text:
Tokkummaa
Malkaa Caffee Irraa* | Ebla 23, 2013
Yeroo Tokkummaa qabnu
Gamtaan wal hiriirsinee,
Farda keenyaan gugsinee
Diina finxiriirsinee,
Biyya teenya dhuunfannee
Jallaa diddiriirsine.
Tokkummaan keenya laafnaan
Salphannee raajii taanee,
Warra nu hin geenyeen cabnee
Namayyuuf meeshaa taane.
Kan dabre nuuf haa gahuu,
Kottaa wal dhaggeeffannaa.
Akka durattii keenyaa,
Tokkummaa jabeeffannaa.
Tokkoomnaan nu kabajuu,
Yookaan eenyutu nu dhiisaa?
Tokkoomnaan waa tolchinaa,
Akka Gurmuu Kanniisaa.
Facaanaan gatii dhabnaa,
Akka hoomaa titiisaa.
Tokkummaan ani Walaloo kana keessatti irraa dubbachaa jiru tokkummaa Mooraa QBO keessatti barbaadamu (Tokkummaa Qabsaawota Bilisummaa Oromoo) ti. Kanneen ani Qabsaawota Bilisummaa Oromoo jedhuun ammoo, kanneen qabsoon Didhaa/Challenge tahuu fi qabsaawummaan Wareegama/Sacrifice tahuu beekanii wareegama qabsoon gaafattu baasaa jiranii fi kanneen si’achi itti dabalamanii baasuuf of kenniinsaa fi qophii qabani. Kanneen wareegama ulfaataa Oromoon Bilisummaa isaa gonfachuuf hanga har’aatti baasee fi baasaa jiruuf ulfina malu kennanii, wareegama kanatti firii gochuuf dhugaan of kennan jechuu kiyya.
Gaaffiin Tokkummaa mooraa QBO keessatti deddeebi’ee ka’us waa’eedhuma kanaa ti malee, Tokkummaan Sabummaa Oromoo waan uumamaan ture, jiruu fi borus diigamuu hin dandeenyee dha. Balaan gabroomfattootaan Tokkummaa Sabummaa Oromoo kana irratti aggaammatamee tures miidhama hanga tokko dhaqqabsiisu illee amma qabsoodhaan fashalee irraa aanameera waan taheef gama sanaan wanti guddoo yaaddofnuu fi irraa waywaatnu hin jiru. Inumaa iyyuu akka akaakuu gabrummaa mudannee fi shira diinotaan raaw’atamaa turee fi jiruutti, akka baay’ina lakkoofsa Saba keenyaattii fi akka bal’ina lafa keenyaatti sadarkaan har’a hafuurri tokkummaa Oromummaa irra jiru, kan itti boonnuu fi faarsuu qabnu malee kan irraa yaaddofnuu fi alaan’allu miti.
Gara Tokkummaa Qabsaawotaatti yeroo deebinu, kanneen Mooraa QBO fi Dhaaba qabsoo gaggeessu akka Mootummaa fi Paarlaamaa Oromiyaatti ilaaluudhaan qumaara polotikaa waa’ee Barcuma Aangoo Polotikaa irratti xiyyeeffatu achi keessatti shaakaluu kajeelanii fi kaayyoo sanaaf wal gurmeessan, Qabsaawota Bilisummaa Oromoo waliin tokkummaa uumuun hin salphatu. Maqaa Oromootiin Dhaaba Siyaasaa ijaarrachuun/moggaafachuun qoftis hiriira Qabsaawota Bilisummaa Oromoo keessatti ramadamuuf ulaagaa tahuu hin danda’u.
Lakkoofsi dhaabota/jaarmayoota siyaasaa maqaa Oromootiin dhaabbatanii dabalaa buluun laafina Tokkummaa Oromoo calaqqisa jedhanii yaaduunis dogoggora. “Karaa Alamganaadhaa, Yoom ragadne? ganaa dhaa!” (akka wallisaa Laggasaa Abdii baanu) maqaa Saba guddaa kanaatiin Dhaabotni Siyaasaa ijaaraman si’achi kana caalaa dabalaa deemuun illee akka malu tilmaamuu feesisa. Qabsaawotni Bilisummaa Oromoo Dhaaba jabaa tokkicha jalatti osoo hiriiranii irra bu’a-qabeessaa fi filatamaa tahu illee, Dhaaba lamaa fi sanaa olittis gurmaawanii galma gahiinsa QBOf tokkummaadhaan hojjechuunis waan hin danda’amne miti. Miseensa Dhaaba Siyaasaa osoo hin tahin qabsoo bilisummaa Saba isaaniitiif qooda gurguddaa kan gumaachanis bakka hedduutti mul’ataniiru, mula’achaas jiru. Walumaagalatti garaagarummaa fedheen (amantii, ilaalcha siyaasaa, gosaa fi naannoo dhalootaa…kkf) osoo hin daangeffamin Dantaa Sabummaa Oromoo tiksuu fi sanaaf qabsaawuu irratti ejjennoo, ilaalchaa fi of-kenniinsa wal fakkaataa haa qabaannuu dha Gaaffiin Tokkummaa Oromoo.
QBOtiin wal qabsiifamee oggaa irra deddeebi’amee Tokkummaa, Tokkummaa, Tokkummaa… jedhamu namoota maalummaa qabsoo fi siyaasaa irratti hubannoota gahaa hin qabne akkaataa itti dhiphisuu fi yaaddessu qaba. Murnootni maqaa Oromoo dhahatanii “Nuti Dhaaba Polotikaa ti.” Ofiin jedhan hundumtuu hanga agoobara tokko jalatti walitti hin dachaanetti akka waan QBO galma gahuu hin dandeenyeetti warri hubatan jiru. Sana irra dabraniis Tokkummaan Sabummaa Oromoo illee akka waan gaaffii jala jiruutti hubatanii warri dhiphatan jiru. Kuni lachuu hubannaa dogoggoraa tahuu fi tokkummaan barbaadamu kan akkamii akka tahe gabaabsee akeekuufin ibsa gabaabduu tana walaloo xiqqoo tanatti dabale.
Hayyootni keenya kan waa’ee Siyaasaa fi Seenaa Oromoo irratti hubannoota gadi fagoo (irra wayyaa) qaban, Gaaffiin Tokkummaa Oromoo Waa’ee Maalii ti? dhimma jedhu kana irratti osoo yaada bilchaataa fi bal’aa hubannoo ummata keenyaa (keessattuu kan Dhaloota Qubee) guddisuuf gargaaru haala itti fufiinsa qabuun barreessanii yookaan bifa biraatiin dhiheessanii milkii Qabsoo Bilisummaa Oromootiif bu’aa guddaa qabaata jedheen amana.
Waan QBOf Tolaa Haa Jajjabeessinu!
Waan QBOf Hin Tolle Haa Morminu!
* Malkaa Caffee: malkaacaffee@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
2 Comments
-
Guta Damoso.:
Nammni kuni rakkoo oromoo keessa jirru dhoksuu yaada.Rakoon kuni hin jiru jechuun oromoo sobuu dha.Rakkoo jiruuf malli isaa maali jedhanii oromootti dhuugaa himanii fala barbaaduun qaata darbee.Namootni akka abbaa barruu kanaafani amma illee daba murna xiqqadhan oromooratti dalagame amma illee dhoksuu barbaadu.Namoonni arra daba akkana oromoo irratti dalagani bilisumaa akkammi oromoodhaa fidu????????????.Bilisumaa fiduu dhabuu duwaa otoo hin taanee waan takkaa oromoon hin argin fiduuf taa’uu.Waan argine hanga nu barbaachisuu oll agarree.QBO nama murna aangoo irraan gahuuf hin wixinamne .QBO qabsoo sabaati ,kan haqaati,karaa inni irra deemus karaa dhugaa malee kan dharaaf kan ijooleen ganda tokko aangoo irra waltursuuf hanga du’aatti oromoof dhiisaani oromoo irratti qabsaa’anu ta’huu hin qabu.Ilmaan oromo waan anis jedhu kani namni biraas jedhu bu\aa dhalootatiin madaalee murteesuu qaba.Dubbii laafa miti.Namni dubbiin oromoo isa ilaaluu waan dubisu haalaan alalchuu qaba,irrass deebii’ee alkaniif guyyaa itti yaaduu qaba.Oromoon namoota dirqamni haawaasumaa hundeetti itti hindhagaa’amnee irraa of heeguu qaba.Miidhamneeraa kana caalaa midhamuu hin qabnu.Waan diini godhu caalaa oromoon oromoo miidheera.Amma illee yoo oromoon bilchinaa fi xiinxalaa dhugaadhaan dura hin dhaabbanee worri kuni bowaa ofiif galanu oromoo illee galchuu barbaadu.Yooni ani bade namnuu ha badu worra jedhuudha worri kuni.Kana kan jedhuu gocha jarri jaalan wogaa dheeraadhaaf jaraa wojin qabsaa’ee irratti waan jarri godhanii dha.Jarri kuni daba dalagani dhoksuuf amma illee dada biraa nidalagu,dalagaas jiru.Kni kana dhaabuu saba oromoo qofa.Sunimoo xiinxala dhuugaa fi off irratti abdannoo jabaa barbaada.Olola kijibaa jalla shakki tokko malee dhaabatanii falmuu fedha.Beekumsaa fi jaalala dhuugaa sabaaf qabaachuu fedha.Ummaataafi kabajaa dhugaa qabaachuu fadha.Dhugaa arguun nama heduuf jaboo dha.Maalif yoo jettanni beekumsi nama hedduu kan odeefannoo irraa dhufe waan ta’eefi.Kan koo garuu jiraaynaa WBO keessa jiraachuu irraa dhufe.Akkamitti WBO Woyaanedhaan moo’aatamee arguu irraa madda.WBO ergaa heeduun issaa mana hidhaa oromoo galee booda amala akkamii akka qabaataa turee arguu irraa madda.Dhugaa agarree kana oloolaaf itti fayadamuun oromoodhaaf bu’aa hin qabu.Garuu WBO oromoo akka Ajajaa dandeetti qabu dhabuudhaan miidhaamee ragaa bahuun barbaachisaa dha.Bakka kana bakki kijiba gartuu Hoogantoota tokko eegalchiise.HIn beeknuu,muuyixanoo dhabnee jedhanii oromootti himuu dhiisanii nama dubbiin kalattiin hin illaalle itti gaafatamaa godhani.Kuni tokkoffaa daba nama oromoo tookkoo irratti dalagamee dha.Lamafaa nama sabaaf bu’aa qabu miidhuuni saba miidhuudha.Kanaafu ani akka gartuun kana godhu bilisumaa oromoof hin fidnee shakkii hin qabu.Budeena nama quubsu eelee iraa beeku miti.
-
Ibsaa:
Obbo Guuta,
Yoo hammeenyi/farrummaan sammuu si guute malee, yookaan maallaqni diinni si biteen kiisha si guutee waan hin fakkaanne si dubbise malee wanti ati odeessituu fi qabiyyeen barruu kanaa wal hin arguu akkam? Yoo atuu Oromoo hin tahinii fi warra diinota Oromoo irraa taate silaa hojuma kee hojjechaa jirtaa jabaadhu.


c: text/html

text:
Eebba Mana Barumsaa Macaafa Qulqulluu Giilʼaad Kutaa 136ffaa
Barattoonni Mana Barumsaa Macaafa Qulqulluu Giilʼaad kutaa 136ffaan barumsa cimaa jiʼa shanii erga xumuranii booda, Sanbadduraa, Bitootessa 8, 2014tti eebbifamaniiru. Mana barumsaa kana keessatti tajaajiltoonni muuxannoo qabanii fi Dhugaa Baatota Yihowaa taʼan akkaataa tajaajila irratti caalaatti buʼa qabeeyyii taʼuu fi amantii warra hidhata amantii isaanii taʼanii cimsuu itti dandaʼan baratu. Warra qaamaan wiirtuu barnootaa Dhugaa Baatota Yihowaa Paatarsan, Niiwu Yoorkitti argamutti argaman dabalatee, viidiyoo Intarneetiidhaan darbuun kallattiidhaan, Kaanaadaa, Jaamaayikaa, Porto Riikoo fi Yunaayitid Isteetis taaʼanii walumatti namoonni 11,548 taʼan qophii eebbaa kana hordofaniiru.
“Yaada Garaa Kana Qabaadhaa.” Deevid Ispileen inni miseensa Qaama Olaanaa Dhugaa Baatota Yihowaa taʼee fi sagantaa kana irratti dura taaʼaa ture, haasaa jalqabaa Filiphisiiyus 2:
Fakkeenyaaf, Yesus yeroo Diiyaabilosiin qorametti “kan jedhu caafameera” jechuudhaan wanta Museen saba Israaʼelitti dubbate irraa caqasuudhaan deebii kenneera. (Maatewos 4:
Obboleessi keenya Deevid Ispileen itti dabaluudhaan Yesus yeroo qorumsaa lafa irraa isa xumuraatti yaada garaa sirrii akka qabu akka argisiise ibseera. Yesus akkas jedhee kadhateera: “Ani lafa irratti ulfina siif kenneera, hojii akka ani hojjedhuuf ati anaaf laattes raawwadheera. Ammas yaa abbaa, ulfina isa utuu biyyi lafaa hin uumamin ani si biratti qaba tureen, ofii kee biratti ulfina anaaf kenni.” (Yohannis 17:
“Gaabbii Malee Aarsa Kaffalaa.” Wiiliyaam Maalenfaat inni gargaaraa Koree Barumsaa Qaama Olaanaa taʼe, barattoonni amala fedhii ofii aarsaa gochuu Phaawulos ergamaa akka hordofan barattoota jajjabeesse. Phaawulos Waaqayyoon tajaajiluuf jedhee wantoota dhiise boodatti deebiʼee ilaaluu mannaa, “Wanta na booddeetti hafe yaaduu dhiisee, wanta na dura jirutti nan hiixadha” jedheera.
Gaabbii tokko malee aarsaa kaffaluudhaan barattoonni kun fakkeenya tajaajiltoota Waaqayyoo amanamoo bara durii turanis taʼan, yeroo harʼaa jiran hordofu. Obboleessi keenya Wiiliyaam Maalenfaat, Kilaaraa Garbar Moyeriin ishee ijoollummaa isheetii kaastee Yihowaa tajaajilte caqase. Akkas jettee barreessiteetti: “Gaabbii tokko malee waggoota 80f Waaqayyoon tajaajiluun koo mirga guddaa dha! Umrii ijoollummaa kootti nan deebiʼa utuun taʼee ammas akkasumattan jiraadha.”
“Ergamoota Waaqayyoo Wajjinii Fi Akka Ergamoota Waaqayyootti Mootummicha Lallabuu.” Geerit Loosh inni miseensa Qaama Olaanaa taʼe barattoonni mirga addaa namoonni lallaban qaban lamaaf bakka guddaa akka kennan godheera. Tokkoffaa, yeroo misiraachoo Mootummichaa lallabanitti akka ergamoota Waaqayyootti tajaajilu. Lammaffaa, barattoonni kun akkuma Filiphos bartichaa geggeeffama ergamootaa jalatti misiraachoo lallabu.
Obboleessi keenya Geerit Loosh muuxannoowwan hedduu Dhugaa Baatonni Yihowaa yeroo waaʼee Mootummichaa lallaban argatan dubbate. Fakkeenyaaf, Dhugaa Baatuun Yihowaa Gaabiinoo jedhamuu fi Meeksikoo jiraatu manaa gara manaatti yeroo lallabu yeroo kaan balbala siʼa lama qofa kan rurrukutu taʼus, yeroo tokko siʼa afur rurrukute. Namichi dhufee Gaabiinoodhaaf balbala bane of ajjeesuuf akka ture isatti hime. Akkas jedheen: “Yeroo ati siʼa arfaffaaf rurrukuttu funyoo guduunfame keessa morma koo galcheen ture. Garuu balbala banuuf jedheen of irraa fuudhe. Utuu wal irraa hin kutin balbala waan rurrukutteef sin galateeffadha. Utuu ati akkas hin goone taʼee ofin ajjeesan ture.”
Muuxannoowwan akkasii darbee darbee akka tasaa waan uumaman fakkaatanis, baayʼeen isaanii akkas akka hin taane beekna. Kanaa mannaa ergamoonni Waaqayyoo hojii lallabaa addunyaa maraa geggeessaa akka jiran kan mirkaneessanidha.
“Ulfina-qabeessi Ni Eebbifama.” Barsiisaa Giilʼaad kan taʼe Maayikil Barnet, fakkeenya Yaabez isa gosa Yihudaa taʼee fi “caalaatti ulfina-qabeessa ture” irratti hundaaʼuudhaan haasaa isaa dhiheesse. Yaabez, “Maaloo, ati na eebbisi, lafa balʼaas anaaf kenni! Harki kee anaa wajjin jiraatee hamaan akka ana hin dhiphifnetti ana haa eegu!” jechuudhaan Waaqayyoon kadhateera.
Barattoonni keessumaa kaayyoo leenjii mana barumsaa Giilʼaad wajjin haala wal qabateen akka isaan gargaaruuf kadhannaa dhiheessuudhaan, fakkeenya Yaabez isa ulfina qabeessaa hordofuu dandaʼu. Akkasumas Waaqayyo wanta hamaa irraa akka isaan eegu, jechuunis wanti hamaan guutummaatti akka isaanitti hin buune utuu hin taʼin, dhiibbaa wanti gadheen geessisuun garmalee akka hin gaddine akka isaan gargaaru kadhachuu dandaʼu. Waaqayyo kadhannaa Yaabeziif deebii akkuma kenne, barattoota Giilʼaadiifis akkasuma godha.
“Ibiddi Keessan Bobaʼuu Isaa Akka Itti Fufu Godhaa.” Barsiisaa Giilʼaadii fi gargaaraa Koree Barumsaa kan taʼe Maarki Nuumar, 1 Tasaloniiqee 5:
Inni tokkoffaan, ‘yeroo hundumaa gammadoo’ taʼuu dha. (1 Tasaloniiqee 5:
“Bantiiwwan Waaqaa Wajjin Yihowaa Jajachuu.” Sam Roobarsan inni barsiisaa manneen barumsaa tiʼookraasii taʼe ibsa Macaafa Qulqulluu, biiftuun, addeessii fi urjiileen Yihowaa akka jajatan dubbatu irratti yaada kennuudhaan haasaa isaa jalqabe. (Faarfannaa 19:1; 89:37; 148:3) Barattoonni kunis Yihowaa jajachuuf mirga akka qaban erga dubbatee booda, muuxannoo tajaajila irratti dhiheenyatti barattoonni argatan hojiin argisiisaan akka ilaalan dhaggeeffattoota afeere. Fakkeenyaaf, barataan tokko utuu konkolaataa oofuu namni wiilcherii irra taaʼee jiru tokko karaa akka qaxxaamuru yeroo konkolaataa dhaabee isa dabarsetti waan isa galateeffateef baratichis deebisee isa galateeffate. Mareen isaanii kan itti fufe siʼa taʼu, namichi afeerraa Macaafa Qulqulluu kaffaltii malee akka qayyabatuuf isaaf dhihaate fudhateera. Barataan Giilʼaad sun torbanoota itti aananitti yeroo qayyabsiisutti, namoota namicha sana gaafachuu dhufaniif dhugaa baʼuu dandaʼeera. Yeroo booda, maree guyyaa jalqabaatti godhame sana irraan kan kaʼe namoonni torba Macaafa Qulqulluu qayyabachuu jalqabaniiru.
“Barumsa Waaqayyo Irraa Argamuun Humnaan Guutamaa.” Gargaaraa Koree Maxxansaa kan taʼe Doonaald Goordan, barattoota keessaa hiriyoota gaaʼelaa lamaaf gaafannoo godhe. Obboloota gaafannoon godhameef keessaa inni tokko Efesoon 3:
“Yihowaan Wanta Isin Gootan Yaadatee Gaariitti Isiniif Haa Lakkaaʼu.” Maarki Saandersan inni miseensa Qaama Olaanaa taʼe kadhannaa Nahimiyaa isa “Yaa Waaqayyo ko, waanan . . . godhe hundumaa yaadadhuutii gaariitti anaaf lakkaaʼi” jedhu irratti hundaaʼuudhaan haasaa ijoo eebba kanaa dhiheesse. (Nahimiyaa 5:
Haaluma wal fakkaatuun, barattoonni kun barumsa buʼuuraa Giilʼaaditti baratan hojii irra yoo oolchan Yihowaan wanta isaan hojjetan gaariitti isaaniif lakkaaʼa. Fakkeenyaaf, hunda caalaa waaqeffannaa isaaniitiif kan isaan kakaasuu qabu jaalala garaa irraa maddee fi Yihowaadhaaf qaban taʼuu qaba. (Maarqos 12:30) Abrahaam garaa isaa irraa Yihowaa waan jaallateef, Yihowaan isa yaadateera. Abrahaam duʼee waggoota kumaan lakkaaʼaman booda illee Waaqayyoo “fira koo” jechuudhaan isa waameera.
Obboleessi keenya Maarki Saandersan itti aansuudhaan barattoonni namoota kaan, keessumaa Kiristiyaanota obboloota isaanii taʼan jaallachuu akka qaban isaan yaadachiise. (Maarqos 12:31) Akkuma nama Samaariyaa isa ‘namicha warra saamtuu afaan buʼe akka ofii isaatiitti ilaalee’ isaanis namoota gargaarsi isaan barbaachisu gargaaruuf dursa fudhachuu qabu. (Luqaas 10:36) Kana fakkeenyaan ibsuuf Nikoolaas Koovaalaak isa Giilʼaad irraa eebbifamee fi daawwataa olaanaa koonyaa taʼuudhaan tajaajilee akka fakkeenyaatti caqase. Obboleessi keenya Nikoolaas Koovaalaak simannaa isaa fi jaalala isaatiin beekama. Yeroo tokko daawwataa olaanaa tokkoo fi haadha manaa isaa, “Guyyaa keessaa ganama, torban keessaa guyyoota jalqabaatti, waggaa keessaa jiʼoota jalqabaatti tajaajilaa” jechuudhaan tajaajila irratti carraaqqiidhaan akka hirmaatan isaan gorseera. Haala haadha manaa daawwataa olaanaa kanaa guyyoota muraasaaf erga ilaalee booda, akkas jedheen: “Wantan isinitti hime dirqama hojiirra oolchuu hin qabdu. Humna keetii ol hojjechaa jirta. Yeroo dheeraadhaaf Yihowaa tajaajiluu akka dandeessuuf suuta jedhi.” Gorsi inni gaarummaa fi ooʼaan isheedhaaf kenne kun obboleettiin sun waggoota hedduudhaaf yeroo guutuu akka tajaajiltu ishee dandeessiseera.
Dhuma irratti, Obboleessi keenya Maarki Saandersan barattoonni kun warra kaan barsiisuu fi leenjisuudhaan kaayyoo itti baratan akka fiixaan baasan isaan jajjabeesse. (2 Ximotewos 2:2) Bakka itti ramadamanitti yeroo hojjetanitti Yihowaan akka isaan yaadatuu fi wanta isaan hojjetan gaariitti akka isaaniif lakkaaʼu isaaniif mirkaneessuudhaan, obboloota isaanii cimsuu fi jajjabeessuu dandaʼu.
Xumura. Barattoonni waraqaa ragaa isaanii erga fudhatanii booda warra eebbifaman keessaa inni tokko xalayaa barattoonni dinqisiifannaa isaanii ibsuuf barreessan dubbise. Barattoota sana keessa 15 kitaaba Yihowaa Faarfadhaa jedhamu irraa wal faana faarfannaa lakkoofsa 123 isa “Shepherds

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Namoo Daandii | WASHINGTON, DC
Magaalaa Ambaoo fi Naqametee keessatti har’a eega barattoonni qormaata biyyoolessaa fudhatanii booda humnota poolisiin karaa irratti reebamuu fi qabamuu idubbatu jiraattonni magaalaalee Amboo fi Naqamtee.
Waajjiraalee mootummaa fi poolisiis dhaqqabuu yaallee jirra. Gama biraan Godinaa Qelem Wallaggaa aanaa Daallee Sadii keessatti waa’ee albuuda naannoo sana awwaalamee ture – jedhamuu irratti wal dhibdeen hawaasa naannoo fi humnoota mootummaa gidduu jiru har’a illee itti fufee jira – jedhu jiraattonni naannoo. Qaamni nageenyaas namoonni hagi tokko qabamuu nuuf ibsee jira.


text:
Gaafa Ebla 26, 2014 Naqamtetti baratootni Oromoo gaaffii abbaa biyyummaa Oromoon magaala Finfinnee fi naannoo isheerratti qabu kaasani. Hiriira bahanii magaalaa keessa osoo deemanii poolisii federaalaa waliin walitti bu'amee, qawweettin barattootni madaahanii mana yaala galaniiru. Barattootnii gariinimmoo boosona keessa dhokatanii akka ture barattooni RS itti himani.
Suurraa: barattoota Oromoo madaahan. Maddaa: Qeerroo.org
Magaalaan Naqqamtee keessa torbee dabre kanarraa kaasee waraannii federaalaa konkolaataa waraana 8 qubateera. Kuni osoo kanaan jiru Dilbata dabre barattootni Oromoo fi Amhaaraa walitti bu'anii lubbuiun barattoota Amhaaraa 2 dabreera jedhe maddi Simbirtuu. Sababiin lola kanaa magaalaa Baahirdaaritti arrabsamuu Oromoo ti jedhame.


text:
WASHINGTON,DC
—
uragaay Xaliyaana 1-0 mootee dorgommii addunyaa keessaa galchite
xuragaay Xaliyaana 1-0 mootee dorgommii addunyaa keessaa galchite
Mee qophii tanallee caqasaa
Dorgommii kubbaa miilaa addunyaa 14essoo amma Biraazilitti itti jiran tana eegii jalqabanii amma guyyaa 12eesso keess jiran, gooli dhibbaa olitti gale.
Hardha biyya 8tti taphatee Uragaay Xaliyaana 1-0 mootee dorgommii keessaa galchite. Kostarikaa fi Ingilaandi 0-0 walqixxee bahanii.Kostarikaan duruu qabxii torba qabdii ya gara biyya 16n walti hafaniitti dabarte.Ingilaandi tapha isii sadeen fixattee moohamtee keessaa galuuf ya xaxatte.
Dorgommii biyyitii 32 jalqabde tana biyya 16tti walti hafa.Akka seera FIFA-tti biyyitii cuftii moohamuu baatullee tapha sadi sadii taphatti.Hardha biyya lamatti biyya 16n walti hafan tahuuf yaaha.Garee C keessaa Kolombiyaan ta duruu biyya 16 tana keessaa tokko tahuu isi mirkanfatte Jappaan waliin taphatti.Iovary Kostilleen Greece moote biyya 16n tana keessaa tokko tahuun mirkana.
Giriisii fi Jappaan biyya 16n tana tahuuf moohuu malan.Tapha kaleetti ammoo Biraazil, Meksikoo,Chiilee fi Nezealdni qaata qabxii tuulatanii kalee biyya 16n dabaran keessaa tokko tahan.Tapha kalee irratti Biraazil Cameroon 4-1 garafate walumattu qabxii 7 tuulatte. Meksikoolleen Kirooshiyaa 3-1 dhaantee baafte.
Biyya Afrikaa shanan dorgommii tanaa dabaran keessa kameroon maqaa hamaan dorgommii baate. Afrikaa keessaa hardha Ivory Coast, Ayvoorii Kosotii fi Giriisitti waliin taphata.Jarii lachuu tapha isanii ka biyya 16 walti hafan keessaa fialtan hardha fixata.Namu moohachuuf taphata.
Tapha Ayvoori Koostiif Ilmaan Turee lamaan hinamuma tapahtan.Jari kun obboleessi isaanii Ibraahim Turee londonitti irraa lubbu dhabullee tapha kana biraa hin yaane.
Wal dorgommmiin kubba miilaa ta baranaa waan dubbataniin heddu qabdi.Akka Hayiluu Kitaabaa Noorweey irraa jedhetti taphattooti bebeekamoon goolii gooli galchuu dadhabuu,biyyooti dorgommii tanaan beekaman dafanii dorgommi keessaa bahuu fi amala-dhabu Kaameroon dabalee barana waan hedudutti nama ajaahibsisa.
Akka Saladdiin Mohaammad MN irraa jedhetti ammoo dadneetti kubbaa miilaa Awurooppaa irraa waan gara Laatin Amerikaatti jijjiiramuutti jritu fakkaatti.
Isan maan jettan?


text:
Barnoota soomana Ramadaanaa
Card Assembly
mataduree: Barnoota soomana Ramadaanaa
afaan: afaan oromoo
leekchara: Ahmad yaasiin yuusuf
irradeebii: Jamaaal Muhammad ahmad
raabsaa: Biiroo daiwaa Rabwaa
diskiribshiina gabaabaa: Sagantaan kun barnoota somana ramadaanaa, sadarkaa isaa, waan isa balleysu, dhaabbata ramadaanaa, zakaa fixrii tiifi waan kana fakkaatu uf keessatti ammatee jira.
guyyaa edaame: 2014-04-21
Short Link: http://IslamHouse.com/531468
waraqaan tuun afaanoowwan itti aanu kanatti hiikamtee jirti: afaan arabii


text:
Hojji:Wa'ee
From Wikipedia
north shewa(shawaa kaabaa) gooddini tun goddinalee oromiyaa keessaa tookkoo yoo taatu kan ittiin hundarraa bekamtu kanneen armaan gadiini.1ffaa biyyaa gootaa 2ffaa atileetin 3ffaa shamarran barredanin 4ffaa nama jaalachuun yoo ta,u .mee isa tokkofaa yaa ilillu .biyya gootati .seenaa badhadaa dilgaasaa yaa illalu kan dhalate bara 1956 anaa yaayaa gullallee gandaa goda jabaa iddoo shakakkee jedhamuuti innis ficilaa wayyannee irraatti taassisuun beekama .bara 1990 guyyaa gaafaa tookkoo wayyanee 200 ajjessun dirqisifaannaa guddaaa ta,ee jira.dhifamaa seenaa isaa hedduu wannin hin beekiniif assumarrattan xumurraa. ammaa wa,ee anaa yaayy yaa ilaaluu .kan argamtu godinaa shawaa kaabaati. kaabaan anaa giraar jaarsoon kibbaan aanaa addaa ,aa bargaan dhihaan aanaa dagam bahan anaa sullultaan yoo taatuu gandoota heedduu qabdi.mee gaandaa ali dheeraa yaa illalluu.gandi alii dheeraa gandoota anaa tanaa keessaa tokko.gabaasaan haabtaamuu anbaassaa yuniiversitii wollo departementii seeraa irraa .lakkofsaa bilbilaa 0931229902 n bilbilaa irra calaati infomesion argachuuf


text:
UQAFÍQOO UFAFA
Náaru kambíqaaninnainaina Yoohaneena uqafíqoo ufafa.
1
1 Dauní kambíqaaninna ainainara Ánutufa narí ásauku mundírana Yísuna akooroommámufanoo mifá quándakinoo narí faiqi námu qímannimianifeera Yoohaneena kooroommá áminau. Ásauku mundírafa maa-ainaináusara narí qangiroo aqiqoofanoo qumuréenoo Yísuna aináinira faiqi Yoohaneena kooroommá áminau. 2 Yoohaneefa aiqáma ainaina qáfeemaruna faqa írimaruna faqa qangiroo fannoo qímamúna aiqáma maa-papiqánaki kooroo inau. Maa-ufána Yísufa ásauku mundírafa narí ákoona Ánutuna ánoona ufa Yoohaneena qímamufanoo ákara rúmaqoo úfafa maa-akaráfa máridanoo. 3 Faiqí moó fannoo maa-akarána ásaana rínafa asasíannoo. Maa-tamummaqara ufána irisée eedóo qínausa misá asasifáranoo. Maa-ufánakinaa ainaina koorooínausa qúsasaa kambíqainara maa-ufána ásaana rímariasa faqa eedóo qímariasa faqa asasifáranoo.
Qísauku dínni taikásee dínni ani qaara marasée maqúsakinaasa amaana máqaki kéeqee maríasa misá Yoohaneefa nímandoo úfafa.
4 Asia máqa maaqaki máriasa amaana máqa qísauku dínni taikásee dínni ani qaara máraranaki kéeqee maríasa qinée Yoohaneesa ákara rúmannimaqaidaqa.
Ánutufa óoqai márufa maqee faqa káqi márifa kásooqaqee náaru faqa márianinafa narí áfaarirana faqa narí asooárana faqa ínni nímidanoo. Ánutuna ufa írira qaari óorinni Ánutuna maraquna námu qísauku dínni taikásee dínni qaara marasée maríasa miqí kai mándee Ánutuna áfaarirana faqa asooárana faqa ínni nímidaqa. 5-6 Yísufa ásauku mundírafa andeeqásee kooroo ímarifa Ánutuna óoqa faiqi kúqiranakiqari fíndifufa maa-maqa maaqánakinaasa karaambáiqauqa úriqararafa márifa mifá faqa narí áfaarirana faqa asooárana faqa ínni nímidanoo. Mifá maasára ámuqusámmidanoo. Mifá narí kúqiranannai maasá mandáinainakinaana idukúnniseenoo maasá qumáreeqeenoo narí ákoona Ánutuna aanáiqikirausa máriaqee qímaseenoo quqáqisáifaqa máridaqa. Ánutuna ásauku mundírana Yísuna afaaqa aréenarana faqa afeeka faqa firaaqóo mináindi márianifeera.
7 Qáfaaqa, mifá Yísufa asurukí qúmidanoo. Miná faaqaaná raqúramusa misá faqa kúqiranakiqari fíndifi qáfeefaranoo. Maa-maqa maaqánakinaa maqúsa maqusa máriasa aiqáma minára ikíraqéeqa soofaarifáranoo. Dóo kúqaa uqanna miqífaranoo. 8 Ánutufa úriqararafa karaambáiqa óoqai márufa maqee faqa káqi márifa náaru faqa káqi márianinafa naríara maaqí qídanoo. Qinée óosana ároo aukuana máriafanausa náaru taikára aukuana faqa káqi márianausa máridaqa.
Yoohaneena áfu pisipasamándoofanoo ásauku mundírana Yísuna qáfanau.
9 Yoohaneefa narí qáfoo ainainna maaqí qímasee ákara rínau. Qinée Yoohaneesa ínni nífasausa náuraiqi máridaqa. Qinée ínnisaimbaqa Yísuna ánoonufa qímannimunaqa nári únna Ánutufa márifaqa kúqaa qíra Ánutunara níkooqaifaqa aupúrarana faqa nárirana faqa ínnisaimbaqa qímimariafaqa máraidaqa. Qinée faqa ínnee faqa Yísuna quqúsaki márunausa máridaqa, maasá miná teeroo quqáranaki máraidaqa sía minára aupúreeqa miná minníseeqa káqi minakí dóori runúsee máraqa fídaqa, qinée Yoohaneesa Ánutuna ufa faqa Yísuna koorooíra ánoonufa faqa qímannimiafannanara Roomma máqannaasa qiní karabúsa rumbáranaki qísoofaqa máridaqa. Ooruku námmari qámbaana Patamoosa áfumaki Roomma máqannaa karabúsaki máriafananoo Yísufa óosana óosana ainaina kambíqaaninnanara qímaqiminau. 10 Karaambáiqa qímaqoo faasaanna karabúsaki máriafananoo amaanasáa Ánutuna maraquna fannoo dáakufufanoo ínaaqianaindari firaa ufireena miqírafa faiqíara foora ufa qinau. 11 Mi-ufáfa maaqí qímasee qímaqiminau. Yoohanee maqee uqafíqaanna áinaina anée papiqakí ákara rúmasee dínni qísauku taikásee dínni ani qaara marasée máqusanaasa nári amaana máqakiaqa kéeqee maríasa ákara rúmannimaqaa. Eefeesusa máqusa amaana máqaki kéeqee maríasa faqa Samirana máqusa amaana máqaki kéeqee maríasa faqa Peerakamumma máqusa amaana máqaki kéeqee maríasa faqa Tiatira máqusa amaana máqaki kéeqee maríasa faqa Firadeerafia máqusa amaana máqaki kéeqee maríasa faqa Raoodiseea máqusa amaana máqaki kéeqee maríasa faqa miqímasee amaana máqanamuara ákara rúmannimia.
12 Mi-ufána qímaqimisoofaqa qinée yáfee ínaaqiannaindari qímaqimidanoo fee qímasee quándaki qáfaafananoo rambi kúradee mári ainainausa qísauku dínni taikásee dínni ani qaara marasée márufanoo rambi aiqámasaa márida qéemarinau. 13 Mi-rambísa qámbainai faiqíara foora kikíqinoo márufaqa qinée qáfaqiafana. Mi-fasiqána qamunna kísaaqa karaambáiqa qamunna maqásaa qumumárufaqa qáfaqiafana kóora áuqira ráitanda karaambáiqaindi miná áradauqanna rumbánoo márinau. 14 Miná ákiqa asausí qáfeeqa éekara asausíara foora káaqa éekara árinoo márinau. Miná áfu fannoo idáuru miqírafa qéemarinau. 15 Miná áiku fannoo ánukara barásara foora tandí tandímarínau. Miná ufa fannoo óondainni nammáriara foora aiqanáiqana ímarinau. 16 Miná ásaukuqannai ásaukuki qísauku dínni taikásee dínni ani qaara marasée fásaunamu uaqée inau. Miná óokiqari qaseema miqírafa raiqárafa áfaidarafa animárinau. Miná óori áfiri súani qámbaanai ururée firaaqóo qaindée ímarinau.
17 Qinée miná qáfamasee káaqa rufíasee miná áramandunnai maqásaa áqufiqa kúqiara foora iqá máriafananoo narí ásauku uqannái qinísaa mundúseenoo qímaqíminoo qinau. Óo maa-fasiqa sía rufíaa. Qinée indaarúqaasa faqa ínaaqianaasa faqa máridaqa. 18 Qinée óoqai káqi máriafanausa máridaqa, qinée kúquafanausa máridaqa dóo qíqafa káqi márunausa máridaqa náaru náaru márianaura. Qinée kúqiranara rakísirausa úriqararausa máridaqa miná kooqí kíqa uaqéeiunausa máridaqa kúqiranaki máriasa mandóosana máreeusa misá máriaqoo faqa úriqararausa máridaqa miná kooqí kíqa faqa uaqéeidaqa. 19 Yoohanee anée qáfa qáfeemarianna ainainna írimarianna ainainna aiqáma pápiqakí ákara rúa. Maqee qáfeemarianna ainainna faqa kásooqaqee kambíqaaninna ainainna faqa ákara rúa. 20 Qiní qísauku uqannái qísaukukinaa fásau qísauku dínni taikásee dínni ani qaaraqánda marasée fasau miná kukéeqarana óosana maaqímminoo máridanoo. Qísauku dínni taikásee dínni ani qaaraqánda marasée amaana máqasaa rakísimaria Paatoosa fásau máridaqa. Qísauku dínni taikásee dínni ani qaara marasée rambi kúradee maría ainainna miná kukéeqarana óosana maaqímminoo máridanoo. Maqúsa maqúsa amaana máqa mifá máridanoo. Qísauku dínni taikásee dínni ani qaaraqánda marasée amaana máqara qídaqa.


text:
GARGAARSA OROMOO (WGO) BIYYA UK
Fulbaana 17, 2012
Waldaan Gargaarsa Oromoo biyya UK (WGO-UK) ayyaana hundeeffamuu waggaa 30ffaa isaa Fulbaana 8, 2012 magaalaa Maanchistar biyya Ingilizii keessatti sirna ho’aa fi miidhagaan kabajate. Erga bara 1982tti hundeeffamee, WGO-UK bifa adda addaan baqattoota Oromoo Gaafa Afriikaa fi biyya UK keessatti argamaniif tajaajila gargaarsaa kennaa ture. Waggoottan darban kana keessatti, Waldaan kun biyya Oromiyaa keessattis hojiilee garaagarsaa fi guddina misoomaa irratti hirmaateera. Gargaarsa inni kennaa jiru keessaa inni guuddaa fi angaafti maallaqa, nyaata, qorichaa fi uffata walitti qindeessuun baqattoota Oromoo biyyoota ollaa kan akka Sudaan, Keeniyaa, Jibuutii, Somaaliyaa fi Eritiriyaa keessa jiraniif erguu dha. Biyya UK keessatti, WGO-UK kallattii iyyata koolu galtummaa, mana jireenyaa, barnootaa fi kanneen kana fakkaatan irratti gorsaa fi gargaarsa barbaachisu mara kennuun baqattoota Oromoo cina ni dhaabbata. Akkasumas, OSG (Oromiya Support Group) faana wal-utubuun yeroo hedduu qorannoo geggeessuun rakkoolee baqattoota Oromoo irra gahaa jiran kan akka dhiibamuu mirga dhala namaa addunyaatti beeksisuuf carraaqqiin godhamaa jiru guddaa dha.
Waldaan kun hojiilee gurguddoo akka kanaa hojjechaa turuu isaa sababeeffachuun ture bakka baqattootni Oromoo hedduun argamanitti hundeeffamuu isaa kan ayyaaneeffate. Keessumoota simachuun sagantaa kan banaan Dr Gizaawu Taasisaa kabaja ayyaanichaa ilaalchisee yaadannoo hundeeffamuu WGO irratti haasaa baniinsaa godhaaniiru. Toora sagantaa ibsuun ture Dr Gizaawu akka aadaa Oromootti maanguuddoota eebbaaf kan affeeran.
Seena hundeeffama WGO (kan walii galaa) irratti xiyyeeffachuun, J/ Xahaa Abdii WGO, maalif akka jalqabame fi maalfaa hojjechaa akka ture ragaa qaban hirmaattoota sagantaaf qoodanii jiru. Bara 1976tti gama Adda Bilisummaa Oromoon tumsaa fi deggersa godhameen Waldaan Walgargaarsa Oromoo bu’uureffamuu jalqabame. Gorsaa fi deggersa L/Guddinaa Tumsaatiin ammoo yaaliin WGO biyya Jarmanitti galmeessisuuf godhame hin milkaa’in hafe. Bara 1978tti biyya Sudaan keessatti seeraan abbummaan isaa galmeeffame. Mirgi seeraan kennameef kan mirkaneessu WGO bakka hundatti hojjechuu akka danda’u dha. Haaluma kanaan, Oromoota biyyarraa buqqa’an gargaaraa ture kan WGO gara biyyoota ormaa keessatti babal’achuu jalqabe. Hojiilee gurguddoo Waldaan kun guddina misoomaa fi baqattoota gargaaru gufachiisuuf shirri gama mootummaa wayyaaneen godhame laayyoo hin turre. Dhiibba kana hunda dandamachuun ture WGO amma har’aa jabaate kan sabaaf bu’aa buusuu danda’e.
Baroota 1960 keessaa eegaltee saba Oromoo hanga dandeessu gargaaraa kan waliin dhaabbatte Dr Varjiiniyaa Luuliing ayyaana kana irratti bu’aa hundeeffamuu WGO-UK fi muuxannoo Waldaan kun keessa darbe irratti haasaa gabaabaa gootee jirti. Dr Varjiiniyaan waa’ee saba Oromoo kan isheen barte yeroo barnoota isheef waa’ee saba Oromoo ilaalchisee barreessite ture. Yeroo sana irraa eegaltee aadaa fi seenaa saba Oromoof gammachuu fi kabajni isheen qabdu daddabalaa bule. Haaluma kanaan ture gara WGO-UK dhuftee hojiilee garaagaraa irratti hirmaachuu kan eegalte.
Baroota 1980 fi 1990 keessa, projectii gargaarsaa WGO-UK jalatti gara Gaafa Afriikaa deemuun baqattoota Oromoo biyyarra buqqa’an gargaaruu keessatti gumaacha guddaa gootee jirti. Bara 199 2, du’aa kan lafa kana irraa boqotte J/Liidiyaa Namarraa faana gara Oromiyaa keessatti hojiilee misoomaa kan akka bishaan dhugaatii baasuu, biqiltuu dhaabuu fi dhibamtoota wallaanuu irratti hirmaattee jirti. Dhuma gara jaarraa 20ffaa irraa eegalee ammoo baqattoota Oromoo gara biyya UK dhufan gargaaruu keessatti gumaachi isheen goote ol-aanaa dha.
Hiriyaa Oromoo kan ta’e Dr Tireevar Turuumaan ayyaana kana irratti haasaa dheeraa gochuun ture muxannoo gama OSG (Oromia Support Group) fi WGO-UK qabu jireenya baqattoota Oromoo waliin wal qabsiisee hirmaattootaaf kan qoode. Bara 1988 irraa eegalee WGO faana hojjechaa kan jiru Dr Tireevar, bara 1990/91 talaallii kittibaataa kennuuf ture gara Oromiyaa zoonii Wallaggaa kan adeeme. Yeroo sana irraa jalqabee qabsaa’ota Oromoo garaagaraa waliin dhimma Oromoo ilaalchisee mari’ataa ture. Fakkeenyaaf, J/Leenco Lataan Dr Tireevar saba Oromoof hiriyaa ta’ee waa’ee mirga dhala namaa saba Oromoo addunyaatti akka beeksisuuf mari’ataa turan.
Dhaaba OSG dhaabuun ture Dr Tireevar rakkoolee baqattoota Oromoo irra ga’aa jiran adduyyaatti beeksisuuf carraaqqii guddaa kan godhe. WGO-UK faana wal-utubuun yeroo garaagaraatti gara Gaafa Afriikaa deemuun qorannoo geggeessuun dhugaa jiru ifatti kan mul’isaa ture. Barreeffamootaa fi xalayoota adda addaa gara mootummoota garaagaraattis barreessaa tureera. Gara fuula duraatti saba Oromoo waliin dhaabbachuuf waadaa qabus ibsee jira. Ergaa inni saba Oromoo dabarsu yoo jiraate, tokkummaan walgargaaruun dhimmi Oromoo addunyaa irratti akka inni dhageettii qabaatuf haa hojjennu. Saboota kaan kan biyya Itoophiyaa fi biyyoota ollaa jiran faana illee hiriiruun falmii mirga dhala namaa itti fufuu qabna jedhe. Dr Tireevar Turuumaan haasaa isaa keessatti, bara Alamuu Qixxeessaa lubbuun jiranitti gaaffii fi deebii waliin godhan keessatti dubbii qotee bulaan Arsii jedhe hiikkaa guddaa akka qabuu fi tokkuummaan dhaabachuun bu’aa guddaa akka argamsiisu hirmaattootaaf ibse. Bara 1960 keessa ture qotee bulaan Arsii akkas jedhee kan dubbate, “Burqaa xixiqqoon walitti yaa’anii laga ta’u. Lagi baay’een walitti yaa’uun garba guddaa uumu. Dhalli namaas akkuma kanaan walgahee saba ta’ee biyyas ta’a.”
Yeroo amma projectii WGO-UK geggeessaa jiru keessaa tokko kan ta’e baqattoota Oromoo barumsa isaanii irratti gargaaruu dha. Haaluma kanaan, shamarran jireenya baqattummaa keessatti haalli barumsaa itti cime Waldaan kun gargaaraa akka jiru qindeessituun projectii kanaa Aduu Joobaa hirmaattoota ayyaanichaaf haasaa goote keessatti ibsitee jirti. WGO ijoollee shamarran Oromoo biyya Keeniyaa jiran gara mana barumsaatti erguu keessatti baasii mana barumsaa fi kan jireenyaa danda’uun gargaaraa jira. Fiixa ba’umsa projectii kanaafis ammoo hirmaannaan namootaa baay’ee murteessaa fi barbaachisaa akka ta’e dubbatti Aduun. Itti dabaluun, namni hunduu hanga danda’u maallaqa gumaachuun WGO-UK faana hiriiruu akka qaban Aduun hirmaattoota hubachiistee jirti. Deggersa qaban ibsuuf, hirmaatootni battaluma sanatti qarshii walitti guuruun gummaacha godhanii jiru.
Ayyaana kana irratti namoota kanaan dura guddina WGO-UK keessatti gumaacha godhaniif badhaasni yaadannoo godhamee jira. Haaluma kanaan, Dr Vargiiniyaa Luuliing, Dr Treevar Turuumaan fi J/Xahaa Abdii badhaasa isaaniif qophaa’e Manguddoo Oromoo harkaa fudhatanii jiru. Akka J/Leencoo dubbatanitti badhaasni kun kan kabaja, jaalalaa fi tokkummaa Oromoota gidduu jiru calaqqisuuf ta’a.
Hawwisoon ‘Greater Manchester Oromoo Community’ qophaa’e sirboota aadaa Oromoo garaagaraa qopheesuun ture hirmaattoota sagantaa kan bashannansiisaa turan.
Dhuma irratti haasawaa xumuraa kan godhan J/Barsiisaa Guutamaa, I/G ABO Kutaa UK turan. J/Barsiisaan walitti dhufeenya ABO fi WGO irratti xiyyeeffachuun, WGO kan uume ABO ta’uu isaa ibsaniiru. WGOn waggoota hedduu darban keessatti hojjetaa ture QBO keessatti bakka guddoo qaba. Seena WGO yeroo illaallu jabbnnii fi laaffinni isaa sochii ABO waliin adeema. Kunis, gaafa sochiin ABO jabaatu, hujiin WGOs jabina akka agarsiisaa turee dha. Kanaaf fakkenya guddaa kan ta’u yeroo ABOn bara 1991 mootummaa ce’umsaa seenee ummata Oromoo biratti fudhatama guddaa argatee bal’inaan hojjechaa ture, WGOs biyya Oromoo keessatti of gad dhaabee hujii gargaarsaa fi misoomaa babal’see hojjechaa ture. WGOn baroota 1991- 1995 gidduu guddina seenaa isaa keessatti hin argamne agarsiisee ture. Yeroo ABO mootummaa ce’umsaa keessaa bahe, hujiin WGO biyya keessaa jabaachuun sodaa guddaa waan Wayyaaneetti fideef seera malee qabeenyaa WGO millionaan lakkaawamu saamanii akka hojiin WGO biyya keessaa dhaabbatu taasisan.
Dhiibbaa mootummaan wayyaanee WGO dhabamsiisuuf biyya keessaa fi biyyoota ollaa keessatti gochaa ture hunda keessa taruudhaan WGOn har’a ga’e. WGO biyya ambaa fi biyyoota ollaa keessatti deebisee of ijaaree carraqqii godhaa jiru; har’s itti jira. Kana jajjabeeffachuun garuu dirqama keenya ta’a. Walii galatti waan hubachuu qabnu, mootummaan Abashaa jaarmayaan Oromoo bilisa ta’e bifa kamiiniyyuu akka hin jiraanne jala bu’anii akka eegaa jiranii dha. Nutis kana hubannee jaarmayaa qabnu tikfachuu; akkasumas tokkummaa keenya jabeessinee hojiin qabsoo fi baqattoota Oromoo bakka jiranitti gargaaruun akka itti fufu abdii qaban dubbattanii jiru.
Refugee Week Tournament
21 July 2012
Read Athem
Digital Publishing with YUDU


text:
FINFINNEE
— Naannoo ORomiyaa guyyoota lama dura kan eegale hiriirri mormii har’as magaalaalee adda addaa keessatti itti fufuu isaa kongresii federaalawaa oromoo fi jiraattonni naannoo VOAf ibsaniiru.
waajjiri kominikeeshinii mootummaa hiriir kana dudda duuba humnootii farra nageenyaa yartuutu jiraachuun mirkanaa’eera jedha.
Torban kana Finfinnee fi magaalaalee Oromiyaa naannoo Finfinnee jiran karoora misoomaa wal qabsiisu karoora jedhu mormuu dhaan hiriirri mormii har’as itti fufeera jechuu dhaan Kongresi federaalawaa Oromoo voaf ibsee jira. barreessaan paartichaa obbo Bekele negaa bilbilaan akka ibsanitti Bishooftuu, zoonii dhiya Wallaggaa Mandii, Buraayyuu, Tajjii, Midaa Qanyii, Geedoo, Baakkoo Leemmaniif magaalaalee ffk keessatti hiriirri mormii geggeessamuu isaa ibsaniiru.
VOAn madda itti dabalaa irraa odeeffannoo argateen barattoonni mana barnootaa sadarkaa lammataa Bishooftuu, hiriira mormii geggeessuuf utuu yaalanii humna poolsiin bittimsameera, miidhaan hagas jedhamus kan hin dhaqqabne ta’uun mirkanaa’ee jira.
Zoonii shawaa dhiyaa Midaa qanyii keessatti magaalaa Bixxillee jedhamu keessatti barattoonni kuma hedduutti laka’amanii fi jiraattonni mormii isaanii dhageessisuu dhaan nagaan deebi’uu isaanii maqaan isaanii akka hin tuqamne kan akeekkachiisan jiraattonni naannoo VOAf ibsaniiru.
Gabaasaa Guutuu Armaa Gaditti Caqasaa


text:
Gabaasa Qeerroo Gurraandhala 10,2012
Godina Shawaa Lixaa magaala Kaachisee keessatti barsiisotni mana Barumsaa kaachisee diddaa kaasan, gaaffiin keenya hamma deebii argatutti hojii barsiisummaa keenyaas dhaabnee jirra jedhu. Hamma ammaatti barsiisoni magaalaa kaachis gaaffiin diddaa kanaaf isaan kakaase keessaa kanneen
- Barattoota Oromoo osoo barsiisaa jirruu poolisi mootummaa akka barbaade qabee hidha kun dhaabbachuu qaba
- Maqaa investerummaan dachiin Oromoo gurguramee dhumaa jira,ummannis sababa kaan hiyyummaa gale waan taheef gochaan kun hiikkaa siyaasaa argachuu qaba.
- Maqaa hidha Abbayyaan miindaan nurraa cituu haa dhaabbatu, Kan duraas nuuf haa deebi’u
- Gaaffiin barattoota Oromoo gaafatan gaaffii haqaa waan taheef dhagahamuu qaba.Jedhuun hanga deebiin kanaa argamutti hojii baruu fi barsiisuu irratti akka hin hirmaanne murteeffachuun barsiisummaa dhaaban.
Gaaffii barsiisota Oromoo kana ummanni magaalaa Kaachisii fi barattooti Oromoo naannoo sanaa guutummaatti degeranii waan jiraniif bilchitooti kana sodaachuu irraan human waraanaa dabalataa yaamachuun magaala san keessa rurruqamanii akka jiran Qeerroon gabaasa.
Kana malees magaaluma kana tti Qeerroon Oromoo qabeenyi ilmaan Oromoo bara baraan maqaa Misoomaaan funaanamuunii fi Gibirri Jabaan qotee bultootaa fi daldaltoota keenya irraa haa dhaabbatu jechuun Walgahii Biiroo Barnootaan waamame fashaleessanii jiru.Barattootni Mana Barumsaa kanaas Gaaffiin barsiisota keenyaa gaaffii keenya jechuun barnoota addaan kutanii jiru.Warraaqsa biyyattii keessatti jalqabe galmaan gahuun dirqama keenya jechuun Qeerroon Oromiyaa Mootummaa Garboomfataa Wayyaaneetti yaaddoo guddaa uumee jiraaachuun beekama. Diddaa Kana dhaamsuuf wayyaaneen halkanii fi Guyyaa kurkuraa haajiraatu malee itti milkaayuu akka hin dandeenye ummanni dubbata.


text:
tanaku naccina magaaLLa gurinci ceptundi.swaati weekli raagaane iddaramuu kalasi caduvutaamu.akkaDa vunna hiirOin FOTOlu cuustuu raka rakaala kaamenTlucaestundi.tanu vellakilaa paDukoni naa caetiki swaati icci Srungaara katha cadavamaTundi.Dabal miining maaTalu anTae caalaa ishTamu mammiiki.sukha samsaaramu lO prasna naenu cadivitae mammii tana javaabu ceptundi. mamuulugaa iddaramu pakka pakkana Tiivii cuustuu andulO vaccae aaDavaaLLanu magavaaLLanu kaamenT caesukunTaamu.#F# tiivii peTTi mammii cuudu enta baagunnaarO anTae navvutundi.mammii vaaLLa kolatalu ceppu anTae kaccitamgaa ceptundi.naaku palaanaa hiirOin naccindi anTae tananu aa hiirOin perutO pilavanaedi koddisaepu. caalaa saarlu mammiini taakutunnaa mammii andaalu maatram taakanivvadu.oka saari jaakeT paina ceyyi vaestae kOppaDindi.boDDu anTae ishTamu mammii pliij okkasaari taakanivvu anTae vappukOdu.nuvvu peddavaaDu avvaali anTundi.naakOsamu boDDukindaku ceera kaDutundi.raaSi ni cuupinci ela vundi mammii anTae navvutui adi kompa tiisi dinDlu peTTukundaemOraa anTundi.
okarOju bratimaalagaa bratimaalagaa nannu kaLLumoosukOmani ceera ninDugaa kappukoni tana braa vippi iccindi.jaagarta cinceyyaku ani.mammi anta mancivaaru ekkaDA vunDaru.marusaTi rOju tellavaari vacci naa beD pakkana vunna tana braa tiisukoni braa ku vunna naa marakalu cuusi cilipigaa navvi paaDu pillODaa annadi. appaTi nunDi pratirOju raatri paDukObOyae mundu naa gadilOki vacci tanu aa rOju vaesukunna braa iccaedi.marusaTi rOju teesukuni vuntikaesaedi.okarOju naenu mammii pakkana kuurcuni vunDagaa ceppindi.ii rOju naa braa lO oka vishayamundi ani.aenTi mammii annaanu.ceppukO cuddaam annadi.naenu ceppalaeka pOyaanu. civaraku tanae ceppindi.ippuDu naenu vaesukunna braa raatri niiki iccinadae.daanini vutakalaedu.koddigaa garukugaa vunnadi kaanee bagane vunnadi annadi.naaku nOTa maaTa raalaedu.
nijamaa mammii annaanu.nijamae raajaa ani navvi kaavaalanTae cuuDu raatri neeku erupu rangu braa iccaanu kadaa.neeku telusugaa naaku erupu rangu braa okaTae vundi anTuu jaakeT nunDi braa sTrip cuupincindi.nijame raatri naenu daanni lOpala peTTukoni nidrapOyaanu.maa manci mammii ani buggalu korukutunTae kila kilaa navvindi.
48 vayasu ayinaa kaLLu cediripOyae andamu mammiidi.caalaa jaagarata gaa figaru mainTen caestundi.ee madhyanae naaku mammii meeda manasu veLtunnadi.okarOju naenu mammii gadilO kuurcuni pustakamu caDuvutunnaa.mammii ceera maarcukunTunnadi.ceera paiaTa inkaa kaTTukOlaedu.alaa cuusaanu.bangaaru chaaya voLLu.silku jaakeT lo merustunnadi.paccani naDumu vompulu kavvistunnayi.
jaakeT hukkulu peTTukunTunTae gaajulu gala galaa Sabdamu caestunnaayi.ceera kaTTukoni kucciLLu dOpukundi boDDuku mooDu anguLAla kinda."kasekkistunnaavu mammii boDDukunda ceera kaTTi.mati pOgoTTae boDDu needi" annaanu.mammii navvutuu.nijamgaanaa ani juTTu tana bhujaala paiki vesukunu aarabOsukunTu aDigindi.
"naaku nee laanTi peLLaamu vastae baagunDu mammii" annaanu ceera pakkaku tappukOvaDamutO mammi 40#c# saijulu cuustuu navvutuu " anta andamugaa vunnaanaa,naenu laavu ani mee DADI anTunTaaDu" annadi. "nee anta andagatte nu ekkaDaa cuuDalaedu mammii naa kalala raaNi vi nuvvu" annaanu koddigaa dhairyamu caesi. prasanaarthakamgaa naavaipu cuusindi.
anta seksii gaa vundaa mammii ani aDigindi caetulu renDU etti vaLLu virucukunTuu.naa daanivi avutaavaa mammii annaanu.needaanni avaDamaenTi aemi caeyaali nee daanni ayyaaka annadi.oka peLLAmu moguDiki aemi caestundO adi annaanu navvutuu.mammii paka pakaa navvi adaenTraa naa koDuku nuvvu paigaa nuvvu pillaaDivi.naenu peddadaanni annadi
nee mundu kanne pillalu enduku paniki raaru mammii annaanu.pliij mammii okkasaari maa manci mammii kaduu pliij annaanu.navvutuu sarae saayantramu nuvvu vaccaeTappaTiki nee kOsamu eduru cuustunTaa annadi.thanks mammii ani mammii ni ettukoni gira giraa tippi veLLipOyaanu.
saayantramu jaab nunDi vaccaanu.talupu koTTaanu.mammii tiisindi.renDu kaLLu caalaDamu laedu mammiini cuuDaDaamiki.palucaTi tellani shifaan ceera boDDukindaku kaTTi vundi.lO nek jaakeT lo nunDi andaalu tongi cuustunnaayi.naa ceyyi paTTukoni naDipistuu "elaa vundi nee mammii peLLaamu " annadi.picci vaaDini ayipOtaanu mammii ninnu cuustuu annaanu.
mammii aenTraa suSiilaa ani piluvu caalu nannu nee peLLaamu gaa vunDamannappuDU peLLaamulaanae piluvu annadi.sarae suSii nijamgaa seks baambu nuvvu annaanu.mellagaa ettukunnaanu mammiini.naa meDa cuuTuu caetulu vaesi nemmadigaa raajaa annadi.errani pedavulu kavvistunTae muddu peTTukunnaa.adi naa modaTi muddu.48 vayasu ayinaa SrungaaramulO aritaerinadi kanuka naa nOTlO naaluka duurci lOpala peTTi jurrukunTunnadi.
suSiilaa nee boDDu entO ishTamu naaku korakaali ani vundi mammiini dinci ceera paiTa laagaesaanu.navvutuu niikOsamae raajaa ani naa talanu boDDUku adumkundi.naaluka peTTi boDDu naakutunTae abbaa aa mm inka naaku raajaa koruku anTuu nannu reccakoDutunnadi.mammii boDDu antaa naa engilitO ninDipOyindi.naDumu piukunna caetulu renDuu paiki pOnicci jaakeT paina vaesi bhalae vunnayi suSii nee janTa parvataalu ani adamasaagaanu
naccaayaa ani mattugaa moolugutunnadi.naenu mammii mundu mOkaaLLa paina kuurcunnaa.mammi ciira vippaesi jaakeT teesi paDaesindi.tana toDala bhaagaanni langaa paigaa naa mohaaniku ruddutuu paccigaa molugutunnadi. mammii blaak braa baagaa vubbi eppuDayinaa pagailipOvaDaaniki siddamugaa vundi.
abbaa enta pencvavae suSii ani ettukoni parupu meeda paDaesaanu.noppiki baadhagaa mooligindi.raa raajaa ceeku koruku ani nannu laakkuni naa nOTlOki tana stanadwayaanni kukkindi.okkOdaanni maarci maarci ceekuntunTae inkaa inkaa ceeku koruku kasigaa ammaa aa hh abbbaa ani ani nannu reccakoDutunnadi.15 nimishaalu ciikaanu.erragaa kandipOyaayi mammii sallu naa ciikuDuku.
mammii ni bOrla paDukO beTTi enta pedda guddalae neevi suSii ela pencaavae annaanu.mammii siggugaa akkaDa inka evaruu peTTalaedu raajaa naenu gudda vishyamaulO inkaa kanyane.naa kannerikaanni pOgoTTae magaaDi kOsamu cuustunnaa annadi.naaku baagaa kasekkincaayi mammii maaTalu
mammii venaka ekkii mellagaa duurcaanu.abbaa aa ani mooligindi.koddigaa kaaLLu eDayamu ceyyavae annaanu.caesindi lOpaliki duurcaanu.baagaa bigutugaa vundi .nijamaenae naa muddula peLLaamaa kanyavae nuvvu ikkaDa ani gaTTigaa tOstuu vooputunTae mammii aa abbaa raajaa Daarling inkaa aa abbaa ammaa ss aa hh Ohh gaaD campaestunnaanu anTuu arustunnadi.10 nimishaalu voopi mammiini karcukoni alaagae kaarcaesaanu.
elaa vundi mammii annaanu.swargamulO taelipOyaanu kannaa annadi.mammii nii nOTlO kaarcaali ani vundi pliij mammii annaanu.daanikanatgaa aDagalatraa vunDu veLLi kaDukkoni vastaanu veLLindi. mammii vacci naadi nOTlO peTTukoni vadalu inka caalu annaa vinakunDaa ceekindi. aa rOjununDi mammiini vangObeTTi nilabeTTi haal lO kicen lO leTrin lO vaayistunnaa.


text:
Oromiya
Illu Abbabora zonii Oromia kessa jiraan kessa tokko dha. Dangaan Illu Abbabora kibban Saba, Sabotta fi Ummatta kibban, kibba-dhihaan Gambela Region, dhihaan Baha Wallaga, kabban Benishangul-Gumuziin fi bahan Jimman. Annollen Illu Abbabora kessatti argamani Bedele, Gore fi Metu jedhamu.
Central Statistical Agency akka barrefama Ethiopian Coffee and Tea Authority irratti hunda'ee akka gabasetti toniin buna hanga 14,855 ta'u bara dhumaa 2005tti akka asitti midhafama. Kuni immo ba'ii Oromiaffi percentii 12.9% yoo ta'u, Ethiopiaffi percentii 6.5% ta'a.
CSAn akka 2005tti ibsetti, zoniin kuni bayyinaa ummatta walii-gallatti hanga 1,197,156 yoo qabattu kan kessa 587,134 dhirra yoo ta'an 610,022 immo dubraa; akkasumas 143,577 yokan percentii 12% ummatta ketematti gallu. Ballina lafa tilmaman hanga 16,555.36 square kilometers ta'u kessatti, Illubabor tilmamman population density 72.31 people per square kilometer ta'u qabbu.
Akka May 24, 2004 World Bank memorandumitti, percentiin 9% jirattotta kessa elektrikii fayyadamu. Zoniin kuni road density 43.2 kilometers per 1000 square kilometers (averegii biyya wajjin yoo walitti ilallani immo 30 kilometers ta'a). Avregiin abba mana badiyya tokko hektara 1.1 lafa yoo ta'u, mattan horri hanga 0.6 qaba. Percentiin 14.7% ummatta hojji qotee bulla alla ta'en jirattu (yoo walitti madalanni immo avregii biyya kessa percentii 25% fi avregii Oromia kessa percentii 24% ta'a. Percentiin 84% ijjolle mana barumsaa sadarkaa tokkofatti argamu akkasumas percentiin 23% mana barumsaa sadarka lammaffatti argamu. Memorandumiin zonii kanaf rakkoo qillensa hamanni qabamu qabxii 296 kennaffi.


text:
WASHINGTON DC — Biyyoota hiyyeeyyii ta’an keessatti dawaa ittiin ulfa hin barbaadamne ittisan argachuuf fedhiin jiru dabalaa yeroo jiru kanatti carraaqqiin ta’ee jiruu garuu xiqqoo ta’uu gabaasni haaraa ba’e hubachise jira.Qorannaan gaggeeffame akka agarsisuutti rakkoo kanaan daran kan miidhaman biyyoota guddataa jiran ta’uun ibsameera.
Kanaaf haadholiin iddoo lubbuu isaaniif sodaachisaa ta’e dhaqanii ulfa of irraa baasuuf dirqamaa jiru.Jireenyii qaala’aa yeroo deemuu ijoollee lakkofsaan heddu ta’an godhachuun rakko guddaa kan fidu yoo ta’u fayyaa dubartoota irrattis rakko geesisuu qaba.
Gama kaaniin uummata addunyaa irra jiru sadii keessaa harkii tokko qulqullina naannoo isaa foyyeessuun karoora miliyanamiif ka’ame bakkaan ga’u hin danda’an jedha gabaasnii haaraa ba’e.Akka amma jiruutti itti fufnaan uummanni Biliyoona 2.4 qulqullinni naannoo isaa haala hin eegamnee keessa jiraachuuf jira.
Caasaa qulqullina magaalaalee gurguddaa eegsisiiuuf maallaqa guddaan ba’aa yeroo jiru kanatti baadiyyaan keessatti garu wanni hojjatame tokko hin jiru jedhu.Bara 2011 odeeffanno Tokkummaan Mootummotaa baasee akka jedhutti addunyaa irratti uummanni Biliyoona tokko mana fincaanii hin qaban.Dirreeuuma irratti gargaaramu.
Isaan kana keessaa harka 90 kan ta’an baadiyyaa keessa jiraatu.Sababaa kanaan waggaa waggaan uummata miliiyoona 1.5 tu du’a.uummanni Afrikaa keessa jiraatu miliyoona dhibba ja’a mana fincaanii sirnaan ijaarame hin qaban kan jedhu gareen water Aid lakkofsii kun uummata ardittii keessaa dhibba irraa harka torbaatama jedha.


text:
Gurraandhala 26,2012 Jimma
Barattoota Oromoo yuunivarsiitii Jimmaadhaa mana hidhaatti ukkaamsan mootummaan Wayyaanee mana hidhaatti hambisuuf dabballoota isaa fi uummata nagaa dirqamsiisee ragaa sobaa irratti baase.Barataa Moo’eeraa
Lammaa fi Barataa Wubisheet Zalaalam irratti jaleen Wayyaanee mooraa University Jimmaa Inspector Kaalib Abbaa Tamaam kana jedhamu hojjettoota fi barattoota mooraa University Jimmaa saddeet dabalatee raga sobaa sabboontotaa fi barattoota Oromoo irratti bahee jira.Kan nama ajaa’ibu namootni barattoota kanneen irratti ragaa bahan kanuma ijaan barattoota kanneen ijaan arganii hin beeknee fi gariin dirqamaan tahuu qeerroon ifa godhee jira.Hojii diinaa waan taheef baay’ee kan nama gaddisiisu tahus bittaa umrii dheereffachuuf shira abbaa irreen xaxaa oolu irratti dammaquun tokkummaan qabsoo jalqabame akka galmaan geenyu dargaggoonni Oromoo University jimmaa dhammatu.


text:
April 19, 2011 at 10:29 pm · Gadaa.com
Title: Sirna Abbaa-Irreetirraa Gara Dimokraasii — Wixina Qabsoo Bilisummaatiif Malu
Author: Gene Sharp
Published: Ebla (April) 2011
Hiiktonni: Dr. Abdulsamad M. Yusuf, Boruu Barraaqaa, Jawaar Siraaj Muhammad
Download: Afaan Oromo | Amharic | Tigrigna
A short description of the history of this book, From Dictatorship to Democracy, may be downloaded here.
KUTAA TOKKO
BIFA MALCHIISUUN SIRNA ABBAA-IRREETIIN MORMUU
(Chapter 1 Excerpt)
Waggoota muraasa dabran keessatti mootummoonni abbaa-irree bifa adda addaa qaban diddaa ummanni garsiiseen unkutaawanii kufaniiru. Hammamuu hundee cimtuu hin uggamne kan qaban fakkaatanillee mootumoonni abbaa-irree garii mormii ummanni gama siyaasaatiin, dinagdeefi hawaaasatiin bifa qindoomeen godhu ifirraa ittisuu hindandeenye. Fakkeenyaaf, bara 1980 irraa eegalee biyyoota akka Istooniya, Laatiiviyaa, Liituwaaniyaa, Poolaand, Jarman Bahaa, Chekozlovaakiyaa fi Slooveeniyaa, Maadaagaaskaar, Maalii, BooliiviyaafiFilippiins keessatti mootummoonni abbootii irree diddaa ummataatiin kufaniiru.
Neeppaal, Zaambiyaa, Kooriyaa Kibbaa, Chiilee, Arjentiinaa, Heytii, Biraaziil, Uraagwaay, Maalaawii, Taaylaand, Bulgaariyaa, Hangaarii, Zaayer, Naayjeeriyaafi kanamalees Tokkummaa Sooviyeet Duraanii (USSR) keessatti bara 1991 mormiin karaa nagayaa ummatoota biyyoota kanneeniitiin godhamte biyyoota san gara ijaarsa sirna demokraasiitti ceesiseera. Dhihoottis China, BermaafiTiibeet keessatti mormiiwwan karaa nagayaatiin geggeeffaman matootii abbaa-irree taaytaarraa kaasuu hanqatanillee, gama tokkoon gara jabeenya cunqursaa matootii sanii hawaasa addunyaatiif saaxiluu danda’aniiru. Gama biraatiin ammoo ummatoonni rakkoolee siyaasaa walfakkaatoo jala jiran qabsoo jabeessanii akka itti fufaniif mooyxannoo kennanii dabaraniiru.
Kufaatii mootummoota abbaa-irree biyyoota gararretti himamanitin booda rakkoolee akka hiyyummaa, yakki, laafiinsi biirokraasii, faalamni naannoo uumamaafi kan kana fakkaatan yoggasuma dhabamaniiru jechuun hin danda’amu. Haa tahuu malee bittaan sirna cunqursaa ummatootarratti diriiree ture dhabamsiifamee mootummoonni dimokraatawoon mirgoota siyaaslee, bilisummaafi hawaaslee dhugoomsan bakka bu’aniiru.


text:
(Qeerroo, Amboo, Amajjii 23, 2012) Baratoonnii Mooraa University Amboo waggaa 2ffaa fi isaa Ol baratan humnaan dirqiisifamanii mooraa gadhiisanii akkaa bahaan taasifaman.
Haala kanaan horii qabattanis qabaachuu baatanis baajanni baatii tokkoof ittin isiin tursifnuu waan gara sportitti naanna’eef gara matii keessaanitti akka deebitan jechuun bulchiinsi University Amboo baratoota mooraa gadhiisise.
Haala kanaan walqabatee barattoonnii fageenyaa kallaattii biyyaatti garagaraa irraa dhufaan waan ittin gara matii deemaan, waan nyaataani fi bishaan dhugaan,bakka bultii, dhabanii rakkina guddaa irraatti kufani jiru, ammatti gargaarsa uummataa magaalaa Abmoof kan jiran ta’uutu gabaafame.
Uummaannii gochaa kun dargaggootaa fi ummata Oromoo waan aarsee jiruuf jecha fincilli diddaa gabrummaa jabaatee akka itti fufuuf waamicha gamtaa Qeerroon dhiheesse bakka hundatti iddoon gahuuf qeeroleen muratoo tahuu ibsan.
Kana malees Amajjii 22,2012 Godinaa Bahaa Wallaaggaa Onaa Haaroo Limmuutti Ummaanni FDG itti fufee, Wayyaaneen qabeenyaa keenya saamtee, ummataa keenyaa Qee’ee isaa irraa buqqistee, baratooa keenyaa barnoota irraa ariitee,hiitee,Ajjeeste, bosonaa keenyaa gubdee mancaastee,Mirgaa namummaa nu sarbitee nu hin bulchiitu.
Wayyaaneen shororkeestuudhaa jechuun uummaannii magaalaa Haaroo Limmuu keessaatti bakkaa kaabinoonnii OPDO Onichaa jiranitti sagaalee mormii dhageesise.
Walgahiin OPDO’n waliiti qabdee turtes sagaalee mormiin diigamee, ummaanni OPDO’n Tokkummaa Uummaataa keenyaa diigdee waan taheef attatamaan diigamtee qabsoo uummaatatti akkaa makamtuu Uummanni gaafate.
Sochii diddaa uummaataa kana ilaalchiisuun ragaan waraabamee ni jiraa waan taheef akka nu dhaqabeen dhiheessina.
Qasoon itti fufa! Gabrummaan ni kufa!


text:
WASHINGTON,DC
—
Senator Al Franken
Itiyoophiyaa keessatti, mirgi dhala- namaa fi ol’aantummaan seeraa kabajamuu dhabuun kan isaan yaadchise ta’uu kan ibsan Senetaronni Yunayitid Isteets lama, kaleessa galgala, xalayaa Ministara Dhimma- alaa Yunaayitid Isteets – Joon keeriitti barreessaniin beeksisanii jiran.
Galmeen eegumsa mirga dhala-namaa Mootummaa Itiyoophiyaa hamaa ta’uun isaa fi kun immoo hariiroo Yunaayitid Isteets Mootummaa Itiyoophiyaa waliin qabdu irratti jijjiiramni fide mul’achuu dhabuun nu yaaddesse ka jedhan – Seneetaroonni kutaa Minesootaa bakka-bu’an lameen – Al Fraankinii fi Amii Kiilo-Baashaar.
Keessumaa ka biyyattii keessatti baay’ina uummataan guddicha tahe - Saba Oromoo haala itti mootummaan Ethiopia qabee jiru irratti yaaddoo qabaachuu isaanii fi kabajamuu seeraa fi qabiyyee dhala-namaa dabalee deemsi dimookiraasii hunda hirmaachisu dhabamuun yaaddessaa ta’uu isaa ibsan – xalayicha kaleessa galgala Joon Keeriitti ergan sana keessatti.
Akka xalayaan Senator Al Fraankinii fi Senator Amii Kiloobaashaaritti dhhiheenya kana – fakkeenyaaf, gareen mirga dhala-namaa Hiyuumaan Raayits Waach barattoota, daangaa magaalaa Finfinnee bal’isuuf karoora bahe mormuun hiriira nagaa bahan dhaabsisuuf -- humnoonni naga-eegumsaa Itiyoophiyaa humna gitaa-olii gargaaramuu gabaasee jira. Bakka tokko tokkotti mormii sanaaf deebiin hookkaraa kenname du’a hiriirtotaa illee dubbate.
Senatara USA Amii Kiilo-Baashaar
xSenatara USA Amii Kiilo-Baashaar
Yaaddoon isaanii inni guddaan Itiyoophiyaa keessa, mormii polotikaaf iddoon banaan jiruuchuu dhabuu akka tahe ka dubbatan - Senataroonni Yunaayitid Isteets lameen filannoon Itiyoophiyaa fuul-dura keenyaa ka Caamsaa, 2005 geggeessamuuf deemu dhugumatti, walabaa, madaalawaa fi banaa ta’uu isaa irratti yaaddoo amansiisaa qabna - jedhanii jiran – Senaator Fraankinii fi Senaator Kiloobaashaar.
Akka xalayaa isaaniitti , bara 20014 Kongiresiin Yunaayitid Isteets marii waa’ee baajetaa geggeesseen -- gargaarsa humnoota waraanaa fi poolisii Itiyoophiyaaf kennamuuf haal-duree lafa kaa’ee jira.
“Gargaarsa kana argachuuf” - Mootummaan Itiyoophiyaa -- imaammata -- walabummaa murtii seeraa, walabummaa yaada ofii ibsachuu, kan ijaaramuu, kan walga’uu fi kan amantii tiksu -- kan paartiilee polotikaa, jaarmayaalee hawaasaa, gaazzexeesotaaf mirga walabummaan socho’uu fi murtii haqaan ilaalamuu kennu hojii irra oolchuu qaba - akka haal-duree Kongiresii Yunaayitid Isteets lafa kaayame sanaatti jedhu – Senaataroonni lameen.
Ministarri Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Joon Keerii, ennaa dhiheenya gara Itiyoophiyaatti imalanitti, hojii jaarmayaa hawaasaaf akka carraan wayyaawaan banamu dubbatanii, waa’ee walabummaa Preesii fi walabummaa yaada ofii ibsachuu biyyattii keessaa irratti yaaddoo qaban beeksiisuun isaanii mallattoo gaarii isaan jajjabeesse tahuu kan ibsan – Senator Fraankinii fi Senaator Kiloobaashaar.
keessumaa, hiriira dhiheenya geggeessame irratti kanneen humna seeraa-alaa gargaaramani fi tarkaanfii hookkaraa fudhatan seeratti dhiheeffamuu isaanii, Ministarichi akka mirkaneeffatanii fi hariiroon Yunaayitied Isteetsii fi Mootummaa Itiyoophiyaa gidduu kabajamuu mirga dhala-namaa fi ol’aantummaa seeraa akka ilaalcha keessa galchu, xalayaa kaleessa Joon Keeriitti ergan kanaan gaafatanii jiran.


text:
Geerarsa
Geerarsi aadaa Oromoo keessatti beekamaa fi bakka guddaa qaba. Geerarsi ogumaa fi dandeettii uumamaan argatan kan ittiin gammachuu fi gadda, quuqqaa fi seenaa, akkasumas didhaa fi booree ofii ittiin ibsatanidha. Geerarsi gosa wallee ykn sirba aadaa oromoo ta’us kan geerarsa danda’u hunda miti. Godinaalee Oromiyaa adda addaa keessattis akkaataan sagalee ykn yeedaloo itti baasanii fi geeraran ykn sirni irratti geeraran adda addummaa xixiqqoo qabaachuu ni malan.
Geerarsa gosa lamatu jira. Innis. Geerarsa Qondaalaa fi Geerarsa Gurgudduu jedhama.
Geerarsa Qondaalaa kan jedhamu, nama duulee diina ofii ajjeesee kan mirgaan gale, bineensota gosa adda addaa kanneen bosona keessa jiraatan ( Leenca, Gafarsa, Arba, Qeerransaa fi kkf) adamsee kan ajjeese Qondaala jedhama. Isaan kun hawaasa keessa jiraatan biratti kabajaa fi ulfina qaban. Yeroo sirna ykn cidha tokko irratti sirbamu ykn geerarsi yeroo gahu isaantu dursa qaba. Gosa mirga argataniin dursa argatu. Yeroo geeraranis sirnaa fi tartiiba qaba. Dura Waaqa, Dachee, Midhaan, Loon ( Saawwan) fi booka ykn daadhiitu faarfatama. Faaruu daadhiitti aanee kan dhufu Geerarsadha. Yeroo sanatti eenyutu dura geeraruuf akka mirga qabuu fi eenyutu akka itti aanu mirga isaan ajjeesanii qabanii fi hawaasa sana biratti beekamaniin tartiiba gala.
Geerarsa Gurgudduu.- Geerarsa gurgudduu kan jedhamu nama duule hin ajjeefne ykn bineensa akka mirgaatti lakkaawu kan hin ajjeefne dha. Isaan kun warra Qondaalaa booda geeraran. Yeroo geeraranis hojii qabatanii jirani qonnaa fi waan kana fakkaatu irratti bobba’anii irratti cimaa fi jabaa ta’uu isaanii ykn ammoo duulanii mirga dhabuu isaaniif gadda itti dhagahame, yaalii fi tattaaffii godhan, kanaafis ragaa qaban himachuun balasiin komachuun geeraran. Akkasumas jireenya isaanii keessatti karaa adda addaa dhiphuu fi roorroo isaan mudate haala adda addaan ibsatan.
Yeroo Qondaalli ykn gurgudduun geeraru kanneen taa’anii dhaggeeffatan ” ishoo gurbaa” jechuun jala cooqa ykn soosisa kan jedhamuun harkaa fuudhanii gargaaru. Kunis geeraraan sun akka afuura fudhatuu fi akka onnatuuf. Yookaan ammoo warra geerarsa beeku ykn qondaaltotaa fi gurgudduutu wal harkaa fuudhee dabareedhaan geeraru jechuudha.
Marabbaan kan Waaqaa ti !
Faaruu buddeenaa !
Nooruu yaa buddeenaa
Isa Ija futteenaa
Osoo ati hin jirree
Eessa abbaa koon aseenaa!
Yaa buddeenaa yaa warqee koo
Isumaaf yoona geesse lubbuun koo
Faaruu Loonii / Saayyanii
Shereree yaa saawwaa, yaa saawwaa
Saani badnaan badnee, qubni nu cittoodhaa
Saani gallaan gallee, qubni nu ittoodhaa
Daandiin ollaa duudee karaa adeemnu dhabnee
Jaartiin ollaa duutee, waan areerru dhabnee
Shereree yaa saayyaa, shereree yaa saayyaa
Isaa horaa galuu, ilaaltuun haa dhabduu
Tiksituun haa argattuu
Saayyan eessa moogaa
Saayyan qeensa mooraa
Kotteen shinii ta’ee
Gaafni waancaa ta’ee
Foon irbaata ta’ee
Gogaan waalluu ta’ee
Shereree yaa saayyaa
Isaa horaa galuu
Kosorruu caccabsee
Bosonuu dammaqsee
Caakkaa jilbaan dhahee
Abbaa jibbaan gahee
Faaruu Bookaa/daadhii
Shereree yaa daadhii yaa daadhii
Daadhii hundi hin dhuguu
Hundi dhabee hin galuu
Daadhii hundee dhuguu
Tokko akaakuu dhugaa
Tokko ankaaksuuf dhugaa
Isa akaakuuf dhuguu
Garaa keessa ciisaa
Isa ankaaksuuf dhuguu
Mataa keessa fiiga
Shereree yaa daadhii, yaa daadhii
Daadhiin akka jettee
Isa buusuun na xuruursi jettee
Isa dhuguun na funuunsi jettee
Daadhii xuruursa buusuu
Ujummoo keessa dhaabuu
Machiin akka waaqi godhee
Dhiira xuruursa ari’uu
Allaaloo keessa dhaabuu
Lubbuu akka waaqi godhee
Galle daadhii,…………..
Geerarsa Qondaalaa
Cichaarraan gad ilaallaan
Gorroo natti fakkaatte
Sayyoo abbaa ofii waamee
Abbayyoo koo dhibba koo
Maqaa kee keessaa dhabnaan
Roorroo natti fakkaattee
Abbayyoo koo dhibba koo
Keessan buusa maqaa kee
Akka kuula wayyaa kee
Maafan dhiisa waamii kee
Disoon arba galchitee
Atis ilma dhalchitee
Ijoolleen baddaa dambii
Geerar geerar naan jedhuu
Ani maalan geeraraa
Anoo yaadan yeelalaa
Namni yaadaan yeelaluu
Attamiin haa geeraruu
Geeraraan geeraa jiraa
Geeraan gammoojjii jiraa
Namni geeraree hin quufnee
Baddaa biyya abbaa koo jiraa
Ishoooooooo!
Akka mukaa dhalatee
Osoo hin daraariin hafee
Goodarreen haa raawwatuu
Akka ilmaa dhalatee
Maqaa abbaa hin waamiin kan hafee
Wadalleen haa raawwatuu
Wadala hudduu dibbee
Kan gandi hundaa jibbee
Deebi’ee reettii hin qaluu
Reettii Abbaa Igguu malee
Kan kaleen keessa hin jirree
Kan moora baattee deemtuu
Deebi’ee nyaatii hin ta’uu
Nyaatii abbaa ayyaanaa malee
Kan gadheen keessa hin jirree
Kan boora baattee deemtuu
Boorri kabaa hin raasu ni rigaa
Goonni dhadhaa hin nyaatuu ni dibataa, ni dibataa!!
Waaqayyo kutaa roobee
Yaa dachee dhaggeeffadhuu
Saayya kutaa mirgisee
Yaa daalo dhaggeeffadhuu
Gamni yaasa lallabee
Yaa gowwaa dhaggeeffadhuu
Gaafa hiikama saayyaa
Sareen dhildhuudhaan ooltee
Gaafa hiikama daaloo
Nadheen marqaan ooltee
Gaafa hiikama kootii
Gaafa hiikama ilma kee
Allaattiin muka cabsee
Gulloon doddota cabsee
Yamboon foon qalaa bulee
Ani fooggalaan bulee
Boorri kabaa hin raasuu,…………
Gurree gaaraa gugatuu
Gurri maxxannee hin dhabuu
Gurbaan maxxanee adamsu
Ilmoolee tokkollee hin dhabuu
Ilmoon nama hin nyaattuu
Ilmoomattan dhagahee
Gurguddaan nama hin dhiisuu
Guddannaanan dhagahee
Moluun jaarsa sossobee
Asuman gaha jedhee
Adda gubbaa qaari’ee
Qooseedhaan caala jedhee
Kormi koo na sossobee
Asuman gaha jedhee
Kokoriidhaan qaari’ee
Giiloodhan caala jedhee
Daanyaa hin qabu hin kasasuu
Waasii hin qabu hin aggatuu
Yaa horii koo nan badee
Boorri kabaa hin raasuu,……….
Allaattiin tokko hin kaattii
Uummoon tokko ni arreeddii
Maal yaa allaattii jennaan
Duumessan dheessaa
Rooban baqadha jettee
Dhugaa qabda yaa allaattii
Duumessa kan dheessanii
Rooba kan baqatanii
Magaalleen tokko hin kaattii
Diimtuun tokko ni arreeddii
Maal yaa maguu jennaan
Dabeessan dheessa jettee
Lugnan baqadha jettee
Dhugaa qabda yaa maguu
Dabeessa kan dheessanii
Lugna kan baqatanii
Namni wayyaa balasee
Ofii isaa uffate malee
Daara hin baane ammayyuu
Namni aangoo balasee
Ofii isaa deeme malee
Gaara hin baane ammayyuu
Namni mirga tokkittii
Ofii isaa ajjeese malee
Gaana hin baane ammayyuu
Ishoooooooooo …………….
Geerarsa gurgudduu!
Maal na hin goone deegni koo
Raafuu na kadhachiisee
Raatuu na kabalchiisee
Deegni koo deega kormaa
Ijaajjee natti mormaa
Deega koo yaa farrisaa
Turi ammaan si fannisaa
Laga sakkoo gamattii
Lafa rakkoo sanatti
Muka baala hin qabnetti
Ilma yaada hin qabnettii
Muka arbaa daraarettii
Ilma abbaan abaarettii
Muka damee hin qabnettii
Akka baddee hin gallettii
Deegayyiin lafti awwaaraa
Utuman beekuun dhufee
Deegaa allaattiitu awwaalaa
Utuman beekuun dhufee
Niitii nama deegaadhaa
Farsoo dhimbiibiif waamuu
Namichaa deegaa sanaa
Barcuma fuudhaaf waamuu
Kan kee nun dhibu jedhuu
Boru dhufittaa jedhuu
Booruu dhugittaa jedhuu
Kanaafan boobee tumee
Kanaafan booyee du’ee
Deggaa marga diimessaa
Deegni wayyaa diimessaa
Nama wayyaan diimatee
Ijoolleen obbo hin jettuu
Waarsaan maqaa hin lagattuu
Kanaafan boobee tumee
Kanaafin booyee du’ee
Ishoo…….
Maddi geerarsa kanaa ” Kitaaba Jiruu fi Jireenya” jedhu kan Qees Kumsaa Boroon barreeffame.
——————————
Hundasaa Waaqwayyaa
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
Comments are closed.


text:
Amajjii 26,2013 Naqamte
Tapha dheengaddaa Afirikaa Kibbaatti Itoopiyaa fi Zaambiyaa gidduutti taphatamee ilaalchisuun sabboontotni Oromoo Afirikaa Kibbaa irraa Alaabaa ABO olkaasuun Addunyaa fi Ummataa Oromoo biyyaa Ambaa fi Biyyaa keessaatti argisiisuun Abdii kan nuf kennuudha jechuun Qeerroon dargaggotaa Oromoo Godina Wallaaggaa Bahaa Onotaa akka Haroo Limmuu, Heebantuu, Giddaa fi Limmuu Galiilaa keessaatti Sibaan ABO farsuu fi kayyoo motummaa abbaa irree dura dhaabbaachuu jabeessaani itti fufaan, Mootummaan Wayyaanees sochii Qeerroo kanatti kan rifatee humna poolisaa dargaggotaatti bobbaasuun qabee hidhuuf yaaliin godhamee irree qeerroon fashalaa’ee, keessaattu Onaa Limmuu galiilaatti Poolisonnii baratoota qabuuf bobbafaman kan nama Naasir Alemuu nama jedhamuun hogganaman baratootni fi dargaggonnii wal ta’uun dagaan reebanii of irraa deebisaan, keessaattu nama Naasir Alemuu jedhamuu kanaa humnaa ol madeessuun gabafame, haalumaa walfakkaatuun Onaa Haroo Limmuutti poolisonnii maqaan isaanii 1. Alemuu Biiftuu, fi 2,Tafarii Misganaa jedhamaan ilmaan Oromoo adamsanii qabanii Hidhuuf kan bobbaa’an irree qeerroon reebamuun gabasamera, Gutummaa Godinaa Wallaaggaa Bahaa keessaatti Wayyaaneen karaa jala deemtotaa ishee maqaa Misoomaatiin ba’atii Daagaa[ittisaa biyyee] Qotaa jechuun yaadaa Ummataa gara dabarsuuf yaaliin wayyaanotaan karoorfamee ummaannii fudhachuu diduun Ummaanni Oromoo Ajajaa Wayyaanee fi Jalaa deemtotaa ishee irraa darbuu hin fudhannuu jechuun Sirna waayyaanee balaaleffaachuu cimsee kan jiruu ta’uun gabaafamera, abbaan irree diddaa ummataa kanatti rifachuun humna poolisaa ummatatti bobbaasee uummataa dirqamaan akka baasaa jiruu fi uumataa nagaa poolisaan reeba kan jiruu ta’uun gabafamera. Onaa Haaroo Limmuutti dargaggoonni maqaan isani 1,Qalbeessaa Ayyaalaa, 2, Haile Biftuu fi 3,Misgaanaa Namaaruu jedhaman Ummaannii akka inni Mootummaaf hin ajjajamnee fi kaardii filaannoo hin fudhannee dhorkitaan jechuun Poolisaan kan reebaman ta’uun ibsamera, Kana malees diddaan Baratootaa Oromoo University Wallaaggaa itti fufee jira guyyaa har’aa baratootnii University Wallaaggaa Amantaa Muslimaa hordofaan dhiibbaa baratotaa Oromoo fi hordoftotaa amantaa muslimaa irratti university Berdar keessaatti torbee darbee keessaa geesifamaa turee mormuun Nyaataa dhaabanii jiruu, gutuummaan baratoota Oromoo fi hordoftootni amanta Musilimaa guuyyaa boruus cimsanii nyaataa dhaabuun akka mormii isaanii jabeessaan ibsatan.


text:
Galmawwan Mootummaa Kuma Tokkoo Fi Dabalaa Adeeman
Hagayya 2013tti qophiin addaa ijaarsaaf godhame Galmi Mootummaa kumni tokkoffaan akka ijaaramu erga taasisee booda, baayʼinni Dhugaa Baatota Yihowaa Filippiinsi keessa jiraatanii dabaleera. Akkuma biyyoota kaan keessatti godhamu gumiiwwan Filippiinsi keessatti argaman, Galma Mootummaa dhaabbataa ijaarrachuuf gargaarsa yoo argatan malee qarshii fi muuxannoo hin qaban. Gumiiwwan tokko tokko waggoota hedduudhaaf mana dhuunfaa fi mana xiqqoo leemmana irraa hojjetame keessatti walitti qabamaa turaniiru.
Lakkoofsi Dhugaa Baatota Yihowaa Filippiinsii fi biyyoota kaanii dabaluun isaa Galmi Mootummaan dabalataa akka barbaachisu godheera. Kanaafuu, bara 1999tti Qaamni Olaanaa Dhugaa Baatota Yihowaa biyyoota Galma Mootummaa ijaarrachuu hin dandeenyetti Galma Mootummaa ijaaruuf qophii godhe. Qophii kana keessatti Dhugaa Baatonni Galmi ijaaramuuf hamma dandaʼan buusii godhu; achiis qarshiin biyyoota kan biroo irraa ergamu itti isaaniif dabalama. Gumiiwwan Galma Mootummaa yommuu ijaarratan namoonni leenjiʼan gareedhaan gurmaaʼanii isaan gargaaru. Qophiin addaa akkasii kun Sadaasa 2001tti, Filippiinsi keessatti jalqabe.
Galmi Mootummaa kumni tokkoffaan gumii Maarilaaʼoo Bulaakaaniif kan ijaarame yommuu taʼu, Ilumenaadoo inni miseensa gumii kanaa taʼe akkas jedheera: “Jaalala obbolummaa Kiristiyaanotaa arguu dandaʼeera. Dhiirota, dubartoota, ijoollee fi maanguddoota fedhiidhaan of dhiheessan hedduutu ture. Aduu nama waxalu keessa waliin hojjenneerra. Guyyaa guutuu hojjechuun keenya kan nu dadhabsiise taʼus, waliin taanee wanta hojjenne yommuu ilaallu baayʼee gammanneerra.”
Carraaqqii namoonni fedhiidhaan hojjetan kun godhan namoota Dhugaa Baatota hin taanes dinqisiiseera. Abbaan konkolaataa dhagaa fi cirracha gara iddoo sanaatti geessaa turee akkas jedheera: “Isin akkuma goondaa baayʼattu! Hundumtuu gargaarsa kenna. Wanta akkasii matumaa argee hin beeku.”
Namoonni fedhiidhaan hojjetan kun galmicha torban jaʼa utuu hin guutin hojjetanii xumuraniiru. Miseensonni gumichaa Galma Mootummaa sana dafanii ijaaruudhaan hojii barbaachisaa irratti, jechuunis waaʼee Mootummaa Waaqayyoo lallabuu irratti guutummaatti hirmaachuu dandaʼaniiru.
Eelen, isheen miseensa gumii Galmi ijaarameefii taate akkas jetteetti: “Galmi keenya inni duraanii kan nu hin geenye waan tureef baayʼeen keenya bakkee teenya turre. Galmi Mootummaa inni haaraan kun bareedaa fi mijataa waan taʼeef qajeelfamaa fi jajjabina gumii irraa argamu irraa caalaatti faayidaa argachuuf nu gargaara.”


text:
Gabaasa Qeerroo Qellem Dambi Dolloo Waxabajjii 18,2014Kaleessa barattootni mana barumsaa sadarkaa olaanaa fi qophaayinaa Qellem gaffii mirgaa dhimma hidhamtoota oromoo mana hidhaa keessattio dararamaa jiraniin wal qabsiisanii hiriira bahaniin tikni wayyaanee dura dhaabbachuudhaan barattoota hedduu gara mana hidhaatti guuraa oolee,hidhamuu barattoota kan guyyaa kaleessaa waraana Wayyaaneetiin jilmaadhaan mana hidhaatti guuramaniin har’a Waxabajjii 18 uummannii fi barattootni mana barumsaa sadarkaa garagaraa magaalaa Dambi Dolloo keessatti argamu itti fufuudhaan gaaffii mirgaa gaafachuudhaan barattootnni hidhaman nuf haa bahan jedhanii ganama kana irraa kaasanii iyya isaanii dhageessisaa jiru jedhu,humni waraana wayyaanee diddaa kan dhaamsuuf magaalaa kanatti guuramaa jira,uummanni fi barataan magaalichaa keessaa hidhamtootni gaaffii abbaa biyyummaa gaafatanii hidhaman akka bahaniif diddaa isaanii ciminaan gaggeessaa akka jiran Qeerroon gabaasaa jira,odeessi isaa kan itti fufuun dhiyaatuudha.
One response
-
Pingback: Gadaa.com | FinfinneTribune Qeerroo: FDG Wallagga, Magaalaa Dambi Dolloo Keessatti Itti Fufe |