text:
Damee Boruu irraa
Hooggantoonni OPDO bara kana namoota qara tahanii fi dammaqnisa qaban akka tahan waan mamnu natti hin fakkaatu. Waan hojii fi muxxannoon isaanii bara dheeraa warra Habashaa wajjin taheef ammantaa jabaa waan isaa irratti qaban akka tahe hojiin isaanii fi oolmaan isaanii ni agrsiisa. Yaroo qabsoon uummata Oromoo Qeerroo Bilisummaan hooggannamu Oromiyaa guutuutti fininu Obbo Lammaa Magarsaa Bulchaan Naannoo Oromiyaa ,“utuu uummata Oromoo milliyoona afurtama of duubaa qabnuu maal sodanaa” jedhee ture. Jecha haqaa onnee irraa buqa’e akka tahe naaf gala.
Akkuma inni hubate kana diinni uummata Oromoo TPLFis haqa kana hubachaa jirti. Yaroo sana keessa TPLF waan kuftee lafaa hin kaan of fakkaasuun lalaaftee OPDO aangoo fuula dura qabdee gowwomsuuf ayyaana argatee jirti. Hooggantoonni OPDO utuu aangoof gorora cobisaa jiranii TPLF of qartee of ijaartee utuu isaan haala kanaaf hin qophaan itti bobaatee jirti. Ammaaf mataa irraa gadi dhawwuu irra jalaa ol carabuudhaan hundee OPDO buqqisaa jirti. Hooggantoonni OPDO yaroo qabsoon bilisummaa Oromoo Bahaa amma Dhiihaa, Kibaa amma Kaabbaa uummata Oromoo bakka tokkotti ammatee finaanaa jiru itti makamanii qabsoo uummataa itti mudduu irraa akka qabana’uu fi akka laafu gochuu irratti hojjechaa turan.
Yaroo humni raayaa ittisa biyyaa humna Liyuu Polisii Somaalee wajjin tahee uummta Oromoo kumaatamaan ajjessee gara miliyoonaa tahu jiruu fi jireenya isaa irraa buqqisee rakkinaa saaxilee akka dararamuu godhe qoratamee akka seeraaf dhiyyaatu Obbo Lammaan dubbatee ture. Uummatni Oromoo biyyaa Itoophiyaa jedhamtu kana keessaa biyya koo jedhee yoo kan jiraatuu tahe badiin amma kana gahuu uummta irra gahe utuu oolee hin buliin qoratamee seera itti dhiyaachuu qaba ture. Garuu ajajoonni TPLF warri hammeenya hiriyaa hin qabne kana uummata Oromoo irratti rawwate qoratamanii seera itti dhiyaachuun hafee Jeneraalummaa urjii afurii yaroo badhaasaman Obbo Lammaafaa aangoo olaanaa abaluu irra aangoo xiqqaa of harkaa qabaniifuu akka wabii hin qabne hubachuu qabu turan.
Dhumaatiin uummata Oromoo Calanqoo Lamaffaa fi Dhumaatoiin Uummata Oromoo Hammarreessaa kan xiyyeefate Uummata Oromoo qofa hin ture. Hooggantota OPDO salphisuu fi akka uummatni garaa irraa kutatu gochuuf ture. Dhummatii Uummata Oromoo Calanqoo lamaffaa fi Hammerreessaa OPDO akka nama hin dhageenye caluma jedhanii bira darbuu filatan. Afaaniin sin jaaladha jechuu fi sin jaaladha jedhanii harka lamaan ammatanii dhugachuu jidduu gargarummaan jira. Hoogantonni OPDO kun Uummata Oromoo afaaniin sin jaaladha jechuu dhiisanii utuu hojiin muli’isan isaan wajjin dhaabbannee duuna Oromoon hin jenne hin jiru.
Uummata suuta jedhaa jechaa ofii iyyuu mucucaatanii of duuba deebi’uudhaan ganda TPLF seenaanii of argan. Uummanti Oromoos abdii isaan irraa qabu kutachaa deeme. Bakka tokko tokko itti warri farra Oromoo tahan hojii isaanii ilmaan Oromoo ajjeessuu fi hidhuu akkuma durii sana itti fufanii jiru. Warri saba boonnumaa qabn immoo bakka isaaniif danda’ame itti qabsoo uummata isaaniif dirmatanii qeerroo wajjin dhaabbachuu itti fufanii jiru.
Yaroo hidhamtoonni Oromoo mana hidhaa TPLF keessaa gad dhiisaaman uummatni Oromoo kumaata dhibaan bahee bakka hundatti simannaa godheef irratti abbaa biyyummaa isaa mirkanneefachuu irraa akka of duuba hin deebine addeesaa ture. Dhiibaan TPLF uummata dararuun OPDO irratti gochaa jirtuu fi hiikamuun hidhamtoota Oromoo akka OPDOn qofaa haftu gochuu TPLF yaroo hubattu tarkanfii murteessaa fudhachuuf dirqmtee jirti.
Inni duraa Haayile Mariyam Dasaleyni akka prime ministerumaa fedhii koon gadi dhiise jedhu dirquu dha. Inni lamaffaa Labsii Yaroo Muddamaa duubaan qopheexxeefatee of harkaa qabaachuu ishee ti. Murtiin LYM yaroo mana maree parlaamaaf dhiyaatu akka ragaasifamuuf malee akka irratti dubbatamee murtiin godhanii hin ture. Kaanfuu Abbaa Duulaa wacabaree yaroo isaaf gamu sobaan darbeera jechuuf kan dirqame. LYM mana maree paralaaman darbee darbuu baate TPLF akeeka kaateef bakkaan geessu malee of duuba hin jettu.
Qabsoo bilisummaa Uummata Oromoo dagagaa jiru kana keessatti miseensonni OPDO saba boontota tahanii fi poolisonni Oromiyaa wajjin yoo dhaabbatan mootummaan salphaatti akka harkaa bahu beektti. Kanaafuu duulli TPLF yaroo kanaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo irratti duwwaa akkeekatee jira warri jedhee yaadu dogongora. Ammaan kana Qeerroon Bilisummaa Oromoo fi saba boontonni OPDO (keessattu warri hidhattoonni) wal qixxa adamsamaa jiru. Seenaa irraa barachuu qabna waanan jedheef, haalli kun bara ABO mootummaa cee’umsaa keessa ture wajjin wal fakkaata. ABO nagaa buusuu akka waraana isaa kaampi itti galshee waliif galame. Garuu TPLF gantee kaampii itti marsitee WBO muxxannoo bara dheeraa qabu lafa irraa dugugtee fixe. Warra qabaman bakka akka Hursoo, Dhidheessa fi Zuwwayyi itti hiite akka busaan isaan fixu goote. Kan akka Nadhii Gammadaa, Jireenyaa Addunyaa, Alemaayoo Dhugumaa w.w.f. lubbuun jiraachuuf du’uu isaanii iyyuu amma har’aa hin beeknu.
Har’as Oromoon hidhatee jiruu yoo TPLF amanee kan hidhanaa isaa hiikatuu ykn mana hidhaa seenuu kan filatu tahe ayyaanuma WBO bara mootummaa cee’uumsa sanatu isa eegata. Filmaanni jiruu : jiraachuu fi jiraachuu dhabuu dha. Namni meeshaa qabu meeshaa isaa qabatee uummata isaa wajjin dhaabbatee amma lubbuun isaa jiru of irra ittisuu qofa. Miseensonni OPDO warri waajiraa OPDO keessa tahee harka laatu harkaan funyoo akka murmatti of kaa’aa jiran hubachuu qabu. TPLF namaa gadduu fi hiluu hin beektu. Yoo dandeessan lubbuu keessan baafadhaa. Hooggantoonii OPDO warri prime minister tahuuf abjachaa jiru aangoo dhuma har’a qabaniinu akka jiraachuu hin daneenye utuu hubatanii wayyaaf.
TPLF duutee jirti jennu biyyoo lafaa akka bofaa araabdee kaati. An utuu TPLF duute naan jedhanii ammaan owwaala ishee argutti amanee fudhachuu hin danda’u. Rakkinni guddaan biraa aadaa wal fakkaatu hin qabnu. Sagaagalummaan isaaniif aadaa dha. Har’a yoo Mootummaa Ameerikaa biraa waan barbaadan dhaban Mootummaa Raashaa amatanii bulu. Warra qaanii fi safuu hin beekne kanatu uummata keenya bara baraan dhiiga dhangalasaa jira.
Uummatni Oromoo kan hubachuu qabu akka ijaarsatti OPDOn utuu jidduu uummataa Oromoo fi TPLFf baddee garii dha. Garuu TPLF warra saba boontota tahan keessaa filtee fixxi malee warra ergamtootaa fi basaastota ishee tahan immoo isa durii caalaa uummata Oromoo irratti akka fe’uuf deemtu dagachuu hin qabnu. Basaastotaa fi ergamtoota TPLF immoo uummatni keenyaa of keessa haxxaa’ee baasuu qaba. Akka deebitee caasaa hin ijaarrannee gochuun dirqama guddaa nu irra jiru. TPLF caalaa kan nu fixxuuf deemu harcaatuu OPDO kana akka tahe adda baafnee hubachuu qabna.
Gadaan Gadaa Bilisummaa Ti!
Injifannoo Uummata Oromoof!


c: text/html

text:
Obbo Baqqalaa Hopitaala Dhunfaatti Geessuu Mannaa Doktoora Kliinika Dhunfaa Mana Hidhaa Qaallitti Geessan. Abukaatoo.
WAASHINGITAN, DIISII —(voaafaanoromoo)– Obbo Baqqalaa Garbaa dhukkuba ija isaanii miidhe hospitaala dhuunfaa “Biruh Vision” jedhamu dhaquun akka wal’aanaman hakiimni Hospitaala Minilik ajaja kennuu kaleessa gabaasnee turre.
Garuu, Manni-hidhaa Qaallittii hidhamtoota gara hospitaala mootummaatti malee kan dhuunfaatti hin erginu jechuu isaatiin kan ka’e Obbo Baqqalaan amma illee wal’aansa hatattamaan argachuun irra ture hin arganne jedhu Abukaatoon isaanii.
Abukaatota isaanii keessaa tokko ka tahan Obbo Abdu-jabbaar Huseen akka jedhanitti hakiimni dhaabbata fayyaa dhuunfaa kan hakiimni hospitaala minilik ajajeen ala tahe Hospitaala Mana-hidhaa Qaallittii deemuudhaan ija Obbo Baqqalaa ilaalee jira.
“Kliinika Waagaa” jedhamu irraa dhufan kan Dr. Amaanuu’eel ija Obbo Baqqalaa eega ilaalanii booda wanni irra ga’an isuma hospitaalli Miniliik jedhe waliin wal fakkaataa ta’u Obbo Abdujabaar ibsanii hatattamaan wal’ansa fayyaa hin argatan taanaan midhaa hanga gonkumaa arguu dhabuu akka ga’u Obbo Baqqalaatti himan jedhan.
Doktoorichii Wal’ansa ija bitaa kanaaf qarshii kuma kudhan kan gaafatan yoo ta’u manni hidhaa Qaallitti kana kennuuf hin ehamnee Obbo Baqalaanis lafa hospitaalli Miniliik ajajeen ala dhaquun wal’anamuu akka hin feene ibsanii jiru jedhan.
Gaaffii fi Deebii Gaggeeffame Caqasaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
(Waaqshuum Fiqaaduutiin)
Bara durii jaartii qofaashee jiraattu tokkotu ture. Jaartiin kunis sangaa tokko qabdi turte. Hattuun sangaashee kana fudhachuuf yeroo mara yaalii godhaa ture. Jaartiin kunis kana waan beektuuf halkan osoo hin rafni ibidda qaqqaammachaa sangaashee kana eeggachaa bulti turte. Garuu gaaf tokko akka tasaa hirribaan mo'amtee yommuu raftu, hattuun mana cabsee itti seene. Isheenis naasuudhaan hirribaa yommuu dammaqxu, hatticha sangaa jalatti argitee waan gootu wallaalte. Sababiinsaa yoo iyyitee, hattichi ishee ajjeesa, yoo calliste immoo sangaashee fudhatee deema. Isheenis baay'ee erga dhiphattee booda akkaaataa hatticha itti qabsiistu yaadni dhufeef. Sana booda akkuma dur gootu ibidda qabsiifattee wandaboo ofirraa fuutee qullaashee qaqqaammachuuti kaate.Yeroo kana hattichi qullaashee afaan banee ilaaluu eegale. Jaartiinis of jala ilaaltee qaamni koo duroo fayyaa ture, amma maaltu akkas na tarsaase jettee iyyuu jalqabde.Ollaanis iyya birmachuuf manashee dhufanii maal taate jedhanii gaafatan. Isheenis “namicha sangaa koo jala ta'aa jiru kana naa qabaa, hattuudha jettee qabsiifte” jedhama.


text:
Caamsaa 7,2017/ Godina Arsii Lixaa Aanaa Wandootti OPDOn dargaggoota hojii dhabeeyyii miseensota ofii gochuuf Qalbii dargaggootaa hatuuf tattaafataa jirti.Aanichatti Kaadiree wayyaanee hojii dhabdoota jechuun baajaajota bitanii kennuufidhaan dargaggootan baajaajiis ta’e konkolaataa hojii isiniif binnaa koottaa gurmaayaa miseensa Dhaabaa ta’aa jechuun kaabinoota gandaatin kadhatamaa jiru.
Gama biraan Godina Arsii Aanaa Siree Keessatti Wayyaaneen Miseensa Inshuraansii fayyaa maqaa jedhuun lallabaa turuu isii gabaasuun keenya ni yaadatama. Guyyaa har’aa kanallee Dilbata Ummata maqaa kanaan walitti qabanii siyaasaa isaanii bakka duritti deeffachuudhaaf Lallabataa oolanii jiru.Ummannis gaafii babbareedoo haala yeroo ammaa Oromiyaa fi Ummanni Oromoo keessa jiruun Mataa Ergamtoota wayyaanee dhukkubsaa oolee jira.


text:
Kadhanaan maaliif?
Gaaffii: Kadhanaan maaliif? Faayidaan kadhannaa maalii dha Waaqayyoo kan gara fuulduraa erga beekee fi waan hundumaa erga to'atee. Yaada Waaqayyoo jijjiruu erga hin dandeenyee, maaliif kadhannaa?
Deebii: Kristaanootaaf, kadhanaan akka hafuura baafanaati kan ilaalamu, gochuuf salphaa kan ta'ee, gochuu irra caalaa. Sababa adda addaatiif ni kadhanna. Waan tokkoof, kadhanaan Waaqayyoon tajaajiluu dha (Luqaas 2:36-38) fi isaaf aboomamuu dha. Waan nu kadhannuuf Waaqayyoo akka kadhannuuf waan nu aboomeef (Filliphisiyus 4:6-7). Kadhannaan nuuf kirstanummaan kan durii waldaa kiristaanaa fakkeenya nuuf ta'era (Maariqos 1:35, Hoji ergamootaa 1:14, 2:42, 3:1,4:23-31, 6:4, 13:1-3). Yesuus kadhannaan ta'uu kan qabuu akka ta'ee erga yaadee, nuuf immoo ni ta'aa. Inni fedha abbaan akka turuu kadhachuun erga barbaachiise, nus kadhachuun akkamitti nu barbaachiisaa?
Kadhachuudhaaf sababni inni biraan Waaqayyoo kadhanaan akka godhamuu waan inni barbaadeef haaloota baay'eedhaaf furmata isaa argachuudhaaf. Murtoollee barbaachisoo ta'aaniif qophaa'uuf ni kadhanna (Luqaas 6:12-13), guf'annaa seexanaa mo'uudhaaf (Maatte. 17:14-21), hojjeetoota waan hafuuraa walitti qaban walitti qabuuf (Luqaas 10:2), qormaata darbuuf humna argachuuf (Maattehos 26:41), kan biroo waan afuuratti cimuuf mala argachuuf (Efesoon 6:18-19).
Gara Waaqayyoo kan dhufnuu gaaffiiwwan keenya muraasa wajjin, kanaaf Waaqayyoon abdii qabna, kadhannaan keenya akkasumaan akka hin taanee, kan gaafanne bifa adda ta'een fudhachuu yoo baanees (Maattehos 6:6, Roome 8:26-27). Inni abdii nuuf kenneera, wantoota tokko tokkoof akka fedha isaatti yoo kadhanne, waan nu kadhanne nuuf laata (1ffaa Yohaannis 5:14-15). Yeroo tokko tokkoo deebii isaa ni tursa, akka ogummaa isaafi bu'aa keenyaaf. Haaloowwan kana keessatti, kadhanaadhaan jajjabaachuu fi itti fufuun nurra jiraata (Maattehos 7:7, Luqaas 18:1-8). Kadhanaan, Waaqayyoo biyya lafaa irratti fedha keenya akka godhuu akka meeshaa godhamee argamuun irra hin jiraatu, ta'us garuu caalaatti Waaqayyoo fedhi isaa biyya lafaa irratti akka raawwatu kan ittiin godhu malee. Ogummaan Waaqayyoo kan keenya irra baay'ee caalaa.
Fedha Waaqayyoo adda baafnee haaloota hin beekneen, kadhanaan fedha isaa karaa ittiin beeknuu dha. Dubartiin Sooriyaa, mucaan ishee Gaanenitti kan duraa qabamee, Kristoosiin osoo hin kadhannee, mucaan ishee hin fayyuuf ture (Maariqoos 7:26-30). Jaamichi Hiyaarikoo ala kan turee Yesuusiin osoo hin waamne, jaamaa ta'ee hafa ture (Luqaas 18:35-43). Waaqayyoo jedheera, osoo hin argatiin kan hafnuuf waan hin gaaffaneef (Yaaqob 4:2). Karaa tokkoon, kadhanaan namoota wajjin wangeela hirmaachuu dha. Eenyuu wangeelaaf deebii ergaa akka kennuu hin beeknu hanga hin hirmaatneetti. Karaa wal fakkaataan, deebii kan argatee kadhanaa raawwanne arguu hin dandeenyu, hanga hin kadhanneeti.
Hir'inni kadhanaa Waaqayyoo irratti kan qabnuu amantii fi amanamuu nutti hir'isa. Kan nu kadhanuuf Waaqayyoo irratti kan qabnuu amantii keenya ibsuudhaaf, sagalee isaan kakuu akka nuuf galee akka nuuf raawwatuu, jireenya keenya irraa hafaa akka nu eebbisuu, kan kadhanee yookaan abdii kan godhanee kan caaleen (Efesoon 3:20). Kadhanaan kan duraa karaa keenya, Waaqayyoo namoota kan biroon yeroo hojjetuu ilaaluuf. Sababni isaa, inni humna Waaqayyoo wajjin 'kan wal qabsiifnu' karaa ta'uu isaan, innis seexanaa fi loltoota isaa karaa ittiin moonuu dha, ofi keenya mo'uudhaaf humna-malessa ta'uu keenyaan. Kanaaf Waaqayyoo teessoo isaa duratti yeroo hundaa kan nu argatuu ha taanu, samii irratti angafa lubaa waan qabnuuf innis karaa nuun irra deemnu hundumaa adda baasee kan beekuu (Ibiroota 14:15-16). Abdii isaa qabna, jechuun garaa irraa kan ta'ee kadhanaa nama qajeelaa bu'aa baay'ee qaba (Yaaqob 5:16-18). Waaqayyoo maqaa isaa jireenya keenya irratti ha ulfeessu, isatti akka amannu yeroo hundaa akka ta'uutti kadhannaan gara isaatti dhi'eesuuf.
English
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi'aa
Kadhanaan maaliif?


text:
The following is a statement from the Oromo Liberation Front (OLF) on the death of Engineer Tesfahun Chemeda, who was murdered in the notorious TPLF/EPRDF prison of Qaallittii yesterday. To read the statement in Amharic, please click here.
—————————-
Eng. Tesfahun Chemeda, the Latest Victim of TPLF Pogrom Extermination Campaign Against the Oromo People
OLF Statement on the death of Engineer Tesfahun Chemeda who died in the notorious TPLF/EPRDF prison of Qaallittii yesterday.
Short Biography
Engineer Tesfahun was born in 1976 from his father Mr. Chemeda Gurmessa and his mother Mrs. Giddinesh Benya at Harbu village, Guduru district, eastern Wallaga, western Oromia. He was lucky enough to get the slim chance of going to school for his likes under the occupation. He completed his school starting at Looyaa, then Fincha’aa and at Shambo in 1996. His remarkably high score enabled him to join the university in Finfinne (Addis Abeba) where he graduated with BSc in Civil Engineering in 2001. Subsequently:
1. Sept. 2004–Jan 2005 – he worked as unit manager for the maintenance of Arsi-Bale road project run by Oromia Rural Road Maintenance Authority and Ethio-Italian Company.
2. Worked at Degele-Birbirsa RR50 project in Salle-Nonno District in extreme South-west of Ilu-Abba-Bore Zone
3. Worked on four simultaneous road projects for settlements; Kone-Chawwaqaa, Baddallee-Kolosirri, Gachi-Chate and Yanfa-Ballattii
4. Worked as a project manager for Chawwaqa district head office construction in Ilu-Harari.
5. Oct. 2001–July 2003 site engineer for Siree-Nunu-Arjo Rural Road of Wallaga district.
Because of the policy of persecution and surveillance imposed on him, like any educated and entrepreneurial Oromo class as per TPLF’s standing policy, he decided to flee to Kenya for his safety. He sought protection from the UNHCR office in Nairobi explaining his position, and got accepted and recognized as a refugee. However, for unknown reasons, he and his colleague in skill and refugee life, Mesfin Abebe Abdisa, were arrested and eventually handed over to the Ethiopian authorities by the Kenyan counterpart on April 27, 2007, due to the agreement between the two countries.
Ethiopia, being a member of the Joint Anti-Terrorism Task Force (JATT), formed under the auspices U.S. that includes Uganda and Kenya as well, continues to abduct Oromo refugees from the neighbouring countries where they sought UN protection, under the pretext of anti-terrorism. The two innocent victims Tesfahun and Mesfin were handed over to the Ethiopian authorities who took them handcuffed and blindfolded at 2:00AM local time on May 12, 2007, purportedly to have them investigated for terrorism at the JATT Main Investigation Branch in Finfinne (Addis Abeba).
From Apr. 27 to May 12, 2007, before handing them over, they were interrogated at the Kenyan National Bureau of Investigation near Tirm Valley by American agents and Kenyan Anti-Terror Police Unit. The Kenyan officer Mr Francis, who led the investigation, concluded the innocence of these two victims and requested the Kenyan authority to immediately let them free. However, another Kenyan CID agent Ms. Lelian, who is suspected of having close connection with the Ethiopian agents, opposed the decision and facilitated the handing over of these two innocent victims.
Once in the hands of the Ethiopian agents, they were taken to the notorious dark Central Investigation compound, known as Ma’ikelawii, where they were interrogated under severe torture for a year and a quarter.
Engineer Tesfahun was then presented before a court of magistrates of all Tigrian nationals in Jul. 2008, who passed the life sentence on him on March 31, 2010. The two were subsequently moved from the maximum security prison to an unknown destination for the pretext of planning to escape. They were taken for further torture in another underground location by a squad directly commanded by the late Prime Minister Meles Zenawi. It was only since last three months that they were returned to Qallitti main prison. The beating was so severe that the engineer repeatedly requested and needed medical treatment which he was of course denied and eventually succumbed to the torture impact yesterday Aug. 24, 2013. He became the latest victim of the vicious systematic genocide against the Oromo.
Regarding the fate of these two engineers, the OLF strongly believes that the way Kenyan authorities have been handing over innocent Oromo refugees to the anti-Oromo Ethiopian criminal regime is against the relevant international conventions. We strongly request the Kenyan government to desist from this practice of the last 22 years of handing over innocent Oromo victims who seek refuge in their country. The Kenyan government cannot avoid sharing the responsibility of such murders of innocent people who they hand over to the notorious regime that is well known for its anti Oromo campaign.
The OLF extends its heartfelt condolence to the family relatives and friends of Engineer Tefahun and calls on the Oromo people to double the struggle for freedom as the only way to be free of such persecutions.
Victory to the Oromo People!
Oromo Liberation Front
August 25, 2013
Qarriffaan Bulguu Lafee Ilmaan Oromoo Qulqulluu Qorquu Barate, Tesfahun Camadaas Illee Alanfate
Mana hidhaa Qaalliitti keessatti kan du’e Ing. Tasfahun Camadaa ilaalchisuun ibsa ABO
Seenaa Gabaabaa Injinar Tasfaahun Camadaa Gurmeessaa
Injinar Tasfaahuun Camadaa abbaa isaa Obbo Camadaa Gurmeessaa fi harmee isaa Aadde Giddinesh Beenyaa irraa bara 1976 tti godina Wallagga Bahaa, aanaa Guduruu, ganda Harbuu jedhamutti dhalate. Tasfaahuun, carraa dhiphoo ilmaan Oromoo waanjoo gabrummaa jala jiraatanii barachuuf qaban argatan keessaa nama tokko ture. Umuriin barnootaaf isa gahees barumsa isaa sadarkaa tokkoffaa fi gidduu galeessaa mana barumsaa Looyyaa fi Finca’aatti barachuun, kan sadarkaa lammaffaa ammoo magaala Shaambootti itti fufee bara 1996 xumure. Qabxii olaanaa galmeessuunis Yuunvarsiitii Finfinnee seenee gaafa Adoolessa bara 2001 Digrii jalqabaan (BSc) Civil Engineering eebbifame. Erga eebbifameen booda:
Fulbaana bara 2004 hanga Amajjii bara 2005 tti supha daandii Arsii- Baalee, projektii Abbaa Taayitaa Daandii Baadiyaa Oromiyaa fi projektii gamtaa misooma baadiyaa Arsii- Baalee Ityoo Xaaliyaaniin durfamu ‘unit’ manaajerummaan;
Projektii daandii Dagalee-Birbirsaa RR50 (regular project in Salle-Nonno District in extreme South-west of Ilu-Abba-Bore Zone);
Projektii daandii qubatiinsaaf afur si’a takkaan deemaa turan: Kone-Cawwaaqaa,
Baddallee-Kolosirri, Gachii-Catee fi Yaanfaa- Ballattii;
Akkasumas ijaarsa waajira aanaa Cawwaaqaa magaalaa Iluu-Hararitti bu’uureffame
projekti manaajerii ta’uun yoo dalagu;
Onkoloolessa bara 2001 hanga Adoolessa bara 2003 tti ammoo projektii Siree-Nuunnuu-Arjoo RR50 godina Wallaggaa ‘site engineer’ ta’uun, Tasfaahuun Camadaa saba isaa tajaajilaa ture.
Sababaa shakkii fi jibbinsa Wayyaneen ilmaan Oromoo qaroo irratti qabdu irraa Tesfahunsi dararamni itti baayyatuu irraan fi lubbuun barbaadamuu irraa biyya lakkisee jalqaba bara 2005 gara Keeniyaatti baqachuuf dirqame. Keeniyaa magaala Naayiroobiittis dhibdee fi dararaa hojjetee jiraachuuf isa rakkisee, biyyaa bahuuf murtii isa fudhachiise waajjira Mootummoota Gamtoomanitti Koomishinera Ol’aanaa Dhimma Baqattootaa (UNHCR)tti himachuun, nama nagaa roorroo dheessee nageenya ofiif dahannaa gaaafatu ta’uun gaafa mirkanaa’u waraqaa jireenyaa fi sochii UNHCR irraa argatee ture. Haa tahu malee sababaa gahaa fi qabatamaa osoo hin qabaatne gaafa 27/ 04/2007 walta’iinsa mootummaa Keeniyaa fi Wayyaneetiin waahila isaa hireen baqattummaa waliin isaan irra geesse, Injinar Masfin Abbabaa Abdiisaa waliin ukkaamfaman.
Dhaaba gaaddidduu mootummaa Ameerikaan hundaa’e biyyoonni akka Ugaandaa fi Keeniyaafaa miseensa itti ta’an, Joint Anti-Terrorism Task Force (JATT) jedhamu keessatti miseensa kan taate Itoophiyaan dahoo maqaa shororkeessitummaa adamsuu jedhuun ilmaan Oromoo baqattummaan biyyoota ollaa ishee jiraatan ukkaamsaa jiraachuun ishee beekamaa dha. Haaluma kanaanis Tasfaahun Camadaa fi Mesfin Abbabaa yakka dharaa maqaa shororkeessummaan faaluun gargaarsa mootummaa Keeniyaatti dhimma baatee ukkaamsuun sababa shororkeessitoota gaanfa Afrikaa Finfinneetti qoranna jedhuun (JATT East African Main Branch Investigation in Addis Abbaba) akka dabarfamanii isheef laataman gochuu dandeesse. Injinar Tasfaahuun Camadaa fi Injinar Masfin Abbabaas gaafa 12/05/2007 halkan keessaa sa’aatii 2:00 tti harkaa fi ija hidhamanii Moyyaaleerraan Itoophaatti dabarfamanii kennaman.
Biyyatti dabarfamuun duratti ammoo gaafa qabaman 27/04/2007 irraa kaasee hanga gaafa 12/05/2007 tti (National bureau of Investigation-NBI) head office naannoo Tirm Valley jedhamu jiru keessatti qorattoota FBI Amerikaa fi Keeniyaa Anti-Terror Police Unit jedhamaniin qoratamaa turan. Eerga qoramaata isaanii xumuranii booda dursaan qorannoo kanaa namni Fraansis jedhamus dargaggoonni ukkaamfaman kun yakka shororkeessitummaa waliin wal qabatu tokkkollee kan dalagan waan hin qabneef mootummaan Keeniyaa akka dafee gad isaan lakkisuu qabu murtii dabarse. Garuu dubartiin Keeniyaa Lelian jedhamtu tan waajjira CID jedhamu keessatti Officer taate maallaqa harka wayaa jalaan wayyaanotaan afaan kaahamteef bitamtee ilmaan Oromoo qaroo sabaa turan dabarsitee laachuun abjuu isaanii doomsite. Carraa qulqullummaan hidhaa keessaa bahuuf qabanis jalaa galaafatte.
Haala akkas dabaan xaxameen Injinar Tasfaahuun Camadaa fi Injirner Mesfisn Abbabaa gara Maa’ikalaawwii, qilee lafee Oromoo qaqqaalii qorxomsee ammallee guutuu didee kan biraa dabalachuuf afaan banee taa’utti, kan darbataman. Maikalawwii keessatti waggaa tokko fi ji’a sadii guutuu reebicha fi dararama daangaa hin qabne jalatti qoratmaa bahan.
Yakka dharaa miseensummaa ABOtiin himatamee jireenya mana dukkaanaa waggaa fi ji’a sadiin duubatti Adoolessa bara 2008 mana murtiitti kan dhiyaate Tasfaahuun Camadaa, gaafa 31/03/2010 dhaddacha barcuma ilmaan Tigraayiin guutameen murtii hidhaa umurii guutuun akka hidhamu itti murteeffame. Du’a isaa arguun malee murtii kamiinuu quufuu kan hin dandeenye mootummaan wayyaanees, gaafa 04/04/2011 mana hidhaa keessaa milquuf karoorfataa jirtu jedhee sobaan yakkuudhaan Masfin Abbabaa fi Tasfaahuun Camadaa mana hidhaa keessaa ukkaamsee ciraa dhabamsiise. Gartuun Qorattootaa ilmaan Tigraay suduudaan Mallas Zeenaawwiin qajeelfamu bool’a keessatti bool’a biraa qotee, dukkana keessatti dukkana biraa qopheessuun hanga qaamni isaanii bututee sammuun isaanii hadoodutti reebichaan hunkuteesse. Dirmammuu qaamaa, madaa onnee fi godaannisa sammuu irraa fayyuu hin dandahamneen kan eele Tasfaahuun Camadaa dhukkubsatee akka hin yaalamne taassifamuun gaafa 24/08/2013 du’aan Addunyaa kana irraa boqate. Qarriffaan bulguu lafee ilmaan Oromoo qulqulluu qorquu barates dhiiga Injinar Tasfaahuun Camadaa qeensee habbuuqqate.
“Bilisa ta’eee dhaladhee, bilisa ta’ee jiraachuu dhorkamus bilisummaa kiyyaaf qabsaawaa du’uu irraa kan na dhorkuu danda’u humni tokkollee hin jiru, hin jiraatuus!” jechuun kan beekamu Injinar Tasfaahuun Camadaa, adeemsa daddagalfataa fi ulfaataa eegale galmaan gahuuf milkii itti dhabee aarsaa lubbuu ilmaan Oromoo kumaatamni Oromummaa isaanii qofaaf kanfalaa turanitti baasuun kichuutti cabee hafuuf dirqame.
ABO Injinar Tasfaahuun Camadaa, Inginir Mesfin Abbabaa fi ilmaan Oromoo yeroo yeroon akkaataan itti Kenya irraa mootummaa Wayyaneetti dabarfamanii kennaman Seera Qabaa Baqattoota Idil-Addunyaa kan cabsu waan taheef irra deebiin gadi jabeessee balaaleffata. Gochaan waggootaa 22 darban kana keessa deddeebi’ee raawatamaa ture kana mootummaan Kenya akka irraa dhaabbattu gaafata. Du’a suukanneessaa kanaaf kan gaafatamu mootummaa Wayyaanee qofa osoo hin taane mootummaan Kenyas gaafatama kana jalaa akka hin baane tahuu hubachiisa.
ABO maatii Tesfahun Camadaa gadda isaa ibsata. Inginer Tesfahun Camadaas kayyoo ati ittiin kufte bakkaan gahuuf ilmaan Oromoo kumatamaan kan ol kaafamee jiru waan taheef bakkaan akka gahamu mirkaneessa!
Injifatnoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo!
Hagayya 25, 2013


text:
Ji'ooloojii
Ji'ooloojii (Greek irra kan dhufe - ge jechuun "Planeta kenya (Earth)"; fi logos immo "bekkumsa") kunii immo science yoo ta'u kan qo'atuus wa'ee kutta planeta kenya kan "solid" ta'anii, qabenya, kuttalle, fakkii, seena fi ademsaa fakki isaa (lafa) jijjiru qo'atta. Kunii immo Earth science kessa tokko dha. Geologistotni ganna planeta kenya hamam akka ta'ee itti dhaqabaniru, kunis wagga billiona 4.6 (4.6x109) dha. Kan qofaa osoo hin ta'in geologistonii, lithospheren lafa kan crust ofii kessa qabu akka tectonic platiit kan caccabe yoo ta'u plate kunii immo rheic irra gubba mantle (asthenosphere) irra kan ademmu yoo ta'u kunii immo ademsaa walumma galatti plate tectonics jedhamun. Kana malee geologiston qabenya planetta kenya akka petroleum fi coal, akkasumas sibilotta akka iron, copper fi uranium barbadu fi qussachu irratti hojjatu. Qabenyi birra economyiif barbadamu [[[gemstone]] yoo ta'u, kan birra immo albudotta bayye akka asbestos, perlite, mica, phosphates, zeolites, clay, pumice, quartz, fi silica, akkasumas elementotta akka sulfur, chlorine, fi helium dha.
Planetary geology (kan yerro tokko tokko Astrogeology jedhamu) kunii immo yoo yaddi geology kunii immo yerro planetotta biraa irratti tajajillamu dha. Haa ta'u malee kan qofaa osoo hin ta'in planetotta tokko tokko maqaan adda ta'e birratti tajajallima, fakkena qo'ano geology Batti yerro tokko tokko selenology kan jedhamu yoo ta'u qo'anoon geology Mars immo areology jedhamu, fakkeni birra bayeen ni jirra.
Maqaan "geology" jedhamu kuni kan yerro duraaf tajajilame namicha Jean-André Deluc jedhamun bara 1778 kessatti yoo ta'u kan akka yerro hunda tajajilamu danda'u kan godhe immo namich Horace-Bénédict de Saussure jedhamuun bara 1779 kessatti. Qo'annon geology kuni Encyclopedia Britannica's sadaffa kan bara 1797 midhafame dhumatte irratti kan hin argamne yoo ta'u, garuu afurrafa kan bara 1809 midhafame xumurame irratti barrefami geology dheranii galma'e ture.[1] An older meaning of the word was first used by Richard de Bury to distinguish between earthly and theological jurisprudence.
References[edit | Lakkaddaa gulaali]
- ↑ Winchester, Simon (2001). The Map that Changed the World. HarperCollins Publishers. p. 25. ISBN 0-06-093180-9


text:
Paarlaamaan Itiyoopiyaa gumii isaa kutaa lammataa kaleessa waaree booda geggeesseen miseensota paarlaamaa keesssaa hangi tokkoo presidentiin biyyattii wal ga’ii idilee mana maree bakka bu’otaa fi federeeshiniif haasaa imaammataa dhageessisan irratti hundaa’uu dhaan gaaffii dhiyeessaniif muummichi ministeeraa Haayila Maariyaam Dessaaleny deebii kennaniiru.
Gaaffilee sana keessaa manneen marii bakka bu’oota uummataa sagaleewwan adda addaa kan keessatti dhaga’amanii fi waltajjii falmii akka ta’an seera filannoo hanga fooyyessuutti sirreessuun akka ta’u kan presidentichi dubbatan wabii godhachuu dhaan filannoon duraanii dimokraatawaa ta’uu isaanii gaafatanii jiru.
Jijjiirama kana gochuun maaliif barbaachise? Sirnaawwan caalmaa sagaleef kan sagalee bakka bu’ummaa madaalawaa kan of keessaa qabu maal jechuu akka ta’e ilaalchisuun gaaffii gaafataniiru.
Muumichi ministeeraa HyilaMaariyaam Dessaaleny deebii kennanniin kan isaan irratti fuulefatan filannoowwan hanga ammaatti geggeessaman dimokraatawaa dha jedhanii mirkaneessuu dhaan kun badii paartii biyya bulchu ykn kan qaama ka biroo akka hin ta’in ibsuuf yaalaniiru.
Haa ta’u malee biyyattiin kan isheen hordoftu sirni sagalee caalmaa haala jiru waliin kan wal hin simne waan ta’eef sirnawwan filannoo lamaan sirna walitti fidu uumuun akka barbaachisu qorannaa dhaan mirkanaa’eera jedhan.
Haa ta’u malee kun IHADEG qofatti murtaa’uun akka irra hin jiraanne ibsanii dhimma kana keessa na galcha humnoota jedhan walitti qabuu dhaan paartilee seeraa dhimmi kun ilaallatu waliin mari’achuun murtaa’a jedhan. IHADEG kanaaf murannoo qabaachuu isaa dubbatan.


text:
Addi dimokraatawaa Oromoo ykn ADOn mootummaa Itiyoophiyaa waliin karaa nagaa hojjechuuf gara biyyaatti deebi’uuf murteessuu isaa ibsa torban darbe baaseen beeksisee jira. Mootummaanis adda kana waliin marii eegaluu isaaf kanneen karaa nagaa adeesa siyaasa geggeessuu fedhan waliin hojjechuu kan barbaadu ta’uu beeksisee jira.
Dubbi himaan Adda Dimokraatawaa Oromoo Dr. Beyaan Asoobaa ibsa nuuf kennaniin yoo nuti gara biyyaatti adeemnu kanneen biroo dhaaf fakkeenya ta’uu dandeenyaa, uummati keenyas nu simata jennee abdii qabna jedhan.
Mootummaa waliin marii eegaluu isaanii fi torban lama yeroo hin guutne keessatti jilli dhaaba isaanii gara biyyaatti deemuuf kan jiru ta’uu illee dubbatanii jiran.
Dhaabolii siyaasaa qabsoo hidhannootti amanan kan akka Ginboot 7 waliin walii galteen hojjetaa ka turan dhiisan yoo ta’e illee gaafatamanii nuti duraanis taanaan sagantaa keenya siyaasaa kanneen karaa nagaa qabsoofna jennu jijjiirree utuu hin taane ejjennoo keenya qabannee waliin hojjetaa jirra. Ammas taanaan wal hubannoon ni jiraata jennee abdanna jedhan Dr. Beyaan.


text:
Hoogganaan garee mormituu Keeniyaa Raailaa Odiingaa deggertoota gammachuun guutaman kanneen kumaan laka’amanii fi har’a waaree booda Uhuruu Paark jedhamutti wal ga’anii simatanii jiran.
Maanguddoon waggaa 73 fi deggertoonni isaanii jamaa walitti qabame gidduu ennaa darbanitti deggertoonni isaanii ennaa isaan prezidaantii uummataa maqaa jedhuun hirbuu seenan wal dhiibaa ilaaluuf ariifataa turan.
Kitaaba Qulqulluu qabatanii hirbuu erga seenanii booda, Odiingaan guyyaan kun uummata Keeniyaaf guyyaa seena qabeessa jedhan.
Tarkaanfiin har’a fudhatame tarkaanfii tokko fuula duratti deemuu dhaan adeemsa filannoo wal dha’aa xumuraan kan ga’e, Dimokraasii dhugaa biyya keenya keessatti kan gad dhaabe jedhan.
Gama biraan ministriin dhimma biyya keessaa battaluma erga sirni sun raawwatee booda gurmuu Odiingaa, akka seera ittisa yakkaa Keeniyaatti kan “National resistance Movement” jedhamu garee yakkamtoota qindaa’ee jechuun ibsa baase.
Odiingaan filannoo prezidaantummaa irra deebii waggaa darbee dhiisanii ba’uu dhaan injifannoo prezidaant Uhuru Kenyattaan labsame illee fudhatama dhabsiisan.
Abbaan alangaa muummichi Keeniyaa akka jedhanitti Odiingaan ofii isaanii prezidaantii godhanii of moggaasuun hojii ganiinsa biyyaa guddaa kan du’aan adabsiisu jedhan.
Waajjirri Prezidaant Keeniyaattaa torban darbe tarkaanfiin kam iyyuu seera keeniyaan ilaalama jechuun Odiingaa akeekkachiisee jira.
Angawoonni deggertoota Odiingaa irratti gaazii imimmaansu biifan iyyuu humna poolisii hedduutu bobbaafama jedhamee eegames gamas hin dhaqqabin hafe. Mormitoonnis hoogganoonni isaanii sirni sun utuu hin geggeeffamin hidhamu jechuun yaadda’anis homtuu hin taane.
Odiingaan yeroo xiqqoof jamaa dhaadannoo uummati tokkoome hin injifatamu jedhu dhageessisu dursuun deemaa turan.
Odiingaan jalqaba baatii Amajjii VOA afaan Swahilif ibsa kennaniin mootummaa fincilu ykn Keenyiaa keessa ykn biyyattii alatti hundeessuun mala jedhanii turan. Odiingaan har’a waaree booda hirbuu erga seenanii booda maqaa Twitter isaanii “prezidaantii Ripublikii Keenyaa” ka jedhutti jijjiiran.


text:
Taammanaa Bitimaa irraa | March 21, 2012
Kutaalee dabran jahanuu akka argattanii dubbiftan abdachuun, mee kunoo harras kutaa isa itti-fufamu isiniif dhiyeesseen jira.
SEENSA
Kutaa isa lammaffaa keessatti waayeen badhaadhina Afaan Oromoo hammi tokko isinii dhiyaatee ture. Kunis akka armaan gadiitti ibsameeyyu:
Afaan tokko heddummina jechoota isaa keessayyuu jechoota moggoyyaalee-tiin duwwaa miti kan isa afaan sooressaa fi gabbataa isa taasisu. Waan tokkos gargar-baafate yoo lafa kaawwate, daran afaan sooressa isa jechisiisa. Afaan keenya, Afaan Oromoo kana lachuunuu jifaarameetoo argama. Afaan kana keessatti jecha tokkoof moggoyyaaleen shan yookaan sanii ol heddumminaan muldhatu. Kana irratti dabalameesoo, waan tokko sirriitti addaan-baasuun lafa kaawwata. Barachiisaan (pirofeesarri) ogeessa afaanii kan Biyya Ostiriyaa, Philipp Paulitschke, bara 1886 keessa Oromiyaa Bahaa keessatti qorannoo adeemsisee ture. Inni Afaan Oromoo karaa lamaan raajeffata. Tokkoffaa karaa bareedumina isaa daran malaaleffata. Lammaffaa afaan kun daran sooressa jedheetu dinqeeffata. Kanas fakkeenyota kennuun agarsiisa. Yeroo sa’aatii 24 keessatti argamu tarreessuun sagaleewwan 17 keenna.“
Inni kanaa olitti jedhame kun erga barreeffamee, barroolee (kitaabota) tokko tokko kan waayee Afaan Oromoo ibsan argeen ture. Barroon Ton Lues, kan “Aadaa Booranaa – A Dictionary of Borana Culture” jedhamu, dubbii kanaa olitti kaafame daran mirkaneessa. Furaan kun aadaan Oromoo fi Afaan Oromoo akkam baldhaa, tujuba-qabeessa fi sooressa akka tahe, sirriitti agarsiisa*. Mee ammaaf waa xiqqooshii isinii kenneen bula. Kutaalee itti-aananittan akka dharraatanii jala-buutaniif faldhaana shaayitiin isiniif qicaa, mee Waaqni anaafis, isiniifis obsa haa kennu! Abbaan keenya kun waggaa 25 guutuu Oromiyaa keessaa, godina Booranaa jiraatee, kunoo achuma dachee Oromiyaa jaalatu san irratti boqote (mee Waaqni ekeraa isaatii nagaya haa buusu!).
Amma jecha “rifeensa” jedhamu jalatti sagaleewwan inni tarreessen kenna. Kunis kan nutti muldhisu, akkamitti Oromoon waa addaan-baafatee akka kaawwatu. Barroon kun dubbii barachiisaan Philipp Paulitschke waggaa 126 dura jedhe san nuuf mirakaneessa jechaa dha. Kunoo Ton Lues akkana jedheeti, waayee rifeensaa nuuf tarreessa:
1) Rifeensa mataa
2) Rifeensa bobaa
3) Rifeensa gaara ilaa (“eyebrows“) = rifeensa nyaaraa. Oromoon Booranaa “ijaa“-n “ila” akka jedhu yaadachuun dansaa dha.
Jechi “ilaaluu” jedhamu isa kana irraa madde.
4) Rifeensa koola ilaa (“eyelash“) = rifeensa laboobaa ijaa
5) Rifeensa butumee = rifeensa hidhii isa jalaatii gaditti argamu
6) Rifeensa afarroo (“moustache“)
7) Rifeensa areedaa
Rifeensa harkaa
9) Rifeensa miilaa
10) Rifeensa qomaa
11) Rifeensa saalaa = saphii
Oromoon Booranaa rifeensa nafa (dhagna) namaatiin “dabbasaa“-s ni jedha. Ammas isa kanaa oliitti, barroodhuma san keessaan waa isiniif ida’a. Furaan kun jecha Oromoonni Waltaajjii fi lixaa (Tuulamaa fi Macci) “albaadhecha/ albaadhessa” jedhaniif, Oromoon Booranaa albaadhessummaan kun akka sadarkaa garagaraa qabu, jechoota mataa ofii dandayan shan kennuun nutti agarsiisa. Mee jechoota shananuu akkuma T. Leus kennettan isiniif dhiyeessa:
“The Borana have specific words to describe types of gluttony, greediness:
– afuuraa: someone who never gets satisfied, eats in a hury, gobbles. They can become agarii.
– agarii:insatiable hunger like a sickness; it happens when there is famine, even to a rich person; the body gets weak and swollen.
– boola/ boolicha: an insulting term for someone who never gets enough.
– sabdii: someone with a big appetite. They are always thinking of food, do not share it with others, but when satisfied they stop eating.
– ufoo: selfish, egoistic, not sharing.
Yaada shanan kanaa olitti addeeffaman ibsuuf, fakkeenyaaf Oromoonni Waltajjii (Tuulamaa fi Macci Bahaa) jechoota afur qabu. Tokkoffaa: albaadhessa/ albaadhecha isa jedhamu kanaa olitti kaaseen ture. Lammaffaa: afuuraa – oggaa baay’ee horiif jedhu. Ammoo, nama albaadhessa taye jabeessanii ibsuuf yoo barbaadan: “namticha afuuraa kana!”, yookaan “abalu akka sa’a horaa galuutti afuura” jedhu. Sagaleen “agarii” jedhamus akka maqaa namaatti ni beekama. Kun nama maqaa san qabu arrabsuuf otoo hin taane, haadhatu maqaa akkanaa jaalalaaf akka maqaa-basootti ennaa daa’imummaa isaa baasafi. Anuu maqaa “raammoo“, “raacha” jedhamu nan beeka. Kana cufa haadhatu: “raammoo kiyya, raacha koo, agarii kiyya” jedhaani. Booda maqaan sun akka maqaatti fudhatameetoo hafa. Maqaan “bookee” jedhamu Biyya Oromoo keessaa godinoota danuutti akka argamu, yaadachuun mishaa dha. Kunis xiqqummaa fi jaalala ibsuufi malee, arrabsoo wayituu hin qabu.
Kanneen martinuu Oromoon waan tokko sirriitti lafa kaawwatee waamuu, akka duudhaa ofii godhate nutti agarsiisu. Ilaa dhalloonni ammaas, dhallonni boruus dhuudhaa dilbaawaa fi miidhagaa kana akka qaroo ija ofiitti eeggatanii bardhibbee fi barkumee hedduu qaxxaamursiisuu qabu. Yaa ijoollee Oromoo, mee hundi keenya qalbii fi sammuu keenya gara aadaa fi afaan keenyaatti haa luuccessinu! “Marcumaa fi ulfina abbaatu siqfata” jedha mammaaksi uummata keenyaa tokko!
Mee erga kana qalbeeffannee, kanaa gaditti sagaleewwan 25-nan kutaa kanaaf kurfeeffaman ilaallee, dubbii haa bulfannu!
JECHOOTA MOGGOYYAALEE
1) Gurmeessuu – kurfeessuu, gamteessuu, qixxeessuu, walitti-qabuu
2) fiinoo – tiinoo, xurumbaa
3) Gataa – kosii, xaa’oo
4) Gajamii – nyaata-ganamaa, bultee, faxara
5) Konfoleessa/ konfolee – qeerroo
6) Maansa – cirracha
7) Badallaa – boqqoolloo
Gaayila – fuudhaa-heeruma, cidha, aruusha/ aruuza
9) Gita – walqixxee, fakkaattii, hiriyaa
10) Golollisa* – dimimmisa, golgola
11) Qarxii – cabsaa-qotiisaa, buufata
12) Hicciqii – didha, booree
13) Doobicha – jagna, goota
14) Dhabannee – mudaa, hir’ina, hanqina
15) Dhaqdhaqii – laaqii, sochootuu, hinquuftuu
16) Leeddii – kophaa, leexaa
17) Laambubuu** – waliinmakuu, bulbuluu
18) Bungee – qomee
19) Olkii – waraana, duula, doowa
20) Balaqqamuu*** – diddiguu, hoqqisuu
21) Fichaa – deegaa, dhabeessa, fixataa, qollee
22) Qulquuluu**** – yaaduu
23) Himannoo – beeksifannoo, iyyannoo
24) olokee – awwaal-diigessa
25) Xifumaa – gonkumaa, matumaa, cufumaa, takkummaa
HUBACHIISA MIILJALEE
* Xiinxaltii barroo (“Book Review“) kanaa mee yoo feetan, “Taammanaa Bitimaa: Gadaa.com“, yokaan ” Ayyaantuu.com” keessaa ilaalaa!
** Laambuba, laambubbii = waliinmakaa, bulbula; laambubamuu = waliinmakamuu, bulbulamuu; laambubsiisuu = waliinmaksiisuu, bulbulchiisuu; laambubachuu = waliinmakachuu, bulbulachuu —. Laambubaa /laambubduu = waliinmaktuu, bulbulaa/ bulbultuu — faa!
*** Balaqqama = diddiga, hoqqisa. Balaqqamsiisuu = diddigsiisuu, hoqqisiisuu —. Balaqqamsiisaa = diddigsiisaa, hoqqisiisaa — faa!
***** Qulquula = yaada. Qulquulamuu = yaadamuu; qulquulchisuu = yaachisuu. Qulquulchisaa = yaachisaa— faa!
Itti-fufa!
Taammanaa Bitimaa gurree@web.de


text:
Angawaan Mootummaa Oromiyaa Afaan Oromoo Afaan Federaalaa Gochuu Irratti Hojjachaa Jirra Jedhan
WAASHINGITAN, DIISII — (voaafaanoromoo) — Itiyoophiyaa keessatti, akkuma beekamu, mootummoota bulchiinsa naannoolee keessatti afaan hojii afaanuma naannoolee sanaa ta’u illee, afaan hojii federaalaa garuu, Afaan Amaaraa qofa. Gaaffiilee paartiilee mormituu Oromoo fi uummatni Oromoo kaasaa turee fi jiru keessaa tokko Afaan Oromoo Afaan hojii mootummaa federaalaa ta’uu qaba, ka jedhu. Dhiheenya kana gama mootummaatii, itti-gaafatamaan biiroo dhimmota Koomiyunikeeshinii mootummaa naannoo Oromiyaa, “Afaan Oromoo Afaan Federaalaa gochuu irratti hojjetaa jirra. Hundinuu tumsa gochuu qaba” jechuudhaan, feesbuukii isaanii irratti maxxansanii jiran.
Kana ilaalchisuudhaan, dhaaba yeroo dheeraaf gaaffii kana akka kaayyoolee isaa ijoo keessaa tokkootti dhiheessaa ture – Kongiresa Federaalawa Oromoo irraa, akkasumas, ogeeyyii miidiyaa hawaasummaa irratti gaaffiin kun akka deebii argatu duula geggeessaa turanii fi dargaggoota “sababaa Afaan Oromoo Afaan hojii federaalaa tahuu dhabeef oguma keenyaan hojii dhabne” jedhan irraa Tigist Gammee qophii har’aaf haasofsiistee jirti. Dhaggeeffadha.


text:
Tuesday, December 12, 2017
Gaaffii: OPDO, Dhabbilee Siyaasaa fi Aktiivistoota Oromootiif.
Gaaffii: OPDO’f.
Ø Yeroo amma Woyyaaneen woraana isii Oromiyaa keessatti bobbaastee Oromoo lafarraa fixxu OPDO walitti bu’iinsa maaliif jetti?
Ø Woyyaaneen Oromiyaa keessatti yakkaa yoo hojjattu “seeraan ilaallaa” jedhan worri OPDO, seeraayyuu Woyyaane cabsaa jira; akkasuma manni mutiille Woyyaanetti harkaa qaba waan ta’eef, seeri isaan ilaalaniin kun kam? Woyyaaneen Oromiyaa seenanii seera cabsuun dura, Woyyaanuma Oromiyaa keessa maaliif fidan yookiin eeyyaman? Ofiif biyya bulchuu dhadhabanii daboo/jigii/guuza Woyyaanee yaammatan moo tunuu maal?
Ø OPDO tooftaaf dubbii afaanii jijjiiratte moo, tooftaa Oromoo fayyadu jijjiiratte?
Ø OPDO’n dhugumaan Woyyaanee wajjiin waldhabdee jirti moo sobdee waldhabdee?
Ø OPDO Obbo Lammaa Magarsaa kun dhuguma haasawa afaaniirra kan darbe, gochaan Oromoo cinaa dhaabbachaa jirtii?
Ø ‘Sabboonummaan’ OPDO kan yeroo ammaa kun, ilaalcha ABO ittiin rukutuuf moo, dhugumatti Oromoo bilisa baasuuf?
Ø Ummata Oromoo kan bulcha jiru OPDO dha; ummataan tasgabbaa’a jedhaniinii, erga ummanni tasgabba’ee duuba waraana itti bobbaasuun kun maal? Ummanni OPDO dhaga’ee tasgabbaa’e haa jennuu mee; “woraanaan walitti bu’e” jechuun kun maal? Oromiyaan dirree waraanaati moo? Ummanni Oromoofi Poolisiin Oromiyaatuu kunoo waliif galanee, woraanni Woyyaanee hoo maal fuudha Oromiyaa keessaa?
Ø Yeroo Oromoo Abdi Ille adabbii seeraatiif eeguutti, gaafa Woyyaaneen Abdi Illeetiif badhaasa waancaa kenniteef Oromoon ‘qurxii’ isaa beekateera. OPDO’n hoo ‘qurxii’ isii hin beekkanne moo, jara ABDII ILLEE badhaase san duubaan jirti? OPDO, mee yeroo amma kana dubbii keessan kana uummanni dhugaa fi dhara ta’uu isii akkamiin adda haa baafatuutii?
Ø Yeroo Woyyaaneen Oromoo lafarraa fixaa jirtu kana, OPDO’n dhaabbi yookiin murtee isii maaliif uummataaf hin ibsinee? OPDO’n amma gara ummataa jirti moo fakkeessuun gama Woyyaanee jirti?
Ø OPDO’n dhugumaan yoo gara Oromootti deebitee jiratte, maaliif badii Woyyaanee kana akka nama maqaa haadha soddaa lagatuutti maqaa Woyyaanee lagatte, “KIRAA SASSAABDOOTA, KONTIROOBAANDISTOOTA…” jechuun haasoftii? Tooftaa…jedhu, tooftaan kun hujiirra kan oolu erga Oromoon lafarraa dhumeen duubaa? Ergasuu tooftaan kun amma Oromoo fayyadaa jira mooree, Oromoo miidhaa jiraa?
Ø Yoo akka afaaniitti, Oromiyaan OPDO’n kan bultu taate, Agaazii maaliif Oromiyatti galchan? Yoo beekamtii fi fedhii isaanii malee woraanni Woyyaane kan gara Oromiyaa gale ta’e, waan biraatuu afaaniin bulleessanii kan woraana Woyyaanee kanarraa maaliif irraa dubbatuu dhiiste OPDO’n?
Ø Sochii dinaagdeefi daldala hundaa Woyyanetti harkaa qaba waan ta’eef, maallaqni maqaa gargaarsaatiin guurame kun deemee-deemee kaazinaa Woyyaanee kan seenuufi gara galee miidhaa Oromoo irratti kan dhaqqabsiisu yoo ta’e hoo? “Oromoota naannoo Somaalee irraa buqqa’an gara Somaaleetti deebisnaa” jechuun, maallaqa guurame ABDII ILLEEtiif dhaqaa kennaa jechuu hin ta’umoo?
Ø “OPDO’n osoo kan jijjiirama dhugaatiif qophooftee jiraatte badii tokko malee kan hidhaman, hoggatoota siyaasaa Oromoo qabsoo karaa nagaa jedhanu, Dr. Mararaa Guddinaatiifi Obbo Baqqalaa Garbaa faa hidhaarraa akka hiikkamaniif dhiibbaa gootii” namoonni jedhan hedduudha. OPDO’n Obbo Lammaa Magarsaa akka Dr. Mararaa Guddinaatiifi Obbo Baqqalaa Garbaa faa hiikaman garaa isaaniirraa ni fedhanii?
Ø Haasawa Obbo Lammaa Magarsaa kana “bubbullee ilaallaa” jechuun kun, yeroon bubbulanii ilaalan hin dabarree?
Ø OPDO’n kaleessaa Kaayyoo Oromootiif miti, kan hundoofte. Ammaayyuu hanga olaantummaan Woyyaanee jirutti dantaa Oromoo tiksuu hin dandeettii? OPDO’n olaantummaa Woyyaanee cabsite moo, afaaniin cabsaa gochaan olaantummaa Woyyaanee tiksaa jirti?
Ø “OPDO filannoo lama qofa qabdi. Tokko akkuma afaaniin jedhaa jiran, Woyyaaneerraa citanii ummata Oromootti galuu. Gaafa filannoo jalqabaa kana filatane, Woyyaaneen waldhaban. Gufuu bilisummaa Oromoo ta’uun hafee, qaama qabsoo bilisummaa Oromoo taati OPDO’n” kan jedhan hedduu. “Filannoon Lammeessoo ammoo, tooftaa jijjiirachuun damma afaan dibatanii akkuma baran ummata Oromoo gufuu itti ta’uun fixchiisaa jiraachuu. Kana kan godhan yoo ta’an, yeroo dhihoo keessatti sobni isaanii itti barame ummanni Oromoo yeroo dhumaatiif Woyyaaneefi OPDO ille waluma faana ka’ee balleessa. Osoo onneefi kutannoon jiraatte OPDO’n filannoo tokkeessoo irratti yeroon seenaa hojjattu ammaa” warri jedhanille jiran. Ummanniifi miseensonni OPDO hoo yaada kana akkamitti ilaalaa?
Gaaffii: Dhabbilee Siyaasaa fi Rogeeyyii (Aktiivistoota) Oromootiif.
Ø “Dararaa Woyyaaneen ummata Oromoo irraan gahaa jirtu, adda durummaan kan komatamuu qabu, hoggantootaa dhaabbilee siyaasaa Oromooti. Hoggantoonni kunneen silaa garaa garummaa jidduu isaanii xumuratanii, kaan woliifuu obsanii, kaan woliifuu dhiisanii yeroon tun silaa yeroo ormaayyuu fira godhatanii woyyaanee qofarratti qabsa’uu qaban turan. Amma garuu wanti argaa jirru faallaadha. Jarri kun, yeroo Woyyaaneen ummata Oromoo lafarraa fixaa jiran kana yoo woliif hin galin, yoom waliif galuuf deemanii?” gaaffiin jettu hawaasa baldhaa keessa jira. Dhaabbileen siyaasaa gaaffilee kana akkamitti ilaalan?
Ø Aktiivitoonni yookiin rogeeyyiin Oromoo biyya baqaa jiranille, daanduma dhaabbilee siyaasaa Oromoo maaliif qabatanii, maaliif walii hin galle?
Ø Diyaaspooraan qabsoo fi tokkummaa Oromootiifi riqicha moo farra? Akkamiin riqicha ta’aa, akkamiin ammoo farra qabsoo Oromoo ta’a diyaaspooraan.
Ø Dhaabbileen siyaasa Oromootiifi aktiivistoonni Oromoo ummata garamitti oofaa jirtan? Kuun hiriira bahaa jedha, kuun keessan hiriira dhaabaa jedha, isii Oromoo kana isin garam oofaa jirtan?
Ø Ilaalchaafi filoosoofii siyaasaa irratti waldhabuun quufaafi badhaadhina. Amma quufaa badhaadhina keessa hin jirru, garbummaa irra darbamee duguuggaan sanyii Oromoo irratti raawwatamaa jira. Tan filoosoofii siyaasaa bulfannee itti deebinaa, tan bilisummaa tanarratti dhaabbileen siyaasaatiifi rogeeyyonni maaliif irratti woliif galuu dhabanii? Oromoof jecha woliigaluu dadhaban moo ofittummaa isaaniitiif jecha woliif galuu dadhabanii?
Ø ‘Toofta, toofta’ jechuunis gaarii ta’e, garuu tooftaan kun yoom Oromoo dhaqqaba, erga Oromoon lafarraa dhumeen duubaa?
Ø “Siyaasni miiraan hin oofumuu” jettan, yoo Woyyaaneen duguuggaa sayii waqtuma waqtiidhaan Oromoo irratti raawwattu, miirri Oromoo Oromoof hin aarre miira Oromooti.
Ø Daamuun waan nama hin iddineef namoonni guyyaa waareetiitin ibiddaafi aara malee dhaqanii damma isii jalaa qotatan. Kinniisni waan nama idduuf ammoo, ibiddaafi aara qabatanii lafa qabbaneeffatanii dhaqanii damma kanniisaa baafatan. Oromoo kanaan hanga yomii kanniisa hin ta’inaa, daamuu ta’aa jettaniin?
Ø Kan qawwee jedhuufi kan karaa nagaa jedhu, namuu waan itti fakkaateen Woyyaanee irratti dhagaa darbuu malee, maaliif dhagaa walitti darbanii?
Ø Ergamoota Woyyaaneetiifi ergamoota gareewwaan Oromoo hanga addaan baasuu wollaalanitti keessumattu biyya alaa kanatti maaliif walirratti duultanii yookiin duulchisanii?
Ø Qabsoo Oromoon gaggeessaa jiru kanarratti, daa’immaan dabalatee hirmaannaa waan qabaniif, wal-galateeffachuun garuma fuula duraatti qabsoo oofuu malee, qabsoo oofuu irratti maaliif waljibbina yookiin wolqoxxisnaa?
Ø “Karri abbaan dhibbi cufu banaa bulaa” jedha Oromoon. Qabsoo iddoo dhibbatti hiranii maaliif Oromoo humna dhoowwanii?
Ø Waldhabiileen dhaabbilee siyaasaa jidduu jirtu kan kaayyoo Oromoo fi Oromiyaati caala moo kan gareefi fedhii aangootti caalaa?
Ø Faranjiin, “dhaabbileen siyaasaa Oromoo ofiifuu waliigalanii ummata isaanii qabachuu hin dandeenne, biyya akkamiin bulchuu danda’anii?” gaaffi jettu kan isin irratti kaasanu akkamiin jalaa bilisa of baastu mee?
Ø Oromoon diyaaspooraa gaafa gosaa fi amantaan woldorgommii keessa seene, Somaalee gosaan wal-loluun biyya diigde akkamitti ilaaltan.....?
Daniel Bariisoo Areeriitiin, Muddee 12, 12, 2017.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Maddeen sodaa nageenyaaf jecha maqaan isaanii akka hin ibsamne gaafatan akka jedhanti Ibiddi eega ka’e booda hidhamtoonni lubbuu ofii oolchuuf jecha yaalii godhan irratti polisii fi waraanni naannoo jiru dhukaasa itti baneen namnii tokko hospitaaa ga’e du’u isaa fi kanneen biroo lama madaa’uu dubbatan.
Gama kaaniin humnii kun uleen hidhatoota wan tumaniif jecha Hospitaala Hiwoot Faanaa fi Jagool keessa cisanii jiru.Hidhamtoonni kanneen biroon immo mana hidhaa guramanii buufata polisiitti geeffamuus dubbatanii jiru.
Mana hidhaa magaalaa Harar keessa jiru fi Haawuziin jedhamuun waamamu keessatti har’a waaree dura ibiddi ka’e to’annaa jala ooluu isaa itti gaafatamaan mana hidhaa ka ta’an Komaandar Birhaanee ibsanii jiru.Ibidda sana dhaamsuuf hidhamtoonni yaalii godhaniin wal irratti kufuun kanneen mada’an wal’ansa fayyaa argatanii mana hidhaatti deebi’anii jiru jedhan.
Gaaffii deebii gaggeeffame caqasaa


text:
Qabsoon Bilisummaa Oromoo eessaa ka’ee garamitti deemaa jira? Kutaa Shanaffaa
– Qormaatota kaleessaa, kan har’aa fi kan boruu –
Berhanu Hundee, Bitootessa 24, 2018
Kutaa Shanaffaa
Barreeffama kutaa afraffaa keessatti, jaarmayootni siyaasaa Oromoo kan kaayyoo fi galii tokko qabanillee waliigaltee uumanii tokkummaa ijaaruu akka hin danda’in; tokkummaa ijaaruun hafee, caalaatti siriidhaayyuu waliin mormaa akka jirani fi sababa kanaan immoo waliigaltee dhabuun miseensotaa fi deeggartoota isaanii jidduuttillee akka ololli walirratti oofamu taasisuun isaas ibsamee jira. Rakkooleen jaarmayootarraa maddan kun hawaasota Oromoo keessattiillee bifa adda addaatiin hubatamaa akka jiranis barreeffama sana keessatti tuttuqamanii jiru. Barreeffama kutaa kanaa keessatti rakkoolee biroo kan mooraa keenya keessatti karaalee adda addaatiin mul’achaa jiran laalla,
Dhukkuba hin fayyine fi farra-Oromummaa, kan qabsoo sakaalu fi egeree keenya gaaga’u
Bittaa alagaa jalatti kufee waa hundaa dhabullee, Oromoon saba fi uummata aadaa fi seenaa bardeedaa qabu; kan SAFUU qabu, kan kabaja fi ulfina qabu, kan jaalal qabu, kan diimookraasii qabu akka ta’e fira dhiisii diinotni isa nyaachaa turani fi ammas jiranuu ragaa bahuu danda’u. Kanaafuu, uummata ykn saba kanarraa dhalachuun hangam nama boonsa!! Haa ta’u malee, adeemsa qabsoo kanaa keessatti akkuma goototni kumaatamaan dhalachaa as gahan kashlabbootni, gantootni, garaa-bultootni, galtootni fi safuu-dhabdootnis kumaatamaan dhalachaa akka jiran dhugaa lafarra jiruu dha. Kuni eessaa dhufe?gaafiin jedhu qorannoo fi xiinxala bal’aa waan gaafatuu dha. Maddi isaa waan fedhes ta’u isaan kun hunduu dhukkuba hin fayyine fi farra-Oromummaa ti.
Isaan kana qofaa miti; rakkooleen mooraa Oromoo keessatti mul’atan kan caalaatti diigaa fi farra-tokkummaa Oromoo ta’an immoo: gandummaa, naannummaa, oftuulummaa (inni kun amala diinotarraa dhaalamee dha), amantii fi laalcha siyaasaatiin walqoqqooduu fi k.k.f hunduu dhukkuba biraa kan caalaatti farra-Oromummaa ta’anii dha. Hanga danqaraan kun karaarra jirutti qabsoo bilisummaa tana diinota karaa lamaatu qormaata itti ta’aa waan jiraniif, galma gahuurraa turuu dandeessi. Rakkooleen armaan olitti tarreeffaman kun qabsoo har’aatti gufuu ta’uu bira dabranii; egeree keenyaaf bu’ura badaa uumaa jiru. Kana hubataa qofaatu arga. Warri rakkoolee akkanaa kana keessa seenanii daakaa jiran amma isaanitti hin mul’atu; garuu gaafa badiin tokko uumame booda ni ifaaf ta’a. “Amma naaf ife jedhe ballaan (jaamaan) mana gubee” jedhaa mitii ree Oromoon yoo makmaaku.
Jaarmayootni Oromoo kan gara garatti hiramanii jiran kun sababa kaayyoo fi galii qabsichaarraa qofaa kan maddanii miti, Gandummaa fi naanummaa hidda baasee as gahetu isaan kana dhalche jechuu ni danda’ama. Isaan garuu garaagarummaa kaayyoo fi galii QBO ti jedhanii himatu malee, sababni guddaan waan biraa ti. Osoo sababni biraa hin jiraannee maaliif warri kaayyoo fi galii tokko qaban addaan bahanii walitti dhufuu dadhabu? Rakkoolee gurguddoon nu hudhanii jirani fi qabsoottillee sakaallaa ta’an naanummaa fi gandummaa dha. Isa kanatti dabalatee amantiidhaan walqoqqooduun yoo mul’atu immoo, wanti hunduu too’annoo ala ta’u jechuu dha. Wanti too’annoo ala ta’u immoo gaaga’ama cimaa fida.
Gara jaarmayaatiin mee Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) akka fakkeenyaatitti haa fudhannu. Ilaalchi siyaasaa fi ayidoolojiin garagaraa jaarmayaa kana keessa turanillee, akka natti fakkaatutti, bara 1991 dura jaarmayichi kun tokkummaa qaba ture. Osoo tokkummaan jiraachuu baatee, injifannooleen har’a Oromoon ittiin boonu kunuu hin argaman turan. Bara 1991 booda garuu fottoqinsa adda addaatu mooraa jaarmayaa kallacha QBO ta’e kana keessatti uumaman. Isaan kun dhugumatti garaagarummaa kaayyoo fi galiirraa maddanii? Ana natti hin fakkaatu. Rakkoolee armaan olitti ibsamantu bu’ura addaan bahiinsaa ti jedheen yaada. Kan ta’es ta’u, rakkooleen addaanbahinsa uuman kun rakkoolee biraa dhalchaa, baay’isaa babal’isaa deeman. Rakkoolee uuman kanaaf waliin furmaata barbaaduun hafee, quba walitti qabuu fi walirratti duuluun mala ta’e. Malli badaan akkanaa kun immoo diinaaf fala ta’e.
Har’a, rakkooleen gandummaa fi naanummaarrtti hundaa’anii uumaman sun gara ilaalcha siyaasaattis cehanii; abalu kana abalu sana, kun ABO dha, sun KWO dha, kun OPDO dha, OPDO Diyaasporaa ti, kun ADO dha jedhanii walirratti duulu. Hunda caalaa fi kan badii guddaa dorrobee jiru immoo, Afaanuma Oromoollee loqodaan addaan hiruudhaan, kun Wallagga, Shawaa, Arsii, Harargee, fi k.k.f jechuudhaan garaagarummaa biraa uumaa jiru. Isaan kun hunduu bakkee tokkotti yoo laalaman dhukkuba hin fayyine FARRA-OROMUMMAA ti. Haala kana keessattiiree kan diina injifachuu dandeenyu? Amaloota akkan sammuu keessatti qabanneetiiree kan biyya waloo takka ijaarrachuu barbaadnu? Akka dhiiga fi lafee Sabboontota keenyaatti qoosaa jirru hubannaa? Lubbuun gootota keenyaa lubbuu tiisisaa tii?
Har’a yeroon yeroo ilmaan Oromoo kutaadhaa, naannoodhaan, gandaan, amantiidhaa, loqoda Afaaniitiin, ilaalcha siyaasatiin walqoqqoodanii dhaa? Har’a yeroon yeroo jaarmayoota sababa godhannee kun ABO Shanee, sun ABO torbee, kun AWO, sun ADO, kun KFO sun OPDO diyaasporaa jennee addaan walhirruu dhaa? Gama jaarmayoota Oromootiin yoo laalles, xiqaatus hanga fedhii Oromootiif (for Oromo interest) waa godhanitti wal deeggaruu fi wal jabeessuu dha malee dhakaa walitti darbuun diina gargaaruu ta’a. Bu’aan Oromoof argamu hin jiru. Warri walirratti duulanillee kanarra bu’aa isaan argatan hin jiru. Yoo gabrummaa keessa turre walumaan keessa turra. Yoo sanyiin Oromoo duguugamus wal duraa duuba ta’uu danda’a malee kan irraa hafu hin jiru. Maaliif dhugaan kun hin hubatamane? Maaliif badii keenyaaf of qopheessina?
Egaa, waayee dhukkuba keenyaa asumarratti dhaabuudhaan; mee kan ta’e ta’ee, yoo Waaqayyo/Rabbii hubannoo kan nuuf kennu ta’e, waan biyya keenya Oromiyaa keessatt deemaa jiru laallee; uummata keenya kan du’aa fi dhiigaa jiran yaadachuudhan; walirratt duuluu dhiisnee dhagaa takkas taatu gara diinaatti haa darbannu. Waan dandeenyuun gahee keenya haa taphannu, qooda keenya haa gumaachinu. Qoodni fi gaheen keenya immoo kan Oromummaa gabbisu malee kan Oromummaatti gaaga’ama fidu ta’uu hin qabu. Barreeffama kutaa itti aanu keessatti waayee yeroo ammaa deemaa jiru fi keessumaayuu DhDUO laalchisee yaada koo qabadheen dhiyaadha.
Hanga walitti deebinutti nagaan turaa!
Ulfaadhaa!
Kutaalee Dabran
4. Qabsoon Bilisummaa Oromoo eessaa ka’ee garamitti deemaa jira? Kutaa Afraffaa
3. Qabsoon Bilisummaa Oromoo eessaa ka’ee garamitti deemaa jira? – Kutaa Sadaffaa
2. Qabsoon Bilisummaa Oromoo eessaa ka’ee garamitti deemaa jira? Kutaa Lammaffaa
1. Qabsoon Bilisummaa Oromoo eessaa ka’ee garamitti deemaa jira? Kutaa Tokkoffaa


text:
Ayyaannii Iid Aal Faxiir harra, Adooleessa 6 akka addunyaatti haala oo'adhan kabajamee oole. As magala guddittii Ameerikaa, Waashingitan Diisitiis hawaasni Oromoo akkasumaas namoonnii biyya adda addaa irraa dhufani biyyana jiraatan salaata ganamaatii baka Rook Kiriik Paark jedhamutti walgahanii waaqa isaanii galateffachuudhan guyyaa isaanii jalqaban.
Sheik Kalid Mohammed Umar,giddugala Waashingitan Hijiraa Faristi koominiitii jedhamuutti imaama. Saganticha kadhannaadhan erga bananii booda, hawaasa musliimaa hundaaf hawwii ayyaanaa gaarii dabarsaniiru. Sheik Kalid, gochaa shororkeessuummaa ji'a Ramadaanaa keessa biyyaa adda addaatti lubuu nama bayyee galaafate balaleeffatanii, gochi akkana amantaa islaamaa wajjin gonkumaa hidhata akka hin qabne ibsaniiru. Hawaasa Oromo sirna kabajaa ayyana kana irratti argaman tokko tokko akkataa guyyaa kana itti dabarsaani fi waayee ji'a Ramadaanaa gaafaneerra.
Qophii kabaja ayyaana Iid Aal Faxir magaala Waashingitan Diisiitti godhamee irratti argamnee qindeesine dhageeffadha.


text:
“Waldhabdee babal’isuun aadaa Oromoo miti.”-Ibsa Koree Waaqeffanna Oromoo Addunyaa
(Waaqeffanna Oromoo Addunyaa, 9 Waxabajjii 2017) Koreen Waaqeffanna Oromoo Addunyaa dhimma lallaba Prophet Suraphel Demissie kan Waaqeffannaa fi Irreechaa xiqqeessu sirreessisuuf tattaaffii godhamaa jiru keessatti kanneen deeggarsa godhan dursee galateeffachuu barbaada. Aadaa, amantii fi eenyummaan Oromoo akka kabajaa argatuuf dirmannaa gootan haalaan dinqisiifanna.
Dhimma lallaba Prophet Suraphel Demissie kan Waaqeffannaa fi Irreechaa xiqqeessuufi salphisu sirreessuuf yaaliin gama keenyaanis ta’ee, gama qaamota deeggartoota keenyaan godhamaa jiru amma illee itti fufee jira.
Akkuma yaadatamu, dubbiin kun akka furmaata nagaa argatuuf gama keenyaan, gaaffiilee ifaa ta’e dhiheessine. Gaaffiilee dhiheessine keessaa hamma ammaatti deebii kan argate, Vidiyoo arrabsoo san marsaa isaanirraa haquu qofaa dha. Kun gaarii ta’us, gaaffiin keenya ijoo immoo, namichi lallaba isaa keessatti Waaqeffannaa fi Irreechaa xiqqeesse ummata Oromoo akk dhiifama gaafatu gaaffiin dhiheessine hin deebne; haga ammaattis dhiifamni kun hin gaafatamne.
Gama keenyaan, dhimmi kun kan ummata Oromoo waan ta’eef akka Waajjira Abbootii Gadaatti dhiyaatee murtii argatu gochaa jirra. Gadaa keessatti dhimma akkanaa kana ilaalan Abbaa Seeraafi Abbaa Alangaa dha. Dhimma kanas karaa Seeraatiin ykn murtii biraatiin akka itti fufnu kan murteessan warra Abbootii Gadaa ti. Kanaaf, dhimmi kun Waajjira Abbooti Gadaatiin xiinxalee hamma murtiin kennamutti eegaa jirra.
Haata’utii, sababa dhimma kanaatiin marsaalee addaddaa irratti walirratti duuluun itti fufee jira. Nuti, akka amanutti, dhimmi kamuu akka aadaa Oromootti karaan nagaan akka hiikamu barbaadna. Sababa kanaan waldhabdeen hawaasa gidduutti babal’achuu hin qabu. Hamma Waajjirri Abbootii Gadaa murtii tokkorra gahanii nu beeksisanitti, obsaan eeguun barbachisaa dha. Kanaaf, haga dhimma kana irratti ibsa biraa baafnutti namoonni dhuunfaadhaanis ta’ee gareedhaan walitti daddabruu irraa akka of qusatan jabeessinee dhaammanna;waldhabdee babal’isuun aadaa Oromoo miti.
Akkuma jalqaba irratti ibsine, dhimma kana laalchisee haga ammaatti deeggarsa saba keenyarraa arganneef hedduu galateeffanna.
Marabbaan kan Waaq!!
Koree Waaqeffanna Oromoo Addunyaa.


text:
Sirna Gadaa ittiin Bulmataa Oromooti….Abbaa Gadaatiin
Sirna Gadaa Sirna ittiin bulmataaOromooti. Gadaan jaarmayaa umurii fi dhalootan ijaarame yoo ta’u sirna bulchiinsaa diimokiraatawaadha.
Gadaan sirna ittiinsiyaasni,dinagdeeniifi hawaasummaan ummata Oromoo ittiin murteeffamu, kan miseensi sabichaa mirgaa fi dirqama isaa beekee ittiin walii galuu fi tokkummaan ittiin waliin jiraatudha. Sirni Gadaa diimookraatawaa ta’uu isaa beektoonni seenaafi saayinsii hawaasaa hedduun mirkaneessanii jiru. Sadarkaa Gadaa Akkaataa waggaa dhalootaatiin gurmuu ykn murni ilmaan kormaa tartiibaan keessa dabran sadarkaa Gadaa jedhama.
Sadarkaan Gadaa tokko waggaa saddeet qaba. Waggaa saddeet saddeettan kanaannamni Oromoo hamma gaafa dulloomee du’utti hawaasa keessatti bakkaafi qoodama dalagaa qabaata. Sadarkaaleen Gadaa ilmaan kormaa keessa dabran bakka gariitti amala addaa yoo qabaatanillee waliigalatti akka armaa gadiitti keenya.*.
- Dabballooma (waggaa 0-8)*.
- Gaammoma (waggaa 9- 16)*.
- Dargaggooma (waggaa 17- 24)*.
- Kuusoma (waggaa 25- 32)*.
- Raaboma (waggaa 33 – 40)*.
- Gadooma (waggaa 41- 48)*.
- Yubooma (waggaa 49- 56)
- Dabballee (Ganna 0-8)
Dabballeen sadarkaan daa’immaaniiti, da’imman umurii 0-8 qaban Dabballee jedhamu. Riifeensi mataa mucaa sadarkaa Dabballee hin haadamu, guduruu guddifata. Akkasumas Dabballeen maqaa kan argatu yeroo sadarkaa kana huluuqe, amma sanatti maqaa manaatin waamama (fakk. Jaldeessoo, Qamalee kkf.). Warri isaanii horii aannanii kan hin qabaane yoo ta’an gosatu annan kennaf. Wa’ee safuu bu’uuraa baratu, fkn kan akka gadhee fi gaarii, firaa fi diina addaan baasuu baratu. Galgala galgala himtee (myth), tabahiibboofi seenaa akaakayuu fi abbaa bileetuu itti himama.Ittimakoo (Gaammee Didiqqaa) (Ganna 8-16)Mucaa sadarkaa Dabballeerraa rifeensi mataa haadamee, firri waamamee ayyaani guddaan godhamme, kennaan goromsa tokkoo (Gubbisa) erga godhameefii booda gara Sadarkaa Gadaa Ittimakootti (Gaammee Didiqqaa) ce’a. Kana jechaan Hammachiifamee maqaan baafama. Guyyaa hammachiisaa kanaa eegalee maqaa kanaan beekama. Ijooleen Sadarkaa Ittimakoo seenan bara afur booda gaammee haaddatanii, Roggee filatanii, jabii tiksuu, bishaan daakuu, farada gulufuu, sirba sirbuu fi geerarsa geeraruu baratu. Hidda saynii yoo xinaate amma mana kudhatokkoo beekuu qabu. Hojii tiiksaa, qonnaa fi adamoo, morkii ispoortii akkasumas warri durbaa hojjii jirbii fo’uu baratu. Wa’ee siyaasa (mirgaa fi dirqamaa, seeraa) fi hawaasummaa baratu.Ayyaana ijoolee ykn guyyaa kabaja ijoolee (ayyaana taaboree), obbolaa fi hiriyaa ofii wajjin ayyaaneffatu. Guyyaa taaboree ijooleen bixxillee nyataa, farsoo dhugaa, sirbaa gammachuudhan dabarsu. Yeroo gaammee haadattanu goromsi tokko dhuunfaatti nikeenamaaf. Karaa uumatiin waggaa 16tti ijoolen areeda fi guntuta baasu, sagaleen isaanii ni jijjiirama. Haaluma kanaan qoodni fi itti-gaafatumman isaanis ni jijjirama jechaadha.Foollee (Gaammee Guguddaa) (Ganna 16-24)Gaammee Didiqqaan Ukkee ykn Unkee jala ba’uudhan gara sadarkaa Foolleetti ce’u. Godoon Ukee ida ijaaramee booda isa keessatti haati gurbichaa waan barbaachisaa ta’an hundaa (fkn Coqorsa kichuu miila isaa irratti hirreeffachuu, bixxillee sagal caccabsuudhan itittuu fi aannan itti dhibaasuudhaan) erga qopheessitee booda hiriyoonni isaa bakka argamanitti eebiftee sirni ayyaanaa sirbaancalqabama. Sirbuma kana keessa gurbichi godoo cabsee karaa boroo keessaan baha.Sana booda ijoolleen maaliif godoo keenyakeessa bahe jedhanii dhaanuuf itti fiigu. Innis arreedee ykn dhaadachuudhan harkaa baha, ukee cabsee bahe jedhama. Ijoollummaa keessaa bahe jechuudha. Ciisa ijoolleetii baheetu mana jala buluu eegala. Ayyaani ukee kun yeroo gannaa rawwatama. Namni ukkee bahe birraa masqalarratti Giifatoo sirbee horii fudhata. Achumaan Foollee sirbuu itti fufa.Dardaroonni sadarkaa Gadaa Foollee keessa jiran adamoo adamsuu (bineensi akka horii hin nyaane ittisuu) akkasumas barumsa waraanaa fi ispoortii kkf. baratu, biyya irra deemudhaan sirbaa, foolisaa sabaan wal baru.Yeroo buttaan qalamu foolleetu korma kuffisee qaba. Cinaacha korma buttaa akkuma jirutti foolleetu fudhata. Foolleen foon buttaa akka leencaattii wal harkatti ciree nyaata. Yoo sirni buttaa jalate (seera irraa gore) foolleen korma hin kuffisu, foonis hin nyaadhu jechuuf mirga qaba (fkn namichi buttaa qaluu fedhe nama seera cabsee yoo ta’e). Foollee malee immoo buttaan hin qalamu. Foolleen seeramalee nama hin sodaatu, waan jedhuu fedhe, saalfii tokko malee sirbaan ibsa. Foollisaa, yoo fedhe abbaa Gadaa ni faarsa(seera tolchuu irrati jabaa yoo ta’e) ykn ni abaara (seera yoo cabse). Dhiisi jedhama malee hin adabamu.Sadarkaa Gadaa Foollee keessati dargagoon siritti biyyas walis baru (hiriyumaadhan wajjin deemu). Booranatti, jalqabaaf koree hayyuu hiriyaa jedhamu namoota jaha kan of keessaa qabu ofuma isaaniitii filatu. Akkuma sadarkaa Gadaa Ittimakkootii Foolee gidduutis walmorkiin jiru kanuma qaamaa (ispoorti fi dandeetti adamoo kkf.) qofaadha. Yeroo isaanii isa irra caalaa waan wajjin dabarsaniif sirriiti wal beeku. Dur Foolleen yeroo ajjeesu hin gaafatamu, du’us gumaa seeraan hin qabujedhama.Qondaala (Kuusaa) (Ganna 24-32)Dursee galmi (masari) guddaan gosa gosatti erga ijaaramee booda hayyoota (koree) Gadaa sadarkaa kanaa hoogganuutu filatama. Alaabaa mallattoo Kuusaa (diimaa adii) kan ta’e erga dhaabatanii booda sirba Xunnee (kan umurii isaanii) fi sirba ce’umsaa Mokkee jedhamu sirbu. Abbootiin ijoolee kanaa (sadarkaa Gadaa Yuuba 3ffaa keesa kan jiranu), bakka faajjiin isaanii itti dhabatte irraa jalqabuudhan sirba Mokkeetiin haadha manaa ofii (haadha ijoolee kuusaa)faarsaa gara bosonaa deemanii damee muka mi’eessaa kan baala qabu muratanii qabatanii deebi’u. Baala mi’eesaa karraatii suuqu. Haadhotiin ammoo bishaan aannaniin makaniii gabatee guutuu dhiyyeesu. Abbootiin ijoolee bishaan aannanii kanaan rifeensa mataa ijoolee ofiilaaffisanii irraa erga haadanii booda morma irraati callee godhuuf.Kanati aansee saan eelmamtu tokko jabbii ishii waliin badhaasa kan godhameef fudhatee hiriyyoota ofii wajjin torban lamaaf bakka tokkooti ulma galu. Haadhoonni isaanii achitti Galaa aannan fiduuf. Garuu ijoolleedhaan wal hin arganu.Galaa yeroo kennanu maqaa ilma ofii otoo hin ta’in maqaa gosaa ofiitti waamuu. Torban lama booda wayyaa aadaa ufatanii Liichoo bokkuu xiqqoon itti hidhamee qabatanii galama ulmaa keessaa bahu. Horii badhaasaan fudhatan sana horii warra ofiitti dabalatu. Kana booda ulmaa bahe jedhama. Ayyaani kun boorana keessati Ayyaana Godiyyaa jedhama. Jarreen kun Foollee sirbaa horii sanbi kennuuf qalachaa nyaachaa, bineensaa fi diina adamsaa bara saddeetif wal-faana turu.Raabaa (Raabaa Doorii) (Ganna 32-40)Ce’umsi sadarkaa Gadaa Kuusaa iraa gara sadarkaa Gadaa Raabaatti godhamu hangas sirna guddaa hin qabu. Hayyoonni warri sadarkaa Gadaa kuusaa keessatti filataman kan du’anii fi kan dadhaboo ta’anbakka buufatamu malee akkuma jiruti itti-fufuu. Warri sadarkaa Raabaa hoogganan kun Aduulaa Raabaa jedhamuudhan beekamu Ittigaaffatumaan isaanii ini duraa waraana hoogganuu yoo ta’u yeroo nagaa immoo aadaa, seeraa fi Seenaa adda addaa baratu. Torban tokkoofjaarsolii isaan gorsan (barsiisan) wajjin ardaa-jilaatti ulma galu. Yeroo kana nama biraa waliin dubbachuun dhoowadha. Yeroo ulmaa fixanii bahan hiriyyoon isaansii damee muka daannisaa badhaasudhaan sirbaa siimatu. Isaanis kanaaf galata galfachaa daanisa sana irra dhaabatanii waliin sirbaa sirnichi xumuurama.Sadarkaa Raabaa keessati niitii fuudhuu fi qabeenya dhuunfaa godhachuu nama irra eegama. Miseensi Aduulaa Raabaa ta’e tokkoo fuudhuu akkasumas qabeenya dhabee yoo dhabe horii shan kan kottee afuriin adeemu qabaachuu isaan irra jira. Kana guutuu baanan umrii isaa guutuu Raabaa ta’eet hafa (Gadoomuu hin danda’u jechaadha). Namni akkanaa Qoleeykn Cufattee jedhama. Cufatteen nama waan waamuu fi waan yaasu hin qabaaneedha. Cufateen hin gadoomu malee waan yakka miti (namn ofii ta’uu dadhabe biyyaafis hin ta’u jedhameetti). Sadarkan Gadaa Raabaa waggoota sadeet idda xumuurre booda Raabaa Doorii jedhama. Warra hayyuu fi Abbootii Gadaa aangoo irra jiran irraa sirriiti muuxannoo argachuu akka danda’anu walumatti waggoota 13 sadarkaa Raabaa fi Raabaa Doori keessa turu. Sana booda ni Gadoomu.Waggaa 40tti namni tokkoo waan hundaanuu ni bilchaata (muuxxannoo fi beeku
Maddi: Fuula Facebook Abdii Gadaati
- 11Shares
- Tweet


text:
Kitaabni qulqulluun waa’ee fayyinaa maal jedha?
Gaaffii: Kitaabni qulqulluun waa’ee fayyinaa maal jedha? Wareegamuu Yesus Kristoos keessa fayyinni jiraa?
Deebii: Isa. 53:5 irra deebiin 1Phex. 2:24 kan eerame dhimma fayyinaaf luqisii furtuu dha, ta’us garuu yeroo baay’ee hubannaa dogogoraan bakka malee dha hojii irra kan inni oolu. “Cubbuudhaaf duunee qajeelinaaf haa jiraannu, inni ofii isaa foon isaan cubbuu keenya muka irratti baate, madaa reebamuu isaan fayyitan.” “Fayyitaniitu” jechi jedhu hiikii isaa kan hafuuraa yookaan kan qaamaa ta’uu danda’a. Ta’us garuu Isa. 53 fi 1Phex. 2:24 ifa kan inni nuuf godhu fayyina hafuuraa akka ta’ee dha. “Cubbuudhaaf dune qajeelinaaf ha jiraanuu, inni ofii isaa cuubbuu foonii keenya muka irratti baate, madaa reebamuu isaan fayyitan.” Kanaaf “Fayyitaniitu” kutaa lammanuutti kan inni dubbatu waa’ee dhiisuu fi waa’ee fayyuutti malee waa’ee fayyina qaamaa miti.
Kan biraan kitaabni qulqulluun kallattiidhaan fayyina qaamaati fi fayyina foonii wajjin walitti hin hidhamu. Yeroo tokko tokkoo namoonni Yesus Kristoositti yeroo amanan fayyina foonii ni fudhatu, kun garuu yeroo hundaa ta’uu dhiisuu danda’a. Yeroo tokko tokkoo fayyuudhaaf fedha Waaqayyoo ta’a yeroo tokko tokkoo immoo ta’uu dhiisuu danda’a. Ergamaa Yohaannis duraa duuba sirrii nuuf kaa’a, “Isa biratti ija jabina qabnuu kana dha, akka fedha keetti waan tokkoo illee yoo kadhannee nuuf dhaga’a. waan nu kadhannuu hundumaas akka nuuf dhaga’uu osoo beekne kadhata isa irraa kadhanne akka fudhanneetti beekna.” (1Yoh. 5:14-15). Waaqayyo har’as waan ajaa’ibaa ni godha, har’as namoonni ni fayyu. Dhukkubni dhiphisaan waantoota addunya kana irra jiranii dha. Yesuus deebisee hanga hin dhufneetti lafa kana kan jiran ni du’u kan du’aan keessaa baay’een isaanii kirstaanoota dabalatee qaama isaanii irratti rakkoo mudatuun (dhukkuba dhiphinaa fi madaa). Fayyina foonii nuuf gochuun yeroo hundumaa fedha Waaqayyoo miti.
Xumura irratti kan keenya guutuu kan ta’ee fayyinni qaamaa waaqa irratti nu eegaa jira. Waaqa irra achi dhukkubni hin jiru dhukkubni dhiphinnii gad deebi’uun du’ii hin jiru (Mul. 21). Hundi keenya addunyaa kanatti haalawwan qaamaa foonii caalaa jireenya hafuuraa keenyaaf baay’ifnee dhiphachuutu nurra jiraata (Rom. 1:1-2). Xiyyaafannoo laphee keenyaa waaqa irra kan jiru irra gochuun biyya lafaa irra osoo jiru ha dhiphannu. Mul. 21:4 dhugaa kan ta’e hundii keenya yaaduun kan nurra jiraatu fayyina nutti hima:- “Immimaan hundumaa ija isaanii irraa ni haqa, duuni sichi asitti hin ta’u, gaddis yoo ta’ee iyyii yookaan dhiphinnii egaa si’achii hin ta’u, seerri duraanii darbeera jedhee osoo dubbatuun dhaga’e.”
English
Kitaabni qulqulluun waa’ee fayyinaa maal jedha? Wareegamuu Yesus Kristoos keessa fayyinni jiraa?


text:
Ethiopia miseensa Komishinii mirga namaa UNtti filachuun UNif qaanii dha!
kana motummotni gamtoman (UN) Itopiyaa miseensa Komishinii mirga namoomaa (HRC) godhanii filachun dhaga’amera. Oduun kun ummatoota cunqurfamoo mootummaa Itopiyaatin mirgi isaanii daangaa malee dhitamaa jiru biratti gadda gudda kan uume dha.
Biyya tokko miseensa Komishini mirga namoomatti filachudhaf ‘The General Assembly takes into account the candidate States’ contribution to the promotion and protection of human rights, as well as their voluntary pledges and commitments in this regard’ kan jedhu dubbisna.Asirratti gaafiin jiru dhuguma Itopiyaan ulagaa kana guuttee filatamtee kan jedhu dha. Akka isheen ulagaa kana hin guutne gochi isheen lammii biyyaa irratti raawwattee fi raawwataa jirtu armaan gadii ifatti mullisa. Kanas qoondalli UN tokko kan jedhan kanaa gadii ni mirkanesa.
The top United Nations human rights official today said she is “seriously alarmed” by the current climate of intimidation against journalists and human rights defenders in Ethiopia due to an overly broad interpretation of laws concerning terrorism and civil society in the country.
“The recent sentencing of 20 Ethiopians, including prominent blogger Eskinder Nega, journalists and opposition figures, under the vague anti-terrorism law has brought into stark focus the precarious situation of journalists, human rights defenders and Government critics in the country,” the UN High Commissioner for Human Rights, Navi Pillay, said in a news release.
Charging journalists and political opposition member with terrorism and treason charges is seriously limiting their legitimate rights to freedom of expression and association, Ms. Pillay noted, and urged the Government to review its legislation, as well as its interpretation and application by the courts.
Mootummaan Itopiya ganna 21 dura guyyaa aangoo qabate irra eegale mirgota ummatoota itopiyaa dhitudhan kan beekamee dha. Kanas dhabbileen mirga namoomatif falman kan akka Human right Watch, Amnesty International, human right league of the horn of Africa (HRLHA) fi Oromia Support Groug ( OSG) , akkasumas mootummaa Amerikaa dhabalatee ibsa yeroo adda addaa irratti basaa turn ni yaadatama. Mootummaan Itopiyaa garuu iyyaa qaamolee kanatif gurra tokkolle utuu hin kennin ammallee gocha dhiibbaa mirgoota namoomaa itti fufee jira.
Haala kananis bara 1991 irraa eegalee hanga harratti yakka sanyii duguuguu ( genocide) ummata Oromoo irratti raawwatera. Kanas imaamata mootummaa godhate akka ta’e kan gaditti dubbifamu irraa hubachuun ni danda’ama.
Stated Government Policy.
Oromo nationalism is perceived as the greatest threat to the ruling government party (the Ethiopian Peoples Revolutionary Democratic Front – EPRDF – an umbrella party, led and dominated by the Tigrean Peoples Liberation Front – TPLF).
According to the EPRDF party journal, Hizbaawi Adera [People’s Custodian], Tahsas, 1989, Ethiopian Calendar [December 1996], ‘To defeat narrow nationalism . . . must be part of our struggle’. ‘In order to have a lasting solution to our problem . . . we have to break narrow nationalist tendencies in Oromia . . . we have to fight narrow nationalism to the bitter end . . . to smash it in a very decisive manner. . . . fighting the higher intellectual and bourgeoisie classes in a very extensive and resolute manner. . . . The standard bearers of narrow nationalism are the educated elite and the bourgeoisie’.
‘[W]e must be in a position to eradicate all narrow nationalists . . .’( quoted from Oromia support group report)
Motummaan Itopiyaa heera biyyatti, Seerota , kovenshinotaa fi protokolota UN eegumsa mirgota namoomaa ( fundamental human rights) ilaalchisanii ifaan taa’an irraa ejjetee mirgota ummatootaf kenne gutumaa gututti kan cabsee dha. Maqaa ’Heericha keenya eeguu ( Hige mengistachinin lemetebek) jedhun lammilee biyyatti keessumaa lammilee Oromoo mirga isaanitif dubbatan ittin dhabamsiisaa ture ammallee itti jira.
Mirga yaada ofii bilisa ta’aani ibsachuu, mirga barreesuu seeraan kenname dhorkachudhan gaazexesota yakka sobatin himata irratti dhiyeesee isa kaan mana hidhatti naqaera, kaan akka biyyaa baqatan godhera. Gocha kanaanis Itopiyaan biyyota farra gaazexesotaa ta’an keessaa sadarkaa jalqabaa irraatti galamuun ishee ni beekama.
Heera biyyatti irratti namni kamiyyuu ragaa malee hin qabamu, hin hidhamus, akkasumas namni yakkaan shakamee qabame tokko hanga manni murti ragaadhan mirkannesutti yakkamaa dha hin jedhamu jedha. Haata’uu garuu mootummaan Itopiyaa utuu namootni qabaman mana murtitti hin dhiyatin dursee yakkamtoota jechudhan mana murtii irratti dhiibba geesisudhan murti haqaa akka hin argane gochudhan mirgoota namni shakkamee qabame tokko qabu dhorkachudhan kan beekamu dha.
Mootummaan Itopiya seera farra shororkeesaa (anti terrorism law) jedhu labsee namoota nagaa soban yakkee hidhaa waggaa dheeraa itti murtesaa jira. Haala kanaan gaazexesoti, ooggantotni dhaba siyaasaa mormitotaa hedduun mana hidhaa Qalittiti darbatamani jiru.
Sabbontotni fi beektootni Oromoo kan akka Baqqalaa Garbaa fi Olbanaa Leelisaa bakka bu’oota dhaba mirga dhala namatif falmu ( Amnesty International ) wajjin waan haasanif shororkeesitota jedhamanii hidhan waggaa dheeraa itti murta’era erguma Itopiyaan miseensa komishini mirga namoomaa UN taatee filatamte.
Mootummaan Itopiyaa gazexesota Swidin naannoo Ugaden irratt argaman jedhee shororkeesitu jechudhan himatee wagga tokkof ji’a lama erga hidhee booda dhiibbaa falmitootaa mirga namaa irraa irra gahen gadhi dhisera. Reefa nama duraan du’ee wajjin suuraa kaasanii ragaa godhachuf yaalli ergamtootni mootummichaa raawwataa turan gaazexesotni Martin Schibbye fi Johan Perrsone saxilaniru.
Seera farra shororkeesaa jedhamun hagam mootummaan Itopiyaa ittin mirga lammillee biyyatti miidhaa jiru qondalli UN tokko kan dubbatan kanaa gaditti mullata.
‘The top United Nations human rights official today said she is “seriously alarmed” by the current climate of intimidation against journalists and human rights defenders in Ethiopia due to an overly broad interpretation of laws concerning terrorism and civil society in the country.
“The recent sentencing of 20 Ethiopians, including prominent blogger Eskinder Nega, journalists and opposition figures, under the vague anti-terrorism law has brought into stark focus the precarious situation of journalists, human rights defenders and Government critics in the country,” the UN High Commissioner for Human Rights, Navi Pillay, said in a news release.
Charging journalists and political opposition member with terrorism and treason charges is seriously limiting their legitimate rights to freedom of expression and association, Ms. Pillay noted, and urged the Government to review its legislation, as well as its interpretation and application by the courts.’
Mootummotni gamtooman ( UN) kana mara utuu beekani yookin utuu dhaga’anii Itopiyaa miseensa Komishinii mirga namoomaatti filachuun UN f qaanii dha kan jechisisan keessa kun isaa tookko dha.
Mootummaan Itopiyaa yakka sobaa uumee ittin lammilee biyyatti yakkudhan kan bekamu dha. Basaastotaa fi nagaa eegdota warra jedhamanin magaalaa Finfinnee fi bakka addaa addatti dhuka’a dhukaasisee ilmaan oromootu akkas godhe jechudhan kaan ajjeesera, kaan qabe yakka malee hidhaa wagga dheera itti murteesera. Gocha isaa kanas dhabbani Wikikleaks jedhamu akka armaan gaditti saxil baasera.
‘Ethiopia Bombs Itself’
Recently released Wikileaks Ethiopia files expose how Ethiopian security forces planted 3 bombs that went off in the Ethiopian capital Addis Ababa on September 16, 2006 and then blamed Eritrea and the Oromo resistance for the blasts in a case that raises serious questions about the claims made about the bombing attempt against the African Union summit earlier this year in Addis Ababa, Ethiopia.
In a report from 2006 marked “Secret ; Subject: Ethiopia: Recent Bombings Blamed on Oromos Possibly the Work of GOE [Government of Ethiopia]” “Classified By: Charge [d’Affairs] Vicki Huddleston”, “An embassy source, as well as clandestine reporting, suggests that the bombing may have in fact been the work of the GoE security forces.” (Cable reference id: #06ADDISABABA2708.)
At the time, the western media reported the Ethiopian National Intelligence and Security Service (NISS) claims that the bombs were “part of a coordinated terror attack by the OLF [Oromo Liberation Front, the oldest national liberation movement in Ethiopia] and Sha’abiya (Eritrea) aimed at disrupting democratic development”.
The Wikileaks report goes on, “a typically reliable information source” who “contacted Post to report that” the bodies of three men found at the bomb sites “had been picked up by police a week prior, kept in detention and tortured. He said police then left the men in a house and detonated explosives nearby, killing 3 of them.”
This exposes the history of how the Ethiopian regime has planted bombs and then blamed Eritrea and the Ethiopian resistance. The lies that make up the official version of this alleged terrorist attack raises serious questions about the credibility of the recently released report by the UN via its US State Department affiliate, the Monitoring Group for Eritrea and Somalia, which blames the Eritreans and the OLF for the January bombing attempt at the African Union summit in Addis Ababa, Ethiopia. Identical lies about a nearly identical “terrorist attack”, all accepted as fact by the western media. This should also deliver another body blow to the Obama White House and its claims that Eritrea supports terrorism in the Horn of Africa.
Dhiibbaa mirgota dhala namaa mootummaan Itopiyaa raawwatee fi raawwata jiru kan himamee dhumu miti.
Gargaarsa midhan nyaataa ummatota beelan midhamanif biyyota addaa addaa irraa dhufu faayida siyaasatif oolchudhan ummatota paartilee mormitotaa deggaran beelaan adabudhan haaloo itti bahera mootummaan Itopiya. Kana irratti dhaabbileen mirga namaaf falman yeroo baayee gabaasaniru.
Filannoo bara 2005 booda magalaa finfinnee fi Oromiyaa bakka addaa addati namoota mirga seera biyyatitin kennametti fayyadamanii sagaleen keenya hin saamamu jedhanii hirira bahan Finfinnee keessatti namoota nagaan 200 ol ta’an kan ajjeefsaman yoo ta’u namootni 30,000 ta’an hidhamanii reebamaniru. Oromiyaa keessattis namoota heddutu ajjeesame. Tarkanfii shororkeesummaa mootummaan Itopiyaa ummatota irratti raawwate Kanas komishinononi rakkoo filannoo bara 2005n walqabatee Finfinnee fi Oromiyaa keessatti umame qoratan mootummaan gara jabinaan tarkanfii wal himadalee ummata nagaa irratti fudhachuu isaa mirkanesaniru. Duraa ta’aa fi itti aanaa dura ta’aan komishinii ajjechaa Finfinnee qorate gabaasa mootummaan tarkanfii wali hin madale fudhate jedhu dhiyeesan mootummadhan sodachisamanii biyyaa akka baqatan ni beekama. Tarkanfii sanas gamtaan Awurophaa fi mootumman Ameerikaa balalefatani turan.
Mootummaan Itopiyaa lafa qoteebulaa hektara miliyoonatti lakka’amu irraa fudhatee abbotii qabeenyaa biyyota ambatti gurgurudhan qoteebultotni miliyonatti lakka’aman buqa’ani beelaa fi gadadoo keessa akka galan gochuudhan mirga hawasa qoteebulaa dhiibera. Dhabbileen mirga namaf falman saamicha lafaa ( land grab in Ethiopia ) jedhanii hagam dhiittan mirga namaa daangaa isaa akka darbe ibsuun isaanii oduu yeroo dhiyoo ti.
Mootummaan Itopiyaa Amantii ummataa keessa seenudhan ummata Muslimaa gaafii mirgaa seeraa biyyatti irra taa’etti fayadamani dhiyeesan jallisudhan shororkesitota jedhee ajjeechaa irratti raawwatera. Bakka bu’oota hawwasa kanaa ta’anii kan motummaa wajjin maree ta’aa turan namoota 29 irratti himata sobaa dhiyeesee mana hidhatti gidirsaa jira.
Tarkanfii mootummaan abbaa irree Itopiyaa amantii ummataa keessa galee fudhatee fi ammallee fudhachaa jiru kana komishinin mirga amanti adunyaa Ameerikaa dhiyoo kana akkas jechudhan yaaddo qabu ibsera. ’’The U.S. Commission on International Religious Freedom (USCIRF) accused the government of arresting peaceful Muslim protesters, noting that 29 of them had been charged last month with what the authorities said was “planning to commit terrorist acts’’.Balallefachuu irra darbee jila tokko akka gara Itopiyaatti ergu beeksisuun isaa oduu yeroo dhiyoo ti.
Mootummaan Itopiyaa saba Anyuak irratti rayyaa ittisa biyyaa bobaasudhan namoota dhibba heddutti lakka’aman ajjeesuu isaa adunyaa maraatu beeka.
Ummata naannoo Sumalee Ogadeen irratti warana banudhan duguuggin sanyii (genocide) kan raawwatame mootummaa Itopiyatin ta’uu isaa kan hawwasni adunyaa ifatti beeku dha. Ummata miidhaan irra gahef kan gargarsa kennu dhabbata fannoo diimaa adunyaa ( ICRC) illee achirraa kan ari’ee ummatichi gargaarsa fayyaa fi bishaani dhabee akka dhumu kan godhes mootummadhuma Itopiyaa ti. Kunis ragaa qabatamadhan kan mirkana’e dha.
Kanan asin olitti tutuqe kun Mootummaan Itopiyaa farra mirgoota dhala namaa ta’uu isaa ibsa malee kan kabaju taa’uu isaa kan ibsu miti. Kanaafuu ulgaa UN kan jalqaba irratti ibsamee ‘The General Assembly takes into account the candidate States’ contribution to the promotion and protection of human rights, as well as their voluntary pledges and commitments in this regard’ kan jedhu hin guutu. Kanafuu Itopiyaan miseense Komishinii Mirga namoomaa UN tti falatamuun irra hin jiru. Kun uummatoota cunqurfamtoota adunyaa kana kan gaddisisuu fi amantaa UNif qabu kan laafisu dha.
Waan kana ta’ee dhabbileen mirgoota dhala namoomaatif falman akkasumas hawwasni adunyaa Itopiyaan miseensa komishinii mirgoota dhala namaa UN ta’uu akka hin qabne qabsoo isaanii irraa deeb’ianii akka cimsu qabu.
Mootummotni gamtomannis Itopiyaa miseensa Komishini mirga namoomaa godhee filachuu dura biyyatin tarkanfii armaan gadii hattattaman akka fudhatu dirqisisuu qaba.
- Seera farra shororkesituu jedhu ittin lamillee biyyatti yakkitee mana hidhatti gidirsuf itti fayyadatu hattattaman akka haqxu.
- Hidhamtoota siyaasaa fi gaazexesota shororkesitota jedhamanii mana hidhatti keessatti lamsha’aa jiran hattattaman haal duree tokko malee akka hiktu.
–B.J bji2050@yahoo.com
Posted on 17/12/2012, in Uncategorized. Bookmark the permalink. Leave a comment.


text:
Baatiin Eblaa Uummata Oromoo fi mooraa Qabsoo Bilisummaa Oromoo keessaatti seenaa bara baraan hin dagatamnee kan qabudha. Ebla 15/1980 Hooggantootni ABO olaanoon Qabsoo Bilisummaa Oromoo fi Walabummaa Oromiyaa uummata Oromoo gonfachiisuuf qabsoo gitaa finiinsaa utuu jirani harka Shiftaa Somaaliyaa bu’uun wareegama qaaliif saaxilaman. Oromoon akeekaa fi kaayyoo tokkicha qabu ilaalcha amantaa fi gita fedhee kamiin iyyuu adda bahuu akka hin dandeenyee lubbuu isaanii qaalii kennuun dhiigaa fi lafee isaaniitiin mirkaneessan. Kun seenaa Uummata Oromoo keessaatti SIIDAA YAADANNOOfi SIIDAA YAADANNOO TOKKUMMAA UUMMATA OROMOO qabsoo dhugaan ijaaramee isa dorgommii hin qabnedha, Kanuma irraa ka’uun ABOn Ebla 15 Guyyaa Gootota Oromoo kanneen barootaa fi yeroo garaagaratti wareegama qaalii baasaniif bakkuma tokkotti akka kabajamuuf murtii jarmiyaan dabarseen Ebli 15 Guyyaan Gootota Oromoo bara baraan yaadatamaa turee fi ammas yaadatama kan jiruu bara baraanis kan hin dagatamnee dha.
Baatiin Ebla akkuma waliigalaatti Baatii Seenaa addaa Uummata Oromoo fi Mooraa Qabsoo Bilisummaa Oromoo keessatti seenaa addaa qabaachuu fi uummatni Oromoos ijaarama dargaggootaa isaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo fi ABO waliin hiriiree falmachaa jiraachuu kan muldhisuu Warraaqsi Biyyoolessaa Oromiyaa FDG-FXG Hoogganummaa Qeerroo Bilisummaa Oromootiin Ebla 11/2014 bifa ijaaramee fi qindaa’een qabsiifamuun seenaa dhiyoo kan hin dagatamne ta’ee jira. Warraaqsi jalbultii Ebla 15 Guyyaa Gootota Oromoo sababbeeffachuun Ebla 11/2014 qabsiifame kun daran jabaachaa Adeemuun guutummaa Baatii Ebla 2014 Oromiyaan gara warraaqsaatti jijjiiramte. Addaatti Uummatni Oromoo Magaalaa Amboofi Gudar Ebla 22/2014 Warraaqsa akka abiddaa saafaa laboobuu irraa qooda fudhachuun mootummaa wayyaanee hanga funyaanitti hidhate waliin hudhee kan wal qabee fi Wareegamni qaaliin kan kanfalame ta’uu irraa lubbuun ilmaan Oromoo qaalii 80 olii kan Wareegaman ta’uu galmeen seenaa Gootota Oromoo ni yaadata.
Haaluma Walfakkaatuun Warraaqsii Biyyooleessa Oromiyaa gutummaa Oromiyaa baadiyaa fi magaalaatti, manneen barnootaa sadarkaa 1ffaa, 2ffaa fi dhaabbilee Barnoota Olaanoo keessatti kan finiiniinfame baatii Ebla 2014 keessaa ta’uun ifaadha. Dhaabbilee barnoota Olaanoo Yuunibarsiitii Jimmaa, Yuunibarsitii Amboo, Yuunibarsiitii Maddaa Walaabuu , Yuunibarsiitii Adaamaa, Yuunibarsiitii Wallaggaa, Yuunibarsiitii Mattuu , Yuunibarsiitii Harammaayyaa, Yuunibarsitii Walisoo, Yuunibarsiitii Bulee Horaa fi Koolleejjoota garaagaraa keessatti wareegamni qaaliin kan kanfalamee fi Warraaqsi Biyyooleessa Oromiyaa kaayyoon Gootota Oromoo daran kan finiine Ebla 2014 keessa ta’uu seenaa hin dagatamnedha.
Kanaafuu Gudinaalee Oromiya hedduu keessaatti Baatii Ebla 2014 Gara jalqabaa irraa eegaluun Warraaqsa kaayyoo Gootota Oromoo kan bilisummaa uummata Oromoo fi Walabummaa Oromiyaa bu’uura godhateen qabsiifame keessatti uummatni Oromoo fi dargaggootni Oromoo hirmannaa guddaa gochuun mirga biyyaa abbaa isaaniif falmatanii wareegama qaalii fi duula hidhaa jumlaa abbaan irree fudhatuuf utuu gadi hin jedhiin warraaqsii Bilisummaa Oromoo gara sadarkaa Warraaqsaa Biyyoolessaa Oromiyaa Fincila Xummura Garbummatti (FXG)tti akka tarkaanfatu ta’eera. Haalota waliigalaatti Baatiin Eblaa Seenaa Sochii Uummataa Oromoo fi Mooraa Qabsoo Bilisummaa Oromoo keessatti qabuun wal cina qabnee ilaaluu fi haala qabsoo yeroo amma uummatni Oromoo Qeerroo waliin hiriiree falmachaa jiru irratti hindaa’uun guutummaan Baatii Eblaa Guyyaa Yaadannoo Goototaa Wareegamtoota Oromoo ta’ee itti fufinsaan kan yaadatamuu fi Kaayyoo Goototni Wareegamtootni Oromoo irratti wareegamaa as gahaan galmaan gahuuf Sochiin Warraaqsa Biyyooleessa Oromiyaa FXG bakka hundattuu bifa dandahamu hundaan jabeessuun itti fufinsaan guutummaa Baatii kana kan yaadatamu ta’uufi Jaarmiyaaleen Qabsoo Bilisummaa Oromoo, Jaarmiyaaleen Haawaasa Oromoo, Beektootni Oromoo, Sabboontootni fi actiivistootni Oromoo tokkummaan Qabsoo bilisummaa Oromoo galiin gahuuf bifa Warraaqsicha cina dhaabbachuun abbaa irreetti xummura akka goonuuf hooggansii Qeerroo Bilisummaa Oromoo dhaamsa Oromummaa dabarsa
Injifannoon Uummata Oromoof!
Gadaan Gadaa Bilisummaati!
Ebla 18/2017


text:
Deebi’ee dhufuun Yesus Kristoos maalii?
Gaaffii: Deebi’ee dhufuun Yesus Kristoos maalii?
Deebii: Deebii’ee dhufuun Yesus Kristoos abdii amantootaati, Waaqayyoo waan hundumaa kan ittiin to’atuu innis amanamaa dha abdii isaatii fi sagalee raajii isaa kan jiraniif.yeroo jalqabaa dhufaatiin isaa, Yesus Kristoos gara ardii kan dhufee akka daa’imaa ta’ee dallaa Beetelem keessatti dha akkuma raajame. Yesus baay’inaan waa’ee Masihii raajii dubbataman raawwateera, yeroo dhalateetti, jireenyatti yeroo tureetti, tajaajila isaatti, du’a isaatii fi du’aa ka’uu isaa. Ta’us, raajiin tokko tokkoo jiru, Masihii kan ilaalatee Yesus amma iyyuu kan hin raawwanne. Deebi’ee dhufuun Yesus Kristoos deebi’uu Kristoos ta’a, raajii hafan raawwachuudhaaf. Dhufaatti isaa jalqabaatti,Yesus tajaajila rakkina fudhate ture. Lamaffa dhufuu isaatti, Yesus mootii mo’uu ta’a. dhufaati isaa jalqabaa, Yesus baay’ee gadi of qabuudhaan haalaa ta’eeni dha. Lamaffaa deebi’uu isaati, Yesus loltuu waaqa irraa cina isaa hiiriirseeti kan inni dhufu.
Raajoonni kakuu moofaa garagarummaa kana ifatti hin teesifne, dhufaati isaa lamaan gidduu garagarummaa jiru. Kunnis Isaayaas 7:14, 9:6-7 fi Zaka. 14:4 irratti argama. Raajiin isaa waa’ee namoota lama kan dubbatan fakkaachuu isaa irraa kan ka’e, beektootni Yihudootaa baay’een, Masihiin rakkina fudhatuu fi Masihiin mo’ichaa laman isaani iyyuu ni jiraatuu jedhani amanu.Wanti isaan hin hubanne yoo jiraatee Masihiin tokkoo akka jiraatuu fi wantoota lamanuu kan godhuu ta’uu isaati. Yesus Masihii rakkina fudhatu ta’ee raawwateera (Isaa boqonnaa 53) dhufaati isaa jalqabaati.Yesus fayyisummaa Isiraa’eel gahee mootummaa isaa kan inni taphatuu deebi’ee lamaffaa dhufuu isaatin raawwata. Zaka. 12:10 fi Mul.1:7 waa’ee deebi’ee dhufuu isaati kan ibsanii dha, Yesus kan waraaname ta’uu isaa irra deebi’ee heeruudhaan. Israa’eeli fi addunyaa martinuu ni gaddu, Masihicha dhufaati isaa jalqabaatti waan hin fudhaneef.
Yesus gara waaqaatti erga ol ba’ee boodee Maleekaan ergamaatti labseera “’yaa namoota Galiilaa’ jedhan, ‘gara Waaqaatti ilaalaa maaliif as dhaabbattuu? Inni gara samitti ol fudhatamee Yesuus kun, gara samiitti osoo ol udhatamuu akkuma ilaaltan kana deebi’ee dhufa”’ (Hoji’erga 1:11). Zakaariyaas14:4 bakka deebi’ee dhufuu isaati ibsa, Dabra Zayit ta’uu isaa. Maatihos 24:30 ni labsa, “yeroo sanatti ilmi namaa mallattoon isaa samii irratti ni mul’ata, yeroo sanatti namootni lafa irraa hundumtuu ni wawatuu jedha, ilmi namaas humnaa fi hulfina baay’eedhaan duumessa Waaqaatiin osoo dhufuu ni ilaalu.” Tiito 2:13 deebi’ee dhufuu isaa “mul’achuu ulfinaa” akka ta’e ibsa.
Deebi’ee dhufuu isaa haala baay’ee ibsameen kan mul’ate mul’ata 19:11-16 irratti, “samiinis banameen arge, farda adiin arge, inni irra taa’ees amanamaadhaa fi dhugaa jedhama, tolaanis ni farada ni waraanas. Iji isaas akka araba abidaati, mataa isaa irras gonfoo hedduun jiru, isa malee tokko illee kan hin beekne maqaan barreefame qaba, dhiigii kan itti facaafamee huccuu ufateera, maqaan isaas sagallee Waaqayyoo jedhameera. Loltuun waaqa keessa immoo uffata quncoo talbaa adii fi qullaa’aa uffatani fardeen adadii irra ta’aani isa duukaa in bu’an. Afaan isaa keessaa bil’aa qara lamaa isa inni ittin saba Waaqayyoo warra hin ta’iin rukkututu ba’e, inni ofi isaati saba sana siiqee sibilaatiin ni tiksa, inni ofi isaatti iddoo cuunfaa waayini dheekaamsa soodaachiisaa, isa kan Waaqayyoo hundumaa danda’uu dhidhituuf jira. Uffata isaa irratti gudeeda isaa irratti kan barrefame. Mooti moototaa fi goofta gooftootaa maqaa jedhu qaba.”
English
Deebi’ee dhufuun Yesus Kristoos maalii?


text:
© Abu Ibtisam
Dubartiin takka ganama hunda maatii isiitiif daabboo dalagdi. Daabboo tokko ammoo rakkataa karaa irra deemuuf jettee tolchiti. Daabboo tokkicha rakkataaf jecha dalagdu kana yeroo fooddaa manaa irra keettee, Abbaan carraa haa fudhatu jettee achirratti dhiifti. Guyyaa hunda ammoo jaarsa duydaan gad jedhee deemu tokkotu fudhata. Wayta fudhatu kana galatoomaa, ykn Rabbi isinii haa kennu jechuurra ‘Toltuu dalagdu simaafi, hamtuu dalagdu simatti deebi’a’ jedhaa deema.
Haala kanaan guyyaan heddu dabre. Guyyaa hunda wayta daabboo san fudhatu dubbima san dubbataa deema. Dubartiin tun Nama kanarraa galata dhabnaan dallanuu jalqabde. “Maal qaba guyyuma takka osoo na galatoomfatee” jetti yeroo hunda. garuu dubbiin manguddichaa hin jijjiiramne. Dubartiin sun dallansuun isii daangaa dabrinaan, nama kana ofirraa hobbaafachuu yaadde. Kanaafuu daabboo isaaf jecha dalagdu keessatti summii makuu karoorfatte. Haala kanaan guyyaa tokko daabboo isaaf xumura irratti dalagdu keessatti summii maktee dalagde.
Kana booda akkuma baratte, daabboo san fooddaa irra kaayuuf wayta deemtu harki isii hollatuu jalqabe. ‘Maal dalagutti jira? Maalf akkana godhe?’ jettee ofitti dallantee daabboo namichaaf dalagde san ibidda keessatti eega darbiteen booda, daabboo maatiif dalagde keessaa tokko fooddaarra keette. Jaarsi sun harras dhufee, “Toltuu dalaydu simaaf ta’a, hamtuu dalagdu simatti deebi’a” jedhee fudhatee deeme.
Dubartiin tun Sababaa isii cinqee dalagaa kanatti isii kaasetu jira. Ilma isii kan akkaan jaalattu eega dhabdee bubbultee jirti. Kanaaf guyyaa hunda daabboo tokko tokko sadaqataa, akka Rabbiin dalagaa isii tana irraa qeebalee ilma isii deebisuuf du’aa’ii gooti. Isiin manguddicha daabboo guyyaa hunda fudhatu kanarraallee, du’aa’ima akkanaa barbaaddi. garuu argachuu hin dandeenye. Haa ta’u malee dubbiin namichaa qalbii isii waan tuqeef toltuu dalaydu ittuma fufuu murteessite.
Gaafa tokko halkan wayta isiin hulaa isii cufattee rafuuf qophaayaa jirtu, namni tokko hulaa mana isii dhadhaye. Wayta kaatee hulaa bantu, ilma isiitu hula dura dhaabbata. gammachuudhaan of wallaalte. Ilmi isii kan ji’oota hedduuf dhabamee ture, tola Rabbii guddaatiin deebi’ee balbalarra dhaabata. Rakkoorraan kan ka’e qaamni isaa huqqatee jira. Uffannis irratti moofee jira. Beelaa fi dheebuunis qaama isaa yarsee jira.
“Ilma kiyya, maal na jalaa taate, maaltu si mudate?” jettee ofitti buttee ammatte. Ilmis “ Yaa Ummaa tiyya, harra as gahuun kiyyaa mu’jizaadha. Karaa dheeraa miilaan deemee dhufe. Guyyaa hedduuf midhaanii bishaan afaan kiyya hin seenne. wayta as kalaahu garuu dadhabee lafa dhahe. Anaa du’aa fi jiruu jidduu jiruu jaarsi tokko dhufee daabboo naa kennee, “wanti guyyaa hunda nyaadhu tana qofa. Tanaa dubartii takkatu guyyaa hunda fooddaarra naaf kaaya. Edana an qooqa buti. Ati tana nyaadhu” naan jedhe. Akkasitti daabboo san nyaadhee hafuurri natti deebi’ee as gahe” jedhee waan isa mudate itti hime.
Haati rifatuun gaggabdee lafa dhoofte. Xiqqoo booda bishaan itti facaasanii kaasan. Wayta dammayxu daabboo summii itti goote san yaadattee booyuu jalqabde. Silaa jaarsi sun daabboo summii san fudhatee deemee, ilmuma isiitu nyaatee du’aayyu. Dubbiin jaarsaa sun reef ifa isiif ta’e.
Toltuu dalaydu simaaf taati, hamtuu dalagdu simatti deebti.
Toltuu dalaguu haa heddummeessinu. Nama gammachiisuuf ykn ammoo nama sanirraa galata argachuuf osoo hin taane, Rabbii keenyarraa ajrii barbaaduun toltuu haa dalagnu. Waan dalagnu saniin osoo namni nu arrabseeyyuu toltuu dalagnu sanirraa of duuba deebi’uu hin qabnu.
Rabbi nama toltuu dalagu nu haa godhu.


text:
Peeax ↑ : Muua !! =P
DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH. DEEBORAAH.DEEBORAAH
&& STOUUT !!
L'Msn : Deb_style-94@hotmail.fr !! T'lee Preend ouu Biien ??
Design by azian-deb