text:
Saturday, March 13, 2010
Hanga yoom kama argine hundaa harka dhayaa jiraanna Yaa Ilmaan Oromoo?/Inconsistency/
Dhaabbiin/Ejjannoon (Consistency) yeroo hedduu waan eennummaa nama tokkoo ittiin madaalan keessaa isa tokko. Namni tokko yoo ijjanoo hin qabaanne kabajjaan fi amanamummaan (credibility) isaa hedduu salphaadha. Namni hundinuu dubbii isaa yoo dhugaallee dubbate waan ijjannoo dhaabbataa ta'e hin qabaanneef amananii irraa fudhatuuf ragaa hedduu barbaadatu. Ilmi namaa yoo dhaabbii/ejjannoo hin qabaannee jiruu dhuunfaa isaa/ii tiifis murtii waan hin qabaanneef jecha rakkataa jiraata. Knaaf ejjannoo mataa ufii qabaatuun hedduu murteessaadha.
Kun keessattuu haala Siyaasaa/Politics/ keessatti ulaagaa bakka guddaa qabu keessaa isa tokko. Namni siyaasaa/Politician/ tokko duraan dursee ka beekuu qabu, tapha isaa ka taphatu mi'a/meeshaa woliin utuu hin taane ilma namaa ka akka isaa yaadu woliin ta'uu qaba. Kanaafuu tapha isaa taphatuuf dirretti bahuun duratti akka itti taphatu sirritti beekuun barbaachisaadha. Namni tokko erga nama siyaasaa ta'ee namoota yaada isaa,kaayyoof karoora isaa barsiifatee amansiifatee uf jala hiriirsuun dalagaa isaati. Tapha siyaasaa keessatti takka waan duraan namoota barsiisee uf jala hiriirse san irraa maqee jennaan namoonni sunniinis waan akkuma isaa yaadaniif ilaalcha biraa irratti horataa deemu; gaafa san miseensota isa jala hiriiran santu irratti ka'aa deema. Kanaaf jecha dhaabbii/ejjannoo qabaachuun fiixa-bahiinsa kaayyoo isaatiif hedduu murteessaadha.
Amma gara ijoo dubbii tiyyaatti deebuuf, teessoo gaafa guyyaa Bittotteessa/Bitootessa 13,2010, USA, magaalaa Mpls, "COAC"n qophaaye irratti waan ummata keenna maalale tokko irraa waa jechuu barbaadeeti. Wonni na maalalchiise tokko namuma dubbatu hundaaf harka dhayu. Keessummoonni/Dubbattoonni wol-gayii san irratti hirmaatan hedduun isaanii hoogganoota Siyaasaa/Dhaabbilee Oromoo fi akkasumas hoogganaa dhaaba Habashaa ka "Medrek" jedhamuu prf. Marara G. yoo ta'an, hundi isaaniituu akkuma dabaree isaaniitiin lafaa ka'aa yaada isaanii haga Waandhi isaan beeksise Sabaaf ta'ee ta'uu baatee dubbataa turan. Ummanni Oromoos hangi ta'e tokko qooda irraa fudhataniiru. Garuu Hawaasni Oromoo ka teessoo kana irratti hirmaatan yoo harka dhayan/hamilee kennan/ akkuma waan yaanni namoota dubbatanii hundinuu ta'eefii garaa isaanii qabbaneesse fakkaata. Yoo dhugaa laallu ammoo Ummanii Oromoo ka fedhuu fi barbaadu Wolabummaa Oromiyaatiif Bilisummaa sabaati. Yoo ammoo prf. Marara G. ka gonkuma maqammaan Oromiya jedhamu hin liqimfamneef, ka keeyyanni 39, fakkeessaafis ta'u seera Waayyaannee keessatti
"mirga hanga fottoqiinsaa" jedhamu ka Waayyaanneenuu/OPDO nuu haa haqamuu hin jedhin akka haqamu jedhee, tokkummaa diinota Oromoo ka ganna dheeraa, worra harkaafi harma abbootaafi haawwota teenna muran woliin uumate yoo inni dubbatus harkuma dhayan. Akkasumas worri biyyattii Toophiyaa jedhamtu san karaa nagayaaatiin Demookiraasessinee mirga ummata keennaa kabajjisiifna jedhan dubbatanis hamilema kennaniif; yoo ka Oromiyaa diina irreen biyya teenna qabate irreen afaan qawweetiin ufirraa kaafnee biyya teenna ta wolaba taate deeffana jedhan dubbatanis hamilema kennaniif taate miila sadih qabaatuu fakkaata. Yoo kana ka ta'u taate waan dhaabbii/ejjannoo hin qamne fakkaata. Kanaaf Ummanni keenna garuma sirbi itti toletti gara gallee sirbuu hin qamnu yaada jedhu qaba. Yoo kana jedhu, ummanni keenna kaayyoo isaa waan beekuuf utuu abdii hin kutatin kaayyoo teenna irratti cichuu qamna yaada jedhu qaba.
Oromiyaan dhiiga ilmaan isiitiin bilisoomti!!
Ulfaadhaa!
karoorsaak@gmail.com
Kun keessattuu haala Siyaasaa/Politics/ keessatti ulaagaa bakka guddaa qabu keessaa isa tokko. Namni siyaasaa/Politician/ tokko duraan dursee ka beekuu qabu, tapha isaa ka taphatu mi'a/meeshaa woliin utuu hin taane ilma namaa ka akka isaa yaadu woliin ta'uu qaba. Kanaafuu tapha isaa taphatuuf dirretti bahuun duratti akka itti taphatu sirritti beekuun barbaachisaadha. Namni tokko erga nama siyaasaa ta'ee namoota yaada isaa,kaayyoof karoora isaa barsiifatee amansiifatee uf jala hiriirsuun dalagaa isaati. Tapha siyaasaa keessatti takka waan duraan namoota barsiisee uf jala hiriirse san irraa maqee jennaan namoonni sunniinis waan akkuma isaa yaadaniif ilaalcha biraa irratti horataa deemu; gaafa san miseensota isa jala hiriiran santu irratti ka'aa deema. Kanaaf jecha dhaabbii/ejjannoo qabaachuun fiixa-bahiinsa kaayyoo isaatiif hedduu murteessaadha.
Amma gara ijoo dubbii tiyyaatti deebuuf, teessoo gaafa guyyaa Bittotteessa/Bitootessa 13,2010, USA, magaalaa Mpls, "COAC"n qophaaye irratti waan ummata keenna maalale tokko irraa waa jechuu barbaadeeti. Wonni na maalalchiise tokko namuma dubbatu hundaaf harka dhayu. Keessummoonni/Dubbattoonni wol-gayii san irratti hirmaatan hedduun isaanii hoogganoota Siyaasaa/Dhaabbilee Oromoo fi akkasumas hoogganaa dhaaba Habashaa ka "Medrek" jedhamuu prf. Marara G. yoo ta'an, hundi isaaniituu akkuma dabaree isaaniitiin lafaa ka'aa yaada isaanii haga Waandhi isaan beeksise Sabaaf ta'ee ta'uu baatee dubbataa turan. Ummanni Oromoos hangi ta'e tokko qooda irraa fudhataniiru. Garuu Hawaasni Oromoo ka teessoo kana irratti hirmaatan yoo harka dhayan/hamilee kennan/ akkuma waan yaanni namoota dubbatanii hundinuu ta'eefii garaa isaanii qabbaneesse fakkaata. Yoo dhugaa laallu ammoo Ummanii Oromoo ka fedhuu fi barbaadu Wolabummaa Oromiyaatiif Bilisummaa sabaati. Yoo ammoo prf. Marara G. ka gonkuma maqammaan Oromiya jedhamu hin liqimfamneef, ka keeyyanni 39, fakkeessaafis ta'u seera Waayyaannee keessatti
"mirga hanga fottoqiinsaa" jedhamu ka Waayyaanneenuu/OPDO nuu haa haqamuu hin jedhin akka haqamu jedhee, tokkummaa diinota Oromoo ka ganna dheeraa, worra harkaafi harma abbootaafi haawwota teenna muran woliin uumate yoo inni dubbatus harkuma dhayan. Akkasumas worri biyyattii Toophiyaa jedhamtu san karaa nagayaaatiin Demookiraasessinee mirga ummata keennaa kabajjisiifna jedhan dubbatanis hamilema kennaniif; yoo ka Oromiyaa diina irreen biyya teenna qabate irreen afaan qawweetiin ufirraa kaafnee biyya teenna ta wolaba taate deeffana jedhan dubbatanis hamilema kennaniif taate miila sadih qabaatuu fakkaata. Yoo kana ka ta'u taate waan dhaabbii/ejjannoo hin qamne fakkaata. Kanaaf Ummanni keenna garuma sirbi itti toletti gara gallee sirbuu hin qamnu yaada jedhu qaba. Yoo kana jedhu, ummanni keenna kaayyoo isaa waan beekuuf utuu abdii hin kutatin kaayyoo teenna irratti cichuu qamna yaada jedhu qaba.
Oromiyaan dhiiga ilmaan isiitiin bilisoomti!!
Ulfaadhaa!
karoorsaak@gmail.com
Posted by Green Oromia / The paradise!! at 11:58:00 PM No comments:
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Telugu Sex Stories A naughty Mommy. (Telugu)
cinnappaTi nunDii DADI bijines pani meeda bayaTa tirugutunDaDamutO inTlO mammii naenu maatramae vunTaamu.iddaramae avaDam valla caalaa clOj gaa vunTaamu.manci frenD mammii naaku.mammii koddigaa mODaran gaa vunTundi.Opan mainD mammiidi.prati vishayamu Khaccitamgaa ceptundi mohamaaTamu laekunDaa.mammii caalaa cilipigaa maaTlaaDutundi.
tanaku naccina magaaLLa gurinci ceptundi.swaati weekli raagaane iddaramuu kalasi caduvutaamu.akkaDa vunna hiirOin FOTOlu cuustuu raka rakaala kaamenTlucaestundi.tanu vellakilaa paDukoni naa caetiki swaati icci Srungaara katha cadavamaTundi.Dabal miining maaTalu anTae caalaa ishTamu mammiiki.sukha samsaaramu lO prasna naenu cadivitae mammii tana javaabu ceptundi. mamuulugaa iddaramu pakka pakkana Tiivii cuustuu andulO vaccae aaDavaaLLanu magavaaLLanu kaamenT caesukunTaamu.#F# tiivii peTTi mammii cuudu enta baagunnaarO anTae navvutundi.mammii vaaLLa kolatalu ceppu anTae kaccitamgaa ceptundi.naaku palaanaa hiirOin naccindi anTae tananu aa hiirOin perutO pilavanaedi koddisaepu.
caalaa saarlu mammiini taakutunnaa mammii andaalu maatram taakanivvadu.oka saari jaakeT paina ceyyi vaestae kOppaDindi.boDDu anTae ishTamu mammii pliij okkasaari taakanivvu anTae vappukOdu.nuvvu peddavaaDu avvaali anTundi.naakOsamu boDDukindaku ceera kaDutundi.raaSi ni cuupinci ela vundi mammii anTae navvutui adi kompa tiisi dinDlu peTTukundaemOraa anTundi.
okarOju bratimaalagaa bratimaalagaa nannu kaLLumoosukOmani ceera ninDugaa kappukoni tana braa vippi iccindi.jaagarta cinceyyaku ani.mammi anta mancivaaru ekkaDA vunDaru.marusaTi rOju tellavaari vacci naa beD pakkana vunna tana braa tiisukoni braa ku vunna naa marakalu cuusi cilipigaa navvi paaDu pillODaa annadi.
appaTi nunDi pratirOju raatri paDukObOyae mundu naa gadilOki vacci tanu aa rOju vaesukunna braa iccaedi.marusaTi rOju teesukuni vuntikaesaedi.okarOju naenu mammii pakkana kuurcuni vunDagaa ceppindi.ii rOju naa braa lO oka vishayamundi ani.aenTi mammii annaanu.ceppukO cuddaam annadi.naenu ceppalaeka pOyaanu. civaraku tanae ceppindi.ippuDu naenu vaesukunna braa raatri niiki iccinadae.daanini vutakalaedu.koddigaa garukugaa vunnadi kaanee bagane vunnadi annadi.naaku nOTa maaTa raalaedu.
nijamaa mammii annaanu.nijamae raajaa ani navvi kaavaalanTae cuuDu raatri neeku erupu rangu braa iccaanu kadaa.neeku telusugaa naaku erupu rangu braa okaTae vundi anTuu jaakeT nunDi braa sTrip cuupincindi.nijame raatri naenu daanni lOpala peTTukoni nidrapOyaanu.maa manci mammii ani buggalu korukutunTae kila kilaa navvindi.
48 vayasu ayinaa kaLLu cediripOyae andamu mammiidi.caalaa jaagarata gaa figaru mainTen caestundi.ee madhyanae naaku mammii meeda manasu veLtunnadi.okarOju naenu mammii gadilO kuurcuni pustakamu caDuvutunnaa.mammii ceera maarcukunTunnadi.ceera paiaTa inkaa kaTTukOlaedu.alaa cuusaanu.bangaaru chaaya voLLu.silku jaakeT lo merustunnadi.paccani naDumu vompulu kavvistunnayi.
jaakeT hukkulu peTTukunTunTae gaajulu gala galaa Sabdamu caestunnaayi.ceera kaTTukoni kucciLLu dOpukundi boDDuku mooDu anguLAla kinda.”kasekkistunnaavu mammii boDDukunda ceera kaTTi.mati pOgoTTae boDDu needi” annaanu.mammii navvutuu.nijamgaanaa ani juTTu tana bhujaala paiki vesukunu aarabOsukunTu aDigindi.
“naaku nee laanTi peLLaamu vastae baagunDu mammii” annaanu ceera pakkaku tappukOvaDamutO mammi 40#c# saijulu cuustuu navvutuu ” anta andamugaa vunnaanaa,naenu laavu ani mee DADI anTunTaaDu” annadi. “nee anta andagatte nu ekkaDaa cuuDalaedu mammii naa kalala raaNi vi nuvvu” annaanu koddigaa dhairyamu caesi. prasanaarthakamgaa naavaipu cuusindi.
anta seksii gaa vundaa mammii ani aDigindi caetulu renDU etti vaLLu virucukunTuu.naa daanivi avutaavaa mammii annaanu.needaanni avaDamaenTi aemi caeyaali nee daanni ayyaaka annadi.oka peLLAmu moguDiki aemi caestundO adi annaanu navvutuu.mammii paka pakaa navvi adaenTraa naa koDuku nuvvu paigaa nuvvu pillaaDivi.naenu peddadaanni annadi
nee mundu kanne pillalu enduku paniki raaru mammii annaanu.pliij mammii okkasaari maa manci mammii kaduu pliij annaanu.navvutuu sarae saayantramu nuvvu vaccaeTappaTiki nee kOsamu eduru cuustunTaa annadi.thanks mammii ani mammii ni ettukoni gira giraa tippi veLLipOyaanu.
saayantramu jaab nunDi vaccaanu.talupu koTTaanu.mammii tiisindi.renDu kaLLu caalaDamu laedu mammiini cuuDaDaamiki.palucaTi tellani shifaan ceera boDDukindaku kaTTi vundi.lO nek jaakeT lo nunDi andaalu tongi cuustunnaayi.naa ceyyi paTTukoni naDipistuu “elaa vundi nee mammii peLLaamu ” annadi.picci vaaDini ayipOtaanu mammii ninnu cuustuu annaanu.
mammii aenTraa suSiilaa ani piluvu caalu nannu nee peLLaamu gaa vunDamannappuDU peLLaamulaanae piluvu annadi.sarae suSii nijamgaa seks baambu nuvvu annaanu.mellagaa ettukunnaanu mammiini.naa meDa cuuTuu caetulu vaesi nemmadigaa raajaa annadi.errani pedavulu kavvistunTae muddu peTTukunnaa.adi naa modaTi muddu.48 vayasu ayinaa SrungaaramulO aritaerinadi kanuka naa nOTlO naaluka duurci lOpala peTTi jurrukunTunnadi.
suSiilaa nee boDDu entO ishTamu naaku korakaali ani vundi mammiini dinci ceera paiTa laagaesaanu.navvutuu niikOsamae raajaa ani naa talanu boDDUku adumkundi.naaluka peTTi boDDu naakutunTae abbaa aa mm inka naaku raajaa koruku anTuu nannu reccakoDutunnadi.mammii boDDu antaa naa engilitO ninDipOyindi.naDumu piukunna caetulu renDuu paiki pOnicci jaakeT paina vaesi bhalae vunnayi suSii nee janTa parvataalu ani adamasaagaanu
naccaayaa ani mattugaa moolugutunnadi.naenu mammii mundu mOkaaLLa paina kuurcunnaa.mammi ciira vippaesi jaakeT teesi paDaesindi.tana toDala bhaagaanni langaa paigaa naa mohaaniku ruddutuu paccigaa molugutunnadi. mammii blaak braa baagaa vubbi eppuDayinaa pagailipOvaDaaniki siddamugaa vundi.
abbaa enta pencvavae suSii ani ettukoni parupu meeda paDaesaanu.noppiki baadhagaa mooligindi.raa raajaa ceeku koruku ani nannu laakkuni naa nOTlOki tana stanadwayaanni kukkindi.okkOdaanni maarci maarci ceekuntunTae inkaa inkaa ceeku koruku kasigaa ammaa aa hh abbbaa ani ani nannu reccakoDutunnadi.15 nimishaalu ciikaanu.erragaa kandipOyaayi mammii sallu naa ciikuDuku.
mammii ni bOrla paDukO beTTi enta pedda guddalae neevi suSii ela pencaavae annaanu.mammii siggugaa akkaDa inka evaruu peTTalaedu raajaa naenu gudda vishyamaulO inkaa kanyane.naa kannerikaanni pOgoTTae magaaDi kOsamu cuustunnaa annadi.naaku baagaa kasekkincaayi mammii maaTalu
mammii venaka ekkii mellagaa duurcaanu.abbaa aa ani mooligindi.koddigaa kaaLLu eDayamu ceyyavae annaanu.caesindi lOpaliki duurcaanu.baagaa bigutugaa vundi .nijamaenae naa muddula peLLaamaa kanyavae nuvvu ikkaDa ani gaTTigaa tOstuu vooputunTae mammii aa abbaa raajaa Daarling inkaa aa abbaa ammaa ss aa hh Ohh gaaD campaestunnaanu anTuu arustunnadi.10 nimishaalu voopi mammiini karcukoni alaagae kaarcaesaanu.
elaa vundi mammii annaanu.swargamulO taelipOyaanu kannaa annadi.mammii nii nOTlO kaarcaali ani vundi pliij mammii annaanu.daanikanatgaa aDagalatraa vunDu veLLi kaDukkoni vastaanu veLLindi. mammii vacci naadi nOTlO peTTukoni vadalu inka caalu annaa vinakunDaa ceekindi. aa rOjununDi mammiini vangObeTTi nilabeTTi haal lO kicen lO leTrin lO vaayistunnaa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MATA DUREE FUULA JALQABAA | JAJJABINA EESSAA ARGACHUU DANDEESSA?
Hundi Keenya Jajjabinni Nu Barbaachisa
Ijoollummaa keetti yeroo itti kufte ni yaadattaa? Tarii harki kee ykn jilbi kee madaaʼee taʼa. Haati kee akkamitti akka si jajjabeessite ni yaadattaa? Tarii madaa kee sii qulqulleessitee huccuu itti sii martee taʼa. Kan boosse taʼus, yommuu ishiin si sossobduu fi si hammatu tasgabbooftee taʼuu dandaʼa. Yeroo sanatti jajjabina argachuun ulfaataa hin turre.
Haa taʼu malee yeroo guddachaa deemnu jireenyi caalaatti rakkisaa taʼaa deema. Rakkoon keenya dabalaa, jajjabina argachuun immoo ulfaataa taʼaa deema. Kan nama gaddisiisu, rakkoon gaʼeessotaa huccuudhaan yommuu maramu ykn haati yommuu isaan hammattu kan furamu miti. Fakkeenya muraasa ilaali.
Rakkoon hojii irraa ariʼamuu si mudatee beekaa? Huliyaan yeroo hojii irraa ariʼametti naasuun isatti dhagaʼame abdii isa kutachiisee akka ture dubbata. ‘Maatii kootiif wanta barbaachisu akkamittan dhiheessa? Waggoota hedduudhaaf ciminaan ergan hojjedhee booda dhaabbatichi akkan isa hin fayyanne kan itti dhagaʼame maaliifi?’ jedhee yaaddaʼee ture.
Tarii gaaʼelli kee diigamuu isaatti baayʼee gadditeetta taʼa. Raakel akkana jetteetti: “Jiʼoota 18 dura abbaan manaa koo yeroo na gatee deemetti gadda guddaatu natti dhagaʼame. Waanuma onneen koo iddoo lamatti baqaqe natti fakkaatee ture. Qaamaanis taʼe miiraan baayʼeen miidhame. Haalli isaa baayʼee na sodaachise.”
Dhukkuba cimaa fayyuu hin dandeenyeen qabamteetta taʼa. Al tokko tokko akkuma Iyoob isa, “Jireenya koo nan jibbe, [ani jiraachuu hin barbaadu, NW]” jedhee sitti dhagaʼamuu dandaʼa. (Iyoob 7:16) Tarii akkuma Luyis, maanguddoo umurii waggoota 80nnii keessa jiranii fi “Al tokko tokko duʼuma eeggachaa waanan jiru natti fakkaata” jedhanii iftoominaan dubbatanii sitti dhagaʼama taʼa.
Jajjabina akka barbaaddu kan si godhe nama jaallattu duʼaan dhabuu kee taʼuu dandaʼa. Rooberti akkana jedheera: “Ilmi koo balaa xiyyaaraa gaddisiisaatiin yeroo duʼetti, jalqaba amanuun natti ulfaatee ture. Booda garuu, dhukkubbii cimaa Kitaaba Qulqulluu keessatti dhukkubbii yeroo goraadeen dheeraan si keessa darbu sitti dhagaʼamutti fakkeeffametu natti dhagaʼame.”—Luqaas 2:35.
Rooberti, Luyis, Raakelii fi Huliyaan haalawwan ulfaatoo kanneen keessatti illee jajjabina argachuu dandaʼaniiru. Qaama hunda caalaa jajjabina kennuu dandaʼu argataniiru; innis Waaqa Isa Hundumaa Dandaʼu malee eenyu iyyuu taʼuu hin dandaʼu. Inni jajjabina kan kennu akkamitti? Siifis jajjabina si barbaachisu sii kennaa?


text:
Itopiyaa fi Eertra qabattee Tigray Tigriny keessaan
Maalifaan Oromiyaan akka koloniitt itt fufuu uumaan koloneeffataa, finnaa Absiniyaa, yoo qayyabatan malee namaa hin galu. Erga haala “Hirmannaa Afrikaa” jedhamee beekamuu as qabsoon aangoo finnicha keessaatt gaggeeffamu, Habashaa gidduutt dhifama uumuu qofa utuu hin tahin jireenya naga qabeessa olloota irratt karaa adda addaa dhiibbaa uumaa dhufe. Shaffiseen sana keessaa, sadoon sabgidduu duraan jalqabame, hardhallee gadadicha bokoksuun si’aayinaan itt fufee jira. Ergasii caasaa fi jiruu Habashaa irratt jijjiirrammi guddaan deemsifamee jira garuu kan kolonotaa irratt hagas mara miti. Amma hariiroo Eertraa fi Itophiyaa gidduu akka barwaliini Tigray Tigrinyitt, ija callisee laalaa keessaan arguu yaaluun ni gaha. Baddaan Eertra Kabasaa jedhamee beekamu keessa ummata akkuma finnaa Tigray ammaa keessa jirantu argama. Mootiin saanii lachanuu altokko moo’aa ture Yohannis IV, Nugusi bulcha saa Abisiiniyaa hafan irratt dirrisuu kan dandahe fi Oromiyaa akka koloneeffatu mootii Shawaa hayyame ture. Tigray Tigrinyi garri tokkoo fi Eertraan ammaa guutummatt kan Xaaliyaanii jalatt kufan Dilii Adwaa 1896 booda ture. 1956 Itophiyaatt dabarfamee kenname. Amma biyya walabaa. Walabummaan see salphaatt hin argamne, lubbbuu hedduu galaafate. Isaan keessa gootota, qaroo fi hiriyoota barreessaa kanaatt dhiyoo, jireenya bartaa ba’aa fi bu’a qabu waliin University Haayila Sillaaseett dhandhamatan turan. Namooti sanaan du’an, lammoota saa gara gamaan bobbaafanis ni dabalataa. Barreessaa kanaaf hiriyooti saa hanga jirutt qaabannoo saa keessaa kan hin badne; lammooti saa gaaga’amtootas hanga yoomuu hin irraanfatu. Ayyaanni saanii qabbanna haa jiraatu.
Si’ana Itophiyaa fi Eertra keessatt angoo irra kan jiran Tigray Tigriny. Afaan tokko dubbatu, aadaa fi seenanis waggoota kumootaaf walitt hidhamanii jiru. Biyyi saanii lafa walitt ejjee jiru ummatoota Amaaraa, Agawu, Oromo,Saahoo, Afar, Kunaamaa fi Beejjaa, garri caalaan ummatoota dame Kuusaa tahan. Gabaabaamatt biyya handhuura Habashaa jireenya malbulchaa, hawaasomaa fi diingdee hedduu walfakaataa qaban. Jalqabaaf kan malbulchaan gargar bahan yeroo Italiyaan gartokkoon saanii koloneeffattee. Kan gargar baaseen danuu seenaa yoo tahu, carraa walfakkaatan argamnaan ofiiffummaa fi ofirrummaan hogganoota saanii gargar isaan qabe jira. Muuxannoon kan mullatu akka dhoofsisa saanii keessa walqixxee argachuun hin jirre. Yero hunda tokko humnaan yk dagaan mohee hunda yk harka caaluu dhuufachuu qabaa. Kan isaan nakaru irratt hammeenyi saanii hammaa hin qabaatu.
Nugusi saanii YohaannisVI, ija Nugusa Agawu soddaa saa ture booji’e buruqsee, arraba Oromoo Walloo jibbaan ciree fi kanneen amananniin akka mootii Bahire Nagaash Walde Mikaa’el jedhamu faa ganee nama ajjesee. TPLF kutii saati . Dudhaa safuu fi aadaa malbulchaa demokraatummaa hin qabne akkasii irraa kan kahe jaallewwan hidhannoo lamaan giddu rakkoon ni mullata ture. Abbaa hirree hamaa finqilchan malee sirnicha irrat jijjirama bu’uuraa fiduun ummatoota hin bilisomsine; garuu isa bakka bu’anii samichatt bobba’an. Caalaattuu bulchi hamaan isaan keessaan dagaagina argate. Lachanuu iji saanii kilichoo gatii baasan, midhaan horii callaa fidaanii fi waatattaa dheedhii warshaa ni qabaanna jedhanii yaadaniif, kolonoota, keessaayyuu Oromiyaa keessatt argaman irratt xiyyeeffatan. Bara Mootummaa Cehumsaa humnooti waloo saanii, hawwaa saanii kana bakkaan gahachuuf WBO hirree caalanii gootota Oromoo qalanii kumoota mooraa cunqeessaatt galchan. Sangaa, kanneen qeeraatt oofan harka arraabu irra Oromoon wayyoo dhaa; kana yoomuu hin irraanfatan. Miirri nameenyaa of aangessumma, isaanuu akka injiffannoo kana waliin itt bashaane hankaakseen.
Ergasii akka hin yaadamnett, WBO irratt injifannoo waliin argatanii xinnoo hin turin lolaa mancaasaa kaasan agarree jira. Mancaan sun firaa saanii irra utuu hin tahin harki caalu madaqoo ummatoota biraa keessaa argaman, hedduun saanii kan Oromootahan irra gahe. Kanaaf hagana isaan hin quuqne. Baraa Nugusaa fi Dargii waraanni saanii kan qondaalota Amaaraan waalteffame tahee madaqoo yartuu qaba ture. Mootummaan si’anaa madaqoo amanan waan hin qabneef guutummaatt qondaalota Tigrawayiin walteffame. Durbii saanii Amaaras hin amanne, caalaattuu hamilee saanii cabsuuf itt duulanii. Bara Habashaa lachanuu, Amaarri bakka bu’ina hanga tokko kennuufuu, raayyaan kan angoo olhaanaa qabuu ture .
Raayyaan durii bulcha empayericha moo’uuf amanamaa; bulcha noolaan addatt kan ijaarame ture. Raayyaan Tigrinyaa Tigriny bulchichumaa, guutummaa riphee lolaa lammii tokkorraa ta’eeti. Seenaa keessatt, finqilchaan akka TPLF, humna loltuu isa injifatamee guutummaatt facaase hin turree; garuu raayyaa Habashaa tahee hafa. Dhaadannoon saanii cehumsaa “Kan dunes nuwi kan jirrus numaa nu hordofi” jedha ture. Tigray Tigrinyi qarqara Marab jiran lachanuu facaasuu irratt walii galani. Maqii sana jijjiiranii raayyaa durii akka jirutt facaasuun kan qondaaloti ol haanoon Tigrinya waaltaa itti tahan ijaarratan. Sonna cehumsaa gabaabdun jaarmoti garagara kanneen Amaaraa malee irratt hirmatan dhaabuuf walii galanii dhufani. Haatahu malee Itophiyaa keessatt angoon akka TPLFn dhunfatamu tahee, Eertran akka walabummaa labsattu dursanii lafa kaawwatanii turani. Hanga Tigray Tigrinyi aangoo qabatett jaarmaan Amaaraa kamu mataa akka ol hin qabannee taasifamuunis duran kan murtaawe. Bulchooti haaraan, imaammata empayerittiin Tigraay Tigrinyiif waan barbaachisu akka dhiheesitutt mijjeessu baafatani. .
Amaaraa fi Tigrinyaan yoomallee bakka madda saanii Yaman ture jedhamuuf Habashaa jedhaman, erga Gabra Diimaa cehanii hidhata malbulchaa waloo haa qabaatan malee qabiyyee lafaa addaa fi afaan addaa dhahatu. Akka angafaatt Amaarii hoogganuun dagaaginaa fi ummatoota olloota saanii irratt injifannoolee guddaa argamsiiseefi jraa. Kan ummatoota Kuusaa kibbatt dhiibee fageessee qabiyyee saanii Shawaan gahef Amaaraa. Kan ilaalcha addunyaa saanii hooda Saabaa haaromsuun hundee itt godhe Amaara. Akka Tigrinyaa utuu hin tahin Amaarri ummata biraa madaqfachuun waan baballateef, kaan ummati Amaara jedhamu hin jiru hamma jechu jalqabu irra gahanii jiru. Dhugumattuu dadhabina lammummaa golgalchuuf kan isaan qarooma durii, Itophiyaatt rarraa’aniif kanaafii. Dadhabbii sana kan Tigirinyaan gad tumuun lammii Amaaraatt gad isaan buusee, maqaa Itophiyaa jala of dhossuu raawwachiise. Madaqoof malee lakkofsi saanii kan Tigray Tigriny hedduu waan caaluu hin fakkaatu. Amma madaqoo fi ayyaan laallatoota “humna tokkummaa” (HT) (seeda Amaara jechuu) ofiin jedhantu morma bilisummaa Oromoo ol kaasanii wacu; Abbaa duulota Ejjuu, Gonfoo Habashaa waggootaaf sirna qajeeltuu kan ture irraa adda tahe diriirsuun tajaajilaa turan halagaa jedhamanii salphinaan ari’ama Teedrosiin irra gahe ni yaadatu. Yoo kolonummaan hafe Habashaan nurraanis haala walfakaa geesisiinnaa jedhanii sodaatu.
Tigrinyaan Amaara waan inni jaarraa darbe kuufate, kolonoota jabinaan argatee, seenaa bara kuma sadiyii empahera Itophiyaatt baballisee turee fi ulaa garbaa dhabsiise. Nammi hundi eenyummaa sabummaa saa akka galmeessu dirquun, madaqoon salphaatt Amaarummaan fudhatamuun Itophiyaa ofiin jedhu amma hundee itt of sutu dhabee. Hoolaan badde warratt galte jechuu dha. Yoomallee ammayyuu kan bara Nafxanyaa yaadan jiraatanuu, madaqoo garri caalu eenyummaa ofii badde argachuutt hedduu gammadani. Akkasitt Amaarrii sammuquyii fi lakkoofsaan hamma humnaatt ciramee gad taahe. Qabsaawoti Amaaraa akaaku lama; kanneen qacee Nafxanyaa durii irraa hafan fi Amaara biyya ofii jiru. Qaccceeen Nafxanyaa durii magaalaalee badiyyaa keessa jiraatan Kiristinnaa Ortodoks tahu saaniif Amaaraa ofiin haa jedhan malee, bakka akaakileen saanii madaqfaman haa tahu dhugaatt Amaara tahu ofii hin beekanii. Biyyi warri dhahatan yoo jiraate illee kan dhaqanii qoratan hagas miti. Dhugaan biyya itt dhalatanii guddatanii fi keessa jiraatan qofa beeku. Basaasa yoo hin taane abbaa biyyaa waliin mirgoota wal qixee qabu.
Yoomallee warri abbaa biyyaa yeroo adda addaa jaalalaa fi danda’uufii itt agarsiisan hambaan Nafxanyaa tokko tokko yoo Itophiyaa wanti jedhamu gad itt gonfame malee qananiin itt hin dhagahamu. . Karaa biraammoo kanneen laalaan cunqursaa warra biyyaa irratt gahu itt dhagamee isaan waliin dhabbatanii fi muxannoo ofii malee jette jetteen soda uumuu kan barbaadanitt hin amanne jiru. Kaan saanii sammuu sanyeessaa fi waan abbooliin saanii abbaa biyyaatt balleessan jechu dhagahan irraa ka’uun haaloo nutt bahatuu laata jedhanii sodaatu. Kanneen akkasii yeroo keessa hin jiraatin darbe yaaduun isa ammaatt itt baruun ni rakkisa taha. Jara kana keessaatu kan HT miseensa alaakan madaqfatan. Araara Amaarri Oromoo waliin gochuu yaadu kamiifuu jarri akkasii Oromoos Amaaras tahu waan mamaniif farra. Oromoo jechuun ummata jechuu dha; Oromiyaan faanfana fi jibba hin beektu, kan midhame jedhe sobee iyyuu qaanii uffata.Hamaan tokko tokko bakka bakkatt mudachuu ni dandaha taha garuu maqaa dansa keessumsiitota arjaa balleessuuf sababa hin tahu. Wanti akkasii safuu dha; farra dudhaa Oromoo, ilmoo namaatt roorrisuu dhowwuutii. Abbaa fedhe tahanuu Oromiyaan ummata bilisummaa saaniif qabswan haada utuu itt hin hidhin ni deggertii .
Habashaan biyya ofii dhufan Oromoon kan wal argan waabaroota olhaanoo fi kooleejiitt. Hedduun saanii kan argan bulgichaa itt himamaa baheen irra waan adda taheef ija ofii amanuu hin dandeenye. Ciigoo sanyii ijoollummaa kan sirreessuuf amma carraa argataniif malee, suduudaan walitt bu’a kolonii irratt qooda hin fudhanne. Sana jechuun sammuu dhiqaan daa’imummaa qaabannoo saanii irratt godaannisa dhiisuu hin dandahu jechuu miti. Dagaaginni Itophiyaa sammuquwi holola monoksee, dabtarootaa fi argaa dhageettii ayyanlaalotaan uummatan salphaatt hin deemu. Kan dubbiin laaltu gara egeree ifaa fi naga qabeessaatt karaa isaan baasu falachuu qabu. Waan qabsoon cunqurfamootaa empayericha irraan gahe fuggisiisuun kan hin dandahamneef madaa jiru soogidda itt dibuu manna mirkanii jiru fudhatanii dhinsuu yaaluu wayyaa.
Kanaaf gamnummaan saanii aannan dhangala’e irra ijaajjanii boohuu oli jedhamee abdatama. Kan kolonii dhabanii beekan Itophiyaa qofa mitii; hundu lafquwa, sammu quwa fi akkasumas diingadeen haala jiruun wal qixeessanii jiraatan. Ofitt hirkachuu qofatu walabaa fi boonaa nama tolcha. Waan egeree dhufuu dandahaniif qoncooruun empayeraa see fi dhiheenya Tokkummaa Awuropaa keessaa bahuun Britaanian akka faroott tajaajilu dandaha. Barri Nafxanyaa dur darbe. Boer Afrikaa kibbaa, rakkina Holand akka hin taane hunda horeen Nafxanyaas rakkina Habashaa yk Amaaraa tahu hin qabani; rakkina kolonootaati. Itt fufuun Oromiyaa irratt gooftomu abbalu yoo hin taane, bilisummaa ofiif lolachuu qabu malee b‘uura dhokataa qabaniif horeen Nafxanyaa keenya itt roorrifame jedhanii afarsuun hin baasuu. Mirga ilmoo namaa tuqamu hundaaf iyyuus ni gaafata. Kanneeen achitt hafuu hin barbaadne yoo jiraatan fudhatanii galuu dha.
Tigray Tigriny yoo xinnaate erbaala irratt akka ummatooti koloneeffaman koloneeffataa irraa seenaa fi eenyummaa adda qaban beekaniiru. Kun dura gurguddoo Amaaraan kan qeeqame yoo tahu boodas gurguddoon Tigrinyaa tokko tokkos akkasuma qeeqanii turan. Hariiroo seenaa fi dhiigaa qabaatanuu, gurguddoon Eertra mirga hiree sabaa ofii ofiin murteeffachuuf lolatanii argatanii jiru. Yeroo isaanumti sun Oromiyaa f yoo tahu s eenaa roga dhabsiisuu dha jedhanii kan innaa addooyee turan empayerri Itophiyaa waggaa dhibba tokko qofa jedhanii irratt walii galan, amma TPLF itt komatan dhagahuun nama malalchiisa. yero tokko walitt tufa yeroo aan walirraa arrabaa jara jiraatu. Seenaa duubatt deebisee si’ach kan kolonoota of jala galchuu dandahu hin jiraatu. Arjummaa murnoota Habashaa kam irraayyuu utuu hin tahin dafqaa fi dhiiga saaniin argatani. Itt baha qabsoo jaarraa tokkoo fudhateeti. Nugusaa fi Dargiin isaaf finqilchamanii. Gurguddoon Amaaraa empayera dhabuu utuu guriri’anii, Abisiiniyaawu dhabaa jiru. Gurguddoon Tigray Tigriny amma fuula sobaa namatt agarsiisanuu, olantummaa caalaaf tokko tahuuf deemuu. Jechi saanii “Kan qooxiin dabaladha jettee kan uka see gattee” jedhu Amaara irra gahaa jira.
Amaarri of irratt hirkachuuf humna riphaa barbaachisuun qabu. Qabeenya, lakkoofsa ummataa fi muuxannoon sana gochuu dandeessisus jira. Kanaaf godinaa sana keessatt ummati Amaaraa kan irra darbamu miti. Oromiyaa waliin sararaa daangaa dheeraa qabu. Amaarri kallacha duula Habashaa Oromiyaa koloneeffatee fi diina dhihoo kan yoo of jijjiire fira tarsimoo tahuu dandahu. Lachanuu, akka walqixxeett waliin dhaabbannaaan godinaa sanaaf birmadummaa, nagaa, tasgabbii fi badhaadhina mirkaneessuuf carraa wayyaa ni qabaatu. Lachanuufuu durfannoon jalqabaa hariiroo Itophiyaa keessatt waliin qabaatan utuu hin tahin miiltummaa akka biyyoota ollaa walabaatt tahu qaba. Amaarri jaarmota hundee hin qabne dhiibbaa Nafxanyaa qaban irraa of eeguu barbaachisa. Miltoon Habashaa waggoota hedduu, garri Tigray itt hafee ture, amma deemaa jira. Empayerittiin isaan too’achuu erga dhiiftee waggootii digdami Shanii ol tahee jira. TPLF kan battala ofii ijaaraa jiru akka takkaa argamee hin beeknett. Jalcaasan gocha hundaaf diriireera. Dhaaboti hawaasomaa fi diinagdee ijaaramaniiru. Sadarkaa walabummaa yk Tigray Tigriny Eertraa keesaatt makamuu dandahan irra gahaniiru. Holola haa tahu, iyyannoon seenaa dhahachuun HTn tolfamu isaan dhaabu hin dandahu. Amaarri nama biraa waliin utuu nagaa buusuu hin yaalin, ofii saanii waliin nagaa argachuu qabu. Joonjee eegduu Itophiyummaa tahu ofbarjalatt silla’e of ittii baasuun salphaa hin tahu.
Oromoon biyyi saanii akka ofii andaara qabuutt malee akka andaara biyya Itophiyaatt hin laalanii. Waan hariiroo angoo Habashaa waliinii ilaalutt, qabamnee bilisummaa dhabneef malee Oromoon sirna saanii keessatt moggeffamne jedhanii komee hin qabani . Sirna saanii of aangessaa tahe keessatt qooda fudhachuu dhowwamne utuu hin tahin bilisummaa dhabuu mormu. Sanaa alatt ilaaluun akka itt Oromoon itt of ilaalu wallaaluu fi wareegama jaalbiyyooti Oromoo biyya ofii qabaa jala bilisoomsuuf baasanii fi baasaa jiran dagachuu dha. Yeroo hiriyoota Habashaan haammatamuuf Oromoon Ogummaa qabnaa jedhan daaya ummati ballaan qabuu yaada fallessu ambatt bahanii legellegan dhagahuu caalaa kan nama jibbisiisu hin jiru. Murni Habashaa kamu akka ollaa walqixxeett malee si’achi sabootaa fi sabaawota godinichaa irratt hirree saanii hin agarsiifne gochuuf Oromoon muratee jira. Dhaabota Itophistoota irraa yaadoti mirgoota Oromoo fi demokraasii ilaalan karaa irraa mucuceessaa tahan buufamaa jiru. Garuu hanga Oromiyaan qabaa jala jirtuu fi yaada ofii bilisummaan ifsachuu hin dandeenyett sabboonaan yaada kanaan sochoofamu hin jiraatu
Mooraa Habashaa keessa koromi lamaan Tigray Tigriny qofti kan jiran fakkaata. Lola saanii mala hin qabnee mooricha dhuufachuuf sabootaa fi sabaawota isaan jala jiran hunda akka okaa dilgoott babbaasuu. Oromoof lolooti akkasii bu’aa ayyaamquwaa haa tahu waatattaa hin argamsiisuufii. Enyuu haa moo’uu Oromoon dhabduu tahu. Lolli timijii isaan si’ana akka sababaatt fudhataa jiran hundi lafa Tigray Tigriny keessatt argamu. Seeraan sabgiddummaa qabaatanuu, mirkaniin garuu dhimma ganda Tigray Tigrinyii. Amma jiruun biyya ofii bilisoomsuu sabootaa fi sabaawota Gaanfa Afrikaa hunda eeggataa jira. Karoorri Gaanfa irratt olhantummaa diriirfachuu murnaoota Tigray Tigirinyi ittifamuu qaba. Qabatteen daangaa rakkina ofii saanii waan taheef sabi kamuu dargaggoo of fedha jara biraaf wareega galchuu hin qabu. Loli saanii hanga kormi tokko mooricha dhuufatutt itt fufa. Sun dhimma saanii malee kan kolonootaa miti. Tokko tokkoon ummatoota empayerittii keessa jiran humna hacuuccaa Tokkummaa Afrikaaf hamaa tahe akka hin deggerre abbaawummaa qaba.
Tigray Tigriny kan gargar cabe yeroo hidhati saanii Amaarri, biyyoota kibbatt argaman, akka Oromiyaa koloneeffate. Hogganni saanii Minilik yeroo koloneeffataa biraa waliin Yaatuu Marab sitt hin cehuu walii gale, tarii kolonooti haaraa qabate akka jalaa hin gaaga’amne hedeetu. Minilik keettoo naannaa dhihoott argamu Hirmannaa Afriikaa ture. Gurguddoon Tigray Nugusa saanii haaraa kana mormuuf humna waan hin qabneef obbalaa fi biyya ofii gar tokko, kan Yoohaannisii fi Aluulaan waggoota yartuu dura Masirii fi Xaaliyaa waliin dilii irra turaniif callisanii gad dhiisani. Hogganooti Tigray Tigriny walabummaa Oromiyaan mormanuu, kolonooti Minilik sun karaa bilisummaa qabatanii jiru. Tigirinyaan baka Amaaraa bu’anii qabiyyee saanii kolonoota irratt gooftolii fi biyya Habashaa fi Gaanfa irratt aangoo olhaanaa tahu barbaadu. Kun karaa dandahame hundaan hankaakfamuu qaba. Bulchi saanii raawwatee Gaanfa Afrikaa yeroon itt sirna haaraa jalatt soneessan gaheera.
Ollaa dhihoo Oromoo waliin nagaa buusuu manna jarrri Amaaraa kallacha qabsoo saanii ABO maqaa balleessaan duukaa bu’uu filatani. Qabsaawota mufattu karaa badan, hin amanamne hawwachuun waan firummaa Oromoo argatan itt fakkaata. Kaayyoon ABOn ifse garaa fi sammuu namoota Oromoo bilisummaan yaadanii keessa jiru. Sana irraa dheessuun abootii bu’uursanii tokko tokkoollee haquu hin dandeenye. Sun kan agarsiisu hoggansi Oromo motorii halagaan sosso’u jiraatee dhiisee sochiin walabummaa Oromoo dhaabbachiisuun akka hin dandahamne. Kanaaf dhimmama jiruuf deebii kennuun hundaaf anjaa qaba. Murnoota keessaa kamuu kan fedha Oromoo kabaju nagaa fi bilisummaaf dhibantaa fi miiltoo tahu dandaha. Oromoon isaan keessaa leelloo addaa kamiifuu hin qabani. Hundu waliin jaarraa tokkoo oliif umata Oromoo gidiraa agarsiisaa jiraatan. Amma hamma tokkoon saanii Oromoo lolaa jirutt, isaan wal lolanii dhiisanii homaa jechuu mitii. Ummatichi Birmaduu fi walaba tahu fedha.
Sirni addunyaa waliigalaa sababa warraaqsa technoljiin jijjiiramaa jiru, malli dullachii fi yeroon itt darbe akka itt fufuuf obsa hin qabu. Kolonoti dammaqanii mirga ofii gaafacha jiru. Hariiroon Habashaa keessaa fi kolonota waliinii babbaqaqaa jira. Jaarraan lamaan darban Tigrinyaa caalaa Amaraa irratt jijjiirama bu’uuraa guddaa uumaniiruu. Kanaaf Tigray Tigriny nageenya ofiif deebi’ee ijaaramuu haalatu dirqisiisa. Wal dhabdeen hanga hogganooti TPLF fi EPLF naannaa jiranitt. Lolli si’anaa, qabsoo angoof hoggansi godhan irratt dabalmee caalaan saa hambaa boojuu kan jalqaba hirmatan irraa haafee jedhameetu. Walballeessuuf abbaltii hin qabani. Akka saba bucuu Itophiyummaa caalaa fedha murnaa leellisaniitt, gargaarsa aanga’oota gurguddoo argachuuf carraa wayyaa qabu. Kun roga seenaa Britishooti mootota Oromoo Walloo, Mastawat fi Warqit kanneen Teedrosiin dabsataniif irra Kaasa Mircaa Tigray Tigriny leellisuun, hidhannoon jabeessanii deeman irraa baramuu dandaha.
Fakkeessaan tokko hamajaajii godhatanii kaaniin firomuun daa’ima ildiimuu irraa addatt hin laalamu. Addunyaa keessa hammeenyi wal haa caaluu malee biyyi mirga ilmoo namaatt hin roorrisne hin jiru. Mootummaan Tigray Tigriny tokko isa kaan caalaa tuqaa roorroo lakkaawamu hin qabu; garuu murtii ija tokkoon hunda ilaaluu dhabuu anga’oota gurguddaatu wal caalchisa. Tokko irra kan biraa kan leellifamu akka inni waan jedhan fudhatuuf malee roorroo jedhamaniin wal hin laalu. Yeroo TPLFitt dhufu fixasanyii tolfamullee beekaa irra ilaalu. Naannaan Tigray Tigriny naanna fedha baaqulaaf akka tarsmaawaatt ilaalamu. Hardha humna dhabuu fi jarris akka saba fedha qabuutt waan Oromiyaa hin laalleef nurraa fagaatee mullata taha. Sun tahus jijjiirammi daangaa, malbulchaa fi unkaa amantee Baha Gidduu, keessaayyuu naannaa Gabra Diimaa fedha Oromoo irratt dhiibbaa gochuun hin ooluu. Amaarri surraa Imperiyaal badeef gadooduu dhiisee ummata kaan bira bu’uun ittisa godinaa irratt qooda yoo fudhate yeros qofa kan taphi qajeelaa fi malbulcha haaraan Gaanfa Afrikaa keessatt shaffisaan eegalu.
Yeroo waan Habashaa dubbannu dursinee waa’ee micciramaa, hammeenyaa, gara laafina dhabina fi bolola hogganoota saaniitt qubaa hin qabin hin dabarru. Garuu ummati saanii ballaan sana caalaa guddaa dha. Godinicha keessatt, namoota nagaa, damboobaa, gara laafessa fi arjaa fi Waaqa sodaatummaan kan beekaman keessaa tokko. Kana barreessaan kun biyya saanii keessa deemee arguu saa ragaa bahuu dandaha. Surrii dhiqaa hogganootaan kan ka’e ummatoota koloneeffaman ciigahuu dandahu. Haa tahu malee karisoota sanaan akkuma ummatoota kolonii cunqurfamoo waan tahaniif wayyeessaa bu’uuraa fedhu. Gaaffiin deebii dhabe bofooti akkasii akkamitt hanqaaquu gugee keessaa akka bahanii. Dantaa murnootaaf jedhanii qootee buloota nagaa suukii malee yeroo hin qaabatamnee kaasanii wareega baasaa jiraatani. Sana irrammoo hogganooti sun namoota jireenya gadadoo jaarrotaaf isaan irraan gahaan akka faarsanii fi itt boonan sammuu dhiqanii jiru. Boonni duwwaan sun waldhalina fi iyyaatii dhabuu irraa kan ka’e ummatoota kolonii irratt akka ilaalcha olhantummaa guddifatan tolchee jira. Garuu ummati saba hacuucaa yeroo maqaa saaniitin yakki tolfamu callisanii ilaaluun qulqulluu isaan hin godhu.
Addunyaa si’ana keessatt, kan danda’e of oolchun seeraan bulmaata caala akkaata bulchaa tahee mullachuu eegalee. Ilmaan namaa kan abbatokkee barbaachisu calaa guurrachuun akka hin jiranne bololatt lugama godhuu yaalaa jiraatani. Kanaafi qaroomooti jireenyi sansakkaa akka argatuuf sereen bulmaata kan gad jabeessan. Qaroommi seeran bulmaataaf bakka guddaa kenne qarooma Oromoo caaluu hin turre. Garuu yeroo kannen seera hirreett amananiin walitt dhufan sun anja dhabeesa isaan tolchee. Qooqi” seera” jedhu isaan biratt bakka addaa waan qabaataa tureef seera halagaa akka kan ofiitt ulfeessan. Garuu yeroo akka safuu hin qabne baran ciiga’uu eegalani. Sun dudhaa Habashaa hanga yoonaa gangalachaa as gahe tahu kennati TPLF fakkeenyaa taha. Demokrasiin mootummaa ummataa, ummataan ummataaf gaggeeffamu jedhama. TPLF waan itt hin beeknne kana hojiirran oolcha jedhee, mootummaa ofii, ofiin, ofiif tahe kennate lafa tahee. Akkuma tahett Oromoon bolola fi hammeenya koloneeffataa jaarraa olii irraa baraaramee yoonaa gahee jira. Amma didhaan baayyataa dhufuun hanga Republic Oromiyaa walaba dhaabbatutt jabaatee ofirraa facisuu malee sabi Oromoo filmaata biraa hin qabu.
Qabsoon nagaa ji’a jahan darban tahe hamma yaadame firii hin agarsiifne. Battala demokraatawoo yartuu keessaa Oromoo sagalee hin qabnee fi kan sagalee tahuu yaalaan jiru. Garuu kannen badiisa jiru oolchuu dandahan bu’aa ofiif jedhani abbaa hirrotaaf dandeettii ittiin nama miidhan guddisuu malee gadadoo ummataaf dantaa hin agarsiifne. Ji’oota darban keessa nammi dhibba shanii ol du’an jedhamnaan TPLF akka waan nama tokkollee ajjeesuun sirrii tahee, lakkoofsi kun hammaa baafamee dhihaate jedhe. Yakka tahuun hafee ajeechaa akka waan oguma bulchaa taheett ambatt lallabate. Akka Nafxanyaa durii utuu hin tahin jarri kun dandeetti saba ofii guddisanii kan kolonootaa balleessaa jiru. Amaarri lafti hanga Hara Viktooriyaatt jiru keenyaa, qaama biyya haadhooti, yaadaanmal jedhu qabaata turan. Kanaaf want bolqan hundi wiirtu biyya Amaaraatt hin kuufamne. Tigray Tigriny koloneeffatoo duriin tokkoo, qabeenya biraa qofa utuu hin tahin warshootaa fi dhaabota adda addaa buqqisanii, waan sosso’an biyyoo Oromiyaa dabalanii akkuma koloneeffataan Eertraa godhe isanis biyyaa baasanii. Amma jalcaasa maala fakkatu fi buufata garbaa kanneen yoo waltahan dandeettii ofitt hirkachuu kennuufii dandahan qabu. Hundi baasii Oromiyaan kan tolfame yoo tahu, Industrii karoorfataniifis waatattaa dheedhii fi gabaa Oromiyaas yaada keessaa qabu. “Kosii gowwaa keessaa gamni wanjoo murata” jedhama mitiiree?.
Oromoon, kanneen Masaraa diinaa keessatt qananiin qubanne se’an dabalate eenyummaan saanii dorsifamaa jiraachuu beekuu qabu. Wanta ummatooti cunqurfamoon raasan madaaluu yaaluun awaala ofii qotachuu taha. Oromiyaa warraaqxuu qofa kan akka isaan hin cubuluqne gochuu dandeessu. Olhantummaan murna koloneeffataa kamuu abba tokkeett isaan jijjiiree akka fedha saatt naannesuuf caalaatt carraaqa. Yoo sun tahe mirga abba tokkee fi “nammi tokko irba tokko” kan jedhamu afarsamuu eegalee mirgi ummatootaa gara waldaa walgargaarsaatt gadi buufama. Ilmoon Oromoo dhugaan moo’ummaa saba saa gita lammaffaa nambiyyuummaa Itophiyaatii jedhee gad hin dhiisuu. Erga eenyummaa sabaawaa (murna) saanii balleessee duuba, maqa balleessi fi arrabsoo huban ittiin dhahamaa turan akkuma dur beekame gagdgaloo isaan fakkeessuun nama gadi godhanii dhihessan deebi’uuf jiru. Hanga yoonaa jechooti sun of amantee fi murteeffannaa caalaa saanii irratt dhiibaa qabaataa jiru. Yoo falachuu baate sabichi saba dheesitootaa fi dagduu taha. Kanaa achi kan fudhatama argatu heera Tigray Tigriny caalaa kan kennu qofaa, sunis walabummaa dha.
Oromoon qaata bulcha waanbadee Tigray Tigriny jalatt fixiqaccee irratt gaggeefamuu eegale; sun yakka qaama addunyaan sookka’ame kan yakkamooti bakka biraa hedduun gochi saanii kana gad tahe gaaddisa sabgidduutt qajeeltuutt dhihaatanii jiru. Garuu kanneen kan Oromo, Sidaamaa, Mazhangir, Gambeela kkf sababa ambatt hin labsamneen irra ilaalamee jira, garuu Oromoon sun qaama sadoo Oromiyaa kolonoomuutt geessee tahu ciicata. Kanaaf dargaggoon jecha Oromoo waa’ee bofattiin dheeratee irraa murra jennaan “Abbaatu Of mara” jettee yaadachuu qabu. Isaani tarkaanfii eegalaa of oolchuu kan fudhatan; gargaarsi dhufuu dandahu kaasaa ilmoo namaaf murannoo fi dudhama isaan qaban irratt hundaawaa.
Waraana Eertraa fi mootumaa Habashaa Amaaraan gaggeeffamu gidduutt dargaggoo Oromoo kumooti lola isaan hin laalleef gorra’amuun hin irraanfatamu. Dantaa eenyuuyyuu waan hin taaneef awwalcha sirnaa hin arganne. Ammas Tigray Tigriny jalatt seenaa wal fakkaataatu deemaa jira. Lafee haaraatu Buree hanga Aqordaatitt, dullacha duraa Ambaalagee hanga Qaarooraa jirutt dabalamanii faca’anii jiru. Somaliyaattis kanumatu tahaa jira.Halagaa isaan hin tuqnnett dirqiin bobbaafanii baktii saanii allaatiin gammoojiillee balfitee jirti. Firooti du’anii fi jiraataniin utuu ulfinaan itt hin himamin “hirmii” ijoollee saanii nyaachaa jiru. Si’achi jaalbiyyooti Oromoo ulfina ofii eeggatan gar lachanittuu qooda fudhachuu hin qaban, biyya du’aniif kan ofii tahe Oromiyaa qabu. Tigray Tigriny barbadnaan kan ofiif wal haa ajjeesanii. Dargaggoon Oromoo kolomsiisaa fi dirqisiisa madaqsaa hunda ofirraa facisuu qabu. Raqakaasaa halagaan utuu hin tahin reeff saanii waraabessaa fi allaattii Oromiyaatiin yoo nyaatame eebba taha. Jaalbiyyooti Oromoo wayyabi akkuma qabsaawaa Ameerikaa lola bilisummaa, Henry Patrick bara 1775, "Give me liberty, or give me death!” (Bilisummaa naa kenni yk du’a naa kenni) jedhe jechaa jiru Oromoott yoo ofii gaafatan malee, eenyuu waan barbaadan itt himuu hin dandahu. Karaa bilisummaa irraa garagaluun hin jiru. Garri tokkoon waanbadee Tigray Tigriny hagam gidiraa hin himamne nurraan gahuu saa argaa, tokkomnaan waan isaan nurraan gahuu dandahan se’achuun nama hin dhibu.Isaan joobira beela’oo maal nuun jedhuu hin beekne. Badiisaa fi roorroo dura jiru, du’a sodaachuun barsiifata Oromoo miti. Karoorri kolonummaa dheeressuuf Tigray Tigriny laf jala wal tahuun Gaanfa irratt Amaara bakka bu’uu qofa utuu hin tahin mancaasuun yaalaa jiranis hardha yoo hin taane bor hin hanqatu. Jala dhaabbachuuf qophaawuun hundaa ol barbaachisaa dha. Oromoon olloota saa irraa fedha adda addaa waan qabuuf tolaa haa tahu hamaa saanii caqasuu qaba.
Oromiyaa walabi haa jiraattu! Kabaja mirga ilmoo namaa hundaaf! Injifannoo cunqurfamootaaf! Qajeeltuun ni moo’attii!
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan lubbuun jiraniif; nagaa fi araarri Ayyaana abbooliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Adoolessa, 2016


text:
Saturday, December 26, 2015
#OromoProtests Continue, December 25, 2015
Kaaba Shawaa aana Kuyyuu magaalaa Garba Gurraachaa fi Aanaa Warra Jaarsoo magaalaa Tulluu Milkii keessatt fincillii ka’e ture. Suuraan ergame:
Mudde 25,2015 Naqamte
FDG itti fufuun gaaffiin uummata Oromoo deebii argachuu qaba hidhamtootii fi hogganootiin siyaasaa hidhaman daddaffiin haa gadhiifaman jechuun barattooti Oromoo Yuuniversitii Wallaggaa mooraa Naqamtee sagalee isaanii dhageessifataa oolan,mootummaan Wayyaanee Itiyophiyaan waraana fi humna poolisaa mooraatti guuruun barattoota burjaajessaa oole.Qawwee dhukaasuu fi humnaan barattootatti roorrisuu irraan kan ke’e humni waraana Wayyaanee kun ammoo gaaffi haqaa barattooti qaban keessatti ukkaamsuu hin dandeenye.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Wednesday, August 5, 2009
Shaneen Video WBO Maaliif Arguu Jibbite?
Gara biyya America dhufuu mataa Shanee fi Kora Atlanta irraa Oromoo kan eegaa ture, waldhabbii mooraa qabsoo keessatti dhalateef furmaatni ni bu'a kan jedhu ture. Karoorri hojii shaneen itti bobbaate garuu Oromoo gidduutti kan araara buusuu osoo hin taane akkuma baroota hedduu itti dalagaa turan jibbaa fi diigumsa Oromoo gidduutti babal'isuu tahe. Seenaa bara dheeraa keessatti hooggana shanee irraa kan argine, ilmaan Oromoo oromummaa irratti ijaaruun bilisummaa sabaaf duulchisuu osoo hin taane jibbaa walii irratti ijaaruu dha. Hojiidhaan wanni ummata Oromootti mul'ifamu waan hin jirreef yaada Oromoo ittiin facaasuuf yeroo hunda ABOn diina uumuu qaba. Yeroo barbaachise ilmaan Oromoo lammummaa jijjiiranii Amaara godhuun, kanneen akkaataa dhaabni itti hojjataa ture irraa gaaffii qaban ergamtoota diinaa godhuun, kanneen dhaaba keessatti dhibdee jiruuf furmaata sirrii akka argatu gaafataa turan badii hin jirreen yakkuun qabsaawota facaasuun aadaa bara dheeraa murni amma shanee ofiin jedhu hordofaa turee dha.
Dhihoo tana beeksisa Video WBO TV Kenya baasee fi jireenya WBO mormuuudhaan ibsi murni shanee baase hunda caalaa eenyummaa isaanii kan saaxilu fi farra bilisummaa Oromoo tahuu isaaniif ragaa guddaa dha. Duad Ibsa ABO sadarka dur inni ture irraa akka maqaan isaa dhokotu taasise. 1992 WBO mooraatti galchee diinaan akka rukutamu godhuu irra dabre diinagdee Waraanni hidhannoo fi jireenyaaf itti dhimma bahu sassaabee diinaaf kennuu kan hafe ammoo biyya ollaa Suudaannii fi Kenya keessatti jalee isaa waliin itti jiraachaa ture. Irra deddeebi'ee waraana qorannoo tokko karaa biyya ollaa bobbaasuun osoo biyya hin seenne dangaa Suudanii fi Somaaleetti rasaasa diinaatiin akka baalaa mukaa akka harca'an taasisan. Fakkeenyaaf humni 2500 gahu 2006 keessa Somaalee seene osoo hidhannoo guutuu qabu akka hiikkatee ganda keessa taa'uu fi ittisa tokko malee humni Tigree ganda keessaa walitti qabee akka fixuu fi mana hidhaatti guuru maaliif taasifame? Osoo dhugaan diina Oromoo dura dhaabbatuu fi waraana biyyaaf lolu ijaaruu fedhiin jiraate humni sun biyya sana keessatti kanneen yeroo sana Tigree lolanitti golgaa galee of ittisuu irrada dabre muuxannoo dirree waranaa bilchaatuu danda'a ture. 2005 Jaal Irreessaan akkaataan itti wareegame kan hanga ar'aa adda hin bahinii fi harki Daud Ibsaa wareegama isaa keessa akka jiru kan shakkamuu dha. yeroo inni wareegamu odeessi ture humni J. Irreessaa /Temesgen Caalaa/ hoogganamu karaa Suudaniin biyya seenaa akka jiru kan hime nama SPLA yeroo sanatti Eritrea ture jedhama. Garuu kun waan dhugaa irraa fagaatee fi harki shanee keessa jiruu dha. Shaneen maaliif Col. Irreessaan akka harka diinaatiin wareegamu barbaadde? Sababni isaas hanga yeroo sanaatti namoota seenaa keessatti WBO-tti dabalaman keessaa nama Saayinsii waraanatiindandeettii guddaa qabu, fi nama dirree bahaa keessatti humna jajjabii diinaa sodaatamaa turte leenjisee dha. Hooggaanni ABO Asmaraatti galee qabsoo irraa fagaachuutti hedduu nama gubatee fi shanee halkanii guyyaa akka hoogganni biyyatti deebi'u nama taa'umsa dhoorke ture. Kun ajandaa Murni Daud Ibsaa WBo dhabamsiisuuf qabuun kan wal mormu waan taheef Col. Irreessaa murtii du'aa irratti muran.
Kana irra dabrees oromoon hoogganummaa Daud Ibsaa fi hariiroo inni diina waliin qabu irra deebi'ee qorachuu qaba. Bara 1981 dirree Dhihaatti Daud ibsaa summii nyaatee akka harka diinaa bu'ee fi waggaa 8 hidhame haasa'amaa ture. Namni kun jaallan waliin turan akkamitti dhumanii inni hafuu danda'e? Mana Hidhaatii akkamitti bahuu danda'e? Mana hidhaatii bahee osoo waggaa tokko hin turin akkamitti Waajjira Siyaasaa tahee filamee damee tikaa/ intelligence/ akka hoogganu ramadame? gaaffiileen jedhan hanga ammaa hin deebine. Kana malees 1992 irraa kaasee hanga 1998 dirreetti akka deebi'u yeroo dheeraa gaafatamee yeroo WBO biyya keessaa dhiibamee Somaaliyaatti bahu maaliif Waraanatti deebi'e? Ergaan diinaa keessa jiraa? waan jedhan gaafatuun barbaachisaa dha. 1993 Daud Ibsaa yeroo Nairobi turetti nama embassy Etoopiyaatti deddeebi'u tokko akka of irraa eegan itti himame. Namni nama miseensa dhaabaa turee fi 1991-92 humna tikaa waajjira Finfinnee keessa turee dha. Odeessa argatan kanaan jala bu'anii Pasport Etoophiyaa boorsaa isaa keessatti argama. Nama kana qorachuu fi hariiroo inni diinaan qabu adda baafachuu irraa ajajaa humna naannoo Horroo bobbaatuu godhanii biyyatti deebisan. Namni akkuma Daud Ibsaa dhalootaan nama naannoo sanaa ti. Biyyatti deebi'ee humna akka gaariitti ummata keessatti of ijaare, hoogganoota ciccimoo horate yeroo waggaa tokko hin caalle keessatti akka diigamu taasise. Nmni kun erga humni diigame booda Finfinneetti akka deebi'u godhamee maadhee dhaabaa magaalaa tokko tokkoon mancaasisee ofii Kenyaatti deebi'e. Ummatni magaalaa Diina waliin akka namtichi kun hojjataa ture osoo gabaasuu Daud Ibsaa 1998 bakka bu'aa dhaabaa godhee magaalaa Nairobitti ramade. egaa kana hundaa irraa wanni barru murna shanee ar'aa kana keessa harki diinaa caasaa diriirfatee akka jiruu dha.
Gaaffiin amma deebi'uu qabu garuu yeroo ammaa kanatti shaneen Video WBO media adda addaa irratti bahu maaliif balaaleffatu? namni murni shanee kibba keessaa humna qabdu ykn mootummaan Kenya osoo yakka tokko isaan irratti hin dhiheessin maaltuu isaan waccisiise?. Yaada armaa olitti dhihaate kana irraa kan hubatnu murni shanee kun yakka bara dheeraa WBO irratti hojjataa tureen gaafa tokko akka itti gaafatamu waan beekuuf jireenyaa fi jabeenna WBO akka hin barbaadne tahuu isaa ti. Biyya keessa keessatti humna dirree Dhihaa keessatti diinaan salphifame deebi'ee Abbaa Caalaa fi Daud arguu akka hin dandeenne argu ammoo akka tarkaanffii maayyii irratti fudhatu kanneen naannoo dhihaa beekan sirriitti hubatu. Oromoon naannoo dhibii dur hin beekne ar'a murni shanee kun murna farra WBO fi ummata Oromoo tahuu isaa siriitti hubata. Murni kun diina qabsoo bilisummaa fi murna tokkummaa Oromoo booressuuf, akkasumas guyyaa bilisummaa Oromoo fageessuuf socho'u tahuu Oromoon hubatee dura muratnoon dura dhaabbatuun yeroon isaa amma tahuu qaba.
Injifatnoo Ummata Oromoof!!!
Roobaa Bultum
Dhihoo tana beeksisa Video WBO TV Kenya baasee fi jireenya WBO mormuuudhaan ibsi murni shanee baase hunda caalaa eenyummaa isaanii kan saaxilu fi farra bilisummaa Oromoo tahuu isaaniif ragaa guddaa dha. Duad Ibsa ABO sadarka dur inni ture irraa akka maqaan isaa dhokotu taasise. 1992 WBO mooraatti galchee diinaan akka rukutamu godhuu irra dabre diinagdee Waraanni hidhannoo fi jireenyaaf itti dhimma bahu sassaabee diinaaf kennuu kan hafe ammoo biyya ollaa Suudaannii fi Kenya keessatti jalee isaa waliin itti jiraachaa ture. Irra deddeebi'ee waraana qorannoo tokko karaa biyya ollaa bobbaasuun osoo biyya hin seenne dangaa Suudanii fi Somaaleetti rasaasa diinaatiin akka baalaa mukaa akka harca'an taasisan. Fakkeenyaaf humni 2500 gahu 2006 keessa Somaalee seene osoo hidhannoo guutuu qabu akka hiikkatee ganda keessa taa'uu fi ittisa tokko malee humni Tigree ganda keessaa walitti qabee akka fixuu fi mana hidhaatti guuru maaliif taasifame? Osoo dhugaan diina Oromoo dura dhaabbatuu fi waraana biyyaaf lolu ijaaruu fedhiin jiraate humni sun biyya sana keessatti kanneen yeroo sana Tigree lolanitti golgaa galee of ittisuu irrada dabre muuxannoo dirree waranaa bilchaatuu danda'a ture. 2005 Jaal Irreessaan akkaataan itti wareegame kan hanga ar'aa adda hin bahinii fi harki Daud Ibsaa wareegama isaa keessa akka jiru kan shakkamuu dha. yeroo inni wareegamu odeessi ture humni J. Irreessaa /Temesgen Caalaa/ hoogganamu karaa Suudaniin biyya seenaa akka jiru kan hime nama SPLA yeroo sanatti Eritrea ture jedhama. Garuu kun waan dhugaa irraa fagaatee fi harki shanee keessa jiruu dha. Shaneen maaliif Col. Irreessaan akka harka diinaatiin wareegamu barbaadde? Sababni isaas hanga yeroo sanaatti namoota seenaa keessatti WBO-tti dabalaman keessaa nama Saayinsii waraanatiindandeettii guddaa qabu, fi nama dirree bahaa keessatti humna jajjabii diinaa sodaatamaa turte leenjisee dha. Hooggaanni ABO Asmaraatti galee qabsoo irraa fagaachuutti hedduu nama gubatee fi shanee halkanii guyyaa akka hoogganni biyyatti deebi'u nama taa'umsa dhoorke ture. Kun ajandaa Murni Daud Ibsaa WBo dhabamsiisuuf qabuun kan wal mormu waan taheef Col. Irreessaa murtii du'aa irratti muran.
Kana irra dabrees oromoon hoogganummaa Daud Ibsaa fi hariiroo inni diina waliin qabu irra deebi'ee qorachuu qaba. Bara 1981 dirree Dhihaatti Daud ibsaa summii nyaatee akka harka diinaa bu'ee fi waggaa 8 hidhame haasa'amaa ture. Namni kun jaallan waliin turan akkamitti dhumanii inni hafuu danda'e? Mana Hidhaatii akkamitti bahuu danda'e? Mana hidhaatii bahee osoo waggaa tokko hin turin akkamitti Waajjira Siyaasaa tahee filamee damee tikaa/ intelligence/ akka hoogganu ramadame? gaaffiileen jedhan hanga ammaa hin deebine. Kana malees 1992 irraa kaasee hanga 1998 dirreetti akka deebi'u yeroo dheeraa gaafatamee yeroo WBO biyya keessaa dhiibamee Somaaliyaatti bahu maaliif Waraanatti deebi'e? Ergaan diinaa keessa jiraa? waan jedhan gaafatuun barbaachisaa dha. 1993 Daud Ibsaa yeroo Nairobi turetti nama embassy Etoopiyaatti deddeebi'u tokko akka of irraa eegan itti himame. Namni nama miseensa dhaabaa turee fi 1991-92 humna tikaa waajjira Finfinnee keessa turee dha. Odeessa argatan kanaan jala bu'anii Pasport Etoophiyaa boorsaa isaa keessatti argama. Nama kana qorachuu fi hariiroo inni diinaan qabu adda baafachuu irraa ajajaa humna naannoo Horroo bobbaatuu godhanii biyyatti deebisan. Namni akkuma Daud Ibsaa dhalootaan nama naannoo sanaa ti. Biyyatti deebi'ee humna akka gaariitti ummata keessatti of ijaare, hoogganoota ciccimoo horate yeroo waggaa tokko hin caalle keessatti akka diigamu taasise. Nmni kun erga humni diigame booda Finfinneetti akka deebi'u godhamee maadhee dhaabaa magaalaa tokko tokkoon mancaasisee ofii Kenyaatti deebi'e. Ummatni magaalaa Diina waliin akka namtichi kun hojjataa ture osoo gabaasuu Daud Ibsaa 1998 bakka bu'aa dhaabaa godhee magaalaa Nairobitti ramade. egaa kana hundaa irraa wanni barru murna shanee ar'aa kana keessa harki diinaa caasaa diriirfatee akka jiruu dha.
Gaaffiin amma deebi'uu qabu garuu yeroo ammaa kanatti shaneen Video WBO media adda addaa irratti bahu maaliif balaaleffatu? namni murni shanee kibba keessaa humna qabdu ykn mootummaan Kenya osoo yakka tokko isaan irratti hin dhiheessin maaltuu isaan waccisiise?. Yaada armaa olitti dhihaate kana irraa kan hubatnu murni shanee kun yakka bara dheeraa WBO irratti hojjataa tureen gaafa tokko akka itti gaafatamu waan beekuuf jireenyaa fi jabeenna WBO akka hin barbaadne tahuu isaa ti. Biyya keessa keessatti humna dirree Dhihaa keessatti diinaan salphifame deebi'ee Abbaa Caalaa fi Daud arguu akka hin dandeenne argu ammoo akka tarkaanffii maayyii irratti fudhatu kanneen naannoo dhihaa beekan sirriitti hubatu. Oromoon naannoo dhibii dur hin beekne ar'a murni shanee kun murna farra WBO fi ummata Oromoo tahuu isaa siriitti hubata. Murni kun diina qabsoo bilisummaa fi murna tokkummaa Oromoo booressuuf, akkasumas guyyaa bilisummaa Oromoo fageessuuf socho'u tahuu Oromoon hubatee dura muratnoon dura dhaabbatuun yeroon isaa amma tahuu qaba.
Injifatnoo Ummata Oromoof!!!
Roobaa Bultum
Kanneen Oromoo Diiguu Akeeka Godhatan Irraa ijaarsa hin eegnu
Akeekni ABO ummata Oromoo cunqursaa bifa hundaa jalaa baasuu fi Oromiyaa walaba taate ijaaruu dha. kaayyoon kun kaayyoo xaliilaa fi wabii jireenya ummata Oromoo ti. Haa tahu malee Ummata Oromoo salphina gabrummaa wagaa dhibba jala ture keessaa baasuun kaayyoo xaliila qabaachuu ol gaafata. Hunda dura ummata tokko ta'e, biyya tokko qabuu fi hireen isaa walitti hidhamte kana deebisanii ijaaruu fi akka nama tokkootti akeeka tokko bakkaan gahuuf akka warraaqu gochuu feesisa. Tokkummaan sabaa waan hojjannu hunda dursa.Waa'ee Bilisummaa Oromoo tokkummaa Oromoo malee dubbachuun nama dhiba. Tokkummaan Oromoo osoo hin argamin bilisummaan dhugaa fi fedhii saba Oromoo bakkaan gahu jiraatuu hin danda'u. Dhugaan kun lammii Oromoo bilisummaa hawwu hunda biratti ifaa dha. Dhugaa kana kanneen maqaa bilisummaa Oromootiin socha'an ni wallaalan jechuun nama dhiba. Garuu barootaaf mooraa qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti shira tokkummaa Oromoo fi gurmuu qabsaawota Oromoo diiguuf xaxamaa ture yoo ilaalle kanneen maqaa Oromoo himatan keessattuu murni SH-G-ABO farra tokkoffaa tokkummaa Oromoo tahee mul'ata.
Beeksisa Video WBO maqaa "inside the rebel teritory" jedhuun dhiheenya kana bahe ilaalchisee ololli murni Shanee oofaa jiru farra warraaqsa Oromoo fi booressitoota tokkummaa saba Oromoo tahuu isaaniif ragaa guddaa dha. Seenaa bara dheeraa keessa deebinee yoo ilaalle ABO kaayyoo xaliila tokkummaa Oromoo mirkaneessuu fi bilisummaa sabaa argamsiisuuf gootota ilmaan Oromoon ijaarame farroota diina tokkummaa fi bilisummaa Oromoon guututti akka dhuunfatame hubachuun ni danda'ama. Kanaaf seenaa diiggaa fi farrummaa murna shanee sirriitti hubachuuf muuxannoo baroota hedduuf dhaaba kana keessaa qooda fudhachuun qabu dubbiftootni barruu kanaa xiinxala mataa isaanii irra akka gahan bifa armaa gadiitiin dhiheessa. Muuxannoo kiyya irraa ka'ee murni farra warraaqsa Oromoo fi tokkummaa akka tahe ragaa waliin dhiheessa.
1. Waldhabbii murna shanee fi Qaama Cehumsaa gidduutti dhalate; Waldhabbii murna kanaa fi Shanee gidduutti tahe irraa deebinee yoo ilaalle eenyummaa murna shanee hubachuun nama hin dhibu. Jalqabuma irraa kaasanii rakkoo qabsaawota gidduutti dhalate furuu osoo hin taane facaasuu irratti bobba'an. Osoo murni Dhugaasaa Bakakkootiin hoogganamu dhaaba keessa jiru harka lafa jalaatiin, ijoolleen naannoo Naqqamtee dhaaba irratti finciluu barbaadu ololli jedhu harka lafa jalaatiin oofamuu eegale. Kanatti dabalees ijooleen naannoo sanaa [Naqqamtee] hundi qabsootti amantee osoo hin taane Galaasaa qofa of duratti ilaaluun qofa akka miseensota dhaaba kanaa tahan lallabuu jalqaban. Hunda caalaa kan nama dinqu garuu kanneen barootaaf qabsoo keessa turan goobanticha Morodaa Bakaree Oromoo ganee Minilikitti harka keenne waliin walitti hidhuuf tattaafachuu ture. kana irra dabramees hoogganni dhaabaa ol'aanaan osoo hin hafin Murni Galaasaa Dilboo akka TPLF waliin harka lafa jalaatiin hojjachaa ture walgahii miseensotaa irratti himan.Rakkoon kun akka furmaata dhugaa hin arganne, namoota madeessuun akka daran hadhaawu gochuu fi qabsaawotaa fi Oromoota naannoo adda addaa gidduu akka wal shakkiin dagaagu shira xaxuu itti fufan. Kanneen dhugaa kana hin beekne ifatti bahanii qabsaawota kaleessa waliin kufanii kuffisaa turan akka diinaatti ilaaluun maqaa xureessuun itti fufee diigamni 2001 dhalate. Sababa kanaan ilmaan Oromoo hedduun ABO irraa akka bahan jaallewwan isaanii dura akka dhaabbatan akkasumas akka abdii kutatanii manatti galan taasifame. Dhibdeen kun caasaa ABO bira dabree akka hariiroo hawaasummaa ilmaan Oromoo gidduu jiru boorahu godhe.
2. Waldhabbii 2008
Waldhabbii kanaaf sababni guddaan dhibdee qabsoo bilisummaa saba Oromoo mudatte furuu irratti garaa garummaa yaadaa dhalate ture. Murni tokko [kanneen amma Jijjiiramaan bekkaman] xiinxala godhame irratti laamsha'uu qabsoo Oromootiif sababni guddaan aadaa dhaabaa keessatti karoorri bahu hojii irra ooluu dhabuu fi kanaafis sababni aadaan namni hojiin itti madaalamu jiraachuu dhabuu, hoogganni jiru dhibdee qabsoo Oromoo mudatteef furmaata qormaata dhugaa irratti hundaa'e dhiheessuu dandeetti akka hin qabne hubatan. Kana malees hoogganni ture ilmaan Oromoo dhaabatti dabalaman leenjisee hojii isaaniin malutti ramaduu dadhabuu, ganna kudhanii ol baqattummaa keessa jiraatuun haala ummatni Oromoo keessa jiru kan quba hin qabnee fi qabsoo saba Oromoo hoogganuuf hamileen akka ir'atu yaada kanneen shaneen mormaan dhiheessan ture. Gama murna shanee irraa kan dhihaate, qabsoon saba Oromoo waggaa 10 ol hooggana dhabuun rakkoo akka hin tahin, rakkoon ture namni waliif ajajamuu dhabuu fi gandummaa dha yaada jedhu ykn xiinxala jedhu irra gahan. Xiinxala jaamaa kana irraa dhaabbatuun tattaaffii hooggana biyyatti deeisuu fi humna waraanaa ijaaruu dura dhaabbatan. Ajaja Waraanaa addatti ijaarame akka karoora lafa kaayametti diinagdee hojiif barbaadamu dhorkachuu fi biyyoota ollaa irraa qaadhimamtoota dirree leenjisaatti dhihaachuu qaban karaa itti cufan. Waldhabbiin jabaataa dhuftee kanneen dhaaba keessa jiraanii fi fagoo arganis rakkoon kun karaa nagayaatiin akka furamu osoo tattaafatan miseensotaa fi hoogganoota dhibdee ABO sakaaleef furmaata barbaadan olola irratti oofuu jalqaban. Osoo dhaaba keessa jiran SBO-tti gargaaramuun warra "mana barnootaa OPDO" irraa bahe jedhaniin. Bakka hundatti caasaa dhaabaa yaada keenya hin fudhatu jedhaniin diiguu eegalan. ilmaan Oromoo barootaaf wal-amantiin waliin qabsaawaa turan guyyama tokkotti diina walitti taasisan. Bar murni kun OPDO waliin hojjataa, ganda akkasii ijaara jechuu jalqaban. Ifatti jaallan isaanii akka hoogganaatti waliin dalagan kora sabaatiin filaman barruu maqaa xureessii irratti facaasuu eegalan. Akkuma 2001 ammas ABO bakka lamatti facaasuu itti milkaayan. Akkuma 2001 murna QC OPDO fi farra qabsoo godhanii dhiheessan, olola dharaatiin miseensota shira isaanii hin hubatne walitti duulchisan dhaloota naannoo Arsii fi Baaletti dhalate hunda OPDO fi leelliftoota Juneeydii Saaddoo godhan. Loqoda nama naannoo Arsii fi Baalee hunda loqoda OPDO godhan. Gootoa naannoo kanatti dhalatan kanneen lubbuun hin jirre hunda abaaruu itti fufan. Ololli diiggaan kun hanga ar'aatti itti fufee jira.
3. Hawaasa Oromoo dhiiguu; Biyya hundaa keessatti murni shanee ijaarsa hawaasa Oromoo hunda dhuunfachuuf tattaaffiin godhaa ture bakka hundatti ijaarsi Hawaasa Oromoo akka boora'u taasise. Jaarmaya hawaasaa dhuunfachuuf qofa kanneen hooggana ABO fi adeemsa qabsoo irratti quufa hin qabne, gaaffiilee haqaa qaban hunda akka diinaatti adda baasanii itti duuluu eegalan. Dhaadannoo ABO jechuun ummata Oromoo ti, Oromoo jechuun ABO jedhu irratti hundaa'uudhaan kanneen walaba tahan hunda diina Oromoo fi qabsoo bilsummaa godhanii dhiheessuun akka ummataan jibbaman duula wal irraa hin citne irratti gaggeessan. Maqaa namootni hin qabne itti maxxansuun namootni hedduun bakka Oromoon itti walgeette akka lagatanii fi Oromummaa irraa abdii kutatan taasisan. Jaarmaya keessatti ilaalchi gandummaa akka babal'atu gochuudhaan Oromoo akka wal-shakkuu fi Oromummaan osoo hin taane eenyuu keenyatu achi keessa jira yaada jedhuun akka walitti dhufu dirqan. Minesota keessatti hawaasa bara dheeraaf ititaa ture, namni murni shanee ittiin hawaasa toohatuu barbaadu filmaata keessaa hafuu qofaan ilmaan Oromoo baroota dheeraaf hafuura obbolummaan waliin jiraataa turan diina walitti godhan. Kanneen baroota dheeraa qabsoof of wareegaa turan guyyama akkaataa dhaabni qabsoo Oromoo itti gaggeessu irratti gaaffii dhiheessan, kun Amaara, OPDOf hojjata fi olola kkf fakkaatuun maqaa xureessun ilmaan Oromoo danuu waltajii hawaasaa irraa ari'uutti milkaayan.
4. Murni Shanee Yeroo adda addaatti kanneen bifa jaarmaya siyaasatiin of ijaaran irratti olola tokkummaa Oromoo booressu oofaa tureef haalli FIDO, AWO, GUMI fi ibsoon keessa dabran ragaa guddaa dha. Barootaaf imaammatni murni shanee ilmaan Oromoo gar-gar faacaasuuf hordofaa ture ar'a sadarkaa nama gosa keenyaa malee kan biroo dhagahuu nu hanqisuu fi kan keenya jennuun malee kan hafe hundi akka diina walii tahetti Oromoon fudhattu irraan saba Oromoo gahan.Yeroo ar'a adda faca'uu hawaasa Oromoo irraa kan ka'e kan Oromoon akka hoogganaatti ilaaltu hin jiru. Kan jiru hooggana gandaa malee hooggana Oromoo miti. Haala 1992 keessa turre yoo ilaalle hangam akka hawaasni Oromoo diigamee hubachuun nama hin dhibu. 1992 Oromoo kutaa Oromootti dhalate hunda xinnaatu harki 90% hooggana ABO akka hooggana biyyaatti /National Leader/ ilaala ture. Amma haalli keessa jirru fokkisaa fi fuula dura deemuu ykn kaayyoo ummata tokko, biyya tokkoo fi hiree takka jettu san irraa akka fagaataa jirru mul'isa.
Kuni maaliif tahe jennee of gaafachuun barbaachisaa dha. Xiinxala kiyya irraa haalli armaa olii saba Oromoo mudachuun amala farrummaa murni Shanee agarsiisaa ture irraa kan maddee fi qabsoo Oromoo hoogganuu dadhabuu irraa sababa dhiheessan barbaaduu irraa kan dhufe. Yeroo murni QC dhaaba irraa bahetti fi sana boodas sochiin dhaabaa laafachuuf sababni dhihaataa ture, Hayyuu Duree dhaabaa kan ture Galaasaa Dilboo fi murni isaa qabsoo hoogganuu dadhabuu dha jedhame. Biyya ambaa keessatti jaarmaya ummataa cimaa ijaaruu fi miseensota hedduu ABOn akka hin horanne kan godhe dadhabina Shanee osoo hin taane akka murni kun jedhutti kanneen "OPDO, Amaara, ykn farra" qabsoo bilisummaa tahanii dha. Akka isaan jedhanitti hooggana Daud Ibsaa jalatti ABOn humna Waraanaa akka hin ijaarree fi hin bobbaafne godhe murna amma "Jijjiirama" jedhaniin kana jedhu. Hooggana shanee akka biyya keessatti deebi'ee ummata isaa waliin qabsoo hin goone kan dhoorke muratnoo dhabuu isaanii osoo hin taane, kanneen isaan dadhabbii isaanii dhoksuuf akka diinaatti uuman tahuu qabu. Ganna diigdama dura yeroo dhaaba kanatti dabalamu haala keessa dabre irra deebi'ee akka yaadadhu na godhe. Dirree waraanaa seenee leenjisa waraanaa fi siyaasaa fudhe. Akka nama haaraa qabsootti dabalameetti seenaa dhaabaa fi haala inni keessa dabre, maaliif ummata Oromoo dhaqqabuun ijaaruu akka hanqate, jaarmayoota ummatoota naannoo TPLF fi EPLF duubatti akka ABOn hafe gaafachaa ture. Guyya irraa guyyatti kan natti himamaa turee fi anis bara dheeraaf ilmaan Oromoo na duubaan dhaaba kanatti dabalamanitti himaa ture akkamitti qabsoo tana bakkaan gahuu akka dandeeny osoo hin taane, akkamitti ayyaan laallattotni, gantootni, seera dhablootni, kanneen Amaara tahanii nu keessa seenaanii fi kkf akka qabsoo sakaalan ture. Eegaa dhaabni Oromoon waan guddaa irraa eegaa ture, dhibdee gabrummaa akka hiibboottii hiikkachuu dadhabeef deebiin hoogganni shanee kennuuf leenjii guddaa itti qabu akkamitti diina akka of irraa faccisan osoo hin tahin ilmaan Oromoo" gantoota, Amaara, goobana, OPDO" fi kkf maqaan jedhamu kennameef irratti akka duulu, akkasumas hunda akka ija shakkiitiin ilaalu qofa jechuun ni dandayama.
Dhiheenya kana hoogganaan Shanee obboo Daud Ibsaa biyya America dhufuu waliin haala dabre irraa baratee Oromoo gidduutti akka nagaan bu'u Oromoo irratti duuluun akka dhaabbatu hordoftoota isaatiif dhaamsa dabarsa hawwii jedhu qabaachaa ture. Kanneen Oromoo diiguu akeeka godhatan irraa araara Oromoo dhagahuun akka hin danda'amne yemmuun deebi'ee hubadhu hamileen na caphe. Kora Atlaantaa booda abdii kutadhe. Guyyama Korri Atlanta dhumateen video "inside the rebel teritory" jedhu sababa godhachuun duulli Oromoo adda facaasuun gaggeeffamaa ture haarayoomfamee itti fufe. Haala gurri oromoo dhagahuu hin dandeenneen ilmaan Oromoo sabaaf jedhanii lubbuu isaanii wareeguuf qophaa'an Oromoo miti, takka ammoo waraana osoo hin taane ganda keessaa ijoollee walitti qabanii video kaasan jedhuu irra dabranii video sun gochaa Wayyaanee ti, barruu jedhuun gadi bahan. Qabsoo Oromoo waggaa kudhanii ol hooggana dhabdee fi WBO bilisummaa Oromoo raadaara irraa bade miidiyaa addunyaa irratti bahuun aariin bobahuun murna shanee farra qabsoo Oromoo akka tahan kan ragaa bahuu dha. Olola diiggaa waggaa tokkoof oromoo keessatti deemaa ture qabaneessuuf qooda taphachuu irra hayyuu dureen shanee duula marraa lammafaaf hordoftoota isaa bobbaasuun tokkummaan Oromoo daran akka boora'u gochuun diina tokkummaa Oromoo irraa sodaa qabu tahuu murna shanee saaxila. Duula diiggaa ilmaan Oromoo gidduutti qabsiifame kana hoogganni Shanee ol'aanaan akka keessa jiru raagaan guddaan barruu maqaa "Ijoo Dubbii ABO" jedhuun Gaashuu Lammeessaa facaase ilaaluun ni gaha. Gaashuu Lammeessaa harkaa mirgaa Daud Ibsaa fi nama 1992 qarshii Miliyoona shan Baankii Dambi Doolloo irraa WBOn booji'e wayyaanee kennee gama biyya Suudaan ittin cehuuf visa argatee dha. Kanneen akkanaa kanatu ar'a WBO zoonii Kibbaa irratti duula. Silaafuu kanneen Oromoo diiguu akeeka godhatan irraa waan Oromoo ijaaruu eeguun hin tahu.
Itti fufa
Dhiibaa Garbii
Beeksisa Video WBO maqaa "inside the rebel teritory" jedhuun dhiheenya kana bahe ilaalchisee ololli murni Shanee oofaa jiru farra warraaqsa Oromoo fi booressitoota tokkummaa saba Oromoo tahuu isaaniif ragaa guddaa dha. Seenaa bara dheeraa keessa deebinee yoo ilaalle ABO kaayyoo xaliila tokkummaa Oromoo mirkaneessuu fi bilisummaa sabaa argamsiisuuf gootota ilmaan Oromoon ijaarame farroota diina tokkummaa fi bilisummaa Oromoon guututti akka dhuunfatame hubachuun ni danda'ama. Kanaaf seenaa diiggaa fi farrummaa murna shanee sirriitti hubachuuf muuxannoo baroota hedduuf dhaaba kana keessaa qooda fudhachuun qabu dubbiftootni barruu kanaa xiinxala mataa isaanii irra akka gahan bifa armaa gadiitiin dhiheessa. Muuxannoo kiyya irraa ka'ee murni farra warraaqsa Oromoo fi tokkummaa akka tahe ragaa waliin dhiheessa.
1. Waldhabbii murna shanee fi Qaama Cehumsaa gidduutti dhalate; Waldhabbii murna kanaa fi Shanee gidduutti tahe irraa deebinee yoo ilaalle eenyummaa murna shanee hubachuun nama hin dhibu. Jalqabuma irraa kaasanii rakkoo qabsaawota gidduutti dhalate furuu osoo hin taane facaasuu irratti bobba'an. Osoo murni Dhugaasaa Bakakkootiin hoogganamu dhaaba keessa jiru harka lafa jalaatiin, ijoolleen naannoo Naqqamtee dhaaba irratti finciluu barbaadu ololli jedhu harka lafa jalaatiin oofamuu eegale. Kanatti dabalees ijooleen naannoo sanaa [Naqqamtee] hundi qabsootti amantee osoo hin taane Galaasaa qofa of duratti ilaaluun qofa akka miseensota dhaaba kanaa tahan lallabuu jalqaban. Hunda caalaa kan nama dinqu garuu kanneen barootaaf qabsoo keessa turan goobanticha Morodaa Bakaree Oromoo ganee Minilikitti harka keenne waliin walitti hidhuuf tattaafachuu ture. kana irra dabramees hoogganni dhaabaa ol'aanaan osoo hin hafin Murni Galaasaa Dilboo akka TPLF waliin harka lafa jalaatiin hojjachaa ture walgahii miseensotaa irratti himan.Rakkoon kun akka furmaata dhugaa hin arganne, namoota madeessuun akka daran hadhaawu gochuu fi qabsaawotaa fi Oromoota naannoo adda addaa gidduu akka wal shakkiin dagaagu shira xaxuu itti fufan. Kanneen dhugaa kana hin beekne ifatti bahanii qabsaawota kaleessa waliin kufanii kuffisaa turan akka diinaatti ilaaluun maqaa xureessuun itti fufee diigamni 2001 dhalate. Sababa kanaan ilmaan Oromoo hedduun ABO irraa akka bahan jaallewwan isaanii dura akka dhaabbatan akkasumas akka abdii kutatanii manatti galan taasifame. Dhibdeen kun caasaa ABO bira dabree akka hariiroo hawaasummaa ilmaan Oromoo gidduu jiru boorahu godhe.
2. Waldhabbii 2008
Waldhabbii kanaaf sababni guddaan dhibdee qabsoo bilisummaa saba Oromoo mudatte furuu irratti garaa garummaa yaadaa dhalate ture. Murni tokko [kanneen amma Jijjiiramaan bekkaman] xiinxala godhame irratti laamsha'uu qabsoo Oromootiif sababni guddaan aadaa dhaabaa keessatti karoorri bahu hojii irra ooluu dhabuu fi kanaafis sababni aadaan namni hojiin itti madaalamu jiraachuu dhabuu, hoogganni jiru dhibdee qabsoo Oromoo mudatteef furmaata qormaata dhugaa irratti hundaa'e dhiheessuu dandeetti akka hin qabne hubatan. Kana malees hoogganni ture ilmaan Oromoo dhaabatti dabalaman leenjisee hojii isaaniin malutti ramaduu dadhabuu, ganna kudhanii ol baqattummaa keessa jiraatuun haala ummatni Oromoo keessa jiru kan quba hin qabnee fi qabsoo saba Oromoo hoogganuuf hamileen akka ir'atu yaada kanneen shaneen mormaan dhiheessan ture. Gama murna shanee irraa kan dhihaate, qabsoon saba Oromoo waggaa 10 ol hooggana dhabuun rakkoo akka hin tahin, rakkoon ture namni waliif ajajamuu dhabuu fi gandummaa dha yaada jedhu ykn xiinxala jedhu irra gahan. Xiinxala jaamaa kana irraa dhaabbatuun tattaaffii hooggana biyyatti deeisuu fi humna waraanaa ijaaruu dura dhaabbatan. Ajaja Waraanaa addatti ijaarame akka karoora lafa kaayametti diinagdee hojiif barbaadamu dhorkachuu fi biyyoota ollaa irraa qaadhimamtoota dirree leenjisaatti dhihaachuu qaban karaa itti cufan. Waldhabbiin jabaataa dhuftee kanneen dhaaba keessa jiraanii fi fagoo arganis rakkoon kun karaa nagayaatiin akka furamu osoo tattaafatan miseensotaa fi hoogganoota dhibdee ABO sakaaleef furmaata barbaadan olola irratti oofuu jalqaban. Osoo dhaaba keessa jiran SBO-tti gargaaramuun warra "mana barnootaa OPDO" irraa bahe jedhaniin. Bakka hundatti caasaa dhaabaa yaada keenya hin fudhatu jedhaniin diiguu eegalan. ilmaan Oromoo barootaaf wal-amantiin waliin qabsaawaa turan guyyama tokkotti diina walitti taasisan. Bar murni kun OPDO waliin hojjataa, ganda akkasii ijaara jechuu jalqaban. Ifatti jaallan isaanii akka hoogganaatti waliin dalagan kora sabaatiin filaman barruu maqaa xureessii irratti facaasuu eegalan. Akkuma 2001 ammas ABO bakka lamatti facaasuu itti milkaayan. Akkuma 2001 murna QC OPDO fi farra qabsoo godhanii dhiheessan, olola dharaatiin miseensota shira isaanii hin hubatne walitti duulchisan dhaloota naannoo Arsii fi Baaletti dhalate hunda OPDO fi leelliftoota Juneeydii Saaddoo godhan. Loqoda nama naannoo Arsii fi Baalee hunda loqoda OPDO godhan. Gootoa naannoo kanatti dhalatan kanneen lubbuun hin jirre hunda abaaruu itti fufan. Ololli diiggaan kun hanga ar'aatti itti fufee jira.
3. Hawaasa Oromoo dhiiguu; Biyya hundaa keessatti murni shanee ijaarsa hawaasa Oromoo hunda dhuunfachuuf tattaaffiin godhaa ture bakka hundatti ijaarsi Hawaasa Oromoo akka boora'u taasise. Jaarmaya hawaasaa dhuunfachuuf qofa kanneen hooggana ABO fi adeemsa qabsoo irratti quufa hin qabne, gaaffiilee haqaa qaban hunda akka diinaatti adda baasanii itti duuluu eegalan. Dhaadannoo ABO jechuun ummata Oromoo ti, Oromoo jechuun ABO jedhu irratti hundaa'uudhaan kanneen walaba tahan hunda diina Oromoo fi qabsoo bilsummaa godhanii dhiheessuun akka ummataan jibbaman duula wal irraa hin citne irratti gaggeessan. Maqaa namootni hin qabne itti maxxansuun namootni hedduun bakka Oromoon itti walgeette akka lagatanii fi Oromummaa irraa abdii kutatan taasisan. Jaarmaya keessatti ilaalchi gandummaa akka babal'atu gochuudhaan Oromoo akka wal-shakkuu fi Oromummaan osoo hin taane eenyuu keenyatu achi keessa jira yaada jedhuun akka walitti dhufu dirqan. Minesota keessatti hawaasa bara dheeraaf ititaa ture, namni murni shanee ittiin hawaasa toohatuu barbaadu filmaata keessaa hafuu qofaan ilmaan Oromoo baroota dheeraaf hafuura obbolummaan waliin jiraataa turan diina walitti godhan. Kanneen baroota dheeraa qabsoof of wareegaa turan guyyama akkaataa dhaabni qabsoo Oromoo itti gaggeessu irratti gaaffii dhiheessan, kun Amaara, OPDOf hojjata fi olola kkf fakkaatuun maqaa xureessun ilmaan Oromoo danuu waltajii hawaasaa irraa ari'uutti milkaayan.
4. Murni Shanee Yeroo adda addaatti kanneen bifa jaarmaya siyaasatiin of ijaaran irratti olola tokkummaa Oromoo booressu oofaa tureef haalli FIDO, AWO, GUMI fi ibsoon keessa dabran ragaa guddaa dha. Barootaaf imaammatni murni shanee ilmaan Oromoo gar-gar faacaasuuf hordofaa ture ar'a sadarkaa nama gosa keenyaa malee kan biroo dhagahuu nu hanqisuu fi kan keenya jennuun malee kan hafe hundi akka diina walii tahetti Oromoon fudhattu irraan saba Oromoo gahan.Yeroo ar'a adda faca'uu hawaasa Oromoo irraa kan ka'e kan Oromoon akka hoogganaatti ilaaltu hin jiru. Kan jiru hooggana gandaa malee hooggana Oromoo miti. Haala 1992 keessa turre yoo ilaalle hangam akka hawaasni Oromoo diigamee hubachuun nama hin dhibu. 1992 Oromoo kutaa Oromootti dhalate hunda xinnaatu harki 90% hooggana ABO akka hooggana biyyaatti /National Leader/ ilaala ture. Amma haalli keessa jirru fokkisaa fi fuula dura deemuu ykn kaayyoo ummata tokko, biyya tokkoo fi hiree takka jettu san irraa akka fagaataa jirru mul'isa.
Kuni maaliif tahe jennee of gaafachuun barbaachisaa dha. Xiinxala kiyya irraa haalli armaa olii saba Oromoo mudachuun amala farrummaa murni Shanee agarsiisaa ture irraa kan maddee fi qabsoo Oromoo hoogganuu dadhabuu irraa sababa dhiheessan barbaaduu irraa kan dhufe. Yeroo murni QC dhaaba irraa bahetti fi sana boodas sochiin dhaabaa laafachuuf sababni dhihaataa ture, Hayyuu Duree dhaabaa kan ture Galaasaa Dilboo fi murni isaa qabsoo hoogganuu dadhabuu dha jedhame. Biyya ambaa keessatti jaarmaya ummataa cimaa ijaaruu fi miseensota hedduu ABOn akka hin horanne kan godhe dadhabina Shanee osoo hin taane akka murni kun jedhutti kanneen "OPDO, Amaara, ykn farra" qabsoo bilisummaa tahanii dha. Akka isaan jedhanitti hooggana Daud Ibsaa jalatti ABOn humna Waraanaa akka hin ijaarree fi hin bobbaafne godhe murna amma "Jijjiirama" jedhaniin kana jedhu. Hooggana shanee akka biyya keessatti deebi'ee ummata isaa waliin qabsoo hin goone kan dhoorke muratnoo dhabuu isaanii osoo hin taane, kanneen isaan dadhabbii isaanii dhoksuuf akka diinaatti uuman tahuu qabu. Ganna diigdama dura yeroo dhaaba kanatti dabalamu haala keessa dabre irra deebi'ee akka yaadadhu na godhe. Dirree waraanaa seenee leenjisa waraanaa fi siyaasaa fudhe. Akka nama haaraa qabsootti dabalameetti seenaa dhaabaa fi haala inni keessa dabre, maaliif ummata Oromoo dhaqqabuun ijaaruu akka hanqate, jaarmayoota ummatoota naannoo TPLF fi EPLF duubatti akka ABOn hafe gaafachaa ture. Guyya irraa guyyatti kan natti himamaa turee fi anis bara dheeraaf ilmaan Oromoo na duubaan dhaaba kanatti dabalamanitti himaa ture akkamitti qabsoo tana bakkaan gahuu akka dandeeny osoo hin taane, akkamitti ayyaan laallattotni, gantootni, seera dhablootni, kanneen Amaara tahanii nu keessa seenaanii fi kkf akka qabsoo sakaalan ture. Eegaa dhaabni Oromoon waan guddaa irraa eegaa ture, dhibdee gabrummaa akka hiibboottii hiikkachuu dadhabeef deebiin hoogganni shanee kennuuf leenjii guddaa itti qabu akkamitti diina akka of irraa faccisan osoo hin tahin ilmaan Oromoo" gantoota, Amaara, goobana, OPDO" fi kkf maqaan jedhamu kennameef irratti akka duulu, akkasumas hunda akka ija shakkiitiin ilaalu qofa jechuun ni dandayama.
Dhiheenya kana hoogganaan Shanee obboo Daud Ibsaa biyya America dhufuu waliin haala dabre irraa baratee Oromoo gidduutti akka nagaan bu'u Oromoo irratti duuluun akka dhaabbatu hordoftoota isaatiif dhaamsa dabarsa hawwii jedhu qabaachaa ture. Kanneen Oromoo diiguu akeeka godhatan irraa araara Oromoo dhagahuun akka hin danda'amne yemmuun deebi'ee hubadhu hamileen na caphe. Kora Atlaantaa booda abdii kutadhe. Guyyama Korri Atlanta dhumateen video "inside the rebel teritory" jedhu sababa godhachuun duulli Oromoo adda facaasuun gaggeeffamaa ture haarayoomfamee itti fufe. Haala gurri oromoo dhagahuu hin dandeenneen ilmaan Oromoo sabaaf jedhanii lubbuu isaanii wareeguuf qophaa'an Oromoo miti, takka ammoo waraana osoo hin taane ganda keessaa ijoollee walitti qabanii video kaasan jedhuu irra dabranii video sun gochaa Wayyaanee ti, barruu jedhuun gadi bahan. Qabsoo Oromoo waggaa kudhanii ol hooggana dhabdee fi WBO bilisummaa Oromoo raadaara irraa bade miidiyaa addunyaa irratti bahuun aariin bobahuun murna shanee farra qabsoo Oromoo akka tahan kan ragaa bahuu dha. Olola diiggaa waggaa tokkoof oromoo keessatti deemaa ture qabaneessuuf qooda taphachuu irra hayyuu dureen shanee duula marraa lammafaaf hordoftoota isaa bobbaasuun tokkummaan Oromoo daran akka boora'u gochuun diina tokkummaa Oromoo irraa sodaa qabu tahuu murna shanee saaxila. Duula diiggaa ilmaan Oromoo gidduutti qabsiifame kana hoogganni Shanee ol'aanaan akka keessa jiru raagaan guddaan barruu maqaa "Ijoo Dubbii ABO" jedhuun Gaashuu Lammeessaa facaase ilaaluun ni gaha. Gaashuu Lammeessaa harkaa mirgaa Daud Ibsaa fi nama 1992 qarshii Miliyoona shan Baankii Dambi Doolloo irraa WBOn booji'e wayyaanee kennee gama biyya Suudaan ittin cehuuf visa argatee dha. Kanneen akkanaa kanatu ar'a WBO zoonii Kibbaa irratti duula. Silaafuu kanneen Oromoo diiguu akeeka godhatan irraa waan Oromoo ijaaruu eeguun hin tahu.
Itti fufa
Dhiibaa Garbii
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Albinism
Albinism (Afaan Latin albus irra dhufee), maqaan yerro bayye fayyadamani hypomelanism yokan hypomelanosis kunin Hypopigmentary Congenital Disorder yoo ta'u, kan itti bekkamuni immo Melanin Pigment illa, gogga fi rifensa kessa yoo hin jiranne dha. Albinismiin kan dhufuu dhallotaan (abba yokan hadha) irra Recessive Genes kan daddarbu dha. Halli kuni Mammals, Qurxummi, Sinphiree, Reptile fi Amphibianotta irratti bayyinan argamma. Namotni Albinismiin qabamanni "albino" jedhamanni wamamu haa ta'u malee maqanni kunii akka abarsatti waan fudhatamuffi, "albino" irra maqqa "albinistic" yokan "nama albinism qabu" jedhamutti fayyadatama. Clinic kessatti maqqan binnensotta Albinism qabanu ittin yamanu "albinoid" yokan "albinic". Wikimedia Commons on Albinism


text:
Thursday, 13 November 2014
Hundasaa Waaqwayyaa:- Sadaasa Guyyaa 3, bara 1991, Guyyaa Seenaan Yaadatu
Hundasaa Waaqwayyaa irraa
Sadaasa guyyaa 3, bara 1991 guyyaa dhaabonni Oromoo (ABO, OPDO, IFLO fi ABUO) yeroo jalqabaa fi isa dhumaaf, galma tokko keessatti walgahuun, Qubeen har’a itti fayyadamnu afaan hojii Oromiyaa akka ta’u kan murteessan guyyaa Seenaa guddaa qabudha. Haa ta’u malee guyyaan kun akka qoosaatti dagatame. Torban darbe garuu marsaaleen Gadaa.com fi Ayyaantuu.com waan nu yaadachiisaniif galata guddaa qaban. Seenaa kana mee xiqqoo duubatti deebinee yaadachuun haala har’a keessa jirru haa xiinxallu.
Saba tokko saba biraa irraa kan adda baasan keessaa tokko afaanii fi aadaa isaati. Afaan meeshaa sabni tokko aadaa, duudhaa, safuu fi seeda isaa ittiin ibsatu, mallattoo eenyummaa isaati. Afaan yoo ittiin hin baramnee fi hin hojjetamne suuta suuta laafee gara du’aa fi dhabamuutti deemuu danda’a jedhu warri dhimma afaanii irratti qoratanii fi hojjetan.
Afaan Oromoo afaan uummata miliyoonota hedduun dubbatamu ta’ee osoo jiruu hacuuccaa fi cunqursaa waggoota danuu oliif humna koloneeffatootaan irra gaheen, akka ittiin hin baratamnee fi hin hojjetamne godhamee akka baduu fi afaan amaaraan akka liqimfamu gochuuf warra yaalamaa ture keessaa isa tokkodha. Haata’u malee qabsoo ummati Oromoo fi ilmaan cunqurfamoo kan biroo waloon godhanii fi injifannoo bara 1991 argameen Afaan Oromoo, Oromiyaa keessatti afaan barumsaa fi hojii akka ta’uuf carraa ykn hiree argate.
Bara 1991 yeroo ABOn handhuura Oromiyaa, Finfinnee seene irraa kaasee Qubee Afaan Oromoo barachuu fi barsiisuun duula guddaatu godhamee ture. Qubee laatiniin hojjechuuf dhaaboliin Oromoo yeroo sana mootummaa cehumsaa keessa turan akka fudhataniif Sadaasa guyyaa 3, bara 1991 walgahii guddaa tokko qopheessuun, Qubeen kun afaan keenya ittiin barreessuuf fidala Gi’iizii fi kan Arabaa caala filatamaa ta’uu hayyoonni afaanii amansiisuun dhaaboliin Oromoo hundi sagalee tokkoon fudhachuu murteessan. Kun seenaa yeroo kamuu dagatamuu hin qabnee fi bara baraan kan yaadatamuu fi kabajamuu qabu dha.
Yeroo sana irraa eegalee, Afaan Oromoo barachuuf Oromoo qofa osoo hin taane warri Afaan Oromoo hin beeknellee qooda guddaa fudhatan. Erga ABOn Chaartera keessaa bahee boodallee manneetii barumsa magaalaa Finfinnee keessatti argaman hedduu keessatti dhuunfaan galgala barsiifamaa ture. Fedhii fi hirmaannaan yeroo sana namooti baruu fi barsiisuuf duula godhan hedduu guddaa ture. Kitaabonni barumsaa kuma hedduun maxxanfamee manneetii barumsaa Oromiyaa keessa jiraniif raabsaman. Barruulee fi gaaxexoonni danuun bahuu jalqaban. Barruulee yeroo sana dhalatanii fi maxxanfamuun ummata bira gahaa turan keessaa hanga tokko yaadachuuf Qabee, Innikka, Madda Walaabuu, Gadaa, Ichima fi Biiftuun kan yaadataman yoo ta’u, gaazexoota yeroo sana turan keessaa ammoo kan akka Bakkalcha Oromiyaa, Madda Walaabuu, Urjii,Coqorsa, Seyfe nebelbaal, Risaa fi Irreecha kan jedhaman ni yaadatamu.
Kaasetoonnii fi kitaaboti bahaa turanis hedduu turan. Fiilmiin Afaan Oromoon soneeffamanii fi ummata Oromoo biratti seenaa guddaan yaadataman, kan akka Dukkanaan Duuba, Fuula dhokatee fi Jilbeebbii kan jedhaman yoo ta’u boodarra kan bahan Qaanqee, Hadhaa, Qoraattii Gadameessaa, Eelaa fi kan kana fakkaatanii fi maqaa isaanii kan hin yaadanne hanga baroota dhiheenyaatti hedduutu burqan. Keessattuu Fiilmiin Dukkanaan Duuba jedhamu, kan obbo Dhaabaa Wayyeessaan qophaa’ee, dararaa fi hacuuccaa ummata keenya irra gahaa ture kan ibsu yoo tahu, seenaan isaa kan hin dagatamne hojii guddaa ture. Haa ta’u malee barruulee, fiilmii fi gaazexoonni kunniin akka jalqabanitti itti fufanii guddachuu fi babl’achuu hin dandeenye. Hidhaa fi dararama mootummaan wayyaanee namoota waan kana hojjetan irraan gaheen qopheessitoonni barruulee fi gaazexoota kanaa hojii isaanii itti fufuu hin dandeenye. Artisoonni hedduun kan yeroo sana burqanii fi mul’atan , gariin ni ajjeefaman, hedduun ammoo biyyaa bahan. Kanneen booda kana mumul’anii fi ummata biratti jaalatama argataa dhufan, akka eegamanitti guddachuu hin dandeenye. Barruulee fi gaazexooti biyya keessatti bahaa turan guutummaatti gabaa irraa kan dhabaman yoo ta’u, biyya alaatti Barruuleen Burqaa jedhamtu kan obbo Daraaraa Maatiin qophaawaa turte hanga tokko deemtee har’a isheenuu lubbuu dheerachuu hin dandeenye. Gaazexaan Urjiis akkasuma biyya Canadaatti maxxanfamuu eegaltee turte, garuu fagoo hin deemne. Gargaarsa ykn hirmaannaa ummata keenyaa dhabuun duute. Yeroo ammaa barruuleen ykn gaazexaan walabaa kan Afaan Oromoon dhimma Oromoo fi Oromiyaa irraa dubbatu, biyya keessattis ta’e, biyya alaatti kan barreeffamaa fi maxxanfamaa jiru hin mul’atu. Haa ta’u malee kan reefu bahuu jalqaban barruulee Gadaa fi SIIF SIIN kan jedhaman akka jiran dhageenya. Isaan kunis yoo nuti itti hin dirmannee fi hin gargaarre carraan isaanii akkuma warra kanaan duraa ta’uu hin oolu.
Barruulee fi gaazexooti kunniin gabaa irraa dhabamuun ykn xiqqaachuun dhiibbaa mootummaa wayyaanee qofaan miti. Namooti keenya aadaa dubbisuu fi muuxannoo Qubee Afaan Oromoo dubbisuu dhabuunis ni jira. Barruulee fi gaazexaan dhabamullee , Dhaloota Qubeetiin kitaabota hedduutu yeroo yeroon bahaa jiran. Isaan kunis nama bituu fi dubbisu dhabuun kisaaraarra akka bu’anii fi iyyataa akka jiran dhageenya. Kaaseti, CD fi VCDn artistoota keenyaan bahanis akkasuma.
Rakkoon kun akkasiin itti fufee afaan keenya Ogbarruu fi Aartiin du’a, moo furmaata barbaaduu qabna? Gaaffii kana Oromoon hundi kan walgaafachuu qabuu fi afaan keenya guddisuuf ani maalan gumaacha jennee ofi gaafachuu qabna.
Gaaffii kana deebisuuf malli tokko dhahamuu qaba. Malli kunis iyyanii, iyya dabarsuudha. Iyya kanaaf ammoo namni ani Oromoodha ofiin jedhu hundi dirmachuu qaba. Afaan keenya karaa Ogbarruu fi Aartiin guddisuuf duula bahuudha. Duula kana irratti hirmaachuun dirqama Oromummaa fi Eenyummaa ta’uu qaba. Warri Seera Qubee kana Afaan Oromoof tolchan lubbuu isaanii itti wareeganii seenaa hojjetanii darbanii jiru. Nuti ammoo seenaa isaanii kana dhaloonni har’a lubbuun jiru kunuunfachuu fi guddifachuu yoo dadhabne Ekeraan isaanii nu gaafata.
Gaaffii Seenaa kana jalaa bahuu fi duula guddina Ogbarruu kana hojiirra oolchuuf, warri barreessan akka jabaatanii hojjetan, warri qabeenya qaban akka maxxansiisan, hawaasni bal’aan ammoo akka irraa bitu Tumee-Seera labsuudha. Hawaasni keenya kanneen Waldaa Hawaasaa, Waldaa amantii fi Afoosha ykn Golobeen ijaaramanii jiran marti dirqama kana bahuuf haala itti maxxansaaleen Oromoo hundi nama Oromoo jedhamu mara bira gahuu qabu irratti koree dhimma kana hordofu ijaaruu fi hordofuu qabu.
Duula kana qindeessuu fi bobbaasuuf adda durummaan kan irraa eegamu midiyaalee Oromoo kanneen akka TV, Radio fi Marsaalee (website) ti. Isaan maxxansaalee bahan kana duukaa bu’anii yoo beeksisan, abbootii maxxansan yoo dubbisan, hayyoota oguma kana qaban yoo mariisisan hawaasni hubannoo irraa argata. Yoo hubate ammoo duula kana keessatti fedhiin hirmaata. Rakkoon Ogbarruu fi Aartii keenya mudate haala kanaan furmaata argatee guddata jedheen yaada. Dhamma kanaaf deebiin keessan murteessaadha.
Nagaa waliin
Na hoofkalchaa! wallaalle fitaata!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ahbaashaa fi sheek Muhammad Rashaad
Qopheeysaa:
Abuu Muhammad Al-Baddeeysii
2012/1433
Ahbaash nuti sufiyyaadha jechuun ija nu qabuu fedhan, garuu Isaan sufiyyaa osoo hin taane, Amantii haarawa Abdullaahi hararii uumeen deeman. Sheek Muhammad Rashaad ulamaa’ii guddaadha tafsiira afaan oromootti yeroo duraatiif namni hiike isa. Akkasumas kitaaboota biroo hedduu ummata Islaamaatiif afaan oromootiin qopheeysee jira. Akkasumaa waliin sheek Muhammad Rashaad Sufiyyaa Xariiqaa Qadariyyaa hordofaa akka turee fii Abdullaahi Hararii irrattis akka barate seenaa Isaa keeysatti bareeysee jira.
Sheek Muhammad Rashaad ummata Islaamaatiif faayidaa malee balaa akka Abdullaahi Hararii san uumaa hin turre, Abdullaahi Hararii irraa jallina Isaa hin dhaalle.
Barruun asii gaditti qophaawe kun Ahbaasha sufiyyaa akka hin seene Isiniif ibsuudhaaf kan qophaawee fii Warri Ahbaashni amantii haarawaa mitii sufiyyaadha je’anii farda Ahbaashaa yaabbatanii gulufaa jiran dhaabbatanii waan sheek Muhammad Rashaad nu barsiisaa ture haa laalanii.
Yoo barnoonni sheek Muhammad Rashaad Barsiisaa ture, kan wahbiyyaati, takkaa ammoo kan kaafiraati nuu n je’an, Ahbaash waan jettu ni eeyna.
Barruu Asii gaditti qophaawe kana waliif dabarsaa, mootummmaa keeysa warra dalaguus garsiisaa akka nuti karaa haqaarra jirruu fii akka sheek Muhammad Rashaad jala deemaa jirru itti himaa.
Rabbiin warra haqaaf tumsu nu haa godhu.
Ahbaasha wanni gaafannu sheek Muhammad Rashaad jala yoo deeemnee Rabbiin ni jira jenne nuti kaafiraa?
Sheek Muhammad Rashaad kaafira?
Sheek Muhammad Rashaad waan Rabbiin Arshirratti Ol tahuu amanuuf Kaafira jechuudhaa?


text:
2 PEETOOROO
Peetooroona ínaaqianna akara.
1
1 Qiní Simoona moo dúqu Peetooroosa qinée ásauku mundírana Yísuna aináinira faiqi Yísufa maa-maqánasaa diqiqámaqoo fasiqausa márunausa maa-akarána ínni rúmannimaqaida. Maasá Ánutufa maasá asumu máree marífa ásauku mundírafa Yísufa narí andeeqáranannai ámiqira oondara fooqáana narí saqárikirana maasá qíminau, ínni faqa mi-amiqira ainainná níminau.
2 Ínnee Ánutuna faqa Yísuna maasá karaambáiqara faqa íridaqa mi-iriránannai Ánutufa narí káqi nímirana faqa narí asooárana faqa ínniki qumbiqáfinaqa máriaqa.
Peetooroofa maasá óosana óosana andeeqára máriranara qímaqoofa.
3 Ánutufa narí káaqa qára ámiqiranannai maasá dáaree marína Yísunara írianara eedóo qínoo dóo minánnai narí innaarúnaindaraa afeeka maasá qimanakái qímifaqa minánnai Ánutuna andeeqára márirana maa-maqánasaa máraanaura. 4 Mi-innaarunaindaraa afeekánannai narí káaqa idaaqíra ámiqi ámiqirana narí qíma afeekaikámmáqoona maasá qíminau. Mifá qíma afeekaikámmaqoo káaqa ámiqira ainainannái maasá maa-maqánasaa máriafanna mandáinainara fanandírana faqa putaaírana faqa qíma afeekaikámmaqoo afeekana mara máreeqa fí ruqíqa̱ki fídaqa Ánutuna aunduráindaraa írirana andeeqára máriranaki máriraree qídaqa miqídaqa.
5-6 Ínnee innaarúnaidaraa andeeqára márirana máraidaqa minára kai ínnee ínneeqa Yísuna mandaaqáranasaa minásaa afeekaikámasee ínneeqa andeeqára márirana minásaa ootúpaaqa. Ootúpamáseeqa Ánutuna ufa ásaana rúmasee ámiqimasee írirana faqa minásaa afeekaikámasee ootúpaaqa. Kafáa miqóoqari ínnee ínneeqa nimanara iriséeqa miná faqa afeekaikámasee ootúpaaqa. Kafáa miqóoqari nóori kándamasee máridaqa aináinirana faqa afeekaikámasee miná faqa ootúpaaqa. Kafáa miqóoqari Ánutuna aanna rárana faqa afeekaikámasee ootúpaaqa. 7 Kafáa miqóoqari nári níkaqaafasaara foora naríara naríara áidirana miná faqa afeekaikámasee ootúpaaqa. Kafáa miqóoqari naríara naríara nímuqusirana miná faqa afeekaikámasee ootúpaaqa. 8 Mi-amiqira ainaináusara ínnee sárauqi maríafanoo. Ínnee mi-ainaináusa moó faqa moó faqa máree márifanoo mifáuqa ínni dadaaqifaqa ínnee karaambáiqa asauku mundírana Yísuna íriranaki máridaqa sía fífau márifaranoo sía kadíqarausa márifaranoo ínnee kási kasidaqa ánoonáikimaríasa márifaranoo. 9 Faiqí moó fannoo mi-amiqira ainaináusa sía márainafa miná áfu dimbárafa sía qáfaidanoo narí mandáinaina findaukámaisóonara aunúseenoo miqídanoo.
10 Ínnee aiqámausa nífusaa maqee maqee moo faqa moo faqa afeekaikámasee Ánutufa ínni rusandeesámumasee mároonara kooroo iaqa. 11 Ínnee mi-amiqira ainaináusa afeekaikámasee ínni Yísuna saqárikirana ootúpamásaifanoo maasá karaambáiqa ásauku mundírafa asumu máree marífa Yísufa miná qáfamaseenoo narí náaru márira qúqusaki firaa qóo kooqí atú aqúseenoo ínni náarameeqee minakí quqáannoo.
12-13 Qinée minára iriséeqa maa-ainaináusara maqee maqee náaqoo áuqeemariana íriqa máraaqeera. Ínnee sía aunímariafanoo írimariafanoo ánoona ufasáa afeekaikámafi atooqáfi írimariafaqa kaifáa qímannimidaqa. Qinée maaqóo sía kúqidaqa káqi máridaqa ínni kafáa kafáa náaqoo áuqaranara andeeqánoo marí ífoo qídaqa. 14 Qinée maa-maqánasaa kúqiqa qipata qúsasaa quqáanauree qídaqa íridaqa. Maasá karaambáiqa ásauku mundírafa Yísufa akooqóo daamúa qímáqooqoo kai qúsasaa quqáanaura. 15 Qinée káqi máridaqa afeekaikámasee qímannimidaqa kásooqaqee kuqufúanaqa moo áinaina kambíqainaqa ámiqimasee irisáida narímau fuaqéera qímannimidaqa.
Sía Peetooroofa úri úfafau qímanniminau. Qinée qeeqá qífukoo qáfaafannanara qídaqee qinau.
16 Sía maasá faiqí úri úfafau iriséefau ásauku mundírana 17-18 Yísunara maa-maqánasaa firaafá innaarúnaindari qúmunara qídafau maasá qeeqá qífunnai miná úriqararana qáfaafannanara qímannimidaqa. Maasá qeeqá kai miná faqa náaquqara áaqanasaa máriafananoo firaa kaaqa qaranakiqari Ánutuna ufa qúmufaqa maasá íriqiafana, maafá qiní dídira qímaaku márifaqa qinée minára rídaqa asasídaqa. Mi-ufánannai Yísuna áuqu firaanáikinoo káaqa aréenarana áakuamaqóofaqa maasá miqóo márida qáfeeqa íriqiafana.
19 Maqee maasá miná qáfamaseeqa óoqeenáa tamummaqara fasiqauqa ákarara kúqaa fee qímariafannana, maqee ánoona qáfamaseeqa dóo kúqaa uqanna ánoona fee qídaqa. Ínnee tamummáqara fasiqauqa ufa ámiqimasee írifanoo náaqooki kéeqainaqa ámiqimandee márifaranoo. Misá ufa asukunaki qóomara foora káaqa qáida máridanoo iqáqarana áfeesiannoo duqudéeqiara foora Yísufa ínni nímuqusaki káaqa qáannoo. 20-21 Ínnee maa-ainainná náaree íriaqa. Ínnee tamummáqara fasiqauqa ufa írimariana sía minakínaa moó ufa fannoo naríaraa áaduma ánoona máridanoo. Sí tamummáqara ufa moo fannoo faiqí íriranasaa kambíqanau. Náaquqara maraquna fannoo mi-tamummaqara fasiqáusa uqéereeqeenoo Ánutuna íriranaki quqásoofaqa qáfamasee nári máqannaa qímannimisee ákara rúmaqoofa máridanoo sía nári kai íriqau.