text:
Tuesday, December 24, 2013
ONLF and Ethiopian Troops clashes in Ogaden
By Mohamed Faarah
24 December 2013 (Ogadentoday Press)- Ogaden National Liberation Front, ONLF and Ethiopian Military along side with Regional Paramilitary Forces known Liyu Police have clashed in several Zones in Ogaden, according to reports.
According to sources in Dhagahbour, Korehay and Fik Zones, the clashes have left 70 Ethiopian Troops meanwhile a doze of ONLF has been killed in fighting.
A weekly report issued by ONLF commanders in the field said that they have killed hundreds.
There is no comment from The Ethiopian Government and the regional administration.
Ogadentoday Press has learned that three officials of Ethiopian Troops have been killed while the Ethiopian Paramilitary forces confirmed that they have killed an ONLF commander.
According to elders in the Area, Ethiopian Troops harassed the civilian population and have been ordered to move from the area.
Independent source has reported that hundreds of civilians have been transported from that zones and been detained in the Jigjiga, the Regional administrations Capital.
Abdi Mohamud Omar, the Regional governor, said in the press-conference last week that they are uprooting the ONLF members in the area but elders accused him as targeting the civilian’s populations in the area.
Right groups accused the government of Ethiopia committing genocide in Ogaden region; same experts label the region, as Darfur of Ogaden, Ethiopia denies the allegation.
In Ogaden, military leaders have formed paramilitary forces that are fighting alongside with Ethiopian national defense forces (ENDF).
Ethiopian Paramilitary Forces have long accused of human right abuses in Ogaden Region but Ethiopia denies the accusations.
Media and journalist are banned in the Ogaden region and that is why the conflict in Ogaden is not getting international attention.
The past few days the region has seen an increase in heavy fighting.
Since 2005, Ethiopia government isolated Ogaden region from the World, Ethiopia imposed a ban all international aid and media organizations in Ogaden despite some are operating under the permit of intelligence surveillances.
Ogaden National Liberation Front (ONLF) fighting for the self-determination of Ogaden Region in Ethiopia since 1994.
Source: Ogadentoday Press
Barattootni godina Harargee aanaa Gooroo Guutuu kutaa 11 fi 12 baratan hojii qabsoo irratti ummataaf barruu facaasan.
Muddee 25,2013 Dirree Daawaa
Gabaasaa Qeerroo godina Harargee aanaa Gooroo Guutuu irraa Muddee 21 addeessuun mana barumsaa qophaayinaa kutaa 11 fi 12 kanneen baratan guyyaa boqonnaa isaanii har’a Muddee 21 uummata keessa deemuun barsiisaa fi leenjii siyaasaa kennuu irratti argamanii jiru,hanga gandaatti gadi bu’uudhaan yeroo isaanii kennanii shira wayyaanee dura dhaabbachuuf uummata aanichaa kakaasaa jiraachuu isaanii Qeerroon gabaasaa jira,kunis bakka san qofa osoo hin taanee bakka hundaatti xiyyeeffatanii akka ka’an,akkasuma qaama qabsoo irratti argamu cina dhaabbachuuf,ABOf deeggersaa fi hundee isaa jabeessuun waliin hiriiruu,qote bulaa gara qabsootti dabaluu irratti kan hundaa’een fedha isaaniitii barattootni barruu gamaggamaa Qeerroo irar fudhachuun hojii kana irratti bobbahanii akka jiran gabaasaan Qeerroo aanaa Gooroo addeessa. Kaayyooo keenyas jedhu hanga jiraattoota aanaatii gandaa fi hawaasatti uummata keenya miseensaa keenya ABOtti guuchisuu fi qabsoo irratti qaama tokkoon,yaada tokkoo fi waan qabuun akka ka’uuf hojii keenya itti fufna jedhu.gabaasaan isaanii torbee fi waan hojjetan guduunfuun akka yeroodhaan dhaammataniin booda gabaasaa waliin dhiyeessaa deemna.
Gumii Aadaa fi Afaan Oromoo /GAAO/ University Finfinnee Diiguuf Mootummaan Wayyaanee Shira Xaxaa Jiraachuun Beekame.
Muddee 25,2013 Finfinnee
Mootummaan Wayyaanee diigumsa waldaalee maqaa Oromoon ijaaraman irratti aadeffate har’as qaanii tokko malee itti fufee jira.Haala kanaan Gumii Aadaa fi Afaan Oromoo /GAAO/ University Finfinnee keessatti hundeeffamee waggoota dheeraaf ture shira Wayyaaneen diiggamuuf tattaaffiin godhamaa jira.Kuniis sodaa gumii kana irraa qabaniin Koree gumii kanaa yeroo yeroon waamuun gumii kana diiguun gumii saboota kaanii waliin walitti maknee gumii biyyooleessaa/national/ tokko dhaabuun barbaachisaadha,kun garaagarummaa babal’isaa jira malee tokkummaa guddisaa waan hin jirreef diigamuu qaba jechuun doorsisaa jiraachuun beekame.
Koreen gumii kanaa yaada mootummaan isiniin jedhu kana fudhattanii miseensotaa fi deeggartoota amansiisuun dhimma kana irratti hojjechuu qabdu jechuun halkanii guyyaa doorsisuun jiru.doorsisinni ykn shirri kun karaa nama Dr. W/Amanu’eel jedhamu irraan tika Wayyaaneen wal qabatee gaggeeffamaa jira.kun akkanaan haa deemu malee koreen gumii kanaas ta’ee miseensonnii fi deeggartoonni kun yoomuu gonkumaa akka hin ta’iiniifii fi tattaaffii bifa hundaa deemsisuun gumii kana akka dagaagasan hubachiisanii jiru.
Sunday, December 22, 2013
“OF ILAALLEE” GAAFFII OF GAAFACHUUN , ULAAGAA NAMUMMAATI !
Y.G(2005) | Mudde 21, 2013
Gootummaan Maandeellaa sadarkaa Addunyaattu dorgomaa akka hin qabne, du’a isaan booda huabachuu kiyyatti ofittan gadda. Akkuma koo kana, Maadibaan nama akkasii turee ? jedhee kan of gaafachuu eegalee fi hubannoo kanaa qabaachuu dhabuu isaatti kan of gaafatu hedduu natti fakkaata. Maandeellaan Umurii isaa guutu of kennee murannoon waan inni raawwaten, eenyummaa isaa mirkaneessee jira. Namni na argaa na argaa hin beekne kun, Addunyaa keessa lo’ee seenaa amma kana hojjachuu isaa fi Addunyaa guutuun isatti amanuu isaa , du’a isaan wal-qabatee amma dubbatameef kana, lubbuun wayita jiru, kan dubbatame natti hin fakkaatu.(hanqinni jala bu’uu keenyaa akkuma jirutti ta’ee) Waan maraafuu Maandeellaa irraa kan barachuu barbaadu yoo jiraate, jalqaba adeemsa isaa waliin of madaaluu, itti aansee, adeemsi Bilisummaa maal akka fakkaattu fi barbaaddu ilaalanii of qopheessuudha.
Maandeellaan Injifannoo sadarkaa addunyaatti nama boonsu kana gonfachu kan adanda’e, keessa ofiii ilaalee fi adeemsa diinaa ilaalee, dhaadannoo “Bilisummaan daandii dheeraa akka qabdu fi Appaartaayidi dhabamsiisuuf yeroo dheeraa akka gaafatu (Bilisummaan boodallee akka irratti hojjatamu qabu)”akeekkatee fi murteeffatee, daandii dheeraa kana hunda irra imaluuf ammoo, cichoomiina hin daddaaqamne akka isa barbaachisu of amansiisee kaanis amansiisee tarkaanfachuu isaati jedheen amana. Adeemsa jireenya Maandeellaa kana irraa kan baratamu kan biro, yoo ati humna qabaatte, addunyaan fuula sitti guurte hundi akka si waliin dhaabbattuudha. Kana malees ejjaannoo hin daddaaqamne qabaannaan, kan har’a dantaa isaaf jedhee sirraa galagalu hundi gaaftokko sitti galagalee akka si hammatuudha. Kana hundaaf bu’urri,KAAYYOO ofii yoo nutti qorree irraa dheessinee, yoo nutti ho’e itti fiigne odoo hin taane, yeroo qorraas, ho’aas waliin dhaabbannee irratti hojjachuu qofa. ODAAn bargaagee boonee kan dhaabbatu , hidda yk hundee isaatti abdateetu. Qabsoon Ummata tokkos hundeen isaa nama tokko irraa akka eegalu Seenaa Maandeellaa fi waa’eellan isaa yeroo rakkoos, gammachuus wal irraa hin dheessine irraa barachuun dansaadha.
Namoonni dhuunfaatti adeemsa isaanii ilaalanii of sirreessan, bu’aa argatan irraa ka’anii waloon wal ilaaluu yk gamaagamuun barbaachiisaa ta’u irratti hojjatu.adeemsi kun kaleessa irraa baratanii hegaree isaanii warra tolchuu badadaniif murteessaadha. Namni mana isaattis ta’e bakka maraattu, “of-ilaalii yk daawwiti”n of ilaalee , qaama isaa, uffannaa isaa/ishee, rifeensa isaa kkf tottolfatee Ummatatti asi ba’a. kun hundi maaliif akka ta’ee wal hin gaafannu. Namni isa ilaalu har’a akkam bareedda ? ykn uffannaan kee akkam namatti tola ? yennaa jedhamu gammachuu keessa keenyaa waliif haa dhiifnu. Gammachuun sun hundi of-ilaaliin dursinee of ilaallee dansaa ta’uu keenyatti amanuu keenya irraati. Garuu yeroo hundaa irra keenya ilaallee gaaffii of gaafannee, deebii sirreessii hatattamaa akkuma ofii laannu, keessa keenya daawwitiin nu mul’isuu hin dandeenye gaafannee, deebii ofii ni laannaa ? isa jedhu ilaaluun barbaachiisaadha,
Maandeellaan Injifannoo addunyaa booji’e kanaaf kan ga’e, waan hundaa hojiin irra aanna, gaaffii keenyas gaaffii Ummataa ta’u hojiin argisiifne diina amansiifna jedhee halkanii fi guyyaa hojjachuun ta’uu miidiyaan guyyuu mul’isaa jira.Gootummaa Maandeellaa kanaaf bu’urri ammo Taaddasaan faa’aa keessa jiru. kana jechuun waanuma of harkaa qabnu gannee barbaachaa jirra jechuudha. Kanaafan of keessa ilaaluun dansaadha kanan jedheef. Seenaa Taaddasaa Maandeellaa qarutti ni dhaadanna taanaan, Taaddasaa faarsuu qofaa odoo hin taane, Taaddasaa taanee argamuu keenyatu alaa nu galcha. Addunyaa irratti kan arginu ilmi gootaa, goota abbaa isaa caalu ta’ee Biyya boonsuu argina. Keenyawoo ? kan seenaa faarsu moo, kan seenaa hojjatu taane dabruu qabna ? Nuuti seenaa Taaddasaa jennee faarsina. Dhalooti itti aanu seenaa abbootii isaa faarsu dhabee, seenaa akaakilee isaa faarsa jechuudhaa ?miidiyaaleen qooqa Oromoon tamsa’anis ta’e kaaniin tamsa’an, waan isaan gurra ummataaf ga’an akka dhaga’amuuf qofaa odoo hin taane, kan har’a jiru akka of ilaalee seenaa yeroo isaa akka hojjatuufi.
Of ilaaluun , bakka jiran hubachuudha. Yoo qalbii Ummata ofiif quuqamu qabaanne, Tokkon tokkoo keenya. dirqama sabummaa eenyullee kan itti nu hin dhiibiin garuu raawwachuu qabnu of harkaa qabna. Ammuma daawwitiin of ilaallee irra keenya namaaf tottolchinu , keessa keenyas odoo tottolfannee, Oromoo ta’u keenya qofaan, Waan sabbummaa keenyaaf raawwachuu qabnu lakkoofsa hin qabu. Hundeen isaa keessa ofii ilaalanii socha’uudha. Namni dhimma Ummataa yaadu , dantaa dhuunfaa ykn gaaffii dhunfaa kaasee, qabsoo keessaa ba’ee hin taa’u , yk akka maandeellaa odoo taane jedhee gaaffii of irratti hin kaasu . maaliif jennaan, Maandeellaan, Bilisummaan adeemsa waan ta’eef hanga waggaa 95 guute boqatutti irratti hojjatee akka hin xumuramne waan beekuuf dhalootallee bakka buusuun akka irra jiru itti amanee tarkaanfataa waan turee fi bu’aa ba’ii isa mudatu maraa keessa yoo dabre qofaa BILISUMMAA harkaan qabachuu akka danda’utti amana waan tureef. kana of keessaa dhabuun ammoo yaadi fi fedhiin keenya hundi habuujuu ta’uu huabchuu qabna.
Bilisummaa caalaa Wanni nama gammachiisu maali ? gabrummaan akka namatti hadhaawu nu caalaa ragaa kan ba’u jira natti hin fakkaatu. Gabrummaan namatti hadhaawu dubbachuu ykn ragaa ta’uu keenya seenaa taasifannee dubbanna taanaan kun qaaniidha. Ammuma kana , gabrummaan nu miidhee jennee addunyaa irratti wayita iyyinu , keessa isaanitti, “maal jarri kun Ummata gootaati ofiin jechaa hin jirtu ?” jechaa gaaffii keenya fudhataniima akka irra taa’aan hubachuu hafnaa laata? asis qabnu achi, addunyaa humnatti amantee, wal balleessuuf meeshaa waraanaa kilo-meetira 2000 ol furgaafamu wal irratti hidhaa jirtu keessatti , yoo beeksifachuuf ta’e malee , sirna jiru irratti dhiibbaa umanii fala tokko nuu fidu jechuun fagoo nu tarkaanfachiisu.
Akka Maandeellaa of kennu . jirenya guutu qabsaa’uu , of ilaalii keessa ofii qabaachuu,daadii dheeraa keessa gufulee hedduun jiraatanis keessa baana jedhanii amanuu , waan lubbuu nama kumaantamaa barbaadu halkan tokkotti xumurama jedhanii yaadu dhiisuu, Bilisummaan booda kan jiru fi Anga’oota addunyaa irraa ykn wayyaanee akka ta’an ta’utti of tilmaamuu dhiisuu , yoo hojjanne qofaa waan yaannu akka argannutti amanuu, Qabsoo jechuun gama maraa kan ilaallatu ta’uutti amanuu, dhaaba irraa qofaa eegne eessallee akka hin geenye kkf qalbifachuun hegaree keenya tolcha. haqa tokkon barru kutaa 1ffaa kana xumura.
Keessa ANC , (Afriikaa kibbaa) warri beekan hedduutu jira. ANCn Maandeellaan hiikamuun bayyaannate, yeroo Angootti dhihaatu, humni isaa hangam akka ture kan beeku waa hedduu barata. Caasaan isaa hangam akka turee fi ammamtu cichee waliin ture ? isa jedhu kan dhaga’e keenya kana ilaalee abdii hin kutatu. ANCn meeshaa of harkaa hin qabu. Garuu cichoomina hin daddaaqamne qaba ture. Ummati ANC irratti waan hundaa gatee osoo taa’ee , waan har’a keessa jiran hin argan. ANCnis, Namoonni isaa dhumaa jiraachuu irraa waan jiru Ummatatti ceesisuu irratti murteeffate ture. Dhuma irratti Faranjoota warra gabroonfattootaa miti, ANC iyyuu caalaatti kan dammaqsee Fincila Ummataati jedhan. Miseensoonni ANC Ummata keessatti waan raajii hojjachaa jiran , Bilisummaa booda kan kaadhimamaniidha.warra gubbaa jiran dabalatee jechuudha.ANCn dikitaatara waan ta’eef Angoo gadhiisuu didee ? ega dikitaatara ta’ee ,warri dikitatarummaan qeeqan maaf Maandeellaaf kabajaa ammanaa kennaniif ?
Haala kanaan yoo of ilaalle maal keessa jirra ? bara 2013 waliin, kutaa 2ffaa keessatti ilaalla. BARRI 2014 BARA MURANNOO ISINIIF HAA TA’U !!!!
Galatoomaa !!!!!!!!!!!
Mootummaan Wayyaanee keessa isaa butute suphuuf mala dhawate keessaa aangawoota biyyattii aangoo irraa darbaa jira.
Muddee 28,2013 Finfinnee
Uummata Impaayera Itoophiyaa keessaa humnaan bulchuuf mootummaan wayyaanee shira hojjetaa ture keessaa inni hangafti aangawoota biyyattii namoota lammummaa Tigiree qabaniin kaan ammoo maallaqaan bituun Uummata ittiin hidhaa, ajjeesaa fi doorsisaa asiin gahe. Yeroo ammaa kana Impaayera Biyyattii keessatti tasgabbii dhabinsa haalaan mudachaa dhufe dura dhaabbachuuf wayyaaneen aangawoota amanamtoota tahan shakkiin guutamuun aangoo irraa darbaa kaan ammoo beektota kanneen jedhu mana hidhaatti Ukkaamsaa jira. Hoogganaa Humna Ibsaa Itoophiyaa kan ture Obbo Abbabaa Alaamirroo mootummaan Wayyaanee akka garaatti dhimma bahuu waan dadhabdeefis maqaa malaammaltummaan aangoo irraa darbitee jirti. Hojjettootni biyyattii keessaa gaaffiiwwan mirgaa kanneen akka dabalinsa miindaa gaafatamaa jiruuf hooggantootni maallaqa saaman dabalatee kaasuun hin oolu sodaa jedhuun wayyaaneen hojjettoota biyyattii keessaa bakka murteessaa kanneen jiran amanamtoota wayyaanee kan hin taane aangoo irraa darbuu ykn ammoo maqaa shakkiin mana hidhaatti ukkaamsuuf saganteeffachuun isaas saaxilamee jira. Mootummaan wayyaanee shira kamuu hojjetus keessi isaa tasgabbii dhabinsaan guutamuun isaa ifa bahee jira
Saturday, December 21, 2013
ገደብ ያጣው ግፍና የጭቆና መረብ በኦሮሞ ትውልድ ላይ
By Getinet Dinkayehu
የወያኔ እነቅስቃሴ በኦሮሞ ህዝብና በኦሮሞ ድርጅታዊ እነቅስቃሴ ላይ ያላቛረጠ ጭቆናና የመብት ረገጣ በማድረግ የተለያዩ ኢ-ዲሞክራሳዊ የመብት ጥሰቶችን እየፈፀመ ይገኛል:: ለዚህም ስትራተጂዎችን በመንደፍና የነደፈውን በመተግበር ዛሬ አለም የሰዉ ልጆችን መብት ከመጠበቅ አልፎ የእንስሳትን መብት እየጠበቀ ባላበት ዘመን ላይ የኦሮሞ ልጆችን መብት በማሳጣት ከአለም ሚዲያዎች በመሰወር እንዲሁም በግልጽ እየረገጠ ይሄው ድፍን 22 አመት አለፈው። የአለም መንግስታት ወያኔ በላዩ በሽፋን የያዘውን ዲሞክራሲ የሚል የውሰጥ መርዝና ገዳይ ስራውን በተለያየ መንገድ ቢገንዘቡትም የኦሮሞ ህዝብ ችግር ግን ሰሚ ያጣ ይመሰላል። የአንድ ብሄር ዝርያዎች ብቻ በስልጣን ላይ መቀመጥና መግዛት የለሎች ብሄሮች በህይወትና በሞት መሃል ተገዝቶ መኖር የኦሮሞ ህዝቦች ደግሞ እያጣጣሩ እንኴን እንዳይኖሩ በሚደረግበትና የወያኔ የእስር ቤት ቋንቌ ኦሮምኛ በሆነበት በዚህ ወቅት ዲሞክራሳዊ አስትዳድር አለን ብለው በዉሸት ህዝብንና አለምን ለማታለል መሞከር ገዢው ወያኔ በፍፁም ዲሞክራሲን በስም እንጂ በተግባር የማያውቅ መሆኑን ለተመለከተው ሰው ሁሉ ግልፅ ነው።
በየትኛው ዲሞክራሲ ያለበት ሀገር ላይ አንድ መንግስት ለ22 ተከታታይ ዓመታት በግፍ እንደሚገዛም እኔ አላውቅም ።
ባለፉት ረጅም ዘመናት ከእግዚአብሔር የተሰጠን ስልጣን ነው እያሉ የኦሮሞ ልጆችን በግፍ እንደ በግ ስያርዱ፣ስያስሩ፣ሲገርፉና በቆሻሻ እንደተነካ እንጨት ከእግዚአብሔር የተሰጠውን ማንነቱን ስያንቌሽሹ በነበሩት አፄዎች ስንገዛ ነበር ። ያ ሁሉ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ የኦሮሞ ልጆች ላይ የደረሰው የዘር ማጥፋት ወንጀል ጭራሽ እንደ ፅድቅና ቅድስና ተቆጥሮላቸው ሰሞኑን በቤተ ክርስታናቸው ውስጥ ዛሬም የዱሮውን ለመመለስ ደፋ ቀና እያሉ ባሉት ክፋትን በተሞሉ ልጆቻቸው 100ኛ አመታቸው ሲዘከርላቸው ስመለከትና የብዙ ሺ የኦሮሞ ልጆችን ደም ስያፈስ የነበረው የወያኔ ክፉ መሪ ዛሬም እንደ ትልቅ ጀብዱና ታላቅ መሪ ታይቶ በዚች ውሽት በሞላባት አለም ላይ ሲወደስ ሳይ የአለም ክፉነት ገደብ እንደለለው ያሳየኛል።ይሄንን ሁሉ ግፍ ከኦሮሞ ህዝብ የዋህነት ጋር ሳነፃፅረው በጣም ያሳዝናል። የዋህነታችን አልጠቀመንም ጐድቶናል፣ በድሎናል ።
የአሁኑ የወያኔ የዉስጥ ገዳይ የአገዛዝ ስልት ደግሞ የሰሚ ያለህ ብሎ የሚያስጮህ፣የሚያስመርር ጉዳይ ነው። በአሁኑ ወቅትም በሃገር ዉስጥ በኦሮሞ ወጣቶች የሚደረግ የነፃነት ትግል እየጠነከረ በሚሄድበት ግዜ ሁሉ ወያኔ መነሻው የኦሮሞ ነፃ አውጪ ግንባር ነው በሚል በተለመደው የሂሳብ ስሌቱ የኦሮሞ ልጆችን እየገደለና እያፈሰ እስር ቤት ከማጎር አልፎ የኦሮሞን ህዝብ የነፃነት ጉዞ ለማዳከም የተለያዩ መርዛማ ዘዴዎችን በመጠቀም የኦሮሞ ህዝብንና የነፃነት ትግልን ለመለያየት ብሎ ለሰው ልጆች የማየገባን የጭካኔ ግፍ እየተገበረ ነው ።
የዛሬውን አያድርገዉና የኦነግ ድርጅት ወያኔን የትግል ስልትና አካሄድ በማስተማር እንዲሁም ደርግን በመጣል ረገድ ከፍተኛውን ሚና የተጫወተ ቢሆንም ከትግል ይዞት የገባውን አጀንዳ እንዳይፈጽም መጠነ ሰፊ ተግዳሮቶች በወያኔ መንግስት የገጠመው ከመሆኑም ባሻገር የኦሮሞን ህዝብ ለማታለል በወያኔ ሳምባ በሚተነፍስና የወያኔን ጭምብል ባጠለቀው የኦህዴድ ድርጅት የኦሮሞን ትውልድ በእጅ አዙር ለመግዛት ስልታዊ የሆነ የአገዛዝ መረቡን በኦሮሞ ህዝብ ላይ ዘርግቶ በደሎቹን ለመሸፈን የኦሮሞን ህዝብ የሚያስተዳድረው ኦሮሞ ነው በማለት ይስበክ እንጂ ኦሮሞን እያስተዳደረ ያለው ኦሮሞ እንዳይደለ እንዃን ህዝቡ የአለም ህዝብ ያውቀዋል :: በቅርቡ ደግሞ ድምበር በመሻገር ከጎሮበት ሃገራት ጋር ጠላቴ ነው ሲል ከነበረው ከኤርትራ መንግስት ጭምር ድርድር ለማረግ ፕሮፖጋንዳ መንዛት መጀመሩ ጉዞው ወደት እንደ ሆነ ለመረዳት አያስቸግረንም።
ኤረ ለመሆኑ የኦሮሞ እስትዳደር ለኦሮሞ ያሰፈልጋል ብሎ ወያኔ ካመነበት ለምንድን ነው ኦነግን በጥይት የሚያሳድደው ?
በርግጥ ኦነግ በኦሮሞ ህዝብ ዘንድ ድርጅት ብቻ ሳይሆን የኦሮሞ ህዝብ የማንነት መገለጫ መሆኑን ወያኔ ጠንቅቆ ያውቀዋል። ለዝህም ነው በጥይት ኦነግን ማሳደድ የኦሮሞ ህዝብን ማንነት አጥፍቶ ያለገደብ በጨለማ ለመምራት ብቸኛው ምቹ መንገድ እንደ ሆነ በማሰብ ያለ እረፍት እየሰራበት ያለው።
ለዚህም የሃገሩን ሰርዶ በሃገሩ በሬ እንደሚባለዉ ተረት ወያኔ በስሩ ባቋቋመዉ በራሱ ሳምባ በሚተነፍስ የኦህዴድ ድርጅትን በመጠቀም የኦሮሞ ህዝብን የማንነት ስሜት ለማጥፋትና ሀገሩን ለመበዝበዝ ህዝቡን በመከፋፈል፣በማጨፋጨፍ፣የኦሮሞን የነጻነት ትግል እንቅስቃሴዎች ለማፈንና ወደ ኋላ ለማስቀረት ከሊስትሮ ጀምሮ እስከ ላይ ድረስ በጥቅም ፈረስ ላይ ሆነው በሚጋልቡት ደህንነቶችንና አጨብጫቢዎችን በማሰማራት ከፍተኛ ጭቆናና በደል እያደረሰ እንዲቀጥል ምቹ ከለላ የሆነለት ይመስላል:: ዛሬ የኦሮሞ ህዝብ ጥያቄ እንደ ኦህዴድ ባለው የውሸትና ሆድ አደር ስብስብ ተመልሿል ብሎ ወያኔ በመስበክ የኦሮሞን ህዝብ በሙሉ ያታለለ መስሎታል። እዚህ ጋ ሳልናገር የማላልፈው ነገር ቢኖር ግን የኦሮሞ ህዝብ ጥያቀ በቋንቋው መናገር ብቻ አይደለም ። በዚህ ብቻ 40 ሚሊዮን ህዝን ለማታለል መሞከር ሞኝነት ነው። ስለዚህ የኦሮሞ ህዝብ ጥያቄ እስኪመለስና ኦሮሞ በራሱ ሀገር ላይ የባለበትነት መበቱን እስኪጎናፀፍ ድረስ ወያኔ ለግዜው እንዲሁ ይለፋል እንጂ የኦሮሞን የነፃነት ትግል ለማዳከምም ሆነ ለማጥፋት መላውን የኦሮሞን ህዝብ ካልጨረሰ በቀር መቼም እንደማይሳካለት ነው። አንድ ቀን እሮሞ ነፃ መውጣቱ ስለማይቀር ነፃነቱን ያገኜ ቀን ግን ላደረሱት በደለ ወንጀለኞቹን ከጥቅም አጨብጫቢዎቻቸው ጭምር በፍርድ እንደሚፋረዳቸው አንዳች ጥርጥር የለዉም::
የወያኔ መንግስት በየወቅቱ እንደ እስስት እራሱን እየቀያየረ የሚኖር ከመሆኑም በተጨማሪ ጠዋት የተናገረዉን ማታ መድገም በማይችሉ የውሸት ቛጥ በሆኑ ካድረዎች የኦሮሞን ህዝብ እየዘረፈ ለመግዛት ፣ በመግደል፣ በማሰርና የኑሮ ዋስትናን በማሳጣት ከአገር እንዲሰደድ ለማረግ ስልቱን በመቀያየር እየሰራ መሆኑን መገንዘብ ያለብን ይመስለኛል።
የወያኔ እስስታዊ ባህሪና የውስጥ ገዳይ ስልቶችን በኦሮሞ ላይ የሚተገብርባቸው መነገዶች
በግልፅ የውሸት ሽፋን ያለውን አፋኝ ህግ በማውጣት
የሃገሪቷን 6% የማይሞላው የህወሓት የማፍያ ቡድን አብዛኛውን ዋና ዋና የአገሪቷን ሥልጣኖች በሙሉ በራሱ ቁጥጥር ውስጥ በማስገባት የፖለቲካ የኢኮኖሚና የማህበራዊ ዘርፎችን ጭምር በሞኖፖሊ በመቆጣጠር መሪውን ይዞ ወደፈለገበት እያሽከረከከረ ከመገኘቱ ባሻገር የራሱን የስልጣን እድሜ ለማራዘም ሲል ሰፊው የኦሮሞ ህዝብ ላይ ባነጣጠረ መልኩ አፉን ለማፈን ህጎችን እንደፈለገ በማውጣትና እንደፈለገ በመተግበር ላይ ነው ።
ከእነዚህም መካከል በትልቁ በአለም ሚዲያዎች የሚታወቀውን ወያኔ በግልፅ በህገመንግስቱ ላይ በቅርብ ያወጣዉ የአሸባሪነት ህግን የሚመለከት ይሆናል። አሁንም ይህን ሃሳብ ሳነሳ የሰሚ ያለህ ብሎ የሚያስጮህ ነዉ።
በአለም ላይ የፀረ አሸባሪነት ህግ የወጣው በዋናነት ንፁሃን (innocent) ህዝቦችን ከሽብር ለመከላከል ሲሆን የፀረ አሸባሪነት ህግ በወያኔ የወጣበት ዋናው ምክንያት ግን ንፁሀን(innocent) የሆኑትን የኦሮሞ ልጆችንና ለሎችንም ለማሸበር ታስቦ የወጣ መሆኑ ግልፅ ነው።በለላ አነጋገር አለም የፀረ አሸባሪነትን ህግ የምትጠቀመው ንፁሃን ህዝቦች እንዳይሸበሩ ለመከላከል ሲሆን ወያኔ ግን ንጹሃን ህዝቦችን እራሱ እያሸበረበት ነው።
የኦሮሞ ህዝብ በየትኛዉ ስራዉ ነው በአለም ህዝብ የሚታወቀዉ ? በአሸባሪነት? ለመብትና ለነፃነት መታገል፤በሀገራችን ላይ የባለበትነት መብት ይሰጠን ማለት፤የኦሮሞ ህዝብ መተዳደር ያለበት በኦሮሞ ነው ማለት፤ሀብትና ንብረታችንን አትስረቁን አትበዝብዙን ማለት አሸባሪነት የሚያስብል ከሆነ እንግያውስ አለም ሁሉ አሸባሪ ናት ማለት ነው:: ለነነገሩ አለም ባታዳላ ኖሮ የኦሮሞ ህዝብ እስከዛሬ ድረስ በባርነት ስር ባልኖረና ነበር:: የወያኔ መንግስት የኦሮሞን ህዝብ ለማሰርና ለመግደል እንዲሁም ከሃገር ለማባረር በቀን እንዲህ አይነት ህግ አዉጥቶ ኢየሰራበት መገኘቱን ስመለከት ለካ አለም አባት የላትም እላለው::በርግጥም አባት የላትም።
ትንሽ አሻሮ ይዞ ወደ ቆሎ ጠጋ የሚባለዉን የተረት አባባል በመያዝ ወያኔ በአለም ላይ የወጣዉን የአሸባሪነት ህግ በተሳሳተ መንገድ በመጠቀም አንድን ብሄር(ኦሮሞን) ለማጥፋት ሲጠቀም የአለም መንግስታትና የሰባዊ መብት ተከራካሪ ድርጅቶች ዝምታን መምረጥ በኦሮሞ ላይ የሚደርሰውን በደልና ጭቆና የከፋ እያደረገ ይገኛል:: የአንድ አምባገነን መንግስት የዘር ማጥፋት ህግ በማዉጣት የሰዉን ልጅ ያለገደብ መጨፍጨፍ መች ነግቶ በማን ይጠየቅ ይሆን?
በሀገር ውስጥ ከምያደርሱት በደል በተጨማሪ የእነሱን የግፍ አገዛዝ በመሸሽ ወደ ጎሮበት ሀገራት ሄደው በፖለቲካ ጥገኝነት በUNHCR ተመዝግበው የሚኖሩትን የኦሮሞ ልጆች እንኳ በሰላም እንዳይኖሩ ባሉበት በማሳደድ የፀረ አሸባሪነት ህግን በሽፋን በመጠቀም ከጎሮበት መንግስታት ጋር ስምምነት ፈጥረው እጅ እግር አስረው በመመለስ የእድሜ ልክና የሞት ቅጣት ቀማሽ እንዲሆኑ እየተደረገ መሆኑ የዚህን ህግ አስከፊነትን ያመለክታል።እንደ ምሳሌነት ብናነሳ በቅርቡ ወጣት እንጅነሮች ተስፋሁን ጨመዳና መስፍን አበበ ከኬኒያ የተያዘበት ዜደና በወያኔ እስር ቤት ውስጥ የደረሰባቸው አሰቃቂ ግድያ መላውን የኦሮሞ ህዝብ ያስለቀሰ ጉዳይ ነው።በአሁኑ ግዜም በዚህ የወያኔ ፀረ ሽብር ህግ ምክንያት በጎሮበት ሀገራት በፖለቲካ ጥገኝነት የሚኖሩ የኦሮሞ ልጆች ተሰሚነት አያጡ በስጋት ውስጥ እየኖሩ መሆኑን በተደጋጋሚ እየሰማን ነው።
የሽፍተኝነት ባህሪን በመላበስና በመግደል
የወያኔ መንግስት ፀረ ህዝብ ፤ፀረ ዲሞክራሲ ፤ፀረ ኦሮሞ ነው ብየ ብገልጽ የአደባባይ ሃቅ ነው። ይህንን ለማለት የቻልኩበት ምከንያት ወያኔ ደርግን ለመጣል የተነሳሳውና ወደ ጫካ ገብቶ በሽፍተኝነት ጀምሮ ለድል የበቃ መንግስት ሲሆን ደርግ በአደባባይ ነጭ ሽብር ቀይ ሽብር እያለ የንፁሀንን ደም ስያፈስ ወያኔ በሚድያዎቹ ሲኮንንና ሲከስ ስለነበረ እራሱን ከደርግ ሥርዓት የተሻለ አድርጎ የሚቀርብ ይመስል ነበር:: ነገር ግን ዛሬ የደርግ ጭፍጨፋ መልኩን ቀየረ እንጅ በሀገሪቱ ላይ በወያኔ እየተደረገ ያለው በደል ከደርግ የባሰ እንጂ የሚያንስ አይደለም ።
በብዙ ሺ የሚቆጠሩ የኦነግ ሰራዊቶችን በሰላማዊ መንገድ በድርድር በነበሩበት ወቅት ትጥቅ አስፈትቶ በካምፕ ዉስጥ በማስገባት ትጥቅ የፈታን ህዝብ በታንክና በከባድ መሳሪያ መጨፍጨፉ አሰቃቂ የአደባባይ ግድያውን የምያመለክት ሲሆን በተጨማሪም በካድረዎቹና በደህንነቶቹ ጥይት በየግዘው በአደባባይ የሚገደሉትን የኦሮሞ ልጆች ደግሞ ቤት ይቁጠራቸ። አሁን አሁን ደግሞ ወያኔ የሰዉን ልጆች ለማጥፋት የሚጠቀመው መጠነ ሰፊ ስልቶች ሲኖሩት እያራመድኩ ያለሁት ዲሞክራሲ ነው ብሎ ለመስበክ እንዲመቸው በተወሰነ መልኩ በአደባባይ የሰዉን ልጆች ከማጥፋት ሲልቱን በመቀየር የሽፍተኝነት ባህሪውን አሁንም በንፁሃን የኦሮሞ ልጀች ላይ እየተገበረ ይገኛል::
ከነዚህ የወያኔ የማፍያ ስልቶች መሃከል ጥቂቶቹን ለመጥቀስ ያክል የሰዎችን መውጣትና መግባት በመጠበቅ በመኪና ገጭቶ መግደል እንደዚሁም ሽፍታ የገደለ ለማስመሰል የታጠቁ ሰራዊቶቹን ጫካ ዉስጥ በማስቀመጥ የሚፈልጉትን ሰው በማስገደል እንደዝሁም አንዱን ለማሰር ለላዉን ለመግደል በሚፈልጉበት ጊዜ ደግሞ ስውር ስራቸዉን ለመፈጸም ለአንዱ ጥይት በመስጠት ለላውን አስገድለው ወያኔ ከዜሩ ውጪ ለማንም ዘመድ መሆን ስለማይችል ገዳዩንም ወንጀለኛ ነህ በማለት በአንድ ድንጋይ ሁለት ወፍ የሚለውን አባባል በስዉር ስራቸው ሲተገብሩት እናያለን። የእርሱ የፖለቲካ ተቀናቃኝ ሰዎችን ድርጅት በመፈለግ በካድረዎቹ በተቀናበረ የፈንጂና የቦምብ ፍንዳታዎች ንፁሃን ዘጎች ባሉበት ቦታ እያፈነዳ በአንድ በኩል እርሱን የሚቃወሙ ሰዎችን ንብረት ሲያወድም በለላ በኩል የንፁሃንን ደም ማፍሰሱ ለማንም ግልፅ ነው። እንደማስተባበያ ሲወስድ ግን የኦሮሞን ህዝብ እና የኦነግን ድርጅት አላማ በለሎች ዘንድ ለማጥቆርና ጠላትነትን ለማብዛት እንዲሁም የሚፈልገዉን የኦሮሞ ልጆች ለማሰር ኦነግ ነው ያፈናዳው ብሎ ተሳስቶ እንኴ እውነት ተናግሮ በማያውቀው ሚዲያው(ETV) በኩል ታፔላ ለጥፎ መለፈፉና የዉሸት ፍርድ ሲሰጥ ማየቱ የወኔን አሸባሪኔትና የሽፍተኝነት ባህሪውን ይገልፃል። ያለምንም ወንጀል ታፍነው በመያዝ በተሰቦቻቸው እንኴ የት እንደደረሱ ሳያውቁ ታስረው ለዘመናት የሚሰቃዩትንና በየ እስር ቤቱ በተለያየ አይነት ዘዴ በስውር የሚገደሉትን የኦሮሞ ልጀች ደግሞ እስር ቤቱ ይቁጠራቸው::
የኢኰኖሚ አውታሮችን ጠቅልሎ በመያዝ የኑሮ ዋስትናን ማሳጣት
ከነዚህ ዋና ዋና የግድያ ስልቶች በተጨማሪ ደግሞ በኦሮሞ ህዝብ ላይ ጠላትነት በመፍጠር ህዝቡን ከህዝብ ጋር ማጋጨትና የትግል አቅም ለማሳጣት ህዝቡን መለያየት የኢኮኖሚ እድገትና የእውቀት እድገት እንዳይኖር ማድረግ ሃብትና ስልጣን እዉቀትና እዉቅና በገዢ ፓርቲ ዘሮች ቢቻ እንዲሆን ማድረግ ከዋነኛዎቹ የወያኔ ስራዎች ጥቂቶች ናቸው::
እንደ ምሳሌነትም በሃገር ዉስጥ የሚኖር የትኛውም የኦሮሞ ተወላጅ እና የኦሮሞ ስም ያላቸዉ ሰዎችን ጨምሮ በነ አፄዎቹ ግዘ የኦሮሞ ስም ማዉጣት እንደ ሃጥያት የሚቆጠርና በአከባቢዉ ገዢዎች ተጠርተዉ ወላጆች የልጆቻቸዉን ስም እንዲለውጡ ከመነገር አልፎ የሚያወጣዉ ስም ምን አይነት ስም መሆን እንዳለበት ከማስጠንቀቅያ ጭምር የሚነገረዉ እንደነበረ የቅርብ ግዘ ትዝታ ቢሆንም ዛሬ ደግሞ የወያኔ መንግስት እንደነ አፄዎቹ የወጣዉን ስም እንዲቀይር ባያደርግም እንኳ የኦሮሞን ህዝብ የሚለይበት መለያ አድርጎ ሲጠቀምበትና እንኴን ኦሮሞ ሆኖ የኦሮሞ ስም ያለው ማንኛዉም ግለሰብ በየትኛውም መስራ ቤትና የስራ መስክ ተሰማርቶ እንዳይሰራ የመስራት መብቱን ተነፍጎ በካድረዎቹ እየተሰደበና ሞራል በሚነካ ኪፉ ንግግር ብቃት እያለው ብቃት እንደለለው በመቁጠር የኑሮ ዋስትናን ማሳጣትና ኢኮኖሚውን በስሩ ጠቅልሎ በመያዝ የትኛውም የኦሮሞ ህዝብ ለትግልና ለነጻነት መክፈል የሚገባዉን እንዲከፍል የሚገፋፋውና የምያነሳሳው የወያኔ ክፉ ስራ መሆኑ ሊጠቀስ ይችላል::
የኢኮኖሚው በአንድ ገዢ መንግስት ዘር መጠቅለሉ በሃገር ዉስጥና ከሃገር ውጪ ያሉ ካምፓኒዎች በሙሉ የመላው የትግሬ ህዝብ ባይሆንም በጥቂቶች በስልጣን ላይ በተፈናጠጡ ትግሬዎች የሚንቀሳቀሱ ስለመሆናቸው ግልፅ ነው:: በዝርዝር ማቅረብ ብያስፈልግ ከ500 በላይ ካምፓኒዎች የነሱ እንደሆነ በተለያየ ግዜ በጋዘጣዎች ላይ የወጣዉን መመልክት ይቻላል ። በዱባይና በለሎችም የአረብ ሃገሮች የተለያዩ ትልልቅ ድርጅቶችን ከፍተው እየሰሩና በለላው ህብረተሰብ ላይ ጫና እየፈጠሩ ስለመሆናቸው ደግሞ የአደባባይ እውነት ነው:: የውጪን ንግድንም በሚመለከት ደግሞ የፓርቲው የዘር መንግስት ዝርያ ካልሆነ በስተቀር እቃው ከሚሸጥበት ዋጋ በላይ ቀረጥ በመጫን የገዢው ፓርቲ ዘር ከሆነ ግን ቀረጥ ነፃ እቃዎችን በማስገባት የለሎችን የኑሮ ዋስትና እያሳጣና እያስመረረ እንዲሰደድ እያደረገ ይገኛል::
የእነሱ ሹማምንት በሃብት ላይ ሃብት፤ በድሎት ላይ ድሎት፣ በእውቀት ላይ እውቀትን ሲጨምሩ፣ የአብዛኛው ኦሮሞ ህዝብ እጣ ፈንታ ግን መፈናቀል፣ መሰደድ፣ መንገላታት፣ መታሰር፣ መደብደብና መገደል ነው።የወያኔ ዘሮች የኦሮሞን ሀብትና ንብረት እየዘረፉ ሲጸድቁና የተንደላቀቀ ኑሮ ሲኖሩ ለላውም ህብረተሰብ በተጨማሪ በኦሮሞ መሬት ላይ የትልልቅ ፎቆችና ካምፓኒዎች ባለበት በመሆን ሲበዘብዙና ሲዘርፉ መከላከያ ያጣው የኦሮሞ አርሶ አደርና የኦሮሞ ወጣት ግን በሀገሩና በየ ስደት በረሃው ላይ በረሀብ ጠኔ እየተሰቃየና እየረገፈ ይገኛል።
እንደ ኦሮሞነት ሳስብ ብዙ ግፎችና በደሎች ተፈፅሞብናል እየተፈጸመብን ነው ። ከዚህ በላይ ግን ምን እስከምንሆን እንደምንጠብቅ አላውቅምም ወይም አልገባኝም።
ጭራሽ አሁን ደግሞ ገና የኦሮሞ ስም ሲነሳ ሁሉም በአንድነት እሳት ጎርሰው እሳት ለበሰው ይነሱብን ጀምረዋል ። ይህ ሁሉ የምያመለከተው ከወደ ሰሜን የሚነሳ ሁሉ የጭካኔ፣የገዳይነት፣የዘረፋና የለላውን ማንነት የማንቋሸሽ መንፈስ እንጂ የቅንነትና የርህራሄ መንፈስ የለለው መሆኑን ነው።ከእንግዲህ ግን በበኩሌ እንዲህ አይነት ጭካኔ በሁሉም አቅጣጫ በከበበንና ሊያጠፋን አፉን በከፈተብን ዘመን ውስጥ ሆነን የዋህነታችን ከኛ ጋር መቀጠል የለበትም ባይ ነኝ ።ምክንያቱም እንደዚህ አይነት በክፋትና በጭካኔ ከተሞሉና ትንሽ ይሉኝታ እንኳ ከለላቸው የገዢ መደቦች ጋር ኦሮሞ መኖር የሚችልበት ደረጃ ላይ አይደለም።ይቀጥላል
ድል ለተጨቋኙ የኦሮሞ ህዝብ!
getinetdinkayeh
“OF ILAALLEE” GAAFFII OF GAAFACHUUN , ULAAGAA NAMUMMAATI !
Y.G(2005) | Mudde 21, 2013
Gootummaan Maandeellaa sadarkaa Addunyaattu dorgomaa akka hin qabne, du’a isaan booda huabachuu kiyyatti ofittan gadda. Akkuma koo kana, Maadibaan nama akkasii turee ? jedhee kan of gaafachuu eegalee fi hubannoo kanaa qabaachuu dhabuu isaatti kan of gaafatu hedduu natti fakkaata. Maandeellaan Umurii isaa guutu of kennee murannoon waan inni raawwaten, eenyummaa isaa mirkaneessee jira. Namni na argaa na argaa hin beekne kun, Addunyaa keessa lo’ee seenaa amma kana hojjachuu isaa fi Addunyaa guutuun isatti amanuu isaa , du’a isaan wal-qabatee amma dubbatameef kana, lubbuun wayita jiru, kan dubbatame natti hin fakkaatu.(hanqinni jala bu’uu keenyaa akkuma jirutti ta’ee) Waan maraafuu Maandeellaa irraa kan barachuu barbaadu yoo jiraate, jalqaba adeemsa isaa waliin of madaaluu, itti aansee, adeemsi Bilisummaa maal akka fakkaattu fi barbaaddu ilaalanii of qopheessuudha.
Maandeellaan Injifannoo sadarkaa addunyaatti nama boonsu kana gonfachu kan adanda’e, keessa ofiii ilaalee fi adeemsa diinaa ilaalee, dhaadannoo “Bilisummaan daandii dheeraa akka qabdu fi Appaartaayidi dhabamsiisuuf yeroo dheeraa akka gaafatu (Bilisummaan boodallee akka irratti hojjatamu qabu)”akeekkatee fi murteeffatee, daandii dheeraa kana hunda irra imaluuf ammoo, cichoomiina hin daddaaqamne akka isa barbaachisu of amansiisee kaanis amansiisee tarkaanfachuu isaati jedheen amana. Adeemsa jireenya Maandeellaa kana irraa kan baratamu kan biro, yoo ati humna qabaatte, addunyaan fuula sitti guurte hundi akka si waliin dhaabbattuudha. Kana malees ejjaannoo hin daddaaqamne qabaannaan, kan har’a dantaa isaaf jedhee sirraa galagalu hundi gaaftokko sitti galagalee akka si hammatuudha. Kana hundaaf bu’urri,KAAYYOO ofii yoo nutti qorree irraa dheessinee, yoo nutti ho’e itti fiigne odoo hin taane, yeroo qorraas, ho’aas waliin dhaabbannee irratti hojjachuu qofa. ODAAn bargaagee boonee kan dhaabbatu , hidda yk hundee isaatti abdateetu. Qabsoon Ummata tokkos hundeen isaa nama tokko irraa akka eegalu Seenaa Maandeellaa fi waa’eellan isaa yeroo rakkoos, gammachuus wal irraa hin dheessine irraa barachuun dansaadha.
Namoonni dhuunfaatti adeemsa isaanii ilaalanii of sirreessan, bu’aa argatan irraa ka’anii waloon wal ilaaluu yk gamaagamuun barbaachiisaa ta’u irratti hojjatu.adeemsi kun kaleessa irraa baratanii hegaree isaanii warra tolchuu badadaniif murteessaadha. Namni mana isaattis ta’e bakka maraattu, “of-ilaalii yk daawwiti”n of ilaalee , qaama isaa, uffannaa isaa/ishee, rifeensa isaa kkf tottolfatee Ummatatti asi ba’a. kun hundi maaliif akka ta’ee wal hin gaafannu. Namni isa ilaalu har’a akkam bareedda ? ykn uffannaan kee akkam namatti tola ? yennaa jedhamu gammachuu keessa keenyaa waliif haa dhiifnu. Gammachuun sun hundi of-ilaaliin dursinee of ilaallee dansaa ta’uu keenyatti amanuu keenya irraati. Garuu yeroo hundaa irra keenya ilaallee gaaffii of gaafannee, deebii sirreessii hatattamaa akkuma ofii laannu, keessa keenya daawwitiin nu mul’isuu hin dandeenye gaafannee, deebii ofii ni laannaa ? isa jedhu ilaaluun barbaachiisaadha,
Maandeellaan Injifannoo addunyaa booji’e kanaaf kan ga’e, waan hundaa hojiin irra aanna, gaaffii keenyas gaaffii Ummataa ta’u hojiin argisiifne diina amansiifna jedhee halkanii fi guyyaa hojjachuun ta’uu miidiyaan guyyuu mul’isaa jira.Gootummaa Maandeellaa kanaaf bu’urri ammo Taaddasaan faa’aa keessa jiru. kana jechuun waanuma of harkaa qabnu gannee barbaachaa jirra jechuudha. Kanaafan of keessa ilaaluun dansaadha kanan jedheef. Seenaa Taaddasaa Maandeellaa qarutti ni dhaadanna taanaan, Taaddasaa faarsuu qofaa odoo hin taane, Taaddasaa taanee argamuu keenyatu alaa nu galcha. Addunyaa irratti kan arginu ilmi gootaa, goota abbaa isaa caalu ta’ee Biyya boonsuu argina. Keenyawoo ? kan seenaa faarsu moo, kan seenaa hojjatu taane dabruu qabna ? Nuuti seenaa Taaddasaa jennee faarsina. Dhalooti itti aanu seenaa abbootii isaa faarsu dhabee, seenaa akaakilee isaa faarsa jechuudhaa ?miidiyaaleen qooqa Oromoon tamsa’anis ta’e kaaniin tamsa’an, waan isaan gurra ummataaf ga’an akka dhaga’amuuf qofaa odoo hin taane, kan har’a jiru akka of ilaalee seenaa yeroo isaa akka hojjatuufi.
Of ilaaluun , bakka jiran hubachuudha. Yoo qalbii Ummata ofiif quuqamu qabaanne, Tokkon tokkoo keenya. dirqama sabummaa eenyullee kan itti nu hin dhiibiin garuu raawwachuu qabnu of harkaa qabna. Ammuma daawwitiin of ilaallee irra keenya namaaf tottolchinu , keessa keenyas odoo tottolfannee, Oromoo ta’u keenya qofaan, Waan sabbummaa keenyaaf raawwachuu qabnu lakkoofsa hin qabu. Hundeen isaa keessa ofii ilaalanii socha’uudha. Namni dhimma Ummataa yaadu , dantaa dhuunfaa ykn gaaffii dhunfaa kaasee, qabsoo keessaa ba’ee hin taa’u , yk akka maandeellaa odoo taane jedhee gaaffii of irratti hin kaasu . maaliif jennaan, Maandeellaan, Bilisummaan adeemsa waan ta’eef hanga waggaa 95 guute boqatutti irratti hojjatee akka hin xumuramne waan beekuuf dhalootallee bakka buusuun akka irra jiru itti amanee tarkaanfataa waan turee fi bu’aa ba’ii isa mudatu maraa keessa yoo dabre qofaa BILISUMMAA harkaan qabachuu akka danda’utti amana waan tureef. kana of keessaa dhabuun ammoo yaadi fi fedhiin keenya hundi habuujuu ta’uu huabchuu qabna.
Bilisummaa caalaa Wanni nama gammachiisu maali ? gabrummaan akka namatti hadhaawu nu caalaa ragaa kan ba’u jira natti hin fakkaatu. Gabrummaan namatti hadhaawu dubbachuu ykn ragaa ta’uu keenya seenaa taasifannee dubbanna taanaan kun qaaniidha. Ammuma kana , gabrummaan nu miidhee jennee addunyaa irratti wayita iyyinu , keessa isaanitti, “maal jarri kun Ummata gootaati ofiin jechaa hin jirtu ?” jechaa gaaffii keenya fudhataniima akka irra taa’aan hubachuu hafnaa laata? asis qabnu achi, addunyaa humnatti amantee, wal balleessuuf meeshaa waraanaa kilo-meetira 2000 ol furgaafamu wal irratti hidhaa jirtu keessatti , yoo beeksifachuuf ta’e malee , sirna jiru irratti dhiibbaa umanii fala tokko nuu fidu jechuun fagoo nu tarkaanfachiisu.
Akka Maandeellaa of kennu . jirenya guutu qabsaa’uu , of ilaalii keessa ofii qabaachuu,daadii dheeraa keessa gufulee hedduun jiraatanis keessa baana jedhanii amanuu , waan lubbuu nama kumaantamaa barbaadu halkan tokkotti xumurama jedhanii yaadu dhiisuu, Bilisummaan booda kan jiru fi Anga’oota addunyaa irraa ykn wayyaanee akka ta’an ta’utti of tilmaamuu dhiisuu , yoo hojjanne qofaa waan yaannu akka argannutti amanuu, Qabsoo jechuun gama maraa kan ilaallatu ta’uutti amanuu, dhaaba irraa qofaa eegne eessallee akka hin geenye kkf qalbifachuun hegaree keenya tolcha. haqa tokkon barru kutaa 1ffaa kana xumura.
Keessa ANC , (Afriikaa kibbaa) warri beekan hedduutu jira. ANCn Maandeellaan hiikamuun bayyaannate, yeroo Angootti dhihaatu, humni isaa hangam akka ture kan beeku waa hedduu barata. Caasaan isaa hangam akka turee fi ammamtu cichee waliin ture ? isa jedhu kan dhaga’e keenya kana ilaalee abdii hin kutatu. ANCn meeshaa of harkaa hin qabu. Garuu cichoomina hin daddaaqamne qaba ture. Ummati ANC irratti waan hundaa gatee osoo taa’ee , waan har’a keessa jiran hin argan. ANCnis, Namoonni isaa dhumaa jiraachuu irraa waan jiru Ummatatti ceesisuu irratti murteeffate ture. Dhuma irratti Faranjoota warra gabroonfattootaa miti, ANC iyyuu caalaatti kan dammaqsee Fincila Ummataati jedhan. Miseensoonni ANC Ummata keessatti waan raajii hojjachaa jiran , Bilisummaa booda kan kaadhimamaniidha.warra gubbaa jiran dabalatee jechuudha.ANCn dikitaatara waan ta’eef Angoo gadhiisuu didee ? ega dikitaatara ta’ee ,warri dikitatarummaan qeeqan maaf Maandeellaaf kabajaa ammanaa kennaniif ?
Haala kanaan yoo of ilaalle maal keessa jirra ? bara 2013 waliin, kutaa 2ffaa keessatti ilaalla. BARRI 2014 BARA MURANNOO ISINIIF HAA TA’U !!!!
Galatoomaa !!!!!!!!!!!
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
- Shifarraa Mokonon, Hojin Fayinanasi
- Baacaa Lameessa ,Hojin Humnaa namaa
- Girmaa Baacaa,hojiin Gageessaa hojii
Tuesday, March 10, 2015
Gaaffii Mirgaa Qeerroon Godina Shaggar Lixaa Kaasaniin Wal Qabatee Kaabinooti OPDO 3 Hojii Irraa Arihaman.
Bitootessa 10,215 Odeessa Qeerroo Shaggar Lixaa
Warraaqsa Bilisummaa gootota barattoota Oromoon yeroo irraa gara yerootti mootummaa Wayyaanee raasaa jiru jabaachaa fi daran ciminaan soss’aa kan dhufe humni warraaqsaa,mootummaa Wayyaanee haalaan akka yaaddessee fi naasuu guddaa itti fidee jiru beekamaa dha.
Bitootessa 2015 keessa guutummaa Shaggar Lixaa keessatti warraaqsa Qeerroon Bilisummaa socheesen wal qabatee mootummaan Wayyaanee soda guddaan waan itti buleef jidduu kana bulchitoota Federaalaa irraa naannoo Oromiyaa heeraan ala seenuun kaabinoota OPDO hojii irraa arihaa akka jiranii fi sochii warraaqsa bilisummaa kana duubaan ABO itti hidhatee kan hojjetaa jiru isini sababa jedhuun hojii irraa arihuutti argamu.
Bitootessa 9,2013 Shaggar Lixaa Aanaa Abunaa irraa hojjettoota 3 hojii irraa arhiman keessaa:-
Kanneen ta’an yeroo tahu,haalli kun gara fuula duraattis mootummaan Wayyaanee naannoolee biro irraa waan itti fufuuf Oromoon bakka jiruu gamtaan ka’ee warreen dhimma bulchiisa Oromiyaa keessa seenanii akka fedhanitti hojjettoota hojii irraa arihan dura akka dhaabbatan taasisuun falmaa yerooti.
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Category: OromoTV
OromoTv: Baqattoota Oromoo Mana Hidhaa Alqanadir, Cairo Jiran
OromoTv: Baqattoota Oromoo Mana Hidhaa Alqanadir, Cairo Jiran OromoTv: Baqattoota Oromoo Mana Hidhaa Alqanadir, Cairo Jiran
Oromo TV: Qophii Hawaasaa – Barattoota bara 2016 Eebbifaman Keessaa (lama) Minnesotaa
Oromo TV: Qophii Hawaasaa – Barattoota bara 2016 Eebbifaman Keessaa (lama) Minnesotaa
OromoTV: Final farewell to Muhammad Ali in Louisville, Kentucky. June 10, 2016
Oromo TV: Final farewell to Muhammad Ali in Louisville, Kentucky
OromoTv: Information Session on Famine in Oromia
OromoTV: Information Session on Famine in Oromia. This session took place at the Oromo Cultural Institute of Minnesota – USA on Sunday...
Waa’ee Obbo Jafar Ali OMN’fi Qaadhiimamuu Issaa Laalchiisee, Oduu Dharaa Tan Social Media Irraa Odeyiifamaa Jiruu Irraa
Gazexeessaa jaalatama, kan dhageefatamee hinquufamne Obbo Jafer Ali yaadaa namoota issaa beeku irraa oduu qabaanee jirruu akka armaan gadii...
Warri Mana Tokko Jaaru Citaa Wal Hinsaamu !!!
By Jafer Ali, OromoTV.com Contributor Bitooteysa 19, Br 2015, Jaafar Ali, Norway Irraa Ee guuzni mana tokko jaaru citaa...
Afaan Hujii Tii Fii Mootummaa Etiyoophiyaa
By Jafer Ali, OromoTV.com Contributor Bitooteysa 11, Br 2015, Jaafar Ali, Norway Irraa Afaan maali? Afaan jechuun, akka saayinsiin...
Calii Calanqoo: Beekaa Irra Kutne Malee, Seenaann Hiyyeeysa Hinqabuu
By Jafer Ali OromoTV.com Contributor Bitootessa 1, Br 2015, Jaafar Ali, Norway Irraa Silaallee uleen caphee kan Abbaa...


text:
Thursday, May 8, 2014
Jilli OPDO fi Mootummaa Federaalaan hoogganamu Ummata Oromoo Hiraasaa Jiraachuun Beekame.
Caamsaa 8/2014 Erga Wayyaaneen maqaa koree tasgabbii jechuun ergamtoota Wayyaanee jila Abbaa Duulaa Gammadaa Waliin gara Godina Lixa Shaawatti bobbaaftee as ilmaan Oromoo nagaan 600 ol ta’an julmaan qabamanii hidhamaniiru, Sakkatta’insii guddaan Amboo irratti gaggeeffamaa jira, ilmaan Oromoo dhibbaan lakka’aman barbaadamaa jiru. Abbaan Duulaa Gammadaa Uummata julmaan hiisisuuf ergama diinummaa fudhatee bobbaafame. Erga Abbaan Dulaa Amboo seenee ijoolleen dubaraa illee julmaan hidhaatti guuramaa jiru: Shamarraan Oromoo Magaalaa Amboo keessa ukkanfamanii eessa buuteen isaanii dhabamee jiru keessa muraasni; 1.Shamarree Ayyaantuu Dagaagaa mana daldala huccuu aadaa Oromoo kan qabduu 2.Shaamarree Burgudee Araarsaa 3,Shamarree Baqqaluu Gidaada 4.Shamarree Dammee Taddasaa kanneen keessatti argaman ilmaan Oromoo ijoolleen dubaraa umriin isaanii waggaa 15 gadii illee kan keessatti argamaan ukkanfamuun hidhatti guuram
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
በተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች በሚገኙ የኦሮሞ ልጆች ላይ የተላለፈ ኢፍትሀዊ ውሳኔ እና በኦሮሞ ህዝብ ላይ የተከፈተው ዘመቻ ትግሉን ከግብ እንዳይደርስ አያደርገውም
የወጣቱ (ቄሮ) የነፃነት መግለጫ
እ.ኤ.አ ነሐሴ/2013 የወያኔው ፍርድ ቤት ባዋለው ችሎት በእነ ደቻሳ ዊርቱ መዝገብ በተከሰሱ 24 የኦሮሞ ተማሪዎች ላይ ያስተላለፈው ውሳኔ ከእውነት የራቀና ሆን ተብሎ በኦሮሞ ህዝብ ላይ የተከፈተው ዘመቻ አካል ነው፡፡ በመሆኑም ለዚህ ኢፍትሀዊ ውሳኔ የወያኔ መንግስት እና ቅጥረኞቹ በኦሮሞ ህዝብ ላይ እያደረሱ ለሚገኙት ወደር የሌለው ግፍ እና በደል ከተጠያቂነት አያመልጡም፡፡
የወያኔ መንግስት የኦሮሞ ተማሪዎችን ከተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች በመሰብሰብ “የኢፌዲሪ መንግስት በአግባቡ እና በፍትሀዊነት የኦሮሞን ህዝብ እያገለገለ አይደለም እያላችሁ ህዝቡ በመንግስት ላይ እንዲያምፅ ለማድርግ አስተባብራችኋል ስለዚህ በአሸባሪነት ወንጀል ተጠያቂ ናችሁ” በማለት የከሰሳቸው ሲሆን ችሎት በማቋቋም በኦሮሞ ልጆች ላይ የረዥም እና የአጭር ጊዜ እስራት ብይን አስተላልፎባቸዋል፡፡ የመብት ጥያቄ ለመጠየቅና ሰልፍ ለመውጣት አስባችኋል በማለት ተማሪዎችን ማሰር እና ከትምህርት ገበታቸው ላይ ማባረር ለረጅም አመታት ሲፈፀም የቆየ ነው፡፡ “የኦሮሞ ህዝብ ሰልፍ ሊወጣ ነው ብላችኋል” በማለት ተማሪዎችን በህዝባዊ አመፅ አስተባባሪነት በመፈረጅ አሰቃቂ ድርጊት ከመፈፀሙም በላይ ኢ-ፍትሀዊ ውሳኔ ስለተላለፈባቸው ብሄራዊ የኦሮሞ ወጣቶች ንቅናቄ ይህን ድርጊት በጥብቅ ያወግዘዋል፡፡ የወያኔ መንግስት የኦሮሞ ተማሪዎችን በማሰር እና የኦሮሞን ህዝብ ከመኖሪያ አካባቢው በማፈናቀል የፖለቲካ ችግሩን ለመፍታት መሞከሩ የህዝቡን የፀረ ባርነት ትግል መቀልበስ እንደማይችል እንገነዘባለን፡፡
የኦሮሞ ተማሪዎች በአንድ በኩል የፀረ ባርነት ትግሉን ለማቀናጀት አስባችኋል እየተባሉ እየተወነጀሉና እየታሰሩ የሚገኙ ሲሆን በሌላ በኩል ደግሞ ባልፈፀሙት ድርጊት አሸባሪ ተብሎ በመፈረጅ ትርጉም የሌለው ክስ ቀርቦባቸው የእስር ውሳኔ ከተሰጠባቸው መካከል፡-
1. ተማሪ ደቻሳ ዊርቱ፡- ከሀሮማያ ዩኒቨርሲቲ ከ 8 ዓመት፣
2. ተማሪ ኤቢሳ ራቴሳ፡- ከኦምቦ ዩኒቨርሲቲ 8 ዓመት፣
3. ተማሪ አዳሙ ሽፈራው፡- ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ 8 ዓመት፣
4. አቶ በርሲሳ ለሚ፡- የአዲስ አበባ ነዋሪ ሲሆን 4 ዓመት፣
5. መምህር ብርሃኑ እምሩ፡- የኮተቤ ኮሌጅ መምህር ሲሆን 4 ዓመት፣
6. ተማሪ ጌቱ ሳቃታ፡- ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ 3 ዓመት፣
7. ተማሪ ሴና መረራ፡- ከአርባ ምንጭ ዩኒቨርሲቲ 3 ዓመት፣
8. ጋዜጠኛ አለሙ ተሾመ፡- የአዲስ አበባ ነዋሪ ሲሆን 3 ዓመት፣
9. ተማሪ ዲሪብሳ ዳምጤ፡- ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ 3 ዓመት፣
10. ተማሪ ስለሺ ሶሪ፡- ከሃሮማያ ዩኒቨርሲቲ 3 ዓመት፣
11. ተማሪ አብዲሳ ጉደታ፡- ከመዳወላቡ ዩኒቨርሲቲ 3 ዓመት፣
12. ተማሪ መሬሳ ኃ/ኢየሱስ፡- ከአዲስ አበባ የግል ኮሌጅ 3 ዓመት፣
13. ተማሪ ደሜ ዘሪሁን፡- ከአዲስ አበባ የግል ኮሌጅ 3 ዓመት፣
14. ተማሪ አብዲ ደረጀ፡- ከወለጋ ዩኒቨርሲቲ 4 ዓመት፣
15. ተማሪ አለማየሁ ራጋሳ፡- ከሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ 3 ዓመት፣
16. ተማሪ ደረጀ ጌቱ፡- 3 ዓመት፣
17. ተማሪ ዳግም በቀለ፡- ከአዳማ ዩኒቨርሲቲ 3 ዓመት፣
18. ተማሪ ጌታቸው አበራ፡- ከሻምቡ 3 ዓመት፣
19. ተማሪ ሻፊ ሰኢድ፡- ከጅማ ዩኒቨርሲቲ 3 ዓመት፣
20. ጅሬኛ ደሳለኝ፡- 3 ዓመት ከ3 ወር፣
21. አለማየሁ ረጋሳ፡- 3 ዓመት፣
22. ሻሼ ሰኢድ፡- 3 ዓመት፣
23. መምህር ለሚ፡- 4 ዓመት፣ እንዲሁም
24. አለሙ ተሾመ፡- 3 ዓመት እስራት ተፈርዶባቸዋል፡፡
ከላይ ስማቸው የተገለጹት የኦሮሞ ተማሪዎች ያለምንም ጥፋት ከተለያዩ የትምህርት ተቋማት ከትምህርት ገበታቸው በመያዝ የታሰሩ ሲሆን ይህ መንግስት በኦሮሞ ተወላጆች ላይ እየወሰደ ያለው የጠላትነት ውሳኔ የተጨቋኙን ህዝብ ቁስል የበለጠ ያደማል እንጂ ትግሉ እንደማያቆም መታወቅ አለበት፡፡
ብሄራዊ የኦሮሞ ወጣቶች ንቅናቄ የኢፌዲሪ መንግስት በኦሮሞ ላይ የሚፈፅመውን አረመኔያዊ ድርጊት እንዲያቆም በጥብቅ ያሳስባል፡፡
ትግሉ ይቀጥላል! የባርነት አገዛዝ ይወድቃል!
ድል ለኦሮሞ ህዝብ!
ብሄራዊ የኦሮሞ ወጣቶች ንቅናቄ
ነሀሴ 2013 አዲስ አበባ
Murtiin Dabaa Barattoota Oromoo Yuuniversitii Adda Addaa fi Duulli Uummata Oromoo Irratti Baname Qabsoo Oromoo Galii Hin Hanqisu
Ibsa Qeerroo Bilisummaa
Hagayya gaafa 7 bara 2013 Manni Murtii Wayyaanee dhaddacha ooleen galmee barataa Dachaasaa Wiiruu jalatti barattoota Oromo 24 irratti murtii fudhate murtii haqa irraa jallatee fi duula ta’e jedhamee ummata Oromoo irratti baname waan ta’eef jallina haqa Oromoo kanaaf mootummaan Wayyaanees ta’e gartuun sirnicha tajaajiluun miidha hanga hin qabne baratootaa fi addattis ummata Oromoo irraan gahaniif gaafatama jalaa hin bahan.
Baratoota Oromoo Yuuniversitiilee adda addaa irraa walitti qabuun himata “mootummaa EPRDF mootummaa haqaa fi ummata Oromoo sirnaan tajaajilaa hin jiru jechuun ummata mootummaa irratti kakaasuuf qindooftanii waan jirtaniif maqaa shororkeessummaan yakkamtan” jechuun mootummaan Wayyaanee baratoota Oromoo dhaddacha isaa dhaabee murtii hidhaa wagga dheeraa fi gabaabaa irratti murteessee jira. Oromoon mirga akka gaafatuuf jettanii gara fuula duraatti hiriira bahuuf mariyataa jirtu jechuun barattoota yeroo hidhanii fi barnoota irraa ar’inan baroota dheeraaf muldhatee jira. “Ummati Oromoo gara fuula duraatti hiriira bahuuf jettu” jechuun barattoota maqaa qindeessummaan qabamanii yakka gara malee fi murtiin dabaa Wayyaanee irratti jigaa waan jiruuf sochiin dargaggoota Oromoo biyyoolessaa gochaa kana gadi jabeessee balaaleffata. Mootummaan Wayyaanee barattoota Oromoo hidhuu fi ummata Oromoo qe’ee irraa buqisuun rakkoo siyaasaa furuuf tattafachuun qabsoo diddaa ummata Oromoo tasa dhaamsuu akka hin dandeenye kanuma waliin beeksifna.
Baratooti Oromoo gama tokkoon FDG qindeessuuf yaadaniittu sababa jedhuun yakkamanii hidhamaa gama biraan ammo waan wal hin fakkaanne jecha shororkeessummaa itti maxxansuun himata hiikkaa hin qabneen itti banamee kanneen murtiin irratti kenname keessaa:
1. Barataa Dachaasaa Wiirtuu barataa Yuunivarsiiti Haroo Ammaayyaa hidhaa Waggaa saddetiin (8)
2. Barataa Ebbisaa Raatessaa barataa Yuunivarsitii Amboo hidhaa waggaa saddetiin (8)
3. Barataa Addamuu Shifarraa barataa Yuunivarsiitii Finffinnee hidha waggaa saddetin (8)
4. Obboo Barsiisaa Lammii jiraataa Finfinnee irraa hidhaa waggaa afur (4)
5. Barsisa Biraanuu Imiruu barsiisaa Koollii Kotobee hidhaa waggaa afur (4)
6. Barataa Geetuu Saqqataa barataa Yuunivarsitii Finfinnee hidhaa waggaa 3 fi batii 3
7. Barataa Seenaa Mararaa barataa Yunivarsiitii Arbaa Mincii hidhaa waggaa sadii (3)
8. Gazixeessaa Alemuu Tashoomee jiraataa Finfinnee irraa hidhaa waggaa sadii (3)
9. Barataa Dirriibsaa Damxee Yuunivarsiitii Finfinnee irraa hidhaa waggaa sadii(3)
10. Barataa Silaashii Soorii barataa Yuunivarsiitii Haroo Ammayyaa hidhaa waggaa (3)
11. Barataa Abdiisaa Guddataa barataa Yuunivarsiitii Maddaa Walaabuu hidhaa waggaa sadii 3. fi batii 3
12. Barataa Mirreessaa H/Yesuus Finfinnee kolleejjii dhunfaa irraa hidhaa waggaa (3)
13. Barataa Damee Zarihuun barata Finfinnee Koolleejjii dhunfaa hidhaa waggaa (3)
14. Barataa Abdii Darajjee barataa Yuunivarsiitii Wallaaggaa hidhaa waggaa (4)
15. Barataa Alamayyoo Raggaasaa barataa Yuunivarsiitii Hawaasaa hidhaa waggaa (3)
16. Barataa Darajjee Geetuu hidhaa waggaa sadii (3)
17. Barataa Daagiim Baqqalee barataa Yuunivarsiitii Adaamaa hidha waggaa sadii (3)
18. Barataa Geetachoo Abarraa Shaambuu irraa hidhaa waggaa sadii (3)
19. Barataa Shaafii Said barataa Yuunivarsitii Jimmaa hidhaa waggaa sadii (3)
20. Jireenyaa Dassaaleny Waggaa (3)
21. Alamaayyoo Raggaasaa Waggaa (3)
22. Shaashee Sayid Waggaa (3)
23. Barsiisaa Lammii Waggaa (4)
24. Alamuu Tashoomaa Waggaa (3)
Kanneen jedhaman barattooti Oromoo balleessaa tokkoon malee dhaabbilee barnootaa garaagaraa irraa qabamuun keenneen hidhaman yeroo ta’u, mootummaan kun murtii diinummaa lammii Oromoo irratti fudhataa jiru madaa uumata cinqurfamaa daran jabeessaa deema malee akka hin dhinsinee fi qabsoo irraa hin dhaamne beekamaa dha. Sochiin daraggoota Oromoo biyyooleessaa (Qeerroo Bilisummaan) gochaan hammeen Oromoo irratti EPRDF raawwatu kun akka dhaabbatu gadi fageessee beeksisa.
Qabsoon Itti Fufa!Gabroomsaan ni kufa!
Injifatnoon Ummata Oromoof!
Sochii Dargaggoota Biyyoolessaa (Q.Bilisummaa)
Hagayya 13,2013 Finfinnee


text:
Breaking News: FDG Ganama Kana Ka’een Waraanni Wayyaanee Barattoota Yuuniversitii Wallaggaa Reebaa Jira.
Amma ganama kana gaaffii mirgaa ka’een barattootni Oromoo mooraa Yuuniversitii Wallaggaa keessatti argaman waraana Wayyaneetiin hedduu midhamaa jiru waraana konkolaataa 3 fidanii moorichatti naquudhaan barattoota hedduu reebanii madeessaa fi caccabsaa jiru baayee nama gaddisiisa akka dhaamsi nu dhaqqabaa jiruttti baayee miidhamaa jiru amma kallattiidhaan kan dhagaya’aa jirru sagalee iyya isaanii magaalaa Naqamtee guutummaa irraa ibsaa balleessuudhaan Network akka hin hojjenne godhanii jiru haala jiru itti fufnee jala bu’uun dhaamna.


text:
Daily Archives: August 27, 2016
Labsa Ficincila Xumura Gabrummaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Irraa Bahe.
Labsa Ficincila Xumura Gabrummaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Irraa Bahe.
Hagayya 26,2016
Qabsoo mirga abbaa biyyummaa falmii ummanni Oromoo taasisaa jiru Oromiyaa keessaa fi alaan kan yoomii irra haala abdachiisaan deemaa jira. Sabni Oromoo mirga isaa jaarraa tokkoo oliif dhabee jiru deebsiee of harkatti galfatee nagaa, tasgabbi fi bilisummaan Oromiyaa keessa jiraachuuf yeroo murteeffatee ka’e keessatti argamna. Mirgi ummata Oromoo mirga saboota kami iyyuu dhiibuu fi sarbuuf osoo hin taane sabni kamuu Oromiyaa keessa jiraatu cunqursaa fi hacuucaa bifa kami irraa iyyuu bilisa bahee nagaa fi tasgabbiin akka jiraatu kan wabii kennuufii ta’uu irra deebiin mirkaneessina. Sochii yeroo kamiinuu caalaatti ummanni Oromoo bara ammaa taasisaa jiru kun sablammii cunqurfamoo dabalatee daran jabaatee akka itti fufuuf Qeerroon Bilsummaa Oromoo kan yeroo kamiinuu caalaa tooftaa fi tarsiimoo adda addaan hojjechaa jira.
Sochii FDG bara 2011 bifa qindaayeen Qerroon Bilisummaa Oromoo eegale irraa jalaan finciloota xiqqaa fi guddaa gaggeessuun har’aan gahee jira, sochiilee Oromiyaa keessaa adda Qooda ol aanaa kennaa injifatnoolee irraa jalaan argamaa jiru hanga ammaa salphaa hin turre, Wareegami lubbuu fi qaamaa akkasumas qabeenyaa hedduu kan itti kitimamee fi dhabame yeroo ta’u gumaa wareegama kanaa bilisummaan baasuuf bifa fedheen irratti hojjetamaa akka jiru mirkaneessina. Kun hanga argamuu fi xumuramu wareegama caalaa baasuufis of duubaa akka hin deebine firaafis diinaafis ifa goona.
Fincila Xumura gabrummaa yeroo kana ykn bara 2016 kana keessa gaggeessaa jirru toftaa ammayyummaan fayyadamuun diina keenya irra aanuuf hogganootiin Qeerroo fi miseensotiin Qeerroo Bilisummaa akkasumas madheeleen qabsoo bilisummaa Oromoo guutuu Oromiyaa keessa jiran jabinaan irratti hojjetaa jiru. Caasaan Qeerroo Bilisummaa Oromoo fi madheeleen Qabsoo Bilisummaa Oromoo mootummaa Wayyaanee keessa ta’anii mootummicha akka rirmaatti nyaataa jiranii fi ummati Oromoo akkasumas barattootiin Oromoo addatti fincila gaggeessaa jiran akeekaa fi kaayyoo abbaa biyyummaa bakkaan gahuuf hakanii fi guyyaa irratti hojjechaa jirama.
Kanaaf, yeroo gabaabaa keessatti bifa qindaayee fi mootummaa Wayyaanee irratti fincilootaa qindaawaan irraatti humna guutuun hirmaatuun fincila xumura gabrummaa itti fufamuuf deemu ummanni Oromoo waliigala qorqalbiin hordofaa qaamaan keessatti of qusatnaa maleee hirmaataa biyya keessaa fi alaan sochii warraaqsaa fi deggersa keessan daran akka jabeessitan waamicha lammummaa dabarsina.
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Injifatnoon Ummata Oromoof
Gadaan Gadaa Bilisummaati!
Hagayya 26,2016
Finfinnee,Oromiyaa
PDFn- LABSA FXG Qeerroo Irraa Kenname Hagayya 26 2016


text:
Daily Archives: August 3, 2016
SBO: Hagayya 03 Bara 2016. ODUU, Ibsa ABO, Du’aan Boqochuu Jaal Tarfaa Dibaabaa ilaalchisee Dhaamsa Gaddaa ABO fi Warraaqsa FXG naannichaa irratti Gaaffii fi Deebii jiraataa magaalaa Awwadaay waliin taasifame Akkasumas SBO Qophii Afaan Amaaraa.
Ibsa Qeerroon Bilisummaa Oromoo Haala siyaasaa Itoophiyaa yeroo amma irraatti kenne. Hagayya 2 Bara 2016
Fincilli Xumura Gabrummaa Qeerroo Bilisummaa Oromoon Qabsiifame Biyyatti guutummaa Raasuu eegale:
Ibsa Qeerroon Bilisummaa Haala siyaasaa Itoophiyaa yeroo amma irraatti kenne.
Bara 2011 keessa yeroo Qeerroon Bilisummaa Oromoo bu’ureffamu namoota tokko-tokkootti akkuma mormitoota Itoophiyaa hedduu jaarmaa yeroo gabaabduuf ifee deebi’ee ammoo dhaamu itti fakkaatee ture. Bu’uureffamuu Qeerroo keessaas ta’e alaan kanneen busheessaa turanis lakkoobsaan xiqqaa hinturre. Akkasumas, baatii Sadaasaa bara 2015 keessa wayitii Qeerroon Bilisummaa Oromoo Gabrummaatti xumura gochuuf murateeffachuu isaa labsu, kanneen dalagaatti hiikamu labischaa irratti shakkii qabaachaa turan hedduu turan. Keessattuu matootni TPLF gosuma sochiilee mormiitoota Itoophiyaa kan isaan bara baraan caccabsaa as gahan waan itti fakkaateef, murannoo Qeerrootti karaa hedduu bishaan itti naqaa turuun isaanii ni yaadatama. Haata’u malee, Qeerroon Bilisummaa battala murtii Xumura Gabrummaa labsetti tarkaanfilee seena-qabeessyyi tahan hedduu fudhachuun hawwii Wayyaanee fi yaaddoo shakkitootaa fashalsiiseera.
Qeerron Bilisummaa eegala sochii isaa irratti Hooggana qaroo sagantaa isaa jiddu-galummaan taliigu utubachuun murannoo cimaan karoora isaa mirkaneessuutti bobba’e. Qeerroon naamusa sibila irra jabaataa fi gootummaa seena biyya keenya keessatti gita hinqabneen gartuu saba keenya acuucaa fi biyya keenya saamaa jirtu, TPLF jala kallattiidhaan dhaabachuu eegale. Qeerroon hooggantoota TPLF kanneen beekumsaa fi gootummaan akka waan samii keessa teessoo addaa qabanitti of tuulaa turan sochii yeroo gabaabduutiin waaroo salphinaa itti huffise. Gootummaan Qeerroo imaammata TPLF ummatoota biyyatti sodaachiftee bara dheeraa bulchuuf baafatte dhadhaa abidda buute jalaa godhe. Har’a kan sodaan urgufamaa oolee bulu ummata bal’aa biyyatti osoo hintaane Wayyaanee fi lukkeewwan ergaa ishee raawwachuuf oomishaman qofa. Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Hagayya 2 2016 Finfinnee


text:
Generaal Taaddasaa Birruu
Gootichi beekamaan ilma Oromoo onneen isaa waa’ee saba isaaf dhiigdu kun kan dhalatee guddate Godina shawaa kaabaa nannoo salalee aanaa Hidhaabuu Abootee iddoo addaa Siree Morose jedhamutti dhalatee akka guddate seenaan tarree gootota Oromoo keessatti barreefame hedduun ragaa baha. J/Taddasaa Birruu akkuma ijoollee naannoo isaa biro ijoollumaan loon tiksaarra darbee umriin isaa yoo barnootaaf gahu mana barumsaa amantaa ortodoksiitti afaan gi’izitiin barumsa amantaa hodofuudhaan afaan gi’iizii bareessuu fi dubbisuun kan yeroo itti hin fudhanne ture.
Haa ta’u malee daa’imni kun abbaan isaa quuqama sabaa waan qabuuf yeroo lola Xaaliyaani irratti duulee dirree waranaa irratti wareegamee ture. yeroo kana duuti abbaa isaa baay’ee isa gaddisiisee osoo jiruu Haati isaas rifaatuu abbaa manaa isherraan kan ka’e abbaan manaa ishee du’ee guyyaa saddetammaanitti(80) lubbuun isheellee darbuu danda’eera.Qormaanni jireenya walirratti leenca kana qunnamte akka inni barnoota isaa addaan kutuuf itti lallabde.
Kana booda dargaggeessi jaalala maatiisaa dhandhamee hin quufne kun karaa abbaa isaa qabachuun Xaaliyaani irratti duuluuf bosona akka gale dirree seenaa gootota oromoo keessatti barreefameera. Yeroo kanatti Essumni(obboleessi haadha isaa) Baraanbaraas Beekaa jedhamu waliin kutachuudhaan loltoota mataa ofii ummatanii biyya isanii faashistoota irraa buusuuf gara hallayyaa Calanqootti kutaan.
Xaaliyaanoonni meeshaa waranaa Ammayaa fi loltoota saanyinsii quufaan qabattee waan hirirteef falmiin ture caalmaa warra xaliiyaaniif dhundhumtee,waraana sa’aa 24 taasifameen J/Taddasaanfaa naannoo hoolqa Fincii jedhamtee waammamtuutti marfamanii harkalaataan.sana boodaas akka qabamanii Hidhamtoota baay’ee waliin Gara Moqaadishootti ergamanii achitti J/Taddasaa Birruu hidhaan umrii guutuu akka itti murteefamu taasifameeture.Egaa umrii sanatti dararamuun faashistootaani abdii kan kutachiise osoo hin taane,caalatti jabina kenneefi seenaa Ummanni oromoo har’a akka warqeef meetiitti laalu kana dalaguu danda’eera.
Akkuma J/Taddasaan mana hidhaa fashiistootatti rakkoon hedduun isa dararteen Biyyi sumaaliyaa harka Xaaliyaanootaati baatee kolonii Ingilizitti kufte. Ta’iin kun immoo B/J Taddasaa Birruu fi namoota isa fakkataniif carraa cimaa ta’ee ummame.egaa hidhaan umri guutuu ture suniis carraa kanaa fashalaa’era. Haaluma kanaan gootichi kun dandeettii cimaa qabachuun isaa erga beekamee gara loltoota ingiliziitti makamuu danda’e. yeroon kun baay’ee sukanneessa ta’uu isaa dubbistoonni koo akka hin daganne hubachiisuun fedha!! yeroo gurraachummaan akka namatti hin lakka’amne fi qooddaan sanyi fi amantii itti daraaredha. kana keessatti garuu kormi kun ga’umsa ol’aanadhaan warruma adii waliin socho’aa turuunsaa ni yaadatama.
Kan namatti tolu, fedhii fi jaalala biyya isaatiif qaburraa kan ka’e loltoota san keessaa gara raayyaa polisii humna dafee qaqqabaatti jijjirame biyya isaatti deebi’e.
Sanan boodaas hogganummaadhaan iddoo hedduu hojjechuu isaa ragaleen funannamaan lafa kaa’u.Yaa dubbistoota barruu kanaa! amma kan nurraa egamu maal akka ta’e secoondii muraasaaf akka of gaafattaan isin dirqamsiisuun barbaada!
Seenaa Qabsoo fi Seenaa mana hidhaa
Qabsoo ummata Oromoo yeroo sanii waliin wal qabatee Waldaan Wal gargaarsa Maccaaf Tuulamaa akka hangafaatti laallamuu isaa eenyuma jalaa waan dhokatu miti.waldaan kun yeroof maqaa wal gargaarsaatiin ejjennoo haa jalqabu malee, yeroon booda sirna qabsoo oromoorratti xiyyeefanno isaa cimsachaa deemee ture.
B/J Taddasaa Birruu fi Waldaan kun seena yoomuu himamee hin dhumne waliin akka qaban lammiin oromoo seenaa isaa beeku kamuu dhugummaa isaa himuu ni danda’a.
Mee B/J Taddasaa Birruu akkamitti gara waldaa kanaatti dhufaan laata? Waldaan Wal gargaarsa Maccaaf Tuulamaa Yeroo sanatti sanyiin oromoo ta’anii qondaaltoota sirna mootummaa H/Sillaasee iddoo garagaraa hojjetaniif gaaffii miseensummaa dhiyeessaniif keessaa B/J Taddasaa Birruun nama tokko ture.jalqabarratti akkuma loltoota Ingilizii keessa jijjiramee dhufeen sirni mootummichaa dhugumaan ummata oromoof waan dhaabbate itti fakkate, yoon miseensa waldaa kanaa ta’e ilaalchi qooddaa sabaa ummamuu danda’a, jechuudhaan shakkee akka dide ni dubbatama.
kanuma gidduutti mummicha ministeera yeroo sanii kan turaan Akiliil Hatewald namni jedhamu tokko Galgala wayii B/J Taddasaa Birruu Irbaataaf mana isaatti afferee osoo taphachaa jiraani waan tokko akeekkachiisee ture.B/J Taddasaa Birruu koree duula qubee waan tureef akka ummanni oromoo baratee doofummaa keessaa bahuuf tattafii inni gochaa ture daraan cimaa waan ta’eef Muummicha kana sodaachisuun hin hafne.Jeneralli kun oromoo ta’uusaas waan hin shakkineef akkas jedheeni ture”Taddasaa ati erga duula qubee kana eegaltee baradhaa! Baradhaa!jechuu baayistee jirta.baradhaa jechuun gaariidha garuu eeyyu barsiisuu akka qabnu adda baastee beekuu qabda.nuti yoo xiqqaatee,xiqqaate oromoo jaarraa tokko gara boodaatti hambisnee bitaa jirra.ummata kana nan barsiisa yoo jette galaana nurra garagalu”jechuudhaan soda ummata oromoorraa qabaan ibsaanif.kun immoo B/J Taddasaa Birruun Gadoodhaa akka Waldaa Maccaaf Tuulamaatti dabalamuuf karaa bal’aa bane.sana booda miseensummaaf laphee guutuun edda eeyyamamanii akkas jechuun dhugaa jiru bahanii turaan jecha muummichi ministeera sun jedhaniin eeruudhaan”wuskiin fuuldura kootti buufamee jiru dhiiga natti fakkate. gonkumaa miira koo to’achuu waan hin dandeenyeef,wuskiin naaf buufamemoo?ani bar qorichaan fudhachaa jiraam kanaafuu hin hin dhugu jechuudhaan dhiiseen bahe”jedhanii akka turaan ni yaadatama!
A.L.A bara 1966 keessa waldichi akkuma tasaa gara sochii siyaasa ol’aanaatti cee’uusaatiin miseensota lakkoofsaan hedduu ta’aan horachuu danda.eera.jijjiramni dhufe kunis bu’uurrisaa haasawa dadamaqiinsaa B/J Taddasaa Birruu taasisanidha.haasofni Jeneraalichaa waa’ee Muummichi ministeeraa ,angawoota mootummaa kan turaan,loltoota sadarkaa ol’aanaa gahanii fi oromoota gara dhaabbilee barnoota ol’aanoo galaan lakkoofsi isaanii akka hir’atu kan jedhu bakka Jeneraalli kun jirutti wal gahii gaggeefarratti ibsamuu isaas eeranii turaan.
Yeroon booda Shira Angawoonni ol’aanoon mootummaa H/sillaasee qopheessaniin B/J Taddasaa Birruu fi A/dhibbaa maammoo mazamir,namoota lakkoofsaan 7 ta’aan waliin gara mana hidhaa Alem Baqqanyitti darbataman.
Akka Jarri xaxanitti yakki B/J Taddasaa Birruu fi jaallaan hafan ittiin himatamaan “Heera mootumaa diiguudhaan tokkumaa ummata Itoophaa yeroo dheeraa cimee ture kan fashaleessu holola sobaa oofuudhaan ummata jeequmsaaf kakaastaan”kan jedhudha.
Galmeen himatamtoota lakkoofsaan sagal ta’aan kun kan armaan gadiiti:
1,Himatamaa 1ffaan B/J Taddasaa Birruu
2,Himatamaa 2ffaan A/dhibbaa Maammoo mazamir
3,Himatamaa 3ffaan Obbo Seefaa Tasammaa
4,Himatamaa 4ffaan Obbo Daadhii Fayisaa
5,Himatamaa 5ffaan Loltuu Lammeessaa Boruu
6,Himatamaa 6ffaan Q/M Mokonin Wasanuu
7,Himatamaa 7ffaan Obbo H/Maariyaam Gammadaa
8,Himatamaa 8ffaan Konoleel Alamuu Qixxeessaa
9,Himatamaa 9ffaan B/J Daawit Abdii….turaan
Himanni tokkon tokkoo isaanirratti dhiyaate mata dureen isaa kan gubbaatti Eerame haa ta’u malee qabiyyee gara garaa of keessaa qaba
Keessa mee kan B/J Taddasaa Birruu Akkas jedha:Bakka wal gahii hundatti uummata mootummaarratti meeshaa waraanaa qabatanii akka kaka’aan yoo dubbatu kanneen hafaan immoo ajajaa fi yaada isaa irratti walii galuu isaaniti jedhame.akkasumas A/dhibbaa Maammoo Mazamir Sinimaa Ampeyer keessatti Boombii Gad-dhiisuudhaan namoota hedduu madeessiteetta kan jedhullee garee himata isaaniti
Ragaan seeraa isaan lafa godhataan illee hojiin isaani poolisii akka turaan seenaan dhugaa baha. Kun immoo guutummaa guututti waan sobaan itti yaadamee qabsoo ummata oromoo kichuutti quucarsuuf karoorfame ta’uusaa hubachuun ni danda’ama.
Himata B/J Taddasaa Birruu fi jaallaan hafaan irratti qindaa’eef Jeneraalli kun callisanii hin teenye
Mee deebii isaan laataan keessaa muraasa yaa ilaallu
*Bilisummaa ummata tokko wantootni guutuu akka ta’u godhaan baay’ee ta’aan illee, qabxii gudhaan garuu seera baheen murtii madaallamaa wal qixa fayyadamuudha. Carraa koo haa tauu,yookaan waanaan sanyiidhaan adda ta’eef ta’ee hin barre.dur Itoophaanonni kanneen biro hanga har’aatti seeraan ajaja Girmaawii mootii mootichaan kennamutti fayyadamaa turaan anaaf waan kun hin fayyannee himatamuu fi hidhamuun koo na gaddisisuu irra darbee Warreen ana fakkataanillee abdi kan kutachiisudha
*Heera mootummaa keeyyata 3(a)irratti akka ibsutti muuduu fi Angoo irraa buusuu kan danda’u mootii mootichaa qofa jedha.seera adabbii lakk.126 gulantaan kan mulqamu ajaja mana murtitiin jedhee lafa kaa’a.kan koo garuu kanaan ala Aangoo himattota kiyyaatiin qofa gulantaan koo akka waan narraa mulqameetti ummata Itoophaatiif gazexaadhaan ibsame.kuniskan ibsu seerri anaaf kan hin hojjenne ta’uusaati.
*Hanga har’aatti qondaaltootni anaan wal fakkatu qabaan “Alem baqqanyitti”hidhamanii hin beekaan anarra garuu dabni kun narratti rawwate.Alem baqqanyittaan hidhamee argama.dabakanas kabajamoo mana murtitti iyyadheen achitti hidhamuun kee sirridha jedhamee murtiidhaan akkaan jiru ni yaadatama.
*Barumsaan kan duubatti hafaan saba oromoo akka barataan waanaan godheef saba addaan qoodde jedhamee dhimma bu’uura hin qabne kaniin ani hin hojjetiin har’a jaarraa 20ffaa keessatti yeroo ummanni Addunyaa hundi sanyiidhaan,amantiidhaan,gosaan,saalaan osoo wal hin qoodiin tokkumaa isaanii cimsatanii gara fuulduraatti hoofaa fi hojjechaa jiraan kanatti anarratti yaadni akkanaa dulloomaan kun qoodinsa sanyitiin waanin hin hojjenneen na rakkisuun ummata amma baratees ta’ee,dhaloota dhufu osoo hin gaddisisiin kan hin hafne,miidhaa isaas kabajamoon mana murtii kan hin daganne ta’uusaa nan abdadha.
qabxiilee kanaa fi kanneen kana fakkataan hedduu barreessudhaa gara mana murtii ol’aanaa yeroo sanatti iyyachuun isaa ni yaadatama.
Manni murtii Ol’aanaan kun murtii isaa murteessera. murtiin kunis madaa ummata oromoo baraa hanga baraatti okkolchiisaa ta’ee hafe.murtichi akkas ture B/J Taddasaa Birruu fi A/dhibbaa Maammoo Mazamir Du’aan akka adabamaan,kanneen hafaan jahaan ammo hidhaa cimaa waggota gara garaatiin akka hidhamaan murta’e
Murtiin kan Obbo Hayilamaaram Gammadaa sababa dhukkubsatani mana yaalaa jiraniif bira darbamee yeroon booda akka irratti murteessaan walii galaan.
Akkuma beekamu murtii du’aa kan mirkaneessu mooti H/sillaasee waan tureef kanneen biro akkuma jirutti mirkaneessee kan B/J Taddasaa Birruu murtii du’arraa gara hidhaa umri guututtifooyyesse.kunis kan ta’uu danda’eef Jeneraallichi fonqolcha mootummaa H/Sillaasee irratti mudde 5 bara 1953 aggamame ol’aantummaadhaan kan fashaleesse waan ta’eef,isa akka olmaatti lakka’eefi jedhama.
Murtiin A/dhibbaa Maammoo Mazamir akkuma itti cimetti itti fufee,walakkaa bara1962 mana hidhaa finfinneetti argamu Alem baqqany jedhamee waammamu keessatti akka fannifamee du’u taasifamee ture.
Gaafa gara du’aatti qajeeles kutataan kun akkas jedhee ture!
“Dhiigni koo dhiiga mirga cunqurfamoota ilmaan oromoo kabachiisuuf dangala’e waan ta’eef dhiiga gatii malee jige miti. Waaniin ani hin hojjetin hojjette jedhani sobaan murtii du’aa kan natti murteessise mootichaas ta’ee qondaaltootni sirnichaa garuu gatii isaanii yeroo gababaa keessatti idduma kanatti ummatota Itoophaa harkaa akka argataan shakkii tokkollee hinqabu.yaa oolu yaa bulu malee mirgi ummata oromoo dhiiga qabsaa’ota ilmaan isheetiin guutummaa guututti kabajamuun isaa waan hin hafne”jechuun dubbii isaa dhumaa saba jaalatuu fi jarreen shira xaxaniif dhaamee gara yoomuu hin deebine sanitti sokke.
B/J Taddasaa Birruu erga murtiin hidhaa umri guutuutti jijjirameefi gara magalaa Hararitti akka ergamee hidhamu taasifame.baay’ee osoo hin turiin immoo mana hidhaa magalaa Hararii gara mana hidhaa Galamsootti jijjirame.kun immoo carraa addaa Jeneraala kanaa fi ummata oromoof uume.B/J Taddasaa Birruu Hidhamaa amanamaa waan ta’eef carraa ummata waliin wal argee qabsoo ummata oromoo bifa haaraa ta’een fininsuu eegalu argate.Haalli gaariin ummameef tokko immoo ummanni Harargee yeroo sana qabsoo diddaa gabrummaa finiinsaa waan jiraniif ture.
Keessattu gootichi ilmi oromoo Elemoo Qilxuun bosona carcar galuudhaan lammi isaa harka alagarra baasuuf tattafi cimaa gochaa yeroo jirudha. B/J Taddasaa Birruu qunnamtisaa dhoksaan Elemoo Qilxuu waliin gochaa,ummaticha naannoo sani ammoo akka barataniif gorsaa fi tooftaa isaan barnoota amaleefatan fayyadamaa turuu isaa Maanguddooni ammallee lubbuun jiraan raga bahu.
Fulbaana 2 bara 1966 sirni H/sillaasee waan kufeef Dargiin B/J Taddasaa Birruu fi hidhamtootni biroos akka hiikkaman ajaja dabarse.
Ammallee sirni Dargii ummataaf akka hin taane kan hubate Jeneraalli kun cunqursaa yeroo dheeraaf ummata oromoorra ture faccisuuf qabsoo hidhannoo filatee bosonatti galuudhaan sirna Dargii wajjiin wal falmuu eegale.
Gabroofamuun ummata isaa Yoomuu boqonnaa kan dhoowwate B/J Taddasaa Birruu osoo Bilisummaa Uummata isaatif falmaa jiruu Bitootessa Guyyaa 9,bara 1967 harka oftultotaatti kufuun lubbu isaa yeroo dhumaatiif lammi jaalatuu dabarsee laate!!Taddasaan du’uus hojii boonsaan inni qomoo isaaf dalage baraa hanga barabaraatti laphee Uummata Oromoo keessaa akka lallabdu shakkii hin qabu!!
Xumureera!! Dogoggorri seenaa akka tasaa yoo jiraate,
na ofkalchaa!!!
Imimmaan Lakkuu keessaan!!
Source Oromidea


text:
Tokkummaan Bartootaa Oromoo Biyyaa Jarmanii (TBOJ) gafa 11.02.2012 Magaalaa Munshiin keessattii Waltajii (Forum) bifaa Semnaaran Qopha’ee bakka bu’an Koree Hujii gaggeesituu TBOJ J/Mokkonnon Gurmeessaa haasa simnaa ergaa godhanii booda eebaa manguddoon eegalamee. Semnaara kanaa irratti barnootnii Mata dureelee Deemsaa Qabsoo Bilisummaa Oromoo fi Haala Yeroo J/Shigut Galata Miseensaa Gumii Sabaa ABOn, Aadaa fi Seena Sabaa Oromoo Hayyuu Oromoo Obbo Getachoo Camadaan, akkasumaas Seenaa Siyaasaa Impayeeraa Ityophiyaa fi Shiraa gitaa bitootaa Habashaa J/Habib A/Jobiriin keenaman. Ergaan waraaqan barnoota kun dhihtaanii boodaa mariin bal’an gaggeeffamee jira. Akkumma bekkammu Uummanii Oromoo erga gita bituu Motummaa haabasha jallatii kuufee Biyyaa fi miirga uumaama isaa sarbamee guyya tokkoyyuu tanaan sirna halaaga kanaaf jiilbeefatee bulee hin beeku.
Motuumootin Impayyeera Ityoophiyaa wal duraa duuban bulchaa dhufaan guyyaa tokkoyyuu sirna Walqixummaa, Diimookraasi fi ol‘antummaa seeran bulchuu agarsiisani hin beekkani kuniis hundee uumaama isaanii irraa wan humnaa koloneeffataa tahaniif mirga kana kabajuus hin danda’ani.
Uummanii Oromoo Yeroo cabee Qaxamuraa Seena Hirmaanaa Ardii Afrikaa humnootiin Koloneefataa Awuroppaa (Scramble for Africa) godhaan keessatti carraa Mootumman Abysiniyaa argatee irratti daran namoota Oromoo ta´anii Uummata isaanii cabsuu keessatti sadarkaa guddaatti qooda fudhaachuu tahuu seenan ni ibsaa.
Ergaa gaafa cabnee jalqabee tooftaan gittaa bitoota haabasha kuun har´aas itti fuufee jira.
Har’aa yeroo ummatnii keenyaa biyyaa fi alaa keessatti walaabuummaa mirga isaaf falmachaa jiruu keessatti garreen tokko maqaa ABO waregamma guuddaatiin as gahee qabatee humnaa siyaasaa garree mirgaa ummataa oromoo fuul duraa dhabachuuf tattafatuu waliin hiriiruun isa fi Sagantaa Siyaasaa ABO jijjireen jiraa jedhee labsuun isa nama qanfachiisa. Haala kanaa fi dhimmotii QBO har’aa keessaa jirtuu ergee gad fagginaan irratti mari’atamee boodaa hirmatoonii Semnaara kanaa murtee fi Ejjennoo armaan gadhii fudhatneerraa:-
1) Maqaa ABO moggaafatanii Sagantaa Siyaasaa ABO jijjiirre jedhani Ummata Oromoo Afaanfaajjeessun diina milkeessuuf warraa humnaa halaaga mirgaa oromoo kan hinkabajnee waliin hojjatan ni balaalleeffanaa duraas ni dhaabbanna.
2) Humnootii Siyaasaa Habashaa saaboonummaa fi Oromuumaa dhabamsiisuu oloolaa irratti bobbahaanii jiran kan akka Ginbot 7 duraa ni dhabbannaa. Gochaa farrummaa akkasii irra akka of qusaan ni dhaamannaa.
3) Mootummaa Abbaa Irree Ityophiyaa kan lafa Oromoo ciccirree dureyyiif qooda jiruu, Ummataa Oromoo mirga isa falmuu mana hidhaatii guraa jiru ni balaleeffanaa. Qabsoo Bilisummaa Oromoo tumsuun duraas ni dhabbanna.
4) Qabsoo Ummatnii keenyaa biyyaa keessaa Qeerroo fi WBO godhuu ni deegarraa wan qabnuu maraan biraa dhabbannaa.
5) Moora Qabsoo Bilisummaa Oromoo jabeessuun dantaa Oromoo fi Oromiyaa irratti Qabsa’onii fi Jarmooleen Oromoo Walaaba tahaan Hiree Ofiin Murteeffanna Oromoo hangaa Walabummatti amanaan dhibdeelee isan gidduu jiruu ilaaf ilaameen furmaata itti gochuun tokkummaa diina irratti xiyyeeffatee uumachuun akka humnii oromoo guutumaan diinaa irratti bobba’uu godhaan ni gaftnaa.
6) Hawaasni Oromoo afaanfajiinaa fi walqoqqooduu kiyyoo diinii nu kahee irraa of tiksuun bakka jiruu maraatti harkaa walqabatee mirgaa harkaa qabuu tikfachuu fi kan hafee guttachuuf muraannoon akka qabsa’uu waamichaa goona.
IUOf!
TBOJ, Munshin, 11.02.2012


text:
Wednesday, January 1, 2014
Kabajaa Bara Harawaa fi Guyya WBO Iaalchisee Barattootni Oromoo Yuuniveritii fi Koollejjii Finfinnee Dhaamsa Dabarsu
QEERROO YUUNIVERSITII FINFINNEE
DHAAMSA GUYYAA WBO FI BARA HAARAWAA AMAJJII 1/2014
Duraan dursinee waaqa bara darbe nageenyaan nu ficciisisee bara itti aanutti nu ceesiseef galata galchuu feena,nuti Qeerroon yuuniversitii Finfinnee (walii gala yuuniversitii Finfinnee fi koollejjiwwan dabalatee) walitti dhufnee guyyaa haraa Muddee 31 kabajachuu keenya dursinee dhaaba hubachiisuu barbaanna. Yeroo walitti dhufnee kabajannee kana keessatti waa hedduu yaaduu fi kaasnee irratti dubbachuun keenya wal yaadachiisaa,itti fufuudhaan hanqinoota hanga ammaatti turan kaasuudhaan, fuula duratti qajeelchaa fi qajeelina daandii hojiif dhaabni dhaamu irratti buureffachuudhaan,haala hojii fuula duratti hojjetamu dhaabaan wixinamee dirqama dhaabni nuf kennu waliin aarsaa gaafatamu kamiiniyyuu Irbuu Maqaa Oromummaatiin lafaa kaasnee waadaa seennee jirra. Kanuma ilaalchisee guyyaan haraa Muddee 31 ganama saa 7:30 irraa kaasee maadhewwan garagaraa jalatti kan hundoofnee jirru,nuuf hunda keenyaaf guyyaa addaati,yeroo jalqabaaf akkaataa kanaan wal arginee kaayyoo qabsoo oromoo irratti fuulleffate ajandaa godhachuun dubbannee kan hin beekneedha.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Anaatoomii
Anaatoomin damee Baayoloojii kan caasaa bineensotaa fi qaama isaa qoratudha; anaatoomii namaarraa adda baasuf maqaa biraa zuutoomii (zootomy) jedhamunis niwaammama. Dameesaa isa tokkoon, anaatoomin qorannaa ulfaa fi anaatoomii wal-dorgomsiisaa wajjin wal qabata, kunimmoo deebi'ee baayoloojii ivoluushunii fi filoojenii wajjin walqabata. Anaatoomin namaa saayinsii fayyaa kan bu'uura fi barbaachisaa ta'an keessaa isa tokko.
Mataa (head)[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Face Fuula
- Ear Gurra
- Eye Ija
- Mouth Afaan
- Lips Hidhii
- Tongue Arraba
- Nose Funyaan
- Hair dabbasaa
- Eyebrow Nyaara
- Beard Areeda
Qaama (Body)[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Neck Morma
- Shoulder Ceeku
- Arm Irree
- Hand Harka
- Palm Ganaa
- Finger Quba
- Fingers quboota
- Thumb Abudduu
- Nails Qeensa
- Chest Qoma
- Breast Harma
- Stomach Garaacha
- Heart onnee
- Leg Luka
- Foot/Feet Faana/miilla
- Ribs Cinaacha
- Heart Onnee
Back Duyda Hip Mudhii Bladder Afuuffa Jaw A’oo Blood Dhiiga Kidney Kalee Bone Lafee Knee Jilba Brain Sammuu Liver Tiru Elbow Ciqilee Thigh Sarbaa Fist Tontoommi Waist Mudhii Lung Somba Skin Gogaa


text:
Abaa Milkii | Caamsaa 27, 2014
Erga mormiin “master plaanii”Finfinnee jalqabamee gareen faashistii mootummaa ofiin jedhu mormii kanaan baarage (wareere) barattoottaf ummata Oromoo harka duwwaa hiriira bahanii yaada isaanii ibsatanirratti rasaasa roobsun daa’imman wagga 8 irraa kaasee barattoota sadarkaa adda addaarra jiraniifi jiraattota maanguddoonni keessatti argaman jimlaan ajjeesuu fii mana hidhaa beekkamuuf hinbeekkamnetti guuree dararaa suukanneessaa irran gahaa akka jiru waan Addunyaan marti quba qabuudha. Kanuma laalchisee ergamtoonni wuyyaanee nama muummicha ministeeraa ofiin jedhurraa kaasee af-yaa’in mana marii fii anga’oonni OPDO sadarkaa adda addaarra jiran mormii kana dhaamsuuf fashalsiisurratti halaknii guyyaa hojjachaa akka jiran miidiyyaalee saanitiinis taee kan biyyoota alaatin ibsa kennannirraa argaa jirra. Namoota watwaataa jiran keessa namni saba Tigray hanga ammaatti keessatti hinmul’anne. Isaan duuba taa’anii afaan meeshaawwan dubbatan kanaa ajeejaa, keessan dubbachaa jiru. Ergamtoonni ammoo qaaman nama ta’anii huummamman malee hojiin saanii hojii meeshaa (mayicraafoni namni keessan dubbatu) waan ta’aniif bakka itti ergaman dhaqanii waan itti himame sana ummatatti diddigaa jiru. Yoo kana raawwatan nameenyaan saanii qixxuma barcuma mana aangawaa TPLF keessaa jiruu kan yeroo barbaadan bakka fedhan kaa’ani irra taa’an, yoo barbaadamu baate baasanii gatani, ykn caccabsanii bobeessaniitti gadi bu’eeti jechuudha. Kana baruuf qorannaa addaa gochuu nama hindhamaasu. Waayee Junaddiin, Hasan, Almaz, Yonaatan,…..faa ilaaluun gahaadha. Jarri kuni bara aangorra turan yakka suukkanneessaa gooftoliin saanii ummata nihogganna jedhan kanarrtti dalagan adda durummaan raawwachaafi yakka san haaluuf golgaa adda addaan haguugun diina tajaajilaa turanii gaafa barbaachisummaan saanii raawwatu akka barcuma hinbarbaadamnee sana salphaatti baasanii gatamani. Biyya bittaa alagaaf mijeessaa turan sana keessarree jiraachuu mirga dhabanii seenaa saanii xuraa’a baatanii biyya ambaatti baqatanii jiruu baqataa gaggeessu dirqaman. Iddoo itti baqa tanittis jiruun saanii salphaa miti. Hawaasa kamittu makamuuf carraa hinqabani, morma ol qabatanii deemuuf hamileen keessatti du’ee oromoo yoo argan qaaniifi sodaadhaan akka bosonuutti baqaachaa jiraatu. Namni kanarraa barachuu hindandeenye ulaagaa namoomaa hinguuta jedhani amanuun nama dhiba.
Kanarraa barachuu kan dadhaban ergamtoonni amma akka saree maraattee oliif gadi fiigaa hirriiba dhabanii ummata Oromootti duulaa jiran kuni akkuma hojiin saanii ibsutti misoomni Oromiyaa danqame jedhanii miti. Mormiin ka’e, qabsoon jalqabame umrii bittaa gooftola saanii kan gabaabsu waan ta’eef badii kana hanqisuuf irriba dhabanii hojjachuuf ergama itti fe’ame baatanii oliif gadi fiigaa jiru. Gooftola saanii qofaa oso hinta’in isaanis harcaatuu guurratanirraa kan isaan hoonggessu ta’e itti mul’ate. Kanaaf watwaataa jiru. Gooftoliin garuu hanga har’aatti hindubbannee. Sarootuma hidhaa keessa jiran sansalata itti dheeressani gadi baasanii “jaas!” jechuun ummattatti duchisiisaa ummata akka ciniinan taasisaa jiru. Saroonni kunis harcaatuu funaannachuf dutuu waan qabaniif ummatatti dutaafii ciniinaa jiru.
Namicha ministeera muummee ofiin jedhurraa yoo kaane, jalqabumarraa kaasee namni kuni nama biyyaa mitii anaa tokko bulchuufu gahaa ta’e natti hinfakkatuu. Gabaabsee ibsuun yaala.
1-Ummanni inni keessaa bahe ummanni Walaayitaa (Walaayitaa qulqullu ta’u saa wantin beeku hinjiru, naannoo hundumattu DED keessa seenanii kan ummata maqaa dhahatan alagaan ficcisiisaafi fixaa jiran diqaalota, ykn miseensota saba biraa afaan naanno sanaa dubbattan – kan rakkina eenyummaa (identity crisis) qaban waan ta’eef) weerara Minilik dura dhaabbatee gootummaa hiriyaa hinqabneen falmatee (waraana sana keessatti namni 96,000 akka jalaa wareegame seenaa keessatti galmayee argamaa) meeshan caalame erga cabee booda bittaa kolonii kana hinjedhamnee suukanneessaa akka gabrumaan gurguramufi guutummaatti maqaan cabsoo “garba” jedhmu koloneeffattoota kanaan kennameefi hamileen isaa cabee akka jiraatu taasifamee akka ture waan haalamuu miti. Ummanni kuni haala akkasii keessa oso jiru namni kuni akka nama barate tokkootti qabsaa’e haala sana jijjiree ummaticha gabrummaa qaamaf sammuu jalaa baasuun oso irraa eegamuu innu sammuuf qaama isaa gabroomffattootatti gurguratee ummata isaa bira darbee ummattoota impaayaratti keessatti sakaallaa gabrummaan hidhamanii jiran hunda daran itti cimsuuf gabroomffattootaf afaan ta’ee hojjachaa jira.
2-Duguginsa sanyii ummta Sidaamaa(waan Hawaasaa Loqqeetti ta’e yaadachuun nidana’amaa), Gaamoo, Goofaa, Daraashee, Qucaa, ummattoota Omoo kibbaa fii kkf irratti raawwachiisaa ture dhiifnee ummatuma keessaa bahe ummata Walaayitaarratti raawwachaa ture yoo laalle namni kuni nama harkisaa dhiiga ummattootanii dhoqaayee akka ta’e argina. Duguuginsa sanyii Arakkaa (Walaayitaa) keessatti raawwatame yaadachuun nigaha.
3-Seera uuman ala haala bittaa koloneeffattootaa mijeessuuf afaanfi eenyummaa sabootaa dhabamsiisanii saba eenyumaa issa himachuu hindandeenye uumuuf yaalii gochaa turan hojiirra oolchuuf afaan sabootaa Wlaayitaa, Gaammoo, Goofaa, Daawuro walitti makuun afaan haar’a “WAGAAGODAA” jedhamu tokko umanii mana barmootatti barsiisuun ummata fudhaciisuuf kitaabota qarshii miliyoona saddeet fixe maxxansiisanii gaafa baasan ummannifi maanguddoonni saboota kanaa dura dhaabbatanii wareegama guddaa baasuun harkati maseensani. Kitaabonni suni qarshii sana huunda baatanii akka reeffatti biyyee keessa awwallamanii hafan. Kana huunda kan raawwachiisaa ture saree sansalata wuyyaaneen qabamee amma nutti dutaa jiru, dhiiga wareegamtoota keenyatti qoosaa jiru, qabsaa’ota keenya doorsisaa jiru kana. Namni kuni akkuma seenan isaa ibsutti amanamummaa gooftola isaa kan argate beekumsa isaan oso hinta’in nama angoof harcaatuu gooftola isaa argachuuf jecha ummata isaa fixaaf ficcisiisaa ture waan ta’eef yoomiyyu nama kanarraa hindeebineefi yoo ajajame tarii maatii saatuu wreeguuf duubatti hinjenne nama dhiiga dheebote akka ta’e waan beekaniif filatani.
Jarreen Oromoo ofiin jechaa daaiimaniif ummata Oromoo ficcisiisun isaan hanqatee dhiiga jiidharra dhaabbatanii wareegamtoota cubbuun dhiiga dhangalaasan kana maqaa xureessaa du’a saanii du’a saree fakkeessuf yaalaa jiran anga’oota ofiin jedhan keesaa kan akka Minaasee W/giyorgis (Abbaaduulaa ofin jedhu), Taayyee T/ hayimaanot (Kumaa ofiin jedhu), Asteer Maammoo (saba kullo ta’un shii himamufi Abbaay Tsahaayee akka itti galu dubbatamu), Dirribaa Kumaa,Abdulaziiz Mahaammadfi kkf keessatti argamu.
Gareen ifa hinbayin duuba taa’e ergama kana raawwachiisaa jiru Muktaarn (miseensa saba Yem) hoogganamus nijira. Isaan kuni hundumtuu abbaa dhimaa miti. Ergamtoota warra abbaa dhimmaati. Saroota harcaatuu guurrachuuf lubbuu ilmaan Oromoo harcaatutti gurgurataniidha. Abbaan dhimmaa wuyyaaneedha (TPLF). Isaan kuni warra harcaatuu saanii funaannachuuf qaamaf afaan saanii jara kanaa kereessaniidha. Saroota karra warra abbaa dhimaa eeganiidha, sansalata warra abbaa dhimmatiin qabamanii yoo isaan dutaa jedhaniin warra dutaniidha, yoo isaan ciniinaa jedhanii warra utaalanii ummata ciniinaniidha. Jechan jara kana ittiin ibsu narakkisa. Nama sammuu malee hummame arguuf dhaga’u baadhus jarri kuni garu sammuu qabaachuu saanii amanuunis nadhiba. Namni sammuu qabu, namni akka namaatti yaadu oso hindirqisiifamin gabrummaatii ( sarummaatti) of jijjiru bar-dhibbee kana keessa jiraachuu issaa arguun, dhaga’un, amanuun waan nama dhibu waan ta’eef. Jarri kuni maal rakkatan? Maaf sarrummaa filatan? Maaf halagaa tajaajiluun isaan gammachiise? Gaafiwwan kanaa deebii kennuuf sammuun saanii qoratamuu qaba jedheen amana.
Hunda saanii waan isaan xibaaran kaasee qeequ hinyaalu. Isaan keessaa abidda gooftolii saanitti qabate kana dhaamsuuf gooftola isaa caalaa muddamee amma afuurri citutti oliif gadi fiigaa kan turef ammaree itti jiru Minaasee W/Giyorgis soba xibaaree keessaa wantoota nama gaddisiisan sadeen tokko kaasee ilaaluun isin hubachiisuun barbaade.
1- Waayee ajjeechaa Ambotti raawwatameef sababaa gooftola isaa yakka jalaa baasuuf xibaaree akkas jedhe; “barattoonni hiriiricha akka bahan dursanii beeksisuu oso qabanu sana hingoone; barattoonni kuni yaaduu baatanis humni alaa itti makame waan qabeenyyaa barbaddeessu jalqabeef kana ittisuuf tarkaanifin suni fudhatame”jedhe. Kunis seera qabeessa (legitimate) akka ta’e ummata fudhachiisuu yaalaa ture.
Garuu seeruma saanitins ta’ee seerota Addunyaa kanarratti mootummaa abbaa hirree kamiinuu bahan keessatti namni qabeenyaa barbadeesse, ykn, oto hinbeeksisin hiriira bahee rasaasan reebamee yaa ajjeeffamu, yookin hidhamee yaa dararamu kan jedhu hinargine. Kuni seera TPLF oso barreessee ummatatti hinbeeksisin uka keessa kaayatee ummata ittin duguugaa jiruudha. Seera bardhibbee 21ffaa keessatti hafee seerumti ilma namaatin yeroo jalqabaatif bar kumee hedduu dura bahe jedhamee seenaa Addunyaa keessatti galmaahe jiru seera mootii Baabiloon Hamuraabii jedhamuuti. Seera kana keessattu nama qabeenyaa saamee, ykn eyyama oso hingaafatin hiriira bahe rasaasan reebaa ajjeesaa hinjedu. Seerumti sunirree kan labse “nama ija balleesse ija balleessaa, nama ilkaan cabse ilkaan cabsaa…..” (“an eye for an eye, a teeth for a teeth”) isa jedhu jechaadha. Gochaan faashistoota kanaa garuu ammayyuu sadarkaa sana bira akka hingayinfi sadarka savagery ykn barkumee hedduu sana duuba akka jiran agarsiisa. Adunyaa mooksuuf maqaa demokraasii golgatanii wanti qabatamaatti raawwachaa jiran garuu dalagaa faashistoota jalqaba wadhakkaa bar-dhibbee 20ffaa keessa ka’anii turaniin kan wal gituudha.
Qabeenyaan karuma fedheenuu deebi’e bakka bu’u danda’a lubbuun namaa garuu takka baanaan waan deebi’e bakka bu’u miti. Kanaafuu lubbuun tokko bahurra qabeenyan biliyoonan lakkaawwammu baduu wayyaa. Namoonni du’an kuni qabeebyaa san barbadeessuu saanii eenyutu mirkaneesse? Namoonni ajjeefaman kuni dhuguma namoota gochaa sana raawwatani? Akkamitti ummata 25,000 ta’u keessaa battalatti adda baafachuun danda’ame? Eega akkasitti adda baafachuun danada’amee ajjeessurra qabanii seeratti dhiyeessuun tarkaanfii seera qabeessa hnturre? Gaafiwwan kana xiinxalaati cubbuun akkamii akka raawwatame hubadhaa. Ergasii waan kana qorachuuf tarkaanfii akkamiitu fudhatame? Namoota itti gaafatamoo hojii suukanneessaa kana dalagan keessaa nama meeqatu towanno jala olee qoratame, ykn qoratamaa jiraa? Wanti dhageenye hinjiru. Jara kanaaf lubbuun Oromoo lubbuu simbiraa ykn saree abba hinqabnee (kan abbaa qabu dhiigni saa bahuu danda’a) ta’e jechaadha. Kana hojjataniis waan hinqaanofneef har’as waayee namoota du’anii oso hinta’in kan garaa saanii gubaa jiru qabeenyaa barbadaaye. Dhukkubni isaan dhaye dhukkuba qabeenyaati. Isaanii lubbuun ilma namaa faayidaa hinqabu, kan of gurguraniif qabeenyaaf waan ta’ef halkanii guyyaa kan ija dura isaan dhufu waayeedhuma qabeenyaati. Essa taa’anii, kana booda umurii waggaa meeqaa jiraatanii akka nyaachuu danda’an waan yaadanii beekan natti hinfakkaatu. Aduun saanii kan aangos ta’ee kan umrii akka gadi dhundhultee lixuuf karra gubbaa geesse waan hubatan hinfakkaatu.
Akkuma bakka hundattu hojjachaa turaniif har’as itti jiran ofii basaasota saanii (agent- provocateurs) erganii badi sana erga raawwachisiisanii booda barattootta rasaasan duguuguutti ka’ani. Akka barattoonni badii sana hindalagiin ammoo ofumaafuu mirkaneessaa jiru. Ergamaan kunisi kan dubbachuu yaalee kanuma. “ Badiin kuni warra alaa itti makaman dalagame” jedhe malee barattoota kanatu raawwate hinjenne. Eega kana ta’e daa’imaan hamaaf gaarii addan baasanii hinbeekne umrii waggaa sadeetiif kkf gaaga’un maa barbaachise? Daa’imman homaa hinbeekne kunis saamicha ykn qabeenyaa barbadeessu dhaqaniiti? Lubbu qulqlluu bahee kanaafii dhiiga qulqulluu dhangala’e kanaa eenyutu itti gaafatama? Akkuma ergamtichi kuni jedhutti dhiiga saree ta’ee hafaa? Namni kuni kan amma hojjachaa jirurra ajjeechaa gota Oromoo Obbo Daraaraa Kafanii akka qindeessee raawwachiisee waan kitaabarratti bahee dubbifne waan ta’eef ajeechaa sanaaf oso itti hingaafatamin yookin akka aadaa Oromootti dhiifama gaafatee gumaa hinbaasin har’as dhiiga daa’imman kichuu, gooftola saa wajjin walta’un dhangalaase seera qabeessa fakkeesse dhiiga jiidharra dhaabbatee yoo maatii ijoolleetti lallabu arguun namni kuni hangam cubbamaafii nameenyaadhaa ba’e akka ta’e argina.
Nama kana ijoolleen Oromummaa saa shakkanii lammii isaa gaafachuun saanii sirrii ture. Namni Oromo ta’ee aadaafi safuu Oromoo beeku haaluma fedheenu nama ajjeesee, maatiin reeffa oso hinawwaalatin, oso imimmaan ijarraa hinqooriin, dhiiga ijoollee gara-jabinaan duguuggamanii jiidhaa gubbaa dhaabbatee ijoolleen keessan saamicharratti ajeefaman jedhee duuti ijoollee keenyaa sirridha jedhanii akka fudhatan doorsisuuf itti falquu hindhaqu ture. Garaa madaayeerratti madaa dabale. Lapee dhiigaa jiru daran waraanee dhiigise. Kuni madaalli kamiinu yakka jechaan ibsamuu hindanda’amne ta’u bira darbee nama amantii qabuuf amantii kaminuu cubbuu cubbuu caalu ta’e mul’ata. Gochaan kuni waan faranjoonni “ adding an insult to injury” jedhan tokko fakkata.
Ani akka natti mul’atutti ergamni saa kuni tasggabbeesu oso hinta’in yoo akkas goone maal nugootu jedhanii gaanyii deemuu natti fakkata. Hinbeekne malee ammuma ummaticha salpisu, xiqqeessu, tuffatu, innis gooftola isaa biratti xiqaata, tuffatama salpifama. Yoo ummata kana hinsoodaanne bar wuyyaaneenis ergamtuu akka isaa hinbarbaadduu.
Habashoonni ergamtoota kana duuba taa’anii oliif gadi isaan furgguggachaa jiran alagaan akka Oromoo hafee walii saaniitifuu akka wal hinmararfanne, safuu walii hinqabne, aangorratti walduguugaa akka as gahan seenaan saanii ni ibsa. Ammas kan hojjachaa jiran ittifufiinsuma saniiti. Ergamtoonni kunis ergaa saanii kana raawwachuuf hirriba dhabanii ummata biyyatti fixaa jiru. Nameenyaan (personality) ergamtoota kanaa gadifageenyaan yoo laallamu ammoo akkuma maanguddoon Oromoo tokko kana dura dubbatan warra mana dugaatitti dhalatanii, karaarratti guddatanii aadaafi safuu ummataati halagaa ta’an akka ta’an hubanna. Oto akkas ta’u baate ergamaan kuni dhiiga jiidharra dhaabbatee wareegamtoota kana hin abaaru ture. “Ijji hinqaanfanne ciimman nama laalti” jedhuu miti.
2- Ergamaan kuni lafa akka Ada’aa, Bachoo, Wlmaraa, Goodaa Salaale fi kkf tuqee lafti kuni kan Xaafii magarsuuf oomisha guddaa kennu waan ta’eef magaalaanfii warshaan akka irratti hinijaaramne irratti walii gallee jedha. Warshaanfi magaalan lafa qonnaaf hinbarbaadamnerratti akka ijaaramuufii lafti qonnaa ammoo qonna ammaayyaa (mechanized farm) tti jijjiramee akka Xaafii bal’inaan oomishu akka karoorfame nutti himaa ture. “Alshashum zor alu” jedu warri Amaaraa dubbi akkasiitin. Qotee bulaa kamtu qonna ammayya kana hojjachuuf beekumsaaf kaapitaala qaba laata? Yoo kuni ta’u warri laficharra jiran eessa dhaqu nuun jedha laata ergaamaan kuni? Tigroonni lafti Gaambeellaaf naannoo biraa waan irraa fagaateef Finffinnee viilaa saanii keessa jiraachaa lafa naannoo finfinnee kana hiratanii akka qotatan mijeessaa jirra jedhee oso dhugaa dubbatee amanamaa ture. Jecha kana ofumaa yoo ittin afanfaajja’e malee ummata Oromoo afanfaajjeesuuf akka hindaneenye beeku qaba.
Lafti hektaarri 40,000 goodaa Dukam lafa Xaafii akka biraatti magarsu warshaa simintoo Caayinaattii kan gurgurame bara namni kuni presedaantii Oromiyaa ofiin jedhu akka ta’e namni irraanfatu waan hinjirreef jechi isaa ammaa kuni eenyumayyuu mooksuuf humna hinqabu. Lafti kuni lafa Ada’aa inni faarsaa jiru sana keessaa issa omisha Xaafitin beekkameedha. Yeroo lafti suni hundi fudhatamu innii maal hojjachaa tureet har’a waan humna isaa keessa hinjirre akka waan raawwachuuf deemu ummata afanfaajjessa?
3- Waayee qotee bulaa naannawa Finfinnee lafti irraa fudhatamee yoo dubbatu “lafti mana irratti ijaarratan akka kennameef, hojii fooyya’s qabatanii jiruu duraan jiraatanirra jiruu fooyya’aa akka jiraatan ibse. “Kan iyyeessatti hinfalqine hinbadhaadhu” jedhuu miti. Kuni falqa, tuffii, garajabina, guddaa lubbuu namaatti qoosuti.
Lafa Ada’aa farsu kana Aqaaqii kaasee hanaga Adaamaatti, karaa Maqii hanga Qooqaatti, Goodan Bacho hanga Waliso gahutti, Buraayyuu hang Ambo gahutti, Sulultaa hang Fiicheeti Laga-xaafoo kaasee hanga Alaltuu gahutti fii k.k.f warshaa adda addafi qonnaan abaaboo duunfatee akka jirufii qotee bulaan lafti suni irraa saammamee fonqolchame baqataa biyya keessaa ta’ee oso jiraachaa jiru badii sana oso hinsirreessiin badii biraa dabaluu yaaluun akka gaaftokko gumaa nama baasisu beeku qabu.
Qotee bulaa san hojii akkamii qabsiise namni kuni? Dhugaan jiru qotee bulaan homaa barmoota (gahaa) hinqabne hafee ijoollee maatiif biyyattiin baasii gudaa itti baasanii barsiisani kooleejootaf unibarsitii addaa ddaarraa eebbifamanii bahanuu hojii qabsiisuun dadhabamee dhakaa falaxuutti akka bobbaafaman namni wallaale jira itti fakkataa laata? Qotee bulaa baanu kana warshaa kam keessatti hojii qabsiise? Waajjira kamitti ramade laata?
Qotee bulaan laffarraa buqa’e nuti ijaan argine, dubbifnee irraa barre kumoota hedduun Finfineef magaalota naannoo ishii jiranitti baqatani gamoo gooftoliin ergamtoota kanaa ijaaran keessatti hojjataa guyyaa ta’un dhakaa baachaa simintoo bukeessaa, kuuwwan ammoo waardiyyaafi shamarranis hojjattu manaa warra sooreyyi baranaa ta’anii tajaajilaa jiru. Kuni yoo hojii qonnaa duraan keessa turan caala ta’e namicha dubbatetu beeka. Waayeen eenyummaa saanii, aadaa saanii, affan saanii, jireenyi hawaasuma qabaachaa turani hundumtuu barbadaayee lubbuu saanii jiraachisuuf qofa faca’anii carraaqaa jiru.
Namichi falqaa jiru kuni karaa tokko dhugaa qaba. Oto Oromoota san lafarraa buqqisee baattuu, waardiyyaa, hojjattuu manaa fii kkf taasisu baate gamoo gooftolii sana ijaaruuf eenyutu dhakaa baata, simintoo bukeessaa, eenyutu karra gooftaa eega, eenyutu manaa hojjatee dubartoota saanii kunuunsa? Oto kuni ta’u baate raajii argina turre. Wuyyaaneen namni baatu dhabame jette gamoo ijaaruu hindhiiftu, erggamtoota amma gadi bahanii ummatatti falqaa jiran kana dhakaa sana baachiftee ijaarratti turte. Warri amma dhakaa baachuun hijii fooyya’aa jedhan kuni hojichii hangam “fooyya’aa” akka ta’e sirriitti galaafii ture. Sanas yoo hojjatan wayi qaana’u? Duris daakuu baachaa as gahani miti? Har’umayyuu gaaftoliin saanii kophaatti wal arganii yoo jara kana hamachuu barbaadan “daakuu-baattota ” jechuun maqaa cabsootin akka waaman namni hinbeekne akka hinjirre itti himuun gaarii natti fakkaata.
“Daakuu-baattonni” akka Taayyee T/Himaanot (Kumaa Dammaqsaa), Dirribaa kumaa, Aster, abdullaziz ffi kkf….. miidiyaa gooftola saanii fuuldura taa’anii master plaanichi kan lafa Oromoo naannoo Finffinne “jeennatatti” jijjiru akka ta’e ibsaa turu saanii agare. Soba afuufan kana ummanni Oromoo oto isaan afaanii hinbaafatin bifa saanii yoo argu waan beekuuf hindhaggeeffatuuyyu. Qaamni saanii suuraa sobaa, afaan saanii faaggaa sobaa, sammuun saanii qodaa soba wuyyaaneen itti naqate baatu akka ta’e waan beekuuf.
Baatoliin kuni waan dulloomaniif sobni isaan gooftolii saanirraa fuudhani afuufaa jirans fudhatama waan dhabeef ammammoo dabbalee haara’a (dabbalee ilmoo) waltajjiitti as baasaa jiru. Mammaksa tokko nayaadachiise. “namicha sobduu tokkotu ilma saa soba barsiisu yaadee jedu. Manaa gadi baasee Addeecha Samii keessatti itti agarsiisaa kuunnoo argitaa Addeecharratti yoo garbuu dha’an” jedheen jedu. Gurbaanis “ahi !” jedhee ija rirrittachuutti ka’ee jedhu. “Maal taate?” jedhee abbaan gaafannan, “buquqa garbuu dhahamaa jirtu ija na bu’ee” jedheen jedhama. Battalumatti sobaan ilmi abbaa caalee jechuudha. Dabballee ilmoon tuni dubartiidha, Raabiyaa Isaa jedhamti. Warra moofa’anii bu’aa buusuu dadhabuun tajaajilli kennan raawwate akka kotte-duudaa dulloomee alatti gatamuutti gatamuuf deeman bakka bu’uuf isaan caalaa sobuun ulaagaa barbaachisu akka ta’e waan hubatteef afaan shii faaggaa bantee dhiiga ilmaan Oromoo qulqulluutii qoosuutti kaate. Ijoollee loltuun faashistootan hojii faashistummaa raawwachuuf ijaarramee leenjifame itti bobba’e gara jabina jechi ibsuu hindandeenyeen caccabsee du’aff jireenya jidduutti hambise “ofii yoo dheessan kufanii qaamni luqa’e”, jettee qooste. Loltuun suni eega hintuqinii maaf amma kufanii qaamni luqqa’utti dheesan? Gaafii jeduuf deebii qabdii laata? Barattoonni dhibbaf shantama ta’an akka madaa’anii hoospitaala Naqamtee geeffamaniif isaan keessaa lama rasaasan rukutaman battalatti akka du’aniifi, tokko ammaoo du’aaf akka deemaa jirau ogeessi fayyaa hoospitaalichaa tokkoofi jiraataan magaalatti hoospitaala keesa turan iddoo gochaa sanaa dhaabbatanii ragaa ijaan argaa turan battalatti ummata Addunyaati ibsanii jiru. Dabballee ilmoon tuni garuu ija shii soogiddaan dhiqattee “kan madaayee hoospitaal jiru ijoollee lama qofaadha, namni du’es hinjir, reeffa namaa miti reeffi indaanqooyyu hinmu’taa miti kan nama du’ee akkamitti dhokata” jette ummata afanfaajjeessuuf yaalii gochaa turte.
Sobni kuni hundumtuu bu’aa buusee ummata mirgaa saa falmachaa jiru duubatti deebisuu waan dadhabeef amma ammoo tooftaa biraatin as bahani. Ummatuma “master plaani” jedhamu kana hinfudhu jedhee mirga saa falmatu kana “nan fudha, jettee yoo hiriira bahuu baatte adaba adda addaatu si eegata” jedhanii karaa dabballota saanii doorsisuuf, sodaachisuun faalla fedhii saa akka hiriiru taasisaa jiru. Hanag ammatti qotee bulaafii hojjettoota mootummaa magaalota Roobee Baaleefi Sandaafaf bakkee hiriira baasanii jiru. Yoo ummanni tokko ta’ee shirra kana ofirraa fashalsiisu baate gochaan kuni amma hanga dhaga’uf arguun nama hikik godutitti akka itti fufu shakkiin hinjiru. Kuni ammoo mormii ka’e kana daran akka cimsu malee akka dhaabuu wabiin hinjiru. Fuula kitaaba seenaa bara fagoo garagalchuu oso hindhaqin waan wagga sagal dura isaan qunname yaadachuun gahaadha. Bara filannoo 2005 isaan gaafa Caamsaa 7/2005 ummataa horii kaffalanii, geejjiba ramadanii, miidiyaa saaniitiin halkanii guyyaa lallabanii, karaa dabballoota saanii gandoota keessa jiranii ummata dirqisiisanii hiriira deggersaa baasuun “dambaliin kuni filannoo injifachuu qofaa os hinta’in raajii raawwachuu danda’a” jedhamee namicha du’een erga dhaadatamee booda gaafa lammaaffaa hiriira mormitoonni waaman irratti namni dacaa hedduun sana caalu akka baheefi isaan qaanesse waan wajjin arginee dabarreedha. Filannichis akka namichi dhaadate oso hinta’in harka qullaatti isaan hambise akka qaanii hamilee saanii cabsee ummaticharratti haaloo bahan isaan taasisee darbeedha. Kanaafuu ummata dirqisiisanii faalla fedhii saa hiriira baasuun haloo ofitti cimsuu malee akka deggersa hinargamsiifne hubatu qabu turan.
Waan qawwee of harkaa qabaniif gaafuma fedhii ofii raawwachuu barbaadan ka’anii ummata kana tabbatti dha’un bu’aa akka hinqabne Dargiiraa’is barachuun garii ture. Ajandaa hiriirri suni itti bahamee yeroon saa waan dheerateef yaadachuun nadhibuyyuu “waldaan qotee bultoota Arba Guggu hiriira bahee bulchiinsa Reegaan (prezedaantii Amerekaa yerosi kanture) balaaleffte” jedhamee midiyaa Dargiitin darbuu saa nan yaadadha. Faaydaan isaa maal akka ture garuu anaa miti warrumti hiriiricha baaseyyu quba qabu natti hinfakkaatu. Bulchiinsi Regaan hiriira saniin ijjannoo saa jijjiruun hafee lafarratti ummammuu walda’a sanaatu quba akka hinqabne beekuun nama sammuu fayyaa qabuuf salphaa ture. Waan akkasiitin faranjoonni “butterfly effect” jedhu. Akkuma san faashistoonni amma qawweedhan aangorratti rarra’anii jiran kunis akkuma angafoota saanii ummata dirqisiisanii waan gatii hinqabneef ummata hiriira baasuu itti fufani. Kanaan duras yeroo hedduu waan akkasii dalaganii jiru. Faayidaan argatan garuu aakkuman ibsuu yaalee fallaa fedhii saanii ykn bu’a barbaadan san fiduurra kasaaraa keessaa bahuu hindandeenye itti fidee akka darbu argaa turre. Kan har’a hojjatanis waan sanaan adda ta’uu miti.
Gara dhimma nakaasetti yoon deebi’u yakka suukkanneessaa Oromiyaa keessatti ilmaan Oromoorratti raawwatamaa jiru jechaan ibsuun nama dhibu kana fuuldura bahee raawwachaa kanjiru namoota maqaan oromoo ofiin jedhaniif naannoo kana bulchaa( hoogganaa) jirra jedhaniin akka ta’es argaa jirra. Akkuman olitt ibsuu yaaleetti warri abbaa dhimmaa hang har’aatti ifa of hinbaafne. Itti gaafatamni akka hin ooles waan hubataniif akka namicha Kitaaba Qulqullu Philaaxos jedhamuun beekkamu “dhiiga kanarraa ani qulqulluudha” jede jarri kunis gaafa yakka kanatti gaafatamuun dhufe “nuti harka keessaa hinqabnu” jechuuf akka of qopheessan agarsiisa. Baatoliin (waqariis nijedhamu) waan itti fe’ame baatanii ummatarratti buufachaa jiran garuu sanas yaaduuf sammuun waan hojjachuu hindandeenyeef yakka gooftoliin saani akka raawwatan itti kennan akkuma itti kennametti ummatarratti raawwachaa jiru. Gaafa gaafin dhufe (waan hafuu miti) adda durummaan akka itti gaafataman hubachuu qabu. Yeroon harcaatuu gooftola saanii funaannatanis akka gabaabbatte beekanii ummata saaniitti deebi’anii ummataa wajjin dhaabbachuun itti gaafatama seenaan irra kaahaa jiru hanga tokko salphifachuunis gamnummaa ta’a. Akkuma tortoranitti darbuun seenaa qofaan oso hinta’in diroo saanii fii diroo ummata hojii suukanneessaa irratti raawwachaa jiran maraanuu akka abaarraman akka isaan taasiu beekanii garaan yaaduu dhiisanii sammuu saaniitti dhimma bahuun akka ilaalan waamicha kooti. Diroon Minilk issa jira? Diroon Goobanaa essa jira? Diroon H/Sillaasee eessa jira? Kanumti isa kaleessaa kan Mangistu H/Maariyaam issa jira? Deebii gaafiwwan kanaa qixxuma waan beeknuf asitti deebii kennu hindhama’u. Gaafiwwan ka’an kana sammuu keessan keessa deddeebisaatoo deebi isaa sodaa tokko malee offi keessaniif deebisaa. Kan warra har’a aangorra jirtanii yakka suukanneessaa ummatarratti raawwachaa jirtanis boru kanaa ala ta’u saa wabii maal qabdu? Kana kan murteessu hojii har’a hojjattan waan ta’eef gara sammuu keessanitti deebi’aa itti yaadaa. Sana booda haala ofii keessan iif keessa jirtan kana wajjin wal bira qabaa laalaa. Itti bahiin isaa balaa akkamiirra akka jirtan ifatti waan isinitti agarsiisu natti fakkaata. Ummata amma fixaafii ficcisiisaa jirtan kanaa jettanii oso hinta’in diroo keessanii jettanii yeroo yaaduu qabdan gubbaa akka geessan arguu qabdu jedheen yaada. Kanaafuu badii, yakka, garajabina, duguginsa sanyii amma raawwachaa jirtan kana dhaabatoo gabrummaa alaggaa jalaa bahaato ummatatti deebi’aa. Sanaafi sana qofaatu isinis diroo keessanis saliphina diroorraa dirootti darbu jalaa isin baasa.
Mootummaan kuni nidarba, isinis nidabartu. Diroon ummataas kan keessanis itti fufa. Diroo keessan maal akka mudatu yaadaa. Seenaa xuraa’a keessan baatee oso morma ol hiqabatin, oso hawaasatti hinmakamanin, baqataaf biyya dhablee ta’ee akka jiraatu har’a hojii keessaniin itti murteessuu keessan hubadhaa, hegeree saas fageessaa laalaa. Haftee gooftola keessanii akka saree funaannachuun gooftola keessan jiraachisuuf ummata ciniinu dhiisaa. Gaafatamni seeraa, gaafatamni seenaa, gaafatamni diroo keessanii akka isin eeggatu hubadhaa. Gooftoliin keessan akkuma saree gurra irraa muranii afaan kaa’anii qabeenyuma ummata keessaa baatanii saamanii haftee saanii affan isin kaa’aa akka jiran hubadhaa. Namni akka keessanii akkas jedhee mammake jedhu “ana garaan achi narraa haajedu, namni waan fedhe naan haa jeduu” jedhe . “Boru hinbeeknee” jedhama namni akkanaa. Akkuma looni garuma saa guuttachu qofaa yaada jechuudha. Akuma saree abbaa haftee laatef duta jechuudha. Saree keessa’u saree haftee funaannachuuf abbaa guddise ganee galee gale jechuudha.Yoo kuni isin ibsu danada’e hojiin keessan kana fakkata.
Yaadni kuni miseensota OPDO taatanii warra kallattiin faashistoota dura dhaabbattanii mirga ummata keessaniif daangaa biyya keessanii Oromi’af falmaa jirtan hin ilaallatu. Hojirraa ari’amna, nihidhamna, nidararamna jettanii oso hinsodaatiin wareegama guddaa baasaa waan jirtaniff ummanni keessan kabajaan isin simata. Amma dandeessan ilmaan Oromoo loltuu, poolisifi, basaasa diinaa ta’un sirna gabroomfataa kana tajaajilaa jiran yaada kana qaabachiisaa, huruu qawwee qabatanii gara diinatti malee ummata saaniitti akka hingaragalfanne barsiisaa, gantoota xiqqoo angorra jiraniin ala miseensota keessan alagaa tajaajilu dhiisan akka mormii saanii finiinsan kakaasaa. Gareen saba bicuu keessaa baatee abbaa biyyaa of fakkeessitu kuni gaafa isin bira hinjirre Oromiyaa bituuf isin akka ashkaraati ajajuuf mirga (legitimacy) akka hinqabne beekaa. Ammayyuu muddama keessa galtee waccabbaraa jirtii gaafa isin fuula dhoowwattan gonkumaa rifattee walitti garagaluun ishii mirkana waan ta’eef oso wal hinqoodin tokkummaan dhaabadhaatoo adeemsa keessan itti fufaa. Hooggana adeemsaa keessan qindeessu lafa jala ijaarradhaa.Ummanni keessan isin wajjin waan ta’eef injifannoon keessani hinshakkinaa.
Dhumarratti maanguddoonni naannoo kootii yoo eebba kennan keessa waan abaaranis niqabu. Sana keessaa waan akkana jedhamu tokkotu jira; “mortuun haabaddu!” jedu. “Budaan (kan jia hamaa qabdu) beektee yaadhiiftu” jedhu. “Yoo dhiisu baatte faana mortu haabaddu” jedu. Maalif akkas jettu jennaan mortuun lafaa barattee mortii, budaa waaqatu humee humaa san ofii filattee miti garuu hubaatii geessiftu beektee akka dhiiftuuf, yoo beektee dhiifte nijiraatti, yoo dhiisuu baatte ammoo faana mortuu baddii” jedhu. Isinis warri hammeenya suukkanneesaa gabroomfataa kana lafaa barattanii, ergama diina akka mortuutti biyya keenyaa diigaa, qabeenyaa biyyaa saamaa, sanyii nuduguugaa jiru fudhattanii hojjachaa jirtu, akka mortuu san badaa jennee isin abaaruun nimalaa, garuu carra tokko isini kennuuf beekaa dhiisaa yoo dhiisuu baattan faana mortuu (faana diina halagaa) san badaa!!! jennee isin abaaruuf mirga qabna. Kana beekaa nudhiisaa.
Oromiyaan nibilisoomti!!!
Dhiigni wareegamtootaa akka bilisummaa magarsu shakkiin hinjiru!!!
warri gara jabinaan duguginsa sanyii raawwachaa jiran seeranis seenanis adaba saanii ni argatu!!!
Qabsaa’ota ajjeessuun qabsoon hindhaabbatuu!!!!