text:
Topics (310)
-
@Adugna 1 year agoSewasewer
-
SewasewerSirna Gadaa sirna ittiin bulmataa Oromoo ti. Gadaan jaarmayaa umurii fi dhalootan ijaarame yoo ta'u sirna bulchiinsaa diimokiraatawaadha. Gadaan si... Read more
-
SewasewerYoo ta’eef miinjee naa taata jette intalli
-
SewasewerYoo namaa oogan eelee jalatti namaa marqu
-
SewasewerYoo dhaqna of jaalatan fuula dhiqatu
-
SewasewerYoo suuta ejjetan qoreen suuta nama waraanti
-
SewasewerYoo iyyan malee hin dhalchanii jedhe korbeesi hoolaa kan re’eetiin
-
SewasewerYoo ejjennaa tolan darbatanii haleelu
-
SewasewerYoo boora’e malee hin taliilu
-
SewasewerYoo ala dhiisan mana seenan, yoo mana dhiisan eessa seenan
Explanations (311)
-
Sewasewer
Abbabaa Biqilaa gaafa Hagayya 7, 1932 maatii Oromoo gosa Abbichuu ta'anirraa dhalate; iddoon dhalootasa araddaa Jaatoo jedhamtu kan Mandiidarraa km 25 fagaate argamtuti. Guyyaan dhalootasaa kun guyyaa Maraatoonii Olompiikii Loos Aanjeles ture. Abbabaan ijoollumaatti tiksee ture. Abbabaan boodarra eegduu mootichaa ta'uudhaan maatii isaa gargaaruu waan barbaadeef gara Finfinnee dhaqe. Finfinneettis jalqaba eegduu dhuunfaa ta'uudhaan maatii warra sanyii mootii eeguu jalqabe. Abbabaan atileetii Olompiikii maraatoonidhaan si'a lama mo'ee yoo ta'u irra caala kan ittiin addunyaarratti beekkamu bara 1960 tti Olompiikii Gannaa luka duwwaa kaachudhaan medaaliyaa warqii argachuu isaatini.
Abbabaan garee Olompiikii Itoophiyaatti kan makame dhumarratti yeroo xiyyarri gara Room deemuu ka'uuf jedhutti. Abbabaan garee kanatti kan makame Waamii Birraatu kan taba kubbaa miilaa odoo tabatuu miidhame bakka bu'uudhaani. Meejer Onni Niskanen Abbabaa Biqilaa fi Abbabaa Waaqjiraa maraatoonii akka isaan fiigan godhe. Adidaas, ispoonsariin Olompiikii Gannaa 1960, qophee muraasa qofa qaba ture yeroo Abbabaan qophee itti ta'u filachuu dhaqu; sababa kanaaf qophee itti hin taanet kennameef, kanaafuu itti fayyadamuu hin dandeenye. Fiigichi odoo hin jalqabin sa'a lamaan tokko dura, Abbabaan akkuma yeroo leenjii godhu lukaan kaachuuf murteesse. Leenjisaan isaa Niskanen waa'ee morkattoota isa wajjin fiiganii itti himee akeekkachiisaa ture; kana keessaa tokko lammii Morookoo Raadi Bin Abdiselaam kan lakkoofsa 26 uffatu ture. Sababa hin beekkamneen garu, Raadiin fiigicha dura uffata maraatoonii gurraacha kan lakkoofsa qabu hin arganne ture, kanaafuu uffata yeroo tiraakirraa fi dirreerra fiigu uffatu kan lakkoofsisaa 185 ta'u uffate.
Fiigichi gara galgalaa godhame kun jalqabnisaa fi dhumnisaa aarchii Konistaantiin kan Koloosiyeemii fuuldura jiru ture. Yeroo fiigichaa kana Abbabaan lakkoofsa Raadii 26 barbaaduuf jecha atileetota baayyee bira darbee fiige. Yeroo km20 ta'u, Abbabaa fi Raadiin(kan lakkoofsa 185 uffate) atileetota fiigaa jiran isaan kaanirraa faagaatanii addatti bahan. Abbabaan nama lakkoofsa 26 uffatee barbaaduf jecha gara fuuldura ittuma fufe; Raadiin isa bukee fiigaa namicha jiru ta'uu hin barre. Jarri lamaan amma 500m ga'anitti wajjin fiigaa turan; meetira 500 booda, Abbabaan furguffamee bahee xumure. Abbabaan sa'aatii riikardii ta'e 2:15:16.2 galmeessuun moo'ate. Moo'icha kanaanis, Abbabaan nama gurraacha Aafrikaa medaaliyaa warqii Olompiikirratti argate kan jalqabaa ta'ee galmaa'e. Abbabaan Raadii sekendii 25n dursee fixe. Fiigicha booda, Abbabaan yeroo maaliif akka luka duwwaa kaate yoo gaafatamu "addunyaan marti biyyikoo Itoophiyaan yeroo hunda kutaannoo fi gootummaan akka moo'attu akka baran gochuufi" jedhee deebise.
Ji'a Mudde 1960, yeroo Hayila Sillaaseen Biraazil daawwachaa jiruu, humni eegdota mootichaa jeneraal Mangistuu Niwaayin geggeeffamun fonqolcha mootummaa geggeessan. Ilma Hayila Sillaasee angafa Asfa Wasan mootii godhanii muudan. Sababa kanaan lollii Finfinnee walakkaatti geggeefame, dhuka'aan masaraa mootichaa keessatti dhuka'ee namoonni mootichatti dhiyeenya qaban baayyeen du'an. Abbabaan fonqolcha kana keessatti hirmaachuu baatus, yeroo gabaabadhaaf hidhamee mana hidhaa ture. Eegdonni mootichaa kan lubbuun hafan hundisaanii hin bittineeffaman. Gaazexaan tokko akka ibsetti: "Abbabaan lubbuunsaa kan hafteef sababa madaaliyaa warqii sanaafi".
Bara 1961, Abbabaan maraatoonii biyya Giriik, Jaappaan, fi koshissa Chekosilovaakiyaatti fiigee hundumaa moo'ate. Abbabaan Maraatoonii Boosten kan 1963 irratti fiigee 5ffaa ta'ee xumire - Abbabaan fiigicha maraatoonii fiige odoo hin moo'atin kan xumure kana qofa. Abbabaan gara biyyaatti deebi'ee dorgommii kamirrattuu odoo hin hirmaatin ture amma 1964 tti ture. Bara 1964 Finfinneetti dorgomee, sa'a 2:23:14 xumure. Olomppikki Gannaa Tookiyoo kan 1964 jalqabuu guyyaa 40 dura, Abbaana naannoo Finfinneetti odoo shaakalliirra jiruu, dhukkubbiin itti dhaga'amuu jalqabe. Dhukkubbiin maalirraa akka dhufe hin barre ture. Odoo dhukkubbii kana moo'uf yaaluu of wallaalee gaggabee kufe. Battalumatti gara man yaalaatti yoo geeffamu dhukkuba appendesaayitis ta'uun barame. Abbaabaadhaafis yaalin baqaqsanii hodhuu godhameefi. Kanan yeroo gabaabaa booda odoo dhibee isaarraa bayyanachaa jiruuyyuu hoospitaalichuma keessatti alkan alkan fiigicha salphaa jalqabe.
Abbabaa Biqilaa gara Tookiyoo deeme, garuu hin dorgoma jedhamee hin yaaddamne. Fiigicharrattis ni hirmaate. Abbabaan tooftaadhuma bara 1960 itti fayyadametti fayyadame: hanga kiilomeetira 20tti wal fuuldurarra jiran wajjin fiiguu, achii booda suuta suuta saffisa dabaluu ture. Kiilomeetira 15 yeroo ga'an, kan isa wajjin ture lammii Oostiriyaa Roon Kilarak fi lammii Aayerlaandi Jiim Hoogaan qofa ture. Kiilomeetira 20 booda, Hogan qofatu isaan dorgoma ture, kiilomeetira 30 bodda, Abbabaan Hoogaanin sekendii 40 yoo dursu lammii Jaappaan kan sadaffaarra jiru Kokichi Tsuburaya daqiiqaa lamaan dursa ture. Istaadiyeemii kobaa seene yoo seenu ummanni 70,000 sagalee guddaadhaan hiyyanii isa simatan. Dorgommichaas sa'aatii riikardii Olompiikii ta'een 2:12:11:2 moo'ate, kunis daqiiqaa 4, sekendii 8n atileetii lammaffaa ba'e lammii Biriiten Basil Heatley dursa. Kokichi Tsuburaya sadaffaadhaan xumure. Abbabaan seenaa Olompiikii keessatti nama maraatoonii si'a lama moo'ate kan jalqabaati. Erga fixee booda Abbabaan daawwattoota ajaa'ibsiise: nama hin dadhabiin fakkaata, sochii qaama diddiriirsuu jalqabe. Boodarra yoo dubbatus itti fufee kiilomeetira 10 fiiguu nan danda'a ture jedheera. Abbabaan yeroo biyyatti deebi'u akka gootaatti simannaan godhameefi. Mootichis ol isa guddisee, konkolaataa mataasaa, Voolswaagan Biitil adii kenneefi.
1968tti, Abbabaa fi Maammoo waldee fiigicha jalqaban (Abbabaaf lakkoofsa 1 kennameef). Yeroo kana garuu Abbabaan erga kiilomeetira 17 fiigee booda sababa miidhama jilbasaa mirgaarra ga'een addaan kutee ba'e. Akka Bud Greenspan's Favorite Stories, dookimenterii Olompiikii, jedhutti, Abbabaan figicha jalqabuuf guyyaa muraasa dura odoo fiiguu lafee xiqqoo miilasaa cabse. Kan yeroo dheeraa wajjin fiigaa turee fi hiriyaansaa Maammoo Waldee yeroo madaaliyaa warqii nyaatu taa'ee ilaale. Maammoo Waldee booda akka jedhetti, Abbabaan odoo hin miidhamne ta'ee medaaliyaa warqii hin nyaata ture. Bara 1969, yeroo jeequmsa ummatta finfinnee keessa turetti, Abbabaan odoo Volsiwaagan Biitilisaa hoofuu barattootaa hiriira nagaa bahanirraan qaba jedhee odoo yaalu konkolaatansaa karaarraa gortee boolla keessa buute, isas achi keessatti ciniintee qabdee ba'uu dhowwite. Erga konkolaataa keessaa baafamee booda harkaa fi miilasaa sochoosuu hin daddhabe. Biyya Ingilaandi Hospitaala Istook Mandeviil keessatti baqaqsanii yaalun godhameefi. Achii booda fooyya'ee harkasaa sochoosu yoo danda'u millisaa garuu akkasummatti socho'uu didee hafe. Nisaksen Abbabaan akka inni dorgommii aarcherii kan atileetota wiilcheeriin deemanii akka dorgomu amansiise, Abbabaanis maraatoonii Olompiikii isa dhufu wiilcheeridhaanan moo'adha jedhee qoosa ture.
Abbabaan akka keessummaa addaatti Olompiikii Gannaa 1972 kan Muuniikitti geggeffamerratti haffeerrame; achitti namni biyyasaa Maammoo Waldeen yeroo inni carraa Abbabaadhaan qixxaachuuf qabu fashaleesse arge. Maammoon lammii Ameriikaa Firaank Shorter fi lammii Beeljiyeem Karel Lismont tti aanee sadaffaa ba'e. Shorter erga madaaliyaa fudhatee booda, gara Abbabaa deemee harkasaa qabachuun kabajasaa ibse. Gaafa Onkoloolessa 25, 1973 Abbabaa Biqilaa Finfinneetti umurii waggaa 41 tti du'e; sababiin du'asaas dhiigni sammuu keessatti dhangala'uudhan kan dhufee fi balaa konkolaataa wagga afur dura irra ga'een kan ka'e ture. Abbabaan haadha manaa fi ijoolleesaa afur dhiisee du'e. Awwaalcha isaarratti ummata 75,000 ta'utu argame. Imperer Hayila Sillaaseenis guyyaa boo'ichaa biyyoolessaa goota kanaaf labsani. Gaazexoonni Aafrikaa hundi maqaasaa jajuudhaan atileetota isaaniif kaka'umsa akka ta'u dubbatan; atileetonni kun kaansaani ergasii madaaliyaa warqii nyaatani. Abbabaan reeffisaa Finfinneetti Bataskaana Qul. Yooseefitti awwaalame. Erga inni due'ee wagga shan booda, Fiigdota Karaa Niwuu Yoork kabajasaaf jecha badhaasa waggaa waggaan geggeeffamu hundeesse - Badhaasa Abbabaa Biqilaa badhaasni jedhamu kun namoota fiigicha dheeraaf gumaacha addaa godhaniif kennama. Istaadiyeemiin Finfinee jiru tokko kabaja isaaf jecha maqaa isaatin moggaafame. Manni barumsaa Ameerikaan Kominiitii Iskuul kan Finfinnee jiru jiminaaziyeemii tokko bara 1960n gara dhumaa keessa maqaa isaan moggaase. Hagayya 2005, gargaarsa Dhaabbata Ifa Abdii fi deeggartoota isaa Isaabeel fi Deev Welaandiin, manni barumsaa Oromoo Yaayya Abbabaa Biqilaa Mana Barumsaa Sadarakaa Tokoffaa jedhamu yaaddannoo isaaf ummata Madiidaatiin dhaabbate. Manni barumsaa kun araddaa Jaatoorraa meetira mana dhibbatti lakkaa'amu fagaata.
Wabii: Seenaa Abbabaa Biqilaa
-
SewasewerBara durii namticha Joobiraa jedhamu tokkotu ture. Namichi kun baay’ee gaarummaa qaba. Ilma namaa qofaa osoo hin ta’in bineensa daggalaallee ni mararfata. Cubbuu waan jedhan takka hin beeku. Namtichi kun gaaf tokko imala dhaquuf ganamaan manaa bahee,osoo karaa deemuu iyya namaa dhaga’e. Namtichi “maaloo naaf bahaa” jedha. Joobiraan asiif achi laalus sagalee malee namicha iyyu arguu hin dandeenye. Maddii tokkotti siglaan boqoonqa tokko arge. Namichis kan iyyu boqoonqicha keessaa ta’uu hubatee, waan godhu wallaaluun gaddaa ofirra taa’e.
Takka turee mala argachuun tushaa dheeraa foo’ee boqoonqichatti yoo gadhiise namichi tushichatti rarra’ee bahuu akka danda’u hubate. Yeroo gabaabaa keessattis tushaa dheeraa foo’ee, fiixee tokko qabee fiixee tokko boolichatti gadhiise. Tushicha harkisee yeroo baasu kan tushicha qabatee bahe leenca ture. Leencichis Joobiraa galateeffatee deeme. Namichi garuu inuma iyya.
Joobiraanis,yeroo lammataaf tushicha gadi deebise. Garuu kan tushicha qabatee bahe namticha osoo hin ta’in jawwee ture. Jawwichis Joobira galateeffatee deeme. Namtichi ammas iyyasaa itti fufe. Joobiraanis yeroo sadaffaaf tushicha boqoonqichatti gadi deebise. Yeroo kana namtichi tushicha qabatee bahe. Innis Joobira galateeffatee gammadaa gara qe’ee isaa qajeele. Joobiraan ammoo waaqa galateeffataa imalasaa dhaqe.
Yeroo dheeraa booda Bonni hamaan bu’ee, sababa Bonichaan Joobiraa jalaa loon dhumanii hiyyummaan harka qabatte. Ilmaan isaa beelaafi dheebuun dararamteef, nyaata barbaacha adamoof osoo deemuu leencaafi jawween gaafas inni boolla keessaa baase itti dhufan. Isaanis huqqina Joobiraa arganii “Maal taate?” jedhaniin. Innis sababa Bonaatin hiyyoomuu isaa itti hime. Isaanis baay’ee gaddanii “Gargaarsa siif goonaa boru ganama nutti deebi’i!” jedhaniin. Joobiraan ganama barraaqaan gara leencichaafi jawwichaa deeme. Yeroo deemu leenchi lafa fagoorraa loon saamee qopheesseefiira. Jawwichi ammoo daaba qalqala tokko qopheesseef. Joobiraan daabasaa baattatee loonsaa ooffatee gale. Maatiin isaas gammachuudhan simatan.
Waa bubbulee Joobiraan daaba isaaf bittuu barbaacha gara gabaa utuu qajeeluu, karaa irratti namicha gaafsana leencaafi jawwee waliin boollaa baase sanatti dhufe. Nagaa hoo’aa erga wal-gaafatanii booda Joobiraan sababa Bonaatiin hiyyoomee akka tureefi leenciifi jawween hiyyyummaa keessaa akka isa baasan himeefii, bittuu barbaacha gabaa deemaa akka jirus itti hime. Namtichi ammoo “Bittuu anatu sii fida. Waan isaa anatti dhiisi,” jedheen. Joobiraanis “Bor ganamaan sin eega.” jedhee ofirra deebi’ee gale.
Namtichi garuu qabeenya Joobiraan argatetti akka malee waan inaaffeef, qabeenya san irraa saamuu yaade. Kanaaf jechas masluuftota gurguddoo afur magaalaa keessaa fudhatee ganamaan gara mana Joobiraa deeme. Yeroo isaan achi ga’an Joobiraan reefu hirriibaa ka’a. Erga harka walfuudhanii booda “Daabicha fidi.” jedhaniin. Joobiraanis waa bittaaf dhufan se’ee daabicha gaafa gadi baasu, namtichi haqaaqee isa qabnaan, masluuftotnimmoo tuushaadhaan harkasaa lameenuu dudduubatti hidhan.
Sanaan booda namtichi sun “Qabeenyi kun cufti keetii miti; leencaafi jawwee qabeenya kana siif kennan saniinis kan wal barte sababa kiyyatti. kanaaf, daaba kanas ta’ee loon kana natu fudhachuu qaba” jedhee itti dheekkame. Joobiraan harkaafi miila hidhamee waan jiruuf,waa takka dubbachuufi warraaquu hin dandeenye.
Jarri looniifi daabasaa fudhachuun akkuma qe’ee Joobiraarraa xiqqoo siqaniin, leenciifi jawween sun itti dhufan. Jawwichi jara shananuu hiddee ajjeese. Leenci ammoo cicciree isaan nyaate. Boodarras looniifi daabni Joobiriif deebi’e jedhama.
Wabii: Seenaa aadaa Oromoo
-
Sewasewer
Sirna Gadaa sirna ittiin bulmataa Oromoo ti. Gadaan jaarmayaa umurii fi dhalootan ijaarame yoo ta'u sirna bulchiinsaa diimokiraatawaadha. Gadaan sirna ittiin siyaasni, dinagdeenii fi hawaasummaan ummata Oromoo ittiin murteeffamu, kan miseensi sabichaa mirgaa fi dirqama isaa beekee ittiin walii galuu fi tokkummaan ittiin waliin jiraatudha. Sirni Gadaa diimookraatawaa ta’uu isaa beektoonni seenaa fi saayinsii hawaasaa hedduun mirkaneessanii jiru.
Sadarkaa Gadaa
Akkaataa waggaa dhalootaatiin gurmuu ykn murni ilmaan kormaa tartiibaan keessa dabran sadarkaa Gadaa jedhama. Sadarkaan Gadaa tokko waggaa saddeet qaba. Waggaa saddeet saddeettan kanaan namni Oromoo hamma gaafa dulloomee du'utti hawaasa keessatti bakkaafi qoodama dalagaa qabaata. Sadarkaaleen Gadaa ilmaan kormaa keessa dabran bakka gariitti amala addaa yoo qabaatanillee waliigalatti akka armaa gadiitti keenya.
- Dabballooma (waggaa 0-8)
-
Gaammoma (waggaa 9- 16)
-
Dargaggooma (waggaa 17- 24)
-
Kuusoma (waggaa 25- 32)
-
Raaboma (waggaa 33 - 40)
-
Gadooma (waggaa 41- 48)
-
Yubooma (waggaa 49- 56)
Dabballee (Ganna 0-8)
Dabballeen sadarkaan daa’immaaniiti, da'imman umurii 0-8 qaban Dabballee jedhamu. Riifeensi mataa mucaa sadarkaa Dabballee hin haadamu, guduruu guddifata. Akkasumas Dabballeen maqaa kan argatu yeroo sadarkaa kana huluuqe, amma sanatti maqaa manaatin waamama (fakk. Jaldeessoo, Qamalee kkf.). Warri isaanii horii aannanii kan hin qabaane yoo ta’an gosatu annan kennaf. Wa’ee safuu bu’uuraa baratu, fkn kan akka gadhee fi gaarii, firaa fi diina addaan baasuu baratu. Galgala galgala himtee (myth), tabahiibboo fi seenaa akaakayuu fi abbaabileetuu itti himama.
Ittimakoo (Gaammee Didiqqaa) (Ganna 8-16)
Mucaa sadarkaa Dabballeerraa rifeensi mataa haadamee, firri waamamee ayyaani guddaan godhamme, kennaan goromsa tokkoo (Gubbisa) erga godhameefii booda gara Sadarkaa Gadaa Ittimakootti (Gaammee Didiqqaa) ce’a. Kana jechaan Hammachiifamee maqaan baafama. Guyyaa hammachiisaa kanaa eegalee maqaa kanaan beekama. Ijooleen Sadarkaa Ittimakoo seenan bara afur booda gaammee haaddatanii, Roggee filatanii, jabii tiksuu, bishaan daakuu, farada gulufuu, sirba sirbuu fi geerarsa geeraruu baratu. Hidda saynii yoo xinaate amma mana kudhatokkoo beekuu qabu. Hojii tiiksaa, qonnaa fi adamoo, morkii ispoortii akkasumas warri durbaa hojjii jirbii fo’uu baratu. Wa’ee siyaasa (mirgaa fi dirqamaa, seeraa) fi hawaasummaa baratu.
Ayyaana ijoolee ykn guyyaa kabaja ijoolee (ayyaana taaboree), obbolaa fi hiriyaa ofii wajjin ayyaaneffatu. Guyyaa taaboree ijooleen bixxillee nyataa, farsoo dhugaa, sirbaa gammachuudhan dabarsu. Yeroo gaammee haadattanu goromsi tokko dhuunfaatti nikeenamaaf. Karaa uumatiin waggaa 16tti ijoolen areeda fi guntuta baasu, sagaleen isaanii ni jijjiirama. Haaluma kanaan qoodni fi itti-gaafatumman isaanis ni jijjirama jechaadha.
Foollee (Gaammee Guguddaa) (Ganna 16-24)
Gaammee Didiqqaan Ukkee ykn Unkee jala ba'uudhan gara sadarkaa Foolleetti ce'u. Godoon Ukee ida ijaaramee booda isa keessatti haati gurbichaa waan barbaachisaa ta’an hundaa (fkn Coqorsa kichuu miila isaa irratti hirreeffachuu, bixxillee sagal caccabsuudhan itittuu fi aannan itti dhibaasuudhaan) erga qopheessitee booda hiriyoonni isaa bakka argamanitti eebiftee sirni ayyaanaa sirbaan calqabama. Sirbuma kana keessa gurbichi godoo cabsee karaa boroo keessaan baha. Sana booda ijoolleen maaliif godoo keenya keessa bahe jedhanii dhaanuuf itti fiigu. Innis arreedee ykn dhaadachuudhan harkaa baha, ukee cabsee bahe jedhama. Ijoollummaa keessaa bahe jechuudha. Ciisa ijoolleetii baheetu mana jala buluu eegala. Ayyaani ukee kun yeroo gannaa rawwatama. Namni ukkee bahe birraa masqalarratti Giifatoo sirbee horii fudhata. Achumaan Foollee sirbuu itti fufa.
Dardaroonni sadarkaa Gadaa Foollee keessa jiran adamoo adamsuu (bineensi akka horii hin nyaane ittisuu) akkasumas barumsa waraanaa fi ispoortii kkf. baratu, biyya irra deemudhaan sirbaa, foolisaa sabaan wal baru.
Yeroo buttaan qalamu foolleetu korma kuffisee qaba. Cinaacha korma buttaa akkuma jirutti foolleetu fudhata. Foolleen foon buttaa akka leencaattii wal harkatti ciree nyaata. Yoo sirni buttaa jalate (seera irraa gore) foolleen korma hin kuffisu, foonis hin nyaadhu jechuuf mirga qaba (fkn namichi buttaa qaluu fedhe nama seera cabsee yoo ta’e). Foollee malee immoo buttaan hin qalamu. Foolleen seera malee nama hin sodaatu, waan jedhuu fedhe, saalfii tokko malee sirbaan ibsa. Foollisaa, yoo fedhe abbaa Gadaa ni faarsa (seera tolchuu irrati jabaa yoo ta’e) ykn ni abaara (seera yoo cabse). Dhiisi jedhama malee hin adabamu.
Sadarkaa Gadaa Foollee keessati dargagoon siritti biyyas walis baru (hiriyumaadhan wajjin deemu). Booranatti, jalqabaaf koree hayyuu hiriyaa jedhamu namoota jaha kan of keessaa qabu ofuma isaaniitii filatu. Akkuma sadarkaa Gadaa Ittimakkootii Foolee gidduutis walmorkiin jiru kanuma qaamaa (ispoorti fi dandeetti adamoo kkf.) qofaadha. Yeroo isaanii isa irra caalaa waan wajjin dabarsaniif sirriiti wal beeku. Dur Foolleen yeroo ajjeesu hin gaafatamu, du’us gumaa seeraan hin qabu jedhama.
Qondaala (Kuusaa) (Ganna 24-32)
Dursee galmi (masari) guddaan gosa gosatti erga ijaaramee booda hayyoota (koree) Gadaa sadarkaa kanaa hoogganuutu filatama. Alaabaa mallattoo Kuusaa (diimaa adii) kan ta’e erga dhaabatanii booda sirba Xunnee (kan umurii isaanii) fi sirba ce’umsaa Mokkee jedhamu sirbu. Abbootiin ijoolee kanaa (sadarkaa Gadaa Yuuba 3ffaa keesa kan jiranu), bakka faajjiin isaanii itti dhabatte irraa jalqabuudhan sirba Mokkeetiin haadha manaa ofii (haadha ijoolee kuusaa) faarsaa gara bosonaa deemanii damee muka mi’eessaa kan baala qabu muratanii qabatanii deebi’u. Baala mi’eesaa karraatii suuqu. Haadhotiin ammoo bishaan aannaniin makaniii gabatee guutuu dhiyyeesu. Abbootiin ijoolee bishaan aannanii kanaan rifeensa mataa ijoolee ofii laaffisanii irraa erga haadanii booda morma irraati callee godhuuf.
Kanati aansee saan eelmamtu tokko jabbii ishii waliin badhaasa kan godhameef fudhatee hiriyyoota ofii wajjin torban lamaaf bakka tokkooti ulma galu. Haadhoonni isaanii achitti Galaa aannan fiduuf. Garuu ijoolleedhaan wal hin arganu. Galaa yeroo kennanu maqaa ilma ofii otoo hin ta'in maqaa gosaa ofiitti waamuu. Torban lama booda wayyaa aadaa ufatanii Liichoo bokkuu xiqqoon itti hidhamee qabatanii galama ulmaa keessaa bahu. Horii badhaasaan fudhatan sana horii warra ofiitti dabalatu. Kana booda ulmaa bahe jedhama. Ayyaani kun boorana keessati Ayyaana Godiyyaa jedhama. Jarreen kun Foollee sirbaa horii sanbi kennuuf qalachaa nyaachaa, bineensaa fi diina adamsaa bara saddeetif wal-faana turu.
Raabaa (Raabaa Doorii) (Ganna 32-40)
Ce’umsi sadarkaa Gadaa Kuusaa iraa gara sadarkaa Gadaa Raabaatti godhamu hangas sirna guddaa hin qabu. Hayyoonni warri sadarkaa Gadaa kuusaa keessatti filataman kan du’anii fi kan dadhaboo ta’an bakka buufatamu malee akkuma jiruti itti-fufuu. Warri sadarkaa Raabaa hoogganan kun Aduulaa Raabaa jedhamuudhan beekamu Ittigaaffatumaan isaanii ini duraa waraana hoogganuu yoo ta’u yeroo nagaa immoo aadaa, seeraa fi Seenaa adda addaa baratu. Torban tokkoof jaarsolii isaan gorsan (barsiisan) wajjin ardaa-jilaatti ulma galu. Yeroo kana nama biraa waliin dubbachuun dhoowadha. Yeroo ulmaa fixanii bahan hiriyyoon isaansii damee muka daannisaa badhaasudhaan sirbaa siimatu. Isaanis kanaaf galata galfachaa daanisa sana irra dhaabatanii waliin sirbaa sirnichi xumuurama.
Sadarkaa Raabaa keessati niitii fuudhuu fi qabeenya dhuunfaa godhachuu nama irra eegama. Miseensi Aduulaa Raabaa ta’e tokkoo fuudhuu akkasumas qabeenya dhabee yoo dhabe horii shan kan kottee afuriin adeemu qabaachuu isaan irra jira. Kana guutuu baanan umrii isaa guutuu Raabaa ta’eet hafa (Gadoomuu hin danda’u jechaadha). Namni akkanaa Qolee ykn Cufattee jedhama. Cufatteen nama waan waamuu fi waan yaasu hin qabaanee dha. Cufateen hin gadoomu malee waan yakka miti (namn ofii ta’uu dadhabe biyyaafis hin ta’u jedhameetti). Sadarkan Gadaa Raabaa waggoota sadeet idda xumuurre booda Raabaa Doorii jedhama. Warra hayyuu fi Abbootii Gadaa aangoo irra jiran irraa sirriiti muuxannoo argachuu akka danda’anu walumatti waggoota 13 sadarkaa Raabaa fi Raabaa Doori keessa turu. Sana booda ni Gadoomu.
Waggaa 40tti namni tokkoo waan hundaanuu ni bilchaata (muuxxannoo fi beekumsa gahaa ni argata), kanaafuu biyya bulchuu fi ittigaafatumaa fudhachuu ni danda’a jedheeti Oromoon amana.
Gadoomaa (Luba) (Ganna 40-48)
Sadarkaa hoogganaa siyaasaa fi amantii itt ta’amu. Sadarkaan kun sirna bulchiinsa Gadaa keessatti sadarkaa murteesssaadha. Warri aangoo qabachuuf carraa qaban warra sadarkaa kuusaa, Raabaa fi Raabaa Doorii keessatti dandeetii adda addaa agarsiisudhaan morkii hedduu keessa injiffannoon darban ta’u.
Yuuba 1ffaa amma 4ffaa
Jarreen kun warra umurii 48 amma 80 keessa jiranidha. Yuubni warra aangoo gadi-dhiisee sadarkaa adda addaa keessa jiru. Ittigaafatumaan isaanis, keessatuu yuubni 1ffaan akka gorsituu, seera hiiktuu fi seera murtuu ta’uun hojjata. Yuubni 4ffaan (Booranatti) immoo sadarkaa Raabaa Doorii (ijoolee ofii) wajjin seera tumuu irratti qooda qabu. Akkasumas ijooleen isaanii dorgommii (morkii) irratti injifatanii akka filatman ni gargaaru. Kana malees yuubni gosaa keessatti wa’ee araaraa fi misoomaa ilaalchisee tajaajjila guddaa biyyaaf kenna. Seerri, aadaani fi safuun akka hin badne kan to’aatu yuuba sadarkaa adda addaa keessa jiranu. Tuulama keessati Yuubni warra Ayyaantuu (Qaalluu) wajjin iccitiidhan miseensota Gadaa filanii sabatti dhiyeesu. Tuulamni jaarsolee kana Guula jedheetti waama.
Gadamoojjii (Ganna 80-88)
Namni sadarkaa Gadamoojjii seenu umuriin isaa waggaa saddeetama tahee, nama sadarkaa gadaa darban kurnanuu seeran huluuqe tahuu qaba. Ijoolen Gadamoojjii aangoo qabatanii biyyaa bulchaa kan jiranidha. Umurii isaanii keessatti yeroo sadiif Gadaa ofii aangoo irrattii arguu warra danda’an jechuudha, kana jechaan:
1. Bara dhalatan, sadarka Daballee (umurii 0-8) keessa yeroo turan ykn bara abbootiin isaanii biyya bulchaa turan
2. Waggoota afurtama booda, ofii isaanitii yeroo Abbootii Gadaa ta’an (aangoo qabatani)
3. Waggoota saddeettama booda yeroo ijooleen isaanii aangoo fudhatanii biyya bulchaa turan, paartiin keessa jiranu, fkn Meelbaan wayita sadaffaaf naanna’ee yeroo dhufu jechaadha.
Ce’umsa irratti sirni godhamu ni jira, sirni kun sirna Qumbii wal irraa fudhachuu jedhama, sirna ce’uumsaa ti. Sirna kana irratti xinnaa guddaa otoo hin jedhamin sabni hundaa argamuu ni danda’a. Seenan gootota kanaa ni himama, warri biyyaa waan jabaa hojjatan akka gootaati ni faarfamuu, ni kabajamuu, isaanis ni dhaadatu. Sana booda amma lubuun jiranutti ittigaafatumaa hin qabani, sabn jara kana amma lubbuun jiranitti ni kunuunsa, ni qananiinsa.
Gogeessa Gadaa
Gadaan gogeessa (garee) shan kan qabu yoo ta'u isaanis shanan Gadaa Oromoo jedhamu. Gareewwan kun ganna sadeet sadeetiin aangoo wal harkaa fuudhu. Shanan Gadaa Oromoo kun bakka adda addaatti maqaa adda addaatiin beekkamuu (gabatee ilaali).
Boorana
-
Meelba / Harmufaa
Muudana / Roobalee
Kiilolee / Birmajii
Biifolee / Muldhata
Michilee / Duuloo
Macca-Tuulama
-
Birmajii
Michilee / Muudana
Duuloo / Halchiisa
Meelbaa / Hambissaa
Roobalee
Arsii
-
Birmajii
Roobalee
Bahara
Horata
Bultuma
Gujii
-
Harmufa
Roobalee
Muudana
Halchiisa
Dhalana
Ituu-Humbannaa
-
Horata
-
Dibbaaqa
-
Dibbeessa
-
Fadata
-
Daraara
Ilmi Oromoo kamiyyuu, guyyaa itti dhalatee eegalee gogeessa shanan Gadaa keessaa tokko keessatti haammatama. Duraan dursee kan inni hammatamu, shanan Gadaa keessaa miseensa isa gaafa inni dhalatu aangoorra jirutini, kunis gogeessa abbaa isaa keessati jechuudha.
Duula Bilisummaa Sirna Gadaa Jalatti
Keessumatti, bara 1270 (bara ka'umsa Yukuno Amlaak) irraa eegalee hanga dhumaa jaarraa 15ffaatti Oromoon dhiibbaa fi roorroo humnoota Kiristaana fi Islaamaa jala akka ture ragooleen niibsu. Roorroo kana ittisuurratti gootota fi hayyoota hedduutu wareegame, kanarraan kan ka'e sabni Oromoo walakaansaa manaa fi biyya abbaa ofii gadi-lakkisee waan qabu fudhatee gara kibbaa fi bahaatti godaane. Achiittis dhiibaan ittuma fufe. Kana booda Oromoon gara waggaa dhibba tokkootif roorroo kana ofirraa ittisuuf mala dhahaa ture, keessumaa bara Gadaa Gadawwoo Galgaloo 1470n keessa haala karaa lolaattin biyyaa ofii falmanii deebifachuuf akka toluutti of ijaaruun barbaachisaa akka ta’e amanee, hawaasa umuriin ijaaree, akka umurii isaatti dirqama itti kenne. Gadaan inni jalqabaa akka haarati waan ijaarameef "Gadaa mala haaraa baase ykn Gadaa mala-baase" jedhamee hayyootan moggaafamee, meedhicha hidhate. Maqaan Gadaa kanaa seenaa keessatti Gadaa Melbaa (Gadaa mala-baase kan jedhurraa dhufe) jedhamee beekkama.
Bara Gadaa Melbaa (bara 1522-1530)
Gadaan Melbaa Oromoodhaf Gadaa isa jalqabaa miti; isa durayyuu ganna kuma caaluuf Oromoon Gadaan bulaa akka ture ragaan nijira. Gadaan Melbaa garuu uummata bara saddeet saddeettin qoodee namoota waggaa 8 olii fi 80 gad jiraniitti dirqama adda addaa kenne. Bara Gadaa kanaa Oromoon jalqabaaf Abbaa Duulattiin of ijaaree, akka kana duraa yeroodhuma ormi ittidhufu ofirraa ittisuu qofaa dhisee biyya ofii deebifachuuf jecha lafa diinnonnisaa (Habashoonni) irraa fudhatan dhaqee loluu jalqabe. Waraani Oromoo bara sanaa akka waraana qaroomeetti hiriiree loluu eegale. Gadaan Melbaa Baale deebifachuuf yeroo lolu mooticha Habashaa Faasil jedhamu ajjeese. Gadaan kun lola irratti cimaa akka ture Abbaan Baahireefaa raggaa bahee jira.
Bara Gadaa Muudana (bara 1531-1538)
Melbaatti aanee kan Gadaa fudhate Muudana. Bara Muudana kana seera jajjabaa lama tumatan.
1. Lubni hundi akkuma aangoo qabateen akka duulu
2. Lubni hundi osoo lafa dabalee hin bilisoomsiin meedhacha akka hin hidhaanne kan jedhan ture.
Baalli kan Melba weeraruu jalqabe Muudannii dhufatee hamma qarqara laga Awaashitti irra qubatan. Barri Gadaa Muudanaa kun bara Muusliimonni Imaam Ahimadiin geggeefamanii kiristaanootaan waraanaa turani. Waraana diinoonni isaa lamaan godhaa jiran kana Oromoon faana bu’aa ture. Daareel Baates namichi jedhamu kana barreessee ture. Waan waaqni diinoota isaa lamaan wal waraansiseef, Gadaa kana waaqatu mirga muude jechuudhan Gadaa Muudanaa jedhee moggaase. Gadaa Muudanaatu dura laga Waabee ce’ee lafa qabate jedhe Abbaan Baahire.
Bara Gadaa Kiilolee (bara 1539-1546)
Muudanarraa Gadaa kan fudhate Kiiloleedha. Kiiloleen duula bal’isee Dawaaroo rukutuu jalqabe. Yeroo gabaaba keessati handhuura Dawaaroo gahe. Galaawudoos mooti Habashaa waana isaa kan nama Adaal Mabraq jedhamuun hoogganamu Dawarrootti bara 1545tti erge. Waraanni Adaal Mabraq harka Oromootti baqe, inniniis lbaqatee laga Awaash ce’e. Dawaaroo kan jedhamu Arsii har’aatt akeekuun ni dandayama. Galaawudoos Islaamoota mohuu dandahullee Oromoo biyaa isaaf lolu moohuu hindandeenye.
Muudanatti aanee kan baalii fudhate Gadaa kiilolee ti. Bara Gadaa Kiilolee keessa Habashoonni gargaarsa warra Poorchugaalin, Imaam Ahimadiin bara 1543 waan ajjeesaniif qalbii tokkoon Oromorratti xiyyeefatanii meeshaa ammayyaa fi human waraanaa Awuroopparraa argataniin gargaaramuudhan Oromoo irratti duulani. Mootichi Habashaa Galaawudoos Imaam Ahimadiin erga ajjeese booda, waraana guddaa nama Adaal Mabiiraq jedhanuun hoogganamu gara Oromootti bobbaase. Gadaan Kiilolee waraana Habashaa fi Faranjii meeshaa hammayyaa akka madfii hidhate kana bara 1545 ofirraa rukutee, ajajaa waraanaa ari'ee laga Awwash ceesise. Waraani habashaa hedduun harka Gadaa Kiiloleetti baqee dhume jedhe Abbaan Baahire. Humnoota Habashaa fi Faranjii meeshaa hammayyaatti gargaaramanu waan mo’eef, Gadaa dhugaa lole, kan Lole jedhamee seenaa keessati yaadatama. Jechi "kan lole" jedhu kun bara dheerina keesa "Kiilolee" jedhamuun beekkama.
Bara Gadaa Biifolee (Bar 1547-1554)
Barri Gadaa Biifolee bara mootiin Habashaa lola warra Islaamaa waliin qabu moo'atee humna isaa mara gara Oromoo qofaatti xiyyeefate ture. Mootichi Habashaa Galaawdos, Adal Mabiraq moo’amuu dhaga’ee humna isaa walitti gurmeesee waraana Porchugaal wajjin Oromoo irratti bara 1548 duula guddaa saaqe. Gadaan Biifolee diina itti dhufe qolee, rukuutee moo’uudhan ofirraa deebise. Lafa bal’aa dabalee qabachuu dadhabus, humana guddaa kana falmee moo’ee ofirraa deebisuu waan danda’eef, waanti hojjate akka gootumaa guddaati fudhatameefii maqaa Bif-oole jedhamu akka argatu ta’e. Bif-oole jechuun odoo hin dabaliin, odoo hin hirrisin akkuma jirutti, bifuma duraan jiruun eegee dabarse jechuu dha. Jechi "Bif-oole" jedhu kun bara dheeraa keessa Biifolee jedhame. Gadaan Biifolee dangaa Oromoo eegee, dirqama ofii raawwatee aangoo Gadaa Michilleetti dabarse.
Bara Gadaa Michillee (Bara 1554-1562)
Miidhaan warra Abashaa fi Islaamaa karaa lamaan jabaatee waan dhufeef Gadaan Michillee seerota sadii baasee labsuudhan hojjaa irra oolchee ture, isaanis:
1. Namni diina hinajjeefne akka hinfuune, akka rifeensa mataasaa hin aaddanne
2. Namni ganna 8 oli fi 80 gadii lola keessatti qooda akka fudhatu
3. Waraanni Fardaan lolu hedduun leenjifamee akka bobba’u seera jedhu, kun immoo iddoo fagoo deemee akka lolu isa taasise.
Fardaa fi gaachanaan jabaatee loluu kan jalqabe Gadaa Michilleetti. Michillee waraana Galawudos, Hamalmaaliin hogganamu waraanee moo’e, Faxagariin (Ererii fi Karrayyu) guutuummaatti harka Oromooti galche. Itti dabalees hooggani Islaamaa Amir Nuur mooticha Habashaa Galawudosiin waraanee moo’ee (ajjeesee), gammadee ayyaaneffachaa otoo jiru Michille Harariin qabate. Amir Nuur oduu kana dhaga’ee otoo inni gara Haraaritti deebi’uutti jiruu Michille bakka Tulluu Haazaaloo jedhamutti haxxee hidhatee rukute. Lola kana irratti Oromoon hedduun dhumullee waraanni Amir Nuur moo’amee harka Michilleetti baqee raawwate. Abbaan Baahire akka barreesetti Gadaan 5ffaan Missillee jedhamu biyya waraanee moo’atee idda balleesee booda loon ofii fudhatee itti gale jedha. Oromoon durii biyya waraanee waan barbaade erga godhee booda gara dhufetti deebi’aa jechuu isaattii. Seenaa Oromoo keessatti kan akka Gadaa Michillee diinota, warra habashaa (kan Porchugaalin gargaarame) akkasumas Afaar (kan Turkiin gargaarame) haleelee dangaa bal’aa bilisoomse hinjiru. Michillee jechuun, bineensa bara caamsaan hammaatee yeroo haroon qooru bakka bishaan ture keessa bahu, bineensa gurraatti hanga saree xiqoo geessu, kan waraanni hin seenne, kan nama hin soodaanne, kan nama duukaa kaattee nama ciniintu, bineensa hamtuudha. Gadaan Michillee farda luka afur qabu yaabatee gaachanaan waraana of irraa qolatee waan bakka yaade ga‘eef Gadaa Michillee jedhamee moggaafame.
Gadaa Harmufaa fi Gadaa Hambisaa (Bar 1563-1570)
Gadaan Michillee dangaa bal’aa waan bilisoomseef dangaa bal’aa kana Gadaa tokkoon hoogganuun rakkisaa waan ta’eef Gadaan duraan Boorana fi Baarentuu irraa ijaaramee hooggana tokkoon walfaana socho’aa ture bakka lamatti qooduun dirqama ta’e.
Baarentuu Gadaa Harmufaa akkasumas Boorani Gadaa Hambisaatiin akka hoogganaman godhame. Harmufni Bageemidir rukutee gosati moggaasee of jala galche, Hambisaan immo duula guddaa mooticha habashaa Minaas Oromoo irratti bobbaase jabinaan falmee, balaa dhufu danda’u hambise. Hambisni akka Harmufaa lafa bal’aa dabalee qabachuu baatuus, kan ture akka jirutti eegee dabarsuu waan danda’eef, Gadaa Harmufaa wajjin meedhicha hidhatanii baali dabarsanii Gadaa Roobaleetti kennan.
Bara Gadaa Roobalee (Bara 1571-1578)
Gadaan kun Roobalee Baarentuu fi Roobalee Booranaati. Roobaleen lachuu wal gargaarudhaan Bagamdir fi Wallootti duula guddaa bananii (keessatuu Roobalee inni Booranaa Amaaroota hallayyaa fi holqatti naquudhan) dangaa biyyaa ballisuu danda’anii turan. Wa’ee Gadaa Roobalee Abbaan Baahire akkas jedha, waggaa saddeet booda kan bakka Harmuufaa qabate Roobaleen ilma Gadaa Muudanaati, isa kan Shawaa balleessee Gojjaamin rukutee, nama aangoo cimaa qabu Azmaachi Zari Yohannis ajjeese jedhe.
Bara Gadaa Birmajii (Bara 1579-1586)
Gadaan kun Birmajii Baarentuu fi Birmajii Booranaa ti. Gadaan Birmajii Baarentuu habashaa Kaabaa akka malee muddee qabuudhan, Dambiyaa rukutee Abooli fi Baahera Nagaash yeroo ajjeesu, Gadaan Birmajii inni Booranaa maqaa Maccaa fi Tuulamaatiin ijaaramee Amaaroota bakka hundaatii ari’ee, lafa fardi isaa seenuu danda’u hundaa qabate. Amaarris gaaratti, hallayyaatti, holqatti galtee dhokatte. “Utuu gaarrii, hallayyaa fi holqi hin jiru ta’ee namni hafu hin jiru jedhe” barreessaan habashootaa Alaqaa Atsimeen.
Bara Gadaa Muul’ataa (Bara 1587-1594)
Gadaan kun Muul’ataa Baarentuu fi Muul’ataa Booranaa ti. Bara Gadaa Muul’ataa kana Walloo hedduu hinduulle. Yeroo lama qofaa Gondoritti duulee deebi’ee qubate jedhama. Muul’ataa Maccaa fi Tuulamaa garuu duulasaa itti fufee. Bifa lolaa geeddaree Amaara karaa irratti gaadee ajjeesuu jalqabe. Gaara gidduu fi saqa dhiphoo ta’an gidduutti eegee ajjeesaa, murataa ture. Bakka farda isaaf mijaa’u mara Goojjaami fi Gondor keessa gulufee, qabatee, basha’ee achi taa’e.
Barreesan yeroo sanaa Abbaa Baahire akka jedhetti, biyyi Gadaa Booranaa jalatti bule, kan hafe tokkollee hin jiru jedhe. Muul’anni baalii Gadaa Duulootti dabarsee kenne. Haala kanaan Abbootin Gadaa injiffannoo erga argatanii booda sabni Oromoo hanga sirni Nafxanyaa jaarraa 19ffaa keessa ka’uutti jaarraa lamaa ol tasgabbaa’ee Gadaa isaa kabajataa nagaadhan jiraataa ture.
Sirni Nafxanyaa kan jalqabe, Amaari Oromoo waraanuu dadhabnaan araarfachuu calqabe. Walitti makamuu (wal fuudhudhaan) uummameen kan ka’e Oromoonni Gondarii fi Goojjam keessa jiraatanu Afaani fi Amantaa ofii irraanfachuudhaan kan Amaaraa fudhatan jedhama.
Wabii: Saba Oromoo fi Sirna Gadaa
-
Sewasewer
-
Sewasewer
-
Sewasewer
-
Sewasewer
-
Sewasewer
-
Sewasewer
-
Sewasewer
Comments (19)
-
-
-
-
Thanks for sharing Mergia! can you please post Negadras's biography if you get the chance?
-
-
-
-
-
-
Popular topics
የኢትዮጵያው ንጉስ አፄ ካሌብ (st. Elesbaan)
ደርግ ሁለተኛው የኢትዮጵያ ፓትርያርክ አቡነ ቴዎፍሎስ ላይ ያቀረበባቸውና ለስቅላታቸው እንደምክንያት የተሰነ...
በኢትዮጵያ እና የእንግሊዝ ሱማሌ-ላንድ ድንበር ማካለል ኮሚሽን ውስጥ ሁለቱን አገራት የወከሉት ዋና ዋና ግ...
የመጀምሪያዋ ዘመናዊ የኢትዮጵያ የጦር መርከብ ማን ትባላለች?
የአፄ ቴዎድሮሥ ወደ ሥልጣን አመጣጥ ምን ይመሥል ነበር?
ዳግማዊ ዓጼ ምኒልክ ከእንግሊዝ መንግስት ጋር የኢትዮ-ሶማሊያን ድንበር በተመለከተ የተፃፃፏቸው ደብዳቤዎች።
የመጀመርያዉ ኢትዮጵያዊ ፓይለት (አዉሮፕላን አብራሪ) ማን ይባላሉ?
የአድዋን ጦርነት የመሩት ዋና ዋና የሁለቱም አገራት የጦር አበጋዞች እነማን ናቸው?
ጄነራል ተፈሪ በንቲ ከደርግ የተሰናበቱበት እና ኮሎኔል መንግስቱ ስልጣን ያጠናከሩበት ሂደት ምን ይመስል ነ...
የካቲት 12 ቀን 1929 ዓ.ም. በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ምን አይነት ቦታ አላት?


c: text/html

text:
22000099 IIssssuuee NNuummbbeerr 22
uubb iiss tthhee HHuubb yy EEllaa PPaallmmeerr
uubb iiss tthhee HHuubb aaddvviisseess aanndd hheellppss rruurraall ppuubbss,, oowwnneerrss,, lliicceennsseeeess aanndd ccoommmmuunniittiieess ttoo mmaakkee aa ppoossiittiivvee iimmppaacctt iinn rreessppoonnddiinngg ttoo aanndd ssuuppppoorrttiinngg tthhee nneeeeddss ooff tthheeiirr llooccaall ccoommmmuunniittiieess bbyy uussiinngg ppuubbss ffoorr tthhee ccoo--llooccaattiioonn ooff nneecceessssaarryy sseerrvviicceess aanndd aarrttiiccuullaattiinngg tthheeiirr ssppeecciiaalliisstt llooccaall nneeeeddss.. TThhee oorrggaanniissaattiioonn sseeeekkss ttoo eennccoouurraaggee ssoocciiaall eenntteerrpprriissee aanndd ddii-- vveerrssiiffiiccaattiioonn ffoorr ppuubbss wwhheerree tthheessee ccaann ddeelliivveerr ccoommmmeerrcciiaall vviiaabbiilliittyy iinn ssuuppppoorrttiinngg mmaannyy rruurraall sseerrvviicceess,, wwhhiicchh aarree eeiitthheerr uunnddeerr tthhrreeaatt oorr mmaayy hhaavvee rreecceennttllyy cceeaasseedd ttrraaddiinngg..
OOnnee ssuucchh pprroojjeecctt hhaass ttaakkeenn ppllaaccee wwiitthhiinn aann AASSHHTTAAVV mmeemmbbeerr vviillllaaggee,, RRaavveennssttoonneeddaallee iinn CCuummbbrriiaa.. TThhee BBllaacckk SSwwaann hhoollddss aa ppiivvoottaall rroollee wwiitthhiinn tthhiiss ssmmaallll,, rreemmoottee ccoommmmuunniittyy,, bbeeiinngg aa hhootteell,, rreessttaauurraanntt aanndd ppuubblliicc hhoouussee.. AAfftteerr mmaannyy yyeeaarrss ooff ddeecclliinnee MMrr aanndd MMrrss DDiinnnneess ppuurrcchhaasseedd tthhee hhootteell iinn JJuullyy 22000066,, aanndd hhaavvee iinnvveesstteedd aarroouunndd ££115500,,000000 rreessttoorriinngg tthhee bbuuiillddiinngg aanndd ddeevveellooppiinngg tthhee bbuussiinneessss..
SSHHTTAAVV EEEWWWSSS
oouurrnnaall ooff TThhee AAssssoocciiaattiioonn ooff ssmmaallll
HHiissttoorriicc TToowwnnss aanndd VViillllaaggeess ooff tthhee UUKK
TThhee bbuussiinneessss pprroovviiddeess vvaalluuaabbllee llooccaall eemmppllooyymmeenntt ffoorr 33 ffuullll--ttiimmee aanndd 99 ppaarrtt--ttiimmee ssttaaffff,, aanndd iitt hhaass aallwwaayyss bbeeeenn tthhee aaiimm ooff tthhee oowwnneerrss ttoo pprroovviiddee aass mmaannyy sseerrvviicceess aass ppoossssiibbllee,, iinncclluuddiinngg hhoollddiinngg mmaannyy ccoommmmuunniittyy eevveennttss aanndd ffuunndd rraaiissiinngg aaccttiivviittiieess ffoorr tthhee vviillllaaggee.. TThhee mmaaiinn ccaattaallyysstt ffoorr tthhee sshhoopp pprroojjeecctt wwaass aa 5500%% ffiinnaanncciiaall ccoonnttrriibbuuttiioonn ffrroomm CCuummbbrriiaa CCoouunnttyy CCoouunncciill,, tthhrroouugghh tthhee CCuummbbrriiaa RRuurraall IInnffrraassttrruuccttuurree rrooggrraammmmee ((CCRRIISS)),, wwhhiicchh hheellppss rruurraall ccoommmmuunniittiieess rreettaaiinn aanndd ccrreeaattee sseerrvviicceess.. CCRRIISS ccoovveerreedd hhaallff tthhee ccoossttss ooff ccoonnvveerrttiinngg aa rroooomm aatt tthhee ppuubb iinnttoo aa sshhoopp sseelllliinngg ggrroocceerriieess,, iinncclluuddiinngg llooccaall pprroodduuccee aanndd ssoommee llooccaall ccrraaffttss..
TThhee sshhoopp hhaass ssttrreennggtthheenneedd tthhee ccoommmmuunniittyy rroollee ooff tthhee hhootteell aanndd aaddddeedd ttoo tthhee qquuaalliittyy ooff lliiffee ffoorr llooccaall ppeeooppllee;; ppaarrttiiccuullaarrllyy tthhoossee wwhhoo ffiinndd iitt ddiiffffiiccuulltt,,
oorr aarree uunnaabbllee,, ttoo ttrraavveell ttoo llooccaall sshhooppss ffuurrtthheerr aaffiieelldd.. IItt hhaass ccrreeaatteedd nneeww eemmppllooyymmeenntt ooppppoorrttuunniittiieess ffoorr llooccaall ppeeooppllee,, iimmmmeeddiiaatteellyy pprroovviiddiinngg 44 ppaarrtt--ttiimmee jjoobbss.. TThhee sshhoopp ssoouurrcceess aallll ggooooddss llooccaallllyy,, aanndd tthhee ffrreesshh ffoooodd sseeccttiioonn sseellllss oonnllyy llooccaall pprroodduuccee,, ssuuppppoorrttiinngg llooccaall ssuupppplliieerrss.. TThhee iinnccrreeaasseedd ttuurrnnoovveerr iinn ffrreesshh ggooooddss hhaass aallssoo hheellppeedd ttoo iimmpprroovvee tthhee oovveerraallll bbuuyyiinngg ppoowweerr ooff bbuussiinneessss.. TThheerree hhaavvee aallssoo bbeeeenn rreeaall eennvviirroonnmmeennttaall bbeenneeffiittss.. AA ccuussttoommeerr ssuurrvveeyy ffoouunndd tthhaatt tthhee sshhoopp hhaass ssaavveedd llooccaallss ddrriivviinngg aarroouunndd 110000,,000000 mmiilleess aa yyeeaarr,, eeqquuaattiinngg ttoo aa rreedduuccttiioonn iinn CCOO22 eemmiissssiioonnss ooff 3333 ttoonnnneess..
CCoonnttiinnuueedd ppaaggee 22
Page 1
| Page 2
| Page 3
| Page 4
| Page 5
| Page 6

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dambi Dolloo 30/01/2010
Yeroo ammaa barattotni Mana barumsaa sadarkaa 2ffaa Qellem, laaftoo fi Oliiqaa Dingil guyyaa erga sa’atii 10:30 jalqabanii alaabaa A.B.O gurguddaa fi Xixxiqqaa isaa qabatanii ganda hundaa keessa karaa gurguddaa Asfaaltii irra oliif gadi fiiguun Sirbaa fi dhaaddannoo ciccimaa dhageessisaa jiru.
Poolisiin Idilees, korri Bittineessaanis karaa duraa goranii kabaja Qeerroof sirriitti godhaniiru. Baayyeen isaan emotional support keessa isaaniin gochaa akka turan fuula isaanii irraa hubachuun ni danda’ama. Qeerroon dhiichisaa tures kabaja qabu poolisiif agarsiisee jira. Poolisiin Oromiyaa keenya, Korri bittineessaa keenya jechuun poolisootni miira gammachuuf kolfaan guutamanii yeroo ija jaalalaan qeerroo geggeessan ija koon ilaalaan ture. Qabeenyaa nama dhuunfaa ta’e dhaabbilee garagaaraatti aggaamiin tokko hin godhamne hin yaadamnes kun immoo haalaan hiriirichi nagaan akka xumuramuuf gumaacha guddaa godhee jira. Dhaamsin qeerroof qabu harras ta’e bor adaraa adaraa osoo alaabaa qabatanii bahuun hafee gaariidha jedheen yaada. Sababni isaa kaayyoo keenyatti gufuu ta’uu waan danda’uuf. Yeroo kanatti alaabaa qabatanii sochii
akkanaa geggeessuun qabsoo keenyatti mudaa kaa’uun dhiibbaa guddaa geggeessitoota hojii qulqulluu fi aantummaa uummataa qabaachuun hanga lubbuu isaanii aarsaa godhanitti hojechaa jiran irratti rakkoo fiduu ni mala. Dabalataan qeerroon sodaa malee amma illee karaarra oliif gadi deemuun sirbaa jirtan yaada keessan sirriitti ibsataniittu waan ta’eef nagaan gara mana keessaniitti galaa. Dukkanoofnaan Makalakiyaan dukkanaan dahattee isin miidhuu waan dandeessuuf. Qabsoon itti fufa


text:
Ameerikaan lammiilee isiitiin gara Itoophiyaatti imaluun balaa qaba jetti. Akka ibsa Ministerra Hajaa Biyya-alaa Ameerikaatti, fincila woggaa dabree hordofee, erga mootummaan Itoophiyaa labsii yeroo muddamsuu labsee biyyattii keessaa tasgabbiin hin jiru. Ammas haalli namoonni karaa irraa qabamaa itti hidhaman jira jetti.
Gama biraatiin, akka ibsa kanaatti, mootummaan Itoophiyaa irra deddeebi’aa toora intarneetiifi bilbilaa cufuudhaan wolqunnamtii Embaasii fi lammiilee Ameerikaa Itoophiyaa keessa jiranii ulfaataa taasiseera. Ammas, mootumman Itoophiyaa yeroo heddu lammiilee Ameerikaa mana hidhaa seensisus gara Embaasiitti hin gabaasu, jedha ibsi Ministerra Hajaa Biyya-alaa.
Motummaan Ameerikaa lammileen isaa Itoophiyaa keessa jiran uf eeggannaa akka godhani gaafateera.


text:
Hiiyumaan Raayitsi waach akkaata mirgi dhala namaa biyyoota adda adda keessatti itti qabamaa jiru ilaalchise gabaasa baasee jira. Gaabaaasni Itoophiyaarrattii bahe afaan sadiitiin dhiyaate: Afaan Oromoo, Ingiliffa fi Amaariffa. Dhaabbana idila addunyaa tokko Afaan Oromootiin gaabaasa yeroo dhiyeessu kan Hiiyuuman Raayitsi Waach kun kan jalqabaati. Kun immoo guddina Afaan Oromoof gahe guddaa’aa ni qabaata. Walumaa galatti gabaasni Hiiyumaan Raayitsi Waach baase kan armaan gadiiti.
“Motumaan Itoopian humna dhiibaa fudhechuu itti fuufeera. Bara 2015 keessatti qofa miseensota dhaabbilee siyaasaa, gaazexessitoota, fi hiriirtota nagaa baay’inni isaanii gidiraa adda addaa, hidhaa akka malee, akkasumas hiraarfama ilaalcha siyaasa irraa ka’ee gaggeeffamaa tureef saaxilamuun isaanii itti fufeera.
Sababa qaamota sagalee addaa qaban irratti karaan cufameef Gamtaan dhaabota siyaasaa aangoo irra jiru, Addi Dimokraatawaa Warraaqsa Ummata Itoopiyaa (ADWUI), baatii Caamsaa keessa filannoo gaggeeffameen teessuma paarlaamaa 547 hunda moo’eera. Dhufaatii Prezedantiin biyya Amerikaa Baaraak Obaamaa dura hidhamtoota siyaasaa beekamoo muraasa gadhiisuu tiin alatti mirga bu’uraa dhala namaa, seerota, imaammata caasaawwan bilisaa ummataa fi midiyaa cunqursan fi akka hin malletti sochii dhorkuuf tolfaman ilaalchisee biyatii keesatti fooya’insi ta’e homa hinjiru.”
Gabaasa guutuu isaa liinkii kana cuqaasuun dubbisaa. Gabaasa Hiiyumaan Raayitsii Waach ka bara 2016 Itoophiyaarratti Baase


text:
Mormii Iraan: Lammiilee qeequudhaaf malee balleessaaf mirga hinqaban jedhu -Ruhaaniin.
Mormii motummaa irratti Iraan gutuutti alkan gaggeefameen namoonni kudhan ajjeefamusaanii, televisziiniin motummaa beeksise.
"Taatee alkan darbeetiin walumagaa galatti namoonni 10 magaalawwan adda addaa keessatti ajjeefamaniiru, jedheeras. Erga kamisa darbeetii mormichaan walqabatee naomoonni 12 ajjeefamaniiru.
Pirezidaantiin biyyattii Haasan Ruhaaniin akka tasgabbaa'aniif waamicha taasisanis ammalleen mormiin akkuma itti fufeetti jira.
Pirezidaantichis haasaa isaanii jalqabaa Dilbataatiin jeequmsaaf obsa akka hinqabaannee akkeekachiisanii ture.
Pirezidaantiin Iraan Haasan Ruhaan lammiileen motummaa mormuun hiriira taasisuun ni danda'u garuu nageenya biyyatii balaarra busuuu hinqabaatan jechuun dubbataniiru erga hiriira mormii guyyoota afuriif taasifameen booda.
Haasaa waligahii kaabinee irratti taasisaniin, rakkinni jiraachu isaa amananii garuu jeequnsi akka hinobsamne himaniiru.
Mormiiwwan kunneenis erga bara 2009 asii akka mormii olaanaatti kan taasifamedha.
Magaaloota hedduu keessatti walitti bu'insii umamee kan ture yoo ta'e, Iraan akka mormiin hin taasifamne dhorkuuf jecha midiyaalee hawaasaa daangeessitee turte.
Daandeessuun yeroodhaaf appiiwwan kan akka Telegraam fi Instagram irratti taasifamanis gabaasawwan Ejansii oduu motummaa Irib irratti dhiibbaa tasisera.
Mormichis kan eegalee kaaba baha biyyattiitti rakkina dinagdee fi dabalii gatii sababeefachuun yoo ta'u, innis booda keessa gara mormii siyaasaatti geedarameera. Mormiin kunneenis ogganaa mama murtii olaanaa Ayaatolaah Ali Khaameneii, Mr Ruhanii fi lamiilee biyyattii imaamata alaa jidduu gala irraatti kan xiyyeefate ture.
Pirezidaantiin Ameerikaa Donaald Tiraamp barreefama twiitii isaanii kan dheenyaatiin akka jedhaniitti, Iraanoonni 'haala maallaqni fi qabeenyaan isaanii itti hatamuu fi shororkessummaa irra itti olfamu irratti dhumaratti abshaalomaa jiru.''
Pireezidaantiin Iraan Mr Ruhaan garuu haasaa isaanii duraatiin Mr Tiraampiin qeeqanii turan.
''Jareen Ameerikaa kunneen kan amma biyya keenyaaf gaddaa jiran, baatii muraasaan dura biyya Iraan shorkeesituu jechu isaa hin irranfate fakkaata,'' jechuun dubbatanii ture.
''Namichi dinagdee iraaniitti mataadhaa hanga miilaatti diina ta'ee kunis, lammiilee Iraan waliin gadduuf mirga hinqabu,'' jechuun itti eeda'aniiru.
Pirezidaantiin iraani akka jedhanittis, lammiileen iraan, ''komii motummaarratti qaban ibsachuu fi mormiif bahuuf mirga guutuu qabu...garuu karaawwan haala biyyattii fooyya'iinsatti qajeelchuun ta'u qabaata,'' jedhaniiru.
Arii haala dinagdee, dhabiinsa iftoominaa fi malaamaltummaa jiru kan fudhata yoo ta'u, galmee isaanii dhoksaniiru.
Kana malees, Mr Ruhoon qeequuniifi jeequmsi ykn qabeenyaa uummataa barbadeessuun waan garaa garaatii jedhaniiru.
Jeequmsi guyyaa Sanbataa guutuu biyyattiitti babalattee kan ture yoo ta'u, vidiyoowwan inarneetiin gadiifaman akka agarsiisanitti Dilbatas itti fufuun magaaloota biyyattii kan birraa keessattis babalate jira.
Akka vidiyoon BBC Parshiyaan argate mul'iseettis, namoon muraasni walitti qabamuun magaalaa guddittii Tehiraan keessatti, ''duutii abbaa hirreetiif'' jechuun dhaadataa kan turan yoo ta'u, poolisiin mishaanitti fayyadamuun hiriiricha bittinseera.


text:
Amaloota Barreessaa LibreOffice
Barreessaan LibreOffice galmeewwan barruu isa saxaatoo, gabateewwan, yookin taattoowwan dabalachuu danda'u saxaxeessuu fi hoomishuu sidandeesiissa. Kanaan booda galmeewwan Maykirosoft Woordii, HTML, yookin Dhangii Galmee Harkee Adoobee (DGH, PDF) dabalatee dhangiiwwan heedduun olkaa'uu nidandeessa.
Contents
Barreessuu
Barreessaan LibreOffice galmeewwan bu'uura lachan, kunis yaadannoowwan, faaksii, xalayaawwan uumuu sidandeesiissa, akkasuumas galmeewwan maki, galmeewwan kutaa hedduu dheeraa fi xaxaa, murqusaa guutuun, gabateewwan fi kaasawwan wabii dabalatee itti fufa.
LibreOffice Writer also includes such useful features as a spellchecker, a thesaurus, AutoCorrect, and hyphenation as well as a variety of templates for almost every purpose. You can also create your own templates using the wizards.
Saxaaxuu fi Caasaa uumuu
LibreOfficen akka galmeewwan saxaxesiituuf filannoowwan hedduu laata. Keewwatawwaniif ramaduu fi akkaataalee fooyyessuu, arfiilee matamataa, goodayyaawwan fi fuulootaa uumuudhaaf Foddaa Akkaataalee fi Dhangeessuu fayyadami. Akkasuumas, Naanna'aan galmeewwan kee keessa atatamaan akka deemuu dandeessuuf gargara, mul'annoo toorii keessatti galmee kee ilaaluu sidandeesiissa, akkasuumas faana wantaawwanii isa ati galmee kee keessatti saagdee eega.
Akkasuumas, galmeewwan barruu keessatti kasaawwan fi gabateewwan hedduu uumuu nidandeessa. Akkaataa barbaaddeen caasaa fi danaa kasaawwan fi gabateewwanii qindeessuu nidandeessa. Akkuuma sanaan akka barruucha keessaa maalimaawwan walgitanitti utaaluu dandeessuuf, geessituuwwanii fi toorbarruuwwan dhiisi.
Barreessaa LibreOffice waliin Maxxansa minjaalee
Barreessaan LibreOffice galmeewwan haalata kaamayaan uumuudhaaf akka sigargaaruuf, maxxansa minjaalee fi meeshaalee fakkasaa hedduu kunis broosharii, iftoomsaa, fi afeerraawwan of keessaa qaba. Galmeewwan keetii, goodayyaawwan barruu, saxaatoo, gabateewwan tarreewwan tarjaa-hedduun, akkasuumas wantaawwan kabiroon dhangeessuu nidandeessa.
Herregawwan
Galmeewwanii barruu LibreOffice keessaa dalaga herregaa walqabatoo warra herrega walxaxaa fi kornyoowwan yaayaatiif sigargaaran qaba. Akka herrega hujjeechuu dandeessuuf, gabatee tokko galmee barruu keessatti salphaatti uumuu nidandeessa.
Fakkasaawwan Uumuu
Meeshaan fakkasaa Barreessaa LibreOffice, galmeewwan barruu keessatti fakkasaa, saxaatoo, waayoowwan, akkasuumas fakkasaawwan ka biroo uumuu sidandeesiissa.
Saxaatoo Saaguu
Galmee barruu keessatti, saxaatoo JPG yk GIF tiin dhangeefamee dabalatee, dhangiiwwan adda addaa waliin fakkaattiiwwan saaguu nidandeessa. Dhangiiwwanii baayee beekamoon galmee barruu keessaa kan gulaalamuu dandaa'an gulaalaa calaqqeetiini. Akkasuumas, Kuusfaayaan walitti qabaa saxaatoo muraa faayoowwan isaaniin qind'aanii laatta.Hojqoncoo Kusfaayaa miidhaa bocquu dibuu uuma.
Walqunnama Fayyadamaa Mijee
Walquunnamaan sagantaa akkaataalee barbaaduutti akka qindeessuutuuf, sajoowwanii fi bafatawwan maamileesuu dabalatee saxaxxeefame. Argii kee irraa bakka barbaadduutti, foddaa sagantaa kunis, foddaa Akkaataa fi Dhangeessuu ykn Naanna'aa akka foddaalee bololi'laatti qubachiisuu nidandeessa. Akkasuumas foddaalee tokko tokko qarree iddoo hojiitti hidhuu nidandeessa.
Harkisii Kaa'i
Amalootii harkisii kaa'i akka ati haala gaariin atatamaan galmeewwan barruu LibreOffice keessaa waliin hojeechuu sidandeessisa. Fakkeenyaaf, wantaawwan, kunis saxaatoo kuusfaayaa irra, galmeedhuuma tokko keessaa bakka tokko irraa gara birootti, galmeewwan LibreOffice gidduutti harkistee kaa'uu sidandeessisa.
Dalagaalee Gargaarsaa
fayyadamaawwan LibreOffice tiif Sirna Gargarsaa akka wabii guutuutti, dalagaalee salphaa fi xaxaadhaaf, ajajoota dabalatee fayyadamuu nidandeessa.


text:
Finfinnee Sadaasa 06 2006(FBC) Gareen biyyaalessaa kubbaa miilaa Itiyoophiyaa kaleessa Finfinneedhaa ka’uun Naayijeeriyaa erga ga’ee booda Kaalaabaar ga’uun shaakallii taasiseera.
Gareen Itiyoophiyaa shaakalliisaa kan taasise Yuuniivarstii Kaalaabaar keessatti akka ta’e galaalchaan keenya Yoonaas Azzaza gabaaseera.
Miseensoonni garee biyyaalessaa mira gaariirratti argamuun shaakallii akka taasisaniifi rakkoon miidhama wajjin wal qabatee mudatellee akka hin jirre eerameera.
Waaliyaawwan Itiyoophiyaa kan qubatan Hoteela Chaanaal Viwuu jedhamuudhaan beekamu keessa yammuu ta’u iddoo shaakallii ga’uufis daqiiqaa 5 qofa imalan.
Gareen biyyaalessaa kubbaa miilaa Itiyoophiyaatiif wayita Naayijeeriyaa ga’etti buufata xiyaaraa irraa eegalee simannaan gaariin akka taasifames himameera.
Gareen biyyaalessaa kubbaa miilaa Itiyoophiyaa gitasaa Naayijeeriytaa wajjin sanbata boruu akka lakkoofsa sa’aatii Itiyoophiyaatti sa’aatii 12fi daqiiqaa 10 irratti morkii eegala jedhameera.
#Hits:142
Gareen bioyyaalessaa kubbaa miilaa Itiyoophiuaa Kaalaabaar gale
Finfinnee Sadaasa 05 2006(FBC) Gareen biyyaalessaa kubbaa miilaa Itiyoophiyaa morkii murteessaa gulaallii waancaa Addunyaatiif garee Naayijeeriyaa waliin taasiuuf har’a waaree dura sa’aatii afururratti Finfineedhaa ka’uun xiyaaraan Naayijeeriyaa Kaalaabaar galeera.
Gareen Itiyoophiyaa Magaalaa Kaalaabar erga ga’ee boqatee booda har’a waaree booda shaakallii akka taasise leenjisaan garee biyyaalessaa obbo Sawunnat Bishaaw Faanaa Biroodkaastiing Korporeetitti himaniiru.
Garee biyyaalessaa Itiyoophiyaa waajjin deeggartoonni lakkoofsaan 60 gahanis akka deeman eerameera.
Morkiin gareewwan lamaanii sanbata dhufu sa’aatii 12 irratti akka taasifamudha kan himamaa jiru.
#Hits:
Shaampiyoonaan moo’anii darbuu Itiyoophiyaa eegalameera
Finfinnee Sadaasa 01 2006(FBC) Shaampiyoonaan moo’anii darbuu kubbaa miilaa Itiyoophiyaa eegalameera.
Sirna jalqabaa kaleessa raawwatamerratti Staadiyamii Finfinneetti kilabiin Biiraa Harariifi humna ittisaa gara marsaa itti aanutti darbuusaanii mirkaneeffataniiru.
Tapha har’a waaree booda taasifameen ammoo kilabiin ittisaa Walaayittaa Diichaa 1fi0n moo’achuun gara marsaa itti aanutti darbeera,Zaraay Iyyaasuutu gabaase.


text:
Godaantota Biyyoota Ambaa Keessatti Balaa Mudataniif Kan Itti Gaafatamu Sirnuma Biyyan Bulcha Ofiin Jedhu Wayyaanee ti
Ibsa Infoo Deeskii ABO
Ilmaan Oromoo fi sabaa fi sablammoota biroo biyya keessatti hojjetatanii guddachuu dadhabuu irraa baruma baraan biyyoota ollaa fi fagootti godaanu. Kana keessatti lakkoofsi ilmaan Oromoo haalaan guddaa dha. Irra guddaan isaanii karaa seeraan alaatiin biyyoota ollaatti godaanu. Biyyoota ollaa irrattis dhiibbaa sirna Wayyaaneetiin nageenya dhowwatamanii fagaatanii deemuuf jecha balaawwan rifaasisaa adda addaa mudatu. Haala kanaan baqattoonni Oromoo fi saboota biroo Sudan, Somalia, Somali Land, Punt Land, Djibouti, Kenya, Suudaan Kibbaa, Yemen, Saudi Arabia, Dubai, Bahrain, Lebanon, Qatar, Masr, Libya fi Afriikaa Kibbaatti faa godaananii argaman kumoota dhibbootaan herregamu.
Godaantonni kun gariin isaanii rakkoo siyaasaatiif biyya jaalatan irraa baqatan. Gariinis biyya keessatti dalagatanii guddachuuf, of jiraachisanii fira ofiis gargaaruuf hiree dhowwatamanii, cunqursaa bifa adda addaan hiraafamanii carraa hojii wayyaa barbaachaaf jecha biyyaa bahan. Biyya isaanii keessatti nagadanii, qotatanii yookiis ogummaa qaban birootiin…
View original post 152 more words


text:
Hawwiin intala obboo Mohaammad Waaqoo Waarituuti. Ammaan tana yuniveristii Michigan State University godina Michigan jirtu keessatti barumsa doktorummaa PhD barachuutti jirti.
Bara 2011 keessaa sadarkaa lammeeessoo fixxee Itoophiyaa Oromiyaa dhaxxe.Adoo deemtuu intala ceetu tokko arge jetti.
"Mucayyoon tun maan taate jennaan hin maraattee naan jedhani. San irratti ammoo obboleessii adaadaa tiyya yaadii itti baayyatee ufi ajjeesee san irraa kahee namii maaliif maraata jedhe barumsa herrega mataa[psychology] qoratu baradhee,” jetti.
Hawwiin barumsii herrega mataa namaa qoratu kun waan tokko irraa kahee qalbii isii bute.
“Biyya deemee yeroo sun rakkob aayee arge.Nama baayyee mataan dhukkubu arge.Mucatti wayii asumaa achi fiigdu arge maal taatee yoo jedhu hin maraattee jedhan,Sana irraa yaadu jalqabee jetti.”
Tanumaaf jettee barumsa isii cufa woma herrega mataa namaa baratte, Hawwiin.
Digrii qaraa yunivertii Oregon State university fixxe barumsa herrega mataa ykn Psychology baratte.Digrii lammeessoollee barumsa dhiba mataa namaa irraa dhowwuu ykn prevention psychology itti daratteebaratte.Barumsa doktummaa herregaa PhD ammoo barumsa herrega mataa namaa irratti nama gorsu prevention science baratte.
“Maatiin tiyya barumsa doktorummaa baradhii naan jedhan ani ammoo hin fedhuu jedhe.Kama ufi jaaladhee nama gargaaruu danda jedhe filadhe,”jetti.
Akka Hawwiin jettutti namii waan qalbiin isaa feetu barachuu baannaan bu’aa hin buusu “hujii irratti si dhiba,” jetti
Namii maaniif mana taahee yaada jedhee yaadee jette Hawwiin. “Namii ufi irrati hin beeku ,malee waan hedduutti isa dhiba.”.
Hawwiin bara 2011 keessa sadarkaa lammeessoo fixxee yuniversitii seentellee carraa barumsa nama barumsa irratti qabxii guddoo fidee kennanii tolaan barsiisan scholarship argattee baratte.
Digrii lammeessoo qofa irratti beesee ufii baaftee qorannoo hojjachaa baratte.Barumsa PhD ammoo qorannoo hojjachaa yuniveritiin Michigan State University tolaan isii barsiise.
“Torbaanti saatii 10 hojjadhaa yoo barumsii natti ulfaatu warra kiyyaa bilbilee gargaarsa gaafadha.Gargaarsa horii adoo hin tahin akka yaadaan na jajjabeessan gaafadhaa,”jetti.
Hawwiin ufi bira dabartee amma ijoollee dubraa Oromoo sadrkaa lammeessoo haga sadarkaa olaanaa jiran gargaaruu caasaa barumsaa ‘Obboleettii’ jedhu ganna dabre keessa yayyabde.
“Akka ijoollene Oromoo carraa baranoota sadarkaa olanaaa argatan, barmumsa isaanii guddifachuu dandahan tolaan gargaarra.Sun caalaatti akka isaan yoo sadarkaa olaanaa fixanillee wal gargaaran golchuuf.”
Tana caalaatti ammoo akka isaan hujii isaanii jabeeffatanii sadarkaa lammeesoo haga sadrkaa olaanaatti dabaranii haga bulchiinsa gahanitti ufi dandahanii ummataaf qabsaahanii aadaa isaaniillee guddisan gochuuf gargaaruuf Obboleettii yayyabde.
Hawwiin nama barachuu fedhu waan tokko gorsiti “wannii nama dhibaa hin jirtii yoo barumsa barattu jaalatte itti jabaadhii ittuma dedeebi’i,”jetti.


text:
Jeequmsa tibbana aanaalee fi dhaabbilee barnootaa tokko tokko keessaatti uumameen lubbuu namootaarra miidhaan qaqqabuu poolisiin ibse
Finfinnee: Sadaasa 23, 2008 (FBC) Tibbana jeequmsa naannoo Oromiyaa aanaalee tokko tokkoo fi dhaabbilee barnoota ol’aanoo lamaarratti mudatee ture tasgabbaa’uusaa Komishiniin Poolisii Oromiyaa beeksise.
Manneen barnootaa sababa kanaan hojii dhaabanii turanis akka gara hojii baruufi barsiisuutti deebi’an ta’aa jira jedhameera.
Jeequmsichaanis namoota du’aniifi miidhamani irra ga’eef Koomishinichi akka gaddedha komishinarri komoshinii poolisii oromiyaa Ibraahim Hajii ibsa har’a miidiyaadhaaf kennaniin kan himan.
Gaddi kunis kan ibsame jeequmsa tibbanaa naannoo Oromiyaatti godinaalee adda addaa keessatti uumame hordofee ibsa Koomishiniin Poolisii Oromiyaa kenneeni.
Sababii rakkoo nageenyaa uumame kanaa jechuun kan himames gaaffii pilaaniin qindaa’aan magaalaa Finfinneefi magaalota naannaa isheef qophaa’e isa hangafadha.
Komishinarri Koomishinii Poolisii Oromiyaa Ibraahim Hajii dhimma waqtiidhaarratti ibsa laataniin jeequmsi kuni dhaabbilee barnoota ol’aanoo Naannoo Oromiyaa keessaa lama Yuuniversiitii Haroomaayaa fi madda walaabuuu akkasumas aanaalee oromiyaa 10 keessatti mudatee akka ture himaniiru.
Jeequmsa kana dhaabudhaafis qaamoleen nageenyaa keessumaa poolisiin uummata naannaa jeequmsi mudatee kana waliin qindoomudhaan tasgabbeessuuf yaalera jedhan komishinar Ibraahim.
Sababa jeequmsaa kanaan barattoonni sadii madaa’aniiruu ibsa kanaan kan himamedha.Gama qaama nageenyaa keessaa poolisoonni ja’a madaa’udha kan dubbatame.Iddoowwan jeequmsaa keessaa Godina Wallagga Lixaa aanaa Gullisoofi Godina Shawaa Kibba Lixaa aanaa Toleetti barattoonni 3, du’an jiraachuu komishinar Ibraahim himaniiru.
Miidhaa qabeenyaafi namarra ga’e kanaafimmoo komishinichi gaddi guddaan akka itti dhaga’amedha kan himan.Kan Yuunivarsiitota lameen keessatti mudate Yuunivarsiitii Haromyaafi Yuunivarsiitii madda Walaabuutti miidhamni du’aatii akka hin mudanedha kan himamee jiru.
Sab-qunnamtiileen hawaasaas ta’anii elektirooniksii Yuunivarsiitii Haromaayaatti barattoonni sadii du’aniiruu haasa’amu akka hin jirre Komishinara koomishinii Poolisii Oromiyaa Ibraahim Hajii irraa dhageenyeerra.
Jeequmsa uumame kana tasgabbeessuu keessatti poolisiin dirqama itti kennamu yeroo ba’atutti tarkaanfiin fudhate humnaa olii mitii kan jedhu gaaffii ka’udha.Komishinichi ibsa isaatiin tarkaanfiin tasgabbeessaaf fudhatame madaalawaa ture,garuu iddoon humnaa ol dhiibbaa uumes jiraa hima.Sunimmoo qorannoon adda ba’aa jedhaniiru.
Iddoowwan jeequmsi uumametti barattoota itti hirmaatan hubannoo kennuufii malee manneen amala sirreessaa tursiisuuf hin barbaadamu kan jedhan komishinarichi,kanneen ka’umsa jeequmsaa keessatti hirmaatan ammallee gama seeraa isa sirriidhaan gaafatamuun itti fufa jedhan.
Yeroo ammaa iddoo tasgabbiin itti dhabamee ture furmaata argachaa jiraa kan himan komishinar Ibraahim barattootas ta’ee qaamolee hawaasaa biroo gaaffii kaasaniif deebiin kallattii sirriin akka kennnamuufi hubannoo ga’aan kennamuufiinis cimee itti fufa.
Manneen barnootaa hojii dhaabanis muraasa isaanii malee garri caalu hojii baruufi barsiisuu eegalaniiru jedhani. Haalli jeequmsaas amma tasgabbaa’ee akka jirudha komishinarichi kan himan; Geetaachoo Mul’ataatu gabaase.
FE’uu: Maarituu Galaalchaa


text:
Tokkummaa, Oromummaa fi Bilisummaa August 17, 2011Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
4 comments
Tokkummaa Oromummaa Bilisummaa
Ummati Oromoo akka saba tokkootti sirna gadaa jalati of ijaaree waggooti dhibba baayyeef diinoota isaa of irraa dhowwee walabummaan jiraachaa ture. Yeero sana Oromiyaa akka biyaatti ijare. Oromiyaan kan dhalate sirna poolitikaa gadaa jalatti ture. Booda yeero sirni gadaa iddo bayyeetti caacabuun, iddo tokko tokkotti sirni mootii dhalate humni pololitikaa Oromoo laafuu …caalqabe. Keessumaa jaaraa kudha sagal keessa sirni mootii Oromiyaa keessaa iddo bayyeeti biqilan sirna gadaa baayyee laffisan. Jaarraa kudha sagal keessa sirni Kaappitaalismii Awurooppaa irraa gara Afrikaatti babalacha ture. Kun Habashootaaf caaraa isaan duraan qabaachaa hin turre kenneef.
Habashooti waggoota dheeraaf humna Oromoo dura dhaabbachuu hin dandeenye qawee, loltootaa fi gorsa faranji irraa argataniin Oromoo dura dhabbatan. Matootii gosaa fi qondaalota Oromoo kan akka Gobanaa Daanciifaa malaan ofitti qabatan. Akka kanaan gara waggaa shantamaa olii Oromoo irratti duulani, Oromiyaa cabsanii biyya Abisiiniyaa kan booda Ethiopia jedhanitti dabalatan. Waggoota shantamman kana keessa Oromoonni miliyoona shanii ol akka dhumaan seenaatu ragaa baha.
Oromiyaa , biyaa Oromoo, diigani bakka baayyeetti qoodanii maqaa adda addaa keenaniif. Shawaa, Haraghee, Wallo, Wallagga, Sidamoo, Arsii, Ilu Abbaboor, Kafaa xaqlaayi gizaati kan jedhuu fi kkf jedhanii moggaasan. Oromoota kaan immoo Gojjaamii fi Tigraayitti kutan. Seenaa, aadaa fi Afaan Oromoo baleessanii ummata tokko iddo adda adaatti hiranii wal lolchiisuu wal jibbisiisuu imaammata godhatan. Har’a illee Oromooti imaammata Habashootaa kanan afaan faajja’an baayyeetu jiru. Yaadaa fi ilaalcha hamaa akkasii amma Oromummaa fi sab-bonummaan bishaatee ijja goodhatutti guutummaatti ballessuun hin salphatu.
Oromooti iddo baayyeeti sirna Habashootaa didanii fincilaa turan. Lolli Rayyaa fi Azabo, Afran Qalloo, Shaggar, Baalee f Arsii, Sibuu, Guduru fi kan biraa fakeenya fudhachuutu danda’ama. Keessumaa lolli Baalee bara jaatamoota keessa turee fi dhalachuun Waldaa Macaa-Tuulama biqiluu sab-bonummaa Oromoof gudina Oromummaaf kara saaqaan. Waldaan Muuziqaa Arfaan Qal’oo kan Dirree Dadhawaatti baruma jaatamoota keessa dhalate gabbina Oromummaaf sab-bonummaf qooda guudda gumaachan. Sochii bara baayyeef iddo adda adaatti deemaa turetu bara torbaatamoota keessa dhalchuu Addi Bilisummaa Oromoof haala aanjesse. Addi Bilisummaa Oromoos karaa ykn boochoo Oromummaaf sab-bonummaan ittiin guddatu babalise.
Egaa warra seenaa kana hin beekne, warra Oromummaa fi sabbonummaa hin qabne dha kan Adda Bilisummaa Oromoo jibbu. Olola hamaa halkanfii fi guyyaa irratti oofu. Jaarmootiin politikaa Oromoo walaba ta’an , kan tokko irraa hafe, hundinuu ABO keessaa bahan. Oromummaa, sab-bonumma fi tokkummaa Oromoo cimsuuf jaarmootiin Oromoo agoobara ULFO jedhamu jalatti of ijaranii jiru. Garuu, jabina isaanii hojiin mul’isuu hin dandeenye. Kanaaf ABOs ana malee isa jedhu dhiisee, jaarmooti Oromoo biraas ABO jibbuu fi abaruu dhiisanii tokkummaa Oromoo jabeessuun diinoota irratti babba’uun dirqama ta’a. Jaarmayaa tokko qofa qabaachuun akkuma abbaa irree (dictatorship) baballisuu danda’u, jaarmootii baayyee qabaachun tokkummaa Oromoo laaffisuu danda’a. Oromoo hunduu kana baree politikaa keenya madala (balance), haqaa, walqixxummaaf dimookrasii irratti ijaruu qabna. Oromummaa, sab-bonummaa, tokkumma fi dimokrasiin hundee poolitika Oromoo ta’uu qaba. Bilisummaan daandi kanaan malee hin dhufu.
Oromummaan Maal?
Oromummaan akka ilaalcha seenaa, aadaa, poolitikaa fi sab-bonummaa Oromootti daandi bilisummaa saaqa. Daandiin bilisummaa kun wanta Oromoon marti wal wajiin qaban irratti ijarama. Oromummaan akka ilaalcha sab-boonummaatti Oromoo humna poolitika taasisuun bilisummaa namummaa (human liberation) goonfachiisuu danad’a jedhamee amanama. Akkasumas akka ummati Oromoo waayee ofi baratee, ummatoota biraa wajjin of madaalee, wanta irra hir’ate guuttatee mirga isaaf garaa guutuun lolatu isa kakaasa.
Oromummaan seenaa, aadaa fi kara bilisumaa Oromoo ti. Kanaafuu seenaa Oromoo isa diinni awwaale mul’isuun, aadaa isaa tuffatame deebisee ijaruun, namummaa Oromoo dhitamee bilisoomisuun, Oromummaa dha. Oromummaan ilaalcha ittiin motummaa fi dhaabbattoota (“institution”) koloneeffattoota Habashaa Oromiyaa keessaa ittin buqqisani dha. Akkasumas ilmaan Oromoo dubartii dhiira, beekaa fi wallaalaa, soreesaa fi deegaa utu hin jeedhin, qomoo fi gosaan laga utuu hin lakaa’in, sirna Oromoo kan gadaa fi “dimokiraasii” haqaan akka ijaaran karaa bana.
Kana gochuuf ummatummaa Oromoo isaa iddo baayyeetti caacabe deebisee ijaara. Poolitikaa Oromoo keessatti gandaa fi laga laka’uun, nyaaphaf meeshaa ta’uun, ummata biraatti of jijjiiruu yaaluun gadi aantummaa ta’uu mulisa. Oromooti wanta akaanaa beekaas ta’e, utuu hin beekin hojjetan waldhaansoo bilisumaaf godhamutti guufu dha. Keessumaa warri poolitika keessa jiran cubbu akkasi irraa of eeggachun dirqama Oromummaa ti.
Orommummaan dhiiga, gandummaa fi laga irratti hin ijaaramu. Kanaafuu biyyummaa, seenaa, aadaa, afaan, bilisummaa fi feedha ummata Oromoo hundaa irratti hunda’aa. Kun hunduu kan ta’uu danda’u yoo Oromoon aka ummata tokkootti of ijaaree jaarmayaa cimaa fi bishaataan geggeefame qofa. Jaarmaa bishaataf cimaan akeeka (policy) ummati Oromoo irratti walii galan baasee ummata irratti hojjeechisa. Jarmoota Oromoo keessaa kana itti dhihoo kan jiru Adda Bilisummaa Oromoo ti.
Ha ta’u malee innis hir’ina tokko tokko qabu irraa kan ka’e bilisummaan Oromoo amma hara’atti bubbule. Wanta hir’ate baruun, waldhaansoo qajeelchuun, dirqama daraggoota Oromoo ti. Tokkummaa Oromoo jabeessuf jaarmootiin Oromoo ULFO keessa jiranis jaarmaa maqaa irra gara jarmaa bishaata fi ciimaatti dafani of geeddaruu qaban. Kana gochuuf Oromummaaf sab-bonummaa hundeefachuu qabu. Addi Bilisummaa Oromoos rakkoo keessa darbeef keessa jiru qoratee, hubatee, dafee of fooyeesuu qaba. Ammaa kaasee akka mootummatti hojjechuu danda’uu qaba.
Oromummaa fi Sab-bonummaa Oromoo
Oromummaan hundee namummaa Oromoo ti. Oromoon akkuma ummata biraa aadaa, seenaa fi afaan ofii qaba. Akkuma ummata kaani aadaa, seena fi afaan isaa eeggachuu fi guddifachuu fedha. Akkasumas ulifina ykn kabajaa isa tikfachuu barbaada. Kana hunda goochuuf yoookis argachuuf beekumsa bilisaa (liberation knowledge) fi jaramayaa Oromoo walaba qabaachuun dirqama. Jaarmayaa walabi kun immoo kan diina cininee madeessuu danda’u ta’uu qaba. Kan hojjidhaan waldhaanssoo Oromoo gara fuula duuratti tarkanfachiisu ta’uu qaba.
Beekumsa iddo lamatti hiruu dandeenya. Tokkoffaan beekumsa ittin nama of wallaalchisan fi gowomsan ittiin bitani dha. Lamaffan beekumsa dhuugaa irratti hunda’ee dha. Beekumsa bilisa malee Oromummaan daagaaguu hin danda’u. Beekumsi bilisa ta’e Oromoon akka ummataatti kaleessa eessa akka ture, hara’a maal keessa akka jiru, bor eessa akka ga’uu danda’u xiinxalee haqaan mulisa. Beekumsi dhuuga ummati Oromoo mootumma gadaa tokoo jalaati aka bula turee, aka gadaan hundee adaa Oromoo fi seena Oromoo ta’ee, aka Oromiyaan iti dhalatee, wayee ilalicha (Oromo world views), wayee “philosophy,” wayee hundee amanti Oromoo siriti nama barsisa. Utu wayee dubbi cicima kana hin barin Oromummaaf sabbonummaa guutu qabachun hin danda’amu.
Aksumas aka mootumman Habashoota faranjoota wajin wali galani ummata Oromooti roorisa turanif, hara’aalee aka iti jiran nuhubachisa. Kana hundumma xinxalani barun Oromummaaf sabbonumma nukeesati dagagasa. Tofta fi tarsimo bishinan walabummaf aka loolanu nugargara; bilisummaa booda Oromiyaa akkami aka ijaru kara nu saqa. Jireenyi halaga jalaa bulu rakisaf xiiphina aka ta’ee nuf mirkaneesa. Biyaa qabachun, bilisummaaf dimookrasi qabachun jireenya guutuf gamachu ta’u nu yadachisa.
Beekumsi bilisa akka Oromooti of tuffachuu jalaa bahani ummatoota biraas fakkaachuus dhiisan gargara. Oromoon ummatoota biraa gadi aka hin taane hubachisa. Ummati Oromoo ummatoota Habashaa fi faranjootaa gadi illee akka hin tane nu barsiisa. Seenaan, aadaa fi amantii Oromoo kan Habashootaa fi kan faranjootaa gadi akka hin tane nuu dhugoomsa. Oromoo Oromummaa guutuu qabu akka nama tokkotti akka of kabaju, ummata isaa ija ulfinaan akka ilaalu nuti mul’isa. Oromummaan dhuugaa jechuun kana ta’usaa nu yaadachisa. “Barchuma ulfinaa abbaatu of jala baata” isa Oromoon jedhu maal akka ta’e nuuf ibsa.
Oromooti Oromummaa hin qabne garuu kabaja ofiifis hin qaban, ummata isaniifis hin qaban. Ummata biraa fakkachuuf halkani guuyaa kaatu. Qarshif jedhanii meeshaa diinaa ta’urraa dubatti hin deebi’an. Kanaaf Oromoon Oromummaa hin qabne biyyaafis ummataafis gatii hin qaban. Kaleessa Oromooti akkasii Amharaa fi Sumalooti ummata Oromoo irrati bobaasaa turan. Har’ a immoo Tigreen maqaa OPDO jedhuun Oromoo keessaa namoota garaaf bulan ijaarrattee kanuma dalagaa jirti. Oromooti akkasi buddeena, horii jedhanii diinaaf ergamuu ykn muuudamuu bira hin darban. Jarri akkasii akka Oromummaan guudachaa, waldhaansoon cimaa adeemun guuyyaan halkan itti ta’a. Boodi isaaniis salphina, badiisa fi rakkina.
Oromoota beekumsa bilisa qabantu Waldaa Macaa-Tuulama bara jaatamoota keessa, bara torbatamaa keessa immoo ABO ijaare. Jaaramayaan bilisa Oromoo aadaan, afaan, seenaan Oromoo awwala keessaa ba’ee akka dagaagu goodha. Namummaa Oromoo isa tufatame deebisee ijaara. Waayee abbaa biyummaa ummata Oromoo barsiisa. Hawaassa Oromoo isa nyaaphi garagar digee garaa fi dudga goodhe akka isan ummata tokko ta’an barisisee, deebisee ijaara. Yoo Oromooti garagar faca’an caalatti akka isaan garbummaaf saaxilaman itti agarsiisa. Seenaa ofii beekuun, afaan ofii dubbachuun, aadaa ofii guuddisuun, tokkummaa ofii namummaa ofii jabeessuun maal akka ta’e ummata Oromoo keessatti hojiin agarsiisa.
Daandii Waldaa Macaa-Tuulama fi Addi Bilisummaa Oromoo baasaniin Afaan Oromoo qubeen bareefamuu calqabe, seenaaf aadaan Oromoo awwalcha keessaa ba’an guddachuu jalqaban, Oromoon baayeen of baranii waayee Oromiyaa fi abba biyumma isanii beekan falmachu jalqaban. Har’a bilisummaa Oromoo dhugoomsuuf barattooti Oromoo waldhaansoo hadha’aa gochaa jiru.
Oromoota lakkbsaan baayyee hin taaneetu Waldaa Macaa-Tuulama fi Adda Bilisummaa Oromoo ijaare. Baayeen issani lubbuu isanii ummata Oromoo bilisoomsuuf dabarsanii keennan. Kan hafan amma illee wadhaansoo hadhawaa kana biyaa keessaa fi alatti itti fuufanii jiru. Jagnoota Oromoo kumaana laka’amantu waldhaansoo bilisummaa Oromoo irratti wareegame. Kanaaf Dargaggooti Oromoo gaheen keenya maal jedhani of gafatanii deebi hatatamaa ofumaan itti keenuun dirqama seenaa isaan irra jiru dha.
Xuumura
Oromummaa f sab-bonummaa qabaachuun fedhii ummata Oromoo eeguun mul’ata. Fedhiin ummata Oromoo maalfa’ii? 1) Nyapha jalaa ummata Oromoo baasuuf of ijaaruu, qabsaa’uu. 2) Tokkumma ummata Oromoo ijaaru, tiksuu. 3) Safuu, namummaa fi kabaja ummata Oromoo tiksuu. 4) Oromiyaa bilisoomsuuf karaa danda’ameen halkanii fi guuyyaa hojjechuu. 4) Ummata Oromoo iddo hundatti dammaqsuu, ijaaru fi akka inni haqa isaf falmatu kakaasuu. 5) Gadaan Oromoo akka inni bifa haaraan ijaaramu gochuu. 6) Waldhaansoon Oromoo walqixxumamaa fi dimookrasii dhugaa irratti akka ammaa kaasee ijaramu carraquu. 7) Rakkina Oromoota gidduu jiru ifatti irratti mari’achuun karaa dhugaan hikuu. 8) Beekumsa bilisa horachun beekumsa cunqursaa hundeen buqqisuu. 9)Afaan, seena fi aadaa Oromoo xiinxaluu, beekuu fi guudisu. 10) ABO fi ULFO karaa maraan gargaaruu.
Fedhi ummata Oromoo dhugoomsuuf, dargaggooti Oromoo of ijaaruuf waldhaansoo ummata isaniif baayee hojjechuutu irraa eegama. Halkani guuyaa barumisatti jabachuun, waayee Oromoo fi biyaa lafaa barachuun dirqama dargaggoota Oromoo ti. Nama waa beekutu biyaaf bu’aa baayee buusuu danda’a. Garuu, barumis Oromummaa fi sab-bonummaa hin qbane oofittummadha. Namootiin tokko tokko maqaaf baratanii har’a meeshaa Tigree ta’an warra Oromummaaf sab-bonummaan sammuu isaani keessa hin jirre dha. Dargaggooti Oromoo yaada yaraa kana akka qomoo, laga, fi amantiin Oromoo hiruu irraa of eeggachuun barbaachisaa dha. Har’a yaadoota salphaa akkasiin kan macha’aan baayeetu jira. Warra akkasii ifatti dura dhaabbachuun dirqama seenaa ti.
Dargaggooti Oromoo jagnooti kuma kumaan laka’aman lubbu isaanii keennuun Oromummaa fi sab-bonummaa akka ijaaran hubachuu qabu. Fakkeenyaaf, jagnoota Oromoo warra akka Haile Mariam Gamada, Mamo Mazamir, Elemo Qilxu, Magarsa Bari, Baro Tumsa, Mohe Abdo, Demise Techane, Nadhi Gamada, Sanbato Lubo, Gamachis/Zakkaariyaas Mulata, Gutama Hawas, Saartu Yusouf, Ibsitu Marga, Aradoola Abdalla, Juukii Bareento, Mohamed Aman, Dr. Temesgen, Lama Warqee, Dagaga Baissa, Ebissaa Adunya, Kasahun Habte, Yoseph A. Batii, Hunduma Kaba, Balcha Tola, Musxafa Idris, Waqo Tola, Terefe Qumbi, Gudisa Anissa, Shamsi Shambo, Zara Shek Bakiri, Sofiya Mohammed, Jaraa Uddessa, Roba Hanale, Bulti Gurmessa, Alamu Kiisii, Mammee Qasim, Kadir Adam, Hassan Rashid, Surur Ismael, Zahari Ali, Chalala Bekele, Tesfaye Nega, Yegazu Edea, Kumala Mirkana, Tesfaye hundessa, Habib Kadir Gobana, Lamessa Boru, Jirenya Ayana, Badhasa Dilgassa fi kan hafan Oromummaaf sab-bonumma dagagasuuf jagnummaan qabsa’anii wareegama seena qabeessa wareegaman.
Egaa dargaggooti Oromoo dhalooti ammaa akeeka isaan wareegamaniif bakkaan gahuuf qabsaa’uun dirqama seenaatu irra jira. Maqaa jagnoota Oromoo hunda asii irratti barreesuuf iddoon hin ga’u. Warra kana fakeenyan kaase. Dhiiga jagnoota kummootaatu har’a Oromummaa fi sab-bonummaan akka lalisu godhe. Oromummaa fi sab-boonummaa bara 1991 keessa ummata Oromoo bira ga’e. Jagnootii baayeetu itti wareegame, hidhame. Tolatti hin argamne. Sammuu Oromoo isa Habashooti laaqan, lasheessan, fi doomisan deebisanii ijaarun salpha hin ture. Har’a illee hojjin kun hin dhumanne. ABOn kana hunda wan hojjeteef uutuba waldhaanssoo Oromoo ta’eera.
Oromoo bilisa baasuf, ABOn dhadhabbii issa baree of fooyeesun dirqama. Dhadhabisa ofii beekee dafee of hin sireesiu taanaan ummata Oromoo bilisa baasuu hin danda’u. Ummati Oromoo marti dhaaba kana ciimisuun, waldhaansoon sireesuun dirqama. Dhaabi kun kan Oromoo maraa ti malee kan namoota geegeessanii qofaa miti. Waldhaansoo keesatti hirmachuun, sirna dimookraasiif seeraan buluun, geeggeessitooti ABO akka Isaayasiif akka Malas ta’urraa ammaa kaafnee dhoowuu qabna. Isaan kabjna, isaan jallanna, garuu akka isan hawa ummata Oromoo maraa irrati hojjeetan mirkaneesun kan keenya.
Seera gadaaf dimookiraasii afaanumaf akka Habashootaa duubbatan hin barbaannu. Amma irraa kaafnee gorsuu fi eeguu qabna. Wanti jennu hunduu hojiin mul’achuu qaba. Seerri hundee Oromummaaf sab-bonumaa ta’uu qaba. Gati seera beekuuf, Oromoon “Seerri ilmoo irra nama marara” jedha. Waldhaansoo keesatti hirmachuun wanta sirrii hin tane qajeelchaa adeemuu qabna. Waldhaansoo ala teenyee komi baayisuun gatii hin qabau. Kana dargagooti Oromoo akka gaaritti hubachuu qabu.
Copyright © Oromianeconomist 2011 and Oromia Quarterly 1997-2011, all rights are reserved. Disclaimer.
Famine in the Horn of Africa: Causes and Responses August 8, 2011Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
1 comment so far
Famine in the Horn of Africa: Causes and Responses
http://www.youtube.com/watch?v=jIpkSjwtB74&feature=player_embedded
http://www.dailymail.co.uk/news/article-2022841/How-290m-year-aid-Ethiopia-withheld-villagers-dont-support-regime.html?ito=feeds-newsxml
http://oromiatimes.multiply.com/journal/item/2117/Ethiopia_report_gains_international_attention
http://www.youtube.com/watch?v=IU1-PpxqeZc&feature=share
http://www.worldhunger.org/articles/09/editorials/mariam.htm
http://www.time.com/time/video/player/0,32068,1104881295001_2088119,00.html
Copyright © Oromianeconomist 2011 and Oromia Quarterly 1997-2011, all rights are reserved. Disclaimer.


text:
Biiniyaam walaloowwan 100 ol barreessera.
Kanneen keessaa “biheer biheerasabooch, kaf kaf inbal” ni eeramu.
Fiilmii “Aabbaay wayis Veegaas” irratti walaloon muuziqaa qindoominaa Goosaayee Tasfaayeen tabatee, Maadiingoo Aafawarq achumarratti kan sirbe “Aabbaay wayis Veegaas” hojiilee isaati.
Tiyaatira Ityoophiyaa keessattis bakka guddaa qaba ture.
Haagar Fiqiritti hoji gaggeessummaan tajaajileera. Amma lubbuun isaa dabartutti ammoo Raas Tiyaatiritti hoji gaggeessaa ture.
Kaleessa lubbuunisaa kan darbe waloo Biiniyaam, har’a Araat Kiiloo Sillaasetti awwaallameera.


text:
Bravo Iwin Dhuftan! Akeki Aarsaa ohun kikọ Haaraa oduu gammachisaa Isa fayyina koriko hundumaaf ßepe, nwọn Ela gooftaa keenya Yesus Kristos, O si fi labsuu. Firanṣẹ ati irratti barrulee, flatter, gba omo ogun sise Macaafa Qulqulluu, akkasumas barnoota addaa addaa yi sagalee fi faakiin utubame maxxansuuf yaadaa ariyanjiyan. Maxxansiin nigba ti onibara yoo jaalalatti, ajjajamuutiif tajajila idakeji aarsaatti Waaqayyof dhiyessitan, namas Akka jaalala Waaqayyootti tajajiltan fiixaan baasuf Akka ta'u ni abdanna. Up addaa addaa dirree … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
Jalqaba Jecha mana jedhu Kana yoo Kana irraa Mata iye fudhannee ilaalle: Mana jechuun kan namni, horiin, yookiin ibi ti keessa jiraatu Jenne fudhachuu ni dandeenya. Yeru Jecha okan Jedu Kantti Kulkullumma Jechi Jedu Dblme, akkuma beekamu hikaan isaa ni jijjirama. Ibi ti qulqulummaa jechunis kìlọ qulqulluun tokko keessa kan ka'amu yookin keessa jiraatu jechuudha. Manni qulqullummaa awọn immoo nitrite gaafatummaa en abbummaan kan Waaqayyo No idakeji ta'e waliin … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
Waaqayyo ibùgbé ISAAA biyya garbumma keessa irre Jaba ko ti. Amma mimọ jira. Saba ara wọn waliin ta'un ara wọn wo Irú. Woni wa ni Ammas. Saba isaa irra Immo amanamumma shoo. Sabni Isa amaname Waaqayyoof hojjetu bishi-ayaba waaqesu. MAREE: Bara jreenya keetti geggessan Waaqayyo SIIF godhe igba fakkataa? Geggessa fi garummma Inni siif godhe kanaf le sii rìn kiri eegamuu maal Jetta? Mee Itti YAADII: Waaqayyo inni Jaalala ta'e Waaqayyo … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
Nmuni Amntitti Kbmni V Jirane, maaliif Waldaa Kirstiyanaa hini dhaqtaan United Nations maaliif Waldaa Kristiyanaa baqaatu jedhan yeroo gafatamani: "Wal-falesuutu bayyata", "Gaatii hini qabuu." "Achitti nọnwo Akka argamu utuu hini dhaqiin tilmamuun ni dada'ama" jedhu. Yesus inni Nuti seena Luuqaas bareese keessatti waan arginu namooni jedhan Kanan Wal hini fakkatu. Mo inni hojjechuuf deemu salphati hini tilmamuu. Nmuni Jumbo Sanaa, 'Waaqayyo namoota gaarii hojjetan ni jaallata' jedhani yaaduu … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
Wa'ee ijooleewaan Kenya namooni biroon mo bayye beeku ni danda'u. Namooni isaani waliin baratan, waliin hojjetan, eenyuma Isaan amine ta'e Beek wa birattis Himu ko danda'u. Eenyuma isaani siriitti gadi-fi fagesaani Beeku Himu garuu hini danda'an. Nutu siriitti isaan beeka. Namooni bayyen waa'ee Yesus amma ta'e Beeku. Beekums isaani garuu gadi-phage miti. Dhugaa guutuu jade beekan. Kanafu orukọ gaarii, barsiisa ciimaa, humni Japan yi ittin mul'ate, ykn … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
Biyya lafaa yi biyya keessa garuu lafaa miti.mp3 15Isa hamaattii Akka isaan eegduuf amoro, lafaa biyya keessaa Akka isaan baaftuuf to hini kadhadhu. 16Akkuma rorun biyya tunu hini Ta'in, isaanis biyya tunu Ipade. 17Dubbiin Kee dhugaa dha, dhugichaan isaan qulqulleessi. 18Akka ATI biyya lafaatti ergite, Anis akkasuma biyya lafaatti ISAAA ergeera. [Joh. 17:15-18] Duuka buutooni Jesu Kristos (Kristi'yaanoon) namoota tunu awọn biyya keessa wamamani dhiifamu … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
Jaalalii dura waan Akka hunduma ta'e Macaafini Qulqulluun dhuga nuuf ba'a. Jaalalii eenyuma Waaqayyo iyyu idakeji ibsuu caafata qulqullu'aa keessatti "Waaqayyo jaalala waan ta'eef, namni hini jaallatin, Waaqayyoon jade beekne " (1 Joh. 4:8) jedhame caafameera. Wal-dhabdeen waan jaalala dhorkan ykn ittisan keessa Isa jalqaba ti. Haa Ta'u iyyu kekere, Wal-dhabdeen delusion dhokkfamu hini fesisne, jireenya keessatti yi hini hafne dhuga jireenya. Dubbin inni cimaan Wal-dhabdeen dhibamu Isa osoo … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
Tun atejade baatuun orukọ-fi waan argee dhaga'e IMU dha. Mo n ko argee fi dhaga'e namaa dhoksuu hundmiti Kenya ni komana. Namni waan tokko miidhu orukọ arge dhiise Himu badisa ga'uf Itti gafatama qaba. Namni waan tokko gaarii arge Re dhoksu Immo gaarii Dun hirmachu Namaa Re jade barbane dha. MAREE: Qoricha dhukufate orukọ tokko yoo fayyisu bekte maal goota? Immo lata Sanaf orukọ ni awon dhoksita? ọrinrin … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
Magarsa bẹrẹ – Lati de ọdọ Koo hini Irranfatu – Lencaa.mp3 Magarsa Baqala ttin Leenca qaraniyo angafa dweller ti o Yesus mootii Lalisa saaroon mootii Nigba ro yi Daawitii Mootota keessa jiru Akka eyi ti hini akkikee Ati ulfeefamii waaqaa ulfaadhu-onínọmbà tabi oju inu kọni kọ illee Ulfaadhu, ulfadhu ṣugbọn illee /4 1. Hini sagadinuu waaqota ormaaf, (Mootii gudda ulfinni Kee) Hini sagadinuu le du'aniif, (Mootii gudda ulfinni Kee) Barri kan jẹ … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
Gooftichi Dhuguma Du'aa Ka'eera Luqaas 24:13-35 Lafa nuti Abdi kutanetti-blunder nuti roomine addemnu-Waaqayyo nuti mul'ata. Humna fayyisu Isa nuti agarsiisa. Abdi keenya haaressa. Akkeka fi kayyo Kenya geedara. MAREE: Gafa Abdi kutanna Kee Waaqayyo sflf ga'e beeka? Mee dhugaa nuuf ba'i. Mee Itti YAADII: Malif Guftan Yeru Dhume Irratti, Mo dhumate irratti mul'ata mul'ata? Muti Rifai Immo, ọkan irratti yeroo dhumate mul'ata? Moo lachanu ta'u danda'aa? SEENSA: … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
Inno Bi hini Jiru, Ka'eera! Luqaas 24:1-9 Nuti Yesus Isa Isa du'a ka'ee jiraataa argaane. Isatu jireenya nuuf ta'e. Yeroo du'a Ka'u Goofta nitrite yaadanu pese igbeowo attamitti Yesus inni jiraataan jireenya idakeji nuuf ta'e waliin xixalla. MAREE: Utuu Yesus dhimma Kee keessa jade gaalle ta'e maaltu Ta'a ture? Guyya har'a Kana akkata Jesu jireenya Kee Itti geedare, akkata inni itti Abdi eyi ti moofa'e itti haareesse dhugaa … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
O jẹ gan nipa grace.mp3Dubbin Isa Dubbi Ayyaana ti Rom 4:13-25 DUBART ti o ba ti waan kiitabaa Amanti ishe irra dubistuu ti o ba ti galuuf dinan namicha geggessa Amanti ishe ta'e bira dhaqixe waa'ee waan isheen jirtu dubbisa idakeji ibsuuf gaafate. Namichi Immo "Ani qubee hini beeku. Garuu yoo ati ibudo dubbifite dhugaa inni agarsiisu naan hubadha "ittin jedhe. "Ati ri sokiri ille hini beekne, attamitti dhugaa inni agarsiisu hubachuu dandessa?"ju … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
O ti wa ni nipa wa too.mp3 Kristos Waaqayyotti Nu Araarsuuf Dhipate 1 Phexros 3:18-22 Yeroon tabi yeroo Waldaan Kristiyaana waa'ee dhiphina goofta Kenya Yesus itti yaadu aje. Haala Kana keessatti gaafiin nuti ti gaafachuu Malu keessa inni tokko, "Yesus maaliif dhiphae? ... Yesus maaliif dhiphachuuf akọ?"Kan jedhu dha. Sagaleen Waaqayyo gaafii kanaf debbi ga'aa nuuf ọra-epa. MAREE: Nipa Re biraaf Jecha gatii bafte beekta? Namn o Cook orire hidhamu, … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
Ọpọtọ Tesfaye Ayano Jesu oolmaa namoota baayee irra Akka qabuu beekamaadha. Garuu oolmaa isaa channeled sinu baramu deebifnuuf? Jesu Akkas jedhe Warri ani irra oolmaa Qaboo, Warri ati jaallatan sagalee Koo Hoji irra oolchu baluwe (1Yoh.5:2-5). Kanaaf waaqayyoo Kee Islam Kumna, beekumsa Islam, lubbuu Islam, qabeenya Islam, dhaloota mu jaalladhu jedhe (Mat.22:37). Warri Yesusiin jaallatan lubbuu isanii ta'e, qabeenya, beekumsa isanii, humna isanii kenuuf dubbatti hini jedhan. Kanaaf … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
Tesfaye kun Ayano Namni Ganu Ilmicha Abbach waliin firooma hini qabu. 1Yoh.2:22-23 Ilmichi eenyuu? Jesu Kristos. Abbichi hoo? Waaqayyo Abbaa Jesu, bi nipa keenyas! Wulẹ nu Warri Yesus gooftaa ta'u isatti amanu obboloota Yesus jechuudha? Warri Eeyyee gooftaa Yesuustti insecurities obboleewwan Yesusii dha. Akkamit wà obboleeww le ni awọn danda'ama? mee (Yohannis 1:12-13) haa dubbifanu. Warri Jesu gooftaa Ta'u isatti, air Waaqayyo ta'u isaatti Amana abboon ijoollee Waaqayyo ta'un mi isaanii … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →
O ti wa ni ko nipa us.mp3 Wiirtun Waaqayyo Malee Nu Miti 2 Qorontos 4:1-6 Mo gaarii yeroo nuuf ta'u, Mo nuti itti yaadnee tokko yeroo itti dhamane nuuf rawwamatamu, attamitti ọsẹ laata? Mo namni di wa itti yaadee, aigbodo dhama'e tokko yeroo guutuuf baatu Immo attamitti dhiima ni ilera hubanaa? Madina gaaruumma hunduma Waaqayyo. Isa Ilana Wann gaariin hundinu nuuf Akka years sagaleen Waaqayyo agbara barsiisa. MAREE : Waaqayyon amanachuu, … Dubbie ti wa ni lai- to fufa | Tesiwaju kika →


text:
Kan filatamaan prezidaantummaa Yunaayitid Isteets – Donaald Traamp, ministarummaa ittisaa biyyattiif dhiheeffatan – gada-moojjiin waraanaa – James Maatis, har’a, mana-maree Yunaayitid Isteets duratti gaaffiilee dhihaataniif ennaa deebii kennanitti, madaaliin humnaa Addunyaa irraa, eega waraana Addunyaa lammaffaa tii as yeroo duraatiif yoom iyyuu caalaa haala sodaachisaa keessa keessa galee jira – jedhan.
“eega waraana Addunyaa lammaffaa tii as haleellaa isa hamaa dha. Kun immoo Raashiyaa irraa, gurmuulee shororkeessotaa irraa fi ka Chaayinaan bishaan Chaayinaa gama Kibbaa irratti geggeessitu irraa ti” – jedhan – Maatis.
Of irraa ittisuun, dhimma barbaachisaa dha – ka jedhan – Maatis, humni waraanaa biyyattii danqaalee kana dura dhaabbachuuf humni inni qabu ga’aa akka hin ta’iin dubbatan


text:
Pľúcne Nagaan Dhuftan! Akeki Aarsaa Kaku Haaraa oduu gammachisaa isa fayyina poddajný na ndumaaf ta'e, wangeela gooftaa keenya Yesus Kristos, labsuu DHA. Dire kana irratti barrulee, lallaba, qorannaa Macaafa Qulqulluu, akkasumas barnoota addaa addaa kan sagalee fi faakiin utubame maxxansuuf yaadaa qabna. Maxxansiin opak by jaalalatti, ajjajamuutiif tajajila akka aarsaatti Waaqayyof dhiyessitan, namas akka jaalala Waaqayyootti tajajiltan fiixaan baasuf akka ta’u ni abdanna. Až Adda Adda dirree … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Jalqaba Jecha mana jedhu durée ako yoo veci ako Irra fudhannee ilaalle: Mana jechuun kan namni, horiin, yookiin meeshaan keessa jiraatu jenne fudhachuu ni dandeenya. Yero Jecha mana jedhu kanatti qulqullummaa Jech jedhu dabalame, akkuma beekamu hikaan o ISAAA je jijjirama. Mana qulqulummaa jechunis Want qulqulluun prehliadnutie národnej ka'amu yookin v stĺpci v stĺpci jiraatu jechuudha. Manni qulqullummaa kun Immo Itti gaafatummaa fi abbummaan kan Waaqayyo o Akka ta'e waliin … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Sedem Waaqayyo o ISAAA biyya garbumma keessa nezrov jaban bazaltu, m Staršie. Amma bass Jíra. Saba waliin jeden druhého eegaa Výdavky ta'un. Socha eegaa Jíra. Sedem immo o ISAAA Irra amanamumma barbada. Sabni isa amaname hojjetu-Akka Akka Waaqayyoof qesu. Maree: Continental jreenya keetti geggessan Waaqayyo siif godhe Maale fakkataa? Gegg Essa fi garummma vnútri siif godhe kanaf Kan SII Irra eegamuu Maale Jetta? MEE Chitti YAADII: Waaqayyo Inni Jaalala ta'e Waaqayyo … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Namooni amantiitti qabamani Hin jiraane, maaliif Waldau Kirstiyanaa Hin dhaqtaan ykn maaliif Waldau Kristiyanaa baqaatu jedhan yeroo gafatamani: "Wal-falesuutu bayyata", "Gaatii surové qabuu." "Achitti financovat' Akka argamu utuu surové dhaqiin tilmamuun ňu dada'ama" jedhu. Yesus Inni núti seen Luuqaas bareese keessatti Argin bludy namooni jedhan Kanan steny hin fakkatu. Naan inni hojjechuuf deemu salphati Hin tilmamuu. Namooni veľmi kontinent, "Waaqayyo namoota gaarii hojjetan ňu jaallata" jedhani yaaduu … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Wa'ee ijooleewaan Keňa Námorná biroon Aj bayye Beek ňu danda'u. Nmuni Esan porcelán valín, waliin hojjetan, eenyuma Isaan Amma ta'e Beek NAMA birattis himu ňu danda'u. Eenyuma Isaan siriitti GAD-fagesaani Beek fi himu Garu hin danda'an. Nutu siriitti Isaan Beek. ASUS Nmuni Byyan Wa'i Amma Ta'i biku. Beekums Isaan Garu GAD-FAG MITI. Dhugaa guutuu smerom beekan. Názov gaarii Kanafu, barsiisa ciimaa, humnami Japan tento ittin mul'ate, Spojené národy … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Biyya pokoja keessa stena biyya pokoji miti.mp3 15Isa hamaattii Akka ISAAA eegduuf Malee, biyya upokojit' keessaa Akka ISAAA baaftuuf si hin kadhadhu. 16Akkuma ľahko biyya pokoja hin Ta'in, isaanis biyya pokoja hromady. 17Dubbiin kee dhugaa DHA, dhugichaan Isaan qulqulleessi. 18Akka ATI biyya lafaatti ergie, Ahmed akkasuma biyya lafaatti ISAAA ergeera. [Yoh. 17:15-18] Duuka buutooni Ježiš Kristos (Kristi'yaanoon) namoota upokojenie biyya keessa wamamani dhiifamu … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Naan dura Jaalalii služby Akka ta'e Macaafini Qulqulluun dhuga nuuf ba'a. Jaalalii eenyuma Waaqayyo iyyu Akka ibsuu CAAF qulqullu'aa keessatti "Waaqayyo jaalala naan ta'eef, né cena jaallatin, Waaqayyoon hin beekne " (1 Yoh. 4:8) jedhame caafameera. Wal-dhabdeen Waan jaalala dhorkan ykn ittisan keessa isa jalqaba tí. Haa ta'u iyyu male, Wal-dhabdeen Waan dhokkfamu smerom fesisne, jireenya keessatti národnej hafne dhuga jireenya Hin. Dubbin Inni cimaan Wal-dhabdeen dhibamu isa osoo … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Dhuga-fi baatuun Mama naan arge dhaga'e dôležité DHA. Mama naan naan arge fi dhaga'e namai dhoksuu je ndmiti keenya je Koman. Naan poddajný pod mieru Idhu ARGE tokko dôležité pre Chitti gafatama dhiise Badis ga'uf qaba. Podľa mierovej naan gaarii ARGE tokko poddajného dhoksu Immo veľmi gaarii hirmachu namai poddajná Hin Barban DHA. Maree: Qoricha poddajná dhukufate tokko fayyisu Yoo bekte Maale Goota? Lata IMMO sanaf Nama je jeden dhoksita? namn … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Magarsa začal – K dosiahnutiu Koo Hin Irranfatu – Lencaa.mp3 Magarsa Baqala venie Leenca qaraniyo angafa Zakladateľa, ktorý Yesus mootii Lalis saaroon mootii Počas Automobilové preteky Daawitii Mootota keessa Akka ktorá surového Jírů akkikee Ati ulfeefamii waaqaa analýza ulfaadhu alebo Ille Ulfaadhu predstavivost' učí učit', ulfadhu ale Ille /4 1. Hin sagadinuu waaqota ormaaf, (Mootii Guddu ulfinni kee) Hin sagadinuu kan du'aniif, (Mootii Guddu ulfinni kee) Okres kan SII … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Gooftichi Dhuguma Du'aa Ka'eera Luqaas 24:13-35 Lafa-gafa Nutt Nutt Abdi kutanetti roomine addemnu-Waaqayyo Nutt mul'ata. Humná fayyisu ISA spinálnej agarsiisa. Abdi keenya haaressa. Kayyo fi geedara Akkeka keenya. Maree: Abdi GAFA kutánnej dostávat' Waaqayyo sflf ga'e beek? Mee dhugaa nuuf ba'i. MEE Chitti YAADII: Maaliif Gooftan yeroo dhume irratti, Abdi dhumate irratti mul'ata mul'ata? Núti arifate Immo, isatu yeroo dhumate irratti mul'ata? Bučat' lachanu ta'u danda'aa? SEENSA: … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Ako čas Inno boli poskytnuté, Ka'eera! Luqaas 24:1-9 Núti Ježiš isa isa Du'a ka'ee jiraataa argaane. Isatu jireenya nuuf ta'e. Yeroo du'a kým ka'u Goofta Itti yaadanu kanatti attamitti Yesus Inni jiraataan jireenya naproti nuuf ta'e waliin xixalla. Maree: Utuu Yesus dhimma KEE keessa cena gaalle ta'e maaltu ta'a Výdavky? Guyya har'a akkata Ježiš jireenya KEE kana Itti geedare, akkata Inni Itti nestabilita, ktorá moofa'e Itti haareesse dhugaa … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Je to naozaj o grace.mp3Dubbin isa Dubbī Ayyaana tí Rom 4:13-25 Dubartiin Tokka Waan kiitabaa amanti ishe Irra dubistuu Tokka galuuf Dinan namiešat' geggessa amanti ishe ta'e Bira dhaqixe waa'ee Waan isheen dubbisa jirtu Akka ibsuuf gaafate. Namiešat' IMMO "Ani QUBE hin Beek. Garu yoo ati húb dubbifite dhugaa Inni agarsiisu naan hubadha "ittin jedhe. "Ati pozri sprej Ille surového beekne, attamitti dhugaa Inni agarsiisu hubachuu dandessa?"hádže … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Jedná sa o nás too.mp3 Kristos Waaqayyotti Nu Araarsuuf Dhipate 1 Phexros 3:18-22 Yeroon buď yeroo Waldaan Kristiyaana the'ee dhiphina goofta keenya Yesus Chitti yaadu DHA. Haala kuracie keessatti gaafiin Núti z Malu gaafachuu keessa Ak Inni, "Yesus maaliif dhiphae? Yesus maaliif dhiphachuuf muž ...?"Kan jedhu DHA. Sagaleen Waaqayyo gaafii kanaf Debbi ga'aa nuuf Kenna. Maree: Nama biraaf Jech gatí BAFTA beekta? Podľa mierovej ATI gatí BAFTA hidhamu, … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Tesfaye Ayano Tiin Yesus oolmaa namoota baayee Irra Akka qabuu beekamaadha. Garu oolmaa ISAAA, ako išiel do deebifnuuf? Akka Yesus jedhe Warri Ani oolmaa skočil Irra, Na Warri jaallatan sagalee obsadil hojí irra oolchu jedhe (1Yoh.5:2-5). Qayyoo Kanaaf prijímat' žiadne Keen, Keen beekumsa, Keen lubbuu, qabeenya záujem, dhaloota Ing jaalladhu jedhe (Mat.22:37). Warri Yesusiin jaallatan lubbuu isanii ta'e, qabeenya, beekumsa isanii, ste isanii kenuuf dubbatti Hin jedhan. Kanaaf … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Tesfaye Ayano Tiin Namn Ilmicha gánu Abbach waliin firooma hin qabu. 1Yoh.2:22-23 Ilmichi eenyuu? Yesu Kristos. Abbichi hoo? Waaqayyo Abba Yesus, V keenyas! Eegaa teraz Warri Yesus gooftaa ta'u isatti Aman obboloota Yesus jechuudha? Eeyyee Warri gooftaa Yesuustti amanan obboleewwan Yesusii DHA. Akkamitti obboleewwan ta'un danda'amaa? Mee (Yohannis 1:12-13) Haa dubbifanu. Warri Yesus gooftaa ta'u isatti, ilma Waaqayyo ta'u isaatti amanan abboon ijoollee Waaqayyo ta'un isaanii ňu … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →
Nejde o us.mp3 Wiirtun Waaqayyo Malee Nu Miti 2 Qorontos 4:1-6 Naan gaarii yeroo nuuf ta'u, Naan spinálnej Chitti Chitti yaadnee dhamane tokko yeroo nuuf rawwamatamu, attamitti Siman laata? Nie dostatočne né biraan Itti yaadee, Chitti dhama'e tokko yeroo guutuuf baatu IMMO attamitti veľmi dhiima je bana? Madi gaaruumma služby Waaqayyo. Nisa iraa gaariin naan je ndinu nuuf Akka ta'u sagaleen Waaqayyo nuu barsiisa. Maree : Waaqayyon amanachuu, … Dubbie je tlačený k Fufa | Pokračovat' v čítaní →


text:
September 1, 2013 at 7:30 am · Gadaa.com
Koleejoota adda addaa keessa barataa turanii boqonnaaf maatii bira ka turan baratonni sadii maatii ofii gargaaruuf hojii qonnaa gaggeessaa otuu jiranii polisonni kokolaataa Ambulaansii qabatanii dhufuun isaan qaban jedhu.
Waraqaa eenyummaa Adda Bilisummaa Oromoo uummata baadiyyaa gidduu raabsanii akkasumas chaappaa sobaa kan ABO fakkesuun hojjatanii itti gargaaraman himanni jedhu irratti dhihaachuu maddeen kun ibsanii jiru.
Bulchaan Aanaa Gooroo Doolaa Obbo Nagaasaa Siidaa gama isaaniin namni sadii hidhamuu ibsanii garuu baratoota yunivarsitii miti, jedhan.
Kanneen barreeffama uummata kakaasuu magaalattii keessatti barreessan ragaa wajjin qabanne waan ta’eef yeroo gabaabaa keessatti murtiin itti kennama jedhan.
Kanneen biroon saddetti hidhaman isa jedhuuf gaaffii f dhihaatanii sana booda gadhiifaman jedhan. Kanneen hanna waliin wal qabatee hidhaman lama akka jiranis ibsaniiru.
– VOA


text:
“Si’a sadaffaas Yesuus, Siimoon ilma Yohannis, ana jaalattaaree? Jedheen. Phexros immoo waan inni si’a sadaffaa 'Ana jaalattaa ree? ittiin jedheen in gadde; deebisee immoo, Gooftaa, ati waan hundumaa in beekta; akkan si jaalladhus atuu in hubatta jedheen. Yesuus immoo, Hoolota koo tiksi!”
Yohannis 21: 17
“Ergasii mootichi warra mirga isaa jiraniin, ‘Isin yaa warra abbaa kootiin eebbifamtanii, kottaa! Mootummaa isaa isa uumama biyya lafaatii jalqabee isiniif qophaa’etti galaa! Beela’een ture, nyaata anaaf kennitaniittu; dheebodheen ture, dheebuu na baaftaniittu; orman ture, akka nama keessanitti na simataniittu. Qullaa koo ta’eem ture,daara na baaftaniittu; dhukkubsadheen ture, na gaafattaniittu; hidhaneen ture gara koo dhuftaniittu’ jedhe.”
Maatewos 25:34-36
“Hoolonni koo sagalee koo in dhaga’u, ani isaan beeka, isaanis na duukaa in bu’u.Ani jireenya bara baraa isaaniif nan keenna, isaan bara baraan hin badan, namni tokko illee harka koo keessaa isaan hin butatu.”
Yohannis 10:27-28
“Isin yaa warra karra xinnayyoo nana! Kana keessaa hin sodaatinaa; abbaan keessan mootummaa isaa isiniif kennuu jaallateera.”
Luqaas 12:32
“Waaqayyo tiksee koo ti, ani homaa hin dhabu.Inni marga lalisaa keessa akkan boqodhu in godha, gara laga itti aara galfataniittis na geessa; Inni lubbuu anatti in deebisa, maqaa isaatiif jedhee daandii qajeelaa irra na geggeessa.”
Faarfannaa 23:1-3


text:
Hidhattoonni Prezidaantii Venezuweelaa – Nikoolaas Maaduuroo deggeran, kaleessa, mana-maree bakka-bu’ootaa biyyattii garee mormitootaan guutame irratti haleellaa geggeessuudhaan, seera-tumtoota haga tokko reebanii, kaan immoo sa’atiilee sagaliif gamoo sana keessatti ugguranii turan – jedhama.
Miseensota mana-maree fi hojjetoota gamoo sana keessaa dabalee namoota 12 tu haleellaa kanaan madaawe.
Dura-taa’aa mana-maree biyyattii – Juuliyoo Borges, haleellaa geggeessamee fi haala hamaa Venezuweelaa keessatti uumame kanaaf – Prezidaanticha biyyattii – Nikoolaas Maaduuroo balaaleffatan.
Rakkoo siyaasaa fi dinagdee baatiileef biyyattii mudate irraa kan ka’e, hiriirawwan mormii deggertoota mootummaa fi mormitoota mootummaan gamaa fi gamanaan geggeessamaa ture yeroo hedduu hookkaratti jijjiramaa ture. Sababaa kanaan haga ammaatti namoota dhibba tokko tu ajjeesame.


text:
ajajawwaan kaafama $ ( office name)fayyadamuuf
Waliigala LibreOfficetiif fuula gargaarsaa irratti ajajoota muraalee hunda irratti kan tahu, kan akka foddootaa fi baaffattota, maamila LibreOffice, maddoota deetaa, galmaayaa faayataa fi Harkisuu fi kaa'uu argachuu dandeessa.
Muraalee biroo wajjin gargaarsa yoo barbaadde, muraalee sanaaf sanduuqa makaa naannoo naanna'insaa keessaa wajjin gargaarsaaf bancufi.
Contents
Wantoota gareessuu fi gulaaluu
Wantoota Gurmeessuu, Hiriirsuu fi Raabsuu
Qaxxaamura-laabba'uu Wantoota Lamaa
Seektaroota fi hirmaata qaamaa fakaasuu
wantoota walitti makuu fi Bocawwan kaasuu wantoota walitti makuu fi Bocawwan kaasuu
qaamoolee waan tokkoo fi haalluuwwan gulaaluu
Barrefama gulaaluu
Hojbocquu Faayata Barruu Saxaatoof
Baqqaanawaan waliin hojjechu
Kuusaa islaayidiitiif Saxaxa islaayidii fayyadamu
Guttinsa Duubee Islaayidii Jijjiruu
Wantoota gara baqqaana adda addaatti siqsu
Wal makaa
Wanta Fakkasuuf furtuuwwan quxxamuraa
Suurxiqqoo Saaguu, Gulaaluu, Olkaa'uu
Kuusaa faayaa Irraa Saxaatoo Garagalchuu
Kuusaa faayaa Irraa Wantoota Saaguu
Kamshaa gargaaramuun Akkaataalee Sarara Fayyadamuu
Related Topics
Ibsa fayyadamuu LibreOffice Impress