text:
Qabsoon geggeeffamu kamuu waa’ee wareegamaa qofaa miti. Wareegama irraa guutummaatti baqachuus miti. Caalmatti, waa’ee wareegama xiqqeessuu fi wareegama kaffalamu irraa bu’aa argamsiisuuti. Dhimmoonni ijoon kunniin lamaan kan rarra’an, yeroo qabsoon geggeeffamu, haala yeroo dubbisuu fi tarsiimoos haalicha irratti hundaayuudhaan sirreessuu irratti. Haala qabatamaa ammaa keessatti haalli qilleensaa maal kan fakkaatu? Fundurri qaboo keenya garamitti qaba tankaarfatuu?
Qabsoo eegalle daran cimsuu fi finiinsuu kan nu dandessisuu, kaleessa irra hara’a, haalli mijaawaan uumameera. Qaanqeen qabsoo Gincitti qabsiifame akka bubbulluun babal’ataa, humna godhataa dhufeera. Qaanqee qeeroon qabsiisteen mootummaan gubataa, Oromoon hamilee argataa fi injifannoo gonfataa, qabsoon keenya ammo kallattii addunyaa hundatti ifaa mul’ataa adeemaara. Sochii baatii lamaaf Oromoon osoo addaan hinkutin taasiseen, ajjeefamaa fi hidhamaa, bu’aa boonsaa fi abdachiisaa arganneerra. Waan abdachiisaa hedu argutti jirra. Kufaa ka’aa, hidhamaa fi dararamaa qabsicha itti fufne taanaan bilisummaa balbala irra geette bananii ol’seensisuun waan hedduu nu dhibuu miti. Hunda caalatti, qabsoo eegalle cimsinee akka itti fufnuuf kan nu dirqu dhimmoota heddutu jira.
Qabxiilee ijoo qabsoo eegaleen Oromoon milkii galmeessisaa jiraachuu kan argisiisan keessaa lama (mootummaan dheessaa jiraachuu fi jidduu isaaniitti rakkoon mul’achuu) kutaa tokkoffaa keessatti tuqeera. Qabxilleen hafan kanniin asii gadiiti.
Addunyaan gidiraa Oromoo arguu fi balaaleffachutti jirti
Wanta mootummaan Woyyaanee arguu fi dhagayuu hin feene keessaa inni guddichi gidiraa Oromoo irratti raawwatame addunyaan arguu fi dhagayuudha. Mootummaan kuni mootii waa dhoksuuti. Kijibaa fi gowwoomsaatti amana. Kan angotti dhufes bifa kanaan. Ganna 25’f kan bulches addunyaa gowwoomsuudhaan. Qawweedhaan ukkaamsaa fi ajjeesaa, yeroodhaafis ta’u bulchuun ni danda’ama; akka biyyoota tokko tokko keessatti mudhatutti. Mootummaan kuni garuu heera hujii irra hin oolchine baasa. Filannoo hiika hin qabne, kan EPRDF %100’n moo’atu, geggeessa. Kanuma ufii isaa miilaan irra deemu, waa’ee ol’aantummaa seeraa fi sirna federeshiinaa odeessa. Dimokraasii fi mirga ummataa kabajuun filannoo osoo hin taane waa’ee jireenyaati jedhaa hafarsa. Tooftaa kanniiniin addunyaa gowwoomsuu danda’eera, yeroo dheeraadhaaf.
Qabsoon Oromoon osoo addaan hin kunne, du’aa fi hidhamaa, geggeesse mootummaa kana yoomuu caalatti salphise; eenyummaa isaanii, isa dhugaa, dirree irratti baase. Amma badii fi garajabeenya bulchiinsa TPLF, isa guutuun ummata Itoophiyaa ganna 25’f keessa jiraate, addunyaan argite. Rifatte. Gochi suukkanneessaan mootummaan barattoota Oromoo irratti raawwate biyyoota biraa birattii mitii waahiloota isaa Ameerikaa fi Chaayinaadhaanis kan isa woldhabsiisuudha. Ameerikaan mallattootaa addaddaa agarsiisaa jirti. Waan Chaayinaan jettuu fi hojjattu, gara duubaatiinis ta’u, beekuun nama rakkisa.
Baranni akka bara dheengaddaa miti. Dhiiga dhangalaasaa, ajjeechaa dhoksaa, kumaatama gidirsaa, dimokraatawa uffakkeessaa fi addunyaa gowwoomsaa miliquun bara 2015 keessa tasa hin danda’amne. Jarraan dhoksaa fi addunyaa gowwomsa dabreera; isaanitti bari’eera.
Sa’aa kanatti mootummoonni addunyaa gurguddoon, addadurummaadhaan Ameerikaa fi Gamtaan Awurooppaa, Itoophiyaan ummata isii ajjeesuu fi ukkaamsuu irraa akka ufqusattu irra deddeebi’anii gaafataa jiru. Mariin bal’aan, humnoota dhimmi ilallatu hunda jiddutti, akka geggeeffamuufis dhiibbaa godhaa jiraachuudha kan dhagayamu. Akka kana duraa miidiyaan addunyaa haa nu’arguu fi miidhaa nurratti raawwatamu haa gabaasuuf yeroon itti dhiphannu dabreera. Kana booda waa’ee qabsoo Oromoon (#OromoProtests) itti jiruu barreessuu fi gabaasuun dantaa miidiyaalee addunyaati; gurraa fi ijji hawaasa addunyaa waan kana faanaa bu’aarti waan ta’eef. Dirqamni keenya waan barreessanii fi gabaasan qofa isaaniif argamsiisuudha; qabsoo eegalame cimsanii itti fufuu jechuudha. Bifa kamiinuu xiyyeeffannaan biyyootaa fi miidiyaalee addunyaa amma arganne kuni harka keenyaa akka bayuuf hayyamuu hin qabnu- gatii guddaan dhufe waan ta’eef.
Waan ifnanni aduu argate dhoksuuf Woyyaaneen dadhabuu fi hirriba dhabuu hin qabdu. Ajjeechaa fi gidiraa Oromoo irratti raawwatame waakkachuu fi qaama biraatti haqachuun sadarkaa hin danda’amne irra gayameera. Kan ta’e hundi ijaa fi gurra hawaasa addunyaa bira gayeera. Galata gootota Oromoo du’anii fi gidiraa Oromoo irratti raawwatamu woraabaa fi gabaasa jiraniif. Kana booda falli? Fala ta’u barbaaduu qofa. Kunis, itti gaafatamummaa fudhachuu fi gaafii Oromoo simachuu qofa.
Kumaatama hidhatti dhiisene boqachuun boqannaa sammuu nama dhoorga
Hanga ammaatti lubbuun namoota 140 olii galaafatamuun bal’inaan gabaafameera. Laakkofsa namoota madaayanii, hidhamanii fi barnoota irraa ari’amanii kan beeku tokko hin jiru. Wanti beeknu jira, garuu: namoonni hidhaman kumaatamatti kan laakkayaman ta’uu isaanii.
Qabsoon eegalle isa lafa keenya tiksuu qofaa miti. Jala sararaa. Qabsoon kuni boqonnaa heddu qaba. Isa nubiraa hidhame hiiksisuu, isa barnoota irraa ari’ame mana barnootaatti deebsisuu fi namoota madaayan fayyisuu ufkeessatti ammata. Hujiin nama Oromoo ajjeesee fi madeesse seeratti dhiyeessuus qaama qabsoo kanaati.
Qabsoo eegalame kana keessatti dhimmoota kanniin irratti hojjachuu dadhabuun rakkoo heddu qaba. Tokkoffaa, mana hidhaatti, dirree irratti woldhiisuun qabsaayota gargarbaasa; qabsichas laaffisa. Mana hidhaa fi mana yaalaatti woldagachuu fi dhimma dhuunfaa irratti xiyyeeffachutti nu geessa. Akkuma woliin falmaa mirgaaf daanditti bane, woliin hidhamuu fi hidhaa hiikkamuu qabna. Wolganna taanaan eessaa gayuun hin danda’amu. Kan mootummaan daftee nama hiituufis namootuma gargara qooduudhaaf. Mootummaan kanatti akka milkaayu hayyamuun waanuma hin taane.
Qaamota aajjeechaa fi doorsisaaf sababa ta’an seeraaf akka dhiyaatan gaafachuu dhabuun dhiiga Oromoo dirree irrati facaasuu, foon obboleewwan keenyaa allattii nyaachisuudha. Kana caalatti ammoo, namoonni garajabeenyaan nama ajjeesan seeratti hin dhiyaatan jechuun yeroo biraatis gocha badii irraa akka ufhinqusanne isaan taasisa, gidiraa gara funduraaf haala mijeessa. Namni Oromoo ajjeesu fi doorsisu gatii guddaa kan kaffalu ta’uu, jala deemtuu hanga Abbaay Tsahayyeetti kan jiran hundi akka beekan, hujiidhaan hubachiisuu qabna. Gumaa nama 140 baasuu irraa boqachuu miti namni tokkos yoo nurraa ajjeefame gara gumaa baafachuutti ol guddachuu qabna. Yeroon teennee yeroo eeggannuu fi booyaa jiraanu dabreera.
Dhimoonni kan hidhame hiiksisuu fi worra Oromoo ajjeessan seeratti dhiyeessuu kuni waan salphaa miti. Oromoo akkas sodaa haqatee fi tokkummaan dhaabateef wanti ulfaatu tokko hin jiru. Maaster Pilaanii Finfinnee TPLF woggoottan hedduuf gorora itti buufte ‘dhaabsisuu’ kan danda’e humnuma kana ta’uu yoomuu dagachuu hin qabnu.
Bulchiinsa Agaaziin itti taphatu jala Oromoon nagaa fi tasgabbiin hin jiraatu
Yeroo kanatti Oromiyaa kan bulchaa jiru humna Agaaziiti. Woraanni akkas Oromiyaa dhuunfachuun salphachuu Muktaarii fi Abbaaduulaa qofaa irratti hin daangayu. Oromoon qe’ee isaa irratti nagaa fi tasgabbiin jiraachuu irratti duumeessa rakkoo guddaa uumeera. Ummataa gabaa baye shororkaan bittinsu, humni Agaazii. Barattootaa mooraa barnootaa keessatti gidirsu. Daandii irratti, muka keessatti ummata ajjeesu. Shororkaa daangaan maletti babal’isu. Wobii jireenyaa nu dhabsiisu.
Haala Oromiyaan humna Agaazii jalatti kufte kana keessatti, nagaa fi tasgabbiin jiraachuu gufuun guddaan mudateera. Hanga humni kuni ganda jireenyaa, mana barnootaa, magaalotaa fi baadiyaalee Oromoo kessatti maandheffatetti ajjeechaan, hidhaa fi gidiraan tasa hin dhaabatu. Kallattiin qabsoo keenyaa inni tokko humni woraanaa nurraa akka ka’u gaafachuu fi falmachuu irratti qaba xiyyaafachuu. Mootummaan kana raawwachuuf mitii dhagayuuf qophii miti.
Muuxxannoon ganna 25 kan hundatti mul’isu mootummaan Itoophiyaa kan mataa jabaatuu fi ummata tuffatu ta’uu isaati. Kana jechuun gaafilee asii olitti kaayaman kana deebsiuudhaaf yoomuu qophii akka hin taane ni hubatama. Dirqamsiisuun ammoo hujii keenya. Qabsoon baatii lamaan darbanii kan ifa godhe garuu, Oromoon tokkummaa cimsatee fi sodaa onnee isaa keessaa haqate waan gaafate argachuu kan danda’u ta’uu isaati. Qabsoon eegalle hadhooftuudha. Ta’us, gaafilee bu’uuraa gaafachuu fi mirga keenyaaf dhaabachuun dirqii ta’a. Mootummaan kuni hollatee fi sodaatee jira. Kana irratti, Oromoon tokkummaa argachuu fi qabsoon isaa ijaa fi gurra addunyaa hawachuun hirriba isaan dhabsiisee jira. Haalli kuni, itti fayyadamuu dandeenna taanaan, injifannoodhaaf haala nuuf mijeessaara. Yeroon qabsoon cimee itti fufuu qabu, yoomuu caalatti, ammaa. Ajjeechaa fi ukkamsaa baqachuun injifannoo hanga ammaa dhiigaan arganne gatachuu hin qabnu. Qabsoo jalqabaa, gidiraan hammaateef duubatti gugachuu lagachuu fi qaanfachuu qabna. Gatii amma kaffalle irratti waa daballaan deebii gaafii keenyaa argachuu fi hawwii ganna 25 dhugoomfachuun ni danda’ama.
Qabsoon itti fufa!


c: text/html

text:
SEENAA FI HOJII SHEEK BAKRII SAPHALOO(ABUUBAKAR USMAAN ODAA) KUTAA 2ffaa SOCHII SHEEK BAKRII HAALA SIYAASAA FI HAWAASUMMAA OROMOO KEESSAATTI QABAACHAA TURE. Barreessaan :- Saphaloo …Read More »
Seenaa gabaabaa obboo Bakar waaree: “Bada Bakar Waaree yaa ba’eessa nama, Osoo si deessee haatee marraa lama” …
SEENAA BAKAR WAAREE Lolli Calanqoo lolaa ittisa imala gabroomfattoota nafxanyaa ture. Lolli kun Amajjii 6 bara 1887 humna Minilikiin hogganamuufi ummata Oromoo, Oromiyaa bahaa jiraatan …Read More »
Oromiyaa fii Algeeriyaa Madaala Seenaa Gabrummaa fii Wal’aansoo Bilisuummaa
Haalli dhiheenya kana Oromiyaa keessatti deemaa jiru onnee ummataa keessatti abdii bilisummaa tan Wayyaanee keessatti naasuu guddoo uumee jira. fincilli diddaa gabrummaa tiif kaabaa-kibbaan, …Read More »
GOLA SEENAA KEESSAA …..
Namoota seenaa Uummata Oromoo keessatti seenaa dalaganii darban kaasanii mariyachuun bu’aansaa waa hedduudha… Har’aaf ….. SEENAA GABAABAA SHAALAQAA GARBII BULTOO…qabadhee dhiyaadheera…kaanis irrumaa jalaan itti fufu… …Read More »
Kitaabni ‘Qabsaawaa Seenaan Dagate’ dhihotti magaalaarra ooluufi
Kitaabni ifaajee waggoota dheeraa nagaafate, ‘Qabsaawaa Seenaan Dagate’ mata-duree jedhu jalatti maxxanfamee, Hagayya (August) 1, bara 2015, Minnesotaa, Magaalaalee Lakkuu keesssatti eebbifamee harka dubbiftoota seenuuf …Read More »
Seenaa darbe irraa maal baratne? Keessaa iyyuu kan MQBO. Keessatti Oromoo mudate
Imala qabsoo bilisummaaf godhamu keessatti bu’aa fi ba’ii hedduutu nama mudata .kana jechuun galii tokko yoo qabatan illee adeemsa ykn tobtaa irratti wal dhabuu …Read More »
Jen. Huseen Bunee Daraaraa (1906-2009)
Ferhan Abdulselam Abbaa isaa obbo Daraaraa Godaanaa fi haadha isaa aadde Hawwaa Badhaasoo irraa bara 1906 Kibba Oromiyaatti, Baale keessaa naannoo Sawweena jedhamtutti dhalate. …Read More »
Seenaa gabaabaa Sooreessa Jaal Jaarraa Abbaa Gadaa
Walakkaa bara 1876a, gaafa Ibroo Shaxaa lola Cirrachaatti waraana Misraa kan Ra’uuf Baashaa tiin hoogganamuun odoo loluu wareegame, ilmi isaa Haamid Ibroo …Read More »
OROMOO KARRAYYUU KEESSAA WAA AS NUTTI BA’E!!!
BAGA GANMMADDAN!! LAMMEESSAA GACHIISAA LATAA jedhama. Kitaabni kun harka bubbulee ture. Har\a garuu aadaa sabichaan kan bukeeffame,,,,dubbisanis kan hinquufamne….’ASOOSAMA SEENAA…” tokko utuu jireenya barsiisummaarra …Read More »
Dr.Jamaal Abbaa Garoo: “Gadaa.com is a fascist website”
Qabxii doktortichaa… 1. J/Jaarraa Abbaa Gadaa kan itti duulee balleesse joolluma harageeti malee nama biraamiti. 2. Siyaasaa fii amatii walitti makuun shurbaa bushaaf dhuguun hin …Read More »

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jaarmaya ABO keessa rakkoon jiraachuu mallattooleen agarsiisan mul’achuu erga eegalanii bubbuleera. Yoo xiqqaate woggaan 15 dabreera. Namoota tokko tokoof kun kan ife woggaa heddu dura ture. Akka carraa ta’ee, hedduu keennaaf kan bariite, rakkoon odeeffamaa ture kan nutti mul’ate kaleessa. Erga waa heddu galaafatamanii; erga waa cufti sadarkaa suphuun hin danda’amne irra gayee booda.
Gara jalqabatti rakkoon jiraachuu kan arge nama hundaa miti. Worri arges hundi ifatti bayee rakkoon jiraachuu dubbachuuf onnee hin arganne ykn haalli hin hayyamne. Worri gara jalqabaatti rakkoon jiraachuu isaa ifatti dubbatan rakkoo garagaraaf saaxilaman. Oromummaa fi sabboonummaa mulqaman. Hedduu isaaniitti maqaa ergamtoota diinaa, gantoota ykn ayyaan-laallattoota jedhutu maxxanfame. Kan kana godhaa ture worruma jaarmaya keessatti hafee fi ummata gara jalqabaatti rakkoon jiraachuun itti hin mul’anne ture. Hanga har’aattis, woggaa heddu booda, namoonni qabsoon Oromoo fi ABO’n rakkoo akka hin qabneetti odeessanii fi kan odeeffamu hundi olola diinaa fi diigduuti kanniin jedhan jiru. Haala akkanati kan namni dhugaa akka hin dubbanneef hamilee cabsu; rakkoo osoo argan afaan qabatanii akka jiraataniif isaan dirqisiisu. Tokko tokko ammoo, yaaddoo qabsoon Oromoo ni gaaga’amti, Woyyaaneen nutti kolfiti jedhuuf ukkamamanii jiraachu flatan. Kana jechuun hedduun namaa rakkoo dibee, dhaloota itti aanutti dabarsee, bira dabre jechuudha. Oromoof dhaabachuun ykn falmachuun bifa kana qabaachuu irra hin turre, garuu.
Rakkoon woggoottan hedduuf dibamee bira dabrame yoo gadi bayu balaa maal akka qabaatu Oromoo caalatti kan bare jiraachuun isaa shakkisiisaadha. Worra woggaa 15 dura rakkoon jiraachuu yoo itti himamu fudhachuuf rakkatu, kan har’a ABO bakka saddeetitti baqaqe balaaleffatu; dhagaanis darbatu. Hara’a maqaa hooggana kaleessa akka gootaatti ilaalaa ture hunda kan lagatu. Hedduun namaa jaarmaya fi hooggansa isaa tuffatee qabsoo keessaa harka fudhate. Oromoof kufaatiin kana caale hin jiru. Burqaan rakkoo kanaa jaarmayumaa fi hoogansa isaati. Ta’us, worri sababa addadada tarreessuudhaan rakkoon ture akka hin kaanee, yeroodhaan fala akka hin arganneef carraaqaa turan, akkasumas namoota rakkoo kaasan xiqqeessaa fi xureessaa turan gaaga’ama qabsoo Oromoo mudate keessaa harka hin qabnan jechuun hin danda’amu.
Rakkoon kuni osoo jalqabatti, irra diddibuun hafee, ifatti dubbatamee, rakkoon jiraahcuuun amanamnee fudhatemee irratti hojjatamee har’a qabsoo fi jaarmaya keenna hallayyaa kana fakkaatu keessatti hin arginu ture. Hundi kan beekuu qabu, rakkoo qabsoo keessatti nu mudataa turan dibuudhaanis ta’ee wakkachuudhaan Oromoos ta’ee jaarmaya jaalannu rakkoo itti dhidhiman keessaa dhiibnee baasuu hin dandeenne. Jaarmayaa fi hooggana jaalannutti dhugaa dubachuu dadhabuudhaan hunda dhiibnee hallayyaa rakkoo cimaa kan buufne. Duruunfannee hoogganaa fi jaarmaya keenna dhiibbuudhaan saba kana miine. Beekaas ta’ee wollalaan kana godhu kennaana danata diina keenna tiksine. Dantaa Oromoof waardiyaa ta’uu yoo kan feenu ta’e onnee fi sammuu, rakkoo keessaa fi alaa, kan hooggana keennatti hin mul’annes dabalatee, ittiin hoggana keennatti agarsiisnuun qabaachuu qabna. Kan ABO irraan geenne barnoota nuuf ta’a yoo ta’e.
Bakka ibiddi hin jirretti aara hin argan. OMN rakkoo guddaa keessa seeneera jedhanii jala sararuun ammatti rakkisaa ta’uu mala. Garuu rakkoon, keessumattuu inni bulchiinsaan wolqabate, jiraachuu wantoonni agarsiisan yeroo yerotti baay’ataa dhufaniiru. Woggaa sadi keessatti namoonni haganaa jaarmaya kaayyoo isaatti amananii itti seenan gadi dhiisanii bayuun waan akka salphatti ilaallamuu miti. Akka adaa ABO keessa tureetti diddibaa fi rakkoo jiran isa biraatti dhiibaa bira dabruun filannoo fi tooftaa keenna yoo ta’e malee. Adeemsi akkasii ABO hallayyaa buse. Carraan ABO, OMN’n akka mudatu arguu hin feenu. Kun kan dhugoomu hawwii qofaanii miti. Rakkoo ABO’n keessa gangalataa dhufe irraa baruudhan.
Kan nama wolhinfalmisiisne, woggaa sadi keessatti namoonni heddu OMN keessaa bayuu isaaniiti. Hojjattoonni dafaa dafaa jaarmaya tokko gadi dhiisuun addunyaa kamuu irratti mallattoo rakkooti. Kan Oromoo (OMN) adda ta’uu hin danda’u. Akkamitti ykn maaliif namoonni kuni hundi OMN keessaa bayaniin dhimma baay’ee wolnama mormisiisuudha. Isa bira haa dabarru. OMN keessaa namoonni baay’inaan bayuun, dhugaa jalaa ija duruunfanna, gurra cufanna yoo ta’e malee, akka agarsiisa rakkoo keessaa OMN’n qormaataa jiruutti fudhachuu qabna. Akkuma ABO godhaa turee fi jiru rakkoo mumul’atu hunda dhoksuu ykn sadarakaa isaa xiqqeessuu irratti yoo kan bobbaanu ta’e, dogoggora dabre irraa waa barachuu keenya gaafii keessa galcha. Arraba dhugaa hadhooftuu dhadhamu qabna yoo ta’e, yeroo hunda OMN fi bulchiinsi isaa sirrii, yeroo hundaa ammoo dogoggorrii kan namoota OMN keessaa bayanii fi qeeqanii ta’uu hin danda’u. As bira, makmaaksi Oromoos jira. Yoo OMN’f hin hojjatu jechuu baanne.
Falamaa adeema jiru keessatti namni OMN balleessuudhaaf duual bane jiraahcuun isaa shakkisiisaadha. Dhugaa fi oduu wolrukutuudhaaf geggeffamu qalbii tasgabboofteen gargar baasu qabna. Qabsoon kan godhamaa jiru garee akkaataan OMN itti geggeeffamaa jiru sirraayuu qaba jedhuu fi kanniin haalli OMN ittiin geggeeffamaa jiru rakkoo qabaachuun isaa itti hin mul’anne jiddutti. Yoo wol moo’achuudhaaf jennee dhugaa kan hin jallisne ta’e, dhugaan jirtu tanuma. Rakkoon guddaan jiru rakkoo waa hubachuuti. Mallattooleen rakkoon jiraachuu agarsiisan, isaan obboroo suni, nama hundatti waan mul’ataatii miti. Heddun namoota keenyaa gara galgala, yeroo gabaan adda galuudhaaf kaloofte, dammaqu. Yeroo sannitti, daqiiqaa dhumaatti, waan bade sirreessuun waan akka laayyootti ta’uu miti. Dhuma irratti namootaaf kan salphatu sirreessuu osoo hin taane isii hafte jaamsuudha- hunda qeequu fi balaaleffachuu. Sochiin erga gabaan addaan galtee ABO cimsuudhaaf taasifame akka hin milkoofne argina.
OMN fi qabsoo Oromoo dadhabsiisa, ammas diina nutti kolfisiisa jennee rakkoolee jiran irraa dubbachuu fi haqa irra dhaabannee fala barbaaduudhaaf tattafachuu irraa uf qusachuu hin qabnu. Rakkoon har’a xiqqeessinuu fi dibnee bira dabruudhaaf carraaqnu hidda godhatee, babal’atee boru gadi baanaan Woyyaanee fi Habashaa qofa osoo hin taane addunyaa guutuu nutti kolfisiisa. Hunda caalati, hayyootaa fi jaarmayaalee Oromoo hunda irraa gara abdi dhabuutti nu geessa. Lammata jaarmaya fi hayyoota Oromoo akka hin amanne nu taasisa. Kuni balaa guddaadha.
OMN akka lubbuun jiraatu qofa osoo hin taane qabsoo bilisummaa keessatti shoora gudda akka taphatu yoo kan feenu ta’e, rakkoo jiran hunda har’uma sirreeffataa fi dogoggora addaddaa irraa barataa akka deemuuf dhiibbaa wolirraa hin cinne godhuu qabna. Diigamuu miti dadhabuu OMN kan hawwu hin jiru. Qeequun ykn rakkoon jiraachuu dubachuun OMN rakkina irraa baraaruudhaaf malee rakkinnati naquudhaaf miti. Ifatti gadi bayanii dubbachuus kan fidu, yeroo heddu, keessaan yoo itti himamu hooggansi jaarmaya addaddaa fudhachuu diduudha. Rakkinnatti OMN’n naquun rakkoon osoo jiru arguu dadhabuu fi yoo itti himamus fudhachuu diduudha. Hubadhaa, jaarmayaa fi hooggansi dhiibbaan ummataa irra hin jirre hin milkaayu. Tasa bakka yaadame hin gayu. Jaarmayaa fi hoogganoota kan sirreessu, yoo maqaan kan daanditti deebisu ummata. OMN’n cimsuun gumaacha maallaqaa qofaan miti. Gumaachi yadaas hedduu barbaachisaadha. Hamilee woliif laatuun waan gaaridha. Yoo rakkoon jiraates wolqeequu fi bakka rakkoon jirtu wolitti agarsiisuun fayyaa jaarmaya tokkoof baay’ee murteessaadha. Rakkoo dibaa fi ufirraa dhiibaa imaluu caalaa kan akka rirmaa jaarmaya nyaataa kuffisu hin jiru.


text:
*Maaloo hubadhu Viisaawwan yeroo murtaa’eef mirkannaa’e kan hin hammaanne hojii fi ayyaana viisaa,hojjechuu ayyaana viisaa yookiin viisaawwan daawwataa.
yookiin
yookiin
Daawwachuu TAFE kallaatii Queenslaandii sitti dhihoo.
Maaloo paaspoortii kee qabachuu fi oddeeffannoo viisaa qophaa’e.
Madaalii afaan Ingiliffaa guuti Dhimma Hogganaa AMEP waliin.
Dhimma Hogganaa AMEP kee kan qindeessu gara daree.
The AMEP is funded by the Australian Government Department of Education and Training.
In Queensland, the AMEP is delivered through TAFE Queensland.


text:
Ibsa hubannoof: Kun lola Oromoo fi Oromiyaa dadhabsiisuuf godhamu
Lolli Liyyuu Poolisii Sumaaleetiin Oromoo fi Oromiyaa irratti banamee Oromoon Naannoo Sumaaleerraallee buqqaafamee dachee Oromiyaatti deebifamaa jiru kun dhimma waldhabdee daangaa miti. Dhimmi daangaa sababa xiqqaadha.
-Lolichi Lola Oromoo fi Sumaalee miti. Akka sanatti gadi bu’u qaamonni barbaadan ni jiru. Oromoo fi Sumaaleen baha biyyattii jiran miskiina! Kuun horsiisee bula, kuunimmoo ni qotata. Hiyyummaanuu uummata lameen dadhabsiifteetti. Harki caalu midhaan gargaarsaatiin jiraatu! Maalirratti wal-lolu? Humaa! Liyyuu Poolisiin Sumaalee Mootummaa Federaalaatiin karaa heeraa ala ta’een uumame uummata lameenuu dhaanaa ture, ammas itti jira (asirratti poolisiifi milishaan Oromiyaas callisee hin ilaalle).
-Lolli amma Liyyuu Poolisiin Sumaaleen nurratti bante kun lola Oromoo fi Oromiyaa dadhabsiisuuf godhamudha. Kunis walmorkii aangoo ADWUI (EPRDF) keessatti uumeera. Eenyu masaraa Mootummaa Federaalaa haa galuudha dubbiin. Yeroo dhihoo as qabsoon Oromoon gaggeessaa jiru aangoo siyaasaa keenyaaf balaadha warri jedhan, haala kamiinuu Oromoo fi Oromiyaa cabsuuf halkaniifi guyyaa hojjechaa jiru. Kanaafuu, jalqaba irratti qaamota sabboonummaa fi qabsoo Oromoo deeggaran cabsuu filatu. Kan irraan kan ka’e Obbo Lammaa fi garee isaa dhahuun filatu.
Hubadha, Obbo Lammaa fi garee isaa gara aangootti kan fide qabsoo qeerroo fi qarreen gootedha. Garee Lammaa kana dursanii cabsuun hooggansa DhDUO ergamaa wayii kaaayyatanii Oromiyaa fi Oromoo afaan qawweetiin cabsuuf yaaluufi. (Utuma jennuu jarittiin Oromiyaa kana waraanaan bulchuuf kan isheen gamtuuf federeeshinii maqaaf jiru kana diigdee irra deebitee Oromoo qoqqooddee ijaaruu feeti. Gaaf sana biyyattiinis baduun ishee hin oolu).
Hubadhaa, Oromoon biyya kana nurraa fudhatee bulchuun isaa dhiyaateera jedhanii waan cinqamaniif qabsoo Oromoo fi dachee Oromiyaa sodaatu. Waggoota 26n darban DhDUOn dhagahama wayiituu EPRDF keessatti hin qabu ture, Muummi Ministeeraa ta’uu dhiisaatii. Sababni warri aangoo harkaa qabu kaa’an immoo DhDUOn hooggansa cimaa guddifachuu hin dandeenyeedha. Dhugaan jiru garuu DhDUOn hooggansa cimaa ni godhata, garuu warri ABOdha ati jechuun harkaa funaanee hidhee biyyaa baasaa ture. Akkas godhaniitu DhDUOn hooggansa cimaa hin qabu, ajaja keenyaan buluu qaba jehaniituu itti turani. Amma DhDUOn HOOGGANSA cimaa uummateera.
Akka biyya Itoophiyaattuu yoo beekumsaa fi muuxannoo ilaalla ta’e hooggansa qulqullina qabu kan dhiyeessuu danda’u DhDUO qofadha. Dorgommii aangoo masaraa biyyaalessaa irratti godhamu keessatti DhDUOn akka balaatti waan ilaalameef aadaa siyyaasaa dulloome sana awwaara keessaa kaasaniitu Obbo Lammaan, Dr Abiy, Addisuu Araggaan ABOdha jarri sirba jedhu karaa Jijjigaa ykn Abdilleedhaan achii as baasanii sirbisiisani. Sirba yeroon irratti darbe. Humaasaa mataa gadi qabachiisuuf jedhaniitu watwaatu. Yoo namni Oromoof dalage, dhugaan Oromoo kanadha yoo namni jedhe hiikni isaa ABO jechisiisa taanaan maal ta’aree? Prezidaantonni Oromiyaa duraanii kanneen akka Hassan Ali, Junaddiin Saaddoo, hooggantoonni OPDO gameeyyiin ABOdha jedhamaniitu biyyaa akka bahan ta’ani.
Yaadadhaa sirbi Lammaa fi gareen isaa ABOdha jettu ji’a jaha dura JijjigaHerald, achi Aigaforum, TigraiOnline irratti banamte. Har’a olguddatteetu karaa Mootummaa Naannoo Sumaaleetiin sirbamuu eegalte (weerara fi Oromoota buqqise jiras). Miidiyaan soba odeessisa, suuraaalee sobaa fayyadameetu awwaalcha akka naannootti godha, gadda biyyaalessaa godha, Lola saboota nagaa gidduutti uumuuf dibbee waraanaa dhaya. Kun ittigaafatamummaa dhabuudha. Mootummaan Oromiyaa kana ilaalee aaruun waan hin malle keessa galuu hin qabu. Obsaan guddaa gaafata. Ittigaafatamummaa gaafata. Obbo Lammaan aangoorraa haa bu’u jedhe dubbi himaan Mootummaa Naannoo Sumaalee. Dhimmichi maal akka ta’e eenyutu achii as akka dubbataa jiru ifa galeera. Walmorkii aangooti. ADWUI keessaa sponsor taate wann ittiin Jijjigaa irraa achii as dubbatamtullee. Qabatamaadhaan namni Oromiyaa bulchu Itoophiyaas isumatu bulcha. Yoo DhDUOn cime aangoo 4-kiloof sodaachisa waan ta’eefi. Qumaara siyaasaa akkasii saboota Oromoo fi Sumaalee irratti taphachuun dhaabbachuu qaba. Ibiddi amma isaan ittiin taphataa jiran hunda guba. Kana dhaabuu qabu.
-Sabaa fi sablammoota Oromiyaa keessa jiraniif jaalalli obbolumma ka duriirra caalaa kunuunsamuu qabu. Tasagabbiidhaan tokkummaa keenya agarsiisuu qabna. Wal gargaaruu qabna. Oromoon saba kamiyyuu waliin lola hin qabu Oromiyaa keessatti. Jarittiin jeequmsa kaastee maqaa nu balleessuuf fiigdi waan ta’eef, uummanni keenya karaa bilchina qabuun waan hunda ilaalee duukaa bu’uu qaba.


text:
OPDO : Is it cheaper propaganda or stupidity?
OPDO: Is it cheaper propaganda or stupidity? OPDOn kanas ni sobdee? keenya ofitti hawwatuuf kijiba hamma
OPDOn kanas ni sobdee? Torban darbe KHR OPDO Dr Nagaasoof konkolaataa tokko akka bittuuf, tajaajila fayyaa alaafi biyya keessaa kafaluufi mindaa ji’aa kuma soddoma kafaluuf murteessi balbaleessaa turun ni yaadatama. Garuu ibsa Dr Nagaasoon tibbana miidiyaa biraaf kennaniin konkolaataa jedhames akka hin argin himuun, waa’ee kuma soddomaa san garuu hogganaa OPDO gaafatanii murtii KHR akka hin taane akka himeef dubbatu. OPDOn ololaan ummata keenya ofitti hawwatuuf kijiba hamma gaggawu tuulaa jirtii? Shame!
OROMOO KIYYA WARRA ACHITTI HAFAN NAJALAA FIXAN; NAN GUBADHE JEDHA QEERROON OROMOO ahaaaa Gadda guddaa-GARBUMAMATU AKKANA!
WEST ARSII DODOLAA
Oduu Gammachisa
Qerroo magalaa Dodolaa irra
Alabaa wajirotafi bankotalee busaani jiru Magalatin Qeerroon hogganama jirti. Duraanu kantibaan dheesse baderaa.
INJIFANNOO! Garuu hamma gootonni bahanii ummatatti makamanii duulli lagannaa jalqabame itti fufa!!
Buli Qeerroo Abbaan Biyyaa suma yoomillee!!
#Ethiopia– State affiliated FanaBC reports Attorney General has dropped charges against 7 individuals, including #BekeleGerba, #GurmessaAyano, #AddisuBulala & #DejeneTafa, high profile opposition defendants from OFC, & who were recently sentenced to 12 months on contempt of court pic.twitter.com/BuVCGyFqWV
— Addis Standard (@addisstandard) February 12, 2018


text:
Guyyaa Har’aa Godina Wallaggaa Magaalaa Mandii Keessatti FXG Qeerroon Gaggeeffamu Itti Fufee Jira.
[SQ,mudde, 4,2017] Barattoota mana barumsaa Qophaa’iina, sadarakaa Mandii fi qeerroon magaalaa Mandii Dangaa Oromiyaa haa kabajamuu, gaaffiin bartootaa Yuunvarsiitii gaaffii keenya, hidhamtoota Oromoo baddii tokko malee mana hidhatii dararama jira haa gadhifamni, haaromsa jettani Odeessuu dhiisatti dursa hidhamtoota qabsoo haqaf Wayyaaneen hite jirtuuf dubbadha haromsii mana hidha irraa jalqabuu qaba jechuun Sagaalee isanni dhageessisa oolaniiru.


text:
“Ummaatni kenya somaliland keeysati akka itti jiraatan walalani akkanati rakkacha jiran tv somali kunis rakko isaani hubaate achi dhaqe akka oromon rakko takka hin qabne somale wajjin akka woyyane waliti dirtee dubatan rakko tunis akka manguduma dhumte nagayan jiraatan feena ja’aan mee wan kana lalii heedu gara nama nyaatan”
Ummatani somalee ummata keenya Yeroo dheraa Nuuf Dirmacha turee Amalee walin turaa yoo rabbiin fedhee wayyannee humaa hin fidduu kunoo ummata oromoo lukkan tariba gara Bosaso Demmaa jiraa akkanatii Nuuf gargaran


text:
Godiina Baalee aanaalee gammojjii keessaa tokko kan ta’e Daarim keessatti jiraattoota humnootii bulchiinsa naannoo shaniin haleelaman shan keessaa tokko lubbuun darbuu jiraattonni ni dubbatu.Angawaan aanaa kana mirkaneessanii jiru.
Godiina Gujii keessattis Dilbata kaleessaa Liyyu Haayil haleellaa gaggeesseen mada’anii hospiitaala Nagallee kan geeffaman keessa a diigdama ta’uu akkasumas tokko hospitaala geeffamaa ituu jiru lubbuun darbuu beekamee jira.kanneen kaleessaa mada’an dabalatee waluumaa galatti mada’anii hospitaala Nagalleetti yaalamaa ka jiran digdamii torba ta’u hojii gaggeessaan hospitaala Nagallee Obbo Gizaachoo Roobee ibsanii jiru.
Gama kaaniin Haarargee bahaa aanaa cinaaksan bakka Daarim jedhmtuttis jimaata darbee haleellaan gaggeeffamee lubbuu nama tokko darbee ibsamee jira.
Gabaasa guutuu caqasaa


text:
Kennaan Hafuuraa koo maal akka ta'e akkamiinan beekaa?
Gaaffii: Kennaan Hafuuraa koo maal akka ta'e akkamiinan beekaa?
Deebii: Kennaan hafuuraa kee nyaa maal akka ta'an kannutti himuu danda'u qorannaan sirrii ta'e yookiin karaan addaa ta'e hin jiru. Hafuurri Qulqulluun akka barbaadetti kennaa hafuura kenna (1 Qorontoos 12:7-11). Kiristaanotaaf rakkinni beekamaan qorumsa kennaa hafuraa keenyaan itti hirmaannaa argachuudhaaf kan nuyi duwwaan qabnu bakka nutti dhaga'amu irratti Waaqayyoon tajaajiluudhaaf barbaaduudha. Waaqayyo karaa hundumaan ajajamuudhaan akka tajaajillu nu waama. Hojii inni itti nu waame ittiin akka raawwannuudhaaf kennaa nuuf kenna yookiin Kennaa kanuma ta'een nuhidhachiisa.
Kennaa keenya adda baafachuun karaa heedduudhaan taasfama. Qorachuu kennaa hafuuraa yookiin tarreefamuun isaanii, garu guutummatti jara irratti hirkatamuu kan hin qabne, kennaan keenya eessa akka ta'uu danda'u shakkii malee nu gargaaruu danda'a. Darbees dhugaba'insi namootaa biraa dhufus kennaa hafuuraa qabaachuu keenya nuu mirkaneessa. Namoonni kan biraa yeroo ati Gooftaa tajaajiltu kan nu ilaalan yeroo heedduu kennaa hafuuraa hojii irraa jiru adda baasuu danda'u kan nuyi hin beekne yookiin hin hubanne. Darbees kadhannaanis barbaachisaadha. Kennaa hafuuraa kamiin akka qabnu kan beeku tokkichi isa kennicha nuuf kenne Hafura Qulqulluu mataa isaati. Caalaa ulfina Isaatiif kennaa hafuuraa keenyatti akka gargaaramnuudhaaf kennaa hafuuraa keenya akka nutti agarsiisuu Waaqayyoon gaafachuu dandeenya.
Eeyyee, Waaqayyo kaan akka barsiisota ta'an waama kennaa barsiisuus jaraa kenna. Waaqayyo kaan akka hojjettoota ta'an waama kennaa gargaarsaatiinis jara eebbisa. Haa ta'u malee, kenna keenyaan sirriitti beekuun kennaa keenyaan alas bakka ta'e akka hin tajaajijlle nu hin dhowwu. Kennaa (kennaawwan) hafuuraa kamiin Waaqayyo akka nu kenne beekuun bu'aa qabu? Eeyyee inni akkas. Carraa akka ittiin tajaajillu nuuf kenne dhiisuudhaan kennaa hafuuraa irratti baay'ee xiyyeeffachuun dogoggoraa? Eeyyee. Akka Waaqayyo nutti gargaaramuudhaaf ofii keenya kenninaan, Inni kennaawwan hafuuraa nuyi barbaanneen nu hidhachiisa.
English
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi'aa
Kennaan Hafuuraa koo maal akka ta'e akkamiinan beekaa?


text:
Ameerikaa Magaalaa Miniyaapolis keessatti Wiirtuun Islaamaa Tawfiiq Eebbifame.
Wiirtuun Hawaasa Oromoo Muslima Ameerikaa Kaabaa Kutaa Mineesotaa keessa jiraataniin ijaarame guyyaa kaleessaa kan eebbifame yoo tahu, Sagantaa eebbaa kana irratti keessummoonni kutaa Ameerikaa adda addaa irraa dhufan hirmaataniiru.
Tofiq Islamic Center wirtuu guddaa waa heddu of keeysatti hammatuudha. Masjiida bal’aa namoota heddu salaachisuu dandahu, iddoo ispoortii (Gymnasium), Madrasaa, Kutaa Janaazaa itti kafanan, galma walgahii fii haruuzaafii tajaajiloota hawaasummaa hedduuf akka mijjaawutti ijaarame.
Sagantaa eebbaa kanarratti kantiibaa magaalaa Miniyaapoolis Jeekeeb Freey fi, hawaasni Muslimaa hedduminaan hirmaatee jira.
Comments
Loading...


text:
Jaguarondiin uumama kopha kopha jiraatu yoo ta’u, hunduu qubsuma mataa isaa tolfatee jiraata. Dhiirri tokko qubsuma akkaan bal’aa ta’e qabatee keessa jiraata. Kan dhalaa garuu akkaan xiqqaadha. Qubsumni dhalaa fi dhiiraa yoo walitti maxxane ykn ammoo ollaa walii yoo ta’an, warri kunniin lamaan akka jaarsaa fi jaartiitti waliin jiraatu. Walqunnamtii wal hormaataatiifis fagaatanii hin deeman. Rimayni Jaguarondii guyyaa 70 hanga 75ii tura. Dhalaan takkas haga ilmoolee afurii dhalti. Haadhoon Jaguarondii wayta dhaluutti dhihaattu, dursitee bakka itti dhaltu qopheessiti. Sanyiin gariin boolla qotti, gariin ammoo holqa mukaa keessatti dhalti, gariin ammoo marga akkaan tuucha’aa keessatti dhali. Kun hundi ilmoolee isaanii rakkina isaan mudachuu danda’urraa eeguudhaafi.
Jaguwaarandii
Mee amma ammoo Xayyaara yaadaa yaabbannee gara ardii ameerikaa haa imallu. Bineensi hardhaaf isinii filadhes Sanyii Adurreeti. Bineensi kun Jaguarondi jedhamuun beekkama. Hedduminaanis biyyoota jiddu gala Ameerikaa, Kibba Ameerikaa Kaabaa (Southern Part of North America) fi Ameerikaa kibbaa keessatti argama. Jaguarondiin sanyiiwwan saddeet qaba. Naannoo haala qilleensa garagaraa qabu keessa jiraachus ni danda’a. Bosona tuucha’aa irraa kaasee, eddoo lafa diriiraa muka tokkoo hin qabne keessas ni jiraata. Haa ta’u malee soorata gahaa fi bishaan argachuun dirqama. Har’aan tana lakkoofsi isaa xiqqaachutti jira. Sababni isaatis ilmi namaa uumama kana adamsee ajjeesuu isaati. Ilmi namaa foon Jaguarondii nyaachuudhaaf osoo hin taane, bineeldota manaa ofii tikfatuudhaaf jecha ajjeesa. Anis waa’ee uumama kanaa qabxii muraasa isiniif dhiheessaa haga xumuraatti obsaan dubbisaa.
Qaamni Jaguarond lafaa ol Seentimeetira 30 dheerata. Mataa isaa irraa kaasee hanga fiixee eegee isaa dheerinni jiru ammoo sanyii irraa sanyitti garaagarummaa qaba. Sanyiin xiqqaan seentimeetira 53 kan dheeratu yoo ta’u, inni guddaan ammoo haga seentimeetira 70 dheerata. Akkasuma ulfaatinni isaatis garaagarummaa qaba. Xiqqaan Kilograama 4.5 ulfaata. Guddaan ammoo haga kilograama 10 ulfaata. Halluun rifeensa Jaguarondii irra jiru gosa sadi qabaatus, jaguarondiin tokko garuu bifuma tokko qofa qabaata. Halluun sadan uumama kanaatis bifa gara diimaa dabu, daalachaa fi magaala. Jaguarondiin Bosona akkaan tuucha’aa keessa jiraatu bifa dimimmisaa’aa kan qabu yoo ta’u, inni naannoo biraa jiraatu ammoo bifa calaqqisaa fi ifaa qaba. Jaguarondiin qaama dheeraa fi qal’aa qaba. Mataan isaa xiqqaadha. Miilli isaa ammoo gabaabaadha. Eegeen isaatis haalaan dheeraadha..
Akkaataan jireenya isaa sanyiiwwan adurree kanneen bosona keessa jiraatan irraa garaagarummaa qaba. Hedduminaan lafa irra kan turu yoo tahu, soorata isaatis lafuma irra deddeemaa barbaadata. Yoo boqonnaa barbaade qofa muka gubbaa koree rafa. Dabalataan uumamni kun bishaan daakuu ni danda’a. sababa kanaafis hedduminaan naannawa bishaan jirutti dhihaatee jiraata. Uumama guyya guyyaa socho’u kan ta’e Jaguarodndiin, soorata barbaacha fageenya akkaan dheeraa deema. Sooranni isaa guutumaan guututti fooni. Qurxummii fi raacha bishaan keessaa, Simbira samii gubbaa, akkasumas lafa irraa ammoo reptaayilootaa fi hoosiftoota xixiqqoo adamsee soorata. Simbira samii gubbaa barartu, osoma isiin bararaa jirtu yoo isiin lafatti gad dhihaatte utaalee qabatuu danda’a. Simbira qabatuudhaafis haga meetira lamaa lafarraa ol utaaluu ni dandaha.
Ilmooleen Jaguarondii wayta dhalatan rifeensi isaanii bifa barruu qaba. Bifti barruun kunis adaduma isaan guddataa deemaniin gara halluu tokkootti jijjiiramaa deema. Osoo heddus hin turin gaafa ji’a kudhan guutan ammoo ofuma isaaniitii oliigad deemaa adamsuu jalqabu. Haa ta’u malee haadha biraa hin fagaatan. Wayta waggaa lama guutan haadharraa fagaatanii, qubsuma mataa isaanii tolfatanii jiraachuu jalqabu. Gaafa waggaa 3 guutan ammoo walhormaataaf qophii ta’an. Jaguarondiin walumaa galatti haga waggaa 23 jiraachuu danda’a.
Comments
Loading...


text:
“Oromiyaan suuraaf baay’ee mijattuu taatullee agarsiisa suuraan duubatti hafneerra”
(bbcafaaoromoo) –Agarsiisni suuraa yeroo jalqabaaf haala teessuma lafaafi qabeenya tuurizimii akkasumas aadaa naannoon Oromiyaa qabdu irratti xiyyeefate giddugala aadaa Oromootti ilaalamaa jira. Agarsiisni ogeessa suuraafi daayreektara viidiyoo sirbaa Amansiisaa Ifaatiin qophaa’ee kun hanga Fulbaana 20, 2010 ALI yookiin jala bultii ayyaana Irreechaatti itti fufa. “Oromiyaan suuraaf baay’ee mijattuu taatullee agarsiisa suuraan duubatti hafneerra.” jechuun ogeessi suuraa kun BBCtti himeera. Filannoo isaatin suuraawwan agarsiisaaf dhiyaatan keessaa kanneen isinii dhiheessineerra.
Dargaggeessa naannawa Finfinnee kun, qamadii haamuun bissii bissiin hidhaa jira
Hawaasni naannawa Finfinnee jiraatu, har’as jireenyisaanii qonnarratti kan hundaa’edha. Dargaggeessi naannawa Finfinnee kun, qamadii haamuun bissii bissiin hidhaa jira.
Birraan yogguu bari’u Oromoon hundi bakka jiranirraa walitti qabamuun, Waaqasaanii galateeffatu. Haawwan akkasitti faayamanii bareedan kunniin Godina Arsii irraa kabaja ayyaana Irreechaa bara 2009’if gara Hora Harsadiitti gareen dhufan.
Suuraan kun haala jiruufi jireenya baadiyyaa agarsiisa. Godina Gujii Aanaa Liibanitti ka’e.
Hawaasa Booranaaf re’een iddoo guddoo qabdi. Yeroo bonaafi bishaan hinjirretti, re’een waanuma salphaan dandamachuu dandeessi. Suuraan kun godina Boorana Aanaa Yaaballootti ka’e. Re’ee fi boca mukaa re’ee yookin gadamsa fakkaatu.
Akkuma gosa Oromoo kaanii Karrayyuunis gadaa qaba – bokkuu jedhama. Sirni walharkaa fuudhuu Bokkuus, bara darbe keessa naannoo Fantaallee irraa gara iddoo jilaa, Tarree Luugootti godaanuun taasifameera.
Mootiin Abbaa Jifaar bara 1878 – 1932tti Jimmaafi naannawa ishee bulchaniiru. Masaraan isaanii kunis naannawa Magaalaa Jimmaa iddoo olka’aa Jireen jedhamutti argama.
#AddisAbeba hosting the 1st of its kind photo exhibition centered around the life of the #Oromo people in #Ethiopia https://t.co/bL6vk9fT81 pic.twitter.com/itg5ULmOr6
— Addis Standard (@addisstandard) September 26, 2017


text:
BBC News, Afaan Oromoo | Waxabajjii 05, 2018
Yaada gulaaltota Ayyaantuu.org:
Gochaa fi adeemsi mootummaa gabroomfattuu TPLF yeroo ammaa gochaa mootummaan Dargii bara dhumaa (kufaatii) isaa maayii irratti fudhataa ture wajjin sirriitti wal-fakkaata.
Dargiin bara dhumaa irratti dirqamee mormitoota mariif kadhachuutti dabalee jijjiirama hin yaadamne kan dinagdee, siyaasaa fi lolutummaa adda addaa walitti aansee taasisus gaaffiin ummattoota cunqurfamoo morma hudhee sadarkaa afuura kutuutti waan gaheef, jijjiirama Dargiin gochaa ture adeemsa qabsoo mormitootaa libsuu tokkoofillee dhaabuu hin dandeenye. Qabsoon haqaa gama hundaan geggeeffamaa tures Dargii gar-mlaee sardee mataan sirna nama-nyaataa sanaa akka biyya gadi lakkisee badu dirqisiise.
Mootummaan TPLF maqaaf akka wal-tahiiinsa dhaabbilee maxxannee adda addaa of jalatti qabatee waggoota 27 darbaniif yakka suukkanneessaa fi gara-jabinaan guutame kan dhiifama hin gochisiifne uummata Oromoo fi ummattoota cunqurfamoo biyya sanaa hunda irratti dalagaa ture, yeroo ammaan kana qabsoo hadhooftuu hooggansa ABO jalatti ummati Oromoo fi Qeerroon Bilisummaa Oromoo osoo walirraa hin kutin taasisaniin sirna nama nyaataa gar-malee of-tuulee, dheerina isaa ol bokokee hiixachaa ture, dhoosee duwwaatti yeroo hambisu, murni TPLF kun tooftaa Dargiirraa adda tahe qopheeffatee (lafa keewwatee) jiraachuu fi exit strategy mijeeffatee sa’aatii dhumaa eeggachaa akka jiru mallatooleen mul’isan baayyeen raawwatamaa jiru.
Kanneen keessaa: aangoo sobaa kittilayyoota isaa (TPLF) wajjin yakka hojjechaa turanitti ‘dabarsuu’, hidhamtoota siyaasaa kanneen dhaaba siyaasaa hidhannootiin isa sardaa jiranitti shakkaman irraan kan hafe hunda hiikuu, lafa waggaa 20 oliif seeraan ala humnaan irra qubatee ture mootummaa Eritreaf deebisuuf dirqamuu fi yoo fincilliifi qabsoon hidhannoo Oromoo akkuma jirutti jabaatee itti fufe ammoo gaaffii haqaa uummati Oromoo fi qabsaa’oti kumaatami lubbuu, dhiigaa fi lafee itti wareegaa turanii har’as wareega qaalii baasaa jiran – gaaffii ABBAA BIYYUUMMAA fi HIREE OFII OFIIN MURTEEFFACHUUTTI dirqamee gara deebisuutti deemuun isaa waan oolu miti!
Kanaaf, uummati Oromoo jijjiirama fakkeessii TPLF irraa jalaa fudhachaa jiru bira dabree qabsoo isaa itti fufuudhaan gaaffiin ummati Oromoo haarsaa qaalii itti kaffalaa turee sirna gabroomfataa kana laamshesse, akka TPLF tarkaanfii jijjiirama haqaa fakkeessee diinota isaa duraanii ittiin firoomfatuuf osoo hin taane (hidhamtoota dhaabbilee mormituu habashaa hiikuu, lafa Baadimmee deebisuu, Shek Alamuddiiniin hiiksisuuf yaalii eegaalu kkf) akka gaaffii Qeerroon Bilisummaa Oromoo dhiiga itti dhangalaaseef deebii kennu mudhii hidhatanii qabsoo galmaan gahuun dirqama dhala Oromoo hundaati!!
Bilisummaan Oromoo irra gahee diraamaa ta’uu hin qabu! Bilisummaa fi lafa keenya waggoota 150 oliif sarbamnee, akka ajaa’ibaatti dheebonnee jirru abbuuqqachuun dirqiidha, Oromoof barbaachisaadhas!
Qeerroon hidhamtoota hiiksise, Muummicha Ministeeraa ‘aangoo’ irraa hari’e, lafa Baadimmee Eritreaf deebisiise… waan itti aanee ta’u qabsoo Oromootu murteessa!
Koreen Hojii raawwachiiftuu ADWUI walgahii idliee isaa har’a eegaleen, wal diddaa Itoophiyaafi Ertiraa jidduu tureef furmaata waaraa kennuuf jecha waliigaltee Aljeersiifi urtee Komishiinii Daangaa akka fudhatuu ibseera.
Walididdaa ummattoota obboolota biyyota lameenii jidduu ture hiikuun nageenya walitti fufiinsa qabu uumuuf waamicha daabarseera.
Wal waraansi ALI bara 1990tti eegalee tures, walitti bu’insa daangaa biyyoota Afriikaa kamiyyuu caalaa kan gama lamaaniinu lubbuu namoota hedduu galaafate ta’u kan eere ibsichi, kanneen kumaatamaan lakkaa’amanis naannoo daangaatii buqqaafamaniiru.
Walumaagalattis, waggoota 20 darban keessa ummattoota gama lamaan irrayyu dhiibbaa dinagdee, hawaasummaafi siyaasaa bal’aan gahusaas himeera.
Kanaafuu, walitti dhufeenyi biyyoota lamaan maal ta’u mala? jedhus gaaffii lammiilee Itoophiyaafi Ertiraa akkasumas kan hawasa addunyaa ta’ee tureera.
Wal waraansaaan boodas jaaarsummaa dhabbata motummoota gamtoomaniifi Gamtaa Afriikaatiin waliigalteen Aljeersi taasifamus, waggoottan 20 darbaniif nageenyis ta’e waraanni osoo hinta’iin turaniiru.
Walitti dhufeenya biyyoota lamaanii bakka tureetti deebiisuuf yaaliiwwan garaa garaa taasifamaa turanis bu’a qabeessa hinture kan jedhu ibsichi, amma nageenya dhugaa fiduuf adeemsaafi ejjannoo kana duraatiin adda ta’ee barbaachisa jedheera. Motumooti lamaanu fedhiifi filannoo ummattoota isaaniif eddo kan hinkennine ta’u hinqabaatan.
Kana malees, anatu caalaa jechuun ummattoota lamaaniifu kan hinfayyadne kan jedhu ibsichi, qabannaa’uu rakkina siyaasaafi tasgabbii biyyoota gaanfa Afriikaafi naannawa isaaniif walitti dhufeenyi nagaa Itoophiyaafi Ertiraa furmaata ta’a jedheera.
Kana ta’u hafusaattis carraawwan biyyoota lameeniifi biyyoota Gaanfa Afriikaatiif faayyidaa hedduun nu darbaniirus jedheera.
Kanaafuu ummattoonni faayidaa qofaan osoo hintaanee karaa dhiigaatiin illeen walitti hidhama qaban lamaan kunis bu’aa ummattotaaf jecha motummaan itoophiyaa waliigaltee Aljeersiifi murtee komishinii daangaa gutummaa gutuutti fudhachuun hojiirra olchuuf kan murteesseefi hojiirra olmaasaatifiis murannoon kan hojatu ta’u ibsu barbaada jedheera ibsichi.
Kana malees Motummaan Ertiraas haal-duraa tokko malee ejjannoo walfakkaatu fudhachuun waamicha kana fudhatee walitti dhufeenyaafi nageenya ummattoota lamaan jiddu ture deebiisuun itti fufiinsa isaatiifis akka hojatu waamicha taasiseera.


text:
Guyyaa kaleessa magaalaa guddoo Ertiraa kaan taate Asmaraa keessatti, moootummaa biyyattii mormuudhaan hiriirri kan geggeeffame tahuu gabaasni arganne ni mul’isa.Sababni hiriira kanaa H mootummaan Ertiraa Hooggana mana barnoota Islaamaa beekkama tokko erga hidhee booda akka ta’e hubachuun danda’eemeera.
Maanguddoo waggaa 93 kan ta’e Haaji Muusaa Mahammad Nuur mana barnootaa Diyaa jedhamuu kan magaalaa Asmaraa keessatti argamu hooggaanaa yoo ta’u, mootummaan dhimmi mana barnoota kana keessaa harka akka hingalfanne moormuudhaan hidhamuun isaa beekkameera.
Ajajni mootummaa Ertiraa kun ijoolleen shamarranii hijaaba akka hin uffanne fi akkansumas ijoollee dhiiraatiin walitti makamanii akka baratan jedha.
Kanuma hordofuun barattoonni Haaji Muusaan akka gadi lakkifaman gaafachuudhaan hiriira kan bahan yoo tahu, ummanni magaalattis itti makamuudhaan gara Masaraa Mootummaa Eritiraatti qajeelan. Haata’u malee humnoonni tika biyyatti dhukaasa banuudhaan hiriira kana kan bittinneessan akka ta’e gabaasaaleen adda addaa ni mul’isu.
Imbaasiin Ameerikaa Asmaratti argamu ibsa baaseen, guyyaa kaleessaa hiriira mormii geeggeffameen walqabatee dhukaasni akka ture mirkaneessuudhaan, lammiileen Ameerikaa biyyattii keessa jiran of eeggannoo akka godhan akeekkachiise.
Ertiraa keessatti hiriira mootummaa deeggaruun alatti hiriirri mormii kan hin hayyamamne ta’u gabaasni arganne ni mul’isa.


text:
Sodaa nageenyaaf jecha maqaan isaanii akka hin tuqamne kan gaafatan lammii Qucaa ti kan jedhan namni tokko uummatichi gaaffii eenyummaa gaafachuu erga jalqabee waggoota lakkoofsiiseera jedhan.
Bara 2005 qabee gaaffii kana dhiyeessaa kan ture ennaa ta’uu deebiin isaa garuu ajjeechaaf miidhaawwan ka biroo hedduu ta’uu dubbataniiru. Har’as raawwatamaa jira kan jedhan jiraataan kun Yeroo ammaa gaaffii kana dhaabuu diddan jechuu dhaan bakka bu’oota uummataa hidhaa jiru.
Akkaataa hidhaan kun itti raawwatamus seera biyyattii karaa eegeen miti jedhu. akka isaan jedhanitti angawoonni mootummaa ka naannoo Sanaa nama ofii isaanii jibbaniif uummata naannoo waliin nama walii galuu fi dhageettii qabu, abbaan murtii tokko waraqaa irratti mallatteessee nama kamiinuu ajaja hiisisuu danda’u agarsiisanii nama hidhu jedhu jiraataan kun.
Kanneen hidhamaniifis ajaja mana murtii hin dhiyeessan jedhan. Kan hidhaa dhaa wabii dhaan gadhiisaman obbo Mengisutuu Gebeyehu haala itti hidhaman ennaa ibsan ani kan ani hidhame gaaffii eenyummaa uummata qucaa ilaalchisee mana maree Federeeshinii biraa xalayaa fidde jedhamuu dhaani.
Waa’ee eenuymmaa kana ilaalchisee uummata kakaasta, maallaqa walitti qabda jedhanii na hidhan. Yakkaan shakkameera, Federeeshinii irraa mootummaa naannoof xalayaa barreeffame waan harkatti argameef, waan du’aa kan gaaffii mootummaan deebii itti hin kennine kaase jechuu dhaanan hidhame jedhan.
Haala Kanaan erga qabamanii booda poolisiin haala isaa qorachuuf guyyoota 14 gaafate jedhan. Poolisiin mana murtiif ibsa kenneen qorannaa sana yeroon waan hin xumurreef manni murtii wabii dhaan kan isaan gadhiise ta’uu illee dubbataniiru. Bulchaan aanaa Sanaa obbo Deemaa shaaraa hidhaan kun maaliif akka ta’e gaafatamanii namni hidhame hin jiru jechuun haalan.


text:
Koriyaan kaabaa kibxata kaleessaa misaa’eela ardiiwwan keessa lafa dheeraa deemu dhukaasuun yeroo duraaf milkaa’uu ishee prezidaantiin biyyatti Kim Jong Un of jejaa jiran.
Prezidaant Kim garee hayyootaa fi ogeessoota teknikaaf akka ibsanti Yunaaytid Isteetes yeroo guyyaa bilisummaa ishee kabajaa jirtuutti keennaa nuti qopheessaa jirru kana fudhachutti gammaddu dhisuu malti jedhan jedha dhaabbatti oduu biyyatti.
Koriiyaan kaabaa dirree xayyaaraa naannoo daangaa Chaayinaa jiru irraa misaa’eela Hwasong – 14 jedhamu kan dhukaastee yoo ta’u akaadaamiin saayinsii ittisaa ka biyyatti akka jedhutti fageenya kiloo meetra 933 furguggifamuu kan danda’uu ta’uu fi lafa irraa gara samiitti kilo meetra 2802 ol fagaatee akka ture ibsamee jira.
Misaa’eelli kun daqiqaa 39 eega furguggifamee booda galaana Jaapaan keessatti kufuun beekamee jira.


text:
Daraartuu Tulluu
Daraartuu Tulluu atileetii fiigicha dheeraa tiraakirraa, karaarraa fi maraatooniti. Daraatuun godina Arsiitti, bakka Boqojjii jedhamutti bara 1972, Bitootessa 21 dhalatte. Yeroo ijoollumma ishiis lafa ol ka’aa godina Arsii Boqojjii keessatti loon tiksaa guddatte. Qananiisaanis iddodhuma kanatti guddate.
Daraartuun medaaliyaa warqee Olomppiikii irraatti nyaachudhaan Afrikaa keessaa dubartii ishii jalqabaati. Medaaliyaan warqee Olompiikii bara 1992 irratti nyaatte seenaa moo’icha ishii kan ittiin jalqabde ture. Bara 1993 fi 1994 miidhama jilbaa ishiirra ga’een kan ka’e dorgommii addaan kuttee turte. Bara 1995 dorgommiitti deebi’udhaan, shampiyoonshiippii Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa IAAF qopheesse irratti warqee fudhattetti.
Bara 1996, Shampiyoonshiippii Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa IAAF irratti qopheen ishii waan irraa baheef duubaa kaatee afraffaa taate xumurte. 1997tti, Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa yeroo lammaffaatif yoo moo’attu, Shaampiyoonaa Addunyaa m 10,000 irratti garuu odoo hin hirmaatin hafte.
Daraatuun, bara 1998 fi 1999 mucaa waan deesseef dorgommii irraa fagaattee kan turte yoo ta’u, bara 2000tti dandeettii cimaadhan dorgomitti deebite. Dorgommii m10,000tin Olompiikii irratti warqee yeroo lammaffaatif kan nyaatte yoo ta’u kunis seenaa dorgommii kanaa keessatti dubartii jalqabaa ishii taasise. Akkasumas, Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa IAAFn qophaa’e yeroo sadaffaatif moo’atte. Bara 2001tti dorgommii tiraakii m10,000 Edimentenitti kan moo’atte yoo ta’u kun immoo warqee sadaffaa ishii kan Olompiikii fi kan Addunyaa ture. Walumaa galatti, Daraartuun, medaaliyaa warqee kan Olompiikii fi kan Addunyaa 6 qabdi.
Bara 2001tti, maraattoonii Landanii fi Tookiyoo moo’achudhaan dorgommii maraatoonii milkiidhaan jalqabde. Akkasumas walakkaa maraatoonii Poorchugaal bara 2000 fi 2003tti, akkasumas walakkaa maraatoonii Liisban 2003tti moote. Bara 2005tti Shaampiyoonaa Addunyaa irratti sa’aatii saffisa kan dhuunfaa ishii 2:23:30 galmeessudhaan 4ffaa baate. Bara 2009tti, umurii 37tti, Maraatoonii Magaalaa Niwuu Yoork warra akka Paawulaa Raadkiliif, Liyudmiilaa Peetroova, fi Saalina Kosgee moo’achuudhaan warqee nyaatte.
Qabxii ishiin Argatte[edit | Lakkaddaa gulaali]
Meetira 10,000 medaaliyaa warqee
- 1991
- Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa – Antiweerp, Beeljiyeem
- Medaaliyaa meetii kan fiigicha dheeraa
- Dorgommii Afrikaa Hundaa – Kaayiroo, Ejiipt
- Meetira 10,000n medaaliyaa warqee
- Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa – Antiweerp, Beeljiyeem
- 1992
- Olompiikii Gannaa – Baarseloonaa, Ispeen
- Meetira 10,000n medaaliyaa warqee
- Waancaa Addunyaa IAAF – Haavanaa, Kuubaa
- Meetira 10,000n medaaliyaa warqee
- Olompiikii Gannaa – Baarseloonaa, Ispeen
- 1995
- Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa – Duuram, Ingilaand
- Medaaliyaa warqee kan fiigicha dheeraa
- Shaampiyoonaa Addunyaa – Guutanbarg, Iswiidin
- Meetira 10,000n medaaliyaa meetii
- Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa – Duuram, Ingilaand
- 1997
- Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa – Tuurin, Xaaliyaanii
- Medaaliyaa warqee kan fiigicha dheeraa
- Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa – Tuurin, Xaaliyaanii
- 2000
- Olompiikii Gannaa – Sidinii, Awustiraaliyaa
- Meetira 10,000n medaaliyaa warqee
- Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa – Vilaamura, Poorchugaal
- Medaaliyaa warqee kan fiigicha dheeraa
- Olompiikii Gannaa – Sidinii, Awustiraaliyaa
- 2001
- Shaampiyoonaa Addunyaa – Edimenten, Kaanadaa
- Meetira 10,000n medaaliyaa warqee
- Maraatoonii Landan moo’atte
- Maraatoonii Addunyaa kan Dubartootaa kan Tookiyoo moo’atte
- Shaampiyoonaa Addunyaa – Edimenten, Kaanadaa
- 2004
- Olompiikii Gannaa – Ateensi, Griis(Greece)
- Meetira 10,000n medaaliyaa nahaasii
- Olompiikii Gannaa – Ateensi, Griis(Greece)
- 2009
- Maraatoonii Niwuu Yoorki moo’atte


text:
Aangawoonni VOAf akka ibsanitti, ka magaalaa buufata doonii, Kismaayyoo irraa kiiloo-meetira shantama irratti argamu, mooraa waraanaa “Saanguunii” irratti geggeessame – haleellaan kun.
Ajajaan murna waraanaa Somaaliyaa, mooraa Saanguunii keessaa – Muktaar Abdii Mohammed, humnoonni isaanii konkolaatota dhukaatotaan guutaman lama dursanii arganii, otuu isaan moraa waraanaa sana hin dhaqqabiin dhoosan – jedhan.
Kana malees, hidhattoonni Al-shabaab saddeettamaa haga dhibbaa ta’an moraa waraanaa sana irraa gama kaabaatiin itti dhufanii haleellee banuu isaanii fi wal-waraasi cimaan geggeessamuu isaa dubbatan – Ajajaan waraanaa kun. Waa’ee haleellaa sanaa dursanii odeeffannoo argachuu isaaniillee dubbatu.
Akka aangawoonni Somaaliyaa jedhanitti, waraanaa Somnaaliyaa irraa afur tu ajjeesame. Gama riphxee-loltoota Alshabaab tii immoo, shofeerota konkolaatota dhuka’aa fe’atanii dho’anii lamaan dabalatee yoo xiqqaate saddeet tu ajjeesame.


text:
Amma dubbii kaleessa loltoonni dhibbaan lakkaa’aman meeshaa hidhatanii #Aratkiiloo deeman sana dhimmuma “Push Up” gootanii bira darbitaniiree? ‘Nagaadha’ jettaniima qoostanii?
– Loltoonni sun meeshaa hiikkadhaa jennaan didanii eegdota masaraa mootummaafi poolisoota Oromiyaa achitti ergaman wajjin walitti dhukaasuuf qophaa’anii hin turree?
– Dhimmi sun ganama kan jalqabe hanga galgalaatti furmaata dhabee muddamni guddaan hin turree?
– Gara boodaarra dubbiin hammaannaan ‘internet data fi Wifi’ hin balleessinee?
– Waraanni waamamee dhufee ‘standby’ hin taanee?
– Gaaffiin isaanii dhuguma dhimma miindaafi faayidaa wajjin walqabatedha taanaan maaf miidiyaadhaan hin darbiin haferee?
Qoosaa akkasii dhiisaa. Dhimmi kaleessaa dhimma qoosaadhaan bira darbamu miti. Waan jabaatu duubaan jira. Hattuun qe’ee namaa hatuusheen dura dhimma biraaf waan deemte fakkeessitee waan qe’ee sanaa jiru qoratti, haala isaa ilaalti. Maaltu jira maaltu hin jiru jettee naannoftee xiinxalti.
Dammaqii qe’ee eeggadhu yaa namichoo! Qe’een kee salphateera! Nama ajaja, eyyamaafi beekumsa keen ala qawwee qabatee qe’ee kee dhufu wajjin ‘push up’ hin hojjetiin! ‘Push up’ barbaadan utuu ta’ee qumxaafi jaapponii uffatanii mana ‘gym’ deemu malee qawwee qabatanii si bira hin dhufan!
ONN:Oduu Olmaa Oromiyaa.Oct.10/2018


text:
Daily Archives: January 2, 2018
Amajjii 1 Waggaa Haaraa fi Guyyaa WBO Ilaalchisee Wallee Qeerroo Bilisummaa Oromoo.
SQ-Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromo, Amajjii 2, 2018
“Amma Garuu Hin Dandeenye”! Abbaashumbee fi Lij Yaareed ** NEW 2018 Oromo Music
Amajjii 1,2018 Dhaamsa Bara Haaraa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Obsoof Cichooma Qabsoo Abboota Keenya Qabsaa’ota Haqaarraa Dhaaluu Qabna!
Qabsaa’ota haqaaf gameeyyii ABO irraa maal dhaallee? Maal dhaaluu qabna?
Gidduugaleessa Oromiyaa Magaalaa Burraayyuutti FXG Itti Fufe.
Amajjii 2/01/2018 Gidduugaleessa Oromiyaa Magaalaa Burraayyuutti Sochiin Warraaqsa Warraaqsa FXG gootota Qeerroo barattoota Oromoo M/B Sadarkaa 2ffa Buraayyuu hanga gaaffiin keenyaa gaafanne nuf deebi’utti jechuun gaaffi armaan gadii irra deebi’anii dhiyeeffachuun ejjannoo isaanii jabeessuun sochii itti fufan. Gaaffiin isaan irraa deebi’uun dhiyeeffatan
1. Barattootni hiriyoonni keenyaafi barsiisotni Keenyaa hidhaman gaaffii tokko malee haa hiikkaman .
2. Hidhamtootni siyaasaa ilmaan Oromoo hundi haa hiikkaman.
3. Gaaffii mirga Abbaa Biyyummaa gaafachaa jirruuf deebiin nuuf kennamuu qaba.
4. Waraanni maqaa liyuu hayilii somaaleefi agaaziin uummata keenyarratti gaggeeffamaa jiruu hatattamaan nurraa dhaabbachuu qaba,
Continue reading
Summary of half a century movement to reconstruct political landscape of modern Ethiopia
Malkamuu Jaatee, January 2018
Modern Ethiopia was established by shifting its capital from Gonder to Finfinnee (Addis Ababa) during the era of European colonial powers scramble for the African continent (1881 – 1914). The recent political movement across Oromia, Amahara, and other regions are the continuous out comes of half a century national struggle of peoples of Ethiopia to achieve freedom and democratic rights. The vision to reconstruct the political landscape of modern Ethiopia came into existence out of peasant uprisings in Wello, Tigray, Hararge, Gojjam, and Bale plus the 1960s movements of Afran Qalloo, Mecha and Tulama civic organization, and student protests. Continue reading
Hatattamaan Waan Godhamuu Qabuu
Damee Boruutiin
Dirmaan OPDO fi TPLF baatii muraasaa akka dinqitti of mul’isaa ture doksaan dhukana keessatti raawwate. “Hima dideen du’a hin didu “,akkuma jedhan warri dirmaa kana hubachuu dandeenyu amma nuuf danda’ametti uummata keenyaaf ibsuu yaalleera. An maqaa Damee Boruu jedhuun baatii Gurandalaa, 2017 ” Meeshaan Abbaa Hojjetataaf Dhimma baasa”mata duree jedhu jalatti waa’ee OPDO barreesseen jira.Maxxansaan kunis Ayyaantuu fi Sagalee Qeerroo Bilisummaa irratti bahee jira. Continue reading
QABSOON OROMOO “MAARSHII” GEEDDARUU QABAA !
SEENAA Y.G (2005) kutaa 2ffaa fi xumuraa
Dhiigni Ilmaan Oromoo dhangala’ee akka hin hafnee, waa lamaanin abdii godhe. 1. Sochii Qabsaa’ootaa, Dhaloota har’aa fi Ummataa Biyya keessaa qindeeffamee adeemaa jiruu, 2. Gidduu kana Dubbi namicha AMEERIKAA HERMAAN KOYIN ibsa kennee booda. Namni kun wayyaanee Angootti fiduuf, shira qabsoo Oromoo irratti hojjatee seenaaf dhiifnaa. Isa boodas Dhiiga waggaa 26 guutu dhangala’aa jiru osoo arguu callisuu isaatiif , barumaaf keenya. Amma garuu osoo hin jaalannee dubbachuuf dirqameera. Isayyuu haasaa Doppilomaasii keessaa ba’ee , waanuma jiru lafa kaa’ee. Continue reading


text:
“Korri Sabaa ” Gaggeeffamee Kan “ABO” ti!!
SEENAA Y.G (2005)
kutaa 1ffaa
Korri sabaa ABO 4ffaan milkiin xumuramuu isaatti gammachuun kiyya dachaadhaa. Ilmaan Oromoo Biyya keessaa fi alaa dhaaba waa hundaa dandamatee sadarkaa kanarra ga’ee jiruuf gammachuu fi Injifannoo akka hawwan shakkii tokkollee hin qabu. Dhugaan tokko jira. ABOn Kora kana gaggeesseuuf qofawareegama GAMA HUNDAA hin kafalle. Komee irraa of ittisuuf jedhee qophii waggaa 2 olii fi Dinagdee ol aanaas akka hin ramadinee beekamaadhaa. Korri kun yeroo kanatti gaggeeffamuun murtee dhaabichaati. Yeroo itti gaggeeffatee kanatti itti amaneeti. Dhaabni kun Kora kana gaggeeffachuu qofa osoo hin taanee, Kora kana booda maal gochuu qabnaa fi Ummatatti maal fudhannee baana ?jedaniilleeakka irratti hojjatan beekuun wal kabajuuf tola. beekuunis barbaachisaadhaa. Kun amma raawwateera. Murteelee fi qophiilee barbaadamuu hojiitti hiikuun eegalameera. Maaliif jennaan haalli siyaasa Oromoo irra jiru sadarkaa murteessaa fi ifaa irra waan jiruuf. Hanqinnis jiraannaan, dhaaboota siyaasaa addunya irraa adda kan isaan taasisuu hin jiru.kana qalbifachuun dansaadhaa.
Akka yaada kiyyatti. Dhaabni dhiigaan asi ga’ee kun, Kora Sabaa gaggeeffachuu jechuun, HOJII DACHAA of irratti dabalachuu fi Ummati waa tokko akka irraa eeggatu hubatanii, abdii Ummataa kana dhugeessuuf murachuullee akka of keessaa qabu beekuun dansaadhaa, kana kan godhuu kan ofitti amanee qofaadhaa. Korri kun ega gaggeeffamee booda waa hundaa akka dantaa keenyatti ialaallee deebii fi gaaffii qaanfachiisaa ykn wallaalummaa tarrisuu dura, Imaanaa Ummataa ammallee hin gannuu jedhanii ykn gaafa nutti dhaamoottee dhiisnee hin baqannuu amma dhumaatti ni qabsoofna !!!jedhanii murteeffachuu isaanii ta’uullee hubannee, waan qabsaa’oonni muratoon kun gaggeeffataniif kabajaa qabaachuu qabnaa. .barreefama kiyya kutaa sadiin dhiheessuu keessatti waan yeroo itti eeggataa ture hedduun kaasa. Obsumaan dubbisaa. Keessattu Dhaloota Qeerroo suduudaan Qabsoo kana akka dhaaluuf Qabatamaan leenjifamaa jiru qaamaa qalbiin dubbisaa..
Korri sabaa ABO 4ffaa ega xumuramee booda waa hedduutu jedhamaa jira. Qeeqa taanaan maaliyyuu ta’uu fudhatama qaba. Garuu waan argaa fi dubbisaa jirruu hedduu nama gaddisiisa. Warri kora amma kana ga’uu miti, wal ga’ii nama 5 gaggeeffachuu dadhaban fi dhaabuma kana keessaa baanee jedhanii baatii sadii dhaabbachuu dadhaban mata duree argannee jedhanii waan isaan xeeban hedduu nama saalfachisa. Namoota kana bakka sadiitti qoodeera. 1ffaa. Warra wayyaaneen suduudumaan soshaal midiyaa irratti ramaddee, 2ffaa, warruma dhaabuma kana keessaa ba’anii ofii waa uumuu dadhaban garuu qilleensuma irratti hamilee ofiif kennan3ffaa, warra jibbaa akka gandaa fi amantiitti ijaaramnii qabaniidhaa jedheen fudha. Jara kanaaf deebii gaggabaabaan qabaa.
- Ergamtoota wayyaaneef :-
Ergamtoonni wayyaanee yaadi kaasan ifa. Yaada isaanii ta’uu fi dhiisuun ifatti beeksiisa. Gonkumaa siyaasa warra hin hubanneedha. Yeroo katabanii fi dubbatan mataa fi miila hin qabu. Waan umamee tokko dursanii eegee fi gaanfa itti baasuuf qofaa jarjaru. Maqaan isaanii ammo gonkumaa lakkoofsa hin qabu. Jechoonni isaanii kan opdo ti. Safuu waa tokkollee hin qaban. Yeroo tokko tokko waan gubbaatti katabanii fi godatti kataban wal hin arguu. Jarri akkasii akkamiin humna godhatanii Kora sabaa kana xureessuuf abbaluu ?kan isaan gawwamsan kan sadarkaa isaanii irra jiru malee, Ummata Oromoo siyaasaan qaramee miti. Akka kaffalameefii hojjatan kan beeksisuu bilchinuma isaaniitu dhugeessa. Arrabsoon isaanii tokkuma. Tarii namoota kana adda baafachuu kan dadhabee waliin dhama’uu mala. Garuu warra dheedhiiti. Deebillee warra barbaadan miti.
- Warra Dhaaba kana keessaa gananii ba’an ykn sababaa Adda addaan dhaaba keessaa ba’anii , mikaa’iina dhaaba kanaarraa sodaa qaban ilaachisee.
Jarri akkasii Gonkumaa Kora sabaa fi Hogganoota filaman qeequllee hin danda’an. Inumaa qaaniidha isaaniif. Dhaabni isaan kaleessa gatii hin qabuu, nu hojjachiisuu didee, kanaaf nuuti hojjachuu barbaannee keessaa yaanee jedhan, afaanumaan hafuu isaanii fi Dhaabni akkuma arraba isaanii rarraasanii salphisuu barbaadan akka isaan jedhan osoo hin taanee, waa hundaa dandamatee Kora yoomillee hin gaggeeffatuu jedhan dhugeessuun isaa isaaniif dhukkuba. Silaa isaantu waan qeeqanii keessaa yaa’aan san hojiin argisiisanii, jabiina ofii argisiisa ture. Ibsaa fi gaaffii fi deebiin sun hundumtuu qilleensuma irratti hafee. Bara 2000 kaasee dhaaba kana keessaa kan ganee hundumtuu, kana jechuun, kan ganee wayyaaneetti harka kennes ta’ee alumatti ka hafee, waan dubbatee keessaa meeqaan hojiin asi ba’ee? mee eenyuutuu wayyaanee dura dhaabbatee aantummaa ummataa mirkaneesse? mee eenyuutuu kan ABO fi Hoggana ittin abaaree sana milkeessee abdii Ummataa ta’uu mirkaneesse ? hin jiru. Garuu nama 15 fi 10niin akka gandaattis ta’uu gareetti dhaaba keessaa ba’anii nama 3 fi ltti wal qooduu malee maal agarree? mee namni waggaa 17 guutuu akkamiin nama arrabsaa fi qeeqaa jiraata? waan ofii waggaa 17 gochuu hin dandeenye isa kaan maaf komata ?
Kora sabaa hin gaggeeffamuu , seerri dhaabaa cabeeraa jechaa turan. Har’aa Korri sabaa milkoofnaan ammoo Kora sabaa dhiisanii Hayyuu dureen …….jechaa jiru. Kun salphina.jarri akkasii gonkumaa dhaaba kana arrabsuu miti qeeqa dhiheessuu hin danda’an. Maaliif jennaan waan fooyyaa’uu hojjachuuf dhiisanii ba’an mitii ?meerreeree ? ABOn haa dadhabuus haa dhiisuus, Kora sabaa gaggeeffateera .jiraachuu isaa mirkaneeffateera. Korri kun jiraachuu addunyaatu beeka. Miseensoonni fi Hogganoonni Biyyoota hedduu keessaa deeman. Kun jiraachuu dhaaba kana amirkaneessa.Dhaabni kun waan jiruuf Maallaqa hedduu Ummata irraa argameen Korri kun akka gaggeeffamu taasifame. Namoota hanga san keessummeessuun jiraachuu mirkaneessa malee, hololaan jiraachuu hin argisiiu .har’aa holola walirratti oofaa hin jirru . waan qabatamaa dubbanna. Jarri kun Alaabaa ABO qabatanii ykn of duuba kaa’anii suraa ka’anii yennaa maxxansan na kofalchiisa. Alaabaa Jaallatanii , abbaa Alaabaa sanii jibbuun ykn arrabsuun ykn salphisuuf yaaluun, anaaf, dubbiin dubbii Kaayyoo akka hin taanee naaf dhugeessa. Kana malees, Maqaama dhaaba keessaa ba’anii moggaafachaa, ABO fi hoggana isaa xureessuun, gonkumaa kaayyoo sabichaaf miti. Saamichuma. Wal fonqolchuuma. Oromoo irratti gooftaa ta’uuf yaaluudha. yaadi kiyya gama kanaa hin xumuramnee itti deebina.
- Warra jibba Dhaabaa fi Hogganootaaf qaban ilaalchisee:-
Warri kun gonkumaa warra Oromoo keessaa dhalatan hin fakkaatan. Akka gandaatti fi amantiitti wal ijaaranii, waan silaa raawwachuuf hanqataniin of komachuu irra, ABO fi Hoggansaa abaaruun qabsaa’aa of fakkeessu. Gootummaa mirkaneeffachuuf wayyaanee irratti dhagaa tokkolee tan hin darbatiin, dhaabaa fi Hoggana isaa awwaaluuf dhaagaa konkolaataan guru. Bilchinni isaanii dantaa isaanii guuttachuu irratti qofaa xiyyeeffata. Ummati Oromoo illee ilaalcha gara garaa qabaachullee hin kabajaniif. Nuu qofaa isrriidhaa, nu waliin Hoggana kana jibbaa jechuu barbaadu. Akka yaada kiyyatti, Namummaa Oromoo fi ilaalcha Oromoo adda baasee kan hin beeknee, nama natti hin fakkaatu. Kana malees, Hoggana tokkof “jibbayyuu haa qabaannu”, jibba kanaa fi kaayyoo ummataa adda baasuu kan dadhabee akkamiin komee dhageesifachu danda’aa ?.Hoggana tokko qeequun bakka isaa fudhachuuf karaa cirachuuf moo, dhugummaan ummata kanaaf kan hojjatu bakka buusuuf ? Hogganni kun dadhabii qabaatuu irraa bu’aa jechuu fi isin du’uu qabduun dhugummaan Oromummaa irraa kan madduu miti. Warra Umurii guutuu itti of gubee fi warra maakkiyaatoon maraatu wal bira qabuun fayyummaa mitii .qeerroon irra deddeebi’ee opdo kan akeekkachiisuuf, dhala Oromoo tokko ajjeesuun waan harkisee dhufu irraa of eeggachuufii. Wayyaaneefis du’aa hawwaa, warra nuuf jedhee jiruu isaanii itti gubeen du’aa hawwuun ulaagaa kamiinuu fudhatama hin qabu. Eenyummaa ofii ibsachuu yoo hin ta’iin.dhala Oromoo ta’ee Hogganoota dhaaba walabaa kamiyyuu ta’uu miidiyaa irratti kan arrabsuu fi salphisuu barbaaduu , gama kiyyaan waan irraa fudhu hin qabu. Kun dadhabiina guddaadhaa. Bilchina dhabudhaa. Gonkumaa miidiyaa irraan nama abaaraniif, tarrisanii katabanii salphisaniif, gootummaa hin taatu. Gootummaa kan taatu, yoo beekumsaa fi dandeettii ofii hojiin argisisanii ABO caalaa dhageetti horachuudhaa. Kana qofaadhaa Ummatummaa ofii kan ibsu. Wayyaanee jibbineef furmaata hin ta’uu. Wayyaanee kuffisuu danda’uu keenyaadhaa furmaati. Yoo kana hin ta’iin callisuu wayya. Amma namaa hin geessuu …….cabsa namaaf hin teessuu isa jedhan sana ta’uudhaa.
Warri jibba qaban kun gonkumaa Oromoof yaadanii miti. Jibbii dantaa ofii keessaa dhabuu fi waan barbaadan dhabanii fi deeffachuu yoo dhaban, akkuma dhagaa taa’anii jibbaa hafuudhaa. Kun golgaa dadhabiina ofiitii. Wayyaaneen dhaabuma hudhee ishee qabee jiruun, jibbee jettee beektii ?maqaa itti baasuun jira. Shororkeessaa kkf .kana kan hin jenneef dubbiin deemee deemee eenyu harka ishee akka buusuu waan beektuuf hin jettu. Waan jibban maa itti deebi’an ?keenya garuu jibbee jedhee baatii sadii booda…..waamicha baayyisa. Durumaan maaf hin yaadinee ? Ummata qabsoofnaaf jedhan yoo xiqqaatee hegaree saba kanaa waggaa 30 – 50 yaadaa yoo hin hojjatiin, kan gannaqan deebisanii funaanuu taatii mitii ?jibbii eessaanu nama hin ga’uu. Halgaaf soqolachaa kan ofii akkas jibbuuf yaaluunis qaaniidhaa. Kanarrattis gara duubaatti ittin deebi’aa.
Yaada walii galaa hubannoo Namaaf kennaan !!
Korri sabaa maalii ?maaliif hanga har’aatti hin gaggeeffamiin ture ? Kora sabaa kana irratti eenyufaatu qooda fudhata ?eenyyutu irratti hirmaachuuf mirga guutu itti qabaa ?Korri sabaa gaggeeffamee ka eenyuuti ?seera qabamoo hin qabu ?akkamitti itti qophaa’amaa ? eenyuutuu qopheessaa ? eenyuutu gaggeessa ?Kora sabaa gaggeeffachuuf maaltu qophaa’aa ?yeroo akkamii gaggeeffama ?Hogganni akkamiin filama ? Miseensoota Gumii sabaa eenyyutu filata ?shanacha Gumii sabaa ykn Koree Hojii raawwachiiftuu eenyutu filata ? quba wal qabsiifnee adeemsa, hinaaftootaa fi jibbaaf umamanii dhaabnaa . kutaa 2ffaan itti fufa.
HORAA BULAA !!!!!


text:
ADUNYAA KANA irraa BIYYII WARAANA biyyooleesaa hin qabne ETHIOPIA qofaadha.
Warranni biyyaa otuu jiraate , namoota saboota bicuu ta’anii sababa dhalatoota paarticha biyya bulchaa jiru ta’aniif qofa qoma dhiibanii fedhan saamuu fii fedhanis ajeesuu irratti bobba’uun jireenya saboota biroo sarbaa jiraatan kanneeniin ajajamuu mitii, isaan xixiqoo sannen biras darbee MOOTUMMAA BIYYA BULCHAA JIRU yoo saba biyyatti miidhee argame silaa WARAANAAN QABAMEE kan akkuma namoota kamituu seeratti kan dhihaatuu tureeyu.
Akkuma ZUMBAABWE , NAYJERIYAA fii BIYYOOTA ADUNYAA biroo kanatti.
Kanaaf ETHIOPIAN waraana PARTII biyya bulchuuti malee kan BIYYAAF dhaabbate hin qabdu..
Kanaaf MOTUMMAAF TIKAA FII HUMNA TA’ANII biyyaaf mormitootnii mootummichaa baddii malee MOOTUMICHII haa adabamuuf hin eeyaman.
Kanumalee hardha MORMII uummataatiin HARAHOOMSA jechuun AJAJOOTA WARAANAA aangahoota SABOOTA TIGREE qofaan guuttamee jiru ni sirreesina jechuun guyyoota muraasa keeysatti NAMOOTA DOOFAA AMANAMOO fii DIINA CAALAA JIBBAA SABOOTAA irraa bahaniin guuttaman 30 ol ta’an AANGOO JENERALUMAAFII BIRGADER JENERAL Jedhaman SABA OROMOO fii SABA AMHARA irraa aangoo sobaa san badhaasanii yeroo baatii hin guunne keeysatti as baasuuf hojii barbaachisu hunda xumuranii kan jiraniidha..
GAAFIIN SABA AMAHARAAFI OROMOO kana sehanii kanas furuuf diraamaa barameen PARLAAMAATI as bahuuf dhama’aa jiran.


text:
Gaaffiilee waa'ee Uumamaa
Kitaabni qulqulluun waa’ee uumuu fi jijjirama suuta suutaa maal jdha?
Waaqayyotti amanuu fi saayinsiin walitti bu’aa?
Oguummaan wixineen hojjetame yaad-rimeen isaa maaliidha?
Umuriin lafaa maalii dha? Umuriin lafaa meeqa?
Bishaan badiisaa Nohii bakka tokkootti kan ta’ee yookaan addunyaalessaa?
Waaqayyo maaliif hamaa fi gaarii kan adda baasee beeksiisu muka Eden Ganat kaa’ee?
Macaafni Qulqulluun waa'ee daaynooserootaa maal jedhaa? Macaafa Qulqulluu keessa daainooseeroonni jiruu?
Gaaffiilee waa'ee Uumamaa


text:
Filannoo Pirezidaantummaa Keeniyaa lafaa Onkoloolessa 26, bara 2017 gaggeeffame ka injifatan Pirezedentiin Keeniyaa taayitaarra turan Uhuuruu Keeniyaattaa, marsaa lammaffaaf Keeniyaa bulchuuf harra muudaman. Sirna Muudaa Naayiroobii Istaadiyeemii Kaasaraaniitti gaggeeffame irratti lammileen biyyattiin Kuma dhibbaan tilmaaman irratti ka argaman yoo tahu, mootummootii biyya adda addaa bakka bu’uun gaggeessitoonni 40 olis irratti hirmaataniiru.
Sirna kana irrattis Keeniyaattaan, waggaa shaman dhufan kana diinagdee Keeniyaa fooyyessuuf akka hojjetan waadaa galanii, lammilee biyyoottan Afriikaa kaan biyya isaa Keeniyaa daawwachuuf dhufaniif Viizaan bilisa akka kennamuuf ajajaniiru.
Bu’aa filannoo kana kan hin fudhanne deeggartoonni paartii mormituu NASA wal gahii gaggeeffachuuf turan waan dhorkamaniif poolisii keeniyaa faana walitti bu’aniiru.
Galmoo Daawit gabaasa itti aanu kana nuuf ergeera


text:
Woldorgommiin dirree Aafrikaa irratti, kubbaa milaan ol’aantummaa argachuuf, woggaa lamatti altokko geggeeffamu har’a eegala. Woldorgommii kana irratti kan hirmaatan biyyota 16 yoo ta’ani, woldorgommiin kunis hanga Gurraandhala saddeetitti itti fufa. Magaalonni woldorgommii keessatti geggeffamus Bataa, Ebeebiyiin, Malaboofi Mongomaa ta’uun beekameera.
Woldorgommiin waancaa Aafrikaa (CAF) kuni guyyaa har’aa kan eegalu taphoota lamaan. Taphni garee Ekuwaatooriyaal Giiniifi Koongoo jiddutti magaalaa Bataa keessatti geggeefamuu tapha isa jalqabaati. Wolmorkiin 2ffaa, sa’aa 3 booda achuma magaalaa Bataa keessatti, garee Burkiinaa Faasoofi Gaabon jiddutti godhama.
Geeba 30ffaa kana eenyutu injifata, injifannoo harkatti galfata wonti jedhu baay’innaan irratti mariatamaara. Gareen heddu hiree injifachuu qabu, isa jedhu irratti taajjabdoonni heddu woliigu. Ta’us garuu, biyyoonni dandeettii gareefi dhuunfaan, akkasumas qabxiifi injifannoo hanga waancaa kanaaf dhihaatanitti godhaa turan irratti hundaayuudhaan maqaan isaanii adda durummaan ka’u jiru.
Gareeleen kaaba Aafrikaa irraa dhufan hiree guddaa qabu. Sa’aa kanatti gareen Aljeeriyaa sadarkaadhaan Aafrikaa keessatti tokkoffaadha. Kuni waan nutti himu heddu qaba. Keessumattuu taphni kuni akka dura karoorfametti, Morokkoo keessatti geggefame osoo ta’ee gareen Aljeeriyaa carraa waancaa kana fudhachuu bal’aa qaba ture. Gareen Tuniisiyaas, kan takkaa osoo hinmoo’atamin CAF 30ffaaf gaye hiree geeba kana harkatti galfachuu bal’aa qaba. Gareelee kaaba Aafrikaa irraa dhufan kanaaf danqaan guddichi isaaniifi geeba CAF 30ffaa moo’achuu jidduu jiru qilleensa Jiddu Galeessa Aafrikaa, oo’aafi jiidha hedddu qabu, ta’uu isaati kan dubbatamu.
Gareeleen dhiha Aafrikaas, baay’innaafi humnaan qaban wolitti funaananiiti falmaa waancaaf gara Ekuwaatooriyaal Giinitti kan qajeelan. Gareen geeba baranaa irra ija isaa buuse kamuu, gareeelee Dhiha Aafrikaa kanniin akka Gaanaa, Giinii, Ayvoorii Koost, Maalii, Senegaaliifi Burkiinaa Faasoo moo’achuufi isaan irratti ol’aantummaa gonfachuu qaba. Gareen Gaanaa woldorgommii waancaa Aafrikaa lamaan dabran irratti 3ffaa taa’ee xumuruun isaa niyaadatama. Hedduun keenna, gareen Ayvoorii Koost, humna akkamii akka qabate, eenyuun fa’a akka ufkeessatti ammate quba qabna.
Tapha bara kanaa irratti wonti haarofni uumame yoo jiraate gareen bebbekamoon lama, Naayijeeriyaafi Masriin, qooda irraa fudhachuu dadhabuu isaaniiti.
Taphni waancaa Aafrikaa 30ffaan kuni Morokotti geggeeffama jedhameeti yaadamaafi qophiin barbaachisus xumuramaa kan ture. Fulbaana dabre, sodaan Iboolaa inni guutuu Aafrikaa sodaachise, Morokoon yaada woldorgommii kana keessummeessuu akka jijjiirtu isii taasise. Egaa kana booda biyyi Ekuwaatooriyaal Giiniin hiree geeba kana geggeessuu kan argatte.
Gama birootiin, ummanni biyyattii mootummaan Ekuwaatooriyaal Giinii mirga bilisaan yaada ufii ibsachuufi mirga pireesii hinkabaju, jechuudhaan jiraattonni biyyattii isteediyeemii taphoonni itti geggeeffaman akka lagataniif sochii godhaa jiru. Haalli kuni isa yaachise kan fakkaatu perezidaant Te’oodoro Obiyaang Ingu’emaan, tikeetii 40,000 ‘maallaqa isaatiin’ bitee kanniin tapha daawwachuu barbaadaniif akka raabsamu godheera.
Kanniin waancaan 30ffaa Aafrikaa irratti hirmaatan hundaaf hiree garii hawwina.


text:
Dhaaltuun Gonfoo, Ilmi Mootii biyya Saawudii Arabiyaa – Mohammed Bin Salmaan, tarkaanfii farra malaammaltummaa biyyattii keessatti fudhatamaa jira – jedhameen, duuressicha – biliyoona hedduu – Alwaalid Nin Talaal dabalee, miseensota warra mootii, ministarootaa fi investaroota – walumaa galatti namoota 11 hidhanii jiran.
Mootiin Sawudii Arabiyaa, koreen farra malaammaltummaa cimaan dhaaltuu Gonfoo kanaan hoogganamu hundeessamuu eega labsanii sa’aatiilee xiqqoo dhaa booda, tarkaaniin hidhaa kun fudhatame.
Duuressichi daldalaan beekamaa – Sheek Mohaammed Alaamuuddii, kanneen Sanbata dabre kana hidhaman keessaa tokko ta’uu maddeen oduu sadarkaa addunyaa gabaasaa jiran. Oduu kana qulqulleeffachuuf, waahelli keenya – Tsiyoon Girmaa, Abukaatoo Sheek Alaamuuddii – Obbo Tekkaa Asfaaw-tti bilbiltee turte.
“Gama kootiin, akkuma nama biraa kanan dhaga’ee ala, ragaan na dhaqqabe hin jiru. Isaan wajjiin haga kaleessaatti telefoonaan wal-quunnamaa turre. Kaleessa wal-qunnamnee waa’ee hojii dubbannee turre. Yeroo sana waa’ee kanaa waanan hin dhaga’iiniif hin gaafanne. Waanan beeku hin qabu. Dhimma seeraa yoo ta’e qofa malee ani isaan waliin quunnamtii hin qabu. Yeroo rakkoon seeraa jiraate qofa. Yoo isaan naaf bibilan malee ani bilbilee isaan argachuuf karaa hin qabu. Oduu kana akkuma nama biraa dhaga’een jira. Garuu, kana sana jedhee qulqulleessee himuu hin danda’u – jechuun deebisan” Obbo Tekkaa Asfaaw.
Dhaabbata daldalaa Sheek Alaamuuddii “Darbaa-Midrook” jedhamuuf hoji geggeessaa ka tahan – Obbo Hayilee Asseggidee immoo akkana jedhan:
“Egaa hangi ani beeku hanguma isin beektani. Kanuma sin dhageessan kana nutis dhageenyee jirra. Si’achi qulqulleeffachuuf yaadaa jirra. Nagaatti akka jiran, haala gaariitti akka jiran ni beekna. Ka biraa illee waanan beeku hin qabu – jedhan – Hoji-geggeessa ol’aanaan Darbaa Midrook.” – Hayilee Asseggidee.
Kan ministara dhimma biyya keessaa turanii fi umuriin waggaa soddomii lamaa, dhaaltuun mootii Saawudii Arabiyaa kun – baatii Waxabajjjii dabree keessa, durbii isaanii taayitaa irraa fonqochuudhaan aangoo hoogganummaa biyyattii qabatan.
Baatii dabre keessa, godinaa daldalaa kan Teknooloojiin ammayyaa keessatti babal’atu – doolaara biliyoona dhibba shaniin ijaaruuf labsan. Saawudiin gara fuul-duraatti biyya addunyaa banaa fi biyya ammayyaa akka taatu illee hubachiisan. Baatii Waxabajjii dhufuu tii jalqabee, akka dubartoonni konkolaataa oofan kan eyyamamuuf tahuu illee beeksisan.
Xinxaltoonni akka jedhanitti, tarikaanfiin isaan amma fudhataa jiran kun, imammaata jijjiiramaa isaan oofaniif kanneen guguu ta’uu malan karaa irraa kaasuuf – jedhama.


text:
CIRRACHA HADHOOFTUU – Gall Stone or Cholelithiasis: Dr.Nuredin Luke
CIRRACHA HADHOOFTUU – Gall Stone or Cholelithiasis: Dr.Nuredin Luke
Baattuun hadhooftuu qaamota bullayina nyaataf gargaaran keessaa tokko yoo taatu kan argamtus garaa keenya gara mirgaatiin Tiruu jalatti argamti. Hadhooftuun/baattuun hadhooftuu/ hammi fi bocni ishii Abukaadoo xiqqaa kan ga’u ta’ee dhangala’aa bullaa’iinsa Lipiidii (coomaa, dhadhaa, buuphaafa’aaf) tajaajilu kan tiruun oomishite erga bishaan keessaa dhimbiibdee tottolchitee booda gara mar’umaan xiqqaa ujummoo hadhooftuutiin dabarsiti.
Cirrachi qaama kana keessati uumamu hammaan gumaa xaafii kan gahuu kaase hanga kubbaa teenisii gahuu danda’a. Cirrachi kunis lakkofsaan gumaa tokko ykn gumaa hedduu ta’uu danda’a.
Cirrachi baattuu hadhooftuu keessatti uumamu akaaku lama qaba:
1- Cirracha Koolestirooli: Inni kun yeroo hedduu haalluu boora kan qabu yoo ta’u cirracha akaakuu lammataa caalaa kan yeroo hedduu argamuudha. Akkuma maqaan isaa addeessu cirrachi kun Koolestirool baay’inaan qaba.
2- Cirracha Piigimantii: kun ammoo halluu gurraacha cilee ykn xiqqoo daalachayu kan qabu yoo ta’u innis piigimantii bilirubin jedhamu irraa uumama.
Cirracha Hadhooftuutiif wontoota nama saaxilan keessaa:
– Nyaata Koolestirool hedduu qabu kana akka coomaa fayyadamuu.
– Fuduraaf kuduraa adda addaa fayyadamuu dhabuu.
– Dhiira irra dubara irratti heddumaata.
– Dhukkuba Sukkaaraa qabaachuu
– Furdinnaa qaamaa gar malee guddaa ta’e qabaachuu.
– Yeroo kaan caalaa yeroo ulfaa ni heddumaata.
– Dhukkuba dhiigaa tokko tokko qabaachun wontoota cirracha hadhooftuutiif nama saaxilan keessaa ijoo kan ta’anii dha.
Mallatoolee dhukkuba Cirracha Hadhooftuu:
* Yeroo hedduu cirrachi hadhooftuu mallatoo dhukkuba kan hin agarsiifne yoo ta’u; namoota tokko tokko irratti carrachi/cirrachoonni baattuu hadhooftuu keessa jiran ujummoo hadhooftuu daddabarsitu kessaatti cuqqalamuu danda’u. Yeroo kana:
– Garaa keenya gara harka mirgaa ykn laphee irratti dhukkubbiin namatti dhagahamu. Dhukkubbiin kunis sa’aa muraasaaf ture kan badu ta’uu isaafi yeroo biraas dhukkubbiin akkasii namatti deebi’ee dhagahamu. Yeroma kana ceekuu gara mirgaa/ dugda keenya gara gubbaa jechuun lafee ceekuu lamaan jidduutti dhukkubiin namatti dhagahamu.
– Nama lolloojjessuu ykn haqqisiisuu.
– Nyaata zayitiin itti baay’ate yoo nyaannu dhukkubbiin armaan olitti ibsamee jiraachuu ykn erga nyaanne booda miirri akkasii namatti dhagahamuu.
- Amma dura cirracha hadhooftuu qabaachuu keenya beeknee:
-Dhukkubbii garaa kenyaa kan gara gubbaa kan gara mirgaatti dhukkubbiin hamaan yoo nutti dhagahame.
- Hoo’i qaamaa fu dadhabiin dhukkubbii kana wojjiin yoo jiraate
– Akkasumas ijji keenya ykn gogaan keenya yoo boora ta’e hatattamaan gara mana yaalaa deemuun barbaachisaa dha.
Maal haa goonu?
*Dhukkubbiin/mallatoolee armaan olitti eeraman yoo of irratti agarre mana yaalaa deemnee qorannoo adda addaa kan Doktorri kenyaa nuuf ajaje (kan akka Ulitrasawuundii fa’a) gochu.
- Cirrachi hadhooftuu tasa dhukkuba biraa ilaaluuf jiraachuun isaa beekame kan dhukkubbii/ mallatoo dhukkuba sanaa hin qabne yaala hatattamaas ta’e ykn guutumaan gutuutti yaala kan hin barbaanne dha. Haa ta’u malee namoota dhukkuba sukkaaraa qaban akkasumas kan doktoriin otoo dhukkubni hin jiraatin yaalamuu qaba jedhe qofatu yaalama jechu dha.
-
Yaalli cirracha hadhooftuu dhukkuba qabuuf taasifamu baqaqsanii, muranii baasuu baattuu hadhooftu (Cholecystectomy) ta’uu mala. Qorichoonni yeroo dheeraaf fudhatamanii Ji’oota/Woggotta hedduu booda cirracha san bulbulan ni jiru. Garuu Qorichoonni kunniin bulbuluu dhabuu danda’u kanaaf yaalli bu’a qabeessa ta’e kan Opereeshiinin baafamu san jechudha.
Ulfaadhaa!
Horaa, bulaa, deebanaa!
©Dr. Nuredin L.
- 3Shares
- Tweet


text:
Bulchiinsi Traamp sibiilaa fi aluminiyemii gamtaa Awrooppaa, Canadaa fi Mexico irraa galu irra taarifa kan kaa’au ta’uu beeksise.
Ministeerri dhimma daldalaa Wilbur Ross kana kan beeksisan kamisa har’aa yoo ta’u taarifi sibiila irra ka’aamu dhibba irraa harki 25, aluminiujm gamtaa Awrooppaa, Canada fi Mexico irraa galu irra immoo dhibba irraa harki 10. Kunis harka walakkeessa halkanii qabee hojii irra oola jedhan. Mariin gamtaa Awrooppaa waliin geggeessame fooya’ina gaarii argamsiisuus taarifi sun akka hin kaa’amneef garuu ga’aa miti jedhaniiru.


text:
Kaanadaan deeggarsa baqattoota Keeniyaa keessa jiran gargaaruuf ka oolu Doolaara Miiliyoona 15 arjoomte. Ministirri Immigreeshinii Kaanadaa Kabajamoo Ahmed Huseen Keeniyaatti argamuun kaleessa buufata Baqattootaa Dhadhaab kan daawwatan yoo tahu, harra Naayiroobiitti ibsa gaazexeessitootaaf kennaniin biyyi isaanii deeggarsa baqattoota Keeniyaa keessa jiranii fi lammilee keeniyaa hoongeen hubamaniif ka oolu kana arjoomuu ishee beeksisaniiru.
Jaarmayaa Mootummootaatti Hoogganaan Dhaabbata Baqataa UNHCR’ Filiippoo Giraandii, Kaleessa Dhadhaabitti Baqattoota faana maree gochuu himanii waa’ee hanqina gargaarsa midhaan nyaataa baqattoota mudataa jiruu furuuf dhaabbanni isaanii akka hojjetu himaniiru
Bakka Bu’aan Hawaasa Baqattootaa Dhadhaab tokko maree Baqattoota Waliin Mr. Huseen fi Filippiinoo Giraandii waliin taasisame ilaalchisuun yoo dubbatan, ‘rakkoo hanqina midhaan nyaataa qabnu yeroo baayyee himannus nuuf hin furamne, namoota dhufanii nu dubbisan kanaaf himnus yoomitti akka furamu nuuf hin keenye. jedhan.
Galmoo Daawit dabalata isaa nuuf ergeera.


text:
Hagayya 10,2017/ Fincillii xumura garbummaa haalaan jabachuun qeerroon Gindoo guyyaa kaleessaa hagayya 7 konkoolaataa ajaja isaani didee dhiiga ilmaan Oromoorra darbuun qeerroo mirgasaa, biyyasaa fi mirga abbaa biyyummaasaa kabachiifachuuf yeroo beeksisee jirutti,murtii qeerroorra darbuun hojii regale tokkorratti murtoo fudhachuun dalagaa Dhaka godhaniru.
Akkasumas guyyaa hardhaa daandiin Gindabarat irraa garage Finfiinnee geessuu guutummaa guutuutti cufame,FXG finiinaa ooleera.galgaala Kanas namni kamuu,akkasumas konkoolaataan kamu akka imaluu hin dandeenye Qeerroon gabaasan,
Akkasumas guyyaa hardhaa daandiin Gindabarat irraa garage Finfiinnee geessuu guutummaa guutuutti cufame,FXG finiinaa ooleera.galgaala Kanas namni kamuu,akkasumas konkoolaataan kamu akka imaluu hin dandeenye Qeerroon gabaasan,


text:
Biyya hookkaraan rakkattu - Somaaliayaa keessatti, gochaan haaraan, kan namoota murtii-seeraa malee ajjeesuu gochaa sammuu namaa jeequ ta’ee jira.
Manni-murtii waraanaa Mootummaa Somaaliyaa fi gareen finxaalessaa Al-shabaab bara 2017 keessa mata-mataatti gara namoota kudha-lamaa ajjeesan. Namoonni ajjeesaman martinuu fuula uummataa dura – bakka namoonni soddomaa haga dhibba sadii ga’an ilaalanitti ajjeesaman.
Ajjeechaan Somaaliyaa keessaa waan haaraa ta’uu dhaa baate iyyuu, lakkoobsi namoota haala kanaan ajjeesamanii dabalaa deemuu tu – dhaabota mirga dhala-namaa akka Amnestii Internaashinaalii fi jila Gamtaa Awurooppaa yaaddoo keessa galche.
Jilli Gamtaa Awurooppaa akka Motummaan Somaaliyaa adabbii ajjeechaa kana dhaabu gaafatee jira.
Qabsaa’onni mirga dhala-namaa, keessumaa – manni-murtii waraanaa Somaaliyaa, mirga seerri kennu irra cehee, otuu himatamtoonni of irraa ittisuuf illee carraa hin argatiin murtii ajjeechaa irratti jigsuu isaa jabeessanii balaaleffatan.


text:
Baga Nagaan dhuftan! Welcome!Herzlich Willkommen!
Kora bara 2014 Tokkummaa Barattoota Oromoo Biyyaa Jarmanii Damee Bayern Milkiin geggeffame
München 24.08.2014
Kora TBOB bara 2014, Ebbaa manguddoota Oromoo fi Yaadannoo Oromoota sirna Haabashoota fi Motummaa TPLF wayyaaneen lubbu isaani darbefi, qabenyi isaani saamame fi mana hidhaa wayyaanee kessati guuramani hidhaan dararamaa jiran daqiiqa tokkoof yaadachuun jalqabame.
Itti aansudhaan Misensoota Harawaatu simannaan godhameef , boda Gabaasa raawwii hojii dhihaate irratti mariin geggeffame. Misensoota TBOJ kan ta'aan Addee Sena Gary Ayyaanaa, Obbo Nuredin Shaalu Ilu, Obbo Alamayehu Negasa fi Obbo Mosisa Asefa Jaleta Walaloo fi barumsa dhihessanin onnee hirmaattoota dammaqsaa fi kakaasa olaniiru.
Akkasumas Qophilee bara 2014 kessa kara TBOJn rawatamani fi kaarorfaman ilaalchise marii ho’aa hirmaanna dammaqinan godhame booda, sagalee tokkon ibsa ejjannoo kana gadii jiran baasudhaan walgahiichi xumurame jira.
Ibsa Ejjannoo:
1. Qabsoo Bilisummaa Oromoo yo hadhaatees yo jabaatees abdii utu hinkutatin wareegama barbaachiisaa ta’ee hunda kaffaluf qophi ta’ukenya ni mirkanessina
2. Tokkummaa Qabsaa’oota Bilisummaa Oromiyaaf waamicha kabajaa dabrsina
3. Motummaan TPLF yakka Barattoota Oromoo irrati raawwachaa jiru hatattaman akka dhaabu ni akeekachifna
4. Ajaja Motummaa TPLFn warri Oromoo ajjechaa fi hidha akkasumas saama jiran akka Seeran gaafatamn ni gaafanna
5. Saamicha Lafa Oromoo hataattaman hadhaabatu, lafti qonnaan bula Oromoo haarka saamame hunda deebi’ee akka kennamuf ni gaafanna
6. Motumaalen adunyaa , gargaarsa Motummaa TPLFif gocha jiran hatattaman akka iiti yaadan ni gaafanna.
7. Nuyi Oromo dha! Oromiyaan bilsoomsuuf qabsoo geggeffamu kam iyyu ni degarra.
Injifannoon Ummata Oromoof!
München 24.08.2014
Misensoota TBOJ-Damee Bayern
http://tboj.de/home/tbom.html
Kora TBOM bara 2013 Oromoota Motummaa Abbaa Irre Wayyaaneen Ajjeffaman sirna dungoo qabsiisun Yaadate
Korri TBOM guyyaa 05.10.2013 magaalaa Münchenitti sa’a 14:00-19:00 tti sirna ho’aa dhaan geggeefame. Korra kana irratti miseensonni TBOM baayyinan qooda fudhataniiru. Akkasumas bakka bu‘a koree hojii geggeessituu Tokkummaa Barattoota Oromoo damee Hessen (TBOH) kan ta’an Obbo Gammachuu fi TBOJ baaka bu’udhaan Obbo Fallaqaa argamaniiru.
KHG TBOM hirmaatota kora kanaa kabajaan erga simatee booda, Kessummoota kabajaa Qabsaa’oota Hidhanno ABO kann turan fi Miseensoota TBOM kan ta‘an obbo Umar Abdulsalam Tilmo fi obbo Haruun Kalil Bati Gara waltajiitti affeere. Ittii aansuunis bakka bu’oota amantaa Kristiyaanaa, Isilaamaa fi Waaqeffataa kan ta’an Jaal Etafa Legese, J/ Fuad Aman Adam fi J/Watol Wado kora guyyaa kanaa akka Aadaa Oromootti eebban bananiiru.
Itti ansuudhaan Wareegamtoota Qabsoo Bilisumma Oromoo akka Obbo Tasfaahun camadaa fa aaksumas kanaan duras ta’e yeroo ammaa kana keessas dhiibbaa, haccuuccaa fi miidhaa abba irree mootumaa woyaanee jalatti kanneen dararamaa jirranii fi kanneen lubbuun isaaniis darbe maraf yaadannoon sirna dungoo qabsiisuudhaan Jaal Haarun Kalil fi Jaal Umar Abdulsalaam geggessani jiru.
Korri kunis qabxilee dhihaatan irratti marii ball’aa godhatee dhimmoota garaa garaa irratti murtii barbaachisoo kenneera.
Dura ta’aa KHG TBOM kan ta’an obbo Mekonen Gurmesa seenaa TBOM gabaabatti waggootan darban kurnan keessatti maal irra akka ture, rakkoo hanga iddootii isa balleessutti isa mudachaa ture, attamitti dandamatees haala amma irra jiru irra akka ga’e erga ibsanii booda gabaasa hojii dhi’eessan.
Akkasumas bara 2013 keessa hojiin raawatamuutti dabalee, sagantaa aadaa Oromoo beeksisuu seminaaraa wajjin wal qabsiisee qopheessuu fi hiriira nagaa guddaa mootummaa woyaanee irratti ba’uus raawateera. Akkasumas mseensota keessaa namoota akka dandeettii isaaniitti hojii garaa garaatti bobaasudhaan hojii guddaa rawwachu danda‘ameera. Rakkini hawaasumma Oromoo kessa gaafa umamees TBOM akka Dame TBOJ tokkotti damee Hessan Wojjin ta’u dhaan, namoota gadda qaban jajjabeessuufis garagaarsa maallaqaas argachuu kan malaniif hanga danda’ame gargaarutti dirqama isa bahe jira.
Ittigaaftama fi to’ata Dinaagde kann ta’an J/Gamtaa Takkalaa Riqituu gabaasa dinagde woligalaa fi yaada foyyessaa dhihessani TBOMin Qabsoo Bilisummaa Oromoo kessa ballinaan dirqama isa bahuuf dinagdeenis of cimsu akka irra jiru hubachiisaniiru.
Mata duree „Yaada TBOJ cimsu danda’u isa jedhu irratti Miseensa TBOM kann ta’an Jaal Mezegbu Demeke Boru bareffama gabaaba dhihessaniin, yeroo ammatti yeroo kam iyyi caala TBOM akka damee TBOJtti Sagalee ummata Oromoo ta‘udhaan qabsaa’uuf ittigaafatamumma guddaa qaba, kanaafi wal dhabbiinsa Jaarmoole siyaasa Oromoo kessa utu hinmakamin uf cimsuun dirqama yeroo fi senaa dha jechun hasaa isaani xumuraniiru.
Ittiansudhaan gaaffii fi yaada miseensoota irraa dhihaate irratti marii ballinaan geggeffame booda, Koree Hojii geggessitu dame TBOM tu filatame.
Dhuma irratti koreen damee hojii garaa garaatti filataman kun hojichaa yeroo itti gaafatama isaanii kana keessatti sirriitti seeraan hojechuuf kakuu galanii KHG TBOM isa waggaa darbeef hojechaa ture harkaa fuudhanii wal-ga’iin kora TBOM inni bara 2013 haala gammachiisaadhaan xumurame.
Injifannoo Ummata Oromoof
München, 05.10.2013
KHG TBOJ
www.tboj.de
Tokkummaa Barattoota Oromoo Biyyaa Jarmanii (TBOJ)
Union of Oromo Students in Germany (UOSG)
Koree Hojii Geggessituu TBOJ
UOSG Executive Committee
khg@tboj.de
www.tboj.de
Regensburg, Germany
Tel: 0049(0)152 13802604
News and Current Affairs
Political Affairs
Human Rights
Oromo Communities


text:
Prezdaant Donaald Traamp magaalaan Al-QUDS magaalaa guddoo Isra’eel ta’uu isii beekkamtii kennuuf kan qophaayaa jiru tahuu miidiyaaleen Ameerikaa kan gabaasa jiran yoo tahu, dhimma kana torbee dhufu keessa labsuuf akka qophitti jirus gabaasni arganne ni mul’isa.
Kanuma hordofuun Dhaabbanni Hamaas ibsa guyyaa har’aa baaseen, Prezdaant Traamp magaalaan Al-QUDS magaalaa guddoo Isra’eeliiti jechuun labsii qopheessaa jiruu fi Imbaasii Ameerikaa gara magaalaa Al-Qudsiitti jijjiiruuf karoora baase akka dhaabu akeekkachiise.
Hamaas ibsa isaa kanaan, “Karoorri Ameerikaa kun Magaalaa Alquudsi to’annaa Isra’eel jala kan galchuu fi Lammiilee Falasxiin magaalaa tana keessaa akka ari’aman kan godhu waan taheef biyyoonni Arabaa Ameerikaan karoora kana akka hin raawwanne godhuu qabu” jedhe.
Donaald Tiraamp yeroo duula naa filadhaa geggeessaa turetti, Imbaasii Ameerikaa kan magaalaa Telaviivitti argamu gara magaalaa Al-qudsitti jijjiiruuf wadaa galuun isaa ni yaadatama. Dhimma kana irratti immoo Arba’aa dhufu ibsa ni keenna jedhamee eeggama.


text:
Macaafni Qulqulluun waa’ee cubbuu tumaa yookiin niqqisee maal jedhaa?
Gaaffii: Macaafni Qulqulluun waa’ee cubbuu tumaa yookiin niqqisee maal jedhaa?
Deebii: Seerri Kakuu Moofaa Israa’eelota abboomeera akkas jechuudhaan, “Ani Waaqayyoodha, warra du’aniif jettannii dhagna keessan hin murmurinaa barreessaadhaafis milikkita tokko illee of irratti hin godhatina.” (Seera Lewwota 19:28) Kanaaf, Kiristaanonni har’a seera Kakuu Moofaa jala jiraachuu dhabaatanis (Roomaa 10:4; Galaatiyaa 3:23-25; Epheesoon 2:15), dhugaan jiru, tumaa irratti abboommiin akka jiru gaaffiilee ta’an kaasuu danda’a. Kakuu haaraan amantoonni dhagna isaanii irratti tumaa akka godhatan yookiin akka hin qabaanne waan tokko iyyuu hin jedhu.
Dhagna ofii tumuu fi niqisee wajjin wal qabatee, kan ittiin qorree ilaallu inni gaariin tarii nuyi amanamummaan, sammuu gaariidhaan, waanta raawwannu hundumaa akka inni kaayyoo isaatiif itti gargaaramu fi akka isa eebbisu Waaqayyoon gaafachuu dandeenya “egaa yoo nyaattan yookiis yoo dhugdan yookiin waanuma hojjettan hundumaa hulfina Waaqayyoof hojjedhaa” (1 Qorontoos 10:31). Kakuu Haaraan tumaa yookiin niqqisee ilaalchisee abboommii ittiin dhowwe hin qabu, garuu inni dabalees Waaqayyo akka dhagna keenya irratti tumaa qabaannu akka amannuudhaaf sababa umaa nuuf hin kennu.
Qajeelfamni kan caaffata qulqullaa’oo kan ta’e barbaachisaan dhimma kana ilaalchisee kan macaafni Qulqulluun hin dubbanne , yoo inni Waaqayyoon kan gammachiisu akka hin taanee shakkiin jiraate, hojii akkasii irratti hirmaachuu dhiisuun gaariidha. Roomaan 14:23 waanti amntii irraa hin taane kam iyyuu cubbuu akka ta’e nu yaadachiisa. Dhagni keenya, lubbuun keenya akka fayyee fi kan Waaqayyoo akka ta’e yaadachuun barbaachisaadha. Ta’us, 1 Qorontoos 6:19-20 kallattiidhaan tumaa yookiin mallattoo dhagan irratti taasifamuf hojii irra hin oolu, inni qajeelfama nuuf hin kennu. “Dhagni keessan mana qulqullummaa Hafuura Qulqulluu isa isin keessa jiru akka ta’e hin beektanii ree? Hafuura kana Waaqayyo biraa argattan mana qulqullummaa hafuura isaas erga taatanii ; isin kan ofii keessanii miti. Waaqayyo gatiidhaan isin bitate; kanaaf guutumma dhagna keessaniin waan inni itti galateeffamu hojjedhaa.” Dhugaan guddaan kun dhagna keenyaan waanta hojjennu fi eesssa akka deemnu wajjin waanta wal qabatu isa dhugaa qabaachuu qaba. Dhagni keenya kan Waaqayyoo taanaan, utuu dhagna keenya irratti tumaa yookiin “mallattoo” utuu hin godhiin dursinee “hayyama” isaa isa ifa ta’e qabaachuu keenyaa mirkaneeffachuu qabna.
English
Macaafni Qulqulluun waa’ee cubbuu tumaa yookiin niqqisee maal jedhaa?