text:
Monday, September 30, 2013
Mootummaan Wayyaanee Ayyaana irreechaa Uummatni Oromoo Nagaan Waaqa Isaa itti Kadhatu Fashalsuuf sakatta’insa jabeessuun Hidhaa Jabeesse
Fulbaana 29,2013 Finfinnee
Mootummaan Wayyaanee aadaa, seenaa fi duudhaa ilmaan Oromoo ukkaamsuuf kan hojjetu ayyaana irreechaa 2013 irratti sakattainsa hedduummeessuun dargaggoota Oromoo yakkees mana hidhaatti ukkaaamse. Mootummaan EPRDF irreecha bara 2012 irratti dargaggoota Oromoo 200 ol diddaa kaasuuf jettu yakka jedhuun ukkaamsuun isaa kan yaadatamu bara 2013 kanas magaala Duukam keessatti jala bultiidhaa qabatee sakattainsa eegaleen Oromoota heddumminaan hidhaa jira. Ilmaan Oromoos uffata aadaa isin uffattan kan ABOti jechuun mana hidhaatti ukkaamse. Dargaggootni kunneen Godina Shawaa lixaa fi Horroo Guduruu irraa ayyaana irreechaa deemaa kan jiran magaalaa Geedoo,Gindebert fi Dukam irratti keellaa tolfachuun dargaggoota hedduu hidhaa akka jirtu gabaasi qeerroo addeessa. Galmee dargaggoota hidhamanii qeerroon faana bu’ee ni gabaasa.
Ammatti magaala Dukam irratti kanneen qabaman keessaa gariin,
1. Dargaggoo Tarreessaa Haayiluu Shawaa lixaa magaala Amboo irraa
2. Dargaggoo Fioomsaa Oljirraa Horroo Guduruu irraa
3.Biqilaa Dibaabaa Ambo irraa
4.Dasgodhaa Ittaanaa magaalaa Baakkoo irraa
Dargaggoowwan kunneen mana hidhaa waajjira Poolisii Bishooftuutti kan hidhaman yoommuu tahu isin mootummaa irratti dargaggoota kakaaftu malee ayyaanaaf hin dhufne jedhamuun qoratamaa jiru. Mootummaan wayyaanee hidhaa fi ajjeechaan ilmaan Oromoo gaaffii abbaa biyyummaa gaafatu kan dura dhaabbachuu itti kan fakkaate daran diddaa babalisaa jiraachuu qeerroon bilisummaa addeessa.
=>qeerroo
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Iyya’a Dargaggoo Oromiyaaf
Posted by Madda Walaabuu Press on 3/06/2013
Bitootessa 06, 2013 | Gubirmans.com
Ibsaa Guutamatiin*
Oromiyaan biyya abbooliin Oromoo yeroo hin yaadatamne kasee diina irra ittisaa, tokkummaa saanii cimfataa, seeraa ilmaan nama hunda walqixxummaan ilaaluun of bulchaa turan. Diinota saanii yeroo hedduu dabsataniiru, yeroon jalati kufanis ture. Duulli jaarraa kudha shanii kaasee godhame haala facaa jalaa of baasanii gumaawun jarmaa saanii cimfatanii biyya saanii itt deeffatan ture. Jaarraan shan itt haanan kan duulaaf bobba’anii walitt deebi’uu dadhaban ture. Kara karaan walitt deebi’u yoo yaalan ollaan meeshaa ibidda tufuu hidhateen hankaafamanii qabaa halagaa jala seenan. Kan bakka kufanitt akka hafan barbaadan sana akka hin yaadanne itt ori’uu. Suun seenaa saanii gootota kukumkuma itt dhaban waan ta’eef yoo irraanfatan lafeen saanii isaan warana. Onneen saanii ammallee ijoollee saanii keessatt hafeera. Kanaaf hamilee horanne, galata dhiiga gootawan kufanii sirriiqaa, gaabbituu gataa imaltuu keenya itt fufaa jirra.
Kolonummaa fashalsuuf yaaliin godhaman hedduu dha. Garuu jaatamoota keessa marii fi ijaarammii dargaggoo Oromoo kallattii hundaa walitt dhufaniin tolfaman kan caalaatt sabicha boonse mataa ol qabachiise. Addi Bilisummaa Oromoo hobbaatii gurmuu yeros uumameeti. Kaayyoo inni ittiin bobba’e kaayyoo saba saa, Demokratik Republik Oromiyaa ofiin bultu bilisa, kan ummati see nagaa fi gammachuun keessa jiratu gad dhaabuu dhaa. Jagnooti sun abbaan biyyummaa Oromoo kan hin biinxa’amne moo’ummaan saa kan gaaffii jala ooluu hin qabne ta’uu labsani. Kun mirga sabummaa hiree ofii ofin muteeffachuu addunyaan beeken dhugooma.
Kurnan afur darban keessa lubbuu hedduutu galafatame, qaama hedduutu naafate, qeyee hedduutu faca’ee, maatii hedduutu guraarame, qabeenya hedduutu barbadaawe. Wareegama dargaggoon sun baasanii fi miidhama ummata Oromoo irra gaheen jija gurguddaatu galmeeffame. Kan lubbuun hafan keessa mamiin kaayyoo utuu hin facaane caalaatu galmeeffama ture. Xiinxala sanaa seenaaf dhiisuu dha. Gaaffii belbelaan dargaggoo si’anaa fuldura jiru, amma maal yoo goone kaayyoo dhiigi sun hundi itt lola’e fiixaan baafna kan jedhu. Deebin saa jaaramaa cimfachuu, waan qabaniitt dudhama (commitment) qabaachuu dha. Sun dhaaba sabaa angaafichi akka jabaatu utubaa sibilaa ta’uufii danda’a. Dargaggoon yerosii kan akka tasaa wareegama irra hafan amma dulloomaa jiru. Rakkinni isaan bobbaase ammayyuu hin furamne. Caalaattuu, sabichi tuffatamaa, amanteef jeeqamaa, biyyattiin dureeyyii alaatt gurguramaa, ummati araddaa hiddi hannuura saa itt awwaalamee kan dur caalaa buqa’aa jira. Kana caalaa maaltu didhaa nama irra kaa’uu danda’aa? Didhaa sana baasuuf ciminaan ijaaramuu, ijaaramuu, ijaaramuu dha!!
Egaa, filmaati jiru qabsoo waggoolii 40 dura eegale jabeessanii itt fufuu yk harka kennatanii kan diinni namaa darbatuun salphina lulluuqqataa jiraachuu dha. Kaayyoo dargaggoon ganama jala bobba’anii dhuman dogoggoraa ture kan nuun jechuu barbadan jiruu. Jechi kun dhaloota haaraa karaa irraa ceessisuuf kan karoorfame. Diina akka utabaa jaanjarott fudhatanii sossosuu saaf abdii kutachuun jalummaa fudhachuun isaaniif ni liqimfama ta’a. Duddi saanii ba’aa hin daddhabu. Sabboonotaaf garuu sun salphina ilmoon namaa hafee kotte duudaanuu ni obsaaf hin jedhamne. Hanga yoonaa karaa kabajamaan gaaffiin Oromo itt deebi’u kan ABOn dhihesse irra wayyaa ta’e hin dhihanne. Dhugaan jiru want dhihataa jiran hundi kanneen shakalaan fashalan malee raajii addaa tolchu kan dandahan as hin baane. Daayi (vision) ummata Oromiyaa hiree saa irratt abbaa tahuuf bilisoomuu dha. Kan sanaan alaa fafa.
Oromiyaa irra fagaatanii kan jiraatan laalaan saa hanga kanneen gubataa jiranii itt hin dhagahamu taha. Nammi biyyaa guyyuu ildiimamaa, doorsifamaa, dhiitamaa, ajjeefamaa, ari’amaa, yoom natti dhufu jedhee birdhuun goolamaa jiraata. Kun haala galtuu fi gantuunillee jalaaa miliquu hin dandeenye. Ala jiraachuun yoo hardha itt hin dhagahamne oolee bulee ijoolleen saanii jeequmsa eenyummaa jalaa bahuu hin dandahanii. Kanaaf waan danda’aniin dirmatanii qabsoo saba saanii jajjabeessuun duubbee ittiin boonan uumuufii danda’a. Qabsoon wal danda’isaa fi obsa gaafata. Dantaa ofiif durfannoo yoo kennine eessaanu hin ga’u. Ofirrumaa, of jaja fi of tuuluun farra qabsoo fi jireenya hawaasomaati. Miira basaasa diinaan jajjabeeffamusii.
Deemsa ofii keessatt cabsaa cabsaatt dhabbatanii of qoruun kanneen harkiftuu of duubaa hin qabnee carraa of sirreessuu kennuufii danda’a. Qabsoon gaagaa qabdi, kan ittiin of mullisan utuu hin ta’in kan golgaa jalaan itt lo’ani. Dilooti gurguddaan ofiinuu of mullisuu, hangasitt kan tahu ofuma keessatt qabatanii eeggachuu dha. Hoduu haleellaa laga hin ceeneen bitaa fi mirga baargsuun bu’aa saa irraa badin fidu caaluu danda’a. Nammi dhaaba tokkott miseensa ta’e heera fi seeraa saan bulun dirqii dhaa. Sana keessatt dirqamoota fi mirgooti miseensaa ni tarreeffamu. Kan dirqama bahataa jirutu mirga gaafachuu dandaha. Dirqama ofii tuqaa tokko illee bahachuu dhabuun rakkina gahuf guutummaatt itt gafatamuun jira. Sana dagachuu miti. Nageenyi, jireenyii fi sochiin dhaabaa waan miseensi humna, beekumsaa fi qabeenyaan gumaachu irratt hundaawa. Sabboonaan fedhaa fi ofiffummaa lafa kaa’ee wareegama barbaachisu baasuuf kan dhihaatu. “Tolus baduus dhaaba Kiyyaa” kan murteeffate malee kan komee guungumaa oolu miti.
Ganfa Afrikaa keessatt Oromoon wayyaba jedhama, sun jireenya isaa irratt maaf hin calaqisne? Gaaffi dargaggoo hundi of gaafachuu fi qorachuu qabani. Yeroo hundaa qama nuu alaa komachuu irra dura keessa ofii qorqoruu dha. Gara caaluu laafinni keessaa ka’a. Qaawwaa laafinni keessaa uumeen halagaan seenee cidii itt sutaa. Ilaalcha duubbee baadiyya keessaa of baasanii ballisanii naannaa guddaa hubachuu dadhabuun laafina keessaa tokko. Dargaggoon ABO qarruu sabichaa tahan kan gad bahan yeroo nammi of irraanfatee Oromoo ofiin jechuullee hin uggine. Yeroo hedduun “gaallaa” ofiin jechuu qaama godhatee fi kaan gosa fi amantee fa’iin of waamu ture. Duula of bara malbulchaa guddaa dargaggoo sanaan haalli sun jijjiirame. Garuu jaarmaan sababa adda addaan itt bahaa deemuu hin dandeenye. Gumaawanii gamtaan hin sosso’an taanaan abba tokkoota. Kanaaf bucuun ijaarame akka barbaadett isaan oofa. Of ijaaruu dhabuun sabi guddaan kun salphate bucuun itt rorriste malee raajiin biraa yk abaarsi hin jiru.
Koloneeffataan yero Oromiyaa qabate godinaa gosa fi qommoo gargar baasutt caase. Fakkeenyaaf Macca yoo fudhannee godinoota afuritt ciree. Gosaa fi qomoon sun irra hin geenye hin jiru. Hardha sana fa’iin wal ciiga’uu yaalla. Diinnis dunyaa fi tahitaa gumjaasisuun obbolaa wali gansiisaa jira. Qabsoon bilisummaa kan qabsaawoti dantaa biyya saaniif lubbuu saanii kennuuf dhihatan malee kan bu’aa ofiif irratt wal caccabsan miti. Kaabaa dhufee Kibbaa, Bahaa dhufee Gidduu fi Lixaa, diina qoomee du’uuf hiriire. Akka jirtu wallaala taha malee du’a walitt hin hinaafanii. Sana gochaa akka jiru hubanne hin fakkaatu. Qabsaawaan yaada irratt wal sukkuuma malee murneessaaf bakka hin qabu. Kan sana godhan qabsaawota dhugaa utuu hin ta’in “laga marqaa jennaan beerri boojjitoo gurtee yaate” isa dur jedhamu sanaa. Akka guddinni dilormaa (population) kun dhimma itt baasu dargaggoon itt yaaduu qabu.
Dargaggoon si’anaa, hariiroo gandaa fi amanteen, qabsoo malbulchaa waliin qabuuf hubannoo waloo qabaachuutu irra eegama. Yaada qaban diriira irra kaa’anii garaa qulqulluun mari’achuu qabu. Farreen walqixxummaa fi obbolummaa qabsoo bilisummaa sadarkaa lammafaatt gad dhiibuf fedhaa murnaa fuldruatt dhiibu yaalaa jiru. Sun kufaatii salphaatt keessaa ol hin ka’amnett geessuu danda’aa. Bara guddina teknolojii fi duula gabaa bilisaan addunyaan ganda tokko taati jedhamu kana yoo itt damaqne malee eenyummaanuu baduuf deemna. Yeroo akkasii yaada duubatt hafaa murnummaan mataa walcabsina taanaan garbummaa keessaa bahuun hin jiru. Biyyi murnoota hedduu qabu, sana walii kabajaa fedhaa waloo irratti tokkummaan xiyyeeffatu malee wal balleessa. Hololli amantee fi ganda irratt hundaawe kan juujuu fi keettoo diinaa, bilisummaa Oromoo laashessuuf qophaawe. Kanaaf maqaa gandaa fi amanteen kan nama gamaaggamuu barbaadu farra Oromummaati. Jarattii Harargee, jarattii Arsii, jarattii Shawaa, jarattii Wallagaa kkf jedhanii afuura xiraawaa namatt baafatan hundi farra tokkummaa Oromootii. Utuu baafatanii hin fixin funyaan qabatanii irra garagaluun dirqama sabboonotaati.
Nammi ganda saa fi amantee saa leellisuu hin qabu hin jedhamu. Leelloon sun jaalala saba saatiin kan dorgomu utuu hin ta’in kan deggeruun ta’uu qaba jechuu dha. Mirgi ganda fi amantee ofii kan eegamuu danda’u biyya walaba taate keessatt. Sabooti sababa kamiinu fedhaa biyya ofii walitt dhiisan hin jiran. Kana seenaa addunyaa keessatt hubachuu ni dandeenya. Amantee tokko utuu qabanii dhiiga walii lolaasaa jiraatani. Kan keenyas sanaan ala hin ta’u. Nuti hunda dura Oromoo dha. Oromummaan kufne, Oromummaan ka’uuf wuxxifataa jirra. Mirgootii nuti qabsaawaa jirruuf, mirga ilmoo namummaa addunyaan beekame. Akka saba tokkoott biyyaa fi qabeenya keenya irratt abbaa tahun mirga keenya jenna. Sana dhugoomsee bilisummaa, walqixumaa fi gammachuun jireenya ummataatt iggiti gochuuf ABOn dhaabbate. Biyya keenyaa ala kan amantee walfakkaataa hin qabne Waaqeffataa qofa. Jara sanaan quunnamtiin uumnu tokkummaa keenya kan fallessu ta’uu hin qabu. Biyya kabajamaa yoo qabanne halagaan amanttootaa fi mirgoota qabnu nuu kabajaa. Quuqama amantee keessa gugachuun garagarummaa koloneeffataa waliin qabnu irra nu ilaalchisuu kan yaalaa jiran ni agarra. Kan halagaan bukeessaa jiru hubatanii bu’aa keenyaaf akka tolfannu dargaggoon irratt mari’achuun ni barbaachisaa.
Biyyi keenya qabeenya guddaa qabdi. Diinni qabatee nageenya naannaa, fayyaa ummataa fi egeree dhaloota itt haanuuf utuu hin yaadin gara laafina tokko malee findigee qisaasuutt jira. Irraa buufatanii dhimma itt bahuun bilisummaa dhiheessuu ni danda’a. Sun kutannoo fi wareegama guddaa gaafata. Hunda caalaa onnee barbaachisa. Du’a hin oolle yoo dhufte utuu hin romm’in ija itt baasaa jala dhaabbachuun badiisa irra lammii baraara. Of irratt hirkannoon jedhamu sanaan dhufa. Dhaloonni ummata ofii fi qabeenya biyya saa qabsoof oolchuu hin dandeenye igruu hin gahu. Kadhaa fi baalchaan bilisoomuun hin jiru. Sanaaf of humneessuun jaarmaa qilleensi hin galle fedhaa. ABOn akka jirutt nagaa hin fakkaatu. Daddaaqxuu fi keettoon halagaa kan afuura itt baafatte fakaata. Kanaaf faloo bahanii of qulqulleessuun dirqii ta’a. Dhalooti soolla’aa jiru hamma danda’u hojjetee asiin gahee jira. Dhaaba saanii tokkomsuuf carraaqni dhiheenya godhan boonsaa dha. Itt birmannaan dargagoo egeree qabsoo abdachiisaa.
Haalli qabsoon Oromoo keessa darbe, kan jalaa ka’aniin Baallii walitt dabarsuu hin mijjeessine ta’a. Rakkina turee fi haala itt jiramu hubatanii fala barbaaduu irratt qooda fudhachuu malee qubaa walitt qabuun booree baqachuu akka hin taane eeggachuu dha. Hamajaajii fi keettoon diina hogganoota hambaa du’aa, kaayyoo ganamaatt cichaa jiran ciqun dibuu yaalu. Hogganooti kun miseensota ABOn kanneen kurnan afur dura “Oromiyaan haa jiraatuu”, “Oromiyaan ni bilisomti” jedhanii dhaadachuun diina baragsiisan keessa turan. Dhaadannoo sun itt fufa jireenya empayeraa dorsise. Empayerri kan diigamu yoo ummatooti walaboman qofa. Yoo inni diigame malee qajeeltuu, bilisummaa, walqixxummaa fi demokrasiin hin dhufani. Kan sana diiguu dandahan sabboonota kaayyoo taliila tokko jala hiriiranii fi namoota nagaa fi demokraasii jallatani. Oromoon lata eenyuuyyuu miti. Minilik kan empayeritt ijaare illee “Mootii Itiyoophiyaa fi biyyoota Gaallaa” ofiin jedhe malee jara humnaan qabaten Itiyoophiyaa dha hin jenne.
Namooti qaba halagaa jala taa’uu dhanna godhatan “Eenyutu eenyu irra fottoqa” jedhanii dhaadatu. “Nuti jirma malee dame miti” jedhu. Rimsammi qaammi tokko tokkummaa yk waldaa keessa jiru irraa dacha’ee ofiin dhaabbachuu “secession” jechuun fottoquu jechuu miti. Sana kan jedhan isaan waan diinni afaan kaa’e xibarani. Kan ofii kan biraa keessaa ni dachaafatu malee hin fottoqsani. Kanaaf qooqa “Englishiin secession” jedhamuu afaan Oromoon furan wal gitu dacha’uu malee fottoquu miti. Rimsama dogoggoraa kanaan halagaa waliin dhoofsisuu afarsu.
Qabaa halagaa jala taa’anii kan dura waliin dhoofsisan waa’ee isa jalaaa bahuuti malee waa’ee gamtaa isa waliin qabaachuu miti. Kan walqixxee hin taanee, isa waliin sodaa malee balchummaan waa’ee gamtaa dhoofsisuu hin danda’u. Haala sanaan dhoofsisuun kan danda’amu akka itt harka kennatan qofaa. ABOn bilisummaa gaafachuu akka badiitt kan ilaalan hedduun miidhama Oromoo irratt takkaa koloneeffataa balaaleffatanii hin beekani. Waggaa dhibbaa ol sana akka waan tolaatt ilaalaa bahan. Oromoon ilmoo nama ta’u, laalaan cunqursaa akka itt dhagahamuu fi fedhi birmadummaa kan waliin dhalatan ta’uu ni irraanfatu. Cunqursaan, cunqurfamaa birmadummaas qabeenyas ni mulqe. Kan diinaan qabame qabeenya saa fi mirga birmadummaan jiraachuuf faccisaa yoo du’e salphina malee want itt hafu hin jiru.
Dargaggoon ABO bu’uursan dhaloota yero Tokkummaan Afrikaa (Pan Africanism) hundaan hawwama tureetii. Tokkummaan Afrikaa ummata gurraacha kan hamilee kennuu fi misa Afrikaa fi nagaa addunyaaf akka gumaachu kan amanani. Ummati Afrikaa yaayyoo (kaartaa) koloneeffataan uumeen gargar faca’anii caasaman. Furmaati isaa hidda handhuuraa koloneefataan walitt hidhamte kutanii kan ummatootaa walitt fufuu dha. Sanaaf ummatooti sagalee walaba qabaachuutu irra jira. Walabummaan Oromiyaa sana dhugoomsa malee ummatoota kan addaan fageessu miti. Tokkummaan ummatootaa kan uumamuu danda’u ummatoota bilisa ta’aniin. Kanaaf dura bilisa ta’uu malee filmaati biraa hin jiru. ABOn dhaalmaa duubbee demokraatawaa ta’e qabaachuun satoo guddaa dha. Walqixxummaatt kanneen amananiif fedhaan waliin hiriiru kan barbaadan wajjin gamtaa uummachuun akka dandahamu jalqabaa ka’ee hubachiisaa ture. Qabaa diinaa jala taa’anii garuu sun hin yaadamu. Sana jalaa bahuufis mirga sabootaa, hiree sabummaa ofii ofiin murteeffachu kan fudhatan waliin qabsoo qindeeffachuu ni danda’ama. ABOn gamataa ummatoota gidduutt ta’uuf rifaasuu (allerjii) akka hin qabaanne dur beeksise.
Sochiin malbulchaa Oromoo jalqabumaa bakka lamatt banka’e. Kanneen bilisummaa gaafatanii fi kanneen Itiyoophiyaan akka demokratoftu gaafatani. Mooraan bilisummaa ilaalcha sabummaan gaggeeffama. Kallachi qabsoo kanaa sabboonota Oromoo turan. Mooraan demokraasii ilaalcha qabsoo gitaan gaggeeffamaa. Yoo qabsoon gitaa injifannoon bahuu rakkina sabootaa fi sabummootaaf furmaata argamsiisuu danda’a jedha. Kallachi qabsoo saanii gurguddoo Nafxanyaa turan. Dhaabota Nafxanyaa sana keessa Oromoo hedduutu ture. Yeroof maqaa Oromoon dhaabota maxxannee tokko tokko hayyamaniifii turan. Booda garuu akka hin taanett of keessaa qulqulleessan. Fayyaatt Oromoo kan amanan hin fakkaatu.
Oromoo galtuun illee demokratummaa dhanna ofii keessa qaba. Gurguddoon Habashaa dhagahuu malee waa’ee demokrasii shakaluu kan abjootee beeku hin fakkaatu. Mootummoota jaarraa kudha salgaffaa kaasee jiran yoo ilaalle hundi foloso ummata ofiif illee gara laafina hin qabne turan. Angoo kan nagaan walitti dabrsan hin jiran. Hundi humnaan dhufanii salphinaan gaggeeffaman. Sun ummati saanii qajeeltuu fi jireenya demokrsii hin jaallatu jechuu miti. Ummati hundi bilisummaa ni fedhaa. Hamtuu isaan keessaa baatef roorrisi barsiifata hin gaddhiifne tahe. Jijjiramuuf qabsoo hadhaawaa bara hedduu isaan barbaachisu hin hafu. Utuu kana beekanii Oromoon empayera Itiyoophiyaa demokratessina jedhanii kakachaa jiran jiru. Waan hin danda’amne kan lafa kaa’an ummata ofii daguuf malee dhuguma milkiin baana jedhanii miti. Jarri akkasii murna adda addaatt haa hiraman malee itt galli saanii tokkuma. Kan tokko maqoo golgaa jalatt akka qabamu barbaadu, kaan waan barbaadu qullaa dhaabee mullise.
Ilaalcha demokrasii akkasiin kan ka’an eenyufaatu waan deggeran fakkaata yoo jenne, Baqattoota 1992 keessa dhufa ABOn guddaa buufatanii amma barattiin deebitee dhuftii abjootan, yakkaan barbaadamna jedhanii of ciicachuun golgaa barbaadan, kanneen “investor” ta’anii hori cubbuun Oromoo buqqisuu irratt halagaa tumsanii dhaabicha keessa gugannee faloo baana jedhan, ergamsa diinan mooraa qabsoo haphisuu kan dhufan, kaayyoon utuu hin ta’in wal beekuu fi gandaan kan walduukaa yaa’an, kaayyoo ganama dhagahuu hin feenu kan jedha, cillaanfattuu, yoo gooti kuffisee kufu qabsoo bilisummaa diina waliin haddheessaa mooraa saa o’isaa, hambaa funaana batee tufamnaan as deebite, dallantuu hongaatu fallaa keesaa furuuf qabsaawuurra keessaa baqatte, kan maaliifuu dudhama hin qabne gaagaa malee bu’aa tuuluu fetu, kan adda ta’uu hariiroo ummatoota gidduu fi qabsoo qajeeltuuf godhamuu hin beeknee, carra gaadduu bor hin beeknee of hin beeknee kan hurrise hunda waliin girristu yaada qeeqaa hin qabne.
ABO ilaallan akka isaan barbaadan kaayyoo ganamaa ganuu hin dandeenye. Kanaaf akka dinnicha gubaa lafaan dhahanii irraa garagalanii. Dhodhommoqoo dha; kam irraayyuu garagaluufis rakkina hin qabani. Kanaaf dargaggoon haala naannaa jiru hunda qorataa deemuun dhumargaa (horizon) saanii ballisa. Waan halle irra gulufuu miti. Gadi fageessanii quwachuu dha. Iyyaatiin aangoo akka ta’e irraanfachuu miti. Seenaa fi mala qabsoota addunyaa keessatt deemaa turanii fi deemaa jiran bu’a ofiif qorachuu dha. Of barsiisuun yaa’a wal irra hin citne. Kan barbaachisu itt baasanii maqoo ofii eeggachuu fi kan ofii alaa argachuun dirqama of baraaruuti. Beekumsi qabsaawaa teknoolojii waliin guddachuu qaba. Jaallewwan gidduutt wal amanuu fi garaa walii laafuun barbaachisaa dha. Qabsoo mijjeessuu qofaaf utuu hin ta’in miira qabsaawaa irra eegamus. Dhaabis miseesota kanaan leejjifatuu qaba. Dhaabi ibidda keessa illee bahuu qaba yoo ta’e rakkina miseensaf hin geenye dhaaba guutuu dha jedhamu hin qabu.
Hunda caalaa kaayyoo saba ofii bakkaan ga’uuf kutannoo fi dudhama qilleensi hin raasne qabaachuu dha. Sun jaarma cimaa waliin raajii hojjechuu danda’a. Jaarmaa cimaan miseensota namusa jabaa akka sibiila qaban, gochii saa hundi miseensota saaf keessaanlaalii kan ta’e, maqoon dhaabaa damaqinaan kan eegamu, rakkinni keessaa yoo dhalate akka itt furatu dursee kan qopheeffate, masaka saatiif qormaataa fi quwannoo walirraa hin citne kan gaggeeffatu, hamaa irra of eeguuf yoomiyyuu qophee kan ta’e fi heera dhaabaa mamii fi faanfana malee hojiirra oolchuuf hoggansa murteessoo tahan kan qabu jechuu dha. Kana argamsiisuuf gufuu kan nutt ta’u yoo jiraate qabsoon sirreeffanna malee kaayyoo keenya ganne faallaa saa hin filanu
Dargaggoon ammaa booreen dargaggoo darbanii irra jira. Sana bahachuuf sochii bilisummaa keessatt qooda fudhatanii kutannoo qabsaawuu dha. Kutannoon ejjennoo ititaa gaafata. Qabsaawaan akeeka bilchaataa qabu yoo hammaate barcuma duubaa fudhata malee gamaa gamanatt hin utaalu. Akeeka utuu hin ganin fulduratt nama tarkaanfachisa taanaan kennanii waa fudhachuun akka. Malbulchaan gamna ta’uu agarsiisa. Kan ofirra qaarsisee fagoo ilaaluutu sana danda’a. Dargaggoon dubbisuu, quwachuu, qorachum fi irratt waliin mari’achuu miira godhachuun hedduu gargaara. Hariiroon malbulchaa warraa kaasee hanga biyyaatt uumamu kan Oromiyaa caasaa hundaa olitt ilaaluu fi Oromummaa gabbisu tahu qaba. Hariiroon kamuu kan Oromummaa gadi qabu utuu hin ta’in kan baasee muldhisu ta’uutu eegama.
Gaafa Oromiyaan walaba baate fedhi ummataa hundi akka achi keessatt kabajamuf gochuu ni danda’ama. Walabummaan baannu akka kolonoota walabooman jedhame irraa agarrett faajjii balaliisu qofa miti. Ummati birmadummaa saa mirkaneeffatee seera hunda walqixxeett bulchu labsachuun biyya nagaa fi gammachuun keessa jiraatu argamsiisuu dha. Sun Oromiyaa halgaan hin bulle ofiin bultu walaba qofa keessatt danda’ama. Oromiyaan walaba taate mudaa hagamiiyyuu haaqabaattuu halagaan mo’amuu irra hin wayyuu laata? Hamaan ofii yoo xinnate safuu cabsuun hamaa qabdu beeka. Fira haa ta’u halagaa cunqursaan cunqursaa waan ta’eef Habashummaan bilisummaaf qabsaawuun adda addummaa hin qabu kan jedhan jiru. Cunqursaan cunqursaa tahun dhuguma garu jechichi Oromiyaan gaaffi mirgaa adda ta’e hin qabdu jechuu hin ta’u? Yaacii sodaatanii hirriba malee hin bulan jedhama. Sodaan gurguddoo Oromoo boriif qabnu qabaa diina jalatt hafuu nu hin filachiisuu. Tolus baduus biyya qabaachuun qananii halagaa hunda caalaa. Kan empayericha mararfatanii fi sana alatt of hin se’anneef adda addumaa hin qabu ta’a.
Oromoon kamu yaada barbaadan jalatt hiriiruun mirga saaniiti. Yoo safuu dudhaaf harka fi afaan walitt hin dabare rakkina hin qabu. Hanga yoonaa hedduutu akka simbirattii “cuckoo” jedhanii mandhee ABO keessatt hanqaaqee quucarse. Sun dadhabina sabboonotaati malee ofirraa qola’aa kan tokko isaan irratt godhu isaanis waan gochuu hin dandeenyeef hin ture. Akka dhaabaatt garagarummaa walii eeganii socho’uun sirrii dha. Haa tahu malee harka lafa jalaatin walitt luuxanii galuun seenaa sochootaa keessatt beekamaa dha. Kanaaf daallichatu of dagata.
Jaarsi akka firoota saa durii fi dargagoo, ari’ee diina qabu, dheessee jalaaa ba’uu hin danda’u ta’aa. Garuu sana gochuu kan danda’an qubee seerfaanii (grammar) itt amanuun gorsu hin dadhabu. Sun komputara duubas karaarra deemaas ni danda’ama. Kanaaf sanaan gowwaa yk walhinbeeknee qofatu walkomata. Karaa dandeenyuu fi nutt tolee hundaan hanga sammuu yaadu qabnutt beekumsaa fi muuxannoo qabnu irraa kaanee dargaggoo keenya dhamsa dabarsuu hin dhaabnu. Yeroon kun kan Gadaa haaraati, yaada fedhan hordofuu mirga qabu. Qoodi keenya haada angofootan walitt fuftu akka hin cinne gochuu dha. Sansakkaan Baallii walitt dabarsuun yoo hin mijjoofneyyuu dirqama yeroo saanii bahachuu sun hin dhorgu. Dhaaba maqaqabeessa dhiigaa fi lafee jagnootaan ijaarame jagnatu utubee kaayyoo kufaniif fiixaan baasa. Jagna fi gamna kan taatan waan qabdaniin itt birmadhaa. Dargaggoo keenya Waaqi Ayyaana akaakilee saanii jabina fi beekumsa haakennuuf jenna. Oromiyaan haa jiraattu! Viva Oromiyaa!
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
* Ibsaa Guutama miseensa dhaloota saganta ABO isa jalqabaa baasan keessaa tokkoo.
Ibsaa Guutama
Bitotessa 2013
Gubirmans.com
Ibsaa Guutamatiin*
Oromiyaan biyya abbooliin Oromoo yeroo hin yaadatamne kasee diina irra ittisaa, tokkummaa saanii cimfataa, seeraa ilmaan nama hunda walqixxummaan ilaaluun of bulchaa turan. Diinota saanii yeroo hedduu dabsataniiru, yeroon jalati kufanis ture. Duulli jaarraa kudha shanii kaasee godhame haala facaa jalaa of baasanii gumaawun jarmaa saanii cimfatanii biyya saanii itt deeffatan ture. Jaarraan shan itt haanan kan duulaaf bobba’anii walitt deebi’uu dadhaban ture. Kara karaan walitt deebi’u yoo yaalan ollaan meeshaa ibidda tufuu hidhateen hankaafamanii qabaa halagaa jala seenan. Kan bakka kufanitt akka hafan barbaadan sana akka hin yaadanne itt ori’uu. Suun seenaa saanii gootota kukumkuma itt dhaban waan ta’eef yoo irraanfatan lafeen saanii isaan warana. Onneen saanii ammallee ijoollee saanii keessatt hafeera. Kanaaf hamilee horanne, galata dhiiga gootawan kufanii sirriiqaa, gaabbituu gataa imaltuu keenya itt fufaa jirra.
Kolonummaa fashalsuuf yaaliin godhaman hedduu dha. Garuu jaatamoota keessa marii fi ijaarammii dargaggoo Oromoo kallattii hundaa walitt dhufaniin tolfaman kan caalaatt sabicha boonse mataa ol qabachiise. Addi Bilisummaa Oromoo hobbaatii gurmuu yeros uumameeti. Kaayyoo inni ittiin bobba’e kaayyoo saba saa, Demokratik Republik Oromiyaa ofiin bultu bilisa, kan ummati see nagaa fi gammachuun keessa jiratu gad dhaabuu dhaa. Jagnooti sun abbaan biyyummaa Oromoo kan hin biinxa’amne moo’ummaan saa kan gaaffii jala ooluu hin qabne ta’uu labsani. Kun mirga sabummaa hiree ofii ofin muteeffachuu addunyaan beeken dhugooma.
Kurnan afur darban keessa lubbuu hedduutu galafatame, qaama hedduutu naafate, qeyee hedduutu faca’ee, maatii hedduutu guraarame, qabeenya hedduutu barbadaawe. Wareegama dargaggoon sun baasanii fi miidhama ummata Oromoo irra gaheen jija gurguddaatu galmeeffame. Kan lubbuun hafan keessa mamiin kaayyoo utuu hin facaane caalaatu galmeeffama ture. Xiinxala sanaa seenaaf dhiisuu dha. Gaaffii belbelaan dargaggoo si’anaa fuldura jiru, amma maal yoo goone kaayyoo dhiigi sun hundi itt lola’e fiixaan baafna kan jedhu. Deebin saa jaaramaa cimfachuu, waan qabaniitt dudhama (commitment) qabaachuu dha. Sun dhaaba sabaa angaafichi akka jabaatu utubaa sibilaa ta’uufii danda’a. Dargaggoon yerosii kan akka tasaa wareegama irra hafan amma dulloomaa jiru. Rakkinni isaan bobbaase ammayyuu hin furamne. Caalaattuu, sabichi tuffatamaa, amanteef jeeqamaa, biyyattiin dureeyyii alaatt gurguramaa, ummati araddaa hiddi hannuura saa itt awwaalamee kan dur caalaa buqa’aa jira. Kana caalaa maaltu didhaa nama irra kaa’uu danda’aa? Didhaa sana baasuuf ciminaan ijaaramuu, ijaaramuu, ijaaramuu dha!!
Egaa, filmaati jiru qabsoo waggoolii 40 dura eegale jabeessanii itt fufuu yk harka kennatanii kan diinni namaa darbatuun salphina lulluuqqataa jiraachuu dha. Kaayyoo dargaggoon ganama jala bobba’anii dhuman dogoggoraa ture kan nuun jechuu barbadan jiruu. Jechi kun dhaloota haaraa karaa irraa ceessisuuf kan karoorfame. Diina akka utabaa jaanjarott fudhatanii sossosuu saaf abdii kutachuun jalummaa fudhachuun isaaniif ni liqimfama ta’a. Duddi saanii ba’aa hin daddhabu. Sabboonotaaf garuu sun salphina ilmoon namaa hafee kotte duudaanuu ni obsaaf hin jedhamne. Hanga yoonaa karaa kabajamaan gaaffiin Oromo itt deebi’u kan ABOn dhihesse irra wayyaa ta’e hin dhihanne. Dhugaan jiru want dhihataa jiran hundi kanneen shakalaan fashalan malee raajii addaa tolchu kan dandahan as hin baane. Daayi (vision) ummata Oromiyaa hiree saa irratt abbaa tahuuf bilisoomuu dha. Kan sanaan alaa fafa.
Oromiyaa irra fagaatanii kan jiraatan laalaan saa hanga kanneen gubataa jiranii itt hin dhagahamu taha. Nammi biyyaa guyyuu ildiimamaa, doorsifamaa, dhiitamaa, ajjeefamaa, ari’amaa, yoom natti dhufu jedhee birdhuun goolamaa jiraata. Kun haala galtuu fi gantuunillee jalaaa miliquu hin dandeenye. Ala jiraachuun yoo hardha itt hin dhagahamne oolee bulee ijoolleen saanii jeequmsa eenyummaa jalaa bahuu hin dandahanii. Kanaaf waan danda’aniin dirmatanii qabsoo saba saanii jajjabeessuun duubbee ittiin boonan uumuufii danda’a. Qabsoon wal danda’isaa fi obsa gaafata. Dantaa ofiif durfannoo yoo kennine eessaanu hin ga’u. Ofirrumaa, of jaja fi of tuuluun farra qabsoo fi jireenya hawaasomaati. Miira basaasa diinaan jajjabeeffamusii.
Deemsa ofii keessatt cabsaa cabsaatt dhabbatanii of qoruun kanneen harkiftuu of duubaa hin qabnee carraa of sirreessuu kennuufii danda’a. Qabsoon gaagaa qabdi, kan ittiin of mullisan utuu hin ta’in kan golgaa jalaan itt lo’ani. Dilooti gurguddaan ofiinuu of mullisuu, hangasitt kan tahu ofuma keessatt qabatanii eeggachuu dha. Hoduu haleellaa laga hin ceeneen bitaa fi mirga baargsuun bu’aa saa irraa badin fidu caaluu danda’a. Nammi dhaaba tokkott miseensa ta’e heera fi seeraa saan bulun dirqii dhaa. Sana keessatt dirqamoota fi mirgooti miseensaa ni tarreeffamu. Kan dirqama bahataa jirutu mirga gaafachuu dandaha. Dirqama ofii tuqaa tokko illee bahachuu dhabuun rakkina gahuf guutummaatt itt gafatamuun jira. Sana dagachuu miti. Nageenyi, jireenyii fi sochiin dhaabaa waan miseensi humna, beekumsaa fi qabeenyaan gumaachu irratt hundaawa. Sabboonaan fedhaa fi ofiffummaa lafa kaa’ee wareegama barbaachisu baasuuf kan dhihaatu. “Tolus baduus dhaaba Kiyyaa” kan murteeffate malee kan komee guungumaa oolu miti.
Ganfa Afrikaa keessatt Oromoon wayyaba jedhama, sun jireenya isaa irratt maaf hin calaqisne? Gaaffi dargaggoo hundi of gaafachuu fi qorachuu qabani. Yeroo hundaa qama nuu alaa komachuu irra dura keessa ofii qorqoruu dha. Gara caaluu laafinni keessaa ka’a. Qaawwaa laafinni keessaa uumeen halagaan seenee cidii itt sutaa. Ilaalcha duubbee baadiyya keessaa of baasanii ballisanii naannaa guddaa hubachuu dadhabuun laafina keessaa tokko. Dargaggoon ABO qarruu sabichaa tahan kan gad bahan yeroo nammi of irraanfatee Oromoo ofiin jechuullee hin uggine. Yeroo hedduun “gaallaa” ofiin jechuu qaama godhatee fi kaan gosa fi amantee fa’iin of waamu ture. Duula of bara malbulchaa guddaa dargaggoo sanaan haalli sun jijjiirame. Garuu jaarmaan sababa adda addaan itt bahaa deemuu hin dandeenye. Gumaawanii gamtaan hin sosso’an taanaan abba tokkoota. Kanaaf bucuun ijaarame akka barbaadett isaan oofa. Of ijaaruu dhabuun sabi guddaan kun salphate bucuun itt rorriste malee raajiin biraa yk abaarsi hin jiru.
Koloneeffataan yero Oromiyaa qabate godinaa gosa fi qommoo gargar baasutt caase. Fakkeenyaaf Macca yoo fudhannee godinoota afuritt ciree. Gosaa fi qomoon sun irra hin geenye hin jiru. Hardha sana fa’iin wal ciiga’uu yaalla. Diinnis dunyaa fi tahitaa gumjaasisuun obbolaa wali gansiisaa jira. Qabsoon bilisummaa kan qabsaawoti dantaa biyya saaniif lubbuu saanii kennuuf dhihatan malee kan bu’aa ofiif irratt wal caccabsan miti. Kaabaa dhufee Kibbaa, Bahaa dhufee Gidduu fi Lixaa, diina qoomee du’uuf hiriire. Akka jirtu wallaala taha malee du’a walitt hin hinaafanii. Sana gochaa akka jiru hubanne hin fakkaatu. Qabsaawaan yaada irratt wal sukkuuma malee murneessaaf bakka hin qabu. Kan sana godhan qabsaawota dhugaa utuu hin ta’in “laga marqaa jennaan beerri boojjitoo gurtee yaate” isa dur jedhamu sanaa. Akka guddinni dilormaa (population) kun dhimma itt baasu dargaggoon itt yaaduu qabu.
Dargaggoon si’anaa, hariiroo gandaa fi amanteen, qabsoo malbulchaa waliin qabuuf hubannoo waloo qabaachuutu irra eegama. Yaada qaban diriira irra kaa’anii garaa qulqulluun mari’achuu qabu. Farreen walqixxummaa fi obbolummaa qabsoo bilisummaa sadarkaa lammafaatt gad dhiibuf fedhaa murnaa fuldruatt dhiibu yaalaa jiru. Sun kufaatii salphaatt keessaa ol hin ka’amnett geessuu danda’aa. Bara guddina teknolojii fi duula gabaa bilisaan addunyaan ganda tokko taati jedhamu kana yoo itt damaqne malee eenyummaanuu baduuf deemna. Yeroo akkasii yaada duubatt hafaa murnummaan mataa walcabsina taanaan garbummaa keessaa bahuun hin jiru. Biyyi murnoota hedduu qabu, sana walii kabajaa fedhaa waloo irratti tokkummaan xiyyeeffatu malee wal balleessa. Hololli amantee fi ganda irratt hundaawe kan juujuu fi keettoo diinaa, bilisummaa Oromoo laashessuuf qophaawe. Kanaaf maqaa gandaa fi amanteen kan nama gamaaggamuu barbaadu farra Oromummaati. Jarattii Harargee, jarattii Arsii, jarattii Shawaa, jarattii Wallagaa kkf jedhanii afuura xiraawaa namatt baafatan hundi farra tokkummaa Oromootii. Utuu baafatanii hin fixin funyaan qabatanii irra garagaluun dirqama sabboonotaati.
Nammi ganda saa fi amantee saa leellisuu hin qabu hin jedhamu. Leelloon sun jaalala saba saatiin kan dorgomu utuu hin ta’in kan deggeruun ta’uu qaba jechuu dha. Mirgi ganda fi amantee ofii kan eegamuu danda’u biyya walaba taate keessatt. Sabooti sababa kamiinu fedhaa biyya ofii walitt dhiisan hin jiran. Kana seenaa addunyaa keessatt hubachuu ni dandeenya. Amantee tokko utuu qabanii dhiiga walii lolaasaa jiraatani. Kan keenyas sanaan ala hin ta’u. Nuti hunda dura Oromoo dha. Oromummaan kufne, Oromummaan ka’uuf wuxxifataa jirra. Mirgootii nuti qabsaawaa jirruuf, mirga ilmoo namummaa addunyaan beekame. Akka saba tokkoott biyyaa fi qabeenya keenya irratt abbaa tahun mirga keenya jenna. Sana dhugoomsee bilisummaa, walqixumaa fi gammachuun jireenya ummataatt iggiti gochuuf ABOn dhaabbate. Biyya keenyaa ala kan amantee walfakkaataa hin qabne Waaqeffataa qofa. Jara sanaan quunnamtiin uumnu tokkummaa keenya kan fallessu ta’uu hin qabu. Biyya kabajamaa yoo qabanne halagaan amanttootaa fi mirgoota qabnu nuu kabajaa. Quuqama amantee keessa gugachuun garagarummaa koloneeffataa waliin qabnu irra nu ilaalchisuu kan yaalaa jiran ni agarra. Kan halagaan bukeessaa jiru hubatanii bu’aa keenyaaf akka tolfannu dargaggoon irratt mari’achuun ni barbaachisaa.
Biyyi keenya qabeenya guddaa qabdi. Diinni qabatee nageenya naannaa, fayyaa ummataa fi egeree dhaloota itt haanuuf utuu hin yaadin gara laafina tokko malee findigee qisaasuutt jira. Irraa buufatanii dhimma itt bahuun bilisummaa dhiheessuu ni danda’a. Sun kutannoo fi wareegama guddaa gaafata. Hunda caalaa onnee barbaachisa. Du’a hin oolle yoo dhufte utuu hin romm’in ija itt baasaa jala dhaabbachuun badiisa irra lammii baraara. Of irratt hirkannoon jedhamu sanaan dhufa. Dhaloonni ummata ofii fi qabeenya biyya saa qabsoof oolchuu hin dandeenye igruu hin gahu. Kadhaa fi baalchaan bilisoomuun hin jiru. Sanaaf of humneessuun jaarmaa qilleensi hin galle fedhaa. ABOn akka jirutt nagaa hin fakkaatu. Daddaaqxuu fi keettoon halagaa kan afuura itt baafatte fakaata. Kanaaf faloo bahanii of qulqulleessuun dirqii ta’a. Dhalooti soolla’aa jiru hamma danda’u hojjetee asiin gahee jira. Dhaaba saanii tokkomsuuf carraaqni dhiheenya godhan boonsaa dha. Itt birmannaan dargagoo egeree qabsoo abdachiisaa.
Haalli qabsoon Oromoo keessa darbe, kan jalaa ka’aniin Baallii walitt dabarsuu hin mijjeessine ta’a. Rakkina turee fi haala itt jiramu hubatanii fala barbaaduu irratt qooda fudhachuu malee qubaa walitt qabuun booree baqachuu akka hin taane eeggachuu dha. Hamajaajii fi keettoon diina hogganoota hambaa du’aa, kaayyoo ganamaatt cichaa jiran ciqun dibuu yaalu. Hogganooti kun miseensota ABOn kanneen kurnan afur dura “Oromiyaan haa jiraatuu”, “Oromiyaan ni bilisomti” jedhanii dhaadachuun diina baragsiisan keessa turan. Dhaadannoo sun itt fufa jireenya empayeraa dorsise. Empayerri kan diigamu yoo ummatooti walaboman qofa. Yoo inni diigame malee qajeeltuu, bilisummaa, walqixxummaa fi demokrasiin hin dhufani. Kan sana diiguu dandahan sabboonota kaayyoo taliila tokko jala hiriiranii fi namoota nagaa fi demokraasii jallatani. Oromoon lata eenyuuyyuu miti. Minilik kan empayeritt ijaare illee “Mootii Itiyoophiyaa fi biyyoota Gaallaa” ofiin jedhe malee jara humnaan qabaten Itiyoophiyaa dha hin jenne.
Namooti qaba halagaa jala taa’uu dhanna godhatan “Eenyutu eenyu irra fottoqa” jedhanii dhaadatu. “Nuti jirma malee dame miti” jedhu. Rimsammi qaammi tokko tokkummaa yk waldaa keessa jiru irraa dacha’ee ofiin dhaabbachuu “secession” jechuun fottoquu jechuu miti. Sana kan jedhan isaan waan diinni afaan kaa’e xibarani. Kan ofii kan biraa keessaa ni dachaafatu malee hin fottoqsani. Kanaaf qooqa “Englishiin secession” jedhamuu afaan Oromoon furan wal gitu dacha’uu malee fottoquu miti. Rimsama dogoggoraa kanaan halagaa waliin dhoofsisuu afarsu.
Qabaa halagaa jala taa’anii kan dura waliin dhoofsisan waa’ee isa jalaaa bahuuti malee waa’ee gamtaa isa waliin qabaachuu miti. Kan walqixxee hin taanee, isa waliin sodaa malee balchummaan waa’ee gamtaa dhoofsisuu hin danda’u. Haala sanaan dhoofsisuun kan danda’amu akka itt harka kennatan qofaa. ABOn bilisummaa gaafachuu akka badiitt kan ilaalan hedduun miidhama Oromoo irratt takkaa koloneeffataa balaaleffatanii hin beekani. Waggaa dhibbaa ol sana akka waan tolaatt ilaalaa bahan. Oromoon ilmoo nama ta’u, laalaan cunqursaa akka itt dhagahamuu fi fedhi birmadummaa kan waliin dhalatan ta’uu ni irraanfatu. Cunqursaan, cunqurfamaa birmadummaas qabeenyas ni mulqe. Kan diinaan qabame qabeenya saa fi mirga birmadummaan jiraachuuf faccisaa yoo du’e salphina malee want itt hafu hin jiru.
Dargaggoon ABO bu’uursan dhaloota yero Tokkummaan Afrikaa (Pan Africanism) hundaan hawwama tureetii. Tokkummaan Afrikaa ummata gurraacha kan hamilee kennuu fi misa Afrikaa fi nagaa addunyaaf akka gumaachu kan amanani. Ummati Afrikaa yaayyoo (kaartaa) koloneeffataan uumeen gargar faca’anii caasaman. Furmaati isaa hidda handhuuraa koloneefataan walitt hidhamte kutanii kan ummatootaa walitt fufuu dha. Sanaaf ummatooti sagalee walaba qabaachuutu irra jira. Walabummaan Oromiyaa sana dhugoomsa malee ummatoota kan addaan fageessu miti. Tokkummaan ummatootaa kan uumamuu danda’u ummatoota bilisa ta’aniin. Kanaaf dura bilisa ta’uu malee filmaati biraa hin jiru. ABOn dhaalmaa duubbee demokraatawaa ta’e qabaachuun satoo guddaa dha. Walqixxummaatt kanneen amananiif fedhaan waliin hiriiru kan barbaadan wajjin gamtaa uummachuun akka dandahamu jalqabaa ka’ee hubachiisaa ture. Qabaa diinaa jala taa’anii garuu sun hin yaadamu. Sana jalaa bahuufis mirga sabootaa, hiree sabummaa ofii ofiin murteeffachu kan fudhatan waliin qabsoo qindeeffachuu ni danda’ama. ABOn gamataa ummatoota gidduutt ta’uuf rifaasuu (allerjii) akka hin qabaanne dur beeksise.
Sochiin malbulchaa Oromoo jalqabumaa bakka lamatt banka’e. Kanneen bilisummaa gaafatanii fi kanneen Itiyoophiyaan akka demokratoftu gaafatani. Mooraan bilisummaa ilaalcha sabummaan gaggeeffama. Kallachi qabsoo kanaa sabboonota Oromoo turan. Mooraan demokraasii ilaalcha qabsoo gitaan gaggeeffamaa. Yoo qabsoon gitaa injifannoon bahuu rakkina sabootaa fi sabummootaaf furmaata argamsiisuu danda’a jedha. Kallachi qabsoo saanii gurguddoo Nafxanyaa turan. Dhaabota Nafxanyaa sana keessa Oromoo hedduutu ture. Yeroof maqaa Oromoon dhaabota maxxannee tokko tokko hayyamaniifii turan. Booda garuu akka hin taanett of keessaa qulqulleessan. Fayyaatt Oromoo kan amanan hin fakkaatu.
Oromoo galtuun illee demokratummaa dhanna ofii keessa qaba. Gurguddoon Habashaa dhagahuu malee waa’ee demokrasii shakaluu kan abjootee beeku hin fakkaatu. Mootummoota jaarraa kudha salgaffaa kaasee jiran yoo ilaalle hundi foloso ummata ofiif illee gara laafina hin qabne turan. Angoo kan nagaan walitti dabrsan hin jiran. Hundi humnaan dhufanii salphinaan gaggeeffaman. Sun ummati saanii qajeeltuu fi jireenya demokrsii hin jaallatu jechuu miti. Ummati hundi bilisummaa ni fedhaa. Hamtuu isaan keessaa baatef roorrisi barsiifata hin gaddhiifne tahe. Jijjiramuuf qabsoo hadhaawaa bara hedduu isaan barbaachisu hin hafu. Utuu kana beekanii Oromoon empayera Itiyoophiyaa demokratessina jedhanii kakachaa jiran jiru. Waan hin danda’amne kan lafa kaa’an ummata ofii daguuf malee dhuguma milkiin baana jedhanii miti. Jarri akkasii murna adda addaatt haa hiraman malee itt galli saanii tokkuma. Kan tokko maqoo golgaa jalatt akka qabamu barbaadu, kaan waan barbaadu qullaa dhaabee mullise.
Ilaalcha demokrasii akkasiin kan ka’an eenyufaatu waan deggeran fakkaata yoo jenne, Baqattoota 1992 keessa dhufa ABOn guddaa buufatanii amma barattiin deebitee dhuftii abjootan, yakkaan barbaadamna jedhanii of ciicachuun golgaa barbaadan, kanneen “investor” ta’anii hori cubbuun Oromoo buqqisuu irratt halagaa tumsanii dhaabicha keessa gugannee faloo baana jedhan, ergamsa diinan mooraa qabsoo haphisuu kan dhufan, kaayyoon utuu hin ta’in wal beekuu fi gandaan kan walduukaa yaa’an, kaayyoo ganama dhagahuu hin feenu kan jedha, cillaanfattuu, yoo gooti kuffisee kufu qabsoo bilisummaa diina waliin haddheessaa mooraa saa o’isaa, hambaa funaana batee tufamnaan as deebite, dallantuu hongaatu fallaa keesaa furuuf qabsaawuurra keessaa baqatte, kan maaliifuu dudhama hin qabne gaagaa malee bu’aa tuuluu fetu, kan adda ta’uu hariiroo ummatoota gidduu fi qabsoo qajeeltuuf godhamuu hin beeknee, carra gaadduu bor hin beeknee of hin beeknee kan hurrise hunda waliin girristu yaada qeeqaa hin qabne.
ABO ilaallan akka isaan barbaadan kaayyoo ganamaa ganuu hin dandeenye. Kanaaf akka dinnicha gubaa lafaan dhahanii irraa garagalanii. Dhodhommoqoo dha; kam irraayyuu garagaluufis rakkina hin qabani. Kanaaf dargaggoon haala naannaa jiru hunda qorataa deemuun dhumargaa (horizon) saanii ballisa. Waan halle irra gulufuu miti. Gadi fageessanii quwachuu dha. Iyyaatiin aangoo akka ta’e irraanfachuu miti. Seenaa fi mala qabsoota addunyaa keessatt deemaa turanii fi deemaa jiran bu’a ofiif qorachuu dha. Of barsiisuun yaa’a wal irra hin citne. Kan barbaachisu itt baasanii maqoo ofii eeggachuu fi kan ofii alaa argachuun dirqama of baraaruuti. Beekumsi qabsaawaa teknoolojii waliin guddachuu qaba. Jaallewwan gidduutt wal amanuu fi garaa walii laafuun barbaachisaa dha. Qabsoo mijjeessuu qofaaf utuu hin ta’in miira qabsaawaa irra eegamus. Dhaabis miseesota kanaan leejjifatuu qaba. Dhaabi ibidda keessa illee bahuu qaba yoo ta’e rakkina miseensaf hin geenye dhaaba guutuu dha jedhamu hin qabu.
Hunda caalaa kaayyoo saba ofii bakkaan ga’uuf kutannoo fi dudhama qilleensi hin raasne qabaachuu dha. Sun jaarma cimaa waliin raajii hojjechuu danda’a. Jaarmaa cimaan miseensota namusa jabaa akka sibiila qaban, gochii saa hundi miseensota saaf keessaanlaalii kan ta’e, maqoon dhaabaa damaqinaan kan eegamu, rakkinni keessaa yoo dhalate akka itt furatu dursee kan qopheeffate, masaka saatiif qormaataa fi quwannoo walirraa hin citne kan gaggeeffatu, hamaa irra of eeguuf yoomiyyuu qophee kan ta’e fi heera dhaabaa mamii fi faanfana malee hojiirra oolchuuf hoggansa murteessoo tahan kan qabu jechuu dha. Kana argamsiisuuf gufuu kan nutt ta’u yoo jiraate qabsoon sirreeffanna malee kaayyoo keenya ganne faallaa saa hin filanu
Dargaggoon ammaa booreen dargaggoo darbanii irra jira. Sana bahachuuf sochii bilisummaa keessatt qooda fudhatanii kutannoo qabsaawuu dha. Kutannoon ejjennoo ititaa gaafata. Qabsaawaan akeeka bilchaataa qabu yoo hammaate barcuma duubaa fudhata malee gamaa gamanatt hin utaalu. Akeeka utuu hin ganin fulduratt nama tarkaanfachisa taanaan kennanii waa fudhachuun akka. Malbulchaan gamna ta’uu agarsiisa. Kan ofirra qaarsisee fagoo ilaaluutu sana danda’a. Dargaggoon dubbisuu, quwachuu, qorachum fi irratt waliin mari’achuu miira godhachuun hedduu gargaara. Hariiroon malbulchaa warraa kaasee hanga biyyaatt uumamu kan Oromiyaa caasaa hundaa olitt ilaaluu fi Oromummaa gabbisu tahu qaba. Hariiroon kamuu kan Oromummaa gadi qabu utuu hin ta’in kan baasee muldhisu ta’uutu eegama.
Gaafa Oromiyaan walaba baate fedhi ummataa hundi akka achi keessatt kabajamuf gochuu ni danda’ama. Walabummaan baannu akka kolonoota walabooman jedhame irraa agarrett faajjii balaliisu qofa miti. Ummati birmadummaa saa mirkaneeffatee seera hunda walqixxeett bulchu labsachuun biyya nagaa fi gammachuun keessa jiraatu argamsiisuu dha. Sun Oromiyaa halgaan hin bulle ofiin bultu walaba qofa keessatt danda’ama. Oromiyaan walaba taate mudaa hagamiiyyuu haaqabaattuu halagaan mo’amuu irra hin wayyuu laata? Hamaan ofii yoo xinnate safuu cabsuun hamaa qabdu beeka. Fira haa ta’u halagaa cunqursaan cunqursaa waan ta’eef Habashummaan bilisummaaf qabsaawuun adda addummaa hin qabu kan jedhan jiru. Cunqursaan cunqursaa tahun dhuguma garu jechichi Oromiyaan gaaffi mirgaa adda ta’e hin qabdu jechuu hin ta’u? Yaacii sodaatanii hirriba malee hin bulan jedhama. Sodaan gurguddoo Oromoo boriif qabnu qabaa diina jalatt hafuu nu hin filachiisuu. Tolus baduus biyya qabaachuun qananii halagaa hunda caalaa. Kan empayericha mararfatanii fi sana alatt of hin se’anneef adda addumaa hin qabu ta’a.
Oromoon kamu yaada barbaadan jalatt hiriiruun mirga saaniiti. Yoo safuu dudhaaf harka fi afaan walitt hin dabare rakkina hin qabu. Hanga yoonaa hedduutu akka simbirattii “cuckoo” jedhanii mandhee ABO keessatt hanqaaqee quucarse. Sun dadhabina sabboonotaati malee ofirraa qola’aa kan tokko isaan irratt godhu isaanis waan gochuu hin dandeenyeef hin ture. Akka dhaabaatt garagarummaa walii eeganii socho’uun sirrii dha. Haa tahu malee harka lafa jalaatin walitt luuxanii galuun seenaa sochootaa keessatt beekamaa dha. Kanaaf daallichatu of dagata.
Jaarsi akka firoota saa durii fi dargagoo, ari’ee diina qabu, dheessee jalaaa ba’uu hin danda’u ta’aa. Garuu sana gochuu kan danda’an qubee seerfaanii (grammar) itt amanuun gorsu hin dadhabu. Sun komputara duubas karaarra deemaas ni danda’ama. Kanaaf sanaan gowwaa yk walhinbeeknee qofatu walkomata. Karaa dandeenyuu fi nutt tolee hundaan hanga sammuu yaadu qabnutt beekumsaa fi muuxannoo qabnu irraa kaanee dargaggoo keenya dhamsa dabarsuu hin dhaabnu. Yeroon kun kan Gadaa haaraati, yaada fedhan hordofuu mirga qabu. Qoodi keenya haada angofootan walitt fuftu akka hin cinne gochuu dha. Sansakkaan Baallii walitt dabarsuun yoo hin mijjoofneyyuu dirqama yeroo saanii bahachuu sun hin dhorgu. Dhaaba maqaqabeessa dhiigaa fi lafee jagnootaan ijaarame jagnatu utubee kaayyoo kufaniif fiixaan baasa. Jagna fi gamna kan taatan waan qabdaniin itt birmadhaa. Dargaggoo keenya Waaqi Ayyaana akaakilee saanii jabina fi beekumsa haakennuuf jenna. Oromiyaan haa jiraattu! Viva Oromiyaa!
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
* Ibsaa Guutama miseensa dhaloota saganta ABO isa jalqabaa baasan keessaa tokkoo.
Ibsaa Guutama
Bitotessa 2013
Gubirmans.com
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Goototni dargaggootni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa irratti Godina kibba lixa Shawaa fi Godina Jimmaa irra walitti
qabamanii walga’ii dirqamaan Wayyaaneen guyyaa 15nif teesisaa turte irratti gaaffii mirga abbaa biyyummaa Oromoo gaafachaa turreef hanga guyyaa har’aatti deebiin nuuf kennamee jiruu: Hidhaa, reebichaa, ajjeechaa, barnoota irraa arii’amuu, mirga dimookiraasii fi namommaa sarbamuudha.Adeemsi kun ittumaa FDGtti nu jabeessa malee kaayyoo keenyaa fi mirga keenyaafi mirga uummata keenyaa kabachiisuu irraa duubatti nu hin deebisu jechuun guyyaa kaleessaa halkan guutuu barruulee warraqsaa fi ibsa ejjennoo qabxii 12 of irraa qabu kan gaaffii uummata Oromoo waliigalaa qabate uummataafi mooraa Yuunivarsiitii Jimmaa Agriculture fi saayinsii fi Teekinooloojii keessaa bittineessa buluun guyyaa har’aa ammoo FDG qabsiisuun mootummaa Wayyaanee raasuu itti fufan.
Goototni barattootni Oromoo irree fi gaachana uummata Oromoo ta’an guyyaa har’aa wayita ergamtichi wayyaanee kan uummata Oromoo bakka bu’uu hin dandeenye Muktar Kadir karaa foddaa Plasmaa ergaa mootummaa fashistii Wayyaanee EPRDF dabarsaa jirutti olola farreen nageenyaa fi mootummaa shororkeessa hin dhageenyu jechuun mooraa Yuunibarsiitii Jimmaa mooraa Agriculture fi Saayinsii fi Teekinooloojii keessatti wayyaaneen dirqamaan walitti qabdee turte FDG qabsiisuun mootummaa wayyaanee balaaleffachuun eenyummaa dargaggoota Oromoo dhugaatti ifatti diinatti argisiisan. Oromiyaan Mootummaa mataa ishee hin qabdu Muktaar nu bulchuu hin danda’uu ergamaan Wayyaanee Muktaar Oromoos bakka hin bu’u jechuun mormiin haammate.
Yeroo amma kanatti goototni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa waraanaa Wayyaanee agaazii fi poolisoota Federaalaa Wayyaanee EPRDF waliin waldura dhaabbachuun sagalee mormii guddaa dhageesisaa jiru. Waraanni Wayyaanee akka barattootni mooraa keessa gadi hin bane mooraa keessatti ittisuun barattoota Oromoo meeshaa tokko of harkaa hin qabnee qawween dura dhaabbachaa jiru.


text:
Thursday, May 22, 2014
Yuniversity illee Oromiyaa mara keessaa miseensoota OPDO kan nyaachuuf jiraatanii,ilmaan nafxanyootaa fi ilmaan Kilaashinkoovota( Tigre) …
Oduu dhangala’a fi hubachiisa.
#OromoProtests
Akka asaasa ( whisper) qondaala hoggannsa ol aannoo OPDO keessa argineetti, Wayyaaneen aango irra turuu isaannii akka yaadoo guddaa keessa galchee fi bakkii sodaa irraa qabaniis dhimma Oromoon waan isaan itti himaa olannii fi bulan irraa adda oduu argachuun yaadoo guddaa itti ta’u isaatti. Haalli kunni akkaataa barattootni Oromoo fi Oromoon addunyaa kana irra jiru Karaa quunnamtii brannee (cyberspace) fi booda irrattis OMN gadii bahuun dukkana guraacha sobaan Oromiyaa golgee turee xinnoo saaquu danda’uun Oromoon oduu addaa akka dhagahuu fi waliif gurra kennu gochuu danda’uun Oromoo imaammata Oromoon mana hidhaa Itoophiya keessatti ukaamameetuma akka jiraatu jedhu waan faalleessuuf kirkireen akka hoggannoota Atse TPLFti dhagahamee fi soso’a barattootaa fi Oromoo kan FDG kan adeemaa jiru humnaan dhaamsu dabalatee, waannuma Mootummootni Habashaa kana dura Oromoon akka waan isaa waliiraahis odeefannee fi oduu warri Habashaa isatti himan malee oduu Karaa biroo irraa dhufu dhagahuun yakka ta’u itti himaa bahan Sana itti fufuu waan barbaadaniif haala facebook, tiwtter fi email (cyberspace) ilaalchiise Osoo ol aantumaa waan garii tohachuuf waan garii irratti dandeetti itti qabannu humna namaa kan leenjifamee Oromoo basaasuun qabsiisu Yuniversity illee Oromiyaa mara keessaa miseensoota OPDO kan nyaachuuf jiraatanii,ilmaan nafxanyootaa fi ilmaan Kilaashinkoovota( Tigre) kan afaan Oromo beekan qaqaadhimuun dhoksaan oggeeyyii cyberspace kan alaa fi biyya keessaatin leenjiin kennamaa jiraachuun mirkanii ta’uu isaa asaaseeti jira.
#OromoProtests
Akka asaasa ( whisper) qondaala hoggannsa ol aannoo OPDO keessa argineetti, Wayyaaneen aango irra turuu isaannii akka yaadoo guddaa keessa galchee fi bakkii sodaa irraa qabaniis dhimma Oromoon waan isaan itti himaa olannii fi bulan irraa adda oduu argachuun yaadoo guddaa itti ta’u isaatti. Haalli kunni akkaataa barattootni Oromoo fi Oromoon addunyaa kana irra jiru Karaa quunnamtii brannee (cyberspace) fi booda irrattis OMN gadii bahuun dukkana guraacha sobaan Oromiyaa golgee turee xinnoo saaquu danda’uun Oromoon oduu addaa akka dhagahuu fi waliif gurra kennu gochuu danda’uun Oromoo imaammata Oromoon mana hidhaa Itoophiya keessatti ukaamameetuma akka jiraatu jedhu waan faalleessuuf kirkireen akka hoggannoota Atse TPLFti dhagahamee fi soso’a barattootaa fi Oromoo kan FDG kan adeemaa jiru humnaan dhaamsu dabalatee, waannuma Mootummootni Habashaa kana dura Oromoon akka waan isaa waliiraahis odeefannee fi oduu warri Habashaa isatti himan malee oduu Karaa biroo irraa dhufu dhagahuun yakka ta’u itti himaa bahan Sana itti fufuu waan barbaadaniif haala facebook, tiwtter fi email (cyberspace) ilaalchiise Osoo ol aantumaa waan garii tohachuuf waan garii irratti dandeetti itti qabannu humna namaa kan leenjifamee Oromoo basaasuun qabsiisu Yuniversity illee Oromiyaa mara keessaa miseensoota OPDO kan nyaachuuf jiraatanii,ilmaan nafxanyootaa fi ilmaan Kilaashinkoovota( Tigre) kan afaan Oromo beekan qaqaadhimuun dhoksaan oggeeyyii cyberspace kan alaa fi biyya keessaatin leenjiin kennamaa jiraachuun mirkanii ta’uu isaa asaaseeti jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Godina Jimmaatti barsiisotni kolleejjii barsiisota Jimmaa maqaa daballii mindaan walqabatee olollii ofamaa ture kan mirga keenya sarbudha malee mirga keenya hojjettootaa waan kabachiisuu miti, mootummaan kaleessa mindaan keessan persantii guddaan jechuun parseentii 58% fi isaa oliin isiniif dabalamee jira jechuun FDG dargaggootni Oromoo fi uummatni Oromoo waliigalatti gaggeessa jiru fuul-dura dhaabbachuun sochii karaa hojjetoota dhalachaa jiru dhaamsuuf olola isaa butatee fiigaa tur.Mindaa hojjetoota barasiisota koollejjii kanneen wajjiraalee secteroota garaagaraa irra hojjetanii 28% perooliin akka hojjetamuu yeroo murtee dabarsan warrii mootummaa naannoo Oromiyaa bakka buuna jedhan OPDO’n mallatteessuun yeroo fudhattee soba Wayyaaneen dura 58% tiin miindaan keessan isiniif dabalame jechuun ololaa ture, ammo gara 28% gadi buusuun peroliin akka hojjetamuu gochuun FDG tti barsiisotni fi hojjetootni Aanotaa fi sekteroota garaagaraa irra hojjechaa jiran akka seenan ta’ee jira.
Adeemsa Wayyaaneen daballii mindaa 58%tiin dabalee jettee gara 28%tti gadi deebisuun hojjettootaaf akka kanfalamuu gochaa jirtuu kana naannoo Oromiyaa qofa keessatti malee naannooleen Amhaaraa , Tigiraay fi Kibbaa hin hin mallatteesinuu mediadhan ibsa godhaa jechuun kan morman yeroo ta’uu ergamtootni Wayyaanee Oromiyaa bulchaa jirra jettuu immoo mallateessuun fudhachuun haalan kan hojjetoota dheekamsiisa jiru yeroo ta’u, guyyaa har’aa kana yeroo dhagaa’an barsiisotni Oromoo kolleejjii barsiisota Jimmaa barnoota gannaa barsiisaa jiran guutummaatti hojii dhaabani mirgi keenya kabajamuu qaba. Mindaan kan nuuf dabalamus yoo ta’ee ogeessa waan taaneef gatii Ogummaa keenyaa tajajila kenninuuf malee mirga keenya sarbuuf bilisummaa keenya mulquuf kan dabalamaa jiruu fi olola sobaa ofaamaa ture hin fudhannu jechuun hojii barsiisuumma dhaaban.
Mootummaan Wayyaanee sochii FDG biyya keessatti gama hundaan hudhee isa qabee jirun aangoo irra darbamuuf kan jiru yeroo amma kanatti gaaffiilee gama hundaan hudhanii Wayyaanee qabanii jiraniif deebii tokko illee dhabuun uummata sodaachisuu qofaaf jedhee humna waraanaa off harkaa qabu konkolaatatti fe’ee Oromiyatti guura jira. Adeemsi kunis mootummaa wayyaanee kufaatii irra kan hin olchine ta’uu fi mirga ofii caalmatti akka falmataniif kan nama kakaasuu malee duubatti kan nama hin deebisne ta’uun ibsama jira.


text:
Hagayya 19,2014 Amboo
Wayyaaneen EPRDF guyyaa boruu walgahii ittiin uumata Oromoo afaan fajjeessuu kan marraa jalqabaa bifa ofii tolfateen as bahuuf deema.
barattootni Oromoo dhaabbilee barnoota olaanoo irraa boqonnaaf maatii bira utuu jirani, walga’iin afaan faajjiin kun qophaa’ee barattootni dirqamaan akka hirmaatan Wayyaaneen karoora dabarsite FDG gootota barattota Oromoo duraittin dhaabbachuuf jecha shira dinni Oromoo cabsee bituuf qopheesse ta’uu hubachuun goototni barattootni barattootni Oromoo shira Wayyanee dura dhaabbachuuf kutannoodhaan gara walga’ichatti aanotaa Oromiyaa irraa konkolatan guurama jiru
Sochii barattoota kana danquuf Mootummaan Wayyaanee hoomaa waraanaa daangaa irraa gara Oromiyaatti keessattuu gara Yuunibarsiitiiwwaan Oromiyaa kanneen akka Amboo,Jimmaa, Mattuu, Wallaggaa. Harammayyaa, Adamaa, Massage Walaabuu, Bulee Horaa kanneen jedhaman irra humna waranaa wayyaanee guddaan qubsiifamee uummata magalota kanneen irra jiran goolaa jira. Barattootni hedduun maqaa walga’ii kanaan wamamanii ukkanfamanii eessaa buuteen isaa illeen dhabamaa jiraachuu maddeen gabaasan.
Haala kanaan guyyaa har’aa magaalaa Amboo hoomaa waraan marfamtee akka jirtuu fi sodaan FDG nutti ka’a jedhu irraa barattoota warra walitti qaban uumatatti muldhisuu didanii waraanaan qabanii akka jiran gabaasi qeerroo addeessa.


text:
Addunyaan har’a keessa jirru kun , tokko isa tokko liqimsee, bakka bal’ifatee kan itti jiraachuu barbaadudha yoo jenne, dhugaa irraa fagaachuu hin ta’u. haqi addunyaa kana irraa eegaa jirru , dantaan takaalamtee afuura baafachuu isheen qofaa jirtii jennee dubbachuu dandeenya. Adeemsa hannaa kana hubatanii fi addunyaa dantaa ishee waliin arreedaa jirtu kana waliin harka keessa naqatanii hegaree isaanii kanneen dagatan “wayyaanoonni” , guyyaan isaa haa dheeratu malee, addunyaa kana keessaa adda durummaan , kan harka isaanii akka argatan hin shakkisiisu. Wayyaaneen har’a humnaan jiraachuuf waraana ijaarrachuu fi Dinagdee biyyaa tu’attee isa kaan harkattoota ishee qofa taasisuu qofaa odoo hin taane, kan na dura dhaabbata jettu hundumaa dhabamsiisuu, dadhabdu ammo, diiguu akka qabdu beektiif, karaa gara garaa duula gara garaa gaggeeffataa jirti. Kan ishee dura dhaabbate kaasuuf , hidhaa fi godaansiisu irra dabranii, akka nama rashanuu danda’an, Addunyaan dantaan takaalaman hayyamuufii ragaa hedduu tarrisuun ni danda’ama.
Adeemsa addunyaa hannaan guutame kana keessatti addu durummaan miidhamuun keenya waan hin hafneedha. Kan miidhamne ammoo , waanuma sirnoonni hundi ittiin nu miidhaniin yennaa ta’u , kan wayyaanee garuu ija kan baaseedha. Qabsoo Oromoo diiguuf bara wayyaanee kana yaaliin taasifame waan ifa jiru. Yaalii wayyaanee fi dadhabiina keenyaan waan nu irra ga’e , waan keessa jirru irraa herreeggachuun hin ulfaatu. Irra jireessi isaa garuu , kan kaleessaa irraa barachuu dhabuu keenya irraa kan maddaniidha yoo jedhame, dhugaa irraa fagaachu hin ta’u. kanaafidha, akkuma mammaaksa Oromoo “ MANNI GOGAA HARREEN IJAARAMEE , GAAFA WARAABEESSI YUUSU DIIGAMAA ” san, hundumtuu of labsee deebisee yeroo gabaabaa keessatti bakka itti of yaadu irraa kan of dhabe.
KUTAA 1ffaa barreeffama dabree keessatti , kan dabre irraa barachuuf waan sirreeffachuu qabnu, qabxiilee 3n tokko kaaseera. Namoonni hedduunis yaada hedduu irratti gumaachitanii jirtani, GALATOOMAA ! Warra har’allee qalbii arrabsoo “Ganda marqaa jennaan, ijoolleen boojitoo qabattee yaate ” san keessa warra gangalataniif, kan jedhu hin qabu. Sababaan waa sadiif.
- Halagaa Afaan Oromoo katabanii dubbisan heddummaachuu irraa ,
- Qalbiin isaanii obboloota isaanitti waan hin kalaa’iniif,
- Kaayyoo halgaan oofamuun waggaa 150 booda illee waan hin galiiniif.
=WAAN FOOYYEEFFACHUUN NU IRRAA EEGAMU:-
1. FEDHII UMMATAA GADI FAGEESSANII BEEKU :
2. ABOn, KUDHAAMA UMMATA OROMOOTI !
3. ILAALCHAAN ADDA TA’UUN, OROMUMMAAN ADDA TA’UU MITI !
4. TOKKUMMAA HOJIIN ARGISIISUU:
Tokkummaan hiikkaa biro fi ulfaataa hin qabu. Barbaachisummaa isaatti amanuun , tarkaanfii jalqabaatii. Tokkummaa wayita jennu waan qorannoon addunyaa biraa irraa ergifannee odoo hin taane, waan nu keessa ture haa deeffannudha. Osoo bakka ofii laannee ofiis yaannee, tokkummaa ummachuun kun nuuf waan hunda irra salphaa ture. Waan salphaa kana hojii irra oolchuuf kan nu gufachiise inni duraa laafina dhuunfaa kaafnee qabnuudha. “Oromoon tokko” wayita jennu , Addunyaa biraa irraa finnee walitti baqsina odoo hin taane, Dhiigni keenya tokko jechuu keenyadha. Gama biraan addunyaa akkas wal hirtee mataa cabdu keessatti , Ummati Oromoo miliyoon 45 ol ta’u tokko ta’a jennee eeguun rakkisaadha. Hubadhaa gama ilaalchaan malee dhiigaan jechuu kiyya miti. Ani hanga har’aatti, Oromoo , Oromoo dhiigaan tokko miti jedhee dubbate dhaga’ee hin beeku. kana jechuun ammo, hundeen rakkoo keenyaa kan ta’een waliif gallee, isa nu rakkisuu hin qabneen dhama’aa jirra jechuudha. Ani Oromoon ilaalchaan adda ba’uun yakkaa hin jedhu. Yakkaa kanan jedhuu fi ummata kanaaf balaadha jedhu, kan GANDAA FI AMANTIIN, wal qoodee diinaaf humna ta’u qofaadha. Ilaalcha diinaaf huna ta’aa jiru kana of keessaa baasuun murtee guutooti. Waan kana ga;ga;a tokkotti of keessaa baafna jennee yaannaanis yaadaan gabaabbachuu ta’a. of irraa eegalanii dhaloota itti aanu baruutu furmaata guddaadha !
Ilaalchi akkasii kun irra jireessa halagaan nu keessa haa facaasu malee, nuutis ilaalcha gadi aantummaa kana keessaa ba’uu dadhabuun keenya qaaniidha. Waan akaakilee keenya irraa eegalee nu miidhaa jiru irraa fayyuu dadhabuun keenya nu hin taajjabsiisu ?. ilaalchi kun addatti warra waa hubatan biratti itti fufun isaa nama hin gaddisisuu ? kun nu keessaa buqqa’uu qaba. TOKKUMMAAN dhaadanno irra dabree hojiin mul’achuu qaba. Sammuun kana keessa marqamus akka godhachuu qaba. Dhaloota itti aanu haala kana keessaa baraaruun barbaachisaadha. Tokkummaa hojii irra oolchuu jechuun, sadarkaa dhunfaa fi olmaa keenya irraa eegala. Hojii guyyuu gaggeessinu irraa eegala. Dubbiin sadarkaa dhuunfaa fi maatii ofii irraa eegaluu gaafata. Kana jechuun ammo, sadarkaa dhunfaa eegallee , diina keenya dura dhaabbachaa jiraachuu keenya mirkaneessa. Qooda gumaachuun jechuun kanuma. Mee ijoollee keenya ykn maatii keenyaaf kana ibsinee beeknaa ? laafinni asi eegala.
Waa’ee tokkummaa bara baraan dhaabbileen siyaasa Oromoo nutti himaa jiraachuu hin qaban. Kun hojii hawaasummaan dhaabbachuu danda’uudha. Waan salphaa hubannoo dhabuu irraa waggaa amma kana nu jilbeenfachiisee jiraachuun isaa hedduu nu qaanfachiisuu qaba. Keessattu Diyaaspooraan dhukkuba kana keessaa ba’ee sochii jiru jabeessu qaba. Oromoo ta’uu keenyatti ni amanna ega ta’ee, maaf Gandummaan nu mo’a ? maqaa gandummaan maaliif Oromoo wal caalchifna ? loqoda dhageenye amma yoomitti wal foona. ? amma yoomitti Amantiin wal foonee waan keessa ofii walii ibsuuf ulaagaa godhanna ? kan hedduu nama gaddisiisu, halagaan nu gabroomsuuf warra fagoon wal ta’uuf daboo waammata. Nuuti ammo gabrummaa sana jalaa ba’uuf , wal fo’uu keenyadha. Adeemsa kana keessaan salphina meeqa arginee jirra. Kana keessaa of baafnee qabsoo furgaasuuf, diinni ,qabxiilee bara baraaf dhiiga keenyaan wal makee akka jiraatu barbaadu kana of keesaa dhabamsiisuuf hojjachuudha.
Tokkummaan nuuf hiikkaan isaa , Oromoo ta’uu keenya fudhachuudha. Waan kana booda jiru hundaan wal dhabuu hin qabnu. Oromoonni Biyya keessaa yennaa hidhaman ykn hiriira gara garaa yennaa yamamu, eenyutu waameen odoo hin taane, dhimma Oromoo ilaallatuudhaa jedhanii waliin dhaabbachuutu diina mogolee jalatti cabsa. Hundi namaa waan nu mudatu hundaa irratti yaadi fi fedhiin keenya hundi bu’aa OROMOO FO OROMIYAA irratti yoo hundaa’e, yeroo gabaabaa keessatti humna taana. Wal irraa qollifachuun gonkumaa tokkummaatti amanu keenya hin argisiisu. Hojiin dhaabaa kan biraati. Hojiin ummataa waan biraati . miseensummaan waan biraati . dhimma ummataaf wal tumsuun waan biraati. YOO DUUNE BANNE ILLEE, DHIMMA OROMOO FI OROMIYAA irratti eenyufu garaa laafuu hin qabnu . bu’ura keenyas haa godhannu. kun kakuu keenya taanaan, waan kana booda umaman hundi nu diigu hin danda’an.Kanaaf yaada keenya bal’ifachuu qabna. Addunyaa hannaa maqaa ummata biraan wal ijaaranii nu dhabamsiisuuf kanneen deeman keessatti akkamiin haala jiruun of baraaruu dandeenya. Haxxummaa fi shira galma keenyaatti nu geessan barachuu qabna. Waan galii keenyatti nu geessu hundaa keessaan dhimma ba’uuf Oromoo ta’uu qofa irratti wal hubachuun ga’aadha.bara baraan diigamuu qofaa odoo hin taane, diigus barachuu qabna. Kana hundatti kan nu geessu garuu , tokkummaa hojiin mul’atu qofaadha. Kan sadarkaa dhuunfaa irraa eegalu. Namni dhunfaa isaatti hiikkaa tokkummaatti hin amaniin , bakka jamaan baayyatutti akkamitti amanu danda’a. tokkummaa kan fidu, tokkummaatti kan amanan qofaadha.
Yaadi gabaabaa dhuma irratti qabuu , Ummata Oromoo hundaa tokkomsinee Bilisummaatti deemna yoo jenne bara baraanu gabrummaan nu irraa hin ka’u. garuu ammi qalbii qabu yoo walii galee beekumsaa fi dandeetti isaa humnatti geeddaree yeroo gabaabaa keessatti Bilisummaa bira ga’uun ni danda’ama. Waan hundaan humna ta’ee kan of ijaare , ummata cinaa isaa hirirsuun mamii hin qabu. Kun mataan isaa Bilisummaa lubbu itti horee nu keessa akka burraaqu taasisuu danda’a jedheen amana.seenaa addunyaas yoo ilaallee amma walii galeetu humna ta’ee ummata isaa BILISA BAASE .
5 .MATA DUREE ADDUNYAAN NU UMTUUN WAL TAKAALUU DHAABUU :
Addunyaan keessa jirru kan warra humnaati. Haqi bakka dhabdeetti . kanaaf, humna addunyaa kana irra jiru hundumaa , warri humna qaban akka ofii barbaadanitti sochoosuu barbaadan. Kaan, har’ayyuu lubbuun jiraachuutu isa rakkisa. Isaan ammoo,dhaloota isaanii waggaa 100 fi 200 boodaaf dhiphatu. Garaagarummaan addunyaa keessa jirutu hangana bal’ata.
Kana keessatti of ilaaluun egaa waan hin hafne. Addunyaan qabsoo keenya ega hubattee bubbultee jirti. Ega qabsoon keenya eegalee miti , ega Oromoon abbaa biyyummaa isaa sarbamee kaasanii rakkoo itoophiyaa keessa jiru ni beekan. Garuu dantaa isaaf jecha waan lama nu dura qabanii jiru. Immiyyee Itoophiyaa isaanii tikifachuuf jecha, kaayyoo keenya akka jijjiirru ni fedhan. Kaayyoo keenya geeddarrus ammoo , Ummati Oromoo gabrummaa diduu irraa , minilikiin jibbee , Islaamummaa fudhachuu irraa, hordoftoonni Amantii islaamaa baayyachuu keenyaanis nu sodaatan. Kana malees Oromoon Biyya isaa dhunfachuus ta’ee, Itoophiyaama iyyuu bulchuutti ce’uu fi waan Afriikaa keessatti raawwataniin wal bira qabanii , hegaree AFRIIKAA saamuu keessattis shakkii ni qaban. Kanaan alas beektoonni keenyaa fi qabsaa’oonni waan isaan mudate irraa dubbatan hedduudha.
Amma nuuti asi keessaa kaasuu kan dandeenyu, ykn akka gaariitti qalbeefachuu kan nu barbaachisu, walii galteef illee bu’uura kan ta’uu, yeroo gabaabaa keessattis ta’uu yeroo dheeraa keessatti, bu’aa har’aa fi dhaloota borii kamtu nu qajeelacha isa jedhu gadi fageessanii hubatanii waliin deemuudha. Warri dhihaa dantaa isaaniif jedhanii wayyaanee yakkamaa jiraachisaa jiran. Kana ofitti deeffachuuf, waan jedhamne guunnee harka laachuu nu wayya ? moo jabaannee humna keenya argisifnee qalbii ADDUNYAA humnatti amantuu hawwachuu qabna ? kan jedhu irratti marii gochuu nu barbaachisa. Marii akkasii kanaaf dhaabni qooda mataa isaa qabaatuyyuu , beektoonni dhiibanii waan ta’uu qabu kennuu fi akeeku qaban. Dhimmi , dhimma Oromooti.
Egaa addunyaan dantaa isheef arreedduu akka adeemsa ishee keessa galluuf gargaarsa fakkeessaa laachuun akkuma jirutti ta’ee, nu diiguu irratti akka hojjatanis beekuun dansaadha. Warri addunyaan nu harka jirti jedhan faashinni har’a hordofaa jiran, mootummaa tokko kaasanii , lammiilee Biyya sanaa garuu Iyidolojii isaaniin guddatan angoomsuu akka ta’e argaa jirra. Nuus kana keessaa qabna. Oromoon Bilisummaa gaafachuu isaatti gammachuu qabu jechuun rakkisaadha. Kunis gaaffii jiru irraa rakkoo qabaatanii odooo hin taane, dantaa isaanii hegaree keessatti ilaallatanitu. Kanaaf , ilmaan Oromoo Biyya ambaa jiran irratti duulli qor-qalbii Oromummaa dhabamsiisuu akka irratti gaggeeffamu danda’u hubachuu barbaachisa. Maaf dhaabaa kana dhiftanii , gurmooftanii Ummata keessan hin bulchitan ? jedhamuun akka jiru beeku barbaachisa. Kana kan wallaalu hin jiru.
Inni guddaan hubachuu qabnu, waan fedhe jedhamu waan gurmuu keenya laaffisu keessa seenu miti. Akka wal nyaanuuf waan nu qopheeffamu keessa seennee joonja’uu hin qabnu. Obsuma biyya keessaa sanaan jiraannee wal gorfachuu qabna. Akka faranjootaa kaanee xarapheezzaa tumuun umama keenya miti. Daandii fi waltajjii irratti akka farnjoota salphoo ta’anii san , wal salphisuun gonkumaa beekumsas ta’ee qaroomiin ta’uu hin danda’u. Angafummaa fi maanguddummaan wal salphisuun aadaa isaanii yoo ta’ee, kan keenya garuu miti. Namni biyya alaa ba’eef keessii isaa hundi jijjiiramee qilleensa irra of kaa’ee yoo ta’ee , namni akka isaa salphatee qilleesa irra ba’ee waliin dubbatu hin jiru.
Waan hundaafuu, meeshummaan yoo qalbiii nu mootee, Ummata keenyaaf meeshaa haa taanu. Humna alaa wayita isiniin jedhu , warra faranjii qofaa miti. Warra nu waliin dhalatee guddates ta’uu mala. Humni kamuu waan isaaf jedhee nuun nu micciiree , obbolaa keenyaan akkamiin walitti nu dira ? waan hundaa Dantaa Ummata keenyaa fi Oromiyaa irratti hundoofnee gulaallee waliin haa mari’annu . yoo akkas goone, MANNI GOGAA HARREEN IJAARAME,…… kan jedhu mammaaksa qofaa ta’a.
Burqaa430@gmail.com . kutaan 3ffaa fi kan xumuraa itti fufa.


text:
Ammaan dura godina Addaa Finfiinnee A/Sulultaa,Akaakoo,Garba Gurraachaa fi Gullallee Gabir’eel keessatti diddaan sabboontota oromoon jabaatee akkasuma barattootaanis fincilli kan qabate gabaasaa turuun keenya ni yaadatama. Haaluam saniin wal qabatee gabaasaa Qeerroo magaalaa Sulultaa irra addeesaa jiruun Bitootessa 03 aanaa Gulallee Gabri’eel jedhamu keessatti barattootni mana barumsaa sadarkaa 2ffaa baratan gaaffiin yeroodhaa yerootti qeerroodhaan gaafatamaa jiru keessuma lafti oromoo hin gurguramin? barataan oromoo maalif hojii hin argatuu??? ilmaan oromoo maaliif mana hidhaatti dararamu yakka tokko malee kan jedhuuf dhiyaate ture keessatti deebiin hanga ammaatti kennamuu osoo hin taanee itti gochi kun mootummaa wayyaaneedhaan jabaachaa dhhufeera,hanga gaaffiin kun deebii argatutti nutis ta’e barataan oromoo kamuu barumsa dhaabuu qaba kan jedhu qabatanii diddaa kaasaanii jiru,Akkasuma magaalaa Akaakoo irratti manni barumsaa 1 hanga 8ffaatti barattootni osoo barsiisonni dhimma isaa adda hin baasin sochii sabboontota oromootiin gaggeeffameen mooraadhaa bahanii barumsa dhaabanii gara qe’eetti galanii jiru guyyaa lamaaf Bitootessa 02 irraa kaasanii,deebii dhaabuu gaaffii mirgaa hanga yoonatti gaafatamaa jiru sababeessuudhaan barattootni barumsa dhaabanii akka jiran akkasuma ammoo mootummaa wayyaanee balaaleffachuudhaanis sirna wayyaaneetiin hanga yoomitti gaggeeffamna kan jedhuun barumsa dhaabanii akka jiran Qeerroon gabaasee jira mana barumsaa kanattis qorannoo bal’aan gaggeeffamaa jira hedhu,sochiin Qeerroo diddaaf haalota mijeessuu dabalatee daran jabaatee itti fufa…
Wednesday, March 5, 2014
Diddaan Qeerroo Godina Addaa Finfinnee Keessaatti Jabaatee Itti Fufe!
Bitootessa 05,2014 Finfinnee
Ammaan dura godina Addaa Finfiinnee A/Sulultaa,Akaakoo,Garba Gurraachaa fi Gullallee Gabir’eel keessatti diddaan sabboontota oromoon jabaatee akkasuma barattootaanis fincilli kan qabate gabaasaa turuun keenya ni yaadatama. Haaluam saniin wal qabatee gabaasaa Qeerroo magaalaa Sulultaa irra addeesaa jiruun Bitootessa 03 aanaa Gulallee Gabri’eel jedhamu keessatti barattootni mana barumsaa sadarkaa 2ffaa baratan gaaffiin yeroodhaa yerootti qeerroodhaan gaafatamaa jiru keessuma lafti oromoo hin gurguramin? barataan oromoo maalif hojii hin argatuu??? ilmaan oromoo maaliif mana hidhaatti dararamu yakka tokko malee kan jedhuuf dhiyaate ture keessatti deebiin hanga ammaatti kennamuu osoo hin taanee itti gochi kun mootummaa wayyaaneedhaan jabaachaa dhhufeera,hanga gaaffiin kun deebii argatutti nutis ta’e barataan oromoo kamuu barumsa dhaabuu qaba kan jedhu qabatanii diddaa kaasaanii jiru,Akkasuma magaalaa Akaakoo irratti manni barumsaa 1 hanga 8ffaatti barattootni osoo barsiisonni dhimma isaa adda hin baasin sochii sabboontota oromootiin gaggeeffameen mooraadhaa bahanii barumsa dhaabanii gara qe’eetti galanii jiru guyyaa lamaaf Bitootessa 02 irraa kaasanii,deebii dhaabuu gaaffii mirgaa hanga yoonatti gaafatamaa jiru sababeessuudhaan barattootni barumsa dhaabanii akka jiran akkasuma ammoo mootummaa wayyaanee balaaleffachuudhaanis sirna wayyaaneetiin hanga yoomitti gaggeeffamna kan jedhuun barumsa dhaabanii akka jiran Qeerroon gabaasee jira mana barumsaa kanattis qorannoo bal’aan gaggeeffamaa jira hedhu,sochiin Qeerroo diddaaf haalota mijeessuu dabalatee daran jabaatee itti fufa…
Ammaan dura godina Addaa Finfiinnee A/Sulultaa,Akaakoo,Garba Gurraachaa fi Gullallee Gabir’eel keessatti diddaan sabboontota oromoon jabaatee akkasuma barattootaanis fincilli kan qabate gabaasaa turuun keenya ni yaadatama. Haaluam saniin wal qabatee gabaasaa Qeerroo magaalaa Sulultaa irra addeesaa jiruun Bitootessa 03 aanaa Gulallee Gabri’eel jedhamu keessatti barattootni mana barumsaa sadarkaa 2ffaa baratan gaaffiin yeroodhaa yerootti qeerroodhaan gaafatamaa jiru keessuma lafti oromoo hin gurguramin? barataan oromoo maalif hojii hin argatuu??? ilmaan oromoo maaliif mana hidhaatti dararamu yakka tokko malee kan jedhuuf dhiyaate ture keessatti deebiin hanga ammaatti kennamuu osoo hin taanee itti gochi kun mootummaa wayyaaneedhaan jabaachaa dhhufeera,hanga gaaffiin kun deebii argatutti nutis ta’e barataan oromoo kamuu barumsa dhaabuu qaba kan jedhu qabatanii diddaa kaasaanii jiru,Akkasuma magaalaa Akaakoo irratti manni barumsaa 1 hanga 8ffaatti barattootni osoo barsiisonni dhimma isaa adda hin baasin sochii sabboontota oromootiin gaggeeffameen mooraadhaa bahanii barumsa dhaabanii gara qe’eetti galanii jiru guyyaa lamaaf Bitootessa 02 irraa kaasanii,deebii dhaabuu gaaffii mirgaa hanga yoonatti gaafatamaa jiru sababeessuudhaan barattootni barumsa dhaabanii akka jiran akkasuma ammoo mootummaa wayyaanee balaaleffachuudhaanis sirna wayyaaneetiin hanga yoomitti gaggeeffamna kan jedhuun barumsa dhaabanii akka jiran Qeerroon gabaasee jira mana barumsaa kanattis qorannoo bal’aan gaggeeffamaa jira hedhu,sochiin Qeerroo diddaaf haalota mijeessuu dabalatee daran jabaatee itti fufa…
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
- Tajaajila Transportii Selaamii :- kaappitaalli dhaabbata kana birrii miliyoona 10 yommuu tahu biiroon isaa guddichi magaalaa Maqalee keessatti argama. Itti gaafatamaan biiroo kana Arkebe Uqbaay jedhama. (Saba Tigree ti.)
- Dhaabata Ijaarsaa Segel (Segel Construction):- Kaappitaalli isaa birrii 10, 000,000 dha. Biiroon guddichi isaa Maqeletti argama. Itti gaafatamaan dhaabbatichaa Obbo Arayaa Zerihun jedhama. (Tigree)
- Mega Net Corporations:- kaappitaalli isaa miliyoona 10, biiroon guddichi Maqaletti argama. Itti gaafatamaan Obbo Alemsegged Gebre Amlak jedhama. Tigree dha.
- Waldaa Aksiyoona Hitech Park :- kaappitaalli isaa miliyoona 10, biiroon guddichi isaa magaalaa Meqeletti argama, Itti gaafatamaan Obbo Shimellis Kinde jedhama. Tigree dha.
- Fana Democracy Plc :- kaappitaalli isaa miliyoona 6 dha, Teessoon biiroo guddichi isaa Meqeletti argama, itti gaafatamaan Negash Sahle jedhama. Tigree dha.
- Express Transit :- kaappitaalli isaa birrii miliyoona 10 dha. Teessoon waajjira guddicha Meqeletti argama. Itti gaafatamaan isaa obbo Gebre sillaasee Gidey jedhama. Tigree dha.
- Waldaa Aksiyoona Ethio Rental :- Kaappitaalli isaa birrii miliyoona 10, Teessoon waajjira guddicha Meqeletti argama. Itti gaafatamaan obbo Atkiliit Kiroos jedhama. Tigree dha.
- Warshaa biiraa Dilate (Dilate Brewery):- kaappitaalli isaa miliyoona 15 dha. Teessoon isaa guddichi Meqeletti argama. Itti gaafatamaan Obbo Teweldee Tedla jedhama. Tigree dha.
- Warshaa Nyaataa Dessalenyii (Dessalegn Caterinary): kaappitaalli isaa miliyoona 15 dha. Wajjirri guddaan isaa Meqeletti argama. Itti gaafatamaan Dr Maru Erdaw jedhama. Tigree dha.
- Addis Consultancy House:- kaappitaalli isaa miliyoona 10 dha. Waajjirri guddichi isaa Meqeletti argama. Itti gaafatamaan isaa Obbo Sibhat Neggaati. Tigree dha.
- Dhaabbata Ijaarsa Gamoo Birhaan (Birhane Building Construction):-kaappitaalli isaa birrii miliyoona 10 dha. Biiroon isaa guddichi Meqeletti argama. Itti gaafatamaan isaa Obbo Bereket Mazengiya jedhama. Tigree dha.
- Waldaa Aksiyoona Warshaa Gogaa Sheba:– kaappitaalli isaa birrii miliyoona 40 dha, Biiroon guddichi Tigraay magaalaa Wuqrotti argama, itti gaafatamaan Abadi Zemu jedhama. Tigree dha.
- Meskerem Investment:- kaappitaalli isaa miliyoona 40 dha. Biiroon guddichi magaalaa Axumitti argama. Itti gaafatamaan obbo Tewdros Ayes Tesfaye jedhama. Tigree dha.
- Waldaa Aksiyoona Inshiraansii Africa:- kaappitaalli isaa miliyoona 30, Teessoon biiroo guddichi magaalaa Finfinneetti argama. Itti gaafatamaan isaa Yohaannis Uqubay jedhama. Tigree dha.
- Globa Auto Sparepart :- kaappitaalli isaa miliyoona 26 dha, Teessoon biiroo guddichi Finfinneetti argama. Itti gaafatamaan isaa Obbo Teklebirhaan Habtuu jedhama. Tigree dha.
- Experience Ethiopia Travel :- kaappitaalli isaa miliyoona 26 dha. Teessoon biiroo guddichi Meqeletti argama. Itti gaafatamaan isaa obbo Tony Hiki jedhama. Tigree dha.
- Addis Engineering Consultancy :- kaappitaalli miliyoona 25 dha, Biiroon guddichi Finfinneetti argama, itti gaafatamaan obbo Arlebe Uqubaay jedhama. Tigree dha.
- Hiwot Agriculture Mechanization :- kaappitaalli isaa miliyoona 25, Teessoon Meqelee, itti gaafatamaan Obbo Yohaannis Kidane jedhama, Tigree dha.
- Aksiyoona Keemikaalaa Berhe :- kaappitaalli isaa birri miliyoona 25, Teessoon guddichi Meqeletti argama, Itti gaafatamaan Obbo Abadi Zemu ti. Tigree dha.
- Dhaabbata Ikispoortii Hoolaa fii Re’ee Rahwaa :- Kaappitaalli birrii miliyoona 25 dha, Teessoon guddichi Meqeletti argama, Itti gaafatamaan Yaassin Abdurrahmaan,
- Dhaabbata Oomisha Qorichaa Star (Star Pharmaceuticals) :- kaappitaalli isaa miliyoona 25, Teessoon isaa Meqeletti argama, itti gaafatamaan obbo Arkebe Uqbaay dha,
- Tesfa Livestock :- kaappitaalli isaa miliyoona 20, Teessoon Meqeletti argama, itti gaafatamaan obbo Yohaannis kidane ti. Tigree dha.
- Warshaa Huccuu Almedan:- kaappitaalli isaa miliyoona 660 dha. Teessoon isaa Meqeletti argama. Itti gaafatamaan Obbo Abadi Zemuu ti.
- Mesfin Industrial Company:– kaappitaalli isaa miliyoona 500 dha. Meqeletti argama. Itti gaafatamaan obbo Arqebe Uqubaay dha.
- Warshaa Simmiintoo Meseboo :- kaappitaalli isaa miliyoona 240, Biiroon guddichi Meqeletti argama. Itti gaafatamaan Obbo Abadi Zemu jedhama.
- Almeda Textile Factory:- kaappitaalli isaa birrii miliyoona 180 dha, magaalaa Meqeletti argama, itti gaafatamaan Obbo Abadi Zemu jedhama.
- Sur Constitution:– kaappitaalli isaa birri miliyoona 150 dha, biiroon guddichi Finfinne irratti argama. Itti gaafatamaan obbo Arkebe ukbaay dha.
- Trans Ethiopia:- kaappitaalli isaa miliyoona dhibba tokko dha, Meqeletti argama, itti gaafatamaan obbo Shimelis Kinde jedhama. Tigree dha.
- Dhaabbata Qusannaa fii Liqii Deddebiit :- kaappitaalli isaa miliyoona 60 dha. Teessoon guddichi Meqeletti argama. It gaafatamaan Obbo Atikilit Kiroos jedhama.
- Ezana Mining Development :- kaappitaalli miliyoona 55 dha, biiroon guddichi Finfinneetti argama, itti gaafatamaan Obbo Tewdros H. Berhe jedhama. Tigree dha.
- Warshaa oomisha qoricha Addis (Addis Pharmaceuticals production):- kaappitaalli isaa miliyoona 53, Biiroon isaa guddichi Finfinneetti argama. Itti gaafatamaan obbo Abadi Zemu dha.
- Waldaa Aksiyoona Manneen Daldalaa Xaanaa:- kaappitaalli isaa miliyoona 50 dha. Teessoon biiroo isaa guddichi Meqeletti argama. Obbo Sibhat Neggaatu hooggana.
★ Dhaabbatawwan wayyaanee asii gaditti tarreeffamanii argaman immoo kaappitaala isaanii ifa godhanii hin jiran.
- Ambassel Commerce Dinsho Share Company
- Tigrai Tagai Association Brook Chemical Share Company
- Dashen Beer Factory
- Express Ethio Travel service
- Tigrai Development Plc Computer Networking Technology
- Berhan Building construction
- Star Pharmaceutical Importers
- National Electromechanical
- Saba Emnebered Guna Trade Service
- Biftu Dinsho Oromia Credit Bank
- Adwa Flour Factory
- Wendo Trading
- Shala Advertisement
- National Geo Textile
- Tikal Agri Tigrai
- Wegagen Bank
- Alage Forest Products
- Sebhat Nega Plc
- Addis Transport
- Walta Industry
- Marha Poultry
- Dima Honey Processing Plant
- Zeleke Agricultural Mechanization Plc
- Tikur Abbay Transport
- Beruk Tesfa Plastic Factory
- Abrdele Animal Export company
- Maichew Particle Board
Kaampaaniiwwan armaan olii hundii qabeenya mootummaa wayyaanee dhalattoota Tigreetiin hogganamanii dha. Nutis kana beekuun meeshaalee diinaa kanneenitti fayyadamuu dhabuudhaan dinagdeen diina akka hin gabbanne gochuu qabna. Qabeenya keenyaanis mirga keenya haa falmannu.


text:
Radio Simbirtuu: Oduu fi Waa’ee Oromoota Biyya Saudi Arabia
Credits/Tags: Radio Simbirtuu, Refugees
2 Responses to "Radio Simbirtuu: Oduu fi Waa’ee Oromoota Biyya Saudi Arabia"
-
warri Raadio Simbirtuu hedduu galata guddaa qabdan jechaa jabadhaa yeroo hunda nu tohadhaa …. akkasuma ammallee Enjineer Mohammed haajii ibsa Raadio kanaaf gotan maqaa ummata sa,udiin galaatomaa jenna.
-
waa,ee baqattoota oromoo biyya sa,udii arabiyaa bifa kanaan kaasuun keysan hedduu nu gammachiseetii jira. keysaafuu bakka itti gaafatama aborraa odeeyfanno sirrii argachuun keysan hedduu nu gammachiisee jira galatoma.
Comments are closed.


text:
Tuesday, May 26, 2015
maja mallika in kama kadhaikal- maja mallika hot tamil stories 188
Kaathal Raani Kaama Arasi Mallikaa Naan Oruniruvanatthin Ilam Dairakdarkalil Oruvan Innum Thirumanamaakavillai. Vinothini Enra Ilamsiddaik Kaathalitthuk Kondirukkireen. Sonnaal Nampamaaddaay Naan Avalait Thavira Veeru Yaaraiyum Otthathillai. Avalum Appaditthaan. Vinothiniyin Pundaiyil Seeludaitthathee Naan Thaan. Athodu Ennidam Aval “em Pundaiyait Thavira Veera Eva Pundaiyaiyaavathu Ottheennaa Un Sunniyai Kad Panni Kaakkaaykkup Poddu Viduveen” Enru Seeriyasaakas Solluvaal. Vinothini Peyarukkeerrapadi Vinothamaanaval. Okkirathulayum Okkum Pothu Peesurathulayum Killaadi. Nalla Mathiya Neeram Naan Aapisil Ethaavathu Mukkiyamaana Middingil Iruppeen. Appothu Pon Seythu Udanee Kilee Paarkking Laaddukku Varas Solluvaal. Vanthu Paartthaal Avalathu Kaaril Vanthiruppaal. Ennidam “mukeesh Thideerena Okkanoomnu Aasai Vanthiruchu. Vaa Kaarukkullee Okkalaam” Enru Ennaik Kaarin Pin Seeddil Thalli Avalee Meelee Eeri Oppaal. En Semanai Suvaippathil Alaathip Piriyam Avalukku. Silamurai Naan Avalai Otthathum Avalee Pundaiyil Valiyum Semanai Kaiyaal Valitthu Vaayil Vaitthu Suvaippaal. Engal Iru Veeddilum Solli Kalyaanamum Eerakkuraiya Mudivaaki Viddthu. Innilaiyil Senravaaram Vinothini Ennidam “mukeesh Namma Meereejla Oru Praaplam. Nee Okkirathula Eppadinnu Engammaa Paakkanumaam. Naan Avar Nallaatthaan Okkuraaru Enru Sonnathukku ‘nee Chinnappullai Etthanai Peeroda Otthirukkee. Unakku Onnum Theriyaathu. Un Mukeesh Okkirathula Sariyaana Aalaannu Naan Veriஃpai Pannanum’ Appadinnu Solliddaanga. Athunaal Mukeesh Nee Engammaavai Okkanum” Enraal. Enakku Aachariymaaka Irunthathu. Ithenna Ithu Puthuk Kootthaaka Irukkee Enru Ninaittheen. Aanaal Vinothini Vidavillai. Nacheritthu Edutthu Viddaal. Naan “sarimmaa Neethaan Naan Veera Yaaraiyum Okkak Koodaathunnu Solli Yirukkiyee. Ippa Maddum Een Ippadi-” Enrathukku Aval Kurumpaaka Siritthapadi ”ithu Onnukku Maddum Ekssapshan. Eennaa En Pundaiyaip Pettha Pundaithaanee. Athunaala Amma Pundaila Maddum Okkalaam” Enraal. Naanumvidaamal “appadinnaa Un Ammavai Okkum Pothu Neeyum Kooda Irukkanum” Enrathum Aval “okee. En Amma Pundaila Un Sunni Eppadi Okkuthunnu Pakkatthila Irunthu Paakkureen. Sari Aduttha Vaaram Appa Veliyoor Poraar. Appa Unnai Enga Veeddukku Kooddiddu Poreen.enga Ammavai Nallaat Thirupthiyaa Otthu En Maanatthai Kaappaatthuppaa” Enraal. Eppadiyum Irandu Naalaikku Oruthadavaiyaavathu Okka Varum Vinothini Antha Patthu Naalum Ennai Okkavidavillai. Semanai Seemitthu Vaitthu Amma Pundai Niraiya Ootthuppaa Enru Solli Viddaal. Patthu Naal Kalitthu Vinothini Ennai Avarkal Pangalaavukku Alaitthus Senraal. En Varungaala Mamiyaar Mathumithaa Aavaludan Engalai Varaveerraal. Mathumithaavaip Paartthaal Vinothinikku Akka Polatthaan Irunthaal. Kalar Konjam Maaniram Thaan en Vinothini Ingileeshkaari Kalaril Ros Niratthil Iruppaal . Aanaal Kavarchiyaaka Irunthaal. Saathaaranappeechu Kaapi Diஃpan Ellaam Muditthathum Mathumithaa Orumaathiri Thayakkatthil Irukka Vinothinithaan Aarampitthaala “ennammaa Mukeesh Kooda Okkanumnu Solli Varavalaichee. Summaa Irunthaa Eppadi Ellaatthaiyum Avurummaa” Enrapadi Avalum Aviltthup Poda Mathumithaa Konjam Vedkatthudan Ellaatthaiyum Avutthup Poddu Viddu Sopaavil Kaalai Viritthuk Kondu Udkaarnthaal. Aval Mulaikal Vino Alavukku Illai. Sumaaraana Antha Mulaikal Sarinthirunthana. En Irandu Pakkamum Irandu Peerum Udkaarnthu Thodaiyai Virikka Iruvar Pundaikalaiyum Varudineen. Vino En Kaathil “mukeesh Amma Pundai Eppadiyirukku” Enrapadi En Sunniyaip Pulutthi Uruviyapadi “Amma Mukeesh Sunni Eppadi Nikkuthunnu Paaru. Innikku Un Pundaikku Kondaaddam Thaan” Enraal. Mathumithaavum Kaiyaal Enpoolaip Piditthu Uruvi Viddu Appadiyee Sarinthu Vaaykkul Nulaitthukkondu Umpinaal. Naan Vinovidam “vino Appadiyee Nee Un Amma Pundaiyai Nakkummaa” Enrathum Aval “vit Plashar” Enrapadi Ennai Umpikkondiruntha Mathumithaavin Pundaikkul Naakkai Viddu Nakkinaal. Mathumithaa Aval Nakkuvatharku Thothaaka Kaalai Maditthu Viritthuk Kaanpikka Vino Aarvamudan Nakkinaal. Enakku Sunniyil Thanni Muddik Kondirunthathu. Mathumithaavai Sopaavil Saritthu Konjamaaka Mayir Paraviya Aval Pundaikkul En Poolai Viddu Adikka Aarampittheen. Naan Kutthak Kuttha Mathumithaa “aa 8230 aa..” En Vaayait Thirakka Vinothini Avalidam “Amma Nee Vaayap Polakkirathaip Paakkum Pothu Un Vaayilayum Oru Sunniyai Vidanum Pola Irukku.. Iru Varreen” Enraval Pakkatthil Kidantha Oru Vaalaip Palatthai Edutthu Than Koothiyil Paathi Thinitthapadi Mithi Veliyee Needdikkondirunthathai Mathumithaa Vaayil Viddapadi “Amma En Sunniyai Umpummaa” Enraal. Enakku Intha Kaama Vilaiyaaddukalaip Paarkka Paarkka Veri Athikamaanathu Sk Sak Enru Sattham Varak Kutthi Otthu Itthanai Naal Theekki Vaitthiruntha Semanaiyum Mathumithaavin Pundaikkullum Paathiyil Veliyee Edutthu Aval Vayiru Mulaiyellaam Ootthineen. Mathumithaa Ayarnthu Poyk Kidakka Vinothini Aval Vayirrilum Mulaiyilum Valintha Semanai Nakkinaal. Mathumithaa En Seman Valiyum Pundaiyai Akalamaaka Viritthu Oddaiyil Vadiyum Semanaik Kaaddi “ippadiyee Nakku Vinothini” Enrathum Vino Mathumithaavin Periya Pundai Oddaiyil Valintha En Semanai Nakkinaal. Vinothini Than Ammavaik Kaddip Piditthu “ennammaa Mukeesh Otthathu Unakku Thirupthiyaaka Irunthuchaa-”enrathum Mathumithaa Siritthapadi “m.. Mukeesh Okee. Sariyaana Ol Mannn Thaan” Enru Srdipikeed Kodutthathum Ennai Vida Vinothinikkut Thaan Santhosham Athikam. Mathumithaa Thodarnthu “innikku Naid Unmukeesh Etthanai Thadavai Okkiraar Enru Paarppom” Enraal. Athan Pin Mathumithaavin Pundaiyai Nakkiyapadi Vinothiniyai Ottheen. Anru Iravu Amma Magal Iruvarin Pundaikalilum Vaayilum Aaru Thadavai Ottheen. Mathumithaavukku Rompa Piditthup Poy Viddathu. Mudivaaka Engal Kalyaanatthirku O.kee Sollivida Aduttha Maatham Enakkum En Kaathalikkum Kalyaanam Nadakkap Pokirathu. Kalyaanatthirku Munpee Than Makalaik Kaddikkirap Poravanin Ol Thiramaiyai Sothitthup Paarttha En Mamiyaar Mathumithaavin Nadavadikkai Kuritthu Nee Enna Ninaikkiraay Mallikaa. ____________mukeeshpad. Mukeesh Nee Rompak Kodutthu Vachavanpaa. Ellorukkum Intha Vaayppu Kidaippathillai. Pothuvaaka Kalyaanamaana Pinnaal Oru Silarukku Mamiyaarai Thiruddut Thanamaaka Okkum Vaayppu Kidaikkum. Aanaal Unakku Manaiviyaaka Varap Pokum Kaathaliyee Than Ammavidam Kooddis Senru Avalai Olppathai Pakkatthil Irunthu RaChitthirukkiraal. Athaivida Un Veriyaik Koodduvatharkaakavee Ammavum Makalum Oruvarukkoruvar Pundaiyai Nakkiyum Nee Ottha Pinnaal Thanni Valiyum Pundaiyai Nakkiyum Unakku Makilvalitthirukkiraarkal. Nallaveelai Anriravu Mathumithaavin Manasu Makilumpadi Avalai Thirupthiyaaka Otthirukkiraay. Enavee Un Kaathaliyaiyum Manam Mudikkap Pokiraay. Athan Pin Iru Pundaikalum Unakku Niraivaana X Sukam Alikkum Enpathil Santheekamillai Enjaay Mukeesh. sari Enakku Maddum Oru Rakasiyam Solleen – Un Muthaliravu Anru Manaivi Vinothiniyai Maddum Okkap Pokiraayaa Illai Mamiyaar Mathumithaavaiyum Vinothiniyaiyum Onraakap Poddu Okkap Pokiraayaa
Posted by mala kani at 11:13 AM
Labels: akka hot stories, akka kama kathaikal, akka tamibi hot stories, akka thampi hot, amma akka hot tamil stories, amma akka kama kathaikal, amma kama kathaikal, kudumpam kama kathaikal, mother hot stories
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Monday, December 16, 2013
Duguuggaan Sanyii Minilik Oromoorratti Oofe “WARAANA QULQULLUUDHA”
OromoPress | Mudde 16, 2013
Fuulduree barruulee Afaan Amaaraa “Inquu” jedhamu irratti Teweedroos Kaasaahuun ykn Teedii Aafiroo (maqaa sirbaa) “Waraannonni Minilik Itoophiyaa Tokkoomisuuf Deemisise Anaaf Waraana Qulqulluudha” jedhe.Yaanni kun kan Teedii Afiroo qofti itti amanu moo yaada bal’inaan murnoonni habashaa itti amanani? Himichi golgamaan kun akkasitti hiikkama ifatti: Duguuggaan sanyii Minilik 2ffaan ummata Oromoofi ummata gara kibbaa biroorratti raawwate waraana qulqulluudha jechuudha. Akkamitti namini mataan isaa fayyaa qabu tokko duguuggaa sanyii ummata Oromoo walakkaadhaan lakkoofisa isaanii gadi hiri’iseen “waraana qulqulluu” ykn kiruuseedii jedhaani? Yaanni akkasii eessa madda? Yaadonni akkasii kan mancaasuu ummata tokko faarsan hundee siyaasaa, amantii,qor-yaada (ideology) aadaafi jibbiinsa sanyummaa qabuu? Hayyoonni Adda Bilisummaa Tigiraay (ABT/ADWUI) duula duguuggaa sanyii hayyoota Amaaraarraa Oromoo baraareera moo ABI/ADUWI tarsimoodhuma walfakkaatu mootota Amaararraa dhaale? Duguggaan sanyii ABT/ADWUI jalatti Oromoorra gahaa jiru maal fakkaata? Doowwiin Haasaa kuni gaaffiiwwaniifi dhimmoota walmormisiisoo kanneeniif haga danda’ametti deebii kennuu yaala. Deebiiwwan kennamu gonkumaa guutuu miti.Maddi jibba akkasii qorannoo gadifagoo biroo barbaada. Oromoo biratti akka Adoolf Hiitilaritti, hogganaa Naaziitti, kan laalamu Minilik Teweedroos akka abbaa isaatti laaleet waaqeffata, faarsa.
–Full Report Oromo Press
Fuulduree barruulee Afaan Amaaraa “Inquu” jedhamu irratti Teweedroos Kaasaahuun ykn Teedii Aafiroo (maqaa sirbaa) “Waraannonni Minilik Itoophiyaa Tokkoomisuuf Deemisise Anaaf Waraana Qulqulluudha” jedhe.Yaanni kun kan Teedii Afiroo qofti itti amanu moo yaada bal’inaan murnoonni habashaa itti amanani? Himichi golgamaan kun akkasitti hiikkama ifatti: Duguuggaan sanyii Minilik 2ffaan ummata Oromoofi ummata gara kibbaa biroorratti raawwate waraana qulqulluudha jechuudha. Akkamitti namini mataan isaa fayyaa qabu tokko duguuggaa sanyii ummata Oromoo walakkaadhaan lakkoofisa isaanii gadi hiri’iseen “waraana qulqulluu” ykn kiruuseedii jedhaani? Yaanni akkasii eessa madda? Yaadonni akkasii kan mancaasuu ummata tokko faarsan hundee siyaasaa, amantii,qor-yaada (ideology) aadaafi jibbiinsa sanyummaa qabuu? Hayyoonni Adda Bilisummaa Tigiraay (ABT/ADWUI) duula duguuggaa sanyii hayyoota Amaaraarraa Oromoo baraareera moo ABI/ADUWI tarsimoodhuma walfakkaatu mootota Amaararraa dhaale? Duguggaan sanyii ABT/ADWUI jalatti Oromoorra gahaa jiru maal fakkaata? Doowwiin Haasaa kuni gaaffiiwwaniifi dhimmoota walmormisiisoo kanneeniif haga danda’ametti deebii kennuu yaala. Deebiiwwan kennamu gonkumaa guutuu miti.Maddi jibba akkasii qorannoo gadifagoo biroo barbaada. Oromoo biratti akka Adoolf Hiitilaritti, hogganaa Naaziitti, kan laalamu Minilik Teweedroos akka abbaa isaatti laaleet waaqeffata, faarsa.
–Full Report Oromo Press
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Thursday, February 28, 2013
WBOn Bifa Addaan Injifatnoo Galmeessu Itti Fufuun Loltoota Wayyaanee Irratti Tarkaanfii Fudhate
(Madda Oduu ABO/MOA/ Gurraandhala 27, 2013)
Humni diinaa dirmannaaf sosso'aa ture WBOn rukutame. Lola Guraandhala 18, 2013 Ona Mi'eessoo keessatti adeemsifameen humna diinaa ummataa fi WBOn rukutameef dirmachuuf kan sosso'e humni diinaa WBOn rukutame. Waraanni Wayyaanee kun Gurraandhala 19, 2013 konkolaataa waraanaan osoo bakka lolaatti sosso'uu jiruu konkolaataa waliin guutummaatti dhabamsiifame. Tarkaanfii fudhatame kanaanis ummatni naannoo gammachuu itti dhaga'ame WBOf ibsee jira.
Kana malees WBOn humna diinaa irratti itti fufa tarkaanfii fudhateen humni addaa WBO Abdii ummataa jedhamuun beekamu loltoota Wayyaanee Wallagga Bahaa Ona Haroo Limmuu qubsiifaman irratti tarkaanfii haleellaa fudhate.
Tarkaanfii Guraandhala 23/2013 Ona Haroo Limmuu daangaa ummata Gumuz bakka Tikishaa jedhamutii fudhatame kanaan loltoota diinaa irraa 4 ajjeefamanii 3 madaa'aniiru. Kana malees gootichi WBO diina irraa AK 47 2 irraa booji'uun dantaa QBO irra akka oolu taasisee jira. Humni diinaa tarkaanfii humna addaa WBOn irratti fudhate kanaan rifates dhukaasa baneen ganda ummataa gubuun beekame. Akka kanaan dhukaasa rifaatuu waraana Wayyaanee irraa manni Obbo Moosisaa Amanuu fi Ittafaa Duubee gubatuun beekameera.
Gama biraan Ummatni Ona Haroo Limmuu waajjiraalee mootummaa irratti tarkaanfii barbadeessaa fudhate. Tarkaanfii ummataa Guraandhala 23/2013 sa'aati 5:00 irraatti fudhatame kanaan waajjiraaleen Mana Murtii fi kanneen biroo barbadaa'aniiru. Diinni tarkaanfii fudhatame kanaan aares akkuma aadaa isaa ummata nagaa hidhaatti guuruun dharaan yakkaa fi dararaa akka jiru hubatamee jira. Akka kanaan ummata keessaa , Obbo Namoomsaa Lammeessaa, Saaqqataa Yaadataa fi Addunyaa Dhaabaa kanneen waraana Wayyaaneean hidhaman keessaa maqaan isaanii argamedha.
I.U.Of!!
Humni diinaa dirmannaaf sosso'aa ture WBOn rukutame. Lola Guraandhala 18, 2013 Ona Mi'eessoo keessatti adeemsifameen humna diinaa ummataa fi WBOn rukutameef dirmachuuf kan sosso'e humni diinaa WBOn rukutame. Waraanni Wayyaanee kun Gurraandhala 19, 2013 konkolaataa waraanaan osoo bakka lolaatti sosso'uu jiruu konkolaataa waliin guutummaatti dhabamsiifame. Tarkaanfii fudhatame kanaanis ummatni naannoo gammachuu itti dhaga'ame WBOf ibsee jira.
Kana malees WBOn humna diinaa irratti itti fufa tarkaanfii fudhateen humni addaa WBO Abdii ummataa jedhamuun beekamu loltoota Wayyaanee Wallagga Bahaa Ona Haroo Limmuu qubsiifaman irratti tarkaanfii haleellaa fudhate.
Tarkaanfii Guraandhala 23/2013 Ona Haroo Limmuu daangaa ummata Gumuz bakka Tikishaa jedhamutii fudhatame kanaan loltoota diinaa irraa 4 ajjeefamanii 3 madaa'aniiru. Kana malees gootichi WBO diina irraa AK 47 2 irraa booji'uun dantaa QBO irra akka oolu taasisee jira. Humni diinaa tarkaanfii humna addaa WBOn irratti fudhate kanaan rifates dhukaasa baneen ganda ummataa gubuun beekame. Akka kanaan dhukaasa rifaatuu waraana Wayyaanee irraa manni Obbo Moosisaa Amanuu fi Ittafaa Duubee gubatuun beekameera.
Gama biraan Ummatni Ona Haroo Limmuu waajjiraalee mootummaa irratti tarkaanfii barbadeessaa fudhate. Tarkaanfii ummataa Guraandhala 23/2013 sa'aati 5:00 irraatti fudhatame kanaan waajjiraaleen Mana Murtii fi kanneen biroo barbadaa'aniiru. Diinni tarkaanfii fudhatame kanaan aares akkuma aadaa isaa ummata nagaa hidhaatti guuruun dharaan yakkaa fi dararaa akka jiru hubatamee jira. Akka kanaan ummata keessaa , Obbo Namoomsaa Lammeessaa, Saaqqataa Yaadataa fi Addunyaa Dhaabaa kanneen waraana Wayyaaneean hidhaman keessaa maqaan isaanii argamedha.
I.U.Of!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)