text:
Ministeerichi akka jedhetti omishi Loon Gaaffaafi Foonii gara gabaa biyyaalee bahaa jiddu galeessaatti kan ergamudha.
Baatii sooma ramadaanaatti haala yeroo birooraa adda ta’een biyyaaleen hedduu omsha Foonii waan barbaadaniifidha Itiyoophiyaan omisha kana dhiyeessuu kan karoorfatte jedhameera.
Barreessaan waldaa mishitootaafi ergitoota omisha Foonii obbo Ababaaw Makonnin baatii sooma ramadaanaa keessa omisha foonii toonii kuma 5fi 400 gara biyyaalee gara garaatti dhiyeessuuf akka karoorfamedha kan mirkaneessan.
Baatii ramadaanaatti Foon gabaa alaatiif ergamu keessaa dhibbentaan 90 kan ta’u Sa’uudii Arabiyaafi Immireetoota Araba wal ta’aniitiif ergama.
Kanaan dura omisha Foonii gara gabaa alaatti erguuf Daandiin xiyaara Itiyoophiyaa babali’a tokkoon foon toonii 24 qofa fe’aa kan ture yammuu ta’u wayiti sooma baranaatti garuu toonii 60 erguuf karoorfameera.
Itiyoophiyaan loon gaaffaafi omisha foonii gara Soomaaliyaa Gibtsi Jibuutii Sa’uudii Arabiyaa Immireetoota Araba wal ta’anii Turkiifi Hoong Koongitti ergiti.
Ministeera daldalaatti itti aanaan daayireektara loon gaaffaafi gogaafi kal’ee obbo Kaliifaa Huseen Itiyoophiyaan baatiiwwan 11 darabanitti loon gaaffaa gara alaatti ergiterraa galii Doolaara Ameerikaa miliyoona 100fi miliyoona 70 argattee jirti jedhan.
Itiyoophiyaan loon gaaffaa miliyoona 53fi kuma 800 Hoolota miliyoona 25 caalan Ra’oota miliyoona 22 caalan Gaala miliyoona 2 caalaniifi Andaaqqoo miliyoona 49 caalan qabaachuudhaan ardii Afrikaa irraa adda duree akka taate biizinas riikkaardar gabaaseera.


c: text/html

text:
Archive for February, 2013
February 19, 2013 at 2:51 am · Gadaa.com
Photo: File - (Left to Right) - Oromo Freedom Fighters Elemoo Qilixuu, Jaarraa Abbaa Gadaa, and Muhaammad Umar in Aden, Yemen, in 1969.
The Oromo freedom fighters led by Elemoo Qilixuu participated at the foundation of the Oromo Liberation Front in Dec 1973-Jan 1974 in Finfinnee along with leaders of the underground Macha-Tuullama youth movement, and went on to resume the armed resistance against the Abyssinian colonial forces in the highlands of Charchar, Eastern Oromia. However, the armed resistance led by Elemoo Qilixuu was short-lived due to the martyrdom of Elemoo in Sept 1974. While the Oromo freedom fighters led by ...
February 19, 2013 at 12:31 am · Gadaa.com
Y.G. (2005)
HIWAATOONNI HAMMEENYA ANGOO OF HARKA TURSUUF HOJJATAN BARAARUUF SHIROOTA QOPHEEFFATAN, kanneen tarrifaman keessaa torbee 1-6 ilaalu yaallee jirra. Har’a isa hafe xumurree waan fala nuuf ta’an waliif dhaamna.
February 18, 2013 at 9:28 pm · Gadaa.com
Y.G (2005)*
Yaadachiisa:-
Barruun mata duree “Mataa nu maraa jiru ”miidhama keenya bara baraan himachaa jiraachuuf jecha sirnoota durii irraa kaasee kan dubbatu miti. Kutaa sadiin kan xumuramuudha.. Mataa nu maraa jiruun, keessa keenyaan akkamiin akka mataa nu maraa jiran, saboota biroo keessaan akkamiin mataa akka nu maran fi wayyaaneen deemsa keenya sodaachuu irraa mataa nu maruuf kan arreedaa jirtu keessatti argattu. akeeki barruu kanaa waa sadii irratti xiyyeeffata
February 18, 2013 at 8:43 pm · Gadaa.com
Walgahii in ibsa walhubannoo ABO SG , ABO QC fi GQM ABO gaafa Guraandhala 16, 2013 London keessatti ta'e milkiin xumurame. Walgahii kana irratti miseensotni, deeggartootni fi ummatni Oromoo London jiraatanii fi biyya Ingilizi naannoo adda addaa irraa hedduminaan argamtanii ture. Haalli waliigaltee fi Walhubannoo karaa bakka bu'ootaa Qaamota sadeenii wal duraa duubaan insame.
February 18, 2013 at 9:42 am · Gadaa.com
The following is a statement from the Oromo Liberation Front (OLF). The Afan Oromo and Amharic versions of the statement were released last week here.
February 18, 2013 at 8:21 am · Gadaa.com
[gpslideshow exclude="" caption="on"]
Dhimma walihubannoo fi waliigaltee ABO ilaalchise hawaasota Oromoo, waldaalee Oromoo, fi miseensota ABO biyya Jarmanii jiraniif Guraandhala 16 bara 2013 ibsi kennameera. Waligayiin kun ganamaa saatii 11 irraa egalee amma waaree boda saatii 18:00 magaalaa Frankfurt, galma Universitii Joon Volfigaang kessatti geggefame.
February 18, 2013 at 7:57 am · Gadaa.com
The following statement is from the Human Rights League of the Horn of Africa (HRLHA).
February 17, 2013 at 11:50 am · Gadaa.com
February 17, 2013 at 11:42 am · Gadaa.com
February 17, 2013 at 1:10 am · Gadaa.com
Gadaa.com, the online media outlet serving the Oromo nation as well as the Horn of African region, has launched a monthly bilingual electronic newsletter (e-newsletter, in PDF format) that covers community and civic topics that are relevant to the Oromo nation and the Horn of African region. The e-newsletter is named FinfinneTribune, and presents information in English and Afan Oromo.
February 15, 2013 at 11:46 pm · Gadaa.com
The following is an announcement for Oromo Studies Association's (OSA's) 2013 Midyear Conference, which will be held in Atlanta, Georgia, on March 16.
February 15, 2013 at 11:54 am · Gadaa.com
[gpslideshow exclude="" caption="on"]
February 15, 2013 at 9:54 am · Gadaa.com
Jiituu Sabaafi Lammii Moosisaa | Unbarsiitii Finfinnee Amajji, 2013
Caamsaa 1991, ganama reefu caamni ho’uu eegala. Arfaasaan dafee waan roobeef coqorsi biqiluu jalqabeera. Jabbiloota araddaatti yaafnee akkuma durii fiffiignee otuma taphannuu gidduutti waan addaa agarree dhaabannee ilaaluu eegalle. Harroonniifi gaangoliin lakkofsi hinbeekamne araddaa jabboota keenya weeraranii hanga dachii magariifni biyyoo diimaa fakkaatutti qoqoraa jiru. Sana dura harreefi gaangee hagas heddummatu agarree hinbeeknu. Kana biraan akkatti isaan dachii qorqan raajiidha! Namichi gabaabaan surree daalattii gonnoffee keessatti kutate qawwee ciqilee nama guddaa tokko hincaalle gateettiirra godhatee harroota sana gidduu dhaabata. Mataan isaa cirmaayee daraaraa doobbi fakkaata. Otuma dhaabannee ...
February 15, 2013 at 9:20 am · Gadaa.com
Bariisoo Gadaa Irraa* | Guyyaa 2/14/213
Ugguum yaa qullaa kee!
Raajii dha uumamni kee
Yoo alaa silaalan midhagina kan kee
Human gadi facaasa akkataan sinboon kee
Of-Keessaa darbata waan nama hawwatu
Yaada qalbii namaa kan fuudhee gugatu!
Warraaqa ifa aduu fagootti calaqqisuu
Kara adeema mara ofitti kan harkisu
Miira kan sochoosu
Du’aa kan sokoksu
Ajaa’ba Rabbii uumaa akkas bareedu
Yeroof of-dagata Kan silaale hunduu!
Haata’uyyu malee yoom akka bifa kee
Guutuu ta’ee beeka guyyu hujiin kan kee?!
Kan sitti hiqee ilaalef keessa eenyummaa kee
safuu! maal akkam fokkisa broof balballi kee?!
Ugguum yaa qullaa kee!
Kunuunsuu wallaltee bareedaa bifa kee
Eeggaachiuu dadhabdee qulqulluu qaama kee
Bakka argetti kuftee maqaakee dagattee
Xaba ijoollee dhaaqxee sadarkaa gad buutee
Dhoqee waliin laaqxee biyyoo bukeessitee
Sangaa jabii ...
February 14, 2013 at 11:27 am · Gadaa.com
By Hashim Adam*
The propaganda video that was released by the Ethiopian Television (ETV) about the Muslim movement in Ethiopia reminded me of the unfounded accusation that the TPLF made against the Oromo Liberation Front (OLF) in order to terrorize OLF's supporters in early 1990s.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yaamicha tokkummaatiif owwaachuu fi qabsoo hidhannoo cimsuun yoomiyyuu caalaa amma ta’uu qaba
Abdii Boruutiin*
Uummanni Oromoo bar-dhibbee tokkoo ol gabrummaa Habashaa jala turani fi ammas jirani illee, gabrummaan uummanni keenya har’a bar-kurnee lama keessa jiran kun yoomiyyuu caalaa hamaa akka ta’e fi bifa biraa illee akka qabu waan nama mamsiisuu miti. Erga Wayyaaneen biyya keenya qabattee, aangootti dhuftee kaasee, jiruu fi jireenyi uummata keenyaa guyyaa dhaa guyyaatti hammaachaa deeme malee wanti jijjiirame fi fooyya’e takka illee hin jiru; kun dhugaa ragaa qabu dha. Kan biraa illee hafee, har’a diina keenya biratti maqaa’umti “Oromoo” jedhuu yakka waan ta’e fakkaata. Deeggaraa ykn miseensa Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) ti jedhanii sababa hin taane uumanii, kanaan uummta keenya hidhaa, dararaa, ajjeesaa, biyyaa abbaa irraa baqachiisaa,…. jiran malee duulli Wayyaaneen uummata keenya irratti godhaa jirtu walumaagalatti duula Oromummaa irratti godhamaa jiruu dha.
Wayyaaneen har’a duula gaggeessaa kan jirtu uummata keenya irratti qofaa otuu hin taane, biyya teenya Oromiyaa irrattis duula balleessaa daangaa hin qabne godhaa jirti. Karaa tokkoon biyyi teenya cicciramtee gurguramuu dhaan dhumaa jirti. Karaa biraatiin ammoo maqaa misoomaatiin biyyee fi bishaan keenya illee summii dhaan badaa jiru; sababa kanaan uummanni keenya dhukkuba hamaa dhaan qabamaa jiru; kan humnaa qayee ofiirraa buqqifame, kadhataa ta’ee karaarratti argamaa jira. Uummanni keenya kan dur beela argee hin beekne har’a beela hamaa keessa jiru. Yeroo alagaa fi diinni qabeenya irratti qabeenya (qabeenya saamichaa!!) dabalanii dureessa addunyaa kanaa ta’aa deeman, uummanni keenya garuu hiyyummaa guddaa keessatti kufanii jiru. Biyya isaanii keessatti jireenya namaa gadii jiraachaa jiru. Kan hidhaman mana hidhaa keessatti dararamaa jiru; gaafa achii ba’an hin beekan; kan achumatti hafani illee hin dhabamne. Rakkooleen uummata Oromoo kan lakkaawwamanii dhumanii miti; tarreen waayee kanaa dhuma hin qabu. Gabrummaa hamaan kana caalu jiraaree??
Egaa, uummata Oromoo keessumaayuu warri biyya alaa jirtan; xinnaatu illee kan biyya nagaa keessa jiraattan; baatanii galuun keessan kan sodaachisaa hin taane; kan nagaan raftanii bultan; kan nagaan baatanii galtan; kan sagaleen keessan dhaga’amuu danda’u; kan mirgi keessan kabajamu; iyyattani illee isiniif mirmachuun kan danda’amu; waayeen uummata keenyaa kan qawwee faashistiitiin ukkaamamanii jirani fi jireenya hamaa keessa jiran kun isin hin quuquu? Maaltu isinitti dhaga’ama? Maal yaaddu? Maal godhuu dandeenya? Maal godhuu qabna? Maaltu nurraa eegama? …. jettanii ofgaafattuu? Malli fi furmaanni rakkoolee kanaa isinitti mul’atuu? Hunda caalaa ammoo gaafiilee kana kanan dhiyeesseuu barbaadu sabboontota fi qabsaa’ota bilisummaa Oromootiifi. Keessumaayuu jaarmayoonni bilisummaa Oromootiif ijaaramne jedhan hunduu, yoo dhuguma uummata kanaaf dhaabbatan, gaafiilee kanaaf deebii kennuu qabu. Deebiin ani isaanirraa eegu garuu tokko qofaa dha. Inni kunis “Tokkummaa sabboontotaa fi qabsaa’ota Oromoo; tokkummaa ykn tumsa jaarmayoota Oromoo” yoo ta’u, kan mooraa qabsoo bilisummaa Oromoo (QBO) keessatti humna cimaa uumu ta’uu qaba. Kan Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) cimsee injifannoo fidu ta’uu qaba jechuu dha.
Wayyaaneen humnaan qawwee dhaan biyya keenya qabattee, aangootti dhuftee, kunoo bar-kurnee lama waan barbaadde fi akka barbaadde godhaa jirti. Waaroo diimookraasii uuffattee alatti of mul’isuu dhaan keessatti garuu faashistummaa dalagaa jirti. Dubbiin kun akkuma makmaaksi Oromoo “Dadhabaan fira hin qabu, jabaan fira hin dhabu” jedhu ta’eeti malee addunyaani illee gochaa Wayyaanee kana otuu hin beekin hafteeti miti. Yoo nuuf na’an fi nuuf mararfatani illee dubbataniituma cal jedhu malee, diina hamaa kana nurraa kaasuu hin fedhani. Kana numatu injifatee ofirraa kaasuu qaba. Ormarraa wanti eegnu hin jiru. Wayyaaneen humnaan dufte tun humnumaan deebiti malee karaan biraa waan ijibbaatame natti fakkaata. Humnaan, qawwee dhaan, qabsoo hidhannootiin yoo ta’e malee Wayyaanee jilbiiffachiisuun hin danda’amu. Dhugaan kun ammoo kan har’a dhalate fi kan har’a ifa ta’ee mul’ates miti. Kana booda, tokkummaa ofii jabeessanii, humna ofii cimsanii; qabsoo hidhannoo yoomiyyuu caalaa jabeessanii; WBO Wayyaanee jilbiiffachiisu yoo uuman malee, karaan biraa kan Wayyaanee kuffisu jira ykn jiraachuu danda’a jedhanii yaaduun gowwummaa fi yeroo fixuu ta’a yoon jedhe waanan dhara dubbadhu natti hin fakkaatu. Haa ta’u malee, har’a humni Wayyaanee injifatu dhiisii kanumti sodaachisuu yeroo ammaa jiraa laata? Deebiin ani gaafii kanaaf kennu “hin jiru” kan jedhu dha.
Gaafiin itti aanee ka’u ammoo, “Gara fuulduraa hoo humni Wayyaanee injifachuu danda’u uumamuu danda’aa?” kan jedhu dha. Deebiin ani gaafii kanaaf kennu garuu lama; “eeyyeen, ni danda’a” fi “lakkii, hin danda’u” kan jedhanii dha. Maaliif deebii lama akkan kenne ibsuun yaala. Yoo haalli mooraa QBO keessa jiru akkuma amma jiru kanatti kan itti fufu ta’e; yoo sabboontonni, qabsaa’onni fi jaarmayoonni illee akkuma gara gara faca’anitti kan hafan ta’e; yoo waliigalteen hin jiraanne; yoo wal kabajuun, amananii wal amansiisuun, wal obsuun hin jiraanne; yoo amantii walirraa dhabuun, wal sodaachuun, wal shakkuun itti fufe; yoo summiin gandummaa fi naanummaa kan hawaasa Oromoo keessa faca’e kun badee hawaasni kanarraa hin qulqulloofne; walumaagalatti yoo tokkummaan ilmaan Oromoo keessumaayuu kan sabboontotaa fi qabsaa’otaa hin ijaaramne, wanti hunduu kan dur caalaa laafaa fi dadhabaa waan deemuuf, humna cimaa horachuun hafee, kanumti jiruu laafaa fi badaa deema. Waayee kanatu deebii “lakkii, humni Wayyaanee injifachuu danda’u uumamu hin danda’u” jedhutti na geessa ykn akkan jedhu na godha.
Karaa biraatiin ammoo, yoo kan dabre irraa barachuu dandeenye; yoo of duuba garagallee, bitaa fi mirgas ilaallee haala keessa jirru hubachuu kan dandeenyu ta’e; yoo waliin mormuu fi karaa walitti cufuu dhiifnee karaa dafee uummata keenya faashistummaa kana keessaa baasuu danda’u tokko irratti kan waliigallu ta’e; yoo harka wal qabannee, irree tokkoon diina irratti duulla kan jennu ta’e, tokkummaan yookaanis tumsi uummanni Oromoo hawwu fi abdii guddaa dhaan eegaa jiru akka ijaaramu mamiin hin jiru. Yoo tokkummaan ykn tumsi humnoota Oromoo mooraa qabsoo bilisummaa keenyaa keessatti kan ijaaramu ta’e ammoo, kun humna cimaa fi abdachiisaa uuma jechuu dha. Isa kanatu WBO cimsa. Deebii “eeyyen, humni Wayyaanee injifachuu danda’u uumamuu ni danda’a” kan na jechisiisu waayeen kanaa olitti ibse kun yoo milkaa’e qofaa dha. Tumsa alaa illee kan barbaadnu (barbaachisaa kan ta’u) dura yoo hojii manaa keenyaa xumurre booda dha. Kanaafan, kanaan dura illee barruulee kiyyaa kan gara garaa keessatti, tumsa hunda hammatu dura tokkummaan ykn tumsi mooraa QBO keessatti ijaaramuu qaba jedhe.
Waayee qabsoo hidhannoo yoo dubbannu, dhugaa dubbacguu dhaaf, yeroo ammaa xinnaatu illee sochii bilisa baasaan saba Ogaadee (ONLF) agarsiisaa jiru irraa kan hafe, humni biraa kan Wayyaanee sodaachisu jiraa? Otuu akka ONLF injifannoo tokko tokko agarsiise; magaaloota tokko tokkos qabadhe jedhu, WBOnis sochii walfakkaataa godhee, bakkee’uma takka illee qabadhe kan jedhu ta’e, uummanni keenya hamilee guddaa dhaan yeroo tokko akka ka’an fi Wayyaaneetti sodaa guddaa akka uuman mamiin ykn shakkiin hin jiru. Uummanni keenya keessumaayuu dargaggoonni hogganaa bilisa baasaa cimaa fi humna abdachiisaa of biraa ykn of duubaa dhaban malee, jijjiirama tokkoof of qopheessanii jiru. Hogganummaa cimaa fi humna wabii ta’u duubaa dhaban malee, uummanni keenya kan garaan isaanii gubatee jiru kun, waa hundaafuu of qopheessanii jiru jechuu dha.
Uummanni keenya kan biyya keessa jiran, kan qawwee faashistiitiin ukkaamamanii jiran, humna abdii isaaniif ta’u duubaa dhaban illee hamilee cimaa dhaan hammam Wayyaanee dhaan mormaa akka jiran; wanti biraa illee yoo hafe bakkaa carraan argametti sagalee ofiitiin dhimma ofii ibsuu akka barbaadan ykn ibsaas jiran fakkeenya tokko tokko kaasuun ni danda’ama. Akkuma beekamu uummanni keenya, kan biyya keessa jiran, hiriira ba’anii rakkoo ofii ibsachuu hin danda’an; ukkaamamanii waan jiraniif jechuu dha. Haa ta’u malee, waggaatti yeroo tokkos ta’u, sababa irreechaatiin ykn irreessaatiin yoo walitti dhufan sagalee ofiitiin dhaamsa baay’ee dabarsaa jiru. Sirbaan ykn dhiichisaan wal fakkeessanii dhugaa tokko tokko ibsachaa jiru. Mee waan dargaggoonni Oromoo jedhan tokko tokkon akka fakkeenyaatitti dhiyeessa.
“Gaabii dachaa yaa gaabii dachaa,
Mee nurraa galchaa,
Mallasaan diqaalaa nurratti dhalchaa”
“Muraa maqasii yaa muraa maqasii,
Dhageessaa yaa Mallasii,
Oromoon dhufaa jira ammasii”
fi kana kana fakkaatu sirbuu dhaan bakkee carraa argatanitti fakkeenyaaf irreecharratti Wayyaanee humna malee hin beekne tanatti sodaa tokko malee waayee ofii himaa jiru. Uummata sodaa hin qabne, uummata abdii hin muranne!!
Egaa, uummanni keenya otuu qawwee dhaan marfamanii jiranuu sodaa tokko malee sagalee ofii akkanatti dhageessisaa jiran kun, otuu hogganaa cimaa fi waraana bilisa baasaa abdachiisaa duubaa qabaatanii, akka laga guutee utaalaa yaa’uu Wayyaanee haranii deemuu akka danda’an hubadhaa!! Kanaaf, akka ONLF otuu WBOn magaalaa tokko qabadhe kan jedhu ta’e, uummanni keenya hamilee guddaa dhaan ka’anii kana duuba hiriiru jechuu dha. Carraan akkanaa kun akka argamu garuu jaarmayoonni uummata kanaaf dhaabbanna ykn bilisummaa isaatiif qabsoofna jedhan hunduu garaagarummaa isaan jidduu jiran dhiisanii; uummata keenyaaf jedhanii nagaa fi araara buusuu qabu. Kanaaf ammoo haal-dureen jiraachuu hin qabu. Yoo nagaa fi araarri bu’e booda tokkummaa fi tumsa mooraa ofii keessatti ijaaruu dha. Tokkummaa fi tumsi ijaaramu kunis kan WBO jabeessu fi haaromsu ta’uu qaba. Akkanatti qabsoon hidhannoo cimuu danda’a; akkanatti umriin Wayyaanee gabaabbachuu dandeessi; karaan biraa hin jiru. Kanaaf, yaamichi tokkummaa yoomiyyuu caalaa amma dhaga’amuu qaba.
Mee ammas waanan dhaga’e, kan uummanni keenya sirbaan ibse tokkon dhiyeessa. Inni kunis waggoota sagaltamoota (1990s) keessa yoo ta’u, yeroo ABOn mootummaa ce’umsaa keessaa ba’ee, hogganoonni isaas biyya keessa ba’an sana ture. Yeroo sana dargaggoonni akkana jedhanii sirbaa turan.
“Gaattiraa falaxaa yaa gaattiraa falaxaa,
Dhageessaa yaa Leencoo Lataa?
Mallas Zeenaawii maallaqa (qabeenya) uummataatiin taphataa!”
Hubadhaa!! yeroo sana akka har’aa gabrummaan hammaachaa dhufee, biyyi teenya Oromiyaan illee gurguramuu hin jalqabne. Kan yeroo sana, jalqaba Wayyaaneen aangootti dhufte irratti akkas jedhanii sirban, har’a yeroo wanti hunduu badaa deemu kana, uummanni garaan isaanii gubate kun carraan tokko yoo argame akka ibidda boba’uu Wayyaanee gubanii balleessu jechuu dha. Gaafiin ka’an garuu “Eenyutu kanaaf isaan qopheessa? Eenyutu duuba isaanii jiratee wabii ta’a? fi k.k.f dha. Uummanni keenya sirba kanaa olii kanaan yeroo’uma sanuu akka Wayyaaneen qabeenya keenya saamaa jirtu ifatti baasanii dubbatan jechuu dha. Kana qofaa otuu hin taane, akkamitti hogganaa qabsoo isaaniitti akka iyyatan; nu dhaga’aa, nuuf koottaa, nu dhaqqabaa akka jedhan agarsiisas jechuu dha. Hogganoonni keenya kan har’aa, kan biyya alaa jiran, kan roorroo uummata keenyaa ijaan hin agarre, hoo yaamicha akkanaa dhaga’uu laata? Yoo kana kan dhaga’an ta’e, deebiin isaanirraa eegamu tokkummaa ijaaruu fi qabsoo hidhannoo yoomiyyuu caalaa cimsuu dha.
Yeroo Darguun kufuuf jedhus uummanni keenya akkasuma jibba gabroonfataarraa qaban mul’isuu dhaaf sirbaan sagalee ofii dhageessisaa turan. Yeroo sana ammoo dargaggoonni akkan jedhanii sirbaa turan.
“Yaa Mangistuu yaa ilma garbittiin deesse,
Nurraa deem yeroon kee geesse”
Dhuguma akkuma isaan jedhan, Darguun kufnaan Mangistuunis kan fudhachuu danda’u fudhatee bade. Yoo tokkummaan sabboontotaa fi qabsaa’otaa ijaaramee, humni cimaan, waraanni cimaan mooraa QBO keessatti ijaarame, kufaatiin Wayyaanee fi badiin Mallasaatis fagoo hin ta’u. Sagaleen uummata keenyaa otuu hin dhaga’amne hin hafu jechuu dha. Guyyaan gumaan ilmaan Oromoo itti baatu akka dhiyaatu ammoo yaamichi tokkummaa dhaga’amuu fi qabsoon hidhannoo yoomiyyuu caalaa cimuu qaba; yeroon isaas amma dha; sagaleen uummata keenyaa dhaga’amuu qaba.
Galatoomaa.
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
3 Comments
-
Naannooshaa:
Yaa obboleesso, akka gaarii xiinxalte. Galatoomi.
-
Q:
xiinxala obbo Abdii boruu diheese kunhamma tokko dhugaa qaba jedhee amana. Haatahu malee nama sirritti dubiseef wanneen abdii nama kutachiisuuf tilmaaman kan keessaa qabu fakkaata. QBO erga jalqabamtee kaasee gufuulee adda addaa keessa dabruun injifannoolee tokko tokko akka galmeessa namni haalu kan jiru natti hin fakkaatu. Biyya keessaas ummanni keenya gidiraa bara dheeraa muffatee tattaaffii adda addaa gochaa jiraachuun isaa kan addaan hin cinne. Gaaffiin garuu kanneen qabeenyaan, dandeetii fi dabrees sadarkaa lubbuu ofii of kennuuf kanneen qophii tahanii kufaa kufisaa jiran baayyee tahanillee, kanneen gandaa fi amantiin QBO akka rirmatti keessaan nyaachaa turanii fi jiraniis akkasumatti baayyee dha.
Kanneen akka oromotti qabsaawani dhageeti argataniin fuula seenaa qabsoo isaani garagalchani QBO karaa adda addaan laamsheessuuf lafa jalaan waada diinaaf galan guutachuuf hojjachaa jiraniin lakkoofsa keessa galuu qabu. Eegaa, kun dhiheessi fi haala naannoo irratti dabalate kanneen QBO tana akkuma gurraachaa fi aditti ilaaluu fi qabsoo saboota daangaa qaxaamurani lolaa jiran kanneen akka Ogadeen waliin waliin madaaluun sirri miti
Warri Ogaadeen yeroo mijjateef daangaa dabrani loluu qofa otuu hin tahiin hirmaannaan ummata isaaniis akkasumatti ol ka’a dha. WABO kanaan waliin madaaluun kanneen rakkoo hunda baadhatani qabsaa waa jiran gatii dhoowwuu taha. WBO hoggana dhabe jachuuniis kanneen kufisaa kufan hunda gatii dhoowwuu tahuu bira taree xureessa seenaati. Hogganni dhaaboota garii keessaafu ABO rirma keessaa irra yeroo yeroon bahuuf qabsoon godhanii fi dhaaba kana dandamachiisani sadarkaa tokkon gahuun ebbifamaa dha. Kanneenuma dhaluu tana gandaan wal foohani dhaaba kana keessatti yeroo dheeraaf keessatti sakaalaa turan, amma ammoo tokkummaa akka kubbati dhiitani bahaniif booyaa jiru qofa ilaaluun ni gaha. Eegaa tokkummaa moraa qabsaawootaa yoo jannuus badiilee bara baraan hojjatamaa tureef furmaata itti kennuun waan hin turreef (maguddoo, wal sodaachuu faa) irraan kan ka’e. Ammas taanaan Moraan qabsoo Oromoo bakka jiru irraa fuldura tarkaanfachuuf, badiin Mooraa qabsoo oromoo keessatti hojjatame hundi ifa bahee yoo badiin akkanaa fulduraaf akka hin deebine taasifame malee tokkummaan nuti booyaafi jirru kun diiggaa deebi hin qabne fida malee bu’aa hin qabu
-
Abdii Boruu:
Obboo ykn Aaddee Q,
Yaada keetiif galatoomi.
A) “…. nama sirritti dubiseef wanneen abdii nama KUTACHIISUUF tilmaaman kan keessaa qabu fakkaata” jette.
Wantin siif ibsuu fi si hubachiisuu barbaadu, barruu kiyya isa kanas ta’ee barruulee hanga ammaatitti dhiyeesse hundaa qabiyyee isaanii yoo ilaalte, kaayyoos ta’ee dhaamsi isaan qaban tokko’uma – hawwii koo isa guddaa!!! “TOKKUMMAA ILMAAN OROMOO KEESSUMAAYUU KAN SABBOONTOTAA FI QABSAA’OTA OROMOO FI CIMINA QABSOO BILISUMMAA OROMOOtiif iyyuu dha” Wanta abdii nama kutachiisu (akka abdii muratan nama godhu) fi hamilee nama cabsu waanan barreesse natti hin fakkaatu; yaalii fi tilmaama akkanaas godhee hin beeku. Ani nama Oromummaatti amanu; eenyummaa ofiitiin boonu; Afaan keenya akka guddatu barbaadu; abbaa fedheen, jaarmayaa fedheen haa gaggeeffamu, kan cimina QBOtti amanu,… dha. Erga dhugaan kana ta’e ammoo, nama abdii kutachiisuu dhaaf wantin yaadu fi yaalu sababni hin jiru. Ati waan feete yaaduun mirga keeti.
Abdii kutadhaa jechuu otuu hin taane, QBO kana keessatti wanti abdii nama kutachiisuu danda’an akka jiran ykn mul’atan xinxaluu yaaluun kiyya garuu dhugaa dha. Kana godhuun ammoo, dadhabbii jiru akka hubannu fi kan dabre irraa barannee, fuulduraaf waa hundaa akka fooyyessinuufi. Qeeqni ani dhiyeessu illee kan gorsa qabu fi barumsi illee irraa argamuu danda’u dha jedheen yaada malee, kan hamilee nama tuqu natti hin fakkaatu. Walumaagalatti, ani kanan jechaa jiru (barreessa jiru) Tokkoomaa! Tokkummaan humna, waliigaltee uumaa! Nagaa fi araara buusaa! Tokkummaa ykn/fi tumsa cimaa dhaan humna cimaa diina jilbiiffachiisuu danda’u uumaa! Qabsoo cimsaa! Injifannoo fidaa!…. dha. Kan kanarraa hafe, dhaamsa fi kaayyoo biraa hin qabu.
B) Yaada kee keessatti, ati illee gara keetiin namoota bakkee saditti waan baasuu yaalte fakkaata (lakkoofsa ittan dabale):
1) kanneen qabeenyaan, dandeetii fi dabrees sadarkaa lubbuu ofii of kennuuf kanneen qophii tahanii kufaa kufisaa jiran,
2) kanneen gandaa fi amantiin QBO akka rirmatti keessaan nyaachaa turanii fi jirani 3) kanneen akka oromotti qabsaawani dhageeti argataniin fuula seenaa qabsoo isaani garagalchani QBO karaa adda addaan laamsheessuuf lafa jalaan waada diinaaf galan guutachuuf hojjachaa jirani
jettee barreessite.
Asirraa ka’ee, mee gaafiin siif dhiyeessa. Hanga gareewwan ykn namoonni ati asitti ibsite kun tokko hin taanetti; yaada tokko hin qabaannetti; kaayyoo tokkoof hin dhaabbannetti; kun waan qabsoo cimsu sitti fakkaataa? Waayeen kun abdii kutachiisaa sitti hin fakkaatuu? Waayee akkanaa xinxalanii dubbachuun abdii kutachiisaa dhaa? Abdii kutadhaa jechuu dhaa? Deebii isaa siif dhiise.
Karaa biraatiin ammoo, WBO fi loltoota ONLF wal bira qabee ilaaluu fi dhiyeessuun koo, otuu sochiin WBOs akkana ta’e, uummanni keenya hamilee cimaa dhaan ka’anii duuba hiriiru jechuuf malee wareegama WBOn kaffalaa jiru xinneessee ilaaluu fi dhiyeessuu miti.
C) “….hirmaannaan ummata Ogaadee akkasumatti ol ka’a dha”
kan jetteef
Asirratti mee gaafii biraan si gaafadha: Haala keenyatu badaa ta’e malee,hirmaannaan uummata Oromoo kan birootii gadi waan ta’u sitti fakkaataa?
D) “….WBO hoggana dhabe jachuuniis kanneen kufisaa kufan hunda gatii dhoowwuu tahuu bira taree xureessa seenaati…”
kan jettee ammoo ifa godhuu dhaaf:
Tokkoffaa, ani barruu kiyya keessatti WBOn hogganaa dhabe hin jenne (irra deebi’ii dubbisi) uummanni Oromoo keessumaayuu dargaggoonni biyya keessa jiran, otuu hogganaa cimaa fi waraana cimaa abdachiisaa of biraa qabaatani, akkamitti ka’anii yeroo tokkoon kana duuba hiriiruu dhaaf qophii akka ta’an ibsuu kooti. Mee sin gaafadha: Yeroo ammaa kuni jiraaree?
Lammaffaa, WBO beela’e, dheebodhe, dadhabe otuu hin jedhin bilisummaa keenyaaf jedhee gaara fi bosona Oromiyaa keessatti wareegama kaffalaa jiru kana ilaalaatii tokko ta’aa; mooraa QBO keessatti humna cimaa fi abdachiisaa uumaa; Yoomiyyuu caalaa WBO cimsaa; jedhee dhaamsa koo dabarsuun warra kuffisaa kufan gatii dhoowwuu fi seenaa xureessuus miti. Ani jabina WBOn hawwe malee, tattaaffii fi wareegama isaan godhanis gaafii keessa galchuu fi abdii kutachiisuufii miti. Barruun kiyyas dhaamsa jajjabeessaa fi hamilee kakaasaa dha malee abdii kutachiisaa akka hin taane gabaabumatti mata dureen isaatuu waan ibsu natti fakkaata. Irra deebi’ii dubbisi; qabiyyee isaas hubadu.
Wal qeequun gaarii dha; barumsa fi muuxannoo gaariitu irraa argama. Dhugaa jiru tokko ammoo otuma beekamuu irraa dheessuun ykn jallisanii ilaaluun garuu sirrii miti. Yoon hogganoota keenya qeequs dhugaa jiru tokko irratti hundeeffadheetani. Dhugaan kun ammoo kan hunda jalaayuu dhokatuu miti; isarraayis dheessanii eessayuu ga’uun hin danda’amu.
Yaada keetiif deebiin koo yoo quubsaa ta’uu baate, walitti deebi’uu ni dandeenya.


text:
Ambo
-
OMN: Oduu Fulbaana 11, 2014Sep 12, 2014
-
OMN: Oduu Fulbaana 3, 2014Sep 4, 2014
-
OMN: Oduu Hagayya 25, 2014Aug 26, 2014
-
OMN: Oduu Hagayya 21, 2014Aug 22, 2014
-
OMN: Qophii Faana Baqataa, Hagayya 21, 2014Aug 22, 2014Qophiin kun seenaa imaala baqataa Jigsaa Dhufeeraa kutaa isa xumuuraati....Read More
-
OMN: Qophii Keessummaa Hagayya 20, 2014Aug 21, 2014Keessummaan OMN kan har’aa adde Biraanee Beekaa Galatooti. Kutaa tokkoffaa qophii kanaa keessatti Kadiroo Elamoo jiruu fi jireenya adde Biraanee Beekaa Galatoo ni mariyachiisa....Read More
-
OMN: Oduu Hagayya 19, 2014Aug 20, 2014
-
OMN: Qophii Faana Baqataa Adoolessa 31, 2014Aug 1, 2014Dargaggoo Jigsaa Fayyeeraa Iddoosaa lafa dhaloota isaa Oromiyaa magaalaa Amboo irraa ka’ee hanga biyya itti baqatee jiru gahutti waan keessa dabarse akkatti nuuf seenesse qaba. Kutaan duraa qophii kanaa kunooti, hordofaa....Read More
-
OMN: Oduu Adoolessa 28, 2014Jul 29, 2014Mataduree Oduu: - BBCn ajeechaa humnooti tikaa magaalaa Ambootti raawwatan siqiqsaa akka ta’e gabaase. - Hawaasni Oromo naannoo Filaadelfiyaa OMN daran akka cimsan waadaa seenan. - Atelootoota Itoophiyaa Ameerikaatti dorgoomaa jiran keessaa 4 baduun isaanii gabaafamaa jira....Read More
-
OMN: Oduu fi Yaada Ummataa Adoolessa 27, 2014Jul 28, 2014Mataduree: - Lagaxaafootti jeequmsa umameen namoonni sadi rasaasaa poolisiin dhukaaseen miidhaman jedhame. - Warra Ambo irraa hidhamanii Ma’ikalaawiitti dabarfaman diddaa ummataatiin gara Ambootti deebifaman jedhame. - Dhaabbileen mirgoota namaatiif falman 42 waltahanii mootummaan Itoophiyaa biloogeessitootaa fi...


text:
SHEMPPUWAA TAMMANNE ISIINIYA
Xoossay Tuggaa Aybissi Co''u Giidi Xeellii?
Alamiyan de'iya tuggaa ehiiday Xoossayiyye?
Edene ataakiltte sohuwan ayba oyshi denddidee?
Tuggay asaa naatu bolli gattidobaa Xoossay waatidi giigissanee?
OLAY darotoo qohiyo biittan denddida issi wolqqaama olan, sha'an qoodettiya saro maccaasaynne naati hayqqidaageeta issippe moogidosona. Eti moogettido ollaa yuushuwan maalatati eqqidosona. He malaatatau ubbaa bolli xaafettida xuufee: “Aybissi?” yaagiyaagaa. Issi keehi michchiyaabay gakkido gaasoy erettennan ixxiyo wode, asay hegaadan giidi oychchees. Olan, bashshan, harggiyan woy danuwan siiqiyo asi hayqqiyo wode, keettay laalettiyo wode woy hara hanotan bana wolqqaama tuggay gakkiyo wode, asay azzanidi hegaadan giidi oychchees. Hegaa mala keehi azzanttiyaabay ba bolli aybissi gakkidaakko asay eranau koyees.
2 Xoossay tuggaa aybissi co''u giidi xeellii? Xoossaa Yihooway keehi wolqqaamaa, siiqiyaagaa, eranchchaanne suure pirddiyaagaa gididaashin, sa'ay aybissi hagaa keena ixuwaaninne pirddaa pacan kumidee? Hagaa malabay nenakka qofissi erii?
3 Xoossay tuggaa aybissi co''u giidi xeelliyaakko oychchiyoogee balee? Issi issi asay hegaa mala oyshaa oychchiyoogee ammanoy laafa gidiyoogaa woykko Xoossaa bonchchennaagaa bessees giidi qoppees. Gidikkonne, neeni Geeshsha Maxaafaa nabbabiyo wode, Xoossaayyo yayyiya ammanettida asatikka hegaadan oychchidoogaa be'ana danddayaasa. Lemisuwau, hananabaa yootiya Imbbaaqoomi, Yihoowa: “Ha naaquwaa tana aissi bessai? Mooruwaa xeellaidda neeni aissi co77u gaada danddayai? Bashshainne makkalai ta sinttaana; waretainne ooshshai biitta ubban dariis” yaagidi oychchiis.—Imbbaaqooma 1:3.
4 Hegaa mala oysha oychchido gishshau, Yihooway hananabaa yootiya ammanettida Imbbaaqooma toochchidee? CHii. Hegaappe, Imbbaaqoomi ba suuretettan oychchido oyshati Geeshsha Maxaafan xaafettanaadan Xoossay oottiis. Xoossay, i hanotaa geeshidi eranaadaaninne wolqqaama ammanoy ayyo de'anaadan maaddiis. Yihooway neessikka hegaadan oottana koyees. Geeshsha Maxaafay, ‘i neeyyo qoppiyoogaa’ tamaarissiyoogaa hassaya. (1 PHeexiroosa 5:7) Xoossay iitatettaanne hegee ehiyo tugaa, oogaappenne keehi aaruwan ixxees. (Isiyaasa 55:8, 9) Yaatin alamiyan tuggay hagaadan aybissi daridee?
TUGGAY HAGAA KEENA AYBISSI DARIDEE?
5 Tuggay hagaa keena daridoy aybissakko eranau, haymaanootiyaa kaalettiyaageetanne tamaarissiyaageeta asay oychchees. Darotoo demmiyo zaaroy, tuggay gakkiyoy Xoossaa shene gidiyo gishshataassa; i asaa gakkiya hanttaarabaa gujjin hanettiyaaba ubbaa beni kuuyiis yaagiyaagaa. Daro asay, Xoossay akeekanau metiyaabaa oottiyoobadan, woy qassi i naata gujjidi asay banaara saluwan de'ana mala hayqqanaadan oottiyoobadan yootiyoogaa siyoosona. Gidoppe attin, neeni tamaaridoogaadan Xoossaa Yihooway iitabaa mule oottenna. Geeshsha Maxaafay: “Ubbaa Danddayiya Xoossai iitabaa mulekka oottenna” yaagees.—Iyyooba 34:10.
6 Asay alamiyan de'iya tugga ubbaa Xoossan gaasoyiyo balaa aybissi oottiyaakko eray? Daro hanotan eti Ubbaa Danddayiya Xoossaa hegau gaaso oottiyoy, ha alamiyaa tumuppe haariyay a giidi qoppiyo gishshataassa. Eti Geeshsha Maxaafay tamaarissiyo keehi koshshiya, eranaukka metenna tumaa erokkona. Neeni ha maxaafan SHemppuwaa 3n he tumaa tamaaradasa. Ha alamiyaa tumuppe haariyaagee Seexaanaa Dabloosa.
7 Geeshsha Maxaafay: ‘Ha mule sa'ay xalahe halaqan haarettees’ yaagidi qonccissi yootees. (1 Yohaannisa 5:19) Neeni qoppiyo wode hegee gaanau bessiyaaba gidennee? Ha alamee, ‘sa'a ubbaa balettiya’ ayyaana meretaa eeshshaa bessiiddi de'ees. (Ajjuutaa 12:9) Seexaanay keehi ixxiyaagaa, cimmiyaagaanne meqetti baynnaagaa. Yaatiyo gishshau i haariyo alamee, ixoy, cimoynne iitatettay kumidoogaa. Tuggay hagaa keena darido issi gaasoy hegaa.
8 Tuggay darido naa''antto gaasoy, SHemppuwaa 3n qonccidaagaadan, Edenen makkalay denddoosappe doommidi asaa naati polo gidenna nagaranchcha gidido gishshataassa. Nagaranchcha asay harata haaranau baaxetiyo gishshau, hegee olaa, huqqunnaanne tuggaa kaalettees. (Eranchchaa 4:1; 8:9) Tuggau heezzantto gaasoy, “ubbaikka qaadainne [“qoppennan gayttiyaabaynne,” NW] wodee oottoogaadan” haniyo gishshataassa. (Eranchchaa 9:11) Haariyaagee Yihoowa gidenna ha alamiyan, iita wode iita sohuwan de'ido gishshau, asaa bolli tuggay gakkana danddayees.
9 Xoossay tuggaa ehibeennaagaa eriyoogee minttettiyaaba. I olau, danuwau, huqqunnau gido, meretaaban yiya asaa tuggan yeggiya bashshau gaaso gidenna. Gidikkonne, Yihooway ha ubba tuggay gakkiyo wode aybissi co''u giidaakko eranau bessees. I Ubbaa Danddayiyaagaa gidikko, hegaa essanau ayyo wolqqay de'ees. Yaatin i aybissi guyye gii? Nuuni abaa erido, siiqiya Xoossay hegaa oottido lo''o gaasoy de'ana bessees.—1 Yohaannisa 4:8.
KEEHI KOSHSHIYA OYSHAY DENDDIIS
10 Xoossay tuggaa co''u giidi xeelliyo gaasuwaa eranau, beni tuggay doommido wodiyaa qoppana bessees. Seexaanay Addaameenne Hewaana Yihoowayyo azazettennaadan oottido wode, keehi koshshiya oyshay denddiis. Seexaanay Yihoowa wolqqaa bolli oyshaa denttibeenna. Ubba Yihoowa wolqqaayyo zawi baynnaagaa Seexaanay erees. Seexaanay oyshaa denttidoy, Yihoowa haaruwaa maataa bollaana. Xoossay baassi haarettiyaageeta lo''obaa diggiya worddanchchaa giidi, Seexaanay Yihoowa haaroy iita giidi a mootiis. (Doomettaabaa 3:2-5) Seexaanay hegan, asay Xoossaa haaruwaappe gaxi kiyidi lo''oba demmanaba milatissiis. Hegee ubbaappe bollaara haariyo Yihoowa maataa bolli eqettiyoogaa.
11 Addaameenne Hewaana Yihoowa bolli makkalidosona. Hegaadan oottiyoogan eti: ‘Nuna Haariyaagee Yihoowa gidana koshshenna. Nuuni iitaa kehaa nu huuphessi kuuyana danddayoos’ yaagidosona. Yihooway he yohuwaa waatidi giigissanee? I, makkalanchchati oottidobay bala gidiyoogaanne ba ogee tumu aybippenne aaro gidiyoogaa yuushshi qoppiya ba meretati ubbay tamaaranaadan waatidi oottanee? Issi uri Xoossay makkalanchchata xayssidi hara asata medhdhana bessees gaana danddayees. SHin Yihooway sa'aa, Addaamenne Hewaani zerettan kunttanau halchchidoogaa yootiis; qassi eta gannate gidida sa'an wottanau koyiis. (Doomettaabaa 1:28) Yihooway ba halchchuwaa awudenne polees. (Isiyaasa 55:10, 11) Hegaappe haray, Edenen makkalidaageeta xayssiyoogee, Yihooway haariyo maataa bolli denddida oyshaa zaariyaaba gidana danddayenna.
12 Ane issi leemisuwaa be'oos. Issi asttamaaree ba tamaaretussi issi deexo hisaabiyaa oottiyo ogiyaa yootiiddi de'iyaabadan qoppa. Issi goobaa gidida makkalanchcha tamaaree, asttamaaree hisaabiyaa oottanaadan tamaaretussi yootiyo ogee bala gees. He tamaaree, asttamaaree danddayenna giyoogaa bessiya ogiyan, i he hisaabiyaa oottiyo keehi lo''o ogiyaa eriyoogaa yootees. Amarida tamaareti he tamaaree giyoobay tuma gi qoppidi, etikka makkalidosona. Asttamaaree ay oottana bessii? Makkalanchcha tamaareta kifiliyaappe kessikko, hegee hara tamaaretu bolli ay kaalettanee? Eti he tamaareenne aara hashetidaageeti likke gidiyoogaadan ammanokkonaa? Kifiliyan de'iya hara tamaareti ubbay, asttamaaree ba balay qonccennaadan yayyiis gi qoppidi, a bonchchennan aggana danddayoosona. SHin asttamaaree, hisaabiyaa oottiyo ogiyaa he makkalanchcha tamaaree kifiliyaa tamaaretussi bessanaadan oottiis giidi qoppoos.
13 Yihooway he asttamaaree oottiyoogaa milatiyaabaa oottiis. Yohoy Edenen makkalidaageeta xalaalaa xeelliyaaba gidennaagaa hassaya. Miilooniyan qoodettiya kiitanchchati hanettiyaabaa be'iiddi de'oosona. (Iyyooba 38:7; Daaneela 7:10) Yihooway denddida makkalaa oyqqido ogee, he kiitanchchata ubbaanne wurssettan yuushshi qoppiya meretata ubbaa bochchana. Yaatin Yihooway ay oottidee? I, Seexaanay asaa naata haaridi ba haaruwaa bessanaadan oottiis. Yihooway, asaa naatikka banttana Seexaanay kaalettin ayssanaadan co''u giidi xeelliis.
14 Leemisuwan odettida asttamaaree, makkalanchcha tamaareenne a miyyiyan eqqida tamaareti balidoogaa erees. SHin eti bantta qofaa oosuwan bessanaadan oottiyoogee tamaareta ubbaa go''anaagaakka i erees. Makkalanchchatussi hanennan ixxiyo wode, suure tamaareti ubbay tamaareta kaalettiyo eray de'iyoy, asttamaariyaa xalla gidiyoogaa akeekoosona. Eti, asttamaaree hegaappe guyyiyan makkaliya ura oonanne kifiliyaappe kessiyoy aybissakko akeekoosona. Hegaadankka, Seexaanaassinne aara makkalidaageetussi hanennan ixxidoogaanne asaa naati banttana banttarkka ayssana danddayennaagaa be'idi, suure gidida asaa naati ubbaynne kiitanchchati go'ettanaagaa Yihooway erees. Beni wode de'ida Ermmaasaagaadan, etikka: “Abeet GODAU, asa de7oi he aawussi buzo gidennaagaanne ba hemetaa suurissanaagee aawu shene gidennaagaa taani erais” yaagiya keehi go''iya tumaa erana.—Ermmaasa 10:23.
HAGAA KEENA AYBISSI GAM''IDEE?
15 Gidikkonne, Yihooway tuggay hagaa keena gam''anaadan aybissi co''u giidee? Qassi iitabay hanennaadan i teqqennay aybissee? Leemisuwan odettida asttamaaree oottenna naa''ubata ane qoppa. Koyroy, makkalanchcha tamaaree ba qofaa shiishshishin diggenna. Naa''anttoy, makkalanchchay baliyo wode giigissidi a maaddenna. Hegaadankka, Yihooway oottennan agganau qofaa qachchido naa''ubata qoppa. Koyruwan, Seexaanaynne a miyyiyan eqqidaageeti bantta qofay tumakkonne bessana malishin diggibeenna. Hegaa gishshau, wodiyaa immanau koshshiis. Asaa naati de'ido sha'an qoodettiya laytta taarikiyan, asay bana barkka ayssiyo ubba ogiyaa mali be'iis. Asaa naati saynisiyaaninne harabatun guutta dichchaa bessidosona; shin pirddaa pacay, hiyyeesatettay, danoynne olay awudeegaappenne yaa dariis. Asaayyo haaranau ixettidoogee ha''i qoncciis.
16 Naa''anttuwan, Seexaanay ha alamiyaa haaranaadan Yihooway a maaddibeenna. Leemisuwau, Xoossay iita danuwaa teqqidaba gidiyaakko, hegee makkalanchchatu qofaa kaafiyoogaa gidennee? Xoossay hegaadan oottidi, iitabi gakkennan asay bana barkka haarana danddayanabadan geella qoppana mala oottennee? Yihooway hegaadan oottidaba gidiyaakko, i worddoban hashettiyooba gidees. Gidoppe attin, “Xoossai worddotanau danddayenna.”—Ibraawe 6:18.
17 Gidoshin, Xoossaa bolli makkalido adussa wodiyan gakkida daro naaquwaabaa woygana danddyettii? Nuuni Yihooway ubbaappe wolqqaamaa gidiyoogaa hassayana bessees. Yaatiyo gishshau, tuggay asaa naatu bolli ehiidobaa ubbaa i xayssana danddayees, qassi xayssana. Nuuni tamaaridoogaadan, sa'aa mooriyoogaa gishshaa sa'aa Gannate oottiyo hanotay de'ana. Nagaray kaalettidobay, Yesuusa wozuwaa yarshshuwan ammaniyoogaa gaasuwan xayana; qassi hayqoy kaalettidobay dendduwaa gaasuwan laamettana. Xoossay hegaadan oottidi “xalahe halaqaa oosuwaa xaissanau” Yesuusan go'ettana. (1 Yohaannisa 3:8) Hagaa ubbabaa Yihooway, bessiya wodiyan polana. A genccaappe denddidaagan nuuni tumaa tamaaridi ayyo haggaaziyo injjiyaa demmido gishshau, i kasetidi tangguwaa ekkibeennaagan ufayttana bessees. (2 PHeexiroosa 3:9, 10) He wodee gakkanaashin, Xoossay wozanappe goynniyaageeta minttidi koyiiddinne ha meto alamiyan gakkana danddayiya tuggaa ubbaa danddayanaadan eta maaddiiddi takkiis.—Yohaannisa 4:23; 1 Qoronttoosa 10:13.
18 Issoti issoti, Xoossay Addaamanne Hewaano makkalana danddayennaadan oottidi medhdhidaakko, ha ubba tuggay teqettana danddayenneeshin? giidi qoppana danddayoosona. He oyshaa zaaranau Yihooway neessi immido issi al''o imotaa neeni hassayana bessees.
XOOSSAAPPE DEMMIDO IMOTAA WAATADA GO'ETTUUTEE?
19SHemppuwaa 5n be'idoogaadan, asay koyidobaa dooridi oottiyo maataara merettiis. Hegee ay mala al''o imotakko akeekay? Xoossay qoodi baynna mehetanne do'ata medhdhiis; eti yuushshi qoppennan, banttau imettida meretaadan simerettoosona. Xoossay nuna he mehetudan woykko do'atudan medhdhidaba gidiyaakko nuuni ufayttanee? CHii; nuuni ay mala asa gidanau, ay mala de'o de'anau, ay mala asaara dabbotanau koyiyaakko, hegaa mala harabatakka dooranau demmido la'atettan ufayttoos. Amarida la'atetta demmidoogaa nuuni dosoos; qassi Xoossay nu hegaa demmanaadan koyees.
20 Asay wozanappe gidennabaa oottiyooban Yihooway ufayttenna. (2 Qoronttoosa 9:7) Leemisuwau: Yelida ura keehippe ufayssanay, issi na'i asi yootin “Ta nena siiqayis” yaagiyoogeeyye, ooninne odennan ba huuphe wozanappe hegaadan giyoogee? Yaatiyo gishshau denddiya oyshay, Neeni Yihoowappe demmido koyidobaa dooridi oottiyo maataa waatada go'ettuutee? yaagiyaagaa. Seexaanay, Addaameenne Hewaana koyidobaa dooridi oottiyo maataa keehi iita ogiyan go'ettidosona. Eti Xoossaa Yihoowa siyibookkona. Neenishin ay oottuutee?
21 Koyidobaa dooridi oottiyo maalaalissiya imotaa aybippenne aadhdhiya ogiyan go'ettiyo injjiyaa demmadasa. Neeni Yihoowa miyyiyan eqqida miilooniyan qoodettiya haratuura gidana danddayaasa. Eti Seexaanay worddanchchanne haaranau keehippe ixettidoogaa gidiyoogaa bantta oosuwan qonccissidi, Xoossaa ufayssoosona. (Leemiso 27:11) Neenikka de'uwan suure ogiyaa kaalliyoogan hegaadan oottana danddayaasa. Hegee kaalliya shemppuwan qonccana.
GEESHSHA MAXAAFAY TAMAARISSIYOOBAA
- Alamiyan de'iya iita hanotaa ehiyay Xoossaa gidenna.—Iyyooba 34:10.
- Seexaanay Xoossaa worddanchchanne Baassi haarettiyaageeta lo''obaa diggees giidi, Yihooway haariyo maataa bolli oyshaa denttiis.—Doomettaabaa 3:2-5.
- Yihooway Masiyaa Kawotettan haariya ba Na'an go'ettidi, asaa gakkiya tuggaa ubbaanne hegee kaalettiyo ubbabaa xayssana.—1 Yohaannisa 3:8.
Menttotu Oyshaa
1, 2. Asay ha wodiyan ayba tuggaa be'iiddi de'ii? Daro asay hegaappe denddidaagan woygidi oychchii?
3, 4. (a) Xoossay tugaa co''u giidi xeelliyoy aybissakko oychchiyoogee bala gidennaagaa bessiyay aybee? (b) Iitatettaabaunne tuggaabau Yihoowassi aybi siyettii?
5. Tuggay gakkiyoy aybissakko qonccissanau asay issitoo issitoo woygii? SHin Geeshsha Maxaafay ay tamaarissii?
6. Daro asay, alamiyan de'iya tuggaa Xoossan gaasoyiyo balaa oottiyoy aybissee?
7, 8. (a) Alamee bana haariyaagaa eeshshaa waatidi bessii? (b) Asaa naatu polotetta pacay, ‘ubbabay qoppennan gayttiyoogeenne wodee oottiyoobay’ tuggaa waatidi gujjidee?
9. Yihooway tuggay de'ishin co''u giidi xeellido lo''o gaasoy de'iyoogaa nuuni ammaniyoy aybissee?
10. Seexaanay ayba oysha denttidee? Waatidi denttidee?
11. Yihooway Edenen makkalidaageeta xayssibeennay aybissee?
12, 13. Seexaanay ha alamiyaa haaranaadaaninne asay asaa ayssanaadan Yihooway aybissi co''u giidi xeellidaakko leemisuwan yoota.
14. Yihooway asaa naati banttana banttarkka haaranaadan co''u giidi xeellanau qofaa qachchidoogee ayba go''aa ehaanee?
15, 16. (a) Tuggay hagaa keena wodiyaassi gam''anaadan Yihooway aybissi co''u giidee? (b) Yihooway iita danuwaa mala hanotata aybissi teqqibeennee?
17, 18. Asaa haaroynne Seexaanaa sugettay gattido qohuwaa ubbaa Yihooway waatanee?
19. Yihooway nuussi ayba al''o imota immidee? Nuuni hegaa ayssi xoqqu ootti xeellana bessii?
20, 21. Nuuni koyidobaa dooridi oottiyo maataa waatidi lo''o ogiyan go'ettana danddayiyoo? Hegaadan oottana bessiyoy aybissee?


text:
Amajjii 03,2012 Finfinnee
Diddaan barattoota Oromoo mooraa kiiloo 4 kaleessa eegale har’as akkuma jirutti jabaatee kan itti fufeedha. Walitti bu’iinsi gamlachuu irratti ta’een har’a Amajjii 3 hidhattoota wayyaaneetiin barattootni namni 113 qabamanii mana hidhaa galanii jiru. Barattootni kunis bakka lamatti hiramanii hidhamani,73 bakka tokkotti,40 bakka tokkotti.
Isaan barattoota 73 keessaa barattootni Oromoo 56,barattootni Amaaraa 8,Tigireen 4,Kibbi 5 yoo ta’an barattoota warra 40 bakka tokkotti hidhaman keessaa ammoo 18 Oromoo,kibbi 3,Tigiree 6,Amaara 13 akka ta’an odeessaan nu qaqqabee jira. Barattoota kanneen keessaa barataa Gammachuu fi Girmaa kan jedhamanii fi kanneen hafan 4 gar malee mada’uudhaan lafeen isaanii caccabuun ogeesssi fayyaa oprasiyoonii ta’anii akka yaalaman jedhamuun mana yaalaa ciisanii jiru,barataan Gammachuu jedhamu kun sadarkaa du’aatti akka eegamaa jiru odeessaan addeessa.
Qabsoon Itti fufa!! Gabrummaan ni kufa!!


text:
WASHINGTON,DC — Dorgommiin km 20-21 waldaan IAAF qopheesse sadeessee haga guddaan Keenyaa moote tana atileeota biyya hedduutti itti walti dhufee dorgome.Keenyaan dorgommii km 6-12 tana dhiiraa fi dhalaalleen mootee badhaafamtee, Ugaandaan ammoo madaaliyaa tokkollee hin arganne.
Akka leenjisaan atileetota Keenyaa fuudhee dorgommiin dhaqe Girigoorii Kolandoo jedhutti jabaatanii leenjisaan akkuma diqqaatti moo’an.
Gama kaaiin ammoo atileetotii biyya hedduu dorgommi Bitootessa 29,2014tti Kopenhengen, Denmaarkitti dorgomaniif qophii jirti. Keenyaan atileetota hedduu qopheeffaate. Amerikaalleen atileetota 10 qopheeffattee, Itoophiyaan akkanuma atileetota dorgommii tanaa ergatti.
Dorgommii Fardaa
Addunyaan dorgommii fardoo qolchaa itti wal dorgomsiisaan ta Bitootessa 29,2014-Dubaahiitti jalqabaniif qophii jirti. Dorgommii teettoon fardaa bebeekamoon itti walti dhufan tana tun karaa dhoqqee km lamaa keessaa fardoo gussaa wal qolchisiisan.
Dubaahiilleen wal dorgommii fardoo addunyaa ta abbaa moohatee waancaa fi horii guddaa kennaniifitti qophii jirti.Fardoon akkanaa yoo hedduu ganna 3-5 fa.Dorgommii akkanaa yoo hedduu Amerikaatti moo’a.Ganna dabrellee farda Amerikaa dhaaba Animal Kingdom keessaa dhufe ka ganna 5tti moo’e.
Atileetiin Itoophiyaa Alemitu Heroyetti dorgommii km 6tti lammeessoo,Alem Beqqelee ammoo km 8tti 5essoo,atileetiin Eertiraa Birhaanee Afeworqi ammoo km 8 bahe. Naannoleen Itoophiyaalleen dorgommii Guutuu Itoophiyaa magaalaa Baahir Daaritti jalqaanitti dorgomuutti jiran.Oromiyaan dorgommii tanaf atileetota hedduu ergattee haga guddaan moohachuuf abdii qabdi.
Atileetiin Amerikaa Kendel Williamsillee Chaampiyoonaa mana keessaa NCAA Amerikaa kutaa New Meksikootti qopheessite rekordii haaraan moote.Intaltii ganna 19 ta university Joorjiyaa baratttu tun ulee dagalee hedduu haga metirii 60 dheeressanii naqan nama cufa caaltee kuruphattee kuttee rekordii haaraan moote.
Kubbaa Miilaa
Dorgommii kilaboota kubbaa miilaa Ingiliiz English Premiere League dorgommii ta eegii jalqabanii torbaan 30essoo keessa jriani Bitootessa 15,qofatti goolii 20 gale. Dorogmmii Bitotootessa 16-tti ammoo Arsenal Tottenham 1-0 moote.Goolii Arsenal Tottenhaamiin moote tana Thoomaas Roskiskiitti daqiiqaa 72-ti keessa buuseef.
Dorgommii Bioteessa 22-tti ammoo Chelsiin Arsenal waliin Manchester Sitiin Fuul Haam waliin,Kiristaal Sitiin Niiwu Kaastile waliin taphachaa walumattu tapha 20 taphatan.Akka amma jirutti Chelsiitti qabxi guddoon dura jira.


text:
Muddee 31,2012
Barattootni Oromoo mana hidhaa mootummaa wayyaaneetti ukkaamsaman hidhaatii hanga hiikaman qabsoo daran jabeessinee itti fufna jechuun Qeerroon yuunivariisii Hawaasaa qophii ayyaana haaraaf taasifamu irratti mariiatan.Barattootni Oromoo yuunivarsiitii fi koollejiidhaa akkasumas manneen barnootaa gad aanaa irraa mana hidhaa mootummaa wayyaaneetti ukkaamsamanii jiran.Kanneen lubuun ajjeefamanis danuu dha.Barattootni oromoo miliyoonaan lakkaaaman dhaabbiilee barnootaa keessatti baratan garbummaa bara baraa kana jalaa bahuuf ayyaana guyyaa WBO irratti marii tahuu akka qabu ibsanii jiran.
Mootummaan Wayyaanee yeroodhaa gara yerootti ilmaan oromoo qeee irraa buqqisaa,qabeenya saamaa kan as gahe yoommuu tahu kana guutummaan dhaabuuf yeroodhaa gara yerootti harka wal qabachuun hojjechuun dirqii dha.Mootummaan wayyaanee barattoota yuunivarsiitii yeroodhaa gara yerootti sababa oromummaa duwwaan kan ariiaa jiru hubachiisuun diddaa sabawwan cunqurfamoo dargaggootni Sidaamaa taasisan cinaas akka dhaabbatan ibsanii jiran.Yuunivarsiitii Hawaasaatii barataan dhalata sidaamaa tahe Zoodee Kaachisoo jedhamu yeroodhaa gara yerootti ati barattoota ijaaraa jirta jechuun diinaan qoratamaa jiraachuu fi ilmaan oromoo waliinis hidhata qabda baasi jechuun rakkifamaa jiraachuu ibsanii jiran.Mootummaan wayyaanee diddaa naannoo kanatti jabaate dura dhaabbachuuf ilmaan oromoo fi Sidaamaa 40 tahan mana hidhaatti ukkaamsuun ishees ni yaadatama.


text:
Amajjii 05,2012 Finfinnee
Haalli FDG Oromiyaa guutuu keessatti eegale hamma galii isaan gahutti dhaabbachuu akka hin dandeenye Qeerroon beeksisee jira.Haala kanaan diddaa Yuniversity Finfinnee mooraa Kiiloo 4 keessatti qabate irratti sochiin warraaqasaa itti fufee hanga ammaa sadarkaa mootummaa Wayyaanee yaaddessu gahee jira.Rakkoon barattoota Oromoo fi mootummaa Wayyaanee jidduutti qabate guutuu Oromiyaa keessatti daran jabaatee akka itti fufu beekamaa dha.
Diddaa mooraa kiiloo 4 keessatti ka’e irratti barattooti Oromoo 113 yeroo hidhaman kanneen keessaa barataan Gammachuu jedhamu guyyaa kaleessaa reebichaa loltoota Wayyaanee itti hammaachuu irraan mana yaalaa gahee gootummaan wareegamee jira. Waaqayyo maatii isaa fi qabsaawota Oromoof jajjabina isaa akka laatu Qeerroon dhaammata.
Kanneen hafan hidhaa keessatti yeroo ammaa rakkachaa jiran akka armaa gadiiti.
Barattoota Yuuniversitii Mooraa Kiiloo 4,Finfinne Irraa Mana Hidhaa Wayyaanee Galanii dararamaa Jiran!
Barattooti maqaa fi bakki dhaloota isaanii guutuutti hin argamiin 13 gara fuula duraa dhiheessina.
Qabsoon itti fufa Gabrummaan ni kufa!!
Like this:
Like Loading...
Related


text:
Gabaasa Qeerroo Magaalaa Baddallee Gur-dh 10,2012
Omishi Shonkoraa Ilubaaboraa,Aanaa Baddallee Alabaash ganda jedhamutti argamu humna hin beekamiin guutummaatti barbadaayee jiraachuu qeerroon magaalaa Baddallee irraa gabaasa.
Lafti Omishi kun irratti dhaabbate ummata Oromoo 1200 tahan naannoo san qotatee jiraataa ture irraa buqisuun bakka galmaa dhabsiisee yeroo tahu baatiilee darban kana keessa sabaa kanaan ummanni diddaa isaa irra deddeebi’ee yeroo dhageessisu mootummaan yoo barbaaddan abbootii qabeenyaa omishichaaf hojjedhaa jiraadha malee lafa san irratti deebitanii qotachuu fi jiraachuu hin dandeessan jechuun rakkisaa akka ture beekamaa dha. Haalli kun hammaataa deemuu irraan Gurraandhala 08,2012 lafa heektaara 15,000 kan tahu mishi shukkaaraa qabeenyummana isaa kan abbaa qabeenyaa Pakstaanii tahe guutummaa guutuutti barbadaayee jira.
Haala kanaan wal qabachuun mootummaan Wayyaanee humna waraanaa erguun ummata naannoo sanii heddumminaan hidhaa akka jiru gaabsi qeerroo Baddallee irraa nu gahe addeessa.
Haala rakkoo fi gidiraan ummata Oromoo irra gahaa jiru ummanni kun tokkummaan ka’ee roorroo akka of irraa ittisu taasisaa waan jiruuf Oromoon qabeenya isaa fi lafa isaa irra jiraachuuf waldhaansoon inni godhu itti fufa.
Qabsoon itti fufa! Gabrummaan ni kufa!!


text:
Ibsa Gabaabaa Qeerroo Bilisummaa Irraa Kenname.
Caamsaa 15,2014 Amboo
Gidduu kana Mootummaa Naannoo Oromiyaati jechuun kan maqaa Oromoo fi Oromiyaatiin of waamaa jirtuu OPDO fi ani president naannoo Oromiyaati jechuun of aaduun walgahii uumataa kan eegalu Muktaar Kadir ibsa Caamsaa 13/2014 Godina lixa Shawaa Amboo fi Godinaalee Oromiyaa garaagaraatti miseensota OPDO fi ilmaan Habashaa walitti qabuun kenne ilaalchisuun bakka bu’ootii fi qindeessitooti FDG Qeerroo bilisummaa Oromoo godina lixa Shawaa Ibsa fi marii Muktaar Kadir gaggeesse balaaleffate jira.
Muktaar Kadir jedhamu ani Mootummaa fi presedantii naannoo Oromiyaatii jechuun erga of ibsee booda sababa FDG gaaffii mirgaa fi dimookiraasii uummaanni keenya Oromoon karaa nagaa gaaffateef balleessa tokko malee qe’ee isatti ajjeefama jiruuf Muktaar Kadirii dabballoota OPDO fi ilmaan habashaa Oromiyaa keessatti dhalatanii guddatan walitti qabuun ibsa armaan gadii fulleetti dubbachuun ni yaadatama. Qabxiiwwaan Gurguddoo Muktaar dabbaloota sirnichaaf kaasee keessa muraasni:Ibsa Gabaabaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo.pdf Caamsaa 15


text:
Rameesh Passil Irunthu Irangi Thanathu Veeddai Nokki Nadanthaan. Avan Oru Kanani Injiniyar. Rameesh Thinamum Thanathu Veeddirku Leeddaakatthaan Varuvaan Aanaal Inru Thanathu Veelaikalai Seekkiramee Mudinthuviddathaal Seekkiramee Veeddirku Kilampividdaan. Avanathu Thanthai Eppothum Oorai Surrum Oru Pisinas Meen. Inrum Avar Thanathu Manaiviyai Veeddil Thaniyaaka Vidduviddu Eetho Oorukku Senruviddirunthaar.
rameesh Thanathu Veeddai Nerungiyavudan Thaan Thanathu Veeddil Oru Moddaarsaikkil Nirpathai Kavanitthaan.athaik Kongsam Nerungi Paartthathil Athu Thanathu Mama Vengaddin Moddaarsaikkil Enpathu Therinthathu. Vengad Rameesh Thanthaiyin Uyir Nanpar. Thanathu Thanthai Illaatha Neeratthil Mama Vengad Angee Iruppathu Avanukku Aacharyamaaka Irunthathu.
rameesh Thanathu Veeddin Pinpura Vaasal Valiyaaka Ullee Nulainthaan. Avanathu Veedu Valakkatthirku Maaraaka Amaithiyaaka Irunthathu. Thideerenru Oru Munangal Oli Avanathu Perrorin Araiyillirunthu Keeddathu Adanee Rameesh Antha Araiyin Jannalil Ulla Virisalvaliyaaka Oru Kannai Vaitthu Paartthaan. Angee Padukkaiyil Avanathu Ammavum Mamavum Nirvaanamaaka Otthuk Kondirunthanar. Avanathu Amma Nirmalaa Thanathu Kaalkal Irandaiyum Uyaree Thookkiviritthu Vengad Oppatharku Vasathiyaaka Vaitthuk Kondirunthaal. Vengad Thanathu 8 Inja் Sunniyai Ilutthu Ilutthu Otthuk Kondirunthaar Avarathu Kaikal Irandum Nirmalaavin Mulaikalai Piditthu Kasakkik Kondirunthathu. Intha 42 Vayathilum Nirmalaa Thanathu Udalai Oru Paruvappennirku Idaaka Vaitthirunthaal. Aaranju Pala Alavil Irandu Mulaikalum Irandu Manpaanaikalai Kaviltthathu Ponra Avalathu Kundikalum Paarppavarkalai Veri Kollas Seyyum.
avalathu Alakil Vengad Mayangavillai Enraal Thaan Aacharyam. Vengaddum Leesupadda Aalillai Avanathu Akanra Maarpum 8 Inja் Sunniyum Entha Oru Pennaiyum Pudavaiyai Meelee Eerri Kaalai Virikkat Thoondum. Rameesh Muthanmuthalaaka Irandupeer Oppathai Neeril Paartthuk Kondirunthaan. Athuvum Thanathu Thaayum Thanathu Mamavum Seyvathaip Paartthu Avanathu Sunni Aaddam Podat Thuvangiyathu . Athai Thanathu Oru Kaiyaal Thadavik Kondee Angee Nadappathai Kavanikkat Thuvanginaan.
avan Ithuvarai Thanathu Thaayai Oru X Kannoddatthudan Paarppathu Ithuvee Muthal Murai. Aanaal Ithuvee Kadaisiyaaka Irukkak Koodaathu Enru Avanathu Ul Manam Eengiyathu. Atharku Eethuvaaka Avanathu Manathil Oru Thiddam Uruvaanathu. Athai Udanee Seyalpaduttha Virainthu Iyanginaan. Thanathu Araikkuchenru Thanathu Veediyo Kaamiraavai Edutthu Vanthu Angiruntha Jannalai Leesaakat Thiranthu Angee Nadkkum Kaadsikalai Thanathu Veediyovil Pathivu Seyyat Thodanginaan. Ippothu Vengad Kilee Padutthapadi Irukka Nirmalaa Avarathu Meelee Eeri Theengaay Uritthuk Kondirunthaal. Rameesh Thanathu Kaamiraavai Avaikalathu Sunniyum Pundaiyum Sangamikkum Idatthil ·pokas Seythaan. Vengaddin Thadi Nirmalaavin Kukaikkul Veekaveekamaaka Senruvanthathu Kaamiraavin View Finder Valiyaaka Thelivaaka Therinthathu. Vengaddin Kaikal Nirmalaavin Mulaikalai Parrikkondu Kasakkik Kondirunthathu. Nirmalaa Ovvorumurai Empi Kuthikkum Pothum Avalathu Kundi Athirnthu Aadiyathaip Paarkka Paarkka Rameeshin Sunni Avanathu Jattiyai Iramaakkiyathu. Avanathu Sunniyai Alutthiyapadiyee Avanathu Ammavin Ol Pajanaiyai Padam Piditthuk Kondaan Rameesh.
vengad Uchakkaddatthai Nerunguvathu Avan Thanathu Ammavai Ilutthu Anaitthuk Kondu Munanguvathai Paartthathil Therinthu Konda Rameesh Kaamiraavai Avarkal Iruvarathu Mukatthai Nokki Focus Seythaan Appadiyee Zoom Out Seythu Avarkal Iruvaraiyum Motthamaaka Padam Piditthuk Kondaan. Vengad Thanathu Soodaana Vinthinai Nirmalaavin Koothikkul Paaythuviddu Thanthu Surungiya Sunniyai Veliyee Uruvikkondu Elunthaan. Itharku Meel Irunthaal Aapatthu Enru Rameesh Antha Idatthai Viddu Veekamaaka Veliyeerinaan.
marunaal Kaalai Valakkam Pol Kulitthu Viddu Oru Melliya Naiddiyai Aninthu Kondu Poojai Araikkul Senru Poojaiyai Muditthu Viddu Vanthu Rameeshai Eluppinaal Nirmalaa. Neerru Pachait Theevadiyaal Pola Mamavudan Aaddam Podda Ammavaa Ippadi Mangalakaramaaka Irukkiraal Enru Rameesh Aacharyappaddaan.
“rameesh Elunthirudaa Kannaa Time Aachudaa Aapees Pokanum Illa” Enra Padiyee Avan Kaikalai Parri Ulukkinaal.
rameesh Kankalai Kasakkik Kondee “Amma Neenga Innaikku Rompa Alakaa Irukkinga” Enrapadiyee Thanathu Ammavai Irukki Anaitthaan.
antha Anaippu Valakkatthirku Maaraaka Irunthathai Nirmalaa Unarnthaal.
“vidudaa Eppavum Unakku Vilaiyaaddutthaan” Enrapadiyee Avanathu Pidiyil Irunthu Vidupaddaal.
rameesh Thanathu Thiddatthai Seyalpaduttha Ithuvee Sariyaana Tharunam Enru Enniyapadiyee “Amma Naan Ungalukku Oru Padam Kaaddap Poreen. Athaippaartthu Neenga Rompa Aacharyappadapporeenga” Enru Koorik Kondee Muthalnaal Eduttha Veediyo Padatthinai Poddaan. Muthal Kaadsiyaip Paartthathum Nirmalaavukku Thaanga Mudiyaatha Kopam Vanthathu.
“deey Unakku Enna Paitthiyam Pudichirukkaa? Intha Maathiri Padatthai Ellaam Ammavum Makanumaa Paarppaanga?” Enrapadiyee Veediyovai Anaikkap Ponaal.
atharkul Rameesh Odivanthu “avasarappadaatheemmaa Inimee Thaan Visayamee Irukku” Enrapadiyee Nirmalaavai Alaitthuvanthu Sofavil Amaravaitthaan. Sirithu Neeratthirku Piraku Thaan Avalukku Antha Padatthil Iruppathu Thaanum Vengaddum Enpathu Uraitthathu. Avalathu Mukatthil Athirchi Appaddamaaka Therinthathu. Athai Rasitthukkondee “ennammaa Padam Eppadi Irukku? Ithai Appa Paartthaarnaa Rompa Santhoshappaduvaar” Enraan Rameesh.
udanee Nirmalaa “deey Antha Maathiri Ethuvum Pannidaathadaa” Enrapadiyee Alat Thodanginaal.
“sarisari Alaathammaa, Naan Appakkidda Ithaikkaaddamaaddeen, Aanaa Nee Enakku Orukaariyam Pannanumee ” Enra Padiyee Avalathu Tholkalaipparri Thookkinaan.
nirmalaavum “sollu Rameesh Enna Pannanum?” Enrapadiyee Avanathu Mukatthai Nokkinaal.
“onnum Perusaa Illai Nee Vengaddirku Panninathu Pola Enkoodavum Pannanum.” Enraan Rameesh.
ithaikkeedda Nirmalaa “deey Ithu Periya Paavamdaa, Entha Ammavum Than Makan Kooda *** Vaichukkavee Maaddaal. Thayavu Seythu Veera Ethaavathu Keeludaa ” Enrapadiyee Meelum Alat Thodanginaal.
aanaal Rameesho “veera Valiyee Illai. Engooda Padu. Illaaddi Appa Kidda Ithak Kaaddiduveen. Ithuthaan En Iruthiyaana Mudivu” Enrapadiyee Thanathu Araikkul Nulainthu Kondaan. Nirmalaa Thanathu Vithiyai Nonthapadiyee Thanathu Kanavanai Eemaarriyatharku Thanakku Sariyaana Thandanai Kidaitthu Viddathaaka Pulampinaal. Aanaalum Thanakku Veeru Vali Illai Enpathai Unarnthu Kondu Rameeshin Araikkul Nulainthaal. Rameesha¤m Thanathu Amma Veeru Vali Illaamal Thannidam Vanthuthaan Aakaveendum Enpathai Arinthu Avalai Ethirpaartthu Kaatthirunthaan. Thanathu Arai Kathavai Thiranthukondu Ammavaruvathai Paartthu Avanathu Manam Makilnthathu.
“ennammaa Enna Mudivu Pannirukkee? Nalla Mudivuthaanee?” Enru Keeddaan.
nirmalaavum Veeru Valiyillaamal Sammatham Enru Thalai Asaitthaal. “yaaha¥” Enru Santhoshatthil Thullikkuthitthu Appadiyee Thanathu Ammavai Anait Thuk Kondaan Rameesh. Appadiyee Thanathu Pidiyai Irukki Meelum Thanathu Ammavai Anaitthukkondu Avalathu Ithalkalil Mutthamiddaan. Pin Mella Kilee Irangi Avalathu Kanikalai Parri Pisaintthapadiyee Thuniyudan Seertthu Sappinaan.nirmalaavukko Orupakkam Kurra Unarchi Marupakkam Kaamasukam Irandin Poraaddatthil Iruthiyil Kaamasukamee Venrathu. Rameeshin Anaippukku Avalathu Udal Adi Paniyat Thodangiyathu. Thanathu Thaayin Behaviourl Eerpadum Maarratthinai Unarnthu Ini Thanakku Amma Entha Ethirppum Kaaddamaaddaal Enpathai Purinthukondaan Rameesh.
“Amma Namakku Intha Dress Veenumaa Enna?” Enru Keeddapadiyee Aval Aninthiruntha Naiddiyai Kalarri Veesinaan. Avanum Thanathu Udaikalai Kalarri Erinthaan. Thanathu Makanin 7″ Sunniyaip Paarttha Udan Avalukku Naavil Echil Ooriyathu. Irunthaalum Adakkik Kondaal. Avalathu Aasaiyai Purinthu Konda Rameesh “Amma Vaa Kaddilukku Poyiduvom Athu Thaan Namakku Vasathi” Enru Koori Kannaditthaan.padukkaiyil Rameesh Thanathu Thadittha Sunniyai Avalathu Vaayarukee Kondu Senru “Amma M Umpumaa Unakkutthaan Umpurathunnaa Rompa Pidikkumee” Enrapadiyee Thanathu Sunniyai Avalathu Vaaykkul Nulaikka Muyanraan.
appothu Nirmalaavo “aamaa Enakku Umpurathu Pidikkumnu Unakku Eppadi Theriyum?” Enru Keeddaal.
“ithukku Enna Cbi Visaaranaiyaa Vaippaanga En Sunniyap Paartthathumee Unakku Echil Oora Aarampichathai Naan Kavanichukkiddutthaan Iruntheen” Ena Koorik Kondee Meelum Ullee Alutthinaan.
avalum Ippothu Sarru Thelinthavalaaka Thanathu Makanin Poolai Ayspurud Pola Sooppinaal Nirmalaa. Rameesh Ippothu 69nilaiyil Thanathu Thaayin Meel Padutthukondu Avalin Kaalkalai Viritthu Avalathu Mayirkaladarntha Pundai Meeddinai Thanathu Naavinaal Varudinaan. Thanathu Makanin Naavilaiyaaddaal Nirmalaavin Udal Silirtthathu.rameesh Kaikalaal Avalathu Koothi Uthadukalai Viritthu Thanathu Naavinai Meelum Alutthi Ullee Selutthi Meelum Kilumaaka Aaddinaan.nirmalaavirku Ippothu Sorkatthin Ullee Iruppathu Ponra Unarvu Eerpaddathu. Athanaal Aval Meelum Avanathu Thandinai Nanraaka Sooppinaal. “Amma Mmmmmmmmmm Unga Koothi Thanni Rompa Nallaa Irukkumaa” Enrapadiyee Meelum Nanraaka Nakkinaan.
nirmalaavo “nee Vantha Vali Thandaa Athu Athanaalathaan Rusiyaa Irukku” Enraal.
sirithu Neeratthirku Piraku Iruvarum Thangalathu Nilaikalai Maarrikkondanar Ippothu Nirmalaa Naayaippola Kuninthu Ninrukondaal Rameesh Thanathu Sunniyai Uruvividdapadiyee ” Amma Enathu Aasai Niraiveerap Pokuthu, Naan Vantha Valiyileeyee En Sunni Pokappokuthu” Enru Koorikkondee Thanathu Sunniyai Veekamaaka Nirmalaavin Koothikkullee Viddaan. Eerkkanavee Iruvarin Sunnikalai Ullee Vaangi Irunthaalum Thanathu Makanin Pool Thanathu Kanavar Marrum Vengad Iruvarin Thadikalai Vida Melithaanathu Enpathu Avanathu Sunni Avalathu Koothiyai Viritthukkondu Sellum Pothu Avalukku Therinthathu. Rameesh Nirmalaavin Mulaikalai Parrikkondu Nithaanamaana Veekatthil Munnum Pinnum Ilutthu Ilutthu Okka AaramPitthaan. Nirmalaavin Koothi Eerkanavee Suranthirunthathaalavanathu Oddam Oru Rayilaippola Seeraana Veekatthil Irunthathu. Ippothu Nirmalaavirkkum Unarchi Athikamaaki Thanathu Pundai Ithalkalaal Than Makanin Poolai Irukkippiditthaal Avvaaru Irukkip Piditthathu Rameeshirku Meelum Inpatthait Thanthathu. Rameesh Thanathu Uchatthai Nerungikkondiruppathai Unarnthu Thanathu Veekatthai Meelum Athikamaakkinaan. Nirmalaavum Uchatthai Nerunginaal.iruthiyaaka Rameesha¤m Nirmalaavumonraaka Ucha Nilaiyai Adainthanar. Thanathu Vinthinai Thanathu Thaayin Koothikkul Selutthi Thalarnthu Appadiyee Nirmalaa Meel Padutthukkondaan.


text: aadhavanae aagaadhu aagaasa aalu aaLu aan aan? ada adhu aendiamma ahaann ahaha ahaha... ahn Album anbae andha andhip anubhavam arugadhai atha avar dheepam dheyveega Director edhu ekaanthanae en enakkirukku endha endhap ennadhaan (ennadhaan) ennai ennoda eppodhum evarum ezhudhaadha haainn hey hoi hoii hoiii idhazhgal idhazhil idhu idhudhaan ilamai inbam innum ivanoru jilla kaadhal kaanaadha kaasu kadhaigal kadhaigaL kadhavu kanavu kanni kirukku kodi kOdi kotaikkul kottu love Lyricist Lyrics maadhavan maanin maappilaina maappiLaina maaripodhal maaripOdhal malligaich meyyanaiththu moagangal mukkuliththu munnazhagum muththiraiyai naan naanaaga nalla neeyaaga neeyen nenjukulla nenjukuLLa neram nillu ondraaga oohhh oohhh... oohhoii oor ooril ooru oosiyilaich oru ottaadhadi pachchak paetaikkul paruvam pei piththaana podhum pOdhum podum poo pookuzhalil poomaalai poovoadu pudhu pulveliyil raagangal raajaadhi raaniamma raasi sammadhaththaith saththamittu sengarumbuch sindhaadha Singer siraikkul sogaththil solginra Song thaanaaga thaenaaru thaenin thanimai thaththathththa thaththathththa... theeraadha thuurruru thuurruru... ullamellam unaiththaan unakkae unnaith uravu vaadaadha vaasamindri vaelai vaeru vakkanaiyaai vanjiyendhan vayasu vethalakkul vethalakkuL viralgal vittupona vittupOna yaaru


text:
MASARAA EEGUMSAA (MAXXANSA QAYYABANNAA) CAAMSAA 2014
Maxxansi kun malawwan gaaffii tajaajilarratti nu mudatuuf deebii quubsaa kennuuf nu gargaaran sadii ibsa. Jaarmiyaa Waaqayyootiif amanamoo taʼuun barbaachisaa kan taʼe maaliifi?
‘Nyaannikoo Jaalala Waaqayyoo Raawwachuudha’
Daawit, Phaawulosiifi Yesus jaalala Waaqayyoo raawwachuutti gammadu turan. Naannoo tajaajilaa rakkisaa taʼetti tajaajillus jaalalasaa kan raawwannu akkamitti?
Nama Hundumaaf Deebii Kennuu Kan Qabnu Akkamitti?
Gaaffii nuu dhihaatuuf caqasoota akka gaariitti ibsuudhaan deebii kennuu kan dandeenyu akkamitti? Malawwan deebii amansiisaa kennuuf nu gargaaran sadii ilaali.
Tajaajilarratti Seera Isa Beekamaa Taʼe Hordofaa
Namoota tajaajilarratti argannu hunda akkamitti qabuu qabna? Tajaajilaa wajjin haala wal qabateen gorsi Yesus Maatewos 7:12rratti kenne kan nu fayyadu akkamitti?
Yihowaan Dhugumaan Na Gargaareera
Keeneez Liitil Yihowaan ija jabinaafi amanannaa akka qabaatu isa gargaaruusaa dubbateera. Carraaqqii ija jabinaan godheef akkamitti akka isa eebbise ilaali.
Yihowaan Waaqa Qindoominaan Hojjetudha
Seenaan Israaʼeloota duriifi Kiristiyaanota jaarraa jalqabaa tajaajiltonni Yihowaa lafarra jiran qindaaʼuu akka qaban kan argisiisu akkamitti?
Jaarmiyaa Yihowaa Wajjin Fuulduratti Deemaa Jirtaa?
Dhiheenyatti sirni Seexanaa ni balleeffama. Jaarmiyaa Waaqayyo yeroo harʼaa lafarratti itti fayyadamaa jiruuf amanamoo taʼuun barbaachisaa kan taʼe maaliifi?
‘Hojiin Midhaan Sassaabuu Hedduun Hojjetamuu Qaba’
Biraaziilitti Dhugaa Baatonni 760,000 ol taʼan misraachoo lallabaa jiru. Ameerikaa Kibbaatti hojii midhaan sassaabuu kan jalqaban akkamitti?


text:
Gabaasa Qeerroo magaalaa Begii, Waxabajji 23Armaan dura mootummaan wayyaanee gaffii tokko malee qote bultoota magaalaa Begii irraa mana hidhaatti guuree hidhuun dararuu isaa gabaasuun keenya ni yaadatama.Namoota muraasa magaalaa Begii irraa tikoota wayyaaneen qabamnii mana hidhaa seenan namoota 9 maqaa isaanii gabaasaa irratti dhiyeessinee turre. Namoota kana keessaa guyyaa har’aa murtoon mana murtii magaalaa Begii irratti nama 5n itti kennamee jiraachuu Qeerroon gabaasee jira.Namoota kun maqaan isaanii akka kanaa gadiitti kan argamuudha.
1.Abdii Raggaasaa-Baatii 5n itti murteeffame,
2.Tashaalee Aberraa-Waggaa tokko
3.Barataa Bakkalchaa Mikaa’el-Wagga tokko
4.Abbush Takkalee-Waggaa tokkoo fi Baatii shan
5.Suleeman Gobbaa-Waggaa tokko
Namootni 3 hamma ammaatti bakka buuteen isaanii kan hin beekamne yo tahu, guyyaa har’aa erga murtoon kun itti kennamee booda uummanni magaalaa Begii hunduu mana murtii duratti wal gayuudhaan barattoota hidhaman kanaa fi kan murtoon itti kenname murtoo haqaa miti, mirga isaaniitiif jedhaniiti yakka godhanii miti jechuudhaan uummanni namoota kan gadi nuuf dhiisaa jechuun diddaa jabaa kaasanii kan jiran yoo tahu poolisootaa fi humna waraana wayyaanee magaalaa san irra jiru dhukaasa hedduu uummata irratti banuudhan uummanni yeroodhaaf garagar tamsa’ee jira.Kun gara ganamaa sa’a duraa yo tahu sa’a booda uummanni diddaa jabeessuu irraan humni waraana wayyaanee godina Qellem dambi Dolloo irraa gara sanatti fe’amuudhaan uummata irratti dhukaasa banuuf magaalaa sanatti kan humni waraanaa kun kan bobbahan uummanni addaan faca’ee jira, magaalaan Begii dirree waraanaa kan fakkaate galgala kana dhukaasni bakka garagaraatii dhuka’uudhaan uummata irratti doorsisi banamee jira,uummanni hamma kan hidhaman kun mana hidhaati gadhiifamanii fi bakka buuteen isaanii kan dhabames akka nuuf deebi’an uummanni gaaffi isaaa itti fufee jiraachuu gabaasni Qeerroo addeessee jira.
Magaalaa Begii Keessatti FDG Itti Fufe, Hidhamtoota Nama 5n Irratti Mootummaan Wayyaanee Murtoo Dabarse.
Gabaasa Qeerroo magaalaa Begii, Waxabajji 23Armaan dura mootummaan wayyaanee gaffii tokko malee qote bultoota magaalaa Begii irraa mana hidhaatti guuree hidhuun dararuu isaa gabaasuun keenya ni yaadatama.Namoota muraasa magaalaa Begii irraa tikoota wayyaaneen qabamnii mana hidhaa seenan namoota 9 maqaa isaanii gabaasaa irratti dhiyeessinee turre. Namoota kana keessaa guyyaa har’aa murtoon mana murtii magaalaa Begii irratti nama 5n itti kennamee jiraachuu Qeerroon gabaasee jira.Namoota kun maqaan isaanii akka kanaa gadiitti kan argamuudha.


text: Adida Melatha Naan Padum aasaiyil adidaa aey Aey...ennadaa Album Director kaaththaadi kaNNaalae kannak kattu kedakkuRaan koRatta laallaa Lyricist Lyrics maanjaavae naamellaam paththikichchu pididaa saambaarae sangeedhaththin sayyaarae Singer Song thambi thiruttuth uRangum vechchaan vidinjaalae yammaa : (2) aanaalum aasaiyil aatti ada adidaa Adidaa aey Aey...ennadaa Album Arunmozhi, Balasubramaniam bambaramaa beettukku Bharathi chollik dhammaarae dhammu dhenamum Director ellaamae enna ezhuppu Ilaiyaraaja iLavatta indha ippa iravil izhukkaadhae jadhi kaadhal kaaththaadi kaetkaadha kaN kaNNaalae kannak Kannukkul kattaa kattu kedakkuRaan kettaan kettuth kichchaan kichchu kiLigaL kittaan koalu kodu koovaadha koRatta kotta laallaa laallaalallaa laallalala Lyricist Lyrics maanjaavae maaththi machchaan maeLaththa Maelaththa manushandhaaNdaa maRaikkum muchchu muzhichchuk muzhikka muzhippaan naamellaam naan Naan nadaRaannaa... nada...thaaLam namma neelaavae Nilavu odhungaadhae on oorulagam oRangudhu ottikichchu oyyaarae P paadum Paadum paattukku paattula paNaththa paththikichchu Pazhani pidichchaa pididaa poadudhu poraNdu raagaththa roottukku S saambaarae saeththu sangadhi sangeedhaththin sarigamapa sayyaarae sikkikichchu sikkimukki Singer Song surudhi thaaLaththula thadavaadha thambi thambikkuch thamma thamma...thammaa thanamaa thannaalae thappudhu... thavippaan thiruttuth thookkam thottu uRangum uruNdu vachchikichchu vaLarththavan vechchaan vechchavan veettula vekkappattu vidinjaalae viLaiyaattukku yammaa yammaa...yamma yandhiramaa yoaggiyandhaan


text:
Abbabaa Biqilaa
Abbabaa Biqilaa (Hagayya 7, 1932 – Onkoloolessa 25, 1973) atileetii Olompiikii maraatoonidhaan si'a lama mo'ee yoo ta'u irra caala kan ittiin addunyaarratti beekkamu bara 1960tti Olompiikii Gannaa luka duwwaa kaachudhaan medaaliyaa warqii argachuu isaatini. Yaadannoo Abbabaaf jecha istaadiyemiin Finfinnee jiru maqaa isaatin moggafameera.
Contents
Seenaasaa Duubaa[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
1932–1959[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
Abbabaa Biqilaa gaafa Hagayya 7, 1932 maatii Oromoo gosa Abbichuu ta'anirraa dhalate; iddoon dhalootasa araddaa Jaatoo jedhamtu kan Mandiidarraa km25 fagaate argamtuti. Guyyaan dhalootasaa kun guyyaa Maraatoonii Olompiikii Loos Aanjeles ture. Abbabaan ijoollumaatti tiksee ture. Abbabaan boodarra eegduu mootichaa (Imperial Bodyguard) ta'uudhaan maatii isaa gargaaruu waan barbaadeef km250 lukaan deemudhaan gara Finfinnee dhaqe. Finfinneettis jalqaba eegduu dhuunfaa ta'uudhaan maatii warra sanyii mootii (royal family) eeguu jalqabe.
Onnii Niskanen, lammii Iswiidin kan Fiinlaanditti dhalate, mootummaa Itoophiyaatin atileetota akka leenjisuuf qacarame. Leenjisaan kun battalumatti dandeetti Abbabaa kana arge.
Moo'icha Maraatoonii Olompiikii 1960[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
Abbabaan garee Olompiikii Itoophiyaatti kan makame dhumarratti yeroo xiyyarri gara Room deemuu ka'uuf jedhutti. Abbabaan garee kanatti kan makame Waamii Birraatu kan taba kubbaa miilaa odoo tabatuu miidhame bakka bu'uudhaani. Meejer Onni Niskanen Abbabaa Biqilaa fi Abbabaa Waaqjiraa maraatoonii akka isaan fiigan godhe.
Adidaas, ispoonsariin Olompiikii Gannaa 1960, qophee muraasa qofa qaba ture yeroo Abbabaan qophee itti ta'u filachuu dhaqu; sababa kanaaf qophee itti hin taanet kennameef, kanaafuu itti fayyadamuu hin dandeenye. Fiigichi odoo hin jalqabin sa'a lamaan tokko dura, Abbabaan akkuma yeroo leenjii godhu lukaan kaachuuf murteesse. Leenjisaan isaa Niskanen waa'ee morkattoota isa wajjin fiiganii itti himee akeekkachiisaa ture; kana keessaa tokko lammii Morookoo Raadi Bin Abdiselaam kan lakkoofsa 26 uffatu ture. Sababa hin beekkamneen garu, Raadiin fiigicha dura uffata maraatoonii gurraacha kan lakkoofsa qabu hin arganne ture, kanaafuu uffata yeroo tiraakirraa fi dirreerra fiigu uffatu kan lakkoofsisaa 185 ta'u uffate.
Fiigichi gara galgalaa godhame kun jalqabnisaa fi dhumnisaa aarchii Konistaantiin kan Koloosiyeemii fuuldura jiru ture.
Yeroo fiigichaa kana Abbabaan lakkoofsa Raadii 26 barbaaduuf jecha atileetota baayyee bira darbee fiige. Yeroo km20 ta'u, Abbabaa fi Raadiin(kan lakkoofsa 185 uffate) atileetota fiigaa jiran isaan kaanirraa faagaatanii addatti bahan. Abbabaan nama lakkoofsa 26 uffatee barbaaduf jecha gara fuuldura ittuma fufe; Raadiin isa bukee fiigaa namicha jiru ta'uu hin barre. Jarri lamaan amma 500m ga'anitti wajjin fiigaa turan; meetira 500 booda, Abbabaan furguffamee bahee xumure. Abbabaan sa'aatii riikardii ta'e 2:15:16.2 galmeessuun moo'ate. Moo'icha kanaanis, Abbabaan nama gurraacha Aafrikaa medaaliyaa warqii Olompiikirratti argate kan jalqabaa ta'ee galmaa'e. Abbabaan Raadii sekendii 25n dursee fixe.
Fiigicha booda, Abbabaan yeroo maaliif akka luka duwwaa kaate yoo gaafatamu "addunyaan marti biyyikoo Itoophiyaan yeroo hunda kutaannoo fi gootummaan akka moo'attu akka baran gochuufi" jedhee deebise.
1960–1964[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
Ji'a Mudde 1960, yeroo Hayila Sillaaseen Biraazil daawwachaa jiruu, humni eegdota mootichaa (Imperial Guard) jeneraal Mangistuu Niwaayin geggeeffamun fonqolcha mootummaa geggeessan. Ilma Hayila Sillaasee angafa Asfa Wasan mootii godhanii muudan. Sababa kanaan lollii Finfinnee walakkaatti geggeefame, dhuka'aan masaraa mootichaa keessatti dhuka'ee namoonni mootichatti dhiyeenya qaban baayyeen du'an.
Abbabaan fonqolcha kana keessatti hirmaachuu baatus, yeroo gabaabadhaaf hidhamee mana hidhaa ture. Eegdonni mootichaa kan lubbuun hafan hundisaanii hin bittineeffaman. Gaazexaan tokko akka ibsetti: "Abbabaan lubbuunsaa kan hafteef sababa madaaliyaa warqii sanaafi".
Bara 1961, Abbabaan maraatoonii biyya Giriik, Jaappaan, fi Koshissa Chekosilovaakiyaatti fiigee hundumaa moo'ate. Abbabaan Maraatoonii Boosten kan 1963 irratti fiigee 5ffaa ta'ee xumire - Abbabaan fiigicha maraatoonii fiige odoo hin moo'atin kan xumure kana qofa. Abbabaan gara biyyaatti deebi'ee dorgommii kamirrattuu odoo hin hirmaatin ture amma 1964tti ture. Bara 1964 Finfinneetti dorgomee, sa'a 2:23:14 xumure.
Olomppikki Gannaa Tookiyoo kan 1964 jalqabuu guyyaa 40 dura, Abbaana naannoo Finfinneetti odoo shaakalliirra jiruu, dhukkubbiin itti dhaga'amuu jalqabe. Dhukkubbiin maalirraa akka dhufe hin barre ture. Odoo dhukkubbii kana moo'uf yaaluu of wallaalee gaggabee kufe. Battalumatti gara man yaalaatti yoo geeffamu dhukkuba appendesaayitis (appendicitis) ta'uun barame. Abbaabaadhaafis yaalin baqaqsanii hodhuu godhameefi. Kanan yeroo gabaabaa booda odoo dhibee isaarraa bayyanachaa jiruuyyuu hoospitaalichuma keessatti alkan alkan fiigicha salphaa jalqabe.
Moo'icha Maraatoonii Olompiikii kan 1964[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
Abbabaa Biqilaa gara Tookiyoo deeme, garuu hin dorgoma jedhamee hin yaaddamne. Fiigicharrattis ni hirmaate. Abbabaan tooftaadhuma bara 1960 itti fayyadametti fayyadame: hanga kiilomeetira 20tti wal fuuldurarra jiran wajjin fiiguu, achii booda suuta suuta saffisa dabaluu ture. Kiilomeetira 15 yeroo ga'an, kan isa wajjin ture lammii Oostiriyaa Roon Kilarak fi lammii Aayerlaandi Jiim Hoogaan qofa ture. Kiilomeetira 20 booda, Hogan qofatu isaan dorgoma ture, kiilomeetira 30 bodda, Abbabaan Hoogaanin sekendii 40 yoo dursu lammii Jaappaan kan sadaffaarra jiru Kokichi Tsuburaya daqiiqaa lamaan dursa ture. Istaadiyeemii kobaa seene yoo seenu ummanni 70,000 sagalee guddaadhaan hiyyanii isa simatan. Dorgommichaas sa'aatii riikardii Olompiikii ta'een 2:12:11:2 moo'ate, kunis daqiiqaa 4, sekendii 8n atileetii lammaffaa ba'e lammii Biriiten Basil Heatley dursa. Kokichi Tsuburaya sadaffaadhaan xumure. Abbabaan seenaa Olompiikii keessatti nama maraatoonii si'a lama moo'ate kan jalqabaati. Erga fixee booda Abbabaan daawwattoota ajaa'ibsiise: nama hin dadhabiin fakkaata, sochii qaama diddiriirsuu jalqabe. Boodarra yoo dubbatus itti fufee kiilomeetira 10 fiiguu nan danda'a ture jedheera.
Abbabaan yeroo biyyatti deebi'u akka gootaatti simannaan godhameefi. Mootichis ol isa guddisee, konkolaataa mataasaa, Voolswaagan Biitil adii kenneefi.
Olompiikii Meeksikoo Siitii kan 1968[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
1968tti, Abbabaa fi Maammoo waldee fiigicha jalqaban (Abbabaaf lakkoofsa 1 kennameef). Yeroo kana garuu Abbabaan erga kiilomeetira 17 fiigee booda sababa miidhama jilbasaa mirgaarra ga'een addaan kutee ba'e. Akka Bud Greenspan's Favorite Stories, dookimenterii Olompiikii, jedhutti, Abbabaan figicha jalqabuuf guyyaa muraasa dura odoo fiiguu lafee xiqqoo miilasaa cabse. Kan yeroo dheeraa wajjin fiigaa turee fi hiriyaansaa Maammoo Waldee yeroo madaaliyaa warqii nyaatu taa'ee ilaale. Maammoo Waldee booda akka jedhetti, Abbabaan odoo hin miidhamne ta'ee medaaliyaa warqii hin nyaata ture.
1969–1973[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
Bara 1969, yeroo jeequmsa ummatta finfinnee keessa turetti, Abbabaan odoo Volsiwaagan Biitilisaa hoofuu barattootaa hiriira nagaa bahanirraan qaba jedhee odoo yaalu konkolaatansaa karaarraa gortee boolla keessa buute, isas achi keessatti ciniintee qabdee ba'uu dhowwite. Erga konkolaataa keessaa baafamee booda harkaa fi miilasaa sochoosuu hin daddhabe. Biyya Ingilaandi Hospitaala Istook Mandeviil keessatti baqaqsanii yaalun godhameefi. Achii booda fooyya'ee harkasaa sochoosu yoo danda'u millisaa garuu akkasummatti socho'uu didee hafe. Nisaksen Abbabaan akka inni dorgommii aarcherii kan atileetota wiilcheeriin deemanii akka dorgomu amansiise, Abbabaanis maraatoonii Olompiikii isa dhufu wiilcheeridhaanan moo'adha jedhee qoosa ture.
Abbabaan akka keessummaa addaatti Olompiikii Gannaa 1972 kan Muuniikitti geggeffamerratti haffeerrame; achitti namni biyyasaa Maammoo Waldeen yeroo inni carraa Abbabaadhaan qixxaachuuf qabu fashaleesse arge. Maammoon lammii Ameriikaa Firaank Shorter fi lammii Beeljiyeem Karel Lismont tti aanee sadaffaa ba'e. Shorter erga madaaliyaa fudhatee booda, gara Abbabaa deemee harkasaa qabachuun kabajasaa ibse.
Gaafa Onkoloolessa 25, 1973 Abbabaa Biqilaa Finfinneetti umurii waggaa 41tti du'e; sababiin du'asaas dhiigni sammuu keessatti dhangala'uudhan (cerebral hemorrhage) kan dhufee fi balaa konkolaataa wagga afur dura irra ga'een kan ka'e ture. Abbabaan haadha manaa fi ijoolleesaa afur dhiisee du'e. Awwaalcha isaarratti ummata 75,000 ta'utu argame. Imperer Hayila Sillaaseenis guyyaa boo'ichaa biyyoolessaa goota kanaaf labsani. Gaazexoonni Aafrikaa hundi maqaasaa jajuudhaan atileetota isaaniif kaka'umsa akka ta'u dubbatan; atileetonni kun kaansaani ergasii madaaliyaa warqii nyaatani. Abbabaan reeffisaa Finfinneetti Bataskaana Qul. Yooseefitti awwaalame.
Erga inni due'ee wagga shan booda, Fiigdota Karaa Niwuu Yoork (New York Road Runners) kabajasaaf jecha badhaasa waggaa waggaan geggeeffamu hundeesse - Badhaasa Abbabaa Biqilaa (the Abebe Bikila Award) badhaasni jedhamu kun namoota fiigicha dheeraaf gumaacha addaa godhaniif kennama.
Istaadiyeemiin Finfinee jiru tokko kabaja isaaf jecha maqaa isaatin moggaafame. Manni barumsaa Ameerikaan Kominiitii Iskuul(American Community School) kan Finfinnee jiru jiminaaziyeemii tokko bara 1960n gara dhumaa keessa maqaa isaan moggaase. Hagayya 2005, gargaarsa Dhaabbata Ifa Abdii(A Glimmer of Hope Foundation) fi deeggartoota isaa Isaabeel fi Deev Welaandiin, manni barumsaa Oromoo Yaayya Abbabaa Biqilaa Mana Barumsaa Sadarakaa Tokoffaa jedhamu yaaddannoo isaaf ummata Madiidaatiin dhaabbate. Manni barumsaa kun araddaa Jaatoorraa meetira mana dhibbatti lakkaa'amu fagaata.
Kan Inni Dubbaterraa[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
"Addunyaa marti biyyi koo Itoophiyaan yeroo hunda gootummaa fi kutannodhaan akka moo'atu akka beekanan barbaada"
"Namoonni milkaa'an balaadhaanis isaan qunnama. Olompiikii moo'unkoo fedhii waaqaa ture, balaan kun na qunnamuun isaas fedhii waaqaati. Akkuman moo'icha sana gudhadhe, balaa kanas nan fudhadha. Wantoota lamaanu akka bu'aa bayii jireenyaatti (facts of life) fudhee gammachuudhaan jiraachutu narra jira.
Aadaa Keessatti[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
Moo'ichi Abbabaa kan Olompiikii bara 1964, fiilmii dokimenterii Ttokiyoo Oloompiyaad jedhamu keessatti seeneffame. Kutaan dokimenterii kanaa keessa ammi tokko fudhatamee fiilmii Maraaton Maan (Marathon Man) jedhamu kan 1976 ba'etti faayidaarra oole.
Abbaan fiilmii Bud Greenspan kan "Za Maraaton" jedhamu keessas ni jira. Fiilmiin kun mo'icha Olompiikii lamaanuu kan seenessu yoo ta'u xumurrisaas ayyaaneffata giminaaziyeemii du'asaa yeroo gabaabaan duratti maqaa isaan moggaafameerratti godhameen.
Fiilmiin Atileeetu (Atileeticha) kan 2009tti ba'e, kan Davey Frankel fi Rasselas Laaqawn daayireekti godhame, jireenya Abbabaa Biqilaa kan gara dhumaarratti xiyyeeffata: moo'icha Olompiikii deebisee argachuuf yaalii inni godhe, balaa isarra ga'e (kan waan hedduu jijjiire), fi deebi'ee dorgomuuf kutannoo inni qabu. Fiilmin kun 35mm kan waraabbame ture, sarara Arkitiikiirraa amma Iqu'eeteriitti.
Bara 2010tti, Viibiram modeelii qophee salphaa "Biqilaa" jedhamu gadi lakkise.
Roobiin Wiiliiyaams luka duwwaa kaachuu Abbabaa qoosaa isaa addaa kan "Meeshaalee Ittiin Of Balleessan" kaasee akkas jedhe: "Abbabaan Olompiikii Room luka duwwaa kaatee moo'e. Ergasii Adidaas isnpoonserii isa godhe. Olompiikii isa itti aanu yoo kaatu ba'aa baatee (qophee jechuusaati) kaate".
Bara 2010tti, Maraatoonin Room waggaa 50ffaa moo'icha Abbabaa yaadachuuf jecha dorgommii maraatoonii qopheesse. Isa yaadachuuf, atileet Siraaji Ganna xumuraa meetira 300 luka duwwaadhaan fiigee moo'ate (kanaafis dabalata badhaasa Yuuroo 500 argate).
Wabii[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
- DatabaseOlympics profile
- "Athletics at the 1960 Roma Summer Games: Men's Marathon". Gaafa Onkoloolessa 31, 2011 Dubbifame.
- Judah, Tim. "Abebe Bikila: the Glory Trail". The Guardian.
- The Olympic Marathon by Martin and Gynn, ISBN 0-88011-969-1
- "Tokyo Olympic Marathon 1964". The 1964 Olympic Marathon.
- Abebe Bikila. sports-reference.com
- Barefoot Runner by Rambali, ISBN 1-85242-904-6
- Tergat to receive the Abebe Bikila Award. IAAF/NYRR (2010-10-28). Retrieved on 2010-10-31.
- Inconvenient truths by Teddy Fassberg. The Jerusalem Post, July 10, 2008
- L. Fufa, July, 2008 A. Bikila's Biography


text:
WASHINGTON, DC
— Garaa kaasaa ykn garaa baasaan dhukkuboota ijoollee Afrikaa keessaa ajjesuun sadarkaa duraa qabatan keessaa tokko ta’uu gabaasaan haaraa ba’e hubachisee jira.
Angawonni eegumsa fayyaa yeroo baayyee maaltu weerara dhukkuba garaa baasaa akka fidu waan hin beekneef jecha biyyonni hanga tokko dhukkuba kana ittisuuf jecha talaalii gargaaramu.
Koleejii Teeknooloojii varjiniyaa kan qabeenya uumamaa keessatti gargaartuu profesaraa kan ta’an Kathleen Aleeksaander waggotii 20 caalaaf Afrikaa keessa kan hojjataa turan yoo ta’u lakkoofsi ijoollee garaa kaasaan du’an isa gabaasamu ni caalaa.Kanaaf naanoo baadiyyaa Afrikaa keessatti qorannaa gaggeessuun akkaan barbaachisaa dha jedhu.
Gama kaaniin waggootii darban 10 keessatti facainni vaayrasii HIV kan dhukkuba Eedsii fidu gad bu’un isaa gabaasamee jira.Dubartonni ulfaa vaayrasii HIV waliin jiraatan hedduun dawaa fudhachuu waan jalqabaniif jecha vaayrasiin kun haadha irraa gara mucaa gadameessa keessa jiruutti darbuu hin danda’u.
Dubartonni ulfaa kanneen vaayrasii HIV waliin jiraatan dhibba keessaa harka jaatamii lama ta’an dawaa farra vaayrasichaa fudhataa jiru.Kanaaf lakkofsi ijoollee vaayrasii HIV waliin dhalatan isa waggaa kudhan dura ture sana irraa walakkaa miliyoonaan gad cabse.
Waggaa darbe jechuun bara 2012 uummata miliyoona soddomii shanii fi qabxii sadiitu guutuummaa addunyaa irratti vaayrasii HIV waliin jiraata.Kanneen miliyoona tokko fi qabxii ja’a ta’an immo dhukkuboota Eedsii wajjin hidhata qabaniin du’an.
Addunyaa irratti uummata vaayrasii HIV waliin jiraatu keessaa harka 75 kan ta’an biyyooTA Afrikaa uffee sahaaraa gadii keessatti argamu.
Gabaasaa Guutuu Armaa Gaditti Caqasaa


text:
Sahiiha Bukhaarii (kitaaba guutuu)
Card Assembly
mataduree: Sahiiha Bukhaarii (kitaaba guutuu)
afaan: afaan oromoo
leekchara: Muhammad waadoo
irradeebii: Jamaal muhammed ahmad
raabsaa: Biiroo daiwaa Rabwaa
diskiribshiina gabaabaa: Sagantaan tun kitaaba sahiiha bukhaarii guutuu uf keessaa qabdi,kitaabni kun hadiisota sahiiha barnoota islaamaa guututti ufkeysaa qaban kumoota heddu uf keessatti hammata.sadarkaa guddaa isaatiif ''irra caalaa kitaabaa eega kitaaba rabbiitii'' jedhamee moggaafame.
guyyaa edaame: 2013-10-26
Short Link: http://IslamHouse.com/443597
waraqaan tuun afaanoowwan itti aanu kanatti hiikamtee jirti: afaan arabii


text:
The Oromo Students Nonviolent Movement Spreads to METU UNIVERSITY with Calls Against the Addis Ababa Master Plan | Har’a Iluu Abbaa Booraa, Yuuniversitii Mattuu FDG Gootota Barattoota Oromoon Dhofame
(Audio from the April 28, 2014 METU UNIVERSITY’s (Iluu Abbaa Booraa) Oromo Students Nonviolent Movement Against the Addis Ababa Master Plan to evict and dispossess Oromos around Finfinnee under the pretext of “urban development.”)
(QEERROO) – Har’a Ebla 28/2014 Goototni Barattootn Oromoo Yuunibarsiitii Mattuu FDG haalaan qindaa’aa ta’e dhoosuun hiriiraa nagaa guddaa mooraa Yuunibarsiitii Maattu irraa eegaluun dhaadannoowwaan hedduu qabachuu fi dhageesisuun yeroo amma kanatti gara Magaalaa Mattuutti deemaa jiru Goototni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Maattuu har’a ganama sa:aatii 1:30 irraa eegaluun walitti qabamuun gaaffiin barattootni keenyaa Yuunibarsiitii Jimma, Harammayyaa, Amboo, fi Wallaggaa kaasan gaaffii keenyaa waliigalaa waan ta’eef deebii argachuu qaba jechuun iyyaannoo isaanii bulchiinsa Yuunibarsiitii Mattuutti galchachuun, hiriira guddaa kan barattoota dargaggoota Oromoo 5000 ol hirmaachiisee Godina Iluu Abbaa Booraa magaalaa Mattuu Yuunibarsiitii Mattuu keessatti gaggeeffachaa jiru gaaffiin barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Mattuu.
1. Mirgii Uummata Oromoo haa kabajamuu.
2. Hidhamtootni Siyaasaa Oromoo haal duree tokko malee haa hiikaman.
3. Mirgii uummaanni Oromoo Magaalaa Finfinnee irraa qabu haa kabajamu.
4. Barattootni Engineerotni Oromoo 11 balleessaa malee Yuunibarsiitii Mattuu irraa arii’ataman barnoota isaanitti haa deebifaman, qaamni Oromoo barnoota irraa ittisuu mootummaan abbaa irree nu hin bulchu.
5. Magaalaan Finfinnee bulchiinsa Oromiyaa jalatti galuu qabdi.
6. Barattoota Oromoo hidhuun, barnoota irraa arii’uun, Ajjessun, doorsisuun, nurraa dhaabbachuu qaba.
7. Mirgii hiree murteeffannaa uummata Oromoo kabajamuu qaba.
8. Mirgii Namummaa fi Dimookiraasii uummataa keenyaa irraa sarbamee waan jiruuf uummataa keenyaafi nuuf kabajamuu qaba.
9. Goototni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa fi Naqamtee gaaffii mirgaa fi dimookiraasii waan gaafataniif mootummaan humna waraanaa of harkaa qabu waraana agaazii fi Poolisaa federaalaa itti bobbaasuun tarkaanfiin ukkamsanii hidhuu, reebichii, daraaraan suukanneessa irra gahaa jira, gochaan farraa dimookiraasii fi shororkeessii kun nurraa dhaabbachuu qaba kanneen jedhan dhiyeeffachuun yeroo ammaa kanatti FDG fi hiriiraa nagaa gaggeessa jiru.
Sochii warraaqsaa FDG gaggeeffamaa jiru dhaamsuuf humna waraanaa fi tikaa qabatee akkuma oliif gadii fiiguun magaalaa Naqemtee seenee goototni barattootni Oromoo FDG dura dhaabbattan, Muktaar Kaadir kaleessa galgala Magaalaa Mattuu akkuma seenee Har;a ganama kunoo goototni dargaggootni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Mattuu FDG guddaa irratti dhoosuun, sagalee mormii abbaa irree jabaa dhageesisuun mirga uummataa Oromoo kabachiisuuf hiriira gaggeessa jiru, Mootummaan abbaa irree akkuma amala isa humnaa waraanaa kora bittinneessa jedhamuu fi poolisaa federaalaa gara barattootatti bobbaasaa jira, gabaasaan kun itti fufua..
Injifannoon Ummata Oromoof!
Ebla 28/2014
Mattuu.
- QEERROO
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
Comments are closed.


text:
BUQQIFAMA OROMOOTA SHAGGARII fi NAANNOO ISAA – Kutaa Tokkoffaa
Taammanaa Bitimaa irraa | Guraandhala 22, 2014
DURADUBBII
Barreeffamni matadureen isaa: “Stop Clearing Oromo from their Land in the name of boosting economic development – Who will stand for the Oromo’s living on the outskirts of Finfinnee?” jedhamu, kan maqaa “Sabbontoota Oromoo” jedhun, gaafa 11. 02. 14 mandhee Oromoo “ayyaantuu.com” irratti maxxanfamee baye, akkan ani amma waraqaa tana dhiyeessuuf na kaase. Wanni barreeffama sana keessatti kaafame kan hedduu nama naasisu, kan hedduu aariin nama bobeessuu fi kan xiiqii fi booree-dhaan ol nama kakaasu! Barreeffamni sun qorannoo fi xiinxala hunde-qabeessa irratti kan bu’ureeffame. Kan nama dhibu garuu, Oromoonni biyyambaa (“diaspora“) jiran dubbii cimtuu fi dubbii lafee tanaaf, qalbii fi xiyyeeffannoo hin kennineefi. Ani gaafan waraqaa sana dubbise, waan xiyyeeffannoon keenya akkuma waayee wallisaa Teddy Afroo jedhamuu fi waayee Biiraa Baddallee sanaa natti fakkaateyyu.
Dubbii sabaa fi uummata Oromoo sirriitti ilaalu kana, dhagayanii bira cewuun kun kan daran nama gaddisiisuu, ilaa amma callifni kun dhaabachuu qaba! Dubbiin tun dubbii Oromoota naannoo jedhame kana irraa buqqifamanii fi ammallee buqqifamaa jiranii qofa otoo hin taane, dubbii: uummata Oromoo, saba Oromoo fi biyya Oromoo, Oromiyaa ilaalu! Dubbii Oromoota alaa-manaa “iyyaa iyya dabarsaa“-n iyyisiisee olkaasuu qabu! Kanaaf, barreeffanni kiyya inni harraa kun kana irratti xiyyeeffamee, yoo yeroo argattan mee duukaa-bu’aa!
SEENSA
Habashoonni waggaalee 140 dura humna qawwee fi humna biyyoota alaatiin biyya keenya cabsanii harkatti galfatan kun, ammallee humna qawweetiin uummataa fi saba keenya jilbeeffachiisanii bitaa jiru. Bara himame isa akkaan dheeraa kana keessa, mootummoonni Habashaa gariin dhufanii dabranii jiru. Haatahu malee, kan dhufeetoo hin dabarre: hacuccaa, roorroo fi gabrummaa isaanii kana. Uummannii Oromoo hamma harraatti mootummoota Habashaa shan keessa kutee kunoo amma isa jahaffaa jalatti argama. Mootummoonni kun mootummaa: Minilik, Iyyaasuu, Zawudituu, Hayila-Sillaasee, Darguu (kan Mangistuu Hayila-Maaram) fi kan Wayyaaneeti. Mootummoonni shanan kun kan warra Amaaraa yoo tahan, inni jahaffaa fi inni ammaa kun kan warra Tigreeti. Habashoonni Amaaraa bara mootummoota isaanii wanneen hamoo fi suukkaneessoo kan humni isaanii dandaye mara, uummata Oromoo fi uummatoota Kibbaa irraatti adeemsisaniiti jiru.
Isaan waan akka Hitler Yihudoota gorraasisee qaama isaanii irraa gaasii baafachuu san duwwaatu isaan hafe. Kanas waan saayinsii fi teeknolojii- dhaan akka mootummaa Hitler san hin sokkineefi malee, Oromoo fi Walaayitaa faa, Somaalee fi Sidaamaa faa, Kafichoo fi Gimiraa faa, warra Gambeellaa fi uummatoota Sulula Laga Omoo faa mararfataniitii miti. Kan Minilik harma-muraa fi harka-muraa, dhiiga ilmoo namaa xuuxxachiisaa fi dhala namaatiin daldalaa sana, isa bara akkoolee fi akaakaawwan keenyaa adeemsifame callaaa otoo hin taane, ijuma keenya duratti mootummaan Darguu sun uummata gorra’ee, gorraasisee karaa irratti reeffa isaanii darbata ture. Kana bira kuteeyyuu horii fi horoo rasaasa namni ittiin ajjeefamee deebifachuuf, reeffa ilmoo nama mana fayyaa (hospitaala) keessatti gurguree, gurgursiifata ture.
Buqqifamni uummata Oromoo isa Shaggar guddichaa fi naannoo isaa jiruu, kan jalqabame ammaa miti. Kun bara Minilik irraa jalqabee kan itti-fufamaa as gaye. Harra uummata Oromoo keessaa gosoolii sadiitu lafa bulchaa magaalaa Shaggar jalatti argama. Isaanis: Kurnaan Gullallee, Sadeen Eekkaa fi Jahan Galaani. Isaan kana keessaa immoo bara Minilik warri buqqifaman Gullallee fi Eekkaa dha. Akkuman kanaan dura barreefamoota kiyya lamaa-sadii keessatti ibsuuf yaale, gichilloonni Gullallee kun, ee gichilloonni sanyii gichillootaa waraana Minilik isa guguddaa ennaa lama moyanii ofirraa deebisaniiti, isa sadaffaa irratti humna qawwee ibiddaatiin moyamuu dandayani. Kanas isaan oggaa sana dhibbaa dhibbatti seera Gadaatiin bulu waan taheef, yaa’ii isaanii isa Tulluu Daalattii: bakka erga Mallas du’ee asii, Hayila-Maaram Dassaalanyi taa’ee, hojii warra Wayyaanee fixaan-baasu kana, jechuun kan warri abbaa qawwee afaan qawwee sanan “Taallaaquu Beeta-mangist” jedhaniin sana irratti. Kunoo akka armaan gadii jedheeti yaa’iin Kurnan Gullallee bara 1875 keessa, sagalee tokkoon waraana Minilik isa ibidda tufaa sa’aa-nama, margaa-lafa barbadeessaa deemu sana dura gore.
Murteen yaa’ii seena-qabeessa kanaa gariin isaa barreessaa fi qorataa, nama Biyya Xaaliyaanii: “Ernisto Cerulli – The Folk-Literature of the Galla of Southern Abyssinia, Cambridge, 1922“, keessatti barreeffamee jira. Kanaa gaditti kan Oromoon Kurnan Gullallee yaa’ii sana irratti dabarse keessaan isiniif dhiyeessa. Inni kun kanan ani manguddoolee naannoo Shaggar irraa dhagayuun, walitti qabe keessayyi fuudhame. Barreefama kiyya kan bara 2004 keessa, kitaabee ijaarsa Oromoo ULFO, tan “MANDIISUU” jedhamtu irratti baye, keessaa fuudhame*:
“Koottu,
Dhufe,
Akka ati dhufte,
Nagaan biyyattaa dhufu,
Toltuun warrattaa dhufu,
Kormi gorbattaa dhufu,
Midhaan qeyeettaa dhufu.
Tume seera,
Muree seera,
Seerri seera Gullalleeti,
Seerri seera Tuulamaati,
Seerri seera abbootii Oromooti,
Hin darbatamu,
Hin dagatamu!
Luugama fadarraan baasin,
Meendhacha harkarraan baasin,
Kan dhufaa jiru diinaa,
Diinatti harkan kennatin,
Dhakaa kattaa tayii,
Dura ijaajji,
Wantaa baldhaa tayii,
Dura ijaajji!
Tume seera,
Mure seera,
Hin darbatamu,
Hin dagatamu!”
“Seerri yaa’iin Oromoo Gullallee dabarse kun walaloo-dhaan tahuun isaa, walaloon hawaasa Oromoo keessatti hammam bakka olaanaa akka qabu nutti agarsiisa. Kurnan Gullallee murtee kana dabarsee, kutannoo cimaadhaan warana warra Abashaa isa meeshaa Oroppaa hidhatee, warra Oroppaatinis leenjifame dura dhaabate. Boods akka uummanni keenya jedhutti “qawwee ibiddaatin” gubatee, mo’amuu dandaye.“**
Mee ammas waan dubbii nuu gabaabsuufan kitaabee-dhuma “MAANDIISUU“, sana keessaa isiniif dhiyeessa. “San booda Minilik kun isa hanqatee, ammas haaloo bawuuf, Oromoo Gullallee jiddu-galeessa Shaggar keessa jiraatu, isaantu kana sade jedhee, kan dhumaatii irraa hafe buqqise. Oromoon Gullallee wiirtuu Shaggar, naannoo Hora Finfinnee faa jiraatu, warra warraan faffaca’ee, gara obbolaa isaa gara naannoo Oromoota birootti baqate. Kaan Meettaa, Galaan, Sooddo, Bacho, Ada’a Bargaa, Waliso, Kuttaaye faatti baqatee, boodas isaanin moggaafamee hafe.“*** Inni kun buqqifama Oromoota Kurnan Gullallee isa jalqabaati. Buqqifamni Oromoo Gullallee seena-qabeessichaa fi boonsisaa kanaa, ammas kitaabee-dhuma armaan olitti kaafamtee keessaayyyi isiniif dhiyaata.
Gara “Waggaa kudhanii booda (1887-1888) oggaa Minilik Inxooxxoo irraa gadi bu’ee, Shaggar magaalmataa impaayara isaa godhatu, Oromoon Gullallee inni naannoo amma “Araat-Kiiloo”, “Siddis-Kiiloo”, “Lidataa”, Markaatoo, Kaasaanichis, Piyaassaa faa jiru, buqqifamee Arsii naannoo Asallaa qubachiifame. Warri kana irraa hafes, akkuma Shaggar babaldhachaa deemu, innis buqqifamaa deeme. Tahullee, Oromoo Gullallee lafa irraa duguuganii fixuun daddhabamee, har’as Shaggar keessa fi naannoo isaas inuma jira.“*** Minilik akka kanaa olitti jedhame Oromoota Gullallee kan buqqise humna qawweetini. Boodas warra buqqifaman kana loltuu isaa kanneen meeshaa waraanaa hindataniin oofsisee geessuun, naannoo Asallaa qubachiise.
Amma kutaan kun akka dheeratee yeroo keessan hunda-caalaa kana, isin jalaa hin balleessineefan asuma irratti dhaabaa, mee nagaa fi nageenyaan naa bubbulaa!
============== Hubachiisa Miiljalee ==============
* Taammanaa Bitimaa: “SEENAA OROMOOTA FINFINNEE SHAGGAR“, MANDIISUU, Hidhaa 6, Lakk.1,
Bitootessa 2004, Fuulee 10 – 29, Waashingitan Diisii.
** MANDIISUU: fuulee 23 – 24.
*** MANDIISUU: fuulee 25 – 26.


text:
(Qeerroo, Adaamaa, 17 Amajjii 2012) Gartuun Siyaasaa G7 jedhamee beekamu humnaa fi deeggartoota qabu mara guuza waammatee, ABO dadhabsiisee sabboonummaa Oromummaa dhabamsiisuu irratti xiyyeeffatee hojjachaa akka jiru ibsame.
Ibsi infodeskii ABO irraa kanaa Qunnamtii keenyaa nu dhaqqabe akka hubachiisutti, humni harcaatota sirna dargii fi nafxanyootaa yeroo ammaa kanatti bakka jiran mara irraa walwaamanii ABO fi Oromiyaa balleessuu fi xiqqeessuu irratti bobba’anii jiru.
Akka ibsa kanaatti, humnooti kunneen Goobanoota haarawaa kanneen “gatata seenaa” ta’anii fi garaan malee sammuun yaaduu hin dandeenye walitti qabuun mirgoota Oromoon haga yoonaa goonfate mara balleessuuf yaalii olaanaa gochaa jiru.
Keessaayyuu, miidiyaaleen Afaan Amaaraa dubbatan kan maqaaf walaba jedhaman marti humna G7 jedhamu kana waliin dirrisanii, “dhaamsa walii dabarsanii akka itti Oromummaa doomsanii Itoophiyummaa abbootii isaanii durii bakkatti deebisan irratti wal tumsanii hojjechaa jiran,” jedhee jira, ibsi kun.
Gootummaa Ibsa kanaa PDF kana banaatii dubbisaa; Ummata Oromoo maraaf illee maxxansaatii dabarsaa!!
Duula Siyaasaa Kaayyoo QBO Irratti Banameen Balaa Boru Dhaqqabuu Maluuf
Hubachiisa:
Qeerroon Bilisummaa waantota faayidaa ummata Oromoo xiqqeessan yookaan cabsan yookaan haalan kamiyyuu callisee kan hin ilaalle ta’uu asumaan beeksissuu feena! Lafeen jaallan keenyaa, dhiigdi gootota keenya akka Elemoo Qilxuu, Jaagamaa Badhaanee, Alamaayyoo Garbaa, Gaaddisaa Hirphasaa fa’aa Itoophiyaa dullattii suphuuf kan hin dhangalaane ta’uu illee dagatamuu hin qabu.
Akkuma wayyaanee dura dhaabbannutti, kanneen faayidaa saba keenyaa miidhan kamiyyuu dura waan qabnu maraan kan dhaabbannu yoo ta’u, Qeerrooleen marti kan hubatanii ummata keenya bakka jiranitti akka hubachiisan illee asumaan dhaamsa keenya dabarsina!
Injifannoo ummata Oromoof!!


text:
TVOMT: Kabajaa Guyyaa Gootota Oromoo bara 2013 Galma Oromiyaa Magaalaa Torontoti Geggeeffame
Kurfiin Kabajaa Gootota Oromoo Kun kan yoomirraahuu caalaa hirmaattota bal’inaan hirmaachisee fii kan jaarmayoonni hedduun irraa hirmaatan ture. Eegalli irraa hamma dhumaatiti jala deemaa. Gama dhumaaa kurfii hawwisootu jira.
Title: TVOMT: Kabajaa Guyyaa Gootota Oromoo bara 2013 Galma Oromiyaa Magaalaa Torontoti Geggeeffame
Duration: 02:02:08
Category: Advocacy/Activism, News
Added on: Caamsaa/May 11th, 2013