text:
[SQ, amajji 27,2018] Godina Iluu Abbaabooraa aanaa Daarimuu irraa gaaffii “Karaan nuuf haa hojjetamu, bishaan nuuf haa galu” jedhanii gaaffii dhiyyeessan qofaaf qabamanii hidhaman.
Mootummaan abbaa irree wayyaanee dargaggoota Oromoo iraarsuuf duuba kan hin jenne, namoota gaaffii mirgaa gaafataniifi aantummaa uummataa qaban hidhuu itti fufteetti. Haaluma kanaan yeroo darbe dargaggoota gaaffii misoomaa gaafatan mana hidhaatti naqxeetti. Dargaggoonni kunniin maqaan kan nu dhaqqabe
1. Caalii luuccee
2. Sulee umar
3. Yaasin Jamaal
4. Salamoon Mabiraatee
5. Maammudee Muzammil
6. Huseen Fiqaaduufi
7. Abbush Darajjee akka ta’an maddeen keenya Daarimuu irraa SQBOf himaniiru.
[SQ, amajji 27,2018] Haaromsa Gadaa Hullee irratti balaa konkolaataa uumameen miidhaan hawaasarra dhaqqabuun dhaga’ame.
Akkuma beekamu torban kana keessa haaromsii Gadaa Maccaa kan Odaa Hullee lixa Oromiyaa Jimmaa keessatti geggeeffameera. Uummata bakka haaromsa Gadaa irraa galaa jiru kanarratti balaa konkolaataa dhaqqabeen namoonni 70 ol miidhaa qaamaa sasalphaafi ulfaataaf saaxilamuu maddeen ibsan.
[SQ, amajji 27,2018] Mana Hidhaa Qiliinxoo Keessatti dhukkubsataa kan jiru Eliyaas Kifluu gargaaruuf jecha Dilbata darbee Amajjii 21 bara 2018 qophiin tokko magaalaa Finfinnee keessa kan jiru galma giddu gala aadaa Oromiyaa keessatti gaggeeffamee jira.
Weellesaa, ogeessa kaameeraa fi Dizaayinii uuffata aadaa Oromoo baasuun kan beekamu Eliyaas Kifluu mana hidhaa keessatti fayyaan isaa dhibamee dhukkubsataa akka jiru ammaan dura mana murtii duratti dhiyaachuun dubbataa ture. Kanaafis jecha wal’anssa fayyaa argachuuf akkasumas mucaa isaa deggeruuf jecha qophiin kun gaggeeffamuun ibsamee jira.
[SQ, amajji 27, 2018] Magaalaa Waldiyaa keessatti borumtii ayyaana cuuphaa irra mormii ka’een walqabatee tarkaanfii humna eegdota nageenyaan fudhatameen lubbuu hedduun baduun ni beekama.
Ajjeechaa raawwatame kana haaluudhaan Mootummaan namoota torbatu du’e haa jedhu malee, lakkoofsi namoota du’anii fi miidhamni irra gahee akka sana caalu maddeen ni dubbatu. Maddeen akka nuuf ibsanitti, namoota du’an kana keessatti maanguddoonniifi daa’imman akka hammataman beekameera.
Akkasuma Kaaba biyyattii Raayyaa Qobboo Keessatti uummanni qabeenyaa mootuummaa barbadeessaa kan jiruuf mootummaanis dhukaasaa jiraachuutu himame.
[SQ, amajji 25,2018] Godina Booranaa Moyaaleetti namoonni ajjeefamanii, kuun madaa’uun beekame.
Tibba darbe keessa kutaalee Oromiyaa hedduu keessatti dirgimmiin ispoortii geggeeffamaa tureera. Dorgommii kana irratti balaa Moyaaleetti uumameen miidhaan uummatarra ga’eera. Dhukaasaa fi reebicha dhakaa dargaggootaa dorgommii ispoortii sadarkaa godinaatti gaggeefamaa ture mo’achuun gammachu isaanii ibsachaa turanirratti raawwatameen lubbuun namootaa darbuufi kaan ammoo miidhaaf saaxilamu, maddeen himaniiru.
Balaa uumame kanaan humni ittisaa mootummaa wayyaanee ilmaan Oromoorraan miidhaa gurguddaa geessiseera.
Miidhaan kan raawwatame warra jeeqaa turan irratti osoo hintaane “dargaggoota dorgommii ispoortii sadarkaa godinaatti adeemsifamaa ture mo’achuun geeba qabatanii magaala keessa sirbaa turan” irratti kan jedhan maddeen isaanis konkolaataa ittiin deemaa turan keessatti dhakaadhaan rukkutamuu isaaniitu himame.
Maddi rakkoo kanaas kan jalqabe dhalattoonni naannoo Soomalee dargaggoota naannoo Oromiyaa sirbaa turan irratti dhagaa darbachuu isaaniiti jedhan.
Erga dargaggoota Oromoorratti dhagaan darbatamee miidhaan sasalphaan dhaqqabee sana booda ture miseensootni raayyaa ittisa biyyaa dargaggoota naannoo Oromiyaa irratti dhukaasa kan banan.
Namoonni torba ta’anis dhakaa fi rasaasaan miidhaa qaamaaf saaxilamu isaanii gabaasaan keenya dubbataniiru.
“Oromiyaa keessatti uummanni Oromoo Lafa gammachuu itti ibsachuu danda’an dhabanii akka jiran hojiin mootummaa wayyaanee guyyaarraa mullataa jiru ifoomseera.”
Gama biraatiin ammoo itti gaafatamaan waajjira dhaabaa aanaa Moyaalee obbo Turaa Mallichaa miseensoota raayyaa ittisa biyyaatiin walgahii irraa fudhatamanii kaampii keessa hidhaarra kan bulan odeeffannoon nuti arganne addeesseera.
“Dhimmichi rakkoo raayyaan ittisa biyyaa gartummaan uumeedha” kan jedhan Itti Aanaa Bulchaa Aanaa Mooyyalee Obbo Hassan Mallichaa, raayyaan ittisa biyyaa nama tokko ajjeesee namoota shan madeessuu isaa madda odeeffannoo keenyaa BBC Afaan oromootti himaniiru.
“Tarkaanfii irra deddeebiin raayyaan ittisa biyyaa uummata nagaa irratti fudhachaa tureen yeroo garaa garaatti namoonni afur ajjeefamuun beekameera.
Qaamoleen ajjeechaa kanneen raawwatanis seerratti akka dhiyahataniif uummanni gaafachaa turullee, hanga ammaatti qaamoleen kunneen seeratti akka hin dhiyaanes maddi oduu keenyaa ibseera.
[SQ, amajji 75,2018] Fincilli diddaa uummata Amaaraa Kan Itti Fufe Yoo Ta’u Raayyaa Qobboo Keessatti Tarkaanfii Uummanni Fudhateen mana Hidhaa cabsuun Hidhamtoota Heddu Bilisa Baasanii Jiru.
.


c: text/html

text:
Dhaabbileen deeggarsaa akka jedhanitti, lammiilen 70,000 ta’an deeggarsa hataattamaa fi da’annaa barbaadu.
Kirkirichi maagniityuudii 7.3 ta’ee galmaa’era.
Lammiilee lubbuu isaanii dhaban keessaa irra caalan isaanii Iiraanota.
Hogganaan Hoggansa Sodaa Balaa Iiraan; Piir Hooseen Koolviivaand akka beeksisanitti, namoota miidhaman keessaa irra jireessi jiraattota magaalaa Saarpool Zahaabi.
Hoospitaalli magaalichaas lammiilee miidhaman kanneenif deeggarsa laachaa jira.
Gandoonni 8 hamaa akka miidhamanis ibsameera.
Balichaan, ibsaa, bilbillii fi geejibnis adda citeera.
Gama Iiraaqin balaa cimaan kan mudate magaalaa Darbandiikaan keessatti.
Kirkirichi lafarraa gadi keessotti kiilo meetira 33.9 tuqeera.
Iiraanii fi Iiraaqirra darbee Tuurk, Israa’eelii fi Kuweetis sochoosore.
Maddi; BBC

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Telugu Sex Stories A naughty Mommy. (Telugu)
cinnappaTi nunDii DADI bijines pani meeda bayaTa tirugutunDaDamutO inTlO mammii naenu maatramae vunTaamu.iddaramae avaDam valla caalaa clOj gaa vunTaamu.manci frenD mammii naaku.mammii koddigaa mODaran gaa vunTundi.Opan mainD mammiidi.prati vishayamu Khaccitamgaa ceptundi mohamaaTamu laekunDaa.mammii caalaa cilipigaa maaTlaaDutundi.
tanaku naccina magaaLLa gurinci ceptundi.swaati weekli raagaane iddaramuu kalasi caduvutaamu.akkaDa vunna hiirOin FOTOlu cuustuu raka rakaala kaamenTlucaestundi.tanu vellakilaa paDukoni naa caetiki swaati icci Srungaara katha cadavamaTundi.Dabal miining maaTalu anTae caalaa ishTamu mammiiki.sukha samsaaramu lO prasna naenu cadivitae mammii tana javaabu ceptundi. mamuulugaa iddaramu pakka pakkana Tiivii cuustuu andulO vaccae aaDavaaLLanu magavaaLLanu kaamenT caesukunTaamu.#F# tiivii peTTi mammii cuudu enta baagunnaarO anTae navvutundi.mammii vaaLLa kolatalu ceppu anTae kaccitamgaa ceptundi.naaku palaanaa hiirOin naccindi anTae tananu aa hiirOin perutO pilavanaedi koddisaepu.
caalaa saarlu mammiini taakutunnaa mammii andaalu maatram taakanivvadu.oka saari jaakeT paina ceyyi vaestae kOppaDindi.boDDu anTae ishTamu mammii pliij okkasaari taakanivvu anTae vappukOdu.nuvvu peddavaaDu avvaali anTundi.naakOsamu boDDukindaku ceera kaDutundi.raaSi ni cuupinci ela vundi mammii anTae navvutui adi kompa tiisi dinDlu peTTukundaemOraa anTundi.
okarOju bratimaalagaa bratimaalagaa nannu kaLLumoosukOmani ceera ninDugaa kappukoni tana braa vippi iccindi.jaagarta cinceyyaku ani.mammi anta mancivaaru ekkaDA vunDaru.marusaTi rOju tellavaari vacci naa beD pakkana vunna tana braa tiisukoni braa ku vunna naa marakalu cuusi cilipigaa navvi paaDu pillODaa annadi.
appaTi nunDi pratirOju raatri paDukObOyae mundu naa gadilOki vacci tanu aa rOju vaesukunna braa iccaedi.marusaTi rOju teesukuni vuntikaesaedi.okarOju naenu mammii pakkana kuurcuni vunDagaa ceppindi.ii rOju naa braa lO oka vishayamundi ani.aenTi mammii annaanu.ceppukO cuddaam annadi.naenu ceppalaeka pOyaanu. civaraku tanae ceppindi.ippuDu naenu vaesukunna braa raatri niiki iccinadae.daanini vutakalaedu.koddigaa garukugaa vunnadi kaanee bagane vunnadi annadi.naaku nOTa maaTa raalaedu.
nijamaa mammii annaanu.nijamae raajaa ani navvi kaavaalanTae cuuDu raatri neeku erupu rangu braa iccaanu kadaa.neeku telusugaa naaku erupu rangu braa okaTae vundi anTuu jaakeT nunDi braa sTrip cuupincindi.nijame raatri naenu daanni lOpala peTTukoni nidrapOyaanu.maa manci mammii ani buggalu korukutunTae kila kilaa navvindi.
48 vayasu ayinaa kaLLu cediripOyae andamu mammiidi.caalaa jaagarata gaa figaru mainTen caestundi.ee madhyanae naaku mammii meeda manasu veLtunnadi.okarOju naenu mammii gadilO kuurcuni pustakamu caDuvutunnaa.mammii ceera maarcukunTunnadi.ceera paiaTa inkaa kaTTukOlaedu.alaa cuusaanu.bangaaru chaaya voLLu.silku jaakeT lo merustunnadi.paccani naDumu vompulu kavvistunnayi.
jaakeT hukkulu peTTukunTunTae gaajulu gala galaa Sabdamu caestunnaayi.ceera kaTTukoni kucciLLu dOpukundi boDDuku mooDu anguLAla kinda.”kasekkistunnaavu mammii boDDukunda ceera kaTTi.mati pOgoTTae boDDu needi” annaanu.mammii navvutuu.nijamgaanaa ani juTTu tana bhujaala paiki vesukunu aarabOsukunTu aDigindi.
“naaku nee laanTi peLLaamu vastae baagunDu mammii” annaanu ceera pakkaku tappukOvaDamutO mammi 40#c# saijulu cuustuu navvutuu ” anta andamugaa vunnaanaa,naenu laavu ani mee DADI anTunTaaDu” annadi. “nee anta andagatte nu ekkaDaa cuuDalaedu mammii naa kalala raaNi vi nuvvu” annaanu koddigaa dhairyamu caesi. prasanaarthakamgaa naavaipu cuusindi.
anta seksii gaa vundaa mammii ani aDigindi caetulu renDU etti vaLLu virucukunTuu.naa daanivi avutaavaa mammii annaanu.needaanni avaDamaenTi aemi caeyaali nee daanni ayyaaka annadi.oka peLLAmu moguDiki aemi caestundO adi annaanu navvutuu.mammii paka pakaa navvi adaenTraa naa koDuku nuvvu paigaa nuvvu pillaaDivi.naenu peddadaanni annadi
nee mundu kanne pillalu enduku paniki raaru mammii annaanu.pliij mammii okkasaari maa manci mammii kaduu pliij annaanu.navvutuu sarae saayantramu nuvvu vaccaeTappaTiki nee kOsamu eduru cuustunTaa annadi.thanks mammii ani mammii ni ettukoni gira giraa tippi veLLipOyaanu.
saayantramu jaab nunDi vaccaanu.talupu koTTaanu.mammii tiisindi.renDu kaLLu caalaDamu laedu mammiini cuuDaDaamiki.palucaTi tellani shifaan ceera boDDukindaku kaTTi vundi.lO nek jaakeT lo nunDi andaalu tongi cuustunnaayi.naa ceyyi paTTukoni naDipistuu “elaa vundi nee mammii peLLaamu ” annadi.picci vaaDini ayipOtaanu mammii ninnu cuustuu annaanu.
mammii aenTraa suSiilaa ani piluvu caalu nannu nee peLLaamu gaa vunDamannappuDU peLLaamulaanae piluvu annadi.sarae suSii nijamgaa seks baambu nuvvu annaanu.mellagaa ettukunnaanu mammiini.naa meDa cuuTuu caetulu vaesi nemmadigaa raajaa annadi.errani pedavulu kavvistunTae muddu peTTukunnaa.adi naa modaTi muddu.48 vayasu ayinaa SrungaaramulO aritaerinadi kanuka naa nOTlO naaluka duurci lOpala peTTi jurrukunTunnadi.
suSiilaa nee boDDu entO ishTamu naaku korakaali ani vundi mammiini dinci ceera paiTa laagaesaanu.navvutuu niikOsamae raajaa ani naa talanu boDDUku adumkundi.naaluka peTTi boDDu naakutunTae abbaa aa mm inka naaku raajaa koruku anTuu nannu reccakoDutunnadi.mammii boDDu antaa naa engilitO ninDipOyindi.naDumu piukunna caetulu renDuu paiki pOnicci jaakeT paina vaesi bhalae vunnayi suSii nee janTa parvataalu ani adamasaagaanu
naccaayaa ani mattugaa moolugutunnadi.naenu mammii mundu mOkaaLLa paina kuurcunnaa.mammi ciira vippaesi jaakeT teesi paDaesindi.tana toDala bhaagaanni langaa paigaa naa mohaaniku ruddutuu paccigaa molugutunnadi. mammii blaak braa baagaa vubbi eppuDayinaa pagailipOvaDaaniki siddamugaa vundi.
abbaa enta pencvavae suSii ani ettukoni parupu meeda paDaesaanu.noppiki baadhagaa mooligindi.raa raajaa ceeku koruku ani nannu laakkuni naa nOTlOki tana stanadwayaanni kukkindi.okkOdaanni maarci maarci ceekuntunTae inkaa inkaa ceeku koruku kasigaa ammaa aa hh abbbaa ani ani nannu reccakoDutunnadi.15 nimishaalu ciikaanu.erragaa kandipOyaayi mammii sallu naa ciikuDuku.
mammii ni bOrla paDukO beTTi enta pedda guddalae neevi suSii ela pencaavae annaanu.mammii siggugaa akkaDa inka evaruu peTTalaedu raajaa naenu gudda vishyamaulO inkaa kanyane.naa kannerikaanni pOgoTTae magaaDi kOsamu cuustunnaa annadi.naaku baagaa kasekkincaayi mammii maaTalu
mammii venaka ekkii mellagaa duurcaanu.abbaa aa ani mooligindi.koddigaa kaaLLu eDayamu ceyyavae annaanu.caesindi lOpaliki duurcaanu.baagaa bigutugaa vundi .nijamaenae naa muddula peLLaamaa kanyavae nuvvu ikkaDa ani gaTTigaa tOstuu vooputunTae mammii aa abbaa raajaa Daarling inkaa aa abbaa ammaa ss aa hh Ohh gaaD campaestunnaanu anTuu arustunnadi.10 nimishaalu voopi mammiini karcukoni alaagae kaarcaesaanu.
elaa vundi mammii annaanu.swargamulO taelipOyaanu kannaa annadi.mammii nii nOTlO kaarcaali ani vundi pliij mammii annaanu.daanikanatgaa aDagalatraa vunDu veLLi kaDukkoni vastaanu veLLindi. mammii vacci naadi nOTlO peTTukoni vadalu inka caalu annaa vinakunDaa ceekindi. aa rOjununDi mammiini vangObeTTi nilabeTTi haal lO kicen lO leTrin lO vaayistunnaa.


text:
Waamicha Barattoota Oromoo Maraaf “Qaamni Waliif Hindhiigne Qeensaa Xurii baatu Qofa” Qeerroo Bilisummaa Mooraa Jimmaa Yuunibarsiitii Baratan Irraa Onkolo. 25,2017 Nuti barattoonni Oromoo, rakkoof miidhaa hawwaasa keenya irra gahu irra qolannee rakkoo uummata Oromoo mara baadhachuuf muratoodha. Saamicha biyya keenya Oromiyaatti karaa mootummaa Wayyaanee raawwatamu kamuu dura dhaabbachuun falma mirgaa gadjabeessinee itti fufuuf ayyama eenyuu kan hingaafanne yoo ta’u, qaama rakkoo uummata dursee argu akka taane waliif ibsaa rakkoowwan uummata irra gahaa jiran baraaruu qabna. Sirna federaalizimii jalatti utuu buluu hinjalqabin irraa qabee, hanga ammaatti itti miidhamaas jira. Yakkoota mootummaa TPLF ykn Wayyaanee kana teenyee ilaaluuf obsa kan hinqabne ta’uu keenya yoo mirkaneessinu, wall qabnee waliif dirmannee mootummaa garboonfataa biyyaa baasuuf sochii jalqabne haa jabeessinu Jenna. Mootummaan sirna bulchiinsa Federaalizimii jala gugachuun nu nyaataa ture ammas itti fufee kan nu nyaataa jiru yoo ta’uu, uummata keenya ardaaf qabeenyaasaa irraa addaan baasee aadaa keenya bittimsee, maatii Oromoo beelaaf kalaalee jira. Kana irra darbee Barattoota Oromoo mooraa barnoota olaanoo Jijjigaa Yuunibarsiitii jiraniif uummata Oromoo Naannoo Sumaalee keessaa kumoota danuun kan lakkaahaman buqqaasee jira.Barsiisota mooraa Jijjigaa jiraataniifis akeekachiisni du’aa laatamaa wayita jirutti, humnoota nu ajjeesaa nu hidhaa yoona gahaniif garaa dhiifamaa kan hinqabne ta’uu mirkaneessinu, barnoota hanga barattoonni Oromoo ramaddii argatanitti dhaabuu akka qabnu walii dhaamuu feena. Dabalataan yakka Waraanaa uummata keenya irratti baname jiru keessattuu yakkoota Ambo magaalaa Gudar keessatti akkasuma Danbii Doolloo magaalaa Qaaqee keessatti oladeemtota ilmaan Oromoo irra gahe nii balaaleffanna. Yakka haala kanaan deemu akka nurraa dhaabuu qaban, nii gaafanna. Waraana labsanii Oromoo fixaa afaaniin Nageenya jechuun haqa dubbii miti. Yakkamtoonni seera jala hanga hinoolletti barnootatti deebii’uu akka hinqabne wal hubachiisna. Agartuun Oromoo barattoota Mooraa Yuunibarsiitii dhaabbilee barnootaa biyyattii ta’uu hubachuun gaaffii keenya qixa roga qabeessaan gaafachuu itti haa fufnu. Mootummaa Ce’umsaa nageenya biyyattii eegsisu akka nuu dhaabatu gaaffii walitti fufiinsaa haa goonu! Waliif haa awwaannu waliif haa birmannu. Humna afaan qawween nutti duule jalaa karooraa haa fashalsinu. Haaluma kanaan barattoonni ammallee barnootarra jirtan maqaa keenya akka hinnyaanne , nu faana dhaabbadhaa uummata keenyaaf falmaa isiniin jenna.
Yuunibarsiitii Jimmaa Oromiyaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Onkoloo. 25,2017


text:
United States, Japan fi Australian falmii dhimma galaana dhinaa kibbaa ilaalchisee har’a yaaddoo qaban ennaa ibsan tarkaanfiin waraanaa naannoo Sanaa muddama jiru hammeessu akka dhaabatu waamicha godhanii jiru.
Biyyoonni sadan ibsa kan baasan ministriin dhimma alaa Ameerikaa Rex Tillerson erga isaan gitoota isaanii kan Awustraaliyaa fi kan Japan Taro Kono waliin Phillipines keessatti wal arganii booda.
China fi Philippines walii galtee waggaa darbe dhimma galaana china kibbaa ilaalchisuun irra ga’ameef akka abboomaman biyyoonni kun gaafataniiru.


text:
Jechoota Safuu
-
Oromoon manni yoo gubate manni gubate hin jedhanni gabbate jedha malee.
-
Oromoon dubartii takka yoo ulfoofte dubartiin ulfoofte hin jedhu garaatti hafe jedha malee.
-
Nama dubartii nama biraa gudeede irratti qabame tokko gudeede hin jedhan hammate jedhan malee.
-
Jaarsa dogoggoreen doggorte hin jennu hin mucucattan jennaa.
Daa’immni takka yoo dute, duute hi jedhamu ni deebite jedhama.
-
Oromoon saree maraate takkan maraate hin jedhuun waan saree kaastee jedhuun.
-
Oromoon dubartiin yoo ulfi irraa jige garaa gahee hin jehan irraa bahe jedhu.
-
Oromoon daa’ima battaluma dhalattee duuteen hin duute hin jedhu, ni deebite jedha malee.
-
Haati ilma naafa deesse nafa koo hin jettu bittirrisaa ykn sirrigaa kiyya jettiin.
Namni yoo deege deege hin jedhaniin garuu ulee darbe jedhu.
-
Oromoon nama qaroo dhabeeyyi ta’e tokkoon ballaa hin jedhaan qara jedhaan.
-
Daa’imni tokko ibbidi gube hin hin jedhamu daaraatu dhaye jedhaan.
-
Nama tokko budaan yoo nyaatte, hawaasni Oromoo garuu budaan nyaatte hin jedhu, ijatu arge jedhaan.
-
Oromoon manni gubate hin jedhu bishaantu keessa yaa’e jedha
-
Oromoon saree ni guddifna hin jedhu ni xiffeessina jedha.
-
Hindaaqqoo cuuccitti yoo dhufan dhumaa dhumaa jedhama malee guddadhaa hin jedhamu.
-
Shamarran durbummaa hin qabneen oromoon durbummaa hin qabdu hin jedhuun “uumaa dhabde” jedhaan.


text:
Sadaasni 9 Guyyaan Yaadannoo Guyyaan Seenaa Qabeessi, Guyyaan Fincila Diddaa Gabrummaa FDG (meaning Revolt Against Subjugation) waggaan 12ffaan dhiyaate jira. Barri isaa Sadaasa 9-03-2005 ture. Dargaggootni barattootni Oromoo dhalootni Qubee haarawwaan waamicha Qabsoo ABO Uummata Oromoo hundaaf godhee keessatti dursanii owwaachuun bifa adda ta’een Qabsoof hiriiranii warraaqsa akkaa abidda saafaa boba’u diinatti qabsiisan. Wareegama qaalii baasuun mooraa Qabsoo Bilisummaa Oromoo haaromsuufi gabbisuun bara Qabsoon Bilisummaa Oromoo bifa adda ta’een dhaloota haarawaa hirmachisuun finiineedha. Jaallaan Ilmaan Oromoo gootota falmaa Irratti Wareegamaan guyyuu kan Yaadannuufi Gumaa isaanii Bilisummaan baanu ta’uu hubachiisna. Kaayyoo isaan Irratti wareegaman galiin gahuuf Qabsoon Qabsoo dhalee, Warraaqsii Warraaqaafi Warraaqsa dhalee bara 2011 hundeeffaama Qeerroo Bilisummaa Oromoof bu’uura ta’e. Qeerroon Bilisummaa Oromoofi goototni barattootni Oromoo shiraafi dura dhaabbannaa diinaa dandamachuun Kaayyoofi akeekaa Goototni Ilmaan Oromoo dabaree itti wal furuun diina Kufisaafi Kufaa asiin gahaan galmaan gahuuf bifa qindaa’eefi Ijaarameen Sochii Warraaqsa bifa haarawaan Ebla 11/2014 Warraaqsa Biyyoolessaa Oromiyaa FDG Kan Uummata Oromoofi jaarmiyaalee Oromoo hedduu hirmaachise Ifatti dhoosuun Waggaa 4ffaaf qabsoon garboonfataatti xummura gochuuf jiru finiina jira. Sochiin Warraaqsa Biyyoolessaa Oromiyaa FDG Ebla 11/2014 Irraa eegaluun hoogganummaa Qeerroo Bilisummaa Oromoon addatti qabsiifame uummata Oromoo sadarkaa hundaatti hirmaachisuun Qabsoon daranuu finiinee itti fufe. Yaadannoo Sadaasaa 9 Waggaa 10ffaa FDG booda Sadaasa 12/2015 Warraaqsii Biyyoolessa Oromiyaa Caalaatti bif itti fufinsa qabuufi kaayyoo Qabsoo Bilisummaa Oromoo galiin gahuuf akkeekkaten Warraaqsi dhowe itti fufe. Sochiin Warraaqsa Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) irraa gara Sochii Warraaqsa Fincila Xummura Gabrummaa ( FXG)tti kan tarkanfates bara kana. Sochiin Kun utuu wal irraa addaan hin citiin waggaa guutuuf guutummaa bara 2016 uummata Oromoo biyya keessaafi alaa hirmachisuun kan diina muddedha. Gootootni Ilmaan Oromoo qaaliin irraati wareegamaa dachaa kan baasaniifi sirna bulchiinsa mootummaa abbaa irree kallattin bulchinsa waraana jala kan galche warraaqsa FXG dha.
Mootummaa abbaa irree roga hundaan kufee afaan qawwee qofatti rarra’ee jirutti Xummura gochuuf har’as kunoo Uummatni Oromoo Sochii Warraaqsa Biyyooleessa Oromiyaa Fincila Xummura Garbummaa FXG Keessatti miliyoonotaan hiriirree abbaa Irreetti Xummura Gochuuf falmachaa jirra. Dhiigni kaleessa mirga Uummata Oromoo Bilisummaa Saba Oromoofi Walabummaa Oromiyaaf dhangala’e akkasumaan lafatti hin badne, gara bilisummaafi walabummaatti uumnata Oromoo fidaa jira.
Baranas Sadaaasni 9 Guyyaan Yaadannoo FDG-FXG Waggaan 12ffaan Uummata Oromoo Guutuu Addunyaarra jiran biratti bifa adda ta’een kabajamuuf guyyoota Shan hin callee qofatu jira.
Kan Baranaa 2017 addatti kan kabajamuu yoo ta’u:
✔Biyyaa keessa Oromiyaa guutturraattifi bakka Ilmaan Oromoo argaman hundatti kan kabajamuu ta’uu dhaamsa dabarsina.
✔Biyyootaa ollaafi biyyoota alaa lafa hawwaasni Oromoo jiru hundatti akka kabajamu dhaammatna!!
✔Jaarmiyaalee Qabsoo Bilisummaa Oromoo hundaa biratti akka kabajamuufi yaadatamuu waamicha Oromummaa dabarsina!!
✔Mooraa Qabsoo Bilisummaa Oromoo sadarkaa garaagaraa keessatti akka kabajamuu dhaamsa dabarsina!!
✔ Marii baldhaan haala yeroo irraatti xiyyeeffachuun mooraa Qabsoo Bilisummaa Oromoo hunda keessattifi Bakka Oromoon dhimma Sad aasa 9 Yaadannoo FDG-FXG waggaa 12ffaaf walitti dhufu hundatti ni gaggeeffama.
✔Uummatni Oromoofi Jaarmiyaaleen hawwaasa Oromoo hundii Qabsoo Bilisummaa Oromoo sadarkaa abbaa irreetti Xummura gochuurraa gahee jiru daran milkeessuufi jabeessuuf waan dandeessaan hundaan Qabsoo bilisummaa Oromoo cina akka dhaabbattan dhaamsa keenya dabarsina !!
✔Tokkummaa Uummata Oromoo lafeefi dhiigaan ijaarame jabeessuun, Qabsoo Bilisummaa Oromoo roga hundaan jabeessuun abbaa irree Wayyaanee TPLFtti xummura gochuurratti fulleffachuun kaayyoofi akeeka goototni ilmaan Oromoo qaaliin itti wareegaman galiin gahuu hunduu harka wal qabatne akka hojjetnu dhaammatna!!
✔Guyyaa kana Sababeeffachuun Jarmiyaaleen Siyaasaa Oromoo hariiroo wal utubbii, wal tumsuufi mirri wal cina dhaabbachuun diina uummata Oromoo roga hundaan jiruufi mootummaa garboonfataa wayyaanee irratti xiyyeeffachuun qabsoo bilisummaa Oromoo galiin gahuuf xiiqeffaannaa guddaan akka hojjetan gadi jabeessinee Waamicha goona!!
Injifannoon Uummata Oromoof
Gadaan Gadaa Xummura Garbummaati.
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Sadaasa 4/2017


text:
Finfinneetti marii guyyaa lamaatti taahutti jira.Rakkoo ijoollee humna isaanii itti taphatanii irratti mari’atti mariin tun.Addunyaa keessaa biyya hedduutti humna ijoolleetti tapahta.Biyyoota Gammoojjii Sahaaraa gama Kibbaa jiran keessaa hedduutti humna ijoollee lafatti balleessee itti taphata.
Korii kunilleen tanuma irratti mari’ata.Abdulfattaa Abdullaahii ministera hujii fi hawaasummaa Itoophiyaati.Akka innii yoo kora kana irratti Dhaaba Hujii Addunyaa ILO maqeeffatee jedhetti Afrikaa keessaa haawaan,ijoollee fi nama dhiiraalee waliin nama miliyoona 3 fi kuma 700 humna isaaniitti taphata.
Ijoollee gannii isaanii 5-17 keessaa ta miliyoona 58 tahan ammoo humna isaanii waan fedhaniin guutatanii waan humnitii isaanii hojjatteef dhowwatan.
Taatullee akka jecha isaatti Afrikaa keessaa humna ijoolleetti taphachuu fi giddiin hojjachiisuun harka 10 diqqaattullee ammallee waan hedudu hojjachuu malanitti hafe.
Itoophiyaa keessaa akka jecha ministera Abdulfattaatti hubachaa dhabaa fi hiyyumatti humna ijoolleeetti nama taphachiisa.
Mootummaan Itoophiyaa akka jecha minsitea kanaatti gama kanaan waan hedduu wayyeessuuf hojjachuutti jira.Mootummaan hujii misoomaatii fi akka ummatilleen rakkoo tana hubatu tolchuuf waan hedduutti hojjatame jedha.
“Hujii hojjachumatti jiran.Akkuma jirtutti rakkoo tana ya hambifne jechuu baannullee akka mootummaatti karoora kanaaf bahe irratti bu’aan arganne waan nama jajjabeessaati.”
Namii dhibiin kora kana irratti dubbate itti aanaa daarektera dhaaba hujii addunyaa fi daarektea naannoo Afrikaa, Aniyaa Chumaati.
Akka jecha isaatti ijoollee Afrikaa shan keessaa tokko humna isaanii akka hamaatti itti taphatan.Rakkoo tana maatii,onaa fi ollaa fi biyyaan irratti mari’atanii hambisuu dandahan.
"Rakkoon tun akka lama jirti.Gama tokkoon wayyoftullee gama dhibiin ammoo akka hamaa jirti fakkaatti.Humna ijoolleetti taphachuu,giddeessanii hojjachiifachuu fi fi nama gurgurachuun addunyaa keessaa diqqaachaa dhufumatti jirti.Taatullee rakkoon tun ammallee baddee hin banne. Biyyoota jireennii itti jabaate keessaa namii jireenna wayyaa qabu barbaadachuuf deemuun woma hin hamne.Yo biyyaa baafatanillee waan hedduu isanii tolchinaa jedhanii waadaa galaniif.Yoo achi gahan ammo wannii jedhan kaan hin jirtu.
Warrii humna namaa akkana itti taphatu kun laakkuma oolee buluun mala namaan saamu jabeeffataa, nullee karaa isaaniin dhaabnu wayyeeffachaa yaana.”
Mariin hardhaa fi bori Finfinneetti teettu tun waan humna ijoolleetti taphachiisaa, keessattu ijoollee giddiin hujii hojjachiisee waan isaanii male dhowwisiisaa fi fala silaa jriaachuu male irratti waan hedduu dubbachuuf yaahan


text:
Twiitarris damee kanaan adda duree ta’ee dhiyaachuuf tattaaffachaa jira.
Tamsaasni kallattii kunis torbee dhuftu Saanfaraansiiskootti hojiirra ooluu eegala jedhameera.
Tajaajilli tamsaasa kallattii kunis moggaasa ‘Appilikeeshin Proograam Intarfiiraans’(API) jedhamutu laatameefira.
Kunis dhaabbileen miidiyaa kallattiin akka tamsaasan isaan gargaara.
Twiitarri ammas taanan tajaajila tamsaasa kallattii laachaa jira.
Kunis appilikeeshinii priiskooppin hojjeta.
Miidiyaaleenis ‘priiskoop proodiyuusariin’ tamsaasa qulqullina qabu kallattiin gadhiisu.
Appilikeeshiniin haaraa hojjetame kun garuu isa duraa kana akka guutumaan guututti dhiisaan taasisa.
API namoota dhuunfaarra miidiyaale jajjaboo akka jiddu galeessa godhate www.dailymail.co.uk eerera.


text:
Seenaa Gabaabduu fi Cuunfaa Achii-As-Dhufa (Chronology)
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Bara 1992 Wayyaaneen Chaartera Mootummaa Cehumsaa keessaa ABO dhiibbatee baase
Bara 1997 ammas Wayyaanee humna waraanaa qabuu fi gargaarsa waahillan isaatiin humna WBO irra guddeessa Oromiyaa keessaa dhiibee biyya ollaa Somaaliyaatti baase.
Bara 1998 ABOn Kora Sabaa Hatattamaa geggeeffate. Korri Sabaa Hatattamaa sun adeemsa Qabsoo Bilisummaa Oromoo kan hanga yeroo sanaatti ture, jabinaa fi laafina diinota isaa, jabinaa fi laafina ofii isaa, jijjiirama haala siyaasa naannoo fi Idil-Addunyaa taasisee tarsiimoo qabsoo kan jijjiirama haala yeroo wajjin Qabsoo Bilisummaa Oromoo galmaan gahuuf dandeessisu qiyaasee hooggana haaraa filatetti dirqama kennee ka’e.
Hoogganni ABO 1998 Kora Sabaa Hatattamaatiin filame Kaayyoo QBO galmaan gahuun kan danda’amu Qabsoo hidhannoo itti jiramuun maddiitti Ummaticha Abbaa Qabsoo kanaa tahe diddaa sirna bittaa alagaa kanaaf qopheessuudhaan akka qabsichi hirmaannaa Ummata bal’aatiin caalaatti gabbatee jabaatu kan taasisan tooftaa fi imaammata yeroo yerootti qaramaa deemu baasee 2000 irraa kaasee hojiitti hiikuu eegale.
Akkanaan Bara 2000 irraa eegalee manneen barnootaa ol’aanoo Impaayera Itoophiyaa keessatti argaman keessatti maadheeleen dargaggoota barattoota Oromoo bifa sirnaa fi qindoomina iccitaawaa fi cimaa qabuun ijaaramanii socho’uu eegalan. Maadheen kun suuta suuta manneen barnootaa ol’aanoo irraa gara manneen barnootaa giddu-galeessaa fi sadarkaa duraattis gadi babal’ate.
2000 irraa kaasee hanga 2005 gidduutti sababoota adda addaa (kanneen akka gubachuu Bosona Baalee, Jijjiiramuu Teessoo Mootummaa Naannoo Oromiyaa, Cufamuu Waldaa Maccaa fi Tuulamaa, Mana barnootaa irraa arihamuu barattoota Oromoo fi….kkf. mormuudhaan dargaggootni barattoota Oromoo hiriira nagaa bahuu fi mormii isaanii bifa adda addaan agarsiisuudhaan hirmaannaa qabsoo finiinsaa turan.
2005 baatii Sadaasaatti (Sadaasa 09, 2005) Labsa Fincila Diddaa Gabrummaa ABOn labse owwaachuudhaan guutuu Oromiyaa keessatti dargaggootni barattoota Oromoo fi murnootni hawaasa Oromoo hundi ergaantakkaa mormii guddaa sirna bittaa alagaa kan Wayyaaneedhaan durfamu irratti kaasuudhaan Qabsoo Bilisummaa Oromootti dhageeytii guddaa horan. Mataan Wayyaanee yeroo sanaa (Mallas Zeenaawwii) sochii seena qabeessa Ummatni Oromoo (keessattuu dargaggootni) yeroo sana maqaa Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) jedhuun geggeessan maqaa bubbee hamaa galaana irraa ka’ee yeroo tokkichatti lafa bal’aa dhaqqabuudhaan balaa guddaa geessisu kan ‘Tsunami’ jedhamuutiin yaamuu fi irraa dubbachuuf hanga dirqamutti gahee ture. Sochiin dargaggoota Oromoo kun takka jabaachaa takka laaffachaa osoo addaan hin citin itti fufee bara 2011 dhaqqabe.
Bara 2011 sochiin dargaggoota Oromoo kun qindoominaa fi sirna irra ifaa tahe horatee maqaa beekamaa fi seera ittiin bulmaataa tolfachuudhaan unkaa jaarmayaa horate. Maqaan isaatis (National Youth Movement for Freedom and Democracy) Qeerroo Bilisummaa Oromoo jedhame.
Qeerroon Bilisummaa Oromoo erga hundeeffamee booda sochiin dargaggootni Oromoo Qabsoo Bilisummaa Oromoof gahee isaanii bahachuudhaaf Oromiyaa keessatti hiriira nagaa bahuu fi diddaa bifa gara garaa geggeessuudhaan taasisan caalaatti qindoominaa fi itti fufiinsa (Continuity) qabaachuu danda’e.
2014 ‘Master Plan’ maqaa jedhuun shira TPLF Oromoota Finfinnee fi naannoo isii qubatan dachii isaanii irraa buqqisuuf xaxee mormuudhaan fi mirga abbaa biyyummaa Oromoo kabajsiisuuf Qeerroon Bilisummaa Oromoo diddaa cimaa agarsiisan. Sochiin diddaa kunis Oromiyaa guutuu kan wal gahe ture
Bara 2015 baatii Sadaasaa (Sadaasa 12, 2015) Waggaa 10ffaa Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) sababeeffachuudhaan dargaggootni Oromoo (Qeerroon Bilisummaa Oromoo) haala kan sana duraa hunda irra cimaa fi qindaawaa taheen sochii isaanii haaromsan. Boqonnaa sochii isaaniitis Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) irraa gara Fincila Xumura Gabrummaa (FXG) maqaa jedhutti ceesisan.
Seenaan dhalootaa fi sochii Qeerroo akka kanatti Kaayyoo Qabsoo Bilisummaa Oromoo Adda Bilisummaa Oromootiin hoogganamuu kan gootowwan ilmaan Oromoo kumootaan irratti wareegamaa turanii fi har’as wareegamaa jiran galmaan gahuudhaaf tarsiimoo qabsichaa keessaa tokko tahee kan eegalee fi sadarkaa sadarkaadhaan qaramaa fi guddachaa kan har’a dhaqqabee dha.
Waan taheef maalummaan Qeerroo Bilisummaa Oromoo akka har’aan tana namootni waa’ee Adeemsa Seenaa Qabsoo Bilisummaa Oromoo hin beekne fi kaanis osoo beekanii dabsuu barbaadan hiika barbaadan kan fedhii fi dantaa dhuunfaa fi murna isaanii waliin deemu itti kennuuf waanuma fedhan xibaaran osoo hin taane:
1) Qeerroo Bilisummaa Oromoo kan jedhamu umrii fi saalaan kan daangeffamu miti.
2) Qeerroon Bilisummaa Oromoo waggoota 3 fi 4ran dabran kana keessatti kan sochii eegale miti.
3) Bara 2000 hanga bara 20011 bifa adda addaan qabsoo isaa irratti wareegamaa kan turee fi bara 2011 yeroo Qeerroon Bilisummaa Oromoo hundeeffamuun ifatti labsamee sochiin isaa eegalu namootni har’aan tana akka waan Qeerroo beekuu fi deggeruu bira taranii hoogganummaa isaa harkaa qabaniitti of agarsiisuu barbaadan hedduun isaanii jireenya qaama kanaa haalaa turan. Waan ABOn afaaniin odeessu malee Qeerroo wanti jedhamu hin jiru jechaa turan.
4) Qeerroon Bilisummaa Oromoo Guutuu Oromiyaa keessatti caasaa diriirfatee xiqqaa-guddaa, dhiiraa-dhalaa, fi murnoota hawaasaa hunda keessaa miseensota horatee qindoominaa fi naamusa warraaqsaa ol’aanaadhaan kan socho’u dha.
5) Qeerroon Bilisummaa Oromoo Sochii Ummataa kan diddaa sirna bittaa alagaa (gabrummaa) guutuu Oromiyaa keessatti yeroo irraa yerootti haalota jiranitti dhimma bahee bakkoota gara garaatti qabsiisuudhaan mootummaa gita bittuu Wayyaanee/TPLF/EPRDFiin hoogganamtu Oromiyaa irraa kaasuuf warraaqsa geggeessaa kan jiru dha.
6) Qeerroon Bilisummaa Oromoo caasaa fi hooggana ofii haala iccitii ol’aanaa kan diinni haala kamiinuu itti dhaqqabuu hin dandeenyeen tolfatee kan socho’uu dha.
7) Akeekaa fi Kaayyoon Qeerroo Bilisummaa Oromoo Kaayyoo Qabsoo Bilisummaa Oromoo ABOdhaan hoogganamuu kan ilmaan Oromoo kumootaan irratti wareegamaa turanii fi har’as wareegamaa jiraniif galmaan gahuu dha.
Injifannoo Ummata Oromoof !


text:
Guutummaa addunyaatti guyyaan walabummaa preesii Kamisa boorii ayyaaneffamee oola. Kana ilaalchisuun kanneen walga’an gurmuuleen mirga dhala-namaa, walabummaan preesii biyyoota Afrikaa Bahaa keessatti akka gad adeemaa jirutti akeekkachiisan.
Biyyoota akka Ertiraa, Sudaan, Jabutii fi Somaaliyaa keessatti yeroo hundaa walabummaan preesii isaanii Addunyaa irraa toora dhumaa irratti akka argamu ka dubbatan – famitoonni mirga dhala-namaa kun, “waggoota dhihoo dabran xiqqoo keessatti immoo, biyyoota akka Keeniyaa fi Taanzaaniyaa keessatti dabalatee – walabummaan preesii naannoo sanaa daranuu gad sigigaataa dhufe” jedhu.


text:
Waxabajjii 21,2017/
Yeroo darbe tajaajila elektrooniksiin wal qabatee kara bilbila harkaan kaardiiwaan Abbaa qarshii 5 fi 10 badanii turan. Adeemsa kana keessatti maatiwwaan akkatti bakkaa bakkatti sochii walii gaafatn dhabamee rakkoo hamaa keessa seenamee jira. Irrattis qiisasama maallaqaa hamaa keessa galee, saamicha dirqamaan dhaabbanni teelee biyyatti iimmatarra ture. Ammallee wanti sunneen itti fufuun kaardiwwaan abbaa 5, 10 fi 15 badanii jiran. Adeemsa kana keessatti uummanni abbaa qarshii 25 bituuf gahaa hintaane akka malee miidhama hamaa keessa seenee jira. Wantoota kana hatattamaan furuu baannan tajaajilli meeshaalee elektrooniksii hir’atuu baatu baajeti uummataa
akka malee gadi bu’uurra taree, beela hamaa keessa biyyatti galchuu mala.
Akkuma kanaan, tajaajilli intrneetaa daran dabalee jira. Daqiiqaa 20 gidduutti MB 15 ol uummatarraa saamu. Kaardiiwwaan abba 25 kana fayyadamus yoo danate, isa duraa irra dachaa sadi dabaluun teeleen biyyattii saamaa jiru. Haalli kunimmoo uummataaf addunyaa addaan hiruuf gahee guddaa taphataa jira. Saamichaawwaan karaa meeshaalee elektrooniksii uummtarra gahee jiru kanaan baajeta uummataa saamee
tuulurra taree, akka adamof isaanii tolutti ilmaansaanii basaasaaf fuula interneetarra naqatanii jiru. Kunneen marti aangoo isaanii bakkatti eegsifachuuf akka ta’e ifaadha.


text:
Fiidel Kaastiroo,pirezidaantiin Kuubaa, jaarsii ganna 90 torbaan dabrelubbuu dhabe Kuubaa,biyya bulchiinsa Koomunistii jalatti dhowwee ganna 49 bulchaa bahe.
Bulchee dadhabee jennaan obboleessaa dabarse.Bulchootii addunyaa hedduun Kaastiron nama mataa jabaa biyya isaa kophumatti qabaadhatee lafatti sukkuumee jrieenna irraa balleessee bulchee jettee moggaatti qabde.
Buchootii Afrikaa,warrii durii Kuubaatti barate biyyaa fi bulchaa biyya sunii waan hedduun faarsa.
Itoophiyaanotii durii Kuubaatti baratan kale Finfinneetti qophii Fiidel Kaastorii itti galateeffatan qopheessanii ambaasaadderootaa fi nama hedduu itti yaamanii faarsan.Itti aanaan Koomishineera Waldaa Afrikaa Eratsu Mwenchaa Fiidel Kaastiroo nama galataati jedha.“Kaastoroon nama dhiiga jissaa Afrikaa bilisaa baasuuf carraaqe.Jaala dhugaati qalbi nu hin bane.”
Akka Koomishineera Mweenchaatti Kuubaan Afrkaa waan hedduun gargaarte.“Kuubaan biyya qabeenna uumamaa guddoo qabduu miti.Waan diqqoo qabdu irraa fuutee Afrikaa kennite.Akka nu humna jbeeffannillee waan hedduun nu gargaarte. Jaala kana nuu caalu hin qamnu.”
Ambaasaadder Taayyee Ekzisillaasee nama ministera haajaa alaa Itoophiyaa fulaa bu’ee yaadannoo Kaastoroo irratti dubbate. Waan Kuubaan bara Pirezidaantiin Soomalee Siyaazad Barree Itoophiyaa hadhe nuu bahe hin deenuu jedhe.
“Gaafa mi’a waraanaa beesuma teennaan bitannee fudhachuu dhowwan sunitti namii nu gargaare Fiidel Kaastiroo malee hin jiru. Kana hin deenu.Waan ijoolleen kuubaa 160n nu tolchite jireennaa fi ufi nuu kennite hin deenu.Galata galchinaaf.”
Geetaachoo Eyyoob nama ganna sadii Kuubaa baratee deebihee amma hujii mataa ufiitin bulu waan Kuubaan nuu baate hin wallaallu jedha.
“Ganna 40 fi 50 duratti Afrikaa, Laatiin Amerikaa,Jidduu gala Bahaatii fi Eezhiyaa fa keesstti biyyiti hedduun bilisummaaf qabsaahaa bahan.Fiidle tana keessatti qabeennaa fi lubbuu ufii kennuun biyya tattana qarqaaraa bahe.”


text:
Du’aan boqochuu qabsaawaa fi miseensa gameessa ABO Jaal Falmataa Sabaa (Nuuraddiin Adam) Addi Bilisummaa Oromoo gadda guddaadhaan ibsa.
Abbaa isaa Obbo Adam Mahammed Alii Xiqqaa fi haadha isaa Aadde Aashee Doolaal irraa bara 1962tti Baha Oromiyaa, Dhiha Harargee magaalaa Biyyoo Karaabaatti kan dhalate Jaal Falmataa Sabaa (Nuuraddin Adem) umrii joollummaatiin bara 1977tti biyya baqattummaadhaan itti godaane Jabuutiitti Caayaa Oromoo Jabuutii keessatti miseensomuudhaan dirqama lammuummaa isaa bahachuu eegale. Achi irraa bara 1982tti gara biyya Sa’ud Arabiyaa dabruudhaan Tokkummaa Hojjettoota Oromoo Riyaad (THOR) yeroo sana turetti miseensomuudhaan dirqama lammummaa isaa bahachuu itti fufe.
Jaal Falmataan (Nuuraddiin) yeroo sana irraa eegalee Sochii Qabsoo Bilisummaa Oromoo kan ABOdhaan hoogganamu irraa bifa gara garaatiin hirmaachuudhaan nama qooda ol’aanaa kennaa turee dha. Akka kanaan Jabuutii, biyya Somaaliyaa magaalaa Moqadishoo, biyya Sa’ud Arabiyaa magaalaa Riyaad, biyya Xaaliyaanii magaalaa Rome, biyya Kanaadaa magaalaa Torontootti hanga bara 1998tti akka miseensa Caayaa Oromoo fi Caayaa ABOtti, bara 1998 irraa eegalee ammoo miseensa ABO tahuudhaan hanga qondaalummaa ABO sadarkaa adda addaatti gaafatama fudhachuudhaan nama qooda mul’ataa kennee fi hojii boonsaa hojjechaa ture dha. Kanneen keessaa Kutaa ABO Kanaadaatti Dura Taa’aa Konyaa Torontoo, Miseensa Koree Hoji-Gaggeessituu (MKHG) Kutaa ABO Kanadaa fi Damee Dantaa Dinagdee ABO (DDD-ABO) Birkii Dhiheessii Alaa jalatti Gaafatamaa Kutaa Kanadaa tahuudhaan hojiin boonsaan inni hojjechaa ture isaan muraasa.
Goota qabsaawaa fi miseensa ABO gameessa kan tahe Jaal Falmataan (Nuuraddiin Adam) nama umrii ijoollummaa irraa qabee jirenya isaa QBO fi ABO taasifate dha. Qabsaawaa dhugaa kan beekumsaa fi qabeenya isaa Qabsoo Bilisummaa Oromoo irraa hin qusannee fi haala kamuu keessatti dirqama lammummaa isaa bahachuuf kan dursa kennu ture. Jaal Nuuraddiin Adam nama Qabsoo Bilisummaa Oromoo fi Kaayyoo ABO irratti ejjennoo cimaa hin daddaaqne qabu kan haalaa fi yeroo kamuu keessatti QBO fi Dhaaba isaa ABOf gaachana ta’ee hamtuu hunda irraa ittisaa ture dha.
J/Falmataa Sabaa (Nuuraddin Adam) dirqama Dhaabaa cinaattis Boordii Hawaasa Oromoo magaalaa Torontoo keessatti filamee nama hojjachaa turee dha. Bakka sanattis hawaasa ijaaruu fi walitti dhufeenya ummataa cimsuu irratti jabinaan kan hojjechaa ture Jaala Hawaasni mararfatu, fakkii gaarii Qabsaawota Miseensota ABO akka ta’e seenaan isaa ni mul’isa. Jaarmaya Hawaasaa keessatti, keessatuu, Fincila Xumura Gabrummaa (FXG) biyya keessatti gaggeeffamaa jiruuf dirmachuudhaaf hiriira nagaa naannawa inni jirutti gaggeeffamaa ture qindeessuu keessatti nama qooda guddaa gumaachaa turee dha.
Jaal Nuuraddiin Adam Haadha Warraa isaa Aadde Rihaanaa Mohammad irraa ilmaan afur (4) dhiira tokkoo fi ijoollee dubraa sadii kan horate Abbaa ijoollee afurii ti.
Galma gahiinsa Qabsoo Bilisummaa Oromootiif hanga lubbuun jirutti waan qabuu fi waan danda`u hunda gumaachaa kan turee Jaal Falmataa Sabaa (Nuuraddiin Adam) osoo haala kanaan dirqama qabsoo irra jiruu dhihoo kana akka tasaatti dhukbsatee bakka jiraachaa ture biyya Kanaadaa magaalaa Torontoo irraa ka’ee wal’aansaaf gara biyya Keeniyaa magaalaa Naayroobii akka dhaqetti guyyaa kaleessaa Gaafa Amajjii 05, 2017 achumatti du’aan boqote. Jaal Falmataan (Nuuraddiin Adam) du’aan nu irraa adda bahus hojiin boonsaan inni bara jireenya isaatti hojjechaa turee fi fakkeenyummaan gaariin qabsaawummaa inni dhiisee dabre daaw’itii seenaa QBO tahee hoggayyuu jiraata.
Addi Bilisummaa Oromoo du’aan boqochuu Jaal Falmataa Sabaa (Nuuraddiin Adam) ilaalchisee maatii fi firoottan isaa, akkasumas, Miseensotaa fi Deggertoota ABO hundaaf obsaa fi jajjabina hawwa.
Qabsaawaan Ni Kufaa,
Qabsoon Itti Fufa !
Injifannoo Ummata Oromoof !
Adda Bilisummaa Oromoo
Amajjii 06, 2017
Original in PDF


text:
Abdii Boruutiin Sochiin uummata Oromoo, kan bara 2014 irraa eegalee godhamaa jiru kun injifannoo hawwame dafee argamsiisuu baatullee, jijjiirama addaa addaa argamsiisaa jira. …Read More »
Tartiiba Qubee Afaan Oromoo jijjiiruun waan boba’aa jirurratti boba’aa dabaluu dha
Abdii Boruutiin Kaayyoon Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) fi warraaqsi biyya keessatti akka ibiddaa boba’aa jiru injifannoolee hanga ammaatti argaman tikfachaa; waan …Read More »
Yaa’ii Hoggansa Oromoo (OLC) fi Gumii Oromiyaa Addunyaa (GGO)
Lamaanuu Oromoo dha, lamaanuu Oromoof, lamaanuu Oromoon uumaman: Rakkoon jiru maali? Abdii Boruutiin Akkuma beekamu fi namuu hubachuu danda’u yeroo ammaa mooraa QBO keessatti waan …Read More »
Faayidaa Addaa Naannoon Oromiyaa Finfinneerraa qabu laalchisee labsii Wayyaanee
Abdii Boruutiin Dhiyoo kana faayidaa addaa naannoon Oromiyaa Finfinneerraa qabu ilaalchisee mootummaan Wayyaanee labsii mata dureen isaa “የኦሮሚያ ክልል በፊንፊኔ/አዲስ አበባ ላይ …Read More »
Oromiyaan yoo walaboomte malee, furmaatni xumuraa Oromoof hin argamu
Abdii Boruutiin Namni mata-duree barreeffama kanaa argu, qabiyyee barruu kanaa dubbisuu yoo baatellee, dhaamsi isaa maal ta’uu akka danda’u ni hubata jehdeen …Read More »
Yaadannoo Warraaqsa Uummata Oromoo
Abdii Boruutiin Akkuma beekamu fi yaadatamu, warraaqsi uummata Oromoo Sadaasa 12 bara 2015 handuura Oromiyaa Jalduu keessatti dhoowee kunoo waggaa tokkoof deemaa jira. Asirratti wanti …Read More »
Ololli Hogganoota fi Miseensota ABO irratti godhamaa jiru Qabsoo Oromoo fi Misensota Dhaabicha ni jabeessa malee hin laffisu.
Diinni baroota dheeradhaf milijena itti dhangalasee karaa bitamtootaa fi gantota qabsoo kana dhabamsiisuu ijibataa ture.Haa tahu malee dhabichis tahe hogganoti qabsicha cichoo tahan …Read More »
Abdii Boruutiin Waayee biyya Itoophiyaa jedhamtu tanaa yoon kaasu, jechaa “Impaayara” jedhamu irraa hanbisee hin beeku. Haa ta’u malee, kufaatii Wayyaanee booda biyyi tun akka …Read More »
Xalayaa Oromummaa: Adda Dimookraatawa Oromoof (ADOf)
Xalayaa Oromummaa: Adda Dimookraatawa Oromoof (ADOf) Abdii Boruutiin Duraan dursee nagaan Obbolummaa fi Oromummaa isin haa gahu. Akkuma yaadatamu, dhiyeenya kana jaarmayaa PG7 …Read More »
Sochii Uummatni Oromoo itti jiru akka sochii Musiliimota Itoophiyaa sana dhaabbata moo ittifufee jijjiirama tokko fida?
Abdii Boruutiin Gaafii akka mata dureetti dhiyaate kanaaf deebii otuu hin barbaadin dura, garaagarummaa fi walfakkeenya sochiilee lamaanii kana hubachuun barbaachisaa dha. Walfakkeenya caalaa …Read More »


text:
Kristaanni gara mana yaalaa dhaquun irra jiraa?
Gaaffii: Kristaanni gara mana yaalaa dhaquun irra jiraa?
Deebii: Kristaanoonni tokko tokkoo jiru hordoffii fayyaa barbaaduuf Waaqayyoon irratti amantii dhabuu itti fakkaatee mul’atu jiru. Sochii Jecha amantiitiin ogeessa mari’achiisuun akka hir’ina amantiitti godhamee waan lakkaa’amuuf Waaqayyoo akka hin fayyiifne dhorka jedhu. Akka kristaanaa gareen saayinsii kan jiran gargaarsa ogeessaa barbaaduuf yeroo tokko tokkoo Waaqayyoo akka fayyifnuuf humna nuu kenneen fayyadamuun mul’ate argama. Ilaalchi akka kanaa badii guddaadha. Konkolaataan kee miidhaan yoo irra gahee gara makaanikaatti geessita yookiis Waaqayyoo dinqii akka godhuuf akka si fayyisu eegda, mana kee keessa tuuboon jiru yoo dho’ee hojjetaa tuuboo baatee barbaadaa yookiis Waaqayyo akka si suphu eegda, Waaqayyo konkolaataa keenya haareessuu fi tuuboo suphuu akka dandeenyu hundumaa qaama keenya fayyisuu ni danda’a. Waaqayyo dinqii hojjechuu fi haalli fayyisuu isaa yeroo hundaa nuun gargaaruuf beekumsa keessatti namoota darban gargaarsa barbaaduu caalaa yeroo hundumaa dinqii eeguutu nurra jira jechuu miti.
Kan biroon ogeessoonni yeroo baay’ee kitaaba qulqulluun waabuuf eereera. Akkaataa qabiyyee barreefamichaan ala fudhachuu kan danda’u luqisii, 2Sen. 16:12 “Mo’ee waggaa sodommii sagalaffaa isaatti Asaa millii isaa dhukkube dhibbeen isaas itti jabaate garuu yeroo dhukkubeetti warra qorichaa malee Waaqayyoon hin barbaanne.” Kan jedhuu dha. Dhimmi isaa Asaan ogeessota barbaaduu dhiisuu isaa miti garuu “Gargaarsa Waaqayyo biraa hin barbaanne” gara mana yaalaa illee yeroo deemnu amantiin keenya guutuu guutuutti ta’uu kan qabu Waaqayyoon malee ogeessicha miti.
Waa’ee “yaalumsa qorochaa” kan dubbatan kutaan kitaaba qulqulluu baay’een jiru. Walummaa galatti bandeeji fayyadamuun (Isa. 1:6), Dibata (Yaq. 5:14), Dibataa fi Wayinii (Luq. 10:34), baalawwan (Izi. 47:12), Wayinii (1Xim. 5:23), fi dibata, qoricha Gali’aad kan dibatamu (Erm. 8:22). Akkasumas HoE fi wangeela Luqaas barreessaa kan ta’e Luqaas Phaawulosiin “Kan jaallatame abbaa qorichaa” jedhameera. (Qola. 4:14).
Mar. 5:25-30 dubartiitti dhiigni ishee osoo hin dhaabbatiin dhangala’uu seenaa ishee nutti hima, horii ishee hundaa dhangalastee ogeessonni qorichaa garuu ishee fayyisuu hin dandeenye. Gara Yesuus dhufte fiixee wayyaa isaa yoon xuqee nan fayya jettee amante amantiidhaanis tuqte fayyite. Yesus maaliif cubbamoota wajjin yeroo akka dabarsuu warra Farisootaaf deebisuuf akkas jedhe Mat. 9:12:- “Dhukkubsatoota malee warri fayyaan ogessa qorichaa hin barbaachiisu,” kutaa kana irraa ka’uun qajeelfama kanati anaani jiran wixineessuun ni danda’ama.
1. Ogeessoonni fayyaa Waaqayyoon miti akkasittis ilaalamuun isaan irra hin jiraatu. Yeroo tokko tokko nu gaargaruu ni danda’u yeroo kan biraa immoo qarshii akkasumaan baasu qofa ta’u.
2. Ogeessoota lafa irratti akka baratame gaargarsa isaanii barbaaduun sagalee isaan kan deggerame miti. Dhugummatti yaalumsi qorichaa akka gaariitti ilaalameera.
3. Gidduu galuun Waaqayyoo karaa kamiin iyyuu rakkoo fayyaa barbaaduutu irra jira (Yaq. 4:2, 5:13). Yeroo hundumaa nuu akka barbaanne akka nutti fakkaatuuf waadaa nuu hin seene (Isa. 55:8-9), garuu fedha isaa jaalalan fedha keenya keessa darbee akka rawwatu waabii mirkanneessu qabna (Faru. 145:8-9).
Kanaaf kristaanni gara mana yaalaa dhaquutu irra jiraataa? Waaqayyoo nuun kan uume dandeetti beekuu guddaa nuuf kenneeti. Beekumsa kana fayyadamuun fayyina yaalaa argachuuf barbaaduun garuu dogogora hin qabu. Ogeessonni nuuf Waaqayyo irraa akka nuuf kennawwan kennamanii Waaqayyo fayyisuudhaaf karaa ittiin dhukkuba irraa fooyya’an akka isaan godheetti ilaalamu danda’u. Haala wal fakkaataan amantii guutuu keenya ta’uu kan qabu Waaqayyoon irratti malee qorichootaa fi ogeesoota irratti ta’uu hin qabu. Cimaa ta’uu isaan murtoowwan kan nu kadhannuu ogummaa kan nuuf kennuu waada kan nuuf galee gooftaa waan qabnuuf isa barbaaduutu nurra jiraata. (Yaq. 1:5)
English
Kristaanni gara mana yaalaa dhaquun irra jiraa?


text:
Guutuummaa Itiyoophiyaa keessatti Kibxata Caamsaa 30 bara 2016 kaasee tajaajiilli Intarnetti guutummaa Itiyoophiyaa keessatti cufamuu aangawooni mootummaa kamiisa Waxabajjii 1 bara 2016 beeksisuu isaanii dhaabbatti Oduu Rooytars gabaasee jira.
Waajiira dhimmootii komunikeeshinii mootummaa Itiyoophiyaa irraa Obbo Mahammad See’id Roytarsiif akka ibsanti qormaata kutaa kudhanii fi kudha lamaa akka bara darbee miliqee ba’uun marsariitii hawaasaa irratti akka hin maxxanfamne gochuuf dursinee cufne jedhan.
Waggaa darbe qormaanni miliqee ba’e jedhamuun marsariitii hawaasaa irratti waan facaafameef jecha mootummaan Itiyoophiyaa qormaatas ta’e yeroo itti kennamuu qabu jijjiruuf dirqamuun isaa ni yaadatama.Sun lamuu akka hin deebine gochuuf intarneetti cufnee jedhu aangawaan kun akka Roytars gabaseetti.
Garu tajaajiilli kun yoom akka jalqabamuu hin ibsiin hafan.


text:
ennai yaarenru enni enni nee paarkkiraay idhu yaar paadum paadalenru nee kaetkiraay naan aval paerai dhinam paadum kuyilallavaa en paadal aval thandha mozhiyallavaa ennai yaarenru enni enni nee paarkkiraay idhu yaar paadum paadalenru nee kaetkiraay enrum silaiyaana un deivam paesaadhaiyyaa sarugaana malar meendum malaraadhayyaa kanavaana kadhai meendum thodaraadhaiyyaa kanavaana kadhai meendum thodaraadhaiyyaa kaatraana aval vaazhvu thirumbaadhayyaa aaa ennai yaarenru enni enni nee paarkkiraaaaay endhan manak kovil silaiyaaga valarndhaalammaa malaroadu malaraaga malarndhaalammaa kanavennum thaeraerip parandhaalammaa kanavennum thaeraerip parandhaalammaa kaatroadu kaatraagak kalandhaalammaa aaaa ennai yaarenru enni enni nee paarkkiraay idhu yaar paadum paadalenru nee kaetkiraay inru unakkaaga uyir vaazhum thunaiyillaiyaa aval oli veesum ezhil konda silaiyillaiyaa aval vaazhvu nee thandha varamallavaa aval vaazhvu nee thandha varamallavaa anboadu avaloadu magizhvaay
Ennai Yaarendru
Palum Pazhamum (1961)
ennai yaarenru enni enni nee paarkkiraay idhu yaar paadum paadalenru nee kaetkiraay naan aval paerai dhinam paadum kuyilallavaa en paadal aval thandha mozhiyallavaa ennai yaarenru enni enni nee paarkkiraay idhu yaar paadum paadalenru nee kaetkiraay enrum silaiyaana un deivam paesaadhaiyyaa sarugaana malar meendum malaraadhayyaa kanavaana kadhai meendum thodaraadhaiyyaa kanavaana kadhai meendum thodaraadhaiyyaa kaatraana aval vaazhvu thirumbaadhayyaa aaa ennai yaarenru enni enni nee paarkkiraaaaay endhan manak kovil silaiyaaga valarndhaalammaa malaroadu malaraaga malarndhaalammaa kanavennum thaeraerip parandhaalammaa kanavennum thaeraerip parandhaalammaa kaatroadu kaatraagak kalandhaalammaa aaaa ennai yaarenru enni enni nee paarkkiraay idhu yaar paadum paadalenru nee kaetkiraay inru unakkaaga uyir vaazhum thunaiyillaiyaa aval oli veesum ezhil konda silaiyillaiyaa aval vaazhvu nee thandha varamallavaa aval vaazhvu nee thandha varamallavaa anboadu avaloadu magizhvaay
T M Soundararajan,P Susheela
Song Title :
Ennai Yaarendru
Album/Film :
Palum Pazhamum (1961)
Release Year :
1961
Producer :
Production :
Director :
Film Actors :
Lyrics :
Kannadasan
Singer :
T M Soundararajan,P Susheela
OnScreen Actors :
Sivaji Ganesan,M R Radha
Music Director :
Vishwanathan Ramamurthy


text:
Onkololessa 8/2017 Guyyaa Har’aa Ayyaanni Irreechaa Godina Horroo Guduruu Wallaggaa #Odaa_Bulluqitti bifa ho’aa ta’een kabajame. Uummatni Oromoofi Qeerroon dargaggootni Oromoo Kumootaan Lakkaawwaman Walitti dhufuun Aadaa, duudhaa, eenyummaa, Oromummaa, Tokkummaafi Saboonummaa isaa ibsachuun Nagaa, Bilisummaafi walabummaa isaaf kan falmataa jiru ta’uu ibsuun faajjii qabsoo bilisummaa Oromoo Alaabaa ABO kan lafeefi dhiiga gootota Oromoon sararamte olqabuun mirmisaa jaalaalafi kabaja Alaabaa ABOfi ABOf qabu sodaa tokko malee ifatti calaqisiisee jira.Gabaasaa dabalataan walitti deebina.
Ayyaana Milkii!!
Godina Horroo Guduruu Wallaggaa Irreechi Odaa Buluqitti Guyyaa Har’aa Kabajame Alaabaa ABOn Fayamee Walleelee Warraaqsaan Wayyaanee Balaalefataa Akka Jiran Qeerroon Gabaase.
Onkololessa 8/2017 Guyyaa Har’aa Ayyaanni Irreechaa Godina Horroo Guduruu Wallaggaa #Odaa_Bulluqitti bifa ho’aa ta’een kabajame. Uummatni Oromoofi Qeerroon dargaggootni Oromoo Kumootaan Lakkaawwaman Walitti dhufuun Aadaa, duudhaa, eenyummaa, Oromummaa, Tokkummaafi Saboonummaa isaa ibsachuun Nagaa, Bilisummaafi walabummaa isaaf kan falmataa jiru ta’uu ibsuun faajjii qabsoo bilisummaa Oromoo Alaabaa ABO kan lafeefi dhiiga gootota Oromoon sararamte olqabuun mirmisaa jaalaalafi kabaja Alaabaa ABOfi ABOf qabu sodaa tokko malee ifatti calaqisiisee jira.Gabaasaa dabalataan walitti deebina.


text:
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Hagayya 27 bara 2017
(Qeerroo Bilisummaa Oromoo, 27 Hagayya 2017, Oromiyaa) Koreen Aduulaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Hagayya 27 bara 2017 teessoo ariifachiisaa guyyaa tokkoof gaggeessee jira.
Teessoo kana irrattis haala yeroo ammaa Oromiyaan keessatti argamtuu walhubachiisee jira. Kanuma waliins, duula itti fufiinsaan gaggeeffamuu qabu irratti kallattii kaayeera.
Akka kanaanis, mirga abbaa biyyummaa kabachiifachuuf wareegama olaanaa ummati Oromoo baasaa jirutti firii gochuun waan hunda dura kan irratti xiyyeeffatmau ta’uu irra deebi’ee irboomseera.
Keessayyuu, dhalooti qubee aadaa fi gootummaa ummata keenyaa dhaaluun akka bilisummaan ummata Oromoo kabajamu, mirgi abbaa biyyummaa keenya mirkanaa’u taasisuuf qabsoon maraalessaa kan filmaata hin qabne ta’uu raggaasiseera.
Dhimmoota kunneenis dhugoomsuuf waan barbaachisu of qusannaa tokko malee akka gumaachinu waadaa keenya haaromfanneerra.
Kanuma waliinis, haala yeroo irratti ibsa ejjannoo qabxiilee shan of keessaa qaban baafanneerra.
- Siidaan maqaa ummata Oromoo ayyaana Irreechaa irratti bara darbe dhumaniin Bishooftuutti dhaabbate kan kaayyoo fi haqa wareegamtootaa bakka hin buunee dha. Kana waan ta’eef gochaa kana jabeessinee mormina; siidaan sunis hatattamaan akka kaafamu jabeessinee hubachiifna!
- Mormii gabaa lagannaa guyyoota sadiif gaggeeffameen booda hidhaa fi hiraarsaan ummata keenya irratti fudhatamaa jira. Haalli kun akka dhaabbatuuf dhaamsa keenay ni dabarsina. Kun hin ta’u taanaan yeroo gabaabaa keessatti fincila maraalessaa akka waamnu jabeessinee hubachiifna.
- Moseensoti Qeerroo Bilisummaa Oromoo, deegagrtooti qabsoo Oromoo fi ummati Oromoo marti wal’aansoo jabaa itti fufiinsa qabuu fi Wayyaanee hundeen buqqisu gaggeessuuf akka of qopheessan waamicha keenya dhiyeessina.
- Hidhamtooti Oromoo sababa siyaasaatiin hidhaman hatattamaan akka gadhiifaman ammas irra deebinee gaaffii keenya dhiyeessina; kun ta’uu baannaan, Qeerroon Bilisummaa Oromoo dallaa hidhamtooti keessatti hiraarfaman kamiyyuu diiguuf akka ofqopheessan ni hubachiifna.
- Daangaan Oromiyaa haga ammaatti cicciramaa dhufes akka iddootti deebi’u jabeessinee gaafanna. Qeerroon Bilisummaa Oromoo daangaan Oromoo taakkuun tokko illee akka dabarfamee alagaaf kennamu hin hayyamnu; falmaan bilisummaa Oromoo kabachiisuuf taasifamu jabaatee itti fufa. Nutis, Qeerroon Bilisummaa Oromoo, daangaa Oromiyaa dhiigaa fi lafee keenyaan iddootti deebisuu fi kabachiisuuf qophaa’oo ta’u keenya ammas irra deebinee ni mirkaneessina!!
Bilisummaan ni dhufa; gabroonfataan ni kufa!!
Injifannoo Ummata Oromoof!!
Qeerroo Bilisummaa Oromoo


text:
Paartileen kanneen har’a yammuu wal ga’an, kanaan booda marii fi mormiiwwan gaggeeffamanirratti qaamni mariisistuu 3ffaan haa jiraatumoo hin jiraatin kan jedhurratti murteessuf ture.
Marii har’aa kanaanis paartileen siyaasaa mormituu hundi, waltajjiin marii fi falmii kanaan boodaa qaama 3ffaan haa duurfamu yaada jedhu dhiyeessaniiru.
Paartiin biyya bulchaa jiru ADWUI ammoo waltajjichi dabareen yaa duurfamu; qaamni 3ffaan hin barbaachisu yaada jedhu kaasera.
Paartileen kanneenis yaada kanarratti marii sa’aa 6 kan gaggeessan yammuu ta’u, paartileen siyaasaa mormituunis marii fi falmiin qaama gaggeessituu malee gaggeeffamuu hin danda’u yaada jedhu dhiyeessaniiru.
Addi Warraaqsa Ummattoota Ityoophiyaa garuu mariisistuun waltajjicha gaggeessuun ala ga’ee waan hin qabaannef, qaamni 3ffaan hin barbaachisu jedheera.
Dhimmicharrattis waliigaluu dhabuu isaanitiinis, beellama Bitootessa 20,200tti qabataniiru.
Marii gaggeeffamerratti Tokkommaan Demokraatawa Federaalawa Ityoophiyaa Madrak, Adda Warraaqsa Ummattoota Ityoophiyaa waliin bakka bu’aa adda durummaan nan mari’adha jedhus paartileen kaan yaadasaa mormaniiru.
Dura taa’aan Madrak Proofeesar Bayyanaa Pheexroos ejjennoo paartiisaanii kophaa jijjiiruu hin danda’u waan jedhaniif, dhimmicharratti akka itti yaadan yaada paartileerraa kennameef nan fudha jedhaniiru.
Paartileen siyaasaa kanneen wixinee dambii adeemsa sirna marii fi mormiis ni raggaasisu jedhameet eegama.


text:
Poolisiin Burundii namoota saddeeti kanneen barreeffama farra mootummaa caasaalee hawaasaa irratti facaasan sanbata darbe to’annaa jala oolchuu isaatu gabaasame. Kan Burundii kun adda miti. biyyoonni Afriikaa keessumaa ennaa filannoo ykn jeeqamni ka’u kanneen social media/caasaalee hawaasaa to’atan heddummaataa adeemuutu gabaasamaa jira.
Dhaabbati keeyata 19 jedhamuu fi kan walabummaan yaada ofii ibsuuf qasaa’uu uakka jedhutti mootummoonni naannoo sana keessaa kanneen lammiiwwan ija shakkiin ilaalu.
Itiyoopiyaa keessaas walabummaa presii ukkaamsuun waanuma baratame. Angawoonni baatii Sadaasaa keessa caasaalee hawaasaa naannoo Oormiyaa keessaa cufan. Kunis hiriira mormii geggeessame dura dhaabachuufi. Baatii Adoolessaa keessa immoo Itiyoopiyaan erga qormaati biyyoolessaa miliqee ba’ee booda ammas caasaalee hawaasaa cufte. Gabaasa guutuu armaan gaditti caqasaa.


text:
Waxabajjii 6/2017 Barataa Medicine Waggaa 6ffaa Yuunibarsiitii Jimmaa fi Barreessaa Kitaaba ‘’Hidhaa Moo Hidhannoo?’’ jedhu kan barreesse barataa Falmataa Bayeechaa Hundee yeroo dheeraaf humnoota tikaa fi Waraana komaandii Poostii wayyaaneetiin ajjeechaaf barbaadamaa kan ture afaan Diinaa jalaa miliqee bahee jiraachuu madden Qeerroo gabaasan. Barataa Falmataa Bayeechaa Hundee Gamtaa Barattoota Oromoo GBO bu’uuressuu fi hanga hoogganuutti illee gahee guddaa nama qabudha.
Sabboontota dargaggoota Qeerroo Oromoo Sochii Warraaqsaa Biyyoolessaa Oromiyaa Ebla 11/2014 irraa eegaluun bifa qindaa’een qabsiisan keessa nama tokko ta’uun beekamaadha.
Barataan Oromoo Falmataa Bayeechaa Hundee warraaqsaa FDG Ebla 11/2014 irraa eegaluun bifa qindaa’een Qeerroo Bilisummaa Oromoofi Gootota barattoota Oromootiin qabsiifame qindeessuu keessatti gahee guddaa qabda jedhamuun humnoota tikaa wayyaaneetiin Yuunibarsiitii Jimmaa irraa ukkanfamuun maa’ikalaawwiitti hidhamee hiraarfamaa kan tureefi yeroo booda mana hidhaa Maa’ikalaawwii irraa gadhifamee gara mooraa barnootaa Yuunibarsiitii Jimmaatti yeroo deebi’uu bulchiinsa Yuunibarsiitii Jimmaatiin waggaa tokkoof barnootarraa kan dhorkame , bara 2015 adabbii waggaa tokkoo booda gara mooraa barnoota Yuunbarsiitii Jimmaatti deebi’uun barnoota isaa yaala fayyaa (Medicine)tti deebi’ee barachaa utuu jiruu Sochii Warraaqsaa Biyyoolessaa Oromiyaa FXG ittifufinsan mootummaa garboonfattuu wayyaanee hudhee qabee jiruu kanneen qindeessaan keessa tokko jedhamuun humnoota tikaa Wayyaaneefi waraana koomandii poostii wayyaaneetiin hordofamuufi yaaliin ajjeechaa irratti gaggeeffamaa kan tureen barnootarraa dhaabsifamee biyya keessa waggaa tokkoo oliif diina jalaa dhokatee jiraachaa kan ture yoo ta’u; hordoffiin humnoota tikaa wayyaanee lubbuu isaa dhabamsiisuuf qajeelfama waraana komaandii postii wayyaaneetti kanneen
maqaan isaanii tarreeffamee jiru keessaa tokko ta’uun erga saaxilamee deeggarsa beektoota Oromoo biyya keessatiin afaan diinaa jalaa miliqee bahee jiraachuu maddeen keenya gabaasan.
Kanaafuu, goota dargaggoo qaroo uummata Oromoo kan ta’ee barataa Falmataa Bayeechaa Hundee baga waaqni afaan diinaa jalaa sii baase jechaa Ilmaan Oromoo biyyoota hambaa irra jirtan bakka inni gahee jirutti hordoffii Oromummaa gochuufiin akka duukaa buutan dhaamsa keenya isiniif dabarsina!


text:
Labsiin yeroo muddamaa Itiyoophiyaa keessatti raggaasisamuu mormuudhaan har’a godinaalee Oromiyaa adda addaa keessatti hojii-dhaabinsi mormii ka geggeessamaa jiru tahuu isaa fi sababaa kanaan raayyaan ittisaa namoota haleeluu fi itti dhukaasuu isaan namoonni garii du’uu fi kaan madaa’uu jiraattonni godinaalee adda addaa nuuf ibsanii jiran.
Godiina Jimmaa aanaa saqqaa coqorsaa keessatti namoonni shan rasaasa raayyaa ittisaan dhahamanii lama du’u jiraattonni kan ibsan yoo ta’u bulchaan magaalatti garu nama tokkootu du’e sadiitu madaa’ee jedhan.
Godiina Harargee Dhiyaa magaalaa Ciroo keessatti dargaggeessi tokko waraana mootummaan dullaana tumamaa eega turee booda dhuma irratti miliquuf yaallaan rasaasaan ajjefamuu kanneen ijaan argan dubbatanii jiru.
Godiina Baalee magaalaa Robee keessatti polisoonni Oromiyaa dargaggoota hedduu hidhuu, hedduu tumuu fi madeessuu isaanii jiraattonni dubbatanii jiru.Godiina Shawaa kaabaa magaala Suluultaa keessatti daandiitti hin ba’iinaa jechuun namoota qabanii to’annaa jala oolchuuf namnii tokko reebicha hamaa irra ga’een kan ka’e haala lubbuuf sodaachisu keessa akka jiru kan ibsamee yoo ta’u hospitaala geessuuf immoo daandilee cufamuu bubbatu jiraattonni.
Magaalaa Gimbii keessatti Sambataa fi Dilbata darbe namnii 6 rasaasaan rukutamuu kanneen keessa tokko du’e kanneen biroon haala hamaa keessa akka jiran beekamee jira. Godiina wallaggaa bahaa magaalaa Mandii keessatti Jimaata darbee raayyaan ittisaa dargaggoota ari’aa fidee ijoolleen gara dunkaana konfransii afuuraa kan amantii kiristaanaa dhaabamee keessa seennaan dhukaasa banuu isaa beekamee jira.
Yeroo kanattis amantoonni kadhannaa irra turan naasuun baqachuuf yeroo yaalanti wal irra ejjachuun midhaan dhaqqabuu akkasumas kanneen dheessanii mana ofiitti galan keessaa namnii tokko mooraa mana isaa keessatti ajjefamuun ibsamee jira.
Gabaasa guutuu caqasaa


text:
Ibsa KQ Jaarmolii Bilisummaa Oromo Afurii (ADO, ABO, ABO-“T”, KWO)
28 Gurraandhala/February 2017
Weerrarri Shanyii Duguuggii fi Saamicha Lafaa Oromo irratti Baname
Ibsa KQ Jaarmolii Bilisummaa Oromo Afurii (ADO, ABO, ABO-“T”, KWO)
Mootummaan Itoophiyaa Adda Bilsummaa Ummata Tigraayin (ABUT) durfamu, kan sochii bulisummaa fi abbaa biyyumaa ummanni Oromo November 2015 hammaa October 2016 kara nagayaa fi naamusa guddaan geggeesseen hundeen roora’e, Muddee bara 2016 irraa jalqabee ummata Oromo irratti weerara shanyii duguuggii fi saamicha lafa gegeessaa jira.
Weerarri sanyii duguuggii fi saamicha lafaa kun ummataa fi lafa ball’oo Oromiyaa irratti banamee deemaa jira. Weerarri kun Baha Oromiyaa irraa Qumbi, Cinaaqsan, Miidhagaa Lolaa, Gursum, Mayyuu Mulluqqee, Baabilee, Carcar/Gumbii Bordodde, Baale Daawwee Saarii, Sawweena, Madda Walaabuu fi Raayituu, Gujii Idalloo fi Liibanii fi Boorana Moyyaalee fi bakkoota biraa hedduu keessatti deemaa jira.
Akka mootummaan ABUT sobaan lallabu itti, weerrarri kun, weerara “Bulchiinsi Naannoo Somaalee” Oromo irratti bane miti. Walitti bu’iinsa gosoota Oromo fi Somaalee ollaa Oromiyaa jiraattuu illee miti.
Weerarri kun weerara humna waraanaa ABUT-n sagantaawee, qindaayee, “Liyyuu Poliis” Bulchiinsa Naannoo Samaalee” je’amuu golgaa godhatee Oromo irratti baname. Kan weerara sanyii duguuggii fi saamicha lafa ummta Oromo irratti bane mootummaa ABUT ti. Kan Oromo ajeessaa fi lafa Oromo saamaa jiru waraana mootummaa ABUT ti.
Akeekni weerara kanaa ummata Oromo gaafii bilisummaa fi mirgaa kara nagayaatin kaasee adabuu fi lafa Oromo irraa Oromo duguugee, ummata Oromo hin tahin irraa qubachiisuu dha. Kana gochuun, ummata Oromo fi ummatoota ollaa Oromiyaa jidduu itti waldhabii fi lola adda hin citne tolchuu dha. Mootummaan ABUT karaa kanaan ummata Oromo dadhabsiisee, hamile caphsee, lafa isaa irraa duguugee, aangoo mootummaa Itoophiyaa irraa turiinsa dheerafachuuf saganteeffate.
Seenaa dhiheenyaa keessatti, weerarri fakkaataan, Oromo fi lafa Oromo irratti kan tahe, baroota dhuma 1970-moota keessa. Weerarri dhuma baroota 1970-moota keessaa, kan Mootummaan Republika Somaaliya Ziyaad Barree tiin tahe ture. Yeroo san Ziyaad Barree akeeka Somaaliyaa Guddittii ijaaruuf sagnateeffatee, ummata Oromo Afran Qalloo, Anniyaa fi Ituu, Arsii, Gujii fi Boorna guutuuf maqaa “Somaali Abboo” moggaasee weerara lafa saamichaa fi ummata Oromo Somaalessuu irratti baneet ture. Lola Ziyaad Barree san, saboontonni Oromo dura dhaabbanne. Fashaluu weerara saniif illee gumaachine.
Garaagarummaan weerara bara 1970-moota keessaa Oromo irratti tahee fi kan ammaa, weerarri ammaa kan Mootummaa Itoophiyaatin saganteeffamee, qindaayee Oromo fi Oromiyaa irratti labsamee tahu isaati. Mootummaan ABUT lola sanyii duguugii fi samicha lafaa Oromo irratti bane deemsisaa jiruun, akeeka mootummaan Ziyaada Barree yaalee duraa fashale san karaa biraan guutaa jira jechuun ni dandayama. Itti dabalee, weerarri ammaa kun itti fufa weerara fi saamicha ABUT bara 1991 kaasee Oromo irratti deemsisaa jiruu ti.
Weerrara mootummaa ABUT kanaan Oromota dhibbootaan lakkaawamuutu ajjeefame; ajjeefamaa jiraas. Lafa Oromo bal’ootu humna waraanaan dhunfa ”Liyyuu Poolis” jala oolee alaabaan “bulchiinsa Naanno Somaalee” irra dhaabbatee balal’aa jira.
Weerarri sanyii duguggii fi saamicha lafaa kun heera addunyaa fi heera biyyatti illee faallessa. Mootummaan ABUT Heeraa fi seera ofiif tolchee faallessuu adeeffatu illee, akka isaan ololan itti yoo ummata ollaa gidduu dhibdeen jiraatte, karaa nagayaa fi aadaatin furamti malee, warannii mootummaa gara tokko goree ummata ”ni bulchina” jedhan itti hin duulamu.
Weerarri kun, weerara jireenya Oromo gaaga’uu irratti aggaamame fi deemaa jiruu dha. Weerara lafa ummata Oromo kukutanii kan biraatif kennuu ti. Weerara ABUT hogooggi ”Liyyuu Poolis” jedhuun Oromo irratti labsee deemsisaa jiru kana, karaa hundaan dura dhaabachuu fi fashalsuun dirqama Oromo hundaati. Gatiin Oromon weerara kana dura dhaabachuuf baasu, gatii akka ummataa itti, biyya teenya irraa kabajaan jiraachuuf baafnu waan taheef, gatii bilisummaa fi kabajaa namoomaaf baafnu. Gatii haqaaf baafnuu. Gatii kabajamuun haqa Oromo fi tokkummaan biyya Oromo tiksuun gaafatu hunda baafnee weerara kana fashalsuun dirqama keenya; dirqama Oromo hundaati.
Waamicha Jaarmayootaa fi ummata Oromo-f
Weerara sanyii duguuggii fi saamicha lafaa Oromo/Oromiyaa irrati baname, weerara jireenya Oromo, tokkummaa Oromo fi Oromiyaa irratti deemaa jiru kana nu Jaarmoliin afran Koree Qindeessituu utubanne, waan hunda dura ansineeti, kara hundaan dura dhaabbanna. Cimsinee illee balaaleffanna.
Jaarmoliin siyaasaa, jaarmayoonni ummataa fi ummanni Oronmoo hundi tokkummaan weerara sanyii duguuggii ABUT Oromo fi Oormiyaa irratti labse kana karaa hundaan wajjiin akka dura dhaabbannu waamicha lammummaa isiniif goona. Kanumaan walqabsiifnee, marii hunda keenya ammate gochuun, tarkaanfi fi murtii Oromo humneessu hunda gamtaan fudhachuun yoon isaa illee amma jenna. Mootummaan ABUT weerara amma Oromo irratti baneen, ijibaata dhumaa gochaat jira. Weerara kana dura dhaabachuu fi fashalsuun dhumaati bittaa ABUT itti akka geessuu hubannee, tokkumaan bilisummaa ummata Oromof haa qabsoofnuu jenna.
Waamicha Oromota Mootummaa ABUT Tajaajilaa Jiraniif
Oromonni mootummaa ABUT karaa addaa addaatin ABUT tajaajilaa jirtan, hamma yoom akkanaan itti fuftu? Hamma yoom mootummaa ummata Oromo naasuu takka malee ajjeesaa, hidhaa fi dararaa jiru, mootummaa ”Liyyuu Poolis” Somaalee golgaa godhatee, weerara sanyii duguuggii fi saamicha lafa Oromo irratti banee , Oromo lafa isaa irraa buqqisuun ummta biraaf kennaa jiru tajaajiluu? Hamma yoom kabajaan namoomaa keessanu qondaalota ABUT-n guyya guyyaan dhiitamuu kan obsitu? Haala isinii fi ummanni Oromo keessa jirtan akka keessa deebitanii gamaagamtanii fi dura of bilisoomsuun falammii jireenyaa, falammi mirga abbaa biyummaaf, haqaaf, qixxummaaf fi bilisummaa fi deemookraasiif ummanni Oromo deemsisaa jiru bira karaa isiniif mijjateen akka dabalamtan waamicha obbolummaa isiniif goona. Hubadhaa: ummanni Oromo bilisoomu malee, isin illeen bilisaa miti. Ummanni Oromo aangoomu malee, isin illeen hin aangomtan. Bilisummaa, aangomuu fi kabajaa namoomaa ummata Oromof dhaabachuun yeroon isaa amma isiniin jenna.
Waamicha Hoggantootaa fi Ummata Somaaleef
Akkuma beekamu, ummatoonni Oromo fi Somaalee baroota kumaatamaaf ollummaa gaariin jiraanne. Ummatoonni lamaan ollaa qofa odoo hin tahin, ummata aadaa fi afaanin illeen hedduu walfakaannu; waa heddu wajjiin qabnu. Ummatootni Oromo fi Somaalee, ummatoota lafaa fi daangaa waliif beekuu fi waliif kabaju, ummatota rakkoo ummatoota lamaan jidduu itti dhalattee, karaa nagayaa, aadaa fi walkabajaan furachaa jiraanne akka tahe garri lachuu beekna.
Amma ammo, hogantoonni ABUT, kan bara 1991 irraa kaasanii mootummaa Itoophiyaa dhunfatan, lafa fagoo irraa dhufanii, tooftaa “qoqoodanii bituu” hujii irraa oolachuun, ummata Oromo fi Somaalee walitti buusuu hujii godhatanii jiran. Ummatoonni Oromo fi Somaalee akkuma baroota kumaatamaan ollummaan nagayaan jiraanne, fuula dura ille jiraatuuf deemna. Ummatota lamaan qubsuma, aadaa, afaanii fi seenaatu walitti nu hidha. Ummata Somaaleef ollaan ummata Oromo ti. Ummata Somaaleef, ABUT fi ummanni ABUT keessaa bahe ollaa hin turree; ollaa illee tahuuf hin jiraatu. Ummataa fi hoggantoonni Sameelee, dhugaa kana yaadachiisuu barbaanna. Dhugaa kana yaadachuun, humna fagoo dhufee, dantaa ofitiif jecha, hariiroo ollaa gaarii ummatoota keenyaa booressaa fi diigaa jiru kana dura akka dhaabbatan waamicha isiniif goona. Maayii irratti kan walitti hafu, kan walitti aanu, nu ummata Oromo fi ummata Somaalee akka taane yaadadha.
Waamicha Ummatoota Itoophiyaa Maraaf
Mootummaan abbaa irree ABUT gara jabeenyaan mirgoota namoomaa ummatoota Itoophiyaa guutuu humna waraanaa fi tikaaan dhiitaa fi saamaa akka jiruu hundaatu beeka. Aangoo mootummaa Itoohiyaa irra caalaa turuuf, tooftaa gargar baasanii bituu, cunqursuu fi saamuu itti fayyadamuun, ummatoota heddu walitti buusuuf baroota 26 keessatti ijibaanni Mootummaan abbaa irree ABUT hin yaalin hin jiru.
Muddee 2016 irraa kaasee, humna waraanaa ”Liyyuu Poolis ” Somaalee jedhamu golgaa godhatee, weerara sanyii duguuggii fi samicha lafa Oromo irratti baneet jira.
Lolli arr’a mootummaan abbaa irree ABUT Oromo irratti bane, Oromo irratti daangeffameekan hafuu miti. Humna Liyyu Poolis kana dura naannoo Amaaraatti hojii dhoksaa fi shiraa deddeebisanii hojjachiisani ummata akka adabu taasisuun mirkaniidha. Gochi akkanaa ummata biraatis gahuun hin hafu.
Hundi keenya bilisummaa fi nagaya hawwineef gonfachuuf, kabajaa namoomaa qabaannee biyya teenya keessa sodaa malee jiraachuuf, mootummaan abbaa irree ABUT baduu qaba. Lolli of irraa facisuu ummanni Oromo sirna ABUT irratti deemsisu, lola keessani. Yoo tokkumaan dhaabbanne lolle; wal-duukaa yoo qabsoofne; mootummaa ABUT aangoo irraa ariineet abbaa biyyaa teenyaa taana. Bilisummaa, kabajaa namoomaa fi nagaya arganna. Tanaaf jecha, ummanni hundi wajjiin sochoonee sirna abbaa-irree ABUT irratti warraaqsa bilisummaa akka cimsinu irra deebinee waamicha isininiif goone.
Ummata fi Dhaabbatoota Addunyaatif
Mootummoonni dhihaa bara 1991 irraa kaasee mootummaan abbaa irree Itophiyaa ABUT hogganu gargaarsa karaa hundaatin bira dhaabbachuun, gaafii qixxummaa, haqaa fi deemookraasii ummanni Oromo fi ummtoonni Itoophiyaa biraa kaasan, humna waraanaatiin akka ukkaamsu gumaachuun keessan hin waakkatamu. Mootummaan abbaa-irree ABUT, ji’a Muddee bara 2016 irraa kaasee ummata Oromo irratti weerara ball’aa sanyii duguuggii fi samicha lafaa (ethnic cleansing and land grab aggression) ummata Oromo irratti baneet jira. Ummata Oromo dhibbootaan lakkaawamuu tu weerara kanaan ajjefamaa jira. Oromon lafa isaa irraa duguugamaati jira. Rakkoo yeroo dheertuuf sabatiinsa Gaanfa Afrikaa dhoowwuu maltuutu Mootumma abbaa irree ABUT-n habaqaalamaa jira.
Mootummaan Itoophiyaa ABUT hogganu, weerara sanyii diguuggii fi saamicha lafa Oromo irratti bane kana hatattamaan akka dhaabu dhiibba akka gootan waamicha isiniif goone. Ummata Oromo weerara kana dura dhaabbachuun, qabsoo jieenyaa, kabajaa mirga namoomaa fi haqaa gochaa jiru akka bira dhaabbattan waamicha isiniif goona.
Adda Demokraatawaa Oromo (ADO)
Adda Bilisummaa Oromo (ABO)
Adda Bilsummaa Oromo “T” (ABO)
Kallacha Walabummaa Oromo (KWO)
Injfannoon Ummata Oromof! Injifannoo ummatoota Itophiyaa ABUT cunqursu hundaaf!
PDF Document


text:
Qabsoon Bilisummaa Oromoo eessaa ka’ee garamitti deemaa jira?
– Qormaatota kaleessaa, kan har’aa fi kan boruu –
Berhanu Hundee, Bitootessa 6, 2018
Kutaa Tokkoffaa
Uummatni Oromoo Minilikiin weeraramee; biyya isaa fi bilisummaa isaa erga dhabee kaasee hanga har’aatitti, bar-dhibbee tokkoo ol, haa xinnaatu haa baay’atu; haa dhiphatu haa bal’atu; tokko tokkeedhaanis haa ta’u bifa qindaayeen biyya isaa fi bilisummaa irraa fudhatame sana deebisee argachuuf qabsoo walirraa hin cinne godhaa as gahee jira. Kanaafuu, qabsoon bilisummaa Oromoo eessaa akka ka’e asitti bali’inaan ibsuun barbaachisaa hin ta’u. Sadarkaa qabsoon kun irra gahe fi maaliirra akka jirus har’a diinaafis ta’ee firaaf ifaa ifatti mul’achaa waan jiruuf isa kanas bal’inaan ibsuun akkasuma barbaachisa miti.
Wanti gadifageenyaan laalamuu qabani fi anis yaada kiyya irratti ibsuuf deemu garuu gaafii qabsoon kun garamitti (karamitti) deemaa jira? kan jedhu fi akkasumas qormaattota qabsoo kana keessa kaleessa turan, kan har’a jirani fi borus nu qunnamuuf deemani dha. Haa turtu haa daddaftu yookaanis haa dheerattu haa gabaabbattu malee, qabsoon tun gara xumuraatti akka dhiyaatte shakkii hin qabu. Haa ta’u malee, garamitti akka deemtu fi galii kam akka geessu beekuun rakkisaa dha. Maaliif yoo jedhame, hiikni kaayyoo qabsoo kanaatiif kennamu fi galiin xumura qabsoo kanaa maal akka ta’uu qabu mormisiisaa ta’aa waan jiraniifi. Maal jechuu akkan barbaade bal’inaan ibsuufan deema.
Dhugaa dha, haala har’a keessa jirru kana keessatti, wanti dursa argachuu qabu fi kaayyoo inni duraa (primary objective) sirna Wayyaanee nama-nyaataa kana kuffisanii; duguuginsa sanyii uummata Oromoorratti labsamee jiru kana xumura ittigodhuu dha. Namni tokko akka malee yoo beelaye waanuma dafee argate tokko nyaachuu barbaada malee kana ykn sana naa wayya jedhee filachhuu hin danda’au. Haalli uummata keenyaas isa kana wajjin walfakkaata. Uummatni keenya har’a nagaa fi bilisummaa dheebotee fi beelayees jira. Kanaafuu isa kana dafee argachuu qaba. Sana booda afuura galfatee, waan yeroo dheeraatti arguu barbaadu tokko bakkaan gahuuf carraas ta’ee hiree argata jechuu dha.
Waan ta’eef, galiin qabsoo kanaa inni xumuraa maal ta’uu akka qabus ta’ee maal ta’uu akka danda’u isa kana ykn sana jedhanii yeroo ammaa kana dubbachuun barbaachisaa miti. Haa ta’u malee, waan Oromoon barbaadu tokko jechuun waan uummatni bal’aan hawwu tokko kan murteeffatu abbuma dhimmichaa kan ta’e uummata bal’aa fi saba guddaa Oromoo ti. Jaarmayaas ta’ee gareen kamiiyyuu kana murteessuufi hin danda’an. Gabaabumatti, hiree ofii ofiin/ofiif murteeffachuu kan qabu uummata bal’aa Oromoo ti jechuu dha. Humni kamiiyyuu isaaf murteessuu hin danda’u. Kuni hundaafuu ifa ta’uu qaba. Fedhiin ykn hawwiin dhuunfaa fedhiis ta’ee hawwii saba guddaa kanaa ta’uu hin danda’u.
Egaa, waayee galii isa xumuraa qabsoo kanaa hamma kana ergan jedhe booda, qormaatota qabsoo kanaa laalchisee waan tokko tokko kaasuun yaala. Qormaata qabsoo kanaa bakkee saditti baasnee laaluu ni dandeenya. Isaanis: qormaatota kaleessa turan, kan har’a jirani fi kan boru mul’achuuf deemanii dha. Qormaatota kaleessa turan asitti bal’inaan kaasuun barbaachisaa ta’uu baatullee, garuu kan dabrerraa waa barachuuf akka nama gargaaru, isaan kanas yaada keessa galchuun barbaachisaa ta’a.
Qormaatota Qabsoo Bilisummaa Oromoo kaleessaa
Qormaatota qabsoo kana keessa turan hundaa kaasuu fi xiinxaluun waan laayyoodhumatti ta’uu miti. Kana godhuuf ogummaa seenaa fi siyaasaallee nama gaafata; dandeettii addaallee qabaachuun barbaachisaa ta’a. Gadifageenya dhimma kanaa warruma ogummaa akkanaa qabaniif dhiisee; garuu yaadan qabu dhimma kanarratti ibsuun yaala.
Akkuma seenaan ragaa ta’uu danda’u, yeroon ijaarsa Macaa fi Tuulamaa (M fi T) dura ture yeroo dukkanaa akka ta’ee dha. Maaliif yoo jedhame, sirna bittoota Habashaatiin jechuun Mootummoota Habashaa dhufaa dabraniin eenyummaa Oromoorratti duula hamaan godhamaa waan tureef, sababa kanaan immoo Oromoon quba walqabaachuun hafee; eenyummaan walootuu awwaalamuuf bool’a qarqara gahee waan tureef. Kanaafuu qormaatin cimaan yeroo sana keessa ture inni hangafti eenyummaa Oromoo fi saba kana badiirraa oolchuuf ture. Sababa kanaaf Sabboontoni Oromoo yeroo sanaa badii kana hubatanii mala barbaaduuf toftaa adda ta’een M fi T ijaaruu danda’an.
Asirratti wanti hubatamuu qabu sochiilee sana dura turan kan akka sochii Walloo, sochii Baalee fi kkf dagachuu kiyyaa miti. Qabsoon kun bifa qindaayeen yoom akka calqabe fi uummata dammaqsuun yoom akka ifatti mul’achaa dhufe ibsuufi. Qormaatotni yeroo sana dura turanis qormaatota kamiiyyuu gadi akka hin taane warra seenaa beekutu ragaa ta’u. Haa ta’u malee, qormaatotni bu’ureesitootni fi gaggeessitootni M fi T keessa dabran kan seenaan bara baraan yaadatuu dha. Injifannoo Sabboontotni M fi T yeroo sana galmeessantu qabsoo har’a akka ibiddaa boba’aa jiru kanaaf hundee ta’e.
Hundeeffama Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) kaasee hanga bara1991tti qormaatni cimaan ABO qunname karaa lamaani. Inni tokko diina wajjin qawweedhaan loluu yoo ta’u inni biraa immoo uummata keenya dammaqsuu fi akka caalaatti ofbaru taasisuu ture. Qabsoon Bilisummaa Oromoo ABOdhaan durfamaa ture rakkoolee fi qormaata adda addaa sana keessa dabree, bara 1991 injifannoolee gurguddoo galmeesse. Kana qofaatti hin hafne, bu’ura qabsoo yeroo sanaatu dhaloota har’aa, kan diinaaf hin jilbiiffanne fi gabrummaa baachuu dide, DHALOOTA QUBEE dhalche.
Bara 1991 dura mooraa ABO keessa ilaalchi siyaasaa fi ayidoolojiin adda addaa turanillee, jaarmayich kallacha qabsoo bilisummaa ta’e kun xinnaatee yoo xinnaate tokkummaa fi humna cimaa qaba ture. Osoo sana qabaachuu baatee, injifannooleen nuti har’a ittiin boonaa jirru kuni hunduu hin argaman turan. Kanaafuu ABOn har’a gareelee adda addaatti caccabee laafullee jaarmayaa kaayyoon isaa onnee fi sammuu Oromoo keessa jiruu dha yoo jedhame waan dhara ta’u natti hin fakkaatu. Kaayyoo inni ittiin ijaaramee fi qabatee ka’etu akka inni uummata Oromoo biratti jaalatamu isa taasise, taasisallee dha. Hoggantootni isaa balleessaa hojjetaniif; jaarmayaan kun har’a bakkee lamaa saditti caccabeef, qeeqamuu, tuffatamuu, arrabasamuu hin qabu. Waan inni nuuf godhe dagachuu hin qabnu jechuu kooti.
Qabsoon hanga bara 1991 ABOdhaan hogganamaa turte injfannoolee gurguddoo ta’an galmeessuu qofaa osoo hin taane, galiin qabsoo kanaallee maal ta’uu akka qabu ifa taasistee turte. Har’a garuu bara 1991 booda hanga sochiin uummta Oromoo bara 2015 eegalett, mooraan Qabsoo Bilisummaa Oromoo laaffachuu qofaa osoo hin taane, ayyaanlaalltummaan, obsa dhabuun, kaayyoo ifa ta’e dhabuun, safuu dhabuun, wal komachuu fi walqeequun (qeeqni ijaaraan gaarii dha), wal arrabsuu fi wal abaaruun, diina dhiisanii walirratti duuluun, ofitti-amanummaan hir’achuun,… kuni hunduu akka uumaman carraa argatanii turan. Ammallee amalootni kun mooraa keenya keessaa hin dhabamne. Amalootni akkanaa kun immoo qabsoo kanatti qormaata qofaa osoo hin taane, kaayyoo fi galii qabsichaallee gaafii keessa galchaa jiru. Dhimma kana “Qormaatota Qabsoo Bilisummaa Oromoo har’aa” jedhu keessatti laalla. Kutaa lammaffaa hordofaa.
Ulfaadhaa!
Hanga walitti deebinutti nagaatti


text:
Onesmoos Nasib
Onesmoos Nasib (1856 - Waxabajjii 21, 1931) dhalataa Oromoo Kiristaanummaa Luteraanii fudhatee fi yeroo jalqabatiif Macaafa Qulqulluu Afaan Oromootti hiike. Maatiin isaa yeroo ijoollumma isaa maqaa Hiika jedhamu baasaniif; boodarra erga Kiristaana ta’ee maqaa Onesmoos jedhu Macaafa Qulqullurraa baafate.
Onesmoos Nasib Kitaaba Waaqeffannaa Luteraanii Ameerikaa keessatti akka qulqulluutti(saint) galmeeffameera, gaafa Waxabajjii 21 jireenyi isaas yaadatamee hin oola. Waldaan Makaana Yesuusii mana barumsa Wangeelaa isaani ikan Finfinnee jiru yaadanno Onesmoosiif jecha maqaa isaatin moggaasun isa kabajaniiru.
Jireenya Isaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Onesmoos Nasib bara 1856 godina Iluu Abbaa Booraa bakka Hurrumuu jedhamutti dhalate. Abbaan Onesmoos yeroo umuriin isaa 4 du’e. Hiikaan yeroo ijoollumma isaa warra garba gurguraniin bara 1869 butamee gabrumatti gurgurame. Nasib yeroo 8 ol nama adda addaatti erga gurguramee booda namni Warner Manzinger (1832-1875) jedhamu, Masawwaatti Itti-aanaa Qoonsilaa Faransaayi kan ture (naannoo Galaana Diimaatti, Eertiraa keessa) bilisa isa baase. Itti aansees Mishinarii Wangeelaa Iswiidin (Swedish Evangelical Mission) biratti Wangeela barachuuf carraa argatee iddoo Imkulluu jedhamutti wangeelas barate. Barumsarrattis barataa cimaa ta’ee aragame, gaafa ayyaana Faasikaa Sanbata Bitootessa 31, 1872tti cuuphame. Itti aansee barumsa dabalataa waggaa shaniif akka fudhatuuf Iswiidin, Johannelunds Teologiska Högskola Biromaaitti ergame. Erga achii deebi’ee booda, Masawwaatti Mihiret Hayiluu fuudhe.
Onesmoos dafee gara Oromoo Maccaa (gara biyya isaa) deemee Wangeela barsiisee Kiristaana taasisuuf karoorfate. Garuu Minilik II mishinariin biyya alaa kamiyyuu biyya keessa akka hin seenne waan dhorkeef karaa Sudaan Wallagga seenuuf yaali godhe. Gareen Onesmoos garuu Asoosa darbaa fagaatee odoo deemin duubatti gara Famakaatti akka deebi’u dirqame. Onesmoos achitti dhukkubaan qabamee dhukkubsatee ture. Kanaan booda gara Kaartumitti deebi’uf waan dirqamaniif gaafa Ebla 10, 1882 Kaartum ga’an. Onesmosis dhibee isaarraa fayyee gara Imkulluutti deebi’e. Achittii qajeelfama eeggachaa Macaafa Qulqulluu Afaan Oromootti hiikuu jalqabe. Bara 1886, erga yeroo lammataaf Wallaga seenuuf yaalii godhee milkaa’uu dadhabee booda, guutummaa Macaafa Qulqulluu Afaan Oromootti hiikutti deebi’e.
Onesmoos erga umurii ijoollummaa isaatii kaasee ummata Oromoo keessa jiraachaa waan hin turiniif jechoota fi jechamoota baayyee wan sirriitti hin beekneef gargaarsa isa barbaachise. Kanaafis nama isa gargaaru Asteer Gannoo (1874-1964) argate. Asteer Gannoo fi Onesmoos waliin Macaafa Qulqulluu Afaan Oromootti hiikan.
Bara 1904, Onesmoos gara Wallaggaatti deebi’e. Bulchaan Wallagga Kumsaa Morodaas kabajaan isa simate. Onesmoosis haala duraan hin baramneen Wangeela Afaan Oromootin barsiisa ture. Kunimmoo Qeesonni warra Ortodoksii akka isa jibban godhe. Jaalala ummanni Oromoo isaaf qabuu fi Afaan Oromoon barsiisuun isaa warri qeesotaa Durbee Maaramii arrabsa jedhanii akka himmannaa irratti banan godhe. Bara 1906 Onesmoos himannaa kanaan Abuna Maatewoos duratti dhiyaate Abunichis akka inni biyya ba’u murteesse. Haa ta’u malee Minilik IIn murtee Abuunichaa jijjiiree akka inni Naqamtetti deebi’u godhe; Macaafa Qulqulluu garuu akka hin barsiifne dhowwame.
Waggoota itti aananiif hojiin Onesmoos mana barumsaa Naqamtee keessatti barsiisuu caalaa waan biraa hojjachuu hin dandeenye. Sanayyuu ta’ee biyyaan ari’ama yaaddoon jedhu yeroo hunda isarra jira ture. Bara 1916, Lij Iyyaasuun Onesmoosiif akka Wangeela barsiisu eeyyameef. Iyyaasuun erga aangorraa bu’ees booda eeyyamni wangeela lallabuu irraa hin fudhatamne ture. Onesmoosis hanga du’a isaatti Wangeela lallabaa fi Macaafa Qulqulluu Afaan Oromoo ummataaf rabsaa ture.
Suuta suutaan diinummaan Ortodoksiin warra mishineriitii qabu erga abunichi du’ee hirrachaa deeme. Warri mishinerii fi Onesmoosis ummata wangeela barsiisuu, dhukkubsataa yaaluu, fi dargaggoota mana barumsaa keessatti barnoota barsiisuu itti fufan.
Onesmoos erga nagaa kana argee booda umurii isaa wagga 75tti gaafa Dilbataa Waxabajjii 21, 1931tti du’e. Guyyaan sun Dilbata barii ture, Onesmoosis Wangeela lallaba/barsiisa jedhamee eeggama ture. Garuu guyyaa san tasa dhukkubsatee du’e. Achuma magaalaa Naqamtee keessati awwaallamee. Awwaalli isa iddoowwan seena magaalaa Naqamtee keessaa isa tokko.
Kitaabolee Inni Maxxanse[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Macaafa Qulqulluu. 1893
- The Oromo Spelling Book. Moncullo: Swedish Mission Press, 1884.
Liinkii alaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Nesib. Ethiopian Evangelical Church Mekane Yesus (EECMY)Ethiopia
- Blucha, Mekura (1995) "Onesimos Nasib's Pioneering Contributions to Oromo Writing", Nordic Journal of African Studies 4(1): 36-59
- Onesimos Nasib's Pioneering Contributions to Oromo Writing


text:
Lawishsha Ikkannoha Hasaawu Bitima
AGAROOSHSHU SHAE
Xaˈmo: Mitu manni Qullaawu Maxaafi yannankera kaaˈlannori dino yee hedanno; wolu qole xaano kaaˈlanno yee ammananno. Ati mayite hedatto?
Qummeeshsha: 2Xi 3:16, 17
Borro Elate: Tini Agarooshshu Shae Qullaawu Maxaafinni afiˈnannita mite hayyonna Qullaawa Maxaafa nabbambe roore horo afiˈra dandiinanni gara kultanno.
HALAALE ROSIISI
MAGANU YAANNORE MACCIISHSHITE HEGERERA HEEˈRI
Xaˈmo: Mitu manni Maganu ninkewiinni xeertiˈre heeˈrannohura isi yaannore macciishsha didandiineemmo yee hedanno. Atera maa lawannohe?
Borro Elate: Tini biroshere Maganu yaannore macciishsha dandiineemmo doogga kultanno. Wole yannara dayeemmo wote qoola 4 aana noota “Maganu Yaannore Macciishsha Dandiineemmohu Hiittoonniiti?” yitanno xaˈmo hasaambeemmo.
UMIKKIHA HASAAWU BITIMA QIXXEESSIˈRI
Aleenni noo lawishshuwa horoonsidhe umikkiha hasaawu bitima qixxeessi’ri.


text:
WASHINGTON,DC —
Haawwan Oromoo ijoollee guddisuu,haadha warraa tahanii jiraachuu qofaa mitii haadha biyyaallee tahanii mataa duulaatii haga mata tikaa yaahuunillee hinuma beekaman.
Seenaan Oromoo duruu afaaniin waan dubbataniif hujiin nama jajjabaa fi qaroo akkanaa guddoollee hin mullatuu fa.Warra dubbii fi hujiin isaa hardhallee qalbii Oromoo keessaa hin badin keessaa tokko,Akkoo Manooyyeeti.Akkoo Manooyyee nama bara kuma hedduutii asitti akkanuma waan isiin jettee fi hojjatte jedhan haasahan.
Akkoo Manooyyee bara isiitti nama laafaa hin jaalattu jedhan,bara tokkoo fa waaqaa fi lafa jidduutti mana naa jaaraa,taffii subba(qalqalloo) miyyuu naa qabaa,waan fardaa gadii harree olii naa fidaa fa jettee jedhan.
Waaqaa fi lafa jidduutti mana jaaruuf abbaatti utubaa dhaabataa ati utubaa nuu dhaabii jedhaniin,taffii subbaa tokko fiduuf ammoo udaan harree walti guuranii turraan taffii tahan,waan harree olii,ka fardaa gadii ammoo Harree-Diidaa qabanii itti geessan.
Akka jecha Obbo Jaatanii Abbikuusee,I/G/B/Aadaa fi Tuurizimii Godina Booranaatti Akkoo Haatii Mannooyyee,dubbiin jaartii tanaa nama qaroomsiti,waan isiin hajajjje sun guutuuf namii itti yaadee waan itti baha.Dubartootii Oromoo ta hujii akkanaatiin faarsan hedduutti jirallee jedha.
“Dubartiin akka Akkoo Haamanooyyee ta seenaa jajjabaan beekan,ka mataa duulaa turan Adii Duuloo Willee,Buruurii Canaa Aaraa,Booree Nyuukkee,warrii kun warra akka jabaa,raagaa,qaroo fi waan heduun faana yaahan ka barrssinee…kaahuutti jirru.”
Dr.Gammachuu Magarsaa,nama seenaa fi Seera Gadaa Oromoo barreessuun beekamu.
“Haatii Manooyyee taatee,Haadha Weecee taatee,Hayyuu Suufaa Gorfeee taatee…seenana Oromoon afaaniin walti dabarsuu …akka innii dubartii isaa jabeeffatee … akka Oromoon raaga,qaroo qabu argina.”
Dr.Gammachuu fi haatii warra isaa,Dr.Anniisaan durii durii tahee,seenaa dubartoota Oromoo walti qabanii harkaa qaban.
Woma taateefuu lafii Akkoo Haamanooyyee itti gatan jedhan,Qileen Akkoo Manooyyee,gara Nageellee,gara Diida Liiban jirti.
Bara waan ufii afaanuma ufiitiin barreeffatan kanatti ammoo seenaa jara jajjabaa akkanaa akkuma durii kaan afaanumaan dubbatamee lafatti baduu hin malle.


text:
Amajjin tokko guyyaan WBO fii bara harawni bifa seena qabeessa ta'een QBO kan ABO'n gaggeefamu keessatti bakka guddaa kan qabuu fi bara baraan Oromiyaa fi Oromoota biyya ambaa keeysa faca'anii jiraataniin guyyaan kun ayyaaneefatamaa akka as gahe hundii keenya waan beeynudha.Ayyaan Guyyaa WBO Kana kan adda isa godhuu guyyaa waraanni bilisummaa Oromoo fii nuti qabsaawonni Oromoo bifa seenaa qabun mirgaa fi Oromummaa keenya gonfachiisuudhaaf bifa harawaan QBO itti fufuu fii falama abbaa biyyummaa Oromoof jabaannee qabsaa'uuf guyyaa waadaa keenyaa itti haaromsinu ta'udha.
Amajii tokko guyyaa ayyaana WBO Miseensoonni ABO, Miseensoonni Caayaa ABO fi Deeggartoonni Ilmaan Oromoo Kutaan Kaanaadaa( Canada) bifa qindaawaa yeroo biraatin adda taheen ayyana kana kabajjatan. Kutaan keenya qophii ayyaana WBO kanaas karaa qunamtti amayyaa (paltalk) tti dhiimma bahudhaan Ummata oromoo adunyaa mara keessa jiruu fi WBO illee bakka jirutti akka dhagahan taasifamee jira.
Guyyaa WBO ilaalchiisee D/T Kutaa J/Yeddii Abdushkur ayyaana WBO maaliif akka kabajanuu fii seenaa ayyana kanaa ilaalchiisee ibsa bal'aa eega kennan booda, konyaaleen keenya kan Kutaa Kaanadaa walduraa dubaan bifa oowwaa taheen baharraa dhihattii hamma segantaan keenyee xummuuramutti itti fufee. Ayyaana WBO akka midhaguu kan taasiisan walistoota Oromoo babeekamoon qooda guddaa irraa fudhachaa turan.
Hogana ol'aanaa irraa miseens SH. GS ABO J/Tamaam Yusuuf itti gaffatamaan dame Beeysiisaa fii Aadaa kan tahan haala ayyana WBO ilaalchiisee ibsa bal'aa fii gahaa tahe miseensota ABO fii Ummata Oromoof keenanni jiru. Miseensonni ABO fii Ummanii Oromoo Ibsa J/Tamaam keenee irraa hedduu gammaduu iraan kan ka'ee gammachuu isaani bifa adda taheen calaqiisaa turan.
Nutti miseensooni ABO fii deegartoni ABO kan kutaa Kaanaadaa keessa jiraanuu Amajjii,01,2009 Guyyaa Ayyaana WBO kabajanne Ayyaana kana irratti murtii armaan gadii kana dabarfanee jira.
1. Nutti miseensooni ABO fii deegartooni ABO QBO kan dhaabaa ABOn gageeffamuu ciinaa dhaabanee kan dur caalaa dirqama keenyee bahuuf qoophii tahuu keenya sagalee tokkoon mirkaneesina.
2. WBO waan barbaachiisaa taheen ciinaa dhaabatuuf kan durii caalaa qooda fudhannaa keenya olkaasnee hojjachuuf murteefenne.
3. Nutti miseensooni ABO naamusa fii kabajaa dhaabaa fii hogannoota keenyaaf qabnu hujiin agarsiisuuf murteeffanne.
4. Dirqama qaama olii irra nutti gad dabru hunda bakkaan gahuuf kan dur caalaa hojjannee argamuuf murteeffanne.
5. Dhimma diinaggee project million tokko argamsiisuuf dhaabni keenya lafa kaaye yeroo ja'ame keeysatti xumuruuf murteeffanne.
GGB!
IUOf!
Koree Kutaa Kaanaadaa


text:
- 2) Fincilli baroota darbe keessa godhame gatii guddaa kafalchiise malee bu'aa hin argamsiifne jette. Wareegama qaalii kafaluun keenya dhugaadha. Injifannoo gurguddaa Oromo, Oromummaafi Oromiyaa awwaala Wayyaaneen qotteef keessaa baase addunyaatti futtaaseedha. Kan bira haa hafuuti namoonni akka keetiifi Lammaa Magarsaa gara fuulduraatti baafamanii afaan sabboonummaa onnatanii akka dubbatan kan godhe fincila ilmaan Oromooti. Osoo beektee galateeffachuu qabda malee xiqeessuuf yaaluun kee gantummaa kaleessaatti gadi deebi'uudha.
- 3) Baajatani mootummaa Oromiyaa biliyoona 56 yoo ta'u galiin gibira irraa argamu biliyoona 10 qofa jette. Kanaaf itti gaafatamaan OPDO fi mootummaa naannoo Oromiyaati malee daldalaa miti. Isintu aangoo isiniif kenname dabarsee federaala harka Tigree jiruuf laate. Daataa ati maxxansaa jirtuufi Caffee irratti dhihaaterraa akka agarrutti galiin Oromiyaa keessaa harki 80% ta'u mootummaa federaalaattin guuramaa jira. Mootummaa federaalaa galii isaa waliigalaa keessaa dhibbeentaa 60% ta'u Oromiyaa keessaa argata. Kana jechuun galiin Oromiyaa keessaa argamu baajata Oromiyaa bira dabree mootummaa federaalaafi naannolee biraa subsidize godhaa jira. Kanaafuu achi teessanii Oromiyaa saamsisaa hanqina bajataa nu mudate jechuun daldalaaa hiyyeessa saamuun haqaa miti. Diddaan eegales madaallii kamiinuu haqa qabeessa.
- 4) Mormii qodhamaa jiru warra qindeessan irratti tarkaanfii fudhanna jettee doorsisuu yaaltee jirta. Kun waan haaraa miti. Waanuma Fiqaaduu Tasammaa ( namichi si duraa bakka ati amma jirtu kana ture) fi Muktaar Kadiir jechaa turaniidha. Lammaa Magarsaa tibba darbe "dhiiga Oromoo jigsaa misoomni dhufu hin jiru' jedhee ture. Doorsisini ati ilmaan Oromoo ajjeechisuuf har'a goote kun haasaan Lammaa sun fakkeessaa ta'uufi OPDOn bakka ishii duriitti afaanin malee gochaan akka hin jijjiramin ragaa baha.
- 5) Mormii godhamaa jiru akkuma barattan alatti dhiibuu ( externalize) gochuu eegaltanii jirtin. Kan isin diidaa jiru daldalaa Oromiyaa keessaati. Qaamni hawaasaa kun kan yeroo dheeraaf isin obsee jaalates ta'ee sodaate isin cinaa dhabbachaa tureedha. Har'a gamnaanif jiruu isaatifi kan maatii isaa baraaruuf gibira humnaa olii hin kafalu jedhe. Nuti warri biyya alaa jirru sagalee ummata sanii taanee dabarsaa jirra. Eenyu haa dubbaturee? Hoggansi Oromoo biyya keessa jiru takkaa hidhaa qilintooxiin ykn mooraa OPDOtiin lugaamamee jira. Hogganni akka Dr Mararaafi Baqqalaa Garbaa dallaya Qilinxootin ugguramee jira. Kan akka keetiifi Lammaa Magarsaa foonaa Wayyaaneen jaarte kan OPDO jedhamtu keessatti osoo garaan beekuu kijiba hafarasa; haqa ummataa awwaaluuf battisa. Haala kana keessatti roorroo ummata keenyarra gahu bakka feenes jiraannu irraa dubbachuun, ummata keenya jajjabeessuun dirqama nurra jiruudha. Dirqama kana ammoo bahuu itti fufna.
- 7) Oromiyaa keessatti jijjirama fidaa jirraa jettan. Eeyyeen warra isin duraatiin yoo wal bira qabamu jijjirama xixiqqaa fiddanii jirtan. Kana ammoo osoo ala kana nutti wacamuu ifatti isin deeggarree jira. Dhimma daangaa irratti, dhimma lafa deebisiisuu iratti tarkaanfii sirrii isin fudhattan dhoksaa maletti jajnee jirra. Dhimma qubee irratti isin morminee gaafa isin karatti deebi'uuf waadaa galatan isin amannee ifatti isin galateeffanne. Ummanni Oromoo baldhaanis waan gaarii gaafa dubbattaniifi hojjattan badii keessan kaleessaa laalee galata isin dhoorganne. Bahee isin faarse. Siinqee jala hulluuqsisee dhibaayyuu isin unachiisee isin faarsa. Wantee qabsiisee farda yaabsiee isin onnachiise. Gaafa balleessitan ammoo dhoksaan maletti isin morma. Murtiifi imaammata miidhaa qabu Wayyaanerraa fuutanii gaafa gadi fiddan ammoo cichee isin dura dhaabbata.
- 8) Mormiin ka'aa jiru karoora xixiqqaa yeroo gabaabaa isin qabdan gufachiisuu mala. Garuu yoo gab jettanii xiinxaltan yeroo dheeraa ( long term) keessatti humna isiniif dabalaa daran isin aangessaa deema. Fakkeenyaaf kubbaniyyaaleen gurguddaan Oromiyaaf gibira akka kafalan godhuu feena jettan. Kuni tolaan akka hin taane anis atis beekta. Akeeka san galmaan gahuuf diddaan ummataa kun humna guddaa isiniif taha. Kanaafuu garbitti majii dhoksitu hin ta'inaa.
Monday, July 17, 2017
Siyaasaan Fakkeessuu Eessayyuu Nama hin Geessuu
Siyaasaan Fakkeessuu Eessayyuu Nama hin Geessuu
Dubbi-himaan mootummaa naannoo Oromiyaa Obbo Addisuu Araggaa Qixxeessaa barruu ganama kana maxxansaniin mormiin gibira irratti godhamaa jiru kan sababa hin qabneefi miiraan guutame, kan qabsoo Oromoos miidhuudha jedhan. Obbo Addisuufi qondaalota OPDOtin wanni jennuun;
1) Daldalaa hiyyeessaa kaapitalli isaa 20,000 gibira 40,000 yeroo irra tuultan diduun miiraan guutamuu osoo hin taane lubbuuf wixxifachuudha.
Gibira humnaa olii daldalaarraa buusaa;
Nama alaa sababsachuu dhiisaa
Ummata of cinaa hiriirsaa
Qabeenyaafi aangoo Oromiyaa deebisiisaa.
Subscribe to: Post Comments (Atom)