text:
Raayyaa ittisa biyya fi seera-kabachiistuu (poolisii) tokko yokina ummanii sabaa bal’aa motummaa gaafa hundeefatu dhaabootaa tajajiila hundeefatu keessaa jachuunis hojjataa mootummaa sadarkaa ol’aanaa, bulchiisaa biyya, Mana Murtii, Mana Barumasaa, Wajjiraa Fayaa, Waajjira Bishanii Daandii, karaa fi kkf isaa keessa tokkodhaa. Motummaan tokko dhaabootaa asii olitti ibsaamaan fi kkf saababiin itti hundeesuu feedhii ummataa kan siyaasaa kan dingadee guutuuman guutuuti halaa tajajilaa keenuufii mirgootaa fi seera kabachiisuf faayyidaa ummataa faayyidaa kan walii kabachiisu fi amanamummaadhan kabachisufidhaa.
KAAYYOON MOOTUMMAA WAYYANEE OROMOO FI OROMIYAA BALEESUUDHAA ILAAMAN OROMOO RAAYYAA ITTISA BIYYA FI POOLISII OROMIYAA OROMOO FI OROMIYAA MALEE MOOTUMMAA WAYYANEE YOOKIIN TPLF TAJAJIILUU HIN QABADAN!
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 11/13/2016
Sadaasa 10, 2016 | Elias Jemal Ahmed Irraa*
Raayyaa ittisa biyya fi seera-kabachiistuu (poolisii) tokko yokina ummanii sabaa bal’aa motummaa gaafa hundeefatu dhaabootaa tajajiila hundeefatu keessaa jachuunis hojjataa mootummaa sadarkaa ol’aanaa, bulchiisaa biyya, Mana Murtii, Mana Barumasaa, Wajjiraa Fayaa, Waajjira Bishanii Daandii, karaa fi kkf isaa keessa tokkodhaa. Motummaan tokko dhaabootaa asii olitti ibsaamaan fi kkf saababiin itti hundeesuu feedhii ummataa kan siyaasaa kan dingadee guutuuman guutuuti halaa tajajilaa keenuufii mirgootaa fi seera kabachiisuf faayyidaa ummataa faayyidaa kan walii kabachiisu fi amanamummaadhan kabachisufidhaa.
Raayyaa ittisa biyya fi seera-kabachiistuu (poolisii) tokko yokina ummanii sabaa bal’aa motummaa gaafa hundeefatu dhaabootaa tajajiila hundeefatu keessaa jachuunis hojjataa mootummaa sadarkaa ol’aanaa, bulchiisaa biyya, Mana Murtii, Mana Barumasaa, Wajjiraa Fayaa, Waajjira Bishanii Daandii, karaa fi kkf isaa keessa tokkodhaa. Motummaan tokko dhaabootaa asii olitti ibsaamaan fi kkf saababiin itti hundeesuu feedhii ummataa kan siyaasaa kan dingadee guutuuman guutuuti halaa tajajilaa keenuufii mirgootaa fi seera kabachiisuf faayyidaa ummataa faayyidaa kan walii kabachiisu fi amanamummaadhan kabachisufidhaa.
Qaamolee motummaa asii olitti ibsaamaan keessaa raayyaa ittisa biyya fi seera-kabachiistuu (polisii) qaamolee gahee guddaa qabana fi ummataa fi biyyaf gahee tajajiila guddaa qabaniidhaa diraqamanii fi itti-gaafatamummaan itti keenamuu naganyaa ummataa naganyaa biyyaa fi dangaa biyyaa kabachiisu yamuu ta’uu tarkaafiiwaan ummataa irraatti fudhatamu irraa ittisuu fi ummataaf wabii ta’uudhaan guutuuman guutuuti kabachisudhaa. Itti-gaafatamummaa asii olitti ibsaamaan ba’uudhan raayyaa ittisa biyya fi poolisii waadaa jari galaan ana duraa kabajaa ummataa kotti fi kabajaa biyyaa kotti dursaa milkaa’in lubbuu fi kafaltii barbachiisaa ta’ee naraa egaamu hundaa nana kafala kannaafisa waqayyoo nahagargaruu jadhe waadaa galuudhaa. Umanis dirqaamaa fi itti-gaafatamummaa itti kenamee waadaa galee hubachuu fi kabajuun komii tokko malee galii waggaa isaa irraa hir’iisee raayyaa itti biyya fi poolisaa mindaa isaaf uffanaaf hidhaanaa isaaf tajajiila fayaa fi barumasaaf isaaf kan soorama bahe soorama baasa waan barbachiisaa ta’ee hundaaf gamachuudhan keenaf.
Bara mootummaa waayyanee yookaan TPLF mootummaa kan dhabatee raayyaa ittis biyya seera-kabachiistuu (poolisii) tajajiila ummata irraa kenamu jijiramani jirachuu battus hundeeffamanifi tajajiili yaroo yaroodhan dirqamanii keenamuuf akaakuu wadaa galuun jijiiram baay’ee itti godhaamee jiraa. Jalaqaba raayyaa ittisa biyya kan hundeeffamee akaakuu lamaan. Inii tokkoffaan sabaaf sablammoota wallin kan ta’uu qabu inii lamaaffaa saba biyya san keessaa jiru kan hirmachise ta’uu qaba wanti bara mootummaa waayyanee argaa jiruu hogantotin impaayeera wayyanee guutuuman guutuuti jalaa hanga guubaattii kan ajajamuufi kan buluu saba tigree qofan. Kunis kan ta’ee ajaja raayyaa ittisa biyya jaalaattii kan argaman ajajota waraana 61 keessa aangoo jeneraal hangaa kolonelatii ramadamanii hojjatan keessa dhalaatoota Tigree 57 dhalaatoota Aga’oo 3 dhalata saba Amaaraa tokko ta’uu isaa tti. Dhalata saba bal’aa ummata Oromoo kan bakka bu’uu tokko qoorichaaf keessa hin jiruu. Ummani oromoo bal’aa kun biyya tophiiyaa keessaatti abbaa biyyaa akka hin tanee ragaa agarsiisuudhaa, daabalatan kan ragaa nu ta’uu wayyaneen yookaan TPLFn raayyaa ittisa biyya fi seera-kabachiistuu (poolisii) kan hundeeffaamee wadaa fi dirgamanii isaa mootummaa waayyanee yookaan TPLF tajajiilu ummata oromoo sabaa bal’aa dhiitee angoo fi umrii mootummaa gabaroomasaa waayyanee dheereesuuf qofa. Kanara ka’udhaan ummatafis biyyaafis tajajiilaa faayidaa hin qabanee fi gocha hiika hin qabanee keessatti raayyaa ittisa biyya fi seera-kabachiistuu (poolisii) ummataaf gachaan fi wabii bakka ta’uu qaabuutti garaa jabenya cimaa fi haala sukaneesan ummata oromoo irraatti duulla sanyii dugugaa kan gageesaa jiru keessatuu Agaazii jachun kan bekamu hogantotin dhalaatoota saba tigiree qofan kan hoganamuu tarkaafi haala sukaneesa haala addunyaa irraa hin jiree hogansaa haarawa ajaja nama tokko irraa dhufu (command post) jachun waan addunyaa irraa hin jiree dabalatee goochii yakka dangaa darbee gageesaa jiru ragaa gudadha. Jibbaa ummata oromoo irraa qaban ummata karaa nagahan mirga isaa gafacha jiruuf ilalachii isaan qaban guutuuman guutuuti hamenyaa fi garaa jabenyaa akka ta’e goochaf ilalachii isaanii ragaadhaa. Ijjolleen oromoo raayyaa ittisa biyya fi seera-kabachiistuu (poolisaa) keessaatti hiirmaatan bekkanis ta’ee osoo hin bekin karaa adda addaattin fayidaan ummata oromoof biyya isaanif ofiif fayidaa godha jiran tokko hin jiruu. Kunis ummata ajjesuu biyya baalleesufi offa saphisudhaa. kanaaf ilamana oromoo raayyaa ittisa biyya fi poolisii oromiyaa keessa kan jiraatan !
Itti-gaafatamummaafi bakka bu’iinsi keessaan qomoo ummataa oromoo irraa dhalaatanif keessaa baataniif ta’uu qaba. Oromiyaa fi oromoo tajajiiludhaaf qofa, kan amo umani oromoo kan bekuudhaa. Umani kan beekule waaggota 25 darbaniif yaroo sukaneesa (command post) yokin ajaja nama tokkorraa dhufu ammaa dabalatee yaroo addaa addatti raayyaa ittisa biyya ta’e bu’aa ummata isaa kan egsiisu qabu irraa raayyaa ittisa biyya tokko irraa yaaka hin egamanee ummata keessaa baatan irraatti fudhachaa jirraatu ilaaman oromoo raayyaa ittisa biyya keessa jirraatan fi poolisii oromiyaa yaaka amma duraa fudhachaa tuurtanii ammasa itti jirraatu ,hojiin ammaa itti jirraatan aangoo impaayeer mootummaa wayyanee umarii isaa dheeresa jirraatu. Kaayyoon ilaaman oromoo raayyaa ittisa biyya fi poolisii oromiyaa kaayyoo umarii Abay Tsahayee fi fakatoota isaa garaan bulaa ka akka Abbaa Dullaa Gamadaa fi diina oromoo Mukataar Kadir, Asater Maamon dabalatee namoota binesoota dhiigaa ilaaman oromoo xuuxanii fi kan dhiiqatan kkf egaafi tiksuuti jirraatan.
Yaroo amma kan yaakkoota gurguddoo waaggota 25 gageefamaa tureefi kan amalee jiruu ilamaan oromoo gabruummaan nu gahaa jadhee bakka jiruu ka’e dhiira, dhaala, maangoddo, dargaggoo ijoollee osoo hin jadhin bakka jiruu ka’e falamachaa jiruufi impaayeera wayyanee yookiin TPLF boolla ga’uuf yaroo ga’ee kanti ilaaman Oromoo raayyaa ittisa biyya fi poolisii oromiyaa dogoggora kan duraa keessaa jirraatan keessaa baatanii ilaaman oromoo ajeesufi dararuu osoo hin tanee sammuu keessaaninfi kaayyoo keessan kan dhugaatti deebitanii ilaaman oromoofi oromiyaa tajajiiluudhaaf dirqama oromummaa yaroon itti baatan ammaadhaa.
Wayyanee yookiin TPLF jaalaatti kufanii mootummaa tortoree badaa jiruu tajajiilun isiin ga’uu qaba. Mootummaafi siyaasani hin darbaa, umanifi biyyii garuu yoomilee ni jirraattuu. Kanaaf kaayyoo badaa irraa jirraatan dhiisuun tajajiila keessan siirreesun ummata oromoo fi Oromiyaa cinnaa dhabaatan yaroon isaa ammaa. Kanaafuu ilaamana Oromoo raayyaa ittisa biyyafi poolisii Oromiyaa ummata keessanif oromiyaa malee mootummaa wayyanee yookiin impaayeera TPLF tajajiilufi gabroomufi akkan hin qabanee isiin hubachiisaa .INJIFANNOON KAN UMMATA OROMOO FI OROMIYAATTI !!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
Bitootessa 24, 2016 | Qeerroo.org
– Oromoon tokko kaaba fi kibaa fi bahaa fi lixaan ka’I wayyaaneebiyyaa baasi
– Abbummaan oromoo oromiyaadhaan haa mirkanooftu
– WBON duruma leenca bosonaati
– Nuti wayyaane hin beeknu ABO malee
– Tigreen saamtuu fi hattuudha
– OPDOn uummata oromoo bakka hin buutu
Jedhu waraqaan balaliituun warraaqsaa bittimfamee kan turee fi aanaa Giddaa Ayyaanatti barataa du’e sirna awwaalcha isaan wal qabsiisuudhaan FXGs guyyaama kana eegale kan ture har’as FXG aanaa kana keessatti jabaate jedhu. Qonnaan bulaan aanaa Giddaa Ayyaanaa hedduun ukkaamfamee jira. barattootni har’a daandii cufaniiru. Agaaziin aanicha keessa olii fi gadi fiigaa jirti. Magaalli Naqamtees dirree qabsoo taateetti hamma ammaatti waraanni wayyaanee itti wal jijjiiruudhaan magaalicha keessa qubatee jira.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ati dura Oromoo moo itophiyaa dhaa? Gaaffii juujuu akkamiiti?
Hagayya 14, 2013 | Ibsaa Guutama Irraa | Gubirmans.com
AFAAN INGILIZIN DUUBISUUF ADDANA TUQAA
Oromiyaan waggoota dhibbaa oliif qabaa Itophiyaa humnaan itt fe’ame jala jirti. Kanaaf sabaawoti Oromoo waan hariiroo sabgidduu ilaalutt kelladarbii (passport) nambiyyummaa see qabatanii deemu. Oromoma keessaa illee mammiin Oromoon saba of danda’e ta’uu kan keessaa hin baane jiru. Jireenyi saanii daddaaqinaa fi dudhama dhabuutu keessa guute. Alii republika Oromiyaa walaba dhaabuuf kan kutatan waliin joga’u. Alii walqixxummaan nambiyyummaan Itophiyaa nu hayyamamnaan nu gaha jedhu. Eessa akka isaan ijaajjan baruun hammuma eessa akka isaan hin ijaajjinee baruu dhibaa dha. Sun tuffii nyaaphaf karaa bane.
Hobbaati kolonummaa bara dheeraa fi hanqina birmadumma sammuutu haala akkasii uuma. Nyaaphi jara akkasii ilaaluun gargar baasee rukutuuf anjaa kan argate itt fakkaata. Mamtuun ati dura Oromoo moo Itophiyaa dha yoo jedhaman isa lammaffaatu afanitt dhufaa. Jarri akkasii jara Amerkanoti “Uncle Tom”, yk Oromoon “Galtuu” jedhaniini. Jara akkasitt kan baratantu Oromo argan hunda gaaffii tuffii “ati dura mali?” jedhu kan gaafatan. Oromo an dura Oromoo dha jedhanii fi an dura Itophiyaa dha jedhaniitt hiranii waldura dhaabbachiisuu tattaafatu. Gidduu darbe mooraa Habashaa fi Oromo keessatt waca kan kaase gaaffi ati dura Itophiyaa moo Oromoo dha jedhuuf deebii kenname ture. Oromtichi “An dura Oromoo dha” jechuu saatiif mooraa Habashaatii haddheessaa fi arrabsoon itt robe agarreerra. Sana irratt sabboonaan Oromoo biraa yaada ofii ifsatee ture. Biyyi inni keessa jiru mirgi of ifsuu heeraan kan eegame. Habashooti ala jiran “mirga ilmoo namaatu Wayyaaneen tuqame, abalu faatu maaf of ifsitan jedhamanii hidhaman” jechuun Mootummaa Itophiyaa amma angoo irra jiru balaaleffataa, hiriira itt bahaa oolu.Yero isaanitt dhufu garuu biyya olhantummaaan seeraa jiru hamaa jalaa itt baqatan kana keessatt Oromoon maaf xiixa jechuun burququ. Si’ana burquqquun hin dhiifnee Oromticha yaada ifsate jenne butanii gorra’uuf yoo aggaman nammi itt baanaan dhiisanii baqachuu dhageenye. Oromoon alaaba ofii balalisuu erga jalqabanii fi qasaawoti ifatt nuti Itophiyaa miti jedhanii erga labsanii kurnan lama darbaniiru. Gurguddoon Habashaa haala wareegama Ilmaan Oromoo kumaa fi kitilaan uumame kana utuma arganii haaluu yaalu. Gubbaatt Oromoon eenyummaa ofii maman akka jiran himuu yaallee jira. Jara fuula itt agarsiisan akkasii irraa ka’anii Oromoo hundi kaayyoo walabummaa akka hin utubnett fudhatani. “An dura Oromoo dha” jechuunuu akka waan raajiitt itt dhagahame. Sanan akaakuun tuffii nyaaphaa bara abbaa lafaa kulkulfataa jirachuu hubanna. Ija laafuu fi harka kennachuun bakkatt hin deebisu. Gaaffiin “Ati dura Oromoo dhaa?” jedhu ofirrummaa fi wa’ee Oromo irratt beekumsa dhabina iyyaafatichi qabu beekama agarsiisa.
Oromoon of baran buuba nyaapha kana akka afuuffee uratee afuura baafachaa jiruutt fudhatu. Nama dhiibbaa haala naannaa jala dhaabbachuu hin dandeenye, damaqina malbulchaa hin qabneetu akkas ta’a. Nammi lammiin Oromoo ta’e dura Oromoo dha, boodas Oromoo dha. Eenyummaa sabummaa, sabummaa saa waliin dorgomu hin qabu. Kanaaf dhaadannoon saa “An dura Oromoo dhaa” utuu hin ta’in silaa “An yoomuu Oromoo dha” kan jedhu ta’a jechuu dha. Habashaan waggaa dhibbaa oliif dhiddhiitanii, rirritanii eenyuma saanii haquuf hedduu dhama’ani. Seera, aadaa, dudhaa fi afaan saa akka dhimma itt hin baane waanjallaa godhani. Sun hunduu ta’ee galati qotee bulaa saanii hin badinii irraa oolfatanii yoonaan ga’ani. Amma erga ijoollee ofii barsifatanii booda sun caalaatt misa malee duubatt deebi’a jedhanii yaaduun ofirrummaa ija baase. Hololli maqaa balleessaa fi busheessaa gurguddoo Habashaa angoo irra konkolaataniin oofamaa jiru itt fufa imaammata abboolii saanii kan Oromoo hoggansa dhabsiisuuf godhamaa tureen adda miti. Yoo akka abboolii itt tole isaanis ajjeechaa eegaluu danda’u, akkuma dhiheenya yaalanii.
Yeroon imaammati darban hundi geengoo seenaa dhaabuu akka hin dandeenye mirkaneesseera.. Haa ta’u malee wal amantee fi walqixxummaan hidhata fedha bilisa irratt hundaawe ollaan ummachuu hin danda’u hin jedhamu. Bakka sana hin ummatinitt gaffii “Ati jalqaba maanni?” jedhu kan wal hin beeknetu walgaafata. Garuu roorrisaa fi kan itt roorrifame yoo akka wal hin beeknee ta’an nama dhibuu hin dhiisu. Oromtichi itt roorrifama bahe akka itti of ilaalu himachuun maal nama oriisisa? Dammaquu saa arganii “Ati nuwi malee of hin taatuu deebi’ii rafi” jechuu kajeelanii. “Kan lafatt jibban ka’ee sitt sirbuu jedha” isa intalli jette sana ta’a. Dhaadannoo “an dura Oromoo dha” jedhu si’ana golee baaqulaa Oromoon itt argamu hunda keessaa wal jalaa qabamaa jira. Jechi kun filmata biraaf banaa kan dhiisu fakkaata. Kanaaf kutannoo dhabinni kan keessa jiru akka hin fakkanne rimsama an yoomuu Oromoo dha jedhu calaqisuun yoo dandahame dansa. Oromoo fi ummatoota kibbaa irratt fanfanni yoo jiraate iyyuu akka seera addunyaa fi empayerichaatt nambiyyumaa (citizenship) koloneeffataa saaniitt lakaawamu. Itophiyyummaan kan humnaan itt fe’ame malee fedha bilisaan kan filatan miti. Qabsaawotis sana akka filmaata lammaffaati hin fudhatani. Kan walabummaa Oromiyaa akka abjuutt ilaalan sun bifa jijjiirratee akka itt fufu fedhu.
Oromtich dardara ta’ullee naamusa qabeessa. Wan gaafatame damboobaan deebise malee nokkorroo hin seenne. “An dura Oromoo dha” jedhe malee kan jedhamuu qabu “An Itophiyaa miti” hin jenneenii. Utuu sana jedheenii maaltu ta’a ture laata? Homtuu hin ta’u, tarii isa ifatt Oromoof walabummaa malee filmaati biraa akka hin baafne ejjennoo fudhachiisuun yoo dudhama galchu, gara saaniitiin kan amma akka saree gadoodan akka harree halaaksisaan ta’a. Naamusi dardaricha ilaalcha saanii “atsummaa” saxile. Oromoon qoccolloo ganda keessaa bira darbee bara baaquleessaa kana saboota addunyaa waliin karaa itt dorgomu karoorfataa jira. Yeroof malee bittaa empayera ofirraa fonqolchuun fagoo hin ta’u. Of hin beeknee fi bor hin hedneetuu eenyummaa Oromoo gaafata. Oromoon ummata ollaa saa hunda obbolummaan ilaala. Kan ilaalcha saanii akkasii akka dadhabinaatt fudhatan itt bahi saa maal akka tahuu danda’u dursanii heduu qabu. Naannaa keenyatt nagaa fi tasgabii yoo buufne qofa akka Afrikaa kabajchiifnu beekamuun dansa.
Ummatooti naannaa nagaa barbaaduu. Duulli samichaa fi bololli aangoo gurguddoon Habashaa kara karaan itt jiran bu’aa hundee qabu waan argamsiisuufi miti. Ollaa waliin qayyabannoo naga qabeessa yoo tolfatan jireenya guddinnaa fi gammachuun keessa guute ummatoota saanii argamsiisuu danda’u. Kanaaf hundi saanii ofiif ulfina yoo fedhan mirga ummatoota hundaa beekuu qabu. Bakka duriitt deebi’uuf yaada qaban dhaaban kolonoota durii akka miltoo wal qixxeett fudhachuu qabu. Ummatooti sun isaan jaallatanis jibbanis ifaajee ofiin mirgaa fi ulfina saanii kabajchiifachuun hin oolu. Haa ta’u malee nagaan gargar ba’uun hundaaf anjaa qaba. Kiniinii hadhooftu kan Oromummaa saaniin boonan duras boodas Oromoo akka ta’an liqimsuuf qophii ta’uun barbaachisaa dha. Akka sabaa fi lammii addaanjiroott Oromummaa saanii kan mulquu; yooka nambiyyummaan Itophiyaa fedha saanii bilisa malee itt fufaa akka deemu gochuu kan danda’u hin jiru. Oromoon yoomiyyuu Oromoo malee kan biraa hin taa’anii!! Qabsoon Oromoo kallattii halleen hanga injifannoott itt fufa!!!
We need justice and freedom!
Posted by: ecadforum June 6, 2013
by Abebe kassa
We need justice and freedom was one of the main slogans demonstrators held on June 2 peaceful demonstration in Addis Abeba. Peaceful demonstrations were de facto banned by the regime since the aftermath of 2005 elections. Semayawi party challenged that and organized one on June 2,2013. Depending on the source from tens to hundreds of thousands of demonstrators from broad section of the society took their messages to the streets of Addis abeba. They put forward 4 clear demands: release all political prisoners, stop forced eviction of Ethiopians from their settlements, stop interfering in religion and incarceration of Muslim leaders, and address skyrocketing cost of living and unemployment. They gave the regime 3 months to respond. If the regime does not listen, they promised to hold more demonstrations. The rally was seen as a warm up for what is to come and serves as a yellow card for the regime. Now the ball is on TPLF’s side.
We need justice and freedom, demonstration in Addis Ababa
We need justice and freedom was one of the main slogans of Addis Ababa’s demonstration on June 2nd, 2013
The early signs are not promising. The regime does not seem ready to listen. Redwan Hussien the regime mouthpiece said in an interview that ” trying to stop cases which are under trials in the court system through peaceful demonstration and disturbances is unconstitutional”. His reply assumes that there is independent judiciary system in Ethiopia. We know that is a lie. The regime controls all 3 branches of the political system.Three out of four demands by the organizers are mainly results from lack of independent court system in the country. Believing his own regime lie, Redwan judges actions of peaceful demonstrators who asked the regime to stop using the legal means as a weapon to take away Ethiopians rights as unconstitutional. How he think of his regime forcing Muslim leaders to incriminate themselves in a fabricated video called ”Jihadawi Harekat” before the court makes any ruling?
Beyond his interview there is no official response by the regime to gauge their next move following June 2 protest rally. After 2005 election late PM Meles’s trademark response to public or opposition parties voicing against injustice and oppression had been ”to cut their fingers”. His style of leadership was first to frighten Ethiopians not to dare express their protests in public. Those who dared to do it has languished in prison and follow up with threats for those who might think to do it. The question now is what will be the figurehead PM Hailemariam response to the demonstrators demands and follow up demonstrations if demands are not met. More than once he affirmed his job is to follow on what his predecessor started. He continues to live in Meles’s shadow. Till this time there is no visible indication he can free himself and come up with his own doctrine. For some allowing the demonstration stimulate a faint hope that there could be a shift in the regime’s policy. We do not know why the regime allows it. We do not know how they are going to react when more protests are to follow. It is too early to suggest a shift in policy.


text:
Guyyaa har’aa Bitootessa 30,2017 G/W/Liixaa magaalaa Naajjoottii Qeerroon magaalaa Naajjoo Bifa qinda’aa ta’een Warqaa wammichaa qabsoofi
akeekachisaa sirna Wayyaanee akeekachiisu of irraa qabu guutuummaa magaalaa Naajjoo maneen namaaf waajjirallee keessaa facaassanii ollanii jiru. Halaa warqaa faca’eerraattii Wayyanneen nasuu guddaa keessa seente humnaa polisii Feederraallaa dabalaata magaalaa naajjoottii bobasanii jiru..
Magaalaan Naajjoos yeroo ammaa kana humnaa warrannaa guutamtee jirttii.
Godina Wallaggaa Magaalaa Najjoo Keessatti FXG Itti Fufe.
Guyyaa har’aa Bitootessa 30,2017 G/W/Liixaa magaalaa Naajjoottii Qeerroon magaalaa Naajjoo Bifa qinda’aa ta’een Warqaa wammichaa qabsoofi


text:
Baarentuu Gadaa Irraa
Ummanni Oromoo akkuma ummata addunyaa kanarra jiru kamiituu ummata aadaa,afaan, seenaa fi duudhaa akkasumas ummata biyya mataa isaa kan Oromiyaa jedhamtu qabuu dha. Biyya isaarrattis baroota kuma hedduuf wal horee, sirna nagahaa fi guddina, akkasumas jaalalaa fi duudhaalee hedduu of keessaa qabu; sirna bulchiinsaa Gadaa jedhamuun ummata wal-bulchaa turee dha.
Akkuma beekamu biyyi isaa Oromiyaanis; biyyi facaasan irraa hammaaran, biyya irra bobbaasan horanii irratti badhaadhaniidha. Haa ta’uutii weerartoonni Habashaa jiruu fi jireenya Oromoo kanatti inaafanii fi qabeenyaa fi biyya isaa kan ofii godhachuu barbaadan, warri bulchiinsi isaanii bulchiinsa Oromootiin faallaa ta’e erga biyya isaa qabatanii booda kun hunduu hafee Oromoon kunoo biyya isaa irratti beelaan, rasaasaan, dhibeen mankaraaraa fi dhumaa jira.
Weerartoonni Habashaa warri aadaa ilmi abbaa ajjeesee aangoo fi qabeenya abbaa dhaaluu qaban kun Oromoo fi Oromiyaa saamanii beeleessaniiru, hidhanii mankaraarsaniiru, ajjeesaniiru. Wayyaaneen ammoo kan hunda caaltu taatee argamte.
Har’a Oromoon qayee fi qabeenya isaarratti hin ajaju. Qotee, hojjetee, baratee, daldalee nagahaan oolee galuu hin danda’u. Biyya isaa keessa jiraachuun itti hammaateera. Dhalataan Oromoo maafan saamama, maafan hacuucama jedhee dubbatee fi gaafii dhiheesse gaafii malee ajjeefama, hiraarfama, mana hidhaatti darbatama. Walumaa galatti werartoonni har’a biyya Oromoo weeraranii jiran kun sababa tokko malee yeroo barbaadanii fi fedhanitti Oromoo mataa olqabate jedhanii shakkan ajjeesu, hidhu, bakka buutees dhabamsiisu. Keessumaa kan baroota as kaluu kana raawwatee fi raawwataaa jiru dhagahuufuu sukanneessa dha.
Itiyoophiyaan wayyaaneen bulaa jirtu mana hidhaa sabootaati jechuutu irra salphata.
Egaa dhugaan qabatamaan hara’a impaayeera Itiyoophiyaa wayyaanedhaan bulaa jirtu keessa jiru kana ta’ee osoo jiruu wanti TV fi Raadiyoo sirnichaatin odeeffamaa ooluu fi bulu kan biraati. Faallaa dhugaa lafa jiruuti. Dhugaan lafarra jiru kan argisiisu saboota biyyatii irratti keessumaa saba Oromoorratti yakki sukanneessaan danuun raawwatamaa turuu fi jiraachudha. Wayyaaneen garuu dhugaa kana ni haalti. Odoo wanti hunduu ifatti muldhatuu nagaa fi misoomatu jira jechuun karaa midiyaa fi dabballoota ishii bobbaaftee kijibaa ooltee bulti. Ummattoonni biyyattii garuu har’as akkuma kaleessaa beelaan, rasaasaan, dhibeen, kan hafe ammoo baqaan galaanaa fi gammoojjitti dhumaa jiru. nageenyi , quufni, guddinni Wayyaaneen irraa hololaa jirtu takkaawuu Itiyoophiyaa keessatti ta’ee hin beeku, fuunduraafis bakka wayyaaneen jirtutti gongumaa waan milkaawuu miti. Namni gama kanaan milkii eeggatus yoo jiraate osoo of gowwoomsuu baate dansaadha!
Dhiheenya kana kan Muktaar Kadiriin bakka buufame ergamaan Wayyaanee Lammaa Magarsaa; kan yeroo ammaa kana pireezidaantii naanoo Oromiyaa ti ofiin jechaa jiru Finfinnee fi godinoota Oromiyaarra naanna’uun yoo inni holola guddinaa, misoomaa, nageenyaa fi tasgabbii hololu dhageenyee argaa jirra. Ergamaan kun akkuma ergamtoota isa dura turanii kanneen akka Kumaa Dammaqsaa, Junaddii Saadoo, Abbaa Duulaa, Alamaayyoo Atoomsaa fi Muktaar Kadir asii fi achitti daandii, hospitaala, bishaanii fi Ibsaa isiniif galchina jedhees piroojecktii habjuu, piroojektii hojiitti hin hiikamneef dhakaa bu’uuraa tarreessu karaa dda addaa hordofneerra. Namni kun holola misoomaa gaggeessuu caalaayyuu yoo hawaasa naannoo dhakaan kun itti kaa’amutti argame waadaa adda addaa tarreessuun sobuu fi sossobuu yaalu arginee dhageenyee jirra.
Ergamtichi geejjiba diinaa ta’ee Abbaayi Tsahaayyee fi Dabrexiyoon gebramikaa’eel fi qondaaloonni Wayyaanee Oromiyaa keessa asiif achi ittiin gulufaa jiran kun akkuma argaa fi dhagahaa jirru bakka gahe maratti afaan mi’eefatee, sabboonaa sabaaf quuqame fakkaatee ummata Oromoo moogsuu fi afaanfaajjeessuuf yaalaa jira. Waqariin Wayyaanee kun akkuma maqaa piroojektii hojiitti hin hiikamneef dhagaa sobaa tarreessaa oolaa jiru kana gama biraatin ammoo holola tokko haa taanu, wal haa jaallannu, yoos diinni keenya nu sodaata, nagaan haa bu’u, misoomatti haa xiyyeeffannu, mootummaan keenya rakkoo keessan furuuf kutateera, keessumaa dargaggoota ijaarree misoomatti galchuuf kunoo lafa dhakaa fi cirrachi irraa qotamu heektaara ammanaa fi ammasii abbootii qabeenyaa akkanaa fi akkas jedhamanirraa fuunee hiraa jirra jechuun holola gaggeessaa jira.
Dhugaa dha wal jaalachuun, tokko ta’uun, nagaa fi tasgabbii faarsuun waan jibbamuu miti, barbaachisaa fi bareedadhasi. Piroojektoota ummata fayyadan hojiirra oolchuuf dhakaa bu’uuraa kaa’uu fi dargaggootaaf hojii uumuunis hammeenya waan qabuu miti. Dhugaan jiru garuu kanaa miti. Faallaa holola gaggeeffamaa jiruuti.
Namni olii-gadi fiigee waayee nagaa fi tasgabbii Oromoo gorsu kun, inni waayee tokkummaa ummata Oromoo barsiisu kun, kan waayee misoomaa fi guddina odeessu kun eenyu..? inni dhakaa dhoosuu fi cirrecha gurguruudhaan jireenya dargaggoota Oromoo nan jijjira jedhee buufu kun eenyu…..? jennee yoo gaafannee fi duubbee isaa qoranne namni kun ergamaa Wayyaanee, diina Oromooti. Naacha nu alafachaa himimmaan sobaa harcaasaa jiruu dha.
Namni dhakaa bu’uuraa tarreessaa oolu kun, namni tokkumaa Oromoo faarsaa jiru kun, kan waayee nagahaa fi tasgabbii hololu, misoomaa fi guddina dargaggootaa Oromoo odeessaa jiru kun nama ergamaa Wayyaanee ta’uun waggoota 26n darbaniif tajaajilaa turee fi amanamummaa isaaf sartifikeetii fudhateedha. Lammaan nama mataa Oromoo diina jalatti gadi qabee dhaansisaa turee fi jiruu dha. Eeyyee Namni kun ergamtoota Oromoo saamanii saamsisan, ajjeesanii ajjeechisan, hidhanii hisisaa turan miseensoota OPDO qooda ol aanaa qaban keessaa tokko. Namni hara’a nagaa fi guddina faarsu kun kaabinee bulchinsa naannoo Oromiyaa ta’uudhaan waggoota 26n darbaniif kan nageenya Oromoo booreessaa tureedhasi.
Namni kun hoogganaa biiroo dhimma nageenya naannoo Oromiyaa, komishinara komishiinii poliisii naannoo Oromiyaa fi af-yaa’ii Caffee OPDO tureera. Aangoon isa hafee ture yoo jiraate pireezidaantii naannichaa ta’uu qofaadha. Kanarraa ka’uun waggoota 26n darban osoo aangoo gurguddaa qabuu; maaf guyyaa tokkolleen Oromoon maaliif
ajjeefama, maaf saamama jechuu dhadhabe..? yeroo inni komishina
polisii, dhimma nageenyaa fi afyaa’ii turetti Oromoo maqatu hidhame…?, meeqatu dararame…?, meeqatu ammoo ajjeefame..? meeqatu lafa isaa irraa buqqifame…? akkuma hunduu beekufii innis quba qabutti lakkoofsa hin qabu. Har’a egaa maaltu dhalate.. ..? maal dhagaheet quuqamaa fakkaatee as bahuu filate….? Eee har’a ummanni Oromoo fincilee mirga isaa kabachiifachuuf Kaabaa kibbaa- Bahaa lixaa kaanaan maaltu hirriibaa isa dammaqse…? Sodaamoo aantummaadha…? Moo ibidda diinatti qabatee jiru irraa dhaamsuuf daboo bahuu dha…? Deebiin isaa Shakkii malee soda, dhiphuu qabsoon Oromoo FXGn itti bulchee dha; kana irra darbee ammoo ergaa diinaa Oromoo irratti raawwatuu dha.
Oromoon wal jibbee hin beeku, jaallalli inni Oromoof himu kan maaliti..? Oromoon nagahas jibbee hin beeku. Kan nagaa dhorkaa jiru Wayyaanee dha/Aga’aaziidha. Oromoon hiyyummaas hin qabu, kan saamee hiyyoomse saamtoota weerartoota gooftolii isaa, warra har’a isa ergachaa jiran Wayyaanota. Lamma Magarsaa yoo tokko taane diina keenyarra aanna jechaas ture…. diinni kun eenyu…..? Wayyaanee isa ergachaa jirtu moo, ummata Oromoo mirga ofiif qabsaawaa jiru; kan isaan mana hidhaatti naqanii dararaa jiraniidha…? Moo warra mirgaa fi bilisummaa ummata isaaniif qabsa’aa jiranii dha….? Lammaan yoo dhuguma Oromoof nahee fi Oromoof aantummaa qabaate maaf Aga’aazii Oromiyaa keessaa hin baafne…? maaf labsiin yeroo muddamaa akka ka’u hin taasifne…?, maaf saamicha qabeenyaa daangaa darbe kan Wayyaaneen gaggeeffamaa jiru lakkii jedhee hin dhaabsifne…? Ykn saamtoota Wayyaaneerraa qabeenya Oromoo hin deebifne..?, maaf ilmaan Oromoo yakka tokko malee Oromummaa isaanitiin yakkamanii manneen hidhaa adda addaa keessatti dararaman gadi hin lakkisiifne…? Eeyyee gaafiin yeroo maraa Lammaa Magarsaaf dhihaachuu qabu kana. Kan ummanni Oromoo keessumaa sabboontonni dhiheessaa jiranis kanuma. Lammaan garuu gaafii kanaaf deebii hin qabu. Qabaachus hin danda’u. Yoo qabaates deebin isaa kan ta’uu danda’u ‘kun humna kiyyaa oli, ykn ani kanaaf hin ergamne kan jedhu akka ta’u shakkiin hin jiru.
Holola Lammaa Magarsaa hololaa jiru kana ilaalchisee kan dhalataan Oromoo kamuu beekuu fi hubachuu qabu; kan hololaa jiru isa osoo hin ta’iin Abbaayi Xahaayyee fi qaamota tika wayyaanee warra akka Gabrsiyoon faa ta’uudha. Isaantu isa keessan hololaa, dubbachaa jira.
Lammaan yayyii dha, yeyyii hoggantootni TPLF gogaa hoolaa itti maranii, hoolaa fakkeessanii ummata Oromootti bobbaasanii dha. Namni kun dagachiisee akka nama nyaatuuf wixxifataa jiru namuu hubachuu qaba. Quuqamaa fakkaatee humrii Wayyaanee ummata Oromoo irratti dheereessuuf tattaafachaa jira. Kun nama hundaanuu hubatamuu fi irratti dammaqamee hojiin ittisaa hojjetamuu qaba. Keessumaa sabboontoonni Qeerroon Oromoo walumaa galatti ummanni Oromoo akka inni Oromiyaa keessa naanna’ee holola fakkeessii fi kijibaa kana hin facaafne dura dhaabbatuu qaba. Bakka deemetti ugguramuu qaba. Bara, baraan dhiiga Oromoo dhangalaasisaa, saamaa fi saamsisaa umrii diinaa dheeressaa jiraachuu hin qabu waan ta’eef.
~Xumurame~


text:
FDG Eegale Tokkummaa Ilmaan Oromoon Jabaatee Mootummaa Abbaa Irreetti Xumura Ni Taasisa!
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Uummatni Oromoo waanjoo garbummaa jalatti kufe jedhee guyyaan itti tole jedhee bule hin jiru. Hin jiraatus. Qabsoo Bilisummaa Uummata Oromoo gaggeeffamaa asiin gahe keessatti uummatni Oromoo waanjoo garbummaa of irraa buusuuf qabsoo hadhaawaa gaggeessaa tureera. Addatti Jaarmayaan Qeerroo Bilisummaa bara 2011 akka Jaarmayaatti erga of labsee asitti FDG mootummaa Wayyaanee hundeen raasan gaggeessaa turee ammas itti jira. Keessumaa ammoo bara 2014 keessatti uummatni Oromoo tokkummaadhaan diina dura dhaabbatee ‘‘ Haqa Keenyaa fi Biyya Keenya Diinaaf!’’ jechuudhaan wareegama qaqqaalii kaffaleera. Kumaatamaan mana hidhaatti ukkaamsamanii jiru. Dhibbootaan ammoo irbaata rasaasaa tahuudhaan dargaggootni Oromoo abbaa biyyummaa uummata Oromoo mirkaneessuuf rasaasa dura dhaabatanii ammas itt jiru.
FDG amma Oromiyaa keessatti qabatee finiinaa jiru galmaan geessisuudhaaf gumaatni nama tokkee murteessaa dha. Kanaaf uummatni Oromoo FDG kanatti dabalamuudhaan mirga saba Oromoof falmuun saba keenya “Mootummaa Dhablee” tahee bara baraan itti roorrifamaa jiruu fi qabeenyi biyyaa irraa saamamaa jiru bilisa maasuuf jecha, hiree murteffannaa isaa akka mirkaneeffatuuf dirqamni olaanaan nurra jiraachuu hubachuu barbaachisa. Keessumaa ammoo FDG amma eegale galmaa geessisuudhaaf dirqamoota armaan gadi hojiitt hiikuuf jabaatnee hojjechuun dirqama.
- FDG amma eegale namuusa FDG tiksinee galmaan geessisuuf gumaata barbaachisu gumaachuu;
- Qajeelfamootaa fi ajaja mootummaa kan dantaa umamta keenyaa tuqu kamuu hojiitti hiikuu diduu fi dura dhaabbatuu;
- Tooftaawwan Qabsoo Fincilaa kan karaa caasaa fi bifa adda addaan baafaman hordofuun FDG dhaabbataa gaggeessuuf murannoon socho’uu;
- Bakkeewwan garaa garaatti dhaadannoowwan garaa garaa maxxansuu;
- Omisha mootummaan dantaa uummataa miidhuuf fayyadamutti dhimmi bahuu dhiisuu;
- Mirgi dimokraasii dhugaa fi sagaleen uummataa kabajamee hireen murteeffatnaa hanga argamutti haqaaf jecha wareegama karaa hundaan nu gaafatu baasuu.
Akkuma beekamu yeroo ammaa kana FDG Oromiyaa bakkeewwa garaa garaa addatti magaalaa Gincii, Amboo, Najjoo, Mandii, Gidaamii fi bakkeewwan birootti finiinuu eegaleera. FDG kun itti fufinsi isaa mirkaneeffamee uummatni Oromoo tokkummaadhaan FDG kanatti makamaa deemaa jira; mootummaan Wayyaanee guyyaan itti hundeen buqqaatu dhiyaachun mirkana. Kana taasisuuf ammoo nuyi miseensotnii fi deeggartooni Qeerroo Bilisummaa dirqama olaanaa ofitti fudhatnee soho’uun nurraa eegama.
http://qeerroo.org/2015/11/29/fdg-eegale-tokkummaa-ilmaan-oromoon-jabaatee-mootummaa-abbaa-irreetti-xumura-ni-taasisa/


text:
Oromia (WBO): Gootichi WBO Godina Bahaa Lotoota diinaa namoota 31 ajeesudhan nama 133 boji’amuu hubataame March 2, 2016Posted by OromianEconomist in Oromia (WBO).
Tags: Gootichi WBO Godina Bahaa Lotoota diinaa namoota 31 ajeesudhan nama 133 boji’amuu hubataame, Oduu Tarkaanfii WBO, Oromia, WBO
trackback
(SBO/VOL – Bitootessa 01,2016) Tarkaanfii Waraanaa Gootichi WBO Godina Bahaa Gurraandhala 29,2016 Lixa Harargee Keessatti Waraana Wayyaanee Irratti Fudhateen Injifannoo Cululuqaa Galmeesse.
Abdii fi Gaachanni Ummata Oromoo WBOn falmaa diina waliin godhu finiinsaa kan jiru oggaa ta’u, Godina Baha Oromiyaa Lixa Harargee keessatti injifannoo boonsaa galmeessee jira.
Haaluma kanaan gootichi WBO Godina Bahaa keessa sossohu Gurraandhala 29,2016 guyyaa kaleessaa Lixa Harargee Ona D…aaroo-Labuu bakka Halloo-Goobaa jedhamutti humna diinaa weeraruun tarkaanfii haleellaa irratti fudhateen loltoota diinaa 18 ajjeesee, 133 ol booji’amuu Ajaji WBO Godina Baha Oromiyaa beeksiseera.
Waraanni Bilisummaa Oromoo (WBO)n haleellaa weeraraa kanaan qawwee AK 14 hidhannoo waliin, akkasumas mi’oota waraanaa gara garaa diina irraa booji’uu Ajaji WBO Godina Bahaa dabalee hubachiisa.
Mootummaan faashistii fi goolessituu wayyaanee humna waraana isaa haleelame kanaaf dirmatuu fi haala diddaa ummataa naannoo san jiru dhuunfatuuf humna dabalataa konkolaataa 14 olii fi helekopteroota 4n bakkichatti sossoosus sochii WBO fi diddaa ummataa geggeeffamaa jiru dhaabuu akka hin dandeenye gabaafameera.
Gurraandhala 27,2016tti ammoo Gartuun Humna Addaa WBO Baha Harargee magaalaa Laangeey keessatti diina dhahee 3 yeroo irraa ajjeesu, konkolaataa bulchiinsaa tokko daaressee, Pistoola tokko booji’eera.
Tarkaanfii WBO Godina Bahaa kan biraan, WBOn Godina Bahaa Gurraandhala 25,2016 Lixa Harargee Ona Gammachiis naannoo Qun’ee araddaa Mayra-beekaa jedhamutti loltoota diinaa ummata gooluuf sossohaa turan rukutee 3 ajjeesuun, 5 madeessee jira.
Gama biraan Humni Addaa WBO Gurraandhala 25,2016 Lixa Harargee naannoo magaalaa Hirnaatti hidhattoota diinaa kanneen gufuu ta’an to’atnaa isaa jala oolchuun qawwee kilaashii 2 irraa hiikkatee farrummaa itti jiran irraa yeroon akka dhaabbatan gorsee gadi dhiisee jira.
Diinni torban tokkoon dura irraa eegalee sochii WBO danquu fi FXG dura dhaabbachuuf Godina Baha Oromiyaa keessatti humna waraana isaa lafoo fi helekopterootaan guuruun bakkoota hedduutti qubsuma waraanaa tolfatuun kan beekame oggaa ta’u, kanaan alattis humna poolisaa kan “Liyyuu Haayil” jedhaman Ogaaden keessaa qabus gara Baha Oromiyaatti akka sossoose ifa ta’eera.
Comments»
No comments yet — be the first.


text:
Maqaa masoo Farmaajoo jedhamuun ka waamaman – Prezidaantiin Somaaliayaa haaraan, Mohammed Abdullahii Mohammed, Somaaliyaa Kibbaa fi giddu-galaa, bakkawwan garee fiinxaaleyyii Al-shabaabiin qabatamanii jiran keessatti waraana haarawa labsanii jiran. Naannoolee uummatni miliyoonaan lakkaawamu rakkoo fayyaa fi beelaan dhumuu mala, jedhame sodaatamu kana keessa kanneen jiran miseensonni Al-shabaab haga guyyoota jaatamaatti yoo harka kennantan ka dhiifaman godhaniif ta’uu illee beeksisanii jiran.
Har’a masaraa Mootummaa, ka magaalaa Moqdishoo jiru keessatti hoogganoota dhaabbatoota naga-eegumsaa biyyattii fi bulchaa magaalaa Moqdishoof ibsa kennan keessatti kana labsan – Prezidaantichi Somaaliyaa.
Biyyattiin garee shororkeessotaa Al-shabaab wajjiin waraansa haaraawa keessa jiraachuu ishee uummata Somaaliyaa maratti labsuun fedha. Kanaaf, akka uummatni Somaaliyaa waraana isaa deggerun gaafadha – jedhan – prezidaantichi.
Waraansicha haaraawaaf qophaa’uuf jecha, hoogganoota waraana biyyoolessaa fi ka Poolisii, hoogganaa dhaabbata tika nagaa biyyoolessaa fi bulchaa magaalaa Moqdishoo jijjiiranii jiran. Haala kanaan, Abdullaahii Mohammed Alii – hoogganaa dhaabbata tika-nagaa Somaaliyaa haarawa, Jeneraal Ahmed Mohammed Jumaalee - hoogganaa waraana biyyoolessaa haaraa, Abdi-karim Daahir Sa’iid – hoogganaa poolisii haaraa ta’uun muudaman. Akkasumas, hooggnaa itti-aanaa hoogganaa Erginsa Somaaliyaa, kan Embaasii biyyattii Waashinton Diisii keessaa ka turan – dippiloomaaticha Taabit Abdii, bulchaa magaalaa Moqdishoo haarawa gochuun muudanii jiran – prezidaantichi.
Yeroo waraansa haarawa kana labsanitti, akkuma Prezidaantiin isaan duraa – Hasan Sheek Mohammud godhanii turan, lammiwwan Somaaliyaa garee Al-Shabaab keessaa deebi’aniif ka dhiifama godhan ta’uu beeksisanii jiran.
Ka’imman Somaalee, kanneen dogoggorsamanii Al-shabaab keessa jiran yoo deebi’an akkan dhiifama godhuuf beeksisuun fedha. Hidhannoo isaanii hiikkatanii waraana biyyaatti harka kennachuuf yeroo guyyoota jaatamaa qaban – jedhan – Prezidaantichi – Somaaliyaa – Mohammed Abdullaahii Mohammed.
Miseensota Al-shabaaba, kanneen haabicha gananii mootummaatti harka kennatanii fi deemsa nagaa fi araaraa Somaaliyaa simataniif eegumsi nageenyaa ga’aan kan godhamuuf ta’uu illee beeksianii jiran.
Xiinxaltoonni akka jedhanitti, yeroo ammaa biyya Somaalee keessatti, mootummaas tahe garee Al-shabaab, kan humna guutmmaatti biyyattii dhuunfate qabu hin jiru.
Gabaasa sagalee kana cuqaasuun dhaggeeffadhaa


text:
(Jawar Mohammad irraa)
- 1) Caasaan bulchiinsa OPDO guutumaan guututti waan laamshayeef akka dur ummata Oromoo cunqursitee bulchuufi hin dandeenye. Kanaafuu duubaan osoo hin taane kallattiidhaan bulchuuf dirqamteeti. Kana jechuun sirna bulchiinsa naannoo Oromiyaa kan amma dura itti fayyadamuuf jaarte faaydaa isaarra miidhaan waan hammaateef diiguun kallattiidhaan jiddugaleessa (center) irraa bulchuuf murteessite.
- 2) Tarkaanfii diinaggee ishii laamshessuuf fudhatameen maallqa biliyoona 120 ol kasaartee jirti. Maallaqni invastimantii alaa seenuu erga dhaabe tureera. Ammaa warri alaafi dureeyyiin biyyaatuu maallaqa saffisaan baafachaa jiru. Kanaafu biyyatti humna waraanaa jala galchinee tasfgabbeessuuf deemna jechuun invastaroota abdachiisuu barbaadu.
- 3) Labsiin kun tarkaanfii itti aananii fudhachuu hedaniif haala mijeessuf kan godhameedha. Tarkaanfiin itti aanu haalli daran hammachaa yoo deeme sirnicha baraaruuf fonqolcha waraanaa (military coup) godhuudha. Kanas waraannifi dameen tikaa wal ta'uun hoggansa siyaasaa aangorraa buusanii ofii qabachuudha. Kana ammoo waan dhoksaan godhan osoo hin taane kanuma Tigroonni wal mari'atanii bilcheessanii jirani. Jeneraala tokko ol baasu, hogganoota siyaasaa fakkeessaaf aangorraa buusanii hidhu. Bifa kanaan haleellaa humnaa hamaa fudhachuun ummata jiilchanii of jalatti deebisuu yaadu.
- 1) Ummanni keenya karaa hundaan dhuunfaafi waloon hidhannoo harkatti galfachuu jabeessee itti fufuu qaba.
- 2) Tarkaanfiin diinaggee ishii daran laamshessuu daldala biyya alaatti erguufi galchuu ( import & export) dhaabsisuu irratti fuulleffachuu qaba.
- 3) Sochii waraanni ishii godhu ugguruufi diinaggees daran haleeluuf dhiheessii boba'aa ( gaazaa) alaa galu kallattii hundaan hanqisii qabna. Bootteen jaraa alaa galaa Oromiyaa keessa darbe loltoota isaaniitiif gaaza guutuu dhoowwuu barbaachisa.


text:
Števec pogledov vsebine : 203916
Sporočilo
EU direktiva o piškotkih
Naša spletna stran uporablja piškotke, saj z njimi dosežemo boljše delovanje, ter obiskovalcem nudimo lažje brskanje po strani in celostno delovanje spletne strani. Piškotki ne vsebujejo osebnih informacij posameznika. Prosimo, da potrdite strinjanje z uporabo piškotkov, ki bodo shranjeni na vašem računalniku.
Poglej zasebnost Dokument o zasebnosti in EU direktivi Se strinjam
OKROŽNICA PREDSEDNIKA ZVEZE št. 28...
OOKKRROOŢŢNNIICCAA PPRREEDDSSEEDDNNIIKKAA ZZVVEEZZEE šštt.. 2299
SSppooššttoovvaannee ččllaanniiccee,, ssppooššttoovvaannii ččllaannii !! SSkkuuppššččiinnaa ZZvveezzee jjee bbiillaa iizzvveeddeennaa ddnnee 2299..0055..22001100 iinn nnaa nnjjeejj ssoo bbiillii sspprreejjeettii vvssii sskklleeppii iinn zzaakklljjuuččkkii,, kkii jjiihh jjee pprreeddvviiddeell ddnneevvnnii rreedd.. DDoollooččeennee aakkttiivvnnoossttii ssoo vv sskkllaadduu ss pprrooggrraammoomm oossttaallee ppaa ssee bboo ddooggaajjaalloo vv jjeesseennsskkeemm iinn ddeellnnoo zziimmsskkeemm oobbddoobbjjuu.. ZZaarraaddii llaažžjjeeggaa sspprreemmlljjaannjjaa bboomm vvsseebbiinnoo ooppiissaall ppoo ppoossaammeezznniihh ppooddrrooččjjiihh.. 11.. ZZAAPPIISSNNIIKK SSKKUUPPŠŠČČIINNEE:: PPoossrreedduujjeemm vvaamm zzaappiissnniikk sskkuuppššččiinnee,, kkii jjee uusskkllaajjeenn iinn ppooddppiissaann ss ssttrraannii ddeelloovvnneeggaa pprreeddsseeddnniikkaa iinn zzaappiissnniikkaarrjjaa.. OOrriiggiinnaall zzaappiissnniikkaa zz vvsseemmii ppooddppiissii,, ppoorrooččiillii iinn pprriillooggaammii ssee nnaahhaajjaa vv aarrhhiivvuu ZZvveezzee.. PPootteekkaa ttuuddii ppoossttooppeekk rreeggiissttrraacciijjee sspprreemmeemmbbee PPrraavviill ZZvveezzee iinn vvsseeggaa ppoovveezzaanneeggaa vv tteejj zzvveezzii.. KKoo ddoobbiimmoo uurraaddnnoo ppoottrrddiilloo iizz SSttaattiissttiiččnneeggaa uurraaddaa SSlloovveenniijjee bboommoo sspprreemmiinnjjaallii ttuuddii nnaazziivvee iinn oobbvveeššččaallii CC..OO..MM.. iinn vvssee,, kkii mmoorraajjoo bbiittii oo tteemm oobbvveeššččeennii.. 22.. PPRRAAVVIILLAA ZZVVEEZZEE:: PPoossrreedduujjeemm vvaamm ttuuddii PPrraavviillaa ZZvveezzee,, kkii ssoo bbiillaa sspprreejjeettaa nnaa 3344..sskkuuppššččiinnii.. PPrraavviillaa bbooddoo ddoossttooppnnaa ttuuddii nnaa iinntteerrnneettnnii ssttrraannii ZZvveezzee.. 33.. NNAARROOČČIILLOO OOBBRROOČČKKOOVV ZZAA LLEETTOO 22001111:: KKoott vvssaakkoo lleettoo jjee bbiilloo iizzvveeddeennoo ttuuddii nnaarrooččiilloo oobbrrooččkkoovv zzaa lleettoo 22001111 iinn ssiicceerr vv sskkllaadduu zz nnoovviimm nnaaččiinnoomm zzbbiirraannjjaa ččllaannaarriinnee vv ZZvveezzii.. TTaakkššeenn nnaaččiinn jjee ppoovvzzrrooččiill nneekkaajj zzmmeeddee ssaajj ppaarr ddrruušštteevv nnii rraazzuummeelloo nnoovveeggaa nnaaččiinnaa vveennddaarr ssmmoo zzaaddeevvee uurreeddiillii.. KKoott bboossttee iizz pprriilloožžeennee VSEM DRUŠTVOM IN ČLANOM PREDSEDSTVA ttaabbeellee vviiddeellii jjee oobbrrooččkkee nnaarrooččiilloo 2266 ddrruušštteevv,, 11 ddrruuššttvvoo jjee ppllaaččaalloo ssaammoo ččllaannaarriinnoo.. TToorreejj šštteevviilloo ddrruušštteevv,, kkii nnaarrooččaajjoo oobbrrooččkkee ssee nnii bbiissttvveennoo zzmmaannjjššaalloo.. NNaarrooččeenniihh jjee bbiilloo 1166..773355 oobbrrooččkkoovv kkaarr jjee 998877 mmaannjj kkoott vv pprrvveemm nnaarrooččiilluu lleettaa 22001100.. KKlluubb nneekkaatteerriimm kkrriittiikkaamm ttaakkoo nnaa kkoonnffeerreennccii iinn kkaassnneejjee nnaa sskkuuppššččiinnii sspprreejjeetteemmuu nnaaččiinnuu ppllaaččiillaa oobbrrooččkkoovv iinn ččllaannaarriinnee ttoo nnii ttaakkššeenn uuppaadd,, kkii bbii kkaazzaall nnaa iizzrraazziittoo nneezzaaddoovvoolljjssttvvoo kkoott ssoo bbiillaa ssppoorrooččiillaa iizz nneekkaatteerriihh ddrruušštteevv.. OOcceennjjuujjeemm,, ddaa jjee ttoo pprreejj ppoosslleeddiiccaa ttrreennuuttnnee eekkoonnoommsskkee ssiittuuaacciijjee iinn kkrriizzee.. 44.. ZZNNAANNII TTEERRMMIINNII TTEEKKMMOOVVAANNJJ VV JJEESSEENNSSKKEEMM OOBBDDOOBBJJUU:: SSppooššttoovvaannii,, pprrii pprreegglleeddoovvaannjjuu iinntteerrnneettnnee ssttrraannii llaahhkkoo nnaajjddeettee tteerrmmiinnee tteekkmmoovvaannjj ttaakkoo ddoommaa kkoott vv ttuujjiinnii.. VV tteemm ččaassuu ssmmoo pprreejjeellii iinnffoorrmmaacciijjoo oo oorrggaanniizzaacciijjii tteekkmmoovvaannjj ššee iizz ddrruuššttvvaa TTrrbboovvlljjee.. OO vvsseehh tteekkmmoovvaannjjiihh ssooffiinnaanncciirraannjjuu iinn oorrggaanniizzaacciijjii pprriinnoossaa ppttiicc bboo pprreeddsseeddssttvvoo ZZvveezzee sskklleeppaalloo nnaa ssvvoojjii sseejjii,, kkii bboo 44.. SSeepptteemmbbrraa.. OO vvsseehh ppooddrroobbnnoossttiihh iinn sskklleeppiihh bboossttee oobbvveeššččeennii.. SSiicceerr ppaa ssoo vv tteemm ttrreennuuttkkuu zznnaannii tteerrmmiinnii tteekkmmoovvaannjj:: -- 2255..0099..1111 ssppeecciiaallnnaa rraazzssttaavvaa ppaappiigg TTrrbboovvlljjee -- 1144..1100..1111 ddoo 1177..1100..1111 rreeggiijjsskkaa rraazzssttaavvaa ZZaassaavvjjee 22001111 -- 2211..1100..1111 ddoo 2244..1100..1111 mmeeddnnaarrooddnnaa rraazzssttaavvaa UUddiinnee -- 0011..1111..1111 ddoo 0077..1111..1111 mmeeddnnaarrooddnnaa rraazzssttaavvaa VViicceennzzaa -- 1111..1111..1111 ddoo 1144..1111..1111 mmeeddnnaarrooddnnaa rraazzssttaavvaa NNoovvaa GGoorriiccaa -- 1188..1111..1111 ddoo 2211..1111..1111 mmeeddnnaarrooddnnaa rraazzssttaavvaa RReeggggiioo EEmmiilliiaa -- VV ddeecceemmbbrruu ddrržžaavvnnaa rraazzssttaavvaa vv oorrggaanniizzaacciijjii ddrruuššttvvaa KKrraannjj -- VV jjaannuuaarrjjuu ssvveettoovvnnaa rraazzssttaavvaa vv FFrraanncciijjii PPoozziivvaamm vvssaa ddrruuššttvvaa,, kkii bbooddoo oorrggaanniizziirraallaa ddrruuššttvveennaa tteekkmmoovvaannjjaa aallii ssooddeelloovvaallaa vv ookkvviirruu kkaakkššnniihh ddrruuggiihh tteekkmmoovvaannjj iinn sseejjmmoovv,, ddaa ppoossrreedduujjeejjoo tteerrmmiinnee ss kkaatteerriimmii bboommoo sseezznnaanniillii ččllaannssttvvoo.. LLeepp ppoozzddrraavv ddoo ssnniiddeennjjaa!! PPrreeddsseeddnniikk ZZvveezzee:: IIssttookk CCIILLEENNŠŠEEKK
Narejeno z
Joomla!.
Designed by: joomla template design web site hosting Valid XHTML and CSS.


text:
Aangawoonni Somaaliyaa keessaa, hojjetoota Jaarmayaa Fayyaa Addunyaa shan garee Al-shabaabiin akka butamanitti shakkamu barbaaduu itti fufanii jiran.
Magaalaa Luuq keessatti ajajjaa waraana Somaaliyaa ka tahan – Koloneel Deeq Abdii-kaliif akka jedhanitti, hojjetoonni sun kaleessa otuu mana isaanii jiranii, namoonni meeshaa hidhatan dhufanii dirqsiisuun konkolaataatti naqanii gara gammoojjiitti geessan.
Kan magaalaa Loogitti dhihoo jirtu – gandi Magaanii, kaleessa waaree booda sa’aa afuritti hidhattootaan haleelamte. Hojjetoota WHO shan isaan butanii deeman deebisuuf barbaadaa jirra – jehhan – Koloneel Kaliif.
Hojjetoonni shananuu lammiwwan Somaaliyaa yoo tahan, talaalii Pooliyoo, ka Sagantaa Jaarmayaa Fayyaa Addunyaan geggeessamaa jiru keessaa hojjetan.
Jaarmayichi Addunyaa haga ammaatti waa’ee kanaa hin baasne.


text:
Saturday, September 24, 2016
#OromoProtests Juneeydii Saadoo gara miidiyaatti as bahuun mariifi falmii jabaa banee jira
#OromoProtests Juneeydii Saadoo gara miidiyaatti as bahuun mariifi falmii jabaa tanee jira,
(Jawar Mohammad irraa)
Atakaaroon kun qalbii ummataa qabsoo irraa hamma tokko waan facaaasuuf gariin keenya yaaddayuun ni mul’ata. Yaaddoon kun naaf gala. Garuu mariifi falmiin kun har’a sababa Juneeydiitin haa ka’uu malee turus ummanni Oromoofi mooraan qabsoo isaa waanuma itti dhufuuf deemtuudha. Kunis ilmaan Oromoo OPDO keessatti aangoo qabatanii meeshaa diinaa ta’anii turaniifi ammas jiran akkam goona kan jedhuudha.
Mariin kun amumarraa eegaluun Qabsoon Oromoo boqonnaa siyaasaa cehuumsaa ( transitional politics) keessa seenuu isii agarsiisa. Jalabultii kufaatii sirna abbaa irreefi dhalachuu bilisummaatti biyya kamittuu dhimmi qondaalota sirna jiguuf deemu tajaajilaa turanii ajandaa mariifi falmii cimaa ta’a. Adaduma qabsoon tun jabaattuun Oromoota dhiisaati Tigroonnuu bidiruu mootummaa kufaa jiruu sanirraa utaaluun karaa ummataa ykn karaa baqaa filachuun waan hin oolle. Jara bidiruu diinaa irraa utaalu kana bidiruu qabsoo keenyaa yaabachiifna moo, bishaanuma gadi darbina? Gara mooraa qabsoo yoo finnee faaydaafi miidhaan jiru maali? Erga mootummaan kun kufee hoo qondaalota OPDO gandarraa hanga fedaraalaa jiran kana akkam goona? Jara Tigrootaa hoo? Ni adabna moo dhiifama goonaaf? Yoo adabaman warra sadarkaa kami irra jirutu adabama? Warra maal balleesse? Adabbii akkamii? Dhaddacha seeraa kamiin ( domestic or international)? Dhiifamni ( amnesty) yoo kan godhamuuf taate hoo sirna kamiin godhama? Warra isaan miidhan hoo gumaa akkamittu kafalamaaf? Eenyutu kafalaaf? Siyaasaa biyya teenyaa tan fuulduraa keessatti ni hirmaachifna moo taphaan ala taasifna? (Akka Wayyaaneen ESAPA goote.) OPDOn akka jaarmayaatti itti fufti moo ni diigna? Gaafileen kun hundi kan mariiifi falmiin ciccimtuun irratti godhamee deebiin ammumarraa qopheeffamaafi deemuu qabuudha.
Waan takko garuu ammumarraa ifa godhuun barbaachisaadha. Namni miseensa OPDO ta’ee sirna Wayyaanee tajaajile hundi yakka sirni sun raaw'ateef itti gaafatama. An gaafas hin beekne, hin dhageenye, aangoo dhugaa na harkaa hin jirtuun itti gaafatamummaa jalaa nama hin baasu ( Ignorance does not absolve one from responsibility). Qondaalonni kun yakka hojjatamaa tureefi jiru keessatti takkaa suduudaan hirmaatanii jiran; ykn osoo arganii itti dhiisan. Kanaaf balleessaa irraa of qulqulleessuu hin danda’an. Akka badii isaanii kanaaf itti adabaman garuu waan boru heeraafi seeraan murtaaye hojitti hiikamu ta’a. Har'a qondaalonni kun badii isaanii amananii dhiifama gaafachuun mirga isaaniiti. Dhiifama san namuu mata-matatti irra fudhachuufi dhiisuu danda’a. Garuu ummanni Oromoo waloon gaafii dhiifamaa irratti deebii kennuuf yeroon ammaa miti. Sirni kun erga kufee booda akkuma biyyoota biroo qaamni ( komishinii) yakka sirna abbaa irree keessatti raaw’atame qoratee, yakkamtoota irratti murtii adabbii (prosecute) ykn dhiifamaa ( amnesty) dabarsu dhaabbachuu qaba. Kanaaf ammo ogeeyyii seeraa dhimmaa transitional justice irratti barnoota guddaa horatan waan qabnuuf ammumarraa itti qophaayuu eegaluu qaban. Waa hundaafuu mariifi falmiin dhimma kanarratti godhamu itti fufuun hammeenya hin qabu; garuu miira tasgabbaa’een haa godhamu.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
AANIIDI QOOLIHA COYI UMO | HUUCCATTO KAAˈLITANNORI NO?
Huuccatto Kaaˈlitannohe Gara
Hirretenni loonsanniha aye loosono hanafattora albaanni, ‘Kuni loosi maaho kaaˈlannoe?’ yite xaˈmakki nooreentilla. Ikkina huuccatto assiˈrate daafirano hatto yee xaˈma meessira roorsiˈra ikkitinoni? Ikka hooggara dandiitanno. Huuccatto kaaˈlitannonkeri nooronna teˈee xaˈmanke garankolla. Danchu manchi Iyyoobi nafa mitte hige, “Isi woshshummoro macciishshannoe?” yee xaˈmino.—Iyyoobi 9:16.
Saˈu birxichuwara, huuccatto assiˈra mulla hinge hinge assinanniha ammaˈnote bude woy surrete xaginaatira kaaˈlitannota calla ikkitinokkita leellishshanno taje laˈnoommo. Halaalaanchu Magani huuccattonke addinta macciishshanno. Gara ikkitino doogonni hattono addanka hasiissanno hajora huucciˈnummoro Maganu seekke macciishshannonke. Isinni, ninke isiwa shinqeemmo gede koyisinonke. (Yaaqoobi 4:8) Ikkina, barru baala huucciˈnummoro afiˈnammora dandiineemmo horo maati? Hanni afiˈneemmo horo giddo mite laˈno.
Surrete salaame afiˈrate.
Qarrunna mitiimma tuncu yitannohe wote, yaaddo wolqakkira aleenni ikkitinohu gede ikke macciishshamannohe? Qullaawu Maxaafi, hattoori tuncu yaannonke yannara ‘agurrummokki huucciˈneemmo’ gedenna ‘dhiwinonke coye Maganoho kuˈlinammora’ jawaachishannonke. (1 Teselonqe 5:17; Filiphisiyusi 4:6) Qullaawu Maxaafi huuccattotenni Maganunniwa shinqummoro ‘wodancha baalanta roortannoti Maganu salaame, wodanankenna surrenke agartannota’ kulannonke. (Filiphisiyusi 4:7) Yaachishannonke coye iimi Anninkera gudinse kuˈlinummoro lowota giddiidi salaame afiˈnammora dandiineemmo. Isinni Yihowa konne assinammora koyisinonke. Faarso 55:22 togo yitanno: “Duha ikkinohere Yihowa aana tuqqi, isi irkise amadannohe.”
“Duha ikkinohere Yihowa aana tuqqi, isi irkise amadannohe.” —Faarso 55:22
Alame woˈmate aana heeˈrannohu lowo manni tenne salaame afiˈrino. Wodiidi Kooriyira heedhannoti Hii Raani togo yitino: “Buutote qarri nooeha ikkirono, konne qarraˈya kule huuccatto assiˈreemma wote duhu aaniˈyanni hoˈlinoehu gedenna konne qarra dandee heeˈrate wolqa nooehu gede ikke macciishshamannoe.” Filippiinsi gobbara heedhannoti Seesiliya togo yitino: “Oosichaama ikkoommahura, oosoˈyarinna amaˈyari lowo geeshsha yaachishshannoe; ise xa ane nafa badde afa hooggino. Ikkollana huuccatto assiˈraˈya, quwa sae yaadummakki barru baala tuncu yaannoere dandee heeˈreemma gede wolqa ikkitinoe. Yihowa maateˈya towaaxxa dandeemma gede kaaˈlannoeta afoomma.”
Qarru yannara sheshonna jawaante afiˈrate.
Quwa sae yaachishannori, woy quuxxi assannohu buutote qarri iillinoheni? ‘Shesho baalante Maganiwa’ huuccatto assiˈrakki lowo harshammo uyitahera dandiitanno. Qullaawu Maxaafi Maganu “iillannonke qarri baalunku yannara sheshifachishannonke” yaanno. (2 Qorontoosi 1:3, 4) Lawishshaho, Yesuusi lowo geeshsha yaadi yannara, “guluphe huucciˈra hanafino.” Tini ma kaaˈlitusiyya? “Mittu sokkaanchi iiminni daye jawaachishinosi.” (Luqaasi 22:41, 43) Wole ammanamino mancho Nehimiya, bushu mannooti Maganu looso loosannota hoolate waajjishiishshinosi. Isi togo yee huucciˈrino: “Angaˈya jawaachishie yee huucciˈrummo.” Hakkuyi gedensaanni ikkinori, Nehimiya waajjasi qeeˈlanno gedenna loososi jeefo gananno gede Maganu kaaˈlinosita leellishanno. (Nehimiya 6:9-16) Gaanu gobbara heeˈrannohu Rejinaaldi huuccatto assiˈrasi kaaˈlitinosi gara coyiˈranni togo yiino: “Hakko iso wolqaˈyara aleenni ikkino qarri tuncu yeennae huuccatto assiˈreemmo wote, qarriˈyara kaaˈlaera dandaannohuranna horonta waajjitooti yee jawaachishannoehura hasaaphe kaoommohu gede ikke macciishshamannoe.” Ee, Maganu isiwa huucciˈneemmo wote sheshifachishankera dandaanno.
Maganuwiinni afiˈnanni hayyo afiˈrate.
Doodhineemmohu mitu coyi ninkeno banxeemmo mannano baasa kaaˈlara woy gawajjara dandaanno. Danchare doodha dandiineemmohu hiittoonniitiyya? Qullaawu Maxaafi togo yaanno: “Kiˈne mereero [hakko iso qarru iilleennasi] hayyo ajjinosihu heeˈriro, Magano marro marro hige huucciˈro; korkaatuno Maganu mishikkinni baalunkura shaqqillunni aanno, isirano uyinannisi.” (Yaaqoobi 1:5) Maganu hayyo aankera huucciˈneemmoha ikkiro, dancha doorsha doodhineemmo gede isi ayyaanisinni massagankera dandaanno. Isinni huucciˈneemmo wote Maganu qullaawa ayyaana aankera bande kulle huucciˈra dandiineemmo; korkaatuno Yesuusi togo yiino: “Iimi Anni huuccidhannorira qullaawa ayyaana roorse hiitto diaanno!”—Luqaasi 11:13.
Wole agurina Yesuusi nafa, dancha muro murate Annisi kaaˈlo xaˈmiˈra hasiissannosita afino. Isi hawaariyaatesi ikkitannore 12 labballo doorara hasiˈri wote, “hashsha woˈma Maganunniwa huucciˈranni galino” yee Qullaawu Maxaafi kulannonke.—Luqaasi 6:12.
Yesuusinte gede yannankera noohu batinyu mannino, gara ikkinore doodhate kaaˈlansara huuccidhino huuccattora Maganu dawaro qolinonsa gara lae sheshifatino. Filippiinsi gobbara heedhannoti Rajiina babbaxxino qarri tuncu yiinoseta coyidhino; lawishshaho minaannase shiidhu gedensaanni iseneetonna maatese towaaxxa, noose looso hooganna konni qarri giddo heedhe ooso lossa qarra ikkitinose. Gara ikkinore doodhitanno gede kaaˈlinoseri maati? Ise togo yitino: “Huuccattotenni Yihowa kaaˈlaera kuˈleemma.” Gaanu gobbara heeˈrannohu Kiwabeena Maganu kaaˈlasira huucciˈrinohu mayiraatiro kulanni togo yiino: “Lowo woxe afiˈreemmoha gimbaatu loosoˈya hoogummo.” Isi hakka wote assinore kulanni togo yiino: “Danchare doodhammora biddishsha aannoe gede Yihowawa ganye huucciˈroommo.” Isi lede togo yiino: “Ayyaanaamitteteno ikko maalaamittete hasiisannoere afiˈrate kaaˈlannoeha dancha looso doodheemmo gede Yihowa lowo geeshsha kaaˈlinoehu gede ikke macciishshamannoe.” Atino Maganu ledo noohe jaalooma hunara dandaanno coyi tuncu yaannohe wote huucciˈrittoro biddishshasi afiˈra dandaatto.
Kageeshshi geeshsha huuccatto kaaˈlitannohe doogga giddo boodella laˈnoommo. (Wole lawishsha afate, “ Huuccattotenni Afiˈnanni Horo” yitanno saaxine lai.) Ikkollana tenne kaaˈlo afiˈrate, balaxxe Maganonna fajjosi afa hasiissannohe. Tenne assa hasiˈrattoha ikkiro, Qullaawa Maxaafa xiinxallate kaaˈlitannohe gede Yihowa Farciˈraasine coyishiishattora koyinsoommohe. * ‘Huuccatto macciishshanno Maganiwa’ shiqate umo assatto coyi konne ikkara dandaanno.—Faarso 65:2.
^ GUFO 14 Ledde afate, qooxeessikkira heedhannote Yihowa Farciˈraasine ledo xaadde hasaawi woy www.jw.org/sid yinanni webisayitenke daaˈˈati.


text:
Hawaassichi hubannoon doronyoo harmaaf qabu hanqachuun, dhaabbilee fayyaa wal’aansicha kennan gahaa ta’uu dhiisuun, dhibicha salphaatti ittisuun akka hin-danda’amne gochuusaa ministeerichi beeksiseera.
Kaansariin harmaa jalqaba harma irratti mul’achuun kutaalee qaamaa kaanitti tatamsa’uun dhibee du’aaf kan nama saaxilu yoo ta’u, ijoodhaan dubartoota kan hubu ta’us darbee darbee dhiirotas nihuba.
Itiyoophiyaatti waggaa waggaan namoonni kuma 13 kaansarii harmaaf kan saaxilaman yoo ta’u, isaan keessaa kuma 7 kan ga’an akka du’an ragaan Ministeera Eegumsa Fayyaa irraa arganne ni-eera.
Baatiin Onkololeessaa sadarkaa Idil-addunyaatti baatii kaansarii harmaa ilaalchisee hubannoon itti qabsiifamu ta’ee tura.
Kana ilaalchisanii Ministeerri Eegumsa Fayyaa waajjira Giiftii Duree waliin ta’uun ibsa kennaniin hawaasichi hubannoon waa’ee dhibichaa qabu gahaa waan hin-taaneef saaxilamummaa isaa hir’isuun akka hin-danda’amne ibsameera.
Ministirri Eegumsa Fayyaa Piroofeesar Yiftruu Birihaane Itiyoophiyaan biyyoota guddataa jiran dhibee kanaan hubaman keessa tokko ta’uushee eeranii, hubannoon hawaasichaa hanqachuun rakkoo ijoo ta’uu ibsaniiru.
Sababoota Kaansarii Harmaa fidan
• Sochii ga’umsa qaamaa hojjachuu dhiisuu
• Harma hoosisuu dhiisuu,
• Tamboo xuuxuu
• Alkoolii dhuguu dawaawwan hoormoonii waliin wal-qabatan fudhachuu
• Dafanii da’uu dhiisuu fi sababaoonni kaan kaansarii harmaaf kan nama saaxilanidha.
Saaxilamummaa kaansarii harmaa hir’isuuf
• Guyya guyyaan sochii ga’umsa qaamaa hojjachuu
• Waggaa 1 hanga 2 harma hoosisuu
• Umurii 20 hanga 30 gidduu jirutti da’uun saaxilamummaa isaa qabnu hir’isuun akka danda’amu Piroofeesar Yifruun himaniiru.
Kaansariin harmaa qorannaan isaas ta’e wal’aansi isaa baasii guddaa waan gaafatuu fi lubbu dhabsiisuu waan danda’uuf hawaasni qoratamuun of eeggachuu akka qabu hubachiisaniiru.
Ministeerichis tarsiimoo too’annaa kaansarii biyyaalessaan geggeffamaa akkuma dhibee kamiiyyuu ittisuu irratti xiyyeeffachuuf hojii hubannoo qabsiisuu hojjataa jira jedhaniiru.
Qorannoo duraan yoo danda’ame dursanii ittisuuf, yoo ta’uu baates dhibicha dursanii beekuun wal’aansa akka argatan taasifamaa akka jiru ibsaniiru.
Ministirichi wayita ammaa hospitaalotni mootummaa 12 wal’aansa kennaa akka jiran eeranii, wiirtuuwwan wal’aansaa hanqina hir’isuuf wiirtuuwwan wal’aansaa ja’a ijaaramaa akka jiran ibsaniiru.
Dhaabbileen wal’aansaa dhuunfaa wal’aansicha akka kennan gochuuf hojjatamaa akka jiru kan ibsan ministirichi isa cinatti ogeeyyii waa’ee dhibichaa leenjisuun akka qoratanii fi wal’aansa akka kennan taasifamaa jira jedhaniiru.
Baatiin hubannoo qabsiisuu baranaa Itiyoophiyaatti mata duree “Dhibee Kaansarii Harmaa Ittisuun Itti-gaafatamummaa Hunda Keenyaati, Harma Keessan Qaqqabattanii Qorannoo Duraa Rawwachuun Lubbuu Keessan Oolchaa” jedhuun si’a 11ffaaf kabajama.
Madda: Tajaajila Oduu Itiyoophiyaa


text:
1Israa7eelati Pilisxxeematuura olettanau kiyidosona; Israa7eelati Eben77eezeran shiiqin, Pilisxxeemati Afeeqan shiiqidosona. 2Pilisxxeemati citan citan gididi, Israa7eelatuura olettanau denddidosona; olai suullin, oiddu sha7u Israa7eelata worida Pilisxxeematun Israa7eelati xoonettidosona. 3Olanchchati galchchidosaa simmido wode, Israa7eela cimati, "Hachchi GODAI nuna Pilisxxeematun aissi xoonissidee? Nunaara baanaadaaninne nuna nu morkketu kushiyaappe ashshanaadan GODAA Maachchaa Taabootaa Seeloppe ane ehoos" yaagidosona. 4Hegaa gishshau, asai Seelo kiittin, kiruubetu gidduwan araatan uttiya Ubbaappe Wolqqaama GODAA Maachchaa Taabootaa ehiidosona. Eela naati naa77ati Hofiniininne Piinihaasi Xoossaa Maachchaa Taabootaara yan de7oosona. 5GODAA Maachchaa Taabootai galchchidosaa gakkido wode, Israa7eelati ubbai biittai qaaxxana gakkanaashin bantta qaalaa xoqqu oottidi, "GODAA Maachchaa Taabootai gakkiis" yaagidosona. 6Israa7eelatu wocamaa Pilisxxeemati siyidi, "Hagee Ibraaweti galchchidosan siyettiya, wolqqaama wocamai aibee?" yaagidosona. GODAA Taabootai eti galchchidosaa yiidoogaa Pilisxxeemati eridi yayyidosona. 7Yayyidi hagaadan yaagidosona; "Xoossai eti galchchidosaa yiis. Aayye7ana nunoo! Hagaa malabi hagaappe kase hani erenna. 8Aayye7ana nunoo! Ha wolqqaama xoossatu kushiyaappe nuna ashshanai oonee? Ha xoossati Gibxxeta bazzon bosha ubban shocidaageeta. 9Inttenoo Pilisxxeematoo, minnite! Asadan olettite! Hinna xayikko, intte eta kase ailletettan haaridoogaadan, etikka inttena haarana. Hegaa gishshau, asadan olettite!" yaagidosona. 10Pilisxxeemati olettidi, Israa7eelata xoonidosona; xoonin Israa7eelati bantta dunkkaaniyau baqatidosona. He olan daro asai goora7ettiis; Israa7eela olanchchatuppe hasttamu sha7ai haiqqiis. 11Xoossaa Taabootai omoodettiis; Eela naati naa77ai, Hofiniininne Piinihaasi haiqqidosona. 12Biniyaama zare gidiya issi bitanee olaa dembbaappe woxxidi, he gallassi Seelo gakkiis; gakkidi kayyuwaa erissanau i ba maayuwaa pooshshidi, ba huuphiyankka biittaa qoliis. 13He bitanee gakkiyo wode, Eeli ba wozanan Xoossaa Taabootaabaa hirggido gishshau, naagiiddi ogiyaa doonan de7iya ba oidiyan uttiis. Bitanee katamaa gelidi, hanidabaa yootin, katamai ubbai waasuwaa xulluusiis. 14Eelikka he waasuwaa siyidi, "Hagee aiba waasoo?" yaagiis. Bitanee eesuwan yiidi, Eelassi yootiis; 15Eeli uddufun tammanne hosppun laitta cima gidida, aifeekka xeelaa aggidi galjjido asa. 16Bitanee Eelassi, "Olaa dembbaappe yiidaagee tana; taani hachchi yaappe baqataas" yaagiis. Yaagin Eeli, "Ta na7au, yaatin waanidee?" yaagidi oichchiis. 17Oichchin oduwaa ehiida bitanee, "Israa7eelati Pilisxxeematu sinttaappe baqatidosona; daro asai wuriis; ne naati naa77ai Hofiniininne Piinihaasi haiqqidosona; Xoossaa Taabootaikka omoodettiis" yaagiis. 18Bitanee Xoossaa Taabootaabaa yootido wode, penggiyaa matan de7iya ba oidiyaappe Eeli guyye kunddiis; kunddidi garbballee meqqin haiqqiis; aissi giikko, i ceeganne ordde. Eeli Israa7eela biittan oitamu laittaa daannatiis. 19Eela na7aa Piinihaasa maccaasiyaa yelanau wodee wurido ixeta. Xoossaa Taabootai omoodettoogaanne ba bolloinne ba keettaawai haiqqidoogaa a siyido wode, qoppennan maaretai o oiqqin yelaasu. 20A haiquwau matattido wode, yelissiyaageeti, "Neeni attuma na7aa yelido gishshau yayyoppa" yaagidosona; shin etayyo a ainne zaarabeikku; eti giyoobaakka ezggabeikku. 21A ba na7aa Ikaabooda sunttaasu; Xoossaa Taabootai omoodettido gishshaunne ba bolloinne ba keettaawai haiqqido gishshau, "Bonchchoi Israa7eelatuppe shaahettiis" yaagaasu. 22A, "Bonchchoi Israa7eelatuppe shaahettiis; aissi giikko, Xoossaa Taabootai omoodettiis" yaagaasu.
Copyrighted Material
Learn More


text:
‘Artificial intelligence’ maashinoota ykn meeshaalee (fkn roobootota) akka namaatti yaaduu fi waa hubachuu danda’aniidha. Aliens ammoo wontoota lubbuu qaban kan akka namaatti yaaduu dandan ykn qarooman tarii dachii nuti irra jiraannuun ala (samii keessa ta’uu danda’a) jiraachuun isaanii nimala jedhamanii kan shakkamaniidha.
Steefen Hokiing, saayinsistiin beekamaan, wolitti dhufeenyi ‘Artificial intelligence’ fi aliens dachii irraa dhabamiinsa sanyii namaatiif sababa guddaa ta’uu akka malaniidha kan akeekkachiisu. Steefen Hokiing dhalli namaa meeshaalee ykn maashinoota qaroo akka namaatti yaaduu danda’an uumuun isaa gama birootiin lafa irraa dhabamiinsuma isaanii (sanyii namaa) saffisiisaa akka jiruudha kan BBC itti hime. Steefen Hokiing, kan ufumaa isaatuu haasayuuf meeshaalee qarotti dhimma bahu, sanyiin namaa meeshaalee hedduu qaroo kan tarii boru abshaalummaan nucaaluu danda’an uumuun keenya dogogora guddaadha jedha. Meeshaalee kanniin ammaaf ilma namaati kan tolchutti jiru, ‘meeshaaleen ykn maashinoonni qaroon kunniin gara boodaatti ufii uftolchuu, saffisa guddaan ufgeeddaruu danda’u,’ jechuun soda isaa ibse. Rakkon guddaan, Stefen yoo soda isaa ibsu, gaafa meeshaaleen kunniin ufii isaaniitii uftolchuu ykn uf-fooyyessuu eegalan too’annaa fi hubannaa ilma namaatii ala bahuu danda’u. Ilmi namaa waan hojjatu irratti daangawaa waan ta’eef isaan faana saffisa wolfakkataan tankaarfachuu isa dhiba, iggitiin baayolojiin irratti gate jira waan ta’eef. Akka Steefen Hokiingitti dhalli ilma namaa maashinoota qaroo kanniiniin nicaalama, ni injifatama, duubatti gatama. Kuni balaa guddaa dhala.
Uumaa meeshaalee qaroo Cleverbot app ‘artificial inelegance’ kan ta’e tokko gama isaatiin meeshaaleen qaroon ilma namaa dachii irraa dhabama taasisuu danda’ u sodaa jedhu kan hinqabne ta’uu isaa BBC itti hime. Maashinoonni guutummatti qaroo ta’an ‘full artificial inelegance’ yeroo ganna 10 hincaalle keessatti uumamuu danda’u. Meshaaleen kunniin tajaajila daangaa hinqabne ilmanamaaf laatu moo ilma namaa ni irraanfatu, dalgatti gatu, tarii nigalaafatu waan jedhu ammatti beekuu kan nama dhibu ta’uu dubbate.
Wolumaan ilaaluuf deeman yaalii fi hujiin keenya kan sanyii namaa guddisu moo balleesu ta’u isaa. Waan uumnu hundakeessatti balaa dhufuu malu fagotti arguun fala barbaaduuf nama qarqaara.


text:
Of duuba yoo laalan
Karaa giixirsaa qabsoon Oromoo keessa darbee as gahe yoo of duuba deebinee ilaalle hammam akka yeroon barrisu hubachu dandeenya. Hundi saa lafjala ija firaa fi hamaajaajii irra dhoffamee tolfame. Akeeki ture dhaabaa garbummaa, qaanii fi gadgalumaa jalaa nama baasu ijaaruu ture. Qabsaawoti yaada saanii kan facaasan barruu harkaan qophaawee fi ergaa afaaniin ture. Yaa’a sana keeessa akkastuu alkoolii fi “stencil”tt dhimma bahaniiru. Maxxansituun komputara seenaa dhihooti. Rabsi harkaa harkatt dabarsuun gaggeeffame. Si’anaa qunnamtiif faaksii, maxxansituu haada malee, makiinaa akkaasaa fi interneetiin,haala shaffisummaa, dammaqsaa fi facaasaa jijjiiraniiru. Qooqoti “blogging, twiter, face book fi cell phone” jedhaman qabsaawota dursoott abjuunuunuu itt hin mullanne. Akka sanatt dhaaba adda Bilisummaa Oromoo jedhamu uumanii sagantaa malbulchaan kaayyoo saa lafa kaa’an. Achirraa cunqursaa ofirraa faccisuun eegalame. Raagota turani; hamma yoonaa sararaa saanii masakaa yoo dabeettii keessa deebitu hin taane kan soba buusisuu aggame hin jiru. Bakka amma jirru ga’uuf walgahoti akkamitt gaggeeffamaa akka turan, meeqatu nageenya, qaama fi lubbuu saanii akka itt baasanii fi meeqa akka jiraan keessaa harca’an se’ata dubbisaaf haa dhiifnu.
Meeshaan olitt kaafne hundi yeroo sanaaf ammayyaa turani. Guddinni shaffisaan teknolojii meeshharkaa durii dhimma hin baafnee tolcheenii jiraa. Akkawoon barreessaa kanaa kan 60moota keessa duutee waa’ee telefoonaa dhageesse ta’a malee dhimma itt hin baane. Hardha garuu jireenyi saanii waatattaa, kan isaa durii hoduun dhagahan hawwisiisuun haa ta’u malee, abaabileen see bosona biyya see keessatt “cell phone”tt dhimma bahaa jiru. Kanaaf ajjeessoo dullachi guddina teeknolojiitt dhimma bahuuf haa ta’uu jireenya ummataa wayyaatt jijjiiruuf sammuu dargaggoo shaffisaa tahe qooda fudhachiisuun dirqii ta’a. Sun dullachoota irraa karoora ceesisaa gaafata. Kan gadamojjeffaman irraa kan Baallii fudhatan kara deemaa Badhaatuu fi Badhaasaa hunda utuu hin ta’in jallewwan saanii qabsoo, dambooboo, dhaaba dubbiin laaltuuti. Oromiyaa walaba keessatt heerri kan tiffamu guutummaa sabaan ture. Gadaa haaraan seerota foyyessuu yk jijjiiru nin danda’a ture malee sirna sana gochuu isa dandeessise miti. Ammas yoo ta’e miseensi hooggansaa kamuu akka eegduu amanamoon isaan qofa ta’ett of ilaaluu hin qabani. Mana saanii qulqulleessanii yeroo murtaawaa Baallii itt dabarsan labsuu qabu. Akka ummati bara baraan waan jiratuuf eegduu kaayyoo ofii tahe fudhachuu dha.
Sochiin bilisummaa Oromoo kan ABO fi kanneen isa irra habaqalaman dabalatu gaafii yeroof deebii kennuu hanqataa jira. Hedduun akka kaasaatt taasisa baayyeett qubaa qabu. Humnnooti alaa hedduun akka dantaa Oromiyaa keessaa qaban ni mullata. Kanaaf dhiibbaa hamaan isaan tolchan guddaa ta’a. Garuu sun akka kaasaa muummichaatt dhihaachuu hin danda’u. Dhibdeen qabeenyaa, muuxannoo fi walqayyabannoo akka durii kaasaa dha jedhamuu hin danda’anii. Sadarkaa dhaabaatt dhibee kootammi keessaa ka’a. Mana ofii qulqulleessuu fi qaawaa hunda duuchachuu dadhabuun qilleensii hamaan galee faaleera. Sun erga ta’ee kaayyoo eenyu akka deggeru, farri kaayyoo isa kam akka ta’e fi eenyu keettoo diinaa ta’uu baruun rakkisaa dha. Gara ummataatiin muxannoon colonaawu qabanaawaa waan isa tolcheef ofbaruuf hedduutu hafa. Kanaaf kan inni dhaabota saa haa ta’uu cunqursaa irratt komee hedduu kan hin darabnne. Dhaaboti malbulchaa yeroo ummanni rakkina keessa jiru biraa dhibuun hamma yoonaa obsaan irra darbame. Fayyisaan biraa dhufinnaa jedhanii eeguu manna naannatti argamanii akka inni miixatee rakkina keessaa of baasu gargaaruun dirqama saanii ture. Fakmishoon Tafarii bara Waraana Lammaffaa amma hin hojjetu.
Hogganooti dhaaba jallatamaa fi guddaa akkasii uggootaa fi gaaga’am hin sodaannee ta’uu qabu. Akeekatt cichuu malee nammi maal jedhaan qollifachuun dadhabina. Akkaakuu sana silaa tuuta gaggeesan irra adda kan isaan tolchu. Heerri bu’uuraa Adda Bilisummaa Oromo walabummaa Oromiyaati. Yoo sun dhoofsisatt dhihaate ABO utuu hin ta’in waan biraa ta’a. Sun qabattee irraa dheessan ta’uu hin qabu. Namooti ajjeefamaa, hidhamaa, biyaa ari’amaa, baqatanii bakka akeekkatan hanqataa fi maqaa ABOn guraaramaa jiru. Hoogganooti ulfina qaban sirritt hoogganuu yk dadhabne jedhanii bu’uu dha. Hanga dhaabichi du’utt yk moggeeffamutt duubatt harkifachuun cubbuu dha. Murtiin dhiheenya Oromoo miseensota dhaabota mootummaa koloneeffataa waliin hojjetan afurtamaa olitt kenname, Oromoon maalii waliin akka haasa’aa jiru agarsiisaa. Fedha ummati walabummaaf qabu hawwaa fi hankaaksi kamuu haquu hin danda’uu. Kadhaa haa ta’u harka kennachuun gonka garaa diinaa hin laaffisuu. Kanneen duchiisaa bahanii, eegee suuqqataa deebi’an irraa homtuu hin eegamu. Dorsisa ABUT hoomishamanii tuulaman irraa daangessaan (“yirgaan” ) isaan oolchu waan hin jirreef duubbeen saanii isaan yaacessaa jiraata.
Diinoti keessaa fi alaa ABO mancaasuu ni yaalu ta’a; garuu yoo qabsaawota laashessuu hin taane kaayyoon dandeetii saaniiraa fagaatee jira. Surrii fi onnee aba tokkoota Oromoo irratt goodamee hafa. Hanqina dandeettii qabaachuun, daddaaquu, dudhama dhabuu fi beekaa waa dhiisuu dhibuun gufannaa yerooti. Hoogganootii amma jiran “Waamicha Lubbuu keenya Oolchaa” ummataaf deebii kennuu dha baannaan wayitt hin gallee tahu. ABO, dhaabi Oromoo guddichi miseensota saa addatt ayyaana sabichaa ta’ee jiraa. Dhaaboti Oromoo dhugaa walabummaaf dhaabbatan gara tokkummaati duufuu agarsiisaa jiru. Barreessaan kun moor saa “Prison of Conscience” keessatt qabattee kana irratt ilaalcha Oromoo hubate xiinxaluu yaalee ture (fuula 358-360).
Oromoon walitt mufatus, waljibbus wiirtuu irraa hin kaanne qaba. Bilisummaa sabicha irra fagaatee hin deemu. Kan hojiin farraa ta’e illee afaaniin hamaa baasuu ni rakkata. Kanaaf caalatt wal hubachuun dansaa. Murnooti ABO irra citan unkaan malee qabeen sagantaa sochii bilisummaa bu’uuraa gad hin dhiifnee. Kanaaf walitt dacha’uun akkuma. Hogganooti dubbiin laaltu harkifachuu irra bahanii walsimachuutu qabsoo qajeelcha. Yoo hundi keessaanlaalummaa fi garaa qulqulluun walitt deeman sochii bilisummaa f walabummaaf injifannoo dha. Yeroo amma yoo dhaabichi lubbuuf wuxxifataa jiru kana murnooti yk abba tokkooti kamiin saaniiyyuu caalaatt babbaqasuu yaalan yoo jiraatan ergamtoota badii, diinni wakkalatett lakkaawamu. Gochi saanii maqaama saanii malee ABO kan hubame caalaa hubuu hin danda’u.
Hardha sochii hawaasomaa keessatt rogi haaraan gara Oromoo Badiin mullataa jira. Rakko jirutt qabaa qabaan itt siqaa jiru. Kanaaf sochooti “Afaan, Bu’uursa Madda Walaabuu, Oromo First” jedhaman fakkeenya ta’u. Hawaasa Oromoo keessa hanqinooti jiran dhaabota ciccimoo uumuun irra haanamuu ni dandahama. Dhaaboti hawaasomaa amma uumamanii fi fulduratts tolfamuu dandahan ayyaanni Oromummaa gilgila ta’eee turuu dhugoomsuun yeroo hunda of ifsaa fi dhagahamaa akka jiratu mirkaneessu. Garuu hoomishi saanii dhimma malbulchaaf nafii guddaa qabaatullee, isaan dhaabota malbulchaa bakka bu’uu hin danda’anii. Garuu cooreen walitt yaatee doloolloo akka gabistu irraanfachuu hin qabnu.
Kanaaf dhaaboti malbulchaa sanatt dhimma bahan jiraachuun barbaachisaa dha. Gadjabeessi dhaabota haaraa, kaamessumaa, shaffisummaa fi ogeessuman, akaakuu dhaabota malbulchaa, diinagdee fi hawaasomaan akkeeffamuu qabani. Sichi mesharkooti dullachii fi haxaaruumman dhimma hin baasanii. Sadarkaa beekumsi Ilmaan namaa gahe kanatt san irra deebi’anii dhimma itt bahuu yaaluun of ajjeesuu dha. Namoota ilaalchaan gargar ta’ani irra amanamummaa argachuuf dargaggoon amma sochii hawaasomaatt bobba’an hojii saanii haaraa keessatt fedha dhaaba malbulchaa kamiiyyuu calaqisuu irra of eeguu qabu. Dhaaba malbulchaa filatanitt seenuun keessaan dhiibba irratt gochuu yaaluun mirga saaniiti. Sana malee, alaan baqasanii itt seenuuf “fiinoo Joshuwa” isaan barbaachisaa.
Yaadi jajjabduu sammuu keessaa qaban muuxannoo qabsichaan walitti qabamee madaalamuu qaba. Qabsichi akkamiti jalqabe fi jabinnii fi laafinni saa mal akka ture qorachuu qabu. Tuqaa sana irra ka’aniitu dargaggoon waa’ee dhaala saanii haasawuu kan danda’an. Dhaalli sirna qabeessi yaa’a wal qayyababannoo murna lamaa, isa bahuu fi isa galuu irratt hundaawaa. Kan biraa aangoo humnaan qabachuu dha. Nammi tokko yoo “ Yeroon kun keenyaa, karaa gaddhiisaa” jedhu akka dogoggoraan hin hubatamne waa’ee yaa’a isa kamii akka baanu ifaa gochuu qaba. Humnaan angoo heerawaa butuu yaaluun dhaabicha kaayyoo saa waliin balleessuutt fudhatama. ABOn ayyaana sabichaa ta’ee jira; eenyy uu isaa fi kaayyoo inni ittiin deemu mancaasuu hin danda’u. Diinni beekaa sana dhiisee miseensa ta’anii dhiisanii ilmaan Oromoo bar tokko ayyaana sana bulfachuu danda’innuu jedhu hunda balleessaa jira. Darggaggoon warraaqoo ta’an ala dhaabbatanii gadooduu mannaa dhaabotatt seenanii keessaan jajjabeessuu wayyaa. Yeroo furtuu kanaa kan barbaachisu waggaa dhalootaa utuu hin ta’in onnee waarraaqsaatii.
Tumsi “Biiraan Beddellee” jajjabeessaa qacceefixaa utubuu saa balaaleffachuuf dhiheenya tolfame meeshaan qunnamtii ammayyaa hagam dhimma baasaa akka ta’e hubachiisa. Naannaa yaada tokkoott, yeroo gabaabduu keessatt namoota ilaalcha walfakkaataa qaban shaffisaan walitt fiduun salphaa akka ta’e mullise. Sun dhaabota malbulchaa naannaa ofii fi sun sochii bilisummaa Oromoo irratt dhiibbaa maalii akka fidu hubachuu dadhabaniif barnoota ta’uu qabaa. Karaa rakkisaa keessa darbanii dhufan yeroon hagam akka barrisu fi ijaajjee akka isaan hin eegne, mildhuu xinnoon itt agarsiisuu dandeetti turtee. Sochichii akka durii lafjala qofa mitii akka hedduu hin dhoffane iji nama si’anaa ija Waaq ta’aa jira; meeshaan quunnamtii fi raabsaa akka kurnan shan darbanii duubatt hafaas miti. Yeroon kun yeroo ummata manii saa fedhutt hoogganuun, hankaaksituu fi luuxxee galtuu itt qaanesuun danda’amu.
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Amajjii 2014


text:
Finfinneen Oromiyaa keessatt bu’uurfamte kanaaf qaama see ta’uun wal hin falmisiisu. Oromiyaan jaarraa oliif qabaa halagaa jala jirti. Finfinneen akka battala human qabateetti tajaajiltuu waan taateef Oromoon too’annoo bucuullee irraa hin qabu. Finqiclha Dargii duuba Oromiyaan humna qabatee jiruun kan fakkeessaa ta’us ifatt beekamtee caasaan bulchaa dhaabbateefii jira. Waan hariirtii ulee falfalaa fakkaatuun empayerittiin Federeeshinatt jijjiiramte. Kanaaf finnooti federeeshinaa hundi ijaaruu fi gaggeessuuf gumaacha walqixee qabu jedhamee yaadama. Kanaaf finnaan federaalaa tokko kophaa ba’aa baatu hin qabatu jechuu dha.
Yoo Oromiyaan feete Federeshinichi Finfinnee Oromiyaa irraa kiraayi fudhachuu yookaa bakka tolaa lafa bitee magaalaa mummittii haaraakaroorfatee ijaarrachuu qaba. Sun hafee ammmas Finfinnee akka lafa qabaa jala jiruutt fudhachuun ofumaa baballisuu yaaluun geeddarama uumaa empayerichatt goone jedhame haaluu dha. Filmaati biraa federalummaa gaabbanii akkuma durii ifaan finnaa empayeraatt deebisne jechuu dha. Sana duuba gaaffiin jiru federalummaa utuu hin ta’in kan kolonummaa ta’a. Akka fedhettuu humni halagaa biyya abbaa keessatt Oromoo ajjeesuun qajeelaa utuu hin ta’in yakka yakka hundaa caaluu. .
Amma ummati Oromiyaa mirga saanii irraa hamaa ittisuuf yoomuu caalaa, meeqayyuu itt haa bahu walii tumsa agarsiisaa jiru. Barattootii fi warri kaaba, kibba, bahaa fi lixaa mootummaan Itophiyaa dubbii Oromoo keessa lixanii burcuu yeroo tokko ka’uun morma agarsiisaa jiru. Mootummichi heera harkuma saatiin midhaasse kan hin kabajne ta’uu beekanuu bu’aa ciicannoo kennufiidhan bahanii heerichi dhugaatt heera ta’uu saa mirkaneessuuf yaaluutt bobba’ani.
Kuunnoo kaa, mootummichi eenyummaa saa dhugaa saaxiluun rasaasa, dullaa fi fuura imimsaa garba gamaa galfateen loltu addaa Agaazii jedhamtu hiriirsee isaan simate. Daa’imman hedduun lubbuu saanii dhabanii qabeenyi hedduunis barbadaawe. Addunyaan empayera fi mootummaa farra ilmoo namaa akkasii jalatt qabsoon nagaa akka hin danda’amne taliila ta’uu saaf akka hubatu taasifameera. Seerooti saanii dhooftuu sobaati. Ummatooti mirga saanii dhalootaa irratt kan hin callifne waan ta’aniif filmaati jiru lola qofa ta’uun waan nama gaddisiisuu.
Itophiyaa waan halle, durooma waa tattaa, human namaa fi surrii saamuu malee hanga yoonaa waan Oromiyaaf buufte hin qabdu. Surrii itt lola’e kan waajjirbulchii Itoophiaa bara dheeraaf jiraachise. Surroota sana isaanii kan fuuloo ta’ee fula saanii xuraawaa dhosseef. Gaaffiin Oromoo gaaffi bilisummaa sabaawaa sammicha seermalee akasii hambisuuf kan dhihaate yoo ta’u kan koloneeffataa olhaantummaa gad jabeessuuf kan dhihate. Yoo qabamsi raawwate malee dhoofsisaaf irraa ka’i waloo hin jiru. Kan golli sadaffaan qayyabachuu dadhabu sana ta’a. Gaaffiin hiree ofii ofiin murteeffachu dhugooffachuu mirkanii jireenya seenaa sabichaa irratt hundaawaa.
Mootummaan amma jiru kana beekuun kan heera saa keessatt mirga kana galche. Sun waan qajeelaa dha. Sobaan dhiheessuun garuu addagummaa dha. Oromomitiin seexaa qaban kan Oromiyaa keessatt dhalatan, jiraatan, yk hojjetan kanneen keesumsiisoo, michuu, nama biyya walii ta’an waan bilisomuu irraa sodaatan kan hin jirreef isaan waliin qabama raawwachiisuuf akka dhaabbatan eegamuu. Kanneen jibba sanyii fi amantee koloneeffamoo hin qabne ummati Oromoo naga qabeessoo fi aada qabeessoo akka tahan beeku. Nama nagaatt roorrisuun uumaa sabichaa keessa waan hin jirre. Garuu Wayyaaneen ofii yakka hamaa tolchee kan biraatt maqachuun amala see waan ta’eef dammaqanii eeggachuu dha.
Koloneeffataa inni eegalaallee yeroo mootii Itophiyaa fi biyya Oromoo ofiin jechuu labse adda addummaa biyyooti lamaan, Itophiyaa fi Oromiyaan qaban beekuufii saa agarsiisa. Oromoon akka wallaaloti tokko tokko xeeban gosa hedduu of keessaa qaba malee ofii gosa miti. Mootummaan ammaa gaaffii bilisummaa Oromoo irra darbama jira. Heera tumuun, Oromoo qabsoo saanii irraa dagachiisee, hamaa dhiiga lolaasu duuba fiduu deemuuf yeroo bitachuu saa ture. Hacuuccaa hagamiittu dhimma bahuun deebii gaaffii akkasiif barbaachisu yeroo hin beekamneef dabarsuun boombii innaa eeggatee dhukahu waan ta’eef irra darbuun hin dandahamu. Kanaaf bu’aa olloototaa fi addunyaa jedhamee ariitiii dandahamuun ilaalamuu qaba.
Ka’ka’i barattoota dhiheenya ta’e qabattee ilaalamu qaban hedduu keessaa tokko qofaa. Kanneen biro akka “Ittissa Haaromaa” (GRD) kan nammi hedduun kuusaa saa jireenyaa gowwoofamee bondi bituun itt dhagalaase; “Samicha lafaa” kan Oromiyaan ummati see buqqifamuun gatii yartuun gurguramte; Afaan Oromoo waajjiraalee fi waabaroota Finfinnee akka hin seene ittifamuu fakkaatan Oromoo waan laalaniif roorroo biraa irratt dabalamuun qabattee morma guddaa kaasuu danda’an keessatt argamu. Lagi Abbayyaa bishaa gara caalu Oromiyaa irraa argata. Yaa’aan saas lafa Oromiyaa guddaa tuqa. Bishaan qajeellaan dhimma itt bahamuu kan mormu hin jiru. Garuu akki inni itt eegalee malbeekiin kan gorsamu mitii, horiin barbaachisu kan hanga dhumaatt baasu miti, yaadi duuba jirus mamsiisaa dha. Wanti sanaan dhufuu kan Oromiyaa hubuu danda’u samicha lafaa gadi hin ta’u.
“GRD” surraa yeroo abba tokkee yk murnaaf moo, dhuguma akka jedhame dantaa Itoophiyaafii? Gartokko leellisuun mufannaa hariiroo sabgidduu mimichiiruunf malee dantaa Itophiyaa waliin kan wal hin agarree laata? Uumaa mootummichaa, martii dhibantootaa dhiphoo qabeenya walitt guuruuf araada qabu irraa yoo laalamu hamilaticha dhumaan gahuuf utuu hin ta’in kan dhoofsisa “dhaabuu yk jijjiiruuf ta’u” irraa bu’aa argamuu jedhanii eegalan fakkaata.
Laggeen Oromiyaa hamma yoonaa hidhaman irraa bu’aa kan argatan Oromiyaa utuu hin ta’in biyya koloneeffatoo fi daldaloota alaatii. Abbayyas adda hin ta’u. Waan lafa laalutt laftii ammayyuu kan mootummaati akka jedhamett hafe. Abbaan akka fedhutt dhimma itt bahuu danda’a. Kanaafi mootummichi kan gaafate hundaaf gatii salphaan gurguratu yk deggertoota saaf hiree akka gurguratanii durooman godhu yk galtuu Oromoo booda “kiraayi sabsaabii” jedhee ittiin dorsisuuf gurguraddhaa jedhee kennuufiitt jira. Jara akksii irraa kan bitatetu abbaan lafaa akka diinaatt ilaala malee kittillayyoon TPLF Oromoo buqqiftee jalaa miliqaa jirti. Lafti kan Oromooti, Oromoon keennaa haa ta’u gurgurtaa akkasii hin hayyamus kontraata akkasiisn seenames kabajuuf hin dirqamu. Kontraata seermalee, fedha Oromoo hin eegnee. Gaaffii Oromoo walii galaa kan laalutt mootummichi raawwachuu mirga of ifsaa gabbaarotaa irratt kan mallatteesse fakkaata. Kanaaf akkaataan ofirraa faccisuu jijjiiramuun dirqii dha; sana malee hiriirri nagaa kamuu of ajjeesuu ta’aa
Fixiisa duuba wanti nama aarsuu, mootummaan afaan dadhabootaa keessatt qooqa hudumuun obbolaa saanii du’anii fi qabsoo saanii akka balaaleffatan gochuu dha. Dubbiin saa kan Federaalati. Kan qawwee daa’imatt jifffatanis isaanii. Garuu kaasaa jeequmsichaa jajallisuun hamajaajii gooftoliin saanii uumuuf deeman balaaleffachuf kan ergaman Goobanoota haaraa dha. Ummatooti Itophiyaa balaaleffannaa akkasii duruu beeku. Mootii moototaaf “harka alaa”, Dargiif “CIA Qixiranyaa”, Wayyaaneef ” gooltuu fi farra guddinaa” jedhamu turan. Goobanooti haaraan akeeki “Karoora Muummichaa” barruun jiraachuu dagatanii Finfinnee magaalaa “Metropolitan’ guddaa tokkott jijjiiruf akka tahe haaluu yaalaniiru.
Oromoon namoota maqaa guddinaatiin Oromiyaa babbaqassanii qabeenya saanii mulquu kan yaalan dura ni dhaabbatu. Qabsoo bilisummaa fi tokkummaaf Oromoon tolchu hololli hamaa n akkamiiyyuu dhaabuu hin dandahu. Oromiyaa walaba tokko taate malee sabi Oromoo jedhamu hin jiraatu. Jaarmaa malbulchaa jabaa dhabuun baraatooti qooda dursuu akkuma yeroo mootii moototaa fudhachaa jiru. Akkuma barasii ABO dullachi hin qophaawu taanaan murni ijaarame biraa fulduratt cehuun kaayyoo sochii bilisummaa ganamaa haaromsa. Hanga roorroon hin raawwannett warraaqsa Oromoo dhaabuun hin danda’amu. Gamnoomaan qabsaawoti Oromo kan gochuu danda’an waan kaleessa ta’eef gadooduuti yeroo dabarsuu dhiisanii amma kaasee maaltu hojjetamuu qaba kan jedhu ilaaluu dha. Kaleessi hamaa fi tolaa saa waliin sokkeera; tolchuuf haa tahu balleessuuf hardha qabannee wayyaa ta’a kan jennu boritt aggammataa jirra.
Oromoo callisisuuf yekki tolfamu caalaatt o’ee oofamaa jira. Haalli badaan torbanoota darbanii kan fuggifamu miti. Garuu sabboonoti hundi akkaataa yakkooti sun itt hinfufne irratt yaaduu akka jalqabantu abdatama. Biyya keessatt geengoon ofirraa ittisuu qaata naanna’uu eegalee. Namooti miidhaan hacuuccaa itt dhagahamaa jiru caccaba Oromiyaa fi jiraattota arraddaa akaakilee fi bakka hiddi hannura dhaloototaa itt bu’ee buqqisuu ofirraa faccisuu ittuma fufuu.
Too’annaa gabii dhabsiisuuf sochii saanii cimfachuu qofa isaan barbaachisa ta’aa. Duuti dargaggoo fi namoota homaa hin balleessinee garaa nama guba garuu yeroo hunda bilissummaaf gatiin baafamu jiraa. Sannaayiroon basaasaa“Goox", “Garee” fi “Aand Laamist” cabaniiru. Diinni ababbarutt ka’eera; itt fufanii jarjarsuun balleessaa ofiin xaxamee of oolchuuf dhofsisisuu dirqamuu danda’a. Mee, qabattee dhimmasiisan tokko tokko akkaataa sabboonotii fi namooti hundeen Oromiyaa ta’an ala jiraatan gamtaa walirraa hin citneen qabsoo biyyatt tolfamu itt gargaaran xinxaluu dandahan haa laallu.
Oromoon addunyaa guutuu keessa jiran hawaasatt, waldoota dhugeeffannoo fi ogumaatt ijaaramanii jiru. Garuu hundi saanii basaasotaa fi maandhee riphoo luuxxee galtuunkan faalamanii. Dhimma baasuuf dura of afalla’uu qabu. Jaarmaa noolaaf kan jedhame hundi kanneen malbulchaafis dhugaa dha. Akeeki jarmotaa hawaasaa naannaan danga’amaa dha. Gidiraan Oromoo garuu qindooma baaqula guutuu gaafata. Oromoo hundaaf waan dhimma baasuu gochuu waliin bobba’uuf waan danda’aman irratt xiinxala gadi fagoo gaggeessuu fi qabaticha sirriitt qayyabachuu feesisa. Muuxannoo darban irraa wanti baraman yoo jiraatan ilaalamuu qabu.
Jaarmoti malbulchaa yoo bobbaa saanii qindeeffachuu danda’an shaffisoo ta’uu. Yoo hanqatan dhaabotaa fi hooggani haala keessa dhalachuu waan danda’aniif isaanii dhimma hin baafnee ta’uun akka jiru beekamuu qaba. Kanneen sababa addaaf jara kaaniitt makamuu hin dandeenye qabsoo ummataatt gufuu akka hin taane eeggachuu dha. Haala amma jiru jalatt yaada wayyabaa tuffachuu fi mata jaboo ta’uun hin baasu. Biyyatt ijoo dadhabaan Oromoo lammooma, amantee fi gosaa. Diinni sana tuttuquun waldhabdee uumuu yaala. Kanaaf hundi utuu hin yaadin akka hin qabamne dammaqee eeggachuu gaafata. Nammuu guddina aadaa fi qabsoo ummataatt gufuu ta’uuf keetolee koloneeffatoo fi baballatoo kan ergamoota dhaabota amantee fakkaatanii dhihataan jiraachuu hubachuu qaba. Jarri kunis gargarbaaftuuf farra nagaa waan ta’aniif sabboonota amantoota hundaa keesssa jiraniin dura dhaabbatamuu qabu.
Kan irraanfatamu hin qabnee Wayyaaneen basaasota bobbaasuuf qabeenya motummaatt dhimma bahee kan didaniin hunda akka hordofuu. Akeekota saa keessa waldhabdee sabboonota ala jiran gidduutt uumee mormituu saa laashessuu fi iyyaatii sochii saanii corachuufi. Bakka danda’amett isaan keessaa PDO saaf namoota madaqfata. Sanaaf mala haaraa fi dooyaa namaa, luuxee galtuu abbaa dhimmaa caalaa dhimmamaa taatee dhihaattutt dhimma baha. Kun akka masaka dhaabbataa ergamtoota malbeekii kennamett gaggeeffama. Kanaafii jaarmmaa qilleensi hin seennee fi miseensoti amanamoon kan soqaman. Sabaawoti Oromoo jaarmaa saba saanii waliin yk diina waliin jiru. Mooraa lama tajaajiluu hin danda’anii. Waan akkasii keessatt waandhibnummaan dhaabbachuu qaba.Safuun, Oromoo fi nafii walfakkaataa kan qaban gidduu qofatt dhimma baasaa
Ummatooti olla Oromoo kan kolonoma jalatt kufanii fi ammas muummee sanaa ciiga’ami kan irra gahu jiruu. Jar asana waliin hidhata qabsoo uumuun bu’a qabeessa. Jarri sun ummata moo’oo daangaa ofii qabanii fi saboota kanaan dura hidhata qabsoo uummatan hariiroo saanii yeroo danda’ame sadarkaa olhanutt guddifachuu yaaluu dha. Harki diinaa gargar isaan baasuu fedhu caqasamuu qaba. Qabsaawoti Oromoo jara akkasiif bu’aa cicannoo kennuu malee ta’innaan hariiroon akka hin boorofne eeggachuu qabu. Kana malee kiyyoo diinni kaa’ee seenuu ta’a.
Oromooti ala jiran hedduun nambiyyoota biyya keessa jiraniiti. Jarri kun akka murna lammiitt waldaa noolaa qabu. Kanaaf yeroo hundaa ummati duubatti dhiisanii dhufan birmadhaa harka abba hirree jala nabaasaa jedhee iyyataa akka jiru irraanfachuu miti. Utuu isaan jiraniifii Oromiyaa, biyyi seenaan walaba fi demokaraatoftuu taate hirkattuu taatee jiraachuu hin qabdu. Kun seexaa saanii fi didhaa tahuu qaba. Kanaaf qabsoo nagaa malbeekii ummata saanii keessatt qoda taphatan akka qaban fudhachuu qabu. Ummatichi aangoo namaa beekoo fi ogeeyyi akkasumas deggersa waatattaa gosa hundaa barbaadaa. Murni Oromoo hamma saanii madda qabeenyaatt saaqaa qabu hin jiru.
Nammi biyyaa dhimma waloon isaan ilaalu mari’achuu walitt qabamuuf birbadummaa hin qabu. Garuu yoo hacuuccaan dangaa darbuu sodaan qabamuu ni haqamaa. Oromoon sadarkaa sana ga’aa jira. Wayyaaneen ijoolleen hiriirtee dhiistee Oromo hidhuuf ajjeesuun see hin hafuu. Sabicha keessatt hamlee yoo cabsite malee abbaa biyyumaa fi qabeenya samaa jirtu gaafata jettee sodaattii. Hanga danda’amett akka inni hin xiixne, qabeenya akka hin horanne, akka waa hin baranne ukkaamsitee bulchuu yaaltii. Kan Oromummaa ofiitt amanan karaa sabi kun xaxaa halagaa keesssaa futtaafatu maluu fi gargaaruu qabu. Kan lubbuu fi bilisummaa saanii maqaan akka hin badne wareegaa jiran duubbee ofiitt boonaniitu. Biyya ofii keessatt tuffatamanii, birmadummaa dhabuun jiraachuu caalaa wanti badaa fi salphisaan hin jiru. Kanaaf kanneen balaa sana jala hin jirre dubbee cimaa fi amansiisaa ta’u qabuu. Oromummaatu sana gaafata. Nammi tokko yoo hidhamu yk ajjeefamu abbicha qofa utuu hin ta’in hawaasi, warraa fi maatiin, jeeqama malbulchaa, hawaasomaa fi diinagdee keessa wan seensisuuf dubbee ta’uufiin barbachisa.
Qabsaawoti barruu karbooniin garagalchuu eegalan heddummeessituu alkoolii fi stencil keessa darbanii amma bara maxansitu elektronik gahaniiru. Ergamaa fi shiboo sibila isaan dhimma itt bahaa turan amma quunnamtii koputaraan bakka buufameeraa. Hedduun sana utuu hin dhaqqabin karaa mirgoo deemaa of akka barru nu tolchanii darbani. Nammi tokko akka dulloomaa deemeen komputaraa fi yaada ammayyaan walfudhachuun akka isa dhibu beekamaa dha. Kanaaf dhalooti haaraan komputaratt colluma qaban qabsoo shaffisiisuuf itt gaafatama karaa sanaa akka fudhatan jajjabeessuun dansa. Karaa dullachi qunnamtiif haa ta’u bulchaaf yeroon waan itt darbeef jijjiirrachuun anjaa qaba. Akka biraatt akeeki Gadaa kan yaa’a malbulchaa haaromsuu akka baraaf ta’utt guddifamuu qaba jechuu dha. Beekumsi muuxannoon argames dudhaa Oromoo keessatt qooda taphatu qaba. Oromoon yaadannoo ulfina dabankufoota durii fi dhihoo jedhanii bilisummaa irraa fuula deeffachuu hin qabanii. Balaan dhiheenya humna addaa adda koloneeffataa, nama nyaatoo TPLF/EPRDFn ergamaniin dargaggoo Oromoo irratt bu’e yaadachuun yeroo garaan nu madaawu imimmaan qabachuun nu dhiba. Gumaan saanii lafatt akka hin hafne booree nurra kaa’anii darbanii.
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Caamsaa 2014