text:
Qabiyyeen yeroo dhumaa kan haaromfame May 20, 2022
Talaallin COVID-19 namoota umuriin isaanii waggaa 5 fi isaa ol ta'eef jira. Dargaggoonni umuriin isaanii 5 irraa kaasee hamma 17 ta'e talaallii Pfizer qofa argachuu malu. Yeroo kanatti namoota umuriin isaanii waggaa 18 gadi ta’eef talaalliin COVID-19 kan biraan hin eyyamamne.
Nagenyummaa & Bu'a Qabeessummaa Talaallii
Daa'ima keessan talaallii COVID-19 akka fudhatan gochuun kan armaa gadii godhuu danda'a:
- Balaa COVID-19 tin qabamuu hir'isuuf gargaara
- Yoo isaan COVID-19'n qabaman carraa sirriitti dhukkubsachuu isaaniii ni hir'isa
- Carraa hospitaala ciisuu isaanii ni hir'isa, akkasumas balaa COVID-19 dhan du'uu isaanii ni hir'isa.
- Gosa COVID-19 haaraatin akka hin qabamne isaan ittisuuf gargaara
- Hawaasa COVID-19'n akka hin qabamne eeggamanitti akka dabalamtan kan isin taasisu yoo ta'u, dhibichi akka hin tatamsaane godha
- Tata'imsina hawaasaa COVID-19 dhorkuu gargaaruf rakkoowwan qaamaan barachuu fi sochiiwwanii ni hir'isa
Yaaliwwan Kilinikaa
Daa'imman umurii 5-11
- Tilmaaman daa'imman umurii 5 hamma 11 ta'an 3,100 (Ingiliffa qofaan) yaaliiwwan kilinikaa keessatti talaallii COVID-19 Pfizer fudhataniiru. Qorannicha itti fufaa jiru keessatti miidhaawwan cinaa cimaa hoomtu hin argamne.
- Deebiiwwan dandeetti dhukkuba ittisuu daa'imman umurii 5 hamma 11 ta'anii kan namoota umurii 16 hamma 25 ta'anii wajjiin dorgomaa turan.
- Talaallichi daa'imman 5 hamma 11 ta'an irratti COVID-19 hir'isuu irratti gara 91% bu'a qabeessa ture.
Daa'imman umurii 12-15
- Hirmaattonni 2,260 umurii 12 hamma 15 ta'an (Ingiliffa qofaan) United States keessatti yaalii kilinikaa itti fufaa carraan gareetti ramadamuu, kan garee lamaatif galma'aniiru.
- Kanneen keessaa, hirmaattonni dardaroota ta'an 1,131 talaalicha fudhataniiru, akkasumas 1,129 saline placebo fudhataniiru. Hirmaattonni walakkaadhaa ol ta'an hamma qorichaa lammaaffatti aanee yoo xiqqaate ji'oota lamaaf nageenyummaadhaf hordofamaa turan.
Eeyyama Talaallii
Talaalliin Pfizer Emergency Use Authorization (EUA, Eeyyama Itti Fayyadama Hatattamaa), irratti hunda'uun ijoollee umurii 5-15 ta'aniif jira akkasumas umurii 16+ guutumaa guututti mirkana'eera.
EUAn Food and Drug Administration (FDA, Bulchiinsa Nyaata fi Qoricha) eeyyama guutuu qabachuu isaatin dura yeroo hatattamaatti omishni akka jiraatu ni eeyyama. Kaayyoon eeyyamni itti fayyadama hatattamaa xiinxala yeroo dheeraa deetaa dura namoonni talaalliwwan lubbuu baraaran akka argatan mirkaneessuudha. EUA madaallii deetaa kilinikaa baay'ee cimaa ta'e yeroo gabaabadhaf ammas ni gaafata.
EUA kan FDA dhan hayyamni kennameef kamiyyuu Centers for Disease Control and Prevention (CDC, Giddu Galawwan To'annoo fi Ittisa Dhukkubbiikan Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP, Koree Gorsituu Gochaawwan Talaallii) (Ingiliffa qofaan) fi Western States Scientific Safety Review Workgroup (Garee Hojii Madaallii Nageenyummaa Saayinsii Isteetiiwwan Lixaa)tin ni qoratama jechuudha.
Maatiiwwanii fi Guddiftootaf gaaffilee yeroo baay'ee gaafatama
- Waa'ee daa'imni kiyyaa COVID-19 tin qabamuu maalif yaada'uun narra jiraata?
-
Weerarri yeroo eegale irraa jalqabee, Yunaayitid Isteet keessatti daa'imman miliyoona 12 ol ta'an COVID-19 dhan qabamaniiru. Gosoonni COVID-19 haaraan gosa isa jalqabaa caalaa hamaadha akkasumas dargaggootatti dhibee fidu, dabalataanis dargaggoonni hospitaala seenanii wallaansa COVID-19 argatan akka gar-malee dabalan taasisa.
COVID-19 ga'eessota caalaa daa'imman keessatti yeroo baay'ee caalmatti salphaa ta'us, daa'imman ammas baay'ee dhukkubsachuu fi Hiriyoota fi maatii dandeettiin dhukkuba ittisuu isaanii dadhabaa ta'e ykn karoorawwan birootin saaxilamoo ta'anitti dabarsuu danda'u.
Daa'imman COVID-19 tin qabaman “COVID-19 dheeraa” ykn dadhabbii sammuu, dadhabbii, bowwuuwwan mataa, janja'uu fi hafuurri adda cituu dabalatee mallattoowan adda hin cinne saaxilamuu danda'u. Talaalliin daa'imman fayyaa kan qabanii fi nageenya isaanii eeguf talaallin mala hunda caalaa filatamaadha.
Daa'imman COVID-19 tin qabaman carraan saaxilama for Multisystem Inflammatory Syndrome (MIS-C, Mallattoo Dhukkubii Sirna baay'ee) (Ingiliffa qofaan) tif qaban guddaadhabalaa ulfaataa ta'u mala. MIS-C haala onnee, somba, kaleewwan, sammuu, googa, ijoota ykn qaamota mar'imman garaa dabalatee kutaawwan qaamaa garagaraa itti dhukkubsataniidha. Wanti MIS-C dhaf sababa ta'u ammallee beekamuu baatus, daa'imman baay'een MIS-C dhan qabaman COVID-19 qabu ykn nama COVID-19 tin qabame cinaa turan. MIS-C cimaa ta'uu danda'a, garuu daa'imman baay'een haala kanaan qabaman wal'aansa fayyaatin itti fooyya'eera.
- Talaallichi daa'imman mana barumsa oolma daa'immanii K-12 seenaniif ni barbaachisaa?
-
Department of Health (Qajeelcha Fayyaa) utuu hin taane, Washington State Board of Health (Boordiin Fayyaa Isteetii Waashingitan) ijoollee mana barnootaa K-12 keessa jiraniif ulaagaa talaallii fudhachuu qopheessuuf aangoo qaba Revised Code of Washington (RCW, Seerota Waashingitan Fooyya’an) 28A.210.140. Yeroo kanatti Talaallii COVID-19’f ulaagaan mana barnootaaf yookaan oolmaa daa’imaaf bahe hin jiru.
- Talaallichaaf kaffaluutu narraa eegamaa?
-
Lakkii. Daa'imni keessan baasii tokko malee talaallii ni argata. Mootummaan federaalaa gatii talaallii guutuu isaa ni kaffala.
Inshuraansii fayyaa kan mootummaa yookin dhuunfaa yoo qabaattan, dhiyeessan talallii keessan kaffaltii talaallii kennuutif isaan kaffalchiisuu mala. Inshuraansii hin qabdan yoo ta'e, mootummaan federaalaa talaallii keessan akka galmeessuu sagantaa dhiyeessichaaf kaffalu ni dhiyeessa.
Kaffaltii talaallii COVID-19 kennnuutif kiisii keessanii baasuu hin qabdan yookin dhiyeessaa keessan irraa nagahee kaffaltii fudhachuu hin qabdan. Kuni namoota inshuraansii dhuuunfaa qaban, Apple Health (Medicaid), qaban, Medicare qaban, inshuraansii hin qabne irratti hojiirra oola.
- Daa'imman irratti miidhaawwan cinaa COVID-19 baraman maal faadha?
-
Rakkoowwan fayyaa yoo daa'imman COVID-19 qabaman rakkoo miidhaawwan cinaa talaallii irra baay'ee caaluu.
Akkuma talaalliwwan biroo, miidhaawwan cinaa baramoon dhukkubbii irree, dadhabbii, mataa bowwoo fi dhukkubbii maashaa fa'i. Mallattooleen dhukkubaa kanneen yeroo baay'ee salphaa kan ta'aniidha.
Yaaliiwwan kilinikaa keessatti (Ingliffa qofaan) daa'imman caalmaatti miidhaawwan cinaa kan gabaasan hamma qorichaa jalqabaa booda caalaa hamma qorichaa lamaffaa booda. Miidhaawwan cinaa walumaagalatti ciminaan salphaa irraa hamma giddugaleessaa kan turan yommuu ta'u erga talaallii fudhatanii booda guyyoota lama keessatti mul'atu akkasumas baay'een isaanii guyyoota tokko hamma lamaa keessatti ni badu.
- Talaallii Pfizer keessatti qabiyyee maal faatu argama?
-
Qabiyyeewwan talaallii Pfizer keessatti argaman talaalliidhaf sirriitti kan baramaniidha. Talaalliichi qabiyyeewwan biroo kan akka coomaa, ashaboo fi sukaaraa kan qabiyyee si'ooftu eegan, qaama keessatti sirriitti akka hojjetu taasisanii fi talaalicha yeroo kuusaanii fi geeji'an eeguuf kan oolan wajjiin qabiyyee si'ooftuu mRNA of keessatti qabata.
Talaallin Pfizer seeliwwan namaa (seelii miciree dabalatee), vaayirasii COVID-19, latex, tursiistuu yookin oomishtoota foonii ykn gelatin dabalatee omisha haftee beeylada of keessaa hin qabu. Talaalliwwan hanqaaquu keessatti kan hin guddaannee fi oomishtoota hanqaaquu kamiyyuu of keessaa hin qabu.
Odeeffannoo dabalataa waa'ee qabiyyeewwanii argachuuf Gaaffi&Deebii; Marsariitii Children's Hospital of Philadelphia (Hospitaala Daa'immanii Filaadalfiyaa) (Ingiliffa qofaan) daawwadhaa.
- Daa'imni kiyya talaalli gosa kam fudhachuu danda'a?
-
Daa'imman umurii 5 hamma 17 jiraniif kan eeyyamamu talaallii COVID-19 Pfizer-BioNTech (Pfizer) qofa. Yeroo kanatti namoota umurii waggaa 18 gadiitiif talaalliin COVID-19 kan biraan hin eyyamamne.
- Daa'imni kiyya doozii dandeettii dhibee ittisuu dabalu isa/ishee ni barbaachisaa?
-
Yeroo amma kanatti, dooziiwwan humneessituu talaallii namoota umurii 5 fi isaa olii ta'an qofaaf gorfama. Namoonni umurii 17 fi isaa gadi ta'an doozii humneessituu talallii Pfizer qofa fudhachuu danda'u.
- Mucaan kiyya dooziiwwan meeqa barbaada/ddi?
-
Daa'imman hundi yoo xiqqaate dooziiwwan 2 akka fudhatan ni gorfamu. Dooziiwwan dabalataa waqtaawaa akka ta'aniitti akka ilaalaman gorfamuu danda'u.
- Daa'imman umuriin 5-11 isaanii ta'e doozii daa'immanii fudhatu, kunis hamma gosa ijoollee fi ga'eessaa irraa adda.
- Daa'imman umuriin isaanii 12-17 ta'e hamma qorichaa ijoollee fi ga'eessaf ulaagaa ni guutu.
Ijoolleen umriin isaanii waggaa 5 fi isaa olii kan dandeettii dhibee ittisuu haala giddugaleessa ykn cimaa ta’een miidhame qaban lilmoo doozii 2ffaa erga fudhatanii booda doozii jalqabaa dabalataa guyyoota 28 booda fudhachuu qabu; akkasumas ijoolleen umriin isaanii waggaa 5+ tahan doozii isa dhumaa erga fudhatanii baatiiwwan. Dooziwwan dabalataa gareewwan birootif gara fuulduraatti gorfamuu danda'u.
Maaloo namoota sirni ittisa dhukkubaa isaanii miidhamaa ta’e ilaalchisee qajeelfamoota Centers for Disease Control and Prevention (CDC, Jiddugalawwan Too'annoo fi Ittisa Dhibee) yokiin immoo marsaaratii DOH ilaalaa.
- Waa'ee talaallichaa irratti gaaffilee yoon qabaadhe eenyuuti haasa'uun qaba?
-
Ogeessa fayyaa daa'ima keesaaniitti ykn dhiyeessaa wal'aansaa amanamaatti haasa'aa, hojjattoota fayyaa hawaasatti haasa'aa ykn odeeffannoo www.CovidVaccineWA.org irratti dubbisaa.
- Talaallin umurii 5-11 tif ta'u talaallii 12+ dhaf ta'u wajjiin tokkoo?
-
Talalliin Pfizer-BioNTech umurii waggaa 5–11 jiraniif ta'u qabiyyeewwan talaalliitin tokko, garuu hamma qoricha xiqqoo kan hammaan tokko sadaffaa ta'eedha.
Oomishni ammaa kan ga'eessotaa fi ijoolleedhaf oolu daa'imman umurii 5-11 ta'an irratti fayyadamamuu hin qabu.
- Daa'ima kiyyaaf talaallii eessattan argachuu danda'a?
-
Isteetin Waashingtan daa'imman umuriin isaanii hamma 18 ta'aniif talaalliiwwan gorfaman hunda kaffaltii malee dhiyeessa. Ogeessi fayyaa daa'imaa keessanii ykn kilinikni idilee talaallii COVID-19 qabaachuu isaanii gaafadhaa.
Maatiiwwan kanaan dura dhiyeessaa tajaajila fayyaa hin qabne lakkoofsa bilbilaa Help Me Grow WA Hotline 1-800-322-2588 irratti bilbiluun yookaan gara ParentHelp123.org deemuun dhiyeessii tajaajila fayyaa, kilinika, yookaan qabeenyota fayyaa kan biraa argachuu danda’u. Tajaajilli kuni bilisa, akkasumas gargaarsi afaanii jira.
Dabalataan VaccineLocator.doh.wa.gov daawwachuun filtuu fayyadamtanii iddoowwan isinitti dhiyaatan kan talaallii ijoollee qaban argachuu dandeessu.
- Daa'imni kiyya talaalliiwwan biroo kan akka Flu jiran yeroo fudhatan talaallii COVID-19 fudhachuu ni danda'uu?
-
Eeyyee. Daa'imni keessan yeroo talaalliwwan biroo fudhatan talaallii COVID-19 fudhachuu ni danda'u.
Talaalliwwan mana baruumsaa dirqama ta'an (Ingliffaa qofaan) kan daa'ima keessanii yookin talaallii COVID-19 irraa adda baasun talaalliwwan gorfaman kanneen biroo beellamuun isini hin barbaachisu. Talaallii COVID-19 tif beellama qabachuun, daa'imni keessan talaalliwan gorfaman isaanii hunda akka fudhataniif carraa gaarii uuma.
- Talaalliin COVID-19 daa'imni kiyya eegumsa daa'imaa ykn kaampiiwwan daa'immanii irratti hirmaachuf ni barbaachisaa?
-
Washington State Board of Health (Ingliffaa qofaan) manneen barumsaatii fi eegumsa daa'imaatif talaalliiwwan kam faatu akka barbaachisan ni murteessa. Yeroo kanatti talaallin COVID-19 mana barumsaatif ykn eegumsa daa'imaatif barbaachisu hin jiru.
Kaampiiwwan daa'immaniitif, ulaagaaleen isaanii maal akka ta'e baruuf dhaabbata kaampicha hojjechiisuu irra mirkaneeffadhaa.


c: text/html

text:
Yeroo addaa addaatti waa bitudhaaf ni karorfanna, Bittaa milkaha tahee osoo raawwannees nuti tola garuu gafgafi akka nuti yaadne tahuu dhisee waan hin barbadin bitnee gara manati deebina, Mee maalif akka taheef furmaata waliin ilaalla.
Kan nuti irratti walin ilaallu bittaa naannoo meshaa teekinolojii bituu irratti taha jechudha. Baayyen kessan laptopi,printarii fi kan biralee hatahuu bituudhaaf gara mana gurgurtaa (suuqi) yommuu deemtan gaaffin biraandi kamtuu gaaridha , modeli kamtu gaaridha , haallu kamtu gaaridha , kamtu orjinaalidha ? kan jedhu isan kessatti umaama, egaa kana kan ofgafachuun isinirra jiru osoo bakka gurgurtaa hin gahiin tahuu qaba. Kana tahuudha yoo baate waan itti hin karorsin , waan kessaa isaa haalan hin beekne, gatii hamma yaadanitti gaditi ykn olitti baaftani deebitu. Kana qofaanis dhabbata miti gaabbi hin barbaachifnee kessa isin seensisa! Akka fakeenyatti waajira kessanniif pirantariin isin bittan ppm 5 dandaha yoo tahee kan waajjira kessaniif barbachisu garuu 50ppm yoo tahee, baayyinni hojetoota kessaniif dandeettin kessummessuu pirantarii isin bitanii wal hin simu yoo tahee qusanaaa baasif jecha hojiikessan si’ahina gaaritin akka inni hin deemne gootu.
Akkuma kana immoo baasi isin barbachisneef saaxilamunillee rakkoo isa biraadha jechudha, akka fakkenyaatti yoo kaafnee ilaalle hojin kessan ykn dhimmi isin laptoopi bituu barbadaniif “ Basic use “dhaaf yoo tahee kan isin bittan garuu “ Gaming Laptop “ dha yoo tahee, baasi isin baaftan hanga isin barbachisuu olidha jechudha, qarshii isin osoo baasun isinirraa hin egamiin baaftan laptopi hojii kessan waliin walsimu isiniif bitee akka dabalatati “ Backup drive , flash disk , bag “ warren kana isiniif bituu dandaha.
Furmaata
Qabxilee nuti akka furmatati isin gargaru jennee amanu kanneen armaan gadii fakkatu, isinis furmaatota kana hojirra olchuudhaan bittaa milkaa tahee akka isin rawwatan ni amana.
1ffaa : Rakkoo keenyaa adda baafnee hubachuu
Inni kuun seensa waan hundaati maalif akka meesha nuti bituudhaf yaadnee nu gargaaru adda baafnee hubachuun barbachisidha , rakkoo maali meshaa sanaan akka hiiktan beekun gaaridha.Akka fakeenyaatti laptoopi yoo fudhanne , bituu keenyaan dura laptoopi sana dhimmi maalif akka fayyadamnu beekun nurraa egama! Fakkeenyaaf yoo injineera artitektidha tatan laptopi isin bittan kan dhimmi dizayiinii addaa hojechuudhaaf olu yoo tahee gaaridha.
Laptoopi geemii addaa addaa ittin tapachuudhaf oolu yoo bituudhaaf yaaddan bal’ina iskiriini , GPU (Graphics processor unit) , RAM (Random Access Memory) HDD/SSD – Solid state drive , Battery life , Speaker , Joysticks kannen akkas akkasii ilaalcha keessa galchuun barbaachisadha. Akkuma kana dhimmi kamifuu yoo tahee suuta jedhani itti yaadun baayyee barbachisaadha.
2ffaa : Ogessa komputeera waliin mariyachuu yaada ofii gadi fagenyaan itti himuun filannoo birandiifi modeeli akka isinitti himuuf ogessa wajjin mariyachuun amala/barsifata gaaridha. Egaa akka fakkenyatti laptoopifi pirantarii yoo kaafnee haasofneellee meshaawan ICT hatahuu akkasumas ismaartfoonillee yootahee ogessa mariyachisuun gaaridha, dogogora ofiin hojechuu dandenyuu baayyee waan nu olchuuf jechudha.
3ffaa :- Bakka gurgurtaa MAF(Manufacturer Authorization Form) qabanii bituun bu’a gurguddaa inni qabuu kessaa meeshaa bittaniif (Warranty) waarantii argachuu dandessu, tajaajila suphaa meesha bittan kanaaf ni argatus jechudha.
MAF – Kan jennu kuun warra gurgurtaatif kan inni kennamu sadarkaa qulqulinaa egamuu maluu hundumaa yoo kan guutan tahee qofaadha. Waraqaan kun kan kennamuus qaama meesha sana omishurrati malee qaama biraa miti.
Bu’aa isaa maali ?
- Qarshiin kessan garmalees hin bahuu
- Meshaa haaraa bitattu
- Meeshaa fakkeffamee hojetamee (refurbished or copied) taheen hin gowomfamtan
- Tajaajila suphaa qaama gurgure irraa ni argatu
- Meeshaa sadarkaa qulqulinaa guute bitatu
- Tajaajila gurgurtaan booda kennamu ni argatu
- Rakkoo odeffaanno qisasefamuu isinitti hin fidu
- (Sized solution) furmaata sadarkaa hamma isaa egate ni argatu, kana jechuun meeshaa isin bittan dhima barbadameef sanaaf sirritti oola.
Akka waa irraa baratan ni amana isinis kana hiriyoota keessaniif firoota kessaniin gaaha, bittaa milkaaha tahee akka isaan rawwataniif gargara.
Bittaa rawwachuu irratti yoo gargarsa keenya barbadan nu baressaa ( Contact us )

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ayyaanni Cuuphaa guyyaa harraa hordoftoota amaantaa Ortoodoksiitiin sirnaa oo’aadhan kabajamee oole. Waldaan Dukoo Bu’ootaa, waldaan Oromiyaa kessatti tajaajila Afaan oromoo baballisuu irratti hojjatuu,Finfinnee keessatti kaleessa ayyaana jala bultii Kataraa, harras aayyana cuuphaa kabajame irratti hirmaateera.
Qindeesitoota Waldaa Duka Bu’ootaa keessaa tokko an ta’an, Fiqiruu Mulaatuu Tigist Gameetu dubbise, dhaggeeffadhaa.
“Yeroo jalqabaaf Taabota Maaramii Kiiloo 5 kabajuudhan Waldaa Duuka Bu'ootaa fi Gamtaan Tajaajiltoota Afuurawaa Afaan Oromoo faarfannaa Afaan Oromoo fi aadaa uffata uummata Oromootiin hanga Hurufa Boombii(Jaanmeedatti) hirmaachuu fi Seenaan kun baay'ee kan nama gammachiisudha,” jechuudhan gurmuun kun fulla feesbuukii irratti beeksiseera.


text:
Maqaan kun Namoota baayyeetiif Haaraa taatus uummata Magaalaa Awwadaayii fi keessattuu Barattoota Oromoo Yunversiitii Haramaayaa Barataniif maqaa yeroo mara Afaan keessaa hin dhibamne dha.”Paatroolii” jechuun Konkolaataa Waraanaa Sagalee fokkisaa fi nagaa nama dhawwatu kan of keessaa baaftuufi Barattoota Oromoo Yunversiitii Haramaayaa Barataniif Geejiba Reebichaa taatee waggaa hedduuf kan tajaajilte dha.Barataa Oromoo Mooraa keessaa Fudhatanii Reebuu gaafa fedhan yeroo mara Konkolaataa kanatu itti ergama.Konkolaataan Paatroolii jedhamtu kunis gaafa “dhaqnee Barataa Oromoo Mooraa keessaa fidannee dhufna” jedhan ni dhageessi fakkaata gaafas Dirreen wal ishee hin ga’u akka Jabbii Haadha Argattee quruphisti.Magaalaa Awwadaay keessa xurumbaa ishee Afuufaa Darbiti.uummati Magaalaa Awwadaayis Gaafa Sagalee Konkolaataa kanaa dhaga’an eessa akka isheen deemtu waan beekaniif Barattoota Oromoo Yunversiitii Haramaayaa Baratanitti “Geejibi Keessan dhufteetti dafaa Miliqaa..” jedhanii itti dhaamu.
Inni kaan haa hafu bara 2014 dhimma Maaster Pilaanii Finfinnee irratti yeroo Barattoonni Yunversiitii Haramaayaa Mormii dhageessisuu jalqabanitti Barattoota Tasgabbeessuuf garasitti kan ergame Obbo Abduleziiz Mohammad “Kottaa Gaaffii Barbaaddan na gaafadhaa” jedhee barattoota Goyyomsee erga walitti qabee booda “Gaaffiin keessan sirrii miti” jechuu dhaan Battalumatti Paatroolii Barattoonni argaaf jibbitu kana Lamaanitti Waraana guutee fidee akka isaan barattoota kana reeban ajaje.
Bara Darbe Barnootarraa qabamee mana hidhaa keessatti reebamee kan ajjeefame Barataa Alsan Hassen maqaan Masoo(Nick Name) isaa “Paatroolii” jedhama.Alsen Hassen Paatroolii kan jedhameef akka Konkolaataa kanaa sagalee fokkisaa qabaatee ykn Barattootaan akka Konkolaataa kanaa jibbameef miti.akkuma Barattoota Warra kaanii Konkolaataa kana irraa Jiila Guddaa waan qabuuf Sagalee konkolaataa kanaa gaafa dhaga’u ni birrata.Guyyaa tokko Osoo rafuu Hirriba keessaa “Paatroolii” jechuudhaan iyyee Utaalee ka’e.kanaaf jedhanii Hiriyoonni isaa “Paatroolii” jedhanii maqaa masoo Laataniif.
Guyyaa Har’aa Mormii Guddaa magaalota Baha Oromiyaa Harar Awwadaayi fi Haramaayaa irratti ka’een konkolaataan Barattoota Oromoof yaaddoo taatee jiraachaa turte kun Har’as akkuma kanaan duraa seetee Gammachuu dhaan uummata Oromoo Funaanuuf osoo gara Haramaayaatti Imaltuu uummata Magaalaa Awwadaayiin Sakaalamtee dhadhaa Abidda bu’e ta’uu dhaan Cileetti dabalamtee jirti!!


text:
Browsing Tag
Naannoo kibbaa
Naannoo Sabaa fi sab-lammoota Ummattoota Kibbaa godina Haadiyaa aanaa Shaashoogoo magaalaa Bonooshaatti sagantaan Da’awaa guddaan!-->…
Godina Hadiyyaatti hawaasni Muslimaa iddoo Qabrii fi Masjida itti ijaaratan…
Naannoo sabaa fi sablammoota ummata kibbaa godina Hadiyyaatti hawaasni Muslimaa Masjidaa fi manneen jireenyaa akka hin ijaaraanne!-->…
Gaaffii Godinni Ummata Silxee akka Naannoo tahuuf dhiyaate irratti Mariin…
Manni marii ummata godina Silxee Guraandhala 2,2012, gaaffii godinichi, Bulchiinsa naannoo Sabaa fi Sablammoota kibbaa jalaa akka…
Mana Marii Naannoo Kibbaa keessatti Bakka bu’ootni Ummata Zoonii Wolaayitaa…
Mana Marii Naannoo Kibbaa keessatti Bakka bu’ootni Zoonii Wolaaytaa 38 xalyaa Dhaabbilee Mootummaa Naannichaatiif galchaniin akka…
Godina Haadiyyaa magaalaa Borooshaatti barattoonni 89 ol sababa Jilbaaba…
Naannoo sabaa fi sablammoota ummata kibbaa godina Haadiyyaa, aanaa Shashaagootti, barattoonni shamarraan Muslimaa 89 ol tahan mana…
Manni Marii Godina Silxee, Gaaffii Ummanni Silxee Godinichi akka naannoo…
Manni marii godinichaa kora ariifachiisaa har’a gaggeesseen, gaaffii ummanni Silxee godinichi akka naannoo tahuuf dhiheesse…
Hiriirri mormii guddaan Naannoo Kibbaa Magaalaa Dillaatti gaggeeffame
Haleellaa Jum'aa torban dabre (halkan December 20) naannoo Amaaraa godina Goojjam magaalaa Mooxaatti raawwatameen Masjidni 4…
Naannoo Kibbaa Aanaa Addaa Kontaatti sigiga lafaa uumameen lubbuun nama 18…
Rooba cimaa halkan edaa Roobe hordofuun balaa sigiga lafaa uumameen hanga ammatti lubbuun nama 18 ol dabruu odeeyfannoon ni…
Walitti bu’iinsa Naannoo Kibbaatti uumame tureen namoonni 53 ol…
Gaaffii ummanni Sidaamaa naannoo tahuuf dhiheeffate hordofuun dhiheenya naannichatti jeequmsi ka'uun ni yaadatama. Walitti…
Mannii Maree Naannoo Kibbaa naannichi Komaand Postiin akka hogganamu…
Magaalaa Hawaasaa dabalatee Godinaalee fi aanaalee naannicha hunda keessatti too’annoon nageenyaa humna Federaalaa jalatti akka…


text:
Seenaa Warra Boollaa
Suuratu Al-Buruuj yommuu qaraanu seenaa tokko dhagayuun keenya hin oolu. Seenaa kana keessatti waa baay’ee hubanna. Isaan keessaa: 1)-Moottonni abbaa irraa akka gooftaatti of ilaalun namoonni akka isaan gabbaran (waaqefatan) barbaadu. Nama isaan hin gabbarre adabbii hamaa gara-jabeenyaan guuttame adabu. 2)-Shoora mucaan xiqqaan taphate. Mucaan xiqqaan kuni mootii kana gabbaruu diduun aango isaa ni sochoose. 3)- Rakkoon garmalee isaanitti haa baay’atuyyu malee mu’mintoonni iimaana isaanii irratti gadi dhaabbata. Magaazidhaan yommuu baqaqfaman, ibiddatti yommuu darbaman Islaama irraa duubatti hin deebine. Kuni hundi Islaama irratti gadi dhaabbachuuf fakkeenya guddaa namaaf ta’a. Mee seenaa warra boollaa haa ilaallu:
Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan:
“Namoota isinin duraa keessaa mootii tokkotu ture. Mootiin kuni saahira (nama sihrii (digimti) hojjatu) qabaa ture. Namtichi kuni yommuu dulloomu mootiidhaan akkana jedhe: ani dulloome jira. Kanaafu mucaa sihrii akka barsiisuuf natti ergi.” Mootichis mucaa itti erge. Yommuu karaa isaa keessa darbu raahiba (nama Rabbiin addatti bahe gabbaru) tokkotu ture. Mucaan kunis raahiba kana bira taa’e dubbii isaa dhageefate. Dubbiin isaas isa ajaa’ibsiise. Mucaan yommuu gara saahiraa deemu raahiba biraan darba. Isa biras taa’a. Yommuu gara saahira dhufu, saahirri isa tuma (reeba). Yommuu saahira biraa deebi’u, raahiba bira taa’uun dubbii isaa dhageefata. Yommuu warra isa bira deemu isa reebu. Innis kana raahibatti himate. Raahibnis ni jedhe: yoo saahiratti dhufte, warra kiyyatu na tursiisee.jedhi. Yommuu gara warra keetii deebite immoo saahiratu na tursiisee jedhiin. Osoo inni haala kanarraa jiruu, bineensa guddaa namoota karaa darbuu dhoowwetu dhufe. Mucaanis ni jedhe: Har’i raahiba moo saahiratu irra akka caalu guyyaa itti beekudha.” Ergasii dhagaa fuudhee akkana jedhe: Yaa Rabbii dhimmi raahibaa dhimma saahiraa caalaa Si biratti jaallatamaa yoo ta’e, akka namoonni darbaniif bineensa kana ajjeesi.” Innis dhagaa itti darbee ajjeese. Namoonnis ni darban. Innis raahibatti dhufee oduu kana itti beeksise. Raahibnis isaan ni jedhe: Yaa ilma koo! Ati har’a na caalte. Dhimmi kee wanta ani ilaalu gahe. Dhugumatti ni qoramta. Kanaafu, yoo qoramte obsi. Gara kiyya hin akeekin.”
Mucaan nama jaamaa fi qomaataa ni fayyisaa ture. Dhibeewwan biroo irraas namoota ni fayyisa. Namtichi mootii waliin taa’u waa’ee isaa ni dhagaye. Namtichi kuni ballaa ta’ee jira. Ija isaa akka fayyisuuf kennaa baay’ee fiduun mucaa fuundura kaa’e. “Yoo na fayyiste kuni keeti.” Jedheen. Mucaanis ni jedhe: Ani eenyullee hin fayyisu, garuu Rabbiitu nama fayyisa. Yoo ati Rabbiitti amante, Rabbiin siif kadha, kanaafu Inni si fayyisa.” Namtichis Rabbiitti ni amane, Rabbiinis isa fayyise. Innis gara mootii dhufee akkuma duraan bira taa’u isa bira taa’e. Mootichis akkana isaan jedhe: Ija kee eenyutu siif deebisee?” Innis ni jedhe: Gooftaa olta’aa kiyya.” Mootichis ni jedhe, “Anaan ala gooftaa biraa ni qabdaa?” Innis, “Gooftaan kiyyaa fi Gooftaan kee Rabbii.” jedhe. Mootichis namtichi kana qabee azzabe (adabe) hanga gara mucaatti akeekutti.
Ergasi mucaan ni fidame. Mootichis isaan ni jedhe: Yaa ilma kiyya! Sihrii keetiin nama jaamaa fi qomaataa ittii fayyistu, kana fi san ittiin hojjattu na gahee jira.” Mucaanis ni jedhe: Ani eenyullee hin fayyisu. Garuu Rabbiitu fayyisa.” Mootichis isa qabee reebee hanga gara raahibaa akeekutti. Raahibnis ni fidame. Akkana isaan jedhame: Amanti keetirraa deebi’i.” Innis deebi’u ni dide. Mootichis magaazin akka fidamu ni ajaje. Innis walakkaa mataa raahibaa irra magaazi kaa’uun hanga kutaan tokko kufuutti isa gadi baqaqse. Ergasii namtichi mootii bira taa’aa turee ni fidame. “Amanti keetirraa deebi’i.” isaan jedhame. Innis ni dide. Ergasii magaazi walakkaa mataa isaa irra kaa’un gadi baqaqse hanga kutaan qaama isaa kufuutti.
Ergasii mucaan ni fidame. Akkana isaan jedhame: amanti keetirraa deebi’i. Innis ni dide. Ergasii mootichi hiriyyoota isaatti kennee akkana jedheen: gaara akkana akkanaatti deemaan. Ergasii isa ol baasa. Yommuu fiixee gaaraa irra geessan, amanti isaa irraa yoo deebi’e deebi’e. Ta’uu baannan achirraa isa darbaa.” Isaanis isaan ni deeman. Gara gaarattis ol bahaniin. Mucaanis ni jedhe: Yaa Rabbii wanta feeten isaan jalaa na baasi.” Gaarris isaaniin ni kirkire. Isaan ni kufan. Mucaan immoo deemaa mootichatti dhufe. Mootichis akkana isaan jedhe: “Hiriyyoonni kee maal hojjatan?” Innis, “Rabbiin isaan jalaa na baase.” jedhe. Ergasii mootichis garee hiriyyoota isaatti mucaa kana kennee akkana jedhe: isa fuudhaatii markabaan gara galaanaa deeman. Yoo amantii isaa irraa deebi’e deebi’e. Ta’uu baannan, galaanatti isa gataa (darbaa).” Isaaniis isaan ni deeman. Mucaanis ni jedhe: Yaa Rabbii! Wanta feeten isaan jalaa na baraari.” Ergasii dooniin isaaniin ni garagalte. Isaanis bishaaniin ni nyaataman. Mucaanis deemaa mootichatti dhufe. Mootichis ni jedheen: “Hiriyyoonni kee maal ta’an?” Innis, “Rabbiin isaan jalaa na baase.” Jedhe.
Ergasii mootichaan akkana jedhe: Hanga wanta ani itti si ajaju hojjattutti malee ati na ajjeesu hin dandeessu.” Mootichis ni jedhe, “Suni maalidhaa?” Mucaanis ni jedhe: Namoota dirree tokko irratti walitti qabda. Ergasii jirma mukaa irratti na fannista. San booda xiyya boorsaa kiyya keessaa fuudhi qaawsi (kan xiyya ittiin darbatan) irra godhii akkana jedhi: “Maqaa Rabbii Gooftaa mucaa ta’een.” Jedhi. Ergasii xiyya natti darbi. Yoo akkana hojjatte na ajjeesta.” Ergasii mootichis dirree tokko irratti namoota walitti qabee mucaa jirma mukaa irratti rarraase. Ergasii xiyya boorsaa isaa keessaa fuudhuun qaawsi keessa gochuun akkana jedhe: Maqaa Rabbii Gooftaa mucaa ta’een.” Ergasii ni darbate. Xiyyis qucee isaa haleele. Mucaanis bakka xiyyi waraane qucee isaa irra harka isaa godhe. Ergasii ni du’e. Namoonnis ni jedhan: “Gooftaa mucaatti amanne. Gooftaa mucaatti amanne. Gooftaa mucaatti amanne.” Mootichis dhufee akkana isaan jedhame: Rabbiin kakanne wanti ati sodaachaa turte kunoo sitti bu’e. Namoonni amananii jiru.” Ergasii mootichis boolloon guddaan akka qotamu ajaje.” Boollonis ni qotame. Ibiddis keessatti bobeefame. Ergasii ni jedhe: namni amanti isaa irraa hin deebi’in, boolloo ibiddaan guuttamte tanatti darbaa. Yookiin “itti utaali” jedhaan.” Namoonnis kana ni hojjatan (ibiddatti ni utaalan) hanga dubartiin daa’ima of waliin qabdu takka dhuftuutti, ishiin ibidda keessatti kufuu irraa duubatti harkifatte. Mucaan ishiis ni jedheen: Yaa haadha koo obsi, dhugumatti ati haqa irra jirta.” Sahiih Muslim 3005
Akkuma Qur’aana keessatti dhufe taaten kuni taatee fokkataa namni kana hojjate adabbii, dallansuu fi abaarsi Rabbii isaaf maluudha. Daangaa darbitoonni fi cunqursitoonni kunniin mu’mintootaa dhiiraa fi dubartii qabaa hamaa qabanii jiru. Rakkisu badaa isaan rakkisan. Rakkoon kuni hanga dachii baqaqsanii booyi (boolloo guddaa) qotuun qoraan itti tuuluun ibidda keessatti bobbeessanii ergasii mu’mintoota keessatti darban gahanitti. Mararfannaan kanarraa isaan hin qabne. Afaan boollo irra taa’uun fitnaa fi gubaa ibiddaa mu’mintoonni ittiin rakkatan ilaaluun gammadu. Kana waliinu mu’mintoonni ni obsan. Amanti kufrii fi jallinnaatti deebi’uu irra adabbii addunyaatti ni gammadan. Qur’aana keessatti haala isaanii
“Warri boollaa abaarraman. [Boolla] ibidda boba’aan guuttame. Yommuu ishii (afaan boollaa) irra taa’an. Isaan wanta mu’mintootatti hojjatan ragaa bahaa (argaa) turan. Rabbii Injifataa, Faarfamaa ta’etti amanuu malee homaa isaan irraa hin jibbine. Kan mootummaan samiiwwanii fi dachii kan Isaa ta’e. Rabbiin waan hundaa irratti ragaa bahaadha. Dhugumatti warri mu’mintootaa dhiiraatii fi dubartootaa rakkisanii ergasii hin tawbanne, isaaniif adabbii Jahannamtu jira, isaaniif adabbii gubaatu jira. Dhugumatti, warri amananii fi hojii gaggaarii hojjatan, Jannata jala ishii laggeen yaa’antu isaaniif jira. Suni milkaa’innaa guddaadha.” Suuratu Al-Buruuj 85:4-11
Yaa dargaggoota Islaamaa! Amanti keessan sirritti qabadhaa. Yommuu rakkoon isin qunnamu kufuu irraa of eeggadhaa. Amanti keessanitti rarra’aa, a’oon cininaa qabadhaa. Wanta dhaloonni jalqabaa baadhatan baadhadhaa. Qormaata baay’ee yeroo ammaa nama muudatan keessatti obsa hin dhabina. Qormaata sanniin keessaa: hidhaa, azzabuu, maqaa xureessu, yakkuu, qeequ, kabaja irraa gadi buusu, sodaachisuu fi itti zaatu, hojii irraa addaan baasu fi rizqii kutuuf yaalu.
Yaa obboleessa kiyya wantoonni armaan oliiti fi kanneen biroo karaa Rabbii keessatti, Isa gammachiisuu fi Jannata Isaa barbaadu keessatti akka salphaatti lakkaawamu. Wanti dargaggeessa irra jiru gara seenaa ummata Islaamaa ilaaludha. Sababa kanaan hayyama Rabbiitiin ijjannoon isaa olka’a. Wantoonni armaan gadi isarratti haa jiraatan:
1-Hanga danda’uun fitnaa irraa fagaachuu
2-Wanti isa qunname akka isa hin dabarre, wanti isa darbe immoo akka isa hin qunnamne beeku.
3-Adabbii addunyaa sodaachuun osoo amanti isaa wareegee (kafaree), isa duuba adabbii Aakhiraa akka jiru beeku: “Dhugumatti adabbiin Aakhirah garmalee cimaa fi turaadha.” (Suuratu Xaahaa 20:127
4-Tarii qormaanni kuni sababa badii inni hojjateetiin ta’uu akka danda’u beeku. Kanaafu, bu’aa isarraa dhalatu baadhachu qaba.
5-Gara Rabbii dheessu fi Isarratti hirkachuu
6-Namoota du’an fakkeenya godhachuu fi Gooftaa isaa yaadachuun nafsee isaa jajjabeessu.
7-Obsuu fi mindaa abdachuu


text:
- Sammaan keenya qaamota keenyatti amanuu dhiisuuf aangoo qaba.
(Andiree Morwaa)
- Namni namoota injifatu nama cimaadha. Namni ofiisaa infifatu ammo nama hundumaa caala.( Laawoo – 8ffaa)
- Waanti nama beekamaa sitasisu waanta ta’uu barbaaddu taatee argamuudha. (Sookiraataas)
- Irra deddeebi’anii yaaluun salphina miti. Carraa gaarii ta’uu isaatu ittiin yaadama. (Joorji Maatiyaas)
- Sammuu keenya keessatti jannataafi gaannamiin namuu nidandeenya.( Mitten)
- Utuu of hingargaarin eenyuuniyyun gargaaruu hindandeessu Giris (Mori)
- Rakkinni hamma si rakkisutti ati of hin rakkisin. ( Ameerikanntaa)


text:
Lamaanuu Oromoo dha, lamaanuu Oromoof, lamaanuu Oromoon uumaman:
Rakkoon jiru maali?
Abdii Boruutiin
Akkuma beekamu fi namuu hubachuu danda’u yeroo ammaa mooraa QBO keessatti waan haaraa lamatu mul’atee jira. Isaan kunis Yaa’ii Hoggantoota Oromoo – Oromo Leadership Convension (OLC) kan jedhamu fi Gumii Oromiyaa Addunyaa – Global Gumii Oromia (GGO) jedhamee kan dhiyoo kana ijaaramee dha. Isaan kana lamaanuu cimina sochii uummata Oromoo, keessumaayuu kan barattoota fi dargaggoota keenyaatu dhalche jechuu ni danda’ama. Sochiin uummata keenyaa, kan Oromiyaa keessatti akka ibiddaa boba’aa jiru diina keenyarratti qofaa otuu hin taane Oromoorrattillee dhiibbaa jabaa godhaa jira. Isa kanatu OLC fi GGOn akka dhalatan taasise jechuun dha. Dhiibbaa sochii kanaatu Sabboontotni Oromoo walittidhufanii akka dhimma saba keenyaatiif waliin mari’atani fi waliin hojjechuuf murteeffatan taasise. Isaan kun lamaanuu Oromoodhaan ijaaraman; Oromoof hojjechuuf uumamna; isaan lamaanuu Sabbontota keenyaan uumaman. Erga dhugaan kana ta’ee ammoo rakkoon jiru maaliree?
Asirratti, rakkoon jiru maali? jedhee gaafii kanan dhiyeesseef waan naaf hin galletu jira. Kanaafan dhimma kanarratti yaada koo dhiyeessuuf mata duree kana filadhe. Akkuma miidiyaalee hawaasaa tokko tokkorraa hubatamutti, erga GGOn ijaaramee asis ta’ee sana duras dhaabbatni kun lamaan akka waan walfaallessaniitti yookaanis kaayyoo adda addaa qabaniitti; sana birallee dabree akka gufuu walitti ta’uuf deemaniitti ilaalama. Ijaaramuu GGOtiif affeerraa fi yaamicha godhameef diduudhaan jaarmayootni Oromoo tokko tokkos ibsa baasanii akka turanis mul’atee jira. Warri GGO ijaaranis yaamicha OLC irratti argamuuf fedhii akka hin qabnes ibsamee jira. Erga hunduu waayee uummata keenyaatiif quuqamanii; erga hunduu sochii uummata keenyaatiif tumsa fi gargaarsa ta’uuf kaayyoo qabaatanii; erga hunduu diina waloo kuffisuuf waan danda’amu ni goona jedhanii murteeffatanii; erga hunduu ilmaan Oromoo – ilmaan haadha fi abbaa tokkoo ta’anii; rakkoon asirratti uumame ykn uumamu maali?
Wanti qabatamaa ta’ee fi ragaa hin qabne tokko otuu hin jiraatin ykn hin mul’atin, gama tokkoon, warri OLC kaayyoo walabummaa Oromiyaa karaarraa maqsuuf; sochii uummata keenya kan biyya keessaa kanatti abbaa ta’anii kaayyoo ofii tokko galiidhaan gahuuf warra hojjetanii dha jedhama. Gama biraatiin ammoo, GGOn warra garee tokkotti hirkatan ykn garee tokkoon ijaaramanii dha jedhamee haasa’ama. Gareen jedhamu kunis akka hubatamutti ABO warra Obboo Daawud Ibsaatiin hogganamu, kan yeroo baay’ee “Shanee”dhaan yaamamanii dha. Egaa, asirratti ololli gama lamaan deemu kun eessaa dhufe? Dhuggumatti dhaabbatni kun lamaan, OLC fi GGOn, kaayyoo walfaallessan qabuu? Akka waliin hin hojjetne kan isaan taasisu rakkoon hin beekamne jiraa? Maaliif yaamicha waliif godhan kabajuu dhiisan? Maaliif dhaabbata tokko waliin ijaaruu dhiisanii gara garatti uumaman? fi gaafiileen kana fakkaatan ka’uu danda’u.
Gaafiilee kaan akkuma jiranitti dhiisee, mee gaafii isa duraa: Ololli gama lamaan deemu kun eessaa dhufe? kan jedhu irratti yaada tokko tokko dhiyeessuun yaala. Ani akka hubannoo kiyyaatitti, Oromoota garee adda addaatti baaseen ilaala.
- Tokkoffaa: Sabboontota warra Oroummaadhaan bilchaatan; kan uummata ykn/fi saba Oromootiif quuqaman garuu gama siyaasaatiin tooftaa fi tarsiimoof jedhamees haa ta’u kan walabummaa Oromiyaa ijaaruutti hin xiyyeeffanne; gaafiin Oromoo walfaanummaa Itoophiyaa sana keessatti deebii argachuu ni danda’a jedhanii warra amanan;
- Lammaffaa: Sabboontota warra walabummaa Oromiyaa malee uummata Oromootiif furmaatni xumuraa (lasting solution) argamuu hin danda’u jedhanii amananii fi galii kanaaf hojjetan ykn qabsaa’an;
- Sadaffaa: Oromoota kan hubannoo siyaasaa fi dammaqinsa gahaa hin qabne; karaa siyaasaatiin isa kamtu Oromoof gaarii akka ta’u ykn hin taane addaan baasanii hubachuu hin dandeenye; kan olola deemuu fi afaanfaajjiidhaaf saaxilaman; kan ijjannoo murtaaye tokko hin qabne fi k.k.f;
- Afraffaa: Oromoota karaalee adda addaatiin diinotaaf hojjetan ykn diinota jala kaatanii isaan tajaajilan yommu ta’an, isaan kun yookaan dammaqinsa fi bilchina Oromummaa warra hin qabne yookaanis ammoo fedhii dhuunfaatiif jedhanii, warra uummata ofii gananii diinaaf meeshaa ta’an;
- Shanaffaa: Oromoota warra sirumaayyuu dhimma tokko keessallee galuu hin barbaadne fi cillisanii jiruu dhuunfaa jiraachuu filatan; kan qabsoo kana keessatti gahee tokkollee hin taphanne fi qooda tokkollee hin gumaachine dha
Gareelee Oromoo armaan olitti tarreeffaman kanaa ala ammoo warri Afaan Oromoo sirriitti beekan garuu dhalootaan ykn dhiigaa fi fooniin Oromoo hin taane; maqaa Oromoo moggaafatanii dhimma Oromoo dubbachuu fi barreessuu irratti gahee guddaa taphachaa jiraniis jiru. Isaan akkanaa kuni fi Oromootni garee afraffaa keessa jiran warra dhimma Oromoorratti halkanii guyyaa olola hin qabatamne garuu akkaataa nama amansiisuun ykn afaanfaajjesuun uummata keenya sammuu naannessaa jiranii dha jedheen yaada, amanas.
Sabboontotni Oromoo keessa keessatti rakkoo walirraa qabaatanillee; waan tokko tokkorratti waliigalteen dhabamullee; erga uummata Oromootiif bu’aa tokko ni fidna jedhanii; wanti olola hin taane walirratti oofaniif sabani ni jiraata jedhee hin yaadu. Keessumaayuu yeroo ammaa kana keessatti diinatti xiyyeeffachuu dhiisanii walitti xiyyeeffachuun Sabbontota keenyarraa ni eegama jedhee yaaduun na rakkisa. Sababni isaan walitti mufachiisuu danda’u ykn malu olola garee biraatiin faca’u ta’uu danda’a jedheen yaada. Haa ta’u malee, olola akkanaatiif gurra kennuun dadhabbina guddaa dha; waan dabrerraa barachuu dadhabuu dha. Haala uummatani keenya keessa jiru dagachuu dha. Kuni ammoo sochii biyya keessatti deemaa jirutti gufuu ta’ee; qabaneessee diinni yeroo akka bitatu taasisa malee faayidaa hin qabu. Dhugaan kun hunda birattuu sirriitti hubatamuu qaba.
Sabboonaa ta’ee Oromoon walabummaa Oromiyaa hin hawwine ni jira jedhee hin yaadu. Haa ta’u malee, galiin yeroo dheeraa akkuma jirutti ta’ee, har’a Oromoon hunduu kan hatattamaan irratti hojjechuu qaban kaayyoo yeroo gabaabaa ta’uu qaba. Innis Wayyaanee nama-nyaataa kana hundeedhaa buqqisanii; uummatni keenya bilisummaadhaan hiree ofii akka murteeffatu taasisuu dha. Isa kanarratti asii fi achi jechuun hin jiru. Kanaafuu, kaayyoo ykn galii yeroo gabaabaa fi dheeraa jennee wal sakaaluurra tumsa waliif ta’anii diinarratti xiyyeeffachuun dirqama Oromummaa ti. Silaa akka hawwii kiyyaa otuu ta’ee; akkan yeroo baay’ee barreessaa turetti tokkummaa qabsaa’otaa fi jaarmayoota keenyaatu humna jabaa uumuu danda’a ture. Garuu tokkummaan ani hawwu sun milkaayuu waan danda’u natti hin fakkaatu.
Jaarmayootni keenya walittibaqanii tokko ta’uu yoo hin dandeenye; Sabboontoni keenya dhaabbata ykn dhaaba tokko keessatti wal ijaaruun rakkisaa yoo ta’e, gara gara taa’anii gufuu walitti ta’uu dhiisanii waan waliin hojjechuu danda’anirratti tumsa waliif ta’uun qabsoo keenyaaf gargaarsa guddaa dha. Kanaafuu, akka ilma Oromoo tokkootti dhaamsi ani dabarfachuu barbaadu; ilaaf ilaamee aadaa keenyaa bu’ura godhachuudhaan rakkoolee xixiqqoo jidduu jirtu akka aadaa Oromoo fi sirna Gadaatti furachuudhaan akka waliin hojjetan OLC fi GGO dhaaf dhaamsa Oromummaa dabarsuun barbaada. Isaan lamaanuu qabeenya Oromoo ti, lamaanuu Oromoof uumaman, lamaanuu beektotaa fi hayyoota Oromootiin ijaarman. Isaan lamaanuu diinni walqixxummaadhaan ittixiyyeeffata; isaan lamaanuu xiyyeeffannaa ololaa ti. Oromummaaf jedhanii waliigaluu qabu; waliigalteen yoo jiraate, tokkummaatu uumama; yoo tokkummaan jiraate, humnatu jabaata; yoo humni jabaate, injfannootu argama; yoo injifanne ABBAA BIYYAA ta’uu dandeenya.
Galatoomaa!
Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
Waxabajjii 22 bara 2019 fonqolcha mootummaa yaalame jedheen Finfinnee fi Baahir Daar keessatti ajjeechaa raawwatame keessatti gama adda addaan hirmaataniiru jechuun kan shakke namoota ja’a poolisiin har’a mana murtiitti dhiyeessee jira.
Poolisiin shakkuu dhaan har’a mana murtii Federaalaa Araadaa jirutti kan dhiyeesse, Berrihuun Adaanee, Sintaayyoo Chekkol, Merkebuu Haayiluu, Geediyoon Wendesen, Maastewaal Araggaa fi Hayyaaloom Biraane jedhamu. Poolisiin akka jedhetti shakkamaa ja’affaa dhimma Hayyaloom adda kan taasisu kaleessa Finfinnee dhaa reeffi Jeneraalota ajjeefamanii ennaa geggeessamu meeshaa waraanaa hidhatee angawoota mootummaa irraan miidhaa geessisuuf utuu yaaluu qabame jedha.
Kanaaf jecha shakkamtoota kana irratti qorannaa geggeessuuf akka seera farra shororkeessummaatti guyyoonni qorannaa 28 akka eeyamamuuf poolisiin gaafateera.
Abukaatoon himatamtotaa obbo Heenook Akliiluu gaaffii poolisii mormaniiru.
Abukaatoon kun akka falmanitti himannaan shakkamtoota irrtti dhiyaate fonqolcha mootummaan malee shororkeessummaa ta’uu hin qabu. Shakkiin fonqolcha mootummaan dhiyaate immoo wabii waan hin dhorkineef maamiltoonni isaanii walaba akka gad dhiisaman gaafataniiru.
Shakkiin poolisii dimshaashaan kan dhiyaate dha, gocha kana raawwatan yoo ta’e kan tokko tokkoo isaanii hin ibsamne, itti dabaluunis poolisiin shakkamtoota mana hidhaa tursee hojii qorannaa geggeessu hin tarreessine, kanaaf jecha manni murtichaa galmee qorannaa sana dhiyeessee akka akka qoratu gaafatee jira.


text:
Imbaasiin Ameerikaa Finfinnetti argamu ibsa har’a baaseen akka jedhetti “Mootummaan Ityoophiyaa mirga Bu’uuraa kan akka walgahii gaggeeysuu fi yaada ofii bilisaan ibsuu dabalatee, labsii yeroo muddamaa labsuu isaa cimsinee mormina” jedhe.
Imbaasichi Ibsa isaa kanaan, jeequmsaa fi lubbuun namaa baduu kan mootummaan na yaaddesse jedhu nuus nu yaaddessee jira. Haata’u malee walabummaa ummataa guututti kennuudha malee mirga ummataa maqaa labsii hatattamaatiin xiqqeessuun akka sirrii hin tahin cimsinee ibsina jedhe.
Ibsi Imbaasichaa yaada itti fufuudhaan, Mootummaan Ityoophiyaa labsii yeroo hatattamaa amma baase kana dhiisee daandii furmaata kan biraa akka barbaadu gaaffanna jedhe.


text:
Prezidaant Doonaald Traamp Moscown kan ittiin qeeqamaa jirtu filannoo prezidaantummaa US kan bara 2016 jidduu seenuu haalutus hoogganaa Raashiyaa Vladimir Putiin waliin Helsinkii keessatte ennaa wal argan wal ga’ii gaarii qabaachuu isaanii dubbatanii deggersa qaban mul’isan.
Wal ga’iin NATO waliin geggeessan gaarii ta’uu fi maallaqi guddaan walitti qabamuu dubbatanii Vladimir Putin waliin marii kana dura gaarii ta’e geggeesseen jira jechuu dhaan Trump ergaa Twitter maxxansaniin beeksisaniiru.
Afaan yaa’ii nmana maree Paul Ryan fi waahiloonni isaanii siyaasaa kanneen biroon garuu Tramp ejjennoo isaan Putin deggeruuf qaban balaaleffachuu itti fufaniiru. Rayaan akka jedhanitti Raashiyaan filannoo keenya jidduu seenuun ifaa ta’uu isaa beeksisamuu qaba jedhan. Republikaanonnii fi Demokraatonni hedduun ejjennoo isaanii kana balaaleffachuu dhaan kan nama qaanessu jedhan.


text:
Hegeree Oromiyaatiin
Kana jedhan Obbo Edwaard Sunuden nama CIA waliin dhimma Al-qaa’idaa irratti yaro dheeraa hojjachaa turee hoggaa tahuu garuu yero ammaa CIA jalaa baafate biyya raashiyaa magaalaa mosko keysatti jiraachaa jira.
Obbo Edwaard Sonoden gaazexaa mosko ja’amuf akka ibsetti Usamaa bin-laadin akka namni hedduun itti hubachaa jiru kana oso hin tahin nama CIA waliin hojjachaa ture tahuu ibsee jira.
Hojjataan CIA Obbo Edwaard Sonoden itti dabaludhaan Usaamaa bin-laadin yero ammaa biyya amrekaa magaalaa haawaayi ja’amuti keysatti tajaajila guddaa dhaabbanni basaasota amrekaa CIA ja’amun bekkamu godhaafi jiru jalatti kan jiraachaa jiru tahu hubachise jira.
Sonoden gaafa CIA amrekaa waliin hojjachaa turtti dhimma usaamaa bin-laadin ni ajjefame jechuu fakkeysu irratti kan hojjachaa ture tahuu ibse , yero gabaaba bodatti qunnamtii bin-laadini fi CIA amrekaa jiddu jirtu fi turte irratti kitaabaa kan qopheysaa jiran tahuus dubbate jira.
Tanaafuu Usamaa bin-laadin ni du’e fakkeyame male kan hin du’inii jiru tahuu caalaa shek Usaamaan nama CIA waliin hidhata guddaa qabufi waliin hojjachaa ture tahuu basaasni CIA amrekaa duraanii obbo edwaard sunoden ibse jira.
Gabaasa kana kan qopheyse Al-Jazeera chanal .


text:
Shawaa Kaabaa
Shawaan Kaabaa godinaalee Oromiyaa keessa tokko yoo ta'u kan itti argamus Oromiyaa gara Kaabaatti.
Gaara Alii Dheeraa koottaa daawwadhaa. Gaarri Alii Dheeraa /tulluun Alii Dheeraa dheerina kiiloomeetira 80 yoo dheeratu lafa ganda 2 ta'u uwwisee argama. Bineensota akka Qamalee, Waraabessa Qeerrensa, Jaldeessa, Osolee fi ilbiisota akka Qarcoo, Bofa, Qocaa akkasumas sinbirroota gosa 55tu keessatti argama. Tulluun Alii Dheeraa kan argamu Aanaa Yaayyaa Gullallee Ganda Alii Dheeraa yoo ta'u iddoo Kordiddaafi Taltallee jedhamu gidduutti argama. Maal kana qofaree iddoowwan Salaalee muka qofa osoon hin taane gootota magarsiti. 1. Jen. Taaddasaa Birruu 2. Agarii Tulluu 3. Badhaadhaa Dilgaasaa 4. Hayilamaaram Gammadaa 5. Asaffaa Shaaroo Lammii 6. Shambal Abbabaa Biqilaa 7. Waamii Birraatuu 8. Wasanuu Diidoo 9. Laggasaa Abdii 10. Magarsaa Badhaadhaa
by A.R. Baallamii
WabiiEdit
- ↑ "Oromia zone". oromiyaa.gov.et.
- ↑ "sirni hundeeffama Godina Baalee Bahaa". obnoromia.com (in oromo).


text:
Addi Bilisummaa Oromoo (ABOn) seenaa miseensota isaa sirriti beekaa.Kan waan gaarii hojjataan saba isaaniii biraatti kabajaan beekamuu. Worrii waan gadhee hojjataan ammoo akkasumaa gadhumaa isaanitiin beekamuu.
Obboo Ibsaa Nagawoo Xaalayaa tokkoomuu Jaarmiyoolee fi guruulee ABO mormuu Caamsaa 28, 2015 barreefamee marsaa interneetti adda addaa irratti faacaasee arginee . Itti gadinilee. Namiin tokkoomuu qabsawoota oromoo mormuu kuni ennuu akka ta’ee miseensota,deeggartoota fi akkasumaas Ummata Oromoo waa jedhuu dirqii akka ta’ee hubannee. Ibsaa Nagawoo :
- Bara 1988 bakka bu’aa, Caayaa A B O Djabuutii tayee, Jila’Qabsaaw’otaa
ABO goodina dhihaa irratti, argamee. Filmaata irratti angoo waan dhabeefi jechaa dhaaba keessaa ganee. ABOn dhaaba Fu’udallootaatti jedhee barreeffamaan facassee. Olola dhaabarratti ofaa turee.
- Dhaaba Gumii Bilisummaa jedhu keessatti dahaannoo godhatee ABO qofarratti olola ofuu bira darbee bara 1998 biyya soomalee keessatti miseensota dhaabaa diigufi karaa horitiin yaalii godhaa ture.
- Bara 2005 ABO ULFO keessaa raraafinne jedhee dhaabarratti Olola facaasaa ture.
- Bara 2008 yeroo jirjiramni dhalatu Angoon argadha jedhee ULFO keessaa
ganee ABO Jijjiiramatti dabalamee ture. Yeroo san dhaabichi inni keessaa gane miseensumma mulquu isaa dhaganyee ture .
- Bara 2011 Sababa adda addattin jijjirama keessaa ganuun isaa
hubbatama.
- Bara 2012 akkuma nama tokkkotti gama GQM ABO dabalamee waan
dandayu dirqama itti laatama ture. Amaalii abbaa waan hin dhiifneefi akkuma
bubbuluun amala jirjirachaa dhufee jaarmayaa keessa taa’ee jaarmayaa biraa
gaafatama gaafachaa ture keessattu qaama jaarmayaa kan yeroo san shanee
gumii ABO jedhamee beekamuuf akka barreessa godhan gaafachaa ture.
Erga gama Gurmuu qabsaa’ota dhufe ammalloota inni mudhisse :
- Dhimma murtiilee GQM ABO kan waloon hojjatamaa turee yeroo dheeraafi murtii dhunfaa isaatin gama ufii barbaadetti dhiibufi yaalufi murtii hoogganni waloon dabarsu akka hujii irra hin oolle gochuufi yaalaa turee.
- Naamusa seerri ABO hin hayyamne qunnamtii seeraa alaa geggeessa turuu isaa yeroo irratti dhaqqabamu fudhachuu didee naamusa hooggana jaarmayaa tokko irraa eegamu guutachuu hanqatee
- Waliigaltee jarmayoota oromoo kan bilisummaafi walabummaa oromiyaa fallaman keessatti jalqabame gufuu guddaa ta’ee argamuufi bakkota tokko tokko keessatti murtii waloon kennamu dura dhabbachuun miseensota keessatti jeequmsa uumuufi tattafachaa ture.
- Yeroo dhihoo kana keessatti guutumaa guututti murtii waloon kennamufi ajaja hoogganaa ol’aanaa GQM ABO irraa itti kennamu fudhattee hujitti hiikkuu diddee.
Badillee asi olitti tareessinne kana akka hojjatuu osoma arginuu obsaaf turee. Obsa hoogganni isaaf godhe dagatee amma ammo maqaa GQM ABOn waraqaa intarneetti irratti faacasuu egaale. Ibsaa Nagawo gantuudha malee maqaa GQM ABO waan tokkos gochuu fi jechuu akka hin dandeenye caasaa jaarmaya keenya kan biyya keessafi biyya alaa jiran hunda beeksifinaa.
Akkasumaas dhaabota xalayaa sobaa inni itti barreesse kan beekuu qabdan Ibsaan hunda keessaniif haaraya miti. Akka nama tokkotti isin wajjin dubbachuun mirga isaati. Garuu maqaa GQM ABO tiin eennun wajjin akka dubbachuu hin dandeenya isin beeksifna.
Gurmuun Qabswwootaa ABO gaafa caamsaa 27, 2015 irraa jalaqbee Jaarmiyoolee fi Guruumalee ABO birootiin wolitti makamee waan jiruuf amma achii namiin maqaa GQM ABO tiin dubbatuu ykn barreessuu akka hinjiree namiin hundii akka beekuu jenna. Galatoomaa !!
Abdataa Shuukee, Marihachiisaa fi gaafatamaa Jila GQM ABO kan ture.
E-mail- shuketuree@yahoo.com,
Tel 017205322598,
Injifannoo Ummata Oromoofi !


text:
– Hojiin gaariin xinnoo hin qabdu ;Goota dhaloota qubee ,dhabamuun lubbuu keetii hidda mar’imaan koo na gubee…… Fu’aad abbaa isaa Sulxaan Abbaa Maccaa fi harmee …Read More »
Walitti Bu’iinsa Daangaa fi Deebii Angawootaa
WAASHINGITAN, DIISII — VOA Adda Oromoo Abboo, adda bilisummaa tokkummaa Oromoo, Kongresii biyyoolessa Oromoo fi paartiin walabummaa Oromiyaa jedhaman torban darbe ibsa baasan. Hidhattoonni naannoo …Read More »
Ethiopia: Top Oromo activist ‘mocks’ terrorism charges of ‘kangaroo court’
Jawar Mohammed, an influential Oromo activist charged with terrorism by the Ethiopian prosecutor has mocked the charges of treason and terrorism. He described the ruling …Read More »
Ganama kana Harargee Bahaa Magaalaa Cinaaqsan keessatti ummanni weerara Liyyuu Poolisii Wayyaanee hiriiraan mormaa oole.
Guyyaa hardhaa Lola bakka Qilisaa jedhamut gegeeyfamet Ilmaan Oromoo Poolisoota liyyuu Haylii Somaale 7 Ajeeysaniiru .
Odeeyfanoo Dabalata Aana Sawweena irraa Feb 22/2017 #RDH Guyyaa hardhaa Lola bakka Qilisaa jedhamut gegeeyfamet Ilmaan Oromoo Poolisoota liyyuu Haylii Somaale 7 Ajeeysaniiru . Ilmaan …Read More »
Gochaa suukanneessaa Liyyuu pooliisin ummata Oromoorratti raawwachaa jiru itti fufe
Oromiyaa baha godina harargee dhiha keessaati Ilmaan Oromoo har’a Bordoddeettii dhayaman hospitaala Ciroo geeffaman.Read More »
Ergaa haala yeroo (Koree qindeessituu warraaqsa biyyoleesa Oromiyaa irraa.)
Guyyaan:-_20/2/2017 Koree qinddeessituu warraaqsa biyyoolessa Oromiyaa irraa. Gara:-Waldaa Ogeeyyota seeraa,Oromoo Addunya- (International Oromoo lawyers Association-IOLA) Dhimmi:- Haala qabatamaa Oromoo fii Oromiyaa kan ilaalu. [Dubbii gabaabduu …Read More »
Somali Liyu Police is a disgrace to the ancient Cushitic (Kushitic) nations.
By HG (Facebook) Denboba Natie It is mind boggling to witness that the so called Somali liyu police are attacking a sisterly Oromo nation on …Read More »
Stop #LiyuPolice Ethnic Cleansing on Oromo
Nagessa Oddo Dube 19 people killed in raid by Somali Liyu police on Borena Oromos of South Oromia of Liban yesterday, the 14th of Feb …Read More »
Foon foon fii nyaatu
Samira mahamad Ibrahim jedhamtii Sana’a Yemen turtee 10/2/2017tti intalti maqaan isii mahabuubaa jedhamtu tan isiin bira turte isiin galuun fedha jennaa biyya isiitti ynk ilmaan …Read More »


text:
Hasan Alii, Almaaz Makkoo, Dr. Nagaasoo Gidaadaa,Junaddii Saaddoo,
Abbaa Duulaa Gammadaa, Bakar Shaalee, Lammaa Magarsaa….Abaate Kishoo,
Yaaragaal Ayishashum…fi ….Xumura Isaanii!
Baarentuu Gadaa Irraa//
Biyyaa fi saba kam keessattuu, dhaabooleen siyaasa walii masaanuu
ta’anii fi anatu caala, anatu caala waliin jechuun waliin atakaran ni
jiru.Yaadoota adda addaarrattis wal mormuu danda’u; bakka walii
galanitti walii galanii, bakka walii hin galletti ammoo garaagarummaa
isaanii tikfatanii jiraatu. Biyyoota hedduu keessattis jiraachaa jiru.
keessumaa biyyoota lixaa hedduu keessatti kun aadaa ta’eera.
Dhaabni kamuu dhimma ummata kiyyaaf ni tola jedhe mararrattuu yaada
adda addaa burqisiisee, keessumaa toftaa bulchiinsaa, diinagdee fi
hawaasummaa isaa ummataaf dhiheessee masaanuu isaa waliin dorgomee yoo
sagalee ummataa wayyaba argate hojiitti hiikee, yoo masaanuu isaan
injifatame ammoo isa injifateef aangoo heebbisee bara filannoo itti
aanuf of qopheessun dhimma addunyaan irratti walii galuu fi daandii
sirrii ta’ee dhimma itti bahamaa jiruudha. Afrikaan garuu yoo biyyoota
xiqqoo fi qubaan lakkaawwaman ta’e malee kanaaf hin carroomne.
Afrikaan keessumaa Itiyoophiyaan har’a wayyaaneen bulaa jirtu gama
tokkoon biyya bulchiinsaan seenaa waggaa kuma 3 olii qabdu jedhamee
odoo hololamuu, gama biraan ammoo Itiyoophiyaa dhiisii kan addunyaanuu
ajaa’ibsiifate, kan yeroo ammaa kana Yuniskootti hambaa ilma namaa
addunyaa ta’ee galmaaye Bulchinsi Sirna Gadaa waggoota kumootaaf biyya
sana keessatti Ummanni Oromoo dhimma itti bahaa ture osoo jiruu;
sirnoonni Itiyoophiyaa bulchaa turanii fi jiran itti fayyadamuu diduun
biyyi sun yakka ilma namaarratti hojjetamuun dorgomaa dhabde.
Impaayeera Itiyoophiyaa Wayyaaneen bulaa jirtu keessatti ishiin duras
ta’ee sana booda akka aadaa Oromoo sirna Gadaattis ta’e, akka
dimookraasii ammayyaatti erga Itiyoophiyaan humnaan ijaaramtee as
sirni karaa nagahaatin aangoo wal harkaa fuudhe |Itiyoophiyaa keessa
hin jiru. karaa nagahaatiin filannoon hangoo walitti dabarsuu mitii
lammiileen akka amma humna isaanii fi beekmumsa isaanii hojjetanii
nyaatanilleen carraan gahaan hin turre,jirus. Hunduu abbaa irree
qawween dhufe, qawweenis bu’e. Wayyaaneen har’a biyya kana bulchaa
jirtus qawwee malee akka hin buune waggoonni 26n darban ragaa
qabatamaa dha.
Wayyaaneen mirga ummattootaa kabajuufan qabsaawe, kabachiisaan jiras
jettee erga hololuu eegaltee waggoonni 26 kunoo Caamsaa 28 ykn akka
iittin of waamanitti Caamsaa 20n guyyaa muraasa dura raawwate. Haa
ta’uuti dhuguma akka Wayyaaneen jechaa jirtu Itiyoophiyaa keessatti
dimookraasiin jiraayii? Ummattoonni hiree isaanii murteeffachuu
danda’uuyii..? Kan filatantu isaan bulchaa jiraayii…? jennee yoo
gaafanne gongumaa dhugaan jiru faallaa holola Wayyaanee ti. Waggoonni
26n darban bara saamichaa, bara ajjeechaa, bara hidhaa fi dararaa,
bara godaansaa ture, ammalleen akkasuma. Keessumaa ummanni Oromoo
biyya san keessatti bara akka malee itti dararamee dha yoo jenne
dhugaa lafarra jiru waan ta’eef sobduu nama hin godhu.
Waggoota 26n darban yakki ummata Oromoorratti raawwate amma hin qabu.
Wayyaaneen ofiifis ta’e karaa ergamtoota ishii warra sammuu keessaa
fuutee garaa qofaan oofaa jirtu ummata Oromootti bobbaaftee saamicha,
ajjeechaa fi hidhaa amma feetu raawwatteetti; raawwachaas jirti.
Namoonni Ishiin walitti qabdee akka dhaabaatti maqaa OPDO jedhu itti
tolchitee Oromootti bobbaafte kun garaa malee sammuu akka hin qabne
waggoonni 26n darban sirritti nuuf mirkaneessaniiru. Jarreen kana
dhamni nama nama jechisiisu, ykn akka farnajoonni jettu sabistaansin
namummaa keessa hin jiru. Akkuma namaatti lafee fi foon uffatanii,
ejjetanii haa deeman malee maashinoota Wayyaaneedhaan gutaman jechuutu
danda’ama. Wayyaaneen namoota namummaa hin qabne kana erga
ijaartee booda yakka sirni Appaartaayidii, ykn kolaneeffattoonni
Awuroopppaalleen hin hojjetin Oromoo fi saboota cunqurfamoo biroo
irratti hojjetteetti. Saboota saamaa fi saamsisaa, hidhaa, ajjeesaa
fi biyyaa godaansisaas kunoo waggoota 26 fixattee 27ffaa seentee
jirti.
Dhaggeeffattoota; mee waayee Wayyaanee dhiisnee waayee warra
Wayyaaneen bixxiltee ummattoota cunqurfamootti bobbaaftee yakka ittiin
raawwachaa jirtuu miseensoota dhaaboolee akka OPDO, DHDN, BADN, fi
warra wayyaaneen “aggaar dirjitoochi” jettuun haa ilaallu. Miseensota
dhaaboolee kanaas haa ta’an dhaaboleen kun dhuguma ummata ittiin
waamaman kanaaf dhaabbatanii…? Ummata kanaaf hojjetuu..?, fedhii
ummata isaanii guutuuf ijaaramanii…? Dhaaboleen kun mee maal ofii
karoorsanii, irratti mar’atanii waan ummata ittin of yaamanii saniif
tolu dalagan..? walumaa galatti waggoota 26n darban bu’aan isaan
ummata maqaa dhahataniif buusan maali…? jennee yoo saaqnee ilaalle
dubbiin faallaa holola dhaabolee fi miseensoota dhaabolee kanaan
gaggeeffamaa jiruu ti.
Qondaalonni dhaabolee Wayyaaneen ijaaraman kana keessa jiranii fi akka
gaggeessaattis of ilaalan kun; kan biraa haa hafuuti Wayyaanee biratti
gatii saree takkaallee hin qaban. Akka harree amma baachisan
baachisanii yoo dadhaban yoo ashuffeetti gatan argaa turre, argaas
jirra.
Kanneen Wayyaaneen itti fayyadamaa jirtu qondaalonni dhaabolee maqaaf
nuti bakka bu’aa saba akkasii fi akkanaatti jedhan kunneen keessumaa
qondaalonni OPDO yakki isaan ummata Oromoorratti hojjechaa turanii fi
akki itti isaan Wayyaanee biratti ilaalaman baayyee fokkisaa dha.
Dhugaa dubbachuuf namoonni dhaaba jalee Wayyaanee OPDO keessatti
qondaala ofiin jechaa turanii fi jiran kunneen sadarkaa adda addaatti
dirqama Wayyaaneen itti kennite bahataa turanis wanti muldhatu garuu
kabaja namummaa dhabuu qofaa osoo hin taane, hojii ergamtummaa
raawwatanifilleen osoo waan saamsisanirraa kaffaltii gahaa hin
argatin, yoo argatanis osoo hin nyaatin hoo hidhaman, hoo hari’ataman
darbees yoo biyyaa baqachiifamaniidha. Dubbii kana dhugoomsuuf ammoo
akka fakkeenyaatti qondaala OPDO kan maqaaf Pireezidaantii Naannoo
Oromiyaa calqabaa godhanii muudanii itti fayyadamaa turan Hasan Alii,
miseensuma dhaaba kanaa kan turtee fi kan fakkeessiif afi yaa’ii mana
marii feedereeshiinii turte Almaaz Makkoo, Prezidaantii Itiyoophiyaa
kan ture Dr. Nagaasoo Gidaadaa, kan dhiheenya kana biyyaa baqatee bahe
pireezidaantii fakkeessii Oromiyaa kan ture Junaddii Saaddoo kaasuun
ni danda’ama. Hundumaa Wayyaaneen akka shankooraa xuuxxee bara rakkoo
itti dabarfattee ariite.
Wayyaaneen ergamtoota maqaa OPDOn ijaarte qofattii mitikan fayyadamaa
turtee fi jirtu, kan booddees akka harree ba’aa dadhabdee kan hartee
gate, PDOLee naannoo naannootti ijjaarte hunda keessaawuu kaan hiitee,
kaan ariitee, kaan ajjeeftee kaan ammoo biyyaa godaansiftee jirti.
Mee kan saboota biroos haa ilaallu, akkuma OPDO jettee ijaarte
Kibbattis DHDN jettee ijaaruun ergamtoota gurmeessitee kaayyoo ishii
saamichaaf itti fayyadamaa turtee jirti. Kanneen keessaa
pireezidaantii ummattoota kibbaa kan ture Abaataa Kishoo ergama isaa
fixannaan mana hidhaatti darbame. Dhaaboolee haalauma walfakkaatuun
ijaarte kan aggaar dirijitoochi jettuun keessaa ammoo Pireezidaantii
Naannoo Beenishaangula kan ture Yaaragaal Ayishashumis qabeenya
naannichaa warqii dabalatee erga saamsisaa ture booda xumurri isaa
mana hidhaa ta’e ammallee hidhaa keessa jira. Pireezidaantii naannoo
Ganbeellaa kan turees akkasuma kunoo mana hidhaa jira. Kan Affaarii fi
Sumaalees haaluma walfakkaatuun hidhamaa turan. BADN ykn naannoo
Amaaraa irraa ammoo Ministeera muummee biyyattii kan ture Taammiraat
Laayinee fi jeneraalonni hedduun salphifamanii mana hidhaatti
dararamaa turan.Hunduu hojii ergamummaa fixannaan Wayyaaneedhaan
haramanii akka kosii gataman.
Dhimma Qondaalota OPDO kophaatti baafnee yoo gadi fageenyaan
ilaalle, yakki isaan Wayyaanee jala deemuun Oromoorratti raawwatan
baayyee sukanneessa dha. Warreen kun tokkoon isaanilleen warra dhama,
qabiyyee namummaa, ykn sabstaansii nama nama jechisiisu qabuu miti.
Garaa malee sammuu itti hin uumne. Mooraalii namummaa tokkolleen of
keessaa hin qaban.
Qondaalonni OPDO sabstaansii ykn qabiyyee nama nama jechisiisu of
keessaa hin qabne hedduu ta’anilleen kan Abbaa Duulaa fi ergamtoota
amma Naannoo Oromiyaa bulchaa jirra jedhanii hololaa jiranii garuu
gongumaa hin jiru, kan isaa adda. Namni Abbaa Duulaa jedhamuu fi
kan kanaan dura pireezidaantii naannoo Oromiyaa ture, kan yeroo
ammaa kana ammoo af -yaa’ii mana marii ummataa ykn paarlaamaati ofiin
jedhu kun, ykn jedhamu kun yoo dhaabbatee deemu akkuma nama kamiitu
nama fakkaata. Garuu namni kun qabiyyee namummaa,dhama nama nama
jechisiisu ykn sabstaansii namummaa gongumaa hin qabu, moraaliin
dhala namaa keessa jiru isa keessa hin jiru. Namni kun waggoota 26n
darbaniif jechoota maaliif, akkamitti..? jedhan afaan isaatii bahee
hin beeku. Hojiin isaa osoo hin yaamamin owwaachuu, osoo hin ergamin
ergamuu dha. Arrabsamus, tuffatamus, ifatamus danda’aadha.Hundumaa
numa danda’a.
Abbaa duulaa hidhi jennaan ni hidha, ajjeesi jennaan maaliifin isa
bira hin jiru waan ta’eef numa ajjeesa. Ajjeesaa fi ajjeechisiisaas
ture. isa qofas osoo hin ta’in warreen yeroo ammaa kana Oromiyaa
bulchaa jirra jedhan kanneen akka Lammaa Magarsaa, Bakar Shaalee, fi
waayiloonni isaa haaluma walfakkaatuun yakka hojjechaa as gahan
hojjechaas jiru.
Namni Abbaa Duulaa jedhamu kun akkuma hunduu beekuu fi quba qabutti
pireezidaantii nananoo Oromiyaa ta’ee hojjii ergamummaa bahataa nama
tureedha. Bulchiinsa isaa jalattis Wayyaaneen yakka dandeechu hunda
ummata Oromoorratti raawwatteetti, innis waan danda’u hundaan
gargaaree jira, gargaaraas jira. Egaa namni haala kanaan Oromoon isa
beeku kun kunoo tibba kana nama aantummaa ummata Oromoo qabu
fakkaatee as bahaa jira. Namni kun waggaa 26f ergamaa wayyaanee ta’ee
ummata Oromoo ajjeechisiisaa fi saamsisaa turee har’a deebi’ee Oromoon
diinagdeen miidhamee jira, warraaqsaa diinagdeetu isa barbaachisa
koottaa warraaqsa diinagdee gaggeessina jechuun waayiloota isaa waliin
shubbisaa jira. kun dhugumatti baayyee, baayyee kofalchiisadha.
Diraamaa yeroon itti darbesi.
Kan caalaatti baayyee nama ajjaa’ibu ammoo warri isa waliin
Oromiyaatti bobba’anii holola warraaqsa diinagdee gaggeessaa jiran;
kanneen akka Lammaa Magarsaa, Warqinee Gabayyoo fi ergamtoonni biroon
haaluma walfakkaatuun warrootuma waggoota 26n darbaniif hojii
gaggeessituu naannoo Oromiyaa ta’anii ummata Oromoo qorqisiisaa turan
ta’uun isaanii beekamuu nama haaraa waan hundumaa quba hin qabne
ta’anii as bahuu isaaniti. Jarri kun waggoota 26n darban ummata
Oromoo saamaa fi saamsisaa, hidhaa fi hiisisaa, ajjeesaa fi
ajjeechisiisaa, biyyaa baqachiisaas warra tureedha. Ergamtoonni kun
har’a akka nama biyya biraarraa dhufeetti gadi bahanii hololuuf
yaalanis yakka hojjechaa turan ummanni Oromoos ta’e gutummaan saboonni
biyyattii ni beeku.quba qabu.
Kaleessa amma har’aatti nama mirga gaafate ajjeesaa jiru, nama
qabeenyi Oromoo maa samama jedhe shoroorkeessa dha, ABO dha jechuun
hidhaa turaniiru, hidhaas jiru.Yoo Oromoon gaafii misoomaa gaafate kun
ergama diinaati kan jechaa turee fi qabeenya Oromoo Tigraayitti
guursiisaa turee fi jirus isaanuma. Yoo wayyaaneen saamtee Tigraayitti
warshaa Mismaaratirraa hanga warshaa konkolaataa ijaartu kan jala
deemee jabaadhaa jechaa ture eenyu, isaanuma. Egaa amma maaltu
dhalate? Essaa amma hirriibaa dammaqan?
Jarri kun kaleessa bulchiinsa wayyaanee keessa hin turree…? Turaniiru.
Kan biraa haa hafuutii yoo Oromoon handhuura keenya magaalaa
Finfinneedhaa baane Adaamaatti hin gallu jedhulleen farra misoomaa fi
guddiinaati, miseensoota ABoti jedhee kan hiisisaa fi barataa
barnootarraa hariisisaa ture eenyu ? isaanuma. Egaa har’a moraalii
maalitiin waayee warraaqsa diinagdee Oromoo haasa’u.? gongumaa jarri
kun kana haasa’uuf moraalii itti hin qaban, waan fakkaatuus miti, kun
ergama wayyaaneerraa fudhatanii gadi bahaniidha.
Dhugaa dubbachuuf hojiin ergamtoonni kun yeroo ammaa itti jiran
abshaalummaa siyaasaa itti fakkaachuu danda’a. garuu miti. Beekumsaa
fi toftaa addaas dalagaa jirra jedhanii yaaduu malu. Kunis bakka hin
qabu. Nama hubatee ilaalee fi xinxaleef jarri kun hojii akkanaa hojii
gadhee, hojii ergamummaa kanarratti kan bobba’aniif dhama namummaa,
mooraalii, qabiyyee namummaa ykn akka faranjiin jettu sabistaansii
namummaa waan dhabaniifi. Eeyyee garaa malee sammuun waan irra hin
jirreef tuffatamaa, arrabsamaa, hidhamaa, hari’atamaa ergamaa jiraatu.
Jarri kun waan waggoota 26n darbaniif raawwatan innuu hafee waan
waggaa 2 as itti jiran ummanni Oromoo waan dagate itti fakkaachuu
mala, akkasitti yaadu taanaan kun abshaalummaa osoo hin ta’iin
dhukkuba samuu guddaadha.Mmoraalii dhabuu malee abshaalummaa
siyaasaatii jechuun gongumaa hin danda’amu.
Dhugaa dubbachuuf ergamtoonni maqaaf qondaaloota jedhaman kanneen akka
Abbaa Duulaa, Lammaa Magarsaa, Warqinee Gabayyoo fi kanneen hafan
sadarkaa ummata Oromoo maqaa dhahachaa jiraniif yaaduu mitii hojiin
isaanii kan muldhisu ofiidhuma isaanitiifuu akkuma ilma namaatti
namoota namummaa isaa hin kabachiifnee fi namummaa hin guunne ta’uutu
irraa muldhachaa jira.
Yoo maashina ta’e malee namni hin aara, hin gadda, hin gammada,
hin kolfa, hin boo’a, hin jibba, hin jaalatasi. Qondaalononi OPDO
kunneen garuu qabiyyee namummaa ykn sabistaansii nama nama
jechisiisu akkasii waan of keessaa hin qabaneef kana godhuu hin
danda’an. Roboonni bara kana illee isaanirra gaariif yaraa adda
baafata.
Jarri kun taa’i jedhan taa’uu, kaa’i jedhaman ka’uu, ajjeesi
jedhaman ajjeesuu, saamii fidi jedhaman saamuu malee lakkiin,
maaliifin isaan bira hin jiru. Kanarraa ka’uun hojiin isaan tibba
kana itti jiranis waanuma wayyaaneen godhaa jetteen godhuu malee itti
yaadaniiti miti. Warraaqsi diinagdee kun shakkii malee kan qindaayee
fi duubaan ajaja kennaa jiru wayyaaneedha. Kanammoo Oromoon ni beeka.
Wayyaaneen maaliif kana godhaa jirti jedhee kan gaafatu yoo jiraateef
ammoo deebin isaa salphaa fi ifaadha. Qabsoo Oromoo FXGti. Isatu
muddee qabee jira. Yaanni wayyaaneen kana gootufis dargaggoo Oromoo
Biyya abbaa isaa deeffachuuf qabsoo hadhooftuu gaggeessaa jiru
diinagdee jettee qabsoorraa daguufi.
Egaa Oromoon kanuma hubatee holola yeroon itti darbe, kan yeroo ammaa
kana maqaa warraaqsa diinagdeetiin karaa ergamtoota Wayyaanee
qondaaloota OPDO kanneen akka Abbaa duulaa, Lammaa Magasaa, Warqinee
Gabayyoo fi fakkaattoota isaanii gaggeeffamu kana dura dhaabbachuun
dubii fardii fi barbaachisaadha!


text:
#L. L: Warra qabso hidhannootti deebi’etu afaanfaajji kana uume. Haalli Oromoon amma keessa jiru haala waraanatti nama geessu miti jedhen amana. Qabsoo hin feesifne irra jirra.
#Gazexeessa: Qeeroon kana dura karaa nagaatin qabsaaye jijjiirama kana fide gara waraanatti kan gale dirqameeti. Akkuma bara Dergi «ነጻ እርምጃ» jedhamu sana qeeroo mana hidhaati gadi baasani ajjeesutu jira. Mootummaan maalif hariiroo akkasi kana hordofa jettu?
#L. L: Tolchee hin beeku kana. Nama isaan morme ajjeesun amaluma mootumma Ethiopiati. (Gaafin koo as irratti mootumaan akka barbaadetti nama ajjeesu mootumma abba irreeti. Obbo Leencon maalif mootumma abba irree kana deeggara turan ree?)
#Gazexeessa: Wayyaanen waan waggaa 30 keessatti nu hin goodhin mootummaan Bilxiginna wagga 3 keessatti nu godhe. Namoota keenya qaqalii nurra ajjeese. Hammeenya Bilxiginna caala ammoo badiin Nafxanyaan nurraan geesisuf deemtutu kan Wayyaane caala nu balleesuf deema. Kanaaf tumsi barbaachise warra jedhantu jira Obbo Leencho.
#L. L: Ani kanatti hin amanu. Mootummaan Bilxiginna Wayyaane caala uummata Oromo irratti hammaata jedhe hin ammanu.
Kunoo ani asin ta’a jira miti? Bara Wayyaane tickeeta bitadhe dhufeen na ari’ani. Har’a kunoo as taa’en akkuma argitu kana akkan barbaadetti dubbacha jira.


text:
Finfinnee, Adooleessa 22/2013 (TOI)- Poolisiin Federaalaa Itoophiyaa haala waqtaawaa biyyaarratti komishinaroota poolisii naannoo waliin yaa’ii aaddaa aariifachisaa gaggeessaa jira.
Waamicha biyyummaa dhiyaatee hordofee kutaa biyyaa hundaatti kan argaman miseensoonni poolisii Raayyaa Ittisaa cinaa dhaabbachuun aarsaa kaffalaa jiraachuu Komishinarri Komishinii Poolisii Federaalaa Ityoophiyaa Dammalaash G/Mikaa’eel himaniiru.Marichi poolisiin ergama biyyummaasaa caalmaan haalaa cimsuun dandeessusuurratti xiyyeeffateera.


text:
Injifannoo WBO tii fi Humni Addaa Oromiyaa Afaaritti TPLFn Booji’amu
*** Naannoo Somaalee keessatti walitti bu’iinsa dhalateen uummati nagaan dhibbootaan lakkaa’aman ajjeefaman.***
Keelloo: Adooleessa 27,2021
Daangaa naannoo Somaalee fi naannoo Affaar gidduutti meesha maleeyyiin dhibbootaan lakkaa’aman Sanbata darbe jechuun Adooleessa 24,2021 ajjeefamuu isaanii dubbi himaa naannoo Somaalee Alii Bedel irraa qulqulleeffachuu Rooyitersi gabaase.
Lolli kun daangaa Somaalee fi Affaar gidduu bakkoota maqaan isaanii Gadamaayituu fi Gabrayisaa jedhaman keessatti ajjeechaan jumulaa kun raawwachuun ibsame
Qaamoleen mootummaa Itoophiyaa naannichaa ajjeechaa kanaaf gadda itti dhagaa’ame ibsachuun gadda ulfaataa jechuun miidiyaaleef yaada kennus maddi odeeffannoo keenya Rooyitarsi ibseera.
Kaaba Itoophiyaa naannoowwan hedduun lola keessummeessaa kan jiran yoo ta’u, lolli daranuu gama Tigiraayiin kan eegale babal’ataa dhufuun naannoo Amaaraaf naannoo Affaar, akkasuma naannoo Somaalee keessatti illee lolli keessoo qaamolee Impaayera Itoophiyaa gidduu babal’ataa dhufeera.
Lola kanaan qisaasama lubbuuf qabeenyaa tilmaamaan hedduu ta’an mancaafamaniiru. Namooti miliyoonaan lakkaa’aman qe’ee isaanii dhabanii ammallee godaansaaf uummatni saaxilamaa jira.
Odeessa amma bahaa jiruun naannoo Amaaraa keessaa uummatni hanga biyya ollaa gara Sudaanitti baqataa akka jiru eerama. Lola kanaaf ammallee gama isaan mootummaan federaalaa miiraaf abdii injifannoo jedhuun guutamuun uummata dila gara waraanaatti oofaa kan jiru, Oromiyaa kutaalee addaa addaa irraa dargaggootni kumootaan lakkaa’aman gara leenjii waraanaatti deemaa jiraachuu gabaafama torban kana.


text:
Kan waggoota 37f taayitaa prezidaantummaa Zimbaabuwee qabatanii turan – Roobert Mugaabee, eega waraanni biyyattii jalqaba torban kanaa irra mana isaaniitti ugguran as har’a yeroo jalqabaatiif uummata duratti mul’atan.
Ka dadhabbiin irraa mu’atu – Mugaabeen, gaawaanii eebba barnootaa bifa uqulisaa fi keelloo wal-makaa qabu uffatanii, sagantaa eebba magaalaa Haraaree keessatti geggeessame irratti yeroo argamanitti eebbifamtoonni harka walitti-rukkutuun simatan.
Hoogganoonni mormitootaa, dhaabonni Siivilii fi gurmuuleen mirga dhala-namaa akka prezidaant Mugaabeen hatattamaan taayitaa gad-lakkisan ennaa gaafataa jiranitti, uummatni biyyattii akka danqaan gidduu kana mudate dafee furmaata argatu abdataa jiru. Garuu, Mugaaabeen amma illee ofiin taayitaa gad-lakkisuu sana akka fudhachuu didan tu odeessamaa jira. Prezidaantiin Afrikaa Kibbaas, Kaleessa ennaa paarlaamaa biyyattiif haasawa godhaniitti, dhimma kana irratti tarkaanfii cimaa fudhachuuf, yeroon isaa hin geenye – jedhanii turan.
Suuraan prezidaantichaa duraanii har’a bakka eebbaa sanaatti kaasame akka agarsiisutti, Hoogganaa humna waraanaa – Konistaantinoo Chiweengaa wajjiin dhaabbataa turan.
Dhimma argaarsaan ministara dhimma-alaa Yunaayitid Isteets – Doonaald Yamaamootoo, Zimbaabiween akka bara haaraatti ceetu abdii qaban.


text:
Chaarlii Chaappiliin
Chaarlii Chaappiliin (16 Ebla 1889 – 25 Mudde 1977) taatoo, komediyaanii, fi hojjataa fiilmii lammii Ingilaandi kan bara fiilmin sagalee hin qabne keessa beekkamtii guddaa argatedha. Chaappiliin eenyumaa fiilmirratti tabatuu kan "za tiraampi" jedhamuun addunyaa mara keessatii baayyee beekkamaa ta'e, seena industirii fiilmii keessattis akka nama addaatti ilaallama. Chaappiliin ogummaa kana keessa waggaa 75 ol ture, kunis ijoollummaa isaa kan bara Viiktooriyaa keessatii kaasee hanga umurii 88 du'aan boqotutti ture. Hojiinsaa dinqisiifannaa baayyee kan argate yoo ta'u wantoota mormisiisa ta'anis of keessaa qaba.


text:
Dhaaba Ummatni Jaallatu Diinomsachaa Ummatichatti Firoomuun Hin Danda’amu !
(Ijoo Dubbii ABO – Caamsaa 14, 2019)
Bitootessa 14, 2019 Jaarmiyaaleen siyaasaa Itoophiyaa keessatti karaa nagaa socho’an walitti dhufuudhaan adeemsa siyaasaa biyya kanaa keessatti akkaataa ittin waliin socho’an, wal to’atanii fi sirna diimokiraasii gad dhaabuu keessatti qooda ijaaraa gumaachuu danda’an irratti waliigaltee ykn. waadaa tokko waliif mallatteessanii jiru. Paartiin biyya bulchu (EPRDF) fi Addi Bilisummaa Oromoo jaarmayaalee waadaa kana mallatteessan keessatti argamu.
Qabiyyee barruu waadaa sanaa keessaa inni ijoon tokko jaarmayaaleen siyaasaa wal madeessuu, olola wal irratti oofuu, wal xiqqeessuu fi maqaa walii xureessuu irraa fagaatanii yaada qajeelaadhaan sirna dimokiraasii gadi dhaabuuf filannoo itti aanuuf nagaan of qopheessuu dha.
Osoo waliigalteen ykn. waadaan jaarmayaalee siyaasaa sun akkanaan jiruu ODPn torban dabre miseensota isaa sadarkaa naannoo irraa kaasee hanga gandaatti jiraniif leenjii wayita kennutti “ABOn diina tarsiimoo kiyyaa ti.” jechuudhaan ifatti hordoftoota isaa barsiisuu irratti kan bobba’e tahuu ragaa guutuu argannee jirra.
Yeroon kun yeroo hundumaafuu ulfaataa kan nageenyi biyyattii haala yaaddessaa keessa galee jiru dha. Akkasumas, humnoonni kabajamuu mirga Ummata keenyaa morman yeroo itti akkaan of ijaaranii Saba keenya irratti lola waraanaa fi olola miidiyaa dabalatee duula kallattii adda addaan bananii gaggeessaa jirani dha. Yeroo akkanaa kanatti qaamni aangoo bulchiinsaa of harkaa qabu maal na dhibeedhaan yookaan ammoo ta’e jedhee karoorfachuudhaan gochaa badii akkanaa raaw’achuun hedduu nu gaddisiisa. Nu yaaddessas.
ABOn Ummata Oromoo keessatti seenaa fi bakka akkamii akka qabu osoo beekamuu Dhaaba kana xiqqeessuu fi diinomfachuuf yaaluun ODPdhaaf kufaatii fi taajjabbii yoo tahe mlaee bu’aa siyaasaa argamsiisuufis hin qabaatu. Gochaan kun waadaa jaarmayaaleen Siyaasaa waliif mallatteessan sanas kan faallessee fi cabse tahuun hundaan hubatamuu qaba. Cehumsa gara dimokiraasii dhugaatti godhamaa jirus gufachiisuu danda’a. Oromiyaa nagaa fi tasgabbii dhorkuun humnoonni faallaa dantaa Saba Oromoo hiriiran akka caalaattuu onnatanii fi hamilan taasisa jennee amanna. Adeemsi dogoggoraa akkasii dafee sirreeffamuu qaba.
Kanumaan wal qabsiisnee mootummaas ta’e jaarmayaaleen siyaasaa waadaa sana waliif mallatteessine bu’aa siyaasaa yeroo gabaabduu keessa ilaallachuuf jecha summii diigumsaa ummata keessa facaasuu irraa akka of eeggatan jabeessinee hubachiisna. Jaarmayaalee siyaasaa waadaa waliif mallatteessine cabsan sirnaanis waltajjiilee fi qunnamtii qabnuun kan itti wal gaafannu ta’a. Ummatni keenya kanneen summii diigumsaa fi diinummaa facaasaa oolan irraa cimsee akka of eeggatuu fi karaa danda’ame hundaanis akkuma ammas gochaa jirutti gochaa akkanaa saaxiluudhaan gaafatama isaa akka bahatu gadi jabeessinee dhaamna.
Injifannoo Ummata Oromoof !


text:
Magaala Maqalee Immoo Tulluu Walalitu Lammaa fi Abiyii Itti Dhiyaata?
Damee Boruu: Caamsaa 22, 2019
Mootonni Impaayeera Itoophiyaa dhufaa darban imaamatni guddaan wal irraa dhalaan uummata kijibuu fi doorsisuun isaa duraa itti. Waan baayyee na gaddisiisu hiriyoota kan carabee fixe Koloneel Mangistuu Haayile Mariam” amma namni tokko hafutti ni lolla” jedhee yaroo akka harree alaaku sammuu ijoollumaan dhugaa natti fakkaachaa ture. Garuu namni kun waraana walkkaa milliyoona ol facaasee lubbuu isaa baafachuu bahee yaroo finxiriiru bakka isaan qaana’e.
Akkuma kononeel Mangistu Haayile mariyaam Kononeel Abiyi biyya Itoophiyaa keessa namni tokko seera ol tahuu hin danda’u jedhee yaro deddeebise dhaadatu namni hin dhageenye jira natti hin fakkaatu. Rakkinni gaafa mootummaa kana mudatu hundeen rakkina kana “waraabessa guyyaa” warra tahanii Maqalee keessa buufatanii jiran akka tahe afaarsuun uummata burjaajessu. Warri Maqalee qubatee kun seera yookaa seeraa ol jiru yoo hin taane immoo rakkina hundaa himnaaf akka toluuf walii galteen achi taa’aa jiru.
Geetachoo Asfaa har’a bulguu godhanii warri dhiyeessu barbaadan Lammaa fi Abiyi ergmtoota isaa keessaa iyyuu warra amanamoo tahanii hojjechaaf turan. Gabaasaa sobaa isaan obbolaa isaanii irratti dhiyeessaniin yoo Geetaachoo Asafaa yakka nama irratti hojjete ykn akk ajjeefaman godhejiraate cubbuu kana keessa isaanis gahaa isaanii qabu. Itti gaafatamuun gaafa dhufuu namni hunduu cubbuu of harkaa qabu itti gaafatamuu qaba. Warri dhiiga uummata of harkaa qabu aangoo itti ol bahee fooluluun karaa miti. Dhiifama gaafannee kan jedhamu gaafa seera duratti dhiyaatanii waan bade qulqulaa’ee mul’ate qofa.Warri uummataa fi biyya irratti yakka hojjechaa turan seeran madaalii hojii isaaniin argachuun karaa dha. Geetachoo Asafaa qofa sitti muluqi jedhanii aangoo gubaa ta’aan bashananuun waan fakkaatu miti.
Yoo dhugaa Geetachoo Asafaa qofaa isaa badii amma kana himamu qabaachuuf ragaa kan qaban tahe magaalaa Maqalee immoo Tulluu Walalitu Lammaa fi Abiyii itti dhiyaata? Waraana kumaataan dhibbaan lakkawwamuu bobbaasanii Jaal Maroo nama umurii isaa guutuu haqa Uummata isaa kabachiisuuf qabsawaa jiru ajjeessuuf adamsuu irra maaliif humna waraana sana irraa harka xiqqoo Maqalee erganii Geetaachoo Asafaa qabuu hin yaalle? Yaroo rakkinni isaan muddatu “waraabessa guyyaatu” nu rakkisaa jira jedhanii dubbii of biraa dabarsuuf isaan itti tolee jira.
Kononeel Abiyi gaafa muudame irraa kaase hawwii mootota Habashaa akka qabu ifa godhee ture. Hawwiin isaa keessaa inni duraa guuteef jira. Qabeenya biyyittifuu hin jirreen Masaraa Miniliki haaromsatee keessatti akka ASTEE Miniliki gibira isa duraa baasee jira. Kononeel Abiyi utuu “Astee Abiyi” mooticha “ganaanawa Itoopiyaa” jedhamee garmaamee lafatti waan isa gahu hin fakkaatu. Utuu hiyyeessi beelaan dhumaa jiruu masaraa Minilki keessatti warra Sooresaa akkuma Miniliki coomaa murachiisaa fi daadhii unachiisuun mul’ataa isaatu dhugaa taheef. Yaroo isaan cooma muratnii daadhii irraatti unatan uummatni Impaayeera Itoophiyaa milliyoona hedduun lakkawamu waan cinee bulu miti waan araabee bulu dhabee dhumaa jira.
Waan Mootota Habashaa biyya lafa irra adda godhu guddaan tokko uummata bulchaa(their subjects) jiraniif safuu fi naasuu hin qaban. Uummata bulchaa jiran akka nama utuu hin taane akka horii ofii itti illee tajaajila gochuuf fedhii fi qophii hin qaban. Hojiin isaanii guddaan uummata sana abaaruu, xiqqeessuu fi haamilee isaa cabsanii akka mataa gada qabatee bitamu gochuun tooftaa beekamaa dha. Mee isuma bara gabaaba kana keessatti Malasaa Zenawii fi Kononeel Abiyi akkataa isaan itti gaaffii nama deebisan qalbiin caqasaa. Beekumsa bifaa hundaa fi rakkina hundaa furuuf hiikaa waan qaban of fakkeesu. Gochii isaanii kun dhugaa qabaatee utuu hin taanee imaamta aadaa wal irraa dhaalani. Nama isaan gaafatu immoo xiqqeessuu fi qaanesuu qabun.
Bara kudha sagalii fi torbaatama keessa yaroo Uummata Waloo beelaan akka baala mukar irraa harca’aa jiru Mootummaan Haayile Selaasee Finfinnee keessa gibiraa baasee cooma kutachaa fi daadhi dhugaa turan. Bara 1984 keessa yaroo Itoophiyaa milliyoona kudhanii ol beelaaf saaxilamee jiru Mootummaan Dargii beela ture biyya lafaa jalaa dhoksee “Qayi Kokobi Zamachaaf” “iskistaa” sirbaa ture. Mootummaan Kononeel Abiyi’s waanuma mootonni isa duraa hojjechaa turan irra deebi’ee hojjechaa jiraachuun isa nu ajaa’ibuu hin qabu.
Uummatni Oromoo Wayyaane dura OPDO of irraa darbuu dhiisuu keenya balleessaa guddaa dha. Har’a idaa isaa qajeelchinee baasaa jirra. Lammaa fi Abiyi adda duraan farra Uummata Oromoo tahanii maqaa WBOn RIB kummata dhibaan lakkawwamuu bobbaasanii akka Ummata Oromoo fixxuu fi qabeenya Oromiyaa barbadeessu gochaa jiru. Hojiin isaanii kun Uummata Oromoo wajjin akka araara tokko hin qabaanne isaan gochaa jira. Buunaa fi Warqiin Gujii fi Wallaga keessaa hoomishamu kan Oromiyaa duwwaa utuu hin taane hundee dinagdee Impaayeera Itoophiyaas akka tahe dagatamuu hin qabu. Yoo Rabbi jedhe yaroo gabaaba keessatti Iluu fi Jimma akkuma Wallagaa WBO wajjin dhaabatanii dantaan mootummaan isaanii buna irra argatu ni hafa. Kana malee Kononeel Abiyii fi haati manaa isaa karaairra yaroo figaa ooluun horii uummataa mancaasaa jiru. Isaan qofaa utuu hin taane isaan eeguuf namoota hedduu dhukkaa isaanii figaa warra oolaniif horiin bahu rakkina biyya sana jiruuf gargaarsa guddaa tahuun ni mala. Isaan lamaanuu kameera dura fiiganii akka warra “Hollywood” of agrsiisuuf jecha qabeenya uummataa akka hin taane itti balleessaa jiru. Utuu isheen illee mana teesse horii isheen dhakkaa ka’uu deemtee baaftu mana barumsaa baayyee ijaauu danda’a. Of mul’isuuf karaa irra figaa ooluun dhumni isaa bu’aa hin qabu.
Lolli nagaa duwwaa hin booressu. Waan hundaa caalaa dinagdee biyyaa daaraa godhe. Deemsa siyaasaa akka maraamartoo waliin mara. OPDOn duruu dogongortu waan taateef Uummata Oromoo harka Wayyaanee keessa bilisa ishee baase irratti ilmaan nafaxyaan wajjin wal taate waraana bante. Mootummaan Impaayeera Itoophiyaa Uummata Oromoo itti hin hirakanne lubbuu hin dheeratu.
Prezedantii Sabaa fi sablammii Oromiyaa keessa jiraatanii Obbo Shimalis Abdisaa Uummata Oromoo irratti fe’uun baayye nama qaanesa. Karaa biraa yoo ilaalle immoo OPDO irraa waan eegamu hin jiru. Namni kun isaa ergamee dhufe illee nama dhoksachuu hin dandeenye. Waan afaan isaa keessaa bahu sabaa fi sablammii Oromiyaa keessa jiraatan ammachuu fi tajaajiluun barbaachisaa tahuuUummatni Oromoo malee uummatni keenya mirgi isaa eegameef biyya isaa keessa nagaan jiraachuuf haqa akka qabu afaan isaa keessa hin bahu. Ergaan isaa haqa warra nafxanyootaa tiksuu qofa. Isaan bakka barbaadan jiraachuu fi waan barbaadan hojjechuuf mirga qabu jedha. Uummatni Oromoo garuu bakka biraa deemee miti biyyaa isaa keessattu mirga nafxanyootaaf labsu kana hin qabu. Ragaan jiru OPDOn Uummata Oromoo Harari irraa Gujii fi ILuu keessa qubatan buqqisaa jirti. Garuu Obbo Shimalis dantaan nafxanyootaa akka eegamuu qabuuf Uummata Oromoo itti roorisuu fi doorsisuun hiikaa hin qabu. Kan hubachuu qabu utuu uummaticha keessa hin galiin akka dhufeen tufamaa jiruu isaa ti. Uummatni Oromoo nama akka isaa sammuu tortoraaf kabaja qabaachuu hin danda’u.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Gadaan Gadaa Bilisummaa TI!


text:
Taphata cimaa FIFA: Mohaammad Saalaan Baalon d'Oriif kaadhimame
Taphataan Internashinaalaa Masirii Mohaammad Saalaan badhaasa taphataa cimaa FIFA bara kanaaf Liyonel Meesii caaluun sadii keessa galeera.
Saalaan Taphataa Riyaal Maadrid duraanii fi Juuvantas Kiristaanoo Roonaaldoo fi waancaa Adunyaa irratti gahumsa guddaa kan agarsiise Luukaa Moodiriich waliin morkata.
Roonaaldoo fi Moodiriich waancaa shaampiyoonsi liigii kan injifatan yoo tahu, Saalaan gahumsa guddaan Liiverpuul waancaa Shaampiyoonsi liigii Awurooppaa xumuraaf akka dhaqabu taasiseera.
Saalaan taphataa Afrikaa sadaffaa badhaasa kanaaf tarree namoota sadii keessaa galedha.
Pirezedaantiin Laayibeeriyaa ammaa fi taphataan PSG fi Moonaakoo duraanii Joorji Wihaan bara 1995 yeroo jalqabaaf tahataa Arikarraa mo'ate tahe.
Waggasaattis akkasuma filannoo taphatoota sadii keessa galee ture. booda Saamu'eel Eetoon bara 2005 sadaffaa tahuun xumure.
Haa tahu malee badhaasichi taphataa cimaa Adunyaa bara kanaa jedhamuun beekama ture.
Liyonel Mesiin fi Roonaaldoon badhaasicha yeroo shan shaniif injifatanis bara kana Meesiin taphatoota sadii kannen waliin morkachuu hin dandeenye.
Mesiin Baarseloonaa waliin waancaa Laaligaa mo'atus Waancaa Adunyaa irratti milkaa'uu hin dandeenye.
Lukaa Moodirich waanacaa shaampiyoonsi liigii Awurooppaa Riyaal Maadrid waliin mo'achuun Waancaa Addunyaa irrattis biyyasaa Kirooshiyaa xumura waancaaf geesisuuf shoora olaanaa baheera.
Dabalataan Moodiriich torban darbe Roonaaldoo fi Saalaa caaluun badhaasa taphataa cimaa Waldaa Kubba miilaa Awurooppaan kennamu fudhateera.
Mohaammad Saalaan waancaa Adunyaarratti miidhamarra turee booda taphatti deebi'us Masiriin rammaddii jalqabaa keessaa darbuu hin dandeenye.
Ta'us waggoota 30 booda galchii Masir Waancaa Adunyaaf dabarsite lakkofsiseera.
Akkasumas waggaa tokko keessatti Roomaa irraa erga Liverpuulitti makamee galchiiwwan 44 lakkofsisuun gahumsa olaanaa agarsiiseera.
Leenjisaa cimaa bara kanaafis, leenjisaan garee biyyaalessaa Kirooshiyaa Zilatkoo Daalich, Dideer Diishoo leenjisaa Faransaay, fi leenjisaan Riyaal Maadrid duraanii Ziinadiin Ziidaan badhaasichaaf morkatu.


text:
LibreOffice 7.2 Help
Malaattate gmbooshshi giddo malaatta ledate konne hasaawa horoonsiri, malaattate gambooshshe muccisate, woy malaatta riqiwaano muccisate yaate. Qolteno haaro malaatu gambooshshe xawisa dandaatto, malaattate su'ma gaami,woy noo malaati gambooshshi soorrate.
Xaa malaati su'ma soorri. Malaate, malaati su'ma, malaatu eino gambooshshi hasaawu saaxinera hundaho gura widiidi balaxi illachira leellanno.
Tini dirtote saaxine xaa malaati gambooshshi su'ma amaddino. qolteno hasirittoha ikkiro, babbaxxino malaati gambooshshe doora dandaatto.
Xaa malaati gambooshshi giddo malaattate su'ma diri. Dirtote giddonni mitto su'ma doori woy mitto haaro ledamino malaati su'ma attami.
Mitte malaattate gaamo giddo mitto malaate ledate, borrangicho Borrangichu saaxine giddonni doori, aanchiteno malaattate heleqqo giddo malaate qiphisi. Malaatu saaxine giddo, malaateho haaro su'ma attami. Malaatu gambooshshi dirto saaxine giddo, malaatu gambooshshe doori, woy haaro malaatu gambooshshe kalaqate haaro su'ma attami. Qiniitiidi balaxi illachi heleqqo hakkonne dooritto malaate leellishanno. Ledi hakkiinni aanchite EEqiphisi.
Malaatu su'ma soorrate, akkala su'ma Akkala malaati dirto saaxine giddonni doori. Aanchite haaro su'ma Malaatu saaxine giddo eessi. Hasi'nanni fikiimi balaxi illachu xullaallo giddo heerasi Soorri ilka qiphisakkira balaxxe buuxi. EEqiphisi.
Malaatu gaambooshshi dirto noo malaati gambooshshi su'ma amaddino. Malaatu gambooshshe soorra woy haarro kalaqa dandaatto.
Haaro malaatu gambooshshe kalaqate, su'masi Malaati Gambooshshe saaxine giddo attami qolteno ajay ajiro mitto su'ma ledi. Hasaawa cufate EE Qiphisi. Haaro malaati gambooshshi hakkawoyite haaru su'mira woroonni afamanno.
Xaa borrangicho su'man leellishanno hattono addi addi borrangicho doodhatto gede dandiissannohe.
Malatiweelo borrangicho Borrangichu dirto saaxine giddo dooroottoha ikkiro , Yunikooddete cinaancho gambooshshe doora dandaattoha ikkanna haaro woy muccisa worate dandaatto. Cinaancho gambooshshe doorsha doortanni noottoha ikkiro, tenne haaro xaa malaati cinaancho gambooshshiha ikkitino malaatta baala aliidi malaattate dirtowa leellinshanni.
Xaa fikiimi dani leellishamino. Mitto dirtote saaxinenni dooratenni fikiimu dana soorrate dandaatto.
Xaa malaati gambooshshiwa xullaallote qiniiti balaxi illachiwa malate ledde leellishate konne ilka qiphisi. Hakka woyite Malaatu dirto saaxinera leellanno su'mira hundaanni suuqamanno . Su'maMalati woy Malati gambooshshi hunda konni ilkiwa horoonsirate dandaate bada noohe. Su'ma mitteenge calla horoonsi'nanni.
Konne ilka malaati leellishu xullaallote balaxi illachi giddo su'ma soorrate (akkalu su'mi Akkala malaati dirto saaxine) giddo Malaatu dirto saaxinera eessootto haaru su'mi ledo qiphisi.
Lawishshunninte gede, jawa ALPHA "Girike" gambooshshiwiinni "Addinni" ikkitino gambooshshiwa soorrate, akkala gambooshshe (Girike) doorte aanchite ALPHA malaate lamenta sammote noota dirtote saaxine horoonsidhe doori. Malaatu garayidi balaxi illachi widoonni daannohe. Malaatu gambooshshe dirto saaxine giddo, "Addi" gambooshshe doori. Soorri qiphise aanchiteno EEqiphisi. Xa ALPHA malaati "Addi" malaati gambooshshi giddo calla heeranno.
xaa malaati gambooshshwiinni malaati leellsha xullaallote gura balaxi illachi aaninni hoolate qiphisi. Golamate xa'mo di-heedhanno .Malaatu gambooshshita goofimarchoho gatino malaate huna qole malaatu gambooshshe hunate.
Hiittee soorrono suuqittokki hasaawa cufate Aguri baxito yannara qolte qiphisa dandaatto.


text:
Lootee seentoota Taalibaan kan Afgaanistaan keessaa waliin wal dura dhaabannaa uumamee cabsuuf Yunaaytid Isteetes tooftaa haaraa kan gargaaramtu ta’u ministriin ittisaa kan Yunaaytid Isteetes Jim Maadas ibsanii jiru.
Maadas kana kandubbatan har’a Kaabuuliin yeroo daw’ataniitti ture.Afgaanistaaniin diina gara jabeessa aangootti ol ba’uuf ajjechaa gaggeessutti hin laannu jedhan.
Maadas erga Kaabuul senanii sa’atilee hanga tokko booda haleellaa Rokeetaa dirree xayyaraa kaabul irratti gaggeeffame namoota 5 madeesse.
Talibaan haleellaa kanaaf itti gaafatama fudhatee jira.Haleellaan kun xayyaara Maadas irratti kan qiyyaafate ture jedhe.Gareen Islaamik Isteetes anatuu haleellaa kana gaggeesse jedhee jira.
Garu Maadas yeroo sana naannoo dirree xayyaaraa hin turre.


text:
Must Listen – Minilik-OPDO-ODP-PP vs ABO-WBO – VOICE OF SOCIAL MEDIA
Related
Related Posts
- Must listen: Iyyaafata Seenaa Oromoo - Master Hasan Abdulqaadir
Must listen: Iyyaafata Seenaa Oromoo - Master Hasan Abdulqaadir
- ODP Airstrikes in Wallagga must Stop Immediately fi Sagalee Qeerroo, Amajjii 14, 2019
ODP Airstrikes in Wallagga must Stop Immediately fi Sagalee Qeerroo, Amajjii 14, 2019
- OPDO/PPn Kora PP Malee, Kora Sabaa ABO Waamuu Hin Dandeessu!
GMN- Bitootessa 2, 2021 Kora Sabaa ABO Gaggeessina jechuudhaan qaama aangoo fi gaafatama hin qabneen…


text:
Caamsaa 7/2012 (TOI) – Sa’aatii 24 darbe qorannoo laaboraatoorii 3707 taasifameen vaayirasiin koronaa dabalataan namoota 15 irratti argamuusaa ministirri fayyaa Dr. Liyaa Taaddasaa beeksisan.
Haala Kanaan amma ammaatti Itiyoophiyaatti namoonni vaayirasiin koronaa irratti argame 287 ga’aniiru.
Namoonni vaayirasiin kun irratti argame hundi dhiira yemmuu ta’an, umuriinsaanii 17-38 akka ta’es beekameera.
Kanneen keessaa saddet Finfinnee, lama Beeniishaangul Gumuz, tokko Affaar, tokko naannoo Amaaraa Matammaa, namoonni sadii ammoo naannoo Somaalee Jigjigaa bakka addaan baasuun tursan irraa akka ta’e ministirri fayyaa Dr. Liyaa Taaddasaa ibsaniiru.
Gama biraatiin namoonni afur dhibee kanarraa kan bayyanatan yemmuu ta’u, namoonni bayyanatan waliigala 112 ga’eera.
Namoonni dhibeen kun irratti argamee adda baafamanii yaalamaa jiran walii gala 168 ta’uusaanii Dr. Liyaan ibsaniiru.
Tatamsa’inni vaayirasii kanaa dabaluusaa hubachuudhaan hawaasni ofeeggannoo akka cimsu ministeerri fayyaa fi Inistiitiyuutiin fayyaa hawaasaa hubachiisaniiru.
Amma ammaatti waliigala qorannoon laaboraatoorii kuma 48 985 taasifameera.


text:
Bara bajataa kanatti Naannoo Affaariif liqaan akka hinraabsamne himame
-Naannichatti hammentaa liqaa deebisuu dhibbentaan tokkotu galmeeffame
Ejensiin wabii nyaataafi carraa hojii magaalota Federaalaa bara bajataa 2013 Naannoo Affaariif raabsii liqaa kamiyyuu akka hidhiyeessine beeksiseera.Sababii muummee liqaan dhiyaachuu dhabuuti jedhamee kan himame haalli liqaa deebisuu naannichaa gadi aanaa ta’uu dursa gareen dhimmoota komunikeeshinii ejenssichaa Aboozzanach Nagaash Addis Maaladaatti himaniiru.Haala deebii liqaa Naannoo Affaar irratti hanqina ol’aanaa mul’ateen liqaa raabsuun akka hindanda’amnes eeraniiru.
Bara bajataa 2013 keessa liqaan raabsame sadarkaa Naannootiin Oromiyaan birrii biliyoona 1.1,Naannoon Amaaraa birrii biliyoona 1.7fi bulchiinsi Magaalaa Dirree Dawaa birrii miliyoona 120,Finfinneen birrii biliyoona 1.2 raawwii jiddu galaa kan qaban yoo ta’an kanneen hafan heddu gadi aanaadha jedhameera.Beeniishaangul Gumuuz birrii miliyoona 3.2,Sidaamaa birrii miliyoona 119.7,Naannoon Gaambeellaa birrii miliyoona 2.9,Hararii birrii miliyoona 19.6,Kibba birrii miliyoona 588,Somaalee birrii miliyoona 61.1 akka ta’e gabaasi ejenssichi baase nimul’isa.Haata’uutii Naannoo Affaaritti raabsiin liqaa akka hintaasifamne ejenssichi gabaasa baaseen kan eere yoo ta’u kana malees gabaaasichi liaqaa Naannoo Affaaritti raabsame deebisuun kan danda’ame dhibbentaan tokko qofa akka ta’e mul’iseera.
Raabsiin liqaa haala liqaan ittiin deebi’ub wajjin kallattiidhaan walitti dhufeenya akka qabu kan himan dursa gaareen tun dhaabbilee maayikroo faayinaansii naannoleetti argamanitti haalli liqaan ittiin deebi’u dhibbentaan 97 yoo ga’uu baate raabsiirratti rakkisaa akka ta’u himan.
Gabaasichi akka mul’isutti liqaa raabsame keessaa kan deebisuuf karoorafatan wajjin walbira qabamee yoo ilaalamu Dirree Dawaan birrii miliyoona 117.6,Somaaleen birrii miliyoona 52.2,Finfinneen birrii miliyoona 996,Amaaraa birrii biliyoona 1.3fi Naannoon Oromiyaa birrii biiliyoona 1.2’n raawwii fooyya’aa kan mul’isan yoo ta’an kanneen hafan Sidaamaan birrii miliyoona 107.8,Harariin birrii miliyoona 16.9 Kibbi birrii miliyoona 440.Gaambeellaan birrii miliyoona 1.9,Beeniishaanguul Gumuuz birrii miliyoona 4.4fi Affaar birrii kuma 651’n raawwii gadi aanaa kan qabanidha.Ejenssichi liqaa bara bajataatti raabse birrii biliyoona 7.6 wajjin yoo walbira qabamee ilaalamu kan baranaa dhibbentaan 32.8’n akka gadi hiiqe beeksiseera.
Haala sadarkaa guutuu biyyaatiini,jedhamuun akkaataa liqaan ittiin deebi’u irratti rakkooleen ni mul’atu.Sababiin ol’aanaan rakkoo kanaa ilaalcha liqaa irratti jiru akka ta’e kan himan Aboozzanach gama liqeeffattootaatiin al tokko tokko’ga’ee lammummaakoon fudhadhe’jechuun liqaan akka hindeebineef yaalii taasisuun akka jiru himaniiru.
Kana malees akka sababaatti kan kaasan liqeeffachuun baduufi liqaa fudhachuun gara baqannaa deemuun akka jiru eeraniiru.
Akkasumas adeemsa liqaa isa sirrii utuu hin hordofin liqaawwan fudhataman dhaabbilee maayikiroo faayinaansii irratti dhiibbaa uumaa akka jiran eerameera.Keessumattuu haala siyaasaa wayitaawaa qabbaneessuuf jecha liqaawwan fandii marmaartuun kennaman walitti qabuun rakkisaa akka ta’e himama.Liqaawwan kun adeemsa liqaa sirrii hordofuudhaan waan hinkennamneef adeemsa hojii liqaa kenname walitti qabuu rakkisaa taasisa.
Liqaawwan walitti hinqabamne dhaabbileen maayikiroo faayinaansii akka hinsochooneef gufuu akka itti ta’an dursa gareen tun ibsuudhaan sababa kanaan haala liqaan ittiin deebi’u irratti daran hojjetamuu akka qabu hubachiisaniiru.
Lammiiwwan baqannaa irraa deebi’an hojiitti bobbaasuu wajjin walqabatee dhiyeessii liqaa,iddoo hojii mijeessuun gama hojiitti bobbaasuutiin hammeentaa barbaadamuun akka hin hojjetamne kan himan Aboozzanach sababa kanaan lammiiwwan baqannaa irraa deebi’an kuma 21fi 925 hojiitti bobbaasuuf karoorfamus carraa hojii uumuun kan danda’ame lammiiwwan kuma 7fi 181 qofaaf akka ta’e beeksisaniiru.


text:
Siinqeen maali?
Dubartiin Oromoo gaafa heerumte irraa eegaltee Haadha manaafi jaarsa qabaachuu ishee argarsiisuuf haadha ishee(guddisaa)rraa kan kennamuuf ulee mukaa qaldhoo qajeeltuu kan taateedha.
Haatahuu malee Siinqeehdaan
– Akka dullatti fayyadamanii horii ittiin hin oofan, saree ittiin hin rukutan; akkasumas Siinqee Gabaa, Cidhaafi Iddoo gaddaa(Booya) qabatanii hin deeman falfalaafis dhimma itti hin bahan.
Siinqeen ulee haafakkaatuuyyu malee tajaajillisaa guutumatti isaan adda. Siinqeen faaya kabajaati, Idaayyaan(Intalli heerumte) gara ciisicha isheetiin mataa garraa kaayyatu. Siinqeen waaqa uumaa kadhachuuf araaraaf, eebbaafi kkfniif akkasumas dubartoota irra cunqursaafi dhiibbaan yeroo irra gahu ofirraa qolachuuf kan dhimma itti bahaniidha.
Uumaadhaaf galata yeroo galchan, Lola daangaa darbe keessa dubartootni Siinqee qabatanii ililfachaa yeroo seenan lolli yeroma sana dhaabbata. Akka aadaa Oromootti ilmi Oromoo kamuu osoo firri isaa fedhellee du’eera tahee siinqeerra tarkaanfatee hin lolu.
Waraanni Oromoo kamuu yeroo lolaaf bahu dubartoota siinqee qabatan bitaai mirgaan dhaabsisee siinqee isaanii akka olqaban goosisee jala hulluuquun dhaadannoo:
– Osoo adda hin baafatin hin darbatin
– Sobaan hin dhaadatin
– Injifannoon gali… jechuun eebbisu.
Duri waraanni Oromoo dubartoota Siinqee qabatan irraa osoo eebba hin fudhatin waraanaaf hin bahu ture, yoo deemes akka seeraqabeessatti osoo hin taane bifa seer-maleessatti ilaalama, Moo’ica argateefi kabajni argatu hin jiru, Waraanni yoo dhumes Gumaa hin qabu ykn Oromoon gumaasaa baasuuf hin bahu.
Barbaachisumman Siinqee inni biraa, Abbaa warraa isaaniitiin ykn fira abbaa warraa isaaniitiin dubartoota irra miidhaan yoo gahe dubartootni naannoo jiran siinqee qabatanii walitti bahuudhaan kabaja ishee kalchiisanii yakkisiisanii eegsisuuf.
Dubartii Siinqee qabattee deemtu tamiinuu namni arge fardasaarraa bu’ee marga laateefii(Naga gaafatee)dabarsuu malee imalashee dhoorkuu ykn gufachiisuuf hin yaalu inumaayyuu fardasaa kenneefii haala mijeessaaf malee tarii yoo yaale adabbii hanga hawaasarraa ittifamuu gahu adabama.


text:
LibreOffice 7.2 Help
Choose File - Print. The General tab page of the dialog opens.
Amaloota irratti cuqaasi. Kuni qaaqa amalootaa maxxansaakeef bana.
Gurraachaa fi adiitiin maxxansuuf dirqalaa filadhu. Odeeffannoo dabalataaf, hujeeka fayyadamaa kan maxxansaakee dubbisi.
Confirm the Properties dialog and click Print.
Galmeen ammee gurraachaa fi adiitiin maxansama.
Choose or , as appropriate.
Sanaa booda Maxxansi.
Qulqullina, jalaa Saxxiillaa ykn Gurraachaa fi Adii filadhuuti Tole fili.
Yommuu dirqaleewwan kana keessaa filatame, dhiheessonni hundi ykn fakkasonni haalluun ala maxxanfamu. Hojii maxxansaa Ammee tiif gurraachaan qofa yoo maxxansuu barbaade, dsirqalee Faayilii - Maxxansuu - Dirqaaalee keessaa filadhu.
Saxxiillaa haallota hunda gara sadarkaa olaantoo 256 gurraachaa irraa adiitti jijjiira. Barruu hundi gurrraachaan maxxanfanmu. Duubeen Format - Page - Backgroundtiin qindaa'e hin maxxanfamu.
Gurraachaa fi adii haallota hunda gara gatiiwwan lameen gurraachaa fi adii tti jijjiira. Handaaronni naannoo wantoota hundi gurraacha maxxansu. Barrun hundi gurraachaan maxxanfamu. Duubbeen Dhangii - Fuula - Duubbee dhaan qindaa'e hin maxxanfamu.
Writerii LibreOffice keessatti barruu halluu dhanga'e maxxansuuf gurraachaa fi adii keessatti filachuu dandeessa. Kana galmeewwan barruu tarreefaman hundi maxxanfamuuf, ykn adeemsa maxxansa ammee qofaaf ifteessuu dandeessa.
Choose or .
Sanaa booda Maxxansi.
Qabeentoota, jalatti, Gurraacha Maxansi malkateessiti, Tole cuqaasi.
Galmeewwan barruu ykn Galmeewwan HTML hundi barruu gurraachaan maxxansamu.
Choose File - Print. Then click the LibreOffice Writer tab.
Choose Print text in black and click Print.


text:
Shawaa Lixaa Cobiitti Waraanni Bilxiginnaa Mana Amantaa Orotodoksii Madfiin barbadeesse!
SBS-Amajji 12/2022
Godina Shawaa Lixaa Cobii keessatti waraanni Rayyaa Ittisa Biyyaa lola Waraana Bilisummaa Oromoo waliin taasiisaa ture injifatamee booda uummata amantaan walitti buusuuf, Waraana Bilisummaa Oromoo maqaa balleessuuf, olola miidiyaa ittiin hojjechuuf bataskaana Madaanalam jedhamu kaleessaa Amajji 11,2022 meesha gudda Madfiidhaan barbadeessuu madden keenya nuuf himan.
Kutaalee Oromiyaa hunda keessatti Waraanni Bilxiginnaa humna qabu hundaan Maqaa Waraana Bilisummaa Oromoo qulqulleessina jedhun duula gudda bane kan jiru yoo ta’u.
Bakka hundatti Waraana Bilisummaa Oromoon injifatamee Uummata nagaa haleelaa jirra. Haala kanaan Kaleessa Amajji 11,2022 Dhihaa Oromiyaa Godina Qellem Wallaggaa Aanaa Anfilloo Magaalaa Garjeeda bakka Gabaa Kamisaa jedhamutti sa’a sadii oliif Waraanni Bilxiginnaa dhukkaasa Uummata irratti baneen Abba manafi haadha mana dabalatee namoota 15 ol haala sukkanneessaan ajjeesse jira.
Lolaan Waraana Bilisummaa Oromoo jala dhaabachuu kan dhadhabee Waraanni Bilxiginnaa injifatamuu isaa gara dabarsuuf Olola maqaa balleessi adda adda qindeessun Media Sirna Bilxiginnaa leellisaniin facaasa jira.
Taateen kaleessa Shawaa Lixaa Cobiitti Waraanni Bilxiginnaa rawwaates kana kan ragaa ba’uudha. Akka uummanni sababa Amantiin walitti bu’uufi Waraana Bilisummaa Oromoo maqaa balleessuuf mana Amantaa Orotodoksii Madaanaleem Cobii meesha gudda madfii jedhamun barbadeessuun akka waan Waraanni Bilisummaa Oromoo godhetti fakkeesun olola qinda’aa medialee Bilxiginnaafi leellistoota isaan geeggeesa jiru.
Dhiheenya kanas Waraanni Bilxiginnaa Shawaa Bahaa Karrayyuutti Abbootti Gadaa fi namoota 14 ajjeessun Shaneetu ajjeesse jechuun isaa niyaadatama!
Via: SBS
Related


text:
Dokmantiin keessoo Bilxiginnaatii bahe tokko nurka seeneera!!
Qabiyyeen isaa akka agarsiisutti jarri hundee abbaa irrummaa gad dhaabbachuuf duula guddaatti jirti. Labsii yeroo muddamaa Koronaatti qabattee baafattetti fayyadamuun caasaa mormitootaa guutuutti duguuganii ganda Oromiyaa hunda keessaa baasuun paartii Bilxiginnaa qofa fudhachiisuuf sagantaa leenjii diriifatanii hojiittis seenanii jiru.
Sagantaa kana hojiirra oolchuuf maallaqa akkaan guddaa ramadanii akka beeyladaatti nama isaaniif ergamu bitachaa jiru. Akeekni jiru sochii mormitootaa qoratanii dhabamsiisuu, warra mormitoota deeggaru adabbii ”hadhaawaa” adabuu, abbootii qabeenyaa mormitootaaf gargaarsa godhan saaxilanii hojii bizinasii keessaa baasuu, yoo didee hammaate saamuu fi hidhuu, humna poolisii addaa akka barbaadanitti bobbaasuuf tarkaanfii fedhan abbaa barbaadan irratti fudhachiisuu, nama alarraa gale eenyummaa isaa qorachuu, namoota inni wal qunnamuuf adda baafachuu, ummanni Bilxiginnaa malee paartii biraaf akka gurra hin ergifne gad jabeessanii doorsisuu fi kkf of keessaa qaba.
Kun hunduu kan raaw’ataa jiru maqaa koronaa ittifna jedhuun labsii yeroo muddamaa bahetti fayyadamuuni. Akka labsii kanaatti wal gahii bahuun kan seeraan dhorkame tahullee, Bilxiginnaan sadarkaa godinaa, aanaa fi ganda hundatti dhorkaa tokko malee nama haga feete walitti qabdee leenjii siyaasaa kennaafii jirti. Haala mormitoonni nageenyi isaaniiyyuu gaaffii jala galfamee doorsifamaa jiran keessatti jarri dirree dhuunfatanii kophaa ishee fiigaa jirti. Filmaata wanti jedhamu soba tahuu fi mormitoonni haalli aanjaa fi dimokraatawaa keessatti dorgooman ammuma irraa itti cufamee jiraachuun hubatameera. Karaan nagaa gaafa yakka tahe fincilli seera taha.
Via: Yaya Beshir