text:
Garee torban kanaa Gaaret KiruuksiŠć° Buutlaandi, Deniik, Maanee
Goolii tokkittii Silvaan lakkoofsiseen Maanchester Siitiin Chelsii mo'achuun imala waancaaf taasisaa jiru cimsee itti fufeera.
Torbeen darbe Arsenaaliif gaarii hin turre, ammas Biraaytenniin mo'amee dhiibbaan Arsen Wingerirra ga'aa jiru cimeera.
Liiverpuul Niwuukasiliin mo'atee, Tootinhaam ammoo Haadersifiildiin mo'achiin qabxii sadana barbaadan argachuu danda'aniiru.
Garee filatamaa Piriimer Liigii torban kanaa Gaaretis Kiruuksi warra BBC akkasitti isiniif dhiyeessineerra.
Dogoggora torban darbe hojjeteen Jaak Butlaandii hedduu irratti dubbatamaa ture.
Tapha Saawuuzhampteen waliin taasisaniin deggertoonni ammallee "taphataa Ingliiz tokkoffaa" jechuun akka jajatan dandeettii isa taasisu agarsiiseera.
Maarki Loowuten bara kana yeroo dorgommii gaarii dabarsaa jira.
Goolii Ashilii Baarnes lakkoofsise akka inni itti kenne ajaa'iba turte.
Leewis Denikiifi Seen Defiin sirriitti ittisuu danda'aniiru.
Taphataan fuulda duraa Arsenaal Piyer-Emeriik Awubaamaayaangi ittisa kana kan darbuu danda'e yeroo muraasaaf qofa ture.
Adiriyaan Maariyaappoo garee filatamaa torbaniikoo keessa kan gale kun yeroo lammaffaafidha.
Giriiziigooriiz Giriizchowiiyaakiin kubbaa gara gooliitti rukkutamte akkaataa inni itti ittise akka Weestihaam hin dursine gochuu qofa osoo hin taane, kan miira isaan cabsite turte.
Been Deeviis tapha Haadersifiildi waliin taasiseen cimina cimaa agarsiiseera.
Saan qabeenya Kooriyaa Kibbaa ta'uu isaa kan mirkaneesse deggertoota Tootinhaam birattis fudhatama inni qabu dabalaa jira.
Saan dhiibbaa Daalee Alii, kan bara darbe cimina gaarii agarsiisaarra ture, irra jiru suusta suutaan hir'iseera.
Joordaan Hendesan guyyaa guutuu yoo fiige hin dadhabu akkasumas kan darbasee of kennudha.
Tapha Niiwuukasil waliin tureen ajaja leenjisaan isaa itti kenne akka hojiitti jijiiru mirkaneesseera.
Torban darbe Chaamberliin taphataa kubbaa miilaa fakkaachaa akka dhufe dubbadheen ture.
Cimina inni Niiwuukasil waliin agarsiises yaadumakoo kana mirkaneessa.
Sa'idoo maaneen bara dorgommii kanatti gaaddisa Mohaammed Saalaa jala ta'ee dabarsullee taphataan kun waan isa yaaddessu hin qabu.
Milkaa'ina Liiverpuuliif taphataan lammii Masiriifi warri kaan hanguma gumaachan Maaneenis ga'ee qaba ture.
Andiree Aayyuu kilabii isa gadi lakkiserratti cimina guddaa agarsiiseen gareen isaa gooliiwwan afur lakkoofsisee akka ba'uuf gargaareera.
Andireefi obboleessi isaa Joordaan Weestihaamiin sirriitti adabaniiru. Taphata beekamaa Gaanaa duraanii kan ture abbaan isaanii isaaniin boonuu qaba.
Leeroyi Saanee yeroon yaadu taphataa attamiiti umurii waggaa 21 garee Maanchester Siitiin kana keessa akka taphachuu danda'un yaada.Kiristaanoo Roonaaldoo, Le'ooneel Mesii, akkasumas Seeski Faabirigaaz heeramuu danda'u
Saaneen kanneen keessatti ramadamuu kan danda'u yommuu ta'u taaktikiidhaan cimee kan dhiyaate Chelsii waliin tapha tureen dandeettii ajaa'iba ta'e agarsiiseera.


c: text/html

text:
Filannoon Itiyoophiyaa geggeessamuuf ennnaa dhihaataa jirtutti, kaadhimamtoonni paartiilee mormituu fi ka paartii aangoo Mootummaa harkaa qabuu, wal-falmii filannoo televiiziyoonaa fi raadiyoon tamsaasamu ka marsaa jalqabaa torban dabre keessa jalqaban. Biyya mirgi yaada ofii ibsachuu dukkanaawee jiru keessatti carraa xiqqoo kana argachuunuu waan gaarii dha, jedhu hoogganoonni mormitootaa.
Garuu, wal-falmiin kun, bakka uummatni hin jirretti dursee waraabamuunii fi saansurii godhamuun, akkasumas ennaa wal-falmi sanatti paartii mootummaaf yeroo dheeraa kennaniin ka mormitootaa xiqqeessuun fi kanneen fakkaatan kan isaan mufachiise ta’uu dubbatanii jiran. Barreessaan Kongiresa Dimookiraatawa Oromoo, Obbo Beqqelee Nagaa akka jedhanitti, amma illee kaadhimamtoota paartii isaanii fi uummata isaan deggeru irratti dhiibbaa jabaa tu godhamaa jira.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aragaawii Barihee (PhD): ”Miidhaan qaamaa narra hin geenye”
Sirna Awwaalchaa Janaraal Se’aaree Mekonniniifi Geza’ii Abarraa irratti hirmaachuuf gara Maqalee imalanii kan turan, hoogganaan dhaaba Tokkummaa Dimookraatummaa Tigraay, Aragaawii Barihee(PhD) haleellaan irratti aggaamamuu himan.
(bbcafaanoromoo)—Garee ‘hoomaa dargaggootaati’ jedhaniin aggaammiin haleellaa irratti raawwatus, miidhaan qaamaa akka irra hin geenye himan.
Bakka sirni gaggeessaa itti raawatamaa ture Siidaa Wareegamtootaa Hawultii seenuuf wayita jedhan alaaf keessa dargaggootni turan galuu hin qaban jechuun miidhaa irraan gahuuf wayita yaalaan Poolisiin gidduu galuun isaan miliqsuus dubbatan.
Sirna kana hordofaa kan ture gaazexessaan BBC akka gabaasetti, dhagaa darbachuun hokkora dhalatee tureen konkolaattotni fi poolisoonni miidhamaniiru.
Hokkora kana to’achuuf Poolisiin boombii imimmaanessu dhukaasuuf dirqameera.
Mana hidhaa ‘Baadoo Sidist’ jedhamu keessatti hidhamaniiru jedhamee oduun odeeffamu kijiba ta’uu fi ganama kanas gara Finfinneetti deebi’aa akka jiran BBCtti himaniiru.
Qaamoleen nageenyaa miidhamni irra gahe Hoospitaala Aydaritti waldhaanamaa jiru.


text:
Majliisa seeraan alaa irratti hawaasni Muslimaa mormii jalqabe har’as Jum’aa 3ffaaf kan itti fufee oole yoo tahu, har’a salaata Jum’aa booda magaalota heddu keessatti hawaasni muslimaa dhaadannoo gara garaa dhageessisuun hoggantoota majliisaa balaleeffatee jira. Ummanni magaalaa Jimmaa dhaadannoo “majliisni bakka nu hin bu’u” jedhu dhageessisaa gara waajjira majliisa godinichaa osoo deemaa jiru,tarkaafii humnaa poolisoonni fudhataniin namoonni muraasni kan miidhaman tahuu beekamee jira.
Hata’u malee ummanni hanga filannoon majliisaa haqa qabeessi geggeeffamutti waajjirri majliisa seeraan alaa haa cufamu jechuun mormuu isaatiin, waajjirri majliisichaa qaamolee mootummaatiin kan cufame tahuu beekameera. Haaluma walfakkaatuun achuma godina Jimmaatti ummanni magaalaa Aggaarootis dhaadannoo adda addaa dhageessisuun hoggantoota majliisa seeraan alaa irratti mormii geggeessuu odeeyfannoon ni addeessa.
Godina Baalee Magaalaa Roobeetis hiriirri mormii cimaan salaata Jum’aa booda geggeeffamuun beekameera.


text:
Irreechi Ayyaana Galfannaa Oromoo waggaa waggaatti, xumura gannaa fi itti gala Birraatti ayyaaneffafu. Ayyaanni kun, yeroo ammaa, Oromoo biyyoota alaa jiraatan dabalatee Uummata Oromoo keessatti bakka adda addaatti kan ayyaaneffamu yoo tahu ayyaaneffannaan inni guddaan Dilbata dhufu kana, magaalaa Bishooftuu ka jiru Hara Arsadii irratti ayyaaneffamu. Biyyoota alaa tii garuu, torban dabre kana jalqabe. Dilbata dabre, gaafa Fuulbaana 27 Oromoonni Waashington DC fi naannawa ishee jiraatan kan handaara Waashington, kutaa Maryland keessa jiru Hara Artimesia jedhamutti ayyaaneffatan.
Irreechaa, Hara Artemesia irratti ayyaaneffame irratti, ijoollee xixiqqoo dhaa jalqabee haga maanguddootaatti Oromoota hedduu tu argame. Marti isaanii jechuun ni danda’ama, uffataa fi faayaa aadaa Oromootiin of kuulanii, abaaboo fakkaatanii turan. Yeroo gara malkaatti yaa’an, wallee ani dura isin dhageessise sana faa wallisaa turan. Eega malkaa irra ga’anii booda, maanguddoonni akka aadaatti “as keessaa namni walitti gadde yokaan mufate yoo jiraate, otuu hin irreeffatiin dura waliif dhiisaa” jedhanii gaafatan. Achii booda, dhiiraa fi dubartiin wal-harkaa fuudhaan, galataa fi kadhannaan, abaaboo bishaanitti cuubanii irreefftaa turan.


text:
Yunaaytid Isteets Tarkii waliin walii galtee haaraa tolfachuuf waadaa seenaa kan jirtu yoo ta’u kunis muddamiinsa jiru laaffisuun yaaddoo Tarkiin siriyaa gama kaabaa irra qabdu hanqiisa jedhamee jira.
Angawoonni Tarkii Amerikaan walii galteen duraan tolfame danqamaa akka ta’u goote jechuun himataa jiru.Angawoonni Tarkii fi Amerikaa walii galtee haaraa kana Robii kaleessaa ifa kan godhan yoo ta’u kunis magaalaa galma mootummaa Tarkii Ankaaraa keessatti guyyaa sadiif mariin eega gaggeffame booda.
Kunis biyyoonni lamaan giddu-gala ykn waaltaa tokkoTarkii keessatti akka banan, sana booda giddu-galli kun godiinni nageenyaa Siriyaa Kaaba bahaa keessatti akka ijaaru kan jedhu.
Angawoonni Tarkii Siriyaa Kaaba bahaa keessa looltonni kurdoota Siriyaa jiraachuu irraa yaaddoo qabu.
Ministriin ittisaa kan Amerikaa Robii galgala waa’ee walii galtee kanaa akka ibseeti tarkaanfii akkaan barbaachisaa ta’u fi hojii dabalataa hojjatamuu akka qabu hubachiise.


text:
Naannoo Benishaangul Gumuz, godina Kaamaashii aanaa Baloo Jaaganfooy keessatti midhaan oomishan waan baranallee yaaddoo qabnuuf hojii qonnaa hin hojjanne jedhu abbootiin qabeenyaa tokko tokko.
Tilmaamni midhaanii fi qabeenyaa yeroo oomishaatti jalaa manca'ee maallaqnii isaa waan nuu baafamneef hojii keenya irratti milkaa'uu nu dhorkeera jechuun VOAtti himan.
Bulchaan Godina Kaamaashii gama isaaniin rakkoon jiru kun hubatamee akka deebii argatuuf hojjataan jirra jedhan.
Kan dhimma kana harkaa qaba jedhame Komishinii Invastimantii Itoophiyaa gaafachuuf yaaliin godhame hin milkoofne jedha Naakoor Malkaa Ambo irraa.


text:
Jalqaba Ji’a kanaa mootummaan biyyootni Arabaa Waliigaltee hojii Ityoophiyaa waliin mallatteessan Sa’uudii, Qaxarii fi Jordaan tahuu ibsuun, lammiileen karaa seera qabeessa taheen hujiif gara biyyoota sadeenii imaluu kan danda’an tahuu ibsee ture. Ministeerri dhimma hojjataa fi hawaasummaa ibsa Onkololeessa 26/2011 baaseen ammoo, guyyaa har’aa irraa jalqabe biyyoota sadan walii galtee Ityoophiyaa waliin raawwataniin alatti hojiifis ta’ee maqaa daawwannaatiin gara biyyoota Arabaa kanneen biroottii imaluun kan hin danda’amne tahuu ibse.
Sababni uggurri kun kaayameef immoo lammiileen daawwannaa, hojii fi dhimmoota adda addaa dawoo godhatuun garasitti eega imalanii booda, achitti hafaa kan jiran akka tahee fi mootummaan imala Seeraan alaa kana dhaabsiisuuf tarkaanfii kana kan fudhate tahuu odeeyfannoon kun ni addeessa.
Biyyoota hojiif tahee daawwannaaf imaluun dhorkame jechuun tarreefaman jidduu,Emreets, Lubnaan, Kuweeyti, Omaan fi biyyoonni Arabaa kanneen birootis jiraatuu gabaafame.
Haata’u malee namoota karaa seera qabeessa taheen gara biyyoota kanniinitti imaluuf ragaa gahaa dhiheeffatan irratti qorannoon cimaan kan godhamu tahuus ibsamee jira.
#Imala_Biyyoota_Arabaa


text:
Gaafii: Obboleettiin teenya takka akka jettutti, akkanumatti matuma ufiitiin kaatee gurbaa tokko jala deemtee if heerumsiiste. Wallee nikaan kee baaxila je’aniinii Saudii dhuftee nikaaha uf goote. Amma eega waa babbarattee rakkoo ufitti dhageesse.
Deebisaa: Yaa gaabrittii Rabbii, osoo abbaan kee akaakoon kee, adeerri kee, obboleessi kee, ilmoo sii gahe yoo qabaattes osoo lafa jiranuu nikaan ati gaafa duraa of goote sun baaxili. Wanni sirra jiru isa san irraa tawbachuudha. Gurbaan ammoo nikaaha naa qabdi jechutti si beeka, haalli inni itti nikaaha si godhate kun garuu baaxila. Karaa qaaditti dhihaattee isa kana faskii ufirraa godhuu dandeessa. Nikaalleen hin jiruu inni garuu nikaaha naaf qabditti fudhata. Kan warri keessan nikaaha si godhan kun ammoo ka lammeessaadhaa nama nikaaha si godhe san addaan baradhu. Abbaa kankee yoo ta’e nikaaha duraa san akkam ufirraa gooteeti? Yoo sun badiidha jechuu ufitti beeyte isa san irraa toowabattee, hamma haydiin takkarra lama sadi sitti dhuftutti ni eeyda. Eega gadaamessaa kee xahaaratteen boodatti yoo abbaan kankee nikaaha si godhe nikaan kankee kanuma boodaa kana. Ka duraa baaxilii bakka hin jiru.
Dr. Liwaa’ul Islaam


text:
Hundasa Wakwaya (1961-2019) a leading Oromo religious guru passes away
A prominent leader of Global Waaqeffannaa Assembly (GWA) and a prominent elderly Obbo Hundasa Wakwaya has succumbed to an illness that gripped him during the last few months. The GWA is in a great shock…
IBSA GADDAA: GUMII WAAQEFFANNAA ADDUNYAA
(GWA, Norawy, 12.02.2019) Waayyun Gumii Waaqeffannaa Addunyaa (GWA) obbo Hundasaa Waqwayyaa ji’oota muraasaf eega dhukkubsatanii booda gaafa 09.02.2019 boqachuu isaniitiin miseensota Gumii Waaqeffannaatti gadda daangaa hinqabnetu dhagahame. Obbo Hundasaan Oromoodhaf aadaa isaa deebisuurratti akkasumas Waaqeffannaa…
Seenaa Gabaabaa Ob Hundasaa Waaqwayyaa (1961-2019)
Obbo Hundasaan abbaa isaa obbo Waaqawayyaa Lammeessaa fi harmee isaa adde Nagaasee Haroo irraa bara 1961, godina dhiha Shawaa, aanaa Midaa Qanyi, gammoojjii naannoo Obbee jedhamee beekamutti dhalate. Obbolaa dhiiraa sadii fi dubra lama qaba….
Odaa Gaddaa: Wayyuun gameessi Waaqeffannaa Boqotan
(Waaqeffannaa, Guraandhala 12, 2019) Wayyuu fi hayyuu gameessa Waaqeffannaa kan turan Ob Hundasaa Waaqwayyaa (1961-2019) waggaa 58tt addunyaa kana irraa boqotan. Ob Hundasaan kan boqotan Sanbata darbe, Guraandhala 9, bara 2019 biyya jiraataa turan Norway…
Irreecha festivals bring people closer to each other
Irreecha (Afaan Oromo: also called Irreessa, is Thanksgiving holiday of the Oromo People in Ethiopia. The Oromo People celebrate Irreecha to thank Waaqa (God) for the blessings and mercies they have received throughout the previous…
Gaaffii fi Deebii: Qabsa’aa Mirga Namoomaa fi Gaazeexeessaa Dhaabasaa Waaqjiraa
Gaaffii Fi Deebii Qabsa'aa Mirga Namoomaa Gaazeexeessaa Dhaabasaa Waaqjiraa Waliin Taasifame.(Adol.20/2018) Slået op af Oromia Media Network i Fredag den 20. juli 2018
Kabaja Hundeeffama Waggaa 10ffaa Waaqeeffannaa Idil Addunyaa
By Dammaqaa Nagaasaa, OMN, Kutaa 2ffaa, Bergen/Norway
Kabaja Hundeeffama Waggaa 10ffaa Waaqeeffannaa Idil Addunyaa
(GWA, Bergen/Norway (Adol 06/2018) Kun qophii OMN kan kabaja Hundeeffama Waggaa 10ffaa Waaqeeffannaa Idil Addunyaa irratti xiyyeeffate.
Ibsa Ejjennoo Xumura Jilaa GWA
“Ayyaanni waggaa 10ssoo hundeeffama GWA Waxabajjii 22-24 bara 2018 Norway, Bergen keessatti gaggeeffame milkiin xumurame. Ayyaana kana irratti hayyooti Oromoo Australia, USA (Washington DC fi Minnesota), Kanaadaa, Awuroppaa fi Oromiyaa keessaa irratti hirmaatuun beekumsa, ogummaa…


text:
Qondaaltonni poolisii kutaa Niwuyoork ibsa kennaniin akka jedhanitti, namoonni afran too’annaa jala kan oolan, wiirtuu hawaasa Islaamaa kutaa Niwuyoork kan magaalaa Niwuyoork irraa kilomeetra 150 fagaatee argamu haleeluudhaaf qophaayaa jiraachuu isaanii, odeeyfannoo barataa tokko irraa argameen tahuu beeksisan.
Namoota afran too’annaa jala oolan jidduu tokko barataa sadarkaa lammaffaa kan umriin isaa waggaa 16 yoo tahu, karoora haleellaa kanaa hiriyyaa isaa tokkoof eega himee booda odeeyfannoon poolisii kan dhaqqabe tahuu gabaafame. Poolisiin akka jedhetti, nannaawa mana jireenyaa namoota afranii keessatti sakatta’iinsa geggeesseen qawwee fi shugguxii 23 akkasumas bombiiwwan sadi kan qabe tahuu beeksise.


text:
Gaafii: Salaata witrii erga salaatee booda du’aa’ii kadhachun waajibaa? Zikriin halkanii guyyaa keessatti qara’an tuni yeroo adda addaa qabdii?
Deebisaa: Salaata witrii boodaan qunuuta godhuun waajiballee mitii dirqamallee miti, sunnaallee miti walitti dhaabanii witrii godhuun. Halkan cufa godhaa jechuun hin jiru. Kan namni walitti aansanii godhan kun ajaja Nabii keenyaatii miti ﷺ. Witrii eega salaatan booda du’aa’ii godhuun kun nama waajiba jedhee yaadutu jira. Tanaaf jechaa salaanni kee dhibbarraa dhibbatti guutu yoo du’aa’ii dhiiftes. Zikriin halknumaaf guyyaa, ta ganama qar’aniifii ta halkanii kopha. Ammoo Rabbii kee yeroo cufa zakkaruun hulaan siif bana, halakanii guyyaa keessatti, nyaattuu, dhugduu, teessu, deemtuu, raftuu waqtii cufaa hulaan zikriidhaa cuftinuu siif bana.
Dr.Liwaa’ulislaam


text:
- Bulchiinsii magalaa Miniyapoolis guyyaan dhaloota Fayyisaa Leellisaa akkuma ka Matamaa Gaandii kabajamuu malee jedhe.
- Hawaasii Oromoo Waashingiton DC fi naannoo isii Fayyisaan Goota Jaarraa kanaa(21stcentury) jedhee faarse.
- Hawaasii Oromoo Minisootaa Fayyisaan goota guddaa jedhee $20,000 badhaase.
- Federeshiiniin Ispoortii Hawaasa Oromoo Amerikaa Kaabaa ,OSFNA-n atileeti Fayyisaa Warqii badhaase
Atileeti Fayyisaa Leellisaa eegii Biraazilii Amerikaatti deebihee gara hedduu deemee dubbataa, bulchoota hedduun wal arguutti jirallee.
Garuma deemuutti nama hedduu bahee simata.Yoo innii Kibxata torbaan dabree Iraabaataa Waashingiton, DC keessatti qopheessan dhaqellee nama dhibba hedduutti qophii sunitti dhufe.Hawaasii musliimaa Oromoo DC waancaa fi waraqata ragaa Fayyisaa badhaase.
Namuu Fayyisaan qabsaahaa mirga namaa jedhee faarsa. Ta DC fixatee jennaan Minisootaatti dabre.
Bulchiinsii magalaaa Miniyapoolis akka guyyaan Fayyisaa Leellisaa itti dhalate,Onkolloleessii 2,akkuma qabsaahaa mirga namaa Matamaa Gaandii kabajamuuf yaada dhiyeesse.
Wantii Matamaa Gaandii fi atileeti Fayyisaan wal fakkaataniin akka bulchiinsa Miniyaapolis jedhutti jarii lachuu mirga nama addunyaaf qabsaahuu isaaniiti.
Bulchiinsii magaalaa Miniyapoolis yaada kana bulchoota magaalaa olloota isaatiin gahuuf itti jira.
Bulchiinsii hawaasa Oromoo MN jiruullee yaada kana fudhate.
Hawaasii Oromoo Waashingiton,DC atileeti Fayyisaan Goota Jaaraa kanaa (Hero of the Century) jedhee faarsee torbaan dabre keessa ummata baasee irbaata qopheesseef.Namuu atileeti Fayyisaa Leellisaa waan hedduun faarsa.
Qophii Fulbaana 18,2016 hawaasii Oromoo Ministootaatti Fayyisaa simate irratti akka warrii qopheesse jedhetti nama kuma hedduutti bahee simate.
Akak obboo Teshitee Waaqooi itti gaafatamaa hawaasa Oromoo Minisootaa jedhutti nama 5,000 tahutt qophii Ministota Convention Center keessatti qopheessanitti dhufe.
Qophii sun irratti ijoollee dargaggoo,dubartoota,abbootii amantii,atileetotaa fi nama hedduutti diida xuyyuura Miniyaapoolisitti makiinaa Limoziinii guurratee dhufee,kaan ammoo miilaan bahee simate.
Hawaasii Oromoo MN $20,000 Fayyisaa kenne, Federeshiinii Ispoortii Hawaasa Oromoo Amerikaa Kaabaa Fayyisaa waqii badhaase,waldaan wal gargaasa Odaa Nabee akka jecha obboo Teshitteetti $5,000 Fayyisaa badhaase.
Fayyisaan ammoo atileetota Itoophiyaa dorgommii Paralympic irratti dorgomuu dhaqanii achumaan hafan Taammiruu Demisee fi waahela isaa doolara $20,000 kennuuf waadaa gale.
Gama kaaniin ammoo Fayyisaan medaaliyaa Riyoo, Biraazilitti badhaasan akka innii egerii muuziyeemii Oromoo keessa taa’u Oromootti kenne.
“Medaaliyaa kana warreen qabsoo Oromoo jalqabanii wareegamanii asiin gahan,ka gara fuunduraa wareegamuuf jiranii fi isin yoo tokko taatan gara fuundruraaf yaadannoof keessanii fgaafa Oromiyaan bilisoomte muuziyeemii Oromiyaa keessa akka taa’uuf yaadannoo isiniif kenne,”jedhe.
Tana caalaa ammoo “yoo walii hin galle ammo isin irraa nan fudha.”
Fayyisaan amma Amerikaa jiraa godina keessa jiraatu mirkansee dubbachuu baatullee New Meksikoo,Koloraadoo fi Arizoonaa keessatti shaakaluu fedhaa jedha.Asiin duubatti leenjiitti deebi’aa jedha.


text:
(Lubabaas Qeerrootiin) (Kutaa 1ffaa) Kaardii Daldala Filannoo MOOTUMMAAN WAYYAANEE FILANNOON UTUU HIN GEGGEESSIN KAN MAQAA FILANNOOTIIN DALDALUU DHA. […]
Month: June 2011
(Oduu Qeerroo, Hawaasaa, Waxabajjii 2011)Barattooti Uni Hawaasaa Qormaata qawwee mootummaan Wayyaaneen ittiin siyaasa ishii fudhachiisuuf akeekkatte diduun gaafa […]
Odeessa Qeerroo Shawaa Lixaa, Waxabajjii 29,2011/ Barataa Sabboonaa Oromoo Girmaa Nagaasaa guyyaa kaleessaa Waxabajjii 28,2011 galgala humnootiin Poolisii […]
Qeerroo Adaamaa, Guyyaa Waxabajjii 28,2011/ Mootummaan Wayyaanee TPLF sochii mirgaa fi abbaa biyyummaa dargaggootii fi ummanni Oromoo Oromiyaa […]
Odeessi Qeerroo, Dambi Dolloo irraa akka ibsutti Dargaggooti Oromoo fi ummanni Oromoo naannoo Qeellam Wallaggaa aanaa Gidaamii keessatti […]
Faaroo-faaya,abdii fi boonsituu sabaa…. Faaroo anaan ibsuun daran natti ulfaata; seenaan ishee haa ibsu. Garuu waa haajedhumee… Faaroon […]
(Qeerroo News, Finfinnee, 27 June 2011) According to CNN TV reporter, the Ogaden genocide is starting to accelerate. […]
(Oduu Qeerroo, Finfinnee, Wxabajjii 26, 2011) Qabsoo Bilisummaa Oromoo fi sochii Qeerroo keessatti hirmaannaa boonsaa gumaachaa kan turte […]
(Gabaasa Qeerroo Adaama,Waxabajjii 25,2011) Mootummaa TPLFn Sochiin barattoota Oromoo yaaddoo itti tahee akka cinqaa jiru beekamaadha.Sochiilee barattoota maqaan […]
Hillary Clinton‘s senior adviser for innovation at the US state department has lauded the way the internet has […]
As Tuqaatii Dhaamsa Qeerrooo dhaggeeffadhaa
Qeerroo fi Deeggartoota kaayyoo Qeerroo, Yeroo ammaa falmaa fi diddaan Qeerroo bakka adda addaatti finiinaa jira; haata’uutii, mootummaan […]
የመለስ ዜናዊ ፓርላማ ሰኔ 7 ቀን 2003 ዓ.ም. የኦሮሞ ነፃነት ግንባርን (ኦነግ)፣ ግንቦት 7: የፍትህ፣ የነፃነትና የዲሞክራሲ ንቅናቄን […]
Deeggartootaa fi tumsitoota Qeerroo, Nagaan haa dursu! Yeroo ammaa mootummaan Itoophiyaa fuula isaa badaa san dhofkachuuf jecha seerota […]
Sochii Dargaggoota Biyyoolessaa(Qeerroo)n kan baarage Mootummaan TPLF Dabbaalootaa fi Qondaalotaa isaa galma Sidaamaa keessatti Walgahiin sarde.
(Qeerroo, Hawaasaa, Waxabajjii 21,2011) Odeessi Qeerroo magaala Hawaasaa irraa akka himutti,dhihoo magaalaa Hawaasaa keessaatti tapha kubbaa miillaa Ethiopian […]
(Qeerroo, June 20, 2011) At the Ethiopian Premier League Championship tournament held in Hawaasa town where the popular […]
(Qeerroo News, June 18, 2011) The Oromo students and the Oromo intellectuals are the front runners in raising […]
Tapha Kubbaa Miillaa Premieum League Ethiopia irratti Qiddus Gorgiis jedhamee beekamu yeroo taphachuuf Hawaasaatti argamu Waraqaan Waamicha Qeerroo […]
The minority rule of TPLF and the plight of the Oromo people
Mootummaan Wayyaanee duula Beektootaa fi Barattoota Oromoo Balleessuu kan jedhu Akeeka godhatee itti fufe.
(Odeessa Qeerroo Finfinnee, Waxabajjii 18,2011)Gaaffii mirgaa fi sabummaa Oromoo yeroo irraa yerootti kanneen kaasan keessaa qoodi barattootaa fi […]
(Qeerroo, Adaamaa, 16 Waxabajjii 2011) Diddaan qabsoo ittiin dallaa garbummaa diiganii gara bilisummaatti ce’an waan ta’eef sobaa fi […]
Biyya irraa diina oofu
Ergamaan TPLF Junaddiin Saddoo, Dargaggoota Oromoo( Qeerroo ) Basaasuu irratti Ramadamee Milkaayuu Dhadhabe.
(Oduu Qeerroo, Adaamaa, Waxabajjii 15,2011)Guyyaa Kaleessaa Waxabajjii 14,2011 Ergamtichi TPLF mooraa University Adamaa keessa naannoo barattooti baratanii fi […]
(Dhaamsa Qeerroo,Jimmaa 14 Waxabajjii 2011) Sirni abbaa irrummaa murna bicuun durfamu haala yeroo aanjaa argateen akeeka isaa guuttatee […]
(Oduu Qeerroo, Adaamaa, Waxabajjii 11, 2011) Ergamaan Wayyaanee, Junaddiin Saaddoo ammas akkuma kanaan dura, 2004 keessa barattoota Yunvarsitii […]
(Odeessa Qeerroo, Fichee, Waxabajjii 11, 2011) Oromiyaa naannoo Shawaa Kaabaa keessatti ummati Oromoo erga FDG jalqabee bubbulee jira. […]
(Qeerroo, Finfinnee, 11 Waxabajjii 2011) Sabni tokko kan ofi danda’ee, ummata baay’ee qabu qabsoo gamtaadhaan garbummaa jalaa akka […]


text:
Gaafii: Nuti warri ala baanee waa carraaqnu kun khayrii dalaguu feena. Carraaqnee sadaqachuus ni feena. Garuu horiin keessan haraami nuun je’an. Ka masjiidaaf erginullee nurraa qeebaluu didan.
Deebisaa: Yaa gabrittii Rabbii, ta duraatii ati waan dalagdu sumaatu uf beeka. Yoo sigaggaalummaa ka hojjattu taate, yoo mallaqni kee ka ribaa ta’e, yoo faana laaltuu taate, waan Rabbiin jibbu yoo ta’e horiin kee haraami. Yoo hurkama kee taate ammoo, hurkaa kee itti fayyadamuu, nama fayyaduu, sadaqachuu, hajjiin dhaquu ni dandeessa. Namni horiin hurkaa keetii haraam siin je’u wallaalaadha. Nabiin ﷺ akki je’e irra caalaan dalagaa waan namni hurkee carraaqqatu. Horiin kee horii halaalii sadaqadhu.
Dr. Liwaa’ul Islaam


text:
Gaaffii: intala takka yoo namni butee fedhinnaan maletti hamtuu itti dalagan intala san maaltu irra jira?
Deebisaa: intalti dhalaa takka hoggaa butaniin takkaayuu bakka isiin mana dhayxutti hulaa itti cufatan haga dandahutti harka siif hin kennin odoo du’attillee geeyseeodoo haala san irrattillee ka duutu taatee , maal jedhe nabiin keenya ﷺ ‘man qutila duuna irdihii wo maalihii fahuwa shahiidun hadiisa abii daawud keessatti akkana jedhe nami tokko dhiiga isaa irratti , diin isaa irratti aqiidaa isaa irratti islaamummaa isaa irratti horii isaa irratti worra isaa irratti naamusa isaa eeggachuu irratti yoo du’ellee namni sun shahiida haga dandeessutti iyyiinsaan haa tahu, fedhinnaa jaalala itti hin mul’ifatin yoo haala sanitti hamtuu itti dalagan humnaan waa takka na dhiisutti hinjiruu , rabbii isii irratti shakkartee araarama kadhachuu taati malee iqaabni akka dhiira irratti jiruu isii irraa kufe jechu, akkuma san intalti dhalaalleenyoo kaatee gurbaa tokko masalan biyya oroppaa fi ameerikaa keessatti fa’a dhalaan shugguxii qabdi yoo dhalaan tun boojitee akka dhiirti dhalaa gootu san dhalaan ka dhiira gootu taatellee akkasuma haga dandahutti na ajjeesaa malee abadan ani zinaa hin godhu jedheetuma ifirratti haa lolu, gaafa immoo lubbuu isaa tana jaalalaaf harka kennuu , du’a irra jiruu filate rabbiin ni beeka niyyaa isaatii isa irratti humaa hin jiruu . rabbii isaatiif galata galchee araarama kadhatuu qofa malee wonni silaa nama dardaraa irraa homaa isa irra hin jiru
Dr Luwaa’ul Islaam


text:
Gaafii: Namni tokko qaamni isaa oowwee takkaahuu dadhabbii qabaatee yoo qaama dhiqachuu fedhe, takkaahuu yoo huccuu jiisee mataarra kaayyate maal qaba?
Deebisaa: Walumaagalattuu soommana keessa ilkee suwaakkachuun, qaama dhiqachuun akkasumas huccuu jiisanii mataa irra kaayyachuun waa takkallee hin qabu. Akkuma san hospitaala dhaqxee dhiiga kee lilmeen sirraa fuudhanii si laaluun wama takka hin qabu. Fayya dhabaadhaaf yoo dhiiga kennite ammoo ykn yoo koobbatte soomanni sirraa bade.
Dr. Liwaa’ul Islaam


text:
Filaannoo prezdaantummaa Keeniyaa irradeebii yeroo lammaffaatiif geggeefameen, ammas Prezdaant Uhuuruu Keenyaataa injifatuu Koomishiinni Filaannoo Keeniyaa IEBC guyyaa hardhaa labse.
“Kaadhimamaa Prezdaant Uhuuruu Keenyaataa fi itti Aanaa Prezdaantii Wiliyaam Ruutoo baga gammaddan” jechuun kan injifatan tahuu labse.
Filaannoo August 8/2017 geggeeffamee tureen, Koomishiiniin Filaannoo (IEBC) prezdaant Uhuuruu Keenyaataa injifatuu eega labsee booda, manni murtii olaanaa iyyannoo paartiin mormitu NASA dhiheeffate irratti hundaa’uun bu’aan filannoo sanii seeraan ala jechuun kuffise. Akkasumas filannoon harayni irra deebifamee onkololeessa 26/2017 akka geggeeffamu murteesse.
Paartiin mormituu NASA kan kaadhimamaa Prezdaantii Raayilaa Odingaa tiin durfamu immoo, qondaaltonni Komishinii Filannoo hanga aangoo lakkisaanitti kan hin hirmaanne fi ummannis bahee akka hin filanne gaafate.
Filaannoo Onkololeessa 26/2017 geggeeffame kanaan, Uuruu Keenyaataa sagalee miliyoona torbaa ol( 98% ) argachuun filatameera.
Filaannoo kanaaf lammiileen Keeniyaa 19,611,423 kan galmaa’an yoo tahu, namoonni 7,616,217 qofti kan Sagalee kennatan tahuus beekameera.


text:
Mummichi ministeera Itiyoophiyaa Dr. Abiyyi Ahmad gumii dinagdee addunyaa Daavoos keessatti gaggeeffamu irratti hasawaa dhageesisanii abbotiin Qabeenyaa Biyya Alaa Itiyoophiyaa keessatti hojii invastmantii akka gaggeessan Afeeran.
Carraaqqii biyya keessatti ta’een Baatiilee darban sagaliif mootummaa isaanii foyya’insa gama siyaasaa fi dinagdeen hatattamaan fudhate tarreessan.
Uummata Itiyoophiyaa miliyoona dhibba tokko keessaa miliyoonni jaatamni dargaggoota umriin isaanii waggaa 24 gad ta’uu kan dubbatan Dr. Abiyyi carraa hojii banuuf guddina dinagdee fi barnootaa barbaachisaa akka ta’e hubachisan.
Gumiin dinagdee addunyaa kan waggaa Swizarlaand keessatti jalqabamuun kun falmii waa’ee daldalaa jabaatee akkasumas Briteen gamtaa Awurooppaa keessaa ba’uu akkasumas dinagdeen addunyaa dadhabaa adeemuun yaaddoo ennaa uumetti.


text:
Gaaffii: Namni tokko horii zakaa naa kennee; yoo feete haadhaa abbaa keetii kenni yoo feete itti fayyadami jedhee; horiin tun naaf halaala moo akkami?
Deebisaa: Horiin zakaa nama saddeetiif kennamee jira shari’aa Rabbii keessatti. Nama saddeeti qofatu qooda itti qaba. Yookii nama haala saddeeti keessaa tokko qabutu haqa itti qaba. Yoo sifa saddeettan tana keessaa tokko qabaatte fudhachuu ni dandeessa. Namni ammoo dalagachutti jiru ka miskiinummaa hin qabne ka nama amma islaame hin ta’in, ka horii Zakaa walitti qabuuf deemutti jiru hin ta’in, ka musaafira karaa deemee waan nyaatee waan dhugu dhabe hin ta’in sifa saddeettan sana keessa yoo ati hin jirree horii Zakaa sani nama sifa san qabuu dabarsuu qabda jechu. Yoo abbaaf haati tanteellee sifa san qabaatan kennuufii ni dandeessa horii san.
Sheik Alii Jimmaa


text:
Naannoo kibbaatti gaaffii ummanni godina Sidaamaa naannoo tahuuf kaaseen wal qabatee, Kamiisa dheengaddaa irra kaasee magaalota fi gandoota baadiyaa godinicha keessatti jeequmsi kan ka’e tahuu odeeyfannoon ni addeessa. Jeequmsa kana hordofuun walitti bu’iinsa ummataa fi humna mootummaa jiddutti uumameen lubbuun nama 21 galaafatamuu , namonnni hedduun ammoo miidhamuu fi qabeenyis barbadaa’u gabaafame.
Ka’umsi walitti bu’iinsa kanaa, hiriira Kamiisa dabre dargaggoonni Saba Sidaamaa magaalaa Hawaasaatti gaaffiin ummatni Sidaamaa waggaa dheeraaf gaafachaa jiru hatattamaan akka deebisaa argatu jechuun jalqaban yoo tahu, hiriirri wal fakkaatu Magaalota fi gandoota baadiyaa godinichaa keessatti kan itti fufe tahuus odeeyfannoon ni addeessa.
Kantiibaan Bulchiinsa Magaalaa Hawaasa Obbo Sukkaaree Shoodaa akka himetti, walitti bu’iinsa humna nageenyaa fi dargaggoota magaalichaa jiddutti kamisa dabre uumameen namni afur ajjeeffamuu fi namoonni 7 madahuu hime. Dabalataanis namoonni 150 jeequmsa kana kaasuun shakkamanii too’annaa jala oolfamuu fi yeroo ammaatti magaalattiin haala tasgabbaa’aa keessa jiraatuu ibse.
Magaalota jeequmsi keessatti ka’e jidduu Hawaasaa, Hagarasalaam, Aalataa Wondoo,Yirgaalam, Lakuu fi kanneen biroo keessatti argamu.


text:
Paarlaamaan Taayiwaan har’a sagalee kenneen fudhaa fi heeruma namoota saala wal fakkaataa giddutti gaggeeffamu raggaasisee jira.
Biyyoota Eshiyaa keessatti dhimmi akkasii irratti sagaleen ennaa kennamu ykn raggaasifamu kun kan jalqabaa ta’u isaati.
Seera tumtoonni Taayiwaan caalmaa sagaleen seera lana kan raggaasisan yoo ta’u namoonni saala wal fakkaataa jaalalleewwan isaanii waliin sirna hidhata dhaabbataa ykn fudhaa fi heeruma waajiraalee mootummaa keessatti akka gaggeeffatan ehama.
Taaywaan keessatti waggoota dheeraaf deggertii seeraa akka argatuuf namoonni haala akkasii keessa jiran duula gaggeessaa kan turan yoo ta’u raggaasifamuun isaa akka injifannoo guddaatti ilaalamee jira.Gaa’iila dhiraa fi dubartii giddutti gaggeeffamuun qixxee mirgii nu kennamuu qaba jechuun gaafataa turan.
Yaada irratti cichitoonni garu seerri kun akka fudhatama hin arganneef baatilee hedduuf carraaqaa kan turan yoo ta’u sagalee barbaachisu hin argatiin hafuun milkaa’iina dhaban.


text:
Pooolisiin Federaalaa fi Oromiyaa guyyaa har’aa dargaggoota magaalaa Asallaa haala nageenya magaalattii irratti mari’ataa turan reebuun kan bittinneessan tahuu odeeyfannoon ni addeessa. Guyyaa kaleessaa qophii simannaa Adda Bilisummaa Oromoo ilaalchisee, dargaggoonni magaalattii keessatti alaabaa addichaa dhaabaa fi halluu dibaa yeroo turanitti, dhalattoonni saba Amaaraa gurmaayuun dargaggoota kanneen jeequuf kan yaalan tahuun beekameera.
Kaleessaa waaree booda dhalattoonni saba Amaaraa magaalattii keessa jiraatan Alaabaa addichaa dargaggoonni dhaaban buqqisanii cicciruun kan Minilik dhaabuu isaanii hordofuun, walitti bu’iinsi ka’e jechuun namni dubbisne nuuf hime. Akka namni kun jedhetti:
“Walitti bu’iinsa uumame kanaan guyyaa kaleessaa yoo diqqaate namni 50 ol miidhamee hospitaala magaalaa Asallaatti yalaama jira. Guyyaa har’aa immoo dargaggoonni walitti qabamnee dhimma nagayaa irratti osoo marii irra jirru, poolisoonni reebicha nurratti raawwatan” jechuun nuuf hime.
Reebicha Poolisoonni har’a raawwatan kanaanis dargaggoonni heddu kan miidhaman tahuu namni dubbisne kun nuuf hime.


text:
DIINQA OROMOO: Tola Ooltummaa: Aadde Duurettii Taaddasaa (Miimmii), Fulbaana 11, 2018-Kutaa 1ffaa
–
Aaddee Dureettii Taaddasaa jedhamti. Oromiyaatti dhalattee guddatte. Bara mootummaa Dargii jalqabee dararaa dubartiin Oromoo tokko keessa dabarsitu mara dabarsiteetti. Mana hidhaa ‘Maa’ikelaawwii’ jedhamu kan Impaayerri Xoophiyaa Oromoofi saba biro keessaatti dhiphisu keessaatti hidhateetti. Abbaan manaashee sababa Oromummaaf jecha hidhaa waggaa 10 olii mana hidhicachaa keessaatti dabarseera. Dararaa dheeraan booda karaa biyya ollaa biyyaan biyya qabanii baqaan biyya alaa kana seenanii carraa jireenyaa argatan.
Durettiin erga biyya Amarikaa keessa geessees Oromoota biyya ollaarraafi carraa lootorii DVtiin biyya Amarikaa qaqqaban tola ooltummaadhaan qubachiistee hanga hojii qabsiisuutti faana dhama’aa turte. Haata’u malee yeroo tokko gadi teessee yaadde. Dubartoota Oromoo dararaa isheen dabarsite sana keessa jiran yaaddee boqonnaa dhabde. Ta’us mul’ata tokko qabattee gadi baate. Mul’anni sunis waan dandeessuun dubarootota Oromoo biyya keessaa qaqqabudha. Waan qabdu harkatti qabatteetu nama isheef gumaachuu danda’an iyyaafatte. Maatiisheerraa eegalte. Sa’a bittee dubartoota Oromoo qaqqabde.
Sa’a sadiin eegalte. Har’a saawwan/Hameessa 166 ol bittee Oromoof hirteetti. Saawwan 81 dhalanii jabbii qabu. Aadaa ‘Dabaree’ jedhamus hojiirra oolchiteetti. Saani dhaltu sun goromtii yoo taate dubartoonni dabarsanii dubartii akka isaaniif tola dabarsanii kennu. Yoo korma ta’e ittiin qotatu. Fakkeenyaaf, dubartoonni lama yoo saani isaanii lamaanuu dibicha dhalte waliin camadatanii cimdii taasifatu. Ittiin abbooliin manaa isaanii lafa qotatu. Sana qofa miti. Barumsaa leenjii leenjistootaa kenniti. Yeroo saddeet ol biyyatti deddeebi’uun barumsa kenniteetti. Shamarran mana barumsaatti jajjabeessiteetti. Saamunaafi uffata gumaachiteetti. Haala ittiin qulqullummaa qaamaa eeggatanis barsiifteetti.
Lafa bishaanii qocchisiifteetti. Namoota kumaa ol gargaaruu kan danda’u doolaara biyya Amarikaa Kuma 40 oliin hojjechiisteetti. Ammas piroojaktii guddaa harkaa qabdi. Saawwan saffisaan baayyataa jiraniif wiirtuu giddu gala fayyaa Horii tokko dhaabuu barbaaddi. Sana qofas miti. Giddu gala manaa kan Aannaniifi dhadhaa itti gurguratanis ijaaruufi feeti. Haata’u malee yaadni qajeelaan kun humnashee ol ta’ee jira. Gargaarsa barbaaddi. Kanaafis ‘go fund’ bantee kadhataa jirti.
Gaafa dubbattu imimmaaniin dubbatti. Rakkoofi gidiraan haadha Oromoo boqonnaa ishee dhorkeera. Hayyootarraa gumaacha feeti. Dhaabbilee addaa addaatti akka katabaniif feeti. Ammayyuu dubartoonni Oromoo hedduutu harka na ilaalaa jira jettee tibba Oromiyaa dhaqxu hunda waliin boossi. Nutis hojiishee kana siniin ga’uuf gaaffiif deebii kutaa sadii qabu walduraa duubaan fudhanneerra. Dhaggeeffadhaa; itti yaadaa; cinaa dhaabbadhaa; teessoonshee kunooti. Kutaa 2ffaafi 3ffaan walduraa duubaan itti fufa. Namoonni ishee dubbisuu barbaaddan teessoo kanaa gadiitiin ishee argattu.
–
Marsariitiin/ website/ : www.cgweafrica.com
Feesuubuukii (Facebook page): www.facebook.com/Cgweafrica
Email: cgweafrica@gmail.com


text:
Lagni Rib guutee dhangala’uudhan miidhaa qaqqabsiisaa jira
Finfinnee, Hagayya 6,2011 (FBC) – Lagni Rib guutee dhangala’uudhan miidhaa qaqqabsiisaa jira.
Naannoo Amaaraa godina Goondar Kibbaa aanaa Liiboo Kamkamitti lagni Rib guutudhaan miidhaa qaqqabsiisera.
Aanichatti manneen gandoota 8 keessatti argaman 2,203, akkasumas aanaa Foogaraatti gandoota 10 keessatti manneen 2,400 guutumaa guututtii fi gariin bishaanin liqimfamaniiru.
Aanaalee lamaanitti oomisha ruuzii hanga %80 irratti miidhaa irraan ga’uu Maas Miidiyaan Naannoo Amaaraa gabaasera.


text:
Saayintistonni biyya Faransaayitti lafee sarbaa Daayinosarii guddicha qotanii baasan
Saayintistonni Kibba - Lixa Faransaayitit argaman lafee sarbaa bineensa daayinoosaraa lafa keessaa qotanii baasan.
Lafeen kuni meetira lama kan dheeratu yoo ta'u gosa daayinosarii biqiltu sooratu akkasumas mormaafi eegee dheeratuuti.
Gosni daayinosarii kanaas 'saawuroppood' jedhama. Kunneen bara juraassik jedhamu kan jiraataa turan yoo ta'u sanyii bineensota gurguddoo lafa irratti jiraatani badanidha.
Kanneen waa'ee biqiltuu qoratan akkitti lafeen kuni hammana ture isaan ajaa'ibsiisuu dubbatan.
- Godambaan Biraazil ganna 200 ibiddaan gubate
- Israa'eel bakka jireenyaa namoota yeroosif 'jannata' ture qottee baaste
Muuziyeemii seenaa Biyyaalessaa Paaris irraa Ronaan Aalan gaazexaa Le Paarisiyaan jedhamuf akka himanitti lafee kana irraa godaannisallee arganiiru.
''Kuni sanyii bineensota gurguddoof waan barame miti,'' jechuun bineensonni gurguddo yeroo baay'ee yeroo du'an lafeen isaanii akka hubamu himan.
Hangam guddata?
Daayinosarri waggoota miiliyoona 140 dura jiraate kuni silaa toonii 40 - 50 (Kiloogiraama kuma 40 hanga kuma 50) ni ulfaata ture jechuun Obbo Aalayim Rooytarsiif dubbataniiru.
Gaazexaan biyyasii 'La Charente Libre' jedhamu akka gabaasetti kana dura bara 2010 lafeen gosa daayinoosara walfakkaatu kan argame yoo ta'u 2.2m dheerata ture. Ulfaatinni isaas 500kg ture jedheera.
Lafeen sarbaa daayinoosaraa torban kana argame yeroo lafaa qotamee bahu ulfaatina walfakkaataa ni qabaata jedhame eegama.
Garuu, gargaarsa konkolaataafi yeroo torban tokko tahu ni fudhata jedhamee tilmaamama.
Wanti biraa argatan malai?
Saayintistonni 70 ta'an ganna kana lafa wayinii bakka Charentee jedhamu argamuufi magaalaa Konyaakitit dhihoo jirutti qorannootti dabarsu.
Erga bara 2010 lafeewwan 7,500 kan ta'an baka kanaa argamanaiiru.
Hunduu garuu kan sanyii tokko miti. Kan sanyii bineensota gara garaa 40 ta'an yoo ta'u bakki kunis bakkeewwan Awurooppaa keessatti qoranoof filatamu ta'eera.


text:
imaan hammam 3 hot and sexy image
BOLLYWOOD HOLLYWOOD Create New Gallery
imaan hammam
0 Like
imaan hammam
0 Like
imaan hammam
0 Like
GDPR Compliance
imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam Imaan_Hammam Imaan_Hammam imaan-hammam imaan-hammam Imaan_Hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam Imaan_Hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam 이만_하맘 imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam imaan-hammam


text:
Finfinnee, Caamsaa 16,2011(FBC)- Qonna Gannaa baranaatin lafa heektaara miiliyoona 13 misoomsuuf hojjetamaa jiraachuu Ministeerri Qonnaa beeksise.
Ministir deettaan Ministeera Qonnaa obbo Saanii Raddiin FBCtti akka himanitti, lafa misoomurraa oomisha kuntaala miiliyoona dhibba 4 fi miiliyoona 60 argachuuf karoorfameera.
Ogeeyyiin qonnaa kuma 60 ol leenji’ee hojjechaa kan jiru yammuu ta’u, sanyiin filatamaa kuntaalli kumni dhibbi 3 fi kumni 60 raabsameera.
Kanaan ala sanyii filatamaa kuntaalli miiliyoonni 1.1 qophaa’era.
Kuufama xaa’oo kuntaala kuma 300 ala, bittaan xaa’oo kuntaalli miiliyoona 12 raawwatameera.
Xaa’oo kuntaalli miiliyoonni 8 ammoo Yuuniyeenii Waldaalee Hojii Gamtaatif raabsameera.
Comments
Loading...


text:
Caamsaa 30,2015 Godina Horroo Guduruu Wallaggaatti FDG uummata Oromoo fi dargaggoota Oromoon Jabbaachuun Walqabatee barsiisotni
Oromoo kan keessatti argaman namootni 12 hidhamuu maddeen Qeerroo gabaasan.
Diddaan Uummataa kallattii hundaan mootummaa abbaa irree Wayyaanee EPRDF/TPLF irratti jabaachuun kan itti fufe yoo ta’uu, Godina Horroo
Guduruu Wallaggaa AANAA AMMUURUU jedhamu keessatti diddaan uummata daran jabaachuun mootummaa Wayyaanee guyyaa irraa gara guyyaatti raafama guddaa keessa galee jira.
Wayyaaneen gaaffii uummataaf deebii kennuu dhabuun ilmaan Uummata Oromoo qaroo biyyaa ta’an qabee hidhuu fi dararaan gochaa diinummaa isaa calaqisiisuu fudhachaa jiraachuun ibsame jira, haaluma kanaan ilmaan Oromoo kanneen barsiisotni Oromoo keessatti argaman AANAA AMMUURUU irra Caamsaa 29/2015 maqaa uummata nurratti kakasuun fincila nurratti gaggeessaa jirtu jedhamuun fi isin miseensota Qeerroo
Bilisummaa Oromooti jedhamuun qabamuun kanneen hidhaman ta’uu madden Qeerroo bilisummaa magaalaa Shaambuu irraa gabaasan.ilmaan Oromoo hidhaman kessaan kanneen maqaan nu ga’ee jiruu keessa:
1.Barsiisaa Arabuu Yaasiin
2.Barsiisaa Jireenyaa Dachee
3. Barsiisaa Gammachuu
4.Dargaggoo Garramuu Biyyansaa kanneen keessatti argamaan AANAA AMURUUtti hidhamuu maddeen keenya gabaasan.mootummaan wayyaanee hidhaa fi ajjeechaan warraaqsaa FDG fi bilisummaa keenya dura dhaabbatus nuti ilmaan Oromoo wareegama kamiifuu of qopheesinee mirga keenyaa fi bilisummaa keenyaa kabachiifachuuf murteeffannee kaane jirra jechuun dhaammata sabboontootni Oromoo dhaammatu.


text:
Addunyaa Irratti Guyyaan Walabummaa Preesii Caamsaa Sadii Kabajamee Oola.Waa’een walabummaa preesii dubbatamaa kan ture ta’uus dhugaan har’a iyyu ta’u Gazeesseesoota mudataa jiruaddunyaa iddoo hedduu keessatti gara sadarkaa akka dinuummaatti ilaalamuutti guddatee jira.
Gabaasnii haaraa ba’e akka agarsiisuutti bara keessa jirru 2019 keessa walabummaan preesii gad adeemaa jira.Kunis harka caalaan isaa tarkaanfii jabaa gaazexxesoota irratti fudhatamaa jiru irraa madde.Maraafuu barbaachisummaan preesii walabaa maali?
Gabaasa guutuu caqasaa


text:
Mallattoo Gurguddoo Guyyaa Qiyaamaa-Lakk.3
Ya’juuj fi Ma’juuj saboota gurguddoo lama sanyii Aadam irraa ta’aniidha. Sababa badii gurguddaa dachii keessatti babal’isaa turaniif Mootiin Zul-Qarnayn jedhamu bakka tokkotti isaanitti cufe. Suuratu Al-Kahf keessatti waa’ee kana ni dubbata. Garuu Qiyaamaan yommuu kalooftu cufaa diiganii gara addunyaa bahu. Qur’aana keessatti waa’ee isaaniitii fi Zul-Qarnayn akkana jechuun dubbata:
“Yeroma [Zul Qarnayn] gidduu gaara lamaanii gahe, isaan lamaanii asitti ummata dubbii [isaa] hubachuutti hin dhiyaanne arge. Isaaniis “Yaa Zul Qarnayn! Dhugumatti, Ya’juuj fi Ma’juuj dachii keessatti badii hojjattoota. Nuu fi isaan gidduutti cufaa akka gootu baasii siif goonuu?” jedhan. Innis ni jedhe, “Waan Gooftaan kiyya isa keessatti naaf mijeessitu [wanta isin naaf kennitan] irra caala. Gidduu keessanii fi isaaniitti cufaa nan godhaa humnaan na gargaaraa. Muraa sibilaa naaf fidaa.” Yeroo iddoo gaara lamaan gidduu jiru guutu “afuufaa” jedheen. Yeroo ibidda [diimaa] isa godhus, “Sibila baqe isa irratti dhangalaasaa naaf fidaa” jedhe. [Ya’juuj fi Ma’juuj] isa irra koruu hin dandeenye, jalaanis isa uruu hin dandeenye. [Zul Qarnayn] ni jedhe, “Kuni rahmata Gooftaa kiyya irraa ta’eedha. Yeroo waadaan Gooftaa kiyyaa dhufe, Inni bittinaa’a isa godha. Waadaan Gooftaa kiyyaas dhugaa ta’eera.” Guyyaa [Ya’juuj fi Ma’juuj dhufan] san garii isaanii garii keessa kan yaa’an taasifne gadi dhiifna. Xurunbaanis ni afuufama, [uumama hundaa] guutumatti walitti isaan qabna.” Al-Kahf 18:93-99
Zul-Qarnayn mootii humnaa fi loltuu baay’ee qabu ture. Bahaa dhiya deemun namoota gara Rabbiitti waamaa ture. Dachii keessa osoo deemu gara Kaabaatti qajeele. Kallatti kaabaa kanatti gaarreen lama jidduutti dhufe. Gaarreen kanniinii gaditti ummata wanta inni jedhu hubachuu hin dandeenyetu ture. Sababni isaas, afaan ofii malee afaan Zul-Qarnaayn dubbachuu hin danda’an. Kanaafu, isaan walii galuuf tarjumaana (nama afaan hiikutti) fayyadamu. Gaarreen lamaan kana jidduu banaatu jira. Saboonni Ya’juuj fi Maj’uuj banaa kanaan gara ummata kanaatti yaa’un badii adda addaa hojjatu. Kanneen akka nama ajjeesu, midhaan balleessu, jeequmsa uumu fi kkf. Ummanni cunqurfamanii fi miidhaman kunniin gaarummaa, aangoo fi humna Zul-Qarnayn yommuu argan, gaarreen lamaan jidduutti cufaa Ya’juuj fi Ma’juujin dhoowwu akka hojjatu gaafatan. Kanaaf, baasi ykn mindaa akka kennaniif itti himan. Garuu Zul-Qarnayn wanti Rabbiin isaaf mijeesse fi laaffise wanta isaan isaaf kennan akka caalu itti himuun cufaa hojjachuuf qophii ta’e. Karaan cufaa kana itti hojjataniis muraa sibilaa (hadiidaa) banaa gaarreen lamaan jidduu jiruutti guutuudha. Ergasii akkuma sibila tumtuun sibilatti ibidda afuuftu, muraa sibila tuulamaa kanattis ibidda afuufaa jedhen. Yommuu akka ibiddaa diimatu, sibila koopparii baqe naaf fida irratti dhangaalaasaa jedheen. Yommuu koopparii baqe muraa hadiidaa oltuulame irratti dhangalaasu, garmalee jabaachun akka gaaraa ta’e. Kanaafu, Ya’juuj fi Ma’juuj gubbaanis utaalun, jalaanis uruun gara namootaa as bahuu hin dandeenye. Garuu guyyaa tokko cufaan kuni ni banamaaf. Kunis kan ta’uu yommuu Qiyaamaan kalooftudha.
Hadiisa Abu Hureyraan gabaase keessatti Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan:
“Ya’juuj fi Ma’juuj guyyaa hundaa hanga xiyya aduu arganii ni qotu. Itti gaafatamaan isaanii ni jedha, “Boru ni qonnaa deebi’aa.” Rabbiin kan duraa caalaa cimaa gochuun [wanta isaan qotan] bakkatti deebisa. Hanga yeroon isaanii dhufu kuni akkanumatti itti fufa. Yommuu Rabbiin namoota irratti akka bahan fedhu, hanga xiyya aduu arguu dhiyaatanitti ni qotu. Itti-gaafatamaan isaanii, “Deebi’aa boru ni qottuu In sha Allah (Yoo Rabbiin fedhe)” jedha. Isaaniis “Rabbiin yoo fedhe” jedhu. Kanaafu borumtaa akkuma duraan dhiisanitti itti deebi’u. Isaanis qotuun gara namootatti bahu. Bishaan hundaa dhugani fixu. Namoonni isaan irraa mooraa isaanii keessatti baqachuun of eegu. Ergasii [Ya’juuj fi Ma’juuj] gara samii xiyyoota isaanii darbu. [Qormaataaf] xiyyoonnis dhiiga kan ofirraa qaban ta’anii isaanitti deebi’u. Ni jedhu, “Warra dachii keessa jiran moo’anne jira, warra samii irrattis ol’aantummaa argannee jirra.” Ergasii Rabbiin raammoo gateetti morma isaaniitti erguun isaan fixa.” Ergamaan Rabbii (SAW) ni jedhan, “Rabbii harka Isaa nafseen tiyya jirtuun kakadhe! Bineensonni dachee irra jiran foon isaaniitiin furdatu.” Sunan Ibn Maajah 4080
Kanaafu, Ya’juuj fi Ma’juuj lakkoofsan garmalee baay’ee ta’uu irraa kan ka’e, laga itti dhufan dhuganii fixu. Dachii keessatti badii gurguddaa hojjatu. Hanga Qiyaamaan dhiyaattu cufaa isaanitti cufame ni qotu. Garuu uruun namootatti as yaa’u hin danda’an. Rabbiin akka duraan ture caalaatti waan deebisuuf. Haa ta’uu malee yommuu Rabbiin akka gara namootatti yaa’an fedhu, cufaa kana uruun namootatti gadi jigu. Ergasii badii fi balleessaa baay’ee hojjatu. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa suurah biraa keessatti ni jedha:
“Hanga yeroo [cufaan] Ya’juuj fi Ma’juuj banamee isaaniis tabba hundarraa ariitiin gadi bubbu’anitti [namoonni dhuman gara addunyaa hin deebi’an]. Waadaan dhugaas dhiyaate. Yeroo san ijji namoota kafaranii ni bobaasti. ‘Yaa badii keenya nuti kana irraa daguu (gaflaa) keessa turre. [Yoom kana qofa] inuma miidhaa raawwattoota (zaalimota) turre.’ Jedhu.” Suuratu Al-Anbiyah 21:96-97
Namoonni sababa badii isaaniitiin addunyaa tana irraa xuruuraman ykn dhuman, hanga cufaan Ya’juuj fi Ma’juuj banamuutti gara addunyaa tanaa hin deebi’an. Garuu yommuu Qiyaamaan dhaabbattu murtiif ni kaafamu. Qiyaamaan dura cufaan isaanii yommuu banamu, Ya’juuj fi Ma’juuj lafa olka’aa (tabba) hundarra gara addunyaatti ariitin yaa’un fasaada (balleessaa) guddaa raawwatu. Aayah keessatti yansiluun jechuun ni ariifatu. Ummanni Ya’juuj fi Ma’juuj balleessaa fi badii guddaa raawwachuuf dachii keessa ariitiin adeemu.
Ummanni kuni cufaa isaanii keessaa yaa’anii gara addunyaa jiguun mallattoo Qiyaamaan dhiyaachu agarsiisudha. Kanaaf itti aanse, “Waadaan dhugaas dhiyaate.” Jedhe. Kana jechuun Guyyaan Qiyaamaa Rabbiin waadaa gale ni dhiyaata. Waadaan Isaa haqaa fi dhugaadha. Guyyaa kana, sodaa fi rifannaa cimaa irraa kan ka’e ija kaafirootaa tan bobaastu taate argita. Yakkaa fi balleessaa hojjataa turan yommuu beekan badii, gaddaa fi gaabbii ofitti waamu[1]. Ni jedhu, “Yaa badii keenya nuti kana irraa daguu (gaflaa) keessa turre.” Kana jechuun gaflaa keessatti kan lixne, waa’ee Qiyaamaa ilaalchisee odeefannoo Ergamtoonni beeksisanitti kan hin amanne taanee oduu Qiyaamaa irraa dheessaa turre.
Wanta tokko irraa gaflaa (daguu) keessa ta’uu jechuun- wanti suni nama afoo osoo jiruu ykn mallattooleen isaa osoo jiranuu irraa garagaluu fi xiyyeefannoo itti kennuu dhiisudha. Namni Qiyaamaatti amanuu irraa garagalu, gahuumsa isaa fi jazaa Rabbii gara fuunduraatti qunnamu arguu irraa fedhiin lubbuu addunyaa keessatti isa ko’oomsite jirti[2]. Fedhiin lubbuu inni hordofu Qiyaamatti akka hin amannee fi xiyyeefannoo itti hin kennine isa taasise jira. Galaana fedhii lubbuu keessa daakuu malee gahuumsa isaa itti hin yaadu.
Guyyaa Qiyaamaa erga gara nafsee isaanitti deebi’anii of arganii booda zaalimoota haqa Rabbiin kitaaba Isaa keessatti buusetti hin amanne ta’u ni hubatu. Yakkaa fi badii hojjachuun, haqa Rabbiin beeksise kijibsisuun zaalimoota (miidhaa raawwattoota) akka ta’an ni beeku. Kanaafu ni jedhu, “inuma miidhaa raawwattoota (zaalimota) turre.’ Ergasii azaabatti akka oofaman ajajamu. Rabbiin warroota Qiyaamaa irraa gaflaa keessa ta’anii fi Guyyaa san salphatan keessaa ta’uu irraa nu haa tiiksu.
[1] Tafsiir Sa’diyy- fuula 619
[2] Ma’araaji tafakkur wa daqaa’iqu tadabbur- 14/368
https://islamqa.info/en/answers/3437/do-yajooj-and-majooj-exist-at-the-present-time-and-is-the-barrier-real
The End of The World-fuul 361-…


text:
Phawuloosi
Tiitossi
Xaafeedda Kiitaa
Geluwaa
Tiito Ayihuda gidenna asa gidiide, guyyeppe Kiristtinnaa ammanuwan laamettiide Phawuloosi Mishiraachchuwaa Qaalaa kiitaa oothiyaa wode, matan de7iide, he oosuwaa maaddeedda asa. Phawuloosi ha kiitaa xaafeeddawe, laythaan aappe guuxxiyaa ha barenanna oothiyaa Tiitossi gidishshin, he wode Tiito ammaniyaawantta xeellanawunne naaganaw, Qarixxeese giyaa haathaan doodetteedda sa7an atteedda. A kiitaa qofay heezzu huuphe yewatuwaa bollaana.
Koyruu woosa golliya kaalethiyaawanttu Qarixxeese asatuwaa iitaa oosuwaa xeelliyaawaan ay mala eeshshay de7iyaawantta giddanaw koshshintto Tiita akeekissanaassa. Laa7ethuu ammaniyaawanttu giddon de7iyaa dumma dumma citaa, cima attumawanttanne maccawawantta, yalaga attuma asatuwaanne Godaassi oothiyaa dumma dumma asaa wooti tamaarissanaw bessintto Tiita zoreedda. Wurssethay qassi ammaniyaa asaa eeshshaabaa, sarotethaaninne siiquwan de7ana de7uwaabaa, ammaniyaa asaa giddoppe walassaa, palumiyaanne shaakotethaa dhayissanabaa Tiito zoriyaa immeedda.
Shemppatuwaa Ubbatuwassi Imetteedda Qantha Qofatuwaa
Geluwaa (1:1-4)
Ammaniyaa asatuwaa kaalethiyaawantta (1:5-16)
Ammaniyaa asatuwaa dumma dumma oosuwaa citaa (2:1-15)
Maqquwaanne naagettana mala imetteedda maaraa (3:1-11)
Wursethaa qutiyaa (3:12-15)
1
1 Yesuusi Kiristtoosi kiitteedda taani Phawuloosi, Xoossaa aylli, ha dabidaabbiyaa xaafay. Xoossay dooreedda asaw ammanuu de7anaadaaninne Xoossaa tumatethaa eraakko unttuntta kaalethanaadan taani doorettaade kiitettaaddi. 2 Worddotenna Xoossay nuussi ha medhinaa de7uwaa daro wodiyaappe kase immana geedda. 3 Xoossay nuuna ashshiyaawe likke wodiyaan bare qaalaan hawaa qonccisseedda; I hadariide taana azazeeddawaadan, taani A qaalaa oday.
4 Ammanuwaa ittippetethaan ta tumu na7aa new Tiitoo, Xoossaa Aawuwaappenne nuuna ashshiya Yesuusi Kiristtoosappe, aadho keekatethay, maarotethaynne sarotethay gido.
Tiito Qarxxeesan Oothiyaa Oosuwaa
5
Taani neena Qarxxeesan aggaade yeeddawe, neeni attowaa giigissanaassanne, taani azazeeddawaadan, katamaa ubbaan woosa golliyaa cimatuwaa dooranaassa. 6
Cimay borettenawaanne itti machchatti xalalay de7iyaawaanne ammaniyaa naanay de7iyaawaa giddanaw bessee; A naanay shalluwaa bayizziyaabaaninne woy azazettennaan ixxiyaaban asay amassalennawantta gidanaw bessee. 7
Ayissi gooppe, he cimay Xoossaa oosuwaa azaziya kaappuwaa gidiidde, pokkissennawaa, otorettennawaanne elle hanqqettennawaa giddanaw bessee; qassi mathottennawaa, sugennawaanne yorattennawaa giddanaw bessee. 8
Shin imatha mokkiyaawaanne lo77obaa dosiyaawaa giddanaw bessee; qassi akeekanchchaa, xilluwaa, geeshshaanne barena naagiyaawaa giddanaw bessee. 9
Ammanettiya de7uu beettiyaa timirttiyaanna giigiyaa qaalaa I loythi oyqqo. Yaatooppe haratuwaa tumu ammanuwaa tamaarissiyaawaani menthethanawunne qassi hewaa ixxiyaawanttakka zoranaw danddayanawa.
10 Ayissi gooppe, azazettennawanttu, maaddennawaa haasayiyaawanttu, haratuwaa cimmiyaawanttunne qaxxaretteedda Ayihuda ammaniyaawanttu bagga gideedda daro asatuu de7iino. 11 Unttunttu tamaarissanaw bessenna pokkiyaa ogiyaan miishshaa demmanaw tamaarissiyaawaan golliyaa ubbaa bayzziyaa diraw, unttunttu haasayaa te77ana bessee. 12 Unttunttu giddoppe ittuu, timbbitiyaa odiyaawe unttunttoo,  > yaageedda. 13-14 I markkattowe tuma; hewaa diraw, neeni unttunttussi mino ammanuu de7anaadaaninne qassi Ayihudatuwaa tossaanne tumuwaa ixxeedda asatuwaa azazuwaa unttunttu sisennaadan, unttuntta minissaade seeranaw bessee. 15 Barenttu huuphew geeshsha gideeddawanttussi ubbabaykka geeshsha; shin tunatuwaassinne ammanennawanttussi unttunttu wozanaa qofaynne unttuntta suure wozanay tuneedda diraw, unttunttoo ayaynne geeshsha gidenna. 16 Unttunttu barenttu Xoossaa eriyaawaa qoncciyaan odiino; shin unttunttu sheneyiyaawantta, azazettennawanttanne oosuwaa ubbawukka giigennawantta gidiyaa diraw, barenttu kiitaan A erokko giino.


text:
SBO Sagalee Bilisummaa Oromoo, Bitooteessa 3, 2019
SBO Bitootessa 03, 2019. Oduu fi Gaaffii fi deebii Hayyuu Oromoo Obbo Lubee Birruu Lubee waliin goone kutaa 5ffaa.
Maqaa ABOtiin nama hidhuun jabaatee itti fufeera.
Godina Horro Guduruu Wallaggaa aanaa Jaardagaa Jaartee magaalaa Aliboo keessatti OPDOn “isin ABO deeggartu” jechuun namoota nagaa sadii hiiteetti. Namoonni hidhaman sadan:
1. Obbo Abbabee Xiyyee (namni kun qaama miidhamaadha)
2. Filee Bayyanaa fi
3 Tuulii Nagaasaa jedhamu.
Aanaa Jaardagaa Jaartee kana keessatti tibbuma kana waraanni mootummaa miidhaa ulfaataa uummatarraan ga’aa akka turan dhaga’aa turre.


text:
Gaaffii : yoo magriibni na darbee ishaa’iillee qadaa baasuudhaaf ta’u intalti an bira dalagu dura ishaa salaattee eegasii magriiba salaatta naan jettii hukmiin kun akkam?
Deebisaa: salaata dura waajiba ta’etu salaatamuu qaba obboleewwan kiyya salaata dura waajiba ta’e ka si darbe san dura salaatteeti eegasii ka itti aanu salaatta malee ka dabarte kaan dhiiftee kaan hin salaattu . Garuu ulamaan islaamaa gariin waan jedhan yoo salaatni lammataa kun ka si darbu taate lama si darbuu irra amma ka si darbaa jiru kana dhaqqabadhuu eegasii kaan salaatii jedhan yoo kan sin dabarre taate garuu ka dura wojjabe san salaatuu qabdaa jechuudha
Sheikh Alii Jimmaa


text:
Prezidaantin Yunaaytid Isteetes Donald Traamp daw’annaaf Briteen seenanii jiru.Imaltuu isaanii Kanaan maatii warra mootii wajjiin kan wal arguuf jiran yoo ta’u afeerraa irbaata kan kabajaa irratti mummitti ministeera Briteen kan aangoo gadhisuuf jira Teresaa May waliin argamuuf jiru.
Prezidaant Traampii fi haatii warraa isaanii Melaniyaa Traamp har’a helikoptaraan masaraa mootii “Baakingham Palaas” jedhamu yeroo dhaqqaban mootittiin Briteen Elisaabetiin simataman.
Kabajaa jiru agarsisuuf jecha yeroo 41 qawween kan dhukaafame yoo ta’u waardiyyaa kabajaa eega daw’atanii booda Traamp Mootittii Elizaabeet waliin laaqana nyaachuuf ol seenan.
Motiittiin Elizaabeet laaqana booda Traampii fi haadha warraa suuraalee masaraa mootii keessa jiru dawwachiisan.
Prezidaant Traamp Waashingitan gadhisanii ituu hin ba’iin dura akka jedhanti imaltuun kun akkaan gaarii akka ta’u kanaanis Amerikaa fi Briteen giddutti walii galtee daldalaa guddaa gara fuula duraatti tolfanna jedhan.
Briteen jeeqama siyaasaa guddaa keessa ituu jirtuu daw’annaan Traamp kun gaggeeffamaa jira.Mummittiin ministeera Briteen Teresaa Meey aangoo gadhisuuf kan jiran ta’u beeksisanii turan.
Kunis akkaataa itti Briteen gamtaa Awuroopaa keessaa ba’u qabdu xumursisuu waan hin dandeenye ta’uun beekamee jira.


text:
Naamusa Du’aayi-Kutaa 2ffaa
Naamusa du’aayi kutaa darbe irraa itti fufuun ammallee In sha Allaah ni ilaalla.
7.Cubbuu fi balleessaa ofii amanuu– naamusa du’aayi keessaa tokko cubbuu fi hanqinna ofii Uumaa fuunduratti amanuudha. Yommuu balleessa fi hanqinna kee amanuun qalbiin tee Rabbiin fuunduratti cabdu, du’aayin tee deebii argachuu carraa guddaa qabdi. Kanaafi, du’aayin araaramaaf kadhatan, balleessaa fi hanqinna ofii amanuu kan of keessaa qabuudha. Sayyidul istighfaar-
شَدَّادُ بْنُ أَوْسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ” سَيِّدُ الاِسْتِغْفَارِ أَنْ تَقُولَ اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي، لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَىَّ وَأَبُوءُ لَكَ بِذَنْبِي، فَاغْفِرْ لِي، فَإِنَّهُ لاَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ أَنْتَ ”. قَالَ ” وَمَنْ قَالَهَا مِنَ النَّهَارِ مُوقِنًا بِهَا، فَمَاتَ مِنْ يَوْمِهِ قَبْلَ أَنْ يُمْسِيَ، فَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَمَنْ قَالَهَا مِنَ اللَّيْلِ وَهْوَ مُوقِنٌ بِهَا، فَمَاتَ قَبْلَ أَنْ يُصْبِحَ، فَهْوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ”.
Shaddaad bin Aws akka dabarsetti Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan: “Sayyidul Istighfaar (karaan araarama itti kadhatan hunda caalu) akkana jechuudha,’Allaahumma anta Rabbii laa ilaha illaa anta, Khalaqtani wa ana Abduka, wa ana ala ahdika wa wa’dika mastaxa’tu, A’uzu bika min Sharri ma sana’tu, abuu’u Laka bini’matika alayya, wa abuu’u laka bizanbii faghfir lii fa innahu laa yaghfiru zzunuuba illa anta.’
Yaa Rabbii! Ati Gooftaa kiyya. Dhugaan gabbaramaan Si malee hin jiru. Na uumte jirta, ani gabricha keeti. Hanga danda’een ahdii fi waadaa Kee irra jira. Badii hojjadhe irraa Siin tiikfama. Qananii narratti oolte nan amana, badii hojjadhes nan amana. Naaf araarami. Badii kan araaramu Si malee hin jiruuti.”
Itti aansun Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan, “Namni du’aayi tana yaqinan (dhugaan sirritii itti amanuun) guyyaa jedhe galgalaa’un dura guyyama san du’e, warra Jannataa irraa ta’a. Ammas, namni halkan du’aayi tana yaqinan jedhe lafti bari’uun dura du’e, warra Jannataa irraa ta’a.” Sahih al-Bukhari 6306
Hiika jechootaa: Allaahummaa (Yaa Rabbii), anta (Ati, Si), Rabbii (Gooftaa (Rabbii) kiyya), Laa (hin jiru), ilaha (dhugaan gabbaramaan), illaa anta (Si malee), Khalaqtanii (na uumte), ana (ani), alaa (irra), ahdika (ahdii Kee–ajajoota Rabbii erga beeke hojii irra oolchu), wa’dika (Waadaa Kee–warroota waan gaarii hojjataniif Jannanii jiraachu fi warroota waan badaa raawwataniif Jahannam jiraachu nan dhugoomsa. Garuu ani waadaa Kee irra jira, kana jechuun hanga danda’een waan gaarii hojjadha.), mastaxa`tu (hanga danda’een), A’uzu (tiikfama), bika (Siin), min (irraa), Sharri (sharrii, badii), sana`tu (hojjadhe), abuu’u (nan amana), ni`matika (qananii Kee), alayya (narratti), zanbii (cubbuu kiyya), faghfir (araarami), lii (Naaf), innahu (dhugumatti), laa (hin jiru), yaghfiru (kan araaramu), zzunuuba (cubbuuwwan).
“Badii hojjadhe irraa Siin tiikfama” yommu jedhu namni waan gaarii hojjate mindaa argata. Akkasumas, waan badaa hojjate ni adabama. Yommuu “Badii hojjadhe irraa Siin tiikfama” jettu ‘Adabbii sababa badii hojjadheetin dhufu irraa na tiiksi, naaf irra darbi.’ jechaa jirta.
8.Wanta kadhatan san ijjannoon kadhachuu– Abu Hureeyran akka dabarsanitti Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan:
“ لاَ يَقُولَنَّ أَحَدُكُمُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي، اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي، إِنْ شِئْتَ. لِيَعْزِمِ الْمَسْأَلَةَ، فَإِنَّهُ لاَ مُكْرِهَ لَهُ ”.
“Tokkoon keessan akkana hin jedhin, ‘Yoo feete, Yaa Rabbii naaf araarami, Yaa Rabbii rahmata naaf godhi.’ Garuu kana irra, ijjannoon Rabbiin haa kadhatu, Rabbiin kan dirqu homtu waan hin jirreef.” (Sahiih Al-Bukhaari 6339)
Wanti barbaadamu, namtichi yommuu du’aayi godhu kadhaa isaa keessatti ijjannoo qabaachu qaba. Garuu namtichi ‘Yaa Rabbii! Yoo feete du’aayi tiyya naaf qeebali’ yoo jedhe, kuni ijjannoo fi kutannoo kan faalleessudha. Akka waan akkana jechaa jiruuti, “Yaa Rabbii du’aayi tiyya yoo narraa qeebalte (deebii deebisteef) Si galateeffadha. Ta’uu baannan, Si hin kadhu.” Kuni immoo Rabbii Olta’ee fi Farfamaa irratti oftuulu kan agarsiisudha. Akkasumas, of gahiinsa (self-sufficiency) nama du’aayi godhuu mul’isa. Namni yeroo hundaa gargaarsa fi deeggarsa Rabbii kan barbaadudha. Kanaafu, haala hiyyummaa fi dadhabinnaa isaa agarsiisuun Rabbiin kadhachuu qaba.
9.Du’aayi baay’isuu fi yeroo hundaa gochuu– namni du’aayi yommuu godhu dhimma duniyaa qofa irratti daangessu hin qabu. Aakhiraas (Jireenya Booda) sirritti kadhachuu qaba. Akkasumas, yeroma rakkoo ykn wanta gaarii argachuuf qofa Rabbiin kan kadhatu osoo hin ta’in yeroo hundaa Rabbiin kadhachuu qaba. Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan:
“ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَسْتَجِيبَ اللَّهُ لَهُ عِنْدَ الشَّدَائِدِ وَالْكُرَبِ فَلْيُكْثِرِ الدُّعَاءَ فِي الرَّخَاءِ ”
“Namni yeroo rakkoo fi gaddaa Rabbiin akka isaaf awwaatu fedhe, yeroo laafinnaa du’aayi haa baay’isu.” ( Jami’a At-Tirmizi 3382)
Akkuma mammaaksi Arabaa jedhu, “Namni yeroo hundaa balbala dhadhayu, gara keessa seenun hin oolu.”
Tuqaa kana irratti sirritti itti xinxalluun yeroo hundaa du’aayi gochuu hin dhiisin.
10.Du’aayi yeroo du’aayin qeebalamtu gochuu-tola Rabbii keessaa tokko yeroo murtaa’o ta’an yeroo biraa irraa adda baasun filate. Yeroo kana filachuun gabroonni mirqaansun akka eeganii fi du’aayi sirritti akka godhaniifi. Osoo yeroon hunduu wal qixa ta’ee silaa fedhiin gabricha ni du’a. Kanaafu, gabrichi du’aayin isaa akka fudhatama argattuuf yeroo kanninitti fayyadamu qaba. Yeroon du’aayin fudhatama itti argattu keessaa
A). Du’aayi halkan gara dhumaatti tokko sadaffaan yommuu hafu gochu– Afaan keenyan ‘obboroo’ jennaan. Yeroo namoonni hirriba cimaa keessa jiran mu’iminni (namni dhugaan amane) olka’e Rabbii isaatti warwaata. Dhugumatti Rabbiin mu’imintoota dhugaa akkana jechuun ibse:
كَانُوا۟ قَلِيلًۭا مِّنَ ٱلَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ
وَبِٱلْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
“Halkan irraa xiqqoo qofa rafuu turan.
Isaan yeroo hiraabaa (obboroo) araarama kadhatu” Az-Zaariyat 51:17-18
Kana qofaa mitii, Rabbiin halkan irraa tokko sadaffaan yommuu hafu bu’iinsa Isaaf maluun gara samii duniyaatti akka gadi bu’u Ergamaan Rabbii (SAW) ni beeksisu:
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ “ يَتَنَزَّلُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا حِينَ يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ يَقُولُ مَنْ يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ، مَنْ يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ، وَمَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ?”
“Gooftaan keenya Kan toltuun Isaa baay’attee fi Olta’aan halkan gara dhumaatti tokko sadaffaan yommuu hafu halkan hundaa gara samii duniyaatti bu’uun, ni jedha, ‘Eenyutu Na kadhata, isaaf Nan awwaadhaa; Eenyutu waa Na gaafata, Nan kennaafii; Eenyutu araarama Narraa barbaada, Nan araaramaafii?” (Sahiih Al-Bukhaari 6321, Sahiih Muslim 758)
Dhugumatti halkan ka’anii salaatu fi du’aayi gochuun gammachuu fi tasgabbiin keessa namaatti akka bubbisu taasisa. Yommuu namoonni hirribatti lixan ati immoo dhaabatte Rabbitti warwaattu, guyyaa nagahaan oolta, rakkoo fi dhiphinnii kee sirraa hir’ata.
Yaa mi’aa salaata halkanii!
Yaa du’aayi yeroo sanii!
Tasgabbii fi gammachuu akkamii!
Yaa nama yeroo san hirribatti lixee
Carraa meeqatu si lufee
B).Du’aayi yeroo Azaana fi Iqaamaa jiddu
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم “ لاَ يُرَدُّ الدُّعَاءُ بَيْنَ الأَذَانِ وَالإِقَامَةِ ” .
Akka Anas ibn Maalik dabarsetti, Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan, “Du’aayin Azaana fi iqaama jiddutti godhame hin deebifamu.” (At-Tirmizi 212, Abu Dawud 521)
C).Du’aayi yeroo salaata– salaanni guutun isaa faaru Rabbiiti fi du’aayi kan of keessatti qabateedha. Dhugumatti, namni sirritti yoo itti xinxallee fi hiika wanta jedhu beeke, du’aayiwwan miidhagon salaata keessa akka jiran ni hubata. Mee suurama Faatiha irraa jalqabi hanga xumura salaata itti xinxalli, hiika isaa baruuf mee tattaafadhu, waan ajaa’iba argita. Wanti ati Rabbiin irraa kadhachuu barbaaddu salaata keessatti siif guduunfame jira. Milkaa’inni fi gammachuu ati dheebottu salaata keessa jira. Kanaafu, hiika du’aayiwwan salaata keessatti jedhan baruuf tattaafadhu. Erga barte immoo yommuu salaattu irratti xinxalluu fi xiyyeefachuf carraaqi.
D). Du’aayi yeroo sujuudaa– sujuunni gocha Rabbiin biratti garmalee jaallatama ta’eedha. Kanaaf, Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan:
“ أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ وَهُوَ سَاجِدٌ فَأَكْثِرُوا الدُّعَاءَ ”
“Gabrichi Gooftaa isaatti daran (caalatti) dhiyoo kan ta’u yommuu sujuuda bu’uudha. Kanaafu,[haala kana keessatti] du’aayi baay’isaa.” Sahiih Muslim 482
E.Du’aayi dhuma Salaata fi boodaa- salaama baafachun duraa fi salaama erga baafatanii booda du’aayi baay’isuun, carraa du’aayin fudhatama argachuu dabala. Ammas, yeroon du’aayi itti baay’isu qaban kanneen armaan gaditi; wudu’a erga godhanii booda, ji’a Ramadaanaa, Laylatul Qadr, Guyyaa Arafaa, Guyyoota kurnan jalqabaa Zul Hijjah fi kkf.
Guduunfaa
Mata duree darbee fi kana walitti yommu qabnu du’aayin teenya fudhatama akka argattuuf tarkaanfiwwan kana hordofu dandeenya:
•Badii fi wantoota fokkuu irraa dheessu —Hojiwwaan gaggaarii baay’isanii hojjachuu—Salaata sirnaan salaatu—Rabbiin qofa du’aayi kadhachuu — Yommuu du’aayi godhan yaada ofii sassaabu—wanta du’aayi keessatti jedhan hiika isaa beeku fi irratti xinxalluu— Badii ofii amanuu fi araarama Rabbiin kadhachuu—Rabbiif of gadi qabuu fi sodaachuu—dhoksaan ykn sagalee gadi qabuun du’aayi gochuu—Du’aayi baay’isuu fi yeroo hundaa gochuu—Rabbiin irraa waan gaarii eegu fi Jarjaruu dhiisu.
•Rabbiin Faarsu fi badii ofii amananii Rabbiin irraa araarama kadhachuun, balbala milkaa’innaa fi gammachuu bana.
•Yommuu namoonni hirribatti lixan ka’anii salaatu fi du’aayi gochuun jireenya namaatti qilleensa tasgabbitii fi milkaa’innaa afuufa.
•Du’aayi baay’isuu fi yeroo hundaa gochuun burqaa gammachuu fi milkaa’innaa itti fufsiisudha.
Kitaabban wabii: Du’a Weapon Of the Believer fuula 87-101 fi 117-131 By Abu Ammar Yasir Qaadi
Sharih Riyaadu saalihiin-Jiildi-6, fuula 718, Ibn Useymiin


text:
Mummichi Ministeera Ityoophiyaa Dr. Abiyyi Ahamad fi Prezidaantiin Eertraa Obbo Isaayyaas Afewarqii Sarhaa Zaalaambassaa yeroo seenanitti haala ho’aan simataman.
Sirna kana irratti itti aanaa mummicha ministeeraa Dammaqaa Makoniin, itti aanaa prezidaantii bulchiinsa naannoo Tigraay Dr. Debratsiyoon G/Mikaa’eel akkasumas aangawoonni sadarkaa olaanaa kan biyyoota lameenii argamanii turan.
Dr. Dabratsiyoon haasawaa dhageesisaniin uummattoota biyyoota lameeniin” Baga guyyaa Kanaaf Geessan” jechuun waggaa haaraa waliin ayyaaneeffatan.
Hojiif deemeen magaalaa Zaalaambassaa keessa akka jiru kan dubbatu Sintaayyoo Gammachuu waliin gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa.


text:
Prezdaantiin Turkiya Rajab Xayyib Erdogaan biyyi isaa finciltoota Kurd kanneen daangaa Suuriyaa fi Turkiya keessa maandheffatan irratti duula lafoo kan jalqabde tahuu beeksise. Torbaan dabre keessa qondaaltonni Ameerikaa riphee loltoota Kurdii Suuriyaa keessatti maandheffatan eega daaw’atanii booda, Waraanni Turkiyaa guyyota muraasa dura magaala Suuriyaa tan Afriin jedhamtu qilleensa irraan haleeluu jalqabe.
Prezdaant Erdogan haasawa sabtii har’aa godheen, waraanni biyya isaa magaalota Suuriyaa too’annaa finciltoota Kurdi jala jiran kanneen akka Afriin fi Maanbiij yeroo gababaa keessatti finciltoota jalaa baasuudhaaf duula bal’aa banuu beeksise.
Mootummaan Suuriyaa duula Turkiyaa kana balaaleffachuun, waraanni Ameerikaatis gargaarsa finciltoota Kurdiitiif goodhu dhaabee akka biyya isaatii bahu akeekkachiise.


text:
Den Haag – Hawaasni Oromoo Neezerlaand hiriira mormii cimaa Bitootessa 22, 2018 magaalaa Dan Haagitti geggeesse. Oromoonni biyya Neezerlaand baay’inaan bayuudhaan Labsii Yeroo Muddamaa tibbana mootummaan Woyyaanee ummata keenna ukkamsuudhaaf yeroo lammaffaaf labsite balaaleffataniiru. Labsiin kunis saffisaan ummata irraa akka ka’us gaafataniiru.
Hawaasni hiriira kana irratti hirmaate dararaan sirna Woyyaanee jalatti lammii isaanii irra gayaa jiru kan isaan yaachisu, ajjeechaa fi gidiraan oromoo irra guyyaa gauyyatti gayaa jiru kan isaani gaddisiisu ta’uus ibsaniiru. Hirmaattoonni hiriira kanaa hanga qabsoon Oromoo injifannoon goolabamutti karaa danda’amu hundaan lammi isaanii bira kan dhaabatanii fi karaa danda’amu hundaan qabsoo bilisummaa kan tin’isan ta’uus dubbataniiru.
Hiriira kana irratti bakka bu’oonni hawaasaa Waajjira Ministera Haajaa Biyya-alaa Neezerlaanditti argamuudhan aangawoota dubbisaniiru. Akkasumas xalayaa giiraa Oromooo irra gayaa jiru ibsus galchaniiru. Aangawoonni Ministera Haajaa Biyya-alaa Neezerlaandis haalli Itoophiyaa keessa jirtu yeroo kamuu caalatti kan isaan yaachise ta’uu ibsanii, mootummaan isaanii karaa embaasii isaanii Finfinnetti argamuun dhimicha duukaa bu’ee hordofaa kan jiru ta’uus dubbatan. Rakkoo Itoophiyaan keessatti argamutu fufruufis qooda isaani irraa eegamu kan gumaachan ta’uus ibsaniiru. Bifuma wolfakkaatuun, Bitootessa 27, 2018 koreen hawaasaa, rakkoo ummanni Oromoo yeroo amma keessatti argamu ibsuudhaaf miseensota paarlaamaa Neezerland, koree haajaa biyya-alaa, dubbisuudhaaf beella kan qaban ta’uun beekameera.
Suuraa hiriira mormii Den Haag Bitootessa 22, 2018 keessaa hanga tokko.


text:
Miseensota Parlaamaa 135 keessaa isaan 70 tahan Kaataloon Ispeen irraa akka walaba baatu sagalee isaanii kennan, miseensonni 10 immoo kan hin deeggare tahuu ibsan
Murteen sagalee kennuu kun magaalaa Baarseloonaatti guyyaa hardhaa waaree booda iccitiidhaan kan geggeeffame yoo tahu, Abbaan alangaa Ispeen miseensota paarlaamaa dhoksaan sagalee kennan kana irratti himannaa kan banu tahuu beeksise.
Mummichi ministeera Ispeen Mariyaanoo Raahoy gama isaatiin, murtii Parlaamaa kanaatiin ummanni Ispeen rifatuu akka hin qabnee fi akka tasgabbaa’uu qabu, akkasumas miseensota Seeneetii Ispeeniif Kaatalaan kalattiin akka Maadriid jalatti bultuuf gaafate.
Prezdaantiin Kaatalaanii fi itti aanaan isaatis aangoo irraa akka ari’aman ibse.
Haasawa muummicha ministeera kana miseensonni seeneetii Ispeen kan deggaran tahuu ibsaniiru.


text:
Ministriin dhimmi alaa Yunaayitid Isteetis Maayik Poompeewoo hoogganaan kampanii telekominikeeshinii Chaayianaa guddicha kan Huaaweeyii waa’ee hariiroo kampaniin isaanii mootummaa Beejiing waliin qabu ilaalchisee ni kijiban jechuun qeeqan.
Poompeewoon gaaffii fi deebii caasaa oduu CNBC waliin har’a geggeessaniin akka jedhanitti Huaaweeyiin Chaayinaa qofa utuu hin taane paartii koministeii waliin illee hidhata qaba jedhan.
Itti dabaluu dhaanis hidhati jara lamaanii odeeffannoo lammiiwwan Ameerikaa caasaalee isaanii keessa darbu balaaf saaxila jedhan.
Kampaniin telekominikeeshinii guddichi kun teeknooloojii 5G jedhamu kan uume yoo ta’u interneetiin daran saffisaan akka hojjetu kan gargaaru caasaa adduyaaf kontraata galamu inijfachuuf yaalii gochaa jira.
Torban darbe kampanileen Ameerikaa Huaaweeyii waliin hariiroo daldalaa akka hin uummanne ugguruun waraana daldalaa Chaayinaa waliin jiru hammeessee jira.


text:
Godiina Harargee Bahaa aanaa Mettaa magaalaa Qullubbii fi Calanqoo keessatti sochii biyooleessa Amaaraa ykn Abiniif miseensaa,meeshaa waraanaa fi maallaqaan tumsituu kanneen jedhaman miseensonni gosa Amaaraa hidhamaa kan jiran ta’u maatiin ibsaa jiru.
Kamiisa darbe namnii 56 to’annaa jala kan oolan yoo ta’u maaliin akka shakkaman kan itti himamee erga qabamanii guyyaa lammaffaatti ta’u ibsamee jira.
Namonni maqaan isaanii akka hin ibsamne akka jedhanti kan to’annaa jala isaan oolche bulchiinsaaf nageenyati jedhu.Clanqoo keessaa nama 48 Qullubbii keessaa namnii 8 hidhamuu fi kanneen keessa abbaa fi ilmii akkasumas abbaa warraa fi haatii warraa akka jiran ragaan jira jedhu.
Kana ilaalchisee polisii godiina Haraargee bahaa fi hoggana aanaa Mettaa irraa deebii argachuuf yaaliin ta’e akka hin milkaa’iin ibsamee jira.
Ajjechaa Baahir Daar fi Finfinnee keessatti dhaqqabe sana booda hogganni Aabiin Amaara ta’an kanneen Oromiyaa keessa jiraatan 200 ol hidhamuu Aabiin beeksisee jira.


text:
Somaaliyaa keessatti kan argamu gareen finxaaleyyii IS Itiyoophiyaa keessaa hordoftoota fo’achuu kan isa dandeessisu ergaa jihaadaa sagalee fi viidiyoo dhaan waraabame fi barreeffamaan dhiyaate raabsuuf akka jiru ibsameera.
Gareen ISIS duula isa haaraa dhaaf Itiyoophiyaa keessatti kan mul’atu walitti bu’iinsi gosaaf sabatiinsi dhabamuun haala mijataa akka uumeef Keeniyaa keessa kan maadheffate Daayrikterri waaltaa qorannaa Sahaan Maatew Braayden waahila keenya Afaan Somaaee Haruun Maruuf waliin gaaffii fi deebii geggeessaniin ibsaniiru.
ISIS Somaaliyaa Ergaa Jihaadaa Afaan Amaaraan Dabarse
Viidiyoon sun garee ISn ball’inaan kan beekamuu fi yeroo hedduu kan dhaga’amu faaruu afaan Amaaraan kan itti faarfatame ture. Gareen kun ergaa dadammaqiinsa ka biroos afaan Amaaraan wal duraa duubaan kan baasu ta’uu beeksiseera.


text:
Dhiibbaan dhiigaa fayyaa sammuu miidha
Namoonni umrii walakkeessa 30 keessaa jiran dhibbaa dhiigaasaanii ilaaluun fayyummaa sammuu isaanii gara fuulduraaf murteessaa akka ta'e qo'annoon mul'ise.
Amma jalqaba umrii gannaa 50tti fayyuummaa sammuu eeguuf agarsiiftu fayyada qabdu ta'u muli'se.
Namoonni 500 bara 1946 dhalatan irratti hordoffiin taasifame dhiibbaan dhiigaa umrii ga'eessummaa isaaniirratti ujummoo dhiigaa balleessuu fi dandeetti sammuusaani hir'isutti hidhata qabaachutu himame.
Ogeeyyiin akka jedhanitti, dhiibbaan dhiigaa'' yeroo murteessaa'' ganna 30 fi 40 keessaa mudatu miidhama sammuu saffisiisaa.
Dhiibbaan dhiigaa umrii giddugaleessaatti dabaluun hariiroo dhibee waa nama dagachiisuu dimeenishiyaa waliin hariiroo qabachuun himamuun kan jalqabaa miti.
Haata'u malee, saayintistoonni akkaata itti uumamuu fi yoom akka jalqabu hubachuu barbaadu.
Qo'annoo 'Lancet Neurology' irratti maxxanfame akka agarsiisutti, namoonni qo'annoo kanarratti hirmaatan dhiibbaan dhiigasaanii safaramuu akka qabu fi fayyummaan sammuu isaanisni sakatta'ama.
Dhiibbaan dhiigaa umrii ganna 36-43 gidduutti dabaluun dandeettiin sammuu hir'achuu wajjin hidhata qaba.
Badii qaqqabuu saffisisuu danda'u
Dandeetti sammuu namoota hundumaa ammuma dulloomaa adeeman hir'ata adeema. Garuu, dhibeewwan niwuroonota sammuu miidhaan akka rakkoo waa dagachuu, karoorsuu dadhabuu Vaaskular dimeenishiyaa jedhamuu namatti hammeessa.
Qo'annoowwan turan mallattoolee dammaqinsi sammuu hir'achuu dursanii hin mul'isanii jedhu qo'attonni. Kanaafuu, mallattolee kanneen waggoota dhufanitti hubachuuf namoota qorannoorratti hirmaatan to'achaa jiru.
Dhiibbaan dhiigaa umrii ganna 43 fi 53 gidduutti dabaluun ujummoowwan dhiigaa manca'uu ykn 'istirokii salphaaf' wayita ganna 70 guutan nama saaxila.
Dursaan qo'aannichaa Piroofeesar Joonatan Iskoot ogeessi Kilinikaal Niwuroolojii jaarmiyaa fayyaa 'UCL Queen' jedhamuu akka himanitti ,dhiibbaan dhiigaa ganna 30 keessatti namni tokkoo qabu al-kallattiidhaan fayyaa sammuu keenyaarratti waggoota 40 booda dhiibbaa uumuu danda'a.
To'annoo fi tarkaanfiin fayyummaa sammuu cimsuuf fudhatamu jalqaba umrii giddugaleesssaarratti xiyyeeffannoo argachuu akka qabu himan.
Pirof. Iskoot BBC tti akka himanitti, sakatta'insi tajaajila fayyaa biyyaaleessaan kennamu ganna 40 irraa amma ganna 50 tti kennama. Ragaan nuti qabnu garuu, dhiibbaan dhiigaa dursa safaramuu qabaa'' jedhan.
Pirofesarri Kaardoo Vaaskularii Yuunversiitii Oxfoord Pool Leesan ''Darbe darbee namoonni dhiibbaa dhiigaa cimaa qaban caasaa sammuu adda ta'e jireenyasaanii gara boodatti qabachuu danda'uu jedhan.
''Doktoroonni kan irratti wal falmanis, tarii umrii dargaggummaatti dhiibbaa dhiigaa yaaluun jijjirama sammuu kana dhaabu danda'aa isa jedhu''
'' Argannoon kun jireenya keessatti yeroon murteessoon jiraachuu keesssattu ganni 30 fi 40 keessi wayita dhiibbaan dhiigaa dabaluun sammuu miidhu'' jechuun dubbatan.


text:
Dargaggoonni kunneen haga ammaatti mana hidhaatti gidirfamaa jiru.Qeerroo Gadaa Bultii erga leenjii xoollay xumuree tureera garuu haga ammaa hingadhiifamne.Amaanu’el Beekkataas Addis Ababa police commission ykn 3ffaa bakka jedhamutti yakka tokko malee ugguramee jira.
Amaanu’el Balaay namoota hedduu waliin xoollay keessatti dararamaa jira.Sooressaa Hundarraa kaambii RIB. Qaaqee jirutti dararamaa jira.
Dargaggoonni kunneen badii tokko malee gariin mana barumsaa irraa gariin ammoo bakka hojiirra ukkaamsamanii yakka tokko malee hidhaman.Namni balleesse saatii seerri eeyyamutti mana murtiitti dhiyyaatee badiisaatti gaafatamuun waanuma jiru osoo tahee jiruu mootummaan garuu dargaggoota kanneen badii tokko malee mana murtiirraas lagee yakka seenaa irratti raawwataa jira.
#Free_Gadaa_Bultii
#Free_Amaanuel_Beekkataa
#Free_Amanueel_Balaay
#Free_Sooressaa_Hundarraa
#Free_Abdii_Warrawaaq Continue reading


text:
Sochiin Warraaqsa Biyyooleessaa Oromiyaa FXG akka guutummaa Oromiyaatti kan itti fufu ta’uu yaadachiisuun/hubachiisuun qabxiilee armaan gadii irratti xiyyeeffannoo adda gochuun barbaachisaa ta’uu hubachiifna!! Magaalaan Finfinnee Sochii Warraaqsa Biyyoolessa Oromiyaa FXG amma itti adeema jirru duula Gabaa lagachuu, uggura Geejjibaa kaa’uufi Hojii dhaabuu qabdi.
Haaluma kanaan sochiin daldalaafi geejjiibaa gara gidduugaleessaa biyyaatti Magaalaa Guddoo Oromiya Finfinneetti godhamu kallattii arfaniin iyyuu akka gara magaalaa Finfinneetti hin seenamne bakka jirru hundaa dura haa dhaabbatnu!! uummatni Oromoo ofii dhama’ee abbootii irreefi maxxantoota mootummaa abbaa irree teessoon isaanii Magaalaa Finfinnee keessa ta’ee sooruun of irratti goobsaa akka jiru hubachuun Sochii warraaqsaa bifa kamiin iyyuu gaggeeffamu irraa jiraattootni Magaalaa Finfinneefi naannoo ishee qooda akka fudhatan hubachiifna!! Uummatni Oromoo Qabeenyaa isaa kanneen armaan gadiitti tarreeffaman Finfinneefi gabaa biyyatti hundarraa kutuun Warraaqsii FXG duula gabaa lagachuufi hojii dhaabuun kabajamuu bilisummaa uummata keenyaafi walabummaa biyya keenyaaf bakka jirruu haa falmannu!!
✔Midhaan Nyaataa(Xaafii,Qamadii, Garbuu, Boqqoolloo, Mishingaa,
✔Midhaan Zayitaa(Nuugii,Talbaa,Saliixiifi kkf)
✔ Midhaan Dheedhii( Atara,Baaqelaa, Shunburaa, Misiraafi kkf)
✔Buna , Caatii (Jimaa),
✔ Beeyladoota (Loon, Sagoota qalmaaf, Reetii, Hoolaa, Lukkuufi kkf)fi
✔Bu’aawwaan Beeyladoota irraa argaman kanneen akka (dhadhaa, Hanqaaquu, Aanaan, Baaduu, fi Gogaa) Oromiyaa irraa kallattii hundaan iyyuu akka Magaalaa Finfinneetti hin geesineefi hin seensifnee gadi jabeessuun uummata Oromoo hundaafi addatti immoo qonnaan bultoota Oromoo hundaaf dhaamsa keenya dhabarsina.
✔Daldaltootni Sochii daldalaa akka dhaabdan, yeroof qabeenyaa keessaan sochii daldalaaf bakkaa bakkaatti akka hin sochoofne dhaamsa dabarsina.
✔Hojjettootni mootummaa kallattiifi karaa al kallattiin hojii dhaabdanii uummata keessan mirga namummaafi mirga dimokiraasii mulqamee hiraarfamaa jiruu cina akka dhaabbattan waamicha goona.
✔Sochiin Geejjibaa Kallattii Arfaniin iyyuu Magaalaa Finfinneetti kan seenuufi bahuu dhaabbachuu qaba, Konkolaataan Fi’isaafi tajaajila daldalaaf kallattii hundaan iyyuu magaalaa Finfinneetti deddeebitaan sochii dhaabuun Warraaqsa Biyyoolessa Oromiyaa FXG, duula gabaa lagachuu irraa qooda akka fudhattan dhaamsa keenya dabarsina.
Injifannoon Uummata Oromoof!!
Hoogganaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo!!
Hubachiisa Gabaaba
Sochiin Warraaqsa Biyyooleessaa Oromiyaa FXG akka guutummaa Oromiyaatti kan itti fufu ta’uu yaadachiisuun/hubachiisuun qabxiilee armaan gadii irratti xiyyeeffannoo adda gochuun barbaachisaa ta’uu hubachiifna!! Magaalaan Finfinnee Sochii Warraaqsa Biyyoolessa Oromiyaa FXG amma itti adeema jirru duula Gabaa lagachuu, uggura Geejjibaa kaa’uufi Hojii dhaabuu qabdi.


text:
Oromooti Sagal Hidhaa Hiikaman-OVR June 30, 2015Posted by OromianEconomist in Amnesty International's Report: Because I Am Oromo.
Tags: 'BECAUSE I AM OROMO’: SWEEPING REPRESSION IN THE OROMIA
trackback
(Oromedia, 30 Waxabajjii 2015) Sabboontoti Oromoo Oromummaa isaaniitiin yakkamanii wagoota turban darbaniif manneen hidhaa Itoophiyaa keessatti gidirfamaa bahan sagal hidhaa waggaa torbaa booda hiikaman.
Raadiyoon Sagalee Oromoo (OVR) akka gabaasetti, hidhamtooti siyaasaa Oromoo salgan kunneen bara 2008 keessa sababa Oromummaa isaaniitiin yakkamaniii hidhaatti kanneen guuraman turan.
Akka odeessa nu gaheetti, sabboontoti hiikaman kunneen kanneen galmee Tasfahuun Camadaa faáa jalatti himatamnii turanii murtiin dabaa irratti darbee ture taúun beekameera.
Kanneen yeroo amma hiikaman saglan,
- Ob Isheetuu Kitil
- Ob Kabbadaa Booranaa
- Ob Baqqalaa Nagarii
- Ad Aragaash Yaadataa
- Ob Waabee Hajii
- Roobaa GAddafaa
- Baayísaa Huseen
- Olaanii JAbeessaa
- Hayiluu Dalasaa ti.
Hidhamtoota kunneen waliin hiikamuun kan irra ture Dajanee Dhaabaa garuu haga yoonaatti mana hidhaa Zuwaay irraa akka hiikamne beekameera. Hidhamaan murtiin umurii guutuu irratti darbe Masfin Abbabaa Abdiisaas hidhaa hidhaa umurii guutuu baatee gidiraa argaa jira.
Akka yaadatamu, Tasfahuun Camadaa wagga tokko dura mana hidhaa keessatti ajjeefamuun isaa kan beekmuudha.
Lalisee Wadaajoo manni murtii…
View original post 29 more words


text:
Asmaroom Laggasaa: “Oromoon sirna Gadaan mootummaa ofiin of bulchu hundeeffachuu danda’a”
(bbc)—Hayyuun aantiroopolojii lammii Eertiraa piroofeesar Asmaroom Laggasaa waggoota 45 oliif sirna Gadaa qorataniiru. Qorannoo isaanii kanas kitaabota lamaan maxxansiisanii Sirna Gadaa addunyaa waliin wal barsiisanii jiru.
Kitaabni sadaffaan pirofeesar Asmaroom barreessan kan yaadannoon isaa qeerroo fi dhaloota qubeetiif tahe maxxansaaf gara Chaayinaatti akka ergameefi ji’a tokkoon duubatti karaa Biiroo Aadaa fi Turizimii Oromiyaatiin dubbistoota bira gaha jedhan hayyuun kun.
Sirna Gadaa qorachuufi addunyaatti beeksisuun gumaacha bahaniif yuunivarsitii Finfinnee irraa dokitireetii kabajaa yoo argatan, Mootummaan Naannoo Oromiyaas beekamtii kenneefii jira.
BBC Afaan Oromoo hayyuu kana waliin turtii taasisee kunooti.
BBC: Pirofeesar Asmaroom eenyu?
Pirofeesar Asmaroom: Dhaladhee kanin guddadhe Eeertiraa Asmaraatti. Kanin baradhes achuma mana barumsaa ‘evangelical church’ jedhamutti.
Yeroos manni barnootaa Asmaraa keessa ture isa qofa. Inniyyuu hanga kutaa 4ffaatti qofa qaba.
Barnoonni kutaa afurii olii faranjiidhaaf malee hin barbaachisu jedhanii warri Xaaliyaanii dhoowwanii turan.
Eertiraan erga waraana Ingiliziin bara 1941tti bilisa baateen booda manneen barnootaa banaman.
- Asmaroom Laggasaa Yuunivarsitii Finfinneefi MNO irraa beekamtii argatan
- Hiikaa hirmaannaan abbootii Gadaa sirna siyaasaa biyyattii keessatti qabaatu
- Dhuguma Gadaa Meelbaatti mootummaan ni jijjiiramaa?
Kanas ta’ee hanga kutaa 6ffaa qofatu Asmaraa jira waan ta’eef barattoonni Kiristaanaa gara Finfinneetti cehu, warri Islaama tahan ammo gara Kaartumii fi Kaayirootti deemu. Ani gara Finfineettin dhufe.
Ingiliiz maatii kiyya garee yuniyeenistii Eertiraa fi Itoophiyaa deeggartu jechuun biyyaa ari’an. Maatiin kiyyas gara Itoophiyaatti godaanan.
Abbaan kiyya obbolaa kiyya waliin Walloo Ambaassalitti galee lafa qonnaa fudhatee qonna eegale.
Animmoo kallatumaan Finfinnee galeen barumsa sadarkaa 2ffaa barachuu eegale.
Finfinneetti barumsi sadarkaa lammaffaa yeroo banamuttis, san booda yeroo yunivarsiitii kolleejjiin Finfinnee banames barattoota jalqabaa turre.
Digirii lammaffaa fi PhD Yunvarsiitii Harvardittin baradhe. Digirii lammaffaa wagga tokko keessattin xumure. Barnoota digirii sadaffaa garuu wagga sagal natti fudhate.
Sababnisaas qorannoo antiroopoolojii kiyya jireenya Oromoota Booranaa keessa jiraadhee hojii qabatamaa hojjechuun waan narra tureef waggaa dheeraa natti fudhate.
Qorannoo milkaa’ina qabus qoradhee ittiin milkaa’eera.
BBC: Sirna Gadaa qorachuu akkamiin eegaltan?
Pirofeesar Asmaroom: Akaakileen kiyya Onesmoos Nasiib waliin Mitsiwaatti baqatanii turan. Bulchiinsa Tarkii jalatti jechuudha.
Kanaaf waa’ee uummata Oromoo Onesmoosii fi hiriyoonnisaa akaakilee kiyya kanatti waan baayyee himaa turan.
Akaakileen kiyyammoo waan isaanirraa dhagahe kana yeroon ijoollee ture natti himaa ture.
Kanaaf gaafan qorannoo Antiroopoolojii yaadu jalqaba sammuu kiyyatti kan dhufe uummata Oromooti.
Jalqaba qorannoo barnootakoof sirna aadaa Eertiraa qorachuufin karoorfadhee ture. Bara 1961 tti jechuudha.
Yeroo sanatti ammo sochiin siyaasaa Eertiraa keessatti waan jalqabameef ministeerri barnootaa yeroo sanatti haala kamiinuu Eertiraatti akka qorattu siif hin heyyamnu naan jedhan.
Bakka biraa garuu bakkan barbaade deemee akkan qorachuu danda’u naaf heeyyaman. Achii gara Ameerikaattin deebi’e.
Mana kitaabaa tokko seeneen cinqamee kitaabota waa’ee Afrikaa barreeffaman osoon barbaaduu dubartiin mana kitaabichaa hojjettu na argitee ‘ati Itoophiyaarraayii kan dhufte?’ jettee nagaafatte.
Eeyyeen jedheen, yeroo sana Eertiraan qama Itoophiyaa turte.
‘Dhihootti kitaaba tokko waa’ee Itoophiyaa irratti kan maxxansiisne qabna siif haa kennuu?’ jettee nagaafatte.
Tole jennaan kitaaba hayyuu Xaaliyaaniin barraa’e kan dhimma Oromoo irratti xiyyeefate naaf kennite.
Kitaabicha wayitan fuudhee dubbisu garmalee hawwataa ta’een argadhe. Gama tokkoon afaan Oromootiin gama kaaninimmoo Afaan Ingliffaan barreefame.
Sirna Gadaas of keessaa qaba ture kitaabichi. Sana booda inni jalqabeera animmoo qorannoo kana cimsee itti fufuun qaba jedheen murteesse.
Haala kanaanin waa’ee sirna Gadaa qorachuu eegale.
Waggoota lamaaf karaa Itoophiyaatin Boorana keessa taa’een qoradhe. Sana booda mootummaan Dargii aangoo waan qabateef deebi’uu hin dandeenye.
Gama Keeniyaatti ceheen waggoota sadii Oromoota Keeniyaa keessa jiraadhe.
Waliigala waggoota shaniifin hawaasa Booranaa keessa jiraadhee sirna Gadaa qoradhe.
BBC: Qorannoo waggota shaniin maal agartan?
Pirofeesar Asmaroom: Biyyooti baha Afrikaa baayyeen gurmaa’insa gulantaa umriin ijaarame qabu. Garuu sirna hawaasummaaf malee sirna siyaasaaf hin fayyadaman.
Sabni Oromoo garuu Gurmaa’insa umurii kana fudhatanii gara sirna siyaasaa guutuu ta’eetti jijjiiranii itti fayyadamu.
Kanaaf aangoo yeroo fudhatan waggoota saddeetiif qofa bulchu. Waggaan saddeettan suni dhumnaan garuu homtuu sababa dhiheessun hin jiru.
Yeroo sanatti warri gulantaa Gadaarra ture hunduu Gadaasaa xumure jechuudha.
Saniin alatti warri gulantaa Gadoomaarra ture hunduu gadhiisee namni tokko haala kamiinuu aangorran tura jedhee hin yaadu.
Kanaaf Oromoo biratti “aangoon umrii guutuuf” wanti jedhamu hin jiru.
Inumaa abbaan Gadaa bara aangoosaa xumuru Gadaan aangootti dhufu guyyaasaa kabajee akka aangoo irraa fudhatuuf itti watwaata.
Warri guyya lakkaa’an waan jiraniif guyyaa sanatti bakka itti baallii walii dabarsanitti gareen lamaanuu ni argama.
Dhahi lakkoofsa baraa Oromoos kanarraa kan maddedha.
Guyyaa aangoon itti darbu baruuf jecha Booranni dhaha Astiroonomii kan urjiin torbaa fi addeessi waliin bahan guyyaa fi ji’asaa tolchanii beeku.
Ilaaluudhaan qofa jechuudha. Animmoo dhaha isaanii kana qoradheen kaalandarri Booranni fayyadamu kuni mala saayinsawaa isa guddaa ta’uu addunyaan akka hubattu gochuu danda’eera.
BBC: Sirni Gadaa sirna bulchiinsa ammayyaa ta’uu danda’aa?
Pirofeesar Asmaroom: Sirritti hojjechuu danda’a. Kitaaba kiyya haaraa dhihootti bahuratti bal’inaan qopheesseera.
Hanga har’aatti sirnuma Gadaa beeksisuudha malee gara fuulduraatti akkamitti fooyyeesinee itti fayadamna kan jedhu hin barreesine ture.
Kitaabni haaraan kuni garuu ‘Oromoon Itoophiyaa keessatti jaarraa 21ffaa kana keessa sirna Gadaatti fayyadamee akkamittiin mootummaa isaa ripabiliika dimookiraatawaa ta’e hundeeffachuu danda’a kan jedhu bal’inaan barreesseera.
Itoophiyaa keessatti Oromoon qofaa isaatti mootummaa ofiin of bulchu hundeefachuu ni danda’a.
Ani karoora mijataa ta’e kan sirna Gadaatiin deggarame qopheesseera.
Hayyoonni Oromoo irratti mari’atanii, wal-falmanii, fooyyessanii hojiirra oolchuu ni danda’u.
BBC: Sirni Gadaa maal fooyyessuu qaba?
Pirofeesar Asmaroom: Wanti lama fooyya’uu qaba. Tokkoffaan hirmaannaan dubartootaa fooyya’uu qaba. Isaan bal’inaan keessatti hirmaachuu qabu.
Lammaffaan sirnichi gulantaa umuriitiin osoo hin taane dhalootaan deema, dhalootaan yoo ta’e sanyiin nama tokkoo dhaloota sadiirra yoo gahu ijoolleessaa faana garaagarummaa umurii bal’aatu uumama.
Hanga wagga 50 gahuu danda’a jechuudha. Kanaaf gulantaa tokko keessa yeroo jiran garaagarummaa umuriitu jira jechuudha. Booranni hanqina kana ‘Hiriyaa’ dhaan guuta.
BBC: Waa’ee ummata Booranaa maal bartan?
Pirofeesar Asmaroom: Booranni uummata jaalalaati. Sijaallannaan siif du’a gaafa sijibbes hammasuma. Isaan biratti sobuun aadmaleedha.
Gaafa geerartuyyuu geerarsa bareechuuf waan hin goone itti dabaltee jennaan siqabu. Yoom kana goote jedhamtee gaafatamta.
‘Lafaa kaatee ‘diina hammanan ajjeese, leencan ajjeese…’ jennaan dhugummaansaa ni qulqullaa’a. Hannis hin jiru.
Boorana keessatti wal ajjeesuun hin jiru. Booranni Boorana tasuma hin ajjeesu. Akkas ta’ee argamnaan sirna ‘muuda mudaa muddii”tin addabbiinsaa hammaataadha.
Ajjeesuun hafee dhiiga buusuunuu hin heyyamamu. Akka Oromoo sabni seera kabaju hin jiru.
Itoophiyuma keessa yoo fudhatte saboonni biraa wal ajjeesu Booranni garuu kana hin raawwatu.
Keessa isaaniitti yakki hin raawwatamu. Diina wajjin yoo waraana jalqaban garuu ni ajjeesu.
BBC: Afaan Oromoo wallaaluun isin hin rakkisnee?
Pirofeesar Asmaroom: Afaan Oromoo osoo hin beekne qorannoo gaggeesuun hedduu ulfaata. Ani garuu sagalee waraabduu nan qaba.
Mucaan afaan naaf hiiku dargaggeessi cimaan Taarii Jaarsoo jedhamu baayyee na gargaare. Baayyee cimaadha.
Afaan Oromoo fi Amaaraa akka gaariitti danda’a waan ani jedhe hunda hiikee itti naaf hima.
Kan isaan deebisan ammoo hiikee anatti hima. Sagaleen gara lamaanituu ni waraabbama. Waan guyyaa waraabaa oollemmoo galgala barreefamatti jijjiiraa bulla.
Pirofeesar Asmaroom Laggasaa yeroo gabaabaatti gara Itoophiyaa deebi’anii akka dhufaniifi yuunivarsiitiiwwan gara garaa keessatti dhaloota haaraa waa’ee sirna Gadaa barsiisuu karoora akka qaban BBC’tti himaniiru.
Yeroos kitaabni isaanii haaraan maxxanfamee fira Oromoo guutuu addunyaarra jiru mara bira akka gahus himaniiru.
OBN ታህሳስ 11፣2011 የኦሮሞን ህዝብ ታሪክ ፣ስልጣኔና ወግ እንዲሁም ታሪካዊ እና ጥንታዊውን የገዳ ስርዓትን ለአለም ካስተዋወቁ ፕሮፌሰር አስመሮም ለገሰ ጋር የተደረቀ ቆይታ ክፍል ሁለት


text:
1. Godina Harargee bahaatti magaalota akka Giraawwaa fi kkf keessatti gandoota qonnaan bulaa hedduuttis gaaffiin mootummaadhumti wayyaaneen maal taanan uummata oromoo irratti harka isaa diriirfata doorsisni afaan qawwee hanga yoomitti jedhuun uummanni FXG har’a adeemsisee jira. Guyyaan har’aa Juma’aa irrattis hordoftootni amantaa musliimaa bakka saalata isaaniitti masjiida masjiidatti ajjeechaan haa dhaabbatu, doorisni uummata keenyarraa haa dhaabbatu…. Jechuun waraqaa hedduun barreessuun qabatanii argamaniiru. Gandootni qonnaan bulaa Hahargee bahaa keessatti argaman daandii cufuutti kana booda wamicha waliif dabarset jira.
2. Godina Qellem Wallaggaa aanaa Anfilloo, Jimma horoo fi Qaqetti FXG haareffamee waan jiruuf kaleeysaa irraa kaaase korri bittinneessaa waraana wayyane uummata goolaa jira. Qonan bulaan hidhaatti guurama jiru. Garataan akkasuma jedhu Qeeyroon gabaasan. Hidhaatti kan guuramaa jiru jabaatus nuti qabsoof booda hin deebinu diina jilbeenfachiisnee injifannoon keenya fiixan baasna jechunis dargaggootni godina qellem aanaale kanen keessatti dhaadanno isaani waraqaa fi sagaleedhan wal dhageesisa jiru. Dinni ammalle humna qabuun uummata doorsisaa jira.
3. Magaala Adaamatti FXG har’a taphattootaan dhowe. Taphattootni wal dorgommii irratti walitti dhufan mootummaa wayyaaneef oromoo kan tahe kamu akka hin jilbeenfanne fi waamicha sagalee dhaadannootn dhageesisuun poolisiin naannoo oromiyaa tarkanfii fudhatuu dargaggoota irratti qeeyroon gabaasee jira.
Godina Arsitti FXG itti fufsisuuf waamicha kallattii garagaraan taasifamaa jira. uummanni wal kaasuudhaan mootumma wayyanee abba irree ofirra
fonqolaachisna jechuunis wal yaamaa akka jiru qeeyron gabaasera.


text:
Waldaan Gorsaa Siyaasa Afrikaa MM Dr Abiyyiif badhaasa laate
Finfinnee, Qaammee 5, 2011 (FBC) – Waldaan Gorsaa Siyaasa Afrikaa Damee Ijaarsa Sirna Demokraasii muummee ministiraa Dooktar Abiy Ahimadiif badhaasa laate.
Badhaasichi kan laatameef ijaarsa sirna demokraasii keessatti gumaacha taasisaniifi.
Waldaan Gorsaa Siyaasa Afrikaa yaa’iisaa 4ffaa mata duree ” faaynaansii kakaasii filannoo fi filannoo Afrikaa” jedhuun Finfinneetti taa’aa jira.
Preezdaantiin waldichaa Keehiindaa Baamiigbeettaan muummee ministiraa Dooktar Abiy Ityoophiyaatti fooyyessa demokraasii taasisaniiru jedhan.
Hoggansi siyaasaa hidhaadhaa akka gadhiifaman, sirreeffamtoonni hedduun mana adabaatii akka gadi lakkifaman, paartileen siyaasaa walitti dhiyaatanii akka mari’atan, nagaa fi tasgabbiin akka bu’uu fi aadaan marii akka gabbatu gumaacha taasisaniif badhaasichi isaanif malas jedhaniiru.
Waldichi kanaan duras namoota siyaasaa Naayjeeriyaa lamaaf badhaasa laatera.


text:
Ifa
Ifa, yookan ifa mul'atu, kuniin raadiyeeshinii elektiroomaagnineetii kan dheerinni dambalii isaa naannnnoo 400–700 nm ta'ee fi ija namaan argamuu danda'u qabuudha. Saayinsii kessatti jechii ifa jedhamu ifa ija namaan mul'atuu fi hin mul'anne walitti qabaan agarsiis. Kunis elektiroomaagneetiik ispeektiram jedhama. Ifni of kessaa paartikiloota xiqqoo kan foton jedhaman of keessaa qaba.
Waanni sadeen ifti ittiin beekkamu:
- Intensity, yokaan brightness;
- Frequency yokaan wavelength fi;
- Polarization yokaan direction of the wave oscillation.
Ifni amala dambalii fi paartikilii agarsisuu ni danda'a. Amalli isaa kuni ammoo lakkummaa dambalii-paartikilii jedhama. Qo'annoon ifaa optiikisii yoo jedhamu qo'anno fiiziksii ammayyaa kessatti barbachisumaa guddaa qaba.


text:
OPDOn waadaa uummata Oromoo nyaattee jirti
Taakkalaa Uumaa dhimma kondimineemii lafa Oromoo irratti ijaarrame dabarsanii naafxanyootaf qooduu kan murteesse kophaa isaa osoon taane #MMDrAbiyyiiAhmadii fi hooggantoonni OPDO keessa akka jiran beekkameera.
Murtii lafa Oromoo halagaaf dabarsitee kennuun halagaa gammachiisuu kana kan murteesse bulchiinsa Finfinnee qofa osoon taane OPDO tahuu uummanni Oromoo hundi baruu qaba.
OPDOn waadaa uummata Oromoo nyaattee jirti. Imaanaa qeerron Oromoo lafee fu dhiiga dhangalaasee itti kennite habashoota gammachiisudhaaf gurgurattee jirti.
Kanaan booda OPDOn Oromoo bakka hin buutu. Carraa takkittii uummanni Oromoo isiif kenne dabarsitee naafxanyootatti laattee jirti. Kaayyon OPDOn deemtuf maqaa #ITOOPHIYAA jedhuun Oromoo fi Oromiyaa balleessuudha.
Kana qeerro fi uummanni Oromoo hin eyyamnu.
Taakkalaa uumaa lafa oromoo irratti murteessudhaaf aangoo tokkollee hin qabu.
Dr. Abiyyii Ahmad lafa Oromoo irratti murteessudhaaf aangoo tokkollee hin qabu.
Qeerron Abiyyii fi Taakkalaan aangotti baatee lafa teenya akka gurgurattuuf osoon taane bilisummaaf qabsoofne.
TOKKUMMAAN FALMANNEE FINFINNEE OROMIYAA JALATTI DEEFFANNA.
HANGA FINFINNEEN OROMIYAA JALATTI DEEBITUTTI QABSOON ITTI FUFA.


text:
Qabsoon Bilisummaa Oromoo eessaa ka’ee garamitti deemaa jira? – MARSAA LAMMAFFAA – Lakkoofsa Saddeettaffaa
Berhanu Hundee, Waxabajjii 3, 2019
Barreeffama lakkoofsa torbaffaa keessatti yaalii fonqolcha mootummaa laalchisee waan tokko tokko dhiyeesseen ture. Barreeffama lakkoofsa saddeettaffaa kana keessattis dhimmuma yaalii mootummaa fonqolchuu sana wajjin waan walqabutun dhiyyeessa.
Yaalii fonqolchuu Mootummaa booda maaltu ta’uuf deema?
Yaalii fonqolcha mootummaa sana booda, haalli amma uumame kun QBOrratti dhiibbaan inni qabu maala ta’uu akka danda’u waan natti mul’atu tokko tokkon ibsuun yaala. Akkuma argamaa fi dhagahamaa jiru, Mootummaan tarkaanfiilee tokko tokko fudhachaa kan jiru yoo ta’u, ammaaf kan inni itti xiyyeeffate Naannoo Amaaraa ti jedheen yaada. Naannoo kana keessatti immoo humnootni rakkoo uumaa turani fi jiran ykn rakkoo biroos uumuuf deeman warra Sabboonummaa Amaaraa leellisanii dha. Kanaafuu Mootummaan humnoota kana too’achuuf yaalii godhuun isaa waan hin oolle ta’a. Mootummaan kun duraanuu Sabboonummaan tokkummaa biyyattii tanaatiif rakkoo akka ta’u kallattiidhaanis ta’ee al-kallattiidhaan ibsaa akka ture waan yaadatmuu dha. Keessumaayyuu Sabboonummaan Oromoo rakkisaa akka ta’u hoggantootni Mootummaa kanaa ibsaa turan.
Haa ta’u malee, Sabboonumma isa kamtu (Sabboonummaa Oromoo ti moo Sabboonummaa Amaaraatu) biyyattii tanaaf rakkoo ta’a? gaafii jedhu kaasuun barbaachisaa dha. Gaafii kanaaf deebii kallattii ta’e osoo hin kennin dura garaagarummaa Sabboonummaa lamaan kanaa laaluu feesisa.
Sabboonummaa Oromoo fi Sabboonummaa Amaaraa jidduu garaagarummaan jiru maali?
Sabboonummaa Oromoo fi Sabboonummaa Amaaraa walbira qabnee yoo laalle, garaagrummaan isaanii akka armaan gadiitti ibsamuu ni danda’a:
- Sabboonummaan Oromoo akka beekamtii isaatiin umriidhaanis ta’ee bilchinaan Sabboonummaa Amaaraa ni caala.
- Sabboonummaan Oromoo sirna cunqursaa Impaayara Itoophiyaa tanaa keessatti dhalate; sirna kana keessatti qormaattota ciccimoo keessa dabree guddatee fi dagaagee sadarkaa har’a irra jiru kana gahe.
- Sabboonummaan Amaaraa sirna cunqursaa Impaayaraa tana keessatti dhokatee turee; lafa jalaan garuu olaantummaa Saba Amaaraatiif furtuu ta’aa ture
- Kaayyoo fi fedhiin Sabboonummaa Oromoo uummata Oromoo cunqursa jalaa baasuu fi mirgi saba/uummata kanaa akka eegamu taasiisuu dha
- Kaayyoo fi fedhiin Sabboonummaa Amaaraa garuu mirga uummata Amaaraa eegsisuuf haa jedhamu malee, kaayyoo dhokataan isaa olaantummaa saba kanaa deebisee uummattoota biroorratti fe’uufi
- Saabboonummaan Amaaraa daangaa Naannoo Amaaraa dabree kan biroorratti miidhaa fiduuf uumame malee akka Sabboontotni saba Amaaraa jedhan fedhii uummata isaanii eegsisuu qofaatti hin dhaabbatu
- Sabboonummaan Oromoo gaafiin uummata Oromoo akka deebii argatu taasisa malee, daangaa Oromiyaa dabree kan biroo miidhuuf kaayyoo hin qabu
- Sabboontummaan Oromoo walqixxummaa sabootaa, sab-lammootaa fi uummattootaatti amana. Sabboonummaan Amaaraa garuu olaantummaa saba Amaaraa mirkaneessuufi
- Sabboonummaan Amaaraa sirna dulloomaa durii sana faarsa ykn akka kun deebi’ee ijaaramu godhuuf gargaara malee sirna Federaalizimii ammaa kana ni jibba
- Sabboonummaan Oromoo sirna Federaalizimii ammaa kanaaf hundee dha; sirni kun caalaatti diimookraatawa ta’ee akka ijaaramu gargaara (kun barbaachisummaa isa xiqqaa dha (minimum requirement)
- Sabboonummaan Amaaraa tokkummaa biyyattii tanaa faarsa malee, tokkummaa kanaaf gaaga’ama guddaa fiduuf kan jiruu dha. Maaliif yoo jedhame, mirga hiree murteeffannaa sabootaa, sab-lammootaa fi uummattootaa mirkaneessuuf hin uumamne
- Sabboonummaan Oromoo akka maqaan isaa xureeffame osoo hin taane, mirgi hiree murteeffannaa sabootaa, sab-lammootaa fi uummattootaa akka kabajamu taasisa malee biyyattii tana diiguuf kaayyoos ta’ee karoora hin qabu.
- Sabboonummaan Oromoo jijjiirama biyyattii tana keessatti mul’achaa jiruuf motora (engine) dha. Sabboonummaan Amaaraa jijjiirama kana fashalsiisuuf waan karoorfamee dha
Egaa, osuma beeknuu dhugaa jiru fudhachuu yoo didnne malee qabxiilee baddaatti tarreeffaman kanarra dhaabbannee yoo laalle, Sabboonummaa isa kamtu mootummaa kanaafis ta’ee tokkummaa biyyattii tanaatiif gaaga’ama akka ta’u hubachuun waan nama rakkisu natti hin fakkaatu.
Haa ta’u malee, Mootummaan dhugaa jiru kana hubatee fi amanee fudhata moo Sabboonummaa lamaanuu ija tokkoon laalee tarkaanfii walqixa ta’e irratti fudhachuuf deema laata? Sabboontotni garee lamaanuu mootummaa kanaaf diina jedhamanii adabamuu? Sababni ani gaafiilee kana kaasuuf, adeemsa ykn tarkaanfii Mootummaan fudhachuuf malu keessatti waan tokko waan natti mul’atuufi. Inni kunis Naannoo Amaaraa keessatti warra hidhatanii uummattoota biroo miidhuuf deemanii fi warra Oromiyaa keesatti qabsoo haqatiif jedhanii lubbuu isaanii wareeguuf bosona jiran hundaa akka diinaatti laalee ciminaan irratti duuluun waan maluuf jedheeni. Waan ta’uuf deemu kan arguuf teenyu ta’us garuu warri hidatan hunduu diina kiyya jedhee kan qabsoo haqaatiif jedhee socha’uu fi kan olaantummaa saba tokkoo deebisee ijaaruuf socha’u akka tokkotti laaluun dogoggora jedheen amana.
Kanaafuu, rakkoo mana keenyaatiif furmaata waloo barbaaduuf taa’anii waliin mari’achuutu hundaafuu mala fi fala ta’a malee tokko kan biraa humnaan dhabamsiisuu yaaluun furmaata xumuraa hin fidu. Qabsoon haqaa garuu ni turti malee galii ishii gahuun waan hafuu miti. Qabsoon Bilisummaa Oromoos kanarraa adda hin ta’u. Boodarra dhugaatu injifata.
Hanga dhimma biraatiin walitti debinutti nagaatti