text:
Seenaan Uummata Qabsoof Du’eef Dhokatee, Warri Ajjeesse Injifanno Harka Butate!
Damee Boruutin, Waxabajjii 22, 2018
Hiriirri guyyaa Waxxabajjii 23, 2018magalaa Finfinnee keessatti bakka Masqal Adababaayi jedhamutti Mumicha Ministeeraa deegaruuf waamame maal akka akeekatee jiru hubachuun barbaachisaa dha. Hiriirrii kun dhiiga ilmaan Oromoo utuu wal irraa hin citiin dhangalaa’ee isa mootummaa EPRDF jilbeefachiisaa jiru bishaan godhee namni miseensa EPRDF tahe dhiiga uummataa wajjin dhangalaasaa ture tokko waan jijjirama kana fidaa jiru fakkeessuuf. Yaroo cee’umsa seenaa (historical juncture ) ayyaan-ilaallatoonnii fi ergamtoonni diinaa warra Habashaa jala galanii haqa uummata Oromoo gurgurachuun waan haaraa miti. Tattaaffiin amma godhamaa jiru yoo danda’an qabsoo abbaa biyyummaa Oromoo dhaamssu yoo dadhaban immoo laafisuuf. Gaafa ilmaan Oromoo gottuummaa guddaan bakka amma hiriirri waamamaa jiru kanatti mootumaa EPRDF irratti hiriira bahanii waraanni Agaazii ilmaan Oromoo akka bofaa mataa keessa falaxaan cagadee dhiiga irraa lolaasu namni dirmateef hin jiru. Gaafi tokko dhiigni lafa sana irratti dhangala’e ibidda tahee warra haqa Uummata Oromoo irratti shira xaxaa jiran kana ni guba.
Warri jijjirama kana fiduu qabsawaan kumaatamaan du’anii biyyoon nyaatee jira. Kumaatamni hedduun har’a illee mana hidhaa keessatti dararamaa jiru. Kan lakkobsi isaa hin beekamne utuu shororsaa mootummaa EPRDF jalaa baqatuu irbaata bineesaa fi allaattii tahee jira. Kan lubbuun hafee biyya alagaa keessatti rakkina hiriyyaa hin qabneef saaxilameera. Mootummaan EPRDF gamnummaa fi ashalummaan qabsoon uummataa akka gatatu gochuuf humna Imperiyaaliziim wajjin shira xaxaa jira. Akkumma Dr. Abiyi mataan isaa jedhe, namni tokko hojii mootummaa kan hojjechuu qabu seera mootummaan tahuu qaba. Seerri mootummaa hojii irraa ooluu qabu kun seera EPRDF baafate akka tahe wal nama hin gaafachiisu. Garuu namni gowwaan ykn beekaa gowwaa fakkaataanii fedha mataa isaaniif fiigaa jiran “TPLFf raawwateef jira”, “Dr. Abiyi waan barbaade hojjechuuf aangoo argatee jira”, jedhanii warra of sobaa jiran arguun gadda tokko. Ergaan isaanii ifaa dha. Amma danda’ame uummata dogongorsuu fi burjaajjessuu dha. Fuula duraan warri haala kana karaa qindaa’een oofaa jiru Habaashoota warra aangoo itti deebi’uuf foolataa jiranii fi Oromoota mindaa afaan kaa’aaf haqa saba isaanii guruguran akka tahe ifa jira.
Dr. Abiyi Mumicha Ministeera EPRDF malee kan Uummata Oromoo miti kan Uummata Impayeera Itoophiyaa illee tahee hin filamne. Warri hiriira nama tokkoof gona jedhu kijibaa jiru. Hiriira kan gochaa jiran mootummaa EPRDFf, kan uummata sana kumaataan hidhee, kumaatamaan ajjeesse , biyyaa saameef akka tahe beekamuu qaba. Hereegni siyaasaa TPLFiin EPRDF keessaa baasanii ilaaluu dogongora guddaa dha. TPLF filmaata ishee baasu filachaa jirti malee waan duutee EPRDF keessaa baate natti hin fakkaatu. Mumicha Ministeera kan muudate EPRDF akka tahe namni haalu hin jiru. Aangoo irra akka turu kan godhuu fi buusuu danda’u illee EPRDF qofa. Uummatni amma gumaa xaafii illee keessaa haqa hin qabu. Dri Abiyi isa sirbu wajjin sirbee, isaa gaddu wajjin gaddee, isa boo’uu wajjin boo’ee qalbii namaa hawwachaa jira. Utuu filmaani haqaa kan uummataan tahuu jiraatee gochi isaa beeksisa gaarii ( good public relation) dha. Garuu har’a hireen isaa harka EPRDF qofa akka jiru innuu dagachuu hin qabu.
Dr. Abiyi kun baka nama lamaa fi sadiin ajjeefamee fi qee’ee isaa irraa buqqa’e deemee yaroo nama jajjabeessu agarra. Uummatni Oromoo miliyoonaan qee’ee isaa irraa buqqaa’ee jireenya gadadoo jiraachaa jiruu fi warri guyyaa guyyaan waraanni fixaa jiru maal isatti balleesse? Yaroon amma barreessaa jiru kana waraanni Agaazii fi Liyuu Poolisii Somaalee Oromoota ajjeessaa jiru.Yoo aangoo biyya bulchuu kan qabu tahe maaliif ajjeechaan Oromoo hin dhaabbatu? Afaan isaan warri qawwee qabatee bilisummaaf lolu faashinaa yaroon itti darbe jechaa jira. Maaloo yoo dhugaaf dubachaa kan jiru tahee waraana Liyuu Poolisii Somaalee fi Agaazii kan guyyaa hundaa Uummata Oromoo shorkokeessaa jiru yoo qawwee irraa hiikachiise? Isa boodaa warra hidhatee qabsoo gochaa jiru arabsuu fi tufachuun irraa bareeda.
Uummatni Oromoo waanjoo garbummaa jalatti kan kufe gargaarsa imperaalistootan akka tahe ifa jira. Sana Boodas mootumaa Habashaa dantaa isaa tikstu eegachuuf jecha gaarsi isaan godhan qabsoo keenyaaf gufuu guddaa tahee ture, Amma har’aas itti jiru. Uummatni Oromoo aarsaa madaallii hin qabnee baasee qabsoo abbaa biyyummaa dhumaan gahee jira. Godaansa qabsoo kana keessatti biyya lafaa Ameerikaa fi Awuropaa dabalatee eenyummaa isaa agrsiisee jira. Yoo akkuma kan duraa deebinee gowwomne jedhanii shiraa Habashaa baran jalaa haa daadisan malee kan humna biyya bulchuu qabu uummata Oromoo akka tahe hubatanii jiru.
Uummatni Oromoo mila isaa laftti gad hordee dhaabbii isaa jabeefatee qabsoo abbaa biyyummaaf godhaa jiru caalatti finiinsuu qaba. Qabsoon abbaa biyyummaaf goonu bakka tokko gahee kan dhaabbatu utuu hin taane dhala irraa dhalatti kan darbu tahuu qaba. Yoo nuti jabbaannee qabsoofne warri har’a iji tokkon gara warra Habashaa beekanii ilaalaa jiran, boru ija lamaan akka gara Uummata Oromoo galagalan mamii qabaachuu hin qabnu. Biyyi lafaa humanatti amana . Ulfina fi beekumsa argachuuf humana qabaachuu qabna. Kanaafuu qabsoo abbaa biyyuummaaf dhiiga amma kana itti lolaafnee kaanee, injifannoo keenya immoo warra kaleessaa dhiiga ilmaan keenyaa dhangalaasaa tureef laatnee gallee hin rafnu. Qabsoo Fincila Xumura Gerbummaa WBO fi QBO wajjin itti mudduu qabna.
Gadaan Gadaa Bilisummaa Ti!
Injifannoo Uummata Oromoof!


c: text/html

text:
106 pág.
Pré-visualização | Página 8 de 35
sseellvvaaggeennss.. •• AApprreesseennttaa--ssee ccoomm mmaaiioorr ffrreeqqüüêênncciiaa nnoo iinnvveerrnnoo ee eemm cclliimmaass ffrriiooss.. •• RReesseerrvvaattóórriiooss aanniimmaaiiss ddoommééssttiiccooss,, sseellvvaaggeennss ee ppeeiixxeess,, ppooddeennddoo--ssee iissoollaarr oo aaggeennttee ddee ssoolloo,, vveeggeettaaiiss,, ssiillaaggeemm.. •• FFoonntteess ddee iinnffeeccççããoo:: aanniimmaaiiss,, aalliimmeennttooss,, áágguuaa ee ppooeeiirraa.. DDooeennççaass iinnffeecccciioossaass LLiisstteerriioossee PPaattooggeenniiaa:: iinnffeeccççõõeess ddiiggeessttiivvaass eenntteerriittee ee lleessããoo eemm lliinnffoonnooddooss mmeesseennttéérriiccooss ((ddee oonnddee ssee iissoollaa oo aaggeennttee));; 20 iinnffeeccççõõeess nneerrvvoossaass lleessõõeess nnoo SSNNCC ee iissoollaammeennttoo ddoo aaggeennttee ssoommeennttee ddeessssaa rreeggiiããoo;; iinnffeeccççõõeess uutteerriinnaass aabboorrttoo,, ddooeennççaa sseeppttiiccêêmmiiccaa eemm nneeoo--nnaattooss ((ttrraannssmmiissssããoo ttrraannssppllaacceennttáárriiaa));; iinnffeeccççõõeess ooccuullaarreess qquueerraattiittee ppoorr eexxppoossiiççããoo ddaa ccóórrnneeaa ((eexxppoossiiççããoo ppoorr ppaarraalliissiiaa ffaacciiaall)) ee uuvveeííttee aanntteerriioorr.. •• MMoorrbbiiddaaddee:: vvaarriiáávveell ddee eessppéécciiee ppaarraa eessppéécciiee.. PPooddee ssee aapprreesseennttaarr ccoommoo ddooeennççaa iinnddiivviidduuaall oouu ccoommoo ssuurrttoo eeppiiddêêmmiiccoo,, ccoomm ccaassooss eennddêêmmiiccooss.. •• LLeettaalliiddaaddee 2200 -- 5500%% DDiiaaggnnóóssttiiccoo:: nneeccrrooppssiiaa sseeppttiicceemmiiaass bbaaççoo,, ffooccooss nneeccrróóttiiccooss ee ppuunnttiiffoorrmmeess ee aacciinnzzeennttaaddooss nnoo ffííggaaddoo;; eenntteerriittee ccaattaarrrraall,, hheemmoorrrráággiiccaa ee//oouu uullcceerraattiivvaa;; lliinnffaaddeenniittee mmeesseennttéérriiccaa;; ààss vveezzeess,, ppnneeuummoonniiaa lloobbuullaarr,, ppeettééqquuiiaass pplleeuurraaiiss,, ppeettééqquuiiaass eeppiiccáárrddiiccaass;; eemm ccooeellhhooss,, mmiiooccaarrddiittee ffooccaall ddiiffuussaa;; qquuaaddrroo nneerrvvoossoo mmeenniinnggiittee ccoonnggeessttiivvaa,, aabbsscceessssooss oouu mmiiccrroo--aabbsscceessssooss nnoo bbuullbboo,, ppoonnttee,, eennccééffaalloo ee ttrroonnccoo cceerreebbrraall.. ÀÀss vveezzeess,, mmeessmmoo ccoomm mmaanniiffeessttaaççããoo nneerrvvoossaa,, nnããoo ssee eennccoonnttrraamm lleessõõeess.. OO llííqquuiiddoo ccééffaalloo rraaqquuiiddiiaannoo ppooddee sseerr uuttiilliizzaaddoo ppaarraa oo ddiiaaggnnóóssttiiccoo:: •• ## mmaaccrroossccooppiiaa:: ffllooccooss ddee ppuuss ee ttuurrvvoo ((qquuaannddoo eexxiisstteemm oouuttrraass bbaaccttéérriiaass aassssoocciiaaddaass,, éé iigguuaall,, ccoomm mmaaiiss ssaanngguuee)) •• ## iinnooccuullaaççããoo iinnttrraa cceerreebbrraall eemm ccaammuunnddoonnggoo:: mmoorrttee eemm 33 aa 55 ddiiaass ee iissoollaammeennttoo ddoo aaggeennttee;; DDiiaaggnnóóssttiiccoo:: eexxaammee ddee ccoonntteeúúddoo ggáássttrriiccoo ddee ffeettoo aabboorrttaaddoo EEssffrreeggaaççoo,, ffiixxaarr nnoo ccaalloorr;; CCoorraarr ppoorr 1100 mmiinnuuttooss ccoomm ccaarrbbooffuuccssiinnaa ddee ZZiieehhll--NNeeeellsseenn ddiilluuííddaa aa 11//1100 eemm áágguuaa ddeessttiillaaddaa;; LLaavvaarr eemm áágguuaa ccoorrrreennttee;; DDeessccoorraarr ppoorr 2200 sseegguunnddooss ccoomm áácciiddoo aaccééttiiccoo aa 1100%%;; CCoonnttrraassttaarr ppoorr 3300 sseegguunnddooss ccoomm ssoolluuççããoo aa 11%% ddee aazzuull ddee mmeettiilleennoo;; SSeeccaarr ee eexxaammiinnaarr eemm iimmeerrssããoo:: •• BBrruucceellaa:: bbaassttõõeess vveerrmmeellhhooss ((ggrraamm--)),, ccooccoobbaacciillaarreess,, aagglloommeerraaddooss •• LLiisstteerriiaa:: ggrraamm ++,, ccooccoobbaacciillooss pplleeoommóórrffiiccooss SSiinnaaiiss ccllíínniiccooss:: aanniimmaaiiss jjoovveennss nnoorrmmaallmmeennttee aapprreesseennttaamm aa ffoorrmmaa sseeppttiiccêêmmiiccaa,, ffeebbrriill,, ààss vveezzeess ccoomm ddiiaarrrrééiiaa,, ààss vveezzeess ppeennuummoonniiaa,, ccoomm mmoorrttee eemm 33 aa 55 ddiiaass eemm 5500%% ddooss ccaassooss.. OOss qquuee ssoobbrreevviivveemm ffiiccaamm iimmuunneess.. •• AAdduullttooss ggeerraallmmeennttee aa ddooeennççaa éé nneerrvvoossaa,, ccoonnhheecciiddaa ccoommoo aa ddooeennççaa ddee ggiirraarr ((cciirrcclliinngg ddiisseeaassee)),, ttoorrcciiccoolloo pprroonnuunncciiaaddoo ppaarraa uumm ddooss llaaddooss,, iirrrriittaabbiilliiddaaddee aa ppoonnttoo ddee ccoonnffuunnddiirr--ssee ccoomm rraaiivvaa.. MMuuiittooss aanniimmaaiiss aappóóiiaamm aa ccaabbeeççaa ccoonnttrraa oobbssttááccuullooss.. PPaarreessiiaa ffaacciiaall,, ààss vveezzeess ddeeccúúbbiittoo ee mmoorrttee.. PPooddee--ssee oobbsseerrvvaarr ooppaacciiddaaddee ddaa ccóórrnneeaa.. ttoorrcciiccoolloo PPaarreessiiaa ffaacciiaall •• AAdduullttooss aappóóiiaamm aa ccaabbeeççaa ccoonnttrraa oobbssttááccuullooss.. •• SSiinnaaiiss ccllíínniiccooss:: ccããeess nnoorrmmaallmmeennttee ssoobb aa ffoorrmmaa nneerrvvoossaa,, ccoomm ooppiissttóóttoonnoo ee ggiirroo oorrttoottôônniiccoo,, aannoorreexxiiaa ee ffeebbrree;; cceerraattiittee uunniillaatteerraall;; •• CCooeellhhooss:: ffoorrmmaa sseeppttiiccêêmmiiccaa ee nneerrvvoossaa,, ccoomm iinntteennssoo ttoorrcciiccoolloo,, iimmppeeddiinnddoo oo aanniimmaall ddee ssee aalliimmeennttaarr mmeessmmoo aappóóss aa rreeccuuppeerraaççããoo;; •• BBoovviinnooss:: ooss aanniimmaaiiss qquuee ssee rreeccuuppeerraamm ppooddeemm aapprreesseennttaarr sseeqqüüeellaass,, ccoommoo ttoorrcciiccoolloo,, ddeeffeeiittooss nnoo ccaammiinnhhaarr,, mmaarrcchhaa ccaammbbaalleeaannttee;; 21 •• SSiinnaaiiss ccllíínniiccooss:: LLeeiittõõeess ddeessmmaammaaddooss:: ffeebbrree,, ttrreemmoorreess ee ppaarraappaarreessiiaa ((ppaarraalliissiiaa ppaarrcciiaall ddaass eexxttrreemmiiddaaddeess)) oouu ppaarraapplleeggiiaa ddooss mmeemmbbrrooss ppééllvviiccooss ee mmoorrttee eemm 33 -- 77 ddiiaass.. •• HHuummaannooss:: mmeenniinnggiittee,, ggrraannuulloommaattoossee iinnffaannttaassssééppttiiccaa,, mmoonnoonnuucclleeoossee ee ccoonnjjuunnttiivviittee,, lliinnffaaddeennooppaattiiaa,, ssiinnaaiiss rreessppiirraattóórriiooss ee ddooeennççaass ffeebbrriiss aagguuddaass mmaall ddeeffiinniiddaass;; ppooddee ooccaassiioonnaarr aabboorrttaammeennttoo oouu mmoorrttee ffeettaall,, pprreemmaattuurroo oouu aa tteerrmmoo,, aaoo nnaasscceerr.. •• AA ttiittuullaaççããoo ddee aannttii--ccoorrppooss ddeevvee sseerr ffeeiittaa,, ccoollhheennddoo--ssee dduuaass aammoossttrraass aa ccaaddaa 1155 ddiiaass.. SSee ffoorr lleeppttoossppiirraa,, ccaaii oo ttííttuulloo;; ssee nnããoo ffoorr,, ssee mmaannttéémm.. PPrrooggnnóóssttiiccoo:: rreesseerrvvaaddoo nnaa mmaaiioorr ppaarrttee ddaass eessppéécciieess;; mmaauu ppaarraa ssuuíínnooss ee ccooeellhhooss TTrraattaammeennttoo:: ddeevvee sseerr ffeeiittoo ppoorr nnoo mmíínniimmoo 22 sseemmaannaass:: ** CClloorraannffeenniiccooll ((1100 mmgg//KKgg)) éé oo úúnniiccoo aannttiibbiióóttiiccoo qquuee ppaassssaa aa bbaarrrreeiirraa eenncceeffáálliiccaa;;((PPRROOIIBBIIDDOO......))

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qalbiin akka Tasgabbooftuuf Zikrii heddumeeysaa!
Amantiiwwan fuula dachee kanarra jiran keessaa, amantiin ajajoota Rabbii hojirra oolchuudhaan gammachuu addunyaatii fi Aakhiraa nama gonfachiisu Islaamummaa qofa.
Islaamummaan dawaa keessooti. Tasgabbii qalbiiti.
(ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ ٱللَّهِ ۗ أَلَا بِذِكْرِ ٱللَّهِ تَطْمَئِنُّ ٱلْقُلُوبُ)
“Warroota Rabbitti amanan, qalbiin isaanii zikrii (faaruu) isaatiin tasgabboofti. Hubadhaa! yaadannoo Rabbiitiin qalbiin tasgabbii argatti.” Suuraa Arra’ad Aayata:28
Faallaa kanaa immoo’ addunyaa kana keessa ummata tasgabbii dhabuun dhukkuba dhiphachuutiin miidhamantu jiru. Rabbiin sababa dhiphachuu akkanatti ibsa
(وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِى فَإِنَّ لَهُۥ مَعِيشَةًۭ ضَنكًۭا وَنَحْشُرُهُۥ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ أَعْمَىٰ)
“Namni gorsa kiyya (fudhachuu didee) irraa garagale (addunyaa fi qabrii keessattis) jiruu dhiphootu isaaf jira. Guyyaa qiyaamaas nama ija hin qabne isa goonee (dirree walgeettitti) isa oofna.” Suuraa Xaahaa Aayata :12
Zikriiwwan Rabbiin ittiin yaadannu keessaa Zikriin halkan/galgala jedhamu isa armaan gadiiti!
أَمْسَيْنا وَأَمْسَى الْمُلْكُ للهِ رَبِّ الْعَالَمَيْنِ، اللَّهُمَّ إِنَّي أسْأَلُكَ خَيْرَ هَذَه اللَّيْلَةِ فَتْحَهَا ونَصْرَهَا، ونُوْرَهَا وبَرَكَتهَا، وَهُدَاهَا،
وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فيهِا وَشَرَّ مَا بَعْدَهَا
“Nuti galgaleessifanne. Mootummaanis kan Rabbii ta’ee galgalaaye. Rabbii Aalamaa kan tahe, Yaa Rabbi An si kadha. toltuu halkan kana keessa jiruu, Banaa isiidha, Tumsa isiidha, ifaa isiidhaa, Barakaa isiidhaa, Qajeelluma isiidhaa si kadha. Sittiin maganfadha hamtuu halkan tana keessa jiruufi hamtuu isii booda jiru irraa.”


text:
Google irratti iccitii hedduu hin baramin 4
Google bakka waa itti barbaadan guddicha Aaddunyaa kanaati. gaaffii keetif deebii sirrii siif kennuu danda’a akkasuma deebii wal xaxame sitti fiduus danda’a sababni kuni ta’eef ammoo abbumti fedhe marsaariitii banatee seenaa sobaafi dhugaa irratti bocuu waan danda’uufidha.
Dabalata Google waan nuti yeroo hedduu Mossaajii/Appii faayyadamuun barruus akka salphumatti Search goone barruuf haala nuuf mijjeessee jira. Kanneen keessaa waa 4 har’a isiniif dhiheessuf filanneedhaa faana bu’aa..
1, Herreega baay’ee wal xaxaa tahan furuuf. Saanduuqa Google irratti bakka waa itti barbaadan keessatti ‘Calculator’ jettanii yoo barreessitan, achi booda calculater bifa asii gadiitin isiniif baasa. isin irraa kan eegamu foormulaa sirrii barreessuudha. bu’aa isaa fiduun kan Google ta’a.
2, Sharafa maallaqaa wal jijjiiruf. Saanduuqa Google irratti ‘Currency converter’ jettanii yoo barreessitan sharafa maallaqaa biyyoota garaa garaa akka salphaatti wal jijjiirtanii bartaniif haala isinii mijjeessa. FKN asii gadii irraa hubachuun ni danda’ama.
3, Safartuuwwan adda addaa argachuuf. Safartuu yogguu jennu FKN. muraasa yoo ilaallu. Meetira gara kiilo-Meetiraatti jijjiiruf, Sa’aatii gara daqiiqatti jijjiiruf, akkasuma Dijital Storage MB gara GB-tti jijjiiranii baruuf ni gargaara. isin Google irratti ‘Conversion of measures’ jedhaa Search godhaa wantoota Safaraman hunda Salphamatti argachuu dandessu. kan safaruu barbaaddan filachuun wal madaalchisuun hojii keessan ta’a.
4, Saanduuqa Google irratti ‘Timer’ jettanii yoo barreessitan waa lama argattu. inni duraa bakka halluu magarisaan haguugame irratti Sa’aatii, Daqiiqaa, fi Sakandii akka itti guuttan isin gaafata. achi booda bakka START jedhu yogguu tuqxan yeroon isin filattan irraa Gadi lakkaayuu eegala. FKN asii gadii irraa hubadhaa.
Kan biraa akkuma suuraa asii gadii irratti mul’atu bakka halluu Keelloon haguugame STOPWATCH jedhu yoo tuqxan. Sakandii fi Micro sakandii 0 irra jiru agartu. yoo bakka START jedhu tuqxan 0 irraa eegalee yogguu ol lakkaayaa deemu agartu. FKN asii gadii irraa hubadhaa.
Dubbisuu keessaniif Galatooma!


text:
Akaam, galatoomi caqasuu dhaaf, kuni Oduu Siouxland Public Miidiyaa Oromiffan Anii Fatiya.
Itti gaafatamtooni olaanon police naanno Iowa human police naannicha fi Meesha waraana dabaluun kan bara darbe 2020 irraa harka caalatti human dirqamsiisu akka fayyadaman odeefannoon keessodhan argame tokko ni ibsa.
Akkaata gabaasa Iowa Department Kan dame nageenya balaa dingataa kanna irrati kan shakkaman makiinadhaani fi miilan yeroo baaye officer jalaa bara 2020 keessati baaye akka dheessan himan.
Dabalataan , officer akka deebisetti qawwen isaa fi qawween harka bara 2020 keessati yeroo 269 akka tae himan, kunis bara 2019 irraa persenti 83% dabalee akka jiru mullisa.
Department mana fayyaa Iowa akka gabaaseti guyyaa har’aa namni haarawa sababa Covid-19 kan due hin jiruu. Akka state guututtimmoo kan haarawa qabame 500 ol dhak unis dhukubsattoota baaye kan dabaleedha, hospitaala Sioux City lama keessati namni 18 yaalamu jira. Kunis lakkoofsa guyyaa kaleessatin tokkoma.
Jiraattoni Nebraska 120,000 ta’an torbaan darbe keessa talaali corona virus fudhatanii jiru, kunis torbaan sani duraa irraa nama 106,000 kan dabaleedha. State ammati nama umriin isaa 16 fi sanii ol taee hundaafu talaali corona virus akka fudhatu danda’niiif bane jira.
Local art naannicha magaala Sioux City dhaan qarqaarsa argatee jira. Council magaala Art SUX (Sioux) dhaaf guddinaafi assessment xinxaluu dhaaf murteesani jiran. Bakki inni itti argamuus gamoo Karlton’s kan 4th street irrati. Gamoon kunis bakka studio , art gallery fi bakka barumsaatif qophaahu jira.


text:
Oduu Cabsaa !Eegdota Masaraa Mootummaa fi Republican Guards keessaa 62 miliquun dhagahame.
Olaantummaan sirnaa fi saba tokkoo hammaachaa wayita dhufee fi tikni Eertiraa Masaraa dhuunfachuun eegdota irratti hacuuccaa guddaan taasifame. Eegdotni Masaraa fi Republican Guards kanneen biyyoota garaa garaatti leeniifamaa turan sirnicha hin tajaajillu jechuun hojii dhiisanii badanii jiru. Armaan dura eegdotni hedduun hidhamanii jiraachuunis ni beekama.
Irbuu Shinniiggaa
Saaxiluu Eegalluu?
Faddala tokkotu magaalaa Sabbataa, Alamganaa fi naannoo ishee keessatti mana,lafa gurgura. Namni kun hordoftoota fb hedduu nama qabu dha. Dargaggoota Oromoo faddaalummaa (daallalaa) irrattin isin ijaara jedhee bilbila irraa funaanaa bahe. Dabarsee teessoo isaanii PPf kenne. PPnis hojii seentu jettee xiqqoo leenjifattee gara Qajeelaafaa dabarfatte. Daallalaan jalqabaa sun ABO Hilton keessatti miseensa Gumii Sabaa taheera. Kanneen biroos filamaniiru. Kan qubee barreessuu dandeessi jedhamte shamarri tokkos Gumii Sabaa ABO Hilton taateetti. Jarana amma yeroo kana dubbistan eenyu akka taatan of beektu. Maquma keessan gad yaasnamoo keessaa of yaastu? Filadhaa!
ABO HILTON
GUMII SABAA FADDAALAA
Araara Gaanfa Afrikaa fi Deemsa Itoophiyaa irraan gadee
Walitti bu’insa daangaa fi hulaa Garba Hindii irratti walitti bu’aa kan turan Keeniyaa fi Somaaliyaan walii galteedhaan furuuf murteessan. Akka Odeessi bahe mirkaneessittu,Keeniyaan hulaa waldhabdee kanaa Somaaliyaaf ni dhiisti. Kun aggaammii Alshabab yeroo baayyee Keeniyaa irratti taasifamu hir’isuun Alshabaab humna guutuun Itoophiyaa irratti akka xiyyeeffatu taasisa
PP Oromiyaaf qajeelfamni haaraan Abiy Ahmed irraa kennameera. Hoogganaan PP Oromiyaa hojiitti hiikuuf karoora baasaa jira. Olola aangawoota PP gananii fi ABO, KFO irratti gaggeeffamu dha.
Related


text:
Kan inni dhalate Arsii Nageelletti; abbaan isaas biyyatti hojiin isaanii barsiisaa turan; bara 2001 maatiin isaa Arsii Negeellee dhaa gara Keeniyaatti yoo baqatan daa’ima ganna tokkoo ta’ee jiruu baqaa keessatti guddate.
Sana boodas barnoota isaa buufata baqattootaa keessatti jalqabee ka sadarkaa tokkoffaa qabxii gaariin waan xumureef Dhaabbati gargaarsaa Jesuit Refugee Service carraa barnoota sadarkaa lammaffaa isaaf mijeesse.
Sanaanis haga bara 2015tti utuu barataa jiruu maatiin isaa carraadhaan gara Ingiliz dhaqan, daa’imti barumsaaf fedhii addaa qabu kun yoo maatiin Ingiliz gahanus, barnoota sadarkaa olaanoof dorgomee qabxii gaarii waan galmeessiseef carraa Barnootaa Yuuniversiti Kaardif’tti argate. Kun Seenaa Elemoo Jaakoob Seerooti
Elemoon ‘buufata baqataa keesatti guddachuun baayyee ulfaatu ta’us, maatii barnoota jaalatu keessaa dhalachuun koo sana keessa cimee akkan darbu na taasiseera’ jedha.
Obboloota Elemoo keessaa sadii amma barnoota sadarkaa olaanaa hordofuutitti jiru. Quxubaa Jaakoob obboleettiin hangafa Elemoo, ‘Elemoon uumamaan kennaa dafee waa baruu akka qabu’ dubbatti.
Gabaasaan VOA Naayiroobii Galmoo Daawit turtii isaa waliin taasise irraa qophii itti aanu nuuf ergeera .


text:
Bulchiinsa naannoo Somaalee magaalaa Jigjigaa keessatti hidhamanii kanneen gadhiifaman keessaa tokko dargaggoo Kabaa Margaa umriin Soddomii tokko.Kabaan Yunivarsitii Haroomaayaa irraa barnoota Akkaawuntiing digrii jalqabaan eebbifame. Sana booda bulchiinsa naannoo Somaalee keessatti ramadamee waggaa afuriif waajira Telee Kom keessa hojjataa ture.
Jala bultii waggaa haaraa Itiyoophiyaa ka baranaa 2011 waajiraa ba’e ituu manatti gal jiru humnootiin addaa kan bulchiinsa nannoo somaaleen qabamee fudhatamuu dubbata.Wanni isaan gaafataniin Adda Bilisummaa Oromoo fi hogganaa OMN Jawaar Mohammad waliin hidhata akka qabdu bira geenyee jirra ka jedhu ture.
Mana hidhaa adda addaa kan Jigjigaa keessaatti yeroo baatii shan guutuuf jedhu hidhame.Yeroo dhumaaf kan ture mana hidhaa dararaa hamaan keessatti gaggeeffamu “ Jeel Ogaaden” ta’u isaa kan dubbate dargaggoo Kabaan mooraa mala hidhaa sana keessa Leenca fi Waraabeessa akkasumas Bineensii Lafa Irra Lo’antuu jira jedha.
Kunis hidhamtoota dararuuf kan itti gargaaraman yoo ta’u hidhamtoonni bineensoota Kanaan nyaatamanii kan du’an ni jiru jedha.Bofaa fi lotuun biraas hiddanii yeroo nama ajjeesn reeffa namaa fudhanii mataa miila ykn luka qaba taanaan irraa kutuun iddoo qophaa’eetti awwaalu jedha.
Dubartoota hidhaa keessa jiran dhiira baayyeen gudeeduun akka jiru kana irraa kan ka’e iyyi dubartoonni gudeedaman kun dhageesiisan haga ammaatti sammuu koo na jeeqa jedha.Waluumaagala Manni hidhaa “Jeel Ogaadeen” addunyaa kamiin iyyu keessa jira jedhee hin yaadu jedha dargaggoo Kabaa Margaa.
Gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa


text:
Gabaasi keessoo kan mootummaa Yunaayitid Isteetisiin ba’eef gaazexaan New York times argate, Itiyoopiyaan maqaa duula waraanaa naannoo Tigiraay keessaa jechuun naannoo gama kaabaa irra hedduu milishoonni Amaaraa to’atanii jiran keessatti tooftaa dhaan fixiinsa sanyii geggeessaa jirti jedha.
Gaazixaan New York Times akka jedhutti ,jalqaba baatii Guraandhalaa gabaasi dhiyaate uummanni kurna kumaan laka’aman kan jiratan ganda gammoojjii keessaa manneen jireenyaa saamamaniiru.
Akka gaazixaa kanaatti gabaasi sun angawoonni Itiyoopiyaa fi michoonni isaa loltoonni milishoota naannoo hollaa Amaara irraa ta’anii fi muummicha ministeeraa Abiy Ahimediin deggeruuf gara Tigraay dhaqan ta’e jedhanii naannoo san agama dhiyaa keessatti saba irratti doorsisaa fi humna qindaa’e gargaaraman jedha.
Gabaasi sun akka jedhutti namoonni hangi tokko gara bosonaatti baqatan, ykn seeraan ala daangaa ce’anii gara Sudaanitti dheessan. Kaan immoo itti marfamuu dhaan Tigraayitti deebisaman jedha gaazixaan sun. ministriin dantaa alaa Yunaayitid Isteetis Antonii Blinken ibsa sambata darbe kennaniin akka jedhanitti Ameerikaan fixiinsa gara jabinaa raawwatame walumaa gala haala Tigraay keessaa gad adeemaa adeemuu isaatti yaadda’uu isee ibsan.
Ripaablikaantichi miseensa mana maree fi hoogganaan koree dhimmootii alaa Maayikil Mikool gama isaaniin ibssa sambata darbe baasaniin bulchinsi Baayiden gocha gara jabinaa naannoo Tigraay keessatti raawwatame kanneen dalagan akka itti gaafataman tarkaanfii murteessaa akka fudhatu gaafatan. Mikool akka jedhanitti Ameerikaan baatii itti aanu ennaa aangoo dura taa’ummaa gola naga eegumsaa kan tokkummaa mootummootaa fudhattu ilaalcha guddaa kan itti kennitu dhimma ijoo ta’uu qaba jedhan.


text: Kaleessa waare booda paarkii biyyaalessaa Keeniyaa ‘Heels Geet’ jedhamutti balaa mudateen daawwattoonni jaha du’anii jiru. Daawwattoonni kun ka du’an balaa lolaa bakka kanatti mudateen yoo tahu, nami gola daawwannaa hallayyaa hedduu qabu kana isaan daawwachiisaa tures daawwattootumaa waliin lubbuunsaa darbuu Poolisiin keeniyaa ibseera. Paarkiin kun Keeniyaa kutaa bulchiinsa Naakuuruu keessatti ka argamu yoo tahu, balaa asitti mudateen reeffi namoota du’anii jaha argamee tokko ammo haga yoonaa barbaadamuutti jira.


text:
“Gargaarsi Faranjii
Wayyaanee Kufa Oolche Moo?
Diaspora muraasni akkuma kuulii(qan siraa)tti aangoos Faranjii irraa eeggatti. Amerikaa fi Awrooppaatu Mootummaa Dr. Abiyyi Masaraa nuuf baasa jatteeti abdatti. Amma tanaaf milkooyne jachaa machoofti. Asirratti waan hubatamuu qabuutu jira.
1- Akka Dr. Abiyyi MM ta’ee muudameen Ameerikaatu isa muude warri ja’e Wayyaane ture. Sibhaat Naggaa kana ifatti hafasaa ture. Amma dhugaan ifa baate. Mootummaan Ashaangulliitii(Tolee) Ameerikaa ture Mootummaa Wayyaaneeti moo Kan Dr.Abiyyi ree?
2- Wayyaaneen Dr. Abiyyi Hidha Haaromsaa gurgurate jechaati ololaa baate.
Ashkarootni Wayyaanees soba gooftaa jalaa qabdeeti afuufaa turte. Amma Juntaan du’arraa haftee fi Ashkarootni isii Egypt(Masrii) fi Sudaan wajji hiriirteeti guutiinsa Bishaanii gufachiisuu hanga Itoophiyaa diiguutti diinota alaa kanneen waliin Biyya ofii waraanuuf hiriirte. Hidha Haaromsaa fi Itoophiyaa warri maallaqaan gurgurte Jara moo Dr. Abiyyi ree?
Gaafa Qeerroo fi Qarreen aduu guyyaa ajjeefamaa baate Faranjiin USA fi EU adunyummarra turan. Gaafas Mootummaa jarri kaayyateetu aangorra ture. Gaafas Mirgi dhala namaa fi Dimokraasiin ajandaa Faranjii hin turre. Dhumaatii fi Gabrummaan Oromoo fi cunqurfamtoota biroo dhimma Faranjii hin turre.
Amma Mootummaa wayyaaneetu hin jirre. Dr.Abiyyi akka wayyaaneetti ergamtuu Faranjii hin taane. Tanaaf Mootummaan Dr. Abiyyi Faranjii USA fi EU tiif hin taane.
Maaltu dhufa ree? Waanti dhufu gonkuma hin jiru. Way waan dabre dagachuu! Osuma Faranjiin Wayyaanee jiraachisuuf gargaarsa biiliyonotaan itti roobsituu Oromoon irree Qabsootiin harka qullaa Wayyaanee Faranjii aangoorraa hin fonqolchinee? Gargaarsi Faranjii Wayyaanee Kufaatii irraa hambisee ree? Osuma Jarri jiruu Abbaay Tsahaayeefaan adda adda hin rukutamnee?
Dubbiin irree teenya malee iyyaa fi gargaarsa faranjiitii miti. Doolaara jaraa miti. Tuqanii laalchuun waanuma jiraati. Faranjiin Kan nu gargaartu Jannata ittiin seenuuf miti. Dantaan gar lachuuti. Adunyaan ammaa adunyaa Filannoo hedduuti(Multi-Polar World). Tokko deemu tokkootu dhufa. Haala laalee Kan har’a kutees boru ofiif ja’eeti dhufa. Warri kaleessa wayyaanee abdatee geeyrare osoo hin bubbulin mar’atee gaafa booyan Argine. Juntaan jalaa duunaan Ashkarootni Masrii fi Suudaanitti dabran.
Saniis akka hin taane argan. Amma Faranjiin nuuf dhufteen gammadan. Dhihotti yeroo booyan ammaas ni argitan. Doolaarri gargaarsa Faranjiitiin hafu Humna Maddisiisuu Jalqabuu hidhichaatiin akka bakka bu’u gannuma kana argitan. Carraa danuu qabnu Misooma keenyaan dhihotti argitan. Ummanni Itoophiyaa Gargaarsa Farnjiitiin Wayyaanee Hin Kuffifne.
Gargaarsi hafuus Mootummaa Dr. Abiyyi hin kuffisu! Bishaan Marsaa 2ffaa ni Guutama!
Filannoo ni Filanna!!
By: Mohammedjamal Ahmed Usso


text:
“Seenaan yeroo hundaa warren dhugaaf dhaabbatanitti gammaddi… Anis, dhugaan biyya kootti akka gammaddu shakkii hin qabu: MM Abiy Ahmed Ali
Guutuu xalayaa banaa Pirezidant Jooseef R. Baayidan Juniyeriif
Jaalatamoo Prezidanti,
Yeroon xalayaa kana isinii ergu kanatti, lammiileen koo nagaan, dubartooti fi daa’imman kumaatamatti lakkaawaman, namootaa miidhamaaf saaxilaman gara biro dabalatee, Naannoo Affaarii fi Naannoo Amaaraa keessatti sababa TPLF humnaan qe’ee isaanirra buqqa’anii, jireenyi jaraa burjaajjaa’ee, firoonni jaraa ajjefamanii, qabeenyii fi jaarmiyaleen jaraa kan tajaajila kennan akka feeteen barbadaa’aniiru.
Xalayaa kana kan ani isinii barreessu yero dhaabbatni dhiyootti Mana Maree Bakka Bu’oota Uummataa keenyaan ‘Shororkeessaa” jedhamee moggaafame, daa’imman keenya Tigiraay jiran irbaata rasaasaa akka ta’niif dhimma itti ba’aa jirutti. Daa’imman kun jireenya maatii-guudistuu jaraa irraa adda ta’e jiraachuuf abdachaa turan, jireenyi maatii jaraa kan soda waraana bara Dargii fi waraana daangaa bara kudha-sagal-sagaltamoota keessa Eertiraa waliin geggeeffameen marfamee ture.
Hiriyoonni jaraa bakka biro jiran yero itti barnoota jaraaf qo’atanii jiraachaa jiranitti, daa’imman keenya Tigiraay jiran humna shororkeessaa Sadaasaa 3, bara 2020 ALF mootummaa irratti haleellaa raawwateen qabamanii rakkoo adda addaatiif xaaxilamaa jiru. Daa’imman akka loltuutti itti fayyaadamuu fi lola keessatti akka hirmaatan taasisuun seeraa addunyaa can cabsu ta’us, humni shororkeessa TPLF kun daa’immanii fi namoota nagaa fayyadamuun weeraara isaa mamii-tokko malee itti fufeera. Yeroo hawaasni addunyaa dhageetti dhowwateen kanatti, boo’ichi daa’immanii fi dubartootaa naannoolee Affaarii fi Amaaraatti qe’ee isaani irraa buqqa’anii harka TPLF keessatti dhiphachaa jiran cimee itti fufeera.
Hawaasni addunyaa sababoota sirri hin taane maraan goyyomanii ija jaraa gara Itoophiyaatti deebisanis, akkuma mootummaa Itoophiyaa adabaa jiran garee shororkeessaa kanas ifaa fi ija-jabinaan ifachuu osoo hin danda’in hafaniiru. Nannawaa kana tasgabeessuu fi rakkoo guddaa TPLF uumee keessattiillee gaaga’ama namooma uumameef deebiii kennuuf ifaajjii hedduu mootummaan Itoophiyaa taasise karaa sirrii hin taaneen dhiyaachaa tureera. Biyya addunyaa guddachaa jirtu kana irratti, biyya guddachuuf dandeettii guddaa qabdu kana irratti dhiibbaan hin mallee fi sirrii hin taane ji’oottan darbaniif dabalaa dhufeera. Dhiibban hin malle kun kan fakkeessaa of keessa qabuu fi opireeshinii olaantummaa seeraa kabachiisuuf Naannoo Tigiraayitti taasifameen wal qabatee taateewwan fi dhugaa lafa irra jiru micciiranii dhiyeessuun geggeeffamaa jira. Akka michuu fi tumsituu tarsimawaa Itoophiyaa tokkootti, tarsiimoon Yuunazitid Steet biyya koo irratti adeemsistu kun akka tasaa uumamuun isaa kan nu dinqe qofa ta’ee hin hafne; dhimmi kun yaaddoo mirga namoomaa jiru ibsuuf yaalii taasifamuun gamatti dhimma kaayyeeffatee aggaamuuf gara bira akka qabu ifa.
Waggoottan 30 darbaniif, Itoophiyanonni gola hunda keessa jiran bulchiinsa TPLF jalatti sarbamuuun mirga dhala namaa fi mirga dimokiraasi irra ga’aa tureera. Alaabaa Itoophiyaa jalatti enyummaalee gara garaa jiranitti maa’ii ba’uun, murni yartuun kun aangoo siyaasaa qabuun, namoota yartuu itti dhiyaatan fayyaduun, lammiilee miliyoona hedduu, uummata Tigiraayin dabalatee, garuu mankaraarsaa tureera. Ukkaamsaa namoota ilaalchaa siyaasa adda ta’e qaban, sarbamuu mirga dhala namaa ija-baase, buqqa’uuu lammiilee, ukkaamamuu mirga dimokiraasi, fi jaarmiyaalee fi dhaabbilee mootummaa murna xiqqoo kana guddisuuf yeroo itti fayyadamaa ture, inumaayyu biyya lammiilee miliyoonota hedduu qabu kana keessatti itti gaafatamummaa malee waggoottan 27 darbaniif kana yeroo taasisaa ture, biyyoota Dhihaa biratti, USAn dabalatee, dhiibban hagas jedhamuu irra ga’aa hin turre.
ALF bara 2015 – 2018ti, Itoophiyaanonni dammaqanii ka’anii, TPLFn mormii uummataatiin aangoo irraa buusuun jaraa lammiileen biyyattii miliyoonaatti lakkaawaman murna Itoophiyaanota cunqursee fi lammiilee keenya mirgaa fi aangoo dhabsiisee kana ofirra buusuuf ejjannoo qaban mul’iseera. Siyaasa keessatti lubbuun turuu jedhee shirri TPLF saba tokko saba biraan walitti buusuun xaxu, yeroo bulchiinsi ani hoogganu ALA bara 2018 aangotti dhufe raawwate hin badne. Inumaayyuu bifa jijjiirratee, haalaanis babal’atee, garee rakkoof saaxilame of fakkeessee, kara biraan ammo humnoota biyya keenya tasgabbii dhowwan qarshiin deeggaraa achi asi ba’e.
Humni badii kun hololaan adda duree dha; qaamota mirga namoomaa fi dimokiraasii idil-addunnyaa akka isaa tolutti fayyadamuun, waan miidhame of fakkeessee boo’a. Karaa biroon ammoo ergama biyya seenaa baroota 3000 oli qabdu kana balleessuuf qabu galmaan ga’uuf wanti murni kun hin goone hin jiru. Abjuun duwwaan kun dhugoomu yoo hin dandeenyellee, barri raafamaa Itoophiyaan amma keessa jirtu kun maqaa gargaarsa namoomaa fi dimokiraasii dagaagsuutiin, qopheessitoota tarsiimoo fi jarmiyaalee idil-addunyaa biyyoota Dhihaatiin “Ishoo” jedhamuu isaa seenaan galmeesse ol kaawwata.
Uummatni koo hawwii dimokiraasi qaburraa ka’uuni fi haala kanaan dura seenaa Itoophiyaa keessatti uumamee hin beekneen, uummatni miliyoona 40ti dhiyaatu ALF Caamsaa 21, bara 2021 filannoo taasisuuf manaa ba’ee filateera, yaaliin filannoo kana filannoo bilisaa fi haqa-qabeessa gochuu yeroo jalqabaatiif taasifame. Filannoo marsaa 6ffaa kun rakkoolee fi gufuuleen adda addaa haa quunnamuun malee, murannoon Itoophiyaanonni adeemsa dimokiraasiif qaban kutannoo jarri filannoo naga-qabeessaa geggeessuuf taasisanin ibsameera. Filannoolee kanaan dura keessati, sagaleen uummataa bulchiinsa motummaa duraatiin hatamaa yeroo turetti, Filannoon bara 2021 faana adeemsa jijjiiramaa waggoottan sadii dura jalqabame hordofee dhufe. Bu’aa guddaan filannoo bara 2021 (ALF) karaa naga-qabeessa ta’een raawwachuu isaati. Kun ammo, utuu addunyaan filannoon kun walitti bu’iinsa fida jedhee yaadda’uu nagaan raawwachuun isaa, karaa-haarayaa Itoophiyaan irra adeemuu jalqabde nutti agarsiisa.
Itoophiyaanonni amantaa Paartii Badhaadhinaa irraa qaban, paartiin kun Itoophiyaa waggoottan shanan dhufuuf akka biyya hoogganu filannoo sagalee guddaan nuu kenneen murteessaniiru. Paartii fi bulchiinsi ani hoogganu itti gaafatamummaa haaraa itti kennameen misooma madaalawaa fiduuf dandeetti biyyi kun qabdu hojii qabataammaatti jijjiiruuf caalatti murannoon ka’eera. Karaa qabnu maraa fi dantaa wal-morkaa fi dhiibbaa gara garaaf osoo hin jilbeenfatin, kabaja, tasgabbii fi misoomaa uummata keenyaaf malu kennuuf caalatti xiiqiidhaan murteeffanneerra. Kana kan goonu humnoota badii dimokiraasii fi tasgabbii keenya miidhu barbaadan dura dhaabachuun ta’a.
Qaaxxeen nageenya biyyoolessaa, nageenya nannoo fi nageenya addunyaa irra ga’uu malu dantaa USAf dhiimma barbaachisaa ta’ee kan itti fufu ta’us, bulchiinsi keessan TPLF irratti ejjannoo cimaa fudhachuu dhabuun isaa maaliif akka ta’e ammayyuu deebii hin arganne. TPLF jaarmiyaadhuma biyya keessaniitiin—USA Homeland Security— sababa sosochii hokkaraa baroota 1980 keessa geggeessaa tureen akka gartuu shororkeessaa sadarkaa sadaffaa (Tier 3)ti galmaa’uun isaa ni yaadatama. Akkanumas hoggantonni biyya keessanii isin dura turan walitti fufiinsaan sadarkaa idil-addunyaatti shororkeessitoota irratti duula geggeessa turan, bulchiinsi ani hoogganus Itoophiyaanota mirga nagaa, misoomaa fi badhaadhina uumataa dheebotanii fi beela’ani wajjin, humna shororkeessaa nageenya biyyoolessaa fi Gaanfa Afriikaatiif balaa ta’e kana irratti duula adeemsisaa jira. Itoophiyaan lola USA garee Shororkeessa Al-Shabaab irratti Gaanfa Afriikaatti geggeessitu keessatti michuu jabduu USA taatee as geesseeti. Yeroo humni shororkeessaa akka Al-shabab jiruuf fi diinummaan tasgabbii fi nageenya biyya keenyaa fi naannawaa Gaanfa Afriikaa balaaf saaxiluf hojatu kanatti, USA akka nu waliin dhaabbattu irra eegna.
Jaalamoo Pirezidaant,
Uummatni Ameeriikaa kan haalduree dimokiraasii jalatti giddu seentummaa idil-addunyaa USA deeggare, biyyi hiyyeettiin garuu kan aadaan, seenaa fi qabeeya uumamaan duroomte kun waggaa sadan darban kanatti daandii dimokiraasii irra adeemuu jalqabuu yoo beekani, gaaffii of gaafachuun jaraa hin oolu ta’a. Haa ta’u malee uummatni Ameerikaa fi addunyaan Dhihaa kanneen hafan, gabaasa, seenessuu fi micciirraa-daataa qaamota idil-addunyaa, kan biyyoota hiyyeeyyii akka keenya kana gargaaru jedhamanii amanamaniin, doggoggoraa jiru. Qaamoleen idil addunyaa kun garuu seenessuu gartokkee hordofuuni fi walitti-hidhamiinsa qarshiitiin saaxilamtoota-rakkoo akka cunqursitootaatti, cunqursitoota ammo akko saaxilamtoota rakkoottii dhiyeessa turan. Seenaan yeroo hundaa warren dhugaaf dhaabbatanitti gammaddi. Anis, dhugaan biyya boontuu Itoophiya kanatti akka gammaddu shakkii hin qabu.
Itoophiyanonni fi Afrikaanonni hedduun yeroo isin jalqaba waggaa (faranjootaa) kanatti Pirezidanti USA taatanii filatamtan abdii guddaan eegaa turan. Abdiin kun walitti dhufeenyii haaraa Afriikaa fi Ameerikaa bara 2021ti carraa haaraa saaqa yaadama jedhu irratti kan hundaa’e ture. Barri aangoo keessannis kabaja birmadummaa biyyoota Afriikaaf, michummaa misooma waloo irratti hundaa’ee fi oobdii-dubbii gadi fageenyaan xiinxalu fida abdi jedhu irrati hundaa’e. Afrikaanonni cancala koloniyaalizimii jalqaba baroota 1950 jalbabanii kutuun jalqaban, har’as hidhaa koloniyaalizimii haaraa (Neocolonialism) keessaa ba’uuf qabsaa’a akka jiran karaa dhokataa fi dhokataa in ta’in hedduun mul’ataa jira. Harqoota koloniyalizimii jalaa osoo hin seenis haftus, Itoophiyaan amma dhalfata-haaraa kolonialiyimii jalatti rakkachaa jirti. Akka biyya Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanii fi Dhaabbata Tokkummaa Afriikaa (Amma Tokkummaa Afriika jedhamu) warra hundeessan keessaa tokkootti, Itoophiyaan ilmaan ishee qaqqaalii fi obboleewwan Afriikaa kanneen biro waliin rakkoo amma nu mudate kana murannoo fi kutannoo amala biyya kanaa ta’een dura ni dhaabbatti.
Biyyootiin akka Itoophiyaa guddachaa jiran, tarsiimoo haajaa alaa USA inni haaraan, dhiibbaa namoota dantaa dhuunfaa jaraa siyaasa biyyoota biro keessa cuubani irra dhufu irraa bilisa ni ta’a jennee eegaa turre. Tarsiimoon haajaa alaa kun tumtoota tarsiimoo tokko tokko fi hiriyummaa namootiin dhuunfaa garee akka TPLF fi gareelee loobii seenessa-micciiramaa fayyadaman (lobby groups) waliin qabaniin dhiibbaa ga’u irratti hundeeffamanii murte murteessuu irraa ni walabooma jennee eegnee turre. Murteelee hatattamaa bulchiinsonni USA garagaraa taasisan booda rakkoole dhufan agarreera, murteeleen kun rakkoolee hiikuu caalatti uummata addunyaa hedduu haala abdi kutaachisaa keessa yeroo galchan agarreera. https://www.facebook.com/108277194000122/posts/394959235331915/
Asitti, Itoophiyaan dhiibbaa namoota dhuunfaa aangoo jabeefachuuf jecha jireenya uuumataa miliyoonaan lakkaawamu gaaga’aniin xaxamamte akka hin jilbeenfanne himuun barbaachisaa dha. Eenyummaan akka Itoophiyaa fi akka Afriikaati qabnu, kun akka ni irratti ta’u ni hin eyyamu. Qaaniin akaakileen keenya ardii kana keessatti baroota hedduuf argaa turan, biyya qalamni walabummaa magariisaa, keelloo (warqee) fi dimaan lammiilee hedduu bilisummaaf akka qabsa’an kakaase kana keessatti deebi’e hin mirgisu.
Waaqni Itoophiyaa fi uummattoota ishee haa eebbisu
Fulbaana 17, 2021 (ALF)
MM Abiyyi Ahimad


text:
Odeeffannoon ‘sagantaa carraa hanga birrii Miliyoona 20 argamsiisu’ jechuun naanna’aa jiru soba ta’uu Bulchiinsi Lotorii Biyyaalessaa beeksise
Tibba kana odeeffannoon Bulchiinsi Lotorii “sagantaa carraa badhaasa hanga birrii Miliyoona 20 gahu qopheessera” jedhu midiyaalee hawaasummaa akka Feesbuukiifi Telegiraama irratti nanna’aa jira.
Maxxansawwan kun badhaasichi ayyaana Masqalaa sababeeffachuun kan qophaa’efi hanga Fulbaana 20, 2014 qofa kan turu ta’uu himu.
Badhaasawwan qophaa’an keessaa inni tokkoffaanis namoota 350 tokkon tokkoon isaanii birrii Kuma 200 kan badhaasu ta’uus maxxansawwan Feesbuukiifi Telegiraama irra naanna’an kunneen himu.
Maxxansawwan kunneen dubbistootni carraa kana keessa seenuuf geessituu Telegiraamaa ‘ብሄራዊ ሎተሪ’ jedhu keessa seenuufi geessituu kanas namoota 50f akka ergan ajaju.
Itoophiyaa Cheek dhugummaa odeeffannoo kanaa mirkaneeffachuuf Bulchiinsa Lotorii Biyyaalessaatti dursaa garee Kennaa Heeyyamaafi To’annoo kan ta’an Obbo Gazzaahany Yilmaa haasofsiisee jira.
Isaanis odeeffannoon kun odeeffannoon kun odeeffannoo sobaafi burjaajii Bulchiinsi Lotorii Biyyaalessaa hin beekne ta’uu himaniiru.
“Kuni sobadha. Odeeffannoo dogongoraati. Hawaasni dhimmicha osoo hin qulqulleeffatiin osoo hirmaachuu baateefi qooduu dhiisee” jechuunis dhaaman.
Bulchiinsi Lotorii Biyyaalessaa dhimma kana hordofaa jiraachuu kan himan Obbo Gazzaahany Yilmaa odeeffannoowwan burjaajii “badhaasni ni kennama” jechuun tamsa’an maqaa Bulchiinsa Lotorii Biyyaalessaa qofaan osoo hintaanee maqaa baankiiwwan garaagaraafi dhaabbilee birootiin tamsa’aa turuu himaniiru.
Odeeffannoowwan birootif akkasumas odeeffannoowan akka isinif mirkaneessinu barbaaddan nubiraan gahuuf marsariitiifi toorawwan midiyaalee hawaasummaa Itoophiyaa Cheek daawwadhaa.
ወቅታዊ መረጃዎችን ቀጥታ በኢሜልዎ ለማግኘት ይመዝገቡ
ያቀረቡትን የግል መረጃ በግላዊ መመሪያችን መሠረት እንጠብቃለን::


text:
Finfinnee Mudde 29/2011 Chaayinaa magaalaa Zhaamiinitti dorgommii maaraatoonii adeemsifameen atileetonni Itoophiyaa koorniyaa lamaaniinuu mo’atan.
Dorgommii kanaan Itoophiyaanonni atileeti Dajanee Dabalaa fi atileeti Madiinaa Damee tokkoffaa ba’uun mo’ataniiru.
Waggaa darbe dorgommicha kan mo’ate atileeti Dajanee Dabalaa, dorgommii kana sa’aatii 2 daqiiqaa 9 fi sakondii 26n xumureera.
Atileetonni Itoophiyaa Afawarqi Masfinii fi Biraanuu Nebbebewu Dajaneetti aanuudhaan 2ffaa fi 3ffaa ba’aniiru.
Haala wal fakkaatuun dorgommii maaraatoonii dubartoota gidduutti taasifameen lammii Itoophiyaa kan taate Madiinaa Damee sa’aatii 2fi daqiiqaa 27 fi sakondii 25n xumuruudhaan dorgommicha mo’atteetti.
Atileeti Shaashoo Insarmuu fi Atileeti Faantuu Jimaa ammo 2ffaa fi 3ffaa ta’uudhaan wal duraa duubaan xumuraniiru.
Akka lakkoofsa warra Awurooppaatti bara 2003 jalqabee dorgommii maaraatoonii Zhaamiinii Adeemsifamaa tureen waggoota walitti aanan 10 dabaniin dorgommii dubartootaatiin atileetonni Itoophiyaa mo’achuu danda’aniiru.
Dorgommii dhiiraatiin waggaaota walitti aanan sadan darbaniin atileetonni Itoophiyaa dorgommii kana olaantummaan xumuruu danda’aniiru.
Gama biraatiin kaleessa Ixaaliyaa Kaampoosiyootti dorgommii qaxxaamura biyyaa kiiloo meetira 10 adeemsifameen atileeti Hagos G/hiywoot 1ffaa ta’uun xumureera. Dorgommii kanas daqiiqaa 29 fi sakondii 18n xumureera.
Atileeti Salamoon Baaraggaa ammo sakondii 4n caalamuun Hagositti aanee 2ffaa ta’uun galeera.
Atileetiin lammii Ugaandaa atileet Alber Cummuttii atileet Salamoon Baaraggaa waliin dorgommii cimaa kan taasise yoo ta’u, sakondii tokkoon caalamee 3ffaa ta’uun xumureera.
Dorgommii dubartootaa kiiloomeetira 6 adeemsifameen atileetiin biyya Turkii atileet Yaasemiin Kaan mo’atteetti. Atileetii lammii Itoophiyaa Silennaat Yismaawu lammaffaa wayita baatu,atileetiin biyya Keeniyaa Karolaayin Cheepkiimooyi 3ffaa baateetti.


text:
WBOn mana gogaa harree irraa ijaarame Miti kan gaafa waraabessi yuusu diigamu” Respect!
Gaaffii Oromoo tokko lamaan yoo deebite araarri waan hin milkoofneef hin jiru.
Ajajaan WBO zoonii lixaa adeemsa dhimma araaraa irratti deebii kenne. https://t.co/BqfcPzVqK9 pic.twitter.com/fMW8HYVZXR
— Kichuu (@kichuu24) February 20, 2019
“Hin burjaaja’iinaan erga kooti. Wanti miidiyaan ol fuudhee iyyu hundi maali jedhaa ilaalaa. Wacni hundi odeeffannoo miti. Miidiyaan waan godhuu qabu godha irraa bituu fi dhiisuun kan isa caqasuuti. Mee miidiyaaleen amma WBOn gale jedhanii afarsan gaafa WBOn bakka akkasiitti namni ajjeefamaa jira jedhu jecha WBO dhaga’anii dhaqanii gabaasanii beekuu? Lafa gurgurraaf taatu irratti kan isaan dursu hin jiru. Kana quba qabaadhaa. WBOn nama 30 ykn 100 qofaa miti hedduutu jira. Nageenyi waaraa kan dhufu akka nama durba fuudhaaf aseennaa baafatuu maatii keessaa ababbalanii fuudhuun osoo hin taane hoogganaa haga miseensa waraanaatti waliin karaa sirrii dubbachuun dhufa. Kana Koreen Teeknikaa godhuu qaba malee akkasumaan saba keenyattis mataa dhukkubbii fi burjaajii uumuu hin qaban
Oromoon seenaa dhufaa darbaa keessatti kullii fi kuukkii hedduu garaa keessaa qaba. Dhibeen abbaa dhibame keessaa haga buqqaatee hin baanetti abbuma kulkulfachiifti. Bakkashee hooquun yoomuu ni jiraata.
Qabsoo Oromoo keessaa akka qaama olaanaatti Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) ,Waraanni Bilisummaa Oromoo (WBO) fi Qeerroo Bilisummaa Oromoo gahee hagana hin jedhamne taphatanii jiru. Gaheen isaanii qofaan osoo hin taanee uummata Oromoo bal’aa kana irratti hirkachuun,keessatti dhokachuunii fi waliin ta’uun qabsoo gaggeessan.
Bara mootummaa ce’umsaa ykn bara WBOn mooraatti dachaafame nuti hedduun keenya bara sana dhalanne badaa beekuu baannus waan ta’e abboota irraa dhageenyee jirra. Boodas madaa qabsaa’otaa ijaan ilaallee jirra. Maatii fi qe’ee manca’e kan ijaan hin agarre warra bara sana dura du’aan lafarraa godaane qofa. Maqaa ABOn meeqatu ajjeefame. Qabsaa’ota hedduun mana hidhaa keessatti du’an. Ilmaan Oromoo xiqqaa haga guddaatti karaa irratti salphifamanii ajjeefaman.
Seenaa qabsoo odeessuuf osoo hin taane amma maaliif akka burjaajiin dhalataa jiru ifa gochuun barbaada. Erga walii galteen biyya Eertiraa Magaalaa Asmaraatti mootummaa Itiyoophiyaa fi ABO gidduutti taasifameen booda hedduu keenyaaf abdiin jijjiiramni ni dhufa jedhu ifti xiqqoon nutti argamtee jirti jedheen amana.
Ammoo wanti erga biyyatti galameen booda ta’e wantoota nama rifaasisanii fi dhaabbatanii akka ilaalan nama taasisu hedduuti jira.ABOn akka barbaadutti socho’uu dadhabuun shakkii uumeera. Gara jalqabaa irratti uummatni gola Oromiyaa bakka adda addaa jiraatu Waajjira ABO kan durii san deebisee banachuu eegalee ture. Kanneen banaman erga hojii eegalaniin booda hooggantootni waajjiraa hidhamuu fi qabeenyi saamamuun mogolee buufame.
Deeggartoonni fi miseensonni ABO ammallee guyya guyyaan funaanamanii hidhaman gadi lakkifamaa hin jiran. Akka koreen Teeknikaa kan Araaraa jedhutti erga waraanni moraatti galeen booda rakkoolee kana mootummaa waliin taanee furra kan jedhu dha. Gaaffiin uummataa fi jaallattoota akkasumas deeggartootaa fi addatti immoo miseensota ABO hedduu biraa kaafamaa jiru ‘’osoo mooraatti waraana hin galchiin nama hidhamee jiru hiikuun hin danda’amuu?’’ isa jedhu dha. ‘’Namoota hidhaman kana qabsiisaniitu waraana galchaa jiru moo?’’ kan jedhanillee hin dhabamne.
Dubbiin hubadhaa araara jibbuu osoo hin taane adeemsa adeemamaa jiru kanatu haga hooggantoota Waraanaatti mufii guddaa fidee jira. Ammuma gidduu kana kara lixaatti wanti ta’aa jiru ifaa miti. Kibbattis akkasuma yakki hedduun namoota koree kana waliin deemuun bakkoota gara garaatti isaan geessan irratti taasifamee jira. Namoonni toorba (7) koree waliin deemaa turan RIBn ajjeefamnii lama (2) kan koree keessaa achumatti hidhamanii jiru. Kun miidiyaalee galuu WBO afaan bananii iyyaa oolan biratti daqiiqaa tokkoofuu gatii hin qabaanne. Koreen sunis namni na biratti ajjeefamee jira jedhee gabaasuuf humna dhabuu mala.
Inni kan biroon Abbootiin Gadaa fi Jaarroleen bakka adda addaa jiran hoogganoota waraanaa osoo hin dubbisiin Xalayaa Jaal Daawud hoogganoota waraanaaf barreessan ijoolleetti agarsiisuun ‘’koottaa galaa nutu wabii lubbuu keessanii ta’a, homaa hin taatan Jaal Daawudiyyuu kana barreessee isinitti erge’’ jedhanii hojii toora hin qabne dalagaa jiru. Kun sirrii miti waraanni kan galu yoo ta’e hoogganaa haasofsiisuun seeraan waraana maraaf akka ajaja dabarsu gochuu dha. Lixatti wanti dubbachuuf nama suukkanneessu ta’ee jira. Kana ammaaf afaan koottan qabadha. Jaarrolee fi Abbootiin Gadaa keenya bakka adda addaa jiran osoo ijoollee wal miisisuu irraa xiqqoo of qusatan wayya. Dhugaadha isaan garaa Oromummaa sanaan koottaa galaa jechuu malu naamusni waraanaa immoo qofaatti jira. Miseensi waraanaa kamuu ajaja olaanaa haga hin argannetti sochii kamuu taasisuun sirrii miti. Osoo hoogganaan olaanaan ajaja hin dabarsiin xalayaa gara hoogganaatti barreeffame ijoolleetti agarsiisanii garaa garummaa uumuun wal jibbisiisuun gaarii miti. Kun of eeggannoo osoo taasifamee akka nama dhuunfaatti nan gammada. Faayidaan isaas hunduma keenyaaf ta’a. Kan diinni ajjeesuu dadhabe wal ajjeesisuun dansaa miti.
Gaaffilee fi haaldureewwan WBO Zoonii maraan lafa kaayame hojiitti jijjiiruun akka WBOn adeemsa jiru keessatti ofuma mataa isaatiin dhufee makamu godha. Akka nama booji’eetti suura namaa facebook fi tv irratti facaasanii halaakuun furmaata waaraa hin fidu. WBOn bosona jiru nama amma suura kaasanii dhooban kana qofaa miti. Isa hafetti morkii dabaluu ta’a. Haaloo fi dhidhiibboo wal keessatti uumuun hedduu badaa dha.
Wanta taasifamu mara beekamtii dhuunfaaf osoo hin taane faayidaa uummataaf oolchuun hedduu seenaa bareedduu dhalootaaf kaayuu taati.Seenaan ofii boollaa olitti hafti. Namni namicha sana kan jedhamee waamamu haga fayyaa qabutti qofa jedha Oromoon. Yoo miilli cite ykn iji jaame maqaa qaama hir’uu itti dabaluun waamuu eegala waan ta’eef. Nutis waan har’a goonu kana keessatti akka nama fayyaatti haa dalagnu firoota koo.
Inni biroon kaadiroonni diiggaa fi xobbeewwan yaada hooggantoonni waraanaa kaasaa jiran kana waabeffachuun diiggaa facaasuu eegalanii jiru. Innis hoogganoonni waraanaa ajaja Jaal Daawud hin fudhatan kanaaf didaa jiru kan jedhu dha. Hoogganaan ajaja Jaal Daawud hin fudhu jedhe garuu haga yoonaa hin jiru. Hundi isaanii hooggansa ABOf ni ajajamu. Wanti isaan jedhan Xalayaan Jaal Daawud isaanitti kennan sana qabatanii nuun haa arganiitii ni haasofna isa jedhu dha. Isayyuu wal arguuf kan rakkoo ta’e Koreen kun RIB ofitti marsee waan deemuuf akkamitti walitti akka dhufnu hin qabnu jedhu. Dhugaa dha amma isaan osoo waraanni waliin deemuu akkamitti waliin taa’anii marii taasisu? Walitti dhukaasuuf wal argu moo mariif?
Akkasumas adeemsota kanaan alatti burjaajiin deeggaraa,miseensaa fi jaallattoota ABO fi WBO biratti uumamaa jira jedheen yaada. Hin burjaaja’iinaan erga kooti. Wanti miidiyaan ol fuudhee iyyu hundi maali jedhaa ilaalaa. Wacni hundi odeeffannoo miti. Miidiyaan waan godhuu qabu godha irraa bituu fi dhiisuun kan isa caqasuuti. Mee miidiyaaleen amma WBOn gale jedhanii afarsan gaafa WBOn bakka akkasiitti namni ajjeefamaa jira jedhu jecha WBO dhaga’anii dhaqanii gabaasanii beekuu? Lafa gurgurraaf taatu irratti kan isaan dursu hin jiru. Kana quba qabaadhaa. WBOn nama 30 ykn 100 qofaa miti hedduutu jira. Nageenyi waaraa kan dhufu akka nama durba fuudhaaf aseennaa baafatuu maatii keessaa ababbalanii fuudhuun osoo hin taane hoogganaa haga miseensa waraanaatti waliin karaa sirrii dubbachuun dhufa. Kana Koreen Teeknikaa godhuu qaba malee akkasumaan saba keenyattis mataa dhukkubbii fi burjaajii uumuu hin qaban.
Ani akka dhuunfaa kootti nagaa,badhaadhina, bilisummaa fi walabummaa Oromoo fi biyya Oromiyaan hawwa. Nageenyi saba bal’aa Oromoof!
Nagayaan
Odaa Gurree
Namni Gotaa Kana ajjesee Seerati Dhiyachuu qaba Arts #DadhiiGalaan Nama tokkoo mitti tulaa art Oromotti mancha,ee.
MAQAA , LAKKOOYSA #BILBILA, KOREE TEEKNIKAA FI ARAARAA ABO FI MOOTUMMAA GIDDUU JIRANIITI !!
Via Waadaa QEERROO oromoo/shira OPDO jalaa Saaxilame! Dhaamsa miseensi raayyaa ittisa biyyaa tokko naaf ergee ture.
Jaal akkam jirta naguma! Araara qaamni mootummaa ABO # WBO gaafachaa jiru attamitti ilaaltu. Maqaa koo internatii irratti hin barreessin yaada iccitii tokkon siif hiraa.
1) Humna waraana WBO cabsee RIB bakka qabachuu waan dadhabeef ol iyyaannoo qaama mootummaatti dhi’eeffatee ture. Mootummaanis fala ittiin waraanni daangaa keessaaf qarqaraa buufatuuf araara kana da’eeffatee waraana kana bakka qabachifachuudha
2) Inni lammaffaan bakka waraanni WBO baay’inan Jiruu qoratamee haleellan jalqabaa yeroo hin beekamnetti ta’u
3) Ajajoonni waraana WBO Zoonii 22 ol keessa qabatanii jiran hordoffii guddaan ta’efii akka qabaman ykn du’an murteeffameera.
4) Maallaqni yoo xiinnate Itoophiyaa waggaa lama ijaaruu danda’u waraanaafi basaaftuu gad dhiifameera.
5) Meeshaa meeshaa qabu malee humna waraanaafi leenjiin kenname yaartuudha. Kanaaf yoo xiqqaate bifa araaran harkaniif guyyaa oli gadi sochoonee hangasitti haala mijeeffanna
6) Ummata oromoo golaaf gurdubaan baanee WBO jibbisiisuu qabna
7) Bakka argamaniitti guyyaa guyyatti ajjeessuu akka waraana dabalataa hin leenjifneef danqu
8) Tarkaanfii suukanneessaan jiilchuu kan jedhu ajandaa marii dhoksaa ture.
9) Dhoksaan marii tibbanaa irra keessa misooma jalaan waraana guddaa kan fiduudha.
Kanaaf Jaal koo WBOn meeshaa hiikkachuurraa akka fagaatu dhaamsa koo biraan naaf ga’i. Akkasuma dammaqaa hordoffiin keessan cimaadha. Araara kana boodas dhukaasni waliin goonu baay’ee shakkii him qabu. Nagaatti ani dirqamaaf malee Sabboonaa dha.
Via : Maammee Caffee
Ethiopia: ሕብር ዜና ትንታኔ Hiber News Analysis
የኦዲፒ ማእከላዊ ኮሚቴው የስድስት ወራት የስራ አፈፃፀምን ገመገመ። በግምገማው የህግ የበላይነትና በክልሉ የተሰሩ የልማት ስራዎች አፈጻጸማቸው መልካም እንደነበርም ተገልጿል ሲል @fanatelevision ዘግቧል። pic.twitter.com/rSWEouLJcR
— Ethiopia Live Updates (@Ethiopialiveupd) February 20, 2019
Wow!!!!!!!!!!!!


text:
Fluid dynamics
Fluid dynamics kan jedhamu gossa barnotta fluid mechanics jalatti argamu yoo ta'u, kan qo'attus wa'ee "fesashi" fi gazii ademsaa (lola'u) kessa jiranni (fluids) qo'atta. Kunii immo ofii kessatti qoqqodama qaba, isaanis aerodynamics - qo'anno ademsaa gazii fi qillensa fi hydrodynamics - qo'anno ademsaa fesashi jedhamanii dha. Fluid dynamicsiin fayyidaa bayee qaba, isaanis humna fi momentii bariftotta (xuyuraa, jetii...) lakka'u, mass flow rate petroleumiin tuboo kessatti ademmu kessatti qabu barbadu, wa'ee dedebi'ee dhufuu halla qillensa duratti bekku, wa'ee nebulae bakka duwwa interstellar kessatti argamuu bekuuf, midhagsisuu tokasisuu meshaa warranaa tokka'anii kessatti fayyida qaba. Jechonni fluid dynamics kessatti argamii tokko tokko traffic engineering kessatti fayyida qabu, kunis trafficii akka waan lola'utti fudhachuun.
Fluid dynamics offers a systematic structure that underlies these practical disciplines and that embraces empirical and semi-empirical laws, derived from flow measurement, used to solve practical problems. Fluid dynamics kessatti rakkoleen argaman kan hikkaman ammalla (property) fluid (fesashi) kan akka velocity, dhibaa, density fi temprature isaanii yeroo (time) fi bakka irratti hunda'anii lakka'un.


text:
Waraanni Masqalaa bakka Assafuuriyaa je’amtu eega qubateen booda, walmormii mootota isaanii jiddutti godhameen gara waraana Salaahaddiin imaluu murteessan. Kun garuu dogoggora guddaa ture. Aduu akkaan nama gubdu keessa, kilomeetira digdamaaf miilaan deemuun dirqama itti ta’e. xumura irratti hagni du’a irraa hafe, bakka Haxxiin je’amu qubate. Waraanni kun bishaan dhabee heddu rakkatee jira. Bishaan argachuudhaaf ammoo laga gaalilee gahuu qaba. Achi gahuudhaaf ammoo waraana Muslimaa bira dabruun dirqama ture. Kun garuu waan danda’amu hin taane. Kanaafuu achuma bakka haxxiin je’amutti qubsuma isaanii tolfatanii eegan.
Waraanni Muslimaa muraasni halkaniin qubsuma waraana masqalaa cabsee seenuudhaan, citaa fi dukkaana warri masqalaa qopheeffatanitti ibidda qabsiisan. Sababni isaatis kan ajaa’ibaati. Waraanni Masqalaa waraana mallaqa heddu qabu waan ta’eef, uffanni miseenosnni isaa uffatan hundi sibiila irraa tolfame. Helmeetiin matatti godhatan, gaachanni harkatti qabatan, akkasumas wanti laphee isaanii irraa balaa akka ittisuuf kaawatan hundi sibiila irraa tolfame. Kanaafuu ummata sibiila qofaan akkanatti of dhokse kana gubuudhaaf karaan salphaan ibidda naannoo sanitti qabsiisuudha. Haala kanaan loltoonni hedduun ibidda bobeeffame saniin heddu miidhaman. Amma waraanni masqalaa rakkina gurguddaa Sadi keessa dabree jira. Inni duraa aduu guyyaati. Kun namoota heddu isaan jalaa fixe. Kan lammataa dheebuu bishaaniiti. Kunis loltoota heddu jalaa laaffise. Xumura irratti ibiddi isaanitti qabsiifame ammoo daran isaan laaffise. Haala kanaan hagni rakkina kanniin sadan dandamatuu danda’e, ganamaan loltoota musliimaa dura dhaabbachuun dirqama itti ta’e. ganama bariidhaan waraanni kunniin lamaan gamaa gamana dhaabbatee wal ilaaluu jalqabe. Salahaddiin Al Ayyuubiitis, waraana isaa akkana jechuun hamilee itti hore.
“Yaa loltoota islaamaa, Ummanni kun Maqaa Al Masiih Iisaatiin biyya isaanii dhiisanii gara dachii keenyaa dhufuudhaan, biyya teenya waggoota sagalataman dabraniif Mirga isii sarbanii, rakkina hamaaf nu saaxilanii jiran. Uumata kanaafii Nabiyallaah iisaa wanti walitti fidu hin jiru. Hammeenya ummata kanaa irraa baradhaa. Ummata kanaaf takkaa rahmata hin godhinaa. Guyyaan arraa kun guyyaa isin firii gaarii itti sassaabbattan ta’uu qaba. Ummata kana hiddaan buqqifnee dachii teenyarraa dhabamsiisuu qabna. ALLAAHU AKBAR! ALLAAHU AKBAR! ALLAAHU AKBAR! Je’ee, loltootsa isaa hamilee itti guute.
Kana booda Waraanni lamaan, walitti seene, Waraanni dirree Haxxiinitti bara 1187 godhame kun muslimootaafis ta’e waraana Masqalaatiif akkaan barbaachisaa ture. Waraanni kun saa’aa dheeraaf eega godhameen booda, waraanni masqalaa lakkoofsaan heddu ta’e ni ajjeefame, hedduun isaatis ni booji’ame. Namoota booji’amanii hidhaman keessaa ammoo mootii Al Quds kan ta’e Gaay keessatti argama. Namichi Kaa’baa diiguuf loltoota ergee ture, Raaynlodis harka muslimootaa seene. Kana booda Salaahaddiin akkuma dura Raaynlod ajjeesuuf dhaadate san, Raaynoldiin ni ajjeese. Waraanni Masqalaa hafes ni bittinnaa’e. Injifannoonis kan muslimaa ta’e. waraanni kun, salahaddiiniif Adeemsa gara Magaalaa Al Quds godhamu irratti, karaa guddaa isaa bane.
Halkan san waraanni Muslimaa injifannoo argatetti gammadaa, Salahaddiin ammoo hooggantoota waraanaa isaa waliin ta’uun adeemsa itti aanu irratti karoora baasuu jalqabe. Karoora isaa kanaanis gara Magaalaa Al Quds deemee waraana banuu hin barbaanne. Sanirra gara magaalota qarqara biyya shaamii fi Falasxiin irratti argaman imaluun isaan too’annaa jala oolchuu jalqabe. Kana jechuun, magaalaa Al Quds jidduu irratti marfamti jechuudha. Yeroo muraasa keessatti daangaa qarqara biyyoota kanniini hunda too’annaa ofii jalatti galche. Amma waraana isaa hunda gara Magaalaa Al Quds deebisee jira. Achis dhaqee magaalatti marse….
Mootiin Al Quds hidhamee harka muslimotaa waan jiruuf, magaalaa al quds nama birootu bulchuttti jira. Namni kun loltoota gahaa hin qabu. Hanguma jirtu walitti qabee hamilee itti godhuu yaade. Gooftaa isaatiifis sagadee, waaqni isaanii Salahaddiin jalaa akka isaan oolchu kadhatuu jalqabe. Salahaddiin ammoo hulaa magaalatti banuudhaaf haleellaa jalqabee jira.
Haleellaa guyyaa 10f magaalattii irratti raawwatameen, warri Masqalaa moohamuu isaanii waan hubataniif, lubbuu isaanii olfachuudhaaf jecha bulchaa isaanii gara Salaahaddiin ergan. Waraanni Masqalaa magaalattii bulchaa tures harka kennate. Muslimoonnis Nagayaan gara Magaalaa Al Quds seenuu danda’an.
Haalli yeroo kana mudate, haala waggaa 88 dura waraanni Masqalaa raawwateen garaagarummaa qaba. Waraanni Masqalaa yeroo magaalattii qabatee san, muslimoonni hundi akka ajjeefaman godhee ture. Amma garuu salahaddiin faallaa waan sanii dalage. Waraanni Masqalaa hundi kafalattii gibiraa muraasa qofa kaffalaa akka bahan heeyyame. Kiristaanonni awrooppaa irraa dhufanii magaalaa al quds keessatti dhiiga muslimootaa dhangalaasaa turan, amma yeroon tan muslimootaa taanaan rakkoo takka malee nagayaan magaalattii irraa bahuu eegalan. Kiristaanota keessaa namoonni mallaqa qaban qofti yoo kafalaa magaalattii irraa bahan, namoonni harka qalleeyyii tahan ammoo waan kafalan dhabanii rakkatan. Qeesonnii fi hooggantoonni qabeenya heddu walitti qabatan ammoo ummata kanaaf kafaluu didan. Paatriyaarkii Magaalattii kan ture namni Hiiraaqlas je’amu, warqii fi qabeenya bataskaana keessa jiru hunda gaangee heddutti fe’atee magaalaa bahe. Namoota rakkataniif saantima takkallee kafaluu dide. Ummanni kun hidhamee magaalattii keessatti hafe. Waan godhan dhabanii yeroo dachiin itti dukkanooftetti, Rabbi nama tokko isaaniif hire. Innis Salahaddiin Al Ayyuubiiti. Salahaddiin namoota harka qalleeyyii tahanii ofirraa kafaluu dadhaban sanniin hundaaf mallaqa ofii kafalee, magaalattii keessaa akka bahan godhe. Dalagaa isaa kanaanis muslimoota qofaan osoo hin taane, namoota muslima hin ta’iniinis faarfamuu jalqabe.
Seenaa Gabaabduu
Dubartii takka jalaa daa’imni hatamee, gabaa geeffamee gurgurame. Dubartiin tun waan isii mudateen rifattee manuma teessee booyaa turte. Kana booda namoonni arjummaa Salahaddiin dhagayan itti dhaqanii, gara Salahaddiin deemii rakkina kee itti himadhu. Inni furmaata siif kenna je’aniin. Isiniinis salahaddiinitti dhayxee boochee rakkina ofii himatte. Salahaddiinis loltoota isaa magaalattii keessa facaasuun daa’ima isii barbaadanii akka fidan ajaja dabarsee. Ifiifis daa’ima barbaaduu magaalattii keessa naannayuu eegale. Booda irratti haati ilmoo isii argattee gammadde. Kana booda “Yaa Sulxaan osoo hooggantoonni keenya hundi akka kee kana nuuf tahanii maal qaba?” jettee, gargaarsa inni godheef galata galchitee daa’ima ofii fudhattee deemte. Islaamummaan amala akkanaa nama barsiisti. Namni islaamummaa qabu, haalaa amalli isaa hundi tolaadha. Kanaaf Salaahaddiin Al Ayyuubitis, Muslimoota qofaan osoo hin taane, warra Muslima hin ta’iniinis faarfamuu danda’e.
Salahaddiin Al Ayyuubii, loltuu waraana Kurdii kan ture, amma hoogganaa Muslimoota hundaa ta’ee jira. Masr irraa kaasee dachii haga Iiraq jirus isatu bulcha. Magaala Al Qudsii fi masjiida Al Aqsaatis waggaa 88f eega harka waraana Masqalaa keessa turaniin booda bilisoomsee jira. Kaayyoon hoogganaa isaa Nuuraddiin Mahmuud Zankiitis bikka gahee jira. Masqalaa fi wantoonni waraanni Masqalaa Masjiidal Aqsaa keessa kaayes ni qulqulleeffame. Masjiidal aqsaan waggoota 88f kiristaanota harka tureas harka muslimootaatti deebi’ee jira. Minbarri waggaa 20 dura Nuuraddiin Mahmuud Zankiitiin, Magaalaa Dimashq keessatti ijaaramee ture. Amma Masjiidal Aqsaa keessa seensifamee, Namni Muhiddiin ibn Zakiy je’amu yeroo duraatif Minbara kana gubbaa dhaabbachuudhaan waggaa 88 booda kuxbaa addaa fi tan jalqabaa godhe. Salahaddiinii fi muslimoonni Magaalattii harkatti galfatanis, khuxbaa kana gammachuudhaan taa’anii dhaggeeyfatan.
Waraanni Masqalaa Magaalattii keessaa ari’ame eessa dhaqe laata? Gara Magaalaa Al Quds deebi’anii qabachuudhaaf wanti yaadan jiraa laata? Salahaddiin hoo Magaalaattii akkamitti bulcha? Salahaddiin Magaalaa tana yeroo hagamiif bulche? In shaa Allaah Mudannoo kana booda mudate ammoo qophii itti aanu keessatti itti deebina. Hagasiif hundi keenya bakkuma jirrutti, Masjiidal Aqsaa ammaan tana harka muslimotaa jiruu fi waraana mootummaa Yahuudaa irraa dhiibbaan itti godhamaa jiru kanaaf du’aa’ii haa goonu jechaa qophii arraa xumurra.


text:
Maalitu Abbaa Nama Lagachiisaa Oromummaa immoo Isilaamummaa?
Damee Boruu: 04/04/2018
Aadaa Oromoo keessatti ilmi abbaa irraa horii yaasuu fi galchuu, bishaan daakuu, bineesa adamsuu, farda kaachisuu fi qallee xabachuu, abbaa jala deemee aaadaa fi seenaa naannoo isaa qorachuun isa angafaa ti. Akkuma guddataa deemeen itti gaafatamaa abbaa dhunfachaa fi dhaalaa adema. Burqaan Barumsaa inni duraa abbaa irraa jalqabee guddachaa fi furdachaa qama keenya wajjin dagaaga. Barnoota baraa yoo qorannee illee ida’ata tahuu irraa kan hafe waan sammuu qullaatti akka birillee gadi nu seenu hin jiru. Yaroon akkana jedhu harmee ykn deessee keenya irraa kan barannu hin jiru jechuu hin tahu. Kana barachuu qabnuu fi dandeenyu hedduutu jira.
Namni tokko harmee isaa abbaa isaa caalaa jalachuun ni mala. Kan abbaa isaas caalaa jaalatu yoo jirate fedha isaa ykn fedha ishee taha. Fedha fi haala namni tokko keessatti guddatu irratti waan hundaa’uuf jecha abbaa immoo haadha kee caalaa jalaata jenne wal gaafachuu hin qabnu. Deebiin sirrii taheef ykn hin taanes hin jiru. Deebiin kan dhuunfaa nama sana tha jechuu dha. Kan baayyee wal nama gaafachiisu irra darbee wal nama tufachiisu namni took walatajjii irratti haadhaa isaa ykn abbaa isaa faarsee kan tokkoo yoo lagate dha. Faarsuu illee yoo baate abbaa qabaachuu dhuma isaa yoo kaase maal qabaa? Garuu namni abbaa malee dhalatu hin jiru. Yaroo tokko tokko ijoollee durbaa mana namaa keessa hojjetan humnaan namni isaan gudedee mucaa yoo godhatan illee mucaaf maqaa abbaa hinuma mogaasuuf.
Anis harmee koo waan ijoollumaa kooti na irraa dabarteef yaroo hunda baayyeen gaddaaf. Biyya lafaa kana irratti isheef waan hin goone jira natti fakkaatu. Harmee koo faarsuu qofaanuu waan xiqqaatu natti fakkaata.Utuun danda’ee biyyi lafaa hundi waa’ee harmee yoo dadhaga’e garaa nah in gahu. Erga harmee koo dabrtee garuu abbaa f haadha tahee kan nu guddise immoo abbaa koo waan taheef gochi isaa anaaf kan daangaa qabu miti. Lachuu na godhachuu fi na guddisanii nama har’aa kanaaf na gahuu isaanii fi eebisamuu fi faarsamuu qabu.
Maal yoo tahu ilmi maqaa abbaa lagata? Addaa Oromoo keessatti duwwaa utuu hin taanee amantaa Kirsitaanaa fi Isilaamaa keessatti abbaan bakka guddaa qaba. Namni abbaa isaaf ulfina hin qabne barcuma ulfinaa irraa taa’uu hin danda’’u. Waaqa biratis tahe nama biratti ulfina argachuu hin danda’u. Namni akkasi abbaarsa abbaa fi waaqaa waan qabuuf fuulli isaa durri dukkanna. Waan hojjechuuf deemu illee hin milkaa’uuf.
Namni eenyummaa isaati qaanna’u hojii jabaa fudhachuu hin qabu. Namni tokko abbaan koo Oromoo dha anis Oromoo jedhee himachuu yoo hin dandeenye maal haa tahuuf maqaa Oromoon hojii argachuun isa barbaachisa? Isilaama tahunis qaanii hin qabu. Biyya lafaa kana irraa uummata Isilaamaa kabjaan jiraatu billiyoona meeqatu jira? “ Abbaan kee eenyuu? jennaan eesumnoo fardaa jettee gaangeen” jedhu. Habashoota warraa Oromummaa fi Isilaamumaa jibbinsa onnee irraa buqa’e qaban gammachiisuuf jechaa of dhoksuun salphina guddaa dha. Namn kun dhaqa waan baayyee gufateef galama bareedaa qabaachuu danda’a jedhee hin yaadu.
Waan deemuuf isa odeessaa ture irraa namni hin galleef yoo jiraatan warra ayyaan ilaallatoota maqaa uummata Oromoon daldalanii jiraachuu baran duwwaa dha. Namni Minilikiin faarsuu fi hojii Minilki jalqabe baakkaanan gahaa jedhee dhaadatu diina uummata Oromoo isa duraa akka tahe tasa dagachaa hin jiru. Haammeenyi Miniliki Calanqoo fi Anoolee irratti uummata keenya iratti raawwate seenaa gurraachaa baraa baraan gaddaan yaadatamu qabu dha. Har’as maqaa Uummata Oromoo baatanii Mootummaa EPRDF ofiin jedhu kana wajjin utuu jiranii Dhumaatii Haroo Arsdee, Dhumaatii Calanqoo Lamaffaa, Dhumaatii Hammareessaa fi Dhumaatii Moyaalee ija keenya duratti raawwatamaa jiru ni agarra.
Maqaa Labsii Yaroo Muddamaan waraanni komandi postii uummata keenya irra qubatee bahaa fi galii dhowwaa jira. Ilmaan Oromoo jumlaan hidhamun fi du’uun, saamamuu fi gidirfamuun irraa dhaabbachaa hin jiru. Oduu warra maqaa uummata Oromoon daldalaa jirun goomnee yoo yaroo laatneef badii guddaan akka nu eegatu hubannee Qasoo Fincila Xumura Garbummaa daran fininsisuu qabna. Kanaafuu namni Oromoo tahee naasuu Uummata Oromoo qabu waan gochuu qabnu keessa:
- Gargarumaa fi yaada xixxiqaa jidduu keenya jiru dagannee walitti dhufeenya keenya jabeefachuu.
- Qabsoon Uummata keenya dhiiga ilmaan kummatan as gahi akka of booda hin deebine akka agartuu keenyaa tiksuu.
- Waan qabnu maraan Waraana Bilisummaa Oromoo fi Qeerroo Bilisummaa Oromoo gargaaruu.
- Bakka jiru hundatti gamtaan dhaabbanne qabsoo keenya fininsuudhaan diina dura dhaabbachuu fi Saaxiluu.
- Wareegama qabsoon bilisummaa nu irraa barbaaduuf murannee of qapheessuu.
Gadaan Gadaa Bilisummaa It!
Injifannoo Uummata Oromoof!


text:
Yuunaaytid Steetes Waajiira postaa Fedeeks jedhamu keessatti namoonni 8 ajjeefamuu polisiin Indiiyaanaa poliis beeksisee jira. Namnii namoota kana ajjeesees dhuma irratti of-ajjeesuun isaa ibsamee jira.
Dubbii himaan polisii achii akka jedhanti haleellaa Kamiisa kaleessaa gaggeeffamee Kanaan namoonni ka biro hedduun mada’uu ibsan. yoo ta’u yoo xiqqaate 4 hospiitaala ciisanii jiru.Kanneen biroon lama achuuma lafa rukutamaniitti wal’ansa fayyaa eega argatanii booda mana ofiitti deebi’anii jiran.
Eenyummaan nama haleellaa kana geesisee hin ibsamiin jira.


text:
[ SQ-Bitootessa 20/2021]
Sab-Quunnamtiin ummataa ABO jaal Battee Urgeessaa waaree booda mana hidhaa magaalaa Buraayyuutti hidhamtoota Siyaasaa Oromoo hidhamanii jiran gaafachuuf konkolaachisaa Gafarsoo jedhamu waliin kan deeman achumatti humna tikaan qabamanii hidhamuu SQ mirkaneeffateera.
Jaal Battee Urgeessaa konkolaachisaa Dhaabaa Gafarsoo jedhamuu fi konkolaataa Dhaabaa waliin akkuma gaafachuu deemaniif qabamanii hidhamuun mitkanaayeera.
Bal’aan odeessa keenyaa akka arganneen qabannee dhiyyaanna.

Dooyyoo Bidoo, Ibsaa Gabbisaa Iluu and 382 others
5 comments
93 shares
Like
Comment
Share


text:
7 thoughts on “Get Involved”
-
ALA HIN MARSIN! Ala hin marsin diinaaf diinqa laattee, Ofii baala nyaattee baala boraafattee, Kaayyoo kaayyeffattee irbuu lammiif seentee, Kan sila manaa baateef bosona filattee, Oromoo nan baasa gabrummaa jalaa jettee, Otuu fiixa hin baafatin barris tutturtee, Kaayyoo maseene maaf jechisiiste? Diina amajaajii ofitti qoosiste. Hin marsin ala seeni Oromiyaa, Diigii barbadeessi diina biyyakeerraa, Gabii hin argachiisin hin marsin alaala, Diinni nu funaanee nu fixuufii lafarraa, Diinaaf biyya laattee maaf teessa alaala? Yoo sagalee kee dhaga’e lafa raasa Oromoon, Inni taa’ee aadu gubatee mar’ummaan, Inni taa’ee gaddu dhangalaasee imimmaan, Inni roorroo morme dhiita’ee onneen. Diinasaa barbadeessuuf alana kutateera, Hamma yoomiitti jedhee itti ciniinnateera, Hin marsin malee ala diinni yoos wareeraa, Oromoon humna ta’uu alas walii baraa, Oromoon sabni kee inni baadiyyaa fi magaalaa, Reeffa diinotsaa akka aramaa walrra tuula, Alaabaa balaliisee injifannon geerara. =//= WBO!!!
-
Hayyee; Yaa Oromoo ormii Qaroo keenya Hayyoota abdii Biyyaa Sabaa nuu keessaa nyaatee fixaa jiraachu isaa osoo argaa dhagahaa jirtu ree? maaf caliiftuu?…maaf ciiftuu?….namni ija hin qabnee Duukkana Adduunyaatu isa nyaataa karam deemaa,akkamitti bobba’ee dalagataa ree?…. Hayyuun kan jiruu dammaqee haadammaysuu. Fiinciilun mataa ofirratti jalqabu qaba. Sana booda SIRNA NAMA NYAATAA KANA HUNDEEN BUQQIISUU DHA.
-
Wal arguu yoo tahe malee yeroo ammaa Kana oromoon hin dammaqin hin jiruuti,mee humna tana gara qabsoo hidhannootti nuuf haajijjiiramu!
-
Eeyyee Oromoon Enyummaa Ofiiti fi Mirgi isaa Boortaan Saamamee jiraachu isaa kan wallaalee hin jiru; kun mataan isaa hedduu nama abdachisaa! Haqa kanatti fayyadamun nuti Ana irraa jalqabee Wareegama Sabaa fi Biyya kootif kaffaluf murnoon ka’un bu’aa tokko galmeessun dirqama yeeroon nurraa barbaadu dha! kanaafu durrii Hidhannoo Siyaasaa qabaachun Daandii Bilisummaa safsiisaa! Ofiitti amantummaa cimsa! Qabsoon jalqabaa Bakka jiranitti Mirga ofitif Fiinciluu,Wal gurmeessun Waloon Fiinciluu fi Carraa argamee h
-
Hayyee; Galatoomi Yaa Qeerroo karaa harargee. Sochi Qabsoo Mirga Sabaa fi Biyyaa Kabchiisuf godhamu keessatti hidhannoon gaggeessun Fiilannoo maayyiiti Keenyas kanuma; Hunda dura ammoo Hidhannoon Siyaasaa Qabaachun Murteessaa fi Diirqama Qabsoon gaafatuu dha! Nutis Dargaggoota biyya keenyaa bakkuma jirruu irraa kaafnee Hidhannoo siyaasaa hidhachiifnee Hadhaa Qabsoon gaafatu murnoo fi Obsaan tarkaanfannee WAREEGAMA QABSOON NUU GAAFATU KAFFALUF Yeeroon sunis amma kan Sirna nama nyaataa kana irratti Hidhannee itti kaanu,Loollee isa moonu! Of kenniinee Haloota kana mijeessun nurraa eggama! Mirga keenya nu malee namni biroo nuf kabachisu essaayyuu hin dhufu! Ani Of keennee ka’ee ka’ii !! har’aa boruun hafee.
-
Qeerroo fii oromoonni martti kan biyya keeyssaa FXG gaggeessaa jirttan akka kaayoon keessan galmma geessu shakkii hinqabnnu. Lubbuun ilmmaan oromoo hagana hinjedhamnne sochii kanaratti nujalaa diinaan nurraa dabarttee jirtti. Gumaan isaanii bilisummaa walabummaa fii oromiyaa dhuunfachuun malee maallaqaan fii waanfedheen gonkumaa hindeebitu waantaheef, haga dhumaatti qabssoo fii fincila addaan hinkutinaa adaraa. Ummannta oromootii fii dhaaba oromoo kammiiyyuu dhaamssi guddaan ani dhaamuuf rabbiif jedhaa yoo dhugumatti bilisummaa ummataa keenyaatiif qabsoofttan sochii tana bira dhaabbadhaa waan qabnnuun beekummsaan ogummaan dinagdeefii wareegama lubbuutille kaffaluun walqooduufii walmormmuu dhiifnnee haadeeggarruu. Sababnniniis hireen nuti qabnnu amma sochiin amma qeerroon kaate tun yoo fashalooytte waggaa 40 boodallee deebisuuf ni ulffaatti. Chanssiin kana itti haaffayyadamnnuu dhiiroo. Dhiiga ilmmaan oromoo kan arraafii dirillee gannaqamee hafe kana haa olqabnnuu haa hadoonnuu haa onnannuu. Ka’a KA’AAAAAAAA.
-
Akkam jirtuu nageenyi badhadhaa jechaa waanhn arraaf qabu akka armaan gadiitii. Kunis hiwaat fi uummatni yeroo ammaa dugdaa fi garaa ergaa ta’anii oolee buleera.Hiwaat uummata keessaa akka hin akka hin baaneetti of lakka’aa turee. Ammas of lakkaa’aa jira.Waggaa digdamii shan guutuuf seera fi labsiin gubbaa irraa gara gadii ykn hiwaat irraa gara uummatatti gadi rooba malee uummata irraa gara hiwaat deeme hin beeku.Ilaa fi ilaameen yaadi fi murtiin biyyaa rawwii dhabuun oolee buleera.
Labsii yeroo hatatamaa (state of emergency) mana maree ministerootaan murta’ee paarlamaan mirkana’ee komandi poostiin dalagaa irraa akka ooluu erga rawwii jalqabee oolee buleera.Labsiin bifa kanaan haa ba’uuyyuu malee rawwiin akkaana yeroo duraas akka turee dha. Kan kana addaa tasiisuu kan duraa waggaa dheeraaf bifa dhosaan yeroo ta’uu kan ammaa kuni bifa mul’ataan ta’uu isaati.
Hiwaat biyyatti keessaatti abbaa warshaa fi qabeenyaa ta’ee karaa mul’ataa hin taaneen waggaa digdamii shan guutuuf biyyatti keessaatti angoo ol’aanaan bitaa jiraachuun isaa fi labsii kanaan of duraa qabuun waan nama dinquu miti.Mee enyuummaa shumamtoota ministeeraa ,paarlamaa fi komaandi poostiin jedhaman enyuu waan jedhuu lafaa ka’uuf namootni kun gubaa hanga gadiittii waggotan digdamii shanii guutuuf namoota quuqaa sammuu tokkoo malee saxilaa fi saxisiisaa,hidhaa fi hisiisaa, ajjeesaa fi ajjeesiisaa, dhabamsiisaa turan namoota isaan fakkaatan of jala keewwatanii ammalee “namni hiwaattitti dhufee annaatti dhufe” amantaa jedhuun waan ijibata sadarkaa dhumaa irraa waan jiran dha.
Yeroo ammaa paartii angoo olaanaa koomandii poostii biyyattii guutuu keessaatti ittiin socho’aa jiran angoo fi qabeenyaa hiwaat kan ta’ee keessaayyuu warshaa yaada jedhu waan qabu fakkaata.warshaan kunis hagi tokkoo Finfinnee kaan ammoo gara naannoo tokkoo jedhan keessaatti argama.yeroof akkaataa warshaa kana ittii hundeesiisanii fi hundeessanii saminsaa qabeenyaa angoo biyyaattitti dhimmaa ba’uun ta’uun isaa enyuu duraa kan dhokkatuu miti.Garuu warshaan jedhamu kun hirmannaa uummaataan kan hunddeeffammee laataa?Akkanitti dafqaan bultoota warshichaa hojjeechisaa? Hagamtuu kafalamaaf? galiin isaa enyuuf? Gaaffiileen armaan olii kanneen murteessaa ta’anii dha.
Warshaan tokkoo wayita hundeeffamuu fedhii biyyaa (uummataa) gidduu galeessaa yoo godhate malee cal’isee uummataa irratti kan fehamuu ta’uu hin qabu.Hundeen isaanii wantoota maree uummataa of keessaa hi qabneedha.Gareen ammoo yoo xixxaate abbaa qabeenyaa lafaa qotee bulaa irraa humnaan kaasuun ofii abbootii qabeenyaa ta’uun kafaltii baayy’ee gadi aanaa ta’een ammoo namoota kana hojjechisa.Dafqa isaanii irraa ofii mallaqaa kuufachaa (monoopoolistii) ta’aa hojjeetoota ammoo gidiraan akka jiraatan gochaa jira.Yoo milka’eefis paartiin hiwaat paartii abbaa warshaa (qabeenyaa) ta’ee angoo ol’aanaa biyyaa bitaa jira.Kan bakkaan ngahuufis warana agaazii uccuu waranaa diddaa dhabamsiistuu itti uwwisuun biyyaatti keessaatti bakkaa diddaan jira jedhamuu hundatti warana fi hidhaa deemsiisuu dha.
Uummata gidiraa akkasii keessaa jiru irratti nagaa fi tasgabii waraanaan fida jedha.
Yeroo ammaa kana guutuu lammiileenn Itoophiyaa bittaan of tultummaa fi meshaa waraanaa hiwaat nuu gaha jechaa jira.Uummatni biroonis keessayyuu tigray bakka sochii warshaalee ijaareef (ijaaradhee) jedhu kanatti uummatni itoophiyaa biratti sababa hiwaatiin akka kabaja
dhaban gochuun akka shaqaxaatti lakkaa’aa jira.Namootni kunis uummata biroo waliin rakoo qoodachuuf warraqisaaf gonkumaa qoophii hin fakkaatan.waggaa digdamii shaniif osoo akka lubbuu dhabbeeyyii naqama hiwaat jalatti uukkamamee hojjeetaa jira.Monopolisttootni hiwaat yeroo xiyyaraan cidha gaggeeffatan dafqaan bultootni warshaa hiwaat fi shirkaa isaanii keessaa hojjeetan waan kafaltii qoonqoo guyyaa qofaan akkaa jiraatuu eegama.
Yoo sadarkaa ukamamamuu fedhii namaatiin ilaalle ammoo, gulantaa fedhii dhala nama kan cabsuu sadarkaa fedhii ol aanaa kan akka fedhii enyummaa fi of dhogomsuu namni dhabee waggoota dheeraa jiraachuu ni danda’a.Fakkeenyaaf enyummaa saba oromoo fi kan biroo.Achi fedhii kabajaa fi jalalaa namni yeroo dheeraaf dhabee jiraachuu ni danda’a. Achii fedhii nagaa fi fayyuummaa namni tokkoo dhabee hanga tokkoo jiraachuu ni danda’a.akkasumas fedhii nyaataa fi dhugaatii, mana jireenya dhabee namni tokkoo hanga tokkoo jiraachuu akka danda’uu ni beekama.Garuu, fedhii hatatamsiisaa fi mudamsiisaa kan ta’ee argansuu qileensa fudhannaa malee yeroo daqiiqa hin caallee ol turuun akka hin danda’amneedha.
Kanaafuu,biyyatti keessaatti gita bitaa uummatoota biyyatti haalan daraaraa fi ukkamsaa jiru kana irratti qabsoo keessan wanttota armaan gadii gochuun akka fininsiitan.
• Shira tikii hiwaat qaama hawaasa, maatii, baratoota, hojjeetoota fi uummaata fakkaachuun xaxaan irraatti damaquun diduu.
• Seekterri hojii biyyaa hiwaatiif akka mijaahaa hin taanee gochuu ta’uu banaan diduu.
• Sochii hawaasa, wal gahii, barnoota, aadaa, amantii fi kannen biroo keessaatti xuxuqaa hiwaat irraa walaba gochuu bakka kun hin taaneetti diduu.
• Labsii haayilemariyaamii fi komaand poostii diduu lammiilee dura dhabachuu
• Uummatni , qeerroo fi dargagootni biyyatti akeeka labsii yeroo atatamsiisaa hubachuun magaalaa fi badiyyaa biyyattitti keessaatti fashalsiisuu.
• Harcaatuun Hiwaat magaalaa Finfinnee teessoo godhatee seera farraa akkanaa baasuu irratti diddaa wal madaluu itti mul’isuu haa jalqabamu.
Dhamsa hiwaatiif warana dargii fashistii jedhamuuyyuu “hanga qawwee tokkoo fi namni tokkoo hafutti naan lola” jedha tureeyyuu osoo waraanaa kuma dhibbaa shan (500,000) ol qabu Finfinnee uummataaf jechaa isiniii gad dhiisee deeme.Isinoo maal fakkaattu laataa? Biyyaa dargiin isinitti kenee kana gad ofiis ukkutooftanii biyyaas unkuteesitanii hanga qawween tokkoo nami tokkoo hafuttii filannoon keessan?Warrii akka Sibihat qabsoon harcaatuu hiwaat itti fufa jechaa turtan ammalee akkasumaa? Sagaleen keessan maa badee? Xumura irratti walee Hacaaluu hundeessaa qeerroo fi qeerriittiif “Finfinneen kan tufaa” isiin hafeeree arraaf kanuma.


text:
Kana malees jaarmayaa seeraan alaa fi shoroorkeessaa ta’e ABO keessatti miseensaa fi hogganaa ta’uun waan sosso’aniif adabi sadarkaa adda addaa Bitooteessa 31 bara 2010 kennamuu sabaa himaan mootummaa Itiyoophiyaa yeroo murtiin kenname ibsanii turan. Isaan kana keessaa Injinar Tesfaahuun camadaa Gurmeessaa hidhaa umrii guutuutu irratti murame. Boodaa ol-iyyannaan kan dhiyaate ta’us adabuuma kanatu irratti raggaasiifame.
Du’a Injinar Tesfaahuun kan ilaaleen maatiin hiriyyonni fi abukaatoon isaanii akka jedhantti injinar Tesfaahuun nama abdii kutannaan of ajjesuu miti.


text:
Ministeerri eegumsa fayyaa Itiyoopiyaa Dr. Kesetebirhan Admaasuu ba’ii gaarii kana simachuu dhaan fooya’inni kun argamu iyyuu biyyattii keessa amma iyyuu du’uun daa’immanii sadarkaa ol aanaa ta’uu isaa amananiiru.
Yoo lakkoobsa ijoollee Itiyoopiyaa keessaa du’anii ilaalte amma iyyuu guddaa dha. Bara 2035tti du’uu ijoollee ittisuuf waan danda’ame mara gochuuf cicha qabna. Galma akeekame sana ga’uufis haala mijeessaa jirra.
Garaa kaasaa, dhibee qorra sombaa ykn Pneumonia fi busaa ykn biinniin du’uu daa’imman Itiyoopiyaa keessaaf sababaa kaneen ta’an keessaa ijoo dha. Bara 1990 keessa du’uun daa’imman umuriin isaanii shanii gad jiranii addunyaa irraa isa guddaa ture, kana jechuun ijoollee dhalatan kuma tokko keessaa 204tu du’a jechuu dha.
Lakkoobsi sun amma kuma tokko keessaa gara 68tti gad bu’ee jira. kana jechuun ijoolleen Itiyoopiyaa kumaan laka’amaniif silaa jalqaba waggaa kanaa du’an amma umurii isaanii waggaa shanaffaa kabajataniiru.
Itiyoopiyaan Tanzania, Liberia fi Malawwitti aansuu dhaan biyya arfaffaa galma mileniyumiitti milkaa’an keessaa ti. Itiyoopiyaan kanatti milkaa’uu kan dandeesse sababaa caasaa eegumsa fayyaa isheetiini. Kunis hojjettoota eegumsa fayyaa kuma 38 mindeessuu dhaan uummata guddaa baadiyyaa keessa jiraatuuf tajaajila eegumsa fayyaa ittiin ga’uu ture.
Itiyoopiaatti bakka bu’aan UNICEF Peter Salama akka jedhanitti milkaa’inni biyyattii kanneen biroof akka fakkeenyaatti fudhatamuu danda’a jedhan.


text:
Harmeen ishee duunaan poolisiin ajjabamtee booyicha harmee ishee geessee Mana hidhaatti deebite.
(SQ-ADOOLESSA 15/2020)
Tibbana Ajjeefamuu Artist Hacaaluu Hundeessaan Wal qabatee mootummaan hayyoota siyaasaa hanga gaazexeessitootaa sabaa himaaleetti, Activistootaa hanga daa’ima harmee ishee waliin Mana hidhaatti ugguraa jira.
Gaazexeessitootaa LTV duraanii Beteleyeem Taaffasaas namoota humna waraanaan magaalaa Finfinnee keessaa qabamanii hidhaman keessaa tokko tahuu SQ mirkaneeffateera.
Beteleyeem sababaan itti hidhamte amamaf ifatti himamuu baatus ogummaa isheen ammaan dura namoota foddaa TVn gaafachaa turte ilaalcha mootummaa faallessu jechuun akka hidhamuu hin hafne namoonni itti dhiyyeenyaan beekan nuuf himaniiru.
Beteleyeem Taaffasaas erga Mana hidhaatti darbamtee torbaan lamaaf tahuu deemus hanga ammaa garuu sababaa tokko malee Mana hidhaatti ugguramtee akka jirtuu fi guyyaa lama dura harmeen ishee balaa tasaan yeroo Addunyaa kana irraa boqotan poolisiin ajjabamtee akka boo’icha harmee ishee geessee deebite namni ijaan arge SQf himeera.
Beteleyeem Taaffasaa erga hojii Gaazexeessummaa lakkistee kitaaba barreessaa turte maxxansuuf gara xumuraa irra geessee akka jirtu dubbachaa turte.
Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo