text:
1Daawiti haiqqiyo wodee matin, ba na7aa Solomona hagaadan yaagidi azaziis; 2"Taani haiqqiyo wodee matiis. Hegaa gishshau, minna; yeeqenna asa gida. 3GODAI ne Xoossai azazidobaa naaga; a ogetun hemetta; Muuse Higgiyan xaafettidoogaadan a awaajuwaa, a azazuwaa, a higgiyaanne a wogaa naaga. Yaatikko, neeni oottiyoobai ubbainne neeni biyo soho ubbai neeyyo injjetana. 4Qassi GODAI tana, 'Ne zerettati bantta de7uwan naagettidi de7ikko, eti ta sinttan bantta kumetta wozanaappenne bantta kumetta shemppuwaappe ammanettidi hemettikko, Israa7eela kawotaa araatan uttiya asi neeyyo mulekka xayenna' yaagido ufaissaa qaalaa taayyo polana. 5"Qassi Xaruuyi na7ai Yoo7aabi Israa7eela ola gadaawata naa77aa, Neera na7aa Abaneeranne Yetera na7aa Amaasa woridi, i tana oottidobaa neeni akeekaasa. Hegeenne, eti olaa wode woridoogaa haluwaa eta sigaa wode woridi, he suuttan ba xeessaa qabattuwaanne ba gediyaa caammaa alleeqiis. 6Neeni a ne aadhdhida eratettaadan ootta; bau mati i ceeggidi saro haiqqanaadan oottoppa. 7"SHin Gala7aade giyo biittan de7iya Barzzillaaya naatuyyo keha; eti ne maaddan miya asaara mona. Aissi giikko, taani ne ishaa Abeseloomappe baqatiyo wode, eti taayyo miyye gididosona. 8"Taani Maahinaima katamaa biido wode, tana iita qanggettaa qanggida Biniyaama biittan Baahuriima katamaappe yiida Geera na7aa SHim77i nenaara de7iyoogaa hassaya. I tanaara gaittanau Yorddaanoosa SHaafaa duge yiido wode, 'Taani nena worikke' gaada GODAN ayyo caaqqaas. 9SHin ha77i neeni a xillo asadan qoodoppa. Neeni aadhdhida erai de7iyo asa; neeni a waatanaakko erana. Neeni he cima bitaniyaa suuttaara mooga" yaagiis. 10Hegaappe guyyiyan Daawiti haiqqidi, ba maizzan gaittiis; yaatidi Daawita Kataman moogettiis. 11Daawiti Israa7eela bolli oitamu laitta kawotiis; Kebroonan laappun laitta, Yerusalaamen hasttmanne heezzu laitta kawotiis. 12Solomoninne ba aawaa Daawita kawotaa araatan uttiis; a kawotettaikka keehippe minniis. 13Haggiiti na7ai Adoonee, Solomona aayee Berssaabikko biis; bin Berssaaba, "Neeni taakko saruwan yaadii?" yaagada a oichchaasu. Oichchin i, "Ee; saruwan yaas" yaagidi zaariis. 14Hegaappe guyyiyan gujjidikka, "Taani nena oichchiyoobi de7ees" yaagiis. Yaagin a, "Oichcha" yaagaasu. 15Yaagin i hagaadan yaagiis; "Kawotanau bessiyai tana gididoogaanne Israa7eela asai ubbai tana bantta kawodan xeellidoogaa neeni ne huuphen eraasa. SHin yohoti laamettin kawotettai ta ishaayyo yuuyiis; hegeenne, ayyo GODAAPPE yiis. 16Ha77i taani nena issibaa oichchana. Hayyanaa taayyo ixxoppa" yaagiis. Yaagin a, "Oichcha" yaagaasu. 17Yaagin i, "Kawoi Solomoni neeyyo ixxis geenna; hegaa gishshau, SHuneema katamaappe yiida Abishaago giyo geela7iyo taani machchanau i o taayyo immana mala, hayyanaa a taayyo oichcharkkii" yaagiis. 18Yaagin Berssaaba, "Daro lo77o; taani hegaa neeyyo kawuwaassi odana" yaagaasu. 19Hegaa gishshau, Berssaaba Adooniyaa kiitaa odanau Solomonakko gelin, kawoi o mokkanau denddi eqqidi, iyyo ziggiis; ziggi simmidi ba kawotaa araatan uttiis. Qassi ba aayeessi hara kawotaa araataa ehiissidi, an baappe ushachcha baggaara utissiis. 20Uttidoogaappe guyyiyan, "Nena taani issi guuttabaa oichchiyoobi de7ees. Hayyanaa taayyo ixxis gooppa" yaagaasu. Yaagin kawoi zaaridi o, "Ta aayee, oichcha. Taani ixxis giikke" yaagiis. 21Yaagin a, "SHuneema katamaappe yiida Abishaago ne ishai Adoonee machchana mala ayyo immarkkii" yaagaasu. 22Yaagin Kawoi Solomoni zaaridi ba aayyiyo, "SHuneema katamaappe yiida Abishaago neeni Adooniyaayyo aissi oichchai? I ta bairaa gidennee? Neeni ayyo kawotettaakka oichchanaagaa shin aggadasa! Ee, neeni ayyo, qeesiyaa Abiyaataarayyoonne Xaruuyi na7aa Yoo7aabayyo kawotettaakka oichchanaagaa aggadasa!" yaagiis. 23Yaagidi Kawoi Solomoni GODAN caaqqidi, "Adoonee hagaa oichchido gishshau taani a worana xayikko, GODAI tana woro! 24Ha77i simmi tana ta aawaa Daawita kawotaa araatan utissidi, ta kawotettaa mintti essidi, ta zareti de7i be7anaadan oottida GODAI ero! Adooniyaa hachchi worana!" yaagiis. 25Yaagidi Kawoi Solomoni Yoodaahe na7aa Banaaya azazin, i biidi Adooniyaa shocidi woriis. 26Hegaappe guyyiyan, Kawoi Solomoni qeesiyaa Abiyaataara hagaadan yaagiis; "Neeni Anatootan de7iya ne gade guyye ba. Neeni haiqqanau bessaasa; shin nena taani ha77i worikke. Aissi giikko, neeni ta aawaa Daawita sinttan Ubbaa Haariya GODAA Taabootaa tookkadasa; qassi ta aawaa metuwaa ubbaa aara metootadasa" yaagiis. 27Yaatidi Solomoni Abiyaataara GODAA qeese gidiyoosaappe diggidi, GODAI Seelon Eela keettaa asaabaa yootidoogaa poliis. 28Abeselooma maaddana xayikkonne Adooniyaa maaddida Yoo7aabakko ha odoi gakkiis. Gakkin GODAA Dunkkaaniyau i baqati biidi, yarshshiyoosaa kaceta oiqqiis. 29Yoo7aabi GODAA Dunkkaaniyau baqatidi biidi, yarshshiyoosaa lanqqen de7iyoogaa Kawuwaa Solomonassi yootidosona. Yootin Solomoni Yoodaahe na7aa Banaaya, "Ba, baada a wora!" giidi azaziis. 30Yaagin Banaayi GODAA Dunkkaaniyaa giddo gelidi Yoo7aaba, "Kawoi nena, 'Hagaappe kiya' yaagees" yaagiis. SHin i zaaridi, "Kiyikke! Taani hagan haiqqana" yaagiis. Yaagin Banaayi kawuwaayyo, "Yoo7aabi taayyo hagaa hagaa giidi zaariis" giidi odiis. 31Kawoi Banaaya, "I giidoogaadan a ootta; a worada mooga! Yaatikko, Yoo7aabi xillo asatu suuttaa gussido daafaappe tananne ta aawaa keettaa asaa geeshshaasa. 32I gussido suuttaa acuwaa GODAI ayyo qanxxana. Aissi giikko, i ta aawai Daawiti erennan de7ishin naa77u asata bisuwan woriis; Israa7eela ola gadaawai Neera na7ai Abaneerinne Yihudaa ola gadaawai Yetera na7ai Amaasi, eti naa77aikka appe kehaanne suuriyaa daro asa. 33Yoo7aabi ha asata worido gishshau, eta suuttaa daafai merinau Yoo7aaba huuphiyaaninne a zerettatu huuphiyan wodhdho. Daawita bollinne a keettaa asaa bolli, a zerettatu bollinne a kawotaa araataa bolli merinau GODAA saroi gido" yaagiis. 34Hegaa gishshau, Yoodaahe na7ai Banaayi pude kiyidi, Yoo7aaba shocidi woriis; worin i bazzon de7iya ba gaden moogettiis. 35Kawoi Yoodaahe na7aa Banaaya Yoo7aaba sohuwan ola gadaawa oottidi sunttiis; qassi Abiyaataara sohuwan qeesiyaa Xaadooqa sunttiis. 36Hegaappe guyyiyan Kawoi Solomoni SHim77ayyo kiittidi hagaadan yaagiis; "Neessi Yerusalaamen keettaa keexxada, yan de7a; harasaa awanne booppa. 37Neeni katamaappe kiyada, Qediroona Zanggaaraa pinnido gallassi haiqqanaagaa era. Ne suuttaa gomee nena oiqqana" yaagiis. 38Yaagin SHim77i zaaridi kawuwaa, "Neeni giyoogee lo77o; taani ne ashkkarai neeni ta godai kawoi giidoogaadan oottana" yaagiis. SHim77i Yerusalaamen daro wodiyaa de7iis. 39SHin heezzu laittaappe guyyiyan, SHim77a ashkkaratuppe naa77ati betidi, Maa7ika na7aa, Gaate Kawuwaa Akiishakko biidosona; bin, "Ne ashkkarati Gaaten de7oosona" giidi SHim77ayyo yootidosona. 40Yootin i ba hariyaa kooridi, ba ashkkarata koyanau Akiishakko Gaate biis; biidi Gaateppe ba ashkkarata zaaridi ehiis. 41SHim77i Yerusalaameppe Gaate katamaa biidi simmidoogaa Solomoni siyido wode, 42SHim77a xeesissidi hagaadan yaagiis; "'Neeni yaappe denddada harasaa awanne biido gallassi, haiqqiyoogaa era' gaada taani nena GODAN caaqettada seerabeikkinaa? He wode neeni 'Ne giyoogee lo77o; eeno, taani azazettana' gaadasa. 43Yaatin, GODAAYYO caaqqido caaquwaanne ta azazuwaa aissi naagabeikkii?" yaagiis. 44Qassikka kawoi SHim77a, "Ta aawaa Daawita bolli neeni oottido iita oosuwaa ubbaa ne wozanai erees. Ha77i simmi ne iita oosuwaa GODAI neeyyo zaarana. 45SHin Kawoi Solomoni anjjettana; Daawita kawotaa araataikka GODAA sinttan merinau saro de7ana" yaagiis. 46Yaagidi kawoi Yoodaahe na7aa Banaaya azaziis; azazin Banaayi biidi, SHim77a shocidi woriis. Yaatin, kawotettai Solomona kushiyan minnidi eqqiis.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
Eega gareen fiinxaaleyyii Islaamummaa Naayijeriyaa keessaa kaleessa viidiyoo haaraa baaseen ijoollee durbaa bara bara 2014 butee fudhate keessaa shantama agarsiisee booda, mootummaan Naayijeeriyaa ka garee sana quunnamuutti jiru ta’uu dubbatee jira. Viidiyoon haaraan kaleessa Yuutuubii irratti bahe tokko, nama fuula isaatti aguuggatee uffata waraanaa uffate. Dubartoota gara shantamaa ijaabii aguuggatan fuul-dura dhaabatee, agaan Hawusaatiin dubbata.
Mootummaan Naayijeeriyaa namoota Abuujaa, Legoosii fi Maayidguurii keessatti hidhee jiru akka gad-lakkisu dhaamsa dabarsina – jedha.
Gaaffii kana, ammaan dura illee dhiheessee ture – Boko Haraam. Amma garuu, ijoollee durbaa “Chipook” sana gad-lakkisiisuuf jecha, mootummaan Naayijeriyaa yeroon dhimma kana irratti Boko Haraam waliin dubbachuu qabu amma - jedhu – kanneen deebisamuu ijoollee durbaa sanaaf falman.
Jaarmayaa akka ijoolleen durbaa Naayijiriyaa BOKO HARAAM-n butamanii fudhataman akka deebisamaniif hojjetu, ka “BRING BACK OUR GIRLS” jedhamu kanneen hoogganan keessaa tokko Olantunjii Olan-rewajuu akkana jedhu.
Ittiin-qabatanii, namoota isaanii gad-lakkisiisuuf, garuu – ijoolleen durbaa sun amma illee lubbuun jiru taanaan, haala itti waliin dubbatamu miijessamuu qaba. Isaan namoonni isaanii akka hiikaman barbaadu. Mootummaan eega ijoolleen durbaa sun hiikamanii booda, tarii jara faana dha’uu danda’a. Marii mormuu hin qabnu. Guutmmaa addunyaa irratti, mariiwwan geggeeffaman argaa jirra, jedha - Olaatuunjiin.
Gurmuun kun magaalaa Abuujaa keessati duula isaa eegalee, karaa Miidiyaa Hawaasummaa guutummaa Addunyaa irratti babal’ifatee jira. Durboonni sun akka Viidiyoo irratti mul’atan irratti miidhamoo fakkaatan.
Viidiyyoon sun fakkii reeffota dhiigaan laaqamaniitiin xumurama. “reeffota ijoollee durbaa Chiippook haleellaa humna qilleensaa Naayijeriyaatiin dhumanii ti” – jedha – namichi ijoollee durbaa sana fuul-dura dhaabbatee dubbatu.
Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Xoossaa xalaalan taani shemppuwaa demmaas; ta atotettai appe yees. 2A xalaalai ta wogga zaallaanne tana ashshiyaagaa; i taani qosetta attiyo soho gidiyo gishshau, mulekka yeeqikke. 3Woddiya godanne qaaxxiya dirssanne milatiya asa woranau, intte aude gakkanaassi dendduuteetii? 4Eti a bonchcho sohuwaappe a wottanaagaa xalaalaa koyoosona; eti wordduwan ufaittoosona. Bantta doonan anjjoosona; shin bantta wozanan qanggoosona. 5Xoossaa xalaalan taani shemppuwaa demmaas; taani ufaissan naagiyoogee appe yees. 6A xalaalai ta wogga zaallaanne tana ashshiyaagaa; i taani qosetta attiyo soho gidiyo gishshau, mulekka yeeqikke. 7Ta atotettainne ta bonchchoi Xoossaana; i ta mino zaallaanne ta qatuwaa. 8Asau, Xoossan ubba wode ammanettite; i nuuyyo qato gidiyo gishshau, intte metuwaa ayyo yootite. 9Asi ubbi issiton shemppiyo carkko mala; xoqqin ziqqin, asi hada. Meezaanan wottinkka eti ainne deexxokkona; eti issiton shemppiyo carkkoppekka kauyyoosona. 10Makkalan ammanettoppite; bonqqi shiishshidi duretanau halchchoppite. Intte duretettai darikkokka, intte wozanaa a bolli wottoppite. 11Xoossai hagaadan giyoogaa taani zaara zaarada siyaas; "Wolqqai Xoossaassa. 12Aggenna siiqoi Xoossaabaa" yaagiis. Abeet GODAU, neeni asa ubbaassi a oosuwaadan oosuwaadan qanxxana.
Copyright
Learn More


text:
Danbii Naamusa Filannoo bara 2002 tumame irraa ka’uudhaan – Dhaabbatni Dimookiraatawa Uummata Oromoo yokaan DH.D.U.O-n ka keessatti argamu Mana-maree Walitti-dhufeenyaa hundeeffatanii akka socho’aa turan kan ibsan Hoogganonni paartiile kanaa, DH-D-U-O fi paartiileen ja’an baatiitti si’a tokko walga’uun akka irra turee fi ennaa dhimmi hatattamaa jiraatu immoo, sanaa asitti iyyuu akka walga’an waamuu danda’an dubbatan.
“Amma garuu ka baatiitti si’a tokko wal-geenyu illee hafee jira” jedhu Paartiilee ja’an keessaa tokko ka ta’e Koongiresa Biyyoolessaa Oromoo Obbo Tolasaa Tesfaayee.
Hoogganaan paartii ka biraa, ka Paartii tarkaanfachiisa Gadaa kanuma dubbatan. DHDUO bakka bu’uun ka Mana-maree Paartiilee toorba of keessaa qau sanatti hirmaatan Obbo Moges Ida’ee garuu “hojiin walitti-dhufeenyaan hojjennu hin dhaabbanne. Walga’iin Mana-maree baatii tokko qofaaf dabarsame. Innis ka DhDUOn qofa dabarsame otuu hin taane, walii-galtee paartiilee hundaatiini” jedhan.


text:
1Bushiisheena'ote! Doono Yesuusicho ittoshi tunatoyich, ittoshi niheena'onaa ittoshi indeena'onoyich de'a getote! Ebiyoo ittoshi tuniiya beda mooyone. 2"Gaawato neech bi tunemmoyich, ne kashoo hini shawee toommooch bi genjemmoyich, ne nihoonaa ne indeenon oogiibe!" ii beeto gibanee qaaro beeti batti batti Yeerichi getoone. 4Niheena'ote! Doono Yesuusicho ittoshi tunatoyich, ittoshi bushiisheena'on ciici dojibee shiimaree dichibotalli, ittoshi yibbaatoonaa ittoshi tunii beeti mooyona boonoshin shewiyaahotine! 5Guunina'ote! Kiristoosich ittoshi de'a ii beetoomon oogiyoonaa shatona mulloochee tiijiree ittoshi doonina'oyich de'a getote! 6Mulloochee tiijiqqi Yeerichi daaggoon tunii beeti Kiristoosichi guunochoomonalli, ashoon emirikkoyich ashi be'anoyich hajee beeton tuniyaahotine! 7Ashich tunataanoon Doono Yesuusich ittoshi hajee beetoomon gaawa ittoshi daaggoona hajeebote! 8Asho koniyolla guuno bi tunatee, tuno bi qajitee, bi tunii beeti gaawa mooyo bullich Doono Yesuus waanee gaacoon danemmo bi tunoon arii beeto ittoshine. 9Doonina'ote! Miichoon qayiichi, ebiyoomi beda mooyon boonoshich tuniibote! Boonoshinaa ittoshinon hajii beeti Doono shimaaj bi beemon, ashoon hepaanoon nallii beeto bi tunoonoo arii beeto ittoshine. 10And illa Doono Yesuusina tookkii ittoshich beeti ikkittinoona ittoshich bi immii beeti ooga giidoona kupphabote! 11Daabiloosichi dachoon wochoo ittoshi hakkemmoyich, Yeeri ittoshich immii beeti ginee qiico bullin cuyabote! 12No koyaa beeto, shimaaji xaa'ooch beeti yinnee ginachina'ona tookkii, ukkureena'onaa iraasheena'ona tookkii, hini mandaree yemeenooch asheena'on hajii beeti gonda ayaaneena'ona tookkiinalli, ashoona tookkii toonoone; 13ebich gonda mooyo ittoshi toommooch bi shaggimmi aabooba, koyaree bullinoo wochiree, gub kishataanoon neexoon ittoshi hakkemmoyich, Yeeri ittoshich immii beeti ginee qiico bullin tiiji cuyabote! 14Illa ittoshi shimatoon ibaroona cuyaree, ginee naayina'o boonoshi getoon qeroyich boonoshi geddii beeti xuuroochoomon cadiqittinoon taharee, 15diggee mishiraachee qaaroon getoyich qannoon caammoochoomon gediree neexabote! 16Bulli araddoon Yeerichi toommooch mullee too'iyoon gaachoochoomon yeshote! Aroonoo cobcobbimii aaxxaa beeti gondoochi nihoo shango bullin aalliyoon hakkemmo ittoshine. 17Yeeri immii beeti wodiyoon ginee naayina'o ukaa beeti ukoochoomon ukabote! Yaafa Ayaano immii beeti sheefoonoo yeshote! Aroo Yeerichi qaaroone. 18Yeerin qollabee bulli araddoon Yaafa Ayaano immii beeti hakkoona corootibote! Ebi gaboonoo yaafeetina'o bullich Yeerin qollabee qaalliree corootoona kupphabote! 19Wotta ebiyee aaf arichataani mishiraachee wochoon aafee kupphoona getoyich ta noonoon ta qechee, qaaroon taach Yeeri immemmoyich qollabote! 20And cuyee kexooch cuchaqqa beeto ta tunateenolla, hini mishiraachee qaaroon getoyich Doono Yesuus Kiristoosina wocheeti yakkiracho taane; ebich biichon geto taach qaawii beetoomon aafee kupphoona ta gettemmoyich Yeerin qollabote! 21Ittoshi wotta aabichiqqa ta beeto gaata ta beemichon ittoshi ariiyemmoyich, shunnati no manoonaa Doono Yesuusichi shuunoyich gibaneeti maddachona tunati Tikiqoosi bullin ittoshich gettemmone; 22ittoshi waan biin wochaa ta daachii beeti naboo, no mooyon bi getee ittoshi ariiyemmonaa ittoshi mullo kupphemmonoyichiye. 23Nihoo Yeerinaa Doono Yesuus Kiristoosina waanee danaa beeti diggoonaa shunoona, Yeerichi toommooch mullee too'iyoona tookki kittinnee maneena'oyich tunabe; 24shaddeyaani shunoona no Doono Yesuus Kiristoosin shunnii beetina'o bullina tookki Yeerichi wojoo tunabe.
Copyright
Learn More


text:
1Yihudaa Kawoi Akaazi kawotido tammanne naa77antto laittan, Eela na7ai Hoshee7i Israa7eela bolli Samaariyaa kataman kawotiis; i uddufun laitta kawotiis. 2GODAA sinttan i iitabaa oottiis; gidikkonne appe kase de7ida Israa7eela kawoti oottidoogaa keesa iitaa oottibeenna. 3Asoore Kawoi SHalmman77eeseri yiidi, aara olaa gaittiis; gaittin Hoshee7i xoonettidi, ayyo giiraa giiriis. 4SHin amarida laittaappe simmin, Kawoi Hoshee7i Soo7a giyo Gibxxe kawuwaassi kiitaa yeddidi, bana maaddana mala oichchiis. Yaatidi kaseegaadan Asoore kawuwaassi giiriyoogaa aggi bayiis. Kawoi SHalmman77eeseri hegaa siyidi, a oittidi, qasho keettaa gelissiis. 5Hegaappe guyyiyan, Asoore kawoi Israa7eela biittaa ubbaa bolli woraajjidi, Samaariyaa katamaa dooddiis; dooddidi heezzu laitta gattiis. 6Hoshee7i kawotido uddufuntta laittan Asoore kawoi Samaariyaa katamaa omooddiis. Omooddidi Israa7eela asaa ekkidi, Asoore biitti efiis. Efiidi eta attaa Halaaha kataman, attaa Meedoonatu katamatun, haraata qassi Gozaana biittan de7iya Haboora SHaafaa matan wottiis. 7Hagee ubbai hanidoogee, Israa7eela asai GODAA bantta Xoossaa bolli, eta Gibxxeppe, Gibxxe kawuwaa kushiyaappe kessidaagaa bolli nagaraa oottido daafaana. Qassi eti hara xoossatussi goinnidi, 8GODAI eta sinttappe laaggidi kessido dere asati de7ido de7uwaa wogaa kaallido daafaana. Hegaa bollikka qassi Israa7eela kawoti doommido iita wogaa kaallido daafaana. 9Israa7eela asai GODAA bantta Xoossaa bolli iitabaa geeman oottidosona; qii guutta moottaappe biidi, wogga gita katamaa gakkanaassi de7iya sohotun ubban banttau goinniyo xoqqa sohota medhdhidosona. 10Qassi eti eeqa shuchchatanne Asheero giyo xoossee misileta keraa huuphe ubbaaninne daashsha mitta ubbaa garssan essidosona. 11Qassikka eti GODAI beni eta sinttappe laaggidi kessido dere asati oottidoogaadan, xoqqa soho ubban ixaanaa cuwayidosona. Eti GODAA hanqqetissiya iitabaa oottidosona. 12GODAI eta, "Eeqau goinnoppite" gi wottidaashin, eti eeqau goinnidosona. 13GODAI Israa7eela asaanne Yihudaa asaa ba hananabaa yootiya ubbatu baggaaranne ajjuutan be7iya ubbatu baggaara, "Inttena erite! Intte iita ogiyaappe simmite; taani hananabaa yootiya ta ashkkaratu baggaara, intte aawati azazettanaadan immido higgiyan de7iya wogaanne awaajuwaa ubbaa naagite" yaagi wottiis. 14SHin eti siyennan ixxidosona. GODAA bantta Xoossaa ammanettibeenna bantta aawatudan morggiyaa zozzissidosona. 15Eti a wogaa, i eta aawatuura maacettido maachchaanne a seeraa karidosona. Eti shufuro eeqatau goinnidi, bantta huuphiyaukka shufuro gididosona. GODAI eta, "Intte yuushuwan de7iya dere asati oottiyoogaadan oottoppite" gi wottidaashin ixxidi, eti eta de7uwaa wogaa kaallidosona. 16GODAA bantta Xoossaa azazuwaa ubbaa aggiigidosona. Aggiigidi mara milatiya, naa77u goinniyo misiletanne Asheero giyo xoossee misiliyaa medhdhidosona. Saluwan de7iya xoolintte ubbaassi goinnidosonanne Ba7aala giyo eeqaassi oottidosona. 17Eti bantta attuma naatanne macca naata taman xuuggidi yarshshidosona. Kaayiyoogaanne moitilliyaa haasayissiyoogaa meezetidosona. Hegaadan iitabaa oottanau bantta huuphiyaa baizzidi, GODAA hanqqetissidosona. 18Hegaa gishshau, GODAI Israa7eela asaa keehippe hanqqettiis; hanqqettidi eta ba sinttappe diggiis. Diggin Yihudaa zariyaa xalaalai attiis. 19SHin Yihudaa asatikka GODAA bantta Xoossaa azazuwaa naagibookkona; eti Israa7eela asai doommido de7uwaa wogaa kaallidosona. 20Hegaa daafan GODAI Israa7eela zeretta ubbaa aggi bayiis. I eta tuggayidi, ba sinttappe diggana gakkanaashin, eta bonqqiyaageetu kushiyan yeggi bayiis. 21GODAI Israa7eela asaa Daawita zerettatu kawotettaappe beni shaakkido wode, Israa7eela asai Nabaaxa na7aa Iyorbbaama banttau kawoyidosona. Hegaappe guyyiyan, Israa7eela asai GODAA kaallennaadan Iyorbbaami diggiis; i eta hanttaara nagaraa ootissiis. 22GODAI hananabaa yootiya ba ashkkaratu ubbatu baggaara kase yooti wottidoogaadan, ba sinttappe diggana gakkanaashin, Israa7eela asai Iyorbbaami oottido nagaraa ubbaa oottiis. Hegaa gishshau, Israa7eela asai bantta yelettido biittaappe omoodettidi, Asoore biitti biidosona; biidi eti hanno gakkanaashinkka yan de7oosona. 24Hegaappe guyyiyan, Asoore kawoi Baabiloone biittan de7iya Kuuta, Iiwa, Hamaatanne Safariwaima geetettiya katamatun de7iya asaa ehiis; ehiidi Israa7eela asaa sohuwan Samaariyaa katamatun wottiis. Eti he katamata laattidi, etan de7idosona. 25Eti koiro yan duussaa doommido wode, GODAASSI goinnibookkona. Hegaa daafan GODAI eta giddo gaammota yeddiis; yeddin gaammoti eta giddoppe aramata mentterettidi woridosona. 26Yaatin Asoore kawuwaa, "Neeni dentta efaada Samaariyaa katamatun wottido asai he biittaa xoossaa wogaa erenna. Erennaagaa daafan i eta mentteretti woriya gaammota eta bolli yeddiis" yaagidi yootidosona. 27Yootin Asoore kawoi, "Intte Samaariyaappe omooddidi ehiido qeesetuppe issuwaa zaaridi, yaa yeddite. Yeddin i yan de7idi, he biittaa xoossaa wogaa eta tamaarisso" yaagidi azaziis. 28Hegaa gishshau, Samaariyaappe omooddidi efiido qeesetuppe issoi Beeteelen de7anau yiis; yiidi GODAAYYO goinniyo wogaa eta tamaarissiis. 29Gidikkonne Samaariyaa yiidi uttida asai bau goinniyo eeqa misileta ba de7iyoosan de7iyoosan medhdhiis. Medhdhidi Samaariyaa asai keexxido goinniyo xoqqa sohotun wottiis. 30Hegaa maaran Baabiloone asai Sukkoti-Banooba giyo eeqaa misileta medhdhiis. Kuuta asai Nerggaala giyo eeqaa misileta medhdhiis. Hamaata asai qassi Ishiima giyo eeqaa misileta medhdhiis. 31Iiwa asai Nibihaazanne Tarttaaqa geetettiya eeqatu misileta medhdhiis. Safariwaima asai qassi Adiraamelekanne Anaameleka geetettiya bantta xoossatuyyo bantta naata taman xuuggidi yarshshiis. 32Eti GODAASSI goinnidosona; shin bantta giddoppe dumma dumma asaa dooridi, goinniyo xoqqa sohotun qeese oottidi sunttidosona. 33Eti GODAASSI goinnidosona; shin bantta yiido biittaa biittaa asaa meeziyaa kaallidi, bantta xoossatuyyookka goinnidosona. 34Eti hachchi gakkanaashinkka kase bantta meeziyaadan oottoosona. Eti tumuppe GODAAYYO goinnokkona woikko GODAI Israa7eela giidi sunttido Yaaqooba zerettaassi immido awaajuwaanne wogaa, higgiyaanne azazuwaa naagokkona. 35GODAI Israa7eela asaara beni maacettido wode, eta hagaadan yaagidi azaziis; "Hara xoossatussi goinnoppite; etau gulbbatoppite; etau oottoppite woikko etau yarshshoppite. 36SHin Gibxxeppe inttena ba gita wolqqaaninne ba yeddido kushiyan kessida GODAAYYO oottite; ayyo gulbbatite; ayyo yarshshuwaa yarshshite. 37Taani GODAI intteyyo xaafido awaajuwaanne wogaa, higgiyaanne azazuwaa ubba wode naagite; hara xoossatuyyo goinnoppite. 38Taani inttenaara maacettido maachchaa dogoppite; hara xoossatuyyookka goinnoppite. 39Hegaa aggidi, GODAAYYO intte Xoossaayyo goinnite. Intte morkketu ubbaappe inttena ashshanaagee tana" yaagidi azaziis. 40Azazinkka eti ayyo eenennan ixxidi, kase bantta meeziyaakka baqqi oiqqidosona. 41He asati GODAAYYO goinniiddikka, issi baggaara bantta eeqaa misiletuyyo goinnoosona. Hachchi gakkanaashinkka eta zerettai eta aawati goinniyoogaadan goinniiddi de7ees.
Copyright
Learn More


text:
Kana ammoo akka namii biyya keessaa fi biyya alaalleen beeku feenaa jedhu,bakka bu’aan “Run For Oromiya,”Obbo Saamu’eel Amaanu'eel
Dhaabii siyaasaa tokkollee keessa hin jiruu jedhu "Run For Oromia"n haga hujii jalqabee amma ganna abressoo keessa jira; hujiin isaalleen aadaa, seenaa, mala jireennaa fi rakkoo Oromoo dabalee akka namii biyya alaa jirulleen jireenna Oromoo baratu tolchuu.Tana ammoo dorgommii akka akka qopheessuun hojjata, jedhu bakka bu’aan “Run For for Oromia” kun.
"Run For Oromia"n yoo atileetotii gara garaa walti dhufanii dorgomanii moohatan badhaasa kenna.Dorgommiin tun haga ammaatti waggaa waggaatti Amerikaa-kutaa MN-tti taati.
Dhaabii kun dorgommii fiigichaa KM 5 fi KM 10 ta dhiiraa fi dubraa Adoolessa 17,bara 2010 qopheessee wal dorgomiise irrattiilleetti akkuma duruu godhu badhaasa kenne. Badhaasa sun irra jireessa lammiwwan Keniyaa fi Ameerikaa tu argate.
Obbo Samu'eel Amaanu'eel bakka-bu'aa "Run For Oromia" ti.
“Biyya keenyatti fiignee wanta qaqqabuu barbaachisaa waan baayyeeti jira …fiigichaan qabannee bira geenyaadha kaayoon keenya. Tana malee gama daldalaa, bilisummaaf waan gargaaruu dandahan ta biyyitii tun nama yaamtuuf hedduuti jira," jedha.
Maaliif maqaa "Run For Oromia" baafattan jennaan , Rikoordii fiigichaa biyya lafaa irra jiru baayyee kan qabate ijoollee Oromiyaa ti…tanaaf maqaa kana filanne,” jedha, Obbo Saamu'eel. Akka bakka bu’aa kanaatti wanna Oromiyaan ittiin beekamtu hedduu keessaa tokko fiigicha. Kanumati Itoophiyaallee addunyaa irratti beessise.
Odeeffannoo "Run For Oromia" fi badhaasi dorgommii tana irratti kennamelleen www.runfororomia.com irra jira.


text:
1Nuuni haasayiyo gitabai hagaa; saluwan Ubbaappe Bolla Xoossai uttiyo kawotaa araataappe ushachcha baggaara uttida qeese ubbatu halaqai, hagaa malai nuuyyo de7ees. 2Geeshsha Sohuwaaninne tumu Dunkkaaniyan i oottees; he Dunkkaanee asi essidoogaa gidennan, Xoossai essidoogaa. 3Qeese ubbatu halaqa ubbai imuwaanne yarshshuwaa Xoossau immanau sunttettido gishshau, ha qeese ubbatu halaqaayyookka yarshshanau issibai de7anau koshshees. 4Simmi sa7an i de7iyaabaa gidikko, mulekka qeese gidenna; aissi giikko, higgee azaziyoogaadan, imuwaa immiya qeeseti de7oosona. 5Eti qeesetuugaadan oottiyo oosoi saluwan de7iya oosuwau tumu leemisonne eesho; aissi giikko, Muusee Dunkkaaniyaa essana hanishin, Xoossai a, “Akeeka; ubbabaakka taani nena deriyaa huuphiyan bessido leemisuwaa kaallada ootta” yaagiis. 6SHin Yesuusi gaannatiyo maachchai kaseegaappe aadhdhiyoogaadankka, ayyo imettida oosoikka etaagaappe aadhdhees; aissi giikko, he maachchai Xoossai immana giido ubbaappe aadhdhiya oosuwan oosettiis. 7Aissi giikko, koiro maachchan bali bainnabaa gidiyaakko, naa77antto maachchaa koshshenna. 8SHin eta boriiddi, Godai hagaadan yaagees; “Taani Israa7eela asaaranne Yihudaa asaara ooratta maachchaa maacettiyo gallassati yaana. 9He maachchai taani Gibxxe biittaappe eta aawatu kushiyaa oiqqada, goochcha kessido wode, etaara maacettido maachchaa mala gidenna. Eti ta maachchan ammanettibeenna gishshau, taanikka eta yegga bayaas. Taani, Godai, hagaa odais. 10Aissi giikko, he gallassatuppe guyyiyan, taani Israa7eela asaara maacettana maachchai hagaa: Taani ta higgiyaa eta qofan wottana; qassi eta wozanankka xaafana. Taani eta Xoossaa gidana; etikka ta asa gidana. 11Etappe ooninne ba shooruwaa woi ba ishaa, 'Godaa era' yaagidi tamaarissenna. Aissi giikko, eti guuttaappe gitaa gakkanaassi ubbai tana eroosona. 12Taani eta naaquwaa maarana; eta nagaraakka naa77antto hassayikke” yaagees. 13Xoossai ooratta maachchaa giidi haasayiyoogan koiroogaa ceegettiis; qassi ceeggiyaabainne wuriyaabai eesuwan xayana.
Copyright
Learn More


text:
Abbaan alangaa Federaalaa Itiyoopiyaa namoota shororkeessummaa fi himannaa biyya ganiinsaan xumura waggaa darbee himate 24 keessaa qabeenyaan namoota sadii akka dhaalamu mana murtiif gaaffii dhiyeessee jira.
Qabeenyaan obbo Andualem Araagee, kan Iskindir Negga fi obbo Abbebee Belew akka dhaalaman abbaan alangaa dursee gaafatu iyyuu manni murtii federaalaa dhaddachi sadaffaan qabeenyaa gaaffiin irratti dhiyaate irraa dantaa qabna, mirga keenya kanneen jedhan yoo jiraatan akka dhiyaatan beellamee ture.
Akkuma kanaan manni murtichaa qabeenyaa obbo Iskindirii fi kan obbo Abbebee gama ilaaleen namoota dhimmi isaa nu galcha jedhuuf abbaan alangaa akka dhiyaatan xalayaa ittiin ga’uu gaafatee jira. Abbaan alangaas namoota sana kan hin arganne ta’uu isaa ibsee jira.
Abukaatoon obbo Andualem obbo Deribew Temesgen VOAf akka ibsanitti haati warraa obbo Andualem Dr. Selam Aschaalee dhimma kana ilaalchisee mana murtiif yaada qaban ibsaniiru. karaa Abukaatoo isaanii ibsa kennaniin himannan abbaa warraa isaanii irratti dhiyaate qabeenyaa isaa waliin kan wal qabate miti. Manni murtii gad aanaa murtiin kenne mana murtii ol aanaatti waan iyyateef xmura hin argatn jira.
Manni murtichaa sababaalee kana hin simatu yoo ta’es mirga haadha warraa fi ijoollee isaa akka nuuf eegu gaafannaa jedhee jira. Manni murtichaas yaada gama maraa dhaggeeffachuuf sadaasa 28 bara 2005 beellama ka biroo kennee jira.


text:
WASHINGTON,DC —
Gabayaan Buna Itoophiyaa Olumaa Gadi Jechaa Deemtu Dhiyoo Tana Ya Oli Kaate Jedhan
Itoophiyaan waan hedduu gabayaa alaatti ergatti,tana keessaa ta duraa buna.Ka jireenna biyyaa harkaa qabulleen isuma.
Buni kun harkii 65 akka jecha Itti Gaafatamaa Waldaa Oomishtoota Buna Oromiyaa,obbo Taaddasaa Masqaleetti aanalee Oromiyaa 120 caalaan keessaa dhufa.
Buna kintaalaan gabayaa laatti gurguran. Buna Itoophiyaa alatti gurguran kana biyyaatti buna hedduutti bitta;Jermanii, Jappaan,Sawudi Arabiyaa fi Amerikaa. Amerikaan harka 50tti bitatti.
Gabayaan bunaa dhiyoo tana yoo hedduu oluma bu’aa gaduma bu’aa deemti.Akka obboo Taaddasaatti wantii gabayaan buna Itoophiyaa dhiyoo tana gadi buutee oli kaateef waan buni Biraazil kasaareef.
Warrii buna alaa bitu buna paawundii tokko, gara kiiloo wadhakkaa,$1.20n bita,bunii kun amma paawundiin $1.80.Jarii qonnaan bulaa irraa gatii diqqoon bitu kun ufi ammoo buna siinii tokkootuu doolara 4-5n nutti gurguruutti jiraa maan wayya jennaan;
“Ufii doolara lamaan gadiin bitanii doolara 200 jalaa argatanii kun gaarii mitii jennee akka innii fooyyahu dubbachaa jirra.”
Waldaan Oomishtoota Buna Oromiyaa kun akka jecha obboo Taaddasaatti ganna 13tti manneen barnootaa jaaraa,karaa fi bisaan baasaa huji guddoo qonnaan bulaa hojjate.
Waldaan gurmaahuun qonnaan bulaallee waan hedduun gargaara jedha obboo Taaddasaan.


text:
1Nto mii yoo, ānyōōru :anii Yoowaana ng'oong'uutyēēt nyēē kyaakas kurkeet nyēē kiyaataat ām barak. Kichēy :kuut kuu aryeembuunaa kyāākāsē kung'āloolwoo. Kumwooyē kule, "Chōō wōli bo barak sāābooruung' tukuuk chēē mākuyēyākiis." 2Kinama bakeenke :Tāmirmiryēēt kuyibo barak, nto yooto, akas chiito ake nyēē kēēbuurēē ng'echereetaab bāytooyiisyēēt. 3Kiikwēnyē :tokochtaab chiichoo kuu almaasiit nto ku wuu rwaa nyēē arraa nyēē karaaran. Kimii :cheebkaalaasyeet kēēmuut yooto kiibuurēē :chiichooto nyēē kikerkeey rwaa nyēē nyaliil nyēē ikwēnyē nyēē /kēēkuurēē simāriitiit. 4Kikiimuut ng'echeraanaata wōō :ng'ēchērōōk alake tibtēmu āk ang'wan chēbo bāytooyiisyēēt, ānkikiibuurēē ng'ēchērōōchoo :booyik tibtēmu āk ang'wan. Kiiloochē :booyichoo sirook chēē leelach ānkōōloochē kuutwōōsyēkaab bāytooyiisyēēt chēē /kikeeyeyee ta-aabuunek. 5Kiiwēchēē :yiileet ng'echeraanaa wōō ankooruum miisin. Kilāytōōs :nōmōryēēk tisabu ām taayeetaab ng'echeraanaa. Tāmirmirookaab Yēyiin tisab :chuutēchu. 6Kimiitē :kiito ake taayeetaab ng'echeraanaa nyēē wuu araarayta nyēē kitankilil kuu kiiyēēt. Kikiimuut ng'echeraanaa wōō :tukuuk alake ang'wanu chēē sobchootiin ankinyiy :koonyek bōōrwoonikwaa. 7Kerkeey :kiyoo akeenke ām tukuuchoo ng'ētunyto, nto nyēbo āyēēng' ku kerkeey wuunweet, nto nyēbo sōmōk ku kerkeey :tokochnyii nyēbo chiito, nto nyēbo ang'wan ku kerkeey :nyoo siirērēēt nyoo katereerta. 8Kiboonto :tukuuchooto tukul kebebaak lo chēē kinyiy :koonyek komoswookik tukul. Kimāchoostōōs :tukuuchoo bēēt āk kwēēmooy kumwooyē kule, "Tiliil, tiliil, tiliil :Mokoryoontēēt Yēyiin nyoo bāwu kiy ake tukul, nyoo mii, ānkimii ānku nyoo mākuchō." 9Yoo tyēēnē :tukuuchoo kōōkoostooy, kukoonyitē ānkubirchinē kōōnkōy chiichoo bāytooyiisyē anku soboot ākookoy, 10kōōryookyinē keey :booyichoo tibtēmu āk ang'wan taayeetaab chiichoo kēēbuurēē ng'echereetaab bāytooyiisyēēt, ānkukutunkyinē nyooto soboot ākookoy. Ikoochinē :booyichoo kuutwōōsyēkwaa taayeetaab ng'echeraanaa ānkumwooyē kule, 11"Yēyiintēēnyoo, wē, Mokoryoontēēnyoo, Iyemaat /kiikaastiing' inyiing' nyoo iboontē kāāmuukēywēēk /ānkēēkoonyitiing', kuuyu kiyēyē kiy ake tukul. Kiikuyēyākiis :tukuuchoo tukul ānkusobtōōs kuu wōloo kimāktooy."
Copyright
Learn More


text:
Tajaajiila Bishaanii erga addaan citee guyyaa torba ta’e kan jedhan barattonni mooraa Awaaroo kan Yunivarsitii Amboo kaleessa Roobii Ebla 13 bara 2016 galgala immoo tajaajiila Ibsaa dhabnee dukkana keessa jirra jedhu.
Kanas kaleessa galgala ba’anii mormuu isaanii fi mooraa Awaaroo keessa duraanuu qubatee kan jiru polisiin federaalaa tarkaanfii hamnaa fudhateen Gaaza himiimaansu bakka ciisicha barattotaatti darbatee, barattonni ukkamaman akka hin bane ittisee, barattoota miilla qullaa dhagaa irra adeemsisee, jilbaan foqooqsisee, warra dhadhaban immoo akka hamaatti reebe jechuun himatu barattonni.
Saala addaan ituu hin baasin polisiin Federaalaa barattoota shammaran illee haala wal fakkaataan gocha gara jabinaa irraan ga’e jedhu kanneen Raadiyoon sagalee Amerikaa haasoofsiise. Angawoonni yunivarsitii Amboo akkasumas Kan mooraa Awaaroo walgahii irra jiruu ykn hojii hin seenne waan jedhameef ammaaf deebii isaanii argachuun hin danda’amne.


text:
Maanguddummaa Gamtaa Afrikaan mariin Suudaan fi Suudaan kibbaa gidduutti gaggeeffamu marsaan biraa Finfinnee keessatti jalqabamee jira.
Araar ta’an sudaan kibbaa Pagan Amum mootummaan Kaartuum duula waraanaa jalqabuuf qophaa’uun isaa nu yadesseera jedhan.
Marii maallaqa dilaalaa gurgutaa boba’aa irraa argamu irratti fuuleeffate kana irratti gam lameen yaada wal irraa fagoo qaban.
Diplomaatiin Kaartuumiin bakka bu’an immoo amma iyyuu walii galuuf carraan jira jedhan.
Sababiin isaas bu’a gurgurtaa boba’aa irraa argamu gam lameen ni barbaadu.
Gamtaan Afrikaa gama isaan gam lameen ejjennaa jabaa qaban irraa duubatti akka deebi’aniif addunyaan dhiibbaa haa goodhu jechuun iyyate.
Gabaasaa Guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
1GODAA qaalai taakko hagaadan yaagiiddi yiis; 2"Laa asa na7au, Xiiroosa halaqaayyo hagaadan yaagada yoota; 'Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees; "Ne wozanai otorettido gishshau, 'Taani xoossa; taani abbaa giddo ginan, xoossatu araatan uttaas' yaagadasa. Neeni, 'Taani xoossadan, aadhdhida eranchcha kiyaas' gaada qoppikkonne, neeni asappe attin, xoossa gidakka. 3Neeni Daaneelappekka aadhdhida eranchchee? Ai xuurikka neeppe geemmennee? 4Tumukka neeni ne aadhdhida eraaninne ne akeekan dure gidadasa; biraanne worqqaa ne buquraa minjjiyo keettaa shiishshadasa. 5Ne zal77iyaa eran daro woriyaa demmadasa; ne duretaappe denddidaagan ne wozanai otorettiis" yaagees. 6"'Hegaa gishshau, Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees; "Neeni, 'Taani xoossadan, aadhdhida eranchcha' gaada qoppiyo gishshau, 7taani ne bolli kawotettatu ubbaappe meqetti bainna, iita morkketa ehaana; ehin neeni ne aadhdhida eran shiishshido aqo ubbaa xaissana; ne bonchchuwaakka eti tunissana. 8Nena eti woridi, abbaa ciimman olana. 9Yaatin, nena worana haniyaagaa sinttan neeni, 'Taani xoossa' guutee? Nena woriyaageetu kushiyan neeni asappe attin, xoossa gidakka. 10Neeni allagatu kushiyan ammanenna asi haiqqiyo haiquwaa haiqqana. Taani Ubbaa Haariya GODAI hagaa odaas" yaagees' yaaga" yaagiiddi yiis. 11Qassikka GODAA qaalai taakko hagaadan yaagiiddi yiis; 12"Laa asa na7au, Xiiroosa kawuwaassi hagaadan yaagada zilaala; 'Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees; "Neeni kase aadhdhida eran kumidaagaa; neeni asi leemisidi odiyo aadhdhida puulanchcha gidadasa. 13Neeni Edenen, Xoossaa gannatiyan kase de7adasa; sarddiyoone, tophaaziyoone, almmaaze, biralle, maragide, yasphphiide, sampperenne baluura geetettiya al77o shuchchan alleeqettada, lo77o worqqa alleequwaa kase maayadasa; neeni merettido gallassi hagee ubbai neeyyo giigiis. 14Taani nena naagiya kiruube oottada sunttaas; yaatada nena tiyaas. Ta geeshsha deriyaa bollan neeni de7adasa; qassi tamaadan phooliya al77o shuchchatu giddon simerettadasa. 15"'"Neeni merettido gallassaappe doommada, iitabai ne bolli beettido gallassai gakkanaashin, boree bainnan de7adasa. 16Ne daro zal77iyaappe denddidaagan, makkalan kumada, nagaraa oottadasa. Hegaa gishshau, ta geeshsha deriyaappe tunabaadan, nena wolqqan kessaas. Nenoo, naagiya kiruubiyau, he tamaadan phooliya al77o shuchchatu giddoppe taani nena yedettaas. 17Neeni puulanchcha gidiyo gishshau, daro otorettadasa; ne bonchchuwaa gaasuwan, ne aadhdhida eraa tunissadasa. Hegaa gishshau, taani nena sa7an olaas; hara kawoti nena qilliiccanaadan oottaas. 18Ne nagaraa daruwaaninne ne cimo zal77iyan, ne goinniyo sohota ubbaa tunissadasa. Hegaa gishshau, taani tamai ne giddoppe kiyanaadan oottaas; ikka nena miis. Ubbati xeellishin, taani nena sa7aa bollan bidintta kessaas. 19Nena kase eriya kawotettati ubbai neban dagammidosona. Ne wurssettai yashshiyaagaa gidiis; neeni naa77antto mulekka de7akka" yaagees' yaagada zilaala" yaagiiddi yiis. 20GODAA qaalai taakko hagaadan yaagiiddi yiis; 21"Laa asa na7au, ne som77uwaa Sidoona katamaakko zaarada, a bolli hananabaa yoota. 22Hagaadan yaaga; 'Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees; "Nenoo, Sidoonaa, taani neeyyo morkke! Taani ne bolli oottiyooban ta bonchchoi qonccana. Ne giddon de7iyaageeta pirddiyoogan taani ta geeshshatettaa bessiyo wode, taani GODAA gidiyoogaa eti ubbai erana. 23Taani ne giddon boshaa yeddana; ne ogiyan suuttai gukkanaadan oottana. Ubba baggaara yiya olaa gaasuwan ne asai bisuwan haiqqana. Taani GODAA gidiyoogaa eti hegan erana. 24"'"Hagaappe sinttanau Israa7eela yuushuwan de7iya, a karidi xeelliya biitta ubbaappe, aguntta malanne kinddiichcho mala gididi qohiyaabi ooninne de7enna. Taani Ubbaa Haariya GODAA gidiyoogaa eti hegan erana" yaagees' yaaga" yaagiiddi yiis. 25Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees; "Israa7eela asaa eti laalettido biitta ubbaappe shiishshada, taani ehiyo wodenne he kawotettatu ubbaa sinttan taani ta geeshshatettaa bessiyo wode, taani ta ashkkaraa Yaaqoobassi immido bantta biittan eti de7ana. 26Hegan eti saruwan de7ana; keettaa keexxana; woiniyaa turaakka tokkana. Eta karidi xeelliya eta shoorota ubbaakka taani pirddiyo wode, Israa7eela asai saruwan de7ana. Taani GODAA eta Xoossaa gidiyoogaa eti hegan erana" yaagees.
Copyright
Learn More


text:
Xayyaarri Dilbata darbe galaana keessatti kuftee namoota irra turan 92 galaafatte keessatti dhuka’aan kan hin turre ta’uu angawoonni waraana Raashiyaa har’a beeksisaniiru.
Kan komiishina waraanaa balaa sana qorate hoogganan Lt. Gen. Sergei Bainetov akka jedhanitti saanduqa sagalee waraabukan balalii sana irraa irraa xiinxalli argame sababaan balaa Sanaa shororokeessummaan wal qabachuu isaa hin beeksisin jira.
Qorattoonni sababaan isaa tarii boba’aa gaafii hin ta’in, dogoggora paayileetii ykn ka biroo qorataa jiran.
Xayyaarri Sochi dhaa ka’ee gara Siiriyaatti balali’aa ture sun miseensotaa garee baandii waraanaa kanneen ayyaana waggaa irratti agarsiisa muuziqaa dhiyeessuuf deeman baatee ture.


text:
Bara xumuruuf jirru 2016 keessa balaan lubbuu baqattoota 500 ol galaafate Ebla 9 Bara 2016 dhaqqabe. Doonii Galaana Meditraaniyaan keessa dhidhimte sana keessa lammiwwan Somaalee 190, kan Itiyoophiyaa 15, kan Masrii 80 , kan Sudaan 85 fi ka biyyoota biroos akka turan qorannaan dhaabbatoota oduu Rooyitersii fi BBC-n geggeessame beeksisanii jiran.
Baqattoonni kun martinuu Masrii irra ka'an. Doonii guddaa humnaa ol fe'achuun bishaaniin liqimsamee keessaa daakanii ba'uu ka danda'an 10 qofa. Warri lubbuun hafankaan kanneen donii liqiimfamte sana koruuf donii xinnoo ka biroo galaana irraa turtle irraa dabaree eegaa turan tahuu tu gabaasame. Isaan kana keessaa 6 jarreen seeraan-ala nama deddebisan ta'uun beekamee jira. Namoota doonii guddaa galaanaan nyaatamte keessaa lubbuun hafan 10 keessaa Moaz Mahmoud Ayimoo tokko.
Mucaa isaa kan baatii lamaa fi haadha warraa isaa ituu garaatti Baattuu imaltuu baqattummaa waliin Jalqabe karaatti deessa sana of biraa dhabe. Ituu gammoojjiin sahaaraa fi galaanni wanna haga ammaatti liqimsan ni dubbatu ta'e maal dhaga'u laata? Lafee baqattootaa fi godaantootaa isa cirracha sahaaraa keessatti qilleensi aguugee dhoksee maaltu arge? Lafee dhala namaa kan galaana ijaaf tolu sana jalaa iyyataa jiru eenyu tu lakkaa’ee beeke?
Gaaffii fi deebii Moaz waliin gaggeeffame; Kutaa 1ffaa
Gaaffii fi deebii Moaz waliin gaggeeffame; Kutaa 2ffaa
Gaafii fi deebii Moaz waliin gaggeeffame; Kutaa 3ffaa
Gaafii fi deebii Moaz waliin gaggeeffame; Kutaa 4ffaa


text:
Oromoo Irraatti Dararaa fi Dhibbaan Gaggeeffamu Dhaabachuu Qaba
Koreen Hojii Raawwachiiftuu Adda Bilisummaa Oromoo sadaasa 22 hanga sadaassa 30 bara 20-tti walgahii isaa kan ramaddii eega gaggeessee booda Murtilee adda addaa dabarsuu kan ilaaleen ibsa baasee jira.
Dhimmootii murtiin irratti kenname keessaa tokko dhimmi Jaarmayaa keessaati kan jedhan miseensa koree hojii rawwachiiftuu fi Dubbii himaa ABO kan ta’an Obbo Toleeraa Adabaa irra guddeessaan kan irratti fulleeffane garuu sochii yeroo ammaa Oromiyaa keessatti mul’ataa jiru jedhan.
Mootummaan Itiyoophiyaa Barattoota mirga ofii fayyadamuun karaa nagaa hiriiran irratti tarkaanfii humnaa fudhachuun ajjesuun, hidhuu fi dararuun akkasumas maqaa misomaan qonnaan bulaa Oromoo lafa isaa irraa godaansisuun dhaabachuu qaba jedha Addi Bilisummaa Oromoo.
Bara mootummaan ce’umsaa kan Itiyoophiyaa hundeeffame daangaan Oromiyaa lafa ka’amee ture bakka Oromoon irra qubatee ture mara kan hammate ta’uu baatuus jedhu Obbo Toleeraa Adabaa Oromiyaan Finfinnee irraa bu’aa addaa akka qabdu lafa ka’amee ture jedhan.
Garuu waggootii darban24 keessatti kan mootummaan gaggeessaa jiru kan heera biyyatti irra ka’amee ture sanaan faallaa ta’uu isaa ibsuun Kunis dhaabachuu akka qabu ADDI Bilisummaa Oromoo gaafaatee jira.


text:
Galmee Himannaa Iliyaas Khadiir Jalatti Shororkeessummaan Yakkamuun Hidhamee Kan Ture Dargaggoon Jaafar Diggaa Guyyaa Har’aa Hidhaa Irraa Lakkifame.
RDH Amajjii 11/2009
Dargaggoota magaalaa Walqixxee fii Finfinnee keessaa ukkaamfamuun, Sagaleen keenya haa dhagahamu jettanii jirtu, Koreewwan fala barbaadduu dhimma hawaasa Muslimaa hiiksisuuf sochootanii jirtu, mootummaa Islaamaa dhaabuuf sochootanii jirtu jechuun dharaan himatamanii, hidhaan waggaa 7 irratti muramuun, ol iyyaannoo isaan galchataniin adabbiin hidhaa isaanii waggaa 7 irraa gara waggaa 3 fii ji’a afuriitti gad bu’uun, hedduun isaanii akka lakkifamanii fii isaan keessaa dargaggoo Jaafar Diggaa dabalatee dargaggoonni 3 hidhaa irraa akka jiran gabaasuun keenya ni yaadatama.
Dargaggoonni Dasee Har’as Irra deebi’uun Amajji 18 Beellamaman.
Dargaggoonni Dasee Har’as Irra deebi’uun Amajji 18 Beellamaman.
RDH Ama 17/2017
Muslimtoonni Dasee ajjeechaa Sh. Nuuruutiin yakkamuun kanneen murteen balleessaa irratti muramee ture, guyyaa har’aa haaluma beellama isaaniitiin murtee adabbii isaan irratti darbu dhagahuuf mana murtiitti dhihaatanii kan turan yemmuu ta’an, Manni murtichaa iyyannoon adabbii dabaluu fii hir’isuu guutummatti dhihaatee hin dhumne jechuun, gaafa Amajji 18tti murtee adabbii dhumaa kennuuf beellama akka qabe maddeen gabaasanii jiru
RDH
Dhiibbaan Mana Hidhaa Qiliinxoo Keessatti Muslimtoota Irra Gahaa Jiru Cimee Itti Fufee Jira.
Dhiibbaan Mana Hidhaa Qiliinxoo Keessatti Muslimtoota Irra Gahaa Jiru Cimee Itti Fufee Jira.
RDH Ama 9/2017
Manni hidhaa Qiliinxoo erga balaa ibiddaatiin gubamee as, dhiibbaan Muslimtoota irra gahaa jiru haalaan cimee itti fufee akka jiru, Muslimtoota Daaw’annaaf gara mana hidhaa Qilinxoo deeman keessaa tokko RDHf ibsee jira.
Akka odeeffannoo Nama Muslimtoota mana hidhaa Qiliinxoo daaw’atuuf garas deeme kana irraa argannetti “erga manni hidhichaa gubatee asitti, Salaata Jama’aa, fii bakka tokkotti walitti qabamuun Qur’aana barachuun akka dhoorkame nuuf ibsanii jiru.
Muslimtoonni 8 Guyyaa har’aa Mana hidhaa Baatuu Irraa Gadi lakkifaman.
Muslimtoonni 8 Guyyaa har’aa Mana hidhaa Baatuu Irraa Gadi lakkifaman.
RDH Ama 6/2017
Muslimtoonni galmee himannaa Iliyaas Khadiir jalatti himatamuun, kanneen yakka shororkeessummaatiin himatamuun hidhaan adabbii waggaa 7 eaga irratti darbeen booda, ol iyyannoo galfachuun kanneen adabbiin isaanii gara waggaa 3 fii ji’a 4tti gadi bu’eef keessaa isaan 8 guyyaa har’aa mana hidhaa Baatuu irraa gadi lakkiffamuun, maatii isaanii waliin walitti akka makaman maddeen keenya gabaasanii jiru.


text:
Dorgommiin London,dorgommii IAAF (International Association of Athletics) Waldaa Atileetiksiin addunyaa qopheessu keessaa tokko.
Dorgommii km 42 kalee Londonitti dprgoman nama kuma 38 irratti wal qolchee kuma 300 dhiyaautti bahee daawwate.
Dhiiraa fi dhalaalleen Keenyaatti moo’e. Dhiiraan Eluid Kipchoge tokkeessoo. Ganna shanan dabranilleen isumatti moohe.Namii isatti aanee moohellene Stanley Biwott atileetuma Keenyaati.
Itoophiyaan sadeessoo, Qaniisaa Beqqeleetti mooheef.Eeritraan afreessoo Girmaay G/Sillaaseeti mooheef.
Dubralleen Keenyaatti moo’e.Jemiimaa Sumogongiti mooheef.Atileetiin tun adoo ceetuu gufattee jiddee kaatee tokkeessoo taate.Itoophiyaaln lammeessoo Tigisti Tufaatti mooheef.
Sadeessoolleen Keenyaa,atileeti Filoorence Kiplaagaati.Atileetotii Itoophiyaa ta dhibiin 4,5,6 essoo bahan
Itoophiyaa fi Gaanaan dorgommii kubbaa miilaa U20 bara 2017f walti qophaahuutti jiran.
Dorgommiin tun ta CAF,Federeshiiniin Kubbaa Miilaa Afrikaa qopheessu. Biyya 8 irratti wal dorgoma.Warrii dabre afran dorgommii U20 addunyaa FIFAn bara bara 2017 Kooriyaa Kibbaatti qopheessuuf Afrikaa fulaa bu’ee dabraa biyya Afuritti Afrikaa keessaa dabra.
Gaanaan Marroo sadii dorgommii U20 Shaampiyoonaa taate tun eeguma diqquma dorgommii tana keessaa hin bahin Jimaata dabre Somaalee 2-0 mootee abdii horatte.
Abbaan tapha Itoophiyaa fi Gaanaa moo’e tapha marroo sadeessootiif abbaa Taanzaaniytaa fi Senegaal keessaa moo’e waliin taphatan.
Tapha U20 kana Zaambiyaatti qopheessaa Gurrandhalaa 26 haga fi Bitootessa 2017 taphatan.
Zaambiyaan qopheessite malee biyya torbatti dorgommii tanaaf walti hafa. Gaanaan dabruuf Itoophiyaa moohuu qabdi.
Dorgommii Biskileetii
Dorgommii biskileetti biyytii saddeeti hagii tokko irratti dorgoman Eertiraatti moo’e. Dorgommiin tun ta biskileetiin tarbee koranii bu’aanii naannoo Dongoloo jedhanitit wal dorgoman.
Dorgommii fulaa shanitti qoodan tun Mitsiwwaa haga Asmaraa karaa km 133 wal dorgoman.Tana jidduutti tarbee afur koranii bu’an.
Dorgommii tana atileetii Eertiraa Miliyoon Amaanuh’eelitti saatii sadii fi sekondii 58 moo’e. Namii isatti aane atileetii Riwaandaa Joosef Areruyati.
Dorgommii tana atileeota 8 irratti wal qolchee;sadii Eeritaa,kaan Suudanii, Masrii, Riwaandaa,Xaliyaanaa fi Jermeni dhufanii wal dorgome.


text:
1Abeet GODAU, neeni haluwaa kessiya Xoossaa. Abeet haluwaa kessiya Xoossau, halo kessa. 2Abeet sa7aa pirddiyaagoo, dendda; otoranchchatuyyo bessiya qixaatiyaa imma. 3Abeet GODAU, aude gakkanaassi gam77anee? Iitati aude gakkanaassi ufaittanee? 4Iitaa oottiya ubbati bantta otoro qaalaa biddoosona; eti ceeqettoosona. 5Abeet GODAU, eti ne asaa diippoosona; neegeeta naaqqoosona. 6Eti am77etanne beteta woroosona; aawai bainnaageetakka siifoosona. 7Yaatidi eti, "GODAI nuna be7enna; Yaaqooba Xoossai akeekenna" yaagoosona. 8Inttenoo, asa ubbaappe aadhdhida dammatoo, akeekite! Inttenoo eeyyatoo, aude eranchcha giduuteetii? 9Haittaa wottida Xoossai siyennee? Aifiyaa medhdhidaagee be7ennee? 10Kawotettaa seeriyaagee qaxxayennee? Asaa eraa tamaarissiyaagee bau erennee? 11GODAI asaa qofai hada gidiyoogaa erees. 12Abeet GODAU, neeni seeriyonne ne higgiyaappe tamaarissiyo asi anjjettidaagaa. 13Iitati kunddiyo ollai bookettana gakkanaassi, metoi gakkiyo gallassan neeni a shemppissaasa. 14Xoossai ba asaa yeggenna; i baageeta aggenna. 15Pirddai simmidi xillo pirdda gidana; wozanaa suureti ubbai he xillo pirddaa maaddana. 16Makkalanchchatu bolli ta gishshaa denddiyai oonee? Iitaa oottiyaageetuura ta gishshaa eqettidai oonee? 17GODAI tana maaddennaakko, taani eesuwan duufuwan gelada sirphphi gaana shin. 18Abeet GODAU, taani, "Ta gedee hallixxees" yaagido wode, aggenna ne siiqoi tana kaafiis. 19Tana hirggai woriyo wode, neeni tana woppu oottada ufaissaasa. 20Higgiyaa shaariya geella daannatuura neeni zuppetakka. 21Xillota woranau eti issippe yaa7oosona; geeshshata haiquwau pirddoosona. 22Gidikkonne, GODAI taani baqata attido soho; ta Xoossai taani qosettiyo wogga zaalla. 23Eta iitatettaa gishshau, i eta qaxxayana; eta nagaraa gishshau, i eta xaissana; ee, GODAI nu Xoossai eta xaissana.
Copyright
Learn More


text:
1Yesuusi he haasayaa wurssidoogaappe guyyiyan, Galiilappe denddidi, Yorddaanoosa SHaafaappe hefinttan de7iya Yihudaa biittaa biis. 2Daro asai a kaallidi biidaagaa hegan pattiis. 3Issi issi Parisaaweti paaccanau Yesuusakko yiidi, “Issi asi issiban gaasottidi, ba machchiyo yeddanau nu higgee azazii?” yaagidi a oichchidosona. 4Oichchin Yesuusi zaaridi, hagaadan yaagiis; “Xoossai koiro eta medhdhiiddi, attumaasanne maccaasa oottiis. 5Hegaa gishshau, 'Issi asi ba aawaanne ba aayyiyo aggi bayidi, ba machcheera issippe de7ees; eti naa77ai issi asa gidoosona' yaagiya qaalaa nabbabibeekketii? 6Hegaa gishshau, eti issi asa gidiyoogaappe attin, naa77u asa gidokkona; hegaa gishshau, Xoossai issippe gattidoogaa asi shaakkoppo” yaagiis. 7Parisaaweti Yesuusa, “Yaatin, Muusee aissi issi urai ba machcheeyyo paramaa immidi yeddana mala azazidee?” yaagidosona. 8Yesuusi zaaridi, “Intte intte maccaasaa yeddana mala, Muusee inttena azazidoogee, intte yootin siyennaageeta gidido gishshaassappe attin, koiro hegaa mala gidenna. 9Taani intteyyo odais; ba machchiyo shaaramuxennan de7ishin yeddidi, haranno ekkiya ooninne shaaramuxees; harai yeddidooro ekkiyaageekka shaaramuxees” yaagiis. 10Erissiyo ashkkarati a, “Azina giddooninne machchi giddon de7iya wogai hegaa mala gidikko, ekkennaaninne gelennan de7iyoogee keha” yaagidosona. 11SHin Yesuusi eta yaagiis; “Hagaa mala timirttee Xoossai immidoogeetussappe attin, asa ubbaassa gidenna; 12aissi giikko, bantta aayee uluwaappe yelettiyo wodekka, attumatetti bainnan yelettidaageeti de7oosona; qassi asi qaaratidoogeetikka de7oosona; qassi saluwaa kawotettaa gishshau, banttana qaaratidaageeti de7oosona; ha timirttiyaa eranau danddayiya ooninne ero” yaagiis. 13Yesuusi he wode ba kushiyaa guutta naatu bolli wottidi, Xoossaa woossana mala, issi issi asai naata akko ehiis; shin erissiyo ashkkarati he asaa hanqqettidosona. 14SHin Yesuusi, “Guutta naati taakko yiyoogaa diggoppite; aissi giikko, saluwaa kawotettai hageetu malaassa” yaagiis. 15Yaagidi ba kushiyaa eta bolli wottidoogaappe guyyiyan, hegaappe aggi bayidi biis. 16Issi bitanee Yesuusakko yiidi, “Tamaarissiyaagoo, taani merinaa de7uwaa demmanau lo77obaa ai oottoo?” yaagiis. 17Yesuusi a, “Lo77obai aibakko tana aissi oichchai? Issuwaa xalaalai lo77o; shin neeni merinau de7anau koyikko, azazota naaga” yaagiis. 18Bitanee, “Augeeta?” yaagidi oichchiis. Oichchin Yesuusi zaaridi, “Woroppa; shaaramuxoppa; wuuqqoppa; worddo markkattoppa; 19ne aawaanne ne aayyiyo bonchcha; ne shooruwaakka ne huuphedan siiqa” yaagiis. 20He yelaga bitanee Yesuusa, “Taani hegaa ubbaakka guutta naatettaasappe doommada naagaas; yaatin, tau pacciyaabi aibee?” yaagiis. 21Yesuusi bitaniyaa, “Neeni polida asa gidanau koyikko, baada neeyyo de7iyaabaa baizzada, he miishshaa hiyyeesau imma; neeni saluwan duretana; yaatada yaada tana kaalla” yaagiis. 22SHin he yelaga bitanee hegaa siyido wode, i daro dure gidiyo gishshau, qarettiiddi aggi bayidi biis. 23Yesuusi ba erissiyo ashkkaratussi, “Taani intteyyo tumaa gais; dure asi saluwaa kawotettaa gelanaagee daro meto gidana. 24Taani gujjadakka intteyyo odais; dure asi Xoossaa kawotettaa gelanaagaappe, gaameelai marppiyaa xoo7iyaara aadhdhanaagee matattees” yaagiis. 25Erissiyo ashkkarati hegaa siyidi garamettidi, “Yaatin, ooni attanau danddayii?” yaagidosona. 26Yesuusi eta tishshi ootti xeellidi, “Hagee asau danddayettenna; shin Xoossau ubbabai danddayettees” yaagiis. 27PHeexiroosi he wode zaaridi Yesuusa, “Be7a, nuuni nuuyyo de7iya ubbabaa aggi bayidi, nena kaallida; yaatidi nuuni ai demmaneeshsha?” yaagiis. 28Yaagin Yesuusi eta hagaadan yaagiis; “Taani intteyyo tumaa gais; taani, Asa Na7ai, ooratta biittan ta kawotaa araatan uttiyo wode, tana kaallida inttekka tammanne naa77u Israa7eela zaretu bolli pirddanau, tammanne naa77u kawotaa araatan uttana. 29Ta sunttaa gishshau, keettata woi ishantta woi michchentta, woi aawaa woi aayyiyo woi machchiyo, woi naata woi gadiyaa aggida ooninne, xeetu kushiyaappe dichchaa ekkana; qassi merinaa de7uwaakka laattana. 30SHin daroti ha77i sinttan de7iyaageeti guyye aadhdhana; qassi daroti ha77i guyyen de7iyaageeti sinttau aadhdhana.
Copyright
Learn More


text:
Lammiiwwan Oromoo Saaudii Arabiyaa keessa jiraatan dararamne jedhu.
Saud Arabia keessa kanneen jiraatan lammiiwwan Oromoo maqaa eehama jireenyaa hin qabdan jedhuun mana hidhaatti guuramaa kan jiran ta'u dubbatu. Haalli mana hidhaa keessaas walumaa gala suukaneessaa, walitti heddummaatanii waan jiraniifis ho’a uumamuun hafuura baafachuun illee rakkisaa dha jedhu.
Gara biyya ofiitti deebi’uuf iyyannuus mootummaan Itiyoophiyaa lammiiwwan koo ta’uu keessan hamman adda baafadhutti biyyatti isin galchuu hin danda’u nuun jedha jedhan. Hedduun namoota kanaa galaana qaxxaamuruun gamas seenne waan ta’eef, paas poortii of harkaa hin qabnu, mootummaan keenya garaa nutti jabaate jedhan.
Embaasiin Itiyoophiyaa Riyaad keessa jiru, imaammanni kanaan dura kanneen biyyatti deebifaman ilaalchisee qaban waan jijjirameef jecha, inni haaraan garu qorannaa gad fagoo waan gaafatuf yeroo fudhate jedha.
Kana malees, namonni Itiyoophiyaatti deebi'uu fedhan kun hanga paas poortii ykn waraqaa eenyummaa hin qabneetti, addaan baasuun rakko ta'a, kanaan qabatanii warri Itiyoophiyaa seenuun golii kaasuu fedhan waan jiraataniif jecha, ciminaan hubachuun barbaachisaa dha jedha. Gabaasa guutuu MP3 tuquun caqasaa.


text:
Biyyoota gaanfa Afrikaa fi kanneen biroo ollaa ta’an keessatti, Gifiraa fi bishaan qulqulluu dhaba irraa dhukkuboota maddaniin lakkofsii namoota qabamanii haal hamaan dabaluu isaa, jaarmayaan fayyaa addunyaa beeksisee jira.
Garaa baasaa ykn yaasaa hamaan keniyaa fi Itiyoophiyaa keessatti yaaddoo jabaa uumuun isaas ibsamee jira.
Jaarmyaan da’immanii UNICEF jimaata darbee akka gabaaseetti, Itiyoophiyaan bara keessa jirru 2011 keessa kanneen dhukkuba Gifiraan qabaman kuma 17 fi 584 akkasumas kanneen dhukkuba kanaan du’an 114 qabdi jedha. Rakko kana hambisuuf jecha talaaliin farra Gifiraa ijoolleef akka kennamuuf WHO..n gaafateera.
Balaan caamaa biyyoota gaanfa Afrikaa jechuunis Itiiyoophiyaa, keniyaa somaliyaa, Ertraa fi Jabuutii mudate kun uummanni iddoo tokko iddoo biraatti akka godaanu waan dirqisiisaa jiruuf jecha faca’inni dhukkubootaas akkasuma hammaachuun ibsamee jira.
Dubbi himaan jaarmayaa fayyaa addunyaa Tarik Jasarevich akka jedhanti, uummanni Itiyoophiyaa kan naannoo caamaaan akka hamaatti dhahame keessa jiraatu keessatti
ijoolleen miliyoona 2tti tilmaamaman kanneen umriin isaanii 5ni gad ta’e, dhukkuba Gifiraaf saaxilamoo dha.
Miliyoona 5 kan ta’an immo dhukkuba koleeraatiif saaxilamuu malu jedha jaarmayaan fayyaa addunyaa. Dhukkubi Gifiraa maali?
MP3 tuquun gabaasa guutuu dhaggefadhaa


text:
“BORU IIDA!” – ASOOSAMA GABAABAA
(Seenaa ijoollummaa irratti kan hundaa’e)
== Kutaa 2ffaa ===
“BUQQEE TIYYA..!”
Fillicni gaaffiin an gaafadheef deebisaa hin laanne. Akka nama hin dhagayiniitti beeyladaan isaas waan biraa fagaataniif jala fiigaa kute. Anniis na sodaachiisuu isaa hubadheen onnee horadhe. Amma xiqqo qalbiin na wayyooyteen akka nama kan torbee guutuu harganuutti qilleensa gara somba kootii ol galfadhe.
“Galooyee galaa gahee,
Aduutu qarree gahee,
Mooraa nurraa humnaayee,
Jabbii marratee booyee….
Way! Galooye…..” jechaa beeyladaa tiyya faarsee kara gala fuula deeffachiise.
Beeyladaleeniis akkuma waan afaan beekanii morma isaanii ol qabanii, gurra dhaabanii gara kiyya mil’atan. Keessattuu ‘Daraniin’ ol godhattee, maala isii dheeraa yoo marga dheeddu akka sijaajaa lafarra shorroqu san raasaa takka ana, takka immoo gara beeyladoota kaanii laaltee mataa lulte. “Haa galluu” jettee waan ajajju fakkattii. Yoo isiin tarkaanfii jalqabdu akka waan “tole” jedhanii faana bu’an fakkaatan.
‘Daranii’n maqaa sa’aa guddaa bifaan diimaa kan loon warri keenya qabu hunda horee dha. Tan daraniin dhaltee ‘Daaloo’nuu jabbii amma golaa qabdu waliin shan horte. Daraniin immoo kudha lama dhaltuus ‘Daaloo’ waliin yoo wal biratti laalan ammallee goromtii fakkaatti. Aanan taatu baaldii elmamti. Isii hin gahin malee horteen isii marti akkasuma. Daraniin immoo amalaaniis, naamusaaniis, bareedinaaniis…. waa hundaan tokkoffaadha. Yoo elman koshoodha, hin finciltu. Keessattuu anaaf isiin walitti jaboo dha. Yoon barbaade mucha isii jidduu seeneen aanan irraa luuga. Yeroo gariis waan bishaan itti gaara geeyfadhuttiin elmadha. Hin dubbattu. Yoo rifeensi na nyanyaateef yayyaameen dura ta’a. Hoggaan isii arrabaan miicee, naaf filte na dhiisa.
Eegaan tiiysuu jalqabe Daraniin guyyaa tokko qofa na aarsitee beeyti. Akkumaan obaaf laga geeysetti, eegaan bishaan obaasee booda hiriyoota kiyya kan bishaan daakan arke. Beeyladaa tiyya dirree baxxallee laga cinaa takkatti achi qabeen aniis uffata firraa yaasee dhagaa tokko irra kaayee bishaan daakuuf itti if darbe. Yeroon bishaan daakee laga keessaa ol bahu Daraniin shamiziin ani firraa baase afaanitti alanfachaa jirti. Saniifuu shamiza eega bitamee hin turin, hoggaasitti isa malee waanin kaayadhu hin qabne nyaachaa jirti. Hoggaan fiigee afaanii fuudhu shamiziin gingilchaa ta’ee, ayaa irraa bahee jira. Yoon laalu uunkaan susuntuuree, shubamee, halluu jijjiirratee addaan dheeratee sabbata cirame fakkaata. Guyyaa san akka malee na aarsite. Akka waan beekaa histiif goote na fakkaata. Eega immoo nadhaaf nyaachuu isiin bare. Shamiziin san ittiin dafqa, yeroo gariin harkoo isaa waaniin funyaan irra if baasuuf harkoon isaa hayxuu furriiti. Dafqaaf furriin dhandhama soogiddaa waan qabaniif isiin nadhaa itti baate edaa!.
Beeyladaan teenya hundi maqaa qaban. Bifa, dheerina, naamusaafi mijjaan isaanii laalamee kan moggaafamuuf yoo tahu, isaan marti maqaa isaanii sirritti beekuun isaanii immoo arrallee waan ajaa’iiba na tahu irraa tokko. Yeroo hunda yoon bobbaasuus tahee yoon galchu Daraniitu dura deema. Daraniin dura buunaan Daaloon, Qulfiin, Ayyaan, Gaarree, Daammii…… jabbileen gama boodaa bu’anii, akkuma waan umriin hiriira seenanii wal faana karaa galaa qajeelan. Tartiiba beeyladaan itti deeman san amma yoon yaadadhu “Loon kabajaafi ulfina namni waliif dhabe, xiqqaan guddaa kabajuu dagate kana ni beekan edaa?” tan jettu na keessatti uumuun hin oolle.
Kaniin duraan hin jerjerfatin amma fuulaan gara manaa qajeellaan yaada lamaatu sammuu na lixe. Ededa xoosinnuu keessaa bahee yoon mataqomaan gad garagalu yaadni shakkii buqqee tiyyaa natti jabaatuus garuu kan salphumatti injifate ol’aantummaa qabate yaada ‘haqal-iid’ ture. Hangaan manatti galuu sammuu kiyya guututti namootaan boru ganamaan ‘haqal-iid’ irraa fudhachuu qabu tilmaammachuun kan qabame ture. “Eessumman kiyya lama, aayyoo tiyya, haboo xiqqoo, adaadaa tiyya, hiriyaa obboleessa kiyya hangafaa….. ” niin tartiibeesse.
Eegaan bara dheengaddaa iida soomanaa gammachuu hir’uun kabajee booda iidni arafaas dilas nan gammachiifne ture. Akkuma amala isaa baranaas kunoo soomanni naanna’ee dhufee iidni gahee jira. “Laata iidni baranaas akkuma kan bara dheengaddaa hir’uu tahinnaa laata?
Yeroo san ji’a soomanaa kan muuxannoofi yaadannoo addaatiin guutame waan taheef baayyeen jaaladha. Yeroo sanitti itti milkaa’uu baadhuus garuu, soomanaas tahee iidni hedduu natti tola. Iidni gahuu dura soomanni seenuutuu naaf iida ture. Gammachuun tiyya soomanni seenuu isaatiin dura qophii simannaa isaatiif maatiin koo godhan irraa jalqaba. Wantiin gammaduuf baayyeedha. Amma gad fageenyaan hubachuu baadhuus yoon tilmaamu garuu jijjiiramoota soomanicha waliin dhufan baayyeen isaanii kan yeroo biraatiin addummaa qabaachuu isaati. San keessaa tokko ibsaa maashooti. Mana keenya qofa osoo hin tahin baadiyyaa naannoo keenyaa guutuu hanga ijaan nutti mul’attu san ibsaan elektiriikii wanti jedhamu hanga ammaa abjuunuu hin jiru. Ani gaafas korrantii isaa ifu guyyaa tokko kan harmeen tiyya fira keenya kan biyya biraa jiruuf suuraa erguuf jecha walitti qabdee magaalaa Qobboo nu geessitee footoo kaane qofaan arkee beeka. (Qis…qis.. qis…! Mudannoo gaafasi taniin ibsaa kaameeraatiin baarage hanga arraa yoon yaadadhu kophaa koon akka maraataa kofla.)
Korrentiin ani beeku kan ifu osoo hin tahin muka korrantii kan magaalaa Calanqoo fi Qobboo jidduu diriiree jiru kan hamashaa sadi wal irraa jalaan qabu, hamashaa sadeenuu gubbaa macariin furdoon diriirtee jirtuu sani. Muka korrantii jennaan. Muka korrentii kanaahu gaara dabaa bakka beeyladaa tiksaa oolluttiin beeka. Mukni korrentii kun karaa adii (konkolaataa) irra deemaa dhufee karra irreessaa xiqqo as dabree meeyxuu Aw-Usmaaniin gad maqee gaara dabaa kan nuti beeyladaa tiksaa oollu kana keessaan ganda Haajiifi roobaa gad bu’ee achumaan ganda Erer’iin gara magaalaa Qobboo qaxxaamura. Bifuma muka korrentii saniin utubaa muka korrantii irra gabaabaa, kan macariin tan korrantii irra qal’oo afur wal tarree gubbaa irra diriirtuu yoo tahu inniis muka silkii jedhamuun beekna. Silkii jecha jedhu kanaas macarii kan jedhutti malee kan bilbila ittiin bilbilaniif fayyadu tahuu isaa yeroo san hin beeku ture. Kanaaf waan macarii tahe hunda maqaa ‘silkii’ jennee yaamna ture. Kana qofaa miti karaan naannoo saniituu karaa silkii jedhamuun beekkama.
Kanaaf ganda keenya korrentiin waan hin jirreef ji’a soomanaa guutuu maashoo ibsatan. Yoo soomanni bahu immoo lambatti deebi’uun waan hin oolleef silaa waggaa guutuu ifaa maashoo adii ‘faa..!’ jedhee mixii lafa deemtullee mul’isu san waliin turee gammachuun koo guddoodha. Aniis kanuma irraa maashoon qabsiifamuu kana waaniin baayyee jaaladhuuf, soomanni seenuuf guyyoota muraasa durfamee yoo gaaziin ykn boba’aan maashoo jarkaaniin liitira 10 bitamu irraa gammachuun kiyyaas jalqaba ture. Gammachuun kiyya kan biraa ‘atoorara’. Ani atooraree osoo hin taane namoonni gandaa mana keenyatti walitti dhufanii yoo atooraran baayyee natti tola. ‘Atoorara’ jechuun sirna abboottiin keenya halkan walitti dhufanii waliin jimaa qama’aa, rabbi kadhataniidha. ‘Atoo-raraa fi Axee-raraa’ waan jedhamuutu jira. Sirna ‘atoo’ fi ‘aaxee’ itti ofirraa darbuuf rabbi itti kadhatanii dha.
Yeroo atooraran kana maashoon qabsiifamtee, ‘manzuumaan’ teephiin yoo didichu, dabree hiraabni yoo gahu hedduu natti tola. Soomana kana duraa guutuu soomanee hin beeku. Kan baranaa immoo guutuun soomanetti maatiin na beekan. Keessattuu harmeen tiyya akkaan soomanu waan feetuuf guutumattiin soomanetti na beekti. Garuu ani….! “Niin hima moo dhiisu?” Waaniin irra dabreefi yaadannoo ijoollummaa waan taheef rakkoon qabu, niin hima. Ani soomanniin soomane yoo guyyaa kudhan tahe ni guddate. Yoon galu immoo soomanaan oolu kiyya na beekan. Dubbiin akkana.
Ani hiraaba nyaadheen hoggaa bari’e kara mana baruumsaa deema. Achii galeen beeyladaa gaaratti bobbaasa. Asrii yeroon galcheen zeeytuna ooyruu teenya keessaa jiru galgala hoggaa soomana fureen nyaadha jedhee guuree taguuga gola keessa jiru duubatti dhooysee kaaya. Isaan arra kaaye boru hoggaan beeyladaa bobbaasu fudhadhee waytaan mana irraa fagaadhe nyaadha. Yookaa immoo gaafaan akka carraa hin guurratin fiiltuu mixaaxis (lafa bara dheengaddaa mixaaxis irraa gara galchan mixaaxis lafa keessatti hafe irraa tan biqiltu) qonnee nyaanna. Galgala yoon galu hidhii tiyya riigee goggoosseen gala. Soomana jechuun yoo hidhiin nama goggooyde qofa natti fakkaata ture. Kanaaf yoo hidhiin jiituu na taate waan hin soomanne naan jedhan natti fakkaata ture. Kanaaf gaafa garii biyyee itti rigeen goggooysa ture. Kana mara maaltu si cinqe naan hin jettaniiree? Yoon soomanuu baadhe waa baayyeen dhaba. Kan duraa, wayta maatiin walitti galtee bakka takkaa ‘hafxiran’ san ergaatu natti baayy’ata. “Ati hin soomannee miti, mee booda nyaattaa waan san fidi, tana as kenni…..” joolleen narra xiqqoo marti na ergachuu feeti. Aniis akkana hin jaaladhu. Guutumattuu kabajaa hin argadhu. Tana dheefaan aniis mal’aa takkattillee taatu soomana oolchuu kiyya galmeessisa. Tan biraa ammaas waan soomana itti furan kan akka shorbaa, timiraa, hulbaafi kkf carraan argachuu kootii dhiphaadha. Gaafa iidaas yoon soomane waan iidaa ‘haqal-iid’ wayyaan argadha. Kanaaf soomanuu qofa osoo hin taane soomanuu kiyyaas beeksisuuf tooftaa adda addaattin fayyadama. Isa keessaa tokko halkan yoon hiraabbadhu harmee tiyyatti himeen “Soomana naaf hidhi” jedhee soomanuu kiyya beeksifadha. Galgalaas naamusa horeen adabaan akka nama soomanni laaffiseetti ta’a.
Iida baranaa wanti adda godhu yoo jiraate anaafi hiriyoonni kiyya lama magaalatti godhuuf karoorfannee jirra. Magaalaa Calanqoo dilas hin jedhamin malee xiqqo nurraa fagoo dha. Keessattuu yeroo sanitti magaalaan Calanqo irra guddoo waan Addunyaa irra jirtu nattin fakkaatu. “Namni moormoor hin arkin cuuncuuna dinqisiifata” jedhanii mitiiree? Kanaaf magaalaa Calanqootti iida godhuuf baasii nu barbaachisa. Waliigala baasii nu danda’u yoo tilmaamaan shaleeynu tokkoon tokkoon keenya qarshii 10 fi irraa ol qabaachuu qabna. Baadiyyaan ani itti dhaladhe san qilleensi magaalaa waan irra bahuuf xiqqo foolii baadiyyaa gurraattii san hin qabdu. Fooliin maagaalaa tan akkam akka taateefi garaagarummaa foolii baadiyyaa irraa qabdu immoo tan akkami? Ani hin beeku. Haatahuu malee yeroo sanitti magaalaan akka waan burqaa qaroomaa taateetti waaniin hubadhuuf foolii urgooftuu waan qabdu natti fakkaata ture. Yoon guddadhee carraa magaalaa sirritti baruu argadhu immoo akkaan ani sammuu ijoollummaa saniin yaadaa ture irraa faallaadha. Fooliin magaalaa keessattuu magaalaan teenya, Calanqo’ ajjooftuu, xirooftuu….. foolii wal makaa tan qilleensi isii waan danuun faalameefi funyaaniifuu maal akka taate addaan hin beekkamne tahuu eegasiin bare. “Tortora muxii, ajaa Calanqoo..” jechuu dhageessanii beeytuu? Anaafi hiriyoonni kiyyaas akka waan guddaatti yaannee yeroo jalqabaaf magaalaatti Iida godhuuf hamilee addaatiin karoora cimaa qabanne barana.
Fooliin baadiyyaa qilleensa qulqulluu funyaaniif akka xiibaa urgaa’u, kan sombi harganee hin quufne, qilleensa foolii danuu, wal makaa foolii habaaboolee adda addaa, foolii baalaafi hiddoota mukaa hedduu walitti makamee funyaaniif si’aa’ina addaa gumaachu tahuufi filatamummaa isaa eegaan magaalaa bare boodaan qooda kaayeef malee duraan gatii keessa hin galchine ture. Baadiyyaa akkasii tan roga maraan gaarrenii fi tulluuwwaniin marfamte keessatti dhaladheen umrii gammee gurguddaa keessatti argama. Gaara luxuu, dabaa, ededa xoossinuu, Irreessa, Dirree Shaggooyyee….. mara keessaatti taphachaa, utaalaa, foolii adda addaa suufaan beeylada tiksaa as gahe. Arrallee beeylada gaara oolcheen gara manaa galchaa jira.
Beeyladoonni kiyya tarree galanii hiriiraa karaa konkolaataa kan akaafaan tolchan irra ya’aa uuda bira gahan. Dirreen uudaa lafa hin qotamne bal’ina giddu galaa qabdu fuullee mana keenyaatti argamtu yoo tahu walakkaa ganda teessee tarree gamaa, tarree gamanaatti addaan moggaafteefi jirtuudha. Nuuf akka dirree kubbaa, gaantiraan moggaa uudaa jirtu guddoon immoo akka caayaa afooshaatti, gaafa oomisha galchan midhaan itti calleeysuuf, galgala galgala wal geettii dubraaf dardaraa…. tajaajiloota baayyeef oolti. Yoon uuda bira gahu Finiin’iin wal afaan dhufne,
“Jiisaa…!” Jedhee isaatu dursee na dubbise. Maqaan maatiin koo naaf baasan Abdataa dha. Mana keenya keessaas tahee ijoollee gandaa keessaa kan hoggaa muran jiisaa dammaa nyaatu ana qofa waan taheef, naan yaaman. Kan narraa hafu immoo Daraniitu nyaata, sa’aa keenya guddaa. Abbaan kiyya hoggaa gaagura ule hunda “jiisaan gaariidha, humna namaaf kenna nyaadhu” naan ja’a ture. Aniis ijoollee hunda qabsoo irratti kuffifachuu waaniin fedhuuf niin nyaadha. Yoo qabsoo wal qabnee kuffifadhu aniis jiisaan san akka waan na gargaarettiin yaada ture. Jiisaan kun Fillica irratti na gargaaruu dhabuun isaa na mufachiisuus kan biraa hunda moohadhee waan jiruuf homaa miti jedheen if jajjabeessa. Iccitii kana hiriyaa kiyya maqaa maasoo namaaf moggaasuun beekkamu tokko akka carraa tahee mana keenyatti dhaga’ee achuma irraa natti maxxanse.
“Milkee..!” Jedheen yaame aniis, maqaan isaa Milkeessaa dha. Yoo inni Jiisaa jedhee maasoon na yaamu aniis Finiin jedhee yaamuu niin danda’a ture. Garuu ani maquma isaatiin sababaan yaameefiin qaba. Iidni keenya kan boru magaalatti godhuuf karoorfanne isarratti hundaa’a waan taheef haaluma kamiinuu of eeggannoo godhuun qaba yaada jedhuun ture.
“Iidni boruu miti?” Jedhee gaafadhe.
“Ee..! Boru tahuun beekkamaadha” naan jedhe inniis.
Milkeessaan hiriyaa kiyya yoo tahu irra baayyee maqaa maasoo Finiin jedhuun yaamna. Umriin nu caalu baatuus jireenya bakka hedduu beeka. Keessattuu haala magaalaa sirritti nurra caalaa waan hubatuuf gaggeessummaa isaatiin magaalatti iida dabarsuuf kan karoorsinees. Fiinin magaalaa Calanqoo sirritti beekuu isaa ni hubanna. Nu martiis itti amanna. Sababniis adeera manaafi dukkaana guddaa magaalaa Calanqootii qabu waan jiruuf inniis yeroo baayyee iida achitti dabarsa. Guyyaa lamaaf sadi gaafa turee dhufu waa’ee magaalaa waan shorrooysee fidee nu dura bal’isee nutti mul’isaa jiru nutti fakkaata.
“Garuu…. sa’aa meeqatti yaana?” naatu gaafata. Inniis xiqqo akka nama itti yaaduutti dhibaa’eeti osoo sagaleen hin dubbatin dura qubbeen isaa wal bira qabee eega laale booda,
“Sa’aa 4:00 ….” jedhe qubbeen isaas abbaguddoo irraa gad qabee.
“Ni taati..” jedheen akka nama waa yaadatuutti xiqqo yaadee,
“… Nama tokkotti hin himin numa sadeen qofaa deema” jedhen sababoota namni biraa dhaga’uu hin qabneef lamaan sammuu yeroo sanii tan asqaaxilaa hin geenye san keessatti tartiibeessaa.
“Tole..! Silaahiis eenyuutu dhaga’a, akka nuti waliin yaanu namni beeku hin jiru” jedhe Fiiniin harka isaa kan yeroo hunda dhoqqee hin dhabne fi biyyee faa hin dhabne san waliin rigaa. Yoo inni deemuuf jedhu,
“Galgala kana Mahammadaaf walitti dhufna kaa?”
“Beekkamaadha mitii san!” Jedhee kara deemutti qaceele Finiin.
Yoo inni na bira dabru beeyladoonni kiyya xurree mana keenyatti ol goru bira gahanii jiran. Fiigichaan hanga liphuutti dhaqqabeen “Loon duraa waan ala jiru guuraa…!” jedheen ajaja kiyya yeroo maraa labse. Beeyladaa yoon galchu miidhaan, joolleen, fi kkf yoo ala jiraatan akka duraa fuudhaniif lallabuun qaba.
Eegaan manatti gale beeyladaa narraa hidhan booda yaanni buqqee tiyya laaluu na keessa xilamuus garuu ani ifiin dhoorkaa jira. Garuu naaf hin mijjooyne. Duraaniis dhooyseen kaaye waan taheef dhoorsee qofaan keessaa baafachuu danda’a. Yoo argan waa lamaatu uumama. Kan duraa maallaqniin ani achi keessatti kuufadhe kanumaan mana keessaa, deebisaan waa bitee hafte, bakka baarreetifi kkf walitti qabe waan taheef guututti saamamuun mala. Saamamuu qofa osoo hin taane adabamuus mala. Abbaan alagaa, abbaan seeraafi poolisiiniis harmuma tiyya waan taateef adabbii yakkaa guddaan na mudachuu mala. Kan biraa immoo maallaqni hangi duraan iidaaf naa kennamuus dhoorkamuun mala. Kanaaf akkaan kanaaf hin saaxilamne of eeggannaa guddaa godhuu na barbaachisa.
Arra waa’ee uffata iidaa hin yaadu. Duruu waa hundaan ofitti laallee kaayyadhe waan taheef kun nan yaadeessu. Garuu amma qarshii kudhanii ol akkamittiin argachuu qabaa dha yaaddoon tiyya. Dura immoo waaniin buqqee keessaa qabu yoon laale malee hangam akka naa hafu hin beeku. Osoo hin azaanne dura buqqee tiyya bakkaan an kaaye jiraachuu isii mirkaneeffachuun qaba. Yoo azaanan namuu walitti dhufa waan taheef laaluun naaf hin mijjaa-u. Qalbiin na dhaabbatte. Suuta jedheen osoon hin shokomsin miila kiyya fuudhaa deeraa keessa ol seene. Kutaa walakkaa mana jidduu waan taheef qaawa tokko kan ifni ittiin ol seenu hin qabu. Dukkana cilmaa dha. Hoggaa biraa deeraa san ifaa qabadheetuu ol seenuu niin sodaadha. Hantuunni waan jiruuf niin sodaadha. Osumaan miila kiyya takka suuta kaasaa suuta lafa kaayaa harkaan immoo dhaaba manaa qabachaa deemuun barmeelii sanduuqni irra taa’u tokko mataan dummucee kolkolee takka walitti qababse. Mataan na laalatuus yeroo jalqabaa nahee ‘waay’ jedhe malee sanduuqa yaadannaan hin dubbanne. Adda tiyya rigichaan dhaaba manaatti maxxanee xiqqo riphisee nama waa dudubbatu dhabnaan bakkaan sanduuqa itti dhawe irraa xiqqo gamas siqee akkuma reefuutti tarkaanfachuu jalqabe. Barmeela irraa maquuf harkaan dhaaba manaa gad lakkisuun qaba. Dhaaba gad lakkisee deemuu jalqabnaan ammaas madaallii eeggachuu hin dandeenye. Harkaan lafa qabadheen jilbaan deemaa taguuga duuba bakkaan buqqee tiyya kaaye tilmaaman dhaqee qaqqabadhe. Hin jirtu. Abdii hin murre. Itti naannaween harkaan maasasaa sakatta’e. Baabbuu… humaa hin agarre.
“Uuff…!” Maaltu fuudhe gaa?” Bakkumaan jiru taateen mataa qabadhee xiqqo taa’ee yaade. Ammaas harka kiyya kallattiin silaa kaayeen taguuga duubaan achi loosee qaqqabadhe. Onneen dhibba na rukutti. Dukkanaan duraan sodaa daqiiqaa tokko keessa hin teenye amma sodaa malee keessa taa’uuf dirqame. Hoggaan xiqqo achi siqee qaqqabadhu subbiin buqqee irratti haguuge ni jira. Dafeen achi siqee harkaan irra cehee qaqqabadhe. Humaa hin jiran….
“Allaahu akber…” azaanni dhagayame. Namuu soomana furuuf deema. Kanaaf aniis asii bahuun qaba, na yaamuun isaanii hin oolu waan taheef. Fuula haxaawwachaan suuta gad bahee kara mana kaanii seene. Namuu akkuma tokkotti fuula keessa na laalaa bakka takkaa natti koflan. Aniis rifadheen ija hiruu jalqabe. Abbaan kiyya bakka yeroo hunda taa’ee hafxiru ala hulaa dura, barandaa ta’aa jira. Mana keessa ijoollee teenya qofaatu jira. Fuula keessa na laalaa irra deddeebi’anij anumatti koflan. Niin aaree, niin rifadhees. Fuula isaan na laalaa natti koflan waan narra jiraa laata? Jedheen harka koo lamaaniinu yoon haxaa’u daranuu kofla natti dabalan. Aniis daran rifadheen battisaa harka koo laale. Yoon ifatti achi qabee laalu daaraa qofa. Edaanuu nooraa soomanaaf mana dibanii hafte takkaatuu deeraa keessatti gad naqamee jira. Aniis tana agarraan sardameen uffaatan ofirraa qabu ol qabee fuula kiyya haxaa’ee gad bahee harkaaf fuula dhiqadhee, soomana fure. Qalbiin tiyya ammallee deeraa keessa jirti. Nyaataan duraan akka wahiitti nyaadhu arra hamilee isaa hin qabu. Silaa nyaata kana itti dhiisee buqqee tiyya argadheen gammada ture. Malaan itti ibsaan laalladhu yaadaan nyaataas hamilee yartuu takkaan moggaan qiqimmiixaa geessine.
Eega hafxirree booda mala tokkootu naaf dhufe. Kallattiin gara siree abbaa kiyyaa deemeen dhaaba manaa fi firaasha jidduu harka loosee laale. Ni jira baatriin abbaa kiyyaa. Fuudheen osoo namni nan agarre halaw jedhee deeraa seene. Ibseen olii gadiin fiigee barbaade. Ol hiidhadheen taguuga keessa baatrii gad ibsee laale. Ija tiyyaan amanuu dadhabe. Buqqeen tiyya cabxee taguuga keessa teeysi. Kanaa ol obsaan dhabe. Baankiin isaa cabphee, saamamtee eenyuutu obsa qabaree?”
Uuuuuuyyyy…! Way buqqee tiyya!” takka eegumaan iyyeensa keessaa fuudheen ammaas of yadadhe. Baankiin hannaan ijaaran yoo hannaan saamamte eenyu irratti himannaa banan laata? Ardii tanaatu na dhiphate. Mataa qabadheen eenyu akka kana godhuu danda’u yaade. Harmeen tiyya osoo agartee hoggaan dhufeen fuula isii irraa beeka ture. Silaa takka jechoota isiin natti furgiftuuniin beeka.
“Duuba eenyuree?” Xiqqo itti yaaduuf yaaluus sammuun tiyya akka waan hojii dhaabdeetti argachuu hin dandeenye.
====== Itti Fufa ======
Barreessaan: Saphaloo Kadiir | Abdulbasit
Adooleessa, 2016
Email: ak23873@gmail.com
saphalookedir@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/saphaloo
*Hubachiisa: ‘share’ malee ‘copy paste’ godhuun dhoorkaa dha!!
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- MIL’UU WAYYAANEE-Yaazoo Kabbabaa Hordofaatiin-Wayyaaneen maaf kana gooti? - January 22, 2017
- G U G S I IF A R D A A -AKKA T A PH A AA D A A O R O M O OTTI Beekan Gulummaa Irranaa Amajjii 2017 - January 21, 2017
- THE SECOND OROMO LEADERSHIP CONVENTION: For Immediate Release: 1/20/2017-Houston, Texas, March 10-12, 2017 - January 21, 2017


text:
Walgahiin kuni ka jalqabame kaleessa yoo tahu, Hoogganaan gamtaa mootummootaa Baankii muun dubbii dubbataniin ‘karoora guddina itti fufiinsaa Gamtaa mootummootaa karoorsee biyyoonni yoo hojiirra oolchan sirriitti lammilee isaanii hunda fayyadamoo gochuu danda’uu’ jedhan.
Wal gahii kana ka Baanki Muun duuka banan pirezidentiiin Keeniyaa uhuuruu Keeniyaatttaa, biyyootiin daldala qaraxaan alaa akka hojiirra oolchaniif gaafataniiru.
Guyyoottan afuran dhufan kana irrattis walgahiin kuni waa’ee biyyoottan guddataa jiran kaasuun gadi fageenyaan irratti mariyata. Walgahiin daldalaa fi guddina diinagdee gamtaa mootummootaa teessoon isaa Swiizerlaan Jeeneev yoo tahu, New York fi Finfinneedhaas waajiroota damee qaba.


text:
Kan yeroo ammaa biyyoota Afrikaa gama dhiyaa rakkisaa jiru dhukkuba Ibolaa kan ilaleen hubannaa uummanni qabu daran jabeesuuf barsisuun barbaachisaa akka ta’e hayyonni tajaajiila eegumsa fayyaa ni ibsu.
Maalummaa Ibolaa irratti hubannaa qabaachuun gama dhukkubicha ittisuun qooda olaanaa akka qabu hayyonni ni dubbatu. Nutis gaaffii dhaggefatonni keenya dhukkuba Ibolaa irratti dhiyeessaniif Doktor Toleeraa Waldayas yunivarsitii Finfinnee kutaa wal’ansa fayyaa keessatti oogeessa addaa kan dhukkuboota Daariiqaa ykn infekshiinII dubbisne jirra.


text:
Radiyoon Marii: Gaafif Deebii Artist Fayyisa Furi Waliin
Credits/Tags: Fayyisa Furi, Radiyoon Marii
2 Responses to "Radiyoon Marii: Gaafif Deebii Artist Fayyisa Furi Waliin"
-
Duraan durse qophiistota radiyoo mariitif nageenyii ko kan Oromuuma sabaa qileensa irraan isiin haa gayyuu jechaa yadda isiinif qabu gababumaati isiinif ibsu yaala qophiin keessan heddu namaa gammachiisa yeroo hunda wa’ee sabaa kenaatifii wa’ee baqaatan Oromoo biyya adda addaa keessati Rakkofi dararaa hangaana hin jedheemnen dararaama jiraachuu isaa Adunyaaf ibsuun keessan bekkamadhaa kanaafu isiin sochiin baqaata Oromootiif godhaa jirtaanif galatoma isiinnin jedhaa garaa biraatinis Nuutis baqaata Oromoo biyya Tuniziyaa jedhaamtu keessa yeroo amma jiruu rakko ciima keessa jiraa waraaqaa baqaatuma argane UNHCR irraa biyyas nuf kename USA argane garuu amerika irraa Acceptin nuf oso hin debi’iin wagaa lama nu ta’ee jiraa yeroo amma kana Compin UNHCR Biyya Tunisia jiruu kun yeroo amma fala tokko oso nuf hin godhiin biyya kanati nudhiise demma jiraa lafatii nugatee kanaafu gafa UNHCR asiti nugatee demme garaa demnu hin
qabnu kanaafu radiyoon marii dhiimaa kena kana akka adunyaati ykn qamma homan right fi
UNHCR Adunyaa akka nuf dubiistan ykn nuuf lalabdan kabaajan isiin gafaana lakkofsi bilbila kiyyaas 00216 50476060 Nuuti baqaata Oromo Tunisia jirruu baraa lama ayyaan ammaji 1/012012 /2013 Qophii adda gonne guyyaa WBO gammachuufi gadda guddan dabarsine gototaa kena qabso irraati kuufaan yaddachun gaali malaqaas WOB ergine jiraa amma duraas senaa goodda hojjaatanu keena ni yaddata
-
Artist Fayyisaa Furii, ka qoonqa bilbilaa… Akka biraatti qoonqi kee natti tola. Jabaadhu.
Comments are closed.


text:
1GODAA katamai geeshsha deriyan keexettiis. 2GODAI Yerusalaame katamaa Israa7eelan de7iyo soho ubbaappe aattidi siiqees. 3Nenoo Xoossaa katamau, neeni bonchchettana mala, Xoossai hagaadan yaagees; 4"Taani taayyo azazettiya kawotettata mazggafiyo wode, Gibxxenne Baabiloone gatta mazggafana; Pilisxxeema, Xiiroosenna Toophphiyaa asaa Yerusalaamen de7iya asaara issippe qoodana" yaagees. 5Xoossai, "Kawotetta ubbai Xiyoonessa" yaagana. Ubbaappe Xoqqiya Xoossai a essana. 6GODAI asaa xaafiyo mazggafan, "Hagee Xiyoonessa" yaagidi xaafana. 7Eti yexxidi kaa7iiddi, "Nu anjjoi ubbai Xiyooneppe pulttees" yaagana.
Copyright
Learn More


text:
WASHINGTON, DC —
Waardiyaaleen andaara galaanaa koolu galtoota biduruu buufata galaana Lampedusa keessatti gargalte irra turan gargaaraa jiran.
Irra hedduun koolu galtoota kanaa dhiirota turan. Angawoonni dhaabbata Rom keessa maadheffate kan dhimma koolu galtootaa akka jedhanitti dubartoonni irra hedduuf ijoolleen martinuu kanneen biduruu koolu galtootaa sana irra turan ni liqmsaman.
Bidiruun namoota 500 ta’an baattee deemaa turte kan gargalte ibidda bidiruttii irratti ka’een yoo ta’u yeroo balaan kun irra ga’u qarqara galaana Lampedusa irra turte.
Buufata galaana Lampedusa gar tokkee irra reeffi namaa lafa nam’ee argama, kanneen achi buuteen dhabaman barbaaduun itti fufee jira.
Angawoonni akka jedhanitti koolu galtoonni kun Ertraa irraa yoo ta’an akka gabaasaaleen jedhanitti hagi tokko Somalia irraa ta’uu malu. Bidiruttiin namoota seenaan ala deddeebisanii kun Libya irraa kaate.
Jaarmayaan baqattootaa kan tokkummaa mootummootaa akka jedhetti waggaa kana kan waggaa darbe waliin yeroo ilaalamu koolu galtoota seeraan alaa Afriikaa irraa ta’an dachaa sadiitu Xaaliyaanii seenan.
Odolli biyyattii gama kibbaa koolu galtoota kan hawatu si’a ta’u garuu bakka hamaa fi andaara galaana Afriikaattis dhiyoo dha.
Amnesty International irraa Yezerca Tigani VOAf ibsa kennaniin balaan boodanaa carraa uummata Afriikaa fi giddu galeessa bahaa kanneen jireenya isaanii fi kan ijoollee isanaii hiyyummaa fi jeequmsa jalaa dheessuuf jecha jireenya isaanii balaa irra buusaniif yaadachiisa rifaasisaa dha.
Biyyoonni jeequmsa keessa jiraachuun isaanii ifa galaa ta’e jiru. Uummannis jeeqama sana jalaa dheessuuf yaalii godhu.Maatii isaanii oolchuuf yaalu jedhan.


text:
#OromoProtests TARKAANFII ITTI AANU
Via Jawar Mohammed
Kabajamtoota ilmaan Oromo,
Hunda dura, lammiilee keenya kan bilisummaa Oromoofi Oromiyaatiif falmachuudhaaf murteessanii hiriira guyyaa har’aa kanarratti hirmaachuun lubbuu isaanii lamuu hin deebine aarsaa godhanii jannata hawwaa, seenanan saba kana barabaraan haa yaadatun jedha. Firaafi maatii isaaniitif jajjabina haa laatu jenna. Itti aansuun ilmaan Oromoo miliyoonotaaan golee Oromiyaa hundarraa magaalota 200 ol keessatti murannoofi tokkummaan baatanii diina bargaanfachiiftanii saba keenyatti kabajaa hortaniif galanni keessan bilisummaa Oromiyaa haa ta’u jenna. Qondeessitonni keenya kan guyyoota shan qofa keessatti hiriira guddinaafi gurmaa’ina kana fakkaatu argamsiisuu dandeessan, sabni isiniin boonee jira; kana daranhoojachuu akka dandeessanis shakkii malee mirkaneessitanii jirtan. Isin waliin qabsaa’uun ulfina.
Hiriira kanarraa injifannoo gurguddaatu argame. Ummanni keenya doorsisa Wayuyaneefi ergamtoonni isaanii godhaa turan irra aanuun sodaa tokko malee bifa qindaayeen mirga isaatiif falmachuuf bahuun injifaannoo tokko. Ummanni keenya rakkoo biyya sanii karaa nagayaatiin furuuf hiree dhumaa ifaan ifatti kennuun boru balaan fedhe yoo bu’e komii kamiiyyuu afaan keessa akka qabsiifnu hiree nuuf kenne. Ummanni Oromoo guutuu Oromiyaa keessatti waamicha yeroo gabaabaatiin bifa qindaawaafi tokkummaa qabuun socho’uu akka danda’u mirkaneessuun akeeka hiriira kanaa keessaa tokko. Kun dhibbaan dhibbatti galma gahee jira. Tarkaanfilee itti aansinee fudhachuu qabnuufis humna qabnu madaallee ofitti amanamummaa akka horannuuf faaydaa guddaa qaba.
Gaafin garaa namuutuu yeroo amma jiru ‘maaltu itti aana’ kan jedhu akka ta’e shakkin hin jiru. yaanni amma booda qabsoon nagayaa hin deemsisuu gara hidhannootti dabruu qabna jedhu jabaatee dhufee jira. Kun yaada sirriiti. Garuu ummata hanqina hidhannoo qabu, kan tarsiimoofi caasaa waraanaatin hin jaaraminiin ka’iitii mootummaadhaan walwaraani jechuun gaaga’ama bu’aa hin qabneef saba saaxiluu ta’a. Kanaafu cehuumsa tarsiimoo amma hanga ammaa irraa gara kan biraatti godhamuuf akka yaada ka’uumsaatti kan armaan gadii kana dhiheessina. .
1) Mormiin diddaa baatii saglan dabreef godhaa ture bifa daran qindaawaa ta’eefi tooftaalee haaraya dabalateen itti fufuu qaba.
2) Qabsoon nagayaa ( civil disobedience) hanga ammaa godhame tarkaanfilee diina ofirraa ittisu ( self defense action) dabalataa dhufuu qaba. Ammarraa eegalee duuti balbala Oromoo qofa osoo hin taane kan diinatis dhadhawuu eegaluu qabdi. Tarkaanfiin ittisaa kanneen armaan gadii kana dabalata
a) Bofa ajjeesuuf mataa isaa tumuun eegala. Kanaafuu Qondaalota siyaasaafi waraanaa Wayyaanee ol’aanoo ummanni keenya akka ajjeefamuuf ajaja dabarsan irratti tarkaanfiin ni fudhatama. Tarkaanfiin adda durummaan loltoota, poolisootaafi hojjattoota Oromoo sirnchia tajaajilan kan qondaalota kana argachuuf hiree qabaniin raaw’atama.
b) Milishaafi poolisii ummata ajjeesu kamiyyuu irratti adabbiin walmadaalaan ni fudhatama.
c) Loltoota Agaazii ummata shoorarkeessan tooftaalee dahanaa kanneen wareegama gama keenyaa xiqqeessanin nagaya dhoorguu barbaachisa. Bakka isaan kopha kophaa ykn namoota muraasaan socho’anii nyaatan, taphatan,bulaniifi oolanitti haleeluun jiilchuu barbaachisa.
3) Tarkaanfilee ofirraa ittisuu armaan olitti tarreeffaman kana hojitti hiikuuf hidhannoof rasaasni ummata keenyaaf saffisaan dhaqqabuu qaba. Kana milkeessuuf loltoonni ummanni keenya karaa danda’e hundaan ( fkn milishaa irraa hiikkachuun, bitachuun) hidhannoo harkatti galfachuu qaba. Dureeyyin biyya keessaafi ummanni biyya alaa leeccaloo gumachuun ummata hidhachiisuu qabu. Akkasumas poolisoonnif qondaalonni siyaasaa sirnicha tajaajilaa jiran kan ummata isaanitiif aantummaan itti dhagahamu haalota meeshaaleen waraana dhunfannaa mootummaa jala jiran harka qabsaa’ota Oromoo itti galan mijeessuu danda’u. Kunis kan too’annaa isaanii jala jiru dabarsanii kennuun dabalatee bakkoota kuusaa meeshaa waraanaa akeekuun ta’uu danda’a. Walumaagalatti garuma danda’ame maraan, biyya keessaayis ta’ee biyyoota alaarraa meeshaan waraanaa saffisaan harka Oromoo galuu qaba. Kana milkeessuun fuulleffannaa guddaa ( top priority) ta’uu qaba.
4) Caasaan fi waajjiraaleen bulchiinsaa Oromiyaa keessa jiran tajaajila ummata kennuu dhiisin meeshaa ukkaamsaaf cunqursaa ta’uun tajaajilaa jiran. Caasaaleefi waajjiraalee kana hiree argame hundaan barbadeessuun humna sirnichi qabu laamsheessuuf hedduu barbaachisaadha. Kanaafuu tarkaanfiin waajjiraalee bulchiinsaa irratti godinoota garii keessatti eegale bal’inaan itti fufuu qaba.
5) Adaduma tarkaanfiin Oromoon fudhatu cimaa deemuun humni waraanaafi bulchiinsa sirnichaa laaffataafi diigamaa deema. Baniinsa ( security and administrative vacuum) uumamu kun rakkoo akka hin uumneef caasaan bakka bu’u jaaramaa deemuu qaba. Bakka caasaan bulchiinsaa guututti diigametti, caasaan ummataa haaraan cinaatti ( parallel structure) jaaramuu qaba. Akkasumas kufaatii diinaa saffisiisuufi nagayaa fi tasgabbii ummataa eegsisuuf humni waraanaa biyyooleessaa bifa gurmaa’eefi tarsiimoo qoratamaan masakamu jaaramuu qaba. Waranni kun loltoota bilisummaa Oromoo bifa garagaatiin gurmaa’anii jiran, dargaggoota diinarraa qawwee hiikachuun iddoo garagaraatti gurmaa’anii socho’an akkasumas ilmaan Oromoo mooraa diinaa keessa sabatti dacha’niin jaarama.
6) Hojiilee armaani olitti kaafne kana qindeessanii galmaan gahuuf hawaasni siyaasaa ( political community) Oromoo mataa walitti qabachuu qaba. Kana galmaan ga’uuf ji’ Fulbaanaa as deemu kana Waltajii Hogganoota Oromoo ( All Inclusive Oromo Leadership Summit) kan geggeessitoonni jaarmayaalee siyaasaa, hawaasaafi amantii akkasumas hayyoonni, abbootiin qabeenyaafi aartistoonni irratti hirmaatan ni taa’ama. Waltajjiin kun akeeka lama qabaata. Kan duraa Wixinee Oromoofi Oromiyaan garafuulduraa ittiin bulan ( Oromian National Charter) kan marii hirmaattotaatin bilchaatee raggaasifme qopheessa. kan lammataa dhaabbilee qabsoo kana xumuruufi bulchiinsa Oromiyaa bilisoomteetif bu’ura ta’uu danda’an jaara. Fakkeenyaaf garee diplomaasii keenya bifa waaltayeen geggeessu, kan gargaarsa ummata miidhamee ( humanitarian aid) bifa waaltayeen qindeessu faa of akka dhaabbatuuf haala mijeessa. Koreen waltajjii kana qopheessu yeroo gabaa keessatti dhaabbachuun hojii isaa saffisaan akka geggeessu taasifama.
Tarkaanfilee armaan olitti tarreessine kana murannoo, jabinaafi saffisa waggoota muraasa dabaran ittiin sochoo’aa turreen daran hojjachuun hojirra oolchuu barbaachisa. Nu cufti gahee keenya gahuumsaan haa baanu.
–
Dhugaa qabna, haqaaf falmanna, ni injifanna!!
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- MIL’UU WAYYAANEE-Yaazoo Kabbabaa Hordofaatiin-Wayyaaneen maaf kana gooti? - January 22, 2017
- G U G S I IF A R D A A -AKKA T A PH A AA D A A O R O M O OTTI Beekan Gulummaa Irranaa Amajjii 2017 - January 21, 2017
- THE SECOND OROMO LEADERSHIP CONVENTION: For Immediate Release: 1/20/2017-Houston, Texas, March 10-12, 2017 - January 21, 2017


text:
Kaayiroon tarkaanfiiwwan liqii Doolaara biliyoona 12 Dhaabbata Maallaqaa Idil-addunyaa (IMF) argachuuf fudhatte qaala’iinsicha ittumaa akka hammeessedha kan himame.
Mootummaan Ijipt liqii kanaaf jecha sharafa alaa irratti tarkaanfii sirreeffamaa fudhachuunsaa beekamaadha.
Qaala’iiinsi gatii oomishaalee nyaataa addatti wayita ilaalamu dhibbantaa 29.3 irra ga’eera jedhameera.
“IMF” liqii Doolaara biliyoona 12 kana Ijiptii ji’a sadaasaa irratti raggaasuunsaa kan yaadatamudha.
Madda: Ajaans Firaans Pirees


text:
1Kyaaroo tukun walak nkōō parak chēpō kwōngʼuut chēpō malaykeen tisap choo kyoopuuy kōōrōōytiin tisap chēpō lēt akiiwoongʼuuy :kōōrōōytiinēchoochēē ngʼwoonin pō Iriin. 2Kitoomō ku kyaaroo kir nyoo lēē araaray nyoo kii ryālēy kilēē kiiyōōy akiiwaar keey ākōō ma. Akaareer aroo pichoochēē kiipēlēy tyoonyoonēē ākōō kāānoomwēēnyiin ākōō kii-iitoo kaarineenyiin. Kiikiiryoongʼō kamas nyēpō araarayoonēē, kukanam pukantiin choo kiitēnii :Iriin. 3Kiituumēy :pichoochēē tuumpō Muusa, kipāyityoontoo Iriin akuuloosuuy Waawaa keecha. Kiituumēy kilē, "Kiptaayaan Iriin nyoo pāyuuy kir aka tōkōl, ēēchō aku pō kwōngʼuut nyaa tyaan tukun choo i-irēy. Pāytooyiintoo piich tōkōl, chuulootēēn aku pō man oortineekuuk. 4Ngʼoo nyuun :nyoo mēēwāriin, aa Kiptaayaan, amēētōrōōrēy kaarineengʼuungʼ? Inyēēn ākityōōn nyoo tiliil. Pkoonēy :kōōrootinō tōkōl kukutungʼuun, āmu kiikutooku :iruutēkuuk chēpō man." 5Kii nēē woonyō nyoonēē, aroo kuyaata :Kōpō Iriin nyēpō wōlipoor nkōō kipsēnkwēt 6akupkaana :malaykeenichoochēē tisap choo kyoopuuy kōōrōōytiin tisap. Kiikiilaak :malaykeenichoochēē sirōōy choo tiliilēēn akuuryālsōōt /ākiiweer takat anka nyoo kiitingʼēy iitōōnpō kōōlti. 7Kiitē :akoongʼo nkōō tukuuchoochēē angʼwan sāpyootēēn malaykeenichoochēē tisap kētupoon tisap choo /kiiku-ira kōōlti. Kiinyiryaat kētupoonichoochēē :siitoo Iriin. 8Kinyir Kōpō Iriin :iirēt nyēpō tōrōōrinpō Iriin ākōō kaamuukeenyiin, āmoomii :chiich nyoo kiimuukēy kuchuut Kōyoonēē ākōy kuuwoonyō kōōrōōytiinēchoochēē tisap choo kyoopuuy :malaykeenichoochēē tisap.
Copyright
Learn More


text:
Leenjiso Horo
Amajii 2017
Sab-qunnamtii Oromoo kamiyyuu kan Oromiyaa, Oromoo fi qabsoo Oromoo tan haqaa
addunyaa barsiisu irratti olola oofuunii fi balalleeffatuun dogoggora hiriyyaa hin qabne. Qabsoo
haqaa, qabsoo saba koloneeffatamee fi biyya koloneeffatamee ti. Oromoon saba
koloneeffatame; Oromiyaa biyya koloneeffatame. Qabsoon Oromoo, qabsoo bilisummaa fi
walabummaa ti. Qabsoo sabummaa ti; qabsoo biyyummaa ti. Kanaaf, qabsoon kun qabsoo
haqaa ti. OMN Afaan Arabaatiin Oromiyaa, Oromoo, aadaa, fi qabsoo bilisummaa Oromoo
ibsuu fi barsiisuu jalqabee jiraatuun isaa ifaa dha. Kun waan Oromoon hawwuu fi jaalatu.
Sagantaa nama boonsuu fi gammachiisu. Gama biraatiin ammoo, nam-tokkee fi garreewwan
sagantaa kanatti hin gammanne duula balaaleffanaa irratti oofaa jiraatuu isaaniituu argina.
Sab-qunnamtiin Saba kamiiyyuu, Saba, qabsoo saba isaa fi biyyaa isaa addunyaa barsiisuun
waanuma seenaa saboota qabsoo godhanii kamiyyuu keessatti godhamaa ture. Sab-qunamtiin
meeshaa barumsaa ti. Ija sabaa isaa ti. Abukaatoo sabaa isaa ti. Akkasumaas, sab-qunnamtiin
tokko Saba isaatiif gargaarsa argmsiisuuf ta’ee, mararfannaa horachuufiis ta’ee ykn akka
sabootni sun diina saba isaa hin deegarreefiis ta’ee Afaan biyyoota sanaatti fayyadamuudhaan
barsiisuun barbaachisaa dha. Kun waanuma adunyaan ittiin fayyadamaa turee fi jiru. Waan
haarawaa miti. Kanaaf, OMN kanarratti saganteeffatuun isa waan eebifamaa dha;
jajjabeeffamuu fi leellifamuullee qabaas. Kun qabsoo bilisummaa Oromootiif akka balaatti
ilallamuu odoo hin taane, akka milkaawwinnaa fi injifannotti ilaalamuu qaba.
Haata’u malee, har’a sagantaa OMN Afaan Arabaatiin biyyoota Afaan kana dubbataniif darbsuuf
saganteeffatuu isaa irratti kanneen dantaa yeroo, kan murna isaanii malee hegeree qabsoo
bilisummaa Oromoo ifduratti hin laalle qabsoo bilisummaa Oromoo dhimma amantiin walitti
hidhanii ummata Oromoo walitti buusuuf olola hamaa fi hammaata oofaa jiraachuun isaanii ifa
ta’ee jira. Fedhiin murna kanaa ykn nam-tokkee kanaa Afaanii fi amantii walitti fiduudhaan,
ummata Oromoo jiddutti shakkii, mama, garaagarummaa fi jibbansa ummuuf yaalii godhmaa
jiru. Dhugaan himamuu qabuu fi lammiiwwan Oromoo hubatuu qaban, xiyyeeffannaan
farreewwan kanaa tokkummaa Oromoo diiguu, qabsoo bilisummaa Oromoo dhageettii
dhoogguu, ukkamsuu, laamshessuu fi dhabamsiissuf yaalii fi tattaafii godhaa jiru; godhaallee
turan. Kana dura dhaabatamuun, dirqama lammummaa ti.
Dhugaan lafa jiru, Afaan Arabaa Afaan ummata bala’a naannoo Oromiyaa jiraatuu ti. Addunyaa
keessa, ummata miliyoona dhibba afurii fi digdamatu Afaann kana dubbata. Naannooma
Oromiyaa duwwaa ummata miliyoona heddutu Afaan kana dubbata. Afaan isaaniitiin waayee
Oromiyaa, Oromoo fi qabsoo bilisummaa Oromoo isaaniif ibsuun, himuun, fi isaan barsiisuun
dhimma amantii miti. Afaan Arabaatiin sanyii duguggaa, hidhaa, guraarasa, ajjeechaa,
hacuuccaa, saamiinsaa fi hiyyummaa gadaddoo, Wayyaaneen Oromoo fi Oromiyaa irratti
raawwataa jirtu, saboota Afaan Arabaa dubbatuuf himuun yakkaa miti; balaa dalaguu miti;
amantiillee miti. Akkuma beekkamu, waggoota hedduuf Suudaan qabsoo keenya deeggaraa fi
mararfataa ture. Kuniis kan ta’eef, waayee keenya Afaan ummatni Suudaan dubbatu Afaan
Arabaatiin waan itti ibsameef. Biyyootni kolonii Awroppaa jalatti kufan, waggoota qabsoo
bilisummaa isaanii godhaa turan, Afaanuma koloneeffataatiin saboota lammii koloneeffatatti
himaa turan. Oromoonis, kanumaaf wanti Afaan Amhaaraatiin Amhaaraa fi saboota impaayera
Itoophiyaa keessa jiraatan kan Oromiffaa hin beekneef wanti himamaa jiruuf. Sab-qunnatiin
saba kamiiyyuu, rakkinna saba isaa, saba gara biraatiif Afaanuma saba saniitiin ibsuun balleessaa
miti, sirii dha malee.
Lammiiwwan Oromo kan beekaas ta’ee ykn odoo hin beekin OMN Afaan Arabaatiin
odeeffannoo tamsaasuu kan balalleeffataa jirtan diqqoo dhaabatanii odoo ittiyaadanii bareedaa
dha. Balaaleffanaan kun gara makmaaksa Oromoo: “Horii abbaan gaafa cabse, ormi ija
balleessa” jedhutti akka nu geessine, of eegganoo guddaa gochuun barbaachisaa dha. Har’a,
Wayyaaneen gaafa OMN bu’uurfamee odeeffannoo Oromiyaa keessa tamsaasuu jalqabee, itti
duulaa turuunii fi ammaas itti duulaa jiraatuun ifaa dha. ‘Dish’ Oromoon odeeffannoo
Televiziyoona OMN dabarsuu dhageeffatuuf qaban mana isaanii irraa caccabsaa akka turte waan
irraanfatamuu miti. Amma ammoo, OMN Afaan Arabaatiin odeeffannoo Oromiyaa kan olaa
Oromiyaa jiraatan kan dhiyootii fi kan fagootiifiis waayee Oromoo fi Oromoo dhageesisuuf
saganteeffanaan, Wayyaaneen sadarkaa ol’aanatti duula hamaa irratti bobbaaftee oofaa jirti.
Lammiiwwaan Oromoo kan sagantaa OMN balaaleffataa jirtan, balaaleffanaan kun diina
Oromoo Wayyaanee wajjiin akka isin dhaabaa jiru hubatuu qabdan. Kanaaf, dhaabatamee,
yeroon fudhatamee ittiyaaduun barbaachisaa dha.
Gabaabamatti, lammiiwwan Oromoo dhaabbii dhaabataa irkoo qabsoo bilisummaa Oromootiif
ta’u qabaachuun barbaachisaa dha. Deegaruunis ni feessa. Dura dhaabatuun, mormuun fi
abaaruun furmaataa miti. Haala akkanaa irraa of qusachuun barbaachisaa dha. Kanaaf, qabsoo
bilisummaa Oromoo addunyaa hubbachiisuu fi barsiisuuf OMN hamma humni isaa danda’etti
Afaan hundaan waayee Oromoo fi Oromiyaa dabarsuun qabsoo bilisummaa Oromoo gargaara
malee hin miidhu.
Oromiyaa NI Bilisoomti!


text:
Baqatonni mooraa UNHCR Sana’aa Yemen jiru fullee baatilee darban kudhaniif dahatanii turan Bitooteessa 27 bara 2012 irraa kaasee humnaan iddoo adda addaatti geessamaa kan jiran ta’uu dubbatan.
Kanneen gara mooraa Al-Qaras geessaman baqattoonni 202 “nyaata, bishaan, dahannaa tokko ituu nuuf hin kenniin UNHCR gammojjii Sahaaraa keessatti nu gatee deebi’e” jedhu.Kanneen 400 ta’an immoo konkolaataan gara immigireeshiina Yemen kan Sana’aa keessaatti geessamnee gamoo jala hidhaa keessa ka’amnee guyyaa tokko booda Waldaan Fannoo Diimaa Ruuza nuuf kenne, jedhu.
Gama kaaniin, wellisaa Kadir Martuu Bitooteessa 27 bara 2012 jalqabee Kaartum keessatti bakka itti hidhamee ture irraa fuudhamee eessa akka geessame hin beeknu, jedhu baqatonni isa beekan. Polisiin Kaartuum garuu, Kadir ehama ituu hin argatiin wellisaa waan tureef seera cabseera, garu hin hidhamne jedhee jira.
Dubbi himaan Ministrii Dantaa alaa Sudaan fi dhaabni baqattootaa, UNHCR dameen Kaartum dhimma kana irratti deebii kennuuf waadaa seenan hojii irra hin oolchine.
Gabaasaa Guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
Manni maree bakka bu’oota Uummataa kan dhiyeenya raggaasise labsiin fooyyeessuu magaalaalee Master Plan Finfinne waliin kan wal qabate miti kan jedhan angawoonni naannoo jeequmsa uumameef farreen nageenyaa kan ittin jedhan itti gaafatamoo dha jedhan. ABO fi Ginbot 7s maqaa dha’aniiru.
Sabaa himaa itiyoopiyaan kanneen tuqaman angawoonni Oromiyaa labsiin fooyya’iinsa magaalaa kan caffeen Oromiyaa dhiyeenya raggaasise guddina isaanii kan saffisu.
Labsiin sun ennaa hojii irra oolus magaalaaleen kun ulaagaa sadarkaa addunyaa akka guutan gargaara jedhan. Angawoonni kun akka jedhanitti labsiin sun magaalaaleen kun walii walii isaanii akka deggeran seera godhus of keessaa qaba.
Magaalaaleen sun galii argatan guutummaatti misooma bu’uuraa kan ofii isaanii babal’isuuf akka oolchan kan godhu ta’uu itti gaafatamaan waajjira industirii Oromiyaa obbo Nigusee Mengistuu beeksisaniiru. Kanaaf labsiin Caffee Oromiyaatiin ba’e Master planii Finfinnee waliin kan wal argu miti jedhan.
Heerri biyya keenyaa mul’inatti akka lafa kaa’eetti naannoleen seera ofii isaanii baasu. Seerri kun kan ba’e naannoo Oromiyaa irratti. Labsiin sunis kan inni hojii irra oolu magaalaalee Oromiyaa irratti. Malee Master plani waliin qaruma wal hin argu jedhan.
Labsii sanas ta’e master planiin sun magaalaalee misoomaan wal qabsiisa malee faallaa heeraa akka hin ta’in kan ibsan immoo itti gaafatamaa waajjira kominikeeshinii Oromiyaa obbo Fiqaaduu. Qabiyyeenis haa ta’u akeekaan naannoo mootummaan caaseffame tokko isa kaan waliiin kaayyoo walitti makuu qaruma hin qabu.
Humnoonni kanaaf kakaasanis gocha isaanii irraa akka of qusata mootummaan ni yaadachiisa. Hawaasichis kana hubatee olola humnoonni kun oofan kana duras eenyuun akka ta’an ni beeka waan ta’eef adeemsi baruu fi barsiisuu akka itti fufu akka godhu akka mootummaatti waamicha dabarsina jedhan.
Obbo Fekaaduun ibsa kana irratti magaalaalee Oromiyaa fi waaltaalee barnootaa tokko tokko keessatti jeequmsa uumameef humnootii Iityoopiyaa shorokeessota ittiin jedhan itti gaafatamoo taasisaniiru. Master Palan Finfinnee fi dhiyeenya kan raggaasiasme labsiin fooya’iinsa magaalaalee Oromiyaa uummata naannoo akka miidhu godhanii kan ololan humnootii kana ta’uu ibsaniiru.
Qaamonni siyaasaa adda addaa, humnoonni siyaasaa kanneen farreen nageenyaa ta’an keessaa fi alaa sabaa himaalee adda addaatiin olola kijibaa isaan oofani kun jedhan.
ABO FI Ginbot torba maqaa dha’uu dhaanis ragaa humnoonni kun tamsaasan ulaagaa isa kamiinuu yoo ilaalame hundee kan hin qabaanne jedhan obbo Fiqaaduun. Barattoonni barnoota dhaabanis gara hojii baruu fi barsiisuutti akka deebi’an waajjirri kominikeeshinii mootummaa kan yaadachiise ta’uu gabaasi sabaa himaa Itiyoopiyaa kun beeksiseera.


text:
Imaammata falmisiisaa kan lammiin Kuubaa tokko dachii US irra miilli isaa yoo ejjete VISA qabaachuu baatu iyyuu eeyama biyya kanaa argata jedhu ilaalchisee rakkoo jiru furanii jiru.
Akka seera US-tti lammiiwwan Kuubaa kanneen seeraan ala US seenan biyyaa baafamuu akka qaban president Obamaan ibsa kaleessa kennaniin beeksisaniiru.
Tarkaanfii kana fudhachuu dhaan koolu galtoota Kuubaa akkuma koolu galtoota biyyoota ka birootti akka ilaallu nu gargaara jedhan.
Lammiiwwan Kuubaa kanneen yoo biyya ofiitti deebi’an ni hidhamna jedhanii sodaatan Ameerikaa keessa turanii dadhata siyaasaa akka gaafatan eeyamameeraaf.