text:
(Oromo Press) – Obbo Mardaasaa Aaddisuu baqattoota Oromoo biyyoota Kaaba Aafrikaa,Gaanfa Aafrikaafi Arabaa keessatti gargaaruudhaan muuxannoo waggoota baayyee nama qabu. Muuxanoo hojii namoomaa (humanitarian) isaarraa nuuf hira.
Dowwii kana keechatti, Obbo Mardaasaa Aaddisuu waliin rakkooleen baqattoota Oromoorra biyyoota Kaabaafi Gaanfa Aafrikaatti gahaa ture/jiru maal akka fakkaatan gadifageenyaan laalla. Keechumattuu,yeroo dhiyoo keecha Liibiyaafi Tuuniziyaa irraa baqattoota Oromoo haga tokko biyya sadaffaa keessa qubachiisuurratti milikii ykn bu’aa argame nuuf ibsa, Obbo Mardaasaan. Akkuma beekkamu, oggaa sadi duraa eegalee sochiin farra-mootummoota abbaalee-irree Tuuniiziyaa,Liibiyaafi Masirii keessatti ta’uun isaa niyaadatama. Sochiileefi wal-waraansonni sunneen ummatootuma biyyoota kanneenituu daran miidhani.
Baqattoonni Oromoos miidhaa sanarraa hinhafine. Dhimmoota isaan hinilaalle keeyisatti miidhamani. Baqattoonni Oromoo mormitoota, mootumoota akkasumas saboota biyyoota Kaaba Aafrikaatiin aleellaan gurgurddoon irra gahaa ture/jira. Baqattoonni Oromoo Oromummaa isaanitiin, biyya Tophiyaatii dhufan jedhamuudhaafi, gurraachumaa isaanitiin soqamanii rukutamaa as gahani.
Baqattoota 150 ol ta’an naachota galaanaan nyaatamuufi ibidda waraanaa biyya ambaa heedduu jala taranii biyyoota Ameerikaa, Awustraaliyaafi iddoo biroo qubsiifamaa jiru. Kan dhumaniin walbira qabineee yoo laalle, baqattoonni Oromoo 150 olitti tilmaamaman qubisiifamuun bicuudha. Warra dhuman lakkoofsa sirrii isaanituu beekuuf hindanda’amu.
Biyyarraa godaanuuf dirqamuufi balaa gurguddoof saaxilamuu baqattoota Oromootiif furmaanni isaa maali? Baqattummaa akkamitti hir’isna? Baqattoota akkamitti gargaarra? Baqattummaa dhaabunuu danda’amaa? Gaaffiif deebii kana guututti akka dhaggeeffattan waan barbaannuuf, ibsa dheeraa kennuurraa of qusanna. Ofumaa dhageeffadha, hubadhaafi hiikkadhaa. Xumurarratti, sirba Abdishuu Ammaa “Oromiyaa dhiisee…” jedhu isin afeerra. Tottolfadhaa haga xumuraatti nu waliin turaa jenna. Qabiyyee sagantaa kanaa oo jalatte, nama biraaf sabaahimaa hawaasaa keerratti dabarsi.
Credits/Tags: Mardaasa Addisu, Oromo Press, Raadiyoon Oromo Press
Comments are closed.


c: text/html

text:
Labsa Maree Dubartoota Oromoo Addunyaa
Jarmayootni dubartoota Oromoo maqaan isaanii kanaa gadi jiru:
Ijaarsa Dubartoota Oromoo Addunyaa, USA; Ijaarsaa Dubartoota Oromoo, Frankfurt, Jarmanii; Golaabayii Tajaajila Barnoota Dubartoota Oromoo Online, Denmark;
Guyyota sadiif magaala Frankfurt, Jarmanii, keessatti barmoota fi maree gaggessineen rakkinoota hawaasummaa, diingadee, siyaasaa fi aadaa dubartoota Oromoo irra jiru irratti bal´inaan haasofnee hubbannoota bal’aa irra geenyee jirra. Qabsoon Dubartooti Oromoo hacuuccaa hawaasummaa, cunqursaa polotikaa fi saaminsaa diinagdee jalaa bahuudhaan mirga isaanii gonfachuuf deemsisanu fi kan ummatni Oromoo biyya ofii irratti abbaa biyyummaa isaa deebifatee hiree ofii murteeffachuuf deemsisaa jiru wal irraa adda bahee hin ilaalamu. Qabsoo Sabaa fi bilisummaa ummataa walii gala dhugoomsuuf ammoo qoodnii dubartootaa murtessaa ta’uun falmsiisaa miti. Haga ammaatti garuu, jaarmiyoota Saba keenyaa kessatti qoodnii isaan taphachuu malan quufsaa ta’uu dhabuunii fi keessattuu hogganaa qabsoo keessatti bakka dhabuun isaanii hir’inaa guddaa ta’uu caalaa qabsoo ummata keenyaa hedduu hubee argama.
Biyya keenya keessatti mirgootni ilmaan namaa uumamaan qabanu, mirgi namoomaa bu’uraa addunyaan hundi fudhate kabajamuu dhabuun fi mirgi siyaasaa, dinagdee fi namoomaa irra ejjetamuun, dubartoota, shammarrani fi daa’imman Oromoo dhukkuba, hiyyuma, gabrummaa baranetti daran saaxilee argama. Kana jalaa bahuufis biyya ofii keessatti abdii dhabuu dhaan hedduun baqatanii addunyaa keessa faca’anii rakkatu. Dhibdee ummata keenya fi keessattuu dubartoota Oromo irra gahaa jiru salphisuuf jarmayaa jabaa akka feesisu ifaa dha. Kanaafis tokkummaa fi gurmuu dubartootaa Oromo jabessuunii fi humneessuun yoomiyyuu caalaa gaaffii bu`uraa ta’ee jira. Kana irratti hubannoo bal’aa umuun fi meeshaa qabsoo humneessuu fi jabeessuun waan yeroon hinkennamneef ta’ee argama. Nutis akka murnaa hawaasaa wayyaba fi murtessaa tokkotti akeeka kana dhugoomsuuf qooda nurraa eegamuu ni gumaachina. Murnoonni hawaasaa Oromoo hundis faana keenya akka hordofan yaamicha gonaaf.
Har’a rakkinni waliigalaa ummata keenya irra jiru dubartoota Oromo irratti daran hammaachuu caalaa jaarmayaa isaan gurmeessee mirga isaanii ittiin falmatan hin qabanu. Kanaafis hir’ina kana dhawaataan guutuuf hidhata (Network) ijaarsota dubartoota Oromoo jabeessuu fi babal’isuuf waliigallee jirra. Akkasumas;
Dubartootni Oromoo qaama hawaasa Oromoo kessaaa walakkaa ol ta’uu isaanii ilaacha keessa galchuudhaan;
Sochii qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti sagalee isaaniif malu, keessattuu sadarkaa hogganummaa fi waa murteessuu keessatti qooda dhabuu isaanii bal`inaan irratti mariyatnee;
Dubartooti Oromoo akka nama tokkoottis ta’e akka jaarmayaatti of ijaaruudhaan sagalee isaanii akka dhagessisanii fi bakka isaaniin malus qabaachuuf akka warraaqan waamicha goonaa, akkasumas warra of ijaaran bira dhaabbanna.
Jarmiyooti Oromoo siyaasaa, qamoota Hawasaa, Amantii, Aadaa fi waldaleen beektootaa, waliigaltee fi seeroota mirga dubartoota irratti bahan hunda akka qaama sochii, heeraa fi seeraa isaanii godhatanii miseensotaa fi deggartoota isaanii barsiisaan, qaamota hunda keessattis qooda dubartootaa akka guddisanu jabbessinee gafannaa.
Dubartooti Oromoo rakkoo karaa hawasummaa, dinagdee, siyaasaa fi aadaan isaan irra gahu irra akka aananuuf barsiisaa, damaqinsaa, dagaagsuu fi aangessuu irratti hojjenna.
*Maree*Dubartoota*Oromoo* Addunyaa*;
Addolessa 24. 2011, Frankfurt, Jarmani

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
INFEKISHIINII UJUMMOO FINCAANII (IUF)
(By Dr. Nuredin Luke)
******
Qaamni(Orgaaniin) dhiiga keenya dhimbiibee fincaan baasu (Kaleen) yookiin orgaanonni fincaan qaama
keenya keessaa gara alaatti baasuuf tajaajilan kan akka afuuffee fincaanii yoo baakteriyaa dhukkuba fiduun
hubaman infekishiin Ujummoo fincaaniitiif nama saaxilu.
.
Infekishiiniin Ujummoo Fincaanii (IUF);- Infekishiinii ujummoo fincaanii gara gubbaa (kan Kalee) fi
Infekishiinii ujummoo fincaanii gara jalaa/gara godaa (kan afuuffee fincaanii) jedhamuun iddoo lamatti
qoodamu.
.
* Mallatoolee Infeekishiinii Ujummoo Fincaanii:
– Fincaan nama gubuu ykn yeroo fincaanan miirri
akkasii namatti dhagahamuu
-Fincaan nama mudduu
-Fincaan Dafee dafee dhufuu
-Fincaan akka malaa (bifa booraa) jiru fincaanuu
-Fincaan nama ariifachiisuu
.
Kana malees Infekishiinii ujummoo fincaanii kan gara
gubbaa (Infeekishiiniin Kalee) dabalataan mallatoolee
armaan gadii qabaachuu mala:
– Bowwoo (dhukkubii mataa)
– Qaama nama hoo’isu
-Nama lollojjessuu ykn haqqisiisuu
– Nama qorrachiisuu, hollachiisu, ykn haxaxxeessuu
-Cinaacha jalatti dhukkubbiin namatti dhagahamuu
-Nama dadhabsiisuu fa’atu jiraata.
.
*Wontoota Infekishiinii ujummoo fincaaniitiif nama
saaxiluu danda’an keessaa:
-Yeroo dheeradhaaf Namoota tubboodhaan fincaan
isaan baafamaafii ture.
– Ujummoolee fincaanii ykn kalee keessa cirrachi
jiraachuu.
-Namoota qaamni isaani dhibee haalaan ittisuu hin
dandeenye fkn worroota dhibee akka Sukkaraa, HIV fa’a
qaban.
-Uumamaan ujummoo fincaanii sirri hin tahin
qabaachuu.
-Dhiira caalaa durba kan hubu yoo ta’u, durba keessaas
isaan wolqunnamtii saala heddumeessan hubuu
danda’a.
– Akkasumas Opireeshiini yeroo dhihootti ujummoo
fincaaniitiif godhame yoo jiraate Infeekishiinii kanaaf
nama saaxila.
.
*Miidhaawwan IUF yeroodhaan yaalamuu dhabuu irraa
nama mudachuu danda’an keessaa:
-Infeekishiinichaan deddeebi’anii hubamuu
– Haadholii ulfaa irratti ciniinsuun otoo yeroon isaa hin
gahin dhufuu, akkasumas daa’imni guyyaa isaa malee
dhalachuu. Ulfaatinni daa’imaas haalaan xiqqaachuu
danda’a.
-IUF otoo hin yaalamin yeroo dheeraaf dhiifame,
Ujummoon fincaanii akka dhiphatu gochuun fincaan
akka gadi hin baane (fincaan akka nama ukkaamsu)
godha.
– Darbee darbee ammoo infeekishiiniin kun karaa
dhiigatiin qaama keenya keessa tamsa’ee lubbuudhaaf
sadarka sodaachisu irra gaha.
.
* Haala Infeekishiinii kana ittiin dhoorkinu Kessa:
-Qulqullina qaama taa’umsaa eeguu(kessattuu
dubartootaaf)
-Tubboo fincaanii yeroo dheedhaaf ujummoo fincaanii
keessa tursiisuu dhabuu.
-Wol qunnamtii saalaa ofeegannoon hanqate gochuu
dhabuu.
-Wol qunnamtii saalaa booda fincaanuu.
-Bishaan gaha dhuguu.
.
* Namni mallattolee armaan olitti eeraman ufi irratti arge gara mana yaalaa deemuun qorannoo fincaaniif
kan biroo erga taasifameef booda haala Doktorri ykn ogessi fayyaa itti himeen qoricha fudhachuu qaba.
—
IUF= Infeekishiinii Ujummoo Fincaanii.
—
FOOLII QAAMAA BADAA FI DAFQA BOBAA HAMAA (By Dr. Nuredin Luke)
*******
Namoota tokko tokko irratti dafqi qaamaa, kessattuu kan bobaa Jalaa, ni baay’ata. Dafqi baay’atu kun
ammoo qaamni keenya foolii badaa akka qabaatuuf sababa ta’uu mala. Kun ammoo ofitti amantummaa
keenya gadi buusuun hariiroo nuti qaamaan namootatti dhihaannee goonu irratti akka of shakkinu godha.
.
Mee hardha, wontoota foolii qaamaatiif nama saaxilaniif haala foolii kan Ittiin hirdhisuu ykn balleessuu dandeenyu tokko tokko ilaalla:
.
Qaamni keenya xannachoota xixiqqoo dafqa maddisiisan (sweat glands) miliyoona sadihii hanga afurii ta’an
gogaa keenya irraa qaba. Isaanis akaakuu lama qabu. Inni tokko(Eccrine glands) gogaa qaama keenya uffisee
argamu hunda irratti kan argamuufi hoo’a qaama keenyaa to’achuuf dafqa haphii akka bishaanii kan
maddisiisu dha. Inni lamataa(Apocrine glands) ammoo googaa naannoo qaccee harmaa, bobaa, qaama saalaa
fi naannoo gurraatti kan argamu dha. Xannachi kun harmaa irratti aanan maddisiisa, gurra keessaatti
ammoo guurii gurraa kan maddisiisu yoo ta’u, gogaa akka bobaa jiraniif ammoo dafqa yabbuu ta’e kan
pirootiiniif kemikaalota biraa qabu maddisiisa.
.
Dafqi yabbuun inni xannacha akaakuu lammataatiin maddisiifamu kun pirootiinii inni qabu baakteeriyoota gogaa keenya irra jiraataniin gara Aasidii ykn keemikaala foolii badaa qabuutti jijjiirama. Sababa kanaaf qamnii naanno bobaa foolii badaa qabaata.
.
Namoota foolii badaa qaamaatiif saaxilaman keessaa:
– Namoota Furdinna garmalee gudda ta’e qaban.
-Namoota yeroo baay’ee nyaata zayitiin itti baay’ate
fayyadaman
– Namoota hedduminnaan foon diimaa nyaachu
guddisan
– Namoota dhukkuba Sukkaaraa qaban.
.
Karaalee foolii qaamaa ittiin hirdhifnu yookin balleesinu:
-Qulqullina dhuunfaa keenya eeguun:
* Qaama keenya bishaan hoo’aa dhaan dhiqachuu.
Bishaan hoo’aan dhiqachuun baakiteeriyoota gogaa
keenya irratti argaman kan dafqi keenya akka foolii
badaa qabaatuuf sababa ta’an xiqeessa.
*Yeroo yeroodhaan rifeensa bobaa keenya haaddachuu.
Kana gochuu dhabuun dafqi keenya akka hin hurkine
gochuun baakiteriyootaf saaxila.
* Saamunaa mana qorichatti gurguraman Kan
baakteeriya hirdhiisuuf fayyadan kan Akka MEDICAM
fa’a fayyadamuu.
* Erga bobaa keenya qulqulleesine booda shittoo ykn
“deodorant” adda adda fayyadamuu.
* Nyaata zayitiin itti baay’ate yeroo hedduu fayyadamuu
dhabuu. Foonii diimaas baay’isuu dhabuu. Kuduraaleef
fuduraalee fayyadamuu.
* Yoo tooftaalee armaan olitti eerameen baduu ykn
hirdhachuu dide dhiheenyatti deemuun Doktora
mari’achiisuun barbaachisaa ta’a.
Ulfaadhaa!
Horaa, bulaa, deebanaa!
–
WAYITA ULFAA TARSA’UU GADAMEESSAA (Dr. Guutaa Gurmeessaatiin)
*
Yeroo ulfaa, gadameessi yoo tarsa’u miidhaa inni geessisu guddaa dha. Daa’ima gadameessa keessa jiru dabalatee haadhas miidhaa irraan gaha. Hedduu dhiiguun of wallaaluu, ‘infeekshiniif’ saaxilamuu,gara fuulduraatti daa’ima dhabuu….rakkoo hedduu qaba. Daa’imnis ta’e haati du’aafillee saaxilamu. Yeroo baay’ee garuu tarsa’uun gadameessaa miidhaa du’aa kan inni geessisu daa’ima irratti. Garuu haatis yaalii argachuu baannaan du’atti dhihoo dha. Yeroo baay’ee tarsa’uun gadameessaa kan mul’atu durbatoota duraan yaalii baqaqsanii hodhuutiin (cesarean section) dahan irratti dha. Wantootni tarsa’uu gadameessaaf nama saaxilan:
1. Yaalii baqaqsanii hodhuu kan gadameessaa irratti gaggeefame,
2. Balaa kufaatii ykn balaa konkolaataa,
3. Garmalee dhisamuu gadameessaa :- Garmalee dhisamuu gadameessaa yoo jennu daa’imni sun guddaa ta’uurraan ykn dhangala’aan daa’ima marsee jiru baay’achuun ta’uu mala.
4. Akkasumas uumama gadameessaa wajjin rakkoon wal qabatu yoo jiraate dha.
Yeroo hedduu tarsa’uun gadameessaa yeroo ciniinsuu mudata. Hammeentaan isaa haa xiqqaatuyyuu malee ciniinsuu duras ni mudata.
*Wayita gadameessi ulfaa tarsa’u:
– Dhukkubbii garaa kan duraarraa adda kan ta’ee fi kara qaama saala dhiiga bahu arguu danda’u.
– Sochii daa’imaa hir’achuu ykn dhaabachuutu isaanitti dhagahama. Gara haala qabatamaa biyya keenyaa yeroo ilaallu dubartootni baadiyyaa hedduun isaanii manatti ciniiniinsifatu, manatti dahu. Akkuma argamaa jiru namootni tarsa’uun gadameessaa isaan mudatu kanneen manatti yeroo baay’ee erga ciniiniinsifatanii booda gara mana yaalaa deemani dha. Yoo daa’imni sun gad bahuuf hin dandeenye ta’e ciniiniinsuu fi yaalii yeroo dheeraa booda gadameessi ni tarsa’a. Fakkeenyaaf daa’imni gadameessa keessa jiru/jirtu akkaan guddaa taanaan manatti ykn buufata fayyaatti yeroo hedduu ciniinsifachuun tarsa’uu gadameessaaf saaxila. Yaaliin akkasii kan gaggeeffamu bakka yaaliin baqaqsanii hodhuun raawwatamutti dha. Yoo dafanii bakka yaaliin kun itti kennamu hin geenye gadameessi sun carraan tarsa’uusaa guddaa dha jechuu dha.
Kan biraa akkuma olitti kaasne dubartootni yaalii baqaqsanii hodhuun ( cesarean section) kana dura dahan carraa ciniinfatanii dahuu qabataaniyyuu kan isaan dahuu ykn ciniinsifachuu qaban hospitaala ykn bakka tajaajilli yaalii baqaqsanii hodhuun deesisan itti kennamutti ta’uu qaba. Dubartootni akkanaa manatti ykn buufata fayyaatti yoo ciniinsifatan yaalii baqaqsanii hodhuun deesisuu barbaachisa taanaan hanga Hospitaala gahanitti gadameessi tarsa’uu danda’a.
*Kanaaf rakkoo tarsa’uu gadameessaa hir’isuuf:
– Dubartootni ulfaa hordoffii ulfaa buufata fayyaa naannnoo isaanii jiruttu gochuu!
– Manatti ciniinsifachuu ykn manatti dahuu dhiisuu!
– Dubartootni kana dura yaalii baqaqsanii hodhuun deessan ulfa itti aanan irratti manatti ykn buufata fayyaatti ciniinsifachuu dhiisuudhaan yeroo ciniinsuun isin jalqabu daftanii gara hospitaala deemuu….
Yoo tarsa’uu gadameessaa hir’isne, du’a daa’imaa fi haadholii hir’isne jechuu dha!!
*
NO MOTHER SHOULD DIE WHILE GIVING BIRTH!
Dr. Guutaa Gurmeessaa-
–
ABBAA SANGAA (ANTHRAX)!!
*
Dhibeen kun kan inni namatti dhufu ‘baakteeriyaa’ “Bacillus anthracis” jedhamuun yoo ta’u, waanta ‘spore’ jedhamu, kan yeroo dheeraadhaaf bakka gammoojja’aa fi hoo’aa ta’e dandamachuun yeroo dheeraaf jiraachuu danda’u qopheessuun, dhibee kana namatti fida! Baay’inaanis ‘baakteeriyaan’ kun beeyladoota kan akka:
1. Loon (Sa’aa ykn Sangaa),
2. Hoolaa,
3. Re’ee (Reettii) fi
4. Gaala keessatti argama!
*Akkamiin namatti daddarba!?
1. Karaa nyaata foon beeylada dhibee kanaan hubamee! (Intestinal anthrax):- kunis foon dheedhii ykn kan hin bilchaanne, kan ‘baakteeriyaa’ kanaan faalame nyaachuudhaan kan dhufu yeroo ta’u, mallatoon isaa:-
– Haqqisiisaa/balaqqamsiisaa dhiigaan makaa,
– Garaa kaasaa dhiigaan makaa,
– Fedhiin nyaataa baduu,
– Hoo’ina qaamaa,
– Madaa’uu arraba gara qoonqoo keessaa,
– Dhukkubbii qoonqoo keessaa fi
– Dhiita’uu miciree ti!
2. Karaa walitti bubu’iinsa madaa nama irraa fi kan gogaa beeylada dhibee kana baatuutiin! (Cutaneous anthrax)
3. Karaa qilleensaa gara soombaatti darbuun, dhibee hamaa fiduu danda’a! (Inhalational anthrax)
*Akkamiin ofirraa ittisna!?
1. Horii manaa (beeylada) dhukkubbii ykn mallattoo addaa agarsiisan mana yaalaatti geessanii yaalchisuu!
2. Foon beeylada (Sangaa) dhibamee (dhukkubsatuu) nyaachuu dhiisuu! Kunis kan nyaataan namatti daddarbuun akka hin qabamneef nu gargaara!!
*
–
INNI MAAL DADHABEE!?
*
Gaafa yandoo roobu
Qilleensa makatee,
Cabbiin lafa goobu
Mudhiisaa hidhatee,
Kokkee nama qaba
Qorri mataa yaabee,
Sanyii gad-deebisa
Lolaan irraan ba’ee,
Bubbeetu gad bubbisa
Gaara gubbaa taa’ee!!
Garuu …..,
Qececees yoo tiife
Hurrii irraan qabee,
Caamuu illee yoo hafe
Bakakkaan gaggabee,
Duumessaa’ee bada
Roobee caamee roobee,
Rabbi hundaa qaba
Inni maal dadhabee!?
–
Fayyaan Qabeenya!
Dr. Dhinsaa
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017


text:
1Kawoi Daariyoosi kawotido naa77antto laitti, usuppuntta aginan koiro gallassi GODAA qaalai hananabaa yootiya Hagge baggaara Salaatiyaala na7aa, Yihudaa biittaa haariya Zarubaabeelakkonne Yoxedeeqa na7aa, qeese ubbatu halaqaa Yaasukko hagaadan yaagiiddi yiis; 2"Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; 'Hagee asai, GODAA Beeta Maqidasiyaa zaarettidi keexxiyo wodee biron gakkibeenna' yaagees" yaagiiddi yiis. 3Yaatin, GODAA qaalai hananabaa yootiya Hagge baggaara hagaadan yaagiiddi yiis; 4"Ta asau, ta Beeta Maqidasee qoletti uttidaashin, intte intte alleeqettida keettatun de7anau hagee intteyyo wodeeyye?" yaagiis. 5Hegaa gishshau, Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; "Ane intte inttena gakkiiddi de7iyaabaa qoppite. 6Intte daruwaa zerideta; shin guuttaa shiishshideta. Meeta, shin kallekketa; uyeeta, shin alekketa. Maayeeta, shin inttena ho77enna; damoozaa ekkiyaagee daassa qarcciitan yegganau ekkees" yaagees. 7Qassikka Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; "Ane intte inttena gakkiiddi de7iyaabaa qoppite. 8Simmi deriyaa pude kiyidi, mittaa qanxxidi ehiite; ehiidi Beeta Maqidasiyaa zaarettidi keexxite. Yaatobare taani an ufaittananne bonchchettana" yaagees GODAI. 9Qassikka Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; "Intte daro kattaa shiishshanau halchchideta; shin guutta gidiis; akka intte soo gelissido wode, taani punniyoorin xayi aggiis. Hagee aibissi hanidee? Taani hagaa oottidoogee, intte ubbaikka intte keettaa keettaa keexxishin, ta keettai qolettidi attido gishshaassa. 10Hegaa gishshau, bolla saloi iraa immennan, biittaikka kattaa mokkennan ixxidosona. 11Qassi biittaanne deretu bolli, kattaa bolli, woiniyaa turaanne zaitiyaa wogaratu bolli, biittai pude mokkiyoobatu bolli, asaanne mehiyaa bollinne intte daafuridi oottidobaa ubbaa bolli taani koshaa xeegaas" yaagees. 12Hegaappe guyyiyan, Salaatiyaala na7ai Zarubaabeeli, Yoxedeeqa na7ai, qeese ubbatu halaqai Yaasunne omooduwaappe simmida asai ubbai GODAA bantta Xoossaa qaalaayyoonne GODAI eta Xoossai hananabaa yootiya Hagge baggaara kiittido qaalaayyo azazettidosona; asaikka GODAAYYO yayyidosona. 13Yaatin, GODAI kiittido Haggee asaa, "Asau, GODAI inttena, 'Taani inttenaara de7ais' yaagees" yaagidi GODAA kiitaa asaayyo yootiis. 14Yaatin, GODAI Salaatiyaala na7aa, Yihudaa biittaa haariya Zarubaabeela, Yoxedeeqa na7aa, qeese ubbatu halaqaa Yaasanne omooduwaappe simmida asa ubbaa denttettiis; denttettin eti yiidi, Ubbaappe Wolqqaama GODAA, bantta Xoossaa Beeta Maqidasiyaa keexuwaa doommidosona. 15Hagee hanidoi Kawoi Daariyoosi kawotido naa77antto laittan, usuppuntta aginan laatamanne oiddantta gallassaana.
Copyright
Learn More


text:
OROOLIYAANAA WINGAR
=
Abbaan koo kubbaa miilaa baay’ee jaallata, Namoota beekumsaan Guddina kubba miilaa Magaalaa Gimbiitti gufuu taahanii qucarsan keessaa tokko Abbaa kooti. Inni garuu yaada kanatti walii hin galu. “ Isportii Magaala Gimbii akka “KAAROTII” asii gadi guddisuu keessatti gaheen koo olaanadha jedhee afaan guute dubbata”(Guddinni asii ol qofa kan jedhee eenyu?).
Abbaan koo osoo sooroma hin bahin Waardiyyaa Istadiyami wallaggaa Lixaa Magaalaa Gimbitti argamu” MOOLUU” sana ture( Maqaatu irra bahee jedha Aabbaan)..”ISTADIYEEMIN DALLAA SA’AA FAKKATUU AKKAMIN WALLAGGA LIXAA BAKKA BU’A?” jedha….yeroo dabaree isaati namni tokko illee seenee taphachuu hin danda’u, Sababinsaas Istaadiyeemin kun kana caalaa MOLATA , Margi irraa dhuma jedha(yaadai isaa garuu kan biraadha) “Wallagga keessaa Kubbaa Ari’ee kan bahe hin jiru,Barumsa Ari’ee malee” yaada jedhu qaba….,Kanaafu Yeroo inni laaqanaaf galuu deemnee taphanna , waan nama dhibu abbaan koo kiraa Sassabdummaa irraa bilisa waan taheef anaaniis ijoolle warra kaan duukaa dirre keessaa Shimalaan na ari’a ture, Galgala yeroo Mana dhufu garuu Homaa natti hin dubbatu , akkuma nama wal hin argiin oleetti na Ajaja. Kan walitti buune hojii irratti waan taheef, achuumatti fiixne galla. Si’a tokko nu ari’uu eegallaan hanga lagaa Gaanjatti nuu duukaa bu’aa ,Asii ol tabba sana dhiibuu waan hin dandeenyeef isa jala naannofne deebine taphanna. Yeroo nuti tapha fixnee manatti galuuf kaanu bututaa du’aan isaa Istaadiyeemitti deebi’a..yeroo sana nu Ari’uu miti miila isaayyu ari’uun waan itti ciimuuf tirsinee mana Waardiyyaa keessaan isa geenye manatti dachaana “Akka Humna naaf taatan , Humna isiin haa dhaawwatu Yeesusiin Waloo” jedhee nuu Eebbisa..Amen jenna nutis,,,, (Waloon Ganda dhaloota isaati )…Akkasitti Dirree keessaa nama ari’ee fixe, Taphataan gaalcha qabuu magaala Gimbiiti bahuu dadhabe,,,, Amma as dhufte kubbaa arituu manatti galtee dabatara kee hin arituu jedha ture, Gimbiidha Osoo Kubba ari’uu namni darbeef jira,?..An Barumsa dhiisee Osoon Kubbaaf Buna Ari’uun ,,,,Waardiyyaa Ta’ee , Har’a Ammo isiinaan Ari’aa Jira , Abban Koo Ammoo Xaaliyaani Ari’aa ture , Ilmii koo Ammoo Amma Kubbaa Ari’aa, yeroo Guddatu Durba Ari’a…Lammata dhuftanii jennaan Shimalaanin milla keessaan ishee akka meexxi kanaa isiinittii Haamaa jedhee nuu sodachisa,,,Naasuu isaatin osoo inni nuun haamin hanga boriitti ofittii Haamaa galla, boriis hin hankaaknu….
Erga ijoollonni manaa hundi guddatanii ture kan inni Sooroma bahe,yeroo isaa kan inni dabarsu kubbaa miilaa ilaaludhaani, Kubbaa duriif ammaa wal bira qabee, ibsa nuuf keennuu eegale, haasan isaa hundi waa’ee kubbaadha,..Namni Mammaksaan dubbii golaba, Aabban koo Taphattota Awuroppaatiin dubbii golaba ture, Haasaa isaa hunda keessaa maqaan taphataaf maqaan kilaabi Awuroppaa hin dhibu,,,,,Gaaf tokko osoo teenye EBC ilaallu ( Akka carraa banamee malee qophii Isporti Qofaa ilaalla) oduu irratti Itti Gaafatamaa waajjira tokko argee …”Ilaa ilaa SEEF BILATERIIN” ( Pireezidantii Fifaa duraani),,,,nun jedha,,,”Meerre oduu biyya alatim Iji sii didee Aabba ?” jedheen itti kolfe.. “Jaamii ati, Aannanni Adii dha yoo siin jedhan malee siif hin galuu miti PEPPE wayii” Naan jedhe (GOWWA Jechudha PEPPE jechuu afaan Abbaa kotiin ,,,Ittisaa “Real Madrid”)…….Aabbaadhaaf “KIRAA SASSABAA” jechudha SEEF BILATAR jechuun…… Harmeen koo gochaa isaa kanatti baayyee Aartii, “Yeroo namani MAQOMAA qabatee Waaqaf sagadutti isiin Kubbadhaaf sagaddu,,Raajidha abbaa koo ,,Ijuu amma isiin argaayi Jarana?” ittin jetti sodaataa gaafa humna isheen ol itti tahu,,,,, “Akka Ronaldottin Shuut Si godhee Pooliitti si maraga,,,,maal isheen Moorinoon kun” jedha….( Haadha Dubbi jechuu isaati), “OOh dhisnerra Abbaa koo” jettee yeroo isheen afaan qabattu hunduu gadi qabanne qasaana, hin soba malee Haadha keenya Baay’ee Jaallata,,,Jaalala isheef qabu irraa kan kahe….Uffannaa taphattotaa ( Maliyaa) kan Arsenalin Biteeraaf….
Gaaf tokko ammo Wal Gahii Gandaa dhaqee,,,Dura Tahaa Gandatin akkas jedhe jechuun dhagahe…..Obbo dura taa’a,,,,Ganda kana SIIZINII 25n( Waggaa jechudha) bulchitee akka “Alex FERGUSAN” SIIZINII Digdamii Jahaaffaf deemta,,,,Bulchun kee rakkoo hin qabu,,,garuu erga atii muudamtee Geebaa tokko illee arganne hin beeknu, Isayyuu gara Diviziiyonitti gadi bu’uuf Deemaa jirra, Chaampiyoonsi Liigii keessaa nuu baaftee jirta, Gandota biroo waliin illee nuti dorgomuu hin dandeenye, ALEX FERGUSAN Geebaa isaan quubsee ,,,Isayyu osoo isaan kadhatanii Fedhaa isaatin Leenjisumma gadhisee, Atii garuu CARLING CUP ( Tokko Shaane jechudha ) illee nyaachu hin dandeenye,,,Nu Leenjisuu Dhiiftee NU LEEJJISUU barbaadda,,,Osoo Sii Jibbinu humnaan Naa jaallattu jetta… Mee Moriniyoo Ilaali , Cheelsii Qabatee,,,yeroo yartuu keessatti kilaabi isaa guddise.. Geebba Hedduu isaanif Ergamsisee,,,Atii garuu Siizinii 25 keessatti waan tokko nuuf hin buufne,,,Ecc,,,Sirraho ARSEN WINGARINU wayya,,,kan nama Aarsu ammo isaati “I’m special one” jettu tokkodha( Akka MOORINO)” Of sirreessi kana caala namni KONTRAATA siif haaressu hin jiru, yoo diddee FIIFAA bira deemna ….ECC… Isheenis KIRAASASSABDU akka keeti wal hin caaltan” jedhe yaada kenne naan jedhan.
Gaaf tokko Harmee koo walin osoo teenye waa’ee Intaalan Jaalladhe tokkoo osoo haasofnu dhufe, edaa inni waa muraasa nu dhaggeeffataa tureera. Isuma afaan saaqqatu “Hankakii Cabi Atoo” naan jedhee sagalee cirachaa… “Atii IJA malee Kiisii hin qabdu, Akka ARSEN WINGAR,,,,WINGAR Taphattota ciccimoo dhaqee tuqee isaan kaasa, garuu warra qarshii qabutu dhaqee jalaa fudhata,,,,EDIN HAZARD, MARIYOO GOTZE,ARTRO VIDAL,,,,Atiis Akkasuma, Atii ijoolle Durbaa Fuula ishee ille dhiqachuu hin beekne dhaqxee ilaaltee bareedina isaani itti himta. Sin Jaalladhe jettaan, gaafa isheen dhidhiqattee dibachutti kaatu warri Qarshii qabutu si jalaa butee kan ofii godhata, ati Qarshii baasuu hin Jaallattu ( Boo Essa fiddas garuu, Digiriin Silaa Qarshii hin tahu, Qalbiyyu hin qabduu malee, FILAAMINII wayii, Bifaas Hin qabdu..Fuulaa DROGBAA gootee),,,Intala Obbo Olaanaa isa Gabaa MALIFUU situ gaafate…DIIYASPORATUU Dhufee buutee sookke, Intalaa OBBO Kamisoo ishee NAANNOO GOMBISAA situu kaaffe barsisee ,,,SHUFEERI SINOTU sirraa fudhatee,,,,( ISAAN NAMAAS JAALALAAS walitti Ajjesu jalqaban silaa)….Ishee GABAA BANKII KONTRACTARITU afaanii sii buusee, Ishee WARRA SAYYOO Ilma namicha isa Buna ergutu sirraa buufate ( Ammalle Bunaa malii ergaa mitii),,,,,Warra qabatte ammao qabaa wallaaltee sii harkaa bahuu , Akkuma NAASIRII, FABRIGAS,VANPERSII,Arseenali Mindaaf jedhanii bahaan, Durba meeqa of jalaa baafte( SHamarran An jaalladhee na caalaa beeka) ,,,Kanaafu caal jedhii Afaan qabadhuu taa’ii atii kana booda,,,,Maqaa koon akka hin waamamnee,,,ERGISAAN mana kotii bahii Yeroo Fooddaan Jijjirraa Ijoollota Jalqabuu Ammoo Siin GURGURA,,,,,Kana Booda Atii “OROOLIYAANAA WINGER dha… Maqaa koon of waamtee Beekkadhu”,,,,,,,,,,
=
–
Oroliyana Daniel
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- MIL’UU WAYYAANEE-Yaazoo Kabbabaa Hordofaatiin-Wayyaaneen maaf kana gooti? - January 22, 2017
- G U G S I IF A R D A A -AKKA T A PH A AA D A A O R O M O OTTI Beekan Gulummaa Irranaa Amajjii 2017 - January 21, 2017
- THE SECOND OROMO LEADERSHIP CONVENTION: For Immediate Release: 1/20/2017-Houston, Texas, March 10-12, 2017 - January 21, 2017


text:
Paartiin mormiituu Keeniyaa, Gamtaa Jijjirramaa fi Dimookraasii jedhamuu, hiriira mormii ji'a darbe keessa gochaa ture yeroo hin murtoofnee dhaabuu isaa han beeksise sambata guddaa kaleessatti. Marii fi wal-falmii baayyee booda dhimma akkaataa filannoon biyyoolessaa itti geggeeffamuu irratti paartiichaa fi mootummaa edduutti waliigalteerra gahamuu isaa agarsiisa, ibsi kaleessa bahe.
Gamtaa Jijjiramaa fi Dimookraasii sababni itti hiriira magaalota keeniyaa adda addatti waamaa tureef, Koomishiinin Filannoo biyyitti gamtaa Jubilii, han biyya bulchaa jiruuf aantee agarsiisaa, walumaa galatti akkaataan koomishinichi itti hojii hojjatu jijjiirramuu qaba jechuudhani.
Jeequmsa Filannoo Keeniyaan bara 2007 geggeesite booda biyyattii keessatti ka’e irratii namni 1100 ajjeefamuun fi 600,000 buqqa’uun hin yaadatama.
Dhabbata dhimma nageenya qoratu, ISS irraa , Piitar Aliingoo, heeraa fi seera kabachiisutuu rakkina akkanaa jala biyyatti baasa jedha.
Partiin mormitootaa fi han biyya bullchaa jiru koree miseensota 14 qabu dhabaniiru. Hojiin koree kanas, akkaata filannon biyyatti kessatti gegeefamu haaromsuu fi dhimmoota wal-dhabdheen irratti jiru kan hiikufi.
Piitar Aliingoo garuu, namoota siyaasaa, dubbii siyaasa dubbatan kana qofa odoo hin ta’n qamonnii bu’a buusu danda’an kaaniis mariitti dabalamuu qaban jedha. Dabalees, Piitar lammiwwaan keeniyaas ilaalcha isaanii ibsachuudha karaan banamuufi akka qabu hime.
Karaa biraatiin seeratumtoonii keeniya sadeet : jaha paartii mormituu irraa, lama immoo paartii biyya bulchaa jiru irraa hasahaa ji’a darbe keesatti ummata funduratti godhan keessa dubbii jeequmsa kaakaasu dubbataniiru jedhamanii jimaata darbe mana murtiitti dhihaataniiru. Booda garuu, wabiidhan gadhiifaman.
Keeniyaan Hagayya Bara 2017 filannoo geggeessuf karorfateetti.


text:
Ibsa Qeerroo
Labsii Barattootaa:Bilisummaa, Walabummaa fi Dimokiraasiin Ni Mo’ata!
Warraaqsi Itoophiyaa keessatti mandi‟uuf jiru fakkii warraqsota biyyoota Kaaba Afrikaa, kan akka Tunisia, Egypt fi biyyoota Giddu-galeessa Bahaa ti. Sochiin ummataa godinaa kanneen keessatti eegalame ergaa seena-qabeessa tahe addunyaa hubachiise.
Haalli keessa jirru yeroo itti dimokirasii fi sagaleen ummataa bulchiinsa abbaa irrootaa fi sirna cunqursaa siyaasaa isaan gaggeessan irratti ol-aantummaa argate tahuu mirkaneesse. Haa tahu malee hundeen dhibdee sochii warraaqsa nuti gaggeessinu fi wareegamni nu gaafatu warren kan irraa addummaa qabaata.
Nuti bartootni Oromoo fi bartootni saboota miidhaa bittaa jala jirruu ummata Itoophiyaas tahe hawaasa addunyaatti quca warraaqsaa qabsiisuu keenya kunoo ifatti labsineerra. Seenaa wareegama bartoota Oromoo dhiheenya taasisameef bakka guddaa kennaa nutis wareegama bilisummaa baasuuf murteessanne.
Bara baraan gabrummaa keessa jiraachuu irra bilisummaaf utuu falmannuu, wareegama seena-qabeessa taheef kufuu filanne. Ummatootni Ittophiyaa keessaas yaamicha keenya dhagahanii, miidhaa, cunqursaa fi gabrummaa of irraa dhabamsiisanii, bilisummaa, walabummaa fi sirna dimokiraasii haqaa dhugoomsatanii biyya isaanii keessa kabajaan jiraachuuf goca bilisummaa bakka hundatti akka qabsisanii qalbii fi onnee guutuun akka nu waliin hiriiran guddisnee abdanna. Waan taheef:
1fa- Bulchiisni Adda Bilisummaa Ummata Tigray ykn Adda Dimokirasii Warraaqsa Ummatoota Itophiyaa ofiin jedhu: Mootummaa gosummaa irratti of ijaare, kan caasaa jaarmayaa Stalinistummaan masakamu, kan bu‟ura siyaas-hawaasummaa fakkaattii tarkaanfachiisu waan taheef;
Sirni Federalummaa gartuun kun ittiin of fakkeessus sirna shiraan guutame, tokkummaa ummataa addaan diigee, qoqqoodee ittiin bituuf saganteessate waan taheef; Mootummaan kun sabootaa fi sab-lammoota kanneen akka Oromoo, Ogaaden, Sidaamaa fi Ummatoota Kibba biyyattii akka diina innikkaatti ilaalee itti duulaa hanga har‟aa waan gaheef;
Kanaaf, mootummichi dhugaa ummata biyyattii keessaa ukkaamsuuf jecha duula humna waraanaa waggaa 20f Oromia, Ogaden fi naannoo adda addaatti itti jiru, tarkaanfii waraanumaa fi lolaa, biyyattii keessaa saboota bittaa cunqursaa jalatti barootaaf kufanii jiran irraan geessisaa jiru akka irraa dhaabu jedhna.
2fa- Mallas Zenawi baroota bulchiinsa isaa, waggaa 20 guutuu, miidhaa fi cunqursaa hamtuu ummatoota biyyattii irraan geessiseen aangoo isaa jabeessataa waan deemaa jiruuf;
Bulchiisni Mallas Zenawi kunis dhiitama mirga namoomaa hammaate, kan ummata nagaa haala lammii biyyaa irra gahuu hin malleen dararkeessuu (harassment), lafa irraa buqqisuu, dararuu, guuranii hidhuu fi ajjechaa raawwataa waan yoona gahee jiruuf; Ummatni nagaan kumaatamaan manneen hidhaatti guuraman, badii takka malee manneen hidhaa keessatti hanga har‟aa dhiphachaa waan jiraniif;
Kanaaf: Hidhamtootni siyaasaa hundi haal-duree tokko malee daddaffiin akka hiikaman; Manni hidhaa Qorannaa Giddu-Galeessaa ykn ‘Maikelawi’ jedhamu kan lubbuun dhala namaa keessatti gatii dhabsiisame, kan dhala namaa keessatti dararuu, reebichaan qaamaa hir’isuu, akka beeyiladaatti keessatti gorrawuuf itti yaadamee ijaarame, akkasittis hanga har’aa lubbuu lammii biyyaa kumaatamaan keessatti galaafatamee fi galaafatamaas jiru haa cufamuu, giddu-galeessi diina lubbuu dhala namaa tahe kun daddaffiin haa diigamu jedhna.
3fa. Abbootiin taayitaa mootummaa Mallas Zenawii yeroo itti saamicha dinagdee gaggeessaniin soorumaa fi badhaadhina ofii akka guddina dinagdee biyyattiitti himataa jiran, ummatni Itoophiyaa keessaa garuu oolee buluuf iyyuu jireenya guyya guyyaa of dadhabaa waan jiruuf;
Imaammata dinagdee dogoggoraa fi gowwoomsaa mootummichi gaggeessuun gatiin gabaa akka malee dabalaa, jireenyi ummata biyyattiitti hadhaawuutti dabalee mo‟achuun dadhabamaa waan jiruuf; Dhukkubni, beelli, hongee fi wallaalummaan mallattoo jireenya hawaasa waliigalaa Itoophiyaa keessaa tahee beekamaa waan jiruuf;
Kanaaf, Dhiheessiin mi’oota jireenya ummatichaa guyya guyyaaf barbaachisoo tattahan, kanneen akka sukkaaraa, mi’eessaa fi daabboo jarjartiidhaan ummataaf akka dhihaatan; Imaammatni dinagdee deega hamtuu ummata irraan geessisaa jiruu fi gatiin bittaa fi gurgurtaa gabaa to’annoo ala bifa saamichaan gaggeessamaa jiru akka daddaaffiin sirratu, oolee osoo hin bulin hojii irras akka oolu jedhna.
4fa- Bittaan mootummaa Mallas waa hunda keessaa harka kan qabu, keessattuu wiirtuu dinagdee biyyattii dhuunfaatti harkatti kan galchate waan taheef; Dhaabbileen dinagdee biyyattii keessaa miseensota Adda Bilisummaa Ummata Tigraayii maqaa „EFFORT‟ jedhamuun dhuunfatamuu fi haadha warraa Mallas Zenawi, Azeb Masifiniin to‟atamaa jiraachuun hiccitii ummatni biyyattii keessaa tolchee beeku waan taheef;
Kanaaf, qabeenyaan dhuunfaa maatii Mallas Zenawiin dhuunfatame akka ummataaf deebisamu, saamichi seeraan alaa maatii fi aantota isaan hanga har’aa gaggeessame, kan ifatti hin bahin dabalee haa qoratamu jedhna.
5fa – Ummatni biyyattii keessaa dhibba keessaa harki sagaltamni (90) jireenyi isaa qonnaatti hidhataa waan taheef; Dhaadannoon “Lafti kan Qotee Bulaaf Haa tahu” jedhu baroota 1960ta fi jalqaba 1970ta keessa belbelaa ture; kan bara 1974 biyya Itophiyaa keessatti ummata, siyaasa wal fakkaataa jala waliin hiriirsee, warraaqsa ummataa qabsiisuudhaan mootummaa Hayila Sillaasee aangoo irraa dhabamsiise;
Imaammata Saamicha Lafaa mootummaan Adda Bilisummaa Ummata Tigray gaggeessaa jiruun, ummatni dachee isaa dhabuun, buqqisamuu fi hoji-dhabilee taasisamuu irraa kan ka‟e, gabrummaa ammayyaa, kan aangawummaa hidhata dinagdee addunyummaan wal qabateen, har‟as naannoftuu haala fakkaattii keessa waan jiramuuf;
Kanaaf, imaammatni deegsaan kun daddaffiin akka irraa dhaabbatamu, wal tahiinsi idil-addunyaa gurgurtaa dachee ummataa xiyyeeffate akka fashaluu fi diigamu jedhna.
6fa- Biyyi Itoophiyaa jedhamtu kun waggoota 20n (digdamman) dabran karaa siyaasaa, hawaasummaa fi dinagdee deega caalaa hammaate keessa seentee waan jirtuuf; Sirni siyaasaa mootummichi laf-jalaan ittiin gaggeessamu yaad-rimee (concept) Stalinistummaa waan taheef; Qoodumsaan aangoo walabaa kan seer-baastotaa, (legislatives) seer-murtootaa (judiciaries) fi seer-alangootaa (executives) dhugaadhaan addaan bahee karaa walabummaa isaanii eeggataniin hujii irra oolaa waan hin jirreef; Qaamota seeraa, kan walaba tahanii dhugaadhaan seera biyyattii keessaa hojjii irra oolchuun ture , bifa bulchiinsa Satlinistummaadhaan, Muummichi Ministeerotaa Mallas Zenawi aangoo fi ol-aantummaa irratti qabuun gara ofiif fedhutti daddabsaa waan jiruuf; Mallas Zenawi takkaahuu filamee (elected) kan hin beekne garuu sirna Satalinistummaa uummateen kan of foosisuu (selected) waan taheef; Kanaaf, Mallas Zenawi aangoo irraa bu’ee, waajjira akka gadi lakkisu barbaadna.
7fa- Filmaata biyyoolessaa Caamsaa bara 2010 gaggeessameen osoo mormitootni siyaasaa seeraan biyyattii keessatti galmaawan sagaltamaa (90) ol tahan dorgom jiranii, Addi Bilisummaa Ummata Tigiraayi, kan durumaan humnaan aangoo dhuunfate sagalee ummataa dhibba keessaa sagaltamii Sagalii fi tuqaa jaha (99.6%) aragachuu isaa haala tasumaa amansiisaa hin tahiniin waan labsateef; Gaggeessitootni filmaatichaa miseensotuma paarti aangoo bittaa of harkaa qabuu waan tahaniif; Maallqani filmaatichaaf ooluun irra ture, meeshaan sab-qunnatmii, humni poolisii fi tikiaa dhuunfata mootummichaa tahuu irraa kan ka‟e paartiin siyaasaa durumaanuu aangoo of harkaa qabu akka deebisee mo‟atuuf waan danda‟an hundaan filmaata walaba tahuun irra ture humnaan ukkaamsaa, mo‟icha paartii mootummichaaf garuu haala mijjeessaa waan turaniif;
Filmaatni biyyattii keessatti gaggeessame jedhamu qaanfachiisaa tahuutti dabalee, addunyaa ittiin gowwoomsuuf xapha siyaasaa raawwatame tahuun ifatti waan mul‟ateef; Kanaaf, golli qaama paarlmaa biyyattii lamaan (2n) daddaffiin akka diigaman, Seera haqaa fi sirna dimokiraasii dhugaa biyyattii keessatti dhugoomsuuf mootummaan yeroo cehumsaa dhaabota sochii bilisummaa gaggeessaa jiran, jaarmota mormitoota siyaasaa adda addaa kan ammate haa utubamu jedhna.
Injifatnoon Saba Cunqurfameef!
Bilisummaa fi Dimokraasiin Ni Mo’ata!!
Qunnamtiin Qeerroo:
Email : qeerroo2011@gmail.com
Facebook: Qeerroo Bilisummaa
Website: https://qeerroo.wordpress.com


text:
1SHaahettanau koyiya asi ba amuwaa kaallees; lo77o era ubbaakka phalqqees. 2Eeyyai ba qofaa qonccissanaagaa xalaalaa dosiyoogaappe attin, hara asappe era ekkanau dosenna. 3Iitatettai yiyo wode, karee, kaushshinne yeelli a kaallidi yi bayoosona. 4Asaa doonaappe kiyiya haasayai ciimmaa haattaa mala; aadhdhida eratettaa pulttoikka goggiya haattaa mala. 5Mooranchchaa maaddidi, xilluwaa pirddaa geellayiyoogee lo77o gidenna. 6Eeyya asi ba haasayan ooshshaa denttees; a doonaappe kiyiya qaalai a warissees. 7Eeyya asi, haasayiiddi bana qohees; a haasayai gite gididi, a oiqqees. 8Zigirssanchchaa qaalai mal77o qumaa mala; ufaissiiddi duge ganjjiyaa gakkees. 9Ba oottiyo oosuwan azalliya asi bashshiya urappe ainne dummatenna. 10GODAA sunttai mino gimbbe mala; xillo asi yaa woxxidi saro attana. 11SHin dure asatussi eta duretettai yuushoi gimbbettido katamaa mala; eta qofan eta duretettai mino dirssaadan eta naagiyaabaa milatees. 12Asi kunddanaappe kase a wozanai otorettees; bonchchettiyoogaappekka ba huuphiyaa ziqqi oottiyoogee sinttatees. 13Siyennan de7iiddi zaariyoogee, hegee he uraayyo eeyyatettanne yeella. 14Asa ayyaani harggiyaa danddayanaadan maaddees; shin ayyaani meqerettiichchikko, a ooni danddayanee? 15Akeekanchcha asati tamaaranau keehi koyoosona; aadhdhida eri de7iyoobaakka ezggoosona. 16Immiyoobi immiyaagau ogiyaa dooyees; gita asaarakka erissees. 17Kasetidi daannan mootiya uri baarigaarai yiidi a oichchana gakkanaashin, ubbatonkka he urai xillo milatees. 18Saamaa yeggiyoogee palamaa teqqees; naa77u wolqqaama baarigaaratakka shaakkees. 19Naaqettida ishaara giiganaagee gimbbettida katamaa omooddanaagaappekka aadhdhi waayissees; penggiyaa gorddiyo birata hiraquwaadan, palamai dabbota shaakkees. 20Ba doonan haasayidobaappe asi ba ganjjiyaa kunttees: ba inxxarssaappe kiyidaban kallees. 21Neeni haasayidoogee nena wottees woikko worees; hegaa gishshau, neeni ne haasayaa gaasuwan yiyaabaa ekkanau de7aasa. 22Machcho demmida asi lo77obaa demmiis; he urai GODANKKA nashettees. 23Hiyyeesa asi auddashidi haasayees; shin duree phenqqeshidi zaarees. 24Daro laggee de7iyo asi xayana; shin ishappe aadhdhidi ammanttiya laggee de7ees.
Copyright
Learn More


text:
Finfinneen torban kana magaalaa dimplomaasummaa Africa maqaa jedhu argattee jirti.
Presidentiin Sudan Omar Hassan al-Bashirii fi yeroo dhiyootti hoogganaa Sudan gama kibbaa ta’uuf kan jiran Salv Kiir jaarsummaa presidentii Africa kibbaa Tabo Mbekiitiin Fifinnee keessatti marii barbaachisaa geggeessanii jiran.
Wal ga’iin kun dawwannaa ministrittii dantaa alaa America kan Hillary clintonitti aanee ti. Dilbata darbe diplomaatonni mariin Sudan hagam akka dheeratu irratti hundaa’uu dhaan sirni kun wal irra ooluu hin hafu jedhan.
Hoogganoonni Sudan kaabaa fi kibbaa bakka wal falmsiistuu gidduu isaanii Abeeyii waraana isaanii baasanii naga eegdonni Itiyoopiyaa immoo akka achi qubatan walii galuu isaanii gamtaan Afriikaa Finfinnee irraa beeksisee jira.
Sudanitti jila addaa America kan ta’an Prinston Lyman VOAf ibsa kennaniin marii sana kan keessummeessan muummichi ministeeraa Itiyoopiyaa muddamni sudan kaabaa fi kibba gidduu jiru akka dhaabatuuf qooda guddaa qabaataa turan.
Prinston akka jedhanitti muummichi ministeeraa Meles gam lameeniif gorsa kennuu dhaan waajjiraalee kennuufii dhaan gargaarsa guddaa godhaniiru. Dhiyeenyas naannoo Abyei kan jiru nageenya eegsisuu gargaaruuf waadaa kan seenan si’a ta’u gareen lamaan dhugumatti hirmaannaa Itiyoopiyaa ni barbaadu jedhan.
Ambassaddor Lyman akka jedhanitti wal ga’iin Finfinnee keessatti gargaarame kun Sudan kaabaa fi kibbaa baatii dhuftu biyya adda addaa ta’anii utuu addaan hin ba’in falmii hamaan ture akka tasgabbaa’uuf carraa gaarii ta’ee jira.


text:
1Ng'ālyoontēēt tukul nyēē kākēēmāchē keeng'alaalee ku kule kēēboontē bēēliintoonooto wōō bo kōrōsēēk nyēē mii kēēbuurēē āwutaab taay yoo bāytooyiisyēē :Yēyiin ām Barak. 2Yēchinē :inee Yēyiin yiisyēēt ām Kitōōkiitaab Kōōtaab Yēyiin ām Barak nyoo kiyēyē :Yēyiin āmēēbērē biiko. 3/Kēētōōlē bēēliikaab kōrōsēēk chēē wōōyēch tukul kōōkoochinē tukuuk Yēyiin ānkubēēlē kōrōsēēk. Kunyi, māchāktōōs kuboonto :bēēliintooni bo kōrōsēēk kiyēē mākōōkoochi Yēyiin. 4Nto kimii :bēēliintooni kōōrēēt, nto mēēbērē ki bēēliintēētaab kōrōsēēk, kuuyu mii :bēēliikaab kōrōsēēk chēē ikoochinē Yēyiin tukuuk kuu wōloo mwooytooy :kiruutēk. 5Yēyēē :bēēliichoo yiisyēēt Kōōtaab Yēyiin nyoo mii wōlēēb ng'wēny kōōwuuytēē nyoo mii Barak. Yoo kimāchē :Muusa kuteech kēryēētaab Yēyiin, kimwoochi :Yēyiin inee kule, "Māchāktōōs itēēchē kiy ake tukul kuu yoo /kikiibooruung' ām lekem barak." 6/Kiikiikoochi Yēēsu yiisyēētaab Yēyiin nyēē karaam kusiir nyoo kibo bēēliichoo. Ām kēēlto nyēē wuu nyooto, karaam :kiirootyeet nyooto kiyēyē :Yēēsu kusiir kiirootyeet nyoo kibo kēny ānkurwoowunēē :kiirootyaanaa lēēl tukuuk chēē kāroomēch chēē siirē tukuuk alak choo /kikēēkuurtooy. 7Nto kimāmii :kiy nyēē miyaat ām kiirootyeet nyoo kibo taay, nto /kimākēēyēyē nyoo bo āyēēng'. 8Mii :yēē /kikeesir yoo kikāsē :Yēyiin choolwookātēēt nyēē kiboonto :biiko kule, "Mwooyē :Yēyiin kule, 'Mii :bēsyēēt kuchōōnii yēē +maayey kiirootyeet nyēē lēēl āk biikaab Isirāyēēl āk biikaab kōōtaab Yuuta. 9Mēēbērē makuyeyta keey :kiirootyaanaa āk nyoo kyāāyēyē āk mbo kuukaanyii ām bēsyōōnoo kyāārēētootēē icheek āwut kung'ēētyēē kōōrēētaab Miisir, kuuyu kimākoonyitē :bichoo kiirootyeet nyoo kyāāyēyē āk icheek. Kunyi, kyaa-aste bichoo.' 10Mwooyē :Yēyiin subak kule, 'Kiirootyeet :nyi nyēē +maayey āk biikaab Isirāyēēl ām bēsyōōsyēk choo kwoonii: +Māākoochi mākuutēkyuu mētēwookwaa ānkāāsirchi moonikwaa. +Māāyēku Yēyiintēēng'waa ānku mākuyēk :icheek biikyuu. 11Māmii :chii ām icheek nyēē makuteebee laatyeenyii nto ng'eetaab kaamet kule, 'Inkēt Yēyiin!' kuuyu mākōōnkētoo :biiko tukul kung'eetee nyēē mining' ākoy nyēē wōō. 12+Māānyōōchi kaat choolwookātēēng'waa āmēēbērē +maasoot subak ng'ōōkiswookikwaa.' " 13Yoo kimwooyē :Yēyiin kule "lēēl" kiirootyaani ku kiikuyey kuyoosiit :nyoo kibo taay. Nto kiy ake tukul nyoo yoosiitu kumii wokubotē.
Copyright
Learn More


text:
Har’a magaalaalee Oromiyaa adda addaa hanga tokko keessati mormii, bakka kaanitti immoo namoonni du’an ennaa awwaalaman kaan keessatti immmoo namoonni du’uu fi humnootiin mootummaa waan bobba’aniif sochiin magaalaalee kanaa ugguramanii jiraachuu jiraattonni naannoo akkasumas hoogganoonni paartilee momituu ibsaniiru.
Maatii namoonni duraa ajjeefaman jedhamn keessaas dubbisnee jirra. Angawaa mootummaa biraas deebii arganne qabna.
Naannoo addaa Oromiyaa Sulultaa keessatti har’a mormii geggeessameen uummati daandii bakka tokko tokkotti waan cufeef jecha humnoonni mootummaa manneen namaa irra naanna’uu dhaan uummata hidhaa jiraachuu jiraattonni dubbataniiru.
Namoota manaa waamanii baasanis garaa dhaan lafa irra akka siqan taasisuun nu dararaa jiru jedhu. Godina kelem Wollega magaalaa Canqaa keessatti illee lubbuun namaa humnoota mootummaan darbuu jiraattonni nuuf ibsanii jiru.
Magaalaa kana keessatti haala mudateen maatii tokko keessaa namoonni sadii haatii fi ilmaan isaanii Fedhesa fi isheetuu jedhaman rasaasaan dha’amuu dhaan Eshetu fi haati isaa ennaa du’an Fedhesaan madaa’ee mana yaalaa jira jechuun nuuf ibsan jiraataan magaalattii.
Jiraataa magaalaa Amboo kan ta’aniif nama obboleessa kootu na duraa ajjeefaman jedhan ofii isaanii kale koo irra dha’ameera waan ta’eef obboleessa koo awwaallachuu hin dandeenye nuun jedhan.
Gondina Horro Guduru Wallaggaa jiraataan magaalaa Guduruu tokkos haala magaalattii keessatti uumame ennaa ebsan humnootiin mootummaa uummata hiriira ba’e reebuu irra darbanii lubbuun namaa illee darbeera jedhu.
Godina walaggaa dhiyaa magaalaa Najjoo keessatti kaleessa hojjetaan mana yaalaa tokko du’uu gabaasuun keenya ni yaadatama. Sirni awwaalcha dargaggoo Gammachiis Xilaahuun har’a raawwatame.
Haala magaalaa Najjoo keessatti uumamee fi namoonni reebamuu ajjeefamuu akkasumas sochiin uummataa ugguramuu ilaalchisee himannaa jiraattonni dhiyeessaniif deebii argachuuf bulchaa magaalattii obbo Birhaanuu Caalii quunnamnee jirra. Namni tokko du’ee awwaalameera, kana irraan kan hafe garuu farren nageenyaa jeeqama uuman irraan kan ka’e nagaan boora’ee adeemsi baruu fi barsisiuu yeroof gufateera. Haala jiru tasgabbeessuuf irratti hojjetaa jirra jedhan.


text:
1Yesuusi wolwoluwan gelidi, abbaa pinnidi, ba katamaa biis. 2Amarida asati bollai silido issi bitaniyaa halan tookkidi, Yesuusakko ehiidosona; Yesuusi eta ammanuwaa be7idi, bollai silido bitaniyaa, “Ta na7au, yayyoppa; ne nagarai atto geetettiis” yaagiis. 3Yaagin higgiyaa tamaarissiyaageetuppe issooti issooti bantta wozanan, “Laa ha bitanee Xoossaa bolli iitabaa haasayeesittennee!” yaagidosona. 4Yesuusi eta qofaa eridi, eta hagaadan yaagiis; “Intte intte wozanan hegaadan iitabaa aissi qoppeetii? 5'Ne nagarai atto geetettiis' giyoogee mateeyye? Woi, 'Dendda eqqada hemetta' giyoogee matee? 6SHin sa7aa bollan nagara atto gaanau taayyo, Asa Na7aayyo, alaafetettai de7iyoogaa taani inttena erissana” yaagidi, hegaappe he bollai silido bitaniyaa, “Dendda eqqa; yaatada ne halaa tookkada, ne soo ba” yaagiis. 7Yaagin silida bitanee denddi eqqidi, ba soo biis. 8SHin daro asai hegaa be7idi yayyiis; yayyidi asaayyo hagaa mala alaafetettaa immida Xoossaa galatiis. 9Yesuusi hegaara aadhdhiiddi, Maatiyoosa giyoogee giiraa giiriyoosan uttidaagaa demmidi a, “Tana kaalla” yaagiis. Yaagin Maatiyoosi denddi eqqidi, a kaalliis. 10Yesuusi maatiyoosa son qumaa maanau uttidaashin, giiraa ekkiya daro asatinne nagaranchchati yiidi, aaranne i erissiyo ashkkaratuura issippe uttidosona. 11Issi issi Parisaaweti hegaa be7idi, Yesuusi erissiyo ashkkarata, “Inttena tamaarissiyaagee giiraa ekkiyaageetuuranne nagaranchchatuura qumaa aissi issippe mii?” yaagidosona. 12SHin Yesuusi eti giyoogaa siyidi, “Hargganchchatussippe attin, payyatuyyo aakime koshshenna. 13SHin intte biidi, Xoossaa maxaafai, 'Taani maarotettaa koyaisippe attin, yarshshuwaa koyikke' giyoogee woigiyoogaakkonne erite; aissi giikko, taani nagaranchchata xeesanau yiidoogaappe attin, xillota xeesanau yabeikke” yaagiis. 14He wode Yohaannisi erissiyo ashkkarati Yesuusakko yiidi, “Nuuninne Parssaaweti xoomoos; shin neeni erissiyo ashkkarati aissi xoomokkonaa?” yaagidi a oichchidosona. 15Yesuusi eta hagaadan yaagiis; “Bullachchaa yiida asati machchiyo ekkiyaagee banttanaara de7ishin, kayyottanau danddayiyoonaa? Danddayokkona; shin machchiyo ekkiyaagaa eta matappe efaana wodee yaana; eti he wode xoomana. 16“Ceega maayo bolli ooratta woto wotti sikkiya asi baawa; aissi giikko, he wotoi maayuwaa peererettana; peerettaikka kaseegaappe darana. 17Ho77o woine eessa ceega ogoron naaqqiya asi baawa. SHin naaqqikko, he woiniyaa eessai ogoruwaa daakkana; baukka gukkana; ogoroikka moorettana. SHin, ho77o woine eessa ooratta ogoron naaqqeettees; naa77aikka moorettokkona” yaagiis. 18Yesuusi etayyo hegaa odishin, Aihuda halaqatuppe issoi akko yiidi, a sinttan gulbbatidi, “Ta na7iyaa ha77i haiqqaasu; shin neeni yaada ne kushiyaa i bolli wottarkkii; haiquwaappe a paxana” yaagiis. 19Yaagin Yesuusi denddidi, ba erissiyo ashkkaratuura issippe a kaallidi biis. 20Biishin tammanne naa77u laittaasappe doommidi, i bollaappe suuttai goggiyo issi maccaasiyaa guyyeera shiiqada, Yesuusa afalaa macaraa bochchaasu. 21Aissi giikko, a ba wozanan, “Taani a afalaa xalaalaa bochchikko paxana” yaagada qoppaasu. 22SHin Yesuusi simmidi o xeellidi, “Ta na7ee, yayyoppa; nena ne ammanoi pattiis” yaagiis. He sohuwaarakka maccaasiyaa paxa aggaasu. 23Yesuusi Aihuda halaqaa soo gakkido wode, yeehuwan dinkkiyaa punniya asaanne yeekkiya asaa be7idi, 24“Kare kiyite; guutta na7iyaa xiskkaasuppe attin, haiqqabeikku” yaagiis. Yaagin asai a bolli keehi miicciis. 25SHin daro asaa kare i kessidoogaappe guyyiyan, soo gelidi, na7ee kushiyaa oiqqiis; oiqqin na7iyaa dendda aggaasu. 26He odoi he biitta ubbaa gakkiis. 27Yesuusi hegaara aadhdhidi biishin, naa77u qooqeti bantta qaalaa xoqqu oottidi, “Daawita na7au, nuna maararkkii” yaagiiddi a kaallidosona. 28Yesuusi soo gelido wode, qooqeti akko yiidosona; yin Yesuusi eta, “Taani hagaa oottanau danddayiyoogaa ammaneetii?” yaagiis. Eti, “Ee Godau” yaagidosona. 29Hegaappe guyyiyan, Yesuusi eta aifiyaa bochchidi eta, “Intteyyo intte ammanuwaadan hano” yaagiis. 30Eta aifee dooyetti aggiis; Yesuusi etayyo, “Hagaa ooyyoonne odoppite” yaagidi minttidi yootiis. 31SHin asati biidi, he biitta ubban Yesuusabaa odidosona. 32Eti kiyidi biishin, amarida asati xalahee oiqqin duudida bitaniyaa Yesuusakko ehiidosona. 33Yesuusi xalahiyaa kessidoogaappe guyyiyan, duude bitanee haasayiis. Asai, “Hagee oorattabaa; hagaa malabai Israa7eela biittan mulekka hanibeenna” yaagiis. 34SHin Parisaaweti, “I xalahetu halaqaa wolqqan xalaheta kessees” yaagidosona. 35Yesuusi eta Aihuda woosa keettatun tamaarissiiddinne kawotettaa wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootiiddi, qassi hargge ubbaappenne saho ubbaappe asa pattiiddi, wogga katamatuuninne qeeri katamatun ubban yuuyiis. 36Daro asaa be7idi, heemmiya asi bainna dorssadan asai hirggiyo gishshaunne asaa maaddiyaabi bainna gishshau, asaayyo qarettiis. 37Yaatidi ba erissiyo ashkkarata, “Kattai daro; shin cakkiya asai guutta. 38Simmi kattaa Godai kattaa cakkanau oosanchcha yeddana mala, a woossite” yaagiis.
Copyright
Learn More


text:
Magaalaa Finfinnee kutaa magalaa Laaftoo aanaa tokko bakkeewwan Haannaa Maariyaam, Furii, Qarsaa Kontomaa fi Maangoo Caffee jedhaman keessaa roobii darbe haala manneen jireenyaa diigamuu waliin wal qabatee jiraattota naannoo fi poolisii gidduutti walitti bu’iinsi uumamuun isaa ni yaadatama. Jiraattonni naannolee kanaa manneen jireenyaa isaanii kaleessaa jaqabee Doozeraan irraa diigamaa akka jiru, keessumaa warri dhiiraa naannoo sanatti akka hin dhiyaanne akka dhorkamaa jiran dubbatu.
“Ergan da’e reefuu guyyaa sadaffaa koo ti” kan jedhan haati mucaa tokko, mana amma irraa diigame keessa waggoota hedduudhaaf akka maatii isaanii waliin jiraatan dubbatu. Yeroo manni isaanii irraa diigamu, ijoollee isaanii keessaa lama achuma dhiisee, mana hiriyyaa koo deemuu ciisuu tu na irra ture, jedhu.
Guutummaa qophii kanaa dhaggeeffadhaa


text:
Polisoonni Israa’eel Lammii Ertraa Ajjeesan
Dargageessa lammii Ertraa kan gara Israa’eeltti godaanee jiru polisoonni biyyatti dogoggoraan ajjesne jedhan. Kunis buufa Awutoobusitti Barsheebaa jedhamutti namni tokko looltuu Israa’eel tokko ajjesee kanneen biroo 10 eega madeessee booda nama badii kana geesisee se’anii lammii Ertraa kana polisoonni ajjesan.
Polisiin akka jedhutti dargageessi Habtom Walda Mikaa’eel Zerom jedhamu kun Dilbata darbe shakkamaa isa lammataa se’uun ajjesan.
Vidiyoon namoota naannoo sana turaniin waraabame akka agarsiisuutti Buufata Awutoobusii Barsheebaa kan Israa’eel gama kibbaa keessatti nama madaa’ee lafa irra kufee dhiigaan laaqame kana namoonni achii turan tumaa turan.
Mummichi ministeera Israa’eel Benjamin Natanyaahuu sodaa fi bir’uu jiru irratti akeekkachiisa kan kennan yoo ta’u eenyu iyyuu seeraan gaafatamuu jalaa hin miliquu jedhan.
Doktoorri Israa’eel kan Dargageessa Ertraa wal’anuuf yaalan akka jedhantti madaa hamaan qoma isaa fi mar’imaan isaa mudateetu jira. Akkan yaaduutti madaa hamaan lubbuu isaa galaafate isa rasaasaan haleelamee dha jedhanii haleellaa Kanaan kan ka’e hedduu dhiiguu isaatu lubbuu isaa oolchuuf yaalii ta’u danqe jedhan.


text:
Naannolee Oromiyaa magaalaalee adda addaa keessatti mormiin erga ka’e waggaa tokko darbeera. Mormiin kunis gara magaalaalee adda addaa keessumaa gara naannoo Amaaraatti babal’atee, mormiin Gonder keessatti ka’e gara naannolee amaaraa ka birootti illee darbee jira.
Naannoo uummattoota kibbaa akkasuma Koonsoo keessatti gaaffiin ofiin of bulchuu mormiin dhaqqabsiise wagga tokkoo ol ta’eera.
Kanaanis lubbuun namoota hedduudarbeeraa, qaamni hir’ateeraa, qabeenyaan barbadaa’eera. Akka lakkoobsa Itiyoopiyaa Fulbaana 28 baatii ja’aaf kan turu labsiin yeroo hatattamaa labsamee jira. Erga labsamee baatii lama guutuuf guyyoonni xiqqoon kan hafan akka labsii kanaatti namoonni kummi 11600 to’annaa jala oolaniiru.
Muummichi ministeeraa Haayilamaariyaam Dassaaleny torban tokkodura Finfinneetti kan argamu miseensota hawaasa diplomaasummaa waliin marii geggeessaniin labsii yeroo hatattamaa Kanaan wal qabatee nagaa fi tasgabbiin biyyattii baka duraan turetti deebi’uu isaa dubbatan.
Jiraattota magaalaalee adda addaa ka biyyattii keessaa irraa namoonni VOAf akka ibsanitti akka duraanii ba’anii mormii dhageessisuun waan hin jiru waan ta’eef biyyattiin tasgabbii waan qabaatte fakkeesse jedhan.
Haa ta’u male kana dura mormii keessatti hirmaataniiru, gara fuula duraattis hirmaachuu danda’u jedhamuun kanneen shakkaman martinuu naannolee irraa qabamanii fudhatamaniiru. Manneen barnootaa utuu hin hafin mana hidhaa ta’aniiru jedhu.
Dubbi himaan waajjira kominikeeshinii mootummaa Itiyoopiyaa Dr. Nagarii Leencoo labsiin yeroo hatattamaa biyyattii keessatti nagaa fi tasgabbii buusuuf gargaareera jedhu.


text:
Mata-duree kora OSA bara 2015 Waashingiton,DC taa’e irratti dhiyaate keessaa tokko aartiin akkamitit aadaa fi seenaa Oromoo guddisuu dandeettii.
Aartiin (art) jechii Ingiliffaan kun ogummaa harkaatii fi qalbiiti.Ogummaa uumanii wa hojjachuu,suuraa harkaan kaasuu,gudnoo hodhuu, muka bocuu,fiilmii baasuu fi waan hedduu jechuu dandeenna.
Hujiin akkanaa tunini aadaa fi seenaa Oromoo gama hedduun guddisuu dandeetti.Warra kora OSA irratti waan aartiin dhiyeesse keessaa tokko Yaadessaa Boojaati,kaan Toltuu Tufaati,taan ammoo Sooretti Kadiriiti.
Yaadessaan Amerikaa godina Siyaatilii dhufe,Toltuu fi Soorettiin ammoo Awustiraaliyaa dhufan.
Yaadessaan yuniversitii Siyaatil (Seattle) keessatti nama barumsa komputeraa Graphic designer jedhan hojjatu. Alaabaa Waldaa Afrikaa ka amma jiruu kana isatti bra 2010 nama hedduu waliin waldorgomee moo’e.
“Perezidaantota Afrikaa cufaa wal argee $10,000 badhaafame.”
Aartiin waan hedduun eennummaa fi aadaa saba tokkoo guddifti jedha.
“Namnii akka Maartiin Luter King faan aartiin mirga ufi kabahciifatan.” Sooretti kadir ammoo hujii tajaajila ummataa(community service) hojjatti,tana maleellee nama walaloo barreessuun beekamu.
Maati ke biratti hin guddanne,sunu biyya alaa jiraattee akkamitti afaan Oromoo dandeettee jennaan.
“Aadaa fi afaan keenna akkamitti wallaalata…afaan ke eennummaa keetii, fiatti jiraa hawaasatti jiraa” jettee walalaloo Ingiliffaa fi Afaan Oromootiin wal walti maktee akka nama ufiin haasahuu walaloo naa dubbifte.
Toltuu Tufaa ammoo itti gaafatamtuu dhaaba Afaan Publications jedhuuti. Toltuun Afaan Oromoo sadarkaa addunayatti guddisuuf kitaaba ijoolleen didiqqoon afaan irraa baratan sadarkaa sadarkaan barreessitee hujii isii ummata agarsiifachuuf addunyaa irra marti.
“Namii afaanii fi eennummaa ufii hin beekne ufi hin beeku,” jetti.
Jarii sadeenuu afaanii fi aadaa Oromoo aartiin guddisuuf hujiitti jira.


text:
1He wode, sa7an de7iya asa ubbaa sunttai xaafettana mala, Roome biittaa kawoi, Augisxxoosi azaziis. 2Asaa sunttai koiro xaafettiyo wode, Qereneyoosi Sooriyaa biittaa haariyaagaa. 3Asa ubbai huuphiyan huuphiyan xaafettanau, ba yelettido biittaa biis. 4Yooseefi qassi Daawitantta keettanne zare gidido gishshau, ayyo giigida Mairaamiira xaafettanau Galiilan de7iya Naazireete katamaappe Yihudaa biittan Beetaliheeme giyo Daawita katamaa issippe biis. 6He wode Mairaama shahaara; eti yan Beetaliheemen de7ishin, a yeliyo wodee gakkiis; 7ba baira na7aa yelaasu; imattai aqiyo keettan sohoi bainna gishshau, maayuwan na7aa xaaxada, miizzai kattaa wottin miyo qoriyan zin77issaasu. 8He deren dorssaa wudiyaa qamma heemmiiddi, dembban aqiya asati de7oosona. 9Godaa kiitanchchai etakko yiis; Godaa bonchchoi eta yuuyi aadhdhidi poo7iis. Eti daro yayyin, 10kiitanchchai eta, “Hachchi Godai Kiristtoosi, ashshiyaagee Daawita kataman yelettidoogaassi taani asa ubbaa ufaissiya mishiraachchuwaa intteyyo odiyo gishshau, yayyoppite; 12maayuwan xaaxettida gacino na7ai miizzai kattaa wottin miyo qoriyan zin77idaagaa demmanaagee intteyyo malaata gido” yaagiis. 13Akeekennan he kiitanchchaara daro saluwaa kiitanchchati kiyidi beettidosona. 14Xoossaa galatiiddi, “Salo ubbaappe bolla saluwan de7iya Xoossaassi bonchchoi gido. Sa7an a ufaissiya asaassi sarotettai gido” yaagidosona. 15Kiitanchchati etappe shaahettidi, saluwaa biichchidaashin, dorssaa heemmiyaageeti bantta giddon, “Ane Beetaliheeme gakkanaashin biidi, Xoossai nuussi odido yohoi hanidaagaa be7oos” yaagidosona. 16Eesuwan yiidi, Mairaamonne Yooseefa demmidi, miizzai kattaa wottin miyo qoriyan gacino na7ai zin77idaagaa be7idosona. 17Eti be7ido kiitanchchai ha guutta na7aabaa etassi odidoogaa erissidosona. 18Hegaa siyida ubbai dorssaa heemmiyaageeti odido yohuwan garamettiis. 19Mairaama qassi ha ubba yohuwaa ba wozanaa giddon wottada, qoppaidda de7ausu. 20Dorssaa heemmiyaageeti kase etassi kiitanchchai yootidoogaadan hanin, siyido ubbaa gishshaunne be7ido ubbaa gishshau, Xoossaa galatiiddinne bonchchiiddi simmidosona. 21Hosppun gallassaappe guyyiyan, Yesuusi qaxxarettiyo wodee gakkin, Mairaama a yelanau shahaaranaappe kase kiitanchchai a sunttidoogaadan, a sunttai Yesuusa geetettiis. 22Muuse higgee azaziyoogaadan, Mairaamissinne Yooseefassi geeyiyo wodee gakkin, Godaa higgee, “Baira yelettida attuma ubbai Godaassi dummatidaagaa geetetto” g iidoogaadan, Godaassi Yesuusa immanau Yerusalaame efiidosona. 24Qassi Godaa higgee, “Naa77u buuba haraphpheta woikko naa77u mara haraphpheta” giidoogaadan, Godaassi yarshshuwaa yarshshanau efiidosona. 25Yerusalaamen Simoona giyo bitanee de7ees; i Xoossau yayyiya xillo asa; qassi Israa7eelati attiyo wodiyaa naagiiddi de7ees. He wode, Geeshsha Ayyaanai a bolli de7iyaagee, “Godai tiyido Kiristtoosa be7ennan haiqqakka” yaagidi, a erissi wottiis. 27Simooni ayyaanai kaalettin, Beeta Maqidasiyaa geliis. Aayyiyaanne aawai higgee azaziyoogaadan, guutta na7aa Yesuusa Beeta Maqidasiyaa ehin, 28Simooni he na7aa idimmidi, Xoossaa galatiiddi yaagiis. 29“Ubbaa Haariya Godau, neeni asa ubbaa sinttan giigissido ne ashettaa taani ta aifiyan be7ido gishshau, ha77i ne qaalaadan, taani ne aillee sarotan haiqqana. 32He ashettai Israa7eela gidenna asau nebaa bessiya poo7o mala; qassi ne asaa Israa7eelassi bonchcho” yaagiis. 33Yooseefinne Mairaama Simooni Yesuusabaa odidoogan garamettidosona. 34Simooni eta anjjiis; anjjidi a aayyiyo Mairaamo, “Israa7eelan de7iya darotu kunddettaassinne dendduwaassi a ixissiyaageetussi Xoossaappe malaata gidanau, qassi darota wozanan de7iya geemmida qofai qonccana mala, ha na7ai Xoossaappe doorettiis. Ne wozanaakka qara bisuwaadan, qaretai qanxxana” yaagiis. 36Aseera zerettaappe yelettida Panu7eela na7iyaa Haanna hananabaa yootiyaaro. A ba geela7otetta azinaara laappun laittaa de7aasu. 37I azinai haiqqin, hosppun tammanne oiddu laittaa azina gelennan de7aasu. A daro cima; qassi xoomaiddanne woossaidda gallassinne qammi Xoossau goinnaasu; Beeta Maqidasiyaappe kiyennan de7aasu. 38He saatiyankka shiiqada, Xoossaa galataasu. Qassi Xoossai Yerusalaame wozin be7ana yaagidi naagiya asaa ubbau na7aabaa odaasu. 39Eti Godaa higgee azazidoogaadan, ubbabaa polidoogaappe guyye baggan, Galiila biittan de7iya Naazireete giyo bantta katamaa biidosona. 40Na7ai diccidi minniis; aadhdhida eratettai aani kumiis; ayyaanan minniis; Xoossaa aaro kehatettai a bolli de7ees. 41Yesuusa aayyiyaanne aawai laittan laittan, Paasikaa gallassaa bonchchiyo wode, Yerusalaame boosona. 42I yelettoosappe tammanne naa77u laitta gidin, haroodeegaadankka Yerusalaame biidosona. 43Paasikaa gallassaa bonchchiyo wodee wurin, eti guyye bantta soo simuwaa doommidosona; shin Yesuusi so asai erennan Yerusalaamen attiis. 44Eti ogiyaa asaara issippe de7ees giiddi, issi gallassa ogiyaa biidosona. Bantta dabbuwaa giddooninne eriyo asaa giddon a koyidosona. 45Xayin a koyiiddi, Yerusalaame simmidi, Yesuusi Beeta Maqidasiyan tamaarissiyaageetuppe siyiiddinne eta oichchiiddi eta giddon uttidaagaa heezzantto gallassaappe guyyiyan demmidosona. 47A doonaappe kiyiyaabaa siyida ubbai i immiyo era zaaruwan garamettiis. 48Aayyiyaanne aawai a be7idi garamettidosona. Mairaama, “Ta na7au, nuna aissi hagaadan oottadii? Ne aawainne taani nena koyiiddi, daro tuggatida” yaagaasu. 49Yesuusi zaaridi, “Tana aissi koyidetii? Taani ta Aawaa keettan de7anau bessiyoogaa erekketii?” yaagiis. 50SHin i giidobaa eti akeekibookkona. 51Etaara duge Naazireete biis. Yan etassi azazettees. Mairaama ha ubba yohuwaa ba wozanan wottausu. 52Yesuusi aadhdhida eratettaaranne geesaara dicciiddi, Xoossaaninne asan sabettiis.
Copyright
Learn More


text:
1Nēē mii pērēētuu aka, kuureer :Yēēsu Kaaparnaam. Nyoo matyaan, kuteer :piich kilē mii kaaw. 2Kipka :piich chaa chaangʼ akuurumchi keey kō ākōy ku-it saangʼ kuti moomii wōloo puntoorēē :chiich nkōō kurkat. Kwoomchi :Yēēsu pichoochēē ngʼālyoontoo Iriin. 3Kutākwoomchinii :Yēēsu piich lōkōōyichoochēē, kuumuti :piich choo lēē angʼwan chiich nyoo kiimeertaaraat pōōr kuusoop. 4Āmu kiichaangʼ :piich ku maanyōōru :pichoochēē pārooyin kupa wōloo mii :Yēēsu. Kulaangʼ nyuun koot kēsyēp akupilpil yoo kiitāngʼēy yoo kiimii :Yēēsu. Kuurēēytēērēē chiichoonēē kiptaraancha ākōy yi kiimii :Yēēsu. 5Kii nēē rō :Yēēsu kilē kiiran :pichoochēē inyeentee, kumwoochi chiichoonēē kiimeertaaraat pōōr kilē, "Wēēriinyuun, /kaakēēnyōōwuun kaat ngʼōōkiikuuk." 6Kiimii yoonēē :koonēēt walak chēpō ngʼātuut. Kukit kilē, 7"Āmu nee sikungʼāloolēy :chiichi kilēē nyi? Kā-āp keey im kilēē yoo Iriin inyeentee sōō? Ngʼoo :nyoo muukēy kunyōōchi piich kaat ngʼōōkikwaak nēē mā Iriin ākityōōn?" 8Nkōō yoonēē, kusōwu :Yēēsu nkōō toomirmiiryēēnyiin kiyoo kiimii kuupkootēy :koonēētichoochēē, akumwoochi kilē, "Āmu nee saapkaata tukun choo lēē choochēē? 9Kuskus /kēēmwoochi chiichi mnyoonēy kilē, '/Kaakēēnyōōwuun kaat ngʼōōkikuuk' ntā /keemwa kilē, 'Ngʼeeta, āpō kiptaraancheengʼuungʼ akiiwō'? 10Āngʼuutwook nyuun kilē tingʼēy :Wēēroo Chiich, kaamuuka mu ngʼwēny kunyōōchi piich kaat ngʼōōkikwaak." 11Kumwoochi nyuun :Yēēsu chiichoonēē kiimeerta pōōr kilē, "Ngʼeeta, āpō kiptaraancheengʼuungʼ, akiiwēēchi keey kaaw." 12Kungʼeet :chiichoonēē kilē weel, kwoop kiptaraancheenyiin, akuwēēchi keey, kuurōōtēy :piich tōkōl. Kiikwōngʼyō :piich tōkōl akuuloosu Iriin kumwoorēy kilē, "Kitoomō keero tukun choo lēē chu." 13Kiwō :Yēēsu kimanaateera tapan nyēpō araaray pō Kalilaaya. Kiirumchi keey :piich chaa chaangʼ wōli kiimii :inyeentee. Kuuneet :Yēēsu pichoochēē ngʼālyoontoo Iriin. 14Kimii kuwēētiiy :Yēēsu, kuuro chiich nyoo kiimii kutēpēē koot aka nyoo kii kukwārēē kōōti. /Kiikukuurēē chiichoonēē Laawi wēēroo Alpaayō. Kumwoochi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Tuupaan." Kungʼeet :Laawi akutuup Yēēsu. 15Kii nēē mii :Yēēsu ākōō kiineetanichiich kwoomiisyēy mu kaa Laawi, ku kiitēpiisōōt :piich chaa chaangʼ choo kiikwārēy kōōti ākōō kipngʼōōkiis kipootō Yēēsu ākōō kiineetanichiich, āmu kiikatuup :piich chaa chaangʼ Yēēsu. 16Kii nēē ro :Parisaayik walak choo kiilēē koonēēt chēpō ngʼātuut kilē mii :Yēēsu kwoomiisyēy nkōō :kwāriipō kōōti ākōō kipngʼōōkiis, kuteepee kiineetanichiich kilē, "Āmu nee sukwoomiisyēy :chiichi ākōō kwāriipō kōōti kipootō kipngʼōōkiis?" 17Kii nēē teer :Yēēsu kilēē nyoonēē, kuwālchi kilē, "Wāsootēy :piich choo mnyoonchootēēn cheepsaakityaan. Māwāsootēy :choo kāroomō pōōrwēy. Kyoochōōn akuur kipngʼōōkiis, amēēlē chēpō man." 18Nkōō pērēētuusyēchoochēē, kiimii :pērēētuusyēk choo kiirukuut keey :kiineetanipō Chowaana Koopootiisāniin ākōō Parisaayiik. Kupkoonchi :piich Yēēsu akuteepee kilē, "Āmu nee sukuurukuutēy keey :kiineetanipō Chowaana ākōō chēpō Parisaay kumēērukuutēy keey :kiineetanikuuk?" 19Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Mēērukuutēy keey :choorwaayiipō saantaa laakwa kitakimii ākōō saanteetaa laakwa. 20Itēy :pērēētuu nyoo kwoopēy santeetaa laakwa kurukuutyō nyuun :choorwayiichiich." 21Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Moomii :chiich nyoo rārēy sira nyoo rēēl akiraakee siree nyoo kiikuroosiit. Nēē ir kilēē nyoonēē kupoolēy rookēywoontēē siree kirayiit kitya. 22/Mākuroonchinii tiipaay choo /kātākēēryākēy tokol nyoo kiikuroosiit. Nēē /ku-ir kilēē nyoonēē, kuryēēy :tokoltō akuraanta keey :tiipaayiik. /Kuroonchinii tiipaay choo /kātākēēryākēy tokol nyoo rēēl." 23Nēē mii pērēētuu aka nyēpō Sapaatō, kupuntoorō :mpō Yēēsu paraa nkaanu. Paani mii kupēētii, kwaam :piri kiineetanichiich. Kutoowu kupaak mēsiisēpō nkaanu akwaam. 24Paani keero :Parisaay ku-irēy kilēē nyoonēē, kumwoochi Yēēsu kilē, "Roo kee, āmu nee taku-irēy :kiineetanikuuk kir nyoo tāyēy :ngʼātuut /kee-ir mu pērēētuu Sapaatō?" 25Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Toomō asooman kir nyoo kii-ir :Tāwuti kii nēē am :piri inyeentee ākōō piichiich chu kiimii tōkōl? 26Kiiwō :Tāwuti Kōpō Iriin akunyōōru Tisiintēē aka nyoo Ōōw nyoo /kiikukuurēē Apiyaatar. Kisoom :Tāwuti /kēētē makatiin. Kuutē :tisiintoonoonēē makatiin choo kiikuchāmchinii :tisiik ākityōōn kwaam. Kwaam :Tāwuti akuutō mpō piichiich." 27Kumwoochi nyuun :Yēēsu pichoochēē kilē, "/Kiiku-irēy Sapaatō akipō chiich, /amaaki-ir chiich akipō Sapaatō. 28Kunyuun, pāyuy :Wēēroo Chiich pērēētuu Sapaatō."
Copyright
Learn More


text:
Namoota Oromiyaa keessatti himataman irratti abbootiin seeraa murtii kennuu waan sodaataniif jecha, gara mana murtii Federaalaatti dabarsu jedhu, presidaantii mana murtii walii gala Oromiyaa kan turan obbo Tashaalee Aberraa.
Itiyoophiyaa keessatti yakka raawwatame qoratee mana murtitti dhiyessu kan qabu polisii ta’ee otuu jiruu abban seeraa fi manni-murtis itti dabalamanii yakka qorachuun dhiyessu” ka jedhan, prezidaantiin Mana-murtii Walii-galaa kan Oromiyaa duraani, Obbo Tashalee Abarraa Kun deemsa murtii kennu keessatti loogii uuma” jechuun qeequ.
Namoota Oromiyaa keessatti yakka rawwatan jedhaman dhimma isaanii mana murtii Oromiyaa keessatti ilaaluun otuu danda’amuu gara mana murtii Federaalaatti dabarsu” jechuudhaan, Mootummaan Itiyoophiyaa abboota-murtii Oromiyaa irraa waan amantaa hin qabneef ka kana godhu akka ta’etti dubbatan.
Akka seera jiruutti, Manni murtii Oromiyaa dhimma Federaalaa ilaaluuf akka aangoo qabu eeranii, Mana murtii Federaalaa keessaa abboota seeraa Oromoo baasanii fixan. Walumaa-galatti deemsi mana-murtii keessa jiru seera hojii irra oolchu otoo hin taane kanneen aangoo qabatanii jiraniif faayidaa siyaasaa eegsisuu dha. jedhu, Obbo Tashalee Abarraa.


text:
Eegii hujii jalqabee amma gara ganna kurnya tokkoo keessa jira. Hujiin isaa guddoon biyya jirutti aadaa Oromoo guddisuu, rakkoolee irratti mari’achuu,qophii aadaa, ispoortii, waldorgommii fi waan akka akkaa qopheessee dargaggoo Oromoo ta USA keessa jiran waan hedduun walti qabuu.
Waldaan Dargaggoo Oromoo MN kun waldoota dargaggoo akkanaa ka Amerikaa keessatti Waldaa Darggaggoo Oromoo Addunyaa,IOYA jalatti gurmaahan keessaa tokko.Hujiin waldaa kanaa ta dhibiin rakkoo biyyaa keessaa qooda qabaachuu.Waldaan kun qophii gaafasiitti akka isaan jedhanitti haga humna barataatti $400 waltii guuranii nama Gaafa Afrikaatti beelaheef ergan.
Akkuma kanaan waldaaa kun Onkololeessaa 8,2011tti nama Afrikaa gama Gaafaatti beelaheef horii walti qabuuf soora qopheesse. Amaanee Badhaasoo itti gaafatamtuu Waldaa Dargaggoo Oromoo damee MNti.
“Nuyi Abdii boriiti…wannii nu nyaata qopheessineef akka jarii sun nyaata nyaatu sun namii biyyaalleen nyaachuu fedhaa…waan beelti nama gootu ammoo viidiyoo agarsiifne itti mullifne kun ammoo qalbii isaanii keessallee akka hin baane godha.”
Tana malee akka jecha Amaaneetti,”haguma dandeennutti waanuma qamnuun ummata qarqaaruuf horii walti qamne…ufii biyya jiraannullee garaan keenna achuma jiraa,” jetti.Abbootiin teenna addunyaa tana nutti dhiisanii deeman kanaafuu waan hedduu hojjachuu qamnaa jetti.
Abdusalaam Abdaa nama waldaa kanaa horii qabu,”Nama hedduutti biyyatti rakkatee Median addunyaatuu iyyuufiitti jiraa nu hoo maal goone jennee wal gaafannee nama MN keessa jiru walti qamnee horii guurree,”jedha.
Misraa Uumar itti gaafatamtuu odeeffannoo OYA,Oromo Youth Association,Waldaa Dargaggoo Oromoo ti, “Waldaan keenna waan hedduu hojjachuutti jiraa…waluma gargaarree waan tokkoo haa hojjannuu.Namuu hawwii yoo qabaate waan tokko godhuuf waan tokkoo godhuuf namuu hinuma dandaha.”
Akka itti gaafatamtootii Waldaa Dargaggoo Oromoo kun jedhanitti waldaan isaanii abdii abbootii isaanii fudhatee hojjachuuf egeriifillee waan namii biyyaa keessa jiru quba qabaachaa hojjata.
Mee hujii Waldaa kanaa marsaa Interneetii tanaa www.oromiayouth.org irraa caqasaa achumaan marii teennallee MP3 irraa caqasaa.


text:
1Nuuni gaxa saro keyida wode gakkida haathan teqettida biittay Maltta geetetteyssa erida. 2Maltta asay nuus daro keeha keehidosona. Iri bukkiya gishonne meeggiya gisho tama eethidi nuna ubbaa mokkidosona. 3Phawuloosi daro afira shiishidi taman wothishin, shooshi seelaa gisho keyidi iya kushiya bolla xaaxettidi iya dukkis. 4Maltta asay shooshi Phawuloosa kushen xaaxettidayssa be7ida wode issoy issuwako, "Tuma ha uray shemppo wodhida asi; hari attoshin abbaafe I attinkka xoossa pirddafe attidi paxa daanaw dandda7ibeenna" yaagidosona. 5Shin Phawuloosi ba kushiyappe shooshaa wuxarkkidi, taman yeggis; iya aykkoka qohibeenna. 6Entti, "Iya asatethay kixxees, woykko akeekonna kunddidi hayqqees" gidi naagoosona. Shin daro wode naagidi iya asatethan aybikka dummattidabay dhayin, "Hayssi xoosse" yaagidi bantta qofaa laammidosona. 7He heeran haathan teqettida biittaa halaqaa, Pupliyoosa geyssas gadey de7ees; heedzu gallas gakkanaw i nuna siiqon mokkis. 8Pupliyoosa aaway qoxo, mishanne ulo uttison harggettidi zin77idi de7ees. Phawuloosi iya soo gelidi iyaw Xoossaa woossis; ba kushiya iya bolla wothidi pathis. 9Hessafe guye, Malttan de7iya harggiya hara asatikka yidi paxidosona. 10Entti nuna daro bonchchidosona; nuuni markkabera baanaw denddida wode oges koshshiyabaa nuus immidosona. 11Heedzu ageenappe guye, Malttan balggo aathidi Iskkinddiriya markkabera baanaw denddida. He markkabiya bolla Diyosqoroosa giya mentte eeqata misiley de7ees. 12Sirakuuse katamaa gelidi yan heedzu gallas uttida. 13Yaappe denddidi Regiyume katamaa gakkida. Issi gallasappe guye, dugeha bagga carkkoy carkkin, wonttetha gallas Putiyoole katamaa gakkida. 14Yan nuuni issi issi ammaniyaa asata demmin, banttara saamintta gam77ana mela nuna woossidosona. Hessafe guye, Roome bida. 15Roomen de7iya ammaniyaa asati nubaa si7idi, Afiyoosa Giyaan, Heedzu Aqiyaso giya bessaa gakkanaw nuna mokkanaw yidosona. Phawuloosi entta be7ida wode Xoossaa galatidi minettis. 16Nuuni Roome gelida wode Phawuloosi bana naagiya wotaaddariyara barkka de7o geetettis. 17Heedzu gallasappe guye, Phawuloosi Ayhudeta halaqata baakko xeegisis. Entti shiiqida wode enttako, "Ta ishato, taani nu asaa woykko nu aawata wogaa bolla aybi qohokka oothabiikke, shin tana Yerusalaamen qachchidi Roome asaas aathidi immidosona. 18Entti ta mootuwa be7idi hayqos gathiyabaa ta bolla aybibaakka demmiboonna gisho tana billanaaw qoppidosona. 19Shin Ayhudeti hessa ixxida wode 'Tabaa Qeesarey pirddo' yaagasippe attin taani ta deriya mootiyabay de7in gidenna. 20Taani hinttena xeegisiday hinttena be7anawunne hinttew hayssa odanaassa. Taani ha santhalaatan qashettiday Isra7eele asay naagiya ufayssaa gishossa" yaagis. 21Ayhude halaqati Phawuloosakko, "Nuus Yihudappe nebaa xaafettida dabddaabbey gakkibeenna. Yaappe yida asatappe issoykka nebaa iita odiday baawa. 22Shin ha ne kaalliya ammanuwa dumma dumma bessan asay ixxeyssa nuuni eriya gisho ne qofaa si7anaw koyoos" yaagidosona. 23Entti bantta yaana gallas Phawuloosas qaxaridi, he gallas daridi i de7iyasuwa yidosona. I wonttafe omarssi gakkanaw Xoossaa kawotethaabaa enttaw markkattis. Qassi entti Yesuusabaa ammanana mela Muse higgiyafenne nabeta maxaafappe qonccisidi entta tamaarssis. 24Issoti issoti Phawuloosi gidayssa ammanidosona, shin harati ammanibookkona. 25Entti bantta giddon oda ma77onna ixxida wode Phawuloosi issibaa gidaappe guye bidosona. I hayssada yaagis: "Geeshsha Ayyaanay nu aawatas nabiya Isayaasa doonan odidayssi tuma. 26'Neeni he asaakko bada, hintte sissaa si7eeta, shin hinttew gelenna; hintte be7o be7eeta, shin demmeketa. 27Ha asaa wozanay muumis; entta haythay tullis; entta ayfeykka goozettis. Hessi baynneeko, entti bantta ayfiyaan be7idi, bantta haythan si7idi, bantta wozanan akeekidi, entti taakko simmana; takka entta pathanashin' yaaga" yaagis. 28"Hiza, hayssi Xoossaa atotethaa kiitay Ayhude gidonnayssatas gideyssa ereeta. Enttika si7ana" yaagis. 29Phawuloosi hessa gidaappe guye Ayhudeti bantta giddon daro palamishe keyidi bidosona. 30Phawuloosi kera keethan nam77u laythi kumethi de7is; yan de7ishe baakko yaa ubbaa mokkees. 31Yashshi baynnanne oonikka diggonnashin Xoossaa kawotethaabaa sabbakis; Godaa Yesuus Kiristtoosabaa qonccisidi tamaarssees.
Copyright
Learn More


text:
Godina Arsii Anaa Muneesaa magaalaa Qarsaa keessatti barattonni mana barumsaa sadarkaa lammaffaa fi qophaa’inaa kibxata Bitooteessa 15 bara 2016 hiriira mormii gaggeessuun waraanni Agaazii qubatee jiru haa ba’uu, murtiin haqaa nuuf haaeegabuu, mirgii keenya haa eegamu jechuun gaafatanii jiran.Yeroo kanattis polisiin naannoo fi Federaalaa hiriirtoota diguuf reebaa fi Gaaza himiimaansuun gargaaramuu isaanii barattonni ibsanii jiru.Yeroo gabaabaa keessatti waraanni mootummaa seenee reebicha hamaa geesisuu isaa fi barattonni lakkofsaan torbaatamaa ol ta’an hidhamuu jiraattoota keessaas namoonniishan dararaa barattoota irratti gaggeffame bilbiila harkaan waraabdan jedhamuun hidhamuu isaanii ibsamee jira.
Itti gaafatamaan waajiira polisii aanaa Muneesaa inspeekter Tarreessaa Dheereessaa barattonni hangi tokko kaleessa jeequuf yaaluu isaanii ibsanii amma hunduu nagaa jedhan.Jiraattoota keessa shan karaa foddaa waajiira isaanii haala ture bilbila harka isaaniin waraabaa turan jechuun eega qabamanii booda gadhifamuu dubbatan. Lakkofsa barattoota hidhamanii kan hin ibsine aangawaan polisii kun hunduu gadhifamanii kudhan qoftii dhimmi isaanii seeraan qoratamaa jira jedhu.Mummichi ministeera Itiyoophiyaa Haayle Maariam Dassaaleny Oromiyaa keessatti dogoggorri hojjatamuu kan amanan ta’us kan dubbataa jiranii fi kan amma qabatamaan ta’a jiru faallaa waan ta’eef kan dubbatan sun soba jedhu barattonni.
Gama biraatiin, godinaa Wallaggaa Bahaa, aanaa Kiiramuu keessatti gara xumura torban dabree irra barsiisonni afurii fi dargaggoonni sadii humnoota poolisii aanichaan qabamanii achi-buuteen isaanii waan dhabameef jecha, Wixata dabre, Amajji 16, bara 2015 barattoonni manneen barnootaa magaalaa Kiiramuu keessa jiran marti hiriira bahuu isaanii dubbatu – barattoonni. Akka barattoonni jedhanitti, barsiisonni aanaa Kiiramuu keessaa qabamanii achi-buuteen isaanii dhabame: Lataa Asaffaa, Katamaa (Carraa) Nagaasaa, Dhaabaa Soorii fi nama magaalaa Haaroo tii barsiisu, kan Eliyaas jedhamu. Dargaggoonni hidhaman sadeen immoo, Anumaa Adabaa, Efreem Temesgeenii fi Habtaamuu Oliiqaa ti.
Humnoonni polisii aanaa Kiiramuu, barafttoota hiriira ba’anitti bobba’uudhaan reebanii, garii isaanii qabanii mana hidhaatti naqan – jedhan, barattoonni. Hiriirri geggeessame, ka jedhame akka quba hin qabne ka dubbatan – Itti-aanaa Itti-gaafatamaan dhimma nageenyaa aanaa Kiiramuu – Obbo Tseggaayee Oljirraa immoo, “barsiisota hidhaman jedhaman warri hidhe jiraachuu mala. Gama kiyyaan waanan beeku hin qabu. Dargaggoonni sadeen immoo dhuguma hidhamanii jiru. Ana tu dhimma isaanii hordofaa jira. Hattoota” jedhan.


text:
Lammiiwwan hagi tokko kan kana hojjetan miira uummatichaatti bu’uuf akkasumas ilaalcha humnoota nagaa eegisan balleessuuf ka jedhan dubbi himaan waajjira kominikeeshinii Itiyoopiyaa gochi Dambi Dollo keessatti raawwatame akka fakkeenyaatti tuqan. Humnootiin nagaa eegisisan kanneen dhiittaa mirgaa akkasii raawwatan jiraannaan garuu sirna jiru bakka hin bu’an jedhan. Kongresi federaalawaa Oromoo garuu kan D/Ds haa ta’u bakka birootti dhiittaan mirga namaa kun raawwachuun dhugaa dha jedha.
Dhiittaa mirga namoomaa humnootii nagaa eeganiin geggeeffame jedhame kan ilaaleen deebii kan kenne mootummaan Itiyoopiyaa kanneen keessaa hanga tokko qulqulleeffachuu isaa ibsee jira.
Dubbi himaan waajjira dhimmootii kominikeeshinii mootummaa Itiyoopiyaa obbo Mohammed Se’id akka jedhanitti isaan akkasii odeeffannoo beekaa qindaa’anii uumamanii dhiyaatan jedhan.
Kanneen keessaa tokko Godina Qellem Wallaggaa magaalaa Dambi Dolloo keessatti gocha raawwatame maqaa dha’an. Gochi kun kan geggeeffame kibxata Qaammee 1 bara 2008 ture. Sagaleen dhukaasaa akka ture kan ibsan namoonni ijaan argan miliquuf fiigaa kan ture dargagguu umuriin waggaa 16 Haayiluu Efreem rasaasaan dha’amee ajjeefamuu dubbatan. Dargaggeessi ka biraan Ibsaa Rundee jedhamu illee dallaa mana isaa keessatti ajjeefamuu ibsan.


text:
Radio Marii: Gaaffii fi Deebii Gaazexeessaa Zalaalam Gamachuu; Seenaa Haaj Aadam Saaddoo
Credits/Tags: Haaj Aadam Saaddoo, Radiyoon Marii, Zalaalam Gamachuu
8 Responses to "Radio Marii: Gaaffii fi Deebii Gaazexeessaa Zalaalam Gamachuu; Seenaa Haaj Aadam Saaddoo"
-
Raadiyoona marii: Keessummaa siyaasaa wayyaanee malee siyaasaa Oromoo hin jaallanne nuuf dhiheessitanii? kkkkkk
Siyaasa hin jaalladhu jedhe. Garuu siyaasa wayyaanee fi gahee mootummaa wayyaanee baay’ee ol kaasee nutti himuuf yaale.
-
Ashamaa Oromoo,
Yaadi Gaazexxessaa Zalaalam Gammachuu kuni sirrii dha. Waanuma dhugaa osoo asiif achi hin jallisne dubbatte. Garuu Namoonni siyaasaa oromoo (OLF), yaadi kuni hin fudhatamuuf. Osoo aanjaan fi dirree bilisa biyya Ethiopia keessatti uumamee illee, kana booda biyya TPLF bulchitu keessatti seera wayyaaneen tumte kabajanii karaa seera qabeessa qabsa’uu akka kufaatii guddaatti fudhatu. Akka gadi-aantummaatti ilaalu. Garuu, mootummaa nama nyaataa akka Shabiya (Eritrea) ti maxxananii fi warra Eritrea tiin ajajamaa fi tuffatamaa jiraachuu akka qabsootti fudhatanii itti boonu.
OPDO ergamtuu TPLF dha, dhaaba wayyaaneen bixxilte dha. Akkuma atuu jette, sabboontonni hedduun OPDO keessa ni jiru. Qaawwaa argamteen Oromoo gargaaruuf kan yaalan hedduu dha. Garuu OLF duula guddaa OPDO irratti gaggeesse har’a OPDOn maqaa malee akka jarmayaatti hin jirtu.
Warri amaaraa ANDM (bihaden) keessatti of-ijaaranii aangoo tooftaan TPLF irraa fudhachuun, mootummaa amaaraa deebisanii ijaaruuf dalagaa jiru. Oromoon garuu alas hin jiru, manas hin jiru.
Dhaabbileen oromoo akka OFDM fi ONC akka hin jabaanneef warri OLF tooftaa adda addaan irratti duulanii hojii ala godhan.
Kanaaf furmaanni maali???
====> Of-gowwoomsuu fi abjoochuu dhiisnee ija banannee dhugaa dirree irra jiru ilaaluu dha.
1) Bobaa fi to’annaa Shabiyaa (Eritrea) irraa jalqaba of-bilisoomsuu. Sochii fi leadership qabsoo Oromoo bakka Shabiyaan to’atu irraa fageessuun dhaaba jabaa fi of-danda’u ijaarrachuu.
2) Hala qabatamaa irratti hunda’uun, qabsoo hdhannoo dhiibbaa alagaa irraa walaba ta’e finiinsuu YKN yoon TPLF mootummoota akka USA, EUROPE, …duratti waada seentee dirree polotikaa walaba uumteef, gara biyyaa galanii karaa nagaa ummata oromoo waliin qabsa’uu.
3) Har’a Oromoon 20000 oli kan hidhaatti tortoraa jiru, sabab Oromoo/OLF ta’eef osoo hin taane, sababa indirectly Shabiyaa tumseefi dha. Yoo OLF dhaaba shabiyaa irraa walaba ta’e, TPLF oromoo deeggaraa shabiyaa jettee yakkuu hin dandeessu.
Walumaagalatti, abjuun gulufuu osoo hin taane, dhugaa jirtu ilaaluu feessisa.
-
Warri radio marttin waa jechu barbbaddan free midia jechu beektu moo warra numalle beekaan hinjiru jedhu sani gamma hunddan gotta oromo yaddachun badi mal qaba sayffi shane mallaqaa keenaan dhabatte sabontotta oromoo balallefattu ormoni ejano kee sirrefadhu loogii gandda dhiissi jeneen malle akka baddu hin barbaanu kanaa fuu ofsirreessa deemma baddi irran badi hin umina
-
qophesitota radiyo marii,akkam jirtu?oromo midiya garii barbachisa ture.isiin amoo qophii dhihesa jirtan irrati akka gariti wantaa irrati qophoftan hin fakatan.yeroo tokko tokko midia irruma jirachu ni dagatu fakata,hosofini isin jalaa badaa.meshan sagale ittin warabdan garii mitii(saund editera garii fe`adha pc kessanirati)wanti dhihesitan xiqatus gudatus qulqulesato akka guraa namaa hawatuti dhihesa.
Hamilee fi humna itti fixatanif garu galatoma.kabajaa gudan isiinif qabaa wantuma akkana nuf siresa.gargarsa kan fetan yoo ta`e isiin walin jira….galatoma.
-
Yeroo Gaazexeessaan kun sagalee Ameriikaa Kophii Afaan Oromoof Finfinnee irraa dabarsaa ture nama hojii isaa dinqisiifachaa ture keessaa ani tokko, Wayitan gaaffii fi deebii isaa kana dhaggeeffadhe garuu isa moo isa miti kan jedhu gaaffiitu na keessa bule. Nami kun utuu akkuma “siyaasaa hin beeku” jedhee geelloon jalqabe isumaan xumuree gaarii ture. Yookaan ammoo siyaasaa Oromoo hin beeku jedhee dansa. Mallattoo nama abdii kutatee keessaa tokko, ofi ykn saba ofii dhiisanii alagaa jajuu dha. Obbo Zalaalamis akka nama abdii kutatee Pro,Masfiin isa uummata Oromoo akka diina innikaatti ilaaluu fi Oromoon miilla Lamaan lafa irrallee deemuu hin jaal’annee fi Dr Biraanuu Nagaa isa ifaa ifatti qabsoo Oromoo bal’eessuuf qabsoo jalqabuu isaa himate nutti jaje.
Egaa Obbo Zalaalam jarri kun seera mootummaa Itoophiyaa fudhatanii qabsaawan jette. Hata’u malee jijjiirraan isaan fidan maaltu jira ? Mootummaa Dimookraatawaa hin taane waliin yeroof malee haga dhumaatti hojjetanii bu’aa tokko buusuun akka hin danda’amne baruu qabda.
Kan biraa waa’ee dhaabbilee Oromoo seera Mootummaa Itoophiyaa fudhatanii biyya keessaa hojjetanii dhaadessitee nuuf himuu kee ti. Dhaabbileen Lamaan kun bu’aa isaan Oromoof buusan garuu nuuf hin himne. Akka ilaalcha kootti Oromoof utuu hin taane Mootummaa Wayyaaneef bu’aa guddaa buusaniiru. Attamittiin yoo jette, Mootummaan kun akka inni dimokiraatawaa fakkaatu taasisaniiru.kan kana irraa hafe,hiriira nagaa tokko qindeessuu fi Oromoo hidhame tokkollee hiiksisuu hin dandeenye. Kanaaf seera wayyaanee isa Oromoon jalatti gabroomaa jiru fudhatanii mootummaa abbaa irree jalatti hojjechuu jechuun caalmaatti ummata ofii balaaf saaxiluu dha.
OPDO irraa fagaachuun hin ta’u waan jettu fakkaatta. Akkasumas Miseensotni OPDO warri Oromoof quuqaman qabsoo Oromoof aarsaa ta’aniiru waan jettu fakkaatta. OPDOtti dhiyaatanii Oromoodhaaf furmaata tokko finna warri jedhan garri caalu akka mana hidhaa jiranii fi biyyaa akka bahan quba qabdaa? Wareegamni OPDOn Oromoof baaste isa kam ? Hajaja diina harkaa fudhatanii Lammii ofii hidhuu fi dararuu dhaa?
Obbo Zalaalam yoo seera Itoophiyaa isaOromoon jalatti garboomaa jiru fudhattan ofumaa fudhaa malee Oromoon fudhatu hin jiru. Isinii fi warri isin fakkaatan ammoo mirga guutuu qabdu.
-
Nagumaa qoopheessitoota Radio Marii!?
Yeroo tokko tokko waan isin dhiheessitan nama ajaa’ibsisa. Ammoo Gaarii dha. Gazexeessaa Zelaalme Gammachuu waliin xaba isin taasiftan dhaggeeffadheen jira. xabichi Qumnagara baayyee of keessaa qaba. Kan gurra qabu haa dhaga’u jedhe oromoon!
-
Aduynaa tanarrati kessatu21 cenchry keessa namma gossa tokko labssa deeme bilssa bahe hin gare kannaafu oromotta hinaaffa sistamnii nujalla fudhtamee dhissa ergaa kayoon Oromo galin issa tokko ta e tan fuldurra issin hindhibini issnis kayyo namaan dogogrssu fetanin itti fufaa Oromonni tarssimoo yookaan toftta adda qabattanii gadii bahnis malla yeroo walin deemu qabattani gaddi dufan mala warra akka keessanii miaso idu eccat ehap jedhin hanga dadhbnaan olf jedhni hangoo dhunfattifi qabssahan akka hin taane raggan issan kaleessa dinna keessa warrana fudhtani issnitti baqattan Oromof akka rakko hangoo hinqabne Oromo biratti iffadha marre dhugaa iffa jiru dhiftani kayoo jaltii dhokatani ormo daldalu dhissa isnis gama kessaniin issans gama issanittn yoo hauyu tatan gama lamanin siyaasaa gama heddun galma geeti beekaa ijjaa oromon banatte maqaa kaayoottin hin jamsina damaqqa yokan nama beekee rafe damaqsun namadhiba nuhindhibina nudhiissa nudhiissa
-
waan ani ajaa’iba nati ta’e kessaa Obboo Zalaalami if kan inni gaadisa isaan irra qabaa jiranilleen ummata kana gowwosuu fetani maaliif jenaan woyyaanee kalessa yeroo humnna qaban dadhabanii biraa bayan hardha yeroo hummna dhabanii sorama bayanitti akkamiin woyyaanee! namaa fi mirga ilma namaa kan jedhu hin beeyne kana akka laafati hojjiin galanii hojachuun nidanda’amaa jettanii namati haguuguu yaalta ufumaaa ufitti wol gowoomssaa ummata Oromoo dhiisaa!!!!
Comments are closed.


text:
Asoosama Xalayaa Hayyuu Kutaa 4ffaa
-4-
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Guyyama san Shaashamannetti saa’aan saafaya gara kudhaniiti. “Heloo” jette Ruufo silkii iyyite kaaftee. “Galaa jira dammee tiyya! Akkam mee ati? Hayyuun hoo?” jedhe Damboobaan Hadaamaa irraa. “Mucaan nagayumaa… Yoo bilbilu telefoona hin kaaftu. Anuu bilbilaa turee…” jetteen. “Neetorkii keessa hin turree… Baadiyaa turree ammuma gara saa’aa sagalii fi cinaatti gara magaalaa dacha’aa jirra. Maal nagayumaa?” jedheen. “Nagumaa… Dafiin wol argitanii?” “Dafii?” “Ee!” “Eessatti?” “Sii bilbilee jechuu kiyya?” “Lakki naa hin bilbillee… Akkuma siin jedhe ammoo guyyaa guutuu neetorkii keessa hin turre. Naa bilbilee na dhabeerallee ta’a”
“Amma eennuun woliin jirta?” “Kophama jiraa… maal?” “Dafiin ganama subii akkuma bariiteen dhufee… Kaleessa wol gahii woyiittu turee… wol gahii san irratti maqaa namootaa kaasanii dubbataa turan naan jedhe. Isaan keessaa tokko si’i. Kanuma itti himuuf barbaada naan jedhe” jetteen. Rifatee, waan jedhu wollaalee diqqoo eega cadhiseen booda “maal akka jedhan wonni sitti hime jiraa?” jedheen. “Maal jedhan? jedhee gaafannaan… waanuma qara jedhaa turan jedhanii, waan haarawa maal jedhanii miti uf haa eeguu naan jedhe” jette. Diqqoo eega cadhiseen booda “waan gootu…” jedheen. Jalaa qabde.
“Woraqaa woyiittu komadiinoo keessa kitaaba jala jira. Haga fuula shanii hin hanqatu. Steeppilariin wolitti dhayameera. Barruu akka wolaloo woyiiti. Ammuma karaa irraa qabi” jedheen. “Tolee…” jettee akkuma silkii gurratti qabattetti yoma san ol kaate. “Dafii ammoo yoo naa seente ammuma bilbileefii booda sii deebisaa na eegi. Neetorkiin kun ammoo hin rakkisaa… yoo deebisee yaalee si bira naa seenuu diddellee anuu hin galaa na eegi. Hin bulu. Ammuma saa’aa kudha tokkotti yaabbadha” jedheenii silkii cufe. Moonaan worra cidhaa, sirba hamoommotaatiin oo’eera.
Haga hamoommonni gara ka’imaa, “Dabaala keessan dhufnee taphachuu… Heeruma gaarii fuudhaa gammachuu… Baga wol fuutan isin lachuu…” jedhee, sirbitoota cidha guyyaa sanii akka bareechisan affeeraman woliin gurbaa fi idaayyittii marsee taphatu, haga namni gara jaarsaa, ka sirba baraa hin feene xarapheezzaa irratti tarree galee, bakka lamatti bahee, wol jalaa qabee “Hoohoo aabbaa aabba yaboon teetii ee… Hoohoo aabbaa aabba yaboon teetii ee.. Qaraa eebbifnee biifnee, Aabba yaboon teetii ee.. Hoohoo aabbaa aabba yaboon teetii ee… Wolitti haa hortuu fiixaan… Aabbaa yaboon teetii ee…” jedhee hamoommotu Damboobaan hundee dallaya sanii tokko irra dhaabatee silkii Dafii bira seenuufii didde naannessa. Jidduun yaalaa yaada. Waan wol gahii jedhame irratti jedhamee fi waan namni isa barbaadu Dafiin itti himuu barbaade beekuu dhabuudhatu isa rifachiise malee sodaachisaan isaaf haarawaa miti. Barsiisaa afaan Oromooti. Manniin barnootaa keessa ture kamiinuu keessatti kilabii Afaan Oromoo ijaaree, ijoolleen Oromoo afaan isaaniitiif gara-nyaattee akka godhatan godhaa ture.
Ciigoo yookiin Qaarteen waa dubbachuu fi barreessuun ammoo itti tola. Mammaakaan waan jechuu barbaade himee caldhisuu baay’isa. Barruu hololoo irra ka wolaloo dubbisutu isa hawata. Afoolli afaan tokkoo, mi’eessituu afaan sanii akka ta’e bareechisee beeka. Egaa, afoolli akka ciigoo yookiin qaartee, mammaakaa, oduu durii fi hibboo fa’a, mi’eessituu afaan tokkoo qofa uduu hin taane guddinna afaan sanii keessattillee gaheen isaan qaban hagoo uduu hin taane fagoo ta’uu ni hubata. Kanumaaf afoola afaan barsiisuu jaalata. Manniin barnootaa keessa ture kamiinuu keessatti kilabii afaan Oromoo ijaaree ijoolleen Oromoo afaan isaaniitiif gara nyaattee akka godhatan godhaa ture. Afoola barsiisuun ammoo waanuma ufirraa fuudhee barsiisu qofa uduu hin taane, waan seer-luga laalchisee woggaa lamaaf kolleejjii keessatti barate.
Bartoonni isaa ammoo waan biraa irra, yoo inni afoola barsiisu jaalatan. Jiruu fi jireenna, diinaggee, barnootaaa fi waan biraa qaarteen yookiin qaartee malee wolaleessuu fi akkuma wolii galaatti afoola afaan Oromoo barsiisuun isaa ammoo worra mootummaatiin hin jaalatamne. Jaalatamuu dhabuu qofattillee hin dhaabanne. Waan inni dubbatu yookiin barreessu mara jala deemanii, dubbii keessa barbaadanii akka isaanii galutti hiikkatan. “Farra mootummaa! Diina! Dabballee ABO!” jedhanii sodaachisaa turan. Kanumaaf jecha, waan dubbatuu fi barreessu irraa uf qusatuu hin oolle. Dabree dabree ammoo dhugaa na dubbadhu jettee dhiibattee isa rakkifte dubbachuu fi qalamaan woraqaa irra kaayuu hin dhhifne.
Wonna akka dubbii guddaatti isarratti fudhatame keessaa tokko, ciigoo gaaf tokko qorumsa irratti dhiheessee “irraa fi dirra yookiin sorgoo fi sookoo dubbii barbaadaa” jedhe tokkoo fi oduu durii kutaa keessatti bartootatti hime tokko ture. “Raammoon maqaa hin beenne, hundaa hundee deemee, Malkaa teenna keessa tamsa’ee, ciccimee, Nama sodaachisus, xixxiixee wol waamee, Ka’aa hin sodaatinaa, ufirraa daakaa mee” ka jedhu ture ciigoon. Oduun durii ammoo jireenna yayyii fi saree ka himu woyii ture. “Ijoolle! Dur dur jedhan… Bara wonni marti qaaqu” jedhee bartootatti himuu jalqabe, gaafa oduu durii san ijoolletti hime. Gammachuun gurra qeensan, bartoonni uduu woytii sadihii afurillee wolitti aansee barsiisee hin hifanne sun. “…gaaf tokko sareen quufee fi yayyiin beelaye woyii uduma karaa deeman wolitti dhufan jedhan.
Bada durbii kiyya! Yoo si laalu jireenni kee hammaataa natti fakkaata. Akka nyaata kee yeroo mara argattu maaliif na woliin galtee hin jiraanne?’ jedheen jedhan sareen. Argadhee didaa mitii… Jireenni akkasii garuu eessa jira?’ jedheen jedhan yayyiin beelayellee deebisee. ‘Kana anatu siif mijeessaa hin rakkatin. Mana gooftaa kiyyaa woliin jiraanna. Waan an hojjadhu hojjatta’ jedheen jedhan durbichi yayyii sareenillee deebisee. Wolii galanii uduama gara mana sareen jiraatuu deemaa jiran yayyiin morma saree ka haga takka rifeensi irraa luqqa’e argee ‘kun mormi maal si ta’e durboo?’ jedhee gaafate jedhan. ‘Rigama morma kiyyaa kana baantaa? Kun wohiiyyuu miti. Kana haada naan hidhantu akkanatti na rige. Kun ammoo jalqaba irrattii haga takka sitti dhagayama. Ammoo yoosuu baratta’ jedheen jedhan sareen.
Yoona yayyiin ‘an hidhamaa furdachuu irra beelayee nagaya kiyyaan du’uu naa woyyaa… nagayatti!’ jedhee biraa qajeeleeeee jedhan ” ka jedhu ture oduun durii ammoo. Kanumaa fi ka biraa irraa, manneen barnootaa achii as itti jijjiiratettillee “inni Afaan Oromoo uduu hin taane waan biraa barsiisa” jedhanii jala deemaa turanii, inumaa gaaf kaan “afaan Oromoo akka hin barsiifne” itti murteessanii kutaalee gad aanaa barnoota Ingiliffaa akka barsiisu Ramadan. Ingiliffa jedhan barsiisuu jalqabe; kutaalee lamaa fi sadi. Gaaf tokko, kutaa sadeessoo Ingiliffa barsiisa. “Nationality” jedha mata dureen barnoota barsiisuu. Jalatti gaafilee woyiittu jira. “Ijoolle ‘Naashinaalitii’ jechuun lammummaa yookiin biyya nama tokkoo jechuu dha” jedhee haga takka afaan Oromootiin eega ijoolletti himeen booda “mee biyyi teessan maal?” jedhee Afaanuma Oromootiin gaafate. “Itiyoophiyaa” jedhe mucaan irra jabaa ka harka baase woyii irraa fuunaan.
Sirrii ta’uu eega inni mirkaneesseefiin booda mucaan biraa, diqqaan woyii harka baase. “Maal?” jedhee barsiisaan Damboobaan harka irraa fuunaan “Oromiyaa yoo jenne hoo barsiisaa” jedhe mucaan. “Ajaa’ibuma!” jedhe garaa isaa keessatti. Kolfi isa qabullee hin kolfine. Innillee uduu akkas jedhee mucaa san caalaa fedhii qaba ture. Kitaaba “Ninteen-eighty-four” jedhu, ka nama Joorj Orweel jedhamuun, barreefame, hennaa Kolleejjii baratu, irra deddeebi’ee qolaa haga qolaatti dubbiseera. Akka wolii galaatti kitaaba san irraa wonni hubate, worra waan ati barbaaddu uduu hin taane waan isaan barbaadan akka jettu barbaadu biratti lamaa fi lama afur uduun hin taane, yeroo tokko tokko sadi, yeroo tokko tokko shan, yeroo biraallee akkuma haalaatiin ka biraa ta’a malee afur hin ta’u. Lamaa fi lama hennaa isaan barbaadan qofa; afur ta’uu ka danda’u. Haga isaan barbaadanitti lamaa fi lama afur jechuun hin danda’mu. Kanaafuu innillee lamaa fi lama afur jechuu irraa goruu qaba. Irraa gore. Mucaan sun garaa isa nyaatullee filannoo biraa hin hin arganne. Akka waan aaruu ta’ee, “caldhisaa Toophiyama jedhaa ijoolle” jedhee bira tare. Haga mana barnoota mootummaa gad dhiisellee, yoo jecha mucaa sanii yaadatu kophaa isaa kolfa.
Kilaasikaala…. Ruufo yaaddofteerti. Isii duraanuu yaada keessa jirtu Dafiin irraa itti eda’e. Mucaan waan isiin keessa jirtu quba hin qabu. Qalama barreessuufii dide, woraqaa mataa mataajjii dhooggetti rirriga. Damboobaan deebisee bilbila jedhe hin deebifne. Isiinillee, deddeebitee yaaltullee seenuufii dide. Uduu akkasumatti teettee yaaddu turtee “yoomuma sodaachisaa kana keessaa baana yaa rabbi!” jettee ka isiin ol ka’aartu silkiin Damboobaa seente. “Ruufoo tiyya! Silkiin gurbaa naaf seenuu diddee… tanteellee naannessaa turee naa seentee… Maraafuu yoo ka sii seentuu, mee atillee yaaliif. Yoo akii sii seente si barbaadee seenuufii diddee bilbiliif jedhii itti himi. Yoo karaa bahe silaa naa hin seentuu… ammoo haa ima yaaluu… ati yoo akii argite itti himi. Yoo rabbi jedhe anuu saa’aa lamaa asitti achi hin gahaa… Woraqaa siin jedhe ammoo hin dagatinii… jedhi faaya tiyya” jedhee silkii cufee Hadaamaa irraa gara Shaashamannee ka’uuf ka’e.
********** *********** **********


text:
Jawar Mohammed: Jaarraan Maalif Qabsoo Hidhannootti Ciche? (Oromo-TV MN)
Credits/Tags: Jaarraa Abbaa Gadaa, Jawar Mohammed, Oromo_TV (Minneapolis)
One Response to "Jawar Mohammed: Jaarraan Maalif Qabsoo Hidhannootti Ciche? (Oromo-TV)"
-
Maali dhiiro waan hojjettan dhabddan moo maali inni? Jaarraan qabsaawaa ilma oromoo tokko saba isaaf hedduu kan hadoodu, bilisummaa saba isaaf kan of kenne. nama qabsaawaa tokko. kan inni qabsoof cicheef waan gabrummaa jibbuufii bilisummaa uummata Oromoo waan jaallatuuf. Akkuma isaa ilmaan Oromoo kumaatamaan rasaasaan tumamanii torchiin,galaanaan irbaata qurxumii ta’an hedduudha.kan jaallan kanaas akka itti fufinsaan seenaan isaannii qoratamee haasa’amun fedha. kan miseenssa tokkoo qofa yoo dhaadessitan warri xiinxalan waa isinnin jedhu.
Galatoomaa, seenaa namaa ibsuun hedduu dansa.
Comments are closed.


text:
Ji’a hagayyaa darbe Manni-maree Nageenyaa Dhaabbata mootummootaa biyyattiitti loltuun naga eegsistuu dabalataa kuma 4 bobba’uu akka qabu ibsee ture.
Mootummaan gamasaatiin wayita ammaa biyyattiitti nagaa fi tasgabbiin waan bu’eef humna naga- eegsisaa dabalataa bobbaasuun barbaachisaa miti jedheera.
Dubbi Himaan Ministeera Dhimma Alaa biyyattii Maaweeyin Ariik mootummaan nagaa eegsistoonni osoo gidduu hin-seenin humna nagaa fi tasgabbii uummata biyyattii mirkaneessuu qaba jedhaniiru.
Ministirri Ittisaa Ku’ool Maaniyaang gamasaaniin biyyisaanii humna naga-eegsisaa bifa kamiiyyuu akka ishee hin-barbaachifne dubbataniiru.
Akka ibsa isaaniitti qaamoleen biyyattii irraa fagaatanii jiran Sudaan Kibbaa waraanatti akka jirtu yaaduunsaanii dogoggoradha.
Bulchiinsi Saalvaa Kiir ji’a Sadaasaa darbe humni naga eegsisaa biyyattiitti akka bobba’u eyyamee ture.
Murtoon isaa ammaas murtoo ji’a Sadaasaa keessa murteesse kan jijjiiru ta’eera.
Garaagarummaan siyaasaa Itti-aanaa pireezdaantii biyyattii Duraanii Riik Maachaar fi Saalvaa Kiir gara waraanaatti isaan seensise 2013 lammileen biyyattii kumoota 10tti lakkaa’aman lubbuun isaanii akka dhaban sababa ta’eera.
Walitti-bu’iinsi ji’a Adoolessaa darbe deebi’ee ka’es Riik Maachaariin godaansaaf saaxileera.
Koomishiniin Mirga Namoomaa Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanii ammoo bulchiinsi Kiir miidhaa gosa bu’uureffate qaqqabsiisaa jira jechuun qeeqa.
Madda: Aljaziiraa


text:
Ka godinaalee addaa Oromiyaatti maaster Pilaanii Magaalaa Finfinnee mormuudhaan, hiriirri barattootaa fi jiraattotaan baatiilee lamaaf godinaalee Oromiyaa adda addaa keessatti geggeessamaa ture har’a illee hin dhaabanne.
Dhaabbatni Dimookitaatawa Uummata Oromoo, maaster pilaanichi dhaabate. Ammaa booda hojii irra hin oolfamu – jechuun ibsa baase iyyuu, hiriirtonni garuu “kun mormii dhaamsuuf toftaa gowwoomsaa mootummaan baafate. Yoo dhuguma maaster pilaanichi haqame tahe – maaliif barattoonni fi uummatni kaan kumaan lakkaawaman sababaa mormii sanaaf hidhaman hin hiikamne. Ajjechaa, hidhaa fi reebichi maaliif itti fufe?” jechuudhaan balaaleffataa jiran. Wallagga Bahaa, magaalaa Naqamtee keessatti, Haragee Bahaa, aanaa Jaarsoo, magaalaa Anannoo Mixxee keessatti barattoonni mormii itti fufuu isaanii dubbatu. Shawaa Kaabaa, aanaa Dagam, Ganda Yaayyaa Haroo keessatti immoo dargaggoonni ayyaana Cuupphaa yokaan Ximqataa irratti sirbaan mormii dhageessisuu isaaniitiin hidhamuu fi reebamuu isaanii dubbatu – jiraattonni.
Ka magaalaa Asallaa jiru - Yunivarsitii Arsii, Mooraa Fayyaa keessatti immoo barattoonni lama, halkan dabre, qaama eenyumman isaa hin beekamiiniin waraanamanii, mana dhiqataa biratti gatamuu isaanii fi gara hospitaala magaalattii geessamanii haala du’aa fi jireenya gidduutti ka wal’aanamaa jiran ta’uu dubbatu – barattoonni.
Dhimma kana bulchiinsa Yunivarsitii Arsii irraa adda-baachuuf, Prezidaantii Yunivarsitichaa, Dr. Tolaa Bariisootti bilbillee telefoona nuuf hin kaasne. Diiniin Mooraa Fayyaa ka Yunivarsitichaa – Dr. Leecoon immoo, akka dhimma sana ilaalchisuun walga’ii irra jiran fi yeroo sanatti ibsa nuuf kennuu hin dandeenye nutti himan.