text:
Bulchiinsi qorannoo baldheensa waaqaa Ameerikaa (NASA) kan hundeeffame ALA. Jul/ado/.bara 1958dha.Kan hundeesses mootummaa Ameerikaa yoo ta’u,qajeelfama Pirezidaantii USA tibba sanaa Daawwit Esinaawere jedhamaniinidha.
Wiirtuun qorannoo kanaa Waashingiton si’a ta’u,wiirtuwwan xixiqqaa kudhan ta’an’mmoo Kutaalee Ameerikaa garaa garaa keessatti argamu.Wiirtuu qorannaa baldheensa waaqaa kana keessa hojjettoota 17,345 ol ta’an kan jiran si’a ta’u, akka ragaan ALA bara 2016 ba’e ibsutti baajetisaa kan waggaa doolaarii USA biliyoonii 19.3dha.
Kaayyoon jalqabaa wiirtuu qorannoo kanaa,qabeenya baldheensa waaqaa tajaajila loltummaarra, tajaajila nageenyaaf oolshuuf ture.NASA utuu hin hundeeffamin dura,dhaabbati NACA jedhamu ALA,bara 1915_1958tti. qorannoo baayi’ee godhee,NASA.tti kenneera.Hundeeffama NASA booda qorannoon baldheensa waaqaa baayi’een kan godhaman si’a ta’u,isaan kunniin keessaa dhaabbati qorannaa “Apoloo Moon Landing” jedhamu adda durummaadhaan tokkodha. Xiyyeeffannaa guddaan NASA. Baldheensa waaqaa’rra ta’uudhaan ardii lafaa sirriitti qorachuuf si’a ta’u,baldheensa waaqaa keessatti kan argaman,Pilaaneetotiifi uumamni gara biraa jiran,bifa kamiin jireenya egeree ilmaan namaaf tajaajila kennuu akka danda’an haala mijeessuufidha.
NASA dhaabbiilee faalama qilleensaa baldheensa Waaqaa qoratanii wajjinis odeeffannoo wal-jijjiiru.Hojjiiwwan qorannoo NASA ciminaan kan jalqaban, keessumaa Ruusiyaan ALA.ji’a Onko.(Oct.) 1957 Saatalaayitiin (furguggeen) baldheensa waaqaa nam-tolchee Isputiniik (Sputnik) jedhamtu guyyoota 92f baldheensa Waaqaa keessa kan turte si’a ta’u,ulfinni ishee walumaa galatti kiiloo giraamii 83.60, dheerinni ishee’mmoo saantii meetirii 58 ture.Ergamuun saatalaayitii kanaa Ruusiyaafi Ameerikaa gidduutti waldorgommii kan jalqabsiise si’a ta’u,keessumaa tibba sana lola qabbanaa’aa (“cold war’) jedhamee kan beekamu,waliin morkii biyyoota lamaanii itti caalchisee ture.
ALA.Jan,4/ 1958 Saatalaayitiin Ruusiyaa Isputinik jedhamtu kun sa’atii tokko keessatti kiiloomeetirii kuma 29 baldheensa waaqaa keessa furguggisamaa,utuu balaliituu waaqa’rratti gubattee caccabaan’shee lafarratti kukkufeera. Haata’ullee malee Ameerikaan utuu abdii hinkutatin furguggee baldheensa waaqaa Appooloo jedhamtuun yaallii baayi’ee erga gochaa turte booda ALA ji’a Ado. (Jul) 11 bara 1969 ji’arra qubachuu dandeesseetti.
Gareen furguggee Appooloo kun kan hogganame Niil Armistirong (Nile Armstrong ) jedhamuun ture.Amna Appooloo kana uummati adduunyaa miliyoonii kuma 534 ta’an,tamsaasa televiziyoonii kallattiin darbaa tureen daawwataniiru.Niil Armstroongis biyyoo ji’arra jiru hammaaree,bifa ardii ji’aa suuraa baayi’ee kaasee, nagaadhaan gara lafaatti deebi’aniiru.Amna gara ji’aa kana’rratti Armstrong faa ji’arra qubachuuf guyyaa saddeet,sa’atii 14,daqiiqaa 12fi sekoondii 30 itti fudhate.
Miseensoti dhaabbata qorannoo baldheensa Waaqaa (NASA) Armstrong dura ALA.Ji’a Mar.(bito.) 1966 irraa jalqabee,ji’arra qubachuuf furguggee Jiminii jedhamtuun yaallii jalqabaa kan godhan yoo ta’ellee,rakkoo teekniikaan amni gara sanaatti godhame waan hin milkoofneef gara lafaatti deebi’aniiru.
Gareen Armstroong erga ji’arra qubatee deebi’ee booda,NASA’ n hamma ALA 1972tti yaallii milkaa’e shan godheera.Hamma fedhellee yaalliin milkaa’aa baayi’ee yoo godhaman’llee, wiirtuu qorannoo baldheensa waaqaa NASA irratti seenaan gaddisiisaa muldhataniiru.Mee tokko tokko haa ilaallu.
-
ALA. jia Jan (Ama.) 28 bara 1986,furguggeen baldheensa waaqaa Chaaleenjer jedhamtu,erga gara waaqaatti furguggisamtee sekondii 72 booda hujummoon boba’aa dabarsu waan urateef,dhootee saayintiistoti NASA torba ta’an hundi dhumaniiru.
-
Seenaan gaddisiisaa gara biraa ga’e’mmoo,ALA.ji’a Gurra.(Feb.) bara 2003 furguggeen baldheensa waaqaa Kolombiyaa jedhamtu,ergama’shee sirriitti raawwattee lafarra qubachuuf daqiiqaan 15 yeroo isheef hafu, kuftee caccabuudhaan saayintiistoti 7 dhumaniiru.
Seenaa saayintiistota dhiiraa Baldheensa waaqaa tokko tokkommoo mee isin haaddubbisiisnu.
-
Niil Armistiroong:- Lammii USA yoota’u,ALA.ji’a Haga.(Aug).bara 1930 dhalatee, ji’a Haga.(Agu.)25 bara 2012 umrii waggaa 82tti boqote.Armistiroong ogummaansaa miseensa humna waraana galaanaafi Paayiletiis si’a ta’u,sadarkaadhaanis ajejaa dhibbaa ture. Namni kun,furguggee Appooloo 11 jedhamttu balaliisee baldheensa waaqaa keessa, sa’atii 8,daqiiqaa 12fi sekondii 30 tureera.
-
Yuurii Gaagaarii Alekisiyeeviichi jedhama.Lammii Ruusiyaadha.ALA.bara 1934 dhalatee bara 1968 umrii waggaa 34tti dargaggummaadhaan du’e.Ogummaadhaan humna qilleensaa Ruusiyaa keessatti Paayiletii si’a ta’u sadarkaa Kolneelummaa’rra ture.Yuurii Gaagaaarii Niil Armistiroong dura nama ji’arra qubatedha.ALA.bara 1961 yeroo gara ji’aatti balali’e,baldheensa waaqaa keessa sa’atii 1fi daqiiqaa 48 qofa ture.ALA.bara 1968 jeettii humna qilleensaa Ruusiyaa miig 15 jedhamtu,balalii’uu utuu shaakaluu,balaa tasa isarra ga’een du’e.
Seenaa saayintiistota Dubartoota Baldheensa waaqaa tokko tokko immoo mee isin haadubbisiisnu.
-
Vaaleentiinaa Tereshkoovaa:- Lammii Ruusiyaa yoo taatu,saayintiistii dubartii baldheensa waaqaa jalqabaati.Kan dhalatte,ALA.bara 1937 yoo ta’u,ammallee lubbuudhaan jirti.Tibba Olompikii gannaa ALA 2014 garee Olompikii Ruusiyaa hiriira irratti alaabaa biyyashee qabattee hiriira kan hogganuudhaan adduunyaa’rratti beekamtii’shee mirkaneesiteetti.
-
Baldheensa waaqaa keessas guyyaa lamaa,sa’atii 23fi daqiiqaa 12 kan turte yoo ta’u,ogummaadhaanis humna waraana qilleensaa Rusiyaa keessatti Paayileetii kan turte si’a taatu sadarkaa Meejer Jeneraalummaa qabdi turte.
-
Saalii Riidee(Sally Ride) :- ALA.ji’a Ca.(May.)1951 dhalattee, Ado.(Jul.) 23 bara 2012 boqotte.Saalii,Saayintiistii dubartii jalqabaa Ameerikaa turte. Barumsa’sheetiinis Fiiziiksiidhaan digirii doktorummaa kan fudhatte dubartii cimtuu turte.Saalii baldheensa waaqaa keessa guyyoota 14 sa’atii 7f daqiiqaa 46 turteetti.Gara baldheensa waaqaatti kan balaliites ALA.bara 1983dha.
NASA keessatti injineera beekamaa Lammii Itoophiyaa kan ta’e Qixaawu Ijjiguu’mmoo meee xinnoo waa isin dubbisiisna.
ALA.ji’a Gur.(feb) 25 bara 1948 dhalatee dadhabbii onneetiin ji’a Ama.(JA.) 13 2006 kan du’e, saayintiistii lammii Itoophiyaa baldheensa waaqaa ANAS ture. Dr.Injineer Qixaawu kutaa biyya Kaafaa magaalaa Boongaa keessatti dhalate. Inistitiyuutii Poolii teekniikii Baahirdaar durii irraa ogummaa Mekaanikaal Injinerummaadhaan dippiloomaadhaan, Yuniversitii, Jaappaanii Herooshimaa jedhamu irraa, Injinerummaa Awuto motiiviidhaan digirii lammaffaa, Yuniversitii Ameerikaa Noorz Tiroon jedhamu irraa immoo Injinerummaa furguggee baldheensa waaqaatiin digirii doktorummaa fudhateera.
Dr.Injiner Qixaawu Ijjiguu, NASA keessatti qaxaramee, Saayintisttii injinera baldheensa waaqaa ta’ee tajaajila kennaa kan ture ta’uu isaa irrayyuu, Saayintiistota baldheensa waaqaa NASA, baay’ee wajjin waliin hojjeteera. Gara siyaasaattis deebi’ee adda tokkummaa gootota Itiyoophiyaas hundeesseera.


c: text/html

text:
Gurraandhala 17,2016 Har’as gootonni Barattoota Oromoo Kan Baha Wallagaa jala jiran erga boqonnaa semisteeraati deebi’anii kanneen akka Mana barumsaa Naqamtee Magaalaa Keessatti argaman,M/Barumsaa Nuunnuu Qumbaa(Nuunnuu,WaamaaAdaree ,Dirree),M/Barumsaa Waamaa Hagaloo(Qassoo,Moxe,Kiillo,Baataa,Aleeluu),M/Barumsaa Qophaa’ina Naqamteef Jiituutti haalaan finiinfamaa jira
1 thought on “Lixa Oromiyaa Baha Wallaggaa Bakkeewwan Hedduun Fincila Xumura”
-
Pingback: Oromia: #OromoProtests: Gabaasa Fincila Xumura Garbummaa (FXG) Oromiyaa 2016 | OromianEconomist

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Waan hin barreeyfamin Dubbisanii sodaa hin jirre Uumuudhaan Mooraa Qabsoo A.I.B.O
(I.F.L.O) Shoorakeessuuf yeroon isaa dhumee jira.
Ibsa Koree Dandamachiiftuu Dhaaba A.I.B.O irra kenname.
Kan beeku haa yaadatuu, kan hin beeyne haa baratuu, A.I.B.O/IFLOn Farra Ayyaan-Laallattootaa, Abdii sabbontotaa, Qajeelchaa Daandii Walabummaa Oromiyaati.!!!
Eargaan Kun lammiilee Oromiyaa kan walabummaa Oromiyaa hawwaniifii qabsaawota AIBO/IFLOf dhaamsa ergaa gammachuu, afeerraa walgahii hatattamaati. Kabajamtoota hoggantootaa fii miseensota akkasuma Deeggartoota AIBO marti bakka jirttanitti afeerraan keenya kan jaallummaa isin haa gayu.
Akkuma beekkamu baroota torbaatamoota keessa ABO ykn WBOn dirree bahaa irratti hoogganummaa Sooreysa J/Jaarraa Abbaa Gadaatiin hundeeyfamee ture. Yeroonkun yeroo qabsoon bilisummaa sabootaa gara bahaa, kibba bahaa fi Kaaba itiyoophiyaatti jalqabameedha. Haalli Uumame kun jireenya impeyera itiyoophiyaa sodaa hamaa jala buusee ture. Kanaafiis sabbontonni itiyoophiyaa tooftaa lama lafa kaayanii turan. kuniis 1, Aangoo tabaroo siyaasa afaan qawweetiin dhunfatanii itiyoophiyaa fi itiyoophiyummaa tiiksuudha. 2, Sochii dhaabota bilisummaa Uummataatiif ijaaraman keessa leellestoota itiyoophiyaa galchuudhaan qabsoo bilisummaa sabootaa diiganii galuun habashoota biratti badhaafamuf turan.Mooraa qabsoo bilisummaa diiguun yoo dadhabame achuma turanii mooraa qabsoo waliin dhahuun qabsoo qancarsuurratti bobbaafaman. Bobbaan kun osoo hin dhibaawin mooraa QBO keessa seenee dhaaba ABO raasuu jalqabe. Yeroo sanitti ergaan kun nama hundaaf ifa hin turre. Sooreysi keenya J/Jaarraa Abbaa Gadaa ergaa murna kanaa sirritti waan hubateef dhaaba keenya AIBO hundeeysuuf murteeffate. Hundeeffamni AIBO\IFLO yaada ergamtoota itiyoophiyaa yeroo saniif harkatti fashaleessee ture. Ifumaafuu maqaa oromoo fii oromiyaatiin bakkuma jiran akka turan taasise. Osoo AIBO\IFLOn hundaa’uu dhabee Leellistoota itiyoophiyaa kan oromummaa fi oromiyatti hin ammanne jidduu rakkoon tokko hin jiru ture. Wanni dirree qabsoorra akka turan isaan godhulleen hin jiru ture.Injifannoon yeroo Jijjiiramaan booda argaman kan akka argama kaartaa ykn (Map) Oromiyaa, dagaaginni Adaa fii afaanii Kun hundi hin argamu ture. Kanaaf hundeeffamni AIBO\IFLO mooraa QBO dhabamaarraa hambisuun seenaa boonsaa galmeeyse.
Ammaas taanaan AIBO\ IFLOn waardiyaa ykn Tikha Q.W.Oromiyaati, Luugama hogganootaa kan dhaabbiilee Q.W.Oromiyaati, AIBO\IFLOn baduu jechuun ayyaan laallattootaaf carraa guddaadha. Oolee bulee Q.W.Oromiyaa bakka jirutti akka dhadhaatti baqee baduu jechuudha. Haa tahuu malee baroottan dabran kanatti hanqina hubanno irraa kan ka’e waan alagaan hin dubbatin dubbatanii mooraa AIBO diiguuf ulee soda baay’isaa turan. Garuu AIBO\IFLO akka isaan yaadan sana osoo hintaane dhaaba walabaa kan shoorarkaa baraa kanaan duratti rakkina Ummata Oromiyaatiif qabsaawuu jalqabe dhaaba seeraati.
Kanaaf ragaan ummata keenya.Kan biraa bara 1991 yeroo chaartaraa keessatti jidduu keenya kan turan murni jiimii kartar ykn (cater center) fii seera Mootummaa abbaa irree wayyaanee maqaa dhahuun gahaadha. Hundeeffama agoobara ULFO\THBO keeysatti AIBO\IFLOn barcuma miseensummaa heeraa fi seeraan isaaf kenname qaba. Ammaas taanaan miseensummaa dhaaba ULFO\THBO keessatti qabu dhunfatee qabsoo isaa itti fufa. Haala shoorakaa baraa ilaalchisee AIBO\IFLOn akkuma idil addunyaatti cimsee balaaleyfachuun alatti sababni AIBO\IFLOn jeeqamuuf tokkolleen hin jiraatu.
Ammaan booda amala diiggaa kan jijjiirraa maqaa AIBO\IFLO fakkeeysanii dandurree ykn daariqa (Virus) dhaaba keenyaan balleeysan yoomii fi Eeysattille eenyuufuu hin hayyamnu. Warren haala kanaan dhaaba keenya AIBO\IFLO gara dhabamaatti Oofaa turan ammaas yaalaa jiru. Isaan kun haala kana hatattamaan dhaabanii gara marii walootti akka deeb’an yaamicha jaallummaa isaaniif dabarsina.
Marii kana milkeeysuufiis Koree Qindeeysituu Kora Qabsaawota AIBO\IFLO hundeeysinee ciminaan irratti hojjachaa jirra. Barbaachisummaa kora kanaatti kan amantan hundi yaadaas tahee qeeqa qabdan akka nuuf gumaachitan kajaan isin afeerra. Yeroo fi bakka kora kanaa hubachuu kan barbaaddan toora odeeyfannoo kanaa gadiitiin nu qunnamuu kan dandeeysan tahuu ammumaan isin hubachiifna.
Dhiigni Mujaahidoota nubiraa wareegamanii ykn Murtii guutanii nuduraa haamul’atu, jechuhaaun dhaamsa keenya xumurra.
Iznii Gooytaatiin Oromiyaan Ni Walaboomti. !!!
Koree Qindeeysituu Kora Qabsaawota AIBO\IFLO.
14 –Nov-2014
Odeeyfannoo dabalataaf
E-mail:- iflo.aibo@gmail.com
Facebook: – iflo.aibo@gmail.com


text:
Walitti bu’iinsa dilbata darbe lubbuu nama 8 ol galaafatee 40 ol madeesse booda humni Ittisa biyyaa nagaa kabachiisuuf gara Mooyyalee dhufe, humnoota poolisii Naannoo Oromiyaa fi ka naannoo soomalee Mooyyalee jiran irraa hidhannoo hiikuu jiraattonni magaalattii dubbatan. Jiraataan Mooyyalee tokko wixata hedduuminaan gara magaalattii ka dhufan humnootni Ittisa biyyaa Waajjira Poolisii magaalaa Mooyyalee akka to’atan, humnoota poolisii Oromiyaarraallee hidhannoo akka irraa hiikan dubbatu.
‘Poolisoonni Oromiyaa Mantti galaniiru, Koomaand Poostii Agaaziin to’atamee jira Mooraan Poolisaa’ Jiraataa
Waraana dilbata darbe kana mooyyaleetti ta’e ilaalchisee Qaamni Biyya bulchaa jiru Koomaandi Poosti ibsa baasee ture. Ibsa isaa keessattis walitti bu’iinsa kana namoota rasaasa harkaa qabantu gareen wal hadhe jedhee dubbate. Kanaanis lubbuun namaa darbuu fi hedduunis madaa’uu, ammas rasaasa seeraan alaas hedduu nama harkaa akka booji’ellee ibseera.
Akka jiraattonni magaalattii himanitti, wixataa as magaalattii keessatti dhukaasi utuu hin dhagaa’amin ooleera. Haa ta’u malee ammas hidhattoonni naannoo Soomaalee eeggatanii miidhaa geessisuu danda’u sodaa jedhu qabu jiraattonni. Eefreem daldalaa dha. Kanaan dura obboleessa isaa Gezzaahiny waliin Mooyyaleetti daldalaa turee, eebila darbe kana bakka hojii utuu jiruu obboleessa isaa Gezzaahiny irratti boombiin darbatamee isa ajjeesnaan maatiisaa fudhatee gara hosaa’anaatti gale. Haati warraa isaa ka garaa qabdu du’a Gazzaahiny yoo argitu of wallaaltee amma hospitaala jirra jedha.
‘Obboleessikoo utuu gabaa keessatti diriirsee gurguruu boombiin itti darbatamee du’e. Yoo kana argitu haadhi warraa koo ka garaa qabdu naasuun dhukkubsatte.’ Eefreem – Daldalaa Mooyyalee Baqatee jiru.
Eefremiin dabalatee daldaltoonni fi jirattonni hedduun magaala Mooyyalee keessaa mana isanii dhiisanii bahaniiru. Keessumaa warreen qaama magaalattii ka naannoo Somaalee keessa jiran baqatanii gara Mooyyalee ganda naannoo
Oromiyaa jelatti bultuutti godaananiiru. Aadde Asnaa Mohaammed baadiyyaa ganda Mooyyalee ka naannoo Somaalee jelatti bultu keeessa jiraataa turan, ‘rakkoon nageenyaa’ rakkisaa taanaan Karaa Keeniyaan baqatanii amma Mooyyalee Naannoo Oromiyaa jelatti bultu keessa jiru. Aadde Asnaan waan waggaa 35 guutuu horan dhiisanii baqatan ijoollee isaanii 13 waliin.
‘Sabni lammii keenyaa hundi akka hin dhalleef ‘uffaa’ isaa keessa dhiitanii wanni nu hin argin hin jirtu, miidhamni guddoon tokko nurra gahee. Oromoo calla miti lammiin keenya kan hin miidhamne hin jiru. Lammiin keenya laga keessatti hin duune hin jiru, ka harka ciranii miila ciranii lafa keessaa madaabaraa keessaa hollata. Achitti dhiigi keessaa hobba’ee achumatti du’a.’ Aadde Asnaa Mohaammed.
Aadde Almaaz Araggaammoo jiraattuu mooyyalee ganda 02ti. Mana Shaayii itti gurgurani ka maatii isaanii nama 14 ittiin deeggaran hidhattoonni Naannoo Soomalee dhufan saamanii akka isaan ariyan himanii, harrallee itti deebinee mana ilaallachuuf dhaqnaan humni ittisa biyyaa ka Mooyyalee jiru akka isaan ariyate himatu.
Jiraattonni Mooyyalee hedduun humni ittisaa ka bifa haaraan Magaalattii keessa buufate kun nageenya magaalattiif furmaata fida jedhanii hin amanan. Sababa isaas yoo kaa’an ‘kanaan dura hidhattoonni kuniini ka miidhaa geessisaa turan utuma humni ittisaa magalaattii keessa jiruutii’ jedhu. Komii kana Godina Booranaa Aanaa Mooyyaleetti Hoogganaa Waajjira Dhimma Nageenyaa obbo Nigaatuu Kaasahun gaafannee isaanillee ‘Komiin Uummataa kun sirriidha’ jechuun deebisan.
‘Balaan Kanaan dura dhaqqabee humna raayyaa ittisaatii achi jiru gahe waan ta’eef komiin kun sirriidha.’ Nigaatuu Kaasaahun – Hoogganaa Waajjira Dhimma Nageenyaa Aanaa Mooyyalee.
Obbo Nigaatuun Humni Ittisaa Poolisoota naannoo Oromiyaa Magaala Mooyyalee jiran irraa meeshaa hiikuu himanii, gama poolisootaa Naannoo Soomaaleerraa hidhannoon hiikamuu haga yoonaa odeeffannoo qabatamaan akka isaan hin geenyellee dubbatan.


text:
Janaraal Abraahaa Waldamaariyaam gaafa baatii Waxabajjii 25 bara 2010 irraa jalqabee akka soorama ba’anii jiran oduun ESAT qaqqabeera.
Janaraal Araahaa Waldmaariyaam yeroo dhiiraaf ajajaa raayyaa ittisa biyyaa godinaa baha biyyaa ta’uun bulchinsa naannoo soomaalee irratti dhiibbaa guddaa geggeessaa akka turetti himameera.
Janaraaltichi baha Itoophiyaa keeysatti hojii daldala Kotrobaandummaatiin horii guddaa argachuun janaraalota magaalaa Finfinnee keeysatti manneen jireenyaa qaalii jaarratan keeysaa isa tokko jedhameeti himamaa jira.
Janaraal Abraahaan janaraalota arfan dhiheenya kana muudamni janaraalummaa guutuun humna raayyaa ittisa biyyaa kennameef keeysaa tokko ta’uun itti aanaa eetaa major ta’uun muudamanii turan guyyaa Waxabajjii 25 bara 2010 irraa jalqabanii soorama ba’aniiru.


text:
በ Tesfaye Gebreab የተፃፈ!! ኦሮሞ ወዳጅ የለውም!!
ዛሬ ሰንበት March 1 2020 የOLF አመራር አባላትን የመታሰር ዜና ሰምቼ አዝኜ ዋልኩ። ይህ ድርጊት የኢትዮጵያ መንግስት በOLF ጉዳይ ስጋት እና ፍርሃት ውስጥ እንደገባ ጠቁሞኛል። ሌላ ምንም ትርጉም ሊሰጠኝ አልቻለም።
አብዲ ረጋሳ፣ ሚካኤል ቦረን፣ ዶክተር ሽጉጥ ገለታ እና ከኒሳ አያናን በአካል አውቃቸዋለሁ። ምርጥ ጉዋደኞቼም ናቸው። የኦሮሞ ህዝብ የወለዳቸው ጀግና ታጋዮች መሆናቸውንም አውቃለሁ። ማለትም ሙሉ ህይወታቸውን ለኦሮሞ ህዝብ የሰዉ ናቸው።
ለአብነት ሚካኤል ቦረን ወያኔ ስልጣን ላይ እያለ ከኤርትራ እየተወረወረ – ኦሮሚያ ገብቶ ተልእኮ የሚፈጽም “እብድ ጀግና” እንደነበር አውቃለሁ።
“ሚካኤልን እጁን ይዘው ወደ እስር ቤት ወሰዱት” የሚል ዜና ስሰማ ተደብቄ ማቀርቀሬን አልደብቅም። ሚካኤል ማንም እጁን ይዞ እስር ቤት የሚልከው ታጋይ አልነበረም።
የከኒሳ አያና ታሪክ የተለየ ነው። ሙሉ መጽሃፍ ይወጣዋል። የዲ እና ዶክተር ሽጉጥ ህይወታቸው የኦሮሞ ህዝብ ክብር ሆኖ ኖሮአል። የሚያውቅ ያውቀዋል።
እንዲህ ያሉ ታጋዮች እንደ በግ እየተጎተቱ ሲታሰሩ የኦሮሞ ህዝብ እንደ ሽኮኮ ጸሎት ዝምታውን እና ትካዜውን ከቀጠለ የመደፈር ዳርቻውን ያጣል። የኦሮሞ ህዝብ ቢተባበር ምንም ነገር ማድረግ እየቻለ ልቡ ተከፋፍሎ ማየትን የመሰለ አሰቃቂ ነገር የለም።
አዲሱ አረጋ (ነፍጠኛን ለማስደሰት) አምቦ ላይ እኔን ሲሰድብ የኦሮሞ ህዝብ ኦሮሚያን ያንቀጠቀጠ አስደንጋጭ ምላሽ እንደሰጠው ይታወሳል። በአንጻሩ ኮሎኔል ገመቹ አያና ሲታሰር ግን የኦሮሞ ዝምታ አስደንግጦኛል። አሳፍሮኛል። ከገመቹ እና ከሚካኤል ቦረን ጋር ስወዳደር እኔ ባዶ ነኝ። ከአብዲ ረጋሳ እና ከከኒሳ ጋር ስወዳደር እኔ ማንም አይደለሁም። እነዚህ (ታሰሩ – ተፈቱ) የሚባሉ ታጋዮች በአስተዋጾአቸው ከጃዋር መሃመድ ወይም ከበቀለ ገርባ በላይ እንጂ በታች አይደሉም። በአጋጣሚ ግን ስማቸው ብዙም ሳይታወቅ ቆይቶ ሊሆን ይችላል።
ኦሮሞ የራሱን ጀግኖች ካላከበረ በተመሳሳይ የአገዛዝ አዙሪት ውስጥ መሽከርከሩ ሊቀጥል እንደሚችል ይሰማኛል!
ብታምኑም ባታምኑም በዚህ ዘመን የኦሮሞ ህዝብ በፕላኔታችን ላይ “ወዳጅ አገር” የለውም። የኦሮሞ ወዳጅ ራሱ ኦሮሞ ብቻ ነው። የኦሮሞ ህዝብ ቀንደኛ ጠላት ደግሞ “የከርሰ ምድር’ እና “የከርሰ ሰማይ” ሃብቱ ነው።
OROMOON FIRA HINQABU!
Tesfayee Gabreab/Gadaa
Afaan Oromootti kan hiike Mo’iiboon Baqqalaa Garbaa
Har’a dilbata bitootessa 1, 2020 hoogganooti miseensoti ABO oduu hidhamuusaanii dhagahee gaddeen oole.Gochaan kunis mootummaan xoophiyaa ABO irraa sodaa guddaafi dhiphina keessa akkanni seene naaf akeekeera.Addatti hiika biraa naaf kennuu hindandeenye.
Abdii Raggaasaa,Mikaa’el Booran.Dr.Shugguxee Galataafi Kennasaa Ayyaanaa qaamanan isaan beeka.Hiriyyoottankoo gaariidhas.Uummati Oromoo keessaa kan bahan gootota qabsaa’ota jajjaboo ta’uu isaaniis nan beeka.Kana jechuun guutuu jireenya isaanii namoota uummata Oromoof aarsaa godhanidha.
Akka fakkeenyaatti Mikaa’el Booran osoo Wayyaaneen taayitaa irra jirtuu Ertiraa irraa furguuggatee Oromiyaa seenuun erga itti kenname nama raawwatedha.”Goota Maraataa” akka tures nan beeka.
”Mikaa’eliin harka isaa qabanii mana hidhaatti fudhatan oduu jedhu yeroon dhaga’u dhokadhee mataakoo buusuu hindhoksine.Mikaa’eliin goota abbaan arge harkasaa qabee mana hidhaatti darbatu miti.
Seenaan Kennasaa Ayyaanaa waan addaati.Kitaaba guutuus ni ta’a.Yeddiifi Dr. Shuggux jireenya isaanii kabaja uummata Oromoo godhanii jiraataniiru.Kan beekus ni beeka.
Qabsaa’ota akkanaa kana akka hoolaatti harkifamanii yeroo hidhamanitti uummatni Oromoo akka kadhannaa calleensaafi dukuka kanaan yoo kan itti fufu tahe salphinni isaas daangaa dhaba.
Sabni Oromoo osoo gamtoome waan barbaade gochuu osoo danda’uu garaansaa qoqqoodamee arguu caalaa waanti nama suukkanneessu hinjiru.
Addisuu Araggaa/Naafxenyaa gammachiisuuf/ Ambotti yeroonni na arrabsu,uummati Oromoo deebii rifaasisaa Oromiyaa sochoose yeroonni kenne ni yaadatama.Fuggisoo kanaa Koloneel Gammachuu Ayyaanaa hidhamee garuu calleensi uummata Oromoo na rifaasiseera,na qaanfachiiseras.Gammachuufi Mikaa’el waliin yoon of madaalchisu ani duwwaadha.Abdii Raggasaafi Kennasaa waliin yoon of madaalchisu ani waayyu miti.Isaan kun(Hidhaman-hiikaman) warreen jedhaman gahee isaaniitiin kan Jawar Mahaammed ykn Baqqalaa Garbaa ol malee gadi miti.
Akka tasaa garuu maqaan isaanii osoo hinbeekamiin turuu danda’aniiru ta’a.
Oromoon gootota isaa yoo hin kanabajne haaluma walfakkaatuun bittaa maraammartoo keessa naanna’aa itti fufuu akka danda’u natti dhaga’ama!
Yoo amantanis amanuu baattanis bara kana uummati Oromoo pilaanetii keenya kanarra ”Biyya Firaa ” hinqabu.Firri Oromoo Oromoo mataasaa qofaadha.
Diinni innikkaa uummata Oromoo ammoo qabeenya isaa lafa keessaafi lafa irraati.
Prof. Mohaammad Hasan
Haasaa har’a Prof. Mahaammad Hassan OMN irratti taasisan, dubbii haqaa hayyummaan guutamefi murteessaadha. Innis, dhimma bulchinsa Toophiyaa ammaa kanaafi kan dabre walcina fiduun kan ifoomsudha.
Akka isaan jedhanitti, “Oromoon har’allee sirnuma nafxanyaa (Kibre Nigist)fi namuma nafxanyaatiin bulaa akka jirudha. Nafxanyummaan, sirnaafi ilaalchadha malee, dhiigaan Amaara tahuufi dhiisuu miti. Kanammoo wanti mamaaf dhugoomsu, yeroo ammaa kan dur caalaa Oromummaan jibbamaa kan jirtuufi, sirni nafxanyummaa leellifamaa jiraachuudha. Yeroo ammaa harma muraan Anooleefin Caliin Calanqoo akka weeshoo/dramatti kan fudhatamaa jiruufi siudaan yaadannoo sanaaf kaa’amellee akka jigu taasifamaa jira. Kana malees kitaaba seenaa Toophiyaa keessa akka hingalle taasifamuutti jura. Kana gochuuf garuu uummatichi miidhaan sun irra gaheefi hayyoonni qoratanii dhugaa san barreessan mariisifamuu qabu ture. Kun osoo hintaane, namootuma habashaa tahan walitti qabnii mariirra jiru.
Kun osoo akkasiin jiruu, seenaan mootummoota habashaa harkaaf harma muranii kan akka Minilik fa’a, madaraa keessatri haaromfamaa jira. Dhimma kana Abiyyii qaamaan ofii kiyya gaafadheen jira. Akki itti naaf deebises, ‘Oromoon seenaa gootota mootummoota keenya dabranii akka hintaanetti hammeenyatti waan fudhatee jiruuf, kana jijjiiruufi’, naan jedhe”, jechuun piroofeesar Mohaammad Hassan dubbatanii jiru.
Egaan gabaabsinee hangana qofa fudhanne malee, haasawni hayyuu kanaa yoo dhaggeeffatame kan Oromoon hubannoo siyaasaafi kallattii jiru irraa hubatu waan taheef dhaggeeffadhaa jenna.
Guutummaa haasawa isaanii barreeffamatti jijjiirree qabannee dhufna.
Mohammed Ahimad irraa!


text:
Dirqalaawwan
Specifies properties for the selected object, graphic or frame.
Maqaa
Maqaa maalima filatamaa, akkasuumas geessituuwwan kanatti firooman ifteessa.
Maqaa
Maalimaa filatamaadhaaf maqaa galchi.
Akka ati galmeewwan dheeraa keessaa atattaammaan agarsiissuu dandeessusf, maqaa wanta, saxaatoo yk goodayyaa hiika qabu tokko ramada.
Barruu filmaataa (goodayyaawwan, saxaatoowwan, miseensota bololi'aa qofaaf)
Barruu isa iyya'aa saphaphuu keessatti yammuu maalimaan filatame hinjiraanne agarssifamuu galchi. barruun jijjiirraa akkasuuma namoota qaamii saanii guutuu hintaaneef gargaara.
Geessituu Duraani
Maalimaa (wanta, saxaatoo yk goodayyaa)isa maalima ammaa duratti, tartiiba koronyate keessaa dhufu tokko mul'isa. geessituu duraanii, ida'u yk jijjiiruudhaaf, tarree irraa maqaa tokko fili. Yoo goodayyaawwan koronya'uuti jiratee, goodayyaan ammaa fi goodayyaan galtee duwwaa tahuu qabu.
Geessituu Ittaanuu
Maalimaa (wanta, saxaatoo yk goodayyaa)isa maalima ammaa ittaanan, tartiiba koronyate keessaa dhufu tokko mul'isa. geessituu ittaanan, ida'u yk jijjiiruudhaaf, tarree irraa maqaa tokko fili. Yoo goodayyaawwan koronya'uuti jiratee, goodayyaan ammaa fi goodayyaan galtee duwwaa tahuu qabu.
Eegi
Dirqala hayyisaa maalima filatamaniif ifteessa.
Qabiiyyee eegi
Jijjiirraa qabeentoota maalima filatamanii ittisa.
Qabeentoota maalima filatamanii ammalee jalteessuu nidandeessa.
Qubannoo Hayyisi
Qubannoo maalimaa filatame, galmee ammaa keessaa cufa.
Hamamtaa Hayyisi
Hamamtaa maalimaa filatame cufa.
Amalawwan
Dirqalaawwan maxxansuu fi barruu maalimaa filatamaniif ifteessa.
Gulaalama galmee dubbisqofa keessaa (goodayyaawwan qofa)
Qabeentoota goodayyaa galmee keessaa isa dubbisqofa akka gulaaltu hayyama.
Maxxansi
Maalimaa filatamaa yammuu galmee maxxanstu itti dabala.
Yaa'insa barruu
Goodayyaa tokko keessaa qixa yaa'insa barruu durmurtaawaa ifteessa. Fuulaaf, ijaarsa durtii ya'insa barruu fayyadamuuf, tarree Ijaarsa wanta iddoochaaf siiri fayyadami irraa fili.
Content vertical alignment
Specifies the vertical alignment of the frame's content. Mainly it means text content, but it also affects tables and other objects anchored to the text area (anchored as character, to character or to paragraph), for example frames, graphics or drawings.


text:
Fiilmiin Afaan Oromoo Ajaa’iba jedhamu Ebla 4 magaalaa Chikaagootti ummataaf dhihaata, akka ibsa daayireektarichaa Saamson Maarqoositti.
Akka Saamson VOA Afaan Oromootti himetti qabiyyeen fiilmii Ajaa’ibaa jireenya namoota biyya oromaa jiraatan kanniin umriin wolhinginne garuu wolfuudhanii woliin jiraatu irratti xiyyeeffata. Fiilmiin kuni bu’i bayii maatii jidduu dhimma jaalalaan wolqabatee jiru irratti kan fuulleffateedha.
Fiilmiin kuni maqaa obsee jedhuun kan eegale. Garuu, gara boodaatti moggaasni maqaa fiilmichaa gara isa Ajaa’iba jedhutti geeddaramuusaa dubbata Saamson. Akka ibsa Daayireektera fiilmii kanaatti, fiilmichi senaa gaddaafi gammachuun kan guutameedha.
Saamsonifi fiilmiin kuni isa jalqabaa miti. Daayireekteriin kuni kana duras fiilmii Agartuu Barraaqaa jedhu hojjatee ummata isaa biraan gayee ture.
Fiilmiin kuni magaalaa Chikaagoon alatti magaalotii Ameerikaa Kaabaa heddu keessatti kan daawwannaa ummataaf dhihaatu ta’uu isaati kan dubbatamu.
Woggoota lamaan kana tattaafiin fiilmii Afaan Oromoon guddisuuf godhamu cimaa kan dhufe fakkaata.


text:
Kurfii SWO · Dilbata Waxabajjii 20, 2021
Abbaan Qabeenyaa Oromoo, Obbo Tashoomaa Nuqus Dureessaa, Konyaa Matakkal, Ona Dibaax, Ganda Qotee-bulaa Giippoo jedhamu keessa kan jiraatan, Waxabajjii 15, 2021 halkan toora sa'atii saddeetii, LMKII'n mana jireenyaa isaaniitii fuudhamuun ajjeefamanii bakkeetti gatamuun, reeffi isaanii guyyoota sadii booda (Waxabajjii 18, 2021) tikoota horiin bakkeetti argamuu.
Achuma, Konyaa Matakkal keessatti, Sanbata kaleessaa (Waxabajjii 19, 2021) dhukaasa hidhattoota Naanoo Amaaraan, Hawwan Oromoo afur, kanneen Ganda Qorqaa irraa gara Magaalaa Gaalessaatti imalaa turan irratti banameen, Hawwan sadii battala ajjeefamuu, haati tokko ammoo madaa'uun wal'aanamaa jiraachuu.
Tikoonnii fi Itti-gaafatamtoonni Waajjiroota Nageenyaa Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaa, Konyaa Baha Wallaggaa Onoota Haroo Limmuu fi Limmuu, baay'inaan shan ta'an, WBO'n to'atamuu.


text:
Saayinsiif Teknoolojii
Earphone Afaan Namaa Hiiku
Kaampaaniin Google Earphone Ajaa’ibaa tokko hojjate. Earphone Bluutuuzaan dalagu kun, Afaan 40 hiikuu dandaha. kanaafuu namni Afaan ingiliffaa beeku, nama Afaan chaayinaa malee afaan biroo hin beeyne wajjiin walii galuuf deema jechu. Earphone kun chaarjii elektriikaatiin hojjata. eega yeroo takka chaarjii gootanii booda, Bluetooth fayyadamtanii telefoona keeysaniin wal qabsiistan. achi booda Chaayinaa ykn Lammii Hindii dura dhaabbattanii Afaan Ingiliffaatiin itti haasoytan. Namichis Afaanuma beekuun isinii deebisa. yeroo kana waan inni Afaan chaayinaatiin dubbate, gama Ingiliffaa isiniif hiika. waan isin Ingiliffaan itti dubbattanis, Spiikara telefoonaatiin gama Afaan Chaayinaa Hiikaaf.


text:
Sadaasa 30,2016
Mormiin guddaa mooraa Jimmaa Yuunibarsiitiitti erga finiinee asitti sabboontotni ilmaan Oromoo haala akkaan ulafaataa keessatti dararaa
hammaataa mana hidhaa Xoollay keessatti irra dhaqqabaa jira.Gama biraan barattoota hedduu torbee darbe humna Command Post n qabaman
eessa buutee isaani hamma ammaa hin baramin ka jiru yoo ta’u.Barattoota hafani doorsisuun hidhannoo guutuun keessa socho’anii
hidhuun akkan gadi jabaatee jira.
Odu biraan Wallagaa Yuunibarsiitii keessatti barattootni humna hidhannoon socho’u dura dhaabbatanii erga mormii dhageessisanii asitti haalli sochii achi keessa Oromoo yoo taatee qofaaf hanga reebamuuf ukkanfamuu waan na m geessisuuf yaaddeessaadhaa jedhu
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Sadaasa 29,2016 Warraaksi biyyoolessaa mooraa yuunversiitii wallaggaa keessatti hidda gadi jabeeffachuun gootowwan qeerroo mooraa yuunversiitii wallaggaatiin finiinuu itti fufee jira.
Mooraan Yuunversiitii Wallaggaas hoomaa federaalaan dhuunffatamuun baratoonni jumlaan reebamuu fi hidhamaa akka jiran beekamee jira.
Humni federaalaas sadaasa 29 halkan keessaa naannoo sa,a 7:30 irratti baratoota moorichaa kanneen damee fb baratan doormii itti cabsuudhaan reebicha humnaan olii baratoota moorichaa irratti raawwachaa bulee jira.
Reebicha humni federaalaa baratoota moorichaa irratti gara laafina tokko malee raawwachaa bule kanaanis baratoonni moorichaa heeddumminaan miidhamanii akka jiran beekamee jira.
Diddaa mooraa yuunversiitii wallaggaa keessatti finiinaa jiru kanaan wal qabatees baratoonni moorichaa sababii oromoo ta,an duwwaaf mooricha keessaa heeddumminaan butamanii achi buuteen isaanii dhabamaa akka jiru maddeen keenya qeerroo mooraa yuunversiitii wallaggaa irraa nuqaqqaban ifa godhanii jiru Warraaksi mooraa yuunversiitii wallaggaa keessatti dhohee kunis magaalaa naqamtee keessatti no baballata sodaa jedhuun mootummaan garboonffataan wayyaanee sadaasa 30/11/2016 guutummaa yuunversiitii wallaggaa fi naannoo ishee irratti humna federaalaa jumlaan dabaluun baratootaa fi uummata naannoo sanaa doorsisaa akka jiru bira ga,amee jira.
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Sadaasa28,2016
Humni waraana Wayyaanee dararaa uummatarraan gahuu itti fufuun barattoota 300 siqan mooraa Jimmaa qofarraa ukkaamsee jiraachuu yeroo gara yerootti gabaasi garaagaraa ifa taasisaa jira.Haaluma kanaan barattoota Mooraa guddicharraa mormii Mooraa keessatti dhoheen wal qabsiisanii qabaman Mooraa hiraarsaa Xoollaay keessatti dararamaa kan jiran yoo ta’u hiriyyoonniif maatiin firoonni akka hin argineef dhorkamaa jiraachuu akkasuma haala ukkaansaa isaaniirraan wal qabatee lubbuun jiraachuun isaaniillee shakkii guddaa keessa nu seensisaa jira jechuun Maatiif hiriyoonni sanboontotaa qulqulluummaan sababa Oromoo ta’ani kunneen dubaata jiran.
Haala kana keessatti hojiiwwan maatii hidhamtootaaf hidhamaa dhoksuu kun bakkeewwan hedduutti mul’achaa kan jiru yoo ta’u haalli kun Ilmaan Oromoo ija Hawwaasaa ta’an dhoksanii ajjeesuuf akka haala mijeessu barameera.
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...


text:
4 thoughts on “Take Action”
-
Kaane kahaa jedhaa qeerroo godinaa boraana
-
“DHUGAAN NI MO’A” Dhugaan ni mo’a murtoo Waaqaati, Golgamee hin hafu akka biiftuuti, Diinni, galtuu fi jaleen ofii dhamaati. Yaa hammeessituu ergamtuu diinaa, Hamattuu kan arrabi samaa, Funaantuu hambaa kan mana gumaa. Yaa lephee salphoo kan arraba ashufee, Afaan kee dhugaa hin baasu gurri namaa si nuffee, Miira namaa hin qabdu uumama akka saree. Dhugaarra teessee kijiba lallabda, Saalfii silaa hin beektu kijibdee nyaatta, Dhiiga dhangalaasistee irmii liqimsita. Soba dhaadheessita haqa jalistee, Lammii gurgurta foonkee nyaattee, Oromoo boosista ilmaansaa ajjeesistee. Waa liqimsuuf afaankee bantee, Oromoo kennita du’atti dabarsitee, Bineensa nama nyaatutth dhiiga namaa dhugee. Nama of seeyita garuu ati balfaadha, Oromoo ajjeesista ittiin mindaa nyaatta, Garaakee guuttannaan siif kaayyoon kanuma. Ilmaan Oromoo kichuu dhiigni dhangala’ee, Lafeensaanii daakamee lubbuun karaatti hafee, Ni hafa hin se’in ni farada ka’ee, Gumaansaanii ni baasama siin lafarraa haxaawee, Dhugaan ni mo’a owwaala diigee ka’ee.!!! I.U.O. TIIF!!!
-
Abiy uummata oromoo fi qeerroon namni isaan degeruu hin jiruu jedhee ofii gubatanii baduu barataa him jiruu koroonaan gadi hin baasuu,abjuu qoosaa qoosuu ,tuffii fi ciiga’uu yoona gaeera.kanaafuu irreech milana kan haloo bakkaa teessoo isaa waan ta’eef walumaa galatti kan milkii haa ta’uu.
Galatooma
-
Duraan dursee nagaa koo qeerroo/rreef haa ga’uu.Injifannooleen argama jiran kanneen akka fifinneeti hiriira gochuu, qabsoo keeddaa fi alaa biltsiginnaa ,abiy ykn abba giddi afaan qsbachisaa jira.Qalbitti waan deebi’an hin fakkatuu. Barataa waamuus sodachaa jira. Bittaa seera qabeessi ammaa dhufuutti diddaan hatattamaan cimee itti fufuu qaba.
Galatoma


text:
Badhaasni Noobelii Nagaa MM Abiy Ahmad fudhatan akka irraa mulqamuuf IOLAn gaafatame
Waldaan Ogeessota Seeraa Oromoo Idila-Adunyaa Badhaasni Noobelii Nagaa bara 2019 MM Abiy Ahmad fudhatan akka irraa mulqamu gaafate.
(bbcafaanoromoo)–Waldaan kun xalayaa koree badhaasa Noobelii Nagaaf barreesseen bulchiinsi MM Abiy Ahmad ‘rakkoo nageenyaa hamaan kan guutameefi ajjeechaa gurguddaan keessatti raawwatamaa jirudha’ jechuun ibseera.
”Bulchiinsa Abiy Ahmad jalatti tasgabbiin biyyaa dhabamaa dhufeera. Ajjeechaan namoota bebbekamoo dabalaa jira. Hidhaan namoota bulchiinsa isaa irratti qeeqa jajjabaa dhiyeessaniifi hoggantoota siyaasaa irratti himata jajjabaa banuun gochoota bulchiinsa isaa jalatti ibsamanidha. Filannoo yeroo hin beekamneef akka turu taasise,” kanneen jedhan xalayaa sana keessatti dubbii ijoo ibsaman keessaati.
Ogeettiin seeraa miseensa waldichaa keessaa tokko taateefi biyya Iswiizerlaandi jiraattu Dr Qabbanee Wadaajoo badhaasichi kan kennameef qabxiilee gurguddoo sadii irratti hundaa’uun tahuu koreen badhaasichaa ibsee ture jetti.
”Kan jalqabaa nageenya Itoophiyaafi Eertiraa gidduutti uumame. Kan 2ffaa biyya keessatti jalqabbii dimokiraasii babal’isuufi mirga namoomaa kabachiisuu jalqabamee turedha,” jechuun himti.
Dr Qabbaneen badhaasichaaf kan geessisan keessaa qabxii 3ffaan biyyoota ollaa kan akka Sudaaniifi Gaanfa Afrikaa keessatti nageenya buusuuf sochii Dr Abiy Ahmad taasisaa turan ilaalamuun tahuu himti. Haatahu malee, kun hundinuu akka abdatametti hin deemne jechuun ibsiti.
”Badhaasichi kan kennaameef waan hojjetaa turaniif galateeffamanii hojii manaa kana akka itti fufsiisaniif ture yaadni isaa. Garuu kun duubatti deebi’ee dimokiraasii babal’isuu, mirga namoomaa kabajuufi mirgi odeeffannoo bilisaan argachuu gaduma badaa adeeme.”
Dr. Qabbaneen Itoophiyaatti ajjeechaan adda addaa akka gaggeeffamu ibsuun, mootummaan garuu qorannoo qulqulluu taasisee tarkaanfii fudhatame waan uummataaf ibsaa jiruu hin mul’atu jechuun dubbatti.
”Dabalataan namoota karaa nagaa qabsoo taasisaniifi gaazexessitoota hidhuun akka waliigalaatti nu yaadesseera jechuun himti.
Ol-aantummaa seera kabachiisuu waan jedhu fudhatama kan qabu yoo qaamolee seeraa hunda irratti amanamummaan jiraatedha.”
Tarkaanfii amma fudhatamaa jiru ilaalchisee amanamummaan qaama seera baasuu, raawwachiisuufi hiiku irratti uumanni qabu gadi bu’aa waan taheef hanga kun odeeffannoo qulquluun hin deeggaramnetti namuma aangoo of harkaa qabutu maqaa seeraa fayyadamuun miidhaa geessisa jette Dr Qabbaneen.
Kanaaf, waldaan isaanii dhiibbaa taasisuuf xalayaa kana koree badhaasa Noobelii Nagaaf barreessuuf akka dirqames himteetti.
Hariiroo Itoophiyaafi Eertiraa
Dr Abiy Ahmad akka gara aangootti dhufaniin diinummaan waggoota 20 oliif Itoophiyaafi Ertiraa gidduu ture furuun biyyootni lamaan akka araaraman taasisuun lammiileen biyyoota lameenii akka wal argan jalqabbii gaariin mul’ateera.
Daangaan biyyoota lamaan gidduu cufamee tures banamuun firri waggoota hedduuf adda bahee ture akka wal argu taasifame. Biyyoota lameen gama dinagdeefi daldalaan walitti hidhuuf waadaa gurguddaanis galameera.
Itoophiyaanis waliigaltee Aljeers fudhachuun hojiitti hiikuufi loltoota daangaa Ertiraa keessaa baasuuf akka hojjettu ibsaa turte.
Haatahu malee, daangaan biyyoota lameenii banames deebi’ee cufamuun waliigalteen isaanii hedduun ammoo akka duubatti harkifatetu himama.
Dr Qabbaneen amma gaggeesitootni biyyoota lameenii daawwannaa waliin taasisuu irra kan darbe wanti ifatti beekamu hin jiru jetti.
Waliigalteen biyyoonni lameen waliif galan, daangaa irra maaltu tahaa jira kan jedhuufi hariiroo uummata biyyoota lameenii gidduu jiru ilaalchisee hanga odeeffannoo ifatti hin himamnetti kaayyoon badhaasichaas galma gaheera jennee hin ammannu jetti.
Badhaasni Noobelii kenname ni mulqamaa?
Namoota badhaasa Noobelii Nagaa kana mo’atan keessaa tokko dursituu biyya Mayinamaar Saan Suukiidha. Haleellaa musiliimota Rohingiyaa irratti biyyasheetti raawwatee namoota hedduu galaafatee kan biyyaa baase tasgabbeessuu hin dandeenye jedhamuun akka badhaasichi irraa mulqamu gaafatamaa ture.
Haatahuyyuu malee, kun gama koree badhaasicha kennuun hin raawwatamne. Dr Qabbanee Wadaajoos badhaasichi mulqamuu hin danda’u erga tahee maaliif xalayaa kana barreessuun isin barbaachise? gaaffii jedhuuf akka danbii isaaniitti badhaasichi kennamee akka hin fuudhamne ibsamuu beeka jedhan.
Korichi badhaasicha kan kennu waan hojjetamee darbeef malee kan fuulduratti hojjetamuuf akka itti hin gaafatamne danbii isaa keessatti ibsamee jira. Haatahu malee, waan tahu hundaa callisuu jechuu osoo hin taane hojii namni badhafame hojjetu jala bu’uun akka hordofan ibsaniiru jette.
”Kaayyoon xalayaa keenyaa badhaasichi haa mulqamuuf dhiisuu osoo hin taane koreen badhaasa kana kennu abdiifi galmi badhaasichi kennameef akka galma gahaa hin jirreefi xiyyeeffannoon itti kennamuuf.”
Gama mootummaan yakkoota sarba mirga namoomaa raawwatamaa turaniif dhiifama gaafatanii biyyichatti akka haaromsa fidan abdii kenanii ture.
Haatahu malee, bulchiinsa isaanii jalatti walitti bu’insa bakkaa bakkatti mudatu tasgabbeessuu dhadhabuufi sarbama mirga namoomaa gaggeeffamaa jiruun amma qeeqamaa jiru.
Ajjeechaa lammiilee nagaa irratti Oromiyaafi naannoo Amaaraa keessatti raawwatamaa ture eeruunis dhiyeenya dhaabbanni mirgoota namoomaa Aminestii Internaashinaal gabaasa bal’aa baasuun ni yaadatama.
Dhiyeenya ammoo ajjeechaa Haacaaluu Hundeessaa irratti raawwateen booda naannoo Oromiyaafi magaalaa Finfinnee keessaatti namootni hookkara kaasan jedhaman hoggaantoota siyaasaa dabalatee namootni kumaatamaan to’annoo jala oolaa akka jiran mootummaan ibseera.
It’s impossible to stop this generation. ❤💚❤
#OromoProtest
#JusticeForHaacaaluuHundeessaa
#FreeBekeleGerba
#FreeJawarMohammed
#FreeAllOromoPrisoners


text:
– Ji’a 6 yeroo ta’uuf marii hogganoota paartilee siyaasaa geggeessaa turre. Marii kana hayyoonni hirmaachuun gargaaraa turan. Dhaabbata CBCD jedhamutu qindeessuun nu gargaare. Dhumarratti waliigaltee lamaafi ijaarsa tokko gadi baafne. Ejjannoo waloofi safuu/irbuu jaarmayoota siyaasaa Oromoo har’a mallatteessan kana qopheessine. Akkasumas wixinee Gaaddisa Hoggansa Oromoo dhaabuu lafa keenye.
– Guyyoota lamaan kana waan ji’a jahaaf dalagne san lafa qabsiisnee hojitti huukuuf mariifi shaakala nu dandeessisu hojjanne. Marii guyyoota alamaanii kana dura taa’ota dabalatee jaarmayoota hunda irraa nama kudhan kudhan hirmaachifne. Mariifi shaakkala jaarmaya ogummaa kanaan beekame Synergros jedhamu kan hayyuufi qabsaa’aa qameessa Abarraa Tolaan hogganamutu nuuf qindeesse.
– Waliigaltee kana hojitti hiikuuf tarsiimoofi karoora akka hogganu Gaadisa Hoggansa Oromoo dhaabne. Gaaddisni dura taa’ota jaarmayootaa shanan of keessaa qaba. Isaanis Gaaddisa kana Obbo Lammaa Magarsaatu qindeessa. Hogganota jaaramayalee jalatti kan hojjatan namoota shan ramadamanii jiru. Obbo Leenco Lataa, Galaasaa Dilboofi Diimaa Nogoo gorsitoota. Anaafi Abarraa Tolaa haala mijeessitoota ( facilitators) taanee dirqama fudhannerra.
– MM Abiy Ahmad argamuun hojii hajjatameef galateeffachuun murannaafi tumsa mataa isaaniifi mootummaa mirkaneessaniiru. Waan fulleffatamuu qabu jedhanis marii cufaa irratti dabarfataniiru.
– Jilli hirmaattota ajandaalee dursa kennameefi irratti dalagamuu qabu nuuf eeraniiru. Hoggansi kun guyyota as deeman keessa walgahuun karoora hojii lafa kaaya. Yeroo gabaabaa keessatti marii itti aanu qopheessa.
hagana carraaqne. bakka nuti hanqifne rabbi itti haa guutu. isinis hamileefi eebbaan nu bira dhaabbadhaa.
Irreecha Tokkumaafi Nagayaa nuuf haa ta’u
Paartilee fi namoonni gurguddoo Oromoo hundi tokkummaa Oromoo eegu, nagaa tiksu, filannoo dhufuf tarsimoo wal-hubataa qabbachuu fi seera kabaju irattii walii galuun mallattoo isaanitiin raggaasisaniiru. Kuni waan baay’ee nama gammachiisu. Ammaa achii yoo tokkoo waligaltee kanarraa goree ummata Oromoo waliin lola jalqabe jechudha.
OBN Ful. 20,2012-Paartiileen Siyaasaa Oromoo dantaa uummata oromoo kabachisuuf qindoominaan hojjachuuf Hoggansa Gaaddisa Oromoo hundeessan.
Paartileen siyaasaa
Oromoo kunneen marii ji’oota shanan darbanitti osoo waliirraa hin citiin mari’ataniin faayidaa uummata oromoorratti tokkummaan hojjachuuf waliigaltee mallatteessaniru.
Ibsa ejjannoo waliigaltichaas Obbo Jawaar Mohaammad, Daareektara Olaanaa OMN fi Xinxalaa Siyaasa dhiheessaniru.
OBN Afaan Oromoo
OBN FUl. 20,2012-Ibsa Ministirri Muummee Dr. Abiyyi Ahmad addatti OBNf kennan
OBN Ful. 20,2012-Ibsa Ministirri Raayyaa Ittisaa Biyyaa Obbo Lammaa Magarsaa addatti OBNf kennan.
Diraamaa OPDO: OPDO’n Finfinneetti ABO wajjiin Araaraaf nagaya Jattee Waliigaltee mallatteesitee Suuraa wajjiin kaati nama gowwoomsuuf.Garuu Ganda keeysa deemt
ee Shanee deeggartan jachuun Sabbontoota Oromoo dhiiga boochifti.
Sobni OPDO kun dhaabbachuu Qaba!!
VIDEO
New ETHIOPIAN OROMO MUSIC #Gammachiis Gurmeessaa- 2019
1- Oromo Libration Front *ID of Oromo people
2- Gada System Advancement Party
3- Front for Independent Oromiya
4- Oromo Federalist Democratic Movement
5- Oromia Liberation National Party
6- Oromo Peoples Congress
7- Oromo Democratic Part
8- Oromo Libration Unity Front
9- Oromo Abo Libration Front
10- Oromo Peoples Democratic Union
11- Jawar-Qeerroo
12- Jal-Marroo
Jowwaar Mohaammedtu jedhe”
Lammaa Magarsaa Hoogganaa Garee kanaati
Leencoo Lataa
Diimaa Nagoo
Galaasaa Dilboofaan
Mariisistoota
Ani Jowwaariifi Gurbaan Kaan Qindeessitoota
ammoo Fiilmii Bareedaa # Kun dura qophaa’eedha. Qooddataan Shira Fiilmii kanaa ergamaa ‘Bi’eel Zebuul’ kan ta’e Jawar Siraj dha. Oromootu abdii kutee qabsoo Bilisumamatti seenuuf jedha. Sana rukutuuf waan foorjidii wayiitiin as ba’uu qaba. Tuutni ijaarame kunis kan shiraan borcamedha. Waan qulqulluufi ajandaa Oromoo deebisuuf ijaarame miti. Kanaaf hamma lubbuun jirutti OPDO aangomsuu qaba; kan jedhu durumaan ejjennoo Seexantichaati. Kanammoo waggaa 15 dura ooggantoot # Irreecha a Bineensicha duraanii Juuneddin Saadoofi Abbaa Duulaa Gammadaatiin kaadhimamee miliyoonni ramadamee Chaayinaatti ergamee achumaan hojii shiraaf USA tti ergame. Sodaan guddaan aanga’uufi milkaa’uu kaayyoo Oromoo/ABO ti. Akkas gaarii fakkeessanii fiilmii dhiyeessan malee malee qabsoo haqaa karaatti jaamsantu hinjiru. Amma kunoo kun adeemsa umurii dheereffannaa Garboomsaati. Kanaaf baajeta jajjabootu jira; ramadameeras. Yaa dhaloota nana, waan adeemaa jiru kuniifi afaan toliitiin miidiyaarraan dhiyeeffamaa oolu kun waanuma garboomsaan ammayyaa kun raawwatudha. Waaqayyo inni anaaf ija banee iccita shria kanaa daawwachiisaa jiru kun siniifillee ija keessan banee waan itti jiramu kana isin haa agarsiisun jedha!


text:
ONN:Oduu Olmaa Oromiyaa Gurraandhala and Sagaleen Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Sagaleen Qeerroo Bilisummaa Oromoo Torbanittii Guyyaa Sadii Facaasaa (Kibxata) Kamisaa fi Jimaata Akka Lakkofsa Sa’aa Oromoo tti Galgala Keessaa sa’aa 7:30 Iraa Amma 8:00 tti Metir baandii 16 KHZ 17840 Irratti Kan Isinii Darbu Dha.”Nuti, Qeerroon Oromoo, seenaa wareegama qabsaa’ota Bilisummaa Oromoo haga yoonaatti galmeeffameef kabajaa guddaa kennaa, nutis akka dhaloota haaraatti wareegama bilisummaa baasuuf kaanee jirra.” Qabsoon itti fufa! Garboonfataan ni kufa!!
Gurandhala 6/2018 Sochiin Warraaqsa FXG itti fufe.Dhihaa Oromiyaa Magaalaa Neqemteetti Qeerroon Dargaggootni Oromoofi Uummaatni Oromoo Simannaa Sabboontoota Ilmaan Oromoo mana hidhaa wayyaanee kessaa waggaa lamaa oliif hiraarfamaa turanii kaleessa gadhiifamaniif godhamee irratti Sagalee mormii guddaa mootummaa garboonfata wayyaanee irratti dhageesisan. Hidhamtootni sabboontota ilmaan Oromoo hiikkaman kanneen akka :
1) Barsiisaa Booranaa Raggaasaa
2) barsiisaa Amantii Lammeessaa
3) Barsiisaa Hayiluu Gammadaafi
4) Hojjetaa fayyaa Guddisaa Bayyanaa kanneen jedhaman keessatti argamaniif simannaan ho’aan godhameef.
Qeerroon Dargaggootni Oromoofi Uummaatni Oromoo Magaalaa Neqemtee Simannaa taasisaniin Sagalee Mormii guddaa dhageesisuun Sochii warraaqsaa FXG itti fufsiisan. Dhaadannoowwaan armaan gadii kana dhageesisuun qabsoo ilisummaa Oromoo finiinsuun poolisoota federaalaa muddan.
-Hidhamtootni Siyaasaa Oromoo hundii haalduraa tokko malee haa hiikjaman.
-Murtiin manni murtii wayyaanee obboo Baqalee Garbaafi wayillaan isaanii irraatti dabarsee atattamaan haqamee hiikkamuu qabu.
-Gaaffii abbaa biyyummaa Oromoo deebii argatuu qaba.
-Wayyaanotni yakka ilmaan Oromoorratti raawwatan seeratti dhiyaachuu qabu. jechuun warraaqsa finiinsan.
Sochiin Warraaqsa FXG finiinee jiru guutummaa biyyattii keessatti jabaatee ittifufuu qaba, injifannoo hanga mammatti wareegama qaaliin argannee waloon tikfachaa furmaatni tokkichi mootummaa Wayyaanee hundeen qaarisuun bilisummaafi walabummaa keenya gonfachuuf bakka jirtan cufaa qabsoo bilisummaa Oromoo akka finiinsinu jechuun Qeerroon Bilisummaa dhaamsa dabarsera.
Injifannoon uummata Oromoof!!
Da,imaan Matti somaale irraa buqifamani immiman roobisaa Tokkuumaa Sabaa oromoo farfaatuu.
Bishooftuu-Haalli Bishooftuu keessa jiru ammayyu haala fokkisadha. Jarri qeerroo waliin walitti bu’an suun kalessa 5/2/2018 moora mekelak
eya dhiitanii ba’uun wardiyya irra meshaa waranaa fudhatanii dhiibba geessisaa turan.
Namnii du’e jirachuu baattus kalessa magalli gutuun jeeqamaa ture. Gaaffi isaan gaafataan yoo jiraate, qe’ee kenyatti nugalchaa kan jedhu ture. garuu generalli yeroo san bakka sana ture nuti walitti isiin araarsiina jedhee kadhachaa ture isaaniis sana hinbarbannu xiyyara nuuf ramadaa biyya kenyatti nu galcha kanjedhuu ture.
Dhuma irratti garu umnaan mooraa dhiitanii ba’uun gamo TVS nanno sanatti argamuu daakuu gochuun nama kararratti arganiif konkolaataa kararratti argaan rukkuta turan. sana kessa kan to’anna jala olaniis jiru kaan miliqanii jiru. OolmaaHar’aa


text:
Camsaa 14/2016 Jalbultiin Kabaja Ayyaanaa Irreechaa Arfaasaa Godina Jimmaa Tulluu Beegiitti Guyyaa Boruu Caamsaa 15/2016 Kabajamuu
Jalbultiin isaa guyyaa har’aa waaree booda bifa ho’aa ta’een Qeerroo gootota barattoota Oromoo fi sabboontoota uummataa Oromoof kabajamu
egale!! Jalbultiin Ayyaanaa Irreecha Arfaasaa Godina Jimmaa Tulluu Beegiitti bifa ho’aa fi hawwannaa guddaa fi gootummaa argisiisuun guyyaa har’aa goototni Qeerroo dargaggoota barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa fi Sabboontoota barsiisotni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa fi
Sabboontoota uummaata Oromoo godinichaan bifa adda ta’een kabajamuu eegalee jira.
Ayyaannii Irreechaa Godina Jimmaatti Eejjennoo fi kutannoo sabboontootni barsiisotni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa, ejjennoo qeerroo gootota barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa fi Sabboontoota ilmaan Oromoo hojjettootaa fi hordoftootni Amantaa Waaqeffaannaa Jimmaa ga’ee guddaa taphatanii fi uummata naannoo waliin ta’uun tokkummaa fi jaalaala Oromummaa argisiisaniin sadarkaa guddaa irra ga’uun eenyummaa, jaalaalaa, tokkummaa fi bifa Oromummaa fi sabboonummaa Oromoo tikseen yeroo dhiyoo keessatti sadarkaa guddaa irra ga’uun ayyaanaa Irreechaa Godina Jimmaa kan Arfaasaa Tulluutti kabajamuu fi Ayyaanaa Irreechaa kan Birraa Malkaatti kabajamuu jedhamuun Godina Kibba lixa Oromiyaa keessatti bakka guddaa qabachuun Simannaa uummata Oromoo kumootaan lakkaa’amanii argatee jira, haaluma kana fakkaatuun guyyaa boruu Caamsaa 15/2016 Ayyaannii Irreechaa Arfaasaa kabajamuuf jiru guyyaa har’aa Jalbultiin isaa bifa ho’aa ta’een kabajamuu eegalee jira!! Goototni Qeerroon Barattootni Oromoo Yuunibarsiitii jimmaa Waraana agaaziin marfamanii utuu jiranii wallee warraaqsaa eenyummaa fi gootummaa Oromoo faarsuun kabajachaa jiru!!
Oromia: Irreecha Oromo Spring Celebrations: Ayyaani Irreecha Arfaasaa Oromoo haala ho’aa fi gammachiisaan Dilabata Caamsaa 15 bara 2016 Tulluu Beegiitti (Jimmaatti) kabajamee oole. May 17, 2016Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: Africa, Irreecha Arfaasaa (SPring Celebration) in Oromia, Irreecha Oromo Spring Celebrations 2016 at Tulluu Deeddee, Oromia, Oromo, Spring equinox in Oromo Culture
5 comments
Oromians revel in the return of spring by visiting the ancient sites including mount Beegii in Jimma, Western Oromia.
Ayyaanni Irreecha (irreessa) Arfaasaa bara kanaa, bara 6410 A.L.O., magaalaa jimmaa tulluu Beegii tti haala adda ta’een ummata Oromoo magaalaa jimmaa fi naannawa isheetti argamu waliin haala gaariin kabajamee ooleera.
Kabaja Ayyaana Irreecha Arfaasaa Godina Jimmaa (Caamsaa 15, 2016)
https://www.oromiamedia.org/2016/05/16/kabaja-ayyaana-irreecha-arfaasaa-godina-jimmaa-caamsaa152015/
Camsaa 14/2016 Jalbultiin Kabaja Ayyaanaa Irreechaa Arfaasaa Godina Jimmaa Tullee Beegii Kabajame.
Camsaa 14/2016 Jalbultiin Kabaja Ayyaanaa Irreechaa Arfaasaa Godina Jimmaa Tulluu Beegiitti Guyyaa Boruu Caamsaa 15/2016 Kabajamuu
Oromia: Irreecha Oromo Spring Celebrations: Ayyaani Irreecha Arfaasaa Oromoo haala ho’aa fi gammachiisaan Dilabata Ebla 5, bara 2015 kabajamee oole. May 7, 2015Posted by OromianEconomist in Irreecha (Irreesa) 2014, Irreecha (Irreessa) 2014, Irreecha Arfaasaa, Irreecha Birraa.
Tags: Africa, African culture, African Studies, Irreecha Arfaasaa (SPring Celebration) in Oromia, Irreecha Oromo, Spring equinox in Oromo Culture
2 comments
Spring equinox known as Irreecha Arfaasaa in Oromo culture colorfully celebrated in Oromia on 5th April 2015. Dressed in cultural costumes, Oromians revel in the return of spring by visiting the ancient sites including mount Furii in Central Oromia.
Ayyaani Irreecha Arfaasaa Oromoo haala ho’aa fi gammachiisaan Dilabata Ebla 5, bara 2015 Tulluu Furii irraatti kabajamee oole. Tulluun furii Tulluuwwaan Ulfoo Oromoon qabu keessaa ishee tokkodha. Guyyaa kana Waaqeffattoonni fi jiraatonni Magaalaa Finfinnee, Sabbataa fi Naannawaa ishee Irrati argamanii Haala Addaan Kabajameera.
Irreecha Arfaasaa Oromoo, Oromia, 5th April 2015. Spring Celebration. Celebration of Spring equinox in Oromo Culture.
Irreessii Arfaasaa JImmaa fi Naannoo isheen Eebla, 26, Baraa 2015 Tulluu Irreessaa/Beegittii Taasifameeoole. Guyyiichii kan Waaqeffattoonnii dheebuu Eenyummaa Amantaa isaani qaban ittiin ibsataniif ergaawwaan amanticha dhugeeffannaa Uumaa ilaallataan itti darbanii dha. Uumaan Ganna Dukkuna as deema jiru kana jala nagaan akka isaan ulluuqsisuuf kan irreeffatamuu dha. Walumattii, Irreechaa milkii kan namoonnii kumaatamaan lakkaa’amaan irrattii hirmaatanii dha.
Ebla 26, 2015 Ayyaanni irreecha Arfaasaa Godina Jimmaa Tulluu Deeddeetti Bifa Addaa Ta’een, Yaadannoo Gootota Barattoota Oromoo Dabalatee Kabajamuu Qeerroon Gabaase
Ebla 26/2015 Ayyaanni irreecha Arfaasaa Godina Jimmaa Tulluu Deeddeetti bifa addaa taee fi yaadannoo Gootota Barattoota Oromoo dhabbilee barnoota olaanoo Oromiyaa garaagaraa fi Godinaalee Oromiyaa garaagaraa keessatti bara darbee Ebla 2014 gaaffii mirga abbaa biyyummaa fi Mormii master plan Finfinnee kaachisuun FDG irritti wareegamniif addatti yaadannoon Waggaa 1ffaas bifa hoaa taaeen kabajame.
Ayyaanni Irreecha Arfaasaa Oromoo Godina Jimmaa Tulluu Deeddeetti kan Uummatni Oromoo 6000 olitti lakkamu Dhabbilee barnoota olaanoo gootota barattoota Oromoo Yuunibarsii Jimmaa, fi kolleejjii barsiisota Jimmaa, Sabboontota hojjettootaa fi barsiisotaa Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa fi kolleejjii barsiisota Jimmaa, sabboontota uummata Oromoo magaalaa Jimmaa fi naannoo ishee, Sabboontota uummata Oromoo godinaalee Oromiyaa akka Iluu Abbaa Booraa,Wallagga Bahaa, fi Kibba Lixa shaggar irraa illee kan hirmaachise Ayyaanni Irreecha arfaasaa Jimmatti bifa hoaa fi adda taeen kabajame.
Ayyaanaa Irreecha Arfaasaa kana Irraatti goototni dargaggootni Qeerroon barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa Mooraalee Yuunibarsiitichaa arfan irraa iyyuu uuffata gaddaa uffachuun gootota dargaggoota barattoota Oromoo fi uummata Oromoo bara darbee gaaffii mirga abbaa biyyummaa karaa naagaa fi dimookiraasii gaafachuun baatii Eblaa 2014 keessa wareegama qaalii kanfalaniif yaadannoo bifa adda taeen gochuun gootota Oromoo fi dargaggoota Oromoo Wareegama qaalii uummata Oromoo bilisoomsuuf baasaa jiran faarfachuun, tokkummaa uummata Oromoo jabeessuuf walleelee warraaqsaa qabsoo bilisummaa Oromoo, fi gootota oromoo faarsuun haala adda taeen ayyaanni Irreechaa Arfaasaa bara 2015 kun bifa haalan qindaaeen kabajamaa olee jira.
http://qeerroo.org/2015/04/26/ebla-262015-ayyaanni-irreecha-arfaasaa-godina-jimmaa-tulluu-deeddeetti-bifa-addaa-taeenyaadannoo-gootota-barattoota-oromoo-dabalatee-kabajamuu-qeerroon-gabaase/
May (Caamsaa) 6, 2015 – Adaamaa (Oromia) May (Caamsaa) 5, 2015 – Naqamte (Oromia)
Irreecha Arfaasaa (Oromo Spring Celebration) colorfully celebrated with great joys.
Irreechi Tulluu Shanee Adaamaa qaama mootummaatin dhoorgamuu yaalamus haala gaariin gaggeeffameera mootummaan abbaa irree Irreechi Tulluu akka him bahamne jedhee sodaachisaa tire human isaatii ol taanaan baasastota isaa garage ayyaanichaatti bobbaasuun yaalii maqa balleessii amanttii Waaqeffannaa taasisus hin milkoofne. Waaqeffattoonni iddoo garagaraa jiranis ayyanicharratti argamuun sirnicha dabarsaniiru milkiidhan roobaan galanii kadhatanii argataniiru. Naqamtettis haala wal fakkatuni Caamsaa 5 bara 2015 ayyaaneffatamee oole.
Akka aadaa Oromootti, Irreechaan yeroo bonni dhumatu kabajamu kun nagaan bona keessa darbanii gara gannaatti dhiyaachuuf Waaqa itti galateeffatanii dha.
Abbootiin Gadaas sirna kana irratti eebba gabbinaa namaa fi sa’aaf kan dhiyeessaniiru.
Ayyaanni Irreechaa waggaatti yeroo lama: Irreecha (Irreessa) Birraa fi Irreecha (Irreessa) Arfaasaa jedhamuun Birraa fi Arfaasaa keessa Akabajama.
https://www.oromiamedia.org/2015/04/omn-london-oduu-ebla-26-2015/


text:
Dooniin Itoophiyaa har'a yeroo jalqabaatiif Mitsiwaa mi'a feete
Dooniin Itoophiyaa Maqalee jedhamuun waamamtu har'a waggoota 20n booda yeroo jalaqabaatiif mi'a fe'unshee barame.
Hojii eegauun doonii tanaas qaamuma waliigaltee nageenyaa baatiiwwan dura biyyoota lamaa jidduutti umamee tureeti.
Akka madden ibsaniitti, dooniin tunis fe'iisa toonii kuma 11 ta'u qabattee gara biyya Chaayinaatti qaxxaamurti.
Hojii eegaluun doonii kanaatiis buufata Mitsiwwaa waggoota 20n darbaniif hojii dhaabee ture ifatti hojii akka egalu kan dandeessiseedha.
Minisitirri mummichaa Dr Abiyyi Ahimadis bakkichatti argamuun buufatichi hojii eegaluuf qophaa'aa ta'u ilaalanii jiru.
Haaluma walfakkaatunis har'a saa'aa booda buufata Asabiitti argamuun tajaajila itti aanuuf qophaa'aa taasisuuf hojjii hojjatamaa ni dowwatu jechuun EBCn gabaaseera.


text:
Godina Booranaa aanaa Dirree magaalaa Meeggaa keessatti har’a ganama naannoo sa’a shanii humnootiin mootummaa Federaalaa konkolaataa meeshaa waraanaa fi nyaata fe’ate magaalattii keessa darbuu dhaan gara naannoo Somaaleetti geessuuf utuu yaalanii uummati dura dhaabbachuu isaan uummatatti dhukaasanii lubbuu namaa galaafachuu jiraattonni nuuf ibsanii jiran.
Hoogganaan bulchiinsaa fi nageenya aanaa Dirree obbo Kulutuu Faaraa waajjirri isaanii haala kana quba qabaachuu isaa ibsanii konkolaataan sun nyaata fe’ee jira nuun jechuu isaanii iangawoonni naannoo nuuf ibsanii jiranKan jiraataan aanaa Dirree naaf ibsan kana adda baafachuu dhaaf gara hoogganaa bulchiinsaa fi nageenya aanaa Dirree obbo tti bilbilee argadheen jira.
Har’a ganama naannoo sa’aatii shanii konkolaataan humnoota federaalaa meeshaa jalatti irraan immoo nyaata fe’atee jiru magaalattii keessa darbuu waan ka’eef uummati dura dhaabbanaan uummatatti dhukaasee lubbuu namaa galaafatee jira odeeffannoo jedhu waajjiirri keessaan quba qabaa jechuun gaafatamanii amma iyyuu bakka haleellaan kun itti raawwatamee haala isaa qorataa jiraachuu dubbatan.
Hoogganaan bulchiinsa nageenyaa aanaa Dirree kun akka jedhanitti uummata harka duwwaa jirutti dhukaasuun sirrii miti. “Qabeenyaan utuu manca’e ta’ee illee lubbuu namaan hin gitu” jedhan.


text:
Naannoo somaalee irraa buqa’anii kanneen magaalaa Bishooftuu keessa qubatanii jiran, mootummaan ka duraan waadaa nuu seene kiraa manaaf ji’atti kan nuu baasu addaan cite waan jedheef yeroo ammaa rakkoo keessa jirra jedhu. bakka qubannu dhabnee galma aadaa magaalattii keessa dahannus poolisiin achii tumee nu ari’ee yeroo ammaa dararmaa jirra jedhu.
Bakka bu’aa KFO obbo Addisuu Bullaalaa fi buqqaatota akkasumas itti gaafatamtuu waajjira kominikeeshinii magaalattii aadde Dirribee Girmaa dubbisnee jirra.
Obbo Addisuu fi buqqaatonni akka jedhanitti namoonni mana kireessaniif yeroon waan darbeef akka ba’an itti himan. Aadde Dirribeen akka jedhanitti garuu durumaanuu kan waadaan seenameef kisraa ji’a lamaa yoo ta’u amma immoo rakkoon isaanii ilaalamee kan ji’a lamaa itti dabalameeraaf jedhanii gara fuula duraattis haala rakkoon isaanii furamuun danda’amu irratti ni hojjetama jedhaniiru.


text:
Gosoota Ibaadaa Ragaa waliin-Kutaa 2
Rabbii olta’aa qofa gabbaruun qalbii gabrummaa uumamtootaa irraa bilisoomsa. Namni Rabbii tokkicha gabbare bilisoome, namni Isa qofa gabbaru dide immoo gabrummaa uumamtoota jalatti kufa. Kanaafi, salphinna, xiqqeenya, gabrummaa fi dhiphinnatti akka hin kufneef ibaadaan namni hojjatu Rabbii olta’aa qofaaf ta’uu qaba. Yoo ibaadaa hunda Isa qofaaf godhe, Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa umamtootaaf gabra ta’uu fi isaan sodaachu qalbii isaa irraa haaqa. Tasgabbii fi bilisummaa bakka buusaaf. Kutaa darbe irraa itti fufuun gosoota ibaadaa haa ilaallu.
5-Isti’aanaa (Gargaarsifachuu)
Isti’aanaa jechuun gargaarsa barbaadu ykn gargaarsifachuudha. Gargaarsifachuun ibaadaa ta’uu ragaan agarsiisu:
“Si qofa gabbarra, Si qofa gargaarsifannas.” Suuratu Al-Faatiha 1:5
Gargaarsifachuun gosoota qaba:
1ffaa- Rabbiin gargaarsifachuu- kuni gargaarsifachu haala guutuu ta’een Isaaf of gadi qabuu fi of xiqqeessu, dhimma gara Isaatti deebisuu fi Inni namaaf gahaa akka ta’e amanuu of keessatti qabata. Gargaarsifachuun dhimmoota kana of keessaa qabu Rabbii olta’aaf malee eenyufillee hin ta’u. Rabbii olta’aan ala wanta biraatiif namni gadi of qabuu fi of xiqqeessuun, dhimma gara Isaatti deebisuu fi wanti suni isaaf gahaa akka ta’e amanuun yoo gargaarsa irraa barbaade, shirkii hojjatee jira.
2ffaa-Dhimma hojjachuu danda’u irratti uumamtoota gargaarsifachuu-kuni nama gargaarsa irraa barbaadan irratti hundaa’a. Hojii gaarii irratti gargaarsifachuu yoo ta’e, gargaarsa barbaadun ni hayyamama, akka gargaarus namni ni jajjabeefama. Ragaan kanaa: “Toltuu fi taqwaa (Rabbiin sodaachu) irratti wal gargaaraa” Suuratu Al-Maa’ida 5:2
Badii irratti yoo ta’e immoo gargaarsa kan gaafatu fi kan gargaaru irratti haraama. Ragaan kanaa aayah armaan olii irraa itti fufa: “Badii fi daangaa darbuu irratti wal hin gargaarinaa.” Suuratu Al-Maa’ida 5:2
3ffaa-Nama lubbuu qabuu fi nama bira jiru garuu dandeetti hin qabne irraa gargaarsa barbaabu- kuni lagwiidha. Lagwi jechuun dubbii fi hojii faaydi hin qabneedha. Fakkeenyaf, nama dadhabaa ba’aa ulfaataa akka isatti baachisuuf gargaarsa gaafachuun wanta laghwi ta’eedha.
4ffaa-Namoota du’an irraa gargaarsa kadhachuu ykn namoota lubbuun jiranii garuu dhimma fagoo fi dhokataa isaan dhaqqabuu hin dandeenye irratti gargaarsa kadhachuu. Kuni shirkiidha. Sababni isaas, nama “namoonni kunniin kawni (samii fi dachii) keessatti too’annaa dhokataa qaban” jedhee amanu irraa malee gargaarsifachuun akkanaa hin argamu.[1] Samii fi dachii keessatti too’annaa guutuu kan qabu Rabbii Tokkicha malee hin jiru. Kanaafu, namoota du’an irraa gargaarsa kadhachuun shirkii guddaadha.
6.Al-Khawf (Sodaa)
Ragaan sodaan ibaadaa ta’uu agarsiisu, jecha Rabbii olta’aa:
“Suni sheyxaanaa deeggartoota isaa [isin] sodaachisuudha. Kanaafu, isaan hin sodaatinaa, Mu’mintoota yoo taatan Anuma sodaadhaa.” Suuratu Aali-Imraan 3:175
Sodaan gosoota qaba: sodaa ibaadaa fi sodaa uumamaa
Sodaan ibaadaa ta’e sodaa sodaatamaa ol-guddisuu fi jaallachuun keessa jiruudha. Kuni sodaa dhoksaati. Sodaan akkanaa Rabbiin ala wanta biraatiif hin ta’u. Wanta biraatiif gochuun shirkiidha. Fakkeenyaaf, nama qabrii keessatti awwaalame sodaachu, waliyyi ykn raagdu isarraa fagoo ta’ee fi homaa isa gochuu hin dandeenye sodaachu.[2] Nama awwaalame ykn waliyyin fi raagdun isarraa fagoo ta’ee osoo jiru, “Inni na argaa ykn na dhagaya” jedhanii sodaachun shirkiidha.
Sodaan umamaa kan akka bineensa, ibidda, bishaaniin nyaatamu fi kkf irraa sodaachudha. Kanaaf namni hin komatamu.[3] Kuni sodaa uumamaa too’annaa isaatin ala waan ta’eef badiin isa irra hin jiru.
7-Tawakkula (irratti hirkachuu)
Ragaan tawakkulli ibaadaa ta’uu agarsiisu:
“Mu’mintoota (dhugaan warra amanan) yoo taatan, Rabbuma irratti hirkadhaa.” Suuratu Al-Maa’ida 5:23
Haqiiqaan tawakkula wanta hayyamame hojjachuu waliin faayda amantii fi addunyaa keessatti hirkannaa dhugaa gabrichi Rabbii olta’aa irratti hirkachuudha.
Rabbiin irratti hirkachuu jechuun wanta fayyadu fiduu fi wanta miidhaa qabu ittisuu keessatti Inni siif gahaa akka ta’e amanuun Isa irratti hirkachuudha. Tawakkulli iimaanni guuttamu irraa kan ta’ee fi mallattoo isaati (iimaanni guutuu ta’u agarsiisudha.)[4]
8-Istighaasa (Birmannaa barbaadu)
Istighaasa (birmannaa barbaadu) jechuun rakkoo fi badiinsa irraa baraaramuuf gargaarsa kadhachuudha. Namni yommuu rakkootti küfe, “Naaf birmadhu” yommuu jedhu, rakkoo kana irraa na baraari ykn na baasi jechuu isaati. Ragaan birmannaa barbaadun ibaadaa ta’uu agarsiisu:
“Yeroo isin Gooftaa keessan irraa birmannaa barbaaddanii Innis, “Dhugumatti, Ani malaykota kuma tokko wal hordofaniin isin gargaara” jechuun isiniif deebii deebisee [yaadadhu].” Suuratu Al-Anfaal 8:9
Rabbii olta’aa irraa birmannaa barbaadun hojii hundarra gaarii fi guutuu ta’e keessaa tokko.
Namoota du’an yookiin namoota lubbuun jiran garuu nama bira hin jirree fi nama baraaru hin dandeenye irraa birmannaa barbaadun shirkiidha. Sababni isaas, nama “Namoonni kunniin samii fi dachii keessatti too’annaa qaban” jedhe amanuu malee namni namoota du’an ykn namoota fagoo jiran irraa birmannaa barbaadu hin jiru. Yommuu namni kuni namoota du’an ykn namoota fagoo jiran irraa birmannaa barbaadu, namoota kanniin Gooftummaa keessatti qooda isaaniif godha.
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Rabbii gaditti wanta si hin fayyannee fi si hin miine hin kadhatin. Yoo akkas goote, dhugumatti yoosan ati zaalimoota keessaa taata.” Suuratu Yuunus 10:106
Sanamas ta’i, nama du’es ta’i, wanta si hin fayyannee fi hin miine kamiyyuu Rabbii olta’aa gaditti hin kadhatin. “Yoo akkas goote” kana jechuun yoo wanta si hin fayyannee fi hin miine kadhatte, warroota nafsee ofii miidhanii fi balleessan keessaa taata. Sababni isaas, Rabbii olta’aa gaditti wanta nama hin fayyannee fi hin miine kadhachuun shirkii waan ta’eef, kasaaraa guddaa fi azaaba (adabbii) cimaatti nama geessa.
Namoota lubbuun jiranii fi birmachuu danda’an irraa birmannaa barbaadun ni danda’ama. Seenaa Muusaa keessatti Rabbiin olta’aan ni jedha:
“Garee isaa irraa kan ta’e diina isaa irraa kan ta’e irratti birmannaa isa irraa barbaade. Muusaanis abbootteen rukutee [dogongoraan] ajjeesee.” Suuratu Al-Qasas 28:15
9-Isti’aazaa (maganfachuu)
Isti’aazaa (maganfachuu) jechuun eeggumsa barbaadudha. Isti’aazaan ibaadaa ta’uu ragaa agarsiisu keessaa:
Jedhi, “Gooftaa namootatti maganfadha.” Suuratu An-Naas 114:1
Rabbitti maganfachuun Isatti hajamuu guutuu, Isatti dheessu, akka namaaf gahaa ta’ee fi wanta hundarraa nama eegu amanuu of keessatti kan qabateedha.
Namoota du’an, jinni fi namoota lubbuun jiran garuu nama biraa hin jirree fi eeggumsa namaaf gochuu hin dandeenye irraa eeggumsa barbaadun shirkiidha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Dhugumatti, dhiironni nama irraa ta’an dhiirota jinnii irraa ta’anitti maganfataa turan. Kanaafu, ba’aa [qofa] isaaniif dabalan.” Suuratu Al-Jinn 72:6
10-Istighfaara fi tawbaa
Istighfaara jechuun araarama kadhachuudha. Tawbaan immoo badii irraa buqqa’anii gaabbuun gara Rabbii olta’aa deebi’uudha. Istighfaara fi tawbaan ibaadaa gurguddoo keessaa tokko. Ragaan kanaa:
“Gooftaa keessan araarama kadhaa, ergasii gara Isaatti deebi’aa. Dhugumatti Gooftaan kiyya, rahmata godhaa, jaallataadha.” Suuratu Huud 11:90
Istighfaara fi tawbaan ibaadaa waan ta’aniif Rabbiin ala wanta biraatiif hin godhamu. Akka suufiyyoota garii shekha isaaniitiif godhanii fi akka kiristaanota qeeysi isaaniitif godhanii istighfaaraa fi tawbaa wanta biraatiif gochuun shirkii ifa baheedha. Sababni isaas, badii hunda kan araaramu Rabbiin malee hin jiru. Shekonni suufiyyi ykn qeeysonni kunniin badii araaramu danda’u? Kanaafu, namni namoota qabeenyaa namarraa saamanitti istighfaaraa fi tawbaaf itti deemu hin qabu. Namoonni kunniin amantiis addunyaas nama jalaa saamu.
Kitaabban wabii
[1] Sharih salaasatil usuul-fuula 62-63
[2] Madda olii-fuula 57, Sharih Taxhiiril Janaani wal arkaani an darani shirki wal kufraani-fuula 65
[3] Maddoota olii
[4] Maddoota olii


text:
Dhaabbanni Aayfeeks jedhamu kan dhimmoota yaada walabaan ibsuu irratti hojjatu ayyaan guyyaa har’aa yaada-ibsachuu adunyaa ilaalchisuun ibsa baasaniin ji’a Waxabajjii bara darbee irraa jalqabee waggaa tokko qofa keessatti gaazexeessitoonni 46 haala qindaaween ajeefamuu isaanii gabaasaniiru. Hojmaata gaazexeesootaa keessatti hojii malaammaltummaa (hattummaa) gabaasuun ajeefamuu gaazexeessitootaaf akka sababaa guddaa ta’e barameera. Ji’a Waxabajjii waggaa darbee irraa jalqabee Gaazexeessitoota 46 bifa ta’e ja’amee ...Read More »
Biiya Libnaan keessatti lammiin Itoophiyaa takka warra ishee hojjachiisuun reebamtee daandii gubbatti darbamte.
Aaddee Hawwii Guddataa dhalattuun Naannoo magaalaa Amboo kan biyya Libnaan ti warra ishe hojjachiisuun reebamtee daandii gubb irratti darbamte umreen ishee waggaa 20 gadi ta’uun barameera. Aaddee Hawwiin hojjachiistuu ishee saaraa jedhamtuun reebamtee magaalaa Beeyruut tti daandii gubbaa dhiiga dhangalaasaa deemaa akka turte ragaan mul’iseera. Lammiileen Itoophiyaa kanneen Aaddee Hawwii ishee dhiiga dhangalaasaa deemtuu argan waajjiraa Mootummaa Gamtoomanii bilbiluun ambulaansiin ...Read More »
Magaalaa Paarisitti namoota 200 guyyaa dafqaan bultootaarratti jeeqan poolisiin hidhaman
Poolisiin magaalaa Paaris namoota hiriirarratti hirmaatan 200 fi fuula isaanii haguuguun guyyaa dafqaan bultootaa irra foddaa suuqotaa caccabsanii fi konkolaattota guban to’annoo jala oolche. Gartuu gara bitaachaa fi Bilaak Bilooksi jedhamuun beekaman hojjettoota mootummaa ilaalchisee haaroomsa Pirezidaanti Imaanu’eel Maakrooniin mormuun hiriira nagaa geggeeffamaa ture kan dogoggorsan ta’uun beekameera. Seera hojjettoota mootummaa isaanii akka haaromsaniif hiriira nagaa godhamaa ture irratti jeequmsa ...Read More »
Warshaan warqii Midrook Laga dambii kan Godina Gujii, jiraattoota naannoo warshichaatti argaman irraan miidhaa qaqqabsiisaa jiraachuun osoo komiin jiruu irra deebi’ee haaromsamuun komii kaase.
Qondaalli mootummaa Oromiyaa qorattoonni yaada keenya fudhachuu dhaban yeroo jedhan, mootummaan federaalaa immoo qorannoon akka taasifamaa jiru himuun yoo bu’aan qorannoo sanaa jireenya lammiilee balaarra kan buusu ta’e waliigalteen haqamuu danda’a jedheera. Jiraattoonni Godina Gujii Aanaa Oddo Shaakkisoo naannaa warshaa warqee Laga Dambii jiraatan sababa kemikaala warqii warshichaa keessaa bahauun guddaa rakkachaa jiraachuunis beekameera. Walumagalattis sababii keemikaala warshicha keessaa bahuutiin ...Read More »
Nageenyi magaalaa Moyyaalee erga boora’ee hanaga yoonaa eddo durii tti hin deebine.
Nagenyi magaalaa Moyyaalee erga boora’ee hanaga yoonaa eddotti deebi’uu dhabuun kan ka’e guyyaa Wiixata kaleessaa daandiin cufamee, waajjiraaleen mootumaa fii manneen daldalaa guutumaan guututti cufamanii oolaniiru. Mooyyaleetti ammas nageenyi magaalattii rakkisaa ta’uu jiraattonni ibsaati jiran. Guyyaa Sanbata darbe ammas hidhattoonni naannoo Soomalee magaalaa Moyyaalee ti utuu boombii ummta irratti darbachuuf jedhanii harkatti dhoo’uu jiraattonni ibsaniiru. Guyyaa Wiixata kaleessaa loltoonni Liyyuu ...Read More »
Labsii yeroo muddamaa sababeeffachuun Dararaa fi hidhaan humnoota mootummaa Itiyoophiyaan jiraattota irratti gaggeeffamaa jiru cimee itti fufe .
Ajjeechaan hidhattootni mootummaa Itiyoophiyaa ilmaan Oromoo irrraan Oromiyaa keessatti gahaa jiran guyyaa irraa guyyaan cimee itti fufeera. Akkuma beekkamu qabsoo Qeerroo gufachiisuuf LYM dahoo godhachuun sirni Wayyaanee raayyaan ittisa isaatiin qeerroowwan godinaalee Oromiyaa keessaa hidhaa turuu isaanii yeroo irraa gara yerootti gabaasuun keenya kan yaadatamuudha. Kanumaan wal-qabatee magaalaa Gurawaa qofa irraa dargaggoonni 30 ol garee Komaand Postiin guyyaa Wiixata kaleessaa ...Read More »
Ameerikaafi Israa’ee Iraan meeshaalee niwukileeraa omishaa jirti jechuun yoo himatan illee UK’n waliigaltee murtessaa nikulaaraa Iraan waliin taasifame akka deeggartu beeksifte .
Ameerikaan himannan Israa’el nageenyashee waliin kan walitti fufiinsa qabu ta’uu dubbatti. waliigalteen niwukileeraa Iraan bara 2015 biyyoota ciccimoo adunyaa jahaa fi Iraan gidduuttii mallattaa’e Iraan gabbisa niwukileerashee akka dhaabduuf kan tureedha. Dubbi himaan UK qorattootni ramadaman akka qaama waliigaltichaatti, Iraan waliigalticha kabajuushee karaa of danda’aa taheen mirkaneessaniiru kan jedhutti dabaluun, nuyi tasuma waa’ee Iraanii fi niwukileerashee hin morminu jedhan. Briiteen, ...Read More »
Mumichi ministeeraa Dr. Abiy Ahimad daawwannaa naannoo gara garaatti taassisaa jiran itti fufuun guyyaa har’aa magaalaa hawaasaa daawwatan.
Dr.Abiy erga aangoo qabatanii , imala isaanii Naannolee gara garaatti taassisaniiru. Imala isaanii jalqabaatiin Naannoo Somaalee magaalaa Jijjigaa kan daawwatan yoo ta’u, itti aansuun Ambo, Maqalee, Naannoo Amaaraa Gondarii fi Bahir-daritti taasisuun guyyaa har’aa ammoo Naannoo Kibbaa magaalaa Hawaasaatti ummata marihachiisan . Wayita jilli DR. Abiyyiin durfamu magaalaa hawaasaa gahanitti Simannaa ho’aan qondaalotaa fi hawaasa naannichaan taassifameefii jira. Dr.Abiy turtii ...Read More »
Barattoonni Yunivarsitii Amboo guyyaa Kamiisa har’aa mormii gegeessan.
Barattoonni Yunivarsitii Amboo mormii guyyaa har’aa geggeesaniin gaafiiwwan hedduu dhiheesan keessaa barattoonni Komaand Poostiin hidhaman akka hiikaman, Labsi Yeroo Muddamaa haa ka’uu, fii waadaan galame hujitti haa hiikkamuu dhaadannoo jettu dhiheessuun, barattoonni hidhaman yo kan hin hiikkamne ta’e mormii ciminaa akka itti fufuuf jiraatan dhageessisaniiru. Barattoonni mootummaan bakka adda addaa daawwachuu irra darbee hojiitti haa seenu, waadaa gale guutumaan guututti ...Read More »
Qotatee bultoonni Godinaa Kibba Walloo mormii cimaa geggeessan.
Godinaa Kibba Walloo iddoon Gobayyaa jedhamtu dachee qonnaaf toltuu fii bishaan qabdu ta’uun iddoo oomisha qonnaa gaarii itti oomishamuudha. Qotatee bultoota godinaa kibba Walloo irraa sababaa ijaarsa baaburaa jedhamuun dacheen kaffaltii xinnoon waan irraa fudhatameef mormii geggeessaniiru. Qotee bultoonni rakkoon isaanii akka ilaalamuuf iyyannaa qaama mootummaa dame gara garaati dheheeffataniis deebisaa tokkollee akka hin argatin himaniiru. Dachee oomish qonnaa gaarii ...Read More »


text:
Gabaan addunyaa kan London, kan Fraankfurt fi Paaris xiqqoo ennaa bu’aa argantan gad bu’uun isaa beekamee jira.
vaayiresii koronaaf dawaan yaaliif ba’e kan dhukkubsattoonni dhibee koronaa irraa hatattamaan akka fooya’an gargaaru kan rmede-sivir jedhu beeksisamuun ennaa dhaga’amu gabaan Ameerikaa kaleessa ol ka’ee jira.
Ba’ii argames daayirikterichi waaltaa dhukkubooa daariqaa ykn infekshinii to’atuu Dr. Antonii Faawuchii galateeffatanii baay’ee abdachiisaa dha jedhan.
Oduu gaariin itti dabalaa gama Briteenii dhaga’ames qorattoonni University Oxford talaalliin vaayiresii koronaa kan yeroo ammaa namoota irratti yaalame jalqaba baatii Fulbaanaa irra uummataaf ni dhiyaata jedhee jira.


text:
Ummatii ji’a tpokkoo asitti mootummaa isaatti hiriira bahee rakkoo himachuutti jira.Tanuma keessa Beeruti keessatit fooqileen wal irratti jiddee namii 150 caalaan dhumate.
Ummatii biyya sunii duruu mootummaan sun horii ummataa nyaate balleesse jedhee himachaa bahellee.
Ammallee akkuma Onkololeessa onanaa kaan ammalle kuma hedduu tahee karaatti yaahee rakkoo himate.Warrii Beeruti obsillee haga qaba jechuuttit jira.
Fooqii dhiyoo tana Beeruti keesastti wal irratti raphi jette asiidii ammoniuma nitrate achitti tursanitti gubee jedhan.
Bulchootii sun asiidiin sun fiduu dandeettu dursanii beekuu dhabuu isaaniitiif himata. Warrii hiriiratti jiru kun akka abbootii siyaasaa huji iraa bu’han qofaa mitii akka jara kanaayyuu fafannisan gaafachuutti jira.
Nama 150 balaa suniin dhumate malee manneen kuma 250 tanaan gubate. Niidaa Hakiim funnoo namaan fannisan haxaawwoo lafaan hartutti keeyyatte deemti
“Hawxaawwoo tana durii mana namaatiin hara funnoon tun ta nu fixeeti.Warra dhumate qofa hin findhe nama hafellee yaayyuu fixan.”
Hiriira mormii guddaa dheengadaatiin duubatti poolisiin warra paarlaamaa duuduu fedhe gaazii itti afuuftee dhowarte.
Taatullee dhaabuu hin dandeennee namii dallaa cabsee waajjira minsiera haajaa alaa duudee dallansuu itti bahe Aduun gaara irraan buunaan warrii waryaa poolisii qabu uleen namatti rakkatte.
Warrii hiriira bahe kun mootummaa hin dhugeeffatuu akka dhaabileen addunyaa waan mootummaan biyya tolchee fi dhumatii nama dhiyoo tanaa qoratan gaafatan.
Izar Lahoud nama ganna 21 hariyoota isaa waliin dhufe.Akka abbootiin siyaasaa nama fixan ykn du’aan adaban ykn ammoo biyya baasan fedha.
“Warrii kun abbaa garaati,horuma tuulachuu malee namaa dhiiddoo hin qaban.Namii dhumachuutti jiraa jarii horuutti jiraa, haajaayyuu irraa hin qabu jedha.
Addunyaan Lebanon balaa guddaa kana keessa seentee horii miliyoona hedduu guuruutti jirti
Lafa namii gumboo baratee waan diqqoolle hin sifeeffannee jedhan tanatti horiin kun dhadhuma ibidda bu’e taha jedhaniillee hinuma sodaatan


text:
Safuun seera miti Safuu maal cabsituu Imaanaa abbootii Maalidhaaf dagattu Safuun iddoo qabdii Qomoo koo keessaatti Fudhatamaas qaba Waaqayyoon biratti Safuu maal cabsitaa Dhiiroo akkanatti Sabni koo Oromoon Safuu addaa qabaa Safuun oromoota Biyya kaminittuu Fudhatama qaba!!!
Month: January 2020
Kan dabarsite yaadadhu.Kan keessa jirtutti jabaadhu.Kan itti deemtuuf abdiin jiraadhu.Bakka yaadde gahuuf obsa qabaadhu.Kaayyoon kee akka galma sii gahuuf rabbiin kadhadhu!
Jaalala onneeBeekumsa sammuuObsa garaaDhugaa arrabaaOgummaa harkaa qabadhu!
Jecha kee eeggadhu, isatu gocha ta’aatii.Gocha kee eeggadhu, isatu amala ta’aatii.Amala kee sirreessi isatu namoota wajjiin si jiraachisaatii.Jireenya kee fooyyessi, isatu boqqonnaa bara jireenya kee guutuutii.Qabeenyaan qabduun namatti hin boonin, qabeenyi fixeensa ganamaatii.Beekumsa qabduun uf hin tuulin, namoonni si caala beekan heddutu jiraatii.Aangoo qubaan si filaniin uf hin dhiibin, qubaan irraa si buusaniitii.Hin hatin abaarsa … Continue reading Addunyaa Tana Irratti:
Utuu naaf hindhagayin Firrikoo gamaanaa fi gamaa Bakka rakkoo kiyyaatti Situ dursee argama Aantiidhaafi obbolaa koo Dursitee natti siqxa Caba koo naaf dhidhiibdee Dhiiga koo narraa dhiqxa Kaasuu keetti na fuutee Qabdee lafaa na kaasta Dugda keetti na baattee Bowwaa keessaa na baafta Gaafa guyyaaa gammaachuu Wajjiniin nyaannee kolfaa Gaafa guyyaa dhiphinaa Kan dhukkubaa fi … Continue reading Sin Jaalladha Hiriyaa koo
Kan tokko tuffate tokko manaan bulfate Warraan buluuf sareen somba nyaattee bulti Saree deemsa hammaattu marratu duubaa qalata Akka sooressi haasawu hiyyeessi maalala Barri ni darba taajjabbiin hin darbuKaraa an jaalaadhu na arii’atan jedhe waraabessi Haak jedhanii waa tufan , mammaakaa waa himanAadaafi aduun ni dhokatan malee hin badanBareedinni gurraachaafi dubbiin gamnaa nama bira gaheetu hubama
Namni kamiyyuu mirga yaadaa, sammuufi bilisummaa amantii ni qaba. Mirgi kun bilisummaa amantii isaa ykn amantaa isaa geeddaruu akkasumas kophaa isaa ykn namoota biroo waliin tahee gamtaan, dhuunfaan ykn waltajjiirratti amantii ykn amantaa isaa barsiisuu, hojiirra oolchuu, itti amanuufii seeroota isaa raawwachuudhaa ni dabalata.
Namni kamiyyuu dhuunfaatis tahee namoota biroo waliin tahee mirga abbaa qabeenyaa tahu ni qaba.Namni kamiyyuu garmalee qabeenyaa isaa akka dhabu hin taasifamu.
Sababa sanyii lammummaa ykn amantiitiin utuu hin daangeffamin dubartootaafi dhiironni umuriin isaanii gaa’elaaf qaqqabe walfuudhanii maatii hundeessuuf mirga qabu. Fuudhaafi heeruma isaanii hoggaa hundeessan, walfuudhanii hoggaa jiraataniifi bultiin isaanii hoggaa diigamus mirga wal qixxee qabu. Gaa’elli kan raawwatamu fedhii bilisaa fi guutuu namoota walfuuchuuf fedhanii qofaani.Maatiin qaama uumamummaatiifi bu'ura hawaasaa waan ta'eef eegumsi hawaasaafi mootummaa … Continue reading MIRGOOTA NAMOOMAA Addunyaa Keewwata 16
Lolaan lola’ee darbu Bubbeen awwaara kaasu Kaayyoo fi galama koorraa Olii fi gadi nan raasu Haalli gaggalagaluus Na harkaa hin gatu akeekaEenyuuf akkan dhaabbadhe Haleelladheetan beeka Waanti hundumtuu guutee Yoo naaf mijates bakkii Imaanaa uummata koo Ani hin dagadhuu lakki Waadaan galeerra utaalee Darbee hin deemu yoomuu Booyyee fi waraabessatti Lakkii ani hin firoomu Gammachuu … Continue reading Hin firoomu


text:
Bara 2005 keessa mummicha ministeera Lebaanoon duraanii Raafik Hariirii ajjeesuu keessaa harka qabu kan jedhaman namoota 4 keessaa tokko irratti har'a balleessaan muramee jira.
Manni murtii Tokkummaan mootummotaa Lebaanoniif dhaabe har'a jarreen sadii himatii irratti dhiyaate akka addaan cituu murtii kennee jira.
Shakkamaan Saaliim Jaamiil jedhamu himata irratti dhiyaate hundaaf balleessaan kan irratti muramee yoo ta'u kunis gocha shoroorkaa rawwachuuf shiree dhukaatoota gargaaramuun mummicha ministeera Lebaanon duraanii akkasumas namoota iddoo balaan dhaqqabe sana turan 21 galaafate kan jedhu keessatti argama.
Shakkamtonni Arfanuu lafa hin jirreetti murtiin kun kenname.


text:
Prezidaant Doonaald Traamp gorsaa addaa tarsiimoo ol aanaa isaanii Steve Bannon aangoo irraa irraa ar’uuf murteessuu isaanii angawoota gameeyyii kan bulchiinsa isaaniitti himanii jiran.
Steve Banon jalqaba bulchiinsichaa qabee gorsaa akkaan falmisiisaa turan.
Kan Traamp akka filatamaniif gargaaran jedhaman Bannon hoogganoota beekamoo garee gama lixaa waliin walitti bu’aa turan.
NewYork Times akka jedhutti Bannon xalayaa ittiin hojii gad dhiisan guyyoota 11 duraa prezidaantichaaf dhiyeessan. Dhimma mormii charlottsville keessatti ka’een boodatti harkifate jedhameera.


text:
Bayxu bayxi Malee Saree ija hin kuulan
Dhugabaas irraa, Fulbaana 16, 2020
Maqaa Qabsoo Adda Bilisummaa Oromoo dandamachiisuuf jachuun faallaa sanii baasani nama tokko miseeensota ABO yakkuuf kashalabooni mooraa QBO fadhii mataa ofiif gurgachuuf ibsa baasan argee heduun isaanif salpahdhe – silaa isaan warra xiqqoollee qaanfatuu miti. Addi Bilisummaa Oromoo rakkoo kana hin jadhamne keessaa obsaa fi murannoon wareegama barbaachisu baasee kan as gahee tahuu beekkamaa dha. Wanni nama ajaa’ibu dhaabni otkko demokraatawaa kan taasisu heera ittiin bulu kan deemocraatawaa, sgantaa xallila’aa , tarsiimoo qabsoo ifaa fi beekamaa dabalees kaayyoo naamusaa ittiin masakamu yoo qabaate fi sana hujj irra oolche” jachuun haa jalqaban malee hamma amma arraa maalitti hundaawani akka qabsaawuun sadarkaa hogganuumaa gehan beekuun nama dhiba. Kun hundi jiraachuu isaa akka jedhaniitti yoo tahe ofumaaf waan itti hin amaniiin keessatti qabsaawaa of fakkeessaa akka turanii fi QBO itti amanani akka hin turre nama garsiisa. Hundaafu, qabxillee isaan tutuqan kan biro haa ilaallu:
Kaayyoo Namusaa ittiin Masakamu qabaachuu isa jedhu jalatti jattanif kaayyoo namuusaa sana didee kan waxifachaa jiru isin tahuu maaliif hin himne? Bara 2000 irraa eegalee adda bahiinsa ture jattani nama tokko ykn J. Dawud irratti maxxansuuf taataafachuu irratti Kaayoo eergama isaa ABOn maaliif sirnaan raawachu dhabee ja’ani namooni hedduun akka gaafataan himani bira kutuuf yaalan.
Akkattaa J. Dawd HD tahuu isaa yoo ibsan taateen kun bara 1999 tasuma akka raawwateetti bira dabaruu yaalan. Garuu tasa osoo hin taane Bakka Baydhawaa ja’aniin Somalia keessatti odeessa wayaaneen moraa leenjii fi WBO weeraruuf qophitti jiraachuu isii fi waraana daangaa irratti guurrachaa jiraachuun qabatamaan dhagahame hoggana Moqaadishu jirtutti (Galaasaa Faa) gabaasame, hanqina murti fi murti tokko godhani Waraani Bilisummaa Oromoo naannoo sana jiru nama ergate osoo duraa siqaa yookiin lolodhaa jechuun hoganni achii jiru murteessu dadhabuuraa kan WBOn hedduun wareegame. Bara sana haala gaaga’amni akkasii Dhaaba keenya irra ga’e keessatti isayyu otoo diduu dhiibbaan dirqama fudhatuu J. Dawuud akka isin jattan osoo hintahin HD taasifamu isaa kana beeytuu? Kanammoo dhoysuun duula maqa-xureessi isin ballinaan saganteeffattani itti bobbaatan kana waan isiin milkeessu waan isinitti fakkaateef dhuga kana himuuf qophii hin qabdan. sana isiniif guuta. Kora Sabaa isin jattan sana ammo Biyyatti yaamuuf murtaawe sana qopheesuu irratti Jaallan akka Aaneesoo Waaree wareegamu fi Somalia irraa bahuun korri san akka murtaaweetti yeroo jedhame sanatti yaamamuun hafee Asmaratti godaanamuun waan hundi keenya waliin beeknuu fi haalli gara Asmaratti nu godaansises balaa kallattii hundaan marfamuu jalaa bahuuf filannoon dhumaa nuti qabnu fii aanjaan yeroo sanatti jirus Asmara duwwaa ta’uu isaa hundi keenya dhibbaa dhibbatti itti amannee waan goone ta’u haaluu yaaltan. Kanaan wal qabatee battaluma Asmara dhaqameen bara 2000 keessa barreeffama “Agenda for peace” jedhu tokko sababa godhachuun hookkara eegaleen bara 2001 Dhaabni kun bakka lamatti achi bahuun qaamni “Koree Dandamachiistuu Kaayyoo ABO” jedhamee uumame Qaama Ceehumsa-ABO jechuun yeroo of labsetti haalli Kora Sabaa geggeessuu tasuma akka hin danda’amne waan hundi keenya waliin beeknuu fi itti amannees hojii Jaarmiyaa tiksuutti xiyyeeffanne ta’uus ni haaltan. As irratti yeroo sana Kaayyoo ABO ganamaa dandamachiisuu jechuun gartuun Hookkara uume adda durumaan kan hoogganamaa ture J/Galaasaa Dilbo kan murtee Walgahii GStiin J/Dawuudiin bakka buufame ta’uu Oromo maratu quba qaba. Dabalees hookkarri yeroo sanaa barreeffama “Agenda for peace” jedhu sababeeffatuun jalqabame kallattii dhaan kan barreesse Leencoo Lataa dha, innis ABO takaalee Itophiyatti deebisuun hawwi Itophiya dimokrateessu jedhu bakkan ga’achuuf kan jedhuun J/Dawudin inumayyu akka ergama Lencoo lataatti olola irratti oofuun eegale. Waan bara sanaa kanuman yoo gabaasine akka yeroo sanattis J. Daawud Ibsa HD tahuu isaatiin ABOn dandamate Kora Sabaatiin gahu isaatti utuu galateeffamuu qabuu cubbu Oromoon oole nama tokko irratti fe’uun dhukubsaata ta’u mullisa malee hanga isin itti duultan kana namni cubbama miti. J/Dawud fi hoogganni yeroo sanaa hundi keenya Dhaaba jireenyi isaatu shaksiisaa tahe dandamachiisne malee waan J/Dawuud addatti cubbuu fi yakka hojjetes hin turre, Mee yaadadha: Dhugaa himuu utuu feetani warri bara 2001 ABOn Kaayyoo ganamaa irraa maqe, Leencoo Lataa ABO hijack godhee Mallasaatti gurgurate, Dawuud Leencoo Lataa dhaaf karaa bane ABO biyyatti deebisuuf jedhani warri mudhii hidhatanii falmaa turan warri akka Galaasaa Dilboo bara 2018 yeroo biyyatti deebi’an akkas jedhan, “Nuti mootummaa kana gargaaruu dhufne malee loluu hin dhufne” jechuun Abiy jala galan. Kanneen akka Leenco erga formally ABO keessaa bara 2011 irraa kaasee ari’aman Hegereen Oromoo harka Abiy fi lama malee harka ABO hin jiru jechuun ifatti yeroo dubbatan madalli maaliitiin isaan fira ABO ta’anii Dawud Ibsaammoo diina ABO ta’a? Isa kana yaaduuf yeroo dhabdan moo sammuu dhabdan. Maanguddootni harra isin ibsa Hilton irratti ABOtti afeertan warra mootummaa Bilixignnaa gargaaruu kanneen akka Galasaa Dilboo, Leencoo Lataa, Dima Nagawoo fi fakkaatotni isaani Wagga 40 guutu warra numalee namni ABO hoogganuu hin danda’u jedhani hookkara uuma turani fi Umriinis (Galasa irran kan hafe) angafoota Dawuud ta’an utuu jirani maadallii maliitiin Dawud Ibsa cubbuu isin tarreessitan baata? Gaaffiin isiiniif dhihaatuu malu waan dhuma hin qabneefi isinii waliin atakaruun yeroo balleessu ta’a. Garuu cubbuu isin Dawud Ibsaa irra tuultani faalla isin xibaartani ta’uu isaa isinuu ifatti beektu. Kana jachuun akka keessanitti ABO gurgurachuu osoo hin tahini J/Dawuud IbsaaABO isa Oromoo dhugaa Oromoo baatee bu’a ba’ii baroota 27 keessa bahe sadarkaa kanaan gahee wagga lamaan Harra bifa Adunyaan dinqisiifateen Milionotatti fidee kenne. Isininis, keessummaa warra akka Qajeelaa Mardasaa, Toleeraa Adabaa fi Atoomsaaa Kumsaa J/Dawuud bakka kadhatuu kadhatee, ija halagaa ilaalee baroota 19f magaalaa Asmara keessaatti isin qallabaa ture malee madaalli kamiinuu ga’ummaa qabsaa’a tokkoo waan qabdaniif hin turre. Kana dagattani harka isin nyaachise ciniinuun utuu mataa qabaattani hirriba isin hin raffisu ture. Garuu isin namoota akkasi utuu hin taane namoota waan boor nyaatu duwwaa yaadu ta’uu keessanin qama PP jedhamu tuullaa hattootaa kan bor ofiifu itti fufee jiraachuuf abdi hin qabne jala seentani Duula nam-Tokke (HD) fakkeessuun QBO fi ABO irratti karra bantani diina itti naqxan. Mee kun waan dubbatamee dhumu waan hin taaneef dubbistoota koo gara duubaatti deebi’een waa qabsisa:
Jaarmayni 2001 Qaama Cahuumsaa jachuun kan gadi bahan amoo boodas waltahiinsi eerga tahee irra hedduun isaani dhaabatti deebi’an boodas gariin isaani akkuma aadeffatanitti deebi’ani of baasan. ABO akka moona loonitti lakkaawan jechuu dha. Namoota bifa Kanaan gaafa fedhan seenani gaafa fedhan bahan, namoota hirbuu Oromoo fi waligaltee Qabsaa’ota waliin taasisan hin kabajnee kana ilaalchisuun amma maal jachuu akka barbaadan ifaa miti. Moo J.Dawud tu baase jachuu barbaadan? Wal dhabii akkamtu akka uume hin ibsine. Garuu Obboo Galaasaan sababaa joolee dhumtetti arihamee dhiisaati onneetu na dhukuba jedhee xalayaa galfate deebi’ee Daud faan mootummaa Ethiopiati harka kennachuu ykn kaayyoo diigani deemuuf daamu jedhe “kaayyoo ganamaa” dharaan hafarsaa ture maa hin dubbanne? Seenaa namni beeku kan hin jirre isinitti fakkaate? Hundi keenya bara sanis waliin turre harras ni jirra.
Sana boodaas 2008 irratti “Koree Yeroo” jachuun warra akkuma keessanitti faallaa deemuun hoggana ariine jedhani gandummaa himachuun bahan tuqaa jirtuu gaafas isiniis warra arihame keessa turuu maaf hin ibsine? Hundaafu, isaaniis otuu itti hin milkaawin gariin dhaabuma keessaa baha dhiifama gaafatani yeroo deebi’an garin ODF tahuu isaani akka gaaritti beeytu. Bakka kanatti kan ifa ta’uu qabu yeroo ODF alatti uumame irraa eegalee Qajeelaa Mardaasaa miilla tokko ABO keessa kaayyatee dubbi himaa ODF ta’uun tajaajila yeroo kennaa turetti Dhaabni ifaa fi ifatti utuu beekuu mararfannoon hanga dhumaatti of keessatti hammatee turuun tarii badiin sun badii Dhaabicha malee badi Qajeela miti yoo jedhamne bakka harra geenye kanatti haaluun nu rakkisa. Gama biratiin yeroo itti gartuun “Jijjiirama” ofiin jedhee Hoogganummaa Kamal Galchuu fi Gorsa Leenco Baatii, Leencoo Lataa, Diima Nagawoo fi Hasan Huseeniin sirna Dhaaba ala of godhetti miseensi hooggana olaana Qaama” jijjiramaa/micciirama) Ibsa Nagawoo kan gara ABOtti dhufe erga gartuun kun diigamee gariin ODF, gariin isaanimmoo KWOtti galaniitii Ibsaan gartuu arcaatuu “Koree Yeroo Micciiramaa” jettuun bara 2014 haraara moora Oromoo keessatti ta’eeni. Hanga guyyaa sanaatti Ibsaan Miseensa ABO ta’ee guyyaa tokkollee jiraatee hin beeku. Addi Bilisummaa Oromoo bara 2014 haraara moora Oromoo keessatti milkeessuuf extra mile deemun miseensota Hooggana Koree yero jedhaman tayita gartuu arcaatuu sana keessatti qabaataa turan akkuma qabatanitti Hooggana ABOtti akka dabalaman taasifame. Kunis badii dhaabichaa kan faalla gartuun kun akka badiitti tarrisu keessaa isa tokko dha. Silaa ABOn diduuti itti ture malee nama akka Ibsaa nagawoo wagga 35 Torontoo jiraatee guyyaa tokkoofille Miseensa ABO seera qabeessa ta’ee hin jiraatiin sadarka Shanee Gumii ABOtti fudhachuun itti hin turre. Gartuun kun obsaa fi haa haafuu Dawuud Ibsaa isaaniif qabaachaa tureef galata jechuu irra cubbamaa fakkeessanii yakka PPn itti isa yakkuuf waggoota lameen kana asiif achi jechaa turte compile godhani Abiyyiif kennan. Safuu, yaa aqli dhabu!!
Fofotoquu jattani kannen danta adda addaatiif akkasumas dheerachuu qabsoo irraan kan madden Dhabarraa bahani deeman dhaadheesu keessan dura maal jachaa akka turtan yaadadhaa, Asirratti Qajeelaa Mardaasaa faan sabaa J. Dawud malee miseensi hedduun akka inni ODF dhaaf dhaaba basaaa ture akkuma asin olitti tarrifametti qabatamaan ni beekan turan. Booda garuu GS irratti Qeeqaan akka irra darbamu tahe – yoo barbaadan isinitti himama. Haala yeroo sana ture irratti waltahiinsi akka hin milkoofne kan godhe J. Daawud isin jattan ammo Dhaba kana keessatti miseensooni ABO akka Dhaabni kun hin facaaneef jecha diinatti hin gallee warren dandamachiisan keessa J. Dawuud nama tokko akka ture keessi keessan dabrees warrenuma isin amma jattan kana gaafachuu numa dandeessu.
Kan biraa isin irraa kan hin malle maallaqa dhaabaa akka waan dhuunfaatti itti dhimma bahuu kan jattanii yakkuuf yaaltani dha. Dhugaa dubbachuuf Qajeelaa faan cidha Eritrea keessatti namninuu dinqisifateen nama fuudhe dha. Amma nama biro yakka J. Daawud namuma akka keessanitti baajeta Dhaabaan kennamuufiin dokkee nyaacha tureefi jiru tahuu irraanfattanittu!! Yoo namaaf darbu akkas nama maraacha. J. Atoomsaan alatti bilbilchee horii ergisiifachaa fi nama waraanaaf jedhame horii itti eegamu firaaf eergisisaa nama turee fi gaafatamnaan nan ganame nama jedhe sadoo isaaf dubartii Oromootti nama tapatu tahuun nama beekkamu dha. Nama irratti quba laachuun salphaa akkuma tahetti badii isin balleesitan akka qeeqaan isinirra darbammu gochuun achitti yakki isinin irra tultan kun akka hin jirre takko tokkoon keessan waan hojjattan isiniif tarrisuu ni dandeenya. Walumaan turre mitiire?? Garuu akka keessanitti nama safuu hin qabnee miti,
Kan birraa ganoota 21 HD tahuu issatti bu’aan busee akka hin jirre himtan. Ajaa’iba Ganoota kana keessatti bu’aan qabsoo inni hogganuu biyyatti isin galchee akka jiru ni irranfattani? Yeroo Dawuud Ibsaa bifa Kanaan yakkitan, Oromoo miti Amaarri inni lafarraa isa jibuyyu hin fudhatu. Gooftoliin keessan warri isiniin qabatani QBO balleessuu irratti projekti kana geggeessan kanneen akka AbiyAhmed, Dammaqaa Mokkonon, Alamu Sime fi Tayyee Danda’a faatinu keessa isaani keessatti isin irraa hin fudhatan. Inumayyu faalla yakka isin tarreessitani Dawud mallattoo cichoominaa waan ta’eef yoo isa karaa irra maqsine duwwaa ABO lamshessuu dandeenya jechuun akka meeshaatti barbaadani isin argatan.
Qabsaawota karaa adda addan hojjatani qajeelfama isaanin dhaaba kana asiin gahan malee waan isiin hojjanne jattan himaa mee? Obsaa fi muranoon qabsoofne biyyatti galtanii amma PP dhaan gargaaramtani kaayoo Qabsoon tun kumaatama itti wareegde gurguruu yaaluun keessan harras tahuu boru dhalooni akka dhiifama isiniif hin goone keessi keessan isinitti himeera. Kanaaf akka saree maraatuu taatu.
Kan nama ajaa’ibu biron wa’ee beektootaa laalchise waan isin xibaartan akka tahe argeen jira. Tartiibaan alatti caasaan irra tarkaanfatame kami? Moo isintu beektootaa fi hayoota tahe. Caasaa dhaabaa beeytani? Caasaa dhooksaa kan hogganni waloo hin beeyne hunda ofitti hidhe hojjata kan jattan yoo akkas tahe Kora sabaa irratti maalif filtan? Warri 2017 Kora godhame irratti harka baaseef keessa jirachuu keessan galmeetu hima. Meek un hin taane waan biro, waan Tayye Danda’a isiniif barreesu fida. Namoonni akka keessani waan Ummata Oromoo balla amansiisee isin jala hiriirsu gad baaftuu jennee yaadnees hin beeknu, hin yaadnus. Sababiin isaa hangam akka geessan sirriitti isin beekna. Ta’us akka nama afanfaajeessuf yaaltan himuun barbaachisaa waan ta’eef jecha. Namni kijiba irratti hundaawe tokko jalqabumma irra bacancaraa waan taheef dhugaan isin irra hin eeggamu.
Caasaa biyya keessa hedduun hoganni biraa kakka keessa hin seene ykn nama ganda isaan akka dhuunfatamu godha kan jattan dhugaa taanaan gandi kun kami? Kilomeetra meeqaan lakkaawama? Lafti Dhalootaa Dawud fi Qajeelaa hangam wali irraa fagaata? Lafti dhalootaa Toleeraa fi Dawud hangam wal irra fagaata? Maadalliin gandumma Kilomeetra meeqaan lakkawwama? Dangaan oromiya karaa Dhihaa Sudan irra eegale hanga bahaatti Somalia dhan daangeffamu kana keessatti madaalliin isin gandummaa ittiin safartan maali dha? Waan keessan dubbatamee hin dhumuum. Maal qaba yakka birallee yoo irra tuultan? moo yakkatu isin jalaa dhume? Sobni hin dhumuum, Itti fufa hanga sobuu nuffitanitti.
Kan tikka wayyannee jataniin ammo kami? Akkuma isinuu ofitti dhugoomsitan Nuti isinuma shakkaa turrem. Amma isinuu raga ofitti baatani, galatooma!! Warra J. Dawud jaare kan Geetachew Asefa waliin hidhata qaban jattan yoo isnuma tahe malee hariiroon J/Dawud fi kan Getaachoo Asaffaas, kan ABO fi kan TPLFs hariiroo diinummaa kan qawween wal lolaa turame dha. Harra haala nagana hojjennu keessatti qama kamiinu diina hin jennu, garuu hariiro firumma takkallee akka hin qabne isinumti kaaraa gooftolii keessani Getaacho Asaffa gaafachiisadha.
Girmaa Xurunaa geetachew Asefa waliin wal quba qabaachuun double agent tahee namni tokko hojjachuun ABO ti hin jalqabamne. Warra isin amma itti galtana pp qulqulluu akka hin taane beekama tahee osoo jirtu waan rakisha akkanaa kana deemuun keessan heddu dinqisiifamaa dha. Basaasa ofi basaasa diina keessa seensifachuun waan dinqisiisamu malee waan isin bifa rakasha Kanaan akka yakkaatti dhiheessitan miti. Gooftan keessan inni amma isin bobbaase Abiy Ahmed yero INSA keessa ture akka J/Dawudiin Asmaratti qunnamaa ture TV Itophiya irratti ifaan dubbatee tureem, irraanfattanii utuu hin beekiin goofta keessan akka hin yakkne. Wa’a!! J/Dawudis wa’e qunnamtii kana ifatti dubbateeraam, wa’ee J/Laggasaa Wagiif Abiy Dawuudtti bilbiluu isaa J/Dawuud hin haallewoo, maal kan icita fakkeessitanii akka yakkaatti tarreessitu? Maal akka isaan haasawan Gooftaa keessan gaafadha. Waan biyyi guutu bara darbe keessa baatii tokkoo oliif haasawe irranfattani waan iciiti baastan isinitti fakkaate, kkkkkk…. Dhugaa qabduu waan booru nyaattan duwwaaf waan yaaddoftaniif dhimmoota akkasii yaadachuuf sammuun keessan guutameera.
Hoganoota dhaabaa ol aanoo HD bobaase WBO ti dabalaman eenya faadha? WBO ti dabalamuu enyuyyu qajeelfama HD akka hin gaafatne hin beeytani? Miseenoni ABO gariin haala jiru irraa kan ka’e waraana malee kan nu baasu hin jiru jachuun miseensumaa dhiisuu issani hin baaytan? HDn ifatti WBO waliin hariiroos abboommiis akka hin qabne bakka qaamni mootumma jirutti Ummata Itoophiya duratti TVn dubbatuu isaa irraanfattani? Isa kana isin caala Abiyitu beeka waan ta’eef Kanaan HD yakkuu yaluun keessan amanamumma Tayyee Danda’a fa isin irratti uummatu mala nisin jala gad buusaati of eeggadha, tolee?? Garuu maal goona akka miseensatti waan pp keessa deemaa malee miseensa keesa deemaa jiru hin beeytanuu! Jachii kaani ammo waan Taayee dandaa’aa jedhuun alaa miti. Qabsoo nagayaa goona jedhanii kanneen galan maal irra akka jiran beekuun abdii nama heduu kutachiisu bira dabree WBO deegarutti tarkaanfachisee jiraachu gooftoliin keessanuu isin caala beeku. Caasa tika isaani kan hoogganuu fi guyyu gabaasa argatu isaani. Isin hin dhama’iina. Nama akka keessanitti nagaan qabsaawaa jiru irratti yakka tarrisuun isin hin baasu Oromoon dhugaa isaa eerga hunbate tureeti jira, yeroo keessan waan biraatiif itti fayyadama.
Miseensoonni Olola FB irratti olola warra PP waliin ykn mootummaa deegaran irratti ofan kan jattan amoo kun oloola osoo hin tahin dhugaa himani nu saaxilanti wayeefadhaa.
Kora Sabaa maleemalee kan HD jijjiiruu ykn kaasuu dandayu akka hinjirre
Osoo beeytanu fonqolcha daa’imaa isiin oftan kana Miseensi, deegaraa if walumaa galatti Ummanni Oromoo akka hin fudhanne haala Ummatni Oromoo alaa fi keessan isin balfataa jiruu yoo akkumma amala keessani ija qabattan malee dhugaan maal akka fakkaatu mirkaneeffattaniittu. Mee yoo qalbii keessanitti deebitan koruma sbaa muddee 2020 sanitt beelamamee maaliif hin eeynee akka sun hin taaneef shira kanaan dhuftan? J. Daawud irratti haqachuuf jeequumsa uumuun seeraa fi sirna Dhaaba ala deemaa jira jattan? Kan ofii itti jirtan maal jedhama? Moo akka isin hin filamne beeytan? Waan korri sabaa barbaachisuuf waan hin beeyne fakkaata nuf himuu dhiisaati ofumaa baradhaa.
Kan biraa kan Ibsa jattani barruu bacancaraa keessan irratti isin kaftan Dhimma jaarmayoota ABO turaniti. Amma dhugaa dubbachuuf dhaabonni kun duraanu ABO diiguuf warra hojjachaa turan tahuu bira taraani ammas PP tahuun kanneen sadarkaa adda daadtii hojjachaa jiranii dha. Hailu Gonfa namni miilla tokkoon PP keessa, miilla tokkoonimmo ABO-T keessatti bakka lachuuttu qama hoogganaa ta’e isin bira maal fuudha? Namni J/Abdi fa hiisisee hiraarsisaa jiru Hailuun cubbuu isaa isinitti haqachuuf dhufee isinimmo J/Dawud tti haquuf rakkattu? Diima Nagawoo kan bara 2013 yeroo ODF dhalatee “ABO tu ODFtti jijjiramee, ABOn du’eera” jedhe bara sana labse bifa kamiin ABO isin waliin ooftani asiin geessanitti mataa ta’a? Sila kan isiniif maluu Kanneen akkasi akka ABO infiltrate hin goone eeggachuun ture. Erga isin dhiistaniis kun diraqama miseensoota ABO ti. Kun hujjii HD qofa akka hin taane beeku qabdan. QBO kaayyoo qabdi kuniis akka barbaadanitti kan irra daldaalani miti. Dhageettii fi kabajaa ABO qabuu kan ummanni akka tufattu goosise warra akka keesani kanaan yoo tahe male ABO ammalle dhugaan isaa beekkamee jaalala horachaa jira. Kana ammo isin ummata keessa waan tufamtaniif beeku hin dandeessan– numa xibaaraa dandeetiin keesan tanuma.
HD ganoota 21 tookof bulchuu isaaf hogannumaa irra kaasuun Mirga koree Hujjii Rawwachiiftu tahu issaa Heera isin tumtan irratti gartani? 2017 kora tahe irratti quba baaftani filuun achtti xiqaatu maaliif gannoota HDn tokko itti bulchuu dandayu hin murteesin? Yeroos HD taana seetani??
Maqaafi qabeenya dhaabaa laalchisee heeraa fi seera itti taligamu waan qabuuf akka bartanitti hatuuf yoo hin tahini kan miseensootati. Qabeenyi isin ittiin bara 19 jiraattanis kan miseensi keenyaa alarra afaan ilmaan isaarra dabarsee qabsoof isin jiraachisuuf gumaache dha male isin gatii saantiimi tokkoollee hin baaftan.Ammammo miseensooni GS isinin akka miseensatti isin rarraasani waan jiraniif murtii KNT eegadhaaa. PPn waan ABO hin uuminiif ABO balleessuu hin dandeessu, isin hin baaftu. ABOn kan Oromooti!! Tikni ykn waraani mootummaa namoottaan dhuunfaa miseensa hoogganaa ta’an doorsisuu malee miseensumaa keesan bakkati hin deebisu _ dhunmate.
ABO hogganummaa waloo kan jattan qofaatu dhugaa qaba. Kanaaf, namnooni afuriifi sadii tani nuutu dhaaba jachuun wixiifattan jacha keesanirraa baradhaa.
Tarsimoo Qabsoo karaa nagaa isin jattan kuni yoo PP galuu tahe malee ABO waan hayyooni irratti marihatani Dabni aopt godhe qaba. Achuma turtanii miti gaafas? Moo yeroo sanitti mugaa turtan? Osoodhuma biyyatti hin galiin beeytotaa fi hayooni qormaata isaani Asmara dhufani Qormaata dhiheesuun san boodaas heduun isaani karaa adda addan dhiheessa turan, jirus. Mee isin hayoota kana hin beeytani ykn achi hin ture? Moo akkuma Mallasaan jedhee hallu isaani hin jaallanne? Jireenyi jaraa jibbaa fi jaalala keessan irratti hin ghundaa’uuti afuurfadha.
Gantuuf diina kan isiniin ja’u waan isin godhaa jirtan. Heeraan ala deemu keessanifi mootumma gargaarsifatanni waan gochaa jirtani dha. Hunda caalaa qabsaawoota qabsiisu dabalate,. Kanaaf, ee isin gantootaa fi diina QBOtti. Amalle dararaa fi hidhaa Jaallan keenyarra ga’aa jiruuf gatiitti keessan irra hin buunu. Hanga lubbuun jirtanitti dhalootni kun gatii isin baasisuuf jecha isin hordofa. PPn golgaa isiniif kannuuf hin deemtu.
Murtiilee GS bitooteesa, 2020 dabarsee jattan ammo kan isinummaan bocoltan sani moo kan birooti. Miseensota GS meeqaatu isin biratti walgahii keessanirratti argame? Meeqaatu isinirratti labsa baase, meeqaatu waan isin deemtaniif dura dhaabate? HD laalchisee sagaleen kenname jiraa? Namoota hin baayneef himaa. Oromoon shira keessani fi shira Mootumaa Ethiopia (PP) akka gaaritti baree jira.
Karaa birootiin Qajeelfama PPn isiniif kennite hujjiira oolchuuf waan PPn ABO fi TPLF walitti hidhuuf xibaartu hojjiira oolchuuf wanni isin TPLF fi ABO walitti hidhuuf jattan hin hojjattu ABO fi TPLF jiddu lola baroota meeqatam lakoofsise malee wanni biro hin jiru. Ummanni Oromoo waan TPLF irratti hojjatte akka gaaritti beeka ABOnis akkasuma. Mootummaan ashkarummaa TPLF jalaan nama keenya fixaa turte ABO fi TPLF walitti hidhuuf itti hin milkoofne isin ammo waan biroo barbaadadha.