text:
HUBANNOOF…
–
QBO Qeerroo Bilisumma Oromiyaa Walaboomsuuf Oromoo Abba Biyyaa Gochuuf Malee OPDO reform Gochuuf hin eegalle.
By- Warraqaa Lammii
October 10,2016
=============
Qabxiileen armaan gaditti kaasuuf deemuu Guyyoota dheeraf irraa of- qusachaan ture. Qabxiileen kun Namoota Danta dhuunfaf, Jibbiinsa akkasumas ammo Bilchina siyaasa hin qabneef akka hin liqimfamneef nan beeka.Haa ta’u malee qabxiile kana ammo kan seeran ilaalan akka dhugumma isaa mirkaneessan hin shakku. Waan hundaafu ani Dirqama koo ba’u malee Arrabsoo Namoota Yaada ofii ibsachuu irraa nama dhorkanii,Dhaaba siyaasa tokkotti nama maxxansanii, Lagaan nama waamanii ykn ammo Oromumma nama irraa mulqun nama diinomsan arraba isaanii sodaaf Dhugaa saba dhoksuun ammo Sammuu ofii Madeessuu dha. DHugaan tokko fi Gaaffiin haqaa tokko garuu wal gaafatamuu qaba.
Jaarra Hanga Oromoon sirna Bitta Kolonii Jalatti kufe eegalee Qabsoo inni hanga amma ani Barruu kana katabeetti Taasisee fi Taasisaa jiru Hiree fi Egereen Oromoo Maal haa ta’uuf yookiin ammo akkam haa ta’uuf ture? Deebii Gaaffii kana Hayyoota seenaa fi Qabsa’ootaafan dhiisa. Gama kootiin garuu Fincilli Diddaa Gabrumman eegalee fi Gara Xumuara Gabrummatti ce’uun yeroo amma kana sadarkaa Boonsa irraa ga’e maaliif akka ta’e yookiin ammo Eenyuun akka Hogganamaa ture Deebisuuf Ragaa nan barbaachisuu. Sababni isaa Anu qaaman itti hirmaadhe, Hadhas taatuu Injifannoole Cuccululuqoo Dhandhame waan ta’eef.
Qeerroon Sagantaa fi Kaayyoo ABO kan Barruun katabamee ifaaf ifattii jiru sana karaa Nagaan osoo irraa hin sharafamiin fiixaan baasuuf ture. Kaayyoo fi Sagantaa ABO’s ta’ee Qeerroo kanneen beektan ni beektu kannen hin beekne ammo Barbaaddanii dubbisuun Hubachuun mirga keessanii. Kun kanan osoo jiru garuu Tarkaanfii Sukkanneessa fi Hadhaawa Diinni Uummata keenya irratti fudhachaa jiru kana waliin Saganta karaa nagaa fiixan baasuu jedhu sun garuu amman kana waan Abdii qabu miti. Akkuma siyaasni haala yeroo waliin deemtu Sochiin Qeerroo illee akkasuma gara Sadarkaa ittii aanutti Tarkanfachiisuun Barbaachisaa dha. Haala kana keessatti garuu Yeroo Gochootni sirna hin qabne Keessuma Hawaasa Diaspora keessatti calaqqisanii fi ammammo sadarkaa Fokkisaa irra ga’aan argaan jira. Bilisummaa fi Walabumma Oromiyaa arguun fedhii fi kaayyoo Ilma oromoo haqaan socho’uu fi kan Miliyoonotni hanga har’aatti itti wareegamanii.
Har’aa garuu Qabsoo Qeerroon Bilisumma Oromoo fi ABO Haawasa Oromoo waliin ta’uun Geggeessa jiru kana keessatti Ga’een Hawaasni Diaspora Taphata jiruu fi Ture Dhibbantan Yoo ilaalame baay’ee xiqqaa dha. Sagalee Uummata Biyya keessa Ukkamamee Baasanii Addunyatti Dhageessisuu irraan kan hafe Bifa Hooggansan wanti raawwatama ture fi Jiru tokkolle hin turre. Dhugaan Jiru Hoggantootni Qeerroo Bilisumma Biyya keessa kan Jiraniifi Qajeelfama, Tooftaa, Karoora fi saganta Jaarmiyaa isaaniin socho’uu dha. Kan nama Gaddisiisu kan Sabni Oromoo harka Duwwa itti Dhumataa Jiruutti Yeroo Qeerroo, Miseensotni ABO fi Sabboontotni uummata Oromoo Itti du’aa, dhiiga, Qaama Hir’achaa, Mana Barnoota Ariyamaa jiranitti Hawaasni Diasporaa Seera Oromoon Ittiin Bulu isaan asii Maqaa Profesera, Doctor, Activisti, Barattoota seera ofiin jedhan Biyya Hambatti Tumanii Geessanii Oromiyaa Ittiin nuuf Bulchuuf Qophaa’uun isaanii nama suukkannessuu irra darbe… Oromiyaa Dimokiratoofte, kan Mirgi isaa keessatti Kabajame fi nagaan jiraatu arguu fedhaaf Miliyoonotni itti wareegamanitti Aangoof hangam Bololi’aa akka jiran mul’isaa. Tarii aangoo yoo argatan malee deebi’anii hawaasa Sana keessa jiraachuu kan isaan hin dandeessifne Yakka Uummata irratti Raawwatani biyya baqatan qabu laata? Moo Yakka Qabsoo oromoo Gurguruun Kasaraa baroota waggoota 25 keessatti Moora Qabsoo Oromoo cabsuun yeroo garaa garaatti Qabsoo Huqqisan keessa Harka qabu? Hoggantootni Jaarmiyaale Siyaasa fi WBO yeroo biyyii Ollaa isaan hin hafiin Adamfaman Hedduun isaanii Maqaa Research geggessina jedhuunifi Hanga dhiheenya kana Uummatni keenya ajjeefama fi saamama jiruu isaan Diinan harka walitti naqatanii Lafa Oromoon irraatti Saamame Dhaqanii Naannawa Finfinnee Guurratan, Gadii Gugguufanii Caffee Oromiyaa keessatti OPDO waliin Mari’achaa ba’aan sun Yoo abban Qabsoo dhugaa, fi Haqaa Kaayyoo kana Fiixan baasee kan Itti gaafataman isaanitti fakkaate sodaataniiti kan Qabsoo Sabaatti Abba ta’uuf yookiin akka seerrii isaaniif ta’utti tumachuuf kan kora wal waaman. Anaaf Gaaffii dha.Deebii kanaa Hunduma Uummata Oromoo fi isaanumafan dhiisa. Silaa osoo dhuguma sabaaf yaadu ta’ee Seera isaan tuman Eenyuu Hojiitti haa hiikuufii? Moo kan barate beekan, Hayyuun, Sabboonan Isaan qofa? Warri Biyyaa hoo? Barsiistoni Universitii Biyya keessa, Dockteroonii biyya keessa, Barattootni seera Biyya keessaa, Abbootiin Amantii Biyya keessa isaan hoo akkam gochuufi? Isaan Seera isiin tumtan jalatti buluu malee Ofii shoora Taphataan hin qabanii? Isaan beeka miti? Jaarmiyaaleen siyaasa Oromoo jiran hundi Seera fi Heera akka qaban ni dagattanii? Moo isaaniin Bakkeetti Dhiiftanii Seera kamiin tumtanii Biyya akkamii Ijaaruufii?
Qabsa’ootni Wareegama Gudda kaffalan Kan akka keessan Diaspora Ta’uufis hin milkoofne Biyya isaa keessas Jiraachuu dadhabee Biyyoota Ollaa keessa Baqattumman Joonja’aa jiruu hoo? Yeroon kan isaan dhokse sagaleen isaanii Dhokatee, Kan caasan Siyaasa Moora Baqataa Hin seene, Kan miidiyaan Barbaaddee hin arginee kan Saba fi Dhaaba kamiiyyu haa ta’u Jaallatan irraa addaan citaanoo? “ Because I am Oromo” kan jedhee sagalee Oromoo 2014 Addunyaaf dhageessise sana akkam gochuuf?
Yaada fi Saganta Jaarmiyoole siyaasa Ukkamsuun Ajandaa fi kanneen yaada walii Deggeran waliin qofa Miidiyaa To’achuun ‘Free media’ jechuun nama danqa. Maarree erga Miidiyaan Hawaasa Kan Jaarmiyooleen siyaasa yeroo qilleensa Ga’aa qabaatanii kan irratti wal falmanii yaada isaanii Hawaasa Beeksisan hin taane, Haala yeroo Ilaalchisee kan isaan Ibsa baasan irrattii Hin dubbifamne fi Hin keessumoofne ta’e, Kan Namni Faalla Yaada keessanii qabu fuldura ‘lakkii’ isiinin jedhuu Erga hin taanee Ulaagan Miidiyaa Walabaa kamii? Oromiyaa fi Biyyii Ijaaruu deemnu erga Dimokiraatooftu ta’u qabdii Jenne Har’aa Biyya nama keessa Ta’uun Erga miidiyaan harka Garee dhuunfatti kufti ta’ee kan mootumman Ukkamse waliin garaagarumman isaa Kan Mormiitu fi kan Mootumma ta’u malee Maalii? Har’aa Hawaasni Biyya keessa irra caalan maaliif Akka Jaarmiyaaleen siyaasa oromoo walitti Dhufu dadhaban ykn waliitti dhufuuf laaffatan kan hin beeknetu caala. Silaa osoo beeke kam akka deggeruu fi kam duuka akka bu’uu salphaatti hubata ture. Kun garuu Hawasnii Diaspora gareen Dantaa dhuunfaafi Aangoof Bololi’uu qaawwa Godhachuun akka waan isaan waliif galuu dadhaban fakkeessuun isaan kan rafaa jiran gochaa Ofii nama hojiin of muuduf kaka’uun Yoo OPDO lammata Ijaaruuf hin ta’iin Dimokiraasii Odeeffama jiru kana kan fashaleessu fakkaata. Sababni isaa Qeequ malee Qeeqamuu waan hin feenef.
Qabxiin koo inni dhumaa amman achii Xalayaa Hoggantoota keenya irraa Mana hidhaa dhoksaan nu dhaqqabdeen daldaluun ykn Hawaasa keenya Gowwomsuun Hafu qaba. Kana kanan jedhe lafaa ka’e miti. Guyyoota Manni Hidhaa qilinxoo Abiddaa fi Rasaasni itti Roobde Lubbuun Gootota keenya Dhume Hidhamtootni siyaasa Oromoo achii Buuten isaanii dhabame wallaalamun Toora Miidiyaa Haawasarra osoo naanna’aa jiru ‘xalayaan mana Hidhaa Hoggantootan barreeffamte’ jettu Gidduun Marsuu Eegalte. Guyyaa Muraasa booda ammo Hanga amma bakkuma isaan jiran akkan hin baramiin ammo Deebifne Dubbifne. Ajaa’iba. Maal yaadni wal dha’u. Kana Qofaa Miti,.. Caasa Qeerroo kan Hoogganan Of fakkeessa fi dubbachaa,… Sa’aatii Sadan kan keessatti Bakka Hoggantootni keenya mana hidhaa Jiran Yoo mootumman himu dide Tarkaanfilee armaan gadiitu fudhatama 1)…..2)….3)… haa ta’uuti sa’aa 3 miti Guyyaa 3 keessattu hooma hin argine. Kun caasan Qeerro eessa akka qajeelfama Fudhatuufi Murtii Nama tokkon akka hin sochoone Ifaaf Ifatti Mul’isee Darbeera. Haa ta’u malee Namnu Kan garaa Garaa Haa ta’uu jedhee callise. Sababni isaa Diinni Hundi keenya itti Duula jirru Mootumma TPLF Qofa waan ta’eef. Labsii Hatattama mootumman wayyanee Duguugga kanaan duraa caala ammammo seerawa gochuuf waamte kana sagalee, Kayyoo fi Humna tokkon dura dhaabbachuun Injifannoo fi Bilisumma feenuu argachuuf Kana booda Garuu Mootumma wayyaneenis Lolaa, Tokkumma Keenyas Cimsaa, Uummata keenyas Karaa Dandeenyuun Bira Dhaabbacha deemuuf akka nuuf qajeelutti Qabsoo Uummataa Uummataaf, Qabsoo Jaarmiyoole Siyaasa ammo Jaarmiyaale siyaasaf dhiisuun Hojii Hawaasa Dadammaqsu, Diplomaasii fi Diinagdeen Bira dhaabbachuutu Diaspora irraa eegama. Xumura irratti yeroo Awwalcha sirna Gabromfata Mootumma wayyaane irratti sirbuuf sa’aa 11 irra jiru kanatti Yeeyyii Hoolota keessaa fi Warra Maqaa Uummatan Bitee Maqaa Ofiin Daldaluu kana ilaallacha Sirbuun Sabichaa fi Kayyoo Tiksuuf malee Jibbaaf akka hin taane Hubachuun barbaachisaa dha. Namni yaada ofii mirga Walabaan ibsachuu Oromiyaa Dimokiraatofte keessatti waan qabaatuf Mirga koo ammuma Kaasuun akka anaaf kabajjan Gaafadha. Yaadni armaan oliitti katabe kun kan Dhuunfa kootii malee kan Qamaa Lammaffa kami akka hin taane akka anaaf Hubattan.
Injifannoon Uummata Oromoof…
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- FAYYISAA LEELLISAA, ILMA OROMOO KUTANNOO QABUUFI SABASAAF QUUQAMUDHA-Yaazoo Kabbabaa Hordofaatiin - January 17, 2017
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017


c: text/html

text:
Mallattoo Demokraasii fi hoggantuu sochii uummata Maaynamaar kan ta’an Ann Saan Suu Shii har’a waayit Haawus keessatti simatanii jiru. Qabsoftuun uummataa kun biyya ofii keessatti mana ofii keeessaa akka hin bane waggootii diigdamaaf ugguramanii turan. Yunaaytid Isteetes mootummaa abba irree kan Maaynamaar irra uggura kn ka’ee yoo ta’u kaasuu fi dhiisuufis jijjirama Dimookraasii biyyatti keessatti argame irratti hirkata jedha ministriin dantaa alaa Yunaaytiid Istees.
Kanaafis yaada qabsooftuun kun dhiyeessan murtii kennamuuf waan gargaaruuf prezidaant Obaamaan waamanii dubbisuun sirrii dha jedhu hayyonni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
GUFUUWWAN QABSOO
–
#OromoProtests Yosef Hamba Tola
–
Qabsoon gaafa jalqabamu gufuuwwan hedduu akka qabu namni kamiyyuu beeka. Miidhaa isaan qaqqabsiisanis tilmaamuun salphaadha. Kan ulfaataadha jedhamee yaadamuu fi nama hubataa barbaadu akkamitti gufuuwwan qabsoo kana karaa irraa buqqisneee ganna kan jedhuudha. Kun immoo ariitiin yookaan wacaan kan buqqa’u osoo hin taanee yaada bilchaataa fi tasgabbaa’aa ta’e barbaada. Bakka kanatti dhaabbannaa fi dhiibbaa qabsaa’onni godhan bakka ol’aanaa qaba. Sababnisaa qabsaa’onni dhimma qabsoo isaanii eenyuun caalaa sirriitti qalbeeffatanii beeku. Cunqursaa isaan jibbanii of irraa galagalchuuf jedhan eessaa akka ka’ee fi eenyu akka fide cimsanii waan beekaniif bu’uura gufuuwwan qabsoo isaanii sirriitti adda baasuu malu.
Gufuuwwan qabsoo kun nama gamnummaan itti fayyadameef bu’aa hedduus qabaachuu danda’u. Gaafa gufuun daandii qabsoo irratti biqiluu jalqabdu waan ukkaamfamee ture akka bakkee ba’e nutti hima. Waanti mul’ate kun osoo mataa dhokfatee hafee dhukkuba gadhee ta’uu hin oolu. Qabsaa’onni illee gufuuwwan kana irratti hundaa’anii eessa akka jiranii fi qabsoon isaanii hagam injifannoo akka agarsiisaa jiru of madaalu. Itti dabalees qabsaa’onni gufuuwwan har’a dhalatte kana irratti hundaa’anii bor immoo maal akka dhufuuf jedhu salphaatti tilmaamuu danda’u. Kanaafuu, gufuuwwan kun miila qabsoo rukutanii osoo hin naaffisin yoo hubannaan itti fayyadamne, hidda gufuuwwan sanaa immoo karaa irraa qotnee yoo ganne, qabsoo keenyaa gara duraatti dhiibuuf illee bu’aa qabu.
“The best way to treat obstacles is to use them as stepping-stones. Laugh at them, tread on them, and let them lead you to something better.” ― Enid Blyton, Mr Galliano’s Circus
Burqaaleen gufuuwwan qabsoo eenyu fa’i?
Qaamni ittiin mormaa jiran diddaa sana fashaleessuuf tooftaalee garaagaraa fayyadamuu danda’a. Tooftaalee kanas gaafa qopheeffatu duraan dursee gara qabsoon kun itti fuulleffatuu fi wiirtuu qabsoo kanaa qayyabata. Kana booda akkaataa galumsa isaatti gufuu fincila kana laaffisuu danda’u dura dhaaba.
Gufuuwwan qabsoo kun qabsaa’otuma mormii geggeessaa jiran keessaa ka’uu danda’a. Kanaafis sababooti hedduun jiraachuu danda’u. Kanneen akka: waldhaga’uu dhabuu; wal amantaa dhabuu; ofitti amanuu dadhabuu; taayitaa barbaaduu; lagaan wal qooduu; amantaan wal qooduu; dandeettii ga’aa dhabuu fi anatu caalaa jechuudha.
Geggeessitootni qabsoo illee gufuuwwaan baay’ee biqilchuu danda’u. Geggeessaan qabsoo yoo yaada bilchaataa ta’e yeroo yerootti hin maddisiisu ta’e qabsoo sana ni dadhabsiisa. Karoorri gaafa geggeessaa biraa ba’u kan sirriitti madalaamee fi yaadi irratti kan kenname ta’uu qaba. Sababnisaa qabsoo keessatti bu’aan argamu hamma miidhaa dhufu irra caalee argamuu qaba. Kana hin ta’u taanaan hundee qabsoo sanaa illee bal’eessuu danda’a.
Namoota kaleessa dheengaadda saba diddaa geggeessaa jiru kana gabroomfatanii beekaniin ka’uu danda’a. Jarreen halkanii fi guyyaan nama gabroomfachuun itti urgaa’u; kan gabroomfatanii waanjoo saba bal’aa irra kaa’anii turan; gaafa sabni cimee ka’ee tokkummaan dhaabbatee mirga isaaf falmatu ni aaru. Kana irraa kan ka’e yaada fi karoora isaanii isa dulloomaa odeessuu eegalu. Yaadi isaan qabatanii ba’anii facaasan immoo yeroo baay’ee kan yeroon itti darbeedha.
Kaayyoo dhuunfaa isaanii galmaan ga’achuuf illee namooti/dhaabbilee hedduun gufuuwwan baay’ee qopheessuu danda’u. Jarreeen kun kan ofii dadhaban maqaa qabsoo adeemaa jiruun qabatanii milkaa’uuf jecha hanga dhumaatti bira fakkaatanii gaafa qabsoon kun gara dhumaatti dhufu gufuu hamtuu qopheessu. Gaafa qabsaa’aa dhugaan gufatee lafa dha’u, sagalee bareechatanii aangootti ol ba’uuf daandii tolfatu jechaadha.
Ergamtooti qaama ittiin mormamaaa jiru irraa ergamanis gufuu qabsoo rukutee okkolchiisu qopheessuu danda’u. Bitamtooti kun maallaqa argatan waan ilaalaniif yeroo baay’ee of kennanii maloota garaagaraa qopheessu. Kanneen kun sanyii qabsaa’otaa yookaan qomoo biraa keessaa ta’uus ni danda’u. Jarreen kun gabaabaadhumatti warren garaa isaanii guuttachuuf fiiganiidha.
Kan biraan immoo daawwattoota qabsootu gufuu qopheessa. Ilaaltota qabsoo bakka sadiitti qoodnee ilaaluu dandeenya. Kan jalqabaa, dhimma qabsoo sana gama lamman irratti gadi fageenyaan kan beekaniidha. Kan lammataa kannneen yaaduma giddu-galeessa ta’e beekaniidha. Kan sadaffaa fi xumuraa immoo waa’eedhuma qabsoo sanaa tasumayyuu kan hin beekneedha. Hundi isaanii iyyuu dhiibbaa geggeessuu danda’u. Warreen sadaffaa sun osoo waa tokko illee hin beekin qabsoodhuma sana arganiif taa’anii oduu irratti odeessu. Kanneen tokkoffaa fi lammaffaa sunimmoo haga hubatan irratti hundaa’anii mala ittiin qabsoo kana mogolee isaa laaffisan barbaadu.
Kan seenaan nutti himee fi kan ija keenyaan argineen akkuma dhugaa ba’uu dandeenyu Qabsoon Saba Oromoo gufuuwwan armaan olii kana dandamatee har’a ga’ee jira. Miidhaawwanii fi bu’aawwan gufuu kanaas qabsoo keenya keessatti ni yaadatamu. Ammas taanaan gufuuwwan kun biqilanii akka jiran ni argina. Qabsoo yeroo ammaa kana immoo haalaan dadhabsiisuuf gufuuwwan hedduun akka yeroo bokkaan arfaasaa roobu biqiloonni lafa keessaa ol yaa’anii, gufuuwwaniifis qabsoon keenya rooba arfaasaa ta’ee akka biqilaniif ariifachiisee jira. Kun qabsoon keenya akka jabaatee fi haala gaarii irra akka jiru nutti hima. Akkuman armaan duratti tuquu yaale Oromoon gufuuwwan kanatti gamnummaan fayyadamuu qaba.
Hiddi gufuuwwan kanaa guyyaa guyyaan qotamee hin buqqa’u taanaan qabsoo keenya nurkatti dulloomsuu danda’a. Qabsoon keenya nurkatti dulloome jechuun immoo nu jalaa kuffisaa jira jechuudha. Qabsoo goototni Oromoo kumaatamni irratti wareegamanii nutti dabarsan kana immoo gufuuwwan biqilaa jiraniin mo’amnee yoo lafaan dhoofne nuuf qaanii guddaadha. Gaaffii seenaa jalaas ba’uu hin dandeenyu. Dhaloota boodaan dhufaa jiraniif illee fakkoo fokkisaa fi jibbisiisaa ta’uu dandeenya.
Haalli Qabsoo Saba Oromoo mootummaa abbaa irree Itiyoophiyaa kana irratti gochaa jirru kan namatti toluu fi injifannoo boonsaa kan galmeessisaa jiruudha. Mootummichi iyyuu yeroo ba’ee itti dhugaa ba’aa jiruudha. Kun qoftis ga’aa miti, qabsoo kana bakka aggaamameen ga’uuf abshaalota ta’uu qabna. Tooftaa ittiin guffuuwwan qabsoo keenyaa kana harka keenya jala galfannu osoo yeroo itti hin kenning qopheessuudha. Kanaafuu, tokkummaan irratti dammaquutu nurraa eegama!
Dhaabbileen siyaasaa fi Sabni Oromoo keessaa fi alaa Qabsoo Saba Oromoo geggeeffamaa jiru irratti of kennitanii hojjechaa jirtan galanni keessan bilisummaa haa ta’u jechuun jaalladha. Garuu, waa tokko gochuutu isin irraa eegama. Yeroo qabsoo kanatti guutummaa gurra keessanii fi qalbii keessan wantoota bitaa fi mirga keessanii wacaniif hin ergisinaa. Jarreen isin naanna’anii oduu burkutaa’aa dubbisan gufuuwwan qabsoo keenyaa akka ta’an beekaa. Yaadaa fi mormii ka’uu malu hundaa hubannaan ilaalaa itti fayyadamaa malee yeroo keessan irratti hin gubinaa. Yaada keessanis guutummaatti hin ergisinaafi. Kan isin irraa eegamu inni guddaan karoora gara fuula duraa baafachuu fi qeerrootti daandii agarsiisuudha. Wiirtuu lafee dudgaa wayyaanees sirriitti soqxanii qeerroo fi saba Oromoo hundaatti agarsiisuu qabdu. Kana booda harka walqabannee qeerroo faana hiriiruudha. Ogummaan qabsoo keenya kana yoo geggeessine kufaatiin mootummaa abbaa irree akka ariifatu abdii guddaa qabna.
Mala ittiin gufuu si dura jiru bira tartu hin qopheeffanne taanaan kufaatii hamaaf si saaxila!
GALATOOMAA!
Qabsoon itti fufa!


text:
WASHINGTON, DC —
Dhaamsi Itiyoopiyaa kun kan sadarkaa biyyaa qofa utuu hin taane kan gamtaa Afriikaas ta’uu kan ibsan obbo H/Mariam waggaa hundeeffama isaa waggaa 50ffa keessummeessuu keenyaaf gammachuu qabna jedhan.
chaarterii tokkummaa mootummootaa bara 1945 yeroo mallatteeffame biyyoonni Afriikaa harka caalaan koloneeffannaan qabamanii akka turan, erga sanaa as koloneeffannaa harcaatuu jalaa ba’uun gumii kana keessattis heddumminaan jirra jedhan.
Afriikaan hiyymmaa, dhukkubaa fi walitti bu’inisaan beekamti yeroo jedhamaa jiru kanatti jedhan Obbo H/Mariam suuta suutaan jijjiiramni jalqabeera jedhan.
Afriikaan walitti bu’iinsa ardittii qabatee jiru hanqisuu dhaan bulchiinsa demokraatawaa jajjabeessuun guddina dinagdeetiin hiyyummaa faccisaa jirti jedhaniiru.
Guddina waarinsa qabu argamsiisuuf tattaaffiin ta’u hanga kaayyoo mileeniyemii fiixaan baasuu qofa utuu hin taane sana darbees akka ta’e ibsaniiru.
Mata duree gamtaan Afriikaa bara dhufuu jechuun 2014 fudhatee dhiyaatu qonnaa fi wabii nyaataa ta’uu dubbatan.
Gamtaan Afriikaa Tuniisiyaa, Maalii, Somaliyaa, Ripublikii Afriikaa waaltaa, Sudan, Sudanii fi Sudan kibbaa keessatti qooda fudhachuu isaa ibsaniiru.
walitti bu’iinsi Koongoo keessaa kutaa sanaaf yaaddessaa ta’uu isaas ibsanii jiran.
Mana murtii addunyaa kan ilaaleen ennaa dubbatan Akkaataa manni murtii addunyaa itti hojjechaa jiru afriikaaf ilaalcha gaarii hin taane qaba jedhan.
Murtii haqaa fi araara argamsiisuun nagaa fi tasgabbii fiduu mannaa meeshaa siyaasaa afriikaa lammiiwwan ishee irratti qiyyaafate ta’e. Fudhatama hin qabu jedhan.
Balaa shororkeessotaa magaalaa nayroobii keessatti dhaqabee lubbuu namaa galaafatee lubbuu hedduu madeesseef gadda itti dhaga’ame uummataa fi mootummaa Keeniyaa akkasumas maatii namni jalaa miidhameef ibsuun fedha jedhan.


text:
1Gibxxeppe kiyido naa77antto aginan, tammanne ichchashantto gallassan Israa7eela asaa maabarai kumettai Eliimappe denddidi, Eliimappenne Siinaappe gidduwan de7iya Siinaa giyo bazzuwaa yiis. 2Israa7eela asaa maabarai ubbai bazzuwan Muuse bollinne Aaroona bolli zuuzummidosona. 3Israa7eelati eta, "Nuuni Gibxxe biittan GODAA kushiyan haiqqidaa gidorkkoniishsha! Yan nuuni nuugaa ashuwaa keriyaa yuuyi aadhdhi uttidi, nuuni koyido qumaa ubbaa miida; shin intte nuna kessidi, ha geeshsha yaa7aa ubbaa namisan woranau bazzo ehiideta" yaagidosona. 4Yaagin GODAI Muusa, "Taani intteyyo saluwaappe oittaa bukissana; asai ubba gallassikka kiyidi, hachchi hachchissi gidiyaagaa xalaalaa maxanau koshshees. Asai ta azazuwaa kaalliyaakko kaallennaakko taani eta hegan paaccana. 5Usuppuntta gallassi eti haroode maxiyoogau naa77u kushiyaa maxidi, kattona" yaagiis. 6Hegaa gishshau, Muuseenne Aarooni Israa7eela asa ubbaayyo, "Inttena Gibxxe biittaappe kessidaagee GODAA gidiyoogaa omarssi intte erana; 7qassi GODAA bonchchuwaa maallado intte be7ana; aissi giikko, a bolli intte zuuzummidoogaa i siyiis; intte nu bolli zuuzummanau nuuni oonee?" yaagidosona. 8Hegaappe guyyiyan Muusee, "I intteyyo maanau omarssi ashuwaa immiininne intte koyiyo oittaa ubbaa intteyyo maallado immin, i GODAA gidiyoogaa intte hegan erana. Aissi giikko, intte a bolli zuuzummidoogaa i siyiis. Nuuni oonee? Intte nu bolli zuuzummekketa; intte GODAA bolli zuuzummeeta" yaagiis. 9Muusee Aaroona, "Neeni Israa7eela asaa maabara ubbaa, 'GODAI intte zuuzunttaa siyido gishshau, GODAA sintti haa shiiqite' yaaga" yaagiis. 10Aarooni Israa7eela asaa maabara ubbau haasayissishin, eti bazzuwaakko simmidi xeellidosona; hegan GODAA bonchchoi shaara giddon qoncciyaagaa be7idosona. 11GODAI Muusa, "Taani Israa7eelatu zuuzunttaa siyaas; neeni etayyo, 'Omarssan ashuwaa intte maana; maallado oittaa intte kallana; he wode intte taani GODAA intte Xoossaa gidiyoogaa erana' yaagada yoota" yaagiis. 13He gallassi omarssan kuraachchoti yiidi, Israa7eela asai de7iyoosaa maayidosona; qassi maallado eta dunkkaanetu yuushuwan xaazai xaazaa bolli yekekki uttiis. 14Xaazai xaskkido wode, sa7an wodhdhida shachcha misatiya burcce poqoi bazzo biittaa bollan beettiis. 15Israa7eelati hegaa be7ido wode, eti issoi issuwaa, "Hagee aibee?" yaagidosona. Aissi giikko, eti i aibakko eribookkona. Yaatin Muusee eta, "Intteyyo maanau GODAI immido oittai hagaa. 16GODAI hagaadan yaagidi azaziis; 'Asai issoi issoi baayyo maanau koshshiyaagaa keenaa shiishsho; intte dunkkaane giddon de7iya asai huuphiyan huuphiyan naa77u litiro gidiyaagaa ekkite' yaagiis" yaagiis. 17Israa7eelati Muusee etau yootidoogaadan oottidosona; issoi darissidi, issoi guuttidi shiishshidosona. 18SHiishshidi eti litiruwan makkido wode, darissidi shiishshidaagau palahibeenna; guuttaa shiishshidaagau paccibeenna; ubbaikka huuphiyan huuphiyan bau miyoogaa keenaa shiishshiis. 19Hegaappe guyyiyan Muusee eta, "Ooninne appe wonttossi ashshoppo" yaagiis. 20Gidikkonne etappe issooti issooti Muusee yootiyoogaa ekkennan aggidi, attaa maallado gakkanau wottidosona; wottidoogee guxunidi xinqqiis. Hegaa gishshau, Muusee eta hanqqettiis. 21Maallado maallado asai ubbai baayyo koshshiyaagaa shiishshiis; awai michchiyo wode sa7an attidaagee seeri aggiis. 22Usuppuntta gallassan eti kaseegau naa77u kushiyaa shiishshoosona; issi issi asau oiddu litiro keenaa giyoogaa. Yaatin maabaraa halaqati yiidi hegaa Muuseyyo yootidosona. 23Yootin i eta, "GODAI azazidoogee hagaa; wonttoi shemppo gallassa, GODAASSI geeshsha Sambbata. Hegaa gishshau, intte uukkiyoobaa uukkite; intte doissiyoobaanne doissite; palahidaagaa wonttossi ashshite" yaagiis. 24Hegaa gishshau, eti Muusee azazidoogaadan wonttossi wottidosona; wottin xinqqibeenna woikko guxunibeenna. 25"Hachchi miite; aissi giikko, hachchi GODAA Sambbata; intte a hachchi dembban demmekketa. 26Intte usuppun gallassan a shiishshanau danddayeeta; shin laappuntta gallassai Sambbata. Sambbatan aibinne de7enna" yaagiis. 27Yaaginkka laappuntta gallassan issi issi asai shiishshanau kiyiis; shin eti ainne demmibookkona. 28GODAI Muusa, "Ta azazotanne ta higgeta naagiyoogaa aude gakkanaassi ixxuuteetii? 29GODAI intteyyo Sambbataa immidoogaa akeekite; usuppuntta gallassan i intteyyo naa77u gallassa oittaa immiyoogee hegaa gishshaassa. Laappuntta gallassi ubbai ba de7iyoosan de7iyoosan takko; ooninne kare kiyoppo" yaagiis. 30Hegaa gishshau, asai laappuntta gallassan shemppiis. 31Israa7eela asai he oittaa mannaa giidi sunttiis. Mannai deebbo aifedan bootta; eessaara uukkido lichchakkodan mal77ees. 32Muusee Israa7eela asaa, "GODAI azazidobai hagaa; 'Taani inttena Gibxxe biittaappe kessido wode, bazzon mizido oittaa eti be7ana mala, mannaappe naa77u xaasa gidiyaagaa intte yaana yeletaassi ashshi wottite' yaagidi azaziis" yaagiis. 33Yaagin Muusee Aaroona, "Issi xaaro ekkada naa77u litiro kumetta mannaa an qola; yaatada yaana yeletaassi minjjettana mala, GODAA sinttan wotta" yaagiis. 34GODAI Muusa azazidoogaadan minjjettana mala, Aarooni mannaa GODAA sinttan wottiis. 35Israa7eelati bantta de7iyo biittaa yaana gakkanaassi oitamu laittaa mannaa miidosona; eti Kanaane biittaa zawaa gakkana gakkanaassi mannaa miiddi de7idosona. 36He wode asai makkiyo erettida miishshai laatamanne naa77u litiro oiqqees.
Copyright
Learn More


text:
Hidhaa ajjechaa fi dararaan Oromiyaa keessatti itti fufee jira, ala itti iyyannuus dhabne jechuun Paartiin Kongrasa Federaalawaa Oromoo iyyatee jira. Angawoonni Itiyoophiyaa sabaa himaa ofii irratti ba’uun gaaffiin uummataa sirriidha, rakkoo bulchiinsa gaariitu jira jechaa gama kaaniin immoo tarkaanfii Oromiyaa keessatti fudhatan hammeessan jedha paartiin kun.Gama kaaniin Magaala Amboo keessa ka jiru Mana barumsaa sadarkaa lammaffaa Awaaroo keessatti barattoonni baadiyyaa irraa dhufan seenanii barachuuf deemanii akka hin senne dhorkanu barattonni ibsanii jiru.
Angawoonni barattoota maatiin isaanii mootummaaf hojjatan addatti waamanii ijoollee keessan mana barnootaatti ergaa, yoo kana gootan barattonni baadiyyaas dhufanii barnoota itti fufuu waan jedhaniif ijoollee ofii ergan kan jedhan baratonni garuu baadiyyaa irraa kanneen dhufan seenuuf yeroo yaalaniitti “ isintu nagaa jeeqa” jechuun Gaaza himiimaansu itti darbachuun reebanii hedduu hidhan jedhu.
Gama biraatiin, Godinaa Arsii Lixaa, anaa Shaashemannee, ganda baadiyyaa Abaaroo keessatti uummata Har’a ganama irraa ka’ee hiriira bahee fi humnoota mootummaa federaalaa hiriiricha dhaamsuuf bobba’an gidduutti wal-dura dhaadbbannaan uumamuu fi hiriirtonni heddumminaan ba’an of irraa ittisuu danda’uu isaanii dubbatu, jiraattonni gandichaa. Uummatni heddumminaan yaa’ee karaa itti cufuu isaa irraa kan ka’e, humna dabalataa waammatanii ennaa yaalan uummatatti seenuu hin dandeenye. Kanaaf, loltoota konkolaataan fidanii naannawa sanatti naqanii akka isaan miillaan gara ummataatti seenu gochuu yaalaa jiru, jedhu jiraattonni.
Ka guyyota dabraniif mormiin hedduun keessatti geggeessamaa ture – magaalaan Ajjee fi Shaashemannee Har’a gab jedhanii oolan iyyuu, namoonni Ajjee irraa hidhamanis tahe gaaratti dheessan hin deebine, jedhu – jiraataan aanaa Shaashemannee. Kofalee keessatti barsiisaan tokko, barataan tokkoo fi namoonni ka biroon ajjeesamuu illee dubbatan. Yeroo ammaa, waraanni mormii uummataa yaadda’uudhaan, Kuyyeeraa fi baadiyyaalee karaan isaanii hin cufamiitti bobba’ee akka jiru dubbatu.
Dubbi-himaan Mootummaa, Obbo Getaachoo Raddaa gaaffii fi deebii dheengadda Miidiyaa Mootummaa Itiyoophiyaaf kennaniin, mormiin naannawa Shaashemannee ka duraanii irraa adda ta’uu dubbatanii jira. “Humna akka jabaatti hidhate tu humnoota nageenyaa haala naannichaa tasgabbeessuuf bobba’an hedduu ajjeese. Qabeenyaalee misoomaa mootummaa irra illee miidhaa geessise” – jedhanii, haalli isaa akka to’atamee jiru dubbatanii turan.


text:
1Yaagin Iyyoobi zaaridi, 2"Ta waayeenne ta azzanoi ubbai meezaanan likketteerenneeshsha! 3Yaatiyaakko abbaa doona shafiyaappekka aadhdhi deexxana. Hegaa gishshau, ta qaalai xala gidiis. 4Ubbaa Danddayiya Xoossaa wonddafiyaa zubbeti tana caddidosona; ta bollaikka eta yiishshaa uyees. Xoossaa dagamai ta bolli salppiis. 5Haree maatai a sinttan de7ishin caaggiiyye? Woikko boorai phachchaa demmidi xaaggiiyye? 6Mal77ennabi maxinee gelennan meetettiiyye? Woikko phuuphulle giddo haattai laqilaqiiyye? 7Hegaa mala qumaa taani shenetais; hegaa mala qumaa miikko, tana sakkees. 8"Taani woossido woosai gakkeerenneeshsha! Xoossaikka ta wozanaa amuwaa immeerenneeshsha! 9Xoossai tana woreerenneeshsha! I ba kushiyaa yeddidi, ta de7uwaa turaa duutteerenneeshsha! 10Taani Geeshsha Xoossaa qaalaa kaddabeenna gishshau, taayyo seelai darikkonne, ta haiqoi tana minttettees. 11Taani paxa de7anau taayyo aiba wolqqi de7ii? Taani danddayanau, ta wurssettai aibee? 12Ta wolqqai shuchchaa wolqqaa malee? Woikko ta ashoi nahaase birataa malee? 13Taani tana maaddanau aiba wolqqinne taayyo baawa; maado demmanau taani biyoosikka de7enna. 14"Metuwan de7iya uri Ubbaa Danddayiya Xoossaassi yayyiyoogaa aggiyaakkokka, a laggeti ayyo kehatettaa bessanau koshshees. 15Ta ishatoo, intte irai bukkenna wode meliya shaafaa mala, tana cimmeeta. 16Balggo aginatun he shaafai ordde shachchaaninne suuppa shachchan kumees. 17SHin bonee gakkiyo wode, he shachchai seeridi, haatta kiyees; haattaikka he sohuwaappe xayees. 18Caana mehiyaa laaggidi biya zal77anchchati haatta koyanau bantta ogiyaappe gaxi kiyidi, bazzuwan toilattiiddi, haiqqi xayoosona. 19Teema biittaa zal77anchchatinne Saaba biittaa manddarati haattaa demmana giidi, koshshaa buusidosona. 20SHin eti ammanettidi koyin xayido gishshau, yeellatidosonanne hidootaa qanxxidosona. 21Inttekka taayyo he shaafatu mala gidideta; tana gakkida metuwaa be7idi yayyideta. 22Taani inttena, 'Taayyo issibaa immite' woikko, 'Intte aquwaappe ta gishshaa asassi mattaayiyaa immite' giidanaa? 23Woikko, 'Tana ta morkkiyaa kushiyaappe ashshite' woikko, 'Huqqunniyaageetu kushiyaappe tana wozite' giidanaa? 24"Intte tana tamaarissite; taani co77u gaana. Taani ai mooridaakko, ane tana bessite. 25Tuma gidida qaali caddees! SHin intte taayyo odiyo seerai ubbai tana ainne maaddenna. 26Intte taani haasayiyo haasayaa carkko mala giidi qoppeeta. Yaatin, taani hidoota qanxxada haasayiyo haasayaa aissi qoreetii? 27Aawai bainnaageeta shaakki ekkanau intte saamaa yeggeeta; intte laggiyaakka baizzanau washisseeta. 28Ane tishshi oottidi, tana xeellite. Taani intte sinttan wordduwaa haasayikke. 29Hayyanintta, ane zaarettidi qoppite; taani xillo gidiyo gishshau, ta bolli coo pirddoppite. 30Taani ta inxxarssan worddotidobaa milatii? Ta doonai wordduwaanne tumaa shaakkidi haasayanau danddayennee?
Copyright
Learn More


text:
Engakkaa Minaa Pundai 3
aval Naiddiyaal Mukatthai Thudaisiddu, En Sunniyai Nakkiyee Suttham Seythaal. Roomukkul Laidderinthathaal Kulanthai Mulitthida, Aluka Aarampitthathu. Akka Kulanthaiyai Thoddililirunthu Edutthaval, Atharku En Pakkatthil Amarnthu Paaloodda Aarampitthaal. Akkavidam “Akka Mulup Paalaiyum Kodutthidaathee, Konjam Vaikkaa” Enka, Sariyena Siritthaal. Akkavin Kulanthai Paal Kudikka, Kiddirunthu Paattheen. Kulanthai Paalkudisidirukka, Akka Mulaikalai Thookki Kaaddiddu, En Thalai Mudiyai Varudiddee “thaangs Sunthar. Itthanai Naadkalaa, Engaachum X Seythidamaaddaamaanu Alainthiddiruntheen. Nalla Veelai Maanatthai Kaappaatthiyathu Maddumillaama, En Aasaiyaiyum Niraiveetthiddee” Enraal. Naan Avalidam “illakkaa, Naanthaan Thaangs Sollanum. Innikkuthaan En Muthal X Uravai Anupavicheen. Thaangs Kaa”.
“adadee, Appa Kannippaiyanaa Irunthiyaa. Naan Rompavum Kudutthu Vachaval”
“sari Vidukkaa, Paal Engee” Enka, Kulanthai Thoongiyirunthathu. Akkavidam Kulanthaiyai Vaangi Poyi Kaddilla Poddudduvanthu, Ava Madiyila Paduttheen. Akka Kuninthu Mulaikalai Kaadda, En MaruMakan Micham Vaittha Paal, En Naakkil Suvaipada Aarampichathu.
apdiyee Akka Mulaiyai Sooppeeddeeyirukka, Paal Vanthiddeeyirunthathu. Paal Rompavum Deesdaayirukka Mulu Paalaiyum Kudichidduthaan Eluntheen. Elunthathum Akka Kaddilil Paduthiddu, Kaalai Virisukka, Ennai Panna Sonnaal. Naan Akkavin Meel Padarnthu, Saamaanai Aval Kulikku Neeree Nirutthi Mella Vida, Konjam Valiyudan Ul Nulainthathu. Akka Sukatthil Munaka, Naan Apdiyee Aaddiyaaddi Ottheen. En Sunni Akkavin Punkaikkul Senru Vara, Akka Mindum Kaamalokatthirku Senraal. Akka Mukattha Paatthiddee Kuttha, Minaakkaavin Mukam En Ovvoru Idikkum Maariyathu. Iduppai Pinnaalulutthu Kuttha, En Saamaan Akkavin Karppappai Varaikkum Senru Vara, Aval Kaama Veethanaiyil Thuditthaal. Enakku Muthal X Enpathaal Rompavum Anupavichu Idikka, Akka Theevadiyaa Maathiri Thuditthaal. Akkavin Munakal Enakku Veriyeerra, Aval Kaampukalai Sappiddee Idicheen. Avalum Thampiyenrellaam Paaraamal En Sunniyaal Vathaikkappada, Enakku Pothai Thalaikkeeriyathu. Pallai Verukikkondee Kuttha, Aval Pothaiyil Eetheetho Ularinaal. Ennaal Thaanga Mudiyaamal Sunniyai Uruka, En Saamaan Thanniyai Aval Pundai Meel Thelichathu. Naan Avala Meelee Paduthiddu, Iduppai Maddum Thookkiddu Thanniyai Kakka, Aval Pundaiyai En Saamaanin Thanni Nanaitthathu.
Naan Akkavai Viddu Vilaki Padukka, Akka En Thanniyai Thodachuk Kondaal. Pin Iruvarum Kaddip Pidichukka, Amaithiyaa Peesiddirunthom. Pin Thookkam Kannait Thadda, Ammanatthudan Kaddip Pidisiddee Thoongiddom.
Aduttha Naal Kaalai 8 Manikkuthaan Eluntheen. Akka Eerkanavee Elunthiritthirukka, Naan Dirasellaam Maaddiddu, Paatroom Senru Pal Thulakkineen. Appo Akka Kudatthil Thanniyudan Veliyirunthu Vara, Ennai Paatthu Sirisiddee Ullee Ponaal. Naan Pal Thulakkiddu Samaiyalarai Sella, Aval Kaiyila Thuniyudan Paatroomukkul Poyiddaal. Samaiyalaraiyila Kaapi Rediyaayirukka, Naan Edutthu Kudisiddee Veliyee Vara, Kulanthai Vilaiyaadiddirunthathu.
Kulanthaiya Edutthiddu Kileeyukkaanthu TV Paakka, Akka Kulichiddu Roomukkul Ponaal. Diras Maatthiddu Veliyee Vanthaval, Ennai Paatthiddee Samaiyalarai Senrida, Naan Kulanthaiya Irakki Vidduddu Samaiyalaraiyunul Nulaintheen. Aval Saappaadu Poddiddirukka “Akka Innikku Veelaikku Pokanumaa”
“nichayamaa, Innikku Sampala Naaldaa”
“Akka Aasaiyaa Irukkukkaa, Neethaanee Naan Enna Sonnaalum Seyyareennu Sonnee”
“saaridaa, Innikku Mudiyaathu. Naalaiyilirunthu Naan Un Adimai. Sariyaa”
“sarikkaa, Eppa Varuva”
“innikku Vara 8 Maniyaakumdaa. Sampala Naalla, Mathiyam Vara Maaddeen. Kulanthaiya Paatthukka” Enriddu, Saappida Thudangiddaal. Naanum Avakiddee Solli Paakka, Mudiyaathunuddu Kilampiddaal. Pokum Pothu Avalidam “naalaikku Maaddeeddeekkaa” Enka, Sirisiddee Poyiddaal. Naanum Sariyena Viddida, 10 Manikkaadda Saappiddeen. Kulanthaiyudan Konja Neeram Vilaiyaada, 11 Manikkaadda Kulanthai Thoongiddaan. Konja Neeram TV Paakka Mani 1 Aayiddathu. Elunthu Kulikka, Kulanthaiyum Elunthiddaan. Paal Oorri Kodutthu Thoonga Vaikka, Nallaa Thoonginaan. Apdiyee Pakkatthu Veeddila Avanai Padukka Vechiddu, Avangalidam Solliddu, Kilampineen. Neeree Thiyeeddarukku 2.30 Shovukku, Thalaivar Padatthukku Poka, 6 Manikku Thaan Mudinthathu. Pin Veliyee Vanthu Kadaiyila Saappiddiddu Veedu Vara, Mani 7 Aanathu. Pakkatthu Veeddula Kulanthaiya Vaangiddu, Akka Veeddinul Nulainthu, Diras Maatthiddu TV Paatthidiruntheen. 8 Maniyaayida, Akka Innum Varalai. Akka 8.30 Manikkuthaan Vanthaal. Avakiddee Een Leeddinu Keedka, Aval Sampalam Thara Neeramaayiduchunu Sonnaal.
Naan TV Paatthidirukka, Aval Saappaadu Seyya Thayaaraanaal.enakku Moodu Thalaikkeera, Neeree Samaiyalaraisenru, Avalai Pinpuramaaka Kaddiyanaikka, Aval “veelaiyirukku Vidudaa” Enraal.
“naalaikku Paatthukkareen” Enka, Sirisiddee Podaa Enraal. Naan Mindum Vanthu TVyila Moolka, Mani 9kku Meelaanathu.
Apdiyee Akka Saappaadu Parimaara, Rendu Peerumee Onnaavukkaanthu Saappiddu Mudichaோm. Pin Naan Pedroom Sella, Aval Paatthirangalai Kaluva, Samaiyalarai Senraal. Rendu Araiyum Neerethiree Iruppathaal, Naan Pedroomilirunthu Lungiya Thookki, Sunniya Kaaddi “Akka” Enka, Ennai Paatthaal.
Aval “enna?” Ena Thirumpa, Naan Sunniyai Kaiyila Pidisiddee “veyidding” Enreen.
Avalum Sirisiddee Pudavaiyai Meelee Thookki Kaanpichu ” Vanthidareendaa” Enraal. Naanum Sirisiddee Kaddilala Paduthirukka, Kaal Mani Neera Kalichu, Pudavaiyodayee Vanthaal.
vanthaval Pedlaid Poddudduddu, Kaddilil Padukka Akkavai Kaddiyanaittheen.
“Akka, Naalaikku Naayitthukkilamai, Leevuthaanee”
“aamaam. Eendaa”
“naalaikku Sollareen”
“yappaa… Eetho Periya Pilaanila Irukkira Maathiri Theriyuthu. Akkava Eethum Panniraatheedaa”
“athellaam Theriyaathu. Neethaanee Sonnee, Naalaiyilirunthu Nee Enakku Adimai”
“saridaa Raajaa. Nee Enakku Evvalavu Periya Uthavi Seythirukkee. Nee Nadu Roddula Virichu Padukka Sonnaalum, Kaaddareendaa”
“atha Vidu, Ippa Pannalaam” Enka, Akka Sirichaal. Akka Pudavai, Jocketdena Ovvonna Kaladdinaal. Naan Paniyanai Kaladdiddu, Lungiyayum Kaladdiyeriya, Akka Ammanamaa Padutthaal. Pin Jattiyayum Kaladdiddu Akkavin Meelee Padarntheen. Akkavin Maanganikalai Sappiddu, Aval Kalutthil Mukam Puthaitthu Nakka, Aval Sukatthaal Ulara Aarampichaal. Naan Aval Mukatthai Nakkiddu, Mella Saamaanai Akkavin Pundaikkul Vechu Aluttha, En Saamaanam Akkavin Pundaikkul Thanjam Pukunthathu.
naanum Sukatthil Munakiddee Mella Aaddiyaaddi, Ullee Viddu En Minaakkaavai Otthidirukka, Aval Pothaiyila Pitharrinaal. Eerkanavee Otthirunthathaal Pakkuvap Paddirukka, Mella Iduppai Veliyilutthu, Mindum Viddu Seeraana Veekatthil Idikka, Akkavo Pundaiya Thookki Kaaddinaal. Naan Idikka, Akkavin Pundai Rappar Maathiri Valainthu Kodukka, Akkavin Chitthiras Sithiyil Kutthiddeeyiruntheen. En Udampu Avalin Metthaiyudampil Padutthukka, Iduppu Maddum Thookki Thookki Iditthathu. Avalum Iduppai Thookki Kaaddi Pundaiya Kaadda, En Saamaan Vilaiyaadiyathu. Kiddatthadda 5 Nimidam Otthiruppom, En Saamaan Aval Kaama Munakalin Veriyeeri, Than Sooddai Thanikka Thanniyai Thelikka, Sunniya Pundaiyilirunthu Urukiddeen. Athanaal En Saamaan Thelittha Thanni, Akkavin Thoppul Kuliyai Niraikka, Akkavo Sukatthil Pitharreeddee Irunthaal. Pin Akkavidamirunthu Vilaka, Akka Than Pudavaiyaal, En Saamaan Thanniyai Thudaikka, Naan Apdiyee Padutthiruntheen.
Appadiyee Rendu Peerum Amaithiyaa Padutthirukka, Enakku Oru Santheekam Vanthathu. Udanee Akkavidam “eenkkaa, Machaan Vanthiddaa Ennai Marantheeduveethaanee. Apparam Ennai Okka Vidamaaddee, Appaditthaanee?”
“deey, Naan Appadippadda Keddaval Kidaiyaathu. Enakku Kashdamngarappa Nee Thaanee, Uthavinee. Nee Illeeyinaa, Veerevanayaavathu Theedi, Veliya Thirinjiruppeen. Oru Veelai Avan Keddavanaayirunthaa, En Vaalkkai Ennaavathu. Yosichu Paaru.” Enka, Naan Eethum Peesaamal Amaithiyaa Iruntheen. Mindum Akka “nee Seytha Uthavikku, Naan Enna Kaimaaru Seyyarathinnee Theriyalai. Avar Vanthiddaa, Avar Kiddee Keedka Mudiyaathu. Athanaala Eppadiyaavathu, Avarukku Theriyaama, Thiruddut Thanamaavathu Vanthu Unnudan Padukkareendaa. Nee Eppa Keeddaalum, Thookki Kaaddareendaa. Athuthaan Sari. Aanaalum Avar Varatthaan Onrarai Varudam Irukkillee”
“innonru, Nee Eenkkaa Avarai Paakka Jeyilukku Poratheeyillai”
“poyidduthaandaa Iruntheen. Aanaa Angirukkira Poleeskaaranga Thappaa Paakkiraanga. Athai Avaridamum Solla, Avar Inimee Paakka Varavee Veendaamnuddaar”
Ippadiyee Peesa, Mani Rompavum Athikamaayiddathu. Athanaala Enakku Aduttha Ol Podarathukkulla, Thookkam Vanthathu. Veliyee Veeru Poy Sutthiddu Vanthathaala, Rompavum Dayardaayiddeen. Akkavaalum Konjam Mudiyaamal Poka, Avalum Naalaikku Paatthukkalaam Enriddaal. Naanum Sariyena Neerru Polavee Akkavum, Naanum Ammanamaakavee, Kaddip Pidisiddu Thoongiddom.
Aduttha Naal Kaalai Valakkam Polavee 8 Manikkaadda Enthiricheen. Akka Valakkam Pola Kaalaiyila Elunthu, Thanni Pidikka Aarampitthirukka, Naanum Valakkam Pola Pal Thulakkiddu, TV Paatthidiruntheen. Kulanthai Vilaiyaadiddirukka, Naan Kulanthaiyudan Vilaiyaadiddiruntheen. Akka Thanni Pidisiddu, Saappaadu Seyya, Rendu Peerum Saappiddu Mudichaோm. Mani 9 Yai Thaandida, Rendu Peerum Apdiyee TV Paatthidirukka, Akka Thanni Edutthathaal Dirasellaam Nanainthiduchunu, Kulikka Poka Naan TV Paatthaaddee Ukkaanthiruntheen. Akka Kulisiddu, Diras Maatthiddu Vara, Naan TV Paatthiddeeyiruntheen. Akka Vanthu Ukkaara “Akka Aarampikkalaamaa” Enreen.
“ennadaa”
“ennannellaam Keedka Koodaathu. Naan Sonnaa Nee Seyyanum”
“sarippaa… Keedkareen. Ennanga Muthalaali Seyyanum” Enraal Sirippudan. Naan Kaama Vilaiyaaddukal Vilaiyaada Aarampittheen.
“Akka Poy Kathavai Thaal Poddooddu Vaa”
Aval Poy Kathavai Thaal Podduddu Vara, Avalidam “ennee Keedkaamal Ini, Kathavai Thirakka Koodaathu”
“saringa Saar”
Kulanthai Dappena Alat Thodangiyathu. Kulanthaikku Pasikkuthunu, Kulanthaikku Paaloodda Thodanginaal. Pudavaiyaala Maraichiddu Paaloodda, Akkavai Paatthu Siricheen.avalum Sirikka, Kulanthai Paal Kudisiddu Thoonga AaramPitthaan.
Akkavai Roomukkul Alaitthu Poy, Palaiya Jocket Onrai Edutthutthaa Enka, Avalum Edutthu Thanthaal. Sariyena Avalai Veliyirunga, Aval Veliyee Poyiddaal. Antha Jocketdin Rendu Mulaikal Kiddeeyum Kad Panna, Alakaa Oddaiyaanathu.
pin Naan Veliyee Senru “Akka, Innikku Pudavai Kaddaathee, Aviltthidu. Antha Jocketda Kaladdiddu, Intha Jocketda Poddukka. Pavadai Ithaiyee Kaddikka. Ulla Braa Poddiroontheeyinaa, Kaladdidu. Veendaam” Enka, En Kaiyiliruntha Jocketdai Vaangi Paatthaval, Sirisiddee Ullee Poyiddaal. 5 Nimidam Kalichu Room Kathavu Thirakkappada, En Kankalee Athirnthana.
Akkavin Mulaikalin Rendu Pakuthiyum, Antha Oddai Jocketdil Needdiddirukka, Alakaana Thoppuludan, Pavadaiya Maddum Kaddiddu Akka Veliyee Vanthaal. En Saamaan Dappena Nimira, Naan Akkavin Kiddee Senru, Veliyee Thalaik Kaaddiddiruntha Mulaikalai Paakka, Akka Vedkatthil Thalai Kavilnthaal. Naan Mulaiyayee Paatthidiruntheen
(thodarum)


text:
Simannaa naaf godhametti gammadeen jira – ka jechuun, dirree-xayyaaraa Juubbaatti ka dubbatanii turan – Hoogganaan Riphxee-loltoota Sudaan Kibbaa duraanii – Riyaak Machaar, har’a itti-aanaa Prezidaantii tokkoffaa ka biyyattii ta’uudhaan kakuu fudhatan.
Eega sirnichi kakuu geggeessamee booda ka dubbatan – Prezidaantiin Sudaan Kibbaa – Saalvaa Kiir, itti-aanaa Prezidaaticha simachuudhaan, tarkaafiin har’aa kun jalqabbii nagaa fi tasgabbii Sudaan Kibbaa akka tahu dubbatan.
Kunoo, amma Machaar amma hirbuu seenee jira. Egaa amma, ijaarsa mootummaa cehumsaa tu jalqabama – jechuun beeksisan.
Sirna har’aa kana ilaalchisuudhaan, ka gaaffii fi deebii kennan – Tokkummaa Mootummootaatti Ambaasaddarattiin Yunaayitid Isteets, Samaantaa Paawoor Sudaan kibbaaf kun tarkaanfii barbaachisaa dha, jedhan. Itti-fufuudhaanis, “danqaa fi boodatti harkifachuu baatilee hedduu booda kun akka ta’uuf gareen lamaan yaada isaanii walitti fidan. Kun yeroo dheeraa keessatti abdii Sudan kibbaa argatte" jedhan.
Miseensonni mana marrees kana hubataniiru. Garuu Riyaak Machaar Juubaatti deebi’uuf rakkoon uumame wal amantaan dhabamuu, fi walitti bu’iinsa dhiiga dhangalasiisaa ture irraan ta’u martinuu ni hubata.
Yoo walii galtee IGAD hojiitti hiikuu akkasumas mootummaa ce’umsaa hundeessuun barbaachise rakkoo kana irra aanuu qabu.
Hojii ijoon garee maraan battala hojjetamuu qabu, jijjiirama damee naga eegumsaa kan gareeleen biyyattii hanga har’aatti irratti wal lolan dabalatee, jijjiirama dinagdee irratti hojjetamuu qaba. Malaammaltummaa guutummaa biyyattii keessaa kan qabneenyaan uumamaa ittiin saamamee uummati biyyattii walakkaan gargaarsa namoomaa irratti akka hirkatuuf sababaa ta’ee fi kumaan kanneen laka’aman beelaaf saaxile hedduu yaaddessaa dha.
biyyattii keessa ka jiruu fi qabeenyaa uumamaa, uummati biyyattii gargaarsa namoomaa irratti hirkachuuf sababaa ta’e ilaalchisee hojii bu’uuraa gareen martinuu irratti hojjechuu qaban keessaa ti. Hojii ijoon itti dabalaa damee murtii haqaa kan ce’umsaa hundeessuu dha.” Jedhanii jiran, Ms. Paawor.
Tokkumnmaan Mootummootaa, akka gareen Mootummaa Sudaanii fi gareen finciltootaa, Machaar gara Juubaatti deebi’uu dhugoomsan dhiibbaa guddaa gochaa ture.
Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa.


text:
Komaand Poostiin labsii yeroo hatattamaa Itiyoophiyaatiin hundeeffame, dhimma hojii irra oolfama labsichaa irratti gaaffii fi himannaa paartiileen siyaasaa dhiheessaniif deebii kennuuf – jechuudhaan, har’a, paartiilee siyaasaa waliin walga’ii taa’ee jira.
Akka hoogganoonni paartiilee mormituu jedhanitti, dhimma hojii irra oolfama labsii yeroo hatattamaa Mootummaan baasee sana irratti gaaffii mormitoonni qabaniif akka deebiin kennamu gaaffii gama paartiilee siyaasaa irraa dhihaateef deebii kennuuf jecha wal-ga’ichi akka waame hoogganoonni komaandi poositii dubbachuu isaanii – hoogganoonni paartiilee siyaasaa walga’ichatti hirmaatan Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsanii jiran.
Kanneen walga’ichatti hirmaatan keessaa tokko ka ta’an – itti-aanaa dura-taa’aan Koongiresa Federaalawa Oromoo – Obbo Mulaatuu Gammachuu akka jedhanitti, paartiileen mormituu otuu Komaand Poositii sana irraa ehama hin argatiin walga’ii uummataa waamuu hin dana’an. Uummata bal’aa waamanii waliin haasa’uu hin danda’an. “Gaaffii uummataa moggaatti qabanii, labsii akkanaatiin mirga paartiilee siyaasaa fi uummataa ukkaamsuu yaaluun furmaata ta’uu hin danda’u” jedhu – Obbo Mulaatuu Gammachuu.
Kana cuqaasuun guutummaa gaaffii fi deebii kanaa dhaggeeffadhaa


text:
1Hegaa gishshau, ta ishatoo, intte intte asatettaa Xoossaa ufaissiya de7onne geeshsha yarshsho oottidi, Xoossau shiishshanaadan, taani inttena Xoossaa maarotettan woossais; Xoossau intte goinnanau bessiya tumu ogee hegaa. 2Xoossai intte qofaa muumeera dummayidi, inttena laammoppe attin, ha sa7aa asaa milatoppite. He wode intte Xoossai koyiyoobi, lo77obi, a ufaissiyaabinne qassi kumettabi aibakko erana. 3Xoossai tau immido aaro kehatettan taani intteyyo yootais. Intte qoppanau bessiyaagaappe aattidi, otoruwan qoppoppite; hegaa aggidi, wozannaama asadan qoppite; Xoossai intteyyo huuphiyan huuphiyan immido ammanuwaa keenan intte bolli pirddite. 4Nu issi bollaa giddon, daro bollaa qommoti de7oosona; he qommotu ubbaukka dumma dumma oosoi de7ees. 5Hegaadan, nuuni daro asa gidikkokka, Kiristtoosa baggaara issi asa. Qassi nuuni issi asatettaa qommotudan, issoi issuwaara oiqetti uttida. 6Xoossai nuuyyo immido aaro kehatettan dumma dumma imoi de7ees. Nu imoi Xoossaa qaalaa yootiyoobaa gidikko, nuuyyo de7iya ammanuwaa keenaa yotanau bessees. 7Oottiyoobaa gidikko, he oosuwan minnanau bessees; tamaarissiyoobaa gidikko, he tamaarissuwan minnanau bessees. 8Harata minttettiyoobaa gidikko, he aani minnanau bessees. Bau de7iyaabaappe haratuyyo immiya ooninne wozanappe immo. Maati de7iyo urai mintti oottanau bessees; haratuyyo kehiya urai ufaissan kehanau bessees. 9Intte siiqoi asa bessanau siiqettiyoobaa gidanau bessenna. Iitabaa ixxite; lo77obaa minttidi oiqqite. 10Issoi issuwaara ishanttudan siiqettite; issoi issuwaa bonchchiyoogan ufaittite. 11Minni oottite; azalloppite; intte kumetta wozanaappe Godau oottite. 12Xoossai intteyyo immana giidoogan ufaittite; waayiyan genccite. Ubba wode Xoossaa woossite; 13geeshshata koshshiyaaban maaddite; imattaa mokkite. 14Inttena yedettiyaageeta anjjite; eta anjjanaappe attin, qanggoppite. 15Ufaittiyaageetuura ufaittite; yeekkiyaageetuurakka yeekkite. 16Asa ubbau issi mala qofaa qoppite; oottiyooban ubban inttena toochchidi de7iteppe attin, otorettoppite; inttena intte huuphen aadhdhida eranchcha giidi qoppoppite. 17Ooninne intteyyo iitabaa oottikko, he urau iitabaa ootti zaaroppite; asa ubbau lo77obaa oottanau qoppite. 18Asa ubbaara sarotettan de7anau, intte baggaara, intteyyo danddayettidabaa ubbaa oottite. 19Ta ishatoo, intte intte huuphen asau halo kessoppite. Xoossai haluwaa kessanau, a aggiigite. Aissi giikko, Xoossaa maxaafai, “Godai, 'Taani haluwaa kessana; taani kushiyaa zaarana' yaagees” yaagees. 20SHin Xoossaa maxaafai, “Ne morkkee namisettikko, miza. Saamettikko, ushsha. Aissi giikko, neeni hegaa oottiyoogan a huuphiyan tamaa bonqquwaa qolana” yaagees. 21Iitabaa lo77oban xoonappe attin, iitabai nena xoonoppo.
Copyright
Learn More


text:
Dhaamochii dabre,caamii ba’e,fooleen daraaraa urgoofte,mukii baala baase, namii wayaa dhaamoachaa keessaa yaa’ee ta aduu naqatu,laftii dottaatte—Amerikaatti amma laftii Ganna,namii ya daawwii lafa baafate.
Kaan footoo kaafataa,kaan midhaaguma lafaa viidiyoon waraabbataa,kaan lafa daawwata, kaan lafa daawwataa namuu gama gamaan wal mixa.
Keessumattuu saatii ammaa tana teessoo mootummaa Amerikaa, Washington DC keesatti turistii kuma dhibba hedduutti lafa daawwiif keessa jira.
Ammaan tana yoo mukii Cheerii ganna 105n duratti bulchaan teessoo mootummaa Jappaan, Tokyoo Yukio Ozaki hariyummaa mootummaa lamaanii jabeessuuf Bitootessa 12,1912 Washington,DC kenne.
Gaafasii jalqabanii yoo mukii Cheerii daraaru Cherry Blossom Festival jedhanii qophii gammachuu hedduu karaa gugurdaa DC irratti qopheessan.Qophii tana nama kuma hedduutti daawwii dhufa.
Cheeriin muka damee hedduu,baala addii fi diimaa fakkaatu qabu ka lafa urgeessu.
Muka Cheeriin kana Bitootessa 27,1912 haatii warraa pirezidaantiin Amerikaa William Howard Taft fi haatii warraa ambaasaaddera Jappaan, Viscountess Chinda muka Cheerii lama laga Potomaak gama Dhiyaatin dhaaban.
Amma mukii Cheeriin kun DC keessaa fulaa sadii jira:Tidal Basin paarkii Potomaak gama Dhiyaa fi Paarkii Potomaak gama Bahaatii(Hains Point),fi naannoo Washington Monument(Soodduu DC) jedhan.
Akka dhaabii paarkii US jedhutti dhaamchii dhiyoo tanaalleen Cheerii daraarauu hin dhowwine Cheeriin haga guyyaa 10n dhufaa hinuma daraara.
Warra lafa daawwii dhufe keessaa kun akkana jedha. “Guyyaa dansaa ka Cheeriin akka dansaa daraaru guyyaan hin dhumnee isumaa gara sanbata lamaanii akka malee midhaaddiiyyuu seha.”
Guyyaan Festivaalii Cheerii baruma baraan jijjiiramaa barana Biotootessa 220-Ebla 17,2016 keessa.


text:
1Ubbaappe Wolqqaama GODAA qaalai qassikka taakko, hagaadan yaagiiddi yiis; 2"Ubbaappe Wolqqaama GODAI, 'Taani Xiyoonissi keehippe mishettais; tana i mishoi xuuggees' yaagees. 3GODAI hagaadan yaagees; 'Taani Xiyoone simmana; simmada Yerusalaame giddon de7ana. Qassi Yerusalaameekka Ammanettiya Katama geetettana; Ubbaappe Wolqqaama GODAA deree qassi Geeshsha Dere geetettidi xeesettana' yaagees. 4"Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; 'Ceeggi wuridi guufiyan biya attuma asainne maccaasai kaseegeetuugaadan qassikka Yerusalaame dabaaban uttana. 5Yerusalaame katamaa ogeti kaassaa kaa7iya attuma naatuuninne macca naatun kumana' yaagees. 6Ubbaappe Wolqqaama GODAI, 'Hagee ha77i ha asaappe attidaageetussi maalaalissiyaabaa gidikkonne, taayyo maalaalissiyaabaa gidenna' yaagees. 7Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; 'Be7ite, taani ta asaa arshsho bagga biittaappenne arggo bagga biittaappe ashshana. 8Ashshada eti Yerusalaame giddon de7anaadan ehaana. Eti ta asa gidana; taanikka eta Xoossaa, ammanettiyaanne xillo Xoossaa gidana' yaagees" yaagiiddi yiis. 9Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; "Inttenoo, Ubbaappe Wolqqaama GODAA Beeta Maqidasiyaa baasuwaa baasiyo gallassappe doommidi, hananabaa yootiyaageeti odido qaalaa siyidaageetoo, intte kushiyaa minttidi polite. 10Aissi giikko, he gallassatuppe kase baggan asaassi damoozi baawa; mehiyaassikka kera qanxxoi baawa; qassi taani asa ubbaa issuwaa issuwaa bolli morkketettan dentta wottido gishshau, geliyaagaunne kiyiyaagau saroi baawa. 11SHin ha77i taani ha asaappe attidaageeta kase oottidoogaadan oottikke. Taani Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaa odais. 12"Eti bantta zerettaa saruwan zerana; eta woiniyaa turaikka ba aifiyaa aifana; biittaikka kattaa darissidi mokkana; salotikka iraa bukkana. Ha asaappe attidaageetussi taani ha ubba anjjuwaa immana. 13Inttenoo Yihudaa asatoo, inttenoo Israa7eela asatoo, kawotettatu giddon intte qanggettidaageeta gididi de7ideta; shin ha77i taani inttena ashshana; inttekka anjjettidaageeta gidana. Yayyoppite! Intte kushiyaakka minttite!" yaagees. 14Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; "Intte maizza aawati tana hanqqetissido wode, eta bollan iitabaa ehaana gaada qachchido qofaa laammennan oottidoogaadan, 15hegaadankka ha77i taani Yerusalaamessinne Yihudaassi lo77obaa oottanau qofaa qachchaas. Simmi yayyoppite! 16Intte oottanau koshshiyaabati hageeta: issoi issuwaara tumaa haasayite; intte pirdda keettankka tumaanne saruwaa ehiya pirddaa pirddite; 17issoi issuwaa qohanau iitabaa intte wozanan maqettoppite; wodoruwan caaqqiyoogaa dosoppite. Hageeta ubbaa taani GODAI ixxais" yaagees. 18Ubbaappe Wolqqaama GODAA qaalai qassikka taakko, hagaadan yaagiiddi yiis; 19"Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; 'Oiddantto, ichchashantto, laappunttonne tammantto aginatun intte xoomido xoomati Yihudaa asassi pashkkissiya wodenne ufaissiya gibira gidana. Hegaa gishshau, intte tumatettaanne sarotettaa dosite' yaagees. 20"Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; 'Asai, ubba qassi daro katamatun de7iya asai biron Yerusalaame yaana. 21Issi kataman de7iya asai hara kataman de7iya asaakko biidi, "GODAAPPE anjjoi yaana mala woossanaunne Ubbaappe Wolqqaama GODAA koyanau ane boos; taanikka bais" yaagana. 22Qassi daro asainne wolqqaama kawotettati Ubbaappe Wolqqaama GODAA koyanaunne woossanau Yerusalaame yaana' yaagees. 23"Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; 'He gallassatun dumma dumma qaalan haasayiya kawotettatu ubbaappe tammu asati yiidi, issi Aihuda bitaniyaa maayuwaa macaraa oiqqidi, "Xoossai inttenaara de7iyoogaa nuuni siyido gishshau, ane nuunikka nenaara boos" yaagana' yaagees" yaagiiddi yiis.
Copyright
Learn More


text: Hordoftoonni amantii Kirstaanaa bakka garaagaraa jiraatan ayyaana dhaloota Gooftaa Yesuus Kirstoos ayyaaneffatanii jiran. Kutaalee Ameerikaa garaagaraa keessa kan jiran dhaggeeffattoonni keenya haala attamiin ayyaana kana akka kabajan illee ibsaniiru. Hoogganoonoota amantii kirstaanaa haga tokko haasofsiisuu dhaan hiikaan ayyaana kanaa maal akka ta’eef ergaa bara kanaaf qaban dabarsaniiru. Faaruleen guyyaa kana ilaallatan illee keessummoota nuti har’a afeerre akkasumas faarulee faarfattootaa ka biroo illee qophii keenya keessatti dhiyeessinee jirra.


text:
August 19, 2009
Waamicha Walgahii ABO Uummata Oromoo Minnesota fi Naannawaa Isaa Maraaf
Waamicha Walgahii ABO Uummata Oromoo Minnesota fi Naannawaa Isaa Maraaf
Hayyu Dureen ABO J/Dawuud Ibsa dhimmoota addaa addaa ilaalchisee Qaamota mootumma fi Hawaasaa Adunyaa waliin sochii qabsoo bilisumma ummata Oromoo ABO dhaan geggeeffamu ibsuu dhaaf bobbaa godhuu dhaan baatilee lamaan kana U.S.A keessa jiru. HDn ABO beellamoota qamoota mootumma Ameriikaa kanneen biro waliin qabaata turan xumurachuu dhaan carraa kanaan Ummata Oromoo Amerika kaaba jiru waliin mare godhuu dhaaf saganteeffattani magaalalee U.S.A. keessa jiran keessa bakkoota haawasni Oromoo hedduminaan qubatee jiru qaqqaabuuf sochii irra jiru. Haaluma kanaan dhuma Adoolessaa keessa Kora Gudda ABO ...
For more, see attachment
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sodaa nageenyaaf jecha maqaan isaanii akka hin tuqamne kan gaafatan lammii Qucaa ti kan jedhan namni tokko uummatichi gaaffii eenyummaa gaafachuu erga jalqabee waggoota lakkoofsiiseera jedhan.
Bara 2005 qabee gaaffii kana dhiyeessaa kan ture ennaa ta’uu deebiin isaa garuu ajjeechaaf miidhaawwan ka biroo hedduu ta’uu dubbataniiru. Har’as raawwatamaa jira kan jedhan jiraataan kun Yeroo ammaa gaaffii kana dhaabuu diddan jechuu dhaan bakka bu’oota uummataa hidhaa jiru.
Akkaataa hidhaan kun itti raawwatamus seera biyyattii karaa eegeen miti jedhu. akka isaan jedhanitti angawoonni mootummaa ka naannoo Sanaa nama ofii isaanii jibbaniif uummata naannoo waliin nama walii galuu fi dhageettii qabu, abbaan murtii tokko waraqaa irratti mallatteessee nama kamiinuu ajaja hiisisuu danda’u agarsiisanii nama hidhu jedhu jiraataan kun.
Kanneen hidhamaniifis ajaja mana murtii hin dhiyeessan jedhan. Kan hidhaa dhaa wabii dhaan gadhiisaman obbo Mengisutuu Gebeyehu haala itti hidhaman ennaa ibsan ani kan ani hidhame gaaffii eenyummaa uummata qucaa ilaalchisee mana maree Federeeshinii biraa xalayaa fidde jedhamuu dhaani.
Waa’ee eenuymmaa kana ilaalchisee uummata kakaasta, maallaqa walitti qabda jedhanii na hidhan. Yakkaan shakkameera, Federeeshinii irraa mootummaa naannoof xalayaa barreeffame waan harkatti argameef, waan du’aa kan gaaffii mootummaan deebii itti hin kennine kaase jechuu dhaanan hidhame jedhan.
Haala Kanaan erga qabamanii booda poolisiin haala isaa qorachuuf guyyoota 14 gaafate jedhan. Poolisiin mana murtiif ibsa kenneen qorannaa sana yeroon waan hin xumurreef manni murtii wabii dhaan kan isaan gadhiise ta’uu illee dubbataniiru. Bulchaan aanaa Sanaa obbo Deemaa shaaraa hidhaan kun maaliif akka ta’e gaafatamanii namni hidhame hin jiru jechuun haalan.


text:
Abbaan alangaa Federaalaa Itiyoopiyaa Ebla 28 bara 2016 namoonni 33 biyya keessatti Adda Bilisummaa Oromoo hundeessuu fi hoogganuun akkasumas miseensa ta’uun yakka shosorkeessummaa raawwatan jechuun mana murtii Federaalaa dhaddacha 19ffaatti himannaa dhiyeessuu isaa gabaasuun keenya ni yaadatama. Abukaatoo himatamtoota 32 kan ta’an Obbo Wandimmuu Ibsaa waliin gaaffii fi deebii gaggeessinee turreen namoonni naannoo Boolee Bulbulaa qabaman 56 baatii Hagayya bara 2015 Afooshaa dhaabbatanii akka turan naaf himanii jiru jedhan.
Afooshaa kanas kan gurmeessan Injinar Girmaa Xurunaa fi Artist Girmaa xuranaa ta’uu akkasumas gafaa qabaman afaooshaaf walitti qabamanii akka jirantti alaabaa ABO Injinara Girmaa Xurunaa erga nutti raabsanii booda jechuun natti himan jedhu Abukaatoo Wandimmu Ibsaa. Injinar Girmaa Xurunaa Raadiyoo sagalee Amerikaa sagantaa Afaan Oromoo irratti dhiyaatanii dubbachuuf akka fedhan kan gaafatan yoo ta’u abukaatoo namni jedhamee dubbatan Obbo Wandimmuu Ibsaa dhugumaan abukaatoo ta’uu akkaataan itti mirkanaa’e naaf hin galle jedhan.


text:
Qaami namaa sa'aatilee hanga tokkoof boqochu akka qabau hayyoonni qorannaa adda addaa gaggeessan ibsaa turan.Boqonnaan kun kan guutummaa qaamaa ta’uu qaba kan jedhan Yunivarsitii keessatti ogeessa qorannaa yaadaa qalbii ykn saaykaatrist kan ta’an Dr Tashomeee Shiibirree ti.
Gama kaaniin yeroo dheeraaf rafanii dammaqauu dadhabuun ykn immoo rafuu dadhabuun mallattoo dhukkubaa yeroo inni itti ta’uutu jira jedhu Dr Tashomeen.Ogeessa bira dhaqanii dawaa ykn qoricha nama rafisuu gargaaramuu caalaa, sababaa hirriiba nama dhowwe sanaa qoratanii bira ga’uun caalaa bu’aa qaba.
Gaaffii fi deebii guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
1He gallassi qammi kawuwaa xiskkoi efeennan ixxiis. Hegaa gishshau, kawoi Kawo Taarikiyaa Xaafiyo Maxaafaa ehiidi, hegan xaafettida, kase hanida taariketa ayyo nabbabana mala azaziis. 2Nabbabettida taariketuppe issoi Marddikiyoosi oottidobaa; hegeenne, kawoi de7iyo kifiliyaa naagiya, Bigitaananne Teresha giyo naa77u mureessati kawuwaa woranau maqettido maqquwaa Marddikiyoosi qonccissidoogaa. 3Kawoi, "Yaatin, i hagaa qonccissidoogaassi ayyo imettida sunttatettai woi woitoi aibee?" yaagiis. Kawuwaa ashkkarati zaaridi, "Ayyo aibinne oosettibeenna" yaagidosona. 4Kawoikka zaaridi, "Kawo keettaa kare dabaaban oonee de7iyai?" yaagiis. He wode ba giigissido kocan Marddikiyoosa kaqqanau, kawuwaa oichchana giidi, Hamaani kawo keettaa kare dabaabaa geliiddi de7ees. 5Kawuwaa ashkkarati, "Hamaani hagan de7ees" yaagidosona. Kawoi zaaridi, "Haa gela giite" yaagiis. 6Hamaani geloogaappe guyyiyan kawoi, "Kawoi bonchchanau dosiyo asayyo ai oottanau koshshii?" yaagidi oichchiis. Hamaani, "Kawoi taappe haraa oona bonchchanau dosii?" yaagidi ba wozanan qoppiis. 7Hegaa gishshau, Hamaani kawuwaassi yaagidi zaariis; "Kawoi bonchchanau dosiyo asaayyo kawoi maayido ba kawotaa maayuwaa ehiisso. Qassi ba toggiyo paraa huuphiyankka kallachchaa goxisso. 9Hegaappe guyyiyan, banaara oottiya halaqatuppe issi keehi bonchchettidaagaa xeegissidi, kawotaa maayuwaa a maizzanaadaaninne kawuwaa paran a utissidi, katamaa dabaabaa kessanaadan azazo. Yaatobare he keehi bonchchettida halaqai a sinttan hemettiiddi, 'Kawoi bonchchanau dosiyo urau hagaadan oottees' yaagidi awaajjo" yaagiis. 10Yaagin kawoi zaaridi, Hamaana hagaadan yaagidi azaziis; "Hodde eesuwan dendda! Denddada kawotaa maayuwaanne ta paraa ekkada, ne giidoogaadan Aihudaa Marddikiyoosassi ootta. I kawo keettaa geliyo penggen de7ees. Ne giidobaappe issibaanne ashshoppa" yaagiis. 11Hegaa gishshau, Hamaani Marddikiyoosa kawotaa maayuwaa maizzidi, kawuwaa paraa bollan utissiis. Qassi katamaa dabaaban appe sinttaara hemettiiddi, "Kawoi bonchchanau dosiyo urau hagaadan oottees" yaagidi awaajjiis. 12Hegaappe guyyiyan, Marddikiyoosi kawo keettaa pengge guyye simmidi biis. SHin Hamaani daro azzanido gishshau, ba som77uwaa gullettidi, eesotidi ba soo biis. 13Biidi bana gakkidabaa ubbaa ba keettaayee Zereeshissinne ba laggetussi yootiis. Yootin eti a, "A sinttan neeni kauyyanau doommido ha bitanee, Marddikiyoosi, Aihuda asa gidikko, ne aara eqettada, a xoonanau mulekka danddayakka; tumuppe i nena xoonana" yaagidosona. 14Eti biron hegaa haasayiiddi de7ishin, kawuwaa mureessati gakkidi, Hamaana Asttira giigissido gibiraassi eesoyiiddi efiidosona.
Copyright
Learn More


text:
Yoomiif Qajeelchaatii fi Genzebee Dibaabaa atileeota addunyaa irratti dorgommin guddachaa dhufuutti jiran.
Yoomiif nama ganna 18 Genzebeen ammoo nama ganna 25ti.Yomiif bara 2013 keessa dorgommii metirii 3000 Denteski, Yukrenitti Shampiyonaa Dargaggoo Addunyaa(IAAF) moohuu jalqabee eegii sunii asitti metiri 2000 haga 5000 moohumatti jira.
Shaampiyoonaa Istaadiyoomi Keessaa,Federeshiiniin Waldaa Atileetota Addunyaa (IAAF) Bitootessa 17-20,bara 2016 Oregon,Poortilaandi Amerikaatti istaadiyoomii keessatit qopheessan metiri kuma 3000 irratti dhiiraan isatti moohe.Dorgommii Indoor,istaadiyoomii keessatti qopheessan ta akkanaa yoo duraatiif moohe.
Qajeelchaan asii achi dorgommii Diamond League fi Olompikii Rio, Biraaziliif ufi qopheessa jedha.
Gama dubraatiin ammoo ammoo dorgommii Orgeon tana Genzebee Dibabaatti metirii 3000 tana moohee badhaafame.Genzebeen dorgommiin tun guddaa natti hin ulfaannee maatii fi biyya tiyyaallee gammachuu jette.
Atileeti Genzebeen maatii obboo Dibaabaa addumnyaa irratti fiigichaan beekama ka duraati.Obboleettiin Ganzabee angafii,Xurunesh marroo shan dorgomi Olompikii metirii 5000-10,000 moote.
Genzebee Dibaabaa nama ganna 25 rekordiin addunyaa metirii 1500, metirii 3000 fi metirii 5000 ammallee harkuma isii jirti.
Bara tokkoo Olompikii Chaayinaa mootee isii istaadiyoomii Chaayinaa keessa jirtu ‘ilmaan obboo Dibaabaa maanti akkana fiigsisaa’ jennaan;
“Ilmaan obboo Dibaabaa qofaa mitii namii hundu yoo jabaatee hojjate waan hedduu golchuu dandahaa,”jette.
Dorgommii baranaa tana irratti atileetota hedduutti dorgome.Great Britain waan bara 1997 asitti argitee hin beennee dorgommii tana irratti warqii tokkollee hin arganne.
Amerikaan ammoo madaaliyaa 23 mootee tokkeessoo taatee,Itoophiyaan madaaliyaa shaniin kana keessaa warqii lamaa shaneessoo taate.
Raashiyaa atileetotii isii hedduun qorsa humna namaa kennu liqismani dorgoaman jedhanii ji’a dabre keessaa dorgommii dhowwan.
Itoophiyaan biyya fiigichaan addunyaa irratti guddoo beekana,atileetotii tun hagii guddaan naannoo Oromiyaatii dhufan.Milaa fayyaa argadhaa jenne!


text:
1Pilisxxeema asati bantta olanchchata Yihudan de7iya Sooko giyo sohuwaa olau shiishshidosona; Sookoppenne Azeeqappe gidduwan de7iya Efesxxamiima giyo issi sohuwan shiiqi uttidosona. 2Saa7oolinne Israa7eelati Eela giyo zanggaaran shiiqi uttidosona; uttidi Pilisxxeema asatuura olettanau salppiyan kiyidosona. 3Pilisxxeema olanchchati issi keran salppin, Israa7eelatikka hara keran salppidosona; eta naa77aa zanggaarai shaakkees. 4Gaate kataman de7iya, Gooliyaada giyo issi tooraa qara bitanee Pilisxxeemati galchchidosaappe yiis; a geesai usuppun waranne takkaaro. 5I ishatamanne laappun kilo giraame deexxiya nahaase birata kootiyaa maayiis; qassi nahaase birata qophiyaa ba huuphiyan wottiis. 6Nahaase birataa gambbaaliyaa ba tohuwan aattiis; ba hashiyan nahaase birataappe qoxettida xinqqaa tookkiis. 7A bodaa toomai shimainniyaa wonddarashiyaa keena; bodaa aifee laappun kilo giraame deexxees; gonddalliyaa tookkida issi bitanee a sinttan hemettees. 8Gooliyaadi eqqidi, qaalaa xoqqu oottidi, Israa7eela olanchchatuyyo hagaadan yaagidi gairiis; "Intte waanana giidi olau salppidetii? Taani Pilisxxeema asa gidikkinaa? Qassi intte Saa7oola ashkkarata gidekketii? Ane intte giddoppe issi asa doorite; he bitanee taakko wodhdho. 9He bitanee tanaara olettidi tana worikko, nuuni intte ashkkarata gidana; shin taani a xoonada worikko intte nu ashkkarata gidananne nuussi haarettana" yaagiis. 10Qassikka he Pilisxxeeme bitanee, "Taani hachchi Israa7eela olanchchata naassais; taayyo issi asa immite; ane naa77ai olettoos!" yaagiis. 11Saa7oolinne Israa7eelati Pilisxxeemiyaa qaalaa siyidi, yeellatidosonanne daroppe yayyidosona. 12Daawiti Yihudaa biittan Beetaliheemen de7iya Efiraataa Isseya na7aa. Isseyayyo hosppun attuma naati de7oosona; Saa7ooli kawo gididi de7iyo wode, Isseyi keehippe cimidanne daro de7ida asa. 13Isseya attuma naati bairatiyaageeti heezzati Saa7oola kaallidi olaa biidosona; olaa biida a heezzu naatu sunttai hagaa; bairai Eli7aaba; kaaloi Aminadaaba; heezzanttoi SHaama. 14Daawiti naatu ubbaappe kaalo. Baira heezzu naati Saa7oola kaallidosona; 15shin Daawiti ba aawaa dorssata heemmanau Saa7oola mataappe Beetaliheeme simerettees. 16He Pilisxxeemee oitamu gallassau maalladonne omarssi yiidi, Israa7eelata naassees. 17Issi gallassi Isseyi ba na7aa Daawitayyo hagaadan yaagiis; "Ha xiixettida tiyaappe tammu kilo giraamiyaanne ha tammu oittata ekkada, ne ishanttuyyo efa; efaada ne ishantti galchchidosaa eesuwan gatta. 18Ha tammu nuha pilatakka eta shaalaqaayyo efa; ne ishantti waani de7iyaakko be7ada, eti saro de7iyoogau malaataa etappe ekkada ya. 19Kawoi Saa7ooli, ne ishanttinne Israa7eela asai ubbai, Pilisxxeema asatuura olettiiddi, Eela Zanggaaran de7oosona" yaagiis. 20Yaagin Daawiti maallado guuraara denddiis; denddidi dorssaa wudiyaa hara asa henttidi, Isseyi azazidobaa caani ekkidi biis. Israa7eela olanchchati bantta qaalaa xoqqu oottidi garmmaamiiddi olau salppishin, Daawiti gakkiis. 21Israa7eela asatinne Pilisxxeema asati issoi issuwaakko xeellidi salppidosona. 22Daawiti ba ehiido miishshaa shinqqiyaa naagiyaagaa kushiyan wottidi, olaa salppiyaa woxxi biidi, ba ishantta sarotiis. 23Daawiti ba ishanttuura haasayishin, Gaateppe yiida tooraa qarai, Pilisxxeemiyaa Gooliyaadi ba salppiyaappe gaxi kiyidi, haroodeegaadankka Israa7eelata naassiis; i naassiyoogaa Daawiti siyiis. 24Israa7eela asai ubbai he bitaniyaa be7ido wode, keehippe yayyidi appe baqatidosona. 25Israa7eela asai issoi issuwaa, "Ha kiyiya bitaniyaa be7idetii? I tumaappe Israa7eela naassanau kiyiis! Ha bitaniyaa woriya urau Kawoi Saa7ooli daro aquwaa immana; qassi ba na7iyookka ayyo immana; a aawaa keettaa asai Israa7eelan kawo giiraakka giirenna" yaagidosona. 26Yaagin Daawiti ba matan eqqida asaa, "Ha Pilisxxeemiyaa woridi, ha yeellaa Israa7eelappe qucciya uraassi aibi oosettanee? Ha qaxxarettibeenna Pilisxxeemee, de7o Xoossaa olanchchata naassiyaagee i oonee?" yaagidi oichchiis. 27Oichchin eti a, "Ha bitaniyaa woriya urau hagee hagee oosettana" yaagidi kaseegaadankka ayyo zaaridosona. 28Daawiti asaara haasayiyoogaa a ishai ubbaappe bairai Eli7aabi siyidi, Daawita bolli hanqquwaa eexxi kiyiis; eexxi kiyidi, "Neeni ha sohuwaa aibissi yaadii? He amarida dorssata bazzon oonaara yeggadii? Ne otoruwaanne ne wozanaa iitatettaa taani erais; neeni olaa be7anau yaadasa" yaagiis. 29Yaagin Daawiti, "Taani ha77i ai oottidanaa? Harai attikko haasayanaukka danddayikkinaa?" yaagiis. 30Daawiti ba ishaa aggidi, hara asaakko simmidi, kaseegaadankka oichchiis; oichchin asai ayyo kaseegaadankka zaariis. 31Daawiti haasayidoogaa siyida asati Saa7oolayyo yootidosona; yootin Saa7ooli Daawita xeesissiis. 32Daawiti Saa7oola, "Ha bitaniyaa gaasuwan o wozanaikka maashoppo; taani ne ashkkarai baada, ha Pilisxxeemiyaara olettana" yaagiis. 33Yaagin Saa7ooli Daawita, "Ha Pilisxxeemiyaara neeni olettanau danddayakka; aissi giikko, neeni na7a; shin naatettaappe doommidi, i olettiiddi diccida asa" yaagiis. 34SHin Daawiti Saa7oola, "Taani ne ashkkarai ta aawaa dorssata heemmais; gaammoi woikko beere giyo do7ai yiidi wudiyaappe dorssaa oiqqiyo wode, 35a kaallada taani baada a doonaappe wotta ekkais; taakko simmiyo wode, buuchchaa oiqqada, shoca worais. 36Taani ne ashkkarai gaammuwaanne beeriyaa woraas; ha qaxxarettibeenna Pilisxxeemee de7o Xoossaa olanchchata naassido gishshau, ikka etappe issuwaadan hanana. 37Gaammuwaanne beeriyaa xugunttaappe tana ashshida GODAI ha Pilisxxeemiyaa kushiyaappekka ashshana" yaagiis. Saa7ooli Daawita, "Ba; Xoossai nenaara gido" yaagiis. 38Hegaappe guyyiyan, Saa7ooli ba maayuwaa Daawita maizziis; Daawita huuphiyan nahaase birataa qophiyaa wottiis; nahaase birataa kootiyaakka Daawita maizziis. 39Daawiti ba ola maayuwaa bolli bisuwaa gixxiis; gixxidi hemetti be7iis; shin danddayibeenna; aissi giikko, hegaa malaa maayuwaa maayi erenna. Hegaappe guyyiyan, Daawiti Saa7oola, "Taani hagaa mala maayuwaa maayada meezetabeenna gishshau, hagaara baanau danddayikke" yaagidi ola maayuwaa ubbaara qaariis. 40Daawiti ba hentta gatimaa oiqqidi, shaafaappe muila shuchcha ichchashata maxi ekkidi, ba qarcciitan yeggiis; ba yambbarshshaa oiqqidi, Gooliyaadakko matiis. 41Gooliyaadikka Daawitakko shiiqi shiiqidi matattiis; gonddalliyaa tookkiya bitanee a sinttan de7ees. 42I Daawita tishshi ootti xeellidi, Daawiti na7a gididoogaanne meraa lo77onne arssa gididoogaa be7idi kariis. 43Karidi Daawita, "Neeni gatimaa oiqqada ta bolli yaanau, tana kana gaadiiyye?" yaagiis; yaagidi ba xoossatu sunttan Daawita qanggiis. 44I qassikka Daawita, "Haaya; taani ne ashuwaa saluwaa kafotussinne sa7aa do7atussi immana" yaagiis. 45Yaagin Daawiti Pilisxxeemiyaa, "Neeni bisuwaa, bodaanne xinqqaa oiqqada ta bolli yaasa; shin taani Ubbaappe Wolqqaama GODAA sunttan, neeni naassido Israa7eela olanchchatu Xoossaa sunttan ne bolli yais. 46Hachchi GODAI nena ta kushiyan aatti immana; taani nena shocana; ne qooriyaakka muuca olana. Pilisxxeema olanchchatu ahaa saluwaa kafotuyyoonne sa7aa do7atuyyo taani hachchi immana; yaatin, Israa7eelan Xoossai de7iyoogaa sa7an de7iya asai ubbai erana. 47GODAI ba asaa ashshanau toora woikko biso koyennaagaa hagan shiiqida asai ubbai erana; aissi giikko, olai GODAAGAA. I inttena ubbaa nu kushiyan aatti immana" yaagiis. 48Pilisxxeemee denddidi biidi, Daawitaara olaa gaittanau shiiqido wode, Daawiti olettiyo baazzau eesuwan woxxiis. 49Daawiti ba qarcciitaa giddo kushiyaa yeddidi, issi shuchchaa ekkiis; ekkidi yambbarshshan wottidi yambbaridi, Pilisxxeemiyaa som77uwaa caddiis. SHuchchai bitaniyau som77o giddo geliis; yaatin, bitanee biittan gufannidi kunddiis. 50Yaatidi Daawiti Pilisxxeemiyaa yambbarshshaaninne shuchchan xooniis. Daawiti ba kushiyan bisoi bainnan Pilisxxeemiyaa caddidi woriis. 51Daawiti woxxiiddi biidi, a bolli kiyi eqqidi, Pilisxxeemiyaa bisuwaa oiqqidi shoohuwaa giddoppe shoddi ekkidi, a qooriyaa muucidi woriis. Pilisxxeema asati bantta tooraa qarai haiqqidoogaa be7ido wode baqatidosona. 52Israa7eela asainne Yihudaa asai denddidi alaahiiddi, Pilisxxeema asata Gaatenne Eqiroona katamatu penggeta gattanaashin yedettidosona; Pilisxxeema asaa ahai Gaatenne Eqiroona gakkanaashin, SHaa7iraima efiya ogiyan ubban kunddiis. 53Israa7eela asai Pilisxxeema asata yedetti simmidi, eti galchchidosaa bonqqidosona. 54Daawiti Pilisxxeemiyaa qooriyaa Yerusalaame ehiis; shin Pilisxxeemiyaa ola miishshaa ba dunkkaaniyaa giddon wottiis. 55Daawiti Pilisxxeemiyaakko biishin, Saa7ooli be7ido wode, olanchchatu halaqaa Abaneera, "Abaneeraa, ha wodallai o na7ee?" yaagidi oichchiis. Oichchin Abaneeri Saa7oola, "Kawuwau, ne shemppoi ero taani a erikke" yaagidi zaariis. 56Kawoi zaaridi, "Yaanikko ha wodallai o na7akkonne ane oichchada gakka" yaagiis. 57Daawiti Pilisxxeemiyaa woridi simmidoogaappe guyyiyan, muucido Pilisxxeemiyaa huuphiyaa oiqqidosaara, Abaneeri a Saa7oola sintti ekki efiis. 58Saa7ooli a, "Wodallau, neeni o na7ee?" yaagidi oichchiis. Oichchin Daawiti, "Taani Beetaliheemiyaa ne ashkkaraa Isseya na7a" yaagidi zaariis.
Copyright
Learn More


text:
Akkuma hoogganaa waajjiraalee White House kan ta’an Denis McDonough jedhanitti ministriin dhimma alaa US John Kerry-n erga michoota giddu galeessa bahaa keessajiran waliin erga wal arganii booda biyyoonni hedduun garee finxaaleyyii warra Sunni haleeluuf walii galaniiru jedhan jechuun caasaan TV ABC gabaasee jira.
=Kan nuti mirkaneessuu barbaannu michoota cicha qaban kanneen lola lafoo ISIL irratti oofamu qabaachuu keenya. Deggersa haleellaa samii irraan geggeeffamu nu biraa hin argatan. Garuu leenjii fi meeshaalee ni argatu jedhan.
Humnootiin United States dirree waraanaatti utuu hin bobba’in garee finxaaleyyii Islaamummaa kana injifachuuf walta’iinsa kana uumuun baay’ee barbaachisaa dha. McDonough akka jedhanitti ka biroo kan nama jajjabeessu immoo mootummaan Iraq kan garee hunda hirmaachise hundeeffamu isaa ti jedhan.
Yeroo ammaa mootummaa gosoota hedduu hirmaachise haaraatu Bagdad keessatti uumame. Waraana Iraq tokkoome, dandeettii qabuu fi gosoota hedduu irraa walitti dhufes ni deggeru. Duula ISIL irratti geggeessamu keessattis ni hirmaatu.
Seera tumtoonni filanoo walakkeessa marsaa kan baatii Sadaasaaf wal ga’aa wayita jiran kanatti tooftaa presidenti Obaman garee finxaleyyii kanatti duuluuf lafa kaa’an mirkaneessuuf sagalee kennuuf dhiisuun isaanii hin beekamin jira.
Gama biraatiin immoo presidentiin Ferensaay Francois Hollande garee ISILtti duuluuf gamtaan akka uumamuuf waamicha president Obamaan godhaniif deebii kennuuf jecha ministrii dantaa alaa US John Kerry fi mnisteerota dhimma alaa biyyootii Arabaa fi Awrooppaa waliin paris keessatti wal araganii jiran.
Johan Kerryn Paristti kan imalan marii Bagdad, Amman, Jeddah, Ankara fi Cairo keessatti gamtaa snatti akka dabalamaniif hoogganoota biyyoota Arabaa waliin marii torban tokkoo erga geggeessanii booda.
Doorsisi garee kanaa hamaa ta’uu isaa angawoonni biyyootii Arabaa walii galanii, garee ideology garee kanaa dadhabsuu deddeebii loltoota deggeruuf maallaqa deddeebisamus cimsanii ugguruuf walii galaniiru jechuu dhaan angawoonni US beeksisaniiru.
Hoogganoonni hawaasaalee Musliimaa kanneen US keessaas hookkara ISIL-n geggeessamu balaaleffatanii jiran.
As naannoo Washington kan jiru bakka Daulles jedhamu keessatti argamu hawaasi musliimaa mariin amantiwwan adda addaa gidduttigeggeessuu dhaan waa’een Islaamaa akka beekamu barsiisuun beekama.
Imam Mohamed Magid akka jedhanitti musliimonni YS hookkara gara jabinaa gareen ISIL geggeessanitti hedduu kan gaddan ta’uu isaanii fi haala giddu galeessa bahaa keessati uumamaa jiruuf itti gaafatamoo dha jedhan.


text:
FANGASII MIILLAA (TINEA PEDIS or ATHLETS’S FOOT)
–
Fangasiin miillaa (mimi’oon) kan inni ittiin namatti dhufu fangasii garee ‘Trichophyton’ jedhamuun yeroo ta’u, irra caalaatti quba miilla gidduu kan hubu yoo ta’u, barruunii fi gogaan miillaa illee miidhamuu danda’a.
Haalotni dhibee kanaaf nama saaxilanis:
1. Kophee, huccuu miillaa ykn ‘kaalsii’ fi fooxaa fangasii kanaan hubame waliin fayyadamuu.
2. Miilla jiidhaan yeroo dheeraaf turuu.
3. Miilla dafqu .
4. Luqqa’a ykn miidhama miilla irraa qabaachuu dha.
Mallattoon isaas:
1. Hooqsisaa quba miillaa gidduu, gubaa fi madaa’uu.
2. Luluqqa’uu barruu fi gogaa miillaa.
3. Foolii miillaa badaa ta’e .
Akkamittiin ittisu?
1. Qulqullina miillaa eeguu fi jiidhina miillaa ittisuu.
2. Kophee banaa ta’e ykn ‘siliipperii’ kaawwachuu.
3. Yeroo mana oolan ‘kaalsii’ kophee malee kaawwachuu
4. Kaalsii kophee waliin kaawwachuu fi kaalsii ofii immoo guyyaatti si’a lama jijjiirrachuu.
5. Kophee yeroo ofittii baasanis, lafa inni qilleensa akka gaariitti argachuu danda’u kaa’uu.
6. Daakuu ykn ‘paawudarii’ dhibee kanaaf fayyadu bitannee miillatti dibuun; akkasumas yaala isaatiifis qoricha ‘Topical Atifungal Medications’ jedhaman, kan dibataman, fayyadamuun dhibee kana ofirraa ittisuun nii danda’ama.
Hubachiisa:
Yeroo miilla ofii qabatanii xumuranis, dhibeen kun akka inni nafa iddoo biraatti hin daddabarreef, harka ofii bishaan hoo’aa fi ‘saamunaa’ dhaan dhiqachuun baay’ee barbaachisaadha!!
Fayyaan Qabeenya!
–
Dr. Dhinsaa Yoonaas- Fayyaan Qabeenya!!
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017
- What is your citizenship? Oromian or Ethiopian?By: Rundassa Asheetee Hundee - January 15, 2017
- Painted Monkeys: By Zelalem Abera - January 14, 2017


text:
WASHINGTON,DC —
Guyyaan Horsiisee Bulaa guyyaa lamaaf turu Ammajii 17,bara 2013tti Yaaballotti Jalqaba.Guyyaan kun guyyaa jireenna horsiisee bulaa irratti mari’atan,guyyaa jarii kun waan jireenna isaatiin wayyeeffate wal irraa baratu,ka gorsaa fi gargaarsa mootummaan kennuufillee itti argatu.
Aabba Boruu Godaanaa,Komishineera koomishiina Horsiisee Bulaa Oromiyaati.Jila tana barana maqaa maaniitiin ykn maan finnaa jettanii qopheessitan jennaan.
“Mullata kabajamoo obboo Melles Zeenaawwii,mullata innii horiisee bulaa naannoo hundaatii qabu hujii irra oolchuu…kanaan kabajama.”
Jireennii horsiisee bulaa akkuma ‘uulmaa fulaaa tokkotti dhukkubaa’ jedhanii silaafuu uulmaa waluma fakkaataa maan fa irraa baratan jennaan.
“Jireennii isaa wal fakkaataa,bultiin isaa wal fakkaattii, mootummaatto dabree xiyyeeffanno hin argannee tana jalaa ahufu tokkko tahuu qabaa,gurmaahuu qabaa,karaa misoomaa itti agarsiisuuf isaan waliin taahee rakkoo isaanii caqasee faluuf yaada isaanii hujii irra oolchuuf misooma isaanii hujii irraa oochanii akka innilleen jireennii isaa wayyaahuuf.”
Akka jecha aabba Boruutti horiisee bulaa jijjiiramii biratti mullatellee badhaasuu,warra waan dansaa hojjatanii danfaa isaanii karoora mootummaallee fudhatanii ufi wayyeessanii badhaauu.
Tana malee mootummaa guyyaa horsiisee bulaa kana irratti maqaa horiisee bulaatiin istaadiyoomii horii guddaan jaaruuf qophiitti jiraa jedhan.
Gama kaaniin ammoo muummeen minsitera Itoophiyaa dhiyoo tana marii paarlaamaan waliin taahe irratti mootummaan gatii gabayaa wayyeessuuf waan hedduu hojjatee akka gatiin zayitii,qamadii fi sukkaaraa hin dabalamne tolche jedha
“Oomsishii sukkaaraa harka 20 dabalee waan hedduutti wayyaahe. Wannii xaafiin biyyatti diqqaatteef waan namii hedduun soora isaa keessatti xaafii dabalachuutti jiruuf”
Gama kaaniin ammoo ganna lamaan dhufaatti Finfinneef geejjiba baaburaa qopheessuuf itti jiranii jedha.
Tana maleellee Obboo Hayilee Maariyam akka namii seera malee biyyaa yaahee rakkoo keessa ufi buusu misooma biyya keessa keessaa qooda qabaatee ufi wayyeessuu gaafate.


text:
Dawaa Haaraan Argame Dubartoota Faalama HIV irraa Olchuuf Abdii Kenne
Dawaa haaraan kun, dhaluu dubartootaa keessatti kan dibamu kan afaan ingliziin “Vaginal Gel” jedhamu ta’uun beekamee jira. Dubartoota dhukkuba Eedsii irraa ittisuuf bu’a guddaa qaba, ka jedhame dawaa haaraan kun,"dhiiroota Kondomiitti gargaaramuu diduun dubartoota rakkisaniif, furmaata tokko" jedhu Qoratonni.
Dhukkubii Eedsii jiraachun isaa eega baramee waggootii 30 guutuf yeroo dhihaate kanatti, malli itti dubartonni vayirasii HIV ittiin of irra ittisuu danda’an barbaadamaa ture. Hayyonni saayinsii kan Afrikaa Kibbaa lama waaltaa qorannoo biyya isaanii CAPRISA jedhamu irraa akka dubbataniiti,dawaan haaraan kun hagam akka hojjetu qorachuuf dubartoota 889 irratti yaaliin gaggeessan abdii gaarii kenne jira.
Waajiira Tokkummaa Mootummotaa kan waa’ee Eedsiif (UNAIDS) Daarektara Waliigalaa ka ta’an Michael Sidibe, yeroo jalqabaaf wal’ansi bifa dibata dhaluutiin qophaa'e kun dubartoota 100 keessaa harka 54 ta’an irra vayrasii HIV ittisuu danda’uun, kana malees mala vayrasii kana ittiin ittisan kan dubartootaan to’atamu argamuun waan ajaa'ibaa ti, jedhu.
Addunyaa irratti namoota vayirasii HIV waliin jiraatan miliyoona 33 ta’an keessaa walakkaan dubartoota.Kana malees namoota vayirasii kanaan haarawa qabaman keessaa dhibba irraa harka 60 kanneen caalaan durbootaa fi dubartoota.
Dawaan bifa dibataa ykn akka "Jeeliitti" qopha’ee kun, dawaa TENOFIR jedhamu kan farra vayrasii HIV ta’e of keessaa qaba. Dawaan haaraa argamee kun, vayirasii HIV dubartoota irraa dhibba irraa harka 39n gad cabsuu qofa otoo hin taane, daariiqa ykn “Infection” sababaa dhukkuba afaan ingliziin “Herpes Simplex Two” jedhamun dhufu dhibba irraa harka 51n dhabamsisuu danda’ee jira.


text:
Your comment is being published.
Thanks for keeping alive the conversation.
Loading TV Oromiyaa... Please Wait
TV Oromiyaa is a satellite television station from Adama, Ethiopia, providing News shows. As part of Oromia Radio and Television Organization (ORTO), TV Oromiyaa is a government-owned and operated television station producing and airing newscasts and sports.
Visit the TV station's website
+251 22 111 90
PO Box 2919, Adama, Oromia, Ethiopia
obboo temesgeen duraan dursee maqaa ummata oromootin akkamin siin jedha ? itti aansuudhaan akkuma beekamu dhimmaa maaster plaanitiin wal qabatee ummanii oromoo dhumuun isaa ni beekama .eessa fa'atti yoo jenne amboo ,haramyaa ,baale fi iddoo adda addatti. kanaaf Tv fi Raadiyoon oromiyaa kan dhaabbatte qabeenya ummata oromooti osoo ta'u namoonni dhuunfaa achi keessa hojjatan jibba ummata oromoo irraa qabanii jecha namni tokkollee ambotti hin duune jechuun dabarsee jira.eshi erga namni hin du'inii raadiyoon itoophiaa maaliif namni toba ambootti namoonni sadi baaletti sababa maastar plaanitiin du'anii jiru jedhee dabarse? assaayimentii siif haa ta'u. wanti garaa nama nyaatu tv oromia ilma namaa lubbuun isaa rasaasna ambootti bade hin gadisiisne qabeenya ambootti badetu gaddisiise lama naaf jedhi. nuti amma immoo wayyaanee waliin dhiisnee wayyaanee oromiyaa keessa jirtu waliin diddaa gabrummaa keenya jalqabna.siif haagalu bilisummaan kan argamu tokkoffaa Dhaabbata raadiyoo fi Tv oromiyaa yoo achirratti isin irratti gubne soba ni dhiistu. ijjanno saba bal'aati
May 10, 2014, 6:28 p.m. GMT


text:
7 responses
-
ALA HIN MARSIN! Ala hin marsin diinaaf diinqa laattee, Ofii baala nyaattee baala boraafattee, Kaayyoo kaayyeffattee irbuu lammiif seentee, Kan sila manaa baateef bosona filattee, Oromoo nan baasa gabrummaa jalaa jettee, Otuu fiixa hin baafatin barris tutturtee, Kaayyoo maseene maaf jechisiiste? Diina amajaajii ofitti qoosiste. Hin marsin ala seeni Oromiyaa, Diigii barbadeessi diina biyyakeerraa, Gabii hin argachiisin hin marsin alaala, Diinni nu funaanee nu fixuufii lafarraa, Diinaaf biyya laattee maaf teessa alaala? Yoo sagalee kee dhaga’e lafa raasa Oromoon, Inni taa’ee aadu gubatee mar’ummaan, Inni taa’ee gaddu dhangalaasee imimmaan, Inni roorroo morme dhiita’ee onneen. Diinasaa barbadeessuuf alana kutateera, Hamma yoomiitti jedhee itti ciniinnateera, Hin marsin malee ala diinni yoos wareeraa, Oromoon humna ta’uu alas walii baraa, Oromoon sabni kee inni baadiyyaa fi magaalaa, Reeffa diinotsaa akka aramaa walrra tuula, Alaabaa balaliisee injifannon geerara. =//= WBO!!!
-
Hayyee; Yaa Oromoo ormii Qaroo keenya Hayyoota abdii Biyyaa Sabaa nuu keessaa nyaatee fixaa jiraachu isaa osoo argaa dhagahaa jirtu ree? maaf caliiftuu?…maaf ciiftuu?….namni ija hin qabnee Duukkana Adduunyaatu isa nyaataa karam deemaa,akkamitti bobba’ee dalagataa ree?…. Hayyuun kan jiruu dammaqee haadammaysuu. Fiinciilun mataa ofirratti jalqabu qaba. Sana booda SIRNA NAMA NYAATAA KANA HUNDEEN BUQQIISUU DHA.
-
Wal arguu yoo tahe malee yeroo ammaa Kana oromoon hin dammaqin hin jiruuti,mee humna tana gara qabsoo hidhannootti nuuf haajijjiiramu!
-
Eeyyee Oromoon Enyummaa Ofiiti fi Mirgi isaa Boortaan Saamamee jiraachu isaa kan wallaalee hin jiru; kun mataan isaa hedduu nama abdachisaa! Haqa kanatti fayyadamun nuti Ana irraa jalqabee Wareegama Sabaa fi Biyya kootif kaffaluf murnoon ka’un bu’aa tokko galmeessun dirqama yeeroon nurraa barbaadu dha! kanaafu durrii Hidhannoo Siyaasaa qabaachun Daandii Bilisummaa safsiisaa! Ofiitti amantummaa cimsa! Qabsoon jalqabaa Bakka jiranitti Mirga ofitif Fiinciluu,Wal gurmeessun Waloon Fiinciluu fi Carraa argamee h
-
Hayyee; Galatoomi Yaa Qeerroo karaa harargee. Sochi Qabsoo Mirga Sabaa fi Biyyaa Kabchiisuf godhamu keessatti hidhannoon gaggeessun Fiilannoo maayyiiti Keenyas kanuma; Hunda dura ammoo Hidhannoon Siyaasaa Qabaachun Murteessaa fi Diirqama Qabsoon gaafatuu dha! Nutis Dargaggoota biyya keenyaa bakkuma jirruu irraa kaafnee Hidhannoo siyaasaa hidhachiifnee Hadhaa Qabsoon gaafatu murnoo fi Obsaan tarkaanfannee WAREEGAMA QABSOON NUU GAAFATU KAFFALUF Yeeroon sunis amma kan Sirna nama nyaataa kana irratti Hidhannee itti kaanu,Loollee isa moonu! Of kenniinee Haloota kana mijeessun nurraa eggama! Mirga keenya nu malee namni biroo nuf kabachisu essaayyuu hin dhufu! Ani Of keennee ka’ee ka’ii !! har’aa boruun hafee.
-
Qeerroo fii oromoonni martti kan biyya keeyssaa FXG gaggeessaa jirttan akka kaayoon keessan galmma geessu shakkii hinqabnnu. Lubbuun ilmmaan oromoo hagana hinjedhamnne sochii kanaratti nujalaa diinaan nurraa dabarttee jirtti. Gumaan isaanii bilisummaa walabummaa fii oromiyaa dhuunfachuun malee maallaqaan fii waanfedheen gonkumaa hindeebitu waantaheef, haga dhumaatti qabssoo fii fincila addaan hinkutinaa adaraa. Ummannta oromootii fii dhaaba oromoo kammiiyyuu dhaamssi guddaan ani dhaamuuf rabbiif jedhaa yoo dhugumatti bilisummaa ummataa keenyaatiif qabsoofttan sochii tana bira dhaabbadhaa waan qabnnuun beekummsaan ogummaan dinagdeefii wareegama lubbuutille kaffaluun walqooduufii walmormmuu dhiifnnee haadeeggarruu. Sababnniniis hireen nuti qabnnu amma sochiin amma qeerroon kaate tun yoo fashalooytte waggaa 40 boodallee deebisuuf ni ulffaatti. Chanssiin kana itti haaffayyadamnnuu dhiiroo. Dhiiga ilmmaan oromoo kan arraafii dirillee gannaqamee hafe kana haa olqabnnuu haa hadoonnuu haa onnannuu. Ka’a KA’AAAAAAAA.
-
Akkam jirtuu nageenyi badhadhaa jechaa waanhn arraaf qabu akka armaan gadiitii. Kunis hiwaat fi uummatni yeroo ammaa dugdaa fi garaa ergaa ta’anii oolee buleera.Hiwaat uummata keessaa akka hin akka hin baaneetti of lakka’aa turee. Ammas of lakkaa’aa jira.Waggaa digdamii shan guutuuf seera fi labsiin gubbaa irraa gara gadii ykn hiwaat irraa gara uummatatti gadi rooba malee uummata irraa gara hiwaat deeme hin beeku.Ilaa fi ilaameen yaadi fi murtiin biyyaa rawwii dhabuun oolee buleera.
Labsii yeroo hatatamaa (state of emergency) mana maree ministerootaan murta’ee paarlamaan mirkana’ee komandi poostiin dalagaa irraa akka ooluu erga rawwii jalqabee oolee buleera.Labsiin bifa kanaan haa ba’uuyyuu malee rawwiin akkaana yeroo duraas akka turee dha. Kan kana addaa tasiisuu kan duraa waggaa dheeraaf bifa dhosaan yeroo ta’uu kan ammaa kuni bifa mul’ataan ta’uu isaati.
Hiwaat biyyatti keessaatti abbaa warshaa fi qabeenyaa ta’ee karaa mul’ataa hin taaneen waggaa digdamii shan guutuuf biyyatti keessaatti angoo ol’aanaan bitaa jiraachuun isaa fi labsii kanaan of duraa qabuun waan nama dinquu miti.Mee enyuummaa shumamtoota ministeeraa ,paarlamaa fi komaandi poostiin jedhaman enyuu waan jedhuu lafaa ka’uuf namootni kun gubaa hanga gadiittii waggotan digdamii shanii guutuuf namoota quuqaa sammuu tokkoo malee saxilaa fi saxisiisaa,hidhaa fi hisiisaa, ajjeesaa fi ajjeesiisaa, dhabamsiisaa turan namoota isaan fakkaatan of jala keewwatanii ammalee “namni hiwaattitti dhufee annaatti dhufe” amantaa jedhuun waan ijibata sadarkaa dhumaa irraa waan jiran dha.
Yeroo ammaa paartii angoo olaanaa koomandii poostii biyyattii guutuu keessaatti ittiin socho’aa jiran angoo fi qabeenyaa hiwaat kan ta’ee keessaayyuu warshaa yaada jedhu waan qabu fakkaata.warshaan kunis hagi tokkoo Finfinnee kaan ammoo gara naannoo tokkoo jedhan keessaatti argama.yeroof akkaataa warshaa kana ittii hundeesiisanii fi hundeessanii saminsaa qabeenyaa angoo biyyaattitti dhimmaa ba’uun ta’uun isaa enyuu duraa kan dhokkatuu miti.Garuu warshaan jedhamu kun hirmannaa uummaataan kan hunddeeffammee laataa?Akkanitti dafqaan bultoota warshichaa hojjeechisaa? Hagamtuu kafalamaaf? galiin isaa enyuuf? Gaaffiileen armaan olii kanneen murteessaa ta’anii dha.
Warshaan tokkoo wayita hundeeffamuu fedhii biyyaa (uummataa) gidduu galeessaa yoo godhate malee cal’isee uummataa irratti kan fehamuu ta’uu hin qabu.Hundeen isaanii wantoota maree uummataa of keessaa hi qabneedha.Gareen ammoo yoo xixxaate abbaa qabeenyaa lafaa qotee bulaa irraa humnaan kaasuun ofii abbootii qabeenyaa ta’uun kafaltii baayy’ee gadi aanaa ta’een ammoo namoota kana hojjechisa.Dafqa isaanii irraa ofii mallaqaa kuufachaa (monoopoolistii) ta’aa hojjeetoota ammoo gidiraan akka jiraatan gochaa jira.Yoo milka’eefis paartiin hiwaat paartii abbaa warshaa (qabeenyaa) ta’ee angoo ol’aanaa biyyaa bitaa jira.Kan bakkaan ngahuufis warana agaazii uccuu waranaa diddaa dhabamsiistuu itti uwwisuun biyyaatti keessaatti bakkaa diddaan jira jedhamuu hundatti warana fi hidhaa deemsiisuu dha.
Uummata gidiraa akkasii keessaa jiru irratti nagaa fi tasgabii waraanaan fida jedha.
Yeroo ammaa kana guutuu lammiileenn Itoophiyaa bittaan of tultummaa fi meshaa waraanaa hiwaat nuu gaha jechaa jira.Uummatni biroonis keessayyuu tigray bakka sochii warshaalee ijaareef (ijaaradhee) jedhu kanatti uummatni itoophiyaa biratti sababa hiwaatiin akka kabaja
dhaban gochuun akka shaqaxaatti lakkaa’aa jira.Namootni kunis uummata biroo waliin rakoo qoodachuuf warraqisaaf gonkumaa qoophii hin fakkaatan.waggaa digdamii shaniif osoo akka lubbuu dhabbeeyyii naqama hiwaat jalatti uukkamamee hojjeetaa jira.Monopolisttootni hiwaat yeroo xiyyaraan cidha gaggeeffatan dafqaan bultootni warshaa hiwaat fi shirkaa isaanii keessaa hojjeetan waan kafaltii qoonqoo guyyaa qofaan akkaa jiraatuu eegama.
Yoo sadarkaa ukamamamuu fedhii namaatiin ilaalle ammoo, gulantaa fedhii dhala nama kan cabsuu sadarkaa fedhii ol aanaa kan akka fedhii enyummaa fi of dhogomsuu namni dhabee waggoota dheeraa jiraachuu ni danda’a.Fakkeenyaaf enyummaa saba oromoo fi kan biroo.Achi fedhii kabajaa fi jalalaa namni yeroo dheeraaf dhabee jiraachuu ni danda’a. Achii fedhii nagaa fi fayyuummaa namni tokkoo dhabee hanga tokkoo jiraachuu ni danda’a.akkasumas fedhii nyaataa fi dhugaatii, mana jireenya dhabee namni tokkoo hanga tokkoo jiraachuu akka danda’uu ni beekama.Garuu, fedhii hatatamsiisaa fi mudamsiisaa kan ta’ee argansuu qileensa fudhannaa malee yeroo daqiiqa hin caallee ol turuun akka hin danda’amneedha.
Kanaafuu,biyyatti keessaatti gita bitaa uummatoota biyyatti haalan daraaraa fi ukkamsaa jiru kana irratti qabsoo keessan wanttota armaan gadii gochuun akka fininsiitan.
• Shira tikii hiwaat qaama hawaasa, maatii, baratoota, hojjeetoota fi uummaata fakkaachuun xaxaan irraatti damaquun diduu.
• Seekterri hojii biyyaa hiwaatiif akka mijaahaa hin taanee gochuu ta’uu banaan diduu.
• Sochii hawaasa, wal gahii, barnoota, aadaa, amantii fi kannen biroo keessaatti xuxuqaa hiwaat irraa walaba gochuu bakka kun hin taaneetti diduu.
• Labsii haayilemariyaamii fi komaand poostii diduu lammiilee dura dhabachuu
• Uummatni , qeerroo fi dargagootni biyyatti akeeka labsii yeroo atatamsiisaa hubachuun magaalaa fi badiyyaa biyyattitti keessaatti fashalsiisuu.
• Harcaatuun Hiwaat magaalaa Finfinnee teessoo godhatee seera farraa akkanaa baasuu irratti diddaa wal madaluu itti mul’isuu haa jalqabamu.
Dhamsa hiwaatiif warana dargii fashistii jedhamuuyyuu “hanga qawwee tokkoo fi namni tokkoo hafutti naan lola” jedha tureeyyuu osoo waraanaa kuma dhibbaa shan (500,000) ol qabu Finfinnee uummataaf jechaa isiniii gad dhiisee deeme.Isinoo maal fakkaattu laataa? Biyyaa dargiin isinitti kenee kana gad ofiis ukkutooftanii biyyaas unkuteesitanii hanga qawween tokkoo nami tokkoo hafuttii filannoon keessan?Warrii akka Sibihat qabsoon harcaatuu hiwaat itti fufa jechaa turtan ammalee akkasumaa? Sagaleen keessan maa badee? Xumura irratti walee Hacaaluu hundeessaa qeerroo fi qeerriittiif “Finfinneen kan tufaa” isiin hafeeree arraaf kanuma.


text:
Asoosama Xalayaa Hayyuu Kutaa 7ffaa
-7-
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Wonni keessa jiru boolla haata’uu mana, adda hin hubanne. Waan dubbataa dhiisii wonni shokossaallee hin dhagayamu. Kutaa san keessa malumaan yoo deemu dhiphaa dha. Tontoommatte dhadhayee laale. Siidaa rukkuttaa tomtoommuu isaa dhiisii rukuttaa biraatuu liqimsee hambisu. Hundee kutaa mara irra deemee laaluuf uduma naannayu balbala bira gahe. Cufantaa sibiilaa ti. Sibiilli baxxeen waa irra kaayuuf tolu woyii, wolakkaa cufantaa sanii irra jira. Harkaan qabee laalee bira taree naannayee ammallee mare itti deebi’ee, caldhiseetuma uf duuba luka mirgaa fuudhee, ta bitaatiin uduu itti deebi’aaru waa dhiite. Wonni sun ol fuunaan itti ajaaye.
Jarikaanii afaan muraa ka finfaaniif irra taa’an ta’uu beekee gara balbalaa gad siissee kaayee deebi’ee taa’e. Dukkana itti isa darbanii lixan san keessa hagam akka ture hin beeku. Garuu saa’aa kudha lamaa gad akka hin taane bikka. Saa’aa dheeraa kana booda sagalee woyii dhagaye. Miila nama deemuu yookiin socho’uu ta’uu hin wollaalle. Namni socho’u sun waa ibsataa gara balbalaa as dhufe. Balbala kutaa inni jiruu gahee, cufantaa sibiilaa wolakkaa irratti qaawwa diqqoo woyii banee, uduu homaa hin dubbatin, qaawwa san keessaan, sibiila baxxee san irra waa kaayee, gad deebisee cufee yoo lixu hin dhagaya. Akkuma namni sun lixeen dhaqee laale. Nyaata laastikii woraqaa irra kaayameeru woyiiti. Waan saanii san irra jiru qubaan yoo qabu akka buddeenaa woyiillee itti fakkaata.
Fuudhee ulate. Hin onta. Beelayullee lubbuun fuudhuufii didde. Achumatti deebisee dhiise. Ammallee haguma qara turan turanii deebi’an. Namni dhufe akkuma yoo duraa qaawwa san banee uduma hiixxatee nyaata biraa achi kaayaaru, ka inni san dura achitti deebise qaarisee, ka biraa kaayee lixe. Yoona akka yeroo duraatii miti. Beelayeera. Dadhabeeralle. Nyaata achi kaayame san, bakkuma san dhaabatee, irraa kukkutatee malumaan jarikaanii san keessatti darbee as deebi’ee taa’e. Dukkana keessatti ijji hin barbaadamtu. Sammuun namaa waan ijji yoo ifaa keessa jirtu mudhiftu caalaa guddisee namatti agarsiisa. Maal fa’a yaada? Maal fa’a hin yaanne. Akkaataan qabama isaa, waa’een maatii isaa, sababa isa qabaniif, waa’een Oromoo, waa’een barumsa isaa ka eebbifamuuf deemuu, Hiriyyoota isaa, bartoota isaa, waan keessa tare mara. Maruma irra ammoo ka gurratti isa qillisu waa’ee daa’ima isaati. Yoo isa woliin taphatu, gaafii fi qaaqa isaa…
Hin turre. Waan shokossu dhagayee yaada keessaa deebi’e.
Qoonqaa fi kottee namaati. Rifatee ol jedhee gurra qeense. Nama tokkoo ol. Qoonqa malee wonni qaaqan hin dhagayamu. Ni deeman. Ni dhufaaran. Ni dhihaatan. Ni cadhisan. Kotteen tokkoo dhufee balbala gahe. Banee baatirii kutaa keessa ol ibse. Ol seene. Baatiricha kutaa san keessa hundaa haga hundaa eega ibseen booda dubbate; qoonqi nama sodaachisu yookiin nama sodaachisuu barbaadu. “Heey! Onaguu” jedhe, baatirii itti qabee. Damboobaa Kinniisoo hin dubbanne. Ammoo ifaa baatirii san jalaan yookiin irraan achi laaluu yaale. Fuula dhiisii miila nama saniituu arguu hin dandeenne. “Ka’i” jedheen qoonqi sun akkuma baatirii fuula isaatti qabetti. Ol ka’e. Bira dhaqee uffata isaa qabee harkisee gara balbalaatiin qajeele. Namticha irreenillee akkuma qoonqa isaati. Bakka jiru san keessaa yoo gadiin bahanillee lafti dukkanuma.
Bakki sun ammallee, ala akka hin taane hin beessisa. Lafti ammallee guyyaa taatee halkan adda hin beenne. Namtichi akkuma uffata isaa qabetti harkisaa qajeeleen. Kooridara woyii jidduu hagatuu deemanii kutaa woyii seenan. Kutaan baldhaa miti. Dhiphaa badaallee miti. Ibsaan kutaa keessa jiru hanga’e ifa. Namni uffata loltuutiin jiru, ka gullateeru, ka fuulaan balbala laalee barcumaa afaan balbalaa jiru irra taa’u woyii isaan ol seennaan qajeelee taa’e. Fuulli guutuun guututti hin muldhatu. Barcumaaleen lamaan woyii ammoo nama san afoo jiran. Minjaala gabaabaa woyii irraa wonni muldhatu gongaa silkii gurraacha woyii qofa. Isa duubaa barcumaa tokkicha woyiittu jira. Namni fidee, kutaa san isa seensise, “taa’i” jedhee xarapheezaa san duuba taree taa’e. Isallee mataan haguuggu. Uffata loltuutiin jira. Damboobaan nama sanitti fuulaan gara galee taa’e. Daarayee shookalleera. Uffata qofaan jira. Lutti qulla.
Gaafa kutaa sanitti isa darban waan ufirraa qabu keessaa wonni irratti hambisan yoo jiraate uffata qofa. Kophee, qabattoo fi sa’aatii yeroon laallatanii mitii, qubeen qubaallee irratti hin hafne. Taa’ee kutaa keessa waan isa afoo jiru laala. Namtichi isa afoo taa’u eega inni seenee jalaa fuudhee haga gubbaa akka isa laalaaru argaa jira. “ABO akkamii agarte laata? Midhaassii laali qofa” jedhaa waan kutaa san keessatti isatti muldhatu laala. Xarraa fi baaxiin kutichaa siidaa dha. Qulqullinna hin qabu. Hin daarayeera. Akkuma isaa. Daaraa uffate san keessaan caldhisee nama isa keessa jiru laala. Hin dubbatu. “Meeqatu uduu inni cadhisee akkasitti laalu maal ta’e laata?” jedhe ammallee garaa isaa keessatti.
Uduu hin turin ammallee namni biraa seene.Kun akka kaawwanii gullatee hin jiru. Uffatallee ka siiviliitiin jira. Mataa ammoo keeppii qaba. Qaamaan qadhinnatti daba. Ka xarapheezaa gabaabaa duuba taree taa’e amma, nama ol seene san jalaa ka’ee barcumaa Damboobaa dalga jiru irra dhufee taa’e. Eega gad taa’ee ijaan Damboobatti goge. Ijji haga woyii gegeetti. “Ye oonag falaasfaa!” jedhe Afaan Amaaraatiin. Jalaa hin dubbanne Damboobaan.
“Hin dubbattuu!” jedheen. Ammallee hin caldhise.
“Siin jedhaa bar! hin boonaartaa?” jedhee ciniinnate.
“Lakki an wonni boonuuf hin jiru” jedhe Damboobaan.
“Ticharii keenna jennee faaruu woliin si haa waamnuu barbaaddee ree?” jedheen.
“An akkas hin jennee…”.
“Amma dubbii haa gabaabsinuu… Waan atis taatee fi waahiloonni kee itti jiran rifeensa mataa irraa haga qeensa miilaatti harkaa qabna. Wanni nu jalaa dhokate hin jiru. Hin dhossa jettus hin dandeettu. Ati eennu ka jedhuu miti ka barbaannu? ABO seeraan ala ta’e, ka mootummaan labsetti maaliif miseensa taatee kaayyoo isaa deemsiftee dha? Maan’ee ABO meeqa akka ijaarte, horii meeqa akka guurtee akka galchite ka akka himtu sirraa barbaannu. Egaa kana adda baasii lafa kaayi” jedhee ija fufurdaa san babaase. Kuuwwan lamaan homaa hin dubbatan.
“Wonni amma naan jettan kun tokkollee kiyyaa miti. An waan ABOtti miseensomee hojjadhe hin qabu” jedhe namni isa amanu akka hin jirre beekullee.
“ABO beettaa?” jedhe namtichi inni kana jennaan.
“Haga namni kamuu beeku!”
“Amma nu sobda moo uf sobda?”jedhe.
“Ufillee… isinillee waan sobuuf hin qabu” jedhe barsiisichi.
“Namni akka keetitti ciigoo barreessee barattoota mootummaa irratti kakaasu miseensa isaa hin taane… isaaf hin hojjanne yoo jedhu namni isa amanu akka hin jirre wollaaluun isaa nama gadisiisa”jedhe.
“An dhugaa jiru dubbadhe malee akka na amantaniifii miti” jedhe. Naasuu fi aariinillee itti hin jirtu. Abdii kutachutu irraa mudhata. Harka maratee taa’a.
“Mana barnootaa keessatti maal bartoota barsiisaa turte?” jedhe namtichi ammallee.
“Waan barsiisaan tokko barsiisu”
“Maal fa’a jettee?”
“Waan barsiisaan kamuu jechuu qabu jedhee”.
“Tolee mee isa waa’ee ABO itti deebinaa… Ciigoo fi sheekkoo fakkeessee bartoota kakaasaa ka ture eennu? Saree fi yayyii jettee ka bartoota ittiin kakaasaa turte sareen eennu? yayyiin eennu? Gooftaa ka jettuun hoo? Ammas qottoo fi muka qottoo jettee ka barsiifte hoo? Qottoon eennu? Mukni hoo? Raammoon galaana keessa deemee isin sodaachise hoo kami? Ati namni waan afaan Oromoo barsiisu fakkeessee bartoota akka ABO ta’an qaru, dabballeen ABO ABOf hin hojjanne yoo jette ka si amanu hin jiru. Nuti diimaa gurraacha kee hin beennu. Hujii kee kana fakkaatuun si beenna, si dhageennas. Ka biraallee heddu siif dabaluu dandeenna. Ammoo hujii kee ‘hin beekan’ jettee sobuu akka hin yaalleef kana mara keessa deemne.
“…Ammoo! nuttillee hujii hin baay’isin. Ufittillee garaa hin jabaatinii waan dalagaa turte tokko tokkon lafa kaayi” jedhaa nyaara guuree, quba itti mirmirse. Hin yaade; Damboobaan. Maal namicha sanitti deebisa.
‘Damboobaa kiyya! anaan kana jechuu dandeetta. Worra waan an jedhe qofatu sirriidha jedhuun ammoo kana jechuu hin dandeettu” ka Ruufoo jetteen gurra isaatti qillise. Waan biraa ka jara saniin jedhu ammoo hin agarre. Waanuma gaafa san Ruufoon jedhe deebisee namticha sanitti dubbate.
“An wonni isinitti himu yoo jiraate Afaan Oromoo barsiiseera. Sanii achi waan hojjadhe hin qabu” inni jennaan, ka isa afoo taa’u lafaa ol utaalee, dhabanaasaa bitaa mirgaa “gamba gamba” itti godhe. Bakkuma taa’etti lafti marteenii barcumaa irra taa’u irraa daaqe. Hin turre. Namtichi gaafii isa gaafataa ture funyaan itti bunnaan, jarri uffata loltuutiin jiran sun bitaa-mirga qabanii bahaniin.
**************************