text:
Gara fayyinaatti karaan warra Roomaa maali?
Gaaffii: Gara fayyinaatti karaan warra Roomaa maali?
Deebii: Gara fayyinaatti karaan warra Roomaa karaa waraabbiilee kitaaba Ergaa Roomaa keessaatti gargaaramuun ergaa fayyina gaarii ibsanidha. Inni salphaadha garuu fayyinni maaliif akka nu barbaachisu mala humnaan guutuu ta’een kan ibsudha, Waaqayyo akkamiin akka qopheesse, fayyina akkamiin akka fudhannu, akkasuma bu’aan fayyinaa maal akka ta’an.
Waraabbiin jalqabaa karaa warra Roomaa gara fayyinaattii Roomaa 3:23 dha. “Hundinuu yakkaniiru hulfinni Waaqayyoos isanitti hir’ateera.” Hundumti keenya cubbuu hojjenne. Hundumti keenya hojii Waaqayyoon hin gammachiifne hojjenne. Kan mudaa hin qabne eenyu iyyuu hin jiru. Roomaa 3:10-18 cubbuun jireenya keenyaa keessatti maal akka fakkaatu fakkii gad-fageenya qabu nuuf kenna. Waraabbiin inni lammaffaan karaa warra Roomaa gara fayyinaattii, Roomaa 6:23 kan nu barsiisu gatii cubbuuti- “Beenyaan nama cubbuu hojjetu du’a; kennaan Waaqayyoo inni Kiristoos Yesus gooftaa keenyaa wajjin tola kennamu garuu jireenya bara baraati.” Adabbiin gatii cubbuu keenyaa fudhachuun nuuf ta’u du’a. Du’a foonii miti, garuu du’a barabaraati.
Waraabbiin inni sadaffaan karaa warra Roomaa gara fayyinaattii Roomaa 6:23 irraa isa hafeedha. “kennaan Waaqayyoo inni Kiristoos Yesus gooftaa keenyaa wajjin tola kennamu garuu jireenya bara baraati.” Roomaa 5:8 akkastti dubbata, “Waaqayyo garuu utuma nuyi cubbamoota taanee jirru, Kiristoos nuuf du’uu isaatiin ammam akka nu jaallate ni agarsiisa.” Yesus Kiristoos nuuf du’e! duuti Yesus cubbuu keenyaaf gatii kaffaleera. Du’aa ka’uun Yesus Waaqayyo du’a Yesus cubbuudhaaf gatii baasuu akka ta’etti fudhachuu isaa ragaasisa.
Sadarkaan inni afuraffaan karaa warra Roomaa gara fayyinaattii Roomaa 10:9 dha, “Yesus gooftaa akka ta’e afaan keetiin yoo beeksifte, Waaqayyo du’aa akka isa kaasemmii garaa keetti amante fayyina bara baraa ni argatta.” Sababa du’a Yesus bakka keenyaatiif, hundikeenya kan raawwachuu qabnu isatti amanuudha, duuti isaa cubbuu keenyaaf kaffaluuf akka ta’e amanuun- kanaaf nuyis ni fayyina! Roomaa 10:13 irra deebi’uun akkas jedha, “Namni maqaa gooftaa waammatu hundinuu ni oola.” Yesus gatii cubbuu keenyaa kaffaluudhaaf du’e du’a bara baraa irraas nu baraare. Fayyinni, dhiifamuun cubbuu, namoota Yesus Kiristoos akka Gooftaa fi Fayyisaa isaaniitti amanan kamiifuu kan qophaa’eedha.
Kutaan inni xumuraa karaa warra Roomaa gara fayyinaattii bu’aa fayyinaati. Roomaa 5:1 ergaa dinqisiisaa qaba, “Kanaaf amantiidhaan qajeelota erga taanee, gooftaa keenya Yesus Kiristoosiin Waaqayyo biratti nagaa qabna.” Karaa Yesus Kiristoos Waaqayyoo wajjin walittidhufeenya nagaa qabaachuu dandeenya. Roomaa 8:1 nu barsiisa akkas jedhee, “Egaa amma firdiin warra Yesus Kiristoositti qabamanii jiraanitti faradamu tokko illee hin jiru.” Sababa du’a Yesus bakka keenyaa, cubbuu keenyaaf nutti hin faradamu. Xumura irratti, Roomaa 8:38-39, irraa abdii gati jabeessa kana qabna, “Duuni jireenyi, ergamoonni Waaqa irraa warrii bantii waaqaa keessatti aboo qabu jedhamanii sodaataman, waanti amma jiru , waanti dhufuuf jirus hundinuu, waanti humna agarsiisuu danda’us, waanti ol ka’ee jirus, waanti gadi fagaatee jirus, uumama keessaa waanti biraas, jaalala Waaqayyoo isa karaa gooftaa keenyaa Kiristoos Yesus nuuf dhufetti danda’ee gargar nu hin baasu.”
Fayyinaaf karaa warra Roomaa kana irra bu’uu barbaaddaa? Egaa, kadhannaan salphaan ati gara Waaqayyootti kadhattu kunooti. Kadhannaan kana kadhachuun karaa ati amantii kee isa irratti qabdu Waaqayyotti agarsiiftu dha fayyina siif qopheessuu isaatiif. Jechoonnni mataan isaanii si fayyisuu hin danda’an, amanttii ati Yesus Kiristoos irratti qabdu duwwaatu fayyisa siif argamsiisa! “Waaqayyo, ani sirratti akkan cubbuu hojjedhe fi adabbiin akka naaf ta’u nan beeka. Garuu Yesus Kiristoos adabbii anaaf ta’u fudhateera kanaaf araara argachuu nan danda’a. gargaarsa keetiin fayyinaaf amantii koo sirratti nan godhadha! Ayyaana kee fi araara kee dinqisiisaadhaaf sin galateeffadha – kennaa jireenya barabaraatiifs! Ameen!
Sababa waantota bakka kanatti dubbisteef Kiristoosiif waanta murteeffatte qabdaa? kana taanaan, maaloo, kolbaa isa “An har’a Kiristoosiin simadheerra” jedhu tuqi.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Gara fayyinaatti karaan warra Roomaa maali?


c: text/html

text:
Neefkaan madaqan/bineensonni gara Jannataa ni dhaquu? Neefkaan madaqan/bineensonni lubbuu qabuu?
Gaaffii: Neefkaan madaqan/bineensonni gara Jannataa ni dhaquu? Neefkaan madaqan/bineensonni lubbuu qabuu?
Deebii: Macaafni Qulqulluun Neefkaan madaqan/bineensonni Jannataa keessa akka ta’an yookiin Neefkaan madaqan/bineensonni “lubbuu” akka qaban barsiisa ifa ta’e hin kennu. Haa ta’u malee, mata duree kana irratti qajeelfama ifa ta’e kan Macaafa Qulqulluu kan bu’uura qabu hundeessuu dandeenya. Macaafni Qulqulluun namnii (Seera Uumamaa 2:7)fi bineensoonni (Seera Uumamaa 1:30; 6:17; 7:15, 22) lamaanuu hafuura jireenyaa akka qaban ni ni dubbata. Waanti jara adda taasisu inni jalqabaa namni akka bifa Waaqayyootti uumamuu isaati (Seera Uumamaa 1:26-27) garu bineensonni miti. Akka bifaa fi fakkaattii Waaqayyootti uumamuu jechuun sanyiin namaa Waaqayyoon fakkaata, hafuuraatti dandeettii kan qaban, sammuu kan qaban, fedhii fi hawwii kan qaban, innis jarri du’a booda jiraachuu itti fufuu kan danda’u eenyummaa mataa isaanii qabu. Neefkaan/ bineensonni yoo “lubbuu” qabaatan yookiin bifa qamaan kan hin mul’anne, sababa kanaaf inni kan adda ta’e ta’uu yookiin kan “sadarkaa” gada aanaa ta’uu qaba. Garaa garummaan isaa tarii “lubbuun” neefkaan madaqan/bineensonii du’a booda jiraachuudhaan itti hin fufan.
Dhimmi garri biraan kan ilaalmu bineensonni adeemsa qaama uumama Waaqayyooti Seera Uumamaa keessatti. Waaqayyo bineensota uume jarri gaariidha jedhe (Seera Uumamaa 1:25). Sababa kanaatiif, waaqa haaraa keessa bineensonni akka hin jiraanne kan isaan taasisu sababni hin jiraatu (Mul’ata Yohaannis 21:1). Yeroo mootummaa bara kumaa keessas sirriitti bineessonni ni jiraatu (Isaayaas 11:6; 65:25). Bineensota kana keessaa kaan neefkaan madaqan/bineensota lafa kana irra utuu jirru qabnu keessaa tokko tokko ta’uu jechuu hin dandeenyu. Waaqayyo sirrii akka ta’e ni beekna yeroo gara waaqaa deemnus dhimma kana irratti yaada Waaqayyoo wajjin walii gallee arganna, waanta ta’e haa ta’us.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Neefkaan madaqan/bineensonni gara Jannataa ni dhaquu? Neefkaan madaqan/bineensonni lubbuu qabuu?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ergmtooti Wayyaanee Dr. Mitiku Tesso fi Dhabaa Dabalee Sirna Nama-nyaataa Wayyaaneef falmuuf Washington, DC galan
Ayyaantuu.com | Waxabajjii/June 08, 2014
Miseensota OPDO fi ergamtoota sirna abbaa irree TPLF/Wayyaanee kan ta’a Dr. Mitikkuu Teessoo fi Obbo Dhaabaa Dabalee Washington, DC Ameerikaa akka galan beekame.
Prezidantii Univarsity Ambo kan ta’e Dr. Mitikkuu Teessoo fi miseensa Koree Gidduu OPDO kan ta’e Dhaabaa yeroo ammaan tana sochii Fincila Diddaa Gabrummaa fi gaaffii abbaa biyyummaa barattooti, dargaggooti fi ummati Oromo marti jabeessanii geggeessaa jiran, ajjeechaa, hidhaa, reebicha fi gara dabarsuu humni Agazi fi tika TPLF ummata Oromoo irratti ifaa fi dhoksaan geggeessaa jiru gara dabarsuuf murna gita bittaa bicuu Wayyaanee golguuf ergama jabaa fudhatanii akka bobbaafaman bira gayamee jira.
Ergama isaanii kanas gara Ministeera Haajaa Alaa Ameerikaa ykn State Department deemanii gochaa sukkanneessaa humni Agazi Oromiya keessatti raawwachaa jiru akka hin raawwatanetti sobaan dhugaa bahuuf akka adeemaa jiranis sabboontonni Oromoo irra gahuun beekmeera. Read more…
Categories: Afaan Oromoo, HOA News, Oromia, USA Tags:
Waamicha Wal-gahii WWDO, Waxabajjii 01, 2014
Walgah’iin WWDO idleen Dilbata, Waxabajjii 01, 2014, sa’aa 6:00wb irraa eegalee galma Jaarmiyaa Hawaasa Oromoo, Washington DCtti geggeeffama.
Kanaaf, walga’ii kanatti dargaggoonni Oromoo Washington naannoo isaa jiraattan akka itti hirmaattan kan hafeeramtan yoo ta’u, guyyaa kanatti haala ummata Oromoo fi Oromiyaa yeroo ammaa irratti akkasumas dhimmoota waldaa irrattis mariin ni taasifama. Guyyaa kanatti sagantooti gaggabaaboo biroos ni dhiyaatu. Read more…
Breaking News:- Wallagga, Magaalaa Innaangoo Keessatti FDG Itti Fufee Jira.Dhukaasi Meeshaa Waraanaas Dhagahamaa Jira.
Caamsaa/May 12, 2014 | By Qeerroo.org
Caamsaa 12, 2014 FDG jabaatee itti fufuun har’a Wallagga magaalaa Innaangoo jedhamu keessatti jabaatee itti fufee jira. Haala kanaan mootummaan Wayyaanee gaaffii mirgaa uumata Oromoo kana dhaamsuuf jecha meeshaa waraanaa fayyadamuun uumata irratti dhukaasaa jiraachuun beekame. Hanga ammaa uummati hammam akka miidhame hin beekamiin jira.
Loltooti Federaalaa magaalaa Gimbii irraa humna dabalataa gama sanatti akka deemaa jiran gabaasi Qeerroo Network ciccitaan nu dhaqabe addeessa.
Magaalaan Inaangoo magaala Gimbii irraa gara dhiyaatti fageenya kiilomeetra 16.7 ykn mayila 10.4 irratti argamti.
Gabaasa dabalataaf ni dhiheessina.
Categories: Afaan Oromoo, Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) Oromiyaa, Oromia Tags:
Magaalan Gimbii Mormii Ummataan Jeequmsa Guuddaa Keessa Galte
Ayyaantuu.com | Caamsaa/May 10, 2014
Wallagga Dhiyaatti magaalaan Gimbii sochii mormii ummata Oromoo magaala sanaan jequmsa gudda keessa galtee akka jirtu oduu ammaan tana Ayyaantuu.com gahe ifa godhe.
Akka odeeffannoo argameetti mormii qeerroon magaalaa Gimbii guyyaa Sanbataa, Caamasaa 10, 2014 kaasaniin lubbuu dargaggoo Oromoo tokko humna Waraanaa motummaa Itophiyaan yeroo galaafatamu lama ammoo mada’anii hospitaala Adventistii Gimbiitti yaalaaf galaniiru.
Qabeenyaan deggertoota mootummaa gabroomfataa TPLF adda addaa mormi ummataa kanaan kan barbaadaa’e yeroo ta’u humni poolisa federaalaa ummata irratti dhukaasa banee miidhaa geessisaa akka jiru hubatameera. Magaalli Gimbiis waraana Wayyaanee fi Polisa Federaalaan weeraramtee akka jirtuu fi barattooti mannee barumsa olaanoo adda addaa irraa gara mana isaaniitti deebi’a jiranis battaluma sochii ummataa kana caalaatti finiinsaa akka jiranis maddi oduu kun ifa godhee jira. Read more…
Breaking News:-Godina Horroo Guduruu Wallaggaa Magaalli Aliiboo tohannaa Wayyaanee jalaa baatee Harka Uummataa galte!
Qeerroo.org | Caamsaa 1, 2014, Aliiboo
Oduu ammee/Breaking News:-Godina Horroo Guduruu Wallaggaa
gaaffiin abbaa biyyummaa Oromoo jabaachuudhaan kan itti fufe godina Horroo Guduruu Wallaggaa aanaa Jaardagaa Jaartee magaala Aliiboo keessatti Uummatnii fi Qeerroon gamtaan ka’uun Magaala Aliiboo tohannaa isaa jala oolchate
Mootummaan Wayyaanee gaaffii abbaa biyyummaa karaa nagaa gaafatame deebisuu diduudhaan barattoota Oromoo jumlaan mana hidhaatti naqaa kan as gahe dhaabbachuu qaba jechuudhaan Uummatnii fi Dargaggootni Oromoo magaala Aliiboo “Wayyaanee, Sii Wayyaaree?” jechuudhaan Magaala Aliiboo rasaasni wayyaanee akka bokkaa osoo roobuu tohannaa isaa jala galchatee jira. Bara Mootummaan wayyaanee burkutaa’etti Oromoon gamtaan ka’uu qaba jechuudhaan “Ka’i Oromoo” jechuudhaan dhaadannoo isaanii dhageessisaa oolanii jiran. Read more…
Waamicha Walgahii WWDO Dargaggoota Oromoo DMV maraaf
Waldaan Walgargaarsa Dargaggoota Oromoo (WWDOn) yeroo muraasaaf quunnamtii/hojii sadarkaa koree gidduu qofaatti daangessee ture xumureee hamilee haarawaan hojii isaa idlee itti fufuuf qophii isaa raawwatee jira.
Akkuma kanaan, koreen gidduu WWDO walgeettii gaafa 04/13/2014 adeemsiseen hojii boonsaa fi bu’uuraa kan dargaggootaa fi uummata Oromoo walitti fiduu fi Network ijaaruu WWDOn hojjechaa ture caalatti itti fufuun barbaachisaa waan ta’eef haalawwan ittiin hamilee miseensota keenyaa fi dargaggoota Oromoo jabeessinuu fi humneessinu irratti tooftaa harawaan itti adeemuuf waan saganteessineef waamicha goonee karoora kana miseenotaa WWDO fi dargaggoota Oromoo (harawaa) naannoo kana jiraataniif ibsuun barbaachisa akka ta’e irratti walii galuudhaan murteessinee jirra. Read more…
Artistiin Oromoo Beekamaan Gammachiis Bayyanaa dhukkubsatee akka gargaarsa barbaadu ibsame.
Ayyaantuu.com | Ebla 23, 2014
Artistiin beekamaa fi sabboonaan Gammachiis Bayyanaa dhukkubsatee yaala dhabuun manatti galee akka jiruu fi yaalamuufis humna isaa waan hin qabneef gargaarsa akka barbaadu sabboontonni Oromoo ibsan.
Yeroo dheeraaf walaloowwan, diraamaa gaggaababoo fi sirboota adda addaa rakkoo fi miidhaa ummata Oromoo ibsan, kan haqaa fi duudhaa Oromoo calaqqisan qopheessun uummataaf gumaachaa, ummatas hamleessaa kan ture yoo ta’u, hojiiwwan isaa keeyssaa diraamaan gabaaboo fi walaloowwan akka “Dache”, “Bubbee” kkf kanneen ummata biratti fudhata argatanidha.
Hojiiwwan isaa keessaa “Bubbee” kan jedhu caqasaa.
Mootummaan Wayyaanee Badii Tokkoon Malee Sabboonaa Artistii Oromoo Jaafar Yusuuf Ukkaamsuu Mana Hidhaa Galche
By Qeerroo.org | April 18, 2014
Mootummaan Wayyaanee aartii fi Artistoota Oromoo nyaachaa alalfachaa kan as geesse Sabboonaa Jaallatamaa wallisaa Oromoo kan tahee fi yeroo ammaa kana keessatti walleewwan haaraa baasuudhaan daran jaallatamaa kan dhufe Wallisaa Artistii Oromoo Jaafar Yusuuf mootummaan wayyaanee Ukkaamsuun mana hidhaa keessatti darara irraan gahaa jirti. Mootummaan wayyaanee Wallisaa Jaafar Yusuuf dhimma Lafa naannawa Finfinnee federaala jala galchuu ilaalchisee wallee Finfinneen Keenyuma jedhu wallee baaqqee gadhiisteetta, Ati akeeka mootummaa wayyaanee Uummata kakaasuun fashalsiisuu irratti argamta jechuun mana hidhaatti ukkaamsuun darara jabaa reebichaa bakka lafeen ilmaan Oromoo hedduun keessatti nyaatame Maaikelaawwii keessatti dararaa jirti
Mootummaan Wayyaanee Artistoota Oromoo waan Oromoo fi Oromiyaa sirban kanneen akka Eebbisaa Addunyaa, Yoseef Gammachuu, Usmaayyoo Muusaa, Abdii Qophee fi kanneen biroo hedduu darara jabaa irraan gahuun lubbuu isaanii kan dabarsite yoommuu tahu yeroo ammaa kanas Sabboontota Oromoo Artistoota waan Oromoo sirbuun oromummaa hubachiisan kanneen akka Jaafar Yusuuf mana hidhaa keessatti darara jabaa irraan gahaa jirti. Read more…
Categories: Afaan Oromoo, HOA News, Somalia Tags:
Ergamtooti Wayyaanee Abbaa Duulaan durfamu Embassy Itophiyaa Washington, DC keessatti ergama raawwatuuf yaalaa jiru.
Ayyaantuu.com, Washington, DC | Gurraandhala 2, 2014
Ergamtooti mootummaa abbaa irree Wayyaanee/TPLF kan Abbaa Duulaa Gammaadaa (Minaasee W/Giorgis) durfamu ajaja TPLF irraa itti kenname qabatee gara Washington, DC dhufuun beekame.
Abbaan Duulaa ykn Minaaseeni fi gareen isaa Embassy Itoophiyaa Magaalaa Washington, DC jiru keeyssa riphuudhaan warreen faayidaa dhuunfaa isaaniitif akkuma isaanii mirgaa fi haqa ummata Oromoo fi Oromiyaa dabarsanii gurguran/kennan waliin ta’uudhaan dhoksaadhaan kaayyoo dharaa kan manneen barumsaa Oromiyaa keeysatti babal’isuuf jedhuun gargaarsa qarshii walitti qabuuf yaalii gochaa akka jiranii fi sochii dhoksaa kanas sabboontoni Oromoo irratti dhaqqabuu ifa ta’ee jira. Read more…
Categories: Afaan Oromoo, Art & Culture, Oromia Tags:
Nairobi, Keenya Keessatti Yaadannon Dhumaatii Oromoo Anoolee, Calanqoo fi Oromiyaa Bakka Adda Addaatti Tahe Kabajame.
Amajjii gaafa 26, 2014 biyya Keeniyaa magaalaa Nairobi keessatti guyyaan yaadannon dhumaatii (Genocide) saba Oromoo Anoolee, Calanqoo fi Oromiyaa bakkoota gara garaatti sirna Nafxanyaa fi abboota irreetiin raawwatame kabajame.
Guyyaa kanatti lammiin Oromoo magaalaa Nairobi kessa jiraatan martii heedduminan kabaja guyyaa yaadannoo kanaaf kan bahan yoo ta’u, sagantaan walaloolee fi diramaawwan adda addaa dhiyaataniiru. Artistooti Oromoo bebbeekamoon kan akka Abdii Ibrahim, Faaxee Anniyaa fi Aliye Sabetis argamanii ergaa kara ogummaa isaaniin dabarsaniiru. Read more…
Categories: Afaan Oromoo, Human Rights, Kenya Tags:
Manni adabaa bakka yakkamaan itti amala isaarraa sirratu dhamoo,kan biraa?
Ittaanaa Guuttataa | Amajji 17, 2014
Seenaa misooma impaayera itiyoophiyaa keessatti, erga mootummaan wayyaanee gara aangootti dhufe bara 1983 asitti jijjiiramni addaa ta’eera yoo jedhame ragaan kanaa firootaafi miseensota waayyaanee qofa. Qotee bulaan ooyiruusaarraa beebyaa tokko malee ijaarsi gamoowwanii, daandiiwwaniifi kkf dhugaatti saffiseera. Hireen qotee bultoota kanaas ilmaan isaanii waliin daandii bukkee ta’aanii harka isa ol darbuufi gad bu’uu ilaaluu, jecha dhaga’ee inbeenneen buusii kadhachuu, gaddee kofalchiisuu, rakkatee duuromsuu dha. Manneetiin barnootaa fi yaalaa, bu’araaleen misoomaafi wirtuuwwan hayyootniifi dargaggootni Oromoo masaanuuwwan wayyaanee akka korbeessa re’ee itti hidhaman manneetiin adabaa sadarkaa isaanii hineegganne haalaan baballataniiru. Abishaalichi mootummaa wayyaanee MB 1fi manneetii adabaa 2, kellaawwan fayyaa 2fi wirtuulee ilmi oromoo itti mirga namummaa isaa sarbamu baballisuun karooraa guddinaafi tiraanisfoormeeshinii keessatti xiyyeeffannaa addaa argateera. Odeeffaannoowwan garaagaraa akka eeranitti Impaayera Itiyoophiyaa kessatti kan hidhamee jiruu 86% Ilmaan oromoo ta’uun isaa kan isaaf falmuu tokko ille akka hin jirree ta’uusa ni ragaasiisa. Read more…
Biyya Tuffatan Harreen Irra Garmaamu!
Baarentuu Gadaa irraa | 12/01/2014
Salphinni salphina caalu biyya ofiirratti salphifamuu dha. Salphinni salphina caalu Qayee abbaa ofiirratti salphifamuu fi nama tahanii dhalatanii namaa gadiitti ilaalamuu dha. Tuffiin tuffii caalus biyya ofirratti tuffatamuu dha.
Salphifamuu fi tuffatamuun nama dhuunfaa bira darbeesadarkaa sabaatti yoo ta’usalphina dorgomaa hin qabnee fi salphina, salphina caalu akka ta’e eenyuufuu ifaa dha. Sabni tokko; akka sabaatti murna alaa isa weerarareen biyya isaarratti salphifameetuffatamnaan salphina kana of irraa darbuuf xiiqiin hin socho’u taanaan ani saba akkasii ti; biyyi koos akkas jedhama jechuu qofti salphina hin haqu. “Ani saba aadaa, seenaa fi duudhaa akkasiiqabuudha” jechuunis gongumaa waan miidhaguu miti. Kan har’a uummanni Oromoo keessa jirus salphina akkanaa,salphina weeratotaan itti dhufe keessa. Read more…


text:
Tamil Songs » Raasaave Unna Nambi
Song: Raasaave Unna Nambi
Album: Muthal Mariyathai
Language: Tamil
Artist (s): S.Janaki
View: 20
Song Lyrics
Raasaave Unna Nambi Indha Rosaapoo Irukkudunga Oru Vaartha Solleetinga Adhu Usura Vandhu Urukkuthunga Munbu Sollaadha Oravaa Iva Nenjodu Valathaa Adhu Thappaana Karuthaa Thanneerin Yezhutha Pazhasu Marakalaiye Paavimaha Nenjuthudikkidhu Unnaiyun Ennaiyun Vecchu Oorusanam Kummi Adikkidhu Adadaa Enakkaaga Aruma Koranjeeha Dharuma Maharaasa Thalaiya Kuninjeeha Kalangam Vandhaalenna Kooru Adhukkum Nelaanudhaan Peru Ada Santhayila Nindhaalum Nee Veerapaandi Theru Kaadhule Naraicha Mudi Kannatthula Kutthudhu Kutthudhu Suzhila Padagu Pola En Manasu Sutthudhu Sutthudhu Paruvam Theriyama Mazhaiyum Pozhinjachu Vevaram Theriyaama Payirum Vilainjachu Unaake Vechirukken Moochu Enakken Indha Kadhi Aachu Ada Kannu Kaadhu Mookku Vechu Oorukkulla Pechu
Note: If you find any mistake in lyrics/details kindly report us by Click Here


text:
Ijoolleen dhiiraa Waaqayyoo fi ijoolleen dubaraa namootaa uumama 6:1-4 eenyuun turanii?
Gaaffii: Ijoolleen dhiiraa Waaqayyoo fi ijoolleen dubaraa namootaa uumama 6:1-4 eenyuun turanii?
Deebii: Seera uumamaa 6:1-4 kan inni argisisuu ijoollee dhiiraa Waaqayyoo fi ijoollee dubaraa namootaati. Yaadii hedduun dhi’aateera ijoolleen dhiiraa Waaqayyoo eenyuun akka turanii fi maaliif ijoollee dubaraa namootaa irraa ijoollee isaan godhatan sanyi dhedheeroo (isaan sana jechi Nifilin jedhu kan argisiisu).
Ilaalchi dursa sadan, ijoollee dhiiraa Waaqayyoo kan ilaalate 1).Ergamoota Waaqa irraa warra kufan turan, 2). Namoota hamoota warra ijoollee namaa bitan turan, yookaan 3). Ijoollee Seet sanyii gaarii sanyii Qa’eel isa hamaa wajjin gaa’ila kan raawwatan turan, kan jedhu ture. Yaada isa jalqabaatiif ulfachisuudhaaf, kakuu moofaa “ijoollee dhiiraa Waaqayyoo” gaaleen jedhu yeroo hundumaa kan inni heeru ergamootaaf (Iyoob 1:6, 2:1, 38:7). Rakkina isa guddaa kanaa kan ta’uu Maatihos 22:30 irratti, innis ergamootni akka hin funnee kan argisiisu. Macaafni qulqulluun sababa tokko illee nuuf hin laatu ergamoonni qaama saalaa akka qaban yookaan dhalchuu akka danda’an. Kan biroon ilaalchi lamaan rakkoo kana hin qaban.
Kan (2) fi (3) dadhabiin ilaalcha warra kanaa dhiiroonni akkasumaani dubartoota akkasumaanii fuudhuun isaanii ijoollen isaani “dhedheeroo” yookaan “cimoo warra durii, maqaan isaanii kan waamamee” ta’uu isaanitii fi dhugummaa hin qabaatu. Dabalatas, Waaqayyoo maaliif bishaan badiisaa lafa irratti akka dhufu murteesse (Uum. 6:5-7) Waaqayyoo dhiroota jajjaboo yookaan sanyii Seet dubartoota namootaa akkasumaanii yookaan sanyii Qaa’eel akka fuudhan raawwatee osoo hin dhorkiinii? Dhufaa kan jiruu kan seera uumamaa 6:5-7 firdii Uumama 6:1-4 kan adeemsifamee wajjin kan wal qabatee dha. Ergamootni kufan ijoollee namootaati wajjin godhan kan jedhamee sagaagilli, gaa’ila diddaa firdii sodaachiisaa kanaaf sirrii ta’uu isaa argisisuudhaaf fakkaata. Duraan dursee akka ibsame, ilaalchi inni jalqabaa rakkoon isaa Maati 22:30 akka ibsutti “guyyaa du’aa ka’uutti namootni hin fuudhaniis hin heerumannis, akka ergamoota waaqa irraa ta’uu malee.” Ta’us, barreefamichi “ergamootni fuuchuu hin danda’aan” hin jedhu. Akka isaan hin fuunnee malee kan inni argisiisu. Inni lamaffaan Maati 22:30 kan inni argisiisuu waa’ee “ergamaa Waaqa irraa” dha. Waa’ee ergamaa kufani hin argisiisu, isaanis waa’ee Waaqayyootiif seera uumamaa waan isaan hin dirqisiifneef, akkasumas karoora Waaqayyoo baleessuudhaaf damaqinaan kan isaan barbaadanii dha. Dhugaan isaa, ergamootni qulqulluu Waaqa irraa hin fuudhan, yookaan walitti dhufeenya qunaamtii saalaatiin walitti hin hidhaman jechuun seexanaa fi afurootni hamootni tokkoo jechuun hin danda’aamu.
Ilaalchi 1). Ejeennoo fooyya’ee kan fakkaatuudha. Eeyyee, ajaa’ibsiisaa “faallaa” dha, ergamootni qaama saalaa hin qaban jechuu fi wal qabsifamee “ijoolleen Waaqayyoo” jechuun ergamoonni kufan ijoollee dubaraa namaa irraa ni dhalchuu jechuun ta’us, ergamoonni afuuraan bara baraan kan jiraatan haga ta’aanitti (Ibiroota 1:14), namaan mul’achuu danda’uu, qaama foonitiin (Maari 16:5). Namoota Sadoomi fi Gamoora ergamoota lamaan sana wajjin qunamtii saalaa raawwachuudhaaf yaadaani turan, Looxii wajjin kan turan (Uum. 19:1-5). Ergamoonni bifa namaa qabatanii mul’achuu akka danda’aan amansiisaa dha, caalaadhumatti immoo qunamtii saalaa namaa raawwatani dhalchuu akka danda’an. Ergamoonni kufan maaliif wanta kana irra deddeebi’anii hin godhan? Kun kan fakkaatuu Waaqayyoo cubbuu hamaataa kana ergamoota raawwatan waan hidheef, kana waan ta’eef ergamoonni kan biroon kufan gocha wal fakkaataa kana akka hin raawwanneef (Yihudaa 6 irratti akka ibsameetti). Hiiktootni Ibirootaa durii fi kan cinaan kan biroon barreefamni amantaallee wali galtee guutuu irra ga’aaniiru, ergamoonni kufan “ijoollee Waaqayyoo” ilaalcha jedhuuf, innis uumama 6:1-4 irratti kan heerame. Kun sababa kamiin iyyuu falmicha raawwatan hin ga’u. ta’us, Uuma. 6:1-4 irratti kan jiruu yaadni inni of keessatti qabatu, ergamoonnii Waaqa irraa kufan ijoollee dubaraa namaa wajjin wal jaallachuu isaanii qabiyyeen barreefamaa cimseera, seer-lugaa, fi hundee seenaa akka qabuu dha.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Ijoolleen dhiiraa Waaqayyoo fi ijoolleen dubaraa namootaa uumama 6:1-4 eenyuun turanii?


text:
Oliiqaa Dingil
Oliiqaa Dingil lammii Oromoo yoo ta’u, ummata Oromoo naannawa Qeellem Wallaggaa keessa jiraatu jidduudhaa kanneen hidda ja’an Sayyoo warra Laaloorraa dhalate. Qorannoon seenaa hangaa har'aatiin maqaa hadhaasaa beekuun danda'amu baatus maqaansaa guutuun Oliiqaa Dingil Bookaa jedhama.
Contents
Seenaasaa Ijoollummaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Bakki dhaloota gooticha Oliiqaa, Qeellem Wallaggaa keessa Yamaaloogii Walal, Ganda Gurraattii Walal, bakka Deentaa Garee jedhamu. Barri dhalootasaa sirriitti qoratamee beekamuu baatus namoota bara sana beeku jedhamanirraa akka himametti, tilmaamaan bara 1890 ta’uu akka hin oole dubbatama.
Oliiqaa Dingil mana barumsaa qeesotaa /lubootaa/ galee akka barate seenaansaa ni mirkaneessa. Erga guddatee umriinsaa hojiif ga'ee booda bara bulchiinsa Hayilasillaasee mootummaadhaan mindeeffamee hojjetaa ture. Ga'een hojii goota kanaas gabaarra naanna’ee ashuura mootummaa walitti qabu ture. Gabaa hedduu inni irra naanna’aa ture keessaa gabaan Ashii, Muggii, Shabal, Qaaqeefaan ni eeramu. Bakki jireenyaasaa magaalaa Dambii Doolloo, Ganda 03 keessa akka ture odeeffannoon jiru ni ibsa.
Oliiqaan, dubartii maqaanshee Gannatawarqi Ashanaa jedhamtu Gidaamiidhaa fuudhee jiraachaa ture. Walumaagalatti Oliiqaan lammii nagaa namaa fi biyyaaf yaaduu fi quuqamu yoo ta’u amalasaa kanaan ummata Oromoo biratti hedduu jaalatama ture.
Qabsoo[edit | Lakkaddaa gulaali]
Caamsaa 23, bara 1929 wayita koloneeffattoonni Xaaliyaanii Itoophiyaa humnaan weeraranii qabatanitti waggaa tokko booda dhiibbaa koloneeffattoonni kun ummatarraan gahaniin mormee bosona seene. Gocha Xaaliyaanonnii fi sirni gita bittaa Nafxanyootaa ummata biyyattii keessa jiraatan irratti keessumaa Oromoorratti raawwachaa turanirraa kan ka’e haalli jireenyaa, aadaa fi safuun ummatootaa baduu jalqabe. Wayita sana Xaaliyaanonni lammiilee Itoophiyaa tokko tokko ofitti madaqsuudhaan maqaa “Baandaa” jedhamu itti moggaasuun duuka buutuusaanii taasifachaa turaniiru.
Xaaliyaanonni baandota kanneenirraa odeeffannoowwan gara garaa argataa, akka turjumaanaattis itti gargaaramaa turaniiru. Gochi baandotaafi Xaaliyaanotaa kun Oliiqaa qofa osoo hinta’iin namoota saba isaanii jaalatan hunda kan aarsu ture. Gochi suukanneessaan ummatarratti raawwatamu yeroodhaa gara yerootti babal’achaa dhufuusaarrayyuu roorroon haadha warraa Oliiqaa Dingil, Aadde Gannatawarqi /Moominaa/ Ashanaarra ga’eera jedhamu aarii Oliiqaan duraanuu qabu akka dabalu taasise. Kana malees gaaf tokko baandaa Xaaliyaanii kan ture namichi Baashaa Gabayyoo Waldee fi Oliiqaan otuu Amaariffaan haasa'anii Baashaa Gabayyoon Oliiqaa Dingil akka tuffiitti jecha Oromoon jedhamuu hin feeneen arrabsa.
Guyyaa biraammoo Baashaa Gabayyoon namicha Dhaabaa Maashaa jedhamu wajjin waliigaluudhaan Oliiqaan qarshii ashuuraa walitti qabe dhimma dhuunfaa irra oolfateera jechuun odeessisiisuurra darbee hoogganaa Xaaliyaanii yeroo sanaatti hima. Oliiqaan qawwee dhokfatee qaba jedhees yakke. Odeeffannoo kanarratti hundaa’uun Xaaliyaanonni Oliiqaa qabanii mana hidhaa galchan. Oliiqaan halkanuma sana mana hidhaa cabsee ba’uudhaan, bakka dhalootasaa Deentaa Garee dhaquudhaan qawwee Beeljigii 2fa jedhamu bitatee Dambii Doollootti deebi’e.
Halkan gaaf tokkoo Baashaa Gabayyoo ajjeesee, gara mana Baashaa Gabayyoos dhaqee haadha warraa Baashaa alatti baasuun, “Ati dhirsa kee dhabda, ani immoo haadha warraa koon dhabe” jechuun du’a abbaa warraashee itti himee manicha qabeenya keessa jiru waliin gube. Itti aansee, namicha Dhaabaa Maashaa jedhamummoo Gabaa Dafinoo /Dambii Dolloo/ keessatti ajjeesee, “Anatu ajjeesee nama bira hin gaafatiinaa” jedhee barreessee mukatti maxxanse. Intalasaa fi haadha warraasaa Ganduma 03 keessatti dhiisee deeme.
Kana booda Oliiqaan nama durumaa qabee isa bira jiraatu, kan maqaansaa Shaanqoo jedhamu, qawwee namoonni dirqiidhaan Xaaliyaaniif galchuuf deeman irraa booji’ee Shaanqoo hidhachiise. Kanaanis Xaaliyaaniifi baandaarratti tarkaanfii fudhachuu eegalan. Sababoota Oliiqaa 'shiftummaaf' kakaasan keessaa tokko tokko eeruuf.
- Namni Tafarii Alabee Goonboo jedhamu Haroo Machaaraarratti fannifamuun, Qanyaazmaach Dhoosaa Abbaa Qoroo qawwee dhoksite jechuun harkasaanii duubatti hidhanii Buraayyuu bakka, “Bakkee Abbaa Boroo” jedhamutti rasaasa torbaan ajjeefamuusaaniifaa eeruun ni danda'ama.
- Guyyuma Luba Maammoo Corqaa fi Luba Gidaadaa Soolan Hayilasillaasee wajjin quunnamtii qabdu jechuun harkasaanii lachan duubatti hidhanii Jimmaa Abbaa Jifaar geeffamanii murtoon du’aa itti murta’ee utuu har’a boru duuna jedhanii eegaa jiranii haala hin yaadamneen bilisa ba'anii gara naannawa jirenyaasaaniitti deebi’aniiru.
Oliiqaan erga Gabayyoo ajjeesee deemee booda gaaf tokko halkan keessaa sa’aatii shanitti haala haati warraasaa irra jirtu ilaalee deebi’uuf wayita gara manasaatti qajeelu isheen teessee jirbii fo’aa:
“Oliiqaa yaa abbaa jigsaa ati duute moo jirtaa?
Utuu ati jiraattee hantuunni maa warraaqxee?
Yaa abbaa coomaafi booka kootii amaaseniin maal na gooti?”
jettee isa faarsituu dhokatee dhaggeeffate. Halkan sana dhokatee ishee ajjeesee deebi’uuf yaadeeti kan dhufe. Garuu wayita faaruu haadha warraasaa dhaga’u cancala qawweesaa dhaamsee halkan sana manasaa bulee ganama bariidhaan bakka dhufetti deebi’e. Yeroo yerootti uffata waraana Xaaliyaanii uffatee Dambii Dolloo seenuudhaan mana Aadde Moominaafi Aadde Daasharee Akkayyuutii daadhii dhugee, odeeffannoo barbaachisus walitti qabatee deebi’aa ture. Namoota isa fakkaatan waliinis dhoksaatti ni mariyata ture.
Deggartoota Oliiqaa gocha weerartoonnii fi jala kaattuun warrasaaniirratti raawwatan namoota hedduu aarsee tureera. Haala kanatti aaree kan garaa kutate Oliiqaa duukaa shaffata, warri kuun immoo, naannoodhuma jiran taa’anii deggaraa turan. Daggarsi kennamaa tures, odeeffannoo kennuu, galaa qopheessanii nyaachisuu, meeshaa waraanaa kaa’uufi erguu dabalata. Namoonni adda addaa yeroo waraanni Oliiqaa naannawa tokko galu nyaataa fi dhugaatii dhiyeessuudhaan halkanii guyyaa wajjin dhama’aa turan. Loltoonni Oliiqaa Xaaliyaanii dhamaasaniifi baandaa bakka garagaraatti oliifi gadi joonjessaa fi ajjeesaa turan.
Bakkii da'annoosaanii haala yeroon jijjiirama ture. Lafti akka holqa Qacii, Aggataa, Macaqeddoo, Ondoloqqee, Doggaa, Walal, Cabal, Qilxuu Kaarraa fi Ulaa Biyyaa’oo bakka itti da’atan akka ture dubbatama.
Lola koloneeffattoota wajjin godhame guyyaafi haalli lola Oliiqaadhaan geggeeffame barreeffamaan yoo jiraachuu baateyyuu seenaa afaaniin darberraa hubachuun akka danda’amutti qabsoo ittisa koloneeffataa keessatti Oliiqaa Dingil gumaacha olaanaa akka godhe beekama. Tooftaa mataasaatiin geggeeffamee injifannoowwan gurguddoo galmeessaa tureera. Fakkeenyaaf yeroo Xaaliyaanonniifi baandaan Oliiqaan Awusa jira jedhanii achi dhaqan jalaa mimmiliquun jara joonjessaa tureera. Injifannoowwan guguddoo waraana Oliiqaatiin argaman keessaa Aanaa Yamaaloogii Walal keessatti bakki Fiinchoofi Dubbisi jedhamu gidduu lola Xaaliyaaniifi Oliiqaan wajjin gaggeeffameen Xaaliyaanonni 30 ta’an du’aniiru. Dirreen injifannoo inni seena qabeessa jedhamee himamu immoo, lola Wallaggaa, Aanaa Tajjootti gaggeeffame yoo ta’u, lola kanarratti baandonni 750 ta’anii Oliiqaatti duulan. Lola hamaa, tooftaa fi kutannoo guddaa gaafate kanarratti Xaaliyaaniifi baandonni waraana Oliiqaatiin yommuu dhuman, loltuun Xaaliyaanii maqaansaa Tinintii Biichee jedhamuufi baandonni sadii duwwaan baqatanii deebi’anii akka galaniidha kan ibsamu.
Namoota Xaaliyaanii wajjin waliigalanii Oliiqaa fi waraanasaa booji’uuf ykn ajjeesuuf yaalaa turanirratti Oliiqaan dursee tarkaanfii fudhataa ture. Akka fakkeenyaatti namichi maqaansaa Waacilaa Waloo jedhamu miseensa waraana Oliiqaa kan ta’e Dhaabaa Bocoloo ajjeefnaan Oliiqaan battaluma sanatti Waacilaa Waloo, Anfillootti ajjeesee gumaa Dhaabaa Bocoloo baaseera. Itti dabalees, Aanaa Tijjootti namichi maqaansaa Fullaasaa Baabil jedhamu, "Oliiqaa ajjeeseen mataasaa muree fida" jedhee Xaaliyaaniif waadaa galee qawwee minishirii shan fudhatees deeme. Otoo hin turin dhimmi kun Oliiqaaa bira ga’e, Oliiqaan mana Fullaasaa Baabil dhaqee ajjeesuudhaan qawwee shananuu harkaa fudhatee humna waraanasaa ittiin cimsate. Haaluma kanaan lola hedduurratti lubbuun diinaafi deggartootasaanii lakkoofsaan kaa’uun nama rakkisu dhabameera.
Walumaagalatti qabsoon Oliiqaan ummata Oromootiin deggaramee gaggeesse, ummatichi akkasuma lammiifi saba kaanii goota cimaa akka qabu kan mirkaneessuu dha. Du’a Oliiqaa Dingil qabsoo ittisa koloneeffataa Oliiqaa Dingil gaggeessaa ture jala deemtonni diinaa hin deggaran ture.
Oliiqaan yommuu bosonaa dhufu Magaalaa Dambi Dolloo keessa mana meeshaasaa keewwatu qaba ture. Yeroo inni dhufee kaa’u halkan keessaa sa’aatii shanii hanga 10 gidduu ture. Yeroo bosonatti deebi’ummoo rasaasaafi meeshaalee isa barbaachisan fudhateeti.
Namichii Oliiqaan waliin hojjetu, warra Xaaliyaanii wajjin qunnamtii dhoksaa qaba ture. Namichi akka warri Xaaliyaanii hin shakkineef halkan halkan manasaa biratti qawwee dhukaasaa bula. Ganama ka'ee, eda mana eebaluu biratti qawween dhuka’aa bule yeroo jedhan Xaaliyaanonni dhaqanii qalahaa hammaarratanii akka galaniidha seenaan kan eeeru. Tooftaa kanaan Oliiqaafi namichi kun waliin deemaa erga turanii booda, qarshiin Oliiqaa namicha kanarratti heddummaataa waan dhufeef gaafa tokko Oliiqaan qarshiisaa akka deebisuuf gaafatee, namichi didnaan Oliiqaan arrabse. Arrabsoon Oliiqaa Dingil onnee namicha kanaa waan madeesseef namoota Oliiqaa Dingil qunnaman qarshiidhaan kadhachuu jalqabe.
Du'asaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Haaluma kanaan Oliiqaan holqa Qacii keessa otuu jiraatuu namichi isa irratti haaloo kuufate sun, dubartii imaanaa Oliiqaa turte /haadha warraa Baaburii Wagee/ uffata babbareedaa, bituufiidhaan, qarshiis harkatti kennuufiidhaan, akkasheen Oliiqaa hordoftee qoricha obaaftuuf summiin itti kenname. Haaluma kanaan osoo jiranii gaaf tokko Oliiqaa heexoon mul’anaan dubartiin imaanasaa turte sun qoricha daaktee summii itti kenname itti dabaltee Oliiqaan akka dhuguuf kenniteef.
Oliiqaan eddii summicha dhugee booda qaamnisaa dadhabaa adeeme. Guyyaa yeroon inni waa nyaatu geenyaan ammas lammaffaa nyaata summii qabu dabalteef. Dhugaatii maastikaa jedhamu kan summiin makame akka inni dhuguufis affeerte. Kana booda Oliiqaan laafaa deeme. Namoonni isa duukaa turanis waan godhan wallaalan. Guyyaa guutuu dhukkubsataa oolee, Roobii halkan sa’aatii 9:00 irratti bakka Oddoo Butaa jedhamutti du’e.
Namichi tooftaan nyaataa fi summii dhiyeessuudhaan nafxanyicha wajjin waliigaltee qabaachaa tureefi namni maqaansaa Wadaajoo jedhamu, gaafa Oliiqaan du’uusaa hubatu qawwee dhukaasee funyaansaa madeessuun, anatu ajjeese jedhee muudamuuf jecha Xaaliyaanotatti gabaase. Gaafa du’a Oliiqaa dhaga’u ummanni naannawa sanaa ba’ee hiyyee boo’e. Hogganoonni koloneeffataas Dambii Dolloorraa yeroo dhufan "Oliiqaa miti, kan du’e nama kan biraa ta’a" jedhanii shakkanii turan. Sababiin shakkii saaniis Oliiqaa qabachuu fi ajjeesuuf yeroo dheeraaf yaalii godhaniin waan hin milkoofneefi.
Kana booda muudamaan Xaaliyaanii kan Gavarnoo Dhaayee jedhamu reeffa Oliiqaa yommuu argu "ajjeesuu balleessitan, nama akkasii hin ajjeesan, muudanii hoogganaa waraanaa godhatu" jechuun Wadaajootti dheekkame. Erga reeffasaa gara magaalaa Dambii Dolloo geessanii booda haadha warraa Oliiqaa waamanii isa ta’uufi dhiisuusaa adda akka baaftu gaafatan. Isheenis mallattoo duraan miilasaarra ture ilaaltee isa ta’uu mirkaneessiteef.
Sana booda Xaaliyaanonni reeffasaa suura kaasanii karaa laga Borxaa buusanii naannawa dur Biheeraawwii Xoor jedhamutti awwaalan. Wadaajoo isa Oliiqaa natu ajjeese jedhu Jimmaa geeffamee otuu achi jiruu guyyaa tokko mana daadhii taa’ee otuu dhaadatuu durbiin Oliiqaa achumatti ajjeese. Erga Oliiqaan du’ee weediftoonni akkana jedhanii isa faarsaa turan:
Facaasaa heexoo dhuguun
Oddoo Butaarra buluun
Michuu dubartii buluun
Xixxiixaa Dingil Bookaa
Oliiqaa galaafate.
Qawween Oliiqaa ajjeesee
Maqaansaa Wacafoodha
Baga kaartaa hin nyaatini
Namni Oliiqaa ajjeese
Maqaansaa Wadaajoodha
Baga taa’ee hin nyaatini


text:
Gammachuu Magarsaa
Dr Gammachuu Magarsaa sabboonaa Oromoo fi antiroppoolojistii beekkaamaa dha.
Gammachuun kan dhalatee guddate Dambi Doollootti. Dr Gammachuun sanyii abbaa bokkuu kan naannoo sanaa kan dhumaa irraa dhalatan. Kanarraan kan ka'e bokkuun sirna gadaa na bira jira jedhu; kana jechuun akka abbaa bpkkuutti of ilaalu. Abbaa bokkummaa isaanitiin Oromoo tajaajiluuf, qorannaa gurguddaa wa'ee Oromoorratti geggeessaa turani, ammas geggeessaa jiru. Gammachu Bara Dargii keessa Dr Gammachuutti duuti itti murteeffamee ture. Kunis Jimmatti hojjataa mootummaa ta'anii hojjachaa wayita jiranitti ture. Gargaarsa hiriyaasaa tokkoon murtii du'aa kana jalaa ba'e.
Hojii Isaanii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Dr Gammachuun dura ta'aa Waldaa Wal-gargaarsa Maccaa fi Tuulamaa ta'uun wagga muraasaaf hojjataniiru.
Maxxansaa Isaanii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Knowledge, Identity, and Colonizing Structure (PhD Thesis)


text:
Abbaan-taayitichaa gaazexeessitootaaf ibsa kaleessa kenneen, Wiixata torban darbeetii hanga Sanbat-duraatti paartileen siyaasaa hedduun yeroo qilleensaafi bo’oo gaazexaa kennameef sirriitti itti fayyadamaniiru.
Faallaasaatiin dhaabbileen siyaasaa tokko tokko garuu yeroosaanii sirriitti itti fayyadamuu dadhabuu dabalatee ergaawwan seera morman gara dhaabbilee sab-quunnamtiitti fidaa waan jiraniif adeemsasaanii garanumaa sirreessuu qabu jechuun Abbaan-taayitichaa hubachiiseera.
Hogganaa Qindeessaa Dhimma Sab-quunnamtii Abbaa-taayitichaa Obbo Warqinaa Xaafaa akka ibsanitti ergaawwan paartilee tokko tokkoon qophaa’anii gara dhaabbilee sab-quunnamtii fidamaa jiran seeraan ala ta’anii sirreefamanii akka deebi’an taasifamaa jira.
Dhaabbanni sab-quunnamtii kamiyyuu ergaa filannoo paartiin siyaasaa tokko dhiheesse seera filannoo, Labsii Naamusa Filannoo Paartilee Siyaasaa, seerota dhaabbilee sab-quunnamtii biyyattii yookaan seerota kan biroo kamiyyuun kan mormu ta’uusaa amanuuf sababa gahaa yoo qabaate ergicha hintamsaasu yookaan hinmaxxansiisu jechuu akka danda’u Seera Itti-fayyadama Midiyaa Paartilee Siyaasaa irratti ifatti taa’eera.
Hogganaan kun kana eeruun paartileen haala akkanaa mul’isan garanumaa seera eeganii duula na filadhaasaanii gaggeessuu akka qaban dhaamaniiru.
Ergaa seeraan mormu qopheessuun garasitti ammoo tokko tokko sa’aatii qilleensaa ramadameef seeraan itti fayyadamaa akka hinjirre gamaggama torbaniirratti kan ilaalame ta’uu kan himan Obbo Warqinaan, gama dhaabbilee sab-quunnamtiin qindoominni hojii jiru kan dinqisiifatamu ta’uu eeraniiru.
Dhaabbilee siyaasaa Filannoo Biyyaalessaa Marsaa 5ffaa kana morkachuuf galmaa’an 57 keessaa sa’aatiin qilleensaa bilisaa fi bo’oon gaazexaa kan ramadameef paartilee 46dha.
Sa’aatiin Raadiyoo 500, Televizhiniin 100 fi bo’oon gaazexaa 700 Birrii Miliyoona 100fi miliyoona 28tti tilmaamamu paartilee siyaasaa kanneeniif hiramaniiru.
Sa’aatii qilleensaa fi bo’oo gaazexaa kana paartiin biyya bulchaa jiru 48.6%, 18.2% ammoo -paartileen michuu kan fayyadaman wayita ta’u, isa hafe 33.2% paartilee siyaasaa mormitoota ta’aantu itti fayyadama.
Paartileen kunniin sa’aatii qilleensaa fi bo’oo gaazexaatti fayyadamuu kan jalqaban torban darbe gaafa Wiixataa ture; kan gabaase Xilaahuun Kaasaati.
Fe’uu: Maarituu Galaalchaa
Gulaalaan:Birhaanuu Hurrisaa


text:
Amalli Waaqayyoo maal fa’i? Waaqayyo maal fakkaata?
Gaaffii: Amalli Waaqayyoo maal fa’i? Waaqayyo maal fakkaata?
Deebii: Macaafni Qulqulluun, sagaleen Waaqayyoo, Waaqayyo maal akka fakkaatuu fi maal akka hin fakkaanne nutti hima. Aboo Macaafa Qulqulluun ala, amala Waaqayyoo ibisuudhaaf yaaluun ilaalcha irra kan wayyu hin ta’u, isaa mataan isaa yeroo baay’ee sirrii hin taane, kessumaa iyyuu Waaqayyoon hubachuu irratti (Iyyob 42:7). Sana jechuudhaaf nuyiif barbaachisaadha waanta Waaqayyo fakkaatu hubachuuf yaaluun gadi xiqqeessanii yaaduu guddaadha. Sana gochuun akka nuyi waanta haaraa kan biraa akka jalqabnu, akka faana buunu, karaa fedha isaan mormuun, waaqalii sobaa akka waaqefannu nu taasisuu danda’a. (Seera Ba’uu 20:3-5).
Waaqayyo waa’ee ofii isaa waan mulisuudhaaf barbaade duwwaatu beekamaadha. Amallawwan Waaqayyo keessaa inni tokko “Ifa” jechuunis waa’ee odeeffannoo ofii isaa ofuma isaa mulisuu isaati (Isayaas 60:19; Yaaqoob 1:17). Dhugaan inni Waaqayyo beekumsa mul’ate kan mataa isaa qabaachuun isaa waan irraanfatamu qabu miti (Ibroota 4:1). Uumama, Macaafa Qulqulluu fi sagalee foon ta’a (Yesus Kiristoos) Waaqayyo maal akka fakkaatu akka beeknu nu gargaara.
Waaqayyo uumaa keenya ta’uu isaa hubachuu irraa mee haa jalqabnu nuyis kutaa uumama isaa akka taane (Eera Uumamaa 1:1; Faarsaa 24:1) bifa isatiinis uumamne. Namni uumama kan biraa garraa ta’e aboonis kennameef (Seera Uumamaa 1:26-28). Uumamni kufatiin hanqinni irratti argameera garuu amma iyyuu hojii Waaqayyuu akka libsuutti mulisaa jira. (Seera Uumamaa 3:17-18; Roomaa 1:19-20). Bali’ina uumamaa yaada keessa galfachuudhaan, walxaxaa ta’uu isaa, miidhagina isaa, tartiiba qabaachuu isaa, kabajaamummaan Waaqayyoo nutti dhaga’amamuu danda’a.
Maqoolii Waaqayyoo tokko tokko hiikuun Waaqayyo maal akka fakkaatu ilaaluu keenyaa keessatti kan gargaaru ta’uu danda’a. Jarri kanatti aananii kan jiraniidha:
Elohiim - Waaqayyummaa isa jabaa (Seera Uumamaa 1:1)
Adoonayi - Gooftaa, walitti dhufeenya gooftaa fi hojjeta gidduu jiru kan agarsiisu(Seera Ba’uu 4:10, 13)
El Eliyoon - hunda gararraa,isa jabaa (Seera Uumamaa 14:20)
El Ro’ii – kan ilaalu isa jabaa (Seera Uumamaa 16:13)
El Shaadaayi – Waaqayyo hunda danda’u (Seera Uumamaa 17:1)
El Olaam – Waaqayyo bara baraa (Isaayas 40:28)
Yaahweh - GOOFTAA “Ani Ana,” jechuun Waaqayya bara baraa kan kophaa isaa jiraatu (Seera Ba’uu 3:13, 14).
Waaqayyo kan bara baraati, jechuun innni jalqaba hin qabu jiraachuun isaas dhuma hin qabu. Inni hin du’u xumuras hin qabu (Seera keessa Deebii 33:27; Faarsaa 90:2; 1 Xiimootewos 1:17). Waaqayyo hin du’u, jechuunis hin jijjiiramu, garagalchaan kun jechuun Waaqayyo kan amanamuu fi kan guutummaatti irratti of gataniidha (Milkiyaas 3:6; Seera Lakkoofsaa 23:19; Faarsaa 102:26, 27). Waaqayyo kan ittiin madaalamu hin jiru; jiraachuunis hojiidhaanis kan isa fakkaatu tokko iyyuu hin jiru. Hanqina kan hin qabnee fi kan qixxaattii hin qabneedha (2 Saamu’uul 7:22; Faarsaa 86:8; Isaayas 40:25; Maatewoos 5:48). Waaqayyo hubachuf yookiin beekuuf kan nama rakkisu dha, gad fageenya kan qabu, barbaachuun kan hin danda’amne, hubannaan gararraa fagoo guutummaa guutuutti isa hubachuun kan hin danda’amne (Isaayas 40:28; Faarsa 145:3; Rooma 11:33, 34).
Waaqayyo tolaadha, nama gidduutti wal caalchisummaa agarsiisuudhaan eenyuunuu kan kabaju miti (Seera Keessa Deebii 32:4; Faarsaa 18:30). Waaqayyo hunda danda’aadha; inni abbaa humnaa fi waan isa gammachiise hundumaa gochuuf ni danda’a, garuu kan inni godhu hundumti amala isaa warreen kaanii wajjin karaa walii galuun (Mul’ata Yohaannis 19:6; Eermiyaas 32:17, 27). Waaqayyo bakka hundumaatti argama, kun jechuunis Waaqayyo waanta hunumaadha jechuu immoo miti (Faarsaa 139:7-13; Ermiyaas 23:23). Waaqayyo hundumaa beeka, jechuunis innni isa darbe, isa amma jiru fi waanta dhufuuf jiru, waanta nuyi yaadnu dabalatee yeroo nuuf kenname hundumaatti kan yaadnu. Inni waan hundumaa erga beekee, firdiin isaa yeroo hundumaa sirriitti geggeeffama (Faarsaa 139:1-5; Macaafa Fakkeenyaa 5:21).
Waaqayyo tokko; kan biraa hin jru jechuu duwwaa miti, dheebuu fi barbaacha garaa keenyaa isa gad fageenya qabu hundumaa arguuf inni inni isa tokkicha dha. Waaqeffannaan keenya keenya kennuun kan ta’uuf isaaf (Seera Keessa Deebii 6:4). Waaqayyo qajeelaadha, jechuun Waaqayyo yakka godhame irra darbuu hin danda’u. Innis sabababni isaa qajeelinn fi haqa Waaqayyooti, cubbuun keenya akka nuuf dhiifamuudhaaf, Yesus dheekkamsa Waaqayyoo shaakale yeroo cubbuun keenya isa irra kaa’ame (Seera Ba’uu 9:27; Maatewoos 27:45-46; Roomaa 3:21-26).
Waaqayyo hundumaa gararraadha jechuun inni hunda caalaadha. Uumamni hundinuu walitti dabalamanii beekanis beekuudhaabaatins kaayyoo isaa gufachiisuu hin danda’an (Faarsaa 93:1; 95:3; Ermiyaas 23:20). Waaqayyo hafuura jechuunis innni ijaan kan mul’atu miti (Yohaannis 1:18; 4:24). Waaqayyo sadani Waaqa tokkicha. Inni sadii tokkichaan. Ulfinaan kabajaan eenyummaan wal fakkaata. Waaqayyo dhugaadha, inni mudaa hin qabu sobuus hin danda’u (Psalm 117:2; 1 Samuel 15:29).
Waaqayyo qulqulluudha namuusa kufe kamiinuu irraa kan of eege kan raawwatee jibbuudha. Waaqayyo hammeenya hundumaa ni ilaala isa nii haarsas. Macaafa Qulqulluu keenya keessatti ibiddi qulqullinaa wajjin caqasamee argina Waaqayyo akka ibidda xaphi godhuutti caqasameera (Isaayas 6:3; Inbaaqoom 1:13; Seera Keessa deebii 3:2, 4-5; Ibroota 12:29).
Waaqayyo araara qabeessa. Kunis gaarummaa isaa gara laafummaa isaa fi jaalala isaa haammata. Jechoonni kunneen gaarummaa isaatiif hiika gaarii kan ibsaniidha. Ayyaanni Waaqayyoo utuu hin jiraanne ta’e amalli isaa warri kaan isa irraa adda nu baasu turan. Kunis waan nurratti hin taaneedhaaf galanni isaaf haa ta’u. sababni isaa inni tokkoon tokkoon keenya dhuunfaadhaan beekuu barbaada (Seera Ba’uu34:6; Faarsaa 31:19; 1 Pheexroos 1:3; Yohaannis 3:16, 17:3).
Waaqayyo hundumaa gararraadha jechuun inni hunda caalaadha. Uumamni hundinuu walitti dabalamanii beekanis beekuudhaabaatins kaayyoo isaa gufachiisuu hin danda’an (Faarsaa 93:1; 95:3; Ermiyaas 23:20). Waaqayyo hafuura jechuunis innni ijaan kan mul’atu miti (Yohaannis 1:18; 4:24). Waaqayyo sadani Waaqa tokkicha. Inni sadii tokkichaan. Ulfinaan kabajaan eenyummaan wal fakkaata. Waaqayyo dhugaadha, inni mudaa hin qabu sobuus hin danda’u (Psalm 117:2; 1 Samuel 15:29).
Waaqayyo kan daarii fi dhuma hin qabne waan ta’eef gaaffii Waaqayyo ammam akka ta’ee kana deebisuu hin danda’au, garuu karaa dubbii Waaqayyoo, Waaqayyo eenyu akka ta’e fi maal akka fakkaatu caalaa hubachuu dandeenya. Hundumti keenya mee isa beekuudhaaf garaa guutuun isa haa barbaadnu(Ermiyaas 29:13).
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Amalli Waaqayyoo maal fa’i? Waaqayyo maal fakkaata?


text:
Gabaasa Qeerroo Bitootessa 15,2015 Giddaa
Gaaffii Mirgaa Uummanni Oromoo Kaasee Jiru Gara Dabarsuuf Jecha,Waraanni Wayyaanee Ummata Gumuz Hidhachiisuun Oromoo Irratti Bobbaasaa jira.
Wallagga,Aanaa Giddaa Ayyaanaa bakka Sugee jedhamu keessatti mootummaan Wayyaanee ta’e jedhee uumata Gumuzii fi Oromoo walitti buusuu eegale.
FDG uumanni Oromoo magaalaa fi baadiyyaa keessatti kaasee jiru gara dabarsuuf jecha waraana isaa gara aanaa Giddaa Ayyaanaatti geessuun uumata Gumuzii meeshaa hidhachiisuun gara Oromootti akka duulan taasisuun walitti bu’iins jabaan gaafa Bitootessa 14,2015 dhalteen Oromoonni hedduun akka miidhaman gabaasi Qeerroo naannicha irraa nu gahe addeessa.