text:
Muddee 27, 2015 | By A. Jundi
Hundeen bu’urayuu dhaabota siyaasaa angoo siyaasaa dhuunffachuufi ta’ullee kan soboota gabrummaa jalatti kufanii ammoo ummaticha gabrummaa jalaa baasu kan jedhu saganteeffata. Kana milkeessuufi ammoo namoonni qaroo sabaa keessaa walitti dhufanii sagantaa siyaasaafi tarsimoo qabsoo diriirffatu. Namoonni kun akkumma dandeetti isaaniitti hoogganoota ufi keessaa ummatanii qabsoo geggeessuu Kan Oromoolle kanarraa addaa miti.
Bifumma walii galaatti namoonni Hoogganna jedhaman xurree sadi gugguddaa keessatti ramadamu. 1ffaa Hooggna hayyuu (Wise leader), 1ffaa Hooggana qaroo (shrewd leader), 3ffaa Hooggana kennaa qabu (gifted Leader). Akkumma beekkamu hoogganni kun hunduu beekkumsa kana takkaa wajjiin dhalata yookaan ammoo leenjiidhaan hooggana ta’a..
Hoogganoonni sadanuu dandeetti adda addaa qabu. Hoogganni hayyuun carraa uumuutti dandeetti qaba,hoogganni qaroon carraa uumamutti dhimma bayuutti dandeetti qaba,hoogganni kennaa qabu ammoo carraa uumamuu deenda’u tilmaamutti dandeetti qaba. Kana hundaa godhuu kan hindandeenye inni hooggana ufiin jedhus hooganaa hinjedhamu.
Nuti ummanni Oromoos akkumma ummata adunyaa biroo jaarmaya siyaasaas qabnna, jaarmanni siyaasaa kun ammoo hoogganas qaba. Hooganoonni siyaasaa dhaabota keenyaas tarreeffama sadan gubbatti lafa kaayame kana keessaa tokko keessatti yookaan lama keessatti shalagamuu qabu. Garuu kana sadanuu godhuufi yoo hindandeenye jechuun yoo carraa uumuu hindandeenye yookaan carraa uumamutti dhimma bayuu yoo hindandeenye yookaan carraa dhufuu deemu tilmaamamnii ummata qopheessuu yoo hindandeenye Hooganoota jennaan ree?
Arra haalli hoogganoota Oromoo irraa argaa deeminnu kan hedduu abdii nama kutachiisu yoo ta’ellee, qabsoon ummani keenya gootummaan diina dura dhaabbachaa jiranii fi dammaqiinssi isaanii kan abdii nama horachiisu ta’ee muli’ata. Arra carraan guddaan uumamee jira, carraa kana gootonni uumani galata qabu, carraa uumuu yoodadhaban ammoo carraa uumametti dhimma bayuu dadhabuun hooganoota keenyaa maal akka jennuun mata duree kiyyarra filmaanni jira.
Wayayanneen yeroo akkumma keenya dhaaba siyaasaa bilisummaa ummata Tigraayiif qabsaawu egalitte ummanni jalatti hiriiruu didee yeroo dadhabidu mala lafa kaayachuudhaan ta’e jettee jimlaadhaan ummata ufii lakkoofisaan hedduu ta’e mootummaa dargiitiin ficcisiifitee akka ummanni aaree qabsoo isaaniitti dabalamu godhuudhaan deeggarssa ummata horattee arra abbaa biyyaa abbaa angoo taatee ummata keenya laffarraa duguuguutti jirrtti. Keenya ammoo faalla kanaa ta’ee ummanni dammaqee qawwee malee diina dura dhaabbachaa tumssaf dhaabota sibilisoomissa jedhee dhaaddatutti iyyachaa jiraachuu yeroo agarru hooganoota keenyaan hoogganoota moo hoongayoota jennaan ree?
Da’immaniifi dubartootaafi mangoddonni oromoo dandii konkolaata irratti rasaasaa wayyaaneetiin gonbifamaa jiran osoo ijaan dawwannuu humnna qabaannee diina irraa rukutuu dadhabinullee akkumma ummanni keenya tokkummaadhaan diina dura dhaabbatetti garaagarummaa lakkifinnee, ufitullummaa keenya liqimisinee, abjuu dhiiga ijoollee kanaatiin anngoo yaabbachuu lakkifinnee, ibsa ejjannoo, guyyaa goototaa fii dhaadannoo tarkaanfiin duuba hinjirre kanaan ufiifi ummata keenyalle sobuu dhiifinnee humnaafi dandeettii keenya walitti dabalannee tokkummaan dhaabbachuu dhabuun keenya hooganoota moo hoongayoota nujechisiisa ree?
Obboleeyyan koo mootummaan wayyaanee diina hiddi isaa gadi fagoo ta’ee jira. Wayyaanonni adunyaa nuti alaa kanaa itti wayiwaachaa jiru kanaafi michuu cimtuudha. Adunyaan arraa kan mirgi ilma namaa fedhii biyyoota guggudoo maqaa (national interest) jedhuun idda bu’ee jira. Warri West ummanni oromoo hundi lafarraa dhumee fedhiin isaanii yoo kan wayyaneen eeggamu ta’e irra hinkaayanne. Guyyaan isaan nudhagayan yoo wayyaaneee daysinee fedhii isaanii dukkaneesinee jenne gaafa san fira nugodhachuufi nudhagayu malee akkanatti nudhagayuufille hindeeeman. Warri West hanga nutti ufi beeyinnu caalaa nubeeku akka nuti jaarmaya cimaa hinqabnne akka nuti hooggana dhugaa murataafi kutataa hinqabne akka hawaasa hinijaaramin taane bareechanii nuhubatu.
Hawaasa hinjaramin kan ijaaru ,jaarmaya jabaa qabsaaye kan ummata qabseessu kan qopheessuu hooggana. Ummanni keenya ijaaramuu dhabuun jaarmaya cimaa qabaachuu dhabuun keenyaf ammoo namoota maqaa hoogganummaa ufitti maxxansanii sabqunnamitti irratti ufi dhaadhessan caalaa eenyu itti qaanffachuu qaba ree? Namoota kanaan hoogganoota moo hoongayoota jennaan ree?
Maqaa maaliin akka yaamaman hujiin isaaniituu qulqulleessee agrsiisuu deema garuu ijibbaataafi dhaamssi ani qabu carraan Wayyaanee wajjiin hojjannaa fii wayyaanee sirnna dimokraasiitiin irratti qabsoofinnaa jedhu guyyaa J/Leencoo Lataa qabsoo nagayaa geggeesuufi ufi kennanii biiya deeman biyya isaanii irraa galituun tigraayi irraa dhufitte isaanii deebifitte xurree nagayaa akka maletti madaaye dhukkubsatee amma ammoo guyyaa Obbo Baqalaa Garbaa deebisanii mana hidhaati darban karaan nagayaa wayyaanee wajjiin du’e jedheen amana.
Kanaafi obboleeyyan koo carraa tokkochi nuuf hafe hawii fii abjuun xurree adda addaatiin qabsoofinne milkoofinna jedhu dhumatee jira amma carraa tokkochi nuuf hafe qabsaawonni hundumitti qabsoo ummata oromoo geggeesina jennu moora tokkottitti deebinee Hooggana hayyuu, qaroo fii kennaa qabu qabsoo keenyatti horuudhaan qabsoo dhaloota haaraya dhaalichifinnee wareegama jaallan qabsoo irratti wareegamanii itichinee gumaa ijjoollee teenyaa dhumanii akka baafinnu Hoongayoota osoo hinta’in hoogganoota jedhaminnee akka galmee seena irratti kaayaminnu akka tokko taanu isinitti waywaadha.


c: text/html

text:
Gabaasa Qeerroo waraqaan waamichi abbaa biyyummaa fi gochaa gar-jabeenyaa mootummaan Wayyaanee ummata Oromoo irratti gaggeessaa jiru dura dhaabbachuuf waraqaan dhaaddannoo mata duree IYYAA IYYA DABARSAA. WARAABESSI ILMAAN OROMOO NYAACHUU BARE ABBAAY TSAHAAYYEE GUYYAAN YUUSE jedhu manneen barumsaa,waajjiraalee fi gaandoota baadiyyaa tokko tokko keessatti haala hoowaa ta’een ummata keessa raabsame bakkoota muldhatoo ta’an itti ammo maxxanfamee jira, keessattuu tuffii fi ilmaan Oromoo ajjesiisuf hiisisuu keessatti gahee guddaa kan qabu hoogganaa Wayyaanee Abbaayi Tsahaayyee fi ergamtootni isaa OPDO irratti ummatni keenya bakka jiruu akka dura dhaabbatu waamicha dabarsa.
- Abbay Tsahaayyee yakka duguuginsa sanyii ummata Oromoo irratti raawwachaa jiruuf itti gaafatamuu qaba.
- Mirgi bilisummaa ummata Oromoo fi saboota cinqurfamoo kabajamuu qaba.
- Abbummaan lafaa ummata keenyaaf mirkanaa’uu qaba.
- Hiree uumata Oromoo Wayyaaneen hin murteessu ofiif mirteeffanna
- OPDOn of hooggani hin dandeenye ummata Oromoo bakka hin buutu
- Biyyaa fi Qabeenya uumata Oromoo irratti Wayyaaneen abbaa ta’uu hin dandayu.
- Hidhamtoonni siyaasaa ilmàan Oromoo haal duree tokko males mama hidhaa irraa bahuu qabu.
- Ajjeechaa gar jabeenyaa ilmaan Oromoo irratti raawwatameef, ABBAAYI TSAHAAYYEE, MUKTAAR KADIR, DAMMAQAA MOKONNONI fi fakkaattonni isannii itti gaafatamuu qabu
- Master pilaanin finfinnee haal duree tokko malee dhaabbachuu qaba.
- Uummata oromoo hiyyoomsuf lafa isaa irraa buqqisuu fi gibira humnaan olii sassaabun haa dhaabbatu.
- Osoo dhiigni ilmaan Oromoo dhangala’e hin qoorin Abbaay Tsahaayyee ummata oromoo likkiitti galchina jedhee nutti dhaadati dura has dhaabbannu
- Oromoof kan hojjetu fakkaatee ergama wayyaanee galmaan gahuuf ilmaan Oromoo ficcisiisaa kan jiru OPDO haa balaaleffannu.
- Ummatni Oromoo mirgaa lafa isaa humnaan dhabe filannoo sobaatin otoo hin taane qabsoon deeffata. kan jedhuudha waraqaaleen kun haaluma walk fakkaatun godina shawaa bahaa aanaa fantaallee iddoowwan, magaala mataa haraa,magaalaa Haroo qarsaa, Mag/Harpo adii, Martii, Haroo huubaa ,Qararri, Ilaala, Dhagaa hujufaa, Xuxxuuxii, Nuqusa, Harangamaa, Maarigaa, Dirree Sadeem, Baddannoo, Turoo, Gidaara, Gaara diimaa, Buses, Godoo, Weebaa, Kapii 1,2,3, Faatee, Leedi, Saara, Galchaa, Bantii, Ajoo tarree, Ajoo, Jaarraa nuunnuu, Qobboo, Yaayya, Baalcii, Dhimbibaa, Harramurii, Gololcha, Qacaacaluu baadiyaalee jedhamuu fi kkf keessatti haala hoo’aa ta’een waraqaan warraaqsaa kun bifa lamaan facaafamuu fi maxxanfee jira. Sochiin Qeerroon naannichaa godhe kun ergamtoota wayyaanee daran yaaddoo keessa galche .dhuma irratti ilmaan oromoo iddoo garagaraa irra jirtan gochaa diinni ummata Oromoo irratti gochaa jiru dura haa dhaabbannu. gabaasa Qeerroo naannichaa gabaasa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Fulbaana 23, 2015 | Simboo Abbaa Danuu
(Olola Abbaa Biyyaa Roobaa fi OMN)
Gaaffii fi deebii OMN Abbaa Biyyaa Roobaa waliin gaggeesse kan kutaa 4tti qoodamee dhihaate nin hordofe. Abbaa Biyyaa Roobaa qabsoo keessatti nin beeka. Umrii isaa keessaa baroota hedduu kan inni qabsoo Oromoof wareegeef kabajaa fi jaalalan qabaaf. Haa tahu malee gaaffii fi deebii OMN waliin gaggeesse kana Kutaa isa xumuraa (4ffaa) keessatti dubbii inni ittiin hoogganoota gaafatamaan isaa ol turan yakkuuf carraaqe oggaan dhaggeeffadhe hedduun isa taajjabe. Bakka isaa bu’een qaanfadheefi. Kan hin qaanfanne nama qaanfachiisa jedhu mitii? Abbaan Biyyaa yeroo qabsoo keessa turetti akkuma jabinas qabu laafina/rakkina guddaa namuu irratti beeku kan namni isa waliin qabsoo keessa ture hundi ragaa bahuu danda’u qaba ture. Kunis ilaalcha gosummaa ti. Abbaan Biyyaa yeroo gaarreen Oromiyaa keessa tures tahe yeroo biyyoota ollaa keessa ture ilmaan Oromoo qabsoof jecha isa waliin hiriiran keessaa namoota naannoo Oromiyaa murtaawaa qofa filee fi odeeffatee ofitti qabuudhaan noonnoolee biroo irratti kakaasuu fi olola maqa balleessii hoogganoota jaallan isaa tahan kan naannoolee Oromiyaa hanga tokkoo irratti of qusannoo takkaan maleetti gaggeessaa nama turee dha.
Abbaan Biyyaa Dhaaba keessatti ilmaan Oromoo naannoo fi gosaan qoodee kaan ofitti qabuu fi kaan irratti duulchisuu bira kutee gochaa farra tokkummaa Oromoo kan Dhaaba keessatti oofaa ture sana naannoo bara 1998 irraa eegalee (erga biyyoota ollaatti gadi bahee fi carraa qunnamtii bal’aa argatee) hawaasa Oromoo keessattis summii facaasuu hojii isaa halkanii-guyyaa taasifatee akka ture miseensa qofa osoo hin taane ummata inni summii farra tokkummaa Oromoo kana itti facaasaa ture hedduu ragaa itti dhiheessuutu danda’ama.
Abbaan Biyya ilaalcha gosummaa kana maaliif cichoominaan gaggeessa? yoo jedhame gosa bakka bu’aa isaa of fakkeessu sanaaf adeemsi isaa sun bu’aa argamsiisaaf osoo hin taane cinaacha laafaa dhuunfaa isaa ittiin golgachuufi. Dadhabina hojii irratti agarsiisuuf yoo itti gaafatame ani nama ganda ykn. gosa sanii waanin taheefi…..kkf. jechuudhaan namoota hubannoo yaraa ittiin of cinaa hiriirsuufi. Ilaalcha kanaanis Dhaaba keessatti waan barbaadu galmaan gahachuu hin dandeenye. Yeroo irra gara yerootti saaxilamaa fi tuffatamaa deeme malee. Abbaan Biyyaa 2004 hoogganummaatti filamuu keessaa akki itti hafes inni waan ana hin filinaa jedhee iyyateef osoo hin taane miseensota hunda keessatti (warra inni akka bakka bu’aa isaaniitti of yaadu dabalatee) cinaachi laafaan isaa kun saaxilamee namuu waan humaattuu isa lakkaawuu dhiiseef akka hin filamne beekee dursee fakkeeffachuuf “Na hin filinaa” jala buufatee ti.
Adeemsi Abbaa Biyyaa Roobaa kan farra tokkummaa Oromummaa akka tahe (ilaalcha gosummaa akka tahe) gaaffii fi deebii OMN kana keessattuu arraba isaa irraa ragaan dhagahameera. Fottoqa 2008 ABO mudate keessatti warra maqaa “Jijjiirama” jedhuun Dhaaba irraa fottoqeef deggersa qabaachuu isaa akka xalayaadhaan beeksise innuu himateera. Fottoqni sun ammoo waa’ee maalii akka turee fi akkamiin akka xumurame har’a namni iccitii isaa hin beekne jira hin fakkaatu. Wanti Abbaan Biyyaa Dhaabaa keessatti oofaa ture kan inni itti milkaawuu hanqifame waan Oromoof tolaa osoo hin taane waan akka 2008 uumamee sana ture. Kan nama dhibu har’a illee osoo itti-baha isaa arguu qaanii malee sana himachuu isaa ti. “Namni hoolaa Owubarree nyaate ofiin dudubbata” jedhu mitii?
Abbaan Biyyaa gaafatamni hoogganummaa akkamiinii fi sirna kam keessa dabree ulaagaa akkamfaa guuttatee akka namatti kennamu sina Dhaabaa osoo beekuu dargaggoon Oromoo hangi tokko maatii isaanii biraa bahanii qabsootti waanuma dhufaniif fi barnoota idilee hanga tokko waan barataniif qofa hoogganni Dhaabaa ba’aa gaafatamummaa hoogganummaa qabsoo isa irra jiru itti dabarfachuu akka waan danda’uutti haasawuun dhuguma guddina qabsoo fi jabina Dhaabaaf yaaduu irraa miti. Erga ani keessaa bahe ABOs tahe qabsoon Oromoo baddus jiraattus dhimma kiyyaa miti jechuu yoo tahe malee waan hundi akka qabdi.
Walumaagalatti ofittummaan, ilaalchi gosummaa, bololli aangoo….kkf. Abbaan Biyyaa ittiin hoogganoota ABO kanneen ba’aa qabsoo itti mulqatee biraa deeme ittiin yakkuuf yaale waan Abbaa Biyyaa Roobaatiin himan malee waan hoogganoota ABO har’a illee jireenya isaanii qabsichaaf wareeguutti jiran kanaan himan miti. Kana miseensotaa fi deggertootni ABO waa’ee Dhaabaa fi hooggana Dhaaba isaanii hordofan tolchanii beeku. Hoogganootni ABO kanneen Abbaan Biyyaa ba’aa qabsoo itti mulqatee biraa gara jireenya dhuunfaa isaatti deeme yakki isaan ittiin gaafatamuu malan guddaan tokko Abbaa Biyyaa Roobaa gochaa farra tokkummaa Oromoo inni Dhaaba keessatti gaggeessaa tureef adabbii seeraa sadarkaa isaatiif malu akka itti adabamu gochuu hanqachuu qofa natti fakkaata. Dhugaan jiru kana.
Xumuruu kiyya dura OMN warra dubbii Abbaa Biyyaa kana qilleensa irra oolcheef yaadachiisni ani qabu olola maqa xureessii Abbaa Biyyaa Roobaa hoogganoota ABO irratti qaanii malee gaggeesse kan miidiyaa keessaniin dabarsitan kana ilaalchisee warra inni maqaa isaanii bifa kanaan xureessuu yaale irraas deebii isaan waan kana irratti qaban gaafattanii yoo miidiyaa kanaan ammuma osoo dubbiin hin qabbanaawin ummataaf hin dhiheessitan tahe isinis akkuma Abbaa Biyyaatti hoogganoota ABO maqaa xureessuuf akeeka qabaachuu keessantu dhugaa taha. Yaadachiisni lammaffaan ani isiniif qabu dubbiin bifa kanaan dhihaattu qabsoo bilisummaa Oromoo jabeessuuf fi guyyaa Bilisummaa Oromoon dheebote dhiheessuu keessatti bu’aa maalii qabaata jettanii akka waan kanatti mirqaantan osoo Ummata maallaqa isaatiin isin jiraachisu kanaaf ifa gootaniis gaarii taha yaada jedhuu dha. Sababni isaa Oromoon OMN kan jaallatuu fi gargaaruuf adeemsa qabsoo Oromoo keessatti jabinoota mul’atan dhaadhessanii akka dhaloota amma lafaa ka’aa jiru onnachiisutti dhiheessuudhaan hojii qabsicha jabeessuu fi guyyaa bilisummaa dhiheessuuf qooda qabu hojjettu jedhee ti malee waan hamilee dhaloota ol adeemtuu cabsuu fi qabsoo fi siyaasa Oromoo irraa abdii kutachiisu akkasii (olola maqa-xureessii) kan namni qabsoo dhiisee jireenya ofii gaggeeffatu qabsaawota jireenya isaanii wareegaa jiran irratti oofu akka dhiheessitaniif natti hin fakkaatu.
Na hoofkalchaa !
Simboo Abbaa Danuu
Sep. 21, 2015


text:
Oromoof Teekinoolojii
Oromoof Teekinoolojii…
Kutaa 1ffaa
Teekinoolojiin damee beekkumsaa keessaa tokko yommuu ta’u, Wantoota adda addaa bifa salphaan uumuu, itti fayyadamuu fi bifa dutaan turerraa salphisee akka itti fayyadamaaf tolutti kan dhiyeessu, ykn kan uumuudha.
Walumaagalatti, Teekinoolojiin walitti dhufiinsa bifa teekinikaa, dandeettii, malootaa, haalotaaf tartiibota adda addaatiin kan uumamuu danda’uudha.
Addunyaan amma keessa jiraachaa jirru kun Jecha Teekinoolojii jedhu kana fayyadamuu hanga eegalte bubbulteerti, ta’uuyyuu Sabni keenya haalota adda addaatiin walqabatee dhufiinsa haaraa addunyaa amma ittiin sadarkaa olaanaa geesse kana simachuufi itti fayyadamuufis waan itti barfate fakkaata. kunis waamalee miti. Haala seenaa fi kunuunsa saba keenyaaf asiin dura keessa darbaniin hidhata guddaa qaba. Kana keessaa barnootarraa ittifamuun saba keenyaa dubbii ijoo sabni keenya argannoo addunyaa gara fuulduratti saffisiise kanatti akka hin fayyadmneef gufuu jalqabaa akka ta’e wal nama hin gaafachiisu. Kun akka rakkoo tokkootti kaa’amuuyyuu, namootni keenya hedduun gama kanaan waa lafa buusanii darbuuf carraaqqii cimaa gochuurratti hir’inni jiraachuu kan nutti agarsiisu yeroo ammaa kanatti qaawwa hedduutu nutti mul’ata.
Barreeffamni koo kan darbeef wal qeequu osoo hin taane Gama Kanaan:
- Maaltu dhaloota har’aarraa eegama,
- Tooftaalee akkamii fayyadamuu qabna,
- akkamitti wal barsiifna,
- akkamitti Yeroo amma addunyaa tokko taate kanatti hawaasni keenya fayyadamaa ta’uu qaba kan jedhu fi kkf yaada keessa koo jirurraa isiniif qooduu fedha.
Abdisa B.(Facebook: Abdiisaa Bancaa Jaarraa). Email:abdisabnch39@gmail.com, Mob:+251911527293/0910130926.
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- KUDHAAMA SEENAA I fi II (Kitaaba Obbo Leellisaa Aadaa) tiin-Kitaaba seenaa Kuush, Afriikaa, Duudhaa Waaqeffannaa Oromooofi Aadaa Mara qabatee ba’e - December 28, 2016
- QABEENYAA WARRA TPLF KANA BEEKUUN BARBAACHISAADHA: Waliif daddabarsaa - December 27, 2016
- DIINQA OROMOO kutaa 4ffaa-Beekan Gulummaa fi Obbo Baaruu Fayyisaa-FB. Marsariitiifi ONN irratti yeroo yerootti nu eegaa - December 27, 2016


text:
Oromiyaa guddoo iznii gooytaatiin lafarratti gad dhaabna!!
Bilisummaa. com, Bilisummaa, info fii Oromoheritage.com tokkummaan Oromiyaa xiqqoo qilleensarratti jaaruuf……………
Oduu kutaa Arsii fii dhimmaa kutaa Oromiyaa kana laallatu mara tartiibaan fuula kanatti tarrifna…hordofi…….
- Naannoo kutaa Arsii keesatti haala deemaa jiru
- Arsiin Akkamitti Oolte Akkamitti Bulte
- Waayee Kutaa Arsiirraa maalfaa beeyta?
- Arsiin Kutaa Oromiyaa ka birootirraa waan addaa isii godhu maalfaa qabdi?
Qabxiilee as gubbaa fi jalatti ramadaman kanarraa isa beeytu obboleeyyan takkaa obbolaa kee kan kutaa biruu barsiisuun dirqama kee akka tahee beeytee marxifattee barsiisuutu sirraa eegama waan taheef maal eeyda ree……..tokkicha Arsii takkitti Arsii ! …obbolaa kee kan kutaalee birootiif waayee naannoo keetii fii haala jiruuf jireenya, gadadoo fii miidhaa cunqursaa gabroomsaan naannoo keetirratti oofaa jiru maal akka fakkaatu obbolaa kee kan kutaa birootiif hirii.!!………..KOPHAA TEESSEE HIN BOOYIN !! IYYADHUU IYYA DABARSI !! YOOS BILISUMMAAN KEE KALUUDHA!!
- Qubsuma Lafaa
- Qabeenya Uumaa
- Heddommina Namaa
- Haala Qilleensaa
- Oomishaa
- Barruumsa fii Manneen Barnootaa
- Tajaajila wal’aansaa
- Seenaa
- Aadaa
- Soora
- Aanaalee


text:
Goototi Oromoo roorroo gabarummaa mootummaa habashaa ofirraa buqqisuuf qabsoon Oromooti Baalee (kan Janaraal Waaqoo Guutuutin hogganamaa turan) jalqabanii Oromiyaa hunda walgahe, bara 1963 tahuu isaa seenaa ni yaadata. Kanuma bu’ura godhachuudhaan, abbootin qabsoo sanii kan biyya alaa jiraniif kan Oromiyaa keessa jiran hawaasa ofii kakaasuu dhaan ayyaana yaadannoo bara 50ffaa kabajuu qophii yeroo dheeraaf godhamee jira. Ayyaanni kun October 20, 2013 magaalaa lakkuu Minneapolis/ Saint Paul keessatti yaadatama. Maqaa Gootota keennaatin, koreen Qindeesituu ayyaana kana akka waliin kabajnu waamicha obbolummaa isinii dhiheessiti. Ummatii Oromoo hundumtuu afferamtanii jirtu.
Ayyaana kana galmaan gahuuf ilmaan Oromoo hundinuu bakka jirtanitti waan barbaachisaa ta’een akka nu waliin dhaabattan abdii guddaa qabna. Guyyaan kun guyyaa goototi Oromoo itti yaadataman, guyyaa seenaan yeroo dheeraa haccuuccame ummata oromootiif adduunyaafis ifa bahu, guyya dhalooti ammaa seenaa abboota isaanii lafaa kaasan. Seenaa, walaloo, geerrarsa, kkf hundinuu qophaahee jira.
Hubachiisa ilmaan Oromootif: Diinni Oromoo karaa aanjaween yeroo tokkollee hin rafu, kun Oromtootaaf waan haarawaa miti. Fakkeennaf diinni Oromo yeroo anjaheef Oromoota meeshaa waraanatii barbadeessaa ture. Hardhas jaleewwan diinaa qabsoon isaa jaarmayoota Oromoo, hoogganoota Oromoo, barattoota Oromoo fi akkasumas qabsaawota Oromoo maqaa xureessuun itti fufa. Osoma kun jiruu Goototi Oromoo kan kalleessaa, wareegama barbaachisu godhanii seenaa galmeessanii, maqaa ummata keennaa kaasan. Haaluma kanaan dhalooti hardhaalleen gufuu diinaa hujii dhaan bira dabree seenaa goototaa akka bakkaan geennu abdi qabna.
Qabsaawan kufus, qabsoon itti fufa!
Ulfaadhaa Wayyamaa!
Koree Qindeessituu, Qunnamtiif email kanatti fayyadamaa: Bilisumma63@gmail.com


text:
Friday, November 1, 2013
Gochaa suukkanneesaan biyya Yamanittii baqattoota Oromoo irra gahaa jira.
Gochaan suukanneesaan baqattoota Oromoo daangaa biya Yaman keessatti akka irratti raawwatamaa jiru ibsame. Gochaan gara jabinaan dhala Oromoo irratti raawwatame kun ilmaan Oromoo mootummaa gabroomfaataa fi nama-nyaataa jalaa baqatanii lubbuu isaanii baraarfachuuf gara biyya Yaman yeroo seenaan kan irraattii rawwaatame ta’uun beekameera. Lammiin Oromoo marti akka beekuuf jedhamee odeeffannoon dabre akka ibsutti, “abbootiin garaa kanneen naatoo tokko ilmaan Oromoof hin qabne biyya Yaman keessatti maadheffatanii keessattuu handaara galaana Aden irrattii ilmaan Oromoo fixaa jiru,” jechuudhaan sagalee miidhaa hamaa Oromoo irra gayaa jiru beeksisan. Madheen Aden Yaman keessa jiru kun caasaa isaa magaaloota keessa diriirfachuun ilmaan Oromoo dinagdeen shaarafataa akka jirus madden oduu kanaa saaxilaaniiru. Madheen kun kan bu’uureffaame naannawa bara 2005 akka lakkoofsa awroppaattii yoo ta’u, hammeenyi kun ilma namaa kan ija keessaa baasu, kan qaamaa hir’uu godhu, dhiira qaama salaa kolaasu, shamarran immoo baatii tokko ykn sanaa ol halkaanii-guyyaa sagaagalummaa irratti raawwachuudhaan hojiin ala gochaa jiru. Jarreen kun alagaa wajiin ta’uun ergama diinaa bakkaan ga’uuf akka tattaafataa jiranis maddi oduu kun ifa godhee jira.
Dhuma irratti dhaamsi lammii Oromoo gama Yaman jiraniif dabre, bakka jiranitti daba irratti dalagamu hunda waliin tahanii akka dura dhaabbatan akkasumas sagalee isaanii gara dhaabbilee mirga dhala namaaf falmaniitti akka dhageessifatani fi Oromoon martinuu miidhama lammii Oromoo irra gahaa jiruuf gama dandayamee hundaan akka dhaqqabuuf sabboontonni ibsaa jiruu.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Saturday, September 21, 2013
Seenaa Gabrummaa Dhaaluun Yoom Dhaabbataa???
Y.G(2005) | Fulbaana 20, 2013
Habaabileen keenya akaakilee keenyaaf , Biyyaa fi ummata seenaa mataa isaa qabu dhiisanii dabran . akaakileen keenya ammoo,Biyya walabummaa qabdu dhaalee, Biyya gabrummaa jalaatti kufte Abbootii keenyaaf dhaalsise dabre . Abbootiin keenyaa fi dhalooti isaan harkaa fuudhes, waan Abbootii isaanii irraa dhaalan bakkatti deebisuuf qabsoo wal irraa hin cinne gaggeessaa haa jiraatan malee, seenaan waggaa 150 olii, gabrummaa waliif dabarsuudha. Qooqa, aadaa, dudhaa, seenaa gabrummaa jalatti sukkumamu walii dabarsaa har’a geenye jirra. Biyyaa fi Ummati kabajamaan kun garuu har’allee gabrummaa jala jira. Dhalooti har’as , imaanaa abbootii isaa fi akaakilee isaa bakkatti deebisuuf , lubbuu isaa bakka bu’aa hin qabne wareeguuf gama hundaan sochii taasisaa jira.
Guutuu isaa dubbisuuf:- GOOTUMMAAN BARA KEENYA,,,,,,,.docx
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
SEENAA MALKOLM X
KUTAA SADAFFA
HAALLI GAA’ELAAFI MAATI MALKOLM X MAAL FAKKAATA TUREE?
Bara 1955 Beetty Saanders barsiisa Malkolm X godhe tokko irratti isa agartee. Yeroo lammataaf Afeeraa Irbaata tokko irratii erga agarteeni booda barsiisa isaa yeroo hundaa hordofuu eegaltee. Bara 1956 erga Maatii Musilimaatti makamtee booda maqaa ishii Betty X tti jijjiratte. Qofaatti dhiirriif dubarri beellamaan wal arguun waan barsiisa isaanii wajjin hin deemneef waan ta’eef cimdiwwan kan wal argan ennaa dhimmi hawaasumma namoota baay’ee walitti qabu jiraatu waan ta’eef Malkolm akka isheen do’ii muziyemiif Library gara Niw Yorkitti ta’uu irratti afeereenii.
Malkolm bilbilaan amajji bara 1958 bilbilluniif akka wal fuudhuu qaban himeefi guyyaa lamaan booda wal fuudhan. Waliin ijjolee ja’aa horan.
HINTON JOHNSONIIN WAAN RAAWWATAME!
Ummatnii Amerikaa waa’ee waa’ee Malkolm X kan quba qabachuu egalee bara 1957 erga Hinton Johnson polisoota New yorkiin rebameedhaa. Muddee 26 ture dubbichi; Johnsoniif Maatii Musilimaa kan ta’an lama utuu Polisootnii nama Afirikaa Amerikaa jiraatu tokko dulla pilaastikaa harkatti baataniin utuu dhaananii argee. Yeroo isaan sagalee olkaasuun polisoota sanaan “kan isin jirtan Alabaamaa osoo hin taanee New York keessa” jechuun dubbatan, polisoota keessa tokko itti galagaluun hamma rakkon sammuu irra gahutti dhaananiinii. Afuran Afirikaanota Amerikaa hafan gara mana hidhaatti guuramanii.
Namnii taatee kana argee itti waan himeef Malkolm X’f miseensa maatii musilimaa kan ta’an garee xiqqoon waliin gara Bufata polisii deemuun Johnsoniin dubbisuu akka qaban gaafatanii. Jalqaba irratti namnii maqaan isaa Johnson jedhaamu hidhamee akka hin jire ha haalan malee yeroo baay’inni nama gafii kana gaafachutti jiruu dhibba shanii ol ta’uu Malkolm seenee akka haasofsiisuuf eyyamanii. Erga daawatee booda Malkolm X Johnson waan miidhamee jiruuf Ambulaansiin gara hospitaala Hermel akka geesuuf dhiibaa taasisee.
Yeroo Johnson yaalamuun gara Bufata Polisitti deebi’u namoota kuma afur kan ta’an bakketti sanattii walitti qabanii turanii. Bufata polisii keessatti ammo Malkom X’f abban seeraa musilimoota lamaaf haala isaan wabiin itti ba’uu danda’aan mijeessa turanii. Johnsoniif wabiin akkasumas gara hospitaala deemuun hamma guyyaa itti aanu gara mana murtitti dhihaatutti akka hin danda’amne himaniifi. Malolm X haalli yeroo sana turee hamaa ta’uu isaa waan hubateef buufata poolisii sana keessa gadi ba’uun akka ummatni hammi sun bakka sana gadi dhiisee deemu mallatoo harkaan himeefi.
Maatiin hawwasa musilimaa osoo hin dubbatin callisaan bakka sana dhiisanii deemanii. Haaluma kanaan namootni miseensa maatii kana hin taanee kan bakka sana turan bakka sana gadi dhiisuun deemanii. Qondaalli poliisii tokko dhabbata Oduu New York Amesterdam jedhaamutti akkana jechuun dubbate ; “Namnii kamuu aangoo hamma kana qabaachuu hindanda’uu…”. Ji’uma sana departimenti polisii magaala new York Malkolm X akka irra xiyyefanoo adda kaa’uun waa’esa qoratani taasifamee. Qoranoon kun magaalaa inni kanaan dura keessa jiraachaa ture fi Mana hidhaa itti hidhamee ture keessattii jireenya akkamii akka geggesaa ture qorachuu dabalata turee. Yerooma sana abban murtii olaanaan nama johnsan irraan balaa cimaa kana gahee akka yakkamaadha jedhee akka hin fudhanee himee. Ji’a Onkoloolessa keessa Malkolm X aarii qabu ibsachuun telegiramaa angawa motumaa saniif ergee. Akkuma sanaan polisotnii harka lafa jalaan Maatiin hawwasa musilimaa kun akka diigamuu irratti garee hojjetu hundeessuun socho’uu eegalee.
FUDHATAMNII ISAA DABALAA DEEMUU!
Dhuma bara 1950’mota keessa Malkolm X maqaa haaraa Malkolm shabazz ykn Malik el_shabazz jedhamu fayyadamuu haa eegalu malee baal’inaan kan inni ittiin waamamu Malkolm X’n turee. Haalota garaa garaa ilaalchisee yaadnii inni laatuu barruun, Raadiyoniin akkasumas TV irratti yeroo yeroon darbuu waan jalqabeef TV’n magaalaa new York bara 1959 waa’ee hawaasa maatii musilimaa “jibba jibba omishu” jechuun qillensa irra olchee.
Bara 1960 yaa’ii walii gala motummota gamtomanii kan magaala New York irratti kaayyo afrikaanoota waliigalaaf jecha aferamee achi irratti argamee. Achirrattis bulchitoota Afrikaa keessaa kan akka Gamal Abdel Nasser (Gibtsi), Ahimed Seko Turee( Giinii) fi Kenet Kuanda (Zaambiyaa ) waliin wal argee jiraa. Fidel Kastironille Yaa’ii kana irratti kan hirmaate yoo ta’uu Malkolm X ifaa ifatti bakka bu’aa koomitee Harlem ta’uun simanaa taasiseefi jira. Kaastiroon hamma dhuunfaan wal aggaree haasofna jedhutti Malkolm X’n ajaa’ibsiifatee. Wal arganii erga sa’a lamaaf haasa’anii booda Kaastroon akka Malkolm X kuubaa dhaqee daawatuuf Afeerra godheefi.
DEEGGARSAAFI BARSIISA INNI YEROO HAWWASA MUSILIMAA WALIIN TURE GOCHAA TURE!
Yeroo hawaasa musilimaa kanatti bara 1952 dabalamee kaasee hamma bara 1952 hawaasa kana dhiisee ba’eetti ,Malkolm X barsiisa hawaasa musilimaa kana deeggaraa turee. Barsiisotni kun amantaalee armaan gadditti eeraman of keessa qaba.
~ Ummatnii gurrachi ummata addunyaa kana irra uumata jiraachuu jalqabe warra duraadha.
~ Warrii Adii Seexanoota.
~ Gurrachotnii warra Adiin oli kan jedhuufi
~ sanyiin warra Adii kun lafa irra baduun isaanii waan hin hafnedha kan jedhu turee.
Warrii adii baay’eeniifi guraachotni muraasni barsiisa isaa kanaatti rifatanii turanii. Inniif haawwasnii maatii Musiliimaa kan isaan ibsamaa turan warra jibba facaasan, Olaantumma gurrachotaa warra lallaban, jibba sanyii warra ofkeessa qaban, goliif warra jiraatan,addaan baastotaa fi akka qomoon garaa gara walitti hindhufneef balaa akka ta’anittidhaa. Nama jibba sanyii lallabu jedhamuunis himatamee. Kaayyoon sochii mirga dhala namaa mirga filuuf filatamuu Afirikaanotnii Amerikaa akka qabaatan gochuu yoo ta’uu hawwasnii maatii Musilimaa kunneen gara hordoftootni isaanii filanoofi sochii siyaasa kan biroo keessatti akka qooda hin fudhanne dhorkamaa turanii. Dhaabbileen mirga dhala namaaf falman inniifi hordoftootnii maatii kanaa Mankararistiita yaada isaanii malee kan nama kan biraaf bakka hin qabnee,kan ilaalchi isaanii Afirikaa bakka hin buune jechuun balaaleffatanii turanii.
Malkolm X jara kana ittin jedhaniin qixxe mirga dhala namaaf falmaa. Martin Luter King Jr. irraan kan hafe geggesitootni dhaabbata mirga dhala nama kan biroon akkasumaan kan ta’aniifi fayidaa dhuunfa warra adiif qofa kan dhaabbatanidha.Malkolm X Afrikaanotnii hundi gara Afrikaatti deebi’uu qabu yaada jedhu waan qabatee deemaa tureef hammaaitti biyyii haaraan warrii adiin keessa hin jiraanne umamuu qaba jedha turee.Kanaaf akka warrii dhabbata mirga dhala namaaf falman jedhan warra adii waliin wal danda’anii jiraachuu osoo hin taane irra adda baanee jiraachuu qabna jedha turee.Sochii wallabaa isaan godhanis harkatti busheesuun karaa fudheeniis ta’u bilisumman kenya dhufuu qaba jedhee amana turee.Baay’een namootaas yaada dhabbata mirga dhala namaaf falmanii nuffanii waan turaniif Malkolm X’n hordofu eegalanii!
SENAAN MALKOLM X KANAAN HIN DHAABBATUU…GULAALTOTNI BARREFAMA KANAA ISIN WARRA DUBBISEE XUMMURE WAAN TA’UUF YAADA KEESSAN ANAAN GAHUU HIN DAGATINAA!
Yeroo Gaarii….
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- AFOOLA OROMOO KEESSAA: RAACHAA FI MARAATOONII: Tolasaa Raggaasaa - February 4, 2017
- YEROOKEE MALEE HINDU’IIN:BILBILAA HARKAA FI MIDHAA INNI QABU (Smart phone is killing you slowly):Dr.Yona. - February 4, 2017
- MAAL WAYYA - February 3, 2017


text:
#Oromoprotests Bitootessa 20, 2016
Universitii Haroomaayaatti kaleessa galgala poolisoonni federaalaa galgala keessaa 2.30 – 3:00’tti sababuma malee barattoota nageyaan mooraa keessa deemu mara qabanii tumaa turan. Kaaniis immoo mana hidhaatti guura akka bulani oduun mooraa universiticha irraa nu geesse ni adeessiti.
Dhaamsa kana share godhaa akka gootota university walayittaatti OPDO haa salphisani ammas barattoonni university Dabra biraanisShare gochuun isinitti hin ulfaatin DHAAMSA YUUNIVARSIITI DABRA BIRAAN IRRAA:-Akkuma beekamu yeroo ammaan kana ummaanni keenya FXGirraa jira haata’u malee ergamtuu WAYYAANEE kan taate OPDO’n Kabaja dhaaba jechuun gaafa guyyaa 18/07/2008 barattoota yuunivarsitii waliin kabajuuf waan jirtuuf:-1, Baasaastota opdo irraatti tarkaanfiin akka fudhatamu2,Barattoonni daalla kana keessatti barattan mormii cimaa akka dhageessistan3,yoo opdo’n kabaja kana hin dhiisne ta’ee guyyaa murasa keessatti finxilli gama barattootaatin akka itti fufu.4.Barattoonni Yuunivarsitio garaa garaa keessa jirtan hojii opdo ‘n hojjachuuf deemtu kana akka fashaleessitan kabajaan isin gaafanna.Oromiyaan ni bilisoomti!!! Dhaamsa Barattoota yuunivarsiitii Dabra Biraan faanaa hundi keenyaa haa dhaabbannu !!!!!!!!!


text:
NAMNNI MANT TOKKO IJAARU CITAA WALHINSAAMU
Sanyii Nama
Akka nama Oromiyaa keessa jiruutti, ani duraan dursse seena Oromo keessatti yeroo daran guddaa hamttu taate kana keessatti hawaasini Oromo diyaaspora jiru martinu daangaa tokko malee yaada qabu qabatee akka inni walgahee marihatuuf warra waamicha kana dhiheesseef kabajan qabu ibssuun barbbaada. Harka maratanii taa’uu irra waa fudhatnii as bahuun warri biraass isa qabu qabate akka dhihaatuuf hafeeruun waan guddaadha. Haalli amma ummatnni keenya keessa jiru socho’u mala soqu/barbbaadu gaafata.
Hundinu mariif dhihaata taanaan eenyutu waamich godheen rakkina hinta’u. Warri yaada addaa qabnna jedhan achitti dhihaatani maliif yaada addaa qaban hindhiheessan? Kan irratti murtteessu uummata achitti walgahuuf jiruudha. Hanga dirreen marii sun banaa/open/ ta’etti hundinu gaaffii Oromootiif fala kan jedhu walgahi sana irraatti argamuun uummata sanaaf dhiheessu ni danda’a. Oso walhingahin walgahiin fiixaan hinba’u jechuun maal jechuudha? Yaada dhihaate irratti marii gahaaniif uummatnni diyaaspora jiru bal’inaan irratti hinhirmanne kan jedhu yaadi yoo jiraate walgahii kan irratti akka namootnni hinargamnne yaada namoota tamssaasu irra walgahii irratti argamanii yaada ijaara/constructive/ ta’e dhiheessuutu irra wayya.
Yeroo ammaa Oromoon diyaaspora jiru walargee fala tokko fudhatee as bahuun dhimma yeroon hinkennamnneef hanag ta’etti,abummaan walgahii waamu/taking the initiative of calling / maaliif akka rakkinaatti fudhatama? Ilaalchi akkasii nuwarra Oromiyaa jiru rakkina keessan gadi fageenyaan hinbeeknneef hingalu. Nuti hatattamaan gadi teessanii marihattanii fala qabssoo hadhaa’a nuti diina waliin goonu utubu fudhattanii as bahu keessan feena. Kun ebelu ,kun ebelu inni isin jettan dhimma keessani. Dhuguma jechuuf yoo ta’e ummatnni Oromo Oromiyaa keessa jiru yeroo amma kana Oromo yaada garaagarumma afarssu hinbarbaadu. Just sit down and agree on how to fight your common enemy. Yoo walgidduutti kana gochu hindandeenye attamitti ummata hagan ga’u hogganuuf yaaddu?
INNI BIRAA YEROO ITTI WALGAHIIN BARBAACHISU KANATTI YAALII OROMOON DIYAASPORA WALITTI DHUFUUF GODHU DURA DHAABBACHUU IRRA KAN BU’A BUUFATU WAYYAANEEDHA. Postponing or objecting to any kind of Oromo joint effort to discuss and find ways forward will help the Wayyane.
Oso walgahiin hingodhamin duraa durssee walgahiin kun fiixaan hinba’u jechuun yaada ijaara miti. Kan wayyu achiratti dhihaatani maaliif akka fiixaan hinabaaneef kan fiixaan ba’u danda’u isa kam akka ta’e dhiheessuutu irra filatamaadha jedheen yaada. So long as your audience is the general public why do you worry? As to me, just go ahead and table your own alternative proposal. Namnni fi murnni kamiyyu yaada bira/alternative/ uummata achitti argameef dhiheessu ni danda’a danda’us qaba.
OSO DUBBANNU WARRI AMMA YAALI WALGAHII GODHAMUUF JIRU KANA DURA DHAABBACHUUN DANQAA ITTI UUMUUDHAN UGURU YAALTTAN YOO DHAQXXANII YAADA KEESSAN DHIHEEFFATTAN IRRA FUDHATMA ARGGATTU. Amma an gamakootiin namoota biyya kana jiran waliin yammu haasofnnu maaliif dhaqanii yaada isaani hindhiheeffatan? Dhimmi isaani ebelutu waame qofa yoo ta’e yaadi isaani kun hinaaffaadha jennee jirra. Waan ummata Oromoof fala ta’u qabu taanaan inni kun ta’u hinqabu iddoo jedhan kan isaanii dhiheeffachu qabu. To tell you all the truth, the idea of having grand Oromo gathering has been welcomed and we are expecting something constructive. Warra homaa hinwamin jiru irra warri initiative fudhate waamicha godhe ni galateeffatamu.
Inni biraa amma uummatnni Oromo haala inni keessa jiru sirriitti quba qabddu laata? Yeroo ummatnni Oromo akka uummataatti lafarra jiraachuun isaa gaaffii jala galee jiru waa’ee walgahii eenyutu waamu qaba isa jedhu irratti waldahbddu? Ormmi maal isiniin jedha? If you don’t act right away, you will all soon be irrelevant. Yoo isin waldanquuf uummat danquu hindhaabddan taate, hogganssi qabssoo uummata Oromo keessa akka dhalatu abddii guddaan qaba. Please don’t try to consider yourselves indispensable. Maali dhiiro. Ani waaqi tokkichi beeka yaadi garaagarumma nidhlata jedhee hinyaadnne.
Egaan wanti an hinbeeknne hedduun jiraachu akka dnda’u yoon amanelle mariif, fala barbbaachaaf walgahii godhamuuf jiru dura dhaabbachuun fummata hinta’u.
Hundumttu haamarihannu jedhe warra walwaamu salphisuuf uguruuf yaalii gochuun gochaa fudhatma qabu miti. Walgahii Wayyaaneen waamtte miti.Walgahii Oromoon walwaame attamitti uguruun yaalama?
Dhiiro ummata Oromo irratti duguugginssa sanyiitu adeemssifamaa jira. We don’t have time to talk about minor differences. Akkaataa itti diina dura dhaabbannu akkaataa itti lafarra dhabamu irra of baraarru marihachuuf Oromo kan ta’e hundumttu argamu qaba. YAADA DHIBBAA DHIBBATTI BILCHAATETU QABATAMEE WALGAHITTI DHIHAATAMA YOO TA’E SILUMAA MARIIN HANGA KANA GA’U HINBARBBAACHISU TURE.
Warri hanga yoona yaada furmmaata kamiinu qabatanii as hinbahin hanqinayyu haaqabaatu malee warra yaada ka’umssaa tokko qabatee as bahe dura dhaabbachu hinqaban. Yaada dorgomaa /alternative/ ta’e dhihhaatanii ummataaf dhiheessu ni danda’u. Inni dhihaachuuf jiru fiixaan hinba’u jechuun jaallannus jibbinus Wayyaanee gargaara.
HUNDUMTTI KEENYA OROMOOF DHIMMINA TAANAAN WALIIN TEENYE DHIMMA OROM IRRATTI MARIHACHU WANTI NUDHADHABSSIISU HINJIRU.
NAMNNI MANA TOKKO IJAARU CITAA WALHINSAAMU
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- MAAL WAYYA - February 3, 2017
- XIMQATAA KUMARRAA (WALOOFI BARREESSAA KITAABA AFAAN OROMOO) Kutaa 1ffaa - January 30, 2017
- Jechoota mana Jireenyaa dhala namaa fi gola bineeldotaa Waliin wal qabatan muraasa:Abdiisaa Guuttataa’tiin - January 29, 2017


text:
Abdii Boruutiin*
Ilmaan Oromoo hundaaf,
Duraan dursee, baga bara haaraan isin gahe. Barri haaraan kan fayyaa, nagaa, gammachuu fi akkasumas kan tokkummaan ilmaan Oromoo itti milkaawu fi humni keenyas karaa kanaan cimee; qabsoo bilisummaa keenyaa akka cimsinu Waaqayyo/Rabbi nu haa gargaaru. Hogganoota jaarmayoota keenyaas Waaqni sammuu fi qalbii isaanii gara gaariitti jijjiiree akka waliigalani fi irree tokkoon diina keenyarratti akka duulan haa taasisu. Ergan hawwii koo gabaabinaan ibsadhe booda, mee kunoo walaloo gabaabduu tanaan dhaamsa Oromummaa isiniif ergee jira. Walaloo barreessuuf dandeettii qabaachuu baadhullee, Oromummaan akka guddatu karaa kanaan dhaamsa koo isin biraan gahuun barbaade.
“Oromummaa”
Oromummaa yaa Oromummaa,
Siyii bar, ibsituun eenyummaa
Calaqqistuu aadaa fi seenaa,
Guddistuu sabbonummaa
Kanaaf si faarfannaa
Kanaaf siinis boonnaa
Situ kan hundaa ti, kanaaf dursas argattaa,
Mallattoo eenyummaa, maaltu si dagataa?
Amantiin kan dhuunfaa yoo ta’u, ati garuu kan waloo tii,
Kanaaf siin boonuu qaba, Oromoon bakka jirutti
Oromoo ta’anii dhalachuun, qofaa gahaa miti,
Hunduu cimuu qabu, Oromummaa guddisutti
Guddinni sabboonummaas, Oromummaarraa burqaa,
Isaan kanaan bilchaachuutu, gabrummaa sammuu haqaa
Yoo sammuun bilisoomte, bilisummaa biyyaa yaadu,
Yoo kun hin taane garuu, hojii gadhee dalaganii badu
Oromummaa yaa Oromummaa,
Mallattoo eenyummaa,
Meeshaa qabsoo bilisummaa,
Kan Oromoo tokko godhus sumaa,
Kanaaf dursa siif kenninaa,
Si guddisnee siin bonnaa!!
Tokkummaan ilmaan Oromoo haa jabaatu!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
Tuesday, May 21, 2013
Diddaan barattoota Oromoo Yuunivarsiitii Arbamic Damee Caamoo daran jabaachaa deemuun mooraan yuunivarsiitii kanaa waraanaan tikfamaa jira.Mootummaan Wayyaanee diddaa barattootaan eegalame waraanaan marsuun dhaabuuf yaalii gochaa kan jiru daran jabaachuun yuunivarsiitii Arbaminc dame Abbayyaa fi main campus keessatti babalachuun garboomfataa hirriba dhorkee jira.ilmaan oromoo mooraa caamoo keessaa harka 90 kan tahan yoommuu tahu wayyaaneen xiyyeeffannoo damee kana keessatti kennuun dhiibbaa garaa garaa gaggeessaa jira.Ilmaan Oromoo shira wayyaaneef kan hin jilbeeffanne gamtaan gaaffii mirgaa baajatni barnootaaf bahe waraanaaf hin ooliin jiechuun diddaa balaa gaggeessaa jiru.Haaluma kanaan wal qabachuun waraqaaleen dhaadannoo garaa garaa loogoo qeerroo qabu doormii,mana kitaabaa fi kaaffee irratti maxxanfamee jira.Waraqaaleen dhaadannoo kunneen
1. Mootummaan wayyaanee garboomfataa dha.Kanaaf hundeen buqqisna
2. Qeerroon qeerransa!
3. Oromoon sodaataa hin qabu,Oromoo Kai!
4. ABO gaachana keenya
Kanneen jedhan bakkeewwan hedduutti maxxanfamuun mootummaa wayyaanee rifaatii keessa buusanii jiran.Mootummaan wayyaanees basaastotaa fi waraanaan dura dhaabbachuuf tirtiraa jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
lørdag 3. mai 2014
Oromian News Update:-Bulchiinsa Aanaa Midaa Qanyii Obboo Shuumii Lataa uummatatti harka kennate.Waajjirri Bulchiinsa Midaqenyii Ummataan Tohatamte.
Uummanni Oromoo lixa Shawaa Aanaa Midaaqenyii Waajjira Bulchiisa to’ate, bulchaan Bulchiinsa Aanaa Midaa Qanyii Obboo Shuumii Lataa uummatatti harka kennatee jiraachuun dhagahame. Uummanni kanaan boodaa mootummaan jira jettee wajjira galtee beekii jechuun akkeekkachiisuun wajjira cufee ba’uu, danda’era. Hiriirri nagaa fi FDG Oromoon gaggeessaa jiru kun Caasmsaa 3,2014 ganama irraa eegalees itti fufa.
Har’uma Caamsa 2,2014 Magaalota Geedoo fi Baakkootti Uummanni Oromoo fi barattoottni hiriira guddaa gaggeessuun FDG kaasuun falmachaa oolan. Boorus itti fufa.
Horroo Guduruu bakkoota adda addaa keessatti hamma galgala kanaatti itti fufee jira.Caasaa 3,2014 bifa addaan itti fufuuf deemuu qeerroon gabaasa.
Abonner på: Legg inn kommentarer (Atom)


text:
søndag 2. mars 2014
Yaadannoo Baqqalaa Nadhii
Obboo Baqqalaa Nadhii boqochuu gadda guddaaniin dhagaye. Boqochuun Baqqalaa Nadhii maatii isaa, firoota fi hiriyoota qofa biratti odoo hin taane, kaka’iinsaa fi falmaa mirga ummata Oromo argamsiisuu fi tiksuuf qooda guddaa inni gumaache murnoota beekan hundaaf gadda guddaadha.
Obboo Baqqalaa Nadhii sochii qabsoo bilisummaa ummataa Oromo keessattin bare. Dhiifama wajjin, qooda Baqqalaa Nadhii gahatti hubachuu haa gargaaruuf, daandii Baqqalaa fi murnoota isaa Walda Maccaa fi Tuulamaa jaaranii hoogganaa turan bira na geessen xiqqo yaadachuu fedha. Gaafan barnoota sadarkaa 1faa barachaa ture namoota lafa akka Aggaaro, Awash, Salaale, Baale fi Dawwe kanneen falmaa nam-tokkee fi tuutaa gaggeesan dhagayaa tiin ture. Gariin isaanii cunqursootaa fi abbootii qalaadaa hiyyeessa miidha turan diniinanii isa gorfamuu dide adaban fa’itu himamaa ture. Dammaqiinsi eenyummaa fi aadaa biqilee dagaaguu itti fufe. Gaafan barnoota sadarkaa 2ffaa gahu falmaan hidhannoo walitti dhaabbatte Baale keessatti jalqabuu dhagaye. Namoonni gariin wal-kakaasanii sochii sanitti hirmaachuuf bobbahuus dhagaye. Yeruma san maqaa Maccaa-Tuulamaa tiin sochiin Oromo guutuuf dhaabbate Shaggaritti jaaramee hojii jalqabuu dhagaye. Isa kana argadhee wajjin tahuu qalbiin na hawwite. Qilleensa kaka’iinsaa, sochii mirga dhal-namaa fi dimokraasii tiif falmuu kan 1960ta keessa Afrikaa guutuu bubbisetu Oromiyaas rooraasaa ture jechuudha. Tahus, biyya teenyatti wanti arr’a laaftuu fakkaattu baay’een jabeenya turte. Fakkeenyaaf, bara barnoota 1965/6 gaafan yuniversitii seene Shaggar dhufe Waldaa-Maccaa Tuulama argachuun qorannoo cimaa feesise. Hiriyaa achitti horadhetu marii dheertuu booda miseensa jaarmaya sanii tokkotti na geesse. Miseensi Maccaa Tuulamaa dura argadhe Guutaa Sirneessaa ti. (Guutaa Sirneessaa Bulchaa Shaggar tahee erga filamee “Ethiopian People’s Revolutionary Party”-n, EPRPn, galaafatte.)
Guutaa Sirneessaa nama yeroo hanga tokkoof barsiisee barnootatti deebi’e, gamnaa fi beekaa ture. Gammachuun na simate walgahii jaarmayichaa tan itti aantu isa wajjin akkan dhaqu naaf hime. Yeroon gaafa geessu akka baalamannetti Gullalee galma Maccaa Tuulamaa na geeysee miseensota hedduu fi hoogganoota jaarmayaa wajjin tokko tokkoon wal na barsiise. Hoogganoota keessaa Baqqalaa Nadhii itti aanaa prezidentii jaarmayichaa tahuu fi nama biyya keessaa fi Kanadaa yuniversiitii McGill’tti seera barate, ammallee waajjira seeraa hiriyaa tokko wajjin banatee ofiif hojjachaa akka jiru naaf hime. Namoonni biraa kan gaafas wal na barsiisa Gen Taddese Birru, Haile-Maaran Gammada, Seifu Tasamma, Maammoo Mazammir, Kol. Alemu Qixxessaa, Col Qadiidaa Gonfaa fa’in yaadadha. Namoonni akka Baqqalaa fi hoogganoota kaanii maqaa Oromo maraa tiin sochii san adeemsisaa jiraachuun hamilee fi murannoo naaf haarayoomse. Seera barachuuf waanin hawwaa tureef ammoo, Baqqalaa Nadhii karaa kanaanis fakkii 2ffaa ol’aanaa naaf tahe.
Baqqalaa Nadhii Waldaa Maccaa Tuulamaa hoogganaa fi tika seeraa gochuun qoodni kenne himame waan dhumuu miti. Seerumti jaarmayni ittiin haa masakamuuf tumamee, sirnaan galmaawee ittiin hajjatamaa ture, yeroo sanitti gadfageenya yaadaa hangamii akka aammatee fi hojii ogeessi raaw’ate tahuu sirriitti nama hubachiisa. Seeraan dhibdee hawaasummaa fi politikaa furmaata soquu beekumsaa fi ogummaan tattaaffii godhamte san qoodni Baqqalaa Nadhii gumaache hiriyaa hinqabu.
1960ota keessa jaarmayni Maccaa Tuulamaa irree fi arraata Oromo hundumaa tokkicha tahuun ummata Oromoo hedduu sochoose, abdachiise. Sirna yeroo sanii jalatti seeraan jaaramanii sochii bifa sanii gochuun falmaa hidhannoo yeroo san adeemsifamaa turteen wal qabatee ummata kakaasuu fi kophattis dargaggeessa qabsootti hamilchiisuu dandaye. Waldaa Maccaa Tuulama dhalachuun fi hoogganoota akka Baqqalaa Nadhi argachuun, miseensota ummatoota ollaa Oromiya birattillee waan uume qaba. Dhaloonni ummatoota ollaa, fakkenyaaf lammoonni Sidaamaa, Yem, Walaytaa, Hararii (Adaree) fi kan birootis, waaltawuun sochii Oromo isaaniifis gaachena abdii taha jechuu dhaan, ifaan itti miseensoman. Hoogganni sirnaawaan Baqqalaa Nadhii waa’iloota isaa wajjin kennaa ture Oromoo fi olloota birattis gatii hangana hin jedhamne qabaachuu mamiin hin jiru.
Dhala-namaa lafe-qabeessa gaafni baran tokko gaafa biyyaa, gaafa rakkoon mudatte. Baqqalaa Nadhii dhimma ummataarratti hagam murataa akka ture gaafa mootummaan Hayle-Slaasee itti duultee hoogganoota baayyee hidhatti guurte, filmaata miseensaa tiin bokkuu hoogganaa ol-qabuu dhaan, gaafatama prezidentii fudhatee, miseensotaa fi ummata Oromo akka hamileen hin tuqamne taasise. Barsiisaa universiti kan ture Obboo Basazino Baayy’isaa gaafas barcuma itti aanaa prezidentiitti filamee ummataaf hojjachuuf Baqqalaa wajjin kakuu seene.
Gaafa Dargiin kufee mootummaan ceehumsaa tan Addi Bilisummaa Oromo itti hirmaate dhalatte dhimmoota seena-qabeessa mirkanaawan keessaa tokko qubeen afaan Oromoo seeraan raggaasifamee hojiirra ooluudha. Oromiya keessa manneen barnootaa, lafa hojii mootummaa fi iddoo biraa ittiin hojjatamuu jalqabe. Magazinootni fi gaazexoonni adda addaa baay’eenis mumul’achutti ka’an. Baqqalaa Nadhii magazinoota afuriif maxxansaa (publisher) tahuu afanuma isaa irraa hiin dhagaye.
1990ota keessa erga Addi Bilisummaa Oromo mootummaa ceehumsaa keessaa dhiibamee bahee miiddhaan qondaalotni Wayyaanee hojjatan takka bulchiinsa Oromiyaa handhura biyyattii Shaggar keessaa baasuu yaaluudha. Murtii Wayyaanee san ummanni Oromo jibbuu fi mormuu dhaan magaalaa Shaggar’tti hiriira guddaa bahe. Hiriira dhimma Oromiyaa guutuu rooraasee san namni hoogganee dhaamsa seena-qabeessa ummata Oromiyaa fi addunyaaf dabarse Baqqalaa Nadhii ti. Ergasiihis Baqqalaa Nadhii dandeettii isaa tiin mirga ummata Oromo tiksuu fi injifannoo irratti injifannoo dabaluuf carraaquu takkaa itti laafee hin beeku. Baqqalaa Nadhii jeynaa fi gamnoota Oromoyaa gurguddoo keessaatti lakkaawama. Jeyni du’us hojiin jeynaa hin-duutu, yeroo hundumaa jiraattuudha.
Warraa fi maatii akkasumas sabboonotaa fi ummata Baqqalaa Nadhii fi qooda inni gumaache beekan hundaaf jabeenyan hawwa. Baqqalaa Nadhii faarsuun dhimma ummataa kan inni jireenya isaa guutuu tarkaanfachiisaa ture fuul-duratti butuu fi galmaan gahuuf tokkummaa dhaan sochoohuu, hojjachuu, akka tahuun abdadha.//
Obboo Baqqalaa Nadhii sochii qabsoo bilisummaa ummataa Oromo keessattin bare. Dhiifama wajjin, qooda Baqqalaa Nadhii gahatti hubachuu haa gargaaruuf, daandii Baqqalaa fi murnoota isaa Walda Maccaa fi Tuulamaa jaaranii hoogganaa turan bira na geessen xiqqo yaadachuu fedha. Gaafan barnoota sadarkaa 1faa barachaa ture namoota lafa akka Aggaaro, Awash, Salaale, Baale fi Dawwe kanneen falmaa nam-tokkee fi tuutaa gaggeesan dhagayaa tiin ture. Gariin isaanii cunqursootaa fi abbootii qalaadaa hiyyeessa miidha turan diniinanii isa gorfamuu dide adaban fa’itu himamaa ture. Dammaqiinsi eenyummaa fi aadaa biqilee dagaaguu itti fufe. Gaafan barnoota sadarkaa 2ffaa gahu falmaan hidhannoo walitti dhaabbatte Baale keessatti jalqabuu dhagaye. Namoonni gariin wal-kakaasanii sochii sanitti hirmaachuuf bobbahuus dhagaye. Yeruma san maqaa Maccaa-Tuulamaa tiin sochiin Oromo guutuuf dhaabbate Shaggaritti jaaramee hojii jalqabuu dhagaye. Isa kana argadhee wajjin tahuu qalbiin na hawwite. Qilleensa kaka’iinsaa, sochii mirga dhal-namaa fi dimokraasii tiif falmuu kan 1960ta keessa Afrikaa guutuu bubbisetu Oromiyaas rooraasaa ture jechuudha. Tahus, biyya teenyatti wanti arr’a laaftuu fakkaattu baay’een jabeenya turte. Fakkeenyaaf, bara barnoota 1965/6 gaafan yuniversitii seene Shaggar dhufe Waldaa-Maccaa Tuulama argachuun qorannoo cimaa feesise. Hiriyaa achitti horadhetu marii dheertuu booda miseensa jaarmaya sanii tokkotti na geesse. Miseensi Maccaa Tuulamaa dura argadhe Guutaa Sirneessaa ti. (Guutaa Sirneessaa Bulchaa Shaggar tahee erga filamee “Ethiopian People’s Revolutionary Party”-n, EPRPn, galaafatte.)
Guutaa Sirneessaa nama yeroo hanga tokkoof barsiisee barnootatti deebi’e, gamnaa fi beekaa ture. Gammachuun na simate walgahii jaarmayichaa tan itti aantu isa wajjin akkan dhaqu naaf hime. Yeroon gaafa geessu akka baalamannetti Gullalee galma Maccaa Tuulamaa na geeysee miseensota hedduu fi hoogganoota jaarmayaa wajjin tokko tokkoon wal na barsiise. Hoogganoota keessaa Baqqalaa Nadhii itti aanaa prezidentii jaarmayichaa tahuu fi nama biyya keessaa fi Kanadaa yuniversiitii McGill’tti seera barate, ammallee waajjira seeraa hiriyaa tokko wajjin banatee ofiif hojjachaa akka jiru naaf hime. Namoonni biraa kan gaafas wal na barsiisa Gen Taddese Birru, Haile-Maaran Gammada, Seifu Tasamma, Maammoo Mazammir, Kol. Alemu Qixxessaa, Col Qadiidaa Gonfaa fa’in yaadadha. Namoonni akka Baqqalaa fi hoogganoota kaanii maqaa Oromo maraa tiin sochii san adeemsisaa jiraachuun hamilee fi murannoo naaf haarayoomse. Seera barachuuf waanin hawwaa tureef ammoo, Baqqalaa Nadhii karaa kanaanis fakkii 2ffaa ol’aanaa naaf tahe.
Baqqalaa Nadhii Waldaa Maccaa Tuulamaa hoogganaa fi tika seeraa gochuun qoodni kenne himame waan dhumuu miti. Seerumti jaarmayni ittiin haa masakamuuf tumamee, sirnaan galmaawee ittiin hajjatamaa ture, yeroo sanitti gadfageenya yaadaa hangamii akka aammatee fi hojii ogeessi raaw’ate tahuu sirriitti nama hubachiisa. Seeraan dhibdee hawaasummaa fi politikaa furmaata soquu beekumsaa fi ogummaan tattaaffii godhamte san qoodni Baqqalaa Nadhii gumaache hiriyaa hinqabu.
1960ota keessa jaarmayni Maccaa Tuulamaa irree fi arraata Oromo hundumaa tokkicha tahuun ummata Oromoo hedduu sochoose, abdachiise. Sirna yeroo sanii jalatti seeraan jaaramanii sochii bifa sanii gochuun falmaa hidhannoo yeroo san adeemsifamaa turteen wal qabatee ummata kakaasuu fi kophattis dargaggeessa qabsootti hamilchiisuu dandaye. Waldaa Maccaa Tuulama dhalachuun fi hoogganoota akka Baqqalaa Nadhi argachuun, miseensota ummatoota ollaa Oromiya birattillee waan uume qaba. Dhaloonni ummatoota ollaa, fakkenyaaf lammoonni Sidaamaa, Yem, Walaytaa, Hararii (Adaree) fi kan birootis, waaltawuun sochii Oromo isaaniifis gaachena abdii taha jechuu dhaan, ifaan itti miseensoman. Hoogganni sirnaawaan Baqqalaa Nadhii waa’iloota isaa wajjin kennaa ture Oromoo fi olloota birattis gatii hangana hin jedhamne qabaachuu mamiin hin jiru.
Dhala-namaa lafe-qabeessa gaafni baran tokko gaafa biyyaa, gaafa rakkoon mudatte. Baqqalaa Nadhii dhimma ummataarratti hagam murataa akka ture gaafa mootummaan Hayle-Slaasee itti duultee hoogganoota baayyee hidhatti guurte, filmaata miseensaa tiin bokkuu hoogganaa ol-qabuu dhaan, gaafatama prezidentii fudhatee, miseensotaa fi ummata Oromo akka hamileen hin tuqamne taasise. Barsiisaa universiti kan ture Obboo Basazino Baayy’isaa gaafas barcuma itti aanaa prezidentiitti filamee ummataaf hojjachuuf Baqqalaa wajjin kakuu seene.
Gaafa Dargiin kufee mootummaan ceehumsaa tan Addi Bilisummaa Oromo itti hirmaate dhalatte dhimmoota seena-qabeessa mirkanaawan keessaa tokko qubeen afaan Oromoo seeraan raggaasifamee hojiirra ooluudha. Oromiya keessa manneen barnootaa, lafa hojii mootummaa fi iddoo biraa ittiin hojjatamuu jalqabe. Magazinootni fi gaazexoonni adda addaa baay’eenis mumul’achutti ka’an. Baqqalaa Nadhii magazinoota afuriif maxxansaa (publisher) tahuu afanuma isaa irraa hiin dhagaye.
1990ota keessa erga Addi Bilisummaa Oromo mootummaa ceehumsaa keessaa dhiibamee bahee miiddhaan qondaalotni Wayyaanee hojjatan takka bulchiinsa Oromiyaa handhura biyyattii Shaggar keessaa baasuu yaaluudha. Murtii Wayyaanee san ummanni Oromo jibbuu fi mormuu dhaan magaalaa Shaggar’tti hiriira guddaa bahe. Hiriira dhimma Oromiyaa guutuu rooraasee san namni hoogganee dhaamsa seena-qabeessa ummata Oromiyaa fi addunyaaf dabarse Baqqalaa Nadhii ti. Ergasiihis Baqqalaa Nadhii dandeettii isaa tiin mirga ummata Oromo tiksuu fi injifannoo irratti injifannoo dabaluuf carraaquu takkaa itti laafee hin beeku. Baqqalaa Nadhii jeynaa fi gamnoota Oromoyaa gurguddoo keessaatti lakkaawama. Jeyni du’us hojiin jeynaa hin-duutu, yeroo hundumaa jiraattuudha.
Warraa fi maatii akkasumas sabboonotaa fi ummata Baqqalaa Nadhii fi qooda inni gumaache beekan hundaaf jabeenyan hawwa. Baqqalaa Nadhii faarsuun dhimma ummataa kan inni jireenya isaa guutuu tarkaanfachiisaa ture fuul-duratti butuu fi galmaan gahuuf tokkummaa dhaan sochoohuu, hojjachuu, akka tahuun abdadha.//
Abonner på: Legg inn kommentarer (Atom)


text:
Chocho'a lafa
earthquaken yoo 'energy'iin lafa jalla crust kessa jirru osso hin bekamin yoo gadhifamu akka seismic waveiin jirrattu godha, kuni immo "earthquake" jedhama. Fulla lafatti, earthquaken akkatta bayyen ofii agarsisu danda'a, kunis chocho'a lafa, jijjirama tesso lafa fi akkasumas yeroo tokko tokko tsunamis fiddu danda'u, kuni immo nama bayye ajjesu fi qabenya nama ballesu danda'a. Earthquakiin kan jalqabu yoo tectonic platesiin kessatti qabaman (cunfaman) bodda yoo lafa gubba yokan fulla lafa irratti dhibaa godhani dha. Dhibaan kun yoo gudattu cabbin kessa jirran "plane"n akka cabu karra banu. Earthquake diddiqan Volcanon ka'ulle ni danda'u.
Chocho'i lafa kuni umaman yokan sababa naman jalqabu danda'a. Maqaan earthquake jedhu kuni kan wali-galatti fayyadamu yerro "seismic wave" jirrattu hunda dha. Kuni jechuun immo yoo earthquakiin umaman jalqabe yokan jalqabu battelle, yoo "seismic wave"iin jirratte earthquake jedhama.
Kuttan lafa earthquakiin itti jalqabe kan gubbatti argamu focus yokan hypocenter jedhama. Maqaan hin bekamne epicenter jedhamu immo bakka fulla lafa irratti argamu kan hypocenter olii argamu dha.


text:
Waraanni ilmaan oromoo wayyaaneef hojjatan akkuma qabsoo
hoo.isaa jiran magaalaa awwadaayi keessatti tarkaanfii
fudhataniin ajajaa waraanaa abbaa kumaa ajjeesanii hedduun
isaanii hidhannoo guutuun wajji baduun humna WBOf tahanii
qabsoo isaanii finiinsaa jiran. Haaluma kanaan arraas onkolo
22/10/2016 5 galgala
keessaa sa.aa 1:36 irratti fattashaan magalattii keessatti kan
hammaatte yoo tahu. Fattashichiis waraanni ilmaan oromoo
tahan namni 29
hidhannoo guutuun wajji kan badan tahuun ibsame.
Akka oduun jettutti. Leenjiin isaanii abbootii qabeenyaa kan
oromoos tahee somaalee irratti xiyyeeffatanii saamichaaf
walgahii kan waamani
walgahichiis mormii waraanaatiin kan xumurame yoo tahu
namoota kanneen dirqamaan ganda
keessatti kan bobbaafamanii achumaan baduun isaanii
beekkame.
Kanumaan walqabatee waraana hooraal sagal 9 magaalattii
keessatti ramaduun fattashaa jara badanii irratti ramadanii
bilan. Fattashichiis
bakka hedduutti kan qophaahe. Gama dhihaatiin iddoo shan itti
qopheeffamte isaaniis.
1=diindila ganda limaayi
2=boojjitti
3=oloo bakka kurbiitti
4=bakka utaalloo ykn qabbaneeffannaa
konkolaataatti
5=iddoo mana haakima haromaayaatti
gama bahaatiin ammoo
1=masjiida ganda urgeetti
2=poolis xaabiyaa biratti
3=dinsila bileetti
4=mana barnootaa waleenbootti
5=kun kaambii hammareessaa duratti yeroo fattashaman
nama tokko dhabanii jarrunti fattashuuf bahee iyyuu
shakkamanii amma wal
gahii irra jiraachuun isaanii ibsamee jira. Haaluma kanaan
ganama irraa jalqabee fattashaan manneen namaa irratti
geggeeffamaa jiru haalaan hammaataa kan dhufe tahuun
ibsamee jira.
Dhaamsi qeerroo awwadaayi akka jedhutti nuti qeerroon
awwadaayi waraana balaaleeffachuu osoo hin taane itti
maxxannee gorsinee.gargaarree wajji
nyaannee wajji dhugnee yaadaa fi hawwii keenya ibsineefii.
Akka isaan gama keenya gara galan godhaa jirra. Isiniis
waraanni hawaasa balaaleeffachuu osoo hin taane itti
maxxanaa yaada isaanii irraa baradhaa. Haga yoom diinaaf
laffaatan.? Haga yoom ergaa diinaaf gugguftan.?
Hadaraa hadara. Hadaraa. Hadaraa. Ilmaan oromoo kan
hidhataa waraanaa taatan qabsoo keessan akka itti fuftanii
gara fuulduraatti
tarkaanfachiiftan isiniif dhaamna. ==Injifannoon ummata
oromoof
==gadaa keenyadha.


text:
OROMO LIBERATION FRONT
Gaafa: 20-11- 2012 Lakk.: 019/stm-abo/ 2012
Ummata keenya cunqursaa fi saamicha kononeefatta jalaa bilisa baasuuf, bara 1973 irraa eegalee haga har’aatti Addi Bilisummaa Oromoo (ABO) qabsoo hidhannoo, siyaasaa, hawasummaa fi diplomaasii walitti qindeessuun iittifufiinsaan qabsoo hadhooftuu geggeessaa jiraachuu isaa hubatamaa dha.
Hata’u male waldhabbii fi adda bahiinsa bara 2001 mudate irraa QBO miidhamuun hunda biratti hubatamaa dha.
Kanaaf, tattaaffi araaraa fi tokkoomuu yeroo dheeraaf deemaa ture xumuruuf jilli gama lachuu walgahii araaraa fi tokkoomuu Sadaasaa 14 – 20, 2012, gaggeeffachuun, adda bahiinsa irraa kaasee hanga har’aatti haala turan irratti yaada ifaa fi qulqullinna qabuun bal’inaatti haasa’uun, dhaaba kana deebifnee tokkoomsuuf qabxiilee armaa gadii irratti walii galtee irra gahuu keenya gammachuun beeksifna.
1. Bara 2001 adda bahuun nu giddutti uumame laafina QBOtiif gummachee, ummata Oromoo kan gaddisiisee, diinaa kan gammachiise tahuu hubachuun, dhaabni kun deebi’ee karaa humnaa, qabeenyaa fi danteettiin akka tokkomu irratti walii galle. Adda bahinsa kana haallii gaafasii kan uume tahu illee sababaa kanaan miidhamaa fi wareegama tahetti guddoo gaabbina.
2. Kaayyoon irratti hundoofnee qabsoo bilisummaa Oromoo gaggeessinu – bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa, kan repubilika Oromiyaa jaaruun xumuramuu tahuu wal hubannoo irra geenyee jirra.
3. Qabsoo bilisummaa Oromoo fiixaan baasuuf tooftaa fi tarsiimoon hordofnu kan siyaasaa, qabsoo hidhannoo fi diplomaasii fi diddaa ummataa qindeessuun gaggeesuu taha.
4. Madda waldhabbii adda bahuutti gumaache ilaalchisee jilli bal’inaan irratti haasa’ee rakkoo ture irratti wal hubannoo irra gahuun, badii fakkaataan akka gara fuulduraatti deebi’ee hin mul’annee fi barnnoota irraa baratamuu danda’u tarrisuudhan, haala QBO keessa jiru irratti xiyyeeffannoo guddaa keennuudhan, kan dabre irra inni dhufu akka caalu walitti agarsisuudhan, haala yaaddeessaa ummatni Oromoo keessa jiru daddaffin jijjiiruun barbaachisaa tahuu hubachuudhan badiilee dalagaman walii dhiisuun, wal hubannoo fi araaraan xumuranne.
Miseensotii fi deggertooti ABO akkasumas ummatni Oromoo araara eebbifmaa kan bara dheeraaf hawamaaa ture kana akka mirkanaawee galii isaa gahu irratti tumsaa fi deggersa barbaachisu akka nuu gumaachitan kabajaan gaafanna. Akkasumas miseensoti caasaa lamaan jala jirtan fi deggartooti hundi guyyaa ibsi kun bahe irraa kaasee olola wal irratti oofuu, mufii fi duula bifa adda addaan oofamaa ture irraa dhaabbattanii tarkaanfii QBO jalbeessu kana akka simattan dhaamanna.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Qaama Cehumsaa ABO
Shanee Gumii ABO
Adda Bilisummaa Oromoo


text:
Guyyaa: 17/06/2014
Waamicha Hawaasa Oromoo Kanadaa fi Hawaasa Oromoo Ottawwa irraa:
Hawaasni Oromoo baha Kanadaa kanneen magaalaale Toronto, Ottawaa, Hamilton, Waterloo-Kitchner, fi Windsor qubatan walii galuun hiriira nagayaa guyyaa 17/06/2014 qopheessanii jiru; akeekni hiriira kanaatiis:
- Duguuggaa shanyii dha kan warri Wayyaanee (TPLF) ummata Oromoo irratti oofaa jiru saaxiluu
- Barattoota keenya kanneen sagantaa Wayyaaneen baafatte kan “Master Plan” beekkamu hirria nagayaa bahuudhaan dura dhaabbatan irraatti ajjechaa raawwatte balaaleyfachuu fi.
- 1. Paarlamaa Kanadaa
- 2. Embaasi Ethiopia fi
- 3. Embaasii Ameerikaa (US)
Guyyaa: 17/06/2014


text:
Friday, December 4, 2015
Mirga Eenummaa fi Abbaa Biyyummaa Sarbamnee Sabummaan Dhabamuu hin Haayyamnu
(Ibsa ABO Haala Oromiyaa Amma Ilaaluun)
Ummatootni cunqurfamoo empaayera Itophiyaa mirgi sabummaa fi namoomaa kabajameefii bilisummaa fi walabummaan jiraachuuf,
Sirni dantaan ummatootaa keessatti kabajamu fi murteessummaan ummatootaa keessatti dhugoomuu, ummatoota aangoomsu argamsiisuuf qabsoon gochaa turanii fi jiiran ammayyuu xumura hin godhatne. Qabsoo adeemsisaniin mootummoota jijjiiruu danda’an illee ummatootni aangoomuu hin dandeenye. Qabsoon ummatootaa addatti ammo kan ummata Oromoo waggoota dhibbaa ol lakkoobsise bakka ummatni Oromoo barbadu akka hin gahiin ifaa dha.
Empaayera Itophiyaa keessatti qabsoo ummatootaan mootummootni jijjiiramanis kan ummata Oromoof rifaatuu hin qabne, sirna ummata Oromoon tajaajiltuu ittiin taasifatan ijaarratanii malee kan sabummaa isaa beekee kabaju hin ijaarre. Kana irraas cunqursaan saba keenya irratti ni jabeeffame malee hin laaffatne. Kan ammaa ammoo ittuu hammaatee “Fanxoo irratti Cittoo” akkuma jedhamu tahee imaammata sanyii duguuggii Minilikiin bu’ureeffame haaromfatuun ummata Oromoo dachee irraa dhabamsiisuuf sochii bal’aa irratti argama.
Bittaa alagaa fi abbaa irrummaa kittillayyoota isaanii waliin Oromiyaa keessaa buqqaasuu dhaan bilisummaa ummata Oromoo mirkaneessuuf qabsoon adeemsifamu humna horataa fi jabaataa Oromiyaa keessatti belbelaa akka jiru dhokataa miti. Ummatni Oromoo duula sanyii duguuggii irratti baname kana murannoo fi jabina dorgomaa hin qabneen dura dhaabbataa jira. Darggaggootni Oromoo ammo durummaan hiriiruudhaan waggootaaf wareega lubbuu fi qaamaa baasuu irratti argamu. Dhaadannoo, “Gabrummaan Haa Gahu!” jedhu kaasuun falmaa itti jiraniin ummata Oromoo boonsaa fi hamlachiisaa jiran. Akka gucaatti boba’a fi dhiiga isaanii dhangalaasaa bilisummaan wareegamaan alatti kan hin dhufne tahuu mirkaneessuu irratti aragamu. Haala ammaa keessa jiraatanis du’anis garaagarummaa akka hin qabne tahuu hubatuun wareegamanii kan hafe bilisummaa gonfachiisuuf murannoo ol aanaa agarsiisaa jiran.
Ilmaan Oromoo kaleessas tahe har’a kan wareega baasaa jiran haqa ummata isaaniif waan taheef injifannoon kan gudunfamu tahuun hin mamsiisu. Haqni yoomiyyuu waan mo’atuuf kanneen haqa ummataaf falman roorro fi cunqursaa injifatnoon keessaa bahan. Lafeen bilisummaaf jecha cabe, dhiigni dhangala’e hundi, gumaacha ilmaan Oromoo bilisummaa mirkansu dha.
Mootummaan murna bicuu Wayyaanee qabsoo haqaa ummata Oromoo dhugoomsuuf, kanneen qabsoo haqaatti jiran guyyuu jala deemee ajjeesuu, hidhuu fi hiraarsuu dhaan dhaamsuuf yaalullee QBO ittuu jabaataa, babal’ataa fi akka ibidda saafaa belbelaa gara galii isaatti arreedaa jira; kan booda hin deebine tahuu guddina qabsoon ummata keenyaa irra gahe ni hubachiisa. Qabssoo ummataan hammatame keessatti wareegamni baafamu ilmaan ummatootaa kumootaan qabsootti akka makaman taasisee umrii bittaa cunqursitoota gabaabsuun qadaadama malee maseenee hin hafu.
Duula mootummaa Wayyaaneen irratti banameen har’a sabni keenya lafaa fi qe’ee isaa irraa ari’atamee dhumiinsaaf saaxilameera. Imaammata beelessanii jilbeenfachiisuu mootummaa kanaan hawwanii fi daa’immaan, kaa’immanii fi jaaroleen hongeen gaaga’amaa jiran. Kana hubatuu irraa ti ilmaan Oromoo muratoo kan mootummaa kanaan wal-hudhanii wal qabaa jiran. Wareegamni kafalaa jiranis ummata Oromoo dhabama irraa baraaruufi.
Waan taheef:
Lammiwwan Oromoo caasaa bulchiinsaa mootummaa gabroomfataan haammatamtanii ajaja murna bicuu hojii irra oolchaa jirtan, dirqama alagaan isinitti kenneen ummata keessan hin miidhiinaa. Gochaa farrummaa raawwataa jirtan irraa dhaabbadhaa. Osoo yeroon hin dabriin ummata keessan waliin hiriiruun lubbuu dabruun seenaa hin dabarre galmeessuuf qabsoo ummatatti makamaa. Dhamsi kun deddeebi’ee isiniif darbaa jira. Kana diduun diinaaf kan tajaajila itti fuftan gaafatama irree ummataa jalaa akka hin bane hubachiifna.
Mindaa yartuuf jecha waraana biyyaa keessatti qaxaramuun daangaa tiksaa jedhamtanii kanneen aduu fi qorraan waxalamaa jirtan, dantaa sirna cunqursaa tiksuuf jecha biyyoota adda addaatti ergamuun dhimma isin hin ilaalle irratti wareegamaa jirtan, mootummaan tajaajilaa jirtan mootummaa ijoolleee keessan, obboleeyyan, haawwanii fi abbootii keessan biyya isaanii keessatti ajjeesaa, salphisaa fi xiqqeessaa jiru tahuu beeka. Qawween hidhatan kan nageenyi cunqursitootaa ittiin tikfamu tahuun as irratti haa gahu. Nageenya ummata keessanii ittiin tiksuuf murteeffatuun yeroon isaa amma. Obboleeyyan keessan waliin hiriiruun garee ummataa tahuu keessaan iyyata ummata keessanii “Yaa Ilmaan koo ana dhaqqabaa” jedhuuf deebii kennuun agarsiisaa.
Poolisni ummataa kan ummataaf dhaabbatu malee ummatatti dhukaasuu fi dararu miti. Sababa malee lammii hidhaatti guuruu fi dhaanuunis dalagaa poolisii dantaa ummataa tiksuuf ijaaramee miti. Waan taheef qabsoo haqaa ummatni Oromoo itti jiru dura dhaabbatuun kan ummata miidhaa jirtan gaafatama jalaa hin baatan. Tarkaanfii ummata miidhaa jiru irraa akka dhaabbattan gadi jabeessinee akeekkachiifna.
Ummatni polisoota kanneen ummata miidhuu itti gaman ajajoota Polisaa addatti maqaa fi bakka dhalootaa galmeen akka qabatu yaadachifna. Mootummaan Wayyaanee dantaa xixiqqoon isin gowwoomsuu fi doorsisuun nageenya naannoo tiksitu jedhee qawwee rasaasa gahaa hin qabne isin hidhachiisuun ummata keessan irratti akka hiriirtan isin taasisee jiru hidhattoota gandaa, “Qawwee alagaaf baachuun haa gahu!” jedhaa. Qabsoo ummaatti makamuun ummata keessan diinaan hiraarfamaa jiru cinaa akka hiriirtan waamicha haromsina.
Barsiisota mindaa beela hin baafneen hiraaraa jirtan; Hiraar, daaraa fi beela matiin keessan keessa jiruuf sababni mootummaa ummata Oromoo-tti hujummoo dhaabbatee dhiiga xuuxaa jiru dha. Mootummaa ummata fixaa fi nyaataa jiru kana qarrifaan isaa caccabu malee egeree irra wayyaatti bahuu akka hin dandeenye eenyu caalaa hubattu; akkuma gochaa turtan barattootaa fi ijoollee kessan mirga hunda keenyaaf falmaa jiran waliin caalaatti bifa mul’ataan hiriiruu isin irraa eegama. Jajjabeessa! Hamlachiisuun gahee keessan qabsoo bilisummaaf gumaachaa.
Kanneen cunqursaa fi roorroo baqatuun biyya alaa jiraattan: Haala sabni keenya keessa jiru kan boqonnaa namaa hin laatne tahuu hubatuun miidhaa irra gahu addunyaa hubachiisaa. Sochiin biyyoota alaa adda addaa keessatti adeemsiftan qabsaawota biyya keessaa hamlachiisa. Falmaa itti jiran ciminaana akka itti fufan onnachiisa. Ummatni kaleessa biraa dhuftan roorroon itti jabaattuu irraa hadheeffatee diddaa isaa agarsiisaa waan jiruuf biraa boodatti hin hifatiinaa. Waan danda’amu hundaan kan bira jirtan tahuu dalagaan agarsiisaa.
ABOn sochii fi fincilli Oromiyaa keessatti deemaa jiru gara injifannoo xumuraatti akka qajeeluuf kan irraa eegamu ni gumaacha. Ajjeechaa fi hidhaa bara dhufaa dabraa barattoota Oromoo irra gahaa jiru akka itti hin fufne taasisuuf qabsoo fuula hundaa jabeessuun fedhii ummata Oromoo guutuuf yeroo kamiyyuu caalaatti hojjata.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo!
Muddee, 2015
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Tamsaasni hiv sodaa cimaa uumu hambisuun danda’amu irratti hojiileen jajjabeeysan sadarkaa kutaale hawaasa garaagaraatti hojjatamaati jira.
walitti hidhamiinsi dhukkubni HIV/AIDSii dhukkuba somba walin qabuus olanaa dha.
Bara keessa jirru kana manni amala sirreesa naannoo harari hojjatoota, sirreefamtootaa fi miseensoota sadarkaan jiran gahoomsuudhaaf mata dureelee adda addarratti leenjjii laachaafi jira.Akkaatuma kanaan dhukkuba sombaatii fi AIDSii dura akkaata dhaabbachun danda’amu irratti hubbanoo isaani cimse jira.
koomishinii mana amala sireesaa naannoo hararitti Obbo Reeduwan Adduus akka ja’anitti manni amala sireesa naannichaa waggootta darban keessatti miseensoota dhaabbilee mana amala sireesaatiif haala ittin vaayrasicha to’aachuu fi irraa of eegu danda’an irratti hojii balloo hojjachuudha himan.
koomishinichi baajjata qabu keessa 2% dhukkuba qorrichaan wal bare ittiin to’achuudhaaf kan ramade tahuun ibsametti jira.
koomishiniin mana amala sirreesaa naannoo hararii Miseensoota isaatiif HIV irratti leenjii laate.
Tamsaasni hiv sodaa cimaa uumu hambisuun danda’amu irratti hojiileen jajjabeeysan sadarkaa kutaale hawaasa garaagaraatti hojjatamaati jira.


text:
(Ibsa ABO irraa kenname)
Ummatni Oromoo guddichii fi kabajamaan Fincila Xumura Gabrummaa marraa kanaa ji’oota afuriif osoo addaan hin citiin adeemsiseen, ummatoota biroo irraa jibbiinsa homaatuu akka hin qabaatiin, mirga isaaf uumamaa fi seera addunyaan deggaramu kan falmatu tahuu, kabajamuun mirga ummatoota cunqurfamoo maraa irraa dantaa fi fedha qabaatuu haala hin mamsiisneen addunyaa mara, addatti ammoo ummatootni Itophiyaa akka hubatan taasisee jira. Fincila adeemaa jiru kana keessatti naamusaa fi bilchinni ummatni Oromoo agarsiises kan dinqisiifamu dha. Murannoon ummataa fi addatti dargaggootni Oromoo agarsiisan seenaa Itophiyaa keessatti kan mul’atee hin beekne tahuu irraa lammiilee Oromoo hundaa fi kanneen nagaaf dhaabbatan mara boonse. Kanneen hundi walitti eda’amuun haqa qabaatuu hubachiisanii mararfannoo argamsiiseefii duree oduu addunyaa tahuu danda’eera.
Diinni Ummatootaa fincila ummatni Oromoo karaa nagaa eegale qixa biraa qabsiisuu fi maqaa xureessuuf farra nagaa akka tahetti dhiheessuuf yaaliin godhe ummatoota Itophiyaa hundaa fi alagoota sirnichaafuu waaheloota tahan biratti dhara tahuun hubatamee fudhatama hin argatiin hafe. Gaaffii ummatootaa ajjeechaa gara jabinaa, reebicha jumulaa fi humnaan ukkaamsuu kan aadaa godhate mootummaan Wayyaanee, fincila ummata Oromoo amantiin walitti hidhuun ummatoota biratti akka jibbamu taasisuuf yaaliin godhes deggeraa hin argtne.
Waan taheef haqa haaluu dhaan kan biraatti quba qabuun kan hin baasne tahuu kan hubate mootummaan Wayyaanee, lola labsee Komand Postiidhaan gaggeessuu murteesse dagatee yeroo ammaa badiin paartii aangoo irra jiru bira tahuu ifatti paarlamaa maqaaf tolfatan irratti labsuu jalqabee jira.
Mootummaan Wayyaanee kan har’a gahe gaaffilee ummataa humnaan ukkaamsuu dhaan, ummatoota gidduu garaa garummaa uumuun akka waliin hin qabsooofne taasisuu dhaan tahuun haqa hundi beekuu fi hubatu dha.
Har’a garuu ummatootni shira diinaa irratti dammaquu irraa haa gahu! jechuun mirga isaaniif falmuu irratti argamu. Bara baraan abdii tasa hin guutamneen sobamaa hin jiraannuu murteeffatanii roga arfan biyyattii keessatti diddaa hin bitamnuu finiinsuu irratti argaman.
Bitootessa 10, 2016 haasaa H/Maariyam Dessaalenyi mana marii federaalaaf dhageessise keessatti rakkoolee Itophiyaa keessatti mul’ataniif gaafatamaan mootummaa fi paartii isaan durfamu tahuu amanee jira. Ummatni dammaqinsaan mootummaa dursuu irraa gaaffii kaasuuf deebii kennuu akka hin danda’iin ibse. Kana malees akka kanaan duraa gateettii ummatootaatti ol bahanii saamaa jiraachuu fi akka silmiitti dhiiga isaa xuuxaa jiraachuun kan hin danda’amne tahuu lallabeera. Furmaatni rakkoo bakka hundatti mul’ataa jiruus “bulchiinsa gaarii diriirsuu” danda’uu dha jechuun akeeke.
Ummatootni Itophiyaa dammaqoo fi kan isaaniif tahu kan beekan tahuu yeroo adda addaa kan agarsiisan tahuu reef qalbifatuun H/Maariyaam kan ajaa’ibu dha. Filannoo haala ulfaataa jalatti adeemsifamaa turan keessatti ummatni sagalee isaatiin marroo tokkoo ol kuffisuu kan haalu Wayyaanee qofa. Kanneen sagalee keenyatu hatame jechuun sagalee mormii dhageessisan guyyaa saafaa dhibbootaan rashanuun aangoo isaa tikfate malee filamuun akka hin tahiin Wayyaaneen beekaa wallaalu iyyuu ummatootni humnaan aangoo irratti cichuu EPRDF tolchanii beeku. Kana waliin sochiin ummatni Oromoo bara 1991 irraa eegalee itti jiru mootummaan Wayyaanee farra dimokraasii fi nagaa tahuu kan saaxilee dha.
Ummatni Oromoo mirgi isaa akka kabajamuuf gaaffii karaa nagaa dhiheessaa tureef deebiin gama Wayyaanee humnaan ukkkamsuu qofa tahe. Ajjeechaa, hidhaa, reebichaa fi doorsisaan ukkaamsuu dhaan har’a gahame. Har’a garuu kun hundi ummata Oromoo jilbeenfachiisaa hin jiru. Shororkeessaa fi farra nagaa jedhanii yakka doorsisaa tarrifamuunis ummatni Oromoo kan hin jilbeeffanne tahuun ifa tahaa jira. Ummata Oromoo fi ABO adda baasuuf yaaluunis of gowwomsuu malee faaydaa homaatuu akka hin argamsiisin ummatni Oromoo hiriira nagaa bahaa jiru keessatti walleelee fi dhaadannoolee dhageessisuun, alaabaa qabatee bahuun mirkaneessuu irratti argama. ABOn shororkeessaa osoo hin taane falmaa mirga isaa tahuu dhageessisuun shira diinaa harkatti doomsaa jira.
Har’a ummatni Oromoo kan ajjeefamaa fi hidhaatti guuramaa jiruuf mirga isaa beekee akka kabajamuuf gaafatuu irraa ti. Heera biyyaa irratti hundaa’uun mirgi isaa akka guutamuuf waan nagaan gaafateef akka bineensaatti adamfama. Wayyaaneen hin bitamnu jedhee bittaa abbaa irrummaa waan mormeef kumootaan hidhaatti guurame. OPDOn jarmayaa Wayyaaneen tolfatee tohatee ergatuu fi bakka bu’aa Wayyaanee ti malee ummata Oromoo bakka bu’uu hin dandeessu, ofiin of bulchuu qabna jedhee waan mirga isaaf falmateef irratti roorrisama.
Rakkoo Itophiyaa hudhee qabeef sababni sirna Wayyaanee ti. Kan itti gaafatamus sirna Wayyaanee qofa. Bulchiinsa gaarii argamsiisuu kan hanqate sirna Wayyaaneen diriirfame. Sirni farra dimokraasii, fashistiin hanga bakkaa hin kaafamnettis bulchiinsi gaariin ni argamaan hin eegamu. Dhaga’uu didan malee ummatni Oromoo “Wayyaaneen hin bitamnu!” ,“OPDOn nuhi hin bulchu!” kan jedhaa turee fi jiru kanaafi.
Mootummaan ummatoota dhaggeeffatuu hin beekne kun rakkoo har’aaf furmaatni akeekaa jiru biyyattii gara haala irra hammaataa fi jeequmsaatti geessa. Oromiyaa godinaalee 8-tti qooduun bulchiinsa waraanaa Saamooraa Yunusiin durfamu jala galchuun bulchiinsa gaarii fi nagaa hin argamsiisu. Mootummaa dimokraatawaa ofiin jechaa bulchiinsa waraanaa Oromiyaa keessatti diriirsuun haala jiru daran hammeessa malee hin furu.
Oromiyaan bittaadhaaf Ministera Ittisa Biyyaatti kennamtee walgahii gaafa 04/03/2016 Jeneral Samoora Younus gaggeesseeen Kawonsila Waraanaa fakkeessaaf Oromoon tokko illee keessa hin jirre aramaan gadii labsee jira.
Kawonsilii Waraanaa Wayyaanee
1. Jeneral Samooraa Yuunus Ajajaa Waliigalaa (Tigiree)
2. Leftenant Jeneral Yonaannis G/Masqal Ajajaa Opireshinii (Tigiree)
3. Mejer Jeneral Ibrahim Abduljaliil Gaafatamaa Lojistiki (Tigiree)
4. Leftenal Jeneral Sa’aaree Mokonnin Gaafatamaa Leenjii (Tigiree)
5. Major Jeneral Maharii Zawudee Gaafatamaa Bulchiinsaa fi Siyaasaa (Tigiree)
6. Major Jeneral Gabree Adhanom Gaafatamaa Tikaa (Tigiree)
7. Major Jeneral Abraha W/Maariyam Ajajaa Ajaja Kaaba- Bahaa (Harar) (Tigiree)
8. Major Jeneral Fissahaa Kidanuu Ajajaa Ajaja Kibba-Dhihaa (Bahar-Daar Tigiree)
9. Major Jeneral Yohaannis G/Mikael Ajajaa Ajaja Giddu-galaa (Shiree) (Tigiree)
10. Major Jeneral Adam Mahaammad Ajajaa Humna Qilleensaa (Bishooftuu) (Amaaraa)
11. Major Jeneral Gabraat Ayyalee Ajajaa Ajaja Kaabaa (Addigiraat) (Agawu)
Duraanuu erga gaafa Fincilli kun jalqabee waraanaan kan goolamaa jirtu Oromiyaan Gaafa 04/03/2016 irraa eegalee ammoo sirna keessaa EPRDFn guutummaan aangoo waraanaaf kennamee bittaa Jeneralota Wayyaanee armaan oliitti tarrifaman keessaan tahee ajajaa fi caasaa isaanii hanga gandaa diriirsanii fi murtii isaaniin bitamaa jirti.
Walii gala haasaan H/Maariyaam Dassaaleny ammayyuu Wayyaaneen rakkoo siyaasaa, dinagdee fi hawaasummaa karaa nagaa furuuf qophii akka hin tahiin caasaan diriirfamee hojiitti hiikamaa jiru kun akka gaariitti agarsiisa. Addatti ammoo Oromiyaa waraana jala galchuu fi tarkaanfii hafachiisaa fudhanna jechuun doorsisi dhageessise lola ummata Oromoo fi ABO irratti labsame haaromsuun alatti hiika biraa hin qabu.
Waan taheef, ummatni Oromoos tahe ABOn mirgi ummata Oromoo guutummaatti hanga kabajamutti falmaa itti jiran jabeessanii itti fufan. Wareegamni bilisummaa ummata Oromoof baafamaa jiru ummata Oromoo rarraga bilisummaan gahe, labsa lolaa fi doorsisaan boodatti hin deebi’u. Kana diinaafis firaafis mirkaneessina.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Bitootessa 11, 2016


text:
Dhiiga Ummataa Dhangalaasaa Jiraachuun Amala Bittoota Itophiyaa ti. [Ibsa Adda Bilisumma Oromoo]
Posted by Madda Walaabuu Press on 3/31/2014
Bitootessa 31, 2014
Impaayer ijaaruu keessatti ummatni Oromoo mirga isaaf falmatuu irraa jumulaan ajjeefameera. Harki goototaa ciramee, harmi haadholii murameera. Lafa isaa irraa buqqaasuun nafxanyootaaf qoodameera. Kun hundi irratti raawwatamee iyyuu nagaa hin arganne. Akka deebi’ee mirga isaa hin gaafatanneef olloota isaa hunda diina irratti taasisuun akka Oromoo diineffatan, sodaatanii fi shakkan gochuun bittaa impaayerummaa lubbuu dheeressan. Waan taheef gabrummaa jala jiraatuuf illee wareega lubbuu fi qabeenyaa baasuu gaafatame.
Mootummaan Itophiyaa kamuu dhufu, sirna bulchiinsaa kamuu diriirsu, ummata Oromoof diina malee fira tahuu akka hin dandeenye gochaa Wayyaaneen olitti ragaan hin jiru. Mootummaan Wayyaanee bara 1991 humnaan aangootti dhufee eegalee ummata Oromoo diina duraa godhatuun hammeenyaa faashistummaa fi diinummaa hedduu irratti raawwate. Maqaa guddinaa fi misoomaan ummata Oromoo kuma kodhanootaan lafa isaa irraa ari’uun ittiin duroome. Ummata Oromoo beekaa fi barataa dhabsiisuuf kaa’imman dhibbootaan barnoota irraa ari’eera. Dhibbootaan hidhaatti guuree irratti roorriseera. Oromoota hedduu ukkaamsee dhabamsiise. Kuma Kudhanootaan biyya alagaa keessatti baqattummaan akka dararamu taasiseera.
Mootummaan farra ummata Oromoo kun baroota dheeraaf ummatoota ollaa Oromoo hidhachiisee lolchiisaa, gama kaaniin ammo araar-buusa fakkaatee dhihaachuun qumaara siyaasaa taphataa akka ture, ummatni Oromoo lola Somaalee fi Oromoo, Gumuzii fi Oromoo, Oromoo fi Geeda’oo, Oromoo fi Burjii, Oromoo fi Affaar gidduutti uumeen lubbuu galaafatamee fi qabeenya barbadaa’e fi barbadaawaa jiru hin dagatamu. Ilmaanuma Oromoo sababaa adda addaan walitti buusuun dhiigni dhangala’aa bahe seenaan galmeessee jira.
Mootummaan farra ummatootaa fi abbaa irree kun yeroo ammaas ummata Oromoo gargar qooduun wal lolchiisuu irratti argama. Akka kanaan Oromoo Booranaa fi Gujii gidduutti lolli Godinaa Gujii keessatti akkuma bakka biraatti tahamaa ture shira tika Wayyaaneen eegalame lubbuu hedduun lakkaa’aman
galaafatee jira. Qabeenyi danuus lola ummata tokko gidduutti adeemsfamaa jiruun kanaan dhabamaa jira.
Lola kana dhaabsisuun nagaa buusuun dirqamaa fi gaafatama mootummaa tahee osoo beekamuu guyyootaaf lolli kun akka itti fufee deemuu callisuun Wayyaanee, mootummaan kun hangam ummata Oromoof diina akka tahe akka gaaritti hubachiisa.
ABOn lola ummata keenya Booranaa fi Gujii gidduu diina shiran kana qabsiise lubbu dhibbaa ol galafata jiru kana jabeessee balaaleffata. Lubbuu gaaga’amee fi qabeenya dhabameef gaddi itti dhaga’amuu beeksisaa kanaaf kan itti gaafatamu Wayyaanee tahuu hubachiisa. Ummatni keenya Booranaa fi Gujii kan isaaniin wal lolchiisaa jiru diina tahuu hubatuun lola kana daddaffiin dhaabuun akka nagaa buusan waamicha isaa dabarsa.
Manguddootni, beektotni, darggaggootnii fi barattootni Oromoos shira diinaa tokkummaa Oromoo laaffisuu fi umrii bittaa isaa dheereffatuuf raawwataa jiru kana irratti dammaquun, lolli hin barbaachifne kun shaffisaan dhaabbatee araarri akka bu’u qooda lammummaa irraa eegamu akka bahatan ABOn yaadachiisa.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Bitootessa 31, 2014
Impaayer ijaaruu keessatti ummatni Oromoo mirga isaaf falmatuu irraa jumulaan ajjeefameera. Harki goototaa ciramee, harmi haadholii murameera. Lafa isaa irraa buqqaasuun nafxanyootaaf qoodameera. Kun hundi irratti raawwatamee iyyuu nagaa hin arganne. Akka deebi’ee mirga isaa hin gaafatanneef olloota isaa hunda diina irratti taasisuun akka Oromoo diineffatan, sodaatanii fi shakkan gochuun bittaa impaayerummaa lubbuu dheeressan. Waan taheef gabrummaa jala jiraatuuf illee wareega lubbuu fi qabeenyaa baasuu gaafatame.
Mootummaan Itophiyaa kamuu dhufu, sirna bulchiinsaa kamuu diriirsu, ummata Oromoof diina malee fira tahuu akka hin dandeenye gochaa Wayyaaneen olitti ragaan hin jiru. Mootummaan Wayyaanee bara 1991 humnaan aangootti dhufee eegalee ummata Oromoo diina duraa godhatuun hammeenyaa faashistummaa fi diinummaa hedduu irratti raawwate. Maqaa guddinaa fi misoomaan ummata Oromoo kuma kodhanootaan lafa isaa irraa ari’uun ittiin duroome. Ummata Oromoo beekaa fi barataa dhabsiisuuf kaa’imman dhibbootaan barnoota irraa ari’eera. Dhibbootaan hidhaatti guuree irratti roorriseera. Oromoota hedduu ukkaamsee dhabamsiise. Kuma Kudhanootaan biyya alagaa keessatti baqattummaan akka dararamu taasiseera.
Mootummaan farra ummata Oromoo kun baroota dheeraaf ummatoota ollaa Oromoo hidhachiisee lolchiisaa, gama kaaniin ammo araar-buusa fakkaatee dhihaachuun qumaara siyaasaa taphataa akka ture, ummatni Oromoo lola Somaalee fi Oromoo, Gumuzii fi Oromoo, Oromoo fi Geeda’oo, Oromoo fi Burjii, Oromoo fi Affaar gidduutti uumeen lubbuu galaafatamee fi qabeenya barbadaa’e fi barbadaawaa jiru hin dagatamu. Ilmaanuma Oromoo sababaa adda addaan walitti buusuun dhiigni dhangala’aa bahe seenaan galmeessee jira.
Mootummaan farra ummatootaa fi abbaa irree kun yeroo ammaas ummata Oromoo gargar qooduun wal lolchiisuu irratti argama. Akka kanaan Oromoo Booranaa fi Gujii gidduutti lolli Godinaa Gujii keessatti akkuma bakka biraatti tahamaa ture shira tika Wayyaaneen eegalame lubbuu hedduun lakkaa’aman
galaafatee jira. Qabeenyi danuus lola ummata tokko gidduutti adeemsfamaa jiruun kanaan dhabamaa jira.
Lola kana dhaabsisuun nagaa buusuun dirqamaa fi gaafatama mootummaa tahee osoo beekamuu guyyootaaf lolli kun akka itti fufee deemuu callisuun Wayyaanee, mootummaan kun hangam ummata Oromoof diina akka tahe akka gaaritti hubachiisa.
ABOn lola ummata keenya Booranaa fi Gujii gidduu diina shiran kana qabsiise lubbu dhibbaa ol galafata jiru kana jabeessee balaaleffata. Lubbuu gaaga’amee fi qabeenya dhabameef gaddi itti dhaga’amuu beeksisaa kanaaf kan itti gaafatamu Wayyaanee tahuu hubachiisa. Ummatni keenya Booranaa fi Gujii kan isaaniin wal lolchiisaa jiru diina tahuu hubatuun lola kana daddaffiin dhaabuun akka nagaa buusan waamicha isaa dabarsa.
Manguddootni, beektotni, darggaggootnii fi barattootni Oromoos shira diinaa tokkummaa Oromoo laaffisuu fi umrii bittaa isaa dheereffatuuf raawwataa jiru kana irratti dammaquun, lolli hin barbaachifne kun shaffisaan dhaabbatee araarri akka bu’u qooda lammummaa irraa eegamu akka bahatan ABOn yaadachiisa.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Bitootessa 31, 2014
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Saboonni cunqurfamoo biyya Itiyoophiyaa keessa gabrummaan barootaaf jiraataa turan waanjoo sirna alagaa jalaa bahuuf jecha qabsoo wal irraa hin cinne deemsisaa har’aan gahanii jiru. Ummati Oromoo fi Sidaamaas ta’e lammiileen cunqurfamaa gariin wareega lubbuu fi qabeenya guddaa aarsaa gochuun diddaa sirna abbaa irree fi gabroomfataa irratti deemsisaa jiru. Haala kanaan nuti dargaggoonni Oromoo fi Sidaamaa yeroo adda addaa walitti dhufuun dhimmoota fardii saboota keenyaa irratti marii baldhaa erga deemsisaa turree booda walgahii Onkoloolessa 24-26, 2012 itti godina Sidaamaa keessatti gaggeeffanneen Mootummaan Wayyaanee aangoo bara 21 qabate kanaan saboota biyyattii keessaa abbaa irrummaan dhiisee hiyyummaa fi beela,saamichaa fi biyyaa ari’uu akkasumas hidhaan waan dararaa jiruuf sirni kun garboomfataa fi abbaa irree tahuu isaa hubachuun nuyi dargaggootni Sidaamaa fi Oromoo walitti dhufuun Qabsoo gootota keenya irraa dhaalle galmaan geessisnee Bilisummaa biyya keenyaa fi uummata keenyaa mirkaneessuuf jecha ejjennoo fudhanne. Ibsi ejjennoo keenyas qabxiilee 8 kan hammate yoommuu tahu kanneen armaan gadii ta’a.
1. Mootummaan Wayyaanee abbaa irree fi gabroomfataa tahuu irratti sirnaan haalleen dhufaa darbaan ummata irratti tatta’aa jiran erga hubannee booda mirtoota bilisummaa fi dirmokraasii ummata keenyaa kabachiisuuf jecha jabaanee waliin akka hojjennu murteeffanne.
2. Bakka rakkoon ilmaan Oromoo mudatee fi uummata sidaamaa mudatetti wal taanee furuun akeeka keenya galmaan geessisuuf ni hojjenna.
3. Sagaleen sabawwan cunqurfamee biyyattii keessatti mootummaa abbaa irree wayyaaneen ukkaamsame addunyaatti akka dhaga’amu tokkummaan ni hojjenna!
4. Saboota cunqurafamoo Impaayera biyyattii keessatti carraa wal fakkaataan isaan mudate waliin tahuun ni hojjenna
5. Amma mirgi cunqurfamtootaa argamutti akeeka keenya itti fufuun human gabroomfataa Wayyaaneetti xumura gochuuf diddaa wal fakkaataan caasaa mootummaa Wayyaanee keessatti sabboontota jiran ijaaruun tumsa qabsoo jabeeffachuun fincila diddaa gabrummaa Oromiyaa fi Sidaamaa keessatti qabsiisuun uummatni gaaffii mirgaa akka kaasu yoomuu caalaa ni hojjenna.
6. Uummatnii fi biyyi keenya bilisa hanga bahutti jaarsa,jaartii,dargaggeessa,barataa barsiisaa,hojjetaa,qotee bulaa keenya mara barsiisuun,leenjisuun qabsoo itti fufna
7. Odeeffata diddaa uummataan jiruu fi shira mootummaa Wayyaanee yeroodhaa yerootti saaxiluun Addunyaatti akka dhaga’amu kutannaan ni hojjenna.
8. Quunnamtii bu’a qabeessummaa tolchuun Waadaa keenya hanga dhumaa ni tikfannee uummata Oromoo fi Sidaamaa bilisa baasuuf yoomuu kam caalaa ni hojjenna
Kan jedhan baafachuun yeroodhaa yerootti quunnamtii jabaan akka itti fufamuu fi diddaa wal fakkaataa mootummaa abbaa irree dhabamsiisee qaanqee bilisummaa fi walabummaa qabsiisu irratti hojjechuuf murtii irra ganyee jirra.
Qabsoon itti fufa! Gabrummaan ni kufa!
Saboonni Cunqurfamoo Mirga Hiree Murteeffannaaf Qabsoo Itti Fufu!
Koree Dargaggoota Oromoo Biyyoolessaa( Qeerroo)
Koree Dargaggoota Sidaamaa
Onkoloolessa 26,2012 Sidaamaa
Qeerroo


text:
Durraandhala 16,2014
Diddaan farra gabrummaa godina Qellem magaalaa adda addaa keessatti adeemsifamaa jira. Kunis miseensota Qeerroo,maadhewwan jiranii fi barattoota mana barumsaa olaanaa fi qophaayinaa akkasuma barattoota kitaa 7 fi 8 baratan,uummata oromoo miseensa mootummaa wayyaanee(OPDO) irraa walaba tahaniin Guraandhala 15 irraa kaasanii toora garagaraa kan mootummicha laamshessuu fi yaaddessuun eegalee jira. Odeessaan madda gabaasicha irraa hubatamu aanaalee godina Qellem jalatti argaman qabeenyaa mootummaa wayyaanee qabu kanneen akka konkolaataa,daandii konkolaataa irratti mukkeen ciruudhaan,bakka walgayiin itti gaggeeffamu diiguu fi gubuudhaan halkanii guyyaa diddaan qabeenyaa wayyaanee dhabamsiisuu jabaatee,barattootni sirni mootummaa wayyaanee oromiyaa keessatti hin hojjetin, seeraa fi heera mootummaa wayyaanee hin feenu, seeraa fi heera itti bullu dhaaba ABO galma haagau,. Kan jedhu waraqaalee adda addaa facaasuun,akkasuma waraqaalee waamicha FDG raabsuu fi maxxansuudhaan uummanni bakka jirutti diddaa jabeessee jira,akka madda gabaasichaatti gandoota kanneen akka Waabaa Eebbaa,Gerechoo jedhamu keessatti milishoota gandaa kan mootummaa wayyaaneef jilbeenfatanii uummata jilbeenfachiisuu barbaadan tarkaanfii reebichaa irratti raawwachuudhaan hidhannaa isaanii harkaa fuudhanii qabsoof gumaata gochaa jiru, dargaggoonni wal ijaaruudhaan kaabinoota wayyaanee doorsisuun hanga amansiisuun diddaa waliin adeemsisaa akka jiran Qeerroon gabaasa,diddaa uummataan kae kan bakka hundaatti tokko tae fala dhabuudhaan mootummaan wayyaanee godina kana irratti hanga callisuu filatee akka jiru maddi gabaasaa Qeerroo godina Qellam Dambi Doolloo irraa addeessa.


text:
Hayyuu Dureen ABO Jaal Daawud Ibsaa Gaazexesitootaaf Ibsa Kennan
SBO April 10, 2016
Middiyyaleen oromoo hundinu dubii ijolee tan kan akka dhabataa mirgaa dhaala nama nuf dhagesifata isiin gafan pls lubbu ijoole tan baraara Ashamaa harka fuune jallewwan ilmaan oromoo bakka jirtanitti nageenyi koo isin haa qaqqabu jechaa
Nuyi ilmaan oromoo biyya abba keenya oromiyaa bal’oo irra jirachuuf mirga namumma keenya mulqamne biyya hambaa keessa oliifi gad alagaan oofamna egaa qalamaa ajjefamaa galaanaan nyaatamaa jirra
Egaa akkuma beekamu bara darbe kana keessa biyya libya bakka bangazii jedhamutti lammiileen ethio. Baay’inaan 27 ta’an akka dhala namaa osoo hin taane akka horiitti qalamuun jaraa ni yaadatama sanaan asillee cunqarsaan kun gadi qabaan illee haataatu malee hin dhaabbanne baruma 2015 as ijoolleen oromoo baay’eefi lammilee ethio gara biraas hidhamuun akkuma itti fufetti jira kun kanaan osoo jiruu ijoolleen suuraa isaanii armaan gaditti argaman kun biyyuma libya bakka bangazii jedhamu jiraataa turan namichi jarri mana irraa kireeffatanii jiraatan meeshawwan waraanaa adda adda mana jarri irraa kireeffatan keessa awwaleete ture ijoolleen kana hundaa qaba hin qaban ture sana booda namichi jarri irraa mana kireeffatan kun bakka biraa ta’ee konkolaataa itti ergee akka jarri meeshaa mana jaraa keessa awwalame sana baasanii konkolaatichatti fe’anii erganuuf bilbilaan ajaje ijoolleef ergaan kun rifachiisaa ta’us filannoo biraa waan hin qabneef fe’anii konkolaaticha gara isaa erginaan konkolaataan karaa irratti qabamnaan kokolaachisaan jara fe’an sana saxilee gaafa guyyaa 4/4/2016 to’annoo jala ooluun murteen du’aa irratti murtaa’ee jira ijoolleen kun yeroo amman kana maal keessa akka jiran wanti beekamu hin jiru kanaaf yaalammiwwan bakka adda addatti argamtan iyya iyya nuuf dabarsaa
#OromoProtests
Guyyaa har’aa Ebla 10/2016 FXG walloo magaalaa baatetti keessatti gaggeeffamee irratti uummanni walloo baatee mootummaa wayyanee duraa dhabatee falmachaa oole.
Qotee bultoonni oromiyaa qabsoo isaanii irratti ijjanno dhaabbata ta”e fudhachuu irrati argaman.
Gaaffiin qote bultootaa ammallee kan itti fuufedha. Yeroo amma kana qote bultoonni buqqaa’uf jedhaan falmii isani dhageesisa jiru.tokko lafa keenya irra esayyuu hin deemnu, lama biyyii kan keenya sadii lafa keenya irratti ni duuna malee hin gadhisnuu jechuun motummaa wayyaane humnaasa laaffiisa jiru
#OromoProtests Roobaa Hamaa Magaala Moyalee Fi Nannoo Irratti Roobeen Lubbun Nama Darbe Heddun midhame Qabeenyi Heddunis Balaa Kanaan Badee Jira!
Wayyaaneen Oromoo lafarraa duguuydee Oromiyaa dhunfachuuf murteessitee waan deemtuuf galma gayuuf tattaaffii hunda gochaa jirti. Sa jara keenya OPDO tana maaltu dammaquu dhoorke ???? Dhiigni ilmaan Oromoo kan daa’immanirraa hanga manguddootti, jaarsolii irraa hanga dargaggootti, aayyotarraa hanga shamarraniitti osoo addaan him baasin harka TPLF tiin dhangala’aa jiru maaliif itti dhagayamuu dide laata????? Qabsoon keenya hanga bilisummaa gonfannutti itti hin fufu taanaan wayyaaneedhaaf karaa biroo haarawa banuu keenya hin dagatinaa. Qabsoon yeroo hunda aarsaa guddaa gaafata. Aarsaa barbaachisu kaffaluuf qophii taanee murannoo fi kutannoodhaan kaanee kaayyoo gootonni miliyoonataan wareegamaniif galmaan gayuu qabna INJIFANNOON UMMATA OROMOOF !!!!!!
WAADAA SEENNEERRA
1. Lafa keenya hinlaannu
2. Oromoo hinbasaasnu
3. Saba keenya hinmiinu
4. Diinaaf hinsagannu
5. Wayyaanee biyyaa baasna?
6. Gumaa ijoollee keenyaa nibaafna
7. Garbummaa dhala keenyatti hindabarsinu
8. Daangaa keenya nideeffanna
9. OPDO Lammii gantuuf hinjiraannu
10. Miidiyaa soba odeessuufi haqa Oromoo dhoksu hinhordofnu
11. Lagaafi amantiin wal hinqoonnu
12. Dogoggora jaarmiyaaleen siyaasaa taasisan hindeebisnu
13. Biyya keenyaaf nagaaf eebba amansiisaa fiduuf carraaqna fi kkkf
akka nuti jenne Waaqni haajedhu
@Beekan Gulummaa Irranaa irraa
#OromoProtests-(10.04.2016, #FreeOromia, Oromia) Godinaa lixaa shaggaar Magaalaan Amboo rakkina Bishaan dhugaatti guddaa keessa jirti. Bishaan dhugaatii magaalaa AMboo keessaa erga badee guyyooti sadii darbee jira. Ummati mirga abbaa biyyummaa isaatiif falmaa jabeessee jira. Diinnis sodaa fi bir’uun jabaa waan itti buleef ummata adabuuf yaalii gochaa jirti. Garuu, dhuma irratti kan injifannoon milkaa’u ummata abbaa dhugaa ti
#OromoProtests- (10.04.2016, #FreeOromia, Oromia) Konyaan ABO Adelaide south Australia Ayyana gotoota kabajuuf hawasa satiif wamicha godhe jira guyya 23 / 04 / 16 Ayyana kana milkeeysuf qophawa jira. Bakki galma 62stroud st north chaltenham sa’aa 1pm sagantaan kan Eegalu konyaan adelaide qophawa jira.
Baqattonni Oromo biyya masrii hiriira isaanii torbaan lama gutuu fuula waajjira UNHCR gad-gessaa jiran akkuma itti fufetti jira.guyyaa 10.04.2016
ሕወሓት መራሹ አገዛዝ መበስበሱንና ውጥረት ውስጥ መግባቱን በጭፍን እየተነዱ ያሉ ካድሬዎች ሊነቁ ይገባል:: #Ethiopia #EPRDF #Ethiopiaoppositionparties #Miniliksalsawi
Minilik Salsawi (ምንሊክ ሳልሳዊ) በሃገር ቤት ወያኔ በሚዲያው ፕሮፓጋንዳ የሚስለው ገነት እና በተግባር እየታየ ያለው ሲኦላዊ አስተዳደር ሕዝቡን እያንገፈገፈው መሆኑ የማይካድ ሃቅ ነው::እያዩ ከመሸወድ :እየኖሩ ከመታወር : እየሄዱ ከሚሰውር መንገድ እና የኑሮ ስልት ጥፊት አደርባይነት ራስን ማውጣት ደሞ ሌላው ጊዜው የሚጠይቀው እውነታ ነው::በሃገራችን እየተከሰተ እየተካሄደ ያለው እና በአይናችን እያየነው ያለውን እውነታ ገልብጠው የሚያቀርቡት ገዢዎችን በመቃወም በጭፍን እየተነዱ ያሉት ካድሬዎች በአሁን ወቅት የሰው ጀግና ሊሆኑ የሚገባበት እና ሊነቁ የሚገባበት ወቅት ላይ መሆናቸውን ሊገነዘቡ ይገባል::የነቁ እና ሕዝባዊ በደልን የተቃወሙ ካድሬዎች በተለያየ ቦታዎች ምስክርነታቸውን በመስጠት ከታሪክ ተጠያቂነት ራሳቸውን እያነጹ መሆኑን በተግባር እያየን እየሰማን ነው::
በኢትዮጵያ ያለው የፖለቲካ ሁኔታ ብንመለከት በወረቀት ከተጻፉ ሕጎች ውጭ የሰብአዊ መብቶች እና የመናገር ነጻነት አሊያም ተደራጅቶ የመቃወም ነጻነት በተግባር አልተረጋገጡም ይህ የማይካድ ሃቅ ዜጎች በገዛ አገራቸው አሸባሪ ተብለው በመፈረጅ ለእስር ለግድያ እና ለእንግልት እንዲሁም ለስደት ተዳርገዋል::ገዢው መደብ የፖለቲካ ነጻነት ቢያረጋግጥ ኖሮ ዜጎች ካለምንም ወንጀላቸው አይታሰሩም አይንገላቱም አይሰደዱም አይገደሉም::ካድሬዎች ይህንን የፖለቲካ ጫና እና ዘላቂ መፍትሄውን ቆም ብለው ሊያስቡበት ይገባል::የወያኔ ስርአት መበስበስ ጥቂት የቡድን አምባገነኖች በጥቅም የታወሩ ሰዎችን በማስከተል የደህንነት ተቋሙ አፋኝ እና ዘራፊ ቡድኖችን በማደራጀት በሃገሪቱ ላይ ከፍተኛ የሆነ ኪሳራ እያስከተሉ ነው::በውጭ በስደት የሚኖሩ ወገኖቻችን ተከራካሪ መንግስት በማጣታቸው ለብሄራዊ ውርደት የተዳረግን ሲሆን ያለው ስርአት ስልጣኑን ለማስረዘም ካለው ፍላጎት ሕዝብን በሃይማኖት እና በብሄር ለመከፋፈል የሚያደርገው ጥረት ስላልተሳካለት እመራዋለው ብሎ የሚነግድበትን ሕዝብ እንደ ጠላት በማየት ጥርሱን ነክሶበት እየበደለው ይገኛል::በሃገራችን ያለው የፍትህ ስርአት በፖለቲካ ባለስልጣናት ጣልቃ ገብነት ከሞተ አመታት ተቆጥረዋል::
የኢኮኖሚ እና የማህበራዊ ጉዳዮችን ብንመለከት ስርአቱ በሚከተለው የጎሳ ፖለቲካ ላይ የተምረኮዘው የዘረፋ ስልት ሃገሪቷ በቁጥር የእድገት ቁልሎች ታጅባ በባዶ ካዝና ፍዳዋን እያየች ነው:: በከፍተኛ የኑሮ ውድነት ሕዝቡ ለድህነት እና ለስደት ተዳርጓል::ጥቂት ባለስልጣናት እና ዘመዶቻቸው የተንፈላሰሰ ኑሮ ሲኖሩ ብዙሃን አቀፍ ወገን በድህነት እየማቀቀ ጾም ከማደር የማይሻል ኑሮ እየኖረ ይገኛል::ምእራባውያን በምስራቅ አፍሪካ ያላቸውን ብሄራዊ ጥቅም ለማስከበር ሲሉ ብቻ አምባገነኖችን እንደሚያበረታቱ ስለሚታወቅ በተለያዩ የገንዘብ ተቋማቶቻቸው አማካኝነት ያልተሰራ እንደተሰራ በማስመሰል በሚሰጡት መግለጫ የሕወሓት ቡድናዊ አምባገነኖች በሕዝብ ላይ ተንሰራፍተው የልብ ልብ ስለፈጠረላቸው የኢኮኖሚ እና የማህበራዊ ዝቅጠት እንዲፈጠር በማድረግ የዜጎችን የመኖር ሕልውና እየገደሉ ይገኛሉ::
ሕዝቦች በፖለቲካ ጫና በኢኮኖሚ ችግር በማህበራዊ ዝቅጠት ውስጥ እየተሰቃዩ የሚገኙ ሲሆን ለዚህ ዘላቂ መፍትሄ ደሞ በመበስበስ ላይ ያለውን ወያኔን ላንዴ እና ለመጨረሻ ጊዜ በመደምሰስ የሕዝቦችን የስልጣን ባለቤትነት ማረጋገጥ ነው::ስርአቱ ያለበትን ውጥረት በገሃድ እያየነው ያለው ጉዳይ ነው::በወያኔው አመራር ውስጥ ያለው አለመተማመን በደህንነቱ እና በሰራዊቱ ውስጥ ያለው መፈረካከስ ከጊዜ ወደጊዜ እየሰፋ መምጣቱ ስር አቱ ሃገሪቱ መምራት አለመቻሉን በገሃድ እያየነው ነው::የኑሮ ውድነት መስፋፋት የመልካም አስተዳደር እጦት እና ሃገሪቱ በጥቂት ሰዎች መዘረፏ በራሱየወያኔን አስተዳደእራዊ ሲኦልነት ሲያመለክት በየከተማው እና በየገጠሩ የፖሊስ እና የመከላከያ ሰራዊቱን አሰማርቶ ሕዝብን ማሸበሩ እና ማንገላታቱ ማሰሩ ስርአቱ መበስበሱን እና ውጥረት ውስጥ Meግባቱን በአደባባይ እየመሰከረ ስለሆነ ካድሬዎቹ ይህንን በማገናዘብ ከሕዝብ ጎን በመቆም ታሪክ ሊስሩ ይገባቸዋል::ነገ ከተጠያቂነት ለመዳን በትግሉ ውስጥ በማንኛውም መስኩ በመሳተፍ ወያኔን ለመገርሰስ በሚደረገው ትግል ላይ የራሳቸውን የዜግነት ድርሻ ከመረጃ ፍሰት ጀምሮ እስከ ክፍተት መፍጠር ስር አቱን ከመቦርቦር ጀምሮ እስከ መክዳት ድረስ ሕዝባዊ አጋርነትን በማሳየት ለሕዝቦች ነጻነት መረጋገጥ ድርሻቸውን እንዲያበረክቱ ይጠበቅባቸዋል::የወያኔ ስርአት መበስበሱን እና ውጥረት ውስጥ መግባቱን ካድሬዎች ሊነቁ ይገባል:: #ምንሊክሳልሳዊ


text:
Odeeffannoo konkolaataa gadhiisuuf barbaachisu
Konkolaataan kan gadhiifamuu danda'u abbaa qabeenyaa galmaa'ee jiruun yookin firii isaa maqaa maatii (abba) tokko ta'e qabaniini. Kaffaltiiwwan kaffaluutti dabalatee konkolaataa kee gadhiisuuf ulaagaalen armaan gadii siibarbaachissu.
Mirkaneessa abbaa qabeenyaa ta’uu
Mirkaneessa abbaa qabeenyaa ta’uu
Yeroo Ammaa
Galmeessa yeroo ammaa, mata duree/maqaa, yookin waliigaltee liizii
Eeyyama lakkoofsa
Eeyyama lakkoofsa gabatee yookin lakkoofsa eenyummaa konkolaataa
Fudhatama
Fakkii eenyummaa fudhatama qabu, kanneen akka eeyyama konkolaachisaa yookin waraqaa eenyummaa
Konkolaataa bakka itti dhaabbatee jiruu oofanii baasuuf konkolaachisaa eeyyama qabuutuu barbaachisa. Yoo kana taùu baate, konkolaaticha iddoo itti dhaabbatee ture irraa kaffaltiidhan harkifamee akka siif baù gochuuf haala mijeeffachuu dandeessa.
Yoo konkolaatichi harkifamee kan baù taè, kaffaltiiwwan ittiin fudhachuuf kaffaltu irratti dabalataan, ragaaleen konkolaataan yeroodhaaf ittiin dhaabbate barbaachisoo dha. Isaan kuni adda kan taànii fi kan kaffalamanis magaalaa Seattle dhaafi.
Abbaa konkolaatta malee nama biraaf akkaa gadhisiisu eyyaamuu
Yoo abbaa qabeenyaa galmaaèe jiru irraa barreeffama kanneen armaan gadii ofkeessaa qabu dhiyeeffatan, namni abbaa qabeenyaa taèe hin galmoofne tokko konkolaataa fudhachuu ni dandaà taà, yookin konkolaataa keessaa qabeenya fudhachuu dandaà taà:
- Maqaa abbaa qabeenyaa aangoo qabu
- Footoo kooppii waraqaa eenyummaa yookin eeyyama konkolaachisaa abbaa qabeenyaa galmaaèe.
- Eeyyama lakkoofsa gabatee yookin lakkoofsa eenyummaa konkolaataa
- Moodeelii fi bara konkolaataan itti omishame


text:
(الأشياء التي تعين على الصبر على البلاء)
- Amriin (Waaheen) mu’uminaa hundinuu isaaf keeyrii ta’uu niyyadha
- Ani gabricha, waan gooftaan (sayyidni) kiyya dalage mormuu dhabuu niyyadha
- Rabbiif jaalala qabaachuu, namni waa jaalatu waan inni dalagu jaalatuu qabaa niyyadha
- Rabbiin kiyya waan naaf tolu ni beeka waan taheef ani isaaf masakamuu niyyadha
- Rabbiin kiyya mokkortii kanaan keeyrii malee waan biraa naaf hin yaadne tahuu Rabbii kiyyarraa yaada gaarii yaaduu niyyadha
- Akka Rabbiin kiyya narraa jaalatu anis waan inni dalagu jaalachuu qabaa niyyadha
- Wonti Rabbiin naaf kenne hundinuu kan isaati, akka amaanaatitti (yabootitti) natti kennee; yeroo barbaade kan fudhatu tahuu niyyadha
- Murtii Rabbii wonti jijjiiru hin jiru, murtiin isaa bakka gahaadha, qadaan (murtiin) Rabbii haqa tahuu amana
- Rabbiin waan najaalatuuf malee nan mokkorree niyyadha
- Rabbiin ajrii waan an osoo hin mokkoramin dalagaa turee erga ani rakkoof dalaguu dadhabee naaf kennaa niyyadha
- Mokkortiin kiyya jabaachuun iimaanni kiyya jabaa tahuu ragaadha, amantii kiyya irratti jabeenna kiyya mul’isaa niyyadha
- Akkuma balaan guddatuun ajriin naaf guddataa niyyadha
- Akkuma abbaan ilma isaa kan dhukkubsatu rahmata isaaf yaadee, isaaf mararfatee nyaata isa dhoorgu , Rabbiin jaalallee isaa duniyaa irraa dhoorga
- Guyyaa Qiyaamaa worroonni duniyaatti baldhina keessa turan worroota duniyaatti mokkoramaa turanitti hawwan ajrii isaanii guddaa tahuu waan arganiif
- Nama naa gadii laalee worroota balaan (musiibaan) tuqxe jajjabeessuu niyyadha
- Duniyaan tun booroftuudha eenyuufillee qulqulluu hin taane beeka
- Jannata yaadachuu, qananii isii keessa jirus yaadachuu fi isiin ganda nagahaa tahuu niyyadha
- Rabbiin wonti na qormaateef sagalee du’aayii tiyyaa fi worwaatinsa (Waywaatinsa) kiyya dhagahuu barbaadee tahuun ni malaa niyyadha.
- Rabbiin sababa balaa tanaatiin dhibee qalbii tiyya keessa jirtu baasee sababa fayyaa naaf tahuu niyyadha
- Balaan kun maasiyaa (yakka) wohii kan ani irraa hin toowbatin irratti na dammaqsuuf ykn ni’imaa (qananii) ani Rabbiin irratti hin shakkarin na yaadachiisuuf tahuu niyyadha
- Wonti na tuqe (na tuqaa isaa Rabbiin murteesse) kan narraa hafu hin taane, riziqii fi ajallis harka Rabbii jiraa niyyadha
- Namni tokkos kan rakkoo irraa nagaha tahu hin jiru, Rabbii guddaa kan jabeenna qabuuyyuu ilmi namaa arrabsuu hin dhiifne
- Rabbiin na mokkore nafsee (lubbuu) tiyya caalaa rahmata naaf yaada, faaruun kan Rabbiiti
- Obsa dhabuun woma tokkoonuu na hin fayyaduu niyyadha
- Yeroo an Rabbii kadhatamu qaba jechuu yaadadhu hundaa qalbiin tiyya na tasgabboofti.
26 Yeroo rakkoon nama qunname wonti guddaan ittiin of sabbarsiisan musiibaa (rakkoo) guddoo yaadatuudha. Innis du’a Rasuulaati (SAW), musiibaan hundinuu erga isaaniitii laaftuu tahuu niyyadha


text:
Tuesday, November 12, 2013
“ABOn lola ittisaa irraa gara jijjiirraa fiduutti tarkaanfachaa jira,” Jaal Daawud Ibsaa
(Oromedia, 12 Sadaasa 2013) Ayyaana FDG bara 2013, Canada, Torontotti kabajame irratti karaa toora skype sududaan dhiyaatanii ibsa kallattii haala ABOn keessa darbee fi yeroo ammaa keessatti argamu kan kennan Hayyuduree ABO, Jaal Daawud Ibsa, ABOn duula badiinsaa itti aggaammatame karaa hedduu ofirraa qolachuun qabsoo hidhannoo fi diplomaasii jijjiirraa hundee fidu gaggeessuutti akka jiru yaadachiisaniiru.
Keessayyuu, baroota 1990moota keessa duulli itti baname kan sadarkaa olaanaatti jireenya dhaabichaa qormaata keessa galche ta’uu kan ibsan Jaal Daawud, haleellaa fi shiroota sadarkaa addunyaatti ABO dhabamsiisuuf itti baname ofirraa deebisuun qabsoo of-ittisuu irraa gara jijjiirraa fiduutti tarkaanfachaa akka jiru illee hirmaatotaaf mirkaneessanii jiru.
Subscribe to: Post Comments (Atom)