text:
WASHINGTON DC—
Dhaabbata Raadiyoo fi Televiiziyoona Oromiyaa keessaa gaazzexeessota hariyatamanii fi Abboota qabeenyaa akka Obbo Dinquu Daayyaasaa faa kan hirmaachise dhhaabbatni Tamsaasa Televiiziyoonaa OBS yokaan Oromia Broadcasting Service jedhamu hundeessamee hojii isaa jalqabee jira. Torbanneen ja’a dura tamsaasa yaalii ka jalqabe OBS, yeroo dhihoo keessatti akka tamsaasa idlee jalqabuuf jiru dubbata.
Saatelaayitiin Arabsat irraa yeroo qilleensaa sa’atii digdamii afur bituudhaann ka jalqabe tamsaasni televiiziyonaa kun guutmmaatti ka bashannanaa fi barnootatti fuuleffate yoo tahu, aadaa fi artii oromoo babal’isuu, qabeenyaa Oromiyaa addunyaatti beeksisuu, Afaan Oromoo daran gara afaan saayinsii fi teknooloojiin ittiin hojjetamuutti guddisuu fi kaayyoolee guddinaa ka birootti fuuleffatee akka hojjetu dubbata.
Saa’atiilee 24 Arabsaat irraa bitate kana garii, gaazzexeessota 18 yeroo ammaa hojiitti bobba’anii jiraniin qophiilee qulqullinaa fi qaaccina qaban qindeessee guutuuf akka hojjetu kan ibse hoji-geggeessaan OBS – Obbo Ayyaanaa Cimdeessaa, sa’atiilee hafan immoo seeraa fi danbii itti baasuudhaan, dhaabbatoota ka biroo afaan Oromootiin qophii qulqullaa’aa fi ulaagaa guutu hojjetanitti gurgurra, jedha.
Gaaffii fi deebii arman gaditti caqasaa


c: text/html

text:
Dhugaa Baatonni Yihowaa Dhiiga Kan Hin Fudhanne Maaliifi?
Yaada Dogoggoraa
Soba: Dhugaa Baatonni Yihowaa ogeessonni fayyaa akka isaan gargaaran waan hin amanneef yaalii fayyaa hin fudhatan.
Dhugaa: Ofii keenyaafis taʼe maatii keenyaaf yaalii fayyaa gaarii argachuu barbaanna. Rakkinni fayyaa yeroo nu mudatutti, doktoorota yaalii fayyaa baqaqsanii walʼaanuu dhiiga malee kennamu irratti dandeettii qaban bira deemna. Guddina gama yaalii fayyaatiin argamaa jiru baayʼee dinqisiifanna. Yaaliin fayyaa dhiiga malee taasifamu Dhugaa Baatota Yihowaatiif jecha kan jalqabame taʼus, amma namoota hundumaa gargaaraa jira. Biyyoota hedduu keessatti dhukkubsataan kam iyyuu rakkinoota dhiiga fudhachuudhaan mudatan, kan akka dhukkuboota dhiiga keessatti argamaniin qabamuu, wantoota dandeettii qaamni dhukkuba of irraa ittisuuf qabu miidhanii fi rakkinoota dogoggora namaatiin uumaman irraa fagaachuuf murteessuu dandaʼa.
Soba: Dhugaa Baatonni Yihowaa, amantiin nama tokko dhukkuba irraa fayyisuu dandaʼa jedhanii amanu.
Dhugaa: Dinqiidhaan namoota hin fayyisnu.
Soba: Yaaliin fayyaa dhiiga malee godhamu baasii guddaa gaafata.
Dhugaa: Baasiin yaalii fayyaa dhiiga malee godhamuuf baʼu baayʼee muraasa dha. *
Soba: Dhiiga fudhachuu diduu isaaniitiin kan kaʼe, ijoollee dabalatee Dhugaa Baatonni hedduun waggaa waggaadhaan ni duʼu.
Dhugaa: Yaadni kun guutummaa guutuutti soba dha. Ogeessonni yaalii fayyaa baqaqsanii walʼaanuu, walʼaansa baqaqsanii hodhuu wal xaxaa kan akka onnee, yaalii baqaqsanii hodhuu lafee fi yaalii qaama jijjiiruu dhiiga malee hojjetaniiru. * Ijoollee dabalatee, dhukkubsattoonni dhiiga malee walʼaanaman, yeroo baayʼee akkuma warra dhiiga fudhatanii ykn isaan caalaa dafanii fayyu. * Kanas taʼe sana, dhukkubsataan tokko dhiiga fudhachuu waan dideef ni duʼa ykn waan fudhateef fayya jedhanii dubbachuun hin dandaʼamu.
Dhugaa Baatonni Yihowaa Dhiiga Kan Hin Fudhanne Maaliifi?
Kun dhimma yaalii fayyaa utuu hin taʼin dhimma amantii ti. Kakuu Moofaanis taʼe Kakuu Haaraan dhiiga irraa akka fagaannu abboommii ifa taʼe kennu. (Uumama 9:4; Lewwoota 17:10; Keessa Deebii 12:23; Hojii Ergamootaa 15:28, 29) Akkasumas, Waaqayyo dhiiga akka jireenyaatti ilaala. (Lewwoota 17:14) Kanaafuu dhiiga kan nuti hin fudhanne Waaqaaf abboomamuuf qofa utuu hin taʼin, jireenya kennuu kan dandaʼu isa qofa akka taʼetti waan ulfina isaaf kenninuufi dha.
Jijjiirama Ilaalchaa
Yeroo tokko, ogeessonni fayyaa qorichawwan dhiiga malee yaalii fayyaa gochuuf gargaaran balaa kan geessisan, darbees nama ajjeesuu akka dandaʼanitti ilaalaa kan turan taʼus, waggoota dhihoodhaa asitti ilaalchi kun jijjiirameera. Fakkeenyaaf, bara 2004tti, mata dureen barruu barumsa yaalii fayyaa tokko keessatti baʼe, “malawwan dhukkubsattoota Dhugaa Baatota Yihowaa taʼan gargaaruudhaaf jalqabaman gara fuulduraatti balʼinaan hojiirra oolu” jechuudhaan kaaʼeera. * Matadureen barruu Heart, Lung and Circulation jedhamu irratti bara 2010tti baʼe, “‘dhiiga malee baqaqsanii hodhuun’ Dhugaa Baatota Yihowaaf qofa utuu hin taʼin guyyaa guyyaatti yaalii fayyaa baqaqsanii walʼaanuu keessatti baramaa taʼeera” jedheera.
Addunyaa irratti doktooronni kumaan lakkaaʼaman dhiiga malee baqaqsanii walʼaanuu wal xaxaa taʼe raawwachuuf, malawwan dhiigni akka gar malee hin dhangalaane godhanitti fayyadamaa jiru. Filannoowwan kun biyyoota guddachaa jiran keessatti illee hojii irra oolaa kan jiran yommuu taʼu, dhukkubsattoonni Dhugaa Baatota Yihowaa hin taane hedduun illee itti fayyadamuuf gaafachaa jiru.
^ KEY. 8 Transfusion and Apheresis Science, Volume 33, No. 3, p. 349 ilaali.
^ KEY. 10 The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Volume 134, No. 2, pp. 287-288; Texas Heart Institute Journal, Volume 38, No. 5, p. 563; Basics of Blood Management, p. 2; and Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Volume 4, No. 2, p. 39 ilaali.
^ KEY. 10 The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Volume 89, No. 6, p. 918; and Heart, Lung and Circulation, Volume 19, p. 658 ilaali.
^ KEY. 14 Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Volume 4, No. 2, page 39.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Baatirii
Baatiriin elektirikii meeshaa seelii elektirookeemikaalaa of keessaa qabu yoo ta'u hojiinsaas anniisaa keemikaalaa gara anniisaa elektirikiitti jijjiiru dha. Seelin tokko tokkoonsaa moggaa poozatiivii, ykn kaatodii, fi moggaa nageetivii, ykn anoodii qaba. Elektiroolaayitoonni ayonoonni elektiroodota ykn moggaa lamaan gidduu akka yaa'u godhu, kunis karantiin baatirii keessaa yaa'ee hojii akka hojjatuu godha.
Baatiroonni dursaa (primary battery) yeroo tokkoo faayidaarra oolanii achii booda kan gatamani dha; elektiroodonni isaanii yeroo baatiriin hojjatu akkaataa duubatti deebi'uu hin dandeenyeen jijjiiramu. Fakkeenya gaarin baatirii alkaalayinii kan meeshaalee socho'an baayyeen itti fayyadamanii fi kan ifaaf tajaajilu dha. Baatiriin lammaffoo (kan chaarjeffaman) yeroo baayyee chaarjii godhamuu fi faayidaarra ooluu danda'a; qabiyyeen elektiroodii kan jalqabaa yeroo karantiin faallan keessa darbe bakka duraatti deebi'a. Fakkeenyaaf baatirii liid-asidii kan konkolaataa keessatti itti fayyadmnu fi baatirii liitiyeem ayoonii kan elektirooniksii socho'u keessatti itti fayyadamnu kaasun ni danda'ama. Baatiriin bifaa fi danaa addaa addaatin dhufa, seelii baayyee xiqqishuu kan meeshaa warra gurri dabarsu gargaaruu fi sa'aatii harkaatii humna kennuu hanga baatirii guddinaan amma kutaa tokkoo ga'u kan anniisaa waljijjiirraa bilbilaa fi daataa senterii kompitaraaf dhiyeessuu ta'uu danda'a.
Akka tilmaama bara 2005tti, wagga waggaadhan daldallii baatirii qarshii biliyoona $48 baasa, waggaatti guddina dhibbantaa 6% ta'us agarsiisa.
Baatiriin boba'aa bebbeekkamoo akka gaazoliinii caala anniisaa xiqqaa qaba. Kana garuu amma tokko baatiriin anniisaa isaanii akka elektrikiitti (kan gara hojii makaanikaalitti karaa jijjiirramu) waan kennaniif ni fura, karaa biraa boba'aan injiinii keessatti gara hojiitti yeroo jijjiiramu annisaansaa baayyee xiqqaa dha.
Contents
- 1 Seenaa
- 2 Akkaataa Ittiin Hojjatu
- 3 Akaakuu Baatirii
- 4 Kemistirii Baatirii
- 5 Wabii
Seenaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Jechi baatirii jedhu meeshaa elektirikaalii ibsuuf kan jalqaba fayyadame Beenjamin Firaankiliin ture, kunis bara 1748 Leyden jars baayyee ibsuuf qawwee baayyee kan yeroo sana baatirii jedhamuun wajjin wal fakkeessee (Beenjamin Firaankiliini jecha kana waraanarraa ergifate, baatiriin waraana keessatti meeshaa waraana waliin wajjin tajaajilan ibsa). Alesaandiroo Vooltaa baatirii elektirookeemikaalaa kan jalqabaa kan vooltaayik paayil jedhamau bara 1800tti hojjate. Kunis koopparii fi zinkii walirratti tuullame yoo ta'u gidduusaanii waraqaa bishaan soogiddaa keessa cuubametu jira, baatiriin kun karantii baayyee hin jijjiiramne yeroo dheeraaf maddisiisa. Vooltan voolteejin baatirii kun sababa walnyaatinsa keemikaalaa ta'uu hin hubanne. Vooltan seelonni inni uume kun madda anniisaa hin dhumneeti jedhee amana, fana maleesi nyaatamuu elektiroodota baatiriirra ga'u akka waan nuffisiisaa tokkootti qofa ilaale, akka waan hojii baatirii keessatti hafuu hin dandeenyeetti hin ilaalle. Bara 1834tti, Maayikil Faradaay nyaatamuun elektiroodotaa walnyaatinsa keemikaalaa geggeeffamuun kan dhufu ta'uu fi kan hin oolle ta'uu agarsiise.
Baatiroonni jalqabaa yaalii adda addaa hojjachuuf baayyee murteessoo kan turan yoo ta'u, garuu voolteejin isaanii kan jijijjiiramuu fi karantii guddaa yeroo dheeradhaaf kennuu kan hin dandeenye turan. Baatiriin seelii Daanish jedhamu, kan bara 1836tti kemistii biyya Biriiteen Joon Firedriik Daani'eelin kalaqame, baatirii akka madda elektirikiitti tajaajile kan jalqabaa ti. Baatiriin kun madaala industirii ta'e, akkasumas cimdaa telegiraafii keessati akka madda anniisaatti baayyinaa itti fayyadamuu jalqaban. Baatiriin kun huubboo koopparii kan bulbula kooppar salfeetin guuttame qabata, kana keessa huubboo suphee salfariik asidii fi elektiroodii zinkiitu qabatutu jira.
Seelonni jiidhaan elektiroolaayitii dhangala'oo fayyadamu, kunis yoo seeran qabamuu baate dhangala'uu fi cobuu danda'a. Namoonni baayyen huubboo fuullerraa hojjatame ruuqolee kana qabachuuf itti fayyadamu turan, kunis salphaatti akka caban godhe. Amaloonni akkanaa kun seelii jiidhan meeshaale socho'aniif mijataa akka hin taane godhe. Dhuma jaarraa 19ffaa keessa, baatiriin seelii gogaa kalaqame, isaanis meeshaalee socho'aniif humna dhiyeessuuf mijataa ta'an. Baatiriin seelii gogaa elektiroolaayitii dhangala'oo waan furdaa hin dhangalaanen bakka buusan.
Akkaataa Ittiin Hojjatu[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatiriin aannisaa keemikaalaa qajeeltodhaan gara anniisaa elektirikiitti jijjiira. Baatiriin seelii vooltaayik muraasa of keessaa qaba. Seeliin tokkoo tokkoonsaa walakkaa-seelii lama qaba, walakkaan-seelii elektiroolaayitii elektirikii dabarsu fi anaayonii fi kaatayonii of keessaa qaba; kunis karaa siiriyesiin walqabata. Walakkaan-seelii tokko elektiroolaayitii fi elektiroodii nageetiva ta'e qaba, elektiroodii kanatti anaayoniin (ayoonota chaarjii nageetiva ta'e qaba) itti godaanu; walakkaan-seelii kan biraa ammoo elektirolaayitii fi elektiroodii poozatiiva ta'e qaba, elektiroodii kanatti kaatayooniin (ayoonii charjii poositiiva ta'e qabu) itti godaanu. Walnyaatinsi redksii baatirii kana humna maddisiisa. Kaatayoononni yeroo baatiriin chaarjii ta'u kaatodii irrattii ni hirrifamu (elektiroonin itti dabalama), anayoononni ammoo yeroo dischaarjii ta'u anoodii irratti ni oksideeffamu (elektiroonin irraa fudhatama).
Seelii-walakkaan tokko humna elektiroomootivii (electromotive force - emf) qaba, kunis dandeettii inni karantii elektirikii keessoo seelii irraa gara duuba seelitti oofuf qabuun murteeffama. emf dhugaa garaagarummaa emf walakkaa-seelii lamaani ti. Kanaafuu, yoo elektiroodonni emf fi qabaatan, emfn dhugaa dha; jecha biraatin, emf dhugaa garaagarummaa dandeettii riddaakshinii walnyaatinsa-walakkaa ti.
Humna elektirkii hoofu ykn kan moggaa seelii baatirii hoofu voolteejii moggaa (terminal voltage) jedhama, voolteejidhaan safaramas. Voolteejin moggaa, kan seelii chaarjii gochaas ta'ee dischaarjii gochaa hin jirree tokko voolteejii sarkiyuutii banaa jedhama, kuns emf seelichaa wajjin wal qixxee dha. Sababa ittisa keessootiin (internal resistance), chaarjin moggaa seelii dischaarjii gochaa jiruu tokkoo voolteejii sarkiyuutii banaarra xiqqaa dha, kan seelii chaarjii gochaa jiruu ammoo voolteejii sarkiyuutii banaa ni caala. Seelii yaadaa kan baayyee bayeessa ta'e ittisa keessaa xiqqoo qofa qabaata, hanga dhumutti voolteejin moggaa seranaa qabaata, achii booda 0tti gadi bu'a. Yoo seelin akkasii voolteejii 1.5n odoo hin jijjiiramin qabaatee fi chaarjii kolombii tokkoo kuusee kaa'e, achii booda yoo guutummaan dischaarjii godhe hojii juulii 1.5 ta'u hojjachuu danda'a. Seelii dhugaarratti garuu, ittisni keessoo yeroo dischaarjin godhamu ni dabala, akkasumas voolteejiin sarkiyuutii banaa yeroo dischaarjiin godhamu ni hirrisa. Yoo giraafin voolteejii fi ittisaa yeroo irratti hundaa'ee kaafame, suurri uummamu yeroo baayyee qonyoo dha; bifti qonyoo kanaa kemistirii fi tarreeffama keessa seelotaa irratti hundaa'ee ni jijjiirama.
Voolteejin moggaa seelii irratti uummamu humna walnyaatinsi keemikaalaa elektiroodota fi elektiroolayitoota gidduutti ummamu baasu irratti hundaa'a. Seelin alkaalayinii fi zinkii-kaarbonii kemistirii addaa qaba, garuu tilmaamaan emf vooltii 1.5 qaba; akkasumas seelonni NiCad fi NiMH kemistirii addaa qabu, garuu tilmaamaan emf vooltii 1.2 qabu. Seelonni liitiyemii garuu emf vooltii 3 ykn sanaa ol qabu.
Akaakuu Baatirii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatiroonni baatirii dursaa (primary battery) fi baatirii lammaffootti addaan qooddamu:
- Baatiroonni dursaa haala duubatti deebifamuu hin dandeenyeen, anniisaa keemikaalaa gara anniisaa elektirikiitti jijjiiru. Yeroo ruuqonni walnyaatana dhuman, baatirii sanatti anniisaa deebisuun hin danda'amu.
- Baatiroonni lammaffoo chaarjeffamuu danda'u; kana jechuun, walnyaatinsi keemikaalaa geggeeffame duubatti deebifamuu danda'a, kanas anniisaa elektirikii seelii sanatti gad-lakkisuun raawwatama. Chaarjessuun kun baatirii sana gara ruuqolee jalqaba qabatuutti deebisa.
Baatiroonni dursaa muraasni, fakkeenyaaf kan sarkiyuutii telegiraafiif itti fayyadaman, elektiroodii isaanii jijjiirun hojiitti deebifamu. Baatiriin lammaffoo, sababa bittinaa'uu wantoota ka'aa baatirichaa, elektiroolaayitii dhabuu fi nyaatama sibiila keessa isaarran kan ka'e, yeroo daangaa hin qabneef chaarjeffamuu hin danda'an.
Baatirii Dursaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatiriin dursaa, ykn seelin dursaa, yoo walittii qabaman battalumatti karantii maddisiisuu jalqabu. Baatiroonni kun meeshaale socho'an kan karantii xiqqaa barbaadan, kan darbee darbee qofa fayyadaman, ykn bakka madda anniisaa biraarraa fagoo ta'etti waan akka akeekkachiisaa (alarm) fi sarkiyuutii walqunnamtii keessatti bakka anniisan elektirikii darbee darbee qofa jirutti tajaajilarra oolu. Baatiriin dursaa haala amansiisaa ta'een chaarjeffamu hin danda'an, sababiinsaas walnyaatinsi keemikaalaa geggeeffamee salphaatti duubatti deebi'uu waan hin dandeenyeef, akkasumas meeshaa ka'aan baatirichaas bakka jalqabarrattii irra turetti waan hin deebineef. Oomishtoonni baatirii baatirii dursaa chaarjessuuf yaaluu hin gorsan.
Walumaa galatti, baatiriin dursaa baatirii charjeffamu caalaa rukkina anniisaa guddaa qabu, garuu baatiriin dursaa (baatirii gataman) hojiiwwan anniisaa guddaa barbaadan kan loodii oomii 75 (75Ω) gadi ta'anirratti sirriitti hin hojjatan.
Akaakuun baatirii gatamanii baayyee beekkamaan kan akka Zinki-kaarbonii fi baatirii alkaalaayiniifaa ti.
Baatirii Lammaffoo[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatiriin lammaffoo, seelii lammataa ykn baatirii chaarjeffamanis ni jedhamu, jalqaba odoo itti hin fayyadamin dura chaarjii godhuun dirqama; wayita baayyee yeroo oomishaman meeshaa ka'aansaanii haalata gadchaarjidii ta'erratti argama. Baatiroonni chaarjeffaman karantii elektirikii itti gadi-lakkisuun chaarjeffamu, kunis walnyaatinsa keemikaalaa kan yeroo baatirii sanatti fayyadamaan geggeeffamu gara duubaatii deebisa. Meeshaalen karantii barbaaddamu madaalanii dhiyeessan chaarjerii jedhamu.
Baatiriin chaarjeffamu kan jalqabaa baatirii liid-asidii ti. Teknooloojin kun elektiroolaayitii dhangala'aa baattuu hin saamsamne keessa jiru qabata, kunis baatiriin sun yeroo hunda ol garagaree akka dhaabbatuu fi naannoon baatirii sanaa gaazii hayidiroojinii yeroo garmalee chaarjeffamu baasu akka bittinneessuu danda'uuf jecha qilleensa sirriitti akka argatu gochuu barbaachisa. Baatiriin liid-asidii anniisaa elektirkii inni dhiyeessuu danda'u wajjin yoo madaallame amma tokko ulfina guddaa qaba. Baasin oomishaasaa xiqqaa ta'uunii fi karantii guddaa inni qabu akka baatiriin kun bakka anniisaan (tilmaaman 10Ah ol) ulfinaa fi salphina qabachuu caalaa baayyee barbaachisaa ta'etti akka baayyinaan hojiirra oolu godhe. Faayidaan isaa inni guddaan baatirii konkolaataa ta'uudha, kunis karantii fiinxee amapiirii 450 kenna.
Baatiriin liid-asidii saamsamaa vaalviin too'atamu (baatirii LAVT) industirii konkolaataa keessatti akka bakka bu'aa seelii jiidhaa liid-asidiitti tajaajila. Baatiriin LAVT akka elektiroolaayiitiitti salfariik asidii akka hin sochoone godhame fayyadama, kunis carra inni dhangala'uuf ykn yaasuuf qabu hirrisuun umurii baatirii sanaa dheeressa. Baatiroonni LAVT elektiroolaayitiin isaanii akka hin sochoone godhu. Akaakun lamaan:
- Baatirii jeelii (ykn seelii jeelii) (Gel batteries) elektiroolaayitii amma tokko jajjaboo ta'e fayyadama.
- Baatirii xuuxxama hafaa fuullee (Absorbed Glass Mat) keessatti elektiroolaayitiin hafaaa fuullee addayaatin xuuxxama.
Baatiroonni chaarjeffaman kan salphaatti socho'an "seelii gogaa" saamsame baayyee of keessati qabatu, isaanis tajaajila akka bilbila mobaayilii fi koyyaatif baayyee fayyadu. Seelonni gosa kanaa (tarree kana keessatti rukkinni humnaa fi gatiin dabalaa deema) nikeel-kadimiyeem (NiCd), nikeel-ziink (NiZn), hayidiraayidii sibiilaa nikelii (NiMH), fi liitiyem-ayonii (Li-ion) qabata. Liitiyem-ayoniin gabaa seelii gogaa chaarjeffamuu keessaa isa guddaa fudhata. NiMHn tajaajila baayyee keessatti sababa humnaan caaluuf NiCd bakka bu'eera, garuu NiCd meeshaalee anniisaa, raadiyoo gama-lamaa, fi meeshaalee mana yaalaa keessatti ammallee ni tajaajilu.
Kalaqni dhihoo kana dhufe ammoo baatirii elektirooniksii of keessaa qabu kan akka USBCELL baatiriin AA karaa USBtiin chaarjii gochuu nama dandeessisa, akkasumas qarqaba baatirii gamna (smart battery packs) kan too'ataa haalata-chaarjii fi sarkiyuutii ittisaa kan baatiriin sun garmalee chaarjii fixatee akka hin miidhamne ittisu qabu faa dha. Of-gadchaarjessan gadaanaan (OGG) seelonnii lammaffoon odoo gurguraaf hin bittimfamin dura akka chaarjeffaman godha.
Akaakuu Seelii Baatirii [edit | Lakkaddaa gulaali]
Seelonni elektirookeemikaalaa baayyen uummamaniiru, saxaxaa fi adeemsa keemikaalaa gara garaas qabu; isaanis gaalvaaniik seel, elektirolaayitiik seel, fiyuul seel, filoowu seelii fi vooltaayik paayilii faa dha.
Seelii Jiidhaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Seelii jiidhan elektiroolaayitii dhangala'oo qaba. Maqaan biraa isaan qaban seelii lolaa, kunis sababa elektiroolaayitii dhangala'oon qaama keessoo baatirii sanaa hunda uwwisuuf, ykn seelii qaawwaa, sababiinsaas gaasin yeroo hojjatan isaan uuman yaa'ee gara qilleensaatti waan makamuu fi. Seelii jiidhan seelii gogaa dura kalaqame, baayyinaan elektirookemistirii barachuu keessatti akka meeshaa barnootaatti tajaajilu. Baatiriiwwan kun meeshaa laabiraatorii keessatti argamuu, kan akka biikeriitti fayyadamuun akkamitti akka seelonni elektirookeemikaalaa hojjatu agarsiisuuf jecha salphaatti hojjachuun ni danda'ama. Seelii jiidhaan addayaa kan seelii konsentireeshinii (concentration cell) jedhamu, nyaatama sibiilaa (corrosion) hubachuuf fayyada. Seelii jiidhaan baatirii dursaa (kan hin chaarjeffamne) ykn kan lammaffoo (kan chaarjeffamu) ta'uu danda'a. Jalqabarratti, baatiriin dursaa hundi, seelii Daani'eel dabalatee, huubboo fuulleerraa hojjatame kan gubbaansaa banaa ta'e keessatti seelii jiidhaa ta'anii hojjataman. Baatiriin dursaa kan seelii jiidhaa ta'an kan biraa Leclanche cell, Grove cell, Bunsen cell, Chromic acid cell, Clark cell, fi Weston cell dha. Baatirii seelii gogaa jalqabaa hojjachuuf kemistirii seeli Leelaanchitu hojiirra oole. Seelii jiidhan ammallee iddoowwan akka baatirii konkolaataa fi industirii humna eeggataa kan akka iswiichi giir (switchgear), telekoominikeeshinii, ykn UPS gurguddaa keessatti ni tajaajilu, garuu idoo baayyetti baatiriin seelii jeel bakka bu'aniiru. Tajaajilli akkasii baayyinaan seelii liid-asidii ykn nikel-kaadimiyemii fayyadamu.
Seelii Gogaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Seelii gogaan elektiroolaayitii baayyee furdaa (paste) fayyadamu, kunis jiidha xiqqoo kan karantiin akka yaa'u godhu qofa qaba. Haala faallaa seelii jiidhaa ta'een, seelii gogaan gara kamittuu yoo garagalee ni hojjata, kunis dhangala'aa bilisaan socho'u waan hin qabnee fi; amalli kun seelii gogaa meeshaalee socho'aniif mijaataa taasisa. Yoo wal dorgomsiifaman, seelii jiidhan jalqabaa qabduu fuullerraa hojjatame waan ta'eef kan salphaatti cabu ture, kunis karaa gubbaa banaa yoo ta'u uleen liidii keessa gadi cuubbama ture, akka hin dhangalaaneef of eeggannoo barbaada ture. Hanga baatiriin jeel oomishametti, baatiriin liid-asidii socho'uu danda'uu fi fayyummaa (safety) seelii gogaan qabu hin qabu ture.
Seelii gogaan baayyee beekkamaan baatirii ziinki-kaarbonii ti, yeroo tokko tokko seelii Leelaanchi gogaa jedhama. Baatirii ziinki-kaarbonii, akkumaa baatirii alkaalaayinii, yaadan voolteejii 1.5 qaba; kunis lamaanuu ruuqolee ziinki-maangaaneez daay'oksaayidii waan fayyadmaniifi.
Seelii gogaan beekkamaan anoodii ziinkii qaba, yeroo baayyee qabduu huubboo akmooyyee qaba, kaatodiinsaa ulee kaarboonii fi kan garaa walakkaa jiru dha. Elektiroolaayitiinsaa ammooniyeem kilooraayidii furdaa hin dhangalaane kan anoodii ziinkitti aanee jiru dha. Iddoon hafe kan elektiroolaayiitii fi kaatodii kaarbonii gidduu jiru dhangala'aa furdaa isa lammaffaa ammooniyeem kilooraayidii fi maangaaneez daay'oksaayidii qabata. Maangaaneez daay'oksaayidiin akka depolariseritti tajaajila. Saxaxa tokko tokko keessatti, ammooniyeem kilooraayidiin ziinki kiloraayidiidhan bakka buufma.
Soogidda Bulbulame[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatiriin soogidda bulbulamee baatirii dursaa ykn kan lammaffoo kan soogidda bulbulame akka elektiroolaayitiitti fayyadmanu. Yeroo oo'a guddaa keessatti waan hojjataniif oo'i akka keessaa alatti hin baane sirriitti saamsamuu qabu.
Eeggataa (Reserve)[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatirii eeggataan (reserve battery) addaan diiggamee (akka humna hin kennine godhamee) yeroo dheeradhaaf kaawwamuu danda'a (tarii waggoota dheeraaf). Yeroo barbaaddamu, baatiriicha walitti deebifama (fkn elektiroolaayitii itti dabaluu); tokkicha walitti deebifamnaan, baatirichi chaarjii ta'e hojiif qophii ta'a. Fakkeenyaaf, baatiriin fiyuuzii qawwee elektiroonikiin hojjatuu irratti itti fayyadaman, qawween yeroo dhuka'e ka'u: safisni sun haguuggaa elektiroolaayitii cabsuun baatiriin sun akka ka'u godha, kunis sarkiyuutin fiyuuzii anniisaa akka argatu godha. Baatiriin eeggataa yeroo dheera erga kuufamanii booda (waggaan kan lakkaawwamu), baayyinaan umurii gabaabaaf qofa (sekendii ykn daqiiqaa) akka hojjatu godhameet saxaxama. Baatiriin bishaanin kaafamu, meeshalee qorannoo garbaa ykn meeshaalee waraanaa yeroo bishaan keessa seenan akka hojjatu godhu.
Hujjeeffama Seelii Baatirii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Amallii baatirii marsaa fe'iisaa (load cycle) irratti, marsaa chaarjessuu irratti, ykn umurii irratti hundaa'un jijjiiramuu danda'a, kunis saba kemistirii keessoo, xuuxxama karantii, fi tempireecharaa tini.
Kemistirii Baatirii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatirii Dursaa fi Amaloota Isaanii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Baatirii Lammaffoo fi Amaloota Isaanii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Wabii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Power Shift: DFJ on the lookout for more power source investments. Draper Fisher Jurvetson. Retrieved 20 November 2005.
- Bellis, Mary. History of the Electric Battery. About.com. Retrieved 11 August 2008.
- http://environment.nationalgeographic.com/environment/energy/great-energy-challenge/battery-quiz/
- Bellis, Mary. Alessandro Volta – Biography of Alessandro Volta – Stored Electricity and the First Battery. About.com. Retrieved 7 August 2008.
- Stinner, Arthur. Alessandro Volta and Luigi Galvani (PDF). Retrieved 11 August 2008.
- Electric Battery History – Invention of the Electric Battery. The Great Idea Finder. Retrieved 11 August 2008.
- Battery History, Technology, Applications and Development. MPower Solutions Ltd. Retrieved 19 March 2007.
- Borvon, Gérard (10 September 2012). "History of the electrical units". Association S-EAU-S.
- "Columbia Dry Cell Battery". National Historic Chemical Landmarks. American Chemical Society. Retrieved 25 March 2013.
- Terminal Voltage – Tiscali Reference. Originally from Hutchinson Encyclopaedia. Retrieved 7 April 2007.
- Howstuffworks "Battery Experiments: Voltaic Pile". Accessed 10 April 2007.
- Howstuffworks "Battery Experiments: Voltaic Pile". Accessed 10 April 2007.
- ↑ "Battery Experiments: Voltaic Pile". Acc


text:
--MALE-- illai illai solla oru kaNam poadhum illai enRa sollaith thaanguvadhenRaal innum innum enakkoar jenmam vaendum enna solli poagiRaay sandhanath thenRalai jannalgaL dhaNdiththal niyaayamaa kaadhalin kaeLvikku kaNgaLin badhil enna mounamaa mounamaa anbae endhan kaadhal solla nodi onRu poadhumae adhai naanum meyppikkaththaanae pudhu aayuL vaeNdumae illai illai solla oru kaNam poadhum illai enRa sollaith thaanguvadhenRaal innum innum enakkoar jenmam vaendum enna sollai poagiRaay enna sollai poagiRaay sandhanath thenRalai jannalgaL dhaNdiththal niyaayamaa kaadhalin kaelvikku kangalin badhilenna mounamaa mounamaa anbae endhan kaadhal solla nodi onRu poadhumae adhai naanum meyppikkath thaanae pudhu aayuL vaeNdumae illai illai solla oru kaNam poadhum illai enRa sollaith thaanguvadhenRaal innum innum enakkoar jenmam vaendum enna solli poagiRaay enna solli poagiRaay idhayam oru kaNNaadi unadhu bimbam vizhundhadhadi idhudhaan un sondham idhayam sonnadhadi kaNNaadi bimbam katta kayir onRum illaiyadi kaNNaadi oonjal bimbam aadudhadi nee onRu solladi peNNae illai ninRu kolladi kaNNae endhan vaazhkkaiyae undhan vizhiviLimbil ennaith thuraththaadhae uyir karaiyaeraadhae illai illai solla oru kaNam poadhum illai enRa sollaith thaanguvadhenRaal innum innum enakkoar jenmam vaendum enna solli poagiRaay enna solli poagiRaay sandhanath thenRalai jannalgaL dhaNdiththal niyaayamaa kaadhalin kaelvikku kangalin badhilenna mounamaa mounamaa vidiyal vandha pinnaalum vidiyaadha iravu edhu poovaasam veesum undhan koondhaladi ivvulagam iruNda pinnum iruLaadha baagam edhu kadhir vandhu paayum undhan kaNgaLadi pala ulaga azhagigaL koodi un paadham kazhuvalaam vaadi en thaLir malarae innum thayakkamenna ennaip puriyaadhaa idhu vaazhvaa saavaa enna solli poagiRaay enna solli poagiRaay enna solli poagiRaay enna solli poagiRaay niyaayamaa enna solli poagiRaay enna solli poagiRaay mounamaa mounamaa enna solli poagiRaay
Enna Solli Song Lyrics
Leave an Opinion


text:
Gabaasa Qeerroo Magaala Haratoo Guraandhala 24,2015
Godina Horro Guduruu Wallaggaa aanaa Jimmaa Gannatii magaala Haratoo irraa gabaasi Qeerroo akka ibsutti mana barumsaa sadarkaa 2ffaa magaala Haratoo rakkoo bulchitootaa fi sirna barnootaa waliin wal qabatee diddaa kaasuun manni barnootaa dhaabbate.
Dorgommiin barnoota biyyoolessaa guutummaa biyyatittii keessatti ta’een wal qabatee barattooti Oromoo kanneen naannoo kaanii irra haalaan miidhamaa ta’uu fi rakkoon qaalawiinsa jireenyaa waliin wal qabatee diddaan ka’aa jira. Tigraayii fi ilmaan Tigree sadarkaa kana keessa hin jiran wal hin madaallu jechuun barattootni kutaa 9ffaa fi 10ffaa walii galatti barattootni 1,627 akkasuma barattootni kutaa 11 fi 12 baratan walii galatti barattoota 588 akka walii gala barattoota kanaatti, barattoota 2,215 guraandhala 9,2015 irraa kaasanii barumsa dhaabuun hanga har’aatti barumsatti kan hin deebinee fi manneen barnootaa magaala kanaa cufamee akka jiru odeessaan achirraa nugahaa jiru addeessa.


text:
Monthly Archives: January 2015
Wallagga,Horroo Aanaa Jimmaa Gannatii Keessatti FDG Haala Jabaa Ta’een Qabatee Rakkoon Bulchiinsa Wayyaanee Mudate.
Gabaasa Qeerroo Jimmaa Gannatii Amajjii 30,2015
Ammajjii 29,2015 Godina Dhiha Oromiyaa Horroo Guduruu Wallagga Aanaa jimmaa Gannatiitti Tajajila Ibsaa, Bishaanii fi daandii konkolaataa dhabuun wal qabatee Uummatni fi Dargaggootni gaaffii barattoota mana barumsaa sadarkaa 2ffaa fi qophaa’inaa fi sadarkaa tokkoffaa cina dhaabbachuun gaaffii mirgaa finiinsuun Mootummaa Wayyaanee irratti FDG kaachisan. aanaa Jimmaa Gannatiitti rakkoon ibsaa haalaan kan jabaatee yoo ta’u, baatii tokkoo oliif Uummatni utuu gyyaa tokko illee ibsaa hin argatiin turuun FDG kaasuun Wayyaanee dura akka dhaabbatu dirqamsiisee jira.
Goototni barattiitni Oromoo aanaa Jimmaa Gannatii Mana Barumsaa Sadarkaa 2ffaa fi Qophaa’ina irra baratan Ammajjii 29/2015 Gaaffii mirgaa finiisuun sagalee mormii fi dhaadannoo mootummaan Wayyaanee nu hin bulchituu, filannoo sobaan hin gowwonfannuu, Tajaajjillii human ibsaa fincaa’aa uummata Oromoof ooluu qaba. Utuu hidhaan fincaa’aa human ibsaa MW guddaa maddisiisee Oromiyaa irra darbee tigiraayiif tajaajiluu nuti jiraattootni naannoo ibsaa dhabnee rakkachuun tuffii, garbummaa fi roorroo garbomsaan nurratti rawwachaa jiru nurraa dhaabbachuu qaba, wayyaaneen nurraa buqqa’uu qabdi jechuun baratootni Oromoo gaaffii finiinsuun sagalee
mormii guddaa dhageesifatan.
Aanaa Jimmaa Gannatii keessaatti uummatni Oromoo tajaajila ibsaa malee tajaajila daandii konkolaataa ga’aa dhabuu, tajaalilaa bishaanii fi Yaalaa sirrii illee dhabuun uummaatni Oromoo Aanaa kanaa akkuma uummata Oromoo godinoota kaanii fi Aanaawwaan kaanniitti rakkoo ulfaataa keessa jiraachuun uummatni roorroo baachuu dadhabee gara FDGtti akka seenu dirqee jira. Goototni Barattootni Oromoo M/B sadarkaa 2ffaa fi Qophaa’inaa Jimmaa Gannatiis baatii kana guutuu humni ibsaa aanaa keenya irraa cituun Qormaataa Semistera kanaa waan ittin qo’annuu fi dubbifnuu dhabuun hedduu rakkachaa turre, qabxiin barattoota baay’ees sababaa kanaan gadii bu’ee argamaa jira, Egaa haamma yoomitti garbummaa keessa jiratna jechuun gaaffii mirgaa karaa nagaa derikteera Mana barumsichaatti dhiyeeffachuun Derikteerrii mana
barumsaa gaaffii barattootaa qaama dhimmi ilaalutti dabarsuun deebii sirna kennuu irra isin ABO dha jedha barattoota Oromoo jeequu waan filateef goototni barattootni Oromoo fincilaan dura dhaabbachuun sagalee mormii guddaa dhageesisuun uummata magaalaa fi baadiyaa jiraatu dhageesifatan, kanuma irra ka’uun Amajjii 30/2015 Barattootni manneen barnootaa sadarkaa 1ffaa Jimmaa Gannatiis Sagalee mormii sirna
cunqursaa wayyaaneef qaban itti fufuun dhageesisaa jiru, Uummatni Oromoo Aanaa kanaas barattoota Waliin ka’ee FDG waliigalaa qabsiifamuuf jiraachuu madden keenya Aanaa Jimmaa Gannatii rrraa gabaasa.
Barruuleen Warraaqsaa fi Dhaadannoon Qeerroo Godina Gujii Aanaa Garagaraa Keessatti Maxxanfamee, Bittimfame Uummataanis Raabsame.
Gabaasa Qeerroo Godina Gujii aanaa Shaakkisoo Amajii 30,2015,
Dargaggootni fi Qeerroon oromoo godina Gujii kaleessa Amajii 29 aanaalee garagaraa Gujii keessatti waraqaalee dhaadannoo bittimsuun mootummaa Wayyaanee rifaasisuu fi uummatnis dammaqsuun Qeerroon gabaase, baatiima kana keessa mootummaan wayyaanee rakkoo uummanni jiraattotni Gujii miliyoonaan lakkaawamu rakkina daandii fi ibsaa qabaachuu,rakkina isaanis furmaata itti gochuuf, yeroon filannoon jala gahetti hojii misoomaa daandii baasuu fi ibsa uummataaf galchuu irratti caasaa isaa misoomaa gara bobbaasee jiraachuu miidiyaa of harkaa qabu RTVOn lallabaa ture, odeessi midiyaa Wayyaannootan darbu uumata biyyattii biratti odeessa kijibaan darbu malee kan haqa of keessaa qabu akka hin taane saboonni biyyattii gahaatti ni beeku. Haala kanaan Qeerroon godina Gujii keessa jiraatu olola mootummaa Wayyaanee soba of keessaa qabu ifatti saaxile, dhaadannoolee:-Mootummaan wayyaanee waggaa 25 aangoo ture keessatti rakkoo uummataa
furuu hin dandeenye,Daandii baasuu fi ibsaa galchuun mootumma wayyaaneef dadhabbii tahe,
kanaaf nurraa haa ka’u,Dirqamaan kaardii filannoo hin fudhannu,Humni waraana mootummaa nu keessa hin deemin nu keessaa haabahu,Nuti bilisummaa barbaanna,walabumaatti ammanna! Oromiyaan kan oromooti, kan habashaa miti!Mirgi keenya nuuf haa kabajamu!Mootummaa sobduu hin barbaannu!Mootummaan Wayyaaneen ajjeesaadha, saamtuudha, aangootti fufuu hin qabu!
Dhaadanollee hedduun uummata keessatti aanaalee adda addaa keessatti darbatamuun bittimfamee jira, uummannis har’a akkuma jirutti waraqoota faca’e kanatti gurra dhaabuun gammachuun itti dhagayame, diddaan isaaniis dargaggoota godinichaa waliin hiriiruuf mootummaa Wayyaanee dura dhaabbachuun falmii gaggeessuu kutatan,dhaadannon Qeerroo kaleessa galgala ka’ee aanaalee hunda keessatti naannoo mana barumsaatti faffaca’uu fi bakka uummanni arguttis maxxanfamuun dhagayame, kanumaan har’as barattootni kanneen akka mana barumsaa sadarkaa lammaffaa, qophaayinaa aanaa Shaakkisoo barumsa dhaabuun dhagayame.
Seife Nebelbal Radio, January 30, 2015
Horsiisaan Bultooti Oromoo Godina Baalee, Aanaa Dawwee Sarar Hidhattoota Somaalee Waliin Walitti Bu’uu Gabaasi Naannichaa Addeessa
Gabaasa Qeerroo Baalee, Ginniir Irraa Amajii 30,2015
Wayyaaneen uummata Oromoo irratti saboota Somaalee irratti kaastee akka jirtu kanaan duras gabaasaan kana fakkatu yeroodhaa yerootti dhiyaataa ture,lafa qote bulaa humnaan meeshaadhaand doorsisuun kan ofii taasifatan, horiin qote bulaa humna addaa Somaaleen oofamee saamichi uummata irratti gaggeeffama jiraachuu kanaan dura gabaasuun keenya ni yaadatama.
Haaluma kanaan har’a godina Baalee aanaa Dawwee Sarar jedhamtu keessatti Uummanni Oromoo Baalee aanaa kanaa fi humni addaa Somaalee walitti bu’iinsi guddaan ta’e, humni waraana Somaalee konkolaataa bulchiinsa aanaa Dawwee Sarar fudhachuun qajeele,horiin uummataas humnaan oofamuu irraan uummanni abbaan qabeenyaa utuu jirruu saamamnaa jechuun dura dhaabbate dhukaasnis uummata horsiisee bulaa Oromoo irratti dhuka’e horsiisee gama lachuun irraa gaaga’ami akka gahe gabaasa naannicha irraa nu gahe beeksisa.
Horsiisee bulaan Baalee aanaa Dawwee hedduun haala kanaan akka gaaga’amanii jiran lakkoofsa hin qabu jedha Qeerroon, kun tahuun isaa har’a Amajii 30/2015 ganama sa’a 4:00-7:00 gidduutti akka sa’a naannootti yoo tahu godina Baalee aanaaleen 10 ol tahu gara aanaa bakka walitti bu’iinsi jiru kanatti uummanni imalaa jiraachuun dhagayamaa jira, kunis diddaa jabaa warra somaalee waliin gaggeessuuf uummanni Oromoo of qopheessee qajeelee jiru aanaalee: Ginnir ,Gaashara,Goobbaa, Raayituu,Daawwee,Daawwee Qaaccan,Beeltuu, Sawweenaa,Barbaree, fi kkf gara sanatti bobbahee humnaa fi kaayyoo tokkoon lola irratti hirmaachuf deemsa taasisee jira, mootummaan Wayyaanee saba bicuu somaalee waan uummata irratti kaaseef gidduu goree dhaabsisuu kan hin dandeenyeef kun kaayyoo isaati uummannis kana hubatee waan jiruuf mormii gara lachuutti taasisuudhaaf diddaa jabaan ka’ee akka jiru odeessaan Qeerroo addeessa, uummanni keenya rasaasaan madaa’e danuudha. Qeerroonis kana keessatti uummata isaa waliin hiriiree diina uummata Oromoo lakkuu tahee itti dhufe waliin fincila adeemsisuu haamilee fi yaada tokkoomeen eegalee jira.
Sagalee Qeerroo Qophii Amajjii 30, 2015/ Diddaa Aanaa Jimmaa Horroo Irratti Qophii Addaa.
ለድል ተሰማራ!!
ለድል ተሰማራ!!
Masarat Tulluu Irraa
ውጭ ሀገር ተቀምጦ ምን ሊፈይድ ወሬ፡
ወገን ሲጨፈጨፉ በነጋ በጠባ፡
በገዥዎች ትእዛዝ በካዲዎች ደባ፡
በስርቤት ታጒሮ በሳት ሲጠበስ፡
በውነት ፉጡራነን ለወገን ምን ደርስ?
በሳይበሩ አለም የምንኖር በአፉ፡
ዘራችን በጥይት እንደ ቅጠል ሲርግፉ፡
ሰው ሆነን ለመኖር ምንድን ነው ትርጉሙ፡
በተግባር የሌለን ሁሌ ማጉረምረሙ፡
የቡና ላይ ወሬን እርም ብለን ተፉተን፡
ለድል እንነሳ እንታገል ተግተን፡
ሁሌ ከምንኖር እንባ እያነባን፡
ለድል እንነሳ ባንድ ላይ ሆነን፡
የትላንቱ ህፃን ሞትን ሲደፉር፡
መሆናችንን አውቀን ከሞት የማንቀር፡
ዝም ብለን ከምናልፉ ለወገን ሳንሰራ፡
ሀሜት አስወግድህ ለድል ተሰማራ፡
ነፃነት አይመጣም ቁጭ ብሎ በወሬ፡
መጣላችን ያብቃ ተገለን እንዳውሬ፡
ለድል ተሰማራ
Sagalee Simbirtuu Qophii Amajjii 29,2015
Oromo Voice Radio (OVR) Broadcast, January 28, 2015
Filannoon Sobaa Bilisummaa Oromoo fi Mirga Sabootaa Hin Fidu Mata Duree Jedhuun Sochiin FDG Magaala Adaamaa fi Naannoo Isheetti Itti Fufe
Amajjii 29,2015 gabaasa Qeerroo Adaamaa, Sochii mootummaan Wayyaanee maqaa filannootin ummata keenya burjaajessu dura dhaabbachuuf ,akkasumas filannoon biyya keenyaa ol’aantummaa paartii biyya bulchu qofaan kan adeemsifamu waan taheef ummatni Oromoo filannoo irraa akka of daangessee QBO faana sochii isaa akka taasisuuf ibsoota ejjennoo fi dhaaddannoowwan garagaraa kaleessa galgala magaala Adaamaa,bishooftuu,duukam fi fantaalle mataa haraa keessatti manneen barnootaa fi waajjiraalee jiran hunda irratti raabsamee jira. dhaaddannoowwan kunis
- Filannoon kijibaa mirga saba keenyaa hin dhugoomsu,akkasumas gabrummaadhaa nu hin baasu
- Filannoon mirga malee dirqamaa miti ,kanaaf kaardii filannoo dirqamaan kennuun haa dhaabbatu
- Barattoonno oromoo sababa gaaffii mirgaa gaafataniif qofa hidhamuu fi ajjeefamuun akkasumas mana barumsaa irraa ari’amuun haa dhaabbatu
- Qote bulaa oromoo sababa investimentiin qe’ee isaa irraa buqqisuun haa dhaabbatu
- Hoogganoota OPDO ergama wayyaanee galmaan gahuuf ummata keenya irratti hojjetan ni balaaleffaffa. fkn 1Abbaa duulaa Gammadaa (minaasee w/goorgis) 2,Kumaa Dammaqsaa (Taayyee Taklahayimaanot) 3,Muktaar Kadiir ,4,Abdul Aziiz Mohaammad fi kkf fa’a
- Ummata oromoo saboota ollaan walitti buusuf daangaa oromiyaa ciruun saba biraaf kennuun haa dhaabbatu
- Ilmaan oromoo oromummaa isaanin yakkamuun akka bineensaa adamsamanii jireenya isaanii irraa hidhaatti guuruun haa dhaabbatu
- Seerri ummata Oromoof hin hojjenne ummata Oromoo irrattis hojjechuu hin qabu.
- HUB-Nuti sabni Oromoo mirgaa fi biyya diinaan nurraa mulqame filannoo sobaatin otoo hin taane qabsoodhan deeffanna- dhalli Oromoo shira mootummaan Wayyaanee uumata Oromoo irratti hojjechaa jiru hubachuun kaardii filannoo dirqamaan nutti laatamu dura haa dhaabbannu -maaster pilaanin finfinnee dhaabbatee otoo hin taane sochii barattoota oromoo dhaamsuf tooftaa bahe ta’uu hubachuun falmii keenya itti haa fufnu
INJIFANNOON UMMATA OROMOOF
Sochii taasifame kana erga agartee tikoonni wayyaanee daran yaaddoo keessa galuun dabballoota ishee magaala keessa facaasun waraqaa faca’e guuraa jiru ,dabalataanis haalichi mataa bowwoo itti tahee waan qabanii fi dhiisan dhabuun rifannoota keessa seenanii jiru Qeerroo naannichaa irraa
Filannoo Sossobbaa/ Walaloo Abdii Baalee Irraa
Filannoo Sossobbaa
Abdii Baalee Irraa
Haa gahuu nagaan koo,hunda Oromootaa,
Jaallaan qabsoof dhuman gootowwan goototaa,
Booranaa fi Baarentuu,ilmaan qabsaa’otaa,
Garaan hin dagannee,yoomuu ni yaadataa,
Rabbii har’aan nu gahetti galata galfataa,
Galanni haa gahuu,rabbii hundaa horataa,
Namoota hagamtuu,Aaammiiiinn jedha laata?
Ajaa’iba rabbii,gochoota Itoophiyaa,
Seerri cabe jedhee,osoo addunyaan iyyaa,
Dimookiraasii jettee,haasofti halkan guyyaa,
Waraanaa fi wareeraan jeeqaa mirga biyyaa,
Nagaan alatti,Dimookiraasiin dhugaa akkamitti tayaa???
Namni Oromummaa qabdu,ilmi Oromiyaa,
Irraa of qusadhaa,gochoota Itoophiyaa,
Harka keessaa fudhaa,gochaan keessaa bayaa,
Tokkummaa jabeessaa,irratti haasayaa,
Gaafas,gaafiin Kenya,galma isaa gayaa
Filannoon sossobaa,sun jarumaaf tayaa,
Diina biyyaa baasuuf,hundinuu qabsaayaa,
Qawwee itti bitadhaa,diina mataa dhayaa!!!
Biyyarraa baqachuun deebii maalii tayaa,
Lammii koo,Oromoo,bakkayyuu wal tayaa,
Dammaqaa dammaqsaa,warri bahaa fi dhiyaa,
Falmaa Itoophiyummaa,fuulduratti bayaa,
Ilmaan Oromootiif,BILISUMMAAn fayyaa,
Kanaaf,sanyii Seemii nurraa kaasuu wayyaa,
Diina mataa dhahuuf,hundinuu qophaayaa,
Deebiin kana hundaa,qawween mirkanaayaa,
Gaaf san,BILISUMMAAn keenyas nutti mi’aayaa!!!
Qareessaa fi qareettiin ilmaan Oromootii,
Biyyarraa baqannee,biyya alagaatittii,
Rakkoo dhaan dhaanamaa,jiraachuun maal buuftii,
Maal maalitti,dhiifne,harmee haadha mootii,
Kan falmaa ishii dhuman leenconni abbootii,
Nuti hoo maaf dagannee,nurraa ooltii duutii,
Moo filannoo sanaan Wayyaaneen nuuf naatii,
Jettanii,teettan moo,yaa foon dhiiga kootii,
Ka’aa yaa lammii koo,gowwaa hin eeginaatii!!!
Qabsoo itti fufaan,Bilisummaan dhuftii,
Qabsaayuu qabaanna,hanga dhumaatittii,
Yoo duunee dhumnellee,seenaan nu yaadattii,
Hanga hundi dhumee,nam-tokko hafutti,
Jabaadhaa socho’aa qabsoon itti fuftii,
Lolu qabna dhiiroo,lama hin jirtu duutii!!!
Amajjii 25,2015,
Barri 2015,bara Bilisummaa Oromoo fi Walabummaa Oromiyaa nuuf haa ta’uu!!!
Yaa Rabbi nu walaboomsi,nu birmadoomsi!!!
Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo Amajjii 28, 2015/ Gabaasa Haala FDG Godina Gujii
Barattooti Oromoo Diddaa Sirnna EPRDF Kaasuuf Jedhu Sababaa Jedhu Irraa Ka’ee Waraanni Wayyaanee Mooraa Yuuniversitii Jimmaa Sakatta’aa Jira.
Gabaasa Qeerroo Jimmaa Amajjii 27,2015
Amajjii 27,2015 Mootummaan Abbaa Irree EPRDF/TPLF dhiphina kasaraa Siyaasaa isa Mudatee jiruun yaaddoo keessa seenuun dargaggootni Oromoo FDG mootummaa irratti kaasuuf qophaawaa jiru yaada jedhuun ka’ee sakatta’iinsa cimaa mooraa Yuunversitii Jimmaa Keessatti gaggeessaa jira.
Guyyaa har’aa balbala Mooraa Yuunibarsiitii Jimmaa irra poolisoota dhaabuun gadi ba’uu fi oldeebi’uu barattootaa irratti guyyaa guutuu sakkatta’insi bifa haaraan eegalame jira.Magaalaan Jimmaas humna waraanaa fi dabballoota milishoota dhiyeenya maqaa Filannoo kijibaa Wayyaanee eegsisuuf jedhuun leenjifamaniin eegama jira. Uummatni Oromoo jirattootni Magaalaa Jimmaa, Aggaaroo, Yabbuu, Asendaaboo, Saqqaa fi Deedoo kardii filannoo sobaa wayyaanotaa ofumaaf hin fudhannu jechuun diddaan uummata itti fufe jira. Lafa dimookiraasiin hin jirreetti kaardii filannoo fudhachuun bu’aa hin qabuu jechuun uummaatni dhaamsa qeerroon dabarsaafii jiru fudhachuun kaardii filannoo fudhachuun faayidaa hin qabu, dura mirgaabbaa biyyuummaa keenyaaf haa falmannuu, Oromoon biyyaa isaa keessatti samamaa, hidhama, ajjeefamaa, qe’eef qabeenya irra buqqifama jira, Barattootni Oromoo gaaffii mirgaa gaaffii dimookiraasii fi nagaa karaa dimookiraasii fi nagaa dhiyeeffatan, gaaffiin barattootni Qeerroon Oromoo gaafatan gaaffii keenya, mootummaan Wayyaanee har’a duula filannoo dimookiraasii sobaa labsu kun gaaffii mirgaa karaa nagaa fi dimookiraasii dhiyaateef diibii ajjeechaa, hidhaa jumlaa, barnoota irraa arii’uu, doorsisuun biyyaa irraa arii’uu deebii godhate; egaa Dimookiraasiin wayyaanee isa kamii? Jechuun uummaatni waliigalee wayyaanee dura dhaabbachuutti jira.
Mootummaan Wayyaanee EPRDF/TPLF sochii uummataa fi qindoomina Qeerroo Bilisummaa Oromootti yaaddoo guddaa keessa galuun human milishaa bifa haaraan leenjisee human waraanaa waliin magaalaa jimmaa fi Yuunibarsiitii Jimmaa irratti bobbaasee eeggicha guddaa godhaa jira, guyyaa har’aas sodaan wayyaanotaa kun daran hammachuun gara sakkatta’insa barattootatti tarkaanfachuun sakkatta’insii bifa haaraa mooraa Yuunibarsiitii Jimmaa irratti gaggeeffama jira.
Goototni Qeerroon barattootni Oromoo nuti Waraanatti hin amannuu waraannii fi sakkatta’insi, filannoon kijibaa warraaqsa FDG ni finiinsa malee dhaabuu fi ugguruu hin danda’u, nuti Dimookiraasii dhugaa barbaadna, gaaffiin keenyaa gaaffii mirga abbaa biyyuummaa gaaffii mirgaa fi Dimookiraasiitii waan ta’eef mirga keenyaa fi hiree uummata keenyaa kabachiisuuf bakka jirruu tokkummaan harka walqabannee ni qabsoofna jechuun dhaamsa dabarfatan!.
Guyyaa Har’aa,Shaggar,Salaale,Manneen Barnootaa Garba Gurraachaa Irratti FDG Barattoota Oromoon Qabate.
Amajjii 27,2015 Garba Gurraacha
Kaaba Shaggar,Salaalee aanaa Garba Gurraachaatti Qeerroon barattootni Oromoo har’a Amajii 27,2015 mana barumsaa qophaayinaa,sadarkaa olaanaa, sadarkaa lammaffaa irratti dargaggoonni Oromoo diddaa sirna Wayyaaneef Fincila Diddaa Gabrumaa kaasan.
Fincilli kun Qeerroon naannicha irratti waraqaa waamichaa barattootaa fi dargaggootaaf taasise irratti hundaayee battalatti kan qabate yeroo ta’u barruuleen Qeerroon tamsa’anis gaaffilee mirgaa kan qabatee jiru waan ta’eef dhadannoon barattooti qabatanii FDG gaggeessaa jiranis kanuma ta’uu Wayyaanee fi bulchitoota naannoo yaaddesse. Haala kanaan dhadatnooleen ka’an keessaa
– Mootummaa gabroonfataan nurraa haa ka’u
– Wayyaaneen abbaa irree sirna cunqursaa dha,
-Lubbuu Oromoota yakka tokkoon malee ajjeefamaniif mootummaan Wayyaanee itti gaafatamuu qaba.
-Dhiigi gootota Oromoo angala’ee hin hafu!
– Hidhamtootni siyaasaa haa hiikaman,
– Mirgi uummata Oromoo haa kabajamuu fi kkf ture,
Hireen Murteefannaa uumata Oromoo haa kabajamu fi kkf ture Humni tika wayyaanee aanaa kana irra jiru haleellaa barattoota irratti fudhachuunis tahe barattootni dhagaa darbuun namootni miidhaman hedduu akka tahe odeessaan addeessa. Diddaa manneen barnootaa garagaraa aanaa kana keessatti eegalee jiru wal hidhataan hanga uummata kaasutti deemaa akka jiru gabaasni addeessaa jira, dhimmi FDG dabalataan baldhinaan ni gabaafama.
Baalee,Yuuniversitii Madda Walabuutti Nyaataan Wal Qabatee Barattootni Gaaffii Kaasuun Dhaadannoo Dhageessisan,Waraanni Wayyaanees Garasitti Bobbahe
Amajjii 27,2015 Uni Madda Walaabuu
Baalee, Yuuniversitii Madda Walaabuu keessatti halkan edaa Amajjii 26,2015 barattootni Oromoo gaaffii mirgaa kaasan.bDiddaan barattoota Oromoo yeroo kana ka’e dhimma nyaataan kan wal qabate, dursa ganama Amajii 26,2015 nyaatni qulqullina dhabuu irraan, nyaata guyyaa lama sadii bule barattootaaf dhiyeessuu barattootni muraasni dhukkubaan saaxilamuun manni yaalaa rakkoo nyaataan dhibeen kun barattoota irratti argamuu mirkaneessuun gaaffiin barattootaa mootummaan Wayyaanee ilmaan Oromoo rasaasni dadhabnaan, hidhaan, ajjechaan dadhabnaan amma karaa nyaataan barattoota Yuuniversitii miidhuu eegale jechuun halkan edaa fincilli jabaan mooraa keessatti akka ka’ee gabaasni addeessa. Barattootni oromoo moorichaas gaaffii mirgaa kan abbaa biyyummaatti jijjiiruun halkan guutummaa mooraa keessa deddeebi’uudhaan dhaadannoo dhageesisaa bulan,kanumaan mootummaan humna waraana akka amala isaa naannoo Yuuniversitii mooraa Madda Walaabuutti bobbaasaa jira.
Har’a guyyaa dabalatee halkan kanas garasitti humni waraana isaa ramadamee guuramaa jira,fincilli ka’uun mooraa kanatti daran mootummaa sodaachisuun dhagayamee jira,gaaffiin barattootaa kan mirgaa haalaan kan wal qabatee jiru itti fufuun ammas dhagayamaa jira.
SBO Amajjii 28 Bara 2015. Oduu, filannoo wayyaanee irratti gaaffii fi deebii jiraataa Godina Arsii Lixaa Obbo Nageessoo Bushee kutaa dhumaa fi SBO Sagantaa Afaan Amaaraa
Oromo Voice Radio (OVR) Broadcast, January 26, 2015 with 15 minutes Oromia Insight
Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo Qophii Amajjii 26, 2015
Wallagga,Godina Horroo Guduruu Aanaa Jaardagaa Jaartee Keessatti FDG Humna Mootummaan ol Tahe Dhohe.
Gabaasa Qeerroo Aliboo Amajjii 26,2015
Mootummaan abbaa irree Wayyaanee Bara filannoo 2015 kana milkeessuudhaaf duula Kaardii fudhadhaa humnaan gaggeessaa jiraachuun isaa beekamaa dha. Haalli kunis Aanaa Jaardagaa Jaartee Magaala Jaardagaa fi Aliiboo keessatti daran hammaataa tahuu irraan darbee tajaajilawwan hawaasaa Karoora mootummaa Guddinaa fi Tiraanisfoormeeshinii jedhamuun Uummatatti ololaman keessaa kanneen akka Ibsaa fi Bishaanii haala olaanaadhaan Uummata Magaala Aliiboo rakkisuu fi himatanis qaamni deebii deebisuuf waan dhibeef Hiriira nagaa Humna mootummaa wayyaanee ol tahe godhanii jiran. Barattootni, Barsiisotni, Jiraattootni, Daldaltootni, Hojjettootni mootummaa fi dhuunfaa magaala kana keessaa guutummaan hiriira kana keessatti hirmaachuudhaan diddaa dhageessisanii jiran. Dargaggootnii fi Uummatni Hiriira kana irratti bahuudhaan walleewwan Warraaqsaa ‘’ SII WAYYAAREE, OROMOON LEENCUMA DURUU, ABO NUUF WAYYA,..’’ Kanneen jedhaman wallisuudhaan dhaadannoowwan garaa garaas dhageessisuu irratti argamu. Dhaadannoowwan
1. Tajaajilawwan Hawaasaa kanneen akka Ibsaa argachuu qabna
2. Kanneen hidhaman haa hiikaman
3. Kaardii filannoo dharaa hin fudhannuu fi kanneen biroo kaasuudhaan Hiriira nagaa gaggeessuu irratti argamu
Ebla 2014 keessas Uummatni Magaala kanaa adda durummaan Master Plan wayyaaneen qopheessite dura kan dhaabbate yoommuu tahu FDG itti fufinsa qabu gaggeessuudhaan Mootummaa wayyaanee hundeedhaan akka buqqisuuf FDG itti fufanis hooggansi Qeerroo Magaala Aliiboo gabaasee jira.
Hub: Waraabbii Sagalee akka nu dhaqqabeen isin dhaqqabsiisna.
ቄሮ: የኦሮሞ :ወጣቶች: ለነፃነት:ንቅናቄ :ድምፅ: የሳምንቱ: ዜና:: January 23,2015
BREAKING NEWS:- Uummatni Magaala Finfinnee Jiraatu Carraa Argateen Filannoo Dharaa Fashalsuudhaaf Duula Wayyaanee Irratti Bahe!
Fimaata Fakkeessaa Wayyaaneen Gaggeessaa Jirtu Ilaalchisee Diddaan Uummanni Oromoo Taasisaa Jiru Abdachiisaa Dha.
Ibsa Qeerroo, Amajjii 24,2015
Ummanni Oromoo baroota 23 darban dararaa fi cunqursaan sirna bittaa mootummaa Wayyaanee jalatti irra gahe seenaa jireenya isaa keessatti takkaa argee kan hin beekne,hidhaa,ajjeechaa,arihamuu,biyyaa fi qabeenya saamamuu irra darbee qaamaa qalbiin manca’ee jira.
Yeroo ammaa kana mootummaan Wayyaanee filmaata Caamsaa 2015 keessa gaggeessuuf jecha uumatni Oromoo dirqiin akka isa filuu fi kaardii filatnnoo humnaan raabsuu eegalee jira.Ta’us cunqursaan baroota darbanii laalaan isaa hammaataa waan ta’eef ammos hacuucaa fakkaatu baadhachuu irra diddaa gabrummaa jabeessuun bilisa of baasuuf murteeffatee jira.Haala kanaan mootummaa cunqursaa filuu diduu fi kaardi har’aa fudhachuu diduu irratti hamma ammaa diddaa uumanni Oromoo muldhise jabaadha.Akka Qormaata maadheelee Qeerroo mootummaa keessaa argametti uumanni Oromoo dhibbentaadhaan yoo ilaalle Oromiyaa keessatti filannoof kaardii kan fudhate 5.6% kan hin caalleedha. Kun heddummina uumata Oromoo filuuf ulaagaa guutu waliin yeroo ilaalamu haalaan gadi bu’aa waan ta’eef diddaan uumati Oromoo taasisaa jiru jaran akka jabaatuu fi galmi isaa biyya ofii dhuunfachuun sirnaa fi mootummaa bilisa ta’e ijaarrachuu irratti akka dhaabbatu Qeerroon waamicha dabarsa.
Gabateen armaa gaditti argamu galmee qormaata Caasaan Qeerroo fimaata yeroo ammaa ilaachisee mootummaa keessaan qoratee dhiheesse dha.
Boordii Filannoo Akka Oromiyaatti Gaggeeffamaa Jiru
- Akka Naannootti Head Office filmaataa Finfinneetti banamee jira.
- Godinoota Oromiyaa 18 keessatti hojii eegaleetu jira.
- Aanaalee Oromiyaa keessaa 178 tahan keessatti hojiin kan eegaleedha
Gabateen Kanaa Gadii Baayina Bakkaa fi Buufata Filannoo Kan Agarsiisuudha.
Guutummaa Isa Qeerroof :- Filatnoo Wayyaanee Caamsaa Ilaalchisee Ibsa Qeerroo Bilisummaa
Oromo Voice Radio (OVR) Broadcast, January 24, 2015
SBO Amajjii 25 Bara 2015. Oduu, Gaaffii fi deebii Dr Nuuruu Sa’id fi Qophilee adda addaa
Amajjii 23/2015 Mooraa Yuuniversiitii Jimmaa keessatti Dabballootii fi Humni Tikaa Wayyaanee Yakka Hojjetan
Amajjii 23/2015 Mooraa Yuuniversiitii Jimmaa keessatti yakka dabballootni humnootni tikaa Wayyaanee qindeessuun barattoota Oromoo ittin yakkuuf jedhanii Doormii barattootatti halkan keessa sa’aa 6:00 irratti ibidda itti qabsiisan, Goototni Qeerroon dargaggootni Oromoo itti dammaquun dhaamsuu danda’uun shira Wayyaanee dura dhaabbatan.
Goototni barattootni Oromoo Yakka kamuu ergamtootni dabbaallotni fi humnootni tikaa Wayyaanee ittin ilmaan Oromoo yakkuuf dalagaa jiran mara dura ni dhaabbanna jechuun halkan keessa sa’aa 6:00 irratti Wayyaaneen ergama diinummaa qabeenyaa Oromoo gubuun, ilmaan Oromoo immoo itti yakkuun hidhatti guuruun qindeeffatte, Mooraa Yuunibarsiitii Jimmaa Main Campus Doormii Abdiisaa jedhamuun beekamutti ibidda qabsiisuun yakka hin jirre dalagaa jiraachuun bira ga’ame jira. Goototni Qeerroon Barattootni Oromoo yakka dabballoota humnoota tikaa wayyaanee irratti dammaquun balaa ibiddaa hamaa qabeenyaa uummataa barbadeessuuf aggamamee kana dura dhaabbachuun dhaamsuu danda’ani jiru. Goototni barattootni Oromoo MootummaanWayyaanee yakkamadha, yoom iyyuu yakka dalagee Oromoo ittin dhaadhessuuf duubatti kan deebi’uu miti, yakkoota dalagaamaa jiran kana hundaaf mootummaan wayyaanee itti gaafatamadha. Ilmaan Oromoo dhaabbilee barnoota olaanoos ta’ee sadarkaa garaagaraa fi bakkoota garaagaratti argamtan bakka jirruu hundaa harka walqabannee mootummaa Shororkeessituu Wayyaanee dura haa dhaabbatnu jechuun dhaamsa dabarsan
Daragaggoonni Oromoo Sababaa Filannoo Gufachiisuuf Karoorfattaa Jiru Jedhuun Mana Hidhaa Wayyaaneetti Darbamuun Hammaate.
Gabaasa Qeerroo Amajjii 23,2015 Finfinnee
Sirni Wayyaanee filannoo dharaa baatii Caamsaa keessa gaggeessuuf deemu irraa
sodaa sochii uummataa irraa qabuun kan kahe uummatni kaardii filmaataa humnaan akka fudhatu taasisuu irra dabree uummata addatti dargaggoota Oromoo kaardii filmaataa hin fudhannu jedhan mana hidhaatti dabraa jiraachuu gabaasonni Qeerroo bakkoota garaagaraa irraa nuqaqqabe addeessa. Dargaggoota kanneen filannoo kaardii fudhachuu didan isintu akka uummanni kaardii filannoo hin fudhanne taasisaa jira, filannoos gufachiisuuf deemtu jechuun ragaa qabatamaa hin qabneen mana hidhaatti dabraa jira. Dargaggoota godinaalee irraa hedduminaan hidhamaa jiran keessaa adda durummaan sochii Warraaqsaa qindeessuun uumata mootummaa irratti kakaasuun filannoo gufachiisuuf deemtu kanneen jedhaman keessaa kanneen Kutaalee Oromiyaa adda addaa irraa:
- Dargaggoo Amaan Mohaammadii fi Jamaal Kadiir Roobaa, Baatuu irraa achuma mana hidhaa buufata poolisaatti dabramuun kan argaman.
- Dargaggoo Tesfaayee Guutaa, TulluBoolloo irraa, achuma buufata poolisa Tullu Boollootti dabramee kan argamu.
- Dargaggoo Gulummaa Caalaa fi Asaffaa Nadhii Sandaafaa irraa, achuma buufata poolisa Sandaafaatti kan darbaman.
- Dargaggoo Daani’eel Gammachuu magaalaa Incinnii irraa achuma buufata poolisa Incinniitti darbamanii kan argaman yoo tahu; Kanneen bakkoota gargaaraa irraa mana hidhaatti darbamanii jiran guutummaa isaa Qeerroon gara fuul duraatti qindoominaan ni gabaasa.
Baha Oromiyaa Magaalaa Awwadaay Keessatti Filannoo Caamsaa Keessa Gaggeefamuuf Kadimamtoota Nama 7 Wayyaaneen Dhiheeffate Uummati Oromoo Diddaan Dura Dhaabate.
Gabaasa Qeerroo Amajjii 23,2015 Awadaay.
Filannoo Caamsaatti gaggeeffamuuf kaadhimamtoota jechuun namoota Wayyaaneen dhiyeeffataa jirtu irratti mormiin uummataa mudate.
Sirni abbaa irree Wayyaanee karaa lukkeewwan isaa OPDO godina Harargee bahaa magaalaa Awwadaayitti wal gahii gaafa Amajjii 21,2015 uummataa fi miseensota OPDO walitti qabuun kaadhimamtoota filannoo caamsaatiif kaadhimaman jechuun uummatatti beeksisuuf walitti qabe irratti mormiin jabaan uummataa fi miseensota isaa irraa isa mudate. Akka odeessa Qeerroo Awwadaay irraa nu qaqqabetti miseensota OPDO dabalatee kaadhimamtoonni kanneen namoota badii uummata Oromoo irratti dalaganii fi amantii keenya sirnaa dhiisee amantii mootummaan barbaadu dirqamaan nu irratti fe’uuf waarreen deeman waan taheef gonkumaa bakka nu bu’uu hin dandahan jechuun wal gahii walitti qabame irratti lukkeewwan Wayyaanee qaaneessuun wal gahii bittimsuun, dhaadannoo nama ‘’bakka nuu bu’u u dandahu kan filatu uummata Oromooti malee qaama biraa nu hin barbaachisu’’ jechuun sagalee isaanii dhageessifataa akka turan gabaasni nu qaqqabe ibsa.
Kanneen kaadhimamtoota jechuun uummataaf dhiyaatanii mormiin isaan mudate keessaas; –
Sheek Qamaara, nama sirna dargii keessa bakka sagadaa uumataa fuudhee waajjira taasifachuun dargii tajaajilaa ture ammas sirna Wayyaanee tajaajilaa jiru.
- Yuusuuf Qophee nama golgaa amantaan sirna Wayyaanee tajaajilaa jiru.
- Ahamad Haaruun nama amantii sirna Wayyaaneen gaggeeffamu leellisu.
- Muktaar Karroo nama waggoota kudha shanii duraa calqabee maqaa amantiin wayyaaneen walii galee hojjetu,
- Sheek Bakarii Imaam ,
- Mahaammad Aliyyii,
- Sheek Mahaammad Saalihaa kanneen
Jedhaman namoota miidhama uummata Oromoo irratti gama hundaan halkanii
guyyaa hojjetan waan taheef, balaaleffannaan uummata qofaan otoo hint a’iin miseensuma OPDO dabalatee mormiin jabaa akka isaan mudate gabaasin nu qaqqabe mirkaneessa.
Seife Nebelbal Radio, January 23, 2015
Humni Tikaa fi Bulchitooti Wayyaanee Dirqamaan Uumata Kardii Filatnoo Fudhachiisuu Imaamata Godatan.
Amajjii 23,2015 Finfinnee
Uummanni Oromoo filannoo waliin dhahaa fi fakkeessaa mootummaa Wayyaaneen bara baraan gaggeessu ijibbaate ejjennoo mataa isaa fudhatuutti jira. Ummanni filannoo baroota dabran wayyaaneen gaggeessaa turte irraa waa barate, filannoo barana wayyaaneen Caamsaatti gaggeessuuf deemtu sagalee isaa kennuu irraa ofqusachuuf ejjennoo kaardii filmaataa fudhachuu dhiisuutti jira. Mootummaan abbaa hirree ejjennoo uummataatti garaan gubataa jiru, tarkaanfii dirqisiisanii uummata fudhachiisuun bakkoota garaagaraatti hammaatee itti fufee jira. Akka gabaasonni Qeerroo Oromiyaa bakkoota garaagaraa irra nu qaqqabetti mootummaan wayyaanee karaa caasaa tokko shanee jedhuun uummanni akka kaardii filmaataa fudhate to’achuun ala karaa gama bulchiinsotaa fi dabballoota gandaatiin mana nama dhuunfaa irra deemuun kaardii filmaataa fudhatuu fi dhiisuu isaa adda baafachuu, yoo hin fudhanne dirqiin akka fudhatu taasisuutti kan jiran ta’uus, uummanni ammoo fudhatuu fi dhiisuun mirga akka tahe jabeessee dabballoota wayyaanee hubachiisaa jira.
Haga gabaasni kun nu qaqqabetti, bakkoota uummata dirqisiisanii fudhachiisan keessaas, gandoolee baadiyyaa fi magaalota naannoo Jimmaa, Aggaaroo, Sukorruu, Giincii, Ejeree, Hoolotaa, Baatuu, Moojoo, Baakkoo-Tibbee, Daannoo, Ijaajjii, Arjoo Guddattuu, Waayyuu, magaalotaa fi baadiyyaalee naannoo Finfinnee kan akka Sabbataa fi Alem ganaa, Burraayyuu, Sulutaa, Dukaam, Sandaafaa, galaan fa’aa akka tahe odeessi nu qaqqabe ibsa.
Sagalee Simbirtuu Qophii Amajjii 22,2015


text:
Seenaa 67: Yoshaafaax Yihowaatti Amaname
JARRI kun eenyufaa akka taʼaniifi maal gochaa akka jiran beektaa? Waraanaaf baʼaa jiru; jarri isaan fuldura deemaa jiranimmoo faarfachaa jiru. Tarii: ‘Jarri faarfatan kun biillaafi eeboo ittiin lolan kan hin qabaanne maaliifi?ʼ jettee gaafatta taʼa. Mee haa ilaallu.
Yoshaafaax mootii mootummaa gosa Israaʼel lamaaniiti. Bara Ahaabiifi Iizaabel mootonni gosa kurnan kaabaa bulchanitti kan jiraatedha. Yoshaafaaxiifi abbaansaa Aasaan garuu mootota gaarii turan. Kanaafuu, sabni mootummaa kibbaa kurnan waggoota baayʼeedhaaf jireenya gaarii jiraatu turan.
Amma garuu sabni kun akka sodaatu kan godhe wanti tokko uumameera. Namoonni ergaman dhufanii Yoshaafaaxiin: ‘Humni waraanaa guddaan biyyoota Moʼaab, Amooniifi gaara Seʼiirirraa si loluu dhufaniiru’ jedhaniin. Israaʼeloonni baayʼeen Yihowaan akka isaan gargaaru kadhachuuf Yerusaalemitti walitti qabaman. Gara mana qulqullummaa erga dhaqanii booda Yoshaafaax: ‘Yaa Waaqa keenya Yihowaa, maal akka goonu hin beeknu. Humna waraanaa kana jalaa kan nu oolchu hin jiru; ati nu gargaari’ jedhee Yihowaa kadhate.
Yihowaan waan isaan dhagaʼeef, tajaajiltootasaa keessaa inni tokko akkas jedhee saba sanatti akka himu godhe: ‘Lolichi kan Waaqayyooti malee kan keessan miti. Isin loluu hin qabdan. Isin callisaatii Yihowaan akkamitti akka isin oolchu ilaalaa.ʼ
Kanaafuu, guyyaa itti aanutti Yoshaafaax namoota Israaʼeliin: ‘Yihowaatti amanamaa!ʼ jedheen. Achiis, faarfattoonni loltootasaa dura akka deeman godhe; yommuu deemanis faarfannaa galataa Yihowaadhaaf dhiheessu turan. Bakka lolichaatti yommuu dhihaatan maaltu akka taʼe beektaa? Yihowaan loltoonni diinaa ofumasaaniitiin akka wal lolan godhe. Israaʼeloonni yommuu achi gaʼan, loltoonni diinaa hundisaanii duʼanii dhumaniiru!
Yoshaafaax Yihowaatti amanamuunsaa gaarii mitiiree? Nuyis akkumasaa Yihowaatti amanamuun keenya gaariidha.
1 Mootota 22:41-53; 2 Seenaa 20:1-30.
Gaaffiiwwan
- Yoshaafaax eenyu? Kan jiraatehoo bara kam ture?
- Israaʼeloonni kan sodaatan maaliif ture? Baayʼeensaaniihoo maal godhan?
- Yihowaan kadhannaa Yoshaafaaxiif deebii akkamii kenne?
- Yihowaan waraanicha dura maaltu akka taʼu godhe?
- Yoshaafaaxirraa maal baranna?
Gaaffiiwwan dabalataa
- 2 Seenaa 20:1-30 dubbisi.
Yoshaafaax, tajaajiltoonni Waaqayyoo warri amanamoo taʼan yeroo doorsisni isaanirra gaʼu maal gochuu akka qaban kan argisiise akkamitti? (2 Sen. 20:12; Far. 25:15; 62:1)
Yihowaan yeroo hundumaa sabasaa wajjin wal qunnamuuf daandii walitti dhufeenyaatiin waan fayyadamuuf, yeroo harʼaa daandii akkamiitiin gargaarama? (2 Sen. 20:14, 15; Mat. 24:45-47; Yoh. 15:15)
Waaqayyo, “lola guyyaa isa guddicha kan Waaqayyoo” yeroo jalqabu, haalli keenya haala Yoshaafaaxii wajjin kan wal fakkaatu akkamitti? (2 Sen. 20:15, 17; 32:8; Mul. 16:14, 16)
Fakkeenya Lewwotaa, qajeelchitootaafi misiyoonotaa hordofuudhaan yeroo harʼaa hojii lallabaa addunyaa maratti hojjetamu deggaruu kan dandeenyu akkamitti? (2 Sen. 20:19; Rom. 10:13-15; 2 Xim. 4:2)


text:
Seenaa 70: Yoonaasiifi Qurxummii Guddicha
NAMICHA bishaan keessa jiru kana ilaali. Rakkina guddaa keessa jira mitii? Qurxummiin sun isa liqimsuuf jedha! Namni kun eenyu akka taʼe beektaa? Yoonaas jedhama. Rakkina guddaa keessa kan gale maaliif akka taʼe mee haa ilaallu.
Yoonaas raajii Yihowaati. Elsaaʼi raajichi duʼee baayʼee utuu hin turin, Yihowaan Yoonaasiin: ‘Gara mandara guddittii Nanawwee jedhamtu dhaqi. Hammeenyi namoota achi jiraatanii waan baayʼateef akka isaanitti himtun barbaada’ jedheen.
Yoonaas garuu achi dhaquu hin barbaadne. Kanaafuu, markaba gara biyya Nanawweerraa fagaatu dhaqu tokkoo yaabbate. Yihowaan Yoonaas baqachuusaatti hin gammadne. Kanaafuu bubbee hamaa kaase. Bubbichi hamaa waan taʼeef bishaanichi markaba sana liqimsuuf jedha ture. Namoonni markabicha keessa jiran baayʼee waan sodaataniif akka isaan gargaaran gara waaqoliisaaniitti iyyan.
Dhumarratti, Yoonaas akkas jedhee isaanitti hime: ‘Ani Yihowaa, Waaqa lafaafi samii uumen waaqeffadha. Amma waan Yihowaan na ajaje dhiiseen baqachaa jira.ʼ Jarri markabicha keessa jiranis: ‘Egaa bubbichi akka nurraa dhaabatu maal si goonuree?ʼ jedhanii isa gaafatan.
Yoonaasis: ‘Galaanicha keessatti yoo na gattan Galaanichi ni callisa’ jedheen. Jarri markabicha keessa jiran akkas gochuu hin barbaadne. Haataʼu malee, bubbichi ittuma caalaa ennaa dhufu Yoonaasiin Galaanatti isa gatan. Yeruma sana bubbichi dhaabatee, Galaanichi callise.
Yoonaas bishaanicha keessa yommuu lixu, qurxummii guddaan tokko isa liqimse. Garuu hin duune. Guyyaa sadiifi halkan sadi garaa qurxummichaa keessa ture. Yoonaas Yihowaadhaaf ajajamee gara Nanawwee deemuu dhiisuusaatti baayʼee gaabbe. Kanaaf maal akka godhe beektaa?
Yoonaas Yihowaan akka isa gargaaru kadhate. Achiis Yihowaan qurxummichi Yoonaasiin lafa gogaarratti akka isa tufu godhe. Sanaan booda Yoonaas gara Nanawwee dhaqe. Waan Yihowaan jedhe hundumaa gochuun baayʼee barbaachisaa taʼuusaa kan nu barsiisu mitii?
Macaafa Yoonaas.
Gaaffiiwwan
- Yoonaas eenyu? Yihowaan maal akka hojjetu isatti hime?
- Yoonaas, bakka Yihowaan dhaqi isaan jedhe dhaquu waan hin barbaadneef maal godhe?
- Yoonaas bubbichi akka dhaabatuuf warra markaba oofaniin maal godhaa jedhe?
- Akkuma fakkii kanarratti arguu dandeessutti, Yoonaas bishaan keessa lixuu yeroo jalqabu maal taʼe?
- Yoonaas garaa qurxummichaa keessa hammam ture? Achii keessattoo maal godhe?
- Yoonaas garaa qurxummicha keessaa erga baʼee booda eessa dhaqe? Kunoo maal nu barsiisa?
Gaaffiiwwan dabalataa
- Yoonaas 1:1-17 dubbisi.
Yoonaas hojii namoota Nanawweetti akka lallabuuf isatti kenname ilaalchisee maaltu itti dhagaʼame? (Yon. 1:2, 3; Fak. 3:7; Lal. 8:12)
- Yoonaas 2:1, 2, 10 dubbisi.
Muuxannoon Yoonaas, Yihowaan kadhannaa keenyaaf akka deebii kennu kan nuu mirkaneessu akkamitti? (Far. 22:24; 34:6; 1 Yoh. 5:14)
- Yoonaas 3:1-10 dubbisi.
Yoonaas yeroo jalqabaa hojii Yihowaan isatti kenne hojjechuu baatus, Yihowaan isatti gargaaramuusaa itti fufuunsaa kan nu jajjabeessu akkamitti? (Far. 103:14; 1 Phe. 5:10)
Warra Nanawwee ilaalchisee muuxannoon Yoonaas, namoota naannoo keenya keessa jiranirratti dursinee akka hin faranne kan nu barsiisu akkamitti? (Yon. 3:6-9; Lal. 11:6; HoE. 13:48)


text:
Jireenya kootiif jaalala Waaqayyoo akkamiinan beekaa?
Gaaffii: Jireenya kootiif jaalala Waaqayyoo akkamiinan beekaa?” Waa’ee jaalala Waaqayyoo beekuu Macaafni Qulqulluun maal jedha?
Deebii: Haala kenname keessatti furtuu lamatu jiruu jaalala Waaqayyoo beekuudhaaf: 1) Maal gaafachaa akka jirtu mirkaneeffadhu yookiin waa hojjechuu yaaduun waanta Macaafni Qulqulluun dhowwu miti. 2) Waanta gaafachaa jirtu yookiin kan hojjechuu yaadde akka Waaqayyoon ulfeessuudhaaf jireenya haafuuraa keetti akka siguddisu mirkaneeffadhu. Yoo waantonni kunneen lachuu dhugaa ta’an waanta ati gaafattu Waaqayyo amma yowwanaa siif kennaa hin jiru taanaan, egaa inni siif waanta kadhatte sana akka argattuudhaaf jaalala Waaqayyo hin miti. Yookiin, tarii isa yeroo dheeraa eeguutu si barbaachisa. Jaalala Waaqayyoo beekuun alii alii cimaadha. Namoonni maal akka hojjetan, eessa akka hojjetan, eessa akka jiraatan, eenyuun akka fuudhan kkf Waaqayyo addatti akka isaanitti himu barbaadu. Waaqayyo dhugumatti odeeffannoo adda ta’ee fi kallattiin ta’e dhugumaan ni kenna. Waaqayyo waantota sana ilaalchisee filannoo akka taasfnu nuu hayyama.
Roomaa 12:2 akkas jechuun nuutti dubbata, “Fakkeenya jireenya bara isa darbu kana duukaa hin bu’inaa jaalalli Waaqayyo isa kam akka ta’e gargar baasuudhaaf yaada garaa keessanii hareffachuudhaan of diddiira. Jaalalli Waaqayyoo immoo waan gaarii ta’e, waan isa duratti fudhatamaa ta’e, waan akeeka isaa fiixaan baasu hubachuudha.”. Waaqayyo kan nuu hin hayyamne inni tokkichi akka cubbuu hin hojjennee fi fedhii isaa akka hin mormineedha. Waaqayyo fedhii isaa wajjin kan walii galu filannoowwan akka taasifnu barbaada. Kanaaf, jaalalli Waaqayyoo siif maal akka ta’e akkamiin beektaa? Yoo ati Gooftaa wajjin walitti dhiyeenyaan deddeebite jirreenya keetiif dhugaatti jaalala isaa yoo barbaadde, Waaqayyo fedhii isaa garaa kee keessa kaa’a. Furtuun isaa jaalala Waaqayyo barbaaduudha, kan kee miti. “Waaqayyotti gammachuu qabaadhu, inni immoo kadhata garaa kee siif ni kenna”(Psalm 37:4). Yoo Macaafni Qulqulluun isa mormuudhaaf hin dubbanne ta’e inni hafuuratti siif kan bu’aa qabuudha, egaa Macaafni Qulqulluun akka murteessituu fi akka garaa kee akka hordoftu “hayyama” siif kenna. Yoo ati dhugumaan jaalala Waaqayyoo hafuura cabaadhaa fi gad of deebiseen akkasuma sammuu banamaadhaan barbaadde, innni jaalala isaa siif ni ibsa.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Waa’ee jaalala Waaqayyoo beekuu Macaafni Qulqulluun maal jedha?


text:
WASHINGTON, DC—
Itti aanaa Prezidaantii Oromiyaa obbo Abdulaziz Mohammed har’a barattoota Yuniversitii Haromaayaa dubbisuu isaanii barattoonni ibsanii jiru.
Gaaffii dhiyeessineef deebiin nuu kenname garuu barnoota itti fufaa jedhamne jedhu.
Gara biraan godina Horroo Guduruu Wallaggaa mgaalaa Shaambuu keessatti waraanni mootummaa mooraa Yniversitii Wallaggaa kan magaalaa keessa jiru keessatti boombiin dho’uu isaa barattoonni dubbataniiru.
Sana booda barattoonni gaaffii dhiyeessuu yeroo yaalanitti humnootii waraanaan reebamuu fi hidhamuun hanga har’aatti itti fufuun ibsameera.
Dhaabni momrituu paartii Kongresa Federaala Oromoo dilbata dhufutti hiriira waamuuf karoorfadhe jedha.
Gaaffii fi Deebii gaggeeffame caqasaa


text:
Gabaasa Qeerroo Bitootessa 19,2015
Akkuma beekamu waggaa afur dura humnaan qotee bulaa Oromoo lafa isaa irraa kaasee Abbooti qabeenyaa chaayinaaf kenne warshaa Simintoo Bedrock fi Dangootee irratti ijaarataniiru. Ummatni laficha irraa ka’ee har’an tana waan nyaatee bulu dhabuu irraan haalaan dararamaa jira. Kunis kan ta’e ummata duran hojii isin qacarra jedhanii booda lafarra kaasanii san booda fira saani Habashaa qacaruun ummata Oromoo naannicha hojii maleyyii taasisanii jiru.
Kana maleelee uumanni Oromoo naannichaa dachi maleeyyii ta’an biyya keenyaa fi lafa saamamne hanga dhumaatti ni falmatana jechuun FDG kaasanii mootummaa fi bulchiisa naannchaa dhiphisaa jiraachuun gabaaama.Kana malees tibbuma kana Aanicha keessa gandoota Caancoo Birrattee fi Tuulii Dasee keessa beenyaa ga’aa osoo hin kanfalinif ummata humnaan lafa isaa irraa buqqisaa akka jiran Qeerroon gabaasa.


text:
Arsii
Arsiin ummata Oromoo keessaa isa tokko yoo ta'an naannoo Baalee fi Arsii keessa jiraatu.
Dangaa Godina Arsi Kibbaan - Baale
Kibba Dhihaan - Sabaa, Sablammoota fi Ummattoota Kibbaa
Kaaba Dhihaan - Shawaa Bahaa
Kaaban - Mootummaa Naannoo Affaar
Bahaan - Hararge Dhihaa
Bakki dheeraan Arsii kessatti argamu Gaara Cilaalooti. Gaaronni biraa Arsii keessatti argaman Gaara Kakkaa fi Gaara Gugguuti.
Abbaa Taayitaa Istaatistiksii Itoophiyaa akka gabaasetti bunni tonii 2198 ta'u gara dhumaa bara 2005 akka aanaa kanatti oomishama. Kunis gabaasa Abbaa Taayitaa Bunaa fi Shayii Itoophiyaa irraa fudhatame. Kuni immo basii 1.9% Arsi yoo ta'u, Itoophiyaafi immo basii 0.97% ta'a. Magaalaa guddoon Arsii Asalla yoo ta'u, lafonni biraa Arsii kessatti argaman kan akka Abomsa fi Asasa jedhamani ni jiru.
Dimoograafii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Bayyina ummata 3,135,686 - dhiraa 1,557,984 fi dubartotta 1,577,702. Parsentiin 12.3% (386,707) kan ta'an magaalaatti galu. CSA 2005
Ballina - 23,724.44 square kilometers
Kuffama Ummata - 132.17 people per square kilometer
Akka gabassa Caamsaa - 24, 2004 Memorandamii Baankii Addunyaatti ummatta kessa parsentiin 4 elektiriikii fayyadama.
Kuffama kara konkolatta - 45.0 kilometers per 1000 square kilometers
Nami badiyya tokko avireejjii heektaara lafa 1.2 yoo qabaatu fi horii hanga 1.1
Parsentiin 84 ijoolle fudhatamte mana barumsa sadarka tokkoffa barrattan yoo ta'an, percentiin 22% immo mana barumsa sadarka lammaffa kessatti argamu
Parsentiin 17% lafa Arsi busaa qabamaniru, garu tokkollen tisiisa Tsetse fly jedhamtuun hin qabamne.


text:
Caamsa 23/2015 Mootummaan abbaa Irree Wayyaanee EPRDF soda guddaaFDG Qeerroon Bilisummaa Oromoo narratti kaasuuf jira jedhuu fiFilannoo fakkeessii fi waldha’insaa isaa irratti uummatni dammaquun Yaaddoo hamtuu keessa seenuun yeroo amaa kanatti Kutaalee Oromiyaa gara garaa irratti humna waraanaa guddaa daangaa biyyaa eegan gara Oromiyaatti deebisuun Uummata Oromoo dura dhaabbachaa jira. Godina Lixaa Oromiyaa Magaalaa Amboo, Gudar, Giincii, Geedoo, Baakkoo,Shaambuu,Fincaa’aa, Neqemtee, Najjoo, Gimbii, Danbii Doolloo, fi godina Kibba Dhihaa Oromiyaa Walisoo, Jimmaa, Baddallee fi Mattuu irra caamsaa 20/2015 irraa eegaluun hoomaan Waraana Wayyaanee
dabalataan qubsiifame,Waraanni wayyaanee kun baay’inni isaa guddaa kan ta’ee kanneen afaan Oromoo dubbachuu hin dandeenyee fi walii walii
isaanitti illee Afaan dubbachuu hin dandeenye, heddumminaan kan keessatti argamu immoo Gumuuzii ,Anyuwak, fi Gambeellaa,Tigiree,
Amharaa fi Ilmaan Oromoos hammi xiqqaan kan keessatti argaman irraan kan ijaaraman bifa haaraan kan bobbaasaa jiru ta’uu madden keenya
gabaasan. Addatti immoo Magaalaan Jimmaa, Neqemtee fi Amboo dirree warannii keessatti leenjifamu kan fakkataan ta’uun ibsame jira.
Uummatni Mootummaan nu bulchaa jiru mootummaa dargii duraanii irra kan Caaluu Dargii 2ffaa kan Afaan Qawweetiin nu bulchaa jiruuf hin jilbeeffannuu , waranaa wayyaaneen nurratti bobbaase kanaaf tajajiila bishan, Nyaata, dhugaatii garaagaraa akka hin kennine jechuun dhaamsa
waliif dabarsaa jiru. Keessattuu hanga gaaffiin mirga abbaa biyyummaa fi dimookiraasii nuuf deebi’utti hanga bilisummaa keenyaa fi
walabummaan biyya keenyaa nuuf mirkanaa’utti hidhaa fi ajjeechaan duubatti kan isa hin deebifne ta’uu wal hubachiisuun, Waraana
Wayyaanee gaaffii mirga abbaa biyyummaa fi dimookiraasii gaafachuuf dhaamsa waliif dabarsee jira. Dhaabbileen Barnoota olaanoo Oromiyaa kanneen akka yuunibarsiitii Amboo, Wallaggaa, Jimmaa, Mattuu, Gimbii, Adaamaa, Harammayyaa, Dirree Dawaa, Hawaasaa, Bulee horaa, Maddaa Walaabuu, Arsii,fi Walqixxee humna Waraanaan marfamanii eegama jiru. Gama biraatiin filannoon Wayyaanee guyyaa boruu gaggeeffamuuf jiruu haala waliindhahaa fi filannoo sobaa kan ta’ee kun dhaabbilee barnoota olaanoo Yuunibarsiitotaa, koolleejjootaa fi Mooraa Waraanaa biyyatti
keessatti mormitootni eegduu Sagalee uummataa (Taajjabduu) akka hin ramadannee mootummaan wayyaanee EPRDF dhorkee jira. kun amala
mootummaa abbaa irree olola maqaa dimookiraasii sobaan jiraatuu ibsa, wayyaaneen olola maqaa filanuu kanaan umrii isaa dheereffachuuf utuu
fiigaa jiruu Qeerroon barattootni Oromoo hidhaa, fi ajjeechaan dhaabuu hin dandeenye uummata Oromoo irratti dammaqfachuun olola kijibaa
wayyaanee jala dhaabbachuun lafa dimookiraasiin hin jirreetti filannoon hin jiru jechuun Mootummaa wayyaanee abdii fixachiisaasuun wayyaaneen humna waraanaa qofatti dhimma bahaa jiraachuun ibsame jira.
Like this:
Like Loading...


text:
5 responses
-
ALA HIN MARSIN! Ala hin marsin diinaaf diinqa laattee, Ofii baala nyaattee baala boraafattee, Kaayyoo kaayyeffattee irbuu lammiif seentee, Kan sila manaa baateef bosona filattee, Oromoo nan baasa gabrummaa jalaa jettee, Otuu fiixa hin baafatin barris tutturtee, Kaayyoo maseene maaf jechisiiste? Diina amajaajii ofitti qoosiste. Hin marsin ala seeni Oromiyaa, Diigii barbadeessi diina biyyakeerraa, Gabii hin argachiisin hin marsin alaala, Diinni nu funaanee nu fixuufii lafarraa, Diinaaf biyya laattee maaf teessa alaala? Yoo sagalee kee dhaga’e lafa raasa Oromoon, Inni taa’ee aadu gubatee mar’ummaan, Inni taa’ee gaddu dhangalaasee imimmaan, Inni roorroo morme dhiita’ee onneen. Diinasaa barbadeessuuf alana kutateera, Hamma yoomiitti jedhee itti ciniinnateera, Hin marsin malee ala diinni yoos wareeraa, Oromoon humna ta’uu alas walii baraa, Oromoon sabni kee inni baadiyyaa fi magaalaa, Reeffa diinotsaa akka aramaa walrra tuula, Alaabaa balaliisee injifannon geerara. =//= WBO!!!
-
Hayyee; Yaa Oromoo ormii Qaroo keenya Hayyoota abdii Biyyaa Sabaa nuu keessaa nyaatee fixaa jiraachu isaa osoo argaa dhagahaa jirtu ree? maaf caliiftuu?…maaf ciiftuu?….namni ija hin qabnee Duukkana Adduunyaatu isa nyaataa karam deemaa,akkamitti bobba’ee dalagataa ree?…. Hayyuun kan jiruu dammaqee haadammaysuu. Fiinciilun mataa ofirratti jalqabu qaba. Sana booda SIRNA NAMA NYAATAA KANA HUNDEEN BUQQIISUU DHA.
-
Wal arguu yoo tahe malee yeroo ammaa Kana oromoon hin dammaqin hin jiruuti,mee humna tana gara qabsoo hidhannootti nuuf haajijjiiramu!
-
Eeyyee Oromoon Enyummaa Ofiiti fi Mirgi isaa Boortaan Saamamee jiraachu isaa kan wallaalee hin jiru; kun mataan isaa hedduu nama abdachisaa! Haqa kanatti fayyadamun nuti Ana irraa jalqabee Wareegama Sabaa fi Biyya kootif kaffaluf murnoon ka’un bu’aa tokko galmeessun dirqama yeeroon nurraa barbaadu dha! kanaafu durrii Hidhannoo Siyaasaa qabaachun Daandii Bilisummaa safsiisaa! Ofiitti amantummaa cimsa! Qabsoon jalqabaa Bakka jiranitti Mirga ofitif Fiinciluu,Wal gurmeessun Waloon Fiinciluu fi Carraa argamee h
-
Hayyee; Galatoomi Yaa Qeerroo karaa harargee. Sochi Qabsoo Mirga Sabaa fi Biyyaa Kabchiisuf godhamu keessatti hidhannoon gaggeessun Fiilannoo maayyiiti Keenyas kanuma; Hunda dura ammoo Hidhannoon Siyaasaa Qabaachun Murteessaa fi Diirqama Qabsoon gaafatuu dha! Nutis Dargaggoota biyya keenyaa bakkuma jirruu irraa kaafnee Hidhannoo siyaasaa hidhachiifnee Hadhaa Qabsoon gaafatu murnoo fi Obsaan tarkaanfannee WAREEGAMA QABSOON NUU GAAFATU KAFFALUF Yeeroon sunis amma kan Sirna nama nyaataa kana irratti Hidhannee itti kaanu,Loollee isa moonu! Of kenniinee Haloota kana mijeessun nurraa eggama! Mirga keenya nu malee namni biroo nuf kabachisu essaayyuu hin dhufu! Ani Of keennee ka’ee ka’ii !! har’aa boruun hafee.


text:
Majaa Mallika Kathaigal 351
– Iniya Mallikaa Akka Nee Valanguvathu Ovvonrum Inippu. Athuvum Ovvoru Inippum Eppadi Ovvoru Suvaiyil Ullathu- Naanum En Veeddukkaararum Un Pathil Pakuthikku Adimai. Illai Unakkee Adimaikal Thaan. Unathu Elutthukal Thaan Engalukku Eluchi Eerpadutthi Ol Inpatthai Mulumaiyaaka Anupavikka Perithum Uthavi Purikirathu. Nanri. Sari Akka Un Pakuthiyaip Paditthu Viddu Intha Aal Sunniyait Thookkik Kiddup Pannum Addakaasam Thaanga Mudiyalaikkaa. Kalyaanam Panna Puthusula Kooda Intha Aaddam Aadalai. Appadi Oru Aaddam. Eppap Paatthaalum Pundai Sithi Koothi Ithuthaan Avar Naapakam. Ippa Puthusaa Oru Indarasd Vanthirukku Avarukku. Enna Theriyumaa- Naan Avar Munnaala Daans Aadanumaam Athuvum Eppadi- Dirassee Illaama AmmanakKundiyaa Avar Munnaala Naaddiyam Aadanumaam. Enakku Daans Theriyavee Theriyaathu. Aanaal Ivar Deeppil Paaddaip Poddu Viddu Ennai Ammana Daans Aadas Solli Thontharavu Seykiraar. Ivarai Eppadikkaa Thirutthuvathu- _____________maathavi Naachiyappan Aahaa Aadalarasi Maathaviyin Peyarai Vaitthuk Kondu Nadanam Aada Unakku Ivvalavu Thayakkamaa- Thiruttha Veendiyathu Avarai Alla Unnaitthaan. Un Purusan Mun Ammanamaaka Aada Enna Thayakkam Maathavi- Unmaiyil Un Naachiyappanukku Than Manaiviyai Eppadiyellaam Rasikkalaam Enpathil Sariyaana Anuku Muraiyinaik Kadaippidikkiraar Enree Ninaikkireen. Un Alakai Ippadiyellaam Aaraathikkum Avar Kidaitthathu Un Athirushdamee. Purusan Mun AmmanakKundiyaaka Aaduvatharku Muraippadi Nadanam Karrirukka Veendumaa- Ethaavathu Kutthup Paaddaip Poddu Viddu Atharkut Thakunthaarpola Mulaikalai Aaddiyum Pundaiyai Viritthu Thookkit Thookkik Kaaddiyum Valamaana Kundimeedukalai Mukatthukku Neeree Asaitthuk Kaaddiyum Aadinaalee Pothumee Athaip Paarkkum Kanavanukku Poolu Naddukkondu Nirkum Maathavi. Oru Aynthu Nimidam Ippadi AaTVddu Veerkka Viruvirukka Rendu Peerum Pinnip Pinainthu Olppathu Sorkkam Pola Irukkum. Enavee Maathavi Nee Enthat Thayakkamum Illaamal Unnavar Mun Ammanamaaka Un Koothiyaiyum Mulaiyaiyum Aaddi Daans Aadummaa. Naan Kooda Muraip Padi Nadanam Karkaathaval Thaan. Aanaal Engalathu Paarddikalil Eppadi Aviltthup Poddu Aaduveen Theriyumaa. “jemini ” Padtthil Varum “o Podu” Paaddai “ol Podu.. Ol Podu” Enru Maarrip Paadiyapadi Naan En Pundaiyai Viritthu Viritthu Aaduvathaip Paartthu Ennais Surri Oru Kooddamee Sunniyai Aaddik Kondu Surri Varuvaarkal. Enjaay Yuvar Laiஃp Maathavi 18 2010 12 30 Majaa Mallikaavidam Keelungal. 2.0 . .


text:
Walgaʼiiwwan Gumii Dhugaa Baatota Yihowaa
Waaʼee walgaʼiiwwan keenyaa baradhu. Iddoo walgaʼii keenyaa naannoo kee jiru barbaaddadhu.
Walgaʼii Keenyarratti Maaltu Raawwatama?
Dhugaa Baatonni Yihowaa torbeetti al lama waaqeffannaadhaaf walitti qabamu. (Ibroota 10:24, 25) Walgaʼiiwwan namni kamiyyuu irratti argamuu dandaʼu kanarratti, wanta Macaafni Qulqulluun barsiisuufi akkamitti hojiirra oolchuu akka dandeenyu qorra.
Waaqeffannaan keenya baayʼinaan hirmaannaa dhaggeeffattootaa kan qabu siʼa taʼu, hirmaannaa mana barumsaatti kutaa keessatti godhamuu wajjin wal fakkaata. Walgaʼiiwwan kan jalqabaniifi kan xumuraman faarfannaafi kadhannaadhaani.
Walgaʼiiwwan keenyarratti argamuuf Dhugaa Baatuu Yihowaa taʼuun sin barbaachisu. Namni kamiyyuu nuu wajjin irratti argamuu dandaʼa. Ol seenuudhaaf kaffaltiin hin gaafatamu. Qarshiinis hin sassaabamu.
Ayyaana Yaadannoo Duʼa Yesus
Waggaatti siʼa tokko, addunyaa maratti bakkawwan kumaan lakkaaʼamanitti duʼa Yesus ni kabajna. Kan nuti kabajnus Yesus duuka buutotasaatiin, “
kanas seenaa kootiif godhadhaa” waan jedheefidha. (Luqaas 22:19) Ayyaanni kun yeroo itti aanutti Jimaata Ebla 3, 2015tti kabajama. Guyyaa adda taʼe kanarratti akka argamtu afeeramteetta. Akkuma walgaʼiiwwan keenya isaan kaanii walgaʼii kanarratti namoonni hundi argamuu dandaʼu. Ol seenuudhaaf kaffaltiin hin gaafatamu, qarshiinis hin sassaabamu.


text:
Bitootessa 10,2015 Tullu Boolloo
FDG yeroo irraa yerootti ka’uun wal qabatee sochii dargaggoota Oromoo duubaan jirtu sababaa jedhuun hojjettoota mootummaa fi miseensota OPDO gara garaa maqaa ABOn yakkamaa jiru,haala kanaan hojjettooti fayyaa buufata fayyaa magaalaa Tullu Boolloo keessa hojjetan maqaa dirqiin kaardii filannoo fudhachuu diddan jedhuun yakkamanii dararaan irraa gahamaa jira,gama biraan sochii warraaqsaa naannicha jiruun wal qabsiisanii yakka adda addaa irratti akka funaanu kan ramadame gaafatamaan fayyaa naannichaa fi sirna mootummichaaf amanamaa ta’ee kan hojjetu Tsegaye Hundeessaa jedhamu hojjettoota sabboontota ilmaan Oromoo yakka tokko malee akka hojii irraa arihaman taasisaa jiraachuu Qeerroon naannicha irraa gabaasa.


text:
Mataduree kana afaan %% tiin dubbisuu barbaaddaa?
Eeyyee
Lakki
Tajaajilli Mootummaa walgaʼiiwwan Dhugaa Baatota Yihowaa armaan gaditti argamaniif odeeffannoo kenna: Qayyabannaa Macaafa Qulqulluu Gumii, Mana Barumsaa Tajaajila Tiʼookraasii fi Walgaʼii Tajaajilaa.
Hubachiisa: Mata dureewwan Tajaajila Mootummaa isa maxxanfame irratti argaman tokko tokko isa Intarneetii irratti baʼuu wajjin tokko taʼuu dhiisuu dandaʼu.
CAAMSAA 2015 TAJAAJILA MOOTUMMAA
EBLA 2015 TAJAAJILA MOOTUMMAA
BITOOTESSA 2015 TAJAAJILA MOOTUMMAA
GURAANDHALA 2015 TAJAAJILA MOOTUMMAA
AMAJJII 2015 TAJAAJILA MOOTUMMAA
MUDDEE 2014 TAJAAJILA MOOTUMMAA
SADAASA 2014 TAJAAJILA MOOTUMMAA
ONKOLOOLESSA 2014 TAJAAJILA MOOTUMMAA
FULBAANA 2014 TAJAAJILA MOOTUMMAA
HAGAYYA 2014 TAJAAJILA MOOTUMMAA
ADOOLESSA 2014 TAJAAJILA MOOTUMMAA
WAXABAJJII 2014 TAJAAJILA MOOTUMMAA


text:
Gootonni barattooti Oromoo mooraa Yuuniversitii Wallaggaa har’a Bitootessa 11,2015 irraa jalqabanii gaaffii mirgaa mootummaa Wayyaaneetti dhiheeffatan akka deebii argatuuf jecha FDG itti fufanii jiru.
Mooaraan Yuuniverstii Wallaggaa dhadatnoo fi sirboota Warraaqsaan gootamtee jirti,Poolisoonni Wayyaaneen keeessa mooraa fi alaan hidhatnoo guutuun naannicha qubatanii barattoota doorsisaa jiru,gariin poolisoonni Oromiyaa ammoo barattoota Oromoo jajjabeessaa akka jiranii fi haalaan dhaabatanii akka ilaalaa jiran qeerroon ni gabaasa.
Gabaasi guutuu ni dhihaata.


text:
WASHINGTON,DC—
Akka jecha I/G Biiroo Bisaan Oromiyaa, obboo Mootummaa Waaqasaatti namii Oromiyaatti bisaan dhugaatii argachuutti jiru harka 71 ya caale.
“Kan hojjachaa jirru Karoora guddinnaa fi tiraansifoormeeshiinii wagaa shanii qabanneeti… waggaa 2003-2007 kan karoofametti jiraa…kana keessatti bisaan dhugaatii Oromiya gara dhibbeentaa 100 oli guddisuufii..amma uffinsa bishaan dhugaatii dhibbeentaa 71.36 irra jirra.”
Akka obboo Mootummaatti karoorii bara 2005 akka dansaa deemee,ka bara 2006 kanallee jabeennaan itti jiran.Karoora Guddinnaa fi Jijjiirmaa waggaa shaniif qaban keessaa waggaa tokktti hafe.Hujii haftellee karooruma kanaan hojjatanii jedha obbboo Mootummaan.
Porojeektii bisaanii gugurdoo Oromiyaatti hojjachuutti jiran keessaa guddaan ka Booranaati, Magaadootti jalqaban dhuguutti jiranii,achiin ammoo baballisuutti jiran.
Ka gara Saaritee,Areeroo Mataa-Gafarsaa, Galchatii ammoo hagii tokko hujiin dhumattee, hag tokkotti ammoo mi’a hujii alaa eeguutti jiranitti jiraa yoo mi’ii dhufe hagii hafee hujiin dhumatte hujiin jalqaban.
Hujiin bisaanii Arsii-Nageellee,Shaallaa-Shiraaroo ta km 300 ammoo hujii guddoo hojjachumatti jiran.Porojeektiin gammoojjii Harargee Bahaa…Dhagaa Tolaallee hojjachumatti jiranii taatullee bara kana hin dhumatu.
Akka obboo Mootummaatti akkuma hojjachaa ta barana dhumattu eebbisaa ta hin dhumanne ammoo hojjachaa Oromiyaa bisaaniin wal gahahan.
Mee tana ammoo caqasaa


text:
Seenaa 9: Nohi Markaba Hojjete
NOHI haadha manaa tokkoofi ijoollee sadii qaba ture. Maqaan ijoolleesaa, Seem, Kaamiifi Yaafet ture. Tokkoon tokkoosaaniis haadha manaa qabu turan. Kanaafuu, maatii Nohi keessa namoota saddeettu jira ture.
Amma, Waaqayyo Nohi wanta adda taʼe tokko akka hojjetu isa ajaje. Markaba guddaa tokko akka hojjetu itti hime. Markabni kun, guddaafi saanduqa dheeraa fakkaata ture. Waaqayyo Nohitti, ‘Irraan oleesaa iddoo saditti kuti!,’ ‘keessasaatti kutaa kutaa baasi!’ jedhee itti hime. Kutaawwan kun, Nohiifi maatiisaatiif, bineensotaaf, akkasumas nyaata hundasaaniitiif barbaachisu keessatti kuusuuf gargaaru turani.
Kana malees, markabichi akka bishaan hin galchine godhee akka ijaaru Waaqayyo, Nohitti himee ture. Waaqayyo: ‘Ani uumama hundumaa balleessuuf bishaan badiisaa lafarratti nan fida; markaba keessa kan hin lixne hundinuu ni duʼa’ jedhee dubbate.
Nohifi ijoolleensaa Yihowaadhaaf ajajamuudhaan markabicha hojjechuu jalqaban. Warri kaan garuu itti kolfu turan. Wanta hamaa hojjechuusaanii itti fufan. Wanta Waaqayyo, gochuu yaade, yeroo Nohi itti himu namni isa amane hin jiru.
Markabichi baayʼee guddaa waan tureef, hojiinsaa yeroo dheeraa fudhate. Waggoota dheeraa boodas, hojiinsaa ni raawwate. Amma, bineensota gara markabichaatti akka galchu Waaqayyo, Nohitti hime. Bineensota murtaaʼan keessaa, kormaafi dhaltuu lama lama gara markabichaatti akka galchu itti hime. Bineensota kaanirraammoo, torba torba akka galchu itti hime. Kana malees, sanyii simbiraa adda addaa hundas akka galchu Nohitti hime. Nohis akkuma Waaqayyo isa abboome godhe.
Kana boodas, Nohifi maatiinsaas gara markabichaatti seenani. Achiis, Waaqayyo balbala markabichaa cufe. Nohifi maatiinsaas, achi keessa taaʼanii wanta taʼu eegaa jiru. Mee atis isaanii wajjin markabicha keessa teessee, akka eegaa jirtu godhii yaadi. Dhugumaan, Waaqayyo akkuma dubbatetti bishaan badiisaa ni dhufa taʼinnaa?
Uumama 6:9-22; 7:1-9.
Gaaffiiwwan
- Maatiin Nohi meeqa turan? Maqaan ijoolleesaa sadanihoo eenyu faʼi?
- Waaqayyo Nohiif hojii haaraa akkamii kenneef? Maaliifi?
- Nohi waaʼee markabichaa yeroo isaanitti himetti, ollaawwansaa deebii akkamii kennan?
- Waaqayyo Nohi bineensota maal akka godhu itti hime?
- Waaqayyo balbala markabichaa erga cufee booda, Nohiifi maatiinsaa maal gochuu qabu turan?
Gaaffiiwwan dabalataa
- Uumama 6:9-22 dubbisi.
Nohi, Waaqa dhugaa waaqeffachuudhaan fakkeenya gaarii kan taʼe akkamitti? (Uma. 6:9, 22)
Yihowaan humnaan walirratti kaʼuudhaaf ilaalcha akkamii qaba? Kunoo bashannana filannu kan tuqu akkamitti? (Uma. 6:11, 12; Far. 11:5)
Qajeelfamni jaarimiyaa Yihowaarraa yommuu nuu kennamu, fakkeenya Nohi hordofuu kan dandeenyu akkamitti? (Uma. 6:22; 1 Yoh. 5:3)
- Uumama 7:1-9 dubbisi.
Yihowaan, nama gonkummaa hin qabaanne Nohiin akka qajeelaatti ilaaluunsaa, yeroo harʼaa kan nu jajjabeessu akkamitti? (Uma. 7:1; Fak. 10:16; Isa. 26:7)


text:
Articles
Number of Items: 9
-
Hadisoowwan nabiirraa S.A.W. fiffilatamoo afaan oromoo
Translation : Muhammad Rashad Kabir Abdullee Kabir Muummayyaa Reviewing : Jamaaal Muhammad ahmad
Sagantaan kun hiikaa hadiisoowa fiffilatamoo bifa gaariin qophaaye uf keessaa qaba waan taheef nama hundaaf haalaan barbaachisaadha.qooda 7uf keessaa qaba.
-
Naamusoota islaamaa afaan oromoo
Writer : Jamaaal Muhammad ahmad
Sagantaa kana keessatti namusootaa salaamtaa, teessumaa, nyaataafii dhugaatii, hirriibaa, kadhaa Rabbii fii karaa deemsaa bal’inaan dhihaatee jira.
-
Wantoota islaamummaa balleysu afaan oromoo
Translation : Ja'far bayaan Reviewing : Jamaal muhammed ahmad
Barruun tun aqiidaa sirrooytu muslimtootaa tii fi waan islaamummaa diigu namaaf adeeysiti.
-
Ibaadaa (gabbartii Rabbii) tii fi hiikkaa isii afaan oromoo
Writer : Jamaal muhammed ahmad
Barruun qooda ibaadaadhaa ibsiti ragaalee qur'aanaa fii hadiisarraa taheen wajji
-
Seera hajji fi umraa afaan oromoo
Writer : Ibnu Useymiin Reviewing : Jamaal muhammed ahmad
Barruun tun akkaataa umraa fi hajji itti gaggeysan karaa gabaabaan namaaf addeysiti.
-
Naamusa kadhaa Rabbii afaan oromoo
Writer : Jamaal muhammed ahmad
Barruun kun naamusa kadhaa Rabbii tii fi waan duaaiin walqabatu qajeellotti nama barsiisa.
-
Naamusa karaa deemsaa afaan oromoo
Writer : Jamaal muhammed ahmad
Barruun kun naamusa karaa deemsaaf barbaachisu qajeellotti nama barsiisa.
-
Naamusa salamtaa afaan oromoo
Writer : Jamaal muhammed ahmad
-
Naamusa nyaataa fii dhugaatii afaan oromoo
Writer : Jamaal muhammed ahmad
Barruun kun akka gaaritti Naamusa Nyaataa fii dhugaatii addaan babaasee nama barsiisa.


text:
Dhugaa Baatonni Yihowaa Hojii Misiyoonummaa Ni Hojjetuu?
Eeyyee. Eessa iyyuu kan jiraannu yoo taʼe nuti Dhugaa Baatonni Yihowaa ilaalcha akka misiyoonotaa, jechuunis iddoo jirru hundumaatti wanta itti amannu namootatti himuuf carraaqna.—Maatewos 28:19, 20.
Dabalataanis, Dhugaa Baatonni Yihowaa tokko tokko biyyuma isaanii keessatti naannoo namoonni hedduun misiraachoo Macaafa Qulqulluu dhagaʼuu hin dandeenye deemuu ykn achuma jiraachuu jalqabu. Dhugaa Baatonni kaan immoo tajaajila isaanii babalʼisuuf jecha biyya isaaniitii ala deemu. Raajii Yesus, “Hamma andaara lafaattis dhuga-baatuu koo in taatu” jechuudhaan dubbate raawwachuu irratti hirmaachuu isaaniitti baayʼee gammadu.—Hojii Ergamootaa 1:8.
Bara 1943tti, mana barumsaa misiyoonota keenya tokko tokkoof leenjii kennu hundeessineerra. Yeroo sanaa kaasee, Dhugaa Baatonni Yihowaa 8,000 ol taʼan mana barumsaa kana, jechuunis Mana Barumsaa Macaafa Qulqulluu Giilʼaad galanii barataniiru.


text:
Akka raajii bara dhumaatti maaltuu ta’aa?
Gaaffii: Akka raajii bara dhumaatti maaltuu ta’aa?
Deebii: Macaafni qulqulluun waa’ee bara dhumaa waan heedduu kan jedhu qaba. Hundumtuu barressaan macaafa qulqulluu bifa jechuu danda’auun waa’ee raajii bara dhumaa qabateera. Isaan kana hundumaa rajiiwwaan fudhatee ijaaruun rakkisaa ta’uu danda’a. itti fufee kan ilaale baay’ee gabaabaa kan ta’ee kan walitti qabateedha, macaafni qulqulluun waa’ee bara dhumaa maaltuu akka ta’uu kan inni labse.
Kristoos immoo amantoota dhalatan hundumaa biyya lafaa irraa ni fudhata, butamuu dhugaan jedhamuu (Teso4:10-18, 1ffaa Qoro 15:51-54). Teessoo firdii Kristoos duratti amantootni kun ni badhaafamu, waa’ee hojii gaarii isaanitiif waa’ee amanamummaa tajaajila isaanii, yeroo lafa irra turanitti, yookaan hin badhafaman, garuu jireenya bara baraa miti, tajaajilaa fi hiri’ana aboomamuuti (1ffaa Qoro 3:11-15, 2ffaa Qoro 5:10).
Mormitun Kristoos (bineensichii) gara taayitaatti dhufa, Israa’eeli wajjininis waggaa torbaf kakuu gala (Daani 9:27). Yeroon waggaa torbaa kun “rakkina isa guddaa jedhamuudhaan beekama. Yeroo rakkina isa guddaa kanatti lolli sodaachisaa ta’ee ni geggeefama, beela, dha’ichaa fi badiisa uumamaa. Waaqayyoo cubbuudhaan, hameenyaani, fi hameenya irratti dheekamsa isaa dhangalaasa. Rakkinnichi, mul’ata irra kan jiru abbaa fardaa afran, fi mallattoo torban, malakata, fi firdii kan argisiisuu ta’ii of keessatti qabata.
Adeemsa waggaa torbaa walakeessa irratti, mormituun kristoos Israa’eloota wajjin kakuu galee diiguudhaan warana adeemsiisa. Mormituun Kristoos “xuraa’ummaa badiisaa”, raawwata fakkii mataa isaa tolchee mana qulqulluummaa Yerusaaleem keessatti akka itti sagadamuu godha (Daani 9:27, 2ffaa Teso 2:3-10), innis lamaffaa kan ijaaramee dha. Lamaffaa kan giduu galeessa rakkinichaa “rakkina isa guddaa” jedhamuudhaan beekama (Mul. 7:14) fi “yeroo rakkina Yaaqoob” (Ermi. 30:7).
Dhuma rakkina waggaa torbaa irratti, mormituun Kristoos Yerusaalem irratti lola isaa isa dhumaa ni bana, lola harmaageedoon isa dhumaa. Yesus Kristoos ni deebi’aa mormituu Kristoosii fi loltoota isaa ni balleessa, gara galana ibidaatti ni gata (Mul’. 19:11-21). Isa booda Kristoos xilquuti seexana waggaa kuma tokkoof ni hidha, yeroo waggaa kuma kanaatti lafa irratti motuummaan isaa ni bita (Mul. 20:1-6).
Dhuma waggaa kuma tokkoo irratti seexanni nii hiikama, ammas ni mo’ama, achi irraas gara gaanaab ibiddaatti ni gatama (Mul. 20:7-10) barabaraan. Achi irraas warra hin amaniin hundumaa irratti ni farada (Mul. 20:10-15) teessoo firdii adii guddaa irra taa’ee gara galana abiddaatti isaan gata. Achi irraas Kristoos samii haaraadhaa fi ardii haaraa Yerusaaleem ishee haaraatti ni tajaajila bakka mana amantootaa bara baraa. Sana booda cubbuun hin jiru, gaddi, yookaan du’ii (Mul. 21-22).
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Akka raajii bara dhumaatti maaltuu ta’aa?


text:
Haala yeroo ammaa irratti hubannoo waldaa Hawaasa Oromoo magaalaa Wellington (New Zealand) fi waamicha Oromummaa
Waldaa Hawaasa Oromoo Wellington, New Zealand | Caamsaa 29, 2014
Nuti Oromoonni biyya New Zealand magaalaa Wellington jiraannu biyyaa fi mirga umamaa sarbamuu ummata keenyaa irraa kan ka’e dararaan motummaa abbaa irree Ethiopia ummata keenya irraan gahaa jiru hedduu nu dhukkubsa. Keessattu dhiheenya kana maqaa ‘Integrated Addis Ababa master plan’ jedhun Lafaa fi Magaaloti Godinaa addaa Oromiyaa jala jiran magaalaa ‘Addis Ababa’ ykn Finfinnee jala galchuuf motummaan abbaa irree kun karoora karoorfate mormuun hiriira nagaa barattoonni guutuu Oromiyaa keessaatti bahaniin ajjechaan, reebichi fi hidhaan barattootaa fi ummata Keenya irratti raawwatee fi raawwachaa jiru hedduu nu laaleessa. Haa ta’uti Barattoonni fi Ummaatni Keenya kabajamuu mirga abbaa biyyummaa keenyaaf jeettanii gotummaan motummaa abbaa irree dura dhaabbachuun keessan hedduu nu boonse.
Akkasumas maqaa ‘Integrated Addis Ababa master plan’ jedhamu kanaan Oromiyaa iddoo lamattti muruuf karoorri motummaa abbaa irree kanaan hujii irra oolfamuuf deemu hedduu nu yaaddeesse. Sababaan isaas jireenya biyya Oromoo Oromiyaa fi Oromummaa dhabamsiisuuf waan fuulleeffateefi. Walumaagalatti maqaa ‘Integrated Addis Ababa master plan’ jedhamu kanaan wareega qaaliidhaan adeemsa Bilisummaa fi Walabummaaf godhamaa Jiru keessatti mirgoota haga ammaa arganne haquuf kan aggaamame ta’un isaa hedduu nu yaaddeessa.
Sagantaa motummaa abbaa irree kana irratti mormii qaban hiriira nagaa bahun sagalee isaanii waan dhageessisaniif qofa ajjeechaa, reebinsaa fi hidhaa barattotaa fi ummata keenya irratti raawwatme nutis biyya jirrutti hiriira nagaa bahuun sagalee mormii dhageessifanneerra. Lubbuu Lammii keenyaa harka motummaa Abbaa irreetti dabree fi Lammii keenya motummaa kanaan dararaan irra gahaa jiru walitti qabamuun gaddaan yaadanneerra. Miidhaa Oromiyaa keessatti Lammii Keenya irra gahaa jiruu haga tokko yeroofis ta’u hadhaadhiyyuuf haga humna keenyaa maallaqa walitti qabaa jirra. Haa ta’uti biyya dhablummaa, bara braan ajjeechaa fi dararaa motummaa abbaa irree kanaan nurra gahu furmaata maayyii itti gochuuf maaltu mala isa jedhu yeroo lama walitti deebine mari’anne. Marii keenya kana booda murtiilee irra geenyee fi waamicha Lammii keenyaaf qabnu akka itti’aanutti dhiheessina;
A) Ummatni keenya Bilisummaa isaa gonfatee Oromiyaa Walaboomte keessa jiraachuuf qabsoo karaa Nagaa, qabsoo hidhannoo, fi qabsoo biyyoota alaatti godhamu waliin qindeessun gaggeessun murteessaa ta’uu hubanne. Keessattuu Oromiyaa keessatti qabsoon hidhannoo gaggeeffamu qindomina haaraan jabaatee utubamuun hedduu murteessaa ta’uu Isaa hubanne. Haluma kanaan qabsoo kallattii sadeenin karaa Nagaa, Hidhannoo fi biyyoota alaatti gaggeeffamu irraa qooda fudhachuuf murteeffanne,
B) Qabsoo kallattii sadeen olitti tuqneen gaggeessuuf dinagdeen qooda guddaa akka qabu hubanne. Haaluma kanaan buusii dhaabbataa gaaddisa Jaarmayaa Hawaasaa qabnu jalatti bufachuuf murteeffanne,
C) Nuti Oromoonni Oromiyaa ala jirru Beekkumsa, Sagalee fi Dinagdee qabnu waaltaa tokkko jalatti yoo qindeeffanne irra bu’a qabeessa ta’u isaa hubanne. Haaluma kanaan sadarkaa duraatti Oromoon biyya dhablummaa fi gidiraan Oromiyaa keessatti Lammii Keenya irra gahaa jiru kan isinitti dhagahamu hundi naannoo jirtanitti akka ijaaramtan kabjaa Oromummaatin waamicha isiniif dhiheessina. Itti aansunis Jaarmotin Hawaasaa Oromiyaa ala jiran hundi agobara tokko jalatti walitti dhufnee akka ijaaramnu waamicha Oromummaa insiniif dhiheessina. Isa kana milkeessuf carraaqqin Oromoo hundaa murteessaa ta’uyyu keessattu akkuma falmaa Oromiyaa keessatti gaggeeffamaa jiru adda durummaan abdii Keenya kan ta’an Qeerron gaggeessaa jiran Qeerron Oromiyaa ala jirtanis adda durummaan gaggeessun dirqama seenaan isin irra kaahe ta’uu hubattani dirqama kana akka baatan kabajaa Oromummaatin waamicha isiniif goona,
D) Dhaabbileen Oromoo maqaa Oromootin dhaabbattani jirttan hundi garaagarummaa isin giddu jiru dhiphisuudhaan rakkoo yeroo ammaa Uummanni Oromoo keessa jiru fi fuldureen Oromummaa fi Oromiyaa balaa jala jiraachuu Hubattanii Oromummaa fi Oromiyaa Walaba taate ijaaruu irratti akka waliin dhaabbattan kabajaa Oromummaatiin isin gaafanna,
E) Waggaa tokko dura ABO- Shanee Gumii fi ABO – Qaama Cehumsaa adda fotoqquu isaanitiif sababaalee ta’an furmaata itti gochun walitti deebi’anii ABO tokkicha waliin ijaaruuf waliigalle jedhanii labsuun ni yaadatama. Labsiin kun qabsoo laaffate deebisee jabeessa abdii jedhuun Oromoota gammadan keessaa nutis tokko. Haa ta’uti waliigalteen kun yeroo gabaabaa keessatti xumurama jedhamee hogganoota gara lameeninu irra deddeebi’ame ibsamus haga ammaa xumura otoo hinargatiin jira. Haalli kun dararaa ummata keenya irra gahaa jiruu fi tattaaffii diinni Oromummaa fi Oromiyaa dhabamsiisuf godhaa jiru waliin yeroo madaallu hedduu nu gaddisiisas nu yaaddessas. Kanuma irraa ka’un hogganni gara lameenuu akkuma ibsa keessan duraa keessatti waadaa sentanitti hatattamaan mooraa ABO iddoo tokkotti akka deebiftan kabajaa Oromummaatin isin gaafanna. Akkasumas hoggana bara dheeraaf qabsoo kana keessatti qooda fudhachaa turtaniif jaalalli fi kabajaan isiniif qabnu ol’aanaa ta’us qabsoo Bilisummaa fi Walabummaaf goonu qindomina haarawaan gaggeessun keessattu qabsoo hidhannoo jabeessun hedduu murteessaa akka ta’e isinis akka hubattan ni amanna. Kanaaf akkuma gaafa dargaggummaa keessanii qabsoon isin kaadhimmatte har’as qabsoon hidhannoo hoggana Dargaggummaa qabu humna haarawaan utubamuu feesisa. Isinis kana hubattanii ba’aa hogganummaa yeroo dheeraaf ofirratti baadhattan Dargaggotti akka dabarsitan kabajaa Oromummaatin isin gaaffanna. Nuti karaa keenyaan qabsoo karaa hidhannootin godhamu daran jabeessuu irratti tattaaffii godhamuuf qooda nurraa eeggamu gumaachuuf qophii ta’uu keenya ibsaa Lammiin keenya marti milkaayina kanaaf akka waliin dhaabbannu kabajaa Oromummaatiin waamicha isiniif gonna,
F) Oromoonni bulchiinsa Oromiyaa keessatti sadarkaa adda addaattti tajaajila kennaa jirtan, miseensoonni fi hogganoonni OPDO, miseensonni Humna Polisa Oromiyaa fi miseensonni waraana biyyaa kanneen murannoodhaan dorsisa, hujii irraa ari’amun, hidhamuuni fi ajjeechaan gara jabiinaa Halagaa biyya keenya qabatee jirun nurra gahuu mala jettanii otoo hinsodaanne of kenniinsaan karaa adda addaatiin Sabaa fi Biyya keessaniif dhaabbattan kabajaa Oromummaa isiniif qabna. Akkasumas warri isinitti fakkaatee yokan dantaa yerootiif jettanii diina Ummata keessanitti rorrisaa, qabeenya biyya keessanii saamaa, Oromummaa fi Oromiyaa balleessuf hojjataa Jiru wajjin dhaabbattan haa turuu haa dafuu Halagaan har’a waliin dhaabbattan qabsoo Sabni keessan tokkummaan godhuun akka buqqa’u hubattanii yeroon isin Ummata keessan wajjiin dhaabbattani mirga abbaa biyyummaa Oromoo deebisuuf falmattan amma Jenna. Asirratti makmaaksa Oromoo kan Qotiyyoolee sadeen Adii, Diimaa fi Gurraachaa isin yaadachiisuu feena. Bineensi Qotiyyoo Adii dura nyaate Diimaa ittiaansee Gurraachas hinhambisne. Humna Qotiyyoolee sanii bittinneesse dabareen nyaachuuf tokkoo isaaniitti waan firoome haa fakkaatu malee Bineensaaf sadeenuu Foonuma nyaatamu qabani. Alagaan har’a biyya Keenya harkaa qabus Oromoo hunda ija tokkoon akka ilaalu hubadhaa. Dabareedhaan nu nyachuuf yoo ta’e Male Oromoo kamiifu mararfannoo akka hinqabne hubadhaa. Kanaafuu kabajaa umamaan qabnu gonfanne biyya keenya irratti nagaa fi qananiin jiraachuuf nutis akka Oromootti waliin dhaabbannee akka falmannu kabjaa Oromummaatin waamicha keenya isiniif dhiheessina.
Tokkummaan qabsoofnee mirga sarbamne ni deeffanna !!!
Waldaa Hawaasa Oromoo
Wellington, New Zealand
ambo1880@gmail.com