jaamaa ta’u. Fakkeenyaf, Jannata irraa garagaluun addunyaa gabaabdu fi badduu tana qofa irratti xiyyeefatu, carraaqu. Milkaa’inni guddaan addunyaa dhokataa/hin mul’anne keessatti argamaa beeki.
Yommuu salaata sirnaa fi xiyyeefannoon salaannu, gargaarsa fi qajeelcha Rabbi irraa arganna. Garuu jibbaa fi nuffiidhan kan salaannu yoo ta’e, jireenya ni ulfaatti.
Yoo nafsee tee faarsite fi dinqisiifatte, qarree (daangaa) sodaachisa irra jirta. Garuu hojii keetif nafsee tee yoo ajiifatte (waqqaste) Insha Allah haala gaarii keessa jirta. Fakkeenyaf, yommuu wanta badaa hojjattu yookiin dubbattu yookiin yeroo kee gubdu, of ajiifachun of sirreessuf tattaafatta. Akkana ofiin jetta “Akkamitti fi maaliif kana hojjadhe? Ammaan booda wanta akkana itti hin deebi’u…” Garuu of ajiifachu dhiiste yoo of irraanfatte fi dinqisiifatte waxmadii sheyxaanatti kufte jedhamta. Keessa bahuuf tattaafadhu, warraaqi.
Qur’aana dhiisu keessa tokko isa dhageefachu dhiisani muuziqaa (weeddu) dhageefachuudha. Muuziqaan sagalee sheyxaana malee wanta biraa ta’uu hin danda’u. Muuziqaan qalbiitti laala ykn dhukkubbii fida. Namtichi jalqaba irratti gammachuu xiqqoo argachuu danda’a garuu achi booda laalaan isaa itti dhagahama. Jeequmsa itti fufaa, dhiphinna, nageenya fi tasgabbii dhabuu keessa jiraata. Garuu Qur’aana yeroo dhageefattu fi achi booda qabbanaa fi tasgabbii (sakiina) qalbii siif kenna. Imaam ibn Al-Qayyiim akka jedhanitti “Muuziqaa fi Qur’aanni qalbii takka keessa waliin jiraachu hin danda’an. Isaan keessa tokko qalbii haguuga. Tokko kan biraatif bakka gadii lakkisa.” Namni Qur’aana dhageefatu jaallatu, muuziqa ni jibba, gurra isaa dhukkubsa. Fuggisoon kanaas dhugaadha– kan muuziqaa dhageefachu jaallatu Qur’aana ni jibba. Kanaafu kan jireenya (imaana) siif kennu filadhu. Dhugumatti Qur’aanni qalbiif jireenya kenna. Muuziqaan immoo qalbii ajjeessa, Rabbirraa fageessun qalbii dhiphinna fi rakkootti darba. Artistii muuziqa warri jedhaman dhiphinna irraa kan ka’e meeqatu lubbuu ofii galaafate.
Rabbii irratti sobuun yakka hamaadha. Rabbiin irratti sobuun bifaa adda addaatin dhufu danda’a. Isaan keessaa: akka kiristaanonni, yaahudonni fi kan biroo jedhan Rabbiin ilmo qaba jechu (Rabbiin kana hundarraa qulqullaa’e), haraama halaala gochuu, halaala haraama gochu, beekumsa malee dubbachuu, beekumsa malee fatwaa kennu, Qur’aana beekumsa malee hiiku fi ibsuu, fi kkf. Wanti yeroo ammaa ummaa Musliima keessatti babal’ate argamu beekumsa malee waa’ee Rabbii yookiin Ergamaa isaa dubbachuu, wanta haraama ta’ee halaala gochuu, beekumsa malee fatwaa kennu fi kkf. Kanaafu badii hamaa kanarraa of eegu qabna. Sheyxaanni wanta hin beekne beekumsa malee akka dubbannu nu kakaasa. (Ilaali suura Al-Baqara 168-169). Waa’ee Rabbii yookiin Islaama ilaalchise yoo beekumsa hin qabaatin, “Hin beeku” jedhi. Namoota waliin wanta beekumsa hin qabne irratti nan beeka jette mormuuf hin ka’in. “Hin beeku” jechuun wanta baay’ee irraa si baraara. Beekumsa malee ofii fi namoota biroo jallisuu irraa ni baraaramta. Kanaafu waa’ee Rabbii ilaalchise wanta beekumsa hin qabne irratti hin dubbatin, namoota waliin hin mormiin, tilmaaman hin adeemin.
Dogongorri/dilliin kee Rabbiin irraa araarama akka kadhattu kan si taasisu ta’uu qabaa malee Rabbiin irraa si fageessun Rahmata Isaa keessaa kan si baasu fi abdii si murachiisu hin ta’in. Akkuma dogongora/cubbuu raawwatteen dafii gara Rabbii deebi’i araarama kadhu. Kanatu ba’aa cubbuu keeti sirraa buusa. Hojii gaggaari bakka buusi hojjadhu. Ammaan achi akka itti hin deebine muradhu.
“لا تنظر إلى صغر الخطيئة، ولكن انظر من عصيت”
“Xiqqeenya cubbuu/dillii hin ilaalin garuu Eenyun akka faallessite/fincilte ilaali.”
Kana jechuun xiqqeenya cubbuuti miti Rabbii si uume fi si razzaqaa jiru yaadadhu Isa faalleessu irraa of eegi. Badiin kuni xiqqaadha jette yommuu hojjattu Rabbiin faalleessaa akka jirtu yaadadhu. Wanti ati xiqqaa jette yaadu Rabbiin biratti guddaa ta’uu danda’ati.
Jabeenya dhabuun, dhama’insii fi rakkoon kee zalaalamif hin turan. Hanga miironni kunniin sirraa deemani obsi. Murtii cimaa hin fudhatin boodarra garmalee gaabbitaati. Fakkeenyaf, nama jaalattu kana akka abbaa haadha, obboleessa obbeeletti, niiti, dhiirsa, ollaa, firoota fi kkf waliin yoo waldhabde, hariiro takkamaan addaan kutuuf hin jarjariin. Wanta sheyxaanni sitti hasaasu hin dhagahin. Sheyxaanni shakkii fi jibba onnee kee irratti darbuun hariiro fi funyoo rahiimummaa akka kuttu si taasisa. Ergasii garmalee gaddita, seenofta. Kanaafu yaada babadoo sammuu kee keessaa haaquf carraaqi. Yoo haaqu dadhabde yaadota sanniin hojii irra oolchuf hin carraaqin. Wanta badaan yoo nama gaarii shakkite hin basaasin, nama san duuka bu’uun hin sakatta’in. “Shakkiin dubbii sobaa.” akka ta’ee sammuutti qabadhu.
Imaana dhabuu fi khaatima badaa (haala badaa irratti du’uu) sodaadhu. Hojii gaggaari hojjachuun, beekumsa barbaadun, obsuun, badii,dillii fi cubbuu irraa fagaachun, du’aayi fi zikrii gochuun imaana kee eegi. Imaana kee yoo ati hin kunuunsin eenyulle siif hin kunuunsu. Imaana kee wantoota imaana nama dhabsiisan irraa eegi. Wantoonni imaana nama dhabsiisan; cubbuu hojjachuu itti fufu, tawbachuu fi araarama barbaadu dhiisu, hojii gaggaari hojjachuu dhiisu, beekumsa barbaadu dhiisu, haqaa irraa oftuulu, haqa jibbuu fi waanyu, namarraa gorsa gaarii fudhachuu didu fi itti of tuulu, nafsee ofii qulqulleessu irraanfachuu, addunyaan xamadamuu, aakiraa dagachuu, fi kkf. Kuni immoo khaatima sodaachisaaf nama saaxila. Kanaafu kanniin irraa of eeguf haa carraaqnu.
Wanta qabduun of hin tuulin, guyyaa Rabbiin sirraa fudhatu hin beektuti. Qabeenya baay’ee waan qabduuf namoota biroo hin tufatin, hin xiqqeessin. Meeqa kamtu osoo qabeenyan of tuulu guyyaa tokko harka qullatti hafe. Meeqa kamtu qabeenyan osoo nama cunqursuu fi xiqqeessu ergasii hiyyeessa salphataa ta’e. Kanaafu, qabeenyi tee amaana Rabbiin si bira kaa’e fi guyyaa fedhe fudhachuu akka danda’u beekun, Isaa galata galchi, ittiin of hin tuulin.
“Cubbuun/dilliin ibidda qananiiti. Akkuma ibiddi qoraan nyaatu (cubbuunis) qananii nyaatti” Ni’imaan (qananiin) hundaa caalu imaana.
Wantoota nama shakkisiisan dhiisun, amantii fi kabaja kee tiiksi. Akkuma wantoota shakkisisatti kuftuun akkasuma haraamatti dhiyaacha adeemta. Dhumarratti haraamatti kufta. Fakkeenyaf interneeti irratti saala faallaa fuudhu/itti heerumu dandeessu waliin chaati gochuu yoo dhiiste, amantii fi kabaja kee ni eegda. Faallaa kanaa garuu waliin yoo taphetti badiif saaxilamta.
Akkuma yeroon darbuun mallatoole Guyyaa Qiyaama argaa adeemna. Dhugumatti wantoonni Ergamaan Rabbii (saw) dubbatan ija keenyan argine jirra. Mallatoolleen kunniin imaana keenya fi yaqiina (dhugaan amanu) Aakhiraaf qabnu kan dabalaniidha. Mallatoole Guyyaa Qiyaama mee haa xinxallinuu. Ajjeechaan baay’achuu, zinaan (sagaagalummaan) babal’achu, dubartiin qullaa deemu, kijibaan amanaa ta’ee namni amanamaa fi dhugaa akka sobamaatti fudhatamuu, fi kkf. Kuni hundii garam deemaa jiruu? Mee mallatoma tokko fudhu irratti xinxalli. Dubartii qullaa deemtu fi zinaa irratti mee xinxallii. Dubartiin qullaa yommuu deemtu, zinaan yommuu babal’atu maaltu sitti dhagahama? Guyyaan Qiyaama dhiyaachu sitti hin agarsiisu? Yommuu mallatoole kanniin irratti yeroo fudhatte xinxallitu gara hojii gaaritti fiigda, hojii badaa irraa ni dheessita dhufaatin Guyyaa Qiyaama shakkii waan hin qabneef. Sababni isaas, mallatoole Guyyaa Qiyaama argite jirta. Kanaafu maaltu hafe ree mallatoole gurguddoon dhufuu fi Guyyaan Qiyaama dhaabbachuu malee? Itti haa xinxallinu!!!! Mee Aaya tana dubbisi
“Sila Qiyaaman tasa Isaanitti dhufu malee maal eegu? Mallattooleen ishii dhufaniiru. Yeroo ishiin isaanitti dhufte gorfamuun isaanii akkamitti isaaniif ta’a?” Suurat Muhammad (47):18 dabalataanis suura Al-An’aam (6): 158 ilaali.


c: text/html

text:
Assalamu aleykum wa rahmatullahi wa barakaatuh. Akkam fayyaa qabdu kabajamtoota hordoftoota keenyaa? Ramadaana, faayda ramadaanaa, walaloo ramadaanaa jechuun interneeti irra akka barbaadaa jirtan WordPress irraa ni argina. Deebii keessan guutullee deebisuu baannu muraasa isaa deebisuuf ni yaalla. Waggaa kana wanta adda ta’e hojjachuuf karoorfannee jirraa? Yoo hin karoorfatin, barruun armaan gadii ji’a Ramadaanaa keessa akka karoorfannu tooftaa muraasa nutti akeekti. Barruulee bara darbee irraa kan walitti funaanamte fi mata-duree hunda jalatti guduunfan dhiyaate jira. Ji’a Ramadaanaa kana keessa maal jijjiruu barbaannaa? Linkii armaan gadi tuquun buusu dandeessu.
QOPHII RAMADAANAA
http://www.sammubani.com/wp-content/uploads/2018/05/QOPHII-RAMADAANAA.pdf
Ramadaanni buufata leenjii ol’aanaa namni tokko jireenya ofii ittiin jijjiratuudha. Ramadaanni tokko darbee ramadaanni biraa yommuu dhufu namni tokko ‘Ramadaana kana keessaa jijjirama maalii ykn akkami agarsiise?’jedhe of gaafachu qaba. Fakkeenyaf Ramadaana baranaa dheebu, beela fi dadhabbii qofaan dabarsine moo jireenya keenya keessatti jijjiramni wayii argamee jiraa? Fkn, salaata sirnaan salaatu, wanta haraamaa dhaabu, qalbiin namaaf rahmata gochuu, dallansuu too’achu fi kkf. Ramadaana kana keessa jijjirama kana fi kan kana fakkaatan yoo argine, jijjirama kanniin itti fufsiisuuf qophiidhaa ree? Jijjirama kanniin itti fufsiisuuf tarkaanfilee kanniin fudhachuu dandeenya. Isaanis; Read more
Wantoonni sooma cabsan /balleessan gosa lama. Isaaniis
A.Wantoota sooma cabsan qadaa kan barbaachisu
B.Wantoota sooma cabsan qadaa fi kaffaaraa kanneen barbaachisan Read more
Ramaddii 7ffaa- Karaa deemaa
Namni karaa deemu imala isaa keessatti tahayyula yoo hin niyyatin, sooma hiikun isaaf ni hayyamama. Garuu tahayyula yoo niyyate, sooma hiikun isarratti haraama. Soomun isarratti dirqama. ( Tahayyula jechuun tooftaa wanta tokko jalaa bahaniin. Karaa deemun ykn biyya biraa deemun sooma jalaa nan baha jedhe yoo niyyate, sooma hiikun isarratti haraama.) garuu namni karaa deemu tahayyula yoo hin niyyatin, yeroo imala isaa filannoo soomu fi sooma hiiku qaba. Read more
Nama barbaachisummaa (ulaagaalee) kanniin guutef soomni isa irratti dirqama. Ishiin/inni Musliima, aaqila (waa hubachuu kan danda’u) ta’uu, umrii saalfannaa kan gahe ta’uu, fayyaa qabaachu, imala (adeemsa) irra kan hin jirre (iddoo jireenyaa kan jiraatu) ta’uu, dubartiif laguu fi nifaasa (dhiiga dahaa) irraa qulqulluu ta’uu qabdi. Namtichi/ dubartiin barbaachisummaa armaan olii guunnan soomni isa/ishii irratti dirqama fi sirriidha. Dhugumatti ramaddi hundaa tokko tokkoon ilaalun irra gaariidha. Isin qophiidha? Kanaafu obsaan dubbisaa. Read more
“Akka lugaatti sooma jechuun wanta tokko irraa of qabuufi hidhuudha. Fakkeenyaf dubbii irraa, nyaata irraa fi kkf irraa of qabuu danda’a.
Akka shari’aatti sooma jechuun fajrii (subii) irraa eegalee hanga aduun seentutti wantoota sooma balleessan irraa of qabuudha. Asitti wanta biraatif kan soomu osoo hin ta’in niyyaan isaa Rabbiin gabbaruuf ta’uu qaba. “ Read more

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Luuqaasa 1
1-4Bonchchetteedda Toofiloosa, koyro barenttu ayfiyan be7eeddawanttunne barenttu qaalaan markkatteeddawanttu nuussi odeeddino. Xaafetteedda yewuwaa ta baggan ubbaa xaphuwappe bidda xeellowaappe guyye, taarikiyaa maaraa naageedda ogiyaan new xaafanaw lo77a gideeddawe taw beetteedda.
Xammaqiyaa Yohaannisa Yeletay Koyro Odetteedda
5Yihudaa gadiyaa Kaatiyaa Heroodisa wodiyaan, + Aabiyaa qeesatethaa oosuwaa baggappe gideedda Zakkaraasa geetettiyaa itti qeesay de7ee. - Machchattakka Elssaabeexo geetettiyaa Aaroone yaraappe yeletteeddawunno. 6Laa77atuukka Godaa azazuwanne seeraa darissiide naagiyaawanttanne kadhee banttaan Xoossaa sinthan de7iyaa xillatuwaa. 7Gidoppe attin Elssaabeexa mantha gido diraw, yeluu unttunttoo baawa. Laa77atuukka laythaa sugeeddawantta.
8Itti gallassi Zakkaraasi bare bagga kaallaan Xoossaa sinthan Qeesatethan oothiyaa wode, 9bare Qeesatethaa wogaa dooyaadan Geeshsha Golliyaa geliide ixaanaa cuwissuwaa + saamay A gakkeedda. 10Ixaanay cuwiyaa wode asay ubbay karen eqqiide woossi de7ee.
11Godaa kiitanchchay ixaanaa yarshshuwaasaappe ushechchanna eqqiide aw beetteedda. 12Zakkaraasikka be7eedda wode dagammiide yashshaan mitetteedda. 13Kiitanchchaykka qassi yaageedda, “Zakkaraasaa, yayyoppa; ne woosay sisetteedda, ne machchatta Elssaabeexa attuma na7aa yelanawunnu. 14A yeletaan nashetaynne ishaluu new hananawaa; coratuukka I yeletto diraw hashshu gaanawantta; 15Ikka Godaa sinthan dara gidanawaa. Mathoyiyaa woyiniyaa ushshaa gido haraa mathoyiyaa ushshaa aynne ushenna; bare daay uluwaan de7ishshin Ayyaanaa Geeshshay aani kumanawaa. -
16“Isra7eeliyaa asatuwaappekka coratuwaa unttunttu Godaa Xoossaakko, I zaaranawaa. 17Ikka giigenna asaa Godaw giigissanaw, aawatuwaa wozanaa naanatuwaakko, azazettennawanttakka xillotethaa eraakko zaaranaw, Eelaasa+ ayyaanaaninne wolqqaan Godaappe sinthanna bee.” -
18Zakkaraasikka kiitanchchaa, “Taani cimaaddi, tamachchattakka bare laythaan sugeeddawunno, hawaa taani ayaan eranitaa?” geedda.
19Kiitanchchaykka zaariide, “Taani Xoossaa sinthan eqqiyaa Gabreela; hawaa mishiraachchuwaa new odanaw neekko kiitettaaddi; - 20Hekko he wodiyaan hanana ta qaalaa ne ammana beenna diraw, ha yewuu hanana gallassay gakkanaw neeni duude gidanaassa; haasayanawukka danddayakka” geedda.
21He wode asay, Zakkaraasi Geeshsha Golliyaappe kesennaan ayaw gami77eeddentto maalalettiidde naagiino. 22Keseedda wodiyankka haasayanaw danddaybeenna; Geeshsha Golliyan saxaa I be7eeddawaa akeekeeddino; ikka haasayanaw danddayibeennawaa xorssi bessiide, duude gidiide de7eedda.
23Zakkaraasikka bare oosuwaa wodiyaa wursso wode, bare golle simmeedda. 24Hewaappe guyyiyan A machchatta Elssaabeexa shahaaraade ichcheshu agenaa barena genthaaddu. 25Elssaabeexakka, “Ta tooshiyaa asaa giddoppe digganaw+ Goday bare maarotethaan taana xeello wode, hawaadan taw ootheedda” gaaddu.
Yesuusa Yeletay Kasetiide Odetteedda
26Usuppuntha agenaan Xoossaa kiitanchchaa Gabreel Galiilaa gadiyaan Naazireete Katamaa 27Daawita yaraappe gideedda Yooseefa geetettiyaa bitanew ooshetta qashetteedda wodorattikko Xoossaa matappe kiitetteedda; wodoratti sunthaykka Mayraamo geetettee. - 28Kiitanchchaykka Mayraamikko yiide, “Darissaade dosettawunne, sarotethay new gido; Godaykka neenanna gatho de7ee; Neenikka maccawanttu giddon anjjetteeddawunno” + yaageedda.
29Mayraamakka A haasayaappe denddowaan darissa dagammaade, “Hawe ayaa mala sarotaa gidanee” gaade yewuwaa qoppaaddu. 30Kiitanchchay izo, “Hanne Mayraamee, Xoossaa matan sabaa demmaadda yayyoppa. 31Neeni shahaaraade, attuma na7aa yelanaassa; A sunthaakka Yesuusa gaanaassa. - 32Ikka dara gidanawaa; Ubbaappe Dhoqqa Xoossaa Na7aa geetettana; Godaa Xoossay A aabbu Daawita kaawutethaa oydiyaa aw immanawaa. 33Ikka Yayiqooba gollen medhinaw kawutanawaa; A kawutethawukka wurssethay baawa” yaageedda. -
34Mayraamakka kiitanchchaa, “Taani wodoratto gido diraw, hawe wooti hananawee?” yaagaaddu.
35Kiitanchchaykka zaariide iziw, “Ayyaanaa Geeshshay ne bolla yaanawaa; Dhoqqa Xoossaa wolqqay neenan shemppanawaa. Hewaa diraw, neeppe yelettiyaawe geeshsha Xoossaa Na7aa geetettana. 36Ne dabbatta Elssaabeexa bare cimatethaa wodiyaan attuma na7aa shahaaraaddu. Mantha geetetteeddawunna Elssaabeexa shahaaroodeppe usuppuntha agenaa oyqqaaddu. 37Xoossaa xooniyaa yewuu baawa” - yaageedda.
38Mayraamakka, “Taani Godaa ayllatto; neeni goowaadan hano” gaaddu. Hewaappe guyyiyan kiitanchchay izi matappe beedda.
Mayraamakka Elssaabeexo Oochchanaw Baaddu
39Mayraamakka he agenaa giddon denddaade killi zoozetiyaa Yihudaa gaden de7iyaa itti katamaa elleella kesaaddu. 40Zakkaraasa golle gelaade Elssaabeexo sarotaaddu. 41Elssaabeexakka Mayraami sarotaa siseedda wode, izi uluwaan de7iyaa shahaaray guppeedda; Elssaabeexakka Ayyaanaa Geeshshaan kumaaddu. 42Bare kooshshaakka dhoqqu oothaade, “Neeni maccawanttu giddoppe anjjetteeddawunno. Neeppe yelettiyaawekka anjjettowaa. 43Neeni ta Godaa daaya taakko yaanaw taani oone? 44Hekko ne sarotaa kooshshay ta haythaan sisetteedda wode, ta uluwaan de7iyaa shahaaray nashechchaan guppeedda. 45Goday polettee giide iziw odeeddawaa ammaneeddawunna iza anjjetteeddawunno” yaagaaddu.
Mayraami Galataa Yethaa
(1:46-53)
46Mayraamakka,
“Ta shemppatta ta Godaa bonchchaw,
47Ta ayyaanaykka ta Xoossaa, ta dhaliyan
loytha nashettaw.
48Ikka bare ayllatti tooshiyaa
xeelleedda.
Hachcheppe dommiide yeletay ubbay
anjjetteeddawunnee giino.
49Wolqqaama gideedda I daro
yewuwaa taw ootheedda;
A sunthaykka geeshshaa.
50A maarotay yayyiyaawanttussi yeletaappe yeletay
gakkanaw de7ee.
51Bare wolqqaan mino kiitaa kiitetteedda;
barenttu wozanaa qofaan otorettiyaawantta
laaleedda.
52Mooddiyaawantta kawutethaa maataa oydiyaappe wotheedda;
ashikkatuwaakka qassi dhoqqu dhoqqu ootheedda.
53Koshatteeddawantta lo77o yewuwaan kalisseedda;
duratuwaa qassi mela yedersseedda
54Bare maarotethaa qoppiide
bare aylliyaa Israa7eeliyaa maaddeedda.
55Nu aawatoo I odeeddawaadan
Abraahaamewunne A yaraw geeddawaa
medhinaw naagana diraassa”
yaagaaddu.
56Mayraamakka heezzu agenaa keena Elssaabeexi matan gami77owaappe guyyiyan bare golle simmaaddu.
Xammaqiyaa Yohaannisa Yeletaa
57Elssaabeexiwukka yeliyaa wodii gakkina, attuma na7aa yelaaddu. 58Izi shooratuunne izi dabbo gideeddawanttu, Goday maarotethaa iziw ootheeddawaa sisiide izinna ittippe nashetteeddino.
59Hosppuntha gallassaan na7aa qaxxaranaw yeeddino; A, aawuwaa sunthaan Zakkaraasa giide sunthanaw koyyeeddino. - 60A daaya qassi, “Hanenna, Yohaannisa geetettanaw koshshee” yaagaaddu.
61Unttunttukka izo, “Ne dabbatuwaappe hachche gakkanaw ittuukka ha sunthaan xeesettibeenna” yaageeddino.
62A aabba, oona giyaa sunthan xeegettanaw koyyintto xorssi oochcheeddino.
63A aabbukka xaafiyaabaa oochchi akkiide, “Na7aa sunthay Yohaannisa” giide xaafina, ubbatuukka yewuwaan maalaletteeddino. 64Hewankka Zakkaraasa doonay dooyetteedda, A inxxarssaykka bilettina haasayaa doommeedda, Xoossaakka galateedda.
65A shooratuukka de7iyaasaa ubbaan yashshaan kumeeddino. Ha yewuukka zoozetiyaa Yihudaa gadiyaa ubbaan darii haasayetteedda. 66Hawaakka siseeddawanttu ubbatuu, “Ha na7ay ayaa gidaneeshsha?” yaagiide yewuwaa barenttu wozanaan oyqqeeddino; Xoossaykka aananna de7iyaawaa ereeddino.
Zakkaraasa Galataanne Timbbitiyaa Oduwaa
67Yohaannisa aabbu Zakkaraasi Ayyaanaa Geeshshaan kumiide timbbitiyaa yaagi odeedda:
68“Israa7eeliyaa Goday Xoossay anjjetto;
yiide bare asaa xomooseeddanne wozeedda.
69Bare aylliyaa Daawite golliyan;
wolqqaama ashshiyaawaa nuussi giigisseedda.
70Hawekka beni Godaa geeshsha nabatuwaa
doonan odettowaadan,
71I nuuna, nu morkketuwaappenne
nuunanna eqettiyaawanttu kushiyaappe ashshanaassa.
72Hawaakka I ootheeddawe, nu aawatoo
maarotethaa bessanaassanne,
bare geeshsha caaquwaa wozanaa aathanaassa.
73Nu aawuwaa Abraahaamossi
caaqqeedda caaquwaa qoppanaw,
74nu morkketuwaa kushiyaappe kesiide
yashshay banttaan aw oothanaadan
maataa nuussi immeedda.
75Hawenneekka, nuuna nu wodiyaa ubbaan
geeshshatethaaninne xillotethaan
bare sinthaan essana diraassa.
76Zaariidekka, neenoo, ta na7aw,
Dhoqqa Xoossaa nabiyaa
geetettanaassa;
ogiyaa giigissanaw Godaappe sinthanna
baanaassa.
77Asaa nagaraa maariyaa atotethaa eraa
unttunttoo immanaassa.
78Hewekka killippe yeedda poo7uu,
nuuna xomooseeddawe nu Xoossaa maarotethaanne
qaretaa gaasuwana.
79A poo7uukka dhumaaninne hayquwaa kuwaan
utteeddawanttoo poo7issee;
nu gediyaakka sarotethaa ogiyaan suurissee.”
80Na7aykka dicciide, ayyaanaan minneedda; Israa7eeliyaa asaw beetteedda gallassay gakkanaw mela biittaan de7eedda.


text:
Fincilli xumura gabrummaa Finfinnee seenee jira. Finfinneen cinaan cufamtee, gara biraatiin ammoo sodaa fi cinqii takkaa argitee hin beekneen liqimfamteeti kan oolte. Magaalonni naannawa Finfinnee dirree qabsooti. Magaalaa Sabbataa, Almaganaa, Tulluu Boolloo, Asgorii keessatti qabeenyi Woyyaanee fi lukkeeleen isii saamichaan wolitti qabate dargaggoon Ooromoo ibidaan daqqiiqatti daaraa goote.
Yunivarsiitonni heddu keessatti sochii cimatu geggeffamaa jira. Yunivarsiitiin Jimmaa, Haramaayaa fi Hawaasaa keessatti barattoonni saba hedduu wolitti dhufanii sirna Woyyaanee balaaleffataati kan jiran.
Har’as guutummatti Oromiyaan dirree qabsoo taatteti kan oolte. Bakka hundatti daandiin kan cufame, sochiin diinagdee kan dhabame. Magaalaa fi baadiyaa hunda keessatti qabeenyi mootummaa ni manca’a. Iddoo hundatti warshaa fi qonni Woyyaanee fi lukkeelee isii ibiddaan boba’a. Magaalaa heddu keessatti kan ummanni mana hidhaa cabsee hidhamtoota gadi lakkisiise. Bakka hundatti kan seenaan barreeffamaa jiru.
Sochii kana irratti, akkuma kana duraa, namoota heddutu wareegamaa jira.
Sochiin ummataa sadarakaa ol’aanaa irra gayuu isaa wantoonni mirkaneessan baay’ataa dhufaniiru. Humna tikaa jiddutti wolitti gaarreffachuu fi wolsodaachuu bira dabramee gara qawwee wolitti baafachuutti geeddarameera. Guyyuma har’aa magaalaa Shaashamanneetti worraanni Woyyaanee sabaan wolqoodee (Oromoo fi Tiigreen) wolrukutuun barameera. Namni meeqa akka du’e ammatti hin beekamu. Dhimmi akkanaa kufaatii mootummaa agarsiisa. Humna wworaanaa fi isaan biraa Woyyaanee tajaajilaniif ergaa guddaa dabarsa. Kanaan dhimmi akanaa iccitiin guddan kan qabamuuf. Dhiimmi guddichi Woyyaanee yaachisuu fi hirriba malee isii bulchu yoo woraanni sabaan wolqoodee wolrukutuu fi ajaja gubbaa dabru didaa bira kutuudha. Kuni ta’uu erga egalee bubbuleera.
Achuma Godina Arsii Lixaa magaalaa Qoretti ummanni humna Agaazii lama ajjeesse magaalaa isaa diina ajjeesaa irraa qulqulleesse.
Sochii har’aa fi kaleessaa ilaalchiseee namni dubbifne tokko, ‘Gubata ganna 25 bayaara jechuun alatti kan ummanni itti jiru bifa biraan ibsuun hin danada’amu,’ nuun jedhe. Namni kuni gootummaa fi murannoo saba isaa dinqisiisfata. Tokkummaa akkanaa akka takkaa hin argine dubbata.
Hundi Oromoo, magaalaa fi baadiyatti, dirqama ganda isaa bilisoomsuu, qabeenya saamame harka diinaatii buusuu qaba. Gatii fedhes yoo kan nukkaffalchiisuu hujiin gabrummatti xumura laatuu cimee itti fufuu qaba. Yeroo hunda booya, gaddaa fi saamamaa jiraachuun NU GAYE! Sa’aa kanatti kan godhuu qabnu fira du’e awwaalataa, isa madaaye yaalataa, diina irraa hiikkataa irree tokkummaan qabsoo eegalame finiinsuudha.


text:
Damee Booruun
Gurrandala 1974 fi Gurrandala 2018 jidduu waggaa afurtamii afur keessatti mootota Habashaa sadii wal jalaa booda akka mataan halayyaa seenaa jiran agarra.” Gamni orma irraa barata, gowwaan immoo ofii irraa iyyuu hin baratu” akuma jedhan tokko tokkoon isaanii seenaa fokkataa fi yakkama fudhatanii gara boola isaanii seenaa jiru. Maxxansaa gabaaduu kana keessatti seenaa mootota kana xinxaluuf bakkaa fi yaroo hin qabu. Haa tahu male bara lammeen olitti kaase kana wal bukkee kaaseen ilaaluu yaala.
Bara kudha saglii fi jaatamaa fi torbaatamaan keessa sochiin bartoota Itopiyaa haala cimaan gageefamaa ture. Sababa kanaan Mootumaan Haaiyle Selaasee bartoota ajjeessuu , hidhuu fi dararuu irraa booda hin jenne. Garuu Gurrandhla 1974 sochiin bartootaa fincila uummataan wal qabatee didaan jabaachuuirraa kan ka’e prime minister namni ture Akiluu Habteweld aangoo irraa darbame. Mootummaan Haayile Selaase namicha barnoota guddaa qaba jedhamee beekamu Indaalkaachew Mekoonin prime minister haaraa godhee mude.
Indaalkaachewnis namoota bebbeekama tahan warra akka Obbo Bulchaa Damaksaafaa biyyaa Ameerikaa irraa waamee kabinee haaraa qopheefate. Didaan uummataa garuu itti caalaa deeme. Rakinni guddaan bara sana jiru lafan wajjin wal qabataa dha. Bara Mootummaa Haayile Silaasee kan saamamuu danda’u lafa malee waan biraa hin jiru. Akka hara’a kana qabeenyi horii, warshaa, albuudaa fi investment hin turre. Kanaafuu sirnichi Sirna Abbaa Lafaa jedhamee beekama. Lafni biyyaa sana keessa jiru hunduu warra abbaa lafaan dhunfatamee jira. Biyyaa sana keessatti dhugaa, seeraa fi heera kan qabu warra abbaa lafaa qofa. Harka kennaa malee dhimmi raawwatamuu danda’u tokko iyyuu hin jiru.
Qotee bulaa lafa wajjin gurguruu fi lafa irraa buqisaanii darbuun hojii warra abbaa lafaa ti. Uummatni bal’aan hiyyeessa tahe dararame. Beelli namoota milliyoona hedduun lakkawwamu yaroo fixxu warri mootumaa irra jiru dhima isaanii hin ture. Haalli kun uummataa fi sirna mootummaa kanaa dugdaa fi garaa godhe.
Fincila Gurrandala 1974 adda duran kan bartoota wajjin dhaabbate uummata Finfinnee keessa jiraatu ture. Uummatni kutaa biyya Itopiyaa keessa jiru hunduu wal jalaa booda didaa kana keessaa qooda fudhachuun fincilli biyyaa guutuutti akka dagaagu tahe. Dhuma irratti poolisonni bartoota tumaa turanii fi humni waraanaa uummata wajjin dhaabachuun fincilli uummata akka gulantaa ol aanatti tarkaanfatu godhe.
Furmaanni barbaachisu jijjirama sirnaa mootumaa malee jijjirama namaa hin ture. Sirna tortore hundeedhaa buqqisanii gatuu malee nama itti giddaruun hiikaa hin tahne. Indalkaachoon amma aangoo yaroof qabate irraa darbamuutti , “maaloo afuuraa naa keennaa, waan hunda na qajeelcha” jedhee galgalaa fi ganama uummata kadhachaa ture. Uuummtnis namaumaa isaa jibbee utuu hin taane rakkina biyyi sana keessa jiru hiikuuf akka dandeetti hin qabaannne waan hubateef fincila didaa mootummaa itti mudde.
Utuu rasaasni tokko hin dhukanii Mootumaan Haayile Selaassee mataan gombifame. Indaalkachewn mootummaa haaraa fudhatee cubuu guddaa dalguuf ayyaana yaroo haa dhabu malee mootummicha kufaatii jalaa olshuuf fedhii guddaa akka qabu agrsiiseera. Gaafa warri Mootummaa Haayile Selaasee keessatti yakka guddaa hojjetan du’aan adabaman Akililuu Habteweld fi Indalkaachew Mokoonnin guyyaa tokko nama jatama wajjin ajjefamanii boola tokko itti oowalaman. Lachuu Mootummaa Haayile Silaases kufaatii irraa hin olshine. Ofis gaaga’ama kana fakkaatu irraa ooluu hin dandeenye.
Seenaa kana hundaa warri akka Abaayee Xehayi hinuma beeku . Garuu har’a aagoon isaan macheessee , sooromuun isaan raatesse , of tuullumaan bokokkanii xaaxa’uuf waan jedhenii kan darbe miti kan keessa jiran iyyuu hubachuuf rakkina akka qaban agara. Naannoon hundi wal qixa guddachuuf reenfa Abaayee Xahayi irra tarkanfatamuu qaba. Barbaanan EPRDF illee ni maca’a malee naannoon hundi wal qixxa guddachuu hin qabu jedheenama dhaadatu dha.
Fincilli uummata Gurrandala 2018 seenaa mootummaa Itophiyyaa keessatti yaroo lamaffaa prime minister aangoo irraa darbee jira. Obbo Hayilemariyam Dasalegni ergaa TPLF deemuu malee aangoo tokko illee akka hin qabne nama hundatu beeka. Kanaafuu guyyaa tokko uummatni akka inni aangoo gad dhiisu gaafatee hin beeku. Ofiif iyyuu aangoo hin qabne maal gad dhiisuu danda’a? Prime minisreeumaa isaa kan irraa molqe TPLF. Ajaja TPLF fudhatee waan ishee dubadhu jette dubbachuuf dirqamee fedhii koon aangoo gad dhiiseera jedhee himate.
Akkuma Mootumaa Haayile Selaasse sana prime minister haaraa yoo muddatte yaroo bitchuun ni danda’ama laataa jette akka TPLF wixxifachaa jirtu ni agarra. Keessattu OPDO keessaa nama tokko yoo prime minister gootee Fincila Didaa Garbummaa Uummata Oromoon gaggeefaamaa jiru bakka jirutti akka dhaabdu abjuun itti mul’ata. OPDOn diaspora Obbo Lammaa Magarsaa fi Dr. Abyi Ahmad kaadhimaa godhaniif dhiyyeefachaa jiru. Akkuma Indalkachew Mokoonon TPLF wajjin boola tokkotti awwaalamuuf yoo tahe malee prime minister kamuu TPLFf umurii dabaluu akka hin dandeenye jala muree isaan hubachiisuun fedha.
TPLF ijaarsa faashitii kan dhiiga dhalamaa dhugee jiratu. Haammeenya dhala namaa irratti ni hojjetamaa jedhamee yaadamuu kan hin danddenye uummata dhalagu. Ija namaa baasuu, gurra namaa kutuu , qeensa namaa buqqisuu , ilmoo dhiiraa kolaasuu , dubartii gamtaan gudeeduun hojii isaanii. Abbaa barbaadan tumuu, hidhuu, waxxaluu fi ajjeessuun harka isaanii keessa jira. Daa’ima, jaarsa , jaartii fi dubartii ulfaaf naasuu hin qaban. Jarri kun nama irraa dhalatan jechuu nama shakisiisa. Bineensi iyyuu yoo nama bare garaa namaa laafa.
Nama TPLF wajjin dhaabbatuu fi wajjin hojjetu miti namni TPLF dhabamsiisuu irratti hin hojjenne iyyuu fara uummata hundaa ti. Impaayera Itophiyyaa keessatti uummata gamtaan TPLF hin fixxinne hin jiru. Dhiiga Uummata Ogaden, Gambeelaa, Sidamaa, Geda’o, Koonso, Amharaa fi Oromoon harka dhiqatee jirti. Ammas caalatti dhiiga uummata keenyaa dhangalaasuuf of qophii guddaa qabdi. Uuummtni hunduu waliin dhaabbannee diina Waaqnii fi Lafi jibbe kana of irraa kaasuu qabna. Yoo deebitee bayyaannatee balaa’aa takkaa agarree fi dhageenyee hin beekne nu irraan gahuuf deemti. Uummatni gamtaan irree tokkoon ka’ee waraanni moo’u tokko illee biyya lafaa irraa hin jiru. Ykn afaan keenya qabannee bitamuu ykn of irraa muxuxxifnee darbuun yaroon isaa amma.
Namootni buggeen odduu malee waan tahu tokko illee beekne nama tokko irrattis tahe uummata irratti gaagama barbaachisaa hin taane waan fidduu danda’u haasa’u. Yaroo kana keessatti maaliif namni Oromoo tokko hojii TPLF hojjechuuf jedhee lubbuu isaa dabarsee akka kennu tilmaama? Prime misiter kudha shan wal jalaa boodaa haa muudamu Fincilli Xumura Garbummaa amma TPLF angoo irra darbu hin dhaabbatu. Warri TPLF baraaruuf jedhee muudama ishee fudhatu akka ishee wajjin boola tokko itti awwalamuu bareechee beekuu qaba.
Bara kana uummatni Finfinnee keessa jiraatu sodaaf haa tahu jalalaaf TPLF marxxifatee taa’aa jiraachuun uummata itti marsee jiru akka garaa hameessaa jiru dagachuu hin qabu. Gaaf tokko uummatni Finfnnee marsee jiru kun Ibsaa, bishaanii fi midhaan yoo irraa kute TPLF wajjin daaraa araabuuf akka deeman hubachuun ni baraachisa. Uummatni Mootummaa Haayile Selaasee aangoo irraa darbuu irratti seenaa guddaa qabu maaliif akka mootummaa nama nyaataa Wayaanee kana ammatee akka taa’u namaaf hin galu. Fincila uummata irraa qooda fudhachuun kan qabamuu yaroon isaa amma akka tahe wal yaadachiisuun hin badu.
Gadaan Gadaa Bilisumaa TI!
Injifannoo Ummata Oromoof!


text:
Ripublikii Dimookitaatawa Koongoo, shakkamtoota finciltoota Sudaan Kibbaa heddumminaan gara biyya isheetti yaa’aa jiran to’achuuf wal’aansootti jirti.
Waraanni biyyattii haga ammaatti yoo xiqqaate namoota sagal ka qabee hidhe tahus, maatiileen namoota hidhamanii fi hoogganootanni hawaasa baqattoota biyyattii keessaa garuu, namoonni hidhaman kanneen ehama baqattummaa qaban waan tahaniif hiilkamuu qabu – jedhan.
Hookkarri Sudaan Kibbaa fi biyyoota naannoo keessaa gara daangaa isaatti cehuu mala – yaaddoo jedhu waan qabuuf, nama loltummaatti shakkame kam iyyuu hidhuuf duula geggeessaa jira.
Namoota Sudaan Kibbaa hidhaman keessaa hagi tokko riphxee-loltoota tahu malan – jedhama.


text:
Walitti bu’iinsa Suuriyaa keessatti bara 2011 jalqabe hordofee, manneen barnootaa heddu barbadeeffamuu isaanii dhaabbanni miti-mootummaa tokko beeksise. Dhaabbanni Syrian Network for Human Rights jedhamu akka ibsetti, manneen barnootaa 1,356 ta’an barbadeeffamaniiru.
Dhaabbanni kun akka jedhetti, manneen barnootaa biyyattiin qabdu keessaa kan walakkaa ol ta’an guutumaan guututti barbadaayaniiru. Dhaabbilee barnootaa barbadaawan kanaaf hedduminaan kan itti gaafatamu waraana mootummaa Asaad kan Raashiyaan deeggaramu ta’us, Waraana Ameerikaa fi Raashiyaa dabalatee, gareewwan mormitootaatis harka keessaa qabaachuu isaanii ibse. Keessumattuu eega Raashiyaan bara 2015 waraana kanatti seentee as rakkoon kun daran hammaachuu isaa ifa godhe.
Akka dhaabbanni kun ibsetti, Waraanni Mootummaa manneen barnootaa 996 ta’an barbadeesseera. Raashiyaan ammoo manneen barnootaa 169 ta’an irratti haleellaa raawwattee daaraa gootee jirti. Gartuun mootummaa Ameerikaan deeggaramu manneen baruumsaa 87, Mormitoonni biyyattii manneen baruumsaa 36, ISIS manneen barnootaa 23 akkasumas gareeleen Kurd kan YPG fi PKK jedhaman ammoo manneen barnootaa 3 barbadeessuu isaanii dhaabbanni kun gabaasa isaa keessatti bayaanseera. Akkasumas dhaabbileen eenyummaan isaanii hin beekkamne ammoo barbadaawuu manneen barnootaa 42tiif itti gaafatamoodha jedhe.
Magaalaan idlib manneen barnootaa 361 dhabuun sadarkaa duraa irratti kan argamtu yoo ta’u, Halab 260, Dimashqii fi naannawni isii 198, Hims 118, Raqqaan 76, Darraan 103, Hamaan 122, Der-Azuur 106, Hasakaa 8, akkasumas Lataakiyaan manneen barnootaa 4 dhabaniiru.
Akka Gabaasa kanaatti, haleellaa Mana baruumsaa irratti qofa raawwatameen lammiileen nagayaa 528 dallayuma mana baruumsa keessatti ajjeefamaniiru. Kanniin keessa 171 ijoollee xixiqqoo ta’uun isaanii beekameera.
Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniitti, bakka buutuun dhimma daa’immanii Varjiiniyaa Gaambaa, ijoolleen xixiqqoon 7,000 ta’an dimshaashumatti waraana Suuriyaa keessatti mudateen ajjeefamuu isaanii beeksifte. Dhaabbanni Mootummoota gamtoomanii ijooleen miiliyoona 2.1 ta’an baruumsa isaanii addaan kutuu isaanii ibsuun, carraa barnootatti deebi’uu argachuu akka hin dandeenye beeksise. Maatiinis ijoollee isaanii dalagaa garagaraarratti bobbaasaa jiraachuun isaanii beekkameera.


text:
Obbo Taayyee Danda’aa Eessatti Akka Hidhaman Barbaannee Dhabne: Maatii
WASHINGTON, DC — (voaafaaoromoo) — Waajiira Haqaa Oromiyaa keessatti sadarkaa itti aanaa hogganaatti abba dursa hojii dhimmootii komunikeshinii kan ta’an Obbo Taayyee Danda’aa har’a to’annaa jala ooluu isaanii maatiin ibsanii jiru. Kamisa har’aa ganama kokolaataa lafa hojiitii ramadameen shofeerri eega dhufee fudhee booda karaatti dhaabsisanii Obbo Taayyee konkolaataa biratti dabarsanii fudhatanii deemuun ibsamee jira.
Sa’atilee hanga tokko booda harkii Obbo Taayyee Hidhamee gara manaatti fidamuu fi mi’i mana keessaa tokko ituu hin hafin gaggalagalchanii eega sakata’anii booda kompuutara Laap Toppii, kitaabootaa fi barrulee fudhatanii deemuun ibsamee jira.
Namoonni uffata sivilii fi kan polisii Federaalaa uuffatan kun Obbo Taayyee Danda’aa eessa akka geessan eega gaafatamanii booda iddoo akksii jedhanii lafa himan sana maatiin nyaataa fi uffannaa cisichaa fudhee deemus arguu akka hin dandeenye ibsan.
Kanaaf yeroo labsiin yeroo muddamaa hojii irra oolee jiru kanatti waa’een lubbuu Obbo Taayyee Danda’aa kan isaan yaaddeessu ta’uu maatiin ibsanii jiru.


text:
Mararoo misiroon dhaammattu *********************** Oromoon aadaa, seenaafi eenyummaasaa haala addaddaatiin ibsata. Keessumaa aadaasaa haala bareedaafi hawataa ta’een karaa addaddaatiin ibsata. Aadaa Oromtichaa tarreessuun hanga urjii …Read More »
Haasawa walgahii Yaadannoo Jaarraa Abbaa Gadaa tan Altanta, USA irraatti dhihaate Jawaar Muhammad
Bu’ureessitota qabsoo Oromoo kanneen tarree duraarratti maqaan isaanii dhawamu keessaa, tokko, Jaarraa Abbaa Gadaati. Wanni Jaarraan qabsoo tanaaf addatti gumaache maali? jennee yoo of gaafanne …Read More »
EEGANNAA NYAATAA FI EEGUMSA OF TO’ACHUUF TOORAAN GALMEESUU (ITTIN KAN LALLATAN)
OROMO EEGANNAA NYAATAA FI EEGUMSA OF TO’ACHUUF TOORAAN GALMEESUU (ITTIN KAN LALLATAN) MaqaaNammaJalqabee: Tessoo: Kan qophayen (maqaan): Guyyaa: Jii’ati Harka tokko Barreffamma kanna Faydeffadhu Sabbabin …Read More »


text:
[SQ, Gurraandhala 12,2018] Alamganaa: FXG itti fufe, sagaleen dhaadannoo gaaffiin abbaa biyyummaaf hidhamtoota soyyaasaa akka hiikamaniif uummanni sagalee dhageessisaa jira.
QEERROON daandiitti bahee dhadannoo diiddaa Wayyaanee fi leelloo ABO dhageessissaa jira.Wayyaaneen nu bulchitu
ABO nu haa bulchu. Biyya keenyaatti alagaan nutti hin roorriftu
Duulli Gabaa Lagannaa fi FXG Oromiyaa Keessatti Itti Fufee Jira!!
[SQ, Gurraandhala 12,2018] Alamganaa: FXG itti fufe, sagaleen dhaadannoo gaaffiin abbaa biyyummaaf hidhamtoota soyyaasaa akka hiikamaniif uummanni sagalee dhageessisaa jira.


text:
Mormii ummataa wajjiin walqabatee, namoonni baasii Salaam fayyadamuu akka sodaatan hogganaan waldaa Tajajiila Baasii Salaam Obbo Hagoos Abbaay BBC sagantaa Amariffaatti himaniiru.
Sababa kanan galiin tajaajila Baasii salaam akka hir’ate dubbataniiru.
Dhiyeenyaas konkolatoonni Baasii Salaam Afur gara Bataskaana Gabri’eel Qullubii wayita imalan balaa irra gaheen foddaan isaanii akka caccabe obbo Hagoos himaniiru
Konkolatoonni Baasii Salaam lama immo kutaalee biyyaatti adda addaa keessatti akka gubatan dubbataniiru
Baasii salaam guutuu biyyaatti dandiiwwaan 17n tajajiila akka kennu kan himan obbo Hagoos sababa mormii ummataan tajajiila geejjibaa gara magaloota Afur kenna turan addan kutu dubbataniiru
Haaluma kanan tajaajila geejjibaa gara magaala Harar, Dirre- dhawaa, Jigjigaa fi Asoosaa kenna ture ji’oota sadeen darbanii jalqabee addan kutusaa himan
Kutaalee biyyaatti biroo keessatti rakkoon hin jiru jechu kan hin barbaanne obbo Hagoos dhiibaa guddaan akka irran hin geenye himaniiru
Mormii Ummata Gondor, dhiyeenya immo Walloo Urgeessaa fi naannoo Amaaraatti Godina Shawaa kaabaa Axayeetti miidhaan walfakkataan baasii Salamiirra gahee akka ture kan yaadatamudha.
Baasiin Salaam mallaqaa ummata Itoophiyaa waayyaanneen saameen kan hundeeffame yoo ta’u qabeenya Kampanoota Iffart keessa isa tokko ta’un ni beekama.
Oduu walfakkatuun, ajjeecha loltoonni Agaazii guyyaa tokkotti dargaggoota magaala Bahaar-Daar 60 irratti raawwatan wajjiin walqabatee duulli uggura kan irratti labsame Warshaan Biiraa Dashiiniis rakkoo keessa akka jiru himameera.
Warshaan Biiraa Dashiin magaala Bahaar-Daar keessatti dhiibbaa guddaan keessa akka jiru itti-aanaa hogganaan warshichaa obbo Mulugeetaa Maaruu BBC sagantaa Amariffaatti himaniiru
Warshichi kisaaraaf kan saaxilame ta’uu baatuus bu’aan argatu kan waggoota darbanii wajjiin yoo walbiraatti ilaalamu hir’achuusa obbo Mulugeetaan dubbataniiru
Bittaa rasaasaaf maallaqa hin kaffalu jechun tajaajila biiraa Dashiin irratti uggura labsuun sirri akka hin taane kan dubbatan obbo Mulugeetaan, warshichi akkuma dhaabbilee biroo mootummaadhaaf gibira qofa akka kaffalu beeksisaniiru
Naannoo Amaaraatti Konsartiin muuziqaa warshaan biiraa Dashiin qopheessu irratti yeroo adda addaa duula ugguraaan addan cituun kan yaadatamudha
Magaala Bahaar-Daar keessatti biiraa Dashiin dhuguun balaa akka qabu jiraatan tokko BBC amariffatti himaniiru.
Mormiin ummataa wajjiin walqabatee kisaaraa guddaan akka irra gahe companiini Baasiin Salaam fi warshaan Biiraa Dashiin beeksisan
Mormii ummataa wajjiin walqabatee, namoonni baasii Salaam fayyadamuu akka sodaatan hogganaan waldaa Tajajiila Baasii Salaam Obbo Hagoos Abbaay BBC sagantaa Amariffaatti himaniiru.


text:
Hoggantuun Kampaaniichaa fi haatii warraa duraanii Mallas Zeenawii // Azeeb Masfiin waliigaltee kana kampaanii biyyaa Siingapoori Kustoonaajedhamuu fi kan biyyaa Amerikaa Feerfaaksi jedhamu wajjiin mallatteessun ishee gabasameera. Warshaa ijaarsaa kun magaala Maqalee yookan naannowasheetti ijaaruuf hojiin lafa ijaarsaaf mijatu filachuu akka jalqabame himameera. Warshaan Simintoo Masoboo kampanoota biyyoota lamanii kana wajjiin qinda’uun gahee dhibbeentaa 60 akka qaabatu waliigalticharra hubachun danda’ameera ...Read More »
Sirni Awwaalchaa Gaazexxeessaa Ibrahiim Shaafii Magaala Finfinneetti raawwatame
Gaazexxeessaa Ispoortii, Barsiisaa fi dhimmoota Siyaasa adda addaa irratti bareeffamoota bilchinaa qaban dhiyeessuun kan beekamu gaazexxeessaa Ibraahiim Shaafii Keeniyaatti baqatee jiraacha ture Dhimmaa Siyaasa Itoophiyaa ilaalchisee xinxalli bilchinaa qabu kennu fi mirgi namoomaa akka kabajamuuf hirmaannaa guddaa gocha turun isa hin beekama. Gaazexxeessa Ibrahiim Shaafii reebichaa fi darara guddaa hidhattoonni waayyaannee mana hidhaa Shawaa Roobiit keessatti irratti raawwataniin dhibeef akka ...Read More »
Garagarummaan dippilomaasii Sudaan fi Ijipt gidduu jiru yeroo dhiyoo asi dabalaa akka dhufe ni himama.
Pirezedantiin Tarkii Reesiip Tayiib Erdogaan tibbaa darbe Sudaan daawwachuun isaanii garagarummaan biyyoota ollaa lamanii akka dabaluuf sababa ta’u hayyoonni siyaasa qeeqaniiru. Qamooleen nageenya Ijipt hidhattoonni Darfuur loltoota mootummaa wajjiin walwaaranaan deeggara jiru jechun Pirezedantin Sudaan Omar Hasaan Al-Bashiir kana dura himatanii ture Himaannaa Mootummaa Sudaan kana booda walitti dhufeeny dippilomaasii biyyoota laman yeroo gara yerootti laafaa dhufun garagarummaan isaanii immoo ...Read More »
Dargaggoonni Mana Hidhaa Maa’ikalaawwiitti miidhaa guddaan irra gahee mana Murtiitti akka hin agarsifane dhoorkame
Dargaggoon Fidisaa Guutaa Godina Qellam Wallaggatti qabame mana hidhaa maa’ikalaawwiitti hidhame miidhaa sukkaneessaa mana hidha maa’ikalawwii keessatti isaraatti raawwatame uffata isaa baafatee mana murtichaatti argarsiisuuf gaafatus Abbootiin seeraa dhoorkaniiru. Akkasumas darara guddaa maqaa qoranoo jedhun isarratti raawwate afaaniin dhadachaatti himachuuf akka sumas//Tikoota Waayyaannee mana hidhaa keessatti gocha sukkaneessa irratti raawwatan maqaa waame himuuf gaaffiin dhiyeesse fudhatama dhabeera. Himataman tokko kana ...Read More »
Mootummaan Itoophiyaa Hidhamtoota Siyaasa hiiku fi Mana Hidhaa Maa’ikalaawwii Cufuf murteessusaa Ministirri muummee Hayilamariyaam Dassalaany Beeksisan
Hoggantoonni paartiilee miseensoota Adda Dimokirasummaa Waarraqsa Ummattoota Itoophiyaa (ADWUI) Arfan walagahii Koree hojii raawwachistuu addicha erga xummurame booda yeroo jalqabaaf gaafa roobii ibsa kennaniiru Hoggantoonni ADWUI arfan ibsaa isaanii kanan, hidhamtoonni siyaasa mana murtiin addabbiin yakkaa itti murta’ee fi Abbaa Alangaa himataman dhimmi isaanii ilaalama jiru addaa citee mana hidhaatti akka gadhiifaman beekisisaniiru Waltajjii Dimokirasii bal’isuu fi walgaltee biyaa gaarii ...Read More »
Afa yaa’iin Mana Marii Bakka Bu’oota Ummataa Obbo Abbaa Duulaa Gammadaa gara hojii isaanii duraatti deebi’aniiru.
Obbo Abbaa Duulaa Gammadaa fayeedaan Ummataa fi dhaabaa koo waan tuqameef sadarkaa hojii amma irra jirum itti fufu hin danda’u jechun hojii Afa yaa’ummaa fedhiin gadhiisuuf akka murteessan beeksisanii ture Obbo Abbaa Duulaan fedhii isaanii aangoo Afa yaa’ummaa gadhiisuuf Dhaabbataa Dimokirasummaa Ummata Oromoo fi Adda Dimokirasummaa Waarraqsa Ummatoota Itoophiyaatti xalayaa dhiyeefatanii fudhatama akka argate gabaasuun keenya ni yaadatama. Walgahii Koree ...Read More »
Miseensa Adda Bilisa Baasaa Ummata Tigraay Pirezedanntii Yunivarsiitii Finfinneef filachiisuf duulli jalqabame
Filannoo Pirezedantummaa Yunivarsiitii Finfinneef kadhimatoota 22 dhiyaatan keessa sagal gara marsaa itti aanutti akka darban himameera. Pirezedantiin Yunivarsiitii Finfinnee waldorgommiin akka filatamu himamuus, qondaltoonni waayyaannee Miseensi Adda Bilisa Baasaa Ummata Tigraay Profesaar Xaasaaw Waldahaannaa filachiisuuf duula jalqabaniiru Addi Bilisaa Baasaa ummata Tigraay waldorgommii pirezedantummaa Yunivarsiitii Finfinneef Profasaar Xaasaaw Waldahaannaa kadhimummaan dhiyyeessuun koree filachiistu irratti dhiibbaa gocha jiraachun himameera Dhaabbata Dimokirasummaa ...Read More »
Amerikaan Dhimma Siyaasaa Biyyaa koo keessa harka galfate jechun Iraan Himate
Lammiileen Iraan rakkoo bulchiinsa gaarii, malanmaltummaa fi Qaala’iinsa gatii wajjiin walqabatee mormii erga jalqabanii olaanii bulaniiru. Mormiin ummataa guyyoota jahaa darbaniif gaggeeffameen hanga ammaatti namoonni 21 akka ajjeeffaman BBCn gabaaseera. Amerikaan dhimma siyaasa biyyaatti keessa harka galfachuun jeequmsa kakasaa jirti jechun Iraan himatee jirti. Mootummaan Amerikaa dhimma siyaasa biyyaatti keessaa harka akka baafatu Iraan xalayaa Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniif barreessiteen gaafate ...Read More »
Manni Murtii Olaanoo Federaalaa Namoota 19 Adabbii Hidhaa Hanga Waggaa 16 fi Ji’a Jahaa Itti Murteesse
Mana Murtii Olaanoo Federaalaatti dhadachi yakkaa 4ffaa fi 19ffaan lammiilee namoota 19 adabbii hidhaa waggaa 3 fi ji’a 10 hanga waggaa 16 fi ji’a jaha gahu itti murteesse Lammiileen adabbiin hidhaa itti murteeffame Arbanyooch Ginboot Sabaatti wajjiin walitti dhufeenya qabu jedhamanii yakka shororkeessummaan kan himataman ta’u gabaafameera Mana murtichatti, dhadachi yakkaa 19ffaan himatamtoota 14 galmee Geetahuun Bayyaanaa jalatti himataman adabbii ...Read More »
Barattoonni Yunivarsitoota Gara Barnootatti hin deebine jedhame
Walitti bu’iinsa yunivarsitoota keessatti uumame wajjiin walqabatee barattoonni gara maatii isaanii galan gara barnootatti akka deebi’an waamamaniis deebi’u akka hin dandeenye gabaasni mootummaa mul’iseera Akka gabaasa kanatti, rakkoon siyaasa dhaabbiilee barnoota olaanoo keessa jiru sadarkaa guddarra gaheera. Rakkoo kun furmaata kan hin argannee yoo ta’e balaa kana caalu qaqqabsiisuu akka malu gabaafameera Momii ummataa wajjiin walqabatee yunivarsitoota 19n walitti bu’iinsi ...Read More »


text:
Waajjiira Dh.D.U.O Go/H/Bahaa
Caamsaa 2009
Harar
Seensa
Dhaabni keenya Dh.D.U.O.hirmaannaa fi fayyadamummaa dubartoota gama hundaan mirkannahu akka danda`u akkasumaas waltajjiin gabaasa dubartoota tahee akka tajaajiluu dandaa`uuf liigii dubartoota Dh.D.U.Obara 2001 akka hundaa`uu ta`ee jira
Liigii keenya yeroo hundaa`u sagantaa siyaasaa dhaabaa haadhoo qabaatee akkaataa ergamaa fi kaayyoowwan fi ergamoota gurguddoo qabatee hundaa`e giddu galeessa godhachuun waggootan 9ffaan darban keessatti injifannoo gurguddoo galmeessa dhufee jira. Injifannoowwan gurguddoo gamaa`aa jiran irraa dubartootni godina keenyaa sadarkaa sadarkaa jiran akka hiraa fayyadamaa ta`aa jira.
Hirmaannaa fi fayyadamumma dubartoota gamaa hundaan galmaa`aa jiru. Daraan cimee akka itti fuutuuf liigii keenya waltajiiwwan gurguddoo baraa kana gaggeessaa ture keessa haromsii liigii gaggeefamee kan ittiin mirkannesse fi haaromsa seenaa qabeessa turee jechuun ni danda`ama.
Hundeefama waggaa 9ffaa liigii dubartoota Dh.D.U.O.kabajaamu sochii siyaasaa liigii keenya jalqabamee itti fufsisuuf misooma fi nageenya jalqabamee daran cimee akka itti fufuu ayyaana hundeeffama waggaa 9ffaa liigii keenya kabajuun barbaachisaa tahee argamee jira.
Kaayyoo kabaja Ayyaanaa keenyaa
- Ayyaannii kun yeroo kabajamuu bu`aa bahii liigiin keenya keessa darbee fib u`alee liigii fi dhaaba keenyaan hanga ammaatti galmaa`an irratti xiyyeeffachuu, waltajjii haaromsa gadi fageessuu akka liigiitti gaggeeffameerratti ciminootaa fi hanqinoota keenya adda ba`an miira yeroo hin qabnu fi kutannoo ol`aanaan hojiirra olchuun waadaa keenya haareessudhaan hojiilee misooma, nageenyaa fi bulchiinsa gaarii dubartoota keenyaaf hojjatamu irratti olaantummaan ilaalchaa dimookraatawaa fi misoomawaa akka dagaagu gochuu
- Hojii siyaasaa cimaa hojjachuu dabalataaniis hojii gama akkaatuma bara baraan jalqabameetti osoo wal irraa hin citiniin hojjachuu fi fayyadamummaa dubartoota keenyaa mirkaneessu.
- Sochiin liigiiin keenya waggootan 9`n dabarsine kana keessatti hojiiwwan hojjataman fi kaayyoo liigiin keenya hundaa`eef bu`aawwan hanga ammaatti liigiin galmaa`ee dhufee jiru hubatamu taasisuu fi guyyaan hundeefamni liigii kenyaa karaa ho`aa ta`ee kabajamu ta`a.
Galma
- Bu`aawwan gurguddoo hoggansa dhaabaa haadhoo liigii keenyaan argamee dubartoonni godina keenya akka hubatan gochuu fi hojiiwwan gama misooma dinagdee fi hawaasummaatiin hojjatamaa ture bifa midhagina qabuun akka daawwatan gochu.
- Dambalii haaromsa gadii fageessuu akka dhaabaa fi liigiitti keessatti umamee karaa hiikkaa qabuun itti fufsiisuun miira xiiqii fi yeroo qabnuun hojjachudhaan ilaalchoonni dimookraatawaa fi misoomawaa hojiilee keenya keessatti mirkanneessu dha
- Gaggeessummaa dhaabaa haadhootiin injifannoowwan boonsaa galmaa`anii fib u`aawwan injifannoo kanarra maddaan gama siyaasaa, diinagdee fi hawaasummaatiin argamee irra dubartootni keenya akka irra fayyadaman taasisuu dha.
Hojiilee Gurguddoo Hojjatamu
-
- Karoora ayyaanni kun itti hoggana qopheessuu kana yeroo jennu ayyaanni kana qixa barbaannu fi galma eegamu bira gahuuf karoora mataa isaa danda`ee qopheessuun ittiin gaggeefamuun barbaachisa dha. Haala kanaan karoorri kun yoo qophaa`u haala waliigala ayyaanni kun ittiin hogganamu koreelee adda addaa fi kallattii raawwii ayyaanichaa kan of keessaatti qabatee ta`ee kan qophaa`u ta`a.
- Koreelee gara gara ijaaruu fi orenteeshinii kennu
- Koreeleen adda addaa milkaa`inna ayyaana hundeeffama dhaabaa keenyaaf sadarkaa sadarkaan hundeessuun gara hojiitti akka galan gochuu koreewwan ijaaramu qaban
- Koree ol`aanaa
- Koree qophii maateeriyaalii
- Koree loojistikii fi qophii iddoo
- Koree sab-qunnamtii
- Koree hawiisoo
- Koree keessumeesituu
- Gaheen koreelee kanaa
- Koreen kan haala waliigala kabaja ayyaana hundeeffamciha ilaalchisee kallatti siyaasaa ka`uun ni hoggana.
- Karoora ni qopheessa, oranteeshinii koreewwani xixiqqaaf ni keenna.
- Sadarkaa qophiin kabaja hundeeffama irra jiru ni gamaaggama kallatti ni kaaya.
- Sagantaa fi qophii dhiyaatu ija siyaasaan ilaalee ni gulala
- Koreelee xixiqqaaf ergama ni kenna.
- Gaheen koree Qophii Maateeriyaalii
- Jaarmayaalee godinaa fi warra muxxannoo qabuu akka qopheessan ta`a
- Maateeriyaaliin mariif paanaaliif qophaa`e dafe qaama marii gaggeessuu bira akka gahuu gochuu
- Qabiyyee sanadichaa osoo hin lakkisiin akka namni hubachuu danda`utti qopheessuu dha.
- Maateeriyaalii marii kun karaa nama hin nusifneen akka qophaa`uu gochuu
- Dhaadannoowwan adda addaa qopheessu
- Ibsa ejjennoo haala qabatamaa qopheessu
- Gaheen Koree Loojistikii fi Qophii Iddoo
- Loojistikiiwwan kabaja ayyaanaaf barbaachisaan qopheessuu
- Iddoo ayyanni itti kabajamu qopheessuu fi midhagsuu
- Poostaroota fi dhaadannoowwan adda addaa qopheessuu \madda faayinaansii barbaaduu.
- Gaheen Koree Sab-Qunnamtii
- Hundeeffama liigii kana sadarkaa godina irraa ka`ee hanga araddaatti hojii sossochii bal`aa akka umamauu taasisuu
- Hirmaattoota hundeeffama adda baasuun waamcha dabarsuu
- Qaamoota ayyanicha irratti hirmaatan ayyanicha karaa midhagina fi damaqina qabuun akka hirmaatan fi huccu aadaa ufachuun akka dhufan hojii bal`aa hojjachu.
- Gaheen koree Bashananaa (Hawisoo)
- Koreen kun ayyaanciha milkeessu keesatti gahee olaanaa waan qabuuf jecha koreen kun haawisoo, walaloo, diraamaa gabaabaa haala ayaancihaa waliin deemuu akka qophaa`uu taasisuu.
- Ayyanicha dura fi giddu giddun sagantaalee kana dabarsuu mana bu`aarsuun ayyanicha midhagsuu.
- Gaheen koree keessumeesituu
- Koreen kun qaamoota keessuma godinota oromiyaa irraa fi godina keenya aadaa Oromoo ufachuun ni simaata koreen kun keessumoonni iddoo akka qabaatan ni taasisa
- Qophiilee bunaa fi bishaanii keessumaa kana bira akka gahan ni taasisa
- Iddoo taa`umsa keessumoota adda baasee ni qopheessa koree iddoo waliin ta`uun
- Koreen armaan olii kun miseensonni isaanii haala armaan gadii kanaan ta`ee jira.
Sadarkaa Godinaatti koreen Olaanaa
- I/G Waajjiira Dhaabaa Hadhoo W/qabaa
- I/G Ijaarsaa fi siyaasaa baadiyyaa I/A/walitti qabaa
- I/G Ijaarsaa fi Siyaasaa Magaalaa Barreessaa
- I/G Liigii Dubartii
- I/G Ijaarsaa fi isyaasaa Magaalaa Liigii
- I/G Dhimma dubartii fi Daa`immani
Koree qophii Maateeriyaala
- Faayoo sa`iid
- Sa`aadaa Abraahim
- Fadilee Dawiid
- Mariyaam Mahammad
Koree loojistikii fi Qophii iddo
- Adaamuu Bazaabii W/Qabaa
- Miskii Abraahiim I/A Walitti qabdu
- Dabalii
- Damaqisaa
- Faayoo Sa’iid
- Zanabuu Tashoma
- Nasiradiin Abduramaan
- Nasrii Yusuuf
- Katamaa
Koree Sab-Qunamtii
- Fadilaa Dawwiid W/Qabdu
- Amazanach I/A W/Qabdu
- Aziiza Dawwiid
- Bonsituu
- Miskii Mahammad
Koree Hawiisoo
- Miskii Abraahim W/Qabdu
- Miskii Abraahim Feedereshinii
- Zariituu Makuriyaa
Koree Keesumeesituu
- Kimoo W/Qabduu
- Bonsituu
- Kokoobee
- Fatiyaa
- Salaam
- Hundeefama dubartoota sababeefachuun muxannoo hojii dubartoota lafa irratti daawwachiisuu
- Sadarkaa godinaatti aanoota hojiin muxxanno jiruu adda baasuun koree sadarkaa godinaa gad busuun Aana Haramaaya, Kombolchaa, baabbilee fi M/Awadaay sochii dubartoota jiruu gad bunee qindeessuun haalaa mijeessu sagantaa dawaana adda basuun Araddaa dawaatamuu adda baasuun qopheessu
- Qamoota hirmaatuu adda baasuu
- Qamooni ayyanicha kanaratti hirmaatan sadarkaa naannoo fi Godinaalee Oromiyaa irra dubartoota 250 kan dhuufan yoo ta’uu
- Aanoota keenyaraa immo hogansaa dubartoota hundaa 319
- Sadarkaa godinatii dubartoota hogansa jiran fi jaarmayaalee Godinaa akkasumaas gaggeessa goddina hundaa akka hirmaatan taasiisu.
- Hundeefama sadarkaa Aana fi Araddatti hundeefamni liigii sadarkaa Araddaa irra hanga Aanaatti kan godinaa dura akka kabajan taasiisuu Ayaanii kuniis hojii misooma fi mariin kabajuu
Haala Kabajaa Ayyaanaa
Ayyaanni hundeeffama Liigii keenyaa wagga 9ffaa sadarkaa Godina kaasee hanga Araddatti haala ho’ina qabuun fi karaa bu’aa siyaasa irra argachu dandeenyuun marii paanaalii fi hojii misoomaan kabajuu
Sadarkaa Araddattin
Miseensii Liigii fi deegartoota keenyaa dubartoota adda dure ta’aniin hojatootaa mootumaa sadarkaa Araddaa jiran barsiisa, DA, Maanaajaraa fi Ex/Fayyaa waliin kabajuu
Sadarkaa Aanaati
- Hojjataa Motumaa
- Barsiisootaa
- Abotii qabeenya dubartoota
- Jarmayaalee Araddaa fi AAnaa
- IMX
- Jiraata adda duroota
- Qonaan bulaa irra adda duroota
Sadarkaa Godinatti
- Gaggeessa dubartoota godinaa fi Aanaalee
- Gaggeesitoota godina hundaa
- Sadarkaa naannooti hogansa dubartoota jaarmayaalee fi koree HRF Jaarmayaalee naannoo
- Jarmayaalee Godinaalee oromiyaa
- Dubartoota naanno hararii
- Hojii Uwisaa Miidiyaa
- Guyyaa kabaja ayyanicha uwwisa midiyaaleen akka TVO, FM fi sochaa midiyaan facebook akka argatu gochu sadarkaa aanaa fi godinaatiis irratti hojjachuun ummata bal`aa bira akka gahuu taasisuu
- Sagantaa kanarrattii suraa fi vidiyoo karaa qulqullina qabuun akka warabamuu taasisuu
- Hojiin Nageenyaa
- Ayyanichii kara nagayaan akka gaggeefamu koreen nageenya gahee isii akka baratuu taasiisuu
- Rakkoolee nu qunamuu
- Koreen hundii karaa wal-fakkaata ta’een ga’ee isaani bahachuu dhabuu
- Rakko loojistiikii nu qunamu danda’a
- Qaamni ayaanichaaratti afeeramee hudnii wal-qixaa hirmaachu dhabuun harcaatiin umamu malaa
Guyyaa Ayyaanni Itti Kabajamuu
Sadarkaa araddaatti
- Guyyaa 10-12tti akka xumuramu sadarkaa
Aanaa fi magaalaatti
Guyyaa 13-15tti kabajamee haa xumuramu
Furmaataa
- Koree hundaa koreen olaanaa raawwii isaani guyya guyyaan hordoofun rakko qunamuuf falaa ka’aa deemuu
- Madda faaynaansii jiru adda baasuun duguganii itti fayyadamu
- Qaamni hirmaatu kara gutuu ta’een akka hirmaatu xiyyeeffanno adda kenuun hordofuun harcaati xiqeessuu


text:
Monthly Archives: October 2017
Hawwisoo Qeerroo Bilisummaa
Wayyaanee nurraa balleessaa jedhu Goototi Qeerroo Naqamtee.
KIYYOO DIINARRAA OF EEGUUN, HUNDEE INJIFANNOOTI !
Ayyaana Irreechaa 2017 asitti , shiroota diinaa hedduu taajjabneerra. Fakkeessitootaa fi hayyaallaalattota hedduu argineerra. Loote seentootaa fi ergamtoota haaraa argaas jirra. Ayyaana Irreechaa Bishooftuutti kabajamee ilaalchisee ibsoota ayyaana duraa fi duubaa hedduu dhageenyes, arginees. Ibsoonni ayyaana duraa, qaamoota adda addaan ba’aa turan, figichaa hanna siyaasaan kan haguugaman turan. Maqaa Ayyaana kanaan siyaasi dantaa qaama gargaraaf qophaa’ee tureera. Kanneen keessaa kanan raajefadhe tokko qofa kaa
“ABOn Naqamteen Galee” Jedhu Qeerroon guyyaa har’aa Irreecha Wallagga Naqamteetti ta’e irratti.
SBO: Onkoloolessa 29 bara 2017. Oduu, Ibsa ABO, Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo fi Gaaffii fi Deebii Jaal Tasfaa Kumalaa waliin taasifame –Kutaa 2ffaa.
Siyyaasni OPDO Ammaa, Summii Dammaan Makaa
Qalbeessaa Dhangi’aan-Onko.28,2017
Oromiyaa keessatti qabsoon Oromoo akka qabsaa’onni akeekaniin olitti adeemaa jiraachuun isaa karaa qabsaa’oota falma mirgaa gammachuun dhuunfateera. Qabsoon Oromoo isa dhumaaf fonqolcha garbummaarra jira. Murna Wayyaanee irrattis qabsoon adeemaa jiru dhabama isaanii akka ta’u argamaa jira. Har’a qabsoon Oromoo garboonfattoota dhaanquu ta’anii uummata keenya garbummaa jalatti ittisaa turan, dhodhoosee gidduu seeneera. Haabadan dhaanquu dhoote deebitee Hordaa hintaatu. Dhaanquu dhoote nii bobeeffatu. Yoo xiqoo kan fooyyee qabdu taate, naqaa Dallas taatee dabaree ishee ittifamtee jiraachuuf dirqamti. Har’a Wayyaanee akkasuma Garbummaan dhaanquu dhoote taate. Uummanni garbummaan ittifamaa ture garbummaa dhodhosee gidduu seeneera. Ishee dhumaaf haxaa’uu qofaatu hafa. Yaa ta’u gama diinaan waan jiru maalfakkaataa? Kan jedhuuf diinni qabsoon haalaan ta’uu baatu sochii itti jirutu jira. Sochiin qaama Bilisummaa Oromoo jibbuun godhamaa jiru hedduu gadi fagoof uummata keenya kan garbummaa jalatti deebisee gaadi’udha. Continue reading
” Ittuma Hiiqii” Artist Berisa Debere – Wallee Haaraa 2017
ONN:Qophii Doyaa Marii TVOMTn dhihaate jiru hordofaa. Onk 29/2017
ደም እየጠጣ ያደገ እስከ ዕለተ-ሞቱ ድረስ ደም ካልጠጣ ሊኖር ኣይችልም የወያኔ ጦር ሃይል በኦሮሞ ዜጎችና በሌሎችም ብሄር ተወላጆች ላይ እየፈጸመ ያለውን ዘግናኝ ግድያ ኣጥብቀን እናወግዛለን
ደም እየጠጣ ያደገ እስከ ዕለተ-ሞቱ ድረስ ደም ካልጠጣ ሊኖር ኣይችልም
የወያኔ ጦር ሃይል በኦሮሞ ዜጎችና በሌሎችም ብሄር ተወላጆች ላይ እየፈጸመ ያለውን ዘግናኝ ግድያ ኣጥብቀን እናወግዛለን
የቄሮ ቢሊሱማ ኦሮሞ መግለጫ
የወያኔ መንግስት እኣአ በ1991ዓም በኣሜሪካ፣ እንግሊዝ፣ ሱዳንና በሌሎችም በመንግስታትና ሃይሎች እገዛ በጦር ሃይል የኢትዮጵያን ኢምፓዬር የፖለቲካ ሃይል ተቆጣጠረ። ወደ ስልጣኑ በመውጣቱና ስልጣኑን ከተቆናጠጠበት ጊዜ ኣንስቶ ውሎ ሳያድር የኦሮሞ ልጆችን ደም መጠጣትን ስራዬ ብሎ ተያያዘው። በነጌሌ ቦረና ካፈሰሰው የገመቺስ ዳባ ደም ጀምሮ በድሬደዋ የኦነግ ጽ/ቤት ውስጥ ያፈሰሰውን የኦሮሞ ልጆች ደም ጨምሮ ባለፉት 26 ዓመታት የወያኔ መንግስት ሲጠጣ ዛሬን የደረሰውን የኦሮሞ ልጆች ደም መለስ ብለን ካየን የኦሮሞ ዜጎች ደም ያልፈሰሰበት ቀን ኣልነበረም ብንል ማጋነን ኣይሆንም። ለዚህ ድርጊቱ ስርዓቱን ወደ ስልጣን ካወጡት ከፍተኛ ድጋፍ ኣግኝቷል ዛሬም በማግኘት ላይ ነው። በዚህም በሺዎች የሚቆጠሩ የኦሮሞ ልጆችም ደም ከማፍሰስ ተቆጥቦ የማያውቀውና የዚህ መንግስት እስትንፋስ እስካለ ድረስ ደም መጠጣቱን የማያቆም መሆኑ ለሁሉም ግልጽ ነው።
ባለፉት ቅርብ ጊዜያት የኦሮሞ ልጆች ደም ከዚህ ቀጥሎ ባሉት ኣካባቢዎች በወያኔ ጦርና ደህንነት ሃይሎች መፍሰሱ ተጨባጭ እርምጃና የሰሞኑ ዘግናኝ ድርጊት ነው።
- በወያኔ በሰለጠኑ፡ በታጠቁና በተሰማሩ የልዩ ፖሊስ ጦር ኣባላት በምስራቅ ኦሮሚያ ድንበር ኣካባቢ በሚኤሶ፡ ቦርዶዴ፡ መዩ-ሙሉቄ፡ ጃርሶ ቁምቢ፡ ጉርሱምና በሌሎችም ኣካባቢዎች በመቶዎች የሚቆጠር ህይወት ተቀጥፎ ደም ፈሷል። በደቡብ-ምስራቅ ኦሮሚያ ሳዌና፡ ቤልቶ፡ ባሌ፡ ዳዌ-ቃቸን፣ መደ-ወላቡን በመሳሰሉት ውስጥ የኦሮሞ ልጆች ህይወት ተቀጥፎ ደም ፈሷል። በደቡብ ኦሮሚያ ቦረናና ጉጂ ውስጥ በበርካታ ኣካባቢዎች ህይወት ተቀጥፎ በመቶዎች የሚቆጠር ዜጎች ደም ፈሷል።
- በሰሜን ሸገር ውስጥ በሰላማዊ መንገድ ሰልፍ ወጥተው ጥይቄያቸውን ሲያቀርቡ የነበሩ የኦሮሞ ዜጎች በወያኔ ጦር ሃይል ተገድለው ደማቸው ፈስሷል። Continue reading
Qabsoo Bilisummaa Humni Waraanaa Dhaabuu Danda’u Hin Jiru!
Damee Booruun
Gochi TPLF jidduu kana qabsoo uummata Oromoo dhaamsuu Oromoiyaa guutuu keessatti dhiiga ilmaan Oromoo dhangalaasaa jirtu gonkumaa iyyuu qabsoo bilisummaa fi muraannoo saba Oromoo akka sibilaa jabeessaa jira. Hojiin TPLF guyyaa guyyaa akka nama buddeena bukkeesee tolshuu haala qabsoo bilisummaa saba Oromoo mijjeessuu irratti bukkeessitee akka bisheesaa jirtu ifa waan jiru dha. Continue reading
Oromo peoples power comes from truth not hate
We Oromo people are a proud nation in our history, in our culture, in our actions and in our way of thinking. That is why we reject all types of underclass behavior, pupetism, opportunistic character and slavery. History remembers the battle, but forgets the blood. Whatever history remembers of the cruelty is a fraction of the truth. The unique history of Oromo people remembers the total truth including blood because of the unthinkable brutality of our enemies against every Oromo family from Neanderthals time (Menilik and his group with so called unique brain) until 21st century (TPLF mafia still with Neanderthals brain).
Today I am not going to discuss about the old and new Neanderthals, but about the diaspora based collectors of restover and servants of Neanderthals. Now days Oromo peoples are unable to protect their children, their elders, their women’s (the backbone of our society) from rapist TPLF para commando’s, from butcher TPLF polices, from merciless TPLF security agents tell me how we are going to make economic revolution!!!!At this moment there is no single protection mechanism for Oromo people. Yes according to your formula abbagarummaa, gantummaa and gabrummaa will protect us from your boss TPLF killing machine, but this type of character is totally contrary to our proud history. Continue reading
SQ: Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromo, Onkoloolessa 27, 2017
Sagantaa Addaa:- Media-n Akeeka ykn Kaayyoo dhiisee “Nama faarsuun” Ummata gara kamitti geessa isa jedhuuf hubii.
Kan Dhiigaa Duguun Guddate Hanga Du’uu Dhiiga Dhugu Malee Hin Jiraatuu Ajjeechaa Sukaneessaa Waranni Wayyaanee ilmaan Oromoo fi Saboota Biroo Irratti Raawwatamaa Jiru Gadi Jabeessinee Balaaleffatna
Kan Dhiigaa Duguun Guddate Hanga Du’uu Dhiiga Dhugu Malee Hin Jiraatuu
Ajjeechaa Sukaneessaa Waranni Wayyaanee ilmaan Oromoo fi Saboota Biroo Irratti Raawwatamaa Jiru Gadi Jabeessinee Balaaleffatna
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Motummaan Wayyaanee bara 1991 gargaarsa Mootummaa Amerikaa, Inglizii, Sudan fi akkasumas mootummootaa fi humnoota biraan deggaramuun humna waraanaan aangoo Empira Itophiyaa qabate. Aangoo kanatti ol bahuu fi gaafa aangootti bahee irraa kaasee olee osoo hin bullee dhiiga ilmaan Oromoon sooratuu dalagaa isaa godhate. Dhiiga Gammachiis Dhaabaa Negellee Boranatti dhangalasee jalqabee fi ilmaan Oromoo Wajjira ABO Dirree Dawaatti dhangalaasee dabalatee waggootii 26 darban kana dhiiga ilamaan Oromoo mootummaan Wayyaanee soorataa as gahe of booda deebinee yoo ilaallee guyyaa itti dhiigni ilmaan Oromoo hin dhangala’iin hin jiru yoo jenne dhaadhessa hin tahuu. Gochaa isaa kanaaf kanneen aangoo irratti isa baasan irraa tumsa ol aanaa argatee hara’a illee tumsa ol aanaa argataa jira. Akka kanaan dhiiga ilmaan Oromoo Kumaatamaan lakkaawaman dhangalasuu irraa of qusatee kan hin beeknee fi hanga umuriin mootummaa kanaa jirutti dhiiga sooratuun kan dhaabbatu akka hin taane hundaaf ifaa dha. Continue reading
SQ: Sagalee Bilisummaa Oromoo, Onkoloolessa 26, 2017
ONN:Qophii Doyaa Kessummaa Onk 26/2017
Oromiyaa Giddu GalaafOromiyaa Lixaa Keessatti Wayyaaneen Uummata Oromoo Waraanaa Jiraachuun Himame.
Onkolol.26,2017
Magaalaa Amboo keessatti humna waraanaa Wayyaanee ilmaan Oromoo qaqqaalii ajjeesaa turuun, uummata magaalaa Amboof uummata Oromoo akka malee aarii jabaa keessa galchaa turuunsaa beekamaadha. Uummata Oromoo nagaa irratti waraana banee ajjeesuun qabsoo Oromoo kan gufachiisuuf akeekkate ta’ullee, gufachiisuu utuu hintaane fuulduratti tarkaanfachiisuu irratti argama. Ummata nagaa irratti waraana banuun gocha shororkeessummaa wayyaaneen bahataa jirtu ifatti mul’ataa tureera. Har’as mul’ataa jira. Saamtotni TPLF shukkaaraaf meeshaalee qaalii Oromiyaa keessaa baasuun ittiin duroomaa turan harkatti, daldala Seeraan alaa Qeerroon Bilisummaaf Oromoon Waliin ta’ee foolisoota Oromiyaaf laate hattoota Continue reading
Godina Wallagga bahaa magaalaa Naqamtee keessatti basaastonni ayyaana irreessaa gufachiisuuf bobbaafaman saaxilaman .
Akka maddi oduu qeerroo leeqaarraa gabaasee jirutti lukkeewwan diinaaf amanamoo ta’an torban kana keessa magaalicha keessatti akka bobba’anii turanii fi kanneen magaalicha keessatti boba’an keessaa heedduun isaanii saaxilamanii jiru.Hanga ammaattis basaastota dhiiga ilmaan oromoo magaalaa Naqamtee keessatti dhangalaasaa turan keessaa adda durummaan kanneen qeerroo fi qarreedhaan akka sumas poolisoota oromiyaadhaan saaxilaman keessaa Continue reading
SBO: Onkoloolessa 27 bara 2017. Oduu, Gaaffii fi Deebii Jaal Tasfaa Kumalaa waliin taasifame -Kutaa jalqabaa fi Qophii Haala Warraaqsa Bilisummaa Oromoo Finiinaa jiruu irratti Fuuleffate.
ONN-Gabaasa Amboo Guyyaa Har’aa
(Amboo, 26 Onkoloolessa 2017) Oromiyaa giddugalaa, magaalaa Amboo keessatti falmaa kaleessaa eegalee Qeerroo fi Agaazii gidduutti taasifamaa jiru keessatti Qeerroon tokko har’a wareegame.
MAddi Oduu ONN Amboo keessaa akka ibsetti, yeroo ammaa falmaan guddaa gaggeeffamaa jira.
Falmaa kana keessattis Qeerroon Oromoo, Ashabbir jedhamu, dhukaaa waraana Agaaziin wareegamee jira. Namooti biroon madaa’anis jiran.
Haala kana ilaalchisee Gabaasaan keenya gaaffii fi deebii gabaabaa Qeerroo Amboo waliin godhee jira.
Gootota Qeerroo Amboo
Waamicha Barattoota Oromoo Maraaf
Waamicha Barattoota Oromoo Maraaf “Qaamni Waliif Hindhiigne Qeensaa Xurii baatu Qofa” Qeerroo Bilisummaa Mooraa Jimmaa Yuunibarsiitii Baratan Irraa Onkolo. 25,2017 Nuti barattoonni Oromoo, rakkoof miidhaa hawwaasa keenya irra gahu irra qolannee rakkoo uummata Oromoo mara baadhachuuf muratoodha. Saamicha biyya keenya Oromiyaatti karaa mootummaa Wayyaanee raawwatamu kamuu dura dhaabbachuun falma mirgaa gadjabeessinee itti fufuuf ayyama eenyuu kan hingaafanne yoo ta’u, qaama rakkoo uummata dursee argu akka taane waliif ibsaa rakkoowwan uummata irra gahaa jiran baraaruu qabna. Sirna federaalizimii jalatti utuu buluu hinjalqabin irraa qabee, hanga ammaatti itti miidhamaas jira. Yakkoota mootummaa TPLF ykn Wayyaanee kana teenyee ilaaluuf obsa kan hinqabne ta’uu keenya yoo mirkaneessinu, wall qabnee waliif dirmannee mootummaa garboonfataa biyyaa baasuuf sochii jalqabne haa jabeessinu Jenna. Mootummaan sirna bulchiinsa Federaalizimii jala gugachuun nu nyaataa ture ammas itti fufee kan nu nyaataa jiru yoo ta’uu, uummata keenya ardaaf qabeenyaasaa irraa addaan baasee aadaa Continue reading
ONN;Oduu Olmaa Oromiyaa Onk 25/2017
ONN Gaaffii fi deebii Hogganoota ABO Obbo Odaa Xasee fi Dr Shugux Galataa waliin haala yeroo irratti taasise
ABOn nu bulchuu qabaa jedhu Qeerroon Jimmaa
SQ-Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo Qophii Onkoloolessa 24,2017
Jaarmiyaan Deggersa Qeerroo Idil-Adduunyaa Ummata Oromoo Biyya Alaa Jiraataniif Waamicha Taasise.
Jaarmiyaa “Deeggarsa Qeerroo Idil-Addunyaa” irraa
Jaarmiyaan “Deeggarsa Qeerroo Idil-Addunyaa” siyaasaa fi bu’aa irraa walaba ta’ee magaalaa guddoo biyya Amerikaa kan taate “Washington DC” keessatti seeraan hundaa’uun isaa ni yaadatama. Hundeen ijoo hundeefamuu jaarmayaa kanaa sochii Qeerroon Bilisummaa karaa nagaa taasisaa jiru hawaasni Oromoo tumsa barbaachisu akka taasisu qindeessuu fi deeggarsa kennuu dha.
Sochii Qeerroon Bilisummaa hanga yoonaa taasiseen injifannoowwan gurguddoon argamaniiru. Sochiin yeroo ammaa Onkoloolessa 11, 2017 irraa eegalee fininaa jirus itti fufinsa sochiin qeerroon bilisummaa taasisaa ture dha. Qabsoon gaggeefamaa jirus hanga bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaatti akka ta’e yerooti gara yerootti abbaan sochii kanaa Qeerroo Bilisummaan beeksisaa turaniiru. Sochiin kun galma isaa akka ga’uu fi ummata keenya sochii kana keessatti miidhaman gargaaruun yomiyyuu caalaa barbaachisaa dha. Continue reading
Qabeenyi Oromoo Saamamaa Jiru Qeerroo Amboon Qabame.
Onk…24/2017 Saammichi Sukkaarrafi Bunaa Mootummaan Abbaa irree Wayyaanee gaggeessa jiru magaalaa Amboo Keessatti gargaarsa Gootota Qeerroo Dargaggoota Oromoofi Poolisoota Oromiyaa akkasumas gootota ummata Oromoo Ambootiin too’annoo jala oolee jira.
ONN:Oduu Oromia News Network Onk 24/2017
SBO: Onkoloolessa 25 bara 2017. Oduu, Qophii Haala Yeroo Irratti Fuuleffatee fi Gaaffii fi Deebii Jaal Dhugoomsaa Dhugaasaa waliin taasifame -Kutaa xumuraa Akkasumas SBO Sagantaa Afaan Amaaraa.
Oromo-TV: What’s the difference between “activism” and “organized politics”


text:
Manni murtii Masrii Sabtii har’aa Prezdaantii biyyatti duraanii Muhammad Mursii fi namoota biroo 19 irratti, mana murtichaa fi Abbaa murtii arrabsan jechuun hidhaa waggaa sadi murteese. Dabalataanis mallaqa biyyattii Paawudii 30,000 akka adabamanis gabaasni Anadooluu Niwuus ni ibsa.
Dr Muhammad Mursii Seenaa Masrii keessatti Bara 2012 prezdaantii karaa dimokraatawaa taheen ummataan filatamee ture yoo tahu, bara 2013 Jeneraal AbdulFattah Alsisi waraana biyyattiitti fayyadamuun taayitaa irraa fonqolche.
Mootummaan Masrii humna waraanatiin taayitaa qabate Muhammad Mursii eega mana hidhaatti darbeen booda himannaa heddu irratti kan bane yoo tahu, “Qaxariif basaasuu” himannaa jedhuun addabbiin hidhaa waggaa 25 kan irratti murtaaye tahuun ni yaadatama. Haaluma walfakkaatuun galmee himannaa biroo, fonqolcha Mootummaa waraanni biyyatti gaggeesse hordofuun mormii ummataa gaggeeffameen du’aatii namootaa harka keessa qaba jedhamuunis, hidhaan waggoota 20 itti murtaayeera.
Comments
Loading...


text:
Gamaaggama Hojii Muummmicha Ministeera Itiyoophiyaa Kan Baatii Tokko
WAASHINGITAN, DIISII — (voaafaanoromoo)—–Baatii tokko dura gara aangoo mootummaa ol aanaatti kan dhufan sochiiwwan muummicha ministeeraa Dr. Abiyi Ahimed itti dhiyeenyaan hordofamuu itti fufaniiru.Dr. Abiyi gara aangoo mootummaa sadarkaa ol aanaa kanatti kan dhufan ennaa biyyattiin muddiinsa keessa jirtutti.
Kanneen abdii irratti gatan hedduun bal’ina rakkoo jiruu irraa ka’uu dhaan jijjiirama eegu.
Kanaaf kanneen abdii irratti gatan, gara itti gaafatama kanaatti dhfuu isaaniif ilaalcha gaarii kanneen qaban lammiiwwan Itiyoopiyaa qaama hawaasa adda addaa yeroo mara yaada kennan qabu.
Gama kanaan sochii ji’a tokkoo kan muummicha ministeerichaa akkamitti akka gabaaggaman ilaalchisuun Iskinder hanga tokko dubbisee jira.
Dura taa’aan paartii semaayaawii obbo Yeshiiwaas Asaffaa akkas jedhu.
Haasawwan isaan dhageessisan fi daawwannaan isaan bakka adda addaati geggeessan gaarii dha. Kana irraa komee hin qabnu. Garuu gaaffiin ariifachiisaan jiru dirqisiisaa waan ta’eef jecha murtiiwwan ariifachisaa, ifaa fi murannoo gaafatan itti hin buune.
Sochiin kun uummata dhaqqabuufii jedhama. Garuu labsiin yeroo muddamaa yoo ka’e, asuma Finfinnee taa’anii dhaqqabuun ni danda’ama.
tokko tokkoon utuu hin taane hidhamtoota siyaasaa mara hiikuu, gaazexeessonnii fi namoonni siyaasaa beekamoon haa hiikamanuu malee, miseensonni semaayawii, kan paartii tokkuummaa fi kan MEAD amma iyyuu hidhamanii jidru.
Kanaaf sochii hojiitti hiikuu ilaalchisee hedduutu hafa. Haa ta’u malee haasaawwanii fi mariiwwan geggeessaman immoo abdachiisoo dha jechanii dubbachuun ni danda’ama.
Muummichi ministeerichaa naannolee adda addaatti argamuu dhaan bakka buutota hawaasaa waliin mari’achuun gaarii dha kan jedhan itti aanaa dura taa’aan paartii Medrek profeeser Beyyenee Peexroosiis dhimmootiin ariifachiisoo ta’an kaanis ni ilaalu jedhanii abdatu.
Miseensi paarlaamaa duraanii fi itti aanaa prezidaantiin Pan Afriikaa paarlaamaa Dr. Ashebbir W/Giyoorgis muummicha ministeeraa kana miseensummaa parlaamaa ta’uu dabalatee isaan beeku.
Yeroo mara nama waa dubbisu. Qophaa’anii dhufu. Sadarkaa kanattin isaan beeka. Gama beekumsaa rakkoo tokko iyyuu hin qaban.
Garuu rakkoo biyyattii attamiin irra aanu, qormaata guddaa dha yaaddoo jedhun qaban ture. Dhugumatti erga aangootti dhufanii qabee dursa kan kennaniif uummaticha tasgabbeessuu, gara tokkummaatti fiduu ture jedhan.


text:
Barbaachisummaan cuubbaa Kirstaanummaa maalii dha?
Gaaffii: Barbaachisummaan cuubbaa Kirstaanummaa maalii dha?
Deebii: Cuubbaan kiristaanumma, akkaataa Macaafa Qulqulluutti, jireenya amanataa tokkoo keessatti waanta alaan ta’e bakkeedhaan dhugaa ba’uudha. Cuubbaan kiristaanaa amantaan tokko kiristoosii wajjin du’u awwaalamuu fi du’aa ka’uu isaa agarsiisa. Macaafni Qulqulluun, “yookiinis nuyi warri kiristoos Yesuusitti dabalamuudhaaf cuubaamne du’a isaatiinis isatti dabalamuudhaaf akka cuubamne ni walaltaniiree? Nuyi cuubamuudhaan du’a isaatti isatti dabalamnee isaa wajjin awwaalamneerra. Kiristoos humna abbaa isa ulfina qabeessaan warra du’an keessaa akkuma kaafame nuyis immoo jireenya haaraatti ni jiraanna” ni dubbata (Roomaa 6:3-4). Cuubbaa kiristaanaa keessatti, bishaan keessatti gadi lixuun Kiristoosii wajjin ddu’uu fi awwaalamu akka fakkeenyaatti agarsiisa. Bishaan keessaa ba’uun immoo du’aa kaafamuu Kiristoos agarsiisa.
Cuubbaa kiristaanaa keessatti, namni sun utuu hin cuubamin dura waantonni lama barbaachisoodha: 1) namni cuubamu sun duraan Yesus Kiristoositti amanuu qaba. 2) namni sun cuubbaan maal akka agarsiisu beekuutu isa irra jira. Namni tokko akka fayyisaa dhuunfaa isaatti Yesus Kiristoositti yoo amane, cuubbaan kiristaanaas sadarkaa namoota duratti Yesus Kiristoositti amanuu fi abboomamuu isaa ifatti namoota duratti labsu ta’uu isaa yoo hubate cuubamuudhaaf fedhii qabannaan, nama sana akka hin cuubmne kan isa dhowwu hin jiru. Akkaataa Macaafa Qulqulluutti, cuubbaan kiristaana barbaachisaadha, sababni isaa inni sadarkaa abboomamuuti- amantii Kiristoos irratti ta’ee fi isaaf amanamummaa qabaachuu ifatti namoota duratti dubbachuu dha- du’a Kiristoos, awwaalamuu isaa fi du’aa ka’uu isaa wajjin walii galuudha.
English
Barbaachisummaan cuubbaa Kirstaanummaa maalii dha?


text:
Artistii keenya Seenaa solomoon si jaallanna baga nuuf baate
Seenaa Solomoon ” Akkamiin Diina Gombisu ” New Oromo Music Video 2016
VIAA QEERROO OROMOOOO Mootummaan Itoophiyaa akkuma waadaa galee waadaa isa nyateeti Qeerroo oromoo dirwisisudhan hidhamtoota gadhiisuu itti fufusisee jira via qeerroo koo
Guyyaa harraa, paartii mormituu Koongresii Ummata Oromooif barreessa an turan obboo Olbaanaa Leellisaa, Koree Furmaata Barbaadu an Dhimma Musliimootaa irraa ustaaz Ahimadin Jabal, artiist Seenaa Salamoon fi shamarree Caaltuu Takkalaa dabalatee kannen biroos gadhiifamuun beekkameera.
Kanneen dubbisnee akkana jedhan….
“ Yakkin hojjadhe tokkollee waan hin turreef yeroon mana hidhaa turetti samuun kiyya qulqulluu ture’” Ustaaz Ahimadin Jabbal
“Qabsoon dirqisiisee hidhaa dha nu baasuu isaanitti bayyen gammada, ”Obboo Olbaanaa Leellisaa.
Ballina oduu kanaa tamsaasa kallattii keenya guyyaa harraa irratti eeggadhaa
#Olbaanaa_Leelisaa galgalaan simannee deebi’aa jirra Orooliyaanaa Daani’eel waliin Buraayyuu Kattaa
Ganama ammoo Baqqalaa Adaamaa
Ajaa’iba kan baranaa
Ummannikoo sodaa cabsee jedhe Olbaanaan Dr. Mararaan irratti argamaniiru


text:
Mootummaa waliin kan waliigalle haala waraana biyyoolessaa cimsuun danda’amurratti- obbo Daawud Ibsaa
Finfinnee, Fulbaana 30, 2011(FBC)- Mootummaa waliin kan dubbannee fi waliigalle haala waraana biyyoolessaa cimsuun danda’amurratti jedhan hogganaan Adda Bilisummaa Oromoo obbo Daawud Ibsaa.
Har’a addatti FBC’f akka himanitti Waraana Bilisummaa Oromoo hidhatee jiru haala qaama nageenya Oromiyaa fi Ityoophiyaa eegu waliin michoomee hojjatu irratti mari’atame.
Waraanni Bilisummaa Oromoo 1300 ta’u Eertiraa ture gara biyyaa galee nageenya biyyaa tiksuuf akka tolutti leenjin kennamaafii jira jedhan.
Erga biyya keessa galaniiyis, koreen dhimma kana hordofu hojii eegaluu baatus, nuti mootummaa waliin haasofneerra jedhan.
Adeemsi kunis yeroo dhihootti akka milkaa’u abdii fi obsaan eegaa jirraa himan obbo Daawud Ibsaa.
Addi Bilisummaa Oromoo Oromiyaa keessa socho’uun yemmuu hawaasa dubbisaa turanitti qaamni nageenya Oromiyaa tumsa ol’aanaa taasisaafii akka ture himaniiru.
Geetaachaw Muul’ataatu gabaase.


text:
Ministriin dhimma alaa US Mike Pompeo wal ga’ii prezidaant Doonaald Traampii fi hoogganaa Kooriyaa kaabaa Kim Jong Un waliin karoorfame irratti mari’achuuf kan New York dhufaa jiran angawaa kooriyaa kaabaa waliin har’a gara boodaa wal argu.
Itti aanaa dura taa’aan Kooriyaa kaabaa Kim Young Chol gara NY dhufaa jiraachuu Traamp ergaa Twitter maxxansaaniin beeksisaniiru.
Sa’aatilee hanga tokko dura Kim Yong Chol itti aanaa dura taa’aan paartii biyya bulchu kan Kooriyaa Kaabaa fi hoogganaan basaasa waraana duraanii gara US-tti qajeeluuf ennaa jedhan viidiyoo dhaan argamee jira.
Dubbi himtuun White House Sarah Hucabee Sanders akka jedhanitti Traamp Waxabajjii 7 muummicha ministeeraa Jaappan Shinzo Abe waliin wal arguuf jiru, US gumii Traampii fi Kim gidduutti geggeessamuuf qophaa’aa jirti.
Angawaan White House gameessi Joe Hagin fi kanneen biroon bulchiinsa Traamp keessaa dilbata dheengaddaa gara bakka gumiin sun itti karoorfamee ture Singaporetti imalanii jiran.
Qoophee loojistikaaf jecha gara Singaporitti imaluu isaanii angawaan White House tokko VOAf kaleessa mirkaneessaniiru.


text:
Bosonaa Gara UNtti: Adeemsa TPLF Waggaa 26
(Lammii Beenyaa tiin)
Jalbultii kufaatii Dargiitti TPLF tarsiimoo qabsoo leellistummaa warraaqsa Albaaniyaa gara Ayidoolojii sirna Gabaa Bilisaatti jijjiiran. Jijjiirama watwaataa akkasii keessa seenuuf sababa kan ta’eef, sabboonummaa Tigirummaa qofaan Tigiraay biyya qabeenya uumamaan hongooftee fi ummanni hiyyummaan keessatti dararamu bulchuu qofaan akka sabaatti jiraachuun akka isaan rakkisu waan hubataniifi. Kanaaf, sabboonummaa Tigirummaa bobaa jala dhokfatanii gogaa Itoophiyummaa uffatanii as bahan. Jaarmaa saba Amaaraa yeroo sanitti Sochii Dimokiraatawaa Ummatoota Itoophiyaa jedhamu waliin hariiroo jaallummaa tolfatanii booji’amtoota waraanaa kan dhiigaan Oromoo ta’an Shaabiyaa irraa fudhachuun OPDO bixxilan. Bixxilamuun OPDO karoora fi abjuu isaan qabeenya Oromiyaa to’achuuf qaban irraa kan ka’edha. Haaluma kanaan jaarmaa Sochii Dimokiraatawaa Ummattoota Kibbaa jedhamu bixxilanii guutummaatti gogaa Itoophiyummaa uffachuuf yaalan. Haaluma kanaan Jaarmaa ADUI jala dhokatan.
Kufaatii Dargii booda sochiin isaanii jalqabaa Jaarmaa ummata Oromoo ABOtti duuluu fi qe’ee Oromoorraa fageessuu ture. Hariiroo cimaa Shaabiyaa waliin tolfatanii fi deggersa akkan jabaa mootummaa USA fi UK irraa argataniin ABO rukutanii Oromiyaa guutummaatti dhuunfatan. Yeruma sanatti warshaalee Oromiyaa keessatti hojii eegale dabalatee qabeenya dhaabbataa biyyattiin qabdu hunda buqqisanii gara Tigiraay geessuun dhaabbata adda addaa hundeessan. Dhaabbata kanaan dhoksaatti ilmaan Tigiraay barnoota qabaniif leenjii ijaarsa dandeettii kennuu itti fufan.
Olaantummaa Mallas Zeenaawwii jalatti wiirtuu ijoo siyaasaa, waraanaa, tika, dinagdee, hariiroo alaa, kanneen adda addaa ilmaan Tigiraayiin guutan. Kanas tarsiimoo siyaasa isaanii hanga ammaatti addunyaan dhimma itti hin bahiin kan Warraaqsa Dimokiraasii jedhamuun ummata biyyattii joonjessanii, dhiitanii, cunqursaa hamaaf saaxilan.
Tarsiimoo siyaasaa Warraaqsa Dinagdee jedhamuun Mallas Zeenaawwii biyyoota akka USA fi EU gowwoomsate. Arraba tolee waan isaan jedhan mara ergamuufiin deggersa irraa gonfate. Biyyattii keessatti afaan guutee sirna Gabaa Walabaa (White Capitalism) jedhaa kan ture labse. Maqaa nageenyaan waraana kumoota heddu arjoomee Burundii fi Laayibeeriyaatti erge. Haala kanaanis UN keessatti teessuma argachuu jalqabe. Rakkoo biyyoota Afriikaa mara keessatti utuu hin waamamiin argamuu eegale. Yeroo walfakkaataa keessatti ilmaan Tigiraay leenjii ijaarsa dandeetti gonfatanii fi biyyoota adda addaa keessatti baratan imbaasii fi jaarmaa idil-addunyaa keessatti akka qacaraman taasisan. Carraa hojii fi barnootaa biyyattiin addunyaa biraa argattu karaa tika isaanii dursanii bira gahuun ilmaan Tigiraay qofti akka itti fayyadaman taasisan.
Haleellaa Alqaayidaan bara 2001 USA irratti raawwateen booda duula idil-addunyaa Shorokeessummaa irratti taasifame Mallas Zeenaawwii Joorji Buush jala hiriiree qondaala nageenyaa Gaanfa Afriikaa ta’ee muudame. Utuu oolee hin buliin biyya ollaa ofiifuu sirnaa fi mootummaa hinqabne Sumaaliyaatti duulee caalaattuu nageenya gaanfichaa booresse. Deggersa kanaanis Doolaara Biiliyoona heddu argate. Qarshiin bifa kanaan argamu irra caalaan isaa ilmaan Tigiree ittiin leenjisuu fi karoora isaanii fuulduraa ittiin dhugoomsuuf oole. Gaanfa Afriikaatti jaarmaa IGAD jedhamu bixxilee olaantummaa gaanficha irratti fudhate. Biyyoota Afriikaa rakkoo siyaasaa fi dinagdee walxaxaa qaban irrattis olaantummaa gonfatee bakka bu’aa isaanii godhee of muude.
Gama biraatiin, teessoo Gamtaa Afriikaa magaalaa Finfinneetti ugguruun gamoo guddaa ijaarsisee bu’aa siyaasaa fi dinagdee achirraa argamu hundatti dhimma bahuu yaalan. Ambaasaaddarootaa fi dippiloomaatota biyyoota kanaa qarshii fi faayidaa adda addaan yeroo dheeraaf bitaa turan. Bakka bu’oonni biyyoota kanaa waltajjii addunyaa mara ilmaan Tigireef dhiisan. Haaluma kanaan Itoophiyaan Marii nuffisiisaa faalama qilleensaa Koppeenhaagenitti eegalamee hanga ammaatti itti fufe hunda Afriikaa bakkaa bakka buute. Olaantummaa dippiloomaasii akkasii gonfachuun kara mootummoota aango qabeenyii kan G8 fi G20 jedhamuun beekamu irratti itti fufiinsaa affeeramuun dhufe. Carraa biyyoonni Afriikaa hin arganne kana Afriikaa Kibbaatti aansitee Itoophiyaa qofatu argate. Kora akkasii kanarratti aangoo murtii dabarsuu haa dhabdu iyyuu malee siyaasaa Tigireef iddoo olaanaa akka qabu mamuun hin barbaachisu. Mallas Zeenaawwii Afriikaanota irraa deggersa argachuuf falmii Niwoo-koloniyaalizim jedhamu eegale. Gama tokkoon warra adii qeequuf marxifatee osoo ergamuu Afrikaanota irraa ammoo deggersa argachuuf carraaqe. Carraaqqii kanaanis biyyoota ilaalcha Paan-Afriikaanizim qaban irraa deggersa cimaa argachuun isaa hin oolle. Bakka waamamtettis ta’e hin waamamnetti argamuun Itoophiyaa kun fi adeemsa keessa dhageettii argachuun kun Afriikaanota sirna kolonii irraa hanga har’aatti hin bayyaannannee fi biyyoota Kaaribiyaan biratti fudhatama isa argachiiseera.
Haata’uutii, Tigiroonni biyyota Eeshiyaa fi giddugaleessa bahaas mufachiisuu hin barbaanne. Kanaaf ammo hariiroo isaan Chaayinaa, Hindii, Esraa’el fi biyyoota Arabaa waliin tolfatan marti ragaadha. Yeroo dhihootii as Chaayinaa gammachiisanii irraa fayyadamuuf tarsiimoo siyaasa isaanii sirna Gabaa Bilisaa irraa gara Dimokiraasii Guddinaa (Developmental Democracy)tti akka jijjiiran beekamaadha. Itoophiyaan gara Chaayinaatti rigachuu fi boolla tokkotti fincaa’uu eegaluun hirkattummaa USA irraa walaboomuu ishee mul’isa jechuun abdatamee ture. Garuu dhugaan jiru, hariiroon USA fi Itoophiyaa cimee itti fufe. Bara 2015 yeroo jalqabaaf pirezedaantiin Ameerikaa tokko Itoophiyaa daawwate. Baarak Obaamaan sirni TPLF dimokiraatawaa ta’uu ifatti lallabe. Kunis dhimma mirga ummataa caalaa dhimmi nageenyaa bakka olaanaa qabaachuu irraa kan ka’e nutti himan. Wagguma kana keessa Itoophiyaan biyyota kudha Shan UN Security Council keessatti biyya jijjiiramaa taatee filatamte. USAn waajjira olaanaa US-African Military Command Finfinneetti banatte.
Har’a ilmaan Tigiraay biyyoota adda addaa keessatti barataa turan tika olaanaa biyyattii ta’uun olaantummaan TPLF akka itti fufuuf waan danda’ameef hunda dalagaati jiru. Biyya Chaayinaa keessatti dallaalonni daldalaa (Business Agents) kaampaanota Tigireeti. Ejentoonni kun meeshaa biyyattii seenuu fi bahu hunda (Import-Export goods) olaantummaan to’atu. Karaa kamiinuu carraa biyyattiin qabdu mara ilmaan isaanii fayyadamaa goosisuu irratti hojjetu. Hirmaannaa akkasii caalaatti cimsuuf dhalattoonni Tigiraay maqaa ummata Ertiraatiin biyyoota Awurooppaa fi Ameerikaa keessatti yeroo dheeraaf hirkattummaa siyaasaa argataa turan.
Dhiheenya kana Teediroos Adhaanom Daarikteera Olaanaa WHO fayyaa ta’ee filamuun akeeka Tigirootaa galmaan gahe. Waltajjii kanatti filamuuf Tigiroonni waggaa 26 dabran halkaniifi guyyaa hojjetaniiru. Ilaalcha siyaasaa fi faayidaa biraan osoo wal hin qoodiin duula kana injifannoon xumuran. Paartiin Areenaa Tigiraay jedhamuu fi waggaa dheeraa faallaa TPLF hiriire illee osoo hin hafiin Teediroos Adhaanom deggeranii injifannoon galan. Sechis taanaan injifannoo akkasii akka sabaatti galmeessisuuf waan rafan hin fakkaatan.
Maal Irraa Baranna?
Tigiroonni siyaasa kashalabbummaa fi xawalwaallummaa karooraan irri deeman. Karoorri waggaa dheeraa akkasii kun qorannoo fi hordoffii addaan kan irratti hojjetame malee halkan tokkotti kan dhufe miti. UN keessatti qondaala beekamaa tokko ta’anii hiree ummata addunyaa irratti murteessuu argachuu isaaniif waan hundaan ifaajaniiru. Biyyoota humna qabaniif gugguufanii ergaman, isaan kaan maallaqaan bitatan, garii arraba tolanii gowwoomsan. Kanas ta’e sanas karoorri isaanii galma gaheeraaf. Hunda caalaa ammoo olaantummaa Tigireef irree jabaa ijaarratan – Tokkummaa Tigirummaa. Tokkummaan Tigirummaa har’a mul’atte kun kan kaleessa gaafa deggersa warraaqsa Albaaniyaa dhiisan bobaa jalatti deebfatan gadi baasanidha. Akka sabaatti dhimma akkasiirratti waliigalteerra gahuufi waggaa dheeraa booda milkoomuun akkasii waan baratame miti. Kanarraa Oromoo waa barachuu qaba.
Har’as Oromoo kaayyoo jabaa fi akeeka waggaa dheeraa booda itti milkoomuuf hiriiruu qaba. Oromoo yoo wal ijaaree fi akka sabaatti jaarmome humna guddaa Afriikaa mitii addunyaarratti injifannoo gurguddaa galmeessisuu danda’u akka ta’e hubatamuun irratti hojjechuu feesisa. Garaagarummaan siyaasaa akka jirutti ta’ee aadaan biyya keenya waliin bilisoomsuuf waliin hojjechuu nu keessatti dagaaguu qaba. Sabboonummaa Oromummaa qofarratti waliigaluun Oromoof baay’ee murteessaadha. Akka sabaatti waliin injifachuu fi yoo kufnes akka sabaatti gaafatamummaa fudhachuu danda’uu qabna. Aadaan injifannoo argamtu wal saamuu, kufaatii dhuftu walitti maxxansuu fi murna murnaan wal qooduu Oromoo akka sabaatti akka laga hin ceesifne hubatamuu qaba. Qoodamuu fi goolamuu mooraa qabsoo Oromoof hundumti keenya akka sabaatti itti gaafatamummaa fudhachuu, sechis falmii mirgaa fi bilisummaa adeemsifnu kamuu keessatti akka sabaatti ijaaramuu sadarkaa sabaatti yaaduu jabaachuu qaba. Naamusni akeeka waloof bitamuu, kaayyoo biyyaaf cichoomuu fi olaantummaa Oromoof wareegamuu baay’ee nu barbaachisa. Kun ta’uu hanqatee murna murnaan bixxilamaa, tokko kaan irratti ka’aa, wal dhiitaa , wal diigaa deemuun Oromoo akka cabsuu fi akka salphisu nama hin shakkisiisu. Haala kanaanis bilisummaa waaraa argamsiisuun hin danda’amu. Waliin haa kaanu, waliin haa duunu, waliin haa milkoofnu, yoo hanqanne waliin haa kufnu! Waliin! Waliin!


text:
Gaazeexaan biyya Igiptii tti maxxanu akka ibsetti manni murtee magaalaa Kaayroo namoota daldala qaama namaa daldalan irratti hidhaa adabbii waggaa 7-15 irratti murteeysuu gabaasaniiru.
Namoota adabbiin hidhaa sababaa daldala qaama namaatiin itti murtaa’e keeysa ogeeysonni fayyaa aakka keeysatti argaman barameera.
Akka ibsa gaazeexaatti jiraattonni biyya Igiptii kanneen jiruu harka qalleeyyii jiraatan horii argachuuf jecha seeraan ala qaama isaanii akka gurguraa turan gaazeexaan ibsee jira.
Godaantonni biyyota Afrikaa keessaa gara biyya Awrooppaa godaanuuf gammoojjii saharaa keeysa qaxxamuran garee daldala qaama namaan tiin dirqisiifamanii qaamota godaantotaa akka keeysaa baasaa turan yeroo irraa gara yerootti gabaafamaa tureera.


text:
Dr. Mararaa Guddinaa kaleessa jechuun Amajjii 17 bara 2018 mana hidhaatii gad dhiisamuu isaanii gabaasuun keenya ni yaadatama. Hiikamuu isaaniif maal akka itti dhaga’ame gaafannee bu’aa qabsoo uummata keenyaa ti jedhan.
Dadammaqiinsi uummati keessumaa Qeerroon agarsiisan jalala uummati keenya nuuf qabu ennaan ilaalu kan ani silaa soora ba’uuf ka’e na irraanfachiisee qabsoo karaa nagaan geggeeffamu akkan itti fufu hamile na cimse jedhan.
Kanaaf qabsoo keenya itti fufna. Mootummaanis waltajjii siyaasaa nan bal’isa walii galtee biyyoolessaa uumuuf dimokraasii dagagsuuf namoota hidhaa dhaa hiikuuf waadaa seene kanneen mana hidhaa keessatti hafan hiikuu dhaan cicha qabu ni mul’isa jedheen abdadha. Hiikamuu koottis gammadeera jedhan.


text:
Finfinnee, Onkololeessa 1,2011(FBC)-Jilli Itti Aantuu Pirezedaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa Aadde Xayiibaa Hasaniin durfamu Lammiilee Beenishaangul Gumuz irraa buqqa’an daawwateera.
Buqqaatoota godina Wallagga Bahaa buufataalee qubannaa Magaalaa Naqamteefi Aanaa Saasiggaa qubatan daawwatan.
Qaqqabamummaa deeggarsa kutaaleen hawaasaa addaa addaa taasisaa jiraniif galateeffachuun, hanga lammiileen buqqa’an qe’eefi qabeenya isaaniitti deebi’anitti deggarsi eegalame cimee itti fufuu akka qabu Aadde Xayiibaan dhaamaniiru.
Kana malees jilichi istaadiyeemii Wallaggaa ijaarsi isaa dhibbentaa 97 irra gahe daawwateera.
Comments
Loading...


text:
Qajeelfama ministeerri barnootaa ji’a darbe keessa baase kan “Barattoonni digrii jalqabaa eebbifamuun duratti qormaata fudhatuu qabu” jedhu barattoonni mormaa jiru.
Qajeelfamni kun Yuuniversiitwwan heddu keessatti hojii irra akka ooluuf beeksisni maxxanfamuu kan jalqabe yoo tahu, Barattoonni Yuunivarsitii Jimmaa guyyoota sadihiif barnoota addaan kutuu isaanii barataan bilbilaan dubbisne nuuf hime.
Akka barataan kun nuf himetti, qajeelfama haarawa kana irratti barattoonni Qorumsa COC akka fudhatanii fi qormaata kan yoo kan hin dabrine ta’e immoo “Advance diploma” Eebbifamu kan jedhu mormuun hiriira baane jedhe.
Barattoonni Yuuniverstii Jimmaa guyyaa 3 guutuu mormii dhageessisaa kan turan akka tahee fi guyyaa kaleessaa qajeelfamni kun kan hin hafne akka ta’e,Bulchiinsi Yuunvarsitii kan isaan beeksise tahuu barataan kun nuf hime. Kana booda Barattoonnis walii galuun “hanga deebisaan gaaffii keenyaa nuuf deebi’utti hin barannu” jechuun kan waliigalan akka ta’ee fi guyyaa kaleessaa a barattoonni mooraa akka hin baane dhoorkuun, poolisoonni naannoo Oromiyaatii fi kan Federaalaa tarkanfii humnaa kan isaan irratti fudhatan tahuus barataa kana irraa hubatuun danda’ameera.


text:
Jilli ODF J/Leencoo Lataan dursamu guyyaa muraasa dura Finfinnee seenuu isaa dubbi himaan dhaabichaa ob.Leencoo Baatii mirkaneessanii turan. Haata’uu malee jilli kuni turaatii guyyaa muraasaa booda guyyaa har’aa gara Awurooppaatti deebi’eera. Jilli kuni gara Awurooppatti kan deebi’e gaafii mootummaa Itoophiyaa irraa isaaniif dhihaateen ta’uun isaa beekameera.
Akka madda keenyaatti yaaliin ODF qabsoo biyyatti deebisuu kan itti fufu ta’a. Kana dhugoomsuudhaafis carraaqqiin mootummicha woliin woliigaltee ykn wolhubannaa tokko irra gayuu kan itti fufu ta’uu isaati kan madda keenya irra baruu dandeenne.
Akka ibsa dhaabichaatti mootummaan Itoophiyyaa marii biyya alaatti ODF woliin godhamuuf jedhame woggaa lamaaf lafarra harkisuu isaati kan ODFiin obsa fixachiisee murtee ufii isaa dhuunfaan fudhateen gara Oromiyaatti akka deebi’uuf kan isa dirqe.
Akka qorataan siyaasaa maqaan isaa akka hindhayamne gaafate tokkotti mootumaan Itoophiyaa ODF irraa shakkiifi sodaa guddaa waan qabuuf kan maritti seenuu didee rincicaa tureef. ‘Kanaaf ragaan,’ jedhu qorataan siyaasaa kuni, ‘biyya paartiin siyaasaa 79 filannoof qophaayaa jiran keessatti ODF fi hooggana isaa filannoo irratti akka hirmaataniif hayyamuu mitii biyya keessa akka jiraatan EPRDF kan carraa laatu hintaane’. Kuni kan ifatti agarsiisu , akka yaada isaatti, ODF akka humnoonni tokko tokko itti hubatan osoo hintaane ija mootummaa biratti dhaaba hedduu sodaatamu ta’uu isaati. ODFf hiree biyya keessatti socho’u laatuun umrii angoo ufii akka gabaabsuutti kanniin laalan angawoota EPRDF ol’aanoo keessa jiru jechuun nutti himan hayyuun siyaasaa kuni. ‘Dimshaashumatti, EPRDF humna morkataa cimaa ta’ee as bayu malu, keessattuu dhaaba Oromoo, Itoophiyaa keessatti arguuf ammatti qophii miti,’ jechuun dubbatan.


text:
Koolu galaan lammii Maalii Ferensaay keessa seeraan ala jiraatu daa’ima xiqqoo gamoo arfaffaa irraa kufuuf ture oolchee booda eeyamni biyya sana keessa jiraachuu raggaasisameefii jira.
Viidiyoon dargaggeessi waggaa 22 Mamoudou Gassama ennaa inni gamoo sanatti achii ol ba’uu fi namni ka biroon gamoo arfaffaa gam tokkoon ture hiixatee harka daa’ima Sanaa qabaa ture agarsiise.
Prezidaantiin Ferensaay Eanuel Macron koolu galaa dargaggeessa sana Wixata kaleessaa mana mootummaa Elyseetti simachuu dhaan galateeffatanii nama fakkeenya ta’u ittiin jedhan.
Mamoudou Gassama akka jedhanitti prezidaant Emmanuel na waliin dubbataniiru. Haala jireenya kootii naa fooyyessuu akkasumas hojii naa arguuf murteessaniiru.
Macron gootummaa isaaf meedaaliyaa badhaasanii lammuummaa Ferensaay kennuufii dhaan kutaa ittisa ibiddaa keessaa illee dalagaa akka argatu godhaniiru.


text:
Fulbaana 14, 2013
Ummanni Oromoo harqootaa gabroofataa Habashaa jalaa bilisa of-baasuuf qabsoo geggeesse hangafoota keessa takka lola Oromoo Baalee ka bara 1963-hii tahuun beekamaa dha. Qabsoon gaafasii babal’attee kutaalee Kibbaa-Baha Oromiyaa mara keessatti wareegamni gaafatte laafaa hin turre. Gootota wareegama qaalii baasan san yaadatuun dirqama seenaa ta’uu isaa hubatuu dhaan, Ayyaana Yaadannoo Waggaa Shantameessaa jalqaba qabsoo sanii barana addunyaa guutuu keessatti kabajuuf sochiin wagga tokkoo calaaf adeemsifamaa turte gufuulee adda addaatiin haga tokko dubbatti harkifataa jirti. Gufuulee qophii ayyaana kanaatti danqa tayan keessaa irra guddaan gara Preezadantiin OSA kan baranaa – DR. Ibraahim Elemoo tii fi obboleessa isaa Kadiiro Elemoo irraa tahuu ummanni ayyaana kana hawwiin eeggataa jiru martinu akka quba qabaatu gochuuf ibsa kana baasuuf dirqamnee jirra.
Ayyaanni kun ulfinna isaan maluun faayamee akka kabajamu gochuuf yaalii godhamee ture keessatti maqaa dhabaatiin ykn maqaa hawaasaatiin akka qindheeffamu yaada jedhu irratti ilaalchi adda addaa uumamee osomaa furmaanni manguddotaan yaalamaa jiru, Dr. Ibraahimii fi obboleesi isaa akkaataa nama saalfachiisuun harka keessa galfatanii namoota kanaan dura maqaa dhaabaatiin kabajna jechaa turan ofitti ammatanii “OSA-n ogummaa fi qabeenna gayaa waan qabuuf nutu isin wajjiin kabaja” waadaa jedhuun addaan fottoqiinsa koree dhalchanii kunoo haga ardhaatti gufuu tayaa jiran.
Jarreen kun akka gocha kanarraa eemaraman koree fi dhuunfalleen tattaaffii godhameef gatii kennuu didadii, kunoo nu ilmaan Oromoo jiddutti hammeenna dhalootaan dhaalamuuf deemu oofaa jiran. Tuffii fi dantaa dhabaan rakkinni isaan habaqaalan kun:
1. Ayyaana herregame gatii fi kabajaa isaan malu dhabsiisa
2. Hirmaannaa lammiiwwan Oromoo biyyoota adda addaa irraa gochuuf hawwaa jiran irdhisa
3. Gootatota Oromoof lolan sadarkaa gandaatti gad-deebisa
4. Ayyaana sagantaalee guyyaalee sadihii guutuun kabajamuuf bu’urfame gara saa’aa jahatti gabaabse dhama dhabsiisa.
5. OSA’n jaarmaya rakkoo hawaasa Oromoo keessatti mul’attu beekkomsa hayyootaatiin furuuf gargaaru ta’uu dhiisee, murnoota Oromoota waliindhahuu fi qooqqodutti gadi siqa.
Dr. Ibraahim akka harkaa isaatii fi ka OSA illee qophii ayyaana kanaa keessaa baafatu telefoonaa fi barreeffamaan ergaa itti himameef dantaa hin kennine. Isaa fi obboleessis ayyaana kana keessatti mul’atuuf hawwii qaban fiixa baasuuf tumsa tahuu bira dabranii hoggana qophii sanii tahuuf yaaluu isaanii, duulli sabaa-himoota hawaasotaatiin gochaa jiran waan dhokata qabuu miti.
Akka dhuunfaatti nama ykn garee fedhan wajjiin dhaabatuun mirga isaaniiti. Garuu, maqaa OSA-tiin addaan qoodamiinsi isaan nu giddutti utuban sadarkaa akkaan yaadchisaa irra waan gayeef jecha, hoggantichi kun daddafitti akka qophii kana keessaa harka baafatan hogganni OSA tii fi lammiiwwan Oromoo martinuu akka dhiibba irra kaayan kabajaa guddaan gaafanna.
Obbooleeyyan keenna kanneen gorsa jarreen saniitiin hawatamanii diiggaa dhalootaan dhaalamuuf deemu keessa seenanis akka hatattamatti shira san hubatanii gara miiza mariitti deebi’an onnee obbolummaa biyyoomaatiin gaafanna. Waamicha kana didanii jarreen kaayoo diiggaa qabaniif ulee tahuun, jeynoota saba Oromoo guutuuf qabsaawanii kufan gulantaa
warraa, balbalaa fi gosaatti gad-buusuu taati. Kanaafuu, hayyootaa fi manguddoonni, dargaggootaa fi shamarran seenaa kanaaf dhimman martinuu biyya jiranitti sochii qaanqee diigamiinsa tana dhaamsuuf geggeeffamu keessaa akka qooda gayaa fudhatan afeerra.
Akkasumattis, Ayyaanni yaadame kun akka namoonni tokko tokko maqaa itti argatuu qofaaf hobbaafataaf fiffiigan sanitti osoo hin tayin, koree ardiiwwan Awuroophaa, Awustraliyaa, Ameerikaa Kabaa, Afrikaa fi Eeshiyaa irraa ijaaramteen ulfinna isaan maluu uffatee akkaataa dhalootaaf barnoota gayaa itti kennuu dandayutti kabajamuuf akka jiraatu hirema tanatti gargaaramnee ummata Oromoo mara hubachiisuu feena.
Bara ilmaan Habashootaa eennumaa Oromoo irratti duulaa jiran kanatti, nu ilmaan Oromoo garaagarummaa bu’aa hinfidneen addaan qoodamiinsa biraa wixinuun cubbuu daangaa hin qabne. Kanaafuu, dhama obbolummaa sabaatii fi qalbii qulqulluu Oromummaa tiin ergaan kun hubatamee, hogganni OSA walitti dhufee tarkaanfii barbaachisu fudhatee akka ifatti nu beeksisu kabajaa guddaan gaafanna.
Ayyaanni darreen October 20, bara 2013, Minneapolis-tti tayuuf saganteeffames, kabajaa, gaachanaa fi qarruu Ayyaani kun qabaatuun malu waan irdhisuuf jecha, marii aadaa fi safuu Oromummaa guuttuun gara guyyaa biraatti ka jijjiramuuf deemuu tahuu hubachiifna. Bakkaa fi guyyaan gara fuuduraatti ibsama. Galatoomaa.
Kabajaa wajjiin,
Koree Ayyaana Yaadannoo Waggaa 50-ffaa Q/H Oromiyaa (1963)
Koreea.a.yaadannoo@gmail.com


text:
Qabsoo Oromoo erga gaafa Oromoon cabee diina jala galeetii xawaalwaallummaan siyaasaa baduurraa dhaloota adhalootatti akka riqichaa walii daandii tahee as gahe.
Osoo hin cabin haallii akkasii karaan ittiin eeganiifi ittisan sirni abbaa Oromoo waan tureef akkaan dhorkaafi eeggamaa ture. Jala bultii cabiinsa OROMOO jaarraa 18ffaa keessa kaasii hanga dhuma yoona jaarraa 21ffaatti nuwaliin jira.
Dhaloonni karaa kanaan waan daraaraa argaa jiran; kuni hin badu taanan dhaloota dhufuufis kanuma galaasuf teenya.
Osuma jennuu xawaalwaallummaan siyaasaa kan maddu qaruxummaafi abshaalummaa irraa jedhee hin yaadu ani. Kuni kan maddu dhaabbii (political position and ideology based on what someone is fighting for) dhabuudha. yoo waan kaayyoo kiyya kuni jetee lafa hin kaayannee fi galman ittiin gaha jettee hin qabaanne qilleensa salphaafi bubbee hundatu nama raasa. Namoota baayyee yeroo yeroon ifanii deebi’aniimmoo dhaaman yoo argite akeekaa dhaabbataa fi dhugeeffannoo muummedhaa hin qaban.Gaafa siin wal falman jinniileen nuuf hojjannaan, diinnillee waan nuti feenu hojjannaan rakkoo maal qaba yoo waliin taanee hojjanne siin jedhu.
1.Tasumaa diinni dantaan isaa keessa hin jiru taanan waa siif hin godhu; keessuma akka ati barbaaddettii fi manii ati qara akeekkatte siif geechisuuf waan hojjatuu mitii yaadullee hin qabu.
2. Kan biraammoo garee fi kaayyoo muummee namni biraa hin beekne kan garuu isaan sammuyyaa dhoksaa keessatti baatan guyyaa tokkoof afaan gaarii dubbannaan hardhuma gootumsuu, faarsuufi waanuma xiqqoonimmoo deebi’anii arrabsuufis dhihoo jiru.
Mammaaksa tokkon yaadadhe,” kan aayyoo fuudhe hunduu Aabboo” jedhan tokko. Kan aayyoo fuudhe yoo abbaa gudeedaa hin taane abbaa osoo hin tahin abbaa Buddeenati.Abbaan Buddeenaa haguma aayyoo of jalaa qabutti malee aayyoon wal dhabnaan abbaa osoo hin tahin orma.Ormimmoo halagaadha. Halaagaan diina tahuuf waan hedduu hin feesisu.
Kana hundaaf maddisaa dhaabbii jabaa irra dhaabbatanii qabsoo godhan dhabuudha.
Tarii namoonni tokko tokko Lakkii haalli akkasii bar (political flexiblity) nuun jechuu malu. Tarsimoon siyaasaa adeemsa ittiin kaayyoo dhaabbataa galma ittiin gahuuf diina moo’attuun malee kaayyoo muummee asiifi achi jijjiirtee nama burjaajessuu ykn afaan faajjessuu miti…
Namoota tokko tokko Qabsootu dhala; isa kaanimmoo qabsootu fuudhee sokkaan, kaanimmoo qabsoo dhaala, inni kaanimmoo ofiifuu qabsoo dhala! kamtu gaarii fi kam filannaan kan abbaati!Waaqni Oromoo fi ekeraan qabsaahota Oromoo ,Oromoo haa bilisoomsu, nu waliinis haa ta’u!