text:
OFIITTI AMANAMUMMA KEE GUDDIISUUN ADDUNYAA IRRAATTI DURA BU’AA KAN ITTI TAATU DAANDIWWAAN JA’AAN!
Akka qoratootni jedhanitti daandii amma waliin ilaaluuf deemnu kana irra jiraachuun amalli keenya kun namoota kan biraatille akka darbuu fi akka nu hordofan godhaa.
Geggeesitoota gurguddoo irraa dhudhaaleen akka oggumaa,Mul’ata fi ija jabummaan(soda irraa biliisa ta’uun) kan eegamudhaa.Garuu akka qorannoon waa’ee amala dhaabbataa fi murtii humna nama irratti geggeefamuun maxxanfame akka ifa baasetti “Ofitti amanamummaan” geggesummaan kee akka hordoftoota argatuuf dirqamaan waan qabaachuu qabdu ta’uu isaatii.
Qorattootni qorannoo isaanii kana kan hojjetan geggeesitoota 106 dandeettii kalaqaa isaaniin arganoowwan 544 garee isaanii wajjiin argatan fudhachuun akkamiin amalli isaanii dandeettiin geggessumaa isaanii kalaqa hamma kana argamsiisuu danda’ee irratti dhiibbaa akka fide irratti hojjetanii. Qoranoo kana irraa kan argamee yeroo geggesitootnii kalaqa isaanii irrattii “ofitti amanamumma’’ guutuu qabaatan hordoftootni isaaniis nama kalaqaa ta’aa deemuu isaaniitii.Sababni isaas geggesitootnii kalaqaa muuxannoo hojii yaada gaarii waliin dhufu waan qabaniifi.Muxxanoon isaanii kun offitti amanamumma isaanii waan kakkaasuufi warraa sadarkaa gadii irra jiran kaasuun akka isaan warra isaaniin olii qaqqabuuf ykn ittiin qixxaachuuf hojjetaniif gargaaraanii.
NAMNI KAMUU OFITTI AMANAMUMMA ISAA IJAARUU DANDA’AA.
Namootni ofitii amanamumma qaban warra kaan irra kan isaan milkaa’aniif carraa argatanitti waan fayyadamaniifi waan namootnii kaan hojjechuuf sodataan waan hojjetaniifi ( fakkeenyaaf bakka namootni baay’een sassabamanitti haasawaa taasiisuu). Kan isaan ilaalaman akka waan hedduu nama hawwatan ta’anitti waan ta’eef hariiroo namootaa yaada gaarii qabanii baay’inaan qabaatu.
Hundi keenyaa kana hundaa nii barbaadna mitiiree? Kanaaf oduu gammachiisa an isiniif himuu barbaaduu ‘ofitti amanamummaan’ akkaa daandii irraa yaadnu kaanii namootni tokko tokko waliin dhalatanii warri kaan ammo dhabanii mitii. Akka barreesaan qorannoo dhimmaa kanaa ibsetti muxaannoon waan ta’etti milkaa’uun argamu irra caalaa ‘ofitti amanamumma’ qabaachuuf akka barbaachisaa ta’edha.
IRRAA CAALAA ‘OFITTI AMANAMUMMAA’ QABAACHUUF TARKAANFII FUDHACHUU DANDEESSAA.
Akkaa barreefama George Hollenbeck fi Douglas Hall mataduree ‘offitti amanamummaafi ga’umsaa hojii geggesaa’ jedhu irrattii ibsametti namni kamuu ofitti amanamummaa isaa akka guddisuuf qaphxiwwaan ja’aan armaan gaditti ibsaman hojiitti hiikuu qabaa.
1) OF HIIXACHIISI
Milkaa’ina irra muuxannoo argachuuf hojjechuuf yaaluu qabda. Jecha biraan ennaa ibsinuu yaalii keef balaa sitti dhufu danda’u hundaa fudhachuu qabda jechuudha.
2) DHIMMA HAARAA SI QUUNNAME DALAGAA KANAAN DURA HOJJETEETTI QOODII!
Yoo dhimma si quunname akkamiin to’anoo kee jala akka galchitu hin beektu ta’elle dhimma kana irra qaama murtaa’ee isaa kanaan dura muxannoo akka hin dhabne barii. Yoo gutummaa guututtii waan hin beekne ta’ee ammoo dhimma kanaa wajjiin waan walqabatu hundaa beekuuf ykn dandeettii kee guddifachuuf ifaajii.
3) NAMOOTA OFFITTI AMANAMUMMA QABAN QO’ADHU!
Namootni kunneen akkamiin utuu of hintuulin ofitti amanamuumma qabaachuu danda’anii? Ofikee ammo ilaalii. Ofitti amanamummaan kee maal fakkaataa? Amala kee foyyesuutu sirra jiraa?
4) NAMOOTA OFITTI AMANAMUMMA QABAN AKKAMIIN BAKKA AMMA JIRAN AKKA GAHAN GAAFADHU.
Yoo kana gootee muuxanoo achii gahuuf gabbifatan maal akka ture irraa dhageessa. Kana gochuu keef ‘offitti amanamumma’ argachuun salphaa ta’uu isaa irra barta. Jireenya kee keessatti galmee milkaa’inaa keetti edaa’uun waan kanaan milkaa’uun isaa guddaa fakkatee utuu sitti argamuu waan siif milkaa’ee beekuu maalii?
5) WAAN IRRATTI OFITTI AMANAMUMMA QABDU BARII.
Jireenya isaa gama hundaanu namnii milkaa’ina gonfate hin jiru. Gama kamiin irra caalaa ‘ofitti amantaa’? Gama kamiin ammoo ofitti hin amantuu? Gama offitii amanamumma qabduun dadhabina kee ittiin deeggaruu irrattii maal hojjechaa jirtaa?
6) MUXANOO KEE IRRA DEEBIIN ILAALII.
Jireenya kee irra deebiin xinxaluun madda offitti amanamumma siif ta’uun waan si fayyadee ture bari. Gama kanaan fakkenya ta’uu waan dandeesseef namootni si amananii jiruu? Haalli ati keessatti ofitti amanamumma qabaatte haala akkamii turee? Waan har’a baratte akkamiin hojjiitti hiiktaa?
Horaa bulaa!
Madda:http://www.inc.com/…/6-tips-on-building-the-one-trait-the-b…
Kan Afaan Oromootti hiike Tamasgeen Axinaafuuti
Shaamboo, Oromiyaa
–
QOOSAWWAN BEBBEKAMOO SHANAN!
Yuunibarsiitiin Oksiford jireenya namoota akkasumaan ta’anii hubachuuf qoosawwaan nama bohaarsan soquutti jiraa. Qoosaawwan kunneen nama hundaaf kan dhaabbataniifi yeroo hundaa kan hojjetan ta’uu qabu. Qoosaan hagas mara nama hin kofalchiisan ittiin jedhamu as keessa hin jiru.
Qorannowwan akka ibsanitti qoosaleen hubbachuuf ciman yoo qabxii isaan ka’aniif hubannee kan baay’ee nama kofalchiisan ta’uu isaaniti. Qoosaalee kana waliin yoo taatee dhimma ka’ameef hubbachuu dandeessa. Kanaaf yeroo qoosaa himtu dhaggefattoota kee ol qaxalee taatee argamu qabda.
Utuu kana caalaa fagaannee hin imaliin qoosaalee kunneen waliin haa ilaallu.
1) MISSIROOWWAN
Missiroowwan reef gaa’ela dhaabbatan tokko mana isaanii haaraatti waliin galanii. Guyyaa tokko abbaan warraa hojii oolee yeroo inni gara manatti deebi’uu haati warra balbala irratti eeguuniin
“ Damma koo, kutaa nafa itti dhiqatan isaa gubbaa keessa ujuummoon bishaanii dhangalaasaa jiraa nii sirreesitaa?” jettiinii. Abbaan warra ishiis
“Ogeessa ujumoo bishaanii suphuun fakkaadhaa?” jechuun deebisaafii.
Guyyaa muraasa booda ammas akka inni hojii irraa deebi’een eegdee
“Dammakoo, konkolaataan kiyya ka’uu diddee. Akkaan yaadutti baatirii haaraa barbaaddi. Itti naaf jijjiirtaa?” jechuun gaafattiinii.
“ Maalan sitti fakkaadhe? Nama mana Suphaa konkolaataa keessa dalagun fakkadhaa?” jechuun bira taree.
Ammas guyyaa muraasnii darbanii. Bokkaan yaandoo buusee roobaa jiraa. Haati warraas mana keessaa baaxii dhimmisu waan agarteef figichaan gara abbaa warraa ishii deemuun “ Mani keenya dhimmisuutti jiraa. Kaatee nuuf sirreesitaa?” jechuun gaafattee.
“ Maalan sitti fakkaadhe? Nama mana suphuu?” jechuun deebiseefi.
Guyyaa ittii aanuu yeroo hojii oolee dhufuu ujummoon bishaaniis, Konkolaataniis, Baaxiin manaas hojjetamee eegeenii. Akkamiin sirrachuu akka danda’ee haadha warraa isaa gaafatee.
“Nama oggumaa isaa qabu waameen sirresise.” Jechuun deebisteefi.
“Namatti tola. Qarshii meeqa ana kafalchiisaree?” jechuun gaafateenii.
“Homaa tokko si hin kaffalchiisu. Yoon keekii hojjedheef ykn isa waliin ciise akka tola naaf sirresu naaf hime” jetteenii.
“ Keekii akkamii dalaguufiif deemtaree?” jechuun gaafateenii abbaan manaas.
“Maalan sitti fakkaadhee? Hojjetuu mana keekiitii an?” jechuun deebisteef jedhamaa.
2) TAPHAA DHUMAA KOLLEE WAANCAA ( KAN FARANJOOTAAN CABBII GUBBATTI TAPHATAMUU)
Tapha kollee waancaaf cabbii keessatti taphatamuu torbaffa waan tureef namichi cabbiI walakkaadha bakka barbaaddatee dhaqee taa’ee. Yeroo dhaqee taa’uu taa’uumsa isatti aanee jiru duwwaa akka ta’ee bareedhaa. “Ajaa’iba! Enyudha tapha kanaaf teessoo akkasii fidee kan irra hin taa’in hafu kun?” jedhee. Namichii isa bira taa’uu “Teessumichi kan haadha warraa kiyyaatii. Ana waliin dhuftee tapha kana ilaalti turte utuu lubbuun hin darbiin dura” ittiin jedhee. “erga mana dhaabbanne kun tapha kollee waliin hin hirmaatiin isa jalqabaatii” ittin jedhee namichi itti fufuun.
“ Waan nama gaddisiisudhaa. Garuu maaliif hiriyaa ykn firaa ykn ollaa teessuma kana fudhatu hin argannee?” jedhee namicha bifa nama gadda isaa ibsatuun.
Namichi mataa isaa qabaachuun “Lakki” ittiin jedhee. “ Hundi isaaniyyuu awaala ishee deemanii jiru”
3) HIRIYAA SADAN GAMMOJJI KEESSA GALUUN ULFAATU KEESSATTI OF ARGAN
Hiriyootnii sadii gammojii namniis ta’ee mukiif baalli keessa hin jirre keessattii akka tasaa of argan tu turee. Utuu isaan gara itti deebi’aan waalaaluun karaa eessanuu isaan hin geenye irra imalanii giddutti ergamaan rabbi tokkoo dhufe “ waan feetan akka kadhataniin isiniif eeyyama hawwii amman tana akka isiniif akka guutamu barbaaddan anatti himadhaa” jedhee. Sadan isaaniiyyu carra argattanitti gammaduun irra jala dubbachuu eegalanii. Innii jalqaba dubbate gammoojii sana keessa bahuun gara manatti galuuf hawwii akka qabu dubbatee. Hiriyaan isaa inni lammataas waanuma wal fakkaatuu dubbatee. Lamaan isaaniifu hawwiin isaanii gutamee.
Hiriyaa inni sadaffan ennaa gaafatamuu “Lamaan isaanii erga deemani waanan qofatti hafeef naaf haa deebi’anii” jedhe jedhamaa.
4) MANA RIFEENSI MATAA ITTI SIRREFAMU.
Gurbaan ijoollumaa qabu tokko gara mana rifeensa mataa itti sirreesan akkuma seeneen namichi rifeensa mataa sirreessu maamila isatti “ gurbaan amma seenee kun gowwaa tokkofaa addunyaa kanatii. Ilaalii ennaan siif mirkaneessuu” jechuun asaasee. Achumaan gurbaa sana waamuun qarshii tokko harka mirgaatti, Shiliingii abbaa santima 25 lama ammo harka isaa bitaatti qabachuun “ Kam fudhatta dhala koo?” jechuun gaafateenii. Mucaanis santima 25 fudhachuun daree sana gadhiisee deemee.
“Agarte mitii?” jedhee. Gowwamaa mucaa sana mirkaneessuu isaatti gammada. “Mucaan sun homaa tokko bara jireenya isaa hin baru!” jedhe itti dabaluun.
Maamilli mana refeensa itti sirresan sana ture achii bahuun utuu deemuu mucaan gowwaa jedhame kun utuu inni mana kuusaa ‘ice cream’ bahuu argaanii.
“ Maaliif utuu qarshii fudhachuu dandeessuu saantima 25 qofa fudhatte?” jechuun gaafateenii.
Mucichiis “ guyyaan qarshiicha fudhadhe taphichii waan dhumuufi” jechuun deebiseef jedhamaa.
5) BALALIISAA XIYYAARAA
Xiyyaara namnii ittiin imalu tokko keessatti balaliisaan xiyyaarichaa gara sagalee guddistuu xiyyaricha keessa jiruutti siquun akkuma barame nagaa gaafataa. Lafarraa fageenya hammamii irra akka jiran, bakka deemaa jiran sa’a meeqaan akka gahan, ibsaa gabaabaa haala qillensaa ilaalchisuun akkasumaas akka tasgabba’anii cinqii malee taa’an himeefi. Sagale dubbistuu isaa dhaamsuu waan dagateef gargaartuu isaan “ Ammaa waan ana gammachiisuu buna shinii tokkoofii nama wanta(qaama saalaa) koo anaaf qaqqabuu utuun argadheedha” jechuun dubbataa. Namootnii xiyyaarichaan imalan cufti haasaa isaa kana nii dhaggefatuu. Yeroo keessumeessituun tokko kaatee akka innii waan dubbachaa jiru sagalee guddiistuu utuu hin cufin ta’uu isaa itti himuuf fiigdu imaltoota keessa tokko qabee dhaabuuniin “Buna shiniin fuutee dhaquus akka hin daganne” jedheenii.
–
KAAYYOO JIREENYAA( SEENAA GABAABAA)
Arradaa xiqqoo tokko keessa namicha oggeesaa tokkotu jiraata turee. Geggeesaa bulchiinsa naannoo sanaa yeroo ta’u ilaalchaafi yaada dhimmoota garaagaraa irratti qabuun jaallatama turee. Namootni yeroo gorsa dimma isaan quunname irratti barbaadan isa bira deemuun gorsa waa’ee jireenyaa isaanii jijjiiru irraa fudhatuu.
Garuu akkuma walfaana tolee hin tolu jedhan mucaa dadhabaa yeroo isaa nyaata, hirribaafi hiriiyoota isaa waliin oolmaa gaarii hin taane irratti balleesu tokko qaba turee. Mucaa isaa kana gorsaan mitii dullaan sirreesuun hin danda’amnee. Yeroon akkuma fuldurratti deemuu ishee itti fufteen dullumni balbala oggeesa kanaa rurrukutuu waan eegaleef lafa dhihee bari’u yaaddoon isaa waa’ee dadhabina mucaa isaa kanaa ta’e. Utuu hin du’in dura mucaa isaa akka ittigaafatamummaa ofii isaaf maatii irraa fuudhuuf waan tokko gochuu barbaadee.
Guyyaa tokko tokkicha mucaa isaa ofitti waamuun “ dhala koo, amma guddattee jirta. Ammaan booda jireenya hubachuun itti gaafatamummaa kee ofiin bahachuu qabdaa!” jedheenii.Ciinqiin abbaa isaa mucaa waan dhibeef “ Abbaa, yeroo hundaa daandii anatti agarsiisuuf gama koo jirtaa. An simalee baduu kootii…” jedheenii. Abbaaniis mucaa isaa kana ofitti qabee hammachuun “ an wanti an sirraa barbaaduu kaayyoo jireenyaa kee isa dhugaa soqxee akkaa bira geessuudhaa. Erga argatte yoo yeroo hundaa kan yaadattu ta’ee jireenya gammachuun guute jiraachuu dandeessaa” ittiin jedhee.Mucaaniis barumsii dhibee jireenya isaa kanatti isa fayyisu maal akka ta’ee barruuf hawwii guddaan keessa isaa bulee.
Guyyaa ittii aanuu abbaan isaa qalqalloo tokko itti kennee. Mucaan yeroo qalqalloo itti kenname kana banuu uffata cimdii waktii afuransaaf barbaachisan, galaa nyaataa, Midhaan , Misiraa ittoof ta’uu, qarshii muraasaafi Kaartaa keessatti arguun isaa isa ajaa’ibee. Waan qalqalloon isaa baate kana maal gochuu akka qabu utuu yaadaa jiruu abbaan isaa “ akka ati qabeenyaa gati jabeessa kee soqxee bira geessuun barbaada.Bakka qabeenyichi itti awwaalamee jiru kaartaa harkakee kana irratti waanan kaaseef deemtee barbaadutu sirra jira ” ittiin jedhee. Ahaa, waan abbaan koo sila dubbachaa ture kana jechuudhaa? Kaayyoon jireenya kiyyaa inni dhugaan qabeenyaa gati jabbeesa rakkoo jireenya kiyyaa hunda furu kana barbaadee argachuudha jedhee waan yaadeef waan abbaan isaa jedhe gammachuun fudhatee. Guyyaa itti aanu imala isaa gara qabeenyaa gati jabbeesa kana barbaachuutti godhu eegaluuf barii obboroon ka’ee Imala isaaf qophaa’uu eegalee. Bakkii kaartaa irratti akka dhaquuf kaa’amee baay’ee fagoo fagoo yeroo ta’uu achi gahuuf gaara, laga , bosonaa fi irraangadeen isa quunnamu kan itti baay’atu turee. Erga galma isaa gahee qabeenyaa sana harkaan gahatee boodaa abbaa isaatti deebii’ee agarsiisuu akka danda’uf abbaa isaaf umurii rabbiin kadhatee.
Imala isaa akkuma eegalee itti fufeen guyyaa, torbanniifi ji’oottan hedduu fulduratti deemuu irratti dabarsee. Daandii isaa gubbaatti namoota hedduun walquunnamee. Namootnii tokko tokko nyaataa,kaan ammoo da’oo kennuf turee. Akkasumas namoota qabeenyaa isaa hatuufi saamuu barbaadan waliin wal argee. Yeroo imala isaa kana teessuma lafaa garaagaraa keessa godhu kanattii suuta waktiileen wal jijjiiruu eegalanii. Birraan gara bonaatti, bonni ammo gara gannatti jijjiiramee. Yeroo haallii waktii hammaatuu deemsaa isaa irra yeroof dhaabachuun deemsa gara galmaa isaa itti fufee. Qabeenyaa isaa kana namni kan biraan utuu bira jalaa hin gahin argachuuf onnatee imala xiiqii deemaa jiraa.
Yeroo dheeraa erga deemee boodaa dhagaa guddaa qarqara galaanaa dhaabbatu tokko kan abbaan isaa lafa qabeenyaan gati jabeessi sun itti argama jechuun kaartaa irratti kaasee itti kenne bira gahee. Abbaan isaa muka naannoo dhagaa sanaa kan qabeenyaan sun jalatti argama jechuun eereef sana oliif gadi fiigee yeroo ilaaluu waan muka jedhamu naannoo sanaatti arguu hin dandeenyee. Guyyaa lamaaf muka naannoo sanatti argamuu barbaadee qabeenyaa isaa achi jalatti awwaalame baafachuuf ifaajee waan dadhabbeef gaafa guyyaa sadaffa deebi’uuf murteessee.
Soba abbaa isaa amanuun ergaa hamma kana dadhabee booda gara manatti deebi’uuf imala isaa eegalee. Daandii isaa irratti akkuma yeroo dhufee waktii jijjiramuufi taa’umsi lafaa addaa garaa isa quunnamee. Alana garuu illilli birraa reefuu dhootuu fi simbirroo masqalaa bokkaa roobu keessa raggadu ilaaluun ajaa’ibsiifachuu eegalee. Aduu kabajaan dhiitu ilaaluun galgalli gannaa naga qabeessa ta’uunsaa isa bohaarse. Nyaata isaa adamsee argachuu, uffata isaa ofii hojjetachuufi haala qilleensaa hamaa irraa of eeguu baratee. Ifa aduun yeroo isaa herreguun imala isaaf karoora baasuu baree. Akka itti bineensa hamaafi biqiltoota qoree qaban irraa itti of eeguus baree.
Namootni isa gargaaran akkuma duraanii ennaa isa quunnaman dhaabbachuun yeroo isaan waliin dabarsuun waan danda’een erga isaan gargaaree booda galata isaa ibsatee bira darbuu eegalee. Nama isaaniif keessumaa ta’ee kan daandii sana irra darbuu irraa utuu deebii hin eeggatin gargaaruun isaanii akkam nama gaarii ta’uu isaanii akka ibsu irraa baree.
Yeroo mana gahu waggaa lama guutuu akka manaa_ala jiraate hubatee. Akkuma mana gaheen gara kutaa abbaa isaatti darbuun abbaa isaa boqochaa jiru arguu isaatti gammadee.Gara abbaa isaattis suuta akka hirribaa irraa isaa hin jeeqne ta’uun qaxxisee “ abbaa…” jedhee sagalee asaasuun walirra hin jirren. Abbaan oggeesii kun haala inni hin eegneen ija isaa banuun akkaa mucaa isaa argeen ka’ee dhaabbatee naasiseenii.
“ Akkam ture imalli kee dhala koo? Qabeenyaa kee sana argattee?” jechuun gaafateenii.
“Imalichii kan nama hawwatu turee. Garuu dhiifama naaf godhi abbaa koo! Akkan yeroo hundaa si aarse niin beekaa. Garuu qabbenyaa koo sana bakka ati kaartaa irratti anaaf himtee argachuu hin dandeenyee. Namnii kan biraan ana dura achi gahuun waan fudhaten se’aa” jedhee deebiseefi. Silaa aaruu kan qabu tasgabbiin abbaa isaa dhiifama gaafachuu isaatti baay’ee of dinqisiifachaa jiraa. Abbaan isaa fuula nama hawwatuun erga seeqee booda akka inni isa bira gadi taa’uuf afeereenii.
“ Qabeenyaan gati jabbeesii waan achi hin jirreef dhabdeem dhala koo” ittiin jedhee ammas seeqaa.
“ Garuu maalif akkaan barbaaduuf ana ergiterre?” jechuun gaafatee mucaan. Abbaanis deebisuun “Maalif akkan ergee booda siifan himaa. Dursa imalli ati qabeenya gati jabbeessa sana barbaaduuf goote akkam akka ture naaf deebisii.Waktii fi teesuma lafaa jijjiramuun bohaartee? Ofiikeen of dandeessee namootaa haara waliin jiraachuu shaakalteetta? Daandii gubbaatti hiriyyaa gaarii baafateetta?” jechuun gaafateenii.
“ Lakkii abbaakoo. Hamma libsuu ijaallee xiyyefannoo koo imala koo irraa hin kaasne. Kana hundaa gochuuf yeroo hin qabun ture. Sababni isaas xiyyefannoon kiyya inni guddaan utuu namni kan biraan achi gahee qabeenyaa kiyya sana hin fudhatin achi gahuu irra waan tureef kan ati jette hundaa ilaaluuf yeroo hin argannee. Eyyeen yeroon achii as deebi’u kan ati jette hundaa godheera. Kan an sii himuu barbaaduu imala kiyya achii as deebii irratti bohaareen jira. Dandeetti haaraa hedduun baradhe. Oggumaa ofiin of jiraachisuun irraa baradhe. Kana irraan kan ka’e ture kan an midhama qabbenyaa sana argachuu dhabuun anatti dhufe irra dandamachuu danda’ee.” Jechuun deebiseefi.
Abbaan isaas harka isa qabuun “ Dhugaan jiru akkamiin jireenya kee geggesuu akka qabdu baruu waan barbaaddeefi kaayyoo jireenya kee barbaacha imaltee…Garuu kaayyoo jireenya kee faana bu’uun imala jireenya jedhamu kana utuu kan imaltedha ta’ee kaayyoo kee sana bira gahuuf waan deemtuuf qabbenyaa dhugaan gati jabbeeyyi ta’aan utuu hin argin hafta turte. Dhugaan ati baruu qabdu tokko jireenyi jiraachuufi guyyaa guyyaatti isaa waliin guddachaa deemuu irran kan hafee gutummaa guututti kaayyoo biraa hin qabu” ittiin jedhe.
Seenaa kana irraa maal baranaa? Yeroo kaayyoo jireenyaa baafannu yoo hiikkaa ykn waan guddaa irraa hin eegnu ta’ee qabeenyaa gati jabbeessa isa dhugaa kan ta’ee gammachuu yeroo qabnu hunda isaatti argannaa.
“ Nama ta’uuf uumamte ta’uuf ykn ga’umsa qabdu guutuumma guututti fayyadamuuf guyyaan hundaa kaayyoo jireenyaa keessa jiru isa tokkicha”
Horaa bulaa
Madda:http://www.theeurekalife.com/the-purpose-of-life-a-short-s…/
08/07/206, Oromiyaa magaalaa Shaamboo irraa!
–
Temesgen Atnafu Mulatu
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- AFOOLA OROMOO KEESSAA: RAACHAA FI MARAATOONII: Tolasaa Raggaasaa - February 4, 2017
- YEROOKEE MALEE HINDU’IIN:BILBILAA HARKAA FI MIDHAA INNI QABU (Smart phone is killing you slowly):Dr.Yona. - February 4, 2017
- MAAL WAYYA - February 3, 2017


c: text/html

text:
Nuti Miseensotnii fi deggertootni ABO dhiya kanaadaatti argamnu, Saskaachuwaan, Giraande Prairie, Fot MC mury, Kalgaarii fi Edemeenten keessa jirru waamicha wal ga`ii ABO nuuf godhe irratti argamuun Ibsaa Araaraa fi ABO tokkomsuu irratti ibsa bal`aa bakka bu`oota dhaaba ABO J/ Damisee Sardaa fi J/ Yaddii Boruu, akkasumas ibsa Gurmuu Qabsaawotaa irraa nuuf kenname erga dhageenyee, caqasnee hubanneen booda gaaffilee dhimma ABO tokkoomsuu irratti gaafachuu fi hubachuu qabnu gaafachuun deebii gaa`aa fi quubsaa ta`e nuuf deebiyeera. Ibsa karaa Hogganoota dhaaba keenyaan nuuf kenname dhugeeffachuun itti amannee, araaraa fi ABO tokkoomsuuf tarkaanfii dhaabni keenya ABO fudhate haalaan kan nu boonsee fi dhaaba keenya ABO irratti abdii f i dambooba guddaa qabaannuu fi cimnee waliin hojjennu ta`uu keenya gammachuu guutuun kora kana irratti ibsanneera.
- Wal ga`ii kana kan adda godhu keessaa inni tokkoo, Miseensotni WBO yeroo dheeraaf haala dhaaba keenya keessatti dhalateen addaa adda facaanee wal qunnamuu fi wal barbaaduu dhabnee fulaa fulaan jiruu fi jireenya dhuunfaa keenyaa dura dhimma sab akeenyaaf waayee tokkummaa dhaaba a keenyaa hawwaa fi gaafachaa turre. Har`a dhaabni keenya ABO bakka tokkotti deebiyee caasaa tokko jalatti hojjechuu fi ajaja dhaaba tokkoo jalatti deebiyee taliigamuu fi wal taliiguuf akka Hoggana tokkootti murteessee ibsa gammachuuf i Injifannoo kana yeroo nuuf labsuu fi nu dhageessisu, gammachuun keenya daangaa hin qabu. Akkasumas nuus akkuma kaleessa akeekaa fi kaayyoo saba keenyaa bakkaan ga`uuf mudhii keenya hidhannee qabsoo saba keenyaaf jecha murannee qabsoof manaa baanee har`as murtii fi tarkaanfii araaraa fi ABO tokkoomsuu kana gammachuun simannee ofitti fuunee hojiin dhugoomsuuf Guyyaa har`aa kana nuti Miseensotni WBO duraanii ummata keenya fuula duratti irra deebinee Waadaa keenya haaromsineerra.
- Ibsa araaraa fi ABO tokkoomsuu kan a dhaabni keenya ABO akkuma eegaletti dafee akka hojiitti hiikuu fi caasaalee jaarmiyaa jiran dafee akka wal dhuunfachiisee hojiitti nu bobbaasuu jabeeessinee dhaammana.
- Nuti MiseensotnI ABO, Deggertootni ABO fi sabboontotni Oromoo kan wal ga`ii kana irratti argamne marti Akka saba tokkoottii, akeekaa fi kaayyoo tokko, Bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa fiixaan baasuuf, tumsaa fi tinsa QBO barbaachisu kamuu of qusannoo tokko malee hojjechuu fi gumaachuuf Waadaa seenneerra.
- Dargaggootni, Shammarran, maanguddoo, hawwanii fi Ilmaan Oromoo kanneen Biyya alaa keessaatti argamtan marti Miidhaa fi iraarsa Mootummaan gabroofataa ummata Oromoo biyya keessa jiran irratti raawwachaa jiru kanaaf dirmachuu fi bira dhaabbachuun ga`ee fi qooda lammumma keenyaa akka baanu waamicha keenya Lammummaa fi Oromummaa isiniif dabarsina.
- Dhaabbileen Oromoo kanneen Bilisummaa saba keessanii fi walabummaa biyyakeessaniitti amantaniif bilisummaaf Qabsooftan Gaadisa Tokko jalatti deebitanii hoggummaa, beekumsaa fi dandeettii qabdan hundaan akka biyya keessanii fi hojjetanii fi Saba keessan qaanii gabrummaa jalaa baaftan waamicha keenya Lammummaa fi Oromummaa isiniif dabarsina.
- Tarkaanfii WBO biyya keessaa fi dirreelee falmaa garaagaaraa fi bakka addaa addaatti diina Ummata keenya ajjeesaa fi hidhee iraarsaa jiru adamsee galaafaataa fi gumaa Qomoo isaa baasaa jiru WBO! Tarkaanfii fudhataa jirtu jabaadhuu itti fufi! WBO siin boonna! Jenna. Waan maraanuu sifaanaa jira! WBO jabaa dhu! WBO jiraadhu! Abdii saba Oromoo!
- Haala rakkoo fi bu`aa ba`ii QBO keessatti ammaan dura mumul`ataa turee fi dhalate ammaan duuba akka nutti hin deebine. Dhaabni keenya ABO kan dabre irraa hubannoo fi gorsa gaarii aragtee jabninaa fi ciminaan akka hojjetuu fi gamtaan hojii QBO duratti furgaasu Jabeesinee dhaammanna.
- Nuti saba Oromoo dha. Nuti Akeekaa fi kaayyoo Itiyoophiyummaa Diimokiraatessuu fi Impaayera diimokiraatessuu waan jedhuun Ummata Oromoo afaan faajjessuun QBO booddessuu barbaadan dura ni dhaabbanna. Ni balaaleffannas.
- Akeekaa fi kaayyoo dhaaba keenya ABO biyya Tokko Oromiyaa, saba Tokko Ummata Oromoo, Hiree tokko Hiree Ofii Ofiin murteeffannaa, Ummatni Oromoo mootummaa walaba taate dhaabbachuun iggiitii itti godhuu jedhu sanatti amanna. Sana bakkaan ga`uuf cichummaan murannoon ni qabsoofna. Fiixaan ba`insa isaafis waan Qabsoon nu gaafattu kamuu ni gummaachina. Dhaabni keenya ABO kana bakkaan ga`uu fi fiixaan ba`insa isaaf jabaatanii akka hojjetan dhaammanna.
- Sochii Dargaggootni Oromoo abdii bilisummaa diina waliin falmaa godhaa jiru ni deggerra. Waan dandeenyu maraan bira ni dhabbanna.
- Mirga dhiittaa dhala naama fi tuffii ykn ammoo maal dhibdiin dhimma Amnattii keessa seenuun Mootummaan wayayanee Ummata amantii Musiliimaa jeeqaa jiru ni balaaleffanna. Akka waan kana irraa dhaabbatus ni akeekkachiifna.
- Mootuummaan wayyaanee nagaan waaraa fi tasaggabbiin Biyya sana keessaatti akka bu`u hin barbaadu. Yoo nagaa fi qabbanni biyya sana keessa jiraatee ofii isaa jiraachuu waan hin dandeenyeef, Ummataa fi ummata, ollaa waliin qubatanii fi ollummaan yeroo dheeraaf waliin jiraataa turan walitti buusa a jira. Gochaa isaa kana akka hubatanii tumsaa fi gargaarsa mootummaa abbaa irree fi qawween nama ajjeessaa jiru kanaaf, gargaarsaa fi tumsa godhaa jirtan akka irraa dhaabban mootummaata anga`oo addunyaa kanaa cimsinee ni gaafanna.
Miseensotaa fi deggertoota ABO dhiya Kaanaadaa.
Edemeenten, Albartaa.
Guraadhala 17/2013

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gootfiriid Viilhelmi Laayibiniiz
Gootfiriid Viilhelmi Laayibiniiz (Jarmaniffa: [ˈɡɔtfʁiːt ˈvɪlhɛlm fɔn ˈlaɪbnɪts] ykn [ˈlaɪpnɪts]; Adoolessa 1, 1646 – Sadaasa 14, 1716) abbaa herregaa fi filoosofera lammii Jarmanii ti. Seenaa herregaa fi seena falaasamaa keessatti, Laayibiniiz iddoo guddaa qabata.
Laayibiniiz kaalkulasii kan kalaqe yoo ta'u kunis hojii Isaaq Niwuuten kaalkulesii irratti hojjachaa ture odoo quba hin qabaatin ture, erga maxxansa isaatii mallattoon Laayibiniiz fayyadame fudhatamuudhaan yeroo amma kaalkulasiif isatti fayyadamu. Jaarraa 20ffaa keessatti Law of Continuity and Transcendental Law of Homogeneity inni uume faaydiaa herreegaa argate (karaa qaaccessa al-idileetin). Damee kaalkuleeterii makaanikaalii keessattis, Laayibiniiz kalaqxoota gurguddoo keessaa tokko ture. Kaalkuleeterii Paaskaalitti baayyisuu fi hiruu itti dabaluuf yaalaa odoo jiruu, Laayibiniiz kaalkuleeterii piinwiilii (pinwheel calculator) bara 1685 bu'uuressuun kan jalqabaa ti. Laayibiniiz wiilii Laayibiniiz(Leibniz wheel) kalaqe, kunis kaalkuleeterii makaanikaalii baayyinaan oomishame kan jalqabaa kan ture aritoomeetirin kanatti fayyadame. Kana malees sirna lakkoofsa baayinarii, kan bu'uura kompitara dijitaalaa hundaa ta'e, fooyyessuun qulqulleessee.


text:
AuthorGemeda Olana
Namicha gowwaa kana ilaala OBS……OBS…….OBS……
Must Share: Beeksisa Badhaasa Qubee( Qubee Awards Announcement)
Seenaa Gabaabduu Barreessaa Filmii Waadaa Beki Uma
BAKAKKAA
ABEENTAA! Filmii Afaan Oromoo Haarawa
Hunduu Ni Darba!!
Badhaasa tokkoof falmannee sadiin galanne!! Hacaaluun Caale! Amansisaan Amansiise!
Hirmaannaa sagalee uummata Oromoo Addunyaa maraa irraa jirtaniin Walleen Haacaaluu Maalan Jiraan Badhaasa Marsaaritii DireTube 2015 “Diretube Award 2015” qopheese irratti sagalee olaanaadhaan moohachuu danda’ee jira irratti gosa Vidiyoo Wallee Bareedaa Baranaa(“Best Music video of the year”). Akkasumaas Amansiisaa Ifaa Vidiyo kana akkanatti bareechee tolchuu isaatiif Qajeelchaa Sursagalee Cimaa Baranaa (“Best music video director of the year”) jedhamuun sambata dura darbe Hoteela Sharaatan Addiis keessatti badhaafameera. Akkasumas Dooktarri kabajaa Artist Alii Birraa badhaasa Dalagaa Ajaa’iba Bara Jireenyaatiin (“Lifetime Award”) badhaafamuu danda’eera.


text:
Gabaasni Raawwii Hojii Bara 2008fi Kallattiin Karoora Bara 2009 Qaamolee RaawwachiisaaWalgahii Idilee 4ffaaf dhiyaate
Gabaasni Raawwii Hojii Bara 2008fi Kallattiin Karoora Bara 2009 Qaamolee RaawwachiisaaWalgahii Idilee 4ffaaf dhiyaate
Pireezidaantiin BMNO Kab. Obbo Muktaar Kadiir Gabaasa Raawwii Hojii Qaama Raawwachiisaa bara 2008fi Kallattii Karoora Bara 2009 Caffeef dhiyeessan keessatti karoorri bara 2008 mirkanaa’ee ittiin hojjetamaa ture bu’aawwan waggoottan darban keessatti galmaa’an caalmaan karaa cimsuufi itti fufiinsa akka qabaatan gochuuf, hiyyummaa xiqqeessuufi bulchiinsa gaarii mirkaneessuurratti xiyyeeffatee sochii taasifamaa ture ta’uu ibsaniiru.
Damee qonnaa keessatti oomishaafi oomishtummaa karaa itti fufiinsa qabuun guddisuufi rakkoo hongee jijjiirama qilleensaatiin uummata keenya deddeebi’ee qoraa jiru hundeerraa furuuf qonnaan bulaan keenya qabeenya lafaafi bishaanii jirutti gahumsaan akka fayyadamu tattaaffii guddaan taasifamaa kan ture ta'uu, hojii dhabdoota hojiitti galchuuf sochii taasifameen eebifamtoota yuunivarsitiifi dhaabbilee BLTOf xiyyeeffannaa kennuun hojiin bu'aa guddaa galmeessise hojjetamuusaa, rakkoo mana jireenyaa magaalota keessa jiru furuufis, sagantaalee adda addaa bocuun jiraattota magaalaa galii giddu galeessaafi gadi aanaa qaban abbaa manaa taasisuuf, invastmantiin naannoo keenya keessatti gaggeeffamus guddina hawaas-diinagdee itti fufiinsa qabu galmeessuun jireenya hawaasa keenyaa akka fooyyessuufi dureeyyii lafa fudhatanii hojiitti hin galle waliigalteen isaanii akka addaan cituufi lafti fudhatan istookii mootummaatti akka deebi’uuf hojiiwwan bal’aan hojjetamaa kan turan ta’uu Kabajamoo Obbo Muktaar himaniiru.
Misooma barnootaa babal’isuuf kaayyolee bu’uuraa carraa barnootaa babal’isuu, walgitiinsa isaa mirkaneessuu, barnoota qulqullina qabu lammii hundaan gahuufi gahuumsa keessoo barnootaa cimsuuf hojiin bal’aan hojjetamuusaa, raayyaa misooma barnootaa sadarkaa hundatti karaa walfakkaatuun lafa qabsiisuu irratti kutannoon jiru wal fakkaachuu dhabuufi paakeejii eksteenshinii fayyaafi riifoormiiwwan adda addaa hojiira oolchuun tajaajila fayyaa du’aatii haadholeefi daa’immanii hir’isuu keessatti gaheen uummanni qabu olaanaa ta’uus gabaasa raawwii waggaa Caffeef dhiyeessan irratti ibsaniiru.
Rakkoolee bulchiinsa gaarii sadarkaan jiran furuufi komiiwwan uummataa dhaggeeffachuun sektaroota dhimma kanaaf saaxilamoo ta’an bulchiinsa lafaafi baajataa, bulchiinsa bittaafi galiirratti xiyyeeffachuun hojii bal’aa hojjetameen sassaabbiin galii bara kanaa waliigalaan Qar. Bil. 13.3 (%81.7) yeroo ta’u, itti fayyadama baajata bara kanaa ilaalchisees Qar. Bil. 42.9 keessaa Bil. 37.6 (%87.5) hojiirra ooleen raawwiin bara kanaa fooyya’iinsa kan qabu ta’us, galma yaadamee waliin yoo madaalamu hojii guddaan kan isaan eeggatu ta’uu Pireezidaantiin BMNO Kabajamoo Obbo Muktaar Kadiir ibsaniiru.
Kabajamoon Pireezidaantii BMNO Kallattii Karoora Bara 2009 Caffeef dhiyeessan keessattis, hojiiwwan bara 2008 harca’anii hafan duguuguun kan irratti hojjetan keessaa tokko guddina diinagdee naannootiif hangafa kan ta’e sektara qonnaa yeroo ta’u, jireenya horsiisee bulaa jijjiiruufis misooma qabeenya beelladaa irratti, bulchiinsaafi itti fayyadama lafa baadiyyaa karaa ammayyaawaafi saayinsaawaa ta’een hojjechuuf, uwwisa bishaan dhugaatii qulqulluu magaalaafi baadiyyaa guddisuurratti xiyyeeffatamee kan hojjatamu ta’uu ibsaniiru.
Humna namaa gahuumsa qabuufi dhiyeessii teeknoloojii qulqullina qabuun intarpiraayizoota gabaa keessatti dorgomaa ta’an uumuun, rakkoo mana jireenyaa magaalota keessatti mul’atu hiikuu, carraa barnootaa walgitiinsa qabuufi paakeejii eksteenshinii fayyaa bifa walfakkaatuun babal’isuu, kunuunsaafi dagaagina seenaa, aadaafi hambaalee uummataa tiksuun, tajaajila qulqullina qabu, sirna iftoominaafi itti gaafatamummaa diriirsuun ijaarsa sirna diimokiraasii, bulchiinsa gaariifi misooma gaggeeffamaa jiru irratti uummata hirmaachisuuf miidiyaafi koomunkeeshiniitti fayyadamuun kan hojjetan yeroo ta’u, hojiiwwan karoorfaman kana sirna hordoffiifi deeggarsaa cimaafi walirraa hin cinneen raawwii hojii isaanii madaalaa kan deemamu ta’uu Pireezidaantiin BMNO Kabajamoo Obbo Muktaar Kadiir kallattii karoora bara 2009 dhiyeessan keessatti eeraniiru.


text:
Wednesday, October 16, 2013
sa'a abbaan gaanfa cabssee Ormmii ija jaamsaa
Dhiirsaa fi nitti tuu ilmoo hin qabani turee. kanaafuu, mucaa Ormaa gudisaan . turaan bullan ilmaa kani ofi argatan . yeroo kana warri ollaa ilmaa guddifataa ttin foonaa keessanitti ejersi margee idoo kee bari yaa ilmaa guddifataa jedhan .
Nuttis durii rakkoof jeennee Afaan Ormaa( Amharic) itti gargaraamnee . Kuni afaan keenya dhiiba , guddina afaan keenya irraa tti rakkoo fida . beekuun kani nurra jiru wani ofi tti quulla ka'uu . Amma yoomitti namaa garaa gahutti ofi garaa haanqqana . Kanaafuu Afaan Ormaatiin foonaa keenya tti ejersi margee gali warra keeti jechuutu nurra jira .firri hin dhalata malee hin bitani Ormii firra hin ta'uu ababan.
Nuttis durii rakkoof jeennee Afaan Ormaa( Amharic) itti gargaraamnee . Kuni afaan keenya dhiiba , guddina afaan keenya irraa tti rakkoo fida . beekuun kani nurra jiru wani ofi tti quulla ka'uu . Amma yoomitti namaa garaa gahutti ofi garaa haanqqana . Kanaafuu Afaan Ormaatiin foonaa keenya tti ejersi margee gali warra keeti jechuutu nurra jira .firri hin dhalata malee hin bitani Ormii firra hin ta'uu ababan.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
BISHOFTU IRRECHA MASSACRE SIGNALS THE NEED FOR TRANSITON TO ARMED RESISTANCE The BISHOFTU IRRECHA MASSCRE signals the necessity of armed resistance against the TPLF Regime.
The Regime has now started using limitless GENOCIDE against the Oromo people mobilizing leaders and armed people from small minority groups. Nevertheless, still it is the EVIL TPLF that is to be blamed since it is in command!! The small minority groups are just bought by some selfish interests and we will never hold accountable the peoples who collaborated with TPLF but their leaders who are doing it purposely. It is no more in our expectation after BISHOFTU MASSACRE that the TPLF Regime will come to negotiate with the Ethiopian people and resolve the current political crisis peacefully and enable the REGIME CHANGE peacefully!!
So, we Oromos must move forward led by Qeeyroo Clandestine Organization inside Oromia and step to ARMED RESISTANCE to counter the enemy (TPLF) with a tit-for-tat. For every action there should be an equal reaction!! Qeeyroo inside Oromia must work clandestinely on how to get armed and face the Tigrayan killers in Oromia. I know that not only Oromo activists on FB or TPLF Spies are raising their curiosity to hear from me the strategies and tactics for ARMING OUR PEOPLE. No way!! That is not a matter of public dissemination on media like FB. (I may use other channels or media to comment or propose on the plans and tactics.) Let our Qeeyroo inside Oromia devise and implements how Oromos should be armed!! Oromos inside and outside Oromia should move forward to the process of Arming Oromos and moving to Armed Resistance under the leadership of Qeeyroo Oromia leadership in Oromia!!
For Qeeyroo in Oromia to do its home-work of arming our people, there should be a Section in Qeeeyroo Intelligence Unit that should have the duty and responsibility to carry out the process in a highly secret working environment!! What I just say to Qeeyroo Leaders is: Be creative and intelligent; move being smart; outsmart your enemy; put Strategies to follow and the Tactics to achieve what you want; surprise your enemy with new actions; put your enemy always reactive to the action you have taken only – never give them initiative to think and to proact; never ever trust even yourself on SECRETS concerning what you are going to do and clues of what you have already done. etc. Know that the cadres and commanders (even top leaders) of your enemy are the MOST STUPID EVIL INDIVIDUALS just roaming everywhere making noises just since they are armed and that they make MISTAKES everywhere; induce this stupid enemy to commit mistakes.
It seems that the TPLF top leaders have made their command post in their fallback region of Tigray and giving commands from there to their armed forces to perpetrate the Ugandan Type genocide on Oromo and Amhara people. Resorting to armed means to quell the peoples demand for liberation from TPLF yoke, they think that they are untouchable there in Tigray. Never ever!! Oromos and Amharas will go after them in Tigray and the last battle will be on the soil of Tigray against TPLF leaders!! This is inevitable because they are so greedy for power and chose this way. We should note that the more we work on it, and the more working time we have, Oromos and Amharas could be armed and move the struggle to stalemate and then to an offensive to destroy TPLF from the face of the earth for good!! Everything gets OLDER and then DIES!! So is TPLF too!! What is worrisome to TPLF is the arming of the people. That is why they reacted fast in trying to disarm Oromos and Amharas. Knowing this psychology of TPLF, Amharas and Oromos must work hard to arm the people and go for Armed Resistance.
–
Guyya 3/10/2016 Yaadannoo Ayyaana Irrechaa 2/10/2016 Ummata Oromoo Hundaaf Dhimma: Qabsoo Xumura Garbummaa Oromiyaa ilaala Akkuman mata duree koo armaan olii irrattii tuquf yaleeti, akkuma beekamu biyyi Ethiopia yeroo har’a motummaa abbaa irree fuula isaa maqaa dimokraasitin of haagugee gochaa sanyii duguuggaa (genocide) sablammiwwan biyyattii irraatti raawwachaa jirachuun isaa ifa dha. Haata’uti kan saba oromoo immoo haalota garaa garaatin wannen biroo irraaa adda (especial) akka ta’e beekamaa dha. Gochaalen Kun shira motummaan biyyattii xaxun wagga digdami shan guutuu nurratti dalagamen heeduu keessaa muraasni kanatti ansee heerun yaala; Gaaga’ama lubbuu qaalii imaan qaaroo xiqaa haga guddaattii dubartin ulfaa utu hin hafin kalessas har’as, booris ademsifamaa jira, inumawu scale isaa ol guddisee har’an tana duguggaa sanyii raawwachaa akka jiruu Ayyaana irrechaa gaafa guyyaa 2/10/2016 iraattii lubbuun namoota dhugaa barbaadanii sa’atii tokko kan hin caallee keessaatii 500 ol dhukaasaa humna bilisa baasaa nannoo Tigrayin raawwatame Addunyaan ifa ifatti argite jirti. Hub. We all haven’t guarantee from this brutal government including Tigray people.
Qabenyi biyya kenyaa wagga 25 guutuu; saamaa, qaamni muraasni ittin duroomaa, biyya alaati guuraa, ittin fira baafachaa, liqaan immoo construction garaa garaa ijaaraa waa’ee misoomaan dhiitee baaritu Agenda ummataa godhee ummata tokko tokko ishee maqaa tokko shanee jedhee akka qotiyoo qotisatti walitti hidhee har’a gaa’eera( i.e through their Pseudo institutions. Darara (tortury), hidhamu, hari’atamu, faffaca’uu, sabaf sablammiile wal waraansiisu fi sayiko walsodachisisuu uumuu, fi kkk.nin committee shiraa dhaabee engulf nugochuti jiraa.
Inumayu filanno bara darbe uummanni dhibbaan dhibbatti nafilate jedhe baatii muraasa booda fincilli diddaa garbummaa gutuu biyyaa irratti adeemsifame mootummaa abbaa irree taa’uu isaa ragaa qabatamaatin addunyaan akka attention laattuu taasisee jira. Lammilee biyya kessa jiraan haarsaa gurguddoo kafalameni fi kanen biyyaa alaa jiraanin hojiwwan gaggaarii dalagamanin attentionin western argametu jira. Cuunfaan (cumulative) kanaaf kan kana fakkaatan yeroo ammaa kana qabsoon biyyichaa kallattii maraan deemsifamaaa akka jiru fi iddoo tokko hingeenyee jechuuf nan dandeessisisu. Yeroon jedhu gochaan motummaa abbaa irree Mana amantii hundaa, dhabbilee motummaf miti motummaa, dhabbilewwan dhunfaa, dhabbilewwan siyaasaa, fkk. Hunda irrattii virusi scannery hin argannee ta’etu jira. So what? Kannen aamman booda ta’an immediate action (gochaa hatatamaa) kannen fudhatamuu qaban
Ummatni biyya kessaa hojjetaa guyyaa irraa ka’e haga isaan olittii waliti dhufee gurmaa’uun;
Buusii maallaqaa gareetin baayee nu barbaachisa. Innis emergency, transportation, dhimmota xixiqaaf qurquddaa ittin deemsisuf.
Material supply (i.e weapon, food, clothes, meshaa ittisaa, including kerosene) maaloota garaa garaan ni arganna yoo walitti dhufne.
Identifying their strategic places and cadres for immediadete actions; dadhabsiisuuf, harka lachisisuf nu gargaara.
Saboontota fi gantoota OPDO kessa jiraan qeerroon hatatamaan adda baasee wal barsiisuu qaba, Kun maalif gargaara?
1. Gantoota irraa of eegu, akeekachisuu fi tarkaanfii sirreessa irratti fudhachuu qabeenya isaanii immoo qabsoof itti fayyadamuu. 2. Sabbontotni wantootni sirnichi rawwachuuf deemu dursaani information wan nun ganiif irra haanuuf nugargaara, akkasuma wanta biraaf illee.
Kanaan alati finfinnee irrattii hatattamaan qabsoon diddaa Kun guutummaa kutaa magaalaa ishee hundarrattii akaa dhohuu qabu tarsimoo dabalataa akka qindaa’ee nuf darbuu ni gaffaanaa.
Qindeessitonni fi Ummanni biyyaa alaa kanaan caalaattii hojiin isin irraa akka eegamu hubattanii hirriba malee waanta isin irraa eegamu waan beektaniif akka itti nuf cimtaan isin gaaffanna. (Duuti lama hin jiruu teenyee du’uurraa falmachaa du’uu nuf wayyaa.
Ilmaan oromoo biyya kessa jirruu hundi keenyaa dhakaa liqimsuuti qabna. Jechun garajabinni kenyaa scale isa dhumaa irraa kaa’uu qabna. Firottan kamuu duunaan gadda taa’uu hin qabnu.
Gumaa hin nyaannuu gumaa baasnaa.
Haawaan, abbootin hundi ilmaan isaanii manatti ittisuuu osoo hin taanee eebbaan akkasaan ba’anii lolaniif gargaarsa hundaan cinaa dhaabbachuuti qaban. Ani haga har’aati nama siyaasa kamuu keessaa qooda qabu miti. Garuu namoota gochaa mootummaa abba irree kana irraa kallatif alaan kallattiin bu’a isaa fi miidha isaa kalessas, har’as hargaa, borus harguf jiruu keessaa tokko jechu kooti. Yoggu motummaan Kun seenuu daa’ima ganna saditi. Purely qubee generationiti jechu kooti. Gochaa gara jabummaa TPLF nan balaleffadha.
• No one is free from politics, but the degrees varies. Even if I’m studied natural science stream, I would share my contribution to my beloved nation.
• Nuti hundi keenyaa waanta beeknu fi dandeenyuun ummata bukkee dhabbachuun dirqama haga lubbuti. • B/sa ….. Universitay Finfinne irra.
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017


text:
Walaloo
Walaloon Gosoota Afoolaa keessaa tokko ta’us bifa hedduun kan dhiyaatuudha.
Walaloo QUBEE
Eegaan Si Baree
Afaan Koo Fure
A:-Aa jedhee jalqabee qubee koo baradhe
B:-Biyya dhabee ture seenaarraa argadhe
C:-Cunqursaa alagaa kan bar hedduu baadhe
CH:-chee jechaa gulufee diina koo qoladhe
D:-Daranuu barachuuf hundee kootiif seenaa
DH:-Dhibee wallaalummaa utubaa dukkanaa
E:-Eboo waa qusanne hundaatti gadhiisee
F:-Faajjii walabummaa kiyyaa lafaa kaasee
G:-Gadaa saba kootii ijaaruuf deebisee
H:-Halagaan nu fixee nutti mootii ta’uuf
I:-Ija koo banadhee ufirraa ittisuuf
J:-Jiruun awwaalamnee namaa gadi hin taanee
K:-Kiyyoon nu dhukkubdee ba’aa nyaaphaa baannee
L:-Lallabnee iyyanne hundaan tokko taanee
M:-Mallattoo tukkummaa sirna wal qixxummaa
N:-Numa addaan facaasee nurraa fayyadamaa?
NY:-Nyaaphaan fira taane osoo beeynu diinummaa
O:-Afaan Oromoo qabna afaan saba bal’aa
P:-Polotikaaf seenaa ittiin qindeeffanna
PH:-paatti aane dhufa isaan phaadha jenna
Q:-Qubee liqii qabne barree wal barsiifna
R:-Roorroo daba halagaa ufirraa buqqifna
S:-Seenaa keenna dhiifnee kan halagaa baruun
Sh:-Shira nutti deemu osoo ilaan garru
T:-Tooftaa jirre baasee yoomuu nu gowwoomsuun
U:-Ummata isa caaluun hin jiru jedhanii
V:–Vaayrasii ta’anii qaama nu fixanii
W-Wallaalaa nuu jedhu hayyuu keenna fixanii
X-Xurii doofummaatiin sammuu nu duuchanii
Y:-Yoo inni mormate yakkamaa godhanii
Z:–Zowdii wal dhaalchisuuf numarra taa’anii?
Dabalataaf Hidhaa itti aanu kana cuqaasaa


text:
Karoora ijaarsaa fi siyaasa dhaabbilee barnootaa ol’aanoo bara 2009 sadarkaa naannootti bakka itti gaafatamtoonni Dh.B.D.K fi qindeessitoonni yuuniiversiitii naannoo irratti argamanitti dhimmoota hojii ijaarsaa fi siyaasaa dhaabbilee barnootaa keessatti bara 2008 akka ciminaa fi haanqinaatti turan sirriitti adda baasuun qoratee karoora fuladuraa kaa’ee jira.
Bara 2009 keessatti hojiin jabaanii fi ijoon raayyaa misooma barnootaa cimaa fi galmoota karooricha keessatti qabame milkeessuu danda’u ijaaruun dhimma murteessaa akka ta’ee fi dameen dhaabaa ga’ee adda durummaa isaa akka ba’u irratti waligalamee jira.
Kana malees, dameen dhaabaa ergama kennuun bobbaasuun ilaalchi warraaqsa dimokraasi dhaabbilee barnootaa keessatti ol’aantummaa qabatee baruu fi barsiisuun karaa nagaa fi tasgabbii qabun akka gaggeeffamuuf, akkasumas dhaabbileen barnootaa holqa humnoota badii akka hin taaneef hojii ijaarsaa fi siyaasaa qulqullinaa fi naamusa cimaan raawwachuun murteessa akka ta’e DhDUOrraa odeeffanneerra.
Bara 2009 humna ilaalcha warraaqsa dimokraasii qabate dhaabbilee barnootaa keessatti barsiisota, barattootaa fi hojjettoota bulchiinsa keessaa bal’inaan horachuun ga’oomsuu fi ergama kennuun bobbaasuun hojiin baruu fi barsiisuu gufannaa tokko malee akka gaggeeffamuuf kutannoo fi xiiqiin hojjachuun murteessaa akka ta’e irratti waliigaluun karoora bara 2009 mirkaneessuun waltajjii isaa har’a ni xumura jedhameet eegama.


text:
Miiltoo waarii
Finfinnee, Gurraandhala 17,2009(FBC) - Akka lakkoofsa Itiyoophiyaatti Gurraandhala 21 hanga 28tti Booranni aanaa Areeroo Ardaa Jilaa Badhaasitti wal-ga'eetu bara bulchiinsa Abba Gadaa Guyyoo Gobbaa geggeessuun bara bulchiinsa Abbaa Gadaa haaraa Kuraa Jaarsoo simatu.
Finfinnee, Gurraandhala 16,2009(FBC) -Dargaggoo Tolosaa Hasan akka nama dhimma cimaa qabuu ganama manaa ba’eera.
Roobart Mugaabee ayyaana dhalootaa isaanii 93ffaa nikabaju; sirna kanaaf sangaawwan 150 qalmaaf qophaa’aa jiru
Guraandhala 14, 2009 (FBC) Pireezdaantiin Zimbaabuwee Roobart Mugaabee guyyaa dhalootaa isaanii 93ffaa nikabaju.
Finfinnee, Gurraandhala 13,2009(FBC) – Qorattoonni aardii 8ffaa argachuu isaanii himan.
Finfinnee, Gurraandhala 6,2009(FBC) - Aanaan Waacaalee aanaalee godina Shawaa Kaabaatti argaman keessaa ishee tokko.


text:
Ministeerri Biyya Keessaa Burkiinaa Faassoo akka beeksisetti, yaalii fonqolchichaa namoonni xaxaa turan to’annoo jala oolfamaniiru.
Haata’uutii olaantummaan dubbicha gaggeessaa kan turan ammas to’annoo jala akka hin oolfamne himameera.
Haleellaa masaraa mootummaa biyyattiirratti gaggeessuun guyyoota 14n dura ture fonqolchichi kan yaadame.
Deeggartoonni Blees Koompaawree bara Faranjootaa 2015 yaalii fonqolcha mootummaa taasisanis, fashalaa’ee namoonni yaalicharratti hirmaatanis dhumarra harka laachun isaanii ni yaadatama.
Yaalii ammaatin namoota yeroo sana sababii kanaan hidhaman mana hidhaa cabsanii yaasuun milkeessuun yaadameet ture.
Bara Faranjootaa 2014 biyyattii waggoota 27f Preezdaantummaan kan hogganan; Blees Koompaawreen bara aangoo isaanii dheereffachuuf heera biyyattii fooyyessuu isaanitiin jeequmsa biyyattiitti uumameen baqatanii Kootdiivwaar jiru.
Maddi; BBC


text:
Baga Nagaan dhuftan! Welcome! Herzlich Willkommen!
Biiftuu Bilisaa is a quarterly magazine published in Germany by the Union of Oromo students in Germany (UOSG / TBOJ) and distributed throughout the world in general and Oromia in particular. The magazine in our view section invite prominent activist, political leaders, academician and human right activist to give illustration and interview on the current issues regarding horn Africa in general and Oromia in particular. In this edition we have invited Baqqalaa Tafarraa a member of Oromo human right and relief organization (OMRHO) to enlighten us about the current human right situation in the Ethiopian empire and also asked him to enlighten us about UOSG/TBOJ and his involvement as he is the earlier member of TBOJ. We wish you a good read!
Gaaffi fi deebii Obbo Baqqalaa Tafarraa miseensa Ijaarsa Mirga Namoomaa fi Gargaarsa Oromoo/OMRHO/ waliin goone
Biiftuu Bilisaa: Obbo Baqqala duraan dursee akka isin of beksiftanin isin afeera.
Obbo Baqqalaa: Galatoomaa. Ani Baqqala Tafarraa Ayyaanaa jedhama. Umriin kiyya Bara 50 ergi qaxxaamure bubbulee jira. Fiigicha jiruuf jireenyaa cinaatti Godaanaa fi Liiban (Ijoollee kiyya) waliin Seera Oromootiin bultuu fi hinbulluu irratti wal falmaa bara lakkaawwachaa jirra.
Biiftuu Bilisaa: OMHRO eenyu?
Obbo Baqqalaa: Gaaffii keessan kana yeroon deebisu akka miseensa OMHRO tokkootti wan ta´eef jechonni “ nu”, “ raawwannee jirra” fi kkf argitu. Kana jechuun OMHRO jechuu akka ta´eetti haa hubatamu. OMHROn Jaarmolee Oromoo Mirga Dhala Namaa Waliigalaaf, keessumaa ammo rakkoolee bifa hedduu ummata Oromoo irra gahaa jiruuf, sagalee ta´uu dhaan biyya Alaa kanatti socho´an keessaa tokko dha. Kan inni bu´uureffame bara 2005 yoo ta´u kan inni seeraan galmaaye ammo bara 2006 dha.
Biiftuu Bilisaa: OMHROn Maal hojjeta?
Obbo Baqqalaa: Akkuma Seera OMHRO tti hojiin keenya irracaalaa hujii iyyaannoo ti. Iyyannoon keenya cuunfaatti:
Kaayyoo keenya keessaa tokko gargaarsa(hirpha) kennuu dha. Namoonni keenya biyyaa bahan hedduun reebichaa gosa adda addaatiin qaamaa hir´atanii biyyaa bahu. Ergi biyyaa bahanii booda gargaarsa waan hinqabneef tajaajila fayya hinargatani. OMHROn ammoo humni dinagdee isaa dadhabaa waan ta´eef akka hawwuutti obbolaa keenya bira dhaabbachuu hanqata. Akkasumallee ta´ee obbolaa keenya hanga tokkoof biyyoota jiran keessatti akka hakiimamaniif gargaarsa maallqa godhee jira.
Biiftuu Bilisaa: Ga'een keessan (kan Obbo Baqqalaa) dhaaba kana keessatti maalidha?
Obbo Baqqalaa: Ani Miseensota bu´uuressan keessaa tokko dha. Miseensummaa kiyya Waggaatti buusuu caalaa akka koreetti qooda ani hanga ammaatti qabu hinjiru.
Biiftuu Bilisaa: Walitti dhufeenyi isin dhaabota mirga dhalanamaaf hojjetan kan akka Amnesty internationalf kan kana fakkatan walin qabdan maal fakkata?
Obbo Baqqalaa: Jaarmolee Mirga Dhala Namaa irratti hojjetan kan akka Human Rights League, Oromia Support Group (OSG), AI, Human Rights Watch fi kkf waliin odeeffannoo waliif dabarsuu quunnamtiin jira. Kana cinaatti ammo kan dhimma refugee waliin walitti hidhata kallattii qabu UNHCR dha. Isaan kana waliin quunnamtii dhaamsaa qofa utuu hintaane qaamaan biratti argamudhaan rakkoo lammiin keenya biyya adda addaa keessatti dhamdhamu ibsinee jirra.Fuul duras akkasuma itti fufa.UNHCR gaaffilee hundaa yoo ta’uu baate kan qabatamaa ta’e irratti gargaarsa godhaniiru. Fakkeenyaaf nama Somalii Land keessaa utuu akka baqataatti Mandate Status qabuu qabamee biyyatti darbatamee hidhame hidhaa dhaa akka ba’uuf maatii isaa waliin akka Canadaa qubatuu falammii guddaa godhanii jiru.
Biiftuu Bilisaa: Oromon heddun kan akka Beqele Garba, Olbana Lellisaf kan kana fakkatan badi tokko malee sababa ilaalcha siyaasaa saanitin qofa mana hidhaati guuramanii akka malee rakkachaa jiraachunsaani nibeekama.Namoota mana hidhaati rakkachaa jiran kana gargaarudhaaf sochi akkami gachaa jirtu?
Obbo Baqqalaa: Gaaffiin kun gaaffii ijoo dha. Gaaffii akka uummataatti balbala hunda keenyaa rukutuu qabdu dha. Akka OMHROtti gabaabsinee yoo kenye waan hidhamtoota keenya ilaalchisee hanga ammaatti hojjenne seera malee hidhamuu isaanii ibsinee bakka adda addaatti iyyachuu qofa. Garuu gargaarsi isaaniif godhamuu qabu kana qofaa hinturre. Murteessaan humna dha. Humna ammo gamtaa fi tumsatu uuma. Yoo lammiin keenya biyya alaa jiru kuni human nuuf hintaane OMRHOn humna hinqabu. Lammiin keenya rakkoo adda addaa keessaa bahee biyya adda addaa keessa jiru yoo obbolaa isaa rakkoo keessa jiraniif hinbirmanne eenyutu birmachuu qaba? Biyyoota akka Itiyoophiyaa keessatti isa hidhame qofa utu hintaane maatii fi firri gaaddisa nama kanaa jalatti jiraataa turan hundi balaaguddaaf saaxilamu. Maatiitu diigama. Garuu kuni meeqa keenyaaf ifaa dha?
Biiftuu Bilisaa: Qotebulaan oromo heddun qee isarra, kosisarra dhiibamee yokaan dirqamee laftisaa abbaa qabenyaa biyya alarra dhufanitti gurguramaa jira. Gochaa sukannessa kana irratti sochiin isin gootan maal fakkata?
Obbo Baqqalaa: Qee fi kosii ufii irraa buqqisamuun ittifufinsa mirga ufii sarbamuuti. Kanaa ol ajjeechaa yoo ta´e malee hamaan hinjiru. Akka Jaarmayaa Mirga Namoomaatti rakkoo dinagdee, hawaasummaa fi siyaasaa buqqifamuun kuni fidu ilaalchifnee yaaddoo keenya mootummoota addaaddaatti iyaachuu dha. Kana ammo bifa iyyannoo fi workshop tiin bakka haalli kennetti ibsinee jirra.
Biiftuu Bilisaa: Yeroo qotee bulaan lafasarra dhiibame ka'u garam adeema yokan maaltu godhamaaf ?
Obbo Baqqalaa: hanga hubii keenyaatti inni isa buqqisu akka inni buqqa´u gara itti adeemu hinqabaanneef buqqisa. Akka warra biyya alaatti himamutti bakki tajaajila fayyaa, bishaanii fi manni qophaayee jirutti godaanu jedhamee himama. Hanga odeeffannoo keenyaatti garuu yookiin hanga guyyaa hanganaatti bakka deemtu deemi jedhama yoo hanga guyyaa jedhameetti hinadeemne tarkaanfii sanatti hidhatee dhufu eeggachuu dha. Mirgi ufii ammo bakkaa ni deemta jedhamu qabaachuu utuu hintane qee ufii irraa jiraachuu danda´uu dha.
Biiftuu Bilisaa: Haala amma jiru kanaan oromon dhiibbaa gurgurtaan lafaa irran ga'a jiru kana dura dhaabatte mirgasa sarbame kana deeffachu nidanda'a? Maal gochuu qaba jettu?
Obbo Baqqalaa: Gaaffiin kuni gaaffii warra Siyaasa gaggeessaniif dhihaachuu qabudha. Akka ijaarsa Mirga Namoomaatti waan nuti hojjennu hujii waraqaatiin iyyachuuti. Iyyaata waraqaatiin ammo uummata bilisa bahe jedhan hin dhageenye. Akka dhala namaatti ammo Namni garboomee hinhafu amantiin jedhu imaammata kaayyoo falammii Mirga Namoomaa walii- galaati waan ta´eef amantii kana qabna.
Gaaffii “ maal gochuu qaba jettu? ” jedhu kana deebisuun ulfaataa dha. Utuu waan gochuu danda´u qabaate uummanni kuni qee isaa irraa hinbuqqa´u ture. Inni isa buqqisus akka inni buqqa´u kun waagochuu hindandeenye beeknaan isa buqqisaa jira. Warra Mirga Namoomaa hojjetaniif siyaasni ulfaataa dha. Tarii warri siyaasa harkaa qabu deebii hindhabu!
Biiftuu Bilisaa: Motummaan wayyanee mirga dhala nama akka malee dhiita biyyota dhihaarra gargarsa gara dolara biliona sadi argataa jira. Kana jechuunimo akka afrikati gargaarsa isa guddaa argata jira jechudha kun maliifi dha jetu?
Obbo Baqqalaa: Deebiin gaaffii kanaa kana dha jechun nu rakkisa. Garuu utuu faayidaa hinqabaanne, keessumaa ammoo yeroo ammaa, biyyi callisee maallaqa namatti dhangalaasu jira nutti hinfakkaatu.
Biiftuu Bilisaa: Mirga ummata Oromo sarbamaa jiru kana ilaalchisee dhaabota siyasarra maaltu eegama jettu?
Obbo Baqqalaa: Waan isaan hundaa irraa eegamu illee guddaa/hedduu ture. Rakkooleen bifa hedduun uummata keenyarra gahaa jira jennee kanaan olitti ilaalle dhimma Siyaasaatti hidhata.Kan diinni uummata keenya hiraarsus maqaa jaarmolee Oromootiin ta´uun dagatamuu hinqabu. Akka ilaalcha OMHROtti sadarkaa duraatti isaanumtuu, Jaarmoleen Siyaasa Oromoo gola hundaa keessa jiran, akka Aadaa Oromootti afaan gaariitiin walitti dubbachuu dha. Yoo mirga dhala namaa akka mirgaatti waliif beekan gaarii dha. Akka ilaalcha keenyaatti Amantaan Siyaasaas qaama mirga dhuunfaa irraa gara fedhii gamtaatti guddachuu isaa mul´isa. Inni yaadaan walfakkaatu walfaana adeema. Xiiqiin walqabachuun hundaafuu bu`aa hinqabu. Humnaa fi qabeenya ufii duula waliirratti balleessuun bu´ aa hinqabu. Hujii diinnuu hojjetu maaliif hojjennaaf ?? Egaa akka hawwii ummata keenyaatti waan irraa eegamu tokko ta´uutu dha. Yoo kun amoo dadhabame waan uummata keenya kana caalaa saalfachiisu irraa uf qusachuun hunda isaaniirraa eegama jenna.
TBOJ (TBOA): Bu´uureffamuu, Kaayyoo fi Adeemsa Isaanii Akkasumas hariro ABO Waliin Qabu Ilaalchisee Gaaffif Deebin Obbo Baqqalaa Wliin Goone Akka Armaan Gadiitti Itti Fufnee Isiniif Dhiheessineerra.
Biiftuu Bilisaa:TBOJ/TBOAn yoom ijaarame yokan hundeeffame? Maalif ijaarame? eenyufatu hundesse?
Obbo Baqqalaa: Seenaa TBOJ fi TBOA ilaalchisee waan xaliilaan tartiiba bu´uureffamuu isaanii fi eenyufaa akka bu´uuressan irraa hubatamuu danda´u galmee hinargine.Galmeen hinturre jechuu miti.Galmee kanatu bakka waalta ta´e hinqabu. Mana namoota hedduutti faffaca´ee waan jiru fakkaata.Hanga har´aatis kuni furmaata argate natti hinfakkaatu.Kan TBOJ illee kanarraa adda miti. Gabaabumatti hir´ina waaltawuu (institutionalized) ta´uu dadhabuuti.Waajjirri TBOJ ykn TBOA bakka kana dha/ture jechuun hindanda´amu.
Cayaan seenaa QO keessatti bakka guddaa qabu kun bakka seenaa mataa isaa guutuutti irraa barbaadanii argantu hinjiru.Kanaaf namoonni hedduun seenaa Barattoota Oromoo kana akka adda addaatti himu.Namoonni yeroo sana qooda gudda qabanis kan maqaan isaanii hindhagahamne hedduudha.
Faakkeenyaaf Barreessaan TBOJ jalqabaa Ebla 20, 2006 biyya Jarmanii magaala Köln tti awwaalame. Kabbada Ambataa Sanyii jedhama. Namoonni maqaa Kabbadaa Habtee jedhuun isa beeku. Habteen abbaa Buddeenaa isaati.Waan inni mana Barumsaa isa galcheef maqa isaatiin waamamaa hafe. Abaabileen Kabbadaa bara Sahila Sillaasee, Akaakayyuun isaa ammoo bara Minilik akka Abbaa Duulaa naannoo har´a Shanoo jedhamutti utuu biyya isaaniif falmanii yeroo kufan Abbaa isaa Ambataa dhaan ammoo Haile Sillaaseetu lola Xaaliyaanii booda baqarraa ergi deebi´ee booda Finfinneetti fannise. Kabbadaan daa´imatu abbaa malee haadhaafi lammii haadhaa biratti guddate. Haati isaa Habteetti heerumte. Kabbadaan University Haile Sillaaseetti Seera baratee guyyaa eebbaa uffata Aadaa uffatee sababa dhaqeef Haile Silaaseen Degree isaa dhorkatee waggaa tokko booda kenneef; garuu akka ittin hinojjenne dhorke. Kanumaan Kabbadaan karaa Misir (Egypt ) biyyaa bahee Faransaayi dhufe. Faransaayitti Seeraan Degree isaa lammaffaa (LLM) fudhate. Itti fufuudhaan Philosophy baratee ergi xumuree booda biyya Jarman dhufe. Warra jalqaba TBOJ bu´uuressan keessaa tokkoo fi Barreessaa TBOJ isa jalqabaa akka ta´e Oromoonni yeroo sanaa waliin turan ragaa bahu.Warri isa waliin biyya Awrooppaa turan hedduun yeroo Itiyoophiyaatti galan Kabbadaan harka Habashaatti galuu hinfeene. Kanumaan lafeen isaa biyya ormaatti hafte.
Sababa ijaaramuu TBOJ fi TBOAf waan tokko ifaa dha. Sochiin akka barattoota Itiyoophiyaatti deemaa ture bakka tokko gahee toora siyaasa Empaayeritti irratti yaada luucayaa dhabuu dhaan adda bahuumsaa Barattoota bara sanaaf madda dha.Toora ykn kaampiilee siyaasaa gargar bahan kana cuunfaatti bakka sadiitti qooduun waan danda´amu natti fakkaata. Isaanis:
Waan kanaaf ragaa ta´an adeemsa sochii warraaqsa Empaayera Itiyoophiyaati. Baroota1960 keessa jalqabdoonni sochii empaayerichaa Barattoota University turani. Booda Barattoonni Kutaa lammaaffaa, sochiin Baalee fi kan Qoteebulaa bakka adda addaa akkasumas kan hojjettootaa dhufe.
Gara ijoo keenyaatti deebi´uuf barattoonni Oromoos hanga baroota 1970moota jalqabaatti irra caalaa akka qaama sochii barattootaatti Itiyophiyaatti socho´aa turani. Adeemsa keessa sochiin empaayerichaa sirnicha raasuunii fi fuulduree empaayeritti irratti yaadaan adda bahuun, gama Oromootiin ijaarsa mataa isaa qabaachuun murteessaa ta´uun hubatame jedheen amana. Egaa Bu´uureffamuu ABO(1974) yoo ilaalle kun ragaa dha.
Oromoon akka Jarmayaatti ijaaramuu jalqabuu isaa gara TBOJtti yoo bal´ifnus kanumatu mul´ata.TBOJ bara 1975 bu´uureffame.Warra bu´uuresan keessaa tokko kan ta´an Dr. Nagaasoo Gidaadaa. akkasitti kaa´u:
“…….................I arrived in Germany at the beginning of October 1974. The first Ethiopian I met in Bochum was an Oromo named Medhinu Litche. Litche had contact with Oromos living in the near bye cities..........It is through Litche that I came to know these friends. From October to December, we only met socially but informed each other about home situation. I used to get letters up-dating me on the developments a home. I shared the information with them. But towards the end of the year we decided to establish an Oromo Student’s Association. We decided to publish a journal in Qubee, with Oromo history and culture. Litche and the other friends informed their friends in Berlin and other cities of Germany. Those living in Berlin responded quickly. They organized themselves and sent a delegation to a meeting which took place in Bochum (in Litche’s residence) in January 1975. It was resolved that we establish the Union of Oromo Students Association in Germany (TBOG). Dr. Nagaasoon barruu kanaan olitti tuqame itti fufuu dhaan akkas jedhu:
" The first TBOG meeting also resolved that a message be sent to the annual meeting of the Union of Ethiopian Students in Germany to take place in April 1975 (Kassel?). In our message we said that the Oromo union is ready to work with any Ethiopian organization which recognized the independence of TBOG and was ready to help solve the Oromo National Question. Unfortunately the person we delegated to the UESG meeting did not appear at the meeting. Had he taken our message to the UESG meeting, I am sure some positive development could have happened.TBOG planned to hold a meeting in Berlin in August 1975 at the time when the annual meeting of Union of Ethiopian Students in Europe took place. Our aim was to announce the birth of TBOJ, our plan to establish TBOA and call on Oromo students to join us. The supporters of EPRP condemned us as narrow nationalists. The supporters of AESM (All Ethiopian Socialist Movement) met with us and asked us to join the Oromo Study Group organized under UESE Union of Ethiopian Students in Europe. We disagreed. TBOA was founded. The members of the Oromo Study Group founded the Tokkummaa Ijaarsa Barattoota Oromo Biyya Awroopaa (TIBOBA) in 1976. TIBOBA and TBOA met in Berlin and discussed on how to unite the two organizations. TBOA demanded that TIBOBA disband itself and that its members become members of TBOA individually. TIBOBA demanded that the two unions merge under a name to be negotiated upon and that a leadership be elected from members of the two organizations. No agreement could be reached and the two organizations remained apart................................" ) [ emphasis mine].
Egaa kana irraa waan hubatamu TBOJ Amajji 1975 kan dhaabate ta`uu isaa fi TBOAn ammoo Hagayya 1975 bu`uureffamuu dha. TBOJ tti aanee Dameeleen biyyoota kam keessatti akka dhaabatanii fi tartiiba isaanii warra jalqabarraa beeku qofaatu beeka.
Biiftuu Bilisaa: Walitti dhufeenyi yokan hariiroon TBOA/TBOJ fi ABO giddujiru maalture? Har'awo maal fakkata?
Obbo Baqqalaa: Hidhata TBOA fi ABO ilaalchisee Dr. Nagaasoon akkas jedhu: " Obbo Dima Noggo attended the 1977 TBOA Congress which took place in Berlin. He introduced the OLF to TBOA. TBOA then decided to be a mass organization of the OLF."
Waan xaliila ta´ee argamu kan TBOJ fi TBOA dhaabe ABO miti. Akka kanaan olitti Dr.Nagaasoon ibsanitti ergi TBOAn bu´uureffame booda bara 1977 keessa ABOn isaan quunnamuu dha. Kanaaf TBOA tu Cayaa ABO ta´uuf murteeffate malee ABOtu akka cayaatti TBOA ijaare miti. Akka “ Heera Tokkummaa Barattoota Oromoo Awurooppaa (TBOA) Kora 11ffaa irratti Hagayya 8 bara1985 London keessatti murtaawee fudhatamee fi Kora 18ffaa Hagayya 3,1992 Berlinitti wayyeeffametti„ hidhata TBOA fi ABO:
“ 2.2. Tokkummaa Barattoota Oromoo Awurooppaa(TBOA)Cayaa ummataa Adda Bilisummaa Oromoo(ABO), qaama warraaqsa bilisummaa Oromoti.
2.3. Tokkummaan Barattoota Oromoo Awurooppaa (TBOA) qaama miseensa Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) ti.’’ Jedha.
Cayaan bara dheeraa seera kanaan ABO waliin hariiroo qabaachaa qooda guddaa Qabsoo keessatti gumaache kuni ABO irraa komii akka qabu yeroo hedduu dhiheeffataa ture; keessumaa ammoo bara 1992 booda. ABOn quunnamtii sirnaa fi dhaabbataa akka TBOA waliin hinqabne yeroo hedduu komatame. Akkaataa adeemsa qabsoo kanaa irrattis yeroo hedduu walgahii bakka bu´aan/bakka bu´oonni ABO jiranitti yaada ifaa ibsachaa ture. Garuu adeemsa keessa qeequmsi TBOA kun akka qeeqa ijaaraatti (constructive criticism) fudhatamuurra akka waan ABO hadheessuutti fudhatame.
Ergi Caasaan Jaarmayaa ABO (miseensaa)Konyaa, Kutaa fi Godinatti bu´uureffame ammoo Qondaallii fi Dabballeen hedduun “ TBOAn dirree ABO irratti ololli oofamudha „ jechuu eegalani. Dhaabichis rakkoo kana ilaalchisee gabaasaa isa gahuuf furmaata kennuu irratti fedhii hinagarsiifne. Qondaalota akkas cayaa kana ceepha´an kana waliin hariiroon hoggana ABO mirqaanawaa ture. Adeemsa keessa ammoo tikeetuma TBOAn bitee akka Bakka Bu´aan ABO Kora TBOAf ergamu gaafatuuf deebii hariiroo irratti hundaayetu dhabame. Haalli qoondaalota tokko tokko irraa calaqqisaa turan utuu gumgummii uumaa jiruu ABOn xalayaa guyyaa 7/01/2003 lakk.09/xal-abo/2003 barreesseen akka TBOAn qabxii “ TBOAn qaama miseensa ABO ti ’’ jedhu Heera-Seera keessaa haqu/baasu murteessee erge. Kuni waan tokko mirkaneesse. Ejjennoon dabballotaa fi qondaala dhaabaa ilaalcha dhuunfaa irraa waan madde utuu hintaane ejjennoo Dhaabaa ta´uu isaati.
Akkuma “ Ijoolleen fuula warraa, Niitiin fuula Abbaa Warraa ’’ jedhamu Qondaalli ABO duraan TBOA keessa turanii fi caasaa ABO keessatti dirqama qabanis sanaan booda TBOAf mararfannoo hinagarsiifne. Xumura irratti Dura Taa´aa TBOA ta´ee kan Kora TBOA illee waamuu dide miseensaa fi qondaala ABOti. Kanumaa iyyuu kan harkatti baatamaa ture.
Cayaan jibbamee "ati qaama kiyya miti " jedhame kun maaliif waggoota dhihootii as ammoo leellifamuu akka jalqabe namaaf hingalu. Waan jibban jibbuudha. Cayaa kanaarra ejjetamee waan bakka guddaa gahame fakkaachaa ture.
Miseensi leexaan guyyaa qondaala Konyaa ta´u, Qondaalli Konyaa guyyaa Qondaala Kutaatti ol siqu,inni Kutaa ammoo MGS tti yeroo siqu isa kaleessa waliin tureef kabaja qabaachuutu sirna ture. Kan sadarkaa adda addaatti mul´achaa ture garuu haala miseensolii cayaa walitti itichu utuu hintaane faallaa isaati.Utuu qabsichuu bakka gahe ta´e, dhamdhamni galii gumaacha hundaa ta´ee hubatamuu qaba ture.Afaan siyaasaatiin“ Riqaa yeroo yaaban isa harkaan qabatanirra ejjechaa, yeroo bu´an ammoo isa irra ejjetan qabachaa dha ’’ jedhama.
Adeemsa kana hundaa yeroo ilaallu TBOJ raafama kana keessaatti hintuqamne jechuu miti. Namni akka namaatti ni dogoggora. Jaarmayaanis akkasuma.Dogoggorri hojii keessa uumama.Guddinni jaalalaa fi mararfannoos jaamaa nama taasisuu mala. Jaalalli TBOA fi TBOJ ABOf qaban kanarraa adda miti. Badii hamaan yoo dogoggora irraa baruu dadhabani dha. Dogoggora adeemsa keessa hojjenneef ammoo warri keessaa qooda qabaachaa turre hundi akka qooda keenyaatti ufqeequun barbaachisaa dha.
TBOA fi Dameeleen isaa Awurooppaa keessatti ABO dura dhimma Oromoo beeksisuu irratti hangafummaa qabu. Kunis beekumsa (recognition) argachuu qaba. Dabbaleen TBOA akka diigamu gumaachan hedduun qoodni isaan seenaa TBO keessatti qaban yookaan hinjiru yoo jiraate ammoo murtooftuu dha. Waan itti hindhama´iin nama waan himararreef harkaa fi arraba xuriitiin TBOA fi TBOJ xureeffamani.
TBOA fi Dameeleen isaa qabsoof gumaachuu qofa utuu hintaane bifa hawaasummaa fi aadaaf gumaachi isaan qabaachaa turan guddaa dha. TBOAn galma Sabboonummaa ture yoo jedhame dhara miti. Namni keenya yeroo biyyarraa dhufu bakka dhaqu hindhabu ture. Har´a biyya ambaa kana keessatti kan akka Oromoo bifa hundaanuu ijaarsa jabaa hinqabne hinjiru. Kanaaf barbaachisummaan TBOJ belbeltuu dha.Ganna darbeef mana hinijaarani. Adeemsa darberraa barachaa isa fuula duraaf waan hidda qabu tokkoof hojjechuun gaariii dha.
Biiftuu Bilisaa: Haali Impa'era Itophi'aa keessa jiru gara hamaatti adeema waan jiru fakkata kanaaf qabsaa'otn oromoo shoora akkami taphachuu qabu jetu?
Obbo Baqqalaa: Haalli Impaayera Itiyophiyaa keessaa ummata Oromoof furmaata dhihootti qaba jedhanii herreguun hindanda´amu. Uummata qe´ee isaarraa buqqa´aa jiru kana yeroo ilaallu herregni dhaloota har´aa dheeraa ta´uu qaba. Kanaafis yoo sirnaan uf hinijaarre diinni abaarsaa, iyyanna fi Press release qofaan mirga namaa hindeebisu. Waan ganama jallate sirreessuun salphaa miti. Garuu yoo har´a hinjalqabamne borus jallaa kanatu karaarra taa´ee dhaloota dhufu eeggata.
Biiftuu Bilisaa: Dhumarratti ergaa dabarfachuu barbaaddan yoojiraate carran isiniif kenna
Obbo Baqqalaa: Maayii irratti, TBOJ yoo seenaa ganamaa hordofa ta´e duraan dursee waan jireenya mataa isaa ( its own survival) gaaga´u irraa uf tiksuu qaba. Yoo ufii tokkummaaa isaa Seeraa fi Heera isaa irratti hundaa´ee tikfate gamtaa dhaan waan kaan gochuu irraa waan isa dhorku hinjiru. Kana jechuun siyaasa irraa baqachuu jechuu miti. Akka ilaalcha kiyaatti ilaalchi siyaasaa amantii (religon) miti. Amantiin kan mata mataati. Siyaasa garuu gamtaa dhaan murteeffachuun ni danda´ama.Walabummaa ufii gurguruun isa darberraa baramuu qaba.Gumaachi QOf godhamu daandii tokkittii qofaan miti. Yoo kana ta´e TBOJ dhimma Oromoo irratti walaba ta´ee hirmaannaa isaa gumaachuun kabajaa malee hir´ina hinta´u. Aadaa gartummaa jaarmayaa siyaasaarraa gara dirree(forum) marii Oromoo hundaatti uf kaleessuun hammina hinqabu. Kuni miseensi TBOJ tokko akka miseensa jaarmayaa siyaasaa hintaane dhorkuu jechuu miti. Garuu bakka Cayaa kanaatti amalli nuti calaqqifnu heeraa fi seera Cayichaaf kan kabaja qabu Miseensi Cayaa yaadaa fi ilaalcha adda adda qabaatee hanga galii uummata Oromoo irratti waliifgaletti danqaan jira natti hinfakkaatu. Bakka yaadni luuccayaa hintaanetti kabajaan adda addummaa jiru waliif kabajuun haada ykn hidda Oromummaa tiksa. Walgidduutti mariidhaan ilaalcha adda addaaf yoo hiika hinkennine furmaanni murni siyaasaa tokko qofaatti ummata Oromoof fidu ni jiraata jedhanii abdachuun seeruma dimokraasii waliinuu faallaa dha. Yoo xiqqaate biyyi olaakeenya gama Bahaa Oromia fakkeenya nuuf ta´uu qabdi jedheen amana. Mariin waliigalteef haalduree dha. Waliigalteen ammoo Ijaarsaaf bu´uura. Ijaaraman malee falammiin biyya ufii deebifachuu abjuu dha.Yoo akka Oromootti jiraanne qofa QO fi hawwii ummata keenyaaf qabnu mirgisiisuu dandeenya.
Beekumsi Siyaasaa kabaja hangafummaa fi safuu hawaasa keenyaa cagaduu jechuu miti. Safuu yeroon jedhu ammoo qor-qlbiitiin (moral psychology)tiin haguugamnee waan imaammataa fi bu´uuraa (basic and fundamental principles) dagachuu jechuu miti. Aadaan Maqq-xureessiin dhihoo kana fuula fuulan adeemu tokkummaa keenyaaf waan yaadame natti hinfakkaatu. Qabsaawummaanis hujiitiin malee heddummina olola diigaatiin madaalamee hinbeeku.Waan har´a akka Ummataatti Oromoon argatee qabsoo isaatiin gonfatee jira jennu kana bakka har´a dhaabannu kanaa utuu hintaane bar-kurnee sadii fi afur duubatti deebinee yoo xiinxalluu dandeenye kabaja waliif qabaanna. Dhaabnni keenyaas nama dhaabicha keessatti sadarkaa adda addaatti qooda adda addaa gumaacheen as gahe. Har´a kaaniin bulguu kaaniin ammoo Dhala-Waaqaa fakkeessanii dhiheessuun dhugarraa fagoo dha. Ammoo warri waliin dukkana sana keessa ba´aa ulfaataa seena-qabeessa baate, warri waliin beela´e, warri waliin madaa waliif tajaajilee isa wareegametti biyyee uffise har´allee hanga tokko kabaja fi hambifannaa arrabaa waliif qaba. Aadaan Gadaa fi Aadaan Dimokraatawaa Oromoo arrabaan odeessinu jiruutti yoo hiikame qofa abdii fuulduraa nuuf ta´a.
TBOJ fi Miseensonni isaa haala ammaan tana keessa jirru akka dukkana cillimiitti ilaaluu hinqabani. Dukkana bakka irraa kaaneetu hamaa ture. Mul´ata dhaloonni yeroo sanaa jalqabetu har´aan nu gahe. Kana keessatti ammoo warra kanaaf adeemsa dheeraa kana keessa bakka bakkatti wareegame jaalalaa fi mararfannoo dhaan yaadachaa; warra lubbuun jiraniifis kabaja qabaachaa bakka dabee fi hir´ate jennu yoo sirreessuu dandeenye qofa bu´aa nuuf qaba. Wal xiqqeessuu yaaluun yoo rakkoo keenya daranuu hammeesse malee furmaata dhibee keenyaa hinta´u. Dhaloonni ammoo ilaalcha, daandii/adeemsaa fi galii mataa isaa qaba.
Waaqni fittee Arraba irraa nu tiksaa Dhugaa Ummata Oromoo hingatiin jenna !
Obbo Baqqalaa yeroo isaani nuuf kennudhaan dhiitama mirga namumma ummata oromof akkasumas hundeffama TBOA/TBOJ irra kase haga yero ammatti halani kessa jirurratti hubanno gudda nufkennusanif maqa qophesitota barulee Biftuu Bilisaaf TBOJn galata guda kenninaf.
Websites Links Associated with Oromia and the Oromo People
News and Current Affairs
Political Affairs
Human Rights
Oromo Communities


text:
Thursday, 12 March 2015
Sabummaa mormaa sabummaa deggeruu!
SBO | Bitootessa 12, 2015
Mirga ummatootaa kabajuu dhabuu irraa Mootummaan Itophiyaa tan waggaa 24 duraa angoo irraa qaarsifame. Mootummaa waraanaa saniif itti jabduun biyya humnaan ijaaramte waraanaan tursuu ture. Impaayerummaa isii golguu fi biyya dimokraatawaa tahuu agarsiisuuf waaroo soshaalummaa haguuge. Ilaalcha raggaafate kanaanis tokkummaa impaayera Itophiyaa waraanaan tiksuuf waadaa ofiif seeneen lola labsee waggoota dheeraaf lolee ofiifuu lolaan dhabame. Impayera Itophiyaa ilmaan dhaalsisuuf yaades hin tikfamiin hafee kufaatii mootummaa waraanaan boqonnaan sun qadaadame.
Waggaa 24 of booda deebi’uun haala alas ture wayta ilaalamu, kaayyoon mootummaa waraanaa sanii maqaa tokkummaa, wal qixxummaa fi dimokraasiin ol aantummaa nafxanyaa jireessuu fi tiksuu akka tahe irraa hubatama. Wal qixxummaan akka mirkaneeffametti dhihee barihu bara sana lallabamaa ture ummatoota ittiin kijibuu fi gowwoomsuu akeekkate malee hojiin kan mirkaneeffame kan sana irraa addaa ti. Sirni siyaasaa alasitti diriirfames abbaa irrummaa gadi dhaabe. Ummatoota gaaffii mirgaa qaban ukkaamse. Mirga mata mataa fi gurmuu guutummaatti haqe.
Mootummaan waraanaa sun mirga ummatootaa humna waraanaa ykn afaan qawween ukkaamsuuf tattaafatullee ummatootni mirga dhaban gonfatuun fedha isaanii waan tureef kaayyoo mootummaa waraanaa lagatanii qabsoo bilisummaa fi dimokraasii deggeruun mootummaa abbaa irraa hundeen buqqaasan.
Mootummaa waraanaan booda murni aangootti ol bahe jijjiirraa ummatootni barbaadanii fi fedhan nan argamsiisa jedhee dhaadate. Oolee osoo hin bulle kan ummatootaan hubatame garuu akeekaa fi galiin isaa kan mootummaa isa dura ture irraa guddoo kan hin faganne tahuu ture. Garaagarummaan mootummoota humnaan aangootti dhufan lameen gidduu, akkaataa itti empaayera Itophiyaa tiksan irratti tooftaa fi imaammata raggaafatan irratti qofa. Mootummaan Dargii Empaayera Itophiyaa waaroo soshaalummaa haguuguun tiksuu fi tursuuf oggaa tattaafatu, mootummaan Wayyaanee ammoo maqaa dimokraasii warraaqsaa/mootummaa misoomaa jedhuun jireessuuf tattaafatuu dha.
Har’a sabootaa fi ummatoota biyyattii keessaa kan Wayyaanee dura hin dhaabbannee fi hin mormine jiru jedhama yo tahe kanneen sirna raggaafame irraa bu’aa argataa jiran qofa. Kanneeniin alatti kan jiran hundi mirgi isaanii osoo hin daangeeffamiin akka kabajamuuf barbaadan. Kanaafis qabsaawaa jiran. Mormiilee fi tarkaanfiileen ummatootaan bulchiinsa naannoolee adda addaa keessatti fudhatamaa jiran kanaaf ragaa tahu. Gaaffiin sabootaa fi ummatootaas hanga deebii quubsaa fi qajeelaa hin argannetti kan jabaataa fi finiinaa deemu tahuu isaatiifis ragaa qabatamaa taha.
Har’a ummatni kamiyyuu tokkummaa dharaa fi kijibaan sadarkaa hin sobamne dhaqqabee jira. Ummatootni shiraa fi daba maqaa tokkummaa fi dimokraasiin hojjatamu adda baafatuu irraa rakkina hin qaban. Eenyu haqaaf dhaabbate? eenyu bittaa fi hacuuccaa itti fufsiisuuf jecha dharaan lallaba? eenyu bolola aangoo fi sirna hacuuccaa bifa biraa diriirsuuf dharra’a? gaaffiilee jedhaniif ummatootni adda hin baafatan ykn hin hubatan jedhanii kan yaadan ykn amanan yo jiraatan kanneen ummata keessa hin jirre, yaadaa fi fedhii ummatootaa dhaga’uu fi beekuu hin barbaadne qofa. Empaayera Itophiyaa keessatti hanga jijjiiramni aynaa mirga sabootaa fi ummatootaa kabaju hin argamnettis Itophiyaan hokkora, hacuuccaa fi saaminsa jalaa hin baatu kan jedhamuufis kanumaafi.
Empaayera Itophiyaa keessa jaarmayootni siyaasaa maqaa ‘tokkummaan’ karaa nagaas tahe karaa biraan jijjiirama argamsiisuuf sosso’an hedduu tahuun dhokataa miti. Akeekaa fi galii adda addaa kan qabaatan fakkaatan illee qaphxiilee wal isaan fakkeessan hedduu tarrisuun ni danda’ama. Jaarmayootni sabummaan ijaaramuu akka cubbuutti kan ilaalanii fi yakka jedhan, federaalummaa kijibaa Wayyaanee illee haalaan balaaleffatani dha. Ejjannoon qabatan kunis kanneen gaaffii sabummaa kaasan, aadaa fi Afaan isaanii kabajamuu barbaadan akka farra tokkummaa fi diinaatti akka ilaalan isaan taasisa.
Murnoonni sabummaan ijaaramuu fi sirna federaalummaa morman kunneen gama biraan irra caalaa ummata tokkoof isaanii falmaa jiran ifatti mul’ata. Sabummaan ijaaramuu balaaleffataa sabummaan akka ijaaraman miseensotaa fi deggertoota qaban irraa hubachuutu danda’ama. Jaarmayootni siyaasaa maqaa tokkummaa jedhuun sosso’an kanneen ummata dhaabbataniif, buqqaafame, miidhame jedhanii guyyuu oggaa lallaban, falmanii fi gargaarsaan dhaqqaban, rakkoo fi miidhaan fakkaataa ummatoota biroo irra wayta gahuu ammo isaanii dubbatan, falmanii fi dirmataniif hin mul’atu. Gochaan akkanaa kun jaarmayoota siyaasaa qofa osoo hin taane kanneen mirga namoomaaf falmuuf maqaa biyyoolessaan of gurmeessan hunda dabalata.
Guddina biyya tokkoof barnootni qooda murteessaa qaba. Barataa bor bakka bu’ee biyya dursu kan horatuun danda’amu ammoo mirgi dimokraasii kabajamee nagaan yoo jiraate qofa. Kun dhibuun gaaffii kan kaasisu tahuu sochii barattootni Oromoo yeroo adda addaatti godhan bareechee hubachiisa. Barattootni Oromoo kaleessas tahe har’a mootummaa mirga isaanii kabajuuf dhabuu irraa gaaffii mirgaa kaasuu fi miidhaa uumama haa tahu jedhamee Oromiyaa keessatti raawwatamu hanqisuu fi dhaamsuuf tattaaffii godhaniin seenaa biyyattii keessatti murtii fi tarkaanfii fudhatamee hin beekneen barattootni Oromoo dhibbootaan manneen barnootaa sadarkaa ol aanaa keessaa wayta ari’atamanitti kanneen moggaa dhaabbatuun ilaalanii fi callisuu filatan kanneen dimokraasii fi wal qixxummaaf falmina ofiin jedhan kanneeni.
Dargaggoo fi kaa’imman Oromoo magaalaa Ambootti tarkaanfii gara jabinaan guutameen oggaa ajjeefaman kanneen Itophiyummaaf dhaabbanna jedhan irraa sagaleen mormii fi balaaleffannaa dhaga’amuu dhabuun ilaalcha dimokraasii fi wal qixummaaf qaban kan gaaffii jala galchee dha.
Hayyootni, beektotnii, dargaggoo fi maanguddootni Oromoo hangi manneen hidhaa Impaayera Itophiyaa Oromoof tolfaman jedhamutti mana hidhaatti guuramanii irratti roorrifamu jaarmayootaa fi dhaabbattootni impayerattii mirga namoomaaf falmina jedhan dubbatuu fi falmuu irraa maaliif of qusatan? kan jedhu gaaffii deebii argatuu malee dha.
Finfinnee bal’isuudhaan Oromoo lafa isaa irraa buqqaasuu fi hiyyoomsuuf gochaa raawwatamaa jiru dura dhaabbatuurraa kan lafa qircatuuf hiriiran, maqaa investmentiin of duroomsuuf tarree saamtotaa seenan, enyu akka tahan kan argaa jiru, kan har’a akkanaa bor maal taha? jechuun gaafata. Mirgi dimokraasii fi namoomaa kabajamuu qaba inni jedhamu ho isa kami? Jedhee of gaafata.
Kanneen kaleessa malee har’a arguu hin dandeenye, ummatoota tuffatan, kanneen mirgi sabummaa qaban dhiitamuu irraa gaaffii mirgaa kaasan ykn akka sabummaatti ijaaraman beeylada ykn bineensa jechuun abaaraa, wayta mirga ummata tokkoo qofaaf falman maal raawwataa akka jiran hubatuu laata? Ummatni dhaabataniif arrabsame jedhanii guddisanii dubbatuu irra cehanii hanga hiriira bahuutti deeman, sabootni sabummaa isaaniittiin naannoo bulchiinsa isaanii keessatti wayta arrabsamanii fi tumaman callisuun yakka raawwatame deggeruun alatti akka biraatti akkamiin ilaalama?
Ragaalee kana malee kan biroo hedduu dhiheessuun danda’amu illee kanneen olitti kaafaman qofti akeeknii fi kaayyoon jaarmayoota siyaasaa mirga sabummaa dura dhaabbatanii maal akka tahe hubachiisuuf gahoo dha. Mirga dimokraasii, wal qixxummaa fi tokkummaan baananis maal akka tahe akeeka. Waaroo Itophiyummaa jalatti ejjannoo dantaa ummata tokkoo kabajsiisuuf wixxifatuun kan yeroon itti dabree fi fuula dura hin tarkaanfachiifne qofa osoo hin taane, hanga bishaan dabre waraabuuf kajeeluu ti.
Sagalee Bilisummaa Oromoo (SBO)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Bitootessa 14, 2015 | Gabaasa Qeerroo
Mooraalee barnootaa Yuuniversitii Oromiyaa keessattu guyyaa har’aa gaaffiin adda addaa ka’ee akka jiru odeessi Qeerroo yuuniversitiilee irraa nu gahaa jira. wal duraa duubaan odeessa Qeerroo nugahee jiru irraa:
- Wallaggaa Yuuniversitii
Halkan edaa Bitootessa 13,2015 naannoo sa’a 6:00 irratti barattootni sabboontotni Oromoo gufuu qabsoo Oromoo kan tahan, ilmaan Oromoo irratti yerood heeraa ajjechaa kan raawwatan “ Gantuu, Hattuu, Saamtuu, Maxxantuu fi Basaastuu kan tahan, dhiiga ilmaan Oromoo kan xuuxaa jiran bakka jiranitti jireenya isaanii balleessuudhaaf tarkaanfii jabaa isaan irratti fudhachuu qabna” kan jedhu barruun mooraa yuuniversitii Wallaggaa keessatti sabboontota barattoota oromootiin maxxanfamee kan bule yoo tahu list barattoota hojii hamaa kana irratti bobbahanii sabboontota barattoota Oromoo mooraa kanaan tarkaanfiin irratti fudhatamuuf akeekame nama 23 waliin maqaa isaanii guutummaa waliin kan maxxanfamee bulee fi battaluma sanatti caasaa mootummaa mooraa sanatti argamaniin waraqaan maxxanfame kun kan buqqa’e tahuu gabaasni Qeerroo nu gahe addeessa.
- Haroma yaa Yuuniversiitti:
Akka odeessa Qeerroo mooraa yuuniversitii kana irraa addeessutti barattootni dhimma barnootaan kan wal qabate har’a gaaffii kaasanii jiru,kunis qindoomina Qeerroo mooraatin tahuu isaa odeessi kan ibsuudha, akka ibsa gabaasichaatti barattootni muummee barnoota Ogeessa Fayyaa Bineensotaa baratan waggaa 1ffaan gaaffii isaan kaasanii jiran gosa muummee barnootaa kanaan kanaan dura barattoota eebbifamanii jiran hanga ammaatti hojii irratti kan hin bobbaane waan taheef barbaachisummaan isaa maalii? Kanaafuu kutaan barnootaa kun cufamee muummee barnoota biraa seenna jechuudhaan barumsa dhaabanii akka jiran odeessi kun ibsa. Kanumaan wal qabatee muummee barnoota kana irratti kan hojjetan bulchiinsi, osoo barattanii gaaffii kaasuutu fudhatama qaba malee akkamiin barumsa dhaabdu jechuun mufannaa fi aariidhaan mootummaatti gabaasa olgochuu fi barattoota muummee barnoota kana irratti bulchiinsi moorichaa tarkanfii fudhachuuf kan deemu sochii taasisuu kan eegalee, barattootni muummee biroon akka walii galaatti barattoota kana deggeruudhaan cina dhaabbatanii fincila dhimma kanaan wal qabate finiinsuu irratti argamanii akka jiran gabaasni qeerroo nugahaa jiru addeessa.
- Walloo Yuuniversitii, Mooraa Dasseetti
Dhimma filannoon kan wal qabate irratti, kunis taajjabonni filannoo mooraa sanaa martinuu barattoota Oromoo qofaadha, kan tahuu qabus akka kanatti kan murtaa’e kanaafis taajjabdoota kana filachuudhaaf dirqama Afaan Oromoon dubbachuu fi gaggeessuu qabna kan jedhamuun yoo tahu akkuma isaatti afaan Oromoo kan hin dhageenye afaan amaaraatti hiikuudhaan sagantaan filannoo sun kan gaggeeffame taajjabdoota barattootni 14 kan filamaniidha, isaan keessaa namni 3 miseensa Qeerroo akka tahe odeessi Qeerroo nugahe kan ibsuudha. Kanumaan Afaan Oromoo irraa kan hafe afaan biraaniyyuu dubbatamuu hin qabu nuti oromiyaa keessa kan jiraannu jechudhaan barattootni Oromoo sochii taasisaniin mootummaan wayyaanee inni aadaa fi afaan Oromoo balleesuuf dhama’u barattoota kana dura dhaabbachuu fi taajjabdoota filaman keessaa shakkii qaban miseensi Qeerroo jiraachuun isaa filannoo mooraa kanatti gaggeeffamu laamshessuu danda’u kan jedhu qorannoo fi marii peresedantii moorichaan mariin guyyaa guutuu gaggeeffamaa kan oole tahuu isaa odeeffannoon nugahee jira.
- Waldaya Yuuniversitii
Akka mooraa kanaatti fincilli addaa barattoota Oromoon kan qabsiifamaa jiruudha, odeessi achirraa yeroodhaa yerootti nu qaqqabaa jiru torbee kana guutuu dhimma barnootaan kan wal qabateedha. Kunis 1ffaa qormaata seemisteeraa irratti barataa dhalootaan Oromoo tahe qorumsa irra osoo jiranii telfoonni isaa iyyuudhaan quunnamtii biraa goote ykns gargaarsa barataa biraadhaaf goote kan jedhamuun barataan kun barumsaan sadarkaa guddaa kan tahe barataa waggaa 3ffaa barsiisaa tigree tokkoon kan irratti mallatteeffameen barataan kun mooraadhaa ariyame, kanumaan wal qabsiisanii barattootni Oromoo wal gurmeessuun qorumsa irra osoo jiranii gaaffii kaasuun barataan kun yakka tokkollee hin qabu kan jedhu dhiyeessan, kanumaan xiyyeeffannoon barattoota Oromoo kan eegaleen barattoota ciccimoo waggaa 1ffaa irraa kaasanii hanga waggaa 3ffaatti barumsa isaaanii incomplete gochuudhaan guyyoota muraasa dura barattootni Oromoo qofti 1200 ol tahan mooraa gadhiisanii gara maatitti galani jiru, barattootni Oromoo moorattis hafan yeroo ammaa kanumaan fincilli ka’ee kan jiruudha, barattootni Oromoo mooraa gadhiisan haa deebi’an tahuu baannaan barataan kamiyyuu barachuun irra hin jiraatu jechudhaan gaaffiin itti fufee kan jiruudha, inni 2ffaan moorama kanatti barattootni muummee bulchiinsa lafaa jedhamu baratan waggaa 1ffaadhaa hanga 3ffaatti, muummee barnootaa kanaan kan eebbifaman miindaan isaaniif kennamaa turee armaan dura 4,000 ture yeroo dhiyoo asitti miindaan isaanii gara 1700 gadi siqe, kana mootummaatu faayidaa dhuunfaa isaatiif miindaa isaanii kana godhe jechuudhaan barattootni kun har’a Bitootessa 13 barumsa dhaabuu odeessi ibsa. Muummee barnootaa Ingineering irraa addaa tahu hin qabu kan jedhuun akkasuma yuuniversitiilee kanneen akka Bahardar fi Haromayyaa keessattis gaaffiin kana fakkaatu kan itti fufee jiruudha.
Yuuniversitiilee kanneen akkaa Mattuu, Bulee Horaa, Wallaggaa, Amboo, Finfinnee fi Adaamaa keessattis sochiin Qeerroo kan eegalee fi barattootni barumsa dhaabuun gaaffii mirgaa kaasuun kan itti fufeedha.


text:
Gadaan Gadaa Bilisummaa ti!
onsdag 6. mai 2015
Guyyaan Gootota Oromoo Caamsaa 2, 2015 Magaalaa London Keessatti Sirna Ho’owwan Kabajame
Ayyanichi kan eegale Eebba manguddoon ture. Itti aansuun dungoo qabsisuun dhan yaadannoon Gootota Oromoo daqiiqaa lamaaf tahee jira.
Dura Taa’aa ABO Kutaa UK J/Dr Baraiisaa Guutamaa guyyaa goototaa ilaalchhisee ibsa godhan keessatti ilmaan Oromoo waggoota dheeraa mirgaa isaaniif falmaa turan, ammas itti jiran yaadachuuf jedhaniiru.
Wareegamni Oromoon kafalaa jiru yeroo yeroon dabalaa dhufee ammaan tana sadarkaa ol’aanaa gahee jira. Kunis akkuma Oromoo dammaqee daangaa irraa daangaatti falmannaan isaa jabaate wareegamni irra gahus akkasuma jabaatee jira.
Haala kana keessatti furmaatni Oromoon qabu wal qabatee; tokkummaa isaa jabeeffatee falmuu qofa.
Oromoon humna waraana isaa fi sochii ummataa yoo jabeeffate malee jijjimrama fiduu hin dandahu. Kanaaf WBO jabeessuu fi sochii qeerroo utubuun murteessaa dha.
Qabsoon bilisummaa Oromoo fuuldurattillee wareegama guddaa gaafata. Kanaaf ummatni Oromoo biyya keessaa fi ala jiraatan kana hubatanii tokkummaa fi jabinaan falmatee rakkina kana keessaa of baasuu dirqama.
Itti annasuun miseensotnii fi deeggartootni ABO qabsoo Oromoo jabeessuuf waan qabatamaa tahe gummachuu qabna. Qaamni qabsoo Oromoo geggeessanis itti gaafatamummaa fudhacuu qabu.
Dhabni siyaasaa Oromoo fi ummatni Oromoo waliin tahee yoo hojjete Oromoon mirga isaa goncfachuu fagoo hin tahu jedhaniiru.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Gadaan Gadaa Bilisummaa ti!
Gadaan Gadaa Bilisummaa ti!
London, UK
Abonner på: Legg inn kommentarer (Atom)


text:
Dubbi-himaan Pireezdaantii Muhaammaduu Buhaarii Gaarbaa Shahuu akka ibsanitti, qaamoleen bulchiinsa mootummaa fi hidhattoonni gareen shororkeessaa waliigaltee irra qaqqabaniin shamarran kunniin gadhiifamuu danda’aniiru.
Barattoonni waliigaltee kanaan gadhiifaman kunniin wayita ammaa humnoota nageenyaan eegumsi taasifamaafii jira.
Boko Haraam waggaa lamaan dura Kaaba Baha Naayijeeriyaa Magaalaa Chiibookii barumsarra kan turan shamarran 270 ukkaamsee fuudhuunsaa kan yaadatamudha.
Gocha isaa kanas hawaasni idil-addunyaa carraa gara-garaan balaaleffataa turuunsaa kan dagatamu miti.
Miidiyaaleen Hawaasummaanis duulli shamarran keenya deebisaa (#BringBackOurGirl) jedhu akka banamu sababa ta’eera.
Wayita sana Chiibookii garichaan ukkaamfamanii shamarran fudhataman keessaa hanga yoonaa miliquunshee kan mirkanaa’e shamarree tokko qofa ta’uunshee nihimama.
Shamarran 50 hiiqanis guyyaa ukkaamfamanii fudhataman sana miliquu akka hin-oolle kan amanamu yoo ta’u, dubartoonni 218 garuu hanga yoonaa bakki jiran hin-beekamu.
Boko Haraam Kaaba Baha Naayijeeriyaatti fincila erga jalqabee waggoota torbaa asitti namoota kumaatamatti lakkaawaman ukkaamsee fudhuusaa BBCn gabaasa isaa keessatti eereera.


text:
Mootummaan Itiyoopiyaa ministriin dhimma alaa US imala biyyattii ilaalchisee akeekkachiisa inni kennetti mufatee jira.
Ministriin dhimma alaa US jimaata darbe akeekkachiisa imalaa kenneen sababaa jeequmsa keessumaa Oromiyaa fi naannoo Amaaraa keesatti ka’ee lubbuu nama hedduu galaafate kumaan kanneen laka’aman hidhaatti naqamanii qabeenyaa hedduun barbadaa’eef jecha lammiiwwan isaa imala barbaachisaa hin taane gara Itiyoopoiyaatti godhan irraa akka of qusatan gaafatee jira.
Mootummaan Itiyoopoiyaa jalqaba baatii kanaa labsii yeroo hatattamaa baatii ja’aaf kan turu labsuun isaa ni yaadatama.
Ministeerri waajjira dhimmootii kominikeeshinii Itiyoopoiyaa Geetaachew Reddaa akka jedhanitti labsiin yeroo hatattamaa bu’aa gaarii buuseen biyyattiin akka tasgabbooftu godhee jira. Ministrii dhimma alaa US keessa kanneen jiran hangi tokko garuu Itiyoopiyaan tasgabbii argachuu ishee kan hin simanne jiru jedhan.
Akka carraa ta’ee namoonni ministrii dhimma alaa keessa jiran hangi tokko sababaa dhugumatti nama dhibu dhiyeessuu dhaan akeekkachiisa imalaa akka kaa’amu godhan. Namni ministrii dhimma ala sana keessa jiru Itiyoopiyaan nagaa argachuun ishee kan isa yaaddessu waan jiru fakkaata.
Sababiin isaas akeekkachiisa sana keeyyata jalqabaa yooilaalte biyyattii keessa jeeqamni akka jiru akka amantu si godha. Biyya kana keessa jeeqamni deemaa jiru hin jiru jedhan.
Dura ta’aa kongresa federaalawaa Oromoo Dr. Mararaa Guddinaa obbo Geetaachoon biyyattiin nagaa ka jedhan uummata saamuu fi dararuu akkasumas jamaa hidhaatti naqaa utuu jiranii ti jedhan.
Getachoon jalqaba baatii kanaa VOA waliin gaaffii fi deebii geggeessaniin mootummaan isaanii hiriira farra mootummaa sana keessaa harki humnoota alaa jiraachuu ragaa qabna jedhanii turan, garuu ragaan sun maal akka ta’e dubbachuuf tole hin jedhin hafan


text:
WASHINGTON,DC — Gargaaraa Paayileetiin yokaan balalsiisaan xayyaara Daandii qilleensaa Itiyoophiyaa, xayyaara gara Roomitti qajeele har’a butee Jenevaa qubachisee, ofii dahata siyaasaaf harka kennate.
Umuriin isaa 31 ka ta’e, Haayil-medihin Aberraa Tegenyi, Paayileetiin xayyaarichaa kutaa balalsiistotaa ykn Kookpiitii keessaa ba’ee gara mana fincaanii ennaa deemetti, kutaa sana keessaan cufatee -- xayyaaricha BOEING 767 jedhamu dhuunfatee gara Jenvaatti qajeelche - jedhama.
Qubachuu xayyaarichaa tii booda - Dirreen Xayyaaraa Jenevaatti sa’aatiilee hedduuf, xayyaarota ka biroof cufamee -- booda hojii isaa jalqabe.
Mootummaa Itiyoophiyaa irraa Waajirri Ministara Dhimmoota Komiyunikeeshinii Mootummaa immoo --- Gargaaraa paayileetiin xayyaaricha bute sun -- miliqee baduu yaalee qabamuu isaa dubbata.


text:
Thursday, August 21, 2014
Hagayya 21, 2014 (Qeerroo) — Goototni barattootni Oromoo Lixa Shawaa Yuunibarsiitoota biyyatti garaagaraa irraa baracha turanii boqonnaaf maatii isaani bira utuu jiranii Wayyaaneen maqaa walgaii farra uummata Oromoo ta’ee fi farra qabsoo bilisummaa Oromoo ta’een gaggeessuuf akkuma Yuunibarsiitii Ambootti walitti qabdeen guyyaa haraa saaatii 10:30 irratti akkuma wayyaaneen walitti qabdee Orientation kennuufii eegalteen goototni batattootni Oromoo gaaffii irratti roobsuun Iyyaannoo isaanii kan qabxii 10 of irraa qabu itti kennachuun gaaffii keenyaaf deebiin hanga nuuf kennamutti walgaii wayyaanee waliin hin teenyu, wayyaaneen diina keenya, hirimii keenya kaleessa daaima umrii waggaa 7 hanga manguddoo waggaa 80tti ajjeesa turtan dhiignii ilmaan Oromoo lafa hin qoorree akkamitti walgaii biyyooleessa qopheessuun walitti nu qabuu dandeessan, waraannii haga kana baayatu magaalaa Amboo fi Unibarsiitii Amboo keessa qubsiifamee jiru kun maal nurraa eega.
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Wednesday, January 13, 2016 Baruma baraan nu ajjeesaa , hidhaan nu irra hin dhaabbatu, akka garbummati nu bitaa jiru . Kan nama dhibuu isuma karaa bitaa fuudhan karaa mirgaa Read More …
Sunday, January 10, 2016 Wayyaneen (TPLF) waan Oromoo tokko ta’ee balleesuufi dhabamisiisuudhaafi dhakaan ishiin buqqiisituufii boollii ishiin hin qonne hin jiru. Akka odduun tokko gara wal quunamitii biyyaa keessa irra Read More …
Friday, January 8, 2016 Qaama Saalaa Baratoota Oromoo Irrattii Sibiilota Irrati Rarraafamee Luubuun Dararramaa Fi Du’aan Saaxilamaa Jiru. Qaama Saalaa baratoota Oromo irra sibiila qaama jabinaafi ittin shaakalan kiiloonisaa Read More …
Wednesday, December 30, 2015 Lafa HeektariiIsaa Hin Beekaminne Magaala Walisoo Keesati Tola Kennameefi Lamii Hindii kan ta’ee Abbaa Inveestara Say Ramakirish Karuturi kan inni ittin beekamuu Omisha Abaaboofi Omishaa midhaanii Read More …
Monday, December 28, 2015 The tplf wayyane fascist dictator regime immediately leave Oromia instead of killing and arresting innocent Oromo student’s and the civilian’s! Wayyaneen dachee Oromia dhiistee bahuu Read More …
Sunday, December 27, 2015 The introduction of nonviolent struggle and noncooperation struggle offers crucial insight in to political power. Of course all conflicts are not the same. We live In Read More …
Saturday, December 26, 2015 WAAMICHAA UMMATA OROMO MARAAF ( OROMO PROTEST(FDG) GUUTUU OROMIYAA FI DHAABBILEE BARNOOTA OL-AANOO FI WAAJJIROOTA OROMIA TA’AN HUNDAA KESSSATTI HAALA HO’AA TA’EEN IRRA DEEBI’EE FINCILA Read More …
Friday, December 25, 2015 Namnin suurasaan isaa argaa jirtan kun Caalaa Dhiyeessaa Fiixaa jedhama, ijoollee Ambooti barsiisaa yuunivarsiitii Ambooti. Ijoollummaasaa irraa kaasee,hidhaaf dararamuun,biraa hafee hinbeeku. Kaleessa December 23 / Read More …
Friday, December 25, 2015 Hoggontootaa Oromoo Federalist Congress ol anaa kan ta’an Obboo Baqqalaa Garbaa fi Itti aanaa barreessaa Oromo Federalist Congress kan ta’an Obboo Read More …
Wednesday, December 23, 2015 Sirnii nama nyaata wayyanne dhummachuudhaafi qarree irra geesee jirti. Kun moo tasumaa waan ta’a jedhanii eegan hin fakkaatuu. Isaaniti fakkateeti malee sabnii Oromoo erga accuucamuu jalqabee Read More …


text:
KITAABOTA KEENYA QABNU QUBA QABDUU?
1Dukkanaan DuubaDhaabaa wayyeessaa1992
Gaazexaaf Barruulee
1. Irreecha (gaazexaa) -Yeroo ammaa hojiirra kan hinjirre.
2. Irreecha; Hora Arsadii (Barruu) -yeroo ammaa hojiirra kan hinjirre.
3. Bakkalcha Oromiyaa (gaazexaa)-Yeroo ammaa kan hojiirra hinjirre.
4. Seyfe Nebelbal (Gaazexaa)-Yeroo ammaa kan hojiirra hinjirre.
5. Bariisaa (Gaazexaa) -Yeroo ammaa hojiirra kan jiru.
6. Kallacha Oromiyaa (Gaazexaa) -Yeroo ammaa hojiirra kan jiru.
7. Urjii (Gaazexaa) – Yeroo ammaa hojiirra kan hin jirre.
8. Coqorsa (Gaazexaa) – Yeroo ammaa hojiirra kan hin jirre.
9. Gadaa (Barruu) – Yeroo ammaa hojiirra kan hojiirra jiru.
10. Madda Walaabuu (Gaazexaafi Barruu) – Yeroo ammaa hojiirra kan hin jirre.
11. Ichima (Barruu) – Yeroo ammaa hojiirra kan hin jirre.
12. Qabee (Barruu ) – Yeroo ammaa hojiirra kan hin jirre.
13. Biiftuu (Barruu) – Yeroo ammaa hojiirra kan hin jirre.
14. Risaa (Gaazexaa) – Yeroo ammaa hojiirra kan hin jirre.
15. Safuu (Barruu) – Yeroo ammaa hojiirra kan hinjirre.
16. Siifsiin (Barruu) – Yeroo ammaa hojiirra kan jiru.
Teaching, Writing and editing at Books
Latest posts by Beekan Erena (see all)
Related
Yaada Keessan kan toora FB kanaa gadirratti kennaa