text:
Ummatoota Sobaa Jiraachuun Dhaabamuu Qaba!
Ummatoota Sobaa Jiraachuun Dhaabamuu Qaba!
Ibsa ABO
ABOn gaaffiin ummata Oromoo deebii bu’uraa hanga hin argannetti rakkoolee mirgaan gadii irratti xiyyeeffatuun barbaachisaa akka hin tahiin hubachiisa. Mootummaan Wayyaanee/IHADG ajandaa malaammaltummaa kan kaasee jiru dhugumaan furmaata itti gochuuf osoo hin taane qalbiin lammiilee kanaan akka qabamu taasisuufi. Waan taheef ummatootni Itophiyaa addatti ammoo ummatni Oromoo shira tooftaa jijjirrachaa ummatatti gadi baafamu kana beekuun qabsoo isaa finiinsuu irratti akka xiyyeeffatu yaadachiisa. Hattuu fi saamtuu dullacha haaraan bakka buusuun furmaata hin tahu. Furmaatni hundee rakkoo hundeedhaa dhabamsiisuu dha.
Sirni hacuuccaa fi saaminsaa Wayyaanee wayta mormiin ummatootaa itti jabaatu, diddaa ummatootaa of irraa qabbaneessuuf rakkinootni ummatootaan kaafaman jiraachuu, mootummichis rakkoo qabaachuu amanee fudhatuu dhaan ofan sirreessa, rakkoolee jiranis nan fura jedhee sobatuuf yaaluun tooftaa dhaabbataa yaada ummataa ittiin jijjiiruuf itti gargaaramu deddeebi’ee mul’ate dha. Kanaanis yeroo bitatee mormii jiru qabbaneessuu qofa osoo hin taanee ummatoota yaadan gargar qooduuf itti gargaarama.
Mormiilee Itophiyaa keessatti adeemsifaman keessaa kan akka mormii ummata Oromoo qindaawaa fi mootummaa Wayyaanee sarde hin turre. Kana irraas mootummaan Wayyaanee kan filate sossobbiin mormii jiru qabbaneessuu osoo hin taane tarkaanfii waraanaa deddeebisee fudhatuun ukkaamsuu dha. Kana irraas lammiilee Oromoo kumootaan gara-laafina malee ajjeese, madeesse. Kuma kudhanootaan hidhaatti guure. Manneen adda addaa keessatti addatti ammoo Ma’ikkalaawiitti qorannoo suukanneessaaf kan saaxilaman kumootaan lakkaawaman.
Lammiileen mirga ummata isaaniif dhaabbatuu, haqaa fi dimokraasiif falmuu irraa hiraarfaman, ajjeefamanii reeffi maatiitti galfame, kanneen torcheriin namoomaa ala taasifaman lakkoobsi isaanii guddaa dha.
Kutaleen hidhaa Ma’ikkalaawii hundi gidaarrii isaanii dhiiga ilmaan Oromoon kan halluun dibamanii dha; manni fincaanii fi dhiqannaa dhiiga ilmaan Oromootu waggaa 26 keessa lola’aa bahe. Kanneen Damee tikaa Wayyaanee hogganan Kinfee Gabremedihini fi Geetaachoo Asaffaa, kanneen Oromiyaa waggaa 26f ol aantummaan bitaanii fi OPDO irratti hogganaa tahuun dursan, hojjattootaa tikaa isaanii waliin dhiiga ilmaan Oromoo waggoota 26f dhangala’aa baheef sadarkaa duraatti gaafatamoo tahani. Hogganootni OPDO kan akka Kumaa Dammaqsaa, Abbaa Dula Gammadaa, Muktaar Kadir, Asteer Maammoo fi hedduun kana keessaa qooda ol aanaa qabaatan walumaan gaafatama kana jalaa hin bahan.
Mootummootni Itophiyaa hundi mana qorannoo “Maa’ikkalaawii” jedhamu kanatti gargaaramuun tokko isaan taasisullee, kan akka Wayyaaneetti dhimma itti bahe hin jiru. Jaannama lafa irraa kana manni marii fi manni murtii empaayera kanaa to’achuu fi ajajuu kan hin dandeenye tahuun ammoo miidhaan dhala namaa irra geessifamu caalaatti akka hammaatuu fi babal’atu taasisuuf gargaare.
Bakki qorannoon gara jabinaa fi hammeenyaa itti raawwatamu (Ma’ikkalaawii) kun bakka kanneen haqaaf dhaabbatan itti “jiilchan”, kan seenanii lubbuun bahan hedduun qaamaa fi qalbiin miidhamanii biyyaa fi maatii irratti ba’aa taasifamani dha.
Mana qorannoo gochaan faashistummaa keessatti raawwatamu kana keessatti hammeenyi raawwatamu hangam ulfaataa akka tahe gidaara mana hidhaa kana keessatti barruun dhiiga hidhamtootaan barreeffamee jiru irraa hubatama.
Ajjeechaan lammiilee sochii mirga godhan irratti bara 2002 – 2017 raawwatame hagam ulfaataa fi suukanneessaa akka tahee fi lakkoobsi lubbuun darbee guddaa tahuu yaadatuu qofti gahaa dha. Dhumiinsi suukanneessaa haa tahu jedhamee ayyaana Irreechaa Onkoloolessa 2016, Bishooftuutti kabajamaa ture irratti raawwatame kan hin balaaleffatiin hafe hin jiru. Balaaleffannaan gamasitti dhaabbiileen mirga namoomaa kanneen akka Komiishina Mirga Namoomaa Tokkummaa Mootummootaa, Gamtaan Awrooppaa, Human Rights Watch, Amnesty International, miseensota mana marii Ameerikaa fi kkf dhumiinsi dhaqqabe suukanneessaa tahuu irraa qaama walabaan akka qoratamu hanga Finfinneetti deemuun mootummaa Wayyaanee gaafatan illee deebii dhorkataman.
Gaaffiin kun akka hin kaafamneefis garee walaba hin taane, mootummaaf baabsu irratti ramaduun gabaasa dharaa ummata gaafatamaa taasisu akka dhiheessu gochuun kanneen yakka kana raawwatan akka itti hin gaafatamneef haguugame hambifame. Kana irraas kanneen dhiiga lammiilee Oromoo dhangalaasuu fi dhangalaasisuu keessatti qooda ol aanaa qaban kanneen akka Getaachoo Asaffaa, Debratsiyoon G/Mikaa’el, Abbaay Tsehayyee fi ajajootni waraanaa hundi murtii seeraaf osoo hin dhiheeffamiin hafuu qofa osoo hin taane dabalataan Oromoo ajjeesuu fi dararuu akka itti fufan taasifameera.
Oromiyaan alatti ajjeechaan bulchiinsa gara garaa keessatti raawwatamu maalummaa mootummaa Wayyaanee dabalataan hubachiisa. Bulchiinsa naannoo Amaaraa keessatti gaaffii eenyummaan wal qabatee ka’een lubbuun galaafatamee fi qabeenyi barbadeeffame ulfaataa dha. Akkasuma Kibba ummatoota Itophiyaa, Gambeellaa, Sidaamaa, Konso fi bakkoota hedduu biroo keessatti ajjeechaa fi hidhaan raawwatame ummatoota Itophiyaa qofaan osoo hin taane addunyaa hundaan balaaleffatame. Ajjeechaan hedduun kan ilaalcha ummataa fi addunyaan duuba kutaalee fi onoota Oromiyaa fi naannoolee umamtoota Itopiyaa biroo keessatti tahaa bahe lakkoobsa isaa kan beeku hin jiru.
Humnaa fi tarkaanfii gara jabinaan qabsoo haqaa kan dhabamsiisan itti fakkaatee tarkaanfiileen fudhatan hundi garuu qabsaawotni kumootaan falmaa akka seenan taasise malee mooraa qabsoo hin dhabamsisne. Ummatootni gaaffiilee haqaa qabatanii ka’an irratti cichuun akka diddaa isaanii itti fufan taasise malee diinaaf hin jilbeenfachiifne. Kana irraas wayta ammaa sirna otontoraa kana tursuuf akka amala isaanii yaadi ummatootaa dhimma biraa irratti akka xiyyeeffatu taasisuuf mala isaanii dullacha qabatanii ka’anii jiran.
Buddeen abjuun quubsuuf biyya misoomsina jechaa jiran. Farra guddinaa kan tahe malaammaltummaa irratti duula waan jalqabneef nuhi waliin hiriiraa jechaa jiran. Kun hundi garuu kijiba tahuu ummatoota jalaa dhokataa miti. Dhimmi malaammaltummaa yeroo hunda wayta muddamsuu keessa seenan waan kaafamuuf. Dhuguma malaammaltummaa irratti duulu yoo tahe: kanneen akka Sbihat Naggaa, Azeeb Masfin, Abbay Tsehayyee, Bereket Simo’on, Arkebe Uqubai fi kkf to’atuun agarsiisuu qaban. Jeneraalotaa fi ajajoota waraanaa isaanii gadii harka qullaa dhufanii abbootii gamoo tahan murtii seeraaf dhiheessuun duula eegaluu isaanii agarsiisuu qabu turan.
Ilmaan aangaawota Wayyaanee abbootii isaaniin dahatanii qabeenya biyyaa fi ummatoota saamuun miliyoonotaan kuufatan dhuunfatuun ummatootatti agarsiisuu qaban. Geetaachoo Asaffaa fi qondaalotni tikaa Wayyaanee mallaaqa alatti kuufatan hunda ifa gochuu qaban. Kanneeniin alatti maallaqa biliyoonotaan lakkaa’amu aangaawota Wayyaanee gagabboon biyyoota alaatti guurame akka deebifamu yoo taasifame duulli malaammaltummaa tarii duula jedhama taha. Kun ammo waan yaadamu akka hin taane kan hin beekne gowwaa qofa. Hogganaa fi qondaalli EPRDF aangoo irra jiruu fi hin jirre kana irraa bilisa tahe waan hin jirreef duulli malaammaltummaa gaggeeffamu duula osoo hin taane tapha. Kanatti dabalees duulli kun hattootaa fi saamtoota gagabboo fayyisuuf kanneen xixiqqoo wareeguuf yaaduu irraa baacoo qopheeffame tahuu irra hin dabru.
Bakka mirgi ummatootaa hin kabajamnetti, sirni gabrummaa fi cunqursaa hundeen hin jijiiramnetti akeekni bu’uraa gartuu Wayyaanee saaminsa tahee jirutti, malaammaltummaa dhabamsiifna jechuun olola dharaan ummatootaa goowwomsuuf yaaduun of irratti qoosuu dha. Ummatni kanaan gowwoomus hin jiru. Har’atti hundaan olitti gaaffiin belbeltuu gaaffii mirgaa ummatootaaf deebii kennuu malee duula hin jirreen ummatoota afanfaajjeessuu ykn xiyyeeffannaa isaa jijjiirsisuu miti.
ABOn gaaffiin ummata Oromoo deebii bu’uraa hanga hin argannetti rakkoolee mirgaan gadii irratti xiyyeeffatuun barbaachisaa akka hin tahiin hubachiisa. Mootummaan Wayyaanee/IHADG ajandaa malaammaltummaa kan kaasee jiru dhugumaan furmaata itti gochuuf osoo hin taane qalbiin lammiilee kanaan akka qabamu taasisuufi. Waan taheef ummatootni Itophiyaa addatti ammo ummatni Oromoo shira tooftaa jijjirrachaa ummatatti gadi baafamu kana beekuun qabsoo isaa finiisnuu irratti akka xiyyeeffatu yaadachiisa. Hattuu fi saamtuu dullacha haaraan bakka buusuun furmaata hin tahu. Furmaatni hundee rakkoo hundeedhaa dhabamsiisuu dha.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Hagayya 5, 2017
For Amharic Version – Click Here


c: text/html

text:
Eebba Oromoo Kutaalee Oromiyaa garagaraa
Eebba yeroo Eebbisan qabxii garagaara qaba.
- Seensa
- Gaaffiii nagaa
- Hawwii jiru uumama siidaa godhatanii ibsuu fi
- Xumura.
Qabxileen kun hundinuu namni eebbisu sunii fi warri jalaa qaban waan jedhan qaban; seeraa fi naamusa mataa isaatiis qaba.
1) Inni duraa Waaqa waamaniitu galateeffatu
2) Nagaa yeroo gaafatan– Maatii, Hortee fi badhaasa uumaa tartiibaan gaafatu, warri jalaa qaban Nagaa jedhanii deebisu! Dhumarratti nagaan kan waaqi, galata jedhu.
3-ffan hawwii fi abjuu qaban, uumamoota
siidaadhan ibsatu. Warri jalaa qaban, leel jedhanii
deebisu. Leel jechuun, waan jedhame guutee akka leelee
qabatee haa raagu, jechuudha jedhu maanguddoonni.
4) 4) Xumura irratti, gaaffii gaafatu,
Afaan kuni, afaan maali?
Afaan Waaq
Kana maaltu jedhe?
Waaqatu jedhe
Amma natti muldhisen eebbise
Kan hafe inni itti haa guutu
Gadaan Roobaa gabbina
Gabbisi yaa waaq
Gabbisi yaa Waaq
Oofkali jedhu
Eebba bara Haaraa
Guutummaasaa>>
Eebba Cidha Lataa Qana’ii fi Yaadannoo Baayisaa
Guutummaasaa>>
- 2Shares
- Tweet

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wal dhabii daarii Oromiyaa fi Somaalee nama kuma hedduu fulaa hedduu baqachiise.
Akka oduu quba qamnuutti koollejjii Rift Valley Finfinnee naannoo Gootaraa kampaasa Pepsiitti nama 1,000 caalaatti itti baqate.Kollejjii fi yuniversitiin Rifti Vaalii ta obboo Dinquu Dayyaasaati.
“Warrii fira qabau fira biratti gargaaramaa jira warri bakka dhaqu hin qamne garuu achuma (koollejjii) keessatti gargaaramaa jira,” jedha bakka bu’aan baqattoota tanaa.
Koollejjii barumsa ogummaa fi teknikaa barsiitu tanatti ijoollee haga 2,000 tahanitti itti barata jedhan.Barattoota tana amma yuniversitii gar gara oofanii barachuutti jirti.
Jara kana haga tokko kutaa galma keessatti haga tokko balbala koollejjii tanaa 18ti gargar qoodanii gargaaruutti jiran.Kutaa barumsaa keessaa kopmuteraa fi barcumaallee baasanii nama itti galchan.
“Barattoota baasanii kompaasa biraatti bittinsainii,” jedha bakka bu’aan jara baqatee VOAn dubbifte.
Nama kampaasa tanatti guuran jedhan keessaa akka warrii nu dubbifne jedhetti ijoollee haga 60-70 tahanitti keessa jira.
Itoophiyaatti amma ijoolleen barumsatti jirti taatullee kampaasa Rifti Vaalii Gootaraa damee Pepsii tanatti akkuma isiin ijoollee galmeessuu jalqabdeen itti baafatan.
“Eegaa bakka qubattan dhabdan jedhani(Obbo Dinquun) barattoota baasanii qarshi nuu kennani firaashii nu kennanii akkasitti nu gargaaran.”
Akka bakka bu’aan baqattoota nu dubbifnee jedhetti akkuma manii barumsaa sun ijoollee galmeessuu jalqabeen humnaan itti baafatani nyaataa fi dhugaatiillee Obboo Dinquutti gargaraa bahe.
Taatullee dhiyoo tana keessaa abbootii qabeenna Oromoo ka akka aaddee Makkiyaa,Obboo Immiruu,obboo Saabir,Haaji Badhaadhaa fatti obboo Dinquutti dabalamee jara kana gargaaruutti jira.
Jari nu dubbifne ammoo “Obboo Dinquu duraan qarshii miliyona 12 ummataaf akka kenne atoo beennuu nutis gara gorru waan hin beenneef gaafa isaan rakkisuu nu bira dhaabbatan,” jedha.
Jari kun ammoo “namii tokkichii qofatii nama kana gargaaruu waan hin dandeenneef koollejji tanallee itti barachuu waan malaniif mootummana isaan gargaaru gaafachuutti jira
Itti gaafatamaan koree qindeessaa gargaara nama wal dhaba naannoo Oromiyaattii baqatee Dr.Aberraa Tolaa torbaan dabre keessa achi dhufee jara baqate sun laale.


text:
Iggitiin magaalaa Siidnii sa’aa 16 oliif ture, du’a nama sadiin goolabame: namoota iggitaman lamaafi kan Namoonni 4 biroos madaahanii gara hospitaalaatti geeffamaniiru. Kanniin iggitamanii turan keessaa nannoo nama 15 dursanii miliquun isaaniis bekameera. Iggitii kanatti xumura kan laatan woraanaafi poolisiin biyyattii woliin ta’uudhaan, akka gabaasa CNN tti.
Hidhataan namoota iggite kuni, Maan Haaron Monis, nama Iraan irraa Awustraaliyatti baqaan gale ture. Koolugaltummaan isaa bara 1996 kan fudhatama argate. Gama biraatiin Ob. Monis nama amantaa isaa Shi’aa irraa gara Sunniitti kan jijjiirateedha. Hidhataan kuni maaliidhaaf akka ummata iggite wonti qajeelatti beekame kan hinjirre ta’us, worra Biyya Islaamaatiin quba wolqabaachuu hinoolu kan jedhu shakkiin jiru. Akka gabaasa BBC tti ob.Monis nama himannaan heddu irratti banamee ture; garuu wobiidhaan kan jiraataa ture.
Sababa iggitii kanaan guyyaa har’aa jidduun magaalaa Siidnii cufamee ture. Hidhataan ummata dukkaana keessatti too’annaa jala oolche, iggitamtoonni isaa alaabaa Biyya Islaamaa ‘Islamic State’ foddaa irraan akka olqaban ajajee ture. Isaanis kana godhuuf dirqamaniiru.
Muummichi Ministera biyyattii, Toonii Abot, gadda itti dhagahame ibsee, kanniin lubuu dhabanii fi kanniin madaayaniif faana yaadaan jiraachuu isaas dubbateera. Gurmuun Muslimoota Awustraaliyaa 40 tankaarfiin hidhataan kuni fudhate kan isaan rifachiise ta’uu ibseera.
Hidhataan kuni osoo hinajjeefamin dura alaabaa Biyya Islaamaa gaafatee, akkasumas Mummicha Ministeeraa bilbilaan dubbisuu akka barbaadu saba-himaa hedduttii dubbatee ture. Hidhataan kuni tankaarfii inni fudhateef jecha poolisiin ummata Muslimaa irratti tankaarfii haloo bahuu akka fudhachuu irraa uf eegan akeekkachiiseera. Maddi CNN fi BBC.


text:
Tokko Hin Tollee Budaan Lakkuu Dhaltee
Damee Boruu tin, Adoolessa 21, 2018
OPDOn jalqabaa kaasee humna halgaan ijaaramuu fi walaba ijaarsaa dhabuu irraa kan ka’e Uummata Oromoo fi warra ijaaree ittiin deemu biratti kabajaa gahaa hin arganne. Warri ijaares akkuma meeshaa olii fi gad oofanii bakka dhimaa baaftii itti fakkaate kaa’aa turan. Keessattu harka Malasaa Zenawwii itti hedduu salphachaa turuun OPDO waan dagatamu miti. Hooggantoonni OPDO warri wal jalaa booda itti darban ergaa TPLF hojjechuu malee kan mataa isaaniin yaadanii akka ijaarsatti uummata isaaniif hojjetan yoo jiraate baayyee xiqqaa dha.
Utuu isaan Oromiyaa nutu bulchaaa jira jedhanii qabeenyi Oromoo yaroo saamamee dhumu maaliif biyyi keenya saamamuu qaba jedhanii gaafachuu irra afaan kaa’aa fudhatanii afaan qabachuu filatan. Saamicha deemaa jiru dhaabbuuf aangoo fi humna akka hin qabne beekamaa dha. Karaa biraa mirgi Uummata Oromoo yaroo dhiitamu dhiisaa jechuuf onnee hin arganne. Yoo dubbatan waan hojii irraa ar’amanii fi mana hidhaa seenaniif akka nama hin agarree gama ilaalanii darbu. Ilmaan Oromoo tumuu, hidhuu fi ajjeessuu isaanitu diina dura deemee raawwachaa ture . Har’a illee akkuma durii sana itti jiru. TPLF diina Uumata Oromoo keessa isa duraa waan taateef beekaa OPDF fi Uummatni Oromoo dhugdaa fi garaa akka tahan gochaa turte. Sababa kanaaf Uummatni Oromoo OPDO ijaarsa kooti jedhee yaroo mararsiifatuu fi ammatu argaa hin jiru. Ijaarsi OPDO illee dhaabba ayyaan ilaallatoota fi namootni halagaa Afaan Oromoo beekaniin guutamtee Uummata Oromoo tajaajiluu irraa akka of tajaajilaan carraa guddaa laateef jirti.
Ilmaan Oromoo uummata isaaniif quuqaman kan basaasuu, kan addamsu, kan hiisisuu fi ajjeessu adda duraan OPDO dha. TPLF yoo baayyate ajajaa laatiif. Yoo obbolaa isaanii qabanii geessan immoo fanniftee tumtee, guggubdee, dhidhiitee oduu harkaa baafachuuf hammeenya ilmaan Oromoo irratti kan raawwatu TPLF. TPLF hammeenya kana hundaa kan raawwattu ilmaan Oromoo sammuu sodaa akka qabatanii fi bara baraan sodaan akka jiraatan gochuuf.
Injifannoon Qabsoo Bilisummaa Uummata Ormoo inni duraa Sodaa mo’achuu dha. Uummatni Oromoo gaafa soda hin injifatee qawwee malee TPLF of irraa darbe. Achi ga’uuf garuu dhiiga isaa akka lolaa ganaa dhangalaasee jira. Gaafa injifannoon argamu OPDOn diina Uummata Oromoo kan taate TPLF ijaarattee of harkaa qabdu qabsoo uummataa harkaa butanii kan mataa isaanii godhachaa jiru. Maqaa jijjirama fidaa jirra jedhuun TPLF gorroo dhuuba dhoksaanii har’as haammenya kaleessa ture itti fufaa jiru. Hojiin isaanii inni duraa waan deemaa jiru dhoksuuf jecha haala wal marqaa, mataan isaa fi milli isaa hin beekamne uumuudhaan uummata burjaajessuu dha. Jireenya koo keessatti takkaa jijjirama kaayyoo fi akkeeka hin qabne, tarsiimoo fi tooftaa hin barbaannee kan jechaa fi sagalee mana farsoon deemu yaroo duraaf arguu fi dhaga’uu kooti. Jijjiramni kun gara kam akka deemaa jiru nama baayyee ifaa miti.
“Tokko hin tollee budaan lakkuu dhaltee”, jedhan. TPLFf meeshaa taatee OPDOn dhumaatii Uummata Oromoof itti gaafatama qabdu utuu hin raawwatiin har’a immoo dabartee qabsoo bilisummaa Uummata Oromoo danquuf oftuultota Amharaa uummata keenya irratti ijaaruun hojii amajaajii akka taha dhokataa miti. Ajajan Waraana Muumicha Ministeerati haa jedhamu malee har’a waraana Uummata Oromoo irratti adda duraan kan oofaa jiru Jeneraaloota TPLF jedhee uummatni iyyaa jira. Yoo dhugaa ajajaan waraana Itoophiyaa Muumicha Ministeeraa tahe kan uummata Oromoo fixaa jiru OPDO akka tahe Uummatni Oromoo adda baafatee beekuu qaba. Yoo waraana kan oofaa jiru akka uummatni himatu Jeneraaloota TPLF OPDOn hantuuta hanfaaroo Leencaa mataa irra keewwatee sirbaa jirtu malee aangoo dhugaa akka hin qabne ragaa dha.
Waraanni TPLF Uummata Oromoo irratti oofaa jirtu utuu hin raawwatiin maaliif oftultota Habashaa Uummata Oromoo irratti kaasaanii ijaaruun akka barbaachisa tahe namaaf hin galu. Hooggantoonni OPDO humna itti hirkatan yoo barbaadan humna Uummata Oromoo bakka har’a jiran kanaan isaan gahe kan caalu argachuu tasa hin danda’an. Utuu Uummata Oromoo itti hirkatanii jiraatanii bubbeen kamuu isaan raasuu hin danda’u. Karaa fugisoo, karaa galma hin qabne akka filatan kan isaan godhe fira isaanii utuu taane diina isaanii akka tahe hubachuu qabu.
Aarsaa guddaa nu barbaada malee bilisummaan dhufaa jira.Uummatni keenya qabsoo hadhaa’aa yaroo dheeraaf of qopheessuun dirqama. Diinni keenya lameen TPLF fi oftultonni Amhaara nutti wal furanii nu dadhabsiisuuf deemu. Yoo hammatee immoo wal tahanii uummata keenya cabsuu irratti boba’uun ni mala. Qabeenya Oromiyaa malee lamaanuu jiraachuu waan hin dandeenyeef.
Waan tahuuf deemaa jiru haala biyya komunsitoota keessatti bara kudha sagalii fi sadetamman keessa tahaa ture fakkaata. Mikaa’el Gorbaachoov dimookraasii fiduu walitti dhufeenya sooveeti (USSR) dhiigee nagaan lola malee biyyoota bilisa tahan kudha shan akka uumamni godhee jira. Yugoslaaviyaan biyya uummatni adda adda jaha tahanii naannoon of bulchaa mootummaa gidduu galeessa tokko qabaachaa turan turte. Akka Amhaara biyya Impaayeera Itoophiyaa kana Uummatni Sarbiyaa jedhamu baayyee olaantuumman kan itti dhagamu dha. Biyya Yugolaaviyaa kanaaf itti gaafatama guddaa kan qaban waan isaanitti fakkaatuuf eenyu iyyuu akka bilisa bahu hin fedhan. Sababa Kanaan waraana naannoo sanatti fidaniin namni baayyeen dhumuu danda’ee jira. Dhuma irratti biyyi lafaa isaanitti dirmata humna Sarbiyaa cabsuun akka biyyoon jahanuu biyya bilisummaa qabu tahanii godhamee jira. Isaan keessa Sarbiyaan illee biyya tokko taatee jirti.
Akkuma Sarbiyaa sana Amhaarri tokkummaa Itoophiyaa eeguuf waan dirqama qabu of fakkeesa. Har’a OPDOn waan isaan wajjin sirbaa jirtuuf seeraa federaalaa keessaa “article 39” badee, afaan tokko, alaabaa tokko fi biyya tokko qabaachuu qabna jedhanii ifatti dhaadachaa jiru. Beekaan Oromoo, Dr. Makuriya Bulchaa waa’ee kana “Article 39, Oromo Nationalism, Abyssinian Exceptionalism Expectations Raised By Dr.Abiy Ahmed’s Premiership- part I & II”, kan barreesse namnuu utuu dubbisee natti tola. “Article 39” kun haphee Impaayeera Itoophiyaa walitti hidhee jiru waan taheef yoo sun haqame Imapaaerri Itophiyyaa akka hin jiraane ragaa dhiyyeesse jira.
Ani illee akka namoota tokko tokko mul’ata qaba jedhee hin waakkadhu. Garuu muxxannoo, hubannaa fi xinxala loojikii (Logical Analysis ) qabuun kan natti argaama jiru haalli fakkeenyi yugoslaaviyaa keessatti tahee akka uummata keenyatti dhufaa jiru dha. Gaafa Impaaerri Itoophiyaa caccabu Oromiyaan saatii digdamii afur keessatti bilisa bahuu dandeessi. Rakkinni keenya guddaan gaafa Impaayerri Itoophiyaa caccabu Oromiyaan waan sabaa fi sab lamii hedduun marsamtee jirtuuf tasgabii fi nageenya naannoo keenyatti qabaachuuf amma kaafnee irratti hojjechuu qabna.Waraana caala kan nu barbaachisu hojii ijaarsaa fi siyaasa akka tahe adda baafne hubachuun Barbaachisaa dha. Hojiin Qeerroo keenya amma dachaa dachaan babalchuu qaba. Uummatoota naanoo keenya jiran hundaaf humna Qeerroo ijaaruu fi wal quunnamtii jabaa qabaachuun haalan barbaachisaa dha. Warri aangoo irra jiran ayyaan ilaallatoota waan tahaniif gara humni jabaate deemu malee dhimmaa uummata isaanii fixaan baasuuf of hin kenanan. Kan fedhii uummataa bakkaan gahuu of kennu qeerroo fo qarree uummata keessaa maddan akka tahe adda baafnee beekuu qabna. ILkee TPLF isa dhumaa of irraa buqqisuuf qabsoo keenya daran fininsaa, humna Amhaara nu liqimsuuf afaan banaa jiru of irraa facisaa, qabsoon keenya gara uummatoota ollaa Oromiyaati babal’ate akka fira horachaa deemnu gochuun dirqama tokko tokko keenyaa ti.
Gadaan Gadaa Bilisummaa Ti!
Injifannoo Uummata Oromoof!


text:
Abbaan Alangaa Waliigalaa Federaalaa Obbo Geetachew Ambaaye hidhamtoota 528 himatni isaanii adda cite ni gadhiifamu jedhan.
Hidhamtoonni hiikaman ulaagaa armaan gadii kan guutan ta’uus himanii jiru.
– Heera mootummaa yookan sirna heera mootummaan hundaa’e diiguuf sochii godhame keessatti kan hin hirmaanne yookan hin gaggeessine.
– Misoomawwan bu’uraa gurguddoo biyyattii irratti miidhaa geesisuuf sochii godhame keessatti kan hin hirmaanne yookan hin gaggeessine
Lubbuu namaa kan hin balleessine yookan miidhaa qaamaa cimaa kan hin qaqqabsiifne.
– Sirnicha irraa fayyadamoo ta’anii osoo jiranii, namoota biraan kakaafamnii gara okkoraa fi jeequmsaatti kan galan.
Hidhamtoonni himatni isaanii adda cituufi dhiifamni godhamuuf warreen labsii farra shororkeessummaan himataman ni dabalata jedhaniiru Obbo Geetachew.


text:
Kan har’a prezidaantii Yunaayitid Isteets waliin dhaabbatanii waa’ee sagantaa Niyuukilaraa Kooriyaa Kaabaa dubbatan – muummichi ministaraa Jaappaan – Shiinzoo Abe, jecha Traamp ergifachuun, “filannoon hundinuu fuul-dura keenya jira” jedhan.
Prezidaant Traamp waliin ta’uun ka gaazzexeessotaaf ibsa kennan – Abe, “haasa’umaaf jecha haasaan Kooriyaa Kaabaa waliin goonu hin jiru. Yeroon mootummaa Piyoongyaang-tti dhiibbaa cimaa goonu ga’ee jira” jedhan.
Prezidaant Traamp-s kanuma dura dubbatan irra-deebi’uudhaan, waa’ee Kooriyaa Kaabaa irratti yeroon tarsiimoo obsaa akka dhumate dubbatan.
Ka guyyoota lamaaf marii irra turan – Traampii fi Aabe, irra-jireessi marii isaanii waa’ee Kooriyaa Kaabaatti ka fuuleffate ta’uu mirkaneessanii jiran.


text:
Koompuutaraafi Ija Keenya: Dr Gurmeessaa
KOOMPUUTARAA FI IJA KEENYA. Dr. Gurmeessaa
Namoota yeroo dheeraaf koompuutera fayyadamtan yikaan moobayila irraa chat gootaniif akka iji keessan hin miidhamne eeggannoowwan akkamii gochuu qabduu?
- Sadarkaa ifaa (brightness) koompuutera keessanii akka inni ifa naannoo keessa jirtanii waliin walfakkaatutti adjust godhadhaa. Fakkeenyaaf screen computeera keessanii fuula keessanitti akka madda ifaatti ifa baasaa jira taanaan ol ka’aadha jechuudha. Isin jalaa dimimissaa’ee jennaanis rakkoodha. kanaaf ifa naannoo keessanii waliin walfakkeessaa.
- Yeroo baay’ee yoo yeroo dheeraaf kan barreessitan ta’e halluun backgroun barreeffama keessanii adii, halluun barreefama keessanii ammoo gurraacha ta’uun gaariidha.
- Ija keessan daddaftanii ammaa ammaa yoo libsattan gargaarsa guddaa kenna. Kunis yoo libsannu qolli ija keenyaa dhangala’aa ija keenyaaf rabsee gogiinsa irraa ittisa.
- Ija keessaan garaagarummaa daqiiqaa 20 gidduutti haara galfachiisaa (bakka biraa ilaalaa itti deebi’aa). Daqiiqaa 20 ol walittti fuftanii compuutera hin laaliinaa takkaa achi ilaalaa itti deebi’aa.
- Fuullee ijaa kan coomputeraaf ta’u (computer eyeglass ) bitadhaa itti fayyadamaa. Akka kan siniif ta’u argattanitti ogeessa yaalaa bira deemaa barreesisaa bitadhaa
- Foddaa yokaan kallattiidhaan gara fuula comouutera keessaniitti bantanii hin fayyadamiinaa. Kun xiyya ifaa alaa dhufu ija kessanitti waan garagalchuuf miidhaa guddaa isinirraan ga’a.
- Iji keessan miidhamee haga argaa didutti ofirratti hin eegiinaa. Mana yaalaa deemaa ija keessan yoo xiqqate comp yeroo dheeraaf fayadamtu taanaan checkup godhaadhaa.
Horaa bulaa
© Dr. Gurmessa
[sgmb id=”2″][sgmb id=”1″]


text:
Author
Dejene Lakew
Finfinnee, Onkololeessa 12,2011(FBC)-Naannoo Amaaraa godina Shawaa Kaabaa aanaa Xaaraa Ingolalaatti balaa tiraafikaa qaqqabeen lubbuun namoota 12 darbuu komishiniin poolisii godinichaa…
Koree Giddu galeessa ADPiif leenjin kennamuufi
Finfinnee, Onkololeessa 12,2011(FBC)-Miseensa Koree Giddu galeessa Amaaraa Dimokiraatiik Paartiif (ADP) gaaffii ummataa deebisuuf kan gargaaru leenjiin ogummaa saayinsii gaggeessummaa…
Manni maree naannoo Tigraay muudama hoggansa haaraa mirkaneesse
Finfinnee, Onkololeessa 12,2011(FBC)-Manni marichaa olmaa har’aan muudama haaraa Itti aanaa preezdaantii naannichaa Dooktar Dabratsiyoon Gabramikaa’eliin dhiyaate mirkaneessee jira.…
Manni maree naannoo Tigraay Aadde Qiddusaan Naggaa Afa yaa’ummaa irraa kaase
Finfinnee, Onkololeessa 12,2011(FBC)-Aadde Qiddusaan Naggaa Afa yaa’ii Mana maree naannoo Tigraay irraa kabajaan ka’aniiru. Manni marichaa yaa’ii bara hojii 5ffaa yaa’ii idilee…
Abbaa amantaa eeyyama isaanitiin lubbuun awwaalaman
Finfinnee, Onkololeessa 12,2011(FBC)-Lammiin Hindii abbaa amantaa ta’e tokko fedhii isaanin osoo lubbuun jiranuu awwalaman , turtii sa’aatii 8 booda awwaala keessaa lubbuun bahan. Hindi…
Koongootti hidhattootni namoota nagaa 13 ajjeesan
Finfinnee, Onkololeessa 12,2011(FBC)-Dimokiraatawa Koongootti hidhattootni namoota nagaa 13 ajjeesufi daa’imman giddu gala bayyanachiisa Iboolaa ugguruu waraanni biyyattii beeksiseera.…
Qorannoo xaa’oo dhangala’aa Iikkogirinii qophaa’e daawwatame
Finfinnee, Onkololeessa 12,2011(FBC)-Qorannoo xaa’oo dhangala’aa Iikkogirinii giddu gala giriin Innooveeshiin waliin ta’uun godina Arsii aanaalee 6 Keessatti geggeessaa jiran hoggantoota…
MM Dr. Abiy manneen hojii Ministeerotaa keessatti dhimmoota dabalamuu qaban irratti ibsa laatan
Finfinnee, Onkololeessa 12,2011(FBC)-Muummeen ministira FDRI Dooktar Abiy Ahmad karoora manneen Ministeerotaa keessatti dabalamuu qaban irratti ibsa laataniiru. Dooktar Abiy ibsa kan…
Addi Bilisummaa Biyyaalessa Ogaaden karaa nagaan qabsaa’uf walii gale
Finfinnee Onkololeessa 11,2011 (FBC) Addi Bilisummaa Biyyaalessa Ogaaden (ABBO) marii Mootummaa Itiyoophiyaa waliin har'a Asmaraatti taasiseen biyya galuun karaa nagaan qabsa'uuf murteessee…
Manni maree naannoo Tigraay karoora hojii bara 2011 mirkaneesse
Finfinnee Onkololeessa 11,2011 (FBC) Manni maree naannoo Tigraay yaa'ii bara hojii 5ffaa marsaa 13ffaa gaggeessen karoora hojii bara kanaa naannichaa mirkaneessee jira. Bara kana…


text:
Hardhallee aanaalee godina Gujii keessatti fulaa hedduutti hiriira mormi bahanii kontoraata Midrookii haareffame didan.
Dubbiin tun oowwaa deemuutti jirti.Mootummaan federalaaa akka Midrook ammallee ganna 10n dhufaa Laga-Dambiitii warqii qotatu kontoraata haaressaniif.
Warrii hiriira bahu kun Midrook ufii malee lafa horii keessaa argatuu bu'aa buusuutti hin jiru jedha.
Akka seeraatti warrii hujii investimentii hojjatu qahee horii keessa argatu jabeessee eeguu male.Warra lafaalleen wal dhaqee jiraachuu male.
Wal dhaquu qofaa mitii waan hedduun hojjachuufii male.Dr.Asebee Raggaasaa yuniversitii Dillaatti daarektera Qorannooti.
Investerii namaa fi biyya hujii keessatti hojjatu tokkollee miidhuu hin malle jedha.
"Ummatii lafa nageenyaa isaaf mijataa keesa jiraachuf mirga qaba.Investerii miidhaa geessisuu hin qabu jedha seerri.Garuu hojiitti yoo deebisan rakkoo qabaa,” jedha.
Warshaan kun ammoo hujii tana akka dansaa hojjachuutti jiraachuu fi dhibaachuu isaa namii akka dansaa gula deemee tohatulleen hin jiru jedha Dr.Asebeetti.
Warrii godina Gujii aanaa Gooroo Doolaatii dubbifne ka akka Baallii faatii Midrook bara 2009 keessa ummatii akka malee hiriira itti bahee dhiphuu himatee kennaan waan diqqoo tokko nama dura bubuuse jedha.
Bara 2009 gaafa ummatii hirira bahe sun wa jaare. Sun malee waan tokkolle hin hoijjanne jedha. “Ufii malee waan biyyaa bu’aa buuse hin qabu.”
Akka Dr.Asebeen jedhetti warqii Midrook Laga-Dambitii argatu dhiisii mootummaayyuu qaraxa inni baasu hin beekan.
Ummatii miidhaa Midrook isattii fideefuu beenyaa argachuu qaba,” jedha Dr.Asbeen.
Akka jiraataan aanaa Gooroo Doolaa,Baalliin jedhetti Midrook bara 2002 gaafa namii aanaa Okkotee fii Saakarrootti hiriir bahee jennaan horii diqqaa tokko aanaallee kennee koollejjii takka Shaakkisootti jaare.
“Karaan Adoolaa-Shaakkisoo dhaqan hardhallee caaccabaa.Horii hagas guddaa achii argachaa koollejjii takkitti ijaaruun faaydaa womaatuu hin qabu,” jedha Baalliin. dandahee hin deemu.


text:
Marqqoossa 14
Kiristtoosa Bolla Maqqetteeddino
(Mat 26:1-5; Luq 22:1-2; Yoh 11:45-53)
1Paasigaa Baalaa giyaawaa bonchchiya gallassaynne Caalibeenna ukithaa muussaa bonchchiya baalaa gallassay gakkanaw laa77u gallassay atteedda; qeesatuwaa kaappatuunne higgiyaa tamaarssiyaawanttu asay erennaan Yesuusa oyqqiide wodhana ogiyaa koyyiino. - 2“Asay walassaa kessenna mala, Paasigaa bonchchiya gallassi hewaa oothokko” yaageeddino.
Yesuusa Shittuwaa Okkeedda Mishiratto
(Mat 26:6-13; Yoh 12:1-8)
3Yesuusi Biitaaniyaa gadiyan oolluwaa harggiyaa Simoona soyin qumaa maanaw utteedda wode, itti mishiratta bilqqaasiyaa kumeedda narddoosa giyaa darii al77o shittuwaa + akkaade yaaddu; he bilqqaasiyaa menthaade shittuwaa Yesuusa huuphiyan tigaaddu. 4-5Hewaan de7iyaa asaappe ittu ittu hanqqettiide, “Ha shittuwaa coo ayaw bayizzay? Ha shittuwaa heezzu xeetu biraa santtimiyaan + zali77iide, miishshaa hiyyeesaw immanaw danddayettee” yaagiide barenttu giddon haasayiino; yaatiide he mishiratto darissi hanqqetteeddino.
6Shin Yesuusi hawaadan yaageedda; “Ha mishiratto aynne gooppite; izo ayissi metoothiitee? Iza taw lo77obaa oothaaddu. 7Hiyyeesatuu ubba wode hinttenttunna de7iino; hintte koyyeedda wode awudenne unttuntta maaddanaw danddayiita; shin taani ubba wode hinttenttunna de7ikke. - 8Iza barew danddayetteeddawaa oothaaddu; qassi ta asatethay moogettanaappe kasetaade moogoo giigissanaw shittuwaa okkaaddu. 9Taani hinttenttoo tumuwaa oday; sa7aa ubbaan wonggalaa mishiraachchuwaa odiyaasan haqaninneekka, asay izo qoppana mala, ha iza ootheeddawe odettana” yaageedda.
Yihudaa Asqqorootu Yesuusa Aathiide Immanaw Zoretaa Eeno Geedda
(Mat 26:14-16; Luq 22:3-6)
10Tammanne laa77u Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuu Yihudaa Asqqorootu + giyaawe, Yesuusa qeesatuwaa kaappatuwaassi aathiide immanaw unttunttukko beedda. 11Unttunttu hewaa siseedda wode nashettiide, “Nuuni new miishshaa immana” yaageeddino; Yihudaa Asqqorootu Yesuusa aathiide immanaw injjetiyaa wodiyaa wochchee.
Yesuusi Barena Kaalliyaawanttunna Paasigaa Quumaa Meedda
(Mat 26:17-25; Luq 22:7-14,21-23; Yoh 13:21-30)
12Caalibeenna ukithaa miyaa baalaa gallassaa bonchchiya koyro gallassi, Paasigaa qumaa maanaw dorssaa shukkiyaa wode, Yesuusa kaalliyaawanttu A, “Paasigaa bonchchiya gallassi neeni maana qumaa nuuni haqa biide giigissanee?” yaagiide oochcheeddino.
13Yesuusi barena kaalliyaawanttuppe laa77atuwaa hawaadan yaagiide kiitteedda; “Katamaa biite; hintte biishshin, otuwan haathaa tookkeedda itti bitani hinttenttunna gakettanawaa; A kaallite. 14I biide geliyaa golliyaawuwaa, ‘Tamaarissiyaawe neena, “Taani taana kaalliyaawanttunna Paasigaa qumaa maanaw ta imathaa kifili haqanee?” yaagee’ yaagite. 15Golliyaawuu hinttentta pooqiyaa bollan de7iyaa giigi utteedda aako kifiliyaa bessana; hewaan nuussi giigissite” yaageedda.
fig 9 fig*
16He laa77u Yesuusa kaalliyaawanttu kesiide, katamaa beeddino; Yesuusi barenttoo odeeddawaadankka ubbabaa demmiide, Paasigaa qumaa giigsseeddino.
17Sa7ay omarssiyaa wode Yesuusi tammanne laa77u barena kaalliyaawanttunna yaa beedda. 18Unttunttu uttiide samppaappe qumaa miishshin, Yesuusi unttuntta, “Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hinttenttuppe ittu taananna miyaawe, taana aathiide immanawaa” yaageedda. -
19A kaalliyaawanttu loythi sisettina, huuphiyan huuphiyan A, “Tumu taaneeshsha?” giyaawaa doommeeddino.
20Yesuusi zaariide, “I ha hinttenttu tammanne laa77atuwaappe ittuwaa; I taananna ittippe tushanaw bare daabbuwaa shaataan yeddiyaawaa. 21Taani, Asaa Na7ay, Xoossaa maxaafay hayqqana geeddawaadan hayqqana; shin taana, Asaa Na7aa, aathiide immiyaa uraw aayyeero; he uray yelettennaan atteeddentto, aw lo77a shin” yaageedda.
Godaa Kawuwaa Akkiyaa Wogaa
(Mat 26:26-30; Luq 22:14-20; 1Qo 11:23-25)
22Unttunttu miishshin, Yesuusi daabbuwaa akkiide, Xoossaa galateedda; he daabbuwaa menthiide, barena kaalliyaawanttoo immiidde, “Heyte; hawe ta ashuwaa” yaageedda.
23Xuu7aa akkiide, Xoossaa galatiide, unttunttoo immeedda; ubbay he xuu7aappe usheeddino. 24Yesuusi, “Hawe ooratha caaquwaan + cora asaa diraw gukkiyaa ta suuthaa. - 25Taani hinttenttoo tumuwaa oday; taani Xoossaa kawutethaan ooratha woyiniyaa eessaa ushana gallassay gakkanaw, laa7enthuwaa ha woyiniyaa eessaa ubbakka ushikke” yaageedda.
26Mazimuriyaa yexxeeddawaappe guyyiyan, Debre Zayte Deriyaa beeddino.
Phexiroosi Kaddanawaa Yesuusi Kasetiide Odeedda
(Mat 26:31-35; Luq 22:31-34; Yoh 13:36-38)
27Yesuusi barena kaalliyaawanttoo,
“Hinttenttu ubbay taana yeggiide woxxanita; ayissi gooppe,
Xoossaa Maxaafay, ‘Xoossay dorssaa heemmiyaawaa wodhana;
hewaappe guyyiyan dorssay ubbay laalettana gee’
yaageedda. - 28Shin taani hayquwaappe denddeeddawaappe guyyiyan, hinttenttuppe kasetaade Galiilaa baana” yaageedda.
29Phexiroosi zaariide, “Unttunttu ubbatuu neena yeggiide booppekka, taani neena mulekka yeggikke” yaageedda.
30Yesuusi Phexiroosa, “Taani new tumuwaa oday; hachche qamma kuttuu laa7ethuwaa waassanaappe kase, neen taana heezzu gede kaddanaassa” yaageedda.
31Shin Phexiroosi kasewaappekka minissiide, “Taani haray atto, neenanna ittippe hayqqinttokka, neena mulekka kaddikke” yaageedda. Qassi haratuu ubbatuukka hewaadan geeddino.
Yesuusi Geetesemaaniyaan Woosseedda
(Mat 26:36-46; Luq 22:39-46)
32Geetesemaane giyaa sa7aa beeddino; Yesuusi barena kaalliyaawantta “Taani Xoossaa woossanaassi, hinttenttu hawaan uttiishshite” yaageedda.
33Yesuusi Phexiroosa, Yayiqoobanne Yohaannisa barenanna afeedda; darii kayyotteeddanne metooteedda. 34Qassi unttuntta, “Taani hayqqana gakkanawukka kayyottay; hawaan takkishshite; gemi77ishoppite” yaageedda.
35Guuthaa sinthakko shiiqiide, sa7aan guufanniide, danddayettiyaawaa gidooppe, he wodii bareppe aadhdhana mala, Xoossaa woosseedda. 36Qassikka, “Abbabbo, + ta Aabboo, ubbabay new danddayettee; ha xuu7aa taappe digga; shin ne sheniyaadan hanoppe attin, ta sheniyaadan hanoppo” yaageedda.
37Yesuusi barena kaalliyaawanttukko simmi yiide, gemi77isheeddawantta demmiide Phexiroosa, “Simoonaa, gemi77ishaaddii? Neen itti saatenttonne naaganaw danddayabeykkii? 38Paaciyaan hintte gelenna mala, naagettitenne Xoossaa woossite; ayyaanay giigi utteedda; shin ashuu daaburanchcha” yaageedda.
39Qassikka biide kasewaadankka Xoossaa woosseedda. 40A kaalliyaawanttukko guyye simmiide I yiyaa wode, gemi77isheeddawantta demmeedda; unttunttu ayfiyaa gemi77ishuu goozzi wotheedda diraw, aw ayaa haasayiinonttokka eribeykkino.
41Heezzenthuwaa unttunttukko yiide, “Ha77i gakkanawukka gemi77ishiiteenne shemppiitee? Gidana; wodii gakkeedda; be7ite, taana, Asaa Na7aa, nagaranchcha asatuwaa kushiyaan aathiide immiyaa wodii gakkeedda. 42Denddina boytte; be7ite, taana aathiide immiyaawe haweku gakkeedda” yaageedda.
Yesuusi Bare Morkketuwaa Kushiyan Oyqetteedda
(Mat 26:47-56; Luq 22:47-53; Yoh 18:3-12)
43Yesuusi hewaa biro haasayishshin, tammanne laa77u A kaalliyaawanttuppe ittuu, Yihudaa Asqqorootu, ellekka gakki wodhdheedda; qassi qeesatuwaa kaappatuu higgiyaa tamaarissiyaawanttunne cimatuu kiittina, mashshaanne xam77aa oyqqeedda cora asay aananna ittippe yeedda. 44Yesuusa aathi immiyaawe he cora asaw, “Taani yeriyaawe A; A oyqqiide loythi naagiide, afite” yaagiide mallaa odi wotheedda.
45Yihudaa Asqqorootu gakkosaannakka Yesuusakko shiiqiide, “Tamaarissiyaawoo” yaagiide Yesuusa yeri akkeedda. 46He cora asay Yesuusa minissi oyqqeedda. 47Shin matan eqqeeddawanttuppe ittuu bare cubiyaa shoddinne qeesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa qoomaa shociide, A haythaa qanxxi oleedda.
48Yesuusi zaariide, he shiiqeedda cora asaa, “Taana bonqqanchcha kessiide, bonqqanchchaa oyqqiyaawaadan oyqqanaw cubiyaanne xam77aa oyqqiide yeedditee? 49Taani Geeshsha Golliyan tamaarissaadde, gallassan gallassan hinttenttunna de7iyaa wode taana oyqqibeykkita; shin Xoossaa Maxaafatuu geeddawe polettanaw bessee” yaageedda.
50Yesuusa kaalliyaawanttu ubbatuu A yeggiide bii aggeeddino.
51Naxalaa xalalaa mayyeedda itti yalaga bitani Yesuusa kaalliyaawaa asay oyqqeedda. 52Shin he bitani naxalaa oliide, kallo xiira woxxeedda.
Yesuusa Pirddiyaa Shanggatuwaakko Afeeddino
(Mat 26:57-68; Luq 22:54-55,63-71; Yoh 18:13-14,19-24)
53Asay Yesuusa qeesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa soy, qeesatuwaa kaappatuwaa ubbatuu, cimatuunne higgiyaa tamaarssiyaawanttu shiiqeeddasaa afeeddino. 54Phexiroosi qeesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa dirssaa gidduwaa gakkanaassi haakuwaan A kaalleedda; yaani naagiyaawaanna tamaa kashiidde, utti aggeedda.
55Qeesatuwaa kaappatuunne hewaan shiiqeedda asay ubbay Yesuusa wodhanaw A bolla markkaa koyyeeddino; shin aynne demmibeykkino. 56Ayissi gooppe, cora asatuu A bollan wordduwaa markkatteeddino; shin unttunttu markkatethay itti mala gidenna.
57-58Itti itti asatuu denddi eqqiide Yesuusa bolla, “I, ‘Taani asay keexxeedda ha Geeshsha Golliyaa kolaade, asay keexxibeenna hara Geeshsha Golliyaa heezzu gallassaa giddon keexxana’ giishshin, nuuni siseeddo” yaagiide wordduwaa markkatteeddino. 59Shin haray atto unttunttu markkatethay hewaan itti mala gidibeenna.
60Qeesatuwaa ubbatuwaa kaappuu asaa ubbaa sinthan denddi eqqiide Yesuusa, “Hawanttu neena mootiyaa mootoo new zaariyaabay baawee?” yaagiide oochcheedda. 61Shin Yesuusi co77u giide, aynne zaaribeenna; qeesatuwaa ubbatuwaa kaappuu A, “Anjjetteedda Xoossaa Na7ay Kiristtoosi neenee?” yaagiide laa7enthuwaa oochcheedda.
62Yesuusi zaariide, “E, taana; hintte taana, Asaa Na7aa, wolqqaama Xoossaappe ushechcha bagganna uttide7ishshinanne saluwaa shaariyaanna yiishshin be7ana” yaageedda. -
63Qeesatuwaa ubbatuwaa kaappuu bare mayuwaa peedhi oliide, “Nuuna hawaappe sinthan ayissi hara markkaa koshshii? 64Hinttenttu A boriyaa siseeddita; hintte qofay ayee?” yaageedda; unttunttu ubbay, “I hayqqana bessee” yaagiide A bolla pirddeeddino. -
65Unttunttuppe ittu ittu A bolla cushethaa doommeeddino; A ayfiyaa kammi dechchiide, “Neena dechcheeddawe oone? Ane timbbitiyaa oda!” yaageeddino; qassi naagiyaawanttukka A qinxxalliyaa baqqiidde afeeddino.
Phexiroosi Yesuusa Kaddeedda
(Mat 26:69-75; Luq 22:56-62; Yoh 18:15-18,25-27)
66Phexiroosi dirssaa giddon hirkkinna de7ishshin, qeesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa macca ashikkaratuwaappe ittinna yaaddu. 67Phexiroosi tamaa kashiyaawaa be7aade, cadda xeellaade, “Neenikka Naazireetiyaa Yesuusanna ittippe de7aa” yaagaaddu.
68Shin Phexiroosi, “Neeni giyaawe ayentto taani erikke; taw akeekettenna” yaagiide kaddeedda; yaatiide dirssaa penggiyaakko keseedda; kuttuukka waasseedda. +
69He ashikkaratta Phexiroosa be7aade, A matan eqqeedda asatuwaa, “Ha bitaniikka unttunttunna de7ee” gaade gujjaade oduwaa doommaaddu. 70Shin Phexiroosi qassikka kaddeedda.
Guuthaa gami77ishshin, matan eqqeedda asatuu laa7enthuwaa Phexiroosa, “Neeni tuma unttunttunna ittippe de7aa; ayissi gooppe, neeni Galiilaa gadiyaa asaa” yaageeddino.
71Shin Phexiroosi, “Taani hewaa hintte giyaa bitaniyaa erikke!” yaagiide barena sheqaanne caaquwaa doommeedda.
72Elekka kuttuu laa7ethuwaa waassii aggeedda; Phexiroos barena Yesuusi, “Neeni kuttuu laa7ethuwaa waassanaappe kase heezzu gede taana kaddanaassa” geeddawaa hassayiide, darii yeekkeedda.


text:
Itti milkaayuu dhabus ODF biyyatti galuu kaayyoo qabsoo isaa kan godhate bara 2013
Dhugaan dhugaadha. Dhugaan jaalalaa fi jibbaan haguugamuu hin qabdu. Dhugaan dubbatamuu, dhugaan seenaaf ol kaayamuu qaba. ODF (Oromo Democratic Front) bara 2013'tti kaayyoo qabsoo...
Jijjiirama dhufaa jiru dhugoomsuudhaaf jaarmayaaleen keenna siyaasa anamalee keessaa saffisaan bayuu qaban
Dimokraasiin akka dhufuuf, diigamiinsa jalaa uf baraaruudhaaf hundi keenya garee kana deeggaruu fi jajjabeessuun alatti, gareen kuni gara dimokraasiitti biyyattii akka ceesisuuf dhiibbaa godhuun...
Woyyaaneen shiraan bulchiinsa Dr Abiyyi gufachiisuu fi abdii jijjiiramaa eebjuu taasisuuf wixxifataa jirti
Alagaan Oromoof kufaatii malee milkii hin hawwu. Gareelee kufaatii Oromoof hawwan keessaa Woyyaaneen sadarkaa tokkooffaa irratti argamti. Woyyaanee keessatti jibbiinsaa fi tuffiin hoogganoonni TPLF,...
Daawwannaan Dr Abiyyi godhu isaafis ta’ee Oromoof bu’aa siyaasaa guddaa qaba
Dr Abiyyi, muummichi ministera Itoophiyaa, guyyaa har'aa daawwannaaf magaalaa Hawaasaatti argama. Guyyoota 24 darban keessatti, erga MM ta'ee as jechuudhaa, magaalota 7 daawwachuu isaati....
Muummichi Ministeraa, Dr Abiyyi Ahmad, kaabinee haarawa dhaaban
Muummichi Ministeraa, Dr Abiyyi Ahmad, kaabinee haarawa dhaabaniiru. Kaabinoota kana keessatti Ob Umar Huseen, itti-aanaa pirezidaantii Oromiyaa, Daayireektara Gaaliiwwanii fi Gumruuka Itoophiyaa ta'udhaan muudamaniiru....
Dr Abiyyi kaabinee isaa boru paarlaamatti akka dhiyeessu beekameera
Siraaj Fageessaa, barreessaan Komaand Poostii fi ministerri Ittisa Biyyaa, kaabinee muummicha ministeraa Dr Abiyyi keessatti akka hin ammatamne barame. Siraaj Fageessaa hanga daqiiqaa dhumaatti...
Haasawa Dr Abiyyi Ahmad, muummichi ministera Itoophiyaa, magaalaa Ambootti godhan
Haasaa Mummichi Minstra FDRI kab. Dr. Abiy guyyaa har’aa Magaalaa Ambootti taasisan • Kabajamtoota Aanga’oota Mootummaa Ol’aanoo • Kabajamtoota Ummata Magaalaa Amboo fi Naannawaa ishee • Kabajamtoota...
Woraanni Agaazii Ayyaantuu Muhaammad irratti ajjeechaa suukkanneessaa raawwate
Agaaziin lubbuu Ayyaantuu Muhaammad Shaanqoo bifa suukkanneessaa ta'een galaafatte. Ayynaatuun kan ajjeefamte Harargee Bahaa, magaalaa Qobbootti. Ayyaantuun ulfa turte. Gochi suukkanneessaan Ayyaantuu irrratti rawwatame...
Ministerri Muummee, Dr Abiyyi Ahmad, miilaan gadi dhaabachuu fi aangoo isaa cimsachuuf dursa laatuu...
Sirni woggaa 27f nurratti fe'ame maal akka fakkaatu beeka. Arii fi gubata Woyyaanee yeroo ammaatti keessa jirtu agarra. Jibbaa isaan Ob. Lammaa fi Dr...
Muummichi Ministeraa, Dr Abiyyi Ahmad, rakkoo gama dimokraasii, haqaa fi wolqixxummaan mudhatu furuuf ciminaan...
Dr Abiyyi Ahmad, Muummicha Ministera Itoophiyaa ta'uudhaan guyaa adhaa irbuu seene. Haasawa godhee keessatti jijjiirama ummanni biyyattii arguuf yeroo dheeraadhaaf dheebotaa ture argamsiisuudhaaf halkan-guyyaa kan...


text:
New Book: Moggaasa
Moggaasa
Maqoota Oromoo fi Hiika isaani
Maqaan Maqummaa?
“Fooli gaarii mannaa maqaaa gaarii wayya jedhe arjaan.”
“Maqaa gaariin urgooftuu gati-qabeessa caalaa namatti tola.”
Maqaan akkuma namummaa (bifa fi qaama) ifii, jireenya namaa keessatti bakka ol’aanaa sababa qabuuf, abbaa fi haati maquma taheef jech dhal ifiif hin baasan. Barreeffamni kun maqaa shagaa hawwif fi fedhii haadhaa fi abbaa akkasuma haalaa jiru kan calqisu akka filtaniif salphisaaf. …
Barreffamni kun aadaa fi gamnuummaa Oromoo kan sirna moggaasaa bif hubatamuun bal’inaan dhiheessera. Sirna moggaasaati dabale maqooti 5,000 ol tahan hiikaa isaanii waliin argamu. Barreeffamni kun mucoolee keet maqootaa sitti tolan filatee moggaasuuf aanjaa gaarii uume. Hiikaa qofa osoon hin taane ayyaana ijoolleen dhalatanis barreeffamich ni akeeka. …
Barreefamni kun eenyumaa saba kiyyaa fi beekums bal’aa dhaalmaan inni qabu caalaatti akkan hubadhuuf na gargaare. Barreeffama kana dubbisuun ooggummaa saba kiyyaa caalaatii baradhee. …
Barreeffamni kun sirna maqbaasii Oromoo gad-fageenyaan qoratame bif ifaa fi nama harkisuun dhiheesse. Beekumsi an barruu kana keessaa argadhe aadaa saba kiyyatti daran na boonse! ..
Barreeffamni kun:
1. Maqoota Oromoo 6,000 ol tahan qabateera.
2. Maqootii kanneen keessaa 5,000 kanneen tahaniif hiikaan laatameera.
3. Dabalees, dhahata yeroo Oromoo hordofuun ayyaana (carraa) mucooleen dhalatan akeeka.
Barreffamni kun beekumsa aadaa waaraa Oromoo bal’inaan qabateera
Gatiin US$25.00 + postage
Bituuf kana tuqaa –


text:
Zikrii-Furtuu Gammachuu-Kutaa 3
Waa’ee zikrii ilaalchise torbaan darbe irraa itti fufuun kutaa dhumaa har’a ni ilaalla. Zikriiwwan kanniin irraa namni tokko bu’aa argachuuf guyyaa guyyaan shaakaluuf carraaqu qaba. Hanga danda’en kan shaakalu yoo ta’e mi’aa zikrii suutuma suutan argaa adeema. Zikrii armaan gadii buusun (downlod gochuun) haala namatti toluun dubbisuu yoo barbaaddan, linkii kana tuqaa http://www.sammubani.com/wp-content/uploads/2017/12/ZIKRII1.pdf
1.Du’aayi yaaddoo fi Gaddaa
((اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ)).
Allaahumma innii a’uuzu bika minal hammi walhazani wal’ajzi walkasali walbukhli waljubni wadala’i deyni waghalabati rijaali
Yaa Rabbi ani yaaddoo fi gadda, dadhabbii fi taatiyoo, doy’ummaa fi luynummaa, idaan ulfaachuu fi namootaan mo’atamuu irraa Sittin maganfadha.” Sahih al-Bukhari 6369
Hiika jechootaa: A’uuzu bika- Sitti maganfadha (Siin tiikfama), mina-irraa, hammi-yaaddo, hazani-gadda, ‘ajzi-dadhabinna, kasali-taatiyoo (laziness), bukhli- doy’ummaa, jubni-luynummma (dabeessa ta’uu), dala’i-itti ulfaachu, deyni-idaa, ghalabati-moo’atamu, rijaal-dhiirota (namoota)
Hubachiisa: maxxantun wa Arrabiffa keessatti jechaa fi jecha, himaa fi hima wal qabsiisuf ykn hiika biraatifis itti fayyadaman. Gara Afaan Oromootti yommuu hiiknu wal-qabsiistu “fi” ykn maxxantuu (-is) ykn qooddun (,) bakka buusne jirra. Tarii osoo hin hiikinis dhiisu dandeenya tartiibni himaa waan nu jalaa diigamuuf.
2.Zikriwwan Ganamaa fi Galgalaa
Zikriwwan ganamaa fi galgalaa baay’eedha. Isaan keessa gaggabaabo kan ta’an muraasa isaanii asitti ni ilaalla. Namni fedhe kitaaba Hisnul Muslim irraa dabalataan ilaalu danda’a.
((يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ بِرَحْمَتِكَ أَسْتَغيثُ أَصْلِحْ لِي شَأْنِي كُلَّهُ وَلاَ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ))
Yaa Hayyu yaa Qayyuum! Bi-rahmatika astaghiisu. Aslihlii sha’anii kullahu wa laa takilnii ilaa nafsii xarfata ayn
Yaa Hayyu Yaa Qayyuum! Rahmata keen birmachiifadha. Dhimma kiyya hundaa naaf tolchi. [Hanga] libsa ijayyuu lubbuu tiyyatti na hin dhiisin. (Kana jechuun sakandiif lubbuu tiyyatti na hin dhiisin, addatti na hin gatin. Yoo na dhiiste ani nan bada)
Sunan Abi Dawud 5090 fi Al-Haakim
Hiika jechootaa: Yaa-yaa, Hayyu– Yeroo hundaa Jiraataa, Qayyuum– Ofiin Dhaabbataa, Of Danda’aa (Self-Sustainer) ykn hiikni biraa wantoota hundaa kan jiraachisuu, too’atuu fi kan dhaabudha.
Bi-rahmatika- rahmata Keetin, astaghiisu- birmannaa barbaada (rakkoo keessaa akka bahu gargaarsa barbaada), aslihlii- naaf tolchi, naaf sirreessi, sha’anii-dhimma kiyya, kullahu-hundaa, laa takilnii- na hin dhiisin, ilaa- gara, -itti, nafsii-lubbuu tiyya, xarfata- libsa, ayn-ija
((لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ))
Laa ilaha ill-Allah, wahdahu laa shariika lah, lahul mulku wa lahul hamdu, wa huwa alaa kulli shey’in qadiir
Dhugaan gabbaramaan Rabbiin malee hin jiru. Inni tokkicha hiriyaa hin qabneedha. Mootummaan kan Isaati. Faaruunis kan Isaati. Inni waan hundaa irratti Danda’aadha.” (si’a kudhan), (yoo dadhabe si’a tokkoo )
سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ
Subhaanallahi wa-bihamdihi, subhaanallahil aziim
Rabbiin faaruu Isaa waliin qulqullaa’e; Rabbiin Guddaan qulqullaa’e
Hiika jechootaa: Subhaana- qulqullaa’e, bihamdihii- faaruu Isaa waliin, Aziim- Garmalee Guddaa
Ergamaan Rabbii (SAW) zikrii tana ilaalchise akkana jedhan:
كَلِمَتَانِ خَفِيفَتَانِ عَلَى اللِّسَانِ ثَقِيلَتَانِ فِي الْمِيزَانِ حَبِيبَتَانِ إِلَى الرَّحْمَنِ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ
Jechoonni lama, arraba irratti salphoo, miizana (madaala) irratti ulfaato fi Ar-Rahmaan biratti jaallatamoo kan ta’an, “Subhaanallahi wa-bihamdihi, subhaanallahil aziim” dha. Sahih Muslim 2694
Kanaafu, zikrii tana baay’isuu qabna.
((اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْماً نَافِعاً، وَرِزْقاً طَيِّباً، وَعَمَلاً مُتَقَبَّلاً))
Allaahumma innii as’aluka ilman naafi’a, wa rizqan xayyiba, wa’amalan mutaqabbala
Yaa Rabbi ani beekumsa fayyadu, soorata gaarii fi hojii qeebalamtuun si kadha.” (Ganama) (Sunan Ibn Maajah )
Hiika jechootaa: Innii-dhugumatti anii, as’aluka- Si kadha, ilman-beekumsa, naafi’a-fayyadu, rizqan-rizqii (soorata), xayyiba-gaarii,wa-fi amalan-hojii, mutaqabbala-qeebalamaa (fuudhatama kan argatu)
3.Zikrii yeroo Hirriba irraa dammaquu (ka’uu)
((الحَمْدُ للَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا، وَإِلَيْهِ النُّشُورُ))
Alhamdulillahi-lazii ahyaanaa ba’ada maa amaatanaa, wa ileyh nushuur
“Faaruun kan Rabbii erga nu ajjeese booda Kan nu jiraachiseeti. Kaafamni Guyyaa Qiyaama gara Isaatti. ” Sahih al-Bukhari 6312
Hiika jechoota: Alhamdulillah- faaruun kan Rabbiiti, allazii-kan, ahyaanaa-nu jiraachise, ba’ada- erga…booda, amaatanaa-nu ajjeese, ileyh-gara Isaa, nushuur- kaafama Guyyaa Qiyaama,
Hubachiisa: amaatanaa-nu ajjeese yommuu jennu “Hirriba” jechuu keenya. Akkuma jedhamu hirribni obboleessa du’aati. Namni rafe akkuma nama du’ee wanta naannoo isaatti raawwatamu hin beeku yoo dammaqe malee.
4.Zikriwwan Hirribaa
Yommuu gara hirribaa deemu akkuma du’aayi godhu harka isaa walitti qabee Aayatal Kursiyyi (Suurah Al-Baqara 2:255) fi Aamana Rasuulu (suurah Baqara 2:285-286) ni qara’a. Namni yeroo gara firaashaa isaa dhaqu isaan qara’e tiksaan Rabbiin biraa ta’e isa biraa hin dhabamu. Hanga bariisifatutti shayxaanni isatti hin dhiyaatu. Bukhaariitu gabaase. Sahih al-Bukhari 5010
Du’aayiwwan kanniinis jechuu danda’a:
((اللَّهُمَّ قِنِي عَذَابَكَ يَوْمَ تَبْعَثُ عِبَادَكَ))
Allaahumma-qinii azaabaka yowma tab’asu ibaadaka
Yaa Rabbi guyyaa gabroottan Kee kaaftu adabbii Kee irraa na tiksi.” (si’a sadii) Jami` at-Tirmidhi 3398 Sahih Muslim 709 a
Hiika jechootaa: qinii- na tiiksi, azaabaka- adabbii Kee, yowma-guyyaa, tab’asu-kaaftu, ibaadaka-gabroottan Kee
5.Du’aayi Yeroo ifxaaraa
((ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ العُرُوقُ، وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ))
Zahaba-zzama’u wabtallatil uruuqu, wasabatal ajru in sha’Allah
Dheebuun deeme. Hiddi dhiigaa jiidheera. Yoo Rabbiin fedhe mindaanis mirkanaa’eera.
Hiika jechootaa: Zahaba-deeme, zama’u-dheebuun, wabtallat-jiite, uruuq-hidda dhiigaa, sabata-mirkanaa’e, ajru-mindaa, in-yoo, shaa’a- fedhe, Allah-Rabiin
6.Du’aayi Yeroo Nyaata Duraa
((إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ طَعَاماً فَلْيَقُلْ بِسْمِ اللَّهِ، فَإِنْ نَسِيَ فِي أَوَّلِهِ فَلْيَقُلْ بسمِ اللَّهِ فِي أَوَّلِهِ وَآخِرِهِ))
Tokkoon keessan yeroo nyaachuuf ka’e “Bismillah (maqaa Rabbiitiin)” haa jedhu. Yoo jalqaba irratti dagate “Bismillahi fii awwalihi wa aakhirihi (Jalqaba isaatiifi dhuma isaas maqaa Rabbiitiin [eegala])” haa jedhu. Jaami’at Tirmizii 1858 Sunan Abi Dawud 3767
7.Du’aayi Yeroo Nyaata Xumuranii
((الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا، وَرَزَقَنِيهِ، مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلاَ قُوَّةٍ))
Alhamdulillahi-lazii axa’amanii haazaa, warazaqaniih min gheyr hawlin minnii walaa quwwatin
Faaruun kan Rabbii kana na nyaachiseeti. Tooftaa fi humna na biraa hin ta’iniin isa na soore.” Jami` at-Tirmiziii 3458
Hiika jechootaa: Axa’amanii- na nyaachisee, haazaa-kana, razaqanii- na soore, gheyr-hin, hawlin-tooftaa, dandeetti, quwwatin-humna
8.Du’aayi nama rakkoon muudate
((إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ، اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي، وَأَخْلِفْ لِي خَيْرَاً مِنْهَا))
Innaa Lillaahi wa innaa ileyh raaji’uun. Allaahumma’jurnii fii musiibatii, wa akhliflii kheyran minhaa
Nuti kan Rabbiiti. Nuti gara Isaa deebi’oodhas. Yaa Rabbi rakkoo kiyya keessatti na mindeessi. Kan isa caalu bakka naaf buusi Sahih Muslim 918 b
Hiika jechootaa: Innaa-dhugumatti nuti, Lillaahi- kan Rabbiiti, ileyh-gara Isaa, raaji’uun-deebi’oo. Ajurnii-na mindeessi (ajrii naaf kenni), fii-keessatti, musiibatii- musiiba (rakkoo) kiyya, akhliflii-naaf bakka buusi, kheyran minhaa-kan san caalu
9.Zikrii yeroo Dallansuu
((أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ))
A’uuzu billaahi mina sheyxaani rajiim
Shayxaana abaarramaa irraa Rabbiin tiikfama.”
Hiika jechootaa: A’uuzu- nan tiikfama, billaahi-Rabbiin, mina-irraa, rajiim-abaarramaa (Rahmata Rabbii irraa kan fageefame)
10.Du’aayi Haxxissoo
((إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُم فَلْيَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ، وَلْيَقُلْ لَهُ أَخُوهُ أَوْ صَاحِبُهُ: يَرْحَمُكَ اللَّهُ، فَإِذَا قَالَ لَهُ: يَرحَمُكَ اللَّهُ، فَلْيَقُلْ: يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ)).
Tokkoon keessan yeroo haxxiffate “Alhamdulillah (faaruun kan Rabbiiti)” haa jedhu. Obboleessi yookiin hiriyaan isaa immoo “Yarhamukallaah (Rabbiin si haa mararfatu)” haa jedhuun. Ergasi namni haxxifate akkana haa jedhu “Yahdiikumullaahu wayuslihu baalakum (Rabbiin isin haa qajeelchu; haala keessanis haa tolchu)” haa jedhuun.
11. Du’aayi nama Fuudhef Godhamu
((بَارَكَ اللَّهُ لَكَ، وَبَارَكَ عَلَيْكَ، وَجَمَعَ بَيْنَكُمَا فِي خَيْرٍ))
Baarakallahu laka wa baaraka aleyka wa jama’a beynakumaa fii kheyr
Rabbiin barakaa siif haa godhu. Barakaa sirrattis haa godhu. Toltuudhaan jidduu keessan lamaan walitti haa qabu.” Sunan Abi Dawud 2130
Hiika jechootaa: baarakallahu laka- Rabbiin Baraka siif haa godhu, wabaaraka aleyka- barakaa sirrattis haa godhu, jama’a-walitti haa qabu, beynakumaa-jidduu keessan lamaan, fii kheyr-toltuudhaan
12.Du’aayi Haadha manaatin wal-qunnamti saalaa raawwatun dura godhamu
((بِسْمِ اللَّهِ، اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الشَّيْطَانَ، وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا))
Bismillaah Allaahumma jannibna sheyxaana wajannibi sheyxaana maa razaqtanaa
Maqaa Rabbiitiin; yaa Rabbi shayxaana irraa nu fageessi. Waan nuuf kennite irraas shayxaana fageessi.” Sahih Muslim 1434 Sahih al-Bukhari 6388
Hiika jechootaa: jannibnaa-nu fageessi, jannibi-fageessi, maa-waan, razaqtanaa- nuuf kennite (ilma jechuudha)
Ergamaan Rabbii (SAW) du’aayi kana ilaalchise akkana jedhan:
[Wal-qunnamti] kana keessatti isaan lamaan jiddutti ilmi argamuun yoo murteefame, sheyxaanni gonkumaa isa hin miidhu.” Sahih al-Bukhari 6388
13. Zikrii Yeroo Geejjiba kan akka konkolaataa Yabbatanii
سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُۥ مُقۡرِنِينَ١٣ وَإِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ﴾١٤﴿
Subhaanallazi sakhkhara lanaa haazaa wa maa kunnaa lahuu muqriniin. Wa innaa ilaa Rabbinaa lamunqalibuun
“Inni kana nuuf laaffise qulqullaa’e; nuti isa danda’oo hin turre. Nuti gara Gooftaa keenyaa deebi’oodha.” Suuratu Az-Zukhruuf 43:13-14
14.Du’aayi nama shirkii irraa sodaate
((اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أُشْرِكَ بِكَ وَأَنَا أَعْلَمُ، وَأَسْتَغْفِرُكَ لِمَا لاَ أَعْلَمُ))
Allaahumma innii a’uuzu bika an ushrika bika wa ana a’alamu wa astaghfiruka limaa laa a’alamu.
Yaa Rabbi ani osoon beekuu sitti qindeessuu irraa Sittin maganfadha. Waan hin beekneef immoo araaraman Si kadha.” Ahmadtu gabaase. Albaaniin Sahiih Aljaami’iin keessatti sahiiha godheera.
Hiika jechoota muraasa- ushrika bika-sitti qindeessu, wa ana a’alamu-ani osoo beeku, astaghfiruka-araarama Si kadha, li- (-f), maa-waan, laa a’alamu- hin beekne
15.Araaramaa Kadhachuu fi Tawbachuu
((أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ))
Astaghfirullah wa-atuubu ileyh
Araaraman Rabbiin kadha. Badii irraas gara Isaattin deebi’a.” (Guyyaatti si’a dhibba jedhe) (Sahiih Al-Bukhaari fi Sahiih Muslim)
Jechoota armaan olii Kanaan mee arraba keenya leenjisuuf haa tattaafannu.
Ergamaan Rabbii (SAW) ni jedhan:
“Yaa namoota! Gara Rabbii tawbadhaa, dhugumatti ani guyyatti si’a dhibba gara Isaatti tawbadha (deebi’a).” Sahih Muslim 2702
Kitaaba wabii
Hisnul_muslim Hiikan gara Afaan Oromoo: Gaalii Abbaaboor Abbaaguumaa


text:
Hattuu kophee miila mirgaa qofa hate
Finfinnee, Hagayya 29,2010(FBC)- Ameerikaa kutaa bulchiinsa Varjiiniyaatti hattuun suuqii cabsuun kophee miila mirgaa qofa hate bahe jedha odeeffannoon.
Hattichi maalif akka kophee miila mirgaa qofa akka hate wanti hime jiraachuu dhabus daddaffiin hate miliquuf ariitti keessa ta’uu danda’a jedhameera.
Kophee miila mirgaa 13 kan hate yoo ta’u, abbaan suuqii gochichi nama dinqisiisa jedhee jira.
Hattuun kun kophee cimdii fi huccuu biroo suuqii keessatti argaman osoo fudhachuu danda’uu maalif kophee qeenxee qofarratti akka xiyyeeffate wanti beekkame hin jiru.
Poolisiin kaameraa iccitii waraabde fayyadamuun hatticha seera jala oolchuf socha’aa jira.
Haa ta’u malee hattuun kun yeroo yakka kana raawwachaa turetti fuula isaa waan haguugef adda baasuf rakkisaadha jedhame.
Madda: upi.com


text:
Akka itti gaafatamaan Biiroo Barannoota Oromiyaa Dr.Tolaa Bariisoo jedhetti wal dhaba kanaan ganna lamaan dabran manneen barnootaa sadarkaaa 1-12 godina Oromiyaa keesaa cufamee, saamamee ykn caaccabe.
Kana keesaa tokko Baalee jedha Dr.Tolaan. Akka warrii Baalee dubbifne jedhetti lolii Liyuu Poolsi Baalee aanaa Saawwenaatii nama hedduu baqachiisee manneen baranootaatii fi ka akimiilleen cufsiise.
Fulaan manneen barnootaa sadarkaa tokkeessoo keessaa cufaman jedhan tokko olloota Burqaa-Dharroo, Qillisaatii fi Jaarraa-Abbayyaa.
Warrii Qillisaa dubbifne Baalee keessaa manneen barnootaa afuritti tanaan cufamee jedha.
Akka jarii Baalee dubbimne jedhetti gandoota Sawweennaa fi olloota isaa keesaa nama kuma 10 caalutti baqate.
Dubbii tana warra lafa bulchu irrallee qulqulleeffahcuuf jennee itti dedeebinee dadhamne.
Namii Qillisaa dubbinfne ammoo ka ufiifuu achii baqatee bahe nama 400 tahu Qillisaa qofa keesaa baqachuu hin ooluu tanaan manneen barannootaa kuta 1-5 lamatti cufame jedha.
Qillsisaan akka warrii lafaa jedhetti duruu handhuraa Oromooti.
“Kanumaaf abbootiin teenna Qillisaa eela eela raayaa wayi qillftuu haadha saayyaa jedhanii weellisan,” jedha.
Walumattuu godina Baalee keesaa manneen barannootaa haga shani tahanitti waldhaba kanaan cufame jedhan.
Godinii Oromiyaa lola Liyuu Poolisiif jedhanii keessatti barachuu dadhaban kana keesaa ijoollee kuma hedduutti barnoota dhabe.
Ijoolleen kuta 10 fi 12 dhiyoo qormaata biyyoolessaa fudhattee ya irraa baate Ijoolleen kutaa 8 dhiyoottuu fudhatti.
Ijoolleen tun lola kanaafuu guddoollee hin baranne taatullee namii tanaa jedhee qormaatii biyyoolessa dabre akka jecha Dr.Tolaatti waan hedduu miti.
Taatullee Mooyaletti ijoolleen adoo barumsa dansaa hin argatin qormaata fudhatan.Ministiri barnootaa akka guyyaa qormaataa duratti hiissaniif jedhullee akka jecha Dr.Tolaatti maatiin ijoollee ammoo akka ilmaan isaanii barachuullee baatan qormaata fudhatan fedhanii fudahciisan.
Godinii Oromiyaa shan waldhaba daangaa Oromiyaatiif jedhanii barumsa dhaban kun lafuma duruu ykn waraanaa ykn ammoo bonaaf jedhanii ijoolleen barumsa dhabdu.
Godinii Booranaa aanaa 14 qabu kun yuniverstii dhiisii koollejjiiyyuu hin qabu. Yuniverstiin Booranaa ta jaaruuf dhagaa yayyabaa dhaabanilleen haga jalqaban jedhanii ji’a hedduu turte.
Koolleejjii horsiisee bulaa takkitti Yaaballotti jaaran jedhanillee eegii ganna dabre ijoolleen galmoofteen duubatti hin taane jedhanii dhiisan. Akka jecha Dr.Tolaatti ammoo Kaabineen Oromiyaa kora torbaan dhufuutti fala kennitiif.


text: Waxabajjii 10,2017/ Shirri Wayyaaneen Tartiiba Qubee jijjiiruu jettee asiin baate. Wayyaanefii Ergamtuu Tigree OPDO rifaatuu guddaa keessa galchuun godinaalee hundatti ummata yaaftee qubeen hin jijjiiramne hin jijjiiramus jettee ololaa jiraachuun dhagayamaa jira.Bifuma kanaan Godina Arsii Aanaa Amiinyaattis maatii Barattootaa walitti qabdee Qubeen jijjiirame jechuun Kan Biyya keessaa fi Alaa hafarfamaa jiru kijiba kanaafuu ummanni keenya Oduu akkasiitif gurra hin kenninaa jettee itti kijibaa jiraachuu maddeen Oduu keenya Aanaa Amiinyaa irraa nuuf gabaasanii jiru


text:
Hojiilee Hojjataman - Fedhii qoteebulaan Naannoo magaalaa teenyaarraa barbaadu qorachuun adda baasuu. Rakkoolee gurguddoo magaalaan tun qabduu keessaa: Bara keessa galii man qopheessaa qarshii 3, guuruuf karoorfamee qarshiin 4, Galma 3 Tajaajila Ummataatiif lafa godhisisuudhaan qajeelfamni Raawwii, Labsii fi danbiin mootummaan bahe hojiira ni oola. Hojii Hojatamu ni Jalqaba. Galma 1 Maneen magaalaa Awwadaay ragaa seera qabatee fi kadistarri hojjatamee arguudha - Manen Magaalaa lakkofsa mana qabu arguudha. Kutaa 1 2- Haala Waliigalaa 2.
Hordoffiin itti fufinsa qabu jiraachuu.
Karoora Muktar Kan Bara 2003
Duudhaa, dandeettii fi haala aadaa D. Qunnamtii qama biraa wajjin - Fayyadamaa Wajjin - Biroo Naannoo fi jiddugalaa wajjin - Biroolee godinaa fi aanaa wajji - Dhaabbiilee gargaarsaa wajjin kanneen biro D. Sagantaa Hirmaanna Ummataa Kayyoo 1 Jiraattonni Magaalaa teenyaa Misoomaa fi Bulchiinsa gaarii mirkaneessuu keessatti akka caalmaan guddatee fi misooma fi Bulchinsa gaarii kanarraa fayyadamoo taasisuu dha. Karaa biraatiin waldayni hawaasa adda addaa cimee jiraachuu dhabuu fi koreewwan adda addaa sadarkaa Araddaatti ijaaramaniifi ijaarsi garee misoomaa cimee karooraan hoogganamuu hin dandeenye. Gabatee Piroojaktii bara eegalamanii osoo hin xumuramin gara bara dabruu dandayan agarsiisu Lakk Gosa piroojaktii Karoora bara Faay ,


text:
Odeeffannoon humna waraanaa akka ibsutti, humni waraanaa sadarkaa jeneraalotaa gadii jiran qaceelfama jeneraal Saamooraa Yuunis qindoomina jeneraalota 8tiin geggeeysaa jiru fudhacuuf fedha qabaachaa akka hin jirre himameera. Ajajaoonni humna waraana gadii jiran jijjarama dhufaa jiru waan deeggaraniif ajaja jeneraalonni gubbaa itti kennan didaa akka jiran ibsameera. Muummeen Miniateeraa Dr. Abyi Ahmad jijjiirama deemaa jiru yo caasaa humna waraanaa keeysatti hin ...Read More »
Pirezidaantiin Afriikaa Kibbaa siriil Raamafoosaan walakkaa miindaasaanii Tola Ooltummaa Mandeellaaf akka arjooman beeksisan
Murteen Obbo Raamafoosaa taassisan kun tujaaronni biyyattii deggersa maallaqaa gochuun ijaarsa biyyaa keessatti ga’eesaanii akka gumaachan akka onnachiises beekame. Maallaqni Doolaara Ameerikaa kuma 130 Obbo Raamafoosaan arjooman kun harka dhaabbata gargaarsa Neelsan Mandeellaa Faawundeeshin jedhamu kan galu ta’a. Pirezidaant Raamafoosaan maallaqa Doolaara Ameerkaa miiliyoona 450 qabaachuudhaan tujaarota biyyattii keessatti ramadamu. Qeeqxonni Obbo Raamafoosaa garuu warra harka qalleeyyii qoollifatu jechuun komatu, ...Read More »
Biyyiti Ameerikaa mare biyya Kooriyaa Kaabaa wajjiin godhuuf karoorfame haquun barame.
Biyyiti Kooriyaa Kaabaa dhimma Niwkuleeraa irratti dhiibbaa Ameerikaan irra keessuun kan wal-qabateen, wal-ga’iin Peresedaant Tiraamp wajjiin Kooriyaan Kaabaa qindeeyfatte ture akka haquu dandeeysu torbee kana keeysa hubachiifteera. Haaluma kanaan wal-ga’iin akka lakkoofsa Faranjootaa Waxabajjii 12 Siingaapoor keessatti Peresedaantii Ameerika fii Kooriyaa Kaabaa giddutti ni ta’a jedhamee eegamaa ture kan oduu ijoo adunyaa ture haqamee jira. Mare seena qabeeysa biyyoota lameenii ...Read More »
Jilli Marii Adda Dimokratawa Oromoo Guyyaa Roobii Booru Finfinnee Galuun isaanii beekkame.
Jilli garee marii Adda Demokraasummaa Oromoo(ADO) guyyaa Roobii booru Finfinnee kan galu ta’uu Waajjirri Dhimmoota Koominikeeshinii Federaalaa ibsuu Televiziyoonni Fanaa Brood kaastii ibseera.. Hooggantoonni Adda Dimokraatawa Oromoo (ADO) hoogantoota Adda Bilisummaa Oromoo duraanii warra gaafa Chaartara Mootummaa cee’omsaa keessa ba’anii turan dabaltee magaala Finfinnee ni galu jedhameeti eegama. Jila marii Adda Dimokraatwa Oromoo kana irratti Obboo Leencoo Lataa, Obboo Leencoo ...Read More »
Lolii Babaldhiifannaa lafa Ummata Wallo Aanaa Baatee irrat Hidhatoota Affariin Baname guyyaa Hardhaas cimee itti fufeera.
Weerarri Poolisoota humna addaa Naannoo Affaar waggaa tokkoo oliif daaangaalee Oromiyaa weeraraa turan guyyaa kaleessaa Aanaa Baatee weeraruun himame . Godina Walloo Aanaa baatee bakka Burqaa jedhamutti waraanni humna addaa naannoo Affaar meeshaalee gurguddoo hidhachuun Aanicha weeraruu jiraattoonni himan. Lolii kun guyyaa hardhas hidhatoota Affariin kalattii 4 kan gegeefamma jiru tahu jrattonni dirree lolaa irraa qooda fudhachaa jiran ibsuun, lola ...Read More »
Jeneraalonni Adda Bilisa Baasaa Tigraay Jaarsoolee Bulchinsa Naannoo Soomaalee Iyyannaff Finfinnee Jiran Doorsisaa Jiraachuun Beekame.
Jaarsooleen bulchinsa naannoo soomaalee 150 ta’an rakkoolee naannoo irra ga’aa jiru irratti iyyannaa dhageessisuuf erga magaalaa Finfinnee seenan ji’a darbanii jiru. Jaarsoolen waajjiraa muummee ministeeraa deddeebi’anii dhaqaniis, hanga ammaa waajjiraa Dr. Abiy Ahmad qunnamuu hin dandeeny akkasumaas, qaamni mootummaa sirnaan isaan dubbise tokko hin jiru jedhama. Akka oduun ESAT dhaqqabeetti jaarsooleen bulchinsa Soomaalee haalota soda nageenyaa keessa akka jiran himamaa ...Read More »
Pireezdaantiin Buruundii Hanga Bara 2034-tti Angoorra Akka Turan Murtaa’e.
Lammiwwan Burundii sagalee kennnaniin heera biyyattii fooyyessuun, akka prezidaant Pierre Nkurunziza hanga bara 2034-tti taayitaa irra turuu danda’an seera eyyamu sagalee kennuun mirkaneesaniiru. Koomishinniin filannoo Burundii, guyyaa Wiixataa akka beeksisetti, uummata biyyattii miliyoona 4.7 sagalee kenne keessaa dhibbantaan toorbaatamii sadii, akka heera biyyattii keessatti jijjiiramni yeroon muudama presedaantii biyyaa bara 5 ture haga muudama bara 7tti akka geeddaramu deggaruu ibsaniiru. ...Read More »
Atleetonni Dorgommii Spoortiif Biyya Austraaliyaa Dhaqan 200 Biyyoota Gara Garaa Irraa Ta’an Koola Goltummaa Gaafatan.
Atleetonni ji’a Ebla wal-dorgommii spoortii Koman Welziif biyya Awustraaliyaa dhaqanii turan 200 oli biyya irraa dhufanitti yo deebi’an ta’e rakkoon nurra ga’a jechuun koola goltummaa buyya Awustraaliyaa gaafataniiru. Wal-dorgommii Ispoortii tan biyya Biritaaniyaa fii biyyoota Birittaniyaan gabroomfatanitti geggeeyfamtu irraa qooda fudhachuuf biyya Awustraaliyaa seenan kuma 8 keeysaa atleetonni 205 ta’an koola goltummaa gaafataniiru. Atleetonni 50 ga’an kanneen eyyamni yeroon itti ...Read More »
Lammiin Oromoo qe’ee jireenyaa isanii keessaa buqqaasifamani godinaa Haragee bahaa Hammareysaa fii Dadar akkasumaas godinaa Baalee jiran komii dhiheessaa jiran..
Lammiileen Oromoo shira Wayyaaneefi bulchinsa naannoo Soomaaleetin qa’eefi qabeenya isaaniirraa buqqifamuun yeroof kaampiilee bulchinsa godina Harargee bahaa dadarii fii Hammareeysa akkasumaas Godinaa Baalee Gindhiir itti arkaman rakkoo keessa jiraachuu himamaa jira. Keessattuu qubattoonni ji’a 9 dura yeroof magaalaa Dadar qubsiifaman rakkoo nyaataafi dhugaatii akkasuma tajaajila gahaa dhabuu komachurratti arkaman. Qubattoonni Dadar qubsiifaman lammiilee Oromoo warra deegarsa isaaniif godhaa turan galatoofachuun, ...Read More »
Saa’ud Arabiyaan Hidhamtoota lammiilee Itiyoophiyaa hiikuuf akka murteessite beekame.
Mootummaan Saawudii lammiilee Itoophiyaa mana hidhaatti argaman gadhiisuuf qophaa’oodha jedhe. Waajjirri Dhimmoota Komunikeeshinii motummaa federaalaa Itoophiyaa akka beeksisaniitti, mootummaan Saawudii lammiilee Itoophiyaa to’annaa jala oolche hedduu gadhiisuudhaaf qophaa’aadha jechuun ibsee jira. . Ministeerri Muummee Dr Abiy Ahimad afeerraa mootii Saawudii Salmaan Biin Abdulaziiziin taassifameen wayita ammaa kanatti daawwannaa irra jiru. Ragaaleen akka mul’isanitti, lammiileen Itoophiyaa kuma 100 ol ta’an heyyama ...Read More »


text:
Icciitenya(security) Eenyummaa Facebook keessanii eeggachuuf tartiiba kanaa gadii hordofaa…. OROMO ICT
Icciitenya(security) Eenyummaa Facebook keessanii eeggachuuf tartiiba kanaa gadii hordofaa………………. OROMO ICT
Icciitenya(security) Eenyummaa Facebook keessanii eeggachuuf tartiiba kanaa gadii hordofaa:
1.Ergaan na beeksisii akka isiniif kennamu godhaa(enable login notification)… Kunimmoo yeroo eenyummeessaan keessan iddoo(locatio), Koomputara/Mobile Haaraa irraa banamu akka bifa ergaa gabaabaatiin Bilbila ykn email keessan irratti isin beeksisuuf kan oolu yommuu ta’u Namni Eenyummeessaa keessan hatuuf deemus yoo jiraate lakkoofsa icciitii isiniif ergame sana malee seenuu hin danda’u waan ta’eef..Kanaafuu yeroo san namni akka fb keessan seenuf yaala jiru ni hubattanii #Jecha Darbii(password) keessan jijjiirachuu qabdu!
karaa itti enable notification gootanis:
Go to Home -> Account Settings -> Security ->Login Notification
2.yeroo hunda #Activesessions eenyummeessaa keessanii hordofuu qabdu.. Kunimmoo Eenyummeessaan keessan iddoo(location), Komputera/Mobile(device), Yoom akka banamee jiru nutti agarsiisa. Haala kanaan yoo iddoo nu hin banin irraa ykn koomputara/Mobile nuti hin fayyadamin irraa banaa(Active) ta’uu agarre tarkaanfii kanaa gadii fudhachuu qabna.
- a) Kan iddoo Haaraatti baname(Active) jedhu sana cuqaasuun #endsession gochuu qabna.
- b) Yerosuma #JechaDarbii(Password) keenyas jijjiiruu qabna.
akkaataa ittiin active session check gonus,
Go to Home -> Account Settings -> Security -> Active Sessions.
3.Secure Browsing..godhunis caalatti fb kenya
eeguf gaaridha…akkatan itti goonus
Go to Home-> Account Settings -> Security ->Secure Browsing.
OROMO ICT [sgmb id=”1″]


text:
Sochiin diddaa gabrumma naannoo Oromiyaa addaddaa keessatti akkuma oo’ee itti fuftetti. Ummanni godina Arsii Lixaa magaalota Shaashamannee, Ajjee, Siraaroo, Shaallaa, Abaaroo fi Kofalee guyyoota darbaniif daanditti bayee mirga isaaf gootummaa falmataa jira. Hanga har’aatti dhukaasni Agaaziin ummata irratti banu Shaashamannee fi magaalota naannoo isii dirree woraanaa fakkeesseerra. Ummatta nagaye jedhee ka’e humni woraanaa bobba’e hin jilbiiffachiiifne; sagaleen rasaasaa fi doorsisaan hin bittinsine.
Godina Arsii Lixaatti ummanni humna isaan ukkaamsuudhaaf bobba’e irratti tankarfii fudhateen humna federaalaa afur hujiin ala godhuun gabaafameera. Tankaarfiin ummataa kanaratti hin daangeffamne:Woraana hanga funyaaniitti hidhate afoo gootummaan dhaabachuudhaan hidhamotoota yeroo dheeraadhaaf mana hidhaatti shamaa turaan heddus gadi lakkissiisuu danda’aniiru. Buufata humna woraanaattis ummanni ibiddaan gara daaeaatti geeddaruudhaan Agaazii dirree irratti habniseera. Daandii Shaashamannee fi Roobeen wolqunnamsiisu; akkasumas Shaashamannee fi Ajee, Siraaroo fi Shaallaa geessus cufuudhaan sochii woraana mootummaa danquun danda’ameera.
Gochi gootummaa kuni hundi gatii malee waan dhufee miti. Tankaarfii gara jabeenyaa humnii Agaazii fi Federaalaa ummata irratti fudhateen jiraattonni lubbuu dhabaniiru.
Naannoo Harargee, Guraawwaa fi Kurfaa Calleettis fincilli diddaa gabrummaa cimaan geggeeffameera. Akkuma baratame, humni badii fi gara jabeenyaa, ijoollee fi manguddoo irratti osoo hin hafin tankaarfii fudhateen namoota heddu du’aaf saaxileera.
Wollagga, Amuruttis sochiin ummataa mootummaa abbaa irree sochoosaa ooluun himameera.
Hiriira Arsii Lixaatti geggeeffame, kessummaayyuu isa Ajjee, mootummaan wolitti bu’iinsa ummataa fakkeesuudhaaf olola bal’aa adeemsisaa jira. Akka ummata naannichaa irraa qulqulleeffachuun danda’ameetti sochiin taasifame wolitti buu’iinsa amantaa fi sabummaatiinis wolitti hidhatiinsa tokko akka hin qabne baruun danda’ameera. Gaafii ummataa xiqqeessuu fi xureessuuf mootummaan yeroo addaddaatti tooftaa maqabaleessaatti, amantaa fi sabummaan wolqooduutti hidhuu, dhimma baya.


text:
Jiilli Pireezidaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbo Lammaa Magarsaan fi Ministeera Dhimma Alaa Dr Warqineh Gabayyoon durfamu, jila Adda Bilisummaa Oromoo Obbo Daawud Ibsaan hoogganamu wajjiin walga’anii mari’achuuf har’a Asmaraatti imalanii jiran.
Mariin sun har’a jalqabama, jedhamee akka eegamu ka dubbatan – maddeen oduu mootummaa Itiyoophiyaa, jilli hooggana ol’aanaa Itiyoophiyaa kun, hoogganaa ABO – Obbo Daawud Ibsaa wajjiin walga’ee akka mari’atu kan eegamu tahuus beeksisee jira.
Prezidaantiin bulchiisa naannoo Oromiyaa – Obbo Lammaa Magarsaa fi Ministarri Dhimma-alaa Itiyoophiyaa – Dr. Warqineh Gabayyoo, akkasumas, jilli isaan hooggananii imalan, har’a ganama, sirree xayyaaraa sadarkaa Addunyaa Asmaraa ennaa qubatanitti, ministara dhima-alaa Ertiraa – Usmaan Saaleh fi aangawoota biyyattii ol’aanoodhaan simatamuun isaaniis gabaasamee jira.
Obbo Lammaa Magarsaa fi Dr. Warqineh gabayyoon jillii hoogganamu har’a gama gara Ertiraatti imaluu isaa ka beeksisan – itti-gaafatamaa Waajira Dhimmoota Koomiyunikeeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa – Dr. Nagarii Leencoo ti, jedhu – meddeen oduu mootummaa.
Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa - Dr. Abiyyi Ahimed, dhiheenya, yeroo as Yunaayitid Iteetis dhufanii turanitti, magaalaa Miniyaapolis keessatti marii uummata waliin geggeessan irratti, dhimma araaraa kana ilaalchisee gaaffii uummata irraa dhihaateef ennaa deebii kennanitti, hayyu-duree Adda Bilisummaa Oromoo – Obbo Daawud Ibsaa wajjiin wal arganii dubbachuu isaanii fi marii itti aanuuf beellama qabachuu isaanii himanii, sanaafis, torban amma keessa jirru keessa, jilli mootummaa isaanii gara Asmaraatti kan imalu tahuu beeksisanii turan.


text:
Hagayya 07, 2017 | Gabaasa Qeerroo
Badii fi yakka tokko malee Sabboontota Ilmaan Oromoo Matakkal (Dangab) irra guuree mana hidhaa Maayikelaawiitti ji`a ja`aa(6) oliif mana dukkanaa keessaatti reebichaa fi doorsisa addaa Adaan nerga Iltaamsaa turee Hagayya 2/2017 Mana Murtii Liidataa jedhamutti Namoota 11 Harkaa fi miila isaani walitti sakaaluun mana murtiitti dhiyeessee jira.
Hidhamtootni Oromoo kun Galmee Obbo Habtaamuu Bayyanaa Amantee Jalatti kan himatamanii fi maqaan isaanii tarreeffame akkuma armaan gadii kana dha.
Hidhamtoota kana keessaa maatiin mana tokko irraa hanga nama 3-fi 2 tuu wal duukaa hidhamanii jiru. Rakkachaa jiru. Sabboontotni ilmaan Oromoo kun baddii fi yakka tokko malee Sababa Oromummaa isaanii fi Dhimma saba isaanii Keessattuu, Gaaffii Mirgaa Ummatni Oromoo Matakkal gaafachaa jiruu fi rakkoo Ummata Oromoo Matakkal irra gaa`ee jiruu fi midhaa isaan keessa jiran waan ibsanii fi Rakkoo kanaaf mootummaa Wayyaanee furmaata gaafatanii fi gaaffii kana dhiyeessaniif, Akka Yakkatti isaan fudhatee Mootummaan wayyaanee /TPLF Sabboontota kana Adamsuun bakka mana jireenyaa fi bakka hojii isaaniirraa adamsamanii qabaamuun Hidhaman. Ji`a 6 oliif mana Hidhaa Maayikelaawii keessatti Reebbicha addaa addaa fi Korreentiin Waxaluun miidhaan garaagaraa qaamaa fi qalbii isaanirratti raawwatamaa akka ture mana murtii yeroo dhiyaatanitti madaa qaama isaanii fi Godaannisa qaama isaaniirra jiru Ragaaf Dhaddacha Liidtaaa Dhiyaatanirratti Qaama isaanii agarsiisaniiru.
- Obbo Habtaamuu Bayyanaa Manatee
- Obbo Kaffaalee Nigaatuu Baddeessoo
- Obbo Gonfaa Makuraa Amantee
- Obbo Caalii Yaadataa Bulchaa
- Obbo Bilisummaa Fiqaaduu Taaddasaa
- Obbo Shaanqoo Abbushaa Fayyisaa
- Obbo Ol anaa Baayyisaa Galmeessaa
- Obbo Billisaa Bayyanaa Amantee
- Obbo Tasfaayee Abbabaa Gannatii
- Obbo Waaqtolee hayiluu Tufaa
- Obbo Fiqiruu Zallaqaa Wiirtii
Hidhamtoota kana keessaa Obbo Kafafalee Nigaatuu Baddeessoo Reebichaa akka hamaatti Maayikelaawii keessatti isa irra ga`een Lafeen Cinaacha isaa akka Cabee fi yeroo ammaas Akka Afuura baafachu hin dandeenyee fi miidhamni guddaan akka isa irra ga`ee jiru Dhaddachatti himateera. Haata`u malee, Sirni Mootummaa Wayyaanee kan Ofiin qabee ofiin hidhuu fi Ofumaa murteessu waan ta`eef ilmaan Oromoo irratti Murtii du`aa dabarsuu fi hidhaa bara dheeraa murteessuu malee kan Oromoof rifatu ta`ee hin argamne. Maatiin hidhamtoota kanaa rakkoo maatii keenya irra ga`e, kun kan saba Oromoo hunda irra gaa`aa fi dhaqqabaa jiru waan ta`eef sabni Oromoo Waayee hidhamtoota Oromoo kanan callisee ilaaluu hin qabu.
Haqaa fi dhugaa Saba Oromoo hidhaa fi ajjeechaan ukkaamsuu hin danda`u.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Maatii Hidhamtoota Sabboontota Oromoo Matakkal( Dangab) irraa
Gama biraan Hagayya 6_2017 Lixa Shaggar, karra daandii wallaggaa geessu bakka bahumsaa fi galumsa konkoolaataa (keellaa) jedhamtee waamamtuutti lukkeeleen wayyaanee kan durii caalaa saamicha hamaa gaggeessaa jiraachuu qeerroo lixa shaggar addeessan.
Akkuma oromoon jeequmsi gabaa maraatuuf keessa tola jedhan, erga duulaa gabaa lagannaa garmalee dabaluu kafaltii gibiraa as sa’a tokkoon booda konkoolaataan gara lixa oromiyaa deemu akka sochuudhu hin dandeenye namoonni naannoo sana jiraatan ni addeessu, Konkoolaataan kamiyyuu waa fedhee achiin darbuu hin dandaadhu lukkeeleen tiraafikoota tadhan afur afuriin wal qooduun dabareen konkoolaataa dhaabsisani saamuu fi yoo isaan waan gaafatan kennuu didan sibiilaan tuttumaachuun ykn waan fedhame sana waraanuun ,yoo waan cabu tadhe cabsuu,kan dhangaladhu tadhe dhangalaasuun dalagaa dhala taasisaa jiraachuu, namoonni hacuucamni kun irra gahee fi jiraattonni naannoo sana himatan.
Waanti nama dhibu galgaala galgaala yeroo hundumaa konkoolaataa lixa oromiyaa deemtu kamuu darbuu akka hin dandeenyee fi konkoolaataa tilmaamaan dhibbaa (100)ol tadhan saamuuf toora galchanii akka dhaaban qeerroon naannoo sana gabaasan,kun immoo osooma jirra jirra jennuu gogaan gabaa nu bahe jette dullachi jedhan, kufaatii sirna nama nyaataa wayyaanee ofitti mirkaneessite hubatee qeerroo bakka jiruu qabsoo daran cimsuun,Sirna raafamaa jirtu kana ofirra gombiisu qabna jechuun qeerroon lixa shaggar dhaammatan, odeeffannoo biraa dudduubaan…


text:
Liyyuu Poolisiin Naannoo Somaalee Godina Harargee Bahaa Aanaa Cinaaksan keessatti ganama har’aa aradalee heddu weeraruun hawaasa nagayaa irratti dhukaasa banteen, namoonni heddu akka ajjeefamanii fi namoonni kudhanii ol tahan ammoo kan madaayan tahuu gabaasni arganne ni ibsa. Namootaa guyyaa har’aa aanaa cinaaqsan keessatti wareegaman jidduu: Huseen Aadam arddaa darbigaa irraa, Abdii Umar Ali, Muusaa Ahmad fi Farhaan Rashiid araddaa Qaliigaa irraa tahuun beekameera.
Weerarri Liyyuu poolisiin raawwattu dhiheenya kana aanicha keessatti babaldhataa kan dhufe yoo tahu, yeroo ammaa gandoota Qobboo, Odaa fi Ulaanula jedhaman keessaa humnaan qubatanii jiraattota dararaa kan jiran tahuun beekkameera.
Gama biraatiin ammoo Magaalaa Hararitti dargaggoonni Oromoo heddu rasaasa poolisoota naannoo Harariitiin kan rukutaman akka tahe gabaasni arganne ni mul’isa. Bulchiinsi mootummaa naannoo Hararii lafa Oromootaa abbootii lafaa irraa buqqisuun, qaamota biraatiif dabarsee kennuudhaaf yaalii godheen mormiin kan uumame tahuun beekameera.
Lammiileen Oromoo dhiibbaa Bulchiinsi naannoo Harar isaan irratti raawwatu mormuun mormii ganama har’aa magaalaa Harar keessatti kan geggessan yoo tahu, poolisoonni naannichaa dhukaasa bananiin dargaggoota heddu madeessanii jiru. Waraanni Makkalaakayaa naannicha jirus Aanaalee Fadiis irraa ummanni akka hin birmanneef daandii cufee akka ture gabaasni arganne ni mul’isa.


text:
Help:Contents/Fayyida Barrefamotta Bita
Jump to navigation Jump to search
- Fuula Dura - Kuni gara fuula dura oromo wikipediat isaan gessa.
- Community portal - Kuni gara fuula ergaa fayyadamtotta wikipedia hundaaf ba'etti isaan gessa. Yoo isaanis ergaa fayyadamtotta wikipedia hundaaf qabdan ta'ee bakka kanatti barresa, kan jiraan garuu hin ballesina.
- Gocha amma - Kuni fuula ammaf duwwa jiruu yoo ta'u, kan fayyadamus gocha amma adunyaa kessatti godhama jiruu katabuf nama qarqara. Barresuu jalqabu ni dandessu.
- Jijjirama Dhiho - Kuni jijjirama dhiho oromo wikipedia irratti tasifamee agarsisaa. Wa'ee kana ballinan ilalluf kana bani.
- Fuula Garagara - Kuni fuula odeffano garagara oromo wikipedia irratti argaman guyya guyyan jijjira agarsisu dha. Haa ta'u malee yoo irra dedebitanii kutta kana tuqxanii, odeffano garagara isaan agarsisa.
- Qarqarsa - Kuni wa'ee oromo wikipedia irratti isaan qarqara.
- Keena - Kuni barrefama wa'ee qarqarsa oromo wikipedian isaan irra barbadutti. Barresuu jalqabu ni dandessu.


text:
Bariituu Jaalataa Ahmad mana barnootaa Gaara Mul’ataatti ijaara jetti
Bariituu Jaalataa Ahmad, umriin 14, woldorgommii sadarkaa idiladdunyaatti barattoota gola 8 jiddutti geggeeffame injifatte. Injifannoon isiin gonfatte kan maatii isiifi hunda keenya boonsu. Gochi isii gaariin...
Dhimmoota kanniin irratti hojjadhaa; sammuun niqarooma, abshaalummaan nidabala
Sammuu qaraafi abshaala, isa IQ guddaa, qabaachuu kan hinfeene jira hinse'u. Garuu abshaalummaafi qaroomini sammuu waan akkasumatti hawwii qofaan argamu, bira gahamuu miti. Sammuu...
Maxxansaan Afaan agarsiisa kitaabaa magaalota heddu keessatti geggeessuuf
‘Afaan Campiagn’ sochiin kitaaba Afaan Oromoo qulqullinnaafi qabiyyee aadaa qaban ijoollee Oromoo biyya keessaafi biyyoota addunyaa biroo keessa jiraatan hunda biraan gayuu irratti xiyyeefate,...
Dhiha Aafrikaatti sababa Iboolaaf jecha ijoollee miliyoona 5tu barnoota irraa badan
Giinii, Laaybeeriyaa fi Seeraliyoon keessatti Iboolaan ijoolleen miliyoona 5 ol ta’an mana barumsaatii akka bahan taasisuu isaa gabaafame. Manni barnootaa fi waajjiroonni mootummaa daddarbiinsa...
Apps Barnoota Sad. 2ffaa Barattoonni akka Salphatti akka Qayyabatan Taasisan
Barnoonni gola keessatti barsiisaan isiniif laatu qajeelatti hinhubbanee? Heerregaa fi fiiziksiin isinitti hinjabaannee? ‘Bilbila qaroo’ qabduu? Intarneetitti dhimma baatuu? Deebiin keessan gaafilee kanniin...


text:
Odeessa dhiyoo : Oromiyaa kaassatti saamtonni kaleessa biyya saamaa turan akkuma baran se’anii kallattii garaagaraan saamuudhaaf halkanii fi guyyaa fiigaa kan jiran yoo ta’u; Eegumsa qeerroo fi hawaasa bal’aan godhamaa jiru deeggaramuun poolisoonni oromiyaas haamileedhaan hojii nageenya hawaasaa tiksuu fi kiraa sassabdota irratti xiyyeeffannoon hojjechaa jiru.Bu’uuruma kanaan daldalli seeraan alaa iddoowwan garaa garaatti saaxilamuun to’annaa jala oolaa jiru.Bifuma kanaan Godina Buunnoo Beddellee Aanaa Daaboo Haannaatti Ganda Liilloo Saaxoo bakka addaa iddoo eegumsaa (kellaa)77 jedhamutti gaafa guyyaa 07/03/2010 kan qabame yoo ta’u guyyaa har’aa kana immoo makkalaakayaa fi humni poolisii federaalaa dirqamaan fe’amee haa bahu ykn haa gadhiifamu jechuun uummata doorsisaa jiru.sukkaarri qabame kun konkolaataa midhaan fe’u tokko guutuudha.Taalgaan konkolaatichaa 70449 dha. Yeroo ammaa kana haalli jiru sodaachisaadha.Waan irra gahame odeeffannee kan dhiyeessinu ta’a. Obsaan nu eegaa.Gadaan gadaa bilisummaati.Qabsoon itti fufa injifannoon ni dhufa.
One response
-
Pingback: gabaasa-Godina Wallaggaa aanaa Buunnoo Beddellee irraa akka armaan gadiitti. – OROMIYAANWANOFITIABBAATUUEGATAA


text:
Paartiin Semaayaawii har’a waaree booda, tuta gaazzexeessotaa waameef ibsa isaa barreeffamaan dubbiseen, mootummaan ADWUI yokaan IHADEG, seenaa uumamee odeessamuun, shiraa fi jibbinsaan qabiyyeelee biyyattii jeequudhaan, Tokkummaa biyyaa diiguudhaan, jireenya nagaa lammiwwan biyyattii raasee jira – jechuudhaan himata.
“sirna addaan-qoqoodduu” ittiin jedhe kanas, isa dhumaatiif akka xumurri itti godhamuuf, qabsoon uummataa jalqabame akka itti fufu qooda gama isaa ka gumaachaa jiru tahuu dubbata. Itti fufuudhaanis, “tajaajiltoota sirnichaa” qaamota jedhu irraa qajeelfame kennameen, kutaalee biyyattii adda addaa keessatti gochaaleen farra-namoomaa ta’an raaw’atamanii jiran – jedha – Paartiin Semaayaawii ibsa baaseen. Itti-aanaa itti-gaafatamaan quunnamtii uummataa paartichaa – Obbo Tewoodiroos Habte-maariyaam barreeffamicha dubbisan keessatti, “Kana kan agarsiisu, ammaan dura godinaa Beench-maajii, Baddannoo, Hin quuftuu, Watar, Arsii, Jimmaa, Bunnoo, Geedoo, Somaalee-Itiyoophiyaa, Gujii fi naanoolee biyyattii ka biroo keessatti lammiwwan keenya irratti gochaan farra-namoomaa suukanneessaan raaw’atamee jira.
Naannoolee jiaataan irraa akka buqqa’an taasisuu dabalee miidhaan irratti raaw’atamee jira. Qabeenyaa fi mi’i isaanii manca’ee jira. Kanneen yeroo dhihoo keessatti argine, raaw’achiisummaa fi deggersa humnoota hidhataniin, akkasumas, maxxanoota sirnichaa ka biroodhaan kanneen miliyoona tokko tahanii naannoolee Somaalee Itiyoophiyaa, Moyyalee fi naannoolee ka biroo keessa jiraataa turan – dhalattoota Oromoo fi Somaalee irratti miidhaaleen raaw’ataman, gochaalee dhiheenya kanaa ti” jedhan.
Ajaja aangawoota mootummichaatiin, naannoolee ka biroo, akkaa naannoo Benishaangul Gumuz faatti dhalatoota Amaaraa irrattis miidhaaleen akka akanaa raaw’atamuu isaa dubbata – paartichi.
Miidhaan lammiwwan biyyattii irratti yoo hin dhaabamu tahe, aangawoonni mootummaa gochaa kana raaw’atanii fi raaw’achiisan ka seeratti hin dhihaanne yoo tahe, paartichi akka hiriira mormii waamus akekkachiisee jira.
Gabaasicha dhaggeeffadhaa