text:
Qarri Qeerroo Oromoo Akka Hin Doomneef Dafnee Haa dirmannu!
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 5/02/2016
Caamsaa 02, 2016 | Boruu Barraaqaatiin
‘Gabrummaa hiddaan buqqifan, dadhabnu ilmaan itti guddifna’jedhan Janaraal Waaqoo Guutuu. Dhugaa dha. Abbootiin keenya qabsoo bilisummaa Oromoo dargaggummaan eegalan fidanii sadarkaa kanaan gahaniiru. Guca qabsichaa dhaloota haaraatti dabarsaa gariin jalaa boqotaniiru. Gariinis har’a dullumaan qabamanii abdii qaban qeerroo jalaa ol dhufaa jiru irra kaayyataniiru. Gariin ammoo lakkii nuti har’ayyuu dullumatti harka hin kennannu jedhu. Dhugaan hin haalamne garuu, abdiin qabsoo ummata Oromoo yeroo ammaa dargaggoo (Dhaloota Qubee) akka tahe kan wal nama hin gaafachiifne tahuu isaa ti.
Caasaa fi hoggansi qeerroo kan abdii ummata Oromoo tahe yeroo ammaa kanatti maal fakkaata laata gaaffiin jedhu kan namoota hedduu ti. Oduun rifaasisaan gidduu kana dhagahame ammoo gaaffii bara dheeraa kana namuu haaromsee akka kaasu hiree uumeera. Yaaddoo fi shakkii duraan tures aguuggii irraa soqolee ifatti baaseera. Namni Girmaa Xuruneh jedhamu kan Qeerroo biyya keessaa hogganaa ture jeedaloo kal’oo hoolaa uffate tahuun isaa har’a guyyaan geenyaan mirkanaaweera. Namni kuni fi fakkaattonni isaa tokko tokko dirqama diinaa guddaa fudhatanii qabsaahaa Oromoo of fakkeessanii maqaa ‘Qeerroo Bilisummaa’ jedhuun nu qabaa nu gadhiisaa jechaa bahani. Girmaa Xurunee kun waan sochii qabsoo Oromoo akka dhahamutti qajeelchuu fi dargaggoota jajjaboo basaasee rukuchiisuu bira dabree ‘Tsere Shibbir Gibre Hayil’ keessatti illee miseensa muummee tahee akka Wayyaaneef hojjechaa jiru qorannoodhaan irra gahameera. Qabsaayonni quuqamoon waa’ee nama kanaa dhiheenyatti hordofan yaaddoo qaban yeroo dheeraaf saaxilaa turani. Garuu qaama itti gabaafamu biratti amanamaan namticha kana caalu waan hin jirreef tahee hin beeynuutii, gurra isaan dhagahu dhaban.
‘Qeerroo Bilisummaa’ fi ‘Sagalee Qeerroo’ maqoota jedhaman yeroo dheeraaf argaa fi dhagahaa turre. Odeessa maqaa ‘Sagalee Qeerroo’ jedhuun bahus bara hedduuf quba qabna. Odeessi caasaa kana irraa dhagahamu kijibaa fi gurra guddisii qaanfachiisaadhaan kan guutame waan taheef wanti kun ummata biratti gaaffii uumaa jiraate. Gaafa barbaadan konkolaataa diinaa buna Oromoo saamee deemaa ture shan idda takkatti gubnee barbadeessine jedhanii gabaasu. Garuu ragaa fidaa yoo jedhame hin jiru. Yeroo kaan ammoo warshaa qabeenyaa investera Wayyaanee tahe Shaggar keessatti guutummaatti gubnee daaraa goone jedhu. Shaggaruma keessa tahuu isaa nutti himu, garuu ragaa suuraa dhiheessan hin agarru. Miidiyaa kan biraa waan kana dhagahee gabaasus hin dhageenyu.
Gaafa fedhanis qonnaa investera Tigree hiktaara kuma hangas guutummaatti barbadeessine jedhu. Kanaafis ragaa yoo dhiheessan takkaa hin agarre. Magaalaan Jimmaa fincilaan raafamaa oolte, magaalaa Naqamtee keessatti Qeerroon FDGdhaan dachii garagaleche, Qeerroon Lixa Shaggar diinota meeqatama irratti tarkaanfii laalessaa fudhate, qondaalota tikaa abaluu faa jedhaman Qeerroon magaalaa Finfinnee keessatti du’aan adabe fi kkf jedhanii gabaasu. Lakkii raga fidaa yoo jedhaman waraqaa muka silkii irratti maxxanfamte tokko lama wayii suuraa kaasanii agarsiisu. Akka gabaasaa isaaniitti Oromiyaan guutuun eega gaafa ‘Qeerroo Bilisummaa’ jaaramee qabee fincila Toophiyaa keessatti mul’atee hin beeyneen dachii raasaa ooltee bulti. Akka itti gabaafamutti waan diinni guyyaa lama keessatti darsa isaa xaxatee Oromiyaa gadhiisee bahaa jiru fakkaata. Akka bulluqa gabaasa jara kanaatti Oromiyaan bilisoomuuf torbaan tokko caalaa isiitti hin fudhatu ture. Garuu gabaasaa sobaa akkasii kana waggaa 7 caalaaf guyyaa guyyaatti odoo wal irraa hin cinne dhagahaa yoona geenye.
Tarkaanfiileen fakkeenyaaf kaafaman kun osoo dhugumaan fudhatamaniiru tahee oduun isaa waan ‘Sagalee Qeerroo’ fi miidiyaa isatti dhihoo qofa biratti murtaahee hafuuf hin qabaatu ture. Fincilli Oromoo baatii shanan dabraniif geggeeffamaa ture akka itti gurraa ija miidiyaa maraa hawatee bal’inaan gabaafamaa ture ni yaadanna. Sababni isaas ragaa suuraa fi viidiyootiin kan deeggarame dhugaa qabatamaa waan tureef qofa. Miidiyaan ‘Sagalee Qeerroo’ jedhamu gaafa hundeeffame irraa qabee akkuma waan sochiin#OromoProtests fakkaatu Oromiyaa keessatti waggaa hedduuf geggeeffamaa turetti nu gowwoomsuun beekama.
Sochiin maqaa Qeerrootiin godhamu dabree dabree akka jiru hin haalamu. Dargaggoonni Oromoo sabboonoon kan kumoota kudhanootatti lakkaahaman sochii kana keessaa haqaan qooda fudhachuuf tattaafataa yoona gahuun dhugaa dha. Garuu wanni miidiyaa irratti maqaa ‘Qeerroo Bilisummaa’ tiin gabaafamu kun dargaggoota jaarmaya kana jalatti of beekaniifuu waan liqimfamu hin taane. Isaaniifuu oduu biyya biraa itti fakkaata. Dhimma kana irratti gaaffiin ummanni biyya keessaa fi alatti kaasaa yoona gahe beekamaa dha. Maaliif nu gowwoomsuu? Maaliif sobuu? Maaliif gurra guddisuu? Maaliif dhugaa jiru qofa nutti hin himanii? Qabsoo keenya haqaa maaliif sobaa fi gurra guddisiidhaan balfanii diina gammachiisanii? Kunniin gaaffiilee ummataa keessaa hanga tokko. Ummanni taajjabbii, gaaffii fi komii itti dhagamu bara dheeraaf ibsachaa ture. Iccitiin dubbichaa garuu ar’a guyyaan isaa geenyaan saaxilameera. Edaa diinatu jaarmayaa maqaa qabsoo Oromootiin sosso’utti harka naqatee of harkaa qaba. Qabsoon ummata kanaa akka hin milkoofne luka jalaa dhahuu fi busheessuuf jecha duula qorqalbii hamaa fi gadi fagoo nurratti geggeessaa ture.
Kaayyoon duula qorqalbii kanaa inni guddaan akka ummanni Oromoo waan ‘Qeerroo’ jedhamu irraa abdii muratu gochuu dha. Qeerroon sobduu dha, kanaafuu eega dargaggoon keenya sobduu taatee homaa abdii hin qabnu jedhee akka hamilee caphu taasisuu dha. Keenya jiruun gabrummaa Waaquma irraa nuu murtoofte jedhee abdii muratee jilbeenfatee bara baraan akka bitamuuf gochuu dha. Ummanni dhaloota haaraa jalaa ol dhufaa jiru irraa abdii murate ammoo eessayyuu gahuu akka hin dandeenye beekamaa dha. Kan diinni gochuu barbaades kanuma. Qabsoo Oromoo haala kanaan kolaasuu barbaadani. Osoma akkasitti ummata sobaa jiraniiti ture kan #OromoProtests dhoowee akka danbalii galaanaa irratti irraan bahe kijibdoota liqimsuudhaan addunyaatti of labse.
Kan nama gaddisiisu garuu qaamni hoggana qabsoo Oromoo kan dhimma Qeerroo kana harkaan qaba jedhu waggoota kana hunda wayta shirri diinaa mooraa qabsoo keessatti ija baasee shiramu tarkaanfii calallii caasaa fudhachuu hanqachuu isaa ti. Kan biraa hafnaan kijibni hanga gaaraa guddatu maqaa qabsichaatiin yoo buufamu xiqqoo illee itti qaanfachuu fi balaa wanni kun boru qabaatu xiinxaluun hin turre. An gaafan miidiyaa SBO irra turee fi boodas dubbataa ABO (Shanee Gumii) tahee hojjechaa ture yaaddoo kana hogganoota ol’aanootti kaasaan ture. Waan namaaf hin amanamne akkasii ol tuulanii kijibaan gabaasuu manna odeessa dhugaa qabdu xiqqishoo kan ragaadhaan deeggaramtetu injifannootti nu geessa jedhee yaada qoodaafiin ture. Barri bara teknooloojiiti waan taheef odeessota tarkaanfii hogganoota Qeerroo dhufaniif ragaa suuraa yookiin viidiyoo itti dhiheeffachuun maaliif ulfaata jedheen irra deddeebi’ee gaafachaa ture. Garee tarkaanfii baanamu sana fudhatu (dhuguma tarkaanfii san fudhachuun danda’ameera yoo taheef) isaan keessaa namni tokko dirqama suuraa yookiin viidiyoo kaasuu fudhatee ragaa san waliin odeessa kana miidiyaatti erguu ni danda’a ture jedheen falmaa bahe. Deebii garuu itti hin arganne.
Amma kan dabre dabree jira. Kana booda tarkaanfii barbaachisu fudhachuun dirqama. Caasaan Qeerroo Oromoo xaliilawuu qaba. Barri Qeerroon Oromoo diina qabsaayaa fakkaatee qabsicha hudhee ajjeesuuf mindeeffameen hogganamu raaw’achuu qaba. Barri odeessi Qeerroo irraa maddu sobduu fi gurra guddiftuu dha jedhamee balfatamu jijjiiramuu qaba. Yeroon Dargaggoon Oromoo beekumsaa fi murannoo mataa isaatiin wal gurmeessee jaarmayaa jabaa walaba tahe jaarratee Oromoof qabsaayu dhugoomuu qaba. Jaarmayaa dargaggoo jabaa kan hogganni isaa dhiigaa fi lafee abbootiitiin kakatee qabsoo Oromoo galiin gahuuf warraaqu arguu hawwina.
Walumaa galatti qarri qeerroo keenyaa akka hin doomne yeroo hundumaa kan tiksuu qabu ummata. Qaroon qeerroo Oromoo hanga jaamutti callisanii taa’anii laaluun of ganuu dha. Qeerroo dhugaan wareegama baasee akka baatii shanan dabaranii sanitti seenaa isaa dhiigaan galmeeffatutu Oromoo bilisa baasa. Kana irraa kan hafe tuullaa sobaan diina injifachuun hin danda’amu. Gurra guddisiidhaan of himanii ummata ofii gowwoomsuu fi afanfaajjessuunis amala qabsaawummaa hin garsiisu. Akka Oromootti wal jaalanna, waliif dhaadanna, waliin dhaabanna yoo taheef dhugaa jirtu qofa walitti himaa deemuu qabna malee sobaan wanni wal amasiifnu hin jirtu.
Dhuma irratti, dargaggoonni Oromoo muratoon kan hoggana diinni mataa keessan irratti jaaree hojjechiisaa ture jalatti hamileen keessan akka malee tuqamaa ture amma baga dhugaan keessan mul’ate. Didhaa sana hundaa jalatti diddanii cichitanii saba keessaniif hojjechaa yoona gahuu keessaniif ummanni Oromoo fi Oromiyaan isin galateeffatu, isiniin boonu, hegereef illee abdii isin irra kaayyatu. Kanuma waliin eega namni isin hogganaa keenya jettanii jalatti hiriirtanii deemaa turtan diina tahuun mirkanaahee, galmeen maqaa keessaniis harka diinaa jira jechuu dha. Kanaafuu of eeggannoo jabaa mataa keessaniif gochuu hin dagatinaa. Ilmaan Oromoo dhugaaf dhaabbattan hundi haqa qabdu. Haqa qabdaniin of irratti hirkattanii jaaramtanii qabsoofnaan injifannoon waan hin oolle. Kana gochuuf ammoo daandii qajeelaa fi kaayyoo Oromummaa xaliilawaa tahe irratti haarayatti jaaramuuf haa warraaqnu.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
• Inni tokko kaayyoo walabummaa Oromiyaa kan jedhu yoo ta’u, humnoota bilisummaa Oromoo kaayyoo kanaaf qabsaa’anis garee tokko keessatti galchuu jechuu dha.• Inni biraa kaayyoo Itoophiyaa diimookraatessuu fi Federaalisimii dhugaa ijaaruu kan jedhu ta’ee, humnoota kaayyoo kana qaban ammoo garee tokko keessatti galchuu dha.
Qabsoo bilisummaa ti moo qabsoo taayitaatu godhamaa jiraa?
Posted by Madda Walaabuu Press on 9/07/2012
By : Abdii Boruu (September 7/2012):
Barreeffama mata-duree “QBO: Ammaas carraan biraa akka nu hin dabarre” jedhu keessatti, yaada fi ilaalcha siyaasaa yeroo ammaa mooraa QBO keessatti mul’atan gara bifa afuritti baasee akkan ibsuu yaale ni yaadatama. Barreeffama kana keessatti ammoo, jaarmayoota siyaasaa Oromoo ilaalchisee waanan hubadhe tokko tokkon dhiyeessuu barbaada. Duraan dursee garuu jechoota lama kan “bilisummaa Oromoo” fi “walabummaa Oromiyaa” jedhaman, kan yeroo baay’ee barreffamas ta’ee dubbii keessatti mul’atan, akka yaada fi ilaalcha kiyyaatitti ibsuun fedha. Ibsi kunis kan barbaachisaa ta’e, barruun kiyya kun jechoota kanarratti hundaayee waan dhiyaatuufi. Ibsi ani jechoota kanaaf kennu ibsa hayyootni siyaasaa kennanirraa adda ta’uu waan danda’uuf, yoon dogoggore akka na sirreessan dursee gaafachuun barbaada.
“Walabummaa Oromiyaa” jechuun Afaan Ingiliziitiin “Oromian independence” kan jedhu yoo ta’u, kun gabaabumatti Oromiyaa walaboomtee, mootummaa ofii ijaarrattee fi ofiin of bulchitee, akka biyya addunyaa tokkootti beekamtu ijaaruu dha. Jechi bilisummaa Oromoo jedhu garuu karaa lamaan ibsamuu ni danda’a. Inni tokko bilisummaa Oromoo, kan walabummaa Oromiyaa keessatti argamu dha. Oromiyaa walaboomtu keessatti mootummaan abbaa-irree ijaaramee, bilisummaa uummataa kan hin eegne yoo ta’e malee, akka yaadaatti walabummaan Oromiyaa yoo argame, bilisummaan Oromoos mirkanaawuu ni danda’a jechuu dha. Inni kan biraa, akka warri Itoophiyaa diimookraatessuu jedhan amananitti, bilisummaa isa diimookraasii fi Federaalisimii dhugaa keessatti argamuu danda’uu dha. Impaayarittii diimookraatessuu danda’uun gaafii biraa ti.
Egaa, asirraa kaanee yoo hubatnu, kaayyoo qabsoo bilisummaa Oromoo fi akkasumas jaarmayoota bilisummaa Oromootiif qabsoofna jedhanis garee lamatti baasuun ni danda’ama.
Yaada lamaan kana cuunfinee yoo ilaalle, gabaabumatti, mooraa QBO keessatti jaarmayoota siyaasaa Oromoo bakkee gurguddoo lamatti hiruu ni dandeenya. Ilaalcha isaan qabani fi karaa isaan hordofan; akkasumas garaagarummaa tooftaa fi tarsiismoo isaanii akkuma jiranitti yoo dhiifne, akka kaayyoo isaan qabani fi/ykn galii isaan barbaadanitti garee lamatu jiru jechuu dha.
Jaarmayoota siyaasaa Oromoo kan biyya keessa jiran dhiifnee, warruma biyya alaa jiran yoo ilaalle, akka hubatnoo kiyyaatitti, jaarmayootni beekaman: ABO SG kan Obboo Dawud Ibsaatiin hogganamu, ABO QC kan Obboo Dhugaasaa Bakakkootiin hogganamu fi Tokkummaa Humnoota Bilisummaa Oromiyaa – THBO (ULFO) waan kaayyoo tokko qaban fakkaatu. ABO garee Kamaal Galchuu fi warri yeroo ammaa Waltajjii Marii Oromoo (WMO) yookaanis ODF jedhanii socha’aa jiran ammoo waan kaayyoo walfakkaataa qaban fakkaatu. Asirratti wantan dubbistoota barreeffama kanaa hubachiisuu barbaadu, sagantaa, tooftaa fi tarsiimoo jaarmayoota keenyaa waanan sirriitti hin beekneef, yaada’uma adeemsa isaaniirratti mul’aturraa ka’een akka kaayyoo tokko ykn walfakkaataa qaban tilmaame. Garaagarummaa isaan qaban kaasee ibsuu hin barbaadu. Qabiyyeen barreeffama kiyyaas kan itti xiyyeeffatu kaayyoo jaarmayootni Oromoo akka waliigalaatti qabani dha.
Jaarmayoota Oromoo kanan maqaa isaanii armaan olitti kaase kanaa ala, kan biraas akka jiru ni beekama. Inni kunis ABO warra jijjiiramaa kan jedhamani fi garee Kamaal Galchuurraa adda bahan, akkan yeroo tokko dhaga’etti warra KY ABO moggaafatanii dha. Ragaa qabatamaa qabaachuu baadhus warra Obboo Ibraahim Muummeetiin hogganaman natti fakkaatu. Akkan dhiyoo kana ibsa tokko bilisummaa.com irratti argetti, warri “OLF Provisional Council” jedhanii ibsa sana baasan sun jara kana ta’uu malu jedheen yaada. Isaan kun kan biraa yoo ta’an garuu, ABO garee shantu jiru jechuu dha. Akkana yoo ta’e garuu kun baay’ee gaddisiisaa dha. Akka amantaa kiyyaatitti, yeroon ammaa yeroo tokkumaa uuman malee yeroo jaarmayaa heddoomsan waan hin taaneefi. Asirratti wanti hubatamuu qabu, warri WMO jedhaman kun ifatti akka jaarmayaatti waan beekaman natti hin fakkaatu. Haa ta’u malee, yoo ibsa tokko baasan waan akka jaarmayaatti of dhiyeessan fakkaatu.
Akkuman kanaa olitti tuqee dabre, yeroo ammaa yaadolee ykn kaayyoolee gurguddoo lamatu mul’achaa jiru. Isaan kunis impaayarittii diimookraatessuu yaaluu fi yoo danda’ame diimookraasii fi Federaalisimii dhugaa ijaaruu dha. Inni kan biraa impaayarittii diiganii Oromiyaa walaboomtu ijaaruu dha. Jaarmayootni ani armaan olitti tarreesse kunis, yaada (kaayyoo?) gurguddoo lamaan kana keessaa waan hin baaneef, akkuman duraan ibse, garee lamatti hiramuu ni danda’u. Garee Itoophiyaa diimookraatessuu fi garee Oromiyaa walaboomsuu jechuu dha. Warra yaada ykn kaayyoo tokko ykn walfakkaataa qabantu garee tokko keessa galu. Garaagarummaan isaanii tarii adeemsa isaanii yookaanis tooftaa fi tarsiimoo isaanii ta’uu danda’a jedheen yaada. Garaagarummaa isaanii isaanumaaf dhiisee, mee karaa kaayyoo fi galii isaan barbaadaniin waan tokko tokko jechuun fedha.
Kaayyoo fi galii isaanii yoon jedhu, kaayyoo isaan qabani fi galii isaan barbaadan, kana jedhee, ifatti lafa kaayuuf otuu hin taane, waanan adeemsa isaaniirraa hubadhen ibsa. Hubatnoon kiyya kun ammoo, waan isan jedhan; waan isaan dalagani fi waan isaan ibsanirraa madde. Karaa kanaan yoon hubadhu, jaarmayoota Habashaa waliin hojechuurratti garaagarummaa haa qabaatan malee, warri yaada Itoophiyaa diimookraatessuu qaban kaayyoo fi galiin isaanii tokkuma jedheen yaada. Warri walabummaa Oromiyaatiif qabsoofna jedhanis, karaa ittin qabsoo kana gageessanirratti garaagarummaa xixiqqoo haa qabaatan malee, kaayyoo fi galiin isaaniis yoo tokkollee ta’uu baate walfakkaataa dha jechuun ni danda’ama. Jaarmayootni kun hunduu kan waliin qaban maal yoo jedhame, akka yaadaa fi ibsa jechootaatti, bilisummaa Oromoo kan jedhu ta’a.
Gara gaafii akka mata-dureetti ka’etti deebi’uudhaaf, jaarmayootni Oromoo erga waan waloo tokko, asirratti bilisummaa Oromoo jechuu dha, qabaatanii, isa kana galiin gahuurratti waliin hojjechuun; tumsa waliif ta’uun silaa fedhii qofaa otuu hin taane, dirqamallee ta’uu qaba ture. Maaliif dirqama ta’a yoo jedhame, fedhii uummta Oromoo bal’aa guutuun dirqama lammummaa fi Oromummaa waan ta’uufi. Kan fedhii kana hin eegne fi hin kabajne, fedhii dhuunfaa guuttachuuf yoo ta’e malee, uummata Oromootiifan dhaabbadha jechuu hin danda’u. Tokkummaa uumuun yoo hin danda’amne, tumsa waliif ta’uun ni danda’ama. Gaafiin asirratti ka’u garuu, Maaliif kana godhuu dhiisu ykn dadhabu? kan jedhu ta’a. Wanti biraa yoo hafe, Oromummaanuu akka waliif tumsan nama taasisa jedheen amana.
Akkuman kanaa olitti ibse, walabummaan bilisummaas waan ofkeessatti qabuuf, mee jaarmayoota keenya warra galii kaayyoo isaanii walabummaa Oromiyaa godhatan haa ilaallu. Tooftaaf jedhanii galii booddee banaa godhanii dhiisuudhaan; hiree ofii ofiin murteeffannaa uummata Oromootiif haa dhiisanis; lakkii karaa tokkoon qabsoofnee galii booddee geenya haa jedhanis; walumaagalatti tooftaa fi tarsiimoo mataa ofii qabaatnis, kaayyoon jaarmayoota kanaa tokko jechuu ni danda’ama. Tokko jechuun yoo nama rakkisellee, guutumaa guututti kaayyoo ykn galii walfakkaataa qabu jechuun waan nama rakkisu natti hin fakkaatu. Kanarratti hundoofnee yoo ilaalle, gaafii: Maarree maaliif tokkummaa uumuun ykn tumsa ijaaruun isaan rakkisa? kan jedhu akka ka’u taasisa. Dhugaa dhas kun gaafii seeraa ti. Jaarmayootni kaayyoo tokko qaban, kan fedhii uummata tokkootiif dhaabbatan tokkoomuun maaliif isaan rakkisa?
Tokkoomuun ykn tokkummaa ijaaruun akka waan jaarmayootni walitti baqanii, jaarmayaa tokko ta’an qofaatti ilaalamuu hin qabu. Kun karaa tokko ta’ullee, qabiyyeen tokkummaa akka ilaalcha kiyyaatitti, karaa kana qofaadhaan hiikamuu hin qabu jechuu kooti. Dhugaa dha, yoo jaarmayootni waliittbaqanii, akka jaarmayaa tokkootti ijaaraman, jaarmayaan ijaaramu kun ammoo, dura taa’aa ykn hayyu-duree tokko qofaa qabaata. Miseensotni koree hojii gaggeessituus namoota muraasa ta’uu malu. Jaarmayootni yoo waliittibaqan kun hunduu waan hin oolleef, sodaan isaan qaban soda taayitaa dhabuu ta’inaaree laata? Gara garatti hiramanii hafuu kan filatan, tokko kan biraatiin liqimsamuun isaan sodaachisee ta’inaa? Hunduu bakkee taayitaa dhabuuf sodaatuu laata?
Egaa, hubatnoo kanatu gaafii akka mata-dureetti ka’etti nu geessa. Isa kanatu, jaarmayootni keenya gara garatti hiramanii hafuu fi humna mooraa keenyaa laaffisuun, qabsoo bilisummatu godhamaa jira moo qabsoo fedhii dhuunfaa fi taayitaatu godhamaa jira laata? nama jechisiisa. Karaa biraatiin yoo ilaalame ammoo, tokkoomuun ykn walittibaqanii jaarmayaa tokko uumuun yoo isaan rakkise ykn sodaachise, gaafii Maaliif tumsa humnoota Oromoo mooraa QBO keessatti hin ijaarre? jedhutti nama ceesisa. Tumsi yookaanis Afaan Ingliziitiin “Alliance” kan jedhamu, hiikni isaa jaarmayootni akkuma jiranitti walaba ta’anii, garuu kaayyoo tokko lafa kaawwatanii; isa kanarrtti waliin hojjechuuf; humna cimaa uumuuf waliigaltee tokkorra gahuu dha. Kuni hoo jaarmayoota keenya ni rakkisaa? ykn Tumsa ijaaruuf sababni isaan sodaachisu jiraa?
Hanga jaarmayootni keenya kaayyoo waloo tokko qabanitti, kaayyoo kanas galiin gahuuf tumsa ijaaruun waan nama rakkisu natti hin fakkaatu; yoo fedhiin biraa kan dhuunfaa ta’e duuba jiraate malee jechuu kooti. Asirrattis, gaafiin taayitaa ka’uu malaaa laata? Moo waan qabsoofnuuf sana dagachaa jirraa? Barreeffama kiyya xumuruudhaaf, dhaamsi ani dhumarratti dabarsuu barbaadu: yoo danda’ame tokkummaa; yoo hin danda’amne ammoo tumsa humnoota bilisummaa Oromoo ijaaranii; humna mooraa keenyaa cimsuun yoo amma hin taane, yoomiyyuu ta’uu hin danda’u. Carraa impaayara tana keessatti uumamuuf deemuutti fayyadamnee kaayyoo keenya galiin gahuu kan dandeenyu tokkummaa dhaanis haa ta’u, tumsaan; karaa’uma fedheenuu humna mooraa keenyaa yoo cimsine qofaa dha. Gara gara facaaanee hafuu fi qabsoo taayitaa godhuu dhiifnee; qabsoo dhugaa qabsoo bilisummaa Oromoo haa goonu.
Galatoomaa!
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Haggayyaa 5, 2016
Haala yeroo ammaa Impaayera Itophiyaa ilaalchisee Ibsa ABO
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 8/05/2016
Hagayya 05, 2016 | Adda Bilisummaa Oromoo (ABO)
Ummatni Oromoo fi Dargaggootni akkasumas Qabsaawotni hundi injifatnoo hanga amma kuufame tikfataa akka Fincila Xumura Qabrummaa finiinsuun galii isaa saffisuu irratti hojjatamu ABO gadi jabeessee hubachiisa.
Hiraarri, cunqursaa fi saaminsi daangaa dabre ummatoota Itophiyaa hifachiisee hundinuu karaa adda addaa mormii isaa akka dhageessisu taasisuu irraa Itophiyaan Wayyaaneen bulfamtu yeroon itti tasgabboofte hin mul’atne. Sirni gabrummaa, bittaa abbaa irrummaan durfamu, ummatoota lafa irraa buqqaasuu dhaan ofii fi waaheloota isaa saaminsaaf hiriiran waliin ummatoota sadarkaa kanaan dura mul’atee hin beekneen hiyyoomse. Salphinaa fi gadadoo mul’atee hin beekneef saaxile. Haallan ummatoota irra gahan kanneen keessatti kan ummata Oromoo ammoo addatti ilaalama.
Har’a ummatni Oromoo mirga seeraa fi uumaan qabu beekee yeroo kamiinuu olitti mirga abbaa biyyummaa fi bilisummaa isaatiif aarsaa gosa hundaa baasuun fincillii fi qabsoon finiinsaa jiru ummata Oromoo, sabboontotaa fi kan haqaaf dhaabbatan mara boonsaa fi hawwataa jiraachuun haqa ifatti mul’ataa jiru dha. Ummata Oromoo qofa osoo hin taane ummatoota cunqurfamoo bittaa Wayyaanee jalatti hacuucamaa jiran maraaf fakkeenya tahuun mirga isaaniif akka falmataniif onnachiisee fincilaaf kakaasaa jira yoo jedhame dhugaa irraa fagaatuu hin tahu.
Fincillii fi qabsoon ummata Oromoo ofii fi kanneen biroo biratti akka dhaga’amuu fi akka fakkeenyaatti akka ilaalamu kan taasisuu danda’e, ilmaan Oromoo, Gabrummaan nurratti haa dhaabbatu! Dhaaloota itti aanu gabrummaa hin dhaalsisnu! jechuun hogganummaa ABOn Qeerroo fi qabsaawota bilisummaa jalatti gurmaa’anii mootummaa abbaa irree irratti finciluu irraa ti. Sochiin FXG ABO karoorfamee Qeerron moggaafamee baatii sagalii oliif Oromiyaa guutuu keessatti adeemsifamaa jiru sadarkaa kana kan dhaqqabe aarsaa ulfaataa miseeesota ABO, Qeerroo Bilisummaa Oromoo fi ummata Oromoo qofaan tahuun dagatamuu hin qabu. Fincilli eenyummaa Oromoo agarsiisee fi qabsoo ummata Oromoo boqonnaa haaraa seensise kun sadarkaa kanaan gahuuf marsaa fincilaa ammaa kana qofatti ilmaan Oromoo 800 ol tahan gatii lubbuu irratti baasuu irraa ti. Kumootaan kan lakkaa’aman wareega qaamaa fi qalbii waan baasaniifi. Kanneen manneen hidhaa faashistootaa keessatti gidirfamaa jiran kuma kudhanootaan lakkaa’aman sodaan alatti mootummaa kana dura waan dhaabbataniifi.
Fincilli Xumura Gabrummaa karoorfamee, humni namaa kana gaggeessuu itti leenjifamee wayta labsametti alagaa hafnaan lammiileen Oromoo hedduu illee dhimma ummata Oromoo fuula dura furgaasuun dhageettii fi mararfannaa argamsiisa jedhanii kan yaadan murtaawoo turan. Kan deggeruu fi tumsuuf tattaafate irraa diinaa fi masaanuu qabsoo Oromoo waliin kan qeeqanii fi komii tarrisaa turan irra heddummaatu. Kanneen Fincilli Qerroon labsamuun “dogoggora, ilmaan ummataa ficcisiisa”, jechuun ABO yakkan of booda mil’atee kan ilaaluuf, rakkina hubannaa fi akeekaa jiraachuu arga.
Har’a bakka geenye kanatti injifatnoo argame kan ofitti maxxansu heddummatuu qofa osoo hin tane gara dabarsuuf kan foolatu argaa waan jirruuf sochiin ummatni Oromoo mootummaa abbaa irree hundee raasaa jiru galii akeekkatee ka’eef irraa akka hin maqne tiksuun dirqama ummata Oromoo fi qabsaawotaa wareega itti baasaa jiranii ti. Kanneen fincilli ummata Oromoo jabaatuu isaa arguu fi hubatuu irraa cinaa irraan saaqatanii karaa irraa maqsuun galii biraa ittiin guuttatuu kajeelan of irraa tiksuunis dirqama kanneen Oromoo biyya isaa irratti aangoomsuuf qabsaawanii ti.
Ummatni Oromoo Fincilli Xumura Gabrummaa adeemaa jiru keessatti aarsaa dorgomaa hin qabne baasuun sadarkaa amansiisaa fi abdachisaa irraan kan gahe olloota isaa argee ka’uu irraa miti. Haqni mul’ataa fi qabatamaan kan fakeenya godhatanii mirga isaaniif akka falmatan kan onnachiise sochii FXG Oromiyaa keessatti qabsawotni ABO fi Qeerroon finiinsan tahuu agarsiisa. Kanneen sochiilee biroo olloota Oromoo keessatti adeemsifamu irraa baratuu qabna, fincilli ummata Oromoo bifa kana qabaatuu qaba jedhanii qajeelfama dabarsuu abbalan ummata Oromoo afanfajjeessuu irra dabree akeeka ummata Oromoo bakkaan gahuu irratti gumaachi qabu murtaawaa tahuu hubatuu qaban. Kana malees FXG ummatni Oromoo yeroo dheeraaf itti jiru fincila yeroo murtaa’aaf adeemsifame waliin wal bira qabuudhaan madaaluun wareegama ummataa gadi xiqqeessuu qofa osoo hin taane wareegamaa fi akkasumas ulfina gaaffii ummata Oromof kabajaa dhabuu dha.
Ummatni kamiyyuu mirga isaaf qabsaawuun haqa isaa ti. Mirga uumaa fi seeraan ummatootni qaban kabajamuufii qabaanis ejjannoo ABO ti. Haa tahu malee hiriira guyyoota murtaawaaf adeemsifamee fi jijjiirama hundee hin argamsiifne, gaaffii fi qabsoo mirga ummata Oromoo barootaaf deemaa jiru irratti ejjannaa ifaa hin qabneen mirqaanee akeeka wal hin simne walitti harkisuun ejjannoo ABO miti. Kan akeeka ummata Oromoo tarkaanfachiisuu fi galii isaan gahu ammas taanaan hundaan olitti of irratti abdatuu fi amantaa guutuun Finccila Xumura Gabrummaa labsame deemaa jiru ofii jabeeffatuu qofa. Jabaan hin jibbamu. Hundatu faarfata. Hundatu waliin mul’atuu barbaada. Itti dhihaatuu, faarfatuu fi waliin mull’atuuf carraaquun maaliif isa jedhu ammo kan adda baafatu abbaa dhimmaa taha.
Har’a FXG durummaa ABO fi Qeerroon finiinaa jiru dhihoo irraas tahe fagoo irraa qajeelfama hin barbaadu. Akkuma kanaan dura wayta hamtuu murannoo fi bilchinaan hojjatuun diina raasaa har’a gahe fuula duras muranno qabuu fi muyxannoo horate gabbifataa fincila isaa akka finiinsu andeessisuun dirqama hunda keenya irra jiru dha.
Qabsaawotni ABO fi Qeerroon Oromoo Fincila Diddaa Gabrummaa irraa gara Fincila Xumura Gabrummaatti kan cehan jijjiirraa kabeebsaa hawwuu irraa miti. Gabrummaatti xumura gochuun ummata Oromoo biyya isaa irratti aangomsuufi. Ummatni Oromoo ajaja alagaan alatti bilisummaan jiraachuun haqa isaa tahuu hubatuu irraa ti. Ummatni Oromoos dhalaa dhiiraan, guddaa xiqqaan, Bahaa Dhihaa, Kaabaa Kibbatti kan fincilaa jiru dhugaa kana hubatuu irraa ti. Kan fincila isaa gaggeessaa tures akka isaaf mijatee fi aanja’etti malee ajaja fi Qajeelfama Wayyaanee fi bakka biraa irraa itti dabarfamuun hin turre. Waan taheef har’as ummatni Oromoo kanneen qabsoo fi fincila inni geggeessaa jiru irratti abbaa tahuu barbaadan, sochii ummata Oromootti cancala gochuun gara barbaadanitti oofuu barbaadan ofirraa to’ataa qajeelfama qaama sirnaawaa fi seerawaa kanaan duraa irratti hundaa’uun fincila isaa akka kanaan duraatti akka finiinsu ABO hubachiisa. Kanneen fincila deemaa jiru irratti ejjannoo ifaa hin qabne, gamaa fi gamana utaalanis ejjannoo isaanii ifa gochuun gufatiinsa irraa akka baraaran hiree kanaan ABOn yaadachiisuu barbaada.
Ummatni Oromoo fi Dargaggootni akkasumas Qabsaawotni hundi injifatnoo hanga amma kuufame tikfataa akka Fincila Xumura Qabrummaa finiinsuun galii isaa saffisuu irratti hojjatamu ABO gadi jabeessee hubachiisa.
Injifatnoo Umamta Oromoof!
Haggayyaa 5, 2016
Haggayyaa 5, 2016
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Wudu’a
Wudu’a jechuun Hadiisa xiqqaa irraa (dhabiinsa wudu’aa irraa) dirqama
qulqullaa’uuti. Kunis: Fincaan udaan (boollii), dhuufuu, hirri8ba guddaa
(ulfaataa) fi foon gaalaa nyaachuu irraa jechuudha.
Wudu’a akkamitti akka godhatan
1. Arrabaan uduu hindubbatin waadu’a onnetti yaaduu (niyyaxhuu) dha.
Nabiyyiin (S.A.W) wudu’a yoo godhatanis ta’e yoo sagadan yookaan
dalagaa kadhannaa isaanii kamiiyyuu keessatti yoo niyyatan arrabaan
hindubbanne. Allaahiin waan onnee keessa jiraa ni beeka. Kanaafuu,
arrabaan dubbachuun barbaachisaa miti.
2. Bisimillaah jechuu.
3. Harka isaa al sadii dhiqachuu.
4. Afaan al sadii lulluqachuudhaan bishaan funyaan keessa ol harkisuudha.
5. Fuula al sadii gurraa hanga gurratti iddoo rifeensi itti margu gubbaa irraa
hanga areeda jelaa dhiqachuu.
6. Harka al sadii sadii quba qaccee irraa hanga ciqilee harka mirgaa kan bitaa
dura aansanii dhiqachuu.
7. Harka jiisuudhaan mataa fuuldura irraa hanga dhumaa – dhuma irraa illee
hanga fuulduraa al tokko irra yaasuudha.
8. Gurra ille al tokko quba mul’iftuun (laffaan) keessa quba abbuudichaan
(kan duraatiin) ammoo ala irra yaasuu dha.
9. Miila al tokko quba irraa hanga kiyyoo kan mirgaa dura aansuudhaan kan
bitaa itti aansee dhiqachuudha.
Wudu’a akkamitti akka godhatan
Wudu’a


text:
NIYAALEE TOLTUTTI AJAJUU FI HAMTUU IRRAA DHOORGUU
(نوايا الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر)
Yeroo toltutti nama ajajee hamtuu irraa nama dhoorgu kan asii gadii niyyadha:-
- Caalaa ummataa irraa tahuu niyyadha
- Namni Islaamummaa keessaa gahee hin qabne hoongahaa waan ta’eef, Islaamummaa keessatti qoodni (gaheen) naaf argamuu niyyadha
- Dalagaa (gahee) Ambiyootaa fi Rasuultotaa dalaguu kiyyaan kabajamuu niyyadha
- Nama jecha gaarii dubbatee Rabbiin biratti jaalatamu ta’uu niyyadha
- Sababa qajeelinsa namootaa ta’ee ajrii isaanii argachuu niyyadha
- Balbala keeyrii banuudhaan muka “Xuubaa” jedhamtu tan jannata keessatti argamtu argachuu niyyadha
- Waan Rabbiin narratti dirqama godhe hojjachuun itti gaafatamummaa kiyya bahee Rabbiin afotti uzrii fixachuu (komii Rabbii jalaa bahuu) niyyadha
- Munkaraa fi maasiyaan argamtu akka na hin miine (yakki ilmi namaa hojjatu akka nan dhaqqabne) niyyadha.
- Badiinsaa fi qixaata (adabbii) Rabbii jalaa akka bahu niyyadha.
- Abaarsa Rabbii jalaa bahuu niyyadha.
- Du’aa’ii kiyya Rabbi naaf qeebalu niyyadha.


text:
Barattooti Oromoo Birmatnaa Barbaadu!!
Barattootni Oromoo gaaffii mirga bilisummaa kaasaniif mootummaan Wayyaanee hidhaa,ajjeechaa fi barnoota irraa arii’uun dura dhaabbachaa kan turee fi itti jiru barattoota Oromoo yuunivarsiitii Finfinnee kiiloo 4 barnoota irraa arii’uun yakka hiriyyaa hin qabne ummata Oromoo irratti dalaguu dha jechuun barattooti Oromoo Ammboo dura dhaabbachuu isaanii yeroo beeksisanitti tuffii abbaa irrummaa muldhisuuf jecha ammoos barattoota Oromoo Yuunivarsiitii Amboo barnoota irraa arihaman.
Barattootni Oromoo gaaffii mirgaa gaafatan keessatti Qeerroon Yuuniversitii Finfinnee kiiloo 4 irraa arhaman hatattamaan barnootatti haadeebi’an mootummaan Wayyaanee garboomfataa waan taheef sirni bulchinsa isaa haa jijjiiramu,Manneen barnootaa bakka basaastotnii fi poolisootni federaalaa Wayyaanee seenuun ilmaan Oromoo doorsisan osoo hin tahiin bakka barnootaatti jechuun kan gaafatan
Wayyaaneen gaaffii barattooti Oromoo gaafatan kana kallattiin deebisuu hanqachuu irraan duubbee keessaan about jira jechuun har’a Bitootessa 1,2013 barattoota Oromoo barnoota irraa ariitee jirti.Barattootni arii’amuun yeroo ammaa nyaata,Barnootaa fi doormii dhorkamuun akka hin galmoofne godhaman keessaa:-
- Barataa Lataa Amante
- Barata Gizaw Daadhii
- Barataa Laggasaa Tamasgeen
- Barataa Amanuu Waamii
- Barataa Haayilee Araarsaa
- Barattuu Dinqee Caalii
- Barataa Takkaaleny Girrum
- Barataa Didhaa Gaarii
- Barataa Haayiluu Dheeressaa
- Barataa Balaay Ittafaa
- Barataa Kabbadaa Raggaasaa
- Barataa Andualem W/Gebreel
- Barataa Gaaddisaa Tasfaayee
- Barataa Daani’el Fufaa
- Barattuu Meskerem Baayisaa
- Barattuu Baatiree
- Barattuu Biruktee
- Barataa Gazzuu
- Barataa Tsaggaayee


text:
- Kanneen kumaatamaan lakkaa’aman rasaasaan rukutamanii qaama hir’uu ta’aniiru.
- Kanneen kumaatamaan lakkaa’aman manneen hidhaa garaagaraatti guuramuun dararahamaa arga jiru.
- Hedduunis lubbuu ofii oolchuuf baqatanii soora qurxummii galaanaa ta’aniiru,
DHAAMSA WALIIGALAA BARATTOOTA OROMOO KUTAA 8FFAA, 10FAA FI 12FFAA BARA 2016 QORMAATAA BIYYOOLESSAA FUDHACHUUF JIRAN HUNDAAF GAMTAA BARATTOOTA OROMOO (GBO) IRRAA KENNAME.
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 5/16/2016
Caamsaa 16, 2016
Akkuma beekkamu sochiin warraaqsa biyyoolessaa Qeerroo dargaggootaa, barattoootaa fi guutummaa ummata Oromootiin eegalame baatiiwwan shan(5) xumuree baatii ja’affaa (6ffaa)n jalqabeera. Sochii gaggeeffamee ture kanarratti ga’een Qeerroo Barattoota Oromoo olaanaa ture.
Sochii gaggeeffamaa turetti mootummaan wayyaanee rifaatuu guddaa keessa seenuun ummata Oromoo harka qullaa biyya isaafalmatu guutummaatti shororkeessitoota jechuudhaan waraana ifaan ifatti nurratti labseera. Ji’oottan kana gidduuttis waraanni agaazii ilmaan Oromoo lakkoofsaan kuma tokkotti (1000) dhiyaatan rasaasaan guyyaa adii dhiiga dhangalaasee ajjeeseera.
Kanarrattimmoo ummatni keenya bara kana balaa uumamaa (hanqina roobaa) irraa dhufeen ummatni miiliyoonaan lakkaa’amu beelaaf saaxilamaniiru. Yaa ta’umalee, mootummaan wayyaanee gargaarsa argame ummata beela’eef osoo hin taane waraanaa gaaziitif oolchee ummata ittiin ficcisiisaa jiraachuun ifadha. Keessa ttuu, kan nama gaddisiisu ummatni keenya dhiibbaa siyaasaarraa kan ka’e biyya isaa irratti jireenya harkaa garaafaanii jiraachuun balaawwan muudatan jala akka hin hulluqne taasiseera. Miidhaa hanqina midhaan nyaataan ummata keenyarra qaqqabe hospitalotni giddugalaa fi baha Oromiyaa raga quubsaadha. Kanneen waan ittiin mana yaalaa deeman dhabanii mana ofiitti lubbuun isaanii beelaan dabarte manni haalakkaa’u. Ammallee balaan uumamaa ummata hangamii akka lubbuu dabarsaa, manarraa buqqisaa fi qabeenya balleessaa jiru hunda keenyaafuu ifadha. Yaata’umalee, mootummaan biyyan bulcha jedhee miidiyaa dharaa irraa gurra nu duuchu ummata keenya lubbuu baraaruuf carraaqqii godhe tokkollee hin qabu. Ittumaayyuu kanneen hafan fixuudhaaf halkanii fi guyyaa shira xaxaa jira. Fixaas jiru.
Egaakaa, barattootni Oromoos bara kana wareegamaa, madaa’aa, hidhamaa fi dararamaa as ga’uun ifadha. Miidhaan walfakkaatu barsiisota keenyarras qaqqabeera. Qaqqabaas jira. Manneen barnootaas qubsuma waraana agaazii ta’uudhaan tajaajilaa jiru. Haala akkanaa keessa taa’ee sammuun tasgaabbaa’ee barnoota hordofu gonkuma akka hin yaadamneedha. Kanaafuu, barattootni kutaa 8ffaa, 10ffaa fi 12ffaa baatiiwwan ja’a guutuu osoo hin baratin qorumsaaf dhiyaachuun miidhaawwan hedduu jireenya keessan irratti akka qabu ifumatti hubachuun barbaachisaadha. Kun immoo:
1. Barattootni keenya sadarkaa irra jiranii gara itti aanutti tarkaanfachuu haalaan xiqqeessa.
2. Barattoota qabxii gaarii fiduu malan haamilee cabsuu mala.
3. Warreen kutaa 10ffaa qoramtan harca’iinsa barattoota keenyaa ifumatti mul’isuu danda’a.
4. Kanneen kutaa 12ffaa qoramaniif baay’inni barattoota dhaabbilee barnoota olaanoo galuu malanii haala jabduun ni xiqqaata, muummee barnootaa fi yuunibarsiitii barbaadan galuufillee gufuu guddaa ta’eetu mul’ata. Haalotni heeraman kunniin jireenya dhuunfaa fi ummata Oromoo irratti dhiibbaa guddaa waan qabaatuuf haalaan xiinxaluun bayeessa. Dhiibbawwan kanneen keessummeessuurra, waggaa tokkittii kana sochii eegalame galmaan geenyee sammuu tasgabbaa’een barnootatti deebi’uun filmaatadha.
Mootummaan wayyaanee rakkoowwan muudataniif hanqina bulchiinsa gaariti, rakkoo keenya jechaa afaan ololaa ummata keenya waraanaan goolaa jiraachuu eenyumtuu ragaadha. Kuni tooftaa ittiin kanneen hafan dabareen adamsanii hidhuu, dararuu fi ajjeesuu akka ta’e hubachuun barbaachisaadha.Nageenyi karaa miidiyaa dharaatiin ololamus akka hin jirre beekkamaadha. Waraana jala taa’anii nageenya faarsuun halkan dukkanaan guyyaa adiidha jedhanii waamuun tokkuma.
Walumaagalatti dhaamsi nuti barattoota Oromoo manneen barnootaa sadarkaa 1ffaa hanga dhaabbilee barnoota olaanoo jirtaniif FXG marsaa shanaffaa (5ffaa) irra qaqqabe kana osoo walirratti hin ilaalin akkuma gaafa duraa irree tokkoon diina hundeen buqqa’ee raafamaa jirutti xumura haagoonu!
Bara hunda ajjeefamaa, hidhamaa, dararamaa, baqachaa jiraachuu irra bara kana falmannee haqa keenya argachuun dirqama.
Waraanni ummata keenya goolaa jiru mooraawwaan manneen barnootaa buufata godhatee jiruu fi Oromiyaa dhuunfatee jiru gadhiisee bahuu qaba!!
Hidhamtoota obbolaa keenya dararamaa jiran hiikkachuu kan dandeenyu yoo falamanne qofaadha!!
Gaaffii abbaa biyyummaa keenyas gonfachuutu nurraa eegama.
GADAAN GADAA BILISUMMAATI!
INJIFANNOON UMMATA OROMOOTIIF!
GAMTAA BARATTOOTA OROMOO GBO (OSU) IRRAA!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ispoortii (1063)
Finfinnee, Gurraandhala 18,2009(FBC) – Torbee 2f boqannaarra kan tere priimiyar liigiin Ityoophiyaa, taba torbee 16ffaa har’a wayita eegalu Baankiin Daldalaa magaalaa Waldiyaa waliin tabatee qixa ba’eera.
Finfinnee, Gurraandhala 18,2009(FBC) – Torban lamaan darbaniif boqannaarra kan ture priimiyar liigiin Ityoophiyaa har'a taphoota marsaa lammaffaan ni eegala.
Finfinnee, Gurraandhala 17,2009(FBC) – Garee biyyoolessaa Ityoophiyaatti sarara ittisaarratti kan tabatu; Waaliid Aataan kilaba Swiidin Oostarsaandiif tabachaa tureera.
Finfinnee, Guraandhala 16, 2009 (FBC) Afriikaan biyyoota Waancaa Addunyaa irratti ardittii bakka bu’an dabaluu akka barbaaddu ibsite.


text:
The following poem by Rev. Gudina Tumsa was first published on the Bariisaa Oromo newspaper in 1976, and it was republished on The Gulele Post on January 31, 2014, with an introduction by Oromo human rights activist Ob. Jawar Mohammed.
The following poem was composed by the late Rev. Gudina Tumsa, and published on Bariisaa, the first Oromo newspaper. Rev. Tumsa was known for his devotion to his faith and being a vocal advocate of social justice. He is credited for providing crucial material and intellectual support for the then emerging Oromo national struggle. He was an avid writer and left important manuscripts on spiritual and social issues. From reading the poem, it appears that the Reverend composed it with a dual purpose in mind; one to express his views on contemporary issues of the time, while at the same time contributing to strengthening the fledgling single Afaan Oromo news and literary outlet. The small Oromo intelligentsia of them time seem to have made a coordinated effort in filling the pages of Bariisaa as a way to alleviate the burden from the understaffed and regularly harassed editorial team led by Mohadi Mude. As expected Rev. Tumsa led by example by placing his contribution on the second publication after the launching. His poem was published in 1976 (68 EC) just a few years before he was murdered by Mengistu’s regime in 1979.
Mr. Mude graciously re-published (in 1996) selected poems from the newspaper in a volume titled ”Walaloo Bariisaa”. In this book we find captivating revolutionary poems by prominent individuals such as Shantam Shubbisa, Alemayo Qubee, Sheik Bakri Saphalo, Mangasha Rikitu and many others. I have taken the liberty of sharing Rev Tumsa’s poem in order to invite readers to this interesting piece, and also to attract attention to this important collection. I am indebted to Abbaa Urjii (Abdurashid Mohammed) of Toronto who provided me with the book.
Attam Yaa Obbo Bariisaa
Rev. Gudina Tumsaa
(Bariisaa Vol.1, No.2, Bitootessa 3, 1968)
Baga nagaan galte yaa Obbo Bariisaa
Koottu waldhungannaa maddi walii keessa
Walarguun firootaa jireenya mi’eessaa
Deemtee turte jedhuu biyya fagoo keessaa
Baay’inni firootakee eessaa fi eessaa
Jedhee siif katabaa Qees Guddinaa Tumsaa
Maalif baddee turte ji’a ja’an sanaa
Firri akkas walgodhaa maali wanti akkanaa
Baay’ee si komanne yaa Obbo Bariisaa
Gar gar ba’uun keenya waan baay’ee balleessaa
Mee egaa odeessi dhoksaa garaa keetii
Nu’oo walii firaa maa sodaatte atii?
Maalif biyyaa baate ji’a ja’a guutuu?
Fira baayyee qabda maali hin himattuu?
Biyyichi fagoodhaa essa deemtee turte?
Ji’a ja’a guutuu maalif si fudhate
Maaloo natti himadhu anuu siin gargaara
Waa’ee kee odeeffataa turre fira kan keetirraa
Yaa Obbo bariisaa maal atoo hin dubbattuu
Warri firoota kee akkam si hubatu
Kiiloo meetirii meeqa deemte ji’a ja’a guutuu
Karaa dheeraa kana mukuun sin ajjeeftuu?
Fira qabda turte kan wajiin dubbattu
Natti himi biyyicha lafa dhaqxee turte
Dabali haasa’i akka itti bubbulte
Hindii deemteetta biyya rivolushinii?
Yammuu achi turte maal sitti odeessanii?
Jeneevaa bulteettaa yammuu karaa deemtu?
Si’a nama argitu afaan maalii haasoftu
Yammuu Raashaa geesse biyya dimokraasii
Haasofteertaa kan sigamsiise waa’ee birokraasii
Waa beekuun barbaada waa’ee baruumsa kee
Akka sitti hin deebine dubbiin dhukkuba kee
Baruumsa attam galteettaa akkaadaamii
Ti’oorii fi hojiidhaan akkatti adeemmii
Dhageessiftee deemte dhugaa bira geessee
Kunookaa deebitee biyya abbaakee teessee
Dhugaadhaan faradnaan Gadaa bira geenyaa
Bara seerri Gadaa uffee jennee teenyaa
Seerri dimokraasii wal nama qixxeessaa
Atoo ammayyuu ijoollee dha mugguttii bartee
Attamin muggutee afaan fudhen hima jettee
Maal jette falmatte dubadhu na hubachiisaa
Yammuu malakee dhaga’u garaankoo na cuiisaa
Seera moofaa durii qulqulleessaa har’a
Itti lixaa jira seerri dimokraasi isa haaraa
Haxaa’aa! haraa hurgufaa kan nama cunqursu birokraasii
Jarjare haa dhaabbatu walqixxummaan asii
Yaa birokraasii diina sooshalizmii
Ijji kee lafa haa lixu jedhii hilmii
Lallabi dhageessisi awwaala birokraasii
Hundu du’a ga’iisa haa ga’u iyya labsi
Poletikaan saba bal’aa nama hin rakkisu
Warri birokraasii garuu gad harkisuu
Burraaqi utaali gelsii ba’ii raadiyorraa
Of beeksisi sagaleen kee haa dhaga’amu biyya hundarraa
Baga nagaan galte jaala koo Bariisaa
Kan fedhe ta’uyyuu biyyiti ofii ba’eessaa
Silaa odeessiteettaa biyya ormaa dhaquukee
Maliif natti hin himtu waa’ee laga kan kee
maqaa masoon walwaamnaa haa hafu ulfinni
Biyya sooshaalizimii hinjiru wal caaluuni
Obboon nutti haa hafu sinwaammadha jedhe bari’ee bari’ee
Galuukee hin dhageenye Kumaa ilmi Ida’ee
Ceetee turte jedhu Waabee shaballee
Dakteetaa laata galaana Gannaalee
Xuriin namatti hinbaatu yoo dhiqatan malee
Wanjiin otuu jiruu Awaash xurii hin baasu yoo dhiqatanuu
Dhiqatteetta jedh bisaan qulqulluu galaana Saganuu
Omotti hin dhiqattuu Gojaboo ba’eessaa
Argatteettaa laata Dabanaaf Dhidheessaa
Hin irraanfattaa Baaroodhaafi Abbayyaan hamma kana keessaa
Walargita laataa Kiflee ilma Jootee
silaa sibarsiisaa kan Wallkaggaa nyaata hancootee
Dubbadhu yaa Bariisaa ilma eega fidii
Jabanni toleeraa guddisii gammadii
Jabeessi dha’adhu fardakee kaachisi
Qaata bira geesse Gadaa seera dimokraasii
Bariisaa, Bariisaa, bari’ii, Bari’ii, Bari’ii
Hundee wallaalummaa buqqisi ari’ii, ari’ii, ari’ii
Kophaa kee baafadhuu baadiyyaa dhaqii
Akka ijoollee mandaraa hin sodaatin laaqii
Daandii irraa maqi dhaqi gara gandaa
Saba guddaa argitaa kan dhaggeeffatan Tamasgan Gammadaa
Odeessituu gaazexaafi radiyonaan saba Gadaa
Kan baay’atu akka tuqa gandaa
Jajjabeessi yaa Bariisaa qottuu barsiisi
Tattaffatan barri hindarbaa beeksisi
Baga nagaaan galte maal sii fidee dhufu
Qoraatii ciruudhaan akka sittintaane gufuu
nan dhufa si dubbisuu ‘hark fuudhaa’ fidee
Waa’ee kee dhageenyaan hirribni na didee
Nagaa koo naa himi warra sidubbisu
Nu gargar hinbaanu baruma baraanuu
Yoo obsaan hojjatan waan baay’etu argamaa
Ilmichi Tumsaa jedhee sitti dhaamaa


text:
Waadaa Wayyaanee Kijibaan Hawwatamanii Owwaatuun, Dantaa Ummata Oromoo Fi Wareegama Qabsaawotaa Kabajaa Dhorkatuu Dha
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 7/25/2015
Adoolessa 25, 2015 | Ijoo Dubii Adda Bilisummaa Oromoo (ABO)
Mootummaan Itophiyaa murna bicuu Wayyaaneen durfamu QBO gufachiisuuf tooftaalee adda addaa baafatee hojjataa akka turee fi jiru lammii Oromoo jalaa dhokataa tahee hin beeku. Haalli biyya keessaa guutummaatti jijjiiramuu fi dantaan ummata Oromoo kabajame jechuun ummatni Oromoo Qabsoo Bilisummaa irra dhimmoota biroo irratti akka xiyyeeffatu taasisuu fi qabsoo bilisummaa lagachiisuuf hedduu yaale. Odeessa qabatamaa hin taanee fi kijibaa irra deddeebi’uun itti fayyadamuun ummatni dhugoomfatee deggersaa fi tumsa akka kennuuf tattaafatullee itti milkaa’uu hin dandeenye.
QBO sadarkaa har’aa irra gahuuf bu’aa-bahii hedduu qaxxaamure. Waggoota kanneen keessattis wareegamni baafame ol’aanaa fi hedduu qaalii dha. Lubbuu gootowwan qabsaawotaa fi lammiilee hedduutu irratti kitimame. Qabeenyi herregaan ibsuuf ulfaatu diinaan dhabamsiisame. Sababa mirga isaanii falmataniif lammiileen Oromoo qabeenya abbaa biyyummaa dhalootaan qaban dhabsiisuun qe’ee isaanii irraa buqqaafaman kumootaan lakkaa’aman. Biyya isaanii keessa nagaan jiraatuu dadhabuu irraa biyya ormaatti baqatuuf kanneen dirqamanis kuma kudhanootaan lakkaa’amu.
Mootummaan Wayyaanee hammeenya kanneen hunda raaw’atuun isaa Oromoo qabsoo bilisummaa irraa jiilchuuf tahullee gochaan gara jabinaa ummata irratti raaw’atu Oromoo caalaatti qabsoof kakaase malee manatti hin dachaafne. Dargaggoonnis kaayyoo fi akeeka angafootnii fi obboleeyyan isaanii irratti wareegaman bakkaan gahuuf diina dura dhaabbatuu murannoon itti fufan malee galfata nyaachuun diinaatti harka hin laatne.
Murni bicuu Wayyaanee ummata Oromoo dhuunfatee sirna bittaa fi hacuuccaa isaa itti fufsiisuun kan hin danda’amne tahuu sochii ummatni Oromoo godhaa jiru irraa hubatuu irraa, lama bulinnaaf wayta ammaa ammoo tooftaa “diaspooraa Oromoo hawatuu” jedhu wixinatee sochii adda addaa godhuu irratti argama. Karoorri diinaa kun kanaan duras kan ture, mormii hawaasa Oromoo biyyoota alaa jiruun kan fashalsiifamaa ture dha. “Kan bishaanni nyaate hoomacha qaqqabata” akkuma jedhamu tahee ijibbaataaf karoora kana baasee dirqama raaw’ii isaa jalee isaatti kan kennate, hawaasni Oromoo biyyoota ambaa gara garaa keessa jiraatu kan isa waliin jiru fakkeeffatuu fi ummata biyya keessaa ittiin afanfaajjeessuuf akka taheetti hubatama. “Qophiin Festivala Diasporaa Oromoo” jedhu kunis Oromootni biyyoota alaa jiraatan biyyatti deebi’anii akka hojjatan kan afeeruu dha.
Qophiin diaspooraa kun akeeka siyaasaa ittiin guuttatuuf malee Oromoon hojjatee akka jiraatu barbaaduu irraa akka hin tahin, kanneen olola fakkaataan sobamanii biyyatti galuun hojjatuuf tattaafatanii qabeenya fudhatanii galan dhadha’atuun gara biyya irraa deemaniitti deebi’an ragaa dha. Akeekni mootummaa Itophiyaa kamuu Oromoon bifa kamiinuu akka hin mul’atnee fi hin dhaga’amne taasisuu tahuu dhiibbaan abbootii qabeenyaa Oromoo biyya keessaa irratti raaw’atamu dabalata ragaa ti. Kana waliin akeekni qophii diaspoora kun Oromoo qofa irratti kan xiyyeeffate tahuun shira qabaatuu ifatti agarsiisa.
Galatni kan qabsaawotaa fi sab-boontota Oromoo haa tahu, akeekni diinaa kun irratti dammaqamee hawaasa Oromoo bal’aa biratti fudhatama dhabuutti dabalee jaleewwan akeeka kana fannifatanii biyyoota ambaa gara garaatti bobba’aa turan hunda murannoon dura dhaabbatuun qaanessuu fi salphisuun deebisaa akka turan kan bara 2014 keessa tahe yaadatuu qofti gahaa taha.
Gama kaaniin amma illee ofittootni dantaa dhuunfaa guuttatuuf jecha kiyyoo diinni kaa’eef keessa seenan dabree dabree mul’atuun hin hafne. Kanneen kan dabre irraa hin baranne, dhumiinsa, deegaa fi dhiphuu ummata irra gahu beekaa arguu diduun dantaa matayyaaf dursa kennan, diina waliin hiriiruun roorroo ummata irra gahu jabeessuu fi lubbuu diinaa dheeressuuf tattaafatan hundaan olitti badii ummata irra gahuuf gaafatamoo dha.
Laftii fi qabeenyi saamuu fi qircatuuf itti gaman kan ummata Oromoo tahuu, lafti alagaan akka kennaatti badhaasuuf qopheesse kan ummatni Oromoo humnaan irraa ari’ame, dhiigni Oromoo irratti dhangala’ee fi lafeen irratti cabee dha. Murni humnaan aangoo dhuunfatee jirus irratti ajajuu fi kan barbaadeef raabsuuf mirga homaatuu irratti hin qabu.
Hawaasa kamuu keessa jallataan akka jiru, kanneen dhiiga qofaan Oromoo tahanii akeeka diinaan masakaman gochaan raawwatan, kanneen lafa irra lubbuun jiran qofa osoo hin taane kanneen mirga ummata Oromoof osoo falmanii lubbuu isaanii wareegan qabrii keessatti illee boqonnaa dhorkatuu dha.
Kanneen kaleessa maqaa ummata Oromoo fi ABOn koolu galtummaa argatuun jireenya mataa ofii tottolfatan har’a sana dagatuun ummata Oromootti gara galuun, yakka yakkaan olii seenaan gaafachiisu tahuu yaadachuu qaban. Kanneen biyya ambaa jiraachuu qofaan beekaa fi qabaataa of fakkeessuuf tattaafatan kanneenis ummata Oromoo bal’aa hafnaan ofiif iyyuu kan hin taane tahuus ummatni Oromoo hubatuu qaba.
Wayta diinotni Oromoo bifa adda addaan QBO irratti duulaa jiran kanatti, Qophiin jaleen Wayyaanee Hagayya 3, 2015 “Guyyaa diaspooraa” jechuun itti jiru ummata Oromoo kan hin ilaalle, bittaa diinaa lubbuu dheeressuu fi harqoota gabrummaa ummata Oromoo irra bubbulchuuf kan akeekkatee dha. Kanneen kana irratti argamuudhaan diinaaf tumsa tahanis ummatni Oromoo bakkayyuutti saaxiluun dura dhaabbatuu qabaan dhaamsa ABO ti.
Adda Bilisummaa Oromoo
Mootummaan Itophiyaa murna bicuu Wayyaaneen durfamu QBO gufachiisuuf tooftaalee adda addaa baafatee hojjataa akka turee fi jiru lammii Oromoo jalaa dhokataa tahee hin beeku. Haalli biyya keessaa guutummaatti jijjiiramuu fi dantaan ummata Oromoo kabajame jechuun ummatni Oromoo Qabsoo Bilisummaa irra dhimmoota biroo irratti akka xiyyeeffatu taasisuu fi qabsoo bilisummaa lagachiisuuf hedduu yaale. Odeessa qabatamaa hin taanee fi kijibaa irra deddeebi’uun itti fayyadamuun ummatni dhugoomfatee deggersaa fi tumsa akka kennuuf tattaafatullee itti milkaa’uu hin dandeenye.
QBO sadarkaa har’aa irra gahuuf bu’aa-bahii hedduu qaxxaamure. Waggoota kanneen keessattis wareegamni baafame ol’aanaa fi hedduu qaalii dha. Lubbuu gootowwan qabsaawotaa fi lammiilee hedduutu irratti kitimame. Qabeenyi herregaan ibsuuf ulfaatu diinaan dhabamsiisame. Sababa mirga isaanii falmataniif lammiileen Oromoo qabeenya abbaa biyyummaa dhalootaan qaban dhabsiisuun qe’ee isaanii irraa buqqaafaman kumootaan lakkaa’aman. Biyya isaanii keessa nagaan jiraatuu dadhabuu irraa biyya ormaatti baqatuuf kanneen dirqamanis kuma kudhanootaan lakkaa’amu.
Mootummaan Wayyaanee hammeenya kanneen hunda raaw’atuun isaa Oromoo qabsoo bilisummaa irraa jiilchuuf tahullee gochaan gara jabinaa ummata irratti raaw’atu Oromoo caalaatti qabsoof kakaase malee manatti hin dachaafne. Dargaggoonnis kaayyoo fi akeeka angafootnii fi obboleeyyan isaanii irratti wareegaman bakkaan gahuuf diina dura dhaabbatuu murannoon itti fufan malee galfata nyaachuun diinaatti harka hin laatne.
Murni bicuu Wayyaanee ummata Oromoo dhuunfatee sirna bittaa fi hacuuccaa isaa itti fufsiisuun kan hin danda’amne tahuu sochii ummatni Oromoo godhaa jiru irraa hubatuu irraa, lama bulinnaaf wayta ammaa ammoo tooftaa “diaspooraa Oromoo hawatuu” jedhu wixinatee sochii adda addaa godhuu irratti argama. Karoorri diinaa kun kanaan duras kan ture, mormii hawaasa Oromoo biyyoota alaa jiruun kan fashalsiifamaa ture dha. “Kan bishaanni nyaate hoomacha qaqqabata” akkuma jedhamu tahee ijibbaataaf karoora kana baasee dirqama raaw’ii isaa jalee isaatti kan kennate, hawaasni Oromoo biyyoota ambaa gara garaa keessa jiraatu kan isa waliin jiru fakkeeffatuu fi ummata biyya keessaa ittiin afanfaajjeessuuf akka taheetti hubatama. “Qophiin Festivala Diasporaa Oromoo” jedhu kunis Oromootni biyyoota alaa jiraatan biyyatti deebi’anii akka hojjatan kan afeeruu dha.
Qophiin diaspooraa kun akeeka siyaasaa ittiin guuttatuuf malee Oromoon hojjatee akka jiraatu barbaaduu irraa akka hin tahin, kanneen olola fakkaataan sobamanii biyyatti galuun hojjatuuf tattaafatanii qabeenya fudhatanii galan dhadha’atuun gara biyya irraa deemaniitti deebi’an ragaa dha. Akeekni mootummaa Itophiyaa kamuu Oromoon bifa kamiinuu akka hin mul’atnee fi hin dhaga’amne taasisuu tahuu dhiibbaan abbootii qabeenyaa Oromoo biyya keessaa irratti raaw’atamu dabalata ragaa ti. Kana waliin akeekni qophii diaspoora kun Oromoo qofa irratti kan xiyyeeffate tahuun shira qabaatuu ifatti agarsiisa.
Galatni kan qabsaawotaa fi sab-boontota Oromoo haa tahu, akeekni diinaa kun irratti dammaqamee hawaasa Oromoo bal’aa biratti fudhatama dhabuutti dabalee jaleewwan akeeka kana fannifatanii biyyoota ambaa gara garaatti bobba’aa turan hunda murannoon dura dhaabbatuun qaanessuu fi salphisuun deebisaa akka turan kan bara 2014 keessa tahe yaadatuu qofti gahaa taha.
Gama kaaniin amma illee ofittootni dantaa dhuunfaa guuttatuuf jecha kiyyoo diinni kaa’eef keessa seenan dabree dabree mul’atuun hin hafne. Kanneen kan dabre irraa hin baranne, dhumiinsa, deegaa fi dhiphuu ummata irra gahu beekaa arguu diduun dantaa matayyaaf dursa kennan, diina waliin hiriiruun roorroo ummata irra gahu jabeessuu fi lubbuu diinaa dheeressuuf tattaafatan hundaan olitti badii ummata irra gahuuf gaafatamoo dha.
Laftii fi qabeenyi saamuu fi qircatuuf itti gaman kan ummata Oromoo tahuu, lafti alagaan akka kennaatti badhaasuuf qopheesse kan ummatni Oromoo humnaan irraa ari’ame, dhiigni Oromoo irratti dhangala’ee fi lafeen irratti cabee dha. Murni humnaan aangoo dhuunfatee jirus irratti ajajuu fi kan barbaadeef raabsuuf mirga homaatuu irratti hin qabu.
Hawaasa kamuu keessa jallataan akka jiru, kanneen dhiiga qofaan Oromoo tahanii akeeka diinaan masakaman gochaan raawwatan, kanneen lafa irra lubbuun jiran qofa osoo hin taane kanneen mirga ummata Oromoof osoo falmanii lubbuu isaanii wareegan qabrii keessatti illee boqonnaa dhorkatuu dha.
Kanneen kaleessa maqaa ummata Oromoo fi ABOn koolu galtummaa argatuun jireenya mataa ofii tottolfatan har’a sana dagatuun ummata Oromootti gara galuun, yakka yakkaan olii seenaan gaafachiisu tahuu yaadachuu qaban. Kanneen biyya ambaa jiraachuu qofaan beekaa fi qabaataa of fakkeessuuf tattaafatan kanneenis ummata Oromoo bal’aa hafnaan ofiif iyyuu kan hin taane tahuus ummatni Oromoo hubatuu qaba.
Wayta diinotni Oromoo bifa adda addaan QBO irratti duulaa jiran kanatti, Qophiin jaleen Wayyaanee Hagayya 3, 2015 “Guyyaa diaspooraa” jechuun itti jiru ummata Oromoo kan hin ilaalle, bittaa diinaa lubbuu dheeressuu fi harqoota gabrummaa ummata Oromoo irra bubbulchuuf kan akeekkatee dha. Kanneen kana irratti argamuudhaan diinaaf tumsa tahanis ummatni Oromoo bakkayyuutti saaxiluun dura dhaabbatuu qabaan dhaamsa ABO ti.
Adda Bilisummaa Oromoo
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Wednesday, February 24, 2016
Guraandhala 24/2016 Godina Kibbaa Dhihaa Oromiyaa Godinaalee Iluu Abbaa Booraa fi Jimmaa Keessatti warraaqsii Biyyoolessaa Oromiyaa #FXG’n Guraandhala 23/2016 Irraa eegaluun bifa qindaa’een gaggeeffamuun itti fufe!
Guraandhala 24/2016 Godina Kibbaa Dhihaa Oromiyaa Godinaalee Iluu Abbaa Booraa fi Jimmaa Keessatti warraaqsii Biyyoolessaa Oromiyaa #FXG’n Guraandhala 23/2016 Irraa eegaluun bifa qindaa’een gaggeeffamuun mootummaa wayyaanee rifaasiisaa fi yaaddeessa kan jiru warraaqsaa waliigalaa Oromiyaa Godinoota cufa qabatee jiru kanadha. Guyyaa kaleessaa sagalee guddaan Jimmaa #ShabeeSomboo keessatti warraaqsii egaale har’as itti fufe jira.
Guyyaa har’a 24/2016 Godina Iluu Abbaa Booraa Magaalaa Baddalee keessatti gootota Barattooota oromoo Manneen Barnootaa Sadarkaa 2ffaa fi Qopha’inaan FXG’n finiina jira. warraaqsii Godina Kibba Dhihaa Oromiyaa keessatti Eegalee kun Aanota godina Jimmaa fi godina iluu Abbaa Booraa Cufaa keessatti jabaatee kan itti fufu ta’uu maddeen kenya ibsaniru.. Qabsoon itti fufa garboomsaan ni kufa!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Falimisiisiin
DIINNI KEE WAAN DANDA`UU HUNDAAN SI DHABAMSIISUUF SIRRATTI HOJJETA.WAAN QABDU HUNDUMAA SI SAAMA. QEE FI QABEENYA, JIRUU FI JIREENYA KEE HUNDUMAA HANGA MANAA FI MAATII KEE HUNDUMAA SIRRAA FUDHATA.QOORQALBII KEE FI HAMILEE KEE TUQEE AKEEKAA FI KAAYYOO KEERRAA SI DHAABUU FI SI JILBEEFFACHIISUUF WAAN GODHUU QABU HUNDAAN SITTI DUULA. GARUU, WAAN TOKKO GODHUU HIN DANDA`U.AKEEKAA FI KAAYYOO KEE SI KEESSAA FUDHATUU FI IRRAA SI DHAABUU HIN DANDA`U. DUUTEES AKEEKAA FI KAAYYOO KEEF!
Hunda dura kabajamtoota MABO nagaan ulfinaa fi kabjaa jaallummaa bakka jirtanitti isin haa dhaqqabu.Jaalan baga jiraattan! Dhalli namaa Addunyaa kana irratti yeroo sadii maqaan isaa ol kaafamee lallabama ykn ittiin beekama. GOOTNI DHILATA,NI DU`A! SEENAAN ISAA BARABARAAN NI JIRAATA!


text:
En image
IIll aa eeuu bbeeaauuccoouupp ddee cchhaannccee.. AA pplluuss dd’’uunn ttiittrree.. MMoohhaammeedd JJeelllliittii eesstt ll’’hheeuurreeuuxx ggaaggnnaanntt dduu ggrraanndd jjeeuu ccoonnccoouurrss oorrggaanniisséé dduurraanntt lleess ffêêtteess ddee ffiinn dd’’aannnnééee.. « JJ’’aaii gglliisssséé mmoonn bbuulllleettiinn ddaannss ll’’uurrnnee qquueellqquueess hheeuurreess aavvaanntt qquuee llee jjeeuu nnee ssooiitt tteerrmmiinnéé » aa--tt--iill eexxpplliiqquuéé eenn rreecceevvaanntt lleess ccllééss ddee llaa TTwwiinnggoo qquuii ééttaaiitt mmiissee eenn jjeeuu.. LLaa rreemmiissee dduu vvééhhiiccuullee aa eeuu lliieeuu aauu ggaarraaggee TTrriiaannoonn ddee JJuuaann--lleess--PPiinnss,, ppaarrtteennaaiirree ddee ll’’ooppéérraattiioonn eenn pprréésseennccee ddeess rreepprréésseennttaannttss ddeess aassssoocciiaattiioonnss AAnnttiibbeess CCoeoeuurr dd’’AAzzuurr eett FFééddéérraattiioonn TToouurriissmmee CCoommmmeerrccee ddee JJuuaann--lleess--PPiinnss qquuii oonntt ffiinnaannccéé ll’’aacchhaatt dduu vvééhhiiccuullee.. PPaattrriiccee CCoolloommbb,, aaddjjooiinntt àà ll’’ééccoonnoommiiee llooccaallee eett aauu ccoommmmeerrccee eett BBeerrnnaarrdd MMoonnnniieerr,, ddéélléégguuéé aauu FFIISSAACC ééttaaiieenntt pprréésseennttss..


text:
PDF, Large PDF, Multimedia, Meaning
This stotram is in plain english. View this in romanized english according to IAST standard.
SreemadakhilamaheemaMDalamaMDanadharaNeedhara maMDalaakhaMDalasya, nikhilasuraasuravaMdita varaahakShEtra vibhooShaNasya, SEShaacala garuDaacala siMhaacala vRuShabhaacala naaraayaNaacalaaMjanaacalaadi Sikharimaalaakulasya, naathamukha bOdhanidhiveethiguNasaabharaNa sattvanidhi tattvanidhi bhaktiguNapoorNa SreeSailapoorNa guNavaSaMvada paramapuruShakRupaapoora vibhramadatuMgaSRuMga galadgaganagaMgaasamaaliMgitasya, seemaatiga guNa raamaanujamuni naamaaMkita bahu bhoomaaSraya suradhaamaalaya vanaraamaayata vanaseemaaparivRuta viSaMkaTataTa niraMtara vijRuMbhita bhaktirasa nirgharaanaMtaaryaahaarya prasravaNadhaaraapoora vibhramada salilabharabharita mahaataTaaka maMDitasya, kalikardama malamardana kalitOdyama vilasadyama niyamaadima munigaNaniShEvyamaaNa pratyakSheebhavannijasalila samajjana namajjana nikhilapaapanaaSanaa paapanaaSana teerthaadhyaasitasya, muraarisEvaka jaraadipeeDita niraartijeevana niraaSa bhoosura varaatisuMdara suraaMganaarati karaaMgasauShThava kumaarataakRuti kumaarataaraka samaapanOdaya danoonapaataka mahaapadaamaya vihaapanOdita sakalabhuvana vidita kumaaradhaaraabhidhaana teerthaadhiShThitasya, dharaNitala gatasakala hatakalila Subhasalila gatabahuLa vividhamala haticatura ruciratara vilOkanamaatra vidaLita vividha mahaapaataka svaamipuShkariNee samEtasya, bahusaMkaTa narakaavaTa patadutkaTa kalikaMkaTa kaluShOdbhaTa janapaataka vinipaataka rucinaaTaka karahaaTaka kalaSaahRuta kamalaarata SubhamaMjana jalasajjana bharabharita nijadurita hatinirata janasatata nirastanirargaLa pEpeeyamaana salila saMbhRuta viSaMkaTa kaTaahateertha vibhooShitasya, Evamaadima bhoorimaMjima sarvapaataka garvahaapaka sindhuDaMbara haariSaMbara vividhavipula puNyateerthanivaha nivaasasya, SreematO vEMkaTaacalasya SikharaSEkharamahaakalpaSaakhee, kharveebhavadati garveekRuta gurumErveeSagiri mukhOrveedhara kuladarveekara dayitOrveedhara SikharOrvee satata sadoorveekRuti caraNaghana garvacarvaNanipuNa tanukiraNamasRuNita giriSikhara SEkharatarunikara timiraH, vaaNeepatiSarvaaNee dayitEndraaNiSvara mukha naaNeeyOrasavENee nibhaSubhavaaNee nutamahimaaNee ya stana kONee bhavadakhila bhuvanabhavanOdaraH, vaimaanikaguru bhoomaadhika guNa raamaanuja kRutadhaamaakara karadhaamaari daralalaamaacCakanaka daamaayita nijaraamaalaya navakisalayamaya tOraNamaalaayita vanamaalaadharaH, kaalaaMbuda maalaanibha neelaalaka jaalaavRuta baalaabja saleelaamala phaalaaMkasamoolaamRuta dhaaraadvayaavadheeraNa dheeralalitatara viSadatara ghana ghanasaara mayOrdhvapuMDra rEkhaadvayaruciraH, suvikasvara daLabhaasvara kamalOdara gatamEdura navakEsara tatibhaasura paripiMjara kanakaaMbara kalitaadara lalitOdara tadaalaMba jaMbharipu maNistaMbha gambheerimadaMbhastaMbha samujjRuMbhamaaNa peevarOruyugaLa tadaalaMba pRuthula kadalee mukula madaharaNajaMghaala jaMghaayugaLaH, navyadala bhavyamala peetamala SONimalasanmRudula satkisalayaaSrujalakaari bala SONatala padakamala nijaaSraya balabaMdeekRuta SaradiMdumaMDalee vibhramadaadabhra Subhra punarbhavaadhiShThitaaMguLeegaaDha nipeeDita padmaavanaH, jaanutalaavadhi lamba viDaMbita vaaraNa SuMDaadaMDa vijRuMbhita neelamaNimaya kalpakaSaakhaa vibhramadaayi mRuNaaLalataayita samujjvalatara kanakavalaya vEllitaikatara baahudaMDayugaLaH, yugapadudita kOTi kharakara himakara maMDala jaajvalyamaana sudarSana paaMcajanya samuttuMgita SRuMgaapara baahuyugaLaH, abhinavaSaaNa samuttEjita mahaamahaa neelakhaMDa madakhaMDana nipuNa naveena paritapta kaartasvara kavacita mahaneeya pRuthula saalagraama paraMparaa guMbhita naabhimaMDala paryaMta laMbamaana praalaMbadeepti samaalaMbita viSaala vakShaHsthalaH, gaMgaajhara tuMgaakRuti bhaMgaavaLi bhaMgaavaha saudhaavaLi baadhaavaha dhaaraanibha haaraavaLi dooraahata gEhaaMtara mOhaavaha mahima masRuNita mahaatimiraH, piMgaakRuti bhRuMgaara nibhaaMgaara daLaaMgaamala niShkaasita duShkaaryagha niShkaavaLi deepaprabha neepacCavi taapaprada kanakamaalikaa piSaMgita sarvaaMgaH, navadaLita daLavalita mRudulalita kamalatati madavihati caturatara pRuthulatara sarasatara kanakasaramaya rucirakaMThikaa kamaneeyakaMThaH, vaataaSanaadhipati Sayana kamana paricaraNa ratisamEtaakhila phaNadharatati matikaravara kanakamaya naagaabharaNa pariveetaakhilaaMgaa vagamita Sayana bhootaahiraaja jaataatiSayaH, ravikOTee paripaaTee dharakOTee ravaraaTee kitaveeTee rasadhaaTee dharamaNigaNakiraNa visaraNa satatavidhuta timiramOha gaarbhagEhaH, aparimita vividhabhuvana bharitaakhaMDa brahmaaMDamaMDala picaMDilaH, aaryadhuryaanaMtaarya pavitra khanitrapaata paatreekRuta nijacubuka gatavraNakiNa vibhooShaNa vahanasoocita Sritajana vatsalataatiSayaH, maDDuDiMDima Dhamaru jarghara kaahaLee paTahaavaLee mRudumaddalaadi mRudaMga duMdubhi Dhakkikaamukha hRudya vaadyaka madhuramaMgaLa naadamEdura naaTaarabhi bhoopaaLa bilahari maayaamaaLava gauLa asaavEree saavEree SuddhasaavEree dEvagaaMdhaaree dhanyaasee bEgaDa hiMdustaanee kaapee tODi naaTakuruMjee Sreeraaga sahana aThaaNa saaraMgee darbaaru paMtuvaraaLee varaaLee kaLyaaNee bhoorikaLyaaNee yamunaakaLyaaNee huSEnee jaMjhOThee kaumaaree kannaDa kharaharapriyaa kalahaMsa naadanaamakriyaa mukhaaree tODee punnaagavaraaLee kaaMbhOjee bhairavee yadukulakaaMbhOjee aanaMdabhairavee SaMkaraabharaNa mOhana rEguptee sauraaShTree neelaaMbaree guNakriyaa mEghagarjanee haMsadhvani SOkavaraaLee madhyamaavatee jEMjuruTee suraTee dvijaavaMtee malayaaMbaree kaapeeparaSu dhanaasiree dESikatODee aahiree vasaMtagauLee saMtu kEdaaragauLa kanakaaMgee ratnaaMgee gaanamoortee vanaspatee vaacaspatee daanavatee maanaroopee sEnaapatee hanumattODee dhEnukaa naaTakapriyaa kOkilapriyaa roopavatee gaayakapriyaa vakuLaabharaNa cakravaaka sooryakaaMta haaTakaaMbaree jhaMkaaradhvanee naTabhairavee keeravaaNee harikaaMbhOdee dheeraSaMkaraabharaNa naagaanaMdinee yaagapriyaadi visRumara sarasa gaanarucira saMtata saMtanyamaana nityOtsava pakShOtsava maasOtsava saMvatsarOtsavaadi vividhOtsava kRutaanaMdaH SreemadaanaMdanilaya vimaanavaasaH, satata padmaalayaa padapadmarENu saMcitavakShastala paTavaasaH, SreeSreenivaasaH suprasannO vijayataaM. Sree^^alarmElmaMgaa naayikaasamEtaH SreeSreenivaasa svaamee supreetaH suprasannO varadO bhootvaa, pavana paaTalee paalaaSa bilva punnaaga coota kadaLee caMdana caMpaka maMjuLa maMdaara hiMjulaadi tilaka maatuluMga naarikELa krauMcaaSOka maadhookaamalaka hiMduka naagakEtaka poorNakuMda poorNagaMdha rasa kaMda vana vaMjuLa kharjoora saala kOvidaara hiMtaala panasa vikaTa vaikasavaruNa tarughamaraNa vicuLaMkaaSvattha yakSha vasudha varmaadha mantriNee tintriNee bOdha nyagrOdha ghaTavaTala jaMboomatallee veeratacullee vasati vaasatee jeevanee pOShaNee pramukha nikhila saMdOha tamaala maalaa mahita viraajamaana caShaka mayoora haMsa bhaaradvaaja kOkila cakravaaka kapOta garuDa naaraayaNa naanaavidha pakShijaati samooha brahma kShatriya vaiSya Soodra naanaajaatyudbhava dEvataa nirmaaNa maaNikya vajra vaiDhoorya gOmEdhika puShyaraaga padmaraagEMdra neela pravaaLamauktika sphaTika hEma ratnakhacita dhagaddhagaayamaana ratha gaja turaga padaati sEnaa samooha bhEree maddaLa muravaka jhallaree SaMkha kaahaLa nRutyageeta taaLavaadya kuMbhavaadya paMcamukhavaadya ahameemaargannaTeevaadya kiTikuMtalavaadya suraTeecauMDOvaadya timilakavitaaLavaadya takkaraagravaadya ghaMTaataaDana brahmataaLa samataaLa koTTareetaaLa DhakkareetaaLa ekkaaLa dhaaraavaadya paTahakaaMsyavaadya bharatanaaTyaalaMkaara kinnera kiMpuruSha rudraveeNaa mukhaveeNaa vaayuveeNaa tuMburuveeNaa gaaMdharvaveeNaa naaradaveeNaa svaramaMDala raavaNahastaveeNaastakriyaalaMkriyaalaMkRutaanEkavidhavaadya vaapeekoopataTaakaadi gaMgaayamunaa rEvaavaruNaa
SONanadeeSObhanadee suvarNamukhee vEgavatee vEtravatee kSheeranadee baahunadee garuDanadee kaavEree taamraparNee pramukhaaH mahaapuNyanadyaH sajalateerthaiH sahObhayakoolaMgata sadaapravaaha RugyajussaamaatharvaNa vEdaSaastrEtihaasa puraaNa sakalavidyaaghOSha bhaanukOTiprakaaSa caMdrakOTi samaana nityakaLyaaNa paraMparOttarOttaraabhivRuddhirbhooyaaditi bhavaMtO mahaaMtOznugRuhNaMtu, brahmaNyO raajaa dhaarmikOzstu, dESOyaM nirupadravOzstu, sarvE saadhujanaassukhinO vilasaMtu, samastasanmaMgaLaani saMtu, uttarOttaraabhivRuddhirastu, sakalakaLyaaNa samRuddhirastu ||
hariH OM ||


text:
SEENAA Y.G (2005) —kutaa 1ffaa | Bitootessa 28, 2015
Ummati Oromoo, Mirga Abbaa Biyyuummaa isaa kabachiisuuf, bakka maraa sagalee inni dhageesisaa jiru, hedduu kan nama Onnachiisuudha. Kana irra yoo hojjatame ammoo, waan barbaadu bira ga’uuf humni isa dhawwu akka hin jirre shakkiin hin jiru. Ummata Oromoof har’a waa’ee Seenaa fi kkf kaasanii dubbii akka hubatu itti himuun barbaachisaa miti. kan lubbuun jiru hundumtuu, Siyaasa addunyaa kanaa fi Biyya Itoophiyaa jedhamtu akka gaaritti kan hubate fi akkaataa gabrummaa jalaa ba’uu irratti qofaa, wal gorsaa fi wal akeekuu irra ga’ee jiraa jechuu dandeenya. Warri waa kataban ykn dubbisan Ummata kanatti waan jiru himuuf yk hubachiisuuf, seenaa fi fakkaanya tarrisun yeroon isaa dabreera. Waan jechuu barbaadan suduudaan itti himu qofaadha. Kana irra geenyaan ammoo , sadarkaa irra geenye irraa duubatti akka hin deebinee fi waan hegaree keenyaaf rakkoo dhalchuu danda’u qofaa wal akeekanii hojiitti bobba’uu qofaatu furmaata ta’a jecuudha. Kanaaf, har’a Qabxiilee sochii nuuti amma itti jirru irraa duubatti nu deebisuu malan tokko , tokko fi yaada nu fayyadu jedhee yaade irratti , yaada mataa kiyyaan kaasuu barbaada.Qabxiileen kunneen :-
- Hayyuu jechuun maal jechuudha ?
- Sirni Gadaa Oromoo, akka bara hammaayyaa kanaatti, Sirna Mootummaa Oromoo jechuu mitii ????
- Carraan caalaatti humna nu taasisu ga’eera !
- Dhuguma Qabsaa’oonni Tokkoomu dhabuu qofaatu Qabsoo kana harkisaa jiraa?
- Nuuti odoo of hin Bilisomsiin, Biyya Bilisoomsuu ni dandeenyaa ?
- Diigamuu qofaa odoo hin taanee, Diiguus barachuu qabna. Bilisummaa keenya mirkaneessuuf,saboonni ollaa Oromiyaas Bilisummaa gaafachuu akka eegalan taasisuu qabna.
- Ol-aantummaa Qooqa tokko dhaabuuf, qooda ilmaan Oromoo gama sanaan jiru deeffachuu irratti hojjachuu qabna.
1.“HAYYUU” :
Afaan Amaaraa keessatti, jecha Afaan/qooqa Oromoo “GUDDIFACHAA” jedhamuf hiikkaa guutu kennu hin jiru. Guddifachaan kun, Afaan Amaaraan isa “Maadagoo yk ye- maadagoo lijii” jedhamu sana irra hiikkaa quubsaa waan qabuuf Afaan Amaaraa cabsee fudhatama argateera. Maadagoon kun, mucaa maatii malee gargaarsaan guddachuu qofa kan ibsuudha. Arrabsoofuu dhihoodha. Guddifachaan garuu, seera mataa isaa kan qabu, guddisuu irra dabree, Lammummaa argachuu fi qabeenyaa dhaaluu faa’aa kan Nama dandeessisu of keessatti kan hammatee fi, waan jedhamu barbaadu ibsuuf filatame. Kana malees, seeruma dhaabbilee mit-mootummaafu bu’ura ta’e. Warri Addunyaan nu harka jirtii jedhan, dhaabbilee mit-mootummaa ofiin gaggeessan keessattillee, ijoollee karaa seeraa fi hannaan fudhataniif seerri baafatanii jiran, hiikkaa guddifachaan qabu keessaa dhibbeentaa 40 illee hin guutu. waan kanaan wal gitu illee hin keewwatiin jiru. egaa jechi Guddifachaa jedhu kun hiikkaa fi waan ibsuun barbaadamuuf guutu ta’uu isaan bakka qabatee jira. Afaan Oromoo keessatti jechoonnii gonkumaa hiikkaa biraan bakka busuu hin danda’amne hedduutu jira. Akkasuma jechoonni, jechoota Afaanuma Oromoo biraanis bakka buusuu hin dandeenye danuudha. Addatti waan Aadaa fi seera Umamaa wal qabatanii jiran , jechootaan bakka buusuun ni ulfaata.
Afaan gabrummaa jala ture ykn ittiin hin hojjatamiin jiraate, akka isa umama isaa qulqulleessanii itti fayyadamuun hin danda’amu. Waa hedduu makata. Umamni Namaa waanuma salphaa fi isa bira jirutti dhimma ba’uu waan filatuuf, isa Umamaan jiru yk Orjinaala qoratee baasee ykn hiikkaa sirri isaaf kennuu fi quubsaa ta’een fayyadamu dhiisee, waanuma balbala isaa irratti argateen dubbatee ofirraa baasuu barbaada. Kun ammoo , qooqa saba Sanaa akkaan miidha. Afaan Oromoo har’a kan miidhaa jiru, guddina Afaan kanaaf gumaacha nu irraa eegamu ba’achuu dadhabuu caalaa, seeraa fi akkaataa dubbannaa ykn Afaan Amaaraan yaadaa Afaan Oromoon dubbachuuf yaaluu keenyadha. Kun akka salphaatti kan nama keessaa baduu miti. halakanii fi guyyaa irratti hojjachuu barbaada. Mee har’aaf jecha Afaan Oromoo Ganamaa “HAYYUU” jedhu haa ilaallu.
Jechi kun iddoo isaa malee seenee Umama isaa irraa jal’ifamaa jira. Ulfina Umamaa qabu dhabsiisaa jirra. Maqaa Umamaa fi maalummaa saba kanaa ibsu, waraqaa faranjiin ykn barnoota hammaayyaan argannuun walitti maxxansaa jirra. Hayyuu jechuun maalii ? Oromoon hiikkaa maalii kennaaf ? Hayyummaa kanneen goonfatan eenyufaati ? hunda dura, Hayyuummaan muudama malee badhaasa miti . Jechi “Hayyuu” jedhu kun gonkumaa jecha “Beektoota” jedhuun bakka bu’uu hin danda’u. jechii beektoota jedhus, jecha Hayyuu jedhun bakka bu’uu hin danda’u. akka isa Guddifachaa san. jechi Hayyuu jedhu, Umama Gadaa waliin kan umameedha. Yeroo tokko tokko sochiileen ittiin mul’achuuf yk Sabboonummaa nutti fakkaatee hojjannu, waan qaalii addunyaa irratti kan keenya qofaa ta’ee, odoo hacuuccaa jalaa ba’ee Ummaticha ittiin hin boonsiin qacaleetti kan balleessinu hedduu ta’uu hubachuun dansaadha. Gadaan Sirna. Mucaa Dhalatuf Maqaa isaa Gadaa yoo itti Moggaasan, Guddatee sirna mataa isaa waan qabuuf hammeenya hin qabaatu.”GADAA”Waan boruu addunyaan ittiin nu beektu jennee mararfannu, yaadannoomaaf jennee, “Mana shaayeef”, “Gamoolee adda addaaf”, “Manneen nyaataaf”..kkf yoo Moggaafnee, Kabajaa Gadaaf qabnu mul’isuu natti hin fakkaatu.waan mararfannuu hundaa halagaan nu irraa ilaalee akka caalaatti hin salphifneef of eeggachu barbaachisa.
Haaluma kanaan, Jecha “Hayyuu” jedhu kana hundee isaa irraa kaasanii qorachuu gaafata. Hayyuu fi waan baranee kun gonkumaa wal hin argatu. Gadaa keessatti Hayyuu jedhamuuf, yoo xiqqaate waggaa 40 gadaa keessa dabranii, waggaa 40-48 tti Ummata Bulchanii , 49 kaasee gorsitummaan tajaajila kennan keessatti kan namaaf kennamuudha. Hayyummaan waan umuriin achi geesseef qofaa kan kennamuu miti. ga’een abbaa Sanaa, bu’aa inni Ummata isaaf buuse, jireenya hawaasummaa keessatti qooda inni qabu kkf gadi fageenyaan ilaalanii Hayyummaa goonfatu. Hayyuummaan waan Ummata ofii irratti Namaaf kennama. “Hayyuummaan” kan baraneen warra Gorsitoota mataa Biyyaa jechuudha. Dhimma Ummata isaa irratti Nama guutuu jechuudha. hubannoo ga’aa kan qabuudha.safuu, aadaa, hooda, seera Umama Oromoo, kkf akka quba harkasaatti Nama lakaa’ee beekuuf kennama. Umama Ummata isaa kaasee kan jiru hubachuu fi jiraachiisuu hundaa hammata . gabaabaatti Hayyummaan waan koleejaa fi Faranjiin Namaa keennituun, gonkumaa hin madaalamu. Aarsaa walakKaa Umurii ofii Ummata ofiif kennuun madaalama. Kana irra taree Hayyuu Ummata Ofii ta’uun Kabajaa ol aanaadha. Kabajaan kun , isa “Dokitara Kabajaa” jedhamee Namaaf raabsamu Sanaa miti waaqaa fi lafa.
Warri Ummata isaaniif Umurii guutuu dhama’anii sirna Abshaalummaaf jedhee Dokitara kabajaa jedhamee kennameef qabatanii jiran, Kabajaan “HAYYUMMAA” Oromoo keessa jiru odoo hubatanii, kan har’aa kana ofirraa darbatu turan. Warri muudanis, kabajaa Hayyummaa osoo beeku ta’ee, Maqaa Namaa maxxansan kana hin faarsan turan. Gadi fageenyaan hubachuun kan nama barbaachisu, Hayyuummaan Gadaa keessa dabruun akka ta’edha.itti aansee dhimma Ummata isaanii waliin Umurii guutuu kan ifaajjanii fi waan Oromoon qabu keessaa tokko fi lamatti hubannoo fi beekumsa gadi fageenyaa yoo qabaatan kabajaan kun kennamuufii danda’a. Hayyummaan barumsa hammayyaan gonkumaa wal hin beekan. Hayyummaan Gadaa fi Ummata ofii keessa jiraatanii dabruu fi waan keessa dabran sanaan Ummata ofii tajaajiluu irraa kan muudaman malee, waan baranee qo’atanii kan argatan akka hin taaneedha.
Kanaaf , Hayyummaan, beektoota waan addunyaa qoratanii waa’ee Ummata isaaniif dantaa hin qabne, waa tokkollee bu’aa hin buufne, waan barataniin illee Ummata isaanii bira hin dhaabbanne, beekumsa isaaniin Ummata isaaniif qooda hin gumaachinef kan maxxanfamu akka hin taane haa hubannu. Kana caalaatti hubachuuf, warra Gadaa keessa jiraachaa jiruu fi waa’ee gadaa beekan gaafachuun gaariidha. Oromoon Hiikkaan Hayyummaaf kennu, addunyaan waan qabdu natti hin fakkaatu. Sababaan ammoo, Gadaa kan beekuu fi ittiin jiraate Oromoo qofaa waan ta’eef. Barnooti Fayyaa ykn herreegaa ykn Qonnaa ykn siyaasa addunyaa kkf irraa argamu, hiikkaa Hayyummaaf kennamu keessaa dhibbeentaa 1 illee hin guutan. Kanaaf Maqaa Ulfaataa fi Kabajaa guutuu qabu kana barnoota waggaa 15 faa’aan hin ibsiinaa. Bilisummaan booda Maqaa kabajaa Gootawwaan keenya Umurii guutuu Ummata isaaniif of kennaniif yoo laatameellee itti hin gaabbine kana, Ulfna dhabsiisuu odoo dhiifnee dansaadha jedheen yaada.
- SIRNI GADAA OROMOO, SIRNA MOOTUMMAA OROMOO JECHUU MITII ?
Seenaa keessatti Oromoon bara durii sirna Gadaan bulaa turu ittiin boonnee dubbanna. Saboota addunyaa keenya keessaa kan qubaan lakaa’amantu, sirna Ummata isaanii ittiin Bulchan qabu turan. Kanneen keessaa Oormoon isa hangafa. Gadaan buluun Oromoo waan bara hammayyummaa kana keessa dhufe kana dhabuu irraa miti. inumaa sirnoota har’allee addunyaa kana irra jiran hedduu keessaa guutummaatti sirna Dimokiraasii isa haqaa kan dhugeessuu Gadaadha yoon jedhe, dhugaa irraa fagaachuu miti. haqi tokko garuu jira. Bara Gadaan tumamee waan turee fi haalli har’a jiru wal hin simu ta’a.Sirni Bulchiinsaa fi seeraa yeroos ture fi har’a jiru wal fudhachu dhiisuu mala. Haa ta’uutii waan Gadaa keessa jiru seeraa fi sirna Bulchiinsa addunyaa kanaaf bu’ura. Oromoon waggaa 600 dura Abbaan Gadaa waggaa 4 ykn 8 tti yeroo Angoo isaa akka xumuratu seera isaa keessaa qaba ture. Wal harkaa fuudhiinsi isaas karaa Dimokiraasii isa haqaati. Angoo yeroo itti fudhatuu fi Angoo kennu dhaloota isaa irraa kaasee waan beekuuf mufiin tokkollee hin jiru.
Ameerikaa Addunyaa irratti madda Dimokiraasii jettee of muuddee illee, sirna kana fakkaatu ega eegaltee kunoo waggaa 245 hin caalu. Oromoo booda waggaa 340 ol jiru jechuudha. Egaa Sirni Gadaa kabajaa akkasii qabu kun, Oromoon odoo Biyya isaa dhuunfatee, akkamiin waan baranee kanaan wal simee Ummata kanaaf Mallattoo isaa ta’aa ? akkamitti hojii irra oolaa ? caasaa isaa fudhannee, seera isa hammayyaa itti idaana moo, Sirna Gadaa waggaa 600 duraa akka jirutti gadi dhaabnaa ? Moo akka OPDOn har’a gochaa jirtu, Wallaalaan Bulchiinsa qabatee, Abbootii Gadaan, caffee Abbootii Gadaa jennee Aadaa qofatti hiinee keenyaa ? gaaffiilee kana caalaa kaasuun ni danda’ama . beektoonni fi Namoonni siyaasaa keenya wal ta’anii waan kana sirreessanii fi waan ta’uu danda’u hojjatanii dhaloota itti aanuuf yoo hin kaa’iin, Gadaan seenaa ta’ee hafa jedheen sodaadha. Dhalooti itti aanu Gadaa dhaga’uu malee , amma dhaloota kaleessaa hubannoo qabaachuu dhiisuu mala jedheen yaada.
Kanaaf humni/Namni dhimmi kun isa ilaallatu, Dhimma Sirna Gadaa kana , warra Suufii Uffatu warra siyaasa hammayyaa taasisanii, Abbootii Gadaa Uffata Aadaan daangeessuun kun dhaabbachuu qabaa jedhanii,waan mallattoo Ummata kana hojiin argisiisuuf hojjachuu qaban. Abbaa Gadaa jechuun kan hammaayyaa kanaan maal akka ta’e, kkf hojjatee kana dhalootaaf kaa’ee ani argees, dhaga’ees hin beeku. Gadaan akkaataa sirna Hammayyaa kanaaf wal fudhachuu danda’us, ykn isa hammaayyaa adaa keessatti akkamiin akka hammatamus kan of harkaa qabu yoo jiraate, dhalootaa fi Ummata har’umaa yoo hin barsiisin, ibsaa okkotee keessaa ta’uu irra hin taru. Sirna Gadaa keessa kan jiran, seeraa fi sirna Gadaan kan jiraatanii , Barumsa hammayyaan Dokitaraa fi Injinara ta’an akka jiran wal hubachiisuun gaariidha. Waan Biyya keessatti wayyaaneen taasisaa jirtu yoo fudhanne, Gadaan Oromoof sirna. Sirna Mootummaa Oromoo. Sirna Ummati Oromoo waligala jalatti bulu. Maarree OPDOtu Sirna Gadaatti dhufee of sirreessuu qabamoo, Abbootii Gadaa Adaamaa fi Finfinnee gidduu Bishooftu keessatti maadheffatantu Sirna Gadaa fuudhee OPDOtti makamee sirna gadaa fudhachiisa ? Sirna Fedaraalizimii keessatti Oromoon sirna Gadaan buluu yoo barbaade waliif ta’uu ? kan ta’u hin fakkaatu. Kanaaf wayyaaneen Bishooftuutti achi dhiibdi. dhimmi kun suuta ilaalamuu danda’aa kan jedhu jiraachuu danda’a . garuu yoo har’a eegalee, waggaa 20 booda milkaa’uu danda’a. dhalooti har’aa garuu waan ijaan argaa jiru kana qalbifataa deema. Yoo xiqqaatee waan jiru karaa danda’an yoo itti himan karaatti deebisu ta’a jedheen amana. “Gogaa Laafaatti Maruu” kanan jedheef kanaafi . beektoonni gama kanaan beekumsa ga’aa qaban, kana irratti walitti dhufanii waan qajeelu qabu qajeelchanii , boruu Oromiyaa walaboomte keessatti Gadaan akkamiin sirna Ummatichaa akka ta’uu danda’u irratti har’uma hojjachuu qaban. Sochiin siyaasaa maalitti ba’a laata ? jedhanii alaalatti dubbii eeggachuun hin taatu. Beektoonni keenya , karaa Afaanii /qooqaa, Aadaa, jiruu jireenyaa, kkf beekumsa ga’aa qaban, dandeetti ga’aa qaban, haala siyaasaa fi qabsoo Oromoo eeggachuu qofaa odoo hin taanee, qooda isaanii karaa danda’ameen yoo gumaachan, dogoggora boruudhalatu malu hanbisuu akka danda’an beeku qaban. Ta’uu baannaan, beekumsa Ummataa sammuutti qabatanii qofa dabruutu dhufa. Yaada itti dabaluu dandeessu.
…..kutaa 2ffaan itti fufa.
HORAA BULAA !


text:
Gara Yihowaatti Deebiʼi
Yihowaan hoolota isaa badan ni barbaada, gara isaatti akka deebitus si afeera.
Xalayaa Qaama Ol Aanaa Irraa Ergame
Xalayaan Qaama Ol Aanaa kun tajaajiltoota Waaqayyoo warra golicha keessaa badan akka deebiʼaniif barreeffame dha.
KUTAA 1
“Ani Isa Bade Nan Barbaada”
Waaqayyo hoolaan bade tokko akka hin deebinetti ilaalaa?
KUTAA 2
Yaaddoo—‘Karaa Hundumaan Gad Dhiibamna’
Wanta kanaan dura hojjechaa turte hojjechuu waan dadhabdeef akka abdii kutatte yoo sitti dhagaʼame, karaan salphaan humna isaa irraa fayyadamuu dha.
KUTAA 3
Miirri Keenya Miidhamuu ‘Komachuuf’ Sababii Yommuu Qabaannu
Seerri buʼuuraa Kitaaba Qulqulluu sadii miidhaa obboleessi tokko si irraan gaʼe moʼuuf si gargaaruu dandaʼa.
KUTAA 4
Of Ceephaʼuu—‘Cubbuu Koo Irraa Ana Qulleessi’
Boqonnaa qalbii qulqulluu qabaachuun argamsiisu akkamitti argachuu dandeessa?
KUTAA 5
‘Gara Tiksee Fi Ilaaltuu Ol aanaa Lubbuu Keetti Deebiʼi’
Gara Yihowaatti deebiʼuu yoon barbaade maali irraan jalqaba? Gumiin akkamitti na simata?
Xumura
Yeroo gammachiisaa saba Yihowaa wajjin dabarsite yaaddee beektaa?