text:
Purusan Poolukku Theriyaamal Pontatti Pundaiyin Addakaasam
Chennai Perungudiyil Irukkum Chinna Thampikku Vayathu Muppathi Aynthukku Meel Naarpathukkul Thaan.avanai Ellorum Seenaa Thaanaa Enru Sellamaaka Kooppiduvaarkal. Avan Appa Antha Kaalatthil Mika Kuraintha Vilaiyil Vaangi Podda Veedukalil Irunthu Vaadakai Varukirathu. Sengalpaddu Arukil Irukkum Nilatthil Payir Panni Varumaanam Varukirathu. Meelum Vanthavaasi Arukil Irukkum Thennanthoppil Irunthum Panam Varukirathu. Kaiyil Ivvalavu Panam Irunthaal, Een Seenaa Thaanaa Veelaikku Pokaveendum. Intha Varumaanatthai Kudi, Kuddi Ponra Nalla Vishayangalukkaaka Silavu Panni Vaalkaiyai Enjaay Pannukiraan. Meelum Panatthukku Aasai Paddu Uravil Kalyaanam Pannikkondu, Maamanaar Ponapin Vantha Sotthukal Veeru. Seenaa Thaanaavukku Padippu Eeravillai. Pilas Doo Avvalavuthaan. Aanaal Udal Valarnthathu. Pool Valarnthathu. Sotthukku Aasaippaddu Udal Sukam Illaathavalai Kalyaanam Pannikkondu, Aval Moolam Diril Poda Mudiyaamal Veliyee Poy Pasiyai Theerthukolluvathu Seenaa Thaanaavin Vaadikkai. Ippothu Avan Manaivikku Mana Nilai Kooda Konjam Sari Illai. Appadi Irukkumpothu, Seenaa Thaanaa Enna Pannuvaan. Koddi Vaakkatthil Irukkum Oru Veeddai Thaanee Edutthukondu, Thaan Kooddi Varum Penkalai Enjaay Pannuvaan . Antha Veeddil, Kaddil, Ee.si. Metthai, Piridj, Ponra Utsavatthukku Veendiya Sakala Vasathikalum Undu. Seenaa Thaanaa Kolkaiyil Uruthiyaaka Iruppavan. Avan Okka Theedum Penkalai Rompavum Vadikadduvaan. Thanakku Veendiya Penkalai Pidikka Prokarkalai Vaithirunthaan. Seenaa Thaanaavin Kandishankal Enna Theriyumaa? Pasd Saays. Moonaa Poonaa. Puriyavillaiyaa – Muddaa Pundai. Appadinnaa – Pundai Ithu Varai Muddu Athuthaan Kutthu Vaangi Irukka Koodaathu. Innum Puriyavillaiyaa. Ithuvarai Olee Vaangaatha KanniPundaithaan. O.kee. Athu Kidaikka Villai Enraal Neksd Saays. Samipatthil Kalyaanam Aaki, Kanavanaal Olil Thirupthi Adaiyaatha, Allathu Kanavanai Viddu Pirinthu Olukku Eengum Penkal. Moonaavathu Tharam: Nanku Pathappadda Pundai. Athaavathu Thirumanam Aaki Thinamum Otthu, Oppathil Karai Kandu Kanavan Pool Poraamal Veli Poolukku Adaiyum Veri Theeraa Pundaikal. Kadaisi Saays. Mutthiya Pundaikal. Arttham. Vayathaana Pundaikal Athaavathu Than Pennukko Allathu Pillaikko Kalyaanam Panni Koduttha Pinnum Pundai Arippu Adangaatha Penkal/Mamikal. Konduvarum Pundaikalin Tharatthukku Eerpa Sanmaanam Koduppaan Seenaa Thaanaa. Anru Oru Naal Kanniyappan Enra Purokkar Seenaa Thaanaavukku Pon Panninaan. Annee Oru Nalla Sarakku Maaddi Irukku. Aanaal Athu Unga Sekand Keeddakari. Aamaam. Avalukku Kalyaanam Aaki Aaru Maasam Thaan Aarathu. Kanavan Veliyoor Veelaikku Poy Rendu Maasam Aachu. Nalla Kothitthu Unga Pakkuvatthukku Eetthathu . Kondu Varaddumaa Enraan. Karumpu Thinna Kooliyaa. Kondu Vaa Enraan. Maru Naal Maalai Utsavatthukku Eerpaadu Aachu. Konjam Sveed, Kaaram, Mallikai Poo Vaangi Vaitthu Irunthaan. Antha Kuddikkaaka Kaatthu Irunthaan. Kanniyappan Avalai Alaitthukkondu Viddu, Panatthai Vaangi Kondu Poyviddaan. Avalai Paartthathumee Seenaa Thaanaavin Thampi Kodi Eerri Viddaan. Ennathaan Seenaa Thaanaavukku Vayathu Athikam Aakavillai Enraalum, Varum Penkalin Mana Nilaiyaiyum, Pundai Thaakkatthaiyum Kanakku Poduvathil Killaadi. Paartthavudaneeyee Avanukku Therinthuvidum Intha Pundai Sooppar. Ithu Sumaar Enru. Anrum Appadithaan. Kaniyappan Kooddi Vantha Pennai Paartthathum Seenaa Thaanaa Ninaitthaan. Inru Nam Poolukku Veeddaithaan. Naalu Naal Aachu Otthu. Inru Vaddiyum Muthalumaaka Sari Kadda Veendiyathuthaan.udanadiyaaka Veelaiyil Iranginaan. Vantha Antha Karuppu Pennai Arukil Udkaara Vaitthu, Methuvaaka Aval Mulaiyai Alutthinaan. Aval Oru Kaiyaal Avan Kaiyai Edukka Muyarchi Panninaal. Avanukku Theriyum. Penkal Muthalil Appadithaan. Pin Avarkalee Aanin Kaikai Edutthu Thangal Mulaikal Marrum Pundaikalil Vaitthu Alutthuvaarkal. Athupolavee, Avalin Ethirppai Kandukollaamal, Mindum Antha Kanikalai Palam Kodutthu Alutthinaan. Kuddi Karainthaal. Aval Kankal Moodina. Kaalkal Thaanaakavee Nerukki Kondana. Im Im Enru Peru Moochu Viddaal. Ithai Vida Veeru Enna Siknal Veendum. Seenaa Thaanaa Aduttha Thaakkuthalukku Thayaaraayaan. Pala Penkalai Oppathaiyee Tholilaaka Konda Seenaa Thaanaavukku Penkalin Mana Nilai Nanku Theriyum. Antha Karuppiyin Ravikkaiyai Konjam Thookki Viddu Braavudan Antha Kongaைkalai Kasakkinaan. Aval Nelinthaal. Avalaakavee Kaiyai Uyartthi, Plavusai Aviltthaal . Aval Plavusai Kayaddum Pothu Akkulil Paravi Kidantha Antha Karuppu Mudiyai Paartthavudaneeyee Seenaa Thaanaavukku Eemaarram. Kileeyum Karuppu Kaadaakatthaan Irukkum. . Avanukku Rompa Naal Aasai. Konjam Kooda Mudiyee Illaatha Sekka Sivantha Pundaiyil Okka Veendum Enru. Aanaalum Ithu Varai Antha Paakkiyam Avanukku Kidda Villai. Braavin Pin Paakka Kokkiyai Kayaddi Antha Ilam Mulaikalukku Veli Ulakai Kaaddinaan Seenaa Thaanaa. Viduthalaiyaana Mulaikal Thulli Kutthithana. Kallu Pola Neeraaka Ninrana. Antha Kaar Meeka Kalar Kaampu Maddum Mulai Saisukku Perisaaka Irunthathu. Antha Karum Kongaைkalai Sappinaan. Nakkinaan. Aval Nelinthaal. Ayyo Enraal. Ennammaa Un Purusan Intha Paachikalai Nakkiyathu Illaiyaa Enru Than Santheekatthai Keeddaan. Aval Thalaiyai AadTVddu, Athu Ithellaam Pannathu. Neeree Kilee Poydum Enraal. Kavalaipadaathee. Nee Kanavanai Viddu Pirinthu Pool Sukam Kidaikkaamal Iruppathu Theriyum. Unakku Sukam Kodukka Veendiyathu En Kadamai. Athan Muthal Kaddam Thaan Ithu Enru Solli Mindum Aval Paachikalai Sappi, Pin Thoppulil Muttham Kodutthaan. Avalukku Ellaamee Puthusaaka Irunthathu. Ayyo Ayyo Enru Katthi Kondee Irunthaal. Thoppulai Viddu Kilee Iranginaan. Pudavai Kosuvatthai Aviltthaan. Avalai Oru Surru Surri Antha Pudavaiyai Thookki Poddaan. Manjal Nira Pavadaiyudan Irunthaal Antha Nangaை. Antha Kodi Idaiyai Konjam Piditthu Viddu, Pavadai Naadaavai Aviltthaan. Kilee Irangiyathu Pavadai. Tharisanam Thanthathu Antha Karu Nira Mudi Adarntha Pundai. Aniyaayatthukku Oppi Irunthathu Antha Athirasa Pundai. Aval Mukatthil Oru Avasaram Therinthathu. Seenaa Thaanaa Ethirpaarkkaamaleeyee Aval Seenaa Thaanaavin Lungiyai Irakki, Avin Antha Periya Aayuthatthai Piditthaal. Piditthaval Uruvinaal. Aaaa Aahaa Seekkiram. Ayyo Ennaal Ini Thaanga Mudiyaathu Enru Solli, Avan Poolai Than Pundaiyil Vaitthu Theeytthaal. Peddil Kaalai Viritthu Padutthaal. Annee Seekkiram Vidunga Unga Poolai En Koothiyil. Ennaal Ini Oru Nodi Kooda Thaanga Mudiyaathu. Etthanai Naal Thaan Kaatthu Iruppathu. Plees Enraal. Olukku Eengum Antha Ilam Pundaiyin Thaakkatthai Nanku Arintha Seenaa Thaanaa, Neeratthai Veesd Pannaamal, Than Uruddukkaddai Poolai Aval Koothiyil Sorukinaan. Paavam. Naanku Aalappadaatha Pundai Aachee Athu. Antha Chinna Oddaiyil Intha Theer Vaarai Ponra Periya Pool Eppadi Kaldam Illaamal Pokum. Aval Ayyo. Valikkuthu. Uyir Pokuthu. Annee Aanaal Unga Saamaanai Edukkaatheenga. Naan Porutthukareen. Seekkiram Ullee Irakkunga Enraal. Seenaa Thaanaavum Eppadiyee Antha Eddu Ins Karu Naakatthai Aval Ponthukkul Muluvathum Nulaitthu Viddaan. Konja Neeram Summaa Irunthaan. Enna Annee Neenga. Kaiyil Palaa Sulaiyai Kodutthuviddu, Saapidaatheennu Solra Maathiri, Appatthukkul Thadiyai Sorukividdu Veedikkai Paakreenga. En Pundai Erichal Ungalukku Enna Theriyum. Antha Manushan Nalla Otthu Pundai Sukatthai KaadTVddu, Mayiraachunnu Poyddaar. Avasthai Padarathu Yaaru. Ippo Athu Ethukku. Plees Kutthunganna. En Pundai Kiliyum Padi Kutthunga Annee. Intha Pundai Ungalukkutthaan Annee. Kenjinaal Aval. Paavam Aval Pundai Arippu Avalukkutthaan Theriyum. Seenaa Thaanaa Than Veelaiyai Kaadda Thodanginaan. Dvendi Dvendi Kiriked Meedchil Muthal Panthu Muthal Adikka Thodakkuvathu Pola, Seenaa Thaanaa Oree Nimidatthil Than Okkum Veekatthai Antha Ilam Pundaikku Kaaddinaan. Puriya Vaitthaan. Aval Ivan Okkum Veekatthai Paartthu, Rasitthu Makilnthaal. Een Aacharya Kooda Paddaal. Therumunaiyil Naay Okkumpothu, Antha Peddai Naayin Muthukil Kaalai Poddu Kiraas Panni, Padu Veekamaakaka Oppathai Polavee, Seenaa Thaanaa Aval Pundaiyil Otthu Kondu Irunthaan. Seenaa Thaanaavin Naalaavathu Kutthalukku Avalukku Joos Vanthu Viddathu. Kanavanudan Oppathai Konjam Naapaka Padutthi Paartthaal. Aval Kanavan Otthaal, Avalukku Sulapatthil Joos Varavee Varaathu. Rendaavathu Murai Pool Pokumpothu Thaan Konjam Joos Varum. Aanaal, Ingee Nadappathai Avalaalee Nampa Mudiyavillai. Thanakku Eppadi Ivvalavu Seekkiram Joos Vanthathu Enru Puriyavillai. Aanaal Seenaa Thaanaavin Poolin Aaddamum Arumaiyum Perumaiyum Purinthathu. Ivalai Kooddi Vantha Kanniyappanukku Manathaal Nanri Sonnaal. Seenaa Thaanaavin Pool Than Pundaiyil Padutthum Paaddai Kandu Makilnthu, Kaalkalai Innum Nerukki Kondum, Than Kaalai Avan Muthukin Mithu Kiraasaaka Poddukkondum Annee Innum Innum Enru Anatthikondum Irunthaal. Seenaa Thaanaavo Karumamee Kannaaka Antha Arippadangaa Pundaiyil Than Kalappaiyaal Uluthukondu Irunthaan. Seenaa Thaanaavukku Sulapatthil Purinthu Viddaathu Aval Pundai Eekkam, Thaakam, Veri. Chennaiyil Irunthu Kovai Varai Engumee Nikkaamal Sellum Duraando Ekspras Veekatthil Aval Pundaiyil Otthu Kondu Irunthaan. Avalukko Aacharyam. Itthanai Naali Okkaraan. Veekam Kuraiyaamal Okkaraan. Athuvum Kanjiyai Koddaamal Okkareenee Enru. Ithuvee Aval Kanavanaaka Irunthaal , Muthal Shaad Moonu Nimilam Thaan. Athukku Meel Avan Pool Thaangaathu . Kanji Veliyeerividum. Ivan Ennavenraal, Kanji Varum Arikuriyee Illaamal Okkaraan. Avalukku Konjam Pundai Vali Edutthathu. Annee Konjam Muthuvaaka Ponga Enraal. Ithu Than Poolukku Kidaittha Verri Enru Enni, Kavalai Padaathee Un Pundaikku Vali Varaamal Athee Samayam Alutthamaakavum Okkareen. Nee Sarru Porumaiyaaka Iru. Nee Veku Naal Okkavillai Enrum Okka Un Pundai Thukkirathu Enrum Naan Purinthu Kondeen. Sinimaavil Varum Slo Moshan Pola Okkareen Enru Solli Methuvaakavum, Miruthuvaakavum Aanaal Alutthamaakavum Seenaa Thaanaa Aval Pundaiyil Otthukkondu Irunthaan. Avalukku Enna Nadakkirathu Enpathai Nampavee Mudiyavillai. Innum Kanji Varaamal Methuvaa Okkaraan. Aanaal Avan Pool Pundai Adi Varai Poy Idikkirathu. Naam Entha Ulakil Irukkirom Enru Kooda Avalukku Pulappadavillai. Onree Onru Maddum Purinthathu. Rompa Naal Kaaynthu Kidantha Than Pundaikku Inru Virunthu. Ethukkumee Oru Alavu Undu Illaiyaa? Aam. Seenaa Thaanaa Innum Konjam Palam Koodi Otthaan. Aval Udampu Silirnthu Mindum Oru Murai Joosai Koddinaal. Seenaa Thaanaa Udampum Thulliyathu. Avanukku Pirinthathu. Daam Thirakka Pokirathu Enru. Naalu Naal Okkathathaal, Athu Varai Seertthu Vaitthu Iruntha Kanji Ippothu Koddapokiranthu Enru. Ninaitthathu Pola Nadanthathu. Seenaa Thaanaavin Pool Veditthathu. Aval Pundaikkul Piravaakam Eerpaddathu. Avan Viduvathu Kanjiyaa Allathu Siruneeraa Enru Anjum Alavukku Kanjiyai Koddinaan Antha Aappatthukkul. Eppadi Oppathil Karaaro Athu Polavee, Kadaisi Soddu Kanji Soddiya Aduttha Nodiyee Seenaa Thaanaa Poolai Veliyee Edutthuviduvaan. Anrum Appadiyee Panninaan. Avan Poolai Eduttha Pinnum, Aval Pundaiyil Irunthu Seenaathaanaavin Kanjiyum Avalin Kaama Neerum Valinthu Vanthu Kondee Irunthathu. Aval Antha Kanjiyai Thoddu Paartthaal. Appa Appa Ennadaa Keddi. Antha Kaalatthil Venkalappaanai Vaitthu Samaikkum Pothu Vadikkum Kanji Pola Avvalavu Keddiyaaka Irunthathu. Avan Kanjiyai Thoddu Paartthu Makilnthu Avanukku Nanri Sonnaal. Annee Rompa Theenga்s. Avar Oorukku Poy Rendu Maasam Aachu. Naanum Porutthu Porutthu Paarttheen. Mudiyavillai. Ippo Neenga Kutthiya Kutthil Thaan Enakku Usiree Thirumpa Vanthathu. Ol Sukam Kandapin, Okkaamal Irunthu Ivvalavu Naal Rompa Kaldapaddeen. Innikki Annan Thayavaal Thaan En Pundai Kulirnthathu. Aanaal Onnee Onnee Kenji Keeddukkareen Annee. Innum Oru Thadavaiyo Allathu Rendu Thadavaiyo Neenga Panninaal Enakku Innum Oru Maasam Thaangum. Athukkul En Purusan Vanthu Viduvaan Enru Kenjinaal. Aval Appadi Sonnathu Seenaa Thaanaavukku Alvaa Saapiddathu Pola Irunthathu. Nee Kavalai Padaathee. Unnai Muluvathum Thirupthi Padutthaamal, Naan Anuppavee Maaddeen. Nee Intha Olai Un Vaal Naal Muluvathum Marakka Mudiyaamal Pannuvathu En Poruppu. Aval Rompa Santhosha Paddaal. Purushanai Rendaavathu Olukku Kooppiddaal, Avan Udaneeyee Sari Enru Solla Maaddaan. Ivan Yaaro. Enakku Theriyaathu. Unnai Muluvathum Thirupthi Padutthaamal Anuppa Maaddeennu Solraan. Antha Makilchiyil Avanai Paartthaal. Thirumpavum Avalukku Aacharyam. Intha Adi Aditthu, Liddar Kanakkaa Kanjiyai Koddiya Avan Thadi, Surungaamal Kampu Pola Irunthathu. Oru Thadavai Otthavudan Than Purusan Pool Irukkum Nilaiyai Ninaivu Koornthu Paartthaal. Athu Thuvandu Poy Irukkum. Athai Uruvi, Piditthu Viddaal Thaan Thirumpavum Kilampum. Ingee, Athu Surungavee Illai. Than Viyappai Kaddupaduttha Mudiyaamal, Annee Intha Kutthu Kuthinapinnum, Unga Saamaan Surungavee Illaiyee Eppadinnu Keeddaal. Ival Ippadi Keeddathukku Seenaa Thaanaavukku Oree Kik. Athuthaan Pullee En Poolin Makimai. Athu Kadavul Koduttha Vara Pirasaatham. Moonu Shaad Varai Appaditthaan. Avalukku Aacharyam. Santhoshamum Kooda Een Enraal Innum Rendu Thadavai Okkumpothu Ippadiyee Irumpu Raadu Polathaanee Irukkum. Pompilaikku Athai Viddaal Veeru Enna Veenum. Panam Kaasu Ellaam Appuramthaan. Muthalil Irumpu Thadi Poolthaan Veenum. Annee. Varingalaa Enru Than Pundaiyai Kaaddi Alaitthaal. Seenaa Thaanaa Iru Pullee. Konjam Sveed Saappidduviddu Okkalaam Enru Solli, Thaan Vaangi Vantha Sveed Kaaratthai Kodutthaan. Iruvarum Saappiddaarkal . Meelum Oru Vaalai Palatthai Kodutthaan. Veendaam Porum Enraal . Appadi Sollaathee. Intha Vaalapalatthin Arumai Unakku Theriyaathu. Oru Vaalai Palam Saapiddaal Oru Thadavai Okkum Sakthi Kidaikkum. Un Purusan Rendaavathu Shaad Adikka Kaladda Paduvaannnu Sonniyee. Aduttha Thadavai Okkumpothu, Muthal Shaad Mudinthapin Oru Vaalai Palam Saappida Sollu. Appuram Paaru. Eppadi Rendaavathu Thadavai Saamaan Podaraannu. Avan Sonnapadi Saappiddaal . Pundaiyum Poolum Aduttha Yutthatthukku Thayaaraaka Irunthana. Seenaa Thaanaa Keeddaan. Pullee Intha Thadavai Eppadi Okkanumnnu. Ava Sonnaal: Enna Annee Ippadi Keekkareenga. Eppadi Okkanumnnu. Avan Sonnaan: Pullee Appadi Illai. Namma Jaathi Kaaranga Perumpaalum Pompilaikalai Kilee Padukka Poddu Aankal Avanga Meelee Eeri Oppanga. Ithu Thaan Nootthukku Thonnooru Peer Okkaara Vakai. Aanaal Vitha Vitha Posil Otthaal Inpam Innum Jaasthiyaakum. Pul Kikkodaa Okkanumnnaa Ithai Vida Innum Rendu Murai Irukku. Onnu Naan Kilee Paduppeen. En Kuchi Naddukkum. Nee En Thodai Mithu Ukkaanthu Allathu Konjam Udampai Thookki Piditthu, En Poolai Un Pundaiyil Soruki Kondu Naan Oppathupola Nee Un Udampai Meelee Thookki Pin Kilee Irakki Okkalaam. Naan Un Paachikalai Keddiyaaka Piditthu Kasakki Kondee Iruppeen. Aduttha Pos. Nee Kaal Marrum Kaikalai Oonikondu Aadu Maadu Pola Naalu Kaalil Nikka Veendum. Naan Un Pinnal Vanthu Kaalai Maadu Pasuvai Oppathu Pola En Sunniyai Un Pundaiyil Pinpakkamaaka Soruki Oppeen. Appadi Okkumpothu Un Mulaikal Maratthil Kaarrinaal Aadum Palangalai Pola Aadum. Naan Avaikalai Adippakkamaaka Piditthukondu Antha Mulaikalai Aada Vidaamal Kasakki Kondee Oppeen. Ithil Unakku Ethu Veenumnnu Sollu. Appadi Okkalaam. Annee. Oppathil Kooda Itthanai Vakaiyaa. Enakku Therinthathellaam Onnee Onnu Thaan. Naan Kilee Paduppeen. Avar En Meelee Eeri Oppaar. Neenga Solla Solla Aasai Jaasthiyaa Irukku. Ungalukku Ethu Ildamo Appadi Orunga Intha Thadavai Enru Seenaa Thaanaavukku Preedam Kodutthaal.seena Thaanaa Oree Nodiyil Aduttha Posai Mudivu Pannividdaan. Appadiyee Aval Pakkatthil Padutthu Than Idathu Kaiyai Aval Muthukku Adiyil Kodutthu Avalin Idathu Paachiyai Piditthaan. Pin Aval Valathu Kaalai Uyartthi Piditthukka Sollividdu Than Kaiyaal Than Poolai Thadavi Viddu Saidu Valiyaaka Aval Pundaikkul Sorukinaan. Aval Thalaikku Adiyil Periya Thalaikaani Irunthathaal, Seenaathaanaavin Pool Than Pundaikkul Povathai Paartthaal. Seenaathaanaavo, Aval Pundaiyil Poolai Nulaitthuviddu, Innum Konjam Orukkalitthu Padutthukkondu Aval Mulaiyai Kasakkikondee Otthaan. Aval Sonnaal: Enna Annee Neenga Sonna Posee Veeru Ippo Okkum Pos Veeru. Een Enraal. Seenaa Thaanaa Sonnaan. Pullee Muthalil Naan Sonna Poskalai Nee Therinthu Kolla Veendiyathu. Intha Pos Otthu Anupava Padaveendiyathu Enru Solli Mindum Than Veelaiyai Thodarnthaan. Avalukku Kollai Aasai. Avan Eddu Inju Pool Than Pundaikkul Poy Varuvathaiyum Avan Poolukku Eerpa Than Pundai Virinthu Koduppathaiyum, Than Kaama Neerudan Avan Pool Pala Palaenru Iruppathai Paartthu Ellai Illaa Santhosham Adainthaal. Annee Rompa Theenga்s. Intha Maathiri Ennai Yaaru Annee Okka Poraanga. Rompa Naali Orunga Annee. Methuvaaka Kutthinaa Kooda Porum. Unga Pool Eppothumee En Pundaikkuleeyee Irukkanum Pola Irukku Annee. Unga Pool En Saamaanukkul Poy Varuvathai Paarkka Kan Kolla Kaadsiyaaka Irukku. Ithai Paartthukkiddee Irukkanum Pola Irukku. Intha Veri Peechaal Seenaa Thaanaa Kutthuvathai Innum Thuritha Padutthinaan. Avan Ithu Varai Ottha Penkalil Silarai Thavira, Intha Maathiri Keeddu Ol Vaangum Penkal Mika Mika Kuraivu. Seenaa Thaanaavin Pool Adi Porukka Mudiyaamal, Perumpaalaana Penkal Annee Porum Viddu Vidunga. En Koothi Kilinthuvidum Pola Irukka. Pleesnnu Kenji Viddu Poy Viduvaarkal. Aanaal Intha Naaddu Kaddaiyo Annee Innum Kutthunga Enru Kenjukiraal. Ival Oppathil Killaadiyaaka Varuvaal. Ival Innum Sila Naadkalil Pompilai Seenaa Thaanaa Vaaka Aaki Viduvaal Enru Enninaan. Antha Ennamee Avan Poolai Innum Keddi Panniyathu. Oru Kaiyil Aval Paachi. Maru Kaiyil Aval Iduppu. Poolo Antha Sorkatthil Veeru Enna Veenum. Seenaathaanaavum Avalai Usuppeettha Aval Alarinaal. Ularinaal. Munakinaal.pinaatthinaal. Pundaikkul Pool Irukkumpothu Penkal Enna Peesukiraarkal Enpathu Avarkal Moolaikkee Pokaathu Enpatharku Avalee Saakshi. Aval Sonnaal. Ayyo Ippadikooda Okkalaamnnu Therinthu Irunthaal, Avar Poolee Veendaam Annee Unga Poolee Porumnnu Unga Koodavee Vanthu Vidalaamnnu Irukku. Intha Kutthu Vaanginaana Pin Avar Poolai Eppadi Annee En Pundaikkul Viddukolvathu Enru Konjum Moliyil Peesinaal. Intha Pinaatthaal Meelum Seenaa Thaanaavin Veriyai Kilappi Viddathu. Ep On Paarmulaa Kaar Panthaya Rees Pol Aval Pundaiyil Aaru Nimidam Seenaa Thaanaa Otthaan. Pin Oppathai Nirutthi, Aval Mukatthai Thiruppi Avalukku Periya Kis Onru Kodutthu Viddu, En Pullee, Unakku Eppadi Intha Kaaji Vanthathu Enraan. Aval Sonnaal; Annee Unga Kiddee Solla Enna Vekkam. Kalyaanatthukku Oru Varusham Munnaal Maddum Naanum Saathuvaa Iruntheen. Kalyaanatthukku Naalu Maasam Munnaal Enga Akka Ava Purusanudan Enga Veeddil Naalu Maasam Thanginaa. Enga Veedu Appadi Onnum Perisu Illai. Naan Appa Amma Oru Roomil Padutthukolluvom. Padutthavudaneeyee Avanga Kuraddai Viddu Thoongi Viduvaanga. Pakkatthu Roomil Akka Atthaanai Poddu Nangu Nangunnu Oppaa. Oru Naal Paat Room Poyiddu Varum Pothu Paarttheen. Anru Muthal Deyli Avanga Oppathai Oru Tharam Paappeen. Atthaan Akka Pundaiyil Viddu Kutthumpothu, Naam Pundaiyil Ippadi Okkum Naal Ennikkinnu Ennuveen. Athu En Pundai Veriyai Kilappividdathu. Athukku Apporam Kalyaanaam Aaki Purusanudan Deyli Moonu Thadavai Saamaan Poduveen. Avar Oorukku Poyddaar . Enakku Pundai Arippu Thaanga Mudiyalee. Appa Paatthu Enga Mamiyaar Kaari Irukkaalee Antha Theevidiyaa Ennai Innum Veruppu Eetthinaa. Purusan Illaamal Naanun En Pundaiyum Thavikkirom. Enga Mamiyaarukku Vayasu Onnum Jaasthi Illai. Naappathu Socham Thaan. Avalukku Pathinaaru Vayasil Kalyaanam. Aduttha Varudam En Purusan Piranthaar. Pillaikku Kalyaanam Aaki MaruMagal Thaniyaa Thavikkiraa Enra Unarvu Avalukku Illai. Ippavum Ava Koothikku Okkanum. Deyli Enga Maamanaarai Poddu Puraddi Eduppaa. Naan Veeddil Irukkireen Enru Kooda Paaraamal, Katthikondee Oppaa. Intha Naappathu Vayasil Kooda Ava Okkarathai Paartthu Paartthu En Pundai Veri Adangaamalthaan, Kanniyappan Annan Kooppiddavudan Ingee Ungalai Okka Vantheen Enraal. Thirumpavum Seenaa Thaanaavin Vandi Speed Edutthathu. Vaalkaiyil Porum Enra Alavukku Avalin Pundai Sollaamal Solliyathu. Amma Enru Sollikkondee, Mindum Seenaa Thaanaavin Hos Paip Thiranthathu. Kanakku Valakku Illaamal Kanji Aval Pundaikku Ponathu. Valakkam Pol Seenaa Thaana Poolai Uruvi, Arukil Padutthaan. Moonaavathu Murai Otthu Avalai Thirupthi Padutthinaan. Aval Priyaa Vidai Perraal. Povatharku Munnaal, Annee, En Purusan Varavatharku Innum Naal Aanaal, Naan Oru Naal Vareen. Neengathaan Appavum En Sooddai Thanikkanum Enru Aduttha Olukku Utthiravaatham Vaangiya Aval Manathum Pundaiyum Santhoshatthil Thilaitthana.


c: text/html

text:
ETAAGAADAN AMMANITE | DAAWITA
“Olai GODAAGAA”
EESOTIIDDI guyye simmiya olanchati Daawita sugerettikkokka, i xalidi sinttawu bees. Eti yayyidi olaa dembbaappe simmoosona. Eti hegaadan yayyidoy aybissee? Eti hirggidi, zaari zaaridi issibaa giyoogaa Daawiti siyennan aggenna. Eti zaari zaari yootiyoy issi bitaniyaa sunttaa. He bitanee wombbaa matan eqqidi eta bolli gayrees; hegaa keena keehi wogga bitaniyaa Daawiti waayi beˈi erana.
He bitanee Gooliyaada! Daawiti olanchati keehi yayyidoy aybissakko akeekiis; Gooliyaadi keehi wogga wolqqaama asa. I maayido ola miishshaa gujjennan, a deexoy naaˈˈu gita asaappekka darees. SHin i deexxiya ola miishshaa oyqqiis; qassi i keehi wolqqaamanne olaa meezetida asa. Gooliyaadi cenggurssaa xoqqu oottidi gayriis. I wolqqaama cenggurssan Israaˈeela olanchatanne eta kawuwaa Saaˈoola cayiyoogee keran kooshimmiyoogaa qoppa. He olan xooniyaagee erettanaadan, issi uri akko yaana mala naassiis!—1 Sameela 17:4-10.
Israaˈeelati keehi yayyidosona. Kawuwaa Saaˈoolikka yayyiis. He hanotay issi aginappe dariya wodiyawu takkidoogaa Daawiti akeekiis. Gooliyaadi zaari zaaridi naassiyo wode, Pilisxxeema olanchatikka Israaˈeela olanchatikka coˈˈu giidi beˈoosona. Daawiti unˈˈettiis. Israaˈeela kawoynne Daawita bayra ishata heezzata gujjin, kawuwaa wotaaddarati yashshan maashiyoogee keehi kawushshiyaaba! Daawita xeelan, eeqawu goynniya Gooliyaadi haniyoobay Israaˈeela wotaaddarata kawushshiyooba; hegaappekka aadhidi, Israaˈeela Xoossaa Yihoowa cayiyooba! SHin, ha guutta naˈay Daawiti waatana danddayii? Qassi nuuni ha wodiyan Daawita ammanuwaappe ay tamaarana danddayiyoo?—1 Sameela 17:11-14.
“TIYA; HAGEE A”
Daro aginappe kase hanidabaa ane beˈoos. Daawiti ba aawaa dorssaa Beetaliheeme heeran deˈiya deriyaa lanqqen saˈay qammana gakkanaashin heemmees. I ayfiyaara loˈˈiya, puulanchanne arssa yelagaa. I barkka deˈiyo wodiyan, diittaa diixxiyoogaaninne Xoossay medhido loˈˈiya meretaa beˈiyoogan wodiyaa aattees. I daro saatiyawu ufayttidi hegaadan oottidoogee diixxiyoogan qara gidanaadan maaddiis. Issi gallassi saˈay omariyo wode, Daawiti sohuwaara soo yaanaadan a aaway xeegiis.—1 Sameela 16:12.
I soo yiyo wode a aaway, Isseyi issi cima bitaniyaara haasayees. He bitanee hananabaa yootiya ammanettida Sameela. Isseya naatuppe issoy kaalliya Israaˈeela kawo gidanaadan tiyana mala Yihooway a kiittiis. Sameeli Daawita bayra ishantta laappunata beˈiis; shin Yihooway etappe oonanne dooribeennaagaa Sameelayyo odiis. SHin Daawiti soo gakkiyo wode, Yihooway Sameela, “Tiya; hagee a” yaagiis. Sameeli zaytee kumido kaciyaa ekkidi, a bayra ishanttu ubba sinttan Daawita huuphiyan tigiis. Hegee Daawita hanotay kaseegaappe laamettanaadan oottiis. Geeshsha Maxaafay, “He gallassappe doommidi, GODAA Ayyaanai Daawita bollan wolqqappe wodhdhiis” yaagees.—1 Sameela 16:1, 5-13.
Daawiti kawo gidanawu amottiyoogaa doommidee? Akkay, i gita aawatettaa ekkiyo wodee gakkidoogaa Yihoowa ayyaanay erissana gakkanaashin ufayssan naagiis. He wodee gakkanaashin, asay kariyo, dorssaa heemmiyo oosuwaa oottiyoogaa aggibeenna. He oosoy i xalidi wozanappe oottido ooso. A aawaa dorssata issitoo gaammoy, haroode qassi beere giyo doˈay miichi attiis. Daawiti he doˈata haahosan eqqidi yedettanawu malibeenna. SHin i ba a aawaa dorssata doˈatuppe sohuwaara wotti ekiis. Naaˈˈutookka, he wolqqaama doˈata i ola miishshaa oyqqennan woriis!—1 Sameela 17:34-36; Isiyaasa 31:4.
Wodeppe simmin, Daawiti zaarettidikka xeegettiis. A goobatettaa Kawuwaa Saaˈooli siyiis. Saaˈooli wolqqaama olancha gidikkokka, i Xoossay giidobaa azazettennan ixxido gishshawu Yihooway a nashshiyoogaa aggiis. Yihoowa ayyaanay Saaˈoolappe shaahettido gishshawu, iita ayyaanay a bolli wodhiis; hegaappe denddidaagan i hanqqettiya, siiriyaanne makkalancha asa gidiis. Saaˈoola bolli ha iita ayyaanay wodhiyo wode, muuziqaa siyiyoogee a guuttaa woppissees. Saaˈoola asatuppe issoti issoti Daawiti diittaa loytti diixxiyaanne gooba olanchaa gidiyoogaa eridosona. Hegaa gishshawu, Daawiti xeesettiis; i sohuwaara Saaˈoola kawo keettan diixxiyaanne Saaˈoola ola miishshaa oyqqiya asatuppe issuwaa gidiis.—1 Sameela 15:26-29; 16:14-23.
Nuuni ubbay, ubba qassi yelagati Daawita ammanuwaappe darobaa tamaarana danddayoos. I Yihoowakko loytti shiiqanawu maaddiyaabaa oottiiddi ba wodiyaa aattidoogaa akeeka. Hegaa bollikka, i bana maaddiya loˈˈo hiillaa danddayan tamaariis; hegee i sohuwaara oosuwaa demmanaadan maaddiis. Ubbaappe aaruwan, i Yihoowa ayyaanaa kaaletuwaa kaalliis. Hegaappe nuuni ubbay keehi maaddiyaabaa tamaaroos!—Eranchchaa 12:1.
“HA BITANIYAA GAASUWAN O WOZANAIKKA MAASHOPPO”
Daawiti Saaˈoolayyo oottiiddi, dorssaa heemmanawu bantta soo bees; ubba issi issitoo yaa biidi daro wodiyaa takkees. Daawiti soo biido issi wodiyan, Saaˈoola olancha gididi oottiya ba heezzu ishantta beˈanaadan Isseyi a kiittiis. Daawiti azazettidi ba ishanttuyyo koshshiyaabaa tookkidi Eela Zanggaaraa biis. I yaa biidi, ha huuphe yohuwaa doomettan odettidaagaadan Pilisxxeemati Israaˈeelatuura olettanawu giigi uttidoogaa beˈidi keehi azzaniis. Eti he aaho wombbaa huuphiyan ha baggaaranne ya baggaara eqqidi issoy issuwaa xeelloosona.—1 Sameela 17:1-3, 15-19.
Daawiti hegaa beˈidi coˈˈu gaana danddayibeenna. Deˈo Xoossaa Yihoowa olanchati issi asa, ubba qassi eeqawu goynniya asa yayyidi waani baqatiyoonaa? Daawiti Gooliyaada naasettaa Yihoowa cayiyoobadan xeelliis. Hegaa gishshawu, i Gooliyaada olanawu wotaaddaratuura haasayiyoogaa doommiis. Takkennan, Daawiti giidobaa a bayra ishay Eliyaabi siyiis. I Daawiti yiidoy olaa beˈanaassa gi qoppidi ba kaalo ishaa keehi hanqqettiis. SHin Daawiti ayyo, “Taani ha77i ai oottidanaa? Harai attikko haasayanaukka danddayikkinaa?” yaagidi zaariis. Hegaappe simmin, i Gooliyaada xoonanaagaa xalidi haasayiyoogaa doommiis; hegaa issi uri Saaˈoolayyo yootiis. Yootin, kawoy Daawita xeesissiis.—1 Sameela 17:23-31.
Gooliyaada xeelliyaagan, Daawiti kawuwawu, “Ha bitaniyaa gaasuwan o wozanaikka maashoppo” yaagidi minttettiyaabaa yootiis. Saaˈoolinne a asati Gooliyaada keehi yayyidosona. He wogga wolqqaama bitaniyaara gatti xeelliyoode eti a xeessaa woy tiraakka gakkennaagaa qoppidi, bantta huuphiyaa aara geeddarssennan aggokkona. Eti wolqqaama ola miishshaa gixxida he bitanee sohuwaara eta xoonana giidi qoppidosona. SHin Daawiti hegaadan qoppibeenna. Daawiti he metuwaa dumma ogiyan waati xeellidaakko kaallidi beˈana. Hegaa gishshawu, i Gooliyaadaara olettanawu qofaa qachiis.—1 Sameela 17:32.
Saaˈooli a, “Ha Pilisxxeemiyaara neeni olettanau danddayakka; aissi giikko, neeni na7a; shin naatettaappe doommidi, i olettiiddi diccida asa” yaagidi eqettiis. Daawiti tumuppe guutta naˈee? CHii gidenna; shin i olanchatu yame gidanawu biron yelaga; qassi beˈiyo wodekka keehi yelaga milatennan aggenna. SHin Daawiti gooba olancha; qassi he wode ayyo layttay 18 heera gidennan waayi aggana.—1 Sameela 16:18; 17:33.
Daawiti gaammuwaanne beeriyaa oottidobaa odidi, Saaˈoola ammanttiis. I hegaa otorettanawu giidee? CHiikka. Daawiti hegaadan xoonanaadan maaddiday aybakko erees. I, “Gaammuwaanne beeriyaa xugunttaappe tana ashshida GODAI ha Pilisxxeemiyaa kushiyaappekka ashshana” yaagiis. Saaˈooli wurssettan a qofaa maayidi, “Ba; Xoossai nenaara gido” yaagiis.—1 Sameela 17:37.
Neeyyo Daawitaagaa mala ammanoy deˈanaadan koyay? Yaanikko, Daawiti coo mela ammanibeennaagaa akeeka. I eridobaynne ba deˈuwan beˈidobay Xoossaa ammananaadan oottiis. I Yihooway siiquwan Naagiyaagaanne ba gelido qaalaa Poliyaagaa gidiyoogaa erees. Nuuyyo hegaa mala ammanoy deˈanaadan koyikko, Geeshsha Maxaafaa xaafissida Xoossaabaa ubbatoo tamaarana koshshees. Nuuni tamaaridobaa oosuwan peeshshiyo wode demmiyo loˈˈobay, nu ammanoy minnanaadan oottana danddayees.—Ibraawe 11:1.
YIHOOWAY “NENA TA KUSHIYAN AATTI IMMANA”
Saaˈooli ba ola maayuwaa Daawita mayzziis. He ola maayoy Gooliyaadaagaa mala gidana; tiran wottiyo ola miishshay naasiyaappe oosettennan aggenna. SHin Daawiti hegaa maayidi yaa haa qaaxxanawu maliyo wode he wogga maayoy ayyo hanennaagaa akeekiis. I loohida wotaaddara gidenna gishshawu, ola miishshaa maayi erenna; Israaˈeela biittan deˈiya asa ubbaappe aduqqiya Saaˈoola ola maayoy awu mule hanenna! (1 Sameela 9:2) Daawiti he maayo ubbaa qaaridi ba kase maayuwaa maayiis; qassi dorssaa heemmiiddi oyqqiyoobaa oyqqiis.—1 Sameela 17:38-40.
Daawiti ba hentta gatimaa, yambbarshshaanne qarcciitaa oyqqiis. Yambbarshshay olawu maaddiyaaba milatana xayikkonne keehi maaddiya miishsha. Yambbarshshay shuchaa wottidi naaˈˈu baggaara deˈiya xafiran yambbariyooba; hegee henttanchawu keehi maaddiya miishsha. I yambbarshshan shuchaa wottidi, wolqqappe yambbaridi, he shuchan caddanasaa zambbidi issi bagga xafiraa yeddi bessees. Yambbarshshay olawu keehi maaddiyaaba gidiyo gishshawu, olanchatu giddon yambbariyaageeti deˈoosona.
Daawiti koshshiyaabaa oyqqidi, morkkiyaara olettanawu eesuwan biis. Daawiti shaafay melidosaappe ichashu muyla shuchata maxiiddi ay keena mintti woossidaakko qoppana danddayoos. Yaatidi, olettanawu hemettiiddi gidennan woxxiiddi biis!
Gooliyaadi ba morkkiyaa beˈidi ay qoppidee? ‘I Daawiti mera loˈˈonne arssa gidikkonne naˈa gidiyoogaa beˈidi kariis.’ Gooliyaadi wolqqaama cenggurssan, “Neeni gatimaa oiqqada ta bolli yaanau, tana kana gaadiiyye?” yaagiis. I Daawiti gatimaa oyqqidoogaa beˈiis; shin yambbarshshaa oyqqidoogaa akeekibeenna. I Pilisxxeema xoossatu sunttan Daawita qanggiisinne a ashuwaa saluwaa kafotussinne saˈaa doˈatussi immanaagaa yootiis.—1 Sameela 17:41-44.
Daawiti ayyo zaaridobay awu gita ammanoy deˈiyoogaa bessees. He yelaga naˈay Gooliyaadawu hagaadan giidoogaa qoppa: “Neeni bisuwaa, bodaanne xinqqaa oiqqada ta bolli yaasa; shin taani Ubbaappe Wolqqaama GODAA sunttan, neeni naassido Israa7eela olanchchatu Xoossaa sunttan ne bolli yais.” Xoonanawu maaddiyay asa wolqqaa woy wolqqaama ola miishshaa gidennaagaa Daawiti erees. Gooliyaadi Xoossaa Yihoowa karido gishshawu, Yihooway a qaxxayana. Daawiti giidoogaadan, “olai GODAAGAA.”—1 Sameela 17:45-47.
Gooliyaadi wogga wolqqaama asa gidiyoogaanne i oyqqido ola miishshaykka wolqqaama gidiyoogaa Daawiti erees. SHin Daawiti hegaa beˈidi yayyibeenna. I Saaˈoolinne a olanchati hanidoogaadan hanibeenna. Daawiti bana Gooliyaadaara geeddarssibeenna. I Gooliyaada Yihoowaara geeddarssiis. Gooliyaadi 2.9 meetire adussa gidiyo gishshawu hara asaappe keehi aduqqiyoogee tuma; shin saluwaa saˈaa Medhidaagaara gatti xeelliyo wode i ay keenee? Hara ay asaagaadankka i guxuniyaappe aybiininne dummatenna; Yihooway a sohuwaara xayssana!
Daawiti qarcciitaappe shuchaa kessiiddi ba morkkiyaakko woxxiis. I yambbarshshan shuchaa wottidi yuushshiyoogaa doommiis. Gooliyaadi woxxiiddi Daawitakko yiis; geella i koyro ba ola miishshaa oyqqiyaagaappe guyyeera deˈennan aggenna. Gooliyaadi qohettidoy keehi adussa gidiyo gishshataassa gidana; a ola miishshaa oyqqiyaagaa geesay hara asaagaa mala gidiyo gishshawu, i he adussa bitaniyaa huuphiyaa qohuwaappe naaganawu gonddalliyaa xoqqu oottidi oyqqana danddayenna. Daawitikka zambbidoy he sohuwaa.—1 Sameela 17:41.
Daawiti shuchaa yambbariis. He shuchay zambbidosaa caddana gakkanaassi ubbabay coˈˈu giidoogaa qoppa. Daawiti bitaniyaa woranawu haranttuwaa yambbarana koshshennaagaa Yihooway a erissidoogee qoncce. SHuchay zambbidobaa caddiis; ee Gooliyaada somˈˈo giddo geliis. Yaatin, he wogga adussa bitanee gufannidi kunddiis! Gooliyaada ola miishshaa tookkiyaagee yayyidi wottaa shoddennan aggenna. Daawiti Gooliyaadakko biidi, a bisuwaa ekkidi he wogga wolqqaama bitaniyaa qooriyaa muuciis.—1 Sameela 17:48-51.
Saaˈoolinne a wotaaddarati haˈˈi biron xalidosona. Yaatin, Israaˈeelati alaahiiddi Pilisxxeemata olanawu denddidosona. He olay Daawiti kasetidi Gooliyaadawu yootidoogaa mala gidiis; i, “[Yihooway] inttena ubbaa nu kushiyan aatti immana” yaagiis.—1 Sameela 17:47, 52, 53.
Ha wodiyan, Xoossaa ashkkarati hegaa mala olaa olettokkona. Hegee haˈˈi attiis. (Maatiyoosa 26:52) Gidikkokka, nuuni Daawitaagaadan ammanana bessees. Nuunikka aagaadan, goynnananne yayyana bessiyoy tumu Xoossaa Yihoowa xalla gidiyoogaa akeekana bessees. Issi issitoo, nu metuwaara gatti xeelliyo wode nuussi wolqqi baynnaba milatana danddayees; shin zawi baynna Yihoowa wolqqaara gatti xeelliyo wode nu metoy keehi laafa. Nuuni Daawitaagaadan Yihooway nu Xoossa gidanaadan doorikko, ayba metoynne woy unˈˈissiyaabay nuuni hidootaa qanxxanaadan oottenna. Yihooway xoonana danddayennabi aybinne baawa!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Posted on August 5, 2017 by admin and saved under Ibsa ABO
Ummatoota Sobaa Jiraachuun Dhaabamuu Qaba! Ummatoota Sobaa Jiraachuun Dhaabamuu Qaba! Ibsa ABO ABOn gaaffiin ummata Oromoo deebii bu’uraa hanga hin argannetti rakkoolee mirgaan gadii irratti xiyyeeffatuun barbaachisaa akka hin tahiin hubachiisa. Mootummaan Wayyaanee/IHADG ajandaa malaammaltummaa kan kaasee jiru dhugumaan furmaata itti gochuuf osoo hin taane qalbiin lammiilee kanaan akka qabamu…
/
Continue reading →
Posted on July 30, 2017 by admin and saved under Ibsa ABO
Nagaa Waaraan Madda Rakkoo Dhabamsiisuun Argama (Ibsa ABO) Madda rakkoo hundaa kan tahe sirna gabrummaa dhaalee kan waggaa 26 ol ummata fixaa fi wal ficcisiisaa jiru Wayyaaneen hanga aangoo irraa hin buufamnetti walitti bu’insi ummatotoaa kan itti fufu tahuu qalbifatuu feesisa. Nagaa booressuun of jireessuun mala bittootni itti gargaaraman tooftaa…
/
Continue reading →
Posted on July 11, 2017 by admin and saved under Ibsa ABO
Gibiraa fi Qaraxni Bittoota Irroomsu Mormamuu Qaba (Ibsa ABO) Addi Bilisummaa Oromoo (ABO)n Gibiraa fi qaraxa humnaa olii, loogummaa irratti hunda’e bifa duulaan daldaltootaa irratti fe’amaa jiru ni balaaleffata. Addatti ammoo gibirri humnaa olii kun haa tahu jedhamee daldaltoota saboota biroo daldalaa ala gochuu fi saamicha qabeenya isaanii irratti kan…
/
Continue reading →
Posted on July 2, 2017 by admin and saved under Ibsa ABO, Infoo Deeskii ABO
Ummanni Oromoo Karoora Maastar Pilaanii Finfinnee Toftaa Jijjiirratee Hojiirra Oolfamuuf Jiru Gonkumaa Hin Eyyamu! Ibsa Adda Bilisummaa Oromoo Jidduu kana Mootummaan Wayyaanee karaa “Kaabinee Ministirootaa” baanuun wixinee labsii faayidaa addaa Oromiyaan Finfinneerraa qabdu jedhu baaseera. Akka ibsa gartuu faashistii kanaan baheetti wixineen labsii kanaa raggaafamuudhaaf Mana Maree Bakka Bu’oota Ummatootaaf…
/
Continue reading →
Posted on June 30, 2017 by admin and saved under Ibsa ABO
Human Rights: Ummatootiin Cunqurfaamoo Mana Maarii Scotland keessattii Konfransii fi Walgahii Maarii adda adda gaggeeffatan. Bakka Bu’aan ABO Walgahii kanaa irratti haala deemsa QBO ilaalchissee haasa godhee By Dr. Shigut Geleta Jaarmaan Agobaraa Ummatotaa cunqurfamoo kan tahe “The Unrepresented Nations and Peoples Organization (UNPO), Jaarmaa “Third Generation Project (TGP)” fi…
/
Continue reading →
Posted on June 7, 2017 by admin and saved under Ibsa ABO
Amharic Version Bittootni Itophiyaa seenaan ummata Oromoo, aadaa fi afaan isaa akka hin dagaagne, hin baratamnee fi hin beekamne taasisuu irratti baroota dheeraaf hojjatan. Dhabama aadaa, afaanii fi seenaa ummata Oromoo irratti kan ofii dagaagfatuun akeeka bittootaa waan tureef wanneen eenyummaa Oromoo mul’isan hundi ugguramoo kan ittiin hin baratamne, ittiin…
/
Continue reading →
Posted on May 6, 2017 by admin and saved under Ibsa ABO, Infoo Deeskii ABO
Finfinneen Lafa Oromoo ti! ADDA BILISUMMAA OROMOO OROMO LIBERATION FRONT (Ibsa ABO) Mootummoonni Itoophiyaa dhufaa-dabraan ummata Oromoo fi cunqurfamtoota Impaayerattii keessaa biroo diinagdee fi siyaasaan moggeessuuf saamicha lafaa akka imaammatoota isaanii keessaa isa tokkootti dhimma itti bahan. Qonnaan bultootni Oromoo miliyoonotaan lakkaawaman dachee akaakilee-abaabilee isaanii irraa buqqifamuudhaan tajaajiltoota murna aangoorra…
/
Continue reading →
Posted on April 21, 2017 by admin and saved under Ibsa ABO
Killee Bofa Irraa Wucii Lukkuu hin Eegan (Ibsa ABO) Ebla 18, 2017 gabaasaa “Komiishina Mirga Namoomaa Itophiyaa”, Mana Marii mootummaa Wayyaanee/EPRDF irratti dhihaateen, gaaffii karaa nagaa ummata Oromon dhihaataa turee fi Ayyaana Irreechaan wal qabatee lammiileen Oromoo ajjeefaman 462 tahuu, bulchiinsa Amaaraa keessaa 140, Ummatoota Kibbaa irraa 34 ajjeefamuu gaafatamaan…
/
Continue reading →
Posted on April 13, 2017 by admin and saved under Ibsa ABO, Infoo Deeskii ABO
ADDA BILISUMMAA OROMOO OROMO LIBERATION FRONT Hawaasni addunyaa kamiyyuu, gootota isaa gabrummaa osoo irraa faccisanii kufan, bilisummaa ummata isaaniif lubbuu isaanii dabarsan, haqaa fi dimokraasii ummata isaanii kabajsiisuuf jecha farreen dimokraasiin wal qabanii lubbuu isaanii wareegan guyyaa itti yaadatu guyyaa wareegamtootaa qaba. Ummatni Oromoos akkuma ummata addunyaa kamiiyyuu guyyaa Gootota…
/
Continue reading →
Posted on March 31, 2017 by admin and saved under Ibsa ABO, Oduu Gara Garaa
Ibsa Koree Hojii Raawwachiiftuu Tumsa Ummatootaa Bilisummaa fi Demookraasii (TUBD) PEOPLES ALLIANCE FOR FREEDOM AND DEMOCRACY (PAFD) Koreen Hojii Raawwachiiftuu Tumsa Ummatootaa bilisummaa fi dimokraasii walgahii isaa dhaabbataa lammaffaa Bitootessa 28 hanga 29, 2017 adeemsifatee jira. Tumsi Ummatootaa Bilisummaa fi Dimokraasii tumsa dhaabota bilisummaa shanii, Sochii Bilisummaa Ummatota Banishangul, Sochii…
/
Continue reading →


text:
Byon March 26, 2015
Jaal Bunguli (Abdiisaa) Hayilee abbaa isaa obboo Hayilee Dagabaasaa Camadaa fi haadha isaa Aaddee Muluu Daammanaairraa Caamsaa 14/1986 A.L .O. ti Godina Shawaa Lixaa Aanaa Jibaat ganda Gaamoo Hadaadiitti dhalate. Yeroo umuriin isaa barnootaaf gahutti, barnoota isaa sadarkaa 1ffaa achuma aanaa Jibaat mana barumsaa iichaa hadaadiitti xumure. Barnoota isaa sadarkaa 2ffaa mana barumsaa shanan sadarkaa lammaffaatti barachuun qormaata biyyoolessaa(kutaa 10ffaa) qabxii giddugaleessaa galmeessissuun gara kolleejjii teknikaa fi oggummaa Ambootti ogummaa seeraa barachuu eegale. Ogummaa seeraa baratee osoo jiruu carraa hojii waan hin arganneef ogummaa dhuunfaa isaa hojii ijaarsaa garaa garaatiin biyyoota adda addaa deemee hojjachuu eegale.
Jaal Abdiisaan nama qajeelaa dhaabbii fi ilaalchi isaa namatti tolu ture. Hawaasa naannoo isaa biratti taphataa kubbaa milaa cimaafi farda gulufuun beekama. Jaal Bunguli (Abdiisaa) bara 2014 yeroo ummanni Oromoo daangaa lafa Oromiyaa falmatu mirga saba isaatiif nama of kennee falmaa turee dha. Sababa kanaanis hiriira seeraan alaa gaggeesite; jeequmsaaf ummata kakaafte jedhamee yeroo dheeraaf hordofamaa ture. Innis hordoffiin itti hammaannaan bakka jireenyaa jijjirachuun jiraataa ture.
Yeroo keessa haalli tasgabbaa’eera jedhee Ayyaana Irreechaa kan magaalaa Bishooftuutti kabajamuu kabajee gara maatiisaatti galuuf osoo deemaa jiru, osoo maatii isaa bira hingahiin magaalaa Shanan ganda 01 tti gafaa guyyaa 05/10/2014 to’annaa poolisii jala oole. Poolisiin toánnaa jala isa oolches guyyaa lamaaf achuma magaalaa Shanan waajjira poolisii tursuun guyyaaa torba booda gara waajjira qajeelcha poolisii G/Sh/Lixaa Ambootti dabarse. Achittis qorannaa guddaa erga irratti raawwatanii booda gara mana sirreessaa Ambootti dabarsuun hiriyyoota isaa otuu mirga saba isaaniif falmanii diina harka buánitti makame.
Jaal Abdiisaan yeroo qorannoo poolisii jala turetti hedduu reebamaa ture. Qaamni isaa hedduu miidhamee ture. Yeroo heddduu kan mana hidhaa keessatti dubbataa tures, waaée miidhamuu isa aotuu hin taane akkamiin akka sabni Oromoo bilisummaa isaa deebifatee goonfatu akn ibsu ture. Yeroo mara kan inni dubbatu, “diinni kan hidhu qaama keenya malee yaada keenya miti; yeroo amra waa’ee bilisummaa keenyaa yaaduu dhiisuu hin qabnu,” jedhaa ture. Waa’ee reebichaa fi hiraarsaa yeroo dubbatus, “namni bilisummaa barbaadu reebicha himatuu hin qabu; gatiin bilisummaa olaanaa dha,” jechaa akka ture hiriyyoonni isaa ragaa bahu.
Reebichi Jaal Abdiisaa irra gahe garuu oolee bulee isa miidhuu hin dhiifne. Yeroo hedduu gara mana yaalaa akak geessan iyyatus, manni yaalaa deebii kennuufii dide. Erga inni miidhamee du’a jala gahee booda garuu, gaafa guyyaa 14/03/2015 gara hospitaala Ambootti geeffame. Yeroo geeffame sanatti hedduu hubamee waan tureef akka irraa hin hafne ni beekama ture. Namoota isa gaafachaa turanittis akka dhibee gidiraa irraa itti dhufe irraa hin fayyine itti himaa ture. Keessayyuu, kaayyoo haqaaf falmuun itti fufuu akka qabu dubbataa ture. “Mootummaa gabroofataan nama ofitti amanu hin jaalatu; motummaanni Habashaas sabni keenya akka doofaa taée hafu barbaadu. Kan dide immoo kaan biyyaa ari’uun akka baqataa taú godhan; kaan immoo qabanii mana hidhaatti gidirsuun achuman ajjeessan. Kun har’a miti, kan eegale. Kaleessas nurra ture; har’a illee kunoo aadaa ta’ee nu nyaachaa jira. Sabni keenya qabsoo isaa itti fufuu malee fala biraa hin qabu,” jechaa ture.
Abdiisaan dhibee gidiraa irraa itti dhufe irraa otuu hin dandamatiin akkuma kaateenaan hidhametti gaafa guyyaa 17/03/2015 osoo beellama mana murtiitti deddeebi’u hin xumuratiin, murtee dabaa gaaffii bilisummaa isaatiif isatti kannameef ture otuu hin argatiin lubbuun isaa ganama keessaa sa’a 6:00 irratti bakka haati manaan isaa hin jirretti maatii isaa harkatti umurii 29 tti biyya lafaa irraa boqote.
Gootichi Oromoo, Jaal Abdiisaan (Bunguliin) yeroo lubbuun keessaa bahuuf jirtutti akkas jedhee barattota Oromoofi ummata Oromoo maraaf dhaamsaa dabarse.
“Yaa ummata Oromoo! Yaa hiriyoottan koo fi yaa firoottan qabsoo bilisumma Oromoo! Duuti koo, du’a goota Oromoo kan obboo H/Gammadaa, kaadhimamaa Engineer Gaaddisaa Hirphasaa fi kan gootota Oromoo biroo waliin wal fakkaata. Ani kanin hidhameef, kanin ajjeeffameefis waanan, ‘lafti Oromiyaa hintaatu kan alagaa!’ jedheef. Akkasumas, waanin Oromumma kootti booneef duá kanaaf na kaadhiman malee yakka hojjadhee miti.”
Abbaan isaa obboo Hayilee Dagabaasaa haala du’a ilma isaanii haala nama gaddisisuun ergaa dabarfatan;
“Yaa ilmaan Oromoo ilmikoo hatee ykn nama reebee, ajjeessee miti kan biyya isaa irratti hidhame; lafti ilmaan Oromoo maaf ciccirama jedheeti kan falme, maal godhu garuu ilma koo miti kan karaa baase; duuti ilmaan Oromoo walfakkaataa dha. Warri kaan reeffa ilmaan isaanii hin argiin jiran. An garuu reenfaa ilma kootii, kaatenaan hidhamee jiru argadheen jira.” jedhan.
Barruu yaadannoo isaa irraa dhaamsi argames ejjannoo dhugaa inni qabu kan ibsuu dha.
“Duuti ilmaan Oromoo amma du’a sareellee dhageettii dhabaa jira. Ani qabeenyaa keenyaafin hidhame; reebame; yoon asitti dué illee kaayyoo saba kootiifan wareegame. Namuu irra deddeebi’ee hidhii xuuxuun waa akka hin finne beekuu qabna. Kan nu baasu kaayyoo goototi keenya irratti wareegaman jabeessinee galmaan ga’uu qofaa dha; imaanaa kun kan tokkoon tokkoon Oromooti.”
Har’a Jaal Abdiisaan nu waliin hin jiru. Kaayyoon inni wareegameef immoo amma illee galii isaa hin geenye. Akak galii isaa gahuuf kan hojjatuu qabu dhaloota haaraa imaanaan eeggatuu dha. Yaadannoon Jaal Abdiisaas kanuma mirkaneessa.
“Karaan irra jirru karaa sirrii ti; karaan kun kan jaallen Oromoo itti wareegamaa jiran, karaa qajeelaa fi haqaa ti. Kana waan ta’eef, waan nu itti roorrifamnee itti ajjeeffamnu kana murannoon galmaan gahuun dhaloota keenay irraa eegama. Namuu waadaa kana tiksuu qaba; dhalooti haaraan hojii manee kana hojjatan malee Bilisummaan tola hin dhufu. Ani gama kootiin, saba guddaa gabrummaa jala jiru kanaaf osoon lubbuu lama qabaadhee kenneefii waanan itti gaabbuiu miti; waanti guddaan dagatamuu hin qabne garuu Oromoo inni hafe gumaa keenya baasuuf irbuu isaa haaromsuu qaba!”
Jaal Abdiisaan akka hawwetti fayyee dirree falmaa seenuu hin dandeenye. Garuu, irbuu isaa cabsee ergamtuu diinaa hin taane. Bakka gahe maratti otuu saba isaaf dubbatuu, otuu haqaaa fi dhugaaf falmuu dhibee roorrootiin addunyaa kana irraa darbe; seenaan isaa seenaa qabsaa’ota Oromoo keessatti hallu kabajaan barreeffamee dhalootaa dhalootatti dubbifamuun immoo mirkana. Jaal Abdiisaan, abbaa ilma tokkoo yoo ta’u, bakka haati manaa isaa hinjirretti qobaa isaa ilma isaa guddisuuf nama dhama’aa tureedha.


text:
Daily Archives: May 2, 2017
Gatiin Xaawoo Dabalamuu Qonnaan Bultooti Godina Wallaggaa Himatu. Mootummaan Ammoo Gadi Buuseen Jiraa Jedha.
Caamsaa 3,2017/ Qote Bultootni Godina Wallaggaa “Gatiin Xaa’oo Gadi Bu’ee Jira” Jechuun Holola Malee Hanga Ammaa Waan Nu Gahe HinJiru Jedhan Durumaa Harcaatuwwaan diinaa gartuun murna bicuu wayyaanee OPDOn barootaaf qabsoon uummataa yoo hudhee morma qabu hololaan uummata burjaajessuuf yaalaa turuunshee beekamaadha.Tibba darbe kana keessa “hoji dhabdootaaf hojii uumna” jechuun maallaqaa ijaan hin argamnen laagaa tatarsaa’a turte.Hanga ammaa uummanni keenya keessattuu barattoon sadarkaa barnootaa garaagaraan eebbifamanii jiran hojii Continue reading
Godina Arsii Lixaa Aanaa Kokosaatti Dargaggoota walitti qabanii maallaqa hanga feetan isiniif kenninaa gocha badiirraa gara misoomaa dacha’aa jettee kaabinoonni Aanichaa kadhataa jiru,Dargaggoonni Qeerroon Bilisummaas nu rakkoon keenna maallaqa horachuu osoo hin taane gabrummaa TPLF jalaa bahuudha.mirga ufii karaa nagayaatiin gafachuun akkamitti gocha badii ta’e jechuun gaafilee ciccimoo gaafataniiru.kaabinoonni wayyaanees gaaffii keessan qaama dhimmi ilaallatu biraan isinii geenna jechuun deeman Jedha gabaasni Qeerroo Aanichaa irraa nu gahe Continue reading
ተይ አንቺ ውሻ!
(ዮሴፍ ሙሉጌታ ባባ, PH.D.)
Godina Arsii Aanaa Sireetti Dubartoonni fi Daa’imman Ji’a Ji’aan Qarshii Akka Qusatan Dirqisiifamaa Jiru.
Caamsaa 2,2017/ Godina Arsii Aanaa Sireetti dubartoonni fi Daa’imman ji’a ji’aan Qarshii 10 irraa eegaluun akka maallaqa qusattan jettee dirqamsiisaa jirti.Aanaa Siree Gandoota hunda keessatti daa’imman ammarraa eegalanii maallaqa qusachuun gaafa barnoota xummuran akka hin rakkanneef haadholiin daa’immanii fi daa’imman akka dirqamaan maallaqa kuusatan taasisaa jirti
Kana malees Godina Arsii Aanaa Siree Magaalaa Siree keessatti Wayyaaneen Ummata Baadiyyaa hanga Magaalaatti Haaromsa gadi fageenyaa jettee Walitti qabuudhaan Ujoollee teessan keessattuu dargaggoota warri qabdan ganda gandaan Maqaa Ujoollee teessanii galmeessitanii akka waajjiroota Bulchiinsa gandaa keessa keessiftan.Warri Ujoolleen teessan Nuti Qeerroodha Jedhanii Kaayyoo ABO galmaan gayuuf tattaafatan Maqaa isaanii addatti Milishoota Gandaatif kennitanii Qaama mootummaatiin leenjiin akka kennamuuf taasifna jettee maatii Qeerroo doorsisaa jiraachuu Maddeen Oduu Qeerroo naannawa siree gabaasanii jiru. Continue reading
Caamsaa 2,2017/ Godina Arsii Lixaa Aanaa Dodolaatti Qabeenya Wayyaanee Qeerroon Barbadeesse Ijaaruuf Maallaqa Fiddan malee jettee OPDOn Ummata dararaa jiraachuu fi mataa mataan Abbaan warraa tokko Qarshii kuma Lama (2000) kaffaluu qaba jettee Dirqamaan Ummata Saamaa jiraachuu Qeerroon Aanaa Dodolaa Gabaasee jira
Godina Addaa Naannawa Finfinnee Magaalaa Bushooftuutti Barattoota doorsisaa jiru. Bulchiinsa Magaalaa Bushooftuu Manneen Barnootaa Gandoota hunda keessatti wayyaaneen barattoota hojii baruuf barsiisuu dhaabsisiiftee doorsisaa jiraachuun dhagayameera.Wayyaaneen barattoonni Fincila kaasu jettee sodaa guddaa keessa waan jirtuuf barattoonni kamuu akka hiriira kamirrattuu hin hirmaanne jettee barattootatti roorrisaa jiraachuu Qeerron naannawa Bushooftuu gabaasee jira


text:
Falaasama Humnaa Isa Haaraa
Waxabajjii 2
Haaylamikaa’el Taaddasaa Kafanii
(Kutaa-1ffaa)
1. Seensa
Mata duree kanaaf ka’uumsa kan ta’e, “Thine is the power and the Glory” kitaaba jedhu, kitaaba paatriyaarkiin Mana Kiristaanaa Ortoodooksii Kooptiiki Poop Shinoodaa 3ffaan barreeffamee dha. Kitaaba kana keessatti falaasama humnaa isa haaraa yoo seenessu, Gooftaan Keenya Iyyasuus Kiristoos yoo qabamu, yoo fannifamus ta’e, yoo du’aa ka’u humna qabeessa akka ta’e, ilma namaaf tajaajilli inni aarsaa kanfaluun laate hundi gadi aanaa osoo hin ta’iin hundaa ol humna qabeessa ta’uu Isaa akka ibsan dubbata. Barsiisaa falaasama humnaa isa haaraa kana fakkeenya Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoos kan ta’e jireenya Daawiit waliin wal bira qabnee, barnootaa abbotii jireenya keenya waliin wal simsiisnee ilaalla.
Kaayyoo barreeffama kanaa:
a) Falaasama humnaa isa haaraa beeksiisuu;
b) Falaasama humnaa isaa haaraa kana kan nu barsiise Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoosii fi fakkeenya Isaa kan ta’e Daawiitirraa waan barachuu qabnu qalbeeffachiisuu;
c) Nutis falaasama humnaa isa haaraa kana keessa akka jiraannu, dammaqiinsa Afuurawaa uumuu dha.
Adduunyaan kun qaamni tokko humna qabeessa ta’uu isaa ulaagaan ittiin hubattu, waan mul’atutokko irratti hundaa’uuni. Kanneenis irreedhaan, maallaqaan, beekumsaan, firaanii fi goosaan, akkasumas aangoo fi kanneen kana fakkaataniin olaantummaa horachuu fi kaan of jalatti bulchuu danda’uu dhani.
Falaasama humnaa isa haarawaa keessatti garuu, taayitaadhaan, qabeenyaan, beekumsaanii fi kanneen kana fakkaataniin caalanii argamuun humna qabeessa nama hin jechisiisu. Falaasama humnaa isa haaraa kana keessatti humna qabeessa taanee injifachuuf kan barbaachisu:- jaalala, aarsaa kanfaluu, hanga dhumaatti cimanii kaayyoof wareegamuu dha. Jecha biraan, “Nutis humna qabeessa kan taane dadhabbii dadhabdootaa akka baannu ofis akka hin gammachiisne nu barbaachiisa” (Room.15:1) jechuudha. Humna qabeessa ta’uun, humna qabnu sana kan beela’ee laachuuf, kan dheeboote dheebuu baasuuf, kan daare uwwisuuf, kan dhibame gaafachuuf kan hidhaame hiiksisuuf oolchuu qabna (Maat 25:41).
Kun, caasaa Mana Kiristaanaa fi abbootii Afuura Qulqulluutiin muudamaniif, akkasumas, qaama Mana Kiristaanaa ta’uun Kiristaanota itti gaafatamummaa ergamummaa fudhachuun ragaa bahuuf dirqama qabaniif (Hoj.1:8), hoolota tiksuudhaan iddoo margi lalisaan jirutti bobbaasuudhaan ibsama (Faar.22:1).
Kuni ammoo, abbootiin hundi isaanii haalli qileensaa, nyaataa, jireenyaa mijachuu baatus kana bira darbuudhaan kabaja qaban hunda gadi buusanii ergama ergamummaa galmaan ga’uuf carraquu akka qaban kan agarsiisu.
Beekumsa, maallaqaa fi aangoos warri qaban qabatamaan lammii tajaajiiluuf malee tajaajilamuuf akka Waaqayyo carraa sana isaaniif hin laanne hubachuun gadi of qabuu fi naamusa gaariidhaan jijjiiramaaf carraaquu akka qaban agarsiisa (Faar. 69:7).
Falaasama Humnaa isa haaraa kana dhugaa ba’uuf raajootaan dubbatameefii fakkeenyaan kan jiraachaa ture (Mar.12:35-37) Qulqulluu Daawiitii fi, dhugaadhaan kan jiraachaa ture Goftaa keenya Iyyasuus Kiristoos akkamiin dachee kana irratti akka deddeebi’an jireenya keenya waliin wal simsiisnee ilaaluuf yaalla.
Daawiit bara jireenya isaatti kan isa quunname keessaa yemmuu hoolaa tiksu haala ittiin aarsaa kanfalee fi Gooliyaad waliin wal’aansoo taassise ka’umsa godhanna. Raawwatiinsa taateewwanii, fakkeenyaa fi raajii raajootaa kan ta’e Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoosis ilaalchisee, taateewwan Daawiit quunname kaasuunii fi walitti hidhuun, nama ta’ee, gadi of qabuudhaan hanga du’aatti aarsaa laachuun falaasama humnaa isa haaraa akkamiin akka nutti agarsiise ilaalla.
2. Daawiit Tiksicha
Daawiit osoo mootii ta’uuf hin muudamiinis ta’e, osoo Gooliyaadiin wal hin falmiin dura tiksee hoolotaa ture. Hoolota kanas kan eegaa ture gammoojjii keessatti. Gammoojjiin kun iddoo bishaanii fi marga hoolota isaatiif barbaachisu argachuun hedduu rakkisaa itti ta’edha. Kanaaf Daawiit “Waaqayyoon tiksee kooti; Kan na dhabsiisuus hin jiru, Iddo dirreen jiidhaan jirutti na bulcha, gara laga itti aara galfatanittis naqajeelcha” (Faar. 22:1) kan jedhee dubbate.
Kanaaf gammoojjii kessatti, saniinuu biyya Israa’eelitti, hoolaa eeguun imaanaa aarsaa cimaa gaafatuu dha. Daawiit imaanaa kana yoo fudhatu wanti itti hafe ni jira. Akka dargaggeessa tokkootti toora qeyee ta’ee taphachuun, ija maatii isaa fuuldura taa’uun naannoo isaatti boqotee maatii isaa biraa mijuu barbaadu unachuun, dhangaa barbaadu soorachuun waan nama gammachiisuu dha.
Daawiit kanneen hunda arsaa kanfaluun olitti, firaa fi lammii isaatiin itti gaafatamummaaf jecha waan fagaateef cimina isaas kan ajaa’ibsiifatuuf, kan isa badhaasuus ta’ee, gootummaa isaa kan isaaf faarsu hin jiru. Daawiit itti gaafatamummaa kana ilaalchisee kan haasa’u ofiif Waaqa waliin qofa ture.
Jireenyi Daawiit hoolota eeguuf gammoojjii keessatti hoogganu kun Ilma Waaqayyoo Gooftaa keenya Iyyasuus Kirstoosiin keessa darbamee jira. Akkuma Daawiit abbaa isaaf ilma 8ffaa, quxusuu ta’e, Ilmi Waaqayyoo, Goftaan keenya Iyyasuus Kiristoosis abbaa aangoo ta’ee osoo jiruu, mataa Isaa gadi qabuun quxusuu ta’ee Ilma namaa tajaajiluuf gadi bu’ee jira.
Iddoo kanatti kan dhufe iddoo kabajaan ergamootaan yeroo hunda weeddisamuu gadi bu’eeti. Akkuma Daawiit hoolota isaaf gammoojjii keessatti mankarare Ilmi Waaqayyoos hoolota Isaa kan jedhaman ijoollee Addaam barbaaduuf, tiksuuf, bobbaasuuf dachee kana irratti deddeebi’ee jira (Yoh.10:11). Galata barbaaduuf akka hin jenne, Innoo afaan ergamootaan yeroo hunda weeddifama (Is.6:2-4). Aangoof akka hin jenne, Innoo Abbaa Isaatiin wal qixa Waaqayyodha (Yoh.14:13-14, 1:14-15, 1Yoh 5:20). Addunyaan kun hawwii isaa guutuu waliin Isa fuulduratti kan gatii hin qabne dha (1Yoh.2:15-17).Homaa wanti barbaade hin jiru. Falaasama humnaa isa haaraadhaan kanfaltiif faayidaa malee, waan akkanumatti bilisaan ilma namaa jaalateef (Yoh.3:16-17).
Namoonni yeroo baay’ee iddoo taajjabdoonni hedduun jiranitti harki rukuutameefii, gatiin maallaqaan shallagamu kanfalameefii olaantummaan labsameefii hojiin isaanii hin mul’anne taanaan waan hojii hojjatan itti hin fakkaatu. Garuu seerris iddoo nu gaafachuu dadhabetti, itti gaafatmaan keenyas iddoo nu hin agarretti kan nu gaafatu Waaqayyo ni jira jedhanii imaanaa tajaajila uummataa Afuurawaas ta’ee kan dachee kanaa galmaan ga’uun barbaachisaa dha.
Waaqeffannaan keenyas kanfaltii dachee kanaan kan deeggaramu osoo hin taane kanfaltii samiitiin ta’uu isaa hubannee, horiin moraa guutanis guutuu baatanis, firiin wayinii guutus hir’atus, (In 3:16-18) aarsaa kanfaluudhaan jalqaba keenya xumuruun falaasama humnaa, kiristaanummaa keessatti gonfachuu qabnu dha.
Daawiit gammoojjii kana keessatti osoo hooloota eeguu, Leencii fi Hamaagotni hoomaa isaa keessaa hoolota isaa jalaa fudhata ture. Homtuu na hin argu jedhee lubbuu isaafis sodaatee harka maratee taa’uudhaa mannaa Leenca hoolota isaa fudhate faana bu’a ture.
Haaluma wal fakkaatuun Gooftaan keenya Iyyasuus Kiristoosis, hoomaa ergaamoota hedduu qabu biratti ilmi namaa hoomaa inni qabu kan biraati. Homaan ilma namaa tokkichi kuni waan Leencaan kan fakkeeffamu diyaabiloosiin fudhatameef isa harkaa nu oolchuuf Gooftaan keenya Iyyasuus Kiristoos arjoominaa fi gara laafina Isaatiin dadhabbaaf quuqamee, of tuultota yaada laphee isaaniitiin falaasama humnaa moofaa irratti hundaa’uun boonu seexanaa fi hoomaa isaa bittinsuuf (Luq 1:51-52) homaa isaa dhiisee tokkicha Addaam Barbaaduuf dhufe(Luq. 15:8).
Ammas Manni Kiristaanaa hoomaa ishee keessaa Leencaan kan fakkeeffamu diyaabiloos feedha fooniitiin, jaalala Addunyaatiinii, fi shakkiin yoo fudhatamu faana buutee leenca kana harkaa gachisiisuu qabdi. Kuni akka ta’u qaamni ajaju hin barbaachisu, quuqamuufii rakkoo jiru hubachuu qofa dha. Keessattuu, Uummata Oromoo ilaalchisee qorumsa shakkitootaa, alagootaa fi siyaasaa hedduudhaan kan marfame ta’uun isaa, osoo homtuu nu hin dirqisiisiin waan ilma namaa jaalannuuf, motuummaa Waaqayyoos akka dhaalu dharraanuuf qofa eegamuu hoolotaa kanaaf gatii kanfaluu qabna.
Odeeffannoon Istaatitisitiksii Biyyooleessaa, bu’uura agarsiisuun gutuu Oromiyaatti lakkoofsi hordoftoota amantii Ortdooksii danuu ture qabatamaadhaan gadi bu’uun isaa qajeelummaan amantii keenyaa akkuma eeggameetti ta’ee, hoomaa kana keessaa hoolonni leenci fudhate hedduu ta’uu isaa fi tiksoonni hoolaa faana osoo hin bu’iin irribaan liqinfamuu isaanii nutti agarsiisa. Daawiitiif falaasamni humnaa, gammachuu isaaf osoo dursa hin kenniin imaanaa itti laatameef aarsaa kanfaluu ture.
Falaasama humnaa isa haaraa kana kan nu barsiisee, nutillee fakkeenya kana faana akka buunu kan nutti hime, (1Pheex. 2:21) Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoosi dha. Ragaa kana nuuf dhugoomsu argachuuf yeroo Goftaan keenya Iyyasuus Kiristoos dachee kana irratti foon wajjin tokko ta’ee ( nama ta’ee) itti deddeebii’e xiinxaluun bira ga’uu dandeenya.
Ilmi namaa sababa seera Waaqayyoo kabajuu dideef, adabbii du’a bara baraa jalatti kufuun dirqama itti ta’ee ture (Uum.3). Mataa sanyii namaa ta’uun (Eef.5:23) addunyaa kanatti barbaacha Addaamiif kan dhufe (Uum. 3:10, Yooh. 1:11); Gooftaan keenya Iyyasuus Kiristoos cubbuu keenya hundumaa baate (Is. 53:6). Kana jechuun Inni Qulqulluu fi abbaa aangoo ta’ee osoo jiruu cubbuu Addaamiin cubbamaa fi kan seerri du’aa irratti raawwatamu ta’e.
Kan Ergamoonni bara baraaf osoo walirraaa hin kutiin “Qulqulluu, Qulqulluu, Qulqulluu” jechuun galateeffatan salphina keenya baatee (Filph. 2:6-8) arraba keenya obsuun, qaaniinis fuula Isaa uwwiste (Faar. 69:7). Cubbuu Addaam baachuu qofa osoo hin taane, ilma namaa hundaaf jaalala qabu ibsee jira; dhiifamas gaafachuun ilma namaatiif osoo inni aanga’oo ta’ee isa ajjeessaa jiranii, humna Isaa kanaan addunyaa balleessuun hammeenya ilma namaatiif deebii yoo laachuu danda’u (1Pheex.2:23), “Yaa abbaa waan raawwatan waan hin beekneef, dhiifama isaaniif godhi” jedhee diinoota Isaaf jaalalaan kadhatee jira (Luq 23:34).
Egaa, jaalalli Kiristoos kun humna isa dhugaa onnee jaalalaan guutamerraa madduu danda’uu dha. Akkuma aarsaa kanfaluuf osoo hin siqiqiin Daawiit kokkee (morma) Leencaatti harka isaa ergee, afaan Leencaa keessaa hoolota isaa baraaretti,Gooftaan keenyas ijoollee Addaam kookkee diyaabiloos ilma namaa liqmse keessaa baasuuf du’uufillee ta’u duuti Isaa falaasama humnaa isa haaraan injifannoo waan ta’eef (1Qor. 1:18) duubatti hin jenne.
Qaamni itti gaafatamummaan itti dhagahamu hundi osoo hin siqiqiin rakkoowwan hawaasicha liqimsaa jiranirraa baraaruuf aarsaa kamiyyuu kanfaluun gowwummaa osoo hin taane injifannoo guddaadha. Injifannoo kana argachuuf Waaqayyo nu haa qarqaaru.
nuuf haa turu


text:
Ibsaa Guutamaatin
Haala hatattamaa jechuun, haala mootummaan yeroo murtaaweef jeequmsa uumaa haa tahu kan nammi uume too’achuuf seeraa iyyannoo hin qabne itt baasuun, mirga noolaa fi bilisooma ummataa rarraasuu jechuu dha. Empayerri Itophiyaa utuu seericha hin baasinuu seera ofii cabsuun qabeenyaa fi lubbuu kumkumootaa mancaasaa jirate. Waggootiin 25 darban kanneen dhandhamannee fi qaabannoo keenya madeessaa jirani. Baroota kana keessa rasaasa Wayyaaneen kan hin akaawamin hin jiru. Walaa’ittaa, Sidaamaa, Ugadeen, Mazhangar, Benii Shangul, Afarii fi Konsoon kan qacceefixisi irra gahan keessaa dhahamuu dandahanii. Al tokko hogganni Wayyaanee yoo halluu ija jibbinellee tarkaanfii fudhachuu dandeenya jedhee ture. Ummati Oromoo ofirrummaa akkasii fi roorroon itt caalaa, humna ol tahaa dhufnaan mormii wal irraa hin citnett erga ka’ee waggaa guutee jira. Giidoon gaddhiifame baayyee guddaa tahuu irraan kan ka’e mootummaa Wayyaanee hundee raasee, qalbii addunyaa hawwatee, qaata lubbuu namaa fi qabeenya hamma hin qabne mancaasuutt kahe. Oromoon yoo xinnaate hacuuccaa halagaa akka raawwachisan mamii hin qabani. Diddaan boodana gara battala Amaaraa, Gojjamii fi Gondoritt baballate. Qabaan TPLF empayeritt irratt laafuun yeroo itt dhagahamu murnooti hedduun hobbaatii saa keessaa qooda argachuu fi akkasumas akka sochiin saba Oromoon itt baha saa hin murteessine dhaabuuf gad yaa’uutt kahan.Hangi tokko Wayyaanee waliin aangoo hirmachuu fedhu; hangi biraa dimshaashumatt Wayyaaanee bakka bu’uu fedhu; kaan saba ofii bilisoomsuu barbaadu. Hedduun saanii sona cehumsaa akka 1991 kan eeggatan yoo tahu keessatt qooda fudhachuufis of qopheessaa jiru. “Laga marqaa jennaan nadheen boojjitoo gurtee yaate” isa jedhamu fakkata. Kan qotates kan goofaree filatee ganda labaa bahes walqixxee maaddiitt dhihaataa jira. Mormii kana ukkaamsuuf jeequmsa ofumaa uume nan too’adha jedhee utuu hin jigin ijibbaataaf labsa hatattamaa isee xumuraa labsee jira. Labsi kun kan naannota morman hunda seera waraanaa jala oolchu. Mirgi Heeraan kennaman hundi rarraafamaniiru. Gara guddaa abbaltiin labsa kanaa Oromiyaan qabaa jalaa akka hin bane, Amaarri bakka Tigree bu’uu carraa akka hin arganne gochuu dha.
Wanti dhibaan, TPLF sana kan labse fuuloo Kawa Xoonaa, Mootii Walaa’ittaa isa dhumaa, kan waranaa kolonummaan 1884 ummati Walaa’ittaa walakkaan itt dhumee, innis itt booji’ame ture. Fuulichi boojuu lubbuu qabu kun, akkuma lolichi Xoonaaf is dhumaa tahe waan dhumaa farrisuuf kan as bahe fakkaataa. Ummatooti Kibbaa fi Oromiyaan kolomsiisi gantuu kan karaa bilisummaa irraa isaan maqsuu abbalu jiraatuyyuu, akkuma waliin kufan waliin ka’uu. Oromoon qabeenya uumaan dureeyyii, humna namaa guddaa, ummata qaroof hojjetaa, dandeettii ummatoota bira ofitt dabaluu qabaachuun kan hundi itt hinaafu; akkasumas afaan, aadaa fi seenaan adda tahuun saanii nyaaapha birdhachiisaa waan jiraateef maaf jibbamna jechuun hin dandahamu. Hammeenyi garaa keessatt kuusame kun kan dhiisuun hin fakkaatu. Sabboonaan Oromoo tokko walgahii Oromoo irratt afaan tokko baafannaan fagoodhaa gurra qeensanii dhagahuun hawwaa hamaa Oromiyaaf garaa qaban hunda urgufatan.
Hophiyaa tumsaa hiriira Amaaraa irratt mullate qaata akka ulee falfaltuutt kan hawwaa birmadummaa Oromoon qaban hunda keessaa baasee fi gaaffii Oromoo gachisiisett fudhatanii. Kan itt roorrifameef tumsuun hawaasaa gara laafessaaf gocha ulfina qabu. Garuu yeroo yaada hamaan walitt hidhamu lallibbata waan deemaa jiru qubaa hin qabne ni rifachiisaa. Hawaasota lamaan gidduu waliigalteen godhame waan hinturreef irbuun ganamuun wacabarameefis hin turre. Keessa bahaniiyyuu maaliif walgahi addaa godhattan, isin Itophiyaa miti jedhanii Walda Seerbeekotaa dinniinu uggani? Isaan keessa yaada bututaa akka saanii kan qaban akka jiran waldhaalanii miti garuu Oromummaa saaniif dangaa darbanii akka gabbarii saanii durii itt dheekkamuu barbaadani. Oromoo keessa kan daya Itophiyaa qaban lakkoofsa akka hin qabne hubachuu hin feene. Haala akkasii jalatt hammam garaa qulqulluun walitt dhufuun dandahama? “Humni tokkummaa” akkuma hundee dhabuu saanii ummatoota gidduutt wal qayyabannoo uumuu irra addaan babaasa saaniitu caala. Jibbi saanii hamaa akka hin geessifne halaalatt ittisuu wayya. Jarri kun erga qabsoo eegalanii bu’aa fi kisaaraa sanii utuu gamagamanii kan dhiisanii badanii. Qunnamtii ummata Amaaraaf kanneen biroo waliin godhamu qulqullina garaan fedha yoo qabaatan itt fufuu dandaha.
Ummatooti Habashaa jedhaman erga Gabra Diimaa cehanii anjaa namoota aadaa fi afaaniin isaanin adda tahan irratt argachuuf tokkummaan bobbahaa jiraatan malee tokkooma keessaa qabaatanii hin beekanii. Tokkummaan saanii kan walitt hirkisaati. Maqaa Itophiyaa jedhus maqaa Grikooti ummatoota Kusaa fi Afriikanota gurraalee biraaf kennan, butatanii “Habashaan” darabee utuu dhimma itt bahanii Hayila Sillaaseen 1941 ifatt labsef. Kun maqaa hatamee galmee ayyaanawaa fi noolee keessatt bakka Kuush buhe. Sun seenaa qaroma Kuusaa dabalachuun kan ofii gabbifatanii. Inni qaama isaanii alaatt maqaa waloo itttiin dhihatan kenneef malee of gidduutt Tigree, Amaara, jadhaama bobbahaa jiraatani. Carraa argannaan hariiroo gabra gamaa irratt wal saamuu yk wal moggeessuun ni mullata ture. Seenaa Moor baatee deemuu sanallee utuu hin qoratin qeesiin Penxee ayyaanlaallataan tokko akka iseen itt caasamte utuu hin beekin uumaa Itophiyaa keessa lixee yoo cabaqu dhagahamaa. Itophiyaan mana Waaqitt utuu hin tahin afaan Grikii keessatt uumamuu saallee hin beeku.
Amaarri danabsaa fi diliif dura bu’anii yoo deeman ummata heddu of jala yaasuun Itophiyummaa fi afaan, aadaa, amantee fi seenaa ofii dirqiin fudhachiisuu hedduu tattaafatan, garu guutummaatt hin milkoofnee. Innu 1991 TPLF mirgoota sabootaa fi sabaawotaa bilisa tahuu beeku saan fuggisiifame. Amaara fakkeessituun erga aangoo irraa kufaniif gutummaatt Amaara akka hin taane baruun rakkinni itt dhufe. Jarri sun ammalee naannaama maqaa “Itophiyaatt” gurmaawaa jiru. Golli Mallaa Amaaraa kan lafaa ka’uu dadhabe “humnooti tokkummaa” gara Amaaraatt duufanuu garlamummaa agarsiisu saaniifii. Mallaa Amaaraa kan ijaaran garri caalaan “humnoota tokkummaati”. “Bakki warwarraawaan Amaaraa fi “humnoota tokkumaa” gidduu jiru fi hariiroo ummatoota kaan waliin qaban dimimiseessaa jira. Fotoo hidhamtoota Oromo hiriira Amaaraa irratt agarsiisuun gocha eebbifamaa dha, gamanaas gochi walfakkaataan godhamee jira. Garuu “humna tokkummaa” kan ofiin jedhaniin faalame. Kanneen yaada addaa qaban irratt duuluun tuffii sabichaaf qaban agarsiisa. Bilisummaan of ifsachuu hariiroo demokratawaa keessatt waan bu’uuraatii.
Tigreen hedduu wal hin maknee garuu eenyummaa ofii utuu hin gatin Itophiyummaan duuba hiriire. Kanaaf yoo carraan dhufuuf hin rakkannee, afaan tokko fi aadaa tokkoon kooraa yaabbate. Nafxanyaa dullachii kooraa irraa bu’ee ija facaase; kanaaf eenyummaa ofiitt deebi’uun qortuu itt taate. Bacarraa saanii keessatt utuu qooda hin fudhatin Amaarri mudaa saanii hundaaf itt gaafatamaa godhame. Seenaa saanii keessatt Amaaraa fi Tigreeen akka si’anaa wal dhabanii kan beekan hin fakkaatu. Ammas yoo tahe empayerittii dhuunfachuu irratt waldhaban malee eenyumaa saanii walii wallaalanii miti. Gaaffii timjii fi haaloo garaa jirur iraa kan ka’e alaabaa asxaa kan durii irraa adda tahe balaaleffataa jiru. Asxicha malee halluu alaabichaa isuma duriiti. Mootota adda addaan asxaan jijjiiramaa ture, garuu tuqaa waldhabdee tahee hin beeku. Erga Minilikii, amma yeroo jalqabaaf Tigree fi Amaarri alaabaa tokko hin qabani; kan Amaraa fi “humnooti tokkummaa” garuu tokkuma fakkaataa.
Tigreen kakuu cabsee jira; garuu sanuma walirratt raawwachaa waan dhufaniif komeen maddisiisu kan bu’uuraa hin tahu. Dhibdeen qaban, baqaqaa isaanii fi kolonota halagaa tahan, akka Oromiyaa, gidduu jiruu utuu hin tahin walfincila keessaa bolola TPLF irraa kahe yeroof kan tahe. Ilaalcha Amaarraan timjiin saanii dhiibame, asxaa saanii abbaan leencaa fi qaxxamurroo geeddarame, irbuu Habashummaatu ganame. Oromoon biyya dhaban, eenyummaatu dorsifame, lubbuutu hamaa seene, tokkummaa saaniitu gaaffii jala oole. Kanaaf tumsi saba qaari’aa TPLF dadhabsiisuuf afarsamu tasaawaa tahe, gadi fageenyaa fi ballinaa saa irratt waliigalteen hin jirreef madda waldhabdee tahuu dandaha jira. Quurrammi Amaaraa dhimma Tigray fi Amaara gidduutii, kanaaf rakkina keessaa Itophiyaati. Qurrammi Oromoo kan Oromoo fi bulchaa empayera Itophiyaa halagaa tahe, si’ana TPLF gidduuti. Amaaraaf furmaatii, Takazeen daangaan isaan gidduutt akka fudhatamuu fi angoo mootummaa Itophiyaa keessatt qooda gahaa argachuu dha. Furmaati gaaffii Oromoo, akeeka bilisummaa fi demokraasii, kan mirga hiree sabuma ofii, ofiin murteeffachuu qabsoo hanga yoonaan argate hojiirra oolchuun kolonummaatt xumura gochuu dha. Amaaraa fi Oromoon, TPLF irraa mirgi saanii kabajamuu gaafata jiru; garuu deebiin argatan rasaasa. Haleellaa TPLF ofirraa ittisuuf bobbaa saanii yeroof akka itt qindeeffatan ilaaluu dandahu. Kun akeeka Oromoo fi Amaarri ummatoota abboolii biyyootaa fi walqixxee, hiree ofii irratt birmadummaan murteefachuu dandahu kan jedhu hin jijjiiru.
Waan gaaffii Oromoo bu’uraa ilaalutt kan deebii argatu gaafa mirgi hiree sabummaa ofii ofiin murteeffachuu hojii irra olfate. Kan kana hin fudhanne miiltoo tahuufii hin dandahu. Sabi Oromo Gaanfa Afrikaa keessatt lakkofsaan guddicha. Akkaataa itt jiraatan itt himuuf eenyutu aboo qaba? Waanti tokkittiin isaan gaafatan akka yaroon qabamsi raawwatu. Akka abdatamutt Addunyaan qajeeltuu kanneen hanga yoonaa miidhamaniif kan kennu sirna addunyaa haaraa ijaaruuf yaa’a irra jira. Ergamsi saa akka tokko tokko furatan eenyummaa sabaa haquuf utuu hin tahin dhimma diinagdeef addunyaa walitt qoncoorsuu dha. Qubek, Skotland, Katalina fi Britain ilaala, tokkee ofii irraa baqataamoo walitt baqaa jiru? Hamma walitt hin tollett wal suufaa jiraachuun bu’aa hin qabu kan jedhani fakkaata. Empayerri Itophiyaa namatt ceceha akka turett hafuu ni dandaha? Yoo dargagggoon Oromoo, Oromiyaan kan Oromooti jedhan gaaffini saanii seerawaa tahu kan haalu jira? Yoo gaaffiin kun seera hin qabu jedhame ooffalcha ormaaf Oromoott haa dhiheessamu. Oromoon haasawuuf yaada nagaa qabu taanaan yabboo arrabsoo fi dorsisaa “humnoota tokkummaa” kan ofiin jedhanii irrtta utuu hin tahin, diriira marii ummatootaa irratt haa fidani. Jarri “humna tokkummaa” ofiin jedhan kun hawaasaa hambaa Nafxanyaa dullachaa qilleensa irra balali’ani, bakka seera fi dhalootaan tahanitt maxannuu kan hin barbaadne. Jarri kun horee lafoo kan labsa lafaa 1974 dura ummataan walmakanii jiraataniin addaa. Kan waca baayyisan isaan mooraa loltuu kan si’ana magaalaa taha keessaa bahanii. Isaan keessaa kan laagaa guddatan kanneen Badii nambuyyummaa biyya biraa qabani. Haasaa suduudaa, uummatoota waliin godhamu kan atooma uumee mamii jaarraa hedduuf isaan gidduu jiru xumura itt gochuu dandahu, “humna tokkummaa” qubsa hin qabne waliin ka godhamu mitii.
Haa tahu malee namooti burqsanii walitt himuu dhiisuun colleen tokko tokko haalli jiru akka hin hubatamne waliin dhahuu dandahu. Fakkeenyaaf Oromoo wayyabii Itophiyaa jedhamu hin fedhan. Oromiyaan kan Oromiyoo waan taateef kan qabachuu barbaade reeffa saanii irra tarkaanfatee darbuu yoo dandahe jedhanii amanu. Alaabaa Itophiyaa hin jaallatanii. Goototi Itophiyaa dhiiga Oromoo qabaatanu akka gootota ofiitt hin fudhatu. Seenaa Itophiyaa kan Oromoo akka tahett hin fudhatan. Injifannoolee dilii adda addaa irratt galmeeffatan haa tahu dabsatama saanii abba tokkootiin Oromoo tahan jabduu irratt haa tolchan malee Oromoon akka kan ofiitt hin fudhatan. Walfuudhuu fi wal irraa godhachuu akka tokkommaa malbulchaa uumutt hin fudhatan. Hariiroo biyyaa fi abba abbaa gargar baasanii ilaalu. Olloota saanii ulfinaa fi jaalalan ilaaluun aadaa saaniiti. Oromoon, fedha abba abbaan tokkummaa cimaan Afrikaanota gidduutt akka ijaaramu ni deggeru. Ummati tokko isa kaan fedha saa malee of jala oolcheen itt roorrisa yoo jedhe ni balaaleffatu. Hariiroon Oromoo waliin tolfamu hundi dhugaa tarreeffaman kana irraa ka’anii ilaalamu qabu. Hin malelfatinaa jaarraa tokkoo oliif hacuuccanii fi namummaa baastanii fedha Oromoo hankaaktaniittuu; waan irratt doofsistan yoo qabaattan ejjennoo jedhaman kana irratt hundaawaa. Olloota haa tahanii, isaan keessatt dhalatanii kan guddatan, qunnamtii sirna fi ulfinaa qabuu dhihaachuu malee akka “ciisanyicha” irratt baratan arraba darbaan fudhatama hin qabu.
Amma Amaarri duulicha irratt qooda hin fudhatin biyyatt hafe gobbuu ummataa keessaa of seca’ee eenyummaa fi tokkummaa saa mirkaneeffachuuf qabsaawaa jira. Haa tahu malee si’ana horeen dhaloota haaraa “humna tokkummaa” ofiin jedhu, Abbooti Duulaa warana kolonummaa irraa kahun Amaarummaatt of hedaa ture jira. Duulichi bakka gahett ummattoota boji’ee keessaa hedduu loltummaan madaqsee, kirstinnaaa kaasuun Amaaresse. Amma “humna tokkummaa” kan ofiin jedhanii Oromiyaan sadarkaa kolonummaatt akka itt fuftu barbaadan isaani. Magaaloti Oromiyaa kan Finfinnee dabalatan yoo gutumaatt too’achuu dadhaban akka laaqii Nafxanyaa Gabra Oromiyaa keessaatt taasisuu abbalu. Gaabbiin saanii murnoota tuffataa bahan irraa tahuu dha. Oromiyaa gidduu lafa seeranii baafachuu malee Oromoon walmakanii jiraachuu hin barbaadan. Sun abjuu tahe hafa malee bilisummaan Oromiyaa walakkaatt hafu hin jiraatu. Gurmuu guddifachuuf namoota lammii lama irraa dhalatan, akka waan halagaa tahini murna hin qabneett garuu Maarsii dhufanii Itophiyaatt ambaasaaddara tahaniitt kakaassa jiru. Yeroo halle walirraa dhalchuun kolonoota irratt akka mirga kennuufitt dhaadhessuu. Yoo sun mirga kenna tahe ummati addunyaa kan Oromoof hin soddoomne waan hin jirreef hundi mirga qabu jechuu dha.
Rakkina bu’uuraa irratt xiyyeeffachuu dhabuun furmaata waaraa hin argamsiisu. Akka sirna fudal utuu hin tahin Kapitalism yeroo fi giidoo bu’aa waatattaa irratt malee surraa dhimma hin baafneef irratt hin qisaasuu. Jarr miliqan kun akka Oromiyoott indoosuun, Itophiyaa akka tahuf Oromoo lolu irra bu’a qabeesssa tahuu saa beekuu qabu. Rakkinni naannoo sanaa sirna empayeraa fi gurguddoo sammuun kolonummaatt hordame. Furmaati, sana hundee buqqisanii lamuu akka hin latne gatuun kolonummaatt xumura gochuu dha. Ummata biraa mirga ilmoo namaa dhabsiisuu irra silaa kan bu’aa qabu qarooma ofii fulduratt dhiibuu akka tahe namoota Itophiyaa yaada gaarii qaban hedduutt sun ba’aa sammuu itt tahee jira. Sirna addunyaa haaraa jalatt kolonii qabaachuun fafaa. Boqonnaa itt haanutt darbuun, kana irratt yoo walii galan qofa. Habashaan biyya saanii, biyya Amaaraa fi Tigrayiin dabalatu walitt Itophiyaa jedhamun quufuu qabu. Abjuu Imperiyaal Itophiyaa yaadanmal monoksee Masir duriin yayyabame abjuuma qofa tahee hafa. Dulli sana dhugoomsuuf godhame dhumatt dhufee wan jiruuf of duuba deebi’ee gara qeyeett dhiicha eegaluu qaba.
Qabama Oromiyaan, Nafxanyaan samicha homisha, qabeenya uumaa, lafaa fi humna namaan of duroomsanu akka koloneeffatoo beekamoo fi akka Tigiree si’anaa biyya saaniif homaa hin darbanne; horeen saa wayyabi biyyichayyuu argee hin beeku. Bara 1974 itt baqachuu dadhabnaan dogoggora ofii baranuu gaabuuf yeroon qaata darbee. Banti duroomaa irraa bu’ee walqixummaan jiraachuun itt ulfaatus, bakki itt dhalate biyya saatii. Kanaaf dhukkuba sammuu yoo hin taane hundi biyya qaba. Akka Oromoott, Oromummaan itt dhalachuun, karaa haadhaas abbaas moggaasaanis argamuu dandaha. Filmaati kan abbaatii; Oromomiyaan isaaniif jettee qabaa jalatt hin haftu. Dubbiin saa garu rakkina makaa tahuun itt fide yk biyya dhabuu utuu hin tahin sabummaa fi abbaa biyyummaa Oromoo haaluu irraa madda. Kun sammuun holola jaarrota torbaa gad hin taaneen dhandhonamee irraa darbaa dhufee akka itt yaaduu. Wanti dhibaan colonummaan Amaaraa, yoo kan sammuquwii hin tahin, akka kolonummaa beekamoo yk akka kan Tigray ammaa saamicha raayyaan kolonummaa irraa “Biyyi haadha” bu’aa waatattaa hin hirmatin hafuu dha. Sun kan tahe hinnata dogoggoraa kan amma itt gaabban irraa tahu dandaha. Hariiroo empayeraa fi kolonootaa waan laalutt Xaaliyaanii Faransa fi British irraa sadarkaa teknolojii fi bifaa malee garaagarummaa hin qabani.
Makoo dha kan ofiin jedhan gurraachatu gurraacha irraa dhalate malee sanyii adda addaa irraa miti. Lammoota adii, keelloo fi diimaa hin taane irraa dhalatani. Kan qabattee akkasii afarsan ilmoo namaa sanyii gargar baaftuu, sammuun dhiphoo, ilaalcha ofirroo qabanii. Daa’immi tokko Xaaliyaanii yk Chaayinaa irraa dhalateef Oromiyaa isaaniif gad dhiisuu qabna? Itophiyaanoti maqii ofirraa isaan adda itt baasan, “Nitsu Itophiyaawii” kan jedhu fi isa kaaniif “minamintee” jedhamu qabu. Dargaggoon Oromo xurii saanii ofirraa dhiqanii Oromoo qulqulluu tahuuf kaanaan sun hin tahu akka xuroofanitt haftu malee jedhamaa jiru. Qulqullummaan Oromo kan dhiigaa utuu hin tahin kan ilaalchaatii. Dargaggoon akaakileen saanii Oromo hin tahin garuu Oromiyoo tahan qabsoo Oromoo keessatt qooda guddaa taphachuun wareegama guddaa baasan jiru. Oromoon lammii adda addaa irraa dhalatan gootota bilisummaa olhaanoo maqaan dhahamu keessatt argamu. Wayyabi gita cunqurfamaa waliin dhaabbachuu mannaa DNA lakkaawachuutt ka’ani. Isaan “andinat Haayil” tahanii, kan itt dabamaa jirate bilisummaaaf lolachuu saaniif “ganxay, battaany, kafaafay” jedhamani. Imaammataan akka saba Oromoo lammiilee hedduu irraa ijaarame hin jiru. Hiree ofii ofiin murteeffachuu beekuun daaya qabaachuu fi ofitt amanuu gaafata.
Itophiyaan hoodaa fi maccallaatoo uummatooti duuba dhokatamu malee ummata miti. Bara kolonummaa hacuuccaa irratt qooda isaa gumaachee jira. Barri kolonii bulchootaaf kunuunsa addaa kennu waliin yoo darbu, Itophiyaan biyya see koloneeffata dura turett deebi’uu dandeessi. Dhimmi saa Amaaraa fi Tigree laala. Akkuma doofaan saanii tokko tokko jedhan isin “ciisanyaa” dha malee biyya hin qabdan yoo jedhame nagaan hin barbaadamne jechuu dhaa, qabsoon itt fufa, abbaan dhugaa ni injifata. Ummatooti seenaa, aadaa, dudhaa fi afaan fi faajjii saanii kolonoomuun dhaban amma alaabaa saanii diddaa balaliisaa bakka saanii saboota addunyaa gidduutt argachuuf as bahaa jiru. Walqixxummaan ilaalamuu malee fedha saanii malee eenyuu isin kana, isin sana jechuunii hin dandahu.
Oromoon kolonoota kan turan waliin hariiroo akaakuu kamiiyyuu, sadarkaa fedhett walqixxummaa fi obbolummaan waliin jiraachuuf haala duree hin kaa’ani. Hacuucamuu fi gad ilaalamuutt muuxannoo walfakkaataa waan qabaniif deebisanii of ijaaruuf wanti isaan barbaachisan walfakkaataa. Horeen Nafxanyaa biyya fedhutt galee achiin bobba’uu qaba, afaan baduus hin qabu. Oromoon saba malee gosa miti. “Ethnik” jechuunis murna hawaasaa aadaa, afaanii fi muxannoo walfakkaataa adda addaa qaban jechuu dha malee gosa jechuu miti. Gosi hiroo hawaasaa warraa ol jiru. Kanaaf gosa ittiin jechuun jibbisiisaa dha. Oromiyaan biyya lammoota hedduuti. Yoo lammi tokkee taheyyuu qarooma guddaa akkasiif dhibee hin qabu, akka waan seerri cabeett afarsmun irra hin jiru ture. Ummati tokko waan fedha saa filata malee eenyuu fedha ofii kan biraa irratt fe’uu hin dandahu. Isaan eenyuu kan nama kumkuma afurtamaa ol qabanii kiyyoo galchuu yaalani?
Wayyaaneen shiftaa ummata Tigray keessaa maddee. Abbooliin saa haala Oromiyaan ofirraa faccisuu hin dandeenyett kan kuffifatanitt inni darbee badiisa isan jalqaban fiixaan baasaa jira. Irrat dabaluufis aggaammachuun saa ni argama. Amma haalli naannaas addunyaas jijjiiramee jiraa. Kanaaf mandhee ofiitt nagaan yoo dacha’uu baate akkuma humnaan dhufe humnaan dacha’uun hin ooltu. Biyyi Oromoo kan Oromootii, Tigreen seera maaliin isinin bulcha jedha? Kun kan tahe tuqaa seenaa, xinnoo jaarraa tokko duraa dhaqabeen meeshan abida tufu walmadaaluu dhabuunii. Kanaaf Oromomiyaa qabaa jala turuuf maalifaa hoodaa haa tahu kan seeraa hin jiru. Hanga yoonaa kanneen isa dura turanii fi TPLFis qawween dorsisaa, hidhaa fi ajjeechan sodachisaa moo’aa jiraatanii.
Amma roorroon hadooduu irraa dararama sodaachuun hafee, ummatooti golee hundaa bulchi kee nu gahe jechuun Wayyaanee irratt ka’anii jiru. Hammeenyaa fi leelloo waanjallaa dhaalman itt darbaa dhufe dhiisuu yaalu manna, shakala ofii seeran golguu murteeffate. Kufaatiin saa dhihaachuu fi kufnaan qottoo qajeeltuu akka bira hin hafne beekka. Kanaf kan waggoota digdami shanii akka waan irraanfatamu, ammaa kaasee yakka itt fufu seeraan golguuf Seera Waraanaa Hatattamaa labsee jira. Tarkaanfiin fudhachuuf adeemuu akaakuun kan duraa irraa adda hin tahu; lakkoofsi taatotaa fi cunqoominni, akkasumas deddeebiin gochaa dabaluu hin hafuu.
Akkuma dudhaa saanii beekamaa tarkaanfiin fafeessa, saamichaa, sakattaa, gudeedaa, ajjeecha fi hidhaan hila malee labsan, gaddhiisaa tahuuf deema. Mootota saanii Teedrosii kaasee hanga yoonatt jiran gara jabina ilmoo namaan agrsiifamuutt hin yaadamne ummata Oromoo irratt godhame jalaayyuu baraaramnee hardha geenyeerra. Inni kunis ni yaala malee Oromoo lafarraa fixuu hin dandahu. Oromoon hundee hammam muramu lataa kanneen kufan bakka buhee walabummaaf lolachuu itt fufu dandeessisu qaba. Maseensaa fi kolasi saa Oromoo hin naasisu. Oromiyaan guutummaatt qabaa jala erga ooltee jaarraa olii. Si’aayina warraaqsa TPLFiin naafessuu gahe tamsaasuuf labsi amma bahe kun, lola sammuquwii ijibaataati jedhamuu dandaha. Meeshaa halagaatt hirkachuun argamsiiseef hunda ummata fixuuf gad yaasullee, naasuu gahe irraa dandamachuu hin dandahu. Garruu, dhidhittata lubbuu isee dhumaan hedduu mancaasuu dandaha.
Sichi manooti cabsamuu, meeshoti qunnamtii fi barruu, warqee, callaa fi horii lubbuun jirtu fi waatattaan nafii guddaa akka saamamuuf deemu. Guraara, ajjeechaa, hidhaa fi gudeedammuun, fedha loltuu abba tokkee qofaan utuu hin tahin akka imaammata dhaabbataa mootummaa TPLFitt, deettii kanaan duraa argamee hin beekneen raawwatamuuf deemu. Akka basaasi kumootaan lakaawaman iyyaatii caba seera hatattamaa gumaa tokkittii gabaasuuf baasii guddaan qaxaraman qaata himamuutt ka’ee. Kodee irratt iyyaatii uumanii sobaan gaabasuun hedduuf kolomsiisaa dha; tahuu eegaluun saas himama jira. Mormitoot hanga yoonaa naamusa ofitt muraniin danga’amaa turan garuu haala hatattamaa kana keessa sun irraa eegamu hin qabu. Oromoon, aadaan namoota nagaa diinaaf hin baabsine fi lola irratt kan harkatt kufaniif eegumsa tolchun tumaa Gadaatii. Qabsaawoti haala kanaan labsa hatatamaa kan diinaan wal gitu yoo labsatan nama hin dhibuu. Eenyuu diinaa loogee, qananii kennuufii haa tahu dooyyaa saa tahee yoo argame nagaan waliin jiraachuun rakkisaa akka tahu beekee of eeggachuu qaba. Haalli saa ummatoota irra yk diina irra goruu malee yeroo qajeeltuun dabdu callisanii ilaaluun diinummaa tahuutt fudhatamuu dandaha. Lolichis itt bahi saas hunda tuqa.
Ummatooti sochii farra Wayyaanee kan eegalan ukkaamsaa fi roorroo saa baachuu sadarkaa hin dandahamne gahaniitu. Sadarkaan irra gahan kun jiraatanii mankaraaramuu irra ofirraa faccisaa du’uu kan filachiisu taheetu. Dhaaboti malbulchaa maqaa saaniitiin jiran maalifaa hin beekamneen daqabuufii hin dandeenye. Kanaaf ummatumatu waliigalaanii mormii naga qabeessa harka duwwaa qaxaamursanii agarsiisuun eegalanii. Garuu deebiin argatan rasaasaa itt roobsuu tahe. Maal akka taataniin arga jedhee ummata ayyaana waggaa ulfeeffatu heliikoptara, boombii fi qawween kan fixe irrayyuu sanaan baaragsiisee hurrisiisuun hangi tokko walirra ejjechuun akka dhuman taasisee. Addunyaatu hangammeessa dacha qabaaf malee Laurent Gbagbo presidantiin Maalii amma Dan Haag hidhaa jiru hamma qondaalota TPLF hin yakkine. TPLF qabsoon nagaa akka biyyattiitt hin hojjenne godhe. Kanaaf diddaan bifa jijjiirrachaa jira fakkaata.
Wayyaaneen halagaa akka Masrii fi Eertraatu karaa dhaabota malbulchaa harka keessaa qabu jettee raga malee wowwaachuutt kaate. Sochiin kun kan ummataa malee kan dhaabota kamiiyyuu miti. Dhaaboti dandeettii saa qabaatanii utuu hoggananii kan jibbu hin jiru. Of cimsanii akka qabsicha sirna itt godhan hundi kan eeggatuu. Isaan garuu ofiffumaa saan quufsuuf nyaapha waliin oliigad deemanii saroobbachuu kan barsiifata fakkaatu. Agaazii fi polisiin federaalaa TPLF, Oromiyaa irra yoo dhangala’an, Humni Addaa Somaalee Baha Oromiyaatt balaa yoo busan isaan keessaa kan birmateef hin jiru. Gargaarsi jedhame utuu dhugaa tahee kanneen had dheeffaman biyyoota Afrikaatii. Mootummaan Wayyaanee bajeta ittiin biyya bulchu kan meeshaa, leenjisaa fi bulcha waraana see dababalatu gara caaluu kan argatu mootummoota Afrikaa alaa irraa mitii? Humnota hidhachiisee ummata nagaa ittiin fixu eenyu faan akka leenjisanif dhossaa itt fakkaataa laata? Gargarsi alaa, akka jarri British tolchan, meeshota booji’aman, humnoota Oromoo isaan waliin Teedrosin kuffisan dhowwatanii shiftoota Habashaaf kennan sana, hardhas Nafxanyaa Tigree qofaaf kan eebbisamett fudhatanii laata? Oromiyaan akka biyya Itophiyaan humnaan qabamteett biyyoota empayeritt ala jiraniin hariiroo ummachuuf mirga qabdi. Daljeessi dhallaa ofiirra teessee kan biraatt qubaa qabuun, ilaa dhallaa saa jettii; Wayyaaneen dhallaa ofii irra teessee taa’aa dhallaa hin qabnett qubaa qabdii.
Utuu sammuu kana gaafatu qabaatee TPLF waa’ee halagaan dhimma empayerittii keessa galuu afan hin banu ture. Waggoota digdamii shan dura waan Dargiin ittiin jedhaa ture hunda mormitootaan jechuun kan irra jiru itt fakkaata. Dargiin waa’ee Wayyaanee kan jedhaa ture garri caalaan akka kan saa guutummaatt soba utuu hin tahin dhugaa ture. Oromoon soba hin jaallatanii, dhugaammoo hin dhossanii. Namooti saaniillee yoo soban ni tuffatu, ni tufus. Si’ana kanneen halagaa waliin walsuufuutt kahan akka raadattii harree waliin ooltee miira kan jijjiirratan jiraachuun hin haalamu. Isaan balfa Oromummaatii. Halagaan yoo sobe kan hooda saanii waliin hin deemne fi firummaa kan hin barbaadne tahuutu barama. Gargaarsi alaa hin argamne malee argamnaan eessaayyuu hin ciiga’amu.
Diddaan Oromoo Wayyaanee waan qabatu dhabsiisaa jira. Labsa hatattamaa jedhee kan inni baase waanuma kaleessa heera ofii baafateen alatt tolchaa bahe. Guyyoota dhumaa angoo irra turuu kana seera golgaa tolfatee qabeenya abba tokkootaa ittiin saamuu fi ummata caalaatt salphisuuf akeekkate. Egeree PDO saafillee hin yaadne, ummata saaniin walitt diree baduufii. Balleesaa ofiif faloo bahuu manna biyyoota alaatt xurii ofii hunda haqachuu barbaada. Akka barsiifata saa darbaniitt, hamaa tolchee, ergamuttuu diinaa waliinin qabe jechuun do’ii tokko tokko agarsiisuu dandaha. Akkuma beekamu ABOn miira guddicha tahuuf deema. ABOn akka loltoota bilisummaa qaraan unkaffamett kan of irratt hirkatuu fi walaba tahe. Kana kan diinota Oromo yaacessaa jiraatu; ABO birmadummaa Oromoof ifa tahe. Fakkeessituu utuu hin tahin isa dhugaa barbaaduu dha. ABOn halagaa jala figu yoo jira tahe mooji saatii. Ummati keenya haala naannaa ofii hubatee miiraanis, shakalanis of qopheessuu qaba. Qabsoon keenya irra haanuufi; kan hundaaf irra haana tahu jiraannaanis fudhachuuf qophaawee argamu qaba.
Oromoon beekota hedduu horanii jiru. Dammaqinni malbulchaa saanii ammalee kan ummataan wal hin gitu. Beekoti Dargaggoo tahan tokko tokko utuu hin argatin mirga saanii gaddhiisuuf qophee tahuu arguun nama yaaddessa. Ilaalchi Oromoo hanga yoonaa mo’atee bahe kan kaayyoo ganamaan tarreeffame. Haala dadhabinni jaarmaa jiru kana keessallee, maqaan ABO ummata biratt ujuu tahee kan hafeef kanaafii. Beekoti Oromoo akka ogeeyyiitt haa tahu akka hisataatt socho’aa jiran gabbisanii fulduratt oofuu malee akka gogoleessan hin eegamu. Akka malbulcheesoott utuu hin tahin akka dabballee ummataatt yoo tajaajilan hedduu gargaara. Tattaaffiin dhiheenya ilaalcha malbulchaa Oromoo adda addaa walitt fiduuf tahe jalqaba gaarii dha. Kan jalqabaa kana irraa walgahiin akka kan dhuunfaa tahu qabuu fi ambatt faca’uun hayyamamuu akka hin qabne barame. Ilaalchi barannoowalii alatt fudhatame akka dhuma gamtaatt ilaalamuu saa qofa utuu hin tahin, arrabi nama madeessuu “humna tokkummaa” waccuun itt dabalamuu saati. Kanaaf yaa’iin fulduratt tolfamu hamma ifsi waajjiraawaan kennamutt akka lallibbata Oromoo gidduutt hafu gochuu dha. “Nammi nan dhagahu jechuu irraa yoo dhagahe maal abbaasaa na godha jechuu wayya“ inn jedhamu irraanfatamee miti. Kan fedhe jaallatee dhiisee ifsi kennamu ilaalcha yaa’ichaa waloo kan hundaan tikfamu taha. Yaa’iin kamuu kan calaqqisuu qabuu hawwaa sabaa biyyaa dhufu malee Badii bilisummaan jiraatuu fi filmaata qabu irraa tahuu hin qabu. Ergamsi saanii keessaanlaalii, ejjennoo fi daaya Oromoon Oromiyaa fi olloota seef qaban kan agarsiisu yoo tahe dansaa. Kan hubatamuu qabu dhuma irratt kan hiree ofii murteeffatu ummata Oromoo malee TPLF, “humna tokkummaa” yk dhaabota Oromoo illee miti. Dabballooti kun diina keessaa haammatanii deemuu hin qabani yeroon sirreessuu dha.
Warraaqaa kallacha, haala jiru jijjiiruuf onnee gahaa qaban tahuutu dabbaloota irra jira. Qabsoo waggootaan lakkawamuun Oromoon Empayerri Itophiyaa tarree mirgootaa kanneen akka heera dhumaa, mootummaa TPLF/EPRDFiin bahe akka fudhatu dirqisiisee jira. Sanaa gaditt wanti irra deebi’amu hin jiru. Yeroon saa warraaqaa malee duubatt harkiftuun eegee raastu hobbaatii agarsiisuu kan itt dandeessu miti. Qabsoon Oromoo qabsoo sabaawaa dha. Durfannoon saa Oromoon akka walaboomaa fi qaamota sadafaa dura tokkummaan dhaabbatan dandeettii saanii olkaasanii qopheessuu dha. Dhiigi ilmaan Oromoo lola’e, malaan sabichi futrichoo hidhamee mooraa diinaatt akka darbatamuuf miti. Kanaaf Itophistooti Oromoo lugni annisaa hin qabne ifatt haa tahuu harka lafa jalaan warraaqsa Oromoo doomsuuf sadaa jiran, akka isaan hin dagne kan garaadha ummata saanii aaangessuuf sosso’aa jiran dammaqinaan ofirratt eeggachuu qabu.
Dhaaboti Oromoo hedduu tahanuu hundu karaa adda addaan akeeki saanii jireenya Oromoo isa darberra wayyaa fi adda akka hawwan himatu. Tokko tokko kaayyoo ganama qabsoon bilisummaa waggoota shantama dura yayyabe irraa mucucaatan taha. Ergamsi sun garuu ammayyuu hin raawwannee. Hangi tokko utuu gala hin gahin gara mooraa nyaaphaatt sigigaahaniif geengoon warraaqsaa duubatt hin deebi’uu. Yoo mucucaattuun geengoo warraaqsa Oromoo duubatt hin deebsne “humni tokkommaa” hangam kakataniif, sabaawummaa ol tahuus himatan itt hin tolu. Dhaaboti Oromoon isiniif jirra jedhanis, halaalaa utuu hin tahin jiraachuun saanii naannatt akka dhagahamu gochuu dha. Hogganni kan masagu malee kan masagamu tahuu hin qabu. Akka konki kun itt guutamu qabu kan Yaa’iin Oromoo qoricha itt soquu qabu.
Taatota darban yk ammaa, loogaan ambatt bahanii qeequu yk faarsuun karaa irraa maqsa, homihsaawaa hin tane kan qabsicha hubu tahuu dandaha; kanaaf yeroo jeequmsaa sabaawaa kana, ummati gareett akka hin hiramne eeggachuun dansaa. Kun shira ija baase qabsoo keenya irratt yaadame utuu hin saaxilin irra dabarra jechuu mitii, garuu bakka yeroo fi laallibata ilaallachuun barbaachisaa dha. Kan du’eef haa tahu, kan jiruuf afarsituu tahanii mataa walcabsuun qabsoo Oromoo qubaa tokko fuldurtt hin butu. Oromoon biyya jiran birmadummaa fi qajeeltuu hundaa fiduuf wal irratt du’aa jiru. Sochii hoomaa, kan ummata Oromoo malee murnni tokko addaatt himachuu dandahu miti. Ifaajjeen warraaqsa Oromoo fulduratt dhiibu hundi haala duree malee deggeramuu qaba. Dirree qabsoo saaqqatanii seenuuf kan tattaafatan hedduu akka tahan haaluun ofirrummaa fi bu’aa hin qabnee dha. Kanaaf ifaajjee dandeettii Oromoo hunda akki itt qindeefamu ilaalamuu qaba. Dogoggorri yoo mullatan keessatt sirreessuu dha. Iyyaatii faallaan kan gargaaru diina qofa.
Wayyaaneen lola waggaa dhibbaa ol ture haaromsee waraana qaceefixaa Oromoo irratt labsee jira. Horeen Nafxanyaa mirga Oromoon abbaa biyyumaaf qabu haaluun qabsoo ummati kumkumoota itt wareege karaa irraa dabsuuf wuxifataa jira. Gurmuu guddifachuuf ijoollee Oromoo halagaa irraa dhalatte akka safuu cabsitu kakaasuu yaaluunis ni muldhata. Alaabaa ittiin nu cabsan qabadhaa jechuu fi mootota saanii bilisummaa nu dhabsiisan, nu fafeessanii fi galtuu keenya isaaniif duute nutt farsuun akka fudhannu tuffiin nutt himaa jiru. Kana hunda beekaa akka saree harka bartee gurguddoon Oromoo isaan jala sussukanis hin dhibne. Horeen Nafxanyaa sammuu olhaantummaa irratt hordame wan qabaniif wal qixummaan mari’atanii qayyabanoo irra gahuun kan dandhamu hin fakkaatu. Goototi saanii bakka hundatt farsan Teedros Yohaannis, Minilik fi kanneen biroo diinnummaa Oromoo kan labsatani. Jarri kun gootota saanii malee Oromoof diina tahuun saanii takkaa sammutt dhufee hin beeku. Kun issan ammallee Oromiyaa irratt fedha ofii raawwachuu dandeenya jedhanii akka amanan agarsiisa. Garuu Oromoon ejjennoo akkasii gonka hin fudhatu. Yeroo hundaa waa’ee tokkummaa Itophiyaa hodeessu. Hanga Oromiyaa itt hin daballett Oromoon sanaaf isaaniin mormu hin jiru. Addunyaa kana keessa ijoollee Oromoo malee kan bakka Oromiyaa bu’ee dubbatu hin jiru. Wal argaaf haa tahu waliin haasawuuf Oromoon haala dureen jiraachuun hafee, mirga hiree sabummaa ofii ofiin murteefachuu kan hin fudhanne kamiinuu dubbachuuf fedha hin qabu. Oromummaan nama tokkoo kan ittiin madaalamus kanuma.
Amaarri biyya saa jiruu fi Oromoon haaloo walirraa hin qabani. Jireenya gadadoo walfakkaataa nafxanyaan irra buufate jala darbani. Duula koloneefannaa Oromoo irratt namooti dhaloota barasii isaan keessaa bahan hogganummaa fi lolummaan qooda fudhataniiru. Bu’aa sammuu quyii yoo hintaane bulcha abbaa hirree malee isaaniif waan buusaniif hin qabani. Lachanuu biyya jaaldhatan kan maatii, amantee, qabeenya fi aadaa ofii itt guddifatan kan du’aa saanii itt awwaallatan qabu. Jarri kun tokkummaa Afriikaa, nageenya Gaanfa Afrikaa fi fedha walii akka itt eegsifatan irratt mari’achuuf barbaadnaan carraa qabu. Akeeka hamaa hardha suduudaan itt dhufe irra haanu qabaannaan, bobbaa qindeeffachuus ni dandahu. Ummati kan barbaadu daangaan, nageenyi, eenyummaa fi fedha saatt akka itt hin roorifamne malee tokko kan biraa irratt olhantummaa gonfachuu miti. Olhantummaan hawwaa beekamaa kanneen sammuu ofhangesummaan hordameetii. Oromoon ofirraa faccisuuf malee ummata biraa birmadummaa dhabsiisuuf itt duuluu aadaas fedhas hin qabu. Anjaa inni naannaa sanatt qabu qabeenya uumaan dureessa tahu, humna namaan guddicha tahuu, nammisaa qaroo fi hojjetaa tahuu dabalata. Diina kan horaniifis kanneenuma dhahaman kana. Bulchooti empayera Itophiyaa diina tokko. Qabeenya saa dhuunfatee birmadummaa dhabsiisee ukkaamsee barabaraan bulchu barbaada. Murni “humna tokkummaa” ofiin jedhu ifaajjeen saa bulcha cunqursaa dur irraa finqilaatett deebi’ee akkuma sana tahuu fedha. Rakinni godinichaa furachuuf Oromoon nagaaf dursa kenna. Lolaaan kan itt dhufus utuu ofirraa hin faccisin hin dabarsu. Godinichatt nagaa buusuuf, Oromoo fi Amaarri biyya ofii jiru qooda guddaaa taphachuu dandahu. Kan sammuu fayyaa, lolli hagam mancaasaa akka tahe waan beekaniif nagaa leellisu malee “Walii haabaanutt” hin jarjaran. Mirga dhalootaa fi qajeeltuuf kan qabsaawu akka moo’u mamiin hin jiru. Kaayyoo saba ofiitt yoo cichan malee amanamummaa nambiyyaa irraa argachuun salphaa hin tahu. Kanaaf hedduun kanneen daddaaqan irraa gara hin beeknett kan baqatani. Qabsoo injifatu gaggeessuuf rakkinooti kun irra haanamuu qabu. Furmaati saa keessa deebi’anii of qoruun loltuun bilisummaa akka amantee walirraa argatan mana ofii akka keettoon diinaa ofuma gidduutt hi biqille soneeffachuu dha. Filmaati jiru of irratt hirkatanii, hanga injifannoott wareegama feesisu baasuu yk halagaa jala buluun gadadoon waggaa dhibbaa olii akka itt fufu fudhachuu dha. Dhiigi daa’immanii, haadholii, abboolii fi obbalaa keenyaa tola lolaatee hin haftu. Hanga bilisummaa magarsitutt qabsoon itt fufa! Oromiyaan ni bilisoomti! Qajeeltuun ilmaan namaa hundaaf!
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu.
Ibsaa Guutama
Sadaasa 2016


text:
Average Rating: 0
Total Votes: 0
Rehanuma.... Rehanuma...... Thiruvalli Keni Raani Theriyaadha Yenga Baani Manasellam Suththa Vella Adhanaala Tholla Yea Illa Kaligaalam Muththi Poachchu Adhuyellam Vetti Paechchu Ini Maela Veesum Veechchu Ilabattam Kaiyil Aachchu Thiruvalli Keni...Thiruvalli Keni Thiruvalli Keni Raani... Theriyaadha Yenga Baani Manasellam Suththa Vella Adhanaala Tholla Yea Illa Rehanuma.... Rehanuma...... Naenachadhum Kaedaikkumaa Kaedaikkumaa? Kaedaichadhum Naelaikkumaa Naelaikkumaa? Rehanuma.... Rehanuma...... Kaedaichadhum Inikkumaa Adukumaa? Aduthadhu Venunaa Thaedumaa? Thaedinaa Theriyumaa Puriyumaa? Panathula Bhoomithaan Suththumaa? Thaedinaa Theriyumaa Puriyumaa? Panathaal Bhoomi Suththumaa? Thiruvalli Keni...Thiruvalli Keni Thiruvalli Keni Raani... Theriyaadha Yenga Baani Manasellam Suththa Vella Adhanaala Tholla Yea Illa Kaligaalam Muththi Poachchu Adhuyellam Vetti Paechchu Ini Maela Veesum Veechchu Ilabattam Kaiyil Aachchu Kaadhalaa Thoathadhu Nanbanae Thoapadhu Kaadhalaal Mattumae Kaadhalaa Kadavulaa Rendumae Kannukku Therivadhae Illayae Rehanuma.... Rehanuma...... Kaadhalae Poanadhum Saadhalaa? Bharathi Sonnadhum Goodhalaa? Kaadhaldhan Vazhvillae Yenidaa Aadhadhaal Vaazvilae Kaadhal Seyi Maanidhaa Thiruvalli Keni Raani.........Tweet