text:
Akkumaa beekamuu Nuti baratootni Oromoo Yuunibaristii Jimmaa Miseensotaa fi Deegartootaa Dhaabbaata Dimookiraatawaa U/ Oromoo (DH.D.U.O) turree, sababootaa armaan gadii irraa ka.uun Guyyaa haraa irraa egallee miseensummaa DH.D.U.O guutummaatti dhaabuu keenya ni beeksifna,.
1. Mootummaan naannoo Oromiyaa Maqaaf malee Mirgaa Ummataa Oromoogamaa Siyaasaan,dinagdeen, qabinsaa mirgaa dhala namummaan, egumsaa naannoon, bulchiinsaa gaariin, mirgaa dimookiraasiin kabachiisaa waan hin jirreef miseensummaa dhaabaa dhaabuuf murteeffaannee.
2. Nuti jijjiraama barbaadna gama Siyaasaa Oromootiin jijjiiramnii karaa dhaabaa keenyaa Dh.D.U.O dhufaa kan hin jirree tauu waan hubanneef, keessaattuu ergaa Uummaannii Oromoo dhibeentaa (25%) miseensaa dhaabaa kanaa ta’ee boodaa Oromummaan akka yakkaatti akkaamee ilmaan Oromoo nagaan sabboonummaa qaban yakkamtootaa jechuun mana hidhaattii guuraman, dhaabbilee barnotaa ol aanoo keessaattii naf xanyaan kaleessaa nu bitaa turtee jechaa dulloomaa abootii ishee irraa dhaalteen uummata keenyaa arraabsaa jirti. Ergaa OPDOn mirga sabummaa keenyaa hin kabachiisuu ta’ee Oromummaa akka Yakkaattii lakkaawee ilmaan Oromoo mana hidhaattii guursisaa ta’ee miseensummaa fi buusiin miseensummaa dhaabaa kanaaf buusnu bu’aan isaa maalii? Mootummaan eenyuu nuti enyuu?
3. Akka UummataaOromoottii qoodamaangoo Feederaalaa keessaa teessoo olaanaa gara teessoo 178 ol paarlaamaa biyyaattii keessaa qabatee kanjiruu OPDO taee utuu jiruu qoodamnii aangoo biyyaatti keessaatti nuf kennaamee jiruu kan wali hin madaallee fi tasuma iyyuu sirna Federaaliziimii waliin kan wal faalleessuu ta’ee jira, Oromoon angoo dhabee moggeeffaamee jira, mee xinxaltootni Siyaasaa hubadhaa ilaalaa teessoo hanga kanaa baannee utuu jiruu yoo dhugaa dubbaannee aangoo Muummicha Ministeeraa Oromootu qabachuu qaba, warrii kaan teessoo paarlaamaa 38 , 125, 45 fi kkf qabatanii muummichaa ministeeraa, itti aanaa mummichaa ministeraa, fi ministerotaa garaagaraa dabalee wal muudaa jiruu, egaa Oromoon paarlaamaa biyyaattii ijaaree utuu jiruu maaliif aangoo waakkatamee? Ministeerotaa meeqatu Oromoodhaa? Miseensaa Jirmiyaa siyaasaa tokkoo ta’uun maaliif? Kanneen kun miseensummaa dhaabaa OPDO akka dhaabnu nu dirqanii jiru.
4. Mirgoonnii Dimookiraasii fi namummaa kabajamaa hin jirani, mirgii barataan tokkoo akka nama dhuunfaa fi gareen qabuu sarbamaa jira, garuu seerrii fi heerrii dhaabaa keenyaa waan kanaa hin eyyaamuu, Fkn namoonnii maqaadhaf Poolisotaa nuti nagaa egsiistootaa fi nuti dabbaallee Dh.D.U.O tii
ofiin jedhaan guyyaa guyyaatti mirgaa baratotaa addaattii immoo mirgaa baratootaa Oromoo sarbaa oluu, yoo karaa itti fedhii dhuunfaa isaanii guutatan barbaadan baratootaa Oromoo sabboonummaa fi
Oromummaa qabaniin isiin ABO dha, jechuun ID irraa fuudhuun qoratu, nyaataa illee akka ittin hin nyaannee fi dallaa yuunibarsiitii keessaa gadi bahaanii akka ol hin seenneef torbee lama hanga baatii tokkoo ID itti hin kennamu, dhimmaa dhuunfaa isaanii illee rakkoo siyaasaa gochuun siyaasaa dahoo godhatanii ilmaan Oromoo barnootaa irraa ariiachuun shiraa dalaguu, yoo barbadaan barreeffaamotaa barbaadan ofiin barreessuun maxxaansanii baratootaa gidduuttii goolii kaasuun kanaa sababeeffaachuun immoo jeeqummsatu ka’ee jechuu human nu dabaalaa, baajataa ittin tasgabbeessinuu nuf baasaa, jechuun mootummaa gaafatu. Ilmaan Oromoo nagaa ittin barnootaa irraa ari’uun akka hojii ciminaattii qabxii qabsiifachuun sadarkaa guddinaa ittiin mootummaa gaafatu. Haallii kun qabatamaan dallaa Yuunibarsiitii Jimmaa keessaattii raawwaachaa jiraa,kanaaf fakkeenyii gariin itti gafaatamaa Poolisii dallaa Yuunibarsiitii Jimmaa Kaliid A/Tamaam fi dabbalota Dh.D.U.O kan ofiin jedhan Barattota akka Badhaasaa Firaajaa,Dabalee Charuu, Caalii Rattaa,fi Haptamuu Rattaa fi kkf akka fakkeenyaatti kaasuun ni dandaama,namonnii kun dhugumaa Mootummaa fayyaduu isaniitii moo, fedhii dhuunfaa guutachaa jiruu? Qajeelfama seeraa mootummaa isaa kamtuu gochaa abbaa irruummaa kana deeggaraa? Yeroo garaa garaatti iyyataa dhiyeeffaannee deebii gahaa dhabuu irraa darbee rakkoo ilaalchaa qabduu jechuun waan qoratamaa jirruuf guutummaatti miseensa dhaabuu murteeffaanne.
5. Asiin fuulduraa ilaalchaa Siyaasaa fi gochaa keenyaan Ummataa Oromoo cunqurfamaa kanaa fi
sabboontotaa goototaa Oromoo dhugaa Oromummaa isaanii fi Mirgaa Ummataa keenyaa kabachiisuuf
qabsoo bilisummaa, nagaa fi dimookiraasii gaggeessuun arsaa kanfalaa jiran yoo deemsaa keenyaan isiin
gadisiifneeraa taee dhiifamaa guddaa gaffanna. Akkaa mootummaatti Yakkamtootnii fi Shakkamtootni sanuu angoo irraa bobbaafamani siyaasaa dahoo godhachuun Dallaa Yuunibarsiitii Jimmaa keessaatti
yakkaa garaa garaa baratootaa Oromoo irraatti rawwaachaa jiraan seeraatti akka dhiyaataan ammas cimsinee gaafanna. yoo tarkaanfii madaalawaan yeroo dhiyootti hin fudhatamin tarkaanfii mataa keenyaa kan fudhannuu ta’uu ni akeekna. GARAGALCHA -Presidentii Mootummaa Nannoo Oromiyaatiif -Waajjiraa DH.D.U.O Gidduugaleessaaf -Biroo Haqaa fi Naga.


c: text/html

text:
Sunday, August 17, 2014
Uummatni Oromoo Qabsoo Uummata Kuurdish irraa maal barata?
Biyyootiin hara daangaasaanii seera mootummootii idil addunyaan kabajsiifatanii alaabaa isaanii dhaabbatanii qaama mootummoota gamtoomanii taan hundi tokkollee boca hara ilaallu kanaan kan dhalate hin jiru.
Hundumtuu wareegamaa qaqqaaliifi gatii guddaan itti bahee, kan eenyummaasaa mirkaneeffatedha. Biyyi tolaan kadhaatiin walaboome hin jiru.
Lafa kanarratti ilmi namaa seenaa hedduu keessa dabreera. Gabroomuun akka jiru bilisoomuunis ni jira. Biyyittii hara qaroomaafi dinagdeen addunyaa keenya dursaa jirtu United States of America irraa jalqabee, irra jireessi biyyootii addunyaa kanaa, hadhaa gabrummaa kan dhandhamanii dabranidha.
Dhugaan afaan qaban funyaaniin dubbata akkuma jedhan, gabrummaan hangamillee jabaatu kan jalatti hafu garuu gonkuma hin jiraatu!
Akka fakkeenyaatti yoo ilaalle Saba gugddaa akka Oromoo, Gidduu gala Eeshiyaa kan tae, saba Kurdish jedhamuun beekamu, uummata Miiliyoona 30 tii ol taetu jira.
Sabni kun akkuma saba kamiiyyuu uummata aadaafi afaan ofii qabudha.
Haatauyyuu malee babalina amantaa wajjiin wal qabatee qabiyyeen lafa Kurdootaa kun biyyoota olla isaaniitiin liqimfamaa dhufe.
Lafti Kurdootaa karaa Bahaa kan ture, godinni Rajihilaat jedhamu, Iraanotaan nyaatamee, kunoo hara qaama Iraan Kaabaa taee argama.
Lafti Kurdootaa karaa Kaabaa kana ture godina Baakuur jedhamu ammo Turkootaan saamamee, hara qaama Kibba Baha Turk taee argama.
Lafti Kurdootaa karaa dhihaa kana ture godinni Rojaavaa jedhamu Sooriyaatiin fudhatamee, kunoo hara qaama Sooriyaa Kaabaa taee argama.
Akkasumas lati Kurdootaa karaa Kibbaa kan ture Baasuur jedhamuun kan beekamu, kunoo hara qaama Iraaqa Kaabaa taee argama.
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Melanin
Ballinan, melaniniin kaneen kessa tokko dha: polyacetylene, polyaniline, fi polypyrrole "gurracha" fi "bunii" yokan makaa copolymer isaani. biological melaniniin bayye bekkama ta'ee polymerii monomer molecules laman (indolequinone, fi dihydroxyindole carboxylic acid) kessa tokko ta'ee yokan kan lachuu kaneeni ta'etti. Melaniniin plant, binensotta fi protista kingdoms kessatti argama, innis akka pigmentiit tajajilla. Archaea fi bacteria kingdoms kessa jirachuun melanin walii-galtee dhabisaa qo'atotta kutta kanaaf sababa ta'erra.


text:
Gara Fuula Kanaa Baga Nagahaan Dhuftan! (Wel Come to This Page)
Macaafni Qulqulluun Wangeela Yohannis 3:16 irratti “Akka namni isatti amanu marti jireenya barabaraa qabaatuuf malee akka hin banneef, Waaqayyo hanga ilma isaa tokkicha kennutti akka malee addunyaa jaalateeraatii” jechuudhan ni dubbata. Haaluma kanaan Musliimota hojii fayyisuu Yesus fudhataniif jireenyi barabaraa ni jira. Kaayyon fuula kanaa bifa lama qaba. Inni duraa Kiristiyaanonni michoota isaanii Musliimotaaf dandeettii wangeela geessuu akka guddifatan gargaaruu yoo ta’u kaayyon inni lammataa immoo Musliimota Waaqayyo barbaadaa jiran gara dhugaatti akka dhufan gargaarudha.
Hojii Ergamootaa 17:23 irratti Phaawuloos warri Magaalaa Ateensi keessa jiraatan “Waaqa hin beekkamne” yemmuu waaqeffatan argee isaan Waaqa hin beekkamne jedhanii inni waaqeffatan kuni Yesusin akka of mul’ise dubbachuudhan wangeela lallabee jira. Yeroo ammaa kana haala wal fakkaatu firoota keenya Musliimota biratti ni agarra. Isaanis Waaqayyo waaqa hin beekkamnee fi uumama isaa iraa kan of fageesse fi kan of foo’edha jedhaniit amanu. Kiristiyaanummaan garuu Waaqayyo nu uumama isaatif dhihoo fi nu waliin walitti dhufeenya dhuunfaa kan hayyamu akkasumas “yaa Abbaa keenya” jennee waamuu kan dandenyu akka ta’e nutti hima. Dabalataanis nuti Kiristiyaanonni kadhannaa keenyayyuu kan eegallu “yaa Abbaa eenya” jenneeti. Carraa walitti dhufeenya bareedaa kana firoonni keenya Musliimonni osoo itti fayyadamanii silaa akkam nama gammachiisa ture. Garuu isaan walitti dhufeenyi isaan waaqa isaanii waliin qaban kan akka gooftaa fi garbichaa ta’uu qaba jedhaniit amanu. Maddi jecha “Islaam” jedhu kanaatuu yoo hiikamu of yookin miira ofii gadi dhiitanii bitamuu (bulchuu) jechuudha.
Wangeela Matewos 28 lakkoofsa 19-20tti ajajni Yesus inni dhumaa “Kanaaf dhaqaatii saba hundumaa maqaa Abbaatiin, maqaa Ilmaatiin, maqaa Hafuura Qulqulluutiinis cuuphaatii barattoota godhaa; Akka waan ani isin ajaje mara eeganiifis isaan barsiisaa” kan jedhuudha. Wangeela intarneetidhaan babal’isuun kaayyoo keenyadha. Sabni Kiristoos dandeettii Musliimotaaf dhugaa ba’uu isaanii guddisuun fedhii keenyadha. Obboleewwan keenya Musliimonni dhugaa fi jireenya barabaraa aargachuu akka danda’aniif waltajjii kana irratti gaafilee isaanitiif akka deebii argatan ni feena.
Pirojektii kana irratti hirmaannaa gochuu yoo barbaaddan, gaaffii yookin ilaalcha yoo qabaattan, yookin immoo odeeffannoo barbaachisoo nuuf erguu yoo barbaaddan teessoo imeelaa armaan gaditti argamuun nuuf ergaa. Yeroo dhihoo keessattis odeeffannoowwan dabalataa heddu waan daballuuf yeroo yeroodhan nu daawwadhaa.
Teesson imeelaa islaamummaadhafdeebii(at)gmail.com yookin rlife03(at)gmail.com
Islaamummaadhaf Deebii garee Afaan Oromoo
Welcome to Answering Islam Afan Oromo
The bible says "For God so loved the world that he gave his one and only Son, that whoever believes in him shall not perish but have eternal life" (John 3:16). In this regard, eternal life is what is available for Muslims who accept the saving work of Christ.
The main purpose of the Amharic section of Answering Islam is two-fold. Firstly, we want to present the truth to Muslims so that they may understand the gospel and come to know the truth. Our second objective is to equip Christians in being effective witnesses to Muslims. As we find in Acts 17:23 Paul discovered that the people in Athens worshiped the ʽunknown godʼ and it is in this regards that he preached the gospel to them telling them that the god they worship as the unknown has revealed himself through Christ. Likewise, we find the same occurrence with our Muslim friends. That is to say, their view of God is one of unknowable, distant God who is separate from his creation. Yet Christians affirm that God is relational and that we call him father and could know him personally. Moreover, the Lord's prayer starts by the affirmation of ʽOur Fatherʼ and this is what Muslims could experience. However, Muslims' perception of their relationship with God is one of a slave and master; what is required of Muslims is just to obey and submit (as the word Islam itself means that.)
The last instruction of Jesus, as found in the Gospel of Matthew (28), is to go into all the world and make disciples of all nations. We aim to share the gospel through the internet, to equip the body of Christ into being an effective witness to Muslims and to help Muslims to find answers to the question they may have in order that they will encounter the truth found in Jesus Christ.
It would be good to hear from you, be it related to a question or a comment you would want make. In the near future we are going to have more materials uploaded and we would encourage individuals who are interested in contributing materials of relevance to contact us.
The Afan Oromo team of Answering Islam
Email Us: islaamummaadhafdeebii(at)gmail.com or rlife03(at)gmail.com
Islaamummaadhaf Deebii, Afaan Oromoo Fuula Duraa


text:
Onk 10,2016 Poolisiin federaalaa kan torbee lama dura hidhata ABO qabda; ummata mormiif baherratti tasumaayyu hin dhukaastu jedhamee shakkiidhaan torbee lamaaf hidhamee bahe kan maqaansaa Tolaa Tarrafaa jedhamu mana hidhaatii erga baheen booda torbee darbe keessa gaafa
kibxataa naannoo Maqiitti otuu ummatarra harkasaa qabatuu gartuu leellistoota Wayyaanee kan ta’an Agaazotaan ajjeefameera. Poolisiin
kun kan ajjeefame kibxata naannoo saatii Shanii booda yoo tahu innis erga agaazotarratti dhukaasaa jiraachuunsaa irratti baramee booda dha. Poolisii Tolaan kaleessa naannoo bakka dhalootasaa Wallagga Bahaa Giddaa Ayyaanaatti, magaalaa Ayyaanaa ganda 01 waldaa Masarata Kiristoositti awwaalameera. Sirna awwaalcha Tolaarrattis ummati alaabaa Oromoon bahee dhadannoon ta’eera polisoonni akka seera keenyatti owwaallanna jennaan uummanni dide owwaallatee galeera haala jabaata keessa cimani dhabbatani dargaggooni keenya dhadannoo gaggeessaniru.
Poolisii Fedaraalaa Kan Ta’e Tolaa Tarrafaa Kan Jedhamu Waraana Agaazii Irratti Dhukasa Baneen Wareegame.
Onk 10,2016 Poolisiin federaalaa kan torbee lama dura hidhata ABO qabda; ummata mormiif baherratti tasumaayyu hin dhukaastu jedhamee shakkiidhaan torbee lamaaf hidhamee bahe kan maqaansaa Tolaa Tarrafaa jedhamu mana hidhaatii erga baheen booda torbee darbe keessa gaafa


text:
The following is the statement of the Oromo Liberation Front (OLF) on the current situations of Oromo refugees in Kenya. The statement is in Afan Oromo and English.
——————–
Abusing Legitimate Refugees is Violation of Human Rights and International Conventions
OLF Statement Regarding the Oromo Refugees in Kenya
Citizens flee their own countries for different reasons. Some of the causes are short term incidents while others are long term, requiring radical solutions. Natural calamities like drought, flood, earthquake and the like; and man-made causes like civil war, economic and political crises can force people to flee their own countries. Everyone wants to return to one’s own country once the cause for the flight is solved. Of the huge number of the current refugee in the Horn of African countries the Oromo predominates. The majority of them fled their country for none other than a deep-rooted political crisis that cannot be solved overnight. They apparently began this flight, right after the conquest during the last century,to save their lives and human dignity. Thus the Oromos have managed to survive in all the neighbouring countries for a long time. The OLF likes to express its gratitude to the countries that had harboured these refugees for such a long time. However, some developments of the last two decades are worrisome.
After building special relation with the current regime in Ethiopia the neighbouring countries have repeatedly violated the rights of these refugees who are recognized by appropriate UN agencies to be accorded proper protection. The fact that such acts, which have been reported by different human rights agencies, are perpetrated by the security and armed forces of these countries, have spread terror among the refugees.
Out of hundreds of thousands of refugees registered by the UNHCR in Kenya, Oromos constitute a big chunk. Many of such legitimate refugees in general and the Oromo in particular have been constantly maltreated, forcefully returned to the regime that they fled, robbed of their belongings and shockingly harassed. A case in point is an incident on April 5, 2014 when Kenyan armed forces broke into the houses of Oromo refugees beat them up, robbed them of their properties and detained them in mass while many disappeared. No tangible effort of the UNHCR to protect these refugees was observed.
The OLF requests the Kenyan government to immediately halt this recurring vicious abuse of legitimate refugees in general and the Oromo refugees in particular, release those detained, return their robbed properties and provide them the protection they deserve. We implore the concerned UN agencies to pay attention to this ordeal of the Oromo refugees and make sure that they get appropriate protection as well as finding permanent solution to this endless saga.
Victory to the Oromo People!
Oromo Liberation Front
April 7, 2014
Baqataa Seerawaa Miidhuun Tarkaanfii Namoomaan Alaa fi Seera Addunyaa jiru Dhiitu Dha
Haala Baqattoota Oromoo Biyya Keeniyaa Laalchisee Ibsa Adda Bilisummaa Oromoo
Lammiileen biyyoota gara garaa sababoota adda addaan biyya isaanii keessa jiraachuu dadhabu irra abdii of jireessuun biyyoota ollaatti baqatan. Sababni ittiin baqatan gariin kan yeroo gabaabaa keessatti furmaata argatu tahuu danda’a. Rakkinni yeroo gabaabaa keessatti hin furamne yeroo dheeraa fi jijjiirama hundee barbaadus jira. Sababa umamaan rakkooleen dhalatan kan akka hongee, lolaa, kirkira lafaa fi kkf akkasumas, rakkoolee namootni dhalchan kan akka lola biyya keessaa, rakkina dinagdee fi rakkoon siyaasaa sababoota madda baqatummaa ti. Sababoota lammii biyya tokkoo biyya ollaatti baqachiisan keessaa garii wayta furamanitti kanneen qe’ee fi biyya isaanii irraa buqqa’an jireenya isaaniitti deebi’uu irraa rakkoon hin qaban. Kan biyyatti deebi’uu hin dandeenye kanneen mootummaa fi sirna jiru waliin wal dhabbii qabani dha. Ilmaan Oromoo baqa kana biyyii weeraraan qababuun booda Jaarraa tokkoon dura lubbuu baafatuu fi kabajaa namooma isaanii tikfatuuf jalqaban,
Yeoo ammaa kana biyyootni Gaanfi Afriikaa baqataa hedduu keessummeessaa jiran. Baqattoota biyyoota hedduu biyyoota Gaanfa Afriikaa gara garaa-tti baqatuudhaan baqattummaan jiraataa jiran keessaa tokko lammii Oromoo ti. Oromoo biyya isaa jiituu fi badhaatuu hojjatee keessa jiraachuu danda’u irraa kan isa baqachiisaa turee fi jiru rakkinni uumaa isa mudate jiraatee ykn jireenya isaa wayyeeffatuuf biyya isa irra kan biraa caalsifatee miti.
Baqataan Oromoo hedduun dirqamuu fi lubbuu isaaf sodaatuu irraa jireenya baqatummaa kan eegale gabrummaa jalatti kufuu irraa eegalee ti jechuun ni danda’ama. Akka kanaan baroota dheeraan durattii eegalee biyyoota ollaa isaatti argaman hunda keessa baqattummaan jiraatee lubbuu isaa dandamachiisuu danda’eera. Kanneen yeroo dheeraaf Oromoo akka baqataatti fudhatuun keessummeessaniif ABOn galata galchaaf.
Haa tahu malee waggoota digdamaa as haallan mul’atan kan duraan ture irra adda tahaa jiran. Keessattuu biyyootni ollaa sababa adda addaan mootummaa Wayyaaneetti michoomanii fi mararfatan baqataa baqattummaan isaa qaama seerawaan mirkaneeffamee jiru irratti deddeebi’anii miidhaa adda addaa irraan gahuu baay’inaan mul’ata. Tarkaanfii seera addunyaa cabsu kana baqattoota irratti kan raawwataa jiru qaama tikaa fi waraanaa mootummootaa tahuun ammo baqattoota kan yaaddessuu fi dhiphisu akka tahe hin gaafachiisu. Dalagaan seeraan alaa baqattoota irratti raawwatamaa tures irra deddeebi’ee kan ibsamaa fi jarmayaalee mirga namaaf falamaniin kan saaxilamaa ture tahuun hin dagatamu.
Keenyaan biyyoota gaanfa Afriikaa baqattootni kuma dhibboota baay’een lakkaa’aman keessa jiraatani dha. Lakkoobsi baqataa Oromoo Jaarmayaa dhimma baqataa Mootummoota Gamtoomaniin (UNHCR) galmaa’ee kan seeraan jiraataa jiru lakkoobsaan guddaa akka tahetti beekama. Haa tahu malee yeroo gara garaatti baqataa waliigalaa fi addatti Oromoo seeraan jiru, biyyatti deebi’uu kan hin dandeenye tahuun isaa beekamu irratti roorrifamuun, mootummaa baqatee dhufetti ukkaamsuun kennuu, saamuu fi miidhaan gara garaa deddeebi’amee haala sukanneessaa taheen irratti raawwatamaa jira. Haalli gaddisiisaa kun dhaabbatuu irra itti fufee Ebla 5, 2014 humni waraanaa mootummaa Keenyaa manneen baqataa Oromoo humnaan seenuudhaan qabeenya saamuu, baqataa reebuu, jumlaan hidhuu fi balleessuudhaan miiddhaa irraan gahaa jira. UNHCR kan baqattootaaf gaafatama qabu kana ittisuuf carraaqii mul’ataa godhu hin jiru.
ABOn gochaa waraanni mootummaa Keenyaa baqattoota sirnaa irratti garaa laafina tokko malee fi deddeebi’ee raawwatu kana daddaffiin akka dhaabu, qabeenya saamame akka deebisu, kanneen hidhaman akka hiikuu fi mootummaan Keenyaas rakkinoota baqataa waliigalaa, addatti haala baqataa Oromoo hubatuun tikaa fi eegumsa barbaachisu akka kennuuf gaafata. Jaarmayaan baqattootaa Mootummoota Gamtoomaniis miidhaa baqataa Oromoo irra geessifamaa jiru beekee tinnisaa fi kooluu (protection) barbaachisu akka godhuuf yaadachiisaa karaa itti rakkoon kun furamaata maayyii argatu irraatti akka faluuf ABOn yaadachiisa.
Injifananoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Ebla 7, 2014


text:
Sunday, September 13, 2015
Obboo Daawiit Indaaluu Galataa, Abbaa Adeemsa Hojii Qorannoo Itti Fayyadama Lafaa Fi Qorannoo Naannoo Kan Ta’an, Mootummaa Wayyaanee Gane
Dhaabbata Dizaayinii Fi Tohannoo Hojiiwwan Bishaanii Oromiyaa Keessatti Abbaa Adeemsa Hojii Qorannoo Itti Fayyadama Lafaa Fi Qorannoo Naannoo Kan Ta’an Obboo Daawiit Indaaluu Galataa Mootummaa Wayyaanee Lagachuun Awustiraaliyaatti Koolgaltummaa Gaafatan.
Hojiilee Teeknikaatiif jila ergamticha wayyaanee Pirezdaantii naannoo Oromiyaa ti jedhamu, Muktaar Kadiriin durfamutti makamuudhaan Awustiraaliyaa kan dhaqan Obboo Daawiit Indaaluu Taasisaa Galataa cunqursaa siyaasaa, dhiittaa mirgootaa, rakkoo bulchiinsa gaarii Impaayerattii keessatti addattis Oromiyaa keessa jiru balaaleffachuudhaan jila diinaa irraa hafanii Awustiraaliyaatti koolugaltummaa gaafachuudhaaf murteessuu isaanii yaada SBOf kennaniin ibsaniiru. Rakkooleen kun akka furamaniif wayta ummatarraa yaadni mootummaadhaaf dhiyaatu yeroon itti fudhatama argatu hin jiru kan jedhan Obboo Daawiit, kanuma wayyaaneen gubbaadhaa gadi dabarsitetu hojiirra oola; kunis ummata miidhaa jira jedhan.
Mootummaan amma aangoorra jiru kanarraa barachuudhaaf qophii akka hin taane kan nuuf ibsan Obboo Daawiit Indaaluu Galataa, maqaadhaaf ummannis tahe miseensonni sirnichaa walitti qabamuudhaan yaadni irraa haa sassaabamu malee kan hojiirra oolu ajajuma murna wayyaanee gita-bittuu ilmaan Tigraayiin dabarfamu tahuu addeessan. Yaadotni walgahii fi waltajjiilee adda addaarratti ummatarraa sassaabamu hojiirra hin oolfamu, murtiin ummata mariisisuudhaan dabrus kan hin jirre tahuu ibsan Obboo Daawit.
Kun ammoo bulee-ka’ee mataa nama dhukkubsa, nama quuqa kan jedhan Dhaabbata Dizaayinii fi Tohannoo Hojiiwwan Bishaanii Oromiyaa keessatti abbaa adeemsa hojii qorannoo itti fayyadama lafaa fi qorannoo Naannoo kan tahan Obboo Daawiit Indaaluu Galataa, wayta kuni maaliif taha jedhamee gaafatamutti tarkaanfiin wayyaaneedhaan namarratti fudhatamu baay’ee haalaan jabaa tahuu yaada SBOf laataniin ifa godhan. Kunis waan baay’ee isaan jeeqee fi miidhaa adda addaas isaan irraan gaheef garee ergamtoota wayyaanee irraa adda bahanii Awustiraaliyaatti hafuuf murteessuu SBOtti himan.
Dhaabbata Dizaayinii fi Tohannoo Hojiiwwan Bishaanii Oromiyaa jalatti hojiilee misoomaa hojjetaman keessaa waa’ee qorannoo itti fayyadama lafaa kan jedhamu kaayyeffatanii mata duree godhatanii hojii teknikaatiif akka Awustiraaliyaa seenan kan nuuf ibsan Obboo Daawit, ummanni mootummaa wayyaanee hedduu jibbee ajeeffatuudhaan mormaa jiraachuu dubbatan.
Ummanni jibbiinsa mootummaaf qabu yaada kaasuun, filannoodhaanis sagaleedhaan haala adda addaatiin ibsataa jiraachuu tuqanii, deebisaan argate garuu bifa haaloo bahiinsaatiin mootummaadhaan hacuucamuu fi miidhaaf afeeramuu tahuu ifa godhaniiru Obboo Daawit.
Mootummaa naannoo Oromiyaa ti kan ofiin jedhu OPDOn odoo ummanni Oromoo magaalaa fi baadiyaatti hanqina bishaaniin rakkataa jiruu karaa waajjira isaaniitiin qabeenya bishaanii dabarsee biyya ollaa Jabuutiitti gurguratuudhaaf hojii dizaayiniitti akka jiru kan beekan tahuu yaada Sagalee Bilisummaa Oromoof laataniin eeraniiru.
Ergamtoonni mootummaa wayyaanee biyya Awustiraaliyaa jiran wayta ammaa kana sirna abbaa irree wayyaanee lagachuu Obboo Daawitiin akkaan rifachuu fi jeeqamuudhaan Hoteela Obboo Daawit qabatanii jiranitti itti dhaquudhaan doorsisaa fi arrabsoo adda addaatiin sammuu isaanii dhiphisaa jiraachuu odeeffannoon arganne ni addeessa. Jila Muktaar Kadir biraa hafuun Obboo Daawit imbaasii wayyaanee Awustiraaliyaa jirutti jeequmsaa fi rifaatuu guddaa uumuurraa lukkeeleen diinaa achi jiran shira adda addaatiif olii fi gadi fiigaa jiraachuunis barameera.
Biyya keessatti hojii ogummaatiin ofii fi ummata isaanii tajaajiluu akka hin dandeenyeef isaanis tahe maatii isaaniirra akkasumas ummata Oromoorra miidhaan wayyaaneedhaan geessifamu boqonnaa sammuu isaan dhoowwatee murtii kana fudhachuun jila diinaa biraa kana hafan Obboo Daawit, wayta ammaa kanas lukkeelee diinaa Awustiraaliyaa keessa jiraniin doorsifamaa jiraachuutu ibsame.
Mootummaan wayyaanee hacuuccaa fi dhiittaa mirgaa Impaayera Itoophiyaa keessatti lammiilee irratti raawwatu, addatti ilmaan Oromoorraan gahaa jirutti dabalee biyya walaba taate, Awustiraaliyaa keessatti Hoteela isaanii dhaquudhaan Obboo Daawitiin doorsisuun diinummaa sirnichi Oromoof qabu mul’isuun gamatti abbaa irrummaa fi seera biyya biraaf illee bakka kan hin qabne goolessitummaa gartuu faashistii kanaa kan saaxiluu dha.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Gabaasa Qeerroo Mattuu Gurraandhala 5,2014Mootummaan Abba Irree TPLF/EPRDF/ Engineerota Baratoota Oromoo Yuunivarsiitii Mattuu balleessa tookko malee barmoota irraa ari’e.
Gabaasi Qeerroo yYuuniversitii Mattuu Guraandhala 4,2014 akka beeksisutti mootummaan abbaa irree Wayyaanee EPRDF akkuma amala isa baratoota Oromoo Yuunivarsiitii Mattuu Mummee barmoota Engineering waggaa 1ffaa hanga waggaa 3ffaa barachaa jiranifi kan baratootni mummee garaagara keessatti argaman baratoota 11 barmoota idilee isaanii irraa Waggaa tokkoo hanga waggaa sadii barnoota irraa yeroo adabu, barata tokko immoo guutummaatti barmoota irraa arii’uun,Baratoota lamaa immoo akeekkachiisa dhumaa itti kennuun ilmaan Oromoo abdii biyya fi gaachana uummataa ta’an kun badii tokko malee barmoota irraa arii’amaniiru.
Mootummaan Wayyaanee beeksisa baaseen barattooti Oromoo kun akka mooraa Yuuniversitii Mattuu gadhiisan ibsa baasuun isaa beekamee jira.
Haala kanaan baratootaa Waggaa tokkooffa hanga waggaa 3ffaa badii isanii malee barmoota irraa arii’ataman:
- Barataa Dachaasaa Gammadaaa civili Engineering waggaa 2ffaa Waggaa lamaaf barnotaa irra adabame. bakki dhalotaa godina wallaggaa Bahaa.
- Barataa Biqilaa Lammii Civil Engineering waggaa 1ffaa waggaa tokkof barnota irra adabame, bakki dhalootaa godina wallaagga bahaa
- Barataa Shifarraa Guddisaa Mechanical Engineering waggaa 2ffaa
waggaa tokkoof barnotaa irraa adabame; bakki dhalootaa godina shawaa lixaa.
- Barataa Takkaa Asaffaa Mechanical Engineering waggaa 2ffaa wagga
tokkoof barnota irraa kan adabame; bakki dhalootaa godina Shawaa
lixaa.
- Barataa Iyaasuu Qannoo Mechanical Engineering waggaa 2ffaa wagga tokkoof barnoota irraa
kan adabame; bakki dhalootaa godina wallaagga lixaa.
- Barataa Gammaachis Badhaasaa mummee Herreegaa waggaa 3ffaa wagga tokkoof barnota irra adabame; bakki dhalootaa godina wallagga lixaa .
- Barataa Jarraa Gemmuu barataa Civil Engineering waggaa 2ffaa, Guutummaatti barnootaa isa irraa kan arii’atame, bakki dhaloota Godina shawaa Lixaa.
- Barataa Badhaasaa Dhufeera Electrical Engineering waggaa 2ffaa, waggaa tokkoof barnota isaa irra kan adabame, bakki dhalota godina wallagga bahaa.
- Barataa Kaasahuun Mammuyyee Mechanical Engineering waggaa 3ffaa;waggaa tokkoof barnoota isa irraa kan adabame, bakki dhalotaa godina Iluu Abbaa Booraa.
- Barataa Geetaa Nugusee Electrical Engineering waggaa 2ffaa, wagga tokkoof barnoota isa irraa adabame.
- Barataa Abduul Karim Abdullahi Electrical Engineering waggaa 2ffaa, waggaa tokkoof barnota isa irra adabame jira.
- Barataa Namoomsaa Electrical Engineering waggaa 2ffaa,
akeekkachisa dhumaa itti kennuun kan doorsifamaa jiru, bakki dhalotaa godina wallaagga bahaa.
- Barataa Bilisummaa Mul’ifnaa barataa fayyaa(HO) waggaa 2ffaa, akeekkachisaa dhumaa itti kennuun dorsifama kan jiru, bakki dhalotaa godina Shawaa Lixaa.


text:
Mootummaan Wayyaanee barattoota Oromoo faana dhawuuf jecha maqaa walgayii jedhamu dirqamaan Oromiyaa keessaa yuuniversitiiwwan irratti adeemsisaa jiraachuun waan ifaa fi beekamaadha, gama hundaanuu gabaasni isaa kan dhaamamaa jiruu dha. Yeroon kun yeroo barattootni boqonnaa godhatanii fi maatii isaanii gargaaruun,of gargaaruun mana barumsaa bara itti aanuutti of qopheessaniidha. Kunis ka’umsa FDGf sababa guddaa ta’ee, moorawan Yuuniversitii walgayiin kun itti adeemsifamaa jiru keessatti gaaffiin mirgaa haala hoo’aadhaan ka’aa jiruudha. Oromoon yeroo mammaaku “lukkuun haatee haatee aalbee ittiin qalan baafte” jedha mootummaan wayyaanee kaayyoo uummataa fi gaaffii mirgaa ilmaan oromoo itti wareegaman sammuu isaanii balleesuu fi dhimma guddiina biyyaa fakkeessuun maqaa walgayiin gara barattootaatti dhiyaate. Kun barattoota oromoof yeroo itti gaaffiin mirgaa ifatti bahee gaafatamu tahee argame,akka dimshaashaatti gaaffiiwwan walta’aan yuuniversitiiwwan irraa ka’aa jiruu fi gara walgayii kanaattis osoo hin seenin dura gaaffii fi yaadni barattoota irraa maddaa ture akka armaan gadiitti kan fulla’ee jiruudha.
- Yuuniversitii Amboo,Mattuu,Jimmaa fi Bulee Horaa Irratti:-
- Hagayya 21 irraa kaasee yuuniversitii kana keessatti barattootni walgayiif waamaman hunduu sodaa fi qaanii tokko malee hoogganoota OPDO dirqamaan TPLFn erge dura dhaabbatanii gaaffiwwan mirgaa qabxiiwwan 10 oli kaasanii jiru,akkuma beekamu mooraa yuuniversitii Amboo irratti kan ramadame koreen Giddu Galeessaa H/R OPDO Bakar Shaalee miseensota muraasa nama 8 ol of jala hiriirsuun walgayii barattoota kana gaggeessuuf dirqamee bakka sanatti argame gaaffii barattootni kaasaniin yaaddoo guddaa keessa seenanii jiru, barattoota kana tasgabbeessuufis humni waraanaa magaalaa fi naannowwan yuunniversitii Amboo qubachiifamanii jiru, gaaffiin barattootni gama yuuniversitii Ambootti kaasanii jirana.
- Ilmaan oromoo yuuniversitii,koollejjii,mana barumsaa sadarkaa gadiitii fi hojii dhuunfaa akkasuma hoji mootummaa irraa hidhamanii jiranii fi ariyaman; kan hidhaman ammatti haa gadhiifaman,kan barumsaa fi hojii irraa ariyaman deebi’uu qabu,
- Nuti ilmaan Oromooti,oromummaan ammo yakka miti, of beekuun maaliif yakka ta’ee? Oromummaa keenyaaf maaliif hidhamnee dararamnaa?
- Qabeenyaa saba oromoo saamuu fi gurguruun dhaabbachuu qaba, oromoon qabeenyaa isaatti fayadamuu qaba,
- Humni waraanaa maaliif nu ittisa? Mooraa barnootaa keessaa bahuu qabu,humna waraanaan doorsifamuun nurraa haa dhaabbatu
- Maqaan Master Pilaanii haqamuu qaba, godina addaa federaala jala galchuun uummata keenya miidha malee uummata keenya hin fayadu kanaaf kaayyoon kun kanaan booda sagaleen isaa dhagayamuu hin qabu, haqamuu isaa dhagayuu qabna,
- Oromoon ofiin of bulchuu qaba,mirgi diimokiraasii haa kabajamu,
- Nuti barattoota hojjetoota miti, maatii keenyatu nu deggera, maqaa walgayiin hojii guyyoota 15 dhabnee as taa’aa jirra, kaffaltiin durgoo ga’aatti maaliif nuuf hin kennamuu? Kennamuu baatu walgayii jettan kana irratti argamaa hin jirru,
- Oromo hidhuu fi barumsa irraa ariyuu akkasuma akka bineensaatti adamsanii ajjeesuun dhaabbachuu qaba,
- Walgayii humna waraanaan dirqamamnee hin hirmaannu,
- Afaan oromoo afaan federaalaa afaan hoji tahuu qaba,
- Keeyyanni 39 hojiitti hiikamuu qabu,mirga ofiin of bulchuu,mirga hiree murteeffannaa ragga’uu qaba.
Jechuudhaan gaaffiwwan kunneen yuuniversitiilee armaan olii keessatti kan ka’aa jiruu fi haaluma wal fakkaataadhaan yuuniversitiilee garagaraa keessatti akeeka dhaaba keenya ABO galmaan gahuu,faaruu ABO faarsuuf mul’achaa jira akka fakkeenyaatti yuuniversitii wallaggaa keessaa Horroo,Najjoo fi Gimbii keessatti haalonni kun mul’achuun gaggeessitoota wayyaanee achirratti argaman yaaddessuu fi mataa dhukkubbii itti ta’ee jira.


text:
Pir. MMWO Kab. Obbo Addisuu Qabbaneessaa gabaasa raawwii hojii bara 2008 Manneen Murtii Oromiyaa dhiyeessanii
Caffeen Oromiyaa oolmaa isaa Adoolessa 12/2008 waaree duraatiin Gabaasa Raawwii Hojii Bara 2008fi Kallattii Karoora Bara 2009 Manneen Murtii Oromiyaa dhagegeffatee sagalee guutuun mirkaneessuun isaa beekame.
############
Pir. MMWO Kab. Obbo Addisuu Qabbaneessaa gabaasa raawwii hojii bara 2008 Manneen Murtii Oromiyaa dhiyeessaniin kenniinsa tajaajila abbaa seerummaa si’eessuun yakkoota hawaasa keessatti raawwatamaniif murtiilee barsiisoo yakka harkaafi harkaa/ RTDdhaan manneen murtii sadarkaan jiran keessatti keessummeessuun danda’ameera jedhan.
Dhimmoota sadarkaa Manneen Murtii sadanitti bara kana socho’aa turan keessaa 484,405 (% 90.98) irratti murtiin kan kenname ta’us, raawwii bara darbee waliin yoo madaalamu %1.65 hir’ina kan qabu ta’uu gabaasa dhiyeessan irratti ibsaniiru. Kenniinsa tajaajilaa dabaluufi waldhabdee hawaasa gidduutti uumamu bu’uura irraa hiikuuf sadarkaa MMAfi MMO dhimmootni 26,945 jaarsummaan xumura argataniiru.
Dhimmoota sadarkaa Manneen Murtii sadanitti bara kana socho’aa turan keessaa 484,405 (% 90.98) irratti murtiin kan kenname ta’us, raawwii bara darbee waliin yoo madaalamu %1.65 hir’ina kan qabu ta’uu gabaasa dhiyeessan irratti ibsaniiru. Kenniinsa tajaajilaa dabaluufi waldhabdee hawaasa gidduutti uumamu bu’uura irraa hiikuuf sadarkaa MMAfi MMO dhimmootni 26,945 jaarsummaan xumura argataniiru. Gama biraanis Caffeen, kallattii karoora hojiiwwan gurguddoo bara 2009 Manneen Murtii Oromiyaas dhaggeeffatee jira.
Dhumarrattis, gabaasaafi karoora dhiyaate irratti gaaffiifi yaadni miseensota Caffeerraa ka’aniif Kab. Obbo Addisuun ibsa bal’aa erga kennaniin booda Caffeen gabaasicha sagalee guutuun mirkaneessee jira.


text:
Duula Oromummaa fi Gaaffii Oromoo Irratti Baname of Irraa Qolachuun Dirqama Eenyummaa fi Uumamaati!
Duulli Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) irratti bifa dhokataa fi mul’ataan qindaawee gaggeeffamaa ture, ammas itti jira. Yaaliin diinaa otoo addaan hin citiin tokkoffaa karaa mootummaa Gooleesituu Wayyaanee yeroo ta’u, lammaffaan ammoo ilmaan nafxanyootaa fi namoota isaaniif ulee ta’uuf dhaaba bixxilaa oolan dha. Qaamoti kun ummata Oromoo akka uummataatti akka jabaatee mul’atu hin fedhan. Karaa isaanii danda'ame hundaan Oromoo bittaa isaanii jala akka turu tolchuuf tattaafatu.
Tarkaanfii isaanii keessaa inni duraa dhaaba ummata Oromoo dammaqsu, ijaaree qabsootti bobbaasuu dhabamsisuu irratti bobba'uu dha. Wayyaanees ta'ee dhaabota maqaa Itophiyaa of dura qabatanii ijaaraman hundi ABO irratti duula bifa tokkicha geggeessaa turan har'a illee itti jiru. Akeeki isaanii inni guddaan ABO fi hundee Oromummaa akkasumas gaaffii oromoo irratti bobahuudha. Shirri jarri Oromoo irratti bara dheeraaf xaxaa turan osoo bakka hin gahin turulle yeroo ammaa kana garuu sababa namoota tokko tokko bolola aangoo, fi fedhii matayyaan boji’aman ofitti qabatani kaayyoo Oromummaa fi ABO irratti ololli addaan hin citne banamee jira. Ololli isaanii kunis basaasota diinaaf qaawwaa banee jira.
Wayyaaneen ummata Oromoo fi ABO adda baasuuf sadarkaa duraatti dhaaba maxxannee OPDO jedhamu ijaartu illee ummata Oromoo biratti fudhatama waan dhabeef yeroo tokko ammoo ’salaamaawii Oneg’ kan jedhu ijaaruuf yaalaa akka turte beekamaa dha. ABO garuu ummata Oromoo biratti fudhatama guddaa waan qabuuf, ummatni Oromoos dhaaba kana malee gara biraa kan abdutu waan hin qabneef akeeki diinaa bakka hin gahin hafee jira.
Ammas namooti qubaan lakkaawaman maqaa ABOn dubachuu heeraa fi seera itti hin qabneen of mogaasani murna G-7 jedhamu waliin dibbee reebuuf bakka bakkatti walgahii qopheessanii turjumaana nafxanyaa ta’uuf of qopheessaa jiraachuu isaani Oromoon marti hubachuu qaba. Dhaabni G-7 jedhee of waamu akeeki isaa Oromoo walitti buusuun ilmaan Oromoo meeshaa tahanii kooraa aangootti akka deebisu kaadhimmachuu ta’uun hubatamaa dha. Akeeka isaanii kana galmaan ga’uuf G-7 namoota hagoo ofitti qabuun ABO sagantaa siyaasaa isaa jijjiirsisne jedhanii bakka bakkatti walgahii waamanii sirbuu fi olola oofuuf sagantaa baafatanii qophiitti jiru.
OPDOn Wayyaanee keessa turte, har’a OPDO G-7 taatee tajaajila haarawaaf of qopheessuun, Oromoo guddoo dinqu hin qabu. Jarri kun gaaffii Oromoo kan mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu haaluun, dhimma Oromoo ofumaa murteessanii gaaffiin Oromoo impayera Itiyophiyaa keessatti furama jedhani garee mirga hiree murteeffannaa Oromoo dura dhaabbatan waliin shubbisuun hiikkaa ergamummaa isaani garsiisu yoo ta’e malee kan adda biraa hin qabu. Garagarummaan jaarmayoonni Oromoo adda addaa kan hanga ammaa qaban kan toftaa dha malee kan tarsiimoo hin turre. Warri ammaa kun ammoo OPDO birallee achi taranii gaaffii mirga Saba Oromoo haaluu fi sarbuun Oromoof murteessuf yaalu. Dhaabni G-7 jedhamu Oromoo akka sabaatti jiraachuu isaatu kan mormu akka tahe beekkamaa dha.
Yaa ilmaan Oromoo! Akeeki qabsoo keeti hiree kee ofiin murteeffachu fi abbaa biyyummaa kee mirkaneessu dha. Qabsoon kee ummata kami iyyuu miidhuuf kan akeekkate osoo hin taane sirna diina kan garee bicuu Impayera Itiyophiyaa, kan barabaraan itti wal jijjiiraa as gahan fi lafa kee sirratti hawwan bakkaa kaasuu dha. Kana bakkaan gahuufis saboota Impayera kana keessa jiraatan warra mirga hiree murteeffannaa sabootaa dura hin dhaabbatne wajjin wal taanee hojjechuun akeeka keenya keessa isa tokko. Ololli sobaa har’a oofamaa fi shirri xaxamaa jiru akka naannoo wal irraa adda ta'u illee akeeki isaa waan tokko duwwaa dha. Kunis, ABO dadhabsiisuuf yaaluu fi akka hin sochoone tolchuu dha.
Egaa yaa ummata Oromoo kallacha qabsoo kee kan ati ilmaan kee itti wareegdee, qabeenyaa kee itti dhangalaaftee, dafqaa, dhiigaa fi himimmaan facaasaa har'aan geesse shira namoota aangoof bololanii fi shira diinaatin sharafamaa jira. Gochaan jara kanaa dura hin dhaabbatamuu taanaan mirga oromoon dhiigaa fi lafee ilmaan isiitiin argamsiifte illeen shakkii jala gala jira. Oromoon haga amma sochii ABOtiin kabajamee jiraachuu jalqabe dhabamee Oromoon cunqursaa daran hadhaawaaf saaxilamuuf deema. Ilmaan nafxanyootaa wal ijaaraa, warri wal dhabee ture illee araara buusanii aangootti deebi'uuf wal qopheessaa jiru.
Oromoon biyya alaa kaayyoo ABO tiksuuf tokkummaan socho’uun kan ilamaan Oromoo hedduu boonse dha. Tokkummaan Oromoo har'a ala kanatti mul’atus kan abdii namaaf kennu dha. Ammas ilmaan Oromoo bakka jiranitti sochii G-7 fi ergamtooti isaanii bakka bakkatti afaanfajjii uumuuf tattaafatan waliin fashalsuuf toftaa itti baasee socho’uun yeroo isaati. Waan taheef, osoo yeroon hin dabarre ilmaan Oromoo bakka jiranitti duula, ABO fi QBO irratti baname kana gamtaan bira dhaabbachu qabna. Duula hundee dhabama Oromummaa fi gaaffii Oromoo irratti baname ta’uu hubachuun; of irraa qolachuun dirqama eenyummaa fi uumamaati!
Injifannoo Ummata Oromoof!


text:
Nuti miseensonni ABO bara 2008 dhaaba keenya kan yeroo dheeraaf laamsha’e deebifnee haaromsuu fi humneessuuf jecha tarkaanfii jijjiirama haqaa fi seena-qabeessaa fudhachuun keenya ni beekama. Murtiin kunis ummata Oromoo biratti abdii kana hin jedhamne uumee akka ture waliin yaadatna.
Qabsaa’ota Oromoo sababa gara garaan bittinnaa’an walitti sassaabuu, kanneen mogoleen buute hamilee moo’annaa itti deebisuu, akkasumas mooraa qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti araara buusuun, humna guutuun akka diina keenya injifachuu qofa irratti fuulleffannu gochuuf carraaqqii goone irraa milkiin argame guddaa ta’us, hanqinna hooggansaa irraa carraa argametti dhimma ba’uu fi gurmuu horatame kana itichuun humna qabsoo jabaa taasisuun hin danda’amne.


text:
Mootummaan Wayyaanee kufaatii irraa waan of hambisuu itti fakkaachuun uumata afaan faajjeessuuf jecha mirga uummataa sarbee olola kijibaa ofee of jiraachisuuf fiigaa jira. Yeroo ammaa kanas maqaa walga’ii barsiisota kolleejjii jedhuun barsiisota Oromoo Koolleejjii barsiisota Jimmaa,Mattuu,Neqemtee,Shaambuu,Roobee, fi Asallaa irraa Magaalaa Adaamatti walitti qabuun ololaa afaan fajjeessaa FDG dura dhaabbachuuf qopheeffatee fi dirqamaan siyaasaa mootummaa abbaa irree Wayyaanee fudhachiisuuf walitti qabee jiru irratti barsiisotni mormii guddaa kaasaa jiru. Barsiisotni Oromoo kolleejjii barsiisotaa garaagaraa irraa walitti qabaman kun gaaffii dhimmoota kanneen armaan gadiin walqabatu kaasaa jiru:
- Daballii midaa hojjetootan walqabatee olola Wayyaaneen oofaa jirtu irratti , daballiin mindaa kun olola siyaasaa qofaaf kan ta’ee jedhamee dubbatamedha malee fayidaa fi jijjirama tokko illee akka hojjetootaf hin qabne kaasuun qaala’insi jireenyaa nutti ulfaatee jiruuf ololli daballii mindaan walqabatee odeeffamaa ture furmaata fiduu akka hin daandeenye ibsan.
- Gaaffiin barattootni Oromoo fi uummatni Oromoo kaasaa jiru gaaffii sirrii fi mirgaa waan ta’eef gaaffii keenyadha, deebii qubsaa argachuu kan qabu malee bukkeetti qabuun dhimma bira darbamu miti yaada dhiyeessan.
- Dhimmi master planii finfinnee mormii tokko malee master Plaaniichi haqamuu qaba, faayidaa Oromoon achii irra argatu hin jiru jechuun dhimmi kun akka ajendatti qabamu gaafatan.
- Barattootni Oromoo gaaffii karaa nagaa fi Dimookiraasii gaafataniif. Ajjeechaan, hidhaan reebichii fi daraaraamni hammana ga’u maaliif barbaachisee ? dogoggora ulfaata mootummaan Wayyaanee barattoota Oromoo fi bakkoota garaagaraatti uummata Oromoo irratti rawwachaa jiruuf mootummaan itti gaafatamummaa fudhachuu qaba jechuun gaaffii kaachisan.
- Barattoota Oromoo hidhuu, ajjeesuu, barnoota irraa arii’uu fi reebuun dhaabbachuu qaba, kanneen hidhaman hiikamuu qabu, jechuun gaafatan,
- Uummatni Oromoo yoom iyyuu taanaan gaaffii kabajamuu mirga abbaa biyyummaa dhaabuu hin danda’u, dhimmi kun immoo dhimmaa eenyummaa uummatichaa waliin walqabatudha, gaaffiin eenyummaa immoo kan uummata Oromoo hunda ilaaluu waan ta’eef gaaffii uummataa waliigalaa kanaaf deebiin kennamuu qaba, jechuun mormii sirna garboomsa wayyaaneef qaban ibsachuu itti fufani jiru. walga’iin FDG dura dhaabbachuuf wayyaneen qoppheesite ittummaa wayyaanee irratti gama hundaan FDG qabsiisaa jiraachuun hubatamaa jira.


text:
Tuesday, May 3, 2016
Mariin Araara buuse, Ararri Wal Hubachiisee Tokkummaa Hawwamuun Gaha.
Dhaabota Qabsoo Bilisummaa Oromoo Jedduutti Araara Bu’e Ilaalchisee Ibsa Gabaabaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo irraa Kenname!!
Caamsaa 02/2016, Finfinnee
Mariin Araara buuse, Ararri Wal Hubachiisee Tokkummaa Hawwamuun Gaha.
Nuti Qeerroon Bilisummaa Oromoo walitti dhufeenyaa fi araaramuu dhaabota qabsoo bilisummaa Oromoo (ABO, KWO, ADO, ABO tokkoomee) Yeroo dhageenyu bilisummaa Ummata Oromoo fi walabummaa Oromiyaa dhiyeessuun Umurii gabroomfataa gabaabsee, Injifannoo maayyiin nu gahuutu nutti dhagaa’ame.
Tokkummaan Uummata Oromoo akka sabaattis ta’ee akka qabsoo bilisummaa Oromootti lafee fi dhiiga gootota qaaliin ijaaramee ture. Qabsaa’onni Oromoo haalota adda addaan wal hubachuu dhabuun gargar bahanii diina innikaa kan taate sirna Wayyaanee irratti qabsaa’urra gufuu wal jala kaahuun fedhii fi dantaa Ummata Oromoo miidhee kan gabroomfataa gabbisaa turuurraa Oromoon hin aarre, hin gubanne hin turre. Har’a garuu sun hundi seenaa ta’ee akka hafutti dhaaboleen Qabsoo Bilisummaa Oromoo walitti dhufanii mari’achuun dantaa saba Oromoof dursa kennanii araara buusuu isaanii yommuu dhagahamuu nu hundaaf akka sabaatti gammachuu gammachuu oliiti. Kanaaf yeroo ammaa kana Oromiyaan gammachuu keessa jiraachuu ibsuu barbaanna.
Ararri bu’e gaafii Ummata Oromoo fi qabsaa’ota Oromoo maraa kan ta’e tokkoomuu jaarmayoota Oromoof bu’ura akka lafa kaahametti hubatna. Akkuma ibsa bakka bu’oota dhaabolee bilisummaa Oromoo araaraman irraa dhagame wareegamni nuti Qeerroon bilisummaa Oromoo, dargaggoo fi shamarran Oromoo, abbootii fi hawwan keenya FDG – FXG yeroo dhiyoo as baasaa turree fi jirru, akkasumas injifannoolen cululuqoon mooraa QBO keessatti galmeeffame Araara kanaaf dhiibbaan uumne jiraachuu amanna. Ammas akkuma abbootiin keenya dhiigaa fi lafee isaaniitiin tokkummaa Ummata Oromoo mirkanessanii nuun gahan hubachuun nuti Qeerroon bilisummaa Oromoo mooraa qabsoo bilisummaa Oromoo tasgabbeessuun tokkummaa Jaarmayoota Oromoo bu’urri taa’e kana fiixaan baasuu keessatti gahee nurraa eegamu akka bahannu beeksisuu feena.
Akka Oromootti aadaa bareeda qabnu keessaa tokko waldhabdee ilaa fi ilaalmeen hikkachuu danda’uu keenya. Manguddoonni keenya jabeessanii qabeenyi nuuf tiksuu qaban aadaa bareedaa fi qabsoo bilisummaa Oromoof murteessaa ta’e kanaa dha. Manguddoonnii fi hayyoonni Oromoo araara kana milkeessuuf dadhabdan dirqama keessan sirnaan bahattaniittuu gaalatoomaa jechaa ammas daandiin hedduun akka isin hafee jiru yaadachiisuu barbaanna.
Nuti Qeerroon Oromoo warraaqsa biyyoolessaa bifa qindaa’ee fi ijaarameen Ebila 11/2014 ifaa fi labsiin eegalle yeroo irraa gara yerootti muuxannoo horanneen Ummata keenya ijaarrataa, humna keenya jabeeffachuun sochii keenya bal’ifatnee wareegama qaaliin abbaa irree kan ta’e Wayyaanee raasuun dhaadannoo aanga’oota wayyaanee “likki Inaasgabaachawaallen” jedhanitti akka gaabban taasisuun dandeenyeerra; kana irra kan nu boonsu akeeka kaaneef galmaan gahuuf afaanii fi afuura tokkoon dhaaboleen Qabsoo Bilisummaa Oromoo nu waliin dhaabbachuu keessan.
Kanaaf tumsi guddaan isin irraa barbaannu afuura tokkummaa, ilaalcha tokkummaa, jaalala Oromummaa kan walitti nu ijaaruu fi wal nu abdachiisu eegaltan hojiin nutty mul’isuu keessan. Kun jiraannaan karoorri FXG marsaa 5ffaa Qeerroo Bilisummaa Oromoon qophaa’ee gara balbala bilisummaa Oromootti nu geessu daandii sirrii qabatee ariitiin galma keenya akka dhyaataa jirru yaadachiifna.
Maayyiirratti dhaamsi dhaabolee bilisummaa Oromoo oduu gammachiisaa fi hamlachiisaa kana nuun geessan arfaniif qabnu miseensotni fi deeggartootni keessan hundi, waliigalattii uummata Oromoo sabboonaa fi sabboontuun, Qeerroo fi Qarreen, qabsa’onni dirree fi gootota barattootni Oromoo hundi karoora FXG kan marsaa 5ffaa, bara 2016 fiixaan baasuu keessatti gaheen keessan olaanaa ta’uu hubattanii qabsooftanii qabsoofsiftan dhaammanna. Warraaqsaa FXG marsaa 5ffaa gaggeessinu cinattiqabsoo bilisummaa Oromoof eeggannoo cimaa akka goonuu fi lootee galtuu ergamtuu diinaa dammaqinsaan akka of irraa eeggannuu dhaammachuun walitti dhufeenyi fi araarri ABO fi dhaabolee qabsoo bilisummaa Oromoo gammachuu guddaa nutti dhaga’amee fi gaaffii uummataa keenyaa fi sabboontoota Oromoof deebii kennuu keessaniif galatoomaa jechaa, dhimma araaraa fi tokkummaa kana ilaalchisee fuunduratti ibsa bal’aa uummata keenyaaf akka kenninu beeksifna.
Injifannoon Uummata Oromoof!!
Gadaan Gadaa Bilisummaati!!
Tokkummaan Humna!!
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
GaraGalchaa
Adda Bilisummaa Oromoo (ABOf)
Adda Bilisummaa Oromoo Tokkoomef
Kallacha Walabummaa Orormiyaaf fi
Adda dimokiraatawaa Oromoo (ADO)
Marii Araaraa Dhaabota Oromoo Ilaalchisee Ibsa Qeerroo Caamsaa 2 2016
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Tuesday, May 26, 2015
maja mallika in kama kadhaikal- maja mallika hot tamil stories 182
En Iniya Akka Mallikaa Naan 19 Vayathaana Paruvachiddu. Ennai Etthanaiyo Peer Vaddamiddu Vanthaalum En Chinnachithiyai Yaarukkum Kaaddaamal Thaan Vaitthiruntheen. En Thamilaasiriyai Sollit Thanthathu Pol Karpu Athu Ithuvenru Ninaitthuk Kondu Yaarudanum Okkaamal Thaan Iruntheen. Iravu Neera Thaapatthirku Vaalaikkaaythaan Thunai Ninrathu. Oru Periya Thadiyaana Sunni En Pundaikkul Okkirathu Maathiri Karpanai Seythu Kondu Ullee Viddu Aditthu Enakku Thanni Kalarum Varai Kutthinaal Thaan Thookkam Vanthathu. Ivvalavu Kadduppaadodu Iruntha Ennai En Akkavee En Atthaanidam Athaavathu Akka Purushanidam Okka Viddaal. AnthakKadhaiyai Ninaitthaal Ippothu Kooda En Koothipparuppu Arikkirathu. Mulaikal Perukkinrana. En Atthaan Engalai Vida Rompa Vasathiyaanavar. En Akka Paaminikku Kalyaanam Aaki Moonaavathu Maathamee Undaaki Viddaal. Atthaan Avvalavu Thiramaiyaaka Avalai Otthirukkiraar. Avalukku Onpathaavathu Maatham Aana Pothu Aval Thunaikkaaka Ennai Avarkal Veeddirku Varavalaitthirunthaal. Enakkum Kalloori Leevu Enpathaal Paamini Veeddirku Senriruntheen. Karppakaalap Poorippil Paamini Innum Alakaaka Irunthaal. Naanum Avalum Thaniyaakap Peesik Kondirukkum Pothu “santhirikaa Pirasavatthai Ninaichaa Payamaa Irukkudi. Namma Reevathi ą®parsd Delivariyin Pothuthaan Setthup Poyiddaa Athai Ninaichaa Rompa Payamaayirukkudi” Enraal. Naan “see. Sariyaana Asadu. Inthakkaalatthula Delivari Engirathu Rompa Isidi. Ennamo Padikkaatha Paddikkaadu Maathiri Ippadip Payappaduriyee” Enru Avalukku Samaathaanam Sonneen. Aval Viddaalthaanee “athukkillaidi Ungatthaanai Ninaichaatthaan Payamaayirukku. Enakku Ethaavathu Aakiddaa Enna Seyvaarudi” Enraal. Naan Podi Loosu Enreen. Appurm Ennavo Ninaitthaval Ennai Mika Arukil Vaitthu “eey Santhirikaa Nee Yaar Koodavaavathu Otthirukkiyaa-” Enraal. Naan Thidukkiddu “eey Unakku Enna Aachu. Ippadip Pachaiyaap Peesa Eppa Katthukkidda” Enratharku Aval Siritthapadi “ellaam Ungatthaan Sollik Koduttthuthaandi. Avar Kooda Okkum Pothu Sunni Pundainnu Peesuvaaru. Ennaiyum Kedda Kedda Vaartthaiyaap Peecha் Solli Athaikkeeddukiddee En Pundaiyila Oppaarudi. Appadi Veriyaap Peesikkiddee Okkum Pothu Evvalavu Santhoshamaa Irukkum Theriyumaa-” Enraal. Naan “enna Paamini Ennai VerupPetthiriyaa-” Enratharku Aval Rompa Seeriyasaaka “aamaa Santhirikaa Neeyum Athum Maathiri Peesikkiddu Avaru Kooda Okkanumdi.. Plees” Enraal. Ennennavo Naan Maruppu Solliyum Aval Keedpathaaka Illai. Oru Samayatthil Naanum Sariyenru Solla Veendiyathaaki Viddathu. Ulloora Sari Yaaridamaavathu Eppadiyum Pundaiyaik Kaaddi Okkatthaan Pokirom Athai Akka Viruppatthirkaaka Akka Purusan Sunniyai Viddukkondaal Enna Enru Ninaitthuk Kondeen. Naan Sammatham Sonnathum Paaminikku Rompa Santhosham. Anru Maalai Atthaan Varuvatharkul Iruvarum Kulitthu Send Poddu Thayaaraaka Irunthom. Avar Paatroom Poy Viddu Varuvatharkul Naanum Paaminiyum Ammanamaaki Viddom. Appothu Thaan Paaminiyin Paanai Ponra Uppiya Vayirraiyum Kilee Nanraak Kolutthup Poy Iruntha Aval Pundaiyaiyum Paarttheen. Veliyil Vantha Atthaan Naangal Irukkum Kolatthaip Paartthu Thikaitthu Nirka Paamini “ennatthaan Aachariyamaayirukkaa- Santhirikaavukku Unga Kooda Okkanumnu Rompa Aasaiyaam. Athunaalathaan Ippadi” Enrathum Naan Avasaramaakak Kurukkiddu “ayyo Atthaan Paamini Poy Solraa. Aval Thaan Ennai Ungaloda Okkas Sonnaal” Enreen. Atharkul Paamini Avar Kaddiyiruntha Kailiyai Uruvi Viddu “yaar Sonnaal Enna Innikku Ungalukku Puthusaa Oru Pundai En Aasait Thangachi Santhirikaa Pundai Okka Irukku.. Vaangatthaan” Enrapadi Avarai Kaddilil Padukka Vaitthu Viddu Naanum Avalum Irupuramum Amarnthu Kondom. Atthaanin Sunniyaik Kaiyil Piditthu Pulutthiyapadi Moddaik Kaanpitthu “santhirikaa Atthaan Poolu Eppadi Muraichikkiddu Nikkuthunnupaaru. Vaadi Sunniyai Umpudi” Enraal. Naan Aasaiyaaka En Atthaanin Sunniyai En Vaaykkul Nulaitthuk Kondu Umpa Atthaanin Kaikal En Kundi Valiyee En Pundaiyai Nonduvathai Unarntheen. Naan Aasai Aasaiyaaka Avar Sunniyai Umpa Paamini En Thalaiyait Thaddi “eey Viddaal Nee Maddum Umpit Thanniyai Avud Panniduvee Polayirukku. Enakkum Veenumdi. Ennaiyum Konjam Umpa Vidudi” Enru Ennai Vilakkividdu En Echilaal Nanaintha Atthaanin Poolai Thondai Varai Nulaitthuk Kondu Umpinaal. Naan Atthaan Vaayil Mutthamiddu “ennatthaan Paamini Neenga Okkum Pothu Pachai Pachaiyaap Peesuveengannu Sonnaal. Aanaal Onnumee Peesaama Irukkingalee” Enrathum Avar Siritthapadi “m. Appadiyaa Unga்kkaa Umpunathula En Sunnikku Kik Eeridichu Santhirikaa. Un Pundaiyila En Sunniyai Viddukkiddu Olummaa.. Vaammaa Un Koothiyai Intha Atthaanukku Kodummaa” Enrathum Naan Veriyudan Viraitthu Ninra Avar Sunniyaip Piditthu Ilutthu En Kola Kolatt Pundaikkul Thinitthukkondu Avar Meelee Eera Paamini “ennadi Atthaan Sunni Eppadi Irukku” Enrapadi En Mulaikal Irandaiyum Kasakkinaal. Atthaan Naan Meelee Eera Avar Kaiyaal Paaminiyin Thoppai Vayirraiyum Pundaiyaiyum Thadavik Kondirunthaar. Enakku Iduppu Valikka Naan “pongatthaan Evvalavu Neeram Poddu Inthak Kutthu Kutthareenga. Vaanga Ennaala Mudiyalai. Ennak Kilee Poddu Olunga” Enrapadi Mallaanthu Padutthu En Pochai Virikka Avar En Pundaikkul Sunniyai Viddu Idikka Aarampitthaar. Akka Kurumpudan “ayyo Intha Aniyaayatthai Yaarum Keekka Maaddeengalaa En Kan Munnaadiyee EmPurusan En Thangachiyai Okkiraaree. Athaip Paakkum Pothu En Koothi Arikkuthee” Enrapadi Avalathu Valamaana Pundaiyai Nanraakap Polanthu Kondu Kidakka Atthaan Athee Kurumpudan “eey Paamini Un Pundaiyai Vida Un Thangachi Pundaithaandi Sikkunnu Daiddaa Irukku” Enrapadi Veekam Veekamaaka Otthu MuTVl Thanniyai Viddaar. En Akkavee Ennai Paatroomukku Kooddi Senru Avar Vidda Kaalpadi Thanniyaiyum Kaluvi Viddaal. Pin Veliyee Vanthu Naangal Avar Sunniyai Umpa Avar Engal Iruvarin Pundaiyaiyum Maarri Maarri Nakka Konja Neeratthileeyee Atthaanin Thandu Nadduk Kondathu. Ippothu Paamini Mallaanthu Padutthu Koluttha Koothiyai Viritthuk Kaanpikka Atthaan En Pundaiyai Nondik Kondee Avalaip Poddu Otthaar. Iruvar Pundaikalaiyum Nanraaka Iravu Muluvathum Anupavitthu Oltthaar. Ippothu Deyli Naangal Ippadi Okkirom. En Akka Paamini Saathaaranamaakavee Rompa Posasiv Daip. Aval Eppadi Than Kanavanai Ennudan Pakirnthu Kondu Aval Munpaakavee Ennai Okka Viddaal Enpathu Enakkup Puriyaatha Puthiraaka Irukkirathu Akka. Niraimaasamaaka Irukkum Pothu Vinotha Aasaikal Varum Enpaarkal Athu Ponra Aasaiyaa Allathu Unmaiyileeyee Naan Avarudan Otthu Inpam Pera Veendum Enra Ninaippaa Paaminikku Enru Theriyavillai. Atthodu Avalukku Kulanthai Pirantha Pinnarum Ennai Atthaanudan Okka Viduvaalaa Enrum Theriyavillai. Paaminiyin Nadavadikkaikku Enna Kaaranamaaka Irukkum Mallikaa. ______________santhirikaa Iniya Santhirikaa Inimaiyaana Oru Anupavatthinaip Pakirnthu Kondtharku Nanri. Perumpaalaana Nikalvukalil Manaivikkut Theriyaamal Machiniyai Olppathu Enpathu Nadanthu Kondu Thaanirukkirathu. Aanaal Manaiviyee Than Thangachiyaip Purusanidam Okka Viddathu Puthumaiyaakat Thaan Irunthathu. Ithil Paaminiyin Seyalukku Sila Kaaranangal Ullana. Avalukku Intha Niraimaasatthil Masakkai Ponra Kaaranikalaal Intha Vinotha Aasai Varaathu. Masakkai Enpathellaam Karppatthin Aarampa Kaalak Kaddangalil Thaan. Paamini “ ” Enra Artthamarra Payatthil Irukkiraal. Ivvakai Manakkulappatthil Kulanthai Perruk Kolvathu Parriya Oru Atheetha Payam Sila Penkalin Mana Aalatthil Pathinthu Vidukinrana. Un Uravukkaarap Pen Reevathi Pirasavatthin Pothu Iranthathaal Inthap Payam Aval Manathil Padinthirukkirathu. Oruveelai Pirasavatthin Pothu Thanakku Ethaavathu Neernthu Viddaal Than Thangachiyee Kanavanukku Manaiviyaaka Veendum Enra Ninaippil Thaan Paamini Unnai Un Atthaanudan Okka Viddirukkiraal. Marutthuva Vinnaanam Vekuvaaka Munneeriyulla Inthak Kaalatthil Intha Popiyaa Artthamarrathu Enpathai Nee Avalukku Thelivaakka Veendum. Avalathu Inthap Payatthai Pokkuvathu Un Kadamai Santhirikaa. Un Akka Paamini Viraivil Entha Oru Sikkalum Illaamal Alakiya Kulanthaiyaip Perreduttha Pin Unakku Nanrik Kadanaaka Un Atthaanudan Thodarnthu Okka Viduvaal. Neeyum Unakku Thirumanam Aakum Varai Un Akkavudan Seernthu Atthaanudan Inpam Anupavitthu Vaalnthu Varalaam. Kulanthai Perraval Innorutthiyudan Seernthu Kanavanudan Okkum Pothu Sila Suvaarasiyamaana Sampavangal Kidaikka Vaayppirukkirathu. En Muthal Kulanthai Piranthapin Ennaiyum Avar Thangachiyaiyum Onraakap Poddu En Kanavar Yokeesh Olppaar. Appothu En Mulaippaalai Aval Pundaiyil Oorri Naanum Avarum Nakkuvom Silamurai En Paalai Avar Sunniyil Apisheekam Seythu Irandu Peerum Umpuvom. Aval Pundai Valiya Valiya En Mulaippaalai Peechi Aditthu Appadiyee Aval Pundaiyil Olppaar. Ithu Pola Neeyum Paaminiyum Vitham Vithamaaka Inpam Anupavikka En Vaaltthukkal Santhirikaa.
Posted by mala kani at 11:10 AM
Labels: amma hot stories, family hot stories, hot aunty pundai, hot tamil sister stories, kama kathaikal, tamil akka stories, tamil hot, tamil hot stories, tamil hot story, tamil kama kathaikal, tamil sister stories
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ibsa Miseensota Gumii Sabaa fi Qondaalota ABO
Ibsi kun miseensota ABO fi uumata Oromoo bal’aa akkasumas jaarmayoota bilisummaa oromiyaa tiif, uumata addunyaa guututti, dogongora dhiheenya kana ABO keessatti murtii Gumii Sabaa (GS) jedhamee labsame hubachiisu ilaala.
Nuti Miseensotiin GS ABO fi qondaalotiin dhaaba, haala gaddisiisaa kan miseensotin GS hammi tokko kaayyoo ABO heeraa fii seera dhaabicha ala jijjiiruun jaarmiyoota Habashaa warra hiree murteefannaa uumatootaatti hin amanne waliin dhaabbachuuf imaammata Habashaatiin Ityoophiyaa tokkittii kan isaan abbaa irree itti ta’an uumuuf murteefatanii, labsa kaayyoo ABO jijjiiruu isaani ifatti himatan eega hubannee booda tarkaanfiiwan asiin gadii tana dhaaba keenya kaayyoo bilisummaa irratti tiksuu fii miseensota ABO tasgabeesuuf jecha fudhannee jirra.


text:
Saturday, November 2, 2013
Yuunivarsiitii Jmmaatti Keessatti Barattootni Haaraan Sagalee Warraqsaan Simataman
Sadaasa 1,2013 Jimmaa
Gabaasaa: Onkololessa 31/2013 Galgala Yuuniversiitii Jimmaa mooraa qonnaa keessaatti Qophiin anaa dhufuu baratootaa Oromoo haaraaf godhame irratti goototni baratootaa Oromoo barattoota wagga jalqabaaf haarayaa gara Yuuniversitii Jimmaatti dhufan simachuuf walleelee warraaqsaa fi sagalee wallee diddaa sirna bulchiisa Wayyaanee dhageessisuun dhichisanii kanneen haaraa dhufan simatan.
Qophiin kun dura bu’ummaa gumii guddina fi dagagiina afaa, aadaa fi seenaa uummataa Oromootiin kan qophaa’ee haala miidhagaa ta’een simannan baratoota Oromoof godhame.
Qeerroon Yuuniversitichaas barattoota haaraa simataman kanaaf dhaamsa jaabannee kan wal cinaa dhaabbannee rakkoo walxaxaa fi garbummaa bar dhibbaa uumataa keenya irraa kan qolannu akka taanuuf baga carraa kana argattaanii sagalee uummata Oromoo taatan,jajjabaadha, nuti ijoollee Oromooti! Biyyi keenyaas Oromiyaa dha , malee kan eenyuu mitii, kutaa,Amantii, gandaan uumataa keenyaa qoqodanii warrii uummataa keenyaa bitaa turan ammas toftaa dulloomaa kana yeroo fayyadamanitti gurraa
keessan itti hin qabiina nuti ilaaman Oromooti, biyya Oromiyaa qabna. Jechuun wallee tokkummaa jedhuu fi faarsuu WBO fi ABO faarsuun sagantaa miidhagaa gaggeefachuun gabaafame.
keessan itti hin qabiina nuti ilaaman Oromooti, biyya Oromiyaa qabna. Jechuun wallee tokkummaa jedhuu fi faarsuu WBO fi ABO faarsuun sagantaa miidhagaa gaggeefachuun gabaafame.
=>qeerroo
Friday, November 1, 2013
Yuunivarsiitii Haramaayaa damee saayinsii fayyaa keessatti diddaan barattootaa Oromoo Itti Fufe
Gabaasa Sadaasa 1,2013 Haromaya ,Diddaan barattootaa Impaayera Itoophiyaa keessatti guyyaa irraa gara guyyaatti jabaachaa jira. Yuunivarsiitii Haramaayaa fi Debre Berhan keessatti diddaan barattootaa dhalachuun mootummaa Wayyaanee muddama keessa seensisee jira.
Haaluma kanaan Yuunivarsiitii Haramaayaa damee saayinsii fayyaa keessatti Onkoloolessa 28,2013 irraa eegalee barattootni Oromoo gaaffiilee mirgaa cunqursaa Afaan Oromoo irratti gaggeeffamaa ture dura dhaabbachuun gaaffiilee mirgaa hedduu kaasanii jiran. Baajata mootummaan Wayyaanee barattootaaf ramadame dhimma siyaasaaf oolchuu irraas akka of qusatu barattootni gamtaan bulchinsa mooraatti gaaffii dhiyeessanii jiran. Yuunivarsiitii Dabra Behaan keesssattis gaaffiileen wal fakkaataan finiinuu irratti argama. Mootummaan Wayyaanee Impaayera Biyyattii keessatti gaaffiilee mirgaa jala deemtotaa ishee mudde dura dhaabbachuuf baajata olaanaa ramadaa akka jirtus saaxilmee jira.
Haaluma kanaan Yuunivarsiitii Haramaayaa damee saayinsii fayyaa keessatti Onkoloolessa 28,2013 irraa eegalee barattootni Oromoo gaaffiilee mirgaa cunqursaa Afaan Oromoo irratti gaggeeffamaa ture dura dhaabbachuun gaaffiilee mirgaa hedduu kaasanii jiran. Baajata mootummaan Wayyaanee barattootaaf ramadame dhimma siyaasaaf oolchuu irraas akka of qusatu barattootni gamtaan bulchinsa mooraatti gaaffii dhiyeessanii jiran. Yuunivarsiitii Dabra Behaan keesssattis gaaffiileen wal fakkaataan finiinuu irratti argama. Mootummaan Wayyaanee Impaayera Biyyattii keessatti gaaffiilee mirgaa jala deemtotaa ishee mudde dura dhaabbachuuf baajata olaanaa ramadaa akka jirtus saaxilmee jira.
=>qeerroo
Hanga Tokko Waa’ee Jaal Obsee Margoo Irraa
Yahyaa Jamaal*
Waa’ee du’aan boqochuu Jaal Obsee Margoo yoon yaadadhu ammayyu garaan na laalata. Akkuma tasaa dhibamtee yeroo gabaabduu keessatti addunyaa kanatti nagaa dhaammachuun ishii dafee naaf amanamuu dide. Ammayyuu soba natti fakkaata. Duuti nama hin filattu malee Obseef kun hin malle. Obseen akkuma maqaa fi bifa isii haadha obsaa ti. Obsa barattee obsa barsiisaa jiraatte. Hamilee jabaa hidhattee abbaa warraa isii, jaallanii fi firoottan isii mara hamilchiisaa baate.
Akka tasaatti boqochuun Jaal Obsee du’a jaallan qabsoo fi sabboontota Oromoo bakka adda addaatti kufan irraa adda taheef miti, kanin maqaa isii kaasee faarsu. Yookiis haadha warraa Hayyu duree ABO taateef miti kanin barruu kanaan isii yaadadhu. Obseen intala Oromoo kan dhiiraa dhalaan keenya, xiqqaa guddaan keenya beekkumsa qaalii irraa barachuu dandeenyu takka turte. Hanga ammaatti waa’ee isii barreeffamee ummataaf dhihaate keessaa kanin ni hanqate jedhu, kaniin keessa kootti dinqisiifachaa bahe gad baasee ragaa bahuufiifan waa xiqqoo kana katabuuf dirqame.
Dhuguma dubbachuuf Jaal Obsee Margoo Oromtittii dhugaa, tan maalummaa Oromummaa isa dhugaa barsiisuuf dhalattee jiraatte takka turte. Obseen amantii mataa ofiif hordoftu qabaattu illee, amantiin Oromoon hordofu hundi amantii isii ture. Obseen Kiristiyaana dhugaa turte. Obseen Musliimas. Obseen Waaqeffattuudhas. Gabaabumatti Obsee Margoo obbolummaa amantiilee Oromoon hordofu hundumaatti nama amantu turte. Kun dandeettii fi bilchinna Oromummaa ol’aanaa dha. Baay’een keenya kennaa fi hubannoo bilchaataa akkasii kana waakkatamne. Gariin keenya hangamuu sabboonaa Oromoo haa taanu malee, dhimma amantii irratti garuu womatu nurraa calaqqisa. Jireenya keenya keessatti yeroon amantiin Oromummaa keenya nu dagachiisu al danuu nu mudata. Amantii ofii keenyaaf hordofnu amantii warri kaan hordofu irraa addatti mararfachuu yaaluun bakka hedduutti ni mul’ata. Obsee Margoo goota dhimma akkasii kana irratti hin hamatamne turte. Obseen sabboontittii Oromoo qabsoof jecha biyyaa baate qofa osoo hin taane, haadha manaa hayyu duree dhaaba guddicha kanaa taatee waamamuufis obsa, gahummaa fi hamilee ol’aanaa itti qabaachuu isii jabina kanaan agarsiifte.
Obseen hawwii guddaa tokko qabaachaa turte. Gaaf tokko Oromiyaan bilisoomnaan kutaa Oromiyaa tokko tokkoon daaw’attee biyyoo biyya Oromoo mara irra ejjettee mul’achuuf hawwiti ture. Ilmaan Oromoo kutaa Oromiyaa mara waliin wal gartee guddina saba isii fi bal’ina biyya isiitiin gammaddee hafuura baafachuuf hawwii qabaachaa turte. Firoota isii bahaa dhihaa, kaabaa kibbaa fi giddu galeessaa waliin guyyaa takkaaf illee taatu waliin ooltee bultee haadha fira gobbuu tahuu isii ijaan arguuf dharraati ture. Kun hawwii Oromummaa dhugaa kan sabboontota baayée biratti mulátu tahuun ifaa dha. Haa tahuutii kan Obsee garuu adda fakkaata. Huccuu aadaa kutaa Oromiyaa hundaaf ilaalcha addaa qabdi. Isiidhaaf huccuun aadaa uffattu tokko uffata qofa hin turre. Isiidhaaf huccuu aadaa Oromoo Harargee, Baalee, Arsii, Booranaa, Gujii, Jimmaa, Wallaggaa, Iluu Abbaa Booraa, Shawaa, Walloo fi Waanbaraa jechuun, huccuu qaamatti uffatamu qofa osoo hin taane, bakka bu’aa (wakiila) kutaalee Oromoo kanneenii ti. Huccuu kutaa Oromiyaa tokko yoo uffattu waan firoota isii Oromoota kutaa sanii waliin jirtu itti fakkaatee booharti.
Waggoota lamaan tokko dura gaaf tokko ayyaana Irreechaa irratti wal argine. Uffata aadaa Walloo uffattee miidhagdee mul’atti ture. Eega nagaa wal gaafannee booda “Baay’ee sirraa bareeda.”n ittiin jedhe.
Jecha kootiif na galateeffattee kaatee akkas jette. “Eega kana jettee egaa, dirqama kudhan kan biraa of irra keessee jirtaa, beekkadhu.”
“Dirqama akkam?” nan gaafadheen, deebisee.
“Amma miidhagina huccuu isa kanaaf ragaa baatee jirta. Kan biraa kudhantu si hafe jechuu koo ti.” naan jette.
Wanti isiin jechuu barbaadde dafee naa gale. Osoon kana irratti yaada hin kennin na dursitee akkas jette. “Kutaan Oromiyaa kudha tokkoonuu uffannaa aadaa babbareedaa qabu. Amma bareedina uffata isa kan Walloof ragaa baatee jirta. Kurnan hafaniifis ragaa bahuuf dirqama of irra keessee jirta. Tokko faarsitee tokko dhiisuun eessaa ta’a ree?” naan jette seeqachaa. Itti aansitees, “ Hanga milkoofnee biyya keenya tokko tokkoon daaw’annee itti gammannutti huccuudhuma mallattoo keenyaa kanaan biyya keenya yaadachaa of jajjabeessina kaa.” naan jette. Dhugaa ishee ture.
Jechi Jaal Obsee Margoo kun gaafas dilas adda tahee natti hin mul’anne ture. Har’a garuu gurra koo keessaa baduu dide. Jechi isii sun hangam tokko jecha bara baraan jiraatu tahuun isaa har’a eega isheen du’aan nurraa adda baatee booda naa gale. Obseen naannoo turte keessatti sassaabduu firooma Oromummaa taatee beekamti ture. Dubartoota Oromoo walitti sassaabuun obbolummaa Oromummaa dhugaa barsiifte. Mooyxannoo gaarii qabdu kana babal’iftte. Akkuma maqaa isii obsa, akkuma bifa isii haadha simboo ta’uun hawaasa naannoo isheef fakkeenya taatee jiraatte. Jaala qabsoo qofa osoo hin taane giiftii kabajamtuu, garuu ammoo hundumaa waliin walii galtee fi amala namootaa hubattee waliin jiraachuuf nama kennaa guddaa qabdu turte. Oromoon hafnaan alagoota ollaa ishee illee biratti gaarummaa fi beektuu jireenya hawaasummaa tahuu isheetiin mararfatamti ture. Haadha Warraa Hayyu-Duree ABO akkuma jedhamte hunda naatoo fi ulfina Giifti-Durummaa guddaa nama gonfatte tokko turte Obseen.
Garuu duuti gara jabeettii dha. Obseen akkasitti faarsinuu fi jaalannu, jaalti teenyaa fi obboleettiin teenya qaaliin har’a nu waliin hin jirtu. Akka lamuu hin deebinetti akka tasaa deemteetti. Sirni owwaalcha ishees guyyaa muraasa dura biyya Norway, magaalaa Bergen, Waldaa Kiristyaanaa tokko keessatti raaw’atameera. Ani guyyaa owwaalchaa san bakka sanitti hin argamne. Namoonni dhibbaan lakkaawaman akka sirna owwaalcha ishee irratti argaman garuu quban qaba. Ilmaan Oromoo sirna owwaalcha Jaal Obsee Margoo irratti argaman keessaa gariin kanneen ilaalcha siyaasaatiin addaan babahanii bara dheeraa booda lafa sanatti wal argan faa dha. Suuraa namoota sirna owwaalchaa kana irratti argamanii yoon daaw’adhu, sagalee Jaal Obsee tokko waanin dhagahe natti fakkaate. “Yaa obboleeyyan koo ilmaan biyyaa! Hanga yoomitti gaafa du’aa qofa iyyaafattanii adda tokkotti walgeessuu? Maaloo utuma jiraan jirtanii wal iyyaafadhaa! Ana qofaaf hin booyinaa; walii keessaniifuu boohaa!!!….” kan jedhu.
Jaal Daawud Ibsaaf, maatii fi firoottan, akkasumas jaallan du’a Jaal Obseetiin gadditan maraaf jajjabinan hawwa.
Jaal Obsee Margoo biyyeen sitti haa salphattu!
Waaqayyo jennataan si haa qanansiisu!
* Yahyaa Jamaal: gulummaa75@gmail.com
Oromo Beauty Pageant
Hegeree Media/OPride.com Present: Oromo Beauty Pageant (#OromoWeek Summer 2013)
Gochaa suukkanneesaan biyya Yamanittii baqattoota Oromoo irra gahaa jira.
Gochaan suukanneesaan baqattoota Oromoo daangaa biya Yaman keessatti akka irratti raawwatamaa jiru ibsame. Gochaan gara jabinaan dhala Oromoo irratti raawwatame kun ilmaan Oromoo mootummaa gabroomfaataa fi nama-nyaataa jalaa baqatanii lubbuu isaanii baraarfachuuf gara biyya Yaman yeroo seenaan kan irraattii rawwaatame ta’uun beekameera. Lammiin Oromoo marti akka beekuuf jedhamee odeeffannoon dabre akka ibsutti, “abbootiin garaa kanneen naatoo tokko ilmaan Oromoof hin qabne biyya Yaman keessatti maadheffatanii keessattuu handaara galaana Aden irrattii ilmaan Oromoo fixaa jiru,” jechuudhaan sagalee miidhaa hamaa Oromoo irra gayaa jiru beeksisan. Madheen Aden Yaman keessa jiru kun caasaa isaa magaaloota keessa diriirfachuun ilmaan Oromoo dinagdeen shaarafataa akka jirus madden oduu kanaa saaxilaaniiru. Madheen kun kan bu’uureffaame naannawa bara 2005 akka lakkoofsa awroppaattii yoo ta’u, hammeenyi kun ilma namaa kan ija keessaa baasu, kan qaamaa hir’uu godhu, dhiira qaama salaa kolaasu, shamarran immoo baatii tokko ykn sanaa ol halkaanii-guyyaa sagaagalummaa irratti raawwachuudhaan hojiin ala gochaa jiru. Jarreen kun alagaa wajiin ta’uun ergama diinaa bakkaan ga’uuf akka tattaafataa jiranis maddi oduu kun ifa godhee jira.
Dhuma irratti dhaamsi lammii Oromoo gama Yaman jiraniif dabre, bakka jiranitti daba irratti dalagamu hunda waliin tahanii akka dura dhaabbatan akkasumas sagalee isaanii gara dhaabbilee mirga dhala namaaf falmaniitti akka dhageessifatani fi Oromoon martinuu miidhama lammii Oromoo irra gahaa jiruuf gama dandayamee hundaan akka dhaqqabuuf sabboontonni ibsaa jiruu.
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Marii yeroo dheeraa ture xumura itti gochuun, Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) fi Gurmuu Qabsaawootaa fi Miseensoota-ABO (GQMABO) guyyaa labsi tokkoomuu kun bahe irra kaasee, Caasaa ABO tokko jalatti hiriiruun bifa hundaan Qabsoo Bilisummaa Oromoo fi Walabummaa Oromiyaa ABO dhaan gaggeefamaa jiru humneessuuf walii galtee guutuun xumurannee jirra.
Mariin yeroo dheeraaf bifa hundaan gaggeefamaa ture kun, qabxiilee ijoo ta’an kan hammate fi akkasumas toftaalee fi tarsiimoo kaayyoo masakaa kan mirkaneesse ture. Mariin kun hirmaanaa sabichaa (Saba tokkicha, biyya tokkicha fi hiree tokkicha) kan jedhu, dantaa ol’aanaa taasifachuun gadi fageenyaan kan irratti marihatee fi Qabsoo Bilisummaa fi Walabummaa Oromiyaa fuulduratti furgasuuf qabxiilee armaan gadii kanneen irratti hunda’uun tokkummaan masakamuuf kan xumurame ture:
- Sagantaa siyaasaa ABO, Heera, Seeraa, Dambii Adabaa, Toftaa fi Tarsimoo dhaabichaa kan sochii siyaasaa, waraanaa, diplomasii fi fincila diddaa gabrummaa (fincila ummataa) walitti qindeefachaa deemaa jiru irratti akka qaama tokkotti hojjachuu;
- Caasaa dhaabichaa kan amma jiru akkuma jiruutti fudhachuun, miseensoota qabnu marasirnaa fi tartiiba dhaabichaa hordafuun caasaa dhaabichaa keessatti sadarkaa hundatti qooda fudhachuu fi qaama tokko tahuu;
- Qabeenya, dandeetii akkasumas humna namaa hunda caasaa dhaabichaa keessatti wal fudhachiisuun lagni sirna dhaabaa akka galaana guddaa waraaqsa saba Oromoo guutuu akka fidu danda’uu taasisuu fi Empira mana hidhaa Saba Oromoo ta’e xumura (kitimaa) itti gochuuf akka qabsoo finiinsuu fi
- Hir’ina qabnu guuttachaa fi dhaaba keenya kan Kallacha Qabsoo tahe kana daran humneessuuf miseensoonni keenya gahee isaani akka guutumatti caasaa tokko jalatti bahan gochuu fi akkasumas Koree Kora Sabaa qindeesitu jabeessuuf walii galle.
Ummatni Oromoo ABO dha. ABOniis ummataa Oromootti kan jedhamuuf ilaalcha siyaasaa, seenaa fi muxxannoon jireenyi saba Oromoo galii siyaasaa akeeku qabatee waan ka’eefi. Kanaaf jecha, ummatni Oromoo hirmaanaa isaa ol kaasuun dhaaba kanatti makamuu fi qabeenyaanis bira dhaabachuun dhimmi Oromoo anas na laala/galcha jedhe, dhaaba isaa kan gara of tokkoomsuu, of sirneesuu fi of jabeesuutti fuula deeffattee faashistoota ABUT akka diina tokkoofaa fi diina kaayyooti fudhatee irratti qabsaawwu waamicha lammummaa goona.
Miseensootaa fi deeggartootni dhaaba kanaa kan sababalee garagaraatin afanfaajii keessa seenuu irraan kanka’e dhaabaa fi qabsoo yeroon gaafachaa jirtu irraa dhaabbatan, gara sirnaatti deebbi’ani waan dandayan hundaan qooda fudhachuun hir’inoota ni jira jedhamanii fi kanneen ful duraatillee uumamuu malan sirreesuu irraa qooda fudhatanii waanjoo koloneeffataa ummata Oromoo irratti jigee irratti qabsoofnu waamicha keenya dabarsina. Haalli jiruu fi rorroon ummata keenya irratti gahaa jiru ulfaataa tahuun waan wal nu gaafachiisuu miti. Kanaaf, yoo amma irratti hin qabsoofne daran hammaate jireenya Oromootu sadarkaa shakkisiisa jala waan galchuuf, akka irratti waliin qabsoofne gafatamaa seenaa jalaa bahuu malee filmaanni hin jiru janna.
Gama keenyaan hirmaanaa qabsaawootaa fi kan ummata Oromoo ol kaasuun carraa argane hundatti dhimma baannee dirqama seenaan nurraa kaahee fi jaallaan nu duratti galii kana bakkaan gahuuf jecha wareegaman faana bu’uf walgahii Hagayya 2, 2015 ta’ee irratti waa’ada keenya haaromfannee dhimma kana caasaa tokkicha ABO jalatti hiriiruun golobne jirra.
Injifannoo ummata Oromoof!!!
Tokkummaan humna!!!
Bakka Bu’aa ABO – Odaa Xasee
Bakka Bu’aa GQM-ABO – Ibsaa Nagawoo


text:
kana FDG Sirna Faashistii Wayyaanee irratti kaachisuun mormii karoora master pilaanii Finfinnee fi Labsii Oromiyaa dura dhaabbachuun Gaaffii
mirga abbaa biyyummaa kaachisuun Falmachuutti seenan.
Goototni Barattootn Orpmoo Yuunibarsiitii Walisoo Damee Amboo halkan guutuu dhaadannoo Mootummaa Wayyaanee uummata keenya karaa nagaa fi Dimookiraasii gaaffii gaafachaa jirru ajjeesaa jiru seeratti dhiyaachuu qaba, karoorri master pilaanii finfinnee fi labsii Magaalota Oromiyaa haqamuu qaba, Gaaffii mirga Abbaa Biyyummaaf deebiin nuuf kennamuu qaba, mirgootni dimookiraasii fi namummaa nuuf
haa kabajamu jechuun Dhaadannoo guddaa dhageesisuun Warraaqsa FDG jabeessuun itti fufan. Mootummaan Wayyaanee humna Waraanaa Poolisii Federaalaa halkaniin barattootatti seensisuun dhaadannoo gaaffii mirgaa dhageesisaa jiran ukkamsuuf barattoota goolaa kan bulan ta’uun
ibsame jira. Barattootni Oromoo diddaa isaanii jabeessuun itti itti fufan haaluma Walfakkaatuun Halkan edaa mooraa Yuunibarsiitii Wallaggaa fi Walisoo keessatti FDG halkanumaan gaggeeffamaa kan bule ta’uun gabaafamera


text:
Diddaan barattootaa Impaayera Itoophiyaa keessaa jabaachaa kan dhufe Yuunivarsiittii Diillaa dame eSamaaraa keessatti haalaan finiine. Qeerroon Yuunivarsiitii Diillaa gaaffiileen mirgaa bara darbe gaafachaa bane tokko illee deebii argatee hin jiru jechuun gamtaan walitti bahuun Bilisummaa jechuun dhaadatanii jiran. Rakkoowwan bulchinsaa fi gaaffiilee mirgaa ukkaamsamaa tureef itti gaafatamummaan mootummaa abbaa irree wayyaanee tahuu uummatni haa baru jechuun soda malee barattoota gamtaan qindeessuun dhaadannoo isaanii dhageessisanii jiran. Mootummaan Wayyaanee barattoota keessumaa ammo barattoota Oromoo hidhuu fi ajjeesuu irraa haa dhaabbatu, baajatni Yuunivarsiitii keessaa dhimma siyaasaaf ooluu hin qabu jechuun diddaa dhageessisanii jiran. Mootummaan wayyaanees akkuma bare gaaffii mirgaa rasaasaan dhaabuu fi dargaggoota hidhuuf yaalii taasisu irratti nuyi wal irratti duuna jechuun barattootni gamtaan waraana wayyaanee dura dhaabbatanii jiran. Yeroo ammaa kanas dame hundumaa keessatti guutuun gaaffiin mirgaa finiinaa jira.
Tuesday, October 22, 2013
Yuunivarsiitii Diillaa damee Samaaraa keessatti diddaan barattootaa ka’een walitti bu’iinsi loltoota Wayyaanee waliin ta’e
Onkoloolessa 22,2013 Diillaa
Diddaan barattootaa Impaayera Itoophiyaa keessaa jabaachaa kan dhufe Yuunivarsiittii Diillaa dame eSamaaraa keessatti haalaan finiine. Qeerroon Yuunivarsiitii Diillaa gaaffiileen mirgaa bara darbe gaafachaa bane tokko illee deebii argatee hin jiru jechuun gamtaan walitti bahuun Bilisummaa jechuun dhaadatanii jiran. Rakkoowwan bulchinsaa fi gaaffiilee mirgaa ukkaamsamaa tureef itti gaafatamummaan mootummaa abbaa irree wayyaanee tahuu uummatni haa baru jechuun soda malee barattoota gamtaan qindeessuun dhaadannoo isaanii dhageessisanii jiran. Mootummaan Wayyaanee barattoota keessumaa ammo barattoota Oromoo hidhuu fi ajjeesuu irraa haa dhaabbatu, baajatni Yuunivarsiitii keessaa dhimma siyaasaaf ooluu hin qabu jechuun diddaa dhageessisanii jiran. Mootummaan wayyaanees akkuma bare gaaffii mirgaa rasaasaan dhaabuu fi dargaggoota hidhuuf yaalii taasisu irratti nuyi wal irratti duuna jechuun barattootni gamtaan waraana wayyaanee dura dhaabbatanii jiran. Yeroo ammaa kanas dame hundumaa keessatti guutuun gaaffiin mirgaa finiinaa jira.
Diddaan barattootaa Impaayera Itoophiyaa keessaa jabaachaa kan dhufe Yuunivarsiittii Diillaa dame eSamaaraa keessatti haalaan finiine. Qeerroon Yuunivarsiitii Diillaa gaaffiileen mirgaa bara darbe gaafachaa bane tokko illee deebii argatee hin jiru jechuun gamtaan walitti bahuun Bilisummaa jechuun dhaadatanii jiran. Rakkoowwan bulchinsaa fi gaaffiilee mirgaa ukkaamsamaa tureef itti gaafatamummaan mootummaa abbaa irree wayyaanee tahuu uummatni haa baru jechuun soda malee barattoota gamtaan qindeessuun dhaadannoo isaanii dhageessisanii jiran. Mootummaan Wayyaanee barattoota keessumaa ammo barattoota Oromoo hidhuu fi ajjeesuu irraa haa dhaabbatu, baajatni Yuunivarsiitii keessaa dhimma siyaasaaf ooluu hin qabu jechuun diddaa dhageessisanii jiran. Mootummaan wayyaanees akkuma bare gaaffii mirgaa rasaasaan dhaabuu fi dargaggoota hidhuuf yaalii taasisu irratti nuyi wal irratti duuna jechuun barattootni gamtaan waraana wayyaanee dura dhaabbatanii jiran. Yeroo ammaa kanas dame hundumaa keessatti guutuun gaaffiin mirgaa finiinaa jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sunday, August 16, 2015
IJOO DUBBII ABO: Qabsoon Bilisummaa Hojiin Malee Ololaan Bakka Hin Gahu.
Jaarmayoota siyaasaa, sabboontotaa fi kanneen mirga namoomaaf falman marti mootummaa empaayera Itophiyaa irratti of aangomsee jiru irraa hammeenya suukanneessaa gosa adda addaa raawwatamaa turee fi jiru irraa karaa itti mirgi ummatootaa kabajamee nagaa waaraa fi bilisummaan mirkaneeffamu, ummatootni dhumiinsa, hidhaa, baqaa fi beela irraa baraaraman faluu irratti xiyyeeffatuun qabsaawaa turan. Hanga qabsoon godhan milkaa’uttis qabsoo itti fufanii jiran.
Haalli siyaasaa, dinagdee fi hawaasummaa empaayera Itophiyaa yeroo ammaa wayyoomina agarsiisuu irra kan duraanii caalaatti hammaataa arreedaa akka jirus ifatti mul’ata. Addatti ammoo filannoo kijibaa wayyaanee marroo 5ffaa Waxabajjii 2015 adeemsifameen, dhibbaa dhibbatti mo’atuu isaa qaaniin alatti eerga labsateen asitti ummaatootni empaayera kanaa fedhii fi filannoo isaaniin alatti akka murna bicuu jalatti Ameen jedhanii bulaniif dirqisiifamaa jiran.
Gochaaleen diinummaa fi farrummaa Oromiyaa keessatti raawwatamaa jiran ammoo hunda irra ulfaataa fi bal’aa tahuu irraa goleelee Oromiyaa hunda waliin gahaa jiran. Ummata Oromoo diineffatuun sababa nuhi hin deggertan jedhuun, qe’ee isaa irraa buqqaasuun, hojii irraa gugsuun, hidhuu fi bakka gariitti ammoo ajjeesuun gochaalee diinummaa guyyuu lammii Oromoo irratti raawwatamaa jiranii dha. Gochaa diinummaa kana Oromoo irraa ittisuuf, dabrees kaasuuf, ABOn hojii hangafa godhatee kan irratti hojjataa ture tahullee ammaan tana tarkaanfii gara garaa bakka adda addaatti fudhataa jiruun abdii ummata Oromoo tahuu caalaatti mirkaneessaa jira.Ijoo Dubbii ABO Hagayya 2015
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Jaarmiyaan Hawaasa Oromoo
Saturday, November 15, 2014
“Because I am Oromo” Rally in Phoenix, Arizona (Nov. 13, 2014) – #BecauseIAmOromo
Posted: Sadaasa/November 15, 2014 · Finfinne Tribune | Gadaa.com | Comments off
Jaarmiyaan Hawaasa Oromoo Sadaasa 13, 2014 hiriira ba’uun gabaasa dhaabbatni mirga namoomaa Amnesty International Onkoloolessa 28, 2014, dalagaa faashistummaa ummata Oromoo irratti mootummaan Wayyaanee raawwatu saxiluun dhiheesuu isaatiif degerssa qabu agarsiise. Dhaabbatni mirga namoomaa Amnesty Internationalf galata guddaa qabachaa, addatti ammo mataa gabaasa kanaa Mrs. Claire Bestonf haala ulfaataa bakka mootummaan qorannoo bifa kanaa geggeessuuf hin haayyamne jalatti adeemsisu isheetif, Haawasini Oromoo Arizoona galata gudda keennef. Dalagaan ammenya fi gara jabinaa ummata Oromoo irratti raawwatama jiru kana daran ta’uu hubachiisaa, Moottumman warra dhiyaa kesuumaayyu Amariika fi Biriitish Imaammata dantaa alaa isanni akka irra deebihani ilaalanis gafatani jiru. Haawasini Oromoo Arizoona lammiilee Oromoo biyyoota ambaa keessa jiraatanf dhaamsa isaani dabarfatan: “Abbaan iyyate Ollaan dirmata” akkuma jedhamuu miidhaa Oromoo irra gahaa jiru kan saxil baasuu dandenyu yoo nuu irrati ciccinee hojjene qofa ta’uu beekne kan Amnesty International ifa godhe akka fakkenyati qabatuun sagalee ummataa tahuun mootummootaa fi dhaabbiilee adda addaatti akka iyyata ummata keenya dhiheessitan waamicha isiniif dhiheessa; nuu gama keenyan iyyana ummataa keenya mootummootaa USA dhiheefane, gara fulduratis dhaabbiilee adda addaatti akka iyyata ummata Oromoo dhiheefannu jabinnan irrati hojjechuf waada galun hiriira keenya milkin xumurane.
Jaarmiyaan Hawaasa Oromoo
Jaarmiyaan Hawaasa Oromoo
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
mitii, ”u” jedhaniiti dubbatu. Jecha kana warri Afaan Ingilizii dubbatu warra Afaan Laatiin dubbatu irraayyi ergifatani. Kanaaf, nuti kolonii warra Ingilizii faa mitiwoo maaf “y” isaanii kanatti rakkannaa? Maaf qubee “v” warreen biroottis rakkanaa? Akkuma uummanni keenya inni beekaan sun dubbatutti: unbarsitii, biidiyoo, bitaamina, foolisii faa jenna. Maaluma tahuu fi maaluma of-gochuu feeneti uummata keenya isa baldhaa kana irraa fagaachuun iliitota Amaaraa jala fiffiignaa
Wednesday, 12 March 2014
MINILIKOOTA BARDHIBBEE 21-FFAA : Kutaa Sadaffaa.
Taammanaa Bitimaa irraa | Bitootessa 11, 2014
DURADUBBII
Jalatamoo fi kabajamoo warra barreefata kana duukaa-buutanii jirtan, mee waan hunda duran nagaa fi nageenya isiniif hawwa! Erga barreeffammi kun kutaa lammaffaan isinii dhiyaatee asii kunoo gara torban sadiiyii taha. Torban sadan dabran kana keessa barreeffatoonni iliitonni Amaaraa nu Oromoota irratti arabsoo fi doorsisaan, maqa-balleessii fi maqa-xureessiin babbaasn danuu dha. Duulli fi waraanni isaan uummataa Oromoo fi saba Oromoo irratti banan sun homaayyuu hin dhaabannee, ittuma-fufee jira.
Ani barreeffatoota amaan tana muummiyyeewwan Amaaraa nu Oromoota irratti baasan kana yommuun dubbisu, daqiiqaawwan hedduun aara-baafachuun itti-yaada. Ofumaafan deddeebisee of-gaafaddha. Wanneen naaf galuu didantu jiru. Kanneen keessa gariin: “akkamitti yeroo ammaa kana namni tokko akkana jechuun Oromoo arrabsa! Saba guddicha naannoo Gaafa Afrikaa kana akkanatti sulphisuuf aggaama? Handhuurri gaafii kiyyaa garuu akkamitti namni barumsa addunyaan teenya tun yeroo amma kana qabduun eebbifamee baye, waamsa akaadamii (“academic titles”) kan “Dr., Pirof.” sobaan otoo hin taane, dhugumatti akkaan barate, akkaan qoratee argate kun wanneen akkanaa kana Oromoo irratti baasa? Keessumaa namoota kana keessaa gariin namoota Biyya Oromoo keessatti dhalatanii guddatan, akka nuti isaan ilaallutti namoota lammiiwwan Oromiyaa (“citzens“) tahan? Silaa maaluma barbaadu jarreen kun? Isaan: “warra duriitii akkuma durii san Toopphiyaa biyya tokko, afaan tokko, amantii tokko maaloo maaloo tokko barbaadu” naanan jechuu dandeessu. Garuu yaa Oromoo koo, isaan “warra tokkoo, warra tokkeessoo” kan afaanotaa fi aadaawwan, seenaa fi muuxannoolee, biyyoota fi amantiiwwan impaayera isaanii tana keessatti argaman mara Amaaromsuuf akka dhaabatan hedduu naaf gala. Hatahu malee, kana gochuuf ibdidda ofitti qamsiisuu qabuu? Borkaana (“volcano“) riphee ciisu kana ofitti dhodhoosuu qabuu? Maali akkamitti namni summuun isaa nagaa qabu, waan raatuu fi maraatuun godhutti gadi of-deebisa?
Guyyuu ennaa nuti waayee mirgaa fi haqa uummannii fi sabni Oromoo qabu kaafnu: “walirraa hore; waljaalanne; walirraa fuune” faa nuun jedhu. Marree waan walirraa horreef akkanatti nu arrabsuu? Nu arrabsaa, nu salphisaa, jedhanii jedhaniitoo sadarkaa ilmoo namaa irraa sadarkaa bineeyyiitti gadi nu buusaa, “tokkoomnee wajjin jiraanna nuun” jedhuu? Nuti Oromoota; aadaa boonaa fi boonsisaa qabna. Aadaa Oromoo keessatti namni “walirraa hore; walirraa fuudhe” sonaan walkabaja. Mee isaan soddaalee keenya yookaan nuti soddaalee isaaniti haa jennu. Akkamitti warra soddaalee isaanii kana akkanatti sadarkaa bineessatti gadi-buusu? Erga soddaaleen isaanii kun bineeyyii tahanii isaanis mee bineeyyii tahuu qabuu! Mee Galmoon Walattee fuudhee ijoollee horan haa jennu. Silaa warri akkanatti wal-horan kun maqaalee Amaaraa babbaasuufii, Difaabbachaw fi Algaanash maaluma tahu? Achi daka sana, gola bineeyyiitti darbatamu jechaa dha moo? Akkamitti obboleewwan, abbaanii fi haati Walattee, wasiillaani fi eessuumman, durbiiwwanii fi aanteewwan Walattee marti foonii fi dhiiga ofii jechuun, Difaabbachaw fi Algaansh gara oddo-bineeyyii-tti (“ZOO“-tti) ergu?
Yaa nama Oromoos, yaa nama Amaaras dubbiin mirgaa fi haqa saba tokkoo, mirgaa fi haqa uummata tokkoo dubbii: “walfuunee walirraa horreen” cuqqaalamee, ukkamfamee jala darbamu waayii miti! Gaafiin kun, gaafii sabaa waan tahaaf, gara gaafii warra walirraa horeetti kan dabarfamee hafuus miti! Gaafichi gaafii mirgaa fi haqa uummata tokkoo waan taheef, dimokiraasii irratti bu’ureeffamanii isa yeroon deebisuutu karaa isa sirrii fi isa nama-baasuu taha. Amma armaan gadittan waraqaalee jidduu kana keessa muummiyyeewwan (iliitonni) Amaaraa Oromoo irratti babbaasan keessaa tokko callaa filachuun, yaada kiyya irratti kennaa mee na oofkalchaa!
Isaan jedhaman kanneen keessaa kanan filaddhe barreeffama Dr. Geetaachaw Hayilee-ti. Namni kun nama dassiiba (“common man“) tahe wayii otoo hin taane, nama barumsa ammayyaa kan biyyalafaa (addunyaa) tana irratti argamuun eebbifamee baye. Inni bantiiwwan barateeyyii (“educated“) warra Amaaraa keessatti kan argamu. Haatahu malee, jibbii fi tuffiin, maqa-balleessii fi maqa-xureessiin inni uummata Oromoo fi saba Oromoo irratti qabu: “barumsi sammuu namaa bana moo sammuu namaa cufa? Yaada fi naamusaan ol nama-baasa moo gadi nama-buusa?“, jechuun kan wal-nama gaafachiisu. Akkamitti namni biyya Toopphiyaa jedhamtu tanan jaaladdha jedhu, sunumtuu namni aannanii fi damma Oromootiin guddate uummata Oromoo abbaa keessummaa fi abbaa hiyyeessaa, gara-laafessaa fi mata-qabeessa kana akkanatti arrabsa? Akkamitti namni barateessa tahe, sunumtuu barachiisaan mabba (unibarsitii) keessatti ijoollee barsiisuu gulantaa addaggee fi gulantaa kashalabbee gadi of-buusa?* Inni akkanatti nu arrabsaa, akkanatti nu sulphisaa, akkanatti alaa-mana keenya xureessaa wajjin jiraanna nuun jedhaa? Erga namni kun uummata keenya fi saba keenya irratti duula arrabsoo, duula maqa-baleessii fi duula maqa-xurreessi ifumatti uummatoota Gaafa Afrikaa fi uummatoota biyyalafaa fuulduratti banee, nuti akka isaa arrabsoon arrabsoo deebisuu otoo hin taane, dhugaa fi dhugoo irratti hundeeffamnee, saayinsii fi beekumsa ammayyaa qabanneetoo akka inni dhaddhaabbata sobaa qabatee nutti ka’e agarsiisuu qabna. “Karaan sobaan dabran oggaa deebiyan nama dhiba“, jedha Oromoon waan akkanaa kana ennaa ibsu. Kanaafuu, karaan innii fi iliitonni Amaaraa gariin qabatan kun karaa badii fi badiisaa akka tahe, ibsuufin dirqama nutti tahe.
SEENSA
Mee waan hundaa durseen waan gulaaltonni “gadaa.com” ennaa waraqaa Dr. G. Hayilee isa obboo Girmaa B. Guutamaa hiike san nuuf dhiyeessan, akka qalbeeffachiisa gulaaltotatti waan gammachiisaa fi lafee irratti malee lafatti hin buune jedhaniiyyu: “The following is the English translation of an article first written in Amharic by a certain professor by the name Getachew Haile on the website EthioMedia.com, where all the fake and senile anti-Oromo professors have called home in recent months. Hidden behind a local vernacular (Amharic, in this case), hate propaganda, disguised as academic articles and directed at the Oromo people, frequently appears on EthioMedia.com, thus Prof. Getachew Haile’s article is not a first on EthioMedia.com, nor that this is the first anti-Oromo piece by Prof. Getachew Haile. Regardless, in order to expose the ongoing hate propaganda on the Oromo people to the world, Gadaa.com has decided to publish the following English translation of Prof. Getachew Haile’s Amharic article in its entirety.”
Obbolaan keenya kun, gulaaltonni “gadaa.com” gara fuulduraas olola jibbaa isa jarreen kun uummata Oromoo fi saba Oromoo irratti oofaa jiran, afaan warra abbootii qawwee irraa gara Afaan Ingilizii-tti akka nuuf hiikuun, addunyaa beeksisan abdii fi amantii cimaan leencota keenya kanneen irraa qaba! Warri Gadaa, ee Maatiin Gadaa akka arman gadii jirutti nu dhalawwan Oromoo maraaf waamicha dhiyeessani: “Dear Readers, the ideology brought up herein by Prof. Getachew Haile used to be the overt state ideology of the Ethiopian empire up until February 1974 – exactly 40 years to the date; with the ongoing struggles of the nations and nationalities, including the largest nation – the Oromo, in the Ethiopian empire, this Ethiopianist/Nefxegna ideology will soon see its final demise, and a morning star will rise in the Horn of Africa. All Oromo nationalists must fight back this Nefxegna ideology in order to protect the gains of the people’s 40-years of struggle, and bring the final victory to the people’s struggle.”
Kun dhugumatti waamicha cimaa fi waamicha biyyaati. Waamicha harmee teenyaa, waamicha OROMIYAA-ti! Wanni beekuu fi qalbeeffachuu qabnu, nuti Oromoonni qabsoo irratti waan argamnuuf, wanneen qabsoo keenya fashalsiisuuf dura dhaabatan mara akka barbaachisaa tahetti dura dhaabachuu qabna. Ee, akkuma dhufe sanatti waltaanee, walcinaa dhaabannee ofirraa deebifna! Ofirraa qolachuun, walirraayyis qoluun diibifna. Kan qalamaan dhufe qalmumaan, kan shimalaan dhufes shimalumaan ofirraa deebifna! Kan dideetoo eeboo fi qawween nutti dhufes eeboo fi qawweedhumaan ofirraa deebifna! Gayeen gayee-dhaa, jarri kun akka durii addaan nu qoqqoodanii: Shaawaa fi Wallagga, Arsii fi Wallo, Kiristaana fi Muslima, Waaqeffannaa fi sooshalistii jechuun akka fe’anitti nu bituu gonkumaa hin dandayani! Oromoon hundi Oromodhuma; dhalawwan aayyoo fi aabboo tokkooti!
Nuti cufti isan jedhe kana beeknee yoo qalbeeffachuun oljennee tarkaanfanne, nuti galaana Laga Abbayyaatii kan nu fuuldura dhaabatu hin jiru. Kan deemnuuf mirgaa fi haqa uumaan qabnu, isa nu irraa mulqame deebifachuufi malee, waan tokkollee mirgaa fi haqa namoota biroo tuquufi miti. Dr. Geetaachaw Hayilee faa, “EthioMedia.com”-n faa, “Gareen Morash” faa, “Gareen Cuquliisaa” faa fi jalaa-jaleen isaanii, duubattafoo fi booddessitoonni cufti, uummata Oromoo burkaana (“volcano“) riphee ciisu kunoo tuttuqanii, ofitti dhodhoosaa jiru. Uummanni fi sabni Oromoo burkaana tahe kun kophaa isaas miti. Uummatoota fi saboota Kibbaa cufatu isa cinaa hiriiree jira. “Yoo funyaan dhawan ijji boochi!“, jedha mammaaksi Oromoo tokko. Uummatoota obboleeyyii keenyaa warra Kibbaa, kanneen waliin kunoo waggaalee 140 guutuu mana hidhaa Habashootaa, Karcallee keessatti argamna. Waltaanee mana hidhaa kana wajjumaan caccabsinee, yeroon keessaa baanu fagoo miti!
QAAMADUBBII
Gara barreeffama kanaa olitti kaafameetti yoo ceene, kunoo akkana jedha, namni Amaarummaa fi Habashummaa isaatiin of-tuulu, of-guuru Dr. Geetaachaw Hayilee: “Historians tell us that our diversity has really hurt us a lot in the past. The fact that we are Christians and Muslims, Oromos and non-Oromos with failed system to accommodate our differences substantially degraded us. On the contrary, had we spoken one language, followed one religion and cherished one culture, we would not have stagnated in backwardness for centuries. The devastating impacts of our religious diversity can be seen from the demolition of the Axumite civilization by Yodit Gudit and the burning of the Amhara civilization by the invading Muslim forces of Ahmed Gragn. Perhaps, these civilizations were able to keep the country in pace with the rest of the world by the time, but they were demolished and we remained stagnated at where we were by then even to this date. Our knowledge about these two civilizations had to entirely rely on few written documents that survived the fire.”
Namni yeroon hayyameef ishii inni jedhe tana, ee tan sarara (“lines“) shan qabdu irraa ka’uun yoo shimala qalamaa fi shimala sammuutiin dhaddhaye, kitaaba tokko guutuu barreessudhaan namichi kun qullaa isaa addunyaa fuuldura akka dhaabatu gochuu dandaya. Eessumattuu itti-beeknaan danaadaneen ( “diversity“) badhaadhina. Warra itti hin beeknee fi warra akka warra Dr. Geetaachaw fayiif immoo dammiyyuu isaan miidha. Akka inni gubbanatti jedhutti: afaan tokko, amantii tokko, aadaa tokkoo fi maaloo maaloon tokko wayyii waan qabaataniif ni misoomu jechaa miti. Jarreen tana jechuum miseensota gita-bittee Amaaraa fi muummiyyeewwan isaanii golfaan: “biyya tokko, afaan tokko, amantii tokko, seenaa tokko, aadaa tokko, maaloo maaloo tokkoo” isaan qabeeti jira. Oddo-kabreen isaanii inni abbaa tokkeessoo kun bara Minilik irraa kaasee isaan: urgufaa, ija-babbaasisaa, hoomacha afaaniin baasisaa, lafaan dhaddhayaa jira. Oromoota kiyya, warri oggaa taabonni isaanii bawu, oggaan inni ximqataaf lagatti qajeelu, oggaa mankiristaana san oggaa sadii naannawu garri irra caaltan argitanii hin beektan taha. Oggaa kana nama isaanii, nama warra Amaaraa keessaa gariitti oddo-kabreen sun itti-ka’a.
Kunoo, Dr. Geetaachaw fi jaalleewwan isaa fi fakkaatota isaatti bardhibbee 21-ffaa kana keessallee, Oroppaa fi Ameerikaattillee oddo-kabreen isaanii sirumaa itti-hammattee, hoomacha afaaniin baasisaa jira. Namni isaanii innin kanaa olitti oggaa oddo-kabreen itti ka’u ibse, miskiinota; nama nagaati. Dr. Geetaachaw Hayilee faa garuu, namoota miskiinotas,namoota nagaas miti! Isaan warra arrabni isaanii akka bofa saafaa nama hiddu. Akka bofa saafaas summii namatti tuttufu. Isaan summii fi abjuu isaanitiin uummatoota impaayera isaanii keessaa, kan afaanota 76 dubbatan, kan aadaa, seenaa, qaroominaa fi muuxannoo garagaraa qaban balleessanii, lafarraa duguuganii: afaan tokko (afaan Amaaraa), aadaa tokko (aadaa Amaaraa), seenaa tokko (seenaa Amaaraa isa warra qaroomina qabu barbaacha Biyya Israa’eel deemu), amantii tokko (Kiristaana Ortodoksii), alaabaa tokko (alaabaa isaanii: magariisa, keelloo fi diimaa) isa alaabaawwan hortee Afro-Asiiyaa (hortee Haamii-Seem) irraa fottoquun akka isaan nu, warra Ertiraa fi warra Ogaadenyaa fayiin jedhan san fottoqxuu (“taganxaay“) tahuun warra biroo irraa ergifatan sanii miti.**
Kanaa olitti itti-beeknaan “danaadaneen badhaadhina” jedheen ture. Nuti Oromoonni isa kanatti hedduu ittiin-boonna. Mee gabaabduu wayii addaddummaa kana irratti hawaasa Oromoo fi hawaasa Amaaraa jidduu jiru haa fudhannu. Achumaanis kan warra Kibbaa itti haa daballu. Kana irratti akka Dr. Geetaachaw Hayilee kun qeesota isaa isaan Bulgaa fi Mooxaa Qaraniyoo faa wammachuun: “maqaa abbaatiin, maqaa ilmaatiin, maqaa afuura-qulqulluutiin” nama magansiisee (“gazzichaallahu“), “ni muramta, ni kutamta” (“tiqqatsafaallah“) naan hin jechisiifnen “adaraan” jedhaani. Harra fakkeenyaaf as irratti dubbii gabaabsuuf jecha, waayee aadaawwan impaayerittii isaanii keessatti argamanii yoo fudhannee, kanneen sabootaa fi sablammeewwanii yoo irra hambifnee kan saba Amaara callaa fudhanne, ishiin Dr. G. Hayilee faa ittiin boonan tun akka baaqqee kutaa jedhamuu sanii hedduu happhii wayii taheeti argamti. Mee nyaatan yoo jalqabne: kochee-n (“kitifoo“)-n uummatoonni impaayerittii kanneen addaddaa uummata Guraagee irraa fudhatan; cuukkoo, caccabsaa, qinccee fi aadaan bunaa kan Oromoon bara 575 irraa kaasee dhimma ittiin bahaa asi gaye, hardha Gaafa Afrikaa bira kutee addunyya guutuu kan badhaase kun faa,ollataan fi buldhaan (bullaan) uummatoota Kuushii kanneen Kibbaa fi warra Guraagee irraa dhufe faa hafee biddeenuma happhii kan Amaaraa sana ittee lukkuu-tiin (waxiin) qofa umurii keenya guutuu nyaanna jechaa dha.
Karaa uffataas: bollukkoon (“bullikkoo“) isaan jecha isaas uffannaa isaas Oromoo irraa ergifatan hafeeti, kutaan, jaanoon faas hafaniiti Toopphiyaa guutuun warroo fi naxalaa (baaqqee) isaanii qofa uffata jechaa dha. Karaa bifoota uffataa faas bifoonni addaddaa hafanii impaarittii guutuun guyyuu uffata adii qofa uffata jechaa dha. Isaan kanneen fakkeenyumaaf, dubbii gabaasuuf jedhamani malee, waannee sonaan baay’ee kaasutu dandayama. Kana irratti warri Dr. G. Hayilee faa Oromoo fi Walayitaa faayin “warra burraa burree” jaalatu, “warra magariisaa faa” jaalatu jechuun ija tuffiitiin ilaalu, sagalee tuffiitiin waamu. Isaan mee wanneen addunyya guutuun, biyyoonni saayinsii fi tiknolojii-dhaan sokkan marti raajeffatan kana tuffatuu, arrabsuu! Ani otoon abbaa kitilaa (abbaa miliyoonaa) taheeyyuu, jarreen kana akka waayee bifoota uffataa faa irratti barannoo jalqabaa (“crash course“) fudhataniifan gara uummatota Ameerikaa Laatinii, warra Sarbiyaa, warra Ispaanyaa, warra Rusiyaa, warra Hungaariyaa, warra Jarman Kibbaa, warra Ostiriyaa, warra Sarbiyaa, warra Kirooshiyaa, warra Hindii fi warra Shiinaa (“Chaayinaa“) faattin ergaayyu. Achumaanis kun mataan isaa qaama qaroominaa tahuu isaa tarii hubatanii deebiyu! Jarreen kana gara biyyoota armaan olitti maqaan kaafameetti kanan ergu, isaan kanneen uummanni Oromoo, uummanni Sidaamaa, uummanni Gaamoo fi uummanni Walaayitaa faa qaban waan ija tuffiitiin ilaalaniif, baargama cewuun akka qalbeeffataniifi. Yoo sammuun isaanii inni sanyummaan cufame kun, karaa kanaan waa qalbeefata tahe jechuu kiyya.
“The devastating impacts of our religious diversity can be seen from the demolition of the Axumite civilization by Yodit Gudit and the burning of the Amhara civilization by the invading Muslim forces of Ahmed Gragn.” Isa kan warra Guddiittii, “Gudiit” isaan jedhaniin kanaa, jechuun kan warra Agawoo isaan qaama hortee Kuushii fi qaama qaroomina warra Kuush tahanii , Dr. G. Hayilee eenyu faa qaroomina ollaa isaa lafa irraa akka balleesse, seenaan qabmee waan jiruuf ololli jarreen kun uummata Agawoo boonaa fi boonsisaa kana irratti adeemsissaa turanii fi kunoo ammas itti-fufan kan nama dinqu. Habashoonni Amaaraa kun bara shifticha isaanii kan Yikunoo Amlaak jedhamuu, bara 1270 keessa mootummaa warra Agawoo garagalchuun qabatee, qaroomina isaanii akka barbadeesse nama dhara dubbatu yoo tahe malee, namni galmeewwan seenaa gaggaragalche sirriitti beeka. Kunoo, harrallee, ijuma keenya durattillee, qaromina Kuushota Agawoo keessaa isa Laallibalaa kan raajeffatamoo addunyaa (“Wonders of the World“) keessaa tokko tahe, warri Dr. Geetaachaw “qaroomina keenya” jechuun sobanii, silaa isaan qaroomina, aadaa fi seenaa warreen biroo asii fi achi deddeemuun ergifatanii “keenya” jechuun, sunumtuu mee “handhuura keenya, kan nuti uummanne” jechuun dhiyeeffatuu, isa kanas “keenya” jechuun imaltoota (turistoota) fi warra kaanitti gurgurachaa jiru. Namn waa dhabnaan ni ergifata, ni liqeeffata kun qaanii wayiituu hin qabu. Kana nama gadi xixiqqeessu wayiis miti. Garuu, qaaniin qaanii calu, isa ergifan kana kan ofii maddisiisanii fi kan handhuraa ofii qofa tahe, godhanii dhiyeeffachuu dha. Ginni-bittee Amaaraa fi iliitonni isaanii isa kana irratti nyaara addachuun ijuma nyaatani!
Mee WAAQNI gurraachi garaa gurraachaa, leemmooon garaa taliilaa warra abbaa tokkeessoo kana jalaa aadaa Oromoo faas, aadaa uummatoota impaayerittii tanaas haa oolchu. Kutaa kanatti aane dhufu keessatti, waayee “qaroomina Amaaraa” isa Dr. G. Hayilee Muslimoota fi Oromootu balleesse jedhu san faa ilaalla. Kana asuma irratti dhaabuun bullaa, isin marti mee nagaan naa bubbulaa!
============== Hubachiisota Miiljalee ==============
* Mana Barumsa Bantii = MaBBa (unibarsitii – warra Afaan Ingilizii akka afaa haadhaa-abbaatti dubbatu irraa kan hafe, afaanonni Oroppaa guutuu keessatti argaman marti “y”
mitii, ”u” jedhaniiti dubbatu. Jecha kana warri Afaan Ingilizii dubbatu warra Afaan Laatiin dubbatu irraayyi ergifatani. Kanaaf, nuti kolonii warra Ingilizii faa mitiwoo maaf “y” isaanii kanatti rakkannaa? Maaf qubee “v” warreen biroottis rakkanaa? Akkuma uummanni keenya inni beekaan sun dubbatutti: unbarsitii, biidiyoo, bitaamina, foolisii faa jenna. Maaluma tahuu fi maaluma of-gochuu feeneti uummata keenya isa baldhaa kana irraa fagaachuun iliitota Amaaraa jala fiffiignaa
mitii, ”u” jedhaniiti dubbatu. Jecha kana warri Afaan Ingilizii dubbatu warra Afaan Laatiin dubbatu irraayyi ergifatani. Kanaaf, nuti kolonii warra Ingilizii faa mitiwoo maaf “y” isaanii kanatti rakkannaa? Maaf qubee “v” warreen biroottis rakkanaa? Akkuma uummanni keenya inni beekaan sun dubbatutti: unbarsitii, biidiyoo, bitaamina, foolisii faa jenna. Maaluma tahuu fi maaluma of-gochuu feeneti uummata keenya isa baldhaa kana irraa fagaachuun iliitota Amaaraa jala fiffiignaa
** Uummatoonni afaanota “Afro-Asiatic” (“Hamito-Semetic”) dubbatan marti akka itti-taa’utu addadda malee, alaabaawwan isaanii irra akkuma alaabaa saba Oromoo (gurraacha, diimaa fi adii) gurraachi, diimaa fi adiin keessaa hin dhabamu. Kuni biyyoota Arabaa, biyyoota warra Barbar, biyyoota Adaala Sahaaraa keessa kanneen afaanonni isaanii Hortee Hamii fi Seem jalatti ramadamu marti bifoota sadan kana qabu. Alaabaan warra Fara’oonaa fi warra keenya Nubiyaanota duris isuma kan saba Oromoo: gurraacha, diimaa fi adii fakkaata. Habashoota “keenya” duwwaatu warra ofii irraa fottoqe jechaa dha.
Subscribe to: Post Comments (Atom)