text:
SHIFTUMMAAFI WANBADUMMAADHAA?-Jaawar Mohaammadii’n
–
#OromoProtests maqaaa daanyota mana murtii Godina Harargee Lixaa kanneen dargaggoota mormii irratti Hirnatti qabaman irratti murtii hidhaa yeroo dheeraa dabarsan san maqaa ergaa baafnee booda, dhaamsa nuu dhaamaniin, ‘ warri nuti murtii yeroo dheeraa itti murre warraa yakka ‘shiftummaafi wanbadummaa’ raaw’ateedha jedhaan.
Mee jarana joolleen sun gaara kamitti shaffatte? Ummata nagayaa kam saamte? Namni seera baratee haqa ummataatin dhugaan mura jedhee kakuu gale tokko dargaggoo haadhaa abbaa jalaa guuranii sobaan yakkan irratti murtii hammanaa fe’ee amma ammoo osoo hin saalfanne shiftaa, wanbadee yoo jedhee waamu maal jennaan?
Ilmaan oromoo mirga isaanitiif falmatan maqaa wanbadee itti maxxansanii hidhuufi ajjeesuun isinin hin eegalamne. Bara Haylasillaasee achuma Baha Oromiyaa Gubbaa Qorichaatti namonni Oromoon har’aa goota seenaa dalage jedhanii faarfaman kanneen akka Ahmed Taqiifi Elemoo Qilxuu shiftaa jedhamanii ajjeefaman reeffi isaanii ummatatti mul’ifamaa ture. Kan irraa hafan ammoo hidhaa waggaa dheeraatiin dararaman. Gaafa Darguus Motoalaqaa Zallaqaan shiftaa, wonbadee, sargo gab taappellaa jedhu itti maxxansee kumaatamaan rashanaa ture. Kan rabbi hambise hidhaa waggoota dheeraatin waxale. Gaafasis daanyotuma isin dura barcuma isin har’a irra teessanirra taa’aa turetu murtii siyaasaa kan seeraa fakkeessee du’aafi hidhaa qabsaa’ota Oromoo irratti murteessaa ture. Isinis shiruma dhaaltan itti fufaa jirtan.
Wanni nama gaddisiisu garuu qabsaa’ota Oromoo gaafas Wanbadee jedhamee adamsamee wareegame santu nafxanyyoota barcumaarraa fonqolchee xaddacha har’a isin itti yakka dalaydan kana isin dhaalchise. Borus wareegamuma joollee har’a isin wanbadee jettanii murtii gara jabinaa itti dabarsitan kanatu isin fonqochee abbootiin seeraa dhugaaf dhaabbatan akka isin dhaalan godhuuf taa’a.
Ilmaan Oromoo ogummaa seeraa barattanii abbaa alangaafi abbaa murtii ta’uun tajaajilaa jirtan walitti qabnee abaaruu hin feenu. Dhiibbaa siyaasaa isinirra jiruun akka seeraatti dhugaa muruu akka hin dandeenye ni beekna. Hedduun keessan dhiibbaa san jalaa mimmiliqaa ummata keenya dhugaan tajaajiluuf yaalii jabaa godhaa akka jirtanis ni beekna. Namonni muraasni alagaa gammachiisanii aangoo dabalachuuf jecha ilmaan Oromoo mirga abbaa biyyummaatiif falmatan irratti hidhaa dheeraa dabarsaa jiran garuu itti gaabbu. Aangoon siyaasaa ni dhufti ni deemti. Ummanni isin tajaajiltan garuu barbaraan jiraata. Aangoo Wayyaanee tan Gadaa takka hin turreef jecha dirmammuu ummanni hin irraanfanne hin dhiisina. Ogeeyyota seeraatin kan jechaa jirru bahaatii ummata waliin falmaa miti. Hojiidhuma keessan keessatti ummataaf xiqqo nahaa. Akkasiin waaqaafi ummata birattis galata olkaawwattan.
–
#OromoProtests
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- MIL’UU WAYYAANEE-Yaazoo Kabbabaa Hordofaatiin-Wayyaaneen maaf kana gooti? - January 22, 2017
- G U G S I IF A R D A A -AKKA T A PH A AA D A A O R O M O OTTI Beekan Gulummaa Irranaa Amajjii 2017 - January 21, 2017
- THE SECOND OROMO LEADERSHIP CONVENTION: For Immediate Release: 1/20/2017-Houston, Texas, March 10-12, 2017 - January 21, 2017


c: text/html

text:
Waa'een maqaa jijjiirama " change" kun jecha durumaa jiruu fi ture ta'ullee erga Barrack Obaamaa duula filannoof dhimma itti bahee asi ammoo daran dhagahamaa fi itti dhimma bahamaa dhufe. Barrack Obaamaanis karooraa fi akeeka qabatee ka'een waan jijjiiruu fi fuula dura waan ittiin hojjechhuf deemu ifatti labsuun waltajjii argate maratti dhimma bahuun ummata biyyasaa fi kan alaas dabalatee kitilaan hawwachuu fi mararfannoo argachuurra darbee kunoo injifannoo seenaa keessatti isa jalqabaa ta'e gonfachuun ummata addunyaa mara ajaa'ibsiise.
Jijjiiramni J. Kamaal Galchuun durfamu hoo eessa gahe?
Gaaffii guddaan deebii barbaadu deemsa jijjiirama kanaati. Jijjiiramni dura deemsa J. Kamaal Galchuu fi booda deemsa obbo Leenchoo Baatii fi obbo Hasan Huseeniin utubamee ifatti dhuma ji'a Adoolessaa bara 2008 ykn ji'a shan dura labsamee ture, gurra namaa hedduu harkiseera. Walgahii biyya Amerikaa magaalaa MPLS keessatti godhame irratti yeroo duraaf labsaniin WBO fi hooggana ABO dabalatee dhuunfachuu isaanii fi miseensi irra guddaan akka isaan waliin jiru dhaadannoo guddaan ibsan. Qabsoon ummata Oromoo boqonnaa haarawaa keessa galuu fi dhaabni ABO Shanee Gumii ABOn durfamu aangoon irraa fuudhamee isaan harka galuu fi dura deemaan dhaabichaa J.Kamaal ta'uu hubachiisan. Isa booda hirmaatonni walgahichaa ililleen simachuu fi deeggarsi maallaqaas doolaara kumaatamaan herreegamu gumaachuu isaanii dhageenye. Kana booda dhaadannoon isaaniis " Gadaan Gadaa Jijjiiramaa " ta'uu hubachiisan.
Ergasii barreeffama yeroo adda addaa baasanii fi sarara paltalk keessatti osoo hin hafiin ofi qusannaa tokko malee hoogganni isaan " aangoo irraa fuudhan" qabsicha akka booddesse, ukkaamsee akka qabe, dandeettii hojii akka hin qabnee fi waggootii dheeraaf eeganii obsa fixatanii tarkaafii kana akka fudhatan ibsaa turan. Baroota qabsoon keessa darbite milkii fi gufuulee turan mara akka waan ofii keessa hin turree fi gandi tokko qofti akka ittiin deemaa ture saalfii tokko malee dubbatan. J.Kamaal raadiyoo isaanii SABO irratti ifatti akka dubbatee turetti yeroo isaan gara qabsoo ABOtti dhufanii makaman sochiin hojii tokkollee akka hin turree fi akka isaan karaa qabsiisan, hoogganni dirree qabsootti argamuu didee fagooraa ajajuun sirrii akka hin turree fi ammaan booda hoogganni jijjiiramaa dirree qabsootti argamee qabsoo hoogganuuf akka murteeffate nuuf labsan. Toole! jenne.
Dhiheenya kana maqaa " Ibsa ejjennoo miseensota buleeyyii ABO " jedhuun barruu fuula 26 qabu baasan. Maqaa ibsa ejjennoon barruu bahe kana wayta dubbifnu ibsa ejjennoo osoo hin taane barreeffama seenaa fakkaata. Ajaa'ibni barruu kanaa ammoo, seenaa qabsoon keenya keessa darbite asi geesse keessatti jaallan qabsoo irratti kufanii fi kanneen dhibee adda addaan lubbuun dabarte, ykn rakkina mataa isaaniin kanneen qabsoo keessaa bahan, ykn ganan cufa kan itti YAKKAME ganda ykn kutaa tokko ta'e. Gandi kaan miidhamaa, kaan ammoo kan miidhee fi qabsoorraa nama dhiibe ta'uu addeessu. Jarri kun miseensota buleeyyii kan bara dheeraaf qabsoo keessa turan yeroo ta'u, hanga gandi yakkamaa kuni nama fixuu fi qabsoorraa dhiibu waan dubbatan ykn falmiin godhan hin tuqamne. Ibsa ejjennoo isaanii kana keessatti maqaan diinaa tokkollee hin tuqamne. Qabsaa'onni ganda yakkamaa kanatti dhalatanii fi qabsoo keessatti wareegaman ykn dhiibaman tokko qofaatu tuqame, akka ibsa kanaatti. Namoonni barruu kana qalbiin hin dubbifne mee irra deebi'aatii dubbisaa xiinxalaa ! Barreeffama akkasii dhuguma dhala oromootu katabe moo diinatu maqaa oromootiin kana barreesse nama jechisiisa dhugumatti. Waan kanarratti jechuun danda'amu hedduu ta'uyyuu isa kanumaanin gabaabsa.
Dhiheenya kana walakeessa ji'a Sadaasaa bara 2008 yeroo lammaffaa magaalaa MPLS keessatti walgahii godhaniin raawwii ji'a sadii keessatti waan raawwatan obbo Hasan Huseen akka ibsanitti, erga sochiin jijjiiramaa eegalee miseensa dachaan ijaaruu isaanii, gargaarsaa fi buusiin miseensummaa guddaan argamuu fi waraana " WBO" leenjisaa jiraachuu isaanii itti boonuun ibsan. Waraanni leenjifamaa jiru kun achii bahee yoo lola eegalu, akka durii rukatanii baqachuu osoo hin taane lafa qabataa adeemuun yeroo gabaabaa keessatti bilisummaa akka gonfannu nu abdachiisan, akkan sarara paltalk irraanii caqasetti. Kanumaan walqabatee ijaarsa miseensummaa ilaalchisee akka ibsanitti jilli isaanii gara biyya Kibba Afrikaatti bobba'uun ummata kanaan dura dhaqqabamee hin beekne ijaarauun gargaarsa maallaqaa miliyoona cina argachuu isaanii kan ibsan yoo ta'u, kanuma ilaalchisee oduu SABOn gidduu sana dabarseen Oromoon biyya Afrikaa Kibbaa keessa jiraatu akkuma oduu jijjiiramaa dhagaheen dabballee tokkollee osoo hin eeggatiin walijaaree ofi qopheesse. Jilli Dr. Nuuroo Daddafoo fi wallisaa Mehammed Sheekaan durfamu achitti argamuun gargaarsa $60.000 ( kuma jaatama) argachuu isaanii fi miseensa konyaalee saddeeti keessatti battalumatti ijaaruu danda'uu isaanii addeessa.
Waan hedduu keessaa hangan tuttuqe ilaalchisee qaamni irratti ibsa nuuff kennu yoo jiraateef bifa gaaffiin akka armaan gadiittin yaada kiyyan dhiheessa.
Gaaffii fi deebii J.Kaamal raadiyoo SABO irratti ji'a sadii dura gdheen, yeroo biyyaa dhufanii ABOtti makaman Shaneen Gumii karoora hojii tokkollee akka hin qabne, hirmaata hojii akka hin qabnee fi erga isaan dhufanii waan hedduu akka qajeelchanii fi sirreessan ibsa. Yaada kana Shanee Gumii fi miseensa Gumii Sabaa keessa warri turan kan akka obbo Hasan Huseenfaa dhuguma jedhanii itti amanuu laata ? Yoo dhuguma jedhan yeroo sanatti miseensaaf ibsuu fi sirreessuu maaliif hin dandeenye?
Maqaa ibsa ejjennoo miseensa ABO buleeyyii jedhuun qaamni ibsa baase amma miseensota warra jijjiiramaa akka ta'an hin shakkamu. Qaamni kun maqaa isaa ibsuu ykn kallattiin maqaa qaama jijjiiramaa kanaan maaliif ibsa hin baafne?
Miseensonni buleeyyiin kunniin eegala qabsoo irraa hanga ammaatti waan deemaa turee fi yakka qaamni ganda tokkoo raawwataa ture yeroo nuuf tarreessan miseensota ABO hanga tokko bakka dhaloota isaanii wajjin nuuf tuttuqanii jiru. Garuu ganda biraa keessaa kanneen qabsoo fi harka diinaan wareegaman kan akka Guutuu Caalii, Nagaasaa Kumsaa, Gammachiis Dhaabaa, Daraaraa Kafanii fi kanneen isaan fakkaatan hedduu maqaa hin dhoofne. Jaallan kana hin beektan moo ganda yakkamaa ta'uu isaaniif irra kuttan?
Miseensonni buleeyyii kunniin bara dheeraa yeroo qabsoo keessa turan, hanga yakki hangana gahu qabsaa'ota kanarratti dalagamu maaliif callisanii obsan ? Har'a maaltu geenyaan seenaan kun gadi gahe ? ijaarsaa fi moo diiggaaf?
Erga sochiin jijjiiramaa mooraa qabsoo keessatti dhalatee asitti miseensi dachaan dabaluu ykn ijaaramuu fi gargaarsis akkasuma argamuu obbo Hasan Huseen walgahii dhiheenya kana MPLS godhamerratti miseensaa fi deeggartoota isaaniif ibsanii turan. Bara isaan itti gaafatamaa damee dantaa alaa ABO turan sana sochiin ijaarsaa fi buusii akkasii maaliif hin turre ? Kan hojjechiisu isaanuma mitii?
Biyya Afrikaa Kibbaa keessatti osoo dabballee fi qaama olaanaa hin eeggatiin oduu jijjiiramaa dhagahuun ofi qindeessanii buusii dolaara kuma jaatama argachuu isaanii SABOn ibsee jira. Biyya sana baqataa Oromoo meeqatu jira laata, kan yeroo tokkotti maallaqa hanga kanaa gumaachu ? Akkasumas jilli achitti argame miseensa Konyaalee saddeetti keessatti ijaaruu isaanii ibsu. Miseensi yeroo takkatti akkas ijaaramu kun seeraa fi heera dhaaba isaanii yeroo kam baratanii xumuratan ? moo hin barbaachisu. Ijaarsi akkasiin dachaan dabale sun bifuma kanaan ijaarame ta'aa?
Waraanni amma leenjifamaa jira jedhan haarawa moo isaanuma duriitu haaromsa fudhata ? Yoo haarawaa ta'e kanneen qaama jijjiiramaa harka jira jedhamee zooniilee adda addaa irraa gaaffii fi deebii kennaa turan har'a sagalee isaanii dhagahaa hin jrru. Maalitti jiru laata ?
Hoogganni Shanee Gumii kan balaaleffatame keessaa tokko dirree qabsoo WBO biratti argamuu hanqachuu isaa ture. Qaama jijjiiramaa keessaa hoo har'a hooggana meeqatu dirree seene ? moo hanga ammaa qophii hin xumuranne?
Akka dhiheenya kana obbo Leencoo Baatii OCR-MPLS ( 03.12.08) irratti ibsa kennanitti humni irra hedduun isaanii ala ta'uu tuqanii jiru. Dubbiin kun waan kanaan dura jechaa turaniin wal hin faallessuu laata ? Dhumarratti mammaaksa oromoo tokkoonin yaada koo xumura. Innis namicha tokkotu " Kuruphee gurraa fi miila ishee walittan waraane jedhee hiriyaa isaatti himata. Hiriyaan isaas dubbichi hin fakkaannee fakkeeffadhu jennaan, yeroo isheen gurra ishee hooqqattun argadhe " jedheen jedhama.
Nagaa wajjin.
Abbaa Gaaddisaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mana-hidhaa Qilinxoo Keessatti Hidhamtoonni 23 Du’uun Beekamee Jira, Jedha Mootummaan Itiyoophiyaa
Fininneetti, Manneen-sirreessaa Federaalaa jalatti kan argamu, mana-sirreessaa Qilinxoo keessatti dhukaasaa fi ibiddda dheengadda ka’e ilaalchisee kan har’a VOAf ibsa kennan – aangawaan Waajira Dhimmoota Koomiyunikaashinii Mootummaa namoonni lubbuu dhaban 23 dubbatan. Hidhamtoonni mana-sirreessaa Qilinxoo sana keessatti du’anii fi madaawan meeqaa fi eenyufaa akka tahan haga har’aatti qulqullaa’ee yaaddoo fi qeeqa guddaa uumee ture. Kanneen mana-sirreessaa sanatti hidhamanii turan - oogganootni siyaasaa akka Obbo Beqelee Garbaa, Dajanee Xaafaa, Addis Bullaallaa, Yonaattan Tasfaayee, Gurmeessaa Ayyaanoo fi ka biroon ibiddaa fi dhukaasan irraa hafuu fi hafuu-dhabni isaanii, akkasumas, yoo jiraatan eessatti akka argaman adda-baachuuf carraaqqii fi barbaachi haga ammaatti godhan akka hin milkaa’iin – maatileen isaanii, abukaatoon seeraa fi hoogganoonni dhaaba mormituu jechuun jaallan isaanii dubbataa jiran. Har’a gara boodaa kana immoo , Waajira Dhimmoota Koomiyunikeeshinii Mootummaa Itiyoophiyaatti, Directorri Walii-galaa, Damee Miidiyaa fi Quunnamtii Uummataa – Obbo Mohammed Sa’iid, waa’ee miidhaa mana-sirreessaa Qilinxoo sana keessatti dhaqqabee ibsa Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kennan keessatti, odeeffannoo sirrii tahe uummataan ga’uun barbaachisaa waan ta’eef hojiin qorannaa geggeessame yeroo fudhachuu isaa dubbatan. “Namoonni lubbuu dhaban 23 ta’uun beekamee jira.” Jedhu.
Guutummaa gabaasaa kanaa dhaggeeffadhaa


text:
Afrikaan dorgommii AFCON 2017 dhiyootti jalqabaniif taphattoota hedduu alaa yaammatte dirree Gaabonitti walti yaa'uutti jirti
AFCON dorgommii waancaa kubbaa miilaa Afrikaati.Ganna lama lamaan wal dorgoman. Bara 2015 Ayvorii Kostitti Gaanaa 9-8 moohee marroo lammeessoof waancaa fudhate.
Barana dorgommii tana Gaabonitti kopheessa.Gaaboon Afrikaa gama jidduu qubatti.Gaabonin siyaasaa f malii jireennaa itti hammaatee,wanti isiin jireenna isiitii abdattu ka gannatti doolara biliyona 1 fi miliyoona 800 irraa argattu zayitin itti kasaartee,namii mootummaan wal dhabee hiriiraa karaattee baafatee akka hamaa jirti.Tanuma keessa dorgommii tanallee qopheessiti.
AFCON 2017 guyyaa shaniin duubatti jalqaban Ammajii 14- Gurrandhalaa 5, 2017 istaadiyoomii Gaabon afur keessatti taphatanii biyya 16 itti dhufa.
Ammajii 14:
Gaabon fi Giinii Bisawu
Burkiinaa Faasoo fi Giinii Bisawu
Ammajii 15:
Aljeeriyaa fi Zimbaabuwee,
Tuniziyaa fi Senegaal
Ammajii 16:
Ayvoori Koostii fi Toogoo
DR Koongoo fi Morookoo
Ammajii 17:
Gaanaa fi Ugaandaa,
Maalii fi Masrii
Giinii Bisawu takkumaa hagana dorgommii waancaa Afrikaa kanaa dabartee hin beettu. Bara 1996, 2002 fi 2004 ufumaa dhiiftee bara 1998 ammoo taphachuu dhowwan.Barana taphattoota 23n biyya alaatii guurrattee dhufte.
Barana shaampiyoonaa waancaa Afrikaa ka durii Koongoo Biraazaavilii fi Zaambiyaa mootee asi geette.Warra isiin filatte keessaa tokkoo Fransicoso Junior ka durii kialbi Evertonii taphatu fa.
Akkuma dorgommiin jalqabdeen Gaaboon waliin taphatti.Bara hedduu duuba taphatti deebitee,nama hedduu alaa fidattee biyyaa fi biyyee isii irratti taphatti,waan hedduu irraa eegan.
Dorgommii AFCON biyya 16 taphata hagii tokko biyya alaatii nama fidataa hagii tokko ammoo namii jarii alaa abdate irraa hafe
Morookoon gurbaa isii kilabii Southampton keessa taphatu Sofiane Boufal yaammattullee miilii dhibamee irraa hafe.
Southampton gurbaa ganna 23 kana euro miliyona 16 bitatte taphachiifachuutti jirti.Namii isiin abdatte ka dhibiin Younes Belhanda, Oussame Tannane fi Nordin Amrabat faatillee Morookoof hin dhufne.
Warra isiin filatte keessaa tokkoo Fransicoso Junior ka durii kialbi Evertonii taphatu fa.Giinii Bisawu tapha akkanaatii takkuma hin dabarree shaampiyoonaa waancaa Afrikaa ka durii Koongoo Biraazaavilii fi Zaambiyaa mootee asi geette.
Burkinaa Faasoonlleen ijoollee dorgommii waancaa Afrikaa kana irratti isii fulaa buutee taphattu 23nu ya filattee qixeeffatte.
Burkina Faso garee “A” keessa jirtii Gabon, Cameroon fi Giinii Bisawuun walti marte.
Joon Maaykil Oobii gurba Naayjeeriyaa ka kilaboo English Premier League(EPL) keessaa kiaabii Chelsiiti taphatu kaan amma ya kilabii Chaaynaa,kilabii Tianjiin TEDA jedhanitti gale.OObiin eegii Chelsiitti galee bara 2006 asitit marroo 372 Chelsii taphate.
Chelsiin tapahcuun naa gammchuu guddoo taatullee ammitii yoo waan haaraa arguu malan jedhe.FA CUP, maqaa wal dorgommii waldaan kilaboota Ingiliiziiti.Waldaa kun kilaboota Ingiliiz keessa jiran 736 qaba.Dorgommii tanaan marsaa qaraa irratti kilabii 124ti walti hafee, marsaa lammeesso irratti ammoo kilabii 84ti walti hafee akkanuma jechaa kilabiin lama waancaaf walti hafti.Dorgommii marsaa afreessoo Ammajii 28,2017 itti deebihan.
Chesliin tapha kanaaf Nathan Ake kilabii Bourenemouth irraa egifatte.
Manchester Yunaaytid ammoo kialbii Reading 4-0 mootee dorgommii FA CUP marsaa abreessootti dabarte.Kilabiin Yunaaytidiin mataan wal qabde Manchester Sitiin ammoo West Haam 5-0 garfatee marsaa abreessootti dabarte.Chelsii fi Tottenhaam tapha duraan moohaniin gara dorgommii marsaa abreessootti dabran.
Istook Sitii,everton,West Bromwich fi Siwaan Sitii faatii ammoo warra dorgommii marsaa afreessootti dabruu dadhabe keessaa tokko.
Kilabii FA CUP moote barana Euro miliyoona 1.8 badhaasan.


text:
Donald Trump musliimota US seenaniif duruu as jiraataa jiran irratti qorannaan addaa akka geggeessamu yaada dhiyeessuu isaaniif kana dura qeeqamanii jiran. Jechi isaanii cimaa ta’e kun erga haleellaan shororkeessotaa paris fi Califonia irratti raawwatee as deggersa guddaa qabaatee ture.
Kaleessa immoo yaadi isaan dhiyeessan xiqqoo karaa kan gad dhiisee fi faallaa heera US jechuun White House beeksisee jira.
Afaan yaa’iin mana maree bakka bu’ootaa US Paul Rayan yaadi Trump dhiyeessan amala Ameerikaa akka hin ta’in hubatanii jiran.
Giti isaanii kaadhimamaan presidentii Republikaantichi Ted Cruz yaada Trumpin ni mormu garuu qeequu irraa of qusatan.
Trump Ameerikaaf ilaalcha kennuuf daangaa keenya eegsisuuf ka’uu isaanii nan deggera jedhan. Demokratonni US fi kanneen biroon yaadi Trump akkuma finxaaleyyiin barbaadan biyyattii addaan qooduu mala jechuun akeekkachiisan.
Naannoo addunyaatiis ergaan Trump kun faallaa dimokraasii, loogii sanyii kan oofu madaala kan hin qabaanne ta’uutu ibsamaa jira. Keessumaa biyyoota Musliimaa keessaatti illee mormii geessiseera. Michuu US kan taate kan akka Turkey biraa qeeqa dhaqabsiisee jira.
Musliimonni miliyoona ja’a ta’an Ameerikaa keessa kan jiraatan ennaa ta’u irra hedduun isaanii lammiiwwan biyya kanaa ti. IS-tti duluuf malli isaa musliimonni US akka hin seenne ugguruu dhaan miti. kun dhiittaa mirga namaa fi faallaa dimokraasii ti. Rakkoo kan uume Islaama utuu hin taane, finxaalessummaa dha jedhan. Hoogganaan dhimmootii mirga namaa kan Tokkummaa Mootummoota Zeid Raad al-Hussein yaadi Trump dhiyeessan walumaa gala itti gaafatamummaan kan itti hanqate jedhan.


text:
1Taani naa77anttuwaa inttena azzanissenna mala, inttekko beennan agganaadan, ta qofaa qachchaas. 2Aissi giikko, taani inttena azzanissiyaabaa gidikko, ha taani azzanissido intte tana ufaissanaagaappe attin, oonee tana ufaissanai? 3Taani intteyyo he dabddaabbiyaa xaafidoogee, tana ufaissanau bessiya asatun taani azzananau inttekko baanau koyabeennaagaassa; taani ufaittiyo wode, intte ubbaikka qassi ufaittanaagaa inttenan ubban ammanettais. 4Aissi giikko, taani intteyyo daro waayiyaaninne tuggan qassi daro afuttaara xaafidoogee, inttena azzanissanaassa gidenna; shin taani inttena ubbata ai keenaa siiqiyaakkonne intte eranaassa. 5SHin issi urai asa azzanissidobaa gidikko, taani a yohuwaa darissanau koyikke; i inttena ubbata azzanissidoogaappe attin, tana azzanissibeenna. 6Intteppe dariya bagga asai he bitaniyaa mala asa hegaadan qaxxayikko, he qixaatee ayyo gidana. 7Hegaa gishshau, he bitanee keehi daro azzanenna mala, intte ayyo atto gaanaunne a minttettanau bessees. 8Hegaa gishshau, intte a minttidi siiqiyoogaa i erana mala, taani inttena woossais. 9Aissi giikko, intte tau azazettanau ubba wode giigi uttidaakkonne qassi paaciyaa intte danddayiyaakko eranau, he dabddaabbiyaa intteyyo xaafaas. 10Issi urai naaqqidoogaa intte atto giyo wode, taanikka qassi atto gais; taani atto giidobaa gidikko, atto giidobaa aibanne Kiristtoosa sinttan intte gishshau, atto gaas. 11Seexaanai nuukko yiidi, nuna cimmenna mala, taani atto gaas; aissi giikko, nuuni a qofaa ereettees. 12Taani Kiristtoosa wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootanau Xiro7aada biido wode, Godai yaani tau dooyi wottiis. 13Taani ta ishaa Tiita yaani demmabeenna gishshau, taayyo sheefai gagettiis. Hegaa gishshau, yaani de7iya asaa, “Saro de7ite” gaada Maqidooniyaa baas. 14SHin Kiristtoosa baggaara ubba wode nuna xoonuwau kaalettiya Xoossaa, Qassi Kiristtoosa timirttiyaa nu baggaara shittodan, ubbasaa gattiyaagaa galatai gakko. 15Aissi giikko, nuuni attiya asa giddooninne xayiya asa giddon Kiristtoosi Xoossaayyo yarshshiyo sawuwaa tonggu giya shitto mala. 16Hegee xayiyaageetuyyo woriya zeeqo; qassi attiyaageetuyyo de7uwaa ehiya shitto; yaatin, hegaa oottanau danddayiyai oonee? 17Nuuni Xoossaa qaalaa hiraisobaadan, walakkidi zal77iya hara daro asatu mala gidokko; shin Xoossai nuna kiittin, ammanettidi Xoossaa sinttan Kiristtoosa baggaara qaalaa yootoos.
Copyright
Learn More


text:
1Āboorwook cheebiya Fiibi nyēē toorētiintēētaab biikaab Yēyiin ām Keenkereeya. 2Yoo kayit, otaach ām chamateetaab Mokoryoontēēt ām kēēlto nyēē yēmāksē /keetaakta chii nyēbo Yēyiin ānkōōyēētyēēchi ām keel ake tukul nyēē māchē. Āmwooyē kuu nyooto kuuyu kōōkuyēētyēēchi miisin biiko wōlēē wōō ānkōōkuyēētyēēchoo nkanii. 3Ōtookwēēswoo Brisiila ānkōōsuboowoo Akiila choo kēēyēyē yiisyēētaab Kāārārookiintēēt Yēēsu :tukul. 4Kyaasanta :bichoo soboonwēkwaa kubo anii. Ābirchinē :anii Yēyiin kōōnkōy kubo bichoo āmēēbērē :anii nkit nteenee birchinē mbo :nkicheek biikaab Yēyiin tukul choo ma Yuutayeek. 5Osubaay nkicheek biikaab Yēyiin choo tuuytōōs kang'waa ānkōōsuboowoo nkinee Bāyniitō nyoo choorweenyuu nyoo āchāmē. Inee nyēbo taayta kōōyēnchi Kiriistō ām yēēmēētaab Eesya. 6Ōtookwēēswoo Maaryaa nyoo kyaam booryēēt nyēē wōō miisin kubo akweek 7ānkōōsuboowoo tilyōōnuutēkyuu Āntirōniikō ākoo Yuunnya choo /kiikēērātēēch tukul. Icheek chēē tookunootiin ām lēbkēēyik ānkisimkōōyēnchi :icheek Kiriistō kumānāāyēnchi :anii. 8Ōsuboowoo Ambilyaato nyoo āchāmē ām Mokoryoontēēt. 9Ōsuboowoo Urbaano nyoo kēēyēētyēēchinē keey tukul ām yiisyēētaab Kiriistō ankoosubaay nkinee choorweenyuu Sutaaku nyoo āchāmē. 10Osubaay nkinee Ābēēlē nyoo /kikeetyem miisin /ankeechamta ām Kiriistō ankoosubaay nkicheek biikaab kaab Āriistōbuulō. 11Ōsuboowoo tilyeenyuu Ērōōtyōōn ankoosubaay nkicheek biikaab kaab Naarkiis choo kiikuchamta Mokoryoontēēt. 12Otaakwees Turufeena ākoo Turufoosa choo yēyē yiisyēētaab Mokoryoontēēt miisin ankootaakwees nkinee Bēērsi choorwaanaa kiikuyēchinoon Mokoryoontēēt yiisyēēt miisin. 13Osubaay Ruufō muroonoo tookunoot ām biikaab Mokoryoontēēt ānkōōtookwēēsē nkinee kaamet nyoo kicham kuyibo nkanii kuu wērinyii. 14Osubaay mbo Āsuunkiriitō, Filēkōōn, Ēērmē, Baatrooba, Eerma āk tuubchōōsyēk tukul choo boonto keey. 15Osubaay Filolooko, Yuulya, Nereeya kuboonto keey cheebkaamet ākoo Oluumba āk biikaab Yēyiin tukul choo boonto keey. 16Otorooch keey nyēē ōng'ērēkyinē keey. Isubooyook ānkōōtookwēēsook :biikaab Kiriistō ām yēēmōōsyēk tukul. 17!Kāāmwoowook, lēyyē akweek mbo ng'eetaabiya, ōrōōtootē bichoo bchēyootē biich ānkukērēktooy kēēltaab kaakaaseeng'woong', bichoo kwiilootē kāānēētēywēēk choo kyōōnyōōru. Osatee keey bichoo. 18Biiko choo yēyē kuu nyooto mēēbērē yēchinē yiisyēēt Mokoryoontēēnyoo Kiriistō, nteenee bo muchasng'waa :kiyooto yēyootē. Ng'āloolē ng'al chēē kāroomēch ānku ānyinyēch kōōbērbēērē kāāsōōtēywēēkaab biiko choo -mēēnkētē ng'āl chēē tēē. 19Ang'erechaat, kuuyu kiikukas :biiko tukul wōlēē kyōōrubtooy lōkōōywēchoo kāroomēch. Kunyi, āmāchē ōboontē kiirnān kurubta keey kiyēē karaam ānkōōbēērē keey kiyēē miyaat. 20Mākōōturbuub :Yēyiin nyoo bāwu kaalyeet Kibrōkōsyoontēēt ankootartaar :akweek. Kōōbēruurook :Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō. 21Isubooyook :Tēmētēēwō muroonoo kēēyēyiisyēē tukwaay, ānkōōsubooyook :nkicheek tilyōōnuutēkyuu mbo Lukiiyō, Chaasoon ākoo Sosibaatiro. 22Nto anii Tērtiiyō nyi kāāsirē barwaani bo Bāwulō āsubooyook :nkanii ām Mokoryoontēēt. 23Isubooyook :nkinee Kāyō nyoo ābuurtooy keey ānkēētuuytōōsii kanyii :biikaab Yēyiin tukul. Isubooyook :nkinee Eraasto kōnōriintēētaab kiriinkēēt, ānkōōsubooyook :nkinee ng'eetaabiya Kwaarto. 25Okany kiikaaste Yēyiin nyoo inee :nyēē imuuchē kuyeyaak ōkiilchē ām lōkōōywēk chēē kāroomēch chēbo Yēēsu Kiriistō choo ā-āmtooy. Kiwunyootiin lōkōōywēchooto ām kēnyiisyēk chēē chaang' choo kiikukeeyta. Nteenee /kōōkiiboor ra 26kubununēē siruutēkaab ng'ālooltooyik. Kimwooy :Yēyiin nyoo bo ākookoy kule /kōōkiiboorchi lōkōōywēchu biiko tukul sukookaasee keey inee ānkukoonyit. 27Kutōrōriit ākookoy kubununēē Yēēsu Kiriistō :Yēyiintēēt nyoo inee nkit nyēē ng'oom kuchurta! Kuwuuyiit nyooto.
Copyright
Learn More


text:
MOOTUMMAA WAYYAANEE QABSOON GATANTARSIIFNE KUFFISUUN SALPHAA DHA!
(Obsaan dubbisaa waliif dabarsaa)
=Kutaa 2ffaa=
Kutaa tokkoffaa barruu kiyyaa keessatti mallattoolee mootummaan tokko darrachuufi kufuuf dhiyaachuu isaa mul’asu, diigamuu gahuu isaa mirkaneessu isiniif tuqee tooftaa yeroo ammaa mootummaa kana ittiin diiguu dandeenyu immoo kutaa 2ffaa keessatti akkaan isiniif dhiheessu isin beellamee turuun kiyya ni yaadatama. Kutaa 2ffaa kunoo akkumaan jedhe qabadhee isiniif dhihaadheen jira. Garuu dhibaa’uu koof dhiifama isin gaafachaa, hanga xumura barruu kootti na faana bu’aan afeerraa kooti.
Akkuma beekkamu qabsoo saba tokkoo kan fiinxa bahiinsa gonfachiisuu danda’u maloota baayyeetu jira. Keessattuu tooftaan yeroo ammaa mootummaa wayyaanee kan qabsoon gatantarsiifne kana ittiin diiguufi kuffisuu dandeenyu walitti qabaan lama. Isaaniis humna hawaasa bal’aa roga tokkoon ijaaruufi humna waraana hidhannoo gama kaaniin walitti qindeessuun qabsoo haftee hin qabne gaggeessuun injifannoo cululuqaa galmeessuun danda’ama. Tooftaan kun lamaan walitti qabaan malee bifa bittinnaa’aan ykn adda addaan fiigee kan bu’aa guddaafi saffisaa galmeessisuu danda’uu miti. Haatahuu malee gara qabsoo hidhannootti seenuu dura humna hawaasa bal’aafi qabsoof dugugguruu duuydaa tahe bifa qindoomina qabuun bocanii gara warraaqsa qabsootti naquuf qopheessuun gaariidha. Yeroo ammaa hawaasni keenya sadarkaa gara qabsootti naquu kana ofumaaf irra gahee jira. Haatahuu malee ammallee waan nuuf hafuutu jira. Mee hundaafuu tokko tokkoon dhilliyyinee haa laallu.
1) HUMNA HAWAASAA BAL’AA QABSOOF JABEESSUUFI CIMSUU.
Tooftaan kun geengoo bal’aa fi qabsoo kamiifuu dugugguruu duuydaa kan tahee dha. Qabsoon hawaasa guutuu hin hirmaachifne immoo okkoltuu dha. Akkuma beekkamu qabsoon ummanni keenya yeroo ammaa gaggeessaa jiru guututti hirmaannaa hawaasaa irratti kan hundaa’e tahuus kutaa hawaasaa mara bifa wal fakkaataan kan hirmaachise akka hin tahin beekkamaa dha. Qabsoon harka duwwaa fi bifa bittinaawaan hawaasa qofaan godhamaa ture kun injifannoo danuu galmeessisuu danda’ee jira. Haatahuu malee injifannoon baayyeen galmaa’anillee hanqinoonni tokko tokko keessattuu humna hawaasa bal’aa bifa wal fakkaatuun dammaqsuufi hirmaachisuu irratti ni mul’ata. Hanqina kana furuuf haala itti hawaasa keenyaa bifa wal fakkaataan hiriirsinu gad fageenyaan beekuu qabna. Sochii keenya gad jabeessinee iddoolee mara dammaqsuutu nurra jiraata. Kana tahuu baannaan immoo humni hawaasa keenya gargar faca’uun kun tirachuu imala injifannoo, laamsha’uu akeekaa akkasumaas deemsa dheeraa keessa kufaatiin qabsoo akka nu mudatu taasisa. Kanaaf hawaasa keenya fiinxaa fiinxatti bifa wal fakkaataafi si’aa’ina qabuun dammaqsinee qabsotti galchuun injifannoo keenya saffisuuf nu gargaara. Tooftaan hirmaannaa hawaasa guutuu gara qabsoo dabaluu nu dandeessisuufi nu gargaaru keessaa:
1.1) Hirmaannaa Hawaasaa Bal’aa Daran cimsuu:
• Namoota hawaasa bal’aa keessa jiraataniifi amaloota salphatti hawaasaan waliif galuu qaban, kan hawaasa mariisisee amansiisuu danda’an, kanneen qabeenyaafi humna diinagdee qaban, kan dhageettiin isaanii hawaasa biratti ol aanaa tahan hirmaachisuun gara qabsootti galchuun, hirmaannaa isaanii roga maraan dabaluun dirqama. Manguddoota, dubartoota, dargaggoota, sheekkoota, luboota, qeessoota, imaamootaafi kkf warra dhiigaan Oromoo tahaniifi miidhama Oromootiif quuqaman mara akkaataa itti gama warraaqsa qabsoo Oromoo bal’inaan fiduun danda’amu irratti bifa iccitaawaan hojjachuun gaarii dha.
• Bu’urri sabaa maatii waan taheef qabsoon sabaatiis mana irraa gad jalqabdi. Mana manatti miseensoota maatii irraa jalqabuun kan Oromoo tahe marti gumaata qabsoo keessatti roga danda’uun akka hirmaatan taasisuun gaariidha. Yeroo ammaa namni tokko sadarkaa maatiitti kan hin baratin waan jiru natti hin fakkaatu. Kanaaf namuu sadarkaa maatiitti mana isaanii keessatti abbaafi haadha isaa irraa jalqabuun maatii isaa kan umriin deeggarsa qabsoo godhuu malu keessa jiran mara dhimma kanaaf mariisuufi amansiisuu qaba. Barbaachisummaa qabsoo Oromoo irratti ilaalcha isaanii gabbisuu, miidhaaleefi shira mootummaa wayyaanee guddisee itti agarsiisuun onnachiisuu danda’uu qaba. Tooftaan baayyeen miidhaa diinaaf kan nu saaxilu tahullee maatiin tokko hangamuu yoo hammaate dabarsee alagaaf wal hin kennu. Kanaaf tooftaan maatii ofii irraa hojjachuu jalqabuu kun qaawa balaa diinaatiif nu saaxilu illee kan nurraa duuchuu dha. Kanaaf tooftaan kun qabsoo keenyaaf hedduu barbaachisaa waan taheef itti fayyadamuu qabna.
• Warraaqsi Oromoo ji’oota sagaliif finiine kun kutaalee Oromiyaa harka caalu keessatti kan gaggeeffamaa tureefi jiru yoo tahu iddoolee muraasa keessatti immoo ammallee rincicaatu mul’ata. Yeroo ammaa garri tokko ka’ee garri kaan riphisuun kun immoo warraaqsa qabsoo ummanni Oromoo mirga isaatiif taasisaa jiru kana buburreeysuufi humna gargar bittinneessuun akkasumaas sagalee keenya xiqqeessuun injifannoo guutuu silaa salphatti gonfachuu dandeenyu nu duraa dhibeeysa. Kanaaf, godinoota, Onoota, magaalootaafi gandoota fincilli keessatti ukkaamamee jiru irratti hojjachuun, kaka’uumsa keessatti uumuun, tokkoon tokkoo ilmaan Oromoo roga hundaan bifa wal fakkaataafi si’aa’ina qabuun kakaasuun warraaqsaaf hiriirsinee Oromiyaa guutuu keessatti ibiddi diddaa akka wajiijamu godhuun gaarii dha.
1.2. Hawaasa Oromoo Sadarka Sadarkaan Ijaaruu:
Hojiin kamiyyuu keessattuu warraaqsi qabsoo hawaasa diigameefi faca’aa qofaan deeggaramee galma barbaadamu san gahuu ni danda’a jedhanii eeguun rakkisaa dha. Akkuma bishaan guddaan yoo gargar faffaca’e kullooda gangalchuu hin dandeenye san hawaasni bal’aafi guddaan fedhe yoo hin jaaramne tahe warraaqsa isaa hangamuu finiinsuus dibaa gabrummaa gangalchee injifannoo barbaadu fiduu danda’uu keessatti karaan itti dheerata. Yeroofi bakka barbaadutti injifannoo fiduuf immoo jaarmaya mataa walitti qabu qabaachuun dirqama. Karoorafi sagantaa waytaawaa hojiirra oolma mirkaneessu baafachuun raawwii bu’aa hojichaas kan faana bu’u yoo hin qabaanne warraaqsi bittinnaa’insaafi qisaasa’ina baayy’ata. Kanaaf, qisaasamaafi dhibaa’iinsa injifannoo warraaqsa qabsoo keenya irratti amma mudachaa jiruufi fuul-duraas nu qunnamuu malu kana hambisuuf immoo karoora giddugaleessa baafachuu nu barbaachisa. Yoo karoora hin qabaanne hojiin kamilleen walitti fufiinsaan adeemsa eeggachaa deemuufi sirnaan hojjatamuu hin danda’u. Hojii mara karooraafi sagantaan deeggaruuf immoo ijaarsi hawaasa tuuttoo walitti qabu jiraachuu qaba jennee jirra.
Jaarmayni yoo hin jiraanne immoo karoora baafachuus tahee sagantaan hojiirra oolma karoorichaa eeganii bu’aa argamuus madaaluun hin danda’amu. Keessattuu yeroo amma qabsoon Oromoo sadarkaa ol aanaafi finiinaa irra jira. Sadarkaa amma irra jiru kanatti dirqama karoora bal’aafi hunda galeessa adeemsa ammaan boodaa jiru tilmaamuufi warraaqsa kana haala hoo’aafi hunda hirmaachiseen itti fufiinsu barbaachisa. Kanaaf, warraaqsa keenya fuuldura akka furgifamu godhuufi deemsa warraaqsa keenyaa hordofuufiis tahee bu’aa argamu madaaluuf kan nu dandeessisu yoo jaarmaya qabaanne qofa waan taheef karoora ijaarsa hawaasaa cimsu baafachuun yeroo gabaabatti hawaasa sadarka sadarkaan ijaaruun dirqama. Eenyuutu ijaara jechuuf immoo kanuma bayyanatee miidhaa saba isaarra gahaa jiru kana jibbu maraan kan ijaaramuu dha. Hawaasni hin ijaaramne wal dhageettiifi quba wal qabaatiinsi isaa dhibaawaadha. Kanaaf hiriyyummaa, walitti dhiheenyaafi firummaafi ollummaan wal ijaaruu haa jalqabnuu.
1.3. Jaarmalee Hawaasummaa Adda Addaa Gara Warraaqsaa Galchuu.
Akkuma beekkamu hawaasni tokko sadarkaa adda addaatti haala jireenyaa, hawaasummaa, diinagdee, aadeeffata, amantaafi siyaasummaa isaa gaggeeffachaa jiraata. Keessattuu sabni Oromoo dur osoo sirni gadaa isaa hin diigamin dura ijaarsi isaa kan waan mara keessatti gaggeeffatu ture. Ijaarsi sirna gadaa kan sadarkaa umriitiin addaan qoqqoodamee jiru waan taheef silaa yeroo ammaa kana jiraate hedduu barbaachisa ture. Yeroo dur gaafa sirni gadaa qulqulluun turetti ummanni Oromoo guutuun amantaa, aadaa, siyaasaa, bulchiinsa, jaarmayafi kkf mara iddoo tokkotti qabachaa waan tureef diigamiinsi hagas mara hin hammaatu ture. Hawaasni ijaaramee jiru roga qabsoofi warraaqsaatti galchuufiis nama hin rakkisu ture. Haatahuu garuu arra san marti sababa adda addaatiin waan buburraa’eef dhaabbiileen hawaasummaa geengoo takka keessa hin jiran. Sabni Oromoo yeroo ammaa amantaa, siyaasaa, hawaasummaafi diinagdee adda addaa keessa kan jiraatu tahullee, ilaalchoota biraa wal fakkaataa qabaachuu baataniis Oromummaa irratti ilaalcha walitti dhihoo qabaachuun beekkamaa dha.
Kanaaf kan oromoo tahee jaarmaya hawaasummaa, diinagdee fi siyaasaa fedhe keessa jiru haaluma keessa jiruun gama warraaqsa qabsoo Oromoo fiduun amna galma ga’iinsa keenyaa baayyee saffisa. Jaaramaya waliin jireenya hawaasummaa gaggeeffatan keessaa humnaafi dhageettii guddaa kan qaban kan akka afooshaa (iddirii), walda’oota amantii, gareelee hojii fi kkf guuza qabsoo akka tahan mari’achiisuun deeggarsa isaan irraa barbaachisu roga hundaan akka godhan taasisuun barbaachisaa dha. Ilmaan Oromoo waldaaleefi dhaabbiilee amantaa, diinagdeefi hawaasummaa keessa jiran mara gara qabsoo dabaluun humna warraaqsa keenyaa guddisuu qofaaf osoo hin taane fuul-duree Oromiyaatiif murteessummaan isaa guddaadha. Amantiin, ilaalchaafi falaasamaan garagara taanuus nuti ilmaan Oromoo dhiiga Oromummaatiin tokko. Dhiiga Oromummaa waliin qabnu kana bu’ura godhannee tokkummaan qabsoo Oromoo finiinsuun salphatti injifannoo guddaa galmeessuun akka danda’amu diinatti garsiisuufi qaama gamtummaa Oromoo facaasutti gammadu mara hamilee cabsuun barbaachisaa dha. Gama dhaabbiilee amantaa waliin wal qabatee sochiin dhaabbanni amantaa garagaraa barana godhan fakkeenya gaariidha. Keessattuu sochiin hawaasni Oromoo muslimaafi kiristaanaa sabboonummaafi adeemsa amantaa isaanii haala hin faalleessineen naannoolee muraasatti yeroo garagaraa taasisaan humna warraaqsaa tahuun bu’aan galmeessisee guddaadha. Muuxannoolee sochii akkanaa roga hundatti babsl’isuun, dhaabbiilee mara qabsoof hirmaachisuun gaariidha.
1.4. Qaama Mootummaafi Hayyoota Oromoo qabsotti makuu.
A) Hojjattoota Mootummaa (Civil Servant) Qabsotti Fiduu.
Akkuma beekkamu hojjattoonni manneen hojii mootummaa keessatti qacaramanii hojjatan humna mootummaa diddiiguufi qabsoo hawaasaan godhamu finiinsuu keessatti shoora guddaa taphatu. Qabsoo hanga ammaa hawaasa Oromoon godhamaa tureefi bu’aa guddaa galmeessise kana keessattiis gaheen hojjattoonni mootummaa sadarkaa gadii irraa hanga oliitti gumaachaniis baayyee gaariidha. Odeeffannoo iccitaawaa dabarsanii kennuu irraa jalqabee hanga ragaalee qaama bulchiisa wayyaanee ol aanaa baasuu, xalayaa qoruumsa biyyooleessa kutaa 12ffaa dabalatee odeeffannoo biraas aktiivestoota #Oromoprotests’iif kan dabarsaa turan qaamuma mootummaa kana keessa hojjachaa jiran akka tahe beekkamaa dha. Barsiisoota, bakka bu’oota ummataa, ogeeyyii fayyaa, qaama seeraatiifi ogeeyyoota ogummaa adda addaan mootummaa kana keessatti qacaramanii hojjachaa jiran kun ammaas tahee fuulduraas sirritti Oromoofi Oromiyaafiis kan barbaachisan waan taheef maxxanfachuu, hariiroo jabaafi hidhata cimaa waliin uumuun gumaacha isaanii akka dabalan taasisuun qooda qabsoo guddisuun humna humna mootummaa kanaa dhawanii akka caaseeffama isaa diigan godhuun gaarii dha. Hirmaannaa sadarkaa gadiitii hanga qaama ol’aanaatti hojjattoonni mootummaa kun warraaqsa qabsoof taasisan kana irraa ka’uun wayyaaneen ragaa qabatama malee shakkii qofaan kumaatama hojii irraa ari’uun beekkamaa dha. Gara adeemsa qabsoo kanatti akka hin dhufnees uggura addaatiin daangawaa jiran. Daangaaleen kun immoo caccaphuu qaba.
Hojjattoota mootummaafi ogeeyyoota akkasumaas caasaalee araddaafi kaabinoota aanaa dabalatee hanga hoggantoota Oromiyaatti sabboontoonni warraaqsa qabsoo keessa kallattiifi alkallattiiniis hirmaachaa turaniifi ammaas itti jiran haa jiraatan malee garuu muraasa. Keessattuu sadarkaa caasaalee gadiitti kan wayyaaneen aangeeffaman Oromiyaa keessatti Oromo waan tahaniif irratti hojjatanii gara qabsoo fiduun ni danda’ama. Isaan kun of wallaaluuniis tahee hubannoo dhabaan kallattiin ummatarra miidhaa geessisuu kan dandahan waan taheef irratti hojjatamnaan sababni warraaqsa qabsootiif tumsa hin taaneef hin jiru. Gama biraatiin immoo shakkii garagaraan wayyaaneen hojjattoota sabboonummaa calaqqisaniifi gaaffii mirgaa gaafatan mara walitti qabaan akeekkachiisaa jirti. Inniis haa akeekkachiisuu, hojiirraahiis haa gaggeessuu nuti gara qabsoo keenyaa fiduu danda’uutu nurra jiraata. Hanga ammaa qaamni gahuumsaan irratti hojjatu waan hin jirreef bifa wal fakkaataa fi itti fufiinsa qabuun gumaanni hojjattoonni kun qabsoof laatan hanga barbaadamu sanii gadi. Kanaaf akka ofitti amantummaan humna isaanii jabeeffatanii qabsoof wareegama barbaachisu kafalan godhuuf tinnisa yaadaafi qalbii laachuufiin gaariidha.
B) Ilmaan Oromoo Qawwee Hidhatanii Wayyaanee Tajaajilaa Jiran Gara Warraaqsaa Fiduu.
Dhalootaan Oromoo tahanii kan humna waraanaa keessatti hirmaatanii qawwee alagaa ba’atanii mootummaa wayyaanee tajaajilaa jiran baayyeedha. Bakka guddaafi ol’aanaa qulfii taate irra tahuu hin baddin malee milishaa araddaa, humna eeggataa, humna furgaatuu, poolisii Oromiyaa, poolisii addaa (liyyuu poolisii), poolisii federaalaa, kora bittinneessaa, raayyaa ittisa biyyaafi kkf keessatti hirmaachuun shiraa wayyaaneen ilmaan Oromoo irratti wixineessitu raawwachuuf kan ajajaman keessaa ilmaan Oromoo hin dhabaman. Muraasni isaani shira wayyaanee kana kan didaniifi morman tahullee humni ibidda harkaa qabufi qabsoo Oromoof murteessaa tahe kun harki caalu sababa adda addaatiin tumsa alagaa tahuun qabsoo teenyaa irraa daangawani jiru. Gariin hubannaa dhabuun, garii immoo tarsiimo sobaa diinni dhuubee obaase fudhachuun, kaan dhiibbaa ajajoota isaanii irraa itti godhamuun, gariin maal na dhibeefi danta dhabummaan golgamanii quuqama sabummaa keessa bahuun, gariin immoo eega takka tarsiimoo alagaatiin najifamne warraaqsi qabso Oromoo kuniis nun fudhatu shakki jedhuun xaxamani warraaqsa irraa moggaa dhaabachaa jiran.
Isaan kanaafi kana fakkaatan warra humna dhabuun qawwee harkaa qaban gara saba isaani deebisanii jiran kana irratti hojjachun afaan qawwee gara diinaa akka deebisan tahuu baannan ilmaan sabaa irratti osoo hin tahin akka lafatti gad qaban godhuun dirqama. Iddoo takka takkatti sabboontoonni Oromoo poolisii Oromiyaa fi federaalaa keessa jiran afaan qawwee gara diinaa deebisuu baatanillee ajaja wayyaaneetiin rasaasa obboleewwan isaanii irratti dhukaasuu didanii lubbuu qeerroo hedduu eewalanii hojii gaarii hojjataniis ni jiran. Haatahuu malee sababa kanarraa ka’uun ijoollee Oromoo hojii irraa dhaabuun waraana Agaazii jedhamu, humna amanamaa wayyaanee kan ijoollee Tigraay qofa irraa ijaarameefi waardiyaa TPLF tahe Oromiyatti bobbaase mootummaan. Oromiyaan eega humna waraanaa kana jalatti buluuf dirqamte booda ilmaan Oromoo irratti duguugaa sanyii hamaa raawwachuun lubbuu oromoota qulqulluu 500 ol macalaasan. Kanaaf nuti immoo ilmaan Oromoo qawwee alagaa baadhan kana daran irratti hojjachuu nu barbaachisa. Oromoo tahanii kan qawwee alagaa harkaa qaban kun yoo irratti hojjatanii sabboonummaa isaanii guddisaniif sababni gara keenya hin deebineef tokkolleen hin jiraatu. Jarri kun yoo gara keenya deebi’an warraaqsa ammaa qofaaf osoo hin taane abdii fuula duraatiif illee akka nu barbaachisan beekuun salphaadha. Kanaaf nutiis bifa tarsiimawaafi siyaasawaan balbala teenya banaa godhuun isaan ofitti harkisuu qabna. Keessattuu sabboontoota qoraan ibbidda alagaa dirqiin ba’atanii jiran kanaan hariiroo wal quba qabeenya keenya cimsuun hin hammaatu.
C) Hayyoota Oromoo Baayyinaan Qabsotti Fiduu.
Qabsoon hayyoota saba ofii hin dabalanne gaaga’ama baayy’atti. Gama biraatiin beektoonni saba keessaa bahaniif roga barbaachisuun tinnisa yaadaafi qalbii yoo hin gumaachine qabsoon tirachuu qofa osoo hin taane injifannooniis ni qancarti. Keessattuu immoo hayyoonni keenya, beektoonni Oromoo irra baayyeen durii hanga ammaa qabsoo irraa moggaa dhaabbatanii akkuma qaama biraa mudhii qabatanii qabsoo sabaa akka diraamaatti daawwatu. Kun immoo gaarii miti. Hubadha! Hayyoota hunda jechuu koo miti. Harka caalu jechuu kiyya malee. Oromoon hayyoota hin dhabne. Hayyoota sabaa danuu qabna. Hayyoonni Oromoo gurguddaafi ciccimoon addunyaafuu gahu kan biyya keessaas tahee biyyoota alaa jiraatan harki caalu garuu saba quba hin qaban yoon jedhe dhaadheessuu natti hin fakkaatu. “Wallaalaan nutti kolfee, beekaan beekumsaan nu fure” jedhe Dr. Ali Birraan, walaloo Dr. Gammachuun barreesseen. Dhugaadha! Kan beekuumsaan saba furuu danda’u beekaa dha. Garuu beektoonni keenya kan geengoo warraaqsa Oromoo keessa jiran lakkoofsa qubaati. Kanaaf maali rakkoon hayyoota keenya baayyee durii hanga ammaa qabsoo irraa moggatti dhiibe, isaaniitu nurraa qoorrifate moo nuutu jala deemuu dide laata? jennee of gaafachuutu nurra jiraata. Akeeka keenya fuul-duraatiifiis tahee warraaqsa qabsoo keenya arraatiif hayyoonni keenya nu barbaachisan. Isaan furtuu furmaata rakkoo maraati. Beektoonni keenya qoricha dhibeewwan keenyaati. Doktoroota wal’aansa keessoo Oromooti. Hanguma isaan nu irraa qoorrifatan injifannoon teenyaas fagaachaa deemti. Hanguma nuti isaan maxxanfachuu barbaannu, isaaniis nutti maxxanuuf fedhii qabaachuun barbaachisaa dha.
Kanaafuu, nutiis isaanitti siqnee mala rakkoo keenya itti furannu baafannee hayyoota keenya haa iyyaafannu. Hayyoonni keenya immoo akka qaama sadaffaatti qabsoo Oromoo irraa handaaratti bahanii daawwachuu osoo hin taane, saba isaanii kan gabrummaan waggaa danuu mudhursite kanaaf dafanii fala laachuuf qophaa’oo tahuu qaban. Ummata bal’aa cittoon gabrummaa burreeysite kanaaf qoricha bilisummaa heesabuu qaban. Iyyaafannaa qaama biraa irraa eeggachuu osoo hin taane, afeerraa jaarmayoota siyaasaa irraa osoo hin kajeelle saba kanaaf qarayyoo ijaa tahuu hubatanii iyyeensa keenyaaf dirmachuu qaban. Nutiis kabajaafi tajaajila isaaniin malu laachuufii nurraa eegama. “Sa’aa mucha jallaa abbaatu akka itti elmatu beeka” akkuma jedhamu san nurraa dheeysan jennee hayyoota keenya komachuufi irraa fagaachuu osoo hin taane hooysinee, dhidhiibnee copha beekkumsa isaanii irraa conachuu qabna. Yoo qaawa nuu fi hayyoota keenya jidduun qilleensa nutti naqu kana hin duuchine yoomillee bohara bilisummaa argannee hawwii keenya dhugoomsuu hin dandeenyu. Nuti dhaloonni qubee kuniis hunda ni beeyna, ni beeynaa tana xiqqeeffannee hayyoota keenya irratti xiyyeeffannee waan beekan irraa guduunfachuuf qandii teenya bal’ifachuutu nurraa eegama. Sabni hayyuu isaa hin qabanne, kan beekaa isaa irraa hin baranne, kan goota isaa jala hin deemte, kan eenyummaa isaa hin kabajne, kan wallaalaa isaa hin barsiifne, kan gowwaa isaa hin gorfanne… yoomillee saba injifatu hin tahu. Sabni wal hin qabne daandii jireenyaa irra imalee amna hin xumuru. Hangam saffisaan tarkaanfatuus deemee bakka hawwe hin gahu. Osoo walakkaa karaa hin geenye meelatee karatti hafa waan taheef, hayyoonni keenyaas haa dirmatanii, nutiis hayyoota keenya qabsoof haa dirmachiifnu. Arraaf hangana eegaan jedhe waan hafe kutaa itti aanu keessatti eeggadhaa. Waan na faana turtaniif galatoomaa.
=Itti Fufa=
“Waliin gabroomne waliin bilisoomnaas!”
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017


text:
1Abeet GODAU, iita asatuppe tana ashsha; makkalanchcha asatuppe tana naaga. 2Eti ubba wode iitabaa oottanau maqettoosona; ubba gallassikka ooshshaa denttanau karchchoosona. 3Eti bantta inxxarssaa shooshshaagaadan qarayoosona; eta doonaappe asa woriya shooshshaa yiishshaa mala haasayai kiyees. 4Abeet GODAU, iita asatu kushiyaappe tana ashsha; ta tohuwaa qaxxanau qoppiya makkalanchcha asatuppe tana naaga. 5Otoranchcha asati taayyo diizzaa giigissidosona; gitiyaa hiixxidosona; tana oiqqanau piriyaa ogiyan wottidosona. 6Taani GODAA, "Neeni ta Xoossaa" yaagais. Abeet GODAU, taani watiwatiyo watiwatuwaa siya. 7Abeet Ubbaa Haariya GODAU, tana ashshiya minuwau, olaa gallassi ta huuphiyaa gonddalladasa. 8Abeet GODAU, iitatuyyo eta amuwaa immoppa; eta iita maqquwaa polissoppa. 9Ta morkketun tana xoonissoppa; eta doonaappe kiyiya iitabai etau simmo. 10Eta bolli xuuggiya bonqqoi qoletto; eti ollan olettona; hegaappe naa77antto denddoppona. 11Zigiriyaageeta biittai tookkoppo; makkalanchcha asata iitabai yedetaa sirqqo. 12GODAI hiyyeesatussi pirddiyoogaanne metootanchchatu maataa naagissiyoogaa erais. 13Tumuppe xilloti ne sunttaa galatana; suure asati ne sinttan de7ana.
Copyright
Learn More


text:
Xalayaa Jaalalaa-Waamichakoo alanaaf!
Hawwii akkam nagaadhaa?Ani fayyaadha.Nageenyikoo jaalalaa gaara yaabee bu’e,galaana qaxxaamuree,qilleensarra balali’ee si haa dhaqqabu. Guyyaaf bara gammachuu bara biyyoo waliin daakaa turre, bara dhoqqees waliin laaqnee guddanne sanan yaadee yaadni naan caba. Bara tiiyaatira abbaa manaaf haadha manaa taanee,daboo kadhannee ijoollee qochiifachaa turre,bara ijoollummaa. Nii yaadattaa?baras utuu dagannee wal hin dagannu,wal malee nama quba hin qabnu,feenu wal gangalchaa ,wal cicciniinaa,takkas hanga hidhiin keenya lameen waan maqxe himtutti wal dhunganna.
Ajab barri sun utuu har’a ta’ee?Guyyichis anumaaf sii jedhee maal ta’a yoo duuba deebi’ee?. Hawwii,elaa erga gaafa baateeti ijjikoo ol deebi’ee shamarra biraa hordofaa hin jiru.Feedhiin qaamakootis gaafa baatee qabe waan na keessatti gudunfamedha.Yoon taa’u qaamonnikee hundi na dura daaddisu,haalli uffannaakee, urgaan uffatakee,dhahaan shurrubbaakee,xuuxxoon hidhiikee addatti na dura dhaabbata,koo hidhiin erga ati irraa fagaattee waan sooroma (xoorrataa) ba’e fakkaata,hidhiin hormaa akka hidhiikee natti mi’aawuu hin danda’u sammuukootu akkasiin of na amansiise,gaafa galtuufan sii kaahee jira,atoo?bareeddinnikee durii sun adaraa akkasumaan sirra jiramoo?gammoojjiin biyya hambaa kun bifakee balleessiteettii?an miidhaginakee miti ijaan si arguufan gaggabaa jira,guyyaa ati naa dhuftu,guyyaa turtii waggaa 40 dura waliin turre sana wal
yaadachiifnaafan si eegaa jira,jabduuko ati gara kuteettiidha obsitee kaayyookeef akka manaa baatetti itti cichitee jirta,jijjiiramamaatiikee waan hawwituu hojiin nuffisiisaan sitti dhufullee damdamachaa jirta,kanatu akkan hamma ati dhuftutti hin fuuneef na qabee,na sakaalee jiraam,”ani Hawwii qaba Hawwiinkoo naa galti
gaafasheen galtu malee isheen ala mana biraa ijaarrachuu hin fedhu,aniif isheen kennaa waaqayyoo waliif nu kennedha hormatti baruuf dhagaa (Tulluu Koomtooo) Naqee sochoosi jechuu walin tokko” jedheen harmeef abbeekoo takaroo qabaa jira har’a utuu dhufakee eegnuuabbaakoo dhiisii anuu dulloomeera.
Garuu,Hawwii mucaa Yuunibarsiitii Adaamaarraa bahee abidda bosona baalee dhaamsuu dhaqee abiddi qabatee gube nii yaadattaa?moo nii dagattee?Shuumaa mucaa achumatti hiriyaansaa Abiddi gubee jennaan maraatee har’a Gidda keessatti xinnaaf guddaan”Baalee” jedhee itti qoosu,kan baalaaf raabi muka kolfaa godhate sanahoo?Innii utuu ati galtee aniif ati cidha guddaa akka addunyaatti gurra namaa hawwatu,kan gugsii fardaa,konkolaataa,dhiichisa Foollee,faccee dabballee tiin faayamee cidha addaa jedhamuun UNESCO irratti galmaahu galtee waliin gaggeeffannee nii fayyaam,inni raata’es nii dammaqa,inni du’es nii ka’a,inni maraate maraatummaan isaa fayyaan hammachiifama.Hundaafuu guyyaan ati galtu ati na dhoksitee narraan bahuuf jettaa egaa durseen of qopheessa,waan Mankaahaaf,waan cidha ittiin gaggeessinu hojjechuun dirqama,farsoo Amaamotaa buquriirraa Gaanii(kan supheerraa tolfamu farsoo buquriin itti naqamudha) hedduutti akka naqaniif amumaa kaaseen harmeekootti hima.
Cidha keenyaaf Gaanii hedduu harmeen tolchaa jirti namoota Farsoo hin feeneef keessumoota ollaaf Cuggee(akkuma gaanii taatee tiqqooshee kan Okkootee bishaanirrajirtu)qopheessiteetti. waamicha waammachuun eegala.Waaggaa hanga kana gumaatan hormaaf laachaa ture sana naa deebi’uuf ga’eera.Akka amaamotakoo irraa hin hafneen jedha. Hawwii atis gamakeetiin cidha guddaa taasifachuun hawwiikoo guddaa waan ta’eef waan sirrraa eegamu raawwadhu.An si hin ajaju ati nama ogummaa jabaa qabdudha,beekumsa sammuu badhaadhe baattee jirta.Kanaaf mee guyyaa gammachuu keenyaa guyyaa kikiksaa,Qasaatii,Kolfaa sanaaf waan oolu atis dalagi.
Naagaatti
Ijji nagaa wal nu haa argu
Hiriyaakee Suutumaa dha Oromiyaarraa
Jaalallee dirqiin jiruu addaan nu tamsaase Hawwii Dhabbasaatiif
bakka jirtutti
…..Abdii Guuttataa Dilgaasaa tiin
–
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017


text:
Duraan Ganzabee Dibaabaatii fi Meseret Deffaaritti ammo ammo Almaaz Ayyaanaatti itti dabalame. Federeshiiniin Atileetiksii Addunyaa,IAAF baruma baranaaa atileetoa jajjaboo jedhee badhaasa.
Atileetotii Itoophiyaa badhaasa IAAF argachumatti jiran.Federeshiiniin kun baranallee kaaniin Iatileetii guddachuutti jiru jechaa,kaaniin ammoo atileetii jabaa fi jabduu jechaa badhaasa kenna.
Haga tokko badhaasa maqaa pireziudaantiin badhaasa,kaan maqaa nugusaatiin badhaasa.
Almaaz Ayyaanaa hin ceetu hinbarriftii Useen Boolti,atileetiin Jameeyikaa hin cehuu hin xinniqa jehdaniin.Jara lamaaniinuu Athlete of year 2016 jedhanii badhaasan
Almaaz Olompikii Biraazi baranaa irratti metirii 10,000 rekordii haaaan moote.Dorgomumm Riyoo sun irratti metiri kuma 5000 irralleetti naasii argatte.
Atileeti Almaaz Ayyaanaa nama ganna 25ti, fiigichaa metiri 3000, 5000 fi 10,000 irratti moohachuun beekamti.
Gama kaaniin atileetiin Jameeyikaa Useen Boolti ka duruu akka qaanqee xinniqa jedhaniinilleen baranallee athlete of year jedhamee badhaafame.Tana waliinmarro jaha badhaasa kana argate.
Olompiki Riyoo baranaa irralleetti metirii 100, 200 fi metiri 400 ta ulee walti kennaanaa cehan ufumatti qabahdaadhatee warqii guurrate.
Barana moohameetuu hin beeku “Gammachuu tana arguuf jiraadhe yo ani istaadiyoomiin bahe nama na simachuuf dhuqqisee lafaa kahe arge.
Wannii ani ammallee dorgommii tana dhiisuu dadhabeef gammachuu namaa tanaaf”jedhe Useen yoo badhaasa fudhachuuf dhufe.
Gammachuu tanatti dorgommii tana dhaabuu na dhowwee jedhee dabale. Useen Boolti nama ganna 30ti magaala moglee dhedheeraatii yoo fiigichaa bahu nama isa hin qolchu


text:
1He bessan shiiqida shanggoti ubbay denddidi Yesuusa Philaaxoosakko efidosona. 2"Ha uray nu asaa balethishin, kawuwas giira giironna mela diggishininne qassi, 'Taani Kiristtoosa hintte kawuwa' yaagishin demmida" yaagidi mootidosona. 3Philaaxoosi Yesuusa, "Neeni Ayhudeta kawoyye?" yaagidi oychchis. Yesuusi, "Ee, ne gidayssa mela" yaagis. 4Philaaxoosi kahine halaqatakkonne asaakko, "Ha uraa bolla taani issi balakka demmabiikke" yaagis. 5Shin entti, "Ha uray Galiilappe doomidi hayssa gakkanaw Yihuda kumethaa iitabaas denthethees" yaagidi minthi odidosona. 6Philaaxoosi hessa si7ida wode Yesuusi Galiila aseekko eranaw koyidi iya oychchis. 7Yesuusi Heroodisa biittaafe yida asi gideyssa Philaaxoosi erida wode Heroodisi he wode Yerusalaamen de7iya gisho iyaakko yeddis. 8Heroodisi Yesuusa be7anaw daro wodeppe koyishe de7iya gisho iya be7ida wode daro ufayttis. Ays giikko, iyabaa si7ida gisho malaalisiyabaa oothin be7anaw amottishe de7ees. 9Heroodisi Yesuusa daro oyshota oychchis, shin I aykkoka zaaribeenna. 10Kahineta halaqatinne higge asttamaareti yan eqqidi minthidi iya mootosona. 11Heroodisaranne iya wotaaddaretara Yesuusa kadhidosonanne leqisidosona. Bonchcho afilaa mayzidi Philaaxoosakko zaaridi yeddidosona. 12Heroodisaranne Philaaxoosara kase morkkeshin he gallas wolla giigidosona. 13Philaaxoosi kahine halaqata, asaa haareyssatanne asaa xeegidi, 14" 'Ha uray asaa geellatethas denthethees' gidi taakko ehideta. Takka hintte sinthan pilggada hintte shiishida mootuwas aybi balakka demmabiikke. 15Heroodisi, hessatho aybi balakka iya bolla demmiboonna gisho nuukko yeddis. Tumakka ha uray hayqos gathiya aybi balakka oothibeenna. 16Hessa gisho, iya garaafada billa yeddana" yaagis. 17Hessa I giday Faasikka Baale wode issi asi enttaw billanayssi iyaw attonnabaa gidiya gishossa. 18Derey ubbay issi bolla, "Ha uraa gede digga, nuus Barbbaana billa" yaagidi waassidosona. 19Barbbaani katamaa giddon asaa iitabaas denthethidi ase wodhdhidi qashettida asi. 20Philaaxoosi Yesuusa billanaw koyidi asaas zaari odis. 21Gidoshin, asay, "Kaqqa! Kaqqa!" yaagidi waassidosona. 22Philaaxoosi heedzantho, "Ha uray qohidabay aybe? Wodhos gathiya bala ta demmabiikke. Hessa gisho, garaafada yedda aggana" yaagis. 23Entti bantta qaala dhoqqu oothidi, "Kaqettanaw bessees" gidi minthi waassidosona. Entta waasoykka xoonis. 24Entta oyshaa gisho gidi Philaaxoosi iya bolla pirddis. 25Asaa iitabaas denthetheyssanne ase wodhdhidi qashettidayssa billana mela woossida, he uraa enttaw billis. Shin Yesuusa entti koyidabaa oothana mela enttaw aathi immis. 26Yesuusa oykkidi efishin Simoona giya Qereena biitta addey gaxareppe yishin, demmidi masqaliya toossidi Yesuusa kaallidi baana mela un77ethidosona. 27Daro asaynne bantta tiraa iccishe yeekkiya maccasati iya guyiyara kaalloosona. 28Shin Yesuusi enttako guye simmidi, "Hinttenoo, Yerusalaame maccasato, hintte huu7esinne hintte naytas yeekkiteppe attin taw yeekkofite. 29'Hekko maynthati, yelonna ulotinne dhanthonna dhanthati anjjettidosona' hintte yaagana gallasay yaana. 30He wode dereta, 'Nu bolla kunddite', zumatakka, 'Nuna kammite' yaagana. 31Hiza, qaye mithaa hessatho oothiko mela mithaa waatanddeshsha?" yaagis. 32Iyara wodhanaw hara nam77u worandzota efidosona. 33Qeeraniyo geetettiya bessaa gathidi kaqqidosona. Worandzotappe issuwa ushachcha baggara hankkuwa haddirssa baggara kaqqidosona. 34Yesuusi, "Ta aawaw, entti ay oothiyako eronna gisho neeni enttaw atto yaaga" yaagis. Entti iya afilaa bolla saama yeggidi shaakettidi ekkidosona. 35Asay eqqidi xeellosona, shin deriya haareyssati, "Harata ashshis; Xoossay doorida Kiristtoosi iya gidikko ane bana ashsho" yaagidi leqisidosona. 36Wotaaddareti iyaakko shiiqidi, caala woyne ushshaa immidosona. 37Yaatidi, "Neeni Ayhudeta kawo gidikko ne huu7iya ashsha" yaagidi leqisidosona. 38Iyaw huu7e baggara, "Hayssi Ayhudeta kawo" yaagiya xuufey de7ees. 39Kaqettida worandzotappe issoy cashshe sa7ara goochchishe, "Ane neeni Kiristtoosa gidikko, nenakka nunakka ashsha" yaagis. 40Shin hankko worandzoy, "Neeni hayssa mela pirddan de7ashe hari attoshin, Xoossaas yayyikii? 41Nuuni nu balaas bessiya pirdda ekkoos, shin ha uray issi iitabaakka oothibeenna" yaagidi hanqettis. 42Qassika, "Yesuusa, ne ne kawotethaara yaa wode tana qoppa" yaagis. 43Yesuusi, "Ta new tuma odays; hachchi neeni taara gannaten gidana" yaagis. 44- 45He gallas usuppun saateppe bidi uddufun saate gakkanaw away poo7uwa diggida gisho biitta ubbaa bolla dhuma gidis. Xoossa Keetha magaraajjoy daakettidi nam77an shaakettis. 46Yesuusi, qaala dhoqqu oothidi, "Ta aawaw, ta ta shemppiw ne kushen sheedhdhays" yaagidi hayqqis. 47Mato halaqay, hanidayssa be7idi, "Hayssi uray tumakka xillo" yaagidi Xoossaa galatis. 48Ha haniyabaa be7anaw he bessaa shiiqida asa ubbay hanidabaa be7ida wode bantta tiraa iccishe bantta soo simmidosona. 49Gidoshin, Yesuusa matan eriya asa ubbay, hessadakka Galiilappe kaallidi yida maccasati hessa be7ishe haahon eqqidosona. 50- 51Ayhude shanggotappe issoy, Yoosefa geetettiya uray de7ees. I Armmatiyasa geetettiya Yihuda katamaappe yis. I lo77onne Xillo asi gidiya gisho Xoossaa kawotethaa yuussaa naagees. Shanggotappe issuwa gidishe entta zoretethaaninne oosuwan deenna. 52He uray Philaaxoosakko bidi, Yesuusa ahaa mooganaw taw imma gidi woossis. 53Philaaxoosi ekka yaagin, Yesuusa ahaa wodhisidi afilara xaaxis. Zaallafe woocidi kessida hara asi moogettonna ooratha duufon wothis. 54Sambbaati gelana haniya gisho he gallasay giigetetha qamma. 55Galiilappe denddidi Yesuusa kaallidi yida maccasati Yoosefara bidi iya ahaa waati moogiyakko duufuwa akeekidi be7idosona. 56Yaappe simmidi shittonne qibaatiya giigisidosona. Higgey kiitteyssa mela Sambbaata gallas shemppi pee7idosona.
Copyright
Learn More


text:
Simpoozimii Radiyoo sagalee Ameerikaan qophaa’e kana haasaa dhaan kan banan Directora VOA David Ansor turan.
Simposimii kana irratti argamuun haasaa kan dhageesisan keessaa miseensota mana maree bakka bu’otaa lama kanneen ijoollee Chibok kana gargaaruuf US fi sadarkaa sadarkaa addunyaatti qooda ijoo qaban beeksisanii jiran. Intala durbaa book haramiin ukkaamsaman keessaa kan miliqxe durbe Patcience Puolos argamtee jirti. David Ansor yadannoo waggaa tokkoffaa kana ilaalchisee akkas jedhan.
Guyyaan har’aa waggaa tokkoffaa Boko Haram ijoollee durbaa mana barnootaa 273 doormii isaanii kan Nigeria Kaaba gama bahaa kan magaalaa Borno keessaa jiru keessaa ukkaamsuun itti butee ti. Ijoollee kana keessaa 200 ol kanneen ta’an amma iyyuu achi buuteen hin argamne. Erga galgala ijoolleen kun itti qabamee kaasee VOA sagantaan afaan Hausa addaan utuu hin kutin gabaasaa jira. VOA sagantaa Afaan garaagaraa TV radio fi caasaalee hawaasa adda addaan gabaasaa jiran. Gabaasi kunis ilaalcha argatee jira.
Haasaa ijoo kanneen dhageessisan keessaa miseensa mana maree demokraatittii kutaa California Karen Bass fi miseensa mana maree Fredirka Wilson turan. Miseensonni mana maree lamaan ijoollee Chibok kana barbaaduuf tattaaffii godhamu keessatti qooda ol aanaa kan qaban ta’uu David ansor tuqaniiru.
Ijoollee kana dubartoota ga’eessota jechuun natti ulfaata. Sababiin isaas umuriin isaanii 16-18 gidduu waan jiraniif amma iyyuu shamarrani. Vidiyoo ganda ijoollee kanaa ana waliin as teessee kan ilaaltu kanneen miliqan keessaa tokko kan taate Pasheens maal akka itti dhaga’amu tilmaamuun nama hin rakkistu jedhan.
Maatiiwwan ijoolleen duraa dhabaman, hawaasa naannoo sana jiruu fi ijoolleen kun eessa akka jiran quba hin qabaanneef yaaddoo keessa jiraniif gadda natti dhaga’ame ibsuun fedha jedhan Miseensi mana maree Karen Bass. Naannoo addunyaattis aarii guddaa kan dhaqqabsiisee fi VOAnis simpzimuii kana qopheessuu isaatti galateefftaniiru.
Ka biroo ijoolleen Chibok kun akka gad dhiifamaniif tattaafii guddaa kan godhan miseensa mana marii Fredriikaa Wilsson. Ijoolleen kun qabamuutti aansuu dhaan Congresii ameerikaa seera Boko haraamiin balaaleffatuu akka baasu president Barack obamanis naga eegdotaa US kanneen seera eegsisaniif wal ta’iinsi basaasaa waraana Nigeria waliin wal ta’uu dhaan ijoollee kana akka baraaraman akka godhan gaafataniiru.
Guyyaan har’aa Eblli 14 guyyaa suukaneessaa ijoolleen kun itti ukkaamsamani waggaa tokkoffaa isaa ti.
Ijoolleen kun butamuu ennaan dhaga’au shorokeessonni qaama koo gar tokkoo akka waan nattii fudhatanitti natti dhagag’ame. Ofii koof hooggantuu mana barnootaan ture. Kanaaf mana barnootaa keessaa dhabamuu isaanii ennaan dhaga’e hedduun rifadhe. Ijoolleen kun barnoota argatanii of guddisuuf barataa turan. Ijoolleen martinuu ameerikaas haa ta’u addunyaa mara keessa jiran barnoota argachuu qabu. Ijoolleen durbaa kun dandeettii fi egeeree isaanii battalatti harkaa fudhatame. Sababiin isaas Boko Haram barnoota gama dhiyaa argachuu akka cubbuutti waan lakkaa’uuf.


text:
Bulchooti Impayera Itophiyaa Eenyu?
Ibsaa Guutamaa’ Irraa
Waa’ee mootummaa Itophiyaa yoo haasofnu moototaa fi ummata gargar baafnee ilaallu malee fakkatii qulqull arguu hin dandeenyu. Ummatichi hojjetaa cimaa fi kan Waaqa sodaatu. Kan qananii bulchootaa dafqaa fi dhiiga saaniin eeganii; hogbarruu, ogina fi hojii harka misomsuun seenaan akka hin irraanfanne ol kaa’an isaan tahaniyyuu, mootota saaniin takkaa akka bilisaa fi abbaa biyyaatt ilaalamanii hin beekan.Hooda waabeekota biyyoota alaafi sadoo isaaniinuumameefiin tahitaan moototaa kan hin tuqamne tahe. Kanaanis bulcha fi bu’aa biyyattiin laachuu dandeessu halagaa waliin hirmatan.Ummati akka jarri itt himanitt, barbaachisummaa mootii, amantee fi biyyaa du’uu fudhatan. Karaa fagoo, kan itt himangaaffii malee fudhata fi du’aafii, falfalli irra marfamuu utuu hin barin dhufan.Akka moototi saanii bulchaa fi bu’aa biyyattiin argamsiiftu humna halagaa waliin hirmatan hin barre.Halagooti kunHabashaa boonaa fi boontuun kan garaa saaniitii tuffatan turani. Akka dhugaa deemaa jiru irrra golgamaniif moototis boona sanani jajjabeessu. Habashaan murnoota wayyaba lamatt hiramu, Amaaraa fi Tigrawayi.Bara hedduuf murna Amaaraatu bulcha keessatt qooda fudhata.Si’ana murna bucuu Tigrawaayitu kooricha Hirmata.
–
Moototi dhaloota biyyaa tahan kan angoorra turan hamma kilillee jara alaan sirbuu dandahanitt. Kililleen akkasi ummataan ifatt hin dhagahamani.Namooti alaa jalqaba Teedros aangoo akka qabatu tolchanii ajaja diduu yoo eegalu aangoo irraa finqilachisan.Yohaannis Masiriigargaaruu fi Minilik ol ka’aa jiruubakka saa buusuuf jedhamee Matammaatt gorfame achitt hafe.Iyyaasuun gochaan walaba tahuu agarissuu saaf,keessaayyuu Somaalota imepriyalistoota ofirra ittisuuf socha’aa turan gargaaruu yaale jedhamee finqilcha finnaa shira jara angoo hirmatuun qophaaween gara galfame.Jarumti kun Tafarii gargaaruun bakka saa buusan.Bara Xaaliyaaniin mo’amtesjaalbiyyoota biyya saanii walaba baaasan irratt Britaniyaanfiddee irratt feete. Akkasumas Oromoo isa irraa akka oolchitu qondaaloti olhaanoon see utuu iyyanii diddee jala galchite. Dulluma keessa Tafariin (Haayila Sillaaseen) dhiibbaa keessaa gad qabuu dadhabuun kalchoota saa jara Dhihaan gatame.Mangistuu guddifataan saa, isa hafee ofuu gargaaruu waan dadhabeef deemuutu irra ture. Wayyaaneen kan simatameef saba bucuu keessaa tahuun dhaloota biyyaa irraa fudhatama waan hin arganneef aanga’oota olhaanoon salphaatt dorsifamuu dandaha;kanaaf simatame. Halagaan walirratt hirkachuun saa kanneen isa duraa caalaa ifaa dha. Hangaa tajaajila saa hin hanqisnett ummati bulchu akka itt hin kaane eegumsa ni kennuuf. Hariiroon wal irratt hirkachuu jara alaa waliin qabu kanneen isa duraa caalaa ifaa dha.
–
Hoodaa fi sammu dhiqaa gargaarsa alaan diriirsaniin,ummati hoomaankan aangoott olbahe hundaf akka sarmu taasisan. Finnichi wagoota kuma sadiif jiraate yoo jedhaman kan mame hin turre; hardhallee kan sanatt amanan jiru. Garuu bara warraaqsa iyyaatii kana dhugaan ifatt afamtee jirti. Amma kan ummata ukkamsee qabuu dandahu hooda utuu hin tahin aangoo qofa. Akkuma dur kan murnooti fedha qaban hooda homishuu fi hojitt hiikuu gargaaran turan, si’anas fedha qabeessoti alaa kan sobaa fi daguu homishanii dhossuu gargaaran jiru. Manguddoo Habashaa tokko, “zawudii” fi qawween akka empayrittii walitt qabaa jiruu fi yoo qawween harka bu’ee fi innis hin jirre ummati bulcha keessatt qooda hin fudhachifamu taanaan rakkinatu umama jedhee gorse.Gartuu golgaa duubaa abdatee gorsicha hin fudhanne.Garuu jarri waan gataniif bulchi Habashaa ilkaan sosso’e tahee hafe.
–
Barri kun bara beekumsi ilmoo namaa hedduu guddate waan taheef salphaatt nama gowwoomsuun hin dandahamu. Hunda yoo tahuu baatanillee baqqanni hawaasaa moototaa addunyaan walqixee teknolojii iyyaatii argatan jiru. Fakmishoon damboobsa malbulchaa kan duriin walfakaataan amma hin hojjetu. Qoteebulooti Habashaa sodachisa hamajaajiinamantee hin qabnee, gulummaa fi niitii kee sirraa fudhatuu fi amantee kee mancaasu” sitt dhufaa jira jedhun ittisaa fi boojuuf hiriirfama turan. Kun hundi si’ana sababa hiriirsuuf nama ittiin kakaasan tahuu hin dandahani. Moototi Habashaa Galmistaanni tokko, Ortodoxii Kopt kan dhuunfaa taheef hin jiru; gareen adda addaa hawaasicha keessa akkuma Ortodoxiin jara kaan godhe loowanii galaniiru. “Gabri Musilimaa” laaqichi addatt waan hin mullaneef si’achi akka meeshaa dorsisaatt dhimma baasuu hin dandahu.Of harka tursuu hatahuu gaddhiisuun lafa kolonootaa rakkina kanneen dhimma itt bahaa turanii, moototaa fi warroota bu’aa keessaa argataniitii (harcaatuu NafxanyaaFinfinneen faaya handhuuraa bareedina Oromiyaatii.Jiraattoti Eenyu akka isbulchu utuu hin tahin seeran bulbaata barbaadu.Magaalattiin magaalaa godaantuutii.Erga ijaaramtee lubbuu fi qabeenya saaniif nageenya argatanii hin beekanii.Oromiyaan yeroo hin beekamnee kaasee seeran bulummaan beekamuun hunda caalaa abdachiisaa dha.
–
Afrikaanoti karisummaan hanga yoonaa waan hin beekamneen tumsa alaa walitt guuruufsababa hin tahu.Keessattuu, Oromoon amantee kamiiyyuu keessa haa tahanii danda’uu fi obsaan beekamoo dha.Hawwaa fi boonni gatii hin baafne qotee buloota Habashaatt hudumame yeroon irraa waan darbeef namoota kolonii akka gadgaloo fi dabeessotaatt ilaaluuf sababa hin qabani.Suduudaan ilaaluufcarraa waan argataniif mootota saanii soba buusisuu dandahu.Isaan dhaloota Afrikaa taraa keessaa tokkumaa.Ifaajjee yeroon itt darbe kolonoota too’annaa jalatt hambisuuf yeroo fixuu irra, Habashaan ummata saanii bilisoomssuuf jabaatanii yoo qabsaawan wayya. Yeroo Biyyi Habashaa baduuf dorsifamaa jiru kana, biyya fi mirga ummatoota biraa irratt ija babaasuunofumaa dhama’uu dha. Birmadummaan kolonotaa birmadummaa koloneeffataa akka fidu mamiin hin jiru.Amaarri kanneen Wayyaanee fakkaatan akka itt qabu dudhaan beeka.Beekumsi yoo deebi’eef ummatoota kolonota ofii akka obbolaa Afriikaanotaa fi olloota barabaraatt ilaaluu eegalu.
–
Surraan dhimma hin baasne laalaa roorrisaan nama irraan gahu jalaa nama hin baasuu. Boonni guddina teknolojiin, bulcha nagaa fi demokraatawaa fi homishaawa irraa malee, seenaa bara kuma sadiyii hardhaaf dhimma hin baafne himachuun miti. Kummi sadii caalaattu silaa seenaa Oromooti.Seenaa keenya maaf himattus namaan hin jennu.Utuu gatii baasaaf tahe Oromoon seenaa piiramidii Kuusaa ka’ee hanga jigaa Zimbaabwee himachuutt gad taaha ture. Jarri sun barasaaniif malee hardhaf dhimma hin baasanii.Hundu si’ana ummata addaa jala jiru, nuti hoduu saaniitt hafne.Boona konkaa malee mishooma maalii nuuf qabu? Amma kan dhimma baasu nageenyaa fi dandeettii hoomishuu dhaloota ammaatii. Barri kaan keenya gaga’amtoota, kaan keenyammoo dabsataa godhe ni sokkee. Yoo nagaan jiraannee misoomuu feena tahe hundi keenya eenyummaa walii beeknu qabna.Tokko tokkoon keenya waan ofii taane malee waan kanneern biroo akka taanu fedhan miti. Barri ammaa bara dammaqinaatii. Oromoon akka turett itt fufuu hin sarmu.Yeroon amma jiru waan dansatt jijjiiramuu qaba.Dansi waan isaan tahuu fedhanii.Laalaa wal irraa hin citne jala jiraachuu irraa du’a filataa jiru.Kan isaan waliin dubbachuu barbaadu waa’ee ashkaroota gaaddisoota kolonii darbanii fi kanneen amma ashakrii tahuuf foolatanii utuu hin tahin, waa’ee warraaqsa fi warraaqxota saanii hardhaa qofa itt kaasuu qabu.
–
Waant halle akka jirutt hafuu irratt giti bulchituu fi kalchooti saanii waan dandahan hunda godhaa dhufani. Kanneen isaanii kalchan gara caaluu Awuropaa fi Amerkaniin dudhaa bara imperiyalism itt fufuun,Oromiyaa akka naannaa dhiibba itt godhatan seerawaatt too’achuu gargaraniin. Biyya keessatt bulchi harka waljijjiiruun yeros fedha impriyalistootaa hardhas fedha korporeeshina saba qari’aas hin jijjiirre. Akkasitt fedha Wayyaanee fi kan saanii walkeessatt foo’amee qabsoo bilisummaaf gargar baasuun rakkisaa kan tahe.
Wayyaaneen diinagdee fi gabaa empayeraa gaddhiisaa isaanii gochuun, gargarsa karaa hallee lolata, malbeekii, bulchaa fi bajeta biyyaallee kan dabalatu argateef malee Oromiyaa of jalatt too’achuu hin dandahu ture. Kanaaf diingadeen harka keettota halagaa yartuu fi korporeshinoota sabgidduu fi dureeyyii abbatokkee keessatt cunqeeffame.Ummatooti buqqa’uu fi bulchabadiin deeganii jiru.Bonni walirraa hin citne beelatt geessee jira.Hiyyuma kanaan dura argamee hin beekne gahuyyuu dhaaboti horoo Itophiyaan siinsa dachaan guddachuu see hodeessu. Sun bulchabadaa fi roorroo mirga ilmoo namaa irra gahu golguuf kan godhamaa jiru.
–
Ummati kana caalaa roorroo fi ba’aa irratt fe’ame baachuu hin dandeenye.Birmadummaa fi abbaa biyyummaa saaniif ka’anii ijajjani.Keessaammoo mormiin Oromiyaa guutummaa irra lola’e mootummaa seera hin qabnee fi garee saa qofa utuu hin tahin ummatoota empayerittii fi ummata addunyaa mirga ilmoo namaaf dhaabbatan hunda malalchiisee. Haleellaan mirga irratt tolfame qullaadhaabbannaan, gareen bulchichaa utuu hin hafin kun “fokkuu dha” jedhanii akka gibira baasota saaniin hin komatamne iyyuutt ka’an. Sana kan tolchan yeroof yaada namaa tamsaasuuf malee keessaa US fi Eunutuu Oromoo fi ummatoota biraa irratt fixiqaccee itt fufa jiru waliigaltee ittisaa fi michoomaa mootumichawaliin gochuun yeroo itt hin fudhanne. Dhuguma, daa’immanii fi dubartoota ulfa ajjeesuu saatiif utuu hin tahin akeeka waldhaa qabaachuu saanii saaxiluu saaf Wayyaaneett aaruu hin oolee.Naahoo ergamtuu saanii irraa bu’aa xinnoo naanichaa argatanii jedhanii lubbuu namaa fittee irra jiru, giroo dhabuu taha.Billaacha ijoolleen ariituuf dubbiin waa’ee du’aaf jireenyaati; ijoollettiif garuu taphaa.Kanaaf “Billaachaa nafaa, ijoollee tapha jedhamaa”. Gargaarsi Wayyaanee kennan Oromoof akka sabaatt dhumiisa tahuubeekuu qabuu. Wayyaaneen daa’imaa fi namoota baratan foo’ee akka Oromoon hoggansa hin baafanneef egeree hin qabaannett ajjeesaa jiraa.Namooma jedhame karaa dandahamee hundaan dhaabbachiifamuu qaba.
–
Akkuma jennee mootummaan Itophiyaa ummata saanii fi kolonoota kophaa moo’anii hin beekanii. Yeroo halle harki alaa isaan masaku jira. Kanaaf cunqurfamootii fi kanneen koloneeffaman kan lola gaggeessan, tuutaa halle dhuunfatoota Habashaa fi deggertoota alaa of keessaa qabu waliinii. Tuuti sun bulchaa empayera Itophiyaa isa dhugaati.Oromiyaa keesatt akka jedhamu, nama xaranga’aa tokkotu ture. Xaranga’ichi qabeenya namoota biraa hatuu fi saamuun jiraataa ture.Al tokko sangaa ollaa hatee qalatee nyaatee.Iyyi iyya dabarsi jennaan, nammi yaa’ee sangaa yeroo barbaadu namichi sodaatamaa waan tureef fana balleesuuf gara inni isaan masaku qofa dhaqu turani.Yero biraa sangaan kee argamee jedhamee gaafatamnaan “kan qalatee nyaate waliin barbaadaa oolee attamittin argadhaa” jedhe jedhamaa; namichi hatuu coraa saatu itt himee.
–
Gaaga’amtoota balaa Itophiyaa irras sanatu gahe. Qaamota sabgidduu,kan balaan sun deggersa isaanii malee hin dhaqabnett iyyataa jiru. Jarris waan gaaga’amtoota mararfatan fakeessaa hamma dandahame faana fixaqacee balleessuu yaalu.Imimmaan sobaa isaan lolaasaniin eenyuu gowwoomfamuu hin qabu; qabsoo ofii irratt hirkatanii fedha saanii ija hin qabne irraa mucuceessuu yaaluu dha.Kana malee isaan mootummaa dhaa mootummaanis isaanii.Yoomuu of tuffachuu miti.Isaan kana caalaa karoorfataa jiruu; harka Afrikaatiin Afrikaa rukutuuf carraaquu.Kanaafis keettoo keessatt dhimma bahu.Akka ummataatt baraaramuuf hanga yoonaa qabsaawaa as geenye. Guddinni baaqulleessaa addunyaa mandara tokko godha nuun jedhuu;sana misoommi waan fiduu dandahuuf dhowwuu hin dandeenyu. Garuu qabsoo hunda haammataa goonuun qooda keenya keessaa argachuuf tattaafachuu qabna.Harka kennuun du’a; kanneen sana duunee haa eegnu jedhan dhageeffachuu miti.
–
Kanneen birmadummaaf lolatan jalqaba of irratt hirkachuu qabu. Akka Oromoon jedhutt “Kan malli kuffise waraanni kokkee kuta”. Kanneen jibba qaban irraallee malbeeki qayyabannoo argamsiisuu ni dandaha. Jaarraa lamaan dura Lord Palmerison “Sabooti fedha dhaabbataa malee ibantaa dhaabbataa hin qaban” kan jedhe, hardhas yaada jara Dhihaaf dhimma baasaa jira. Kanneen amma cuqurfamaa jiran annisaa fedha jedhame kanaa qayyabatanii imaammata malbeekii saanii akka sana gargaarutt yayyabachuu qabu. Haa tahu malee homtuu murannoo fi dudhama manii duubbee cimaa barbaachisu irra durfannoo kan qabu hin jiru. Murni dhoofsisa saba Oromoo ilaalu irratt qooda fudhatu hundee gadi fagoo sochii Oromoo amma deemaa jiru keessaa qabaachuutu eegama. Kan waan qaban gad dhiisanii fi baqattooti eenyuufuu irbuu saanii fiixaan baasuu hin dandahani. Murna hundee gadfagoo qabu qofatu kan jedhu bakkaan gahuun hariiroo dansa murnoota fedhaa hundaf mirkaneessuu dandaha. Aanga’ooti Wayyaaneett rakoo hin qallee kanaaf gaddhiisisuun dandahamuu qaba.Sana malee qabsoon hanga isaan ajjeesuu balfanitt yk Oromtichi inni dhumaa gocha itt haanuuf harka adda irratt qaxaamurfate gad buusutt qabsoon itt fufa. Injifannoon gaga’amtootaaf! Oromiyaan ni birmadoomti!
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
–
Ibsaa Guutamaa- Ebla 2016


text:
1Issi gallassi Samssooni Gaaza giyo Pilisxxeematu katamaa biis; biidi yan issi shaaramuxa maccaasiyo be7idi, iira aqanau i keettaa geliis. 2Gaaza kataman de7iya asai Samssooni eta katamaa yiidoogaa siyidi, katamaa yuuyi aadhdhidi, qammaa muliyaa katamaa penggiyaa naagiiddi aqiis; "Sa7ai wonttanaashin naagidi, nuuni a worana" yaagidi qammaa muliyaa co77u giidosona. 3SHin Samssooni yan zin77idoi bilahe gakkanaashin xalaala. Bilahe denddidi, katamaa dirssaa penggiyaa oikkidi, sanqqaa, qoriyaa, qosilettaanne gorddiyo hiraqota shoddiis. He ubbaakka hashiyan tookkidi, Kebroonappe sintta baggaara de7iya keraa huuphiyaa kessiis. 4Hegaappe guyyiyan, Samssooni Soreeqa giyo zanggaaran de7iya issi Daliilo giyo maccaasiyo siiqiis. 5Yaatin, Pilisxxeematu halaqati ikko yiidi, "Neeni a cimmada, he wolqqaa ubbaa aibippe i demmidaakkonne qassi nuuni a waati xoonidi qachchanau danddayiyaakko oichcha. Issoi issoi nuuni neeyyo issi sha7anne issi xeetu xaqara biraa immana" yaagidosona. 6Yaagin Daliila Samssoona, "Hagaa keena wolqqaa neeni auppe demmidaakko, hayyanaa tau odarkkii! Issi asi nena qachchidi, waatidi ne wolqqaa daafurssanau danddayii?" yaagaasu. 7Samssooni, "Tana laappun irxxa dafotun asi qachchikko, daafurada, hara asadan hanana" yaagidi zaariis. 8Hegaappe guyyiyan, Pilisxxeematu halaqati Daliiliyyo laappun irxxa dafota ehiidosona; ehin a Samssoona qachchaasu. 9Ba qol77on asaa qotta wottada, "Samssoonaa, Pilisxxeemati yiichchidosona" gaada xeesaasu. SHin shaloi tamai oiqqin duuxerettiyoogaadan, dafota duuteretti yeggiis. Yaatin, i waani wolqqaamiyaakko xuurai erettibeenna. 10Yaatin, Daliila Samssoona, "Hekko neeni tanan kaa7aasa; neeni taayyo wordduwaa odadasa. Ha77ikka neeni qashettanaagee aibiinakko, hayyanaa taayyo yootarkkii!" yaagaasu. 11Yaagin i o, "Asi go7ettibeenna ooratta wodoruwan tana qachchikko, daafurada, hara asadan hanana" yaagiis. 12Yaagin Daliila ooratta wodoruwaa ekkada, Samssoona qachchaasu. Qassikka ba qol77on asaa qotta wottada, "Samssoona, Pilisxxeemati yiichchidosona" yaagaasu. SHin i wodoruwaa qesiyaappe shalodan duuteretti yeggiis. 13Yaatin, Daliila Samssoona, "Ha77i gakkanaassi neeni tanan kaa7adasa; neeni taayyo wordduwaa odadasa. Ha77ikka neeni qashettanaagee aibiinakko hayyanaa taayyo yootarkkii!" yaagaasu. Yaagin i o, "Ta huuphiyaa laappun datta binnaanaa qacinaara gattada, harppan quxarada, muhuuhaa xongga xonggada daddikko, taani daafurada, hara asadan hanana" yaagiis. 14Hegaappe guyyiyan, Samssooni xiskkishin, Daliila a huuphiyaa laappun datta binnaanaaranne qacinaara gatta quxarada daddaasu. Hegaappe guyyiyan, "Samssoonaa, Pilisxxeemati yiichchidosona" yaagaasu. Yaagin i xiskkuwaappe beegottidi, ba binnaanaa dadettida maayuwaappenne harppaappe shoddi ekkiis. 15Yaatin a, "Ne wozanai tanaara de7ennan, 'Taani nena siiqais' waatada gai? Tanan hagaara heezzutoo kaa7adasa. Neeni ha wolqqaa aibippe demmidaakko, taayyo yootabaakka" yaagaasu. 16Hachchi hachchi zaara zaara oichchada waissin, haniyoobaa xayiis. 17Yaatin, "Ta aayee uluwaappe doommin, taani Xoossaassi dummatida Naaziraawe asa gidido gishshau, ta huuphiyaa binnaanai meedetti erenna. Ta binnaanai meedettikko, ta wolqqai taappe xayin, taani daafurada, hara asadan hanana" yaagidi, ba wozanan de7iyaabaa ubbaa iyyo yootiis. 18Ba wozanan de7iyaabaa ubbaa i yootidoogaa Daliila be7ido wode, "Ba wozanan de7iyaabaa ubbaa taayyo odido gishshau, ane issitoo simmidi yiite" yaagada Pilisxxeematu halaqatuyyo kiitaa yeddaasu. Yeddin eti biraa ekkidi, ikko yiidosona. 19Daliila Samssoona ba kiyuwan xiskkissaasu; xiskkissada issi asa xeegin yiidi, a huuphiyaa laappun datta binnaanaa meediis; meedin a wolqqai appe xayiis. Hegaappe guyyiyan, a waissiyoogaa doommaasu; 20"Samssoona, Pilisxxeemati yiichchidosona!" yaagaasu. Yaagin xiskkuwaappe beegottidi, kaseegaadan duuterettada baana yaagidi qoppiis; shin GODAI appe shaakettiichchidoogaa i eribeenna. 21Pilisxxeemati a oiqqidoogaappe guyyiyan, a naa77u aifeta wooci kessidi, Gaaza katamaa efiidosona. Efiidi nahaasiyaa sanssalatan qachchidosona; qachchidi qasho keettan de7iya woxan kattaa gaaccanaadan oottidosona. 22Eti a huuphiyaa binnaanaa meedidoogaappe guyyiyan, binnaanai simmidi mokettaa doommiis. 23Pilisxxeematu halaqati, "Nu xoossai nu morkkiyaa Samssoona nu kushiyan aattidi immiis" yaagidi bantta xoossaa Daagoonassi gita yarshshuwaa yarshshanaunne ufaittanau issippe shiiqidosona. 24Asai ubbai a be7ido wode, "Nu biittaa bashshida, nu asaappe daruwaa worida nu morkkiyaa nu xoossai nu kushiyan aattidi immiis" yaagidi bantta xoossaa galatiis. 25Eti keehippe ufaittido gishshau, "Kaa7idi nuna ufaissana mala, Samssoona xeesite" yaagidosona. Yaagin Samssoona qasho keettaappe xeesidi ehin, i eta sinttan kaa7iis; kaa7idoogaappe guyyiyan, tuussatuppe gidduwan essidosona. 26Samssooni a kushiyaa oiqqidi kaalettiya na7aa, "Taani etan zemppada eqqana mala, keettaa tookkida tuussata tana boshissa" yaagiis. 27Keettaa giddon attumaasatinne maccaasati kumi uttidosona; qassi hegan Pilisxxeematu halaqati ubbatikka de7oosona. Samssooni kaa7ishin, keettaa bollan dembbayidi keexxido sohuwan uttidi, heezzu sha7u gidiya attumaasatinne maccaasati be7oosona. 28He wode Samssooni GODAA woossiiddi, "Abeet Ubbaa Haariya GODAU, hai tana hassayarkkii! Abeet Xoossau, Pilisxxeemati ta naa77u aifeta kessidoogaa, haluwaa taani kessanaadan, hai tana issiton minttarkkii!" yaagiis. 29Yaagidi Samssooni keettaa tookkida giddo tuussata naa77aakka oiqqiis. Ushachcha kushiyan issuwaa, haddirssa kushiyan issuwaa oiqqidoogaappe guyyiyan, 30"Ane taani Pilisxxeematuura issippe haiqqais!" yaagidi waassiis. Waassidi bau de7iya wolqqa ubban sugin, keettai halaqatu bollinne giddon de7iya asaa ubbaa bolli kunddiis. Samssooni haiqqiiddi worido asai, i paxa de7iiddi worido asaappe dariis. 31Yaatin, a ishatinne a dabboti ubbai yiidi, a ahaa efiidosona; efiidi Xor77a katamaappenne Eshttaa7oola katamaappe gidduwan, a aawaa Maanuhe duufuwan moogidosona. Samssooni Israa7eelan laatamu laittaa daannatidi pirddiis.
Copyright
Learn More


text:
1King'eet :chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Ananiiya āk cheebyoosyeenyii Safiira kwaalta mbareeng'waa. 2King'aal :boontēēt beesaanichaa kereeryaa ankukonor. Kiinkētē :cheebyoosyaanaa ng'aleechaa. Kiyib :Ananiiya beesaanik chuut bākōōyyoong'unēē āwunnyēkaab lēbkēēyik. 3Ām yooto, kumwoochi :Bētērō Ananiiya kule, "Ām nee yu sukukōōning' :Kibrōkōsyoontēēt mooyēēt nyēē miyaat kut 'keeberbeer Tāmirmiryēētaab Yēyiin? Ntēē siiberbeereech kule beesaanik chuutēchu baateey choo kwēē-āltēē mbareet ākoo kweekonor chuut? 4Kima nyeeng'uung' :mbaraanaa kumanee-alte? Nto yu kawee-alte kimātāku cheekuuk :beesaanik? Kunyoo, chii mbonō nyēē 'keeberbeer, nteenee 'keeberbeer Yēyiin!" 5Yu kakas :Ananiiya ng'aleechaa, kōōryookyi keey ng'wēny ankume. Kimuuyo miisin :biiko tukul chēē kikas kiyēē kiyeyakay. 6Ām yooto, kukwa :āybēēriik ankubakuratee sirook ankubakumuy. 7Yu kakeeyta :āsiiswēk sōmōku, kuyit :cheebyoosyeetaab Ananiiya āmēēbērē kiinkētē kiyēē kikiikuyeyakay. 8Ām yooto, kuteebee :Bētērō cheebyoosyaanaa kule, "Imwoowoo baa, ōō, cheebyoos, beesaanik :chuutēchu tukul chēē kyōō-āltēē mbareet?" Kulē :cheebyoosyeet, "Ēē, tēē chooto." 9Ām yooto, kumwoochi :Bētērō kule, "Ām nee yu 'siicham otyem Tāmirmiryēētaab Yēyiin? Ikas baa :inyiing', mii kuyitu mbo :biiko choo kātākumuyē boontēēng'uung'. Kunyoo, makukalabiing' nkinyiing'." 10Ām areet akeenke, kōōryookyi keey :cheebyoosyaanaa yēē bo kērēēnkōōkaab Bētērō ankume. Kukwa kō :bichoo kātākumuyē Ananiiya ānku bākumuchi cheebyoosyaanaa yēē bo mbēērēētaab boontēēnyii komos. 11Kinam kuut biikaab Yēyiin tukul āk mbo biiko chēē kibakukas ng'aleechaa. 12Kiyey :lēbkēēyik ng'aleek chēē chaang' chēē /kiilātē, ānkōōtuuyo keey :tukul yooto kibo kibtēkēwuut nyēē wōō nyēbo Sōlōmōōn. 13Kinyōkōriitu :choo ki kāāntōōyik kuris lukoonoo, nteenee kiikoostooy :biiko lēbkēēyichoo. 14Kitas taay :biiko kunam wōlēē murēnik āk chēēbyōōsōōk kuchamta Mokoryoontēēt miisin kusiir yoo kibo taay. 15Kiyey :yooto /kiimut biiko chēē kimnyoontōōs ām tiirboosyek āk kisyēērōōk sukung'eet yoo kāsiir yooto :Bētērō koomuuch kutiiny :kitōōntōyēēnyii bichooto alak kusobcho. 16Kiiruruukunootēē keey :biiko kiriinkōōsyēk alak chēē kilēēkitēē Yēērusālēēm kukwa yooto. Kiimutunootē :bichoo biikwaa chēē kimnyoontōōs āk chēē kiiyiimē :tāmirmirook chēē miyootēch. /Kikiisoob bichoo tukul. 17Kimēēchi :moo Bēēliintēētaab kōrōsēēk nyēē Wōō āk biikyii chēē ki Satukaayeek ām kiyēē kiyeyakay. 18/Kikeenam lēbkēēyichoo /ankeekerta kō. 19Nto mii kwēēmooy, kuchō :malayikeet ake ānku chākuyoot. Kimwoochi :malayikaanaa bichooto kule, 20"Obe ākoy biiwuutaab Kōōtaab Yēyiin ānku bōōmwoochi biiko ng'aleek tukul kurubta keey sobooni lēēl." 21Yu kayyeech, kuba :lēbkēēyichoo ākoy biiwuutaab Kōōtaab Yēyiin kuu yoo /kikēēmwooytoochinē. Ām yooto, kutoow kōōnēētiis. Yu kāwokuyit :Bēēliintēētaab kōrōsēēk nyēē Wōō āk biikyii, kukuur booyik āk kōōkwēētaab Yuutayeek kumukuul. Ām yooto, kōōyookto /bākēēkwēryoon lēbkēēyichoo ām wōloo /kikēēkērtooy. 22Nto bērē kuyit :riibiikaab Kōōtaab Yēyiin wōlooto /kikēēkērtooy lēbkēēyichoo, ku māmiitē. Yooto, kooyeey ankubakumwaayta. 23Kibākumwooy kule, "Kābākēēnyōōru kutēmēloot :kōōto nyēē karaam ānkumii :riibiikaab kibratiisyek ku kāriib kurkeet ake tukul. Nto bērē keeyaat, ku māmii :chii mbo akeenke kō!" 24Yu kakas :chiito nyēē kiiyyoonkyinē riibiikaab Kōōtaab Yēyiin ankukas :nkicheek bēēliikaab kōrōsēēk chēē wōōyēch ng'aleechaa, kumuuyo. Kinam kuut miisin kiyēē mākutook ām ng'ālyoontoonoo. 25Nto mii yoo, kuchō :chiito ake ānku chākumwooy kule, "Kookas! Miitē :bichoo kwōōkērtooy kō kōōnēētē biiko ām biiwuutaab Kōōtaab Yēyiin." 26Ām yooto, kuwo :chiichoo kiiyyoonkyinē chuut āk biikyii ānku bākukwēryoon lēbkēēyik. Mēēbērē kikērchi koong' sukukwaanta, kuuyu kinyōkōriitu kule kiimuuchē kuwiirēē icheek :biiko rwoontōōk. 27Yu /kābākēēkwēryoon lēbkēēyichoo, /kiimut ākoy kōōkwēētaab Yuutayeek ānkōōkuum icheek :Bēēliintēētaab kōrōsēēk nyēē Wōō. 28Ām yooto, kumwoochi :bēēliintoonoo bo kōrōsēēk lēbkēēyichooto kule, "Kikiikāloonwook kule -mātōōnēētiisyootēē kaaynaani bo chiichi! Nteenee, kwoolaambuuchee Yēērusālēēm kumukuul kāānēētiisyēēng'woong' ōyēyēēch kule acheek chēē kikēēbākāchē chiichi." 29Kukētyi :Bētērō āk lēbkēēyik alak kule, "Māchāktōōs kiiywēyē Yēyiin kusiir yēē kātākiiywēyē biiko. 30Kiing'eetee :Yēyiintēētaab mbo kuuko Yēēsu meet nyoo kyōōbākāchē ōkwērtoochinē keet barak. 31Kōōkukwēryoot :Yēyiin kuwo Barak ānkumii āwunyii nyēbo taay wokubāytooyiis anku Kāārārookiintēēt, sukung'eet kuwēēkiis :biikaab Isirāyēēl /ānkēēnyōōchi kaat ām choolwookātēēng'waa. 32Kyoomtooy :acheek ng'aleechu ānkwoomtooy mbo :nkinee Tāmirmiryēētaab Yēyiin nyoo kiikōōkoochi :Yēyiin biiko choo kāsyinē inee." 33Yu kakas :kōōkwoonoo kuu nyooto, kung'woonchi miisin. Ām yooto, kumach kule kubakach lēbkēēyichoo. 34Nteenee, kimii :Fārisooyiintēēt ake ām kōōkwoonoo nyēē /kikēēkuurēē Kāāmālyēl. Ki kāānēētiintēētaab kiruutēk nyēē kikoonyitē :biiko tukul. King'eet :chiichoo ānkumwooy kule, "Ōkwēryootē, baa, lēbkēēyichoo kuba saang' kisich." 35Nto mii yoo, kōōrwookyi bichoo kumwoochinē kule, "Kāābkōōnyoo! Māchāktōōs ōrōōtootē kiyēē ōmāchē ōyēchi bichu. 36Ām kēnyiisyēk chēē ng'ēri choo kookukeeyta, kōchō :ake nyēē /kikēēkuurēē Teewuuta nyēē kiyey keey kule inee ku chiito ake nyēē wōō. Kuroob inee :biiko chēē kimāchē kuyitē bokolwookik ang'wan. Nteenee, /keebakach /ankiisereet biikyii tukul ankung'etee yoo :ng'aleekyii. 37Yooto subak, kookeer :Yuuta nyēbo Kalilaaya ām bēsyōōsyēkaab kāāyiitiisyēēt nyēē wōō nyoo kibo biiko. Kiroob :nkinee biiko chēē chaang', nteenee /kiiwaang'ta inee /ankiisereet biikyii. 38Kunyoo, ām ng'ālyoontooni, āmwoowook kule obakaakte rubiichu bo Yēēsu kubēēchi keey. Āmwooyē kuu nyooto, kuuyu yēē ākoo chōōnēē :kiyēē mwooyē :bichu wōlēē mii :biiko, ku māyēyē kiy. 39Nto yēē ākoo chōōnēē wōlēē miitē :Yēyiin, -mōōmuuchē kut okerekte bichu, nteenee, imuuchē bōōyiinēē ku ōmiitē ōbooryēē Yēyiin." Kiyis :ng'aleechaa kāāsōōtēywēēkaab bichooto. 40Ām yooto, /kēēkuur lēbkēēyichoo kuba kō /ankeebas. Nto mii yoo, /kēēmwoochi bakusaanee keey ku matakung'alaalaatee kaayneetaab Yēēsu. Ām yooto, /keebakaakta kubēēchi keey. 41King'ēētyēē :lēbkēēyichoo yooto kibo kōōkwoonooto nyēē ng'ērēkootiin, kuuyu ki ng'ālyoo :nyoo nyēbo koonyit miisin kuchamta icheek :Yēyiin kule koonyaliil ām kaayneetaab Yēēsu. 42Kitas taay :lēbkēēyichoo ku tēē yēē tēē :bēsyōōsyēk kōōnēētiisyē ānkwoomtootē lōkōōywēk chēē kāroomēch ām biiwuutaab Kōōtaab Yēyiin āk mbo kung'eetee kō āk kō kumwooyootē kule Kāārārookiintēēt :Yēēsu nyoo ki mākōōyook :Yēyiin.
Copyright
Learn More


text:
Waan hedduu Keenyaa fi Soomaliin waliin qaban keessa tokko daldala.
Caatii(miraa) Keenyaa guyyuu gara Soomaliitti fa’an jalaa daldaldootii doolara kuma 800 argatti torbaan.
Keenyaan ammaaf akka caatiin(miraan) kun itti hin seenne seera baafatte.
Akka minsiterii geejjiba xuyyuura Soomalii, Alii Ahmed Janagalii VOA-ti himetti mootummaan isanii Caatii irraa faaydaa womatuu hin argatu.
Torbaanitti Xuyyuura 20 Keenyaa Caatii fahatee Soomalii magaalaa akka Moqaadishoo faa dhufa.
Xuyyuurii kun caatii toonii 20,kintaala 200 fahatee Soomalii dhufa.


text:
Korri Gamtaa Adda Bilisummaa Oromoo kan bara 2013 magaalaalee lakkuu Minneapolis fi Saint Paul tti Adoolessa 3 hanga Adoolessa 6tti geggeeffamaa ture milkii fi muratnoon xumurame.
ABOn ergaa caasaa isaa biyya alaatti diriirsee eegalee Korri Gamtaa bifa kanaan kan jalqabe Korri 1ffaan bara 1996 Magaalaa guddo Washington DCtti yeroo ta’u bifa wal irra hincitneen Korri 18ffa bara kana milkiin xumuramuun itti fufinsa QBO ABOn durfamuuf adeemsa amansisaa ta’e galmeessee jira. ABOn bu’a ba’i hedduu keessa ba’ee as ga’un, kanaan boodas haala Ummata Oromoo jijjiiruuf hiree Oromoon qabuu daandii ABO ta’u kanneen mirkaneessan keessa Dhaabootni fottoqinsaanis haa ta’u fincilaan akkasumas gantummaan harca’aa turan kanneen Dhaabichaa waliin Kaayyo walfakaata qaban gama mooraa qabsootti deebi’uun, kanneen hafan faca’un ykn dhaabota faalla QBO geggessanitti maxxanuun yeroo dhabaman maqaan ABO jedhuu fi qophiin maqaa ABOn bakka sadii afuritti qphaa’ee Haawasicha afaanfaajjessaa ture bara kana qulqullaa’ee qophiin ABO tokkichaa bifa mirqaansaan geeggeeffamuun dhaadannoo “ABOn kallacha Qabsoo Bilisummaa Oromooti” isa jedhu irra deebi’ee mirkaneesse.
Toorban kana magaalaalee lakkuu kana keessatti kanneen masaanumma ABO irratti hunda’uun Siiyaasaa Oromoo oofan warrumma dhaabicha irra arcaa’anii fi wagga afuur keessatti dhaabaa fi dhaabbi yero afur jijjirratan irra kan tolfamee geeggefama turuun dhimmi Oromoo bifa fedheenuu waanuma Adda Bilisumma Oromootti marfafama oolu ta’un bu’urri siyaasaa Oromos akkasuma ABO ta’u isaa mirkaneessa.
Toorbanuma kana keessa magaalaalee lakkuutti kan bifa Sportii, Arti fi Hawaasummaan waan Oromummaa miidhagsantu geggeeffamaa ture. Qophiileen kun heddu kan nama gammachiisanii fi kan Oromoos bifa addaa addaatiin biyya addaa addaa irraa walitti fiduun Minnesota daranu Oromiyaa xiqqaa fakkeessuun toorban guutuu ayyaaneffamaa turuun kanneen toorban Oromoo jechisisan keessaa tokko ture.
Qophiileen toorban kanaa gama Sportiitiin wal-dorgommii Kubbaa Miilaa kan Federeshina Amerikaa Kaabaa, Qophiileee Bashanannaa Artistoota Oromootiin toorban guuttu ta’a ture, keessummattu qophiin Ayyaana waggaa 50ffa Artist Ali Birra bareedina Afaan Oromoo dhageessisuu itti eegale kan itti kabajamee fi akkasumas qophiin bashananaa (Picnic) wagga waggaan Waldaa Hawaasa Oromootiin qopha’u kan itti ta’e toorbanuma kana keessa.
Egaa isa kanatu toorban kana magaalalee lakku Minnesota “TOORBAN OROMOO” jechisiisuu irra darbee sirnaan beekumsa argatuun bulchiinsi Magaalaale Minneapolis fi Saint Paul, Minnesota (Mayors of Minneapolis and St. Paul) Guyyaalee Waxabajji 29 hanga Adoolessa 6, 2013 jiran “Oromo Week” jechuun sirnaan labsan.
Oromoo fi Oromummaan waan dhalootan dhufe ta’ulle mirgii Dhalotaa sirna ol’antummaa gitta bittootaatiin aguugamee jaarra tokko oliif kan ukkaamsamee ture ifatti kan ba’e qabsoo ilmaan Oromoo qaroo bifa qindaween eegalanin akka ta’e yaadanno keenya isa kaleessaati. Sochilleen fincila Oromoota Bale, bu’ureffammuun Waldaa Maccaa fi Tuulaama seena qabsoo Oromoo keessatti ga’ee olaantummaa haa qabataniyyu malee bifaa Siyaasaa baraneetiin gurma’uun Qabsoo Bilisummaa Oromoo boqonnaa haaraatti ceesisuuf bu’reffamuun Adda Bilisumma Oromoo isa angafa dha. Guyya kana irra eegale hanga harraatti jiraachuun ABO madda burqaa Jaarmaayaalee Oromoo bifa Hawaasummaan, Artiiin, Aadaan akkasummas siyyasatiinille ta’e as ga’ee dha. Impayeera Itophiya keessatti Dhaabbotiin Siyaasaa yeroo ABOn itti hundeeffamee waliin wal gitan hedduun ka’ani sadarkaa biyya bulchuullee qaqqaban hundinuu badani kan dhugaa fi haqaa isaa qabatee as ga’e ABO duwwaa ta’u isaa argina. Fakeenyaaf dhaabotni sadarkaa biyyoollessaatti angaa’o turan knneen akka MEISON, DARGII, IHAPA fi kanneen kana fakkaatan umriin isaan ni gabaabbate. DARGIIN sadarka mootumma ta’ullee kan qaqqabee waggoota kudha toorbaaf mootummaa ta’uun Humna waraanaa Sadarkaa Afrikattillee sodachisaa ture ijaaree kan bobbaasee fi Afrikaa keessattis Impayeritti motummaa aangawa kan taasise waggaa 17 booda akka duumessa bonaatti bittinnaa’e. Dhaabbooleen kaan duranuu isa kanaan nyaatamani dhumuun tasa badan. Dullli Mootummaa aangawaa kanaa ABO fi Saboontota Oromoo irrattilee godhaa turee olaanaa ta’uyyuu Dhaabotaa asiin ol tuqne keessa hanga guyyaa harratti kan deggersaa Ummata Miliyoonaan lakka’amu qabate as ga’e ABO duwwa dha. Wabiin jireenya Dhaabichaa dhugaa fi haqa inni dhaabbateef yeroo ta’u bu’urri isaas Ummata dhaabbateef sana sababi ta’eef hanga Ummatni Oromoo mirga Adda Bilisumaa Oromoon wixiname argatutti jirachuun ABO shakki hin qabu jechuu dha.
Waan kana kan kaasneef akkuma mata duree jalatti tuqame jiraachuun ABO jiraachuu sochiilee caayaalee fi dhaabbilee Oromoof bu’ura isa jedhu mirkaneessuf, akkasumas falmii gareen tokko tokko ABOn akka barbaachisummaa hin qabneetti dhiheessan wal faallessaa ta’u isaa ibsuuf.
ABOn utubaa fi madda sochiilee Oromoo sanaan booda dhalataniiti. Waan Oromoo bifa fehdeenuu waan ABO waliin wal qabataa dha. Jaarmaayaan maqaa Oromoon sosso’an martinu bifa fedheen utuu ABO maqaa hin dha’in waan dhaabbataniif sana ibsuun isaan rakkisa. Kun bifa deggersaa fi bifa morminis ta’u ni danda’a. Kanneen dhaabicha mararfatan maqaa isaa bifa deggeersaan kaasu, kanneen balaaleffatanis bifa mormiin kaasu. Bifa hundaanu ABOn hundee siyaasaa fi falmii Oromoon godhatuuf bu’ura ta’u mullisa. Kanaafi wanti Oromoo hndinu ABOtti marfama (Orbits) kan jennuuf.
Koraa ABO 188ffa magaalaalee lakku keessatti godhame irrattis kan agarre bu’a ba’I heedduu booda, Jaarmayaaleen fotoqinsisaanis, ganinsaanis, harca’unis dhaabicha irra ba’an hundinu bittinnaa’ani ABOn bakkaa dhugaa isaaf maluu qabatee hafuu adeemsoota mirkaneessan kan irratti agarre ta’u ifatti afaan guutne dubbatuu kan itti dandeenye ta’uu mirkaneessuuf. ABOnis kan inni miidhagu jaarmaayaaleen Oromoo kan Aada, Sporti, Hawaasaa fi Aartii akkuma toorban kana magaalale lakkutti walcina geggeffama turan yoo jiraatan ta’un mirkana. Isaan kunis jiraachuu fi dagaaguu ABOtiif wabi dha, Sababiin isaas hawwiin ABO ummatni Oromo bifa adda addaa akkasiin gurmaa’ee dantaa Oromummaa isaa geggeffatu arguu waan ta’ef. Fedhiin ABO fi fedhiin ummata Oromo kan walmalee jiraatu hin dandeenye fakkeenya fulaa lama beeseen tokko qabu (two faces of the same coin) waliin fakkeeffamu dha.
Kora ABO Amerikaa kaabaa bara 2013 irrattis kan mirkaaneeffatne Ummatni Oromoo yeroo hunda caalaa fuulla isa gara Adda Bilisumma Oromootti deeffatuu isaatiif, akkasumas haalli Ummata Oromoo kan inni jijjiiramuu danda’uu yoo yaadni Adda Bilisummaa Oromoo mo’e duwwa akka ta’e ifatti mullisuun “ABOn kallacha Qabsoo Bilisummaa Oromooti” inni jedhu kan itti irra deebi’e mirkanaawe ta’u isaati.
ABOn Kallacha Qabsoo Bilisummaa Oromooti!
Injifatnoo Ummata Oromoof.


text:
1Ooninne woosa keettaa kaalettiyaagaa gidanau koyikko, lo77obaa amottiis giyo haasayai tuma. 2Woosa keettaa kaalettiya urai borettennaagaa, issi machchee xalaalai de7iyoogaa, kiphatanchchaa, bana naagiyaagaa, bau bessiyaabaa oottiyaagaa, imattaa mokkiyaagaa, tamaarissanau danddayiyaagaa, 3mattottennaagaa, ashkketettappe attin ooyettennaagaa, palamettennaagaa, miishsha siiqennaagaa, 4naati ayyo azazettiyoogaanne bonchchiyoogaa, qassi ba keettaa aissanau danddayiyaagaa gidanau bessees. 5Aissi giikko, issi urai ba keettaa aissanau danddayennaagaa gidikko, Xoossaa woosa keettaa waati aissanau danddayii? 6Otoruwan sugettidi, xalahe halaqai Xoossaa pirddan kunddidoogaadan kunddenna mala, ooratta ammanida asa gidanau bessenna. 7Xalahe halaqaa boriyaaninne piriyan gelenna mala, he aawi woosa keettaappe kareera de7iya asan nashettiyaagaa gidanau bessees. 8Hegaadan qassi woosa keettan oottiyaageeti cinccata, naa77a haasayennaageeta, daro woiniyaa eessaa uyennaageeta, yaaretennaageeta, 9ammanuwaa xuuraa geeshsha zoriya wozanan naagiyaageeta gidanau bessees. 10Hegeeti kasetidi paacettanau koshshees. Paaciyaa aadhdhidoogaappe guyyiyan, woosa keettan oottiyaageeta gididi oottona. 11Hegaadan qassi eta maccaasati cinccata, zigirennaageeta, kiphatanchchata, ubbaban ammanettiyaageeta gidanau bessees. 12Woosa keettan oottiyaagee issi machchee xalaalai de7iyoogaanne qassi ba naatanne ba keettaa loitti aissiyaagaa gidanau bessees. 13Aissi giikko, woosa keettaa maaddiyaageeta gididi, lo77o ooso oottiyaageeti bantta huuphiyau gita bonchchuwaa demmoosona; qassi Kiristtoos Yesuusan banttau de7iya ammanuwaa keehi xalidi haasayanau danddayoosona. 14Taani neekko eesuwan baana gaada hagaa neeyyo xaafais. 15SHin taani beennan gam77ikko, Xoossaa keettan neeni waana de7anau bessiyaakko erana mala xaafais. He keettai tumatettau tuussanne tuuqe gidiya de7o Xoossaa woosa keettaa. 16Nu ammanuwaa xuurai gita gidiyoogaa ooninne kashi gaanau danddayenna. Kiristtoosi ashuwan qoncciis; i xillo gidiyoogaa Geeshsha Ayyaanai markkattiis. Kiitanchchatikka a be7idosona; Aihuda gidenna asai abaa yootin siyiis.Sa7an de7iya asai a ammaniis; bonchchuwan i saluwaa biis.
Copyright
Learn More


text:
Garee mirga namaaf falmu Amesty International keessatti qorataa fi qabsaa’aa mirga dhala namaa kan turan Dr. Maartiin Hiil Amajjii 16 bara 2015 du’aan boqotanii jiran.
Sirni awwaalchi isaanii har’a magaalaa London keessatti raawwatameera. Dhiittaa mirga namoomaa mootummoonni geessisan keessumaa kan gaanfa Afriikaa keessaa gabaasuun waggootii 30 oli ennaa Amnestii keessa turanitti cichaan hojjetaa turan.
Dr.Maartiin Hiil dhiittaan mirga namaa lammiiwwan Oromoo irratti geggeessamu akka saaxilamuuf illee xurmura waggaa darbee irratti gabaasa dheeraa Amnestiin baase qopheessuu keessatti qooda guddaa kan qaban ennaa ta’u hawaasi addunyaa sagalee kanneen cunqurfamanii akka dhaggeeffatu godhaniiruu jedhu michoonn isaanii.
Jireenya isaanii guutuu mirgi namaa akka eegamu qabsaa’aa kan turan Dr. Martiin Hiil ennaa milkaa’inni akkasii uummata isaan falmaafii turaniif argametti bakka maratti kabajaan ni yaadatamuu yaadatamaas jiraatu jedhu michuu isaanii dhiyoo kan ta’an Dr. Mohamed Hassan.


text:
Mormii oromiyaatti oggaa darbe ji’a Sadaasa keessa ka’een walqabatee hoggantoonnii fi miseensonni paartii kongressii Federaalawa Oromoo baayyeen hidhamaniiru. Obboo Baqqalaa Garbaa dabalatee, hoggantoonni paartichaa mana hidhaa Qilinxoo, Finifneetti argamutti hidhaa irra jiran mormii nyaata laggachuu erga jalqabanii harri guyyaa sadaffaa dha Mormii akkanaa dhiheesuun isaani erga hidhamanii yeroo lamaataati.
Abduljebbar Huseen abuukaatoo Baqqalaa Garbaa, Dajanee Xaafaa, Gurmeessaa Ayyaanoo fi Addisu Bullaalaati. Harra mana hidhaa dhagee isaan dubisuusaa himee sababa mormii isaan godhaa jiran kanaa akka isaan ibsaniifitti nu beeksiseera. Kunooti.


text:
Gareen mormituu Semaayaawii Paartii ibsa gaazexeessotaa kenne iratti Itiyoophiyaan hoomu caalaa rakkina siyaasaa, haawaasummaa fi diinagdee keessa jirti jedha. Rakkina wal-xaxaa kana hiikuuf mootummaan biyya bulcha jiru fedhii fi dandeettii hin qabu, garuu ummaaticha ukkamsuu itti fufeera jedha ibsii kun.
Tibba kana Oromiyaa keessatti ummata karaa nagaahaatiin, mirga seerrii biyyattii keneefitti fayyadamanii gaafii dhiheeffatan mootumman dimshaashaan ajjeesera, hidheera jedha ibsii Semaayaawii Paartii kun.
Kanumaan wal-qabsiises, miseensa Semaayaawii paartii fi qopheessaa barruu paartichaa Geetaachoo Shifarraa, fi Yoonataan Raggaasaa dabalatee miseensonni dhaabichaa biroon mana hidhaa Maa’ikeelaawiitti rebaamaa jirachuu ibsa.
Pireezdaantin paartichaa Obbo Yiliqaal Geetinnet "Nu’i garaa ballannee callisuurra kan ka’e mootumman namoota ciccimoodhaaf fakkenyaa gaarii ta’an hidhatti guuree umurii dheereffachuu akka tooftaatti ittii fayyadamuu amala godhateera," jedha.
Kana Maleessi obboo Yiliqaal Geetinnet mootummaa ummata waalteffate dhaabuun, sirna bittaarraa garaa dimookiraasiitti ceehuuf hojjachuun dirqqamaa lammi biyyattii hundaati. Garuu oggaa 24n darbaniif an argaa jirru namoonni muraasni jijjiramaaf qabsa’an irbaata abiddaa ta'uu malee jijjirramni tokkolleen akkan hin dhufne.
Mootummaa wajjiin mari'achuuf karaan cufaa dha jedhanii, "dhaabbannee deemuuf nu hin hayyamamne, dubbachuuf nu hin hayyamaamne, amma dabareen mana hidhaatti darbamuu kan eenyuti an jedhutuu nu yaddeessaa jira malee karaan motummaa kana wajjin mari’achuu natti hin mullatu," jedhaniiru.