text:
Fiilmii “GUMAA” Gumaacha guddaa gumaa dhabe
–
Fiilimiin Gummaa dargagoo Beenyaa Dhaabaatiin barreeffame wagaa tokko keessatti hojatamee guyyaa Addolessa 17/07/2012 ebbiffame. Filmicha keessatti Taattonni ciccimoofii muxannnoo dheeraf dilbi qaban kan akka Yashii Raggaassaa, Jimaa Galtaa, akkasumas Taatoo dargaggoonni urjiin akka Seenaa Salamoon, Masrashaa Girmaa, Beenyaa Dhaabaa, Girmaa fi kan biro itti hirmaatanii jiru. Filmicha hojatanii fixuuf qarshiin kuma 120 akka itti bahe Dargaggoo Beenyan nuu ibsee jira. kanuumaan gaafif deebii dargagoo kan wajjin gooneetti isin yaa dabarsinu.
Tolibor: Beenyaa Fiilmii kana akkamitti jaqabde?
Akkaataa jalqaba fiilmii kanaa
Fiilmiin GUMAA-1 jedhu kun seenaa dhugaa irratti fiilmii hundaa’ee hojjetamedha. Duraan dursa fiilmiin ani hojjechuuf ture kana hin turre. Guyyaa tokko akka tasaa nam tokkotu seenaa akkanaa natti haasa’e anis yeroo kana maaliif gara fiilmiitti hin jijjiiru jedheen barreesse, garuu barnootarra waanan tureef hagan xumurutti obsaan eege. Akkuman Yunivarsiitii Jimmaatii eebbifameen abjuunko waan hiikamuu qabuuf waan hunda dhiisee Adaamaatti gale.Akkuman Adaamaa galee hojiinko inni duraa namoota dhimma kana waliin wal qabate baruu fi biyya baruu ture.
Tolobor: Rakkoolee maal fa’atu si muudate mudatan
Dhugaa dubbachuuf akkaataa itti fiilmiin kun hojjetametu fiilmicha caala. Rakkoon inni guddaan jalqabuma yeroon Jimma waggaa sagal keessa jiraadhe gadhiisee magaalaa hin beekne Adaamaatti galedha.Ani yeroon fiilmii kana hojjechuuf yaadu kanin harkaa qabu ofitti amantummaa qofa ture qarshii,miindaa,fira, beekkamtii akkasumas maatii na gargaaru illee hin qabu barnootallee tattaaffii mataakootiinan baradhe. Hojii mootummaa dhiisee yeroon sochii hojii fiilmii kana eegalu firrikoo,hiriyyoonnikoo hundi na jibban namni na dubbisu hin turre ani garuu kana hundaaf daqiiqaa tokkoof illee of duuba deebi’uuf yaadee hin beeku. Fedhii fi kaka’umsa na keessa jiru kanaan barreeffama fiilmichaa qabadhee abbootii qabeenyaa garaa garaa Oromiyaa keessa jiran spoonsara akka godhaniif gaaffii eegale kaan na arrabsee, kaan immoo uleen na ariiyee, kaan immoo maaliif humnakee malee ol utaalta?, kaan immoo situ Aartii Oromoo guddisaa?, kaan immoo Oromoo isa kamtu fiilmii ilaala afaanke qabadhuu hojiike hojjedhu naan jedhanii ofirraa na ariiyaa turan.
Garuu ani ammas kana hundaaf hin jilbeeffanne gara fuulduraatti tarkaanfachuun itti fufe. Otoon abdii hin kutiin Yunivarsiitii Jimmaa akka spoonsara na godhu gaafadhe kana milkeessuufis Adaamaatii gara Jimmaatti si’a digdamaa ol deddeebi’ee dhuma irratti qarshii kuma digdama(20,000) bakka lamatti qoodamee kan kaffalamu naaf heyyamame kuma kudhan dura kumni kudhan immoo erga fiilmiin waraabamee kan kaffalamu waan ta’eef kaffaltii taatotaaf kaffalamu, kirayii kaameeraa, gatii geejibaa, nyaataa, taatota filachuu,shaakalsiisuu akkasumaas waraabbiin fiilmichaa Jimmatti waan ta’eef taatotaa fi ogeessota Finfinnee fi Adaamaatii gara Jimmaa geessee guyyoota hedduuf achi tursiisuun hedduu rakkisaa ture,garuu of duubatti deebi’uu waan yaadee hin beekneef tooftaatiin deemuun eegale namootan beeku bira dhaqee qarshii hanga qaban akka naaf liqeessan kadhadhe. Qarshii hanga tokko argadhee taatota,ogeessota,akkasumas kaameraa Finffinneetii guyyaatti kuma tokkoon kireeffadhee Jimma deemnee waraabnee deebine.Yeroo kana keessatti rakkoolee hedduun na qunnamaniiru garuu namoonni hedduun ogummaa fi qarshii qabaniin na cinaa dhaabbatanii bu’aa bayii hedduun booda “GUMAA” waggaa lama keessatti qilleensa irra oolteetti.
Tolibor:Fuulduratti hoo maal kaayyeffatte jirta?
Ani sekoondii tokkoof illee hojii aartii irraa fagaadhee jiraachuus yaaduus hin danda’u. Kaayyoonko gara fuulduraattis akka bishaan garbaa bal’aa fi gadi fagoodha, abjuu gabaabduus abjadhee hin beeku. Gara fuula duraattis hojiilee Aartii garaa garaa keessumattuu:-
– fiilmii barreessuu,daarektii gochuu,taatummaan hojjechuu,pirodiyuusii gochuu
– kitaabolee barreessuu
– diraamaa dheeraa fi gaggabaaboo barreessee qopheessuu
– namoota dandeettii aartii garaa garaa qaban waliin qideessee hojjechiisuu
– mana pirodaakshinii banuu
– barruulee fi gaazexaa Afaan Oromoon kanneen aartii irratti xiyyeeffatan maxxansuu
– mana barnootaa aartii Afaan Oromoon barsiisu banuu
– DhRTVO irraa yeroo bitee sagantaa aartii irratti xiyyeeffate tamsaasuu fi kkf
– dhuma irratti industirii fiilmiin Oromoo keessatti dagaagu,hojjetamu OROOWOOD hundeessuun kaayyookooti.
Qeeqaa Tolibor
Fiilmiin Gummaa waldidaa maatii lama jiddu jiru kan argisiisuu yoo ta’u ilmi maatii tokkoo Solaniin intala maatii biraa ,Biiftuu maqaa jaalalan itti hiiqee abbaa fi (isherras?) balaa geesisuuf kan dhama’uudha. Haala kanaan filmichi jalqaba yeroo inni Yunvarsiitii keessatti argee jalqabee hangaa ji’ootaa saddi kan jiraniif guddina waltidhufeenyaa taatotaa akkasumas waldidaa taatotaa sirritti argisiisa. Akkasumas miiran ofamuu dubratoota keenya muraasaa argisiisun namni kun maal qabarra eenyii inni akka dursan gorsa. Kanaaf ergama isaa waan bahee nutty fakaata. Sanaan alas seena bareedaa fi shiiraa walqabtaa sababiifii bu’aan deegarme qaba. Gama ergaan yoo ilaalee gochotaa sirni bitta nafxanyaa ummata keenyarran gaheefii madaan isaa ammalee akka hin qoriin akkasumas bonbiin hacuccan awalee yeroo kamiyyu dhohuu akka danda’u kan argisiisudha.
Haa ta’u malee Fiilmiin kun hanqina tokko tokko hin dhabne. Isaan keessa isaan ciccimoon:
1. Maqaan fiilmichaa Gumaa yoo ta’u kan arginu garoo haaloo ba’uudha. Oromoon falaasama kan ija balleese ija balleesi jedhu hin qabu. Kanaaf gumaan esa dhaqeeti badiin kun hundi gaha? Moo Soolan dhala ammaa waan ta’eef Gumaa baasuu hin beeku? Haata’u dhumni hoo maal ta’a Polisiin qabamee mana murtitti dhiyaata, itti murtaa’a achi nib aha, ammas sanumatti deebi’a yookii ni ajeessa yookii ni du’a. Kun haqaa hin fidu kanaafii Oromoon seerii gogaan haqa hawwasumma (social justice) hin fidu jedhee ka amanuuf Kanaaf gumaan gumaan yaadhumu!!
2. Lammafaan yoomessi isaa iddo murtaa’e qofa ta’ee. Keessattuu Soolan dormi seenee baratoota lama wajjin yookin walmorma yookin ni dheekama kanuma. Biiftunis yookin hiriyyaa ishii wajjin walmormit yookin haasa nagaa. Gaafin asitti ka’uu dormii Biftuu keessa shamarre tokko qofa gala? Soolan faa hoo sadi qofaa? Bakki shiirri itti xaxxamuu maalif dormii qofa ta’e? waldidaa kan keessatti dinagdeen ilaalchi siyaasaa, enyumman gahee maal taphate. Jechuun barreessan tokko taatoo isaa beeku qaba yoo jennee barreesaf soolan ilma dureessa moo ilma iyyeessatti? Biiftun ilaalcha adunyaa akkamii qabdi?
3. Inni dhumaa dhuma filmicharratti Biftuun ni qabamti yookin agatamti, abbanis jaajalaa intala ishiirra kan ka’e dhaqee itti makama. Hangaa naa sakata’I jedhun jechuun hanga muka jaltti hidhamutti hin sakata’amne. Yeroo kana itti dhukaasu hin danda’uu? Sanuu nama angora ture ta’ee? Yeroo hiriyaan Biiftuu dhufuu nammoonni achi jiran sun essa dhaqan? Akka dura argineetee namoonni sunn namootaa agtaman san marsanii eegu. Egumsi isaanii eessa dhaqeeti polisonni salphumatti isaan argatan?.
–
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- AFOOLA OROMOO KEESSAA: RAACHAA FI MARAATOONII: Tolasaa Raggaasaa - February 4, 2017
- YEROOKEE MALEE HINDU’IIN:BILBILAA HARKAA FI MIDHAA INNI QABU (Smart phone is killing you slowly):Dr.Yona. - February 4, 2017
- MAAL WAYYA - February 3, 2017


c: text/html

text:
Xiinxala Afaan Oromoo Teekinoolojii Baraa wajjiin
***
Afaan Oromoo yeroo ammaa maal irra jira, Guddinni Afaan kanaa gama teekinoolojiitiin maal irra jira? Mee na hordofaa…….
Qabiyyee:
• Rakkoolee Guddina Afaan kanaa duraan sakaalan
• Rakkoolee Yeroo ammaas Guddina Afaan kanaa gama teekinoolojiitiin sakaalan
• Sosochii Godhamaa jiru
• DHAAMSA KOO……………………
IBSA:
******
Afaan: Afaan Meeshaa sabqunnamtii hawaasa tokkooti.
Teekinoolojii: mala adeemsa hojiilee hottaman hunda gara ssayisawaa ta’etti imala goonu dha.
Kanaaf Guddina Afaan Oromoo gama teekinoolojitti maal fakkaata gaaffii jedhu deebisuun dura, Qabiyyee armaan olii kana ibsuu yaala.
RAKKOOLEE GUDDINA AFAAN OROMOO KANA DURA SAKAALAN
******
• Dhiibbaalee adda addaa irra gahaa ture irraa kan ka’e #KUNUUNSI Barbaachisu Afaan kanaaf waan hin godhaminiif, Afaan Haasaa ykn ittiin waliigaluu bira darbee wanti hojjatamee lafa kaayame hin jiru ture.
RAKKOOLEE AMMAS GUDDINA AFAAN OROMOO SAKAALAA JIRAN
****
• Duraan wanti lafa bu’e dhabamuun, yeroo ammaa kanas Afaanichi saffisa barbaachisuun akka hin adeemneef gahee guddaa taphatus, yeroo ammaa kana rakkooleen ijoon Afaan kana gama teekinoolojiitiin sakaalaa jiran keessaa muraasni:
* Qaama abbummaa Afaan kana gama Aartiif teekinoolojiitti wal mdaalchisaa itti hojjatu dhabamuu.
* Sababa kanarraa ka’een Giddugalli QORANNOOF QO’ANNOO AFAAN OROMOO dhabamuu. Kunimmoo Namni dhimma afaan kanaa qoratu ykn qaamaan deemee ragaa barbaachisu sassaabachuu, ykn biyya biraa deemee qaamaan waan barbaadu soqachuu, fikkf, yoo ta’u haalli mijataan namni kamuu iddoo barbaade taa’ee, saa’aa barbaadetti dhimma Afaan Oromoo akka argatuuf carraan dhabamuun Ummanni Oromoo miliyoona hedduun lakkaayamu kanneen Xoobiyaa keessa naannoo biraa jiraatan dabalatee, Ummanni Finfinnee, fi Ummanni diyaaspooraa yeroof saa’aa barbaadetti Afaan kana akka garaasaatti argachuu hin dandeenye.
* Kanumaan walqabatee HAMBAALEEN AFAAN OROMOO, SEENAA, DUUDHAA fi AARTII Gama TEEKINOOLOJIITTI wanti olkaawame hin jiru, jennuu jala muruu dandeenya. Wanti akka salphinnaatti ilaalamu, Kan biraa hafee KITAABOTNI MOOTUMMAALLEE ‘Online’ kan hin jirre ta’uu isaati.
Fkn1: Namni tokko KITAABA ASOOSAMAA kan GODAANNISA jedhamu fardaan guyyaa sadiif barbaadaa akka ture dhageen ture.
Fkn2: Gaazexeessaa tokkotu Dr. BIRHAANEMASQALIIF Deebii Deebise. Ni beektu Dr. Birhanemasqal AFAAN OROMOO Afaan federaalaa akka ta’u irra deddeebi’ee barreessa. Gaazexeessaan kun Deebii Dr. Birhanemasqaliif deebiseen Akkas jedhe:
-“Dr. Birhaanemasqaliin nan jaaladha, nan kabaja, nan hordofa, garuu Dr kun irra deddeebi’ee yeroo baay’ee dhimma AFAAN OROMOO Afaan federaalawaa akka ta’u barreessa. Barreessuun isaa natti tola, GARUU, jedhe: Dr. Birhanemasqal waan hin hubatin qaba jedhe, waan ilaalcha keessa hin galchin qaba jedhe, KUNIS: Jedhe, AFAAN OROMOO, nama Afaaniin haasa’u heddu qabaatus, Hojiileen gama TEEKINOOLOJIItti Afaan kanaa hojjatan akka hin jirre, Afaan kanaan bu’uurri teekinoolojii hanga ammaa lafa taa’e hin jiru jedhe, MOOTUMMAAN Osoo Afaan FEDERAALAWAA gochuu barbaadee, takka jedhee lafa duwwaarraa ka’ee eegaluu qaba, kunimmoo…. jedhee, erga waan heddu itti dabale booda, Dr. Birhaanemasqal kana ilaalcha keessa galchuu qaba” jedhe.
Asi biratti Dhimma Afaan Federaalawaa gochuurratti yaada kennuu osoo hin taane, Gara Guddina Afaan keenyaa gama teekinoolojitiin irra jiru Gaazexeessichi sirri ibse jedheen fudhadhe.
KANUMAAF YEROO AMMAA BOQONNAA MALEE WAANIN DANDA’U GUMAACHUUF DHAMA’AA JIRA
Anis.
• Inni biraa, Hubannoo Hawaasni keenya hedduun gama teekinoolojiittin qabu, gadi bu’aa ta’uun Hojiileen adda addaa dhimma Afaan kanaa irratti hojjataman, Bifa teekinoolojiitti jijjiiramanii akka hawaasa bira gahan tattaaffiin godhamu yeroo hedduu hin muldhatu. kunis gufuuwwan dandiirratti Afaan kana sakaalan jedheen amana.
• JECHOOTA Teekinoolojii keessatti bebbeekkamoo ta’an(Terminology) hedduu AFAAN OROMOO keessatti moggaasa dhabuu, Gufuu Afaan kana keessatti namni sosochii tokko tokko godhullee jechootuma Afaan Ingliiz as fidaa fayyadamu, waan ta’eef miidhama guddaa geessutti jira.
• Namootni MARSARIITII tokko tokko kanuma qabnu hohgganaa jiran tokko tokko LOOGA(loqoda) ganda tokkoo fayyadamuudhaan hawaasa naannoo biraa birratti akka fudhatama dhabu gochuutti jiraachuu, sababni isaa namuu gahee koo baha jedhee sochuu irraan kan dhufe malee miidhaaf natti hin fakkatu.
• Ogeeyyeen teekinoolojii irratti hubannoo gahaa qaban, Afaan kana tajaajiluuf murannoo dhabuun, Guddinna Afaan kanaa keessatti Faanuma takka(Foot print) ka’umsa dhalootaaf ta’u lafa buusuu dhabuun isaanii, Ilmaan Oromoo OGEEYYII TEEKINOOLOJII, Dhalootni ammaa jireenya guutuu komachaa jiraata,haalli mijataan isaan fayyadamanii waan tokko lafa buusuuf rakkatanis daandii wayii agarsiisutu irra ture yaada jedhuun qaba, yoo xiqqaate Waggaa digdamman darban keessatti Afaan kanaaf waan heddu lafa kaawuun ni danda’ama ture.
HOJIILEE HOJJATAMAN KEESSAA MURAASA!
^^^^^
Yeroo ammaa Guddina Afaan kanaatiif gaheen ana irraa eegamu bahuun qaba jedhee namootni GAREENIS ta’ee DHUUNFAAN Sosocho’aa jira heddutu muldhata. Kun Dhaloota dhufuu waa lafa kaayee darba jedhee bu’aa bayii heddu kutaa jiru hedduudha. Kuni hojii BOONSAA waan ta’eef SABA kanaan jajjabeeffamuufi Cinaa dhaabbachuun dirqama sabummaa akka ta’e akeekkachiisuu barbaada.
Hojiilee hojjatan keessaa Muraasni:
• http://oromodictionary.org, marsariitii Dargaggeessa Oromoo FARHAAN ABDUSALAAMIIN Hojjatame kan yeroo ammaa, Jechoota AFAAN OROMOO yoo xiqqaate gara Afaan 14tti hiiku, hojii saba boonsu, GUDDINA AFAAN OROMOOtiif gahee olaanaa taphatuudha.
• http://qubeegeneration.org, Marsariitii AFAAN OROMOO kan Garee QUBEE TECHNOLOGIES Hojjatame yoo ta’u guutumaan guututti Qabiyyeen isaa kan AFAAN OROMOOtiin hojjatame ta’us hirdhinna tokko tokko jiru ammas xiyyeeffannoon irratti hojjachaa jirra.
* Asirratti wanti Nama Gammachiisu Karoora Keenya keessatti BARNOOTA AFAAN OROMOO bifa hundaan dhiyeessuuf karoora qabna, yeroof humna dhabnee oollee bullus, guyyaa tokko Barnoota:
#Suursagalee(video tutorial)
#Barreeffamaan(written tutorial)
#Suuraaleen fi AADAA OROMIYAA HUNDAA
#PDF, Doc. …………. fi kkf
Hub: Gareen Kun Waggaa tokko dura hirdhina kana fuuruuf kan uumame yoo ta’us haala jiruuf rakkinna tokko tokkoon walqabateen hanga barbaadame deemuu baatus, sosochii Dargaggoota Oromootiif fakkeenya ta’uu danda’u irra jiraachuun nama boonsa.
• http://beekangulumma.org, Marsariitii Guutumatti Qabiyyee Afaan Oromoo of keessaa qabu yoo ta’u, akkasuma Ogeessa Afaani barreessaafi gulaalaa PHD Beekan Gulummaa Irranaa’tiin kan hoogganamu waan ta’eef Odeeffannoof Barnoota heddu gad lakkisuun gahee marsariitiin kun guddina Afaan Oromootiif taphachaa jiru guddaadha.
• http://borofa.com, Marsariitii Guddina Barreessitoota Oromootiif, Guddina Afaan Oromootiif Bu’aa buusuuf dhaabbate kan Barreessitoota keenya ciaa dhaabbachuun yeroo ammaa gahee isaa bahaa jirudha.
• Kana Qofaaree, MARSARIITIILEEN Oromoo heddutu jira, garuu Barreeffama isaanii keessatti Walakkaan Afaan INGILIIZII yoo ta’u kuni mataan isaa Afaan Keenyaaf dhiibbaadha jedheen amana. Kanummaaf anis yeroo ammaa JECHOOTA HIN JIRRE (Terminology words) JEDHEEN Yaade waan beekuuf natti fakkaate irraa takka lama jedhee FACEBOOK koon maxxansaa jira, amma KUTAA 7ffaa irra jira.
• Gama FACEBOOK dhuunfaafi PAGE adda addaan Namootni hedduu gahee isaa bahutti jira, barumsallee wal barsiisutti jira, dogoggora irraallee walqajeelchutti jira.
• Fayyadamaa Moobaayilaa( Mobile Application) AFAAN OROMOO yeroo ammaa namootni tokko took aarsaa barbaachisu kafaluun dhiyeessaa jiru, kunis haala salphaan OROMOOTA Addunyaa guutuurra jiran tajaajiluuf gahee taphata waan ta’eef.
Fkn1: Dhaabbanni OROMNET jedhamu gahee isarraa eegamu bahachaa jira, hirdhinni tokko tokko jiraatus.
Fkn2: ABDIISAA BANCAA JAARAA (Abdiisaba Oromoo), Anuma gahee koo akka nama dhuunfatti waan narraa eegamu bahuuf boqonnaa malee socho’utti jira, kanaanis yeroo ammaa App 5 hojjadheera, GAREE QUBEE TECHNOLOGIES Hudeesseera, Marsariitii qubeegeneration.org hundeessinee irratti hojjachaa jirra.
• WIKIPIDEA, Marsariitiin guddichi Afaan OROMOO jireenyasaa guutuu seenaa sobaa dabarsuun akka ragaatti warri afaan kan hin jaalanne itti fayyadamaa turan amma #HAAROMFAMEE Jira(Updated).
• Maal Kana Qofa Torbaanota darban kana AFAAN OROMOO Afaanota Gurduddoo addunyaatti dabaluufi Dhaabbata Guddaa Addunyaa GOOGLE irratti akka afaan hojii ta’uuf GAAFIIN EEGALAMEE Jira.
• GOOGLE FI FACEBOOKnillee AFAAN OROMOOtiin akka hojjatan gochuuf ammas yaaliin keenya itti fufeera.
DHAAMSA KOO(Abdiisaa Bancaa Jaarraa) irraa
**********
• Qaamni Dhimmi AFAAN OROMOO ilaallatu hundi, Ummanni Oromoo hunduu, Ogeeyyiin Afaan Oromoo, Ogeeyyiin Teekinoolojii fi kkf Hunduu, Guddinni Afaan Oromoo Hanga barbaade waan hin tarkaanfatiniif, HUNDI KEENYAA GAHEE NURRAA EEGAMU AKKA BAANU WAAMICHA OROMUMMAA DABARSA.
• OGEESSI BEEKKUMSAAN, DUREESSI QABEENYAAN, Kaan immo HAMILEE wal jajjabeessinee QAAWWA Afaan OROMOO keessa jiru tana cufuun dirqama DHALOOTA QUBEETI.
• Guddina Afaan Kanaatiif, Anis, Atis, Innis/Isheenis, Isaanis GAHEE nurraa eegamu gumaachuu QIRQAMA SABUMMAA akka ta’e beekuun HOJITTI Jijjiiruu qabna.
–
HORAA BULAA DEEBANAA
ABDIISAA BANCAA JAARRAA
IT Specialist
Garagalcha:
AGCC, Koree Guddina Afaan Oromootiif, Beekan, Milkessa, Birhanemeskel, Birhanu, Bekere, Odaa, Hinsene, Gammadaa, Leta, Moti, Qulqullu, Girma, Yosef, Saphaloo, Naf-tanan,
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- AFOOLA OROMOO KEESSAA: RAACHAA FI MARAATOONII: Tolasaa Raggaasaa - February 4, 2017
- YEROOKEE MALEE HINDU’IIN:BILBILAA HARKAA FI MIDHAA INNI QABU (Smart phone is killing you slowly):Dr.Yona. - February 4, 2017
- MAAL WAYYA - February 3, 2017

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Monday, November 9, 2009
Heddummaachuun Jaarmayootaa Qabsoo Saba Oromoo Hin Gargaaru; Kutaa Duraa
Baroota dabran kanneen jaarmayootni Oromoo heddummaachuun ummataaf jaarmaya isaaniif sirriitti hojjatu akka filatan carraa bana kan jedhan dhagahaa turre. Hanga ammaattis kan akkanumatti yaadan ni dhabaman jechuu hin dandeennu. Anis yeroon yaada kana leellisuu baadhus akka waan hammeenya hin qabneetti ilaale ni ture. Garuu galmee seenaa qabsoo ummatoota addunyaa keessa deebinee yoo ilaalle ummata tokko keessatti jaarmayootni akeeka tokko qabaatan heddummaachuun bu'aa akka hin qabnee fi inumaa hoongi isaan fidan akka caalu hubachuun nama hin dhibu. Biyyoota ykn ummatoota mirgaaf lolaa turan kanneen ar'a mirga isaanii argachuun seenaa boonsaa gonfatan yoo ilaalle injifatnoo kan dhaqaban hooggana jaarmayaa tokkoo qofaa jalatti. Yaada kana irraa ka'uu dhaan ilaalchi jaarmayoota maqaa qabsootiin ummata keessatti heddummaatan akka bu'aa baraneetti [as a result of modern trends in politics or the freedom to organize -multi party system] ilaaluun fafa inni qabu ilaalla.
Jaarmayootni heddumaachuun bu'aa hin qabu waanni jedhu waan hunda ibsuu akka hin dandeenye ni hubatama. heddummini jaarmayootaa maaliif qabsoo keenya miidha? waan jedhu bal'ifnee haa ilaallu.
1. Sababni guddaan jaarmayootni akeeka tokko qaban ummata sochii mirgaa godhu tokko keessatti heddummaachuun bu'aa hin qabneef hundi isaanii ummatni isaan ijaaruuf itti xiyyeeffatan, qabsoo godhaniif deeggarsa humna namaa fi qabeenyaa irraa barbaadan tokko tahuu dha. Kanaaf qabeenyaa fi humni silaa qabsoof ooluu malu jaarmayota kana gidduutti waan qoodamuuf jaarmaya cimaa tokko utubuun ni ulfaata. Humnaa fi qabeenya jaarmayoota gidduutti qoqqoodamu kun jaarmayootni hundi akka ir'uu tahan godhuun humna dhabsiisa.
Kana irratti kanneen ummatni kan isaa tahu [jaarmaya isaaniif tahu] filachuu waan danda'aniif rakkoon hin jiru jedhan jiraachuu malu. Kun akka yaadaatti dhihaachuu danda'us yaada nama quubsuu miti. Sababni kun tahuu hin dandeenneef kanneen jaarmaya ijaaran hedduun namoota ummata keessatti dhageettii qabanii fi sabboonummaan beekkaman waan tahuuf sadarkaan isaanii wal caalus hordoftoota hin dhaban. Hunda caalaa kan jaarmayootni kun adda qoodatan ummata dammaqe jedhamu waan taheef qabsoo ummata tokkoo boodatti harkisuu irratti qooda qabaata.
2. ilmaan namaa uumamaan amala wal dorgomuu qabaatu. Keessattuu ammalli ani "eenyuu gadi jira" jedhu karaa faallaatti fudhatamee namootni hojiin wal dorgomuu caalaa wal dura dhaabbatuun yeroon itti babal'atee mul'atu hedduu dha. Siyaasaa keessatti murnootni ykn jaarmayootni hawwii ummata hunda jaarmaya isaanii jala hiriirsuuf qaban irraa nuti dhibdee ummata furuu danda'a waan jedhutti dirqamaan waan dhiibamaniif ummataaf hojjachuu irra wal dorgommii wal caaluu akka dagaagu karaa bana. Kana irra dabre jaarmayootni hafanis yaada ana qofaatu dhiibdee ummataa furuu danda'a jedhu kana faallessuuf jaarmayoota wal dorgoman jala deemuun laafina isaanii guddisanii dhiheessuun ummata keessatti akka shakkiin babal'atu godhu. Wanni jalqaba dhaabbataniif hafee qabsoon qabsoo namootaa fi jaarmayoota gidduutti gad buuti jechuu dha. kun afanfaajjii uumee namootni "mee ni hubanna" jedhanii akka sochii ummataa kana irraa of qusatanii fi takkaahuu hanga tokko keessaa hojiin ol bahutti ni ilaalla yaada jedhu akka fudhatan godha. Osoo Oromoon wal nyaattu eessaahu gahuu hin dand'amu, maaliif yeroo keenya balleessina yaadni jedhu akka babal'atu taha jechuu dha.
Posted by Roobaa Bultum at Monday, November 09, 2009
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Labsa Ebla 13, 2013 KY-ABO mataduree “ Ibsaa fi Labsa KY-ABO irraa kennamte” jedhu jalatti murtii qabxii afur of keessaa qabdu Ebla 13, 2013 ti dabarsuun keenya ni yaadatama. Akkuma labsa sanittiti tuqame KY-ABO namoota fedhii fi murtii dhaabni keenya mooraa qabsoo gabbisuu fi jaaruu irratti fudhate, dura dhaabbatan dhaaba keessaa Ebla 13, 2013 irraa jalqabe akka arihaman ifatti miseensota, deegartootaa fi ummata oromoo kanneen hegaree Qabsoo Bilisummaa Oromoof dhimmaniif sararaa adda addaa irratti labsinee jirra.
Koreen Yeroo ABO hujjii isii tan jaarmayoota Bilisummaaf dhaabbatan waliin hojjatte dhaaba hegaree Walabummaa Oromiyaatiif hojjatu tokko (kan dhaaba kanaa ykn murna kana hin ja’amne) mirkaneessuuf bobbaa itti fufee jira. Kana malees, hujjii jarreen/namootiin garii amma KY-ABO “Adda Bilisummaa Oromiyaa” maqaa ja’uti if jijjiirte ja’ani maqaa keenyaan daldaaluuf yaalaa jiran dura dhaabbanna, namootiin yaada kanan deeman kun warra dhaaba keessa arihaman, warra tokkumma jaarmayoota oromoo dura dhaabachuu murteefatan akka tanahan hubatamuudha qaba jenna.Ky-ABO yaada jaarmayoota oromoo kaayyoo walabumaatti amanan waliin dhaabachuun tokkummaan jaarmayoota kana fi qabsaawoota oromoo akka bakkan gahuuf milkeessuuf dhaaboota galii tokko qabnu waliin hojjachaa jira.
Labsi amma KY-ABO maqaa of jijjiiree as bahuu isaa tuqame faca’e kun, Qabsoo Oromoo afanfaajjii keessa galchuuf kan tilmaamame, qabsoo bilisummaa oromiyaa kan ilmaan Oromoo kumaatamaan itti kitimaa tahan qoosa godhate ykn tapha joollee qodhuu fi tokkummaa mooraa qabsoo ykn hundee kaayyoo Oromoo tiif kanneen marxifatan akkuma amala isaanitti summii deymaan dibuun dura dhaabbachuuf kan tilmaamame jenna. Yeroon ammaa tun yaroo humana, dandeeti fi qabeenya keenya bakka takkaa finneee diina keenyaan lollu malee, yeroo dhaaba omishannuu miti.
Sagantaa dhaaboota adda addaa irraa walitti guuruun gamanaa gamanaan kutani maxxansuun dhaaba dhaabna jachuun raajjii tahuu bira dabree maqaa, ABO jacha jadhu irratti afanfaajii uumuuf waan tilmaamame akka tahetti hubanna. Kanaaf, namootiin dhaaba keessa badii saaniitiif arihaman , KY-ABO bakka bu’uu hin dendee’an. Wanni namootiin maqaa KY-ABOtiin labsa KY- ABO maqaa sii Adda bilisummaa oromiyaatti jijjiirte jechuun baasan kun hujiin isaan hojatan tun fedhii hogganaa fi miseensoota Ky-ABO akka hin tahin irra deebinee oromoota mara hubachiisuu barbaana.Hujiin namootiin rakkoon akka moora qabsoo bilisumma keessatti babalatu, rakkoon jirtu akka furmaata hin arkannee fidhii namoota irratti irkachuun ija guduunfatan tun ta hoogganni, miseensotiin KY-ABO hojatan akka hin tahin hubachuun barbaachisaa dha. KY- ABO namootiin hujii fokistuu tana hojatan akka guutumatti dhaaba keenya irratti yakka hojjatanitti fudhanna.
Qabsoon Bilisummaa ummata Oromoo fi Walabummaa Oromiyaa yoomiyyuu shira karaa adda addaan itti aggamatame cabsee keessaa akka baatu mamii hin qabnu. Gochaa farreen tokkummaa jarmayoota Oromoo fi jabeenya Qabsoo Bilisummaa Oromiyyaa tahan dura dhaabbachuun dirqama lmmii Oromoo maraati. Yaroon ammaa kan nu gaafatu, tokkummaa teenya jabeefannee, diina biyya teenya Oromiyaa hacuucha jalatti galfatee, ummata keenya biyya dhablee, mirga dhablee gochaa jiru irratti qabsoo gamtaan jabaannee gegeesuudha. Garee moora qabsoo bilisummaa facaasuuf jecha waan hin fakkaanne hojatan,ummanni keenyaa fi deegartoonni keenya akka bakka hin kannineef dhaamanna. Akkasuma waan amma dura bara dheeraaf hojatamaa ture hunda irraa barannee, faca’insa amma dura dhalchaa turan hunda irra barannee, qabsoo teenya tokkummaan, bifa hara’an,gegeesuun gaafii yarooti. Warra arrallee, dhaadannoo kaleessa ittiin wal facaasaa fi wal diigaa turreeniin deeman dura dhaabbattan murteessaa dha janna.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Oromiyaan ni Bilisoomti!!
Koree Hujjii Gageesituu KY-ABO


text:
Gariin namaa ilaalchaafi yaada akkam akka guduunfatee deemu yoon hubadhu na gaddisiisaas, yeroo gariis immoo na aarsa. Dhugatti nama tulluu guddoo mul’attu qeeydii hanga shanachaatiin haguuguuf yaalu tokko yoo agartan maal jettaniin isin?
Ani gama kiyyaan osuma akka maraataatti na ajaa’ibsiisuuti, akka gowwaattiis na aarsa. Gowwaan maaliif si aarsa akka naan hin jeennee hadaraa. Naan jettaniis gowwaan waanuma nama aarsu malee waan nama gammachiisu hanga firii xaafii hojjachuu hin beeku waan taheef nama aarsa. Nama aarsuu malee nama araarsuu hin beeku kaa gowwaan. Waa malee gowwaa kana hin balaaleeffadhu bar yaa ambayyoo. Yeroo mara gowwuma keenya kan daafanaa ambaa jala eegee wix-wix godhuutu nu galaafachaa ture waan taheefi. Mata duree barruu kootii kana “Arraas boruus gootoonni warraaqsa qabsoo qeerroo biyya keessaati!” jedhee yoon jalqabu waa hedduun argeefi dhagaye irraa ka’eetiin filadhe. Gariin namaa (kan akka kiyyaa) sodaaf zaraaraa manaa jalaaa fagaatee, abaada qaxxaamuree bakka biraa osoo jiruuti warraaqsa biyya keessaa kana akka waan inni bu’uree, ijaaree, sochoosaafi kabaatiis jiruu of fakkeessuuf dhuundhum torba ol hiixata. Arraba isaa hanga karabaatii of keessaa harkisa. Ani kan jedhu, barana namni hojjaafi dandeettii isaa malee ol harkifachuu maaf jaalataa? Ofii ol hiixachuun mudhii nama kuttiin gurra isaaniirra bahee hin beekuu fakkaata.
Haa tahuuti garuu maali immoo namni ilaalchaaf yaadni miila miilaa maaf baayy’ata bara keenya kana keessa? Kan hojjatu kan biraa,kan ittiin faarfamuufi ittiin mul’achuuf akka re’ee kolkolee jala darbaniitti fiigu kan biraati. Saniifuu osoo namni biyya keessa jiru illeen anaatu itti abbaadhaan batachee naman aarsuu beektaa. Osoo qabsoon eessaa kaatee akka eessatti dhaabbatte illee irraa hin beekne, kan imaamaafi faaga warraaqsaa hin hubanne abbaa qofa tahuu fedhuus meeqa agarre. Maaliif abbaa tahuuf maraatan tan jettu osoo hin tahin dhimmi kiyya osoo ulaagaa abbummaa hin guutin abbaa tahuun akkamitti danda’amaa dha? Gaaffiin tiyya ifa isiniif tahuu isii hin shakku. Gariin namaa waanuma namni qotee, oomishe akka warra nafxanyoota duritti diriirfatee taa’ee nyaachuu fedha. Dhugaa jiru liqimsee waan wal hin fakkaanne walitti erbee waa fakkeessuuf yaaluun kun dur irra amma waan baayy’ate natti fakkaata yeroo garii. Meeshaa fakkaattuu hatanii hojjachuu waan chaayina jalaa baraniis natti fakkaatu. Eegaa! Dhiifama yoon akkana jedhu of irraa hambisee miti. Yookaa immoo komiifi koomaa qofaaf mudhii hidhadhee adafaanyii tahuuf miti. Garuu waan hin hojjatin ittiin if dhaadheessuun qooda silaa waliif kaayuu mallu akka waliif illee hin quuneefi waliif hin keenye nama taasisa. Waan tokko tan namni biraa itti dhiigeefi itti dhukkaa’e ani immoo maqaa itti argachuuf yoon shakaru xiqqo natti ulfaachuu qaba. Kan carraaqu kan biraa kan itti carroomuuf anfariiru kan biraa. Ajaa’ibaa bar dubbiin bara kanaa.
Ani kan na dhibe namni geengoo qabsoo tan ibidda wajiijaa keessa taa’ee wareegama qaalii kafalaa dhiigaaf lubbuun bu’aa galmeessaa jirulleen osoo maqaan hin kaafamne kan halaala fagoo jiru, kan adeemsa qabsootuu irraa hin hubanne akka nama qaphxii gaarii galmeesseetti yoo harka ol qabee maraatu maal jedhama? Maraatuu jedhama edaanuu! Dhiheenya kana immoo qaadhimaan sobaa baayy’achaa dhufuun kun daran nama danfisu bira dabree nama affeela. Hundinuu garuu qaadhimaa isaan hin malle abuurrachuuf yoo wixifatu mul’ata. Gariin immoo akka waan bilisummaan maqaa kiyya qofaan haa dhuftu jedhuu fakkaata. Osoo hin facaafanne asheeta nyaachuuf hawwuun immoo yoo hannaan taate malee hin yaadamu. Maaliree kan osoo firii lafa hin buufne asheeta tuttufachuu qofaaf akkas ilkee qaratu kun maaf baayy’ate? Yoo kan dhugaa walitti himnu tahe immoo warreen daangaa warraaqsaa ala jirru marti dubbuma dhandhaaruu, tarkaanfii wal dhoorkuufi kokkee wal danqaruu qofaaf waan hiriira dhaabbachaa jirru fakkaata dubbiin keenya. Keessattuu warri diyaasfooraa kun wal haqooquu, wal qeequufi wal jeequu malee amma taatu dhiisaa jirra waan biraa. Dhiirtii onnee qaraan kaatee, dhiiga facaasaa qabsoon injifannoo galmeessaa jirti. Nuti immoo gama teenyee akka ruummicha foon irrtti wal nyaatuutti dhiiga isaanii irratti baacna. Namni gariifaan inumaa waan qoosu fakkaata. Nuti osoo qabsoof harka hin laatin sabboonummaafi hayyummaa bilisaan lafaa yoo hammaarannu warri itti capheefi itti baqee bu’aa injifannoo boonsaan qabsoo faayaa jiran immoo qoodallee dhabaa jiraachuutu namatti mul’ata.
Nuti namoonni daangaa warraaqsaa keessaa achi utaallee jirru maqaa nuun hin malle gonfachuuf beexaluun keenya kun anfariirummaa maqaa qofaaf kan sakaraa jirru tahuu ragaa malee nutti mirkaneessa. Yoon kana jedhu xurree imala warraaqsaa keessaa gahee hin qabnu jechuu koo miti. Gaheen nuti qabnuufi bahaa jirru hantuuta tahee osoo jiruu maqaafi gita arba gahu haguugachuuf kaachuutu bal’inaan nurraa calaqisa jechuu kooti. Adeemsi qabsoo qooda malu waliif kaayaa deemuun dirqama taha. Nuti warri biyya keessa hin jirre kun si’eessitootaafi mirqaansitoota taanee fayyaa dayaa jechuun hamilee warraaqsitootaa cimsu, yeroofi bakka barbaachisaa tahetti immoo gaafa hanqinaafi rakkinni diingdeeisaan qunnamu waan dandeenyuun dirmatuufi gorsaaf yaadaan jajjabeessu, hanga waa hubannutti akeeka deemsa qabsoo tilmaamuu irra kan dabre qoodni akka isaanii kan hanga wareegama lubbuu kafalaa jirru hin jiru. Kunillee deeggartuufi tarkaanfachiiftuu qabsoo tahullee qabsaa’oota bakka of buusuuf nun dandeessisu. Eeyyee! Qabsaa’oonni kan dhiiga dhangalaasaa, lafee facaasaafi lubbuu ofii wareegaaf kennaa jiru saniin ala abbaan tokko hin jiru. Miila wal qixxeessanii diriirfataniituma barcuma irra ta’aa saniifuu biyya fagoo jiraachaa bu’aa qabsoon argamu saammachuufi maqaa ittiin cululuqsiifachuuf hamomoochuun kun ani akka kiyyaatti sirrii nattin fakkaatu. Saniifuu maqaa irratti wal xureessaa bu’aa ijoolleen biyya keessatti dhiiga dhagaa raphaa galmeessitu irratti wal nyaachuu feetan. Hundaafuu qeerroo xiiqiin warraaqsaa sossoose kana akka waan ofiif irratti hojjattanii qabsotti seensiftanii fakkeessuu dhiisaa. Qeerroo waliin osoo wal quban qabne qubaaf qeensa taanee hojjachaa jirra jettanii kijibuu dhiisa. Yoo waliin hojjachaa jiraattan immoo hoggaa isaan isin yaammatan eessa jirtan? Ani hangaan beekutti abbaan qabsoo ummata Oromooti. Loltuun qabsoo isaanii immoo qeerroo ilmaan isaaniiti kan isaanuma keessaa bahee harka duwwaa waraana agaazii gombisaa jiru. Warri bahar gama teessanii arrallee dubbii waliin dha’uufi qabsoo Oromoo laaquu kajeeltan marti dhaabbadhaa nurraa. Kanaaf jaalattaniis jibbitaniis gootoonni isaan dhiira dhugaa tahuun harka duwwaa biyya keessaa diinatti lubbuu sardaa jiru kanneeni malee nama biraa eenyullee miti. Ittiin daldaluufi ittiin dallaaluus lakkisaa.
“Jaalattaniis jibbitaniis Oromiyaan qeerroo goototaan ni bilisoomti!”
–
Saphaloo Kadiir / Abdulbasit
Onk. 2016


text:
Ummanni keenya akkuma arman duraa labsa diinaa kana tokkummaa, murannoofi tooftaadhaan ofirraa qolachuu qaba.
1) Diina humnaan isin caalu kallattiin dura hin dhaabbatinaa. Daguudhaan haleelaa.
2) Tarkaanfii maddeen diinaggee sirnichaa irratti fudhatamu bifa of eeggannoo qabuun jabaatee bladhinaan itti fufuu qaba
3) Tarkaanfiiin dhaabbilee sirna cunquraa ( waajjira bulchiinsaa, poolisii, manneen hidhaa kkf) irratti fudhatamu cimee itti fufuu qaba. Dhuma torban kanaatti qabaleen takka Oromiyaa keessatti dhaabattee hafuu hin qabdu
4) Dhaabbileen fayyaa, bishaanii, kkf ummataaf barbaachisaa waan ta’aniif tuqamuu hin qaban. Eeggamuu qaban.
5) Sabaafi sablammiin Oromiyaa keessa jiru lammii keenya. Tuqamuu hin qabu. Manneen amantii gaaddisa tokkummaa keenyaati. Nageenyi isaanii kashlabbeefi diinaa irraa tiikfamuu qabu.
6) Lammiileen biyya alaa Oromiyaa jiran keessummoota kabajaati. Nageenyi isaani barbaachisaadha. Tuqamuu hin qaban. Eeeggamuu qaban.
7) Hoggansa Oromo mana hidhaafi caasaa sirnichaa keessa jiru yoo ajjeesan tarkaanfiin hadooddii hin qabne fudhatamuu qaban. Kan warri gootan waan gootan beektu.
Irbuu isiniif gallu; doorsifni fedhe yoo dhufe hanga lubbuun nu keessa jirtutti dantaa sabaa dabarsinee hin kenninu.Yoo kana goone lafeen wareegmatootaaa qabsoo waggaa 50 nu haa waraantu, diigni isaanii jiruufi du’attis gaaza ta’ee nu haa gubu.
Dhugaa qabna,
Tarsiimon Falmana
Ni Injifanna!!


text:
Oct 7,2016
Nuti barattoonni Yuunibarsiitii Jimmaa haala biyyaa keenya keessatti ta’aa jiru addatti humna shororkaa mootummaa abbaa Irreetiin uummata Oromoo irratti raawwataa jiru,keessattuu gocha uummata Oromoo waaqa Uumaa isaa kadhachuuf baherratti humna hidhannoo fayyadamee waraana lafoof waraana qilleensarra fayyadamuun ilmaan Oromoo egeree biyyattii ta’an qaqqalii kanneen lakkoofsaan 700 ol ta’an irratti dhukaasa banee lubbuu hanga kana daqiiqaa 30 gidduutti galaafachuu isaa gadi jabeessinee nii balaaleffanna,Akkasuma erga mormiin diddaa
Maaster Plaanii eegalee asitti qe’een Oromoo guyyaa tokkoof bohichaaf awwaalcha du’a suukanneessaa ilmaan isaa beektootaaf haayyootaa
bahanii galuu dadhaban dhabee hin beeku.Hidhaan uummata nagaarraa takkaa dhaabatee kan hin beekne yoo ta’u .Akkasuma gochaa duguuginsa
sanyii uummata Konsoorratti ganna darbe fudhatamee ilmaan uummata Konsoo barbadeessuuf waraana irratti labsamee lubbuun kumootaan
laakaahamu biyyaattii keessaa humna mootummaan of cinaa dhabuu keenyatti addatti gadda guddaan nutti dhaga’ama.Dabalataan uummata
Amaaraa irratti ajjeechaa raawwatamee hayyuuwwan qaroo biyya kana jijjiiruu danda’an barattoota adda duree of cinaa dhabuun keenya
godaannisa sammuu keenya keessa hin haqamne ta’uu jabeessinee hubachiisuu barbaanna.Gochi kun gocha addunyaarratti raawwatee hin
beekne ta’uu hubachiisuu feena.Mootummaa nama nyaataa Wayyaanee kana seenaan addunyaa akkuma Adolf Hitilar galmeessee jiru mootummaa
Dhiittaaf nama nyaataa ta’uu seenaa Addunyaa akka nuu bartu cimsinee nii gaafanna. Continue reading
Ibsa Ejjeennoo Barattoota Oromoo Yuuniversiitii Jimmaa
Oct 7,2016


text:
Carri Williams was convicted of the most serious charges
Tuesday, September 10, 2013
US adoptive parents convicted of Ethiopian girl's death
Carri Williams was convicted of the most serious charges
A US couple has been convicted of the manslaughter of a teenage girl they adopted from Ethiopia.
Larry and Carri Williams, of Washington state, starved and beat Hana Williams until she died in the backyard of their home in May 2011.
They were also convicted of the first-degree assault of a younger boy they had adopted from Ethiopia.
Defence lawyers conceded that the couple were bad parents, but argued that they were not criminals.
Hana's paperwork when she was adopted in 2008 indicated she would have been about 13 years old at the time of her death.
The husband and wife blamed each other throughout the trial, according to the Skagit Valley Herald.
She was found guilty of homicide by abuse and first-degree manslaughter.
He was convicted of manslaughter; the jury could not reach a verdict on homicide.
The couple, from the city of Sedro-Woolley, are expected to face a maximum life sentence.
Uummanni godhina addaa naannoo Finfinnee jiraatu bishaan summaawaan miidhamaa jiru.
BU’AA OROMIYAAN FINFINNEE IRRAA ARGATTE, Uummatni godina addaa Finfinnee jiraatan sababa xurii Finfinnee irraa gadi yaa’u hanqinna bishaan qulqulluutiin rakkachaa jiraachuun beekama. Itti gaafatamaan waajjira Bishaan Albuuda fi inarjii godina addaa Finfinnee Obbo Maatiwoos alamu akka jedhanitti aanota Finfinnee marsanii jiraatan keessaa aanaa Muloo qofaatu bishaan qulqulluu argachaa jira. Warri kaan garuu xurini Finfinnee irraa gadi yaa’u waan bishaan faaleef bishaan qulqulluu dhabaniii rakkachaa jiru jedhaniiru. Bishaan boollaa yoo qotames bishaa summaa’aa waan taeef rakkoon guddaa mudachaa jira jedhaniiru. Fakkeenyaaf aanaa Aqaaqiitti gandoota 14 keessatti bishaan boolla gadi fagoo yoo tae malee bishaan qulqulluu hinjiru. Kun bu’aa Oromiyaan Finfinnee irraa argattedha
=>qeerroo
=>qeerroo
Goota Inji. Tasfahun Camadaa fi Oromota Kofaletti Ajjefamanif Sirni Dungo Ibsuu Washington DCtti geggeffameef.
Sirni dungoo ibsuu goota Oromoo Injinar Tasfaahun Camadaa fi Oromoota nagaa magaalaa Kofaleetti mootummaan abbaa irree fi fashistii Wayyaanee ajjeese yaadachuuf Jimaata Hagayya 30, 2013 galgala galma Waltajjii Oromootti (OromoCenter) haala fi sirna boonsaatiin bakka uummati baayyeen argametti kabajame. Sagantaa kana mata durummaan ka qopheessan Waldaa Walgargaarsa Dargaggoota Oromoo (WWDO) fi Ijaarsa Dubartoota Oromoo Adunyaa (IDOA) yoo ta’an dargaggooti Oromoo naannoo DC fi Maryland jiraatan dhuunfaadhaan qophii sana keeysatti qooda fudhachuudhaan sirni yaadannoo kun akka milkaa’uu fi fiixa bahu tahee jira.
Galgala kanatti sagantaa sa’aa 6:00w.b. eegalee geggeeffameen sirni yaadanno daqiiqaa muraasaaf erga raawwateen booda seenaan goota Oromoo Injiinar Tasfaahun Camadaa ummata achitti argameef kan dubbifame yoo ta’u, haala ajjeechaa fi miidhaa ummata Oromoo magaalaa Kofalee irra gahees ibsi kennamee uummata hubachiisuun dandayamee ture. Seenaa barumsaa, jireenyaa fi qabsoo boonsaa Injiinar Tasfahun Camadaa haga dhuma lubbuu isaatiitti keessa dabre dargaggoota Oromoof fakkii gaarii fi jabinaa akkasumas kaka’umsa dargaggooti Oromoo yeroo ammaa agarsiisaa jiraniif humna akka ta’e dhugoomsee jira. Ajjeechaan Oromoota nagaa magaalaa Kofaletti mootummaa abbaa irree Wayyaaneetiin ta’es gaaffii haqaa fi ka mirga amantii ummati keeyna dhiyeessaa jiru dhaamsuu irra caalatti ka jabeessuu fi ummata Oromoo amantii Isalaamaa hordofus ta’e amantii biraa hordofu tokkomsee gaaffii eenyaumaa fi abbaa biyyummaa isaaf akka ka’u ka taasisu ta’uun isaa ibsa kenname keeysatti jala muramee jira. Gaaffiin mirga amantii impayira itophiyaa keeysatti waggaa tokkoof walakkaadhaaf ka geggeeffamaa jiru yoo ta’u mootumman abbaa irree Wayyaanee garuu sababa golga amantiitiin jibiinsa ummata Oromoo irraa qabuun kan iratti xiyyeeffatee jumlaatiin ajjeessaa turee fi ammas itti jiru ummata oromoo qofa irratti ta’uun isaa mootummoti Habashaa hagam gaaffiin Oromoo biraa dhiyaattu uute isaan qabuu akka dandeessuu dursanii waan beekaniif obsa ummattoota kaaniif qaban ummata Oromoof akka hin qabne kan mul’isu ta’uu isaa ibsuma galgaala kana godhame keeysatti addeeffameera.
Galgaluma kanatti hasawaan waldaalee fi qaamota hawaasa Oromoo magaalaa Washnigton DC fi naannoo ishii jiraataniin taasifamee ture. Bakka buutoti Ijaarsa Dubartoota Oromoo Adunyaa (IDOA) fi Waldaa Walgargaarsa Dargaggoota Oromoo (WWDO) wal-duraa duubaa hasawa taasisaaniin ummati Oromoo yeroo itti sadarkaa murteessa irra gahee irra waan jiruuf diina qe’ee isaatti dhufee isa lafa irraa bal’eessuuf muratee ka’e dura dhaabbatee ifirraa deebisuuf bakkuma jirutti lagaa fi amantii akkasumas ilaalchaan osoo wal hin qoodin gurmaa’udhan qabsoo haqaa fi kan abbaa biyyumaa isaa akka finiinsee bakkaan gahatu dhaamsi dabree jira.
Akkasumas, Oromooti bebbeekamooni fi bakka bu’ooti waldaalee amantii bakka sanatti argamanii ummata Oromoof dhaamsa ijaarsaa adda addaa kan dabarsan yoo ta’u, keeysattu dhaamsi irra caalaan ka irratti xiyyeeffate dargaggoota Oromoof ta’ee yeroo ammaan tana yeroo diinni Oromootti akkas dulaa jiruu fi jiruu fi jireenyi ummata oromoo akka hin taane ta’aa jirutti dirqami dargaggooti Oromoo irratti kufee jiru baayyee guddaa waan taheef caalaatti jabaatanii dirqama lammii isaanii badii irraa hambsuu irratti akka bobba’ani dhaamanii jiru.
Sirna dungoo ibsuu kana irratti walaloowwan goota Oromoo faarsan dargaggoota Oromoo lamaan kan dhiyaataan yoo ta’u, sagantaaleen goota Oromoo kana ittii yaadatamus addatti kan geggeeffamee ta’uun hubatameera.
OSA’s Statement on the Formation of a Committee to Facilitate Establishment of Oromo Media Organization
The following is a statement from the Oromo Studies Association (OSA).
————————
Dear Oromo People,
Dear OSA Members,
Dear Members of the Oromo Free Press,
Dear Friends of the Oromo People,
It is to be recalled that members of the Oromo Studies Association and participants of the various OSA conferences have been asking for OSA leadership’s active role in promoting Oromo interests, facilitating discussions among the various actors and stakeholders of the Oromo social, political, economic, and religious organizations. OSA and its leadership has been striving to achieve their objectives through reasonable means.
The Oromo people in Ethiopia are politically and economically marginalized, dehumanized, and became second-class citizens in their own home country. The suffering and injustices faced by the Oromo is largely hidden away from the international media. The Oromo voices need to be heard. The Oromo people need media that could educate, enlighten and empower through provision of timely, balanced and unbiased information. There has been efforts made by few prominent Oromo personalities and interest groups to establish Oromo-centric media. However, these efforts are being made in a piecemeal fashion and lack a broad-based, all inclusive and non-partisan approach. The Oromo people in Diaspora and back home in Oromiya need a media organization that is capable of launching a competitive news network that sustains its objectives against all the odds. It is with this objective in mind and rational that we call for actors and stakeholders, who have best Oromo interests at heart, to come together unconditionally and form a public media organization. Any efforts otherwise shall compromise the momentum which exists today among the Oromo in Diaspora to have a vibrant and viable media that puts Oromummaa and Oromo interests first.
Whereas, the Oromo Studies Association (OSA) is a non-profit, multi-disciplinary organization established to promote and foster studies on the history, economy, culture, health, education, politics and laws of the Oromo people;
Whereas, in the era of information technology, all-inclusive, sustainable, strong pan-Oromo media is necessary to report fundamental freedom and human rights violations committed on our people, to promote our rich cultural heritage, and to direct the consensus of our people towards a common goal;
Whereas, it is necessary to support, and to bring together, those individuals motivated by a passion ofOromummaa to create a voice for the Oromo people in different corners of the world;
Whereas, OSA is at a special position to facilitate discussion among various groups running various media that need to be unified to establish the strong pan-Oromo media;
Whereas, OSA is mandated to promote interaction and mutual understanding among Oromo, who encounter common issues of concern;
Now, therefore, OSA has decided to establish the following ad-hoc committee of eight persons comprising of former OSA presidents, prominent elders and scholars.
1. Dr. Ezekiel Gebissa, Former OSA President
2. Dr. Hamza Abdurezak, Former OSA President
3. Dr. Mosissa Aga, Former OSA President
4. Dr. Sentayehu Bedane
5. Obbo Abdalla Sule
6. Obbo Mamma Argo
7. Aadde Asli Oromo
8. Obbo Kadiro Elemo
I ask the Oromo in Diaspora, all actors, stakeholders and interest groups to provide all the necessary support to this committee to realize its objective of helping to establish an Oromo-centric Media Organization.
We serve and work to empower the Oromo!
Ibrahim Amae Elemo, M.D., M.P.H
President, Oromo Studies Association
Contact: ielemo@weisshospital.com
President, Oromo Studies Association
Contact: ielemo@weisshospital.com
=>gadaa
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Sunday, February 2, 2014
Nairobi, Keenya Keessatti Yaadannon Dhumaatii Oromoo Anoolee, Calanqoo fi Oromiyaa Bakka Adda Addaatti Tahe Kabajame.
Amajjii gaafa 26, 2014 biyya Keeniyaa magaalaa Nairobi keessatti guyyaan yaadannon dhumaatii (Genocide) saba Oromoo Anoolee, Calanqoo fi Oromiyaa bakkoota gara garaatti sirna Nafxanyaa fi abboota irreetiin raawwatame kabajame.
Guyyaa kanatti lammiin Oromoo magaalaa Nairobi kessa jiraatan martii heedduminan kabaja guyyaa yaadannoo kanaaf kan bahan yoo ta’u, sagantaan walaloolee fi diramaawwan adda addaa dhiyaataniiru. Artistooti Oromoo bebbeekamoon kan akka Abdii Ibrahim, Faaxee Anniyaa fi Aliye Sabetis argamanii ergaa kara ogummaa isaaniin dabarsaniiru.
Keessattuu guyyaa kanatti dargaggooti sabboontoti Oromoo dhaloota haarawaa qophilee adda addaa sadarkaa guddina fi bilchina qabsoo fi siyaasa Oromoo calaqqisan kan dhiyeessan yeroo ta’u, kanneen keeyssaa walaloowwan ergaa jajjabduu of keessaa qaban sadii akka armaan gadiitti dhiyaatanii jiru
Guyyaa kanatti lammiin Oromoo magaalaa Nairobi kessa jiraatan martii heedduminan kabaja guyyaa yaadannoo kanaaf kan bahan yoo ta’u, sagantaan walaloolee fi diramaawwan adda addaa dhiyaataniiru. Artistooti Oromoo bebbeekamoon kan akka Abdii Ibrahim, Faaxee Anniyaa fi Aliye Sabetis argamanii ergaa kara ogummaa isaaniin dabarsaniiru.
Keessattuu guyyaa kanatti dargaggooti sabboontoti Oromoo dhaloota haarawaa qophilee adda addaa sadarkaa guddina fi bilchina qabsoo fi siyaasa Oromoo calaqqisan kan dhiyeessan yeroo ta’u, kanneen keeyssaa walaloowwan ergaa jajjabduu of keessaa qaban sadii akka armaan gadiitti dhiyaatanii jiru
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Waltahiinsa Ijaaramuu Sochii Biyyaa Itiyoophiyaa
Waltahiinsa Ijaaramuu Sochii Biyyaa Itiyoophiyaa Uummattootni Itiyoophiyaa bilisummaa, diimokirasii fi haqaaf qabsoon taasisan sadarkaa guddaa irra gahuu isaa hundi keenya ni hubanna. Waggoota digdamii-shanan darbaniif sirna bittaa TPLF jalatti rakkoon ummata keenya irra gahe daangaa waan darbeef sirna kana jalatti garbummaadhaan buluun nu gahe jedhanii gara-kutannoodhaan falmii jalqabuun isaanii qabsoon daandii adda addaatiin waggoota dheeraadhaaf adeemisifamaa ture sadarkaa ol’aanaa irra gahuu isaa kan ifatti mul’isee dha. Sababa qabsoo mirgaa hardhallee gaggeeffamaa jiru irraan kan ka’e, biyyi Itiyoophiyaa garamitti akka deemtu haala nama wallaalchisu irra gahee jira. Karaa tokko ummattootnni sirni bittaa kun akka jijjiiramu gaafatan loltoota mootummaa meeshaa waraanaa hammayyaa…
ODF/PG7 – የእሬቻ ክብረ በዓል ተሣታፊዎችን ፍጅት በተመለከት ከኦሮሞ ዲሞክራሲያዊ ግንባር(ኦዲግ) እና ከአርበኞች ግንቦት 7 ለአንድነትና ዲሞክራሲ ንቅናቄ የተሰጠ መግለጫ
የሃያ-አምስት ዓመታት የሕወሐት አገዛዝ ቁም ስቅላችሁን ያሣያችሁና ከመሞት በላይ ከመኖር በታች የሆነ የሰቀቀን ኑሮ የምትገፉ ዉድ የኢትዮጵያ ሕዝቦች ሆይ፡- የኦሮሞ ዲሞክራሲያዊ ግንባር (ኦዲግ) እና የአርበኞች ግንቦት 7 ለአንድነትና ዲሞክራሲ ንቅናቄ ከቡሾፍቱ የተሠራጨዉን የወገኖቻችንን እልቂት የሚገልፅ እጅግ በጣም ዘግናኝ የሆነ ዜና የተከታተልነዉ በቃላት ለመግለፅ በሚያስቸግር የሃዘንና የጭንቀት ስሜት ነዉ፡፡ የፋሺስቱ ወያኔ አጋዚ ሠራዊት በኦሮሚያ ክልል ቡሾፍቱ በሚገኘዉ ሆረ አርሰዲ የእሬቻን በዓል ለማክበር በተሰበሰቡ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ዜጎች ላይ የወሰደዉ ጭካኔ የተመላበት እርምጃ ህዝብን አስተዳድራለሁ ብሎ በመንግሥትነት ሥልጣን ላይ በተቀመጠ አካል ዕዉቅናና ትዕዛዝ የተፈፀመ መሆኑ የዚህን ዘረኛ ሥርዓት መሪዎች እንደሰዉ ማሰብ መቻል እንድንጠራጠር አድርጎናል፡፡ የእሬቻ በዓል የኦሮሞ ሕዝብ ለዘመናት ታግሎና ተንከባክቦ በመጠበቅ ካቆያቸዉ…
ODF/PG7 – Ayyaana Irreecha Oromoo irratti dhumiinsaa fi ajjeechaa gahe ilaalchisee ibsa Adda Diimookraatawaa Oromoo (ADO) fi Arbanyooch Ginbot 7 irraa kenname
Ayyaana Irreecha Oromoo irratti dhumiinsaa fi ajjeechaa gahe ilaalchisee ibsa Adda Diimookraatawaa Oromoo (ADO) fi Arbanyooch Ginbot 7 irraa kenname Waggoota diddamii-shaniif bittaa Wayyaanee jalatti, du’aa olii fi jiraa gadiitti lakkaawamtanii kan dhiitamaa fi hiraarfamaa jirttan lammiiwwan Itiyoophiyaa! Dhumiinsaa fi ajjeechaa ummata keenya irra gahe ilaalchisee oduu gaddisiisaa Bushooftuu dhaa tamsa’eerifaatuu guddaadhaan hordofaa turre. Humna waraana faashistii Wayyaanee kan Agaazii jedhamee waamamuun dhumiinsaa fi ajjeechaan ummata Oromoo maliyoonaa hedduun lakkaawamu kan nagaadhaan ayyaana Irreechaa kabajauuf Hora Arsaadeetti yaa’ee irra gaye, beekumsaa fi ajaja mootummaa biyyan bulcha jedhee if dhaaduun gaggeeffamuun isaa matootii fi hooggantooti mootummaa kanaa sammuu akka namaatti yaadu dhabuu…
ADO fi PG7 – Haala Amma Itoophiyaa Keessa Jiru Ilaalchisee Ibsa Dhihaate
Adda Demookiraatawaa Oromoo fi Sochii Demookiraasii fi Tokkummaa Arbanyoochi Ginboot 7 Irraa Haala Amma Itoophiyaa Keessa Jiru Ilaalchisee Ibsa Kennamee fi Waamicha Qaamota Bilisummaa Barbaadan Hundaaf Dhihaate Qabsoon wareegama lubbuu namoota kumaatamaan lakkaawamni gaafate kan uummattoonni Itoophiyaa bilisummaa, haqa, wlaqixxummaa fi dimookiraasii dhugaa mirkaneessuuf gaggeessaa jiran haalaan jabaatee itti fufuu bira darbee sadarkaa ol’aanaatti cehee jira. Yeroo ammaa uummattoonni Itoophiyaa qabsoo walhubannoodhaan gaggeessaa jiraniin toftaa qoqqoodanii bituu Wayyaaneen waggoota digdamii-shanan dabraniif itti gargaaramaa turte cabsuu danda’aniiru. Haala walii galtee fi waliif tumsuu irratii hundaawuudhaan diinni keenya inni guddaan sirna bittaa Wayyaanee fi hooggantoota sirnichaa warra kaayyoo isaanii qabeenya biyyittii saamanii…
Ibsa ADO mana hidhaa Qilinto ilaalchisee
Hagayya 5, 2016 Erga manni hidhaa naannoo magaalaa Finfinneetti argamu kan matootiin hoogganaa bebbeekamoon akka Obbo Baqqalaa Garbaafaa keessatti argaman gubatee kunoo ar’a guyyaan sadi darbeera. Haa ta’u malee mootummaan Itiyoophiyaa haala hidhamtooti kun keessa jiran maatii fi firoota isaanii waa takkallee hin hubachiisin jira. Haa du’an haa jiraatan kana jedhee waan hime hin qabu. Haalli biyya sana keessa jiru yeroo kam irra gar-malee hammaachaa jira. Diddaa uummataa ukkaamsuuf namoota kumaa ol ta’an ajjeesuu fi kumaatamaan kan lakkaawaman hidhuun, qabsoo fi mormii cimsaa, haala nageenya biyyattii ammo dukkaneessaa jira. Egereen mootummaa biyyattiis qarqara badiinsaarra waan gahe fakkaata. Mootummichi ibsa baasuu…
Haala ammatti Ethiopia keessatti mul’achaa jiru ilaalchisee Ibsa Koree Gidduu ADO
Haala ammatti Ethiopia keessatti mul’achaa jiru ilaalchisee Ibsa Koree Gidduu Adda Demokraatawaa Oromoo Teessumni Koreen gidduu Adda Demokraatawaa Oromoo/ADO Hagayya 1-2 bara 2016ti gaggeeffame. Teessuma Koree Gidduu ADO isa ammaa kana kan adda taasisu ummanni Oromoo guutummaa Oromiyaa keessatti baatii salgan darbaniif fincilaa fi mormii mootummaa abbaa Irree Ethiopia irratti gaggeessaa ture yeroo kamuu caalaa jabinaa fi gootummaan yeroo itti finiinsaa jiru keessatti gaggeeffamuu isaati. Koreen Gidduu Adda Demokraatawaa Oromoo; Ummanni Oromoo, dorsisa mootummaa fi tarkaanfii sukkaneessaa waraanni mootummichaa irratti raawwachaa jiru dura dhaabbachuun qabsoo karaa nagaan fincila gaggeessaa jiru sadarkaa ol anaarra geessisuu isaa fi ummanni Ethiopia biroonis fakkeenyummaa…
Haala Yeroo Ammaa Itiyoophiyaa Keessa Jiru Ilaalchisee Labsa ADO
Haala Yeroo Ammaa Itiyoophiyaa keessa jiru ilaalchisee labsa ADO Guraandhala 17, 2016 Koreen Hojii Raw’achiiftuu Adda Demokraatawaa Oromo (ADO), baatii sadeen dabran kana keessa sochii fi halleen Oromiyaa keessatti deemaa jiru gadi-fageenyaan xinxaluun erga irratti mari’atee booda toftaa fi tattaafiin Wayyaaneen aangoo ishee bakka duriitti deebifachuuf carraaqaa jirttu kan fashalee fi bu’a-dhabeessa ta’uu isaa mirkaneessee jira. Qabsoo ummanni Oromoo hidhannoo-malee fincilaa fi diddaan geggeessaa jiru ADOn ni deggera; mamii tokko malee bira dhaabbatas. Haa ta’u malee cunqursaa fi hacuuccaan gosa kamiiyyuu ummata Oromomoo harka kennisiisee diinaaf gadi-galoo akka hin taasifne hubatamuu qaba. Ummanni Oromoo mirga abbaa biyyummaa deebifachuuf, biyya guutuu…
ADO – Dhaamssa bara Haarayaa 2016
BAGA BARA HAARAYAATTI CEENE! Yeroon amma kun seena ummataa Oromoo keessati yeroo kamu caalaa ka ummani keenya itti ajjeefamaa jiru fi dararamaa jiru dha. Yeroo kana keessati baga bara haarayaan si gahe fi baga gammade isiniin hin jennu; yeroo kun ka gammachuu waliif hawwaan mitti. Lammiiwwan keenyaatu ajjeefamaa jira, dhala Oromootu hidhaatti guuramaa jira, heegaree saba keenyaatu dararamaa jira; jijjiirama baraa ayyaaneffachuun nutti hadhaawaa jira. Akkasis ta’ee, “Baga bara haaraatti tarkaanfanne” waliin jechuun karaa dha. Amma barri 2015 dhumatee, barri 2016 jalqabaa jira. Yeroo akkasii waan bara dabre keessa turre of duuba mil’achuun barbaachisaa ta’a. Sana irraa ka’uudhaan waan bara…
Ibsa Ejjannoo ADO Ajjeechaa Ilmaan Oromoo irratti Raawwatamaa Jiru Ilaalchisee!
Torbaan afuran dabran keessa mootummaa EPRDF fi ummata Oromoo giddutti walitti bu’iinsi hamaan godhamaa jira. Sababaan sochii Oromootaa kunis Karooraa Guddicha magaalaa Finfinneetii fi magaalota ollaa isiitti argaman walitti qindeessuuf (Masterplan) jedhu labsuu hundee taasifate. Karoorri jedhame kunis magaalaa Finfinnee badhisuuf jecha qonnaan bulaa Oromoo lafa isaa irraa buqqisuuf kan akeekkate tawuun hubatame. Yaaddoo kanarraa ka’uun barattootaa fi ummanni baldhaan Oromoo biyya guutuu keessatti hiriira nagayaa godhuu jalqaban. Mormiin Oromoon karaa nagayaatiin godhaa jiru kunis hariiroo xaxaa seenaa dheeraatii fi bara as aanaa kanas hamaataa deeme kan Saba Oromootii fi mootummaa Itoophiyaa gidduu jiru agarsiisa. Sochiin kun dhugaan muldhise yoo…
Sagantaa Siyaasaa ADO
SEENSA SAGANTAA SIYAASAA ADDA DEMOOKRAATAWAA OROMOO (ADO) Itoophiyaan erga dhuma jaarraa 19ffaatti, lola gabroomsaa fi gara-jabeessa mootummaa Menikin geggeefamen, akka biyyaatti ijaaramtee jalqabdee mana hidhaa fi dararama sabootaa, sab-lamootaa fi ummataa ti. Hidhamtoota kanneen keessaa Oromoon saba tokko. Weerarri gabroomsaa Minilikin geggeessame kunis duguuggaa sanyii ummata biyyichaa irraan gahuu bira dabre lubbuu hedduu beelaa fi dhukkubaan galaafatee. Balaa lola kanarraa maddeen Oromoon bilisummaa dhabee, abbaa biyyummaa sarbamee, qabeenya isaa saamamee sadarkkaa gabrichaatti (faanshotti) gadi bu’uu bira lufee (serfs) sirna jibbamaa gabbaarummaa (gabbar system) jalatti kufe. Oromoon yeroo sana irraa eegalee bilisummaa fi kabajaa eenyummaa isaa deebisee gonffachuudhaaf lola walirraa hincitne…


text:
Ummanni Oromoo waanjoo garbummaa jalatti erga kufee guyyaa tole jedhee walabummaaf hin qabsaawiin bule hin qabu. Guyyaadhaa gara guyyaattu Fincila diddaa garbummaa gaggeessaa warraaqsaa bilisummaa gaggeessaa asiin gahee jira. Kun Uummatni Oromoo dhaaba isaaf qabsaa’u cinaa dhaabbachuudhaan qabsoo gaggeessaa akka jiru kan mirkaanessu dha. Kana jechuun ammoo Uummata Oromoof qabsaa’ee hiree Murteeffannaa Oromoo guutummaan mirkaneesseen jira kan jedhu OPDOn Oromoof qabsoo kamuu akka hin taasisne ykn fedhii Uummata Oromoo akka hin guutneef mirkaneessa. Osoo OPDOn Uummata Oromoof qabsaa’ee Mootummaa Dargii hundeedhaan buqqise tahe qabsaa’ota OPDO keessaa wareegaman ni qabaata ture. Garuu OPDO keessaa ykn ammoo Miseensa OPDO tahee kan Uummata kanaaf wareegama lubbuu kaffale tokko illee hin jiru. Bilisummaa wareegama malee hin dhufne Uumamni OPDO kun ni fashalsa jechuu dha. Ilmaan Oromoo qaqqaalii Oromoof of wareegan kanneen akka Elemoo Qilxuu, Baaroo Tumsaa, Guutamaa Hawaasii fii kanneen biroo ammoo OPDOn maqaa dha’uu illee ni lagatti. Wareegamni Gootawwan kun kaffalan wareegama Barattootni, Barsiisotni Uummatni Oromoo walii gala har’a itti kaffalaa jiru waliin waan wal fakkaatuufi. Uummatni Bilisummaa isaa mirkaneeffate Eenyummaa isaan hin hidhamu, hin ajjeefamu. Uummatni Oromoo garuu Oromummaan hidhama ni ajjeefama.
Ibsa Qeerroo Bilisummaa: Dhaabni Oromoof Wareegama Hin Kaffalle Oromoofiin Qabsaa’e Jechuu Hin Danda’u!
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 2/11/2015
Gurraandhala 11, 2015 | Ibsa Qeerroo Bilisummaa Irraa Bahe
Ummanni Oromoo waanjoo garbummaa jalatti erga kufee guyyaa tole jedhee walabummaaf hin qabsaawiin bule hin qabu. Guyyaadhaa gara guyyaattu Fincila diddaa garbummaa gaggeessaa warraaqsaa bilisummaa gaggeessaa asiin gahee jira. Kun Uummatni Oromoo dhaaba isaaf qabsaa’u cinaa dhaabbachuudhaan qabsoo gaggeessaa akka jiru kan mirkaanessu dha. Kana jechuun ammoo Uummata Oromoof qabsaa’ee hiree Murteeffannaa Oromoo guutummaan mirkaneesseen jira kan jedhu OPDOn Oromoof qabsoo kamuu akka hin taasisne ykn fedhii Uummata Oromoo akka hin guutneef mirkaneessa. Osoo OPDOn Uummata Oromoof qabsaa’ee Mootummaa Dargii hundeedhaan buqqise tahe qabsaa’ota OPDO keessaa wareegaman ni qabaata ture. Garuu OPDO keessaa ykn ammoo Miseensa OPDO tahee kan Uummata kanaaf wareegama lubbuu kaffale tokko illee hin jiru. Bilisummaa wareegama malee hin dhufne Uumamni OPDO kun ni fashalsa jechuu dha. Ilmaan Oromoo qaqqaalii Oromoof of wareegan kanneen akka Elemoo Qilxuu, Baaroo Tumsaa, Guutamaa Hawaasii fii kanneen biroo ammoo OPDOn maqaa dha’uu illee ni lagatti. Wareegamni Gootawwan kun kaffalan wareegama Barattootni, Barsiisotni Uummatni Oromoo walii gala har’a itti kaffalaa jiru waliin waan wal fakkaatuufi. Uummatni Bilisummaa isaa mirkaneeffate Eenyummaa isaan hin hidhamu, hin ajjeefamu. Uummatni Oromoo garuu Oromummaan hidhama ni ajjeefama.
Ummanni Oromoo waanjoo garbummaa jalatti erga kufee guyyaa tole jedhee walabummaaf hin qabsaawiin bule hin qabu. Guyyaadhaa gara guyyaattu Fincila diddaa garbummaa gaggeessaa warraaqsaa bilisummaa gaggeessaa asiin gahee jira. Kun Uummatni Oromoo dhaaba isaaf qabsaa’u cinaa dhaabbachuudhaan qabsoo gaggeessaa akka jiru kan mirkaanessu dha. Kana jechuun ammoo Uummata Oromoof qabsaa’ee hiree Murteeffannaa Oromoo guutummaan mirkaneesseen jira kan jedhu OPDOn Oromoof qabsoo kamuu akka hin taasisne ykn fedhii Uummata Oromoo akka hin guutneef mirkaneessa. Osoo OPDOn Uummata Oromoof qabsaa’ee Mootummaa Dargii hundeedhaan buqqise tahe qabsaa’ota OPDO keessaa wareegaman ni qabaata ture. Garuu OPDO keessaa ykn ammoo Miseensa OPDO tahee kan Uummata kanaaf wareegama lubbuu kaffale tokko illee hin jiru. Bilisummaa wareegama malee hin dhufne Uumamni OPDO kun ni fashalsa jechuu dha. Ilmaan Oromoo qaqqaalii Oromoof of wareegan kanneen akka Elemoo Qilxuu, Baaroo Tumsaa, Guutamaa Hawaasii fii kanneen biroo ammoo OPDOn maqaa dha’uu illee ni lagatti. Wareegamni Gootawwan kun kaffalan wareegama Barattootni, Barsiisotni Uummatni Oromoo walii gala har’a itti kaffalaa jiru waliin waan wal fakkaatuufi. Uummatni Bilisummaa isaa mirkaneeffate Eenyummaa isaan hin hidhamu, hin ajjeefamu. Uummatni Oromoo garuu Oromummaan hidhama ni ajjeefama.
Kanaaf Uummatni kun hanga ammaa qabsoo irra jiraachuu mirkaaneessa. Sabni qabsoo irra jiru ammoo garboome jechuun hin danda’amu. Kan garboome shira diinaa fi akeeka diinaa fudhatee kan tarkaanfachiisaa jiru dhaaba OPDO fi kanneen Oromoo keessatti of bixxiluun akeeka diinaa galmaan geessiaa jirani dha. Dhaabotni akkanaa Oromoof wareegama kaffaluu irra Oromoo garbummaa keessatti hambisuuf hojjechaa akka jirtan hubachuudhaan waanjoo garbummaa diinaa jalatti kan kufe isin tahuu hubattanii garbummaa jalaa of baasuun keessan amma jenna.
Qeerroo Bilisummaa Guraandhala 2015
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Waldaa Qorannoo Oromoo, Jaarmaa Hawaasa Oromoo Washington D.C. fi Waldaa Walgargaarsa Dargaggota Oromoon wajiin Gamtaan kan Qindeessan.
Mootummaan Itoophiyaa Wayyaaneedhaan hoogganamu akkuma amala isaa saba Oromoo yakka tokkon maleetti hidhuu, ajjeessuu, dararuu, biyyaa dhabamsiisuu fi ragaa sobaa itti funaanee murtii hidhaa bara dheeraa fi du’aa itti jigsuu itti fufee jira. Erguma dhiheenya kanaa asi:
- Gaafa Sadaasa 1, 2012, hogganoota saba Oromoo beekkamoo kan ta’an Obbo Baqqalaa Garbaa, Obbo Olbaanaa Leellisaa fi Oromoota torba kan biroo irratti seera “Farra Shororkeessummaa” jedhuun sobaan himatee murtii yakkaa haqa hin qabne itti muree jira.
- Gaafa Fulbaana 30, 2012, lammiileen Oromoo 200 ol tahan bakka nagaadhaan ayyaana Irreechaa kabajaa jiran Malkaa Arsadii, Bushooftuu irraa qabamanii mana hidhaatti darbaman. Erga qabamanii ji’a lama darbus, lammiileen kun hanga ammaa mana murtiitti osoo hin dhihaatin mana hidhaatti ugguramanii hiraaraa jiru.
- Gaafa Ebla 6, 2012, hawaasa Oromoo amantii Islaamaa hordofan nagaadhaan masgiida magaalaa Asaasaa, Arsii, Oromiyaa, keessaa salaataa Jum’aatirraa bahanitti dhukaasudhaan Oromoota Afur gara jabeenyaan guyyaa adii ajjeesee, kanneen 200 ol tahan mana hidhaatti darbe. Oromoonni ajjeefaman kunniin: Musaa Gabii, Kamaal Irranaa, Aliyyii Waaqootiifi Shaafii Jaanoo jedhamu.
- Hawaasa Muslima karaa nagaatiin gaaffii mirgaa gaafatee hiriira bahaa jiru hiraarsuu, hidhuu fi ajjeessuun bal’inaan itti fufee jira. Hoogganoonni Musliimotaa 30 caalan sobaan himatamanii ammallee mana murtiitti deddeebi’aa jiru. Musliimonni kumaatamaan lakkaayaman, sababa mirga amantii seeraan kennameef gaafataniif qofa ammallee mana hidhaa keessatti dararamaa jiru. Gaafa Onkoloolessa 21, 2012, Muslimoota Afuritu magaalaa Garba, Wallootti hidhattoota mootummaatiin ajjeefame. Warra ajjefame keessaa sadan isaanii Sa’id Abdallaa, Abduu Odaa fi Husseen jedhaman. Namoota baay’eetu reebamanii madayan, hedduunis hidhaman.
Guyyaa: Jimaata (Friday), Amajji 25, 2013
Sa’atii: Ganama 8:30 AM – 12:00
Bakka: US State Department, 2201 C Street Northwest Washington, DC 20520
Quunnamtii:
Waldaa Hawaasa Oromoo, Washington D.C. (Tel. 202 234 1151)
Waldaa Walgargaarsa Dargaggoota Oromo, Washington D.C. (Tel. 202 705 6585)


text:
Mana vaallu. Intiki vachchina vaallanu devuditho samaanamgaa chooda mannaaru.manaku devudante bhayam,bhakthi,gouravam,preethi.paatha rojulalo chaalaa matuku alaane choose vaallu.ippudu ayithe kaalam yelaa maari poindi ante sontha thalli thandrulanu koodaa guests laaga treat chesthunnaaru.ante paraayi vaalla laaga annamaata.gouravinchadam ante vachchina vaallu welcomed gaa feel kaavaali,at home feel kaavaali,konchem sepu ayinaa special gaa feel avaali.ippudu scene anthaa reverse.
Yevarintiki ayinaa mundare cheppi,vaallu rammantene vellaali.alaa padi saarlu gojaarithe sare ,inka vachchi yeduvu ani permission isthaaru.vaallu vachchinappati nunchi veellu yeppudeppudu bayaluderuthaaraa ani nimushaalu lekka pettukuntu vuntaaru.TV lo serial miss ayithundemo ani bhayam!oka rakangaa chaalaa ibbandi padipothaaru.vachchina vaalla kante intlo vaalle uncomfortable gaa feel avuthaaru.sariggaa gaali koodaa peelchukoleru.suffocating gaa feel avuthaaru.veellu anukunna time daatinaa,vaallu velathaamu ani sankethaalu ivvaka pothe,veelle indirect gaa suggest chesthuntaaru....meeku pani leka pothe maaku vunnaayi ,daya cheyandi ani.
Okappudu vummadi samsaaraalu kaabatti intlo vunde padi manditho,inko iddaru,anthe.okallu kaakapothe inkokallu ayinaa vachchina vaallanu engage chesthu vuntaaru.ippudu vachchina vaallu manaku thelisina vaallu kaakapoinaa,manaku ishtam ayina vaallu kaakapoinaa....inka guests lani pattinchukoru.gammuna vaalla rooms loki velli thalupulu vesukunesthaaru.kaneesam mimimum talk cheseaaniki koodaa ishtapadaru.you are unwanted you areunwelcome ani vaalla parthi guesture lo,prathi move lo manaku thelisi poyetatlu behave chesthaaru.oka rakangaa cheppaalante manalani pattinchukune vaallu vundaru.manamu yenduku vachchaamu,yevarikosam vachchaamo manake confusion ayipothundi.burraku yemi thattadu.
Konni saarlu vachchina vaallanu sariggaa intloki koodaa raakundaane maatalu start chesesthaaru.kaneesam manchineellu thaaguthaaraa,yemainaa thintaaraa ani koodaa adagaru.vachchina vaadu gonthu yendipoi paani!paani! Ani adagaali.neellake dikku lekapothe inka coffee tiffins yekkadi nunchi vasthaayi?inko vargam vuntundi.vaallu manalanu yentha mohamaatam pedathaaru ante vaddu baaboi ani moththukunnaa vaallu pettina vanni balavanthangaa thinipisthaaru.over enthusiasm choopisthaaru.manam padi nimushaalakani velithe yekangaa padi roujulu vundi pommani balavantham chesthaaru.ee tharahaa approach koodaa manalanu comfortable gaa vundanivvadu.yekkasam gaa vuntundi. Vaalla behaviour genuine or fake anianumaanam vasthundi okkokkasaari.
Konni saarlu intlo vaallu mana mundara godava paduthu vuntaaru.manaku yelaa react avvaallo theliyadu.involve ayithe,neekemi sambandham,maa inti godava antaaru.choosthu choosthu aa intlo oka kurchee,godaku kottina meku laaga nirvikaaramgaa vundalemu.manaku doubt vasthuntundi...manamu raavatam ishtam leka,manalani pampinchedaaniki veellu ilaa behave chesthunaaraa ani.
Deenikanthaa main reason yendi ante,ippudu anni micro families.pillalu limited.manam yentha possessive ante mana pillalanu vere vaallatho kalavanivvamu.vere vaallu voluntary gaa vachchinaa raanivvamu.oka rakangaa thoti manushyula poda gittakundaa biddalanu penchesthaamu.vaallaku idi baagaa onta paduthundi.daani paryavaasaanam amma,abba,akka,anna,thammudu,chelli koodaa paraayi vaalla laaga kanipisthaaru.yentha sepu nenu,naadi anede mind lo upper most gaa vuntundi.yevaru daggariki vachchinaa veellu manalananthaa dochukupoye daaniki vachchina vaallu ani fix ayipothaaru.simple gaasaati manusyulu ,maree particular gaa ayina vaallu ante allergy ayi pothundi.ilaa ayina vaallane dooram chesukuntunte,dooram vaallu inka daggara yelaa avuthaaru?inka manaku maname jail godalakantepedda godalu,fevicol kante dhrudamayina,unbreakable fences kattukuntaamu.okallu lopaliki vachchedenti?maname kaavaalanukunnaa bayataki polemu.arachi gee pettinaa yevallu mana godu vinaru.
Manishi narrow mindedness nunchi bayata padaali.insecurity feeling vadili pettaali.kalasi vunte kaladu sukham ani thelusu kovaali.yentha sepu raapichche kaadu,popichchi koodaa alavaruchukovaali.pakka vaallanu sahinchadam,aadarinchadam,gouravinchadam nerchukovaali.chinni naa pittaku sree raama raksha ane sookthi nunchi bayata padaali.appude manam nijangaa social gaa bathaka galathaamu.


text:
Friday, March 13, 2015
Warraaqsi Bilisummaa Oromoo Guddoo Kan Isa Baaragse Wayyaaneen Konkolaataa Godinoota Deeman Hunda Sakatta’uuf Murteesse.
Bitootessa 12,2015 Naqamte
Sochii Oromiyaa keessatti bifa addaan Qeerroon Bilisummaa itti fufeen kan baarage mootummaan Wayyaanee waan qabee gadhiisu wallaallee jira,haala kanaan barattooti Yuuniversitii fi hojjettooti mootummaa aannoolee dhaloota isaanii fi bakkoota adda addaatti ramadamanii hojii warraaqsa bilisummaa ni gaggeessu sababaa jedhuu fi shakkii hin jirre afarsuun konkolaatotiin aanaa fi godina deeman hundi akka sakattama’amaniif ajjaja dabarsee jira.
Ajaja kanaan kan sakatta’u loltoota Wayyaanee naannoo biraa irraa rarramadamanii bakka buufata konkolaataa fi keellaalee irra dhaabbatanii jirachuu Qeerroon gabaasa.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Akkuma beekamu baatii baatiin Ebla uummata Oromoo biratti dagatamu miti, waggaa darbe wayita kana Oromiyaa keessatti FDG baarageen barattootni Oromoo, da’immanii fi maanguddoon lubbuudhaan wareegamuun kan dagatamu miti, baatiin kun bara baraan uummata Oromoo biratti kan yaadatamu ta’ee akka itti fufu dhiiga obboloota keenya baatii Ebla 2014 keessa dhangala’etu barabaraan nu yaadachiisa hafa. Haatahu malee mootummaan Wayyaanees baatiin kun isaaf sodaa guddaa itti tahuu irra darbee torbee kana keessa sochiin uummata biyyattii kan isa dhiphiseen humna waraana isaa bakka isa sochoosisee uummata dhaanuu fi hidhuu irratti kan xiyyeeffatee ka’ee jiruudha. Gadda uummanni asuma dhiyoolubbuun namoota mootummaa Wayyaanee baqatanii fi jireenya ofii fooyyessuudhaaf biyyaa bahanii harka diina fakkaataa mootummaa Wayyaaneetti kennamaniin ummanni hiriira baheen namootni nagaan humna waraana Wayyaaneen dhaanamuudhaan miidhamanii yeroo amma Hospitaala keessatti argaman lakkoofsa kan hin qabnee fi mana hidhaatti kan guuramanis lakkaawun kana jechuun kan hin danda’amneedha.
Mootummaan Wayyaanee uummata isaa qaba jedhuun jjibbamuu mirkaneeffatee jiraachuun abdii kutatee waraana uummata nagaatti bobbaasee kan jiruu fi amma ammoo magaalaan Finfinnee keessi ganda gandaan humna qabu ramadchiisee kan jiru tahuun beekamee akkasuma guyyaa har’aa addatti kan eegale Karra Shanan Finfinnee irraa bahan,
1. Karra Qirxii/ daandii Finfinnee irraa gara Kaabaa geessu,
2. Karra Qoree/daandii Finfinnee irraa gara Jimmaatti geessu,
3. Karra Alloo/daandii Finfinnee irraa gara Walloo ykn Dasseetti geessu,
4. Karra Qaallitti/daandii Finfinneerraa gara Bishooftuutti geessuu fi
5. Karra Gafarsaa/daandii Finfinneerraa gara dhiyaatti geessu.
Finfinnee irraa kan bahuu fi kan seenu konkolaataan dhaabbatee sakatta’amuu eegalee jira, humnootni addaa daandiiwwan kana cina bosonaa keessa dhangala’ee buufatee kan jiruu fi humni daanditti bahee mul’atus sakatta’iinsa jabaa konkolaataa gaggeessuu eegale, mootummaan Wayyaanee nageenyaa isaaf sodaa keessa seenuu kan mul’isuu fi wayita ammaa kanas diddaan barattootaa akka darbe sun ka’uu of sodaachuu humnuma waraana isaa keessaan odeessi loo’ee Qeerroo qaqqabaa jira. Dhaabbilee barnootaa kanneen akka Yuuniversitii keessattis xiyyeeffatamee kan jiru barataan akka waan meeshaadhaan of qopheessuu barataa kaayyoof bahe sakatta’uun karoorfamuun kan dhagayamaa jiruu fi Qeerroon (Dargaggootni oromoo) dhugaaf dhaabbatee harka isaa qullaa diina nama nyaataan falammii gaggeessuuf of qopheessee jiraachuu Qeerroon mooraa yuuniversitiilee garagaraa irraa gabaasee jira.
Mallattoon sodaa yeroo ammaa mootummaa Wayyaanee irraa mul’atus mallattoo kufaatii isaa tahuun waan nama hin shakkisiisneedha, kanumaan mootummaan Wayyaanee daandiiwwan konkolaataa irraa humna isaan sakatta’iinsa konkolaataa uummata sakatta’uu irratti xiyyeeffatee akka jiru Qeerroon gabaasee jira.


text:
Uummata Oromoo Maraaf, waa’ee Dr. Mitikkuu Teessoo
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 12/30/2015
Muddee 30, 2015 | Ayyaantuu News | Dhaamsa sabboonaa Oromoo Seenaa S. irraa
Gantuu fi galtuun Wayyaanee Mitikkuu Teessoo Pirezedaantii Yunivarsiitii Amboo bara darbe Dhaabaa Dabalee faana ta’uun uummata Amboo 87 ficcisiiuusaa hundi keenya ni beekna. Yakka uummata Oromoo irratti raawwatan caalatti mirkaneessuuf lamaan isaanii (Mitikkuu fi Dhaabaan) bara 2014 gara USA ergama Wayyaanee fudhatanii US State Departmentitti mormii guddaa Oromooti ala kanatti gochaa turan dura dhaabbachuuf gabaasa dhiyeessuuf dhufuun isaanii Ayyaantuu.net irratti saaxilaamuun isaa ni yaadatama. Bara kanammoo namoota 5 ajjeesisee gara namoota Kuma lama (2,000) ol ta’an Amboo fi naannooshee jiraatan mana hidhaatti guursiseera.
Yeroo ammaa kana barmoonnis dhaabateee jira. Sareen Wayyaaneefi ergamtuun kun ammallee barattootatti dhaadataa jira. Tarkaanfii du’aa irratti aggaamame jalaa yeroo meeqa miliqee jira. Haadha warraasaa USA tti ergeereera. Haati warraasaa isheen abashaan suniifi ilmoonsaa yeroo ammaa kana Minesotaa, USA mana maallaqa doolaara hedduun bitame keessa jiraatu. Innis baduudhaaf qophiirra jira.
Sakatta’a gidduu kana godhame keessatti manasaa bulaa akka hinjirree fi hoteela haadha qabeenyaa magaalichaa kan taate Abbabach Mataaferiyaa keessaa mana siree qabatee akka bulaa jiruufi yeroo tokko tokko ammoo manasaa kan Finfinneetti bitatee keessaafi naannoo goorgisii Semen Hotel keessa akka bule bira gahameera. Nama uummata sabboontota Amboorratti duguuggaa sanyii raawwate kanas bakka argametti tarkaanfii suukkaneessaa akka irratti fudhatamuuf qeerroon daran hojjetaa jira. Iddoonni ga’uufi deemaa jiru jala buunee siniin geenya. Mitikkuun baajeta ijaarsa manneen Yunivarsiitii Amboof mootummaan ramade keessaa miliyoona 20 ol akka miliqseefi namoota achi keessa taayitaarra jiran faana akka hirates bira gahameeera. Waadaa muudama haaraa Ambaasadarummaa mootummaa Waayyaanee biraa isaf galamerraan kan ka’es saba ficcisiisuutti jira.
Naannoo Finfinnee kan jirtaniif iddoo inni yeroo mara bulu siniif dhaamna, warreen Ambo jirruuf ammoo sirriitti waan hordofaa jirruuf sinitti himna.
Ni moona, shirriifi ergamtuun Tigiree marti ni salphatti!
Subscribe to: Post Comments (Atom)