text:
Sunday, April 6, 2014
Ebla 12, 2014 - Haugaland/Norway: Waamicha Kabajaa Guyyaa Yaadannoo Gootota Oromoo
Hawaasni Oromoo Kibba Dhiha Norway (Haugaland) qubannee jirru guyyaa Yaadannoo Gootota Oromoo bara baraan Ebla 15 kabajamu, guyyaa 12.04.2014 kabajuuf qophii goonee jirra.
Hawaasni keenya, akka ijaarsa Hawaasaatti yeroo sadaffaaf guyyaa Yaadannoo Gootota Oromoo kabajuuf jira. Guyyaa Yaadannoo Gootota Oromoo baranaa yeroo Yaadannu kanatti dhaadannoo “Media Oromoo” haa gargaarru jedhuun, Oromoo Media Network gargaaruuf saganteeffannee jirra.
Kaayyoon ijaarsa hawaasa keenyaa, yeroo gaddaa fi gammachuu waliif dirmachuu fi walcina dhaabbachuu, ijoollee keenya afaanii fi aadaa keenya barsiisuudha. Kana malees ummata keenyaaf gumaata adda addaa gochuudha.
Guyyaa Yaadannoo Goototaa yeroo yaadannutti bara 2012 baqattoota Oromoo biyya Libiyaa fi Yemen keessatti rakkataniif maallaqa Norway 25,000, – walitti buufnee ergineef, bara 2013 keessa ammoo dargaggoo Oromoo Gammadoo Jamaal fiilmii Mijuu Haqaa afeerree fiilmicha erga ilaallee booda isa hamichiisuun gumaacha guddaa gooneef. Mudde 2013 ammoo bara 2014 simachuuf qophii goone irratti projektii AFAAN jedhu aadde Toltuu Tufaan hojjetamaa jiru gargaarree jirra.
Haaluma kanaan barana ammoo Oromo Media Network gargaaruuf qophii goonee jirra. Fuuldurallee bifuma walfakkaatuun Mediyaalee Oromoof hojjetan mara hanga humna keenyaa dinagdee fi yaadaan gargaaruu itti fufna. Hojii keenya ilaaluuf yoo barbaaddan facebook “Haugaland Oromo Sosial Forening” jedhu keessa galtanii dohachuu ni dandeessu.
Kanaaf kanneen isiniif mijate hundi guyyaa 12.04 2014 bakka “Haugesund Folk Hjelp” jedhamutti argamuun ayyaana guyyaa Yaadannoo Gootota Oromoo akka waliin kabajnu isin afeerra.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
Ayyaanni Chambalaalaa Fiichee uummata Sidaamaan kabajamu diddaa uummataa harkisee mootummaa Wayyaanee dhiphise.Mootummaan Wayyaanee sabaa fi sablammii impaayera Itoophiyaa keessaa irratti dhiibbaa garaa garaa gaggeessaa kan ture sabni cunqurfamaa Ayyaana kana irratti dura dhaabbachuun gaaffiilee mirgaa garaa garaa dhiyeessanii jiran. Gaaffiiwwan mirgaa mootummaan wayyaanee abbaa irree waan taheef aangoo irraa haa buu, Kibbi kallattiidha malee uummata hin ibsu kanaaf Sidaamaan naannoo of dandeesse dha,Hidhamtootni siyaasaa haa hiikamanii fi kkf dhaadachuun mootummaa wayyaanee dhiphisanii jiran. Dargaggootni sidaamaa waraqaa dhaadannoo fi waamichaa galgala irraa kaasuun magaala hawaasaa fi bakkeewwan garaa garaatti kan bittinsan yoommuu tahu, uummatni haamileen mirga isaa akka gaafatu taasifamee jira. Mootummaa wayyaanees gocha kanaan kan baarage waraana hedduumminaan bobbaasuun dargaggoota mana hidhaatti guuree ukkaamsee jira.
Dargaggootni sidaamaa
- Dargaggoo Sintaayyoo Lankaamoo
- Dargaggoo Amaaree Kamisoo
- Dargaggoo Biraanuu Kifle
- Dargaggoo Gaarradoo Hoomaa
- Dargaggoo Dastaa Chucha
- Dargaggoo Lammisoo Shuuraa
- Dargaggoo Dassaaleny Alamuu

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Jallattanis Jibbitanis Maaster Pilaaniin Finfinnee hojii irra ni Oola. Maaster Pilaaniin kun hojii irra akka hin oolleef kan tattaaffii godhan hoggantoota OPDO dabalatee sirriitti ishee galchina …!” jechuu dhaan tuffii uummata Oromoo fi Hooggantoota OPDO’f qaban ifatti ibsanii jiru. Dhimma kanas namoonni baayyee share gochuu dhaan yaada itti laatanii jiru. Dhimmi kun garuu dhimma baayyee nu ajaayibsiisu miti. Sababni isaas namichi kun yeroo garaa garaatti bifa wal fakkaataa dhaan hojii wal fakkaataa dalagaa waan tureef! bara 1998 dhiibbaa fi tattaaffii guddaa namichi kun taasiseen magaalaan Dire Daawaa Oromiyaa jalaa Baatee Federaala taatee jirti.
Monday, 16 February 2015
#StopAbayTsehaye – Seenaa Abdissa:- Dhiibbaa Hundeessitoota Wayyaanee (TPLF) Kan Ta’e Abbaay Tsehaayee Uummata Oromoo Irratti Gochaa Turee fi Gochaa Jiru Keessaa Muraasa!
Seenaa Abdissa Irraa | Facebook
Guyyaa Kaleessaa Dubbii Obbo Abbaay Tsehaayee waltajjii dhoksaa tokko irratti Waa’ee Maaster Pilaanii Finfinnee irratti dubbate OMN’n qilleensa irra Oolchuu dhaan baayyeen keenya dhageenyeerra. Obbo Abbaay Tsehaayee kan jedhan
“Jallattanis Jibbitanis Maaster Pilaaniin Finfinnee hojii irra ni Oola. Maaster Pilaaniin kun hojii irra akka hin oolleef kan tattaaffii godhan hoggantoota OPDO dabalatee sirriitti ishee galchina …!” jechuu dhaan tuffii uummata Oromoo fi Hooggantoota OPDO’f qaban ifatti ibsanii jiru. Dhimma kanas namoonni baayyee share gochuu dhaan yaada itti laatanii jiru. Dhimmi kun garuu dhimma baayyee nu ajaayibsiisu miti. Sababni isaas namichi kun yeroo garaa garaatti bifa wal fakkaataa dhaan hojii wal fakkaataa dalagaa waan tureef! bara 1998 dhiibbaa fi tattaaffii guddaa namichi kun taasiseen magaalaan Dire Daawaa Oromiyaa jalaa Baatee Federaala taatee jirti.
“Jallattanis Jibbitanis Maaster Pilaaniin Finfinnee hojii irra ni Oola. Maaster Pilaaniin kun hojii irra akka hin oolleef kan tattaaffii godhan hoggantoota OPDO dabalatee sirriitti ishee galchina …!” jechuu dhaan tuffii uummata Oromoo fi Hooggantoota OPDO’f qaban ifatti ibsanii jiru. Dhimma kanas namoonni baayyee share gochuu dhaan yaada itti laatanii jiru. Dhimmi kun garuu dhimma baayyee nu ajaayibsiisu miti. Sababni isaas namichi kun yeroo garaa garaatti bifa wal fakkaataa dhaan hojii wal fakkaataa dalagaa waan tureef! bara 1998 dhiibbaa fi tattaaffii guddaa namichi kun taasiseen magaalaan Dire Daawaa Oromiyaa jalaa Baatee Federaala taatee jirti.
Bara 2004 wal ga’ii Magaalaa Baatuu (Zuwaay) keessatti taasifameen Obbo Abbay Tsehayyee qo’annoo tokko gaggeessera jechuu dhaan Magaalota Oromiyaa gudguddoo kanneen akka Jimmaa fi Adaamaa keessatti Afaan Oromoo kan dubbatamu Persentaa 30 gadi waan ta’eef Afaan hojii magaalota kanneenii Afaan Amaaraa ta’uu qaba jechuu dhaan qo’annoo isaanii dhiyeessanii turan. Qo’annoo isaanii kanas Miseensonni OPDO cimsanii kan morman yoo ta’u keessumattuu Momiin Obbo Suleemaan Daddafoo taasisan Obbo Abbaay Tsehaayee daran kan finiinse ture. Sababa kanaafis Obbo Abbaay Tsehayyee bakka isaan ta’anitti Obbo Suleemaan Daddafoo reebuuf gaafa jedhan Gargaarsa namootaatiin addaan baafaman. Mormii yeroo sanaa booda har’a Obbo Suleemaan Daddafoo bakki isaan jiran hin beekamu. Akkasumas bara 2008 wal ga’ii kaabinootaa taasifameen qabeenya bunaatiin galii guddaa Oromiyaa dhaaf argamsiisuun kan beekamtu Magaalaan Jimmaa Federaala Jala akka galtuuf carraaqqii guddaa taasise.
Haa ta’u malee, Mormii guddaa uummata Oromoo fi Miseensota OPDO irraa isa qaqqabeen fashalaa’ee jira. Erga qawwee dhaan Taayitaa gubbaa ba’ee booda uummata Oromoof rafee kan hin bulle Obbo Abbaay Tsehaayee amma immoo Maaster Pilaanii Finfinnee uummata Oromoo Lafa isaa irraa buqqaasuuf ka’e qabachuu dhaan akka hojii irra ooluuf mudhii hidhatee falmaa jira. Dhimmi Maaster Pilaanii Finfinnee kun Miseensota Giddu Galeessaa OPDO dabalatee Mormii uummata Oromoo hunda irraa ka’een ji’oota muraasaaf cufamee ture. Haa ta’u malee, Lafa Oromoo saammachuuf kan hirriba dhaban Obbo Abbaay Tsehaayee dhimma kana bifa haaraatiin kaasuu dhaan haasawaa Diktaatarummaa isaanii muldhisu dhimma kana irratti dubbatanii jiru. Dubbiin isaan dubbatan kun akka muldhisutti Miseensota OPDO keessumattuu warra koree Giddu Galeessaa irratti rakkoo uumuuf kan xiyyeeffate akka ta’e ibsa.” Dhimmi kun dhimma Siyaasaa osoo hin taane dhimma eenyummaati” akkuma jedhame Oromoon hunduu adeemsa namicha kanaa sirriitti ilaaluu qaba.
Dhimmi kun Miseensota OPDO’s ta’e nama kam iyyuu kan yaaddessu ta’uu hin qabu. Dhimma kana kan Mormaa jiru uummata Oromoo hunda dha. Kanaafuu Dubbiin Obbo Abbaay Tsehaayee Araqee isaanii dhuganii dubbatan kufaatii isaanii kan ariifachiisu ta’uu irraan kan hafe Mormii Miseensonni OPDO fi uummanni Oromoo taasisu irratti dhiibbaa gochuu hin danda’u! Waa’ee Uummata Oromoo irratti kan Murteessuu danda’u uummata Oromoo fi Uummata Oromoo qofa!
———————-
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Temesgen Atnafu Mulatu
Latest posts by Temesgen Atnafu Mulatu (see all)
SEENAA MOHAAMMAD ALII!
SEENSA
Mohaammed Aliin (1942_2016) nama nama ispoortii buunyaa keessatti hirmaachaa tureefi namoota addunyaa isportii jarra 20ffa kessatti beekaman keessa isa jalqabaatii. Dorgommi olompikii irratti warqee nama badhaafamee beeku yoo ta’u ,yeroo jalqabaaf al sadii walitti aansuun dorgommi buunyaa (abbootee) heavy weight (kan namootni kg 90 ol ta’an irratti hirmaatan) jedhamu al sadii mo’eefi yeroo 56 umurii wagga 21 addunyaa isportii boksii kessatti nama mo’umsaan galedha. Mohaammad Alii wanti adda isa godhu oggumaa idilee isaatti dabalataan waa’ee sanyii , amantiifi siyaasaa irratti nama sochii gaarii godhuu ta’uunsaa hojii isaa irratti kan isa gargaare yeroo ta’u ,si’aayini inni dorgommi tapha buunyaa kilogiraama 90 olii irratti agarsiisufi haalli inni itti dorgomtoota isaa mufachiisu akkuma abbotee isaa kan arifatu dha. Bara 1964 ennaa amantaa isa gara Musilimaatti jijjirattu maqaa dhalootaa isaa kan kashihas kiley jr( cassius clay Jr.) irra gara Mohaammed Aliitti jijjiratte. Amantii isaa kana sababeefachuun ergamaa diree waraanaa akka dhaqu isa godhu irra kan hafe yeroo ta’uu badhaasa isaa akka dorgommi heavyweight jedhamu mo’e agarsiisu ofirra waan baaseef yeroo jireenya isaa keessatti baay’ee murteessa ta’etti waggaa sadiif qooqqobiin hojii irra akka ari’atamu isa godhu irra gahee jiraa. Mohaamed Aliin dhukubaa hamaa qaama laamshesuufi dubbi isa dhorku kan isa qabe yoo ta’elle waa’ee dhimma mirga namoomaafi Ambaasadara maqaa gaarii qabu jedhamuun itti fufee.
JIREENYA ISAA BARA IJOOLLUMAA FI YEROO KANFALTII MALEE OGGUMAA ISPORTII KEESSATTI QOODA FUDHACHAA TUREE.
Mohaammed Aliin Amajii 17,bara 1942 Liyusvelle, Kentaki kessatti dhalatee. Akka inni sadarkaa kana irra gahuuf biskiletti (bicycles) isaa ijoollumaa sun gahee gudda qabdii jedhamee dubbatamaa. Dubbichi akkas turee : yeroo biskilettan isaa inni baay’ee jaallatu , mohameed ganna 12 reef waan guutuuf boo’ichaan figee deemee wajjira polisii nanno sanatti argamutti ajajaa kan ture nama johe martin (1916_1996 ) nama jedhamutti beeksisuun akka inni hattoota kana enna qabu qoosaan isaan dhiisu hin qabne iyyee itti himee. Maartiin yeroo sanatti hojii iddilee isaa kanatti dabalataan leenjisaa abootee(buunyaa) waan tureef mucaa aariin itti dhufe kana waan tokko gochuu dura akka itti loltee mootuf barumsa si gargaaruu baruu qabda jechuun ofitti fudhatee leenjiseenii. Ji’a ja’aa booda dorgomii bunya isaa jalqabaa mo’ee.
Kana beektuu laataa,,,,
Umurii ganna kudha saddetii ennaa ta’u Mohaameed Aliin gaantii( shuraabaa harkaa ) warqee irraa dalagame lamaa, beekamtii yuniyenii atileeta biyyaleesaa kan akka inni kanfaltii malee dalagajiru agarsiisui fi mo’icha 100 kufaatii sadetii wajjin nama argateedha. Akka barumsa isaa sadarkaa lamaffa xumureen dorgomii atiletiksii magaalaa ganna bara 1960 Rome irratti geggefame irratti hirmaachuuf gamasitii qaari’uun warri ulfaatinni isaanii kilogiraama 90 ol ta’ee irrati hirmaatan mo’ee meedaaliyaa warqee argatee jiraa.
Kiley (mohaammed) yeroo jalqabaaf dirree buunyaan irratti taphatamuu ogeessa buunyaa jedhamuun seeneen kan inni mo’ee sadaasaa 29,1960 yeroo ta’u marsaa ja’aaffa irratti turee. Utuu dalaagaa kiyya jedhee itti hin seenin duraa kaasee, namnii dheeratu kan KG 90 ol ta’u kun si’ayinaa,haaleela abbotee humna qabuufi fokkorsuu isaa dhaabbataa ta’ee mormitoota isaa gutumma guututti kan mo’atu ennaa ta’u maqaa masoo ittin of beeksiisuu kan “liyusvelle lip” jedhamuun beekama turee.
MOHAAMEED ALII: CHAAMPIYOONA ADUNYAA ISPORTII ABBOTEE WARRA ULFAATTINII ISAANAI KG 90 FI ISAA OL TA’ANI (HEAVYWEIGHT)!
Kiley kan inni itti waamama heavyweight jedhu fudhate guraandhala 25,1964 dorgomii 19 irratti mo’uun yeroo ta’u, dorgomiiwwan kunneen keessaa 15 dorgomii mo’uun gatanii darbaan dabalatee turee. Itti waamama kana kan inni irra fudhatee nama nama sonny liston (1932_1970) jedhamu irraa turee. Gara handaaraa bishaanii Mi’amii,kan Filoridaatti argamutti yeroo Sonny Listoni wajjiin dorgomuuf ka’uu ka’uu lamaan isaanii giddu garaa garummaa guddatu ture: Liston kan inni dorgommi heavyweight kana mo’atee al torba yeroo ta’u Kiley garuu al tokkoo qofa. Dargaggesaa ganna 22 kan ta’ee kiley osoo dorgomiin hin eegalin irraa deddebi’uun waan isa aarsu erga dubbatee boodaa akkas jechuun waadaa seeneefi. “ An siin akka Bilaachaan qillensarra ol akka balaliitu si godhaa , yoo feetees akka waan kannisaan hiddamteen fuula kee sitti bobbokoksa” jechuun mo’ichaa isaa dursee tilmaamaan akka hin oolle himeefi. Ennaa marsaan torbaffan akkaa eegaluuf bilbilli bilbilamuu liston kaa’ee dorgomuu waan dadhabeef kiley chaampiyoona heavyweight addunyaa jedhamuun muudamee. Ergaa mo’ee boodas “ An guddichaam’’ jechuun fokkoruu eegalee.
Kiley miyamiitti meeseensa maatii musilimaa keessa nama falmisiisaa ta’ee Maalkoom eks (malcom X(1925_1965)) wajjin argamaa kan ture yeroo ta’u ibsa gaazexxesaa ganama itti aanee jiru kenne irratti oduun akka inni amantaa isaa Musilimatti jijjire jechuu ofamaa jiru dhugaa ta’uu isaa ifa baasee. Bitootessa 6, 1964 geggesaan maatii musilimaa Elijah Muhammad (1897_1975) maqaa kiley gara Muhammed Alitti jijjiree.
Mohaamed Aliin chaampiyonumma isaa heavybox irratti godhee al saddetaffaf kan inni mo’ee yeroo lammataaf caamsaa 25,1965 listonii wajjin wal arguun yeroo ta’uu listoniin marsaa jalqabaa dorgommi sanaa irratti mo’ameefi. Yeroo Amerikaan lola vetinaama irratti labsituu, akka lola kana keessatti qooda fudhatuuf afeeramuu isaa Ebila 28, 1967 itti himamee. Amantaan isaa akka hin eyyamneef eeruun akka lola sana keessatti qooda fudhachuu hin barbaadne himeefi. kana gochuu isaaf mana hidhamuu akka seenuu yeroo erga godhame booda komishiniin atiletiksii Niwu York yerooma sana eyyamaa inni bunyoof baafateefi qabbatoo mo’ataa heavyweight ta’uusa ibsu akka fudhatama hin qabnee beeksisee. Heera biyya waliin dhahee jechuun hidhaan wagga shaniif adabbi doolaara 10,000 kan itti murtaa’e yeroo ta’uu hamma yakki isaa ragaan itti mirkanaa’utti garuu biliisummaan jiraachaa turee. Namotni baay’een Mohaamed Alii akka waal waliin dhahaatti ilaaluu waan eegalaniif kabaja inni namoota biraa qabu kufaa deemee. Erga bunyoo irra waggaa sadiif ari’atamee booda waraanni Vetinaam irratti laabsame sirri akka hin taane kaampaasii kollejotaa irra naanna’uun barsiisuu jalqabee. Erga ummatni bal’aan lolli kun sirri akka hin taane hubataa dhufee deggarsii inni qabuu guddachaa deemuu eegalee. Bara 1970 manni murtii ol aanaan Niwu York akka eyyamni bunyoo isaa deebi’uuf ajaja dabarse. Waggaa itti aanuu manni murtii Ameerikaa yakki inni itti himatamee sirri waan hin taaneef akka irraa kaafamu yaada guutuun walii galan.
DIRREE DORGOMIITTI DEEBI’UU MOHAAMED ALII!
Turtii ji’a 43 dirree dorgommi irra fagaatee booda Sadaasa 26 , 1970 deebi’uun Jeerii kuhary (1945_1999) marsaa saddafaa irratti mo’ee. Bitootessa 8,1971 carraa muudama isaa kan heavyweight deebisee itti argatuuttu isa quunnamee. Kan yeroo sana muddama kana mo’uun irraa fudhachuuf waliin dorgomee chaampiyoona yeroo sana kan ture nama Johe firaziyer (1944_2011) dorgommi cimaa “lolii jarra kanaa” jedhamuun moggafame erga godhani booda milkaa’inii osoo kansaa hin ta’in hafee.
Utuu bara 1943 tti Ken Nortoniin hin mo’amin dorgommi buunyaa kudhan walitti aansuun mo’ee jiraa. Ji’aa ja’aan booda enna Johe Firezeriin wajjin dorgomii muudama hin argamsiisnen walitti deebi’aan mo’umsaa inni irra gahee turee mo’uun garaa of ciibsee. Mo’umsi inni umurii isaa ganna 32 ta’ee argamsiise kun akka inni chaampiyoona waggaa 25 kan ta’ee Jorj chapman(1949)waliin akka inni quunnamu isa gargaaree.Dorgommin Guraandhala 30, 1974 kan Kinshasa,Zaheritti geggefamee maqaan addaa “leenca Bosonaa barooduu( rumble in the jungle)” jedhu kan kennameef turee. Dorgommi kana irratti Mohamed Aliin dorgomii kana nii mo’aa jedhee tilmaama kenneef kan hin turre ennaa ta’uu funyoo dirre dorgomichaa irra yaabuun hamma dorgomaan isaa itti dhihaatutti erga eegee booda abootee isaa itti dhukaasuu itti fufee. Tarsimoon isa kun waan hojjetefiif marsaa saddettafaa irratti gutumaa gutuutti mo’uun muudama isaa debifachuu danda’ee. Mohameed Aliin dorgomii kudhaniif mo’uun muudamaa isaa kana egsifachuun itti fuufee turee.
Guraandhala 15,1978 Mohaammed Aliin marsaa 15 erga cimee mormee booda mudama isaa kana mo’amuun gara Leon Ispinkisitti (1953_har’atti) dabarsee. Ji’oottan torba booda Leyoniin mo’uun aduunyaa irratti yeroo jalqabaaf si’a sadii dorgomii heavyweight nama mo’ee jedhamuu danda’ee. Ergaa dorgomii irra dhaabbachuu isaa bara1979tti beeksiisee booda gara dirretti haa deebi’u malee milkaa’uu hin dandeenye turee. Bara 1981 ergaa Trevor Berbikin(1954_2006) mo’amee. Dorgomii kana boodaa ennaa ganna 39 ta’uu hojii isa buunyaa irra soorama kan bahe enna ta’uu,yeroo kanatti kan inni walii galaan mo’ee dorgomii 56, al shan yeroo mohamuu; yeroo 37 ammoo dorgomtootni isaa of walaaluun dirree dorgomiitii akka bahan godhee.
JIREENYA MOHAAMAD ALI KAN BOODANAA FI DHAALA INNI ADDUNYAAN KAA’EE DARBE!
Bara 1984 Mohammed Aliin dhukkuba qaama namaa laamshessu kan Parkinso’s desease ( qaama namaa keessattu harkiif miilli akka rommu godhuu) kan yeroo bunyoo hojjechaa turee mataa keessa humnaan dhahamuu isaan itti dhufe jedhamuun qabamee. Dandeettin ofiin of danda’ee deemuu isaafii dubbachuu isaa gadi bu’aa deemee. Dhukkuba hamaa kanaan qabamee haa jiraatulledha malee addunyaa nanna’uun waa’ee mirga namoomaa falmuu, Maqaa garii qabu egsisuu fi arjooma garaa garaa gochuu itti fufee. Bara 1990tti Mootii Iraaq duraanii kan ture Saadaam Hussenii( 1937_2006) wajjin akka hidhamtootnii Ameerikaa Gadidhiifamaniif waligaltee rawwachu kan wal argee yeroo ta’uu bara 2002 ammo gara Afgaanistaanitti ergamaa nagaa Motumoota Gamtoomanii ta’uun gamasitti imaleeraa.
Ganna bara 1996 Mohaameed Aliin afeeraa kabajaa Sirna banuumsa Olompikii Atlantaa irratti geggefame irratti Xombooraa qabsiisuun banu argatee. Bara 1999 “nama Isportii fakkenyumma ta’uu kan jaarraa kanaa” jedhamuun BBC’n kan filame ennaa ta’uu Ispoortii keessattis bekkamtii “nama Isportii Jarra kanaa” kan isa jechisiisu argatee. Bara 2005 Pirezidantii Ameerikaa yeroo saniin White houseti waamamuun kan badhaafamee. Waggadhuma kanamoo Giddu gala Mohaammed Alii kan jedhuu dhaabbatnii doolaara bu’aaf hindhaabbanne kan xiyyeefannon isaa nagaafi Hawwasumaa ta’ee Liyusvelle kessatti hundeeffamee.
Barruun “ring magazine” jedhu tokko Mohaammed Alii “ Loolaa cimaa waggaa kana” jechuun al shan jechuunis taphataa buunyoo kamiin ol jajuun isa waameeraa. Moohammed aAliin kan inni beekamtii Bunyoo akka addunyaatti argatee bara 1990 keessa turee. Mohaamed Aliin Al afur kan fuudhee yeroo ta’u ijjolee dubaraa torbaafi Dhiiraaa lama horee. Haadha manaa isaa afurafaa kan taatee Yoolandaa kan inni fuudhe bara 1986 tti.Waxxabajii 3,2016 Umurii Ganna 74 yeroo ta’uu du’aan Addunyaa kana irra darbee!
HORAA BULAA!
MADDA: HISTORY.COM MAARSARITII JEDHUDHA.
KAN AFAAN OROMOOTTI HIIKEE ANA TAMASGEEN AXINAAFUTI.
ASUMA OROMIYAA MAGAALAA SHAAMBUU IRRAA
Waxxabajii 6,2016!


text:
Sunday, June 8, 2014
OROMOO FI OROMIYAA GABRUMMAA KEESSA TURSIISUUF AMMAS ITTI QOPHAAYAMAA JIRAA?
Abdii Boruutiin*
Yeroo tokko tokko dabree dabree waan tokko tokko ilaaluuf yoo ta’e malee, anillee “Facebook” tti fayyadamuuf yeroos ta’ee, dhugaa dubbachuudhaaf, fedhiillee hin qabu. Haa ta’u malee, marsaa kanarratti akka tasaa waan tokko argeen, sababa kanaan barreeffama kana dhiyeessuu barbaade. Inni kunis, jaarmayaan Tigray People’s Democratic Movement (TPDM) Afaan keenyatti yoon hiiku: Sochii Diimookraasii Uummata Tigraayi kan jedhamu, loltoota kumaatamaan lakkaawaman leenjisee akka eebbisiise kan agarsiisu ture. http://www.youtube.com/watch?v=R9rYKScsdDM
Kumaatama ta’uu isaaniitiif ragaa qabaachuu baadhullee, xinnaatanis baay’atanis, humnootni kun ammas Oromiyaa teenya gabrummaa keessa tursiisuu fi olaantummaa Tigree ittifufsiisuufis waan qophaayan ta’uu malu jedheen yaada. Humnootni kun, Oromiyaa gabrummaa keessa tursiisuuf kaayyoo akkanaa qabaachuu akka malan wanti ifatti mul’atan hin dhabamne. Tokkoffaa, alaabaa gabroonfataa (alaabaa impaayarittii) ol kaasanii mul’isuu yoo ta’u; lammaffaa, sirbi ykn weedduun fiilmii kanarratti duubaan dhagayamu, dhaamsa maalii akka qabu hubachuun waan nama rakkisu natti hin fakkaatu.
Sirba: “ba innaateem Abashaa, ba abbaateem Abashaa, aandi naat Itoophiyaa iska macarrashaa” Haadha tiyyaanis Habashaa, abbaa kiyyaanis Habashaa, (kanaaf) hanga xumuraatti Itoophiyaan takka, jedhuun dhaamsa cimaa fi kaayyoo ifa ta’ee, shakkii hin qabne dabarsanii jiru. Kun ifaa ifatti kan mul’isu, humnootni kun mootummaa Wayyaanee kuffisanii aangootti kan dhufan yoo ta’an, mirgi hiree murteeffannaa uummata keenyaa fi egereen Oromiyaa gaafii guddaa keessa akka galuu dha. Humnootni kun, olaantummaa Tigree ittifufsiisuuf waan qophaayan ta’uu malu kanan jedheefis, akka hubannoo kiyyaatti, jarreen kunis tooftaadhuma walfakkaataa Wayyaaneen itti fayyadamtetti fayyadamanii; maqaa tokkummaa Itoophiyaatiin sabaa fi sab-lammoota hammatanii garuu sana booda akkuma obbolaawwan isaanii (Wayyaanotaa) olaantummaa aangoo harkatti galfachuuf waan deeman waan fakkaatuufi. Karaa biraatiinis yoo ilaalme, jaarmayootni lamaanuu (TPLF fi TPDM) maqaadhuma uummata tokkootiin ijaaraman. Garaagarummaan isaan jidduu jiru, tokko bilisummaa (walabummaa) uummata isaaniitiif yoo ka’u; kan biraa garuu maqaa diimookraasiitiin of mul’isuu isaanii qofaa dha.
Wanti biraa, sochii jaarmayoota lamaanii keessattuu wanti argamu, lamaan isaaniituu Eertiraadhaan deeggaramuu isaanii ti. Wayyaanotas, kan humna cimaa ta’eefii Finfinnee isaan qubachiise bilisabaastota Eertiraa yoo ta’an, humnootaa haaraa kanas kan ciminaan gargaaraa jiru Eertiraadhuma akka ta’e hubatama. Kanaaf, adeemsi jaarmayoota lamaaniituu walfakkeenya baay’ee akka qabu ifa dha. Walfakkeenya adeemsaa qofaa otuu hin taane, kaayyoon isaaniitiis garaaagarummaa waan qabu hin fakkaatu. Wanti hubatamuu qabu garuu, kana booda Oromoon humna ofii jabeessee; diina injifatee; bilisummaa fi abbaabiyummaa isaa deebisee, hanga hin argatinitti, humni kamiiyyuu aangootti dhufee; handhuura Oromiyaa Finfinnee yoo qabate, gaafiin mirga keenyaa awwaalamuuf akka deemu fi Oromiyaan dhiiga fi lafee Sabboontotaatiin ijaaramte tunis kaartaarraa haqamuuf akka deemtu shakkii akka hin qabnee dha. Kun sodaatanii wal sodaachisuuf otuu hin taane, balaa nutti deemaa jiru alaalatti arguu danda’uu dha.
Shakkiin biraa kan ani qabu, Wayyaaneedhumtuu gara lafa jalaatiin jara kana (TPDM) jabeessaa waan jirtu natti fakkaata. Maaliif yoo jedhame, jaarmayaa sochii cimaa akkanaa (keessumaayuu gara hidhannootiin) qophii guddaa godhaa jiru kana, Wayyaaneen gaaf tokkollee maqaa isaanii kaasuun ishii waan hin dhagayaminiifi. Jaarmayoota qabsoo hidhannoo gaggeessan kan akka ABO fi ABBO (ONLF) akkasumas jaarmayaa Ginbot 7 jedhamu, hunda isaaniituu maqaa shororkeessitootaatiin galgalaa ganama yoo kaastu, jaarmayaa obboleewwan ishii kana garuu balaaleffachuudhumti ishiituu hin hubatamu. Wayyaanotni, kufaatiin isaanii yoom akka ta’u beekamuu baatullee, aangoorra turuu akka hin dandeenye waan beekaniif, olaantummaa Tigree ittifufsiisuuf; obboleewwan isaanii kana bakka isaanii buufachuuf, lafa jalaan isaan qopheessuuf shira xaxuu malu jedheen yaadas. Egaa asirratti ragaa qabatamaan jiraatee otuu hin taane, haaluma deemaa jirutu shakkii kana uuma jechuu dha.
Rakkoo jiru fi balaa namatti deemaa jiru hubachuu qofaa otuu hin taane, gaafiileen asirratti ka’uu qaban: Yeroo Habshootni olaantummaa Habashaa faarsaa; humna ofii cimsaa jiran kanatti, Oromoon maal godhaa jira? Maal godhuus qaba? fi kan kana fakkaatanii dha. Yeroo ammaa sababa sochii barattoota keenyaatiin, tokkummaan uummata Oromoo yoomiyyuu caalaa gammachiisa haa ta’u malee, kan baay’ee nama gaddisiisu fi yaaddessu garuu, ammallee karaa adeemsa siyaasaatiin jaarmayootni keenya gara gara faffaca’anii; humni Oromoos sababa kanaan akka laafee jiru hubatama. Akka ilaalcha kiyyaatitti, wanti Oromoon seenaarraa barachuu fi haala impaayara Itoophiyaarraa hubachuu dadhabe tokko, har’allee yeroo qawween biyya bulchaa jirtutti, qabsoo karaa nagaa yaaduu fi isa kanarratti yeroo, beekumsa, dandeettii fi qabeenya Oromoo balleessuu dha. Biyyattii sana keessatti, karaa nagaatiin jijjiiramni ummataaf tolu dhufuu akka hin dandeenye seenaatu ragaa ta’a. Kun otuu beekamuu, dhugaan kun ifa ta’ee lafarra otuu jiruu, ammas karaa hin taane deemuudhaan umurii gabroonfataa dheeressuuf yookaanis gabroonfataa dabaree eeggatee dhufuuf jiruuf haala mijeessuuf karaa hin taane deemuu keenya dha.
Kan humnaan, qawweedhaan bilisummaa nurraa fudhatee; biyya keenyarratti abbaa biyyaa fi abbaa qabeenyaa ta’e, humnaan malee karaa nagaatiin nurraa ka’uu akka hin dandeenye maaliif hubachuu dadhabna? Dubbii gabaabsuudhaaf, karaan bilisummaa keenyatti nu geessuu danda’u qabsoo hidhannoo jabeessuu qofaa dha jedheen amana. Kanaaf, warri (jaarmayootni) karaa qabsoo hidhannootti hin amanne, tokkummaa yaamuun isaanii akkamitti waliin hojjechuufi? Akkamitti waliin deemuufi? Karaa tokkoon gabroonfataa wajjin tumsa uumuuf yaadaa ykn yaalaa, karaa biraatiin ammoo humna mooraa ofii cimsuuf yaaluun akkamitti waliin deema? Har’a ijoolleen teenya karaa nagaatiin gaafii mirgaa kaasanii sababa kanaan kuun mana hidhaatti guuramanii dararamaa fi du’aa; kuun ammoo irbaata rasaasaa ta’aa yeroo jiranitti, jaarmayootni Oromoo warri har’allee karaa nagaatiin qabsoofnee mirga keenya argachuu dandeenya jedhan, haala keessa jirru hubatanii jiruu laata?? Tokkummaa uumuuf hawwiin kan jiraatu yoo ta’e, tokkummaan uumamu kun kan qabsoo hidhannoo hin jabeessine yoo ta’e, akka amantaa kiyyaatitti, bu’aa fi jijjiirama tokko fiduu hin danda’u.
Tokkummaan yeroo ammaa gamaa gamanaa yaamamaa jiru kun, tokkummaa dhugaa, kan qabsoo hidhannootti amanu fi isa kanas cimsee mooraa keenya keessatti humna Oromoo abdachiisaa ta’e uumuu kan hin dandeenye yoo ta’e, eessanuu nu gayuu waan danda’u natti hin fakkaatu. Tokkummaa uumuuf yaamicha godhuu dura, tokkummaan hawwamu kun akkamitti firii qabaachuu akka danda’u dursanii itti yaaduun baay’ee barbaachisaa dha. Yoo kana hin taane, akkuma kanaan duraa, yaalii bu’aa hin fidne ta’ee hafuu danda’a. Kun yaaddoo kiyya dha. Asirratti wanti hubatamuu qabu, ani jaarmayaa tokkotti hirkadhee kan biraa komachuuf otuu hin taane, walumaa galatti, haala keenya gamaaggamnee kan ilaallu yoo ta’e, qabsoo hidhannoo fi hunma waraanaa qofaatu galii hawwinutti nu geessuu danda’a jedhee waanan amanuufi. Uummatni Oromoo, akkuma kutannoodhaan ka’anii kunoo meediyaa walabaaOMN dhugoomsanitti, akkasumas tokkummaa fi kutannoodhaan ka’anii Waraana Oromoos ijaaruu fi cimsuun waan hin danda’amneef sababni ni jira jedhee hin yaadu. Humna keenyatti amanuu fi kutannoo qofaa nu barbaachisa.
Egaa, gara xumuruu barreeffama kiyyaatti deemuuf, Habshootni, kan nu nyaachaa jiran quufanii otuu hin deemin, kan biroo beelayanii; nu nyaachuuf hamuummachaa akka jiran; kanaafis humna isaanii (humna hidhataa) jabeeffachaa akka jiran hubatnee; Oromiyaa teenya badiirraa oolchuuf; mirga hiree murteeffannaa uummata keenyaas mirkaneessuuf, humna mooraa keenyaa cimsuun, keessumaayuu waraan keenya ijaaruu fi jabeessuun waan filannoo biraa hin qabne ta’ee mul’achaa jira. Kanaaf, Tokkummaan Oromoo kan dhugaa lafarra jiru kana hundeeffatee, humna mooraa keenyaa jabeessu fi cimsu ta’uu qaba malee, tokkummaa waraqaarraa kaayamee, maqaadhumaaf taa’u ta’uun bu’aa takkallee hin fidu. Dhumarratti, dhaamsi ani carraa kanaan dabarfachuu barbaadus, jaarmayootni Oromoo waliin haasa’aa; karaa humni keenya (humni waraanaa) itticimuu danda’urratti waliin hojjedhaa; wal hin sakaalinaa; walgayii yaamuu fi ibsa ejjannoo dabarsuu qofaatti hin hafinaa; waan yaaddan, waan karoorfattan, kan humna keenya cimsuu danda’u yoo ta’e, isa kana hojiidhaan agarsiisaa.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
=>gadaa
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Uummanni Amboo Qeerroo Bilisummaa Waliin Hiriire Gamtaan Ka’ee Bulchiinsa Godinaa Tohate.
Barataan Oromoo Tasfayee Gashe jedhamuu rasaasa loltuu Wayyaanee irraa itti dhukaafameen lubbuun wareegame jira. Barataan kun Barataa Oromoo Barataa kutaa 9ffaa Mana barumsaa Liibaan Maccaa sadarkaa 2ffaa Amboo irraa barata. Sababaa kanatti kana are uummatni Amboo FDG cimsuun injifatnoolee armaa gadii goonfachaa jiru.
Qabsoo FDG Amboo irratti qabatee jirun wareegamaa kanfalamaa jiruun Injifannoo cuccululuqaan galmaa’a jira, Injifannoo Wareegamaan galmaa’aa jiru keessaa
- Ummaannii Bulchiinsa Godinaa To’atee jira
- Poolisootni Federaalaa fi Oromiyaa walitti bu’uun warri Federaalaa Lama Poolisotaa Oromiyaan ajjefaman.
- Ummaannii wajjiraalee Gandaa to’atee jira. waajjira bulchiinsa magaalaa immoo nanna’ee dhaadhannoo dhageesisaa Jira erga.
- Poolisoonni Federaalaa lama erga Poolisota Oromiyaatiin ajjeefamaanii duubatti deebi’aa jiru,
- Wajjirrii fi mannee Mootummaa gandootaa keessa jiran gariin isaanii erga mucaan du’ee ibiddaan gubachaa jiru, barataan keenyaa ajjeefamuun tarkaanfiitti uummata galchee jira,
- Amma Uummaannii gara Wajjira Bulchiinsa Godinatti sassabamee dallaan waajirichaa tohataa jira.
- Wallee warraaqsaa kan Eebbisaa Adduunyaa ABO fi WBO faarsuun guutummaan ummati aamboo gamtaan sagalee dhageessisaa jiru.


text:
Vikky naaku rendella kindata oka pusthakam ichchaadu...kavali abbaayi mohammad khadeer babu rasina dargamitta kadhalu ane pusthakam. Chaalaa baagaa raasaadu ammaa chaduvu ante sare ani theesukunnaanu. Kaani naaku general gaa novels chadivedaaniki vunde interst short stories chadivedaaniki vundadu. Andukani gammuna pakkana pettesaanu.ninna yenduko alamaarah therichic hoosthe konni pusthakaalu kanipinchaayi. Okkokkati cover pages choosthu pakkana peduthunnaanu. Vaatillo dargamitta kadhalupusthakam kanipinchindi. Appudu gurthu vachchindi,vikky anna maatalu.sar ani pusthakam hall. Loki theesukoni. Vachchi open chesaanu.nenu ye pusthakam theesukunnaamu du maata,tholi paluku thappakundaa chaduvuthaanu. Actualpusthakam kante naaku adi chadavatam chaalaa ishtam. Ade naaku chaalaa different gaa anipinchindi. Mullapudi. Venkata ramana mechchukunnaadu ante yedos aththaavunna abbaayi laagavunnaaduanukunnaanu.
Inka stories chadavatammodalu pettaanu.nijangaa oka kadhanu minchi inko kadha.bhayankaramayinaplots dramalu,suspenselu yemi levu.lighter vein lo hard facts of life ni ,lowermiddle class families...andulo muslim families lo jarige day to day incidents ne chaalaa baagaa vaadukunnaadu.aaabbaayicoloquial language lo raayatam koodaa chaalaa baagaanachchindi. Oka rakangaa mullapudi venkataramana ...budugu kadhalalaagaaninchindi.chinnakkayya ku ichchaanu,akkayya baagunnaaye kadhalu anni,chaduvu ani.akkayya ayithe mullapudi,vamsikadhala kantechaalaa baagunnaayiani mechchukundi.
Nijangaa chaalaa rojula tharuvaatha manchi kadhalu chadivaanannathrupthi migili di. Aa abbaayi yedo press reporter ata.nijangaa bhale flair vunna writer.


text:
WAAMICHA WALGAHII CAFFEE
Kabajamtoota Miseensota Caffee Hundaaf
Walgahii Idilee 4ffaa Waggaa 1ffaa Bara Hojii Caffee 5ffaa Adoolessa 08/2008 irraa eegalee Magaalaa Adaamaa Galma Caffeetti ni adeemsifama. Kanaafuu, miseensonni Caffee Oromiyaa hundi waraqaa eenyummeessaa Miseensa Caffee ta’uu keessan ibsu qabattanii Adoolessa 07/2008waaree booda sa’aatii 8:30 irraa eegalee Magaalaa Adaamaa Galma Caffeetti argamuun akka gabaastan isin beeksifna.
Kookasiin Dubartootaa Adoolessa 07/2008 sa’aa 2:30 irraa eegalee waan adeemsifamuuf, Kabajamtoonni Dubartoonni Miseensota Caffee taatan Adoolessa 06/2008 Magaalaa Adaamaa galtanii akka bultan isin beeksifna.
Waajjira Caffee Oromiyaa
Finfinnee


text:
Friday, May 2, 2014
Thursday, May 1, 2014
Breaking News:-Godina Horroo Guduruu Wallaggaa Magaalli Aliiboo tohannaa Wayyaanee jalaa baatee Harka Uummataa galte!
Qeerroo.org | Caamsaa 1, 2014, Aliiboo
Oduu ammee/Breaking News:-Godina Horroo Guduruu Wallaggaa
gaaffiin abbaa biyyummaa Oromoo jabaachuudhaan kan itti fufe godina Horroo Guduruu Wallaggaa aanaa Jaardagaa Jaartee magaala Aliiboo keessatti Uummatnii fi Qeerroon gamtaan ka’uun Magaala Aliiboo tohannaa isaa jala oolchate
gaaffiin abbaa biyyummaa Oromoo jabaachuudhaan kan itti fufe godina Horroo Guduruu Wallaggaa aanaa Jaardagaa Jaartee magaala Aliiboo keessatti Uummatnii fi Qeerroon gamtaan ka’uun Magaala Aliiboo tohannaa isaa jala oolchate
Mootummaan Wayyaanee gaaffii abbaa biyyummaa karaa nagaa gaafatame deebisuu diduudhaan barattoota Oromoo jumlaan mana hidhaatti naqaa kan as gahe dhaabbachuu qaba jechuudhaan Uummatnii fi Dargaggootni Oromoo magaala Aliiboo “Wayyaanee, Sii Wayyaaree?” jechuudhaan Magaala Aliiboo rasaasni wayyaanee akka bokkaa osoo roobuu tohannaa isaa jala galchatee jira. Bara Mootummaan wayyaanee burkutaa’etti Oromoon gamtaan ka’uu qaba jechuudhaan “Ka’i Oromoo” jechuudhaan dhaadannoo isaanii dhageessisaa oolanii jiran.
ETHIOPIA: Region-Wide, Heavy-Handed Crackdown on Peaceful Protesters
HRLHA Urgent Action
May 1, 2014
The human rights League of the Horn of Africa (HRLHA) would like to express its deepest concern over the widespread brutalities of the Ethiopian Government in handling protests in different parts of the regional state of Oromia by peaceful demonstrators. In a heavy-handed crackdown being carried out by the federal armed squad called Agazi, which is infamously known for its cruelty against innocent civilians particularly during such public protests, 16 (sixteen) Oromo students have so far been shot dead in the town of Ambo alone and scores of others have been wounded, according to HRLHA correspondents in the area. The victims of the brutal attacks were not only from Federal Police brutality in Ambo town among those who were out protesting in the streets, but also among those who stayed behind on university campuses. Hundreds of others have also been arrested, loaded on police trucks, and taken to unknown destinations.
Ethiopia: Stop killing and attacking innocent unarmed protesters
May 1, 2014
Oromo students in Ethiopia are currently facing assault, imprisonment, and death due to the mass protests in Universities against the “Integrated Development Master Plan, “also known as the, “Addis Master Plan” The proposed plan aims to expand the current territory of Ethiopia’s capital by evicting and displacing thousands, if not millions of Oromo peasants from their lands. Student protestors are opposing the eviction of peasants from their lands and illegal expansion at the expense of indigenous people.
Breaking News:-Yuunivarsiitii Finfinnee keessatti FDG finiinuu irratti argama. Wayyaaneen waraana Agaaziin Mooraa Yuunivarsiitii Finfinnee marsee jira
Caamsa 1, 2014 (Qeerroo) — Gaaffiin abbaa Biyyummaa jabaachuudhaan kan itti fufe Barattootni Oromoo Yuunivarsiitiilee keessaa sagalee isaanii dhageessisuu itti fufan. Haala kanaanis Barattootni Oromoo Yuunivarsiitii Finfinnee baratan Yuunivarsiitii Finfinnee Kiiloo 6 keessatti walitti qabamuun sagalee isaanii dhageessisuu irratti argamu. Mootummaan wayyaanee gaaffii mirgaa Uummatni Oromoo gaafatu deebisuufii qaba malee ajjeesuu hin qabu jechuudhaan sagalee isaanii dhageessisaa jiran. Dhaadannoowwan garaa garaa Barattootni Yuunivarsiitii Finfinnee dhageessisaa jiran keessaa
Bara Baraan Miidhama Ummata Oromoon Guddina ofiif Hawwuun Gabroofattotaa Marraa Kana Xumura Itti Gochuun Dirqama Lammummaa ti
Caamsaa 1, 2014
Mirga ummatootaa kabajuu dhabuu irraa Mootummaan waraanaa Itophiyaa tan waggaa 24 duraa angoo irraa qaarsifame. Mootummaan waraanaa sun kan itti jabduu biyya humnaan ijaaramte waraanaan tursuu ture. Impaayerummaa isii golguu fi biyya badhadhinaa tahuu agarsiisuuf waaroo soshaalummaa kijibaan haguuge. Ilaalcha/ideology/ raggaafate kanaanis tokkummaa impaayera Itophiyaa waraanaan tiksuuf waadaa ofii seeneen lola labsee waggoota dheeraaf lolee ofiifuu lolaan dhabame. Impayera Itophiyaa ilmaan dhaalsisuuf yaades hin tikfamiin hafee kufaatii mootummaa waraanaan boqonnaan sun qadaadame.
Waggaa 24 of booda deebi’uun haala alas ture wayta ilaalamu, kaayyoon mootummaa waraanaa sanii maqaa tokkummaa, wal qixxummaa fi soshalizimiin ol aantummaa sirna gabrummaa jireessuu fi tiksuu akka tahe irraa hubatama. Wal qixxummaan akka mirkaneeffametti dhihee barihu bara sana lallabamaa ture kan kijibaa fi gowwoomsaa irra dabree hojiin mirkaneeffame hin turre. Sirni siyaasaa fi partii ittiin bulchan diriirfames abbaa irrummaa kan gadi dhaabe, ummatoota gaaffii mirgaa qaban ukkaamsee, mirga mata mataa fi gurmuu guutummaatti kan haqe tahuutti yaadatama.
To All Oromo in Washington, DC, Maryland and Virginia
To protest the ongoing brutal massacre of our brethren by TPLF government forces in Ambo and neighboring areas and to show our support for the peaceful but brave protesters all over Oromia, OYSA/WWDO and OCO are preparing to organize a public rally in Washington, DC. Details will be revealed in the coming days.
OYSA/OCO
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
1. Moosisaa Lataa (teacher)
2. Baayisaa Dhaabaa (teacher)
3. Dhabbaa Kinfee (student)
4. Masarat Dachaa
5. Amaanuu Dachasaa
6. Shaaru Gutama
7. Lammeesaa Ergabus
8. Girmachoo Dilii
9. Obbo Lataa Hordofaa ( old man and farmer)
#BilisummaaOromoo-(29.01.2016, Hidhaa, Oromia) Diddaa fi Mormiin Oromoo dhaabuuf mootummaan Wayyaanee Oromoota hidhuu itti fufte.Namoonni armaan gadii kun kanneen poolisii federaalaan qabamii mana hidhaa aanaa Abuunaa Gindabarat keessatti baatii tokko oliif dararamaa jiraniidha. Erga hidhamanii kaasee, nama seeraa (abukaatoo seeraa) isaaniif dubbatu tokko illle hin qaban.
1. Barsiisaa Moosisaa Lataa
2. Barsiisaa Baayisaa Dhaabaa
3. Barataa Dhabbaa Kinfee
4. Masarat Dachaa
5. Amaanuu Dachasaa
6. Shaaru Gutama
7. Lammeesaa Ergabus
8. Girmachoo Dilii
9. Obbo Lataa Hordofaa nama umuriin isaan guddaa dha.
Hidhaan falmaa hin dhaabu!!


text:
Manni Maree Waliinii Paartilee Siyaasaa haala yeroo biyyattiirratti walga’ii gaggeesse
- font size decrease font size increase font size
Finfinnee, Hagayya 10,2008(BDHKMNO) – Manni Maree Waliinii Paartilee Siyaasaa rakkoon jiru kamuu karaa heera mootummaan hiikkachuu akka qabu ibse. Manni marichaa sochiin naannoo Oromiyaa fi Amaaraatti taasifamee seeran ala akka ture eeruun, lubbuu badee fi qabeenya barbadaa’ef gadduu isaa ibseera. Walga’ii hataattamaa har’a gaggeessenis ibsa ejjennoo baasera. Hiriironni naannolee lameen iddoowwan tokko tokkotti gaggeeffaman seeran ala akka turan himee, gaaffileen kamuu karaa seera qabeessa ta’een dhiyaatanii hiikamuu qabus jedheera.
Gochaan seeran alaa naannolee lameenitti tures miidhaa lubbuu namaa fi qabreenyarraan qaqqabsiisen cinaatti nagaa fi tasgabbii biyyattii kan booressu akka ta’es ibseera manni marichaa. Gaaffilee ummanni kaasufis sadarkaa sadarkaan deebisuuf waltajjiiwwan akka qophaa’anis Manni Maree Waliinii Paartilee Siyaasaa gaafateera. Miseensonni isaaniis gochaalee seeran alaarraa akka fagaatan gaafataniiru. Badiin qaqqabes qaama bilisa ta’een akka qulqullaa’u manni marichaa gaafatee, to’annoo jala namoonni oolfaman qulqulleeffamee kan bilisa ta’an akka gadi lakkifaman, kan badii qaban ammoo akka seeratti dhiyaatan jedheera. Dhaabbileen miidiyaa walitti bu’iinsa labsanis of qusatanii odeeffannoo bilisa ta’e akka laatan gaafateera. Miidiyaalen naannoo fi federaalaas odeeffannoo walsimataa akka laatan gaafateera manni marichaa. Manni marichaa miseensummaan paartilee siyaasaa 9 hammateera. Maddi; Tajaajila Oduu Ityoophiyaa
Last modified onWednesday, 17 August 2016 07:45


text:
Amajjii 22, 2016 | Yonaataan Dhibbisaa Irraa
Ummatin Oromoo ergaa garbummaa jalatti humnaan galee har’a waggooti 130 ol lakkobiseesara. Ummatni Oromoo ija garboonfatootaa kan haawwate fi akka itti duulaani of jalatti galchan kan godhan keessaa gurggudoon dhimmoota lamadha. Sunis:
- Lafa/Dachee lalisaa qabachuu/ Fertile Land
- Humna Nama/ Human Resource
Falmiin har’a Oromoon qe’ee isaa irratti garee saba biccuu Tigiree irratti godha jirus itti fuufinsa gaafa diinootin lafa isaa irraa fudhachuu fi humna namaa isaa ammoo garbummaaf olfachuuf tocho’aani irraa ka’ee amma har’aattu gudumfaan itti hingodhamin jirurraa kan madduudha.
Ilmaan Oromoo Abbichuu, Gulallee, Galaan, Calanqoo, Annoolle Walloo fi kunnen biroon yeroo sanatti lubbuu isaani qaqaaalli laachuun diina meshaa hamaayyaa hidhatee itti duulee duraa dhabaachuun darbaan dhaala har’aa baratootin Oromoo itti jiraani akka ta’ee ifaadha. Har’aa aarsaan dami’imman Oromoo dachaan laachaa jiraan dhaamsa abaabilee, akakilee , Abbooti, Ayyooti fi kunnen falmii irratti darbani akka ta’e shakkin hinjiru. Utubaan warraaqsa ummata Oromoo har’aa kun aarsaa lubbuu fi lafee abaabiloonni fi akakilooni keennanii darban waan ta’eef madda seenaa irraa ka’a. Imaanaa isaani fi adaraan isaani sirni garboonfataa kun dhaloota dhufuun ni dhabama, yeroon keenya ni dhufa jedhan sanatu har’a gootota milliyonaan marfamee Oromiyaa mara keessatti diina raasaa jira.
Har’aa Umaatni Oromoo baayyinisaa miliyyoona 40 olidha. Ummatni Oromoo Ityoophiyaan alaattis biyyoota kana akka Keeniyaa, Somaaliyaa, Jibuutti keessattis baayyinaan argama. Biyyattif dugugguruu dinagdee ishee ta’ee kan qabee jirus humna nama ummata Oromoo guddaa kanaf fi qabeenyaa isaa gudda akka ta’ee ragaa baayyee tarreessuu hin barbachiisu. Bunni har’aa sharfaa alaa guddaa ittin diinni argatuuf addunyaatti maqaan biyyaati itti beekamtus 70% nanno Oromiyaa irraa madda. Kana duwwaa miti Oromiyaan bakka bunni jalqaba itti argamee waan ta’eef biyyaattins maqaa kanan akka beekamtu kan godhedha. Omishoonni qonnaa fi daldalaa biroo fi albuudonni adda addaas baayínaan Oromiyaa keessaa hammaaramu.
Bittootni turan humna Ummata Oromoo fi qabeenyaa isaa kanaatti dhimma ba’uudhaan ture kan diina alaa biyyatti irraa facisuu danda’an. Hra’as yoo bakka hundaatti ilaalle humni namaa ummata Oromoo gara gaditti (at low level) bakka olaana qabatee tatajjaltuu godhaatanii itti fayyadamaa jiru. Hra’a humna waraanaa biyyatti keessatti 50% ta’ee ba’aa guddaa fi bakka lolaa irratti kan dhumaatif ofaamu ilmaan Oromoo bal’aa kanadha. Ummatni Oromoo akkumaa baayyinna isaatti biyyaattii humna namattiins utubaa sibiilaa ta’ee kan qabee jiruudha. Generaaloota biyyaatti keessatti har’a jiraan 250 ol ta’an keessaa Oromoon nama 8 duwwaa qaba, Amarris ammasuma. Ga’een saba fi sablammoota biroos 10 duwwaadha.
Isaan kunuu bakka amanamaa irratti hin ramadaman. Generaloota waraanaa keessaa 96%, hojjetoota teelee keessaa 85%, Ministeera Dhimma Alaa keessaati 98%, Gumuruk keessaatti85%, Dandii Qilleensaa Itoophiyaa keessaati 85%, Daladaltoota gurguddoo biyyattii keessaa 85%, Tika keessatti 90% akkasumas, magalaa finfinnee keessatti gamoo gurguddo kan qaban tigiroota. Gareen sabaa biccuu Tigiree keessa ba’ee kun garmalee quufee biyyattii irratti sirna kolonii gurraachaa diriirsee argama.
Maqaa federalismiitiin ummatin Oromoo biyyaatti keessaatti garbummaa dugdaa cabsaa fi enyummaa isaa balleessu jalatti kufee waggooti 24 lakkayyera. Hara’a biyyaatti keessatti Heerri walqixxummaa ummatoota biyyatti tiksuu jira jedhame dhadatamee ilee gonkummaa Heeraa fedha garee yaartu/ Minority interest/ eguunf ummata bal’aa ukkamsee qabu ta’ee arginna. Biyyati keessatti manni marii ummatooni hunduu keessatti hirmaatu jedhamu ijaaramee waggoota 24 darbaani kana keessatti fedha garee Tigiray/ Waayyanne/ duwwaa tikksu irratti argama. Mana marii biyyatti keessatti barcumaa 447 kan gareen EPRDF to;aatutu jira. Ummata Oromoo bakka bu’uumaa ergamaa /Surrogate Messenger/ta’ee kan jiru OPDOn kana keessaa barcumaa 177 qaba, Garuu humni Tigiree bakka bu’ee barcumaa 37 duwwaa qaba, Amaraa bakka bu’ee kan jiru ANDM barcumaa 138 kan ummatoota kibba bakka bu’ee ammo barcumaa 120 qaba.
Egaa silaa utuu sirnni Dimokraasii dhugaa jiraate OPDOn bakka bu’aa ummata Oromoo dhugaa ta’ee Mummicha Ministera fudhatee sirna siyaasa biyyaatti keessatti ga’een ummata Oromoo dhugaatti mul’aachu danda’a ture. Egaa haqaa kana irraa kaanee yeroo ilaallu humni abbaa irree Wayyaanne Tigiray gama Siyaasaa, Dinagdee fi Hawwasumaattin bakka furtuu fi humna isaan Ol karaa ta’een waan hundaa to’atee olaantummaa isaa agarsiisuuf hin rakkane. Sababiinsas humnoota ummattoota biyyaatti gurggudoo bakka bu’aan OPDO dabalatee kan Amaraa bakka bu’uu fi kan Ummata Kibbaa bakka bu’uu ofii isaatti umee fedhasaa akka guutaanif ummatoota isaani irratti boobaaseeitti roorriisaa fi bokkisaa jiraachuu irraa ti.
Har’aa Oromiyaa keessatti Sammichi lafa daangaa hinqabne kan raawwaatama jiru ergamatuu OPDOtin. Har’a Ummani Oromoo lafa isaa irraa garee kanaan buqa’ee maqaa investimentitin dhumaa jira. Kan biraa dhisnne Ummatin Oromoo Finfinnee marsee jiru waggooti darbaan 10 asitti lafa isaa irraa buqa’ee karaa irratti darbatamee abbaa warraa 300.000 ol yeroo ta’uu maatii waliin yeroo ilaalamu gara Miliyoona 2 ol ta’aa. Har’aa gareen wayyaanne Ummata Oromoo bakka handhuurrii isaa itti owwalamtee kana irraa buqisee gamoo kan itti ijaaraatee ilmaan Tigiree garee wayyaanne waliin fayyidaan walitti hidhatanidha. Ilmaan Oromoo buqa’uun Adaa Seenaa fi dudhaa walumaa gala Enyuummaa Ummata Oromoo balleessuu cinaatti iyyuu maqaa Master Pilaanii Finfinnee Guddisuu jedhun daba seenaan dhifama hin goone armaan gadii raawwachuuf karoorfamee hojjetama akka jiru hubachuu barbachisaa.
- Oromiyaa bakka lamatti Qooduun Ummatni Oromoo akka saba tokkootti akka hindhabanne gochuun lixaa fi ba’aatti kuutuu
- Ummata Oromoo Handhuuraa isaa kan taatte Finfinnee irratti akka gaaffii abbummaa hinkaasne gochuun Aadaa, seenaa fi enyummaan Ummata Oromoo gonkumaa akka baduu gochuu.
- Handhuuraa Oromoo bakka taate Finfinnee keessatti ganda Tigrootaa addaa (Special Village for the Tigirayans) ijaaruun Olantummaa sanyummaa irratti hunda’e jabeessuu.
Egaa dhimma Master Pilaan Finfinnee giddugaleessa godhatee magaloota Oromiya raadiyyesi kilometra 100 keessa jiraan hundaa liqimsuun Oromiyaa ballessuuf karoorfame kana irratti ilamaan Oromoo haqa kana hubataani falmii ergaa egaalani bubulaaniru. Garuu falmiin kun babal’aatee bifaa qinda’ee fi Oromoo maraa hamaateen kan egalee bara 2014 keessa. Falmii ilamaan Oromoo kanaan Amboo irratti baratoonni fi qotee bultooni 70 ol humna waraanaa Agaazittin itti dhuman, kuma heddutti kan lakkayaman itti madaayan, hidhaman. Akka diinni fi ergamtuunsaa OPDOn yaadanitti gochaa suukaneessa kanaan sochiin haqaa ilmaan Oromoo biraa ka’ee kun ni dhabaata abjuu jedhuutu ture. Garuu sochiin kun qabsoo ummani Oromoo diina isaa irratti godhu gara boqonnaa haaraatti cesiise malee akka diinni hawwe ta’uu hin dandeenye.
Gareen saba biccuu kun humna qabu hundaa fayyadamee ilmaan Oromoo fixuuf murteefatee tocho’aa jiraachuu isaa irra iyyuu, har’a ganda Oromoo hundaa keessatti Agaazii fi Polisii Federalaa boobaasuun ukkamsuu yaalulee waraaqsii Ummata Oromoo gonkumaa cimu malee akka diini yaade ta’uu hindandeenye. Ogganoontooni OPDO keessatu Presidentiin nanno Oromiyaa Muktar Kadir Humna Agaazii ilmaan Oromoo fixeef galata yeroo galchu Imaan Oromoo dhuman yakkamtoota godhee jeeqtota taasisee dhiyyeessuu caalaa qaanfachiisaan hin turre. Kunis warraaqsich jabaata dhufuun Mooraa ergamtoota keessatis walqodins akka uumamuuf gumaache. Warraaqsi kun masaaraa isaani jalaa bokkisuu waan egalee fi sodaan marfamani ummaticha araraarfachuuf jecha ‘master pilaanicha dhaabneerra’ jedhanii labsani.
Galanni fi ulfinni irree ilmaan Oromoo fi warqsaa Ummata Oromoo kan yoomu hin dachaanef haata’u malee, hra’a Oromoon bakka hundaatti mataa olqbatee akka falamtuu fi dhimmi Oromoo gurra addunyaa akka hawwatu fi dhageetti akka argatu ta’eera. Garuu ammas jabbinni keenyaa daraan Tokkummaa keenya kan gaaffatuu fi dhaabbilee Oromoo fafaca’aani jiraan akka garaagarumaa isaani cinaatti dhisaani Oromiyaa fi Ummata Oromoo duguggaa sanyii diini itti agamee jirurraa bararaan hubachiisuun barbachiisaadha. Yeronsaas amma akka ta’ee fi wammich ummata Oromoo hundaa biraa dhiyaatus ifaatti gaaffi sirrii waan ta’eef deebii kennuufif owwaachun dirqama akka ta’ee hubatamu qaba.
Egaa gara yaada koon ka’eef itti deebi’uun yeroo amma mootummaan wayyanne mala rakkoo kana keessa ittin ba’uu qabatee as ba’eera. Malli isaa kun fala yeroon itti darbeefi dagaachisa akka ta’ee utuu isaan labsuu hin egaaliin Oromoon hundi deebii itti keneera. Ammas mala haaraa ittin Oromoo balleessan qabatani gad ba’uun isaani waan hin oolle tahuus, ummata muratee qabsoof gadi bahe of duuba hin deebisu. Kanafis jala murree fedhii keenya diinni fi ergamtoonni isaa akka hubatani, kana booda kabeebsaa kaamiinuu Oromoon akka hin gowwoomfamne akka kana gaadiitti ibsina.
- Galiin gaaffii Ummata Oromoo gaaffii master pilaani miti. Master pilaaniin kan itti aariin ummata Oromoo itti dhohee malee galmi keenya kan gannama itti abaabiloonni keenya itti darbaani nu dhaalchisan mirga abbaa biyyummaa keenya gonfachuudha.
- Qabsoon Ummata Oromoo sadarkaa Waraaqsaa irraa ga’eera. Mootummaan kunnis Umurii isaa fixaatee bututee waan jiruuf aarsaa fedhee gaafatu kana karaa iraa maqsuun dirqama taheera. Oromoon ga’ee isaa tabachuuf yeroo itti seenaan isa irraa eguu irra waan jiruuf soosoobaan yookiin kabeebsaan gonkumaa akka bakka hin qabne garee saba bicuutif ergamtoon isaa akka hubatan dhaamna.
- Ga’een qabsoo bilisummaa Oromoo ummatoota biroo biyyaatti keessatti sirnaa garee bicuu kanaan gidiiraa argaa jiraanif abdiidha. Waraaqsii ummata Oromoo kun ummata cunqurfamtoota biroos gidiiraa bara dheeraa kana keessaa baasuuf dirqama olanaa qaba. Kanaf Oromoon waraqsicha hogganuun ummatoota cunqurfamtoota biroo of cinaa hiriirisee ga’ee ummata Oromoo qabatamatti addunyaatti agarsiisuu, harcaatooni diina deebi’aani akka mataa ol hinqabanne gochuuf hojjachu qaba.
- Kana cinaatti, ummatni Oromoo fi Oromiyaan ganfaa Afrikaa keessatti bakka gudda qabatu. Kanafis dirqamni Ummata Oromoo fi Oromiyaa mirgi fi enyummaan Oromoota biyyoota ollaa keessa jiraniis akka egaamuuf ga’ee Olanaan waan nurra jiruuf, roorroon fi tasgabbii dhabuun naannoo kanatti akka hundee hin qabane gochuun dirqama keenya ta’uu hubachifna.
Kanaafu Waraaqsii keenyaa Kan inni galma ga’uu fi xumuramu roorroo waggoota 130 olifi nurra ture garee sabaa biccuu kana waliin owwaluudhan ta’a jennee ilaalla. Kana galiin ga’uun gaanfa Afrikaa keessatti ga’ee fi bakki ummatni Oromoon qabu akka hundee qabeessa godhatuuf tasgabbii naannoo kanaf dirqama keenya ba’uuf hojjechuun ummatooni biyyattis ta’ee ollaan keenya hundi akka abdii nurraa qabaatan gochuun, ga’ee isaan irraa egamus akka bahan hogganuun dirqama keenya ta’a. Dhuma irratti OPDOf dhaamsa tokkon qaba. Seenaan gaaffii murteessituu isinii dhiheessitee jirti. Yoo yeroo kanatti sirnaan dhimma baatanii bitamtummaa irraa of bilisoomsuu baattan seenaanis ta’ee seeraan akka gaafatama jalaa hin baane isin hubachiifna. Kanafuu galmee guraacha hoggannoota OPDO keessa of baasuun tooraa waraaqsaa ummata keessani cina dhaabbadhaa seenaa haaraaf of qopheessaa.
Injifannoon Kan Ummata Oromooti!
Wabbiin keenya tokkummaa keenya!
Amajii 2016
Yonaataan Dhibbisaa


text:
Bara 2011 keessa yeroo Qeerroon Bilisummaa Oromoo bu’ureffamu namoota tokko-tokkootti akkuma mormitoota Itoophiyaa hedduu jaarmaa yeroo gabaabduuf ifee deebi’ee ammoo dhaamu itti fakkaatee ture. Bu’uureffamuu Qeerroo keessaas ta’e alaan kanneen busheessaa turanis lakkoobsaan xiqqaa hinturre. Akkasumas, baatii Sadaasaa bara 2015 keessa wayitii Qeerroon Bilisummaa Oromoo Gabrummaatti xumura gochuuf murateeffachuu isaa labsu, kanneen dalagaatti hiikamu labischaa irratti shakkii qabaachaa turan hedduu turan. Keessattuu matootni TPLF gosuma sochiilee mormiitoota Itoophiyaa kan isaan bara baraan caccabsaa as gahan waan itti fakkaateef, murannoo Qeerrootti karaa hedduu bishaan itti naqaa turuun isaanii ni yaadatama. Haata’u malee, Qeerroon Bilisummaa battala murtii Xumura Gabrummaa labsetti tarkaanfilee seena-qabeessyyi tahan hedduu fudhachuun hawwii Wayyaanee fi yaaddoo shakkitootaa fashalsiiseera.
Ibsa Qeerroon Bilisummaa Haala siyaasaa Itoophiyaa yeroo amma irraatti kenne
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 8/04/2016
Hagayya 03, 2016
Bara 2011 keessa yeroo Qeerroon Bilisummaa Oromoo bu’ureffamu namoota tokko-tokkootti akkuma mormitoota Itoophiyaa hedduu jaarmaa yeroo gabaabduuf ifee deebi’ee ammoo dhaamu itti fakkaatee ture. Bu’uureffamuu Qeerroo keessaas ta’e alaan kanneen busheessaa turanis lakkoobsaan xiqqaa hinturre. Akkasumas, baatii Sadaasaa bara 2015 keessa wayitii Qeerroon Bilisummaa Oromoo Gabrummaatti xumura gochuuf murateeffachuu isaa labsu, kanneen dalagaatti hiikamu labischaa irratti shakkii qabaachaa turan hedduu turan. Keessattuu matootni TPLF gosuma sochiilee mormiitoota Itoophiyaa kan isaan bara baraan caccabsaa as gahan waan itti fakkaateef, murannoo Qeerrootti karaa hedduu bishaan itti naqaa turuun isaanii ni yaadatama. Haata’u malee, Qeerroon Bilisummaa battala murtii Xumura Gabrummaa labsetti tarkaanfilee seena-qabeessyyi tahan hedduu fudhachuun hawwii Wayyaanee fi yaaddoo shakkitootaa fashalsiiseera.
Bara 2011 keessa yeroo Qeerroon Bilisummaa Oromoo bu’ureffamu namoota tokko-tokkootti akkuma mormitoota Itoophiyaa hedduu jaarmaa yeroo gabaabduuf ifee deebi’ee ammoo dhaamu itti fakkaatee ture. Bu’uureffamuu Qeerroo keessaas ta’e alaan kanneen busheessaa turanis lakkoobsaan xiqqaa hinturre. Akkasumas, baatii Sadaasaa bara 2015 keessa wayitii Qeerroon Bilisummaa Oromoo Gabrummaatti xumura gochuuf murateeffachuu isaa labsu, kanneen dalagaatti hiikamu labischaa irratti shakkii qabaachaa turan hedduu turan. Keessattuu matootni TPLF gosuma sochiilee mormiitoota Itoophiyaa kan isaan bara baraan caccabsaa as gahan waan itti fakkaateef, murannoo Qeerrootti karaa hedduu bishaan itti naqaa turuun isaanii ni yaadatama. Haata’u malee, Qeerroon Bilisummaa battala murtii Xumura Gabrummaa labsetti tarkaanfilee seena-qabeessyyi tahan hedduu fudhachuun hawwii Wayyaanee fi yaaddoo shakkitootaa fashalsiiseera.
Qeerron Bilisummaa eegala sochii isaa irratti Hooggana qaroo sagantaa isaa jiddu-galummaan taliigu utubachuun murannoo cimaan karoora isaa mirkaneessuutti bobba’e. Qeerroon naamusa sibila irra jabaataa fi gootummaa seena biyya keenya keessatti gita hinqabneen gartuu saba keenya acuucaa fi biyya keenya saamaa jirtu, TPLF jala kallattiidhaan dhaabachuu eegale. Qeerroon hooggantoota TPLF kanneen beekumsaa fi gootummaan akka waan samii keessa teessoo addaa qabanitti of tuulaa turan sochii yeroo gabaabduutiin waaroo salphinaa itti huffise. Gootummaan Qeerroo imaammata TPLF ummatoota biyyatti sodaachiftee bara dheeraa bulchuuf baafatte dhadhaa abidda buute jalaa godhe. Har’a kan sodaan urgufamaa oolee bulu ummata bal’aa biyyatti osoo hintaane Wayyaanee fi lukkeewwan ergaa ishee raawwachuuf oomishaman qofa.
Wareegamni Qeerroon Bilisummaa Oromiyaa keessatti danboobse qabsa’oota naannoolee biroof fakkeenya guddaa ta’uun isaa waan haalamu miti. Har’a naannoon Wayyaneen keessatti nagaan raftee bultu tokko illee Itoophiyaa keessa hinjiru. Hara’a Wayyaneen kasaaraan siyaasaa dandamachuu hindandeenye keessa gangalacha jirti. Har’a hamileen ummatoota haala seenaa biyyatti keessatti adda ta’een jijjiiramaa bu’uuraa obbaasuuf qopha’ee jira yoo jenne soba hinta’u.
Wayyaaneen diina tokkicha nageenyaa fi guddina biyya keenya jeeqaa jirtu ta’uun ishee ummatoota biyyatti guutummaa biratti hubatamee jira. TPLF jeequmsa siyaasaa biyya keenya daafaa jiru qofaaf osoo hintaane, laaqamuu nageenyaa godina keenyaaf sababa guddaa ta’uun ishee ummatoota biyyatti hundaaf ifa ta’eera. Guutummadhumatti Wayyaaneen har’a saboota Itoophiyaa keessaa fira dhugaa tokkoyyuu hinqabdu. Yeroo ammaa kana TPLF tarsiimoo siyaasaan guutummaatti waan kufteef sochii ishee Agaazii fi Kilaashiitti murteessuuf dirqamteetti.
Kanuma waliin dhugaan hubatamuu qabu tokko, kasaaraa siyaasaa TPLF muuduu keessatti gaheen qabsa’onni Oromoo dhawataan gumaachaa turan fardii ta’uu isaati. Addatti ammoo sochiin Qeerroon Bilisummaa qabsiise gartuu cunqursituu kana hiddaan buqqisuuf sadarkaa abdachiisaa ta’e irra gea’ee jira. Hara’a TPLF akka jaarmaatti bifa deebitee bulchiinsa biyya keenya guutuu guutuutti to’achuu hindandeenye irra jirti.
Of-irroo angoo siyaasaa daangaa hinqabnee fi malaanmaltummaa sadarkaa olaanaan machooftee gatantaraa jirtu kanatti xumura goonee, Bilisummaa fi Dirmokraasii dhugaa biyya keenya keessatti bu’uurressuuf, qabsa’onni biyyatti hundi wareegama hanga ammaa gochaa jiran dachaa dachaan dabaluun waajiba ta’a. Wayyanee kuffisuu qofa osoo hintaane, hawwala ishee irratti sirna siyaasaa tasgabbii qabu, kan Hiree Murteeffannaa Ummatootaa sharafa tokko malee kabaju, bulchiisa olaantummaan seeraa taliiguu, kan guddina dinagdee fi hawaasummaa umatootaa wal-qixxummaan utubu bu’uuressuuf waan hundaa caalaa wal-hubannoon haqa irratti hunda’e ummataoota biyyatti jidduu jiraachuun barbaachisaadha. Qabsa’onni wal hubannoota kanneen kunuunsuu keessatti gahee isaanii bishinaan akka raawwatan Qeerroon Bilisummaa dhaamsa qabsoo dabarsa.
Addatti ammoo ummatni Oromoo diinummaa gartuun TPLF isaaf qabduu fi acuucaa bifa hedduu isheen irraan gaha jirtu qalbeeffatee, tokkummaadhan mirga isaa falmachuun waajiba ta’a. Ilmaan isaa, Qeerroo Bilisummaa, waliin gurmaa’ee mirga ofiin of bulchuu isaa guutuu guutuutti dhuunfachuuf wareegama isaa dachaan itti fufuu qaba.
Dhaaboleen siyaasaa Oromoo, Waldaaleen Hawaasa Oromoo, Sabboontotni Oromoo hundi ammoo boqonnaa murteessaa qabsoon Bilisummaa Oromoo seente kana sirriitti hubachuun, garaa-garummaa ilaalchaa kan jidduu keessan jiru dhiphisuun, sochii keessan hundi ummata keessan acuucaa diinaa jalaa baasuu irratti akka xiyyeeffatu waamicha qabsoo isiniif dabarsa. Keessattuu Jaarmoleen siyaasaa Oromoo ummata keessan dammaqasuu, ijaaruu fi hidhachiisuu keessatti dirqama seena kan adda ta’e qabaachuu hubattanii, bifa qabatamaa ta’een guddina qabsoo sabaatti akka gumaachitan waamicha jaallummaa isniif dabarsina. Haala atattamaa amma ummatni keenya keessa jiru qooddachuu keessatti gahee mul’ataa ta’e kennuu dhabuu fi atakaaroo siyaasaa gat-dhabeessa ta’een tokkummaa sabboontotaa diigu irratti xiyyaafachuun gaafatama seenaan dhiifama gochuu hindandeenye raawwachjuu waliin kan wal gitu ta’uu hubattanii, dirqama saba keessan dandamachiisuu atattamaan akka bahattaan waamicha qabsoo isiniif dabarsina.
Maayyii irratti ilmaan Oromoo hundi yeroon kun yeroo nuti wal ijaarree waliin qabsoofnu malee yeroo nuti sababa, ilaalchaa fi hamaloota xixiqqaan wal qoodu qabnu akka hinta’iin sirritti hubachuun barbaachiisaadha. Maddi Bilisummaa keenyaa tokkummaa keenya waan ta’eef bakka jirru hundaatti dhimmoota tokkummaa keenya jabeessan irratti bishinaan hojjechuu fi Qabsoo Bilisummaa keenyaa ammoo waan barbaachisu maraan utubuun dirqama Oromummaa keenya isa anagafa. Qabsoon
Oromoo Qabsooo haqaati!
Gadaan Gadaa Bilisummaati!
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Hagayya 02, 2016
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Tarkaanfii WBOn Fulbaana 21,2012 Godinaa Wallaggaa Bahaatti fudhateen Loltonnii Wayyaanee afurfii fi dabbaalleen sirnichaa tokkoo hojii ala taasifaman. Humni Addaa WBO Waraanaa Wayyane daangaa Oromiyaa fi ummata Guumuz Onaa Yaasoo fi Onaa Haroo limmuu gidduu qubachuun Ummatotaa kanneen walittii buusuun dhiigaa wal dhangalaasisaa turan utuu isaan irbaata mana nama maqaan isaa Geetachoowu Ababee jedhamuu nyaataa jiranii Boombii itti darbuun loltota afur batalumatti ajjeesee jira.
Kanneen ajjeefamanis
1. Indaalee Baayyanee,
2. Ababee Alamaayyoo,
3. Ajajaa kudhanii Tasfaaleen Garbee
4. Fiqaaduu Galataa fi
5. Geetachoo Abbabee itti Anaa Bulchiinsa Onaa Yaasoo ti.
Kana malees humni addaa WBO Fulbanaa basaasaa Wayyaanee Godina Wallaggaa Bahaa Onotaa garaagaraa fi Godina Lixaa shawaa Amboo, Onotaa akka Gudar, Calliyaa (Geedoo), gidduu deddeebi'un waan ummaannii kessaa jiruu fi sabbontota Oromoo Godinaa Lameen irra jiraan hordofuun gabaasaa ture, Geetachoo Adaanuu Jedhamuu irrattii Onaa Diggaa saasiggaattii Fulbaana 24, 2012 tarkaanfii mayyii irraattii fudhateera.


text:
Afrikaa
Afrikaan addunyaa keessaa ardii guddittii lammaffaa fi ardii baay'ina ummataan Eshiyaatti aantee lammaffaa irra jirtu dha. Odollan(island) Afrikaatti dhihaataniin walitti qabame Afrikaan bal'inni ishee hanga 30,221,532 km² (11,668,545 mi²) yoo ta'u, balinni kuni immoo 6.0% balinna addunyaa (lafaa fi bishaan walitti qabame) yo qabaattu, kan lafa qofaatiin immoo 20.4% ballina addunyaa qabata.
Bara 2005 baay'ina ummataa 900,000,000 caalu biyyoata 61 keessatti yoo qabdu, baayinni ummataa kun immoo 14% baayina ummata addunyaa ta'a. Ardiin kun kaabaan Galaana Mediteraaniyaanii, kaaba bahaan Suwiiz Kanaal fi Galaana Diimaa, kibba bahaan Garba Indiyaa, dhihaan immoo Garba Atilaantiikii daangeffamte argamti. Madagaskaar iin walitti Afrikaa keessa biyyoota 46tti argama, odolaan walitti immoo biyyoota 53tti argama.


text:
DHUKKUBA TETAANASII (Dr.Guutaa Gurmeessaatiin)
Dhukkubni tetaanasii baakteeriyaa kiloostiridiyeem tetaanii kan jedhamuun dhibee dhufu dha. Namoota saalaan ykn umriidhaan hin daangessu, daa’ima reefu dhalattu irraa kaasee hanga jaarsaa fi jaartiitti qabuu danda’a. Dhibeen kun narvoota maashaalee qaama keenya ajajan kan miidhuu fi maashaaleen keenya akka garmalee kottoonfatan kan godhuu dha. Maashaaleen keenya yoo garmalee kottoonfatan socho’uu, harganuu, nyaata liqimsuu fi kkf ni dhorku/hanqisu.
Baakteeriyaan dhibee kana fidu addunyaa mara irratti kan argamu yoo ta’u, yeroo hedduu biyyee, dhoqqee loowwanii fi darbee darbee bobbaa namaa keessatti argama. Baakteeriyaan kuni haala ykn naannoo tokko tokko keessatti waggootaaf jiraachuu danda’a. Gosni baakteeriyaa kanaa jiraachuuf oksijinii hin barbaadu.
Dhibeen Tetaanasii yeroo hedduu namoota talaallii dhibeef kanaaf kennamu kan hin fudhatiin irratti mul’ata. Haa ta’uutii garuu namoota talaallii dhibee kanaa guutummaan hin fudhanne irrattis ni mul’ata. Biyyoota guddatan keessatti sababa talaalliin dhibee kanaa seeraan kennamuuf ykn kennamaa tureef dhibeen tetaanasii akkaan hir’ateera. Fkn: biyya Ameerikaa keessatti bara 2001 hanga 2008 tti namootni dhibee kanaan qabaman 233 qofa turan. Sababa yaaliin olaanaan biyya sanatti kennamuu danda’uuf carraan fayyuu namoota kanaa kan biyya keenyaarra olaanaa dha. Biyya keenyatti qorannoon ifa gochuu baatus dhukkubsattoonni Tetaanasii akkaan hedduu dha. Namootni yaalii osoo hin argatiin dhibee kanaan lubbuun isaanii darbus tokko lama miti.
Wantootni dhibee kanaaf nama saaxilan:
– madaa waan qara qabuun uumame,
– infeekshinii baakteeriyaa kan biraan uumame,
– tishuu dhiiga ykn soorata gahaa dhabuun du’aa jiru …..
Haalli dhibeen kun itti dhufu:
Baakteeriyaan dhibee kana fidu yoo gogaa banaa jiru wajjin walquunname dha. Bakka madaan jiru faa dha. Madaa yoo jennu waan balaatiin (trauma) dhufe, waan balaa ibiddaan (burn) ,waan ciniinnaa bineensaa ykn ciniinnaa namaan uumame ta’uu danda’a.
Yeroo da’umsaa daa’imni yoo meeshaa qulqullina hin qabneen handhuuramtu baakteeriyaan dhibee Tetaanasii fidu karaa hidha handhuuraa seenuun daa’imni sun akka dhibee kanaan qabamtu godha (Neonatal Tetanus). Inni kun biyyoota guddatan keessatti hin mul’atu.
Bakki madaa sanaa ykn bakki baakteeriyaan sun itti qaama seenu turtii dhibeen sun itti mul’atu murteessa. Turtii dhibeen kun itti mul’atu kan murteessu fageenya bakki madaa sanaa sammuu irraa qabu dha. Fkn : yoo bakki madaa sanaa gara sammuutti dhihaate dhibeen sun dafee mul’ata, yoo makki madaa sanaa mataa ykn sammuu irraa fagaate dhibeen sun dafee hin mul’atu. Madaan yeroo baay’ee miilarratti uumama, mismaarri ykn wanti qara qabu yeroo baay’ee miilla argata. Namootni keenyas miilla qullaas waan deemaniif yeroo baay’ee madaa miilaaf saaxilamu. Akkuman armaan olitti ibsuuf yaale, bakki madaa miilarra yoo ta’u dhibeen sun turtii booda mul’ata jechuu dha. Madaa sanayyuu irraanfachuu ykn dagachuu malu Bakki madaa ykn bakki baakteeriyaan seene fuularra yoo ta’e immoo nama sanarratti dhibeen Tetaanasii turtii torban tokkoo gaditti ykn dafee mul’ata.
Wanti kanarraa adda ta’u, dhukkubsattoonni dhibee kanaa kan dhibbeentaa 15 hanga 25 ta’an madaa yeroo dhihoo ofirraa qabaachuu dhiisuu isaaniiti. Madaan biyyeetiin faalamee fi madaan sibiilota danda’aniin uumame immoo akkaan balaafamaa dha.
Mallattoolee dhibee Tetaanasii:
– afaan ykn madabii ilkaanii gargar banuu dadhabuu (trismus or lock jaw)
– nyaata liqimsuu dadhabuu (dysphagia)
– maashaan fuulaa garmalee kottoonfachuu irraa kan ka’e ilkaan dhokfachuu dadhabuu
– maashaaleen mormaa,gateettii fi dugdaa garmalee kottoonfachuu ykn goguu
– duubatti cillaakfachuu ykn keessatti goophachuu (arched back)
– qaamni darbee darbee walitti bubbutamuu; innis yeroo namni sun socho’u itti cima.
– bakka maashaan qaama walitti bututti dhukkubbiin dhagahamuu….
Dhibeen Tetaanasii bakka murtaa’aa qofa, mormaa ol qofa akkasumas guutummaa qaamaa dhuunfachuu danda’a.
Sababaa hin beekamneen dhibeen Tetaanasii yeroo sochii, bakka sagaleen ykn wacni jiruttii fi bakka ifni jirutti cimina horata. Kanaafi egaa dhukkubsattoonni akkasii bakka dukkanaa fi calleensa qabu akka ciisan kan godhamuuf.
Dhibeen Tetaanasii gaggabdoo ykn of wallaalchisuu hin fidu. Dhukkubsataan Tetaanasii of beeka jechuu dha. Harkii fi miillis yeroo baay’ee nagaa dha. Sababni isaas summiin baakteeriyaa dhibee kana fiduu gara sammuu seenuu waan hin dandeenyeef.
Ittisa dhibee Tetaanasii:
– Kophee godhachuun balaa miilla keenyarra gahu hir’isuu
– yoo qaamni keenya madaahe, yoo sibiilotni daanda’an nu waraanaan mana yaalaa deemuu
– wayita hordoffii ulfaa talaallii dhibee Tetaanasii fudhachuu
– Ijoollee seeraan talaalchisuu
– manatti ykn bakka qulqullina hin qabnetti dahuu dhiisuu – daa’imni dhalatu/ttu dhibee Tetaanasiif akka hin saaxilamne (Neonatal Tetanus).
– yoo mallattoon dhibee Tetaanasii mul’ate dafanii mana yaalaa ykn bakka yaaliin dhibee kanaa itti kennamuu danda’u deemuu.
Galatoomaa!
Guta Gurmessa (MD)
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- AFOOLA OROMOO KEESSAA: RAACHAA FI MARAATOONII: Tolasaa Raggaasaa - February 4, 2017
- YEROOKEE MALEE HINDU’IIN:BILBILAA HARKAA FI MIDHAA INNI QABU (Smart phone is killing you slowly):Dr.Yona. - February 4, 2017
- MAAL WAYYA - February 3, 2017


text:
Labsii yeroo atattamaa baasanii, waraana amma funyaanitti hidhate bobbaasanii ummata qayee isaarratti hidhaa, ajjesaaa fi ukkaamsaa waayee nageenyaa haasawuun of gowwoomsuudha. Qabsoo finiinaa jirus hin dhaabu.Ummatimirga isaa kabachiifachuuf wareegamaa fi dararamaa jiru holola, sobaa fi sossobaa diinaa kamitinuu Fincila isaa ni dhaaba jedhanii yaaduun dhugaa lafarra jiru hobachuu dhabuudha. Ummanni hin ka’in malee kaanaan abbaa irree kamuu ofirraa buqisee gatuuf yeroo itti hin fudhatu.Abbaan irree kamuus fincila ummataaugguruu hin danda’u.uggurees hin beeku. Ummanni humna, humna kamiiyyuu caaluudha, ummanni takka hadheeffatee kaanaan kaayyoon ka’eef galii gahu malee hin dhaabbatu. Sobaa fi sossobaan akkasumas dorsifni isa hin dhaabu.Ummanni Oromoos kanumatti jira.
Ummanni Oromoo barootaaf cunqursaahalagaa jala ture, qabsoon gaggeessaa jirus cunqursaa barootaa dheeraa kana jalaa bahuufi. Yeroo Xumuraaf cancala gabroonfattoota ofirraa ciree gatuufi. Du’a, hidhaa fi dararama diinaan irra gahutti xumura gochuufi.
Akkuma beekamu ummanni Oromoo; keessumaa qabsaawoonni ilmaan isaa waggoottan 25n darbaniif murna weeratuu TPLF/wayyaanee irratti qabsoo hidhannoo, FXG walirraa hin cinne gaggeessaa turan, ammas kanumatu jabaatee itti fufee jira. Addatti ammoo waggoottan 2n darban kana keessa qabsoon ummanni Oromoo wayyaanee irratti gaggeessaa turee fi jiru qabsoo Oromoo boonse, qabsoo cunqurfamtoota impaayeera itiyoophiyaa keecha jiran maraaf fakkanya guddaa ta’eedha.
Wayyaaneen yeroo ammaa kana FXG ummanni Oromoo fi cunqurfamtoonni impaayerittii irratti gaggeechaa jiraniin dhiphuu hamaa keessa jirti. Guyyaa kufaatii ishiitakka ..lama jettee lakkaawachaa jirti. Dhiphuu fi sodaa qabsoo ummata Oromoon itti bule irraa ka’uunis akkuma hunduu quba qabnu “Labsii yeroo atattamaa” jechuun sochii ummataa irratti uggura keechee jirti. Karaa ergamtoota ishiis, TV fi Raadiyolee too’attee jirtuun holola moofaa, holola gowwaa irra deddebitee hololaa jirti.ABOn biyya ijiptiin deeggaramaa jechuu irraa kaaftee oduu xuraawaa fi ummattoota biyyattii waggoota 25n darban nuffisiise buufaa jirti.
Yeroo ammaa kana akkuma karaa midiyaalee gara garaa gabaafamaa jiru waraanni ishii labsii yeroo atattamaa kana hordofee Oromiyaa keessa dabalataan facahe; hidhaa, ajjeechaa,ukkaamsaa,saamichaa fi yakkoota danuu ummata Oromoorratti raawwachaa jira. Gama biraan ammoo TVn isaanii ergamtootaa fi garaaf bultoota maqaa Oromootin daldalan diyaaspooraa gantootoota tokko tokko argisiisuun qabsoo Oromoo takkaa’uu itti dhihaatanii hin beekne akka laaqan taasisaa jirti. Holola sobaa, holola abdii kutannaa gaggeessaa jirti. Keessumaa hololli yeroo ammaa kana karaa ergamticha Hogganaa OPDO Lammaa Magarsaa gaggeeffamaa jiru lolaan qabsoo Oromoo, FXG qeerroon gaggeeffamaa jiru, tarkaanfiin WBO walumaa galatti Qabsoon ABOn gaggeeffamu hudhee isaan qabuu, gara abdii kutannaatti deemuu isaanii muldhisa. Carraaqqiii sa dhumaarra jiraachuu isaanii ragaa baha.
Ummati Oromoo Ergamtichi Lammaa Magarsaas ta’e qondaaloonni OPDO martuu Yayyii gogaa Holaa uffatan ta’uuni beeka. Dhokotaas miti.Yayyiin dhiheenya kana suuqa keechaa gadi bahe Lammaa Magarsaa ammoo nama yeyyuummaa isaa hojiin mirkaneessaa tureedha. Akkuma hunduu quba qabnu tibba darbe karaa TV Wayyaanee gadi baheenama Oromoof quuqamu, quqqaan itti dhagahamu ta’ee muldhachuuf yaaleera. Holola isaa TV Oromiyaa jedhamurratti onkoloessa 14 fi 15 bara 2016 namoota manguddoota jedhaman ergamtoota ergamtootaa walitti qabee gaggeessee kanaanis yakkoota ummata Oromoorratti raawwchaa turee fi jiru nama quuqamu fakkaatee keessa ammoo dhaaba keenya OPDO/IHDG/ deebiifnee jabeessuu, jaalatamaa godhuu qabna jedheera. Nama jijjirama fiduuf kutate of fakkeessaa deebi’ee ammoo waltajjuma sanirratti yeroo ilmaan Oromoo FXG gaggeessaa turanii fi jiran abaaru muldhateera. Keechumaa yoo ilmaan Oromoo dhuman dhiisee qabeenya wayyaanee gubateef mararaftu argineerra. Deebi’ee ammoo yoo isn warri jaarsolee akka nagaan bu’u, akka ummanni tasgabaawu ummataa fi nuwaliin hojjedhaa jedhu dhageenyeerra.Gaafii jijjiramani ati jettu olaantummaa eenyuu jalatti…? Innumti jijjirama jettuhoo kan akkamiiti jedhuuf deebii hin qabu.
“Bineensi biyya hin beekne dhaqee gogaa naaf afaa” jedhe jedhama.Lammaa Magarsaa yoo namni isa hin beekne tarii jiraate gowwoomsuuf tattaafateera.Tattafataas jira.Ummanni Oromoo garuu Lammaa Magarsaa qondaaloota OPDO yakkoota seenaan hin daganne ummata Oromoo irratti raawwataa turanii fi jiran keechaa tokko ta’uu tolchee beeka. Namni kunErgamaa ergamee hin dadhabne, waggoota 25n darban bara bittaa wayyaanee kana keecha ummata Oromoo irratti yakka dalage, nama sii’achis bara bittaa wayyaanee dheereessuuf halakanii guyyaa hojjechaa jiru ta’uun eenyu jalaawuu dhokotaas miti.
Namani af- yaa’ii bakka bu’oota ummataa ykn caffee fakkeessii Oromiyaa turee fi yeroo ammaa kana ogganaa OPDO ta’e kun waggoottan 25n darban bara bittaa wayyaanee kana sadarkaa adda addaatti nama ergama isaa bahaa tureedha. Baroota bittaa wayyaanee kana guutuu nama wayyaaneef ol jechaa fi gadi jechaa dalagaa tureedha.Yeroo afaan mi’eeffatee nama Oromoof gadde fakkaatee karaa TV as bahee dubbatu oggana olaanaa OPDO ta’e, keessumaa ammoo kaabinee mootummaa naannoo Oromiyaa ta’ee yeroo biroo dhimma nageenyaa Oromiyaa gaggeessaa turetti akka inni ummata Oromoo; addatti ammoo dargaggoota Oromoo hisiisaa, ajjeechisiisaa fi bakka buutee dhabamsiisaa ture waan Oromoon quba hin qabne itti fakkaachuu danda’a. garuu Oromoon quba qaba. Akka maqaa Oromootin caffee Ormiyaa fakkeessii gaggeessaa tures Oromoon waan hin beekne se’uu hin oolu.osoo kan darbe jajnuu mmammoo kunoo caalaatti akka hojii ergamtummaa isaa bahatuuf wayyaaneen OPDO itti kennitee jirti.
Mee gaafii tokko Lammaa Magarsaa haa gaafannu, yoo dhuguma akka TV irratti Odseessaa turee fi jirutti kanOromoof quuqamu ta’ee maf yoo ummanni Oromoo waggoottan 25n darbaniif yoo bulchiinsa wayyaanee jalatti rirriitamu callisee ilaalaa ture. Maaf dhaaba inni qondaalummaan keessatti hirmaachaa turee fi jiruun yoo ummanni Oromoo dhumu, saamamu fi biyyaa godaansifamu callisee mindaa isaa lakkaawwachaa ture…? mee kan waggoottan 25n darbanii haa hafuutii baruma kana keecha yeroo inni af-yaa’ii caffee Oromiyaa ta’ee gaggeessaa jirutti yoo ilmaan Oromoo akka saree karaarratti rashanaman maaf jecha takka hin darbatin, maaf caffee gaggeessaa jiru walitti yaamee hin balaaleffatin…?Maaf gooftolii isaa wayyaanootaan dhaabaa hin jedhin, maaf qabsaawoota bukkee hiriiree sagalee ummata Oromoo hin dhageessisin…? Har’a maaltu obb.Lammaa Magarsaatti Muldhate…? Habjuu maal argee wayyaanee keecha taa’ee Oromoof mararfate…? Maaltu sa’aa 11ffaa irratti quuqamaa isa fakkeesse…?Deebiin isaa ifaa fi ifaadha.Kan Lammaa Magarsaas ta’ee qondaaloota OPDO dhiphisse qabsoo Oromooti, Tarkaanfii Goticha WBOti. Wayyaaneen sochii qeerrootiin qarqara boollaa gahuu ishiiti. Kanaaf lammaa magarsaa quuqamaa fakkaatee Yeyyummaa isaa dhoksee gogaa holaa uffatee as bahe.
Har’a Ummanni Oromoo dhiigaa fi lafee ilmaan isaatin canacala gabrummaa kukkutee gataa jira. Tafaa’ulli bilisummaa fagoorraa osoo hin ta’in dhihoorraa ifaa jira.Kan Lammaas ta’ee gooftolii isaa hirriiba dhorkaa jirutu kana.kanaaf osoo ummanni Oromoo Yayyii ta’uu isaa isa beekuu gogaa holaa uffatee, ija haxaawwachaa nama qulqulluu, nama ummata Oromoof quuqame fakkaatee as bahe. Dubbiin garuu erga waraabeechi darbee sareen duttee sana taatee jirti.Hololli Lammaa Magarsaas ta’ee ergamtoota biroo akkuma “Kan dadhabi jedheen habjuun dhakaa guuraabula” jedhan san yoo ta’e malee gongumaa wayyaanee Galaana qabsoo Oromoorraa hanbisuu hin danda’u.Hololli maqaa jaarsolii biyyaa jedhee nagaa, tasgabbii, aadaa marii maaloo… maaloo jedhee waan akka jaarsummaa fi sossobaa fakkaatu tokko gaggeessus ummata Oromoo qabsoo isaa xumurarraan gahaa jiru biratti fudhatama argata jedhanii yaaduun of gowwoomsuudha.
Oromoon dhiiga isaatiin balabala bilisummaarra gaheera. Isa hafes dhiiga isaan xumura akka itti godhu shakkiin hin jiru. Kan qabsoon isaa xumura argatu ammo qabsoon malee jaarsummaa, sobaa fi sossobaanii miti. Kanumarraa ka’uun Lammaa Magarsaas ta’e fakkaattoonni isaa qondaalonni OPDO kan gochuu qabanii fi yeroo ammaa kana irraa eegamu; Ergamtuu diinaa, ergamtuu gabroonfattuu murna wayyaanee ta’uu dhasanii qabsoo Oromoo, FXG finiinaa jirutti makamuudha. Lammii ofii waliin dhaabbachuudha. Wayyaanedhaan “ammana nu ergattee jirtaa sig gaha” jechuudha. Kan ummanni Oromoo yeroo kana irraa eegus kana malee ergamummaa, jaarsummaa fakkeessii, holola sobaa fi sossobaatii miti. Isaan maqaa manguddummaatiin ergamtoota ergmaa ta’aa jiranis kanuma hubachuu qabu,. Gabroonfattuu wayyaanee irratti irree isaanii gargalchuudha.Yoo kana dadhabdan daandiirraa goruudha. Lachuu diddaan ammoo kan ta’uu qabu fi gochuu qabnu FXG calqabne jabeessanee itti fufnee gooftoloota isaa wayyaanootuma waliin akka kosii, faltii loonii karaarraa haxoofnee daandii keenya, daandii Bilisummaa qulqulleessuudha!