text:
“Dhaabu Dadhabu, Haadhee Balleessuu Hin Dadhabu”
Y.G. (2005)*
Mammaaksa kana Indaanqoo/lukkuuf mammaakame jedhama. (“Dhaabu dadhabu, haadhee balleessuu hin dadhabu” jettee Indaanqoon/lukkuun) jedhama. Isheen midhaan facaafame irraa waan argatamuun warri ishee horsiisan akka ishee jiraachisan quba hin qabdu yk umamaan facaafachuu danda’uu dhabuu ishee waaqa komachuuf haa ta’uu hin beekamu, umamaan haatee waa argchuuf, waan biraa balleessuu isheef itti mammaakame. Qalbii kana umamatu dhorkate. Garuu qophaa’aa isaa warra ishee horsiisu irraa argchuu irra, midhaanicha balleessitee waan argattu butachuutu isheef jireenya. Boruu midhaan qulqulluu argachuuf, obsaan waan ishee mudatu keessa dabruu irra, raammoo fi ilbiisa gara garaa ishee hin quubsine argchuuf jecha, qeensa isheen lafa haadhuun hegaree ishee dukkaneessiti. Kun sammuu indaanqoo irratti rarra’a. walii gala garuu hammeenyuma ibsa. Hammeenya ofittummaa irraa maddu ibsuuf mammaakame.
Qabsoo Oromoo kana keessattis kan dubbii haadhu yoo jiraate, waan fedhe iyyuu ta’u, hegaree isaa dukkaneessaa akka jiru hubachuu qaba. Namni waa’ee Ummata kabajamaa jedhuu tokko yennaa katabu, ykn yaada isaa ibsachuu wayita barbaadu, akka Indaanqoo sanaa waan biraa balleessee yaada isaa guuttachuuf badada/yaada yoo ta’e, abaarsa Ummataa jalaa miliquu hin danda’u. Namni waan Ummati heddumiinaan dubbisu tokko, addatti waan wareegamni itti ba’aa jiru tokko irratti wayita katabu, qaamni hunduu dubbisee akka hubannoo yk yaada ka’umsaa irraa argatutti katabuu malee, waan ciree ganamaa irra hin dabarree yoo kan katabu taate, rakkoo keenya furra odoo hin taane, hegaree keenya dukkaneessaa jirra.
Keessattu kan dabre irraa haa barannu jennee isa kaan irratti arraba yennaa dheerannu, kaleessa kan katabamaa ture irraa barannee har’a maal katabu akka qabnus akka OF KEESSATTI hammatu beeku nu barbaachisa. Kaleessa olola wal irratti oofanii jennee wayita qeeqnu, har’a irra dhaabbannee maal jennee akka katabaa jiruu hin hubannu yoo ta’e yk kan keenya nutti hin mul’atu yoo taane, dhugaatti qabsoo saba keenyaatu nu dubbachiisa osoo hin taane, dantaa keenyatu nu lallabsiisa jechuudha. kunis Ilaalcha INDAANQOO YKN LUKKUU sana irraa adda hin ta’u.
Mooraa Qabsoo Oromoo jabeessuuf katabna yoo ta’e, gonkumaa dantaa dhunfaa ykn namoota muraasaa ibsu dhihaachuu hin qabu.Waggaa 40 guutuu qabsoo kana keessa jiraanne ykn qabsaa’aa turree jechaa, dhaaba tolus badus wareegama itti kafalame saaxiluuf yaadannoo kaleessaa asi baasanii, (isayyuu intarneeta irratti )busheessuuf yaaluun, qaamuma dadhabiinaa ofiin ibsan keessatti hammatamu argisiisa malee, jabiina ykn gootummaa hin argisiisu. Muuxannoo qabsoo dhaloota har’aaf dabru kana yoo ta’e, dhugumatti dhalooti sun rakkoo qabaachuu nutti agarsiisa malee foyya’anii argamuu hin argisiisu.
Nama qabsoo keessa bubbulee of taasisanii, waggaa ammanaa namni qabsoo keessa bubbulee ani akkan hubadhutti, nama haasaa beeku, katabuu beeku, muuxannoo qabsoo irraa baratettin fudha. Dhalooti hara’as kanatti amana. Garuu kan argaa fi dhaga’aa jirru waan qaaniitii. Qabsoo keessa turuun gaafa waan dhuunfaa dhuftee diina harka odoo hin seeniin kan xibaaru yoo ta’e, abdii lammii ta’uun maal irraatii? kan kaleessa nu biraa wareegame yaadannee walii dhiisuu fi dubbii qabbaneessuun yoo hin jiraatiin, kaleessayyu Ummatichaaf jennee kaane kan jedhu gaaffii keessa galchuun waan hin oolle. Qabsoo keessa riphanii jiraatanii, yeroo waan dhuunfaa ofii tuqamte, intarneeta irra qullaa of dhaabanii, isa kaanis qullaa dhaabuuf kachachaluun maal jedhama? Namni yeroo dheeraaf qabsoo keessa jiraate, xumurri isaa diina injifachuu malee, jaala isaa achi ba’ee maqaa xureessuu akkamiin ta’a?
yaadoota yoo itti fayyadaman bu’aa argamsiisu danda’an hedduu argaa jirra. Qabsoon Oromoo rakkoo hin qabuu jechuus miti. rakkoo osoo hin qabaannee, yoona abbaa biyyaa taana turre. Garuu qabsoo kana hegaree isaa tolchuuf, wal barbadeessuu odoo hin taane, qulqullummaan waan sirraa’uu qabu akeekanii Ummatas hubachiisanii malee, waan komannu ofii dabalaa wanni dhufu tokkollee hin jiru jedheen amana. Keessattu yeroon ammaa, yeroo jette jettee hanqisanii yaada fafaca’e kana gara tokkotti luucceessuuf yaalan malee, yeroo QC, SHG, KY, kkf jennee wal cicciruuf yaallu ykn akka Indaanqoo sanaa raammoo barbaachaaf midhaan balleessinu miti. Intarneeta irratti qullaa wal dhaabuudhaan qabsoon sirraa’a ykn haqa Ummata kanaa mul’ifana jedhee kan yaadu yoo jiraate maraachuu isaa mirkaneeffata malee, haqa Ummata kanaaf dubbachaa hin jiru. Mee yaadoota ji’a kana dubbifne gaggabaabsinee yaa ilaallu.
ARAARA ILAALCHISEE:
Araarri mooraa qabsoo Oromoo keessatti gaggeeffamuun haaraa natti hin fakkaatu. Umuriima qabsoo kana waliin kan jiraataa har’a ga’eedha. Adda ba’uunis haaraa natti hin fakkaatu. Dhaaboota siyaasaa Oromoo keessatti qofaa odoo hin taane, addunyaa ega umamtee kaasee kan jiruudha. Rakkoon qabsoo Oromoo keessaa maddi isaa iyyuu muuxannoo addunyaa irraa kan dhufe, addunyaanis kan nutti fiddeedha. Rakkoo kana keessaa akkamiin ba’uu dadhabneen gaaffii biraati. Garuu yaadi nuuti ittiin diigamaa jiraanne, toftaa addunyaa irraa tokko isa tokko irraa barateedha. Asitti wanni jabeessinee of gaafachuu qabnu, diiggaa diinaanis ta’ee dadhabiina keenyaan waggoota 150 oliif nu irratti hojjataa jiru keessaa akkamiin ba’uu dadhabne? isa jedhudha. Kun dhaaba qofaa ilaallata odoo hin taane, sadarkaa dhunfaattu hunda keenya kan ilaallatuudha. Dhaaba namoota dhuunfaan yaadantu walitti dhufee hundeessa waan ta’eef.
Mee Araara yeroo dheeraa dhiifnee kanuma yeroo dhihoo kanaa xiinxallee, hanqina keenya walitti haa himnu. Araarri bara 2000 kaasee Mooraa Qabsoo Oromoo keessatti gaggeeffamaa jiru irraa diinni waan dubbate tokko illee hin qabu. Silaa araarri kun diina yaaddeessuu qaba ture. Diina wawwaachisuu qaba ture. Garuu nuumatu wal irratti sirbaa jira. Wal irratti holola. yeroo tokko tokko maaluma barbaanna laata? maal akka barbaannu ni beekamaayi? jedheen of gaafadha. Gaaffiin kiyya kun kan maddu, waan saba keenyaa irratti hundoofna yoo ta’e, rakkoon kun hundi, lafa haadhuun kun hundi, maaliif barbaachise? kan jedhu irraati.
Araarrii kun haqummaa hin qabu, hololaafidhaa, humna biro dadhabsuufii, humna ebaluutu isaan dammaqsee, konfiransiin yoo waamamu baate dhugummaa hin qabaatu … jedhama. (kanneen Araarri kun milkiin akka xumuraniif yaada furmaata waliin dhiheessan, hedduus arginee jirra.) garuu kanneen waan kana dura dhaabbachuuf, akka hawaasa Oromoo keessa hin jirreetti, milkaa’uu isaa hin feene ifatti dubbachaas, katabaa jiran. Hayyee, araarrii kun akka milkaa’u yoo barbaannee, yaada araarri kun itti milkaa’u laachuutu furmaatamoo, dubbii biraa haadhutu furmaata? hayyee shakkii iyyuu haa qabaannu. Garuu, mata dureen Araaraa ega ka’ee kaasanii, araarri kun hin milkaa’uu jechuu keenyatu araarra barbaachuu keenya ibsamoo, waan araarri kun itti gufatu tarisuu keenyatu furmaata? hegaree ummata keenyaaf yaadna yoo ta’ee, maaliif araara obbolaa milkaa’us dhiisuus, waan sirrii itti himaa hin jajjabeessinu?
Araarri kun silaa diina yaaddessee waan hedduu dubbachiisuu qaba ture jennee jirra. Garuu namoonni waa kakkatabaa jiran kun, waan kana irraa maaliif shakkii horatan? yaadi isaan qaban irra jireessi yaaddoo irratti maaliif hundaa’aa? dhaabilee siyaasaa giddutti dorgommiin ilaalchaa inuma jira. Fakkeenyaaf, DIMOKIRAATOONNI FI RIPPAABILIKAANOONNI ameerikaa yennaa wal dorgoman, ilaalchuma isaanii irratti hundaa’uu mitii? Oromoo bira yennaa ga’u maal abbaa kee fi maal haadhakee maaltu fida? diina caalaa wal cabsuu maaltu fide? warra araaratti jiran yoo fiixaan baafatan, ummata isaaniif, yoo dadhaban, ittin madaalaman. Maaltu kan koo malee fidee, hiraarriin ummata kanaa akka dheeratu taasisu maaltu fidaa? Namni ofitti amanu tokko, waan tokko kan qeequ yoo taate, waan ittin nama qeeqan sana sirreessuu yaaluun tarkaanfii adda duraati. Yoo dadhaban ammoo ofiin humna qeeqa sana of keessaa hin qabne ijaarratanii waan yaadan hojiin argisiisanii Ummata biraa dhageetti argachuu malee, yaada Indaanqoo sanaatti maaltu nama geessa?
Kan hedduu nama raaju fi namni kun inuma raata’eeyii? kan nama jechisiisu, warri kaleessa wal abaaraa ture, har’a ummata dhiifama odoo hin gaafatiin akkamiin araaramu? kan jedhudha. Araara jechuun maaal jechuu ta’eetu gaaffiin kun akka ka’e namaaf hin galu. Warra kaleessa gantuu waliin jedheetu walitti deebi’ee, jedhanii waan kana balaalefachuun dhuguma Oromummaa irraa maddaa? kan wal dhabe sobanii araarsuun aadaa keenya mitii. kan nu ajjeese iyyuu araarfatanii guddifachaan fudhachuun aadaa keenya mitii? anaan akka natti fakkaatutti, amma kaayyoon mooraa qabsoo oromoo keessatti gaggeeffamaa jiru, Daawudii fi Dhugasaa walitti araarsuu Odoo hin taane, warra Walabummaa Oromiyaaf dhaabbatan bakka tokkottii walitti fiduu natti fakkaata. warri Itoophiyaa Dimokiraatoofte barbaadan walitti deemaa jiru mitii? akkasuma.
Mooraa Qabsoo Oromoo keessatti ilaalchi kun lameen bakka tokko ta’uun isaa nu miidhaa jiraate. Yoo jedhame furmaati isaa ilaalcha kana adda baasanii hundumtu akka ilaalcha isaatti hiriiree hiraarrii ummatichaa gabaabsuuf yaadu malee, tokko caalchifachuuf isa kaan irratti holaluun eessaan nama ga’a? Dimokiraatoonni miseensoota Rippaabilikaanootaa facaasuuf yaalaniiru? dhaabni tokko isa tokko waliin wayita wal tumsuuf tattaafatu, akka hin milkoofneef wal irratti hojjataniiru? maarree keenya kana eessaa finnee of irratti taphanna? hubachuu dadhabuu keenyatu nama gaddisiisa malee, adeemsa warra adiitti irreeffanna yoo ta’ees, yeroo hundaa siyaasa isaanii nagaan kan gaggeeffatan, amantaa dhaaba isaanii irratti qabaniin odoo hin taane, bu’aa Biyya isaanii irratti hundaa’anii ykn itti amananii waan jiraniifidha. Yoo gadi buunee ilaallees, wayyaanoonni dhaaba isaanii HIWAATI jabiinaan akka kaleessaatti jiraatanii odoo hin taane, Qabsoo Oromoo cabsanii jiraachu irratti waan walii galaniifii. akka dhaaba isaaniif har’a hin jiran. Garuu hammeenyaan jiraachaa jiran. Yaadi inni guddaa sunis ta’ee gadi aanaa kun akkamiin nu keessaa dhibee bara baraan walitti nu duchisisaa jiraata? sammuu yaada walii gala maddisiisa dhabnee? bu’aa Oromiyaa fi Oromoo irratti walii galamee, waan ittiin waliin dhaabbatanii fi adda ta’an garuu haala akkasiin yoo wal gargaarre jedhamee deemamu waani nu hanqatu maalii? mee akkas ta’uu immoo barbaannaa laata?
Wayyaaneen bara qabsoo eegalte warri turan irra jireessa hin jiran. Qaddaamaayi wayyaanee Ilmaan raayyaa hundeessan hundi isaanii dhumaniiru. Warri Maallasfaa’a dura turan irra jireessi hin jiran. Bara wayyaaneen dargiin rukutamte jedhamee shiraan wal fixan sana, namoota torba qofaatu hafee ture. Kanneen hafan hedduun ammo humnaan biyya alaatti ari’amanii gama danda’aniin qabsaa’aa jiran. Dhaaba ofii hundeessan dhabamsiisuuf. Kan dhume garuu lakkoofsa hin qabu. Dhumaatiin sun hundi garuu garee saamichaaf jecha oromoo fixuu ykn buqqisuuf galii godhate kun bakka akka qabatuuf ture. Godaannis sun garuu har’a keessa isaanitti dhohuuf kulkulfataa jira. Warri shira yeroositti gaddan, waan raawwatame sana yaadachuu illee hin fedhan.
Kan biro somaaliyaa haa ilaallu. diinnis isaan haleelee jira. Walii isaaniis haleelanii jiru. Hanga har’aatti keessa isaanitti dhumaa jiran. kaartaa irraa baduuf deemu hanga jedhamutti. Warri siyaasa dursina jedhan wal fixaniiru. ummati miliyoonaan lakkaa’amu rasaasaa waliitti dhukaasaniin dhumaniiru. Har’as dhumaa jiru. kan siiriyaa, iraaqi, Gibtsi, … irraa maaltu argama? Araara yoo gufachiifna ta’ee, waan nama suukkanneessu kana waliif hawwuun ummata ofiif yaadudhaa?
Anaan akka natti fakkaatutti, Kaayyoon cabee isa jedhus, seeratu cabee isa jedhus walitti fidanii, waan ittin wal fakkaatan itti argisiisanii akka waliin dhaabbatan taasiisanii, badii isaanii kaleessaa ammo Ummata isaaniif injifannoo argamsiisuun akka kiisan jajjabeessutu gootummaa natti fakkaata. qabsoon alaa odoo hin galiin, warrii kana hojjatan Z heegitti haa dhihaatan ykn kana saaxilee ummati isaan haa jibbuuf dubbanna yoo taane, mammaaksa Indaanqoo baadhachuu ta’a. humna kamuu hojii isaatu isa baasa. kan keessatti qabatamee isa kaan irratti holalamuus, Biyyoota alaatti wal ga’ii gaggeeffataa jiran. Warri kaleessa diina irraa dhawwaa turree har’a ammo diinummaatti ilaallu, wal ga’ii gaggeeffachaa jiran. Lameenu xumuratti deemaa jiraachuu dubbachaa jiran. Itti baha isaanii maaliif hin eegnu? dhaaboonni Oromoo kumaantamaan jiraatanis, ummata duratti akka dhihaatan, ykn sagalee ummataan qofaa akka jiraatan amanu qaban. kana amanuu baannaan diina malee fira ta’uu hin danda’u.
KAAYYOO JIJJIIRUU ILAALCHISEE:
Kaayyoo jijjiiruu kan jedhu kun hiikkaa heddu qabaachuu mala. yoo dubbiin duubaan hin jiraatiin, Dhaabni siyaasaa Oromoo “ABO” jedhee moggaafatee socha’u jiraachuu hin qabu. akka aadaattis maqaa wal harkaa hin fuudhan. Yoo du’e illee maqaa isaa dhala itti aanutti ittin yaadachuuf yoo moggaase seera qaba. ABO jedhamuun duuba, kaayyootu jira. ABOn walabummaa Oromiyaa fi Bilisummaa Ummata Oromoofan qabsaa’aa ega jedhee, ilaalchuma kana qabatanii dhaaba biraa dhaabuun hiikkaan isaa namaa galuu baatuus, yoo adda ba’uun dirqii ta’e maqaa biraa moggaafachuun dirqii ta’a. kun yoo ta’e, miidhaa inni qabu waraana irratti oduu hin ilaallee miseensa Biyya alaa keessatti maal uumaa akka jiru ilaalu qofti ga’aadha.
Kana malees, ABO Itoophiyaa Dimokiraatoofte keessa jiraachuu barbaadu uumna yoo jedhames, qoosaadha, ykn of irratti muka muruun ala bilchina siyaasaa hin mal’isu.
Inni sadaffaan ammoo, ABO, obbolaa isaa dhiisee, halgaa waliin sagantaa siyaasaa baafachuun barbaada kan jedhu yoo jiraate, humnoota alaa fi wayyaanee ABO dhabamsiisuuf tattaafataniif meeshaa ta’uu mirkaneessuu malee kan biro ta’uu hin danda’u.
Kana keessaan kan ilaallu egaa, Warri har’a ARAARATTI jiran Ilaalchaan ta’uu argina. Warri kaanis ilaalchumaan gara tokkotti maqan. Kan halgaa waliin sagantaa siyaasaa baafachuuf deemna jedhu, jibbuma warra hafanii irraa kan qabu yoo ta’ee malee, waan hin fakkaannetti jiran. Dhimmi ykn Qabsoon Oromoo qophaa isaa mana cufatee bara baraan haa jiraatu odoo hin taane, wayyaanoonni dura ofiin lafa dhaabbatanii, toftaaf IHAADEEG ta’an. Fakkeenya hedduu kaasuu danda’a. siyaasi Ummata keenyaa isa kaan waliin yennaa ilaallu, muuxannoo irraa kan humnoota waliin nu dhaabu danda’fi hin dandeenye ifatti beekama. Kanas ta’e waliin tarkaanfachuun barbaachisaadha yoo jedhamees, bu’aa Ummata ofii amansiisanii fudhachiisanii fi fudhatanii ofittis Ummatattis of labsanii deemuun waan jiraati.
Akka walii galaatti garuu yennaa ilaalcha kana Ummata keessatti gaggeeffannu, galata wal dhabsiisuun odoo jiraachuu baatee gaariidha. Kan boruu Ummata kana dura ifatti nu dhaabuu danda’u ni dhufa. Ummata kana jalaa wanni dhokate hin jiru. Mee hundi keenya qabxiilee kana haa ilaallu.
1/ Wayyaaneen qabsoo Ummata kanaa dhabamsiisuuf hojjatti. wayyaaneen nu diiguuf hojjattii. wayyaaneen ABOn kan biyya diigudhaa jetti. Gaaffii walabummaa fi Bilisummaa dhiisuu qabaa jetti. wayyaaneen qabsoo biyya keessaa dhaamsuuf Ummata hiiti, ajjeefti, Biyyaa yaasaa jirti. Wayyaaneen qabeenyaa keenya samaa jirti. Wayyaaneen Ummata keenya buqqisaa jirti. wayyaaneen ABO dhabamsiisuuf ifaajjaa jirti. wayyaaneen deeggartoota ABO hiitee, ajjeeftee, Biyyaa yaaftee fixuuf maallaqa guddaa ramaddee hojjachaa jirti. Wayyaaneen siyaasii keenya Biyyoota dhimma addunyaa of harkaa qaban biratti, fudhatama akka hin arganneef haalaan nu irratti hojjachaa jirti. Ni ga’a
2/ Humnoonni alaa ABO kaayyoo jijjiirsisuu barbaadu. Itoophiyaa jiraachisuuf jecha gaffii keenyaa fi dhaaba ummatichaa diiguuf karaa baayyee hojjachaa jiru. Ummati keenya guyyaa saafaa dhumaa odoo jiru, wayyaanee dantaa isaaniif jecha jiraachisaa jiru. Walii gala gaaffii keenya gara dabarsuuf haalaan keessaa fi alaan nu irratti hojjachaa jiru.
3/ Biyyoonni Ollaa guddina Ummata Oromoo kana irraa shakkii qaban irraa, waa hedduudhaan wayyaanee waliin dhaabbachuu akka barbaadan ifatti ibsaa jiran. Dantaa isaanii dursuuf jecha baqataa keenya illee dabarsanii kennaa jiran. mooraa qabsoo illee akka hin qabaanneef Biyya isaanii keessaa nu ari’anii jiran. kana malees, rakkoo keessa isaanii baqachuuf jecha gaaffiin keenya akka dhageetti hin arganne kan hojjatanis ni jiru.
4/ Wayyaaneen Itoophiyaa keessatti saboota biro fallaa keenya dhaabuun shiroota heddu gaggeesitee jirti. dadhabiina sammuu hegareef kan isaan fayyadu herreegu irraa rakkoo qabaachuu irraa waan wayyaaneen jettu hojii irra oolchuun dhalli oromoo walitti bu’iinsa shira kanaan akka dhuman taasisaa jiran.
Egaa dhaabbileen siyaasa Oromoo fi namoonni dhimma siyaasa keenya irratti katabnu, yennaa morminuus ykn wal irratti holollu qabxiilee arfan olitti kaa’aman kana raawwachaa jiraachuu keenya ni hubannaa? kaayyoon jijjiiramu qaba !! yennaa jennu jecha diinaa gubbaa jiruun yoo wal fakkaate namni dheekkamee maaf isa kaan miidhuuf tattaafanna? akka diinaatti wal jibbuu keenya ni hubannaa? warra kaleessa rakkoo meeqa waliin dabarsine yennaa abaarru ykn kabajaa wal dhabsiifnu, qabxiilee arfan keessaa tokko ta’uu keenya ni hubannaa? kana waliin madaalee yoo dhalooti har’aa dheekkame ebaluutu akkas godhee maaliif jenna? maqaa dhaloota har’an daldaluun ni danda’amaa? tokkomuun qabsaa’oota irraa dhibee Ummata keessa qofa jiraate, adeemsa keenya duraanii, Ummata dursina isa jedhu ummataan durfama jiraachuun bakka hin bu’uu? diina ammuma jibbinu, firas maa jibbina? diinni toftaaf nu irratti wal dhabaa jiraachuu maa daganne? Walakkaan diina nu ta’ee Biyyaa akka nu ari’uu fi walakkaan isaanii wayyaanee kan jibban fakkaatanii keessa diigaa jiraachuu, garaagarummaa keenya bal’isanii akka Somaaliyaa nu taasisuuf deemaa jiraachuu maaliif wallaalla?
waan ta’aa jirru kanaan diinni shakkii tokko malee mana isaa odoo hin cufatiin diriiffatee ciisaa jiraachuun maaliif nu hin xiiqessu? yoo xiiqiin yeroo kanatti walitti hin dhufiin yoom walitti dhufna? dubbin yoo baayyate harreetti hin fe’amu, har’a kan araara kana irratti waan sammuun isa yaaddu darbachaa jiru, waggaa 1 fi 2 boodas innis daandii wal faakkaataa keessa akka seenu shakkuu hin qabu. Sababaan isaa ammo, wal malee wanni nu baasu tokkolee waan hin jirreefidha. Diina walitti ta’uu miti, diinni keenya kaleessa qubaan lakkaa’amu, har’a ijaa xaafii ta’eera waan ta’eef. Kana ammo balballi ebaluufaa’a jennee quba walitti qabuun, akka dura dhaabbachuu hin dandeenye sammuun inuma nu beekti. Ummati waan ani jedheen jara kana jibba jennee yennaa dubbannu, ummata tuffachuu hin ta;uu? dhiiga ofiif ilaalchii qaban kan diinaa irraa adda ta’uutu firummaa ibsa malee, kan diinaa waliin tokkoo ta’uun fudhatama qabaataa? yoo, Dhaabu dadhabnu, haanee balleessuu hin dadhabnu yoo taate malee.
* Y.G. (2005): Burqaa430@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
1 Comment
-
Dabalaa:
Y.G jiraadhu! araara dhaabota keenya Waaqin fiixa nuf haabasu!.Warrii araar a fii tokkummaa oromoo jibban warra mallassaan bobaafate “firifaarii” laafi ture ammas ekeraa isaa waaqeefataa jiru. Kana booda kan dabrerraa baranne dhaaba oromo jalatti yaatokkomnu malee odeesitun humaa mit. Diigama hawwitun baabura hadiida moggaa baate taate jirti.let us forget them ,since their chief witchdoctor has gone forever!


c: text/html

text:
Oromo Dialogue Forum’s Statement in Afaan Oromoo and Amharic on the Passing Away of Prime Minister Meles Zenawi
The following is a statement from the Oromo Dialogue Forum in Afan Oromo and Amharic on the passing away of PM Meles Zenawi.
——————-
The statement in Amharic:
- Click here to read the statement in Amharic
——————
Nuti miseensotni waltajjii Maree Oromoo, du’a mummicha Ministeeraa Mallas Zenaawii ilaalchisuun ibsa baasne kana keessatti dursa, maatii fi firoottan isaaf jajjabina hawwina.
Labsamuun du’a obbo Maallas Zeenaawii – jechaan, namticha waggoota 20 oliif biyyicha bulche – kun kanneen isa jaallatanii fi kan akka diinaatti isa ilaalan biratti, ilaalchaa fi yaada walitti bu’anu heddumminaan maddisiisaa jira. Warri wadaaja isaa, abbaa hooggana gaarii jedhanii yemmuu isa faarsan, warri isa diinomfatu, immoo, akka nama daangaa malee aangoo isaatiin ummatoota gidirsaa tureetti isa abaaru. Gama keenyaan, garuu, jijiirama mul’achaa jiru kana, haala mishoomaaf ta’uun ilaaluu fi hiika itti kennuun kan danda’amu, haalowwaan bulchiisa darbe kana jalatti mumul’achaa turan xiinxaluuf carraa gaarii taasifnee yoo fudhatne irra wayya jennee amanna.
Mummichi Ministerraa Mallas Zenawi dhaala bulchiinsaa waldhabdeen guutame duubatti dhiisee deemee jira. Waltajjii adduunyaa irratti, nama siyaasaa bilchaataa akka ta’etti agarsiifateera. Biyyoota alaatti, firoota horachuuf hedduu tattafate. Jara waliin walitti-dhufeenyi isaa mijataa fi kan rakkoo hin qabne fakkaatee mul’achaa ture. Biyya kessatti garuu, waan marii jedhamu ta’e jedhee dhabamsiise, ummatootni Itoophiyaa isa hin arganu, innis ummatatti hin achi hin bahu ture. Waltajii addunyaa irratti gahee gurguddoo akka rawwatetti himamee dhaadeffama. Biyya keessatti, garuu, ummatoota gargar baasuu fi walitti buusuu irratti bobba’ee ture. Deggersa biyya keessaa horachuuf tattaaffii inni godhaa ture xiqqaa yommuu tahu, deggersa biyya alaa irratti xiyyeeffachuun aangoo irra turuuf tattaaffiin inni godhaa ture garuu hedduu jabaa ture. Kana irraa kan ka’e, dhiibbaa mirga dhala namoomaa dangaa hin qabne, aangootti gar-malee dhimma bahuu, ilaalcha garagarumma haala Itoophiyaa irraa kan maddan waldhabdee biyya keessaa, fi walitti-bu’iinsa gartuulee amantii adda addaa jiddutti ummaman bulchiinsa itti-aanu dhaalchisee darbe. Kanumaan walfaana, loltootni Itoophiyaa waldhabdee Somaaliyaa keessatti qabamuu qofa osoo hin taane, lolli Eritiraa wajjin waldhabdee daangaa irratti godhamus osoo fala hin argatin akka taa’etti jira. Kanaafuu, bakka qajeelfamni inni kenna ture hin jirretti, hooggana wallaansoon jajjaboon biyya keessaa fi alatti isa mudachuuf adeemtu dhaalchisee darbe.
Mootummaa ummatootta garagaraa biyyatti keessa jiranu sirriitti bakka bu’u, kan walqixxumma, mirga dhala namoommaa, tokkummaa fi nageenya isaanii tiksu ijaaruuf, filmaatni tokkichi jiru, haallowwan darban kana keessa deebi’ee fooyyeessee sirna dimokiraasii haarawaa uumuu kan dandeessisuu fi gartuulee jiranu hundumaa kan hirmaachisu walgahii guutuu biyyaa tokko qopheessuu dha jenneetu amanna. Walgahiin akkasii, gartuuleen gara garaa kuni, mootummichi kan akkamii ta’uu qaba kan jedhu irratti, waliigalteee gara garummaa irratti hundaa’e irra gahuuf, akkasumas, mootummichii akkamitti geggeeffamuu qaba kan jedhu irratti murtee kennuu fi akkeeka sadarkaa biyyaatti hundumaanuu walitti fidu irra gahuuf, ummattootni gara garaa biyyattii keessa jiranu haala nageenya, kabaja, haqaa fi tokkumma irratti hundaa’een waliin jiraachuu dandeessisu uumuuf gargaara jennee amanna. Gartuuleen gara garaa dhimmi
kun isaan ilaalu, aadaa politikaa bara dheeraa isa fedhii gartuu tokkoo ummatoota irratti fe’uu sana achi darbanii, sirna yaada gara garummaa irratti walii galanii furmaata tokko irra gahuuf fedhii ni agarsiisu yoo ta’e, hawwiin guddaan akkasii bakka gahuu ni danda’a jennee amanna.
Keessaahuu, dhaabni TPLF/EPRDF, humnatti dhimma bahuun, fedhii mataa isaa ummatoota irratti fe’uu fi rakkoolee gara garaa biyyattiin keessatti kuftee jirtu kophuma kiyya nan hiika jedhee yaaduu irratti of goyyoomsuu akka dhaabu waamicha dabarsinaaf.
Rakkinni polotikaa yeroo amma Itoophiyaa keessatti mul’achaa jiru rakkina ilaalchaa qofa miti. Rakkina sirna dimokiraasii fi abbaa-hirrummaa keessaa tokko filachuu illee miti. Kan iyyummaa fi misoomaas miti. Rakkinni Itoophiyaa keessaa kana caalaa kan hundee isaa gadi fageeffate dha. Kana keessatti, rakkoon inni guddichi immo, ummatootni biyyaatti keessaa, akka lammoota mirga lammummaa qabanitti osoo hin taane, kanuma dirqama mootummaan irra kaa’u raawwachuuf taa’an qofa taasifamanii ilaalamuu isaaniiti. Hundeen rakkinichaa haalli mootummaa biyyaattii kan akkamii haata’uu fi eenyuutu abbaa itti tahuu qabaa kan jedhuu irratti walii-galteen hawaasummaa dhabamuu isaa irraati dha. Humni mootummaa biyyatti seeraan kan mirkanaa’e ta’uu dhabuun isaa hanga fala hin argatnetti, walitti-bu’iinsi yookaan wal-dhabdeen siyaasa, haalli qabsoo hidhatnoo, hacuuccaanii fi mootummaan ummata isaatiif ifa tahuu hafuun dhaabbachuu hin danda’u. Kun immoo hawwii ummatoota ukkamsaa jala turanii guutuuf carraaquu qofa osoo hin taane, fedhii tokkummaa biyyatti akka jirutti tursuu wajjin kan walitti hidhate dha. Kanaafuu, mareen gartuulee hundumaa hirmaachise, karaa jeequmsa kana keessaa itti-bahamu argamsiisuu danda’a jennee amanna. Aaloon aalood uuma, yookaan karaa kenna; maraammartoon isaa immoo osoo addaan hin citin itti fufuun ni mala. Maraammartoo jeequmsaa yeroo dheeraaf keessa cuuphamnee jirru kana cabsinee keessaa bahuuf, araara maree irratti hundaa’ee fi rakkoolee waliin-qabnuuf furmaataa karaa nagaa argamsiisuu kan dandeesiisu sochii haarawaa jalqabuu nu feesisa. Humna waraanaatiinis ta’e kan ummataatiin, mootummaanis ta’ee humnoota mormitootaatiin, rakkina yookaan wal-dhabdee siyaasaa biyyattitiif furmaatni gam-tokko yookaan gartuu tokko qofa irraa dhufee fala ta’uu danda’u hin jiraatu.
Sababni waltajjiin kun, paartii isa aangoo irra jiru dabalatee, maree gartuulee siyaasaa hundumaa hirmaachisu akka jalqabamuu fi itti-galli isaas walgahii maree guutuu biyyaa qopheessu akka ta’u kan fedhuuf kanaaf dha. Kunis, dhaabbattoota dhugumaan dimokiraatawaa ta’anii fi kabajaa ummattoota Itoophiyaa keessaa mirkaneessanii ummaticha irraas kabaja kan horatanu akka dhalatanu gochuu fi ittichiisuu kan dandeessissu haala bu’uuraa tokko lafa kaahuufi dha. Dhaabbilee mootummaa jaarmayaalee siyaasaa waliin walittti-hidhatnaa hin qabnee, paartiilee gara garaa keessatti amantaa kan maddisiisanu fi dandeettii, akkasumas fudhatama qabaatanu ijaaruu qofatu filmaata haqaa irratti hundaa’ee fi walaba ta’e geggeessuudhaan tokkummaa jabaa kan qabaatu, mootummaa federaalaa dimokiraatawaa ummattootaan dhuunfatamee ummattootaan tikfamu uumuu dandeessisa.
Dhaaltotni siyaasaa Muummicha Ministeeraa Mallas Zenawii waamicha walgahii maree guutuu biyyaa fi wal-ta’iinsaa kana itti-dhimmanii fudhachuudhaan, hoogganaa isaanii kana kabajaan awwaallachuutu irraa eegama. Hawaasa guutuu addunyaa keessaas, leelliftoota Obbo
Mallas kan ta’an hundinuu, dhaala bulchiinsaa fi siyaasaa inni duubatti dhiisee adeemaa jiru kana bifa haqa irratti hundaa’een fudhachuu yoo fedhan, Itoophiyaa dhugumatti tasgabbooftee fi badhaadhe uummuu irratti kan xiyyeeffate, yaalii hundumaanuu hirmaachisu kan deeggaruutu irraa eegama.
Waltajjii Maree Oromoo
August 22, 2012
Quunnamtii Miidiyaa:
Lencho Lata,
Lencho Bati,
Dr. Dima Nogo,
Dr. Bayan Asoba
Qunnamtiif: waltajjiim@gmail.com
——————-
- Click here for the above statement in PDF format (Afan Oromo)
——————-
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
13 Comments
-
Sanyii Hundumaa:
Itiyoophiyumaa fudhachuu amma kana xaaruu keesantuu nama gadisiissaa. Du’aa Malasaaf kana hunddaa wawwachuun keesan hedduu qaaniidha. Yeroo waggoottii 20n dabraan ilmaan Oromoo kitillaan lakawamani dhumani calitaanii jireenyaa mataa ykn dhuunfaa keesan mijjefachaa turtanii du’aa malasaaf amna wawwachuun keesani qaani qaanii caaludha.
Yaa wara Maree maqaa Oromo dhaachuu dhisaattii Itiyoophiyaa yoo jetaani akuma OPDO meeshaa gaariii ta’uu ni dandeesuu, hedduu hin yada’iinaa.
Gantuu duruu ni jirttii kan akka kessanii hin dhalanee!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
-
Rbbee:
this is the wayforward connitinue ODF
-
Obsaa:
Isin warri Waltajjii Marii ofiin jettan kun ABO caccabsuu fi waraana bilisummaa oromoo kaampiitti galchitanii ficcisiisuun keessan isin ga’uu dinnaan amma immoo gareelee ABO adda addaa wajjin marii’anna jettanii matumaanuu QBO dhabamsiisuu feetu. Isin qabsaa’ota Oromoo yoo taatan diina Oromoo ka ture mallas Zaanaawwii du’uu isaa nu gaddisiisa yoo jettan hinqaanoftanii?
-
biyyaaf yaad.:
Yaa ummata oromoo hanga yoomii garaa laafna
maaliif diina maqaa ol kaafna
Wanti biraa haa hafuu har,aan tana ilmaan oromoo sababaa du,a mallaasaa ykn namicha nama nyaataa kanaatiin meeqatu du,aara,meeqatu mana hidhaa keessatti gidiraa guddaa argaara
yaa qabsaawota oromoo yaa hoggantoota oromoo yoom ummata oromoo kana jalaa baaftan? Mee mariin keenya kan haqaa,kan furmaata argatu yoomi!
-
Balaambal:
Kan nyaaraan hin beekne itti himanuu hin galuuf jedhan mitii? Ibsi afaan Ingilziitiin baasan mormii fi balaaleffanaa guddaan irra gahus, ammas matuma jabaatanii afaan Oromootiin as nutti dhufan. Tiki Wayyaanee yeroo nama qabdee hiitu’ ” qorqalbii isheen Oromoorratti geggeessitu keessa inni tokko, ” Isin ijolleen iyyeessaa asii qaamaa fi jireenya keessan iti dhabaa, Leencoo fi hiriyooti isaa ijoollee isaanii Ameerikaa fi Awurooppaa keessaatti Universitoota bebbeekamoo keessaati barsiifachaa jiru” jedhu turan, kun tokko. Jechi Tikoota Wayyaanee qorqalbii keenya midhuuf akka ta’e nana hubadha. Garuu wayiitis if keessaa qabdi. Amma amma, dhuguma qabsayaa turanii jarri kun gaaffii jedhun if gaafadha. Namooti kaayyoo BILISUMMAA nutu baase ifiin jedhan Oromoo kaayyoo sana dhuguumsuuf waggoota 21 darbaniif haarsaa hadhooytu kaffalaa ture dhiiga isaa fi reeffa isaa irra tarkaanfatanii marii biraa gaggeessuuf yaalii gochuun isanii madaa biraa warra kaayyoo kanaaf miidhame keessatti gadi kaa’uurraan adda hin ilaalamu. Kanaafis akka toluufitti ajjeechaa, hidhaa, qaamaa hiriinsa, qe’ee buqqa’iinsa Mallasaan nurraan gahaa ture nutti hanqannan lubbuu ya maaruu maatii Mallasaaf dhaamsa gaddaa erguun kan nu reebsisaa ture eenyu akka ta’e as bahaa jira. Tiki wayyaanee tokko akkas jedhe Ma’ikalaawwii keessatti: “Isin ifirraa quba hin qabdan, ofumaa asitti miidhamtu, maqaan kaassan hooggantoota keessan irraa as darba” jedhe. J/Leencoonfaa dhiiga ilmaan Oroomo dhangala’e, lubbuu kumaatama kaayyoo bilisummaaf kaffalamtee dachiitti achi gatuudhaan xiiqii qabsaa’otaa qabsoorraa nu hari’an jedhan haaloo bahuuf jecha diina keenyaaf hanga dhaamsa gaddaa erguufii gahyuun qabsaawota Oromoo qaamaa hir’atan, lubbuu kaffalan akka lammaffaa madeessuu fi ajjeessuuttan fudha. Anaan ka na gaabbisiisu Mallaasaan mana murtii addunyaatti yakka baayyeen isaa dhoksaa dhala Oromoorratti hojjeteef osoo itti hin gaafatamin du’uusaati!! Leencoofaa garuu dhiiga teenya, qaama teenya dhangalaatee hir’atte osoo hin taane kan isaan yaaddesse waa biraati. Bakka ykn aangoo bololaniif karaa mijeeffachuudha. Dhiigi keenya rakkoo hin qabu Tigreenuu dhangalaaseera’oo! Warri kara adeemtonni illee waa hin beekne, hadhaa qabsoo hin agarre asumaan itti goranii waltajjii babbareechuuf adeeman, warri hadhawa qabsoo agartan dhiigni ijoollee Oromoo dhangalaye, lubbuun qabsaayotaa kan Oromoo dukkanaa baasuuf, dhugaa Oromoo addunyaatti mul’isuuf dabarte guyyaa tokko isin gaafatti. Qabsaayoti qaamaa hir’atanii lubbuun jiranis lammaffaa madeeyisaa akka jirtan hubadhaa!! Yoo Mallasaan dhabame akka bakka isaa mana murtii addunyaatti hin dhiyaanne badii isaa waan ‘share’ gootanii gaddaafii jirtaniif.
-
Hubachiisaa:
???? ??????…?????? ???………… dursa…
Three languages, one message, one objective, what is this objective??
We, members of the Oromo Dialogue Forum (ODF), would like to extend our condolences to the family and relatives of the late Prime Minister of Ethiopia, Meles Zenawi.
Nuti miseensotni waltajjii Maree Oromoo, du’a mummicha Ministeeraa Mallas Zenaawii ilaalchisuun ibsa baasne kana keessatti dursa, maatii fi firoottan isaaf jajjabina hawwina.
???? ?????? ?????? ???? ????? ?? ??? ??? ??? ??? ??? ??????? ?????? ??? ????????? ??????? ????? ???????
-
Keebar:
Safuun hin jiruu jarana? Fuulla isaanii ashabootiin dhiqatanii akka diinaaf ragaa laataa turani of beeksisaa jiru warri marii.
Inni Ijoollee Oromoo Mooraatti naqee ficcisiise isa hanqatnaan amma ammoo qabsoo Oromoo diiguuf tattaafachaa jira. Jijjiirama darbe ille akka Leencoon bu’uuresse hhbanne. Maal ta’a jaarsi kuni kabajaan callisee yoo taa’e? Ani kan na gaddiisiisu warra isa jala fiigu dha. Mallasaa duukaa marii’ achaa ture amma ammoo isiniin mariisisa jedha Uummata Oromootti fuula garagalfatee. Itti gaafatamaan isaawoo du’ ee maal mariisisa egaa amma?
Warri jala deemtanis qaanfadhaatii gara QBO deebi’ aan isiniin jedha.
-
Aboma:
The silly Primary Season of factional wars must come to an end. This is the General Election Season; we must stand as OLF (despite our differences), and we must act in unison. If we fall, we must fall in unison. If we stand, we must stand in unison. If United, we can not fail our Nation. Act now or live outside forever crying for bilisummaa.
-
Itichaa:
I have no soft heart to send “condolence” to the Criminal-in-Chief Meles Zenawi of the Ethiopian Empire. May his sole be burned in Hell. Now, and for ever! Amen!
-
Furata Alemayehu:
” KAN FEDHE HAN FEDHE HAA JEDHU GARAANKOO OL’ NARAA HAA JEDHU JETTE KAJEELTUUN”
Kan Leencota lamaan,Diimaa fi Bayyaanis kanuma. Namni sammuusaatti dhiisee yoo garaa isaatti amanuu cal-qabu qaanii kan jedhamu keessa isaatii haqama.Warri kun QBO ABO n durfamu keessaas kan tufaman kaanserii ayyaan laallattummaa fi self centered ta’uun isaanii karaa baa’iyee mirkanaayeera.Kanaafis QS isaan tufte.Kanaaf bakka baroodanitti mar’achuun isaaniif qaanii miti.
-
Furata Alemayehu:
“Kan fedhe waan fedhe haa jedhu, Garaan koo ol’ narraa haa jedhu jette kajeeltuun” Leenconni lamaanis ta’an ,Diimaas ta’e Bayyaan ulaagaa QS guutuu hanqatanii yeroo adda-addaatti kan QBSO of keessaa isaan tuftedha.Ayyaan laallattoota, Sabaaf otoo hin taane garaa fi ofiif yaadanisha.Warri akkasii immoo bakka baroodanitti mar’achuun, salphinni ulfina isaaniiti.Haa jabaatani.
-
Baredduu:
Oromon safuu jedhaa. Waa jechuu hinbarbadduu safuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu
-
Dhugabasi Lammi:
ODF committed a serious crime against the Oromo People who have been colonized by the Abyssinian Empire for over a century. The leaders of ODF like Leenccoo Lataa and others betrayed the life innocent Oromo who have died for this cause. The Oromo people should stand together to fight those egocentric and bullish selfish who dear to achieve their selfish objective rather than the causes of Oromo people.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
FINFINNEE —
Gabaasi har'a waaree dura galma tokkummaa mootummootaa keessatti kan beeksisame gabaasi dinagdee Afriikaaa akka jedhutti waggoota kudhan darban keessa kan ture guddina dinagdee Afriikaa ajaa’ibsiisaa ta’uu isaa shakkuun hin danda’amu.
Guddinni kun kan argame garuu Afriikaan gara alaatti kan ergitu meeshaawwan qabeenya uumamaa gatiin isaanii fooyya’aa waan ta’eef, bulchiinsi biyya keessaaf fedhiin meeshaalee biyya keessaaf jiru ol ka’uu isaa akkasumas biyyoota guddataa waliin kan jiru hariiroon daldalaa fi dinagdee jiraachuu isaatiin kan ka’e ta’uu gabaasichi beeksiseera.
Gabaasichi itti fufuu dhaan guddinni dinagdee argame hariiroo jireenya uummata naannoo waliin jirus cimsuun gaafatee jira. Guddinni dinagdee waggootii kurnan darban keessa argame jireenya uummatichaa hagam geeddare gaaffii edhuuf deebiin isaa quusaa akka hin ta’in gabaasa sana kan dhiyeessan komiishina dinagdee Afriikaatti daayrekterri maaykroo ekoonoomii Adam El Heraaykaa ibsaniiru.
Heraayikaan akka jedhanitti dinagdeen kun jabaatu iyyuu gara badhaadhina hawaasummaatti jijjiiramuu qaba jedhan. Jaarmayaan sadarkaa addunyaa Fitch jedhamu Itiyoopiyaan sadarkaan guddina ishee “B” irra jira jedhee jira. Sadarkaa kanas caasaan dinagdee biyyattii dadhabaa taj’uu isaaf kan amma argamaa jriu sochii dinagdee jabaa ta’e wal bira qabuun yoo ta’u liqaa biyya keessaa fi alaa gidduu jirus madaalee jira dhaabi kun.
Itiyoopiyaan waggoota kurnan darban keessa guddina ajaa’ibsiisaa argamsiistus misoomaa bu’uuraan garuu sadarkaa gadii irra jiraachuu ishee wabiiwwan Tokkummaa mootummootaa kan dhimma misoomaa tuquun jarmayaan Fitch ibsee jira.


text:
Qabsoo Bilisummaa Oromoo keessa, garaagarummaa ilaalcha fi karaa ti moo, garaagarummaan kaayyoos jira?
Abdii Boruutiin*
Gaafii akka mata dureetti dhiyeesse kanaaf deebii otuu hin barbaadin dura, gaafii waliigalaa tokko kaasuun barbaachisaa dha. Innis: “Nuyi uummatni Oromoo kaleessa eessa turre, har’a eessa jirra, boru eessa ga’uu barbaadna?” kan jedhu dha. Gaafiin waliigalaa kun gaafiilee sadi of keessatti mul’isa; kophaa kophaatti baafnee yoo ilaallu, i) kaleessa eessa turre? ii) har’a eessa jirra? fi iii) boru eessa ga’uu barbaadna? kan jedhanii dha. Waayee kana ibsuu dhaaf akka natti tolu, kaleessa kanan jedhu, erga uummatni keenya gabrummaa Habashaa jalatti kufee kaasee hamma bara 1991 yoo ta’u; har’a kanan jedhu ammoo bara 1991 kaasee hamma har’aatti; boru kanan jedhu walumaagalatti, egeree keenya jechuu kooti.
Gaafii isa duraa i) kaleessa eessa turre? kan jedhuuf deebiin mamii hin qabne; warra OPDO illee dabalatee, kan hunduu irratti waliigalan jedhee yaadu, gabrummaa jala akka turree dha. Gara gaafii lammaffaa ii) har’a eessa jirra kan jedhutti yoo dabarru garuu, asirratti ilaalchi adda addaa mul’ata. Warri OPDO uummatni Oromoo bilisummaa barbaadu argatee jira jedhanii guutumaa guututti akka dubbatan waan shakkii qabu natti hin fakkaatu. Oromootni biroollee, kan OPDO dhaa ala ta’an, warri yaada fi ilaalcha akkanaa qaban hin dhabamne. Haa ta’u malee, dhugaan ifa ta’ee jiru fi ragaalee ifa ta’anis qabu, uummatni Oromoo har’as akkuma kaleessaa, gabrummaa jala/keessa jiru. Gabrummaan har’a uummatni keenya keessa jiru ammoo yoomiyyuu caalaa hamaa akka ta’e ragaalee baay’ee dhiyeessuun ni danda’ama.
Har’a Wayyaaneen uummata keenya hidhuu, dararuu, ajjeeftee karaarratti gatuu, biyyarraa baqachiisuu, hidhaa bara dheeraa fi umurii guutuu namoota keenya irratti murteessuu birallee dabartee; uummata keenya qayee fi lafa isaarraa buqqisaa; lafa isaa gurguraa; karaa biraatiin lagoota fi haroolee keenya summii dhaan balleessaa; walumaagalatti, uummata keenyarratti qofaa otuu hin taane, biyya keenya Oromiyaarratt illee badii guddaa dalagaa jirti. Dhugaa kanatu gabrummaa har’aa hamaa isa godha. Dhugaa kanatu akka Oromoon har’as gabrummaa jalaa hin ba’in agarsiisa. Dhugaa kanarratti hundeeffamee, deebiin gaafiilee tokkoffaa fi lammaffaa tokko’uma jechuu dha. Gabaabumatti, uummatni Oromoo har’as akkuma kaleessaa gabrummaa jala/keessa jira.
Gaafii sadaffaan iii) boru eessa ga’uu barbaadna? kan jedhu, kan salphaatti deebii argatuu miti. Gaafii kanatu gaafii guddaa mata dureerratti ka’etti nu geessa. Kan ilaalcha adda addaa uumullee deebii gaafii kanaa ti jedheen yaada. Erga uummatni keenya har’as gabrummaa jala jira jennee amanne; gaafii, uummatni Oromoo maal barbaada? jedhuuf deebii gabaabaan “bilisummaa fi abbaabiyyummaa dhabe deebisee argachuu” akka ta’u waan nama mamsiisuu miti. Wanti barbaadamu sun yoo ifa ta’e booda, gaafiin itti aanee ka’u, waan barbaadnu kana akkamitti arganna ykn argachuu dandeenya? kan jedhu ta’a. Akka mala fi karaa garagaraa yaadnu nu taasisa. Maaliif yoo jedhame, bilisummaa uummata tokkoo dhiisii wanta biraatuu karaa tokko qofaa dhaan argachuun rakkisaa waan ta’uufi.
Jaarmayoota fi dhaabilee siyaasaa Oromoo yeroo ammaa jiran yoo ilaalle, kan OPDOrraa hafan, kan walaba ta’anii bilisummaa Oromootiif qabsaa’an ykn hojjetan saditu jiru. Adda Bilisummaa Oromoo ABO (garee hundaa), ULFO fi OFC dha. Humnoota kana ammoo bilisabaasota fi humnoota diimookraasii jennee bakkee lamatti hiruu ni dandeenya. Bilisabaasonni kan akka ABO fi ULFO yoo ta’an, humnoota diimookraasii kanan jedhu, warra biyya keessatti socha’aa jiran kan akka OFC ti. Asirratti wanti hubatamuu qabu, humnoota diimookraasii yon jedhu, ABO fi ULFOn diimookraasiitti hin amanan jechuu kiyyaa miti. Bilisabaasota kanan jedhu, warra qabsoo hidhannootti amanani fi isa kanas gaggeessanii dha.
Sagantaalee siyaasaa jaarmayoota fi dhaabilee kanaa akkuma jiranitti dhiisee, walumaagalatti, akka hubannoo kiyyaatitti, yoon isaan walbira qabee ilaalu, wanti isaan hunduu waliin qaban tokko akka ta’en yaada; innis mirga uummata Oromootiif qabsaa’uu ykn hojjechuu dha; hundi isaaniituu akka uummatni keenya gabrummaa jalaa ba’u barbaadu jechuu kooti. Asirraa kaanee kaayyoon isaanii kan walii (common objective) bilisummaa uummata Oromooti jechuus ni danda’ama. Maaliif yoo jedhame, uummata bilisa ta’etu mirga hiree ofii ofiif murteeffachuu danda’a. Erga kaayyoon isaanii tokko’uma ta’e ammoo, gaafiileen, maaliif wajjin hin hojjenne ykn maaliif wajjin hin qabsoofnne? Maaliif tokkummaa ykn tumsa hin ijaarre? jedhan ka’uu danda’u. Deebiin gaafiilee kanaa inni tokko, ilaalcha adda addaa waan qabani fi karaa gara garaa waan yaadaniif, tokkummaa ykn tumsa ijaaruun ykn wajjin hojjechuun rakkisaa ta’a, kan jedhu akka ta’un yaada.
Haa ta’u malee, deebiin kun quubsaa akka hin taane waan nama mamsiisuu miti. Wanti hubatamuu qabu, qabsoo uummata bal’aa tokkoo, kan akka uummata Oromoo dhiisii, jireenyuma ilmaan namootaa keessatti illee, ilaalchi adda addaa kanuma mul’atuu dha. Ilmaan namootaa yaada adda addaa waan qabaniif; yaadni adda addaa ammoo ilaalcha adda addaa akka qabaatan waan taasisuuf, kun jiraachuun uumaa’uma dhalootaa ti. Kanaaf, ilaalchi adda addaa mul’achuun akka waan badaatti ilaalamuu hin qabu jedheen yaada. Ilaalchi gara garaa kun kaayyoo tokkorratti kan dhiibbaa godhu ykn faallessu yoo ta’e garuu, kuni galii tokkorratti rakkoo fiduu danda’a. Asirratti galiin maali, kaayyoon maali?
Kaayyoon bakkee tokko ga’uuf waan yaadan ykn karoorfatan yoo ta’u, galiin garuu bakkee kaayyoon ykn karoorri itti milkaawu ykn xumuramuu dha. Akkuma kaayyoo tokko, kaayyoo yeroo gabaabaa, yeroo jiddugaleessaa fi yeroo dheeraa jedhanii baafatan ykn karoorfatan, galiin kaayyoo sanaallee akkasuma kan yeroo gabaabaa, yeroo jiddugaleessaa fi yeroo dheeraa yookaanis xumuraa ta’a jechuu dha. Jaarmayoota fi dhaabilee Oromootti deebi’uu dhaaf, erga kaayyoon isaanii tokko ta’e, akka waliin hin hojjenne; akka tokkummaa ykn tumsa hin uumne kan taasisu, galii isaan barbaadan ta’inaaree laata? Akkuman kanaa olitti tuqee dabre, sagantaaleen siyaasaa isaanii waan jedhan akkuma jirutti dhiisuu dhaan rakkoon jiru ilaalcha galii booddee ta’uu ykn ta’uu baachuu ibsuun yaala. Ibsi kiyya kun ammoo, jaarmayootaa fi dhaabilee keenyaa keessa isaanii beekee otuu hin taane; yookaanis isaaniin mari’adhee otuu hin taane, hubannoo ani hawaasa Oromoo fi QBO keessatti argadherraa madda.
Oromo Federalist Congress (OFC) yoo fudhanne, tooftaaf jedhaniis haa ta’u; galii booddee illee godhataniis haa ta’u; wanti ani sirriitti beeku jiraachuu baatu illee; kan isaan barbaadan, gabaabumatti ibsuu dhaaf, impaayara Itoophiyaa keessatti mirgi uummata Oromoo eegamee; federeeshiniin naannolee dhugaa ijaaramee; sabni Oromoo saboota impaayaraa kan biroo wajjin walfaanummaa dhaan akka jiraatan godhuuf natti fakkaata. Akkan kanaan dura barruulee kiyya kan adda addaa keessatti itti fayyadame, jechi “walfaanummaa” jedhu waa lama agarsiisee ture. Inni tokko walfaanummaa saboota Itoophiyaa yoo ta’u, kan biraa ammoo, walfaanummaa saboota walaba ta’anii ykn Afaan Ingiliziitiin “union of independent nations” kan jedhamuuf ture. Inni duraa hiika “autonomy” jedhus kan mul’isu yoo ta’u, inni lammataa garuu “independent” jedhu agarsisa jechuu dha. Haa ta’u malee, akka waan tokko tokko ibsuurratti afaanfaajjii hin uumne, kana booda akka kanaa gadiitti itti fayyadamuun barbaada.
• Walfaanummaa saboota Itoophiyaa= autonomy of Ethiopian nations in a true killil federation
• Gamtaa saboota walabaa=union of independent (Ethiopian or/and Horn of African) nations
Sababni jechoota kana filadheef boodarra yaada tokko tokko ibsuuf akka natti toluufi malee, jechootni kun afaanfaajjii akka uuman hin barbaadu.
Jaarmayoota bilisabaasota keenya ABO fi ULFO yoon ilaalu, galii tokko ga’uuf ilaalcha adda addaa haa qabaatan malee; yookaanis ammoo tooftaa, tarsiimoo fi karaa gara garaa haa yaadan ykn yaalan malee, kaayyoon isaanii tokko’uma – bilisummaa fi abbaabiyyummaa uummata ykn saba Oromoo mirkaanessuu dha jedheen yaada; asittis sagantaaleen siyaasaa isaanii waan jedhan akkuma jirutti dhiisee jechuu kooti. Haa ta’u malee, akka yeroo tokko tokko dubbatamutti ykn barreeffamutti, ABO QC fi ULFOn kaayyoo ifa ta’e tokko fi akkasumas galii ifa ta’e tokko “walabummaa Oromiyaa” akka galii xumuraatti yoo ilaalan, warri hafan garuu tooftaa fi tarsiimoo gara garaa waan yaadaniif; kaayyoo isaaniis akka kaayyoo yeroo gabaabaa fi yeroo dheeraatti waan ilaalan fakkaatu. Asirratti yoon dogoggore hundi isaaniituu na qajeelchuu danda’u; wantin asitti barreessu yaada dhuunfaa kiyyaa waan ta’eef jechuu kooti.
Kaayyoon yeroo gabaabaa kun, Wayyaanee kuffisanii, sana booda haala tolfamu keessatti mirgi hiree murteeffannaa uummata Oromoo akka mirkaanawu godhuufi jedheen yaada. Kaayyoon yeroo dheeraa ammoo, Oromiyaan yoo walaboomte booda; saboota biroo, kan akkasuma walaba ta’an ykn walabooman, wajjin (waliin) gamtaa saboota walabaa ijaaruuf akka ta’es natti fakkaata. Asirratti, akka yaada fi ilaalcha kiyyaatitti, yoo kaayyoon akkanaa kun dhuguma kan milkaawu ta’e, bu’aa uummata keenyaa qofaa dhaaf otuu hin taane; naannoo’uma gaafa Aafrikaa sana keessatti illee nagaa fi tasgabbiin akka bu’u waan taasisuuf, kana birallee dabree, guddina sabootaa fi diinagdeetiif filannoo (option) gaarii ta’uu danda’a jedheen yaada. Filannoon kanaa garuu kan uummata bal’aa Oromoo ti.
ABO QC fi ULFOn kaayyoon keenya inni guddaan ykn galiin keenya inni booddee ykn xumuraa “walabummaa Oromiyaa” waan ta’eef, nuyi kaayyoo fi galii ifa ta’e qabna waan jedhan fakkaatu. ABO gareen hafanis kaayyoon keenya inni guddaanis isa’uma “walabummaa Oromiyaa” ti; kana argachuuf garuu tooftaa, tarsiimoo fi karaa gara garaa yaaluun barbaachisaa dha; diina walii Wayyaanee kuffisuu dhaaf, humnoota diimookraasii Habashaa wajjin illee hojjechuu dhaaf qophii dha waan jedhanis fakkaatu. Asirratti wanti hubatamuu qabu garuu, galiin inni booddee, akka OFC walfaanummaa saboota Itoophiyaas haa ta’u; akka ABO QC fi ULFO walabummaa Oromiyaas haa ta’u; akka ABO garee hafanii gamtaa saboota walabaas haa ta’u; kun hunduu kan milkaawuu danda’an yoo Wayyaaneen kufte qofaa dha; otuu ishiin jirtuu kana hundaa keessaa tokko’umti illee milkaawuu hin danda’u. Erga dhugaan kana ta’e ammoo, dura diina walii kana kuffisuuf maaliif wajjin hin hojjenne? Maaliif kaayyoo ganamaa, kaayyoo galgalaa, jedhanii waliin mormu?
Ani akkan ofii kiyyaa yaadutti, otuu uummatni Oromoo bal’aan gaafatame fi deebii kennuu dhaaf carraa argate, guutumaa guutuutti “walabummaa Oromiyaa” waan filatan natti fakkaata; kan sana booda dhufuu danda’u akkuma jirutti dhiisee jechuu kooti. Kaayyoo guddaan kuni ammoo, kan ilmaan Oromoo kumaatamaan lakkaawaman wareegamaniifis akka ta’e, dhugaa hunduu itti amananii dha; kan seenaan illee ragaa ta’u dha. Haa ta’u malee, uummatni qawwee faashistiitiin ukkaamamee jiru kun, sagalee kana dhageessisuuf ykn hiree mirga ofii ofiif murteeffachuuf, dura bilisa ta’uu ykn bilisoomuu qaba. Kun kan ta’u ammoo yoo Wayyaaneen kufte qofaa dha; otuu ishiin jirtuu kun milkaawuu hin danda’u. Kanaaf, dura ishii hundee ishii wajjin Finfinnee keessaa buqqisanii darbuu dha; karaa biraatiin haalli gaariin uummata keenyaaf waan uumamu natti hin fakkaatu.
Egaa, asirratti gaafiin biraa kan ka’uu danda’u, erga kaayyoon duraa (primary objective) yookaanis tarkaanfiin duraa Wayyaanee kuffisuu fi uummata keenya bilisoomsuu ta’e; erga kaayyoon inni guddaan (main or core objective) kan qabsaa’ota fi bilisabaasotaa “walabummaa Oromiyaa” ta’e, wanti wal nama shakkisiisu maali? kan jedhuu dha. Akkan ofii kiyyaa yaadutti ykn akka yaada fi ilaalcha kiyyaatitti, gaafii kanaaf deebii kennuun yaala. Akkan waan tokko tokko ibsuuf tolu, anis akkuma uummata Oromoo fi qabsaa’ota hundaa, kaayyoon “walabummaa Oromiyaa dirqama” akka ta’en lafa kaawuu barbaada. Maaliif yoo jedhame, impaayarri Itoophiyaa impaayara gabrummaa fi kolonii waan taateef; uummatni ykn sabni fi biyyi gabrummaa fi kolonii jala jiran ammoo kana keessaa walaboomuu waan qabaniif; dhugaa kanarratti hundeeffamee “walabummaan biyya keenyaa-Oromiyaa” dirqama ta’a jechuu dha.
Wanti walabummaa Oromiyaa booda dhufu filannoo uummata keenyaa ti. Yoo hafes nu hin miidhu; yoo danda’ame garuu hundaafuu bu’aa guddaa waan fiduuf, akkuman kanaa olitti jedhe, kuni filannoo gaarii dha. Haa ta’u malee wanti dagatamuu hin qabne, Habashoonni hammuma fedhan diimookraasiitti haa amanan; hammuma fedhan humnoota diimookraasii dhugaa haa ta’an; wanti ani dhibbarraa dhibbatti amanu, walabummaa Oromiyaa arguu dhiisii, dhaga’uu illee waan barbaadan natti hin fakkaatu. Yoo baaya’tee baay’ate, kan isaan amananii fudhachuu danda’an jedhee yaadu, federeeshinii naannolee Itoophiyaa yookaanis walfaanummaa saboota Itoophiyaa ti. Kuni dhugaa waliigalaa tokko dha jedheen amana. Karaa biraatiin ammoo, har’a impaayara Itoophiyaa kana keessa diina diina keenyaa (diina Wayyaanee??) haa ta’an malee, warri kaayyoo keenyaan morman, diinni biraas hin dhabamne. Isaan kuni ammoo, walabummaan Oromiyaa hafee, warra federeeshinii nannooleetuu hin barbaadne dha. Walumaagalatti, rakkoolee gara lamaa qabna jechuu dha.
Kan ta’es ta’u diinnii amma hunduu waliin qaban (diinnii cimaan walii) Wayyaanee waan ta’eef, hundi isaaniituu akka kuni kufu barbaadu. Akkamitti tumsa waliif taanee, wal gargaarree diina kana kuffisna ykn kuffisuu dandeenya, kan jedhurratti waliigaluun garuu baay’ee rakkisaa dha. Maaliif yoo jedhame, hunduu kaayyoo ykn galii booddee adda addaa waan qabaniifi. Warra kaayyoo addaa addaa qaban wajjin hojjechuu fi tumsa waliif ta’uun ammoo baay’ee rakkisaa qofaa otuu hin taane, sirumaa waan hin danda’amne illee ta’uu mala. Humnoota akkanaa kaayyoo walii tokkoon amansiisanii, kanarratti akka waliin hojjetan godhanii, qindeessanii, humna cimaa uumanii, tumsa waliif ta’anii Wayyaanee kuffisuuf yaada qabaachuu fi yaaliis godhuun waan gaarii dha. Yoo kan milkaawu ta’e,yaada fi yaalii deeggaramuu qabu dhas jedheen yaada. Haa ta’u malee, humnoota akkanaa wajjin hojjechuun waan nama shakkisiisuuf, warra isaan wajjin hojjechuu barbadani fi hin barbadne jidduutti wal shakkuun akka uumamu taasisas. Egaa, ol baasanii, gadi buusanii yoo ilaalan, rakkooleen jiran kan lakkaawamanii dhumanii miti.
Haa ta’u malee, rakkoolee kaasanii dhiisuunis faayidaa waan hin qabneef, hamma danda’ame mala ykn furmaata argachuu yaaluutu bu’aa fiduu danda’a. Mooraa QBO keessatti akka shakkiin ykn wal shakkuun hir’atu (yoo baduu baatellee jechuu kooti) maaltu godhamuu qaba? Furmaata jedhee yaadni ani asitti dhiyeessu, akka salphaa hin taane naaf gala. Haa ta’u malee, kun yaada dhuunfaa waan ta’eef, akka dhuunfaatti dhiyeessuun barbaade. Akkuman kanaa olitti irra deddeebi’ee kaase, yaadni “gamtaa saboota walabaa” akka kaayyoo walii (common objective) tokkotti fudhatamee, kanatti amananii, irratti waliigalanii, kaayyoo kanarratti hojjechuun yoo danda’ame, kuni hundaafuu bu’aa fiduu danda’a jedheen yaada. Isaanuu amananii hin fudhatan malee; otuu kaayyoo kanatti amananii fudhatani, humnootni Habashootaa illee, warri karaa danda’ame hundaan immiyyee Itoophiyaa isaani akkuma jirtutti arguu barbaadan, yaada dulloomaa fi kan yeroo wajjin hin deemne qabatanii deemuu dhiisanii; yaada hundaafuu bu’aa fidu tokkorratti humnoota biroo wajjin waliigalani, Itoophiyaa isaan halkani fi guyyaa iyyaniif tanallee bifa biraatiin ijaaruu danda’u. Kaayyoon akkanaa kun, kan hundaa walqixxummaa dhaan keessummeessu waan ta’uuf, akka naannoo gaafa Aafrikaa sana keessatti illee nagaa fi tasgabbiin bu’u godhuu danda’a jedheen amana.
Kaayyoon kun, kaayyoo walii ta’ee, yoo kan hojiirra oolu ta’e, bu’aa-qabeenyi isaa baay’ee ta’uu waan danda’uuf, tokko tokko akka fakkeenyaatti dhiyeessuun barbaada.
• Kaayyoon kun kaayyoo QBO isa guddaa (core objective) “walabummaa Oromiyaa” mirkaanessee waan bira dabruuf, kaayyoon dirqamaa kun dura akka galii isaa ga’u taasisa.
• Humnootni bilisummaa Oromoo, keessumaayuu bilisabaasonni kan akka ABO QC fi ULFO, kaayyoon isaaniis kana keessatti waan galii barbaadan sana ga’uuf; kan sana booda dhufus akka isaan hin miine yoo hubatan, mooraa QBO keessatti waliin mormuun ni dhaabbata jedheen yaada.
• OFCnis kan barbaadan birallee dabranii, waan caalu waan argachuu danda’aniif; wanti isaanirraa hir’atu waan hin jirreef, kaayyoo kana akka deeggaran taasisuu danda’a. Haalli ulfaataa taanan karaa biraa filatan malee, isaanis otuu danda’ame, walabummaa Oromiyaa waan jibban natti hin fakkaatu.
• Humnootni diimookraasii Habashootaas, yoo gamna ta’ani fi dhuguma waan nagaa fi tasgabbii buusuu danda’u tokkotti amanan; impaayarittiin diigamtee gara gara hiramtee hafuurra; hunduu naannolee ofii walaboomsanii; sana booda, yoo fedhii uummatootaa ta’e, walitti deebi’anii gamtaa saboota walabaa ijaaruun hundaafuu bu’aa guddaa fida.
• Sabootni ykn uummatootni olla Oromiyaa ta’an, Oromiyaa walaboomtee kophaatti baatu arguurra; hunduu walab ta’anii sana booda fedhii isaaniitiin walitti deebi’anii gamtaa saboota walabaa uumuun akka danda’amu yoo beekan, nagaa fi tasgabbiin akka bu’u hunduu gahee ofii taphachuu danda’u.
• Gamtaan saboota walabaa akkanaa, kan saboota Itoophiyaa qofaa otuu hin taane, saboota gaafa Aafrikaatiif illee waan balbala banuuf ykn karaa baasuuf; yoo kana dabalate ammoo, caalaatti naannoo sanaaf nagaa fi tasgabbii uuma. Yoo kuni uumame, guddinaaf karaa baasa jechuu dha.
• Impaayarittiin Itoophiyaa, kan rakkoolee dhuma hin qabneen miiccamtee, cuuffamte tun; kan dulloomtee kufuu dhaaf fiixee hallayyaarra jirtu tun, yeroo dhumaatiif (yeroo xumuraatiif) akka diigamtu fi sirni ishii akka awwaalamu taasisa.
• Kaayyoon akkanaa deeggarsa hawaasota fi mootummoota addunyaa argachuu danda’a. Impaayarittii diigamtee, cicciramtee, gara garatti hiramtu arguurra, kan bifa biraatiin ijaaraamtu arguu waan filataniif, kaayyoo kana deeggaruu danda’u jedheen yaada.
Kanaaf, ammumaa jalqabee kaayyoo yeroo dheeraa kana, kaayyoo walii godhatanii, irratti yoo hojjetame, kaayyon walii fi kan xumuraa tokko waan ifa ta’uuf, rakkooleen mooraa QBO keessa jirani illee hir’achaa deemuu danda’u jedheen yaada. Mirgi hiree murteeffannaa uummatootaa ykn sabootaa, yeroo fedhee ta’u, akkuma jirutti taa’ee; kanaafis dursi kennamu illee; garuu jaarmayoolee fi dhaabileen hunduu kaayyo ifa ta’e tokko lafa kaa’anii; kanarratti waliigaltee godhanii; ciminaan yoo irratti hojjetan, tokkoffaa, dafanii Wayyaanee kuffisuu danda’u; lammaffaa, kaayyoon walii (common objective) tokko jalqabumarraa kaasee yoo ifa ta’e, kufaatii Wayyaanee boodas akka rakkoon biraa hin uumamne taasisuu danda’a jedheen yaada. Tumsi hundaa hammatu, kan ijaaramuuf yaadamu illee kaayyoo kana kaayyoo walii godhatee yoo ijaarame, jalqabumarraa kaasee wanti hunduu waan ifa ta’uuf; karaan ittiin deemanis ifa ta’uu danda’a. Wanta waliin barbaadan tokko yoo lafa hin keenye fi ifa hin goone, wanti irratti waliin hojjetanis nama rakkisa. Isa kanatu mormii uuma; walshakkuu fi wal amanuu dadhabuun illee asirraa madda jechuu dha. Jaalatanis jibbanis kaayyoo walii tokko lafa kaa’uun kanaaf barbaachisaa ta’a.
Kaayyoon biraas, walfaanummaan saboota Itoophiyaa, yoo dhuguma “oromian autonomy” kan mirkaanessu ta’e, akka yaada fi ilaalcha kiyyaatitti, kunis gaarii dha. Haa ta’u malee, yoo kaayyoon kun kaayyoo galii booddee ykn galii xumuraa ti kan jedhamu ta’e, wanti “walabummaa Oromiyaa”tii as ta’u, wanti kana bira otuu hin ga’in hafu, mooraa QBO keessatti waliigaltee waan uumu natti hin fakkaatu. Kaayyon biraa, kan walabummaa Oromiyaa hin mirkaanessine; fi kaayyoo dirqamaa kana galii isaatiin hin geenye, tokkoffaa, rakkooleen gara garaa bifa adda addaatiin akka ittifufan taasisa malee akka dhaabbatan hin godhu jechuu kooti. Lammaffaa, Impaayarittiin tun yeroo xumuraatiif sirna ishii wajjin yoo diigamte malee, furmaata nagaa fi tasgabbii xumuraa fidu (lasting solution) ishii keessatti argamsiisuun ykn argachuun mamsiisaa ta’a. Karaa biraatiin garuu yoo kaayyoon kun akka kaayyoo yeroo gabaabaatti kan ilaalamu ta’e; yoo galiin isaas galii xumuraa hin taane; yoo qabsoo walabummaa Oromiyaa itti fufuu dhaaf haalli gaariin akka uumamuuf jedhamee kan ilaalamu ta’e, tooftaa fi tarsiimoo kanarratti wanti walii hin galleef sababni waan jiru natti hin fakkaatu. Yoo uummatni bal’aan Oromoo galii kana akka galii booddee ykn xumraatti kan filatu ta’e ammoo, kanaan abbaan fedhee mormuu hin danda’u.
Egaa, QBO keessa garaagarummaan kaayyoo akka hin uumamne fi diinnis kanatti fayyadamee; addaan nu hiree akka nu hin dadhabsiifne; waan waliin qabani fi galii tokkorratti waliigaltee uumuun; karaa ittin adeeman qulqulleessuu danda’a jedheen amana. Garaagarummaan ilaalchaa fi karaa jiraachuun badaa miti; kanuma jiru dhas; garaagarummaan kaayyoo kan jiraatu ykn mul’atu ta’e garuu, waayeen akkanaa kun diinaaf balbala bana ykn karaa baasa; waliin mormuu fi wal dura dhaabbachuun akka ittifufu taasisa. Walfaanummaan saboota Itoophiyaa (autonomy of Ethiopian nations in a true killil federation) furmaata gaarii ta’uu otuu danda’uu; Abdii Boruu, kan dhiyoo diisee maaliif kan fagoo akka furmaataatti yaada jedhamuu danda’a ta’a. Dubbiin kun akka makmaaksa Habashootaa “yammittilabsawu yeellaat, makkanaanab amaaraat” akka hin taane malee, hawwiin walabummaa Oromiyaa laphee uummata Oromoo keessatti magree waan lalisuuf, yeroo dheeraa fudhata ykn dhalootarra dhalootatti dabra malee, gaaf tokko mirkaana’uun isaa hin oolu. Kanaaf, ammumaa jalqabamee, kaayyoo walii, kan kaayyo kanas galii dhaan ga’u fi kana biras dabree hundaafuu bu’aa fiduu danda’u tokkorratti hojjechuun barbaachisaa ta’a jedhee, yaada kanaa olii akka furmaataatti dhiyeesse. Hawwiin kiyya inni guddaan mooraa keenya keessatti waliigalteen akka uumamu fi waliin mormuu dhiifnee; irree tokkoon akka diinarratti duulluufi.
Dhumarratti, yaadni ani asitti dhiyeessu yaada dhuunfaa kiyyaa waan ta’eef, kan isaaf ta’u kan filatu uummata Oromoo bal’aa akka ta’u ifa godhuun barbaada. Haa ta’u malee, dhugaan kun akkuma jirutti taa’ee, garuu kaayyoo guddaan QBO “walabummaan Oromiyaa” kaayyoo dirqamaa akka ta’u hunduu hubachuu qabu. Waliin mormaa, karaa walitti cufaa jiraachuu fi kaayyoo hundaafuu bu’aa fiduu danda’u tokkorrattis waliigaluu dadhabuunis umurii Wayyaanee dheeressa malee, uummatoota fi sabootaaf bu’aan argamu hin jiru. Yoo haalli kuni akkuma amma jiru kanatti itti fufe ammoo, wanti hubatamuu qabu, har’a biyyi teenya Oromiyaan cicciramtee gurguramaa jirti; boru garuu namootni keenyas akkuma gabra dur gabaarratti gurguramuun isaanii waan ooluu miti. Bala fi badii nutti dhufuuf deemu ykn nutti deemaa jiru alaalatti arguu qabna.
Galatoomaa.
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
4 Comments
-
qero:
Hi Obbo Abdii,
Galaatomii, bayee dhansa!! egaa kayoon wajirallee kenyaa fedhii umaataa oromo bakkan ga’u ta’ee rakkinii issan naf hin galee? hojaa irrattis bayee wan kana hojanee jedhanii wan ummatta oromotii gabassa godhan dhagahamee hin bekkku. Umaatiichii garu cinqii issaa argaa jiraa. Amma tokko kana hojadhee kan jedhu ABO dhuma tokko irra, kana ala tokko ilee hojaa kana hojadhee kana immo yaleen kanatu na dhibee kan jedhu tokko ilee hin jiru, kanaf malumaf umman rakkataa kanumaa hojaatu jajabesse furmataa fidu otto yaleem male sittii fakkata? yeroo akkas godhamu issanis cimaanii hojaachu yalu jeheen amana. waltii dhufudhafis caraqii godhu jedheen yadaa. Naminii bu’aa tokko otto(difference) hin fidiin yeroo hundumaa issaan araresutii umman kunumitu hojaa irraa dinqamee.Kanaf kanumaa hojatu jabesutu fidaa qabaa jedhen yadhaa
baru kattefii bayee galaltoomii,
qero.
-
Jima:
Hi Abdii,
Garaagarummaa tarsimoofi kaayyoo moo wal jala gargaluutu shakki fide??
Kaaayoo irratti garaagarumma xixiqoo humnoota bilisumma dijju haa jiraatanis, jiras jenne fudhannus, waliin hojachuu hin dhowwu. Tarsimoon adda adda qabatani adeemunis bu’aa qaba. Kaayyon walumaan adeemu danda’u qabatani, akka diiinatti walitti boba’uun sirris miti, dogongora guddaadha. Wal shakuus fidu hin danda’u. Namni kan wal shakku/amantaa wal irraa dhabu, yoo wal jala garagalanidha. Dubbin kan jiru, “maneuvering/miciranii” ‘power’ irra bahuuf, “weakness” jiru qabata godhanii angoo irra bahuuf, irra turuuf tarsimoo adda adda yemmu hojatamuudha. Jibbinsi guddan asirraa ka’a.
Yeroo dhihoo kana, bilisumma.com irratti waan tokko maxanfamee ture. Warra WBO keessa turan, qindesitoota Konyaa WBO kan hogantoota ABO-Shanee waliin hojachaa turan, kan haasa’ani jiranidha kan dubbi guddaafi qalbi ummata fudhatu. Bal’inaan ummata keesatti kan haasa’amaa jiru kanadha. Oromo akka amantaa wal iraa dhabu, wal shaku hoganoota dijju kan bu’uura ta’e kan jiru kanadha.
(http://www.bilisummaa.com/btapha/index.php?action=playgame&gameid=2244).
Namni bukkee bukkee qabe itti himaa tureera, keesumaayyu hogantoota ABO Shaneetti. Haa ta’u malee, amma dhihoo kanaatti, ifa baase kan dubate hin jiru. Kun soda hogantoota miti irra caala. Dubbiin kun, qabsoo waan midhu danda’uuf, booda booda ummata walitti garagalchu waan danda’uuf namni obsaan irra dabre. Hawaasni oromoo ijjanno dhunfaa fudhate. Yoo ifa baasne dubachuu baatne hin furamu, yoo dhisnee ilaalle numatu midhama. Namni ilaale, gadi baase gadi buuse, eega kan dhufe yaa dhufu, ifuma walitti himneeti deemu wayya filate. Kana gadi baase dubachuu irra, akka rakkoon kun furamu, lakki waan hundumaafu tumsa ykn tokkumma humnoota bilisummaa oromo hamatu yaa ijaaramu qaba jechaa baane. Anumti, warra Konyaa WBO dura, barullee kee irratti akkana jedheen dubadhe. Hanna mana sorressa adeemani, yoo namichi damaqe, irraa garagalani kanuma ofii eegatu jedheen dubadhe.
Hundi keenya, umamaan “selfish behaviore” qabna. “Power Concentration” yaalun kanuma jiru, garu wal irra tarkaanfachuu yaalun “limit” qaba jedheen amana. Kan amantaa wal irraa dhabne osuma walitti dubachaa jiru, wal dhageefachuu irraa mormi, rakko jiran mariin hikamee waliin adeemu irraa wal irraa baqachuu ta’e, maalif???. Amma sirreesan, dogongoruma jiru qabatan xiqii walii adeemu ta’e. Ammuma xiqii wal qabtne, qabsoon badaa, hamileen keenya cabaa adeema malee hin jabaatnu. Yeroo dheeraaf hundi keenya lakki “power concentration” kaachuuf adeemuun, bu’aa hin fidu, wal dadhabsuu, hamilee wal cabsu malee bu’aa akka hin qabne dubachaa baaneera. Lakki dadaffa humna ta’a, humna hunda keenya hamatu yaa ijaaramu qaba, carra isin dura jirutti fayyadama yemmu jennu nu jala hin qabani. Akkamitti walii galu, yaada wal bukkee adeemu qabaachuu dandeenya?. Akkamitti humna ta’u dandeenya?.
Hagamuma gaari hojadhu qabsoof, dubbin wal dursuuf amma hin furamneetti, qabsoon hin midhama. Waan hundumaafu, akkaataa hundi keenya qabsoo keenyatti gamadu dandeenyu, hojachuu batnaan, keesumaayyu dubbii dhihoo kana qindeesitootni konyaa WBO dubachaa turan irratti hojachuu baatnan, tokkumaadhuma yeroo kana jiru laafa deemu irra dabre, jibbinsa fide, jibbinse irra dabree warri qawwe hidhatnai jiran lubbu wal ballessu akka danda’u shakkii hin qabu. Loltuufi biyya waliin qabna. Haa ta’u, amma dhumaatti dhaaba adda addaa qabachuu dandeenya. Waanti ati hojatu namidhus fayidaa naa fidus hindanda’a. Itti yaadamu qaba jechaafan.
Abdii Boruu,
Malee, garaagarumma tarsimmoo adda adda qabatani adeemuun, qabsoo hin gargaara malee, qabsoo hin midhu. Humnootni oromoo tarsimoo qabatani jiru hundi, kan waliin adeemu danda’uudha. Hawwiin ummata oromoo, tokko tokko akka kufisuufi miti. Rakkoolee jiran ifa gudhani walumaan sirressufi qabsoo akka gaggeesanidha. Maalaqaa ummata irra kopha kophaa dhaqani, maqaa qabsoon ummata irraa guruun sirri miti. “Administration” rakkoo jiran furuuf tataafatu akka ijaaramu hojatamu qaba.
Hara’a tumsi humnoota bilisumaaa hin dhufa jenne hawwu, degeertootni dhaaboota adda adda dubachuu malee, waan hoganootni dhaaboota adda addaa tumsa ykn tokkummaa oromoo hunda hamatu irratti yaada qaban dhageenyee hin beeknu. Maalif laata??. Waanti degeertuun haasoftuufi waaanti hoganni hojatu adda adda ta’u danda’a. Degertuun tumsa hunda haamatu fedhuu dandeessi, hoggannii garu lakki kana wayya jedhee, tumsa jibbuus, akkataa ofuumaa fundura bahuu danda’u hojachuu danda’a. Akkantas ilaaluun bu’aa qaba jechaafan.
Ifa baasani dubachuutti hiika rakko nu diju jiru.
-
Argii Amani:
Abdi,
baay’ee galatoomi. Yaada bilchaata fi furmaata gaarii ta’u barreesite. Waaqayyo qabsaa’ota Oromoof hubanno nuuf haa kennu. Yoo khun nuuf gale, akka walii hin galleef sababa tokko hin qabnu. Jabaadhu, Rabbi si haa eebbisu.
-
Gammadaa:
Abdii Boruu,
What a wonderful writer in Afan Oromo!!
To be honest, I am actually lazy to read long article in Afan Oromo. Nevertheless, I tried to read most of the articles written by Obbo Abdii. What makes Abdii Boruu’s article special is that he has double purpose – informing the readers the content as well as the message of his writings and promoting our beloved language.
Hearing his articles in a radio makes the articles even more meaningful and much attractive than just reading them. You are doing fantastic job. Keep it up.


text:
Fincila biyya keessatti deemaa jiru ilaalchisee dhaamsa gabaabaa ADO
Magaalota Oromiyaa naannoo Finfinnee jiran, gara bulchiinsa addaa Finfinneetti dabaluuf Master Plan haaraa ba’ee jiru mormuun fincila ummanni keenya guutummaa Oromiyaa keessatti gaggeessaa jiran ADO dhiheenyaan hordofaa jira. Diddaan kun itti fufiinsa gaaffii mirgaa ummanni Oromoo barootaaf gaggeessaa ba’e akka ta’ettis fudhata.
Hiriira nagaa meesha maleeyyii ta’e kana irratti lubbuun lammii Oromoo darbe, qaamni madaa’ee fi hir’ate, akkasumas qabeenyi barbada’aa jiru mootummaan amma biyya bulchaa jiru, akkuma isa kaleessaa gaaffii mirgaa gaafatamu humnaan ukkaamsuuf imaammata qabu fuula duratti tarkaanfachiisaa jiraachuu isaa addeessaa jiraachuu isaa mul’isa.
Ummanni keenya guutummaa Oromiyaa keessatti hiriira nagaa ba’uun murtee lafa Oromoo dabarsanii kennuuf fudhatamaa jiru kana mormaa jirtan, akkasumas lammiwwan Oromoo guutummaa addunyaa keessaa mormii ummanni keenya biyya keessaa gaggeessaa jiru deeggaruun tarkaanfii adda addaa fudhachuuf jirtan martuu; gaaffiin kun deebii hatattamaa argachuu akka danda’uuf xiyyaafannaan keessan ammatti gaaffii mirgaa mormii kana dhalchee jiru irratti akka ta’u dhaammanna.
Gaaffii haqaa fi qabatamaa ta’e kana bakka dhabsiisuuf ykn akeeka isaa jijjiirsisuuf murnoota hin beekamneen ta’e jedhamee saboota biroo Oromiyaa keessa qubatanii jiran irratti bifa adda addaan miidhaa geessisuuf yaaliin mumul’achaa jiru gaaffii qabsoo Oromoo miti. Akeeka mormii amma qabatee jiru kanaallee miti. Kanaafuu gaaffii mirgaa kaftan kana keessatti kanneen isin fakkaatanii gaaffii keessan bifa biraa qabsiisuu yaalan irraa jabaattanii of eeguun gaaffii mirgaa jalqabdan kana hanga inni deebii argatutti cimnaan akka itti fuftan dhaammanna. Dhaabolliin Oromoo fi jaarmayoonni hawaasni Oromoo biyya keessaa fi alaa jiran hundis dhimma kana irratti qalbii tokkoon akka hojjennuuf carraa kanaan dhaammannaa keenya dabarsina.
ADO
5/1/2014


text:
Sahiiha muslim (kitaaba guutuu)
Card Assembly
mataduree: Sahiiha muslim (kitaaba guutuu)
afaan: afaan oromoo
leekchara: Muhammad waadoo
irradeebii: Jamaal muhammed ahmad
raabsaa: Biiroo daiwaa Rabwaa
diskiribshiina gabaabaa: Sagantaan tun kitaaba sahiiha muslim guutuu uf keessaa qabdi,kitaabni kun hadiisota sahiiha barnoota islaamaa guututti ufkeysaa qaban kumoota heddu uf keessatti hammata.
guyyaa edaame: 2013-10-26
Short Link: http://IslamHouse.com/443593
waraqaan tuun afaanoowwan itti aanu kanatti hiikamtee jirti: afaan arabii


text:
Kabajjaa Guyyaa WBO Biyya Jarmanii
Kabaji guyyaa Waraana bilisummaa Oromoo gaafa 18/01/2014 sa’aa 13.00 irra eegalee eebba maanguddoota Oromoo amantaa garaa garaan baname. Guyyaa WBO kana hawaasni Oromoo biyya germanyf dhaaboliin siyaasa Oromoo bakka garaa garaarra kan irratti afeeramanidha. Walga’ii kanarratti yaadannoo gootota Oromoo wareegamaniif dungoon qabsiifamee faarun alaabaa Oromo faarfatameera.
Matadureen walga’ii erga beeksifameen booda barumsi namoota garaa garaan kennameera.
Durataa’aan tokkummaa barattoota Oromoo Bayer Luba Mulugeeta Girang sababa bu’uureffamuu qabsoo bilisummaa Oromoo bara Minilik 2ffaa kaasee qabxilee:-
• Qabsoo eegaluu saba Oromoof sababa kan ture
• Mootummaa minilikii kaasee rakkoo saba Oromoorra ga’aa ture irratti barumsa ballinaan kennaniiru.
Barreessaan TBOM Obbo Tamaam Yasin waraana bilisummaa Oromoo ijaarun maaliif akka barbaachise akkasumas bu’aan waraanni bilisummaa Oromoo argamsiise maal akka ta’e ballinaan ibsaniiru. Qabsoon WBOn godhe-
• Oromoon akka ofbaru
• Biyyi Oromoyaa jedhamtu daangaan adda baatee akka beekamtu
• Aadaaf seenaa afaan saba Oromoo kanbeeksise ta’uusaa ibsaniiru. Akkasumas guyyaan WBO Amajjin 1 maaliif kabajuun akka barbaachisellee ibsaniiru.
Walaloon bareedaa gootota Oromoo faarsu dargaggoo Oliyadi f dargaggoo Baahiru dhaan dhihaateera.
Durateessuun TBOJ adde Boontuu duula yeroo ammaa habashaan ummata Oromoorratti gochaa jiru kana dura dhaabbachuuf Oromoon tokkummaasaa cimsachuu akka qabu waamicha dabarsaniiru.
Xumurarratti yeroon gaaffiif deebii ballinaan akkasumas mariin ballinaan erga godhamee booda ibsi ejjennoo armaan gadiittii caqasamee nutii miiseensoonii TBOM fi TBOH kabaja guyyaa WBO kana sababeefachuun ibsa ejjano keenyaa akka armaan gadittii dabarfanee raa.
Ibsa Ejjano:
1. Seera shororkeessummaa isa tumatee jirutti hirkachuutiin wayita uumani Oromoo mirgasaaniif gaaffii dhi’eessanii, qabeenyasaaniirraa buqqa’uu fi saamamuu mormantti moottumaan TPLF wayyaanee hidhaa, ajjechaa fi dararrii saba keenya irraan ga’u nii mormina, nii balaalleffanas.
2. Bilisummaa Oromootiif bifa adda addaatiin karaa isaanii mijate qabsaa’u kessatti qooda fudhachuun beektotni, dargaggootnii fi abbootiin Oromoo mana hidhaa bulchiinsa wayyaaneetti dararaman haal-duree tokko malee akka hiikaman cimsinee gaafanna.
3. Dargaggota, barratoota, beektota, qote bultoota, daldaltoota Oromoo fi kan biros mirgasaaniif falmuuf jecha hidhaa, reebicha fi ajjeechaa mootummaa wayyaanee utuu homaatti hin lakkaa’in bakka hunduatti dura dhaabachuun qabsoo bilissumaa Oromoo geggeessaa jiran nuti miseensonni Tokkummaaa Barratoota Oromoo Jarmanii dame Bayern fi Hessen qabsoo isaanii kana galmaan ga’uudhaaf tumsa goona.
4. Sababa rakkoo siyaasatiif, akkasumas baratanii sababa miseensa yookaan deggertoota mootummaa TPLF wayyaanee hin taaneef qofa hojii dhabuurraa kan ka’e dargaggootni ilmaan Oromoo fi lammiiwwan Itiyoopiyaa biroo reebichaan lubbuunsaani biyya Arabaatti darbeef bulchiinsa mootummaa wayyaanee ni balaaleffanna.
5. Sababa mirga amantii isaanii sarbame gaafachuudhaaf hiriira nagaa magaalaa Finfinnee fi Arsii keessatti geggeessaniif rasaasa loltuu wayyaaneetiin kan ajjeefamaniif mootummaan Itiyoopiyaa itti gaafatamaadha.
6. Harr’a dhaaba siyaasaa biya Itophiyaa keessatti maqaa mormituu mootumaa Itoophiyaatiin of ijaaree karaa biraamoo uumata Oromoo seenaasaa fi adaasaa, afaansaas balleessee koloneefachuuf sirna Minilik II as deebisuuf lafa cira jiru kan akka Samaayawii Party (Blue Party) gochasaa nii balaallefanna; dura dhaabbanas.
7. Tooftaa, tarsiimoo fi sochii hiddi nafxanyootaa warra ilmaan Minilik II ta’an uummatta Oromoorratti hojjetan bifa kamiin iyyuu dura dhaabbana.
8. Rakkina Saba kenyaa furuuf Qabsoo bifa kam iyyu geggessuun mirga kenya fi dirqama lammumma kenyaa hubachu dhaan har’aas Qabsaa’oota Bilisummaa Oromoo walhubanno fi waliigalteen gara tokkumaatti akka dhuufani fi qabsoo jalqabame tokkummaahaan fiixaan akka baasnu waamicha kenya kabajaa dabarsina.
9. Biyyonni ilmaan Oromoo rakkoo siyaasatiif jecha itti baqatanii jiran soba mootummaa wayyaanee dhageefachuu dhiisanii rakkina saba Oromoo gad fageenyaan hubatanii mirga baqqattummaa akka kennan gaafatna.
Injifanoon Ummata Oromoof
Frankfurt/Main, 18.01.2014
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
2 Comments
-
dhugaa baasi:
These group are not represents the OLF and most of their memebrs are non oromos.They are playong foes card.
I wanna billisummaa dhugaa but such type of people who are deceiving in foreign country must be smashed out.
Their is an aunthenic TBOJ who stands and represens the OLF and these group must be idenfified they confer the statement that represnts the OLF but they are not ,they say that we are not the member of the OLF and support the OLF and who enofrce them to make the Anniversary of the OLF?That is my question!
Or is their rival between them for power?
I cannot undertsatand what is going?
As I am oromo why do this group recruit none oromos as memberships?None oromos are obtainting instantly the membership and native why not?Watch out here the habesha are the primarily to obatin the asylum and we oromos who has left our country before 8 years still we are migrants and we are not consideres as refugee.We want liberty and freedom of our country and such type of people who are working for deceiving propaganda we stab them.
Quasi I want to say these group advocates for money or libert?
Also I wish to comment they say OLF must be unified,if they advocate for that I behind of them but all the members who are registred under this TBOJ must be reviewed as soon as possible.
My mind is getting back to here !
-
bilisummaan oromiyaa fayyisaa:
abba oduu, oduu dhaaraa dhisii bilisummaa ti jabeesii. ittu oduu qabatee mandaraa keessa labduu haalaggaan biyyaa kee fudachaa jirtiti, isa dhisii bakka jirtuuti jabaadhuu.
enyyuu ilee qabsoo keenyaf kan hutubaa tahu yoo nuugodheef hin jibinuu oduu dhaaraa garuu hin barbannuu.
oromiyaan ni bilisoomti!


text:
Abbaa Jaamboo, maanguddoo waggaa 120
Description
Sirna kabajaa yaadannoo lafee Oomoota darbanii fi kora Waaqeffatootaa ,wiirtuu galma Waaqeffatootaa magaalaa Oolancittii tti ta'e irratti eebba godhame.Uummata Oromoo akkasitti Waaqa beeku kanatu namni alaa dhuftee Waaqa isin barsiifna jettee afaan inni hin beekneen gurra uummata keenyaa duuchaa turte.Akka Oromoon Waaqa hin beeknee fi Oromoo Waaqni addaa addaa tolcheetti gerger qooddee itti lallaabaa turte. Safuu dha miillatu mataa hooqe.Silaa Oromootu Waaqa nama barsiisa ture.


text:
Waamicha Walgahii Ummata Oromoo Nannoo Minnesota Jirtaniif
Jijjiira bikka fi guyyaa walgahii
Guyyaa: Saturday, June 14, 2014
Bikka: Central High School of Saint Paul,
275 Lexington Parkway North, St Paul, MN 55105
Yeroo: 3:30wb
Haala Qabsoo Bilisummaa Oromoo, Sochii yeroo ammaa Oromoonni biyyaa keessaa itti jiranii fi fuul-dura Qabsoo Bilisummaa Oromoo irratti marii bal’a geggeessuuf ADO/ODF Waamicha walgahii kabajaan isini goodha.
ODF Press Release regarding the killing and arresting of peaceful Oromo protesters
Here is a statement released by ODF regarding the killing and arresting of peaceful Oromo protesters on the issue of Finfinne (in Afaan Oromoo, English and Amharic versions).
Ibsa ADO Finfinnee Illaalchisee
Statement of ODF on Finfinne (Addis Ababa) English version
ODF Press Release on Finfinne (addis Ababa) Amharic Version
Walitti bu’insa dhihenyatti Oromoota Booranaa fi Gujii gidduutti ta’e ilaalchisee ibsa ADO
Addi Demokiraatawaa Oromoo ADOn walitti bu’insa dhiheenya goosota Oromoo Booranaa fi Gujii gidduutti ta’ee miidhama guddaa qaqqabeef gadda guddaa itti dhaga’amu ibsata. Sababa walitti bu’iinsa kanaanis lubbuu fi qabeenyi heedduun galaafatameera. Hundeen rakkoo kanaas hirdhina bulchiinsa gaarii fi sarbama mirga ilma namaa kan Ethiopia kessatti raawatamaa jiru ta’uun isaa mamsiisa mitti.
Rakkoon akkanaa hawaasa giddutti akka hin dhalanne bulchiinsi moottummaa eeggannaa barbaachisu hunda gochuutu isarra ture. Mormii fi dhibdee dhalateefis gara lameenuu irraa dhageefachuudhan furmaata gama lachuu walitti harkisu lafa kaayutu silaa irraa eegama. Kun ta’uu dhabuu irraa dhiigni obboleewwan lamaan jiduutti dhangala’ee jira. Kun gaddisiisaa dha. Read More
Sagantaa Irbaataa ADO Marsaa ADO MN’n Qophaawe
Sagantaa Irbaataa ADO Marsaa ADO MN’n Qophaawe
Bitootessa/March 22 bara 2014
Qophiin Galgala Irbaataa ADO Marsaa ADO Minnesotaan gaafa Bitootessa (March) 22, 2014 magaalaa lakkuu (Minneapolis- Saint Paul) keessatti qohaa`e milkiin xumuramee jira. Qophii irbaataa kana irratti kan argaman miseensootaa fi deeggartoota ADO afeeramanii fi dhibbaan lakkaawaman ture. Qophiin kun akka aadaa Oromootti eebba maanguddootaa fi abbootii amantiin baname.
This slideshow requires JavaScript.
Itti aanusuudhaan wal-gahii kana irratti bakka buutuun Waajjira Senator Minnesota Al Franken jedhamu irraa argamte Aadde Ayianna Kennerly dhaamsaa fi nagaa Waajirra Senaotor Al Franken irra fidde dhiyeesitee jirti. Dhaamsa ishee keessattis Waajjirri isaanii ilmaan Oromoo Minnesotaa keessatti argaman karaa barbaachisaa ta`een tajaajiluuf qophii ta`uu fi qabsoo Oromoo bira akka dhabatan adeessitee jirti. Haasaa ishee booda Vidiyoon Sochii Addi Demokiraatawaa Oromoo erga bu’ureeffamee kaasee waggaa tokko kana keessatti raawwate kan Damee Beeksisii fi Odeessiin qophaa`e dhihaatee agarsiisamee jira. Vidiyoo kana irrattis hojii ADO dameelee torba qabuun;- karaa Jaarmayaa fi Siyaasaa, Diplomaasii, Dinagdee, Beeksisii fi Odeessii, Qunnamtii, Tumsa dhaaboolee mormitootaa, Qorannoo fi Xiinxalaa fi Caayaalee ummata ijaaruun hojjataman cunfuun agarsiisaaf dhihaate. Read More
Walgahii Ummata- Marsa ADO Naanno Lancaaster Pennsylvania
Gaafa Amajjii 18/2014 walgahii Ummata Lancaaster Pa keessa, Marsa ADO Pa dhaan kan qophawee akeeka yaamameef milkkiin xumuraame. Walgahii kana iraati kan hirmaatan miseensooni ADO Pa, Deegertoota ADO fi hawwaasni Oromoo naanno Pennsylvania jiraan baayyinaan iraati argaamu dhaan ibsa haala qabsoo Oromoo keessa jiru dhageefaatani, marii hoggantoota ADO waliin goodhaanif carraa bananii.
This slideshow requires JavaScript.
Walgahiin kun akka aaddaa Oromootti Eebba manguddotaan eegale, Itti aansuun J/Caalaa Lataa hirmaatoota walgahii kana baga nagaan dhuftanii jadhaani akeeka walgahii kana ibsuu dhaan keessummota kabaaja hoggantoota ADO hirmatoota walgahii kana waliin wal barsisaani. Read More


text:
Gindabarat
Gindabarat aanaa godina Shawaa Dhihaa keessaa tokko. Aanaan kun kan argamu kaabaa godina kanaatti yoo ta'u karaa kaabatiin Mootummaa Naanoo Amaaraa fi godina Shawaa Kaabaatiin, karaa kibbaa anaa Jalduu, Amboo fi Calliyaan, karaa dhihaa godina Wallagga Bahaatin, karaa bahaa immoo anaa Meettaa Roobiitiin wal daangessa. Anaan kun baayyinaan laggeeniin marfamtee kan argamtu yoo ta'u kana keessaa karaa kaabaa Laga Abbaayin (Blue Nile) (kan Mootummaa Naannoo Amaaraarraa gargar baasu), karaa bahaa Laga Mogor (kan godina Shawaa Kaabaa irraa gargar baasu) karaa dhihaammoo Laga Gudariin (kan godina Wallagga Bahaarraa gargar baasu) marfamti. Magaalaan guddon aanaa kanaa Kaachisii jedhamti. Aanaan kun mana barumsaa sadarkaa 2ffaa tokko kan Mana Barumsaa Sadarkaa 2ffaa Gindabarat jedhamu qaba.
Aanaan duraan Gindabarat jedhamu yeroo ammaa bakka lamatti qoodaamuun aanaa Gindabarat jedhamuu fi aanaa Abuunaa Gindabarat jedhamu uumeera.
Aanaan duraan Gindabarat jedhamu yeroo ammaa bakka lamatti qoodaamuun aanaa Gindabarat jedhamuu fi aanaa Abuunaa Gindabarat jedhamu uumeera.
This is an excerpt from the article Gindabarat from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.
Other languages


text:
Kutaa 3ffaa: Siyaasa gantummaa fi gartummaa to`achuun tokkummaa moraa qabsoo bilisummaa Oromoo (QBO) dhugoomsa
Zakaariyaas Mulataa fi Malkamuu Jaatee | Caamsaa 8, 2013, Oromiyaa
2.3. Siyaasaan gartummaa jireenya diinaa dheeressa
Sababii hojii QBO qindoominaan hogganuuf hin milkaawinif, bekaas ta`e hin beekamin fedhiin dinaa kallattii fi alkalattiin moraa QBO kessatti raawachifamaa fi raawatamaa jira. Sirna-dhabilummaadhaan siyaasa gartummaa ijaaruun walirratti duluun qabsoo ta`eera. Kessumaa bara 1992 booda hogganoti siyaasa QBO heera jaarmaa faallessuudhaan gartuu dhalchanitti fayyadamuun moraa QBO tasgabbii dhorkuu fi dina tumsuun ba´llachaa ademeera. Fakkenyaaf bara 2002 moraa QBO kessatti ABO fi QCABO giddutti dorgomiin siyaasa gartummaa geggefamee ture Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) kibba Oromiyaa walirratti dulsisuudhaan lubbuu qabsaawotaa bilaasha taasiseera. Akkasumas bara 2008, gartummaan ABO fi QJABO giddutti dhalate, haaluma walifakkaatun dina tumseera. “Ethiopia has taken more than 100 armies of the OLF into custody after they surrendered and handed over a cache of arms and the group included Lucho Burbura who has been one of the group’s top military commanders and its head of foreign relations16.” Siyaasa gartummaa irraa jequmsi dhalatu badii walifakkaatu qaqabsisuudhaan bara 1978 irraa egalee moraa QBO kessatti deddebiyeera. Farreen irratti duluun duddubatti hafee; garuu wali irratti duluun aadaa hogganoota gartulee siyaasa QBO taasifame.
Qabenyaa fi angoon silaa dina waloo dadhabsisuf hojii irra oluu malan gara ittiin ofi irraati duulanii ofi (QBO) dadhabsisan fi dina tumsanitti geddarame. Gartummaan wali irratti duluu jaarmolee siyaasa QBO kessaan ergamtooti dinaa moraa QBO olisenuun golii dhalchuuf milkaawaniru.. “Dinni karaa dirree lolaa hin milkawiin hafe karaa siyaasa gartummaa ulaa saaqameef kessaan kallatti fi alkallattiin moraa QBO kessa senuudhaan hojii QBO dadhabsisuuf carraa guddaa argateera13.” Sirna dhabilummaan siyaasa gartummaa hogganuun kun yeroo hedduu gurmuu qabsaawotaa gartuuleef addaan qoduudhaan wali takaalsiseera. Hojiin QBO deggersaa fi firooma quphsaa argachuuf hin milkofine, sababii siyaasa gartummaa warra akka ABIO/AWDO, IBSO (GBO), QCABO, QJABO, AWO (ADFBO) , fi kkf jalatti moraa QBO caccabsuudhan qabsaawota wali irratti dulsisuu kessaan afaan faajjiin ballifamaa adeemef. Akkasumas sochii dinni moraa QBO kessatti geggefatu bilchinaan to`atu hin dandenye, sababii siyaasi gantummaa fi gartummaa rakkoo kessaa ta`uun isaanii jaarmoolee biratti hin hubatamniif. “Akkuma Oromootni deebi’ee tokkoomuu ABOtti gumaachan mul’atan, warri (beekaas ta`ee hubannoota gahaa dhabuudhaan) laamsha’ee hafuu gurmuu qabsaa´otaa qofatti osoo hin taane kan sabichaattille gumaachaa turan argamuu dha9.” Sochilee QBO hogganummaa tokkomeen (tumsomeen) geggesuu hanqachuu jaarmolee QBO kessaan deggersi dinaaf kennamaa jiruu waan mullisu kessaa: “ummati Oromoo fi ummatooti Itophiyaa bara dheraaf sirna gabirummaa kessatti akka hidhamaniif dinaaf carraa guddiseera.”
2.4. Furmaata ta`uu malan
Rakkooleen adeemsa hojii QBO kessaa dhalataa fi guddataa adeemuun ifaadha. Furmaatis ni jira ture; garuu jaarmooleen siyaasa hogganuuf ofi gurmeessan rakkoolee isaan qunname kana sirnaan furatuuf fedha, mullata, fi qophii arifachiisaa dhabuun isaanii ni yaaddessa. Moraa QBO garaa-gar cacabsuudhaan jaarmoolee gartomee fi waligaarrefatuun hojjii QBO geggessanii ummata bilisomee fi biyya walabomee argamsisuun amansisaa miti: sababii jaarmoolee qindoomina hin qabaatin jalatti gurmaawun QBO geggesuu qofaadhaan angoo gutummaan dina injifatu argachuun hin mijoofineef. Kanaafuu jaarmooleen QBO akka ABO, ABIO/AWDO, ATBUO/ABUO, IBSO, fi GBO hojii QBO qindoominaan geggessuf bara 2000 waligalteedhaan jaarmaa Tokkummaa Humnoota Bilisummaa Oromoo (THBO) hundeessan. Jaarmoleen QBO angoo caccabaa fi facawaan wali irratti duluun hafee; qabenyaa horatan walitti fiduun gama walitumsanii qindoominaan qabsaawanitti tarkaanfachuun firootaa fi ummata Oromoo gammachisee ture. “Garuu ijaaramuun THBO akkuma akeekameetti furmaata hawwamee fiduuf hin milkoofine, sababii qajeelfama ifaa ta`ee saganteesun dagatameef 13.” Qindoomina hawwame gara hojiitti osoo hin jijjirin THBO ijaarama waggota jaha (6) booda Adoolessa bara 2006 diigame. “The United Liberation Forces of Oromiyaa (ULFO/THBO) has announced the suspension of the OLF from the umbrella organisation for the OLF has joined the Alliance for Freedom and Democracy (AFD)2.”
Siyasaa gartummaa qajeelchuuf furmaatoti ta`uu malan gosoota shan. Isaanis: (1) jaarmooleen siyaasa QBO hundi walitti baquudhaan jaarmaa THBO tokkomsuu; (2) miseensoti fi deggertooti QBO siyaasa gartummaa lagachuudhaan jaarmaa ABOtti makamuu; (3) sirna gadaa foyyawee ijaaramu jalatti jaarmoolee QBO ramaduun hogganummaa dabareen sochilee QBO qindeessu; (4) jaarmooleen gara gartuleetti gadi cacaban marti dogongora darbe irraa baratuun waligalteen Tumsa Bilisummaa Oromoo (TBO) ijaarudhaan hogganummaa qindaaween hojii QBO fula-dura furgaasuu; (5) yookin jaarmolee iddoo kudha lamatti (12) cacaban kessaa tokkichi jabaan tarsimoo fi toftaa qaroomee baafachuudhaan angoo argatuun bilisummaa Oromoo dhugomsuuf milkaawuudha. Siyaasa gartummaa qajeelchuudhaan moraa QBO tokkomsuuf sochii haaraan walakkessa bara 2008 booda jalqabeera. Gartulee ABO irraa cabsatan gara ABOtti deebisun moraa QBO tokkomsuun yaalamaa jira. “The OLF announces that after a series of talks under the mediation of its founders have agreed to unify the organization by signing a major agreement on September 27, 201021.” Gartuulee siyaasa QBO walitti araarsuuf sochiin egalamee kun jarmaa THBO/ULFO biratti deggersa argateera. “The ULFO would like to congratulate the OLF for its courageous move to successfully complete the steps necessary to resolve its internal differences: and it sees this move as a step in the right direction of future journey to unify all Oromo forces so we can all stand against the enemy in unison20.”Dina injifatuuf waltumsuun QBO fininsuun hojii murtessaa ta`uun waan hubatamuu egale ni fakkaata akka ibsoota ABO fi THBO/ULFO irraa dubbifamutti.
Jaarmoleen QBO hundi yookin ammi walihubatan marti hogganummaa tokkomeen QBO sochosuuf waan qophaawuu egalan ni fakkaata. Fakkenyaaf marii yeroo dheeraaf hogganoota ABO fi QC-ABO giddutti adeemaa ture xumuruuf jilli gama lachuu walgahii araaraa gaggeeffachuun, adda bahiinsa bara 2001 hanga har’aatti turan irratti bal’inaatti haasa’uun jaarmolee ABO tokkoomsuuf murteesan (www.oromoliberationfront.org/News/2012/Ibsa_Walhubannoo_fi_Araara_Qaama_Cehumsaa_ABO_fi_Shanee_Gumii_ABO.pdf). Akkasumas jarmaa Kongiresii Ummata Oromoo fi jarmaa Warraaqsa Fediralistii fi Demookirasii Oromoo walitti dabalamuun gaaddisa Kongiresa Fediraalistii Oromoo (KFO) jalatti siyaasa QBO hogganuuf murteesun ejjannoo abdachiisaa dha. The Oromo People’s Congress (OPC) and the Oromo Federalist Democratic Movement (OFDM) have formed a coalition, Oromo Federalist Congress (OFC) (www.oromopeoplescongress.org/news.php). Sochilee QBO fuldura furgaasuuf furmaati sardaan tumsa ijaaruudha, sababii facawanii qabsaawuu qofaan, dina tumsa alagaan ijaaramee fi angawee tikfamaa jiru, injifatuun salphaa hin taanef. Kanaafuu ABO tokkome, THBO walitti baquu jaarmolee irraa ijaarame, fi kkf mariyachuun jaarmaa TBO hundeesun siyaasa QBO qindoominaan hogganuuf ofi qophessuu qabuu. Hogganummaa tumsomeen sochiin QBO agobora TBO jalatti qindaawuu ergii egaleen booda, jaarmoolee tarsimoo qabsoo bilisummaa hordofan hawachuun Tumsa Bilisummaa fi Demokiraasi (TBD/AFD) haaressuu.
Dina injifatuudhaaf angoon dina caalanii argamuun dirqama. Tumsa ijaaruu kessaan angoolee siyasaa, qunnamti alagaa, humna namaa, dinagidee, fi waranaa walitti qindeesuudhaan qabsawanii dina waloo injifatuuf milkawuun adunyaa kana kessatti waanuma barameedha. Fakkenyaaf humnooti adda addaa angoole horatan walitti qindessun qabsoo sadarkaa adunyaatti hoggananiin impaayera Usumaan Turkii, ofi-tulummaa Hitler, hammenya Mosolonii, fi abbaa-irrummaa moraa komunstii injifatuuf milkaawaniru. Hogganoti baroota durii fi bara ammaa hikkaa tumsa siyasaa hubatan kun biyyota isaanii irra taruun adunyaa bulchuuf angoo horatan. Jaarmoolee amna qabsoo irra jiran mitii, motumooti biyyoota hogganuuf angoo ofi harkaa qaban angoolee waranaa, diplomaasii, fi dinagidee guddifachuuf waligalteen Tumsa tarsimoo ijaarratu. Kanafuu sochilee QBO humneesuun dina injifatuuf takaallaa gartummaa furgaasuun TBO ijaaru fi TBD (AFD) haroomsuu kessaan hogganummaa qindaween warraaqasa bilisummaa to`achuu fi tiksuuf yeroon ofi qopheesuun dansa.
2. Xumura
Yeroo hundaa adeemsa hojii kessaa rakkoolen (waldhibdeen) dhalatuun ni jiraata. Rakkooleen dhalatan mijuu fi fallaa ta`uu malu. Rakkooleef yeroon furmaatoota arguuf milkomuun hundee qaroominaa fi guddinaa ti; garuu rakkooleen sirnaan hin furamin yoo turan fi sirna-malee yoo furaman gara faallaatti guddatun riqicha (dandii) farreen ittin moraa QBO kessa seenanii jequmsa omishan ta`uu malu.
Adeemsa QBO kessatti rakkooleen roga gantummaa fi roga gartummaan dhalatan waan ajaayibaa miti. Akkuma kan Oromiyaa bara dheraa, biyoota adda addaa sirna gabirummaa jalatti kufan kessatti, baroota dabiran, gantooti dinaan bitamuun gara jabinaan lammii kessaa dhalatan irratti yakkoota hiriyyaa hin qabnee raawataniru. Jallinni yakkamtotaa yoo hubannaan hin dangeefamneef QBO milkessuun hin salphatu. Adeemsa hojii yookin qabsoo bilisummaa kessatti hojjetooti (qabsaawoti) waldhiibanii gartummaan gosa adda addaa dhalatuu mala; garuu dorgomiin gartummaan geggefamu dina waloo kan angessu yoo ta`eef hojiin hojjetamuf yookin qabsoon geggefamuuf saganteefame ni midhama, hikkaas ni dhaba.
Hogganoti siyaasa bilisummaa Oromoo gartummaa jallisuun moraa QBO kessatti afaan faajjii babalisan irraa jequmsi dhalatee waan babalataa ademeef, hojiin QBO milkomina dhabuudhaan sirni gabirummaa tumsamaa jira. Jaarmooleen QBO hogganan, dogongora baroota darbanii muxannoon sirreefachaa fi waan kessa jiran sirnaan xinxalanii hubataa, fulduree QBO tottolchuuf ofiin ofi dammaqsu qabu. Silaa jaarmoolen QBO marti, hameenya gartummaan amantaa fi gosaa baatee adeemu, ummata hubachisu turee. Garuu jaarmoleen kun senaa gootowan Caamsaa 15 bara 1980 fi ummata irraa baratuun gara siyaasa safuu Oromummaa edateetti guddatuun tokkummaa qabsaawotaa tiksuuf murtesuu qabu; garuu maalif? “sagantalee sochii QBO gara sadarkaalee xumuraa hafan sadanitti yeroon tatarkaanfachisuuf !”
Ragaa: http://bilisummaa.com/Barruu_rakkoolee_kessaan_hojii_QBO_danqan.pdf
–Tan dabre (previous):
2. Kutaa 2ffaa: Siyaasa gantummaa fi gartummaa to`achuun tokkummaa moraa qabsoo bilisummaa Oromoo (QBO) dhugoomsa
1. Kutaa 1ffaa: Siyaasa gantummaa fi gartummaa to`achuun tokkummaa moraa qabsoo bilisummaa Oromoo (QBO) dhugoomsa


text: Muthamma Muthu aasai aeLankiLiye Album cholai Director indha kaalai kaathu kai kalyaana Lyricist Lyrics maalai meesai muththamma paalai paayai sila Singer Song sonnaale : ? aasai aatti acham aeLankiLiye aengudhu aerikarayil Album amma andha arumbida azhagamma cholai Director edhirp eduththaal ennai Ennai eppOdhu ezhundhaal hoi..hoi.. idhayathil Ilaiyaraaja indha indRu ippOdhu irukudhu kaadhal kaakka kaalai kaalam kaathu kaatRu kaayai kai kalyaana kanipOl kaNNaale kaNNil karuppugaL kidakkudhu kOthu kurumbugaL Lyricist Lyrics maalai maaman maaRi maatRum marundhae medai meesai muthaalamma muththamma Muththamma muthu Muthu naaLum naan nadandhida nadathudhu nee noyil oru P paadu paalai paarkka paarthu paayai paduththa pazhagamma peNmaane peNNil pOdhum raaman saatRi seidhi sila Singer sogusu sollu Song sonnaale Susheela thaedhi Thandhu thaniyae thozhudhein thuraththa unai unnai vaadi vaalai vaaLai vaikaadhae vandhu varumaa veikkaadhe vetkam vittaaL Vittaen vizhundhaal vizhuvein


text: Konjam Konjamai Aayiram Adadaa azhagaa Dhegam enakkidhu endhan Endhan Ennai Eththanaikkaalam HO... Idhayam irundhum kaadhal Konja konjam Konjam lanja Latcha muradaa Naanum Natpaa Oyo paithiyam shamalamalaai Undhan unnai Vaanam vaithiyam vizhigalaaga yaaley yenadi aaneney Aayiram adadaa Adadaa adhu anbey azhagaa buththanaai Dhegam dhevathai dhinamum en enakkidhu endhan Endhan engum ennai Ennai Eththanaikkaalam HO... idhayam Idhayam idhu illai indru irundhen irundhum isaitheney kaadhal kaadhalaa kannil keezhey Konja konjam Konjam konjamaai konjamaai, konji lanja lanjamaai lanjamaai, Latcha latchamaai maarida maarivittaaley maatrinaaley maatrivittaai maley mella meththai midhakkudhu munney muradaa naamaai Naanum nadandhiduchaa Natpaa neethaan neeye neeyum nenjai nizhalaai ootrivittaai Oyo paarthaal paithiyam parakudhu perai poadhumadaa poochedipoala pookkal purinjiduchaa rombappakkam seidheney shamalamalaai shamalamalalaai sutra sutrum swaramaai thaaikkinaaley thandhuthaan thannaaley therindhidum thodankiruchaa thoovudhu ulley Undhan unnaal unnai urukki Vaanam vaithiyam vaiththuvittaaye vandhu vidhaitheney vizhigalaaga yaaley yenadi yeriduthengudhey yezhu


text:
Gumiiwwan Dhugaa Baatota Yihowaa Kan Gurmaaʼan Akkamitti?
Tokkoon tokkoon gumii qaama jaarsoliitiin geggeeffama. Gumiiwwan gara 20 taʼan aanaa tokko jalatti, aanaawwan gara 10 taʼanimmoo koonyaa tokko jalatti gurmeeffamu. Gumiiwwan darbee darbee jaarsolii iddoodhaa iddootti deemanii tajaajilaniiniifi maqaa daawwattoota olaanaa aanaa jedhuun beekamaniin daawwatamu.
Qaamni Olaanaan, jechuunis Dhugaa Baatonni yeroo dheeraadhaaf tajaajilaniifi yeroo ammaatti waajjira muummee Biruukiliin Niiwu Yoorkitti argamu keessa tajaajilan qajeelfama Macaafa Qulqulluurratti hundaaʼe ni qopheessu.—Hojii Ergamootaa15:23-29; 1 Ximotewos 3:1-7.