text:
Magaala bareedduu hin qabdu fakkeenyaa
Jituuf magariisa lalistuu fi badhaatuu
Madda burqaa uumaa kan taate hawwattuu
Sabni koo siin gammada sittis ni abdata
Haandhura kooti jedhe ormatti odeeffata
Garuu yaa Finfinnee amma ati kan eenyuti?
Finfinnee ishee jalaqabaa kanuma duritii?
Lakki! ati jijjiramteetta ishee durii miti
Teessoo alagaa malee kan saba koo miti x2
Oromoon si keessaa hir`atee dinni dabaleera
Bareedinni kee duri sun si dhisee demeera
Yaa lafa seenaa qabdu Finfinnee dubbadhu
Rakkina kee himadhu hundatti odeeffadhu
Hin calisiin maaloo kan garaa kee baafadhu
Rorroo kee hin dhoksiin ifatti lallabadhu
Alagaan siin taphate sitti fide rakkoo
Gadadoo sirra jiruuf ilmaan kee gaddaniru
Garaan isaan gubate imimmaan buusaniru
Dinni si balleessuuf halkan guyyaa gamaa
Jarri hin callisne hin dhisne gitiintiruu
Eenyummaakee daran caalatti balleessuuf
Sanyii lammiwwan kee hundedhaan buqqisuuf
Dinni kee qophaahera toftaa haaraa dirirsuuf
Murannoon ka`eera daangaa kee bali`isuuf
Dafaa na dhaqabaa jedhi isaanin gaafadhu
Rakkoo kee itti himi kan garaa kee dubbadhu
Ilmaan kee akka gurma`an cimsii itti himadhu
Gadadoon dhufuuf deemu kan duriin adda dha
Bifaa fi akkaataan hammi isaas guddaa dha
Irree jabeefachuun tokkummaan hiriirnaan
Rorroon koos ni hir`ata rakkinnis ni salphata
Sabni koo jabaannaan naaf fidu furmaata
Dhaamsa dabarsaa jirtii dhagahaa Oromootaa
Haandhurri keessan Finfinneen kan taate jannataa!!!
=>ayyaantuu


c: text/html

text:
Sunday, January 31, 2016 By #Oromara_Adiss አንዳንድ የኦሮሞ አክቲቪስቶች ኦሮሞ ያልሆኑ ወገኖች የተጀመረውን ትግል እንዲቀላቀሉ ወይም እንዲያግዙ ልመና የሚመስል ጥሪ እያቀረቡ ነው፡፡በእውነቱ ይህ ያሣፍራል፡፡በትግሉ ሕይወታቸውን ላጡ፣ አካላቸውን ላጎደሉ Read More …
Friday, January 29, 2016Waldorgommin Ispoortii magaala Amboo irraa Adaamaati jijiiramee jira Waldorgommiin Ispoortii kan guutuu biyyaa Oromiyaa torban sadii dura Ambootti geggeeffamuuf karoorfamee ture guyyaa boruu Adaamaatti akka geggeeffamu murtaa’eera. Read More …
Friday, January 29, 2016 Ebbii Maaf Abaarssatti Jijjiiramee? Yeroo Addunyaan bilisaan jirraatuu nuti ilmaan Oromoo kiyyoo wayyaanee saba bicuu jalatti cunqqurifammaa jira. Akkuma beekamuu aadaa oromoo keesa ebbii isa angafaati. Read More …
Tuesday, January 26, 2016 Isuzun Fe’uumisaa Shunkurttii Irrati Nama 31 Fe’ee Utuu Deemaa Jiruu Garaggalee Lubuun Heduu Darbee Jira Yeroo ilmaan Tigre, Oromia fi biyya isanii keesati Salem Bus fi Read More …
Monday, January 25, 2016 Qabeenya Wayyaanee armaa gadii irraa hin bitinaa, Ittis hin gurgurinaa! 1. Tajaajila Transport ii Selaamii :- kaappitaalli dhaabbata kana birrii miliyoona 10 yommuu tahu biiroon Read More …
Sunday, January 24, 2016 Jumping in the same river and meeting the same person Guys let’s think about those who lost their precious life, body parts, families and etc..Who Read More …
Friday, January 22, 2016 By Adugna Asfaw Murteessuu utuu qabduu aangoo si dhorkanii Federalaa yaasuun lubbuu balleessani Yeroo kana godhan maaliif calliftanii? Alagaadha jechuuf nu lammii keessani Agaazii nu Read More …
Tuesday, January 19, 2016 Ergamituufi Saree wayyanee kan ta’ee Hailemariam Desalegn gara Switzerland itti hardha deemee jira. Addeemis isaa kunis kan itti xiyyeefatamee walgahii guddaa World Economic Forum kan Read More …
Sunday, January 17, 2016 Torbaan lama keesati Birrii billiiyyoona 5 n oltu baankii dhuunfa wayyaanee keesaa bahee gara baankii daldala Itiyyoophiyyafi baankii oromia keesati gale. Kana ta’uu isaa kan agarisiisuu Read More …
Wednesday, January 13, 2016 Baruma baraan nu ajjeesaa , hidhaan nu irra hin dhaabbatu, akka garbummati nu bitaa jiru . Kan nama dhibuu isuma karaa bitaa fuudhan karaa mirgaa Read More …

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Saturday, November 30, 2013
Mootummaan Wayyaanee Baha Oromiyaa Godina Harargee Bahaa Aanaa Midaagaa Keessatti uummata Sumaalee fi Oromoo walitti Buusaa Jira
(Qeerroo.org – Sadaasa 29, 2013 – Gabaasa Qeerroo Dirree Daawa) – Wayyaaneen TPLF tooftaa biyya goolu kanneen itti dhimma bahu keessaa tokko sabaa fi sablammiiwwan biyyattii walitti buusuun tokkummaa uummata Impaayera Itoophiyaa keessaa diiguu dha. Haala kana milkeessuuf uummata nagaa walitti buusaa kan ture Baha Oromoo uummata Oromoo fi Sumaalee walitti buusuuf lafa Oromiyaa irraa kutuun uummata Sumaalee qubachiisaa jira. Uummatni Oromoo naannoo daangaa kanaa jiraatan lafti kun keenya jedhanis waraana kumaatamaan bobbaasuun uummata Oromoo irratti miidhaa daangaa hin qabne gaggeessaa jira. Mootummaan wayyaanee yeroo dheeraaf poolisoota federaalaa “Liyyuu Haayil” jedhaman bobbaasuun uummata Oromoo ficcisiisaa turuun isaa ni yaadatama. Shira mootummaa wayyaanee kanaan dammaquun uummatni nagaa waraan akka waliin jiraatu, daangaa Oromiyaa kabajsiisuuf ammoo wareegama barbaachisaa kaffaluu irraa uummatni Oromoo duuba akka hin deebine qeerroon baha Oromiyaa gabaasee jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
onsdag 29. juli 2015
Sabboontuun Oromoo Barsiiftuu Talilee(Caaltuu) Aduunyaa Mammoo Sabaabaa Dhukkuba Akka Tasaa Ishee Mudateen Addunyaa kana Irraa Boqochuutti Miseensotiini Qeerroo Bilisummaa Gadda ibsatan.
Adoolessa 27/2015 Sabboontuun Oromoo miseensa Qeerroo Bilisummaa Oromoo kan taate barsiiftuu Talilee(Caaltuu) Aduunnaa Mammoo sabaabaa Dhukkuba akka tasaa ishee mudateen Addunyaa kana Irraa Boqochuutti Gadda guddaa itti Dhagaaame miseensotiin Qeerroo Bilisummaa Oromoo ibsatan.
Sabboontuun Oromoo Barsiiftuu Taliilee(Caaltuu) Addunyaa Maammoo abbaa ishee Barsiisaa Addunyaa Maammoo fi harmee ishee Addee Shantamee Leejjisaa irraa godina Lixa Oromiyaa Aanaa Midaa Qanyii Ganda Godaa Galaanitti bara 1988tti dhalatte, Umriin ishee akkuma barnootaaf gaeen barumsa ishee sadarkaa tokkooffaa fi 2ffaa Aanaa MIdaa Qanyiitti kan Xummurte yoo tau, bara 2004 A.l.H barnoota ishee sadarkaa Dipiloomaatiin koolleejjii Barsiisota Jimmatti Ogummaa barsiisummaan kan barattee fi bara 2007/2015 Koolleejjii barsiisota Jimmaa irraa eebbifamtee, jalqaba baatii Adoolessaa irraa egaaluun dukkuba akka tasaa Somba ishee qabateen Adoolessaa 25/2015 Addunyaa kana irraa boqochuutti hoggantootni Qeerroo Bilisummaa Oromoo gaddaa guddaa isheef qaban ibsatan. Sirni gaggeessa ishee firoottan ishee fi lafa dargaggootni barattootni fi miseensotni Qeerroo bilisummaa oromoo kumootaan lakkaaman argaman Aanaa Midaa Qanyii ganda gooda galaanitti Adoolessaa 27/2015 rawwatera.
Sabboontoon Oromoo Barsiiftuu Taliilee (Caaltuu) Maammoo bara 2012 sochii warraaqsaa biyyaaleesaa fi Dimookiraasii Qeerroon bilisummaa Oromoo gaggeessuu keessatti makamuun miseensa tauun gaee ishee akka sabboontota barattoota Oromoo kamiitti iyyuu bauun sabboontuu amala qabeettii fi icciitii jarmiyaa jabeessitee eeguu irratti dandeetii fi cimina qabduu taatee argamuun dargaggoota Qeerroo fi Shammarreen Oromoo keessatti jalaala fi kabaja guddaa kan qabdudha. SAbboontuun Oromoo Sochii warraaqsaa FDG bara 2014 miseensotiin Qeerroo Bilisummaa Oromoon qabsifamee finiinaa ture
Abonner på: Legg inn kommentarer (Atom)


text:
- Barataa MOHIIBUL MISGAANUU
- Barataa DASSAALENY EEBBISAA,
- BarataaMOOTUMMAA MISGAANUU,
- Barataa FAYISAA OLAANII,TAMASGEEN
- Barataa IBSAA,LAMMAA TARFAA,
- Barataa HAMBISAA BIRAANUU
onsdag 15. juli 2015
Barattooti Oromoo Yuuniversitiilee Adda Addaa Irraa Boqonnaaf Gara Maatii Isaaniitti Galaa Jiranii fi Ummanni Nagaa Konkolaataa Irraa Qabamuun Hidhamaa Jiru.
Akkuma beekamu barattoonni dhaabbilee barnootaa olaanoo irraa eebbifamanii fi boqonnaaf gara maatii isaanitti galanii kan jiran yoo ta’u, mootummaa faashistii Wayyaanee barattoota Oromoo maqaa ‘tola ooltota’ jedhuun siyaasaaf fayyadamuuf baadiyyaa keessa ol gadi naanna’uu adamsaa jira. Kanaaf sabboontonni barattoonni Oromoo godinaalee Oromiyaa keessa jiran hundi shira mootummaa sobduu fi hattuun dhiiga ilmaan keenyaa dhangalaasaa jirtu kana tokkummaan kaanee dura haadhaabbannu, dirqma Oromummaa keenyaa haabannu kan jedhu barattooti dhaammataa jiru.
Yeroo ammaa kanatti barattoota Oromoo Yuuniverstiilee adda addaa keessaa gara maatii isaaniitti galan adamsee qabuun mana hidhaa naannoo godina Wallagaa aanaa Waamaa Hagaloo mana hidhaa Moxxii jedhamu keessatti hidhaa akka jiru gabaasi nu gahe addeessa,hanga ammaatti barattoota hidhaman keessaa
Fi akkaan kaan hedduun keessatti argamu.
go to link http://qeerroo.org/2015/07/15/barattooti-oromoo-yuuniversitiilee-adda-addaa-irraa-boqonnaaf
Abonner på: Legg inn kommentarer (Atom)


text:
Sochiileen bara 2014 godhaman seenaa uummata Oromoo keessatti bakkee guddaa qabu
Posted by Madda Walaabuu Press on 6/23/2014
Waxabajjii 23, 2014 | Abdii Boruutiin*
Haala bar-kurnee lamaan dabranii yoo ilaalle, keessumaayuu ammoo waan bara 2008 hanga 2013 ta’e yoo yaadanne, wanti hawaasota Oromoo biyya ambaa keessatti mul’achaa ture kan baay’ee nama gaddisiisu akka ture namni hin hubatne ni jira jedhee hin yaadu. Bakkee lamatti hiramuun ABO fi akkasumas mooraa keenya keessatti gandaan, naannoo fi amantiidhaan walqoqqooduun, tokkummaan uummata keenyaallee akka laafu taasise. Diinotni keenyas yeroo laaffachuu keenya argani fi hubatan, tuffii nuuf qaban agarsiisuudhaan akka eenyummaa keenyallee hin ibsine nu taasisuuf yaalii guddaa godhaa turan.Haala akkanaa kana keessatti, gara dhuma bara 2013 irratti sabboontotni Oromoo sadi Al Jazira irratti waayee uummata Oromoo akka ibsan mariif yeroo affeeraman, Sabboonaan keenya Obboo Jawaar Mohaammad, gaafii “Ati dura Oromoo dha moo Itoophiyaa dha?” jedhuuf deebii “Ani dura Oromoo dha” jedhu kenninaan, sababa kanaan Habashootni duula cimaa nurratti banan. Duulli sun garuu akka isaan yaadanitti ykn hawwanitti otuu hin milkaayinii fi hamilee keenya hin cabsin siriidhaa haala keenya gaddisiisaa fi yaaddessaa ture sana jijjiiree, akka tokkummaan keenya cimu taasise. Barri 2014 haala kanaan jalqabe.
Sochiileen bara kana keessatti godhaman, seenaa uummata keenyaa keessatti bakkee guddaa qabaachuu isaanii kan mul’isan sababoota hedduutu jiru. Isaan kana keessaa gurguddoo tokko tokko kaasuun ni danda’ama.
Tokkoffaa, sochii “I am Oromoo first” jedhu wajjin walqabatee; akka bu’aa sochii kanaas ta’ee kan argame, dhalachuu meediyaa Oromoo walabaa “Oromia Media Network – OMN” ti. Meediyaan kunis seenaa saba Oromoo keessatti boqonnaa haaraa waan ta’eef, kun dhugumatti injifannoo guddaa dha. Bu’aa meediyaan kun argamsiise keessaa inni guddaan tokko ammoo Oromoo biyya keessaa fi alaa; kan bahaa fi lixaa; kan kaabaa fi kibbaa; akkasumas jiddugaleessaa odeeffannoodhaan quba walqabsiisuu isaa ti. Kun sochiin uummata Oromoos akka walqabatu taasise jechuus ni danda’ama.
Waayee meediyaa walabaa yoon kaasu, Madda Walaabuu Media Foundation yookaanis Radio Sagalee Oromoo – Oromo Voice Radio(OVR) jedhamee beekamu, kan bara kana (2014) keessatti haaraa uumame kunis kan dagatamuu hin qabne sochii biraa ti.
Lammaffaa, sochiin Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) duraanis turullee kan bara kana keessatti biyya keessatti godhame garuu bifa qindaaye fi tokkummaadhaan Oromiyaa kan hammate waan ta’eef, lammiileen keenya ittiwareegamanille, garuu tokkummaan uummata keenyaa yoomiyyuu caalaa akka cimu taasise. Sababa kanaan tokkummaan uummata Oromoo kan biyya ambaa keessatti laafee ture sunillee bifa hin yaadaminiin cimee argame. Kunis injifannoo biraa ti.
Sadaffaa, sochii barattootni fi uummatni keenya biyya keessatti godhaa jiran wajjin walqabatee, sochiilleen uummatni Oromoo bifa adda addaatiin biyyoota ambaa gara garaa keessatti godhaa jiran; tokkummaan isaan yoomiyyuu caala agarsiisaa jiran; walitti mufatanii walitti gaarreffachuun sun hafee wal bira dhaabbachuun isaanii kunis sochii cimaa nama boonsisu akka ta’e agarsiisa.
Afraffaa, Afaan Oromoo, kan dur raadiyoonii cabsa jedhamee Habashootaan duulli hamaan irratti gaggeessamaa ture fi awwaalamuuf bool’oo qarqara gayee ture sun, galanni guddaan qabsaa’ota keenyaaf haa ta’u, bara 1991 as addunyaarratti beekamuu danda’e. Sana birallee dabree akka caalaatti beekamu fi guddatu taasisuuf, sochii Sabboontuun teenya Aaddee Toltuu Tufaa bara 2014 kana keessatti eegaltes kan “AFAAN PUBLICATIONS” jedhamu kunis sochii adda ta’e fi injifannoo biraa ti.
Shanaffaa, karaadhuama fi sababuma fedheenuu haa ta’u, yeroo duraatiif artistootni (weellistootni) keenya bebbeekamoo fi jaalatamoon gara biyya alaatti dhufanii; magaalaalee adda addaa fi biyyoota gara garaarra deemanii uummata keenya walitti fiduun isaaniis sochii biraa cimaa fi injifannoo hin tuffatamnee dha. Sochiin kun aadaan Oromoo akka adunyaarratti mul’atu waan taasiseef, kunis sochii guddaa bara kana keessatti godhame dha.
Jahaffaa, kan biraa wanti dagatamuu hin qabne fi sochii baay’ee cimaa ta’e tokko, maqaa “waraana ykn lola eebbifamaa” Afaan isaaniitiin “Qiddus xoorinnat” jedhuun gochaa Minilik uummata keenya fi uummatoota kibbaarratti raawwate faarfachuu fi dinqisiifachuuf Habashootni weellisaa isaanii beekamaa Tedy Afro jedhamu sirbisiisuuf qohpiin isaan godhaa turan sochii uummata keenyaatiin fashalamuu dha.
Egaa, sochiileen bara kana keessatti godhaman, kan ani dagadhe, kan biraas jiraachuu danda’u. Haa ta’u malee, sochiilee ciccimoon seenaa uummata keenyaa keessatti bakkee guddoo qaban jedhee amanu, kan armaan olitti tarreeffaman kana dha. Isaan kanatu bara kanallee (2014) bara addaa taasisa. Barri kunis akkuma haala gaariidhaan jalqabee ittifufaa jiru, haala gaarii fi injifannoo uummata keenyaatiin akka xumuramu Abdiin qaba. Karaa biraatiin yoo ilaalame garuu, wanti dagatamuu hin qabne, barri kun bara diinni keenya shira yeroo dheeraa irratti dalagaa ture ifatti gadibaasee Oromummaa fi Oromiyaa balleessuuf ciminaan dalaguuf qophii cimaa ittigodhaa jiru dha. Kanaaf ammoo fakkeenyi guddaan Maastar Plaanii Finfinnee (MPF) yookaanis Karoora Finfinnee fi godinaalee addaa Oromiyaa walitti fiduu fi duula Oromiyaa bakkee lamatti kutuuf yaalamuu dha. Sababa diddaa shira kanaatiin lammiileen keenya, kan lakkoofsi isaanii sirriitti hin beekamne wareegamuun isaanii garuu uummata keenyaaf gadda guddaa dha.
Seenaa Oromoo keessatti, bakkee guddaa qabaachuu sochiilee keenyaa ergan kaasee, kanuma wajjin walqabsiisee waayee seenaa Oromoo waanan dhiyoo kana dhagaye tokkon tuquu barbaada. Innis waan Dr. Diimaa Nagawoo meediyaa tokkorratti dubbatanii dha. Waan diinni nuun jechaa jiru dhugoomsuu fi mirkaneessuuf; seenaa uummata keenyaatti mudaa uumuun dhugumatti kun, kan lammii Oromoo tokkorraa eegamuu miti. Seenaa kana dhugoomsuuf ragaa qabatamaan kan jiraatullee yoo ta’e, yeroon ammaa garuu yeroo waan akkanaa kaasanii dubbatan ta’uu hin qabu jedheen amana. Kun waan nama dinqu qofaa otuu hin taane kan nama gaddisiisuu dha yoon jedhellee waan dhara ta’u natti hin fakkaatu. Yeroo sochiin uummata keenyaa keessa fi alatti cimaa jirutti; yeroo tokkummaan uummata Oromoo yoomiyyuu caalaa gammachiisaa fi abdachiisaa ta’aa jirutti; Oromoon walbira dhaabbatee mirga isaatiif falmachaa jirutti; yeroo diinotni keenya seenaa keenya xureessuuf yaalii gara garaa godhaa jiranitti; gochaa isaanii kana dhugoomsuu fi isaaniif tumsa ta’uun waan baay’ee nama gaddisiisuu dha.
Obboo Diimaan, waan dubbisan, argani fi dhagayan tokko ragaa wajjin dhiyeessuuf akka nama tokkootti dhuunfaatti mirga qabu. Lakkii kun seenaa dhugaa lafa jiruu dha; Oromoon nama biraa miidhe malee ofiif hin miidhamne jedhanii ragaa dhiyeessuu kan danda’an yoo ta’e, akkuman dursee jedhe, kanaaf mirga qabu. Haa ta’u malee, yoo dhuguma uummata kanaafan qabsaa’aa jira kan jedhan ta’e; yoo dhuguma uummata irraa dhalatan kanaaf kan quuqaman ta’e, yeroon waan akkanaa dubbatan ammaa miti. Ani kan naaf hin galle, Obboo Diimaan yeroo waayee uummata Oromoo fi qabsoo bilisummaa isaa haasa’an dubbii hin hubatan ta’a moo beekaa godhuu?? Gamaa gamanaa dubbii walitti fiduuf otuu hin taane, kanaan duras yeroo tokko nan yaadadha ESAT irratti yeroo dubbatan “…akka tasaa Iluu Abbaabooraattan dhaladhe…” jedhanii yoo dubbatan dhagayeen dinqame. Maal jechuu barbaadan? Anillee silaa achitti dhalachuu hin fedhun ture jechuufii? Egaa kun seera uumaa waan ta’eef, namni tokko bakkee ittidhalatu filachuu hin danda’u. Yoo Oromiyaa keessatti (Iluu Abbaabooraatti) dhalachuun isaan gaddisiisee jira ta’e, abbaa fi haadha isaanii komachuu qabu jechuu dha. Kana asumarrattan dhaaba.
Dhumarratti, gara mata duree barreeffama kiyyaatti deebi’uuf, sochiileen bara 2014 godhaman, dhugumatti kan nama boonsisan waan ta’aniif, sochiileen akkanaa kun ciminaan ittifufuu qabu. Yoo harka walqabannee tokkummaadhaan sochoone; yoo karaa danda’amu hundaan qabsoo kana keessatti hirmaatne, waan barbaadnu tokko argachuun ykn galii hawwinu tokko gawuun wanti hin danda’amnee hin jiru. Yoo tokkummaan keenya akka uummataatti caalaatti cimaa deemee; sochiin kun bu’aa ykn jijjiirama tokko fiduu akka danda’u waan nama mamsiisuu miti. Kanaaf, harka walqabnnee mirga keenyaaf falmachuun dirqama Oromummaa ta’a. Kan Oromummaa diiguuf carraaqus itti haafuf. Wanti hubatamuu qabu garuu, qabsoon haqaa haa turtu haa daddaftu malee boodarra moo’achuun ishii hin oolu. Har’a keessaa fi alaan qabsoo kanatti diinni heddoomus, injifannoon xumuraa garuu kan uummata Oromoo akka ta’u shakkiin takka hin jiru.
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Daily Archives: August 6, 2016
Guyyaa har’aa reebicha hammeenyaa waraanni Agaazii dargaggoota Oromoo irratti raawwatte.
“Dhiigni Mucaa koo dhangala’ee hin hafu! Oromiyaan ni bilisoomti” Jedhti haati Qabsaawaa Qeerroo guyyaa har’aa Hagayya 6,2016 Wareegame. Godina Wallaggaa magaalaa Gimbii keessatti.
“Dadhabdeetti Jaari Naa Jabaadhu Qeerroo Koo”
FXF Godina Kaaba Shaggar magaalaa Caancoo Hagayya 6,2016
Guyyaa Har’aa Godina Lixa Shaggar Hoolota Keessatti Ficila Xumura Gabrummaa Gaggeeffame
Gootota Qeerroo Bilisummaa Godina Lixa Shaggar Magaalaa Gincii
Godina Baalee Magaalaa Roobee Keessatti Diddaa Gabrummaa Ummati Oromoo Guyyaa Har’aa Bahe.
Wallagga Horroo Guduruu Magaalaa Giddaa Ayyaanaa Keessatti Alaabaan ABO Balal’aa Jira.FXG!
FXG Godina Arsii Magaalaa Qoree Keessatti Guyyaa Har’aa Deemaa Jiru.
“Hattuun nu hin bulchitu” Jedhu Gootonni Oromoo Yuniversitii Haramaaya
Qeerroo Godina Arsii Magaalaa Dheeraa
Godina Jimmaa magaalaa aanaa Goommaa magaalaa Gebbee keessatti gootonni dargaggoonni Oromoo guyyaa har’aa FXG gaggeessaa jiru.
FXG Magaalaa Finfinnee keessatti guyyaa har’aa deemaa jiru irratti alaabaa ABO magaalaa Finfinnee keessa balaliisuun gaaffii mirgaa gaafataa jiru.
Gootota Qeerroo Godina Wallaggaa Magaalaa Mandii
Godina Wallaggaa magaalaa Naqamtee keessatti yeroo ammaa kana diddaa deemaa jiru dhaamsuuf dhukaasa hedduu Wayyaanee irraa ummata Oromoo irratti banamee jira,lubbuun nama hedduu darbuu hin oolu,network quunamtii balleessanii jiru.
Magaalaan godina Wallaggaa kan akka Horroo Guduru fi Qeellama Wallaggaa keessaa xurree quunamtii networkii balleessanii jiru.FXG ammoo guutummaatti itti fufee jira.
Godina Baalen magaala Gaasaraa, Haroo, Dumaal, Haroo, dibbee, Gindhiir Barbaree, Maliyyu, Dalloo manna mormii eegalan haala hoo’an itti jirama
Godina Arsii Aana Xannaa magaala xiichoo,seeruu,Ashmiira, Hamdaa, Asaasa, Seerofta,Ajjee Dheeraa,Itayya, Dodola,Adaabbaa, fi Edoonis keessatti mormiin itti fufee jira.
Guutummaa Arsiitti FXGn cimee deemaa jira shaashamanneef Asaasatti dhukkaasas ummatarratti bananiiru jedhamaara magaalota hedduu keessatti networkii bilbilallee ugguran magaala adaamatti namoonni lama rasaasan dhayame tokko du’eera


text:
Mana Hidhaa Qaallittii Keessatti Sabboontoti Oromoo Hedduun Dararaa Guddaaf Daran Saaxilaman
Posted by Madda Walaabuu Press on 2/21/2013
Guraandhala 21, 2013 | Qeerroo Finfinnee
Yeroo ammaa kanattii motummaan Wayyaanee gochaalee hammeenyaa fi gara jabinaa Ilmaan Oromoo mana hidhaa Qaalliittii jiraan irraattii fudhachaa jiruu jabeessee itti fufuun torcherii sammuu fi nyaata qulqullinaa hinqabne hidhamtootaaf dhiyeessuun har’as dabuma kaleesaa bare daran jabeessee jiraachuun gabaafame jira.Haala kanaan yeroo ammaa kanatti barsiisaa Dirribii Nagaasaa fi Barataa Hirphasaa Diriirsaa bara 2011 qabamanii fi Oromoonni dhibbaatamaan lakkaawaman yeroo amma mana hidhaa qaalliittii zoonii tokkoo kan jiran dhukkubsatanii yaalaa gahaa dhabuun daraarama jiraachuun gabaasaan keenyaa Finfinnee addeesse jira.
Ilmaan Oromoo kunneen yaalaa dhabuun hedduu kan miidhama jiran yoo ta’uu,Kanaa Malees torbee Darbee keessaa mannii murtii wayyaanee ilmaan Oromoo lama badii tokkoo malee murtii garaa jabinaa kennuun ni yaadatama, ilmaan Oromoo Dargaggoo Fayisaa Sanyii fi Gaaddisaa Insarmuu jedhamaan badii tokkoo malee mannii murtii Wayyaanee wal duraa dubaan murtii waggaa 7 fi 6tiin adabee jira. Dargaggoo Fayisaa Sanyii Asiin fulduraas maatiin isaa Obboo Sanyii Bakkaalchee bara sagaltamotaa keessaa hidhaa waggaa 12n adabamanii, mana hidhaa keessaa bara 2005 baanii, turtii batii shanii hin guutnee keessaattii seensaa baraa 2006 balleessaa tokkoo malee qabamanii mana hidhaa maaikalaawwii keessaatti dararamaa turuun ammaasa yeroo lammaaffaaf mannii murtii wayyaanee baalleessaa tokkoo malee hidhaa waggaa kudhaniin(10) irraatti murteessuun kan hidhamanii jiraan tauun ibsamera.
Gochaa sukkaaneessaa fi daba abbaa irruummaa Wayyaanee fi EPRDFn mana hidhaatti ummaataa Oromoo irraattii raawwaatamaa jiruuf Mootummaan Wayyaanee gaaffatamaa Seeraa fi seenaa jalaa bauu kan hin dandeenyee tauu bakka buoonnii Qeerroo Godina Jimmaa akeekaniru. Kana malees Qeerroon itti dabaluun yaa uummataa Oromoo Ilmaan kee dhugaa mirgaa saba isaanii waan gafataniif badii tokkoo malee mana hidhattii galfamanii dararaamaa jiraachuunii fi murtiin dabaa itti kennaamaa jiraachuun isinittii haa dhagaaamu, namni utuu qomoon isaa balleessaa tokkoo malee waan mirgaa saba isaa gaafateef, hidhamee dararamuun, hidhaan seeraan alaa irraatti godhamuu fi murtiin seeraan alaa irraatti kennaamuu Oromoon taaee ilaaluu hin qabu,kan garaa taaee gochaa diinummaa kana ilaaluu yoo jiratee irmii(hirmii)nyaachaa akka jiruu dagachuu hin qabu, kun boruu kan sirraas gauu waan taeef gamtaan kaanee gochaa diinummaa saba keenyaa irraatti raawwaatamaa jiruu kanaa haa balaaleffaannuu ummataa Oromoo hundaaf dhamsaa keenyaa dabarsina jechuun dhaamsa dabarfachuun beekame.
Qeerroo
Yeroo ammaa kanattii motummaan Wayyaanee gochaalee hammeenyaa fi gara jabinaa Ilmaan Oromoo mana hidhaa Qaalliittii jiraan irraattii fudhachaa jiruu jabeessee itti fufuun torcherii sammuu fi nyaata qulqullinaa hinqabne hidhamtootaaf dhiyeessuun har’as dabuma kaleesaa bare daran jabeessee jiraachuun gabaafame jira.Haala kanaan yeroo ammaa kanatti barsiisaa Dirribii Nagaasaa fi Barataa Hirphasaa Diriirsaa bara 2011 qabamanii fi Oromoonni dhibbaatamaan lakkaawaman yeroo amma mana hidhaa qaalliittii zoonii tokkoo kan jiran dhukkubsatanii yaalaa gahaa dhabuun daraarama jiraachuun gabaasaan keenyaa Finfinnee addeesse jira.
Ilmaan Oromoo kunneen yaalaa dhabuun hedduu kan miidhama jiran yoo ta’uu,Kanaa Malees torbee Darbee keessaa mannii murtii wayyaanee ilmaan Oromoo lama badii tokkoo malee murtii garaa jabinaa kennuun ni yaadatama, ilmaan Oromoo Dargaggoo Fayisaa Sanyii fi Gaaddisaa Insarmuu jedhamaan badii tokkoo malee mannii murtii Wayyaanee wal duraa dubaan murtii waggaa 7 fi 6tiin adabee jira. Dargaggoo Fayisaa Sanyii Asiin fulduraas maatiin isaa Obboo Sanyii Bakkaalchee bara sagaltamotaa keessaa hidhaa waggaa 12n adabamanii, mana hidhaa keessaa bara 2005 baanii, turtii batii shanii hin guutnee keessaattii seensaa baraa 2006 balleessaa tokkoo malee qabamanii mana hidhaa maaikalaawwii keessaatti dararamaa turuun ammaasa yeroo lammaaffaaf mannii murtii wayyaanee baalleessaa tokkoo malee hidhaa waggaa kudhaniin(10) irraatti murteessuun kan hidhamanii jiraan tauun ibsamera.
Gochaa sukkaaneessaa fi daba abbaa irruummaa Wayyaanee fi EPRDFn mana hidhaatti ummaataa Oromoo irraattii raawwaatamaa jiruuf Mootummaan Wayyaanee gaaffatamaa Seeraa fi seenaa jalaa bauu kan hin dandeenyee tauu bakka buoonnii Qeerroo Godina Jimmaa akeekaniru. Kana malees Qeerroon itti dabaluun yaa uummataa Oromoo Ilmaan kee dhugaa mirgaa saba isaanii waan gafataniif badii tokkoo malee mana hidhattii galfamanii dararaamaa jiraachuunii fi murtiin dabaa itti kennaamaa jiraachuun isinittii haa dhagaaamu, namni utuu qomoon isaa balleessaa tokkoo malee waan mirgaa saba isaa gaafateef, hidhamee dararamuun, hidhaan seeraan alaa irraatti godhamuu fi murtiin seeraan alaa irraatti kennaamuu Oromoon taaee ilaaluu hin qabu,kan garaa taaee gochaa diinummaa kana ilaaluu yoo jiratee irmii(hirmii)nyaachaa akka jiruu dagachuu hin qabu, kun boruu kan sirraas gauu waan taeef gamtaan kaanee gochaa diinummaa saba keenyaa irraatti raawwaatamaa jiruu kanaa haa balaaleffaannuu ummataa Oromoo hundaaf dhamsaa keenyaa dabarsina jechuun dhaamsa dabarfachuun beekame.
Qeerroo
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Baga Nagaan dhuftan! Welcome! Herzlich Willkommen!
Frankfurt, Germany, 12.04. 2014
Guyyaa kabajamaa kanarratti Keessummootni adda addaa kan afeeraman yemmu ta’u, saganticha akka Aadaa Oromoootti eebba Manguddoota Oromoon jalqabame. Itti aansuudhaan, kabajaa guyyaa gootota oromoo ilaalchisee Jaal Harun Kalil Bati barumsa fi ibsa bal'aa miseensootaf kennani jiru.
Jaal Haruun, muxaannoo qabsoo hidhannoo kessaa argatani caqasudhaan barumsa kennan kessaa, ummanni oromoo maaliif guyyaa kana akka kabaju, wareegama goototni Oromoo gochaa turan, gootota Oromoo maqaa dhahun ibsaa bal’aa laatani jiru. Akkasumas goototni Oromoo saba saaniif wareegama haga lubbuusaanii kennuutti godhaniin bu'aawwaan heedduu kan galmeesisan ta’u isa mirkanessan. Dhaalootni har’aa kun ammoo bu'aawwan argaman tiksudhaan Qabsoon gara fulduratti akka tarkanfachisu qabuf gummaa isanni deebisuuf nutii ilmaan Oromoo harka walqabanee tokkumman qabsa'u akka qabnu dhamsa dabarsani jiru.
Itti ansudhaan miseensoota keessa Jaal Robera Bultee fi Addee Nagase Adunya wa'ee guyyaa gootota ilaalchise walaloo hamilee hirmaattootaa cimsuu dhiyeessani jiru.
Seenaa Gootonni oromoo qabsoo bilisummaa oromof jecha wareegama hanga lubbu isanii dabarsanii kennuu ga’an kana bakka amma jirurraa fuula duratti tarkaanfachisuuf akkasumas wanjoo gabrummaa motummaan abbaa hirree ummata kenyarrati fe’ee jiru cabsuuf ummani oromo tokko ta’e walbira dhaabbachuu akka qabu akkasumas qabso bilisummaa oromof godhamu haalatti cimsuun danda’amurratti mariin ballaan godhameera.
Maayyiirrattis miseensootni Tokkumma Baraattoota Oromoo Biyyaa Jarmani damee Hessen ibsa ejjeennoo armaan gaditti ibsameen kabaja ayyaannichaa xumure jirra.
1.Oromoo biyyaa irra baqatee biyya Kenyatti hirkannaa gaafatee jiru, gariin hidhamaa gariin ammoo gara motummaa TPLFtti dabarsame kan kennamaa jiru ta’unsaa baayyee nu gaddisisee jira. Kanaaf tarkaanfiin kun waliigaltee Biyyolessaa addunyaa kan Mirga dhala namaa fi Mirga baqattoota kan Fallessu waan ta’eef, gocha kana cimsinee balaaleffanna akkasumas Mootummaa biyyaa Kenyaa deemsa kana hatattamaan akka sirressu waamicha kenya dabarsiina.
2.Mootumma abba irree TPLF-woyyaanettin, dhiittaa mirga namoomaa saba Oromoo irratti raawwatamaa jiru akka dhabbaatu cimsine gaafana, gocha suukanneessaa kana karaa kaminiyyu falmuuf qophii ta’u keenya ni mirkanessina.
3.Ummaanni Oromoo bakka itti dhalate biyya isaarra mirga jiraachuuf misoomsuu osoo qabuu, sababa Saamicha lafaan ykn “ Land grab” qee’e isaarraa humnaan buqqifamee gara biyya ambaatti akka baqatu godhamaa jira.. Mootummaa woyyaanne mirga ummaata oromoo cabsun lafa Oromoo sammuu fi gurguruun umrii isaa itti dheeressuf yaalinni gochaa jiru akka dhaabu cimsinee ni hubachifna.
4.Mootummaan TPLF aangoo humnaan qabate turfachuuf tooftaa gosoota walitti bussuun fayyadamaa jiraachunsaa beekama dha. Haluma kanaan wal dhabbii gosoota Oromoo lamaan, Gujii fi Booranaa gidduutti ummee kun tooftaa angoo isaa ittiin dheereffatu akka ta'e Oromonnis hubatani waldhabu irra akka of qusatan fi tokkummaan akka dhaabatan waamicha kenya ni dabasina.
5.Ilmaan Nafxanyoota, marsaale hawaasa adda addaa irraatti duula ummata oromoorratti akkasumas afaan oromoo dhabamsiisuf geggeessaa jiran nibalaaleffanna.
6.Maqaa misoomaatin mootummoonni dhihaa gargaarsa motummaa wayyaaneetif gochaa jiran. haata’u malee gargaarsi horii kana kallattiin itti faayyadamuu dhiisee hirree gabronfataa isaa iittin cimsutti faayadama jirachu isaa hubachu dhaan gargaarsa godhama jiru akka dhabatu dhamsa dabarsina.
7.Gara Jaarmayaalen siyaasaa oromoo, garaagarummaa xixiiqoo isin giddu jiru dhipphisuudhaan Qabsoo Bilisummaa Oromoof tokkummaan akka diina dura dhaabbattani waamicha kabajaa dhiyyeesina.
Injifannoo Ummata Oromoof
Oromiyaan kan Oromooti
TBOJ Dame Hessen-TBOH
Ebla 12. 2014
Frankfurt am Main
Gabaasa Kora TBOH
17.11.2013, Frankfurt Germany
Tokkummaa Barattoota Oromoo Biyyaa Jarmanii damee Hessen (TBOH) magaala Frankfurtitti guyyaa 17.11.2013 tti Kora isa geggeesse.
Sagantichi Akka Aadaa Oromootti eebbaa Manguddo Oromoon baname, itti aansudhaan gaabasa hojii Koree hojii geggeessituu dhihaate. Ittiansuudhaan gaabasa dhihaate irraati Marii ball‘aa godhame, cimina jiru jabaate akka itti fufu akkasumas hanqina jiru irraa foyyeessuf yaadni adda addaa manaan dhihaate, Koree itti aanu akka hojii irra oolchu erga dabre jira.
Itti aansudhaan Haalli Siyaasa yeroo biyya Kessa fi biyya alaa ilaalchise Barumsa Barressa Tokkummaa Barattoota Oromoo Biyyaa Jarmanii irra kenname booda dhimmoota adda adda irraattis Marii geggeefame. Haala Ibsaa kanaan TBOJ qaama of daanda'e dhaabate ta'e, Qabsaa‘oota Bilisummaa Oromoo hundaa ija tokko ilaalu dhaan, laami Oromoo hunda kabajaan wol- hirmachise kan hojjetu akka ta'e ibsaamera.
Dhuma irratti, filaanno koree hojii gaggeesituu TBOJ daame Hesen gaggeeffame. Koreen Haarawaa filatame kunis hojii isaa yeemmu jalqabu,
Dirqama Oromommaa isa: Lammii Oromoo hundaaf osoo naannoon, gosaan, amantaan fi kkf addaan gargar hin baasin tajaajila walqixe ta'e kennuuf, akkasumas hamma Oromiyaan Bilisaa baatutti nan dhadhabe kun na hintaane utu hinjedhin QBO geggeffama jiru kessatti dirqama isaani irra eegamu hunda kan bahaan ta‘u waddaa galani jiru.
Injifannoo Ummata Oromoof!!!
17,November, 2013
Frankfurt, Germany
www.tboj.de/home/tboh.html
Tokkummaa Barattoota Oromoo Biyyaa Jarmanii Damee Hessen (TBOH) Oromoota Motummaa Abbaa Irre Wayyaaneen Ajjeffaman sirna dungoo qabsiisun Yaadate
Frankfurt 28.09.2013
Guyyaa kanatti, haala sukkaneessaa yeroo ammaa Mootummaa abbaa irree Itiyoophiyaatiin lammii Oromoo Kumaatamaan lakkawaman irra gahaa jiru balaalefachuun namoota seeraan ala rakkoon irraa gahaa jiru yaadatmani jiruu.
Haaluma kanaan goota Oromoo Injiner Tasfaahun Camadaa fi Ummata gara jabina Wayyaaneetiin Godina Arsii Lixaa magaalaa Kofaletti rsasaan dhumaniif miseensonni walgahichaa uffata gurracha uffachuun dungoo qabsiisanii gyyaa sanana yaadannoo isaaniitiin dabarsanii jiru.
Itti aansuun haala TBOJ gara fuulduratti jabaatee ittfufuun daraan saba Oromoo hunda ija walqixa ta’een tajaajiluu dnad’u irratti barumsi KHG TBOH ttin miseensotaaf kennamee jira. Haaluma kanaan miseensota akkataa lafa jireenya fi walitti dhiyeenya isaaniitiin bakka saditti qoodamanii akka sirritti wal jajjabeesanii TBOJiin keessatti qooda guddaa fudhachuun gumaacha lammummaa bahan godhamee jira. Haalli kun akan kanaan duraa caala miseensonni akka walitti djiyaatanii walajjajjabeesuu danda’an ta’uu isaa ragaaleen miseensota irraa argame irraa bu’aa walgahichaa hubatamuun danda’mee jira.
Xumura irratti gaafii adda addaa mana keessaa ka’eef ibsi erga godhamee booda walagahiichi milkiin xumuramee jira.
KHG /TBOH
Frankfurt am Main
www.tboj.de\home\tboh.html
Tokkummaa Barattoota Oromoo Biyyaa Jarmanii (TBOJ)
Union of Oromo Students in Germany (UOSG)
Koree Hojii Geggessituu TBOJ
UOSG Executive Committee
khg@tboj.de
www.tboj.de
Regensburg, Germany
Tel: 0049(0)152 13802604
Websites Links Associated with Oromia and the Oromo People
News and Current Affairs
Political Affairs
Human Rights
Oromo Communities


text:
Baga Nagaan dhuftan! Welcome! Herzlich Willkommen!
Kora bara 2014 Tokkummaa Barattoota Oromoo Biyyaa Jarmanii Damee Bayern Milkiin geggeffame
München 24.08.2014
Kora TBOB bara 2014, Ebbaa manguddoota Oromoo fi Yaadannoo Oromoota sirna Haabashoota fi Motummaa TPLF wayyaaneen lubbu isaani darbefi, qabenyi isaani saamame fi mana hidhaa wayyaanee kessati guuramani hidhaan dararamaa jiran daqiiqa tokkoof yaadachuun jalqabame.
Itti aansudhaan Misensoota Harawaatu simannaan godhameef , boda Gabaasa raawwii hojii dhihaate irratti mariin geggeffame. Misensoota TBOJ kan ta'aan Addee Sena Gary Ayyaanaa, Obbo Nuredin Shaalu Ilu, Obbo Alamayehu Negasa fi Obbo Mosisa Asefa Jaleta Walaloo fi barumsa dhihessanin onnee hirmaattoota dammaqsaa fi kakaasa olaniiru.
Akkasumas Qophilee bara 2014 kessa kara TBOJn rawatamani fi kaarorfaman ilaalchise marii ho’aa hirmaanna dammaqinan godhame booda, sagalee tokkon ibsa ejjannoo kana gadii jiran baasudhaan walgahiichi xumurame jira.
Ibsa Ejjannoo:
1. Qabsoo Bilisummaa Oromoo yo hadhaatees yo jabaatees abdii utu hinkutatin wareegama barbaachiisaa ta’ee hunda kaffaluf qophi ta’ukenya ni mirkanessina
2. Tokkummaa Qabsaa’oota Bilisummaa Oromiyaaf waamicha kabajaa dabrsina
3. Motummaan TPLF yakka Barattoota Oromoo irrati raawwachaa jiru hatattaman akka dhaabu ni akeekachifna
4. Ajaja Motummaa TPLFn warri Oromoo ajjechaa fi hidha akkasumas saama jiran akka Seeran gaafatamn ni gaafanna
5. Saamicha Lafa Oromoo hataattaman hadhaabatu, lafti qonnaan bula Oromoo haarka saamame hunda deebi’ee akka kennamuf ni gaafanna
6. Motumaalen adunyaa , gargaarsa Motummaa TPLFif gocha jiran hatattaman akka iiti yaadan ni gaafanna.
7. Nuyi Oromo dha! Oromiyaan bilsoomsuuf qabsoo geggeffamu kam iyyu ni degarra.
Injifannoon Ummata Oromoof!
München 24.08.2014
Misensoota TBOJ-Damee Bayern
http://tboj.de/home/tbom.html
Kora TBOM bara 2013 Oromoota Motummaa Abbaa Irre Wayyaaneen Ajjeffaman sirna dungoo qabsiisun Yaadate
Korri TBOM guyyaa 05.10.2013 magaalaa Münchenitti sa’a 14:00-19:00 tti sirna ho’aa dhaan geggeefame. Korra kana irratti miseensonni TBOM baayyinan qooda fudhataniiru. Akkasumas bakka bu‘a koree hojii geggeessituu Tokkummaa Barattoota Oromoo damee Hessen (TBOH) kan ta’an Obbo Gammachuu fi TBOJ baaka bu’udhaan Obbo Fallaqaa argamaniiru.
KHG TBOM hirmaatota kora kanaa kabajaan erga simatee booda, Kessummoota kabajaa Qabsaa’oota Hidhanno ABO kann turan fi Miseensoota TBOM kan ta‘an obbo Umar Abdulsalam Tilmo fi obbo Haruun Kalil Bati Gara waltajiitti affeere. Ittii aansuunis bakka bu’oota amantaa Kristiyaanaa, Isilaamaa fi Waaqeffataa kan ta’an Jaal Etafa Legese, J/ Fuad Aman Adam fi J/Watol Wado kora guyyaa kanaa akka Aadaa Oromootti eebban bananiiru.
Itti ansuudhaan Wareegamtoota Qabsoo Bilisumma Oromoo akka Obbo Tasfaahun camadaa fa aaksumas kanaan duras ta’e yeroo ammaa kana keessas dhiibbaa, haccuuccaa fi miidhaa abba irree mootumaa woyaanee jalatti kanneen dararamaa jirranii fi kanneen lubbuun isaaniis darbe maraf yaadannoon sirna dungoo qabsiisuudhaan Jaal Haarun Kalil fi Jaal Umar Abdulsalaam geggessani jiru.
Korri kunis qabxilee dhihaatan irratti marii ball’aa godhatee dhimmoota garaa garaa irratti murtii barbaachisoo kenneera.
Dura ta’aa KHG TBOM kan ta’an obbo Mekonen Gurmesa seenaa TBOM gabaabatti waggootan darban kurnan keessatti maal irra akka ture, rakkoo hanga iddootii isa balleessutti isa mudachaa ture, attamitti dandamatees haala amma irra jiru irra akka ga’e erga ibsanii booda gabaasa hojii dhi’eessan.
Akkasumas bara 2013 keessa hojiin raawatamuutti dabalee, sagantaa aadaa Oromoo beeksisuu seminaaraa wajjin wal qabsiisee qopheessuu fi hiriira nagaa guddaa mootummaa woyaanee irratti ba’uus raawateera. Akkasumas mseensota keessaa namoota akka dandeettii isaaniitti hojii garaa garaatti bobaasudhaan hojii guddaa rawwachu danda‘ameera. Rakkini hawaasumma Oromoo kessa gaafa umamees TBOM akka Dame TBOJ tokkotti damee Hessan Wojjin ta’u dhaan, namoota gadda qaban jajjabeessuufis garagaarsa maallaqaas argachuu kan malaniif hanga danda’ame gargaarutti dirqama isa bahe jira.
Ittigaaftama fi to’ata Dinaagde kann ta’an J/Gamtaa Takkalaa Riqituu gabaasa dinagde woligalaa fi yaada foyyessaa dhihessani TBOMin Qabsoo Bilisummaa Oromoo kessa ballinaan dirqama isa bahuuf dinagdeenis of cimsu akka irra jiru hubachiisaniiru.
Mata duree „Yaada TBOJ cimsu danda’u isa jedhu irratti Miseensa TBOM kann ta’an Jaal Mezegbu Demeke Boru bareffama gabaaba dhihessaniin, yeroo ammatti yeroo kam iyyi caala TBOM akka damee TBOJtti Sagalee ummata Oromoo ta‘udhaan qabsaa’uuf ittigaafatamumma guddaa qaba, kanaafi wal dhabbiinsa Jaarmoole siyaasa Oromoo kessa utu hinmakamin uf cimsuun dirqama yeroo fi senaa dha jechun hasaa isaani xumuraniiru.
Ittiansudhaan gaaffii fi yaada miseensoota irraa dhihaate irratti marii ballinaan geggeffame booda, Koree Hojii geggessitu dame TBOM tu filatame.
Dhuma irratti koreen damee hojii garaa garaatti filataman kun hojichaa yeroo itti gaafatama isaanii kana keessatti sirriitti seeraan hojechuuf kakuu galanii KHG TBOM isa waggaa darbeef hojechaa ture harkaa fuudhanii wal-ga’iin kora TBOM inni bara 2013 haala gammachiisaadhaan xumurame.
Injifannoo Ummata Oromoof
München, 05.10.2013
KHG TBOJ
www.tboj.de
Tokkummaa Barattoota Oromoo Biyyaa Jarmanii (TBOJ)
Union of Oromo Students in Germany (UOSG)
Koree Hojii Geggessituu TBOJ
UOSG Executive Committee
khg@tboj.de
www.tboj.de
Regensburg, Germany
Tel: 0049(0)152 13802604
Websites Links Associated with Oromia and the Oromo People
News and Current Affairs
Political Affairs
Human Rights
Oromo Communities


text:
Maatiin Keessan Gammachuu Qabaachuu Ni Dandaʼa
Seerawwan buʼuuraa Macaafa Qulqulluu hojii irra oolchuudhaan gaaʼelaa fi maatii gammachuu qabu qabaachuu ni dandeessa.
Maatiin Keessan Gammachuu Qabaachuu Ni Dandaʼa
Seera buʼuuraa Macaafa Qulqulluu hojiirra oolchuudhaan, gaaʼelaafi maatii gammachuu qabu qabaachuu ni dandeessa.
KUTAA 1
Gaaʼela Gammachuu Qabu Argachuuf Gargaarsa Waaqayyoo Gaafadhaa
Gaaffiiwwan salphaa lama of gaafachuunkee gaaʼelakee fooyyessuuf si gargaara.
KUTAA 2
Walii Keessaniif Amanamaa
Gaaʼela keessatti ejjarraa fagaachuun alatti karaan amanamummaa argisiisuu itti dandeenyu jiraa?
KUTAA 3
Akkaataa Rakkina Furuun Itti Dandaʼamu
Akkaataan hiriyoonni gaaʼelaa itti wal qaban gaaʼellisaanii cimaafi gammachuu kan qabu ykn dadhabaafi gaddisiisaa akka taʼu gochuu dandaʼa.
KUTAA 4
Akkaataa Qarshiitti Sirriitti Fayyadamuun Itti Dandaʼamu
Wal amanuufi dhugaa dubbachuun faayidaa akkamii qaba?
KUTAA 5
Firoota Keessanii Wajjin Nagaa Qabaachuu Kan Dandeessan Akkamitti?
Gaaʼela keessan utuu hin miidhin warra keessan akka kabajjan argisiisuu ni dandeessu.
KUTAA 6
Jijjiirama Mucaan Gaaʼelarratti Fidu
Mucaa godhachuun hariiroo keessan cimsuu ni dandaʼaa?
KUTAA 7
Akkaataa Mucaa Keessan Barsiisuu Itti Dandeessan
Sirreeffamni seeraafi adaba caalaa waan dabalatu qaba.
KUTAA 8
Haalli Gaddisiisaan Yommuu Isin Mudatu
Gargaarsa gaafadhu.
KUTAA 9
Maatiidhaan Yihowaa Waaqeffadhaa
Waaqeffannaa maatii keessanitti caalaatti gammaduu kan dandeessan akkamitti?


text:
“Dhaqaatii . . . Saba Hundumaa Keessaa Namoota Barattoota Godhaa”
“Dhaqaatii . . . isaan cuuphuudhaan saba hundumaa keessaa namoota barattoota godhaa; wanta ani isin ajaje hunda akka eeganis isaan barsiisaa.”—MAT. 28:19, 20.
1, 2. Wanta Yesuus Maatewos 24:14 irratti dubbatee wajjin wal qabatee gaaffilee akkamiitu kaʼa?
NAMOONNI yoo nu dhagaʼanis taʼe cimsanii yoo nu morman, nuti Dhugaa Baatonni Yihowaa gareedhaan hojii lallabaa keenyaan akka beekamnu namoonni hedduun ni amanu. Tarii immoo, tajaajila irratti namoonni wantoota nuti itti amannu irratti kan walii hin galle taʼanis, sababa hojii keenya kanaatiin akka nu kabajan dubbatan si mudatanii taʼuu dandaʼa. Akkuma beekamu, Yesuus misiraachoon Mootummichaa guutummaa lafaa irratti akka lallabamu raajii dubbateera. (Mat. 24:14) Haa taʼu malee, hojiin nuti hojjechaa jirru kun raawwii raajii Yesuus dubbatee taʼuu isaa akkamitti beekna? Hojii kana hojjechaa kan jiru nu taʼuu keenya dubbachuun keenya of tuulummaa dhaa?
2 Gareewwan amantii hedduun, Wangeela ykn misiraachoo lallabaa akka jiran itti dhagaʼama. Haa taʼu malee, yeroo baayʼee lallabni isaanii seenaa mataa isaanii dubbachuu, waldaatti tajaajiluu ykn miidiyaatti, jechuunis televijinii ykn Intarneetiitti fayyadamanii sagantaawwan garaa garaa dabarsuu irratti qofa kan xiyyeeffate dha. Warri kaan immoo hojii tola ooltummaa hojjetan ykn gama yaalii fayyaa fi barumsaatiin wanta hojjetan dubbatu. Wanti kun wanta Yesuus barattoonni isaa akka hojjetan ajajee wajjin yeroo wal bira qabamu maal fakkaata?
3. Akka Maatewos 28:19, 20 jedhutti, duuka buutonni Yesuus wantoota arfan kam raawwachuu qabu?
3 Barattoonni Yesuus callisanii taaʼanii namoonni gara isaanii akka dhufan eeguu qabu turanii? Lakki! Yesuus, duʼaa erga kaʼee booda barattoota isaa dhibbaan lakkaaʼamaniin akkana jedhee ture: “Kanaaf, dhaqaatii . . . isaan cuuphuudhaan saba hundumaa keessaa namoota barattoota godhaa; wanta ani isin ajaje hunda akka eeganis isaan barsiisaa.” (Mat. 28:19, 20) Wantoota afur raawwachuu qabna jechuu dha. Barattoota gochuu, cuuphuu fi barsiisuu qabna; wanti nuti jalqaba irratti gochuu qabnu garuu maali dha? Yesuus, “Dhaqaa”! jedhe. Ajaja kanaa wajjin haala wal qabateen, hayyuun Kitaaba Qulqulluu tokko, “Kan deemamu daandii irras taʼe galaana irra, ‘dhaquu’ kan qabu amantoota hunda dha” jedhaniiru.—Mat. 10:7; Luq. 10:3.
4. ‘Namoota kan qabnu’ taʼuun maal dabalata?
4 Yesuus dubbachaa kan ture waaʼee carraaqqii duuka buutonni isaa dhuunfaatti godhanii ti moo, waaʼee duula misiraachicha lallabuuf qindoominaan hojjetamuu ti? Namni tokko “saba hundumaa” bira dhaquu waan hin dandeenyeef, hojii kana hojjechuuf namoonni hedduun gurmaaʼuu qabu. Yesuus akka qurxummiitti ‘namoota kan qaban’ akka taʼan barattoota isaa afeeruun isaa kana argisiisa. (Maatewos 4:18-22 dubbisi.) Malli qurxummii qabuu as irratti ibsame kun, nama kophaa isaa manxaqqootti fayyadamee qurxummii qabuu fi hanga qurxummiin sun dhufee wanta achi irra kaaʼame nyaatutti callisee taaʼee eegu kan argisiisu miti. Kanaa mannaa, saaphana qurxummii ittiin qabanitti fayyadamuu kan gaafatu siʼa taʼu, kun immoo hojii cimaa namoonni hedduun waliin taʼanii hojjetani dha.—Luq. 5:1-11.
5. Gaaffiiwwan arfan kamiif deebii argachuu qabna? Maaliif?
5 Raajii Yesuus dubbate raawwachuudhaan yeroo harʼaatti misiraachicha lallabaa kan jiran eenyu akka taʼan beekuuf, gaaffiiwwan armaan gadii afuriif deebii argachuu qabna:
Ergaan hojii lallabaa maal taʼuu qaba?
Hojii kana hojjechuuf kan nu kakaasu maal taʼuu qaba?
Malawwan akkamiitti fayyadamu qabna?
Balʼinni hojii kanaa hammam taʼuu qaba? Hojjetamuu kan qabu hoo hamma yoomiitti?
5Deebiin gaaffiiwwan kanaa, hojii lubbuu baraaru kana hojjechaa kan jiran eenyu akka taʼan beekuuf qofa utuu hin taʼin, murtoo hojicha amanamummaadhaan hojjechuuf goone cimsachuufis nu gargaara.—1 Xim. 4:16.
ERGICHI MAAL TAʼUU QABA?
6. Dhugaa Baatonni Yihowaa ergaa sirrii lallabaa akka jiran mirkanaaʼaa taʼuu kan dandeessu maaliifi?
6 Luqaas 4:43 dubbisi. Yesuus kan lallabe “misiraachoo Mootummaa Waaqayyoo” siʼa taʼu, barattoonni isaas kanuma akka godhan irraa eega. Gareen namootaa ergaa kana ‘saba hundumaatti’ lallabaa jiran eenyu? Deebiin isa ifa dha; kana gochaa kan jiran Dhugaa Baatota Yihowaa qofa dha. Namoonni nu morman tokko tokko illee kana ni amanu. Fakkeenyaaf, lubni misiyoonii taʼe tokko biyyoota garaa garaa keessa akka jiraatee fi Dhugaa Baatota biyyoota inni deeme keessa jiraatan ergaan isaan lallaban maal akka taʼe gaafatee akka ture Dhugaa Baatuu tokkotti hime. Deebii akkamiitu isaaf kenname laata? Lubichi, “Hundi isaanii iyyuu, ‘Misiraachoo Mootummichaa’ jedhanii deebii wal fakkaataa naa deebisuudhaan gowwoota taʼuu isaanii argisiisaniiru” jedheera. Dhugaa Baatonni kun garuu “gowwoota” utuu hin taʼin, akkuma Kiristiyaanota dhugaa irraa eegamu tokkummaadhaan dubbachuu isaanii ti. (1 Qor. 1:10) Akkasumas ergaa Masaraa Eegumsaa Mootummaa Yihowaa Beeksisu keessatti argamu dubbachaa turan. Barruun kun afaanota 254n kan maxxanfamu siʼa taʼu, maxxansi tokko giddu galeessaan koppii gara miliyoona 59 taʼuun qophaaʼa; kun immoo barruu addunyaa irratti balʼinaan raabsamu akka taʼu isa godheera.
7. Qeesonni saba Kiristiyaanaa ergaa sirrii lallabaa akka hin jirre akkamitti beekna?
7 Qeesonni saba Kiristiyaanaa Mootummaa Waaqayyoo lallabaa hin jiran. Waaʼee Mootummichaa yoo dubbatan illee, hedduun isaanii Mootummaan kun miira ykn haala garaa Kiristiyaana tokkoo keessa jiru akka taʼetti ibsu. (Luq. 17:21) Mootummaan Waaqayyoo bulchiinsa samii irra jiru akka taʼee fi Mootiin isaa Yesuus Kiristoos akka taʼe, rakkina ilmaan namootaa hundumaatiif furmaata akka fidu, akkasumas yeroo dhihootti hammeenya hundumaa lafa irraa akka balleessu namoota hin barsiisan. (Mul. 19:11-21) Yesuusiin kan yaadatan iyyuu yeroo ayyaana Qillee fi Faasikaatti dha. Wanta Yesuus Bulchaa lafaa isa haaraa taʼuudhaan raawwatu waan beekan hin fakkaatu. Ergaan lallabuu qaban maal akka taʼe waan hin hubanneef, kakaʼumsa hojiin kun ittiin hojjetamuu qabus hubachuu dhiisuun isaanii nama hin dinqisiisu.
HOJII KANA HOJJECHUUF KAN NU KAKAASU MAAL TAʼUU QABA?
8. Hojii lallabaa hojjechuudhaaf kakaʼumsi sirrii hin taane isa kami?
8 Hojii lallabaa hojjechuuf kan nu kakaasu maal taʼuu qaba? Qarshii sassaabuu fi gamoowwan guguddaa ijaaruu taʼuu hin qabu. Yesuus barattoota isaatiin, “Waan tola fudhattaniif, tola kennaa” jedheera. (Mat. 10:8) Dubbii Waaqayyootiin daldaluu hin qabnu. (2 Qor. 2:17, mil.) Namoonni ergicha lallaban hojii kana hojjechuu isaaniitiin faayidaa dhuunfaa argachuuf yaaluu hin qaban. (Hojii Ergamootaa 20:33-35 dubbisi.) Waldaalee hedduun qajeelfamni ifa taʼe akkanaa utuu jiruu, qarshii sassaabuu fi dinagdee isaanii fooyyeffachuu irratti xiyyeeffatu. Qeesotaa fi hojjettoota qacaraman hedduudhaaf mindaa kaffaluu qabu. Geggeessitoonni saba Kiristiyaanaa hedduun, qabeenya hedduu walitti qabataniiru.—Mul. 17:4, 5.
9. Dhugaa Baatonni Yihowaa hojii lallabaa irratti kan hirmaatan kakaʼumsa sirriidhaan akka taʼe kan argisiisan akkamitti?
9 Qarshii sassaabuu wajjin haala wal qabateen Dhugaa Baatonni Yihowaa maqaa akkamii qabu? Hojiin isaanii kan deggeramu buusii qarshii fedhiidhaan godhamuuni. (2 Qor. 9:7) Galmawwan Mootummaatti ykn walgaʼiiwwan guguddaa irratti qarshiin hin sassaabamu. Taʼus, Dhugaa Baatonni Yihowaa waggaa darbe qofatti misiraachicha lallabuudhaan saʼaatii biliyoona 1.93 kan dabarsan siʼa taʼu, jiʼa jiʼaan qoʼannaawwan Kitaaba Qulqulluu miliyoona sagalii ol taʼan kaffaltii malee geggeessaniiru. Kan nama dinqisiisu, kaffaltii malee hojicha hojjechuu isaanii qofa utuu hin taʼin, gammachuudhaan baasii mataa isaaniitiin hojjechuu isaanii ti. Qorataan tokko, “Galmi isaanii inni guddaan lallabuu fi barsiisuu dha. . . . Qeesota qarshii isaanii jalaa qisaasanis hin qaban” jechuudhaan waaʼee hojii Dhugaa Baatota Yihowaa dubbataniiru. Hojii kana hojjechuuf kan nu kakaasu maali dha ree? Gabaabumatti, hojii kana fedhiidhaan kan hojjennu Yihowaa fi namoota waan jallannuufi dha. Fedhiidhaan hojjechuun keenya immoo raajiin Faarfannaa 110:3 irratti argamu raawwii isaa akka argatu godha. (Dubbisi.)
MALAWWAN AKKAMIITTI FAYYADAMUU QABNA?
10. Yesuusii fi barattoonni isaa mala akkamiitti fayyadamanii lallabaa turan?
10 Yesuusii fi barattoonni isaa misiraachicha lallabuuf malawwan akkamiitti fayyadaman? Daandii irrattis taʼe bakka gabaatti lallabuudhaan, iddoo itti namoota argachuu dandaʼan hunda dhaqaniiru. Hojiin lallabaa, manaa gara manaa deemanii namoota fedhii qaban barbaaduus kan dabalatu dha. (Mat. 10:11; Luq. 8:1; HoE. 5:42; 20:20) Malli akka gaariitti qindaaʼe kun, akka isaan namoota wal hin caalchisne argisiiseera.
11, 12. Misiraachicha lallabuu ilaalchisee carraaqqiin sabni Kiristiyaanaa godhanii fi sabni Yihowaa godhan garaa garummaa akkamii qaba?
11 Waldaaleen saba Kiristiyaanaa hoo gama kanaan yommuu ilaalaman maal fakkaatu? Yeroo baayʼee miseensonni waldaa, hojii lallabaa kam iyyuu qeesonni isaaniif kaffalamu akka hojjetan barbaadu. Qeesonni saba Kiristiyaanaa barattoota haaraa argachuu irratti utuu hin taʼin, barattoota duraan qaban eeggachuu irratti xiyyeeffatu. Dhugaa dha, darbee darbee qeesonni tokko tokko namoota miseensa amantii isaanii hin taaneef wangeela lallabuu irratti akka hirmaatan miseensota isaanii ni jajjabeessu taʼa. Fakkeenyaaf, jalqaba bara 2001tti, Phaaphaasiin Joon Pool Lammaffaan, xalayaa tokko irratti akkana jedhanii turan: “Waggoota darban keessatti, bifa lallabaa haaraa kana irratti akka xiyyeeffannu irra deddeebiʼee dhaamsa dabarsaan ture. Ammas irra deebiʼeen dubbadha . . . akkuma Phaawulos isa, ‘Wangeela yoon lallabuu baadhe anaaf wayyoo’ jedhee dubbatee hinaaffaa cimaa qabaachuu qabna.” Phaaphaasiin kun itti fufuudhaan, ergaan kun garee namootaa ‘adda taʼaniif’ qofa dhiifamuu akka hin qabnee fi miseensonni Saba Waaqayyoo hundi hojii kana hojjechuuf itti gaafatamummaan akka irra jiru’ dubbataniiru. Haa taʼu malee, nama meeqatu dhaamsa kana hojii irra oolche?
12 Seenaan Dhugaa Baatota Yihowaa hoo gama kanaan maal argisiisa? Yesuus Mootii taʼee bulchuu kan jalqabe bara 1914 irraa kaasee akka taʼe kan lallabu isaan qofa dha. Akkuma Yesuus ajaje, hojii lallabaatiif dursa kennu. (Mar. 13:10) Kitaabni Utubaawwan Amantii—Gumiiwwan Ameerikaa fi Miiltoowwan Isaanii (Ingiliffa) jedhamu, “Dhugaa Baatonni Yihowaa waan hunda caalaa hojii lallabaatiif bakka guddaa kennu” jedheera. Qopheessaan barreeffama kanaa wanta Dhugaa Baatuun tokko jedhe caqasuudhaan akkana jedheera: “[Dhugaa Baatonni] namoonni yeroo beelaʼan, kophummaan yeroo itti dhagaʼamuu fi dhukkuba cimaadhaan yeroo qabaman isaan gargaaruuf yaalu, . . . haa taʼu malee, hojiin isaanii inni guddaan ergaa hafuuraa waaʼee badiisa addunyaa dhufaa jiruu fi wanta fayyinaaf barbaachisu dubbachuu akka taʼe hin irraanfatan.” Dhugaa Baatonni Yihowaa, malawwan Yesuusii fi barattoonni isaa fayyadamaa turanitti fayyadamuudhaan ergaa kana lallabuu isaanii itti fufaniiru.
BALʼINNI HOJII KANAA HAMMAM TAʼUU QABA? HOJJETAMUU KAN QABU HOO HAMMA YOOMIITTI?
13. Hojiin lallabaa hammam balʼinaan hojjetamuu qaba?
13 Yesuus, misiraachichi “guutummaa lafaa irratti” akka lallabamu dubbachuudhaan balʼina hojii lallabaa ibseera. (Mat. 24:14) Namoota “saba hundumaa keessaa” barattoota gochuu qabna. (Mat. 28:19, 20) Kun immoo hojicha addunyaa maratti hojjechuu gaafata.
14, 15. Dhugaa Baatonni Yihowaa raajii Yesuus balʼina hojii lallabaa ilaalchisee dubbate akka raawwatan wanti mirkaneessu maali dha? (Fakkiiwwan jalqaba irra jiran ilaali.)
14 Dhugaa Baatonni Yihowaa raajii Yesuus balʼina hojichi itti hojjetamu ilaalchisee dubbate hammam akka raawwatan hubachuuf, odeeffannoowwan tokko tokko haa ilaallu. Gareewwan amantii Yunaayitid Isteetis keessa jiran keessa tilmaamaan qeesonni 600,000 taʼan jiru; biyya sana keessa Dhugaa Baatota Yihowaa gara 1,200,000 taʼantu jira. Waldaan Kaatolikii Roomaa addunyaa maratti qeesota 400,000 ol qabdi. Mee lakkoofsa Dhugaa Baatota Yihowaa hojii lallabaa Kitaaba Qulqulluu irratti hundaaʼe raawwatanii immoo ilaali. Addunyaa maratti, tajaajiltoonni gara miliyoona saddeetii taʼan, namoota biyyoota 240 keessa jiraniif fedhaan lallabaa jiru. Hojii dinqisiisaa Yihowaadhaaf ulfina fidutu hojjetamaa jira.—Far. 34:1; 51:15.
15 Dhugaa Baatota Yihowaa waan taaneef, dhumni dhufuu isaa dura hamma dandaʼame namoota baayʼeedhaaf misiraachicha lallabuu barbaadna. Kanaan kan kaʼes, barreeffamoota Kitaaba Qulqulluu hiikuu fi qopheessuu irratti warra kaan irraa adda dha. Kitaabonni, barruuleen, tiraaktonni, akkasumas waraqaawwan afeerrii walgaʼiiwwan guguddaa fi Ayyaana Yaadannoo miliyonaan lakkaaʼaman kaffaltii malee raabsamaniiru. Afaanota 700 ol taʼaniin barreeffamoota adda addaa qopheessineerra. Koppiin Kitaaba Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraa miliyoona 200 ol taʼu afaanota 130 oliin qophaaʼeera. Waggaa darbe qofa, tilmaamaan barreeffamoota Kitaaba Qulqulluu biliyoona 4.5 taʼan qopheessineerra. Weebsaayitii keenya irratti afaanota 750 oliin odeeffannoo argachuun ni dandaʼama. Gareen tajaajiltootaa hojii akkanaa hojjetu kan biraan jiraa?
16. Dhugaa Baatonni Yihowaa hafuura Waaqayyoo akka qaban akkamitti beekna?
16 Hojiin lallabaa dursee dubbatame kun yeroo hammamiitiif tura? Yesuus, hojiin lallabaa addunyaa maratti hojjetamu kun hamma bara dhumaatti akka itti fufuu fi ‘sana booda dhumni akka dhufu’ dubbateera. Gareen amantii kan biraan bara dhumaa kanatti misiraachicha lallabaa jiru jiraa? Namoonni tajaajila irratti nu mudatan tokko tokko, “Hafuura qulqulluu kan qabu nu dha, hojicha hojjechaa kan jiru garuu isini” nuun jedhu taʼa. Maarree, hojicha jabaannee hojjechuun keenya hafuura Waaqayyoo qabaachuu keenyaaf ragaa hin taʼuu? (HoE. 1:8; 1 Phe. 4:14) Yeroo tokko tokko, gareewwan amantii tokko tokko hojii Dhugaa Baatonni Yihowaa yeroo hundumaa hojjetan hojjechuuf yaalu; garuu hin milkaaʼan. Warri kaan immoo yeroo muraasaaf hojii misiyoonummaa irratti kan hirmaatan taʼus, utuu hin turin jireenya isaanii duraaniitti deebiʼu. Kaan immoo manaa gara manaa deemuuf illee ni yaalu taʼa; haa taʼu malee maal lallabu? Deebiin gaaffii kanaa, akka isaan hojii Kiristoos jalqabe hojjechaa hin jirre ifa godha.
YEROO HARʼAATTI DHUGUMAAN MISIRAACHICHA LALLABAA KAN JIRAN EENYU DHA?
17, 18. (a) Yeroo harʼaatti misiraachoo Mootummaa Waaqayyoo lallabaa kan jiran Dhugaa Baatota Yihowaa akka taʼan mirkanaaʼoo taʼuu kan dandeenyu akkamitti? (b) Hojii kana hojjechuu keenya itti fufuu kan dandeenyu akkamitti?
17 Yeroo harʼaatti dhugumaan misiraachoo Mootummichaa lallabaa kan jiran eenyu dha? Amanannaa guutuudhaan, “Dhugaa Baatota Yihowaa ti” jechuu dandeenya. Mirkanaaʼoo taʼuu kan dandeenyu maaliifi? Ergaa sirrii, jechuunis misiraachoo Mootummichaa lallabaa waan jirruufi dha. Gara namootaa dhaquudhaanis malawwan sirriitti fayyadamaa jirra. Hojii lallabaa kana kan hojjennu qarshii argachuuf utuu hin taʼin, kakaʼumsa sirriidhaan, jechuunis jaalalaan kakaanee ti. Saba hundumaaf, akkasumas namoota afaan garaa garaa dubbataniif waan lallabnuuf hojiin keenya baayʼee balʼaa dha. Kana malees, hamma dhumni dhufutti waggaadhaa hamma waggaatti hojii kana utuu wal irraa hin kutin hojjechuu keenya itti fufna.
18 Yeroo amma keessa jiraachaa jirru kanatti, hojii sabni Waaqayyoo hojjechaa jiran yommuu ilaallu baayʼee dinqisiifanna. Garuu, kun hundi taʼuu kan dandaʼe akkamitti. Phaawulos ergamaan, xalayaa warra Filiphisiyusiif barreesse irratti deebii isaa nuuf kenna. “Waaqayyo wanta isa gammachiisuu wajjin haala wal simuun, fedha akka qabaattanii fi hojiidhaaf akka kakaataniif humna isiniif kenna” jedheera. (Flp. 2:13) Hundi keenya iyyuu, hamma dandeenye carraaqqii gochuu fi tajaajila keenya guutummaatti raawwachuudhaan, Abbaa keenya isa jaalala qabeessa irraa humna argachuu keenya itti haa fufnu. —2 Xim. 4:5.


text:
Artistiin Oromoo Beekamaan Gammachiis Bayyanaa dhukkubsatee akka gargaarsa barbaadu ibsame.
Posted by Madda Walaabuu Press on 4/25/2014
Ebla 24, 2014 | Ayyaantuu.com
Artistiin beekamaa fi sabboonaan Gammachiis Bayyanaa dhukkubsatee yaala dhabuun manatti galee akka jiruu fi yaalamuufis humna isaa waan hin qabneef gargaarsa akka barbaadu sabboontonni Oromoo ibsan.
Yeroo dheeraaf walaloowwan, diraamaa gaggaababoo fi sirboota adda addaa rakkoo fi miidhaa ummata Oromoo ibsan, kan haqaa fi duudhaa Oromoo calaqqisan qopheessun uummataaf gumaachaa, ummatas hamleessaa kan ture yoo ta’u, hojiiwwan isaa keeyssaa diraamaan gabaaboo fi walaloowwan akka “Dache”, “Bubbee” kkf kanneen ummata biratti fudhata argatanidha.
Hojiiwwan isaa keessaa “Bubbee” kan jedhu caqasaa.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Monday, June 27, 2016 Mootumman sobu tokko kabaja isa ni dhaba, maalaqa isa ni dhaba , jireenyaa isa ni dhaba, maati isa ni dhaba, bilisummaa isa ni dhaba dhuma irrati Read More …
Friday, June 24, 2016 ጭንቅለት ያለዉ መንግስት ወይም አገር አስተዳደሪ ለህዝቡ ሲል ፣ ለሀገሩ ሲል፣ እና ብሎም ለአለም ጥሩ አስተማሪ ለመሆን ስልጣኑን በገዛ ፍቃዱ ይለቃል እንደ እነ ዴቪድ ካሜሮን (David Read More …
Tuesday, June 21, 2016 Biyyota Dimokiraasiidhaan guddatanii keessati ummani yoo xiqaatee fala lama qaba jiraachuudhaaf. 1Ffaan mootumman biyya sana bulchuu ummata isaatiif waan barbachisaa ta’ee bu’uureesse qopheesuufii qaba. Yeroo waan Read More …
Saturday, June 18, 2016 By ( Barreessaan) : Odaa Gurree Ani jaarsa guddaa umuriin koo waggaa 65 ti. Ergan dhaladhee guyyaanitti taa’ee boqodhee aara galfadhe hin jiru. Lafti bariitu dhiitu Read More …
Tuesday, June 14, 2016 Oromoon Hunduu kan itti yaaduu qabu, jiraachuun ummanii wayyanee kun nuuf miidhaadhaa malee faayidaa tokko illee hin qabu. Otuu danda’amee jara lachuu dabarsinne waliif kenin ykn Read More …
Sunday, June 12, 2016 የኢትዮጵያ መንግስት ሰራዊት በኦሮሞ ህዝቦች ላይ ባዘመተው ከ500 የሚበልጡትን ዜጎችን ገሏል ፣ ከ 12000 የሚበልጡትን አቁስሏል አካል ጉዳተኛ አድርጎል፣ ከ መቶ ሺ (100,000) የሚቆጠሩ ዜጎችን ፣ Read More …
Thursday, June 9, 2016 Mootummoonni abbaa irree (dictatorship regime) adunyaa kana irra turan gochii fi amalli isaani bayye wal fakkataa dhaa. Maaliif akka wal fakkachuu danda’eef tarii qorannoo gara Read More …
Monday, June 6, 2016 Mallattoon kufaatii mootummaa tokkoo dirqama waan lama keessa darbuu qaba. Mallatoon kun 1ffaa ol ka’iinsa fi hir’ina humna maallaqa biyyaatti, hariiroo biyyoota alaa wajjinn qaban laafu, Read More …


text:
Kennata Habashaa hedduu hodeefamaafii jiru 2015
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 2/14/2015
Gurraandhala 13, 2015 | Ibsaa Guutama Irraa
Wayyaaneen erga kennata parlamaan barcuma tokkoof malee hunda moo’atee waggaa shan guutuuf adeema. Mormitooti bilisaa fi tolaa hin turre jedhanii balaleffafatanii .Garuu homaa jijjiiruu hin dandeenye. Fakii kennata sobaa duubaan finqilcha aangoo gaggeeffame malee kennati hin turre. Akaataa isaan hobbaatii kennatichaa itt ilaalan irraa aanga’ooti akka gocha TPLF deggeran heduun ni dandahama. “Demokraasiin hin jiru taanaan gamtaan hin jiraatu” kan jedhamaa ture jecha konkaa tahuun ni saaxilame.
Wayyaaneen jalqaba irratt dhiibbaa alaan sirna golahedduu fakkeessaa fudhachuun nama hin dhibu. Sanatt dabalamee heera barruun jirun kan kenname utuu wayitt hin hedin, akka gola olhantummaa qabu qoteebulaa irratt hundaawe ijaaru waabeekaa Dhihaan gorfame. Gorsichi yaada malbulchaa Habashaan wan walitt tahuuf ni fudhatame; kennati 2015, Caamsaa keessa gaggeeffamuu sanaani walitt ilaaluu dha. Firaa fi hamajaajii bulchichaan waa’een kennata 2015 qaata naannaa addunyaatt ballinaan hodeeffamuu eegale. Waan biraa fakkeessuu haa yaalu malee kennatich kennata gola tokkooti. Kanaaf hobbaatiin saa dursee kan murtaawee. Komee fi gadoodi mormituu “lafa duwwaatt wacabbara” isa jedhani.Biyyooti demokratawoon seeraan bulmaata kan fudhatan erga qabsoon morma hedduu galaafatee booda. Sirna Grikii keessa tuqaalee argatan tokko tokko gabbisuun kan isaaniif tahu guddifatanii. Demokrasiin Greeekii dhiirota bilisa Ateenaa gidduutt shakalamaa ture malee halagaa, dubaroo fi garboota kan walitt qabaan wayyaba tahan hin dabalatu ture. Qacceen kanaa shaakala demokrasii Dhihaa keessatt ni mullata. Seeraan hundi walqixeedha garuu mirkaniin tokko tokko kaan caalaa walqixxee dha. Kun dhaadhessa kennataa kan waa hin qabne keessatt dorgomuu hin dandeenye caalaa bakki inni itt mullatu hin jiru. Kan humnaan haa tahu kennataan angoo irra bahe utuu barabaraan itt hafee ni jibba hin jedhamu. Garuu Dhihi heera hirmannaa aangoo uumuun madalaa kan to’atu itt tolchee, sun akka hin taane doomsee. Amerikanooti caalaattuu akka Presidantiin tibba lama caalaa kennataaf hin dhihaanne dangahanii. Biyyooti sirna akkasii hin guddifanne akka gurguddoon saani godhan tahuutt hafani. Empayerri Itophiyaa shakala malbulchaan ammayyuu bara Magna Kaartaa Inglizii (1215) duraa keessa jiraa.Oromoon bulcha sirna Demokraasii Gadaa kan bu’uursan qabsoo hadhaawaa booda tahuun hin oolu. Hawaasi golla (gogeessa) shan duraan murtaawett hiramee waggaa saddeeti duwwaa akka aboo irra turu yeroo tumamu itt deebi’uuf hogganoota haaraa waliin waggaa afurtama booda mullata. Tartiibi saa dhalootaan waan qindaaweef waggaa saddeeti irra darbuun hin dandahamu; waajjirichi amaa fi ammatt gaddhiifamuu qaba.
Dudhaan malbulchaa kabajamuu mirkaneessuuf kan too’atan golli bulchoota duraa ni jiru. Dhalooota sadii, Raabaa Doorii, Luba fi Yubi akka madaalli aangoo fi ulfinni seeraan bulmmaataa fi dudhaa eegamu to’achuu irratt wal gargaaru. Akkasitt Oromdur biqiluu abbaa hirree quummansanii. Dhalooti Oromoo si’anaa barbaadnaan sirna itt garagalee jabeeffatu qaba.
Wayyaaneen danbii ittiin masakamu fi kan addunyaan akka heeraatt heduufii barbaadu qopheeffateera. Sun barrunqab ummata irra buuse malee heera ummati tumate mitii. Hojiirra oolchuu tahee furuun saa akka suukannii wayyaaneen keessa jiruutt taha. Addunyaan mootummaa demokratawaatt beekamuuf barreeffame malee mirga ummatoota empayerittii eegsisuuf jedhamee miti. Akka barrunqab kanaatt caasaa bulchaa Federeeshinaa diriirseera. Kan fedha saa guutu Boordii Kennataa fi Poolisa Federeeshinaa, hirreen saa dheeraa naannaaa fi aangoon saa hin daanga’ane uummate. Seera hacuucoo hedduus labseera; isaan keessaa hamaan kan waa’ee gooltuu irrati bahe. Dhaaboti heera saa fudhachuu didan hundi gooltuu jedhee gubaa itt baase. Dhihi, fedha ofii jechuun waan kaayyoo dudhaa saa faallesu barattuun saa, gooltuutti jijjiirame tolchu callisee irra darbaa jira.
Nammi wayyaaneen “hallu ija jibbe, kan akka jara gooltuu jedhamaniitt milla fuudhu, dubbatu yk haxxiffatu biliqfama, tasa butama, nama hin fedhamne tahu, yk hidhamuutu isa eegata. Fixa qaccee ni gaggeessa. ABOn gooltuu dha kan jedhe yoo tahu, qabata saan Oromoo jibbu hunda at ABO jedhee gaaga’aa jira. Wayyaanee waan isa bara baraan angoo irra tursu se’u hunda gochuuf qophii dha. Sun uumaa aangoo fi humna qabeessa luugama hin qabneeti. Mana saanii soneeffachuun dhimma ummata Habashaatii, kan hoogganoota saaniitt lookoo kaa’uu qabanis isaanuma. Akki itt empayerri bulfamaa dhufe itt fufuu hin dandahuu. Addunyaan Jaarraa 19faa yk 20faa keessa utuu hin tahin 21faa bara teknolojiin iyyaatii hedduu guddate keessa jira. Sunimmoo ummatootaaf ofbara malbulchaa dagaagaa jiru irratt si’aayina hedduu akka mirga seeraan qabu gaafatu dabaleeraafii ji.
Ummati gad qabame hundi walabaa fi bilisa tahuu fehda. Kana beekuun kan darbe caalaa dhiigi akka hin lolaane itt bahisaa maal tahuu akka dandahu qayyabachuu barbaachisa. Akka malletteessaa Chartara fi konvenshinoota mirga ilmaan namaa ST irratt bahaniitt Mootummooti Habashaa dirqama bilisooma ummataa bakka hallee gargaaruu irraa eegama. Yeroo dubbiin Empayera saanii kan ilaalu tahu miltoo seerawaa qaama addunyaa sana tahanii itt fufuuf kan isaan jalaa gad dhiisuufi dirqama caalaa qabu. Oromoon kana qayyabachuu fi birmadummaan ajaja uumaa tahuu fudhachuuni kan walabummaa Oromiyaa gaafataa jiru malee kennata bilisaa fi tola bulchoota empayeraaf miti. Kennatichi dhimma keessaa Habashaatii.
Gollii hedduun kan “heera” Wayyaanee fudhatan kennata Caamsaa dhufu irratt qooda fudhachuuf deemu. Maqaa nagaa fi tasgabii godinaaf haalli akka jirutt itt fufuu aanga’oon lallabanis jiru. Garuu nagaa fi tasgabiin kan jiraachuu dandahu yoo godinichi atoomma keessaa qabaate. Kun kan alaa namatt fe’amu mitii. Haalli jiru haa turu jechuun maaliifuu furmaata hin tahu. Gochi gad dhiisaan Wayyaanee calcala hin qabne, kaka’a qoochoo mirgaa faashisti Amaaraa, badii inni uumuu deemu kan saa caaluu maluuf kaasaa taha jira. Gara biraan Oromoon waan hunda caalaa Nagaa fi Araaraa nafii guddaa kennaa. Sabaawoo Oromoo keessa kan birbadummaa jaallatan malee kan dubbii dhisan hin jiranii. Gadoodi Wayyaanee “Gooltuu!” jedhu Hawaasa subgidduu ittiin sodaachisuuf kan karoorfame. Waaqeffannaa, Musilmummaa, Kiristanummaa haa tahu kanneen biraa Oromoon dhugeeffatan yero dubbiin mirga ilmaan namaa kahu miira sabaawaa walfaktaa fi safuu sadarkkaa tokkoo qabu. Nama hin hidhatin midhuu fi kan birmadummaa saanii dhabamsiisuuf hin dhufne tuquun safuu dha. Oromoon kan itt roorisan akka afuufan utuu hin tahin ummata hangammeessa kamiinuu akeeka hamilee olhaanaa qabanii. Kanaaf kanneen dhiibbaa wayyeeneef michootaan ciga’aa turan dhaabbatanii qorachuun, ejjennoo qabaniif keessa deebi’anii ilaaluun barbaachisaa dha.
Golli kennaticha dabsate kamuu gaafii Oromoon walabummaaf qabu deebisuutu isa eega. Sun Wayyaanee, golota Habashaa kan biraa yk galtuu yoo tahes homaa mitiYayyabaan kennaticha Wayyaaneetu moha. Ajaja saanduqa irbaatt of kennuun of hin ajjeesuu. Seerri yakkaa Dhaddachi Qajeeltuu subgidduu hojiirra oolchaa jiru isaaf kan tolfame fakkaata. Gurguddoon Amaaraa Oromiyaa fi ummata kibbaa irratt holola ibidda qabsiisuu dandahu jalqabaniiru. Kolonoota sanii bakka bakka keessaa Amaarri duguugamaa jira jedhanii wowwaataa jiru. Ummatoota gidduu walitt bu’i empayeratii keessa bakka hallett tahaa jira. Kun imaammata Habashaa gargar baasii bulchi jedhu dhaalmaan kan dhufe irratt kan hundaawe kan isaan taatota kootama itt tahan waan taheef keessaa hin qabnu jedhanii harka dhiqachuu hin dandahani. Dubbiin akkasii yoo kahu, qaccefixiisi Oromoo irra gahe, kanneen akka bara Dargii naannaa Gujiitt tahan, ummataa sulula Dhiddheessaa irra kan gahe fi dhiheenya duulli qotee bulaa Oromiyaa Bahaa qeyee saatii buqisee fi lubbuu hedduu gagahe hedamuu qaba. Yeroo ummati sababa kamiinuu gidiraa argaa jiru callisanii ilaaluun yk beekaa irra darbuun waan fokkuu dha. Ta’isa akkasii holola waliigalaaf dhimma itt bahuu yaaluun yakka sanaa gadii hin taanee fi eenyuunuu hin gargaarre akka tahe beekamuutu irra jira. Kennati Habashaa 2015 gara isaan itt deemaa jiran baruuf yoo hin taane Oromoof dhimma saanii mitii. Kan qabsoofnus kan dhoofsinuunis kan empayra hogganuuf dhihate waliin taha. Qabsoon walabummaa it fufa!!
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Gurandhala 2015
*Ibsaa Guutama miseensa dhaloota saganta ABO isa jalqabaa baasan keessaa tokkoo.
Wayyaaneen erga kennata parlamaan barcuma tokkoof malee hunda moo’atee waggaa shan guutuuf adeema. Mormitooti bilisaa fi tolaa hin turre jedhanii balaleffafatanii .Garuu homaa jijjiiruu hin dandeenye. Fakii kennata sobaa duubaan finqilcha aangoo gaggeeffame malee kennati hin turre. Akaataa isaan hobbaatii kennatichaa itt ilaalan irraa aanga’ooti akka gocha TPLF deggeran heduun ni dandahama. “Demokraasiin hin jiru taanaan gamtaan hin jiraatu” kan jedhamaa ture jecha konkaa tahuun ni saaxilame.
Wayyaaneen jalqaba irratt dhiibbaa alaan sirna golahedduu fakkeessaa fudhachuun nama hin dhibu. Sanatt dabalamee heera barruun jirun kan kenname utuu wayitt hin hedin, akka gola olhantummaa qabu qoteebulaa irratt hundaawe ijaaru waabeekaa Dhihaan gorfame. Gorsichi yaada malbulchaa Habashaan wan walitt tahuuf ni fudhatame; kennati 2015, Caamsaa keessa gaggeeffamuu sanaani walitt ilaaluu dha. Firaa fi hamajaajii bulchichaan waa’een kennata 2015 qaata naannaa addunyaatt ballinaan hodeeffamuu eegale. Waan biraa fakkeessuu haa yaalu malee kennatich kennata gola tokkooti. Kanaaf hobbaatiin saa dursee kan murtaawee. Komee fi gadoodi mormituu “lafa duwwaatt wacabbara” isa jedhani.Biyyooti demokratawoon seeraan bulmaata kan fudhatan erga qabsoon morma hedduu galaafatee booda. Sirna Grikii keessa tuqaalee argatan tokko tokko gabbisuun kan isaaniif tahu guddifatanii. Demokrasiin Greeekii dhiirota bilisa Ateenaa gidduutt shakalamaa ture malee halagaa, dubaroo fi garboota kan walitt qabaan wayyaba tahan hin dabalatu ture. Qacceen kanaa shaakala demokrasii Dhihaa keessatt ni mullata. Seeraan hundi walqixeedha garuu mirkaniin tokko tokko kaan caalaa walqixxee dha. Kun dhaadhessa kennataa kan waa hin qabne keessatt dorgomuu hin dandeenye caalaa bakki inni itt mullatu hin jiru. Kan humnaan haa tahu kennataan angoo irra bahe utuu barabaraan itt hafee ni jibba hin jedhamu. Garuu Dhihi heera hirmannaa aangoo uumuun madalaa kan to’atu itt tolchee, sun akka hin taane doomsee. Amerikanooti caalaattuu akka Presidantiin tibba lama caalaa kennataaf hin dhihaanne dangahanii. Biyyooti sirna akkasii hin guddifanne akka gurguddoon saani godhan tahuutt hafani. Empayerri Itophiyaa shakala malbulchaan ammayyuu bara Magna Kaartaa Inglizii (1215) duraa keessa jiraa.Oromoon bulcha sirna Demokraasii Gadaa kan bu’uursan qabsoo hadhaawaa booda tahuun hin oolu. Hawaasi golla (gogeessa) shan duraan murtaawett hiramee waggaa saddeeti duwwaa akka aboo irra turu yeroo tumamu itt deebi’uuf hogganoota haaraa waliin waggaa afurtama booda mullata. Tartiibi saa dhalootaan waan qindaaweef waggaa saddeeti irra darbuun hin dandahamu; waajjirichi amaa fi ammatt gaddhiifamuu qaba.
Dudhaan malbulchaa kabajamuu mirkaneessuuf kan too’atan golli bulchoota duraa ni jiru. Dhalooota sadii, Raabaa Doorii, Luba fi Yubi akka madaalli aangoo fi ulfinni seeraan bulmmaataa fi dudhaa eegamu to’achuu irratt wal gargaaru. Akkasitt Oromdur biqiluu abbaa hirree quummansanii. Dhalooti Oromoo si’anaa barbaadnaan sirna itt garagalee jabeeffatu qaba.
Wayyaaneen danbii ittiin masakamu fi kan addunyaan akka heeraatt heduufii barbaadu qopheeffateera. Sun barrunqab ummata irra buuse malee heera ummati tumate mitii. Hojiirra oolchuu tahee furuun saa akka suukannii wayyaaneen keessa jiruutt taha. Addunyaan mootummaa demokratawaatt beekamuuf barreeffame malee mirga ummatoota empayerittii eegsisuuf jedhamee miti. Akka barrunqab kanaatt caasaa bulchaa Federeeshinaa diriirseera. Kan fedha saa guutu Boordii Kennataa fi Poolisa Federeeshinaa, hirreen saa dheeraa naannaaa fi aangoon saa hin daanga’ane uummate. Seera hacuucoo hedduus labseera; isaan keessaa hamaan kan waa’ee gooltuu irrati bahe. Dhaaboti heera saa fudhachuu didan hundi gooltuu jedhee gubaa itt baase. Dhihi, fedha ofii jechuun waan kaayyoo dudhaa saa faallesu barattuun saa, gooltuutti jijjiirame tolchu callisee irra darbaa jira.
Nammi wayyaaneen “hallu ija jibbe, kan akka jara gooltuu jedhamaniitt milla fuudhu, dubbatu yk haxxiffatu biliqfama, tasa butama, nama hin fedhamne tahu, yk hidhamuutu isa eegata. Fixa qaccee ni gaggeessa. ABOn gooltuu dha kan jedhe yoo tahu, qabata saan Oromoo jibbu hunda at ABO jedhee gaaga’aa jira. Wayyaanee waan isa bara baraan angoo irra tursu se’u hunda gochuuf qophii dha. Sun uumaa aangoo fi humna qabeessa luugama hin qabneeti. Mana saanii soneeffachuun dhimma ummata Habashaatii, kan hoogganoota saaniitt lookoo kaa’uu qabanis isaanuma. Akki itt empayerri bulfamaa dhufe itt fufuu hin dandahuu. Addunyaan Jaarraa 19faa yk 20faa keessa utuu hin tahin 21faa bara teknolojiin iyyaatii hedduu guddate keessa jira. Sunimmoo ummatootaaf ofbara malbulchaa dagaagaa jiru irratt si’aayina hedduu akka mirga seeraan qabu gaafatu dabaleeraafii ji.
Ummati gad qabame hundi walabaa fi bilisa tahuu fehda. Kana beekuun kan darbe caalaa dhiigi akka hin lolaane itt bahisaa maal tahuu akka dandahu qayyabachuu barbaachisa. Akka malletteessaa Chartara fi konvenshinoota mirga ilmaan namaa ST irratt bahaniitt Mootummooti Habashaa dirqama bilisooma ummataa bakka hallee gargaaruu irraa eegama. Yeroo dubbiin Empayera saanii kan ilaalu tahu miltoo seerawaa qaama addunyaa sana tahanii itt fufuuf kan isaan jalaa gad dhiisuufi dirqama caalaa qabu. Oromoon kana qayyabachuu fi birmadummaan ajaja uumaa tahuu fudhachuuni kan walabummaa Oromiyaa gaafataa jiru malee kennata bilisaa fi tola bulchoota empayeraaf miti. Kennatichi dhimma keessaa Habashaatii.
Gollii hedduun kan “heera” Wayyaanee fudhatan kennata Caamsaa dhufu irratt qooda fudhachuuf deemu. Maqaa nagaa fi tasgabii godinaaf haalli akka jirutt itt fufuu aanga’oon lallabanis jiru. Garuu nagaa fi tasgabiin kan jiraachuu dandahu yoo godinichi atoomma keessaa qabaate. Kun kan alaa namatt fe’amu mitii. Haalli jiru haa turu jechuun maaliifuu furmaata hin tahu. Gochi gad dhiisaan Wayyaanee calcala hin qabne, kaka’a qoochoo mirgaa faashisti Amaaraa, badii inni uumuu deemu kan saa caaluu maluuf kaasaa taha jira. Gara biraan Oromoon waan hunda caalaa Nagaa fi Araaraa nafii guddaa kennaa. Sabaawoo Oromoo keessa kan birbadummaa jaallatan malee kan dubbii dhisan hin jiranii. Gadoodi Wayyaanee “Gooltuu!” jedhu Hawaasa subgidduu ittiin sodaachisuuf kan karoorfame. Waaqeffannaa, Musilmummaa, Kiristanummaa haa tahu kanneen biraa Oromoon dhugeeffatan yero dubbiin mirga ilmaan namaa kahu miira sabaawaa walfaktaa fi safuu sadarkkaa tokkoo qabu. Nama hin hidhatin midhuu fi kan birmadummaa saanii dhabamsiisuuf hin dhufne tuquun safuu dha. Oromoon kan itt roorisan akka afuufan utuu hin tahin ummata hangammeessa kamiinuu akeeka hamilee olhaanaa qabanii. Kanaaf kanneen dhiibbaa wayyeeneef michootaan ciga’aa turan dhaabbatanii qorachuun, ejjennoo qabaniif keessa deebi’anii ilaaluun barbaachisaa dha.
Golli kennaticha dabsate kamuu gaafii Oromoon walabummaaf qabu deebisuutu isa eega. Sun Wayyaanee, golota Habashaa kan biraa yk galtuu yoo tahes homaa mitiYayyabaan kennaticha Wayyaaneetu moha. Ajaja saanduqa irbaatt of kennuun of hin ajjeesuu. Seerri yakkaa Dhaddachi Qajeeltuu subgidduu hojiirra oolchaa jiru isaaf kan tolfame fakkaata. Gurguddoon Amaaraa Oromiyaa fi ummata kibbaa irratt holola ibidda qabsiisuu dandahu jalqabaniiru. Kolonoota sanii bakka bakka keessaa Amaarri duguugamaa jira jedhanii wowwaataa jiru. Ummatoota gidduu walitt bu’i empayeratii keessa bakka hallett tahaa jira. Kun imaammata Habashaa gargar baasii bulchi jedhu dhaalmaan kan dhufe irratt kan hundaawe kan isaan taatota kootama itt tahan waan taheef keessaa hin qabnu jedhanii harka dhiqachuu hin dandahani. Dubbiin akkasii yoo kahu, qaccefixiisi Oromoo irra gahe, kanneen akka bara Dargii naannaa Gujiitt tahan, ummataa sulula Dhiddheessaa irra kan gahe fi dhiheenya duulli qotee bulaa Oromiyaa Bahaa qeyee saatii buqisee fi lubbuu hedduu gagahe hedamuu qaba. Yeroo ummati sababa kamiinuu gidiraa argaa jiru callisanii ilaaluun yk beekaa irra darbuun waan fokkuu dha. Ta’isa akkasii holola waliigalaaf dhimma itt bahuu yaaluun yakka sanaa gadii hin taanee fi eenyuunuu hin gargaarre akka tahe beekamuutu irra jira. Kennati Habashaa 2015 gara isaan itt deemaa jiran baruuf yoo hin taane Oromoof dhimma saanii mitii. Kan qabsoofnus kan dhoofsinuunis kan empayra hogganuuf dhihate waliin taha. Qabsoon walabummaa it fufa!!
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Gurandhala 2015
*Ibsaa Guutama miseensa dhaloota saganta ABO isa jalqabaa baasan keessaa tokkoo.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Hanga Ummata Oromoo Waliin Hin araaramnetti Keessa OPDOtti Sabatiinsi Hin yaadamu; Hireen Maayyii Hogganoota Isaas Salphinuma
Posted by Madda Walaabuu Press on 3/12/2013
Bitootessa 12, 2013 | Infoo Deeskii ABO
OPDOn du’a Mallas Zeenaawiitti aanee rakkoo keessa isaa dhoowee dhagahame furachuuf akkuma gahummaa dhabee fi rakkinaan liqimfametti jira. Ilaalcha wal faallaa lama kan dhaabicha keessatti dagaage furuuf jecha isa tokko isa kaan moosisanii yaada miseensotaa fi hogganoota dhaabichaa gar tokkotti luuccessuun akka balaa qabu waan hubatameef akkuma qadaadametti yoona gahe. Ammas akkuma qadaadametti kora haadhoo isaa EPRDF (bixxila TPLF) kan ALHtti Bitootessa 14-17tti geggeeffamu irratti hirmaachuuf qophiitti jirama. Kora kanatti aanee qajeelfama TPLFiin OPDO keessatti tarkaanfiin fudhatamuu mala shakkiin jedhus ni jira. Kunis kan agarsiisu akka dhaabichi miilla lamaan dhaabbatee of danda’ee rakkoo keessa isaa furachuu hin dandeenye, akka dhaaba dhala Oromoo tokkotti ija Oromummaa walaba taheen qorannoo geggeessee of xaliiluun akka hin eehamamneefii fi harka Wayyaanee qofaan hireen isaa kan murtaawuuf tahuu isaa ti. Kun akkaataa uumama OPDO irraa kaée kan murtaawe tahuyyuu, ilmaan Oromoo dhaabicha keessatti of tahanii sammuu Orumummaatiin yaaduu hawwan biratti gaaffii belbeltuu ‘hanga yoomiitti?’ jedhu dhalchaa deemaa jira.
Rakkooleen OPDO olitti eeraman marti kan maddan, dhaabichi Oromoo keessaa dhalatee sagalee dhahannaa onnee Oromoo dhaggeeffachuu manna, humna Oromoo dhiitee bitaa jiruuf ergamtuu tahee hojjechuu isaa irraa ti. Saba keessaa dhalateef gaachana tahee qara eeboo diinaa irraa qolachuu mannaa, eeboo fi gaachana diinaa tahee deebisee saba isaa waraanuu isaa irraa ti. OPDOn abbaa fi haadha irraa dhalate, Oromoo saba guddicha osoo qabuu, dhala guddifachaa TPLF tahee hojjechuuf akka dhaabaatti gaafuma labsamu hireen isaa jal’atte. Hogganoonni dhaabicha keessaa kan of dagatanii alagaaf amanamtummaan dalaguu murteeffatan hanga aangoo irra jiranitti garaa guuttatanii buluu malu. Guddifataan isaanii gaafa gaafatama irraa kaasee isaan darbe garuu lafa itti kufan hin qabani. Ummata Oromoo keessattis tahee sirna itti qunca’anii tajaajilaa bahan biratti jibbamoo fi tufamoo tahu. Dhala isaaniis maqaa gaarii dhaalchisan hin qabani.
Dhaabni saba tokko keessaa dhalatu saba keessaa bahe sanaaf afaan, ijaa fi gurra tahee hanga hin tajaajilletti keessaanis alaanis nagaa hin argatu. OPDOnis Oromoo keessaa dhalatee murannoodhaan Oromoof hanga hin dhaabbannetti, kabaja dhaabummaas tahee milkii sochii horachuun waan hin yaadamne. Dhaaba akkasitti saba keessaa dhalate gansiifamee guddifattummaa diinaatiin dagaagfame keessatti yeroo hundumaa ilaalchi gos tokkichi jiraachuu hin danda’u. Misoonsota dhaabichaa keessaa kanneen garaa guutuu diinaaf ergamanii buluu murteeffatan akkuma jiran hunda, kanneen gochaan kun keessa isaaniitti irriba isaan dhowwatus jiraachuun waan hin hafne. Dhaabni ilaalchi lamaan kun keessatti dagaage rakkoo sabatiinsa dhaabummaa fi miseensota isaa gidduu qabaachuun beekamaa taha.
Rakkoo kana furuun kan danda’amu karaa lama. Tokko, warra fedhii alagaa guutuuf hojjetan irra aananii dhaabicha dhaaba saba keessaa dhalate sanii taasisuu dha. Karaan lammataa ammoo, kanneen alagaaf hojjatan warra Oromoof hadoodu dhabamsiisanii dhaabicha guutummaatti ulee alagaa taasisuu dha. Furmaanni inni duraa furmaata firaa/lammii ti. Haa tahu malee furmaanni kun hanga olaalntummaan waraanaa fi bureaucracy diinaa mataa dhaabichaa gubbaa jirutti milkaawuuf qabsoo hadhooftuu fi murannoo barbaada. Kana milkeessuun qophii haalduree kan barruu tana keessatti eeruun hin barbaachifne gaafata. Yoo kun milkaawe diinni salphatee Oromiyaa irraa harka fudhachuutu dhugooma waan taheef wareegamni tarkaanfiin kun gaafatu salphaa hin tahu. Qabsoo akkaan qindaawaadhaan itti deemuun garuu dubbii yeroo ti malee waan hin oolle.
Furmaatni inni lammaffaa, kan warra Oromoof hadoodu dhabamsiisanii dhaabicha guutummaatti ulee alagaa taasisuu jedhu furmaata diinaa ti. Eega OPDOn dhalatee qabees osoo wal irraa hin cinne hojii irra oolchuuf kan dhama’amaa turee dha. OPDO keessaa warra sammuu Oromummaatiin yaadu yeroo yerootti dhabamsiisuuf hojjetamaatuma ture tahu illee, guutmmaatti hin milkoofne.Har’as OPDOn akka TPLF hawwutti guutummaan guutuutti dirqama ergamtummaa bahachaafii hin jiru. Sammuuwwan Oromummaan yaadan OPDO keessaa haxaawanii dhabamsiisuunis gonkumaa waan hin dhugoomne. Kana dhugoomsuun miseensota OPDO guutummaa guutuutti alagoota irraa qofa kaadhimachuu gaafata. Kana gochuufis yaaliin taasifamaa dhufe jiraatuyyuu, bifa kanaan Oromoo bal’aa gowwoomsuun waan hin fakkaanne tahe. Yaaliin OPDO alagoota qofa irraa ijaaranii Oromoo irratti fe’uuf jalqabamee ture daranuu ummata Oromoo irraa dhaabicha fageesse. OPDO keessaa dhiiga Oromoo dhabamsiisuun kan itti fufu yoo tahe, inumaa, balaa irra-hamaa dhalchee akka lubbuu mootummaa Wayyaanee gaaga’u waan hubatame fakkaata.
Kanaafuu toftaan kun har’as hanga ta’eefuu shaakalamaa jiraatullee, irra-guddaatti garuu ‘qalbii ummata Oromoo ABO irraa fageessina’ yaada jedhuun, fedhiinis tahee dirqiidhaan ilmaan Oromoo bal’inaan OPDO keessatti kaadhimachuutu babal’ate. Keessumattuu dargaggoo Oromoo deeggartummaa ABO irraa gara ofiitti deebisuuf jedhamee duula bal’aa tu geggeeffamaa jira. Yuniversiitiilee fi kooleejota keessaa joollee Oromoo dirqiidhaan unkaa miseensummaa OPDO guuchisuun faashina bara kanaa tahuun beekamaa dha. Ilmaan Oromoo fedhiinis tahee dirqiin OPDOtti miseensomaa jiran kun hundi ammoo, jaalatamus jibbamus dhiigni isaanii Oromoo dha waan taheef, guutummaatti Oromummaa irraa fagaatanii jiraachuu hin danda’ani. Hangamuu dalagaa argachuuf jecha dirqamaniis tahee fedhiin gowwoomfamanii yoo miseensoman iyyuu, oolee bulee dhiigni Oromummaa isaanii dheekkamee daandii jal’oo san irraa isaan deebisuun waan hin hafne. Waan alagoonni Afaan Oromoo dubbatanii fi gooftoliin TPLF gubbaa irraa gad isaan waga’an yeroo hundumaa cal jedhanii hin liqimsan. Kanaafuu dhaaba tokkicha kan dantaa Oromoof dhaabbatuu fi dantaa Oromoo alagaaf gurguru, akkasumas, humni ‘of haa taanu’ jedhuu fi ‘of hin taanu’ jedhu wal gaarreffatu keessatti sabatiinsi dhaabummaa jiraachuu hin danda’u. Isa kanatu keessa OPDO goolaa jira.
Hanga olaantummaan TPLF biyyattii bituu itti fufutti gooliin keessa OPDO kun kan qabbana argatu hin fakkaatu. Wayyaanonni akkuma aadeffatan OPDO keessatti bakkoota furtuu tahan namoota isaaniif amanamoo tahan qabsiisuuf lafa jala qophii geggeeffachaa jiraachuun beekamaa dha. Tarkaanfiin kun ammoo ilmaan Oromoo baay’ee kan fayyaalummaadhaan dhaabicha keessatti hiriiran akka rukutuuf jiru hin haalamu. Akkaataa moyxannoo tarkaanfii Wayyaanee amma duraa irraa kan beekamu, imaammata ‘waraabessa quufe waraabessa beela’adhaan bakka buusuu’ jedhutu hordofama. Matootii OPDO warra hangamuu sirnichaaf amanamee bara dheeraaf dalagaa ture kaasanii dabballee qacalee jalaa ol dhufu, kan nyaatee garaacha guuttachuuf hamuummatu fuudhanii mataa gubbaa kaa’uu dha. Dabballeen qacaleen sunis hanga danda’u nyaatee eega quufee ulfaatee booda, qacalee isa jalaa ol bahu fuudhanii irroomsuudhaan isa quufee gooftolii tuffachuu kajeelu karaa irraa maqsuu dha. Toftaan akkasii kun faayidaa lama qaba. Faayidaan inni jalqabaa fi guddichi, dhaabichi bara baraan toyannoo gooftolii ol’aanoo jalaa akka hin baanetti tiksa. Dhaabicha keessatti warraaqsi akka hin dhalannetti qaawwa hiree jiraachuu malu hunda cufa jedhamee amanama. Faayidaan lammaffaa, ummata ittiin gowwoomsuuf kan gargaaru taha. ‘Warra aangootti fayyadamee quufee isin miidhaa ture karaa irraa maqsine’ jedhamee ittiin ummatatti ololama.
Kanaafuu joolleen Oromoo haala jireenyaatiin dirqamaniis tahee dantaa yeroof gowwoomfanii OPDO keessatti miseensoman adeemsa Wayyaanee kana irraa maal barachuu qabu? Deebiin gaaffii kanaa ifaa dha. Akkuma warra dabreetti akka shonkooraa alalfatamanii darbamuu, kanaanis maqaa fi seenaa ofii dhabanii salphachuu mannaa, xiqqaattus guddattus gaafatama harka isaanii jirutti dhimma bahanii seenaa hojjechuu filachuu qabani. Qabeenyaa Oromiyaa alagaan akaafaadhaan saamee fal’aanaan isaan dura qabu laalanii of gurguruun salphina. Qabeenyaa ofii guutummaatti harka alagaa keessaa micciiranii deeffachuudhaan of irratti abbaa tahanii du’uun ofiifis sabaafis kabajaa gudda dha. Kana gochuuf ammoo OPDO akka dhaaba Oromootti dhuunfachuuf qabsoo keessaa jabeessuun fardii taha.
Wanni hubatamuu qabu, mootummaa Wayyaanee keessatti dabballeen kabajaa ofii gurguree diinaaf ergamus tahee kan aangoo sobaatiin machaawuu lagatee hanguma taheefuu saba ofii irra harka qabu bara baraan aagnoo irra hin jiraatu. Garaagarummaan jara kana lamaan gidduu jiru garuu, inni diinaaf gugguufuu xiqqeessee saba ofii irra harka qabu boru gaafa aangoo irraa darbamu lafa itti kufuu fi maqaa wayyaa dhala ofiif dabarsu kan qabaatu yoo tahu, kan dugdaa citee diinaaf ergamaa bahee guyyaan geenyaan yoo achi irraa darbamu hiree kana kan hin arganne tahuu isaa ti. Seenaa qondaalota OPDO hanga har’aa yoo laalle, dhugaan kun caalaatti ifee mul’ata. Qondaalonni OPDO bar tokkotti ‘pirezdaantii Oromiyaa’ jedhamanii maqaan isaanii tuulamee mul’achaa bahe har’a eessa jiru? ‘Pirezidaantii Oromiyaa (OPDO) jalqabaa’ kan tahe Hasan Alii eessa jira? Namni sadarkaa sanatti ‘biyya bulchaa’ bahe jedhamu maaliif galgalli isaa jireenya baqattummaa tahe? Mootummaa waliin hojjechaa ture qofa osoo hin taane saba keessaa dhalate (Oromoo keessaa fi alaa) irraas adda bahee osoo lubbuun jiruu jireenya kophxummaa wanni isa mude maali?
Junaydii Saaddoo hoo, eessa jira? Namni kaleessa gaafa Waldaa Maccaa fi Tuulamaa cufsiisu ‘waldaan kun waa’ee Oromoo dubbachuuf mooraalii maalii qaba?’ jedhee geeraraa ture har’a maaliif hiree waldaa cufamee san mudate? Namni kaleessa barattootni Oromoo 300 ol yuniversiitii tokkicha irraa wayta ari’aman, ‘ari’amuun isaanii sirrii dha; gara fuulduraattis ni ari’amu’ jedhee diina gammachiise, har’a maaliif ofiifuu ari’amee barattoota ariisise san wajjin hiriira UNHCR galee dhaabbata? ‘Pirezdaantii’n kaleessa hoggaa barattoonni Oromoo Agaaziidhaan mataa mataa isaanii keessa dhawamanii ajjeefaman ‘baga dhawamani, borus mataa mataa isaanii keessa dhoofnee ajjeefna’ jedhee amanamtummaa isaa diinaaf mirkaneesse har’a yoo xiqqaate maaliif haadha manaa isaa hidhaa irraa hiiksifachuu dadhabe?
Qondaalonni OPDO dhiigaan Oromoomanii gochaadhaan Oromoomuu hanqatanii diina gabbaraa bahan kun har’a gaafa gooftota isaaniitiin bakkaa buqqifaman lafa itti kufan dhabanii argamu. Akka saba isaaniitti hin deebine sabni isaan lagateera. Akka diina waliin itti hin fufne diinni alakfatee isaan tufeera. Hiree qurxummii galaana keessaa baatee mudatan. Of qusannoo tokkoon maleetti galanni Wayyaaneef oolaa bahan salphina kana irraa isaan hin baraarre. Yeroo baay’ee namoonni yoo qondaalota OPDO gorsan, ‘Gaafa Wayyaaneen aangoo irraa kufte waliin Maqaleetti hin galtaniitii, yeroodhaan jalaa deebi’aa’ kan jedhu ture. Har’a garuu warri gorsa sabaa dide osoma sirni isaanii aangoo irra jiruu gatii harka isaanii argachaa jiru. Kunis haqni sabaa ofii humna hangamii akka qabu qabatamaatti agarsiisa.
Namni qalbii qabu kana irraa waan baay’ee barata. Oromoo tahanii Oromoo gananii Wayyaaneef ergamuun, booddeen isaa salphina tahuu fakkeenya eerame irraa barachuun hin ulfaatu. Kana keessatti Oromoo ganuu fi Oromoon araaramuu jechuun maali? Oromoo ganuu jechuun, dhaaba Oromoon abdatu jabeeffachuu dhiisanii dhaaba diinni Oromoo ittiin bituuf bixxile akka dantaa diinaaf tolutti jabeessuuf dhama’uu dha. Oromoodhaan araaramuu jechuun ammoo, dhaaba Wayyaaneen Oromoo ittiin bituuf bixxilatte harkaa micciiranii baasanii saba ofiif dhaabbachuu; kanaanis dhaaba Oromoo qabsoo haqaatti jiruuf tumsa hin daddaaqamne tahuu dha. OPDOn sabatiinsa waaraa kan argatus gaafas qofa!
Infoo Deeskii ABO
OPDOn du’a Mallas Zeenaawiitti aanee rakkoo keessa isaa dhoowee dhagahame furachuuf akkuma gahummaa dhabee fi rakkinaan liqimfametti jira. Ilaalcha wal faallaa lama kan dhaabicha keessatti dagaage furuuf jecha isa tokko isa kaan moosisanii yaada miseensotaa fi hogganoota dhaabichaa gar tokkotti luuccessuun akka balaa qabu waan hubatameef akkuma qadaadametti yoona gahe. Ammas akkuma qadaadametti kora haadhoo isaa EPRDF (bixxila TPLF) kan ALHtti Bitootessa 14-17tti geggeeffamu irratti hirmaachuuf qophiitti jirama. Kora kanatti aanee qajeelfama TPLFiin OPDO keessatti tarkaanfiin fudhatamuu mala shakkiin jedhus ni jira. Kunis kan agarsiisu akka dhaabichi miilla lamaan dhaabbatee of danda’ee rakkoo keessa isaa furachuu hin dandeenye, akka dhaaba dhala Oromoo tokkotti ija Oromummaa walaba taheen qorannoo geggeessee of xaliiluun akka hin eehamamneefii fi harka Wayyaanee qofaan hireen isaa kan murtaawuuf tahuu isaa ti. Kun akkaataa uumama OPDO irraa kaée kan murtaawe tahuyyuu, ilmaan Oromoo dhaabicha keessatti of tahanii sammuu Orumummaatiin yaaduu hawwan biratti gaaffii belbeltuu ‘hanga yoomiitti?’ jedhu dhalchaa deemaa jira.
Rakkooleen OPDO olitti eeraman marti kan maddan, dhaabichi Oromoo keessaa dhalatee sagalee dhahannaa onnee Oromoo dhaggeeffachuu manna, humna Oromoo dhiitee bitaa jiruuf ergamtuu tahee hojjechuu isaa irraa ti. Saba keessaa dhalateef gaachana tahee qara eeboo diinaa irraa qolachuu mannaa, eeboo fi gaachana diinaa tahee deebisee saba isaa waraanuu isaa irraa ti. OPDOn abbaa fi haadha irraa dhalate, Oromoo saba guddicha osoo qabuu, dhala guddifachaa TPLF tahee hojjechuuf akka dhaabaatti gaafuma labsamu hireen isaa jal’atte. Hogganoonni dhaabicha keessaa kan of dagatanii alagaaf amanamtummaan dalaguu murteeffatan hanga aangoo irra jiranitti garaa guuttatanii buluu malu. Guddifataan isaanii gaafa gaafatama irraa kaasee isaan darbe garuu lafa itti kufan hin qabani. Ummata Oromoo keessattis tahee sirna itti qunca’anii tajaajilaa bahan biratti jibbamoo fi tufamoo tahu. Dhala isaaniis maqaa gaarii dhaalchisan hin qabani.
Dhaabni saba tokko keessaa dhalatu saba keessaa bahe sanaaf afaan, ijaa fi gurra tahee hanga hin tajaajilletti keessaanis alaanis nagaa hin argatu. OPDOnis Oromoo keessaa dhalatee murannoodhaan Oromoof hanga hin dhaabbannetti, kabaja dhaabummaas tahee milkii sochii horachuun waan hin yaadamne. Dhaaba akkasitti saba keessaa dhalate gansiifamee guddifattummaa diinaatiin dagaagfame keessatti yeroo hundumaa ilaalchi gos tokkichi jiraachuu hin danda’u. Misoonsota dhaabichaa keessaa kanneen garaa guutuu diinaaf ergamanii buluu murteeffatan akkuma jiran hunda, kanneen gochaan kun keessa isaaniitti irriba isaan dhowwatus jiraachuun waan hin hafne. Dhaabni ilaalchi lamaan kun keessatti dagaage rakkoo sabatiinsa dhaabummaa fi miseensota isaa gidduu qabaachuun beekamaa taha.
Rakkoo kana furuun kan danda’amu karaa lama. Tokko, warra fedhii alagaa guutuuf hojjetan irra aananii dhaabicha dhaaba saba keessaa dhalate sanii taasisuu dha. Karaan lammataa ammoo, kanneen alagaaf hojjatan warra Oromoof hadoodu dhabamsiisanii dhaabicha guutummaatti ulee alagaa taasisuu dha. Furmaanni inni duraa furmaata firaa/lammii ti. Haa tahu malee furmaanni kun hanga olaalntummaan waraanaa fi bureaucracy diinaa mataa dhaabichaa gubbaa jirutti milkaawuuf qabsoo hadhooftuu fi murannoo barbaada. Kana milkeessuun qophii haalduree kan barruu tana keessatti eeruun hin barbaachifne gaafata. Yoo kun milkaawe diinni salphatee Oromiyaa irraa harka fudhachuutu dhugooma waan taheef wareegamni tarkaanfiin kun gaafatu salphaa hin tahu. Qabsoo akkaan qindaawaadhaan itti deemuun garuu dubbii yeroo ti malee waan hin oolle.
Furmaatni inni lammaffaa, kan warra Oromoof hadoodu dhabamsiisanii dhaabicha guutummaatti ulee alagaa taasisuu jedhu furmaata diinaa ti. Eega OPDOn dhalatee qabees osoo wal irraa hin cinne hojii irra oolchuuf kan dhama’amaa turee dha. OPDO keessaa warra sammuu Oromummaatiin yaadu yeroo yerootti dhabamsiisuuf hojjetamaatuma ture tahu illee, guutmmaatti hin milkoofne.Har’as OPDOn akka TPLF hawwutti guutummaan guutuutti dirqama ergamtummaa bahachaafii hin jiru. Sammuuwwan Oromummaan yaadan OPDO keessaa haxaawanii dhabamsiisuunis gonkumaa waan hin dhugoomne. Kana dhugoomsuun miseensota OPDO guutummaa guutuutti alagoota irraa qofa kaadhimachuu gaafata. Kana gochuufis yaaliin taasifamaa dhufe jiraatuyyuu, bifa kanaan Oromoo bal’aa gowwoomsuun waan hin fakkaanne tahe. Yaaliin OPDO alagoota qofa irraa ijaaranii Oromoo irratti fe’uuf jalqabamee ture daranuu ummata Oromoo irraa dhaabicha fageesse. OPDO keessaa dhiiga Oromoo dhabamsiisuun kan itti fufu yoo tahe, inumaa, balaa irra-hamaa dhalchee akka lubbuu mootummaa Wayyaanee gaaga’u waan hubatame fakkaata.
Kanaafuu toftaan kun har’as hanga ta’eefuu shaakalamaa jiraatullee, irra-guddaatti garuu ‘qalbii ummata Oromoo ABO irraa fageessina’ yaada jedhuun, fedhiinis tahee dirqiidhaan ilmaan Oromoo bal’inaan OPDO keessatti kaadhimachuutu babal’ate. Keessumattuu dargaggoo Oromoo deeggartummaa ABO irraa gara ofiitti deebisuuf jedhamee duula bal’aa tu geggeeffamaa jira. Yuniversiitiilee fi kooleejota keessaa joollee Oromoo dirqiidhaan unkaa miseensummaa OPDO guuchisuun faashina bara kanaa tahuun beekamaa dha. Ilmaan Oromoo fedhiinis tahee dirqiin OPDOtti miseensomaa jiran kun hundi ammoo, jaalatamus jibbamus dhiigni isaanii Oromoo dha waan taheef, guutummaatti Oromummaa irraa fagaatanii jiraachuu hin danda’ani. Hangamuu dalagaa argachuuf jecha dirqamaniis tahee fedhiin gowwoomfamanii yoo miseensoman iyyuu, oolee bulee dhiigni Oromummaa isaanii dheekkamee daandii jal’oo san irraa isaan deebisuun waan hin hafne. Waan alagoonni Afaan Oromoo dubbatanii fi gooftoliin TPLF gubbaa irraa gad isaan waga’an yeroo hundumaa cal jedhanii hin liqimsan. Kanaafuu dhaaba tokkicha kan dantaa Oromoof dhaabbatuu fi dantaa Oromoo alagaaf gurguru, akkasumas, humni ‘of haa taanu’ jedhuu fi ‘of hin taanu’ jedhu wal gaarreffatu keessatti sabatiinsi dhaabummaa jiraachuu hin danda’u. Isa kanatu keessa OPDO goolaa jira.
Hanga olaantummaan TPLF biyyattii bituu itti fufutti gooliin keessa OPDO kun kan qabbana argatu hin fakkaatu. Wayyaanonni akkuma aadeffatan OPDO keessatti bakkoota furtuu tahan namoota isaaniif amanamoo tahan qabsiisuuf lafa jala qophii geggeeffachaa jiraachuun beekamaa dha. Tarkaanfiin kun ammoo ilmaan Oromoo baay’ee kan fayyaalummaadhaan dhaabicha keessatti hiriiran akka rukutuuf jiru hin haalamu. Akkaataa moyxannoo tarkaanfii Wayyaanee amma duraa irraa kan beekamu, imaammata ‘waraabessa quufe waraabessa beela’adhaan bakka buusuu’ jedhutu hordofama. Matootii OPDO warra hangamuu sirnichaaf amanamee bara dheeraaf dalagaa ture kaasanii dabballee qacalee jalaa ol dhufu, kan nyaatee garaacha guuttachuuf hamuummatu fuudhanii mataa gubbaa kaa’uu dha. Dabballeen qacaleen sunis hanga danda’u nyaatee eega quufee ulfaatee booda, qacalee isa jalaa ol bahu fuudhanii irroomsuudhaan isa quufee gooftolii tuffachuu kajeelu karaa irraa maqsuu dha. Toftaan akkasii kun faayidaa lama qaba. Faayidaan inni jalqabaa fi guddichi, dhaabichi bara baraan toyannoo gooftolii ol’aanoo jalaa akka hin baanetti tiksa. Dhaabicha keessatti warraaqsi akka hin dhalannetti qaawwa hiree jiraachuu malu hunda cufa jedhamee amanama. Faayidaan lammaffaa, ummata ittiin gowwoomsuuf kan gargaaru taha. ‘Warra aangootti fayyadamee quufee isin miidhaa ture karaa irraa maqsine’ jedhamee ittiin ummatatti ololama.
Kanaafuu joolleen Oromoo haala jireenyaatiin dirqamaniis tahee dantaa yeroof gowwoomfanii OPDO keessatti miseensoman adeemsa Wayyaanee kana irraa maal barachuu qabu? Deebiin gaaffii kanaa ifaa dha. Akkuma warra dabreetti akka shonkooraa alalfatamanii darbamuu, kanaanis maqaa fi seenaa ofii dhabanii salphachuu mannaa, xiqqaattus guddattus gaafatama harka isaanii jirutti dhimma bahanii seenaa hojjechuu filachuu qabani. Qabeenyaa Oromiyaa alagaan akaafaadhaan saamee fal’aanaan isaan dura qabu laalanii of gurguruun salphina. Qabeenyaa ofii guutummaatti harka alagaa keessaa micciiranii deeffachuudhaan of irratti abbaa tahanii du’uun ofiifis sabaafis kabajaa gudda dha. Kana gochuuf ammoo OPDO akka dhaaba Oromootti dhuunfachuuf qabsoo keessaa jabeessuun fardii taha.
Wanni hubatamuu qabu, mootummaa Wayyaanee keessatti dabballeen kabajaa ofii gurguree diinaaf ergamus tahee kan aangoo sobaatiin machaawuu lagatee hanguma taheefuu saba ofii irra harka qabu bara baraan aagnoo irra hin jiraatu. Garaagarummaan jara kana lamaan gidduu jiru garuu, inni diinaaf gugguufuu xiqqeessee saba ofii irra harka qabu boru gaafa aangoo irraa darbamu lafa itti kufuu fi maqaa wayyaa dhala ofiif dabarsu kan qabaatu yoo tahu, kan dugdaa citee diinaaf ergamaa bahee guyyaan geenyaan yoo achi irraa darbamu hiree kana kan hin arganne tahuu isaa ti. Seenaa qondaalota OPDO hanga har’aa yoo laalle, dhugaan kun caalaatti ifee mul’ata. Qondaalonni OPDO bar tokkotti ‘pirezdaantii Oromiyaa’ jedhamanii maqaan isaanii tuulamee mul’achaa bahe har’a eessa jiru? ‘Pirezidaantii Oromiyaa (OPDO) jalqabaa’ kan tahe Hasan Alii eessa jira? Namni sadarkaa sanatti ‘biyya bulchaa’ bahe jedhamu maaliif galgalli isaa jireenya baqattummaa tahe? Mootummaa waliin hojjechaa ture qofa osoo hin taane saba keessaa dhalate (Oromoo keessaa fi alaa) irraas adda bahee osoo lubbuun jiruu jireenya kophxummaa wanni isa mude maali?
Junaydii Saaddoo hoo, eessa jira? Namni kaleessa gaafa Waldaa Maccaa fi Tuulamaa cufsiisu ‘waldaan kun waa’ee Oromoo dubbachuuf mooraalii maalii qaba?’ jedhee geeraraa ture har’a maaliif hiree waldaa cufamee san mudate? Namni kaleessa barattootni Oromoo 300 ol yuniversiitii tokkicha irraa wayta ari’aman, ‘ari’amuun isaanii sirrii dha; gara fuulduraattis ni ari’amu’ jedhee diina gammachiise, har’a maaliif ofiifuu ari’amee barattoota ariisise san wajjin hiriira UNHCR galee dhaabbata? ‘Pirezdaantii’n kaleessa hoggaa barattoonni Oromoo Agaaziidhaan mataa mataa isaanii keessa dhawamanii ajjeefaman ‘baga dhawamani, borus mataa mataa isaanii keessa dhoofnee ajjeefna’ jedhee amanamtummaa isaa diinaaf mirkaneesse har’a yoo xiqqaate maaliif haadha manaa isaa hidhaa irraa hiiksifachuu dadhabe?
Qondaalonni OPDO dhiigaan Oromoomanii gochaadhaan Oromoomuu hanqatanii diina gabbaraa bahan kun har’a gaafa gooftota isaaniitiin bakkaa buqqifaman lafa itti kufan dhabanii argamu. Akka saba isaaniitti hin deebine sabni isaan lagateera. Akka diina waliin itti hin fufne diinni alakfatee isaan tufeera. Hiree qurxummii galaana keessaa baatee mudatan. Of qusannoo tokkoon maleetti galanni Wayyaaneef oolaa bahan salphina kana irraa isaan hin baraarre. Yeroo baay’ee namoonni yoo qondaalota OPDO gorsan, ‘Gaafa Wayyaaneen aangoo irraa kufte waliin Maqaleetti hin galtaniitii, yeroodhaan jalaa deebi’aa’ kan jedhu ture. Har’a garuu warri gorsa sabaa dide osoma sirni isaanii aangoo irra jiruu gatii harka isaanii argachaa jiru. Kunis haqni sabaa ofii humna hangamii akka qabu qabatamaatti agarsiisa.
Namni qalbii qabu kana irraa waan baay’ee barata. Oromoo tahanii Oromoo gananii Wayyaaneef ergamuun, booddeen isaa salphina tahuu fakkeenya eerame irraa barachuun hin ulfaatu. Kana keessatti Oromoo ganuu fi Oromoon araaramuu jechuun maali? Oromoo ganuu jechuun, dhaaba Oromoon abdatu jabeeffachuu dhiisanii dhaaba diinni Oromoo ittiin bituuf bixxile akka dantaa diinaaf tolutti jabeessuuf dhama’uu dha. Oromoodhaan araaramuu jechuun ammoo, dhaaba Wayyaaneen Oromoo ittiin bituuf bixxilatte harkaa micciiranii baasanii saba ofiif dhaabbachuu; kanaanis dhaaba Oromoo qabsoo haqaatti jiruuf tumsa hin daddaaqamne tahuu dha. OPDOn sabatiinsa waaraa kan argatus gaafas qofa!
Infoo Deeskii ABO
Subscribe to: Post Comments (Atom)