text:
Kitaabni jireenya waggoota shantamaa (50) ungulaalu maxxanfamaa jira. Kitaabni Afaan Ingilisiitiin barreffame kun dhimmoota garaagaraa mataduree 100 kessatti qabatee jira. Dhimmootni matadurelee kunneenii bifa gaggabaaboo dhaan barreffaman (miiltoo lameen ilaali). Barreffamoonni akkasitti qopheffaman kunneen Afaan Ingilisii gara hawaasa Oromootti kan fidedha. Dhimmootni irra guddeessi irratti xiyyeffataman Oromiyaa fi Oromoo calaqqisu. Kitaabichi Afaan Ingilisii gara hawaasaatti … Continue reading KITAABNI AFAAN INGILISIITIIN BARREFFAME MAXXANFAMAA JIRA
Category: Asoosama
Yaadannoon mana baruumsa handhuura Finfinnee nannoo charchir jiru,kan maqaa Lisee G/ Mariyam mogga’e kan eenyuu akka ta’e beektu? Nannoo harar keessa illee maqaan dandii tokkoo maqaa kanaan mogga’ee jira. Mee goota kaanaan wal baraa. Maqaan isaa inni maatiin isaa baasaniif Gameessaa Gaarii jedhama,kan dhalate nannoo kibbaa lixa shaawattia bara 1866 tti abba isaani obbo … Continue reading Dajazmach Gameessa Gaarii
Uumaa waa maraa, gurraacha garaa garbaa, tokkicha maqaa dhiibbaa maqaa waaqayyoon nagaankoo hundumaa dursee si haa gahu. Nageenyi koo inni garaakoo irraa madde, kan onneekoo irraa burqe, gaarreen qaxxaamuree, laggeen ce'ee xalayaan yaadaafi yaaddoo hammatte tun haadha too Harmeedhaaf. Harmee... akkam nagaa naaf jirta? Ni tirattaa? Ni jabaattaa? Fayyaan kee sun akkam sitti jira? Naaf … Continue reading Ajaa’iba Finfinnee, Harmeedhaaf
Seenaan Magaala Ambo kan barreffamee dhumu ta’uu baatus mee hanga tokko isiinif qooda. Ambo magaalaa Oromiyaa gara dhihaatti aanaa Amboo keessatti argamtu. Magaalaan Amboo naannoo Oromiyaa godina Shawaa Dhihaa kessatti argamti. Magaalaan kun Finfinneerra gara dhihaattii Kiilomeetira 125 fagaattee argaamti. Ol ka’iinsi lafaa naannoo Amboo meetira 2101 yeroo ta’u laatiitiyuudii fi loongitiyuudiin ishii 8059’N 37051’E ta'a. Ambo waan baayyedhaan beekkamti. Kana keessa tokko hora (mineral water) … Continue reading Magaalaa Amboo
Garasuu Dhukii abbaa isaa Dhukii Gulummaa fi haadha isaa Warqee Elemoorraa Caamsaa 1905 dhalate. Bakki dhaloota isaa karaa Finfinneeraa gara magaalaa Walisootti geessu cinaatti kan argamu iddoo Maaruu jedhamutti ture. Umuriin isaa barumsaaf akka ga'een, maatiin isaa waldaa amantii Orotodoksii Maaruu Mikaa'el jedhamurraa barsiisaa mindeessuun obbolaa isaa wajjin barumsa mana amantichaa akka hordofu taasisan. Tapha Garasuun jaalatu keessaa inni guddaan fardaan … Continue reading Seenaa Goota Oromoo Garasuu Dhukii Kutaa Tokkoffaa
Mootii Mootummaa Abdiidhan Qaroo Dhiiga Boosse Boqonna tokko kutaa Lammaffaa fi kan xumuraa ... Aadde Bashaatuunis akka obbo Liiban eyyama poolisiin arguu barbaadan eegduu mana hidhichaatti himan. Obboo Liibanis waaamicha maqaasaanii dhaggeeffatanii yeroo gadi ba’an, aadde Bashaatuun akka yeroo darbee gala isa har’a qofaa nyaatamu qofa fidanii hindhufne. Galaa borii, gala bor boriin duubaa galgala … Continue reading Qaroo Dhiiga Boosse Boqonna tokko kutaa Lammaffaa
BOQONNA TOKKO KUTAA TOKKOFFAA Kan guyyaa kaleessaafi dheengaddaa caalaa, ganama har’aa utuu ijibbaatuu hirribarraa ka’e. Sagalee gadi qabee boo’a. Ii….ii…iih lafatti of rukuta, nigangalata. Bo’ichasaatu daa’immummaa isaa akeeke malee, yaadniifi hawwiin gola garaasaa keessaa qabu hayyuu akka xobbee qummaadaa jiru isa fakkeessa, yoo ta’es ganna saddeet keessa jira. Maaliif akka inni boo’u harmeensaa yoo yaaddus … Continue reading Qaroo Dhiiga Boosse!
https://soundcloud.com/user-897514358/seena-guddataa-4ffaa Kuta Afraffaa Yeroo Guddataan garee wal-gargarsaa wajjiin jalqabe bay’ee sodaatee fi dhiphate. Toftaan kun akkamitti nama qaroo hin qabne gargaara, jedha. Innis torbee torbeedhaan santiima 50 kan kadhatee argatu irraa isaan bira gessuu qaba, garuu inni namoota argee hin beekne amanee qarshii isaan birratti qusaachuun cimma itti ta’e. Isaan yoo najalaa hataan hoo? Isaan … Continue reading Seenaa Guddataa (4ffaa)
Kuulaniin barcuma miila sadii qabu tokkorra teessee, harka isheen maddii ishee utubdee farda yaadaan takka dachaa bu’aa, takka immoo tabba bahaa imala dhuma hin qabne imalaa jirti. Kan kaleessaa duubatti deebitee yeroo yaaddu duwwummaan isheetti dhaga’ame. Keessumaa yaadni kaleessa Bashaatuun dhiyeessiteef immoo caalaatti mataa bowwuu isheetti ta’e. Gara itti gortu wallaalte. Fira mariyattu hin qabdu. … Continue reading Imaanaa
Namni tokko sooressa yoo ta’e malee hamma fedhe bareedaa ta’aa yoo oole nama hinhawwatu. Namni miskiina ta’emmoo nama hojii ta’uutu irraa eegama.Ergamaa ta’uurra sooressa ta’uutu caala.Isaan kunniin haala qabatamaa jireenya keenya yeroo ammaa ta’uu isaanii Eriskiin tasa hubachuu hindanda’u. Huyi miskiinichi garuu sadarkaa yaadaan hamma kana beekamtii kan qabu hinturre.Jireenyasaa keessatti hojii nama dallansiisu hojjetee … Continue reading Namni waan facaase haama!


c: text/html

text:
Ministarri Dhimma alaa Yunaayitid Isteetis, Maayik Poompiyoo, West Baank keessaa bakka qubinsa Yuudotaa daawwachuun, dippiloomaatii Yunaayitid Isteetis yeroo duraaf bakka sana daawwatan ta’anii jiran.
Hawaasni addunyaa irra caalaan, qubinsi Juudotaa West Baank keessaa sun ka seeraa alaa akka tahetti ilaalan. Ministarri Dhimma alaa Yunaayitid Isteetis, Poompiyoon, Heelikooptqaraan bakka wal-falmsiisaa West Baank keessaa sana bu’uudhaan yeroo gabaabaaf daawwatan Kana malees Goolaan daawwachuun isaanii beekamee jira.
Gaareen Goolaan daawwachuun koos, lafti kun kan Israa’el tahuu isaa hubachuun murii Prezidaant Traamp ammaan duraa ka ka’e. Dhugaa jiruuf beekamtii kennuu dha, jedhan Poompiyoon.
Muummichi ministaraa Israa’el Beenjaamiin Netaanyaawuus kanaaf Prezidaant Traampiin galateeffatanii jiran.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gaazexeessan lammii Saawudii Arabiyaa ta'e, Jamaal Khashoggi erga torban lama dura qontsilaa biyyattii Turkiitti argamu dhimmaaf seenee booda asbuuteen isaa dhabamee tureera.
Guyyaa harraa "bu'aa qorannoo godhamaa tureeti" jechuudhan ibsi Saudii irraa kenname garuu Jamaal namoota qonstilaa san keessa turan wajjin lola keessa galuu isaatiin sanuma keessa lubbuun isaa darbuu ifa godheera.
Du'a gaazexeessaa Jamaalin wal-qabatees namoonni 18 to'annaa jala oolfamuu fi hoggantoonni olaanoon lama angoo irraa kaafamuu ibsi abbaan alangaa mootummaa Saaudii galgala kana baase eerera.


text:
Dhaabbanni gargaarsaa Good Deed Charity jedhamu deeggarsa hawaasa Oromoo kutaa Minnesootaa irraa walitti qabamee fi karaa toora interneetii Gofund me walitti qabame, akkasumas meeshaalee manaa fi uffata waliin lammiilee Oromoo yakka duguuggaa sanyii waraanni Makkalaakayaa magaalaa Mooyyalee keessatti raawwate baqatuun Keeniyaa keessa qubataniif kan geessan tahuu odeeyfannoon argame ni addeessa.
Deeggarsa kana irratti hoganaan dhaabbatichaa Dr Abdii Galgaloo Gonjobee, Aalima keenya Sheekh Alii Jimmaa fi Sheekh Salaa Jiloo kan argaman tahuunis beekameera.
Dhaabbanni deeggarsaa Good Deed Charity jedhamu kun lammiilee Oromoo biyya Ameerikaa keessa jiraataniin kan hundeefame mootummaa Ameerikaa irraa haayyama argatuun, biyya keenya keessumattuu godina Booranaa fi Gujii keessaatti da’awaa babaldhisuu fi deeggarsa adda addaa godhuun beekama.


text:
Abdii Boruutiin
Tokkummaan Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) hoo yoomi?
Jalqaba bara kanaa (2010) irratti yeroo oduu gaddisiisaa fi hamilee cabsaa dhageenyu, barri haarayaan kun Oromoo dhaaf bara gaddaa ta’inaa laata? jennee otuu of hin gaafatin waan hafnne natti hin fakkaatu. Gantuuleen mooraa Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) keessaa ba’anii, qawwee gootonni keenya qabatanii bilisummaa uummata keenyaaf ittiin wareegaman fuudhanii haraka diinaatti yeroo galchan waan QBOn dhabamu itti fakkaate. Diina bitamaniif gammachiisuu dhaaf waan isaan hin dubbatinis hin jiru. QBO garuu humni fe’ee dhaabuu ykn dhabamsiisuu hin danda’u. Uummanni keenya fi qabsaa’onni bilisummaa isaas ba’aa bu’ii fi rakkoolee kana caalan keessaa dabranii waan as ga’aniif gochaa gantuutiin hamileen isaanii cabuu hin danda’u.
Akkuma oduu gaddisiisaa dhageenyetti otuu hin hafin, waaqayyo/rabbi galanni haa ga’u, kunoo baatii lama booda oduu gammachiisaas dhaga’uu dandeenye. Jaarmayoonni bilisa baasaan Oromoo sadi AWDO – Adda Walabummaa Dimokraatummaa Oromiyaa, GABUO – Gumii Adda Bilisummaa Ummata Oromiyaa fi ATBUO – Adda Tokkummaa Bilisummaa Ummata Oromoo tokkoomuuf akka deeman dhiyoo kana labsa baasan. Anis barruu kiyya kan har’aa gabaabaa kana kanan dhiyeesse gammachuu kiyya ibsuu fi jaarmayoota keenya kanaan hojii gaarii dalagaa waan jirtaniif jabaadhaa jechuufi.
Jaarmayoota keenya sadeen AWDO, GABUO fi ATBUO, baga walii galtanii, sadarkaa kana irra geessanii nu gammachiifttan; isini illee baga gammaddan. Haala biyyi keenya keessa jiru fi rakkoolee uummata keenyarra ga’aa jiran xinxaaluu fi hubachuu dhaan; tokkummaa ijaartanii karaa kanaan qabsoo finiinsuu dhaaf murteeffachuun keessan baay’ee gammachiisaa waan ta’eef seenaa boonsaa barreessaa jirtu. Kanaaf galanni keessan bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa ti. Kana argachuu dhaaf ammoo wareegama guddaa kaffaluun waan hin oolleef humna keessan qindeessuu dhaan uummanni keenya irree tokkoon akka isin duuba hiriiru akka gootan mamiin hin jiru. Qabsoo kanas akka galii dhaan geessan waaqni/rabbi humna keessanitti haa dabalamu. Jabaadhaa, yoo isin jabaattan kan isin duuba fi isin waliin hiriirus ni jabaata.
Waayee uummata Oromoo fi qabsoo bilisummaa isaa ilaalchisee ergan yaaada koo barreessuu jalqabee yeroo gabaabaa ta’us barruulee hamma har’aatti dhiyeesse keessatti waayee tokkummaa otuun hin kaasin dhiisee hin beeku. Maaliif? Tukkummaan ilmaan Oromoo keessumaayuu ammoo tokkummaan jaarmayoota Oromoo qabsoo bilisummaa uumata keenyaa fi walabummaa biyya keenyaaf furmaata guddaa fi murteessaa waan ta’eefi. Humna cimaa horachuu fi qabsoo kana dafanii galii dhaan ga’uu dhaaf tokkummaan hunda caalaa barbaachisaa fi bu’ura waan hundaa ti. Tokkummaa dhaan malee gara gara hiramanii, kophaa kophaa qabsaa’anii diina injifachuun akka hin danda’amne waan ifatti ba’eefi. Kuni ammoo gaafii guddaa yeroo ammaa ta’ee argame ykn argama.
Tokkummaan barbaachisaa fi gaafii yeroo akka ta’e ragaaleen gara garaa ni agrasiisu. Fakkeenya tokko tokko kaasuu dhaaf bara 2006 jaarmayoonni siyaasaa Oromoo lama – Gumii Bilisummaa Oromiyaa (GBO) fi Adda Bilisummaa Uummata Oromiyaa (ABUO) walittibaqanii jaarmayaa tokko Gumii Adda Bilisummaa Uummata Oromiyaa (GABUO) yoo ijaaran; bara dabre 2009 Oromiyaa keessattis dhaabileen Oromoo lama Konggireesii Uummata Oromoo (OPC) fi Warraaqsa Fedaraalistii Dimokraatawa Oromoo (OFDM) tokkummaa OFC (Oromoo Federalist Congress) ijaaran. Baruma kana keessa, baatii Onkoloolessa keessatti qabsaa’onni, gurmuulee fi jaarmayoonni tokko tokko KY ABO warra jijjiiramaa wajjin (waliin) tokkummaa akka ijaaran kan yaadatamuu dha. Egaa kuni hunduu kan agarsiisan tokkummaan hammam barbaachisaa fi qabsoo finiinsuu dhaaf murteessaa akka ta’e dha. Humni cimman diina injifachuu danda’u ammoo tokkummaa irraa dhalata. Waabii qabsoo bilisummaa ta’a jechuu dha.
Hojiin akkanaa kun Adda Bilisummaa Oromootiif fakkeenya ta’uu qaba. Akkuma beekamu ABOn hangafa jaarmayoota hundaa ti. Akka aadaa fi seera Oromootti hangafatu waan gaarii hojjetee, karaa gaarii agrsiisee quxusuu dhaaf fakkeenya ta’a. Karaa jaarmayootaatiinis yoo ilaalle silaa ABOtu dura tokkoomee jaarmayoota hafan illee tokkoomsuun isarra ture. Kan ta’e ta’ee, ammumaa kan dabre irraa baratanii, amma nu gaye jedhanii, rakkoolee isaan jidduu jiraniif furmaata argatanii, jaarmayoota tokkummaa ijaaran kana illee ilaalanii deebi’anii tokkoomuu qabu. Isaaniis akkuma jaarmayoota kaanii yaamicha uummata keenyaaf owwaachuu qabu. Yoo uummata dhaabbanneef jedhan kana gabrummaa Habashaa jalaa dafanii baasuu barbaadan tokkummaa dhaan malee karaan biraa waan jiru natti hin fakkaatu. Kan jiraatu illee yoo ta’e kan dafee bilisummaa fiduu miti jedheen yaada.
Akka meediyaalee gara graaa irraa dhaga’ametti ABO gareen sadeen marii irra akka jiranii dha. Isaanis marii kana fiixa baasanii, waliigaltee uumanii, deebi’anii tokkoomuu isaanii oduu gammachiisaa dhaan gadi ba’anii uummata keenyatti labsuu qabu. Bar-krnee jalqabe (2010) kan keessatti seenaa boonsaa barreessuu qabu. ABOn bara 1992 duraa sun bifa biraatiin deebi’ee mul’achuu qaba. Bifa biraa jechuun koo ammoo balleessa dabre irraa baratamee, muuxannoon irraa argamee of haaromsuu fi aayinaa biraatiin qabsoo finiinsuu jechuu dha. Kanaaf dura nagaa fi araarri bu’ee, waliigalteen godhamee tokkummaa dhugaatiin injifannoo agarsiisuu dha. Har’a waliigalanii tokkoomuunuu injifannoo guddaa tokko dha. Waliigaltee fi tokkummaan Oromoo hamilee diina keenyaa cabsee uummata keenyatti abdii horachiisa. Gantuulee qaanessa. Kana godhuu dhaaf ammoo tokkummaan ABO hunda caalaa murteessaa dha; furtuu QBO ti.
Akkuma beekamu fi amanamu Tokkummaan Humnoota Bilisummaa Oromiyaa (THBO ykn ULFO) bara 2000 yoo ijaaramu abdii guddaan irraa eegamu illee bar-kurnee tokko bu’aa tokko illee otuu hin agarsiisin hafe. Yoon akkana jedhu ammoo komachuu kiyyaa fi humnoota bilisummaa Oromoo irraa abdii kutachuu kiyyaa miti. Wantin jechuu barbaade, tokkummaan ammaa kunis akkuma yeroo sanaa abdii’uma duwwaatti akka hi hafne, kan dabre irraa barachuu dhaan, qabsoon kun akka ittiin finiinuu danda’u tooftaa fi tarsiimoo haaromsuu fi kanarratti ciminaan hojjechuu dha. Kan dabre irraa waan baay’een akka baratame fi muuxannoo gaariin irraa argatamuu akka danda’u abdiin qaba.
Kaayyoo tokkoof karaa tokkorra kan wajjin (waliin) deeman yoo ta’e, wal amantiin jiraatee, wal kabajuu, wal obsuu, wal gorsuu, walirraa barachuu, waabii walii ta’uun yoo jiraate wanti galii hawwame sana irraa nama tursiisu hin jiru. Duruu kun dhabamnaan qabsaa’onni gara gara hiraman qabsoonis qancartee hafte jedheen yaada. Yoo garaa qulqulluu dhaan waliin hojjettan gantuun illee yoo jiraatte dafanii of keessatti arguu danda’u.
Dhumarratti, walaloo barreessuu jaalachuu baadhus, akkuman mata duree barruu kanaa ittiin jalqabe, mee walaloo gabaaba kanaan xumuruun yaala.
Dhagayaa ilmaan Oromoo, yaamicha tokkummaa
Kana furmaanni keenya, yeroon isaas ammaa
Gooticha Oromoo, Gen. Waaqoo Guutuu
Qabsaa’atu du’a malee, qabsoon yoomuu hin duutuu
Kunoo ka’ii ilaali, waan ijoolleen kee (ATBUOn) gootuu
Saba gammachiisanii, guban garaa gantuu
Bareedaan Oromoo, qal’aa akka migiraa
Sisaay Ibsaa yoom du’e, kunoo nu bira jiraa
Jaarmayaan kees (GABUOn) dhagaye, yaamicha tokkummaa
Ciminaan ijaaruuf, humnoota bilisummaa fi walabummaa
Sooressa qabsoo bilisummaa, Jaaraa Abba Gadaa
Humna bilisummaa cimsuuf, kunoo seene waadaa
Jaarmayan isaas (AWDOn) owwaate, yaamicha uummataaf
Tokkummaa ijaaranii, qabsoo finiinsuu dhaaf
ABO (garee sadeen) atis owwaadhu, yaamicha hin didinii
Eessaanu nu hin geenye, addaan hiramuunii
Qabsoo naaffisuu malee, bu’aan argame hin jiruu
Tokkummaa dhabuutu, nu laaffise duruu
Isinis (SG,QC, KY) agdi ba’aa, oduu gammachiisaa dhaan
Dafaa nu beeksisaa, deebitanii tokkoomuu keessan
Tokkummaan humna. Galatoomaa.
Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
Hagayya 15 , 2015
Laakk.KWO.006.2015
Iabsi maqaa koree ABO jijjiramaa Godina Ameerikaa Kaabaan kenname gonkuma ka nu hinbeeknee fi kan nu hinilaallanne tayuu isaa hawaasa, Oromoo fi deegartoota dhaaba keennaa hubachiifna.
Namootin labsa kana maqaa koree keenatiin baasan namooota kaartaan qabsoo harkaa bade kan baaburri qabsoo isaan tufe kan yeroo ammaa jaarmayaa fi miseensota keenna waliin hidhata hin qabne dha.
Kan kana godhaniif yeroo dhaba kana hooganaa turan keessatti sagantaa siyaasaa dhaaba keennaa gara Etoophiya dimokraatessutti jijjiruu irraa kaasee dhaabicha ODF tti galacuun isaan waliin wayyaanetti galuu hawwudhaan dhaabicha keessatti jeequmsa adda –addaa uumuudhaan dhaaba keenna dadhabsiisuu fi diiguu yaalaa osoo jiran itti dhaqabame hogganummaa fi miseensummaa irraa murtii miseensota keenyaan waan ari’amaniif hujii diiggaa kan jaarmaya keessa osoo jiran itti milkaayuu dadhaban alarraa waan itti milkaayuu dandayan itti fakkaateeti jennee yaadna. Kun gonkuma waan abjuu isaanii irra dabrree dhugoomuu dandayu miti.
“ Akkuma hayyichi Oromoodhaa allaatiin Waaberratti fincoofte jennaan, yoo baalagummaa isii ibsite malee Waaben booressuu yookaan xuressuu hin dandeesu “ jedhame namootin kunis wallaalummaa fi doofummaa isaanii ifa godhuu irraa kan hafe ibsa kijibaa baasun dhaaba wareegama miseensotaa fi deegartoota isaatin as gahee gara boqannaa haarawatti tarkaanfate Kallacha Walabummaa Oromiyaa (KWO) diiguu akka hin dandeenne ifaadha.
Kanaaf nuti koree godinaa Amerikaa Kaabaa, Koreen kutaalee USA fi Canadaa, koreeleen konyaalee dhaaba keennaa akkkasumas miseensonni dhaaba hundi nam tokkollee osoo hin mufatinii fi hingufatin murtii fi itti baha Jila Qabsaayotaa 2015 gammachuudhaan fudhannee jaarmayaa kenna Kallacha Walabummaa Oromiyaa (KWO) waliin uf dura tarkaanfachaa kan jirru tayuu keenna mirkaneessina.
Koree Bulchiinsa Godina Ameerikaa Kaabaa (USA fi Canada)
- Abdallaa Wattichaa itti gaafatamaa koree Godina USA fi Kanaadaa
- Abdallaa Gammadaa abbaa jaarmayaa
- Amaanaa Burqaa – barreessaa
- J/XAHIR FI JAMAAL MISEENSOTA KOREE GODINAA
- Daniel Waasho – Dura ta’aa Koree Kutaa USA
- Shukrii Abbaa Xiqqoo -Dura ta’aa Koree Kutaa Canadaa
- J/Qasim Barroo – Dura ta’aa Koree Konyaa Calgary
- J/Hordofaa – Dura ta’aa koree konyaa Edmonton
- J/Tujii Muddee – Dura ta’aa Koree konyaa Seatle
- J/Gafuu Abbaa Duulaa – Dura ta’aa koree Konyaa Minnesota
- J/Abdallaa Baacaa – Dura T’aa koree konyaa DC
- J/Abdulkadir – Dura ta’a konyaa Iwoa


text:
Taesoon mootummaa lebanon Beeritti tokkaatee manneen hedduun wal irratti dhabbaman.Yoo manneen kun Kibxata wali irratti jigan aarii gurraacii ka’ee waaqatti ejja.Caaccaba sun jala nama barbaaduutti jiran.
Waan gubee barbadeesse ammatti tana jechuu baatanillee fooqiin Beeruti,Lebon Kibxata tokkaateen nama 100 olitit dhumatee akka gabaasa Fannoo Diimaatti nama 4, 000 caalaatti madaahe.
Akka bulchooti jedhanitit ammoo nama hedduutti miidhamee caaccaba manneenii jala barbaaduutti jiran.
Waan fooqilee gugurdoo Beeruti gubee tokkaasee wal irratti jisse beekuu baatainillee akka bulchootii jedhanitit kuusaa asiidii ammoniuma nitrate ganna jaha caalaa acjitti kuusan tahuu hin oolu.
Balaan kun aara waaqatti dhaabee,manneen biraalleen caaccasee makiinaallee gara gaggalche.Hospitaalii guutamee nama haga tokko wal irraa galchan.
Embaasiin U.S. Beeruti jiru gaazii ibidda sun keessaa baatuuf jedhanii akka namuu manuma taa’u gaafate.
Bulchootii biyya sunii akka abbaa balleessaa qabu qorachuutti jiran.Muummeen minsitera isaanii Hassan Diab ammoo “warrii balleessaa qabu waan ufii hin argata,” jedhe.
Pirezidaantiin Lebanon Michel Aoun ariitiin kaabinee isaa kora yaamee warra balleessaa qabu akka malee adabuuf waadaa gale.
“Asiidii ammonium nitrate toonii 2750 taatu balaa isiin qabdu adoo beekanuu ganna 6 achitti kuusanii ilmee namaa balaa irra buusuun waan tahuu hin qamne,” jedhe.
Lebon nama irraa dhumatef gadda tahuutti jirtii addunyaaleen jajjabeessuutit jirti.Faransaay akka pirezidaantiin isaanii Emmanuel Macron jedhetti qorsa toonii hedduutiif akimii erguufiitti jirti.


text:
Garasuu Dhukii abbaa isaa Dhukii Gulummaa fi haadha isaa Warqee Elemoorraa Caamsaa 1905 dhalate. Bakki dhaloota isaa karaa Finfinneeraa gara magaalaa Walisootti geessu cinaatti kan argamu iddoo Maaruu jedhamutti ture. Umuriin isaa barumsaaf akka ga’een, maatiin isaa waldaa amantii Orotodoksii Maaruu Mikaa’el jedhamurraa barsiisaa mindeessuun obbolaa isaa wajjin barumsa mana amantichaa akka hordofu taasisan.
Tapha Garasuun jaalatu keessaa inni guddaan fardaan gulufuu ture. Akkuma ijoollee abbaa lafaa naannoo Maaruu, fardaan gulufuu, gaachana qolachuu, eeboo darbachuu fi adamoo shaakalaa ture. Abbaa isa duukaa waltajjii addaa addaarratti argamuun akkaataa dubbii barachaa hojiirra oolchuun hunda durse. Ija jabinaa fi ciminaa isaa kanarraa kan ka’e, bifa farda inni yeroo hundaa gulufsiisuu jaalatuun umurii waggaa kudhanitti maqaan masoo ‘Abbaa Booraa’ jedhu kennameef. Yeroo dirree waraanaa ture farda adii yaabbatullee, maqaadhuma kanaan hamma lubbuun isaa darbuutti waammamaa ture.
Yeroo tokko mootii Hayilasillaasee fi haatii warraa isaa bishaan hoo’aa lafa keessaa burqu kan Walisoo daawwachuuf yeroo deemanitti, Garasuun farda isaatiin fuuldura gulufuun karaa agarsiisaa ture. Sana malees, fuulduratti ba’uun waa’ee naannichaa haasawa namaa hawwatuu fi ogummaan guutame uummataa fi mootichaf taasise. Martuu itti gammadee, ‘Ijarraa hafi; guddadhu’ jedheen. Ogummaa fi ciminni akkasumas, ija jabinni isaa qalbii mootii fi giiftii seenee ija gaarin akka isa ilaalan taasise. Odeeffannoo Gabramaaram Gaarii irraa argamee fi waan guyyicha hubatanirraa ka’uun guyyuma sana Finfinneetti waamsisuun Ministeera Ittisaa keessatti ajaja mootitiin akka mindeeffamu ta’e. Loltummaanis waggoota torbaaf erga tajaajile booda jabinaa fi amanamummaa isaatiin filatamee itti dhiyeenyaan mooticha akka tajaajilu taasifame. Waggoota muraasaaf mootii erga tajaajilee booda, eeyyama mootiitiin loltoota ilma isaa Asfaawasanitti makame.
Garasuun loltoota Asfaawasan waliin gara Walloo deemuun achirraas Ambaalaagee kan jiran loltoota Raas Kaasaatti dabalamuun Xaaliyaaniitti duulan. Lola Tambeenitti geggeeffamee fi kan Maayicawurratti geggeeffame keessatti loltuu diinaa madfii fi matarayasii, qilleensarraan ammoo, Xiyyaaraan gaasii summii facaasuun lolu jala dhaabachuu waan dadhabaniif kaan dhumanii kaan booji’amanii, kaan ammoo baqatanii lubbiin harkaa ba’anii gara Wallootti deebi’uun karaa Warra Iluumagaalaa Finfinnee galan. Haala kana keessatti cimina geggeessummaa isaarraan kan ka’e loltoonni Garasuu dursaa turan.
Kumalaa Garasuun erga Finfinneetti deebi’ees, katannoo fi jaalala biyya isaatiif qaburraan kan ka’e, naannoo dhaloota isaa Maarutti deebi’uun qabsoo itti fufuuf murteesse. Yeroo kana mootii Hayilasillaaseen hoggantoota waraanaa hedduu wajjin biyya Ingilaanditti baqate. Kaan ammoo, Xaaliyaanitti harka kennan; gariisinis ni booji’aman; kaan ammoo ni dhuman. Kun marti Garasuu fi gootota akka isaa jilbiinfachiisuu hin dandeenye. Waggoota shaniif yeroo Xaaliyaaniin biyyicha bulchaa turte keessatti lotuu isaa wajjin riphee loluun diina bahaa-gala dhowaa ture. Kallattiinis ba’uun diina humna lafoo fi qilleensaan lolu moo’achaa loltoota hedduu booji’aa, barbadeessaa, kanneen jalaa biiji’aman deebifachaa qabsoo hidhannoo fi hojii gootummaa itti fufaa.


text:
Dinagdeen addunyaa haalli dalagaa wabii dhabuun dhiibbaa qabaachuu isaa jarmayaan hojjettootaa sadarkaa addunyaa beeksisee jra. Jarmayaan kun hoji dhabiinsi waggaa kanaa miliyoona 201 darba jedhee ka tilmaamuu ta’uu beeksise. Lakkoobsi kun kan waggoota darban irra miliyoona 3.4n dabale jetti Lisa Schlein gabaasa ergiteen.
Bara dhufu jechuun 2018 keessa hojii dhabiinsii miliyoona 2.7 akka dabaluu kan eegamu ta’u jaarmayaan hojjattootaa kan addunyaa beeksisee jira.
Kanaafis akka sababaatti gabaasni kun kan lafa kaa’e kufaatii dinagdee addunyaatu carraa hojii qubsaa ta’e argamsisuu hin dandeenye ka jedhu.
Lakkofsi namoota carraa hojii argatanii gad adeemaa haala jiru keessatti dinagdee bu’ursuu fi guddisuun akkaan rakkisaa dha.
Gabaasa guutuu kana cuqaasuun dhaggeeffadha


text:
Waajjirri ministeera Haajaa Alaa Ityoophiyaa akka beeksisetti, namoonni baatii kabajamaa Ramadaanaa sababeeffachuun dhiifamni godhameefii gadi lakkifaman, kanneen adabbiin waggoota dheeraa irratti murtaa’ee ture tahuu ibse. Dabalataanis mootummaan Sa’uudii lammiilee Ityoophiyaa manneen hidhaa biyyattii keessatti hafaniifis, yeroo murtii adabbii isaanii 75%’n hir’isuuf waada kan gale tahuu ibsi ministeera haajaa alaa ni addeessa.
Haaluma kaanaan namoota hidhaa irraa gad lakkifaman jidduu 300 har’a gara biyyaa ni deebi’u jedhamee eeggama.


text:
LibreOffice 7.3 Help
Qaaqa itti moggaasa hangii itti hiikuu dandeessu bana.
Qabeentootni man'ee moggaasa hangii akka maqaawwan formuulaa- LibreOffice fayyadamuu danda'a, maqoota kunneen halaa wal fakkaatuun maqaa guyyoota torbanii fi ji'oota duraa hiikameetti fudhata.Yommuu formuulaatti barreessinu, maqootni kun ofumaan xumuramu.Dabalata,maqaan hangii moggaasan hiikame maqaalee ofumaan hangii uumamee hiikamee irra maqaalee moggaasa hangiiwwanin hiikameetu carraa dursu qaba.
Wardiiwwan garaa garaa irratti moggaassawwan wal fakkaata kan qabu moggaasa hangiiwwanii qindeessuu dandeessa.LibreOffice'n jalqaba wardii ammeef moggaasa hangiiwwanii barbaada, fi barbaacha kufaa itti aansuun,hangiiwwan wardii gara biraaf.
Tokko tokkoo moggaasa hangiif wabii man'ee agarsiisa. Sanduqa tarree keessaa moggaasa hangii haquuf,isa filun fi itti aansuunHaqiicuqaasi.
Moggaasa hangii ammee keessatti moggaasota tarjaa of keessatti qabata.
Moggaasa hangii ammee keessatti moggaasota tarree of keessatti qabata.
Moggaasa hangii filamee gitaa'a ta'uu isaaf hangii deetaa qindeessa Kanuma haroomsuuf, wardii keessa cuqaasuunif hangii gara biraa hantuutaan fili.
Tarreetti moggaasa hangii ammee dabali.


text:
Kan prezidaantummaa Yunaayitid Isteetisiif filataman Joo Baayiden gorsaa ofii isaanii kan yero dheeraa Roon Klayin hoogganaa bulchiisa hojii White House gochuun muudan.
Klain ennaa bulchiinsa Baraak Obaamaa hoogganaa hojjettootaa kan ittiaa aanaa prezidaantii Baayiden ta’uun kan hojjetan yoo ta’u dhibee Eboolaa bara 2014 keessa ka’ee tureef deebii gama Yunaayitid Isteetis akka qindeessan Obamaan nama itti gaafatama kennaniif turan.
Baayiden kaleessa ibsa kennaniin ilaalcha siyaasa adda addaa waliin muuxannoo fi dandeettii guddaa isaan nama mara waliin hojjechuuf qaban bulchiinsa hojii White House keessatti kan ani barbaadu jedhan. Klain aangoo haaraa kanaan kabajaa jireenya guutuu ti jedhan.
Baayiden Amajjii 20 ennaa hirbuu seenan hooggana mootummaa Ameerikaa fudhachuuf karoorsaa ennaa jiran kanatti gorsitoota yeroo ce’umsaa kan ofii kanneen ennaa bulchiinsichi hojii jalqabu rakkoolee mudatan keessa beekan waliin mari’achuu jalqabaniiru.
Prezidaant Doonaald Tramp injifatamuu isaanii kan hin simanne yoo ta’u ba’ii filannoo kutaalee falmisiisoo ta’an irraa argame ilaalchisee himannaa dhiyeessaniiru.


text:
Riphxee-loltoonni Tigiraay haasaa Keeniyaan keessumsiistutti hirmaachuuf qophii tahuu isaanii eega beeksisanii booda, gareeleen Itiyoophiyaa keessatti wal-waraanan gara marii araaraatti waan dhihaatan fakkaata.
Ibsi gama Tigiryaa irraa bahe sun, eega Muummichi Ministaraa Itiyoophiyaa mootummaan koree gama mootummaa isaaniitii marii sanatti hirmaatu akka hundeessuuf jiran dubbatanii booda. Gabaasaan VOA, Henrii Wilkins dhimma kana irratti aangawoota mootummaa, namoota siyaasaa fi xiinxaltoota dubbisuun gabaasaa erge, Bafiqaaduu tu dhiheessa.


text:
Harra lola hidhattoonni naannoo shanii dhufan Magaalaa Mooyyaleetti bananiin lubbuun nama tokkoo dabree nami afur madaawuu Hospitaalli Mooyyalee beeksise.
Jiraattonni Magaalattii, hidhattoonni kuni Sanbata darbee kaasee namootarraan balaa dhaqqabsiisaa akka jiran himanii, humni Raayyaa Ittisa Biyyaa Mooyyaleen keessa buufatee jiru garuu hidhattoota balaa geessisaa jiran kana dhaabuuf homaa hojjetaa akka hin jirre komatan.
Bulchaan Aanaa Mooyyalee Obbo Baaggajja Morgee Raayyaan gidduu seenee lola akka dhaabuuf gaafataa jirra jedhu; Galmoo Daawit dabalata qaba.


text:
Akka tarree kana keessa seenan kan ta’ees hoggana Dr Abiiy jalatti biyyatti keessatti wal waraansii walii gaggeeffamuu isaan, akkasumas waraanni isaanii jumlaan nama ajjeesuu humnaan gudeeddii fi duguuggaa sanyiin himatamuu isaan ta’uun ibsee jira.Waajiira mummicha ministeeratti itti gafatamtuu preesii kan ta’an Bileenee Siyyuum kana mormuun barruu Taayimiif barreefama I meelii erganii fi RSA dhaqqabeen, barruun kun beekaa maqaa mummicha ministeeraa xureessuuf tarree maqaa namoota 100 kana keessa galche jedhan.
Barruun kun akka tarreeesseetti mummichi ministeeraa Abiyyi biyyi isaanii Ertraa waliin walitti bu’iinsa waggootaaf qabataa turte furuu isaaniif bara 2019 badhaasa Nobeel argachuu isaanii, kutaa sana keessatti haala foyya’ee uumeera abdii jedhu kennee kan ture ta’uus walitti bu’iinsii Itiyoophiyaa keessaa akka ka’uufis waan facaase qaba jedha.
Wal waraansii baatii 19 ture gama kaaniin dhalattoota Tigraay irratti gochi gara jabinaa gaggeeffameera jechuun dandeesiisa jedha Taayim
Bileenee siyyuma garu bulchiinsa Amaaraa fi Tigraay keessatti garee shoroorkeessa jechuun kan waaman sanaan lubbuu namoota karaatti hambiseef barruun kun dubbii himaa ta’uun agarsiisaa ejjennaan qabu kunis gaddisiisaa dha jedhan.


text:
Preezidaantiin Yunaaytid Isteetes Joo Baaydin fi giti isaanii kan Chaayinaa baatii Ebla dhufu gaafa 22 gama marsaritiin walgahuuf kan jiran ta'uun ibsamee jira.
Walgahii jijjiirama qilleensaa hogganoonni addunyaa Waashingits keessatti gaggeessan yeroo sana yoo ta'u prezidaant Baaydintu keessummeessa jedhamee jira
Jijjiirama qilleensaa kan ilaaleen mariin gaggeeffamuun imaammata alaa Amerikaan qabduu fi nagaaf dhimma akkaan barbaabachisaa ta'u Baaydin ni amanu.
Chaayinaan faalama qilleensaa addunyaa mudateef gaaza xura'aa Kaarboon Daay Oksaayid jedhamuhedduu qabdo jrdhu aangawoonni Amerikaa


text:
“Utubaan haga dhiiban qaba, haga dhiisan qaba” jedha Oromoon. Faranjoonnis ” enough is enough” jedhu. Waan hinhubanne keessatti gubachuun gowwumaadha. To: J/Dawud Ibsa. OLF’s Chairman …Read More »
Obboo Kaalid Bakar guyyaa har’aa Sadarkaa Idil-Addunyaatti International Champions Booksii injifate
Oduu Gammachiisaa! Obbaleessi keenya Kaalid Bakar guyyaa har’aa Sadarkaa Idil-Addunyaatti International Champions irratti injifatee jira! Kaalid Bakar yeroo Injifannoo galmeessu hunda Alaabaa Oromoo Sadarkaa Idil-Addunyaatti …Read More »
Daawud Ibsaa KFOn faajjii ABO akka itti hin gargaaramne akeekkachiise
Daldalli yeroo dheeraa itti daldalaa turan ka gaheef hin fakkaatu……jajjabduu dhufaa jirti… Gareen maqaa ABOn “qaca fii shaneetti adda baate kun asiin duraas dhimma maqaa …Read More »
Yaada “Suphaa Impaayeraa” Akka Eeboo Darbatame
Jiduu kana haasaya Obbo Jawar Mohammed TV Ubuuntu Fi OMN waliin taasiseefi Imala galateeffannaa gochaa jirun waliin walqabatee ololli fi maqaballeessiin gamaa gamanaa bahamee dibbeen …Read More »
Haasawa Dr. Ittaanaa Habtee har’a iccitii Obboo Johaar Muhammed jedhee dubbate haasawa mizana kaasu miti.
Haasawa nama baratees hinfakkaatu. Maqa balleessi nama dhunfaa fakkaata. Waan qabsoo sabaaf dubbatamees natti fakkaachuu dide. Gara jibba dhunfaatti harkaa gadi bu’e fakkaata. Kunis taye …Read More »
Jawar the Activist and Jawar the Politician
There has been much chatter from all directions over the last several days since Jawar Mohammed conducted his first ever interviews after his release from …Read More »
“Toophiyaan qilee haa seentuu malee abadan barcuma jalatti hin qabnu!”
Jawaar Mohamed: “Oromoo nama na qeequuf jettanii wal hin fixina”
“Warra miidiyaa hawaasaarratti na arrabsu dura hin dhaabbatinaa. Ana ittisuu dhiisaa. Ani yaada koo dhiyeessa. Warri naan mormuus, na qeequus yaada isaanii ibsachuun mirga isaaniiti. …Read More »
Gorsa Hanbaa hin qabne
Dhiirti haqaa akkatti dirree baaftee dhugaa jiru lafa keessi.Karaa Oromoon irra deemuun barbaachisu ummatatti garsiifti.Dargaan gola keessatti dahattee odoo waan dubbatame sirrtitti dhaggeeyfattee hin hubatin, …Read More »


text:
Dirree xayyaaraa Hong Kong kan akka malee imaltoonni itti heddumaatan guyyaa lama booda hanga tokko hojii jalqabee jira.mormiitonni hojii eega dhaabsisanii polisii waliin walitti bu’anii guyyaa lama abbaan murtii ajaja kennuu isaa aangawoonni dirree xayyaaraa beeksisanii jiru.
Ajajii kennamees hiriira iddowwan muraasatti gaggeeffaman akka daangeeffaman ajaja. Kana malees balalii biyya alaa irraa gara Chaayinaatti godhamu akkasumas keessaa gara biyya alaatti gaggeeffamu danquu isaa ibsa.
Dirreen xayyaaraa mooraa mufannaan guutamee fi imaltoonni yoom balalii argatanii akka ba’an ykn nyaataa fi siree akka hin arganneef danqe.
Robii har’a garu balaliin xayyaaraa gara Hong Kong tti seenuus ta’e ba’u harka caalaan itti fufee jira./Xiqqoon garu balalii isaanii kan haqan ta’u marsariitiin dirree xayyaaraa ni agarsiisa.


text:
Isin Keessa Mallatto Jira-Kutaa 5
Marsaa Uumama Ilma Namaa 3ffaa- Mudghah
Alhamdulillahi wa salaamun alaa ibaadihillaziina-sxafaa (Faaruun hundi kan Rabbiiti. Gabroottan Isaa kanneen Inni filate irratti nageenyi haa jiraatu). Uumama namaa biyyee irraa kan jalqabee, ergasii sanyii Aadam copha bishaanii irraa Kan uumee galanni fi faarun hundi Isaaf haa ta’u. Copha irraa dhiiga ititaa kan taasisuu, dhiiga ititaa gara wanta alanfamu ykn muraa foonitti kan jijjiruu Rabbii olta’aa malee ni jiraa? Foon kanarraa lafee kan uumuu Isa malee jiraa? Lafee kanas foon kan itti uwwisu isaa malee jiraa?
Hiika Mudghah
Arabiffaan mudghah jechuun “wanta alanfame” jechuudha. Mufasiroonni (hayyoonni Qur’aana ibsan) jecha Mudghah jedhu “muraa fooni afaan keessatti alanfamu danda’u” jechuun hiiku. Muraan foonii wantoota alanfamu danda’an irraa waan ta’eef “wanta alanfamuudha” jechuudha. Dhugumatti yommuu muraa fooni alanshan, bocni isaatii fi bocni miciree wal fakkaata.
Osoo namni tokko muraa foonii ykn maastikaa afaan keessa kaa’ate alanshee, ergasii marsaa mudghah irratti muraa foonii ykn maastikaa alanshe san miciree namaatin wal bira qabee, micireen wanta alanfame saniin wal fakkaata jenne goloobu (guduunfu) dandeenya. Sababni kanaa, somaayitiin dugda miciree irratti argamu “wanta alanfame san bakka ilkaan cinineen” wal fakkaata. (Ilaali fakkii 1) Dabalataan, wanti alanfamu akkuma afaan keessatti boca jijjiratu, micireenis marsaa mudghaatti boca jijjirata. Gara tokkoon dhoqa, gara biraatin dhiita qaba. Wanti alanfamus dhoqaa fi dhiita kan qabuudha.
Fakkii 1 :Marsaa mudghah irratti gubbaan ijaarsa miciree maastikaa alanfameen yommuu wal-bira qabamu, isaan lamaan jidduu wal fakkeenya argina. A) Fakkii miciree (Embryo) kaafame agarsiisa. B) Suuraa maastikaa (gum) alanfamee agarsiisa.
Iddoo gadi baqaqaa dugda miciree A irratti argamu mee ilaalaa. Akka waan ilkaan cininee fakkaata. Haala kanaan maastikaa alanfame bakka ilkaan cinineen wal fakkaata. Ammas guutuu miciree kanaa yommuu ilaallu muraa foonitiin kan wal-fakkaatudha. Sababni isaas, harka, luka fi qaamole biroo guutuu hin baafanne. Akka hubatamuuf maaykiroskoppiin akkanatti guddisee malee hammi isaa baay’ee xiqqaadha. Dheerinni isaa seentimeetira tokko (1cm) hin caalu. Kanaafu, asitti mudghah jechuun “muraa foonii alanfamu danda’uudha”[1] jechuudha. Marsaa kanatti micireen foon malee lafee hin qabu. Mudghah irraa lafeen ni uumama.
Alaqah irraa gara Mudghah Ce’u
Torbaan darbe waa’ee alaqah ilaalle turre. Alaqaan hiika sadii akka qabuu fi hiikni sadanuu guddinna miciree ilma namaatiin akka walitti galu hubanne jirra. Hiikni alaqah sadan: wanta rarra’e, dhiiga ititaa fi ul’aanula. Micireen marsaa copha (nuxfaa) irraa jalqabee gadaamessaa haadha keessatti lafa qabachuu eegala. Ergasii akkuma yeroon darbuun dhiiga ititaa ta’uun gadaamessa irraa ni rarra’a. Guddinni isaa itti fufuun boca ul’aanula qabachuun soorata isaa dhiiga haadhaa irraa argata. Dhuma marsaa alaqah keessatti wanti akka callee fakkaatu dugda miciree irratti bahuu jalqaba. Wanti callee fakkaatu kunis somaayit (Somite) jedhama. Somaayitin kuni marsaan alaqah gara mudghatti jijjiramu kan agarsiisudha. Somaayiti kanarraa lafee fi maashaaleen dugdaa ni uumamu [2]. Fakkii armaan gadii irraa ‘somites’ ilaalun ni danda’ama.
Fakkii 2: Suuraa miciree Maaykiroskoppin kaafame kan marsaa dhuma alaqah (guyyaa 24-25) agarsiisu. Bitaa mirgaa somaayiti 13, 13 qaba[2].
Guyyaa 24-26 Alaqaan kuni gara Mudghah jijjiramu jalqaba. Micireen armaan olitti qajeelaa fakkaatu kuni gubbaa jalaan jallachuu fi dacha’u eegala. Fakkii armaan gadii irraa ilaalun ni danda’ama
Fakkii 3: A.Miciree dhuma marsaa alaqah, B fi C jalqaba marsaa mudghah agarsiisuu[3]
Fakkiiwwan armaan olii maaykiroskoppiin waan guddifamaniif guddaa fakkaatu. Garuu hammi jalqabaa (orijinaali) isaanii baay’ee xiqqaadha. Barattoonni Baayloji baratan waa’ee maaykiroskoppii ilaalchisee, jechoota “Magnification fi Resolution” jedhan osoo hin baratin bira hin darban. Magnification (Maagnifikeshin) wanti tokko dachaa meeqan guddifamu akka qabu agarsiisa. Resolution (risolushin) immoo fakkii san ifa godhu fi kutaalee isaa tokko tokkoon mul’isuudha.
Kunoo marsaa mudghatti ilmi namaa kana fakkaata. Kuni fakkii dhugaa maaykiroskoppin hin guddifamneedha (Actual image)*
Xinxallii
Namni marsaa mudghaatti maal akka ture yommuu ilaaluu fi itti xinxallu, iimaanni isaa ni dabala. Wanta xiqqoo muraa fooni kanarraa kan isa uumee nama guutuu isa taasise eenyuu? Muraa foonii kanarraa luka, gurra, harka, kutaalee qaamaa keessaa fi alaa kan akkanatti isaaf tolche eenyu? Deebiin isaa Rabbii olta’aa, Ogeessaa fi Beekaa ta’eedha. Rabbiin olta’aan ni jedha:
“Yaa ilmaan namaa! Yoo kaafamuu irraa shakkii keessa jiraattan, dhugumatti Nuti biyyee irraa isin uumne; ergasii copha bishaan saalaa irraa, ergasii dhiiga ititaa irraa, ergasii muraa foonii alanfatamu kan uumama guuttatee fi hin guuttatin irraa isin uumne; [humnaa fi dandeetti Keenya] isiniif ibsuuf [kana goone]. Hanga yeroo murtaa’etti wanta feene gadaamessa keessa teessifna. Ergasii daa’ima goonee isin baafna. Ergasii akka umrii jabinnaa keessan irra geessaniif [isin jiraachifna]. Isin irraas nama du’utu jira. Erga duraan waa beekee akka homaa hin beekneef isin irraas nama gara umrii gadi aanaa deebi’utu jira. Dachiis gogduu taatee agarta. Yeroo Nuti bishaan [bokkaa] ishii irratti buufne, ni sochooti, ni iitoftis, akaaku biqiltootaa bareedinna qaban hunda irraas ni biqilchiti.” Suuratu Al-Hajj 22:5
Yaa ilmaan namaa erga duutanii booda qorannoo fi jazaaf lamuu kaafamu yoo shakkitan, kunoo ragaalee lama isin ilaaltantu jira. Ragaalee lamaan wanta shakkitan kan agarsiisanii fi qalbii keessan irraa shakkii kanneen oofaniidha.
1ffaan– ragaa uumama keessanii. Kan nama uumuu jalqabe yeroo lammataas ni deebisa. Akkana jedha, “Dhugumatti, Nuti biyyee irraa isin uumne” kuni hiika lama qaba. 1ffaa-Nabii Aadamiin (aleyh salaam) biyyee irraa uumudha. Ilmi abbaa irraa karaa kiroomozomitiin wanta dhaalu qaba. Kanaafu, hundeen wanti inni dhaalu kuni biyyeedha. Hiikni lamaffaan, nyaanni nuti nyaannu hundeen isaa biyyee irraa dhufe. Osoo biyyeen jiraachu baate midhaan biqiluu danda’aa? Midhaan biyyee irraa dhufe kana yommuu alanshinee qaama keenya keessa seenu gara dhiigaatti jijjirama. Dhiiga kanarraas dhangala’oon saalaa (maniyyiin) ni uumama. Ergasii copha (nuxfaa) kanarraa dhiiga ititaa uumee. Ergasii dhiiga ititaa kanarraa muraa foonii alanfamu danda’u uume. Aayah (keeyyata) Qur’aana armaan olii keessatti “ergasii muraa foonii alanfatamu kan uumama guuttatee fi hin guuttatin” jedhu hiika kana qaba: Muraa foonii alanfamuu (mudghah) kanarraa kutaalee qaamaa uumuun boca namaa qabsiisa. Kuni kan “uumama guuttate” ta’a. Garuu yeroo garii boca namaa osoo hin qabatin gadaameessi haadhaa ulfa of keessa darba. Kuni kan “uumama hin guuttanne” ta’a. Kana malee hayyoonni hiika biraas itti kennani jiru.
“Isiniif ibsuuf kana goonee” Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa takkaan ilma namaa hunda uumuu ni danda’a. Garuu Ogummaa (hikmaa) Isaa, guddinnaa dandeetti Isaatii fi bal’inna rahmata Isaa nuuf ibsuuf marsaa marsaan nu uumee. Yeroo jalqabaatiif nama biyyee irraa uumuu Kan danda’e, ergasii copha maniyyii dhiiga ititaa taasise, ergasii dhiiga ititaa muraa foonii taasise, muraa foonii irraa lafee uumuu Kan danda’e, wanta jalqaba uume deebisu irratti danda’aadha. Biyyee irraa kan uume, biyyee erga ta’anii booda isaan deebisuun Isatti ni ulfaataa? Namni yommuu marsaalee uumama ofii itti xinxalluu lamuu akka kaafamu jala muree ni amana.
“Hanga yeroo murtaa’etti wanta feene gadaamessa keessa teessifna.” Kana jechuun ulfa gadaamessi of keessaa hin darbine hanga yeroo murtaa’etti ni tursiifna. Yeroon murtaa’e kunis dheerinna yeroo ulfaati. Ergasii garaa haadhaa keessaa ‘daa’ima goonee isin baafna.’ Daa’ima dadhabaa homaa hin beekne, sammuun isaa, ijji fi gurraa isaa dadhabaa kan ta’eedha. Ergasii Rabbiin suutuma suutan humna fi jabeenya kennaaf. Halkanii guyyaa abbaa fi haati hanga sadarkaa jabinnaa gahuu ni mararfatuufi, ni kunuunsu. San booda umrii jabinnaa gaha. Umriin kunis umrii qaamni itti jabaatu fi sammuun itti bilchaatudha.
Isin keessaa umrii jabinnaa erga gahe ykn san dura kan du’utu jira. Isin keessaa nama umrii jabinnaa darbuun umrii gadi aanatti kan deebi’utu jira. Umriin kunis umrii dullummaa qaamni fi sammuun itti dadhabuudha. Wanta duraan beekaa ture ni wallaala. Kanaafi namni dadhabinna lamaan marfame. Isaaniis: Dadhabinna daa’imumma fi dadhabinnaa dullumaati.
Ragaan lamaffaa qorannoo fi jazaaf ilmi namaa lamuu kaafamu agarsiisu, dachii erga duute ykn godgee jiraachisuudha. Rabbiin olta’aan ni jedha: “Dachiis gogduu taatee agarta.” Kana jechuun biqiltoota homaatu kan ofirraa hin qabnee fi awwaara taate argita. Yommuu rooba itti roobsu, biqiltootaan ni sochooti. Ni iitofti. Erga gogdee walitti sunturtee booda yommuu roobni itti roobu fi biqiltoonni biqilan olkaati. Dachiin tuni gosoota garagaraa irraa biqiltoota babbeeradanii fi nama hawwatan biqilchiti. Kan kana hunda hojjatu fi sirna qabsiisuu eenyuu?
“Suni Rabbiin Haqa waan ta’eefi, Inni kanneen du’aan waan jiraachisuufi, Inni wanta hundaa irratti Danda’aa waan ta’eefi.” Suuratu Al-Hajj 22:6
“Suni” marsaalee uumama namaa isiniif ibsee fi dachii gogdee bishaan itti roobsun jiraachifamte. “Rabbiin Haqa waan ta’eefi” Haqa jechuun jiraataa fi yeroo hundaa turaa, gonkumaa kan hin jijjiramne fi hin banneedha[4]. Kanaafu, hiikni “Suni Rabbiin Haqa waan ta’eefi” jedhu kana ta’a: uumamni keessanii fi dachii gogde jiraachisuun kan raawwatame sababa Rabbiin jiraataa fi yeroo hundaa turaa gonkumaa hin jijjiramne fi hin banne ta’eefi. Wantoonni Rabbiin ala jiran hundi ni jijjiramu, ni badu. Rabbiin Guddaan Olta’aan gonkumaa hin jijjiramu. Kanaafu, yeroo hundaa wanta fedhe hojjata, wanta fedhe uuma. “Inni kanneen du’aan waan jiraachisuufi” akkuma uumama keessan jalqabee fi dachii duute ykn gogde jiraachise namoota du’anis ni jiraachisa. “Inni wanta hundaa irratti Danda’aa waan ta’eefi.”
“Dhugumatti Qiyaaman dhuftuudha; ishee keessa shakkiin wayitu hin jiru. Dhugumatti Rabbiin namoota awwaalcha (qabrii) keessa jiran hundaa ni kaasa.” Suuraa Al-hajj (22):7
Ragaaleen armaan olii isiniif kan ibsameef Qiyaamaan akka dhuftu beekumsa dhugaa akka beektaniifi. Qiyaaman dhugaa shakkii wayitu hin qabneedha. Warroonni du’an qabrii keessaa yaa’un wanta gara fuunduraatti raawwatamuudha. Sababni isaas, Rabbiin kana waadaa galee jira. Rabbiin waadaa Isaa hin diigu.[5]
Guduunfaa
➦Marsaan alaqah guyyoota 24-26 keessatti gara mudghaatti jijjiramu eegala. Marsaan mudghah kan itti beekkamu wanti callee fakkaatu “somaayit” jedhamu dugda miciree irratti bahuu jalqaba.
➦Mudghah jechuun muraa foonii alanfamu danda’uudha.
➦ Namni marsaa mudghaatti uumama ofii yommuu ilaalu waa baay’ee hubata. Isaan keessaa:
✏Dhiiga ititaa muraa foonitti kan jijjiruu Rabbii olta’aa malee hin jiru. Ergasii muraa foonii kanarraa harka, luka, gurra fi qaamolee biroo kan uume Rabbiin malee jiraa? Kanaafu, Tokkichummaa Rabbitti amanuun Isa qofa gabbaruu akka qabu ni hubata.
✏Namni hanga fedhe “ani of danda’aadha, humna qaba” haa jedhu. Inni dadhabinna lamaan kan marfameedha. 1ffaa- uumama isaa irraa jalqabee hanga ijoollummaatti. 2ffaa-Yeroo dullummaa. Kanaafu, akkamitti Rabbii isa uumee fi kunuunsu irraa dheessaa?
✏Rabbiin Guddaan Olta’e wanta xiqqaa kanarraa isa uume Guyyaa Murtii lamu isa deebisuun waan hojjateef akka isa qoratu fi jazaa isaaf kafalu ni hubata. Sababni isaas, Rabbiin haqa, namoota du’an ni kaasa, wantoota hundaa irratti danda’aadha.
Haqa jechuun jiraataa fi yeroo hundaa turaa, gonkumaa kan hin jijjiramne fi hin banneedha.
Kitaabbilee Wabii
[1] Tafsiir ibn kasiir 5/384, Daaru ibn Jawzi, Tafsiir Sa’diy 623, Daaru salaam, Ma’aariju at-tafkuri wa daqaa’iqu at-tadabburi 14/427, Abdurahman Hanbak
Tafsiirul Qur’aanil Kariim wa i’iraabuhi wa bayaanih 6/122, Muhammad Aliyy Xaahaa
[2] THE DEVELOPING HUMAN CLINICALLY ORIENTED EMBRYOLOGY KEITH L. MOORE, PERSAUD fuula 78, 10th Edition
[3] https://islampapers.com/2013/06/12/the-mudghah-stage/
THE DEVELOPING HUMAN CLINICALLY ORIENTED EMBRYOLOGY KEITH L. MOORE, PERSAUD fuula 78-79, 10th Edition
[4] Tafsiir Qurxubii 13/326
[5] Tafsiir ibn kasiir 5/384, Daaru ibn Jawzi, Tafsiir Sa’diy 623, Daaru salaam, Tafsiirul Qur’aanil Kariim wa i’iraabuhi wa bayaanih 6/122-126, Muhammad Aliyy Xaahaa
http://sammubani.com/2018/05/19/shakkii-quraanaa-qulqullessuuf-2/
*Tafsiirul Aayaatal Kawniyata Fiil Qur’aanil Kariim jiildi 2faa fuula-166, By Zaghluul Najjaar,


text:
Gabbaramaan (Ilaahni) haqaa Rabbiin qofa-Kutaa 1
Kutaalee darban keessatti shirkiin soba akka ta’ee ilaalle jirra. Rabbiin ala wanta biraa waaqeffachuun (gabbaruun) soba ragaa qabatamaa hin qabneedha. Dubbiin erga akkana ta’ee haqaan gabbaramu Kan qabu Rabbii olta’aa tokkicha jechuudha. Wanti Isaan alatti gabbaraman hundi baaxila (soba). Gabbarrin (ibaadan) isaaniif godhamuu hin qabu. Sababni isaas, wantoonni kunniin uumamtoota nama biraa dhiisi ofiyyuu fayyaduu fi miidhaa ofirraa deebisuu hin dandeenyedha. Amaloota gugguutuu gabbaramaa isaan taasisu hin qaban. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa immoo amaloota (sifaata) gugguutu Kan qabu, nama fayyadu, rakkoo namarraa deebisuu fi wanti hundi harka Isaa jiruudha. Ni jedha:
“Inni Allaah Kan Isa malee haqaan gabbaramaan hin jirredha. Beekaa wanta hin mul’annee fi mul’atuuti. Inni Ar-Rahmaan, Ar-Rahiim. Inni Allaah Kan Isa malee haqaan gabbaramaan hin jirre, Mootii, Al-Qudduus, As-Salaam, Al-Mu’min, Al-Muhaymin, Al-Aziiz, Al-Jabbaar, Al-Mutakabbir ta’eedha. Wanta isaan itti qindeessan irraa Rabbiin qulqullaa’e.” Suuratu Al-Hashr 59:22-23
“Inni Allaah Kan Isa malee haqaan gabbaramaan hin jirredha. Beekaa wanta hin mul’annee fi mul’atuuti.” Gabbaramaan haqaan gabbaramu Isa malee hin jiru. Kanaafu, Isa malee Gooftaan ykn Gabbaramaan hin jiru. Wanti Isaa gaditti gabbaramu (waaqefatamu) hundi baaxila (soba). Inni Beekaa ghaybi fi shahaadati. Ghaybi jechuun wanta dhokataa namoonni hin beekne fi hin argine. Shahaadah immoo wanta namoonni beekanii fi arganiidha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa wantoota jiran kan nutti mul’atanii fi hin mul’anne hunda beeka. Guddaa xiqqaa irraa wanti dachii fi samii keessatti Isarraa dhokatu tokkollee hin jiru.[1]
“Inni Ar-Rahmaan, Ar-Rahiim.” Imaamu ibn Al-Qayyiim hiika maqaalee lamaan kanniin ilaalchise ni jedha: Ar-Rahmaan rahmanni sifata (amala) Isaa kan ta’eedha. Ar-Rahiim immoo gabrootaaf kan rahmata godhuu (mararfatuudha). Kanaafi Rabbiin Olta’aan akkana jedha: “Inni mu’mintootaaf rahmata godhaa (Rahiim) ta’eera.” (Al-Ahzaab 33:43) Qur’aana keessatti, Rahmaanu bil-ibaadihi ykn Rahmaanu bil-mu’miniina jechuun gonkumaa hin dhufne. Kanaafu, Rahmaan rahmataan kan ibsamu yommuu ta’u, Rahiim immoo rahmata Isaatin uumamtootaaf rahmata kan godhuudha.[2]
Ammas itti aanse maqaalee fi sifaata Isaa ni beeksisee: “Inni Allaah Kan Isa malee haqaan gabbaramaan hin jirre, Mootii, Al-Qudduus, As-Salaam, Al-Mu’min, Al-Muhaymin, Al-Aziiz, Al-Jabbaar, Al-Mutakabbir ta’eedha.”
Al-Malik (Mootii)– jechuun Kan ajaju, Kan dhoowwu, kan jabeessu, kan xiqqeessu, badhaasuu fi adabuudha. Akkasumas, Kan dhimmoota gabroota Isaa too’atu, akka fedhetti jijjiruu, qindeessu fi gaggaragalchuudha.” Rabbiin subhaanahu Mootii waan ta’eef gabroota Isaa ni ajaja, ni dhoowwa. Nama Isaaf ajajame ni jabeessa, ni badhaasa. Nama Isaaf ajajamu dide immoo ni salphisa, ni adaba.
Al-Qudduus-jechuun Qulqulluu. Kana jechuun sharrii, hir’inna, amaloota hanquu fi badoo hundarraa qulqulluu kan ta’eedha. Wanta Isaaf hin malle hundarraa kan qulqullaa’edha.
As-Salaam-jechuun hanqinna hundarraa nagaha Kan ta’e. Inni Jiraataa jireenyi Isaa du’a, muguu, hirribaa fi jijjirama irraa nagaha taatedha. Inni Danda’aa dandeettin Isaa ifaajee fi dadhabbii irraa nagaha ta’eedha. Inni beekaa beekumsi Isaa wanti hanga atamii geessu jalaa miliquu ykn dhokachuu irraa nagaha ta’eedha. Amaloonni Isaa biroos akkuma kana. Amaloonni (sifaanni) Isaa hundi guutuu hanqinna hundarraa nagaha ta’aniidha. Hojiin Isaa taphaa fi zulmii irraa nagaha kan ta’eedha. Maqaaleen Isaas wanta badaa irraa nagaha kan ta’aniidha. Maqaan As-Salaam jedhu amaloota guutuu hunda Isaaf mirkaneessuu fi amaloota hanquu hunda Isarraa dhabamsiisuu of keessatti qabata. [3]
“Al-Mu’min”-namoota Isatti amananii fi Isa sodaatan adabbii Isaa irraa nagaha kan godhu, gabroota Isaa isaan miidhu (zollomu) irraa nagaha kan godhu.[4] Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa namoota Isatti amananii hojii gaggaarii hojjatanii fi hojii badaa dhiisan adabbii jalaa nagaha isaan baasa. Warra badii hojjatanis haqa malee isaan hin miidhu (hin zollomu). Wanta isaan hin hojjanneen isaan hin adabu. Badii hojjatan qofaan isaan adaba. Inumaa, adabbiin isaanitti bu’uun dura gara Isaatti deebi’uun yoo araarama Isa kadhatan, isaan hin adabu. Gabaabumatti Al-Mu’min gabrootaaf nageenya kan kennuudha. Ingliffaan: the Giver of security, Amaariffaan: ጸጥታን ሰጪው jechuun hiikan.
Maqaa Mootii jedhu maqaalee sadan kanniin walitti aanse dubbachuu keessa faayda maalitu jira jettanii yaadduu?
Maqaa Malik (Mootii) jedhu booda maqaalee kanniin dubbachuun yaada, “Inni akka mootii addunyaa hanqinnaan beekkamaniiti” jedhee namni akka hin yaannef maqaalee sadan kanniin dubbate. Jalqaba Al-Qudduus jechuun hanqinna hundarraa qulqulluu akka ta’e dubbate. Hojiin Isaa hin mul’annee ganuu fi shira (dhara) irraa qulqulluu akka ta’e ibsuuf Al-Mu’min jechuun dubbate. (Al-Mu’min uumamtoota Isaa waan tasgabbeessuf, haqa malee waan isaan hin miinef akka moottota addunyaa isaan hin ganu.)
Hojiiwwan Isaa ifatti mul’atan zulmii fi cunqursaa irraa nagaha waan ta’eef As-Salaam jedhe.[5] Rabbiin zulmii fi cunqursaa irraa nagaha (qulqulluu) waan ta’eef akka moottota addunyaa nama hin miidhu.
Al-Muhaymin- uumamtoota Isaa Kan ilaaluu fi eegu.[6] Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa wanta namoonni hojjatan hunda ni ilaala.
Maqaa Al-Mu’min booda Al-Muhaymin dubbachuun “Namoota tasgabbeessuun dadhabinna ykn kan biraa sodaachuun” yaada jedhu haaqa. Beekaa! Uumamtoota Isaa kan ilaalu fi eegu ta’uu waliin isaan tasgabbeessuun hikmaaf (ogummaafi), isaaniif rahmata gochuufi.[7]
Namoonni yommuu maqaalee “Al-Qudduus, As-Salaam fi Al-Mu’min” dhagahan nageenyi isaanitti dhagahama. Tarii sababa kanaan, Rabbiin kan nama hin miinedha, nama tasgabbeessudha jechuun badii keessatti taruu danda’u. Kanaafu, akka badii keessatti hin tarreef maqaalee Isaa biroo kaasun barbaachisaadha.
“Al-Aziiz”- Injifataa hin moo’atamne. Haloo baafachu keessatti Jabaa kan ta’e.[8] Namoota Isaaf ajajamu didanii fi badii hojjachuu itti fufan adabuu irratti jabaadha. Adabbii cimaan isaan qaba. Injifannoon Isaa jabaadha, humni Isaas jabaadha.
Al-Jabbaar-Dirqisiisaa. Rabbiin uumamtoota Isaa wanta fedhe irratti ni dirqisiisa. (Uumamtoota irratti du’a yoo murteesse, uumamtoonni ni du’u. Akka dhalatan yoo fedhe ni dhalatu. Du’aan booda akka kaafaman yoo fedhe dirqiin ni ka’u.) Akkasumas, Al-Jabbaar jechuun dhimmoota uumamtoota Isaa Kan fooyyessuudha. [9] Hiikni biraa Al-Jabbaar uumamtoota Isaati ol ol’aanaa kan ta’eedha.[10]
“Al-Mutakabbir”- Boonaa, Guddaa. Guddinni hundi kan Isaati. Wantoonni Isaa gaditti garmalee xiqqaadha. Ammas, Inni badii hundarraa Kan boonedha. Akkasumas, uumamtoota Isaa irraa namoota osoo beekanu Isa faallessaniii fi moottota abbaa irreetti Kan boonudha. Yoo isaan Rabbii olta’aan morkatan isaan cabsa.[11]
Maqaaleen sadan kunniin Jabeenya, Ol’aantummaa fi Guddinna Rabbii kan agarsiisaniidha. Inni wantoota hundaa caalaa Jabaadha, wantoota hundaa ol ol’aanaadha, homtu Isaa ol hin jiru.
Maqaa Al-Muhaymin booda maqaalee sadan kanniin dubbachuun faaydan isaa maalidha jettanii yaadduu?
Deebiin isaa, maqaaleen sadan jalqaba irratti eeraman, (Al-Qudduus, As-Salaam fi Al-Mu’min)” kunuunsa fi xiyyeeffannoo waan isaaniif godhuuf gabrootaaf tasgabbii qofa labsu. Maqaan al-muhaymin jedhu immoo dhimmoota lamaan walitti dhufan labsa. Kanaafu, akka namoonni Rabbiin Injifataa homtu Isa hin dadhabsiifne ta’uu beekaniif maqaa Al-Aziiz jedhu itti aanse dubbate. Maqaan Al-Jabbaar jedhu itti aane dhufe. Kunis uumamtoota Isaa fedhii Isaatiif akka bulan taasisuu agarsiisa. Itti aanse maqaa Al-Mutakabbir. Kunis Guddinni kan Isaa ta’uu agarsiisa. Wanti hundi Guddinna Isaatii gaditti garmalee xiqqaadha. Kanaafu, amaloonni kunniin gama sodaatin ta’uu, akkuma amaloonni jalqabaa gama abdiitiin ta’an.[12] Maqaaleen “Al-Qudduus, As-Salaam fi Al-Mu’min” akka Rabbiin abdatan yommuu nama taasisan, maqaaleen “Al-Aziiz, Al-Jabbar, Al-Mutakabbir” immoo akka Rabbii ol’aana sodaatan nama taasisu.
“Wanta isaan itti qindeessan irraa Rabbiin qulqullaa’e.” Wanta namoonni Isa waliin gabbaran (shirkii) hundarraa Rabbiin qulqullaa’e. Wanta mushrikoonnii fi namoonni Isa faallessan jedhan hundarraa Inni qulqullaa’e.[13]
Guduunfaa
☝Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa amaloota gugguutuu qaba. Hir’inni homaatu amaloota (sifaata) Isaa keessatti hin argaman. Kanaafu, haqaan Gabbaramu kan qabu Rabbii olta’aa qofa.
☝Namni Rabbiin olta’aan Mootii fi Al-Muhaymin ta’uu beeke, Isaaf ajajama. Sababni isaas, Mootiin kan ajaju, dhoowwu, badhaasu fi adabuudha. Al-Muhaymin jechuun immoo kan eegu fi ilaaludha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa gabroota Isaa erga ajajee fi dhoowwe booda isaan badhaasuf ykn adabuuf hojii isaanii hunda ni ilaala, ni galmeessa. Kanaafu, namni kana yoo beeke, Mootii Ol’aanaaf ni ajajama.
☝Maqaaleen “Al-Qudduus, As-Salaam, Al-Mu’min” Rabbii olta’aatti dhiyaachuf hojii gaggaarii akka hojjatanii fi Isa abdatan nama kakaasu.
☝ Al-Aziiz, Al-Mutakabbir fi Al-Jabbaar immoo Isa sodaachun hojii badaa irraa akka dheessan nama taasisu.
Kitaabban wabii:
[1] Tafsiir Ibn Kasiir-7/237, Tafsiir Qurxubii-20/389[2] Sharih Ibn Al-Qayyim li Asmaa’il Husna-fuula 36-37, Umar Ashqaar[3] Madda olii-fuula 54-55[4] Tafsiir Qurxubii-20/391, Tafsiir Ibn Kasiir-7/237, Zaadul Masiir-1421[5] Tafsiir Tahriir wa tanwiir-28/121[6] Zaadul Masiir-1421, Tafsiir Tahriir wa tanwiir-28/121[7] Tafsiir Tahriir wa tanwiir-28/122[8] Tafsiir Tahriir wa tanwiir-28/122, Tafsiir Xabarii-22/554[9] Maddoota olii,[10] Zaadul Masiir-1421[11] Madda olii, https://books.islamway.net/1/3813/12117/015_19.pdf [12] Tafsiiru Tahriir wa tanwiir-28/123 [13] Tafsiir Xabarii-22/555 Tafsiir Sa’dii-1007


text:
Itiyoophiyaatti Ambaasaddarri Yunaaytid Isteets kan ta’an Maayik Reener baga ayyaana waggaa haaraa geessan jechuun hawwii qaban ibsanii jiran.Uummata Itiyoophiyaafis ta’e kan addunyaa maraaf waggaa haaraan nufis ta’e maatii keenyaafa akkasumas hiriyyoota keenyaaf abdii hegeeree gaarii qabatee dhufa jedhan.
Keessumaa Itiyoophiyaa keessatti isa yeroo darbee caalaa amma abdiin jiru jabaa dha kan jedhan Ambaasaaddarri Amerikaa Reneer lammiwwan Itiyoophiyaa hedduun jijjirama amma biyya isaanii keessatti argamaa jiruun caalaatti nagaa buusuuf hundumaa of-keessatti qabachuu akkasumas hegeree badhaadhe argiina mul’ata jedhu qabu jedhan.
Uummatii fi mootummaan Itiyoophiyaa mul’ata kana fixaan baasuuf cichi qaban humna, abdii fi hawwii yeroo waggaa haaraan dhufu natti dhga’amu na yaadachiise jedhan.
Itiyoophiyaaf isa woggootii darban caalaa waggootii dhufan kan foyya’an akka ta’an gochuu yoo barbaaddan hunduu qooda keessatti fudhatu qaba jechuun Reeneer hubachiisan.


text:
Addi bilisumaa ummata Tigraay bakkeewan naannoo Amaaraa umnaan qabate keessatti akka moo’amaa jiru daarekteerii dhimaa kominikeshinii naanoo Amaaraa obbo Gizaachewu Miluneeh himaniiru.
Darikeeteerichii ibsa gaazexessootaf kennan kana keessanti aka jedhanitii, lolii garee isaan shororkeessaa jedhanii waamani wajjin tasifamaa jiru, jara achii yaryatanii lafa deebiffachuu ittii hin ta’in dhaabichii lamuu deebi’ee akka Itiyoophiyaadhaaf rakkina hin taanetii barbadeesuudha jedhaniiruu.
Namootta Kanaan duraa naannoo amaaraa keessaa jiraatanii , aangoo motummaa irratii hirmaatanii, qabeenya horatanii amma TPLF wajjin dhaabbachaa jiraachuu isaanii kan himan obbo gizaachewun, namoonii ololaa TPLF umuun ittuu hin jeeqamin naannoo isaanii damaqinaan akka eeguu qaban ergaa dabarsuu isaanii gabaasiin Atsreer Misgaanawu Raadiyoo Sagalee Amerikaatiif ergite ibseera.


text:
Tajaajila Godaantota & Hin Galmoofneef
IOM Sagantaa Galma Baqattoota Yunaayitid Isteetis biyyoota kudha shan guutuu naannoo MENA keessatti adeemsa qubsuma – bilisaan – gaggeessuuf Wiirtuu Deeggarsa Qubsuma (RSC) Baha Giddugaleessaa fi Kaaba Afrikaaf (RSC MENA) hojjeta. Marsariitii RSC MENA Egypt Processing qunnamuu dandeessu:
• www.jordan.iom.int/refinfo
• Lakkoofsa sarara bilbilaa: 19472 ykn karaa iimeelii [email protected]
Kana malees, IOMn miidhamtoota daldala namaa, jeequmsa Koorniyaa irratti hundaa’e irraa hafan, fi gareewwan saaxilamoo ta’an biroo kanneen akka:
• Koolugaltoonni UNHCR (waaqaa adii qaban) waliin beellama galmee eegaa jiran.
• Godaantonni UNHCR keessatti galmaa’uuf hin yaadne, ykn faayilli UNHCR isaanii cufame, yoo xiqqaate ji’a 6f Masrii keessa jiraachaa turan.
MPA tajaajila gosa lama kenna:
• Gargaarsa Naannoo: madaallii dhimma tokkoon tokkoon isaanii irratti hundaa’uun gargaarsa armaan gadii of keessatti qabata: hawaas-dinagdee, mana jireenyaa, jireenya, seeraa, barnootaa, fayyaa sammuu & deeggarsa saayikooshawaasummaa, meeshaalee nyaataa hin taanee fi gargaarsa yaalaa.
• Assisted Voluntary Return & Reintegration (AVRR): IOM gargaarsa bulchiinsaa fi loojistikii, gargaarsa deebi’anii makamuu dabalatee, godaantota fedhii isaaniitiin gara biyya isaaniitti deebi’uuf murteessaniif ni kenna. Gargaarsi AVRR namoota gara biyyoota nageenya hin qabneetti ilaalamanitti deebi’uu barbaadaniif kennamuu hin danda’u.
Sarara bilbilaa Eegumsaa fi Gargaarsa Godaantotaa: 010 3204 6064
Wiixata hanga Kamisaatti: 9:00 – 12:00
Galmee IOM: 010 3339 8239
Wiixata hanga Roobii: 13:00 – 15:00
IOM Imeelii Gaaffii: [email protected]
Wiixata hanga Roobii: 13:00 AM – 15:00
Gocha sobaa gabaasuu: [email protected]
Wiixata hanga Roobii: 9:00 – 16:00


text:
Xumura torban darbee Addi Dimokraatawaa Oromoo haala yeroo ammaa Oromiyaa keessa jiru ilaalchisuun ibsa baasee jira.
Dubbi himaan dhaabichaa Obbo Leencoo Baatii qabiyyee ibsa sanaa ennaa nuuf ibsan ajjeechaa yeroo ammaa ni balaaleffanna,qabsoo uummati keenya karaa nagaan bilisummaa isaa gonfachuuf geggeessu ni deggerra jedhan. Tarkaanfiin gara jabinaa mootummaan uummata irratti fudhataa jiru immoo qabsoo kana boodatti hin deebisu jedhaniiru.
Qabsoo uumamtaa kana galmaan ga’uuf illee tokkummaan jarmayoota Oromoo barbaachisaa dha jechuu dhaan dubbi himaan Adda Dimokraatawaa Oromoo obbo Leencoo Batii nuuf ibsaniiru.


text:
Raayyaa ittisa biyyaa fi humnootii adda ABUT giddutti wal waraansa gaggeeffameen kan ka'e guyyaa tokko dura buufata qonnaa ABUT kan Kibaaboo Hiwoot jedhamu irraa godaanuu kan dubbatan lammiwwan Itiyoophiyaa gargaarsa dhala namaa dhabuun kan ka'e rakkoof saaxilamuu isaanii dubbataa jiru.
Bulchiinsii yeroo kan Daanshaa akka jedhutti magaala keessa akka buufatan gochuun gargaarsa akka argatan gochuuf meeqa akka ta'an barree fannoo dimaa beeksiifna jedha.
Nutis kan nutti kennamee waajiira duwwaa waan ta'eef bajata hin qabnu waan ta'eef jara kana deebisnee dhaabuuf dandeetti hin qabnu jedha bulchiinsii yeroo kan magaalaa Daanshaa


text:
“Warra miidiyaa hawaasaarratti na arrabsu dura hin dhaabbatinaa. Ana ittisuu dhiisaa. Ani yaada koo dhiyeessa. Warri naan mormuus, na qeequus yaada isaanii ibsachuun mirga isaaniiti. …Read More »
Gorsa Hanbaa hin qabne
Dhiirti haqaa akkatti dirree baaftee dhugaa jiru lafa keessi.Karaa Oromoon irra deemuun barbaachisu ummatatti garsiifti.Dargaan gola keessatti dahattee odoo waan dubbatame sirrtitti dhaggeeyfattee hin hubatin, …Read More »
Dr. Ittanaa Habtee, “Jawaar Mohamed Abiyyi waliin qaamaan wal arge mariyatee jira”
Press Release From Caucus of Opposition Parties(COP)
Having Noticed the fundamnetal differences on the approach of the National Dialogue with the government and it’s allied Parties, we here by announce the Establishment …Read More »
Ibsa Gamtaa Paartilee Mormitootaa Irraa Kenname
Adeemsa raawwii marii biyyaalessaa ilaalchisee garaagarummaa yaadaa mootummaa fi qaamolee dhimmi ilaallatu gidduu jiru ilaalcha keessa galchuudhaan, yaadaa fi tarsiimoo sirna dimokiraasii dhugaa gadi dhaabuudhaaf …Read More »
Manni maree paartilee mormituu (caucus) hundeeffame.
Oduu Ubuntu Amajji 28 bara 2014 Paartileen siyaasaa mormituu 10 ta’an adeemsa fooramii marii biyyaalessaa irratti komii bu’uuraa qabna jedhan. “Marii biyyoolessaa sirna dimokiraasii dhugaa …Read More »
“Oromiyaan Guantanamo taatee jirti”
OMN: Imala Galatoomaa Jawaar Mahommad, Fürth, Jerman ( waxabajjii 04 , 2022)Read More »
QBO Keessatti Waan Hir’ate Haa Guuttannuu
Akeeka QBO Dura dubbii, akeekni Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) ifaa dha. Akeeka QBO irratti harki gudddan ummata Oromoo waliif gala je’eetan amana. Gabaabaa itti, akeeknio …Read More »
Mootummaan Tigraay mootummaa Federaalaa wajjiin dhoksaan marii taasisaa akka jiru gabaafame.
Akka Sudan Post gabaasetti mootummaa Federaalaa fi Adda Bilisummaa Ummata Tigraay kan Tigraay bulchu jidduutti xalayaa nagaa wal jijjiiruun dhoksaan taasifamee jira. Qondaala olaanaa mootummaa …Read More »
President Uhuru Kenyatta and Ethiopian PM Dr Abiy Ahmed enjoy a spectacular display
President Uhuru Kenyatta and visiting Ethiopian Prime Minister Dr Abiy Ahmed on Saturday made an impromptu appearance at the Museum Airshow Festival held at the …Read More »


text:
Hogantoonni Adda Bilisummaa Oromoo fi hidhatoonni Addichaa 1300 tahan fulbana 5/2011 gara biyyaatti galuuf tahuu eega gabaafame booda, ummanni godinaalee Oromiyaa adda addaa irraa gara magaalaa Finfinneetti imalaa jira. Akkasumas dargaggoonni magaalaa Finfinfinnee fi naannawa san jiraatanis Addabaabaayiwwan magaalaa keessatti argamanitti Alaabaa dhabaa kan jiran yoo tahu, iddoo tokko tokkotti jiraattoota waliin walitti bu’iinsi jiraatuu odeeyfannoon ni adeessa.
Guyyaa har’aa naannawa Phawuloositti dargaggoota Alaabaa Simannaa dhaaba turanii fi namoota naannawa san irraa gareen ijaaraman jiddutti walitti bu’iinsi ka’uu fi dargaggoonni lama miidhamuu namni magaalaa Finfinnee irra dubbisne nuf hime.
Akka Namni kun jedhetti:
” Ka’umsi walitti bu’iinsaa dargaggoota halluu diibaa turan, namoonni tokko tokko immoo dhufanii dibuu dhoorkan yeroo kanatti walitti bu’iinsi ka’e, akkasumas qaamonni nageenyaa nagaaya kabajsiisuuf yaaliin godhame hin jiru” jedhe.


text:
Gosoota malleen dubbii
sas proc anova multiple comparison
kan akka fayyadama jechootaa, malleen dubbii, mammaaksota, jechamoota, geerarsa kitaabicha keessatti argaman dhimma isaan tajaajilaniif wajjiin walqabsiisuun ibsameera. Hanqinoonni fayyadama afaaniin walqabatee kitaabilee seenaa keessatti mul’achuun ammoo, seenaan barreeffamu sirriin ergaa darbuu barbaaddame sana. gosoota adda addaatti qooduuf hayyoonni fookloorii karaalee adda addaa fayyadamu. Finnegan (1992:134) akka ibsitetti, hayyoonni fookloorii garaagaraa karaalee ja‟a (6) hordofuun 17 afoola. akka qoqqoodan ibsite. Isaanis bifa, qabiyyee, hojii (shoora hawaasa keessatti qabu), yoomessa.
"I did not know it" tells the story of Ruufo Gurraachaa, a girl who survived the Surro massacre as a small child. Brought up by a perpetrator of the massacre and given in marriage to an old man who orchestrated the violence, Ruufo is unaware of her tragic past. Yet these secrets cannot stay hidden. As Ruufo discovers that her husband's past brutally connects with her own, she must decide. Gosoota Malleen Dubbii 1, Akkasaa n gosoota dubbii qolaa keessaa tokko ta’ee, wantoota [] Read More. Fufiilee / Maxxantoota. netsanet January 18, 2022 January 19, 2022 Seerluga No Comments on Fufiilee / Maxxantoota. 1.
Dubbii Jabduu. Hard Talk. COVID-19 Update Dubbii Jabduu Latest TOP STORIES . Talaalliin Vaayiraasii Koronaa(COVID-19) gosoota COVID-19 haaraa kamiyyuu to'achuu keessatti gahe guddaa qaba jedhame! August 20, 2021 Contributor Talaalliin Vaayiraasii Koronaa(COVID-19) gosoota COVID-19 haaraa kamiyyuu to'achuu keessatti gahe guddaa kan qaba tahu. Nameessuun gosoota malleen dubbii keessaa isa tokko ta’ee amala dhala namaa lubbu-qabeeyyii yookin lubbu-maleeyyii biroof kennuun dandeettii dhala namaa gonfachiisuun kan ibasmuudha. Yaaduma kana deeggaruun Addunyaa (2014:211) yoo akkasiin ibsa. “Akkuma maqaa isaa nameessaan lubbu-maleeyyii yookaan lubbbu qabeeyyii biroo.
Simply turn on your VPN to have all your Internet traffic completely encrypted. Your online activities will be completely anonymous. Wi-Fi Security: Because all your online traffic is encrypted through a VPN, no matter which public Wi-Fi hotspot you try to access, you will be shielded from public Wi-Fi risks with complete Wi-Fi security. Daa’immaan qubee Laatinitin baratan gosoota qubee addaan baasurratti warra qubee Sabaatin baratanirra wayyaa ta’uu agarra. Akkuma kanaan ijoollee Afaan Oromootiin barattu keessaa %82.6 gosoota qubee addaan baasanii yoo beekan, kan Afaan Tigreetiin barattu keessaa %73, kan Afaan Amaaraatiin barattu keessaa ammoo %61 qofa tahuudha argina.
-
sheriff of santa rosa county
-
poco x3 pro firmware global
-
convert sce to seurat
Nameessuun gosoota malleen dubbii keessaa isa tokko ta'ee amala dhala namaa lubbu-qabeeyyii yookin lubbu-maleeyyii biroof kennuun dandeettii dhala namaa gonfachiisuun kan ibasmuudha. Yaaduma kana deeggaruun Addunyaa (2014:211) yoo akkasiin ibsa. "Akkuma maqaa isaa nameessaan lubbu-maleeyyii yookaan lubbbu qabeeyyii biroo. Nameessuun gosoota malleen dubbii keessaa isa tokko ta’ee amala dhala namaa lubbu-qabeeyyii yookin lubbu-maleeyyii biroof kennuun dandeettii dhala namaa gonfachiisuun kan ibasmuudha. Yaaduma kana deeggaruun Addunyaa (2014:211) yoo akkasiin ibsa. “Akkuma maqaa isaa nameessaan lubbu-maleeyyii yookaan lubbbu qabeeyyii biroo.
Feb 17, 2015 · Soomaa fi gosoota isaa. Dn. Geetaachoo Baqqalaa Jaankaatiin. Guraandhala 10,2007. Waaqayyo Gooftaan dhala namaa uumama Isaa keessaa kan yaaduu fi jireenya bara baraa jiraatu taasiseetu uume. Kanaafis Waaqayyo “ Nama akka bifa keenyaatti; akka fakkeenya keenyaattis haa uumnu jechuudhaan fakkeenya Isaatiin of fakkeessee uume (Se. Um. 1:26). Feb 26, 2021 · Garuu shari’aa Nabii Muhammaditiin (SAW) dura namoonni nama biraatiif sujuuda akka turan ni beekkama. Kuni akkamitti ilaallama jedhee namni gaafachu danda’a. Barreefamni gabaabdun armaan gadi kana ifa gooti. Itti Haa Fufnu. Dubbii fi Hojii Iimaana Diigan..
Akkaataa Labsii Qaamolee Raawwachiiftuu Mootummaa Naannoo Oromiyaa Lakkoofsa 242/2014 tiin Waajjirri Pirezidaantii aangoo fi gahee hojii armaan gadii ni qabaata. Aangoofi hojiin Waajjirichaaf Heera Mootummaa keewwata 59 jalatti kenname akkuma eegametti ta’ee, Waajjirichi aangoofi hojii armaan gadii ni qabaata:. Akaakuu afoola. Afoola Oromoo akaakuu adda addaarrattii qorannoo gagg.
Gosoota Asoosama Dhangala'aa 48 3.3.3. Malleen Asoosamaa 63 DUBBII QOLAA 69 4.1. Gosoota Dubbii Qolaa 70 4.1.1. Akkasaa (Simile) 70 4.1.2. Iddeessaa/ Bakka Buusaa (Metaphor) 71 4.1.3. Nameessuu/Personification 71 4.1.4. Arbeessuu/Gurra Guddisuu/ Ukukkubee (Exageration/Hyperbole) 72 4.1.5. Mitihee /Paradox/ 73 4.1.6. Habalaka/Saada/Irony/ 73 4.1.7. ofii dubbii)fi gochaan waltajjiirratti agarsiisan yoo ta‟u, inni sadaffaan, adeemsa ittiin ... 1.2 Gosoota Diraamaa Diraamaawwan bara durii irraa eegalee hanga yeroo ammaatti jiran, haala garagaraatiin, jiruufi ... Bu‟uurri isaaniis barreessitoonni diraamaa tiraajeedii ammayyaa malleen Aristootilfaa dur fayyadaa tura sana hinfayyadamani.
gosoota adda addaatti qooduuf hayyoonni fookloorii karaalee adda addaa fayyadamu. Finnegan (1992:134) akka ibsitetti, hayyoonni fookloorii garaagaraa karaalee ja‟a (6) hordofuun 17 afoola. akka qoqqoodan ibsite. Isaanis bifa, qabiyyee, hojii (shoora hawaasa keessatti qabu), yoomessa. Nameessuun gosoota malleen dubbii keessaa isa tokko ta'ee amala dhala namaa lubbu-qabeeyyii yookin lubbu-maleeyyii biroof kennuun dandeettii dhala namaa gonfachiisuun kan ibasmuudha. Yaaduma kana deeggaruun Addunyaa (2014:211) yoo akkasiin ibsa. "Akkuma maqaa isaa nameessaan lubbu-maleeyyii yookaan lubbbu qabeeyyii biroo.
Nameessuun gosoota malleen dubbii keessaa isa tokko ta'ee amala dhala namaa lubbu-qabeeyyii yookin lubbu-maleeyyii biroof kennuun dandeettii dhala namaa gonfachiisuun kan ibasmuudha. Yaaduma kana deeggaruun Addunyaa (2014:211) yoo akkasiin ibsa. "Akkuma maqaa isaa nameessaan lubbu-maleeyyii yookaan lubbbu qabeeyyii biroo. Aug 07, 2011 · Daa’immaan qubee Laatinitin baratan gosoota qubee addaan baasurratti warra qubee Sabaatin baratanirra wayyaa ta’uu agarra. Akkuma kanaan ijoollee Afaan Oromootiin barattu keessaa %82.6 gosoota qubee addaan baasanii yoo beekan, kan Afaan Tigreetiin barattu keessaa %73, kan Afaan Amaaraatiin barattu keessaa ammoo %61 qofa tahuudha argina..
Malleen Dubbii is on Facebook. Join Facebook to connect with Malleen Dubbii and others you may know. Facebook gives people the power to share. This channel was created to preach Jesus to all over the world. Waaqayyoo amanamaa waan ta'eef isaatti qabamne jiraanna. Faarfataa Jaallatamaa fi kabajamaan Taaddalee caalii ammas kunoo faarfannaa haaraa qabatee nuuf dhufeera simadhaanii inji ammaa kunimmoo waanuma addaa Telegram list of popular posts of the selected channel.
Dhimmoota dubbii qolaa fayyadama biroorraa adda taasisu ibsuu. Gosoota dubbii qolaa kitaaba barataa Afaan Oromoo kutaa 12ffaa keessa jiranii sakatta‟uun addeessuu. Dubbii qolaatti gargaaramuun afaan Oromoo barsiisuun faayidaa maali akka qabu ibsuu. Kitaabni barataa afaan Oromoo kutaa 12ffaa dubbii qolaa haala kamiin akka. Mala dubbii Malli dubbii fayyadama afaanii kan karaa haala salphaa ta'een ergaa tokko nama hubachiisani. Malli dubbii akaakuu gara garaa kan qabu yoo ta'u isaanis akkasaa, nameessaa, habalaka, eemiti, arbeessaa, fi iddeessaadha. Qabiyyee 1 Akkasaa 2 Iddeessaa/bakka buusa 3 Nameessaa 4 Eemiti 5 Habalaka 6 Arbeessaa 7 Wabii Akkasaa.
Dhimmoota dubbii qolaa fayyadama biroorraa adda taasisu ibsuu. Gosoota dubbii qolaa kitaaba barataa Afaan Oromoo kutaa 12ffaa keessa jiranii sakatta‟uun addeessuu. Dubbii qolaatti gargaaramuun afaan Oromoo barsiisuun faayidaa maali akka qabu ibsuu. Kitaabni barataa afaan Oromoo kutaa 12ffaa dubbii qolaa haala kamiin akka. 6) Barumsa Afuuraa Ergamaa Wangeelaa ( Missiological Theology);- ergamin barumsa kanaa wangeela bakka hin geenyeen gahuu kan ilaallatu dha. 7) Barumsa afuuraa Tiksummaa ( Pastoral/Practical Theology) :-waldaa kiristaanaa keessa tajaajila jiran mara kan ilaalatu dha.Fakkeenyaaf , waa‘ee bulchiinsaa, barumsaa, lallabaa, gorsaa, waaqeffannaa kkf ....
GOSOOTA DUBARTII 6 Dubartii Gosa Meeqa Beektu? Dubartii Gosoota 6 Ol... tu Jira Dubartoonni Kunneen Dubartoota Akkamiiti? Odeefannoo Guutuu Linkii Armaan Gadii Tuqudhaan Dubbisaa 👇 👇 👇 👇 👇 👇. March 21, 2020 Sammubani Leave a comment. (B)- Ammas iimaanni dubbii Arrabaa fi hojii qaamolees of keessatti qabata. Dubbiin arrabaa shahaadateyni dubbachuu fi wantoota isaaniin wal qabatan mirkaneessudha. (Shahaadateynin: “Ash’hadu an laa ilaah illallah wa ash’hadu anna Muhammadan abduhu wa rasuuluhu.” (Rabbin malee haqaan gabbaramaan.
Tawhiida maqaalee fi sifaataa keessatti dubbii iimaana diigan Jalqaba irratti, waa'ee maqaalee fi sifaataa ilaalchisee wanta ahli sunnah wal jama'aa amanan kaasu barbaanna. Wanti isaan amanan: osoo hin jijjiriin, hin dhabamsiisin, osoo akkana akkana hin jedhinii fi wayitti hin fakkeessin, wanta Rabbiin ittiin of ibseetti fi wanta Ergamaan Isaa sallallahu aleyh wassallam ittiin Isa ibseetti. Sep 25, 2020 · Boqonnaa 3 ffaa fi 4 ffaa keessatti hojiirra oolmaa sirna barnootaa keessatti gahee guddaa kan qaban waa’ee malleen baruu-barsiisuu gosoota barnootaa adda addaa manneen barnootaa sadarkaa 1 ffaa keessatti barsiisuuf gargaaranfi qophii karoora barnootaa sadarkaa adda addaa waliin kan wal- baraniifi qabatamaan kan keessatti shaakalandha ....
12x18 gazebo
2013 dodge avenger anti theft reset
jp morgan internship reddit 2022
cub cadet deck level adjustment
- ap statistics probability review worksheet
- strike industries glock 23 slide
- rent to own homes in columbia sc
- lund boat parts catalog
- glasgow times deaths
lifelinker codes
- bmw 335i dyno stock
- simpleitk read dicom
- malloclab github
- ps 154 harlem
- bair e ishq novel by mirha kanwal
- how much does lowes charge to cut wood
- xcel regionals 2022 region 2
- thetford macerator toilet
- leebotwood crash
- jio tv apps
worst deer hunting calibers
- mom dismembered
- michigan panthers roster 2022
- top selling albums 1978
- vw 1600 engine specs
- coofun boot menu
- san diego artists
- shell vacation club cruises
- tractor supply idler pulley
- skoda connect cost
- darkrp maps


text:
Akkuma Kanaan itti gaafatamtoonni bulchiinsa naannoo qabee hanga sadarkaa aanaaleetti jiran akkasumas koree dhaabaa keessaa aangoo irraa kan kaafaman ta'uun ibsameera. Kanneen keessaa seera duratti dhiyaachaa ka jiran jiru jechuu dhaan iitti gaafatamaan waajira kominikeeshinii mootummaa Oromiyaa obbo Addisuu Araggaa VOAf ibsaniiru.
Tarkaanfiin fudhatame sochii haaromsaa gadi fagoo ta’e irraa madde kan jedhan Obbo Addisuun sochii haaromsaa kana keessatti uuammati miliyoonni 6.5 caalan itti hirmaachuuf rakkoolee jiru jedhamanii ka’anii irrattis dudubbatamuu ibsan.
Sadarkaa caasaa naannoo irraa hanga aanaatti hooggana jiran keessaa kummi afurii fi dhibbi afurii fi jaatammni taayitaa isaanii irraa kaafamuun ibsameera.
Qonnaan bulaan lafa isaanii irraa kaafaman fi qabiinsi mirga dhala namaa irratti gaaffiin ka’an galmeelee haaromsuu kana keessa jiru kan jedhan obbo Addisuun gaaffileen uummataa Oromiyaa keessaa ka’aa turan akkasumas komeeleen dhiyaatanis sirrii dha amantaa jedhu qabna. Kanaafis tarkaanfiin fudhatame kun kan itti fufu ta'uu obbo Addisuu Araggaa hubachiisaniiru.


text:
Waldorgommiin manneen barnoota tana ganna lama lamatti wal dorgoman. Ee Maqaleetti jaqabanii guyyaa 10 keessa jiranii torbaanuma kana dhumatti.
Akka itti aanaan koomishineera koomoshiina ispoorti Oromiyaa,Fissihaa G/Mikaahel jedhetti Oromiyaan ispoortii 13n dorgomuutti jirti.
Oromiyaatti dura jiraa naannoo Amaaraatti itti aanaa sadeessoon ammoo naannoo Tigraay.
Oromiyaan atileetota 95 dorgommii tanatti egattee taphachiifachuutti jirti. Itoophiyaa fi Ugaandaan dorgommii iftaan Finfinnee taphataniif qophii jirti.
Dorgommiin uwwaa(haawwanii fi ijoollee dubraa) tun ta Olompikii bara 2020 irratti wal dorogoman.
Addunyaan dorgommii Olompikii bra 2020 ganna dhufu Jappaan Tookiyootti dorgomaniif qophii jirti. Waan irratti wal dorgoman keessaa tokko dorgommii kubbaa miilaa dhiiraa fi dhalaati.
Dorgommii tanaan Afrikaa keessaa biyya 12 wal dorgoma.Afrikaan dorgommii tanaaf walti qophaahuutti jirti.
Akka kanaan Roobii dhuftu Itoophiyaa fi Ugaandaatti istaadiyoomii Finfinneetti waliin taphata.Guyyaa sadiin duubatti ammoo Ugaandaa istaadiyoomii Lugogotti wal dorgoman.
Ugaandaaan ogeeyyota fayyaa waliin nama 28 kopheeffatte. Itoophiyaan taphattoota 25 qabdi.Akka lenjiftuun Ugaandaa Bulegaa jettetti akka dansaa jiranii akka dansaa leenjifamanillee.
Itoophiyaan garanaan akka keessa jirti? Daarktera kubbaa miilaa Itoophiyaa obboo Kabbadaa Warquu jedhetti Itoophiyaa taphattoota jajjaboo dorgommii tanatti filatte.


text:
Oromia: Lense Lammeessaa Boruu: Ni Falmannaa (New Resistance Music) #OromoProtests #OromoRevolution December 20, 2016Posted by OromianEconomist in Oromo Music.
Tags: #OromoRevolution, Africa, Lense Lammeessaa Boruu, Oromia, Oromo, Oromo music
add a comment
Waayee gooticha sabboona Oromoo Jaal Lammeessaa Boruu: Aadde Worknesh Alemu & Aadde Lense Lammessaa Boruu Recount Jaal Lemessa Boru’s Revolutionary, Courageous & Exemplary Years in the Oromo Struggle June 17, 2015Posted by OromianEconomist in Obbo Lammeessaa Boruu, Oromia.
Tags: Aadde Worknesh Alemu, Lammeessaa Boruu, Lense Lammeessaa Boruu, Oromo people, Oromummaa
add a comment
Waayee gooticha sabboona Oromoo Jaal Lammeessaa Boruu haati manaa isaanii Aadde Warqnash Alamuu fi hintalli isaanii Leensee Lammeessaa OMN irratti seena isaan waan jedhan vidiyoo calqabaa kana irraa caqasaa. Vidiyoon lammataa kan raadiyoon Finfinnee Leensee gaafate dha. Vidiyoon lammanuu Afaan Amaaraatiin.


text:
Humnootiin Adda Bilisummaa Uummata TIgraay(ABUT) irra deebi’uun haleellaa banuu isaaniin kan ka’e bakka jiraataa turan naannoo Waajjaa fi Alaamaaxaa irraa gara Qobbootti jiraattonni dheessan hanqiina nyaataa fi uffataa kan isaan mudatee ta’u ibsan.Haala kanaanis uummanni 12,000 godaanuun aangawonni ibsanii jiru.
ABUT dheengadda ibsa baaseen prezidaantii bulchiinsa naannoo Afaar, polisii addaa fi mootummaa Ertraa biraa deggersa qabu kan ittiin jedhe “Humna Afaar kan Galaana Dimaa” jedhaman irratti haleellaa banuu isaa beeksisee jir.
Mootummaan Itiyophiyaa gama isaan kokolaataan gargaarsa fe’anii gara Maqaleetti imalaa turan of-duuba deebi’uu isaanii ibsee jira.


text:
Oromia: Eebba OMN Finfinnee fi Simannaa Direektara Olaanaa OMN Obbo Jawaar Mohammad August 5, 2018Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: Eebba OMN Finfinnee, Jawar Mohammed, OMN, Oromo News
3 comments
OMN:Hag-05/2018
Jilli Xiinxalaa Siyaasaa fi Daarektara OMN Obbo Jawaar Mohammed’n durfamu ganama har’aa barraaqaan Finfinnee seeneera.
Jilli kun waytii Oromiyaa Dirree Xayyaaraa Idil-Addunyaa Boolee gahanitti simannaan hoo’aan Qondaalota Mootummaa,Qeerroo,Qarree fi hawaasa bal’aan isaniif taasifameera.
Yeroo ammaa jilli kun Hoteela Ilillii International’tti Gaazexeessitoota biyya keessaa fi alaa kanneen achitti argamaniif ibsa kennaa jiru.
Akkuma asiin dura ibsamaa ture har’aa gara Saafayatti Eebbi Studio OMN Finfinnee ni gaggeeffama.
Sirni baniinsaa Galma Barkuummetti Hagayya 05/2018 galgaluma har’aa bakka Qondaalonni Mootummaa olaanoo fi Namoonni 25,000 ol argamanitti Obbo Jawaar Mohammed hawaasa bal’aan galma kanatti wal arguuf jiru.
Boru Hagayya 06/2018 Yaadannoo woreegamtoota fi gootota qabsoo fincila diddaa gabrummaa irratti dabraniif sagantaa qophaa’etu adeemsifama.
(Usmaan Baayyuu)
Click here for Africa News: Ethiopian activist Jawar Mohammad returns home from exile


text:
Ebla 24/2014 (TOI)- Humnoonni badii nageenya biyyatti booressuuf sochii gochaa jiran irra akka of qusatan Naannoon Uummattoota Kibba Lixa Itoophiyaa hubachiiseera.
Mootummaan naannichaa haala waqtaawaa biyyaarratti ibsa kenneera.
Ibsichaanis jijjiirama akka biyyaatti eegalame gareen isaan hin gammachiisnee fi faayidaan dhuunfaa kootu xuqame jechuun yaadan nageenya uummataa booressuuf halkanii fi guyyaa hojjechaa jiraachuu eereera.
Tibba kan kutaa biyyaatti gargaaraatti humnoonni badii maqaa Amantaa fi sabaa dahoo godhachuun duudhaa Ityoophiyaa karaa faalleessuun tokkummaa biyyaa fi waliin jireenya uummataa sochiileen laaffisaan mul’ataniirus jedha ibsichi.
Carraa kanatti fayyadamuun diinoonni biyya keessaafi alaa biyyatti giddugala jeequmsaa gochuuf hojjetaa jiru.
Mootummaan naannichaa gochoota humnoota badii kunneen raawwatan balaaleffateera.
Kanaanis mootummaan naannichaa sochii humnoonni badii nageenya booressuuf hojjechaa jiran gochaa isaanirraa akka of qusatan gaafateera.
Uummaanni naannoo fi biyyaa keenya sochii humnoonni badii hojjechaa jiran hubachuun qaamolee nageenya waliin hojjechuu akka qabus mootummaa naannichaa waamichaa dhiyeessuu ragaan Biiroo kominikeeshinii naannichaarraa argame ni mul’isa


text:
Koronaavaayirasii Narsii Keeniyaa: 'Hojii kiyya waanan hojjedheef qofan Covid-19'f shakkame'
Narsiin Keeniyaa tokko nama Covid-19'f shakkame osoo yaaltuu waan argamteef qofa qoollifatamtee dararaanis irra ga'e.
Wayita nama kana yaalaa turte sanatti dabaree halkaniirra kan turte Eunice Mwabili 'dogoggorri an hojjedhee jibba kanaan na ga'u hin turre' jetti.
''Hojii kiyya akkaataa ogummaa kiyya kabajeen hojjechaan ture. Wayitan dhukkubsataa sana yaalaa turetti meeshaalee of eeggannoo hunda godhadheen ture.'' jetti.
Narsiin kun erga haala kanaan halkan shakkamaa kana tajaajiltee booda borumtaa isaa magaalaa Naayiroobii keessatti hiriyoota ishee, ollaa fi namoota biroodhaan qoollifatamuu eegalte.
Namoonni akka waan ishen koronaavaayirasiidhaan qabamteetti sodaatanii irraa baqachuu eegalan.
Eenyu akka iccitii hojiishee baase beekamuu baatus maqaa fi lakkoofsi bilbilaa ganamaan miidiyaa hawaasummaarra faca'e.
Namni isheen yaalaa turte koronaavaayirasii irraa bilisa ta'e, garuu oduun maqaa ishee xureessu sun miidiyaa hawaasummaarraa hin haqamne, waan nama tajaajilteef miidhamte.
Ergasii lakkoofsa isheen hin beekneen hedduu bilbilamaaf, hedduun eessa akka isheen hojjettu baruuf gaafatu, hiriyoonnishee ammoo haala isheen keessa jirtu baruuf dhiphatu.
"Akka waanan koronavaayirasiin qabameetti odeeffameera. Oduun namaa baay'ee na miidhe. Inumaa oduchi TV irratti ba'eera'' jechuun BBC'tti himte Aadde Mwabilin.
Ollaasheetii tokko iyyee: ''Dhukkubsataa Covid-19 tuttuqaa akka turte dhagaheera'' jechuun itti dheekkame.
Keeniyaa keessatti kanneen qoollifataman narsii kana qofa miti, kanneen vaayirasicharraa dandamatanillee hawaasatti deebi'anii jiraachuu itti cimeera.
Dhiyeenya kana Ministirri Fayyaa Keeniyaa Mutahi Kagwe waa'ee nama Covid-19 irraa dandamatee hawaasa isaatti deebi'uu dhorkamee dubbatanii tran.
Erguma dhukkubsataan dandamatee maatiitti makamees maatiin qoollifataman jiru jedhan ministirichi.
Dararaa gama intarneetiin kanneen dandamatan irra ga'u
Keeniyaa keessatti vaayirasicha caalaa kan yaaddoo guddoo uume sodaa fi rifaatuu uumameedha.
Kanneen shakkamanii adda ba'an odeeffannoosaanii dhoksuu, kaan ammoo warra adda ba'an baqachuu fi miidhuun daran mul'ataa ture.
Inumaa osoo vaayirasichi Keeniyaa hin galin durayyuu namoonni ergaa jibbiinsaa fi rifaatuu of keessaa qabu miidiyaa hawaasummaarratti maxxansaa turan.
Keessaahuu ilaalchi jibbiinsaa lammiilee Chaayinaa, kanneen achii dhufan irratti hammaachaa ture.
Namoota gara jalqabaa Covid-19 irraa dandamatan keessaa kan taate Brenda Cherotich waa'ee muuxannooshee miidiyaarratti waan dubbatteef dararaan karaa miidiyaa hawaasummaa fi interneetii ishee mudateera.
Taateen kun mudatee osoo hin turin yogguma sana dargaggeessi umrii waggaa 27 magaalaa Mombaasaa jiraatu dhibamee wayita yaala barbaadutti Covid-19 qaba shakkii jedhuun yaala dhabee akka ajjeefametu himama.
''Gara alaa ba'uuf nan sodaadhe''
Ergasiis namoonni biyyoota alaarraa dhufanis ta'e kanneen adda of baasanii turan erga ba'anii hawaasa keessa deemuuf akkaan sodaataa turan..
Kanneen iddoo adda baasan tursiifaman odeeffannoon dhuunfaa isaanii hedduun miidiyaa hawaasummaa irratti faca'eera.
Namni waggaa 40 yeroo weerarri kun eegale US irraa gara Naayiroobiitti imalee ture tokko rakkoo kanaaf saaxilamuu dubbateera.
Guyyoota 14'f adda ba'ee ergan turee booda vaayirasicharraa bilisa ta'us roorroon waan natti hammaateef manaa ba'uu nan sodaadhe jedhan namni kun.
Narsii Mwabali kan sababa isheetiin dararaan irra ga'een osoo yaalamuu kan mul'ate Davis Muturi erga Covid-19 irraa bilisa ta'uunsaa mirkanaa'ee boodallee rifaatuudhaan akka jiraatu dubbateera.
'Isa booda narsii Mabalin akkam taate'
Narsiin kun wayita dhukkubsataa sana yaalaa turte kan ishee daawwataa ture poolisii qofa, kunis dhimma nama idoo itti tursiifamanii miliqee ba'ee qorachuuf ture.
Kanaafuu ragaan poolisiin kun hatamee ba'uu hin hafne shakkii jedhu qabdi.
Ji'oota booda narsiin kun wayita yaada kennitu,''gidiraa fi dararaan narra ga'e cimina kiyya hin qorre, boodatti nan deebisne, an ammayyuu jabduudha,'' jette.
Inumaa haalli an keessa darbe hojii kiyyattii daran akkan cimu xiiqii na keessatti uumeera jetti.


text:
OSFNA, (Oromo Soccer Federation of North America)maqaa ispoortii hawaasa Oromoo Amerikaa Kaabaati.Eegii jalqabanii ganna kurnya lamaa keessa jiran,ganna 20essoo barana uleeffachuuf deema.
Akka dura taa’aan OSFNA,Usuu Ejeroo jedhutti dorgommii baranaa istaadiyoomii mana barumsa sadarkaa lammeessoo Jemsi Girifin keessatti taphatan.
Kilaboota 28 garee lamatti wal qoodee tapahta.Adoolessa 30-Hagayya 6, 2016 akkuma duruu tolchanii fi bulchiinsii Minisootaalleen murteessee Oromo Week, Torbaan Oromooti.
Qophii hawaasii Oromootii gama gamaa dhufu qophii bashannanaa, ispoortii,marii hawaasaa,marii siyaasaa fi waan akka akkaa irratti mari’atan.
Dorgommii itti qophaahuutti jiran keessaa fiigicha maqaa atileeti Abbebee Biqilaatiin dorgoman,kubbaa miilaa dhiiraa fi dubraan,kubbaa miilaa ijoollee didiqqoo fi kubbaa harkaa
Artistoota qophii bashannanaa baranaatiif yaaman keessaa tokko Hacaaluu Hundeessaa,Muktaar Suleeyamnii fi Adnaan Mohaammad fa.


text:
LibreOffice 7.3 Help
Hamamta bocquu foormulaa keetiif ifteessuf qaaqa kana fayyadami. Hamamta bu'uura fi miseensa foormulaa hundaa walitti dhufeenya bu'uura kana wajjiinin safaru fili.
All elements of a formula are proportionally scaled to the base size. To change the base size, select or type in the desired point (pt) size. You can also use other units of measure or other metrics, which are then automatically converted to points.
Hamamta durtii (12 pt) LibreOffice Math keessa dhaabbatatti jijjiiruuf, jalqaba hamamta qindeessu qabda (fakkeenyaaf, 11 pt) achumaan qabduu Durtii cuqaasi.
Kutaa kana keesstti, hamamta sadhatawaa miseensa gosa hundaaf wabii hamamta bu'uratti murteessu ni dandeessa.
Hamamta barruu foormulaa keessattiif sadhata hamamta bu'uura fili.
Hamamta sadhata kasaalee foormulaa keessa hamamta bu'uura wajjiin gitaawa ta'e fili.
Hamamta sadhata maqoota fi miseensota faankishinii foormulaa keessa kabiroo hamamta bu'uuratti gitaawa ta'e fili.
Hamamta sadhata ogeejjii herreega foormulaa keessa hamamta bu'uuratti gitaawaa ta'e fili.
Hamamta sadhata timijii foormulaa keessa hamamta bu'uuratti gitaawaa ta'e fili.
Jijjiira kee foormulaale haara hundaaf akka durtiitti olka'uuf qabduu kana cuqaasi. Deebin ittisa jijjira kamiyyuu olka'uukeen dura mul'ata.


text:
Godinaa Wallagga Lixaa, aanaa Mana-sibuu, magaalaa Mandii keessatti – Konferensii Waldaa Kiristaanaa Mekaane Yasuus, ka Jimaata, Sanbataa fi Dilbata – Waldaa Daakkoo keessatti geggeessamee booda, uummatni faarfataa gara mana isaatti galaa ture – Humnoota Kora Bittimmessaa Oromiyaa fi Humnoota Mootummaa Federaalaan reebame – jedhu – jiraattonni magaala Mandii.
Bulchaan magaalaa fi waajirri poolisii magaalattii immoo ni haalan. Dilbata dabre kana, eega konferensichi eebbaan xumuramee booda, namoonni achii ba’an faarfataa gara waflakkeessa magaalaa Mandiitti dhufan. Achii booda, humni poolisii kora bittimmeessaa Oromiyaa fi humni waraana federaalaa konkolaataa lamaan dhufanii itti bobba’uudhaan uummaticha reebii jalqaban.
Achii booda immoo, uummatni magaalattii keessa jiru hedduun waan itti dabalameef, faarfannaan sun gara dhaadannoo fi mormiitti jijjiirame. Namoota hedduu tu reebame, garuu kan hidhame hin jiru.
Bulchaa magaalaa Mandii – Obbo Saamuel Sanbataa immoo, konferensii waldaa kiristaanaa geggeessame sanatti ofii isaanii illee akka hirmaataa turan dubbatanii, garuu “jeeqamni uumame tokko illee hin jiru. Humni mootummaa namoota faarfataa deeman irratti tarkaanfii fudhate hin jiru. Kun oduu dharaa waan ta’eef, Luba Waldaa Mekaane-yesuus Daakkoo sanatti illee bilbiltanii adda-bafachuu dandeessu” jedhan.
Itti-gaafatamaa Waajira Poolisii Magaalaa Mandii – Inspector Sandaabaa Fufaatattis bilbillee ennaa deebii kennan, uummata faarfataa magaalaa Mandii keessa deeme arguu isaanii dubbatanii, “garuu, humni mootummaa reebicha irratti raaw’ate” ka jedhame, oduu dharaa ti. Waan martinuu haala nagaatiin geggeessamaa ture. Geggeessota Waldicha Koonferensiin itti geggeessamee irraa adda-baachuu dandeessu” jedhan.
Akkuma Inspector Sandaabaanii fi Bulchaan magaalattii – Obbo Saamu’eel Sanbataa dedeebisanii nutti himanitti, Magaalaa Mandii, Bakka Koonferensichi itti geggeessame – Waldaa Warra Wangeelaa Mekaane-Yasuus Daakkootti Luba ka ta’an – Luba Solomoon Tasfaatti bilbilee, waa’ee konferensichaa fi rakkoo uumame – jedhamee ennaa nuuf ibsan, “Konferensiin guyyaa sadii nagaadhumaan geggeessamee xumurame.
Koonferensicha irratti yeroon isaa yeroo gaarii waan hin ta’iiniif, akka amantoonni karaa irra faarfataa hin deemne itti dubbadheen ture. Garuu, eega koonferesichi xumuramee booda, otuma ani waldaa keessa jiruu humni nageenyaa natti bilbilanii, ‘kunoo dargaggoonni jeeqaa jiru. Maal gochuu wayya?’ jedhanii na gaafatan,” jedhan.
Guutummaa qophii kanaa dhaggeeffadhaa


text:
Balaa Ibiddaa guyyaa kaleessaa Yaman buufata Doonii Hudeeydaa keessatti uumameen nyaataa fi meeshaaleen gargaarsaa heddu kan barbadaaye tahuun beekame. Naannawa finciltoonni Huusii too’atan keessatti balaan ibiddaa Mana Kuusaa Dhaabbata mootummoota gamtoomaniitti ejensii nyaataa addunyaa “World Food Program” irratti dhaqqabe kanaan, gargaarsi dhaabbatichi namoota beelaa fi dhibeef saxilamaniif geessuuf walitti qabe, guututti kan barbadaaye tahuu hojjattoonni dhaabbatichaa Rooytersitti himan.
Ka’umsi balaa kanaa hanga ammaatti kan hin beekkamin akka tahee fi eega ibiddi ka’een booda osoo hin babal’atin to’achuudhaaf tattaffiin godhame laafaa akka ture gabaasichi ni ibsa.
Dhaabbanni fayyaa addunyaa akka jedhutti, lolli Yaman keessatti waggaa Sadi dura jalqabame, lammiilee biyyatti beelaa hamaa akkasumas dhibee Koleeraatiif Saaxilee jira. Balaa beelaa Yaman keessatti uumame, UN “gaaga’ama hamaa kanaan dura hin argamin” jechuun kan moggaase yoo tahu, namoonni Miiliyoona 22 fi kuma 200 gargaarsa nyaataa kan barbaadan yoo tahu, miiliyoonni 8 fi kuma 600 ammoo haala yaaddessa keessa jiru.


text:
Mahataahir Mohamad, akka amma filatankun durii muummee minsitera Malaazhiyaati.Amma paartii momrmituu keessaa filatame.
Bara hujii fixatee taa’e amma itti deebi’ee dorgomee paartii ganna 62 sun biyya sun bulchaa baate National Front coalition moo’ate.
Mohaammadii fi paartiin isa Isaa Alliance of Hope bara hujii haaraa jalqaban. Muummeen ministera Maleezhiyaa Najib Razakilleen ya moohamee jedhee eebbisee kenneef.
“Humna qabu cufaan biyya tana bulchuuf seera Malaazhiyaatiin biya bulchuuf kakadha,” jedhee hujii jalqabe.
Malaazhiyaan biyya Eezhiyaa gama Kaaba Bahaatiin qubattuu akka henna bara 2106 nama miliyoona 31.19 keessa qubata.
Jaarsi kun bulchoota ganna kanaan biyya bulchuutti jiran keessaa nama qaraati.


text:
Godina Qellam Wallaggaa Magaalaa Qellamitti haleellaan xiyyaaraan deggerame raawwatamuu jirattotni dubbatan.Ibsa gama mootummaa argachuu dhanbus Itti aanaan Ajajaa waraanaa Itoophiyaa Janaraal Biraanuu Juulaa torban darbe qaamota hidhatan irratti tarkaanfii fudhachuun akka jalqabame himanii turan.Gama biraan, Guyyoota sadan darbaniitti Wallagga Lixaa fi Qellam Wallaggaatti baankotni qaamota hidhataniin saamamuu fi hojjatttootni baankii ugguramuu himamee jira.
KAN kana godhe ABO jedhamus ABOn ibsa baaseen kun maqa balleessiidha jedheera.


text:
Arsii Lixaa, aanaa Shaashemannee keessatti har’a mormiin itti fufuu isaa dubbatu, jiraattonni aanichaa. Keessumaa, gandeen baadiyyaa aanichaa akka Tirufee, Shagullee, Boorataa fi Shashaa keessatti barattoonnii fi jiraattonni itti fufuudhaan, garii keessatti waajiraalee bulchiinsa gandaa gubuu fi mancaasuu isaanii dubbata.
Bakka itti hiriira mormii dheengaddaa irratti humnoonni mooutmmaa namootatti dhukaasanii yoo xiqqaate barsiisaa tokkoo barataa tokko ajjeesan, jedhame, Kofalee fi naannoolee itti loltoonni mootummaa g yoo xiqqaate shan ajjeesamanii fi 11 madeessaman, jechuun jiraattonni dubbatan – magaalaa Ajjee, akkasumas, Shaallaa fi Abaaroo keessatti ittii mormiin itti fufee jira – jedhu, jiraattonni. Waraanni mootummaa Kuyyeeraa keessa akka buufatee jiru illee dubbatu.
Gama biraatiin, dubbi-himaan mootummaa Federaalaa Itiyoophiyaa, Obbo Getaachew Raddaa, har’a Raadiyoo Sagalee Ameerikaa waliin gaaffii fi deebii geggeessan keessatti, sochiin Arsii Lixaa keessaa gaaffii uummataa naannollee biraa keessatti ka’e irraa adda. Garee gurmaawee hidhate tu, oyruu fi bosonaa gubuun dhaabbattoota adda addaa mancaase. Isaan kun uummata oromoos bakka hin bu’uu jedhan
Godinaa Horroo Guduruu Wallaggaa, aanaa Amuruu, magaalaa Oborraa keessattii Kibxataa fi Roobii dabre fi aanaa Jaardagaa Jaartee, magaalaa Aliiboo keessatti immoo Kamisa Kaleessaa barattoonnii fi jiraattoonni hiriira mormii geggeessuun, barattoonni fi namoonni ka biron hidhaman akka hiikaman, barattootaa fi hiriirtota kaan kanneen ajjeesan akka seeratti dhihaatan, gumaan warra ajjeesamaniis akka kafalamu gaafachaa turan, jedhu jiraattonni aanaalee sanaa.
Magaalaa Amboo keessatti barattonni mana barumsaa sadarkaa duraa Awaaroo fi mana barumsaa sadarkaa lammaffaa har’a ganama hiriira nagaa kan ba’an yoo ta’u humnootiin Federaalaa dhukaasa bananiin barataa umriin 9 ajjesuu fi obboleetti isaa kan umriin 11 yeroo obboleessa ishee kaasuuf itti gad jettu rasaasaan haleelanii madeessuu jiraattonni ibsanii jiru.
Sana booda magaalatti keessatti muddamsi hamamatee mana hidhaa Amboo keessatti dhukaasii eega dhaga’amaa turee booda, manni hidhaan guddaan magaalattii keessaa gubachuu isaa jiraattoota keessaa ibsanii jiru. Kanneen hidhaa keessa jiran haala akkamii keessa jiran wanni beekame hin jiru. Maatiin hidhamtootaa itti deemuu yaalaniis dhukaasii irratti banamee kan ari’aman ta’uunis ibsamee jira.
Harargee Bahaa aanaa Giraawaa fi naannoo Gaara-Mullataatti jiraattotii hiriira bahanii mormii isaanii himatan. Hiriira Giraawaa irratti akka jiraattotii jedhanitti namoota lama, obboo Saafii Abrootii fi Mahaadii Saamii faati ijjeefame jedhama. Akka jiraattoti jedhanitti naannoo Giraawaatti ummatii guyyaa afur wal faana hiriira bahuutti jira.Waan gaafatan keessaa warri nama fixe seeratti akka dhiyaatu, barattooti, qonnaan bultootaa fi Oromootii seera malee hidhaman akka hidhaa bahan, gumaan warra dhumatee akka bahuu fi gaafilee gara garaati. Ummatii naannoo Gaara-Mullataalleen hardha hiriira bahee mormii isaa himate.
Magaalaa Naqamtee keessatti guyyaa har’aa humnoonni mootummaa dhukaasa banuu isaaniif uummati akkaan rifachuu isaa jiraattonni magaalattii nuuf ibsanii jiru. Humnoonni mootummaa kun garaadhaan lafa ciisanii gara uummataatti ennaa dhukaasan ijaan argine kanneen jedhan jiraattota magaalaa Naqamtee keessaa tokko.


text:
Marsaa lamaan leenjiin poolisii Dirree Dhawaatii kennamaa ture xumuramee guutummaan gara hojii isaanii idileetti deebi’uu isaanii komiishinni poolisii bulchiinsichaa beeksisee jira.
Hawaasichaan irra deddeebi’uun amantaa dhabe jedhamuun komiin irratti dhiyaataa kan ture poolisiin Dirree Dhawaa tiyoorii fi hojii dhaan leenjii deggerame akka kennamuuf kalla’attiin kaa’amuu isaa ministrittiin nageenyaa adde Mufriyaat Kamiil baatii hedduu dura waltajjii nageenya Itiyoophiyaa bahaa Dirree Dhawaa irratti qophaa’e irratti beeksisanii turan.
Leenjii kana malee waaltaa kana jijjiiruuf hojiin hojjetamaa jiraachuu isaa itti gaafatamaan quunnamtii uummataa komiishinichaa Sajiin Baantaalem Girmaa beeksisaniiru jedha Addis Chekol Dirree Dhawaa irraa.


text:
(Maaliin walfakkaatu, Maaliinis Gargar Ba’u)
=========
Taajjabbii Dhuunfaa Kutaa 1ffaa
= = == = = = = = = =
Maal Maalfaan Walfakkaatu?
=== = = = = ==
1. Lamaanuu Sabboontota Oromooti; jireenya isaanii irra caalaa waan Oromoofi haqa Oromoo ifa gochuudhaaf tattaafatu
2. Lamaanuu Oromoodha; Oromoo keessaa biqilani guddatan.
3. Lamaanuu namoota baratanidha; barumsa gaggaarii baratan
4. Lamaanuu obsa qabu; miidiyaa hawaasaa kanarratti yeroo namoonni qubeellee sirreessanii katabuu hindandeenye isaan abaaraa oolan homaa tokkottuu hinlakkaa’an,
5. Lamaanuu hordoftoota qabu; uummanni bicuun isaan balaaleffatus baayyeen Oromoo isaan jaallatu…..
6. Lamaan isaaniitu dantaa amantii hinqaban; kaayyoonsaanii Oromummaafi sabboonummaa qofa.
Maaliin gargar Ta’u?
= = = = = = = =
1. Dr. Solomon nama bilchaataadha; umuriinsaas ta’e muuxannoonsaa Jawariin olidha; Jawwar ijoolleedha; ariitiis qaba.
2. Dr. Solomon Qabsoo Uummata Oromoo bara Dargii ka’ee jalqabe (fakkeenyaaf, abbaa qubee Oromoo Dr. Hayilee Fidaa waliin mana hidhaatti dararamaa tureera) Jawwar garuu reefuma miidiyaa hawaasaa kanaan qabsoo yaabbatee oofe,
3. Dr. Solomon carraa miidiyaa (kanneen akka TV, OMN fi ONN) tiin carraa argatee beekumsaafi muuxannoo qabu dabarsuu hindandeenye; OMN tti silaa namnuu hinbutu. Jawar Mohamed garuu yaada xiqqoo argannaan miidiyaan harkasaa waan jirtuuf ganamaaf galgala irra taa’ee odeessaa oola; akka malees of beeksiseera.
4. Dr. Solomon Saayntistii barnoota uumamaati. Maqaasaatiin argannoowwan haaraan 50 ol galmee beekumsa addunyaarratti galmaa’anii jiru (akka Afriikaatti nama argannoo qorannootiin 1ffaarra jirudha) Jawar Mohammed saaynsii siyaasaa BA barate, MA nsaa garuu saaynsii siyaasaas miti; ammoo nama kalaqaa yookaan theory’ tokkollee uume/develop godhe miti. Bilchina beekumsaa hedduutu isa hafa.
5. Dr. Solomon waan fb isaarratti katabu ragaan tumsee kataba; haqa fiixeeshee argannaan nama tokkooshee qerbeerra hinkaa’u. Waan yaadasaa keessa jiru dubbachuuf duuba hinjedhu. Jawar Mohammed waan baayyee siyaasaaf gargaarama. Fakkeenyaaf, sa’a 2 gidduutti Baqqalaa Garbaa hin hiiktan taanaan tarkaanfii sinirratti fudhatama jedhee Wayyaane dorsisaa ture; lafa naanna’ee haasaa godhuttis wayyaaneen kufteetti, duuteetti, cabdeetti…kkf jechuun uummata harka walitti reebsisaa oola; sun amaluma siyaasaati jennee malee waan sobaa hedduu hedduutu jiru. KD
6. Dr. Solomon rakkinoota jaarmiyaalee siyaasaafi aktvistoonni uuman hunda sodaa malee ba’ee kataba; gartuu siyaasaa kamiifillee hinqabatu. Jawar Mohamed ammoo waan ABO/WBO akka inni miidyaa OMN tiin dubbatamu fedha hinqabu; yoo gaazexeessitoonni akka tasaa dhiyeessanillee tarkaanfii cululuqaafi daalachaa KD irratti fudhata.
7. Dr. Solomon namoota isa qeeqaniifi isa arrabsaa oolaniif yeroo tokko tokko deebii kennaf, kaanneen kaan ammoo Block’ godhee mana hidhaaa Nomolos’ buusaa oola. Amansiisuufis ragaa soquun itti dadhabaa oola. Jawar garuu deebii kennuuf hinrakkatu; haata’u malee namoota kumootaan hedduu ta’an kan qubeellee beekanii hinkatabne hedduu kaafatee waan jiruuf isaantu falmaafi oola (nama siyaasaa jechuun akkana..kd).
8. Dr. Solomon buddeenasaa mootummaa Amarikaaf hojjetee nyaata; yeroo irraa hafte ammoo Oromoof dubbachuufi hojjechuura oolchata (galata nurraa qaba), jawar Mohamed Maallaqa Oromootiin jiraata; Oromootu miidiyaa dhabbatee, buusiis buusee isa qacaree hojjechiisaa jira; kanaafis akka seera manichaatti buluu qaba malee abbaa irrummaa calaqqisiisuu hinqabu.
Namoonni Hubannoo Hinqabnu maal gochaa jiru?
== = = = = = = ===
1. Dr. Solomon wallaggatti Jawar n ammoo Arsiitti qoqqooduun hololu. Kun hojii isaanii utuu hintaane hojii hololtootaati.
2. Dr. Solomon kiristaana Jawarn ammoo Isilaamatti qoqqooduun holola itti hojjetu; isaan garuu kun dantaasaanii miti.
3. Jawar Sabboonaafi qabsaa’aa Dr. Solomon ammoo diigaafi nama OMN balaaleffatutti lakkaa’uun hololu. Haata’u malee lamaanuu Oromoo nijaallatu; Dr. Solomon OMN jibba utuu hintaane, daba achi keessatti ol hanqaaqee gadi hanqaaqe sana balaaleffataa jira.
Maal ta’uu qaba?
= = == = = = =
1. Lamaan isaaniitu keenya waan ta’aniif qomatti haaqabannu; haagorfannu; itti haa fayyadamnu; haagargaarru.
2. Irratti holollii keenyaa haadhaabnu; yoo isaan badii godhan garuu itti haahimnu; yoo didan uummataaf haasaaxillu (kana gaafa goonu hololaan utuu hintaane, ragaan)
3. Hayyoota kanneen lamman akka diinaatti ilaaluurra; ofitti isaan qabannee, isa dhalataa keenyaa aguugaa jiru TPLF tti haagalagallu.
4. Jawar Mohhamed Daayirkteerummaa OMN rraa kaafannee namoota ogummaa bulchiinsa gaazxeessummaa qaban achirra kaawwannee, boordii achi keessa jiranis kanneen amantaafi naannoolee Oromiyaa hunda bakka bu’anirraan ijaarrannee miidiyaa keenyaa haajabeeffannu. Jawar Mohamed ammoo mana barumsaasaatti deebi’ee saaynsii siyaasaa PhD saa itti haafufu. kana yeroo gonummoo hamma inni barumsasaa fixatutti haagargaarru; xiinxaloota siyaasaa tokko tokkoof ammoo itti haagargaaramnu. AKka seera OMN tti daayraketerri waggaa 2 f qofa dalaga. Isa booda nijijjiirama. inni garuu waggaa 3ffaaf humnumaan itti fufee jira. kun sirrii miti; humnaan aangora turuu kan wayyaanee as mana Oromoo keessatti fiduun sirna Gadaa cabsuudha.
5. Lamaanuu hirdhinaafi jabina mataa ofii waan qabaniif gama jabina isaaniin isaan jajnee bakka hirdhina isaanii haaduuchinuuf.
–
Taajjabbii Kutaa 2ffaan itti fufa.
Hubachiisa: Gidduu kana namoota yaada qajeelaa hinqbneefi qubeellee katabuu hindandeenye, soba hanqaaqaa oolan 500 ol block’ godheera; namoonni akka walirraa barannu barbaaddan qofaan yaada keessaan bilisa ta’aati asii gaditti kenna. Taajjabbii argu katabuun dirqama barreessaa tokkooti KD
1….2…..3…
share…
–
Beekan Guluma Erena, Caamsaa2017