text:
TDF, OLA operations continue
Ethiopia: TDF | Wichale town Amhara region | Mount Guna
Oduu WBO. Amaarri Moo’ame. Suudaan Diroonii Itoophiyaa. Faransaay Itoophiyaa Gargaarsa Dhowwatte…
Waliigaltee WBOfi TPLF ilaalchisee yaada koo…
Soure: Malkaa Hawaas
“Shaneefi Juntaan waliigaltee taasisan” (OPDO)
“ህወሃትና ኦነግ ሸኔ ተስማምቷል” (Habashoota Abiyyiin deeggaran)
“ህወሃትና ኦነግ ተስማምቷል” (Amaara)
“የትግራይ መንግሥት ከኦሮሞ ነፃነት ሰራዊት ጋር ስምምነት አድርጓል” (TPLF)
“Oromo Liberation Army and Tigray forces agree to work together” (Faranjoota)
“WBOn TPLF wajjiin waliigaltee taasise” (WBO)
Kan armaan olitti barreesse akkaataa qaamonni adda addaa dhimma waliigaltee WBOfi warroota Tigraay jiddutti ta’ame irratti gabaasan mul’isa. Namuu akkuma ofii barbaadatetti barreeffataa jira. Kun mataan isaatuu siyaasaa guddaadha.
Amma waa’een waliigaltee humnoota Tigraayiif WBO gudduutti taasifame ajandaa guddaa ta’aa jira. Akkuma Oromoo gartuleen Amaaraafi kan Tigrees ajandaa godhatanii jiru. Tigreen gammachuu keessa jirti. Warri Immiyyee rifaatee alba’aa jira. Kan Oromoo ammoo burreedha. Gariin aaree jira. Gariin gammadee jira. Gariin hadoodee jira. Gariin ammoo burjaaja’ee jira.
Oromoon osoo akka warra Tigraayitti gammadee gaarii ture. Osoo akka warra Amaaraatti afaan tokkoon rifatees gaariidha. Gariin gammadee, gariin aaruun, gariin hadoodee gariin burjaaja’uun gaarii miti. Tokkummaa ummataa addaan qooda. Hayyoota Oromoo addaan qooda. Nama yaachisa!
Qabiyyeen waliigaltee jara kanaa sirritti ibsamuu baatus waliigaltee waraanaa (military alliance) kan jedhan sani. Waliigalteen kuni “diina waloo irratti waliin duuluu malee wal irratti hinduullu” jechuudha. “Ani si hin tuquu atis na hin tuqin” jechuudha. Haala qindaa’een waraana adeemsisuu dabalata. Meshaa waraanaa waliif kennuu, namoota walii lenjisuufi walii ergisuu fa’as dabalachuu danda’a. Hojii ololaa (pirooppaagaandaa) fi kan diippiloomaasiitiinis wal gargaaruu ni dabalata. Kun waligaltee waraanaa (military alliance) jedhan sani.
Waligalteen dhaabbilee siyaasaa jiddutti taasifamu kan biraa kan siyaasaati. TPLFfi WBO jiduutti waligalteen siyaasaa (political agreement) taasisuufi dhiisuu isaani wanti beekkame hinjiru. Kuni garuu of eeggannoo cimaa barbaada.
Akka miidiyaa irraa dhageennetti qaamonni waliigaltee kana irratti maqaan isaanii dhawame TPLFfi WBOdha. Ana qaamni sadaffaanis waan jiru natti fakkaata. Innis faranjiidha. Keessattu Ameerikaa! Maaliif?
Humni guddaan Tigraayiin gargaaraa jiru faranjiidha. Deeggarsa siyaasaafi diippiloomaasii ni kennuuf. Kan mallaqaa ni keennu. Who knows, deeggarsa meeshaa waraanaas ni laatuuf. Zamana kana moobaayiliin saatalayitiin hojjatu mataan isaatuu meeshaa waraanaati. Kanaafuu TPLF gorsaafi deeggarsa Ameerikaan ala J/Maroo wajjiin hojjachuuf waan murteessan natti hinfakkaatu.
Ameerikaan akkuma warra Tigraay J/Maroo fa’a waan qunnamtee amansiifte natti fakkaata.
Waliigalteen TPLF fi WBO Ameerikaan dhiibbaa mootummaa Abiyyi irratti gootuu cimsuuf akka murteessite agarsiisa. Waliigalteen kun TPLFfi WBO qofa gidduutti waan dhaabbatuu miti. Yeroo muraasa booda qaamoleen biroos itti dabalamu jedheen yaada.
So, Ameerikaan gurmuu (coalition) gaafa Abiyyi dadhabe mootummaa ta’u ijaaraa jirti. They are building a coalition that will take over power from Abiy Ahmed. Ameerikaan gaafa mootummaan tokko daaqe waan akkanaa gochuun amala isiitti. Gaafa mootummaan Dargii kufu hojjii kana hojjatte. Gaafa waayyaaneen kuftes waan kana hojjattee jirti. Biyyoota biroo kan akka Afgaanistaan, Somaaliyaa, Iraaqfi kan biroos baqattoota biyya ambaa jiran hunda walitti qabdee akka mootummaa ijaaran gootee jirti. Kanaaf TPLF, WBOfi kan biraa walitti dhoobdee ijaaruun isii hin rakkisu.
Ana waliigalteen TPLFfi WBO gidduutti taasifame na hin rifachiisu. Na hin gammachiisus. Kan yaada natti ta’u qabsoo Oromoo ni laaffisa moo ni jabeessa kan jedhuudha. Kanaaf safartuun koo tokkummaa Oromoo ni cimsa moo ni laaffisa kan jedhudha? Cimsinaan bu’a-qabeessa. Laaffifnaan ammoo kasaaraa guddaadha.
Waliigalteen kun qaamota humna walfakkaatu hinqabne jidduutti taasifame. TPLF humna waraanaa guddaa qabdi. Muuxannoo guddaa qabdi. Jaarmaya cimaa qabdi. Deeggarsa ummataa cimaa qabdi. Deeggarsa biyyoota alaa guddaa qabdi. Maallaqaafi meeshaa waraanaa ni qabdi. Biyya too’attee bulchitu qabdi. WBOn ammoo ammatti Rabbii isaa malee homaa hinqabu! Kanaafuu waliigaltee kana keessatti qaama humna xiqqaa qabu (junior partner) ta’a jechuudha!
Humna xiqqaa qabatanii waligaltee keessa seenuun milkaa’ina ni hir’isa. Fakkeenya haa ilaallu:
Qabsoo mootummaa Dargii kuffisuuf taasifame keessatti Shaabiyaan, TPLFfi ABOn wajjiin hojjataa turan. Gurmuu kana keessatti humnaan 1faa kan ture Shaabiyaadha. Lammaffaan TPLF. ABOn macuu ture! Maal argatan? Shaabiyaan biyya mataa ofii uumate. Buufata doonii (ports) Itoophiyaan qabdu fudhatee kute. TPLF ammoo Itoophiyaa fudhatee waggoota 27 bulche. ABOn baatii muraasa booda kaalchoon dhawamee biyyaa baye! An ammas “deeboon sun way deebiti” sodaa jedhun qaba. Isin hoo?
Namoonni tokko tokko amma yeroon kan 1991 miti jedhu. ABOnis Oromoonis kan gaafasii miti jedhu. Well, dubbiin ijaarama keessa jirti. Oromoon amma kan bara 1991 caala ijaaramee jira? ABOn hanga bara 1991 deeggarsa ni qabaa? Hanga bara 1991 tokkummaa keessoo ni qabaa? Hammas ummataan quba wal qabaa? You answer it!
Oromoon kan bara 1991 caala dhaabota siyaasaa humna qaban hedduu qaba. Kun waliigaltee WBOn TPLF waliin taasise irratti dhiibbaa guddaa ni qaba!
Maal wayya?
Amma waliigaltee TPLFfi WBO abaaruun hinbarbaachisu. Akkaataa waliigalteen kun gara waliigaltee ummata Tigraayiifi ummata Oromoo ta’u irratti hojjachuun wayya. Dursee garuu Oromoon ofii wal mari’atee hubannoo tokko irra gahuu qaba. Waliigaltee taasifame kana irratti yaada wal jijjiiree hubannoo walfakaatu uumuu qaba. Wal harcaasuun faayidaa hinqabu. Namoota mana hidhaa jiran, haayyootaafi beektonni irratti mariisifamuu qabu. Neetworkiin adda addaa uumamuu qaba. Erga ummanni Oromo wal hubateen booda mariin bal’aan hayyoota Tigraayiif kan Oromoo gidduutti taasifamuu qaba. Kun J/Marroof humna laata!
Deeggarsi ummataa humna siyaasaa namaaf laata. Tumsa ormaa dura tumsaafi deeggarsa ummata ofii argachuu wayya. Ormaan tokkoomuu caala ummata ofii tokkoomsuu wayya.
Waliigalteen TPLFfi WBO gidduutti taasifame faayidaa ni qaba? Eeyyee ni qaba. TPLFf faayidaa guddaa qaba. Oromoof hoo? Depends on how we handle it. Hanga ammaatti addunyaan waa’ee miidhaa unmata Tigray irra gahe malee kan Oromoof gurra laataa hinturre. Amma booda kan Oromootis akka dhagawu carraa laata. Kun gaariidha.
Yaada walii galaaa….
Waliigaltee TPLFfi WBO gidduutti taasifame busheessuun hinbarbaachisu. Waan OPDOf habshaan jettus ilaalanii jeeqamuunis hinbarbaachisu. Gammachuu warra Tigray ilaalanii gammadanii machaa’uunis hin barbaachisu.
Tigray ykn warra Immiyyee waliin michoomuun qofti siyaasaa Oromoof fala hinta’u. Falli siyaasaa tokkummaa Oromoo keessa jira. Wal hubannoo uumanii waliin hojjachuu keessa jira. Qeerroon yoo gurmaa’e aarsaa xinnaan diina ari’uu ni danda’a. Kana qabatamaan agarsiisee jira! Fuulli keenya garas haa deebi’u!
TPLF diina Oromooti. Warri Immiyyee diina Oromooti. Abiyyiif OPDOn diina Oromooti. Firri Oromoo Oromummaafi tokkummaa isaa qofa!
Kun yaada kooti. Keessan itti laadhaa!


c: text/html

text:
Mootiin gaaf-tokko namni gaaffiiwwan sadan kanaaf deebii gahaa ta’e naaf kennuu danda’u sababa kamiin illee yoo himatamee mana isaa fi qabeenya isa irraa ariyatamee jooraa hin ta’u. Itti dabalees, badhaasa guddaa na biraa argata jedhee guutummaa biyya isaa keessatti beeksisa baase. Gaaffiwwan isaas:-Waan hundumaa hojjechuuf yeroo mijataan kami? Namoonni waliin hojjechuuf baay’ee barbaachisoo ta’an eenyu fa’i? Waanti yeroo hundumaa hojjetamuu qabu maali? Kan jedhu ture.
Namoonni beeksisa kana arganii dubbisan hudumtuu deebii adda addaa qabatanii karaa isaanii gara mana mootummaatti godhatan.
Deebii gaaffii isa tokkoffaaf, namichi tokko akka mootichi sagantaa adda addaa yeroon(sa’atiin), guyyaan, ji’aa fi waggaan baasuun fi sagantaa ba’e sana hojii irra oolchuuf xalayaan akka hordofuuuf gorsa kenne. Egaa nama akkasii qofaatu hojiiwwan hundumaa yeroo sirriitti hojjedheen fixa jedhee abdata jedhe.
Namni biraan tokko immoo gaaffii kanaaf yaada kana irraa adda ta’e tokko akkas jechuun kenneera.
« waan tokko dursanii karoorsuun waan danda’amu miti, mootichi gammachuu isaa akka waan faayidaa hin qabnetti ilaalee yeroo attamiitti maal hojjjechuu akka qabu beekuuf dhama’uu hin qabu.” Ammas namni biraan tokko mootiin ofiisaatiin waan fooyya’aa hundumaa gonkumaa fuul-duratti beekuuf abdachuu hin qabu, yoo gartuu gorsitoota taasisuun beektota hundeessee gorsa ogeessotaa kana hojii irra oolchee malee yeroo kamitti maal hojjechuu akka qabu beekuu hin danda’u jedhee gorse. Namni Kan biroon tokkos, wantootni tokko tokko murtii hatattamaa barbaadu waan ta’eef jecha hanga mootiin gorsa argatutti turuu hin danda’ani. Kanaafuu, waan fuul-duratti ta’uu danda’u beekuuf mootiin mortotaa fi mammaktota mariisisuu qaba.
Gaaffiin inni lammaffaas akkasuma deebii waan hin argatin jiruuf:-Namichi tokko akkas jedhe: Mootiin amantaa isaa bulchitoota isaa hundumaa irra kaayyachuu qaba jedhe. Namni kan biroon immoo lakkii lubootaa fi warra ‘moloksee’ irratti amantaa isaa gatuu qaba jedhe. Achumaan warri kaan ogeessota fayyaa, warri kaan immoo mootiin amantaa isaa humna waraanaa irra kaayyachuu qaba jedhanii wal mormani. Gaaffii sadaffaafis deebiiwwan garaagaraatu kenname.
Namoonni muraasni waan haalan nama amansiisu saayinsiidha jedhan. Gariinis amantaa irratti hirkachuu akka qaban ibsan.Warrii isaan kanaan morman immoo dandeettii waraanaatu baay’ee barbaachisa jedhan.Mootichis deebiiwwan kennaman hundumaatti hin gammadne waan ta’eef eynuuf iyyuu badhaasa hin kennine.
Mootichis yaada kana guyyaa baay’ee erga xiinxalee booda nama qopha-galeessa fi milkaa’aa ta’ee gaara irra jiraatu tokko bira dhaquuf murteesse. Akka gaara irraa gadi hin buune, hiyyeessa qofa simachuun beekamaa ta’usaa fi nama dureessaa fi abbootii angoo wajjin homaa tokko iyyuu gochuu nama hin barbaanne ta’uu isaa osoo beekuu gaaffiiwwan sadan kana nama qopha-galeessa sana gaafachuu barbaade.
Kanaafuu akka nama salphaa tokkoo ykn akka qotee-bulaa hiyyeessa tokkoo of fakkeessee namootaa isaa wajjin jiran gaara jalatti dhiisee namicha kana barbaaduu gara gaaraatti ol ba’e. Mootichis bakka jireenya namichaa yommuu ga’u osoo inni fuul-dura godoo isaatti bakka dhaabbii biqiltuu qotaa jiruu isa argate. Namichis yeroo keessummaa ta’usaa argee mataa isaa raasee dubbisee boolla biqiltuu qotuu itti fufe. Hojii baay’ee ulfaataa hojjetaa akka jiru beekamaadha. Innis jaarsa dulloomaa ta’us, saapeettaa isaatiin lafa garagalchu fi biyyoo wal-irra tuuluu ni barbaada. Mootichis itti dhiyaatee gaaffiiwwan sadan kana deebisuudhaan akka na gargaartuufan si bira dhufe jira ittiin jedhe:- Isaanis Waan hundumaa hojjechuuf yeroo mijataan kami? Namoonni waliin hojjechuuf baay’ee barbaachisoo ta’an eenyu fa’i? Waanti yeroo hundumaa hojjetamuu qabu maali?
Namichi beekaan mooticha qalbeefataa ture, darbee darbee gateettii mootichaa qaqqabuu malee jecha tokko illee itti hin deebsne. Laficha qotuu ittuma fufee jira. Mootichis akkas ittin jedhee amma dadhabdee jirta si gargaaruun qaba. Namichi beekaan kunis saapeettaa mootichatti kennee boqochuuf lafa irra gadi taa’e. mootichi tarreewwan lama erga qotee booddee qotuu isaa dhaabe. Gara namicha beekaatti garagalee gaaffiwwan sadanuu irra deebi’ee gaafate.
Namtichis amma illee deebii hin kennine garuu ka’ee dhaabatee saapeettaa itti agarsiisee “maaliif dhuftee hin boqottuu?” amma si harkaa fuudhee qotuu nan danda’a fidi ittiin jedhe. Haa ta’u malee garuu mootichi hojicha ittuma fufe osoo hojjetuu sa’atii tokkos darbee lammaffaanis ni darbe. Dhuma irratti biiftuun duuba gaarichaatiin gadi lixuu jalqabde kana irratti mootichi sapeettaa lafa kaa’ee namichaan akkas jedheen:- “gaaffiwwan koo sadan yoo deebisuu dandeessa ta’e jedheen si gaafachuuf si bira dhufe.” jedheen. Garuu yoo deebii naaf kennitu homaa hin qabdu ta’e karaakootti deebi’een mana kootti gala waan tokko na beeksisi maaloo jedheenii jennaan,namtichis mataa isaa ol qabatee akkas jedhee mooticha gaaffii gaafate.
“Kottee namaa gsara sanaa gara keenyatti fiigaa jiru sana dhageessaa?” Ittiin jennaan yeroo mootichi ol jedhu lamaan isaanii namticha dhiiga madaa mar’umaan isaa keessaa dhangala’u harkaan qabatee akka bineensaa fiigichaan mukeewwan keessaa ol ba’u argani. Namtichis haaluma hin beekamneen utuu fiigaa jiru kufe. Garuu osoo of wallalee aadaa lafatti hin kufin dura kallattiidhaan gara mootichaatii fiigaa ture. Hucuu isaa irraa baasanii yommuu ilaalan mootichi fi namtichi sun madaa guddaa madaa’uu isaa argan. Mootichis madaa namtichaa dhiqee marata isaatiin haa hidhu iyyuu malee dhiigichi amma iyyuu dhaabbachuu waan dideef maraticha battalumatti jiise. Ammas maraticha irrraa hiike deebisee hidhee hamma dhiigni dhaabbatutti akkasuma godhe. Dhuma irratti namtichi madaa’anis of baree bishaan dhugaatii gaafate. Mootichis gara burqitutti gadi fiigee bishaan qulqulluu joogii tokko waraabe kenneef. Aduun lixee galgallii qorruu jalqabeera. Mootichi fi namtichi qopha-galeessi sun lama ta’anii namticha madaa’e sana qabanii ol galchani siree namicha qopha-galeessa sana irra cibsan. Namichichis ija isaa libsatee callisee ciise. Mootichis deemsa gaara fi qotiisa boolla biqiltuu sanaan waan dadhabeef balbala duratti kufee achumaan rafe. Namtichi madaa’ee sun yeroo ka’u biiftuun mataa tulluu irratti baateetti. Yeroo gabaabduuf eessa akka jiru fi maal hojjechuu akka dhufe hin barre.Sanaan booda siree irra ciisee yommuu mooticha ilaalu baay’ee bita itti gale.Yeroo mooticha argu sagalee dadhabaadhaan hasaasee “dhiifama naaf godhi!” ittiin Jedhe. .”Garuu mootichi sababa maal balleessiteefan dhiifama siif godhaa?” ittiin Jedhe. Namtichi madaa’an sunis deebisee ati na hin beektu garuu ani si beeka. Anii diina keen ture ati kanaan dura oboleessa koo ajeestee qabeenyaa koo waan narraa fudhateef haaloo si bahuufan si barbaadaa ture ittiin jedhe. kanaafuu namticha qopha-galeessa kana arguuf qofaa kee dhufaa jiraachuu kee waanan bareef ani immo karaatti eegee si ajeessuufan murteessee dhufe. Yeroo dheeraaf dhokadhee si eegee ergan dadhabee booda mallattoo asirra dhufuu kee ibsu waanan dhabeefan bakka biraatti si barbaacha ba’ee jennaan akkuma tasaa eegdota keetti ba’een bakkan itti si waraanuuf jedhetti waraaname. Isaan booda akka tasaa isaan harkaa miliqeen as fiige. Osoon si hin argine ta’ee hanga yoonaattii nandu’a ture. si ajeessufan ture ati agruu lubbuu koo du’a oolchite.baay’een qaanneffadhe humnaa olittis oolmaan kee natti dhaga’ame; yoon jiraadhee bara koo guutuu tajaajilaa keen ta’a ijoolleen ijoollee kootis akkasuma siif ni ta’u. “Maaloo dhiifama naaf godhi!” mootichis haala salphaadhaan diina isaa duriitti araaramusa argee baay’ee waan gammadeef dhiifama qofaa gochuufii oso hin taanee qabeenya isaa hunda akka deebisuuf
waadaa seeneefii ogeessota fayyaa fi tajaajiltoota hamma inni fayyaa guututti deebi’utti isa gargaaran ramadeefii gara mana isaatti duukaa galche. Erga eegdota isaa namticha duukaa ergee booda ofiisaatii gara namticha qopha-galeessaatti achii deebi’e. Mootichi gara mana mootummaa isaatti osoo hin deebi’in dura gaaffiiwwan sadan isaa yeroo dhumaaf namticha qopha-galeessa sana gaafachuu barbaade. Namtichas lafa kaleessa qotame irra osoo inni sanyii facaasu argate.Namtichis ol jedhee dhaabbatee mooticha ilaalee gaaffiin kee siif deebii’eera mootichaan jennaan mootichis “attamitti?” jedhee gaafate. Kaleessa osoo dhuftee harka natti laatte bo’oo biqilaa kana baasuu na hin gargaarree ta’ee diina karaa irratti si eeggataa ture harkatti duuta turte. Egaa utuu na bira hin turre ta’ee silaa ni gaabbita turte. Kanaafuu yeroon baay’ee barbaachisaan yeroo lafa qotaa turte sanadha. Namni baay’ee barbbachisaan immoo ana ture. Waanti gaariinis na gargaaruu keeti. Dhuma irratti yeroo baay’ee barbaachisan immoo yommuu namtichi madaa’aan sun fiigaa dhufee sana yeroo ati madaasaa hidhuun dabarsitedha, utuu ati isa hin gargaarre ta’ee namtichi sun ni du’a ture atis carraa isatti araaramuu hin argattu turte. Akkasumas, innis nama baay’ee barbaachisaadha wanti sirriin hojjetame immoo yaala madaa isaaf godhameedha. Yaadadhu yeroon baay’ee barbaachisaan ammadha. Yeroon amma qabnu kun itti fayyadamuudhaaf yeroo nuti aboo irratti qabnudha. Namni baay’ee barbaachisaan nama ati yeroo hundumaa wajjin jiraattuu fi nama siif amanamee siiwajjin jiraatudha. Maaltu beeka gara fuula duraatti nama akkana argachuukee. Kanaafuu ati waan akkasiitti gammadi sababiin isaas karaa kana qofaan bara kee guutu milka’ina argataatii ittiin jedhe.
Kan barreesse Leo Tolstoy
Afaan Oromootti kan jijirame, Qopheessitoota Siifsiin!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
GABRUMMAA GARA GIIFTUMMAA
Ummata hedduu biratti keessattu ummata Oromoo biratti seenaa intala Oromoo tokko jaarra 19ffaa keessatti akka gabratti biyyaa Jaarmanii kan geefamteetu dubbatama. Seenan kunii namoota hedduu biratii dhageetii guddaa qabaatus, kanneen seenaan kun dhugaa ta’usaa kan shakkan baayye dha. Nutiis gama keenyaan seenaa kana qulqulleessuf qorannoo taasifneetu jira. Barruu keenya kan har’aatis qorannoo waa’e intala Oromoo kana ilaalchisne wantoota hanga yoona hin baramne isiniif qindeessu yaalla.
Duraan dursinee seenaan kun dhugaa ta’usaa jalqabarratti isiin beeksisuu barbaanna. Bara 1837 A.L.A sirna bulchiinsa mooti Mohammad Alii keessatti, biyyaa Masriitti gabaa gabroota magaala Kaayirootti gaggeefamaa ture. Bara kana keessa ilma warra mooti lammii Jarman kan ta’e Hermann Von Paklar kan jedhamu dhaawwannaaf biyyaa Masrii deeme ture. Magaala kaayiroo gabaa gabroota keessa utuu imalaa jiru, shamarree bareeddu tokko arge. Bareedina shamarree kana dinqisiifate yeroo dhuma kanatti akka ishee bitu dirqame. Kitaaba maxxansaa 9ffaa yaadannoosa keessatti, Hermann akka barreesutti, “shamarree kana gabroota biroorra adda kan taasise isheen uffata aada biyya naanno itti dhalattee fi faaya adda adda qaamashee irratti arge. Kuniis akka isheen reefu gabaarratti fidan agarsiisa. Gabrootni baayye yeroon isaan gabaa irra oolan uffata naanno isaan ittiin dhufan hin qaban. Gabrootni haara fi gabrootni moofa haala kanaan addan baasani ilaalan.” Shamarreen bareedduu kuniis maqaan gabaa kana keessatti ittiin beekamtu Ajjimee jedhamtuus, kan isheen itti moggaafamte Mahbuuba (ﻣﺤﺒﻮﺑﺔ) jedhamti. Hiiqaan maqaa kana warri gaafatan yoo jiraate, Afaan Oromootin Jaalatamtuu jechuu dha.
Gabaa Gabroota Magaala Kaayiro bara (1812 – 1842)
Akkaata intalli Oromoo kuni gabaa gabroota kana keessa galuu dandeesse gaafi namoota hedduu ta’u danda’a. Seenaa Mahbuuba akka qoratameetti akkasumas akka isheen dubbateetti. Yeroo isheen waggaa saddeet turte sanatti naanno isheen itti dhalattee sana jeequmsaatu ture, jeequmsa kana keessatti obboleewwan ishee kan dhiira fi abban ishii akkasumas manni isaani ibiddaan kan gubame ija ishiitin raga baate. Yeroo kanattii Mahbuuba fi obboleetti ishii harka daldaloota gabroota jala seenan. Daldalootni kuniis Mahbuuba fi obboleetti ishii gara magaala Gondar Kaaba Ixoophiyaatti imalchiisan. Achittii gabaa gabrootaatu ture. Gabrootni naannolee Kibbaa biyyaatti irra fidan hunduu magaala Gondariirra gara Suudanitti geefamaa turan. Sudaan irra immo gara Biyyaa Masriitti kanneen geefaman keessa Mahbuuban ishee tokko dha. Imala kana gidduutti iddoon obboleetti ishii baddee beeku baatus yeroo sanatti Oromoota hedduu yookan immo warrootni Afaan ishii beeku hedduu wajjiin turte. Jaarra 19ffa keessatti gabrootni biyyaa Ixoophiyaarra dhufan lakkoofsan gara kuma diigdami shan (25,000) tilmaamama, hedduunsaani kibbaa biyyattiirra fidan. Kanneen keessa Oromootatuu baayyata. Warroota asirra biyoota Awroopa, fi Hindiitti kanneen gurguraman baayye dha.
Biyyaa Masriitti, Hermann erga Mahbuuba bitate booda ishee waliin biyyoota garaagara deeme. Yeroo kanatti Mahbuuban umrii wagga 10 – 12 gidduu taatus, bilchina sammuu fi akkaata amala ishii yoo ilaalan nama hojjaan madaalamuu mitii. Kanarra kan ka’e, Hermann jaalala Mahbuubatin booji’ame. Biyyaa Jarmaniitti haadha manasaa wajiin wal yaa hiikani iyyuu, Mahbuuba wajjiin akka niitii lammaffaa walii-wajjiin jiraata ture. Adeemsa isaa keessatti biyyyoota kannen akka Felestiin, Suuriya, fi Istanbuul(Turkii), Mahbuuba wajjiin deeme. Biyyoota kana keessa intala kana qabatee wajjiin deemu waan sodaatef, uffata loltuu dhiira uffisee wajjiin deema ture.
Mahbuuba uffata loltuu dhiira yeemmu uffattu. Bara 1837 A.L.A
Yeroo jarri Awroopha seenan, turtii yeroo muraasa booda Magaala Budapest biyyaa Hangarii keessatti Mahbuuban cuuphamte turte. Achirra immo magaala Viyeena biyyaa Awustriyaa seenan. Ilmii warra mooti Hermann Von Puckler kuni Mahbuubaan qondaalota ol’aanotin wajiin barsiisu yaale. Ilaalcha qondaalota kana waan sodaatef, “isheen intala Mooti biyya Absiniyaa dha guddifachuuf biyya kana fidee”, jechuu dhan ummata goyyoomse. Mahbuuban akka aada fi afaan biyyattii barattuu mana barnoota magaala Viyeena sanatti galche. Hawwii afaani waan qabduuf ji’oota muraasa keessatti afaan Itaalii barachuu fi dubbachuu dandeesse.
Turtii muraasa booda biyyaa Awustriyaarra gara biyya Jarmanitti imalanii deeman. Biyya Awustriyaatti kabajaa dhaan haa jiraatan iyyuu, biyyaa Jarmaniitti garuu Hermann intala gurraacha jaalachuunsaa baayyee kan qeeqama ture. Keessattu haada mana Hermann kan durii, Mahbuuba akka biyyaa Jarman hin seenne barbaada turte. Isheen masara mooti seenuun safuu biyyatti cabsuu dha akka ta’e ilaalama ture. Ilmi warra mooti kuni immo tasuma ilaalcha namoota fi qeeqni inni argataa ture jaalala inni Mahbuubaf qabu dabalaa dhufe malee hin hir’anne. Haati mana Hermann kan durii utuu qeeqtu jaalala isaani kanarratti hinaafte harka kennattee dhiifte.
Bara 1840, Mahbuuban biyyaa Jarmanii erga seente booda nama Oromoo kan akka ishee harka gabrootan gurgurame tokkoon wal barte. Nama Oolshu Aaga kan jedhamuun erga wal baranii booda maqaan ishii kan warri ishii itti moggaafte Bilillee ta’u ishii Oolshuutti himatte. Iddoo isheen iitti dhalattee ofbarte immo Gumaa(Jimmaa) jedhamti jettees himatte. Yeroo kanatti Oolshuun weedduulle garagaraa fi Seenaa tokko tokko Bililleerra barreesse galmeesse.
Masara warra mooti Puckler. Bililleen Masara kana keessatti Bara 1840 boqatte.
Ji’a Hagayaa, baruma 1840 Bililleen dhukkuba sombaatin qabamtee turte. Masara warra mooti Hermann keessatti doktorrii akka fayyaa ishii ilaalu qacarame ture. Yeroo sanattii Hermann dhimmi dhuunfaaf magaala Berliin deemus yeroo yeroo dhan odeefannoo waa’e Bilillee doktorichaarra argataa ture. Ta’us garuu tajaajila yaala utuu argataa jirtu Onkololeessa guyyaa 27, sa’aati 6 waare booda, Bililleen masara warra mootii Puckler keessatti boqatte adunyaa kanarra adeemte. Yeroo sanatti waggaa 16 turte.
Iddoo Awwaalcha Bilillee. Biyyaa Jarman magaala Muska’uutti argama
Bililleen lubbuu dhan dabartuus seenaan ishee hamma yoonatti onnee Oromoota hedduu keessatti hafe. Iddoo awwaalcha Bilillee magaala Muska’u biyyaa Jarmaniitti argama. Bakkee awaalcha ishii waggaa waggaan namoota dhaawwanna akkasumas seenaa ishii dubbisuuf muuziyaami taasifameera. Oromootni biyyaa Jarmanii jirtan seenaa Bilillee guutuma guututti muuziyaami Puckler kan jedhamu dhaawwachuu dandeessan. Barruuwwan garagaraa akkasumas xalayoota bara sana barreefame hunda achitti dubbisuu dandeessan. Marsariiti ykn websayitii isaani http://www.pueckler-museum.de/ seentanii ilaalu dandeessu.


text:
Akkas jedhe Marroon,Dhuguuman dubbadha Ani hin beeku soba
Mottummaa Ethiopia Gaafa ABO ijarammu irraa kaassee Hamma AMMATI ABO dhabamsiisuu irraati Bayyee hojjacha jiru Qaabenyaa biyyatti Kuma kiitillan irraati bassee boda tana biyyootta Africa 53 walin irraati wali gallanii ABO fi WBO Dhaabamasiisu daadhaban Mottummaa ABO dhaabamsiisa jedhuu hundii isa ofi Dhaabammee
Akkas jedhe Marroon . Dhuguuman dubbadha Ani hin beeku soba Hangamin jiraadhaf Waaliin dhahee darba Kaleessas hin barree Dubbii Waaliin makuu Haqumaafan du’aa Kan Eenyuu Naa beekuu Lubbuu tasa baatu Eeggachuudhaf jedhe Waaliin dhahee hin bulu Kaayyoo koo dagadhee Imaanaa ganamaa Kanan fudhee ba’ee Waadaan lammiif seene! Hin ganu danda’ee Nan falmadha ammallee Amman lubbuun jiruu Lubbuu du’a hin oolleef Soban hin beekne hin hiru Gammoojjiittin bare Leenjiif toftaa qabsoo Anaan qabuu hin dandeessu Gadheen mana farsoo Leenjii dheeraan qaba Xiyaara irraas hafee Qoosaatti as hin geenye Waa hedduurran hafee Nan dubbadha cabsee Haqa bakkee jiruu Sobaf yeroo hin qabu Utuu dhugaan jiruu Utuun beekuun dhiisee Gamoo ijaarraachuu Anis akkuma namaa Biyya Alaatti barachuu Jireenya dhunfaa koo Daran gammachisee Buluu utuun danda’uun Waan hundumaa dhiisee Har’a maal Abbaasheefan Kaayyoo koo Dagadhaa Du’een bada malee Haqaafan jiraadha Kumaatama heedduu Of duuba hiriirsee Leenjiif toftaa Qabsoo Sirriitti barsiisee Nan qaba ilmaan heedduu Kanan itti Abdadhu Qeerroon koo utuu jiruu Homaayyuu hin sodaadhu Jedhe Gootni keenya Gootni haqaaf falmuu Dhiira daangaaf du’ee Biyya isaatif falmuu Deggertooni Marroof WBO Like Shere Godha 🙏
METEKKEL BULAN! Morethan 96 innocents are killed yesterday night in Benishangul Gumuz Region, Metekel Zone, Bulan Woreda! Godina Matakkal Aanaa Oromoonni baay’inaan keessa jiraatan, aanaa Bulan ganda Bakachoo jedhamu keessatti erga muummichi Ministeeraa Abiyyii Ahmed mariisisee deemee booda, halkan edaa qaamonni hidhatan lammiilee nagaarratti dhukaasaa bananiin namootni 96 ol ajjeeffamuu isaanii gabaafamaa jira. Lakkii yaa jarana maaloo lubbuu hiyyeessatin kana caala qumaara hintaphatinaa. Maaloo biyya tasgabbeessaa. Maaloo gaaffilee lammiileetif deebii sadarkaa sadarkaadhan laadhaa. Maaloo ilmaan hiyyeessaa hidhaa fi ajjeechaa irratti hinlabsinaa! Maaloo kan hidhame nuuf hiikaa! Maaloo waraana nurra kaasaa! Lakkii kana seenanis seerris guyyaanis barris hin hirraanfatu! Lakkii kana caala lubbuu dhala namaatti hinqoosinaa! Rabbiin biyyaa fi lammiilee keenya miskiina baadiyyaa muka jalatti dhumaa jiraniif haa birmatu. Waaqayyo haa faradu. Kan wareegame lubbuu haa maaru! Dhugumatti wanti ta’aa jiru nama gaddisiisa, biyya tana miti, nama biyya tanaayyuu nama jibbisiisa! RIP!


text:
Eebba aalbama Artist Galaanaa Gaaromsaa magaalaa Finfinee naannoo Caffee Araaraatti Hagayya 09,2015 ta’een manguddoonnii fi dargaggoonni Oromoo sabboontoti 3000 itti tilmaaman irratti argamuun haala aja’ibsiisaa ta’een eebbifamee jira.
Eebba kana irratti sabboontoti Oromoo fi aartisotooti Oromoo hedduun argamuun guddina afaanii fi aadaan Oromoo kanaan kan nu gahe qabsaawota lafeefii dhiiga akkasumas lubbuu itti wareeganii asiin nu gahe hedduu galateeffatna jechuun dhaamsota jajjaboo guddaa dabarsanii jiru.
Keessummoota argaman gaazexxessaa Ibraahim Haajii aragamanii haasaa ijaaraa fi onnachiisaa taasanii jiru.
Yeroo konsertii fi eebbaa Albama kana irratti sabboonti Oromoo argamanii aadaa fi eenyummaa saba Oromoof gumaacha taasisanitti ergamtooti sirna abbaa irree Wayyaanee ammo dhimmi diaspora jechuun akkaataa itti uummata Oromoo qorqalbii cabsan irratti mariyachaa turan.


text:
Hidhaa fi Doorsisi Nutti Hammaate: Jiraattota Godina Gujii
WASHINGTON, DC (voa afaan oromoo) Godina Gujii aanaa Aagaa Waayyuu keessaa uummanni amma iyyuu hidhamuun itti fufee jira jedhu jiraattonni. Dubartiin ilmee garaa qabdu utuu hin hafin sababaa miseensa maatii isaanii keessaa barbaadaman dhiyeessaa jedhuun namoonni hidhaa keessatti dararamaa jiraachuu dubbatu jiraattonni.
Namoonni kana dura filannoo keessatti hirmaatan, kanneen miseensota Kongresii Federaalawaa Oromoo turanii fi mormiiwwan kana duraa keessatti hirmaatan jedhan kan argatan qabanii kanneen argachuu dhaban immoo maatiiwwan isaanii hidhaatti guuraa jiraachuu dubbatu jiraattonni.
Kanneen hidhaa dhaa gad dhiisaman illee akka jedhame leenjii qofa utuu hin taane reebichaa fi dararaatu irratti raawwatamuu nutti himan jechuun jiraattonni dubbataniiru.
Waajjirri bulchiinsa nageenya aanaa Aagaa Waayyuu garuu himannaa sana haaluu dhaan naannoo keenyaa nama hiikamaa jiru malee kan hidhamaa jiru hin jiru, nageenya guutuu qabna. Uummatis gara misoomaatti fuula deebifatee jira jedha.


text:
Waajirri mootummaa Fedeeraalaa cufaamuu irraa oolee hanga Muddee 3tti akka itti fufuu kan godhu walii galtee yeroof mannii maree yunaaytid Isteets fi seeneetii biyyatti kamiisa kaleessaa walii galanii jiru.
Seeneetnii sagalee 65 fi 35 kan raggaasisee yoo ta’u, itti aansuun manni maree bakka bu’oota uummataa immoo sagalee 254 fi 175 waajirri fedeeraalaa yeroof banaa akka turu murteessa.
Yaada irratti walii galamee kana prezidaant Joo Baaydiin gara seeraatti akka jijjiramuuf kamiisa kaleessaa galgala Waayit Haawuus keessatti mallatteessan.
Baasiin maallaqaa kun waan yeroo ammaa sadarkaa dhaabbattoota mootummaan Federaalaa waliigalaatti barbaachisuuf oola.Kana malees kutaalee biyyatti balaa oboomboleettii fi loolaa bishaaniin akkasumas ibidda bosoonaan miidhamaniif doolaara Biliyoona 28.6 kan ramadee yoo ta’u, baqattoota Afgaanistaan kanneen dhiyeenya kana as gara Yunaaytid Isteestti godaananiif doolaara Biliyoona 6.3 deebisanii dhaabuuf ramade.
Oduun har’af qabnu kanuuma.


text:
Finfinnee, Mudde,24/2013(TOI)- Mata duree ‘Ijaarsa Mootummaa, Ijaarsa biyyaafi muuxannoo biyya alaa’ Jedhuun Mariin dargaggoota Oromiyaa Giddu Gala Aadaa Oromootti gaggeeffamaa jira.
Ittigaafatamaa Ijaarsa Siyaasaa Liigii dargagoota Paartii Badhaadhinaa Damee Oromiyaa Dargaggoo Adinan Hajii dirreen dimookiraasii bal’atuus kophaasaa hiika hin qabu, walmoormuu mariin gabbisuun aadaa dargaggonnii ittifufsiisuu qabudha jedhan.
Waltajjiin kunis Ijaarsa Mootummaa fi biyyaa irratti dargaggoota beekumsa fi muuxannoo guddaa qabniifii ilaalchoota siyaasaa garagaraa qaban hirmaachisuun kan gaggeeffamaa jirudha jedhan.
Barruun mariitiis Sad.Ministir Di’eetaatti komishinii karooraa fi Misoomaa Fedaraalaa Dr. Namarraa Gabayyaw tiin dargaggootaaf dhiyeessan.
Maddi:- OBN


text:
Haala Yeroo Irratti Ibsa Gabaabaa Waraana Bilisummaa Oromoo WBO Irraa Kenname.
Duula Nu Irratti Karoorfame Ofirraa Ittisuu fi Ummata Keenya Badii Diinni Karoorse Irraa Qolachuuf Tarkaanfii Of Ittisuu Kan Fudhannu Ta’uu Hubachiifna.
Addi Bilisummaa Oromoo ABOn Marii Mootummaa Itoophiyaa fi ABO gidduutti jalqabame milkeessuuf jecha Adoolessa 12/2018 irraa eegaluun Waraanni Bilisummaa Oromoo WBOn gama isaatiin dhukaasa dhaabuu murteessee labsii dhukaasa dhaabuu labsuun keenya ni yaadatama. Mootummaan Itoophiyaa jijjiirama qabsoo bilisummaa Oromoon dhufe ni fudhanna jijjiirama kanas hojiitti hiikna jechuun gartuun mootummaa sochiitti jiran kan MM Dr Abiy Ahmedi fi Obboo Lammaa Magarsaan durfaman haa socho’aniyyuu malee gama mootummaatiin waraanni EPRDF karaa kallattii ta’eefi alkallattii ta’een dhukaasee uummata Oromoo ajjeesuu hin dhaabne. Uummata Oromoo irratti yakki waraanaa itti fufinsaan karaa lama gaggeeffama jira.
- Lola daangarraa kan daangaalee Oromiyaa Bahaa Harargee, Kibba Oromiyaa Boorana (Moyyaalee) Gujii hanga Baaleetti maqaa humna addaa Somaalee meeshaa waraanaa ammayyaa hidhachiifamaniin uummanni keenyi qe’ee isaatti ajjeefamaafi qabeenya isaa irraa jumlaan buqqifama jira.Haaluma walfakkaatuun hidhattoota Gumuuziin Lixa Oromiyaa Wallaggaa bahaafi Kaaba Oromiyaa Wallootti hidhattoota Affarin yakki waraanaa uummata keenyarratti gaggeeffama jira.
- Waraanni EPRDF, TPLFn ijaarame gannota 27 guutuu uummata Oromoo fixaa kan tureefi har’a illee Waraanni kun hooggansa EPRDF MM Dr Abyi Ahmedin yeroo durfamaa jirutti illee itti fufinsaan guyyaa saafaa dhukaasee uummata Oromoo nagaa qe’ee isaatti ajjeesuu irraa hin dhaabbatne.Torban dabarsine kana keessa Godina Booranaa Moyyaaleetti uummata Oromoo Waraanni Ittisa biyyaa EPRDF dhukaasa irratti banee lubbuu namoota hedduutu wareegame; dhibbootaan madeeffaman, Lixa Oromiyaatti fanjii awwaaluun WBO irratti ittin olola oofuuf lubbuu ilmaan Oromoo namoota 10 galaafatee hedduun madeeffamaniru. Kana malees lola humnoota ollaa hidhachiifamani uummata Oromoo irratti waraana gaggeessa jiran mootummaan EPRDF fi ajajjootni waraanaa EPRDF harka keessa qabu. Haalotni harka keessa qabachuu isaani argisiisan yeroo haleellaan uummata keenyarratti gaggeeffamu qooda irraa ittisuu beekaa callisaa jiraachuufi sana irraa iyyuu darbee waraanni humni ittisa biyya (makalakiyaan) ofii isaatiis dhukaasa banee uummata nagaa qe’ee isaatti ajjeessa jiraachuun olitti ragaan hin jiru.
Kuni utuu kanaan jiruu muddee 19/2018 Ministeerri humna raayyaa ittisa biyyaa mootummaa Itoophiyaa EPRDFn durfamu Waraana Bilisummaa Oromoo WBO, Uummata Oromoofi Oromiyaa irratti labsa waraanaa dabarsee jira. Ibsa isaa keessattis irra deddeebi’uun humnoota hidhatanii jiran irratti tarkaanfii keessa deebii hin qabne fudhanna jechuun dhaadannoo godhachuu argina. Haata’uu malee humni diinaa Oromiyaa keessa hidhatee socho’uu hanga nutiifi uummatni Oromoo beeknutti WBO malee hin jiru. Ibsii kun akeekaa aangoo isaanii tikfatuuf qabsoo Bilisummaa Oromoo kolaasuuf, Tokkummaa Oromoo qormaata keessa galchuuf alagaa gargaarsifachuun duula bal’aa uummata keenyaafi WBO irratti labsame ta’uu gadi jabeessinee uummata Oromoo baldhaa, Qeerroo Bilisummaa Oromoo, deeggartootaafi Miseensota ABO hundaa hubachiisuun Ibsa qabxiilee armaan gadii dabarsina:
- Waraanni Wayyaanee EPRDFn durfamu labsa waraanaa dheengadda baaseen tarkaanfii keessa deebii hin qabne fudhanna jechuun WBO, Qabsaa’ota Bilisummaa Oromoofi Waliigalatti uummata Oromootti dhaadate jira. Yeroo ammas kutaalee Oromiyaa gara Dhihaa, Gidduugaleessaafi Oromiyaa bakkoota heddduutti mootummaan Waraana bobbaasuun uummata keenya shororkeessa waan jiruuf adamoofi yakkaa waraanaa nurratti aggaamamuu kamiyyuu of irraa qolachuufi ofirraa kan ittifnu ta’uu ni hubachiifna. Kanuma waliin WBOn gama isaatiin tarkaanfii of ittisuu irratti xiyyeeffannoo adda kan kennu ta’uu hubachiifna!!
- Oromoon Kaabatti; Kibbatti, Bahaa fi Dhihaan yeroo irratti duulamaa bahe WBOn Ummata isaa ittisuuf wareegamaa qaalii yeroo irraa gara yerootti kaffalaa asga’e. Har’a fallaa isaa Waraanni EPRDF aangoo ofii tiksuuf jecha WBO irratti duuluun furmaata ta’uu hin danda’u. Waraanni EPRDF labasa baasuu kun ummata keenya daangaa irraa diinaan weerarama jiru ittisuu diduu qofa osoo hin taane diinota waliin tahuun ummata keenya fixaa bahe; ammallee fixaa jira. Kanaaf duula yeroo amma waraanni EPRDF labsacha jiru kanaan balaa lubbuu fi qabeenya irra gahuuf Mootummaan EPRDF Kan itti gaafatamu tahuu gadi jabeessinee hubachiifna!!
- Waraanni ERDF ,TPLFn ijaarameefi leenjifamee waggaa 27 guutuu uummata Oromoo fixaa ture kun yakkamaadha. Har’a yeroo Ilmaan Oromoo sirna EPRDF keessa jiran MM Dr Abiy Ahmedin durfamus itti fufinsaan uummata Oromoo ajjeesaa kan jiru Waraanni EPRDF uummata Oromoo bakka hin bu’u. Caasaan mootummaa haaromsaa jedhuufi jijjiirama Qabsoo Bilisummaa Oromoon dhufe ni deeggarra ni ceesifna jechaa jiru kan MM Dr Abiy Ahmedi fi Obboo Lammaa Magarsaan durfamu waraana EPRDF Oromiyaafi uummata Oromoo gooluuf dhaadatu kana uummatarraa gara Mooraa waraanaatti deebisuun leenjii haaromsaa gadi fageenyaan akka kennanif hubachiifna.
- Labsiin waraanaa tarkaanfii keessa deebii hin qabne fudhanna jechuun ministerri waraana labsa waraanaa baasee mediaf social media irra facaase caasaan sirnicha jijjirama siyaasaa Qabsoofi wareegama uummata keenyaan dhufeef kabajaa kan hin qabneefi wareegama uummataatti bishaan naquu argisiisa. Ammas wareegama dabaluuf dhaadachuun dhumarratti sirnacha kufaatii irraa kan hin hambifne ta’uufi gufuu nagaafi jijjirama hawwamuu akka ta’ee hubachiifna.
- Ilmaan Oromoo quuqama Oromummaa qabdan kan dhugaan eessa akka jirtu isiniif galee caasaa Poolisaa Federaalaa, Waraana Ittisa biyyaa EPRDF keessatti argamtan hidhannoo waraanaa isin harka jiruun Uummata keessan daangaa irratti diinaan haleelama jiru cina akka dhaabbattaniifi Oromiyaa dirree waraanaa gochuuf labsa waraanaa dhaadannoon guutame dheengadda ministerri ittisa biyyaa EPRDF baase faacaase irratti dammaquun dura akka dhaabbatta waamicha isiniif goona!
- Ilmaan Oromoo dabballootni Mootummaa EPRDF fi ODP sadarkaa garaagaraa irratti argamtan WBOtu hiikkachuu diide jechuun olola bilchina siyaasaafi hiika hin qabne ofuu irra Waraanni EPRDF uummata Oromoo fixaa tureefi ammallee itti fufinsan yakka waraanaa rawwachaa jiru seeraatti akka dhiyaatuufi uummata gooluu irraa akka of adabu aangawoota keessan akka gaafatan isin hubachiifna!!.
- Ummatni keenya Injifannoo wareegama qaalii baasuun asiin geenye tikfachuun gaalii keenya isa dhumaa Bilisummaafi Walabummaa keenya gonfachuuf tokkummaan akka nu waliin dhaabbatuu gadi jabeessinee waamicha keenya dabarsina. Addatti Qeerroon Bilisummaa Oromoo, qabsaa’otaafi deeggartoota qabsoo Bilisummaa Oromoo wareegama waliin baasaa turre tikfatuuf roorroo diinaa kallattii kamiin iyyuu nutti dhufu of irraa qolachuufi uummata keenya bilisummaa isaa gonfachiisuuf harka wal qabatne haa sochoonu!!
Injifannoon Uummata Oromoof!
Ibsa Waraana Bilisummaa Oromoo!
Muddee 21/2018


text:
Garba Paasifiik
Garbi Paasifiik garba addunyaa keessaa isa guddaadha. Kaaban Arkitiik irraa ka'ee hanga Galaana Kibbaatti kan fulla'u yoo ta'u, karaa dhihaa Eshiyaa fi Awustireliyaadhaan, karaa bahaa immoo ardii Ameerikaa lamaanin marfamee argama.
Garbi kun lafa isquweer km miliyoona 165.2 kan uwwisu yoo ta'u, lafa bishaanin aguuggame keessaa kun parsentii 46% ta'a akkasumas gutumma addunyaa keenyyaa keessaa parsentii 30% qabata. Mudhiin lafaa garba kana bakka lamatti qoodudhaan Paasifiikii Kaabaa fi Paasifiikii Kibbaa uuma. Dhooqni Mariyaanaa kan Dhiha Paasifiikii Kaabaatti argamu iddoo addunyaa keenyarra garmalee gad dhooqqatu yoo ta'u kunis meetira 10,911 (35,797 ft) ta'a.
Garba kanaa maqaa Paasifiik jedhu kan baaseef abuurtuu biyya Poorchugaal Ferdinaand Maajelaani. Sababni inni maqaa kana baaseefis garbi kun tasgabba'aa fi bidiruu ofuuf mijataa waan tureefi maqaa Garba Nagaa(Paasifiik jechuun nagaa jechuu dha) jedhu kenneefi.


text:
Namoonni qawwee hidhatan Afgaanistaan gama bahaa magaalaa Jalalabaad keessatti kan argamu waajjira dhaaba gargaarsa Save the Children jedhu weeraruu dhaan yoo xiaate namoota sadii ajjeesanii kanneen 20 ol ta’an madeessanii jiran.
Dubbi himaan mootummaa naannoo Nanga-rahaar Attullah Koogyaanii akka jedhanitti gareen namoota hidhannoo qabanii erga of wareegaan tokko karra dhaaba gargaarsaa sana fuulleetti boombii ofitti dhoosee booda dallaa sana weeraran.
Humnootiin nagaa eegissanis haleellaan sun utuu hin hin dhaabatin dura yeroo dheeraaf kanneen haleellaa sana raawwatan waliin walitti dhukaasan.
Haleellaa sanaaf garee IStu itti gaafatama fudhate.


text:
IBSA QEERROO WALLOO; Bahaardaar keessatti manneen gubatan; hokkara kotobe
#Bahaardaar
Naannoo Amaaraa magaalaa Bahaardaar keessatti manneen daldalaa dhalattoota #Guraagee tahan 20 ol tahanii fi hoteelonni 3 ibiddaan gubachaa jiru.
Hardha guyyaa #DrBirhaanuuNaggaa Xiqqeessanii ofirraa ari’an.
Gareen maqaa Amaaran of ijaaree socho’aa jiru #ABN sabni biraa jiraachuu hin qabu jechuun gochaa duguuggaa sanyii abboonni isaanii raawwachaa turan raawwachuuf deemaa jira.
#Fincaan Minilik Finfinnee Yuuniversiitii Kotobee keessatti.
=================
Nama keenyatu bilisoomneerra jedhee of sobe malee jarri erga gaafa Minilik Oromoo fi Oromiyaa kolonii tolfatee tarsimoo qarachuu malee takkaa rafaniis of sobaniis hin beekani.
Tarsimoon isaanii inni bara baay’ee itti milkaa’an Oromoo Oromoon cabsuudha. Har’allee jarri kanummatti dhimma bahaa jiru. ODP dahoo fi golgaa tolfatanii ABO/WBO hiikkachiisuun Oromoo fi Oromiyaa moonaa Ethiopianisim keessatti to’achuudha.
Ilmaan Minilik har’as lola bifa qindaa’een Magaalaa fi baadiyyaatti tuffii, gadi aantummaa fi jibba sanyummaa Oromoo irraa qaban ifatti Finfinnee moonaa University Kotobee keessatti agarsiisaniiru.
Nuti beekaa fi wallaalaan walirratti duulla, diinni keenya madaa nuti wal madeessinu babal’isa. Nuti qawwee walirraa hiikuutti yeroo gubna, diinni keenya gaafas harka rukutaa Ofii qawwee bitee hanga funyaaniitti wal hidhachiisa.
Nuti arrabaa fi doorsisaan walitti dhaadanna, diinni keenya kolfa mormaa oliin tokko deeggaree kaan balaaleffataa ibidda nuti walitti qabsiifnetti beenzila firfirasa.
Madaa Mogolee walitti taanee sochii diinaan durfamuu dhiifnee, hireen ummata Oromoo dhiigni Qeerroof Qarree itti lola’e , lubbuun hayyoota kumaaf kitilaa itti bahe akka hin dukkanoofne dhagaa waliif darbachuu yoo dadhabne walirratti darbachuu dhiifnee hireen ummata Oromoo ummata Oromoon akka murtaayu yeroon itti wal taanu har’a malee yoomiree ????
‘IBSA QEERROO WALLOO IRRAA KENNAME..!
HUBACHIISA OROMOO WALLOOF..!
Godina Oromoo Walloo
Hammachuu Qofa Mitii Hambisuus hin wallaallu
-Yoo mirgi seeraan nuuf kenname hin kabajamne, Qeerroon SANUMAAN of kabachiisuuf dirqama. Jibbaa keenya ifatti lallabaa, nu arabsaa, nu xiqqeessaa, biyya keenya jaalatanii nu jibbuun hin taatu. Kanaan dura maqaa simannaa jedhuun godina keenyaan alaa wal guuranii dhufanii jecha isaan nuun jechaa turan ni beekna. Lammata nutti hin deebihu jechuun waan hunda liqimsine, Qeerroos qabnee qabbaneessine turre san garuu gawwummaa seehuun ofiifuu gowwummaadha, seerri kabajamuu males hin kabajamne, jarri ammas jibbaa keenya waa meeqa maxxansaa jiru. Garuu akka kanaan duraa san nurratti sirbuun hin taatu, abbumma godina keenyaa kara deemtuun nuuf hin kennine, nurraahis fudhachuu hin dandahan. Maqaa waldaa dargaggootaa jedhuun Gondorii hamma Gojjaam, shawaa kabatii hanga kaaba walloo waamichi taasifamaa jira, haa waamanii garuu dhiira asi dhufee nurratti dhiichisu ni laalla, waan badettu bada malee abadan hin ajjetamnu. Kombolcha, Dasee ykn magaalaa itti dhiyaatutti waan fedhan gochuu mirga qaban, garuu Kombolcha irra darbanii Kamisee dhufuun keeyriifi miti. Dhimma godina keenyaa ijjennoo keenyan ala abbaan fedhe nuuf murteessuu hin dandahu. Abbummaa godina keenyaa nurratti argisisuun olaantumma isaanii argisiisuu yaaduun gowwummaadha mootummaanis garee hookkoraaf as wal guurtu tana likki likki itti himuu qaba. Ibbidda dibaadhaan jiru kana yoo irraa saaqne gaazas bituu nun feesisu harkuma keenya jiraa.


text:
LibreOffice 7.2 Help
Toorri kun galii faankishinii herreegaaLibreOffice Calc. of keessaa qaba.
Kanfaltii yeroo yeroon ta'u keessatti dhala kennaa ittisaa shallaga.
ACCRINT(Issue; FirstInterest; Settlement; Rate; [Par]; Frequency [; Basis])
Kennaan guyyaa kennaa ittisaati.
Dhalli jalqabaa guyyaa dhala jalqabaa ittisaati.
Kuufamni guyyaa dhalli kennaa haga yeroo sanaatti dabalu shallaga.
Saffisni dhala saffisa xiqqaa waggaati (boonoo saffisa dhalaa)
Par (optional) is the par value of the security. If omitted, a default value of 1000 is used.
We recommend that you always specify the value that you require for ACCRINT’s Par argument, rather than allowing Calc to apply an arbitrary default. This will make your formula easier to understand and easier to maintain.
Ammamtaan lakkoofsa kanfaltiiwwan dhalaa waggaati (1, 2 ykn 4).
Nageenyinnaa 2001-02-28 irratti kenname. Dhalli jalqabaa 2001-08-31 tiif qindaa'a. Gyyaan buufata 2001-05-01 dha. Saffisni 0.1 ykn 10% fi Pariin safartoota sirrii 1000 dha. Dhalli walakkaa waggaatti kanfalama (ammamtaan 2). Bu'uurri mala US ti(0). Dhala hagamtu kennama?
=ACCRINT("2001-02-28";"2001-08-31";"2001-05-01";0.1;1000;2;0) 16.94444 deebisa.
Kanfaltii yeroo yeroon ta'u keessatti dhala kennaa ittisaa shallaga.
ACCRINTM(Issue; Settlement; Rate [; Par [; Basis]])
Kennaan guyyaa kennaa ittisaati.
Kuufamni guyyaa dhalli kennaa haga yeroo sanaatti dabalu shallaga.
Makkiin makkii noominaala waggaa dhalaati.
Par (optional) is the par value of the security. If omitted, a default value of 1000 is used.
We recommend that you always specify the value that you require for ACCRINTM’s Par argument, rather than allowing Calc to apply an arbitrary default. This will make your formula easier to understand and easier to maintain.
Ittisni 2001-04-01 irratti kenname. Guyyaan bilchinaa 2001-06-15 tiif qindaa'a. Saffisni 0.1 ykn 10% fi Paariin safartoota sirrii 1000 dha. Shallaggiin bu'uura guyyaa/waggaa baalaansii guyyaa (3) ta'a. Dhala hagamiitu argame?
=ACCRINTM("2001-04-01";"2001-06-15";0.1;1000;3) 20.54795 deebisa.
Yeroodhaaf depireeshinii akka appoortayizeeshinii degreesiviitti shallagi. AMORLINC malee, coffishantiin dipreeshinii asitti fayyada.
AMORDEGRC(Cost; DatePurchased; FirstPeriod; Salvage; Period; Rate [; Basis])
Gatiin argamsa gatiiti.
Guyyaan gurgurtaa guyyaa barbaadamuudha.
Yeroon duraa dhuma guyyaa yeroo duraatti.
Kan balaarraa hafe gatii kaapitaalaa isa balaarraa hafee ta'a.
Yeroon kuusama yeroo ti.
Maakkiin dipireeshinii maakiti.
An asset was acquired on 2020-02-01 at a cost of 2000 currency units. The end date of the first settlement period was 2020-12-31. The salvage value of the asset at the end of its depreciable life will be 10 currency units. The rate of depreciation is 0.1 (10%) and the year is calculated using the US method (Basis 0). Assuming degressive depreciation, what is the amount of depreciation in the fourth depreciation period?
=AMORDEGRC(2000; "2020-02-01"; "2020-12-31"; 10; 4; 0.1; 0) returns a depreciation amount of 163 currency units.
Beware that Basis 2 is not supported by Microsoft Excel. Hence, if you use Basis 2 and export your document to XLSX format, it will return an error when opened in Excel.
Hamma dipireeshinii kuusama yerootiif akka ammoortizeeshiniitti shallaga.Yoo caapitaalli yeroo kuufamaatti bitame,hangi prooporshinii dipirisheeshinii ilaalcha keessa gala.
AMORLINC(Cost; DatePurchased; FirstPeriod; Salvage; Period; Rate [; Basis])
Gatiin argamsa gatiiti.
Guyyaan gurgurtaa guyyaa barbaadamuudha.
Yeroon duraa dhuma guyyaa yeroo duraatti.
Kan balaarraa hafe gatii kaapitaalaa isa balaarraa hafee ta'a.
Yeroon kuusama yeroo ti.
Maakkiin dipireeshinii maakiti.
An asset was acquired on 2020-02-01 at a cost of 2000 currency units. The end date of the first settlement period was 2020-12-31. The salvage value of the asset at the end of its depreciable life will be 10 currency units. The rate of depreciation is 0.1 (10%) and the year is calculated using the US method (Basis 0). Assuming linear depreciation, what is the amount of depreciation in the fourth depreciation period?
=AMORLINC(2000; "2020-02-01"; "2020-12-31"; 10; 4; 0.1; 0) returns a depreciation amount of 200 currency units.
mala artimeetikii-kuffiisuu fayyadamuudhaan yeroo adda ba'eef dippirisheeshinii qabeenyaa keenna.
Yoo jalqaba dippirisheeshinii irratti(akka faallaa dippirisheeshinii sorooroo ta'etti) gatii dippiakkrisheeshii guddaa yoo barbaadde unki dippirisheeshinii kun ni fayyadamama.Gatiin dippirisheeshinii dippirisheeshinii gatii jalqabaa irraa xiinxalameetiin yeroo dippirisheeshinii hunda waliin hir'ata.
DB(Cost; Salvage; Life; Period [; Month])
Gatiin gatii jalqabaa bu'aati.
Balaarraa kan hafeGatii mahaallaqa dhuma Dullatooma ti.
Jiruun yerootti qabeenyi kuufamu ibsa.
Yeroon dheerina tokko tokkoo yeroo dha. is the length of each period. Turtiin akkuma yeroo dippirisheeshiniiti safartuu aduu walfakkatuun seenuu qaba.
Jiini (dirqalee) dippirisheeshinii waggaa jalqabaaf lakkoofsa ji'ootaa bakka bu'a. Yoo galiinsi hin ibsamne ta'e, 12 akka durtiitti fayyada.
A computer system with an initial cost of 25,000 currency units is to be depreciated over a three-year period. The salvage value is to be 1,000 currency units. The first period of depreciation comprises 6 months. What is the fixed-declining balance depreciation of the computer system in the second period, which is a full year starting from the end of the first six-month period?
=DB(25000; 1000; 3; 2; 6) returns 11,037.95 currency units.
mala artimeetikii-kuffiisuu fayyadamuudhaan yeroo adda ba'eef dippirisheeshinii qabeenyaa keenna.
Gatii dippirisheeshinii jalqabaa olaanaa faallaa dippirisheeshinii liinarii ta'e yoo barbaadde unka kana fayyadami. Tokko tokkoo yerootti gatiin dippirisheeshinii hir'achaa deema dabalataanis bittaa booda qabeenyota kasaaraan gatii isaanii guddaa ta'eef (fakkeenyaaf, konkolaattota,kompiiyuutaroota) yeroo hunda fayyada.Maaloo gosa shallagii kana jalatti gatiin buukii gonkuma akka zeeroo hin taane hubadhu.
DDB(Cost; Salvage; Life; Period [; Factor])
Gatiin gatii qabeenya jalqabaa murteessa.
Salveejiin gatii qabeenyaa dhuma jireenya isaa irrati murteessa.
Jiruun lakkoofsa yeroo qabeenyi yeroo hammamiif akka fayyadamamuu qabu ibsudha.
Yeroon turtii yeroo kan gatiin shallagamuuf ibsa.
Hirmaataan (dirqalee) hirmaataa dippirisheeshiniin ittiin hir'atudha.Yoo gatiin hin seenne ta'e, durtiin hirmaataa 2 dha.
Sirni kompiiyuutaraa gatiin isaa jalqabaa safartuu maallaqaa 75,000 ta'e ji'a ji'aan waggaa 5 oliif kuufamuu qaba.
Safartuu maallaqaa=DDB(75000;1;60;12;2) = 1,721.81. Kanaafuu, dippirisheeshiniin lama-kuffiisuu bittaa booda ji'a jalqabaa keessa safartuu maallaqaa 1,721.81 dha.
Hayyama (hir'ina gatii) ittisaa akka dhibbantaatti shallaga.
DISC(Settlement; Maturity; Price; Redemption [; Basis])
Qubannoon aduu bittaa ittisati.
Bilchinni aduu ittisni bilchatee(dulloome).
Gatiin gatii ittisaa safartuu maallaqaa 100 keessaa kan gatii pariidha.
Mugoota Kanfaluun gatii mugoota kanfaluu ittisaa safartuu maallaqaa 100 keessaa kan gatii 'par'iidha.
Ittisni gaafa 2001-01-25 bitame; guyyaan bilchinaa 2001-11-15. Gatii (gatiin bittaa) 97 dha, gatiin mugoota kanfaluu 100 dha. Shallaga guyyaadhaan madaaluu (hundee 3) fayyadamuun qubannoon (hir'inni gatii) hammam guddataa?
=DISC("2001-01-25";"2001-11-15";97;100;3) waa'ee parasantii 0.0372 ykn 3.72 deebisa.
Turmaata ittisa dhaalaa dhabbataa waggaa keessaa shhallaga.
DURATION(Settlement; Maturity; Coupon; Yield; Frequency [; Basis])
Qubannoon aduu bittaa ittisati.
Bilchinni aduu ittisni bilchatee(dulloome).
Boonoon boonoo reetii dhalaa waggaa (reetii dhalaa xiqqaa) dha.
kennaa ittisa kenna waggaati.
Ammamtaan lakkoofsa kanfaltiiwwan dhalaa waggaati (1, 2 ykn 4).
Ittisni gaafa 2001-01-01 bitame; guyyaan bilchinaa 2006-01-01. Boonoon reetii dhalaa 8% dha. Kennuun 9.0% dha. Dhalli walakkaa waggaadhaan kaffalama (ammamtaan 2 dha). Shallaga dhala guyyaadhaan walmadaaluu (hundee 3) fayyadamuudhaan turmaatni hammamii?
=DURATION("2001-01-01";"2006-01-01";0.08;0.09;2;3) returns 4.2 years.
reetii dhalaa xiqqaadhaaf reetii dhalaa waggaa culkee keenna.
Dhalli xiqqaan hamma dhalaa sababa dhuma yeroo shallagaatiin argame ibsa.Dhalli bu'aa qabeessi lakkoofsa kaffaltii raawwatame waliin dabala.Karaa biraatiin, dhalli dhuma yeroo shallaggiin dura qabdiidhaan kaffalama (fakkeenyaaf, ji'a ji'aan ykn kurmaanaan).
EFFECT(Nom; P)
Nom dhala xiqqaadha.
Pn lakkoofsa yeroo kaffaltii dhalaa waggaa tokko keessaadha.
Osoo reetiin dhala xiqqaa waggaa 9.75% fi yeroon shallaga dhalaa afur ibsaman, reetii sirriin dhalaa (reetii bu'aa qabeessi) maalii?
=EFFECT(9.75%;4) = 10.11% The annual effective rate is therefore 10.11%.
Reetii dhalaa xiqqaa fi lakkoofsa kaffaltiiwwan dhalaa 'annum' tokko keessaa irratti hundaa'uudhaan reetii dhalaa waggaa bu'aa qabeessa shallaga.
EFFECT_ADD(Reetii Xiqqaa; NPerY)
Reetii Xiqqaan reetii dhalaa xiqqaa waggaati.
NPerY iin lakkoofsa kaffaltii dhalaa waggaattii dha.
Reetii xiqqaa 5.25% fi kaffaltii kurnaalaaf reetii dhalaa waggaa bu'aa qabeessaa maali.
=EFFECT_ADD(0.0525;4) 0.053543 ykn 5.3543% deebisa.
Hanga fudhatame kan dhala dhaabataa tiif kanfalame pooyintii kenname irratti shallaga.
RECEIVED(Settlement; Maturity; Investment; Discount [; Basis])
Qubannoon aduu bittaa ittisati.
Bilchinni aduu ittisni bilchatee(dulloome).
Inveestimeentiin ida'a bittaati.
Hir'ina Gatii dhibbentaa hir'ina gatii kan ittisaati.
Guyyaa kuufamaa:Amajjii 15 1999, guyyaa bilchinaa:Caamsaa 15 1999,ada'ama inveestimentii: 1000 yuunitii maallaqaa, hir'ina gatii: 5.75 per saantima, bu'uura: Baalaansii guyyaa guyyaan/360 = 2.
Guyyaa bilchinaa irratti hanga fudhatame akka armaan gadiitti shallagama:
=RECEIVED("1999-02-15";"1999-05-15";1000;0.0575;2) 1014.420266 deebisa.
Kaawwatiidhaaf reetii deebii keessoo shallaga. Gatiiwwan gatii callaa giddu'uu idileedhaan bakka buusa, yoo xiqqaate gatiin tokko negetiiva ta'uu qaba (kaffaltiiwwan), fi yoo xiqqaate gatiin tokko pozatiiva ta'uu qaba (galii).
If the payments take place at irregular intervals, use the XIRR function.
IRR(Values [; Guess])
Gatiiwwan waraantoo gatiiwwan qabatu bakka bu'a.
Tilmaamni (dirqalee) gatii tilmaamamedha.Malli aytireetiivii reetii deebii keessoo shallaguuf fayyada.Yoo gatiiwwan xiqqoo qofa dhiheessuu dandeessa ta'e,aytireeshinii kakaasuuf tilmaama dursaa dhiheessi.
Tilmaama qabeentoonni mandhee A1=-10000, A2=3500, A3=7600 fi A4=1000, foormulaan =IRR(A1:A4) firii 80.24% kenna.
Because of the iterative method used, it is possible for IRR to fail and return Error 523, with "Error: Calculation does not converge" in the status bar. In that case, try another value for Guess.
Qadiiwwan baasii jala jalaa hin jijjiiramneef sadarkaa dhalaa shallaga.
ISPMT(Reetii; Yeroo; YeroowwanDimshaashaa; Investii)
Reetiin reetii dhala irra deddeebii qindeessa.
Yeroon lakkoofsa qabdiiwwanii dhala shallaguudhaaf gargaarudha.
Irradeddeebbii Dimshaashaa lakkoofsa dimshaashaa yeroowwan qabdiiti.
Investiin hamma invetimentiiti.
Hamma liqaa safartuu maallaqaa 120,000 termii waggaa lamaanii fi qabdiiwwan ji'a ji'aan, reetii dhalaa waggaa waggaadhaan 12% ta'eef sadarkaan dhalaa waggoota 1.5 booda ni barbaadama.
=ISPMT(1%;18;24;120000) safartuuwwan maallaqaa= -300 . Waggoota 1.5 booda dhalli ji'a ji'aanii safartuuwwan maallaqaa 300 ta'a.
Gatii ammee inveestimeentii kan kanfaltii yeroo hundaa irraa argame deebisa.
Faankishinii kana hamma qarshii makkii dhaabataa har'a inveestiidhaaf barbaashisu shallaguuf fayyadamaa,hanga murtaa'e fudhachuuf,lakkoofsa yeroo murtaa'e irratti.Yeroo muraasaan booda qarshii hanga hafe murteessuu ni dandeessu.Yoo hangi kanfalame jalqaba irratti ykn dhuma irratti adda baasa.
Gatii kana akka lakkoofsotaatti,ibsaatti ykn akka wabiitti galchaa.Yoo, fakkeenyaaf,dhalli waggaatti 8% kanfalame,garuu yoo ji'a akka yeroo keessaniitti fayyadamuu barbaaddan,8%/12 makkii jala galchuufiLibreOfficeCalc batalumatti faaktarii sirrii shallaga.
PV(Rate; NPer; Pmt [; FV [; Type]])
Makkiin makkii dhalaa per yeroo ibsa.
NPern lakkoofsa ida'ama yeroowwaniiti (yeroo kanfaltii).
Pmtkanfaltii yeroo hundaa yeroo tokkotti hojjatamuudha.
FV (optional) defines the future value remaining after the final installment has been made.
Gosa (filannoo) kanfaltiidhaaf guyyaa dhumaa bakka bu'a.Gosa = 1 jechuun yeroo jalqabaa fi gosa= 0 (durtii) jechuun yeroo jalqabaa.
In the LibreOffice Calc functions, parameters marked as "optional" can be left out only when no parameter follows. For example, in a function with four parameters, where the last two parameters are marked as "optional", you can leave out parameter 4 or parameters 3 and 4, but you cannot leave out parameter 3 alone.
Gatiin inveestimeentii ammaa hagam,yoo 500 yuunitii maallaqaa ji'aan kanfalame fi makkiin dhala waggaa 8%?Yeroon kanfaltii ji'a 48 fi 20'000 yuunitii maallaqaa dhuma yeroo kanfaltii irratti hafa.
=PV(8%/12;48;500;20000) = -35,019.37 uunitii maallaqaa.Haala maqaa jalatti,dirqama har'a 35,019.37 uuniitii maallaqaa kuusuu qabdu,yoo 500 yuunitii maallaqaa per ji'aa ji'a 48 tiif fudhachuu barbaadan fi 20,000 uuniitii maallaqaa dhuma irratti lafatti hafa.Mirkaneessi qaxaamuraa kan agarsiisu 48 x 500 yuunitii maallaqaa + 20,000 uuniitii maallaqaa = 44,000 uuniitii maallaqaa. Garaagarummaan kana gidduu jiruu fi kuufamni 35,000 yuunitii maallaqaa dhala kanfalame bakka bu'a.
Osoo wabii iddoo gatii kanaa foormulaa keessa galchinee,lakkoofsa barbaadde "If-then"mul'inoota shallaguu dandeessu.Maaloo hubadhaa:wabiin dhaabataaf akka wabii guutuutti dirqama ibsamuu qaba.Fakkeenyi akkanaa kun faankishinii diprisheeshinii jalatti argama.
Makkii diprisheeshinii lakkoofsa hir'atee deebisa.
Hanga diprisheeshinii yeroo tokkoo kan waliigala diprisheeshinii wantoo shallaguuf faankishinii kana fayyadamaa.Hir'ina lakkoofsaa diprisheeshinii hanga diprisheeshinii yeroodhaa yerootti ida'ama dhaabaaadhaan hir'isa.
SYD(Gatii;saalveegii; Jireenya; yeroo)
Gatiin gatii jalqabaa bu'aati.
Balaarraa kan hafe jechuun gatii waan nafii qabuu dippirisheeshinii boodaati.
Jiruun yeroo,yeroo turtii irratti qabeenyi dullatoomu murteessudha.
Yeroon yeroo dullatoomni shallagamuu qabu ibsa.
Sirni viidiyoo duraan Maallaqa 50,000 ta'e waggoota dhufan 5f waggaa waggaadhaan dullatoomuu qaba.Gatiin wanta balaarraa hafee maallaqa 10,000 ta'uu qaba.Waggaa jalqabaaf dippirisheeshinii shallaguun si barbaachiisa.
=SYD(50000;10000;5;1)= maallaqa 13,333.33 Waggaa jalqabaaf ammi dippirisheeshiniia maallaqa 13,333.33 dha.
Ilaalacha gubbaa reetii dippirisheeshiniia yeroo tokkoon qabaachuuf, gabatee dippirisheeshiniia qindeessuun gaariidha.Foormuloota dippirisheeshiniia garaagaraa jiran LibreOffice keessa tokko isa tokkoon booda galchuun, unka dippirisheeshiniia isa kamtu hundarra filatamaa akka ta'e ilaaluu ni dandeessa. Gabatee akka armaan gadiitti galchi.
Foormulaan F2 keessaa akka armaan gadiiti.
=TDIST(12;5;1)
Foormulaan kun tarjaa E keessa gara gadiitti hanga E12 tti baay'ifama(E2 filadhu,sana booda xiyyoo mirgaa handaara gadii tuqaadhaan gad harkisi).
mandheen E13 foormulaa hamma dippirisheeshinii hunda mirkaneessuuf gargaaru of keessatti qabata.Akka gatiin negatiivii E8:E11 keessa jiru yaada keessa hin galleef faankishinii SUMIF fayyadama.Haalli >0 mandhee A13 keessatti hammatameera.Foormumlaan E13 keessaa akka armaan gadiiti.
=TDIST(12;5;1)
Amma dippirisheeshinii waggaa 10 agarsiisi,ykn gatii wanta balaarra hafee maallaqa 1 irratti, ykn gatii jalqabaa garaagaraa galchi, fi itti fufa.
Faankishinoota Maallaqaa Kutaa Lammaffaa


text:
Jiilli Pireezidaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbo Lammaa Magarsaan fi Ministeera Dhimma Alaa Dr Warqineh Gabayyoon durfamu, jila Adda Bilisummaa Oromoo Obbo Daawud Ibsaan hoogganamu wajjiin walga’anii mari’achuuf har’a Asmaraatti imalanii jiran.
Mariin sun har’a jalqabama, jedhamee akka eegamu ka dubbatan – maddeen oduu mootummaa Itiyoophiyaa, jilli hooggana ol’aanaa Itiyoophiyaa kun, hoogganaa ABO – Obbo Daawud Ibsaa wajjiin walga’ee akka mari’atu kan eegamu tahuus beeksisee jira.
Prezidaantiin bulchiisa naannoo Oromiyaa – Obbo Lammaa Magarsaa fi Ministarri Dhimma-alaa Itiyoophiyaa – Dr. Warqineh Gabayyoo, akkasumas, jilli isaan hooggananii imalan, har’a ganama, sirree xayyaaraa sadarkaa Addunyaa Asmaraa ennaa qubatanitti, ministara dhima-alaa Ertiraa – Usmaan Saaleh fi aangawoota biyyattii ol’aanoodhaan simatamuun isaaniis gabaasamee jira.
Obbo Lammaa Magarsaa fi Dr. Warqineh gabayyoon jillii hoogganamu har’a gama gara Ertiraatti imaluu isaa ka beeksisan – itti-gaafatamaa Waajira Dhimmoota Koomiyunikeeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa – Dr. Nagarii Leencoo ti, jedhu – meddeen oduu mootummaa.
Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa - Dr. Abiyyi Ahimed, dhiheenya, yeroo as Yunaayitid Iteetis dhufanii turanitti, magaalaa Miniyaapolis keessatti marii uummata waliin geggeessan irratti, dhimma araaraa kana ilaalchisee gaaffii uummata irraa dhihaateef ennaa deebii kennanitti, hayyu-duree Adda Bilisummaa Oromoo – Obbo Daawud Ibsaa wajjiin wal arganii dubbachuu isaanii fi marii itti aanuuf beellama qabachuu isaanii himanii, sanaafis, torban amma keessa jirru keessa, jilli mootummaa isaanii gara Asmaraatti kan imalu tahuu beeksisanii turan.


text:
Qubatooni kuniin yaroo jalqaba bakka Dooyyo jedhamutti kan qubsiifaman yoo ta'uu lafa kana irraa turtii waggaa sagalii keessatti midhaan homaatu irraa oomishachuu hin dandeene jedhan.
Qubattooni kuniin yaroo amma gama kuma sagalatti akka tilmaamaman kan ibsame yoo ta'uu haalli jiruu ganda Dooyyoo nutti hamaanaan godaansa irraa godaansa biraatiif saaxilamnee magaala aanaa Dhedheessaa Dambiitti galle jedhan. Bakka qubsumaa daangaa magaalaa Dambii bakka amma jiran kanattis rakkoo nyaata dhugaati akka qabanii fi qubsumni isaanis akka mijata hin ta'in dubbatu.
Keessaayyu hanqina nyaataa mudateen wal qabatee nmooni heddun du'uu isaani himu. Bulchiinsi aanaa Dhesheessaa rakkoo qubattooni keessa jiran kana kan beekuu fi dhugaa ta'uu isaa kan ibsu yoo ta'u fala isaafis waan humna isaani akka hojjataa jiran dubbata. Wajjira ODP Aanaa Dhedheesaatti Itti gaafatamaan Ijaarsa Siyaasaaf Baadiyaa Obboo Musxafaa Jabal namoota kaniin bakka mijataatti qubsiisuuf Godina Walagga Bahaa naannoo Heebantuutti qubsiisuuf hojjatama jira jedhu.
Komishiniin Sodaa Balaa Oromiyaa komii qubatooni sababa hanqina nyaataan namni du'ee jira jedhan kan haalu yoo ta'uu rakkoon midhaan gargaarsaa yaroon dhaqabuu dhabuu sababa fageenya karaa fi rakkoo daandiin wal qabatee hanqini mudataa turuu kaasanii jiru. Rakkoo qubatoota kanaa bu'uuraan furuuf sadarkaa Naannootti Biroon Qonnaa, Komishiinii Sodaa Balaa fi Wajjiri Lafaa waliin ta'uun qindoominaan hojjachaa jiraachuu isaa fi dhiheenya kana keessatti kan qubsiifaman ta'uu Itti gaafatamaan Kominikeeshinii Komishiini Sodaa Balaa Oromiyaa Obboo Girmaa Wataree Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himanii jiru.


text:
Jibbinsa lammiwwan alaa irraa ka’uun haleellaan dhiheenya kana Afrikaa Kibbaatti geggeessamee fi lubbuu lammiwwan alaa galaafate, biyyoota alaa hedduu keessatti yaaddoo uummee jira.
Naayijeeriyaa keessatti, haleellaa haaloo-bahnisaa fi manneen hojii lammiwwan Afrikaa Kibbaa biyyattii keessaa cufsiisuutti geesse – hookkarri Afrikaa Kibbaatti lubbuu galaafate.
Magaalaa Abuujaa keessatti hiriirtonni aariidhaan kaka’an, manneen daldalaa lammiwwan Afrikaa Kibbaa, waajiraallee Kaamopaanii Komiyunikeeshinii Afrikaa Kibbaa beekamaa, kan MTN fi wahiloota isaanii weeraruuudhaan cufsiisan.
Lammiwwan Naayijeeriyaa, haleellaa Afrikaa Kibbaa keessatti lammiwwan isaanii irratti geggeessameef deebii haaloo-bahinsaa deebisuun kun ka jalqabaa ti.
Bara 2008, haleellaan lammiwwan alaatti xiyyeeffatee geggeessame namoota 62 ka galaafate yoo tahu, bara 2015 keessas akkanuma ka’ee namoota 7 galaafate.


text:
Traktate
Prof. Dr. Werner Gitt
Oromo: Wie komme ich in den Himmel?
Akkamittan Mootummaa Waaqayyoo dhaaluu danda'a?
Die grundlegende Frage, die suchende Menschen sich stellen, wird hier von Prof. Dr. Werner Gitt beantwortet. "Wie findet man den Himmel?" Auf jeden Fall nicht durch eigene Anstrengungen oder Konzepte. "Was aber bringt uns wirklich in den Himmel?" Gott hat die Einladungen für den Himmel schon verteilt wie im Gleichnis des Menschen, der zu einem großen Fest Einladungen verschickte. Doch viele Menschen redeten sich heraus.
Prof. Dr. Gitt ruft dazu auf, nicht so "kurzsichtig" wie diese Leute zu sein. Jesus will uns vor der Hölle erretten und diese wird kein Vergleich zu der sogenannten "Hölle von Auschwitz" sein. Er hat am Kreuz für unsere Schuld bezahlt, wir müssen diese Einladung nur annehmen, dann ist ein Platz im Himmel "gebucht". Ein Entscheidungsgebet soll den Lesern dabei helfen.
Dieses Traktat eignet sich besonders gut zur Weitergabe an suchende Menschen!
8 Seiten, Best.-Nr. 120-74, Kosten- und Verteilhinweise | Eindruck einer Kontaktadresse
Akkamittan Mootummaa
Waaqayyoo dhaaluu danda'a?
Namoonni baay’een waa‘ee jireenya bara baraa yaaduu hin barbaadan. Yeroo waa‘ee du’aa yaadanitillee du’aan boodaa waan ta’u yaaduu hin fedhan. Fiilmii ‚E.T.’ jedhamu keessaatti taatoo bu‘uuraa ta’uun kan taphatte Dreew Berimoor bara 1975 A.L.A. bakka hermoori jedhamutti kan dhalatte, yeroo umuriin ishee waggaa 28 ga‘u, “Adurree koo dura yoon du’e qaamni kiyyaa adurree kootiin nyaatamee kan hafe yoo hafes, kan ishiin nyaatame sanan yoo xiqqaate ishee ykn adurree koo keessaa jiraachuun barbaadaa“ jettee turte. Kun egaa hubannoo dhabuufi waan gara fuulduraatti ta‘uu malu arguu dadhabuu mitiiree?
Gooftaa Yesuus yeroo lafa kana irra turetti namoonnii baay’een gara isaatti dhufaa turan. Gaaffiin isaanis waa’ee yeroo ammaafi wantoota yeroo dhiyoo keessaatti ta’an irratti kan xiyyeeffatu ture.
- Namoonni lamxii 10 fayyuu barbaaduu isaanii (Luqaas 17:13)
- Namoonni jaamoonni arguu barbaaduu isaanii (Mat 9:27)
- Namichi tokko Yesuus waa‘ee dhaalaa irratti akka isa gargaaru barbaaduu isaa (Luqaas 12:13-14)
- Fariisonnii Yesuusiin dubbii barbaachaaf Qeesariif gibira kaffaluu isaanii (Mat 22:17)
Haa ta‘u malee namoonnii muraasni gara Yesuus dhufuudhaan, akkamitti gara mootummaa Waaqayyoo seenuun akka danda’amu ni dhaggeefatu turan. Dargaggeessi sooreessa ta‘ee hubannoo seeraa qabu tokko gara Yesuusitti dhiyaachuun.
„Yaa barsiisaa arjaa nana jireenya bara baraa dhaaluuf maal godhu“ jedheen (Luqas 18:18). Garuu Gooftaa Yesuus waan qabu hundaa dhiisee isa duukaa akka bu‘u yeroo itti himu, sooreessa waan ta’eef qabeenyi isaa garaa isa nyaatee, daandii mootummaa Waaqayyoo irraa gore.
Karaa biraatin immoo dargaggeessichi kun mootummaa Waaqayyoo galuuf barbaaduu baatuus barnoota waa’ee mootummaa Waaqayyoo dhaga’ee hubachuun gaaffii Yesuus gaafachuun carraa argatetti fayyadameera. Haaluma wal-fakkaatuun Zakiwoos yeroo baay’ee Yesuusin arguuf baay’ee osoo hawwuu, yeroo argatettis hamma inni eegeen ol Yesuus ta‘eeraf. Nyaata osoo waliin nyaataa jiraanii Yesuus “Har’a mana kanaaf fayyinni ta’eera“ (Luqaas 19:9) mootummaa Waaqayyoos argateera“ jechuun dubbateera.
Akkamittan mootummaa Waaqayyoo dhaaluu danda’a?
Akkuma ammaan dura ilaalleetti waanti nuti hubachuu qabnu:
- Mootummaa Waaqayyoo argachuun kan dandaa’amu yeroo murta’e keessaatti jaal’atamtoota dubbistootaa! Kana jechuun jireenya bara baraa argachuuf murteessuun yeroon isaa amma ta’uu akka beektaan jechuu dha.
- Gara mootummaa Waaqayyootti hojiiwwaan gagaarii qofa hojjechuun galuun hin danda’amu.
- Haal-duree tokko malee mootummaa Waaqayyoo dhaaluun ni danda’ama.
Yaanni keenya gara mootummaa Waaqayyoo dhaaluuf qabnu yaada Waaqayyoo waliin kan wal hin simne yoo ta’e dogogorreraa jechuudha. Fakkeenyaaf, namni sirbu ykn weeddisuu tokko beekamaa fi kan nama kofalchisuu waan ta’eef, yeroo soorama ba’etti mootummaa Waaqayyoo ni dhaala. Sababiin isaas namoota baay’ee waan kofalchiseef ykn waan sirbisiseef,”. Dubartiin soorettiin tokko, namoota harka qalleeyyii 20 ta’aniif mana ijaartee kennuun kaffaltii tokko malee keessaa akka jiraataan goote garuu, guyyaatti sa’aatii tokkoof akka isheen jireenya bara baraa argattuuf akka kadhataniif taasisaa turte.
Haa ta’uu malee dhugaadhaan akkamittiin mootummaa Waaqayyoo dhaaluun danda’ama?
Yesuus fakkeenyaatti fayyadamuun barsiise. Fakkeenyi kunis, Waaqayyoon kan mul’isuu yoo ta’u, mootiin tokko afeerraa guddaa akka godhe kan dubbatu ture. Wangeela Luqaas 14:16, mootichis namoonnii gara afeerraa isaa akka dhufan ergamtoota isaa erge. Haa ta’uu malee garuu namoonni waamaman deebiin isaanii gaddisiisaa ture. Hundi isaanii adda addaan waakkachuu jalqaban. Inni duraa, lafa biteen … inni biraa sangoota cimdii shan biteen … inni hafe haadha manaa fudheen … kanaafuu, dhufuu hin dandeenyu jedhaniin. Yesuus yeroo fakkeenya isaa dubbii mootichaan goolabu“ isiinii nan jedha, warra waamamee keessaa namni tokko illee dhiyaanan ani qopheesee hin dhandhamu“ jedhee dubbate.
Fakkeenyi kun baay’ee ifaadha. Saababni isaa Mootummaa Waaqayyoo dhaaluu ykn dhaaluu dhabuun akka danda’aamu waan dubbateef. Yaanni bu’uura isaa waamicha fudhachuu ykn fudhachuu diduu ta’a. Kun waan salphaatti ta’u miti ree? Bara dhumaa irratti namootni mootummaan Waaqayyoo yoo itti cufame, kun kan ta’eef daandii waan hin beekneef osoo hin taane waan hin fudhanneef qofadha.
Fakkenya irratti kan ilaalle namootni sadanuu fakkenya gaarii nuuf ta’uu hin danda’an. Isaan keessaa namni tokko illee waamicha afeerra hin fudhanne. Maarree mootichi uummata gara afeerratti yeroo waamuu qubee warqeen hin bareefamne, garuu daandii salphaa ta’een “Kottaa“ jedhee qofaa waame. Waamicha kana salphaatti kan fudhatan afeerra guddaa irratti bakka qabaatu. Sana booda namootni baay’een gara bakka sanaa dhufuu jalqaban. Mootichis bakkeewwan ilaaluudhaan hojjattoota isaatiin “deemaa gara dandii sana dangaa magalaa ba’aatii waamaa, manni koos akka guutuuf“ jedheen.
Yaadni fakkeenya kanaa nuuf maal akka ilaallu barbaada. Kunis mootummaa Waaqayyoo keessatti bakka qaba. Waaqayyoo bakkee kana kottuu dhaali jedha. Murtee dhugaa murteesuudhaan bakkee bara baraa jiraadhaa. Kanas amma taasisaa.
Yesuus afeerraa faana kan firoomseef mootummaan Waaqayyoo bakka tolaa waan ta’eefi.
„Waan waaqayyo warra isa jaal’ataniif qopheesse,iji namaa hin argine, gurri namaa hin dhageenye yaadni namaas bira hin geenye.“ (1 Qorontos 2:9)
Lafa irratti goonkumaa mootummaa Waaqayyootiin kan wal-fakkaatu hin jiru. Dhabuu kan hin qabnee baay’ee toleessa kan ta’e mootummaa Waaqayyooti. Gati-jabeessaa fi bakka raajiiti ilma Waaqayyoo kan ta’e Yesuus daandii kana akka salphaatti nuuf bane. Gara mootummaa Waaqayyoo akka dhaallu taasise.
Waanti nuti gochuu qabnu yoo jiraate, gara mootummaa Waaqayyoo deemuu barbaaduu qofaadha. Akkasumaas kan boruu ilaaluu hin dandeenyee akkuma namoota warra fakkeenya irratti ibsamanii, afeerraa Waaqayyoo nii tuffatu.
Fayyinni gooftaa Yesuusiin
Hojii ergamootaa 2:21 luuqisii baay’ee barbaachisaa haa dubbifnu. „Maqaa gooftaa kan waammatu hundinuu immoo nii oola“ yaadni kun bu’uura barsiisa kaakuu haaraati. Phawuloos, mana hidhaa Filiphiyoos geggeessaa warra mana sirreessaatiin akkas jedhe. ”Gooftaa Yesuusitti amani ati in fayyita, maatiin kees in fayyu“ jedhee yaada walii galaa dubbatera. (hojii ergamootaa 16:31) Ergichi baay’ee ifaa fi gabaabaa ta’uu iyyuu guutummaatti jireenya kan jijiiru ture.
Yesuus maal irraa fayyisaa? Gaaffii baay’ee gaariidha. Daandii isa gara jireenya badii geessuu fi si’ooli irraa fayyisa. Macaafni Qulqulluun namootni mootummaa waaqayyoo ykn sii’ooliin keessa bara baraan akka jiraatan dubbata. Lamaan keessaa inni duraa waan gaarii yoo ta’u, inni itti aanu garuu gidiraadha. Kanaan alatti filannoon biraa gonkumaa hin jiru. Namootni du’anii daqiiqaa shan illee osoo hin turin duuti kan dhumaa akka hin taane amaanuuf carraa hin qaban. Jireenyii kee kan itti murtaa’u haariroo Yesuus waaliin qabduuni kun immoo jireenyi kee bara baraa eessatti akka ta’u murteessa jechuudha.
“Biyya Polaand daawwannaaf bakkan turetti kanaan dura Awushwitzi konseentireshin kampii“ bakka jedhamu yeroon ilaalu bakka kanatti bara (1942 – 1944 G.C). Bara bulchiinsa 3ffaa Jarmaan yeroo waraana adunyaa lammaffaa, sanyii warra Yihuudotaa miliyoona 1.6 ol ta’an haala baay’ee suukanneessaa ta’een, qaamni isaanii akka gubatu godhameera. Kana bu’uureffachuun og-barruuwwaan baay’een si’ooliin Awushwitzi dha jedhanii ibsu. Maarree jechamni kun namoota dhibba ja’a yeroo tokkotti balleessuuf kan qophaa’e gaazi champarii yeroon ilaaluu gara yadaa koo dhufe. Dhiphinni isaa akkam akka turee tilmamuu nii dandeenya jedhee hin yaadu haa ta’uu malee kun si’ooliin turee? Bara 1945 G.C. Jalqabee champarii kanati dhiphinni waan darbeef kan nama qaanessu haaja’ibni isaa ni darbe. Amma bakkicha daawwachuun nii danda’ama. Yeroo kanatti Awushwitzi kan dhiphatus kan du’us hin jiru. Haa ta’u malee si’ooliin bakka dhiphuu bara baraa akka ta’e macaafni qulqulluun ni dubbata. Seensaa kampichaa irratti akka qaamni Yesuus fannifame kan argisisu argeera. Moodeela kana kan hojjete bakka mana adabaa keessaa kan turee adabamaa seeraa ture. Innis girgiddaa iratti shorooqudhaan ture.
Adabaamaan seeraa kun bakka kanatti du’u illee, fayyisaa kan ta’e Yesuus nii beeka ture. Bakka dhiphinaatti du’uus mootummaa Waaqayyoo keessatti garuu fudhatama argateera. Kaakuu haaraa keessatti Yesuus kan ibse si’ooliin namni kamiyyuu jelaa ba’uu hin danda’u. Fakkenyaaf (Mat 7:13; Mat 5:29-30; Mat 18:8). Bakka dhiphinni isaa itti fufuu kaatanii si’ooliin daawwachuun nii dandeessu.
Mootummaan Waaqayyoos akkanuma, kan bara baraati, gara bakka kanatti Waaqayyoo siin fudhachuu barbaada. Afeerraa kanaaf eyyamamaa of taasisi. Mootummaa isaa barbaaduun maqaa gooftaa waammadhu.
Dubartiin tokko ana waliin erga mari’anneen booda macaafaa qulqulluu kenninaaniif baay’ee aartee turte. Akkamitti namni tokko gara mootummaa waaqayyoo seenuuf dursee bakka qabachuu danda’a? Jette. Dubbiin sun akka qamni bakka bu’un waan kana raawatu jiru fakkaata. “Anis ishee faana waliin gala.“ Yoo dursitee bakka qabachuu baatte, bakka deemuf barbaaddu gonkumaa ga’u hin dandeessu. Fakkeenya gara Eddo Hawa’ii deemuuf tikeetii sirrii ta’ee akkuma barbaachisuu gara jireenyaa deemuufis tikeetii sirrii fi dhugaa ta’e barbaaachisa jechuudha. Haata’uu malee tikeetimaa bituu barbachisaa yeroon isheen jettu, anis dhugumaan, mootummaa Waaqayyoo dhaaluufis ta’e kaffaluun dirqama. Ta’us garuu gatii kana kaffaluuf namni kamiyyuu hin danda’u. Waan baay’ee mi’aa ta’eef, Waaqayyo mootummaa isaa keessaati cubbuu argee bira darbuu waan hin dandeenyeef, cubbuun keenya achi akka hin seenne dhorkeera. Kanaafuu atis baraa baraan Waaqayyoo waliin jiraachuu yoo barbaadee cubbuu Irraa fayyuu qabdan jedheen. Kun immoo kan ta’uu, cubbuun kan isa hin beekneetti nuuf jedhee kan nama ta’e karaa Yesuus Kiristos qofani. Inni dhiiga isaatin fannoo irraa oolee gatii guddaa kaffaluun daandii bal’aa gara mootummaa Waaqayyootti nama galchu nuuf ta’eera.
Kanaafuu gara mootummaa Waaqayyoo dhaaluuf maal gochuu qabna? Waaqayyoon hundumaa keenya waamicha caafata qullqullutin amma mootummaa isa dhaaluuf nu affeera.
- Balbala isa dhiphaadhaan ol galuudhaaf wal-dorgomaa ,isinittan hima’o, namoonni baay’een kanaan ol galuudhaaf karaa barbaadu garuu hin danda’an. (Luqaas 13:24)
- Mootummaan waaqayyoo waan dhiyaateef yaada garaa keessanii geeddaradhaa jedhee labsuu jalqabe. (Mat 4:17)
- ”Karra isa dhiphaadhaan ol galaa ! Karaan gara badiisaatti geessu boochoodha,karri isaas bal’aadha; namoonni ittiin ol galan immoo baay’eedha.karaan gara jireenyaatti geessu rakkoodha, namoonni isa argatan muraasa” jedhe (Mat 7:13-14)
- Wal’ansoo amantii isa gaarii sana jabeessii qabi! Jireenya bara baraas harka kee keessaa galfadhu! Isaaf waan waamamtee, dhuga-baatuu baay’ee duraati amantii kee ba’eessaa gootee beeksifteetta. (1.Ximo 6:12)
- Isaan immoo ”Gooftaa yesuusitti amani ,ati in fayyita, maatiinkees in fayyu” jedhaniin. (Hojii Erg. 16:31)
Ergaa kana keessatti waanti miira namaa kakaasuu fi waamicha simadhu jedhaatii jira. Ergaawwan armaan olii kana hundaa yeroo hubannu, keessa namaa kan banuu fi gaarummaan kan guutameef waamicha yaada garaa geeddarannaa fudhattee kadhannaa armaan gadii kadhattee wamicha siif dhiyaate kana akka fudhattu gochuuf.
Yaa gooftaa Yesuus lubbuun koo iddoo argamsa keetiin ala turte. Har’a garuu waanan si hubadheef yeroo jalqabaatiif kadhannaadhaan gara keetti nan dhufa. Yeroo amma kana jenatni fi gahanamni amma jiru hubadheera. Gahanamni cubbuu kootii fi amanuu dhabuu kootiin akka na hin fudhannee akka na olchituuf sin kadhadha. Siwaliin mootummaa kee keessaa bara baraan jiraachuu nan barbaada. Siin amanuun malee gochammaan fedha foon kootii rawwaachuun mootummaa kee dhaaluu akka hin dandeenye hubadheera.
Bakka koo fannoo irraa oltee cubbuu kootiif gatii kaffalteerta. Ati jaalala waan taateef qooda koo naaf duuterta, sin galateefadha. Cubbuun ani umurii ijoolummaa kootii kaasee rawwaadhe, kan ani yaades ta’ee kan hin yaadanees ati argiteetta, ni beektaas. Ani si fuulduraatti amma caafata dubbifamaadha. Cubbamaa kana hunda keessaa ture waanan ta’eef, gara kee isa waaqa jiraataa dhufee mootummaa kee dhaaluu hin dandeenye.
Haa ta’uu malee cubbuu kootti waanan gaabbeef dhifama akka naaf gootu sin kadhadha. Si fulduratti waan gaarii hin taanee akkan dhiisuuf na gargaari. Amala fi barsiifata gaarii akkan qabadhuu fi sagalee kee akkan hubadhuu na taasisi. Waan natti dubbatu akkan hubadhuuf, jabinaa fi abdii fulduraa jecha irraa akkan argadhu na eebisi. Waan na dhageesseef galaanni siif haa ta’uu. Ammas siin abdadhee, sitti amanee gara keetti dhufeen jira. Amma mucaa kee ta’eera. Gaafa tokko immoo mootummaa kee keessatti siin waliin nan argama. Yeroo kanattillee ati waan hundummaan waan na faanaa jirtuuf gammachuunifi abdiin sirraa qabu dachaadha.
Maaloo adaraa siin kan amananiif, sagalee kee fi amantaa kee namoota na barsiisan namoota wal¬daa Waaqayyoo argachuu akkan danda’uuf gargaarsa keen sikadhadha. Ameen!
Daayireektarrii fi Pirofeesarii ture.
Dr. Ing. Werner Gitt
Neue Bücher
-
Werner Gitt
In 6 Tagen vom Chaos zum Menschen
240 Seiten, Taschenbuch
€ 4,95
Prof. Dr. Werner Gitt
Der Himmel – Ein Platz auch für Dich?
96 Seiten, Taschenbuch
€ 2,90
Yildiz, Jasmin
Maria Magdalena
96 Seiten, Fester Einband
€ 2,95
Gitt, Werner
Was war der Stern von Bethlehem?
140 Seiten
€ 3,00
-
Yildiz, Jasmin
Nicht die Hälfte hat man mir gesagt
192 Seiten, Taschenbuch
€ 3,95
Werner Gitt
Schatzfinder - Himmlisches und Erlebtes
352 Seiten, Paperback
€ 6,50
Werner Gitt
Zeit und Ewigkeit
160 Seiten, Taschenbuch
€ 2,50
Prof. Dr. Werner Gitt
Wunder und Wunderbares
320 Seiten, fester Einband
€ 6,90
Neue Verteilschriften
-
Prof. Dr. Werner Gitt
Wer hat die Welt am meisten verändert?
Prof. Dr. Werner Gitt
Der Gottesbeweis durch die Liebe
Prof. Dr. Werner Gitt
Corona und das Leid in dieser Welt – Broschüre
-
Prof. Dr. Werner Gitt
Was hat Corona mit Gott zu tun?
Prof. Dr. Werner Gitt
Leben im All – Spekulationen und Fakten
Prof. Dr. Werner Gitt
Warum ich als Wissenschaftler der Bibel glaube
12 Seiten, DIN-A5, Broschüre, Kosten- und Verteilhinweise
Prof. Dr. Werner Gitt
Kann ich leben, wenn ich sterbe?
-
Werner Gitt
In 6 Tagen vom Chaos zum Menschen240 Seiten, Taschenbuch€ 4,95Prof. Dr. Werner Gitt
Der Himmel – Ein Platz auch für Dich?96 Seiten, Taschenbuch€ 2,90Yildiz, Jasmin
Maria Magdalena96 Seiten, Fester Einband€ 2,95Gitt, Werner
Was war der Stern von Bethlehem?140 Seiten€ 3,00
-
Yildiz, Jasmin
Nicht die Hälfte hat man mir gesagt192 Seiten, Taschenbuch€ 3,95Werner Gitt
Schatzfinder - Himmlisches und Erlebtes352 Seiten, Paperback€ 6,50Werner Gitt
Zeit und Ewigkeit160 Seiten, Taschenbuch€ 2,50Prof. Dr. Werner Gitt
Wunder und Wunderbares320 Seiten, fester Einband€ 6,90
-
Prof. Dr. Werner Gitt
Wer hat die Welt am meisten verändert?Prof. Dr. Werner Gitt
Der Gottesbeweis durch die LiebeProf. Dr. Werner Gitt
Corona und das Leid in dieser Welt – Broschüre
-
Prof. Dr. Werner Gitt
Was hat Corona mit Gott zu tun?Prof. Dr. Werner Gitt
Leben im All – Spekulationen und FaktenProf. Dr. Werner Gitt
Warum ich als Wissenschaftler der Bibel glaube12 Seiten, DIN-A5, Broschüre, Kosten- und VerteilhinweiseProf. Dr. Werner Gitt
Kann ich leben, wenn ich sterbe?


text:
Hiriira mormii Boorana keessatti dhowee jira. Kutaalee Oromiyaa mara akka dhaqqabuu qabu uummata Oromoo hubachiina!
Dhaadannoo uummata Oromoo Booranaa Hiddii Lolaatti Awwaalcha Misirroowwaan booda taasisan
“Finfinneen handhuura keenya
WBO waraan keenya
WBO’n Gaachan keenya
WBO’n abbaa biyyaati
Raayyaan ittisa biyyaa hattu
Raayyaan ittisa biyyaa saamtu”
Hooggansi ABO Finfinnee jiru WBO kaampiitti galchuuf hojjechuu caalaa hooggantoota ABO isaan biraa qabamanii yakka tokko malee hidhaa jiran; miseensota Qeerroo Bilisummaa Oromoo hidhaa jiranii fi deeggartoota ABO hidhaman hiiksisuu irratti hojjechuu qaba ture. Na amanaa, warri hidhaman hanga hiikamanitti; Raayyaan Ittisa Mootummaa hanga Oromiyaa keessaa ba’ee Kaampiitti galuttti; hanga shirrii fi dabaan Siyaasa ODP/ADWUI hafutti ololaa fi gowwoomsaa dhaan injifanna jechuun wallaalummaadha! Kan du’aa fi hidhamaa jiru Oromoodha; kan hidhaa fi ajjeesaa jiru ammoo Mootummaa Dr Abiyyidha! Kanuma!
Via: Beekan G Erena
#MORMII!
Qeerroon godina Booranaa aanaa Miyoo magaalaa Hiddii Lolaa sirna nama nyaataa lukeewwan wayyaanee fi gocha duguuggaa sanyii RIB ummata Oromoo irratti raawwachaa jiru balaaleffachaa jiru!
Ummanii boronaa ajechaa misiroo lamanii balaalefachuunii dhadanoo agesiisaa olanii ABO WBO gachanaa keenyaa jechàa fi kkf..
— Kichuu (@kichuu24) February 14, 2019
ODP ላይ ቅር መሰኘቴ ቀጥሏል፡፡ፕ/ር እዝቅኤል ገቢሳ ከጉለሌ ፖስት ጋር ባደረጉት ቆይታ “የዕርቅ ኮሚቴው” በተደጋጋሚ ጠ/ሚንስትሩን ለማግኘት ያደረገው ጥረት አልተሳካም፡፡ ሌላው ቢቀር ODP በዕርቅ ኮሚቴው ላይ ቢያንስ በከፍተኛ አመራር ደረጃ እንኳን መወከል ነበረበት፡፡ ይህ አካሄዱ ለዕርቅ ሂደቱ እና ለአባገዳዎች የሰጠውን ዝቅተኛ ስፍራ ያሳያል፡፡
Haweni Dhabessa
በአዳማ እየተከበረ የሚገኘውን 7ኛውን የመከላከያ ሰራዊት ቀን በዓልን ቀጥታ ይከታተሉ። https://t.co/qhoGV45UnO pic.twitter.com/5QCugsRjgO
— Kichuu (@kichuu24) February 14, 2019
Ethiopia: ፊት ለፊት ከጎንደር ሕብረት ሊቀመንበር ጋር – “ጎንደር የራሱን ክልል መመስረት አለበት” | Hiber Radio | Dr Mulugeta


text:
Nageenya Oromoof Oromiyaa caalaa waan nu yaaddessu hinqabnu!
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Gurraandhala 20,2020
Nagaan bu’uura jireenya saba tokkoo ta’uu nii amanna. Saba nagaa qabutu, bilisummaa argata; saba bilisummaa qabutu hiree isaa murteeffata. Kanaaf nagaan Oromoo waan hundaan olitti itti yaadamuuf bakki olaanaan kan kennamuuf ta’uu Qeerroon Bilisummaa Oromoo nii amana. Sabni keenya nagaan isaa mancaa’uun, jireenyi isaa golgolaa’uu caalaa waan nutti dhagaa’amuuf nu mufachiisu hinjiru. Qaamoleen nageenya saba keenyaa hunkuran, kanneen gaafa nuti karaa nagaa gaaffii sirnaaf gaaffii seeraa gaafannu Qawween yakka ajjeechaaf miidhama qaama nurratti raawwatan irra deddeebiin uummata keenya cunqursuu akkasuma haaloo qabatanii uummata meesha maleeyyii irratti tarkaanfii haaloo fudhatan biyyattii gara jeequmsa hamaa fi rakkoo wal xaxaa bahuun ulfaatu keessa galchuutti akka jiran hubatanii akka daddaffiin of qusatan gaafanna.
Haala kana keessatti guyyaa har’aa Gurraandhala 20,2020 uummata keenya baha Oromiyaa Harargee, Iluu abbaa Booraa, Beddellee, Kibba Baha Oromiyaa Arsii, keessatti hiriira deeggarsaa jechuun mootummaan ummata dirqisiise baasuuf ture. Hiriiraa waamame kana Baha Oromiyaatti uummati gara diddaa fi mormiitti jijjiire. Waraanni mootummaa fincila uummataa kana danquuf onaalee Harargee garaagaraa keessatti dhukaasa bane. Hanga ammaatti Hararge onaalee hedduu keessatti miidhaan garaagaraa qaqqabee jira isaan keessaa: Harargee bahaa
Ona Dadaritti dargaggoo Bahaar Abuubakar namni jedhamu rasaasan kan rukutame yoo ta’u namoonni baayyeen ammoo hidhamani jiru. Isaan Dadaritti hidhaman keessa muraasni maqaan arganne: 1.Wazir Hashim
2.Ibsa Midhagsa Oromoo
3.Obsaa Ahamaad Hassane
4.Abdikulee Yusuuf yoo ta’u achuma Hararge Bahaa ona Miidhagaa Lolaa
Namoonni saddeet rasaasan rukutamani jiru isaan keessaa maqaan nama lamaa nu gahee jira
1.Fatii Badrii
2. Anas Ahmednuur kan jedhaman nama 8 waliin rasaasaan guyyaa har’aa dhawaman.
Bulchinsa magaalaa Awwadaayittis hiriirri waamame gara mormiitti jijjiramuun Qeerroon baayyeen rasaasa fi uleen miidhamani jiru. Mormiin uummataas jabaatee jira.
Dabalataan Hararge Bahaa ona: Fadis, Baddannoo, Gurawaa, Kombolcha, Cinaaksaniifi Gooroo Guutuuttis hiriirri deeggarsaa waamame mormiitti jijjiramee jira.
Baha Oromiyaa godina Harargee lixaa ona Gubbaa Qorichaatti hiriirri waamame mormiiti jijjiramuun waraanni ummatatti dhukaasaa turan. Ona Odaa Bultum Baddeessaattis hiriirri deeggarsaa yaamame gara mormiitti jijjiramee oole. Haala kana keessatti nu Qeerroo Bilisummaa Oromoof yaaddoo kan ta’e gochaa mootummaan humnaan yaadakoo fudhu jechuun uummatatti dhukaasa banee ajjeesuu fi madeessudha. Keessattu baha Oromiyaa Hararge ona garaagaraa keessatti rasaasaan dargaggootaaf uummata bal’aa Oromoo irratti hojii hammeenyaa humnootiin mootummaa raawwatan nagaaf nageenya biyya keenya kan booreessu waan ta’eef uummati Oromoo hadheeffatee gamtaa’inaan yaalii ajjeechaa irratti ta’u mormachuu akka qabu ibsina. Mirga lubbuun jiraachuu isaa mirkaneeffachuuf uummati Oromoo mirga guutuu akka qabu hubatee, of tiksuu fi biyya isaa Oromiyaa tiksuu irratti uummati keenya ciminaan akka dalagu gaafanna!
Nagaa uummata keenyaa hunkuruun Baha Oromiyaa qofa utuu hintaane, guutummaa Oromiyaa keessatti babal’atee adeemaa jira. Gochaan hammaataan waraana mootummaan Lixa Oromiyaa fi Kibba Oromiyaatti adeemsifamuun ammalle akka malee jabaatee jira.
Kibba Oromiyaa Gujii Bahaa ona Gumii Eldalloo araddaa Bulbul keessatti Gurraandhala 19,2020 waraanni mootummaa qe’ee cidhaatti dhukaasa banee ilmaan Oromoo gammachuu walii hirmaatu kaan ajjeesee kaanis madeesse. Namotaa du’an keessaa kan maqaan hangaa ammaatti beekame:-
1. Saaraa Dhaddachaa Galgaloo
2. Siree Dhaddachaa Galgaloo
3. Gollicha Nuuraa Boruu
4. Maanguddoo Kannaa Boottii (jaarsa guddaa deemsa hin dandeenye)
kan keessatti argamanii fi maatiin Obbo Dhaddaachaa Galgaloo guutummaatti ajjeefamanii balballi maatii tokkoo yakka waraana mootummaan cufame.
Dabalaataan Lixa Oromiyaa keessatti irra deddeebiidhaan waraanni mootummaa obbolaa bakka tokkotti ajjeesuun, guyyaa guyyaan yakka gurraan dhaga’uun nama yaaddeessu hedduu uummata keenya irraan gahuu itti fufaniituma jiru.
Gurraandhala 15,2020 Shaggar Bahaa ona Boosat keessatti waraanni mootummaa jila ABO waajjira isaa banachuuf hoggana dhaabichaa miseensa Gumii Sabaa ABO jaal Kennasaa Ayyaanaan durfamuun bobba’e irratti dhukaasa baneen lubbuun nama Warquu Bojoraa jedhamuu Oromoo irraa wareegamee jira. Kaanis madaa’an.
Waajjirri ABO bakkoota hedduutti hojii akka hinojjenne taasifamuutti jira. Baakko dabalatee bakkoota hedduutti danqaan waajjira ABO irra qaama mootummaan raawwachuun jabaatee itti fufee jira.
Gama kaaniin miidiyaaleen Oromoo OMN fi ONN irra uggurri kahamee jira. Akka fakkeenyaatti Gurraandhala 18,2020 magaalaa Sabbataatti qophii OMN waraabe qaamni mootummaa gaazixsessitoota harkaa fuudhee haqee jira. Bakkoota garaagaraattis gaazixeessitoota yaaddeessuu, doorsisuufi hidhuun babal’ataa jira. Kun ammoo mirga miidiyaalee ugguruu keessaa tokko. Maxxansi Gullallee Post illee akka hinmaxxanfamneef hinraabsamne ugguramee jira. Kun ammoo egeree Oromummaa dhabamsiisuuf adeemsa eegalamee waan ta’eef dura dhaabbachuun dirqama Oromoo maraati.
Haalli suukeessaan akkanaa nageenya biyya keenyaa Oromiyaaf nageenya saba keenya Oromoo gaaga’ama ulfaataa keessa galchuudhaan sadarkaa akkaan hammataatti adeemaa jiraachuu hubachuudhaan yaaddoo keessa nu seensisee jira. Yaaddoo kana keessaa irree tokkummaaf gamta’ina saba keenyaa sirneessuun baana jennee amanna. Nageenya Oromoo boora’ee jiru suga itti goonee, nagaaf nageenya uummata keenyaa bakkatti deebisuuf qabsoo goonu itti fufnee jirra.
Walii gala bakkoota garaagaraatti adeemsa sochii siyyaasaa Oromoo kutuuf danquu irratti sochii mootummaan taasisaa jiruun nageenyi lammiilee keenya Oromoo dhabamuudhaan, biyyi keenya Oromiyaan jeeqamsa hamaaf saaxilamaa jira. Akka amantaa Qeerroo Bilisummaa Oromootti furmaata diina keenya irraa kan eeggannu utuu hintaane, furmaati waaraan harka keenya jira jennee waan amannuuf uummata keenya Oromoof gatiittii taaneefii rakkoo amma isa mudataa jiru kana warraaqsa keenyaan keessaa baafna jennee kan ammannu, dirqama saba keenyaaf biyya keenya Oromiyaa tiksachuu bahachuudhaan nagaa mancaa’aa jiru deebisuuf sochii warraaqsaa eegalle jabeessinee itti fufuu keenya uummata bal’aa Oromoo hubachiifna. Dinni keenyas ta’ee firri keenya hubachuu kan qabu, nu Qeerroo Bilisummaa Oromoo; Nageenya Oromoof Oromiyaa caalaa waan yaaddessu hinjiru. Waan ta’eef qaama furmaata saba keenyaa taanee, karaa saba keenya kabachiisuu danda’u mara fayyadamnee qabsoo bilisummaa Oromoo daandii dimokiraasii karaa nagaa sana irra buunee taasisuu itti fufnee jiraachuu keenya hubachiisna!
Injifannoon uummata Oromoof
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Gurraandhala 20,2020
Finfinnee Oromiyaa


text:
Geroge Herbert Walker Bush, pirezidaantii Amerikaa 41ssoo bara 1989 haga 1993 biyya Amerikaa bulchaa bahe. Isa irraa ammoo Bill Kilintonitti fuudhe bara 1993 haga 2001 biyya bulchee. Kilinton irraa ammo Geroge W.Bush (ilma pirezidaantii 41essoo)tti irraa fuudhee bulche.
George H.W.Buush, 41essoon,Sad.,30,2018 ganna du’e.Reeffa isaa fulaa akka akkaatiin irra maranii jabeennaa fi waan innii biyyaa baheen faarsuutti jiran.
Ilma isaa angafa pirezidaanti George Walker Buushii fi nama hedduutti pirezidaanti kana waan innii biyyaa baheen faarsuutti jira.
Pirezidaantota Amerikaa jiran abran;Jimmy Carter,Bill Clinton,Barack Obama, George Bush fi Donald Trump faatilleen yaadannoo tanaaf mana amantii kiristiyaanaa DC, jiru National Cathedral jiru dhufani reefa geegessan.
Tiraampi, kun awwaalaa mitii guyyaa Buush jabeenna isaatiin faarisunu jedhee saade.
Geroge H.W Buush ganna 94tti du’e Sadaasa 6,2018 lafa innii itti dhalte godina Teksasitti fi mana kitaabaa Teksas fuluma jaartii isaa itti awwaalanitti awwaalan. Gerige H.W.Buush, 41essoon,Sad.,30,2018 ganna 94tti du’e