text:
Haala Du’iinsaa fii Sirna Awwaalcha
Jaarraa Abbaa Gadaa
Obboleeysaa fii firri keenya, Jaarraa Abbaa Gadaa, Amajjii 12, bara 2013 dhibdee umrii waliin dhufteen qabamee, akka hamaa dhukkubsatee if wallaaluu mudate. Yaroo kana dhageenyu, dirqama firummaa tan nurra jirtu hubachuun, biyya keessa jiru keessatti, mana haakimaa kan dhukkuba isaatiif wal’aansa kennuu ni dandaya ja’ame geessine. Nuu haala kana keessa jiru, oduun dhukkubsachuu isaa, nuu ala baatee, sab-boonota gurra seente.
Sab-boononni oduu dhagayan, Koree “Gargaarsaa fii Tin’isa Jaarraa Abbaa Gadaa” jattu dhaabbachuun, haala isaa if bira dabranii, saba mara beeysisan. Gocha isaanii kanarraa, lammiin deeggarsa diinaggee kan ifirraa quba hin-qabne, tinnisaa fii du’aa’iin nutti dirmatan. Gargaarsa sabaa tiifii kan Rabbii tiin, Jaarraa Abbaa Gadaa, Gurraandhala 15, 2013, haala keessa turerraa bayyanachuu bira dabree, inumaa, mana haakimaa turuun isa hin barbaachisu sadarkaa itti ja’amu gaye. Garuu, hamma nu keessaa, warri bakka inni jiru dhaquuf saganteeffatan isa bira gayanii haala isaa mirkaneeffatanitti, akkuma achi turu goone.
Warri nu biraa dhaqan, gabaasaa Doktoroota tajaajilaa jiran dhiheessaniif qofa odoo hin-taane, haala Jaarraa Abbaa Gadaa kan arkan irraa hiis, wayyaawuu isaatti amananii, Gurraandhala 25, bara 2013, waan barbaachisu mara qopheessaniifii, mana isaatti deebisan. Garuu, Jaarraa Abbaa Gadaa, obboleeyyan isa laaluuf dhaqan waliin yaroo xiqqoo gaarii dabarsee, gammachuu fii nagayaan eega gaggeesse booda, borumtaa, Bitooteessa 03, bara 2013, akka biyya keessa tureetti, waaree booda, sa’aa 1:40tti, harki nu gabaabachuu fii qoricha barbaachisu dhabinsarraa osoo hin taane, dadhabbii onneerraa madditeen laaffatee hatattamaan akka mana haakimaatti deebisaniin boqote. Innaa lillaahi wa innaa ileyhi raaji’uun.
Jaarra Abbaa Gadaa, nuuf obboleessaa fii fira dhihoo tahullee, nama dardarummaan fedhii isaatiin saba isaatiif if kenne. Bara 1966 keessa, qabsoo bilisummaa ummata Oromiyaa tiif eega manaa bahe, takkaa if duuba hin deebine. Baroota afurtamii torban wal’aansoo saba isaarratti dabarse kana keessatti, dhibdee adda addaa kanneen mudatan keessa hulluuqee, as gayuun isaa tu dinqisiisaadha. Yaroo kana keessatti, bu’aan qabsoo bilisummaa tiif gumaache, kan nu fira isaa bira dabree, saba mara boonse. Kanaaf, du’iinsi isaa nu caalaa lammii mararaa jira.
Akka du’insi isaa dhagayameen, xiqqaa fii guddaan, dhalaa fii dhiirti lammii, gadda itti dhagayame karaa adda addaa tiin mul’isaa turan. Ammaas naannoo hedduminaan qubatan keessatti, taaziyaa taa’uun imimmaan xuruurfachaa jiran. Maatii isa duubatti hafteefiis gargaarsa guddaa godhaa jiran. Kana malees, biyyaa fii saba wal’aansoo godhaafii ture keessatti, akka awwaalamu fedhii qaban karaa adda addaatiin nu beeysisan. “Yo achi malee awwaalame, qabrii isaa findignee, reefka biyyatti galfannee awwaallanna” warri nuun ja’an heddu. Hawwiin kuni, jaalala Jaarraa Abbaa Gadaa tiif qabamu irraa kan madde malee, hammeenyaaf akka hin taanetti hubanna.
Jaarraa Abbaa Gadaa, kan sireerratti du’uuf takkaa hin saganteeffatin, akka inni fedhu hanqatee, tan Rabbii mudate. Bilisummaa manaa baheef odoo hin arkin, sabni isaa odoo ammallee gabrummaa jala jiruu, biraa deemuuf dirqame. Yaroo dhukkubaa ture, hoggaa if wallaalarraa dammaqe mara, dhaamsi Jaarraa Abbaa Gadaa, “waaniin jalqabe bakkaan naaf gayaa!” qofa ture.
Hamma nuti beeynutti, obboleessaa fii firri keenya, Oromiyaa hin bilisoomin Booleen Finfinnee seenuu takkaa itti rafee-ke’ee hin beeku. Bara 1991, gaafa qabsaawonni bilisummaa Oromoo marti Chaartara raggaasisuuf finfinnetti walitti qabaman, kan irraa ala ture isa qofa. Kuniis, dhaquuf carraa dhabee odoo hin taane, guyyaa san booda waan dhufaa, fageeysee waan hubatee fi. Kanaaf, alagaa fii lammii irraahiis, mangoddoon akka Shaggar ol bahu amansiisuuf Bisidiimotti itti dhaqanii, kadhatanii irraa dhaban, raga. Waan gaafas ja’aa ture, “taniin manaa baheef tanaa miti!” dha. San boodaas taanaan, akka biyyatti galee sadoo fii qananiin jiraatu godhuuf mootummaan jirtu karaa adda addaa tiin amansiisuuf carraaqaa turan. Inni garuu, akkuma ganamaan fedhii isaa kan sabaa dursetti, hamma maayyiitti gunaan sobamuu didee akkuma manaa baheen alatti hafe.
Duuba, lammiin teenya, Jaarraa Abbaa Gadaa, kan baroota 47af, mootummoota Habashaa, tan ammaa tiis dabalee, kanneen saba keenyarratti humnaan waldabraa dhufaniin lolaa ture, Oromiyaa ammallee harka diinaa jala jirtu keessatti deebi’ee akka awwaalamu fedhuun, haalaan nu dinqe. Irraahillee dhukkubsanne. Yaanni kuni, faallaa fedhii Jaarraa Abbaa Gadaa ti jannee waan amannuuf, hamma dandeenyu dura dhaabbachuuf ijibbaanne. Silaa kan du’e kan deebi’u tahee, haala kanarratti yaada Jaarraan Abbaa Gadaa qabu kan beeku Rabbuma.
Akkuma olitti ibsinetti, Jaarraa Abbaa Gadaa, nuuf fira dhiigaati. Fira jeeyna akka isaa qabaachuu irraa gammachuu nutti dhagayamtu hoonga hin-qabdu. Haa tahu malee, hamtuu fii toltuu kan waliin dabarsaa bahe nu caalaa jaallan isaa kan qabsoo ti. Kana waan taheef, mirga isaan isarratti qaban keenyaa oli goonee laalle. Akkasumatti ammaas, ummanni keenya, kanneen baroota dila inni lolaa ture dahoo tahaniifiis, nu caalaa anaannataniif jennee amanna. Hubannoota kanarraa kanee, dhiibbaa karaa adda addaatiin nutti godhamteen injifatamnee, odoo garaan nu booyuu, reefka obboleessaa fii fira keenyaa, Oromiyaa keessatti akka awwaalamu murteessine.
Murtii teenya hujiirra oolchuuf, warra mootummaa waliin qunnamtii qaban waliin marii gooneen:
- Mootummaa Xoophiyaa tii fii Oromiyaa sirna awwaalchaa keessatti qooda tokkollee qabaachuu dhaba;
- Warri mootummaa gargaarsa awwaalchaaf barbaachisu irratti kan gaafataman qofa godhuu;
- Sirna awwaalchaa irratti, maqaa mootummaa tiin namni tokkolleen akka in haasoyne;
- Sanduuqa reekfi Jaarraa Abbaa Gadaa keessa jiru irratti alaabaan tokkolleen akka hin afamne;
- Fira, aalii fii sabni bal’aan Oromiyaa bahanii akka awwaallatan;
- Seenaa Jaarraa Abbaa Gadaa guututti dhiheeffachuu;
- Reeyfi Jaarraa Abbaa Gadaa, akka biyya seeneen warra deemuun harkatti tiiysuun, itti gaafatama mootummaa tahuu;
- Naannoo itti awwaalamuttiis toyannaan qabrii isaa, akkasumatti, kan mootummaa tahu, irratti waliif gallee jira.
Waliigaltee armaa olii irratti irkachuun, reeyfi Jaarraa Abbaa Gadaa, bakka amma jirurraa, Bitooteessa 07, bara 2013 akka karaa Finfinnee deemee, Bitooteessa 08, bara 2013 Dirree dhawaa seenu. Achitti, Salaatul Janaazaan eega irratti salaatame booda, makiinaan karaa Calanqoo sossooha. Akka achi gayeen, jamaa awwaalchaaf walitti qabamaniin lamada irratti salaatamee, Dirree Calii Calanqootti, akka awwaalamu saganteessine.
Waliigalteen bakka bu’oota mootummaa waliin goone akka guutummatti hujiirra ooltu ni abdanna. Qabsaawotaa fii sab-boonoonni murtii fudhatamte tanaan addaa qaban, dhiibbaa nu mudate ni hubatan jennee yaanna.
Dhumarratti, haala kana aanjeessuuf warra dhama’an mara, qophii dura dursinee galatoomfanna. Oromoota reeyfaa waliin biyya dhaquu murteeffatan, kanneen gargaarsaan nutti dirmatan, warra garaan isaanii keenya caalaa booyaa jiru hundaan, jazakumullah kheeyran, galanni keessan bilisummaa Jaarraan Abbaa Gadaa lolaafii ture haa tahu jenna.
Firaa fii aanota Jaarraa Abbaa Gadaa
Bitooteessa 07, 2013
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
Comments are closed.


c: text/html

text:
WASHINGTON,DC
—
Genzebee Dibaabaa
Ijoolleeen obboo Dibaabaa, Ejegayehu Dibaba
, Genzebe Dibaba
fi Dejenee Dibaabaa ollaa keessaa dhalatan Arsii Boqojjii fi Oromiyaa qofaa miti Itoophiyaayyuu akkanuma addunyaa irratti beesissuuttijiran.
Jarii kun cuftii warra fiigiachaan addunyaa irratti beekkamu. Moohannaa tana akka waan dhaalaan walii dabarsanii waluma irra marsaa moohachaa yaahan.
Genzebee Dibaabaa
Genzebeen ganna 22 tun haga bara haga Oromiyaa,Keneyaa jalqabdee haga dhiyoo Jermaniitti cufa moohumatti jirti.Fiigicha metiri 1500 guyyaa dheengadaa, Gurrandhalaa 1,bara 2014 Karlsruhe,Jermanitti dorgoman iratti 3:55:17tti mootee rekordii haaraa aragatte.
Olompikii Raashiyaa
Gama kaaniin ammoo USA dorgommii Winter Olympic
,Gurrandhalaa 7,1014 Sochii Russiatti jalqabaniif atileeota 230 ergatti nama isiin dorgommii qopheeffattee keessaa tokko ka ganna 15ti.Dorgommii tana irratti atileetota 2,500 biyya 88 dhufee cabbii irratti wal dorgomaa. Afrikaa keessaa,Zimbaabuwwee,Keenyaa Toogoo fi Morookootti dorgoma.
Kubbaa Miilaa
Gabayaan ijoollee Afrikaa ta Awurooppaatti kubbaa miilaa taphatanii ooowwaa deemuutti jirtiif.Jara kana doolara miliyoona hedduutiin bitachuutti jiran.
Gurbaan dhalootaan Aljeriyaa Faouzi Ghoulam kilabii xaliyaanaa S.S.C Napooli taphatu fi gurbumma Aljeerjiaa kilabii Ispaayin Grandaa taphatu, Hassan Yebdaamma kilabii Xaliyaatti fudhate.
kilabiin Faransaay Monaakoolleen, gurbaa dhalootaan Tuniziyaa Aymen Abdenour ergifatte. Gurbaan Naayjeeriyaa Kilbii Russiaa Locomitive Mosko taphatu,Victor Obinnaalleen kilabii xaliyaana Chievo Verona ergifatte. Jara kana horii miliyoon ahedduutiin wal irraa bitachaa kaan ergifachaa yaahan.
Super Bowl bara 2014
Dorgommii,Super Bowl kalee galgalaa irratti Seattle Seahawks
Denver Broncos walti hafe waancaa taphate. Dorogommii Gurrandhalaa 2, 2014 taphatan tana kilabii Seattle Seahawkistti kilabii Boronkoo ta Denver,Koloraadoo 43-8 moohee waancaa fi badhaasa akka akkaa fudhate.
Kilabii Seattle,SeaHawk tSuper Bowl 2014 mootetti akkana gammada
xKilabii Seattle,SeaHawk tSuper Bowl 2014 mootetti akkana gammada
Super Bowl dorgommii kubbaa miilaa Amerikaa harkaa fi miilalleen taphatan.Dorgommii kilabootii 32 haga ganna tokkoo taphachaa dhufanii warrii walti hafe waliin taphattu.
Mee tana ammoo caqasaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Shawaa Dhiha
Shawaa Dhihaa (yokan "West Shewa") godinaalee kudhan-lamaan Oromiyaa keessaa tokko yoo taatu, maqaan kanas kan argatte kutaa biyyaa Shawaa durii irraati.
Shawaan Dhihaa kibbaan Saba, Sablammootaa fi Ummatoota Kibbaan, kibba-dhihaan Jimmaan, kaaba-dhihaan Wallaga bahaan, kaabaan naannoo Amaaraatiin, kaaba-bahaan Kaaba Shawaan fi akkasumas kibba-dhihaan Baha Shawaan dangeffamtee argamti. Bakki dheerina gudda godina kana keessatti argamu Mannaaggashaa fi Gaara Wachachaati. Magaallan Shawaa dhihaatti argaman beekamoon Alam Ganaa, Amboo, Hoolata Gannat fi Walisoo dha.
Gabaasa Central Statistical Agency irra bara 1997 E.C. (2005 G.C.) akka ibsutti, godinni kun tilmaamaan baay'ina ummataa 3,294,232, yoo qabaatu kan keessaa 1,625,107 dhiiraa yoo ta'an kan hafan yookan immoo 1,669,125 immoo dubartoota dha. Baayyina ummataa olitti ibsame keessaa dhibbantaan 12.3 % yokan namni 403,776 badiyya alla jirrattu. Ballina lafa tilmamaan 21,551.98 square kilometers ta'u kessatti "density" (walitti-kufami) ummatta Shawaa dhihaa tilmamaan 152.85 people per square kilometer ta'a.Cite error: Closing missing for tag, akkasumas avereejiin abbaa manaa baadiyyaa tokko hektaara lafa 1.4 (kunis hektaara lafa biyyaa 1.01 fi hektaara lafa Oromiyaa 1.14 wajjin yoo walitti madaalamu) , akkasumas avregiin abba mana baadiyyaa tokko mataan horii mana hanga 0.7 qaba. Persentiin 31.8% ummatta, namoota qonna malee jiraatan yoo ta'an, kunis yoo kan biyya dhibbantaa 25% fi kan Oromiyaa 24% wajjin yoo walitti madaalan. Ijoollee barachuu danda'an keessaa persentiin 66% mana barumsaa sadarkaa tokkoffaatti galmaa'anii argamu, akkasumas persentiin 28% mana barumsa sadarka lammaffatti galam'ani argamu. Persentiin 89% dhibbantaa kana malariaf banaa kan jiran yoo ta'an, tokkoleen Tsetse flyiif bana miti. Memorandamiin zonii kana risqii qillensa gogga (drought) qabachun qabxii 406 kenaf.
Shawaan Dhihaa kibbaan Saba, Sablammootaa fi Ummatoota Kibbaan, kibba-dhihaan Jimmaan, kaaba-dhihaan Wallaga bahaan, kaabaan naannoo Amaaraatiin, kaaba-bahaan Kaaba Shawaan fi akkasumas kibba-dhihaan Baha Shawaan dangeffamtee argamti. Bakki dheerina gudda godina kana keessatti argamu Mannaaggashaa fi Gaara Wachachaati. Magaallan Shawaa dhihaatti argaman beekamoon Alam Ganaa, Amboo, Hoolata Gannat fi Walisoo dha.
Gabaasa Central Statistical Agency irra bara 1997 E.C. (2005 G.C.) akka ibsutti, godinni kun tilmaamaan baay'ina ummataa 3,294,232, yoo qabaatu kan keessaa 1,625,107 dhiiraa yoo ta'an kan hafan yookan immoo 1,669,125 immoo dubartoota dha. Baayyina ummataa olitti ibsame keessaa dhibbantaan 12.3 % yokan namni 403,776 badiyya alla jirrattu. Ballina lafa tilmamaan 21,551.98 square kilometers ta'u kessatti "density" (walitti-kufami) ummatta Shawaa dhihaa tilmamaan 152.85 people per square kilometer ta'a.Cite error: Closing missing for tag, akkasumas avereejiin abbaa manaa baadiyyaa tokko hektaara lafa 1.4 (kunis hektaara lafa biyyaa 1.01 fi hektaara lafa Oromiyaa 1.14 wajjin yoo walitti madaalamu) , akkasumas avregiin abba mana baadiyyaa tokko mataan horii mana hanga 0.7 qaba. Persentiin 31.8% ummatta, namoota qonna malee jiraatan yoo ta'an, kunis yoo kan biyya dhibbantaa 25% fi kan Oromiyaa 24% wajjin yoo walitti madaalan. Ijoollee barachuu danda'an keessaa persentiin 66% mana barumsaa sadarkaa tokkoffaatti galmaa'anii argamu, akkasumas persentiin 28% mana barumsa sadarka lammaffatti galam'ani argamu. Persentiin 89% dhibbantaa kana malariaf banaa kan jiran yoo ta'an, tokkoleen Tsetse flyiif bana miti. Memorandamiin zonii kana risqii qillensa gogga (drought) qabachun qabxii 406 kenaf.
This is an excerpt from the article Shawaa Dhiha from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
#OromoFDG2014 – Qeerroo Bilisummaa – Yuuniverstii Amboo Ebla 25, 2014
Oromo Students Nonviolent Movement in Ambo, which is planned by the Addis Ababa Habesha’s Mein Kampf Master Plan of extermination of Central Oromia to have an Industrial Zone for the settlement of neo-Neftegna “investors”
Gaaffiin abbaa Biyyummaa Jabaachuun itti fufe. Barattootni Yuunivarsiitii Amboo fi Uummatni gamtaadhaan dhaadannoo dhageessisan
Ebla 25,2014 Amboo
Gaaffiin mirgaa abbaa Biyyummaa fi Bilisummaa Uummata Oromoon eegale jabaachuun itti fufe. Haalli kun jabaachaa kan Dhufe Yuunivarsiitii Amboo keessattii fi magaala Amboo keessatti Barattootni Yuunivarsiitii Amboo sagalee didda dhageessisuun Hiriira nagaa bahan. Barattootni Yuunivarsiitii Amboo akka seerri biyyattii eeyyamutti hiriira nagaa gageessuuf wayita gaafatanitti mootummaan wayyaanee waan dideef Gaaffii mirgaa irraa humni nu dhaabuu danda’u hin jiru jechuun gamtaan bahuudhaan dhaadannoo hedduu dhageessisanii jiran. Goototni barattoota Yuunivarsiitii Amboo gamtaan dhaadannoowwan wayita dhageessisan Mootummaan garboomfataa wayyaanee waraana itti bobbaasus osoo duuba hin deebi’iin hiriira nagaa gaggeessanii jiran. Waraanni mootummaa wayyaanee humni addaa magaala Amboo kan seene yoommuu tahu gaaffii abbaa biyyummaa Uummatnii fi barattootni gaafatan duuba deebisuu hin dandeenye. Yuunivarsiitii Amboodhaa fi Uummata Magaala Amboodhaan dhaadannoowwan dhageessifamaa oolan.
1. Oromiyaan biyya Oromooti.
2. Finfinneen handhuura Oromiyaati
3. Gaaffiin Mirgaa Uummata Oromoo haa deebi’u
4. Leellistootni sirna nafxanyaa haa buqqa’an
5. Siidaan Minilk haa buqqa’u
6. Ilmaan Oromoo hidhaman haa gadhiifaman
7. Oromoon tokkuma
8. Gaaffiin abbaa biyyummaa Shororkeessaa nama hin godhu
9. Buraayyuu fi Sabbataa Murree hin kenninu
10. Afaan Oromoon Afaan federaalaa haa tahu
11. Muktaar Kadir diinota Oromoo dura dhaabbachuu qaba
12. Qotee bulaaf iyyanna
13. Keeyyatni 39 hojii irra haa oolu
14. Wayyaaneen Garboomfataa dha
15. Gumaa Barattoota keenyaa ni baafannaKanneen jedhanii fi dhaadannoowwan hedduu kan dhageessisan yoommuu tahu mootummaan wayyaanee gaaffii abbaa biyyummaa daran jabaachaa dhufeen muddama guddaa keessa seentee jirti. Qeerroon bakka jiruu harka wal qabatee gaaffii abbaa biyyummaa akka finiinsu addeessee jira.
Injifannoo Uummata Oromoof!!
Gadaan Gadaa Bilisummaati!!
Title: #OromoFDG2014 – Qeerroo Bilisummaa – Yuuniverstii Amboo Ebla 25, 2014
Duration: 00:00
Added on: Ebla/April 26th, 2014


text:
Tornado
Tornadon dagalle qillensa bayye hamma yoo ta’u, cumulonimbus yokan [[yerro tokko kan cumulus jedhamu) jalla dummensa fi laffa wajjin walitti qabatta. Tornadon ballina adda addan dhufuu ni danda’u, haa ta’u malee yeroo bayye “form” yokan gossa illan mullatu fi qillensa walitti qabame ta’e kan gubban furdaa fi jallan qalla ta’e fakkatte dhufaa (Fakki ilalla). Yerro bayye jalli isa dummensa debris jedhamun marafamme argama. Tornadonii bayyen bubbe “speed” 110 mph (175 km/h) yokan kan irra diqqan demma, akkasumas dagalletti hanga 250 feet (75 meters) fi osoo hin baddin mile diqqo (km bayye) demmu danda’a. Haa ta’u malle tornadon tokko tokko bubben isaani “speed” 300 mph (480 km/h), dagallen hanga mile tokko (1.6km) fi osoo hin baddin kilometra hanga 100 ni demma Tornadon Antarctica malle ardii hunda kessatti mullaterra, haa ta’u malee bayyinan tornadon United States kessatti mullata. Bakkotni birra tornado bayye qaban New Zealand, dhihaa fi kibba-baha Australia, kibba-jiddu Canada, kabba-dhihaa fi jiddu Europe, Italy, kibba-jiddu fi baha Asia, baha-jiddu South America fi kibba Afrikaatti.
This is an excerpt from the article Tornado from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Eluthi Anuppiyavar :
my Id Is pundainakki2011 Gmail.com
Admin ;
bmi.blogger Gmail.com
neraiya Eluthi Anuppidu Irukkinga Nanri. Ungaludaiyee Payment Marrum Meelum Vivarangalukku En Meyil Id Yai Thodarpu Kollavum
en Peeru Kathir. Vayasu 39. Aanaalum Vayasu Vityaasam Paarkkaama Naan Ellaa Ponnungalaiyum Anupavichirukkeen. Vaayppu Kedaichaa, Yaarunga Viduvaanga? Naan Oru Mil Tholilaali. Paarkka Kooda Sumaaraa Thaan Iruppeen. Appadiyum Ponnunga Enakku Kidaikkuthee...aacharyam Thaan. Athuvee Enakku Oru Karvatthai Kudutthichi. Aanaalum Enakkunnu Oru Viruppam Irukkum Illiyaa? Enakku 18, 19 Vayasu Ponnungalai Thaan Okka Pidikkum.naan Thaniyaa Oru Veeddu Maadiyilee Thangi Iruntheen. Veeddukkaaranga Vayasaanavanga. Poka Vara Veera Vali Irukkurathaalee, Avangalukkum Thontharavu Illa. Enakkum Vasathi.oru Naalu, Veliyee Vanthu, Moddai Maadiyilee Ninnuddu Iruntheen Kaatthu Vaanga. Appo Ethir Veeddulee Oru Ponnu Irukkirathu Therinjichi. Puthusaa Kudi Vanthirukkaanga Pola Irukku. Eennaa, Oru Ponnum En Kannuleenthu Thappi Irukkaathee? Avalaiyee Paarttheen. 18, 19 Vayasu Irukkum. Avvalavaa Uyaram Kidaiyaathu. Kalarum Konjam Kammi. Aanaa Udampu Kuthirai Kanakkaa Irunthichi. Atthanai Kinnunnu. Thaavani Poddirunthaa. Thuni Ulartthikkiddu Irunthathaalee, Maarellaam Iram Sodda Ninnaa. Thaavani Oru Nainja Thuni Pola Ava Maar Meelee Irunthichi. Avaloda Maaru Rendu Kavutthu Vecha Periyya Theengaay Pola Kooraa, Nallaa Thookki, Vaanatthai Paartthukkiddu Irunthichi. Ravikkaiyai Kaladdinaa Kooda Ithee Alavu Kinnunnu Thaan Irukkum Pola. Atthanai Kuthiraitthanamaa Irunthaa. Avaloda Chinna Ravikkai Paavam Theengaayai Maraikka Mudiyaama....theengaay Rendaiyum Enakku Tharisanam Thanthuchi. Thuni Ularttha Kaiyai Uyartthinathaalee, Avaloda Ravikkaiyum Meelee Eeri, Ravikkaikku Adiyilirunthum Theengaை Tharisanam Kidaichichi. Uyaram Kammi Thaan, Aanaalum Udampu Itthanai Vaalippaa Irukkee?adutthathu Avaloda Thoppulu. Kaiyai Thookki Thookki Ava Thuni Ularttha, Avaloda Thoppulum Maarum Alavillaama Therinjichi. Enakku Udampellaam Thinavu. Avalai Appovee Okkanum Pola Oru Arippu."ennadaa....kaalailiyee Tharisanamaa?" Kural Keeddu Thirumpinaa, Ennoda Nanpan Theenaa."vaadaa. Innaa Soopparaa Illa Ponnoda Udampu?""arumaidaa. Podurathukku Eettha Ponnu. Itthanai Naal Viddu Vechirukka Maaddiyee..""puthusaa Kudi Vanthirukkaanga Pola...""appadi Sollu. Avalai Paartthaa, Enakkum Okkanum Pola Irukkudaa. Mudiyumaa?""mudiyumdaa. En Nanpan Nee Keedduddee. Avalai Eppidiyaavathu Madakkalaam."appo Antha Ponnu Thuni Ulartthiddu, Veeddukku Ullee Poka Thirumpinaa. Aakaa....avaloda Chinna Ravikkai Ava Muthukai Maraikkalai. Pavadaiyum Thoppulukku Kilee Irunthathaalee, Pinnaadiyum Nalla Tharisanam. Iduppu Apaaramaa Irunthichi. Avaloda Kundikal Rendu Kudangal. Ava Asainju Asainju Poka, Avaloda Kundiyai Ippadiyum Appadiyum Maari Maari Paartthom."pinnaadi Kooda Okkanumdaa" Theenaa Sonnaan.ava Kilee Irangi Ponathum Thaavaniyai Maarrikkiddu, Kaaykari Paiyai Thukkikkiddu Kilampinaa Maarkkeddukku. Naanum, Theenaavum Pinnaaleeyee Ponom. Avalai Sariyaana Neeratthil Madakki,"eenga, Neenga....puthusaa Kudi Vanthirukkingalaa Sakthi Nakarukku?"nnu Keeddeen."aamaam.... Neenga....?""unga Veeddu Ethir Veedu Thaan...."appo Ava Thadukki Vila Poka.... Ava Kaiyai Thaangi Pudicheen. Paddu Pola...ennaa Menmai..enakku Karanddu Vechaappola Irunthichi. Avalukkum Appadi Thaan Pola. Udanee Kaiyai Utharinaa. Aanaa Mukam Kaaddi Kudutthichi, Ava Udampukku Athu Sukammaa IrunthisChinnaு. Padsiyai Pidichida Veendiyathu Thaan."innikku Enakku Leevu. Mathiyam Saappaaddukku Appuram Veeddukku Vaangaleen...""mm" Koori Viddu, Ennai Adi Kannaalee Paartthuddu Ponaa."deey Theenaa....innikku Veeddai Thaandaa.""oru Pulli Maanum Rendu Pasicha Mirukangalum.." Sirichaan Theenaa.naanga Oru Manikkee Saappidduviddu, Thayaaraa Kaatthirunthom. Ava 2 Manikku Vanthaa. Piravun Nira Ravikkai. Avaloda Kalarukku Ava Ravikkai Podaathathu Pola Oru Pramai Kudutthichi. Pravun Niratthil Vellai Poo Podda Pavadaiyum, Vellai Thaavaniyum Poddirunthaa. Vellai Thaavani Poddirunthathaalee, Avaloda Pravun Nira Ravikkai Nallaa Therinjichi. Pakkatthulee Paarkka Avaloda Theengaay Maaru Innum Perisaa Irunthichi. Paloon Pola. Aanaa Nalla Keddiyaana Paloon. Thaavani Avaloda Mulai Kaampu Meelee Paddum Padaamalum Irunthichi. Rendu Pakkamum. Athanaalee, Rendu Pakkamum Avaloda Maaru Paarkka Mudinjichi. Thoppulu Theriyala. Thaavani Moodi Irunthichi. Aanaa Ennaa...? Paarkka Thaanee Porom...??naanum Theenaavum Lungi Kaddi Irunthom. Meelee Sokkaa Podala."ayyo... Neenga Nijammaavee Vanthuddeengalaa? Vara Maaddeengannu Ninaichu Sokkaa Kooda Podaama...""paravaa Illa" Vedkatthoda Sirichaa." Neenga Rompa Alakaa Irukkinga" Ithu Theenaa."thaanga்s" Ava Paarvai Ethiree Iruntha Poddovil Pathinju, "ithu Yaaru"nnu Keeddukkiddee Suvatthu Pakkamaa Ponaa. Naangalum Ava Pinnaadi Ponom. Ennatthukku...avaloda Pinnaadi Nerukkamaa Nikkatthaan...ava Kundikalai Idichum Idikkaamalum Ninnom. Eppovum Pola Chinna Ravikkai Ava Muthukai Kooda Maraikkala. Ava Muthukaiyum Iduppaiyum Kundiyaiyum Verichi Paartthom."athu Enga Appa" Naan Sollikkiddirunthappo, Ava Thirumpinaa. Thirumpina Veekatthulee Avaloda Munthaanai Avunthu, Verum Ravikkaiyoda Ninnaa. Atthanai Pakkatthulee Avaloda Maar Kaaykalai Paartthom. 19 Vayasu Theengaay. Nalla Satthulla Kaay. Periyya Kaay. Mm...Pavadai Thoppulukku Rendu Inchu Kilee Thaan Irunthichi. Innikku Veeddai Nalla Rusiyaa Irukkumnu Ninaichukkiddeen. Engalukku Ravikkaiyai Kilikkanum Pola Veri. Naanga Jatti Kooda Podaathathaalee, Enga Poolu Lungiyai Muddikkiddu, Veliyee Vara Thimirikkiddu Irunthichi. Avaloda Mulaiyum Thaan. Ravikkaiyai Kilichudumonnu Thimirikkiddu Irunthichi. Thimirina Mulaiyai Adakka Thaaneedee Irukkom? Aampalaikku Eengina Mulaikalnu Paartthaalee Therinjichi. Kooraa Thookki Irukkuthee..? Ennai Thodu, Thodunnu Thavikkuthee..? Aampalai Sukatthukku Thavikkiravannu Therinjichi. Engalai Rompa Pakkatthulee Paartthu Avalukku Ennamo Pola Aayiduchi. Athu Vekkamaa, Thaakamaa, Thaapamaa....eetho Onnu. Aanaa Ava Athai Virumpinaannu Therinjichi."ayyo...chee..." Ava Kannai Moodinaa. Udampai Moodala. Ithu Engalukku Thairiyatthai Kudutthu, Rendum Peerum Aalukku Oru Tholai Pidichaோm. Ava Onnum Sollala. Mukatthuleenthu Kaiyai Edutthu, Appadiyee Thalai Kuninju Ninnaa Ethirppaarppoda. Avaloda Mulaikkaampu Nalla Kooraa Thookki Irunthichi. Tholilirunthu Irangi, Avaloda Uppi Iruntha Maarai Aalukku Onnaa Pidichu Amukkinom. Kaampu Kaiyilee Kutthichi."innaa Kinnunnu Irukku Kathiru..." Theenaa Sollikkiddu Ava Maarai Kasakki, Ava Ravikkaiyoda Seertthu Ava Kaampai Thirukinaan."mm...." Ava Monakinaa. Engalukku Kushi. Appadiyee Kasakki Kasakki, Avaloda Ravikkai Buttonai Kaladdinom. Ava Maruppu Sollala. Avukkumpothu Therinjichi, Ava Praa Podalainnu. Verum Maaroda Enga Munnaalee Ninnaa. Athuvum Nallaa Thookkikkiddu. Kannai Moodi Irunthaa.enga Lungiyai Avutthom....naanga. Rendu Peer Ippadi Oru 19 Vayasu Ariyaapponnu Munnaalee Avutthuddu Nikkirathu Pothai Eetthichi Engalukku. Avalukku Munnaalee Asinga Asingamaa Pannanumnu Thonichi."kannai Thoranthu Paaru....appo Thaanee Neeyum Engalai Paarkka Mudiyum? Engaloda Udampai Paarudee...engalukkum Kaamichaa Kikku..."nneen.ava Methuvaa Kannai Thiranthu Paartthu, Marupadi Ayyonnu Moodikkiddaa. Aanaa Avalukku Aasai Vidala. Kannai Marupadi Thiranthu Engalai Paartthaa. Naanga Ammanamaa, Thookkina Pooloda Avalai Paartthu Ilichukkiddu Ninnom. Theenaa Thannoda Poolai Pidichu Aaddinaan."poolai Munna Pinna Paarthirukkiyaa? Eppidi Irukku? Ithai Vechi Thaandi Onna Okka Porom. Okkarathunnaa Ennaannu Theriyumaa?""theriyaathu" Ava Athaiyee Paartthuddu Ninnaa. Theenaa Innum Kushiyaanaan."inthaa....thodu" Ava Thayakkamaa Thoddaa Rendaiyum Rendu Kaiyaalee. Enga Poolu Innum Thookkikkichi."sappudee"nnaan Theenaa. Ava Puriyaama Paartthaa. "vaayilee Vechi, Kon Ays Saapuduraappola Saappudu"..ava Rendu Poolaiyum Maari Maari Sappunaa. Thondai Varai Vida Sonnaan Theenaa. Avalum Nallaa Sappunaa. Engaloda Neela Poolu Avalodathondai Varai Poyi Velilee Vanthichi. Ava Thannoda Vaayai Akala Thiranthu, Poolai Ullee Viddu Sappunaa. Naanga Avaloda Maarai Pisainchaோm. Avaloda Maaru Rendum Veenga Veenga Pisainchaோm. Rompa Naalaikku Appuram Oru Paruvappennai Thodurathu Enakku Veri Eetthichi. [ ] Ava Maarai Kannaapinnaannu Kaiyaalee Pisainjen. Avalukku Vali Edutthaalum Athu Sukammaa Irunthichi."innaa...ennoda Kaiyi Paddaa Eppidi Irukku? Solludee..... Sirukki Munda...""rompa Nallaa Irukku. Pannikkiddee Irunga. Pannikkiddee Irunga. Sukammmmmmaa Irukku"engalukku Kanji Varum Pola Irunthichi. Veeka Veekamaa Ava Pavadaiyai Avutthom."mothallee Naan Daa...plees" Theenaa Kenjunaan. Sarinnu Viddu Kuduttheen. Avan Thannoda Poolai Soruki, Ava Meelee Ekiri Ekiri Kuthichu Otthaan. Naan Avaloda Maarai Sappuneen. Ava Katthunaa. Aanaa Avan Nirutthala. Kanjiyai Ootthiddu Thaan Elunthaan.adutthathu Naan Thayaaraa Iruntheen. Ivanga Otthathai Paartthu Enakku Poolu Innum Perisaachu. Appadiyee Athai Sorukineen."inthaadi Vaangikka...mm...mm...mm...""aa...aa......"avaloda Satthatthai Keeddu Innum Innum Adittheen Ullee. Ava Thinarinaa. Theenaa Avaloda Maarai Pidichu Kasakkinaan. Pallaalee Kadichaan. Ava Thullinaa. Avan Innum Athikamaa Kadichu Avalai Kutharinaan.naanum Nirutthalai. En Veri Adanga Neeram Aachu."avalai Pinnaadiyum Okkanumeedaa"nnaan Theenaa.udanee Avalai Kaddil Meelee Kavunthu Muddi Poda Vechaோm." Nallaa Kunidee.....Kundiyai Thookku." Avalum Ithukku Kaatthirunthaa Pola Thookkinaa." Nallaa Thookkuraadaa." Theenaa Siritthaan."ippo Naanudaa"nnu Solli Muthallee Naan En Poolai Avaloda Daiddaana Oddaiyil Viddeen. Valiyilee Ava Thudichaa. Aanaa Athu Avalukku Veendi Irunthichunnu Ava Kundiyai Thookki Thookki Kuduttha Vithatthulee Therinjichi.soruki Soruki Eduttheen. Oru Kuthiraiyai Adakkura Thirupthi Kedaichichi. Avalai Innum Kuniya Vechi Oddu Oddunnu Oddineen. Veri Adangunathum Marupadi Kanjiyai Ootthiddu Eluntheen.theenaa Veekamaa Vanthaan. Ava Muthukai Pidichu Alutthi,"kuninjukkiddee Irudee. Unnai Innikku Oru Vali Panniddu Thaan Viduveen. Innaa Periya Kundi. En Poolum Perisu Thaandi. Vaangikka. Inthaa...mm...inthaa..." Adi Adinnu Adichaan. Ava Intha Ulakatthuleeyee Illa. Monakinaa..katthunaa...katharinaa..."ayyo...ayyo...kutthunga. Kutthunga. Enakku Veri Adangala. Innum Virikkanumaa? Innum Kuniyanumaa?""mm..kuni...munda....innum Veenumaa? Unna Innikku Kilikkireendee...""ennai Sakkaiyaa Pilinga. Ennai Naar Naaraa Aakkunga. Ennai Naasappadutthunga.""padutthureendi. Naar Naaraa Aakureen." Avaloda Mudiyai Pidichu Ilutthu, Innum Veekamaa Kutthinaan. Ava Valiyilee Katthinaa. Theenaa Vidala. Avalai Naasappadutthinaan. Oru Veri Pidicha Mirukam Polavee Irunthaan. Ava Udampu Kulungichi Meelum Kilum. Arai Mani Neeram Avalai Otthaan. Kanjiyai Ootthiddu, Elunthaan.avalum Elunthaa. Aanaa Muddi Valiyum Udampu Valiyum Seernthu, Avalaal Nikka Kooda Mudiyala."innaa...naar Naaraa Aakkiddomaa? Sirichaan Theenaa."itthanai Veriyaa?nnu Viyanthaal Aval."un Udampai Paarttha Kilavanukku Kooda Veri Varumdi. Ippadi Udampai Valartthu Vechirukkiyee...innaa Saappuduree Appidi? "nnu Solliddu, Naan Avaloda Maarai Pidichu Kasakkineen."neenga Kasakki Kasakkiyee Athai Innum Perisaakkiddeenga"nnu Vekkappaddukkiddee, Ravikkaiyai Maaddunaa."thayaaraa Thaan Vanthirunthee....praa Illaama..."theenaa Sonnaan. " Naanga Thoduvomnu Thaanee?""cha்schee.....""vekkatthukku Onnum Koraichal Illa Un Kidda. Aanaa Nallaa Thookki Thookki Kudukkuree.... Nalla Okka Eetthavadee Nee. Naalaikkum Vaa Ithee Manikku. Innaa? Innum Konjam Kavarchiyaa Vaa.""eppadi?" Ava Appaviyaa Keeddaa."munthaanaiyai Konjam Appadi Ippadi Podduddu Vaa. Thoppulai Kaami. Kundiyai Methuvaa Aaddikkiddu Nada. Innaa?" Avaloda Maarai Vidaama Pisainjukkiddee Iruntheen. Antha Kaaykalai Thodurathee Kikku."sari""ithu Thaandi Un Kidda Pudichirukku. Nallaa Otthulaikkiree" Paaraaddinaan Theenaa.avalum Thalai Kuninju Vekkappaddukkiddee, "varreen Naalaikku"nu Solliddu Ponaa.murrum


text:
(Qeerroo, Finfinnee, 3 Bitootessa 2012) Wallisaa Oromoo, beekamaa fi jaalatamaa kan ta’e, Hirphaa Gaanfuree wallee haaraa Warraaqsa Bilisummaa fi Dimokiraasii Darggaggoota Oromoo, (Qeerroo),jajabeessuu fi leellisu qopheessuun gumaata godhee jira.
Wallisaa Hirphaan walluu kana keessatti jabinaa fi murannoo qabsoof qabu kan mirkaneesse caalayyuu, ilmaan Oromoo sababa roorroo fi qabsootiin addaan faffaca’an otuu abdii hin kutatiin jabaatanii qabsaa’uun gara injifannootti ce;uu akka danda’an dhaamee jira.
Wallee haarawaa kana keessattis qabsoon obsaa fi kutannoo kan barbaadu ta’uu kan hubachiise Wallisaa Hirphaa Gaanfuree, “Obsa gaafataa, hin ariifatiin qabsooni,” jechuun gorsa guddaa nuuf dabarse jira!
Qeerroon Bilisummaas gama keenyaan, sabboonaa Oromoo kan ta’e Hirphaa Gaanfureef galata guddaa dhiyeessaa, yeroo qabsoon Oromoo karaa hundaan birmannaa fi jabina babarbaadu kanatti gumaata olaanaa, kan galaa qabsaa’otaa ta’e kanaan nu dhaqqabuu keetiif Galatni kee BILISUMMAA haa ta’u! jenna!
Amma illee hidhannoo keenya karaa hundaan jabeeffanneen, diina keenya haga jilbeeffachiifnutti qabsooroga maraa finiinsuu irraa kan hin deebine ta’us Qeerroon dabalee hubachiisa!!


text:
Ergaa Gabaabaa Ummata Oromoo Irraa Dhalatanii Ilmaan Oromoo Diinaaf Abarsaa Keena Jiraniif
Kiyyaa Gonfaa irraa* Yeroo amma kana ummanii Oromoo mirga ofii kabajsiisuuf akkasuumas biliisuumaa isaa gonfachuuf qabsoo gaggeefamaa jiruu keessaa warregama guddaa isa kafalchiisaa jiraa. Qabsoo kana keessatti Qeerroon, maangudoo fi shamarran osso hin jeedhiin huundinuu saggalee tokkoon kaayyoo tokkoof haarka wal-qabachuun biliisuumaa haawwaa jiran goonfachuuf hiidhamuu irraa kaassee haanga luubbuu isaanii darbuutti of dabarsanii keenaa jiruu. Kaayyoo kanaaf jeecha Oromooni kumaatamaan lakkaawaman mana hiidhaatti dukkana keessa rebbamaa jiruu darbees ajjeefamaa jiruu.


text:
Gabaasa Qeerroo Haromaya Guradhala 23,2013
Godina Harargee bahaa aanaa Haramaayaa Ganda Xinniqqee keessatti qotee bultootni Oromoo walitti dhufuun dhimma Wayyaaneen yeroo ammaa sabaa fi sablammoota walitti buusuun hidhattootaan ummata Oromoo naannoo irraa buqisuu fi dhibbaatamaan miidhaa irra geessisan akkasumas dhimma QBO irratti marii gaggeessan.Qotee bultootni Ganda Xinniqqee quunnamtii bua qabeessummaa baratttoota Yuunivarsiitii Haramaayaa waliin tolchuun akeeka goototaa galmaan geessisuuf hojjechuuf waadaa kan seenan yoommuu tahu diina keennya walitti birmannee bilisa baana jechuun mariiatanii jiran.Qotee bultootni ganda Xinniqqee Maadhee XINNIQQEE 01 tti wal ijaaruun gumaata isaan irraa QBOf barbaachisu adda durummaan bahuuf irbuu seenuun ibsa ejjennoo armaan gadii baafatanii jiran.
Ibsawwan ejjennoo
1.Ummanni Oromoo bakkoota adda addaa Oromiyaa keessaa haalaan dararamaa waan jiruuf qabsoo inni godhu bakka gahee hanga mirga argatutti diddaan qotee bulaa itti fufa
2. WBO ni deeggarra,waan barbaachisaan cinaa dhaabbanna
3. Hidhaa,ajjeechaa,saaminsaa fi dhiibbaa mootummaan wayyaanee ilmaan
Oromoo irraan gahu ni mormina
4. Sagaleen qotee bultoota Oromoo fi ilmaan oromoo maraa Addunyaatti
akka dhagaamu ni taasifna
5. Dabballoota Wayyaanee yeroo dheeraa mootummaa wayyaanee jala fiigan
hubannoo gahaa ni kenninaaf
6. Yeroodhaa gara yerootti qotee bultoota hubachiisaa gumaata qotee
bulltoota irraa eegamu ni baana
7. Wayyaaneen garboomfataa waan taheef hanga Bilisummaa qabsoo irraa
hin dhaabbannu
8. Waadaa keenya tikfannee QBO haala kam keessattuu galmaan ni geenya
Kanneen jedhan yoommuu tahu wayyaaneen hidhaa fi ajjeechaa ilmaan
Oromoo irraan gahu wal hubachiisaa maadhee Xinniqqee 01 irraa kaasnee
maadheelee ABO ijaaraa deemna jechuun mariiatanii irbuun goolabanii
jiran.


text:
Tokkummaa keessatti qabsoo, Qabsoo keessatti Tokkummaa
Mata duree knaa nama gubbaa irra laaluuf jechoonni tokkummaa fi qabsoo jedhan jechoota waliif faallaa fakkaatu. Garuu nama gadi-faggeessee xiinxallee fi akkaataa sabootaa fi ummatoonni addunyaa itti jiraatanii guddatan hubateef tokkummaa fi qabsoon walii faallaa osoo hintayin tasumayyuu walkeessatti ykn walii wajjin jiraatan hubata.
Tokkummaa fi qabsoon walmalee hinjiraatan. Sabni tokkos yoo tokkummaa hinqabaatin akka sabaatti jiraachuu hindanda’u. Akkasumas tokkummaa keessatti qabsoon yoo hinjiraatin guddatee fuulduratti warraaquu ykn tarkaanfachuu hindanda’u. Kana jechuun tokkummaan madda jireenna saba tokkoo yoo ta’u qabsoon ammoo madda guddinnaati.
Saba tokko akka sabaatti jiraachisuu fi guddisuun karaa filmaata biraa hinqabne tawuu isaa qabsaa’otaa fi jaarmayoonni Oromoo sirnaan hubachuu qaban jennee amanna. Sabootaa fi ummatoonni guddina olaanaa irra gayan karaa kana hordofanii jiraachuu fi guddachuu isaanii Oromoon hubachuu qaba. Hubachuu qofa utuu hin tahin fakkeenya hin haalamnee dhuga qabeessa tahuu fudhannee of dura tarkaanfachuu qabnaa jenna.
Addi Dimokraatwaa Oromoo garaagarummaan bifa fedhee nu gidduu jiraatullee akka sabaatti jiraachuuf tokkummaa sabummaa keennaa jabeeffannee waliin dhaabachuun dirqama jireenyaas, mirga sabummaatis jedhee amana. Akka saba addunnyaa kamiiyyuu qaroomnee guddachuuf qabsoo ijaaraa geggeessuun dirqamas mirgas jenna. Fakkeennaaf biyyoota addunyaa keessatti tokkummaa akka sibiilaa tolfatanii fi guddina gulantaa olaanaa dhaqqaban keessaa Ameerikaa fi biyya Norway akka fakkeenya gaariitti laaluun qabsaa’otaa fi jaarmayoota Oromootiif fakkeenya gaarii ta’a jennee abdanna. Paartiileen bara dheeraa siyaasaa biyya Ameerikaa keessatti aangoo waljijjiiraa turan imaammataa, ilaalchaa fi akeeka haga tulluu addaan fagaatu osoo qabanii heera biyyaattii fi waltajjii hunduma isaanii walitti hidhu tolfatanii dhimma irratti waliigalanii irratti tokkummaa uummanii waliin hojjatu. Dhimma irratti waliif hingalle irratti ammoo qabsoo siyaasaa fi marii walirraa hincinne godhan. Akkuma seenaa isaanii irraa hubatamutti Partiileen biyya Ameerikaanii lamaanuu waliin hojjachaa walirratti qabsoo siyaasaa geggeessaa waliin jiraatu. Tasuma tokko badu malee ani hinjiraadhu waliin jedhanii waldhabamsiisuuf qabsoo hingodhan. Hujii irratti waldorgomanii ka irra caalaa sabaaf hojjate sabaan filamee aangoo mootummaa qabata. Adda addummaa ilaalchaa fi imaammata hordofan irratti haga fedheyyuu adda addummaa wal irraa fagoo yoo qabaatanillee waa’ee sabummaa fi tokkummaa biyya isaanii irratti ilaalcha tokkicha qabu.
Dhiheenyuma kana wal falmii fi wal diddaa paartilee siyaasaa biyya America bulchan gidduuttii adda addummaan imaammataa daangaa bal’aa gidduu isaaniitti umamee hanga jiruu mootummaa dhaabsisee galii mootummichaa bilionaan laakka’amu hambisutti deeme. Ha tahu malee falammii siyaasaa wal irratti godhan irra darbee kan wal balleessuu fi wal dhabamsiisuu irratti xiyyeeffate hin turre. Duuba irratti, paartiin yeroo gabaabaaf tarkaanfii fudhate, akeeka isaa itti fufuu irra ol-antummaa saba isaa fi biyya isaa irratti tapha hin fakkaanne taphachuun akka hin barbaachifne waan hubateef, yaadnii fi falammiin isaa mo’amuu amanee fincila karaa nagaa calqabe kabajaa heeraa fi biyya isaaf jechdu fudhachuun xumurame.
Akkuma kanas baruma amma keessa jirru kana Partiileen siyaasaa biyya Norway kanneen imaammataa fi ilaalcha irratti garaagarummaa haga gaara guddaa addaan fagaatu osoo qabanii waltajjii waloo (common platform) tolfatanii osoo waliirratti qabsoo geggeessan waliigalanii mootummaa waggaa 8 aangoo irra ture buqqisanii aangoo qabatan. Biyya Ingilizittis ka taye kanuma fakkaata.
Qabsaa’otaa fi jaarmayoonni ummata Oromootiif dhaabbanne jedhan saba Oromoo akka sabaati jiraachisuuf dirqama seenaa qaban jennee amana. Qabsoon waldhabamsiisuu qofaaf godhamu saba Oromoo hin guddisu, hinjiraachisu, fuuldurattis hin tarkaanfachiisu. Qabsoon walballeessuu qofaaf godhamu keessaa kan dandamatu hinjiraatu, hundumtuu waldura dhaabbatee waldhabsiisuu fi dhabamuu fida. Ummanni Oromollee qabsoo waldhabamsiisuu godhamu keessaa bu’aan inni argatu akka hinjirre seenaan ragaan qabatamaa tahee fi waanuma ammaan tana keessa jirrutu nuuf ragaa dha. Dhugaa fi seenaa kanarraa barachuun dirqamas mirgas jenna. Akka amantaa Adda Democratwaa Oromootti garaararummaan ilaalchaa fi akeeka kan bifa fedheeyyuu nu gidduu jiraatu akka jaarmayaatis tayee akka sabaatti jiraanne amajaajii kana injifachuuf dhimma saba Oromoo irratti waltajjii tokkummaa (platform) tolfannee waliin dhaabachuu fi saba keennaa hojjachuun dirqams murteessaadhas jenna. Bakka tokkummaan hinjirretti ofiifis ta’ee saba ofii jiraachisuun hindanda’amu.
Qabsaa’otni Oromoo hunduu Sabni Oromoo bittaa alagaa jala jiraachuu isaarratti ilaalcha tokko qabna. Oromoon biyyaa fi qe’ee isaa irratti abbaa tahuu qabaa irrattis ilaalcha walfakkaataa qabna. Mirgoota kanneen deebifnee Oromoo harka galchuufis qabsoon dirqii akka taate irratti wal dhabbiin hin jiru. Adda addummaan jiru imaammata hordofnuu fi karaa ittiin adeemuu qabnu irra qofa. Egaa maalree adda addummaa ilaalchaa utuu qabaannuu, tokkummaa, hiree saba keenyaa irratatti walii gallee diina irratti xiyyeeffachuun maaliif dadhabame kan jedhu wal gaafachuu fi waliin marii’achuu qabna.
Kana irraa ka’uudhaanis bakka marii fi qabsoon siyaasaa hin jirretti guddachuu fi fuuldura warraaquun hindanda’amu jenna. Yoo qabsaawaa tokkoomne, yoo tokkoomaa qabsoofne diina keenna injifannee akka sabaatti jiraannee guddanna. Kanaaf ammallee gaaffiin maree waltajjii waloo belbeltuu dha jenna. Qabsoo keessatti tokkummaa, tokkummaa keessatti qabsoo aadeffachuu fi barachuu qabna jechuun ergaa gulaalaa ADO gudunfina.


text:
(Qeerroo, Oromiyaa, 23 Amajjii 2012) Diddaa fi fincilli Barattoota Oromiyaa gidduu kana akka haaraatti ka’ee laboobaa akka jiru Qeerroon gabaasaa jira.
Daandiin walqunnamtii mijjataa fi kennataa ta’uu baatus, Qeerroon haala isaaniif danda’ameen bakka fi haala diddaa fi fincilli keessa jiru gabaasa suuraa fi sagaleen dabarsaa jiran.
Gidduu kanas waraqaalee diddaa fi fincilaa bakka addaddaatti maxxanfamaniifi facaafaman kan suuraan isaa nu gahe akka armaan gadii ti. Isaan armaan gadii Barruuleen Qeerroo bakkoota adda addaatti faca’aa jiran keessaa haga tokko ta’uun hubatamee jira. Bakkoota suuraan nu gahe ammaaf kunooti;-
This slideshow requires JavaScript.


text:
Uummanni Oromoo akkuma Ayyaana Irreecha Baranaa Kabajuuf Biyya Keessaa fi Alatti Sochii Guddaa Taasise FDG Calqabame Keessattis Hirmaannaa Isaa Jabeeysee Itti Fufuu Qaba!
Baareentuu Gadaa irraa*
Akkuma hundi keenyaa karaa miidiyaalee adda addaatiin arginee fi dhageenyetti yknis qaamaan hirmaanneetti; ayyaanni Irreecha baranaa kan yeroo kamiyyuu caalaa ho’aa fi hawwataa ture. Ayyaanni Irreecha Oggaa-Oggaan sirna ho’aa fi miidhagaadhan uummata Oromoo biratti Oggoota dheeraadhaaf kabajamaa as gahe kun; bara kanas iddoo hawaasni Oromoo fi jaallattoonni aadaa Oromoo Miliyoonaan lakkaawwaman argamanitti biyya keessaa fi biyyoota alaa gara garaa keessatti kabajameera. Kabajini ayyaanichaa iddoo hundattuu sirna hoo’aa fi miidhagaadhan akka aadaa Oromootti dhugeeffatame. Keechattuu isa Oromiyaa Magaalaa Bishooftuu, Hora Harsadiitti kabajame’ratti uummanni Oromoo Miliyoonni hedduun danqaraa mootummaa wayyaaneerra tarkaanfatee kabajachaa ooleera. Ayyaanichiis uummanni Oromoo; uummata baha Afirikaa keessaa aadaa, seenaa fi duudhaa jaarraa heddu lakkoofsise qabu tahuu aadduunyaa fi goomattoota aadaa Oromootiif muldhiseera. Warri seenaa qoratanii fi barreessan kanneen sirna Irreeffannaa kana irratti qaamaan argamanis kanuma mirkaneessan. Irreechi baranaa; Oromoon ammam akka aadaa, seenaa fi duudhaa isaa irratti tokkummaa fi cichoomina qabu kan hubachuu danda’u hubachiiseera. Fuunduraafis haaluma wal-fakkaatuun aadaa, seeenaa fi duudhaa isaa caalaatti cimsee isa gabrummaa jala jiru gabrummaadhaa baasee akka dhaloota itti aanu dhaalchisu ifatti yayyabeera. Ummanni Oromoo gama hundaanuu akka funduratti malee seekondii takkaaf duubattii hin deebine jala sarareera. Karaa adda addaatiin muldhataa fi hawwii isaa ibsateera jechuutu danda’ama!
Guyyaa ayyaanichaa uffannii aadaa Oromitichii fi Oromtittiin akkasumas jaallattoonni aadaa Oromoo uuffatanii bahan, Faaruun sirnichaa, duudhaanii fi ta’insi iddoo Irreecha kan ture kan yoomituu caalaa barana Oromoo gammachiisee diinoota Oromoo kanneen akka Wayyaanee fi Abisiyaanootaa aarseera, abdiis kutachiiseera. Oromoon ammaan achi akka harka isaanii jala hin bullee fi buluus hin barbaannee dhaamsa gahaa fi akeekkachiisa barbaachisu dabrseef yoo jedhame dhugaarraa fagaachuu hin tahu! Oromoon biyya isaarratti akka abbaa biyyaa tahuuf sochii walirraa hin cinne godhaa jiru, akka diddaan gabrummaa calaqabame finiinee itti fufaa jiru, akka biyya isaarratti abbaa waa mara isaa tahuuf xiqiin hojjeechaa jiru; firaa- halagaa hubataaf hubachiiseera. Akka ammaan achi dhiibbaa, hidhaa, ajjeechaa fi dararaa diinaa sodaachuun waan godhuu qabu godhuu hin dhiifne dhalli Oromoo Irreecha baranaa irratti argame alaa-manattuu tolchee argisiiseera. Tokkummaa fi wal-mararfannaan dhala Oromoo gidduu jirus kan yeroo kamiyyuu caalaa akka qara biiftuu ganamaa calaqqisaa dhufuu kan hubate hubateera. Deemsi kun ammoo Oromoon Bilisummaa isaa gonfachuuf daandii calqabe gara xumuraarraan gahaa jiraachuu namatti argisiisa, mirkaneessas!
Ayyaani Irreecha bara 2013 kun akkuma hunduu quba qabu kan Bishooftuu Hora-Harsadii qofattii kabajamee hafee miti. Malkaalee seerri Gadaa heeyyameef hundumarattuu Oromiyaa godinoota adda addaa keessatti sirna yeroo kamiyyuu caalaa miidhagaa fi hoo’aa taheen kabajameera, kabajamaat jira! Oromoo aadaan isaa duudhaan isaa walumaa galatti eenyummaan isaa bahaa lixaa, kibbaa-kaabatti maal fakkaata kan jedhu sirnaan calaqqiseera. Tokkummaan, leellistummaan aadaa ofii iddoo hundattuu karaa nama ajja’ibsiisuun ifeera. Fuunduraafis kan kana caalu hojjeechuudhaan aadaa, afaanii fi seenaa uummata Oromoo gabrummaa jalaa baasuf waadaan galameera. Kun diina gar-malee rifachiisera, lammii gabrummaa jala jiru ammoo haalaan abdachiiseera.
Walumaa galatti Ayyaanni Irreecha baranaa Oromoo fi jallattoota aadaa fi bilisummaa Oromoo hedduu boonse; Diinota,jibbitoota aadaa fi bilisummaa Oromoo tahan ammoo mataa cabseeera. Maddii dhugaa kanaa ammoo of tahuu, waan ofii kunuunsuu fi kabajuu Ilmaan Oromoo biyya keessaa fi biyyoota alaa jranirraa maddee dha! Kun cimee itti fufuu qaba!
Irreechi kun cimee, babalatee itti fufuu isaatin Oromoo hunda bakka tokkootti fidee eenyuummaa isaaf hiriirsuurra jiraachuun dhoksaa miti. Dhugaan dhugaa kana mirkaneessu ammo ayyaanichi akkuma biyya keessaa biyyoota alaattiis sabboontoota jaalattoota adaa Oromootiin qindaayee haala hoo’aa fi hawwatummaa qabuun hawaasa Oromoo biyyoota gara garaa keessa jiran heddu hirmaachisee kabajamuu isaati. Hawaasni Oromoo Biyyoota akka Neezeerlaand, Kaanaadaa, Ameerikaa, Noorway fi kanneen akka Kibba Afirikaa faa keessa jiraatu fakkeenya guddaa dha. Yeroo ayyaannii Irreecha kun biyyoota kanaa fi kanneen biroo keessatti kabajameetti qindeessitoonni fi hawaasini Oromoo ayyaanicharratti argame tattaaffiin inni aadaa fi eenyummaa isaa jabeessuf taasise kan yeroo kamiyyuu caalaa boonsaa fi olaanaa dha. Sochii bilisummaa Oromootif taasifamu keechattis kan iddoo guddaa qabuu dha. Tokkummaadhan aadaa, afaanii fi seenaa ofiitiif dhaabbachuun naanna’ee naanna’ee qabsoo bilisummaaf taasifamuuf uutubaadha. Gufuu balabala diinaarratti ijaaranii diina bahaa gala dhorkuu dha!
Oromoon eessayyuu jiraatu afuura ayyaana Irreecha (aadaa isaa kabajachuuf) agarsiisee kana cimsee dhimma isaa kan waloo qabsoo bilisummaaf godhamu keessattis itti fufuu qaba. Akka tokko tahee kaanaan wayyaanees haa tahu diinni bifa kamiituu isa fundura dhaabbachuu hin dandeenye muuxannoolee jiranirraa hubatee mirga isaaf ka’uu qaba. Qaawwaa kamiyyuu cufatee diina isaa’ra aanuuf ka’uun fardii dha. Keeysattuu hawaasni Oromoo biyyoota alaa jiru akkuma eenyummaa isaa argisiisuu fi guddisuuf biyya ambaatti carraaqaa jiru qabsoo bilisummaaf godhamus tokko tahee utubuuf cichoominaa fi tokkumaan ejjeechuu qaba. Hirmaanaa qabsoo godhaa ture caalaatti gabbisee qooda lammummaa isaa ba’achuutu gabrummaa kuffisee bilisummaa dhiheessa! Duudhaa fi aadaan bilisummaa hin qabne, gabrummaa jala jiru, uummanni biyya abbaa isaarratti gabroomee jiraatu akka aadaa fi seenaan isaa oolee bulee baduu malu hubatanii ka’uu barbaachisa. waliin socho’uu fi qabsaawuun dirqama hunda keenyaa waan ta’eef!
* Baareentuu Gadaa: gassogeda@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
Comments are closed.


text:
Haala gabaa
Finfinnee Waxabajjii 25 2006(FBC)Meeshaaleen elektrooniksii Birrii miiliyoona 8 caalu baasan dippiloomaatotaan karaa seeraan alaatiin wayita galfaman akka qabaman abbaan taayitaa galiiwwaniifi Guumruukaa beeksiseera.
Finfinnee Waxabajjii 25 2006(FBC)Interpiraayizoonni maayikiroofi xixxiqqaa damee ijaarsaarratti hirmaachaa jiran piroojeektoota ijaarsa manneen irratti deeggarsa gochaa jiru jedhameera.
Finfinnee Waxabajjii 24 2006(FBC)Itiyoophiyaan baatiiwwan kurnan darban Daldala midhaan Zayitaarraa galii Doolaara Ameerikaa miliyoona 500fi miliyoona 85tti dhiyaatu argatte.
Finfinnee Waxabajjii 24 2006(FBC)Godina shawaa kaabaatti abbootiin qabeenyaa 17 kaappitaala birrii miliyoona 200fi miliyoona 52 galmeessisaniif hayyamni hojii investimantii akka kenname waajjirri investimantii godinichaa beeksiseera.
Finfinnee Waxabajjii 22 2006(FBC)Baatii Soomaa Ramadaanaa keessa gurgurtaa loon Gaaffaafi Foonii Irraa galii Birrii miiliyoona 47.84 argachuuf akka karoorfame ministeerri daldaalaa beeksiseera.


text:
Maalummaa Mirga Hiree Ofii Ofiin Murteeffannaa fi Mirga Hiree Murteeffannaa irratti Ejjennaa ADO
Yaadni Hiree Ofii Ofiin Murteeffachuu jedhu, sabni tokko akka sabaatti egeree jireenya isaa karaa siyaasaa, diinagdee fi hawaasummaa akka isaa ta’utti utubachuudhaaf mirga inni qabu agarsiisa. Mirgi Hiree Murteeffannaa hojiitti yeroo hiikamu, mootummaa ofii qofaatti dhaabbachuu irraa ka’ee amma saba biraa wajjin guutummaatti wol makanii jiraachuu filachuutti deemuu danda’a. Hiika mirga Hiree Murteeffannaa keessatti iddoo guddaa kan qabu “yaadichi yeroo hojiitti hiikamu xumurri isaa maalii?” kan jedhu osoo hin ta’iin, sabi tokko jireenya isaaf ta’u murteeffachuuf filmaata adda addaa qabaachuu isaati.
Read More
Tokkummaa Itoophiyaa ilaalchissee Ergaa Gulaalaa Imaammata ADO
Waggoota jaatamman darbanii kaasee amma ammaatti falmii siyaasaa Impaayera Itoophiyaa keessatti geggeffamaa jiruuf hundeen “Tokkummaa” Itoophiyaa kan ilaalu akka ta’ee hubatamaa dha. Dhimmi “tokkummaa” Itoophiyaa ilaalu hundee falmii siyaasa biyyiittii keessatti adeemsifamaa turee fi har’as adeemsifamaa jiruu akka ta’e hubachuun, maalummaa Itoophiyaa agarsiisuu irra darbee rakkoowwan siyaasaa, hawaasummaa fi diinagdee biyyaatii xaxanii jiraniif furmaata hundee qabu barabaaduudhaaf, akkasumas egeree ummattoota biyyattii keessa jiraatanii fi haariiroo waliin qaban bu’ura harayaa irraatti ijaarudhaaf gargaara.
Read More
Qabsoo karaa nagaa filachuun, mala qabsoo yeroon gaafatuuti!
Lolli, wal dhabbiin, mormii fi bortaan walitti bu’uun jireenya ilma namaa keessatti kan ture garafuulduraa illee kanuma jiraatuu dha. Haalli kun sadarkaa jireenya nam tokkee irraa kaasee hanga sadarkaalee maatii, gurmuu, sabaa fi motummoolee gidduutti mul’achaa turan fuuldura ille hinuma jiraatu. Lollii fi wal dhabbiin kun tokko tokko ifatti mul’atu; kaan ammo dhoksaa fi garaa keessatti osoo walnyaatanii, yeroo eeggatanii gadi bahu. Hundee fi madda wal dhabbii sababoota ta’an keessa kan akka sirna gita bittaa fi bitamaa gidduu , addaa addummaa kaayyoo , aangoo fi bu’aa, ilaalchaa xalilawaa fi itti gala akeekaa sirritti walhubachuu dhabuu irraa shakkii keessa galuun sababoota gurguddaa keessaa haga tokko. Waldhabdeen ykn lolli kunis gariin haasaa nagaan, gariin ammoo afan qawween furmaata argatu.
Read More
Itoophiyaa akka Federeshinaatti caaseffammuu ilaalchisee Ergaa Gulaa Imaammata ADO
Addi Demokratawaa Oromoo(ADO) ummanni Oromoo biyya isaa irratti abbaa, qabeenya isaa irratti abboomaa, jireennya isaa irratti murteessaa ta’ee saboota biyyattii hundaa waliin sirna mootummaa Federaalaa dhugaa, kan dimokiraasii, haqaan bulmaataa, fi wal qixxummaan keessatti dagaagu uumuu akeekkatee socho’a.
Ejjannaan kunis tarkaanfii bara 1991 booddee Itoophiyaa gara federeshina sabootaatti caasessuudhaaf fudhatame ka’umsa godhachuu dhaani. Tarkaanfii qajeelaa kana keessatti ashaaraan ABO fi qabsaa’ota Oromoo kan warra hangafaa har’as akka aduu ganamaatti keessaa hanga’a. Kana irratti dabalees gaafa akka ammaa kana kan maqaa fi fakkeessaa ta’uun hafee dhugaan federeshina sab-daneessaatti itiopiyaan ijaaramtu empaayerummaan biyyattii akka raawwatu qabsa’ota Oromoo keessaa kanneen maman ni xiqqaatu.
Read More
Ergaa Gulaalaa ejjennaa imaammata ADO – May 29
Yeroo ammaa kanatti haalli siyaasaa Ethiopia keessatti mul’atu, baayyee wal xaxaa, yaaddeessaa fi xumurri isaa maal ta’uu akka malullee tilmaamuun kan nama rakkisu ta’aa jira.
Addi Dimokiraatawaa Oromoo (ADOn) akka dhaaba siyaasaa rakkoowwan uummata Oromoos ta’ee kan biroo waggoota dheeraadhaaf turaniif furmaata waaraa argamsiisuudhaaf dhaabbate tokkootti waan biyya sana keessatti adeemaa jiru dhiyeenyaan hordofa.
Har’a biyya Ethiopia keessatti kanneen gaaffii mirgaa gaafatan, gaaffii mirgaa gaafachuu isaanii qofaan qamaa fi qalbiin bakka jiran hundaatti dararamaa jiru, itti dabalees mirgi, bilisaan yaada ofii ibsachuu, amantii barbaadan akka barbaadanitti hordofuu, mirgi dubbisuu fi barreessuu, mirgi qooda fudhannaa dhaabbii siyaasaa uggaramee jira. Itti dabalees maqaa misoomaa fi dhaabota misoomaa babal’isuun ummanni qee isaa irraa buqqawee jireenya gadadoo fi rakkoo hamaa keessa akka jiraatu taasifamaa jira. Faallaa isaan ammoo qoondaalotni Mootummichaa fi kanneen sirnicha lalisan ammoo aangoo arkaa qabaniin duroomaa fi badhaadhaa jiraatan. Kunis balaa guddaan biyya sanarratti gonboobee akka jiraatu taasise.
Read More
Dhalootaa fi Imala Adda Dimokraatawaa Oromoo
Dhaggeesffattoota keenyaa Dhalootaa fi Imala Adda Dimokraatawaa Oromoo mata duree jedhu jalatti qopheen nuti fudhannee dhihaanne, Bu’ureeffama Adda Dimokraatawaa Oromoo fi deemsa isaa fuula duraa irratti hubannaaf qophee dhihaatee dha.
Akkuma beekamu Addi Dimokiraatawaa Oromoo maqaa amma qabu kana qabatee osoo as hin ba’inii fi waltajjii Marii Oromoon beekamaa turetti, ganna tokko darbe kana keessa qorannaa fi maree bal’aa taasisaa ture. Qorannaa fi mare isaa kanaanis Qabsoon bilisummaa Oromoo baroota dheeraaf deemaa turee ABO dhalche , waggoota afurtaman darban keessatti wareega heedduu baasee, bu’aa hin tuffatamni argamsiisellee rakkoo keessaan qabamee gaadi’amee of dura tarkaanfachuu dadhabuu ta’ee arge.
ABO dhibee keessaan qabamee, waldhabee, gargar qoqqoodamee, rakkoo keessa isaa nagaan furachuu hanqachuun ammoo;
Read More
Kaayyoon Adda Dimokiraatawaa Oromoo (ADO)
Kaayyoon Adda Dimokiraatawaa Oromoo (ADO) ummatni Oromo bittaa halagaa jalaa bayee, biyya ofii irratti abbaa biyyummaa isaa deebifatee, mirga guutuu qabaatee ofiin of bulchaa, mootummaa biyyoolessaa Itiyoophiyaa keessatti ammoo uummattoota biyyittii kan fedhii fi hawwii sirna diimookiraasii jalatti buluu qaban hunda waliin ta’uudhaan mootummaa Federaalaa kan sirna diimookirasii dhugaatiin gaggeeffamu ijaaruudha. Isa kana dhugoomsuunis Oromoon akka saba guddaa hundee biyyittii ta’e tokkootti aangoo polotikaa isa fakkaatu akka qabaatu taasisuudhaaf qabsaawuudha. Kana jechuun biyyi/lafti Oromiyaa handhuura biyyittii, qabeenyi Oromiyaaa utubaa diinagdee biyyittii, sabni Oromoo immoo madaaluma kamiinuu uummata guddaa waan ta’eef dhimmi Oromoo ilaalu sabaaf sab-lammoota biyya sanaa hunda karaa gara garaatiin kan ilaalu ta’uu isaa hubannaa keessa galchuudhaan qabsoo sirna diimookiraasii dhugaa biyya sana keessatti diriirsuudhaaf taasifamaa jiru keessatti Oromoon akka saba guddaa tokkootti gayee guddina isaa wajjin wal madaalu akka taphatu taasisuu jechuudha.
Read More


text:
Awadaay
Awadaay jachuun maqaa nama wadaay ja'amu irraadhufe.Namticha tokkootu dura mukha jalataa'ee jima qamahuture maqaan isaa wadaay ja'ama". ichirra fuudhamteeti maqaan Awadaay baafamte. Awadaay lafa Oromiya keesa baha Oromiyati argamti.magaalan isiti aantuus bahar adaree yokin harar dhihaan haramaya fii dirredhawaadha.Ummani awadaay kesa jiraatu ummata lakkofsaan guddaati. garuu daldali magala sankesa deemu daldala jimaati. jiraatoni magala Awadaay kesa jiraatan umma dhiirafi dubartiin saani dalaganii maallaqagodhu. Biyya Oromiya keesa bakka maallaqni guddinaan irraa galu, ammalle bakki mootumman gabi gudda irragalfatu magala awadaayi.Magalan Awadaay bara 1991 egalee gutaatii jirtii. Yerro amma tana Mana Marii jaratee mana marii Haro Maya jala batee jirtii. Kanafuu investrooni nanoo birraraa irra dhufudhan waa jaratii jiran.


text:
Gabaasa Qeerroo Gurraandhala 21,2013 Finfinnee
Mootummaan Wayyaaneen yeroodhaa gara yerootti dhiibbaa inni godhu Oromummaa irratti hundaaee malee kun anaaf hojjeta.Kun meeshaa waraanaa naa baatee deema jedhee kan addaan qoodu tokkollee hin jiru.Haaluma kanaan wal qabatee doorsisa mootummaan Wayyaanee uummata irratti TV dhaan dhimma Raayyaa ittisa biyyaa irratti gaggeessaa ture jibbitanii jirtu,uummatni ija diinummaan akka ilaalu taasistanii jirtu kanaaf ilaalcha ABO qabdu jechuun ilmaan Oromoo raayyaa ittisa biyyaa keessaa hojjetan mana hidhaatti ukkaamsanii jiran.Ilmaan Oromoo raayyaa ittisa biyyaa keessaa maqaa ABOn shakkamanii mana hidhaatti ukkaamsaman
1. Efreem Abaataa
2. Jalduu Itichaa fi
3. Ziyaad Mohaammed
4. Habtaamuu
Jedhaman gaafa Guraandhala 17/2013 dhoksaan fudhatamuun bakka buuteen
isaanii dhibee jira.Mootummaan wayyaanee ilmaan oromoo hojii mootummaa
keessaas hojjetan irraa amanamtummaa kan dhabde yoommuu tahu kaan hojii


text:
Amajjii 1,2013 Finfinnee
Waldaan dargaggoota Itoophiyaa jedhamu yeroo dheeraaf biyyattii keessatti mootummaa wayyaaneen faarfamaa ture isin hojii mootummaaf hojjetu osoo hin tahiin mootummaa aangoo irraa buqqisuuf wal gurmeessaa jiru jechuun bittinfame.Mootummaan wayyaanee yeroodhaa gara yerootti dargaggoota irraa shakkii godhachuu kan itti jabaate yoommuu tahu dargaggoota amanamtoota wayyaanee tahan waldaa kana keessa galchuun harka mirgaa godhatee itti fayyadamaa turuun isaa ni yaadatama.Garboomfataan mootummaa wayyaanee bittaa umrii isaa dheereffachuuf bu’aa fi aangoon qabuun dargaggoota gowwoomsaa kan ture dargaggootni filannoo dharaa dhufaa jiruun wal qabsiisuun mormii kaasanii jiran.Filannoon biyyattii keessatti gaggeeffamaa turee fi itti jiramu filannoo haqaa waan hin taaneef hin filannu jechuun waldaan kun mormii wayita dhiyeessutti bakka oolmaa kana irraa shakkii guddaan mootummaa wayyaanee keessa waan seeneef bittinsee jira.Gaaffiin mirgaas bitaa fi mirga irraa hojjettoota mootummaan wayyaaneetti jabaachaa jira.Diddaa wal fakkaataanis barattoota yuunivarsiitii dirree dawaan gamataa barattootaan dho’ee jira.


text:
Oromoo Baarentuu
Baarentuuu (Baarentoos ni jedhama; (maqaa durii) Baraytumaa ) gosa Oromoo lamaan keessa isa tokko. Gosti inni kan biraa Boorana. Gosti Oromoo Barentu nannoo Ormiyaa Bahaa keessa jiraata. Ummanni Baarentuu godinaalee Oromiyaa Harargee Bahaa, Harargee Dhihaa, Arsii fi Godina Baalee keessa jiraatu.
Contents
Waa'ee Baarentuu[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
Baarentuun ummata Oromoo yoo ta'u gosa Oromoo kan jalqabaa keessaa walakkaa ta'a (walakkaan inni biraa Boorana). Ummanni Baarentuu baayyinaan magaala keessa fi baadiyyaa keessa yoo jiraatan muraasni garuu horsiisee bulaa fi qonnaa aadaatin jiraatu.
Amantii[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
Gara Godina Wallagga Bahaa fi Wallagga Dhihaa, ummanni baayyen amantii Piroteestaantii kana hordofan yoo ta'u, ummanni Shawaa Kaabaa, Shawaa Dhihaa, fi Shawaa Bahaa amantii Ortodoksii, Piroteestaantii, Islaamaa hordofu. Godinaaleen Baha Oromiyaa kan akka Harargee Bahaa, fi Harargee Lixaa keessatti ummanni baayyeen, naannoo dhibbeentaa 98.5% kan ta'u, amantii Islaamaa hordofa. Harargeen Oromiyaa gara bahaa achi fagoo waan jirtuuf, kunis ollaa ummata Sumaalee kana Ogaaden keessa jiraatu fi kibba ummata Affaar kan Mootummaa Naannoo Affaar keessa jiraatu waan ta'eef, ummanni Sumaalee fi Affaar ummata Afrikaa keessa jalqaba amantii Islaamaa fudhate waan ta'ef, Oromoon Harargee baayyeen amantii Islaamaa fudhate. Ummatni muraasni godinaalee Arsii fi Baalee keessa jiraatu ammallee amantii Oromoo kan durii Waaqa tokkichatti kan amanu yoo ta'u, ummatni baayyeen garuu amantii Islaamaa hordofu. Ummanni amantii aadaa Oromoo Waaqatti amanan baayyen isaani gosa Booranaati.
Qoqqooddama[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
Ummanni Baarentuu/Baarentumaa qoqqooddama armaan gadi qaba (qoqqooddamni tokko deebi'ee mataasaatti qoqooddamuu danda'aa):
- Oromoo Walloo, Oromoo gara kaaba ol fagaatee jiraatu, kan baayyinaan Naannoo Amaaraa Godina Oromiyaa keessa jiraatu. Oromoon Walloo gara kabaatti hanga Haroo Ashangeetti ol fagaatee kan jiraatu yoo t'u, Oromoon Raayyaa fi Oromoon Yajjuu as jalatti ramadamu.
- Oromoo Ituu, kan naannoo Oromiyaa keessa Laga Awaash fi kibba Dirre Dhawaa gidduu jiraatu
- Oromoo Karrayyuu, kan sulula Awaashi keessa godina Shawaa Bahaa fi Harargee Dhihaa keessa jiraatu
- Oromoo Aniya, kan kibba Ituu fi dhihaa Laga Erer jiraatuu
- Oromoo Afran Qalloo, kun Oromoo Qalloorraa dhalata afur yoo ta'an, isaanis:
-
- Oromoo Ala, kan magaalaa Harar gara dhihaa jiraatu akkasumas naannoo Laga Erer
- Oromoo Oborraa, kan Oromoo Ituu fi Oromoo Ala gidduu jiraatu
- Oromoo Baabbilee, kan baha Laga Erer jiraatu
- Oromoo Daagaa (Huumee, Noolee, Jaarsoo):
- Huumee (), kan Laga Laaftoo fi Faafam gidduu jiraatu - magaalan guddoon isaani Gursumi
- Oromo Noolee, kan baha Dirre Dhawaa fi kaaba Harar jiraatu
- Oromoo Jaarsoo, kan fiixa kaaba-bahaa Oromiyaa keessa jiraatu
- Oromoo Arsii, kan baayyinaan Godina Arsii keessa jiraatu; akkasumas Godina Baalee keessa jiraatu
- Oromoo Qaalluu, kan Lagaa Awaashi fi Dirre Dhawaa gidduu jiraatu
- Oromoo Worjii, kan bittinnaa'ee magaalaa Dasee fi Finfinnee keessa jiraatu
- Oromoo Sharifa, kan Laga Awaashi fi Dirre Dhawaa gidduu jiraatu, akkasumas Hararge Bahaa keessa Baabbilee, Dadar, Gursum fi Hararge Dhihaa Galamsoo keessa jiraatu


text:
Melbourne, Australia
Sochii qeerroo bilisummaa tumsuu fi humneessuu akeekkatee kan ijaarame Gurmuun Tumsa Qeerroo Bilisummaa (GTQB) Bitootessa 17/2013 hawaasa Oromoo magaalaa Melbourne jiraatan waliin marii bal’aa fi ijaaraa gaggeeffachuun milkiin xumurateera. Mariin kun itti fufiinsa marii waxabajjii 30/2012 gaggeeffamee turee ta’uu kan yaadachiise GTQB mata duree adda addaa irratti ibsaa fi attamiin Qeerroo Bilisummaa Tumsuun danda’amaa irratti mariisiseera.
Sagantaan kun akkuma aadaa Oromootti eebba Manguddootaan kan eegale yoroo ta’u itti aansuun Ob. Gammachuu Fayyeeraa, Qindeessaan GTQB akeekaa fi attamiin GTQB akka ijaarame ibsuun akeeka eebbifamaa kana bakkaan gahuuf hawaasni Oromoo yaadaa fi mala qabu hunda otoo hin qusanne akka gumaachu dhaammatee tartiiba sagantaa kaahameen mariin kun kan gaggeeffamu ta’uu ibsun waltajjii mariif bane.
Itti aansee haala qabatamaan yeroo ammaa Qeerroon biyyaa itti jiru bililaan bakka bu’aa Qeerroo biyya keessaa irraa dhageeffatameera. Ibsa isaa kana keessatti, yakka Ummata Oromoo fi Oromiyaa irratti dalagamaa jiru kan hubatan dargaggoonnii fi shamarran Oromoo ummata keenyaa fi biyya keenya dhabama irraa baraaruuf jecha of ijaaranii diddaa wal irraa hin citne gaggeessaa jirra jedhee, dabaluunis diddaan gaggeeffamaa jiru ummata Oromoo bal’aa akka hammatuuf hojii bal’aa fi ulfaataan hojjatamaa jiraachuu ibsee, qonnaan bultoonni keenya lafa isaanii irraa humnaan hin buqqaanu jedhanii akka falmatan dadammaqiinsa kennameen yeroo ammaa kana lafa keenya irraa hin kaanu jedhanii mirga isaanf falmachuun egalamuu, Oromoota miseensota OPDO ta’aniif dadammaqiinsa fi barnoota kennameen qabsaa’otaaf dahannoo ta’uu eegalaniiru, hayyoonni fi manguddoonni Oromoos Qeerroo cinaa jabinaan dhaabbachaa akka jiran adeesseera.
Diinni Ummata Oromoos yakka dalagaa jiru yeroo kamuu caalaa jabeessee itti fufaa akka jiru kan hubachise bakka bu’aan Qeerroo biyya keessaa, balaa itti aggaammate kana irraa baraaruuf qabsoo bal’aa fi ulfaataa wareegama gurgurdaa kaffalchiisaa turee fi jiru galmaan gahuuf dargaggoonni fi Shamarran Oromoo Qeerroo Bilisummaa jalatti ijaaramanii dirqama lammummaa bahachaa jirra. Xumara irrattis ijaaramuu tumsa kanaaf galata galchuun bakka jiraattanii fi addunyaa mara irratti harka wal qabattanii tokkummaan dhageettii qabsaa’ota Oromoof horuun abdii akka taatan maqaa Qeerroo Oromoon jabeesseen dhaammadhajechuun dhaamsa ulfaataa hawaasa Oromoo biyya alaa jiraatuuf dhaammateera. Ob. Mahaammad Abdullaahii odeessa qabatamaa Oromiyaa dhaqanii arganii fi hubatan hirmaattota marii kanaaf yommuu ibsan fuula isaanii irraa gadda guddaa fi ija isaanii irraa imimaantu yaa’a ture. Dabaa fi yakka diinni irratti raawwatuun “Ummanni Oromoon du’aa fi jireenya jidduutti argama” kan jedhan Ob. Mahaammad, “namoonni tokko tokko gamoo gurgurdaa fi Cululuqaa ilmaan Habashaa Finfinnee keessatti ijaaran qofa ilaalanii biyyi guddate yommuu nuun jedhan Abbaa biyyichaa kan ta’e Ummanni Oromoo ammoo gamoo sana jala waardiyyaa ta’ee itti tufamaa ergamuuf akka dirqame arguu
dhabuun ykn arganii dubbachuu dhiisuun yakka” jedhan. Kanaaf jedhan abdii Ummanni keenya qabu, “guyyaa tokko kana keessaa ni baana yaada jedhu” lubbuu itti horree humneessuun akka baay’inaa fi gootummaa isaatti Oromoon diina isaa ofirraa darbachuu ni danda’a” jedhan.
Maqaa Amantii Musiliimaan sochii taasfamaa jirtu ilaalchisee Ob. Mahaammad dhaamsa dhaammataniin “Ummanni waanta sana gaggeessan Oromoo miti. Gaafiin isaanii kan haqaa ti, ammoo Musiliimota Oromoon waanta hin qindoofneef meeshaa ta’uufii hin qabnun jedha. Jijjiirama barbaannu kamuu nutu ofiif hojjatachuu qaba. Hormi tasumaa ulee nu godhachuu hin qabu” Jedhaniiru.
Koree Hojii gaggeessituu waldaa Hawaasa Oromoo Australia bakka bu’uun dhaamsa waldichaa waltajii kana irratti kan dabarsan Ob. Yaadataa Sabaa (Jaatam) waldaan hawaasa Oromoo Australia Sochii Qeerroon bilisummaa Oromoo gaggeessaa jiruuf tumsa barbaachisu kamuu kan taasisan ta’uu ibsuun jabaadhaa jedhan.
Dura teessuun waldaa dubartoota Oromoo Kaayyoo aaddee Sa’aadaa Ammee waldaa isaanii bakka bu’uun haasaa taasisaniin “Erga Oromoo gabrummaa jalatti kufee kaasee hanga har’aatti hiraamaannaan dubartootaa takkaa of duuba hin jenne, hin jedhus. Har’as ta’ee fuulduraas hanga Oromoon fedhii isaa kan bilisummaa ga’uutti nuti dubartoonni akkuma
kaleessaa Qeerroo bilisummaa qabeenyaanis ta’ee hanga miseensummaa fi qaamaan hirmaachuutti akka of duuba hin deebine Oromoo hundaaf beeksisuu barbaanna.” Jechuun tumsa qeerroo bilisummaaf qaban haamlee guutuun ibsaniiru.
Itti aansuun ummata marii kana irratti hirmaate hunda akka hirmaachisutti qabxiilee marii akka hayyuu Oromoo tokkootti kan dhiyeessan Ob. Aliyyii Galatoo ti. Ob. Aliyyiin mirgoota dhalli namaa qabaachuu qabuu fi mirgoota kana yeroo sarbamu maal akka gochuu qabu, sochii bilisummaa gaggeeffamus uummatni sun gabrummaa jala jiraachuun dhugaa ta’uu beekuu, gabrummaa kana jalaa bahuuf Ummatichi ilaalcha walfakkaatu qabaachuu fi fedhii ummataa kana kan qindeessee qajeelchu jaarmayaa qabaachuu akka qabu yaadchiisuun, sochii kana keessatti hawaasni Oromoo biyya alaa jirru yoo maal goone QBO tumsuu akka dandeenyu ibsan. Ibsa qormaata irratti hundaa’e bal’inaan erga ibsanii booda gaafilee mariif ta’an dhiyaassuun ibsa isaanii xumuran.
Gaaffiilee dhiyaatan kana Ob. Aliyyii fi Ob. Mahaammad Abdullaahii akka mariisisan gara waltajjiitti deebisuun marii baldhaan gaggeeffameera. Gaafilee turan keessa namni waan gochuu qabu maaliif gochuu dhaba? Maal barbaanna? Maaliif barbaanna?, Waan barbaannu kana argachuu dandeenya jennee maaliif amanna? Waanta barbaannu kana argachuuf ani akka nama tokkootti maalan gumaacha?, Yoom? kanneen jedhan irratti mariin bal’aan gaggeeffameera.
Dhuma irratti hirmaattonni marii bulchina qabu akkanaa guyyaa tokkotti xumurachuun waan ulfaatuuf GTQB waltajjii fakkaataa yeroo gabaabaa keessatti akka Qindeessu gaafiin dhiyaatee fudhatama argateera.
Obbo Moosisaa Futtaasaa mariin gaggeeffame hedduu bareedaa akka ta’e, miidhaa Ummataa fi biyya keenya irra gahaa jiru fi diinni keenya halkanii fi guyyaa nurratti hojjataa jiru yommuu wal bira qabnee ilaallu ammayyuu tattaaffiin keenya kana caaluu akka qabu, kanaafis waan har’a nan gumaacha jennee dubbanne hojiin mul’isuu eegaluun barbaachisaa ta’uu yaadachiisuun gorsa manguddummaa kennaniiru. Dabaluunis humni keenya guddaan tokkummaa keenya waanta ta’eef Ummanni Oromoo tokkummaaf dursa akka kennu dhaammatanii waltajjicha eebbaan cufaniiru.
Like this:
Like Loading...


text:
Guyyaan WBO Amajjiin 1 Miseensota, Deggertootaa ABO, Miseesota WBO Duraanii fi Hawaasaa Naannootiin Kutaa Kaanaadaa, Konyaa Gadaa Bilisummaa Magaalaa Edmeeteenittii Kabajamee Ooleera
Suuraa: Bakka bu’aa kutaa Kaanaadaa, dura taa’aa konyaa GB, bareessaa Konyaa GB fi Bakka bu’aa QC ABO duraanii.
Guyyaan WBO Amajjiin 1 sirna ho’aadhaan kutaa kaanaadaa, konyaa Gadaa Bilisumaatti miseensota, deggeertootaaABO,miseensota WBO duraanii fi hawaasa naannoo tiin kabajamee ooleera. Sirni kabajaa ayyana dacha kanaa kana guyyaa WBO fi waggaa haaraa akkumaa adaa oromoo eebba manguddoon kan eegalamee yoo ta’uu, ittii aanasuun yaadannoo Miseensota WBO qabsoo sabaaf falmataa wareegaman yaadatamee faaruu oromiyaadhaan saqamee. Faaruu oromiyaa hirmaatonnii ayyanaa kanaa fi miseensota WBO duraaniin durfamuun godhamee booda dura ta’aan konyaa Gadaa Bilisummaa jal. Raajiif Guddataa sagantaa guyyaa kana ibsuudhaan keessummaa kabajaa guyyaa ayyana kana jal. Darajjee Galataa Bareessaa fi Damee beeksiisii kutaa Kaanadaa kana wal tajjiittii afeeraniiru. Jal. Darajjeenis ibsa ayyanaa guyyaa WBO bara kana ilaalchisee ibsa gama Damaee jaarmiyaa fi siyaasaa SHG.GS ABO tiin kenname irratti ibsa bal’aa hirmaatootaaf kennaniiru. Ibsa kennamee keessattiis Guyyaan WBO kun maaliif akka kabajamuu fi yoom kabajamuun akka jalqabee hubannoon ga’aa kan kennamee yoo ta’uu hunda caalaa guyyaa kana yeroo kabajnuu haala yeroo ammaa ummani oromoo keessa jiruu, haalawwan abdaachiisaa fi haala Dhabni keenyaa keessa jiruu ilaalchisee ibsi bal’aa yeroo dheeraa fudhatee gama keessummaa kabajaa guyyaa kanaan ibsameera.
Erga ibsi dhaabaa gama bakka bu’aa koree kutaa kaanaadaan kennameen booda Dura taa’aan konyaa Gadaa Bilisummaa Jal. Raajiif Guddataa ibsa dabalataa hirmaatota ayyanichaaf kennuudhaan Tarkaanfii WBO bara kana keessa lukee diinaa irratti fudhatee cuunfaadhaan tareessanii ibsa kennan. Itti aansuunis bakka bu’aa QC ABO naannoo konyaa kanaa kan ta’aan Jal. Izqee’el Qalbeessaa guyyaa WBO kanajaamaa jiruu kana ilaalchisuun yaada kennatanii araara moonaa oromoo gabbisuuf godhameen miseensota QC ABO duraanii waggaa 10 booda waliin ta’uun guyyaa kana kabajuuf asitti argamuu isaanii dabalanii heeraniiru.
Ibsa gama bakka bu’aa kutaa,konyaa fi karaa QC ABO duraaniin kennamee booda gaafatamtoonni jarmiyaa hawaasaa, manneen amaniitii fi bakka bu’ootiin waldaa dubartootaa (caayaa Elemoo Qilxuu) wal duraa duubaan ibsa kennamee fi ayyana seena qabeessa kana irratti yaada kennataniiru.
Miseensoni WBO duraanii kabajaa ayyana kanaa irraatti argaman haala WBO keessa darbaa turee, ayyaanaa kana yeroo kabajnuu waadaa kaleessaa yaadachuu kan qabnuu ta’uu fi waggoota dheeraa booda bara darbee araarri QCABO waliin godhamee heedduu gammaachiisaa, moonaa qabsoo oroo kan tumsuu ta’uu irraa dedebii’uun ibsaniiru.
Hirmaatoonnii ayyana kanaa gumaataa maallaqaa deggersa WBO f ooluu arjoomuun yaada xumuraa kennattan keessattii araari godhamee kun heedduu gammachisa ta’uu, haalli jalqabamee kun itti fufiinsa qabaatee akka deemuu, oggana dhaabaa olaanaa qofaa osoo hin taanee hundeedhaa akka hawaasaatti walitti dhufuun tokkumaa saba oromoo fi Dhaaba keenya ABO tiksuu akka qaban wal duraa duubaan kennatan. Dhuma irrattis dura taa’aa konyaa Gdaa Bilisummaa waggaa kana kora xiqqaa kutaa kaanaadaa konyaa Gadaa Bilisummaatti qophaa’uu ilaalchisee tumsa hawaasaa waan barbaadnuuf akka miseensota konyaa waliin ta’uun tumsa irraa barbaadamuu akka ba’an hawaasa naannoo gaafatuun faruu alaabaadhaan kabajaan ayyana kanaa goolabameera.
IUOF
Gadaa Gadaa Bilisumaati
Konyaa Gadaa Bilisummaa
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
Comments are closed.


text:
Muddee 31,2012
Barsiisotni Godina Horroo Guduruu aanaa Jaardagaa Jaartee mana barumsaa Aliboo sadarkaa 1ffaa,2ffaa fi mana barumsaa Akkayyuu keessaa walitti dhufuun dhimma QBO irratti marii jabaa gaggeessuun QBOf gumaatan.Mootummaan Wayyaanee yeroodhaa gara yerootti ilmaan Oromoo haala jibbisiisaa fi cunqursaa addaan rakkisaa kan jiru dura dhaabbachuuf dirqamni nu eeggatu guddaadha jechuun barsiisotni 15 walitti dhufuun dhimma kana irratti marii jabaa erga gaggeessanii booda Maadhee MAADHEE LAGA ALIBOO LAKK 2,3 fi 4 jalatti wal ijaaranii jiran.Mootummaan wayyaanee miindaa hojjettootaa keessumaa kan barsiisotaa yeroodhaan kennuu kan dhorkate dhiibbaa addaa fi tuffii nurraa qabu jechuun barsiisotni kuneen tokko tokkoon isaanii qarshii 50 walitti buusuun qarshii 750 dhimma QBOf walitti wabatanii jiran.Mootummaan wayyaanee kaabinota duwwaa irra harka qabaa jiraachuun bittaa umrii isaa dheeressuu akka tahes hubachiisanii jiran.Barsiisotni miseensota DH.D.U.O tahanis gamtaan QBO gaggeessuuf marii barsiisotaa keessatti argamanii jiran.Barsiistni maadheen of ijaaranis maadhee naannoo kanatti ijaaraman maadhee Ulaa Soogiddaa,Pilaattee fi Dirre Bilisummaa waliin walitti dhufuun hojjechuuf qophii barbaachisaa akka xumuran ibsachuun ibsa ejjennoo armaan gadii baafatanii jiran
1. Barsiisota duwwaa osoo hin tahiin hojjettootaa fi barattoota sagantaa hojii qabameen ni ijaarra
2. Miseensota DH.D.U.O nu waliin tahan galatoomfachaa kanneen hubachiisuun gara QBOtti ni daballa
3. Dhiibbaa mootummaan wayyaanee ilmaan oromoo irraan gahu ni mormina
4. Dhimma COC Oromiyaa keessatti duwwaa ija banate ni mormina
5. Hojii dhabdummaa,Qaalainsa jireenyaa fi saaminsa qabeenya Oromiyaa akka dhaabbatu yoomuu ni qabsoofna
6. Godina Horroo Guduruun alatti gaaffiin mirgaa Oromiyaa guutuu irratti akka finiinu wareegma kamuu ni baafna
7. Ilmaan oromoo 2006 balleessaa tokko malee Guduruu keessatti waraana mootummaa wayyaaneen dhuman bara baraan yaadachaa gumaa isaanii ni baafna
8. Bilisummaa biyya keenyaa olola diinaa injifachuun ni mirkansina
Kan jedhu ejjetnoo fudhatanii akka jiran gabaasi addeessa.
Gadaan Gadaa Bilisummaati!!


text:
Guyyaa Goototaa Oromoo
Ebla 15, 2014
Gooti Oromoo nama kutannoo fi wareegama saatiin jireenya saba Oromoo keessatt jijjiirama argamsiisu yk argamsiisuuf dabarsee of kenne. Gooti Oromoo didhaa fi sossobbiin karaa irraa kan hin ceesifne, jagnummaa, gamnummaa fi arjummaan beekamu. Gooti Oromoo, jaalbiyyaa dantaa dhuunfaa kaasaa sabawaaf wareegu. Oromiyaan gootota lakkoobsa hin qabne, Oromoon aarsaa isaan baasaniin mataa ol qabatee deemuu eegale qabdi. Ummati goota hin qabne yoo hubamellee miidhama saa hin aaduu. Ittuu natt hammeessa jedhee ciniinnata. Garuu goota masakuun yoo qabate soda fi laalaan isa dorsisan hin danda’an. Goototi Oromoo sana godhani. Akka dammaqina malbulcha argatanii eenyummaa saanii fi mirga sana waliin deemu hubatan gargaaran.Kanaaf diinni reebaani. Lakkofsi gootota Oromoo hin beekamin, irbaata allaattii kan ta’an, qabaa diinaa jalatt gidiraa argaa kan jiranii fi badanii barbaacha kan dhabantu kan beekaman caalaa. Hundi saanii ida nurraa qabu. Guyyaa gootota kan yaadannu gumaacha saaniif galata galchuu fi dhalooti haaraan jaalbiyyumaa saanii irra akka waa baratu gargaaruufi.
Jaatamoota keessaa kaasanii dargaggoon Oromo waa’ee bilisumma biyya saanii mari’achuu eegalanii torbaatamoota keessa kallacha sochii bilisummaa ABOn gadi bahani. Sabi guddaan kun hacuuccaa jaarraa tokkoo olii jala bahee dhaaba ijaarratee qabsoo walabummaaf bobba’uun diinota Oromo bakka jiranii sochoose. Ziad Barree fi Dargiin yeroo tumsa addunyaa kara karaan dabalatanii lola walitt banan, wal caalaa sochii bilisummaa jibbus sodaatus turan. Gara lamaan itt duulanii ni butuchan malee balleessu hin dandeenye. Goototi Oromoo balaa hamajaajii lamanuu hin yaadne irraan gahaa turan. Bututi garlaman itt dhufuu fi nagaan keessaa dhibuun hedduu waan dadhabsiiseef gadi bahani marii fi gargaarsa soquuf miseensoti hoggansaa kudhan gara somaleett bobba’ani. Garuu karaatt balaa rifachiisaan Ebla 15, 1980 irra gahe. Bara sanaa ka’ee gootota Oromoo kan darban kan hardhaa fi kan egeree dhufaniif Ebli 15 akka Guyyaa Gootota Oromoo ta’e yaadatamu murteeffame.
Gaaffin itt haanu goototaa akkamitt yaadanna kan jedhu ta’a. Tokko akkuma beekamu wagga waggan walgeenyee, karaa karaan faaruu, walaloo, weeduu, barruu dubbifamu fi oginaa ulfina saaniin walgitu qopheessina, waliin weedddisna ni sirbinas. Gaafas qabsoo isaan jalqaban hamma dhumaatt itt fufuuf kakuu keenya waliin haaromsuun waan eegamu. Sana gochuun ayyaana gootota keenyaa fi akaakilee keenyaa araarfanna. Isa qofa miti, qabsoon kun akka jabaatee itt fufu waan dandeenyu hundaan karaa itt bira dhaabbanu mari’achuu dha. Kan kana goonu gabaasa jabduu garaa nu laffisuu dhihataniif utuu hin ta’in karoora fulduraaf qophawe irratt hundoofnee yoo ta’e dansa. Guyyaan kun eessaa kaanee eessa akka geenyee, haala ummati keenya hardha keessa jiruu fi tarkaanfiin itt haanu maal ta’uu akka qabu xiinxaluuf carraa nuuf kenna. Waa’ee gototaas caalaatt ni dhageenya ta’a.
Gootota darban qofaa utuu hin ta’in kan lubbuun jiraatanii hardhas ummata kaleessa kakaasan waliin dhaabbatanii qabsoo finiinsuu itt fufanis ni kabajna ni dinqisiifanna. Gootota Ugaadeenitt kufan qawwen adda saaniitt aggamamullee sana sodaatanii tokkummaa fi sabboonummaa saanii lubbuun hin jijjiirre. Jannummaa fi kutannoon waliin dhaabbatanii saba saaniif aarsaa isa dhumaa baasani. Amantee fi gosaan utuu gargar hin qoodamin kaayyoo saba saanii isa ganamaatt cichuun bolla tokott nam’an. Biyya Abbaatii jedhanii qananii ofii fi fedha warraa duubatt dhiibuun arjummaa, dudhama fi kutannoon maal akka tahe nu barsiisani. Gootota keenya dabaankufootaa fi kanneen harka diinaatt guraaramaa jiran yoo yaadannu isaanis akka keenya kanneen silaa gargaaran, haadhaa fi abbaa dadhaboo, daa’imman gargaarsa hin qabne, hiriyaa jaallatan qabaachuu saanii irranfachuu hin qabnu.
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan lubbuun jiraniif; nagaa fi araarri Ayyaana abbooliif haa tahu!
Ibsaa Guutama


text:
WBOn Godina Bahaa Ona Doobbaa Keessatti Diina Haleeluun Duubatti Deebise
(Madda Oduu ABO/MOA – Sadaasa 12, 2012) – Sadaasa 8, 2012 humna diinaa sakattaaf bobba’e haleelee akka duubatti deebi’u dirqe. Lola Hararge Lixaa Ona Doobbaa bakka baxalaqii jedhamutti adeemsifame kanaan humna diinaa sakattaaf bobba’e keessaa lama madaa’ee kan hafe dirqama bobba’eef dhiisuun baqaan dacha’ee jira. Humni diinaa sakattaaf bobba’e kun WBO qofaan osoo hin taane ummata waliinis wal dhabee qaaniin deebi’e ajaji waraana bilisummaa Oromoo godina bahaa ifa godhee jira.
WBOn Godina Harargee Keessa Sosso’u Diina Irratti Tarkaanfii Fudhatee
(Madda Oduu ABO/MOA – Sadaasa 10, 2012) – Baha Oromiyaa Godinaa Hararge keessa kan sosso’u humni addaa WBO tarkaanfii Sadaada 07,2012 waraana diinaa irratti fudhateen loltoota diinaa 52 hojii ala taasese. Humni diinaa kun kan rukutame leenjii tooftaa waraanaa Hursootti kennamu fudhatee osoo makiinaa 6n gala yaa’uu ona Xuulloo bakka Karra Garabuu jedhamutti. Tarkaanfii haxxeen galgala keessaa sa’ aa 7 irratti fudhatame kanaan loltootni 8 battalumatti oggaa ajjeefaman 44 ol kan tahan ammo madeeffaman. Humna waraanaa kana irratti ajajaa kan tahe mudamni isaa Shaalaqaa/Major Birhaanuu Gabree Hagos lola kana keessatti ajjeeffamee jira. Tarkaanfii laalessaa gootichi Waraana bilisummaa Oromoo fudhate kanaan kanneen madaa’an gariin hospitaala Cirootti oggaa geeffaman, gariin reeffaa fi madoo ammo diinni ganama heelikooptaraan dhufe guurratuun beekame. Konkolaataa 6 humni diinaa ittiin sosso’aa ture keessaa tokko guutummaatti oggaa barbadeeffamu kanneen hafan midhaan adda addaa irra gaheera.
Oduu tarkaanfii biraan Humni Addaa WBO Lixa Oromiyaa Baha Wallaggaa Ona Haroo Limmuu bakka Abbaa Mohaa jedhamutti Sadaasa 07,2012 tarkaanfii fudhateen ajajaa waraana Wayyaanee Shaalaqaa Asaffaa Maarii jedhamu dabalatee loltootaa fi basaasota wayyaanee 5 ajjeesee jira. Maqaa investerummaan hojii basaasummaa irratti kan bobba’e Geetaachoo G/Mikaa’el kan jedhamu warra du’e keessatti argama.
Tarkaanfiin diinaa fi lukkeelee diinaa irratti fudhatamu cimee itti fufa kan jedhan Ajajootni WBO Godinoota hundaa, ummatni Oromoo kan keessaa fi alaa irree isaa tokkoomsuun karaa danda’een WBO cina akka dhaabbatu dhaamsa dabarsaniiru.
I.U.Of!!
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
Comments are closed.