text:
1Poontooni lēē Tēyōpiilō nyoo koonyitoot, kiikusir :piich chaa chaangʼ ngʼal choo kiiku-iriisyō nkōō wōli kimii. 2Kiikusir :achaan tukun choo kiimwoorwēēch :piich choo kiirōōtēy ku-iriisōōt :ngʼaleechoochēē kungʼeetee kutoowu. Pichoochēē mpō choo kiipa kwaamtaata ngʼaleechoochēē. 3Poontooni koonyitoot, āmu kyaasyaak tukuuchoochēē tōkōl kungʼeetee wōli kiitoowuntō, ku kaapkaat kilē karaam asiruun ngʼaleechu nkōō oor nyoo rootoot. 4Āmwoorēy kilēē nyoonēē siisōwuu lōkōōy chēpō man akipō ngʼaleechoochēē tōkōl /kiikiineetin. 5Paani kiipāytooy :Ērōōtē kōōroo Chuuteeya tōkōl, ku kimii tisiintēē aka nyoo /kiikukuurēē Sakaryaa nyoo kiichōōnēē kōpō tisiik nyoo /kiikukuurēē Apiiya. Kiitingʼēy cheepyooseenyiin nyoo /kiikukuurēē Ēlisāpēēt nyoo kiipō kaa Aaron. 6Kiikoontyitēy :tōkōl Iriin akuukoonyitēy ngʼātuut tōkōl kilēē wōloo mārtooy :Iriin. 7Kiikiikuyōōsiituuy :tōkōl akiitoomō kunyōōru laakōōy, āmu kii sōōn :Ēlisāpēēt. 8Nēē mii pērēētuu aka, ku kiimii :Sakaryaa kupāyiisyēy mu Kōpō Iriin kilēē tisiin āmu kii koongʼwaangʼ nyi kiipāyiisyēy pērēētuunoonēē. 9/Keekwar inyeentee mu istoor pō sēkēēr, āmu kii :tis chu kiilēwēnēy chiich nyoo irēy pāyit mu Kōpō Iriin. Kuchuut nyuun Kōpō Iriin wōloo kiichuutēy tisiik ākityōōn akiwō kupeel tukun choo ngʼuutooy nyaa anyiny. 10Paani kiimii ku-irēy kilēē nyoonēē, kimii :piich tōkōl saangʼ kusooyēy. 11Kichōōnchi Sakaryaa :malaykayaantaa Iriin kitākumii kō, akuuryoongʼō kaapkōrōs kamaspō taay yoo kiimii :Sakaryaa kupēēlēē tukuuchoochēē ngʼuutuuy nyaa anyiny. 12Kii nēē ro :Sakaryaa, kwootyō akuwāriisyō. 13Kumwoochi nyuun :malaykayaantaanoonēē Sakaryaa kilē, "Sakaryaa, mēēwāriisyō! Kaakuteer :Iriin soowuutēkuuk. Kunyuun, nāmēy :cheepyooseengʼuungʼ laakwa nyoo lēē wēērii ākiikuurēē laakwaanoonēē Chowaana. 14Ipāypāyiituuy akupāypāyiituuy piich chaa chaangʼ nēē /kituum laakwaanoonēē. 15Lēkuuy :Chowaana chiich nyoo tōrōōr nkōō taayuu Iriin. Mārēēy tiipaay ntā ku kir aka tōkōl nyoo irēy chiich kipōōkit. Nyiriitēy :Iriin Toomirmiir nyoo Tiliil kutākumii moopō eeyeenyiin. 16Irēy piich chēpō Israayeel chaa chaangʼ kuwāliisyō akicham Kiptaayaan Iriinteengʼwaangʼ. 17Sip kuuntōrōōrtēērēē :inyeentee Kiptaayaan nkōō kaamuuka nyoo lēē nyēpō Eliicha. Wālēy paapatiin kuchoomnyō ākōō laakōōkwaak. Irēy piich choo mātēērēy ngʼal kuteer ngʼal chēpō man choo tuupēy :piich choo kāroomēēn. Aku-ir piich kuchēp keey sikunyōōru :Kiptaayaan kuchēpootēēn." 18Nkōō yoonēē, kumwoochi :Sakaryaa malaykayaantaanoonēē kilē, "Āsōwuuntooy ānō kilē man :ngʼaleechu? Kyaayoosiitu ākōō cheepyooseenyuun." 19Kuwālchi :malaykayaantaanoonēē kilē, "Aneen ku Kaapuryēēl, nyoo tingʼēy kaamuuka kungʼeetee wōloo mii :Iriin. /Kākiiyookwoon āchoomwooruun lōkōōyichu kāroomēēn. 20Iriisōōt :ngʼaleechu nkōō pērēētuu nyoo kiikulēwēn :Iriin. Akunyuun oo, āmu meeran kiyoo koomwooruun, ku nāmēē :kuutiingʼuungʼ nyoo mēēngʼāloolēy ākōy pērēētuunoonēē." 21Kiikānyiisyō :piich choo kiimii saangʼ ākōy kilē, "Ara kārēēm nee Sakaryaa aniinee?" 22Paani kāwō kichō saangʼ, ku kiikiikunama :kuut nyoo kimēēmuukēy kuti kungʼalaal. Kingʼāloolchinēē piich ēēruun kipaat. Kusōwu :piich kilē kiiro :Sakaryaa ngʼālyoon nyēpō kwōngʼuut nkōō Kōpō Iriin. 23Kitas taay :Sakaryaa kupāyiisyō nkōō Kōpō Iriin ākōy kurook :saayitiinyiin nyi kiikimārēy kupāyiisyō. Nēē mii lētuun, kuwēēchi keey kaaw. 24Nyoo matyaan, kimanak :Ēlisāpēēt. Kii nēē kaakimanak, ku-ungʼchi keey kō āroo choo lēē muut, akimwa kilē, "Kaakuriireenaan :Iriin ākōy ānyōōru laakwa, kir nyoo kiikiikuureengʼan :piich." 26Nkōō araawee nyēpō lo kungʼeetee kimanak :Ēlisāpēēt, kuuyooytō :Iriin malaykayaantee aka nyoo /kiikukuurēē Kaapuryēēl kiwō ākōy māngʼoot nyoo kiimii kōōroo Kalilaaya nyoo /kiikukuurēē Naasareet. 27Kiimii :chēētō aka wōloonēē nyoo kiitoomō kimar :murēnō. /Kiikukuurēē chēēpoonēē Maaryaa. Kiimii :chēēpi kumārēy keey nkōō chiich aka nyoo /kiikukuurēē Chōōsēp nyoo kichōōnēē kōpō Pāytooyiin Tāwuti. 28Kii nēē it :malaykayaantaanoonēē wōliinēē, kiwō ākōy yoo kiimii Maaryaa akumwoochi kilē, "Cham keey Maaryaa! Ipēēruuroot akimii :Iriin kupootēēn." 29Kipēti :Maaryaa kiyoo mwooruuy paani kateer ngʼaleechoochēē. Kiteep keey inyeentee kilē, "Ngʼuutuuy nee :ngʼaleechu?" 30Kumwoochi :malayka Maaryaa kilē, "Mēēwāriisyō! Ipēēruuroot nkōō wōloo mii :Iriin! 31Kunyuun, imānākēy akiinam laakwa nyoo lēē wēērii ākiikuurēē laakwaanoonēē Yēēsu. 32Lēkuuy chiich nyoo ōōw, /ākēēkuurō Wēēroo Iriin nyoo Tōrōōr. Irēy :Iriin kilēku Pāytooyiin kilēē kuukōnyiin Tāwuuti. 33Pāytooy piich chēpō Israayeel nkōō kēnyiis choo mātiliisyēy ākōy." 34Kuteepa :Maaryaa malaykayaantaanoonēē kilē, "Āmuukēy ānyōōru laakwa kilē nee akutoomō āru nkōō :murēn aka tōkōl?" 35Kuwālchi :malaykayaantaanoonēē kilē, "Chōōnchiniin :Toomirmiir nyoo Tiliil akuulaampuusin :kaamuuka nyēpō Iriin. /Kukuurēē nyuun laakwaani iwēēnāmēy Wēēroo Iriin. 36Aku nyuun oo, kiikimanak :tilyeengʼwoongʼ Ēlisāpēēt, cheepyoosoonoonēē kiikuyoosiit. Tingʼēy tuum nyēpō āroo lo akunāmēy laakwa nyoo lēē wēērii, mpō tāmwoorēy :piich kilē maakunāmēy laakwa. 37Moomii :kir nyoo mēēmuukēē nkōō wōloo mii :Iriin." 38Kumwoochi :Maaryaa kilē, "Aneen kipāyityoontoo Kiptaayaan. Kanya ku-ira kilēē wōloo keemwaarta." Paani keewaangʼ :Maaryaa kumwoorēy kilēē nyoonēē, kuwēēchi keey :malaykayaantaanoonēē. 39Nēē mii lētuun, kinam paan :Maaryaa kilē weel ākōy kaa Sakaryaa nyoo mii māngʼoot aka nkōō kōōroo Chuuteeya. Kiwō kaa Sakaryaa kuutaakwees Ēlisāpēēt. 41Paani keetaakwees :Maaryaa Ēlisāpēēt, kupiirēn :laakwee nkōō moopō Ēlisāpēēt. Kuunyiriit :Iriin Ēlisāpēēt Toomirmiiryeenyiin aku-ir 42kumwoochi Maaryaa nkōō kuut nyoo tōrōōr kilē, "Ipēēruuroot kusiir chēēpyōōsōōy tōkōl akuupēēruuroot :laakwee nyoo ināmēy. 43Pō koonyit, nyaa tyaan kuchō :eeyaa Kiptaayaanteenyuun kuurootān. 44Paani keetaakweesaan, kupiirēn :laakwee nkōō moonyuun nkōō pāypooyō. 45Ipēēruuroot :inyēēn nyoo kiiran kilē irēē man kiyoo kiikumwooru :Iriin." 46Kuuloosu :Maaryaa Iriin kilē, "Āloosuuy Iriin nkōō moonyuun tōkōl. 47Paypay :toomirmiiryeenyuun akipō Sāruuniinteenyuun Iriin, 48āmu kaakuupkaat kuupēēruurān, kipāyityoontēēnyiin nyoo miningʼ. Kungʼeetee aniinee kitas taay, /kēēkuurēēnoon nyoo pēēruuroot. 49Kaaku-irwaan :Iriin ngʼālyoon nyoo ōōw. Tiliil kaarineenyiin. 50Riirēē :Iriin piich tōkōl choo wārēy inyeentee, āpēn ākōy āpēn. 51Kaakungʼuutu kaamuukeenyiin akaakuupēl choo lāsēy keey. 52Kiikuurēēkuunō pāytooy nkōō ngʼachareenikwaak chēpō pāyuunāt akuutōrōōr choo āpēy keey ngʼwēny. 53Kiikuutē piich choo mātingʼēy kiyoo āmēy tukun tōkōl choo kāroomēēn, aku-oon choo kii lēē mōkōrō amaatō kir aka tōkōl. 54Kiikusārwēēch, piich chēpō Israayeel choo kupka kipāyitiinēchiich. Keepkaat aniinee kuriira piichiich 55āmu kiiyoomiis :Iriin Apraam ākōō kuukōtiināchiich kilē riirēē akwaaneek ākōy." 56Kutēpō :Maaryaa kōpō Ēlisāpēēt āroo sōmōk, nēē mii lētuun kuwaraka kaaw. 57Kunyuun, kii nēē it :pērēētuu nyoo tuumēy :Ēlisāpēēt, Kutuum laakwa nyoo lēē wēērii. 58Kuteer :piich chēpō kōōkwoonoonēē ākōō tilyayiikwaak kilē kiikuriirēē :Iriin Ēlisāpēēt kwōngʼuut. Kupāypāyiituuy tōkōl nkōō inyeentee. 59Paani kiitingʼēy :laakwaanoonēē pērēētuus sisiit kungʼeetee /kēētuumēy, kupa :piich kumur wēēroonēē. Kiimārēy :pichoochēē kilē ntā /kukuurtoorō laakwaanoonēē kaarinaa apoonyiin kilē Sakaryaa. 60Kitay nyuun :eeyeenyiin akimwa kilē, "/Kukuurēē Chowaana." 61Kuteep :piich kilē, "Kēēlē nee? Nku moomii :chiich koongʼwoongʼ nyoo /kukuurēē kaarinaanoonēē!" 62/Keeteepa Sakaryaa /kēēngʼāloolchinō ēēruun kumwooru kilē /kukuurēē ngʼoo laakwee. 63Kumwoochi :Sakaryaa piich kuutē inyeentee kir nyoo kisirēy. Paani /kākuutē, kisir kilē, "Kaarineenyiin ku Chowaana!" Kikwōngʼyō :piich akipō kaarinaanoonēē. 64Kutoowu :Sakaryaa kungʼalaal akuuloosu Iriin. 65Kiikwōngʼyō :piichiich chēpō saangʼ paani keero ngʼaleechoochēē. /Kiikyaamtaata ngʼaleechoochēē kuyāmu tulwēyiipō kōōroo Chuuteeya. 66Kyaam :ngʼaleechoochēē mēt chiich aka tōkōl nyoo kiteer akuteepa keey kilē, "Ara chōōnēy kilēkuuy nee :laakwaani?" Kiimwa kilēē nyoonēē āmu kiitookunoot kilē mii :Iriin kupootō laakwaanoonēē. 67Nēē mii lētuun, kuunyiriit :Iriin Sakaryaa Toomirmiiryeenyiin. Kutoowu :Sakaryaa kungʼalaal ngʼālyoontoo Iriin kumwoorēy kilē: 68"Kēēloosuu Iriin, Iriintoo Israayeel. Kaakuchō kusāru piichiich akaakuutyaayta. 69Kaakuuyookwēēch Sāruuniin nyoo tingʼēy kaamuuka nyoo chōōnēē kōpō kipāyityoonteenyiin Tāwuti. 70Kiiyoomiis :Iriin kēny kupunuunō ōōrkooyichiich choo tiliilēēn 71kilē sārwēēch nkōō wōloo mii :puunichooch nkōō wōloo mii :piich choo sāsēēch. 72Kiipkaat :Iriin miis nyaanyiin nyoo tiliil nyoo ki-ir inyeentee, sikuriira piichooch. 73Ki-ir miis ākōō Apraam akumwoochi 74kilē sārwēēch :inyeentee nkōō wōloo mii :puunichooch akukōōnēēch pārooyin kēē-irchii pāyiisyeenyiin nyoo mākitingʼēy kāāwāriisyō 75si nēē ngʼat kēētililiitu ākēēmāngʼiisyō nkōō oor nyoo chāmēy Iriin akee-ir tukun choo kāroomēēn nkōō taayuu Iriin pērēētuus tōkōl chēpō sāpēēnyoon. 76Inyēēn, laakweenyuun, /kukuurēēniin ōōrkooyoontoo Iriin nyoo Tōrōōr. Intōrōōrtoorēē Kiptaayaan siiwēēchēpchii aree. 77Iwēēmwoochinii piichiich kusōwu kilē muukēē /kēēsāru, nēē soom /kēēnyōōchi kaat ngʼōōkiikwaak. 78Āmu riirēēnēēch :Iriin nkōō moonyiin nyoo rēēl, kuuyookuuy lēpooyin nyēpō sāruunāt kuchōōnō kipsēnkwēt. 79Chōōnēy :lēpooyinoonēē kuulēpoochinii piich choo kiikuulaampuus :tuurin nyēpō :meerat. Rēētootēēch sikēēnyōōru tāloosyō." 80Kinar :Chowaana nkōō pōōr akuutō :Toomirmiir nyoo Tiliil kaamuuka nyēpō kwōngʼuut. Kimangʼ suur kwēēn ākōy pērēētuu nyoo kiichō kungʼuuti keey piich chēpō Israayeel.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
Dhaabota Qabsoo Bilisummaa Oromoo
Jidduutti Araara Bu’e Ilaalchisee
Ibsa Gabaabaa Qeerroo Bilisummaa
Oromoo irraa Kenname
–
Caamsaa 02/2016, Finfinnee Mariin Araara buuse, Ararri Wal Hubachiisee Tokkummaa Hawwamuun Gaha. Nuti Qeerroon Bilisummaa Oromoo walitti dhufeenyaa fi araaramuu dhaabota qabsoo bilisummaa Oromoo (ABO, KWO, ADO, ABO tokkoomee) Yeroo dhageenyu bilisummaa Ummata Oromoo fi walabummaa Oromiyaa dhiyeessuun Umurii gabroomfataa gabaabsee, Injifannoo maayyiin nu gahuutu nutti dhagaa’ame. Tokkummaan Uummata Oromoo akka sabaattis ta’ee akka qabsoo bilisummaa Oromootti lafee fi dhiiga gootota qaaliin ijaaramee ture. Qabsaa’onni Oromoo haalota adda addaan wal hubachuu dhabuun gargar bahanii diina innikaa kan taate sirna Wayyaanee irratti qabsaa’urra gufuu wal jala kaahuun fedhii fi dantaa Ummata Oromoo miidhee kan gabroomfataa gabbisaa turuurraa Oromoon hin aarre, hin gubanne hin turre. Har’a garuu sun hundi seenaa ta’ee akka hafutti dhaaboleen Qabsoo Bilisummaa Oromoo walitti dhufanii mari’achuun dantaa saba Oromoof dursa kennanii araara buusuu isaanii yommuu dhagahamuu nu hundaaf akka sabaatti gammachuu gammachuu oliiti. Kanaaf yeroo ammaa kana Oromiyaan gammachuu keessa jiraachuu ibsuu barbaanna.
Ararri bu’e gaafii Ummata Oromoo fi qabsaa’ota Oromoo maraa kan ta’e tokkoomuu jaarmayoota Oromoof bu’ura akka lafa kaahametti hubatna. Akkuma ibsa bakka bu’oota dhaabolee bilisummaa Oromoo araaraman irraa dhagame wareegamni nuti Qeerroon bilisummaa Oromoo, dargaggoo fi shamarran Oromoo, abbootii fi hawwan keenya FDG – FXG yeroo dhiyoo as baasaa turree fi jirru, akkasumas injifannoolen cululuqoon mooraa QBO keessatti galmeeffame Araara kanaaf dhiibbaan uumne jiraachuu amanna. Ammas akkuma abbootiin keenya dhiigaa fi lafee isaaniitiin tokkummaa Ummata Oromoo mirkanessanii nuun gahan hubachuun nuti Qeerroon bilisummaa Oromoo mooraa qabsoo bilisummaa Oromoo tasgabbeessuun tokkummaa Jaarmayoota Oromoo bu’urri taa’e kana fiixaan baasuu keessatti gahee nurraa eegamu akka bahannu beeksisuu feena. Akka Oromootti aadaa bareeda qabnu keessaa tokko waldhabdee ilaa fi ilaalmeen hikkachuu danda’uu keenya.
Manguddoonni keenya jabeessanii qabeenyi nuuf tiksuu qaban aadaa bareedaa fi qabsoo bilisummaa Oromoof murteessaa ta’e kanaa dha. Manguddoonnii fi hayyoonni Oromoo araara kana milkeessuuf dadhabdan dirqama keessan sirnaan bahattaniittuu gaalatoomaa jechaa ammas daandiin hedduun akka isin hafee jiru yaadachiisuu barbaanna. Nuti Qeerroon Oromoo warraaqsa biyyoolessaa bifa qindaa’ee fi ijaarameen Ebila 11/2014 ifaa fi labsiin eegalle yeroo irraa gara yerootti muuxannoo horanneen Ummata keenya ijaarrataa, humna keenya jabeeffachuun sochii keenya bal’ifatnee wareegama qaaliin abbaa irree kan ta’e Wayyaanee raasuun dhaadannoo aanga’oota wayyaanee “likki Inaasgabaachawaallen” jedhanitti akka gaabban taasisuun dandeenyeerra; kana irra kan nu boonsu akeeka kaaneef galmaan gahuuf afaanii fi afuura tokkoon dhaaboleen Qabsoo Bilisummaa Oromoo nu waliin dhaabbachuu keessan. Kanaaf tumsi guddaan isin irraa barbaannu afuura tokkummaa, ilaalcha tokkummaa, jaalala Oromummaa kan walitti nu ijaaruu fi wal nu abdachiisu eegaltan hojiin nutty mul’isuu keessan.
Kun jiraannaan karoorri FXG marsaa 5ffaa Qeerroo Bilisummaa Oromoon qophaa’ee gara balbala bilisummaa Oromootti nu geessu daandii sirrii qabatee ariitiin galma keenya akka dhyaataa jirru yaadachiifna. Maayyiirratti dhaamsi dhaabolee bilisummaa Oromoo oduu gammachiisaa fi hamlachiisaa kana nuun geessan arfaniif qabnu miseensotni fi deeggartootni keessan hundi, waliigalattii uummata Oromoo sabboonaa fi sabboontuun, Qeerroo fi Qarreen, qabsa’onni dirree fi gootota barattootni Oromoo hundi karoora FXG kan marsaa 5ffaa, bara 2016 fiixaan baasuu keessatti gaheen keessan olaanaa ta’uu hubattanii qabsooftanii qabsoofsiftan dhaammanna. Warraaqsaa FXG marsaa 5ffaa gaggeessinu cinattiqabsoo bilisummaa Oromoof eeggannoo cimaa akka goonuu fi lootee galtuu ergamtuu diinaa dammaqinsaan akka of irraa eeggannuu dhaammachuun walitti dhufeenyi fi araarri ABO fi dhaabolee qabsoo bilisummaa Oromoo gammachuu guddaa nutti dhaga’amee fi gaaffii uummataa keenyaa fi sabboontoota Oromoof deebii kennuu keessaniif galatoomaa jechaa, dhimma araaraa fi tokkummaa kana ilaalchisee fuunduratti ibsa bal’aa uummata keenyaaf akka kenninu beeksifna.
–
Injifannoon Uummata Oromoof!!
–
Gadaan Gadaa Bilisummaati!!
Tokkummaan Humna!!
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
GaraGalchaa
Adda Bilisummaa Oromoo (ABOf) •
Adda Bilisummaa Oromoo Tokkoomef •
Kallacha Walabummaa Orormiyaaf fi •
Adda dimokiraatawaa Oromoo (ADO)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
WASHINGTON DC —
Torban kana keessa andaara galaana Bosaasoo kan puuntlaand keessatti yaballi tokko garagaltee namoonni 55 eessa buuteen isaanii dhabamuu fi galaanaan nyaatamuu malu jedhuun Dhaabnii baqatootaa kan Tokkummaa mootummotaa ykn UNHCR beeksisee jira.
UNHCR akka jedhutti bidiruun humnaa ol nama feete sun kan garagalte imaltoota Bosaasoo irraa fuutee karaa erga jalqadee daqiiqaa 15 booda.
Jiraattonni naannoo akka jedhanitti yeroo balaan kun dhaqqabetti haalli bubbeen qilleensaa hamaa waan tureef sababaa ta’uu mala.
Balaa kanaan kan midhaman irra hedduun Oromootaa fi lammiiwwan Somalee kan Puntland utuu hin taane kan somalia ishee guddittii kanneen gara Yemenitti ce’uuf namoota seeraan ala namoota deddeebisan mindeessan turan jedhama.
Garuu jiraattonni magaalaa Bosaasoo hedduu fi kanneen balaa Sana irraa lubbuun hafan balaa kana kan ilaaleen gabaasaalee adda addummaa qabu Raadiyoo sagalee Amerikaa sagantaa Afaan Oromoof kennan.
Namoonni balaa sana irraa lubbuun hafan lama bakka dhokatanii jiran irraa akka dubbataniitti namoota seeraan ala nama deddeebisanin tumamanii galaanatti kan darbaman ta’uu iibsanii imala balaa irra nu buuse kanaaf maallaqa baafne jedhan.
Kanneen lubbuun irraa hafan kun lamaan Oromoo yoo ta’an akka hamaatti miidhamanis yoo argamne qabanii biyyatti nu deebisu jedhanii aangawoota puuntlaand waan sodaataniif wal’aansa ogeessa fayyaa ituu hin argatiin kan jiran ta’u dubbatan.
Bidiruun balaa wal fakkaataan isa mudate lama ta’u fi lakkoobsi namoota irra turaniis kan angawoonni lafa kaa’an 55 ol ta’uu kanneen lubbuun hafan kun raadiyoo sagalee Amerikaaf ibsaniiru. Garu Gabaasi kun mirkanii hin argatiin jira.
Jiraataan magaalaa Bosasoo tokko ibsa kenneen hanga ammaatti reeffi namoota 39 argameera. Balaan kun kan dhaqqabe Kibxata darbe ta’uu kan beeksisee UNHCR balaan kun hamaa fi kan lubbuu nama heddu galaafate ittiin jedhejira.
Jaarmayoota gargaarsaa biraa akeekkachiisi kennamus waggaa kana keessa namoota kuma 100 ta’antu galoo galaana Aden fi galaana diimaa qaxxaamuranii jiru jedha.


text:
CAIRO —
Ministeerri murtii haqaa fi humnootiin naga eegumsa masrii akka jedhanitti manni murtii biyyattii presidentiin Masrii duraanii Hosni Mubarak hidhaa dhaa akka gad dhiisaman har’a ajajee jira. Mubarak warraaqsa uummataan aangoo irraa erga bu’anii booda waggoota lamaa oliif hidhaa keessa turan.
Abukaatoon Mr. Mubarak Fareed el-Deeb Reutersiif akka ibsanitti hogganaan duraanii kun hanga kamisa boriitti gad dhiisamuu malu.
Maanguddoon umuriin 85 Mubarak yeroo warraaqsa uummataa sana ajjeechaa raawwatame dhaabsisuu dhaban jechuun himataman. Manni murtii akka jedhetti kana booda hidhamanii turuu isaaniif ragaan seeraa tokko iyyuu hin jiru.
Jalqaba torban kanaa manni murtii Mubarak fi ilmaan isaanii maallqa uummataa mancaasan himannaa jedhu irraa walaba taasisee jira.


text:
Ammajii 17 jalqaban Gurrandhalaa Saddeeti fixan.Torbaan sadeen kana keessatti marroo 30 tapahanii gooli 68 gale,biyya 16 jalqabee lamatti waancaa walti hafee;Gaanaa fi Ayvorii Koosti
Jarii walti hafe taphattoota Afrikaa doolara miliyoona hedduutiin bitatanii Kilaabooti Awurooppaatii taphatan yaammatee barii Sanbataa qofa eegachuutti jira.
Ayvoorii Koosti maqaa kilabii isaanii ARBA jedhanii baafatanii,Gaanaan ammoo URJII GUGURRAALEE ufiin jedhan.
Urjii fi Arbatti waliin taphaaa qophiitti jira.Gaanaan marro afur waancaa Afrikaa moote; 1963, 1965, 1978, fi 1982.Ayvori Koosti bara 1992 duratti marro tokko Waancaa Afikaa moote. Marroo sadii Waancaa Addunyaatii dabarte bara 2006,2010 fi 2014.
Ijoollee isii hedduutti kilaboota Awurooppaa keessa taphataaf; Didier Drogba, Yaya Touré, Wilfried Bony, Seydou Doumbia, Gervinho, Salomon Kalou f Kolo Touré.
Ayvoori Koosti ammoo walumattu taphattoota haga 60 tahan biyya alaatii qaban; Didier Zokora,Kolo Touré,Yaya Touré,Doumbia Seydou,Arthur Boka, Youssouf Kamara,Emmanuel Koné fa.Hagii guddaan kilabi ASEC Mimosas, Abiijaa jirtu keessaa filataman.
Ayvori Kosti DRC 3-1 dhukkee irraa kaafte Gaanaan walti marte,Gaanaan ammoo Ekuwaatooriyaal Giiniitti goolii sadii galchite gangalchitee dorgommii keessaa baafte.
Sadarkaa FIFA-tti Ayvori Koost 28essoo irra jirtii, Gaanaan ammoo 37essoo.
Gaanaan waancaa Afirkaa ka baranaa irratti biyya afur mootee tokkotti isii moo’e. Tapha Waancaa Kubbaa Miilaa Afrikaa irratti goolii 10 galfatte.
Ayvori Koosti ammoo tapha kana irratti biyya sadii mootee biyya lamaan wal qixxee baatee walumattuu gooli sagal galafatte.
Ayvori Koosti ilmaan turee lamaan ,koloo fi Yaayya, Gervino,Cheick Tiote fi Wilfried Bony fa fudahttee Gaanaa waliin taphatti.
Gaanana, Andre Ayewu Christian Atsu,Kwesi Appiah faan dhufatte.Ayvoorii Koosti keessaa Gerviinoon isan hin dabrin. Gurraacha mataa cifireeti.Lkakoofsa keeyyatee 10 tapahtaa yoo kubbaa itti kennan inninu uwaan tolcha hin beeka.
Gaanaa keessaa ammo Asamoah Gyan isan hin dabrin.Gurraacha maataa qooxo haadata. Lakkofsa sadii keeyyatee taphata.
Woma taateefuu Urjii guguraallee fi Arbii iftaan dirree Ekuwaatooriyaal Giiniitti adoo addunyaan argitee dahgeettuu waan wal tolchu wal tolcha.
Gama kaaniin ammoo CAF,Kofidireeshiiniin Waancaa Afrikaa Morookoo Waancaa Afrikaa qopheessuu didde dorgommii waancaa Afrikaa lama irraa dhaabe.
Balleessaa tanaaf ammoo doolara miliyoona tokkoo fi waan isiin dorgommii qopheessuu diddeef hammaateef ammoo Euro.miliyoona 8 itti mure.
Morookoon Eboolaaf jettee dorgommii Waancaa Afrikaa ta baranaa qopheessuu diddee tahuu baannaan ammoo akka guyyaan jijjiiramu gaafatte.
CAF tana maleellee deeggartootii Kubbaa miilaa kilabii Ekuwaatooriyaal Giinii seera taphaa cabsanii istaadiyoomi jeeqan jedhee $100,000 adabe.
Federeshiiniin kun perzdaantii Kubbaa Miilaa Waldaa Tuniziyaa, Wad’ie Jary Federeshiinii Kubbaa Miilaa Afrikaa beekuam beekaa dhara hojjate jedhee waan maqaa balleessee hujii innii maqaa kanaan hojjatu cufaa irraa dhaaban.
Perzedaantiin kun kilabiin isaanii moo’mnaan tana jedhe.
Waancaa Afrikaa bara 2015 Gaanaa fi Ayvoori Koostitti Gurrandhalaa,8,2015 waanaaf tapahtee fixa.
Namii hagii tokko Gaanaa 3-1 moo’a jedha,hagii tokko ammoo Ayvori Kostitti 2-0 moo’aa jedhaa isan hoo maan jettan?


text:
Gazexxeessonni lammii swidiin lameen Martiin shibee fi Yohaan pirson jedhaman adaba hidhaa waggaa 11 kan mata mataatti irratti murame akka dhiifamuuf iyyata kan hin dhiyeffanne ta’uu beeksisan.
Lameenuu ibsa baasaniin Itiyoophiyaa keessa aadaa Ayyaanaa fi dhiifamaatu jira.N utis aadaa kana irratti hirkachuu filanne jedhan.
Itiyoophiyaatti Ambassadarri siwideen Jens Olander carraa gazexxessoota lameen qaban kan ilaaleen Mootummoota swidinii fi kan Itiyoophiyaa gidduutti kallattiin mariin gaggeeffamaa jira jedhan
Shibee fi piirson seeraan ala daangaa Itiyoophiyaa seenuu fi shoroorkessotaaf deggersa godhan jedhamuun himatamuun isaanii ni yaadatama.
Gareeleen mirga dhala namaaf falmanii fi kanneen walabummaa presiif qabsaa’an akka jedhantti baatii waxabajji darbee kaasee yoo xiqqaate namni 33 shoroorkessummaan himatamaniiru.
Kun immoo mootummaan Itiyoophiyaa seera farra shoroorkessummaa qopheffate mormitoota Afaan qabsiisuuf gargaaramuu isaaf ragaa tokko jedhu.
Mummicha ministeeraa mallas zenaawii dabalatee aangawonni Itiyoophiyaa biroonis jecha kana haaluu dhaan poolisiin gochi kun raawwatamuu isaaf ragaa qubsaa qabu jechuun falmu.


text:
1Iyorbbaami ixaanaa cuwayanau yarshshuwaa yarshshiyo sohuwaa matan eqqidaashin, GODAA qaalan kiitettida, Xoossaa asa giyo issi bitanee Yihudaappe yiis; 2yiidi GODAI azazin he yarshshiyo sohuwaa bolli hagaadan yaagidi waassiis; "Yarshshiyo sohuwau, yarshshiyo sohuwau, GODAI nena hagaadan yaagees; 'Daawita zariyaassi Yoosiyaasa geetettiya issi na7ai yelettana. He na7ai ha77i hagan yarshshiiddi de7iya xoqqa sohotu qeeseta ne bolli yarshshana; ne bolli asaa meqettai xuugettana' yaagees" yaagidi waassiis. 3He gallassi Xoossaa asi malaataa immiiddi, "GODAI yootido malaatai hagaa; ha yarshshiyo sohoi phalqqettana; a bollan de7iya bidinttaikka wora laalettana" yaagiis. 4Kawoi Iyorbbaami Xoossaa asi Beeteelen de7iya yarshshiyo sohuwaa bolli waassidoogaa siyido wode, yarshshiyo sohuwaappe ba kushiyaa yeddidi, "He bitaniyaa oiqqite!" yaagiis. SHin i bitaniyaayyo yeddido kushee sohuwaarakka xiiggidi siliis; Hegaa gishshau, ba kushiyaa guyye zaaridi ekkanau danddayibeenna. 5Qassi Xoossaa asi GODAA qaalan immido malaataadan yarshshiyo sohoi phalqqetti wodhdhin, a bollan de7iya bidinttaikka wora laalettiis. 6Yaatin, Kawoi Iyorbbaami Xoossaa asa, "Ta kushee kaseegaadan hanana mala taayyo gaannatada GODAA ne Xoossaa woossarkkii!" yaagiis. Hegaa gishshau, Xoossaa asi kawuwaayyo gaannatidi GODAA woossin, kawuwaa kushee simmidi kaseegaadan haniis. 7Kawoi Xoossaa asa, "Tanaara ta soo hindda; kattanne ma. Qassi taani neeyyo imotaa immana" yaagiis. 8SHin Xoossaa asi kawuwaassi hagaadan yaagidi zaariis; "Harai attin neeni ne aquwaayyo baggaa taassi immiyaakkokka, taani nenaara biikke; hagan oittaakka miikke, haattaakka uyikke. 9Aissi giikko, GODAA qaalai tana, 'Neeni oittakka mooppa, haattakka uyoppa, ne yiido ogiyaarakka simmada booppa' yaagidi azaziis" yaagiis. 10Hegaa gishshau, bitanee hara ogiyaara biis; i Beeteele yiido ogiyaara simmidi bibeenna. 11Hananabaa yootiya issi cima bitanee Beeteele kataman de7ees. Beeteelen he gallassi Xoossaa asi oottido ubbabaa he cima bitaniyaa naati yiidi yootidosona; qassi he bitanee kawuwaayyo yootido qaalaa eti bantta aawaayyo yootidosona. 12Yootin aawai eta, "Awa ogiyaara biidee?" yaagiis; yaagin Yihudaappe yiida Xoossaa asi biido ogiyaa ayyo malaatidosona. 13Hegaappe guyyiyan i ba naata, "Taayyo ane hariyaa koorite" yaagiis; yaagin eti ayyo hariyaa koorin toggiis. 14Toggidi Xoossaa asa geeduwaa kaallidi biis; issi wolaa kuwan uttidaagaa demmidi, "Yihudaappe yiida Xoossaa asi neneeyye?" yaagiis. Yaagin bitanee, "Ee tana" yaagiis. 15Yaagin hananabaa yootiya cima bitanee a, "Qumaa maanau ta soo tanaara hindda" yaagiis. 16Xoossaa asi zaaridi, "Taani guyye simmada nenaara baanau, woikko ha sohuwan nenaara oittaa maanau, woikko haatta uyanau danddayikke. 17Aissi giikko, GODAA qaalai tana, 'Neeni he sohuwan oittakka mooppa, haattakka uyoppa, ne yiido ogiyaarakka simmada booppa' yaagidi azaziis" yaagiis. 18Yaagin hananabaa yootiya cima bitanee, "Taanikka nenadan hananabaa yootiyaagaa. Kiitanchchai GODAA qaalan tana, 'Oittaa i maana malanne haattaa uyana mala, a zaarada ne soo nenaara ekkada ya' yaagiis" yaagiis. SHin cima bitanee hegaa ayyo wordduwaa odiis. 19Hegaa gishshau, Xoossaa asi aara simmidi, a son miisinne uyiis. 20Eti maaddan uttidaashin, GODAA qaalai bitaniyaa guyye zaarida hananabaa yootiya cima bitaniyaakko yiis. 21Yin bitanee Yihudaappe yiida Xoossaa asayyo ba qaalaa xoqqu oottidi, "GODAI hagaadan yaagees; 'Neeni GODAA qaalaa ixxadasa; GODAI ne Xoossai nena azazido azazuwaakka naagabaakka. 22Neeni GODAI, "He sohuwan mooppa woikko uyoppa" giido sohuwaa guyye simmada baada, yan oittaa maadasa; haattaakka uyadasa. Hegaa gishshau, ne ahai ne aawatu duufuwan moogettenna' yaagees" yaagiis. 23Xoossaa asi miyoogaanne uyiyoogaa polidoogaappe guyyiyan, hananabaa yootiyaagee ba guyye zaaridi ehiido bitaniyaayyo hariyaa kooriis. 24Koorin i ogiyan biishin gaammoi aara gaittidi, a woriis. Worin ahai ogiyan canggaraariis; hareenne gaammoinne naa77aikka ahaa lanqqen eqqidosona. 25He ogiyaara aadhdhiya asai ahai canggaraaridaagaanne gaammoi ahaa lanqqen eqqidaagaa be7iis; be7idi biidi hananabaa yootiya cima bitanee de7iyo kataman yootiis. 26Biyoosaappe bitaniyaa guyye zaarida hananabaa yootiya cima bitanee hegaa siyido wode hagaadan yaagiis; "Hegee GODAA qaalaayyo azazettennan ixxida Xoossaa asa. Hegaa gishshau, GODAA qaalai ayyo kasetidi odidoogaadan, GODAI gaammuwan a gattiis; yaatin, gaammoi a mentterettidi woriis" yaagiis. 27Hegaappe guyyiyan cima bitanee ba naata, "Taayyo hariyaa koorite" yaagiis. Yaagin eti ayyo hariyaa kooridosona; 28koorin bitanee kiyidi biis. Biidi ogiyan canggaraarida ahaanne ahaa matan eqqida hariyaanne gaammuwaa demmiis; gaammoi ahaa mibeenna woikko hariyaakka menttibeenna. 29Hananabaa yootiya cima bitanee Xoossaa asa ahaa denttidi, hariyaa zokkuwan wottidi, yeekkanaunne mooganau guyye ba katamaa ekkidi ehiis. 30Ehiidi bau makki wottido duufuwan ahaa wottiis; wottin a bolli, "Aayyee ta ishau! Aayyee ta ishau!" yaagidi yeekkidosona. 31Moogi simmidi ba naata hagaadan yaagiis; "Taani haiqqiyo wode, Xoossaa asi moogettido duufuwan tana moogite; ta meqettatakka a meqettata lanqqiyan wottite. 32Aissi giikko, Beeteele kataman de7iya yarshshiyoosaa bollinne Samaariyaa katamatun de7iya goinniyo xoqqa sohotu bolli GODAI azazin he bitanee waassidoogee tumu polettana" yaagiis. 33Hegaappe guyyiyankka Iyorbbaami ba iita ogiyaappe simmibeenna; shin goinniyo xoqqa sohotuyyo ubba qommo asaappe qeeseta gujjidi sunttiis; qeese gidanau koyiya oonanne goinniyo xoqqa sohuwan wottiis. 34Iyorbbaama keettaa asaa ongganaunne biittaa bollaappe xaissanau gattida nagarai hegaa.
Copyright
Learn More


text:
Gaazexeessotaa fi kanneen marsaa interneetii irratti barreessanii fi himannaan shorokeessummaa irratti dhiyaatee hidhaa keessa turan keessaa Riyoot Alamuu VOAf ibsa kennitee jirti. Riyoota yoomiif attamiin akka gad dhiisamte waahila keenya Solomon Abatef akkas jechuun ibsite.
Ganama gara sa’a afurii natti fakkaata. Sa’aatii isaa sirriitti hin ilaalle. Dhufanii ba’I ennaa naan jedhan qoosaa natti fakkaate. Maaliif sababii maaliif jedheen gaafadhe. Ba’I naan jedhan.
Kana dura shaakalli akkasii namoota ka biroo irrattis waan raawwateef booda irra waan hin taane yoo jettan dhugaa isaa dubbachuun koo hin hafun jedheen Itti na deebistu yoo ta’e asuma turuu naa wayya. Yeroo AMEKIRO koo darbeera garuu isaafis hin iyyanne. Dhiifamas hin gaafanne. Yeroon ati itti hiikamtu darbeeraa kanaaf si hiikne deemi kan jedhu deebii gabaabaatu naa kenname. Akkasittan gad dhiisame jette.
Riyoota harmi ishee dhukkubsattee waggaa lama dura wal’aansa baqaqsanii hodhuu fudhattee turte. Harmi koo inni tokkos micireen waan keessatti argameef wal’aansa baqasanii hodhuu naan jedhan, as taa’ee kana gochuu hin barbaanne jette Riyoot. Amma garuu nan wal’aanama jetteetti. Haalli mana hidhaa isheen keessa turte maal akka fakkaatu Riyoot ennaa ibsitu
Akkuma hidhamtootaatti adda adda. Walumaa gala hidhamtoonni haalli itti qabamanii jiran gaarii dha jechuu utu hin ta’in addumaan hidhamtoonni polotiikaa isa kaan irraa haala amaa ta’een ilaalama.
Anaan yoo fudhatte waggaa fi ji’a 8f haadhaa fi abbaa koo qofan argaa ture. Seerri akka jedhutti abboota amantii, abukaatoo waliin wal agarsiisna jedha. Garuu abukaatoos ta’e ka biroo waliin wal hin argine. Nyaati mana hidhaa keessaas kan namatti tolu miti. Nuti warra utuu badii hin qabaatin hidhame hafee warrumti balleessaa qaban iyyuu gama nyaataan haa adabaman kan jedhu hin jiru. Kanaaf gaarii hin turre jette.
Angawoonni Ityiyoopiyaa yeroo hedduu hidhamtoonni siyaasaa kan jedhaman hin jiran jedhu gaaffii jedhuuf Riyoot ennaa deebistu kun kijiba ifa gala dha jette. Kanuti koo qofti ga’aa dha. Hidhamtoota siyaasaa hedduus beeka jette.
Gaazexeessota sadii fi kanneen interneetii irratti barreessanitti dabaluu dhaan kanneen mana hidhaatii gadhiisaman keessa barattooni universitii lammiiwwan Oromoo jiraachuu isaanii gaazexaan Addis Standard jedhu babaasee jira. Kanneen keessaa Addunyaa keessoo, Bilisummaa daammanaa, Leenjisaa alamayoo, Abdii Kamaal, Magarsaa Warquu fi Tofiq Rashiid Nimoonaa ykn Abbebee urgeessaa, Mo’iboon Beqqelee ennaa ta’an hedduun isaanii mana hidhaa Qilinxoo irraa hiikaman.
Martinuu barattoota ennaa ta’an universitiiwwan oromiyaa keessa jiran adda addaa keessaa qabaman. Waggaa tokkoo fi ji’a sadii hidhaman keessatti himannaan irratti dhiyaate hin turre.
Lakkoobsi isaanii kan hin beekamne barattoonni university lammiiwwan Oromoo ta’an kun humnoota poolisiin kan hidhaman Caamsaa bara 2014 master palaanii Finfinnee mormuu dhaan ennaa isaan hiriira mormii geggeessanitti ture.
Barattoonni kun karoora kanaan mormuu dhaan mootummaan federaalaa dhimma Oromiyaa jidduu seena jechuun mormii dhiyeessan. Xiinxaltoonni seeraas akka jedhanitti tarkaanfiin kun heera biyyattii keeyata 49(5)n kan Oromiyaan magaalaa Finfinnee irraa dantaa addaa argatti kan jedhuun morma.
Barataa Univiersitii kan ta’e Nimona Caalii irratti himannaan dhiyaate baatilee lamaan tokko dura ibsi utuu itti hin kennamin akka hafu ta’e. Barata Aslan Hassen mana hidhaa keessatti ennaa du’u, mootummaan immoo of ajjeese jedhee jira.
Haa ta’u malee hedduun akka amananitti saabaan du’a isaatii dararaa irratti raawwtameeni. Haala du’a isaa qorachuufis qorannaan dhuunfaan geggeessame hin jiru jechuun gaazexaan Addis Standard gabaaseera. Gaazexeessonni fi kanneen mirga namaaf falman kanneen waggaa tokko oliif hidhaa keessa turan keessaa sadii hiikamuu isaaniis VOAn kaleessa madden isaa biraa adda baafateera.
Radio Fana immoo kanneen hiikaman shan jedhee jira. Himannana shorokeessummaa irratti dhiyaatee waggaa tokkoo fi ji’a laman kanneen hidhaman keessaa Tesfalem W/Yes, Asmaamaawo H/Giorgis akkasumas kanneen marsariitii irratti barreessan keessaa barsiisaa seeraa kan ta’e Zelalem Kibret kaleessa gad dhiisamaniiru. Abukaatoon isaanii obbo Amehaa Mekonnen hanga guyyaa kaleessaa gabaasi sun qindaa’etti kanneen hidhaa keessa jiran Edom Kasaayee fi Mahlet Faantaahun hidhaa dhaa hin gad dhiisamne.
Mana hidhaa Qilinxoo keessa kanneen turan namoonni kun kaleessa waaree booda gad dhiisamuu isaanii obbo Amheaaf ibsaniiru. maqaan isaanii meeshaa sagalee guddisuun waamamee murtiin kun itti himamuu isaa illee kanneen hidhaa dhaa gad dhiisaman kun naaf ibsaniiru jedhan obbo Amahaan.
Gareeleen mirga sabaa himaa fi falmsaniif hayyoonni seeraa mootummaan Itiyoophiyaa himannaalee gaazexeessotaaf kanneen marsariitii irratti barreessan haga tokko irratti dhiyeesse kaasuu isaa simatanii jiran.
Abukaatoon kanneen marsariitii irratti barreessan kanaa Ameha Mekonnen akka jedhanitti ajaji kun gaaffilee hedduu kan kaasise ennaa ta’u angawoonis seeri kun qixxummaa dhaan maraaf hojii irra akka oolu gaafataniiru.
Murtii kana simannee jirra. Gaaffii hedduun ka’uu qabantu jiru. Fakkeenyaaf maaliif kanneen marsariitii irratti barreessan ka biroon hin hiikamne. Gaazexeessonni sadii fi kanneen marsariitii irratti barreessan lama erga hiikaman ta’e seerri kun kanneen biroof hin hojjetuu? Kanaaf kanneen biroon sababiin hin hiikamneef natti hin mul’atu jedhan.
CPJtti bakka bu’aan gaanfa Afriikaa Tom Rhodes akka jedhanitti Jarmayaan isaanii sochii angawoonni Itiyoopiyaa godhan simateera, garuu haalli gaazexeessotaa fi kanneen marsaa interneetii irratti barreessan hidhaa jiranii nu yaaddessa jedhan.
Gaazexeessota mana hidhaa keessajiraniif nan yaadda’a. akka gabaasa jiruutti Befeqaaduu, Atnaaf, Abel fi Natna’el jechuu keenya.
Yeroo ammaa kan isaan jedhaa jiran namoonni kun namoota shira jiru qopheessan fi kanneen boron immoo gargaartota isaanii ti. Yeroon isaa lafa irra harkifamee kanneen hafan arfan murtii haqaa argatanii hikamninnaa soda jedhun qaba.
Mirga gaazexeessotaaf falmuu CPJn yoo xiqqaate gaazexeessota 12 ta’an kanneen biroon amma iyyuu hidhaa keessa jiru, irra hedduu isaanii irratti himannaa shorokeessummaatu irratti dhiyaate jedhee jira. Ertraatti aansuu dhaan Afriikaa keessaa Itiyoopiyaan biyya gaazexeessonni keessa jiraachuuf akkaan jamaa ta’e jedha CPJn.
gaazexxeessota fi kanneen interneetii irratti barreessan sagal keessaa sadii, hiikamuu isaanii simanneerra jechuu dhaan dhaaba mirga gaazexeessotaaf falmu “Freedom House”tti directorri sagantaa Afriikaa Vukasin Petrovic dubbataniiru. Gaazexeessonni kun kan hidhamaniif mirga heerri isaaniif eeyamu kan yaada ofii walabummaan ibsuu danda’uu waan shaakalaniif jecha jedhan.
Mootummaan Itiyoopiyaa himannaalee gaazexeessotaa fi kanneen interneetii irratti barreessan hafan ja’a irratti dhiyeesse kaasee hidhaa dhaa akka gad dhiisu gaafanna jedhan.
President Barack obaman xumura baatii kanaa Itiyoopiyaa daawwatuuf jiru. Wayita kanas angawoota biyyattii ol aanoo akkasumas addaan immoo hoogganoota gamtaa Afriikaa waliin wal argu jedhamuu eegama.


text:
WASHINGTON,DC —
Shaampiyoonii manneen barnootaa dhiyoo dhumate,Maratoonii Oromiyaati fi Tapha Guutuu Oromiyaatti itti aana.Tuttun waan Federeshiiniin Ispoortii Oromiyaa dhiyoo tana qoqopheessuutti jiru.
Taatullee akkii warri keessa beeku jedhutti Federeshiiniin Ispoortii Oromiyaa akka silaa hojjachuu maletti hojjachuutti hin jiru.
Waan Federeshiiniin Oromiyaatti hojjachuutti hin jiru jedhaniin keessaa; dorgommii qophii guddoo malee qopheessuu,gadi bu’ee godina cufaa waliin gahee ispoortii qopheessuu hanqachuu,maqaa atileeti Abbebee Biqilaatiin dorgommi qopheessuu dadhabuu, marsaan interneetii isaanii hojjachuu dadhabuu fi waan hedduu.
Taatullee Obbo Neggaa Tujubaa,I/G Tekinikaa Federeshiinii Ispoorti Oromiyaa jedhetti rakkoolee jedhan hagii jiru jiraatullee;akka duriitiin yoo walti laalan isumaa wayyaahaa deemuutti jirti.
Gama kubbaa miilaalleen Oromiyaan naannolee hedduun yoo walti ilaalan dura jirtii akka jecha obboo Neggaatti.
Isan ammoo maan jettan?Woma taateefuu, Oromiyaan dhiyoottuu Ambootti dorgommii maratoonii km 42 fi km 21 qopheessitii itti aantee ammoo dorgommii Guutuu Oromiyaatti dhufa.
Mee waan obboo Neggaa gaafannellee caqasaa karaa silaa Oromiyaatti Ispoorti guddisuu malalaniinillee irratti yaada keessan nuu dhaamaa.


text:
New York haga Awustiraaliyaa fi biyya henna Girigooriyaan hedatanitti nama miliyoona hedduutti bahee ganna haaraa, 2016 simate.
Namuu waan akka akkaatiin ganna haaraa simate;kaan manneen amantii ufii dhaqee,kaan lafa galgala keessatti waari’anitti walti dhufee waari’e.
Amerikaa magaalaa namii miliyoona hedduu qophii akkanaatiif itti yaahu NY,jalabultii ganna haaraatiif nama miliyoonaatti dhiyaatutti Time Square,lafa bashananaatti walti dhufee ganna kana simate.
Weellisaa Bitish Jessie J. faatti sirba John Lennon ‘Imagine’ sirbee namii sirbaan danfa xuruurrachaa bule.
New Yorkitti namii qaanqee ol facaasee Time Square lafa guyyaase.Achiin ammoo sirba Frank Sinatra, Ray Charles fi Louis Armstrong irra kahanii namii haga qraallee caala sirbaan lafa chochoose.
Qophii poolsii fi warrii lafa eegu 6,000 itti dhufe ta Amerikaa nagumaan dhumatte.Biyya haga tokkotti ammoo nagaa lafaa sodaatanii qophii alaallee diqqeessan.
Poolisiin Jeremenii nagaa biyya isiitif jettee buufata baabaruba isii lama cufan.Raashiyaalleen lafaa namii itti bashannanuun beekamtu, Red Square cufte.
Poolisiin Jakaartaa,Indoneezhiyaa ammoo nagaa biyya isii sodaattee eegumsa jabeeffattee qophii gammachuu diqqeeffatte.Biraaselsilleen woma akkasii tolchite.
Biritenitti ammoo nama kuma dhibba hedduutti bahee Londonitti qaanqee oli facaasee ganna haaraa gamamchuun simate.
Rio de Janeiro, Brazil ammoo nama miliyoona lamaatti lafa afaan galaanaa jala jirtu, Copacabana keessatti walti dhufee gammmachuun lafa dhiitaa bule.
Namuu waan akka akkaatiin ganna haaraa,2016 simata kaan manneen amantii ufiitti yaa’ee waan waaqa ufii yaamata.


text:
Lakkaawinsa Ummataa kan bara 2010 ilaalchisee gaafiiwwan yeroo baay’ee gaafataman
Ummata-lakkaawuu jechuun maali?
Ummata-lakkaawuu jechuun jiraattoota Unites States lakkaawuu jechuu dha. Lakkaawinsi Ummataa kan United States waggaa 10 kudhan-itti geggeeffama. Ummata-lakkaawuun sirna Seera United States itti bultuun kaayame.
Jiraattota lakkaawuun maaf barbaachisa?
Mana-marii U.S. keessatti konyaan bakka-bu’aa meeqa qabaatuun akka irra jiru, heddummeenna lakkoofsa ummataatiin murteeffama. Yeroo ammaa Minnesota-n bakka-bu’oota saddeet Mana-marii biyyattii keessaa qabdi. Waggoota kurnyan as deemaniif, Mana-marii keessatti bakka-bu’oo’ta meeqa akka qabaannu lakkoofsa-ummataa kan bara 2010-ttu murteessa.
Lakkoofsi yoom geggeeffama?
Sagantaan ummata lakkaawuu dhaa kan bara 2010–nii Caamsaa (April) 1, 2010 geggeeffama. Gaafiiwwan dhimma kanaaf oolfaman, teessoowwan biyyattii keessa jiran marattuu dursanii ergaman. Teessoowwan martinuu akka achi keessatti dabalaman gochuuf, mootummaaleen nannoowwanii Waajira Lakkoofsa-Ummata U.S. (U.S. Census Bureau) wajjiin irratti hojjatan.
Waajirri U.S. Census Bureau akkamitti nu lakkaawa?
Guyyaa lakkoofsi itti geggeeffamu Caamsaa (April) 1, 2010 torbaan tokkorraa haga sadihii duratti xalayaa gaafiiwwan qabantu ergama. Jiraattonni martinuu gaafiiwwan saniif deebii barreessanii gara waajira U.S. Census Bureau-tti deebisan.
Odeeffannoo an ergu akkuma iccitiin qabametti turaa?
Eeyyeni. Lakkoofsi kun ka sirritti guutamu, ati nu bira dhaabattee, nus amantee odeeffata barbaadnu nuu himuu keetirratti kan irkatu waan taheef jecha, waajirri U.S. Census Bureau odeeffannoo kee iccitiin kan eegu tahuu kunoo waadaa sii gala. Odeeffannoo irra caalaaf, sararaa U.S. Census Bureau data protection and online privacy policy banii laali.
Odeeffannoo irra caalaa eessarraa argatuu danda’a?
Odeeffannoo waaee lakkoowinsa ummata Minneapolis kan bara 2010-nii fuula sararaa (website) kanarratti yeroo hunda haarayoomfamee himama. San males, gara email Census2010-minneapolis@minneapolismn.gov kanaanis ni argatta.
Akkasumattis, waajira U.S. Census Bureau irraallee odeeffannoo irra caalaa argachuu dandeetta.
Last updated Sep 27, 2011


text:
WASHINGTON DC —
Walgahiin Jireenyaa fi fayyaa shamarranii fi Dubartootaa irratti fulleeffate magaalaa galma mootummaa Maaleeshiyaa Kuwaalaa Laampuur keessatti torban kana gaggeeffamee jira.
Jaarmayaan sadarkaa addunyaa Human Deliivar jedhamuun walgahiin gaggeeffame kun keessumaa shamarran carraa barnootaa akkasumas tajaajiila eegumsa fayyaa akka argatan gochuun jireenya isaanii isa bara ga’eessummaa keessatti qooda ol aanaa qaba jedha. Gama hundaan odeeffanno argachuun barbaachisaa ta’uun ibsameera.
Gama kaaniin hanqinni nyaataa bara da’imummaatti mudatu booda dandeetti barnoota hordofuuf qaban kan miidhu ta’u jaarmayaan Briteen keessatti maadheffate seev z childreen beeksiseera. Kanas qorannaa Itiyoophiyaa Hindii peeru fi veyetnaam keessatti gaggeesse irraa ka’uun kan gabaasame ta’uu ibsameera.
Keessumaa daa’imni dhalatee hamma waggaa lamaatti yeroo itti guddinni sammuu jabaatu waan ta’eef nyaata madaalawaa argachuun akkaan barbaachisaa ta’uun ibsamee jira.


text:
Afriikaa fi giddu galeessa bahaa keessatti dhukkuba Koleeraatu mul'ate faca'ee uummata kuma hedduu irratti sodaa utuu hin uumin dura to'achuu dhaaf jaarmayaan fayyaa addunyaa ykn WHO yaalii godhaa jira.
Addunyaa irratti immoo ijoolleen lakkoobsaan xiqqoo ta'an dhukkuba Pooliyoo ykn laamshessaan kun ka duraa ta'u sanbata darbee jechuun Onkoloolessa 24 kabajamee kan oole guyyaa Pooliyoo addunyaa irratti ibsameera.
Gama kaaniin dhukkuba busaa ittisuuf tallaaliin argame yaalii dhaaf hojii irra oolchanii hagam quubsaa fi fyyaa namaa kan hin miine ta'uu ilaalamuu qaba jedha jaarmayaan fayyaa addunyaa. Dhukkubi busaa waggaa waggaan nama miliyoona tokko ajjeesuun kan beekamu ennaa ta'u irra hedduun isaanii ijoollee Afriikaa ti. Ijoollee waan miidhuuf jecha tallaalii haaraan argamuun kun immoo gammachiisaa ta'eera.


text:
Harargee bahaa aanaa Gorwaa magaalaa Gorwaa fi naannoo isheetti har’as hiriirri mormii itti fufee kan oole ta’uu jiraattonni naannoo dubbatanii jiru. Hawaasichis dargaggootaa fi barattoota waliin ta’uu dhaan kanneen hidhaman nuuf haa hikaman, gumaan kanneen du’anii nuuf haa baafamu mootummaan kun nu hin bulchu, miirgi abbaa biyyummaa nuuf haa kabajamu ka jedhu dhaadannoo dhageessisaa kan turan ta’uu illee jiraattonni kun nuuf ibsaniiru.
Qonnan bultoonnii fi hawaasni naannoo gara magaalaa Birwuhaatti sosso’uu dhaan poolisii fi milishoonni akka isaan gamasitti hin sossoone ugguranis uummati poolisii ofi irraa ari’uu dhaan mormii isaa itti fufee jedhu jiraataan magaalattii. Poolisiin uummatatti dhukaasuu dhaan lubbuun namoota darbuu illee nuuf ibsanii jiru.
Dilbata dabre kana, amaamotni Misirroo fudhatanii naannawa Ajjee, lafa Korbeessa jedhamu irraa gara Shaashemanneetti ennaa konkolaataan deemaa turanitti sirba Caalaa Bultum sirbsiisaa waan deemaniif poolisonni magaalaa itti dhukaasanii, gommaa konkolaatichaa dhoosuun, itti fufanii dhukaasanii namoota afur madeessuu isaanii irraa kan ka’e humnoota Mootummaa fi jiraattota gidduutti walitti-bu’insi uumamuu ka jiraattonni dubbatan, Kaleessa gabaasuun keenya ni yaadatama.
Itti-fufee immoo magaalaa Shaashemannee, mana-barnootaa sadarkaa lammaffaa Adventitii keessatti barattoonni kaleessa galgala irraa jalqabanii mormii kaasuu isaaniitiin humnoonni Mootummaa barataa tokko haleelan, jedhu. Magaalaa Shaashemannee dhaa alatti kan argamu, mana-barnootaa sadarkaa lammaffaa Harabaatee jedhamu irraas barattoonni hiriira mormii ba’uu isaaniittiin humnoonni Federaalaa barataa todkkotti dhukaasanii ajjeesan, jiraattonni. Naannawa magaalaa Ajjee, bakka Korbeettii jedhamu irraa kanneen dheengadda qabaman – qonnaan-bultoonni 11 achi buuteen isaanii hin beekamne. Humnoonni mootummaa uffata isaanii ganda irraa qabanitti fidanii gatan – ka jedhan jiraattonni naannoo, jiraattonni Ajjee irraa baqatanii gaaratti galanis haga ammaa hin deebine, jedhu.
Dubbi-himaan mootummaa Itiyoophiyaa, Obbo Getaachoo Raddaa immoo, gama isaaniittiin, Televiiziyoon Itiyoophiyaa irratti gaaffii fi deebii kennaniin, mormiin ammaa kun ka duraa irraa adda, jedhan. “Humni gurmaa’ee akka jabaatti hidhate, humna nageenyaa haala jiru tasgabbeessuuf gara sanatti soche’e irratti haleellaa guddaa banuudhaan, balaa guddaa geessise” – jechuun ibsan. Qabeenyaa misoomaa mootummaa irras miidhaa geessisuu isaa dubbatan.


text:
Akka jecha sheekota tanaatti dubartiin kubbaa saaphannaa taphachuun seera Musliimaati alaa amantii isaaniillee dansaa miti.
Koreen Amantii Somaalee SRC dorgommii ispoortii kubbaa saaphannaa biyyoolessaa dubartootii Puuntilaandi magaalaa Garoowweetti taphachuuf kurfoo jiraniin duratti tana jette.
Dhaamsii qaalloleen baaftte akkana jedha, “dubartiin wal dorgommii saaphannaa taphachuun seera Islaamaatii ala,aadaa f faaydaa isaanii balleessani fulaan akkasii ammoo ta nadheen itti sobamtu.”
Dorgommiin kubbaa saaphannaa Puuntilandi tun biyya tanaaf ta jaqlabaati. Moqaadishoo dabalee magaalaa afuritti irratti wal dorgoma.Somaaleen eegii bara 1991 keessa mootummaan isaanii gara galee asitti waan ispoortii jedhan gugurdoo akkanaa akka biyyoolessaatti irratti wal dorgomanii hin beekan.


text:
Itiyoophiyaa keessatti labsiin yeroo hatattamaa ka barbaachiseef, hiriirawwan mormii wajjiin wal-qabatee botuu hin taane, kallattiilee adda irraa ka dhufaa jiru – yaaddoo biyyattii dura dhaabbate ka’ee ta’uu isaa dubbatu – Ministarri Dhimmoota komiyunikeeshinii Mootummaa Itiyoophiyaa – Obbo Getaachew Raddaa. Ibsa gaazzexeessotaaf kennaniin, “mootummaa qofa otuu hin taane guutummaa biyyattii dhabamsiisuu kanneen fudhan – diinota alaa tu jira” – jedhu – Obbo Getaachoon.
Labsiin yeroo hatattamaa kun, guutummaa biyyattii of-keessatti qabatu ka taasisameef – diinonni kun eessa irratti akka dhaaban waan hin beekamneef ta’uu dubbatan – Obbo Getaachew Raddaa.


text:
Haala gabaa
Finfinnee, Amajjii 11, 2009 (FBC) Kaampaaniin Weelspaan Indiyaa Itiyoophiyaatti industirii huccuu irratti bobba’uu akka barbaadu ibse.
Finfinnee, Amajjii 10, 2009 (FBC) Daandiin Xiyyaaraa Iitiyoophiyaa ji’oota ja’an dhufanitti iddoowwan qubannaa balalii haaraa torba dabaluuf jedha.
Finfinnee, Amajjii 09, 2009 (FBC) Bunni karaa seeraan alaa Jimmaadhaa Finfinnee seene kuntaala 15 ta’u too’annoo jala oolfamuusaa Waajjirri Daldalaa fi Industirii Kutaa Magaalaa Addis Katamaa beeksise.
Finfinnee, Amajjii 9,2009(FBC) – Agarsiisa Manni Maree Waldaa Oomishtoota Adaamaa ayyaana cuuphaaf qopheesserraa Birrii miiliyoona 1.5 argachuuf karoorfameera.
Finfinnee, Amajjii 8,2009(FBC)- Warshaan biqila Asallaa ji’oottan 6 darbanitti bu’aa Birrii miiliyoona 60 olii argachuusaa beeksise.


text:
1Minaasee kawotiyo wode laittai ayyo tammanne naa77a; i Yerusalaamen ishatamanne ichchashu laitta kawotiis. A aayee sunttai Hefxxiibo. 2GODAI Israa7eela asaa sinttappe laaggidi kessido asatu de7uwaa wogaa, he sheneyiyaagaa qullidi, Minaasee GODAA sinttan iitabaa oottiis. 3A aawai Hizqqiyaasi laalido, goinniyo xoqqa sohota i zaarettidi keexxiis; Israa7eela Kawoi Akaabi oottidoogaadan, Ba7aala giyo xoossaassi yarshshiyo sohotanne Asheero giyo xoossee misileta medhdhiis. Qassi saluwaa xoolinttetu ubbaayyookka goinniisinne etau oottiis. 4GODAI kase, "Taani ta sunttaa Yerusalaamen xeesissana" yaagi wottido GODAA Beeta Maqidasiyan hara xoossatussi yarshshiyo sohota giigissiis. 5GODAA Beeta Maqidasiyan de7iya naa77u dabaabatun saluwaa xoolinttetu ubbau yarshshiyo sohota giigissiis. 6Ba yelido na7aa taman xuuggidi yarshshiis. I ba huuphenkka bitiyaagaanne gojiyaagaa gididi, shareechchotanne moitilliyaa haasayissiyaageeta zoriyaa oichchiis. GODAA sinttan daro iitabaa oottidi, a hanqqetissiis. 7Asheero giyo xoossee misiliyaa, masetti kiyidaagaa ehiidi, GODAA Beeta Maqidasiyaa giddon essiis. He Beeta Maqidasee, GODAI Daawitanne a na7aa Solomona, "Israa7eela zare ubbaa giddoppe taani doorido ha Beeta Maqidasiyaaninne Yerusalaamen taani ta sunttaa merinau xeesissana. 8Israa7eela asaa taani azazido azazo ubbaanne ta ashkkarai Muusee etau immido higgiyaa ubbaa naagidi oottikko, taani eta maizza aawatuyyo immido biittaappe eta denttada toilayikke" yaagi wottido Beeta Maqidasiyaa. 9SHin asai siyennan ixxiis. GODAI Israa7eela asaa sinttappe xaissido dere asaagaappekka aadhdhiya iitaa oottana mala, Minaasee eta balettiis. 10GODAI hananabaa yootiya ba ashkkaratu baggaara hagaadan yaagiis; 11"Yihudaa Kawoi Minaasee ha tuna oosuwaa oottiis; baappe kase de7ida Amoore asaa ubbaa nagaraappekka aadhdhiya iitaa oottiis; Yihudaa asaa ba medhdhido eeqaa misiliyaayyo goinissidi, nagaraa ootissiis. I hegaa oottido gishshau, 12taani GODAI Israa7eela Xoossai hagaadan yaagais; 'Siyiya asa ubbaa haittau iitiya bashshaa taani Yerusalaame bollinne Yihudaa bolli ehaana hanais. 13Taani Samaariyaa bolli goochchido wodoruwaa, Yerusalaame bolli goochchana; Akaaba so asaa bolli yeddido tumbbiyaakka, Yerusalaame bolli yeddana. Issi asi keriyaa qucci gufanttidi melissiyoogaadan, taani Yerusalaame quccada gufanttana. 14Ta asaappe attidaageeta taani haassana; taani eta eta morkketu kushiyan aattada immana. Eta morkketi ubbai eta oiqqananne bonqqana. 15Eta maizza aawati Gibxxeppe kiyoosappe doommidi, hachchi gakkanaashin, eti ta sinttan iitabaa oottido gishshaunne tana hanqqetissido gishshau, taani hagaadan oottana' yaagais" yaagiis. 16Minaasee Yihudaa asaa GODAA sinttan nagaraa ootissidoogaa bollikka gujjidi, xillo asaa woriis; woridi Yerusalaamen ha gaxaappe ya gaxaa gakkanaashin, suuttaa kunttiis. 17Minaasee hanido harabai, i oottidobai ubbainne i oottido nagaraabai Yihudaa Kawotu Taarikiyaa Maxaafan xaafetti uttiis. 18Minaasee haiqqidi, ba maizzan gaittiis; yaanidi ba keettaa matan de7iya Uzza Ataakilttiyaa Sohuwaa giyoosan moogettiis. A sohuwan a na7ai Amooni kawotiis. 19Amooni kawotiyo wode, laittai ayyo laatamanne naa77a; i Yerusalaamen naa77u laitta kawotiis. A aayee sunttai Mashulemeeto; a Yaaxiba kataman de7iya Haruuxa na7iyo. 20A aawai Minaasee oottidoogaadan, Amoonikka GODAA sinttan iitabaa oottiis. 21I ba aawai hemettido ogiyan ubban hemettiis; ba aawai oottido eeqatussi ikka oottiisinne etassi goinniis. 22GODAA, ba maizza aawatu Xoossaa aggi bayiis; GODAA ogiyankka i hemettibeenna. 23Amoona oosanchchati a bolli maqettidi, a kawo keettan a woridosona. 24Hegaappe guyyiyan, Yihudaa asati Kawuwaa Amoona bolli maqettida ubbata woridosona. Woridi Amoona sohuwan a na7aa Yoosiyaasa kawoyidosona. 25Amooni hanido harabainne i oottidobai ubbai Yihudaa Kawotu Taarikiyaa Maxaafan xaafetti uttiis. 26Amooni Uzza Ataakilttiyaa Sohuwaa giyoosan de7iya ba duufuwan moogettiis; a sohuwan a na7ai Yoosiyaasi kawotiis.
Copyright
Learn More


text:
Dhuma torban dabree irra, dooniin galaana Meditiraaniyaan keessa dhaabataa turte, godaantonni gitaa ol itti fe’amuu irraa kan ka’e bishaaniin liqimsamuu ishee fi namoonni dhibbaan lakkaawaman dhumuu isaanii, kanneen balaa kana irraa hafan dubbisuun gabaasnee ture.
Kanneen balaa suukanneessaa kara hafuuf carroomanii gara handaara galanaa Girikitti baafaman keessaa dargaggoo Joorj Burqaa haala imala sanaa fi sadarkaa ofii amma irra jiru Raadiyoo Sagalee Ameeikaaf ibsee jira.
Galaanicha keessaa baafamanii eega to’annaa poolisii Girik jala galanii booda, kaleessa, Ebla 19 bara 2016 irraa kaasee akka gad-dhiifamanii harka UNHCR galan taasisamuu isaa ibsee jira. Garuu, waraqaan buufata poolisii irraa kennameef, baatii tokko keessatti akka biyyattii gad-lakkisanii bahuu qaban kan hubachiisu tahuu dubbata. Kanaafis rakkoo bay’ee yaaddeessaa ta’e keessa jirra, jedha.
Galaana Mediterranyaan kan Liibyaa fi xaaliyaanii gidduu jiru keessatti doonii nyaatamte keessa kanneen turan namoota 500 dhuman gabaasa jedhu, Jaarmayaan Waa’ee Baqattootaa ka Tokkummaa Mootummotaa, UNHCR, har’a mirkaneessee jira. Balaan kun Ebla 8 dhaqaabuu isaa tu gabaasame.
Kanneen lubbuun hafan maqaa dha’uun UNHCR har’a akka gabaasetti bidiruun imaltoota irra turan gara doonii guddaa ka booda liqimfame sanatti dabarsuuf yaalaa turte. Dooniin daldalaa namoota 41 ta’an baraaree Sanbata darbe gara Grikiitti geessuu illee UNHCR beeksisee jira. Balaan kun eega rakkoon baqattootaa Awrooppaa keessaa jalqabee as isa hamaa hundaa olii ta’uu mala.
Gaaffii fi deebii guutuu Joorj Burqaa waliin geggeessame guutummaa dhaggeeffadhaa.


text:
1Yesuusi hegaa giidi, Xoossaa woossidoogaappe guyyiyan, ba erissiyo ashkkaratuura Qediroona giyo shaafaa pinniis. He sohuwan daro wogarai de7ees; Yesuusinne erissiyo ashkkarati he wogaraa giddo gelidosona. 2Yesuusa aatti immida Yihudai he sohuwaa erees; aissi giikko, Yesuusi ubba wode ba erissiyo ashkkaratuura hegan shiiqees. 3Hegaa gishshau, Yihudai paanoosiyaa, xomppiyaa, tooraanne gonddalliyaa oiqqida daro wotaaddaratanne qassi qeese halaqatinne Parisaaweti yeddido Beeta Maqidasiyaa wotaaddarata kaaletti ekkidi, he sohuwaa biis. 4Yesuusi bana gakkana haniya ubbabaa eridi, gaxi kiyidi, “Oona koyeetii?” yaagiis. 5Yaagin eti zaaridi, “Naazireeta Yesuusa koyoos” yaagidosona. Yesuusi zaaridi, “Taani a” yaagiis. Yesuusa aatti immida Yihudaikka hegan etaara eqqiis; 6Yesuusi, “Taani a” giido wode, eti guyyekko shiiqidi, sa7an kunddidosona. 7Yesuusi qassikka, “Oona koyeetii?” Yaagin eti, “Naazireeta Yesuusa koyoos” yaagidosona. 8Yaagin Yesuusi zaaridi, “Taani a gidiyoogaa intteyyo yootaas; simmi intte tana koyiyaabaa gidikko, hageeta yeddite” yaagiis. 9I, “Aawau, neeni tau immidoogeetuppe harai atto, issuwaakka bashshabeikke” giidoogee polettana mala, hegaa giis. 10Simoon PHeexiroosau bisoi de7ees; i he bisuwaa shoddinnee qeese ubbatu halaqaa ashkkaraa ushachcha haittaa shocidi, qanxxi yeggiis. He ashkkaraa sunttai Malkkoosa. 11Yesuusi PHeexiroosa, “Ne bisuwaa shoohuwan zaarada wotta! Ta Aawai taayyo immido burccukkuwaappe taani uyennabaa neeyyo milatii?” yaagiis. 12SHaalaqai, daro wotaaddaratinne qassi Aihudatu halaqati Yesuusa oiqqidi qachchidosona. 13Koiro Yesuusa Haannakko efiidosona; aissi giikko, Haanni he laitti qeese ubbatu halaqa gidiya Qayaafa bollo. 14“Asa ubbaa gishshau, issi asi haiqqikko lo77o” giidi Aihudata zoridaagee Qayaafa. 15Simoon PHeexiroosinne hara issi erissiyo ashkkarai Yesuusa kaallidi biidosona. He hara erissiyo ashkkaraa qeese ubbatu halaqai loitti erees; hegee Yesuusaara qeese ubbatu halaqaa dirssa garssi geliis. 16SHin PHeexiroosi kareera dirssaa penggen eqqiis. Qeese ubbatu halaqai loitti eriyo hara erissiyo ashkkarai kare kiyidi, penggiyaa naagiya na7eeyyo yootidi, PHeexiroosa dirssa garssi gelissiis. 17Penggiyaa naagiya na7iyaa PHeexiroosa, “Neeni ha bitanee erissiyo ashkkaratuppe issuwaa gidikkiiyye?” yaagaasu. Yaagin PHeexiroosi, “CHii, taani gidikke” yaagiis. 18Sa7ai meeggiyo gishshau, ashkkaratinne halaqati xiixinttaa tamaa oittidi, bonqqidaagaa yuuyi aadhdhi eqqidi ho77oosona; PHeexiroosikka etaara eqqidi, he tamaa ho77ees. 19Qeese ubbatu halaqai Yesuusa i erissiyo ashkkaratubaanne a timirttiyaabaa oichchiis. 20Yesuusi zaaridi, “Taani asa ubbau qoncciyan odaas. Taani Aihuda ubbai shiiqiyo Aihuda woosa keettaaninne Beeta Maqidasiyan ubba wode tamaarissaas; geeman ainne haasayabeikke. 21Yaatin, neeni tana aissi oichchai? Taani odidoogaa siyida asaa oichcha; he asai taani odidoogaa erees” yaagiis. 22Yesuusi hegaa giido wode, he sohuwan eqqida wotaaddaratuppe issoi Yesuusa baqqidi, “Qeese ubbatu halaqaa bolli hagaadan zaarai?” yaagiis. 23Yesuusi zaaridi, “Taani balabaa haasayidabaa gidikko, hagan de7iya asa ubbau oda; shin taani tumaa haasayidabaa gidikko, tana aissi baqqai?” yaagiis. 24Hegaa gishshau, Haanni, qashetti uttida Yesuusa, qeese ubbatu halaqaa, Qayaafakko yeddiis. 25PHeexiroosi hegan eqqidi, tamaa ho77ees; harati a, “Neeni ha bitanee erissiyo ashkkaratuppe issuwaa gidikkiiyye?” yaagiis. Yaagin PHeexiroosi, “CHii; taani gidikke” yaagidi kaddiis. 26Qeese ubbatu halaqaa ashkkaratuppe issoi, PHeexiroosi haittaa qanxxido bitaniyaa dabboi PHeexiroosa, “Taani nena aara daro wogaraa giddon be7abeikkinaayye?” yaagidi oichchiis. 27Oichchin PHeexiroosi qassikka kaddiis; sohuwaarakka kuttoi waassi aggiis. 28Eti Yesuusa Qayaafa sooppe deriyaa haariyaagaa ooso keettaa ekki efiidosona. Sa7ai maallado guura; Aihudati Paasikaa bonchchiyo gallassa qumaa maanau, bantta huuphessi tunenna mala, deriyaa haariyaagaa ooso keettaa gelibookkona. 29Hegaa gishshau, PHilaaxoosi etakko kare kiyidi, “Ha bitaniyaa intte aibin mooteetii?” yaagiis. 30Yaagin eti, “I iitabaa oottibeennabaa gidiyaakko, nuuni a neekko ehookko” yaagidosona. 31PHilaaxoosi zaaridi etayyo, “Intte a ekki efiidi, intte higgee giyoogaadan, a bolli pirddite” yaagiis. Yaagin Aihudati, “Oonanne woriyo maati nuuyyo baawa” yaagidosona; 32hagee hanidoogee Yesuusi ai mala haiquwaa haiqqanaakko erissanau haasayidoogee polettanaassa. 33PHilaaxoosi ba ooso keettaa naa77anttuwaa gelidi, Yesuusa xeesiis; xeesidi, “Neeni Aihuda kawoo?” yaagidi a oichchiis. 34Oichchin Yesuusi PHilaaxoosa, “Ha oishaa neeni neeppe oichchaiyye woi hara asi neeyyo tabaa odidee?” yaagiis. 35PHilaaxoosi zaaridi, “Tana Aihuda asa gai? Ne zaretinne qeesetu halaqati nena tau aatti immidosona; neeni ai oottadii?” yaagiis. 36Yaagin Yesuusi, “Ta kawotettai ha sa7aana gidenna. Ta kawotettai ha sa7aana gididaakko, tana Aihudatuyyo aatti immennaadan, ta ashkkarati tau olettana; shin ta kawotettai ha sa7aana gidenna” yaagiis. 37Hegaa gishshau, PHilaaxoosi Yesuusa, “Yaatin, neeni kawooyye?” yaagidi oichchiis. Yesuusi zaaridi, “Neeni tana kawo gaasa. Taani tumatettaayyo markkattana gishshau yelettaas; qassi hegaa gishshau, ha sa7aa yaas. Tumaa bagga gidiya ooninne taani giyoogaa siyees” yaagiis. 38Yaagin PHilaaxoosi, “Tumatetti aibee?” yaagiis. PHilaaxoosi hegaa giidoogaappe guyyiyan, Aihudatukko kare kiyidi, “Taani aani ai balanne demmabeikke. 39SHin Paasikaa bonchchiyo gallassi, issi asa taani intteyyo qashuwaappe birshshiyo meezee de7ees; taani intteyyo Aihudatu kawuwaa birshshiyoogaa koyeetii?” yaagiis. 40Eti zaaridi, bantta qaalaa xoqqu oottidi, “Barbbaana birshshappe attin, a gidenna!” yaagidosona. SHin Barbbaani pangga.
Copyright
Learn More


text:
Godaansi Gara Awrooppaa Du’aa fi Jireenya
Lakkoobsi namoota waggaa kana dirqamanii qe’ee isaanii dhiisanii baqatanii akkaan ol ka’ee jira. Namoonni kumaa hedduutti laka’aman Afriikaa fi giddu galeessa bahaa irraa ka’anii galaana Mediteraaniyaan qaxxaamuruun imala lubbuu isaaniif sodaachisaa ta’e geggeessanii gara Awrooppaatti qajeelu. Ertraa, Sudaan, biyyootii Afriikaa gama dhiyaa hedduu akkasumas Siiriyaa fi Afgaanistaan irraa dargaggoonni hedduun gara Awrooppaatti godaanu. Dargaggoota qofaa utuu hin taane ijoollee fi haadholiin illee jireenya wayyaawaa barbaaduuf jecha gara Awrooppaatti deemu.


text:
Milishoonni Somaaliiyaa han Aysiis (ISIS) deeggaran bayyachaa dhufuu basaastuun mootummaa Somaaliiyaa han duuraanii hime. Akka Abdii Hassan Husseen, daayrektariin basaastuu Puntilaandi duuraanii jedhutti deggartoonni Aysiis Somaaliiyaatti damee qabaachuun han beekame bara darbe, Onkoloolessaa keessa. Oggas, gara nama 20 - 30 ta'an. Ergasii as bakka leenjii itti geggeessan dhaabbatanii loltoota baayyifachaa jiran. Amma bayyinni looltoota garee kana 100-150 ta's jedha, Abdiin. Dabalees loltoota marsaa duraatii leenjisan eebisiifatanii meeshaa waraanaa arggachuu isaanii dubbata.
Kana malees leenjistoota mooraa waraanaa kana sakataanii fi gargaarsi maallaqaa Yaman iiraa garee kana ergamuu isaa ibse, “gareen Aysiis kun hawaasa naannoo sanii sababa ongeetiin rakkaachaa jiru bishaan dhiheessafii jiran," jedha.
Abdiin “gabaasni dhimma kanaan wal-qabatee nagahu mootumaan Somaaliiyaa rakkina gareen Aysiis Abdulqaadir Mumminiin hagganamuu kun fiduu danda'u tuffateera," jedhee Abdulqaadir Mummin duraan Al-Shabaab keessa turuu isaa yaadachiisee Aysiis Al-shabaab caalaa sodaachisadha jedha. Dabalees, “mootummaan Somaaliiyaa dubbii kana xinneessee laaluun isaa sirri mitii jedhee motumicha qeeqa. Yeroo ammaa kanatti gareen Aysiis kun mooraa leenjii gaara AL-Baariiti alaabaa isa dhabbatee gargaarsa Yamaniirra argatuun humna cimsachaa jirachuutu himama.
Kara biraatiin waraanni Somaaliiyaa mooraa leenjii deggartoota Aysiis han achi jiranii fi han milishoota lammiiwwan biyya biraa ta'anii Moqqaadishoo irraa kiilomeetirii 120 fagaatee jiru tokko barbadeessuu isaani beekkameera. Kunis han ta'e erga gareen kun haleellaa humnoota Dhabbata Tokkummaa Afrikaa qarqara Moqqaadhishoo jirani ji'a tookko dura gahe nutu godhe jedhaniiyi.
Dhumarattis Abdiin, mootummaan Somaaliiyaa fi qaamni tokkummaa Afrikaa Al-shabaabiis ta'e Aysiis moo'uu akka hin dandeenye ibsee, “sanirra oddoo ilaalcha dargaggoonni qaban irratti hojjatamee wayya jedha. Sababni isaas akka Abiin jedhutti, dargaggoonni karaa hin taanerra ooffamaa jirani, ofis haawaasa isaaniis hubuu irraa bararamuu qabanif jedha.


text:
1Hegaa gishshau, Yisaaqi Yaaqooba xeesidi hagaadan anjjiisinne azaziis; "Kanaane biittaa macca naatuppe neeyyo machcho ekkoppa. 2Dendda! Denddada ne aayee aawaa Baatu7eelakko, Masphphexoomiyaa biitti ba; baada yaappe ne aayee ishaa Laabaana macca naatuppe issinno neeyyo machcho ekka. 3Ubbaa Danddayiya Xoossai nena anjjo; i nena yeletisso; neeni issi dere asa keena gakkanaassi nena corisso. 4Neeni ha77i betetettan uttido ha biittaa nebaa oottana mala neeyyoonne ne zerettaayyo Xoossai Abrahaama anjjuwaa immo" yaagiis. 5Yaagidi Yisaaqi Yaaqooba yeddiis; yeddin Yaaqoobi Masphphexoomiyaa biitti Laabaanakko biis. Laabaani Yaaqoobanne Eesawa yeliya aayee Ribiqi ishaanne Sooriyaa Baatu7eela na7aa. 6Yisaaqi Yaaqooba anjjidoogaa, yaappe machcho ekkanau Masphphexoomiyaa biitti a yeddidoogaa, qassi i Yaaqooba anjjido wode, "Kanaane maccaasa ekkoppa" yaagidi azazidoogaanne, 7Yaaqoobi ba aawaayyoonne ba aayeeyyoo azazettidi, Masphphexoomiyaa biitti biidoogaa Eesawi eriis. 8Eesawi hegan Kanaane biittaa maccaasi ba aawaa Yisaaqa ai keenaa iitiyaakko akeekiis. 9Hegaa gishshau Eesawi Abrahaama na7aa Isimaa7eelakko biidi, a na7iyo Maahilaato ba keettaayetu bolli gujjidi ekkiis. A Nabaayoota michchiyo. 10Yaaqoobi Berssaabehappe Kaaraane baanau denddiis. 11I issi sohuwaa gakkishin awai wullin, yan qammaa aqiis. He sohuwan de7iya shuchchatuppe issuwaa ekkidi, ba huuphiyan borkkotidi he sohuwan xiskkiis. 12I aimo aimottiis; he aimuwan gayye issoi biittan eqqin, ayyo xeerai saluwaa gakkiyoogan, Xoossaa kiitanchchati gi77ishiininne wodhdhishin be7iis; 13gayyiyaassi bolla xeeran GODAI eqqidi a, "Taani GODAA, ne aawaa Abrahaama Xoossaa, Yisaaqa Xoossaa. Ha neeni zin77ido biittaa neeyyoonne ne zerettaayyo immana; 14Ne zerettai sa7aa shafiyaadan darana; neeni arggoora, arshshoora, huuphessaaranne tohossaara de7iya sohota gakkanau aakkana; sa7aa bollan de7iya asai ubbai ne baggaaranne ne zerettaa baggaara anjjettana. 15Taani nenaara de7ais; neeni biyoosa ubban taani nena naagana; qassi taani nena ha biitti guyye zaarada ehaana; taani neeyyo oottana giidoogaa oottana gakkanaassi nena yeggikke" yaagiis. 16Yaaqoobi xiskkuwaappe beegottido wode, "GODAI tuma ha sohuwan de7ees; taani erabeikkeppe attin" yaagiis. 17I yayyidi, "Ha sohoi aiba yashshii! Ha sohoi Xoossaa keettappe attin, ainne harasaa gidenna; hagee saluwaa pengge" yaagiis. 18Wonttetta gallassi maallado guuran Yaaqoobi denddidi, ba borkkotido shuchchaa ekkidi, tuussadan essidi, Xoossaayyo dummayanau a bolli zaitiyaa tigiis. 19Yaaqoobi he sohuwaa Beeteele giidi xeesiis. SHin he katamai hegaappe kase Looza geetettees. 20Yaaqoobi hagaadan yaagidi shiiqettiis; "Ta aawaa soo taani saro simmana mala Xoossai tanaara gidikko, taani biyo ha buussan tana naagikkonne tau miyo qumanne maayiyo maayo immikko, GODAI ta Xoossaa gidana; 22taani tuussadan essido ha shuchchai Xoossaa keetta gidana. Neeni tau immiyoobaa ubbaappe tammaappe issuwaa taani neeyyo immana" yaagiis.
Copyright
Learn More


text:
Godinaa Harargee Dhihaa keessatti, Manni Murtii Masalaa kaleessa Sadaasa 21 bara 2016 jiraattoota naannoo kanneen to’annaa mootummaa jala turan keessaa 13 mata mataatti hidhaa Waggaa kudha tokko fi Adaba qarshii Kuma Lamaa itti murtee jira. Jiraattonni akka jedhanitti, kanneen to’annaa jala oolan kun labsiin yeroo hatattamaa ituu hin labsamiin dura hiriira gaggeeffame irratti hirmaachuu isaaniif hidhaman jedhu - jiraattonni. Himatamtoota kudha sadeen irratti ragaa kan ba’an milishoota mootummaa 3 qofa ta’uu illee ibsanii jiran.Kanneen kaleessaa adabbiin irratti murame keessaa tokko kan umriin isaa 15 ta’e barataa Jaahuun Abdusalaam ta’uu isaa fi ragaan mana yaalaa jiraatuus umriin isaa otuu hin dhaqqabiin seera duratti dhiheessuu isaanii dubbatu - jiraattonni.
Bulchaan anaa Masala, Obbo Mohammad Abduraahmaan garuu, kanneen murtiin irratti kenname hookkara kakaasuu fi qabeenyaa barbadeessuu keessatti kannene hirmaatan ta’uu dubbatanii, Jaahuun Abdulalaam umriin isaa 21, jechuun falman. Himatamtoonni mata-mataatti ragaan sadii sadii irratti dhihaatee jira, ragaaleen kunis uummata qabeenyaan isaanii barbada’ee fi saamame, jedhu. Masalaa keessa manni hidhaa guddaan waan hin jirreef jecha, himatamtoonni hidhaan waggaa kudha tokkoo fi baasiin qarshii kuma lamaa ittti murame kun gara mana hidhaa Cirootti geeffamu ibsanii, Bulchaan aanaa kun dubbatanii jiran.


text:
1Akeeki bainna Galaatiyaa asatoo, intte aifiyaa sinttan Kiristtoosi masqqaliyaa bollan misimaariyan xishettidi kaqettido misilee qonccidi beettees. Yaatin, tumau intte azazettenna mala, inttena bitidai oonee? 2Ane taayyo ha issi yohee xalaaliyo yootite: Xoossaa Ayyaanaa, higgee giyoogaa naagidi ekkidetiiyye woikko ammanuwan siyidi ekkidetii? 3Intte hegaa keena eeyyee? Xoossaa Ayyaanan doommidi, ha77i intte wolqqan poleetii? 4Intte daafura ubbau ainne go77i baawee? Tumaappe go77ai de7ees. 5Yaatin, Xoossai intteyyo Geeshsha Ayyaanaa immiyoogeenne intte giddon malaataa oottiyoogee, higgee giyoogaa intte oottido gishshataasseeyye? Woikko wonggeliyaa mishiraachchuwaa siyidi, intte ammanido gishshataassee? 6Hegaadankka, Abrahaami Xoossaa ammanido gishshau, Xoossai hegaa ayyo xillotettan qoodiis. 7Hegaa gishshau, ammaniyaageeti Abrahaama zare gidiyoogaa erite. 8Xoossai Aihuda gidenna asaa ammanuwan xillissanaagaa Xoossaa maxaafai kaseti be7idi, “Ha sa7an de7iya asai ubbai nenan anjjettana” yaagidi, wonggeliyaa mishiraachchuwaa Abrahaamayyo kasetidi yootiis. 9Hegaa gishshau, Abrahaami ammanidi anjjettidoogaadan, ammaniyaageeti Abrahaamaara anjjettana. 10Higgiyaa oosuwan ammanettidi de7iyaageeti ubbai qanggettaa giddon de7oosona; aissi giikko, Xoossaa maxaafai, “Higgiyaa maxaafan xaafettida ubbaban de7ennaageenne polennaagee ooninne qanggettidaagaa” yaagees. 11Xoossaa maxaafai, “Xilloi ammanuwan de7ana” giyo gishshau, ooninne Xoossaa sinttan higgiyaa naagiyoogan xillennaagee erettidaagaa. 12Higgee ammanuwan zemppenna; shin Xoossaa maxaafai, “Higgee giyoogaa poliyaagee an paxa de7ana” yaagees. 13Xoossaa maxaafan, “Mitta bolli kaqetti haiqqiya ooninne qanggettidaagaa” geetetti xaafettido gishshau, Kiristtoosi nu gishshau qanggettidaagaa gididi, nuna higgiyaa qanggettaappe woziis. 14Kiristtoosi hegaa aissi oottidee giikko, Xoossai immana giido Geeshsha Ayyaanaa nuuni ammanuwan ekkanaadaaninne Abrahaama anjjoi ba baggaara Aihuda gidenna asaa gakkana mala giidi oottiis. 15Ta ishanttoo, taani asi giyoogaadan intteyyo gais; harai atto naa77u asati issi yoho haasayidi, maachchaa wottoogaappe hini baggan, ooninne he maachchaa birshshanau woikko harabaa he maachchaa bolli gujjanau danddayenna. 16Abrahaaminne a zerettati Xoossai sinttappe immana giidi haasayidoogaa siyidosona. Xoossaa maxaafai daro asaayyo haasayiyoogaadan, “Ne zerettatuyyo” geenna; woigii giikko, “Ne zerettaayyo” yaagees. Hegeenne, issi asa xalla gees; ikka Kiristtoosa. 17Taani giyoogee hagaa; Xoossai maachchaa wottidi, he maachchaa taani naagana yaagiis. Oiddu xeetanne hasttamu laittaappe guyyiyan yiida higgee Xoossai wottido maachchaa xaissanaunne sinttappe immana giidi haasayidoogaa digganau danddayenna. 18Aissi giikko, Xoossai immiyo laatai higgiyan beettiyaagaa gidikko, yaatin Xoossai sinttappe immana giidi, haasayidoogaana gidenna giyoogaa; shin Xoossai immana giidi haasayidoogan laataa Abrahaamayyo immiis. 19Yaatin, higgee aissi de7ii? Higgee mooro ooso gidiyaabai aibakko bessanau Xoossai immana giidi haasayido Abrahaama zaree yaana gakkanaashin gujettiis; kiitanchchaa baggaara issi gaannatiyaagan imettiis. 20Gaannai issi uraa xalaalaassa gidenna; shin Xoossai issuwaa. 21Yaatin, Xoossai sinttappe immana giidi haasayidoogaa, issi higgee, “Hanenna” yaagii? Akkai! Mulekka geenna. Aissi giikko, higgee asaayyo de7uwaa immanau danddayiyaabaa gidikko, xillotettaikka tumu higgiyaappe beettees giyoogaa. 22SHin Yesuus Kiristtoosa ammanin, Xoossai sinttappe immana giidi haasayidoogee, ammaniyaageetuyyo imettana mala, asai ubbai nagaraassi haarettidi de7iyoogaa, Xoossaa maxaafai yootees. 23SHin ammanoi yaanaappe kase, sinttappe qonccana ammanuwaayyo higgee nuna qashettida asaadan gorddi wottiis. 24Hegaa gishshau, nuuni ammanuwan xillana mala, Kiristtoosi yaana gakkanaassi higgee nuna naagiyaagaa gidiis. 25SHin ha77i simmi ammanoi yiido gishshau, higgee hagaappe sinttau nuna naagiyaagaa gidenna. 26Intte ubbai ammanuwaa baggaara Kiristtoos Yesuusan Xoossaa naata. 27Aissi giikko, intte Kiristtoosaara issuwaa gidana mala xammaqettida ubbati Kiristtoosa maayideta. 28Hegaa gishshau, Aihuda asaa giddooninne Giriike asaa giddon dummatetti baawa; aille woi goqa giddon dummatetti baawa; attumaasa woi maccaasa giddon dummatetti baawa. Aissi giikko, intte ubbaikka Kiristtoos Yesuusan issi asa. 29Intte Kiristtoosabaa gidikko, simmi intte Abrahaama zare; qassi Xoossai sinttappe immana giidi haasayidoogaa laattiyaageeta.
Copyright
Learn More


text:
1Ta ishatoo, nuuni haratuppe aadhdhiya pirddaa ekkanaagaa intte eriyo gishshau, intteppe daroti tamaarissiyaageeta gidoppite. 2Nuuni ubbaikka daroban baleettees; issi urai ba haasayan mulekka balana xayikko, i bana naaganau danddayiya bali bainna asa. 3Parati nuuyyo azazettana mala, bixaalaa barssidi, nuuni koyiyoosaa ubbaa eta efeettees. 4Be7ite, markkabetikka qassi hegaa keena gita gidiiddi, gote carkkuwan laagettikkokka, eta laaggiyaagee ba koyiyoosaa zaaridi laaggiyo qii guutta mittan laagettidi boosona. 5Hegaadan inxxarssai bollaa giddon guutta qommo gidikkokka, daro gitaban ceeqettees. Guutta tamai waanida gita woraa xuuggii! Akeekite. 6Inxxarssaikka tama mala. I nu asatettaa giddon iitabaa ubbaa oottana danddayees; asatetta ubbaa tunissees. Qassi nu de7uwaa wottaakka taman xuuggees; Gaannabiyaa taman i xuugettana. 7Aissi giikko, do7atu kafotu zariyaa, tiran gooshettiya shooshshatu zariyaanne abban de7iya meretatu zariyaa ubbaa asi aadissiis; qassi etikka aadidosona. 8SHin ooninne inxxarssaa aadissanau danddayibeenna; inxxarssi woriya marzzee kumido woppu geenna iita mereta. 9Nuuni inxxarssan nu Godaanne Xoossaa galatoos; qassi aanikka Xoossaa leemisuwan merettida asaa qanggoos. 10Issi doonaappe galatainne qanggettai kiyees. Ta ishatoo, hegee hegaadan hananau bessenna. 11Pulttoi issi ollaappe mal77iya haattaanne cammiya haattaa pulttanau danddayii? 12Ta ishatoo, balase giyo mitti wogara aifanau danddayii? Woi woine turi balase giyo mitta aifanau danddayii? Maxine maxine giya haattappekka mal77o haatti kiyana danddayenna. 13Intte giddon aadhdhida eranchchinne akeekanchchi oonee? Ba lo77o de7uwan oosettida ba oosuwaa ashkketettaaninne aadhdhida eratettan besso. 14SHin intte wozanan cammiya qanaateenne yiiqee de7ikko, otorettoppite; qassi tumatettaa bollikka worddotoppite. 15Hegaa mala aadhdhida eratettai saluwaappe wodhdhiyaagaa gidenna; shin hegee sa7aabaa, asaabaa, xalahetubaa. 16Aissi giikko, qanaateenne yiiqee de7iyoosan ooshshainne iita ooso ubbai de7ees. 17SHin bollappe yiya aadhdhida eratettai ubbaappe kase geeshsha. Qassi sarotetta, ashkkenne ero giyaagaa; qassi maarotettinne lo77o aifee kumidoogaa. Sireenne lo77o milatiya iitatetti bainnaagaa. 18Xillotettaa aifee sarotettaa oottiyaageeti sarotettan zerido zerettaappe beettiis.
Copyright
Learn More


text:
1GODAA qaalai taakko hagaadan yaagiiddi yiis; 2"Laa asa na7au, ne som77uwaa Yerusalaamekko zaarada, asai goinniyo sohotu bolli qaalaa oda; Israa7eela biittaa bollan hananabaa yoota. 3Hagaadan yaaga; 'GODAI hagaadan yaagees; "Taani neeyyo morkke. Taani ta bisuwaa shoohuwaappe shoddada, xillo asaanne iita asaa ubbaa wurssana. 4Taani ta bisuwaa shoddada, huuphessappe tohossa gakkanaashin de7iya asaa ubbaa xaissana. 5Hegan taani GODAI ta bisuwaa a shoohuwaappe shoddidoogaanne guyye zaarennaagaa asai ubbai erana" yaagees' yaaga. 6"Hegaa gishshau, asa na7au, asai ubbai xeellishin, ne wozanai meqqin, camo yeehuwaa yeekka. 7Eti nena, 'Aissi yeekkai?' giidi oichchiyo wode, hagaadan yaaga; 'Sinttaara yiya iita oduwaassi yeekkais. Wozani ubbai yashshan seerana; kushe ubbai arggaacana; eta goobatettai ubbai etappe kichchana; gulbbata ubbaikka kokkorana. He wodee gakkiis! I tumu polettana! Taani Ubbaa Haariya GODAI hagaa odais' yaaga" yaagiiddi yiis. 8GODAA qaalai taakko hagaadan yaagiiddi yiis; 9"Laa asa na7au, hagaadan yaagada hananabaa yoota; 'GODAI hagaadan yaagees; "Bisuwaa! Leefettidanne qucettida bisuwaa! 10Siifanau leefettiis. Wolqqanttaadan pholqqu gaanau qucettiis. Ta asai imettida seeraanne qixaatiyaa ubbaa ixxido gishshau, hagaappe guyyiyan, ooninne ufaittenna. 11Go7ettanau bisoi qucettiis; leefettidinne qucettidi, siifiyaagau imettiis. 12"'"Laa asa na7au, yeekkanne zilaala! Aissi giikko, he bisoi giigettidoogee ta asaa bollaananne Israa7eela halaqatu ubbaa bollaana. Halaqatikka ta asaara issippe bisuwan haiqqana. Hegaa gishshau, ne tiraa baqqa. 13Taani ta asaa paaccana; eti nagaraa paaxennan ixxikko, ha metoi ubbai eta bolli gakkana. Taani Ubbaa Haariya GODAI hagaa odais" yaagees' yaaga. 14"Ha77ikka asa na7au, hananabaa yoota; ne kushiyaakka baqqa. He wode bisoi naa77a heezza zaaridi shocana; hegeekka daganttiya, woriyaanne siifiya bisuwaa. 15Hegee eta wozanai seeranaadaaninne etappe daroti haiqqanaadan oottana. Bisoi wolqqanttaadan pholqqu gees; siifanau qucettiis. 16Nenoo, qara bisuwau, ushachchaunne haddirssau, ne simmido baggaa ubbaa busakka. 17Taanikka qassi ta kushiyaa baqqana; ta hanqqoikka dochchana. Taani GODAI hagaa odaas" yaagiiddi yiis. 18GODAA qaalai taakko hagaadan yaagiiddi yiis; 19"Laa asa na7au, Baabiloone kawuwaa bisoi yiyo naa77u ogetun malaataa wotta. Naa77u ogetikka issi biittaappe denddoosona. Naa77u ogeti gaittiyo balla ogiyan malaata gidiya tuussaa essa. 20Issi ogiyan de7iya malaatai Raaba giyo Amoonatu katamaa biyoosaa malaatees; hinkkoi qassi Yihudan gimbbettida Yerusalaame katamaa biyoosaa malaatees. 21Baabiloone kawoi ogeti gaittiyo ballan, malaata tuussatu matan eqqana. I augaa ogiyaa baanaakko eranau, wonddafiyaa zubbeta saamaa yeggana; ba eeqatuura zorettana; mehiyaa maracciyaakka xeellana. 22Hegaadan oottin, Yerusalaame efiya ogee saaman kiyana. He saamai kawoi biidi, qatuwaa laaliyoobata giigissanaadan, olaa waasuwaa waassanaadan, ceequwaa ceeqettanaadan, qatuwaa laaliyoobata dirssaa penggetukko shiishshanaadaaninne biittaa keelidi, gimbbiyaara gattidi diddiqanaadan, ayyo odana. 23Yerusalaame asai Baabiloone kawuwaara maacettido gishshau, hagee bantta bolli gakkees giidi qoppibookkona. SHin Baabiloone kawoi eta eta nagaraa hassayissidi, omooduwau efaana. 24"Hegaa gishshau, Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees; 'Intte nagarai qoncciis; intte mooranchcha asa gidiyoogaa asai ubbai erees; intte oosoi intte nagaranchcha gidiyoogaa bessees. Hegaa gishshau, intte mooroi hassayettana; inttekka intte morkkiyau aadhdhidi imettana' yaagees. 25"Nenoo iitanne tuna gidida Israa7eela halaqau, ne wurssetta pirddaa gallassai gakkiis. 26Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees; 'Ne huuphiyaappe kallachchaa dentta; ne huuphiyan xaaxidoogaakka qaara. Hagaappe sinttanau kaseegaadan hananabi baawa; ziqqi giidaagee xoqqu gaana; xoqqu giidaageekka ziqqi gaana. 27Bashshaa! Bashshaa! Taani ha katamaa bashshana! Pirddiyo maatai de7iyoogee yaana gakkanaashin, ha katamai naa77antto keexettenna. I yiyo wode taani ayyo aattada immana' yaagees. 28"Laa asa na7au, hagaadan yaagada hananabaa yoota; 'Israa7eela cayiya Amoonatuyyo Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees; "Bisuwaa! Bisoi siifanau shoohuwaappe shodettiis; wurssanaunne wolqqanttaadan pholqqu gaanau qucettiis. 29Intte be7iyo ajjuutai worddo; intte yootiyo hiraagaikka worddo. Intte iitanne tuna asa; intte wurssetta pirddaa gallassai gakkiis. Intte qooriyan bisoi wodhdhana hanees. 30Bisuwaa shoohuwau zaarite. Intte merettido sohuwan, intte yelettido biittan taani intte bolli pirddana. 31Taani ta hanqquwaa intte bolli gussana; ta hanqquwaa tamai intte bolli eexxi kiyana. Taani inttena bashshiyoogan loohida, meqetti bainna asatuyyo aatta immana. 32Intte tamaassi eettiyo mitta gidana; intte suuttai intte biittan gukkana; intte naa77antto hassayettekketa. Taani GODAI hagaa odaas" yaagees' yaaga" yaagiiddi yiis.
Copyright
Learn More


text:
Published on January 31, 2014.
The following poem was composed by the late Rev. Gudina Tumsa, and published on Bariisaa, the first Oromo newspaper. Rev. Tumsa was known for his devotion to his faith and being a vocal advocate of social justice. He is credited for providing crucial material and intellectual support for the then emerging Oromo national struggle. He was an avid writer and left important manuscripts on spiritual and social issues. From reading the poem, it appears that the Reverend composed it with a dual purpose in mind; one to express his views on contemporary issues of the time, while at the same time contributing to strengthening the fledgling single Afaan Oromo news and literary outlet. The small Oromo intelligentsia of them time seem to have made a coordinated effort in filling the pages of Bariisaa as a way to alleviate the burden from the understaffed and regularly harassed editorial team led by Mohadi Mude. As expected Rev. Tumsa led by example by placing his contribution on the second publication after the launching. His poem was published in 1976 (68 EC) just a few years before he was murdered by Mengistu’s regime in 1979.
Mr. Mude graciously re-published (in 1996) selected poems from the newspaper in a volume titled ”Walaloo Bariisaa”. In this book we find captivating revolutionary poems by prominent individuals such as Shantam Shubbisa, Alemayo Qubee, Sheik Bakri Saphalo, Mangasha Rikitu and many others. I have taken the liberty of sharing Rev Tumsa’s poem in order to invite readers to this interesting piece, and also to attract attention to this important collection. I am indebted to Abbaa Urjii (Abdurashid Mohammed) of Toronto who provided me with the book.
Attam Yaa Obbo Bariisaa
Rev. Gudina Tumsaa
(Bariisaa Vol.1, No.2, Bitootessa 3, 1968)
Baga nagaan galte yaa Obbo Bariisaa
Koottu waldhungannaa maddi walii keessa
Walarguun firootaa jireenya mi’eessaa
Deemtee turte jedhuu biyya fagoo keessaa
Baay’inni firootakee eessaa fi eessaa
Jedhee siif katabaa Qees Guddinaa Tumsaa
Maalif baddee turte ji’a ja’an sanaa
Firri akkas walgodhaa maali wanti akkanaa
Baay’ee si komanne yaa Obbo Bariisaa
Gar gar ba’uun keenya waan baay’ee balleessaa
Mee egaa odeessi dhoksaa garaa keetii
Nu’oo walii firaa maa sodaatte atii?
Maalif biyyaa baate ji’a ja’a guutuu?
Fira baayyee qabda maali hin himattuu?
Biyyichi fagoodhaa essa deemtee turte?
Ji’a ja’a guutuu maalif si fudhate
Maaloo natti himadhu anuu siin gargaara
Waa’ee kee odeeffataa turre fira kan keetirraa
Yaa Obbo bariisaa maal atoo hin dubbattuu
Warri firoota kee akkam si hubatu
Kiiloo meetirii meeqa deemte ji’a ja’a guutuu
Karaa dheeraa kana mukuun sin ajjeeftuu?
Fira qabda turte kan wajiin dubbattu
Natti himi biyyicha lafa dhaqxee turte
Dabali haasa’i akka itti bubbulte
Hindii deemteetta biyya rivolushinii?
Yammuu achi turte maal sitti odeessanii?
Jeneevaa bulteettaa yammuu karaa deemtu?
Si’a nama argitu afaan maalii haasoftu
Yammuu Raashaa geesse biyya dimokraasii
Haasofteertaa kan sigamsiise waa’ee birokraasii
Waa beekuun barbaada waa’ee baruumsa kee
Akka sitti hin deebine dubbiin dhukkuba kee
Baruumsa attam galteettaa akkaadaamii
Ti’oorii fi hojiidhaan akkatti adeemmii
Dhageessiftee deemte dhugaa bira geessee
Kunookaa deebitee biyya abbaakee teessee
Dhugaadhaan faradnaan Gadaa bira geenyaa
Bara seerri Gadaa uffee jennee teenyaa
Seerri dimokraasii wal nama qixxeessaa
Atoo ammayyuu ijoollee dha mugguttii bartee
Attamin muggutee afaan fudhen hima jettee
Maal jette falmatte dubadhu na hubachiisaa
Yammuu malakee dhaga’u garaankoo na cuiisaa
Seera moofaa durii qulqulleessaa har’a
Itti lixaa jira seerri dimokraasi isa haaraa
Haxaa’aa! haraa hurgufaa kan nama cunqursu birokraasii
Jarjare haa dhaabbatu walqixxummaan asii
Yaa birokraasii diina sooshalizmii
Ijji kee lafa haa lixu jedhii hilmii
Lallabi dhageessisi awwaala birokraasii
Hundu du’a ga’iisa haa ga’u iyya labsi
Poletikaan saba bal’aa nama hin rakkisu
Warri birokraasii garuu gad harkisuu
Burraaqi utaali gelsii ba’ii raadiyorraa
Of beeksisi sagaleen kee haa dhaga’amu biyya hundarraa
Baga nagaan galte jaala koo Bariisaa
Kan fedhe ta’uyyuu biyyiti ofii ba’eessaa
Silaa odeessiteettaa biyya ormaa dhaquukee
Maliif natti hin himtu waa’ee laga kan kee
maqaa masoon walwaamnaa haa hafu ulfinni
Biyya sooshaalizimii hinjiru wal caaluuni
Obboon nutti haa hafu sinwaammadha jedhe bari’ee bari’ee
Galuukee hin dhageenye Kumaa ilmi Ida’ee
Ceetee turte jedhu Waabee shaballee
Dakteetaa laata galaana Gannaalee
Xuriin namatti hinbaatu yoo dhiqatan malee
Wanjiin otuu jiruu Awaash xurii hin baasu yoo dhiqatanuu
Dhiqatteetta jedh bisaan qulqulluu galaana Saganuu
Omotti hin dhiqattuu Gojaboo ba’eessaa
Argatteettaa laata Dabanaaf Dhidheessaa
Hin irraanfattaa Baaroodhaafi Abbayyaan hamma kana keessaa
Walargita laataa Kiflee ilma Jootee
silaa sibarsiisaa kan Wallkaggaa nyaata hancootee
Dubbadhu yaa Bariisaa ilma eega fidii
Jabanni toleeraa guddisii gammadii
Jabeessi dha’adhu fardakee kaachisi
Qaata bira geesse Gadaa seera dimokraasii
Bariisaa, Bariisaa, bari’ii, Bari’ii, Bari’ii
Hundee wallaalummaa buqqisi ari’ii, ari’ii, ari’ii
Kophaa kee baafadhuu baadiyyaa dhaqii
Akka ijoollee mandaraa hin sodaatin laaqii
Daandii irraa maqi dhaqi gara gandaa
Saba guddaa argitaa kan dhaggeeffatan Tamasgan Gammadaa
Odeessituu gaazexaafi radiyonaan saba Gadaa
Kan baay’atu akka tuqa gandaa
Jajjabeessi yaa Bariisaa qottuu barsiisi
Tattaffatan barri hindarbaa beeksisi
Baga nagaaan galte maal sii fidee dhufu
Qoraatii ciruudhaan akka sittintaane gufuu
nan dhufa si dubbisuu ‘hark fuudhaa’ fidee
Waa’ee kee dhageenyaan hirribni na didee
Nagaa koo naa himi warra sidubbisu
Nu gargar hinbaanu baruma baraanuu
Yoo obsaan hojjatan waan baay’etu argamaa
Ilmichi Tumsaa jedhee sitti dhaamaa


text:
WALIIN HAA MARI’ANNUU FURMAATA BARBAACHA.
–
Egaa anis jaba jedhee jalqabuu akkuma hangafoota keenya warra dur Ollaa wajjiin Buna yemmuu dhuganii sana.Oromoon saba waan hundumaan of danda’e akka ta’e addunyaa maratu beeka.Kunis Afaan,Aadaa,Duudhaa,Amantii,Seera,Heera,Mallattoo ittiin beekamu(ODAA),Qabeenya uumamaa kan Uumaan badhaasa godhee biyya keenya keessatti uume,…….fi k.k.f n yoo ta’u hundumti isaanii bu’aa of danda’aa ta’e kannen mataa isaanii qabu,ni laatus.Wantootni kunniin hundinuu iddoo isaanii gad-lakkisan taanaan miidhaa gurguddaa qaqqabsiisu.
Fkn: Mariidhaaf osoo ODAAN jiru muka kan biraa jala taa’u yoo ta’an kun dogoggora guddaadha.Afaan ofii dhiisee kan ormaatti dhimma bahuun salphina.Itti fayyadamuu danda’a;garuu kan ofii dhoksee kan ormaa mul’isa taanaan nama sammuu gateen/maraateen garaagarummaa hin qabu.Akkasumas Aadaa fi Duudhaa isaa,Seeraa fi Heera isaa,mallattoo fi qabeenya isaas akka akka kophee miilatti kaawwatamuutti ofii gadi kaa’a ykn ofii gaditti ilaala yoo ta’e kufaatii carraa ka’umsaa hin qabneedha.”Haaki jedhan waa tufan mammaakan waa himan”jedhu mitiiree Sabni keenya,anis akkasumaan yaada kana hin kaafne. Sababiin ka’umsa yaada koos akka armaan gadiitti yemmuu ibsamu:
1. Taajjabbii /waan taajjabe ibsa isaa gabaabatti.
2. Maal gochuutu nurraa eegama?
3. Xiyyeeffannoo isaa maalirratti osoo ta’ee jijjiiramni dhufuu danda’a?
Qaama ciminaan hojjatuu fi kan irratti hojjatamu.
4. Kunis gosa qabsoo keessaa isa tokko akka ta’e haa beeknuun dhaamsa.
“Horii abbaan gaafa cabse ormi ija balleessa.” Anaaf si caala kan afaan keenyaaf quuqamu jira jedhee hin yaadu,yoo jiraates fixeensa ganamaati.
Of hin garboomsiniitii jalaa bahuudhaaf ka’i.Osoo afaan of danada’aa qabduu kan ormaatti maaliif rakkatta? ,kankees maaliif dagattee lafa keesse? Gaaffii seenaa jalaa bahuudhaaf osoo lafaa kaaftee akkam gaariidha. Iddoo itti si barbaachisuun alatti afan ormaa qabeenya kee godhattee yeroo hundaa dhimma itti bahuu irraa of qusadhu. Ati yoo akka liqimfamu goote silumayyuu liqimsuuf kan yaalaaran danuudhaa haala salphaadhaan balbala argatu waan ta’eef isa saaqameeyyuu cufi kan biraa immoo akka hin saaqamne cufaa gama keen jiru jabeessi!
A. Taajjabbii
Dhala namaa ta’ee erga uumamee gara dachee kanaa dhufee wanta ilaaluu fi wanta dhagahu irraa muraasas yoo ta’ebaay’ee kan gaaffii itti hin uumne qaba jedhee kanan yaadu hin qabu. Anis kanumarraa ka’uudhaan wantan taajjabee yeroo hundaa ciniinsuu dahumsa malee natti ta’aa ture waanan qabuuf dirree marii keessatti ‘ciniinsuun koo in milkaa’a.’ yaada jedhu qabadhee dhufe. Afaan keenya,afaan OROMOO,sirnaa fi seera barreeffamaa kan mataa isaa danda’e akka qabu beekamaadha. Jiraachuun seeraa tajaajila mataa isaa danda’e akkuma kennu,afaan keenya kanaafis sirnii fi seerri barreeffama jechootaa,kan itti fayyadama sirna tuqaalee,duraa duuba yaadaa eeguu fi k.k.f bu’aa mataa isaanii qabu. Garuu seerota kanneen keessaa tokko yoo cabe ergaan darbu ibsa gahaa wajjiin hin darbu. Akkasumas sababa seeraan yaadi hin ibsamneef namni dubbisus miira malee dubbisa. Miidhaawwan kana malees cabuun sirnaa fi seera barreeffama jechootaa fi himoota AFAAN OROMOO gufuu guddaa guddina afaanichaa ta’ee argama.Gufuun kun ka’uu kan danda’u yoo maal ta’e?(yaada mariiti.)
Guutummaa yaadichaa ol kaawwadhee wantan taajjabe keessaa muraasa yemmuun ibsu:
i. Guyyaa tokko mana kitaabaa irraa kitaaba tokko dubbisuuf naaf bitaa jedhee dhaamsaan bichisiifadheen ture. Namni kunis akkuman barbaadeen kitaabicha bitee naaf fide. Anis seenaa kitaabichaa gurraan dhagahe malee ofii koo dubbisee hin argine waan ta’eef akkuma kitaabichi naa dhufeen fedhii guutuudhaan dubbisuuf fudhee taa’e. Tokko jedhee dirra isaa irraa kaasee hamma galataatti obsaan adeemee,sana booda baafata isaa itii fuufee dubbisuu hin dandeenye.Sababa isaa maal akka ta’e tilmaamuu dandeessuu laata? Sababni isaa jechoonni yaadicha barreessaa sanaa ibsan seeraan qubeeffamanii waan hin jirreefidha. Anaaf beelli koo beela ta’ee hafus baay’ee gaddeen kitaabicha lafa kaa’e.kana qofaa miti isheen kun balbala saaqxi jedhee akka fakkeenyaatti fudhadhe malee.
ii. Torbaan darbe kanas obboleessi keenya Barreessaa/Barsiisaa/Faarfataa EEBBISAA BAAY’ISAA kitaabilee lama akka maxxanse karaa miidiyaatiin yemmuu beeksisu;kitaabilee lamaan keessaa tokko dirri isaa(cover page)dogongora qubee tokkoo qaba. Kunis ‘DIRREE’ kan jedhu ‘DIREE’ jedhamee barreeffameera.Isa kanaaf immoo rakkinni kan isaa osoo hin taane kan maxxansitoota mana maxxansa kitaabilee akka ta’e obboleessi keenya ragaa fuula maxxansaaf laatame sana wajjiin ifa taasiseera. Osoo ragaan kun jiruu namoonni baay’een Harka Ulee hin qabanneen reebicha gurguddaa nama kanarraan gahaa akka turan yaadni isaan ‘comment’dhaan ibsan ni mul’isa. Kun maaliif ta’e laata? (Ibsi isaa yaada marii keessatti haa ta’u).
Wallaalumni keenya unurra darbee qaama kan biraa miidhaa gurguddaadhaaf saaxila.
Osoo namoonni sun hin dogoggorre ta’ee rakkinni akkasii uumamaa? Kanaaf hoo furmaanni maali?(yaadota marii)
Qomoodhaan OROMOO ta’ee mariidhaaf ykn seera tumachuuf ODAA dhiisee muka kan biraa jala yoo taa’e(iddoo Odaan hin jirre irraan kan hafe),ilillii fi daraaraa,magariisaa fi k.k.f ‘n ala harka duwwaa irreeffachuuf malkaa yoo bu’e,safuu fi duudhaa isaa gola kaa’ee kan laga gamaa yoo hordofe,….. akkam fokkisa? Akkuma armaan olitti ibsuuf yaale wanti kamiyyuu kan OROMOO kan ta’e OROMOOF hiika mataa isaa danda’e qaba. kanaaf jechoonni afaan Oromootiin barreeffamanis akka ta’uu qabutti ykn akkaataa barreeffamuun isaaniif ta’utti yoo hin barreeffamne(Laafaa,Dheeraa,Gabaabaa,Irra butaa,Qub-guddeessa(Capilization),Hudhaa,Diigala/Jecha tishoo,……) rakkina mataa isaa danda’e qaba. Ergaan seeraan hin darbu. Yaada ifaa ta’e hin kennu. Kallattii yaadichaas in jijjiira.akkasuma immoo hiikkaa jechaas ni jijjiira.kanaaf osoo seeraan barreessuudhaan afaan keenya guddisuu keessatti gahee mataa mataa keenyaa baanee akkam gaariidha.
iii. Yeroo baay’ee Waajjiraalee fi Biiroolee garagaraa keessatti akkuma Afaan keenya Afaan hojii akka hin taaneef garboonfataan cunqurse namoonnis dirqamaanis ta’ee tolaan afaanicha ormaatti dhimma kan bahan argina. Warra hin beekne itti hin murteessinu,garuu osoo beekanii afaan ofii dhiisanii kan ormaatti warri fayyadaman gartuulee garboonftaa irraa adda hin bahan.Warroonni dirqama itti ta’ee wallaalanii itti fayyadaman gara fuulduraatti akka baratan haala mijeessuun fala.Haalichi immoo akkamitti mijaa’uu danda’a?(gaaffii marii) Kanneen barreessuu fi dubbisuu osoo danda’anii kan ofii lafa kaa’anii kan ormaatti rakkataniif sirradhaan gorsa kooti.
B. Maal gochuu qabna? Maal irrattis haa xiyyeeffannu?
“Horii abbaan Gaanfa cabse Ormi Ija balleessa.”akkuma jedhamu nuyi seeraa fi sirna isaa eegnee barreessuu hin beeknu yoo ta’e ormi ittuu quuqama tokko malee dhoqqee itti diba. Yeroo baay’ee yaadi sammuu namootaa keessaa maddee afaaniin dubbatamu yaada”Harree ganama badde kurri kurriin galgala hin galchitu.” jedhuun kan wal fakkaatu yoo ta’u,kun danqaraa karaa kaa’ameedha malee osoo guddaaf xinnaa,beekaaf hayyuu kumaatamaan lakkaa’aman qabnuu jijjiiramni hin dhufu jechuun soba dhugaa wajjiin falmii qabateedha. Dhaloonni qubee qixa baay’een hojiiwwan boonsaa hojjataa akkuma turan,kana boodas ni hojjatu. Galmeen dhaloota qubee seenaa boonsaadhaan kan guuttameedha. Kun onnachiistuu keenya ta’ee ammas dogoggora seeraa fi sirna barreeffama AFAAN OROMOO keessatti uumamu kana fala itti laachuudhaaf dhaloota sadarkaa barnootaa 1-4 keessa jiran irratti ciminaan hojjachuun fala tokko yoo ta’u; warroota qixa adda addaa irra jiraniif hoo ‘maal yoo ta’e falli kun isaan qaqqaba?’ Kan jedhu yaada mariiti.Uumaa dhaloota kana uumeef dursa galata jechaa,dhaloota yeroo ammaa jijjiirama sadarkaa addunyaatti ta’aaru fidaaraniifis galataaf jajjabina kudhaamaa,akkuma kanaan dura afaan keenya afaan ‘Computerized’ta’e akka ta’uuf gaheen guddaan bahamaa ture,bahamaas jiru ammas karaalee miidiyaa fi qixa danda’amu hundaan sirna barreeffama jechootaa fi himoota afaan keenyaa kana dhaloota hubachiisuun dirqama hunda keenyaa akka ta’e beeknee irratti haa hojjannuun dhaamsa kooti. Muummee barattee baateen daangeffamtee cal yoo jette seenaan bor gaaffii si gaafateef deebii si biraa dhabuun quuqama guddaadha.Muummee afaanii qofa barachuun ulaagaa afaan guddisuu nama hin guuchisu. Maaliyyuu baradhu guddina afaan keetiitiif quuqama qabda yoo ta’e muummeen ittiin barattee eebbifamte sin daangessu,nan daangessu,nun daangessu. Fkn an muummee ‘STATISTICS’n eebbifame,garuu wanta ta’amaa jiru kana bira darbuu akka hin qabne isa duraa caala dhimmee gama naa danada’ame hundumaan hojjachuuf asumaan waadaa gala.
Kan xinnoo beektu isa womaa hin beekne hubachiisi,baay’ee kan beektu isa muraasa beeku irratti dabaliif. Waan harkaa qabdu ofii kee qofaaf itti hin fayyadaminii dhalootaaf hiri,beekumsa kee gola hin kaayin adunyaan itti haa fayyadamtuu gad-baasi ogummaa uumaan siif kennetti fayyadamii!
“Dubbiin baay’ateef Harreetti hin fe’an.”
“Ogeessi dubbii hin eegu fuula irraa dursa waa hubata.”yaadi koo ifa jedheen yaada.
Gindillaa baroota baay’eef nurratti fe’ame,garbummaa sirna bulchiinsaa, ofirraa dhabuuf ykn kuffisuuf yeroo akkuma gahe,kana boodas dogoggora uumamaniifis furmaanni nu harka akka ta’e beeknee adeemsa keenya haa saffisiisnuu. Akkuma beekamu qabsoon finiinee yeroo kana sadarkaa idil-addunyaatti beekame kun ulfa tokko qofa kan kan qabu akka hin taane ifadha. Kanneen keessaa kunis isa tokko. Wajjiin haa kaanuu ammas,boris.
HORAA BULAA!
INJIFANNOON GALAA!
Latii Hambaa Oromoo, Oromiyaarraa!
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- MIL’UU WAYYAANEE-Yaazoo Kabbabaa Hordofaatiin-Wayyaaneen maaf kana gooti? - January 22, 2017
- G U G S I IF A R D A A -AKKA T A PH A AA D A A O R O M O OTTI Beekan Gulummaa Irranaa Amajjii 2017 - January 21, 2017
- THE SECOND OROMO LEADERSHIP CONVENTION: For Immediate Release: 1/20/2017-Houston, Texas, March 10-12, 2017 - January 21, 2017


text:
GAAFA DHUDHUUFAA MANAA BAATAN….
= = = = = = === = = = = = = = = = =
Beekan Gulummaa Irranaa Mardaasaa- Nov. 18, 2016 2pm
–
Namichatu bara duriitti duula deemuuf manasaati ka’e. Haadha manaa isaaniitiinis nageggeessitu malee jedhee daran ishee dhamaase. Haaluma kanaan utuma gulantaa manaarraa isa itti aanutti ejjetaa/tarkaanfataa deemuu dhuufuu ‘xur-xur’ godhe; ammas ittuma dabaluun dhuufuu isa lafa tarsaasu gadi lakkisuu jalqabe. Haati warraasaa kunis akka namni jiru mirkaneeffachuuf bitaaf mirgashee ilaaltee qaaneffatteetuma calliste. Maal gootiree silaa abbaa manaasheetiwo? Abbaan manaashees akkumasaatti dirree lolaa/duulaa gahee as deebi’eetu haadha warraasaatiin gadi hinbaatu? Amma dafii gadi ba’I jedhee isheetti lallabuutti ka’e. Maali maaltu ta’e? maal taate yaa abbaa manaakoo ittiin jette. Innis kunoo ilaalikaa waan dhiirri godhu, ani abbaan manaakee diina booji’ee, meeqqanshee walirra ishee naqeen kunoo akka kanaan guuree siif dhufe jedheen. Haati manaasaas asiif achi ilaaltee homaa dhabde. Waan inni dubbatu kun gaafa bitaa isheetti galu, maaloo meerree? Eessa jiraa? Jettee gaafachuutti kaate. Abbaan manaas deebisee maali ijjikee hin arguu? Ija sijaame? Sun/tun maal waan baattee dhaabattu sitti fakkaatti jedheen. Isheenis gaafa ofirra galagaltu/mil’attu wadalli harree hamma Fardaa ga’u tokko hamma kufuu ga’utti dibdaaba/keeshaa (qalqalloo) cidii/habaqii lafaa walitti guurame baatee utuu dhaabatu argite. Edaa Harreen wadalli kun diina abbaa manaasheetiin ajjeefamee booji’amee dhufe utuu hintaane cidii baattee dhaabatti. Haati warraas Abbaa manaasheetti galagaltee gaafa waan ani argaa jiru kun maali? Jettuun inni ammo deebisee ‘’Afaankee qabi namana’ jedhee ifannaan lafarraa ishee kaase. Haati warraas deebisteefi ‘’Yaa Abbaa Xombooree’ akka kana fiddani dhuftanoo gaafa isin ‘Dhudhuufaa manaa baatanan arge’’ jetteen jedhama.
–
Gaafa manaa baatan waadaa nuuf seentani
Bilisan sinbaasa abshira jettani
Gaafa Irbuu waadaa waliif seentan sana
Tokkummaa labsuu keessan hundaa quba qabna
Maaluma singoonaan nugantani maaloo
Maaliif walciarattu akka ilmaan dabaloo
Maaf gamaa gamanaan lagaan ijaaramtu
Naannoof amantiidhaan walitti maxxantu
Maaliif dhiigni jige sinnaasisuu dide
Bofa maalii dhiiro sammuu keessan hidde?
Maaliif dagattani imaanaa ganamaa
Holola oofuudhaaf maaliif sinii gama?
Atis yaa obboleessoo dargaggeessa baraa
Abbaa qabsoo of hingodhiin bari hangafarra
Atis yaabuleessaa yaa gameessa qabsoo
Ofitti nuqabiiti dhabamsiisi arrabsoo
Diina baay’ee qabnaam bitaaf mirga keenyaa
Kanuma keenyarratti burkutoofnee teenyaa?!
Akkasittiin deemnaan fagoo deemnaa sabaa
Ilmaan abbaa tokkoo malumaaf waldhaba?
Ooggansa haqa fuudhee galma yaadeen ga’u
Harka Waaqayyootiin dafee nuuf haaka’u!!!
–
Beekan Gulummaa Irranaa Mardaasaa- Nov. 18, 2016 2pm, Harvard University, Main Library!!
–
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- MIL’UU WAYYAANEE-Yaazoo Kabbabaa Hordofaatiin-Wayyaaneen maaf kana gooti? - January 22, 2017
- G U G S I IF A R D A A -AKKA T A PH A AA D A A O R O M O OTTI Beekan Gulummaa Irranaa Amajjii 2017 - January 21, 2017
- THE SECOND OROMO LEADERSHIP CONVENTION: For Immediate Release: 1/20/2017-Houston, Texas, March 10-12, 2017 - January 21, 2017


text:
Uggurri Mootummaan Labse Hin Hojjenne-Masrii
Mootummaan uggura kaa’uus mormiin itti fufee jira. Waltajjii Tahriir irratti walga’uun guyyaa har’aa jedhu hiriirtonni “ guyyaa gadhisanii deemuuti ” mubaarakiifi !
Darbee darbee dhukaasa dhaga’amu irraa kan hafe hirirrii jimaata har’a nagaa ture jedhma. Namonni waltajjii Tahiriir seenan waraqaa eenyumaa gaafatamu. Sakatta’uun kunis yeroo dheeraa kan fudhatee ta’uutu dubbatama. Helikooptarri immo samii irraa haala jiru faana dhahaa oole.
Kanneen Mubaarak deggeran waltajjii Tahriir akka hin sennee dhorkaman. Kanaaf jecha watajjii "Musxafaa Mahmoud" jedhamu irratti hiriiran.
Hiriirtonni mootummaa irratti mormii dhagesisaa jiran kun prezidaant Mubaarak hanga aangoo irraa bu’antti achuma turra jedhu.
Prezidaant Mubaarak Televiziyoona Amerikaa ABC jedhamuuf akka ibsantti, aangoo gadhiisuu nan fedha, garuu yoon kana godhe biyyattiin jeeqama keessa buuti jedhan.


text:
1Simmi taani woosa keettaa cimatuura cima gidiyaageenne, Kiristtoosa waayiyaa markkattiyaagee, qassi qonccana bonchchuwaa shaakkanaagee intte giddon de7iya cimata zorais. 2Intte giddon de7iya Xoossaa dorssaa wudiyaa Xoossai koyiyoogaadan heemmite. Dosaanappe attin, wolqqan gidenna. Qassi intte go77a xalaalaa xeellennan, lo77o qofan heemmite. 3Dorssaa wudiyau intte leemiso gidanaappe attin, heemmiyoogeeta wolqqan haaroppite. 4Qassi heemmiyaageetu halaqai beettiyo wode, moorettenna bonchcho akiliiliyaa intte ekkana. 5Hegaadankka yelaga asatoo, cimatuyyo haarettite. Ubbaikka issoi issuwau oottanau intte huuphiyaa kaushshiyoogaa afaladan maayite. Aissi giikko, Xoossai otorettiyaageeta ixxees; shin banttana kaushshiyaageetuyyo aaro kehatettaa immees. 6Xoossai ba lo77o wodiyan inttena xoqqu oottana mala, wolqqaama Xoossaa kushiyaappe garssaara inttena toochchite. 7I intteyyo qoppiyo gishshau, inttena hirggissiya ubbabaa a bolli olite. 8Xalahe halaqai, intte morkkee, mittiyo uraa koyidi, gudiya gaammuwaadan gudiiddi, intte lanqqiyan yuuyiyo gishshau naagettitenne beegottite. 9Sa7an de7iya intte ishantti hegaadan waayettiyoogaa eridi, ammanuwan minnidi, aara eqettite. 10Aaro kehatetta ubbaa Xoossai, ba merinaa bonchchuwaayyo Kiristtoos Yesuusa baggaara inttena xeesidaagee, amarida wodiyaa intte waayettidoogaappe guyyiyan, i ba huuphen inttena loittananne minttana. Qassi i inttena wolqqanttana. 11Bonchchoinne wolqqai merinaappe merinaa gakkanaassi ayyo gido. Amin77i. 12Hagee Xoossaa tumu aaro kehatettaa gidiyoogaa taani intteyyo markkattaiddanne inttena zoraidda, intteyyo qanttan xaafido dabddaabbiyaa ammanettiya isha gaada taani qoppiyo Sillaasa bolli kiittaas; he aaro kehatettan minnite. 13Inttenaara issippe doorettida Baabiloonen de7iya woosa keettaa asainne ta na7ai Marqqoosi inttena “Saro saro” goosona. 14Siiqo yeretaa yerettiiddi, issoi issuwaa sarotite. Intteyyo, Kiristtoosaara de7iya ubbatuyyo sarotettai gido. Amin77i.
Copyright
Learn More