text:
Wednesday, October 23, 2013
Jaarmayootni siyaasaa Oromoo sochii “Oromo First” jedhutti fayyadamuu danda’uu?
Abdii Boruu | Onkololessa 23, 2013
Akkuma beekamu, bu’aalee qabsoon bilisummaa Oromoo (QBOn) argamsiise keessaa inni tokko fi guddaan Oromummaa badiirraa dandamachiisee cimsuu fi Sabboonummaa Oromoo guddisuu dha. Gabaabumatti ibsuuf, Sabboonummaan Oromoo Oromummaadhaan bilchaachuu dha. Oromummaan guddachuu fi dagaaguun isaa ammoo deebisee qabsoo kana cimsee galii hawwamutti geessa. Kanaaf, Oromummaa fi QBOn harka lamaan qaama tokkoo ti jechuun ni danda’ama. Dhibdeeleen mooraa QBO keessatti uumamani fi sababa kanaan heddoomuun jaarmayoota keenyaa, keessumaayuu ABOrraa fottoqanii gareelee adda addaa ijaaruun, hawaasota Oromoo keessattillee walqoqqooduu fi walitti gaarrefachuun akka uumaman taasise. Kun dhugaa lafarra jiruu dha. Haalli akkanatti uumame kun ammoo tokkummaa Oromoo laaffisee; akka alagaa fi diinni nu tuffatan taasise jechuu dha.
Alagaa fi diinni maaliif akka nu tuffatan irra deddeebi’amee waan ibsameef, waayee kana asitti kaasuu hin barbaadu. Haa ta’u malee, tuffiin isaan nuuf qaban kun akka hirribarraa dammaqnu fi maaliif tuffatamne jennee akka of gaafannu nu taasise ykn taasisa. “Oromummaa keessan dhiisaatii Itoophiyummaaf dursa kennaa…” nuun jechuun isaanii xiiqii nu qabsiisa. Maaliif eenyummaa keessan ibsitan jedhanii nurratti duuluun isaanii yoomiyyuu caalaa nu kakaasa. Isa kanatu sochii “Oromoo First” jedhu dhalche. Sochiin kun ammoo akka dubbii “Dhagaa tokkoon simbira lama…” jedhuu ti. Maal jechuu kooti? Sochiin kun karaa tokkoon duula alagaa fi diinaan nurratti godhamaa ture fi jiru ofirraa qolachuuf yoo ta’u; karaa biraatiin ammoo hawaasota Oromoo kan sababoota adda addaatiin gargar faca’anii, tokkummaa dhaban deebisee cimsuudhaaf akka tokkummaan ilmaan Oromoo jabaatu taasisa. Walumaagalatti, akka Oromummaan dursa argatu godha.
Oromummaan dursa argachuun ammoo, Oromoon gandaan, naanoo fi amantiidhaan akka wal hin qoqqoodne gargaara. Oromootni hunduu akka fedhii uummata ykn saba isaaniitiif waliin dhaabbatan taasisa. Akka dhimma waloo hubatan godha. Kun hunduu hojiiraa yoo oolan tokkummaan ilmaan Oromoo jabachuu fi cimuu danda’a. Tokkummaan keenya cimuun isaa ammoo akka diinaaf/diinaan hin gowwoomne; akka isaan jala hin kaanne; akka isaaniif meeshaa hin taane; akka olola isaaniitiin mooraan keenya hin laafne; sababa kanaan akka qabsoon bilisummaa keenyaa hin dadhabne taasisa. Kana birallee dabree, tokkummaan keenya cimuun humni mooraa keenyaa akka jabaatu taasisa. Humna cimaa fi abdachiisaa qabaachuun ammoo injjifannootti nama geessa. Injifannoon galii barbaadan ykn hawwan sana akka gahan nama taasisa. Kanaaf, Oromummaan dursa argachuun; ani ykn nuyi dura Oromoo dha jedhanii ofitti amanuun, bu’ura tokkummaa keenyaa ti. Tokkummaan keenya humna keenya. Humni diina sodaachisu fi injifachuus danda’u tokkummaa qofaarraa madda jechuu dha.
Gara mata-duree barruu kanaatti deebi’uudhaaf, jaarmayootni siyaasaa Oromoo, kan walaba ta’anii socha’an; kan diina jala kaatanii isaaniif meeshaa hin taane; kan kaayyoon isaanii bilisummaa fi abbaabiyummaa Oromoo mirkaneessuu ta’e; sochii “Oromo First” jedhurraa bu’aa maal argachuu danda’u? Yookaanis ammoo akkamitti sochii kanatti fayyadamuu danda’u jennee yoo gaafii kaasne, waa baay’ee tilmaamuun ni danda’ama. Tokkoffaa fi inni hangafti ykn guddaan, hawaasota Oromoo keessatti, kan walitti mufatee ture deebi’ee walitti araaramuu fi waljaalchuun; afuura gaarii waliif qabaachuun; fedhii saba ofiitiif waliin dhaabbachuun; eenyummaa ofii “Oromummaa” yoomiyyuu caalaa cimsuu fi diina waloo dura dhaabbachuun; walirratti duuluu dhiisanii diinatti garagaluun… kun hunduu akka nagaa fi tasgabbiin mooraa keenya keessatti uumaman taasisu. Nagaa fi tasgabbiin yoo jiraate ammoo, hawaasota keenya kan dur caalaa ijaaruu fi cimsuun ni danda’ama. Howaasota ciminaan ijaaraman keessatti, jaarmayootni siyaasaas waliin cimanii qabsoo kana sadarkaa biraatti ceesisuu danda’u. Tokkoomuun hawaasota keenyaa, tokkummaan qabsaa’otaa fi jaarmayoota keenyaas akka uumamu hundee ta’uu danda’a. Hundee ta’uu qofaa otuu hin taane, jaarmayootni keenya, kan kaayyoo tokko ykn walfakkaata qaban, akka tokkooman dhiibbaa isaanirratti godhuu danda’a. Karaa kanaan jaarmayootni keenya sochii kanarraa bu’aa guddaa argatu jechuu dha.
Lammaffaa, sababa fedheenuu haa ta’u, kana booda, jaarmayaan Oromoo kan fedhii diinaa fi alagaa guutuudhaaf dhaabbate ykn dhaabbatu, kan isaaniif meeshaa ta’u, “Oromoo First” waan faallessuuf, afaanfaajjii uumuudhaan mooraa keenya keessatti, uummata keenyarraa gargaarsa takkallee argachuu hin danda’u. Beekumsi, dandeettii fi qabeenyi jaarmayaa akkanaarra oolu dhaabbatee; gara jaarmayaa fedhii Oromoo guutuutti waan deebi’uuf ykn deebi’uu danda’uuf, jaarmayootni Oromummaarratti hundaa’an qabeenya (resource) kanatti fayyadamuu danda’u. Jaarmayaan ykn jaarmayootni Oromoo beekaniis ta’ee otuu hin beekin; tooftaafis ta’ee fedhii dhuunfaa guuttachuuf jedhanii; Oromummaa faallessaa jiranis akka deebi’anii ofxiinxalan isaan godhuu danda’a. Sochiin Oromummaarratti hin hundoofne fi kaayyoon Oromummaa faallessu eessayuu gayuu akka hin dandeenye hubachuu danda’u jechuu dha. Yoo kana hin goone xumurri isaanii kisaaraa akka ta’u waan nama mamsiisuu miti.
Sadaffaa, akkuma sochii “Oromo first” jedhu kanarratti ibsamaa jiru fi dhugaa waliigalaas ta’e, Oromoon bilisummaa fi abbaabiyyummaa isaa goonfachuu kan danda’u yoo humna cimaa, keessumaayuu humna waraanaa abdachiisaa qabaate qofaa dha. Yoo hawaasotni Oromoo dhugaa kanatti amananii fi yaada kana deeggaran, jaarmayaan ykn jaarmayootni siyaasaa Oromoo kan qabsoo hidhannootti amananii fi isa kanas gaggeessaa jiran hawaasota Oromoorraa deeggarsa fi gargaarsa guddaa argachuu danda’u.
Afraffaa, akkuma beekamu, Addi Bilisummaa Oromoo (ABOn) yeroo ijaaramu fi qabsoo kana hogganee geggeessu miidiyaa gahaa ta’e otuu hin qabaatin garuu uummata keenya dammaqsee, barsiisee fi kakaasee; injifannoolee hamma kana hin jedhamne argamsiise. Akka sochiin “Oromo First” kun karoorfatetti (akka ibsamaa jirutti) miidiyaa Oromoo guddaa, kan uummata keenya biyya jiranillee bira gahuu danda’u ijaaruuf natti fakkaata. Yoo karoorri kun hojiirra oole fi milkiidhaan xumurame, karaa kanaan uummata keenya dhimma isaatiif (dhimma Oromummaatiif) caalaatti kakaasuun ni danda’ama. Yoo uummatni keenya hunduu dhimma isaa fi kaayyoo qabsoo isaa hubatee ka’e, jaarmayaa ykn jaarmayoota fedhii uummata Oromootiif dhaabbatan deeggaruu fi gargaarsa barbaachisaa kennuufii danda’a. Jaarmayootni Oromummaarratti hundaa’an, karaa kanaanis sochii “Oromo First” jedhutti fayyadamuu danda’u jechuu dha.
Egaa, faayidaan jaarmayootni Oromoo sochii “Oromo First” jedhurraa argachuu danda’an kan asitti tuqaman kana qofaa miti. Bu’aalee baay’eetu sochii kanarraa argamuu danda’u. Murteessaan garuu sochii fi carraa kanatti fayyadamuu danda’uu dha. Akkamitti fayyadamuu danda’u? Gabaabumatti ibsuuf, jaarmayootni keenya kan kaayyoos ta’ee galii booddee tokko ykn walfakkaataa qaban, kan bilisummaa Oromoo fi abbaabiyyummaa isaa mirkaneessuuf qabsaa’an hunduu, yeroo afuurri tokkummaa hawaasota Oromoo jidduutti mula’chaa jiru kanatti, garaagarummaa isaanii dhiphisanii gara tokkummaa ykn tumsa qabsaa’otaa fi jaarmayoota Oromootti dhufuu qabu. Keessumayuu gareeleen maqaa ABO qabatanii bakka bakkatti hiramanii jiran walitti deebi’anii ABO cimaa tokko uumuu qabu. Warri walhubannoo labsanii jiranis, waayee kana yeroo dheeraaf lafarra harkisuu dhiisanii daddaffiidhaan tokkummaa dhugaa ijaaruu qabu. Yoo tokkummaan kun karaa lamaan (karaa hawaasota Oromoo fi karaa jaarmayoota keenyaatiin) walbukkee uumamaa deeme, humna cimaa fi abdachiisaatu mooraa keenya keessatti uumamuu danda’a.
Dhumarratti, akkuman yeroo tokko barruu mata-duree “Qubeen Afaan Oromoo mallattoo bilisummaa ti, dhalootni qubee ammoo abdii egeree ti” jedhu keessatti http://gadaa.com/oduu/11224/2011/10/15/qubeen-afaan-oromoo-mallattoo-bilisummaa-ti-dhalootni-qubee-ammoo-abdii-egeree-ti/ ibsuu yaale, sochi “Oromo First” jedhu keessatti kunoo dhalootni qubee abdii egeree saba keenyaa akka ta’an firattis diinattis agarsiisaa waan jiraniif, sochiin isaanii kun Oromoota hundaanuu deeggaramuu fi gargaarsa barbaachisaas argachuu akka qabu carraa kanaan, akka ilma Oromoo tokkootti, dhaamsa koo dabarsuun barbaada. Dargaggoota fi shamarran keenyaanis jabaadhaa Waaqni/Rabbi Ayyaanni Oromoo ija hamtuu isinirraa qabee; fedhiin keessanis akka guutamu isin haa gargaaru. Nuti har’as, borus, yoomiyyuu “Dura Oromoo” dha. Oromoo taanee dhalanne, Oromoo taanee jiraanna, Oromoo taanee duuna.
Galatoomaa!
Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
Akkuma beekamu, bu’aalee qabsoon bilisummaa Oromoo (QBOn) argamsiise keessaa inni tokko fi guddaan Oromummaa badiirraa dandamachiisee cimsuu fi Sabboonummaa Oromoo guddisuu dha. Gabaabumatti ibsuuf, Sabboonummaan Oromoo Oromummaadhaan bilchaachuu dha. Oromummaan guddachuu fi dagaaguun isaa ammoo deebisee qabsoo kana cimsee galii hawwamutti geessa. Kanaaf, Oromummaa fi QBOn harka lamaan qaama tokkoo ti jechuun ni danda’ama. Dhibdeeleen mooraa QBO keessatti uumamani fi sababa kanaan heddoomuun jaarmayoota keenyaa, keessumaayuu ABOrraa fottoqanii gareelee adda addaa ijaaruun, hawaasota Oromoo keessattillee walqoqqooduu fi walitti gaarrefachuun akka uumaman taasise. Kun dhugaa lafarra jiruu dha. Haalli akkanatti uumame kun ammoo tokkummaa Oromoo laaffisee; akka alagaa fi diinni nu tuffatan taasise jechuu dha.
Alagaa fi diinni maaliif akka nu tuffatan irra deddeebi’amee waan ibsameef, waayee kana asitti kaasuu hin barbaadu. Haa ta’u malee, tuffiin isaan nuuf qaban kun akka hirribarraa dammaqnu fi maaliif tuffatamne jennee akka of gaafannu nu taasise ykn taasisa. “Oromummaa keessan dhiisaatii Itoophiyummaaf dursa kennaa…” nuun jechuun isaanii xiiqii nu qabsiisa. Maaliif eenyummaa keessan ibsitan jedhanii nurratti duuluun isaanii yoomiyyuu caalaa nu kakaasa. Isa kanatu sochii “Oromoo First” jedhu dhalche. Sochiin kun ammoo akka dubbii “Dhagaa tokkoon simbira lama…” jedhuu ti. Maal jechuu kooti? Sochiin kun karaa tokkoon duula alagaa fi diinaan nurratti godhamaa ture fi jiru ofirraa qolachuuf yoo ta’u; karaa biraatiin ammoo hawaasota Oromoo kan sababoota adda addaatiin gargar faca’anii, tokkummaa dhaban deebisee cimsuudhaaf akka tokkummaan ilmaan Oromoo jabaatu taasisa. Walumaagalatti, akka Oromummaan dursa argatu godha.
Oromummaan dursa argachuun ammoo, Oromoon gandaan, naanoo fi amantiidhaan akka wal hin qoqqoodne gargaara. Oromootni hunduu akka fedhii uummata ykn saba isaaniitiif waliin dhaabbatan taasisa. Akka dhimma waloo hubatan godha. Kun hunduu hojiiraa yoo oolan tokkummaan ilmaan Oromoo jabachuu fi cimuu danda’a. Tokkummaan keenya cimuun isaa ammoo akka diinaaf/diinaan hin gowwoomne; akka isaan jala hin kaanne; akka isaaniif meeshaa hin taane; akka olola isaaniitiin mooraan keenya hin laafne; sababa kanaan akka qabsoon bilisummaa keenyaa hin dadhabne taasisa. Kana birallee dabree, tokkummaan keenya cimuun humni mooraa keenyaa akka jabaatu taasisa. Humna cimaa fi abdachiisaa qabaachuun ammoo injjifannootti nama geessa. Injifannoon galii barbaadan ykn hawwan sana akka gahan nama taasisa. Kanaaf, Oromummaan dursa argachuun; ani ykn nuyi dura Oromoo dha jedhanii ofitti amanuun, bu’ura tokkummaa keenyaa ti. Tokkummaan keenya humna keenya. Humni diina sodaachisu fi injifachuus danda’u tokkummaa qofaarraa madda jechuu dha.
Gara mata-duree barruu kanaatti deebi’uudhaaf, jaarmayootni siyaasaa Oromoo, kan walaba ta’anii socha’an; kan diina jala kaatanii isaaniif meeshaa hin taane; kan kaayyoon isaanii bilisummaa fi abbaabiyummaa Oromoo mirkaneessuu ta’e; sochii “Oromo First” jedhurraa bu’aa maal argachuu danda’u? Yookaanis ammoo akkamitti sochii kanatti fayyadamuu danda’u jennee yoo gaafii kaasne, waa baay’ee tilmaamuun ni danda’ama. Tokkoffaa fi inni hangafti ykn guddaan, hawaasota Oromoo keessatti, kan walitti mufatee ture deebi’ee walitti araaramuu fi waljaalchuun; afuura gaarii waliif qabaachuun; fedhii saba ofiitiif waliin dhaabbachuun; eenyummaa ofii “Oromummaa” yoomiyyuu caalaa cimsuu fi diina waloo dura dhaabbachuun; walirratti duuluu dhiisanii diinatti garagaluun… kun hunduu akka nagaa fi tasgabbiin mooraa keenya keessatti uumaman taasisu. Nagaa fi tasgabbiin yoo jiraate ammoo, hawaasota keenya kan dur caalaa ijaaruu fi cimsuun ni danda’ama. Howaasota ciminaan ijaaraman keessatti, jaarmayootni siyaasaas waliin cimanii qabsoo kana sadarkaa biraatti ceesisuu danda’u. Tokkoomuun hawaasota keenyaa, tokkummaan qabsaa’otaa fi jaarmayoota keenyaas akka uumamu hundee ta’uu danda’a. Hundee ta’uu qofaa otuu hin taane, jaarmayootni keenya, kan kaayyoo tokko ykn walfakkaata qaban, akka tokkooman dhiibbaa isaanirratti godhuu danda’a. Karaa kanaan jaarmayootni keenya sochii kanarraa bu’aa guddaa argatu jechuu dha.
Lammaffaa, sababa fedheenuu haa ta’u, kana booda, jaarmayaan Oromoo kan fedhii diinaa fi alagaa guutuudhaaf dhaabbate ykn dhaabbatu, kan isaaniif meeshaa ta’u, “Oromoo First” waan faallessuuf, afaanfaajjii uumuudhaan mooraa keenya keessatti, uummata keenyarraa gargaarsa takkallee argachuu hin danda’u. Beekumsi, dandeettii fi qabeenyi jaarmayaa akkanaarra oolu dhaabbatee; gara jaarmayaa fedhii Oromoo guutuutti waan deebi’uuf ykn deebi’uu danda’uuf, jaarmayootni Oromummaarratti hundaa’an qabeenya (resource) kanatti fayyadamuu danda’u. Jaarmayaan ykn jaarmayootni Oromoo beekaniis ta’ee otuu hin beekin; tooftaafis ta’ee fedhii dhuunfaa guuttachuuf jedhanii; Oromummaa faallessaa jiranis akka deebi’anii ofxiinxalan isaan godhuu danda’a. Sochiin Oromummaarratti hin hundoofne fi kaayyoon Oromummaa faallessu eessayuu gayuu akka hin dandeenye hubachuu danda’u jechuu dha. Yoo kana hin goone xumurri isaanii kisaaraa akka ta’u waan nama mamsiisuu miti.
Sadaffaa, akkuma sochii “Oromo first” jedhu kanarratti ibsamaa jiru fi dhugaa waliigalaas ta’e, Oromoon bilisummaa fi abbaabiyyummaa isaa goonfachuu kan danda’u yoo humna cimaa, keessumaayuu humna waraanaa abdachiisaa qabaate qofaa dha. Yoo hawaasotni Oromoo dhugaa kanatti amananii fi yaada kana deeggaran, jaarmayaan ykn jaarmayootni siyaasaa Oromoo kan qabsoo hidhannootti amananii fi isa kanas gaggeessaa jiran hawaasota Oromoorraa deeggarsa fi gargaarsa guddaa argachuu danda’u.
Afraffaa, akkuma beekamu, Addi Bilisummaa Oromoo (ABOn) yeroo ijaaramu fi qabsoo kana hogganee geggeessu miidiyaa gahaa ta’e otuu hin qabaatin garuu uummata keenya dammaqsee, barsiisee fi kakaasee; injifannoolee hamma kana hin jedhamne argamsiise. Akka sochiin “Oromo First” kun karoorfatetti (akka ibsamaa jirutti) miidiyaa Oromoo guddaa, kan uummata keenya biyya jiranillee bira gahuu danda’u ijaaruuf natti fakkaata. Yoo karoorri kun hojiirra oole fi milkiidhaan xumurame, karaa kanaan uummata keenya dhimma isaatiif (dhimma Oromummaatiif) caalaatti kakaasuun ni danda’ama. Yoo uummatni keenya hunduu dhimma isaa fi kaayyoo qabsoo isaa hubatee ka’e, jaarmayaa ykn jaarmayoota fedhii uummata Oromootiif dhaabbatan deeggaruu fi gargaarsa barbaachisaa kennuufii danda’a. Jaarmayootni Oromummaarratti hundaa’an, karaa kanaanis sochii “Oromo First” jedhutti fayyadamuu danda’u jechuu dha.
Egaa, faayidaan jaarmayootni Oromoo sochii “Oromo First” jedhurraa argachuu danda’an kan asitti tuqaman kana qofaa miti. Bu’aalee baay’eetu sochii kanarraa argamuu danda’u. Murteessaan garuu sochii fi carraa kanatti fayyadamuu danda’uu dha. Akkamitti fayyadamuu danda’u? Gabaabumatti ibsuuf, jaarmayootni keenya kan kaayyoos ta’ee galii booddee tokko ykn walfakkaataa qaban, kan bilisummaa Oromoo fi abbaabiyyummaa isaa mirkaneessuuf qabsaa’an hunduu, yeroo afuurri tokkummaa hawaasota Oromoo jidduutti mula’chaa jiru kanatti, garaagarummaa isaanii dhiphisanii gara tokkummaa ykn tumsa qabsaa’otaa fi jaarmayoota Oromootti dhufuu qabu. Keessumayuu gareeleen maqaa ABO qabatanii bakka bakkatti hiramanii jiran walitti deebi’anii ABO cimaa tokko uumuu qabu. Warri walhubannoo labsanii jiranis, waayee kana yeroo dheeraaf lafarra harkisuu dhiisanii daddaffiidhaan tokkummaa dhugaa ijaaruu qabu. Yoo tokkummaan kun karaa lamaan (karaa hawaasota Oromoo fi karaa jaarmayoota keenyaatiin) walbukkee uumamaa deeme, humna cimaa fi abdachiisaatu mooraa keenya keessatti uumamuu danda’a.
Dhumarratti, akkuman yeroo tokko barruu mata-duree “Qubeen Afaan Oromoo mallattoo bilisummaa ti, dhalootni qubee ammoo abdii egeree ti” jedhu keessatti http://gadaa.com/oduu/11224/2011/10/15/qubeen-afaan-oromoo-mallattoo-bilisummaa-ti-dhalootni-qubee-ammoo-abdii-egeree-ti/ ibsuu yaale, sochi “Oromo First” jedhu keessatti kunoo dhalootni qubee abdii egeree saba keenyaa akka ta’an firattis diinattis agarsiisaa waan jiraniif, sochiin isaanii kun Oromoota hundaanuu deeggaramuu fi gargaarsa barbaachisaas argachuu akka qabu carraa kanaan, akka ilma Oromoo tokkootti, dhaamsa koo dabarsuun barbaada. Dargaggoota fi shamarran keenyaanis jabaadhaa Waaqni/Rabbi Ayyaanni Oromoo ija hamtuu isinirraa qabee; fedhiin keessanis akka guutamu isin haa gargaaru. Nuti har’as, borus, yoomiyyuu “Dura Oromoo” dha. Oromoo taanee dhalanne, Oromoo taanee jiraanna, Oromoo taanee duuna.
Galatoomaa!
Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
Mootummaan abbaa Irree Wayyaanee maqaa walga’ii siyaasaa fi afaan faajjii baatee waliin rakkachaa jiru kana akkuma barattootni koolleejjilee barsiisota Oromiyaa gara mooraa barnootatti deebi’anii Koolleejjiiwwaan barsiisota kanneen akka Kolleejjii barsiisota Jimmaa, Kolleejjii barsiisota Naqemtee, kolleejjii barsiisota Mattuu, kolleejjii barsiisota Shambuu, kolleejjii barsiisota Asallaa fi kolleejjii barsiisota Baalee Roobeeetti walitti qabuun dirqamaan itoophiyummaa fi olola siyaasaa abbaa irree fudhachiisuuf torbee tokkoof teesisaa kan jiru goototni barattootni Oromoo Gaaffii kabajamuu mirga abbaa biyyummaa uummata Oromoo irratti kaachisuun wayyaanee dura dhaabbachaa jiru.
Addatti goototni barattootni Oromoo Koolleejjii barsiisota Jimmaa walga’ii Wayyaanee torbee tokkoof taa’aa jiran irratti guyyaa tokko guyyaan isaan tole jedhanii ergamtoota wayyaanee dhaaggeeffatan hin jiru, gaaffii mirga Oromoo fi Oromiyaa gadi jabeessanii irratti kaasuun isin uummata keenya ajjeessa fi ajjeesisaa jirtu uummata keenyaa bakka bu’uu hin dandeessa biyya mootummaa hin jirre keessatti waa’ee mootummaa kaasuun keessan nuuf ifaa miti biyyaa isin Itoophiyaa jettaan kana keessa mootummaa nama ajjeesuu malee mootummaan uummataaf dhaabbatuu fi uummata bakka bu’uu danda’uu keessatti ijaaramee hin beeku, seenaan biyya kana illee akkasitti barreeffamuu qaba jechuun ergamtoota Wayyaanee waan qabanii gadhiisaan wallaalchisuun guyyaa har’aa sagalee mormii guddaa dhageesisuun walga’ii isiin gaggeessaa jirtaan hanga gaaffiin keenya deebii argatutti hin teenyu jechuun walga’ii wayyaanee dhiitanii ka’an.
Haaluma kanaan Ergamtootni Wayyaanee waan qabanii gadhiisan wallaaluun akkuma baratan humna poolisii waammachuun mooraan Koolleejjii barsiisota Jimmaa humna poolisaan eegamaa jira. Diddaa barattoota Oromoo Kolleejjii barsiisota jimmaa kana ilaalchisuun warabbii sagalee ni qabna waan ta’eef obsan nu eegadha, guyyaa boruuttis diddaan kun jaabatee kan itti fufu ta’uu beekamaa dha.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
RUKA
Yísuna ámiqira fásaasa ufa Rukaafa ákara rinau.
1
Rukaafa ákara óosana áranau.
1-2 Óo maa-fasiqa Tioofirusa maasáki Yísunasaaqari kambíqoo ainainara moómoo fasiqauqa amanamásee ákara riqau, Yísufa kambíqooqooqari minára qímannimimarusa misá qímannimufaqa ákara riqau. 3 Óo Tioofirusa qinée Rukaasa Yísufa kambíqooqooqari mifá níniunara randóorandaamásee ámiqimasee iriséeqa qinée faqa padímasee ákara ruanáuree qímaseeqa ákara rúmmamaqaidaqa. 4 Anée kúqaa ánoona ufa tia írianneera ákara rúmamaqaidaqa.
Yoohanee nammári ními marúna máqaaninna ufafa.
5 Mi-ufána óosana maaqímminoo márinau, Eeroodeefa Yudeeaa máqa maaqaki karaambáiqa máru kamuqoo Yísufa kambíqanau, mi-aukuanná Yeerusaree amaana máqasaa rakísirafa moó miná áuqu Seekariafa márinau. Amaana máqasaa rakísi marúsa faiqí óosana óosanakiqari maríqau, núqufaqaasa máriqau, Seekariafa Abiaana óosanakiqari marínau. Miná ánaaqa Aaroona akeekú akaakú miná áuqu Eerisabeeta námmarifa márinau. 6 Mi-qafaqiqandá Seekariasa Eerisabeetasa andeeqásee Ánutuna ufamáu fímaruqanda máriqau. Aiqáma karaambáiqa Ánutuna aaquqíra ufa faqa naamúaqira ufa faqa mi-maú fímaruqanda máriqau. 7 Eerisabeeta námmarifa áafanaasee márunara miqandá asooqáqeeqa faiqi síaiqanda máriqau.
8 Moo kári narí saika faasaana Seekariafa Yeerusaree amaana máqaki kéeqafinoo narí amaana máqasaa rakísira saika Ánutuna áfusaa miná saika qímari fee qímarufanoo máree marínau. Amaana máqasaa rakísi marúsa misákiqari yáfee ámiqira unda ímari nammarína amaana máqaki suqéemaria qaindanasaa suqáannoo fee qímasee masísa rutúkiara foorammásee Seekariana uqannífiqasoofanoo fíndifinoo mi-amiqira undána ímaru nammarínaki idá qumbíaramásoofanoo qéemarufaqa mi-karí faiqí ánaasee moómoo amaana máqa naambeéqai maqúsai suqúfufaqa innaaru qímariqau. Ámiqira unda ímari nammarína qumbíaramásaafanoo qáidanoo miná múna fannoo faiqí ánaasee innaaru qímariafa mi-ida munnára foora óoru fídanoo Ánutuna aiki ambúídanoo misá innaaru koorooídanoo.
9-11 Seekariafa mi-nammarináki idá qumbí marufaqa faiqí ánaasee mádaanai innaaru qímarufanoo Seekariafa naríaraa amaana máqaki márifanoo mi-nammarífa qéemarú qaindana aaqá Karaambáiqa Ánutuna qangiroo moó fannoo miqóo kai kambíqafufanoo Seekariafa miqóo márufanoo qáfanau.
12-13 Seekariafa miná qáfeenoo tautínoo rufíanau. Tatáqanoo márufanoo mi-qangiroofá Seekariana qímaminoo qinau. Seekaria sía rufíaa, Ánutufa aní innaaru qírana írinoo ani ánaaqa Eerisabeetana dadaaqínanoo aní ámaaku máqaannoo, Maqasáinana anée miná áuqu Yoohaneeneé qía. 14 Mi-faiqína maqasáinaqa aní faqa moómoosa asasifáranoo. 15 Ánutufa minára ámiqira fasiqa áuqufaqaa fee qíannoo, uáinna nammári fée afeeka námmari fée sía náannoo miná máqainnaqooqari Ánutuna náaquqara maraquna fannoo áakufi máriannoo. 16 Mifá Isaraee máqannaa moómoosa Ánutuna ufa minnísee káqirunna fímariasa kafáa náarameeqee náriqa karaambáiqa Ánutuna áramandunnai quqáannoo. 17 Mifá Ánutuna ufa marasée qímannimimarifa mifá maqásaa fasiqa úriqararafa afeeka Ánutuna tamummáqara fasiqa óoqai máruna Eeriaana fooqáafa afeeka máriannoo. Mifá faiqi níkausamara faiqi minnísee fúrufari maríasa quándakina nári faiqi námuara nímuqusinaqa moodáanaki kifáranoo. Ufa rukíee maríasa faqa maréeqeenoo andeeqée maríasa máriranaki quqáannoo. Miqí márifanoo mi-fasiqáfa faiqí ánaasee maréeqee karaambáiqa qúmiranaki amanaikíanno.
18 Mi-qangiroofá miqí qufanoo Seekariana áaquqoofanoo mi-qangirooná qímaminoo qinau, náqimásee mi-ainaináfa kambíqaannoo fee, Sía amana, qinée náuraiqi máridaqa, qiní qínaaqa faqa asooqá máridanoo. 19 Mi-qangiroofá miná ufa iriséenoo quandáfi qímaminoo qinau, Qinée Kabarieerasa máridaqa Ánutuna áfusaa kikí iqa márunausa máridaqa. Mifá kai qiní diqiqaifaqa maa-amiqira ufána aní faiqí asumu faiqi ánaaqi máqeemaria faasaana kambíqaannoo fee qúnana sía íriananoo. 20 Anée qiní ufa sía íriannana ákiaqara aní ufa akía fínana máriinana máa̱ qímamunna ainaináfa kooroomáfinanoo aní ufa rakéeiannoo.
21 Seekariafa faqa qangiroo faqa Yeerusaree amaana máqaki mi-ufána narí qímami narí qímamidaqa márufaqa faiqí ánaasee maqúsai Seekarianara kísaaqasaa áfeesida marúsia qiqau nánaree kísaaqasaa amaana máaqaki máridanoo fee qímarufanoo Seekariafa amaana máqakiqari ráudeenoo qímannimirara óo raqóofanoo sía amanufanoo ásaukunnoo qímanniminau. 22 Faiqí ánaasee miná ufa akíafuna qáfamasee óo amaana máqaki Ánutuna kooroo írana moó qáfeenoo fee qiqau.
23 Miqóoqari Seekariafa amaana máqaki aináinirana taikásoofanoo moó fannoo miná ámaaqaki aniroofanoo Seekariafa dóo ámaaqa finau. 24 Miqóo márufanoo miná ánaaqa Eerisabeeta námmarifa ámuaqu uqáikufanoo moodáannai qísauku qúqoonasaa máaqaki kai márinau. 25 Eerisabeeta námmarifa qinau, dóo maqee Ánutufa faiqí ánaasee nífusaa qinée kísaaqasaa marunna sía faiqi máqaunna qísaurirana taikáqiseenoo.
Kabarieeráfa Yísuna máqaanínnanara kooroo ináu.
26 Eerisabeeta námmarifa ámuaqu uqáikinoo márufanoo dínni taikásee dínni ani moodáa quqoona áiqaróofanoo Ánutufa narí qangiroo moo áuqu Kabarieerana aqiqoofanoo Kariree máqa maaqaki káqikaa maqusa Nasareetee máqusai óoqufinau. 27 Mifá mánaaqa uqanna ufa qímamiraree qímaseenoo óoqufinau. Mi-manaaqána áuqu Máriafa. Yooseefaafa karaambáiqa Dafidina áti máraanifeera útaaqama amaqáqoofanoo máru manaaqana Mariana qímamiraree qímasee óoqufinau. 28 Mi-qangiroofá Máriafa máruqoo aniréenoo ámandeenoo qinau. Asooárafa aníki máriani, karaambáiqa aní faqa kukéeqanoo máridanoo dadaaqídanoo dóo firaaqóo aní ámiqi ámiqinoo. 29 Máriafa miná ufa iriséenoo tautínoo miná ufa ánoonara firaaqóo randánau. 30 Miqúfanoo qangiroo fannoo qímaminoo qinau, Óo Maria sía rufíaa dóo Ánutufa narí áfaarirana anísaa quqéenoo. 31 Anée ámuaqu uqáikinana akoonaiqí maqaséenana miná áuqu Yísunee qinnáranoo. 32-33 Mifá úriqararafaikínaqa misá minára firaaqóo úriqarara Ánutuna ámaaku fee qifáranoo. Karaambáiqa Ánutufa Yísuna maréeqeenoo miná akeekú akaakú Dafidina aanna rámasee úriqarara karaambaiqaikíannoo. Yakooboona átiuqa Isaraee máqannaasa náaru náaru misá karaambáiqaikianoo, náaru náaru sía taikáannoo miqínoo máriannoo.
34 Máriafa mi-qangirooná ufa iriséenoo qinau, Qinée mánaaqa uqanna máridaqa náqimásee anée qíanandee faiqi máqaanauree. 35 Qangiroo fannoo iriséenoo qímaminoo qinau, Ánutuna náaquqara andeeqara maraquna fannoo aní áakufinanoo Ánutuna afeeka anísaa máriannoo, minára misá mi-naaquqara faiqi anaaqínara Ánutuna ámaaku fee qifáranoo. 36-37 Mária aneenná ati Eerisabeetanara íria asooqá faiqi máqarana sía amana márifa dóo maqee dínni taikásee dínni ani moodáa quqoona aundurái ámuaqu uqáikinoo máridanoo, minára rirímma miqínoo Ánutufa sía moodáa ainaina sía amanaikíannoo dóo aníara faqa qúnnana amanaikíannoo. 38 Máriafa qangiroo ufa iriséenoo qímaminoo qinau. Qinée Ánutuna ufamáu fímarunausa máridaqa anée qíánna ainaináfa amaná qiníki kambíqaannoo, miqí qufanoo qangiroo fannoo quqásee finau.
Máriafa Eerisabeeta námmarifa márunnai fu úfafa.
39 Máriafa miqóo káqikaaqoo márinoo únnaaqa mámmareenoo Nasareetee máqusaindari Yudeeaa máqamaaqai Seekariana maqúsai kísaaqasaa faiqanóo fífiufanoo óorureenoo 40 Seekariana máaqaki kéeqafinoo Eerisabeeta námmarina ámandanau. 41 Eerisabeeta námmarifa Máriana ámandarana írufanoo miná áranandakinaa faiqi fannoo kásinau. Kásufanoo Ánutuna náaquqara maraquna fannoo Eerisabeetana áakufufanoo narí Máriana ámuaqu uqáikianinnanara sía írufanoo maraquna fannoo miná qímamufanoo firaaqóo Máriana qímaminoo qinau. 42 Aiqáma ánaaseekina Ánutuna firaaqóo ámiqi ámiqi íaninafa máriananoo, anée máqeenna faiqi anaaqina Ánutufa ámiqi ámiqi íaninafa máriannoo. 43 Óo qiní karaambáiqa ánoofa úriqararafa nánaree anée qiní qíqafarara áninanee qinée óorudupirausa máridaqa. 44 Anée qiní qimándaanánoo qiní faiqi qíranandakiqari asasínoo kooripóo inoo. 45 Karaambáiqa aní qímamu ufana irisée kúqaa fee qímasee íriannana ákiaqara mifá aní ámiqi ámiqiannoo.
Máriana asasíra ufa.
46-47 Máriafa mi-ufána iriséenoo asasammáseenoo qinau,
Qiní qímuqusa karaambáiqa amooqídanoo,
qiní daunduráindari Ánutunara asasídanoo innaarúnai asumu márirana qímimarifammi.
48-49 Qinée óorudupimasee miná ufa írimarunausa márunanoo káqi qiníara írinoo,
firaa afeeka faqáa Ánutufa firaa ainaina qiníki qinára,
maaqóoqari aiqáma maqásaa fasiqa anaasee qiníara ámiqi ámiqi qifáranoo.
Mifá náaquqara andeeqara áuqu faqaafa máridanoo, miná ufara rufíee maríasa nífauarana nímidanoo.
50 Maqee máriasa faqa miqóo kambíqainausa faqa náaru kambíqainausa faqa nífauarana nímiannoo.
51 Narí ámudaanaiqimari asaukuna uqéeraseenoo áanoo
ímaria fasiqa anaaseesa nári fírannaira írimariasa ráurukámasanau.
52 Mifá úriqaree maría karaambaiqáusa qumára múqufi quqáseenoo uréeqarausa qumáree uqéeranau.
53 Mifá náararee maríasa ámiqira nárana ainaina nímuaqu mánnimaqaseenoo moómoo nárana faqaasa káqisamu fuaqéera niqiqanau.
54 Mifá maasá Isaraee máqannaa nikeekú nikaakú ufa qímannimuna ánoonaikammannímaqanau,
Mifá narí aináinira faiqi Isaraee máqannaasa dadaaqinau.
55 Abarahaamanara faqa iriséenoo ámuqusufanoo dadaaqínoo miná áiku ásauku faqa náaru náaru dadaaqíannoo.
56 Máriafa mi-ufána qímaseenoo qíma taikáseenoo qaarammoo qúqoona miqóo Eerisabeeta námmarina faqa márinoo quqásee narí maqúsai Nasareeteenní finau.
Nammári nímimaru Yoohaneena maqóo ufafa.
57 Máriafa narí maqúsai fufanoo Eerisabeeta námmarifa marikínoo innaamunaí óonureenoo akoonaiqí máqanau. 58 Maqasoofanóo miná maqúsanaasa faqa miná áinaina faqa iriséeqa óo Ánutufa maa-asooqána ámiqi ámiqi ínoo fee qímasee miná faqa asasíqau.
59 Maqasoofanóo mi-faiqífa moodáa amaana marasoofaqá misá aniréeqa Yuda máqannaasa óosana máreeqa nári fáinanduidaqa nipata aukúannee qímasee mi-faiqi anaaqína apata aukúsee narí ákoona amaránaikíraree qímasee aniusufiqau. 60 Miqí qufanoo miná ánoofa Eerisabeeta námmarifa qinau, sía narí ákoona amaránaikíaqa miná áuqu Yoohaneefa máriannoo. 61-63 Misá iriséeqa qiqau, Óo aní átiuqaki sía mi-nuqúfa máridanoo, náqimásee fee miná áuqu raanáuree qímaseeqa faiqi ánaaqi ákoona Seekariana ufa akíarana nísaukunnoo irámirufanoo Seekariafa papiqa faqa kirifi faqa ásaukunnoo qímiaqee qufaqa ámufanoo maa-faiqína áuqu Yoohaneefa máriannoo fee qímasee ákara rinau. Ákara rúmasoofaqa aiqámausa qáfamasee taútiqau. 64-65 Miqímáseenoo Seekariana ufa akíarafa rakéeinau. Rakéemafufanoo Ánutuna amooqíra ufa aiqámausa nífusaa qímarufaqa aiqámausa qáfamasee rufíeeqa niqoónausa qímannimufanoo miqóoqari aiqámai Yudeeaa áaqana maqa maaqaki dáraaninau. 66 Aiqáma mi-ufána írusa mi-faiqi anaaqínara innooqáfinoo nána firaa saikee máraanno fee qímasee randáqau, karaambáiqa afeeka minakí akooqóo márifaqa qáfaidaqa.
Seekariana maraquna áakufufanoo ufa qímanniminau.
67 Seekariana ufa rakéemafufanoo Ánutuna náaquqara maraquna fannoo miná áakufufanoo tamummaqaséenoo ufa qinau.
68 Isaraee máqannaa Ánutufa aniréenoo narí faiqí ánaasee idukúnnisainara minára karaambáiqara dúfi dúfi qianáura.
69 Mifá ámudaanai qímasee asumu máraaninnana narí aináinira faiqi Dafidina átikiqari uqéereeqeenoo.
70 Minára óoqai narí náaquqara tamummáqara fasiqauqannai maasá maa-ainainnára qímanniminau.
71 Mifá maasá namuqáasaa ititánnimaqasee aiqáma maasára fídiaqaa ímariasa afeeka rafáaqa fúannoo.
72-75 Mifá narí qímaqoo úfanara írianauree qeeqá náaquqara moodaanaki kira ufa iriséeqa mimaú dadaaqianáuree qinau.
Mifá óori runúsee Abarahaamana qímaminau, minakí mifá maasá namuqáa nísaukukinaana maréeqee paasóosiranaki quqáqisáinaqa maasá káqi márianna kamuqoo miná náaquqara andeeqara fasiqa anaasee máriannanara qímaminau.
76 Óo qiní faiqi ánaaqi misá aníara firaa uriqarara Anutuna tamummáqara fasiqa fee qifáranoo.
Anée karaambáiqa áfunni fídana miná aaná afisínnaranoo.
77-79 Ánutufa maasára ámuqusi marífa nífauee marífa máridanoo maasá innaarúnai márira asumu márarafa dóo súani qámannimaqéenóora foora ínoo máridanoo innaarúnaindari maasá kúqiranakiqara foora asukunakí
máriasasaa qáannoo maasá asooára aatata níku raannánara qáannoo.
Qiní faiqi minára anée karaambáiqa faiqí ánaasee qímannimia, náriqa mandáinaina ikairi karaambáiqinnai máree aniráifanoo minínnísaannoo, minánnai Ánutufa innaarúnai asumu márirana nímiannoo, Seekariafa dóo mi-tamummaqara ufána taikánau.
80 Seekariasa Eerisabeeta námmarisa faiqi ánaaqi fannoo innooqéenoo úriqarara maraquna faqaafa fíndifinau, Isaraee máqannaa nífusaa kikíqiranara deedaqídanoo kumaaráasaa káasau máqa maaqáki kai márinau.


text:
Radio Afuura Biyyaa: Kabajaa Guyyaa Gootota Oromoo – Oslo, Norway, fi Wellington, New Zealand
Kabaja Guyyaa Gootota Oromoo (GGO) isa bara 2013 magaalota Oslo fi Wellington keessatti ta’e. Obbo Dhugoomsaa Dhugaasaa seenaa jaallewwan isaanii goototaa Oromoo qabsoo irratti kufanii kan isaan dubbatan, gaaffii fi deebii Dr. Dagafaa Abdiisaa woliin ta’e akkasumas kabaja GGO isa Wellington ilaalchisee gaaffii fi deebii Obbo Lalisaa Kumarraa bakka bu’aa ABO New Zealand woliin goone caqasaa.
Bosonn Yaayyuu ibiddaan manca’aa jira. Motummaan dirmannaa tokko hingoone. dhimma kana ilaalchisee Obbo Geetaachoo woliin haasaa nuti goone oduu keessatti argattu.
Credits/Tags: Dagafa Abdisa, Dhugoomsaa Dhugaasaa, Guyyaa Gootota, New Zealand, Oslo (Norway), Radio Afuura Biyyaa
2 Responses to "Radio Afuura Biyyaa: Oduu; Kabajaa Guyyaa Gootota Oromoo – Oslo, Norway, fi Wellington, New Zealand"
-
bilesummaa !!!!!
-
billisumma
Comments are closed.


text:
Guyyaa ar'a magaalabn Harar iddoon Hammaareysaa jedhamu waltajjii qabsoo Afran Qalloo Oromoo akkasumaas dirree waraana Murti-Guuto taate ooluun isii gabaafamera.
Qabsoon Murti-Guuto cimee itti fufeeraa!!
Posted by Madda Walaabuu Press on 6/12/2014
Waxabajjii 12, 2014
Guyyaa ar'a magaalabn Harar iddoon Hammaareysaa jedhamu waltajjii qabsoo Afran Qalloo Oromoo akkasumaas dirree waraana Murti-Guuto taate ooluun isii gabaafamera.
Guyyaa ar'a magaalabn Harar iddoon Hammaareysaa jedhamu waltajjii qabsoo Afran Qalloo Oromoo akkasumaas dirree waraana Murti-Guuto taate ooluun isii gabaafamera.
Akka gabaasticha keenya jedhetti Oromoon Oromiyaa Bahaa(Afran Qalloo/Murti-Guutoon) kan qa'ee fi gandatti hafee kan jiru hin fakkaatu. Oromoon Awwadaay, Haromaayaa, Kombolchaa fi Jaarsoo irraa buqqa'ani gara magaalaa Hararitti tin'isuudhaan iddoo Hammaareysaa jedhamu marsani oolani buluun saanitifi "dhiiga gootota murti-guuto ni baafna! Lafa ilmaan keenya diinaan itti gorraa'am kun investeraaf hin kennamu! Haqni qeenya haa mul'atu!.. Kkf." dhaadannoo jedhu dhageesisudha osoo jiranu polisoota isaan bittineeysuuf dhufee gaaza nama jaamsu ummatatti dhukaafamuun saatifi walitti bu'insi cimaan uumamuun saa himame.
Haaluma kanaan ummanni meencaa fi dhagaan polisootani ammoo qawween wallitti seenani duulli cimaan jiraachuu saa himame. Ammaas akkuma kaleetti Ar'a ganama sa'aa 12 irraa kaase hanga 9 itti makinaan gara finfinnee fi Dirree dhawaa deemu akka hin dandeenyes beekkame. Polisootni 3 fi namootni 12 garuu lakkoofsa saani yeroof sirritti mirkaneyfachu baannuus akkamlee madaawan jiraachuun beekkame humni polisi godina harargee bahaatirrab dirmannoof naanoo Hararif dabbalamuun sactis beekkame. Magaalaan Harar haala sodaachisaa keessa jirti. Jechuun agabaasaan keenya odeeyfannoo nuun gahe jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
WAAMICHAA UMMATA OROMO MARAAF ( OROMO PROTEST(FDG) GUUTUU OROMIYAA FI DHAABBILEE BARNOOTA OL-AANOO FI WAAJJIROOTA OROMIA TA'AN HUNDAA KESSSATTI HAALA HO'AA TA'EEN IRRA DEEBI'EE FINCILA ISAA AGARISIISUU QABA.
Akkuma namni hundi beeku erga FDG marsaa jalqabaa addaan citee hidhaa fi ajjeechaan Oromo fi dhalataa Oromoo irra gahaa jiru daraan hammaateera.
Kanaafuu sababii asiin gaditti tarreefamaniif jecha FDG marsaa 2ffaa jalqabamuun barbaachisaadha:
1. Uummata hiriira nagaa bahe jeequmsa ( hukat ) jechuun mootummaan dhugaa uummataa awwaaluun maqaa jeequmsa jedhu uummataaf waan kenneef.
2. Uummataa fi barattoota sababii mormii master plani tiin hiriira nagaa bahan waan hidhaa jiruuf.
3. Dirqamaan uummata yaasuun mormii gaggeessaa jechuun dirqisiisaa waan jiraniif.
4. Mirga namni kamiyyuu miidiyaa walabaa hordofuu qabu waan irraa mulqaa jiraniif.
Kanaafii kanneen kana fakkaataniif jecha mormiin marsaa lammaffaa itti fufa.
Yommuu kana gaaffiin nuti gaafanu akka guutuu biyyaatti kanneen armaan gadii ta'u.
1 Barattootaafi uummanni hidhaman akka hattatamaa hiikaman.
2. Seexanoota jedhee qaamni mootummaa miidiyaa mootummaatiin uummata oromoo arrabse miidiyaadhuma saniin dhiifama akka gaafatuu fi aangoo isaarraa akka gadi bu'u.
4. Labsiin magaalota oromiyaa caaffeen baaste Labsii dhaan akka haqamu.
5. Mootummaan namoota du'aniif itti gaafatamummaa akka fudhatuu fi maatii isaaniif beenya akka kaffalu.
6.OPDO 'n uummata Oromo bakka hin bu'u waan ta'eef aangoo akka gadi lakkisu.
7. Wal gahiin uummata dirqiidhaan baasaa jiran akka dhaabatu.
8.Master planiin cufamuusaa labsii dhaan akka beeksifamu.
9. Poolisoonni namoota ajjeesan seeratti akka dhihaatan.
10. Reenfaa ilmaa oromoo ajjeesanii gurgurachuun haadhabatuu /maalaqaa kanafaltan malee reenfaa fudhachuu hin dandeesan kan jedhu .
11. Halkan mana cabisanii nama sakkata'uun haa dhabattuu
12. Waraanni agaazii atattamaan naannoo Oromiyaa keessaa akka bahanii fi kkf.
Alemayehu Tilahun


text:
- Gaafa ABOn Chaartara keessaa humnaan dhiibamee bahe miseensota ABO 20,000 fi ummata nagaa daa’imman dabalatee mooraa Dhidheessaa, Huursoo fi kaan keessatti dararamanii fi booda mana hidhaa Zuwaay keessatti lubbuun dhabame akkasumas Hammarreessatti haala suukanneessaan osoo hin dhagahamin ajjeefamaa bahan namni dagatullee kanneen miidhamanii fi seenaan hin dagatu. Sababaa kanaa fi mirga nagaan yeroo yeroon gaafataniif ilmaan Oromoo kumaan lakkaawaman ammallee hidhaa Qaallittii, Qilimxoo, Zuwaay, Shawaa Roobitii fi manneen hidhaa waraanaa lakkoobsi isaa hin beekkamne hedduu keessatti dararamaa jiran.
- Ummatni Sidaamaa ummata mirgi isaa sirna abbaa irreen haalamee, akkuma ummatoota biroo lafa isaa irratti abbummaa dhabee gadadoon jiraataa jiru dha. Qe’ee fi ganda isaa irraa buqqaafamuu fi ari’amuu mormuun gaaffii mirgaa kaasuun wayta hiriira bahetti waraanni sirnichaa gara-laafinaan alatti jumulaan rashane. Tarkaanfiin waraana amanamoo sirnichaa Agaazii jedhamuun fudhatame kun sirnichaan qoratamee tarkaanfiin seeraa ni fudhatama jedhee waadaa seenullee kan mul’ate ukkaamsanii hambisuu fi kanneen tarkaanfii kana keessatti qooda qaban muuduu ture. Fixiinsa ummata Sidaamaa irratti raawwatame keessatti kanneen qooda qaban keessaa tokko Pirezdaantii Kibba Ummatoota Itoophiyaa alasii, Muummicha Ministeraa Itoophiyaa har’aa Haylamaaram Dassaalanyi dha.
- Ummatni Gambeellaa dureeyyota alagaaf lafa isaa gadhiisifamuu irraa mormuu fi diduu irraa jumulaan ajjeefamuu, tarkaanfiin sanyii duguuggii irratti raawwatamuu kan addunyaan hundi argee fi balaaleffate dha. Fixiinsi ol aanaa fi suukanneessaan raawwatame kunis, kanneen tarkaanfii kana fudhachiisan sirnichaan muudamuu, galatoomfamuu fi Tigraayitti baqachiifamuun xumurame.
- Ummatoota impaayera Itoophiyaa keessatti argaman keessaa tokko kan tahe ummatni Ogaadeen mirga isaa gaafatatuu fi falmatuu irraa deebiin gama mootummaa abbaa irree irraa kennameef, jumulaan ajjeefamuu, gandi isaa gubamuu, qabeenyi isaa saamamuu fi gudeeddii dha. Tarkaanfii humnoota waraanaa fi tikaa Wayyaaneen fudhatamaa ture kanaafis kan gaafatame hin jiru.
- Filmaata fakkeessaa 2005 tahetti qabatee nama ajjeechaa kanneen hiriira nagaa godhan 193 guyyaa ifa aduu keessatti Magaalaa Finfinnee keessatti taasifame akka qoratu tahamee, booda qormaatni yeroo dhumatu nama qorate Abbaa Murtii (Judge) mataa isaa dabalatee, kanneen qoratan hidhamuuf jennaan lubbuu baafatuuf alatti baqatanii kan qoratames akkasumatti bishaan nyaatee hafe.
- Mootummaan Wayyaanee yaaddoo fi sodaa irraa dhaabbattoota amantii to’atuu fi dhuunfatuuf dhimma amantii keessa seenuun namoota isaa ramadchiisa. Ejjannoo sirnichaa kana irraas mormii fi walitti bu’iinsa uumamaa tureen miidhaan dhaqqabe ol aanaa dha. Tarkaanfii fudhatamaa turee fi jiruun kanneen miidhaman keessaa tokko lammiilee Oromoo ti. Amantootni Islaamaa gochaa sirni Wayyaanee dhimma amantii keessa seenuun raawwatu mormuu fi harka isaa akka sassaabbatuu fi kanneen amantoota hogganaan abbootii dhimmaan kan filaman malee kan mootummaan muudaman tahuu hin qaban jedhanii dura dhaabbatuu fi mirga isaanii kanas karaa nagaa ibsatuu irraa ajjeechaa, hidhaa fi dararaan adda addaa isaan mudate. Sochii Musliimotaa ukkaamsuu fi to’atuufis maqaalee “Jabahat Al Harakaat, Finxaaleessitoota Islaamaa” jechuun hogganoota sochii kanaa hidhuu fi yakka hin raawwataneen mana murtii isaatti dhiheessuun akka gaafataman taasisuun tarkaanfii mootummaa Wayyaaneen fudhatame dha.
Dhumaatii fi Buqqa’insi Ummatootaa Qabsoo Qofaan Hanqifama
Posted by Madda Walaabuu Press on 5/13/2014
Caamsaa 12, 2014 | Ibsa Adda Bilisummaa Oromoo (ABO)
Ajjeechaa gara-jabinaa ifatti raawwatame kana mootummaan abbaa irree waakkatuu dadhabuu irraa amanus, akkuma amala isaa gochaa diinummaa raawwate humna biraatti maxxaansuudhaan qulqulluu of taasisuuf yaaliin gochaa jiru tooftaa baratamee fi hifachiise waggoota 23 dabraniif itti fayyadamaa ture tahuu irraa, ummatoota sirnicha beekanitti haaraa hin tahu. Haa qoratamu jechuun dagachiisanii hambisuu fi humna
biraatti maxxansuuf diraamaa hojjatuun kan irra deddeebi’ee mul’ate tahuu ragalee itti aananiin mirkaneeffatuun ni danda’ama.
Rakkoo siyaasaa karaa nagaa furuun aadaa mootummoota Itoophiyaa waan hin taaneef mootummaan ummatoota biratti jibbame kunis bittaa isaa waggoota 23f ummatoota irratti fe’e itti fufuuf humna kan filate tahuu tarkaanfii sanyii duguuggii ummata Oromoo irratti fudhataa jiruun mirkaneessee jira. Waan taheef ummatni Oromoo filmaatni qabu duula akka haaraatti itti baname kana dura dhaabbatuudhaan roorroo kanatti xumura itti gochuuf sochii isaa finiinsuu qofa taha. Duula Oromummaa irratti bifa irra bal’aan deemaa jiru hanqisuun kan danda’amu Oromoon alaa fi keessatti dirqama sabummaa isaa bahee waliin galii tokkoof sosso’uudhaan qofa. Addatti ammo ummatni Oromoo biyya keessaa duula miidiyaa dhuunfaa mootummaa abbaa irreen irratti banameen osoo hin sobaminii fi hin dagamin dhumiinsa irra caalaa fi hammaataa hanqisuuf harka wal qabatee gurmuu isaa jabeessuun falmaa isaa finiinsuu qaba.
ABOn kun akka milkaa’uuf jabinaan hojjatuu kan itti fufu tahuu hubachiisaa, gaaffii haalli yeroo dhiheesse kanaafis deebii bu’a-qabeessa akka argatu hin shakku.
Lubbuun mootummaa farra ummatootaa kan dheerate laafina mooraa QBO keessatti mul’atuu irraa, kanneen ollummaa gaarii, obbolummaa fi jaalala irra dantaa yeroon sobamanii fedha isaanii guuttatuuf ori’aniin gargaaramuu fi kanneen osoo hin beekin sirnicha waliin dhaabbatan horatuu danda’uu irraa ti. Kanaaf kun akka sirratuuf ABOn waamicha armaan gadii kanneen dhimmi ilaalu hundaaf dhiheessa.
Ilmaan Oromoof
Ilmaan Oromoo mootummoota Itoophiyaa adda addaa jalatti hojjachuuf hiree argatan mootummoota hojjataniif amanamummaan tajaajilanillee shakkamuu fi moggeeffamuu, tuffatamuu fi xiqqeeffamuu jalaa bahanii yeroon itti mataa ol qabatanii jiraatan akka hin jirre seenaa Itoophiyaatu ragaa baha. Ilmaan Oromoo kan barbaadaman yeroo sirni bittaa rakkoo keessa seenu qofa. Lola Oromiyaa dhuunfatuu, Lola Xaliyaanii, lola Somaalee fi loloota adda addaa keessatti akkasumas, bara bittaa Wayyaanees lola walii isaanii gidduutti uumame keessatti sirna bittootaa tiksuuf wareegi baasan kabajaa hin argamsiifneef. Kana hubatuu dhabuu irraa ykn dantaa xixiqqaa guuttatuuf qofa dogoggora fakkaataa irraa miidhama ilmaan Oromoo irra gahu arguun qaanfachiisaa dha.
Kanaaf ilmaan Oromoo waraanaa fi poolisa akkasuma caasaalee mootummaa adda addaa keessatti hiriiruun mootummaa abbaa irree tajaajilaa jirtan galatni bittoota Itoophiyaa irraa argattan gatamuu fi xiqqeeffamuu tahuu, alagaaf waardiyyaa dhaabbatuu irra mirga ummata ofiif falmuun irra kabajaa fi seena-qabeessa a tahuu hubatuun akka qabsoo Oromoof dirmattan ABO waamicha isaa isiniif haaromsa. Kan ajjeefamaa, hidhamaa fi roorroon irratti raawwatamaa jiru abbootii, hawwanii fi obbolaa keessan waan tahaniif murtii seena-qabeessa fudhachuun akka waliin hiriirtanii fi alagaa jalaa baraartan ABOn waamicha isiniif dabarsa.
Lammiilee Oromoo Hogganootaa fi Miseensota OPDOf
Waggoota 23 dabraniif ajaja Wayyaanee jalatti fedha Wayyaanee Oromiyaa fi Oromoo irratti akka guutamu taasisuun hojjataa har’a geessan. Waggoota 23 kanneen keessatti kanneen ilmaan Oromoo ajjeesisuu fi hiisisuu keessatti qooda qabdanii fi dhiigni lammii keessanii harka keessanirraa mul’atu lakkoobsi xiqqaan akka jirtanis beekamaa dha. Kanaaf, lammiileen Oromoo fi sabboontotni OPDO keessa jirtan ummata keessan akka araarfattan, kanaan booda ofis tahe ummata sobuudhaan ummata Oromoo afanfajjeessanii bittaa alagaaf haala aanjessuun haa gahu! jechuun akka murteeffattaniif seenaan waamicha isiniif dhiheessa. Kana gochuu hanqatuudhaan badii ummata irratti raawwatamu itti fufsiisuun seenaa ofii xureessuu qofa osoo hin taane seeraan kan gaafachiisu tahuu ABO yaadachiisa.
Lammiilee Saboota adda addaa Caasaa Mootummaa keessatti Argamtaniif
Dirqamni humna waraana Itoophiyaa fi waadaa itti seene daangaa biyyaa tiksuu fi weerara alagaa biyyarraa ittisuu tahuun beekamaa dha. Haa tahu malee mootummaan Wayyaanee humna waraanaa biyya tiksuuf ijaare amanamaa paartii EPRDF qofa taasisuun dirqamaan ummatoota irratti tarkaanfii fudhachiisaa jira. Kun faallaa dirqama humni waraana biyya tokkoo itti ijaaramee fi faallaa heera biyyaa waan taheef seera duratti gaafachiisaa taha. Waan taheef ilmaan saboota adda addaa waraana Wayyaanee keessatti argamtan gochaa seeraan alaa ummatoota irratti raawwatamu keessatti hirmaatuu akka dhaabdan ABOn waamicha isaa dhiheessa. Gaaffii mirgaa ummatootni kaasaniif furmaatni humna waraanaa seeraan alatti ajajuun ukkaamsuu akka hin tahin hubatuudhaan ajjeechaa, hidhaa fi dararaa gara garaa raawwatamu keessatti hirmaatuu akka lagattan gaafata. Kan ajjeefamaa, hidhamaa fi irratti roorrifamaa jiran ummatoota cunqurfamoo mootummaa tajaajilaa jirtaniin miidhaman tahuu akka hubattan ABO yaadachiisa.
Ummatootaa fi Jaarmayoota Siyaasaa Itoophiyaaf
Ummatni Oromoo biyya isaa keessatti, qabeenya isaaf jecha bittootaan irratti xiyyeeffatamee dararama ol aanaa keessatti akka argamu eenyuyyuu jalaa dhokataa miti. Waan taheef kanneen dimokraasii haqaatti amantan, mirga ummatootaa amantan, wal qixxummaa sabootaaf qabsoofna jettan gochaan suukanneessaa ummata Oromoo irratti mootummaa Wayyaaneen raawwatamu akka irraa dhaabbatuuf qooda isin irraa eegamu akka gumaachitan, tarkaanfii ajjeechaa dhuma hin qabne Oromoo irratti raawwatames balaaleffatuun qabsoo haqaa ummata Oromoo akka deggartan ABOn waamicha isaa dabarsa. Tarkaanfii suukanneessaa fi gara-jabinaa ummata irratti fudhatamaa jiru cal’isanii ilaaluu fi balaaleffatuu hanqatuun jireenya nagaa, wal qixxummaa fi ollummaa boriif ijaaraa akka hin tahin ABOn hubachiisa.
Lammiilee fi Ummata Tigraayiif Addatti
Ummatni Tigray akka ummataatti mirgi isaa akka kabajamuuf qabsoo gochuu keessatti wareegama ulfaataa baasuun dhugaa haalamu miti. Mirgi isaa kan kabajamu ammoo ummatoota biroo irratti miidhaa fi hammeenya raawwatuun akka hin tahin ummata hubatu tahuu ABOn ni amana. Kun dhugaa waliigalaa tahullee lammiiwwan Tigraay Oromiyaa keessa jiraatan hedduun dantaa yeroof jecha hariiroo ummatoota lameen gidduu jiru booressaa akka jiran bal’inaan mul’ata. Irra guddaan isaanii humna tikaa, waraanaa fi caasaalee mootummaa adda addaan kan hammataman, sirnicha jireessuuf jecha tarkaanfiin ummata Oromoo irratti fudhatan kan gaddisiisuu fi waliin jireenya borii irratti kan gaaddisa hamaa guddaa uumaa jiru dha. Kana malees kanneen dalagaa dhuunfaa irratti bobba’an ejjannoo farrummaa qabatuun ummata Oromoo dura dhaabbatanii mootummichaaf basaasuu fi odeessa kennuun akka tumsaa jiran ummatni argaa jira.
ABOn duroomanii bir’ataa jiraatuurra bilisa tahanii nagaan jiraatuun wayyaa tahuu yaadachiisaa, hammeenya ifaanis tahe dhoksaan ummata Oromoo irratti raawwataa jiran hatattamaan akka dhaaban hubachiisa. Kun ummatoota kaan hunda akka ilaalus kanuma waliin yaadachisa.
Kanatti dabaluun fedhii fi hawwiin ummata Tigraay akkuma ummatoota biroo jireenya nagaa fi tasgabbaa’aa, kan guddinaa fi badhaadhinaa argatuu akka tahe hin falamsiisu. Kanaafis qabsoofte jennee amanna. Haa tahu malee ilmaan kee dimokraasii, wal qixxummaa fi bilisummaa jechuun qabsoo keessatti si hirmaachisan dhiiga ilmaan keetiin aangoo siyaasaa Itoophiyaa dhuunfatan, hammeenya mootummaan irratti qabsaawan raawwataa ture, balaaleffataa turan yeroo ammaa kana haala irra suukanneessaa fi bal’aan raawwataa akka jiran argaa fi dhaga’aa jirta. Sababa gochaa hammeenyaa murna gabaabaa maqaa keetiin daldaluun ilaalchi ummatoota biroo keessatti dhalataa jiru egereef yaaddessaa dha.Waan taheef gochaa diinummaa ummatoota Itoophiyaa irratti raawwatamaa jiru irraa akka dhaabbatan gorsa abbummaa fi lammummaa laachuun daandii
nagaatti akka deebi’aniif gama keetiin kan sirraa eegamu akka raawwattu ABOn hubachiisuu barbaada. Kanatti dabalees qabsoo haqaa ummatni Oromoo itti jiru akeeka isaa hubatuun tumsa barbaachisu akka gootu ABO dabalee hubachiisa.
Mootummootaa fi Hawaasa Addunyaaf
Tumsi siyaasaa, diplomaasii fi dinagdee mootummoota abbaa irreef godhamu miidhaa geessisuun alatti nagaa fi tasgabbii dabrees guddinaa fi badhaadhina isaa argamsiisuu hin mul’atne. Mootummaan abbaa irree Wayyaanee gargaarsa dinagdee fi diplomaasii biyyoota Dhihaan biyyattiif kennamu akeeka isaa irraa gorsee, caasaa tikaa fi waraanaa ittiin jabeeffatuudhaan ummatoota ukkaamsuuf itti fayyadama. Kana haaluun hin danda’amu. Lammiileen biyyaa yaada isaanii walabummaan akka hin ibsanne, hin barreesinee fi hin dubbanneef ittiin ukkaamsa. Waan taheef hawaasni fi mootummootni addunyaa tumsii fi gargaarsi kennan maal irra akka oolu akka to’atan deddeebifamee ummataa fi dhaabota hedduun gaafatamaa bahe. Kanarraa akka dhaabbattanii fi gaaffileen siyaasaa nagaan furmaata akka argatan qooda keessan akka baatan; dabrees dhiittaa mirga namoomaa fi fixiinsa ummata irratti raawwatamaa jiru akka balaaleffatanii fi dhiibbaa barbaachiisu gootan ABOn ammas gaafata.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Caamsaa 12, 2014
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Lakk.: 014/stm-abo/2012
Hagayya 22,2012
Mallas Zeenaawii fi paartiin isaa EPRDF humna waraanaa qaamota alaatiin tumsameen kan aangoo qabatan waggaa 21 dura ture. Waggoonni digdamii tokkoon dabran ummatoota Itoophiyaa keesaatiif yeroo waraanaa, wal dhibdee, dhiittaa mirga namoomaa jumlaa, hidhaa, ukkaamsaa, ajjeechaa fi beelaa ture.
Duuti Mallas Zeenaawii ummatoota wayyaba Itoophiyaa keessaa kan waggoota digdamii tokkoon dabraniif mirgi namooma isaanii osoo wal irraa cinne abbicha irree kanaa fi jala deemtota isaatiin dhiitamaa jiraataniif boqonnaa wayyaa argamsiisuu mala. Mallas Zeenaawii seenaa bulchitoota impaayerattii keessatti matootii irra hamoo fi fakkeessitoota keessaa tokko ture. Amma aangoo irraa deemuun isaa sirna democraasii maddisiisanii waldhibdee bardhibbee tokko caalaaf deemaa ture karaa nagaan furuuf hiree uumuu ni mala.
Baroota bulchiinsa isaa yakkaa fi hammeenyaan guutame kana keessatti Mallas Zeenaawii sabaa fi sablammoota koloneeffaman kan akka Oromoo, Soomaalota Ogaadeen, Sidaamaa, Affaar, Gambeellaa fi hawaasota siyaasaa impaayerattii biroo keessaa kanneen kumootatti lakkaayaman madeesseera,ajjeeseera, hidheera, zaliileera, biyya irraa baqachiiseera. Yakkoonni gara jabinaa Mallas Zeenaawii fi bitamtootni paartii isaa dhaloota cunqursaa hamaa kana mormate irratti raawátan maatii fi firoota isaanii biratti yoomuu kan dagatamu hin tahu. Kana malees, bara bulchiinsa isaa kana keessatti malaanmaltummaan hidda gad jabeeffachuu isaatiin dhaabbiileen siyaasaa, dinagdee fi waraanaa firootaa fi aanaalee isaa Tigraay irraa dhufaniin dhunfataman. Kana irratti imaammatni qoqqoodanii bituudhaa hoggaa idaámu yaaddoo fi jibbiinsa duraanuu ture daranuu hammeessee waldhibdee dabalataaf karaa saaqeera.
Amma Mallas Zeenaawii kuteera. Ummatoonni fi qaamonni Itoophiyaa keessaa kan dhimmi isaan laalu kana booda abbaan irree biraa aangoo siyaasaa biyyattii butatee ammas akka isaan hin bitne of eeggannoo guddaadhaan of irraa dhorkuu qaban. Impaayera Itoophiyaa keessatti kana booda barri bulchiinsa abbaa irrummaa kan itti namni tokkichi waan fedhe muree murteessu raawáchuu qaba.
Ummatoonni Itoophiyaa keessaa hiree amma jirutti fayyadamuun harka wal qabatanii waloodhaan ka’uun rakkoo siyaasaa barootaaf ture furuu irratti fala barbaachisu akka waliin falatan, kanaanis, ilmaan isaanii fi dhaloota dhufu mara aadaa demokraasii gaarii akka dhaalchisan waamicha dabarsina.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Hagayya 22, 2012
Oromo Liberation Front


text:
WBOn ummata waliin diina haleele
Posted by Madda Walaabuu Press on 2/23/2013
Gurraandhala 23, 2013 | Madda Oduu ABO
Gurraandhala 18, 2013 Baha Oromiyaa Ona Mi'eessoo magaalaa Mi'eessoo keessatti qabeenyan basaasa Wayyaanee kuusaa boba'aa SHELL gubame. Abbaan Kuusaa boba'aa kanaa Aabboo jedhamuun kan beekamu oggaa tahu yeroo dheeraaf kan ummata rakkisaa turee fi gorsa kennameef fudhatuu diduu irraa WBO qabeenya isaa irratti tarkaanfii kana fudhate.
Gama biraan guyyuma kana Gurraandhala 18, 2013 Ona Mi'eessoo bakka Bordoddee jedhamuttii ibidda Wayyaaneen qabsiifteen ummata Somaalee fi ummata Oromoo giddutti lola jabaa adeemsifameen gama lachuu miidhaan guddaan gahee jira. Lola kana keessatti humni Wayyaanee kan araara buusu fakkaatee Somaalee tumsuu irraa lola ummatni keenya diina kana of irraa ittisuuf adeemsiseen waraana diina irraa 5 ajjeefamee 9 madaa'uun beekameera. Humni WBO lola waraana diinaa waliin godhame kana keessatti ummata keenya waliin hiriiruun waliin lolee abdii fi gaachana ummataa tahuu mirkaneessee jira.
Injifaannoon ummata Oromoof!
Gurraandhala 18, 2013 Baha Oromiyaa Ona Mi'eessoo magaalaa Mi'eessoo keessatti qabeenyan basaasa Wayyaanee kuusaa boba'aa SHELL gubame. Abbaan Kuusaa boba'aa kanaa Aabboo jedhamuun kan beekamu oggaa tahu yeroo dheeraaf kan ummata rakkisaa turee fi gorsa kennameef fudhatuu diduu irraa WBO qabeenya isaa irratti tarkaanfii kana fudhate.
Gama biraan guyyuma kana Gurraandhala 18, 2013 Ona Mi'eessoo bakka Bordoddee jedhamuttii ibidda Wayyaaneen qabsiifteen ummata Somaalee fi ummata Oromoo giddutti lola jabaa adeemsifameen gama lachuu miidhaan guddaan gahee jira. Lola kana keessatti humni Wayyaanee kan araara buusu fakkaatee Somaalee tumsuu irraa lola ummatni keenya diina kana of irraa ittisuuf adeemsiseen waraana diina irraa 5 ajjeefamee 9 madaa'uun beekameera. Humni WBO lola waraana diinaa waliin godhame kana keessatti ummata keenya waliin hiriiruun waliin lolee abdii fi gaachana ummataa tahuu mirkaneessee jira.
Injifaannoon ummata Oromoof!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Walitti Bu’insii Godina Harargee Bahaa Lubbuu Galaafate
Posted by Madda Walaabuu Press on 12/19/2013
Muddee 19, 2013 | VOA | Jaallannee Gammadaa Irraa
WASHINGTON, DC — Godiina Harargee Bahaa aanaa midhagaa tolaa keessa kan jiran gandeen 6 keessaa hidhattonni bulchiinsa naannoo Somaalee kanneen Liyyuu Poliis jedhaman nama afuur ajjesanii kanneen biroo lama madeessuu isaanii jiraatonni naannoo ibsanii jiru.
Uummanni bulchiinsa naannoo somaalee oromiyaa keessaa kilo meetra 30 seenuun qubachuu isaa fi qonnaa fi qabeenya Oromootaatti ibidda qabsisuun akka baqatan godhu jedhu jiraatonni aanaa midhagaa tolaa.
Sababaa tarkaanfii kanaan kan ka’e uummanni Oromoo abba warraa dhibba shan ta’an manaa fi qe’ee ofii gadhisanii godaanuu isaanii kan ibsan jiraatonni manneenii fi oomishatti ibidda qabsiisan jedhu.
Waajiira bulchiinsaa fi nageenyaa aanaa midhagaa tolaa keessatti abbaan deemsa hojii walitti dhufeenya uummataa jajjabeessu kan ta’an Obbo Abduul Jabbaar Hamiid waa’ee rakkoo kanaa gaafatamanii namoota lamatu wal dhabe malee waan gara bulchiinsa naannoo ga’e miti jedhan.
Jarreeen wal dhaban lameen garuu gandeen bulchiinsa naannoo lameen irraa ta’uu hubachisanii Liyyuu poliis harka keessaa hin qabu jechuun falman.Sababaa rakkoo kanaaf namni mada’an lama wal’ansa argataniiru garuu kanneen du’an ilaalchisee gara fuula duraatti qorannee ibsina jedhan.
Rakkoon nama lama giddutti uumame battaluuma waan tasgabii horateef uummanni qe’ee ofii irraa godaanan kan jedhu soba jedhu Obbo Abdul jabbaar Haamid.
WASHINGTON, DC — Godiina Harargee Bahaa aanaa midhagaa tolaa keessa kan jiran gandeen 6 keessaa hidhattonni bulchiinsa naannoo Somaalee kanneen Liyyuu Poliis jedhaman nama afuur ajjesanii kanneen biroo lama madeessuu isaanii jiraatonni naannoo ibsanii jiru.
Uummanni bulchiinsa naannoo somaalee oromiyaa keessaa kilo meetra 30 seenuun qubachuu isaa fi qonnaa fi qabeenya Oromootaatti ibidda qabsisuun akka baqatan godhu jedhu jiraatonni aanaa midhagaa tolaa.
Sababaa tarkaanfii kanaan kan ka’e uummanni Oromoo abba warraa dhibba shan ta’an manaa fi qe’ee ofii gadhisanii godaanuu isaanii kan ibsan jiraatonni manneenii fi oomishatti ibidda qabsiisan jedhu.
Waajiira bulchiinsaa fi nageenyaa aanaa midhagaa tolaa keessatti abbaan deemsa hojii walitti dhufeenya uummataa jajjabeessu kan ta’an Obbo Abduul Jabbaar Hamiid waa’ee rakkoo kanaa gaafatamanii namoota lamatu wal dhabe malee waan gara bulchiinsa naannoo ga’e miti jedhan.
Jarreeen wal dhaban lameen garuu gandeen bulchiinsa naannoo lameen irraa ta’uu hubachisanii Liyyuu poliis harka keessaa hin qabu jechuun falman.Sababaa rakkoo kanaaf namni mada’an lama wal’ansa argataniiru garuu kanneen du’an ilaalchisee gara fuula duraatti qorannee ibsina jedhan.
Rakkoon nama lama giddutti uumame battaluuma waan tasgabii horateef uummanni qe’ee ofii irraa godaanan kan jedhu soba jedhu Obbo Abdul jabbaar Haamid.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Godina Jimmaa Magaalaa Jimmaa keessatti kanneen argaman humni waraanaa kora bittinneessa Oromiyaa jedhamuun beekaman sabboontota barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa Waliin qunnamtii tolfattanii FDGtti seenuuf jirtuu maqaa jedhuun wayyaaneedhaan qorataman.
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 2/06/2015
Gurraandhala 06, 2015 | Qeerroo.org
Guraandhala 4/2015 Godina Jimmaa Magaalaa Jimmaa keessatti kanneen argaman humni waraanaa kora bittinneessa Oromiyaa jedhamuun beekaman sabboontota barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa Waliin qunnamtii tolfattanii FDGtti seenuuf jirtuu maqaa jedhuun wayyaaneedhaan qorataman.
Sochiin warraaqsa FDG mootummaa wayyaanee gama hundaan hudhee qabuutti jira. Sabboontootni poolisootnii fi humni bittinneessaa Oromiyaa jedhaman keessatti ilmaan Oromoo argaman Oromummaan yakkamuun qorannoof saaxilaman jedhe odeessii keessa kora bittinneessa Oromiyaa magaalaa Jimmaa qubsiifame jiru gidduudha bahaa jiru.
Mootummaan Wayyaanee EPRDF Oromoo ajjeessa jira, Oromoo saamaa jira, Oromoo qe’eef qabeenya irraa buqqisaa jira, Oromoo mirga abbaa biyyummaa irra mulqee jira, badii tookko malee Oromummaan yakka ta’aa jira, kun humna waraanaa mitii maraatuu fi raatuu karaa guddaa illee dhimma dammaqsudha, Ogummaa Waraanaatiin dhimma nageenya biyyaaf jennee mootummaa kana waliin dalaguun garba nu godhee jira arii jedhuun humni waraana kun hedduu dheekkama jiru. Akeekni fi karoorri roorroon mootummaan Wayyaanee uummata Oromoo irratti gaggeessa jiru akka rasaasa bilisummaa dhukaafnuuf nu dirqamsiisaa jira Oromoon bakka jirtanii nu cina dhaabbadha jedhuu sabboontootni Oromoo poolisii kora bittinneessa Oromiyaa magaalaa Jimmaa keessatti argaman.
Mootummaan Abbaa irree EPRDF yaaddoo fi sodaa guddaa keessa seenuun poolisii kora biittinneessa Oromiyaa magaalaa Jimmaa keessa qubsiifame jiru gara Godinalee Oromiyaa birootti buqqisee jijjiruuf akka jiru odeessi nu qaqqaba jiru saaxilee jira. Sabboontotni ilmaan Oromoo bakka jijjiruun Oromummaa keenya kan nu keessatti ajjeessuu utuu hin ta’iin Oromummaa keenyatti kan nu cimsudha jechuun bakka kam iyyuu yoo adeemne kanaan booda Oromoo hidhuun, Ajjeesuu fi biyyaa irraa baqachiisuun dhaabbachuu qaba, adeemsa kana bakka kamittuu haalduree tokko malee dura dhaabbatna jechuun dhaamsa dabarfatan.
Goototni Qeerroon dargaggootni Oromoo ilmaan Oromoo sadarkaa garaagaraa fi haala garaagaraa keessa jiratan hundi yeroon gamtaan falmatan amma bakka jirruu harka wal qabatnee eenyummaa, bilisummaa Uummata Keenyaa fi walabummaa biyyaa keenyaaf haa falmaatnu mmuutummaa abbaa irree Oromummaa keenyaan nu yakka jiru dura haa dhaabbatnu jechuun dhaamsa itti fufinsa qabu uummata Oromoo hundaaf dabarsuu itti fufan.
Injifatnoon Uummata Oromoof!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
(Ijoo Dubbii ABO)
(SBO/VOL – Waxabajjii 15,2016) Qabsoon walabummaa biyyaa fi bilisummaa ummatootaa argamsiisuuf mootummoota Itiophiyaa sirna loogummaa fi jibbiinsaa tarkaanfachiisan irratti adeemsifamu dhalootaa dhalootatti dabraa har’a gahe. Gaaffileen bara dheeraaf ummatootaan kaafaman, gaaffiin mirga dimokraasii, walabummaa fi bilisummaa har’ayyuu deebii hin argatne. Qabsoon ummatootaa baroota dheeraa kun jijjiirraa hundee argamsiisuu hanqatuu irraas, warreen aangootti dhufan ummatoota hunda tajaajiltuu godhatuun saamaa jiraatuu kanneen barbaadanii ala tahuu hin dandeenye. Nagaa waaraa, dimokraasii fi bilisummaa ummatootaatti kan hin amanne, dantaa murnaa fi ummata murtaawaa kabajsiisuu kaayyoo godhatanii ti kan aangootti ol bahan.
Uumama Itophiyaa irraa eegalee mootummootni biyyattii irratti aangomanii osoo lola hin seenin dabran hin jiran. Biyyoota olla halaalaa fi dhihoo akkasumas walii isaanii gidduu hedduutu adeemsifame. Loloota kanneen keessattis kan namaanis tahe qabeenyaan miidhaman ilmaanii fi qabeenya ummatoota cunqurfamoo ti. Ummatoota cunqurfamoo keessaas Oromoon durummaan kaafama. Kan yeroo fagoo dhiifnee loloota jaarraa walakkaa as adeemsifaman keessatti dirqisiifamaniis tahe fedhiidhaan hirmaatnaa qabaniin kan ilmaan Oromoo dorgomu hin jiru. Lola hunda keessatti baay’inaan akkuma hirmaatan heddumminaan wareegaman. Miidhaan qaamaa fi qalbii irra gahe. Lola keessatti hirmaatuun wareegama baasuu qofa osoo hin taane, lola adeemsifamu mara qabeenyaan utubuun dirqama Oromoo taasifamee qabeenya ittiin saamameera.
Lola Adwaa irraa eegalee mootummootni Itophiyaa hundinuu kan Oromoo hawwatanii fi barbaadan wayta lolaa qofa akka tahe seenaa irraa hubachuutu danda’ama. Lolli wayta xumuramee aangoon isaanii amansiisaa tahutti ammoo karoorri isaanii golgaa Itophiyummaan Oromummaa irratti duuluutti jijjiirama. Saamichaa fi cunqursaa babal’isuun Oromoo deegsuu irratti bobba’ama.
Ilmaan Oromoo loloota hedduu keessatti gootummaa fi of qusannaan alatti lolanii mootummaan Itophiyaa akka injifatu taasisan illee, injifannoo argameen kan badhaafamanii fi muudaman kanneen lola keessatti hirmaatnaa homaatuu hin qabne aangoo mootummaa of harkaa qabani dha.
Gootota ilmaan Oromoo lola Adwaa keessatti gootummaan isaanii akka urjii ifee mul’ate,
Lola Somalee waliin marraa sadii godhame keessatti kanneen seenaa gootummaa galmeessan,
Lola Erteraa waggaa Soddoma godhame keessaatti kanneen Jeneraalummaa fi sadarkaa adda addaatti lolaa fi lolchiisaa turan,
Lola Wayyaaneen Erteraa lolte keessatti kanneen lolanii fi fanjii karaa irraa haxaawaniif irra guddaan ilmaan Oromoo tahan illee, kan ittiin guddatanii fi jiraataa jiran, kanneen aangoo siyaasaa of harkaa qaban tahuu Generaalota Tigrootaa %98 tahan ilaaluu qofti shira bittootni Itophiyaa ilmaan cunqurfamoo irratti hojjatan bareechee agarsiisa.
Mootummootni Itophiyaa wayta aangoon isaanii gaaffii jala seenuu fi mormiin ummatootaa itti jabaatutti, yaada ummatootaa qixa biraatti jallisuuf, akkasumas, mararfannoo hawaasa addunyaa argatuuf diina halaalaa fi dhihoo uummatu. Mootummaan Wayyaanee dura ture, Impeeriyaalizmii, Arabaa fi Erteraa osoo balaaleffatuu umriin bittaa isaa dhumate. Mootummaan Wayyaanees fincilaa fi diddaa ummatootaa roga hunda irraan mul’ataa jiruun muddame Erteraa fi shororkeessitoota maqaa dhahuun ilmaan ummatoota cunqurfamoo lola biraa seensisuuf dibbee lolaa dhaanuu jalqabee jira.
Ilmaan ummatoota cunqurfamoo addatti ammoo ilmaan Oromoo kuma kudhanoota danuun lakkaa’aman har’a Kaaba Itophiyaatti argamu. Kana malees dirqama tajaajiltummaa Wayyaaneen ofitti fudhateen Somaalee keessatti kan argaman kumootaan lakkaa’amu. Hundinuu biyyaa fi ummata hin beekne keessatti maatii fi fira irraa fagaatanii dahannoo keessa jiraatan. Kan dhama’uu fi dararamu, kan beela’u fi dheebotu, kan wareegamuu fi madaa’u, ilmaan ummatoota cunqurfamoo tarree lolaa duraa keessatti hiriirfaman kanneeni. Har’a Ilmaan Tigrootaa ajajoo malee ajajamoo miti. Bakka hamtuu fi wareegama gaafatu irraa fageeffamanii jiran. Maatii waliin baka nagaa jiraatu. Halaala taa’anii ilmaan cunqurfamoo ibidda lolaatti naquu fi fanjii irra oofuudhaan akkuma kumootaan ficcisiisanii aangoo isaanii tikfatan, yeroo ammaa kanas ilmaan cunqurfamoo lola isaan hin ilaallee fi hin fayyadnetti oofuudhaan ittiin umrii bittaa isaanii dheereffatuuf karoora lolaa baasaafii jiran.
Mootummaan faraqaan aangoo irra dhufu hundi humna namaa Oromoo fi qabeenya Oromoo abdatee lola bana. Haa tahu malee as irrattti Oromoon fayidaa maaliif bara baraan mootummoota Itophiyaaf lolaa jiraata? gaaffii jedhu kaasuun dirqii taha.
Ilmaan cunqurfamoo lola kamuu keessatti hirmaatan fayidaan argatan himamu tokko illee hin jiru. Kumaatamaan miidhamuu fi qabeenyaa guddaa ittiin dhabuu malee. Ammas marsaa biraaf Mootummaan Wayyaanee ilmaan Oromoo waggoota 25f, saamaa, ajjeesaa, hidhaatti guuruun dararuu irratti argamu Erteraa lolsiifatuuf sossobatuu irratti argama. Akeekni lola Wayyaanee ifaa dha. Fayidaan irraa argatus beekamaa.
Wayta ammaa kana keessa ummatootni Itophiyaa maalummaa Wayyaanee hubatuu irraa of irraa gatuuf qabsaawaa jiran. Gaaffii eenyummaa Kaaba empaayera Itophiyaa fi Kibba Ummatoota Itophiyaa keessatti belbelaa jiru, gaaffiin walabummaa fi bilisummaa Oromiyaa, Ogaadeen, Benishangul,Gambeellaa fi Sidaamaa keessatti finiinaa jiru, mootummaa Wayyaanee hudhee qabeera. Mootummaan diddaa hin bitamnuu ummatootaan sardamaa jiru kun diddaa bakkaa bakkatti guyyuu babal’ataa fi jabaataa jiru kana daandii irraa jallisuu fi of irraa qabbaneessuuf lola karoorfate. Kana malees ajjeechaa duguuggii sanyiin wal gitu Oromiyaa fi naannoolee biraatti raawwateen hawaasa addunyaa biratti balaaleffatamuu irraa yaada addunyaa gara lolaatti jallisuuf lolatu ana baasa jechuun lola uumuuf abbala.
Addi Bilisummaa Oromoo (ABO)n hundeeffama isaa irraa jalqabee Oromoon ofiif malee alagaaf akka hin lolle barsiisuu fi hubachiisuu hojii duraa godhatee irratti hojjataa ture. Wareegamni inni mootummoota Itophiyaaf baasu kan walabummaa hin gonfachiifne, bilisummaa isaa hin mirkaneessine tahuu hubachiisuun ofiif akka lolatu barsiisaa ture; barsiisaas jira. Alagaaf du’uun cunqursaa fi saaminsa, tuffii fi salphina of irratti jabeessuu fi itti fufsiisuu akka tahe barsiisuun hidhannoo isaa diinatti akka naannessuuf hojii hin tuffatamne hojjate. Hojiin waggoota dheeraa gaafate, wareegamni adda addaa irratti baafame kunis yeroo ammaa hubannoo argatee ummatni Oromoo, ofiif malee alagaaf lamuu hin wareegamu! sadarkaa jedhuun gahe. Kana irraas har’a ummatni Oromoo bakkayyuutti, diina dura dhaabbatuun mirga isaaf falmataa jira. Barataa, barsiisaa, hojjataa, daldalaa fi qotee bulaa, baadiyyaa fi magaalaatti akka nam-tokkootti yaada tokkoon walabummaa isaaf wareegama baasuu irratti argama.
Gabrummaatti Xumura Gochuu qabna! jechuun fincila geggeeffamaa jiruun kan rifate mootummaan Wayyaanee, lammiilee Oromoo gara jabinaan fixaa akka jiru ifatti beekama. Kumootaan mana hidhaatti guuree irratti roorrisaa jira. Biyyaa baqachiisuun jireenya biyya ormaa hadhaawaaf saaxileera. Fincila teessoo mootummaa Impaayera Itophiyaa raasaa jiru kana qabbaneessuu fi dhaamsuuf kan inni akka malaatti dhiheeffate lola Erteraa waliinii ti. Har’as Oromoon naaf lola, qabeenya Oromoon lola kana utubuun danda’a abjuu jedhuun cidha lolaa qopheessaa jira.
Waan taheef ummatni Oromoo akeeka lola kanaa hubatuun lola isa hin laalle keessatti hirmaatuu lagatuu qaba. Lolli isa ilaaluu fi dantaan isaa ittiin tikfamu, lolaa fi fincila diddaa gabrummaa ti. Walabummaa fi bilisummaa kan isa gonfachiisu lola bittootaa keessatti wareegamuu osoo hin taane, lola fi fincila alagaan hin bulfamu! jechuun adeemsisu jabeeffatuun waan taheef, ABOn ammas irra debi’ee ilmaan Oromoo lola isaan hin laalle keessatti hirmaatuu diduun ofiif akka lolatan hubachiisa.


text:
Gemeda Olana
Latest posts by Gemeda Olana (see all)
- OROOLIYAANAA WINGAR - June 7, 2016
- Namicha gowwaa kana ilaala OBS……OBS…….OBS…… - June 1, 2016
- Must Share: Beeksisa Badhaasa Qubee( Qubee Awards Announcement) - May 26, 2016
Beeksisa Badhaasa Qubee
Click here to Register
Share gochuun Ogeessota hirmaachuu barbaadan hundumaaf naaf geesisaa
Badhaasni Qubee kan bara 2016 adeemsifamuf sadarkaa xumuraa irra gahee jira. Koreen namoota 5 qabu gama qindeesummaa Rabador Art Piroomoshiniin hundaa’era. Haaluma Kannan Gosni badhaasa ammaaf bara 2016 keessa kennaman 8 tahuu fi namoota dhunfaa 28 tahan badhaasuuf murta’eera. Koreen ogeeyyii kallattiin isaan ilaalatu 4 tahaniis hundawaniiru.
1. Filmii
Barreessaa filmii Cimaa (Best Story Writer)
Daayirekteera filmii Cimaa (Best Director)
Taatoota Cimoo (Best Actor/Actress)
Taatee Durbartii Cimtuu (Best Actress)
Ogeessa kaameeraa Cimaa (Best Cinematographer)
2. Wallee
Wallisaa/weelliftuu Cimtuu (Best Recording Artist)
Albaama muuziqaa Bareedaa (Best Music Album)
Qindeessaa Muuziqaa Cimaa (Best Composer)
Viidiyoo Wallee Bareedaa (Best Music Video)
Daayirekteera Viidiyoo Wallee Cimaa (Best Director of Music Video)
3. Diraamaa
Diraamaa Dheeraa Bareeda (Best Serial Drama)
Daayirekteera Diraamaa Cimaa (Best Director)
Taatoota Cimoo (Best Actor/Actress)
Taatoota Fillannoo Ummataa (People’s Choice Actor/Actress)
Ogeessa Kaameeraa Cimaa (Best Cinematographer)
4. Barreesitoota
Barreessaa/tuu Asoosama Dheeraa Cimaa (Best Novel Writer)
Barreessaa/tuu Kuusaa Walaloo Cimaa (Best Poem Writer)
Barreessaa/tuu Kitaaba Seenaa (Best History Writer)
Barreessaa/tuu walaloo Wallee (Best Music Lyric Writer)
Ogeessa Hiika Afaanii fi Kitaabaa (Best Oromo Translator)
5. Gaazexeessaa
Gaazexessaa Raadiyoo Cimaa (Best Radio Journalist)
Gaazexessaa TV Cimaa (Best TV Journalist)
6. Shubbistoota
Keerogiraafarii Cimaa (Best Choreographer)
Shubbistoota Garee Ciccimoo (Best Group Dancers )
7. Ogeessa Fakkii
Ogeessa Fakkii Cimaa (Best Painter)
Ogeessa Bobocaa Cimaa (Best Sculpture)
8. Ogeessa Suuraa
Gaazexeessa Suuraa Cimaa (Best photojournalist)
Ogeessa Suuraa Midiyaa Hawaasaa (Best Online Photographer)
Gosa badhaasa armaan oliitti tarreefamaan kana jalatti namootni badhaasaaf dorgomuu barbaadan hanga 15/06/2016 tti karaa Fuula Facebook keenyaa Rabador Art Promotion toora keessan hojii ittin dorgomuu barbaaddan tokko qofaa galfachuun badhaasaf of qopheessuu dandeesu. Ogeesota Midiyaa hawaasaa hin qabneef ammoo namootni argitaan hundi itti himuufi gargaaruu hin dagatiinaa!!
Gosa Badhaasa fi akkata filmaataa irratti Comment gochuu hin dagatiina akkasumaas kan jalqabaa waan taheef hundumaas badhaasuu akka hin dandeenye hubadhaa!!
Click here to Register
Gaaffii Dabalataaf karaa Lakkoofsa Bilbilaa keenya 0910 87 88 05
Email: gemedaolana@gmail.com nu qunnamuu dandeessu
Gammadaa Olaanaa


text:
Vaakiyuum tuubii
Elektirooniksii keessatti, vaakiyuum tuubin (Ameerikaa Kaabaa - elktiroon tuubii, Ingiliffa Biriitish - vaalvii) meeshaa karantii elektirikii vaakiyuumii qabduu saamsame keessa jiru keessatti too'atudha. Vaakiyuum tuubin termoonik immiishinii elektiroonii kan filaamentii ykn kaatodii oo'e irra maddu irratti hundaa'a. Gosti kun termooniik tuubii ykn termooniik vaalvii jedhama. Footootuubin garuu, elektiroonii maddisiisuuf, galtee footoo'elektirikiitti fayyadama. Vaakiyuum tuubii hundi vaakiyuumii of keessaa qabu jechuu miti: tuubin gaazin guutame amala dischaarjii gaazii ayoneeffame keessatti geggeeffamu irratti hundaa'ee hojjata.
Vaakiyuum tuubii salphaa kan ta'e daayoodiin kaatoodii kan elektiroonii oomishu fi pileetii kan elektiroonii funaanu qofa of keessaa qaba. Meesha kana keessatti, karantiin elektiroodii lamaan gidduu kallattii tokko qofatti yaa'uu danda'a; kunis elektiroonin kaatodii oo'aan maddisiifaman tuubii keessa yaa'anii deemun anoodidhaan funannamu. Tarsaa too'annaa (control grid) tuubii kanatti dabaluun karantii elektiroodii lamaan gidduuu yaa'u too'achuu nama dandeessisa. Tuubonni tarsaa too'annoo qaban akka ampilifaayerii elektiroonikiitti, rektifaayerii, iswiichii elektiroonikiin too'atamuutti, osileeterii, fi kkf tajaajiluu danda'u.


text:
Kallacha Oromiyaa
-
- Written by Super User
- font size decrease font size increase font size
- Be the first to comment!
Kallacha Oromiyaa
Read 3411 times
Published in publication
Download attachments:
Latest from Super User
- Miseensonni kaabinee naannoo Oromiyaa ammaa eenyufaadha?
- Rakkoolee jiran ummata waliin ni hiikna- Preezdaant Lammaa Magarsaa
- Obbo Lammaa Magarsaa Pireezdaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa ta’anii muudamaniiru
- Heerri mootummaa waa’ee labsii yeroo hataattamaa maal jedha?
- Shawaa bahaatti namoonni jeequmsa kaasan seeratti dhiyaachaa jiru


text:
Dargaggoonni Iluu Abbaa Booraa 160,000 ol ta'an tola ooltummaarratti bobba’aniiru
- font size decrease font size increase font size
Finfinnee, Hagayya 12,2008(BDHKMNO) - Godina Iluu Abbaa Booritti barattoonni kuma dhibba 1 fi 60 ol ta'an hojii tola ooltummaarratti bobba'anii hojjechaa jiraachuu Waajjirri Dargaggoo fi Ispoortii Godinichaa beeksise. Waajjirri Dhimmoota Koomuniikeeshiniin godinihaa itti gaafatamaa Waajjira Dhimma Dargaggoo fi Ispoortii godinichaa obbo Yosuuf Badruu waabeffachuun akka ibsetti Ganna kana barattoonni koollejjii fi dhaabbilee barnoota olaanoorraa boqonnaaf gara maatii galan hojii tola ooltummaa hojjechaa jiru. Hojiiwwan biqiltuu dhaabuu, magaala, manneen barnootaa qulqulleessuu,barnoota dabalataa kennuu, riiqicha ijaaruu fi suphuu, namoota dadhaboo ta'aniif mana isaanii haaromsuu, ooyruu isaanii qulqulleessuu, bo'oo lolaa baasuu fi buna jala qulqulleessuu hojjechaa akka jiran obbo Yosuuf dubbataniiru.
Last modified onFriday, 19 August 2016 05:22


text:
Girmaa Taaddasaa Onkoloolessa 27/ 2012
‘Qal’loo muddii sonsaa lemman ija kullee’
Shamarran biyya kee kakaasee hamilee
Ergaa biraas qaba dargaggootaafillee
Kan ofii gatanii laga akka hin ceene
Magaallee darbanii diimtuutti akka hin deemne
Marqaan otoo jiruu goommana akka hin nyaanne
Ija arfan qalloo kuula Dirreedawaa
Badhaadhina sabaa warqee Oromi’aa
Simbira kan boonsu sagalee midhaawaa
Saba dhaggeeffattee aadaa kee qorattee
Goorsa yoo barbaaddes hayyoota iyyaafattee
‘Eenyutu nucaale’ gaaffii guddaa kaaftee
‘Maaf walnyaanna’ jettee fakkeenyaan nutti himtee
Sagalee bareedaan sagalee nuuf taatee
Guurrat’ bade malee taa’ee kan dhaga’u
Hin raatahe malee namni sammuu qabu
Ati yoom dhiifte ree weellisaan barsiisuu
Baldhinni yaada kee galaana ni guuta
Ergaan walaloo kee akka Awaash dheerata
Dukkanatti hin hifa Birraa calaqisaa
Firootaaf hin ho’a diinatti hin dhaamota
Egaa qalbeeffannee atis nuuf jiraadhu
Akeeka keen bullaa badhaadhi guddadhu
Alii urjii baha dhihattis muldhadhu
Kibbattis lalisi kaabattis dubbadhu
Bilisa labsite hawwii kee argadhu
Girmaa Taaddasaa
Onkoloolessa 2012
You can also vist for more


text:
Garagarummaa Dhaabota Oromoo gidduu
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 5/04/2015
May 04, 2015 | Ibsaa Guutamaa Irraa
Sabaawota Oromiyaan kan ijaaraman dhaabota hedduutu jira. Garuu akki isaan akeeka qabsoo Oromoo itt ilaalan adda addaa. Oromoo tahu taatotaa malee garagarummaa akeekaa fulduratt fidanii kan irratt mari’achiisan hin jirani. Kanaafii afaaniin haa tahu barruun yeroo namooti mooraan gargar bahanii walitt bu’an, “Diina dhiiftanii maaliif walitt bobbaatu?” gaaffiin qeeqa fakkaatu, kallattii hundaan ka’aa jiraate.
Kaasaa walitt bu’aa kanaaf kan dhimme jira hin fakkaatu. Oromoon mooraa walgaarreffatan adda addaa keessa jiran akka firaatt wal ilaaluu ni dandahu yk akka qabsaawota mooraa adda addaa keessa jiraniitt walii obsuu ni dandahuu? Garaa garummaa kana ifa godhanii furmaata barbaachuu irra, nammi gad qotee akka hin barrre gochuu kan yaalan jiru; kaan kana hubachuu kan hin dandeenye. Dhaabota walaba gidduu rakkinni oo’ifamee himamu hin jiru. Addaddummaa dhaabota maqaa saba tokkoon ijaaraman gidduu akka hinjirrett bira darbuun garaagarummaa sabicha keessa jiru fi saboota godinicha gidduu jiran furuun nama dhiba.
Duubatt deebineee qabsoo Oromoo dadhabsiisuuf dira’ina tolfamaa ture yoo laalle hamma yoonaa lubbuun jiraachuun saayyuu nu dinqisisuu hin hafu. Alaa manaa qabsoo walabummaa jibisiisuuf tooftaan hololaa dhimmi itt hin bahamne hin jiru. Dhaabi inni kallachaa, ABOn walabummaaf dhaabbate; “fokkummaa” saa raga hin qabneef sababooti himaman hundii jabina kaayyoo inni hordofuu irra tarkaanfatanii jigsuunii hin dandeenye. Surrii dadhabootaa, ayyaanlaallattootaa fi daddaaqotaa hedduutt huursaniiru. ABO akka dhaabaatt, taatota jiraniin addatt yoo ilaalan malee balaatu qabsoo walabummaa Oromoo eeggata. Kan kittillayyoo diinaa hin taane, duula Qabsoo Walabummaatt bobbahe irratt utuu hin yaadin diinaan gar tokko akka hin dhaabbanne eeggachuun egeree saba Oromoof wayyaa fakkaata. Gadaan tokko waraana, tokko rooba, tokko beela kkf beekamuun sirna gadaa sabicha hin lagachiifne. Haalli Qabsoon Oromo hardha keessa jirus akka sanatt ilaalamuu qaba. Gogeessi ni darba sirni gadaa garuu itt fufa dha.
Barreettiin kun garaa garummaa saba keessa jiraachuu dandahu akka gosootaa fi dhugeeffannoota gidduu hin kaasu. Akkasumas garagarummaa sabota godinaa keessa jiranii irratt hin akeekkatu. Sabi Oromoo mirga sarbame deeffachuuf qabsoon gaggeessu sababa addaddaatiin takaalamee hobbaatii hamilate bira gahuu hin dandeenye. Ummati Oromoo gaafa jaarmaa cimaan of jabeesse qofa dhageettii argata. Dhageettii yoo argate waan halle halagaan murteessuufii keessaa bahee ofiif murteeffata. Biyya abbaa ofii irratt inni gabbaarii halagaan malkanyaa hin tahu. Ummatichi yeroo jaatamoota keessa qabsoo eegale an ummata of dandahe walaban ture malee hirkattuu saba kamiiyyuu mit jedhee jalqabne. Bobbaatiin kamuu konkaa keessatt hin gaggeeffamu, hawaasa firaa fi nyaapha fedha irraa qabuu keessatt deema. Jaarmaa saa kan qilleensi hin galle gochu waan hin dandeenyeef qawwaa halleen kan fedhe itt seenee butucheenii.
Kanaaf dhaabota maqaa saaniin jiran kamtu isaan qofaa hojjetu, kamtu bakka jiru hundatt dantaa saanii hin irraanfanne, kamtu dimshashumatt galtuu tahee kan isaan diina muummicha jedhanii itt bobbahan ofii dubbatu caalaa kan isaaf dubbatu, qorachuu qabu. As irratt amma dubbataa kan jirru waa’ee akeeki sirrii taheef hin taanee malee waa’ee malbulchaa miti. Tooftaa fi tarsimoo irratt waligaltee sabaawaan jiraannaan hojiin malbulchaa toora hedduun gaggeeffamuu dandaha. Rakkoon dhufaa kan jiru akka itt Oromiyaa ilaalanii. Oromiyaan biyya of dandahee tahee jiraachuuf mirga qabumoo lata Itophiyaatii? Kan walabummaaf mirga qaba jedhanii fi kan lata jedhan walitt araarsuun akkamitt dandahama? Gad fageessanii yoo laalan eenyummaa sabicha maaljechisiisuuf irraa ka’a wal fakkaataa hin qabani. Qayabannoo adda addaatiin saba adda adda tahe mullachuuf deema. Kanaaf mooraa lamaan waliigalchuun akka dubbatamu salphaa hin tahu. Yaadi mormituu amanamtuu tahuuf gangalchamaa jiru yoo of eeggannoon qaban malee yaada hamaa Oromiyaa qabaa jalatt hambisu tahuu akka dandahu hubatamuutu irra jira. Namooti sana gangalchan bulanii yaada jijjiiirrachuu dandahu yaadichi garuu bakka kaa’anit hafa. Namooti sana keessatt qooda fudhatan akka abba tokkeett keessi saanii sabboonoo tahu ni dandahu akka murnatt garuu galtuu malee kan biraa tahuu hin dandahani. Dhaabota Heera Habashaa fudhatanii bobba’an hedduu dha jenneerra. Dhaabi ADO ofiin jedhu dhiheenya dhaabbatee isaanitt dabalamuuf yaala jira. Gidduu kana tasisi ADO hankaka aggammii jalqabaaf jedhamee mata duree bu’uratii, as irratt garu waa’een saa addaan hin dhihaanne.
Mooraan qabsoo lamaa, tokko kan walabummaa Oromiyaati. Diinni mooraa kanaa finnaa Itophiyaa fi kan isaa tumsanii. Mooraan biraa empayera jalatt Heera Itophiyaa fudhatee akka mormituutt qabsoo nagaan gaggeessa Oromiyaaanis lata Itophiyaati isa jedhan kan fudhate. Mooraa kanaaf diinoti kanneen Heera itoophiyaatt hin bulle. Heerri Republik Itophiyaa Federaalawaa Demokraatawaa lakoofsi 1/1995 akka jedhutti: “Nambiyyaan kamuu, qaamoti mootummaa, dhaaboti malbulchaa, waldooti biraa akkasumas qondaaloti saanii Heericha kabachiisuu fi Heerichaaf bitamaa tahuf dirqama qabu.” Kanaaf abbaan Heericha kakatee fudhate ramaddii mootummaan kennuuf diduu hin dandahu; yoo qawween bobba’uu baate seera tumuu, bulcha adabaa koloneeffataa gaggeessuu, kkf fi galaa dhiheessuun ummata ofii, Oromoo nyaapha godhata jechuu dha. ABOn Oromiyaa walaaboomsuuf qabsoo malbulchaa fi hidhannoo akka gaggeessuu ijaarame. Isa irraa cite qabsoo nagaan gaggeesa kan jedhu yooyyefamuu qaba. Hamma walabummaa saba saa haalee heera Itophiyaa fi amanamaa tahuuf hin kakannett inni sabboona dha. Bilisummaa of ijaaruu, walgahuu, of ifsuu fi abbaa fe’e waliin waldaa dhaabbachuu Heerichanillee kan beekame. Sun gonka dhagaa walitt darbachuutt hin geessuu. Dubbii kana keessatt nageesso, of irratt hirkataa fi humna hidhate kam irraayyuu walaba. Kanaaf inni waan diinni jedhu karaa nagaan diduu malee dhagaa namatt waan hin darbbaneef lammooti saa waan itt darbataniif hin qabanii. Caalaattuu garri lachuu cunqurfamaaf waan hojjetaniif saganta gadjalaa wal qayyabannoo baafachuu dandahu. Kan gola dhaabbate hundi mormituu amanamtuu tahuu qaba jechuu miti. Garuu biyya sanatt gochi hundi gaagaa qaba, mormituu amanamtummaan illee. Akka onnee fi ilaalcha addunyaa ofiitt gara kan filatu abbaa dha. Bilisummaan yaadaa fi of ifsuu tuqaa muummicha qabsoo Oromootii.
Oromoon, diina roorroo fi goolii xaxatee itt bobbahe ofirra ittisuuf qabsoo hidhannoo akka filmaattota keessaa tokkoott fudhate. Nagaan waldhabdee jiru furuuf ijibbaati tolfame dhama’uu qofa ta’e. Garuu koloneeffatan yoomiyyuu caalaa Oromoott roorrisaa, tuffataa, ajjeesaa, hidhaa, guraaraa, achi buutee dhabsiisaa, biyyaa baasaa, saama fi buqqisaa jira. Kanaaf kun sirna shororkeessituu hammaa bahaa seeraa ulfeessu hin qabne. Sirna akkasii fi haala duree tokko malee amanamanii irbuu seenuun Oromoo kumaatamoota hidhaatt guramaa jiranii fi kurnan lamaa ol darban keessa daba loltuu Oromoo hidhaa keessatt irra gahaa jiru ooffalchuu dha. Qaccefixa ummata Sidaamaa, Mazangir, Anuakii fi saboota bicuu biraa ofkalchuu jechuu dha. Lafa ababilee saani irraa buqa’uu ummata Oomootik fi Nayilotikii akkasumas ummata Oromoo offalchuu jechuu dha. Qabiyyee kolonotaa saamuu fi ijoollee fi dubartii sabota isaaniin mormanii gudeeduu fi kkf; kan daba mootummaan Habashaa si’ana aangoo irra jiruu tarreessee fixuu dandahu hin jiru. “Taa’aa irraa hin qabduu mataatt aguggati” akka jedhamu da’oo tokko utuu hin qabaatiin tooftaa mootummoota of dandahan dhimmi itt bahan akkeessuu yaaluun ofis ummata ofiis ballaa hin caamneef qulleessuu taha. Kan Oromiyaan barbaaddu dhaaba “sayixaruuti abet, sayilikut wadeeti” (utuu hin waamamin owwaatu, utuu hin ergamin eessa dhaqii jettan) jedhu utuu hin ta’in ofirratt amantee cima kan qabu.
Qabsoo ummati ofii walabummaa fi qajeeltuuf godhu dhiisanii murna dutaa nama nyaata kan ummata Oromo likkii saanitt galchuuf murteeffatett galuun “nagaa” eenyuuf argamsiisuufii? Bakka ittisi lolaa barbaachisu dhiisanii madda lolaa bira goruun nagaa eenyuuf yaadameetu? Qabsoon “nagaa” sirnicha keessa taa’anii utuu hin tahin isa ala tahaniitu. Inni sirna koloneeffataatt galanii godhan dorgommee angoo seerawe jedhama. Akka Itophiyaatt waliigaltee murnoota sirna kolonii empayeritt fudhatanii wal gidduutt eeboo utuu hin mirmirsin jaallatee haa tahu dirqisiisanii irba ummati buusuun bakka waljijjiiruutii. Qabsoon adda walabummaa fi kan mormituuu akeekaanis kaayyoonis adda addaa. Mormituu tahuu jechuun dorgommee angoo walirraa hin citne keessa seenuu dha. Golli malbulchaa hundi riqa aangoott gaafa Waaq jedhe ol bahuuf darabee eeggataa jiraatu. Kan aangott ol bahu hundi qawwee fi sirna TPLF biyya ittiin gooluu fi hariiroo inni hamma yoonaa uume hunda dhaalaa. Kanaaf isatt galuun utuu hin turin dutaa tahanii akka miltolee saanii “Likkiin isin galchaa” jeekkaraa as bahuufii. Qabsoon walabummaaf godhamu sirna kolonii diiguuf malee kabeebsuuf miti. Qabsoon walabummaa angoo hacuccaa wal jijjiiruuf utuu hin tahin hacuuccaa jalaa birmadoomuufii.
Nagaan jiraachuuf dinnummaan dhabamuu qaba. Dinni Oromoon waliin qabu eenyu? Kan isa qabachuu fi raayyaa bobbaaasee fi itt roorrisaa jiru mitii? Eegaa haala akksii jalatt Oromoon isa waliin dhaabbatanii akka inni Oromiyaa irra diriirfatu tajaajila guutuu kennaniif akkamitt isaan addati ilaalamu? Kanaaf “Wal dhiisaa diina irratt fuulleffadhaa” gorsi jedhu eenyuu fi eenyu fa’iinii? Gorsi kun jara akeeka tokko qabaniif ni hojjeta taha. Kanneen kaayyoo ganama gad hin dhiisin booddana qalbii horatanii kan ilaalchaan wal fakkaatanin walitt dhufuu yaala jirachuun ni mullata. Mooraa tokko keessa taahanii dhagaa walitt darbachuun of ajjeesuu akka tahe hubatan fakkata. Yoo mooraa lamaan qabsoo Oromoo himatan herrega keessa hin galchine xumura dogoggoraatt geessuu dandaha. Qabsaawoti Oromoo kan akeekkatan sirna koloneeffataa kan mormituu amanamtuun qooda keessaa qabanittii. Dhaabi tokko dhaaba Oromoo jedhameef addatt baasanii qubaa itt hin qabanii. Kan Heerichaaf dhabbatee hundi mooraa walabummaa keessa kan jiraniif hamajaajii dha. Haa tahu malee namooti waa hubuuf humna hin qabne fi kan waan jedhan hojiitt furu hin sonoofne dhagaa darbachuu jalqabuu yk afaaniin eenyuunuu tuquun bu’aa saa irra, hamaa inni fidutu caala. “Mooraa addda addaa keessa jiraatanii wal hubachuun hin dandahamuu?” gaaffiin jedhu ka’uun ni mala. Kun dammaqinaa fi leelloo jaalbiyyummaa qaban irratt hundaawaa. Abboolii fi haadholiin yeroo nutt himan, nammoti Oromoo, dur keessa diina quwachuuf biyya halagaatt galanii isaan keessaa fuudhanii fi heerumanii isaan fakkaatanii jiraataa jireenya saanii guutuu saba ofiitii lafjala iyyaatii qaruutee dabarsaa turan jedhu. Yoo ofirrummaa fi buubi ofumaa dhoowu hin jiranne kun suukii sabboonummaan godhamuu dandaha. Haalli hawaasaa kantaraa miti; misa agarsiisaa deema. Kanaaf yeroo yeroon xiinxaluu dha. Malbulchesooti ogeeyyiin haala hamaatt akka dhimma bahuu dandahan beekutu abdatama. Sadarkaa sana gahuun ofbara qixa olhaanaa, of kenna, kaasaa saba ofii fi dudhama fi mataa fi garaa qulqulluu qabaaachuu irratt hundaawa. Qabsaawoti timjii darbuun waan eegalee Oromummaa fi nafii Oromoo akkasumas bu’uurota safuutt hedaman irratt qayyabannoo waloo uumuu dandahuu? Hanga sun tolfamutt qabee mooraa gamaa secca’anii baruu qabsaawaa walabummaa ni rakkisa. Silaa haalli dansi utuu Oromoon finnaa empayera Itophiyaa mallattoon saa faajjii bifsadee, magariisa, keelloo fi diimaa taheef amanamummaa kakachu hin baanne misha ture. Nammi surrii nagaa akka Oromoon walabummaa dhabe deebifachuuf mirga qabu hin haalu. Daayi Oromoo Itophiyessoota, nambiyyaa Itophiyaa jedhamanii gurguddoo Habashaan haammatamuu dha. Akka sana taanaan gara Oromoon yoo laalan isaaniif OPDO gidduu garagarummaa maqaa malee kan biraa hin jiru. OPDOnis lootuu Dargii boojuun TLF ijaaruun seenaa dha. Hardha miseensoti saanii hedduun kanneen sana as dhalatan loltuumitii dha. Mormitooti jiraachu kan hayyamte, “Akka hin komanne waamii akka hin nyaanne irraa dhiibi” isa jedhamu. Ulaagaa golli demokraasii tokko guutuun irra jira jedhamu TPLF akka argatuuf malee wayittt bahu jedhamee miti. Yoo akka tasaa qabsoo keessaan jijjiirrami ni dhufa tahe taatoti amma jiran taa’anii hin argani. Seenaan galtuu kanuma agarsiisa. Injifannoo sochii walabummaa qofatu akka ummata birmaduutt filannoo ballaa kennaafii. Garaa garummaan mooraa walabummaa waliin qaban empayerri diigamu malee waan walitt araaramu miti. Dhaaboti kaayyoo qabsoo Oromoo isa ganama fudhatan gar tokkott luucca’aa jiraachuun ummatichaaf abdii guddaa dha. Kanneen ADO irratt ilaallachuuf kan riphaan jiru taanaan isa qabatan of jalaa bacancarsuurra ejjennoo saanii keessa deebi’anii ilaaluu feesisa, takka isaan eegsisuun hin hafuu. Gabaabaatt Mooraa Walabummaa keessa kan jiranii fi kanneen Mooraa Itophesitoota keessa jiran walfakiin himatan yoo jiraate maqaa Oromoo dhahachuu qofa. Kanaaf malee lachanuu mooraa itt galli saanii adda adda tahe keessa jiru. Tokko mirgoott isa kaanii mirga tahuu dandaha, akka Bakar Waaree fi Mokonnin Guddisaa. Kanneen “Dhagaa walitt hin darbatinaa” jedhan garagarummaa dhaaabota Oromoo akkasitt ilaalaniiruu laataa? Yeroo mirgaa fi qajeeltuutt dhufu, Oromoo tahuu himachuu utuu hin tahin kabaja mirga ilmoo namaa fi Oromoon hiree sabummaa ofii ofiin murteeffachuu qabu hojiirra oolchuu dha. Hiree murteefachuun mirga ummata Oromootii. Mirga hiree murteeffannaa murna haa tahu abbaan tokkollee dhoofsisaaf dhiheessuuf seera hin qabu, timjii irra hin darbamne. Gaaffii walbummaa yk ofiin bulummaa Oromiyaa fi bilisummaa Oromoo addatt kan laalu sammuu kalamsaawe. Sana dhoofsisaaf kan gargar baafatu ummata Oromoo qofa. Itophiyaa na tolchaa jedhee kan maganu, isaanuu gaafa rakkinaa maqaaf Itophiyaa ofiin haa jedhan malee, gaafa dhugaa Amaaraa fi Tigree dha; mooraan saanii lama caalaa hin qabu, akka sirna Ameerikaa faa; taasisa haaraa mirga walqixxee fedhu ofitt dabaluun anjaa hin qabuufii. Maal haa baasuuf dhama raasuree? Dhadhaawoo hin bahuu! Abba fedhe haatahu ilmaan namaa namummaa saaniif ulfoo dha. Yaada irra darbanii kan yaada burqisiisan tuquun addagummaa waan tahuuf safuu dha. Nammi tokko balleessaa yoo qabaate hardha yoo hin taane bor seeraan adabamuu dandaha. Yaada garuu biinxa’anii dogoggora sirrii irraa gargar baasanii mullisuun saaxiluun akka. Qabsaawota gidduutt wal qeequu fi of qeequun fedha irratt hundaawe misuu qaba. Kana malee guungummii fi of qofti miidhamaa akka tahett dhiheessuun barsiifata homishaawumaa hin qabne. Kan baraan wal hin fakkaanne akkasii of irraa gatuun bu’aa qaba. Hogganooti hamma nammi irraa eegu hobbaatii argamsiisuu hanqatu taha. Sun waan ittiin arabsaman yk abaaraman tahuu hin qabu. Hamma irba amanamummaatt fiduu danda’amutt kan jiran jajjabeessaa yabboo banaan yoo jirate irratt qeequu dha, yoo hin jirres tokko uumuu dha. Qabsaawoti sochiin bilisummaa Oromoo hamajaajii hundi balleessuuf irratt xiyyeeffatan dadhabina hoggansaa haa tahu talisummaan akka hin banne itt gaafatama dammaqanii eeguu qabu. Hogganootis burquqa maa qeeqmnee dhiisanii akkaataa dhaaba keessatt walamantee fi keessaanlaalummaa gad ijaaran faluu dha. Yoo xinnate heera dhaabaa kabajanii kabajchiisuu dha. Moora koloneeffataa keessa murnooti jiran hundi aangoo empayerittii qabachuuf dorgomu malee caasaa empayerittii diiguuf miti. Faallaa sanaatt kan amanan yoo jiraatan QBOf isaan waliin hidhata uummachuun ni dandahama. Sana yoo hin tahin qofoo golee afurii boolla martii keessatt qofa’uu yaaluu taha, walitt hin tahanii. Waanti goonu keessaanlaalii, wanti holollu soba golguuf irra diddibamee dhihaachuu hin qabu. “Gamna gowwoomsuun jibba barbaacha” isa jedhamu yaadachuu dhaa. Waan utuu oolee hin bulin ifa bahu huffisuun huffee nama jechisiisa. Kan kanaa olii ilaalcha mooraa walabummaatii. Mooraan kun yero amma faaraa warraaqsa gaggeessuuf barbaachisu agarsiisaa hin jiru. Tattaaffiin godhamu mooraa isa biraa irra cimaa fi shaffisaa yoo hin taane haalli too’achuu hin dandahamne uumamuu dandaha. Warri Abbaa Gadaa utuu bakka keenya tahanii maal godhu laata jedhanii of duuba mildhachuun barbaachisaa dha. Miseensi gogeessa gadaa sirna Gadaa demokrasiin marii irratt qooda fudhatee fala itt barbaada ture. Mee Oromummaan masakamuun mooraa diinaa yaanee, Odaa, moora keenya, da’oo keenya fi dhaalmaa keenya demokratawaa waloo, madda boona keenyaa, mallattoo walabummaa keenyaa jalatt wal haa geenyu. Mee waliin dhiichinee diina qalbii haa horachiifnu, yoos qofa kan nagaan karaa nagaa godinichaaf bu’u. Sun dandahamnaan walabummaan fagoo hin tahu. It gaafatammii fi keessaanlaalummaan haa dagaaguu.; ofirrummaa fi ofittumaan haa dhidhiman!
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
April 2015
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
søndag 2. august 2015
Mootummaan Wayyaannee Maastar Plaanii Finfinnee Hojii Irra Olchuu Jalqabe
Adoolessa 31,2015 Finfinnee
(Qeerroo) — Duulli mana diiguu Burraayyutti jalqabde gara Bishooftuuttis gadi bu’uun guyyaa kaleessaa fi hardha manneen Oromootaa 1000 ol ta’u diigamaa oole. Mootummaan lafa Oromoo gurgurachuu barsiifata godhate uummata lafa isaarratti mana ijaarrate doozorii fi poolisii Federaalaa humna guddaa ta’e itti bobbaasuun guyyaa kalee jiraattota Ada’aatti bobbaasuun uummata karaarra bultoota taasisaa oolan. Aanaa Ada’aatti gandoota Qurquraa, boolee fi Dambiitti kaleessaa manneen jigfaman keessaa kanneen kanatti aanan kana.
Abonner på: Legg inn kommentarer (Atom)


text:
- Jaarmayaaleen mirga dhala namaaf falman tarkaanfii shororkeessummaa mootummaan geggeeffamaa jiru kana qoratuun ifa gochuun gaafatama na-moomaa irra jiru tahuu beekuun qoratuun haqa jiru akka ifa godhuu irratti hojjatan;
- Diploomaatotni biyyoota gara garaa fi Afriikaa dalagaa faashistummaa um-matoota cunqurfamoo addatti ammo ummata Oromoo irratti xiyyeef-fatamee mootummaa Itophiyaan adeemsifamaa jiru kana callisanii ilaaluu dhiisanii akka saaxilanii fi dhaabsisuuf dhiibbaa barbaachisu akka taasisan;
- Hundaan olitti ammoo Tokkummaan Afriikaa (AU) fi DAG dhugaa jiru dhoksuuf tattaafatuu dhiisanii daba kana daangessuu irratti akka hojjatan;
- Midiyaaleen daba ummatoota cunqurfamoo irratti raawwatamaa jiru kana gadi faginaan hubatuu fi qoratuun hawaasa addunyaa akka dhaqqabsiisan ABOn waamicha dabarsaaf;
- Ummatoota cunqurfamoo Itophiyaa keessaa bittaa Wayyaanee gara jabinaa fi diinummaan guutameen kan ilmaan isaa hin dhabiin, qabeenyi isaa hin saamamiin, qe’ee isaa irraa hin ari’amiinii fi hin hidhamiin hin jiru. Kanaaf, kana hubatuun ummatootni cunqurfamoo mootummaa Abbaa Irree kana of irraa jijjiiruuf falli jiru qabsoo qofa tahuu beekuun akka mootummaa kana irratti jabinaan qabsoo isaanii itti fufan ABO yaadachiisa. Milkaa’uun QBO milkaa’ina isaaniif kan xurree saaqu tahuu hubatuun ummata Oromoo wali-in akka dhaabbatan waamicha isaa dabarsaaf;
- Ummatoota Itophiyaa keessaa mootummaan Itophiyaan akka diina duraatti fudhatamuun miidhaan ol aanaa sirra gahaa akka jiru sihi abbaa dhimmaa ummata Oromoo caalaa kan beekuu fi hubatu hin jiru. Waggoota bittaa Wayyaanee keessatti harka guddeessaan hiyyummaatti ittifamtee kadhaan jiraachuu dirqamaa akka jirtu kan biraa siif argullee akka kee itti dhaga’amuu dhiisuu mala. “Abbaan iyyate Ollaan dirmata” waan taheef qabsoo itti jirtu jabeessuun alatti daandiin biraa akka hin jirre hubatuun qabsoo kee akka finiinsitu. Alagaan kamuu dantaa isaa dura dhimma keef akka hin dhaabbanne hubadhu. Kan mirga Abbaa biyyummaa fi dimokraasii si gonfachiisu jaarmayaa kee ABO kallacha godhatuun falmaa kee itti fufuu tahuu ABO irra deebi’ee yaadachiisa;
- Kanatti dabaluun lammiileen Oromoo biyyoota ambaa gara garaa keessa ji-raatan, akkasumas jaarmayaaleen mirga namoomaa fi gargaarsaa miidhaa Oromoo irra gahaa jiru kan Amnesty International ifa godhe kana qabatuun sagalee ummataa tahuun mootummootaa fi dhaabbiilee adda addaatti akka iyyata ummata Oromoo dhiheessitan ABOn waamicha isaa isiniif dhi-heessa.
Mootummaa Itophiyaa Ummata Diina Godhate Tumsuun Fallaa Seera Addunya ti: [Ibsa ABO Gabaasaa Amnesty International Deggaruun]
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 11/10/2014
Sadaasa 10, 2014 | Ibsa ABO Gabaasaa Amnesty International Deggaruun
Mootummoota darara suukanneessaan ummatoota humnaan bulchan irratti raawwatan keessaa mootummaa Wayyaanee kan dursu hin jiru. Dhufaatii isaa bara 1991 irraa eegalee waggoota aangoo irra ture kanneen keessatti kan ifatti fixee fi dhoksaan dhabamsiise, jireenya irraa mancaasee kadhattummaaf dabarse kenne lakkoobsaan kaa’uun mootummaa abbaa irree kanaafuu hin laaffatu. Mootummaa “Humnaan bitaa jiraatuu” imaammata godhatuun raggaafatee bittaa isaa gara jabinaan itti fufee jiru, gochaa suukanneessaa fi faashistummaa raawwadhus “maaltu ana gaafata?” tuffii jedhuun ifatti raawwatu addunyaan irra deddeebi’ee kan ifatti arge dha.
ABOn mirgi ummatni Oromoo akka kabajamuuf durummaan qabsaa’uun akeeka isaa tahullee yeroon inni itti miidhaan ummatoota cunqorfamoo Empaayera Itophiyaa irra geessifamu dantaan sobamee callisuun bira hin tarre. Dura dhaabbatuun balaaleffateera. Saaxiluun abaareera. Fixiinsa gara jabinaa fi diinummaa ummatoota Sidaamaa, Gambeellaa, Ogadeniyaa fi Amaara dabalatee kanneen biro irratti raawwatame ifatti balaaleffatuun kanneen mootummaa shororkeessaa kana duuba goruun jajjabeessanii fi tumsan akka hariiroo isaanii gamaaggaman yaadachiisuun gahee isaa bahatee jira. Fuula duraafis kun kan itti fufu taha. Haa tahu malee iyyatni ummatoota cunqurfamoo bilisummaa fi dimokraasiif falmanii hawaasa addunyaa irraa deebii fi tarkaanfiin quubsaa fudhatamuu dhabuun mootummaan Wayyaanee sodaan alatti tarkaanfii suukanneessaa ummatoota irratti fudhatu akka itti fufuuf onnachiisee shororkeessummaa moootummaan durfamu akka itti fufetti jira.
Onkoloolessa 28, 2014 dhaabbatni mirga namoomaa Amnesty International dalagaa faashistummaa ummata Oromoo irratti xiyyeeffate mootummaan Wayyaanee raawwatu saxiluun gabaasa dhiheesuun kan yaadatamu dha. Amnesty International gabaasa kana dhiheesuu isaatiif galata guddaa jedhan. Addatti ammo itti mataa gabaasa kanaa Mrs. Kleer Bestonf ABO galata kenna.
Gabaasi dhihaate kunis haala ulfaataa bakka mootummaan qorannoo bifa kanaa geggeessuuf hin haayyamne jalatti kan adeemsifame tahuun hubannoo ABO ti. Kanaaf, haala ulfaataa jalatti hojjatuudhaan dhugaa ummata Oromoo hanga kana ifa gochuun kan galatoomfamu tahullee dalagaan suukanneessaa fi gara jabinaa ummata Oromoo irratti raawwatame kana irra guddaa, bal’aa fi suukanneessaa ta-huu ABOn hubachiisuu fedha.
Wayta ammaa kana Empaayera Itopiyaa keessa manneen hidhaa meeqa akka jiran kan beeku hin jiru. Kanneen ifatti beekamaniin alatti manneen hidhaa dhoksaa baay’inni fi bakki isaanii hin beekamne naannoolee hedduu keessa jiraachuun kan ummata bal’inaan beekkamu dha. Addatti ammoo ilmaan Oromoo ABOf hojjataa jirtan jechuun hidhaman ummata isaanii irraa fageessuuf manneen hi-dhaa naannoo dhuunfaa mootummaa Wayyaanee tahe keessatti tolfame, kanneen hidhaman amanamoo isaaniin alatti kan biraa arguu hin dandeenye Tigraayitti dabarsuun irratti roorrisaa akka jiran ifatti beekama.
Manneen hidhaa keessatti dalagaalee sukanneessaa Amnesty International himeen olitti raawwataman jiraachuu kanneen akka tasaa hidhaa Wayyaanee keessaa ba-hanii lubbuun jiran hedduu ragaaf dhiheessuutu danda’ama. Jumulaan ajjeesuu caalaatti kan qor-qalbii hidhamaa fi ummataa miidhaa jiru ummatni mirga isaatiif akka hin falmanneef “jiilchuu qabna” yaada jedhuun jumulaan gudeeddii raaw-watuu, dhiira kolaasuu, ilkee irraa fixuu, qaamaa hir’isuu fi gochaalee kan biroo as irratti ibsuun ulfaatu manneen hidhaa Wayyaanee keessatti ilmaan ummatoota cunqurfamoo addatti ammo lammiilee Oromoo irratti raawwatamaa jira.
Ummatoota cunqurfamoo addatti ummata Oromoo jumulaan fixuu, hidhuu, lafa isaa irraa beenyaan alatti buqqaasuudhaan ari’uun gochaa ifatti raawwatamu eenyuyyuu argaa turee fi jiru dha. Diplomaatota biyyoota Dhihaa fi Bahaa, Diplomaatota Afrikaa, dhaabbattoota mirga namoomaaf falman hunda duratti waggoota 23 dabraniif raawwatamaa har’a gahe. DAG fi Tokkummaa Afriikaa (AU) dabalatee qaamotni kanneen hundi osoo fuula isaanii duratti kun hundi raawwatamuu callisanii ilaaluun dhimma ummatoota miidhaan irra gahaa jiru hunda kan aja’ibe dha. Gocha kana irratti erga callifamee bulchiinsa gaarii fi mir-gi dimokraasii baanan hiikti isaa maal jechuu akka tahe hanga gaafatuu fi huba-tuu irratti rakkoo itti uumu gahe.
Waan taheef haala qabatamaa fi ifatti mul’atu kana irratti hundaa’ee ABOn:
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Sadaasa 10, 2014
Subscribe to: Post Comments (Atom)