text:
Թոքերի Nagaan Dhuftan! Akeki Aarsaa Kakuu Haaraa oduu gammachisaa ISA fayyina ճկուն է ndumaaf ta'e, wangeela gooftaa keenya Yesus Kristos, labsuu dha. Diree kana irratti barrulee, lallaba, qorannaa Macaafa Qulqulluu, akkasumas barnoota addaa addaa kan sagalee fi faakiin utubame maxxansuuf yaadaa qabna. Maxxansiin հակառակը չէր jaalalatti, ajjajamuutiif tajajila akka aarsaatti Waaqayyof dhiyessitan, namas akka jaalala Waaqayyootti tajajiltan fiixaan baasuf akka ta’u ni abdanna. Fuula addaa addaa dirree … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Jalqaba Jecha MANA jedhu Durée ինչպես yoo թե որքան Irraa fudhannee ilaalle: Mana jechuun kan namni, horiin, yookiin meeshaan keessa jiraatu jenne fudhachuu ni dandeenya. Yeroo Jecha MANA jedhu kanatti qulqullummaa jechi jedhu dabalame, akkuma beekamu hikaan մասին ISAAA է jijjirama. Mana qulqulummaa jechunis wanti qulqulluun tokko kan keessa ka’amu yookin keessa jiraatu jechuudha. Manni qulqullummaa kun immoo itti gaafatummaa fi abbummaan kan Waaqayyo o akka ta’e waliin … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Waaqayyo սովորական isaa biyya garbumma keessa Irre Hip չեն դնում. Ammas չէ սպասել. Saba ISA ISA waliin ta'un նայում տեսակ. Ammas վերանայվի. Saba isaa irra immo amanamumma barbada. Sabni isa amaname Waaqayyoof akka hojjetu—akka waaqesu. MAREE: Bara jreenya keetti geggessan Waaqayyo siif godhe maal fakkataa? Gegg Essa Fi garummma ներսում siif godhe kanaf kan SII irra eegamuu Watermaal Jetta? MEE Chitti YAADII: Waaqayyo inni Jaalala ta’e Waaqayyo … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Namooni amantiitti qabamani Հին jiraane, maaliif Waldaa Kirstiyanaa Հին dhaqtaan ykn maaliif Waldaa Kristiyanaa baqaatu jedhan yeroo gafatamani: “Wal-falesuutu bayyata”, “Gaatii hin qabuu.” ”Achitti maal akka argamu utuu hin dhaqiin tilmamuun ni dada’ama” jedhu. Yesus Inni nuti seena Luuqaas bareese keessatti arginu delusional namooni jedhan Kanan պատի հին fakkatu. Naan inni hojjechuuf deemu salphati Հին tilmamuu. Namooni շատ աշխարհամաս, ‘Waaqayyo namoota gaarii hojjetan ni jaallata’ jedhani yaaduu … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Wa’ee ijooleewaan keenya namooni biroon waan bayye beeku ni danda’u. Namooni isaani waliin baratan, waliin hojjetan, eenyuma isaani amma ta’e beeku namaa birattis himu ni danda’u. Eenyuma isaani siriitti gad-fagesaani beeku fi himu garuu hin danda’an. Nutu siriitti isaan beeka. Namooni bayyen waa’ee Yesus amma ta’e beeku. Beekums isaani garuu gad-fago miti. Dhugaa guutuu hin beekan. Kanafu nama gaarii, barsiisa ciimaa, humni jabaan kan ittin mul’ate, ykn … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Biyya lafaa keessa garuu kan biyya lafaa miti.mp3 15Isa hamaattii akka isaan eegduuf malee, biyya lafaa keessaa akka isaan baaftuuf si hin kadhadhu. 16Akkuma ani kan biyya lafaa hin ta’in, isaanis kan biyya lafaa miti. 17Dubbiin kee dhugaa dha, dhugichaan isaan qulqulleessi. 18Akka ati biyya lafaatti na ergite, anis akkasuma biyya lafaatti isaan ergeera. [Yoh. 17:15-18] Duuka buutooni Yesus Kristos (Kristi’yaanoon) namoota biyya lafaa keessa wamamani dhiifamu … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Naan dura Jaalalii ծառայությունը Akka ta'e Macaafini Qulqulluun dhuga nuuf ba'a. Jaalalii eenyuma Waaqayyo iyyu Akka ibsuu caafata qulqullu'aa keessatti "Waaqayyo jaalala Naan ta'eef, namni գինը jaallatin, Waaqayyoon հին beekne " (1 Yoh. 4:8) jedhame caafameera. Wal-dhabdeen waan jaalala dhorkan ykn ittisan keessa isa jalqaba ti. Haa ta'u iyyu արական, wal-dhabdeen waan dhokkfamu hin fesisne, jireenya keessatti ազգային hafne dhuga jireenya Հին. Dubbin inni cimaan wal-dhabdeen dhibamu isa osoo … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Dhuga-Fi baatuun Mama Naan argee dhaga'e կարեւոր DHA. Մամա Naan Naan argee Fi dhaga'e namaa dhoksuu է ndmiti keenya է komana. Naan դյուրաթեք ներքո խաղաղության Idhu tokko ԱՌԳԵ կարեւոր է Chitti gafatama dhiise badisa ga'uf qaba. Համաձայն խաղաղ Naan gaarii tokko ԱՌԳԵ դյուրաթեք dhoksu IMMO շատ gaarii hirmachu namaa դյուրաթեք Հին barbane DHA. MAREE: Qoricha դյուրաթեք dhukufate tokko fayyisu Yoo bekte Maal goota? Lata IMMO sanaf Nama է կերել dhoksita? Namni … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Magarsa Baqala – Si Hin Irranfatu Garaan Koo – Lencaa.mp3 Magarsa Baqala ttin Leenca qaraniyo angafa nagaa yaa Yesus mootii Lalisa saaroon mootii gudda hida Daawitii Mootota keessa kan akka kee hin jiru akkikee Ati ulfeefamii waaqaa-lafa ulfaadhu amma illee Ulfaadhu male bara baraan, ulfadhu amma illee /4 1. Hin sagadinuu waaqota ormaaf, (Mootii gudda ulfinni kee) Hin sagadinuu kan du’aniif, (Mootii gudda ulfinni kee) Barri kan sii … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Gooftichi Dhuguma Du’aa Ka’eera Luqaas 24:13-35 Lafa-gafa Nutt Nutt Abdi kutanetti roomine addemnu-Waaqayyo Nutt mul'ata. Humna fayyisu Իսա ողնաշարի agarsiisa. Abdi keenya haaressa. Kayyo Fi geedara Akkeka keenya. MAREE: Abdi GAFA kutanna ստանում Waaqayyo sflf ga'e beeka? Mee dhugaa nuuf ba'i. MEE Chitti YAADII: Maaliif Gooftan yeroo dhume irratti, abdi dhumate irratti mul'ata mul'ata? Nuti arifate immo, isatu yeroo dhumate irratti mul'ata? Moo lachanu ta'u danda'aa? SEENSA: … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
As Time Inno են ցուցաբերում, Ka'eera! Luqaas 24:1-9 Nuti Հիսուսը Իսա Իսա Du'a ka'ee jiraataa argaane. Isatu jireenya nuuf ta'e. Yeroo du'a իսկ ka'u Goofta itti yaadanu kanatti attamitti Yesus Inni jiraataan jireenya հակառակը nuuf ta'e waliin xixalla. MAREE: Utuu Yesus dhimma kee keessa գինը gaalle ta'e maaltu ta'a ture? Guyya har'a akkata Jesus jireenya kee kana itti geedare, akkata inni itti abdi kee moofa’e itti haareesse dhugaa … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
It is really about grace.mp3Dubbin isa Dubbi Ayyaana ti Rom 4:13-25 Dubartiin tokko waan kiitabaa amanti ishe irra dubistuu tokko galuuf dinan namicha geggessa amanti ishe ta’e bira dhaqixe waa’ee waan isheen dubbisa jirtu akka ibsuuf gaafate. Namichi immo “Ani qubee hin beeku. Garuu եւ naaf dubbifite dhugaa Չինաստանի agarsiisu խումբ hubadha "ittin jedhe. «Ati eega qubee ILLE Hin beekne, attamitti dhugaa Inni agarsiisu hubachuu dandessa?” jette … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
It is about us too.mp3 Kristos Waaqayyotti Nu Araarsuuf Dhipate 1 Phexros 3:18-22 Yeroon կամ yeroo Waldaan Kristiyaana the'ee dhiphina goofta keenya Yesus Chitti yaadu DHA. Haala հավի keessatti gaafiin Nuti քան gaafachuu malu keessa Եթե Inni, «Yesus maaliif dhiphae? Yesus maaliif dhiphachuuf արական ...?«Jedhu տվել. Sagaleen Waaqayyo gaafii kanaf debbi ga'aa nuuf Kenna. MAREE: Nama biraaf Jecha gatii bafte beekta? Համաձայն խաղաղ ati մասին gatii bafte hidhamu, … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Tesfaye Ayano tiin Yesus oolmaa namoota baayee irra akka qabuu beekamaadha. Garuu oolmaa ISAAA ինչպես մտավ deebifnuuf? AKKA Yesus jedhe warri անի oolmaa թռավ Irra, ԱԺ Warri jaallatan sagalee գցել hojii irra oolchu jedhe (1Yoh.5:2-5). Qayyoo Kanaaf ստանալու որեւէ ցանկություն, Շահագրգիռ beekumsa, Շահագրգիռ lubbuu, qabeenya շահագրգիռ, dhaloota ing jaalladhu jedhe (Mat.22:37). Warri Yesusiin jaallatan lubbuu isanii ta'e, qabeenya, beekumsa isanii, ես isanii kenuuf dubbatti Հին jedhan. Kanaaf … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Tesfaye Ayano tiin Namni Ilmicha ganu Abbacha waliin firooma hin qabu. 1Yoh.2:22-23 Ilmichi eenyuu? Yesu Kristos. Abbichi hoo? Waaqayyo Abbaa Yesus, Ի keenyas! Eegaa այժմ Warri Yesus gooftaa ta'u isatti amanu obboloota Yesus jechuudha? Eeyyee Warri gooftaa Yesuustti amanan obboleewwan Yesusii DHA. Akkamitti obboleewwan ta'un danda'amaa? Mee (Yohannis 1:12-13) haa dubbifanu. Warri Yesus gooftaa ta'u isatti, ilma Waaqayyo ta’u isaatti amanan abboon ijoollee Waaqayyo ta’un isaanii ni … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
It is not about us.mp3 Wiirtun Waaqayyo Malee Nu Miti 2 Qorontos 4:1-6 Naan gaarii yeroo nuuf ta'u, Naan ողնաշարի Chitti Chitti yaadnee dhamane tokko yeroo nuuf rawwamatamu, attamitti Simana dowload? Ոչ համարժեքորեն namni biraan itti yaadee, Chitti dhama'e tokko yeroo guutuuf baatu IMMO attamitti շատ dhiima է banaa? Madii gaaruumma ծառայությունը Waaqayyo. Nisa iraa gaariin Naan է ndinu nuuf Akka ta'u sagaleen Waaqayyo nuu barsiisa. MAREE : Waaqayyon amanachuu, … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →


c: text/html

text:
Carraan DV kuma 50 ta’u kan bara 2017 qophaa’uu isaa Finfinneetti kan argamu Embasiin Ameerikaa beeksisee jira. Waggoota 12n darban lammiiwwan Itiyoopiyaa kuma 36,797 DV dhuma Kanaan Ameerikaa seenuu isaanii beekameera.
Itti aanaa qoonsilaan embaasii Ameerikaa Joshuwaa Emarks akka jedhanitti galmeessuun DV bara 2017 Onkoloolessa 1 bara 2015 ykn akka lakkoobsa Itiyoopiyaatti Fulbaana 20 bara 2008 kan jalqabame ta’uu isaaf kibxata Sadaasa 3 bara 2015 ykn akka lakkoobsa Itiyoopiyaatti Onkoloolessa 23 galgala sa’a tokko irratti kan cufamu ta’uu beeksisaniiru.
Carraan DV waggaa waggaatti ba’u kan baranaa kun lakkoobsi isaa kuma 50 ta’uus Mr. Maarks ibsanii jiran. Carraan kunis abbaa dhaqqabe kan ga’u si’a ta’u ulaagaan guutamuun irra jirus jira jedhan.
Ulaagaan kunis nama kutaa 12 xumure, waggoota shanan darban keessa muuxannoo hojii waggaa lamaa nama qabuu fi kana dura leenjisaa waggootii lamaa kan qabu ta’uu beeksisaniiru.
DV dhaaf foormiin guutamu maallaqa kan baassisu utuu hin aane marsariitii DV kan sirnaa www.dvlottery.state.gov irraa argachuun ni danda’ama.
Maallaqi kan baafamus yoo carraan kun nama ga’ee gaaffii fi deebiif dhiyaatan qofa jedhan Mr. Maark. Biyyoota addunyaa 184 DV keessatti hirmaatan keessaa Itiyoopiyaan tokko.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qubsuma Koo14: "Qorri cimee, guyyaan yoo gabaabattu biyyaa koon yaada"
Mebaa Taaddasan Jedhama. Biyya Ingilizitti jiraataa magaala Oxfoordiiti. Jalqaba kaniin dhufe garan magaala carraa barnootaa itti argadhe, Landanitti dha. Barnoota koo sadarkaa lammaffaa fi Yunivarsiitii achumatti ergan xumuree booda wagga 10 niin jiraadhe.
Magaala Landan keessatti carraan hojii argachuu dhiphaa waan tureef gara magaalalee birootti imaluufin dirqame. Fedha naannolee biros ilaaluun qaba waan tureef gara Oxfoord dhufee kunoo waggaa Afur jiraadhe.
Yunivarsiitii Oxfoord jalatti Kooleejjii Koorpis Kiristii jedhamu keessatti kutaa bulchiinsa koonfiransii keessan hojjedha. Hojiin koos maamilootaa tajaajila Yunivarsiitii kooleejjichaa fayyadamuu fedhan qunnamuu fi barattoota waliin walitti dhufeenya jiru cimsuu dha.
Akkan dhufeen adeemsa mana hojii kanaa baruun na rakkisuus yeroo keessa garuu hunda isaa baruu danda'eera.
Magaala Oxfoord kana keessatti sirni kenninsa barnootaa gaarii waan ta'eef namoota baratan hedduutu jira. Gaheen magaalittiin guddina biyyittiin gama barnootaan irra jirtuuf bahes olaanaadha.
Ergan as dhufee wanti baayyee na dinqe garaagarummaa jireenyaa baldha jiraattota jidduu jiru dha.
Koolejjii ani keessatti hojjedhuttillee garaagarummaan haala jireenyaa warren sadarkaa gidduu galeessarra jiraaniifii sooreyyii jidduu jiru kan keenyarraa adda. Fakkeenyaaf takka takka barsiisonni faldhaan meetii irraa hojjetameen wayita nyaatan nan arga. Garaagarummaan kun yoomiyyuu na dhiba.
Magaala kana keessattii osoon aangoo qabaadhee waa jijjiiruu danda'ee wantin godhu carraa dorgommii hojii nama hundaaf banaa gochuu dha. Sababni isaas yeroo hedduu carraa hojii kan argatan eebbifamtoota Yunivarsiitii Oksiifoordii. Kanaafuu dorgommi hojii walaba ta'e fiduun carraa hojii hundaafin bana ture.
Okisfoord magaala xiqqoo dha, yeroo hundumaa magaala Finifinneetti naannoo Piyaassa bakkin itti yaadadhu jira.
Kutaan magaalittii gidduugala daldalaa ta'e bakka namni itti heddumatuu dha. Daandiin naannoo sanii dhiphaadha, konkolaattonnis waldabarsuuf ni rakkatu, yeroon kana ilaalu biyya koon yaadadha.
Yeroo hundumaa wanti biyyaa ani baayyee yaaduu qilleensa isaati. Qilleensi biyya keenyaa salphaa fii kan namatti tolu dha. Cabbiis ta'u ho'a hammaataa miti.
Asitti garuu waqtiin cabbii dheerachaa yeroon bonaa gabaabachaa yeroo deemu maal ta'a osson qilleensa biyya koo argadheen jedha.
Asiimmoo kan baayyee natti tolu karaa foddaa koollejotaa fi Yunivarsiitilee mimmiidhagoo erga hundaa'anii umurii waggaa 400 fi 500 qaban ilaaluu dha. yeroo yerootti Kana arguu danda'uun koo anaaf carroomuudha.
Wanti biraan asitti natti tolaa nyaadhu nyaata biyya Taaylaandi 'Thai Green Care' jedhamuu dha. Nyaata mi'awaa Foon, handaaqqoo fi gosa qurxummiilee garaagaraa wajjin hojjetamuu danda'u dha. Mana koottis yeroo heddun bilcheeffadha.
Tasa ka'ee carraa gara biyya wayiitti barrisuu osoon aragadhee Dirre Dhawaatti barrisee hawwii kooti.


text:
WASHINGTON,DC —
Korii Baankii Addunyaa Bitootessa 12-13, 2014,Kigaalii,Riwaandaatti taa’e akka biyyoota Afrikaa Gammoojjii Sahaaraa gadi jiran rakkoo baasaniin irratti waan hedduu dubbate.
Afrikaan guddinna hunda qabuu argachuf injineerota miliyoona hedduu barbaaddi.
Misooma biyyoota Afrikaa gammoojjii Sahaaraa gadii guddisuuf sadarkaa olaanaatti barnoota saayinsiitii injineerota hedduu qabaachuun fala misoomaa jabaa taha.
Korii Afrikaa barnoota sadarkaa olaanaa saayinsii fi teknooloojii,oguma wa uumuu fi waan hedduun guddisuuf mari’ate kun Afrikaan guddinna misooma bara kumeetti milkhaauuf qabenna uumaan kenneef irratti nama barateef hedduu qabachu malte jedha.
Barnoota kana irra gahuuf barnoota jabanaa investerootilleen jaalatan qabaachuun ammoo faaydaa guddaa qaba.
Ufumaan beelaa-dheebuu,oolaa dhukkubaa fi wallaalaa keessaa ufi baafti.Warra kora kana dhufe keessaa tokkoo itti aanaa Perzdaantii Baankii Addunyaa damee Afrikaa,Makhtar Diop.
“Akka ganna dhufu jalqabee barnootii herregaa,saayinsii fi teknooloojii sadarkaa digriitiin sadarkaa olaanaa Afrikaatti baballatu feena.Akka horii kennamu keessallee gama kanaan qoodii guddaan argamu feena.”
Gama kaaniin ammoo akka gabaasii inistituutii IFPRI
, International Food Policy Research
jedhaniin bahe jedhutti jireenna ilmee namaa wayyeessuuf jalqaba namii nyaata nafa isaatii tahu argachuu qaba.
Akka gabaasa Tokkummaan Mootummootaatti addunyaa irraa nama miliyoona 840-tti guyyuma guyyaan nyaata nafa isaatii taatu dhaba, biliyooa lamatti ammoo woma argate nyaatee oola.
Taatullee biyyootii hedduun nyaata nafa isaaniiti tahu argachaa dhufuutti jiraatanillee biyyootii gammoojjii Sahaaraa gadiitii fi Eezhiyaa Gama Kibbaa rakkoo akkanaa keessuma jiran.
Birazil Chaaynaa,Taaylaadni,Vetnaami faan ammoo hiyyuma keessaa bahuutti jiran. Hujii qonnaa biyyootii tun wayyeeffatanitti rakko tanaa isaan baase.
Tanaan bahuuf ammoo akka Daarktera kanaatti mootummaa,dhaabbilee hawaasaa, fi investeroota fi qonnaan bultootii waliin hojjachu malan
Initituutiin tun akka namii biyya guddachuutti jiru amala amma itti deemuutti jiru waan mi’ooftuu,sooddii irra dabree fi cooma nyaachuu amala tolfatee deemu kana diqqeeffatee kuduraa fi fuduraallee ittti dabalatu gaafata.Soodaa fi waan mi’ooftuu coomillee irra dabre ufitti dabaluun dhiba akka akkaa keessa nama buusa.


text:
Gamtaan Dhaabbatoota Polotikaa sadii dhiheenya hundeeffamee fi kan Jeneraal Kamaal Galchuun hoogganamu, Gareen ABO as Waashington DC keessatti walga’ii uummataa waamanii turan. Akka qopheessitoonni jedhanitti, kan Tumsa Bilisummaa Walqixxummaa fi Haqaa fi Garee ABO kanaan qophaa’e irratti namoota gara dhibba shanii tu argame.
Garee ABO Jeneraal Kamaal Galchuun hoogganamuuf miseensa Koree Hoji-geggeessituu fi Itti-gaafatamaa Jaarmayaa ka tahan, Addeessaa Boruu, Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kennaniin, kaayyoon walga’ichaa “dhaabni keenya sagantaa isaa dhiheenya jijjiire hawaasa Itiyoophiyaa bal’aa biraan gahe akka isaan qabsootti hirmaatan taasisuuf” jedhu.
Gamtaa ‘Tumsa Bilisummaa, Wal-qixxummaa fi Haqaa’ jedhamu irraa Obbo Nehaamiin Zelleqees --- Gareen ABO kun sagangaa siyaasaa isaa jijjiiruun gaaffii ijoo dha. ABOn uummata Oromoo bal’aa akka miseensaa fi deggeraatti of-duubaa qaba. Jijjiiramni kaayyoo kun, akka dhaabonni mormitootaa kaan illee itti dabalamanii humna gamtaaween Mootummaa Itiyoophiyaa abbaa-irree kuffiisuuf qabsaawan gargaara, jedhu.
Guutummaa qophii kanaa MP3 tuquun dhaggeeffadhaa


text:
Itiyoopiyaa dhaddacha 3ffaa galmee himannaa obbo Teshaalee Bakashiifaa irratti waaree dura ragaalee kan ba’an himatmtoota sadii turan. Kanneen keessaa dursanii kan dhiyaatan obbo Girmaa Wayyeessaa ti.
Ragaalee isaanii dhiyeessuu duras dhimma ittiin himataman dubbachuuf mana murtii gaafatanii jiru. Akka himatamaan kun jedhanitti himannaan sun qindaa’ee kan dhiyaate ta’uu isaaf ragaan inni duraa yakka dalagan jedhameef yeroo sanatti umurii isaan qaban ture.
Abbaan alangaa bara 1992 qabee obbo Mengistu Girma Wayyeessaa miseensa ABO akka ta’an gochuun himannaa kan irratti dhiyeesse ta’uu ibsanii yeroo sanatti umuriin isaanii waggaa 11 ta’uu mana murtiif ibsaniiru.
Ragaaleen abbaan alangaa irratti dhiyeesses ragaan isaanii walii walii isaa kan wal dhiitu waan ta’eef manni murtichaa akka isaaniif hubatu gaafatanii walaba akka isaan gad dhiisu iyyataniiru. Ragaalee isaan dhiyeeffatanis kana kan mirkaneessuuf ta’uu dubbataniiru. Guyyaa kaleessaa galmee himannaa obbo Bekelee Garbaafaa irratti himatamtoonni tarreeffaman ragaa ofii irraa ittisuu isaanii dhageessisuu eegalanii jiran.
Guyyaa dhuma kana obbo Bekele Garbaa raga ba’umsa mana murtichaa dhageesisaniin qabsoo siyaasaa karaa nagaatti waan amananiif dhaaba qabsoo hidhannoo geggeessu waliin wal ta’uu akka hin dandeenye dubbatan. Caamsaa tokkoo fi lama bara 2004s raga ba’umsi ofi irraa ittisaa kun dhaga’amu kan itti fufu ta’uu manni murtichaa beeksisee jira.
Galmee himannaa Teshaalee Bekeshii irratti himatamtoonni dhiyaatan 69 yoo ta’an manni murtichaas ragaalee 200 ta’an kan dhaggeeffatu ta’uu beeksiseera. Galmee himannaa obbo Bekelee Garbaa irratti himatamtoonni dhiyaatan immoo sagal yoo ta’an martinuu gocha shororkeessummaan kanneen shakkamani.


text:
(Xannacha Keeysaa Kan Qabsoo Bilisummaa Oromoo ABOn Hogganamtu Quucarse)
1. Araara
Oromoon waanjoo gabrumma isa irraa jirtuu of irra buqqisuuf bifa fincilaa fi akka jaarmayaatti qindawee gaggeeysa ture, ammas gaggeeyfataa jira. Adeemsa kana keeysatti mootummootni habasha wal duraa duuba bakka wal jijjiiran akkaataa itti araara Oromoo waliin buusuuf karoorfatan heeddu walfakkataa dha. Oromoo fi Oromoo wal dura dhaabanii gansisuun dantaa isaani tikfachu dha. Bakka gartuun sadaffa jirutti ammoo diiddaa agarsiisuun ykn yaada isaanii fudhachiisuuf dirqisiisuun olaantumma isaani agarsiisu hawwu.
- Araara Oromoon dhimaa isaa irratti Araarsituu tahuu ilaalchissee (Sooggiddaan Sooggidda cabsu)
- Seena darbee yoo ilaallee Abishee Garbaa inni Horroo bara 1875 keessa yoo xiqqatee yeroo sadihii weerartuu habashootaa qanfachissee of-irraa deebsee jira. Ragaan qaanii habashootaa kitaboota seena barreesitoota adda addaa keessatti waan dubartootni Gojjamee warri abbaa warraa isaanii irra du’an ykn waraana sanaa keessatti midha’an irra gahee kan jeedhani bohanin galmeeffamee jiru keeysaa fakkeenyaaf:
”Sangaa gachii fidi jedhee ergeetan irsa koo,
Gaallaa(Oromoo) booji’ii fidi jedhee ergeetan irsa koo,
Gaallaan(Oromoo) kutee hambise walakkaa qaama koo”
Abishee Garbaa goota diina akkas rakkisa ture, gaafa Soorii Galaa maqaa araaran Abishee fi “Ras“ Darasuu gidduu deemuun, “Ras“ Darsuun Taabotaan kakatee kaku diigee. Abiisheen kaku dhugaa se’ee harkaatti kufe. (kitaaba Jabeessaa Ejjetaa, 1995)
- Fincilli bara 1959tti hogganummaa Hasan Ammeetiin gageeffames hedduu bal’aa ture. Humni mootummaa itti bobba’e hedduunis waaroo qaanii haguuggatee arihame. Dhuma irratti humni “Kuburzabanyaa” kan moyxannoo lolaa Koriyaatti horate hidhannoo ol aanaa qabuun itti duule. Humni kunis loltoota Oromoo loluutti dabalee ummata nagaa garaa-jabeenyaan fixuu fi qabeenya saamuu fi barbadeessuu hojii godhate. Haalichi hedduu rifachiisaa ta’us lollii itti fufe. Kanaaf, Haile Sillaaseen karaa namicha Haaji Aliyyii Dullattii jedhamuu loltootaa fi ummata qunnamee kijibuu filate. “Nagaadhaan yoo galtan dhiifamatu isiniif godhama” jedhee akka aadaa Oromootti Haaji Aliyyii jaarsummaadhaaf ergate. Ummanni fi loltoonnis dhugaa se’anii qawwee isaanii hiikkatanii hark kennatan qe’eetti deebi’an mootumichi kanaan booda tokkoo tokkon funaanee fannise. Warra akkasitti fannifame keessaa tokko gooticha Hasan Aammee ture. (kitaaba seena ABO Qooda Duraa caamsa bara 1997)
- Sochiin kibbaa Oromiyaatti baroota saddeetiif, 1962-70, deeme sochii sabummaa Oromoo keessatti bakka guddaa qaba. Finciloowwan bakka bakkatti belbelanii dhaamanii fi qabsoo hidhannoo dhawaataa har’a deemaa jiru gidduutti riqicha ta’ee mul’ata. Sochii karaa Baale irraa namoota akka waaqoo Guutuu, Aliyyii cirrii, waaqoo Luugoo, Hasan Turee, Adam Jiloo, Huseenii fi Mahamuud Buneefaatu hoggane. Sidaamoo irraa ammoo namoota akka Hasan Gabaabaafaa, Harargee irraa nama Abdulkariim Ibrahim Hamiid faatu qooda olaana xaphatee. Hunda irra Waaqoo Gutuu gaggeessaa fi qindeessaa sochii kanaa ture. Mootichii Hayilesilasee waraana bobbafateen yeroo milka’uu dadhaabuu General Jaggamaa Keelloo jaarsummaa itti erge. Waaqoo Guutuus garaa hiruun qabsoo eegalaamtee lafa ka’ee Hailesilaseen Shumaata Dajazmachummaa kennee gaggeessee. Dajazmachummaa kanaan gaaf tokko utuu itti hin waamamiin kan Oromoon isaa keennee Generaal Waqoo Guttun yaamamaa qabsoo keeysatti umuriin isa dabarte.
- Mootumman Dargii baraa aangoo isaa keessatti qabsoo Oromoon gageeysu maqaa dhayuu hin feedhu. Haga danda’ameetti keessaa warra qaroo tahan gara jabinaan ajeessuu fi dhimicha dhoksuu akka toftatti fudhatee irratti hojeeta ture. General Tadassaa Biruus kan ajeessuf itti jarjaree waan sochii Oromoo dhaamse itti fakkateti. Muddee bara 1975-tti Mangistuun yeroo EMALEDIHI uumuun gara Parti tokkotti partoota jiran fiduu barbade namni inni dhoksaan mana isaatti maari waliin godhan keeysa tokko Baaroo Tumsaa ture, boda irratti akka lokkobsa Ityophiyatti Amajii 26 bara 1969 yeroo uumamuun EMALEDIHI-n labsamu Koree hujii raawwachistuun isaa nama jahaa turan. Isaaniis 1) Mangstuu Hailemariam – seded bakka bu’ee 2)Shawandanye Balaxe –Wozleg bakka bu’ee (har’aallee gorsaa Meles Zenawiidha) 3) Haile Fida MEISON bakka bu’ee 4) Tesfaye Mokonon (Kan Dimmaa Nagwoo irra angoo fudhate) MALERIDn bakka bu’ee 5) Baaroo Tumsaa ECAT-n bakka bu’ee turan. Mangistuun hanga sadarkaa koreetti Baaro waliin hojjechaa fi marii irraa fudhate akka gaariitti beeku gaafa Baaroon dirree seenu al tokkollee sabqunnaamtit maqaa Oromoo kaasuu hin feene. Garuu wa lama irratti xiyyeeffanno godhate. Isaanis Miseensoli ECAT to’anno jala olchu fi qondaaltota Oromoo kan Waraana fi Polisa keessa sadarkaa olaana keessa jiran gamtaa isaan giddu jiru dhabamsiisu irratti hojjete. Kana keessaa akka fakkeenyaatti maqaa dhayuuf Kolonel Getachew Wakjira kan Magarsaan biraa dirree seene shakkin Finfinneetti ol waamee hordofsiisaa ture, General Merid Nugussee fi General Gebrekirstos Bulii walii isaani gidduu rakkoo dhalchee erga wal dhabsiisee booda bifa adabaan sooruma baase. General Gebrekirstosiin basastota isa akka ergamtoota ABO fakkeesse hasoofsiisuun Kolonel Wasihun Negaatu waliin Dire Dawa gaheen booda bakka inni bu’e uttu hin argamiin hafee. General Demissee Bultoo Ityophiyanisti dhugaa hatahuyyuu malee Mangstuun wan amantaa dhugaa irratti hin qabneef General Tesfayee Gebre Kidan itti ramaduun sochii isa maraa to’acha waliin jiraate. Karaa biroo namoota akka Muhee Abdoo, Lubaa Gudinaa Tumsaa fi kkf shaffisaan dhabamsiisse. Akka birootti garu gaafa Mootummaan Dargii kufu galmeewwan tikaa Dergii keessaa wa’ee ABO Jaarmayaa Yohanisoota sadaani (Yohanis Banti, Yohanis Lata fi Yohanis Nugwoo) jeechuun odeeffataa qabu mara galmeesse jira.
Dargiin araara Qabsawotaa Oromoo waliin kan yaalee karaa warra mana hidhaa turanii ture. Kunis karaa Abba Biyyaa Abba Jobir fi Zagayee Asfaw yaada tokko hidhamtoota Oromoo maqaa ABOn hidhamaniif dhiheesse. Yaadichi badii dalagdaniif dhiifamaa gaafadhaa, ABO balaaleffadhaati Dargii waliin hojjeenna jedha. Yoo waan isiniin jenne gootan mana hidhaa keessaa isin baasna jedhee waadaa seeneef. Yaadni kun Abba Biyyaa fi Zagayee biratti fudhatame, hidhamtoota kaaniif dhihate. Dhimmi kun hidhamtoota maqaa ABOn hidhamnii jiran bakka lamaatti qoode. Garee kan Abiyuu Galataan durfamu, kan mana hidhaa keessaa bahuuf jecha dantaa Oromoo hin sharafsiisnu jeechuun yaadicha dura dhaabbatanii fi garee Ibsa Gutamaa yaadicha fudhatan dha. Sababa kanaaf Abiyyuun fi Ibsaan haga harkaan walitti cehuutti gayan. Dubbichis uttu hin milka’iin Dargiin kuufaati isa jalaa yeroo muraasaa dura mana hidhaa keessaa isaan gad dhiisee, kan irraa hafan akka Dargiin kufeen mana hidhaa keessaa yaa’ani. Warra bahan keessaa Zagayeen Minsteera qonnaa Dargii ka xumuraa yeroo tahuu Abban Biyyaa alaatti kute, warri kaan Dargiif hin hojeennuu jeechuun harka sassaabatani taa’an.
Waliigala Dargiin yeroo Roma-xalayaniitti EPLF fi TPLF waliin haaswee ABO akka humnaatti utturecognise hin godhiin hafee.
Haasawaan araarri ABO fi TPLF gidduutti deddeeme boqonnaa itti aanu keeysatti ibsama.
Itti fufa……


text:
Bara keessa jirru 2016 guutuummaa addunyaa keessatti yoo xiqqaate Gazexxessoota 48 kan ajjefaman yoo ta’u hedduun isaanii kutaa walitti bu’iinsii jiru kan akka Siriyaa, Iraaq, Yaman, Libiyaa fi Afgaanistaan keessatti dhumana.Addunyaa irraa kan hidhaa keessa jiran 259 ta’uu fi lakkofsii kun waggootii darban 16 keessatti guddicha jedha sii pii jeen.
Biyyi Afrikaa Gazexxessonni hedduun keessatti ajjefaman Somaaliyaa dha.Gazexxessoota hidhaman 41 keessaa 33 Itiyoophiyaa fi Ertraa keessatti hidhaman.Mootummonni biyyootii lameenii waa’ee walabummaa preesii irratti qeeqamaa turan.Johaanbarg keessa kan maadheeffate garee Midiyaa Afrikaa to’atuuf daayreekteera ka ta’an Wiliyaam Bard akka jedhanti Gazexxesoota itiyoophiyaa keessatti hidhaman keessaa walakkaan yeroo mormii uummataa qabaman.
Bara 2016 keessa uummanni walabummaa dhabuun mormiin dhageesisee guddaa ture.Kanaaf mootummaan Gazexxesoota hidhe jedhanii angoo irra turuuf kanneen nu morman mara cabsuu qabna falaasama jedhu mootummaan Itiyoophiyaa hordofaa kan jiru ta’uun isaa ifa jedhu.
Itiyoophiyaa keessatti Gazexxesoota waggaa kana keessa hidhaman 6 keessaa 5 himannaan ituu irratti hin dhiyaatiin hidhaa keessa kan jiran yoo ta’u shananuu waa’ee mormii gaggeeffame akkaan qeequun kan gabaasan ta’u ibsamee jira.


text:
(Oromedia, Waxabajjii 09,2011) Hawaasti Oromoo magaalaa London fi naannoo san jiraatan akksumas hawaasti Ogaaden, Sidaamaa fi Amharaa walta’uudhaan walgahii Investimantii biyya UK fi Itiyoophiyaa giddiuu tolfame mormuun gabaasame.
Oromedian Maddi Oduu ABO/MOA/ wabeeffatee akka gabaasetti, hiriirri diddaa sirna wayyaanee magaalaa guddoo UK, London, keessatti taasisame kun dantaa babal’ina misooma biyyaa sirna wayyaanee fi mootummaa UK (UK-Ethiopia Investment Trade and Tourism Forum) mijeessu Waxabajjii 9, 2011, magaalaa London bakka ‘Institute of Electrical Engineers’ jedhamutti geeggefame mormanii akka ta’e beekamee jira.
Wagahii kana irratti kan argaman gama Itiyoophiyaatiin jila ministeerotaa kan itti aanaa muummicha ministeera fi ministeera dhimma alaa mootummaa Itiyoophiyaa kan ta’e Ato Hailemariam Desalegn ture.
Gama UK tiin Mr. Henry Bellingham (Ministeera dhimma frikaa), Kubbaaniyaa Gorsitoota Investmentii kan ta’an (Developing Markets Associates (DMA) and Africa Matters Ltd (AML) ka jedhaman, akkasumasTujaartotni adda addaa irratti qooda fudhataniiru.
Kaayyoon hiriira diddaa immoo mootummaan Itiyoophiyaa sirna abbaa irree fi sirna murna xiqqaa fedhii saba guddaa ukkaamsee jiru ta’ee mirga dhala namaa akka malee dhiitaa jiraachuu isaa utuu beekamuu Mootummaa kana waliin daldaluu fi invest gochuun dhiittaa mirga dala namaa jabeessuu qofa utuu hin taane daldala salphinaa fi qaanii hinqabne (Unethical and immoral investment) ta’uu isaa hubachiisuuf akka ta’e wayituma kana ibsamee jira.
Keessaayyuu, mootummaa Ingilizii fi tujaartoti fedhii ummataa dagachuun hireen abbootii irree akka furdatu godhan seenaa keessatti akka itti gaafataman kan ibsan hiriirtoti kunneen, fedhii ummataa dagachuun abbaa irree waliin hariiroo tolfachuun dantaa egere karaa dinagdee galmeessuuf itti adeemamu gama hundaa akka miidhu hubachiisamee jira.
Kunis mootummaa abbaa irree ta’ee fi itita hin qabne keessatti invest gochuun qabeenyaa isaaniif wabii akka hin qabnes hubachiisuu ture.
Akkasumas, faalla mirga dhala namaa akka ta’e hubachiisuu dhaan investmentiin yeroo ammaa biyya Itiyoophiyaa keessatti ta’u dinagedee biyya sanaa guddisuuf utuu hin taane humna waraana gabroomfataa Wayyaanee jabeessuu fi hacuucaa ummata irratti dagaagsuu , akkasumas qabeenyaa dhuunfaa hogganotoota Wayyaanee ol kaasuu akka ta’e akka hubatamu taasisaniiru. Itti dabalees Qotee bulaa Oromoo lafa isaa irraa ammas daran akka buqqisanii alagaaf kennuu, albuudaa saamuu fi walumaa galatti biyya gurguruuf akka saganteeffame hubachiisan.
Kanaaf ummatni Oromoo fi Itiyoophiyaa marti ololli maqaa investmentiin adeemaa jiru kun biyya gurguruu, humna waraana Wayyaanee jajjabeessuu fi qabeenyaa dhuunfaa hoggantoota Wayyaanee gabbisuu irraa kan hafe dinagdee biyyaa fooyyessuu akkan hin dandeenye hubachuu qaban jedhaniiru.
Kamna maleesa, Hawaasti Oromoo, Ogaadeen, Amharaa fi kanneen biroo hiriira kana irratti, Investmentiin kun qabeenyaa saamuu fi mootummaa Wayyanee abbaa irree ( dictator) ta’e aangoo irra tursuuf kan saganteeffatame ta’uu isaa hubatanii waan kana dura akka dhabbatan waamicha dabarsanii jiru.


text:
Xagge 22: Yooseefi Usurami
YOOSEEFI Gibitse massinisi yannara 17 dirosiiti. Marinowa Phoxifaari yinanni manchira hirtusi. Phoxifaari, Feeriooni yinanni Gibitsete nugusira soqqamaanchoho.
Yooseefi mootichchisi Phoxifaarira jawaate soqqamannoha ikki. Konni daafira Yooseefi lophphita, Phoxifaari qaesi wo'mate moohisisi. Hatto ikkina Yooseefi koye usurame noohu mayiraatiyya? Phoxifaari galte assitinorinni usuramino.
Yooseefi lophphe lowo geeshsha xuma beetto ikki; konnira Phoxifaari galte ledose goxara hasidhu. Ikkollana Yooseefi tini so'ro ikkitinota afino; konni daafira yitinota giwi. Phoxifaari galte lowo geeshsha hanqitu. Konni daafira ayiddaannise minira dayita togo yite kaphphitu: ‘Hakku bushu Yooseefi, ledokki goxeemmo yiie!’ Phoxifaarino galtesi yitinota ammane, Yooseefira lowo geeshsha hanqi. Konni daafira Yooseefi usuru minira eanno gede assi.
Usuru mini roorrichchi, Yooseefi dancha mancho ikkinota mulenni afi. Konni daafira wolu usuramino mannira Yooseefi mootichcha assi. Yannate gedensaanni Feeriooni, sagale qishanno soqqamaanchisiranna xajje xorshannohura hanqe, lamenka usuru minira eessi. Mitto hashsha lamunku addi addi haaqe haaqiidhu; haaqensa tiro kayinni dileeltinonsa. Layinki barra Yooseefi, ‘Haaqe'ne kulle''e’ yiinsa. Haaqensa kultusita, Maganu kaa'leennasi haaqete tiro kulinsa.
Xajje xorshannoha Yooseefi togo yiisi: ‘Sasu barri gedensaanni, usuru mininni fulatto; galagalte Feerioonira xajje xorshattoha ikkatto.’ Yooseefi lede togo yiisi: ‘Usuru mininni fulatto yannara, Feerioonira anere kulte, kawiinni fuleemmo gede assie.’ Sagale qishannoha kayinni, ‘Sasu barri gedensaanni, Feeriooni goowakki gorranno’ yiisi.
Sasu barri gedensaanni, Yooseefi yiinonte gede ikki. Feeriooni sagale qishanno soqqamaanchi goowa gorri. Xajje xorshannohu kayinni usuru mininni fule, galagale mootichchisira soqqama hanafi. Yooseefire kayinni horonta hawi! Isire Feerioonira kulinokki daafira, Yooseefi usuru mine keeshshi.
Kalaqo 39:1-23; 40:1-23.
Xa'muwa
- Gibitse massinisi wote Yooseefira me''e diro ikkinosi? Iso hakkiichcho massite hiissitusi?
- Yooseefi usuraminohu mayiraati?
- Usuru mine Yooseefira mayi mootimma uyinisi?
- Yooseefi usuru mine hee're, Feerioonira sagale qishannohuranna xajje xorshannohura ma assi?
- Xajje xorshannohu usuru mininni fuliti hiikki?
Wole xa'muwa
- Kalaqo 39:1-23 nabbawi.
Yooseefi waro Maganu soorra hoolanno seera borreesse uyinokkiha ikkina, Yooseefi Phoxifaari galtewiinni xooqanno gede assinosihu maati? (Kal. 2:24; 20:3; 39:9)
- Kalaqo 40:1-23 nabbawi.
Feerioonira xajje xorshannohu haaqiirino haaqenna hatte haaqera Yihowa Yooseefira kulino tiro xawisse kuli. (Kal. 40:9-13)
Sagale qishannohu mayi haaqe haaqiirino? Hatte haaqe tiro maati? (Kal. 40:16-19)
Xaa yannara ammanaminohunna wodanaamu borojjichchi gaamo Yooseefite gedee lao noonsahu hiittoonniiti? (Kal. 40:8; Far. 36:9; Yoh. 17:17; Soq. Los. 17:2, 3)
Kalaqo 40:20, ilamate barra ayirrisa lainohunni Kiristaanaho heedhansara hasiissanno lao buunxeemmo gede kaa'litannonkehu hiittoonniiti? (Mek. 7:1; Maar. 6:21-28)


text:
Lubbuqabeeyyiin jireenya dhala namaatiif bu'uura
Itoophiyaan biyyoota qabeenya lubbuqabeeyyiitiin (baayoo daayivarsitii) beekaman keessaa ishee tokko ta'uushii ragaaleen ni mul'isu.
Qabeenyi gama kanaan biyyattiin qabdu kun qorattoota Addunyaatiin kan mirkanaa'e yemmuu ta'u, qorataan lammii Ruusiyaa, Raavloov qabeenya lubbuqabeeyyii biyyattii qorachuudhaan Addunyaaf dhiheesseera.
Itoophiyaan biyyoota yeroo jalqabaatiif biqiltootniifi lubbuqabeeyyiiwwan gara garaa heddumminaan itti argaman saddeet keessaa ishee tokko ta'uu kan ragaa bahe Raavloov, haalli qilleensaa mijataan, teessumni lafaafi akaakuun biyyoo gara garaa jiraachuun immoo biyyattiin qabeenya kanaan akka beekamtu taasisuusaati kan eere.
Qabeenyi biyyattiin gama kanaan qabdu akkuma jirutti ta'ee garuu, yeroo ammaa sababoota garaa garaatiin miidhaa guddaaf saaxilamuudhaan hir'achaa jiraachuu Inistitiyuutiin Qabeenya Lubbuqabeeyyii Itoophiyaa marii dhiheenya kana Magaalaa Bishooftuutti taasiserratti ibseera.
Rakkoo qabeenya kanarra gahaa jiru furuuf sochii cimaa taasisaa jiraachuu kan himu inistitiyuutichi, hojiin dhaabbata tokko qofaan hojjatamu garuu rakkoo kana furuun waan hindanda'amneef hirmaannaa qaamota adda addaa gaafataa jira.
Qabeenyi uumamaa biyyattiin qabdu eegameefi kunuunfamee dhaloota egereetiif akka darbuuf inistitiyutichi kutannoodhaan hojjachaa jiraachuu kan eeran daariktarri inistitiyutichaa, Dr Mallasaa Maariyuu, akaakuuwwan lubbuqabeeyyii kuma tokkoo ol ta'aniif eegumsi taasifamaa jiraachuu dubbatu.
Hojiin kunuunsa lubbuqabeenyii inistitiyuticha qofaan adeemsifamuu waan hindandeenyeef qaamonni qabeenya kanarratti gocha seeraan alaa maal nadhibeedhaan raawwatan to'achuurratti hudhaa ta'uus ni eeru.
Lubbuqabeeyyiin jireenya dhala namaa wajjin kallattiidhaan waan walqabataniif kunuunsiifi eegumsisaa dhimma nama hundaa ta'uu akka qabus ni ibsu.
Inistitiyutichi dhamma kanarratti hojii hubannoo uumuu bal'inaan kan hinraawwanne ta'uu kan dubbatan daarektarichi, gara fuula duraatti hawaasni bal'aan lubbuqabeeyyii akka kunuunsuufi eegu gochuuf gadi fageenyaan hojjatama jedhaniiru.
Jijjiiramni haala qilleensaa, sanyiiwwan galtuu (haaraa dhufan) balaawwan namtolcheefi seeraan ala adamfamuu bineensotaafi barbadaa'uu bosonaa sababoota guguddoo qabeenya lubbuqabeeyyii irratti miidhaa geessisaa jiran ta'uus eeraniiru.
Qabeenyi lubbuqabeeyyii bifa itti fufiinsa qabuun akka eegamuuf hawaasa qofaa osoo hintaane dhaabbileenis qindaa'anii hojjachuu akka qaban kan himan immoo Ministeera Naannawaa, Bosonaafi Jjiirama Qilleensaatti dursaa pirojektii qindaa'aa bulchiinsa lafaafi wabii nyaataa Dr. Tasfaayee Hayilee, inistitiyutichi hanga humnasaatti socho'aa jiraatus qofaasaa bu'aan fidu akka jirre dubbatu.
Qabeenya lubbuqabeeyyii kunuunsuufi eeguun akka hojii dhaabbata tokkootti ilaalamuun dogoggora ta'uus eeranii, dhaabbileefi hawaasni bal'aan hojii kanarratti adda durummaadhaan hirmaatan malee furmaanni dhufu kan hinjirre ibsu.
Akka ibsa Dr. Tasfaayeetti; dhaabbilee hedduun hojii walfakkaataafi walitti dhihaatu osoo hojjatanuu garuu qindoomina hinqaban. Dhaabbanni tokko sanyii fooyyessuuf yemmuu hojjatu inni biraa immoo sanyiiwwan buleeyyii eegee tursiisuuf hojjata. Haata'uu malee sanyii fooyyeessuufi buleeyyii tursiisuu bifa walsimateen adeemsisuun hin danda'amne.
Walumaagalatti, lafti lubbuqabeeyyii malee hinmiidhaagdu, lubbuun dhala namaas lubbuqabeenyyii malee turuu hindanda'u. Kanaafuu miidhamuun lubbuqabeeyyii miidhama dhala namaa ta'uun hubatamee wajjummaan irratti hojjechuun daran murteessaadha.
Bayyanaa Ibraahimiin


text:
Tarkiin Ambaasaaddara Amerikaa biyya ishee keessa jiran waamsiiftee jirti. Kunis prezidaantiin Tarkii Erdogan torban darbe yeroo Waashington daw’atanii turantti tarkaanfii hamaa waaridiyyoota prezidaantichaa eegaa turan irratti fudhatame jedhan mormuuf ta’uun beekamee jira.
Prezidaantii Tarkii mormuun Waashington DC keessatti namoota hiriiranii turan irratti/ waardiyyonni prezidaantichaa haleellaa geesisan kan ilaaleen qeeqa jabaa Amerikaan dhiyeessiteef deebii Tarkii kennuuf Ambaasaadaricha kan waamsiifte fakkaata.
Amerikaan hokkara sana booda Ambaasaaddara Tarkii biyya ishee keessa jiran waamsiiftee turte. Ministriin dantaa alaa kan Amerikaa Rex Tilrson dhaabbata oduu FOX jedhamuuf Dilbata kaleessaa akka ibsanitti hokkarri sun kan fudhatama qabu akka hin taane Ambaasaadara Tarkiitti himamee jira.
Kana irratti qorannaan gaggeeffamu itti fufee kan jiru ta’uu fi xumurri isaa yeroo baramu deebii barbaachisaan kan itti kennamu ta’uu ibsan.


text:
Mooraa waajira Gamtaa Afrikaa Haaraa Finfinneetti, Chaayinaan ijaartee keessatti Waaltaan yaadannoo hhiittaa mirga dhala-namaa ardittii keessaa hundeessamuuf dhaga’an bu’uraa kaa’amuu isaa gabaasuun keenya. Yaadannoon kun miidhaa lammiwwan biyyoota Afrikaa uummatoota isaanii irratti raaw’atan calaqqisuuf jira, jedha koreen ijaarsa Waaltaa kanaa
Dhimma kana irratti Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kan ibsa kennan Dr. Alemaayehu Birruu akka jedhanitti, qaamni tokkummaa hoogganoota Afrikaa yeroo OAU jedhame hundeessame bara 1965 dhimma dhiittaa mirga dhala-namaa mootummoota ardittii keessaan geggeessamuuf ilaalchi hin kennamne. Kan irratti xiyyeeffatame koloneeffannaa alaa dura dhaabbachuun of irraa deebisuu dha. Kanaaf jecha “non-interference” jechuun dhimma walii keessaa seenuu dhiisuu yaada jedhu irratti ijaarame. Booda, bara 2000 ennaa OAUn AUtti jijjiirame garuu, seerri sun jijjiiramee akka dhimmi eegumsa dhiittaa mirga dhala-namaa keessa galu taasisame. Jechi ijoon sunis gara “non indifference” yokaan callisnee hin ilaalluutti jijjiirame.
“Waaltaan yaadannoo kun, dhiittaa mirga dhala-namaa amma Afrikaa keessatti geggeessamaa jiru irratti dhiibbaa fidu qabaachuu dhaa baate iyyuu hoogganoonni Afrikaa dhimma mirga dhala-namaaf iddoo kennanii yaadannoo kana dhaabuun mallattoo gaarii dha. Har’aaf hoogganoonni dhiittaa ofii geggeessan aguuguuf jecha godhan – jedhame iyyuu, booda booda garuu yaada eegumsa mirga dhala-namaaf yaada haaraa toosisuu danda’a” jedhu, Dr. Alamaayyoon.
Chaayinaan Waajjira Ol’aanaa Gamtaa Afrikaa Doolaara Miliyoona dhibba lama baasu ijaaruu ishee ilaalchisee ennaa dubbatan immoo, gama dinagdeen hirmaannaan biyyoota Afrikaa keessaa qabdu dabalaa deemuu isaa fi Chaayinaan waa’ee mirga dhala-namaa, dimookiraasii fi bulchiisa gaariif ilaalcha kennuu dhabuun hegeree biyyoota Afrikaa ka yaaddessu tahuu dubbatan. Biyyoota gama Dhihaaf illee dhiibbaan Chaayinaa guddachaa deemuun yaaddoo guddaa dha, jedhu Dr. Alemaayyoon.
Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa


text:
Dilbata darbe magaalaa galma mootummaa Ugaandaa Kampala keessatti namoonni otuu tapha kubbaa miillaa ka waancaa addunyaa televiiziyoonan daawwachaa jiraanii, dho'insawwan bakka lamatti wal-duraa duuba geggeessaman namoota 74 ajjeesanii 70 ol madeessuu poolisiin Ugaandaa beeksisee jira.
Dho’iinsawwan kilabii Ugaandaa kan Rugby jedhamu fi mana nyaataa “Ethiopian village” jedhamu keessatti geggeessaman kanaan kanneen dhuman keessaa garii lammiwwan Itiyoophiyaa fi lammiwwan Ertiraa ti.
Dho’iinsa mana nyaataa "Ethiopian Village" jedhamu sana keessatti raaw'atame kanneen ijaan arganii fi madaawan kessa Oromoonnis ni turan. Kanneen keessaa tokko hojjetaa mana nyaataa sanaa ka tahe Obbo Alamuu Magarsaa ti. "Otuu uummanni taa’ee kubbaa miillaa ilaalaa jiru dho’iinsi guddaan dhaga’ame. Yeroon gad ba’ee ilaalu, namoota wacanii fi wal irratti kukkufan,fi dhiiga akka bishaanii dhangala’un arge. Hiriyoonni koo yeroo xiqqoo dura na dubbisanii dabranii tapha kubbaa sana ilaalaa turan, kanneen madaawanis kanneen du'anis ni jiran" jedha, obbo Alamuun.
"Miilla koo irra miidhaan ga’e" ka jedhu ammoo, ka yeroo dho'insa sanaa mana nyaataa sana keessaa tapha kubbaa miillaa addunyaa daawwataa ture Abdiisaa Furii Waaqoo ti. "Dho'insa akka tasaa dhaga’uu malee eessa irraa akka dhufe hin beekne" ka jedhu, obbo Abdiisaan " yeroo dheeraaf of wallaalee, miilli koo madaa’uu isaa illee boodan of irratti bare," jedha.
Achuma, magaalaa Kampaalaa irraa kan ibsa nuuf kennan, dura-taa'aan hawaasa Oromoo magaalaa Kampaalaa, Obbo Befeqaaduu Jireenyaa "Waa'ee dho'insa sanaa, halkan waarii jala gara sa'aa kudha-tokkootti nama tu bilbilee natti hime, itti-fufee immoo sagantaa televiiziyoona BBC kan Ugaandaa irraan dhaga'e," jechuu dhaan, achii booda qorannaa itti fufanii, hawaasa Oromoo keessaa namoonni sadii balaa sanaan madaa'uu mirkaneeffachuu isaanii nuuf ibsan.


text:
Amajjii 11,216 ,Eda halkan irraa eegalee mooraa Yuuniverstii Haromayaa fi naannoo sanatti dhukaasi hedduu barattoota irratti banamuun mooraan Yuuniversitii lola guddaan kan weerarame fakkaata, barattooti hedduun sababaa kanaan reebamanii kaan qabamuun hidhaatti guuramaa jiru,doormiin keessa galan caccabee barattoota irraa qabeenya hedduutu loltoota Wayyaaneen samamee jira.
Haalli kun hammaatee barattoota hedduu fi barsiisotiin lama qabamanii hidhaatti geeffamanii jiu. Barsiisotiin haala kanaan qabaman keessaa.
- Barsiisaa Ararsa Abera Deksisa, Barsiisaa Economics
- Barsiisaa Tariku Workineh Daksa, barsiisa Food Technology and processing.
Kanneen jedhamani dha.


text:
Atileetotii Keenyaa ta durbaa ammoo maratoonii fi meetira 10,000 ufumatti guurratan
Atileetotii Keenyaa ta durbaa ammoo maratoonii fi meetira 10,000 ufumatti guurratan
Magaalaan Kooriyaan Kibbaa,Deagun dhiyoo tana waan takka argitee hin beenne argitei.Wadorgommii IAAF,Waldorgommii Federeshiinii Waldaa Atileetiksii Addunyaa marroo 13eessoo kopheessite.
Qophii tanaa atileetota hedduutti addunyaa walti dhufe.Waldorgommiin tun fiigichaa dabalee waan hedduun walti jiran.haga guyyaa sagaliillee akkanuma.
Ibraahim Jeylaan gurbaa ganna 22 ti,duraanuu waan hedduun beekamullee barana seenaa hojjate,atileetii Britan beekamaa Mo Faaraa ka dorgommii meetira 10,000 namii irraa hin fudhatu jedhan kaan sekodnii jahaan moohatee badhaasa argate.
Faaraalleen moohamee jennaan humna qabu cufaa itti fixadhee bara tokkoo hin moohanii bara tokkoo ammoo hin moohaman jedhee harka kennate.
Gama kaaniin ammoo atileetotii Keenyaa ta dubraa fiigicha maraatoonii fi ka meetirii 10,000 ufumatti qabaadhatanii moohatan.
Mee MP3 tana irraa qophii teenna caqasa.


text:
Gareen mirga dhala namaaf falmu Amnestii Intrenaashinaal gabaasaa isaa torban darbe baaseen Eritraa keessatti sababaa tajaajiila looltummaa biyyoleessaan kan ka’e waan seeraan ala akka hojjatamu, kanaafiis lammiwwan biyyatti hedduun biyya ofii gadhisanii ba’uuf akka dirqaman gabaasee jira.Paartileen siyaasaa akka jiraatan hin ehamamuu, walabummaan amantis daangeeffamaa dha, jedha.Gama biraan Itiyoophiyaa keessatti waggaa darbe filannoo bakka bu’oota uummataa gaggeeffameen dhibbaa dhibbatti paartiin biyyattii bulchaa jiru injifachuun eega labsamee booda paartileen mormituun duula filmaataa gaggeessaa ituu jiranii hidhamuu fi dararaan irratti geggeessamuu ibsee jira.
Itiyoophiyaa keessatti yaada ofii walaba ta’anii ibsachuu fi walabummaan gurma’uun akka hin jirre kan ibsee Amneestiin hawaasa sivilii ukkaamsuun sadarakaa guddaatti gaggeeffama jedha. Seera farra shoroorkeessummaatti gargaaramuun himachuun Mootummaa biratti gochaa beekamaa ta’uu Kn ibase gabaasaan kun Oromiyaa keessatti mormii gaggeeffamaa jiru keessatti humnootiin nageenyaa hiriirtoota nagaa irratti tarkaanfiin fudhataa jiran “gocha mirga dhala namaa cabse” jedha.
Tarkaanfiin humnaa fudhatamu lubbuu galaafachuu dabalatee hammaataa kan dhufee fi hammaa ba’a akka ta’e, polisonni kallattiin uummata irratti akka dhukaasan sababaa kanaanis lubbuu namoota hedduu darbuu kanneen ragaa ba’an akka jiran Amnestiin ibseera.


text:
http://www.voaafaanoromoo.com/a/baratoonni-oromiyaa-yeroon-qormaata-akka-dheeratu-gafachuun-sirrii-medrek/3365720.html
Iskindir Freew
Tuujubee Horaa
Hoggantoota paartii MEDREK
Yaadawwan Ilaali
WASHINGTON, DC —
Yeroon qormaata biyyoolessaa Itiyoopiyaa itti kennamu falmisiisaa ta’ee jira. Barattoota, barsiistonni fi ogeessonni barnootaas yaada gama isaanii dhiyeessaa jiran. Qormaati sun guyyaa hafe Caamsaa 22 qabee hanga ammaatti mootummaa fi qaamotii yeroon qormaata kanaa akka dheeratu gidduutti yaadi furmaataa hin argamne.
Sadaasa darbe erga sochiin mormii Itiyoopiyaa keessatti jalqabamee as barattoonni qophaa’uuf yeroo ga’aa akka hin argatin kan lammiiwwan dubbatan immoo yeroon kenname inni haaraanis akka dheeratu yaadachiisaa jiru.
Kan VOAn haasofsiise barattoonni naannoo Oromiyaa hangi tokkos yeroon kenname qoophaa’uuf ga’aa akka hiin ta’in dubbatu.
Yeroo dheeraaf oguma barnootaa irratti kan bobba’aniif erga Dargiin kufee booda mootummaa ce’umsaa keessatti itti aanaa ministeera barnootaa ta’uun kan hojjetan dura taa’aan gamtaa MEDREK profeesor Beyyenee Peexroos heron qormaataa akka dheeratuuf gaafataa kan jiran barattoonni Oromiyaa sababaa amansiisaa qabu jedhu.
Naannoo Oromiyaa keessatti sochii mufannaa fi mormii kan hoogganan irra hedduun barattoota sadarkaa lammataa ti. Barattoonni kuma dhibbaan laka’aman haala hin qophaa’in keessatti qormaata kennina jechuun sirrii miti. Tokkoffaa waajjira sadarkaa Federaalaa keessa taa’ee kan jiru haala uumame yaada keessa galchuu dhaan yeroo isaa dheeressuu eenuy iyyuu itti himuun irra hin jiraatu.
Barataan baraa hin turre kan waggaa guutuu barnoota utuu adda hin kutin barataa ka ture waliin qixxee haa qoramu jechuun sirrii miti. gaaffii kana kaasuun waanuma sirrii dha. Kan isaan gaafatanis mirga isaanii waan ta’eef kabajaan gaafatan waan ta’eef simatamuu qaba jedheen yaada.
Rakkoo kanaaf furmaati argamuun kan danda’amu siyaasaan utuu hin taane mala ogumaan socho’uu dhaan akka ta’e amanu profeesor Beyyeneen.
Mala ogummaatiin deebii argachuu kan qabu dha malee, xiiqii dhaan jenneerra, jenneerra, ni qoramtu, ni qoramtu jechuun hin ta’u. Baratan hin kufa erga ta’ee maaliif qormaata fudhata? Kanaaf kun ogummaa gaafata. Qormaata kennuu jechuun maali? Barataan waan barachuu qabu hubateeraa? Rakkoon gidduutti isa quunname hoo jiraa? Kun hundumtuu ilaalamee ti qormaati kan kennamu. Kanaaf rakkoo uumame keessaa illee kanneen harka hin qabaanne dabalatee haalla jiruun kan miidhaman jiru.
Kanaaf IHADEG xiiqii qabatee kanneen biyyootii alaatii dadammaqsantu kanaa fi sana jedhe jechuu dhaan ijoolleen miidhamuu hin qaban.
Qormaati Caamsaa 22 kennamuun irra ture hafuu isaatti kanneen komee dhiyeessanis jiru. Yeroon keenya hin gubate, hamileen keenyas ni tuqame kanneen jedhan barattoonni Finfinneef naannolee ka biroo VOAf ibsa kennaniiru.
Naannolee Oromiyaa sochiin mormii itti ka’e keessa haalli jiru garuu adda. Barattoonni yeroon qormaataa akka dheeratu irra deeddeebi’anii gaafataa turuu isaanii illee barattoonni ibsaniiru. komeen ijoollee barattoota Oromiyaa garuu sabaa himaas ta’e angawoota mootummaa biraa hin dhaga’amne.
Yeroon Qormaataa Akka Dheeratuuf Gaafatan Barattoonni Oromiyaa Sababaa Amansiisaa Qabu: Professer


text:
Guyyaan Gootota Oromoo Kutaa New Zealand Konyaa Wellington Keessatti Sirna Miidhagaafi Hoo’aan Kabajame.
Oromedia/ New Zealanad Ebla 19/ 2010) Tarkaanfiilee WBOn humna qubattuu Wayyaanee irratti fudhachaa jiruuf kabjaafi dinqisiifannaa akka qaban miseensoti ABO Kutaa New Zealand beeksisan. Murtii dabaa Wayyaaneen sabboontota Oromoo irratti kennaa jirtu illee balaaleffatanii jiru.
Miseensoti ABO kutaa New Zealand Ayyaana Guyyaa Gootota Oromoo, Ebla 15, kabajatan irratti akka beeksisaniitti, tarkaanfiilee WBOn fudhachaa jiru dinqisiifachuun duubattis waan danda’an hundaan WBO bira akka dhaabbatan waada isaanii haaromsanii jiru.
Guyyaa Yadannoo Gootota Oromoo kanarratti dungoon gootota Oromoo ofii wareegamanii saba isaaniif ibsaa ta’an yaadatu kan qabsiisame yoo ta’u, sana boda akkuma aadaa Oromootti sinri sun eebba maanguddoon eegalame.
Dura taa’aan Kutaa New Zealand wayituma kana dubbii dubbataniin ummatni Oromoo ittisa biyya isaa Oromiyaatiif diddaa gabrummaa fi qabsoo bilisummaa finiinsaa jiru keessatti wareegama qaqqaali kaffalaa akka jiru yaadachiisuun, Gootota Oromoo diddaa gabrummaa fi qabsoo bilisummaa irratti wareegaman seenaan bara baraan kan yaadatu ta’uu eeranii jiru.
Guyyaa Gootota Oromoo kana laalchisee MGS fi itti gaafatamaan BBA-ABO J/Gaashuu Lammeessaa ibsa bal’aa kennan keessatti, ummatni Oromoo fi qabsaawoti ABO Gootota Oromoo kanneen bilisummaa saba isaaniif jecha osoo qabsoo godhanii dirree falmaa, mana hidhaa fi haala adda addaa keessatti lubbuun isaanii darbe wagga waggaan Ebla 15 yaadatee akka oolu hubachiisanii jiru.
“Guyyaan kun guyyaa jaallawwan keenya kufan itti yaadannuu fi wareegama gootota keenyaatti firii godhuuf waada keenya itti haaromsinuu dha,” kan jedhan J/Gaashuun akeekaafi kaayyoo Goototi keenya kufaniif galmaan gahuuf ammas akkuma kanaan duraatti qabsoon bilisummaa sadarkaa olaanaatti akka finnisu mirkaneessanii jiru.
Miseensa gameessa qabsoo bilisummaa Oromoo kan ta’an J/Dhugoomsaa Dhugaasaas karaa sarara paltalkii “Oromiyaa Wiirtuu Gadaa Bilisummaa Oromoo” dhaamsa ummata Oromoo hundaaf godhan keessatti hundee qabsoo bilisummaa Oromoofi kaayyoo bilisummaa mirkaneessuuf ummati Oromoo daran ijaaramee tokkummaa isaa jabeessee akka hojjatuuf ergaa ciimaa dabarsaani jiru.
Miseensonni ABO Kutaa New Zealand Konyaa Wellington keessa jiraatan kun wayituma kana ibsa ejjannoo baafataniin seenaa qabsaawota Oromoo keessatti kan duraa kan ta’e, gocha gantummaa qawwee wareegama Gootota Oromootiin horatame kanneen fudhatanii diinatti galanii fi maqaa investimentiin biyyatti deddeebi’uun, biyyatti nagaa fi dimokiraasiin akka waan jiruutti kijiban sagalee tokkoon balaaleffatanii jiru.
Kana malees, yeroo ammaa kana WBOn tarkaanfii diina irratti fudhachaa jiruuf diinqisiifannaa akka qaban kan ibsan miseensoti ABO kunneen “waan dandeenyu hundaan WBO bira dhaabbachuuf waada keenya haaromsinee jirra,” jedhanii jiru.
Sabboontota Oromoo mootummaan abbaa irree Wayyaanee mana hidhaa keessatti dararaa ture, dhiyeenya kana murtii adabbii du’aa, murtii umurii guutuu fi bara dheeraa irratti karaa dhaddecha fakkeessaatiin dabarses akka balaaleffatan kan ibsan miseensoti ABO kutaa New Zealand konya Wallingiton, hawaasti addunyaas murtii loogii fi sanummaan guutame kana jijjiirsisuu irratti akka sagalee isaa dhageessisu waamicha dabarsanii jiru.
Jeequmsa mooraa qabsoo bilisummaa Oromoo ABOn hogganamu keessatti dhalatee tureef furmaata wayyeessaa argamsiisuuf yaalii araaraa manguddoonni Oromoo godhaa jiran qalbii guutuun hordofaa akka jiran kan ibsan miseensoti ABO kunneen, “tarkaanfii hogganni keenya fudhatu hunda nideeggara; fiixa ba’iinsa isaafis waan dandeenyu hunda gumaachuuf qophii dha,” jedhaniiru.
Ayyaana Gootota Oromoo kana irratti wallisaa Oromoo jalatamaa fi kabajamaa kan ta’e J/Kadiir Sa’iid karaa paltalkii dhiyaatee ummata mara warraqsaa fi dammaqsaa akka oole gabaasaan Oromedia beeksisee jira.


text:
Obbo Dhibbaa Gaaddisaa, du’a ilma isaanii Biyyansaa Dhibbaa Gaaddisaaf sababaan, Shawaa Lixaa, aanaa Midaa-Qanyii keessatti, miseensonni milishaa aanichaa mana inni keessa jiraatu keessaa gad baasanii haleellaa irratti raaw’ataniin miidhamuu isaa ti, jechuun Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsa kennan. Koomishinarri Itti-aanaan Koomishina Poolisii Oromiyaa, Komaander Demmellaash Gabre-Mikaa’el immoo, televiiziyoona mootummaan ibsa kennaniin Biyyansaan Kaanserii Mar’umaan guddaa fi Michii Sombaan du’uu isaa ragaa hospitaalaa argannee jirra, jedhu.
Obbo Dhibbaa Gaaddisaa, du’a ilma isaanii Biyyansaa Dhibbaa Gaaddisaaf sababaan, Shawaa Lixaa, aanaa Midaa-Qanyii keessatti, miseensonni milishaa aanichaa mana inni keessa jiraatu keessaa gad baasanii haleellaa irratti raaw’ataniin miidhamuu isaa ti, jechuun Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsa kennan. Koomishinarri Itti-aanaan Koomishina Poolisii Oromiyaa, Komaander Demmellaash Gabre-Mikaa’el immoo, televiiziyoona mootummaan ibsa kennaniin Biyyansaan Kaanserii Mar’umaan guddaa fi Michii Sombaan du’uu isaa ragaa hospitaalaa argannee jirra, jedhu.
Biyyansaan miseensa Kongiresa Uummata Oromoo jabaa fi duula “na filadhaa” paartichi geggeessu keessatti ka qooda guddaa fudhataa ture tahuu dubbatu, hoogganoonni paartichaa.
Obbo Dhibbaa Gaaddisaa waa’ee du’a ilma isaanii ilaalchisee, Televiiziyoonni Mootummaa gabaasaa tamsaase irratti haasaa isaanii kukkutee adda babaasee, jechoota ofii itti guutuudhaan akka isaan Biyyansaan miseensa DHDUO tahuu dubbatan fakkessuu yaaluu isaa illee himatanii jiru.
Ilma wasiila Biyyansaa ka tahe, Dargaggoo Dargii Mararaas ibsa Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kenneen, Biyyansaan reebichaan miidhaan irra gahuu isaa fi dhukkuba ka biraa irraa walaba tahuu isaa ka mirkaneessu X-RAY fi ragaa barreeffamaa Hospitaala Xiqur-Ambassaa irraa argannee harkaa qabna, jedha. Yeroo Biyyansaan reebame irraa kaasee hanga inni du’aan irraa adda bahetti sababaa inni isa wal’aansisaa turee fi ragaalee mara beekuuf jecha, humnoonni Mootummaa aanaa sanaa akka isa qabuu yaalan dubbata, dargaggoo Dargiin. “Yeroo ani harkaa ba’uuf fiigu, rasaasa lama natti dhukaasanii Waaqayyo tu irraa na oolche” jedha.
Gama biraatiin, Komaander Demmellaash ibsa televiiziyoona Mootummaan kennan sanaan, hoogganoota Medrek keessaa tokko ka tahe, hoogganaan Warraaqsa Federaalistii Dimookiraatawa Oromoo, Obbo Bulchaa Dammaqsaa, waa’ee du’a Biyyansaa Dhibbaa Gaaddisaa odeeffannoo sobaa madda-oduu Royitersii fi madden oduu biyya keessaaf kennan, maqaa paartii biyya bulchaa jiruu xureessan , jechuun balaaleffatan. Obbo Bulchaan garuu, nuti akeeka maqaa xureessuu hin qabnu. Wannan maddeen oduutti dubbadhe maraaf ragaa qabatamaa tu jira, jechuun deebii kennan.
Gabaasaa isaa guutuu sagaleen tamsaasame dhaggeeffadhaa.


text:
Ripaablikii Somaaliilaand keessatti beelli sodaachisaa kan jiru ta’u aangawoonni biyyatti beeksisanii jiru. Kunis sababaa caamaan kan ka’e sagantaa Misoomaa gaggeeffamaa ture aangawoonni erga dhaabsisanii booda.Caamnii mudatee namoonni kurnaa ol du’uuf akkasumas beeleedaalee kutaa biyyatti gama bahaa keessa akka dhuman sababaa ta’e jira.
Itti aanaa prezidaantiin Somaaliilaand kan ta’an Abdiiraahmaan Seylici Hargeessaa irraa Raadiyoo Sagalee Amerikaaf akka ibsanti caamnii hammaataa deemee kun beelli dhaqqabuuf carraa jiru guddisee jira. Angawaan kun itti fufanii akka ibsanti somaalii Laand caama kana dura dhaabachuuf qabeenyaan qabdu xiqqoo dha, caamnii mudatees dinagdee biyyattii akkaan miidheera jedhan.
Angawoonni sagantaa misoomaa gaggeeffamu kan dhaabsiisan bajata qaban to’achuuf akkasumas caamnii yoo hammaatee jechuun qophaa’uuf ta’u ibsanii jiru.


text:
Senaataroonii Yunaaytiid Isteets 12 mootummaan Itoophiyaa mirga lammi akka kabajuu fi biyyatti bulchuu keessatti qaamni hunda bakka bu’u qooda akka fudhatu gaafachuudhan kaleessa Ebla 21, 2016 wixinee basan.
Wixinee murtiidha dhihaatu kanarratti senaataroonni tarkaanfii humnoonni mootummaa Itoophiyaa namoota hiriira mormii karaa nagahaa geggeessan, gaazexeesotaa, fi lammiiwwaan biyyichaa irratti fudhachaa jiru balaaleffatan. Lamiiwaan kun mirga heerrii biyyatti eeyyamuuf fayyadamuu dhowwamuu isaanis akkasuma.
Senaatarii godina Meerilaandii fi, Seneetii Yunaaytiid Isteetsitti miseensa ol-aanaa koree dhimma biyya alaa han ta'an Been Kaardiin, " tarkaanfiin hammaatan humnoonni mootummaa Itoophiyaa lammii biyyichaa irratti fudhatan na rifachiisera, maatii namoota gocha kanaan du'aniif gadda kiyya ibsuun barbaada" jedhanii, mootumman Itoophiyaa seeraa shororkeesummaa falmuudhaa jedhe baase; gaazexesootaa fi lammii biyyati irratti fayyadamaa jira, akkasumas mirga yaada ofi ifaan ibsachuu fi ilaalcha siyaasa fe'an qabachuu ittin ukkaamsa jedhan.
Senaatarriin biraan han fillannoo pireesdaantummaa Ameerikaan bara 2016 gootuf dorgomuudha duula nafiladhaa godhaa ture, senaatar Ruubiyoon gama isaantin " Itoophiyaa keessatti namoonnii karaa nagahaa mormi godhan yakka malee hidhamaniir, ajjefamaniiruu, " jedhan. Senaatar Ruubiyoon, dhiittaa mirga dhalli nama ummamaan qabuurratti Itoophiyaan gochaa jirtu jabeessanii balaaleeffatanii, Pireesdaant Obaamaan walitti dhufeenya Yunaaytid Isteets Itoophiyaa wajjin qabdu keessatti dhimmi mirga dhala namaa fi akkaataa siyaasaa xiyyeeffannaa duraa akka ta'u daddafanni akka hojjatan gaafataniiru.
Senaatar Been Kaardin fi senaator Ruubiyoo wajjin wixinee bahe kana warri deeggaran : senaatar Maariy Kaantwee (godina Waashingitan), Senaatar Kiristoofar Kuunsi (godina Deelweer), Senaatar Diik Derbiin (godina Iilinoos), Senaatar Al-Fraamkiin ( Miniisootaa), Senaatar Eemii Kloobuchar (minisootaa), Senaatar Paatriik Leehii (vermaant), senaatar Edwaard Maarkey (Maasaachuuseet), senaatar Boob Meendees ( Neew Jersii), senaatar Paatii Muuree (Waashingitan), fi Senaatar Sheerrod Braawon ( Ohaayoo) dha.
Wixxinee bahe kana laalchisee ibsa senaateroonni baasan "Yunaaytid Isteets Afrikaa keessatti nagaha eegsiisuu dabalatee dhimmootaa gara garaa irratti Itoophiyaa wajjiin dheenyan hojjatti" jedhanii, kana malees Gamtaan Afrikaa Somalee keessatti waan hojjatuuf qooda Itoophiyaan qabdu han maallaqaa baasuu Ameerikaa ta'uu yaadachisan.
Haala Ongeen fi rakkini daangaadhan walqabatee biyyittin keessaa jirtu hoo laallamme, Itoophiyaan hoomuu caalaa ummata biyyattii nagaan wajjin akka jiraatan hojjachuu malee addaaan fageessun ishirra hin jiru, han jedhu wixinichi, rakkoowwaan kana keessa bahuudhaaf, motummaan biyyichaa mirga dhala namaa kabajuutu isarra eggamas jedha.
Wixineen senaataroota 12 mallatteeffame kun, Ministerri haajaa alaa Yunaaytid Isteets Joon Keerriiin, gargaarsa Ameerikaan dhimmoota nagahaa-eegumsa wajjin walqabatanirratti Itoophiyaa dha kennituu irra deebitee akka laaltu gaafata. Kanaamoo sababni lammiiwwaan biyyitti humnoota mootummatin seerran ala ajjefama jirachudha.. Mootummaan Itoophiyaa gochaa kana attattamaan dhaabee qorannoo amanamaa gochuu qaba; humnoota ajjechaa kana rawatanis seeratti dhiheessuu qaba jedha.
Akka wixineen bahe kun tarreessutti kaayyoon Karoorra Yunaaytid Isteets biyyoota Afrikaa Sahaaraa gadii laalchise bara 2012 baaste keessa ijjoon dhaaboota dimookiraasii baballisuu irratti hojjatan jajjabeesuu fi mirgi dhala nama akka kabaja argatuu akkkasumas bulchiinsa gaarii fi itti gaafatamumma qabu akka dagaaggu gochuu dha. Kunis bu'aan isaa jireenyaa lammiiwaanii foyyeesuudha.
Haa ta'uu malee jedha wixineen kun,"haalii dimokraasii Itoophiyaa keessaa hamaata dha, migii dhala namaa dhiittama jira. Ilaalchaa siyaasaa addaa nama qabu, hoggantoonni partii siyaasaa, hirirtootaa fi gazeexesoota sodaachisuu, badii fi himata malee hidhuufi ajjesuun itti fufeera"


text:
WASHINGTON,DC —
Dubbiin bulchootii Suudan Kibbaa irratti wal dhabanii,waraanii lamatti bahee amma irratti wal hadhuutti jiran waan hedduu irraa dhufte.
Jara kana keessaa nama afuritti wabiin bahee amma nama afur himachuutti jiran.Wal dhaba kana Suudan Kibbaa tana irratti nama kuma hedduutti dhumatee kuma dhibba hedduutti baqatee biyyaa bahe.
Itti gaafatamtootii SPLM ta durii gugurdoon tun,Pagan Amum,Majak Agot,Oya’i Deng fi Ezeki’el Gatku’oth fa Muddee dabarte keessa mootummaa gara galchuuf hojajtan.
Abbaan alangaa addaa James Mayen, jara kana himate akka abbootin seeraa haga warrii 7n mootummaa gara galachuuf jedhanii jara kana waliin himatanii wabiin gadi dhiifaman deebihutti akka murtiin turtu gaafate.
Abbaan seeraa James Alala ammoo tana irraa hin fudhanne,dubbii isaanii laalee naqaashi isaan irratti dhiyaassanillee ya caqase.Naqaashiin kara kana irratti dhiyaatte akka warrii kun waraana jalqabde dubbate
Dubbiin bulchoota Suudan Kibbaa irraa kaate nama hedduu balaa irraa buufte.Rakkoo Suudan Kibbaa tana Finfinneetti fala itti barbaaduutti jiran.Amerikaa fi biyyitii hedduulleen akkanuma rakkoo isii faltiif.
Suudan Kibbaa,biyyitii Afirkaa haarahii tun bara 2011 keessa Suudan irraa cittee baatee biyya ufi dandeette taatee jirachuutti jirti.Ummatii isi akka lakkoofsa bara 212 keessa baheetti miliyona 10 fi kuma 84ti.
Perzdaantiin isii Salva Kiir Mayardit
,teessoon mootummaa isii Juubaa,afaan isii Ingiliizi,maallaqii isii ammoo 'Pound.'


text:
Kirstaanonni guutummaa addunyaa irra jiran guyyaa dhaloota Gooftaa Yesuus kabajuuf qopha'aa jiru.Ayyaanni kunis Dilbata fuullee keenyaa kabajamuuf jira.
Ayyaana kana ilaalchisuun Prezidaantiin Tokkummaa Waldoota Kirstaanaa Oromoo Addunyaa Luba Dr. Gammachuu olaanaa dhaamsa dabarsaniin, yeroo ayyaana kanas ta'e waggaa haaraa seenuuf jirru 2012 keessatti waaqayyo uummata keenya gidduutti hafuura jaalalaa, tokkummaa nagaa fi wal tumsuu akka jajjabessuuf hawwii koo ti jedhan.
Kana malees namoota hidhaa, beela, dhukkubaa fi rakkina adda addaa keessa jiran yaadachuu fi gargaaruun barbaachisaa ta'u Luba Dr. Gammachuun hubachisaniiru.
Guutummaa gaaffii fi deebii kanaa MP3 tuquun dhaggeeffadha.


text:
Haqaan waan hin qabne Iyyaan hin argatan!!!
Yoo sabatti qoosan kaleessa akka laayyoo,
"Maal dhibdi" jechuudhaan yennaa ganan kaayyoo;
Imaanaa jallanii yennaa achi buusan,
Kaleessa yogguu sana yoom maqaa barbaadan?
Halagaan gorsamuun asiif achi utaaluun,
Tasa wanta hin taane kijibaan caraanuun;
Faallaa sabaa deemaa maqaa gaarii hawwuun,
“Mulqiitii naaf kennii” halagaatti iyyachuun;
Abjuu kaleessaati; dhadhaa abidda buute!!!
Maqaa har’a hawwan isaantu of harkaa gate.
“Himata” dhaqanii waan hin taane abjoochuun,
Tasa bajuu baddee; maaf dhama’uu jarreen?
Dalagaatu muldhisa maqaa fi eenyummaa abbaa,
Nuti kan nyi beeknu seerri keenya saba;
„Mana seeraa“ isaanii eenyutu quba qaba?
Jarreen maaf maraatuu? Maaf dalagu daba?
Aadaa fi seenaan ala Safuuf saalfii gatan;
Lammii tuffatanii halagaa abdatan.
Dhugaa haguuganii kijibaan booqqatan;
Amantee gatanii gantummaa filatan.
Maqaa abbaa gatanii "AFD" jedhan;
Mee maal barbaacha egaa har’a kan dhama’an?
Oromiyaaf falmuu irra "Toopiyuummaa" filatan;
“Addunyaan luucofte” jechuun qabsoo dabsan;
“Diimokaraasii” jechuun bilsummaa dhiisan;
Maqaa isa kamiree kan jarreen barbaadan?
Kaleessa gananoo har’a eessa hafidan?
Doolaara kuma shantam ofumaa kan gatan.
Sabini isaan tufeeraa kana haa beekkatan;
Murtee jiru kanaa adaba haa godhatan.
Kaleessa utuu hin dhihin; namni utuu hin dhaga’in,
Xurii fi qullaan isaanii utuu bakkee hin ba’in;
Jaarsaaf hayyuun meeqa yoo isaanitti himu,
Gurra duuchatanii yennaa dhaban sammuu;
Jalee diinaaf ta’uuf tumsa waliin tuman,
Maqaa yennas gatanii har’a eessaa haafidan?
Eessa geessi jechuun lammii tuffatanii,
Maqaa ofii gatanii dantaa jaaldhatani;
“Qinjit, Arbaynooch” jechuun tarreessanii,
Tokkuumma Ethiopiyaaf tarree tataa’anii;
“AFD” jechuun of moggaasatanii,
Kabaja Oromummaa of irra mulqani.
Saphina isa gadhee yennaas unatanii,
Har’a maqaaf iyyuu kaleessa of gatanii?
Egaa maal hawwuree Shaneen Toophiyootaa?
Qinjit, Arbanyooch kan ta’aniif “tooftaa”
Ilmaan habashootaa kan godhatan gooftaa,
Mana seeraa hin jirre kan dhaqan himata.
Duruu qaanii beekuu? duroo gumaa nyaatan;
Ilmaan gabroomfattuu maddii kan dhungatan.
Halaaba Habashaa jala yennaa boqotan;
Safuu wallaalanii dantaadhaaf of gatan.
Lammii ofii gananii diinaan fira jedhan;
Nu hin ajaa’ibsiisu guyyaan yoo abjootan.
Dur gumaa nyaattanii maqaa abbaa gatnoo;
Eenyu isaaniif naha yoo dhaqan iyyanoo?
Dirmata hin qabani tasa dhaggeeffanoo!!!
Yaa raajii gantootaa hooda kan keessanoo!
Maqaa bilsumman dalaguudhaa daba,
Bitamtanii diinaaf gowwoomsuudhaaf saba;
Of hin gowwoomsinaa sabni ija qabaa!
Shirri isin xaxxan burkutaayee cabaa!!!
Kan sin dura turan gantoonni kaleessaas,
Warrii abbaa garaa Tigroota keessaas;
Kan Amaaratti galtan isin warri hardhaas,
Oromoon isin beekaa hin fiiginaa hangas.
Maqaan isin qabdan kan isiniif malu,
AFD irratti yoo feetan dabaluu;
GANTUU isiniin jenna!!! kan isiif tolu;
Egaa maal barbaaddu maqaa kan caaluu?
Dhugaatu isin tufe; Sabatu isin jibbe;
Waan gumaa nyaattaniif cubbuun isin gube.
Ekeraatu iyyee boqota isin dhowwa,
Imaanaa nyaattanii sichuu buutu bowwaa.
Maqaa abbaa gattanii; iyyaa ammallee booyaa!
Dhugaa irraa maqxanii gubadhaa bobayaa!
Qabsoon ummatichaa jallan hedduu qabaa,
Kanneen isa tiksan ta’aniif utubaa;
Kan kaayyoo isaa tiksan gallii isaa xumuraa,
Maqaa isaantu qabaa gantoota achi goraa.
Dadhabdanii jirtuu dhaqaatii boqodhaa!
Warra Habashaa waliin dhaqaa ta’aa tarree,
Qaamatti xaxadhaa halaabaa minilik coraatu isin qorree.
Kan Oromiyaaf falmu Addi bilisummaa,
Kaayyoo kan godhate galii walabummaa;
Karaa irraa hin maqu dhaabbiisaa kanuma,
Maqaa fi injifannoon kan isaati gonkumaa!!!
Maqaa fi injifannoon kan isaati gonkumaa!!!


text:
Lammiwwan somaaliyaa 114 mootummaa Somaaliyaati dabarfamanii kennaman sambata darbe Moqadishoo seenuu isaanii aangawoonni mootummaa somaaliyaa ibsanii jiru.
Xayyaara keessaa yeroo ba’an jilbeefatanii biyyoo biyya isaanii dhungataa fi kolfaa kan turan yoo ta’u maatii fi firottan isaan eegaa turan gammachuu qaban wacaan ibsaa fi bo’aa turan.
Angawoonni mootummaa sabaa himaa nannoof akka ibsanti lammiwwan somaaaliyaa kun seeraan ala Itiyophiyaa seenuu dabalatee gocha seeraan alaa adda addaa rawwataniif mana hidhaa Itiyoophiyaa keessa turan.
Somaaliyaatti Ambaasaaddarri Itiyoophiyaa Jamalidin Omar kun ta’uun biyyoota lamaan gidduu hariiroo gaariin jiraachuu isaaf mallattoo tokko jedhan.Itiyoophiyaatti Ambaasaaddarri Somaaliyaa Itiyoophiyaan kan gochuu isheef galateffatanii jiru.
Mummicha ministeera somaaliyaa fi gita isaanii kan Itiyoophiyaa waliin mariin eega gaggeessanii booda jarreen kun hiikaman jedhama.


text:
(Oromedia, 30 Waxabajjii 2015) Sabboontoti Oromoo Oromummaa isaaniitiin yakkamanii wagoota turban darbaniif manneen hidhaa Itoophiyaa keessatti gidirfamaa bahan sagal hidhaa waggaa torbaa booda hiikaman.
Raadiyoon Sagalee Oromoo (OVR) akka gabaasetti, hidhamtooti siyaasaa Oromoo salgan kunneen bara 2008 keessa sababa Oromummaa isaaniitiin yakkamaniii hidhaatti kanneen guuraman turan.
Akka odeessa nu gaheetti, sabboontoti hiikaman kunneen kanneen galmee Tasfahuun Camadaa faáa jalatti himatamnii turanii murtiin dabaa irratti darbee ture taúun beekameera.
Kanneen yeroo amma hiikaman saglan,
- Ob Isheetuu Kitil
- Ob Kabbadaa Booranaa
- Ob Baqqalaa Nagarii
- Ad Aragaash Yaadataa
- Ob Waabee Hajii
- Roobaa GAddafaa
- Baayísaa Huseen
- Olaanii JAbeessaa
- Hayiluu Dalasaa ti.
This slideshow requires JavaScript.
Hidhamtoota kunneen waliin hiikamuun kan irra ture Dajanee Dhaabaa garuu haga yoonaatti mana hidhaa Zuwaay irraa akka hiikamne beekameera. Hidhamaan murtiin umurii guutuu irratti darbe Masfin Abbabaa Abdiisaas hidhaa hidhaa umurii guutuu baatee gidiraa argaa jira.
Akka yaadatamu, Tasfahuun Camadaa wagga tokko dura mana hidhaa keessatti ajjeefamuun isaa kan beekmuudha.
Lalisee Wadaajoo manni murtii waliigalaa bilisa wana gadhiiseef dursitee baate.
Ob Baqqalaa Jiraataa fi Ob Kabbadaa Booranaa immoo otuu wabiin jiranii murtiin dura biyyaa waan bahaniif bakka hin jirretti murtiin itti dabrbee jira.


text:
Trump kaleessa gaaffii fi deebii dhaaba oduu Fox jedhamu waliin geggeessaniin kabajaa Putiniif qaban irra deebi’uun dubbataniiru. Gaaffii qopheessaa sagantaa Sanaa kan ta’e Bill O’Reilly dhiyeesseef prezidaantiin Raashiyaa nama ajjeesuu jedhuuf Trump ennaa deebisan namoota nama ajjeesan nutuu hedduu qabna maal yaadda? Biyyi keenya qulqulluu dha jechuufii jedhan.
Kremlin dhaabi oduu Fox yaada nama mufachiisuu fi fudhatama hin qabne dhiyeesseef dhiifama akka gaafatu barbaada. Qopheessaan sagantaa Sanaa O’Reilly himannaa sana fudhatama dhabsiisuu dhaan Raashiyaan kana naannoo bara 2023 naan haa gaafattu jechuun deebise.


text:
Government Services Government Services
Waligaltte gurgura ykn gargassa kan amloota projekitti hinsochonee s /mana,gammoo ykn miriga liisi /
Ulageen arganna tajaajila
- Bifa seera qabeessatiin fayyadamuu
- Waligaltte Mata duree./mannii kan argamuu qabuu bulichinsa finfinne keessattii ta'uu qaba.
- Fudhanna lafa fi kanfalitti ashuura kan kanfalamee bajeeta wagga baranaa.
- Raga sartiifikatii fudhaf heeruma ,yoo futifi heeruminni darbee xaalaya kan abba itti gafatama hiqabanne ykn bulichinsa magaalaa kan yoofutif herumini hinadeemisifaminne,
- Ragan sartifikettii firumma yoo ergamee karaa dhaalame
- Yoo bitaan dhaaloonni isa kan jalqaba Itoophiya dhaloon isa biyya ala biyyaleessa,waraqan raga kan kennamuuf abbat'iita ilalichissura'idha.
- Yoo kan gurguruu kan galma'ee ta'e galmeen daldala,dirqaman waraqa quliqulinna qabachuu qaba ashuura hinbitaminneerra walaba ta'uu qaba,seera qabeessa kan ta'e abbatitarra waraqa ashuura keennamuuf qaba.
- Yoo kontiratin isaa mirga lisi qabatee,dabalata armman oliirrat lafa ala fi fudhanna ashuuratidha.
- Konitirata lisii
- Kanfalitti lisii gahee fudhachuu qaba
- Yoo bitaan kan biyya ala biyyaleesa,eyaminni investeera,ittifuufa…
Taritiiba arganna tajaajila
- Mamilittooni gafii raga seera qabeessa abba hangoo fi galma'uu.
- Liqiin kan to'atamuu kara abba hangoo qabeessatiin
- Ittigafataman kuta sana to'achuu yoo gafii seera qabeessa hintanee fi lafa safuu
- Naminii dhimmi kun ilalichisuu ordoofuu qaba,to'achuu fi galmee waligaltte
- Kanfaltin tajaajila kanfalamuu kan qabuu kara kasheratiindha.
Government Service Requirements Government Service Requirements
Tajajila Tajajila
- አዲስ መንጃ ፈቃድ ማውጣት
- የእድሳት ፈቃድ የመስጠት አገልግሉት
- የግንባታ ፈቃድና ድጋፍ የመስጠት አገልግሎት
- ኃይል ማሳደግ ወይም ማሳነስ
- አምራቾችን በህብረት ስራ ማደራጀት
- ለኮድ 1 እና 3 /ለንግድ ተሽከርካሪዎች/ ውል መስጠት
- ለኮድ 2 /ለቤት ተሽከሪካሪዎች/ ውል መስጠት
- መስመር ላይ የተቀጡ ተሽከርካሪ መንጃ ፈቃድ ለመቀበል
- ሣይታደስ ለቆየ መንጃ ፈቃድ እድሳት መጠየቅ
- በመኪና መያዣነት የሚደረግ ውል መስጠት


text:
Abbaan alangaa federaala Itiyoopiyaa ittia aanaa dura taa’aa warraaqsa federaalistii demokraatawaa Itiyoopiyaa obbo Bekele Gerbaa fi barreessaa waajjira congrresa uummata Oromoo obbo Olbaanaa Lellisaa dabalatee himannaa namoota sagal irratti dhiyaate mana muartii Federaalaa dhaddacha sadaffaaf dubbisaan dhageeissee jira.
Himatamtoota mara irratti himannaan dhiyaato tokkicha yoo ta’u kunis ergama adda bilisummaa Oromoo fudhachuu dhaan of ijaaranii paartilee polotiikaa seeraan hundeeffaman jala dadhachuu dhaan mootummaa qabsoo hidhannoon ni fonqolchina naannoo Oromiyaas qaama federeeshinichaatti addaan baafna jechuun kan hirmaataniif waan ta’eef yakka guddaa hojjetaniin tokkummaa siyaasaa fi abbaa biyyummaa biyyattii waan itti bu’aniif himatamaniiru jedha.
Dura taa’aan WAFDO Dr. Moggaa Firrisaa hawaasi Oromoo yakka ilaalchi kun lafa irra harkifamuu isaatti hedduu gaddee jira jedhan. Uummatichi hacuucameera, mirga isaa dubbachuu fi yaada ofii ibsachuu sarbameera. Kun immoo Oromoo mara irartti raawwataa jisra. Namoonni kun baatilee afuriif erga hidhamanii booda balleessaa qabduu moo hin qabdan jedhamanii gaafatmuun hacuuccaa Oromoo irratti geggeessamaa jiru mul’isa jedhan.


text:
Godina Arsii magaalaa Dheeraatti namoonni sadii ajjeefaman.
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 10/07/2015
Onkoloolessa 07, 2015 | Oromia Media Network (OMN)
Godina Arsii aanaa Doddotaa magaalaa Dheeratti, ijaarsa seeraan alaa manneenii jechuun, wayta bulchitoonni aanichaa manneen jiraattotaa diigaa turanitti, jiraattotaa fi poolisoota jiddutti walitti bu’iinsa uumameen namoonni sadii lubbuun darbuu himame.
Godina Arsii aanaa Doddotaa magaalaa Dheeratti, guyyoota afur irraa jalqabee bulchitoonni aanichaa, manneen seeran ala ijaartan jechuun, wayta manneen diigaa turanitti, mormii jiraattonni dhageesisaniin namoonni sadii lubbuun darbuu himame.
Jiraataan magaalaa Dheeraa tokko OMN f akka himanitti, manneen jiraattota wayta diiggamaa turanitti, namoonni lama summii dhuguun kan ufi ajjeesan yoo ta’u, namni tokko ammoo manni kiyya diiggamuu hin qabu jechuun, osoo falmatuu poolisiidhaan wal ajjeesan.
Magaalaan Dheeraa wayta ammaa poolisoota federaalatiin guutaamtee jirti kan jedhan namni kun, haalli ammaan kana muldhatu hedduu kan nama yaddessuudha.
Namoonni manneen keenya diiggamuu hin qabu jechuun mormii nagayaa dhageesisaa osoo jiran lubbuun darban kun, kanaan dura lafa qabiyyee isaanii irratti mana ijaaratanii seeraan keessa jiraataa kan turan ta’uu namni kun nutti himan.
Namni kun akka jedhanitti, namoota manneen isaanii jalaa diiggame kanaan, yeroo dheeraaf qaamaan kan wal beekan ta’uu nutti himuun, hedduun isaanii namoota harka qalleeyyii akka ta’anis dubbatan.
Guyyoota afur keessatti manneen jiraattotaa 36 kan diiggaman yoo ta’u, manneen 24 ammoo diggamuudhaaf qalamaan dibamanii jiru kan jedhan namni kun, sababa kanaaf jiraattonni hedduun mormii qaban dhageesisaa jiru.
Usmaan Ukkumeetiin qophaaye.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
(Oromedia, Melbourne, 21 Muddee 2011) Hawaasti Oromoo Australia magaalaa Melbourne keessa jiraatan guyyaa aadaa fi eenyummaa isaanii sirna oo’aan kabajachuun aadaa Oromoo addunyaatti beeksisan; sabqunnamtiin addaddaas ayyaana kana dinqisiifatan.
Sirna wiirtuu magaalaa Melbourne, waltajjii ‘Federeeshiin Iskuweer’ jedhamutti Muddee 18, 2011 yeroo arfaffaaf kabajamee oole irratti qaamoti hawaasaa marti akka dandeettii fi beekumsa isaaniitti hirmaatanii aada fi eenyummaa Oromoo haala ajaa’iba ta’een mul’isanii jiru.
Ayyaana kana irratti dubartooti Oromoo sirboota aadaa fi bilisummaa Oromoo leellisan kan dhiyeessan yoo ta’u, wayituma kana sirni aadaa bunaa illee waltajjii irratti dhiyaatee seenaa madda bunaa Oromiyaa waliin hidhata qabu mul’isee jira.
Ayyaana Irreechaa Oromiyaa keessatti gaggeeffamu illee fakkeessuun sirni Irreeffannaa tolchame aadaa fi eenummaan Oromoo hagam boonsaa fi miidhagaa akka ta’e hawaasa addunyaaf mul’isee jira.
Dargaggooti Oromoos gama isaaniitiin uffannaa aadaa Oromoo calaqqisuun faayamanii waan Oromiyaan qabuu fi Oromooti ta’an haalaan beeksisanii jiru.
Shamarranii fi dardarooti Oromoo kunneenis dhugaadhumatti egeree Oromiyaa ta’uu isaaniihojiidhaan mirkaneessanii jiru.
Shamarranii fi dardarooti Oromoo agarsiisa aadaa fi eenummaa Oromoo karaa sirna uffannnaan mul’isan, kana malees, bakka iyyuutti ambaasaaddara aadaa fi eenyummaa Oromoo ta’uu isaanii waan mirkaneessaniif dinqisiifannaan guddaa daaw’attoota irraa argatanii jiru.
Maanguddoon Oromoo sirna kana irratti yeroo jalqabaaf argamanis, “bagan guyyaa kana ija kiyyaan arge; kun mallattoo Bilisummaa Oromoo ti!” jedhanii jiru.
“Sabni Oromoo saba aadaa gammataa qabu, ammoo humna alagaan akka addunyaatti hin beeksifanne godhamee dha,” kan jedhan maanguddoon Oromoo kun, “sabni dhaloota gawoo fi jajjaboo guddifate yoomiyyuu garbummaan dhaalamee akka hin hafne kan mirkansuu dha,” jechuun bilisummaan Oromoo dhiiga ilmaan Oromoon akka mirknaa’u abdii guutuun dubbatanii jiru.
Agarsiisa Aadaa fi Eenyummaa Oromoo kana irratti walaloolee dargaggoota Oromoon dhiyaatan irra kan hubatames iyyannaa saba Oromoo kan ibsuu dha. Walaloolee kunneen keessattis miidhaa fi roorroo saba keenya gidirsaa jiruuf ummati Oromoo gamtaan akka awwaatu, sabni addunyaa immoo dirqama namummaa fi seeraa akka bahatu gaafatee jira.
Dursituun Waldaa Hawaasa Oromoo Australia, Aadde Toltuu Tufaa, ayyaana kana irratti dhaamsa ummataaf dabarsiteen gamtaan hojjachuun yeroon bilisummaa akka dhiyaatu godha jettee jirti.
Ayyaana kana irratti kanneen argaman yaada gabaasaa keenyaaf kennaniin, agarsiisti akkasii kun eenyummaa Oromoo addunyaatti beeeksisuun alattis miidhaa fi hiraarsaa ummata irra gahaa jiruuf sagalee ta’a jedhanii jiru.
“Saba Oromoo irraa dhalachuun kootti hedduu akkan boonu nu taasise kan jedhe, barataan biraa immoo, “yeroo mootummaan Wayyaanee ummata Oromoo biyya keessatti hiraarsaa jirutti, tokkummaaa keenyaan sagalee keenya dhageessisuun akka diinni keenya refitu, sabni keenya seexatu godha jedhee jira.
Ayyaana kana ilaalchisee gabaasaaleen maxxanfaman akka mul’isanitti, hawaasti Oromoo Australia shakkii tokko malee dirqama ambaasaaddarummaa isaa bahataa jira.
Ayyaanni aadaa Oromoo kun bara 2008 kan eegale yoo ta’u, yeroo sanii eegalee otuu walirraa hin citiin marsaa arfaffaaf haala dinqisiisaa ta’een kabajamee jira.
This slideshow requires JavaScript.