text:
Paarlaamaan Awurooppaa yaada Ammajii 19,2016 akka Waldaan isaanii ajandaa isaa keessaatti rakkoo Itoophiyaan keessa jirtu keessattuu rakkoolee naannoo Oromiyaa irratti marii yaamee fala jedhellee barreessee dhiyeesse.
Maqaan garee paarlaamaa yaada kana dhiyeessitee S&B (Socialist and Democratic) jedhan.
Paarlaamaan kun rakkoolee asiin duratti biyya keessa jirtu jedhe tokko tokkoon maqaa dhahe.
Rakkoo qofaa mitii marii gama kanaan bulchoota mootummaa ka akka ministera haajaa alaa Itoophiyaa,Dr.Twewodiroos Adihaanom fa waliin taahe maqeeffatee,gabaasa bulchootii gara garaa irraa argatellee itti dabalee barreesse.
Rakkoo hiriira mormii Master Pilaanii faana dhufte,nama sun irratti lubbuu dhabe, gabaasa HRW nama 140 mormi hiriiraa sun irrati ijjeefame jedhellee barreessee.
Filannoo Itoophiyaa bara 2005 fi rakkoolee sun irratti dhalatte rakkoolee gugurdoo ji’a lamaan dabran naannoo Oromiyaa keessa jirtu; namii hedduun ijjeefamuu,hedduun madaahuu, hedduun hidhamuu faallee barreesse.
Itti gaafamtoota paartilee mormituu Oromoo hidhaan jiran; obboo Beqqelee Garbaa,ka manaa bahuu dhowwmame obboo Beqqelee Nagaa,hidhamuu itti gaafatamaa paartii Ginboot 7 Itoophiyaatti hidhaa jiru Obboo Andaargaachoo Tsiggee, hidhamuu gaazexeessitotaa fi walumattuu waan hedduu naannoo Oromiyaatii fi walumattuu Itoophiyaa keessa jirti jedhan hedduu barreesse Paarlaamaan kun.
Maaster Pilaaniin kun akka gabaasa Paarlaamaa Awurooppaatti yoo hujii irra oole Finfinnee marroo 20 caalaa guddisa qonnaan bultoota Oromoo miliyoona hedduu hiyyoomsa.
Wannii Paarlaamaan kun maqaa koree isaa S&B akka falaatti dhiyeesse;nagaa eegdotii Itoophiyaa Oromiyaa fi naannoolee biraa keessalleetti humnaan namatti deemuu ariitiin dhaabuu, akka warrii karaa nagaatiin falmate hidhaa jiru barattoota, qonnaan bultoota itti gaamatoota paartilee mormituu, biloogeroota fi gaazexeessitota aritiin hidhaa bahu gaafate.
Akka mootummaan Itoophiyaa seera mirga ilmaan namaa addunyaa,mirgaa ilmaan namaa Afrikaa;karaa nagaatiin hiriira bahuu,yaada ufii karaa fedhaniin ibsachuu fi gurmaahuu ulfeessitu gaafate.
Mirgootii kun guutamaa jiraachuu isaanii akka Tokkummaan Mootummootaa qoratu akka Itoophiuyaan eeyyamatus gaafate.
Mootummaan Itoophiyaa misooma biyyaa hojjatu akka ummatii irratti mari’atuu fi walumattuu rakkoolee naannoo Oromiyaatii fi Itoophiyaa keessa jiran jedhe fala 15 barreessee barreessee baase.
Waldan Awurooppaa waggaatti Itoophiyaa dooalara biliyoona 3 gargaasaan argatti.Afrikaa keessaa biyyiti horii haganaa aragttu tokkofffaan Itoophiyaa. Paarlaamaan kun horiin Waldaan Awurooppaa gargaarsaan Itoophiyaa kennamu seerumaan hujii irra ooluutti jiraachuu isaallee akka tohatamu yaada dhiyeesse.
Paarlaamaan kun akka perezidaantin isaanii yaada kana waldaan isaanii mari’achiisuu gaafatee.
Mootummaan Itoophiyaa tana irratti maan akka jedhu deebii hin arganne.
Tana maleellee Paarlaamaan kun akka perezidaantin isaanii yaada kana mootummaa fi Paarlaamaa Itoophiyaatii, koomishiinii Awurooppaatii,Waldaa Afrikaatii,itti gaafamtatoota Waldaa Awurooppaatii fi nama gara garaatii ergamu yaada dhiyeesse.


c: text/html

text:
Jaal Magarsaa Waaqjiraa miseensa Qeerroo Bilisummaa Oromoo fi gartuu hoggana bu’ureessaa Jaarmiyaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo ( National Youth Movement for Freedom and Democracy)kan ta’e sochii FDG seena qabeessa bara 2011 Qeerroon Bilisummaa taasisan keessatti Yuniverstiilee Oromiyaa fi Magaalota keessatti hogganummaa Warraaqsaa osoo kennuu harka loltoota Wayyaanee Agaazii galee mana hidhaa Wayyaanee keessatti dararaa guddaa arguun waggootaaf dhimee lubbuu isaan kan bahee fi sana boodas qasootti makamuun gahee guddaa bahaa ture ykn jira.
Itti fufa Video kanaa barruu kanaa gadii tuqi argatta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jiituu Gadaatiin
Oromoon erga onneen isaa waan barbaaddu dhabdee bokoktee jaarraan 1 darbee jira. Onnee oromoo dheebotte dheebuu baasna jechuun burqaaleen burqan hedduun garuu ittuu isa dheebossani. Nyaata taanee quubsinaan kan jedhan hedduun waan jedhan haalanii deebisanii isa nyaatani. Bidiruuleen si ceesisna ittiin jechuun dhaadatan tokko tokkos galaana walakkaa gahanii cabuun “ aalbeen lafee ittiin cabsuuf abdatan, tiruurra geessee cabdi” isa jechisiisani. Kaan ammoo waadaan isaanii qilee buutee oromoo abdii qofaan ija akka culcul godhu isa dirqamsiisani.
Oromoon tarii kanatu furmaataa, tarii isa sanaa jechaa jaarraa tokkoo oliif ifaajus garuu abdii kutee harka maratee hin teenye. Har’as dheebuu onnee isaaf bishaan kan taate; beela garaa isaaf nyaata kan taate; dhiiga taatee isa keessa facaatee kan lubbuu itti hortu; humna taatee jabeessitee kan bor isa soortu; har’a wareegama hedduu baasistee orma ija keessa ilaalsistus, boru qabeenya dhuunfaasaa kan taate bilisummaa barbaaduu irraa boodatti jedhee hin beeku.
Har’a aayyoliin oromoo deessuu maseente ta’anii boo’aa jiru. Miixatanii dahanii ormi akka culullee jalaa funaannataa jira. Bor harka na qaba; baratee iddoo namaa naaf gaha jedhanii mana barnootaatti erganii dhalli isaanii doofaan ajjeefamee, beekaan boriif abdatame ; fayyaa manaa bahee reeffi isaa haadha deesseef deebi’aa jira. Imimmaan harmoolii oromoo burqaa hin gogne ta’ee ganamaaf galgala watwaatu. Garaan dhalaa obsa dhabee of abaaru. Ta’us haati goota deesse goota hiitee gola ol hin kaawwanne.
“ Haati lugna deesse
Marqaa jala keessee
Onki ilma koo jetti
Haati goota deesse
Bode harka keessee
Loli ilma koo jetti”
jechaa ilmaan ishee oromiyaaf waraana oromummaan isaan leenjise gootee gumaachaa jirti.
Akkasuma abbootiin oromoo cabanii guddisanii, ilmi koo naaf gahe na soora jedhanii yeroo abdatanitti dhala isaanii dhabanii yeroo isaan imimmaan facaasan argaa jirra. Abbootiin oromoo dhala isaan boriif akka galaatti kudhaammatan halagaan biliqii tokkotti lafa buusee aadaa adeemu. Imimmaan dhiiraa keessatti coccobsaa waaqaaf lafa komataa jiru. Ta’us ilma koo dabeessa ta’ii lama buli jedhanii ilmaan isaanii hin gorsine. Har’as gootummaa kalee sana ilmaan isaanii leenjisaa jiru. Imaanaa dhalaaf dabarsaa jiru.
“ Gantuun hin dhalatin, dhalatu hin guddatin” jedhanii ilmaan isaanii irbuu eeguu barsiisan malee sodaa tasumaa hin shaakalsiifne.
Qeerroo fi qarreenis quba walitti qabuurra harka wal qabatanii falmataa jiru. Du’a, hidhaa, dararaa fi ajjeechaa mootolee habashaan bulee ka’ee itti labsamu akka tisiisa gurra arbaa lixxeetti lakkaa’anii qabsoo finiinsaa jiru. Jaala isaanii biraa lukee diinaan ajjeefameef imimmaan isaan cobsan booree itti horte malee mogolee isaan hin buusne.
Egaa aarsaa hamma kana xiqqaa hamma guddaatti baasuun oromoo waa malee miti. Onnee isaatu bilisummaa dhabee dhidhiitataa jira, garaasaatu bilisummaa dheebotee gubachaa jira. Keessa oromoo kan qabbaneessu aannan bilisummaa oromoo kan unachiisu hamma dhufutti garuu onnee kana homtuu tasgabbeessuu hin danda’u.
Gabrummaan jaarraa tokkoo oliif oromoo mataa gubbaa yaabe hanga miillasaa jalatti kufee oromoon abbaa biyya isaa ta’utti wanti oromoo gammachiisu hin jiru. Tarii gantuu fi of dagattuun tokko tokko lafee ilmaan oromoo akka qoraaniitti cabe, dhiiga ilmaan oromoo akka lolaa gannaatti lola’e irra tarkaanfachuun diina waliin sirbuu malu. Diinota oromoo waliin dhiichisuun imimmaan oromoo barootaaf hin qoorre ittuu dhangalaasu ta’a. Madaa oromoo barootaaf hin qoori jiru akka hin kulkulleefis tuttuqanii dhiigsu ta’a. Isaan akkasii dhiiga isaan itti qoosuun irra tarkaanfatan galaana ta’ee akka isaan nyaatu shakkii hin qabnu.
Warreen garaaf bulan garaatu dhidhima isaan buusa. Bor erga yeroon itti darbitee gaabbuuf jiru. Har’as garuu ilmaan oromoo waloon falamataa jiran humni diigu hin jiraatu.
Gaaffii oromoof sossobbaan kamuu deebiis furmaatas ta’uu hin danda’u. “ Nama foon beeku sombaan hin sossobani” jedhu mitiiree? Gaaffiin oromoo barootaaf deebii dhabe hanga deebii argatutti ammas falmaan oromoon adeemsifamu itti fufa.
Tarii har’a gaaffii oromoo gara dabarsuun kanneen oromoo tasgabbeessuuf yaalan waan milkaa’an isaanitii fakkaachuu mala. Kun garuu tasumaa wanta ta’uu hin dandeenyedha. “ walitti kabuun walitti qabuu hin ta’u” jedhee kan mammaake oromoon sossobbaa diinaaf gurra hin qabu. Har’as borus hamma gaaffiin uummata oromoo deebii hin argannetti wanti oromoo qabbaneessu hin jiraatu. Onneen oromoo kan bokokee finiinaa jiru bilisummaa dhabeeti; onneen oromoos kan qabbanaa’u guyyaa bilisummaa argate qofa. Gaafas ilmaan oromoo biyyoota garaagaraatti faffaca’an ni funaanamu. Kanneen oromummaan yakka itti ta’ee gidirfaman aara galfatu. Bilisummaaf kanneen wareegaman reeffi isaanii daadhii dhugee qabbaneeffata. Haqni haqa taatee soba bakkaa balleessiti. Gaaddidduun biiftuu haguuge mulqamee hundumtuu ifaa ta’a. Hamma guyyaasanaatti garuu falmaan itti fufa. Onneeoromoo kan qabbaneessu, deebiin gaaffii oromoo bilisummaa qofa. Waaqni garaa gurraachaa haqa bakkatti haa deebisu!
INJIFANNOO UUMMATA OROMOOF!
GADAAN GADAA BILISUMMAATI!


text:
This slideshow requires JavaScript.
Waxabajjii 18,2017/Dilbata Godina Harargee Lixaa Aanaa Masalaa Magaalaa Masalaa keeysatti Wayyaaneen Barsiiftotaf lafa kennineerra ummanni hunduu waldaan wal ijaaree faaydaa mootummaarraa arkachuu qabu hundaawuu arkachuu dandaha kanaaf jiraattonni aanichaa hundinuu ijaaramuudha qabdu jechaa jiru.
Gama biraan Aanaa Aqaaqiitti konfiransiin Liigii dubartootaa gaggeeffamaa jiraachuun dhagayame.akka oduun achii nu gahe himutti marii adda addaa godhaa kan jiran yoo ta’uu waa’ee jijjiirraa Qubee Afaan Oromoo bal’innaan irratti marii gochaa jiraachuu fi Ganda gandaan dura teettonni liigii dubartootaa ummataaf Qubeen akka hin jijjiiramin hubannoo uumuu qabus jedhamaa jiraachuun dhagayameera


text:
Tajaajila interneetii dhaloota arfaffaa kan 4G jedhamu jalqabamuu isaa sanbata darbe Hoteela Hilton keessatti beeksisamee jira. Kanaanis maamiltoonni tajaajila hammayyaa fi saffisaa ta’e kan ittiin argatan ta’uu Ethi Telecom ibseera.
Tajaajila Broad Bandii telefoona harkaa fi komputera isaanii irratti kan argatan ta’uunis ibsameera. Teknooloojiin kun Afriikaa keessaa haaraa ta’uu isaa kan dubbatan hoji geggeessaan Ethio Tele com obbo Abdurahim Ahmed Ethiopiaan gama kanaan biyya 20ffaa ta’uu ishee ibsanii jiran.
Kun biyya keenya keessatti ennaa hojii irra oolutti Afriikaa keessaa baatilee sadan darban keessa biyyoota 12 qofaa yoo ta’an amma garuu 19 ta’aniiru. Nuti kana hojii irra yeroo oolchinu biyyoota kudha lama qofaatu turan. Nuti sadarkaa yaalii irra yeroo geenyutti warri kaan immoo beeksisaa jiru jedhan.
Sadarkaa dhaan yoo keenye 1-6tti kan jiran hamma yoonaa 4G hojii irra biyyoonni hin oolchine jiru. Afriikaa keessaa 1ffaan Nigeria 2ffaan Masrii, 3ffaan Afriikaa kibbaa, 4ffaan Moroco, 5ffaan Aljiriaa, 6ffaan immoo Ethiopia ta’uu kan ibsan obbo Abdurahaman Masrii fi Morocon tajaajila 4G hojii irra hin oolchine jedhan.
Tajaajila intereetii 4G jedhamu kanaaf mootumaan Itiyoopiyaa kampanilee adda addaa waliin walii galtee kan mallatteessee fi baasiin doolaara biliyoona 1.6 kan itti ba’e kun qaama babal’isuu projektii Tele com ta’uu obbo Abdurahim ibsaniiru.
Akka jecha isaaniitti projektiin babal’isuu kun adeemsisamaa kan jiru kampanilee Hu waa wee, ZDTE fi Ericson-n ennaa ta’u amma kan hojii irra oole kan Huwaa-ween ti.
Teknooloojiin tajaajila interneetii 4G jedhamu kun ammaaf kan inni hojii irra oolu Finfinnee keessa qafaatti ta’uu isaa fi maamiltoonni kuma 400 ta’an kan itti fayyadaman ta’uu ibsaniiru. Naannolee biyyattii ka biroo keessatti hojjetaa kan jiru tajaajila interneetii 3G fi networkii kanneen biroo waliin garuu kan hojjetu ta’uu ibsaniiru. Fakkeenyaaf maamilli tajaajila 4G jedhutti fayyadamu bakka 4G-n hin jiraanne yoo dhaqe maamilli sun utuu hin beekin ofuma isaan gara 3Gtti of jijjiira.
Bakka tajaajilli interneetii 3G hin jiraannes yoo dhaqe 2Gn yoo jiraates isumatti of jijjiira. Kanaaf maamiltooni tajaajila 4G qabaatanii eessa iyyuu yoo dhaqan tajaajila ni argatu jechuu dha jedhan. Ethio Telecom tajaajila 4G kan labse gaii tajaajilli 3G jechuunis kan kana dura ture ilaalchisee komeen dhiyaachaa ennaa jirutti. Keessumaa tajaajila sana mobile isaanii irraa maamiltoonni qaban gatiin gaafataman hedduu guddaa ta’uu isaa dubbatu. Komeen sun jiraachuu kan amanan obbo Abdurahim adeemsa keessa kan sirraa’u ta’uu tuqaniiru.
Ta’us Itiyoopiyaa keessatti gatiin gaafatamu kan biyyootii Afriikaa irra kan gad xiqqaatu ta’uu dubbatan. Kampanilee adda addaan geggeessamaa kan jiru projektiin babal’isuu tele com dhuma waggaa kanaa kan xumuramu ta’uun beekameera. Sirna sana irratti akka ibsametti kun ennaa ta’u tajaajilli telecom kan walii gala guutummaa biyyattii dhibba irraa harka 85 wal ga’uuf jira.


text:
"1 Akka isaan isin arganiif jettanii 'hujii qajeelummaa' keessan fuula namootaa duratti akka hin hojjanneef of eegadhaa; Yoo akkasi gootan Abbaa keessan kan samii irraa biraa gatii hin qabaattaniitii. 2 Kanaaf ati yommuu warra rakkataniif waa kennitutti akka fakkeessitoonni namoota biratti jajamuuf jedhanii manneen sagadaa keessattii fi karaa irratti godhan sana magalataant hin labsatin; Ani dhuguman isinitti hima; Isaan gatii isaanii argataniiru. 3 Yeroo ati rakkattootaaf waa kennitutti garuu waan harki kee kan mirgaa godhu, harki kee kan bitaa hin beekin. 4 Kunis akka kennaan kee dhossaan ta'uuf; Abbaan kee inni waan dhossaadhaan hojjatamu argu sun muldhinnaan gatii sii kenna. 5 Isin yommuu Waaqa kadhattan akka fakkeessitootaa hin ta'inaa. Isaani namaatti muldhachuuf jedhanii manneen sagadaa keessaa fi qarqara karaa dhaabatanii Waaqa kadhachuu jaalatuutii. Dhuguman isinitti hima. Isaan gatii isaanii argataniiru. 6 Ati garuu yeroo Waaqa kadhattu mana keetti ol gali; balbala cufadhu; Abbaa kee isa bakkau dhossaa jiru sana kadhadhu; Abbaan kee inni waan dhossaadhaan hojjatamu argu sun muldhiinnaan gatii sii kenna. 7 Isinis yommuu Waaqa kadhattan akka namoota ormaa dubbii faayidaa hinqabne irra hin deddeebi'inaa. Isaan baayinna dubbii isaaniitiin waan isaaniif dhaga'amu se'u. 8 Abbaani keessan otuma isin hin kadhatiniyyuu waan isin barbaachisu waan beekuuf isin akka isaanii hin ta'inaa." Maatewoos 6:1-8
"Egaa akkana jedhaa kadhadhaa: ' Yaa Abbaa keenya kan samii irra jirtu; Maqaani kee haa qulqullaa'uu; Mootummaani kee haa dhufuu; Fedhiini kee akkuma samii irratti ta'e sana Lafa irrattis haa ta’uu. Soora keenna kan guyyuma guyyaan nu barbaachisu hardha nu kenni. Akkuma nu warra hammeenna nutti hojjataniif dhiifnuv Atis hammeenna keenya nuu dhiisi. Isa hamaa irraa nu oolchi malee Qoramatti nu hin galchin; mootummaani, humni, ulfinnis barabaraan kan keeti; aamiin.' " Maatewoos 6:9-13
"14 Yoo isin namootaaf yakka isaanii dhiiftan, Abbaan keessan inni samii irraas akkasuma isiniif ni dhiisaatii. 15 Yoo isin namootaaf yakka isaanii dhiisuu baattan garuu Abbaan keessanis akkasuma yakka keessan isiniif hin dhiisu. 16 Isin yommuu soomtanitti akka fakkeessitootaa fuula hin dukkaneeffatinaa; Isaan akka soomuutti jiran agarsiifachuuf jedhanii fuula isaanii hammeessuw. Dhuguman isinitti hima; Isaan gatii isaanii argataniiru. 17 Ati garuu yeroo soomtu mataa kee dibadhu; Fuula kees dhiqadhu. 18 Kunis akka soomuu kee sana Abbaa kee isa namatti hin muldhanne malee namni hin beenneefiidha. Abbaan kee inni waan dhossaadhaan hojjatamu argu gatii kee sii baasa. 19 Isin bakka itti daanawoo fi biliinx balleessituu fi bakka itti hattuun cabsitee saamtu lafa irratti badhaadhummaa ufii keessaniif hin kuufatinaa. 20 Garuu bakka itti daanooni nyaattee hin balleessinee fi bakka itti hattuun cabsitee hin hanne samii irratti badhaadhummaa ufii keessaniif kuufadhaa. 21Bakkuma badhaadhummaan kee jiru sana garaani kee jiraatii. 22 Ibsaani nafaa Ija;y Iji kee fayyaa taanaan, nafni kee guutuun ifa qaba. 23 Yoo Iji kee fayyaa hin ta'in garuu, nafni kee guutuuni ni dukkanaa'a; Erga ifni si keessa jiru sun dukkanaa'ee, dukkanni sun hagam haa jabaatuu ree! 24 Namni gooftaa lama tajaajiluuz danda'u tokkolleeni hin jiru; Gooftaa isa tokko jibbee isa kaan jaalataatii; yookaan isa tokko kabajeea isa kaan immoo tuffata. Isinis akkasuma Waaqaa fi maallaqab tajaajiluu hin dandeessan. 25 Kanaaf ani isinittin hima; 'Maal nyaanna yookiin maal dhunna?' jettanii waayee jireenya keessanii hin yaadda'inaa; Yookiin 'maal uffanna?' jettanii waayee nafa keessanii hin yaadda'inaa. Jireenni nyaata hin caaluu? nafnis uffata hin caaluu? 26 Mee simbirrootac qilleensa irraa ilaalaa! isaan hin facaasan yookaan hin haaman yookaan gootaraattid hin galchan; Ta'us Abbaan keessan inni samii irraa isaan soora. Isin immoo isaan caalaatti gatii guddaa qabduu mitii? 27 Namni Yaadda'uudhaan bara jireenya isaa irratti sa'aatii tokkollee ida'achuu danda'u isin keessaa eenyu? 28 Isin maaliif waayee uffataa yaaddoftu? Daraarawwan bakkeee akkamitti akka guddatan mee ilaalaa! isaan waa tokkollee hin hojjatan; Hin foo'anis. 29 Ani garuu isinittin hima; Solomooniyyuu ulfinna isaa hunda keessatti akka tokkoo isaaniittillee hin uffanne. 30 Isin yaa warra amantiif diqqoonana! Waaqayyo ergaa margag bakkee kan hardha jiruu fi kan borimmoo ibiddatti naqamuttiyyuu akkasitti uwwisee isinittimmoo guddaa caalchisee hin uwwisuu ree? 31 Kanaaf, 'maal nyaanna?' Yookiin 'maal dhunna?' Yookiin 'maal uffanna?' jettanii hin yaadda'inaa. 32 Kana cufa namoonni ormaayyuu ni barbaadu; Abbaani keessan inni samii irraa, akka wonni kun martinuu isin barbaachisu beeka. 33 Garuu duraan dursaatii mootummaa fi qajeelummaa Waaqayyoo barbaadaa: Wonni kun martinuu isinii kennamaatii. 34 Kanaaf waayee boriitiif hin yaadda'inaa: Bori ofii isaatiif ni yaadda'aatii. Rakkinni guyyaa sanaa mataan isaa guyyicha ni ga'a." Maatewoos 6:14-34


text:
SHEMPPUWAA TAMMANNE UDDUFUNA
Xoossaa Siiquwan De'a
Xoossaa siiqiyoogaa giyoogee woygiyoogee?
Xoossaa siiquwan waani de'ana danddayiyoo?
Yihooway ba siiquwan de'iyaageeta waati anjjii?
WOLQQAAMA uushoy uushiyo gallassi ogiyan nerkka hemettaydda de'iyaabadan qoppa. Saloy xumiiddi yin, wolqqanttay wolqqamiyoogaa, daday guummiyoogaanne hegaappe iray soosiyoogaa doommiis. Woxxada eesuwan attiyoosaa koyaasa. Yaataydda, ogiyaa doonan attiyo issi sohuwaa demmadasa. He sohoy mino gidi oosettidanne iraakka aattenna lo''o soho. He sohuwaa neeni keehippe nashshiyoogee qoncce!
2 Nuuni de'iyo wodeekka uushodan metiya wode. Alamiyaa hanotay yaa iiti iiti bees. SHin attiyo ammanttiya sohoy, addussa wodiyau qohuwaa gattana danddayiyaabaappe naagettiyo sohoy de'ees. He sohoy aybee? Geeshsha Maxaafay: “Neeni taayyo qatonne baqata attiyo soho; neeni taani ammanettiyo ta Xoossaa” giidi tamaarissiyoogaa akeeka.—Mazamure 91:2.
3 Yihooway, Medhdhidaagee, yuniverssiyan Ubbaappe Bollay, nuussi baqati attiyo soho gidana danddayiyoogaa qoppa! Nuna qohana danddayiya ooppenne woykko aybippenne keehi wolqqaama gidiyo gishshau, i nuna naagana danddayees. Nuuni qohettiyaaba gidikkokka, he qohoy kaalettiyo iitabaa ubbaa Yihooway xayssana danddayees. Yihoowa baqati attiyo soho waati oottana danddayiyoo? Nuuni an ammanettiyoogaa koshshees. Hegaa bolli, Xoossaa Qaalay: “Intte huuphiyaa Xoossaa siiquwan wottite” yaagidi minttettees. (Yihudaa 21) Ee, saluwan de'iya nu Aawaara de'iya siiquwaa minttiyoogan, Xoossaa siiquwan de'ana bessees. I nuuyyo baqati attiyo soho gidiyoogan ammanettidi de'ana danddayoos. SHin hegaa mala issippetettaa waati medhdhana danddayiyoo?
YIHOOWA SIIQUWAA AKEEKADA HEGAU ZAARUWAA IMMA
4 Xoossaa siiquwan de'anau, Yihooway ba siiquwaa nuussi waati bessidaakko akeekana koshshees. Ha maxaafan go'ettada neeni erido issi issi Geeshsha Maxaafaa timirtteta qoppa. Yihooway Medhdhidaagaa gidiyoogaadan, sa'aa ufayssiya keetta oottidi nuuni de'anaadan immiis. I sa'an daro kattaynne haattay, mereta aqoy, maalaalissiya meheenne do'ay, qassi be'anau lo''iyanne ufayssiya darobay kumanaadan oottiis. Xoossay Geeshsha Maxaafaa xaafissidaagaa gidiyoogaadan, ba sunttaanne ba eeshshsaa nuussi qonccissiis. Hegaappe haray, i ba dosiyo Na'aa, Yesuus Kiristtoosa sa'aa kiittidi, waayiyan nuussi hayqqanaadan oottidoogaakka a Qaalay qonccissees. (Yohaannisa 3:16) He imotay nuussi ay keena koshshiyaabee? He imotay maalaalissiya sinttanaa hidootay nuussi de'anaadan oottiis.
5 Nu sinttanaa hidootay, Xoossay nuussi oottido harabaanikka zemppees. Yihooway saluwan de'iya aysuwaa, Masiyaa Kawotettaa essiis. He Kawotettay ubba waayiyaa mata wode xayissidi, sa'aa gannate oottana. Ane qoppa! Nuuni yan saruwaaninne ufayssan merinau de'ana danddayoos. (Mazamure 37:29) He wode gakkanaashin, ha''i ubbaappe lo''o ogiyan de'anaadan oottiya kaaletuwaa Xoossay immiis. Nuuni awudenne gidin awankka gididi aara gayttana danddayiyo woosaa imotaakka immiis. Hageeti, Yihooway neessi ne huuphenne asaa naatu ubbau siiquwaa bessido amarida ogeta.
6 Neeni qoppana bessiya oyshay: Yihoowa siiquwau taani ayba ogiyan zaaruwaa immanee? yaagiyaagaa. Daroti, “Taanikka zaarada a siiqana bessees” gaana danddayoosona. Neenikka hegaadan qoppay? Yesuusi ubbaappe aadhdhiya azazoy: “Neeni Godaa ne Xoossaa ne kumetta wozanaappe, ne kumetta shemppuwaappe, ne kumetta qofaappe siiqa” yaagiyaagaa gidiyoogaa yootiis. (Maatiyoosa 22:37) Neeni Xoossaa Yihoowa siiqanaadan oottiya daro gaasoti de'oosona. SHin neeni hegaadan siiqiyoogaadan qoppiyoogaa xallay, Yihoowa ne kumetta wozanaappe, shemppuwaappenne qofaappe siiqiyoogaa gidii?
7 Geeshsha Maxaafay qonccissiyoogaadan, Xoossaa siiqiyoogee, a siiqiyoogaadan qoppiyoogaappe aadhdhiyaaba. Xoossaa siiqiyaabadan qoppiyoogee koshshiyaaba gidikkonne, hegee a tumuppe siiqiyoogau doometta xalla gidiyoogee qoncce. Ayfiyaa miyo mittaa zeridi mokissanau zerettaa koshshees. SHin neeni teera ayfiyaa maanau koyidaba gidikko, issi uri neessi he mittaa ayfiyaa zeretta xallaa immin, neeni ufayttanee? Akkay! Hegaadan, Xoossaa Yihoowa siiqiyaabadan qoppiyoogee, doometta xalaala gidiyo gishshau hegaa xallay gidenna. Geeshsha Maxaafay: “Nuuni Xoossaa siiqiyoogee a azazuwaa naagiyoogaa; a azazoikka deexo gidenna” yaagidi tamaarissees. (1 Yohaannisa 5:3) Tumuppe Xoossaa siiqiyaageeta gidiyoogee, ayfiyo lo''o ayfiyan beettees. Xoossaa siiqiyoogee oosuwan qonccana bessees.—Maatiyoosa 7:16-20.
8 Nuuni Xoossaa siiqiyoogaa, a azazuwaa naagiyoogaaninne i kessido baaso siraataa oosuwan peeshshiyoogan bessoos. A azazoy polanau deexxiyaagaa gidenna. Yihoowa higgeti deexxiyaageeta gidennan, nuuni lo''o, ufayssiyanne woppa de'uwaa de'anau maaddanaadan geetettidi imettidaageeta. (Isiyaasa 48:17, 18) Yihoowa kaaletuwaara maayetti de'iyoogan, i nuussi oottido ubbabau saluwan de'iya nu Aawaa wozanappe galatiyoogaa bessoos. Ha wodiyan alamiyan de'iya asaappe, hegaadan galatiyaagee keehippe guutta gidiyoogee azzanttiyaaba. Yesuusi sa'an de'ido wode de'ida issi issi asaadan, nuuni galati baynnaageeta gidanau koyokko. Inchchirichchay oyqqido tammu asata Yesuusi pattiis; shin issuwaa xallay a galatanau yiis. (Luqaasa 17:12-17) Nuuni galatibeenna uddufanatuppe galatida issuwaadan hanana koyiyoogee qoncce!
9 Yaatin, nuuni naagana bessiyo Yihoowa azazoti awugeetee? He azazotuppe darota nuuni ha maxaafan tamaarida; shin amaridaageeta ane zaarettidi be'oos. Xoossaa azazota naagiyoogee, nuuni Xoossaa siiquwan de'anaadan maaddees.
AWUDEEGAAPPENNE AARUWAN YIHOOWAKKO SHIIQA
10 Yihoowakko aaruwan shiiqanau abaa tamaariyoogee keehippe koshshiya tanggo. Hegee aggennan ubbatoo oottana bessiyooba. Keehi kinchchiya qammi dembban tamaa ho''aydda de'iyaaba gidikko, tamay laafiiddi biidi to'anaadan oottay? CHii. Tamay pololattidi eexxanaadaaninne ho''anaadan mittaa gujjaasa. Ne de'oy geella neeni hegaa oottiyoogan takkana danddayees! Mittay, tamay eexxanaadan oottiyoogaadan, ‘Xoossaa loytti eriyoogeekka’ Yihoowassi de'iya siiqoy nuugee minni minni baanaadan oottees.—Leemiso 2:1-5.
11 Yesuusi bana kaalliyaageeti Yihoowayyonne A al''o Qaalaa tumaayyo de'iya siiquwaa minttidi de'anaadan koyiis. Yesuusi hayquwaappe denddi simmidi, Ibraysxxe Geeshsha Maxaafaa hiraagatuppe, a bolli polettida amaridaageeta ba erissiyo ashkkaratuppe naa''ata tamaarissiis. Hegaappe denddidaagan eti waanidonaa? Eti guyyeppe: “I nuussi ogiyan odishiininne Xoossaa maxaafata birshshishin, nu wozanai mishettidi xuugettibeennee?” yaagidosona.—Luqaasa 24:32.
12 Tumuppe Geeshsha Maxaafay woygi tamaarissiyaakko neeni koyro erido wode, ne wozanay ufayssan, mishuwaaninne Xoossaa siiquwan seelettibeennee? Neessi hegaadan siyettidoogee sirissenna. Darotussi hegaadan siyettiis. Ha''i metiyay, he wolqqaama siiqoy ubbatoo de'anaadaaninne dicciiddi baanaadan oottiyoogaa. Ha wodiyan de'iya alamiyaa hanotaa kaallana koyokko. Yesuusi “Daro asaa siiqoi irxxana” yaagidi kaseti yootiis. (Maatiyoosa 24:12) Yihoowayyonne Geeshsha Maxaafaayyo de'iya siiqoy irxxenna mala ay oottana danddayay?
13 Xoossaa Yihoowanne Yesuus Kiristtoosa xeelliyaagan eraa demmiyoogaa aggoppa. (Yohaannisa 17:3) Xoossaa Qaalaappe neeni demmido eraa: ‘Hagee tana Xoossaa Yihoowabaa ay tamaarissii? Taani kumetta wozanaappe, qofaappenne shemppuwaappe a siiqanaadan oottiyaabaa ay akeekissii?’ yaagada nena oychchaydda wotta denttada qoppa. (1 Ximootiyoosa 4:15) Hegaadan wotti dentti qoppiyoogee, Yihoowayyo de'iya siiqoy neegee poo'i eexxiya tamaadan gujjiyoogaa aggennaadan oottees.
14 Yihoowayyo de'iya siiqoy neegee poo'i eexxiya tamaadan gujjiyoogaa aggennaadan oottiyo hara ogee, ubbatoo woossiyoogaa. (1 Tasalonqqe 5:17) Ha maxaafan SHemppuwaa 17n, woosay, Xoossay immido al''o imota gidiyoogaa tamaarida. Asaara de'iya dabbotay ubba wode zawi baynna hanotan haasayiyoogan minniyoogaadan, Yihoowaara de'iya dabbotaykka nuuni ubba wode akko woossiyoogan minnees. Nuuni nu wozanan tumuppe siyettibeennabaa, coo doonan yiida, ubba wode meezetido qaalan zaari zaari woossana bessennaagee koshshiyaaba. Issi na'ay ba siiqo aawaa haasayissiyoogaadan, nuunikka Yihoowa hegaadan haasayissana koshshees. Nu woosay, qoncciyan, tumuppenne wozanappe gididi, bonchchuwana gidana bessiyoogee erettidaagaa. (Mazamure 62:8) Ee, Geeshsha Maxaafaa buzo xann'iyoogeenne wozanappe woossiyoogee, nu goynuwau koshshiyaabanne Xoossaa siiquwan de'anaadan nuna maaddiyaaba.
GOYNUWAN UFAYSSAA DEMMA
15 Geeshsha Maxaafaa buzo xinaateenne woosay, nuuni nu huuphe oottana danddayiyo goyno ogeta. Gidikkokka, hara goyno oge gidida, asau nu ammanuwaabaa yootiyoogaa ane ha''i qoppoos. Neeni Geeshsha Maxaafaa tumaa amaridaagaa hara asau yootiyoogaa doommadii? Hegaa gidikko, keehi ufayssiya dumma maataa demmadasa. (Luqaasa 1:74) Xoossaa Yihoowabaa tamaarido tumaa haratuyyo yootiyo wode, ubba Kiristtaanetussi imettida keehi koshshiya oosuwaa poliiddi de'oos; hegeekka Xoossaa Kawotettaa mishiraachchuwaa sabbakiyoogaa.—Maatiyoosa 24:14; 28:19, 20.
16 Kiitettida PHauloosi haggaazuwaa al''obadan xeelliisinne minjja giidi xeegiis. (2 Qoronttoosa 4:7) Yihoowabaanne a halchchuwaabaa asau yootiyoogee, neeni oottana danddayiyo ooso ubbaappe aadhdhiya ooso. Nuuni oottiyo oosoy ooppenne aadhdhiya Godaa oosuwaa; he oosoy hara ay oosuwaappenne aadhdhiya go''aa immees. Ha oosuwaa oottiyoogan, lo''o wozana koshshay de'iyo asata saluwan de'iya nu Aawaakko shiiqanaadan maaddaasanne merinaa de'uwaa ogiyan hemettiyoogaa doommanaadan oottaasa! Ay mala keehi ufayssiya oosoo! Hegaa bolli, Yihoowabaanne a Qaalaabaa markkattiyo wode, ne ammanoy gujjeesinne ayyo de'iya ne siiqoy minnees. Yihoowaykka ne oottiyo baaxiyaa nashshees. (Ibraawe 6:10) He oosuwaa aggennan genccada oottiyoogee, neeni Xoossaa siiquwan de'anaadan maaddees.—1 Qoronttoosa 15:58.
17 Kawotettaa mishiraachchuwaa sabbakiyo oosoy eesuwan oosettana bessiyoogaa hassayiyoogee koshshiyaaba. Geeshsha Maxaafay: “Qaalaa yoota;…minnada [“eesuwan,” NW] yoota” yaagees. (2 Ximootiyoosa 4:2) Ha wodiyan hegaadan eesuwan yootiyoogaa ayssi koshshidee? Xoossaa Qaalay nuussi: “GODAA gita gallassai matiis; matidikka qassi keehippe eesotees” yaagidi yootees. (Sofonaasa 1:14) Ee, Yihooway ha siraataa kumettaa xayssiyo wodee, eesuwan gakkiiddi de'ees. Asaa akeekissana koshshees! Eti banttana Haariyaagaa oottidi, Yihoowa doorana koshshiyoy ha''a gidiyoogaa erana bessees. Wurssettay “gam77enna.”—Imbbaaqooma 2:3.
18 Yihooway, nuuni tumu Kiristtaanetuura issippetettan assi goynnanaadan koyees. A Qaalay: “Issoy issuwaara waani siiqettanaakkonne qassi lo''o oosuwaa waati oottanaakko, issoy issuwau qoppoos. Issooti issooti shiiquwaa aggiyoogaa meeze oottidoogaadan, nuuni issippe shiiqiyoogaa aggokko; shin wurssettay matattiyoogaa intte be'iyo gishshau, issoy issuwaa minttettoos” yaagiyoy hegaassa. (Ibraawe 10:24, 25, NW) Nu mala ammaniyaageetuura Kiristtaane shiiqotun shiiqiyo wode, nu siiqo Xoossaa sabbiyoonne assi goynniyo keehippe lo''o injjiyaa demmoos. Qassi issoy issuwaa lo''obau denttettoosinne minttettoos.
19 Nuuni Yihoowassi goynniya haratuura issippe gidiyo wode, gubaa'iyaa giddon de'iya siiquwaanne dabbotaa minttoos. Nuussi de'iya lo''o eeshshaa Yihooway xeelliyoogaadan, nuunikka haratu lo''o eeshshaa xeelliyoogee koshshiyaaba. Nenaara ammaniyaageetuppe polotettaa naagoppa. Ubbatikka dumma dumma ayyaana dichchaa xekkan de'iyoogaanne nuuni ubbay balaa oottana danddayiyoogaa hassaya. (Qolasiyaasa 3:13) Yihoowa wozanappe siiqiyaageetuura de'iya mata dabbotaa minttanau baaxeta. Hegaadan oottiyoogan, neeni ayyaanan dichchaa bessiyoogaa akeekaasa. Ee, ne ayyaana ishanttuuranne michchenttuura Yihoowassi goynniyoogee, Xoossaa siiquwan de'anaadan nena maaddees. Assi ammanettidi goynniiddi, a siiquwan de'iyaageeta Yihooway ayba ogiyan anjjii?
“TUMU DE7UWAA” OYQQA
20 Ayyo ammanettidi oottiyaageetussi Yihooway de'uwaa immiyoogan eta anjjees; shin hegee ay mala de'oo? Neeni ha''i tumuppe de'ay? Nuuppe dariyaageeti, hegaa zaaroy qoncce gaana danddayoos. Nuuni shemppoos, moosinne uyoos; de'uwan de'iyoogee tuma; yaagidi de'uwan de'iyoogaa yootana danddayoos. Keehippe ufayttido wode, “Ta de'o layttan taani tumuppe de'idoy hachcha!” yaagana danddayoos. Gidikkokka, issi keehippe koshshiya hanotan xeelliyo wode, ha wodiyan ay asinne tumuppe de'iiddi deennaagaa Geeshsha Maxaafay qonccissees.
21 Xoossaa Qaalay nuuni ‘tumu de'uwaa oyqqanaadan’ minttettees. (1 Ximootiyoosa 6:19) He qaalati, ‘tumu de'oy’ nuuni sinttappe demmanau hidootiyooba gidiyoogaa malaatoosona. Ee, nuuni polo gidiyo wode, he qaalaa birshshettaadan kumetta hanotan, Xoossay koyro doomettan nuussi halchchido de'uwaa de'ana. Nuuni “tumu de7uwaa” de'anay, gannate gidiya sa'an kumetta payyatettan, saruwaaninne ufayssan merinaa de'uwaa de'iyo wode. (1 Ximootiyoosa 6:12) Hegee keehippe maalaalissiya hidoota gidennee?
22 Nuuni waatidi ‘tumu de'uwaa oyqqana’ danddayiyoo? PHauloosi hegaa gaanaappe kasetidi, Kiristtaaneti “lo77obaa oottanaadan” qassi “lo77o oosuwan duretanaadan” minttettiis. (1 Ximootiyoosa 6:18) Hegee, nuuni Geeshsha Maxaafaappe tamaarido tumaa oosuwan peeshshiyoogan qonccidi beettees. SHin PHauloosi gaana koyidoy, lo''o oosuwaa oottiyoogan “tumu de7uwaa” demmoos gaanaassee? CHii; hegaa mala maalaalissiya hidootaa nuuni demmana danddayiyoy, tumuppe Xoossaa ‘aaro kehatettaana.’ (Roome 5:15) Gidikkonne, baayyo ammanettidi oottiyaageeta anjjiyoogan Yihooway ufayttees. Neeni “tumu de7uwaa” de'anaadan i koyees. Xoossaa siiquwan de'iyaageeti, hegaa mala ufayssaynne sarotettay de'iyo merinaa de'uwaa demmanau naagana danddayoosona.
23 Nuuni ubbay, ‘Xoossay Geeshsha Maxaafan yootido ogiyan, taani assi goynnaydda de'iyaanaa?’ yaagidi nuna oychchana bessees. Galla galla nu huuphiyaa pilggiyo wode, he oyshau zaariyo zaaroy ee yaagiyaagaa gidikko, nuuni de'iyoy suure ogiyaana yaagiyoogaa. Yihooway nuussi baqati attiyo soho gidiyoogan ammanettana danddayoos. I banan ammanettiyaageeta metoy dariyo, ha gal''a siraataa wurssetta gallassatuppe naagidi saruwan pinttana. Ha''i matan yiya maalaalissiya ooratta siraataukka, Yihooway saruwan gattana. He wode nuuni de'ana de'oy ay keena ufayssiyaagaa gidanee! Ha wurssetta gallassatun bessiya dooruwaa doorido gishshau, hegee nuna ayba ufayssanee! Neeni ha''i hegaa mala dooruwaa dooridaba gidikko, Yihooway koyro doomettan halchchido merinaa de'uwaa, “tumu de7uwaa” de'ana danddayaasa!
GEESHSHA MAXAAFAY TAMAARISSIYOOBAA
- Nuuni Xoossaa azazotanne baaso siraatata oosuwan peeshshiyoogan, wozanappe a siiqiyoogaa bessoos.—1 Yohaannisa 5:3.
- Xoossaa Qaalaa xanna'iyoogee, Yihoowakko wozanappe woossiyoogee, abaa harata tamaarissiyoogeenne Kiristtaane shiiqotun ayyo goynniyoogee, Xoossaa siiquwan nuuni de'naadan maaddees.—Maatiyoosa 24:14; 28:19, 20; Yohaannisa 17:3; 1 Tasalonqqe 5:17; Ibraawe 10:24, 25.
- Xoossaa siiquwan de'iyaageetussi “tumu de7uwaa” de'iyo hidootay de'ees—1 Ximootiyoosa 6:12, 19; Yihudaa 21.
Menttotu Oyshaa
1, 2. Ha wodiyan baqati attiyo ammanttiya sohuwaa awappe demmana danddayiyoo?
3. Yihoowa nuuyyo baqati attiyo soho waati oottana danddayiyoo?
4, 5. Yihooway nuussi siiquwaa bessido ogetuppe amaridaageeti awugeetee?
6. Yihooway neessi bessido siiquwaa gishshaa ay oottana danddayay?
7. Xoossaa siiqiyaadan coo qoppiyoogaappe, Xoossaa siiqiyoogaa bessiyo hara aadhdhiya ogee de'ii? Qonccissa.
8, 9. Nuuni Xoossaa siiqiyoogaanne galatiyoogaa waati bessana danddayiyoo?
10. Xoossaa Yihoowa xeelliyaagan, aggennan eraa demmiyoogee ayssi koshshiyaakko qonccissa.
11. Yesuusi tamaarissido timirttee a kaalliyaageeti wananaadan oottidee?
12, 13. (a) Ha wodiyan de'iya asaappe dariyaagee, Xoossaayyonne Geeshsha Maxaafaayyo bessiyo siiquwan waanidee? (b) Nu siiqoy irxxenna mala ay oottana danddayiyoo?
14. Nuuni Xoossaa siiqidi de'anaadan woosay waati maaddana danddayii?
15, 16. Kawotettaa mishiraachchuwaa sabbakiyo oosuwaa dumma maatadaaninne minjjadan xeelliyoogee bessiyaaba gidiyoy aybissee?
17. Kiristtaanetu haggaazoy ha wodiyan eesuwan oosettana bessiyoy aybissee?
18. Nuuni tumu Kiristtaanetuura issippe Yihoowassi goynnana koshshiyoy aybissee?
19. Kiristtaane gubaa'iyan de'iya siiquwaa minttanau ay oottana danddayiyoo?
20, 21. ‘Tumu de'oy’ aybee? Hegee maalaalissiya hidoota gidiyoy aybissee?
22. Neeni waatada ‘tumu de'uwaa oyqqana’ danddayay?
23. Xoossaa siiquwan de'iyoogee koshshiyaaba gididoy aybissee?


text:
Dararri mootummaa abba irree Adda Dimokiraatawaa Warraqasa Ummatoota Itoophiyaa (ADWUI)tiin uummata Oromoorraa ga’aa jiru itti fufeera. Dargaggoonni Oromoo sababa tokko malee waan Oromoo ta’aaniif qofa mana hiidhaatti ni guuramu, ni ajjeefamu, ni reebamu akkasumas ni dararamu. Mootumman ADWUI Oromoota Adda Bilisumma Oromoo (ABO) deeggartu jechuudhaan Oromoota kuma hedduutti lakkaa’aman mana hidhaatti naqeera. Hidhamtoonni, mana hidhaa Qaalitti, Qilinxoo fi Zuwaay , baayi’anaan jiran Oromoota ta’uurraa kan ka’e, namoonni afaan hojii mana hidhaa Afaan Oromoo ta’eera jedhu.
Mootummaan ADWUI, uummata Oromoo waan sodaatuuf, sochii uummanni Oromoo mirgasaaf taasisu hundaa hojii shororkeessaati jedha. Oromoon tokko afaan isaa yoo dubbate, afaan isaan yoo barreesse, adaasaan yoo boone, dhimma hawwaasummaf yoo gurmaa’e, hojii daldalaa yoo waliin hojjete shororkeessaadha jedhame hidhama yookiin ni ajjeefama. Gochaaleen sabni biroon yoo raawwatan akka sirriitti ilaalaman yeroo Oromoon raawwatu akka hojii shororkeesssummatti ilaalama.
Mootumman saba xiqqaan durfamu kun Oromoota hunda, jechuun barataa, qotee bulaa, hojjetaa mootummaa, daldalaa, barsiisaa, guddaa, xiqqaa, dhiira, dubartii, jaarsa fi jaartii osoo hin jedhani qabe ni hidha, ni darara, ni ajjeesa, hojiirraa arihata akksumas akka biyya baqatan godha.
Mana hiidhaa keessatti Oromootarra, darara kana hinjedhamnetu ga’a. Dararri kunneen, qiinsa buqqisuu, qaama saalaa dhiiraa irratti qaruuraa bishaaniin guutame hidhu, harkaa fi miila hidhanii uuleetiin reebuu, garaadhaan gad galagalchanii muka irratti hidhuuu, fannisanii reebuu dabalata. Kana malees, bishaanii fi midhaan owwachuu, kanneen dhukubsatan akka isaan yaala hin arganne gochuu, mana dhiphoo, dukkanaa’a ta’e keessatti qophaa hidhuu fi kkf dha. Ijoolleen Oromoo hedduun mana hiidhaa keessatti darara isaanirra ga’uun du’anii reefi isannii maatii isanniif ergamu , manni haalakaa’u.
Darara uummata Oromoo irra gaa’a jiru kana dhaabbilleen idila addunyaa kan akka Amnesty International, Human Rights Watch fi African Human Rights League yeroo adda addaatti qorannoo hojjetanii rakkinaa fi miidhaa uummata Oromoorra ga’aa jiru kana gabaasaa turaniiru. Wagga darbe, jechuun October2014, Amnesty International, darara ADWUI ummata Oromoorra gaa’aa jiru kana erga qoratee booda gabaasa BECAUSE I AM OROMOO jedhu maxxansee ture. Gabaasa kana keessatti darara uummaata Oromoorra ga’a jiruu namoota yeroo adda addaatti hidhamanii fi dararama turan gaafachuun qoranno gadi fageenyaan dhiyeeseera. Namni gabaasa kana dubbise, jibba mootummaan ADWUI warra Tigreetiin hogganamu Oromoof qabu hubachuun nama hindhibu. Jibbi kunis kan dhufe fedhii isaan qabeenya Oromoo samuuf qabanirraatii yeroo ta’u uummanni Oromoo immoo qabeenya keenya saamuu hinqabdani jedhee waan isaan mormuufidha.
Uummanni Oromoo, cunqurasaa fi hacuuccaa irraa ga’aa jiru kana hambisuuf yeroo kamiyyuu caalaa kuttannoodhaan qabsaa’uun irraa eegama. Tokko taanee qabsoofnee mootumma kana ofirra kaafne malee yoomiyyuu nagaa argachuu hindandeenyu akkasumas qabeenya keenya irratti ajajuu hindandeenyu. Gabrummaan waggaa dhibbaaf nurra turte ammas akka itti hinfufne yeroo nuy tokko taane ka’u qabnu amma dha yaa Oromookoo.


text:
Hobomboleetiin Amerikaa godina Tekasitti bisaan gadi dhiiftee nama kuma hedduu baqachiiftee mannene kum dhibba hedduu bisaanitti facaafte taan Harvey jedhan.
Bokkaan bubbee tana gula dhufeen fulaa tokko tokkotti bisaan lafa guutanii haga hojjaa nama tokkoo caalan.
Harooleen cabsitee manneen kuma dhibba hedduutti bisaan faca'an. Haga reefuu quba qabnutti nama 30 tahutti tanaan lubbuu dhabe.
Nama haga tokko manneen irra yaahanii barbaaduutti jiran.Bulchinsii motummaa Amerikaa horii ummataan gargaru ka ‘nu gahu’ qamna jedha.Namii insuraansii manaa qabu tana irraa faaydaa argata.
Akka bulchiinsii tohannaa qilleensa Amerikaa jedhutti ammaaf balaan bubbee fi hobombolettii ya dabartee taatullee amma du’aa fi jiraa gargar baasuutti jiran.
Bubbee fi qilleensii garbaa fi galaana irraa dhfue kun amma ya bubbisaa godina Liziyaanaa fi Mississippii gama Kaaba dhihaatti dabarte ta duraa goruutti jiran.
Bubbeen tun akka ogeeyyotii qilleensaa jedhanitti Louisiana tanatti bokkaa haga inchii 10-20 buufti.
Bubbeen tun itti aantee Arkansas,Tennessee, Mississippi fi Kentucky faatti dabarti.Haga ta Texas sun humna qabaachuu fi dhibaacuun ammoo mirkanaa miti.
Bubbeen tun Teksasuma keessaa magaalaa Crosby geetee bisaan warshaa kemikaalaa Arkemitti baafatanii gubatee tokka’e.
Achilleen haga km 24 irraa nama baqachiisuutti jiran. Biyyoota mudhii lafaa gama Kaabaatiin jirani hedduuf ammitii saati bokkaa fi bubbeen lafatti baafattu kaan.


text:
Jijjiirama qilleensaa EL NINO faana dhufee fi bokkaan baranaa saatii eegatanitti hin robin nama hedduu beelesse.
Akka mootummaan jedhetti namii ariitiin gargaarsa eegatu miliyoona 8 fi kuma 200 ture amma dabalee miliyona 10 fi kuma 200 tahe.
Akka itti gaafatamaa Koree Ittisa Balaatii fi Qophaahinaa,Mitikkuu Kaasaa kora rakkoo tana irratti dubbachuuf Finfinenetti taa’e irratti jedhetti baranaa aanaalee 430 rakkinna gugurdaa sadii keessa buuse.
“Warrii gargaarsaa abdannu guddoollee nu gargaaruutti hin jiru.Jarii nu eegannuu kun ufiifuu rakkoo Jiddu-Gala Bahaatti harkaa isaan qaba.Horiin warriin waadaa nuu gale doolara miliyoona 163 qofa.Silaa horiin nu nama miliyona 8 fi kuma 200 qofaa gaafanne doolara miliyoona 596 fi kuma 400.”
Ji’a 12 dhufaatti gargaarsa nama miliyoona 10.2 gaafatan akka jecha obboo Mitikkuutti qarshi Itoophiyaa biliyoona 20 oli. Tokkummaan Mootummootaa Itoophiyaa nama miliyoona 15 ariitiin gargaarsa eegataa jedhe.Taatullee akka obboo Mitikkuun jedhutti Tokkummaan Mootummootaa waan gara garaa ilaalee mala muree namii gargaarsa eegatu hagasillee gahuu dhabuu dandaha.
Woma taateefuu nama miliyoona 10 fi kuma 200 Itoophiyaatti ariitiin gargaarsa eegata jedhan keessaa akka gabaasa Save The Children jedhutti miliyoonii jaha ijoollee.
Save The Children Itoophiyaan bona akka baranaa ganna 50 keessatti argitee hin beettu jedha.Itoophiyaan ammallee warra isii gargaaruuf waadaa gale irraa waan hedduu eegachuutt jirti


text:
Qixxeessaa Lammii |Sadaasa 05, 2017
Jirmi abbaa mure, ilmi abbaa dhalche fakkaata. Garaan haadhaa babarruudha. Ilmaan abbaa fi haadha tokko irraa dhalatan dhiigaan tokko ta’anillee wanneen gara biraa hedduun gar gar ta’uu danda’an. Uumama waaqaan kenname dura dhaabbachuun mormuun waan hin danda’amneef fudhatanii keessummeessuun dirqama. Haadhaa abbaan ilmaan isaaniif dacheedha. Dacheen waan hin baatne ykn hin dandeenye hin qabdu. Dharaa dhugaa baattee jireessite. Haati ykn abbaan ilmaan isaa/isiin hama ykn hamtu jedhu hin jiru. jaamaan bakkalcha koo, naafaan dhaddacha koo, don’aan arjaa, laafaan jabaa, jallataan qajeelaa, bifa walii galaan hir’ina isaan qaban gara guutummaatti jijjiranii hamilee isaanii tikfataniif. Kun mala jiuu fi jireenya dhala namaa keessatti raawwatamu.
Ijoon barruu kiyyaa dhimmoota asii olitti kaasee ibse kana dura dhaabbachuuf osoo hin taane waan abbaan hin qabne irratti tuuluu irra dhugaa jiru ibsanii gara dhuugaa sana akka hirkifamu ykn harkifatu gochuun
irra filatamaadha jechuu barbaadeeti. Nama hirribatti jiru dammaqe jedhanni dhiisuun hirriba sana akka itti fufu taasisuudha. Abbaa fi haati ilmaan isaaniin waan isaan qaban itti himanii akka isaan gara irra goomu/wayyutti akka tarkaanfatan gochuun gaariidha. Buburina ilmaan isaanii qaban akka jirutti maxxanfatanii dhiisuu hin barbaachisu. Hamaa gara gaarii, laafaa, gara jabaa, jallataa gara qajeelaatti akka tarkaanfatu qajeelchuu barbaachisa.
Oromoon sirna gabrummaa jalatti ilmaan akaakuu ykn gosa hedduu horee jira. Ilmi hangafaa dhaaba gabrummaa jalaa isa baasuuf waggoota dheeraaf qabsoo hidhatnootti jiru ABO dha. Ilmi lammafaan ilma alagaan guddifachaa fudhatee alagaa harma hodhe OPDO dha. Ilmi sadaffaan ilma fayyaalessa mana jiru garuma itti tole gara gaggaluudha. Ilmaan sadanuu garuu Oromoo himatu. Dhimmi Oromoo nu galcha/nu ilaallata jedhu. Afaan Oromoo dubbachuu, dhimma Oromoo dubbachuu irratti garaa garummaa hin qaban. Haasawa irratti ilmaan sadi osoo hin taane ilma tokkicha fakkaatu. Hojiidhaan garuu ilmaan haadhaa fi abbaan tokkoo osoo hin taane dhala dhalachuu walii isaaniituu gonkumaa hin beekne ta’anii mul’atu. Garaan haadhaa buburre wanti jedhameef kana.
ABOn ilma Oromooti. OPDOn ilma TPLF. Ilmi fayyaalessi kanuma abbaa firoomfateeti. Garuu hojiidhaan wal irra walitti dhihaatu. ABOn ilma qara waan ta’eef obboleessa guddisaa irra obboleessa Fayyaalessa sana
dhiheeffata. Innis akkasuma obboleessa qara kana irra itti dhihaata. Ilmi guddisaa garuu isaan lachuu gidduu seenee gar gar dhiiba ykn harkisa. Oromoon garuu ilma alagaa harma hodhe ilma kiyyaa miti jedhee hin fanfansu waan ta’eef ilmaan taan irra caalatti ofitti qabee ykn aanfatee bara dheeraaf tajaajilaa jira. Ilmaan lamaaniif qabaan godhe garuu hammana jedhamee hin himamu.Turmaata keessa isaan sadanuu ilmaan horanii jiru. ABOn IFLO kale FIDO har’aa, IBSO, QC, ABOT, KWO fi ODF har’aa hore. Gariin isaanii akkuma dhalataniin waan du’aniif maqaan isaanii hin kaane. Warri lubbuun amma jiranis gain isaanii hanguma waan du’aniiti. Akkasuu ta’ee abbaa isaanii ABO fi ummata isaanii Oromos baay’ee hin kabajan. Akkasuma ofiillee badaa wal hin dhagahan. Afaaniin Oromoof qabsoofna jedhu jireenyi isaanii garuu gaaffii jala jira. Gariin fira irra nyaapha firoomfatanii nyaapha waliin garmaamaa jiru. Gariin taa’anii alaan’alu. Gariin abbaa isaanii ABO irratti olola ajiitii, komii fi jibbaa facaasu. Gosti ilmaan ABO kana fakkaata.
OPDOn TPLFiif ilmaan hedduu horte. Garuu ilmaan ABO jalaa ta’an. Abbummaan dhalchuu qofaan akka hin taane Rabbiin fuulaan isaan dhahee jira. Har’a ilmaan isaan horan cufti Ilmaan ABO ti. Gabaabatti ilmaan Oromoo bara mootummaa ceehumsaa 1991 as dhalatan marti hortee ABO ta’uu dhaaddannoon diina ibidda uffate afotti dirre bahatti bahanii ABOn nu haa bulchu! Abbaan biyyaa Oromoodha! Oromiyaan biyya teenna! Jedhanii sodaa tokko malee dhageessisan irra ragaan caalu hin jiru. Walabummaa Oromiyaa fi Bilisummaa Oromoo barbaadu jechuudha. ABOn hin jiru jedhamu isaan kana akka ta’e beekuu diduu hin barbaachisu. Dhalootni Oromoo achi dura dhalate kaan abdii kutate, kaan dina jala gale, kaan qabsotti jira. Haala wal dhahaa kana keessatti ilmaan TPLF harma hodhan OPDOn qabsoo ABOn dhiibee asiin gahee sadarkaa injifatnoon xumuramuu irra gahe kana kolaasuuf ykn dhidhima jeefa hin qabnetti gatuuf afaan haaraya akka malee gurra Oromootti mi’aawuun gadi bahanii jiru. Qabsoo sadarkaa murteessaa irra gahe kana karaa irraa butanii abbaa itti ta’anii bullukkoo gabrummaan maranii awwaaluuf jechoota mimi’aawoo qabsaawota ABOn lallabaa jiru. Kan nama nyaatu dukkana osoo hin taane waan dukkana keessa jiru. Oromoon kanaaf sirba amma OPDOn oowwe kana oowwisuufii hin qabu.
Bishaan yaa’u bisaan ciisu kaasa akkuma jedhame OPDO warraaqsi Qerroo Bilisummaa Oromoo dhiibee ciisaa kaase abbootii warraaqsa kanaa isii taasisuuf diqaalotni TPLFiif isaan dhalchan bakka cufaa jabaadhaa
fakkaadhaa ummata kana qabsoo kana harkatti qabaa ittiin jedhaa jiru. Kaabbaa bareedaa ABO uffatanii jechoota gurratti mi’aawan dhangalaasanii gurra ummata Oromoon yoo gahan ABO dhugaa sana fakkaatan. Galiin isaanii eessa akka ta’e kan beeku garuu isaanii fi TPLF duwwaadha. Dirretti bahanii qaanyii tokko malee afaan guutatanii ABOn nuhi malee ABOn biraa hin jiru sadarkaa jechuu itti danda’an irra gahanii jiru. ABOn garuu ni jira. Akeekaa fi kaayyoo haqaa inni harkaa qabu hojitti yoo hiikan waan isaan
dura dhaabbatu/danqu hin qabu. Hin beekan malee jiraachuu isaaniitiifuu ABOn wobii/gaachena guddaa tokko. Isa sodatu kabajaa isaanitti hore. Osoo inni jiraachuu baatee yoona isaanis hin jiran ture. Kana ummatni bal’aan Oromoo akka gaaritti beeka. Afaan bahee Oromoon abbaa biyyaati, ABOn nu haa bulchu jechuun guddaa xiqqaan, dhiiraa dhalaan hennaa dhaadatu akkanumaan dhaadhata itti fakkaate.
ABOn Oromoon fi OPDOnis gabrummaa TPLF jala jiratti beeka. Dhaabni gabrummaa jala jiru ummata gabrummaa jala jiru bilisoomsuuf dura dursee of bilisoomsuu qaba. Ofis sobuun ummatas sobuuf girdoo gabrummaa of duubatti qabatanii bu’aalee bubuutuu warraaqasa biyyoolessaatiin TPLF harkaa harcaate lafa irraa walitti funaananii ummata dura qaqabuun ittiin ummata sossobuuf yaaluun fudhatama waan hin qabneedha.
Gaaffiin Oromoo gaaffii barcuma OPDO ol hiiqsuu ykn oowwisuu osoo hin taane gaaffi abbaa biyyummaati. Gaaffii abbaa biyyummaa deebisuun aangawoota OPDO barcuma mootummaa federaalaa irrratti baasuu miti. Kun ifa ta’ee osoo jiruu qabsoo tana karaa irra dabarsuudhaaf qabsaawota haqaa fakkaatanii asii achi uttaaluun hin barbaachisu.Ummata biyyaa fi biyyee isaa irraa humna waraanaa TPLFn buqqifame bakka takkatti walitti tuulanii dhoortoo itti kadhachuun dhuguma ummata isaaniif yaaduu yoo ta’e dhuguma Oromoon of hin beekne jechuudha. Isin haa fixanii cal’isaa dhumaa jechuu akka ta’e beekkamuu qaba. Osoo ummatni buqqa’e lafaa fi lafee teenya barbaadna malee gargaarsa biraa hin barbaadnuu nu hidhachiisaa jedhanii dhimma qe’ee isaanii fi qabeenya isaaniitti of deebisuuf gaafataniif deebii cal’isaa taa’aa jedhu kennuuniif maal jechuudha?
Dhoortoon kadhatanii ummata kanaan sossoban gaafa dhumate ummata kana maal qabachuufiif tahan? laata? Dhaaba daangaa biyyattii seera mootummaan murtaa’eef karaa danda’amu maraan falmatee ummata isaaf deebisiisuu hin danda’initu gaaffii abbaa biyyummaa guddaa kana deebisiisuufii danda’a jedhanii abdachuun sangaa dhalaaf eeggachuudha. Ilmaan Oromoo alagaan mana isaa keessatti isa jalatti fixu, hidhu, ari’u, saamuu fi xiqqeessu ykn qaanessu ittisuu dhaaba hin dandeenye eeggachuun doofummaadha. ABOn bosona
muka Oromiyaa keessa bade jedhanii odeesan kunoo bosona mukaa qofa osoo hin taane bosona onnee ummata isaa keessaa bookkisaa jira. Har’a ilmaan isaan horanii ni qabna jedhanuu guututti ABO dha. ABOn bade jechuun ummatni Oromoo fi Oromiyaan badan jechuudha Horteen ABO maqaa gara garaan ala kana
keessatti bittinaawanii ummata isaaniif ni qabsoofna jedhanis dhuguma fiixaa ABO yoo ta’an har’a gulufa ilmaan guddifachaa TPLF kana dura dhaabbachuu qaban. Qurii ummata dura bu’ee qilee gubrummaattiitiin ceehu mormuu qabu. ABOn hin jiru jechuun isaanis hin jiran jechuudha. Kun ammoo ummata Oromoof furmaata hin ta’u. ABOn jiraachuun kaayyoon isaa jiraachuudha. Horteen isaa Qeerroon jiraachuudha. Dhugaa mul’ataa gadi ba’ee karaa irra taa’u dhagaadha jedhanii karaa irraa darbuuf itti duuluun ummata Oromoo dhugaa dhabsiisuuf duula bahe akka ta’e hubatamuu qaba.
Beektotni Oromoo dhuguma ummata isaaniif quuqama guddaa qaban hidda TPLF humna deebisee gadi jabeessuuf ceehu kana faarsuu ykn dhaahessuu irraa of qabuu qabu. Dooyii gara garaa yeroo ammaa Oromiyaa keessatti raawwatamaa jiramu dhugoomfachuun uf gowwoomsuudha. Namoota meeshaa waraanaa itti hiraniin isin qabnaan bakka gara garaatti quba qabeenya isaaniitiin babbaafaman qabanii ykn qabsiisanii hennaa miidiyaa isaanii irratti gadi dhiisan fayyaaleyyii homaa hin beekne ykn hin hubatne biratti dhugaa qulqulluu ta’ee fudhatama. Seenaa mootummoota addunyaa keessatti waa hedduttu hojjatama. Ummataa fi ummata walitti buusuun, qabeenya mootummaa ofumaa gubanii qaamota biraa himatamaa taasisuu, qabeenya ummataa ofumaa gubanii qaama biraatti quba akeekuu fi kkf heddutu raawwatamuu dandama. Kanaaf, ummatni Oromoo ilmaan isaa afaan itti mi’aawee fi faaydaa bubuutuu warraaqsa ilmaan keetiin lafatti harcaate lafaa guuranii ija dura si qabaniin dogongorfamuun sirra hin jiraatu. Warraaqsa oowwe qabbaneessuun akka deebi’ee hin kaane gochuuf yeroo argatanii itti of qopheessuuf akka ta’e beekuu qaba. Ummata duratti nu abaaraa ummata nurraa qabbaneessaa hamma nuti sirritti itti of qopheessinuu jedhanii bobbaa iciitiin bobbaasan dhugaa seehuudhaan fudhachuun boolla gabrummaa irraa hamatti of awwaalchiisuuf of irratti diina gargaaruudha.
Ilmaan kee warra nafa Oromoo uffatanii dhiiga TPLFn hojjatanitu jiru. Isaan akkasii warra har’a si dhiichisiisanii boru sirratti dhiichisuuf jiraatan. Yaada, fedhii, akeeka, kaayyoo fi dhimma kee walii gala sirraa walitti qabatanii boru sirraan gara galuuf jiraataniidha. Goomoo ykn qolaa ilmaan TPLF keessa of galchitee lammata achii bahuun waan hin yaadamne akka ta’e amumma irraa beekuu qaba. Kanaaf yaaddoo yaaddessaa kaabbaa bareeddaan marame OPDO uffatee afaan ABOn dubbattu ummatni keenya dhugaa seehee akka qabsoo isaa bolla keessaa hin baane keessa irraa hin buufne akka qaroo ija isaatti eeggachuu qaba. Karaan qajeelaan, bal’aa fi dhugaa tokkichi karaa ABOn irra turee fi irra jiru qofa.
Ni moona!
Qixxeessaa Lammii


text:
Baarentuu Gadaa Irraa//
Uummanni Oromoo erga gabrummaa jalatti kufee oolee buluu kan quba hin
qabne hin jiru. Yakkoonni gara garaas mootummoota dhufaa darbaa
Impaayera Itiyoophiyaa bulchaa turanii fi jiraniin irratti raawwatamaa
har’a gahe. Haa ta’uuti yakki akka bara Wayyaanee uummata Oromoorratti
raawwate kanaan dura raawwatamuun isaa nama shakkisiisa. Bara
Wayyaanee kana keessa ummanni Oromoo lubbuu isaa, qayee fi qabeenya
isaa walumaa galatti biyya isaa Oromiyaa karaa adda addaa fi dorgomaa
hin qabneen dhabaa jira.
Waggoota 26n darban gutuu Oromiyaa keessatti yakki raawwachaa turee fi
jiru, qabeenyi saamame sukanneessaa fi kan amanuuf nama rakkisuudha.
Wayyaaneen daangaa malee waan feetu Oromoorratti raawwachaa turte,itti
jirtis. Kun kan isa dallansiisee fi isa nuffisiise ummanni Oromoo
keessaawuu qeerroon Oromoo kunoo akkuma argaa fi dhagahaa jirru
ficilee sadarkaa qabsoon bilisummaa amma irra jiru kanarraan gaheera.
FXG kunis diina innikaa waggoota 26n darbaniif daangaa malee Oromoo
fixaa fi saamaa turte Wayyaaneen dhiphuu hamaa keessa galchee jira.
Murni Wayyaanee jedhamtuu fi maqaa uummata Tigraayiin daldaltu, kan
ani bilisa baaftuu uummata Tigraay ofiin jettu, yakkamtuun yakka malee
hojii biraa hin qabne, kan hattuu fi sobdootarraa ijaaramte tun
gutummaa cunqurfamtoota uummattoota Impaayeera Itiyoophiyaa irra akka
hawaannisaa safartee kan qorqaa turte ta’us kan akka Oromoo mite
garuu hin jiru. Wayyaaneen waggoota 26n darban lafa Oromoo Heektaara
miliyoonaan lakkaawwamu ofii fi waayiloota ishiitii qircitee jirti.
Keessumaa lafa magaalaalee fi qonna gurguddaa Oromiyaa keessa jiru
qonnaan bulaa Oromoo buqqisuun qabeenya ofii gudhachuun ittiin
badhaadhtee jirti. Magaalaalee akka sabbataa, Sulultaa,
Lagadaadhii-Laga xaafoo, Duukam,Buraayyuu Bishooftuu,Adaamaa fi
naannootti saamichi lafaa qondaaloota Wayyaanee jenaraalootaa fi
ministrootaan gaggeeffame amma hin qabu. Lafa baadiyyaa qonnaa
gurguddaa, Baalee, Arsii, wallagga, shawaa bahaa fi naannoottis
duuluun haaluma walfakkaatun Wayyaanoonni qircatanii irraa sooramaa
turaniiru, ittis jiru.
Qonnaan bultoonnii fi sabboontonni Oromoo maafa qabeenyi Oromoo seera
malee saamama jecha aturanii fi jiranis hattoota Tigraayi kanaan balaa
akkamatiif akka saaxilaman kan quba hin qabne hin jiru. Kan
hidhame,kan dararame,kan ajjeefame,kan biyyaa godaansifamee fi bakka
buuten isaa dhabame amma hin qabu.
OPDOn Bara 2005 gaafa ajaja giiftii ishii wayyaaneerraa itti kennameen
bututtuu ishii xaxattee Finfinneen kan Oromootii miti jettee Adaamatti
godaantu akkuma achi geecheen kan ishiin itti bobbaate yoo jiraate
lafa Oromoo naannoo sanii daldaluudha. Qondaaloonni Wayyaanee kanneen
akka Sibaat Naggaa, Abbaayi Stahaayyee, general Staadiqaan
Gabretinsaay,jeneraal …. Fi KFF ammoo lafa Oromoo Finfinnee fi
naannawa Finfinnee jiru akkasumas lafa qonnaa babballaa Oromiyaa
keessa jiru qircachuudha. Tokkoon tokkoon isaanis kaaree meetiraan
osoo hin ta’in heektaaraan qoddatan, qonnaan bulaa Oromoos boochisanii
kaan kadhaaf, kaan mana hidhaaf saaxilan.
OPDOn gaafa koottuu Finfinneetti deebi’i jedhamtus akkuma gaafa
ari’amtee tole jettee bututtuu ishii xaxattee ol deebi’uu ishii
Oromoon quba qaba. Dhaabni ergamtuun tun kaleessa maafan biyya
kiyyarraa hari’ame, har’a hoo maafan deebi’i jedhame hin jenne.
Keessumaa gaafii ijoo isa Finfinnee keessatti maalirrattan ajaja?
Qoonni koo maali qoonni fedaraalaa maali hin jenne. Miidhaa yeroo san
sabboontotarra gahee fi qabeenya saamameefis deebii osoo hin kenniin
har’a geeche. Kun hundumtuu hafee ammoo waajjirummalleen dhabdee
hoteela kireeffatee taa’aa kan turte ta’uu caalaayyuu afaaniin
Finfinneen handhura teessaa mootummaa naannoo Oromiyaati osoo jettuu
lafa kaare meetirii takka namni itti kennu dhabamee amma harraatti
kunoo fooqii qondaaloonni Wayyaanee Oromoo saamanii Finfinnee
keessatti ijaarratan waajjira jettee kireeffatee teechi.
Ummanni Oromoo dhugaa kaana mara odoo beeku fi dhagahuu kunoo tibba
kana ija nyaataa fi kijibaan waggoota 26n darbaniif sadarkaa adda
addaatti wayyaanee tajaajilaa ture pireezidaantiin fakkeessii naannoo
Oromiyaa namni Lammaa magarsaa jedhamu karaa TV fi waltajjiilee adda
addaarratti bahee yoo dubbii kijibaa tokko hololu argaa dhagahaa
jirra. Ergamaan kun lafa Buraayyuu, Sabbata,Sululta, Laga
daadhii-Laga xaafoo,Aqaaqii, Bishooftuu, Adaamaa fi naannoodhaa
qonnaan bulaa Oromoo buqqisun saamame heektaara kuma ammaanaa fi
ammasii deebisaan jira jedhee jira.
Kabajamtoota dubbiftoota:- muraasni keessan tole maaltu baderee, lafti
qonnaan bulaarraa saamame yoo deebi’e jechuun keessan hin oolu. Eyyee
namni dubbii kana irra isaa ilaalu Lamaa Magrsaa sabboonummaan itti
dhagahamee abbootii qabeenyaa lafa qonnaan bulaa samanirraa deebisaa
jira jechuu mala. Akkasis fakkaata. Dhugaan jiru garuu kanaa miti,
1ffaa yoo lafti amma jedhamu kun saamamu akka irra deddeebi’ee ka’aa
ture Lammaa Magrsaa hogganaa dhimma nageenyaa naannichaa ta’ee,
komishinara Poolisii naannichaas ta’ee hojjechaa ture, Hojiin poolisii
tokko hattuu balleessuudhaa maaf yoos yakkamtoota Oromoo lafa saaman
kana hin himatin? Mee kanas dhiifnee waan amma ta’aa jiru irratti haa
fulleeffannu.Lafti abbootii qabeenyaa sobaarraa deebi’aa jira jedhamu
kun eenyu eenyurraa deebi’aa jira..? eessatti ammoo deebi’aa jiraa?
Qondaaloonni wayyaanee barootaaf saamicha gaggeessaa turanii fi jiran
tuqamanii jennee yoo gaafanne, kan odeeffamuu fi dhugaan lafarra jiru
adda addaa. Tokkoon isaanituu dhalattoota Tigraayii miti. Kan isaanii
tokkoo hin tuqamne.
Ammas invastaroonni sobaa lafti irraa fudhatame jedhaman kunneen
eenyuyyuu haata’an jennee bira haa dabarru. Gaafin ijoon lafti
deebi’e kun eessatti deebi’aa jira. Harka eenyuutis galaa jira..?
Akkuma dhagahamaa fi muldhachaa ture kantiibonnii fi Lamma Magarsaa
mataa isaatinuu lafti abbootii qabeenyaa sobaa jedhaman kanarraa
fuudhame jedhamaa jiru kun qonnaan bultoota Oromoo humnaan saamaman
saniif deebi’e yoo jedhan hin dhagahamne. Kan jechaa jiran lafti kun
baankii lafaatti deebi’eedha. Baankiin lafaa kuun hoo kan eenyuti?
Eenyun hooganama? Kun deebii barbaada. OPDOn kanaaf deebii laachuu
baattuus dhugaan jiru kan muldhisu baankiin lafaa jedhamu kun kan
qondaaloota Wayyaaneen ajajamuu fi too’atamuudha. Lafti baankkii kana
gales kan bahii ta’ee kennamu Wayyaanotaa fi waayiloota isaanii biyya
alaa fi biyya keessati. Eeyyee lafti magaalaas ta’e inni qonnaa
Wayyaanoota reefu ol bahan kan kanaan dura sirritti saamanii hin
quufiniif mijeeffamaa jira. Hojiin baankichaas kanuma.
Egaa dubbii ijoon ishii tana. warri Lammaa Magarsaa akka waan gaarii
hojjechaa jiruu fi Sabboonummaarraa ka’ee Lafa deebisaa jiruutti warri
hubattan deebitanii dubbicha xiinxaluu qabdu. Hololli kun kan
gaggeeffamaa jiruuf qabsoo ummata Oromoo, FXG finiinaa jirurraa
qalbii namaa butuufi malee lafarratti jijjiramni tokkollee hin jiru.
Oromoon kalees har’as saamamaa jira. Asiin holola tokko gama biraan
ammoo yakka biraatu saba keenyarratti dalagamaa jira, Lammaa fi
waayiloonni isaas kanuma raawwachiisaa jiru. Kan maqaa isaatin
daldalamaa jiru qonnaan bulaan Oromoos lafti irraa saamame dhundhumni
takka hin deebineefi. Dhugaa koo jedhee boo’aa ture, boo’aa jira.Amma
Wayyaaneen jirtuttis furmaata hin qargatu.
Dhuguma yoo warraaqsi diinagdee jedhamu kun Oromoof dhufee jiraate,
yoo dhuguma lafti qonnaan bulaa Oromoorraa cubbuun saamame kun
deebi’aa ta’e maaliif baankii seena..? maaf abbaa qabeenyichaa
qonnaan bulaa Oromoof hin deebine? Gaafii kanaaf OPDOn deebii hin
qabdu, maaliif jennaan waan Wayyaaneen dalagi jetteen dalagaa jirti
malee ofii ishiitii ummata Oromoof yaaddee waan hin hojjenneef. OPDOn
aklees har’as Wayyaanee waliin taatee ummata keenya waliin dhahaa
jirti. Waan ta’eefuu uummanni Oromoo keessumaa qeerroon Oromoo diina
waggota 26n darbaniif waliin dhahaa, saamaa, ajjeesaa fi yakkoota
garagaraa irratti raawwataa turte tana ofirraa xumura itti gochuuf
qabsoo isaa finiinsuu qaba. Qabsoon malee abbaan irree akka Wayyaanee
gateettii irraa nama hin bu’u waan ta’eef.


text:
Onkoloolessa 10,2016 ,Labsiin yeroo hatattamaa otoo hin labsamiin dura halkan eengaddaa waraana Wayyaanee ooraalii sagaliin bobba’e wajjiin waldura dhaabbatee, bifa haaraan jabaatee kan itti fufe waraanni kun, ganda Gidaaraa jedhamutti waraana Aga’aazii nama 6 galaafatee shan madeesse,
Guyyaa kaleessaasaa ammoo Ganda XUXXUUXXII jedhamtutti waraana oraalii 60, taankii 10fi elikooptara lamaan kan bobba’e gidduutti falmaa hadhaawaa gaggeesseen waraana diinaa 32 barbadeessee sadii jiraa booji’uun madoo konkolaataa ooraalii tokko hospitaala seensisee jiraachuun argameera.
Akka aadaa Oromootti eebba Abbaa Bokkuu gandaafi Qaalluu abbootii ayyaanaan waraana Oromoo Ayyaana Godaanaa Qumbiin eebbisanii waraana diinaa walgahanii abaaranii kan bobba’an yoo ta’u injifannoo guddaa galmeessuun humna diinaa kana bittinsanii of duuba dachaasuun addaateera.
Haata’u malee waraana Oromoo gaarreen Fantaalleetti hirkatee diina teessuma lafaa hin beekne ofitti butuu dhabee ufirraa qolate kanaan kasaaraa irra gahetti rifaatuu guddaan kan akka wallaalte wayyaanonni taankiin callisaniituma gaara Fantaalleetti dhukaasuun ibidda itti qabsiisanii gaarri Fantaallee tajaajila citaa nyaata loonii kennuun beekamu gubatee dhabama ta’ee jira.
Qonnaan bulaa qofaa otoo hin taane humna cimaatu akkana nugodhe as keessa jira jechuun dhukaasni isaan taankiin roobsan hanga Arsii Bahaa NUURAA HEERAATTI LAFA SOCHOOSUUN GABAAFAMEERA.
Waraan uummataafi wayyaanotaan gaggeeffamaa oole kanaan haadhaafi ijoolleen bittinfamtee kan waldhabde yemmuu ta’u, gaallan, re’oonni, looniifi jabboonni hedduun nama galchu dhabanii ala bulanii loon hedduun bineessaan nyaadhamaniiru.
Haadhaafi abbaan wajjiin kan gargar baate daa’imni waggaa saddeetii FAAXEE ROOBAA WADAAY jedhamtu waraana kanatti mallattoo diddaa harka walqaxxaamursitee agarsiisteen waraanni Tigiree aare tokko itti dhukaasee madaawuunshee ibsameera.
Walumaa galatti waraanichi ammas kan itti fufee jiru yoo ta’u, wareegama Oromoo muraasaan injifannoo gurguddaan galmaa’uun oolmaan milkaa’eera.
Haaluma kanaan namootni lama HULL UMAR LIKKOOFI JILOO FANTAALLEE BAKALOO jedhaman waraana uummata Oromoorraa kan wareegaman ta’uun beekameera.
Akasumallee HASAN ABBOOMSAA DHEERAA dargaggoon jedhamu wayyaanota sadii battalumatti ajjeesee tokko madeessee ufiis madaa’ee booji’amuun seenaa galmeesseera.
Kana malees YAAMII MAJOOR ARROOLLEE, ABDALLAA ROOBAA BORUU, HAWABBUUBAA SAQALAAFI SA’IIDOO DAADHII BULAA namoota Oromoo madaa’anii amma gaaratti argaman ta’uunillee gabaafameera.


text:
Ijoollee oromoo waggaa 123 dura bara 1888 garbummaan gurguramanii booda Briteen walaba baastee bara 1890 gara Afrikaa kibbaatti ergite 64 keessaa tokko Bishoo Jaarsaa jedhamti.
Bishoon intala durbaa Dimbitii Bishoo Aleksaandar jedhmu godhatte. Dimbitiin immo ijoollee godhatte 6 keessaa Dr Neville Aleksaandar angafa.yeroo ammaa yunvarsitii keep Taawoon kan Afrikaa kibbaa keessatti projeektii “The study of alternative education ” jedhamuuf Daarekteera.
Sochii farra Apaartaayiid keessa waan turaniif jecha bara 1964 hanga bara 1974 jechuun waggootii 10..f odoola Roobiin keessatti Neelson maandeelaa fi Waalter sissiluu faa waliin hidhaman. Ergan hikamani boodas hanga bara 1979 jechuun waggootii 5f mana keessaa akka hin baane uugguramuun barsisuu illee dhorkamu dubbatan.
Bara 1979 booda barnoota Ga’eessotaa ykn “Adult education” keessa hojjataa ituun jiru bara 1992 jechuun waggootii 13 booda, yunivarsitii keep Tawoontti deebi’ee hojjataan jira jedhan Dr Aleksaandar.
Akkoo koo Bishoo Jaarsaa nama gaarii kabajaa guddaa qabduu fi nama amantii isheetti cichite turte. Yeroo qofaa ishee taatu ykn qofaa ta’uun ishee yeroo itti dhagaa’amu afaan eenyu keenyaaf hin galle tokkoon dubbatti. Afaan Oromoo akka ta’e nan beeka. Sababiin isaas dur biyya afaan kun keessatti dubbatamu irraa dhufte waan ta’eef jedhan. Akkoon koo Bishoon bara 1948 keessa duute. Yeroo sana nama uumriin 65 hin caaltu.
Bishoon dubartii gabrummaan gurguramtee booda walaba baate ta’u kan baran mana hidhaa keessatti ta’u ibsanii, kanas mana hidhaa keessatti jaallewwan koo qabsoo kan ta’an Nelson Mandeellaa fi Waalter sissiluu tti himee ni ajaa’ibsiifatan jedhan.
Iyyaafannaa waggootii dheeraa booda Bishoon akkoo koo ta’uu baruun koo, waan dinqisiisaa jireenya koo keessatti mul’ate isa guddaa ta’e.Suraa jiruus wal bira qabee ilaaleera.Akkoo koo ta’uu isheef shakkii hin qabu jedhan.
Anis ta’e harmeen koo Dimbitiin akkasumas akkoon koo Bishoo jaarsaa waan wal fakkaataa nuti qabnu barnoota jaallachu keenya jedhan Dr Aleksaandar. “Bishoon bilisummaa ishee kan argatte yeroo donii Briteen seente otoo hin taane, yeroo cichaan barnoota ishee argatte dha” jedhu Dr Aleksaandar.
Gabaasaa Guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa.


text:
London ganna kana qofa keessa ta hardhaa waliin marroo shan bomiin keesatti tokkaate.
Ta hardha geejjiba baabura lafa jalaa Parson Green keessatti tokkaate yoo namii hujii yaa’uuf walti gobbatee baabura yaabbatu.
“Tun hujii warra biyya nagaa dhowwuuti,” akka jecha poolisii biyya suniitti. Madoolee keessaa tokko akka lubbuu jira.
Muummeen ministera Biritish, Theresa May tun hujii daafanaa,warrii yaraan wa sodaatu hojjatee hujuma teessan ufi irraa yaa’aa jette.
Pirezidaantiin Amerikaa Doonaldi Tiraampi kunoo jari badaan kaan ammallee Lodnon hadhee Scotland mataa keessaa qabaa kun jara bu’aa hin qamne ka badii fedhu silaa durattuu beekanii dhaabuu malaniiyyuu jedhee Twwiter ufii irratti barreesse.
Theresaa Meey ammoo ani takkumaa dubbii qorachuutti jiran adoo hin hubatin tanaa tanaa jedhee hin dubbanne jettee deebii kennite.
Itti gaafatamaan guddaan Tokkummaa Mootummootaa, Antooniyoo Guteres, "balaan akkanaa waan tahuu hin qamnee ka miidhame akka fayyuu feenna ummataa fi motummaa Biritish waliin dhaabannaa,” jedha.


text:
Qormaata biyyoolessaa kutaa 12ffaa barana Guutummaa Itiyoophiyaa keessatti kenname sadarkaa biyyaattii qabxii ol’aanaa galmeessuun tokkoffaa kan ta’e barataa Yooftaahee Baa’isaa Milkeessaa ture.
Abbaan isaa Obbo Baa’isaa Milkeessaa ijoollee kudhan qabu. Yoftaaheen mucaa isaanii isa arfaffaa dha.Nagallee boranaatti dhalatee barnoota hanga kutaa tokkotti jiru Amboo keessatti barate.
Kutaa lamaa hanga kudhanti mana barumsaa Finfinnee keessa jiru “Hiil Toop” achiis kutaa kudha tokkoo fi kutaa kudha lama immo mana barumsaa “Omeegaa” Jedhamu keessatti xumure.
Gosnii barnootaa barachuuf fedhu kan Enjineerummaa xayyaarootaa fi Rookeetoota hawaa (Aeronautical Engineering) biyya keessa jirachuu baatus gara biyya alaatti deemee barachuuf qormaata adda addaa fudhataa akka jiru ibsee jira.
Hagasitti biyya keessatti barnoota wal’ansa fayyaa kan sadarkaa Doktorummaa kan hordofuuf jiru ta’uus “ Dhabaa mannaa malee “ fedhii isaa akka hin taane dubbata.
Garu qormaata barnoota biyya alaa na geessu otoo hin taane rakkoon koo Ispoonsara yaaddoo jedhu qaba.
Gaaffii fi deebii caqasaa


text:
(Madda Oduu ABO, MOA, Adelaide, Sadaasa 27, 2010) Hawaasti Oromoo Adelaide, South Australia, keessa jiraatan gaafa 20/11/2010 guyyaa Yaadannoo Fincila Diddaa Garbummaa sirna oo’aa fi haala mijaawaa kabajachuun gabaasame.
Akka gabaasaa MOAtti qophiin gootota ilmaan Oromoo kanneen diddaa garbummaa irra otuu jiranii wareegaman yaadachuuf qophaa’e kun akkuma aadaa Oromootti eebba maanguddootaan baname.
Itti aansudhaan Dura Taa’aan Waldaa Hawaasa Oromoo South Australia-OCASA- erga keessummoota Migrant Resource Centre-MRC SA fi Community Somali irraa argaman galateeffatanii booda haasawa godhan keessatti akka Oromoon mootummaa mataa ofii, Oromia, qabaachaa ture garuu jaarraa 19 keessa kaasee sirna bittaa gabroonfataa gurrachaan hiraarfamaa, fi saamamaa akka jiru ibsan.
Oromoon erga mirga isii samamtee as takkaa otoo qabsoo hin gudhiin haya jettee gabrummea jalatti akka hinbuliin kan ibsan Ob Ibraahim, “ammalle wanni asitti walitti nu fide kun itti fufiinsa qabsoo sanaa ti,” jedhanii jiru.
Itti aasnsee abbaan jaarmayaa hawaasa Oromoo J/Kadir Ibrahin FDG maaliif akka kabajamuu eegale yeroo ibsu, “ABOn akkuma qabsoo Oromoo bakka tokko tokkotti finiinaa ture bakka tokkotti fidee jarmiyesse, finciloota diddaa garbummaa bakk adda addaatti adeemaa tures gamteessee akkaataa qabsoo Oromoo itti millkeessu irratti hojjachuu eegale,” jedhee jira.
“ABOn qabsoo fincila diddaa garbummaa yeroo labsutti, ummati Oromoo dhaamsa dhaaba isaa kana dhagahee waliin hiriiruun isaa dhaabni sun hagam ummata Oromoo biratti kabajaaa fi marartoo akka qabu ibse,” kan jedhe J/ Kadir, ammas qabsoo Oromoo milkeessuu irratti dhalooti haaraan waan yeroon gaafatu maraan birmachuu fi qabsoo egere isaan eeggatuuf of qopheessuu qabu,” jedhee dhaamee jira.
Ayyaana kana irratti keessummoota argaman keessaa bakka bu’aan hawaasa Somaali illee ayyaana kana irratti argamuu isaatiif gammachuu itti dhagayame erga ibsaniin booda muuxannoo waljijjiiruufis hawaasa Oromoo irraa kanneen uffannaa aadaa Oromoo calaqqisu uffatanii hirmaatan lama akka walgeettii hawaasa isaanii irratti argaman afeeranii jiru.
Jaarmiyaa dhimma qubattootaa South Australia, MRCSA, irraa keessummaan argaman Aadde Michelle S M Dieu dhaamsa dabarsan keessatti waldaan Hawaasa Oromoo SA qophii kana irratti isaan afeeruu isaatiif erga galateeffatanii booda, hawaasti Oromoo akkuma kanatti fakkeenya gaarii ta’uun walijaaree haadholii, fi dargaggoota akka jajjabeessuu fi barsiisu dhaamanii jiran.
Guyyuma kana keeysa ayyaana Edaatis kan kabajatan yoo ta’u, maayii irratti Waldaya dargagoota Oromoo kan kubbaa miilaa, ‘Oromo United Football Club Of South Australia O.U.FC.SA’ jedhamu ijaarrachuun kan labsatan ta’uun beekamee jira.
This slideshow requires JavaScript.


text:
- 1) Ji'oota jahan dabran kana ummanni Oromoo bifa hoggana OPDO kamiifuu godhee hin beekneen ofitti si fudhatee jira. Godinoota hunda keessatti bahee si simachuun si dhugeeffatee jira. Kana kan godheef dhugaa isaa waan irraa dubbatteef. Haasaa keettu onnee seene. Xiqqaatus tarkaanfii qabatamaa ati fudhattetu abdi itti hore.
- 2) Mormiin amma ka'es kan jibba siifi bulchiinsa keetii miti. Inumaatu ummanni abdii waan sirraa qabuuf waan warra si duraa tokkollee hin gaafatin si gaafachaa jira. Gibira humnaa olii nurraa buusi jechaa jira. Hubadhu, ummatuma har'a suuqii isaa cufee konkolaataa dhaabe mormaa jiru kanatu gaafa ati karoora warraaqasa diinagdeetti isaan waamte garagalee bahee guyyaa takkatti miliyoona dhibbatamaan sheeri bitate. Kanaaf ummanni waan gaarii ati fidde yennaa itti amane qabatamaan si bira dhaabbatee; gaafa waan isa miidhaa itti fidde mormiitti deebi'e.
- 3) Gibirri amma fe'ame kun madaallii kamiinuu humnaa ol akka ta'e sitti himuun hin barbaachisu. Bara dabre sochiin diingdee biyyattii, keessattuu kan Oromiyaa haalaan miidhamee akka ture namuu beeka. Hamma fedhes hanqinni bajataa jiraatu bara kana gibira dabaluun gaariidha jedhee abbaan murteesse nama qalbii hin qabne ta'uu qaba. Ummanni gibira kana kafaluuf osoo hayyamaa ta'eeyyuu kafaluuf qarshii isaa hin qabu. Pirojektoota yaaddaniif maallaqa yoo barbaaddan gadi baatee ummata keetin dhugaa itti himtee as kennaa osoo jetteenii galii silaa gibiraa kanaa oliin si badhaasuu mala. Garuu gibira haqa maleessaa itti fe'uu ammoo cichee morma.
- 4) Ummanni kan mormaa jiru gibirri humnaa ol isatti dabalamuu qofaa miti. Kubbaniyyaaleen gurguddaan Oromiyaaf gibira kafaluu dhiisanii seeraan ala mootummaa federaalf kafaluu isaanii, akkasumas, qabeenyi uumamaa Oromiyaa harka alagaa jiraachuu isaati. Mootummaan naannoo Oromiyaa daldalaa magaalaa Ambotti dafqa isaa xuruurse suuqii xiqqoo takka banate irratti gibirri dachaa shaniin yoo dabalu, warra bishaan Amboo waraabaa biliyoonaan gugurguratu irraa sumunii buufachuu yoo dadhabe maal jedhamaree? Kanaafuu mormiin ka'aa jiru gibira hin kafalluu osoo hin taane gibirri kan galii keenyaan wal madaale haa ta'u, Oromiyaan qabeenya isheerratti abbaa haa taatuudha. Afaan biraan mormiin kun mootummaan naannoo Oromiyaa mirgaafi aangoo seeraan kennameefi shiraan irraa fudhatame akka deebifatu guuza/ jigii bahaafi jira jechuudha. Itti fayyadamaa!
- 5) Mormiin kun hamma ammaatti sochii farra mootummaa miti. Mootummaan gibira humnaan walgitu ( fair taxation) haa nu gaaftu akkasumas sirni federaalizimii diinaggee ( fiscal federalism) hojiitti hiikamee naannoleen qabeenya lafa isaanii irra jirutti aangoo guutuu haa qabaatan kan jedhuudha. Kana ifatti jara waliin jirtan hubachiisu qabdan.
- Kanarraa ka'uun gorsa obbolummaa armaan gadii laachuun fedha
- - Shalaggii gibiraa haaraa kana dafaa haqaa. Yoo baay'ate ummanni hammuma bara dabree haa kafalu.
- - Rakkoon adeemsa gibira guuruu Oromiyaa keessa akka jiru namuu beeka. Kana bifa gaariin furuuf koree ogeeyyota biiroo galiiwwani, hayyoota dhimma kana qoratan, fi daldaltoota irraa walitti dhufan jaaraa. Koreen kun mariifi qorannaa godhee yaadaa imaammataafi tarsiimoof ta'u isiniif haa dhiheessu.Sanirratti hundaayun gibirri bara dhufuu haa murtaayu.
- - Heerri mootummaa Itoophiyaa akkaataa gibirriifi galiin itti guuramu irratti ifaadha. Daladala alaa ( import and export) kan gibira irraa guuru federaala. Daldala naannoo keessaa kan gibira irraa guuru mootummaa naannooti. Albuuda gurguddaa irraa ammoo waliin hiratu. Kubbaaniyyaan tokko hamma fedhes haa guddatu, eessattuu haa galmaayu gibira naannoma keessatti galii irraa argatu saniif galchuu qaba. Kana sodaa tokko malee falmadhaa. Jarri diddee morma raasnaan tarkaanfii fudhadhaa...heeraafi ummanni isin faana jira.
- - Mormiin godhamaa jiru guututti kan nagayaati. Ummanni hokkara kaasuu gonkumaa hin barbaadu. Kanaafu qaamota nageenyaa naannoo ajaja kee jala jiranitti qajeefama ifaafi jabaa dabrsuun ummata akk hin tuqne dhoorgi. Poolisiifi loltoonni federaals ummataan akka walitti hin buune akeekkachiisa ifaa warra isaan ajajuutti dabarsi.
- - Dabballee jaanjoo garii kan alagaan akka qalqallootti akka isaa tahutti hodhe, tan yeroo ummanni komii kaase hunda saba ciniinuuf fiigdu tana sansalata mormaa gabaabaa ( short leash) itt godhuu feesisa.
Wednesday, July 19, 2017
Xalayaa Banaa PMNO Kabajamoo Obbo Lammaa Magarasaaf
Xalayaa Banaa PMNO Kabajamoo Obbo Lammaa Magarasaaf
(Jawar Mohammed irraa)
Bakka jirtutti nageenyi rabbi si haa gahu. Akkuma waliinuu hordofaa jirru ummanni Oromiyaa ammas mormii biraa keessa seenee jira. haala kanarratti qabxii muraasa siif dabarsuun fedha.
Dhumarratti dhugaaf haa t'auu fakkeessaaf waan ummanni jaalatu dubbachuun qalbii isaanii hawwattee jirta. Jechoota dubbatte hojitti hiikuun qormaata itti aanee si eeggatuudha. Dhimma qubee ofirraa dabarsitanii jirtan. Qormaata Finfinnee gatantartanis yeroo dheereffachuu dandeessanii jirtu. Dhimmi gibiraa qormaata cimaadha. Waadaan ummataa galteefi abdiin itti horte hoomacha moo dhadhaadha kan jedhu asirratti adda baya. Ummanni ammas abdii sirraa qaba. Ati didnaan ykn dadhabnaan mirga isaa kabachiisuuf qophiidha.
Nagayaan
Obboleessa kee
Jawar Mohammed
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Barattoonni Oromoo fi lammilee Itiyoophiyaa kaan daangaa Keeniyaa seeraan ala seentan jedhamanii qabaman 28 ol ta’ani Marsaabititti dhadhacha mana murtiin akka Itiyoophiyaatti deebi’an murtaa’e. Baqattoonni kuni torbee lamaan dura, Kaaba keeniyaa Kutaa bulchiinsa Maarsabiititti qabamanii ka turan yoo ta’u, himannaa himatamaniinis murteen akka Itiyoophiyaatti deebi’an jedhu irratti darbeera.
Dhimmi isaanii kunis gadi fageenyaan akka ilaalamuuf dhaabbanni Baqataa tokkummaa mootummootaa UNHCR dameen Keeniyaa abukaatoo ergee ka turee fi mirga baqattoota kanaa eegsisuuf yaaleeraa jedha. Duuk Mwaanchaa dubbi himaan dhaabbatichaa damee Keeniyaa waraabbii sagaleen ala raadiyoonii VOA f akka himettii, ‘dhaabbanni UNHCR mirga baqattoota kanaa eegsisuuf abukaatoo ergus, baqattoonni kuni garuu kooluu kan barbaadan waan hin taaneef dhimma kana gidduu seenuu kana caalaa hin dandeenyee’ jechuun dubbatani. Mr. Mwanchan dabaluunis, baqattoota kanneen kana keessaa garuu namni tokko koolu galtummaa waan gaafateef inni mirgi baqattummaa isaa akka eegamuuf gaaafannee dhiyootti gara Nairoobiitti akka darbu goonaa jedhan.
Haala murtii baqattoota kana irratti darbees mootummaa Keeniyaatti, waajjira dhimma Baqataa DRA’n, dhimmi baqattoota kana ofirra deebisuu dhugaa ta’uu nuuf himanii jirani. Akka odeeffannoo waajjirichaattis galmee baqattootaa dura kan gaggeessu Kutaa bulchiinsaa ykn County baqattoonni suni keessatti qabamaniidha. Murtee mana murtiitiitiin booda waajjirri kuni baqattoota ofitti ka fudhatu yoo ta’u, sanaan ala seenee yaada kennuu fi tarkaanfii fudhachuuf itti gaafatama hin qabu jechuun ibseera.
Haa ta’uyyuu malee baqattoota eegumsa addaa barbaadanii akkamitti sadarkaa Kutaa bulchiinsaatti (County)tti mirga isaanii eegsisuun dandaa’amaa? Baqattoonni kuni rakkoo nageenyaaf hin saaxilamanii gaaffii jedhuuf, waajjirichi, ‘amma humnoota poolisii naannoo daangaa biyyattiirra jiraniif leenjii akka itti baqattoota simatan kennuuf qophiirra jirraa deebii’ jedhu nuuf kenne.
Haalli baqattoota murteen itti darbee kuni amma waanti beekame jiraatuu baatus, garuu waajjirri dhimma Baqataa Keeniyaa akka isaan hatattamaan hiikamanii gara biyya isaaniitti deebi’aniif waan dandeenye hin yaallaa jechuun dabalataan dubbateera.
Dhimma kana kan murteesse mana murtee Kutaa bulchiinsa Maarsabiit yoo ta’u haala baqattoota kanaa gadi fageenyaan isaan irraa baruuf yaaliin nuti yeroo dheeraaf goone hin milkoofne.
Ji’a muddee keessas keeniyaan lammilee Itiyoophiyaa gara 25 ol kan naannoo Moyyaaleetti fi Meeruutti qabaman waajjira Immigreeshinii Itiyoophiyaa Moyyaalee jirutti kennuu ishee gabaasuun keenya ni yaadatama.


text:
Imaammata falmisiisaa kan lammiin Kuubaa tokko dachii US irra miilli isaa yoo ejjete VISA qabaachuu baatu iyyuu eeyama biyya kanaa argata jedhu ilaalchisee rakkoo jiru furanii jiru.
Akka seera US-tti lammiiwwan Kuubaa kanneen seeraan ala US seenan biyyaa baafamuu akka qaban president Obamaan ibsa kaleessa kennaniin beeksisaniiru.
Tarkaanfii kana fudhachuu dhaan koolu galtoota Kuubaa akkuma koolu galtoota biyyoota ka birootti akka ilaallu nu gargaara jedhan.
Lammiiwwan Kuubaa kanneen yoo biyya ofiitti deebi’an ni hidhamna jedhanii sodaatan Ameerikaa keessa turanii dadhata siyaasaa akka gaafatan eeyamameeraaf.


text:
Mummichii Ministeera Itiyoophiyaa Haaylee Maariyaam Dassaaleeny Kamisa Bitooteessa 10 bara 2016 paarlaamaa biyya isaaniif haasawaa dhageesisaniin haala Oromiyaa keessatti gaggeeffamee balleessaa paartii biyya bulchuu fi kan mootummaa ta’uu ibsanii turan.
Bulchiinsi gaariin dhabamuun illee rakkoo mudatee keessaa tokko ta’u ibsan. Paartii mormituu kan ta’e Kongreesa Federaalistii Oromoof itti aanaa dura taa’aa kan ta’an Obbo Mulaatu Gammachuu balleessaa hojjanne yoo jedhan warra hidhan guutummaatti haa hiikan, warra ajjefameef gumaan haa baafamu akkasumas raayyaan waraanaa kan magaalaalee fi baadiyyaa Oromiyaa keessaa maadhee isaatti haa deebi’u jedhu.


text:
Hiriira mormii guutummaa Oromiyaa keessatti geggeessame wajjin dhimma wal-qabateen kanneen baatii tokkoo fi walakkaa dhaa dura qabamanii, Waaltaa Qorannaa Yakkaa “Maa’ikelaawii” jedhamuun beekamutti hidhaman - itti-aanaa dura-taa’aan Koongiresa Federaalwa Oromoo – Obbo Beqqelee Garbaa, Itti-aanaa barreessaan paartichaa, Obbo Dajanee Xaafaa fi hoogganoonni paartichaa ka biroon, akka maatii isaanii wajjiin kallattiin wal-argan ehamamuu isaa, odeeffannoo maatii isaanii irra arganne dheengadda gabaasnee turre.
Mucayyoon Obbo Beqqelee Garbaa – durbee Boontuu Beqqelee, dheengadda akka ofii ijaan hin argiin, garuu akka firri isaanii argee dubbisee ture nutti himte. Amma garuu, kaleessa, ofumaa deemtee abbaa ishee wajjiin wal-arguu ishee nuuf ibsite.
Ulaa namoonni ittiin firoota isaaniif nyaata geessaniin deemtee akka dhorkanii ishee deebisan ka dubbatte, Boontuun, “booda ulaa karaa fuul-duraatiin galchu, jechuu waanan dhaga’eef, achiin deemee galmeeffameen taa’ee eege. Booda, waajira hojii tokko keessa na galchanii, eegi naan jedhan. Achitti abbaa koo fidan.
Yeroo waliin haasofnu mara. Hojjetoonni waajirichaa afaan Oromoo dubbatan lama taa’anii nu dhaggeeffataa turan.” Jechuun nuuf ibsite. “Baatiin tokkoo fi walakkaaf hin argiin ture iyyuu, amma yeroo ani abbaa koo waliin dubbadhu, taa’anii nu dhaggeeffatan iyyuu, abbaa koo arguu kootti, fayyaan isaa gaarii ta’uu beekuu kootti gammadeen jira.” Jetti – Boontuun.


text:
Koreen Gidduu Galeessa Dhaabbata Dimookiraatawaa Oromoo (DH.D.U.O) walgahii idilee magaala Adaamaatti taasise irratti hoggantoota olaanoo dhaabbaticha lama aangoorraa kaaseera.
Haaluma kanaan, obbo Dhaabaa Dabalee, miseensa koree hojii raawwachiiftuu Dh.D.U.O fi A.D.W.U.I, miseensa mana maree A.D.W.U.I, sadarkaa itti aanaa pireezidaantiitti bakka bu’aa mootummaa Naannoo Oromiyaafi itti gaafatamaa waajjira koree giddu galeessaa kan turan, rakkoolee gaggeessumaa uumtaniittu jedhamanii, koree hojii raawwachiiftuu irraa, gara koree jiddu galeessaatti akka gadi bu’aniifi itti gaafatamummaa waajjira dhaabaa irraa akka ka’aniif murteeffameera.Bakka Obbo Dhaabaa Dabalee, itti gaafatamaa waajjira DH.D.U.O ta’uun kan muudaman Daayrikteera Taayitaa Galiwwan Feederaalaa kan turan Obbo Bakar Shaalleedha.
Akkasumas obbo Zalaalam Jamaanah miseensa koree jiddu galeessaafi miseensa mana maree A.D.W.U.I fi itti gaafatamaa Biiroo Qonnaa Oromiyaa akkasuma rakkina gaggeessumaa uumtaniitu jechuudhaan, miseensa koree jiddu galeessa irraa hanga yaa’ii itti aanuutti akka ittifamaniif beekameera. Keessa beektonni akka dubbatanitti, Obbo Zalaalam rakkina Oromiyaa keessatti mudateen walqabate kana booda DH.D.U.O wajjin hinhojjedhuu jechuu isaaniitiin akka guutummaa guututti hojii dhaabaa kam irratti akka hin hirmaanne dhorkamaniiru.
Tarkaanfiin amma fudhatame hooggantoota olaanoo DH.D.U.O irratti fudhatame kuni mormii Oromiyaa keessatti ji’a afurii oliif deemsifama ture wajjin kan walqabate akka ta’e ni beekama.Haaluma kanaan itti gaafatamaa Biiroo Dhimma Nageenya Oromiyaa kan Ta’an Salamoon Kuchuu itti gaafatummaa isaaniirra ka’anii Obbo Bezuu Waaqbeeka, gorsaa dhimma haawasaa muumicha ministeera kan turaniin bakka buufameera. Obbo Salamoon kuchuu immoo gorsa a pirezadaantii Oromiyaa akka ta’an godhameera.


text:
TIMIRTTE 6
Nu Mala Kiristtaanetuura SHiiqiyoogee Waati Maaddii?
Nuuni wolqqaama wora giddoora biyaaba woy carkkuwaa hanotay iita gidikkokka, gubaaˈiyaa shiiquwaa aggennan shiiqoos. Metiyaabaynne oosuwaara gayttidaagan galla galla daafurssiyaabay deˈishinkka, Yihoowa Markkati bantta mala Kiristtaanetuura issippe shiiqanau keehi baaxetiyoy aybissee?
Hegee nuuni ayyaanaaban minnanaadan maaddees. Nunaara gubaaˈiyan issippe shiiqiyaageetuura gayttidaagan PHauloosi, “Issoi issuwau qoppoos” yaagidi xaafiis. (Ibraawe 10:24) Ha qonccissoy “akeekan qoppoos” giyoogaa; hegee issoy issuwaa loyttidi eriyoogaa bessees. Hegaa gishshau, PHauloosi yootidobay nuuni haratussi qoppanaadan minttettees. Hara Kiristtaaneta eriyoogan, etappe amaridaageeti nuugaa mala metuwaa waatidi xoonidaakko akeekoos; qassi nuunikka nu metuwaa xoonanaadan eti maaddana danddayoosona.
Laggetettaa minttanau maaddees. Nuuni gubaaˈiyan issippe shiiqiyoy, nunaara coo erettiya asatu xallaara gidennan, nuuyyo mata lagge gididaageetuura. Hara wodetun nuuni ufayssiya hanotan issippe wodiyaa aattoos. Hegaadan issippe shiiqiyoogaa goˈˈay aybee? Nuuni issoy issuwaa nashshanaadan oottees; hegee qassi siiqoy minnanaadan oottees. Nu laggeta metoy gakkiyo wode, eta sohuwaara maaddoos; aybissi giikko, nuuni issoy issuwau mata lagge. (Leemiso 17:17) Nuuni gubaaˈiyan deˈiya ubbatuura laggetiyoogan “issoi issuwaassi issi mala qofaa” qoppiyoogaa bessoos.—1 Qoronttoosa 12:25, 26.
Xoossaa sheniyaa oottiyaageeta lagge oottada dooranaadan nena minttettoos. Hegaa mala laggeta Yihoowa Markkatu giddoppe demmana danddayaasa. Neeni nunaara shiiqennaadan aybinne teqqanaadan oottoppa.
Gubaaˈiyaa shiiquwaa shiiqiyoogee keehippe goˈˈiyoy aybissee?
Neeni gubaaˈiyaa shiiquwaa yaada Yihoowa Markkatuura erettanay awudee?


text:
Aggennan Yihoowakko SHiiqa
“Xoossaakko shiiqite; ikka inttekko shiiqana.”—YAAQ. 4:8.
1, 2. (a) Seexaanaa ‘qofay’ aybee? (b) Nuuni Xoossaakko shiiqanaadan aybi maaddii?
XOOSSAA YIHOOWAY asay aara dabbotanau koyanaadan oottidi medhiis. SHin, Seexaanay nuunikka aagaadan, Yihoowa kaaletoy nuussi koshshenna giidi qoppanaadan koyees. Edene ataakiltte sohuwan Hewaana hegaadan qoppanaadan oottidi cimmoosappe doommidi, Seexaanay he worddo qofaa aassees. (Doo. 3:4-6) He wodeppe doommidi, daro asay he bala qofaa qoppees.
2 Nuuni Seexaanaa piriyan gelennaagee ufayssiyaaba. “Nuuni a qofaa ereettees.” (2 Qor. 2:11) Balabaa dooranaadan denttettidi, Seexaanay nuna Yihoowappe haassanau malees. SHin, hagaappe kasetiya huuphe yohuwan beˈidoogaadan, oosuwaara, wodiyaa aattiyoobaaranne so asaara gayttidaagan suurebaa doorana danddayoos. Ha huuphe yohoy qassi tekinoloojiyaara, payyatettaara, miishshaaranne otoruwaara gayttidaagan suurebaa qoppiyoogee, nuuni ‘Xoossaakko shiiqanaadan’ maaddiyoy ayba ogiyaanakko qonccissees.—Yaaq. 4:8.
TEKINOLOOJIYAA
3. Tekinoloojiyaa maaddiya ogiyan woy qohiya ogiyan waatidi goˈettana danddayiyaakko leemisuwan yoota.
3 Daro asay komppiyuteriyaanne hara elektiroonike miishshaa goˈettees. Bessiyaagaadan goˈettikko, he miishshati maaddana danddayoosona. Bessenna ogiyan goˈettikko, hegeeti nuna Yihoowappe haassana danddayoosona. Komppiyuteriyaabaa ane qoppa. Wochiyo Keelaa xaafanaunne attamanau nu ishantti komppiyuteriyaa goˈettoosona. Komppiyuteree pilgganaunne asaara gayttanau maaddees; qassi issi issitoo ufayssiyaaban wodiyaa aattanaadan maaddees. SHin, wonttin qammin komppiyuteriyaabaa qoppananne a goˈettana danddayoos. Zalˈˈanchati asay mata wode oosettidabaa demmana koshshees giidi qoppanaadan hiillan ammanttoosona. Issi yelagay zammaana komppiyuteriyaa keehi koyido gishshau, hegaa shammanau ba kilahuwaappe issuwaa qosan bayzziis. Hegee keehi azzanttiyaaba!
4. Issi ishay komppiyuteriyaa likkiyaappe aattidi goˈettiyoogaa agganau waatidee?
4 Tekinoloojiyaa bessenna ogiyan woy likkiyaappe aattada goˈettiyoogan neeyyo Yihoowaara deˈiya dabbotaa mooriyoogee hegaappekka aaruwan qohiyaaba. Layttay 30 heera gidido Yoona giyo ishay Geeshsha Maxaafaa xannaˈiyoogaa aggidi, komppiyuteriyaa goˈettiyoogan daro wodiyaa wurssiyoogaa yootiis. * I darotoo Intternneetiyaa goˈettiiddi keehi qamissees. I keehi daafuriyo wode, Intternneetiyan kiitaa xaafiyoogaa, woy shori baynnaagaa gidikkonne, biiduwaa beˈiyoogaa agganau keehi metootiyoogaa yootiis. He iita amaliyaa agganau bana maaddana mala, Yooni xiskkiyo saatee gakkiyo wode komppiyuteree bau gorddettanaadan giigissiis.—Efisoona 5:15, 16 nabbaba.
5, 6. (a) Naatuura gayttidaagan yelidaageetuyyo ayba aawatettay deˈii? (b) Yelidaageeti bantta naatussi loˈˈo laggeti deˈanaadan waatana danddayiyoonaa?
5 Yelidaageetoo, intte naati oottiyo ubbabaa kaalliyoogee koshshennaba gidikkonne, eti komppiyuteriyaa goˈettiyo ogiyaa intte kaallana koshshees. Intte naati inttena wayssenna mala giidi shori baynnabaa, iita biiduwaa kaassaanne iita ayyaana oosuwaa Intternneetiyan beˈanaadan, qassi iita laggetuura gayttanaadan oottoppite. Intte hegaadan oottiyaaba gidikko, eti, ‘Ta aawaynne ta aayyiyaa aynne geenna gishshau, hegee bessiyaaba’ giidi qoppana danddayoosona. Yelidaageetoo, yelagata gujjin, intte naata Yihoowappe haassana danddayiya aybippenne naagiyoogee intte aawatetta. Mehee doˈaykka ba maraa qohiyaabaappe naagees. Maahiyaa ba maraa issi uri qohiyo wode waaniyaakko qoppa.—Hoose7a 13:8ra gatta xeella.
6 Intte naati loˈˈo leemiso gidiya, yelaga Kiristtaanetuuranne cima Kiristtaanetuura wodiyaa aattanaadan maaddite. Intte naati intte etaara wodiyaa aattanaadan koyiyoogaa hassayite! Yaatiyo gishshau, etaara issippe miiccanau, kaaˈanau, oottanaunne ‘Xoossaakko shiiqanau’ wodiyaa bazzite. *
PAYYATETTAA
7. Nuuni ubbay payya gididi deˈanau koyiyoy aybissee?
7 Sahettida uraa darotoo, “Nena waatii?” giidi oychoos. Nu koyro aawaynne aayyiyaa Seexaanay banttana Yihoowappe haassanaadan eeno giido gishshau, nuuni ubbay sahettoos. Nuuni sahettiyo wode Yihoowayyo oottanau metootiyo gishshau, sahoy Seexaanaa halchoy polettanaadan oottees. Qassi hayqqiyo wode, Yihoowau mule oottana danddayokko. (Maz. 115:17) Yaatiyo gishshau, nuuni payya gididi deˈanau danddayiyo ubbabaa oottanau koyoos. * Qassi nu ishanttu payyatettaabaynne sarotettaabay nuna qofissees.
8, 9. (a) Nuuni nu payyatettaabaa xallau qoppennaadan naagettana danddayiyoy ayba ogiyaanee? (b) Ufayttiyoogau goˈˈay aybee?
8 Gidoppe attin, nuna qofissiyay nu payyatettaabaa xalla gidana koshshenna. Issoti issoti, miyoobaa woy xalettiyoobaa Xoossaa Kawotettaa mishiraachuwaappekka aaruwan mishettidi yootoosona. Yaatiyoogan, eti harata maaddiyaabadan qoppana danddayoosona. Gidikkonne, gita shiiquwan woy Kawotettaa Addaraashan shiiqoy doommanaappe kasenne shiiqoy wuri simmin, payya woy puulancha gidanau issi issibaa goˈettanaadan woy oottanaadan issi uraa minttettiyoogee bessiyaaba gidenna. Aybissi?
9 Nuuni issippe shiiqiyoy ayyaanaabaa tobbanaassa, qassi Xoossaa geeshsha ayyaanay demissiyo ufayssay nuuyyo daranaadaana. (Gal. 5:22) Harati nena oychin oychana xayin, hegaa mala sohuwan payyatettau maaddiyaabaa zoriyoogee woy immiyoogee shiiquwaa halchuwaara maayettennaba; qassi hegee harati ufayttennaadan oottana danddayees. (Roo. 14:17) Payyatettaara gayttidabaa issi uri ba huuphe kuuyana bessees. Hegaa bollikka, ubba sahuwau xale eriya uri baawa. Ubba qassi, gooba dottoretikka cimoosona, sahettoosonanne hayqqoosona. Nuuni payyatettaabau keehi hirggiyoogee nu baree aduqqanaadan oottana danddayenna. (Luq. 12:25) Hara baggara qassi, “wozani ufaittiyoogee asassi lo77o xale.”—Lee. 17:22.
10. (a) Yihoowa sinttan issi uri loˈˈo gidanaadan oottiyaabi aybee? (b) Nuuni muleera payya gidanay awudee?
10 Nu meraabaakka qoppiyoogee bessiyaaba. SHin, cima milatennaadan giidi nu meraa laammanau baaxetana koshshenna. Geeshsha Maxaafay, “Puulummida huuphee bonchcho kallachcha; hegeekka beettiyoi xillo de7uwaa de7iina” yaagees. (Lee. 16:31) Yihooway nuna hegaadan xeelliyo gishshau, nuunikka nuna aagaadan xeellana koshshees. (1 PHeexiroosa 3:3, 4 nabbaba.) Yaatin, meraa loˈˈanau giidi, shuhettiyoogan woy xalettiyoogan qohana danddayiyaabaa oottiyoogee bessiyaabee? Nu layttay ay keena woy nu payyatettay ay mala gidikkonne, nu wozanaappe kiyiya loˈˈotettaa pulttoy ‘GODAA ufayssaa.’ (Nah. 8:10) Nuuni muleera payya gidanaynne nu puulay yelagatettaagaa mala gidanay ooratta alamiyaana. (Iyy. 33:25; Isi. 33:24) He wodee gakkanaassi, nuuni loˈˈo dooro doorananne Yihooway qaalaa gelidobaa ammanana koshshees. Hegee nuuni ha wodiyan nu deˈuwan ufayttanaadaaninne wonttin qammin payyatettaara gayttidabaa qoppennaadan maaddees.—1 Xim. 4:8.
MIISHSHAA
11. Miishshay pire gidana danddayiyoy ayba ogiyaanee?
11 Miishshay iita gidenna; qassi suure zalˈˈe zalˈˈiyoogee bala gidenna. (Era. 7:12; Luq. 19:12, 13) SHin nuuni ‘miishsha siiqikko,’ Yihoowappe haakkeetees. (1 Xim. 6:9, 10) ‘Ha saˈaa deˈuwau hirggiyoogee,’ giishin deˈuwau koshshiyaabaa demmanau keehi hirggiyoogee ayyaanaaban nuna cuullana danddayees. ‘Duretettaykka’ nuna hegaadan cuullana danddayees; aybissi giikko, nuuni duretettay ufayssaanne sarotettaa demissees giidi bala ogiyan qoppanaadan oottidi nuna cimmees. (Maa. 13:22) “Ooninne” Xoossaassinne miishshaassi haarettana danddayennaagaa Yesuusi geeshshidi yootiis.—Maa. 6:24.
12. Daro miishshaa eesuwaara demmanau asay ha wodiyan oottiyoobay aybee? Nuuni likke gidennabaa dooriyoogaappe haakkana danddayiyoy ayba ogiyaanee?
12 Miishshaa bala ogiyan xeelliyoogee iitabau kaalettana danddayees. (Lee. 28:20) Issoti issoti eesuwaara daro miishshaa demmanau koyiyo gishshau, lotoriyaa qanxxidosona. Issi issi ishantti eesuwaara miishshaa demissees giidi qoppiyo zalˈˈiyaa zalˈˈiyoogaa doommidosona; qassi gubaaˈiyan deˈiya haratikka daro miishshaa demmana danddayiyoogaa etassi yootoosona. Hara ishantti qassi, daro dichaa immanau qaalaa gelidi, gubaaˈiyan deˈiyaageeti banttau daro miishshaa talˈˈanaadan oychidosona. Yaaretada ne miishshaa coo xayssoppa. Akeekancha gida. Eesuwaara daro miishshaa demmiyoogee muletoo danddayettiyaaba gidenna.
13. Miishshaara gayttidaagan Yihoowa xeelay alamiyaagaappe dummatiyoy ayba ogiyaanee?
13 Nuuni Yihoowa “kawotettaanne a xillotettaa” kaseyiyaaba gidikko, deˈuwau koshshiyaabaa demmanau baaxetiyo wode i nuna anjjees. (Maa. 6:33; Efi. 4:28) Yihooway nuuni likkiyaappe aaruwaa oottidi shiiquwan xiskkanaadan woy Kawotettaa Addaraashan uttidi miishshau hirgganaadan koyenna. SHin, alamiyan deˈiya daro asay miishshaa demmana xallau bichaariyoogan sinttappe woppa deˈuwaa deˈana danddayiyaabadan qoppees. Eti bantta naati banttaagaadan miishshaa siiqanaadan minttettoosona. Hegaadan qoppana bessennaagaa Yesuusi yootiis. (Luqaasa 12:15-21 nabbaba.) Hagee, yaaretiiddi Yihoowa dabbo gididi deˈanau koyida Gehaaza nuuni hassayanaadan oottees.—2 Kaw. 5:20-27.
14, 15. Nuuni woppa deˈo deˈanau miishshay maaddees giidi qoppana bessennay aybissee? Leemisuwaa yoota.
14 Issi issi argganttati keehi gita moliyaa oyqqidi yeddennan ixxido gishshau muukettidosona. Issi Kiristtaaniyaa hegaa malabay gakkana danddayii? Alekisa giyo gubaaˈe cimay miishshaa coo xayssennaagaa yootiis. I saamunaa addiniitaanne qoraphees. SHin, i amarida miishshaa dagayidi, ba oosuwaa aggidi aqinye gidanau qoppiis. Yaatiyo gishshau, i zalˈˈiyaa doommiis; ba miishsha ubban bayzzanabaa shammiis. Ubba hegaa shammanau miishshaa talˈˈiis. SHin shammi wottidobay keehi hiraysiis. Alekisi ba miishshaa zaaretti demmanau murttiis. I shammidobaa wottishshikko, hegee takkidi alˈˈana giidi qoppiis.
15 Alekisi ba zalˈˈiyaappe harabaa aynne qoppenna. I ayyaanaabaa qoppanau metootiis; qassi au xiskkoykka xayiis. SHin, i shammidobay zaarettidi waagaa gujjibeenna. Alekisi minjjido miishshay wurido gishshau, ba keettaa bayzziis. I ba soo asay keehi unˈˈettanaadan oottidoogaa yootiis. SHin i keehi koshshiyaabaa tamaariis. I, “Seexaanaa alamiyan ammanettiya ooninne keehippe azzananaagaa haˈˈi eraas” yaagiis. (Lee. 11:28) Ha alamiyan minjjiyooban, zalˈˈiyooban woy miishshaa demissiya eran ammanettiyoogee ‘ha saˈaa xoossaa,’ Seexaanan ammanettiyoogaa mala. (2 Qor. 4:4; 1 Xim. 6:17) He wodeppe doommidi, Alekisi “wonggeliyaa mishiraachchuwaa gishshau” sima deˈuwaa deˈiis. I yaatiyoogan, inne a soo asay ufayttanaadaaninne Yihoowakko loytti shiiqanaadan oottidoogaa yootiis.—Marqqoosa 10:29, 30 nabbaba.
OTORUWAA
16. Ceeqettiyoogee otorettiyoogaappe dummatiyoy ayba ogiyaanee?
16 Bessiyaaban ceeqettiyoogee loˈˈo gidana danddayees. Leemisuwau, nuuni Yihoowa Markka gidiyoogan ubbatoo ceeqettana koshshees. (Erm. 9:24) Bessiyaagaadan nu huuphiyaa bonchiyoogee loˈˈo kuushshaa kuuyanaadaaninne kandduwaa mooriyaabaappe naagettanaadan maaddees. SHin nu qofaa woy nu maataa keehi xoqqu ootti xeelliyoogee nuna Yihoowappe haassana danddayees.—Maz. 138:6; Roo. 12:3.
17, 18. (a) Geeshsha Maxaafan odettida otorancha asatubaanne bantta huuphiyaa kawushshida asatubaa yoota. (b) Issi ishay otoroy bana Yihoowappe haassennaadan naagettidoy ayba ogiyaanee?
17 Geeshsha Maxaafay otorettida asatubaakka bantta huuphiyaa kawushshida asatubaakka yootees. Kawuwaa Daawiti ba huuphiyaa kawushshidi Yihooway bana kaalettanaadan oychiis; yaatin Yihooway a anjjiis. (Maz. 131:1-3) SHin, otorettiya Kawota, giishin Naabukadanaxooranne Belshshaaxaara Yihooway kawushshiis. (Dane. 4:30-37; 5:22-30) Nu huuphiyaa kawushshiyoogaara gayttidaagan ha wodiyankka nuna paacciyaabay deˈees. Gubaaˈiyau oottiya, layttay 32 gidido Rayini ba kase gubaaˈiyaa laammiis. I, “Taani takkennan gubaaˈe cima gidana gaada qoppaas. SHin, gubaaˈe cima gidennan issi layttay aadhiis” yaagiis. Rayini he gubaaˈiyaa cimati bana bessiyaagaadan bonchibeennabadan qoppidi, yiillotanee woy lanccanee? Woy qassi i otoroy bana Yihoowappenne A asaappe haassanaadan paqqadidi, gubaaˈe shiiquwaa biyoogaa agganee? Nena gidiyaakko shin, waatuutee?
18 Rayini, “Koyiyoobay polettennan gamˈˈiyoogaara gayttidaagan taani nu xuufiyan demmido ubbabaa nabbabaas” yaagiis. (Lee. 13:12) I gujjidikka hagaadan giis: “Taani ta huuphiyaa kawushshananne danddayancha gidana koshshiyoogaa akeekiyoogaa doommaas. Yihooway tana loohissanaadan eeno gaana koshshiyoogaa akeekaas.” Rayini babaa qoppiyoogaa aggidi, gubaaˈiyaaninne haggaazuwan harata maaddiyoogaa ba wozanan wottiis. I sohuwaara mino xinaateta xannaˈissiyoogaa doommiis. I, “Taani issi layttanne baggaappe guyyiyan gubaaˈe cima gidido wode, garamettaas. Taani haggaazuwan keehi ufayttiyo gishshau, hegee tana qofissiyoogaa aggiis” yaagiis.—Mazamure 37:3, 4 nabbaba.
YIHOOWAKKO SHIIQADA DEˈA!
19, 20. (a) Ha huuphe yohotun beˈidobati nuna Yihoowappe haassennaadan ay oottana danddayiyoo? (b) Yihoowa dabbo gididi deˈidaageetuppe ay tamaarana danddayiyoo?
19 Ha huuphe yohuwaaninne hagaappe kasetiyaagan tobbido ubbabay nu deˈuwan koshshiyaaba. Nuuni Yihoowayyo oottiyaageeta gidiyoogan ceeqettoos. Ufayttiya keetta asaynne payyatettay Yihooway immido gita imota. Oosoynne miishshay nuussi koshshiyaabaa kunttanau maaddiyoogaa eroos. Allaxxiyoogee ufayssiyaaba gidiyoogaanne tekinoloojee maaddana danddayiyoogaa eroos. SHin, hegeetuppe awugaaranne gayttidaagan oottiyoobay bessenna wodiyaana, likkiyaappe aadhidaba, woykko bessennaba gididi nuna Yihoowappe haassana danddayees.
Aybinne nena Yihoowappe haassanaadan oottoppa!
20 Seexaanay nuna Yihoowappe haassanau koyees. Gidikkokka, hegaa malabay ne bollinne ne soo asaa bolli gakkennaadan teqqana danddayaasa. (Lee. 22:3) Yihoowakko shiiqada, a dabbo gidada deˈa. Hegaadan oottanau nuuni etappe tamaarana danddayiyo, leemiso gidiya daro asatubaa Geeshsha Maxaafay yootees. Heenookinne Nohee ‘Xoossaara hemettidosona.’ (Doo. 5:22; 6:9) Muusee “beettenna Xoossaa be7idabaadan, genccidi sinttau biis.” (Ibr. 11:27) Yesuusi muletoo saluwan deˈiya ba Aawaa ufayssiyaabaa oottido gishshau, Xoossay a ubbatoo maaddiis. (Yoh. 8:29) Hegaa mala asatu leemisuwaa kaalla. ‘Ubba wode ufaytta. Ubba wode Xoossaa woossa. Ubbaban galata.’ (1 Tas. 5:16-18) Aybinne nena Yihoowappe haassanaadan oottoppa!
^ စာပိုဒ်၊ 4 Sunttati laamettidosona.
^ စာပိုဒ်၊ 6 Xiqimita 2011 Beegottite! maxeetiyan, “Naata Aawatettaa Ekkiyaageeta Oottidi Dichiyoogaa” giya huuphe yohuwaa xeella.
^ စာပိုဒ်၊ 7 Laappune 2011 Beegottite! maxeetiyan, “Payya Gididi Deˈanau Maaddiya Ichashubata” giya huuphe yohuwaa xeella.


text:
Sadaasa 29,2012 | Qeerroo
Areeroo:--Qeerroon Godina Booranaa aanaa Areeroo keessatti argaman walitti dhufuun dhimma qabsoo irratti marii jabaa taasisan jiran.Sadaasa 27/2012 Qeerroon aanaa kana keessaa gandoota adda addaa irraa walitti dhufuun dhimmoota QBO irratti marii baldhaa gaggeessanii akka jiran beekame.
Tarkaanfiin Araaraa ABO fudhate hamilee Qeerroo fi qabsaaota duraanii haalaan kan kaasee fi boqonnaa haaraa qabsoo bilisummaa Oromoon gaggeeffamu akka fidu beekamaa dha.Ilmaan Oromoo Addunyaa kana irra jirtan marti gumaata barbaachisaa QBOf akka gumaattan jechuun Qeerroon aanaa Areeroo dhaammatee jira. Qeerroon aanaa kanaas hojii Qabsoo Bilisummaa Oromoof kan tahu qarshii 600(dhibba jaba) tokko tokkoon isaanii qarshii shantama walitti qabatanii jiru. Gumaatni barbaachisaanii fi adda durummaan akka isaan eeggatus dhaamanii jiru.
Areeroo:--Qeerroon Godina Booranaa aanaa Areeroo keessatti argaman walitti dhufuun dhimma qabsoo irratti marii jabaa taasisan jiran.Sadaasa 27/2012 Qeerroon aanaa kana keessaa gandoota adda addaa irraa walitti dhufuun dhimmoota QBO irratti marii baldhaa gaggeessanii akka jiran beekame.
Tarkaanfiin Araaraa ABO fudhate hamilee Qeerroo fi qabsaaota duraanii haalaan kan kaasee fi boqonnaa haaraa qabsoo bilisummaa Oromoon gaggeeffamu akka fidu beekamaa dha.Ilmaan Oromoo Addunyaa kana irra jirtan marti gumaata barbaachisaa QBOf akka gumaattan jechuun Qeerroon aanaa Areeroo dhaammatee jira. Qeerroon aanaa kanaas hojii Qabsoo Bilisummaa Oromoof kan tahu qarshii 600(dhibba jaba) tokko tokkoon isaanii qarshii shantama walitti qabatanii jiru. Gumaatni barbaachisaanii fi adda durummaan akka isaan eeggatus dhaamanii jiru.


text:
Afrikaan ardii qabeenya uumamaa hedduun badhaatee jirtuudha. Haroowwanii fi laggeen kumaatamaan laakkawan hedduus qabdi. Laggeenii fi haroowwan kanneen irratti hidhoota gurguddoo ijaaramanii jiran shan tokko akka armaan gadii kanatti wajjiin haa ilaalluu.
5. Hidha Akosomboo – Gaanaa
Hiini Akosomboo hidha guddicha Africa keessa isa sadarkaa shanaffaa irratti argamuu yoo tahu; hiini kun bal’ina lafa 8,502 km 2(square km) tahu uffisee argama. Bara 1960tti baajanni doolaara miliyooni 130 itti bahee tajaajila elektiriikii akka kennuuf kan hojjatameedha.
4. Hidha Takaze – Ethiopia
Hiini kun asuma biyya keenya daangaa Amaaraa fi Tigiree laga takaze irratti ijaaramee kan jiruudha. Hiini kun olee dheerina 185m fi dalgee 710m kan qabu yoo tahu, hidha kana ijaaruuf baajanni doolara miliyoona 360 baasii itti tahee jira.
3. Hidha Aswan – Egypt
Hiini Aswan biyya Egypt keessatti kan argamu yoo tahu, ijaaramee xumuramuuf baajata doolaara biliyoon1 kan fixe yoo tahu, lafa 5250km 2 kan haguuguudha. Dalgeen hidha kana meetira 3830 yoo tahu, hojjaan isaa immoo meetira 111 kan dheeratuudha.
2. Hidha katse – Lesotho
Hiini kun biyya Lesotho laga
Malibamat irratti dheerina dalgee meetira 710, hojjaa immoo 185 kan qabuudha. Hanga ammaatti ijaarsi hidhichaa kan hin xumuramne yoo tahu, biyyattii tajaajila hydroelectric kennuudhaan tajaajila jira.
1. Hidha haaroomsaa guddicha – Ethiopia
Akkuma hedduun keenya beeknu Hiini kun yoo xumurame Hidha guddicha Africa isa jalqabaa ni taha jedhamee eegama. Hidha kanaaf maallaqni doolaara biliyoona 6.4 itti ramadamee ijaarsa irra kan jiru, yoo tahu lafa bal’ina 1874km 2(square km) kan offisuudha.