text:
Gabaasa Qeerroo Mattuu Gurraandhala 5,2014
Mootummaan Abba Irree TPLF/EPRDF/ Engineerota Baratoota Oromoo Yuunivarsiitii Mattuu balleessa tookko malee barmoota irraa ari’e.
Gabaasi Qeerroo yYuuniversitii Mattuu Guraandhala 4,2014 akka beeksisutti mootummaan abbaa irree Wayyaanee EPRDF akkuma amala isa baratoota Oromoo Yuunivarsiitii Mattuu Mummee barmoota Engineeringwaggaa 1ffaa hanga waggaa 3ffaa barachaa jiranifi kan baratootni mummee garaagara keessatti argaman baratoota 11 barmoota idilee isaanii irraa Waggaa tokkoo hanga waggaa sadii barnoota irraa yeroo adabu, barata tokko immoo guutummaatti barmoota irraa arii’uun,Baratoota lamaa immoo akeekkachiisa dhumaa itti kennuun ilmaan Oromoo abdii biyya fi gaachana uummataa ta’an kun badii tokko malee barmoota irraa arii’amaniiru.
Mootummaan Wayyaanee beeksisa baaseen barattooti Oromoo kun akka mooraa Yuuniversitii Mattuu gadhiisan ibsa baasuun isaa beekamee jira.
Haala kanaan baratootaa Waggaa tokkooffa hanga waggaa 3ffaa badii isanii malee barmoota irraa arii’ataman:
- Barataa Dachaasaa Gammadaaa civili Engineering waggaa 2ffaa Waggaa lamaaf barnotaa irra adabame. bakki dhalotaa godina wallaggaa Bahaa.
- Barataa Biqilaa Lammii Civil Engineering waggaa 1ffaa waggaa tokkof barnota irra adabame, bakki dhalootaa godina wallaagga bahaa
- Barataa Shifarraa Guddisaa Mechanical Engineering waggaa 2ffaa
waggaa tokkoof barnotaa irraa adabame; bakki dhalootaa godina shawaa lixaa.
- Barataa Takkaa Asaffaa Mechanical Engineering waggaa 2ffaa wagga tokkoof barnota irraa kan adabame; bakki dhalootaa godina Shawaa
lixaa.
- Barataa Iyaasuu Qannoo Mechanical Engineering waggaa 2ffaa wagga tokkoof barnoota irraa
kan adabame; bakki dhalootaa godina wallaagga lixaa.
- Barataa Gammaachis Badhaasaa mummee Herreegaa waggaa 3ffaa wagga tokkoof barnota irra adabame; bakki dhalootaa godina wallagga lixaa .
- Barataa Jarraa Gemmuu barataa Civil Engineering waggaa 2ffaa, Guutummaatti barnootaa isa irraa kan arii’atame, bakki dhaloota Godina shawaa Lixaa.
- Barataa Badhaasaa Dhufeera Electrical Engineering waggaa 2ffaa, waggaa tokkoof barnota isaa irra kan adabame, bakki dhalota godina wallagga bahaa.
- Barataa Kaasahuun Mammuyyee Mechanical Engineering waggaa 3ffaa;waggaa tokkoof barnoota isa irraa kan adabame, bakki dhalotaa godina Iluu Abbaa Booraa.
- Barataa Geetaa Nugusee Electrical Engineering waggaa 2ffaa, wagga tokkoof barnoota isa irraa adabame.
- Barataa Abduul Karim Abdullahi Electrical Engineering waggaa 2ffaa, waggaa tokkoof barnota isa irra adabame jira.
- Barataa Namoomsaa Electrical Engineering waggaa 2ffaa,
akeekkachisa dhumaa itti kennuun kan doorsifamaa jiru, bakki dhalotaa godina wallaagga bahaa.
- Barataa Bilisummaa Mul’ifnaa barataa fayyaa(HO) waggaa 2ffaa, akeekkachisaa dhumaa itti kennuun dorsifama kan jiru, bakki dhalotaa godina Shawaa Lixaa.
Baratootni Oromoo armaan olitti maqaan isaani caqafame kun balleessa tokko malee ta’ee jedhamee mootummaan abbaa irree ofiin arrabsoo maqaa balleessi jechoota dhiiga nama danfisanitti fayyadamuun baatii Amajjii 2014 keessa baratoota Oromoo arrabsuun ni yaadatama,Baddalleen Biiraas mooticha Habshaa kan faarsu ispoonsera wallisaa Habshaaf taasise. Wayita kanatti baratootni Oromoo jecha maqaa xureessii fi Ispoonsera biiraa Baddallee mormuun hiriira nagaa bahan,gaaffii mirgaas bulchiinsa mooraa Yuuniversitichaa gaafatan kun dhageettii dhabuun loltooti Wayyaanee meeshaa waraanaan guutaman mooraa seenuun barattoota reebuu fi hidhuu itti fufee ture.Haala kanaan wal qabatee barattooti Oromoo 13 badiin tokko malee barnoota irraa arihamuu gabaafame.


c: text/html

text:
[gpslideshow exclude=”” caption=”on”]
Korri Gamtaa Adda Bilisummaa Oromoo kan bara 2013 Magaalale Lakkuu Minneapolis fi Saint Paul, Minnesotatti Adoolessa 3-6, 2013tti geggeeffamee milkiin xumuramee ibsa ejjennoo fi kutannooleetiin raawwate.
Koori ABO Amerikaa Kaaba 18ffaan bifa wal irra hin citneen baranas sirna ho’aa fi qophiillee adda addaa kan Magalaalee lakkuuttti deema turan waliin qindeeffamuun kan geggeeffamaa ture Miseensota ABO kutaalee Amerikaa fi Kanadaas dabalate Jaallan Auropaa fi Australia irra argamanis hammatuun dhimmoota Jaarmiyaa, Siyaasaa, Waraanaa, Diplomasi fi akkasumas bifaa waligalaatiin ABOn Qabsoo Bilisummaa Oromoo itti geggessu ilaalchisee ballinaan mari’atuun murtiilee bu’ura dabarfatee jira.
Tartiibni Kora bara kanaa bifa armaan gadiitiin guyya afuriif geggeffamaa ture:
Adoolessa 3, 2013: Guyya Irbaata WBO
Qophi kana irratti tinnisa WBOf godhuu irratti kan xiyyeeffate gurgurtaan Tikeeta bakka addaa addaatti erga godhamaa tureen booda galgala kana keessumoottni 300 ol ta’an argamuun Hoteela Kelly Inn/Best Western keessatti irbaata waliin nyaacha sirna baninsa Kora ABO bara 2013 irratti hirmaatan. Hoogganoota ABO dabalatee keessummaan galgala kana Professor Mohamad Hassan, University of Georgia, Atlanta irra argamani jiru. Dr. Mohamad dhaamsa hayyu haawasichaaf godhan keessatti karaan Bilisumma Oromoo kara ABOn eegale waan ta’eef adeemsa kanas kan xumuruu danda’u ABO duwwaa jechuu daan isa kana humneessuufis dhaabichi bifa haala amma waliin wal gituun of gurmeessee sochi isaas haala quubsaa ta’en qabsicha offuutu irra eegama kan jedhu ture.
Adooleessa 4 fi 5: Walgahii Miseensota ABO
Walgahiin Miseensaa guyyoota lameen kanaaf ballinaan dhimma Jaarmayaa, keessummaa Jaarmayaa biyyaa alaa, Hojii Diploasii fi Waraanaa, Hojii Siyaasaa biyya keessa irratti ballinaan mari’ate murteen dabarfate, Hoogganni ABO hojii bu’uuraa irratti xiyyeeffate jijjirama fi guddina gurra Haawasaa Adunnyaa harkisuu danda’u baafatee irratti bobba’uu qaba, miseensi Dhaabichaammoo tinnisa hojii kanaa dhugoomsuu danda’u hundaaf of qusannaa malee wareegama qabeenyaa fi humnaa kennu qabu kan jedhuun ijoo murtee miseensaa godhatuun Kora miseensotaa xumurate.
Walgahiin miseensa hirmaattota Amerika Kaabaa duwwaa utuu hin taane, Auropaa fi Australia irrallee Jaallan argaman muuxannoo naannawa irraa dhufanii miseensaaf hirani jiru.
Walgahii kana irrattis Jaallan Miseensotni ShG-GS fi Miseensi GS ABO yeroo argaman, Kora Miseensaa kan sirnaan kan banaan karaa daandi Telefoonaatiin I/A-HD-ABO kan ta’an J/Bultum Biyyoo turan. Hoogganootnii qaaamaan argamnis Haala yeroo waligalaa irratti ibsa ballaa kennuun waan hunda irratti miseensa mari’achiisuun Kora kana bifa tasgabbaa’aa ta’een yaadota jajjaboo fi sagalee jajjaboo keessumsiisuun akka geggeffatamu dandeessifamee jira.
Adoolessa 5: Hawwisoo ABO
Guyyaa kana galgalaas Hawwisoon Kora ABO bara kanaa bakka Artistootni Oromoo bebbeekamoon irratti argamanitti galma Hoteela Kelly Inn keessatti hanga ganama keessa sa’a tokkootti (1:00 AM) dhiichisuun sirni bashannaanaa qama Korichaas raawwate.
Adoolessa 6, 2013: Walgahii Ummtaaa/Hawaasa Oromoo
Guyyaa kana Haawasni Oromoo Magaalaalle lakku akkuma yeroo kaanii deggersaa fi mararfatnoo Adda Bilisummaa Oromoof qabu mullisuun bakka Walgahiiti argamuun akkuma Koraa Miseensootaa guyyoota lameen sanaan dura ta’a tureetti haala wali-galaa irratti bifaa yaadaa, gaaffii fi deebiitiin marii dheeraa geggeessuun ammalle itti fufinsa QBO ABOn durmafuuf deggersaa hal-dure tokkollee hin qabnee itti fufee godhuuf murranno agarsiise.
Ibsaa Hooggana ABO dabalatee qophii guyyaa Ummataa kana irratti wa’illaan qabsoo Oromoo ABOn durfamu kanneen akka ONLF bakka bu’oota isaanii kan miseensa Koree Gidduu Dhaabicha dabalatu ergatuu dhaan haariiro UImmata Ogadenii fi Ummataa Oromoo daran cimsuu irratti kan xiyyeeffatee dhaamsa hamilchiisaa dabarfatuun milkii fi injifatnoo QBOtiif qabanis dabarsan.
Guyyaa kana xumura irratti Haawasni Oromoo tinnisa qabsoof kan oolu gumaataa godheen, qophii guyyaa bashannanaa fi gurgurtaa Tikeeta Irbaata WBO dabalate $44,000.00 ol (Kuma afurtamii afur) battallatti hojii qabsootiif argamsiisuun xummurri Kora ABO Amerika Kaabaa 18ffan kan dhufuufis walitti dhaammatuun goolabame.
Injifatnoo Ummata Oromoof!
Koree Qindeessituu Kora Gamta ABO-Amerikaa Kaaba kan bara 2013.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Since Thursday, August 25, 2016, fifteen (15) worshipers were killed and many more wounded when the regimes security forces bombed mosques in Masala town, E. Hararge. The regime is committing genocide in many parts of Ethiopia.
#OromoProtests via Jawar Mohammed Qophii Diddaa Bittaafi gurgurtaatiif wantoota godhamuu qaban keessaa
– Wantoota jireenyaaf barbaachisoo ( necessaity) ta’an kanneen akkan sooqidda, ummanni dursee akka bitatu dargaggoon keenya bifa addaa addattin hubachiissaa.
– Diddaan kun ayyaanota amantiitirra akka bu’u ni beekama. Wantoota guyyaa ayyaanaa saniif dirqama barbaachisoo ( required) ta’an dursanii akka bitatan ummata hubachiisa.
– Wantoota barbaachisoo ta’an kana guutachuudhaaf har’a irraa eegale torban tokko guututtu jira. Kun sanbattan dabalata.
– Daldaltoonni wantoota yoo turan badan gurguraan yookin dursanii bituu dhabuu yoo ammoo bitanii jiraatan dafanii torban diddaa san duratti akka ofirraa gurguran gorsaa. Torban san keessa sochiin geejjiba daldalaa waan dhaabsifamuuf kana sirritti akeekkachiisaa.
Dhimmoota biroos jaluma jalaa wal hubachiisaa deemna.
#Oromoprotests!!!
Congressman Mike Coffman of Colorado in solidarity at the global solidarity Rally in Denver


text:
Hidhaa fi Saamichi Ummata Oromo Irraa Akka Dhaabbatu Gaafatame!
(Madda Oduu ABO/MOA/ Adelaide, South Australia, 27 Ebla 2010) Hidhaa fi Saamichi ummata Oromoo irratti raawwatamaa jiru, naannoo Gaanfa Afrikaa jeequmsa olaanaaf kan saaxilu waan ta’eef naga jaalattooti addunyaa mootummaa Wayyaanee irratti dhiibbaa akka godhan gaafatame.
Maddi Oduu ABO akka gabaasetti, waamichi kun ummattoota Addunyaa nagaafi tasagabbii jaalatan maraaf kan dhiyaate, Ayyaana Guyyaa Gootota Oromiyaa Awustiraaliyaa Kibbaa magaalaa Adeleyid keessatti torbee darbe kabajame oole irratti ture.
Ayyaana Guyyaa Gootota Oromiyaa hawaasa Oromoo magaalaa Adeleyid keessa jiraataniin kabajame kana irratti akka ibsametti, mootummaan Wayyaanee yeroo kamiyyuu caalaa lafa Oromoo abbootii qabeenyaa biyya alaatti gurguruun, ummata Oromoo immoo lafamalee gochaa jira.
Dura Taa’aan jaarmiyaa ABO Konyaa Adelaide, Jaal Ahmad Abdurahiman, itti dabaluunis, ayyaana kana irratti haala Oromiyaafi Oromoon itti jiru yeroo ibsu mootummaan Wayyaanee karaa hundaan qabeenya Oromiyaa saamaa akka jirtu, mirga ummata Oromoos hedduu miidhaa akka jirtu hubachiiseera.
“Yeroo qondaaltoti Wayyaanee lafa Oromoo gurguranii, coomaa fi daadhiidhaan dhaqna dhiqachaa jiranitti, abbaa biyyaa fi abbaa lafaa kan ta’e qotee bulaan Oromoo agabee xanneedhaan du’aa jira,” kan jedhe Jaal Ahmad, dhibdee kana furuufis ummati keenya gama hundaan wal ijaaranii tokkumaan diina isaanii irratti bobba’uu akka qaban dhaamsa dabarseera.
Gaaffiin ummata Oromoo mirga hiree fi qabeenya ofii irratti ajajuu danda’uu ta’ee otuu jiruu kanneen gaaffii mirgaa kana kaasan biyya irraa aryachuu, biyya itti baqatan keessatti nagaan akka oolanii hinbulleef immoo qabanii biyyatti deebisuun hiraarsaa bara dheeraa booda murtii fakkeessaatiin murtii dua’aa irraa haga hidhaa bara dheeraatti itti kennaa akka jiru marii kana irratti saaxilamee jira.
Hawaasti yaada kana dhaggeeffates, gabaasaa MOAf akka ibsanitti, “gochaa badaa fi loogii sanyii irratti hundaa’ee ummata Oromoo irratti raawwatamaa jiru ku, eenyumaafuu kan tolu miti; keessaayyuu, egere biyyaafi naannoo sanaaf yaaddessaa waan ta’ee balaaleffamuu qaba,” jedhanii jiru.
Aayyoon Oromoo tokkos miidhaa ummataa Oromoo irra gahaa jiru kana yoo balaaleffatan, “Mallasaan biyya keenya nuuf dhiisee bahuu qaba; Oromiyaan kan Oromoo ti. Qe’ee keenya irratti nu hidhanii nu ajjeessuun kun balaa hamaa fida malee, Oromoo qabsoo irraa duubatti hindeebisu,” jechuun ijjannoo cimaan mootummaa Wayaanee balaaleffatanii jiru.
Gaafatamaan jaarmiyaa dhaabaa, Jaal Kadir Ibiraahim immoo seenaa Ayyaan Gootota Oromoo kun kan qabsaa’ota Oromoo maraa ta’uu yaadachiisanii, “ayyaana goototaa kan kabajnu, gumaa isaanii bilisummaadhaan mirkaneessuuf yeroo itti irbuu keenya haaromsinee daran xiiqomnee kaanuudha,” jedhanii jiru.
Madda: http://ocasa2020.blogspot.com/2010/04/ayyaana-gootota-oromoo.html


text:
Fillanno pirezdaantumma USA kan bara 2016 irratti dorgomuuf kan duula nafiladhaa kaadhimamaa geggessaa jiran miseensonni dhaaba Ripabliikaani 9 falmii kaleessa yeeroo shanaffaaf taasisan irratti waayee nagaa biyyoolessaa fi shororkessumma irratti faaran xiyyeeffataniiru.
Falmiin Nevaadaa, magaala Laas Vegaas-tti geggeffame kun erga haleellan shoororkeesitootaa magaala Paarisii fi Kaaliiforniyaatti ta’ee as isa jalqaba fi oo’aa ture. Dhimmi nageenyaa biyyoolessa erga haleellan shororkeessotaa hammaatee lammiilee Ameerikaa yaddeessa dhufuun isaa akka dorggomtooni kun kanarratti xiyyeffatan tasiiseera.
Dorgomtoota san keessaa tokko kan ta’an - Donald Trump Musliimoota lammii Ameeriikaa hin taane biyya keenya akka hin galle dhoowwu qabna jedhee diheenyaa waan dubbateef dorgomtoonni kaan kannaratti faallaa isaa dubbatan. Falmiin dorgoomtoonni kun geggeessaniin baayyinaan kan xiyyeeffate dubbii ijoo Ted Kruzii fi Marco Rubiiyoo kan ture - waa’ee ISIS mo’achuun dandda’amutti. Ripaabilikaanonni kun falmii isaanii kan itti’anuuf ji’a Amajjii kesaa walitti deebi’u.


text:
Henny Meena. shower. April 16th , 2017.
In improving the bathroom, you can also install a sauna shower. Having a sauna shower adds more comfort to the bathroom. You can experience a luxurious spa like relaxation sensation in your own home. They create a calming and relaxing feeling with the vapor it emits. You can also purchase sauna showers with added features such as ceiling rain, foot massagers and a radio.
Do Dead People Watch You Shower?, by Roger W. Earle (Editor), Concetta Bertoldi, is a valuable resource for people interested in Psychic Readings and Psychics, and it is available through Amazon and Barnes & Noble.
y shhoee nniiaay shhoee nniiaaiin aaeemmcc ooeessnnee ssaall nly lose aaiiy nd rreedd tteeddaabbbb hhwer aahering ooii ssuullkkll ooeettaa 00iivvttttoosswwll bbeerrqqiiee..IIvvttttoossccnnbb rraaee nn eessnnllssddoollnn nn aayywwbbiiee rr nneeaattvv hhcc lloossaa rrooffoo oorriivvttattoo oobb iiwwdoollnn eeooeeyyouu oorree..PPiittnn oorroonnbbbb hhwwrriinvittttoossmmaass yyoouu hhvv ooeexttrr wwrriiee bbuu wwhhttee hh nniiaaiinn wwiillll eeppiinneeddccrreeccttllyyaaddnn eeddccee bbuu eeiieey. he eeuuyy f rrnnaall aayyssooee nniiaaiinn ssyyuull llaasshhvv ooyyoo hh rrwwrrkaaddtteeoottoo ooppiittaa aayybbbb hhwweerr iivvttttoossaa oo nneedd ooii oo uu oouu oouucaa llaassppiinn ooee br> o ayctmr h lik osp ln,prnal vtton ebcmin r oulrcie ormm--epitbebb he nittn r ecoigh rferdciewe tcoe oraiig nis rbby soe. m-obehv uh oognebfoet rialo w b ads n e uchass rtn ou w b howriiainsmk es a tse ohtm dmne. Jane 'Neill ssMMm o ooll nn aakkaaddoonn nn aaaaee abyyccrrss WbbiieeBBssnnss hhcc ppccaaiiee nnBabyyTTaakkYYuuCCrrss BBiitt nnoonneeeettCCrrssaaddPPiittbbeeBBbb hhwwrrIIvvttttooss hh uuiieesswwssiissiiee aaffttee hh iitt ffhhrrdduuhhee oo lessee iiii uu iieett iiwwoorrrrnneeoo aayyssooee iinniiaaiinn nn eeiinn pprrssnnllssnn oorroonniivvttttoossttddyy br>  tp/bbcrdnwcu/ay-y shhoee nniiaaiin aaeemmcc ooeessnnee ssaall nly lose aaiiy nd rreedd tteeddaabbbb hhwer aahering ooii ssuullkkll ooeettaa 00iivvttttoosswwll bbeerrqqiiee..IIvvttttoossccnnbb rraaee nn eessnnllssddoollnn nn aayywwbbiiee rr nneeaattvv hhcc lloossaa rrooffoo oorriivvttattoo oobb iiwwdoollnn eeooeeyyouu oorree..PPiittnn oorroonnbbbb hhwwrriinvittttoossmmaass yyoouu hhvv ooeexttrr wwrriiee bbuu wwhhttee hh nniiaaiinn wwiillll eeppiinneeddccrreeccttllyyaaddnn eeddccee bbuu eeiieey. he eeuuyy f rrnnaall aayyssooee nniiaaiinn ssyyuull llaasshhvv ooyyoo hh rrwwrrkaaddtteeoottoo ooppiittaa aayybbbb hhwweerr iivvttttoossaa oo nneedd ooii oo uu oouu oouucaa llaassppiinn ooee br> o ayctmr h lik osp ln,prnal vtton ebcmin r oulrcie ormm--epitbebb he nittn r ecoigh rferdciewe tcoe oraiig nis rbby soe. m-obehv uh oognebfoet rialo w b ads n e uchass rtn ou w b howriiainsmk es a tse ohtm dmne. Jane 'Neill ssMMm o ooll nn aakkaaddoonn nn aaaaee abyyccrrss WbbiieeBBssnnss hhcc ppccaaiiee nnBabyyTTaakkYYuuCCrrss BBiitt nnoonneeeettCCrrssaaddPPiittbbeeBBbb hhwwrrIIvvttttooss hh uuiieesswwssiissiiee aaffttee hh iitt ffhhrrdduuhhee oo lessee iiii uu iieett iiwwoorrrrnneeoo aayyssooee iinniiaaiinn nn eeiinn pprrssnnllssnn oorroonniivvttttoossttddyy br>  tp/bbcrdnwcu/ay-Get To Know Baby Showers Through Its History
Gift Idea #1: Give the couple an original piece of artwork, but you'll need to pick their brains first and see where their tastes lead (unless you already know). Some great places to find original art are eBay, Red Bubble, and Image Kind. All of which are online, but eBay has the most affordable prices and if you buy direct from the artist that's always better. Plus, if you buy direct from the artist with the stipulation that it's a gift, the couple can exchange it for another piece if they'd like to. The bottom line is that art is a cool gift because it's frequently something that the couple won't buy for themselves.
Recent Posts
Categories
Monthly Archives
About ▪ Contact ▪ Privacy Policy ▪ Terms of Service ▪ Copyright/IP Policy
Copyright © 2016-2030 ยท Home Design Ideas and Interior Inspirations. All Wrong Reserved.
Any content, trademark/s, or other material that might be found on this site that is not this site property remains the copyright of its respective owner/s. In no way does Uoflgolfscramble claim ownership or responsibility for such items, and you should seek legal consent for any use of such materials from its owner.


text:
Caamsaa 4,2017/Hojjattoota Waajjiraalee Nageenyaa hanga Gandaatti jiranii,Hojjattoota Carraa Hojii hanga Gandaatti jiran fi Jiraattota Magaalattii hunda walitti qabuun marii nageenyaa jechuun Ummata jireenya isaa guyyaa guyyaanii akka hin gaggeeffanne gichaa jiraachuun dhagayameera.Marii isaanii kana keessatti wanti irratti fuulleffatamee irratti mar’iatamaa jiru dhimma Qabsoo Ummanni Oromoo gaggeessaa jiruu yoo ta’uu.
Namoonni keessattuu Qeerroon kamuu Sirboota warraaqsaa maatii isaanii baratti akka hin dhaggeeffannee fi maatin isaaniillee akka waan kanarraa dhoorgu fi dhimma kamiifuu shakkamanii poolisaan yoo qabaman duraan dursee bilbiloonni isaanii ni sakkata’amu wallee warraaqsaa keessatti argamnaan shororkeessummaan himannaan irratti banama kanaaf Dargaggoota beeytanii fi akkasumas Ujoollee teessan waan kanarraa akka uf dhoorgan jechuun marii godhaa jiru.


text:
Londoniin bara 2005,gaafa dorgommii Olompikii baranaa qopheessuuf badhaafamte taan gammachuun xinnixxe taan,qophii tana gurra dansaan jalaa galtiin woma waliin eegnu.
Jireennii addunyaa barana guddoo qaalahe biyyaa fi nama hedduu yaaddesse.Biritan dorgommii London tana doolara biliyoona hedduu itti baafte.
Atileetota kuma 10 caalan,gaazexeessitota waan deemuutti jiraa namatti himan kuma 20 tahan,biyya 200 olii fi nama kuma kurnya hedduutti dorgommii Londoniif karaa jira.
Ispoortii gosa 26 tana keessa;fiigicha dheeraa fi gabaabaa dabalee namii waan hedduun waldorgomuuf qophii jira.Dorgommiin London tanatti Itoophiyaallee atileetiksiin dorgomuuf qophiitti jirti.
Waan cufa caala akkii istaadiyoomi Olompikii itti jaaran waan ajaahibaati, qorii fakkaataa,akka hodhaa gundoo marsanii waliin gahanii,yoo qophiin dhumatte irra bubuqqisaa gugurachuullee dandahan jedha warrii ilaan arge.
Mee waan Dr.Ilfinaa Uddeessaa Bariisoo Londonii waan qophii dorgommii London tana nutti hime MP3 tana irraa nuu caqasaa.


text:
Suuraa: Fitsum Abaataa Mokonnoon kan guyyaa jalbultii ga’eela isaa humnoota mootummaan magaala Barruusaa keessatti rukutame (Madda Suuraa: Feesbuukii).
Humnoonni waraanaa Mootummaa Itoophiyaa guyyaa kaleessaa (8Amajjii2016) jiraataa Goodina Iluu Abbaa Booraa,magaala Barruusaa (magaala xiqqaa kilo meetira 18 magaala Mattuu iraa fagaatu) kan ta’e dargaggoo Fitsum Abaataa rasaasaan rukutanii miidhaa cimaa irraan ga’aniiru.
Fitsum irra balaan kun kan ga’e cidha guyyaa itti aanuuf osoo inni qophaa’aa jiruuti. Kaleessa galagala, osoo inni maatii, firootaniifi fi hirriiyoota isaa waliin ta’e qophii ga’eela isaa gochaa jiru, humnoonni waraanaa Wayyaanee dallaa cabsanii yeroo galan waan Abaataan gadi itti baheef battalummatti itti dhukaasuun miidhaa cimaa ta’e irraan gahaniiru.
Amma Fitsum hospitaala Mattuutti yaalamaa jira. Humnoonni waraanaa Iluu Abbaa Booraa keessatti mormiin ni ka’a jedhanii naannoo sana qubatan, dargaggoo ga’eela isaa kabajachuuf qophaa’aa jiru badii tokko malee madeesaniiru. Guyyaan ga’eela isaa gammachuuf ta’u maluu, guyyaa gaddaa ta’ee ooleera.
Yeroo ammaa kanatti dararaan uummata Oromoo irra gaha jiru yeroodhaa gara yerootti dabalaa dhufeera. Humnoonni tikaa Wayyaanee, namoota haga mana isaaniiti deemuun ajjeessuu fi dararuu irratti argamu. Oromoota hedduus mana hiidhaatti guura jiru.
Uummanni Oromoo qabsoo jalqabe jabeessee itti yoo fufe malee ajjechaa fi dararaan isa irra ga’u akka malee cimaa jira. Haga gaaffiin Oromoo deebii sirrii ta’e argatutti diiddaan jalqabame daran cimee itti fufuu qaba. Kun ta’uu baannaan, wayyaaneen uummata Oromoo irratti miidhaa guddaa irran geessi.


text:
Iyyannaan Uummata Oromoo dhuga-qabeessa ta’uu isaa kan amane - mootummaan Itiyoopiyaa itti aansuudhaan, sochii hojiin mul’atu gochuun akka irraa eegamu Yunaayitid Isteets beeksistee jirti. Ministrii Dhimma-alaa Ameerikaatti itti-aanaa ministeerri dhimmoota Dimokraasii, Mirga Namoomaa fi Hojii Tom Malinowski kanaa fi dhimmoota ka biroo irratti angawoota Itiyoopiyaa waliin mari’atanii jiru.
Rakkoon uummataa hanga hiikamutti Mootummaan waltajjii siyaasaa akka banu, Walodoonni Siivikii dhimma Oromiyaa ilalchisee akka itti gaafatama isaanii ba’an fi Mootummaan tarkaanfii humna waraanaa giddu-galeessa godhate fudhachuu irraa akka of qusatu hubachiisan itti aanaa Ministerri Ameerikaa kun. Eskinder Frew, Finfinneetti ministericha haasofsiisuun gabaaseera.
Mariin sun kan waggaa ta’us dhimmootiin irratti mari’ataman garuu kan yeroo ti. aanaa ministeerri dhimmootii dimokraasii mirga namaa fi hojii Tom Malinowski kaleessa kan wal argan angawoota mootummaa waajjiraalee adda addaa bakka bu’an waliin ture.
Itti gaafatamaan waajjira kominikeeshinii mootummaa Itiyoopiyaa obbo Geetaachoo Reddaa minister deettaa ministrii dhimma alaa Ambasadder Taayyee Isqesillaasee fi kanneen biroon mootummaa Itiyoopiyaa bakka bu’anii argamuun isaanii tuqameera.
Haala Oromiyaa qabee hanga qooda hawaasi siivilkii qabuu, fi mootummaan dimokraasii ijaaruuf tattaaffii inni godhu dhimootiin ilaallatan irratti mari’atamuu Tom Malinowski VOAf ibsaniiru. keessumaa dhimma Oromiyaa gama ilaaleen mootummaan itti gaafatama fudhachuun tarkaanfii gaarii ta’uu himanii hojiitti garuu hiikamuu qaba jedhan.
Mootummaan haala Oromiyaa keessatti uumame gama ilaaleen itti gaafatama isaa kan ta’e mul’inatti fudhachuu isaatti ajaaffamuu koo dubbachuun qaba. Uummatichi yannaa dhuga qabeessa kan inni jedhe ilaalchisee furmaata kennuuf tarkaanfii barbaachisu fudhachuu isaatti. Yaadawwanii fi ibsa mootummaan baase sana arginee jirra. Simanneerras. Sana immoo mootumman hojiitti akka hiiku eegaa jirra. Har’a kan nuti mari’anne kana jedhan.
Haala Oromiyaa keessatti uumameef sababaan dhabamuu bulchiinsa gaarii ta’uu isaaf kanaafis itti gaafatama akka fudhatan muummichi ministeeraa H/Maariyaam Dessaaleny ibsuun isaanii ni yaadatama. Marii kaleessaa sana irraa ka’uu dhaan kan dubbatan itti aanaa ministerichi Ameerikaa kun iyannaan uummataa, akkaataa fayyadama lafaa, malaammaltummaa fi dhabamuu bulchiinsa gaariitiin akka mul’atu tuqanii jiru. Mootummaan rakkoolee kana furuuf yeroo fudhachuu akka danda’us ni amanu.
Kun hamma ta’utti garuu tarkaanfiiwwan tokko tokko fudhachuun akka irra jiraatu ibsaniiru. Dhimmootii cimoo akkasiif furmaata kennuuf mootummaan yeroo itti fudhachuu mala. Yaaddoon keenya inni guddaan wayituma kana immoo mootummaan uummaticha biraa amantaa horachuuf yaalii gochuu qaba. Kanas kan inni godhu falmii fi hirmaannaa siyaasaaf waltajjii banuu qaba. Kanas hawaasi sivikii haala Oromiyaa keessatti qooda akka qabaatu carraa kennuufii, uummanni Oromoo yaaddoo isaa akka dhiyeeffatuuf gargaaruu, mootummaan walitti bu’iinsa uumameef deebii kennuuf tarkaanfii waraana giddu galeessa godhachuu irraa of qusachuu qaba jedhan.
Ministrii dhimma alaa Ameerikaatti itti aanaa ministeerri dhimmootii dimokraasii mirga namaa fi hojii Tom Malinowski dawwannaa Itiyoopiya kan guyyaa tokkoo xumuranii har’a gara Rwandatti qajeelaniiru. Itti aansanis gara Burundii fi Keeniyaatti kan imalan ta’uun ibsameera jechuu dhaan Eskinder Frew Finfinneerraa gabaaseera.


text:
Gafaa Amajii 14 fi 15 bakka butoota Tokkummaa Waldoota Oromoo Warra Wangeela gartuun jedhamu ergaa ‘jarsumma’ ummatni Oromo itti hin keniinee fudhate gara DCti imaluun isa dhagahamee ture.
Seenaa qabsoo Oromoo keessaatti jarsummaan hangam qabsoo kana booda akka deebisee kan hin beekne yoo jiraatee seenaa qabsoo bilisumma Orommoo hin beeku jechu dha. Jarsummaan toftaa dinni ittiin ummata Oroomoo yeroo dheeraaf gowoomsaa ture dha.
Yaadichii gaarii ta’ee utuma jiruu akeekni isaa garu gaaffii heeddu kaasuu ni mala.
1. Jarrii kun Oromoo isa kamiin bakka bu’aani gara DC akka dhaqan gaafachiisa dha.
Oromoo biyya keessaa yoo ta’e, ummatni Oromoo har’aa lubbu isaa wareegee, dhiiga isaa itti dhangalaasee fi lafee isa itti caccabsee diinaan kokkee wal-qabe motummaa nama-nyaataa kana of irraa kaasuuf qabsaawaa jira. Dhiigni ilmaan Oromoo dhangala’aa, lubbuun ol adeemtuu keenyaa karaatti hafaa ummatni Oromoo yeroo inni diina of irraa faccisaa jiru kanatti, waajjira motummaa Itoopiyaa dhaqanii jarsumma taa’uun waan yeroon isa itti darbee fi hawii ummata Oromoos miti.
Karaa biraan ammo, kaayyoon jara kanaa Oromoo biyya ambaa jiru ilaallata yoo ta’e, kana ammoo ummatni Oromoo bira darbee hiree mataa isaatii ofiin murteefachuuf biyya keessaattii itti du’aa jira. Motummaa kanaan walii galanii dhiiga ilmaan Oromo dhangal’aa jiru kana irra ejjetaanii warri dantaa mataa isaanii kan lafa irraa guutatuuf wixxifatan akka jiran Oromoon itti dammaqee jira.Tarii yoo mootummaan Wayaanee kufe mul’ata isaanii isa wayyaane wajjin hojjachaa jiranii fi hojjachuuf karoorfatantu jala karaatti hafa waan ta’eef akkas muddamani wowwaatu laata? Hanga yeroo kanaatti, ummata Oromootu gara imbaasii wayyaane dhaqee iyyatu osoo hin taanee, isaa hanga bakka ambaasaderichi adeemuti hiriiraan isaan mormaan beekna.Gaaffi fi deebii VOA irraatti godhame keessatti ambasaderichi Itoophiyaa kabajaa guddaadhaan nu simate jedhanii jiru. Kabajaan kun hariiroo kanaan dura qabaachaa turan irraa madde moo karooraa gara fulduraatti godhaataniifii? Oromoon sirna bulchiinsa Itoopiyaa wajiin warraa gumaa ti malee warra waliin ‘negotiate’ godhu miti. Bilisummaan Ummata Oromoo dina wajin tokkoomuudhaan hin dhufu.
2. Gaaffii biroon as irratti ka’uu male immoo, maaliif jarri kun eerga Oromoo hundaaf dhabbatanii abbootii amantii warra kaan dabalatanii wajiin hin deemnee? Dhimmi kun isaan qofaa ilaalata moo akeeka birootu duuba jiraa?
Ummatni Oromoo yeroo inni amantii fi naannoo of dura bufaachuu itti dhiisee tokko ta’uudhaan dinaan mormaa jiru kanatti jarri kun addaan wal baasuu isa waldaadhuma isaani keessatti barataniin, ofuma iyyuu wal harcaasanii tokkummaa kan hinqabne, akeekni isaani Ummata Oromoo addaan baasuu akka ta’ee ifatti ni mul’ata.
Kan ifa ta’uu male maqaa Ummata Oromoo fi amantii qabatani qabeenyaa fi sadoo mataa isaani qofa galii kan godhatan akka seenaa waldaa kanaa keessa jiran gaaf-tokko seenaan ifa baasu ni danda’a. Warri dhiiga ilmaan Oromoo irra ejjetanii jireenya keessan bal’ifachuu barbaaddan abiddan qoosaa akka jirtan hubachuu qabdu.
Seenaan waldaa kanaa siyaasaa irraa bilisaa ta’ee akka hin beeknee ragaa baayyee dhiheessuu hin barbaachisuu. Waggaa yartuu dura, dura-taa’a waldaa kana namni ta’e, ummatni Oromoo mootummaa Itiyoophiyaa waliin hojjechuu akka qabu, bilisummaa Oromiyaaf osoo hin taane empayeera Itiyoophiyaaf akka qabsawu ejjennoo siyaasaa isaa ifatti mul’isee ture. Ejjennoon jara DC dhaqan kanaas akeeka gara biraa waan qabu miti. Siyaasaa irraa bilisa jechaa ibsaa ejjenno siyaasaa isaani xalayyaa Girma Biruuuf ergan irratti muli’saaniru (qabxi 7ffaa). Akkas jedha:
“7. We also would like to exhort the Ethiopian Government and all its concerned agencies to talk with all peaceful partners to map a gradual process of levelling the playing field to increasingly democratize the Federation.” (Jala-sararaan kan kooti)
Oromoon ajjeefamaa jiru tokkumma; lama mitii. Inni kara nagaan qabsaawaa jirus karaa biroon qabsaawaa inni jirus Oromoodhuma. Isa tokko deggeraa nuyi siyaasaa irraa bilisa jechuun soba gudda yeroo ta’u waldaa kana ammo iddo salphina dhaba. Amantii keessa dhokatanii, hojii farra bilisummaa Oromoo geggeessuun waaqa bakka bu’an sana illee ganuu dha. Har’aan tana, Oromoo keessatti, Yihuudaan(gantuun) bakka akka hin qabne beekuu qaban.
Dhuguma jarri kun oddeeffannoo biyya keessaa qabu yoo ta’ee, gaaffiin ummatni Oromoo amma gafaachaa jiru kana akka hin taane hubachuu ni danda’u turani. Gaaffiin Ummata Oromoo mootummaan wayyaanee nu irraa haa ka’uu dha malee waligallee hojjetna miti. Garuu kan namni erge, isa ergameef hojjeta waan ta’eef warra isaan erge sanaan “Bilisummaan maxxannee ta’uudhaan hin dhufuuti gara qabsoo hidhannootti koottaa” jennee isaaniif yaamicha goonaafi. Maxxannee ta’uun OPDOf iyyuu bu’aa hin fidnee, ni salphise malee. Qabsoo Bilisummaa Oromoo hanga yeroo kanaatti xumura kan hinargatneef warra albaadhessa garaa isaanii qofaaf hojjetan irraa kan ka’e akka ta’e ummatni Oromoo hubateera waan ta’eef saba kana gowwoomsina jettani of hin gowwomsinaa! Rakkoon ummata Oromoo, rakkoo gabrummaa kan bilisummaa Oromiyaa qofaan deebii argatu malee, waldhabbii haadha manaa fi abbaa manaa kan jaarsummaan furmaata argatu miti. Ummatni Oromoo, waldhabbii Oromoo gidduutti dhalatu furuuf qofa kan jaarsummaa dhimma itti bahu oggaa ta’u, lafa ykn dachii abbaa isaa diinni irraa saame ammoo gootummaan lolee deebifatuu qofa beeka. Kadhaa ykn jaarsummaadhaan kan bilisummaa argate seenaa biyya kamiituu keessatti argamee hin beeku. Deeziman Tuuttuu fi Qees Guddinaa Tumsaa, ummatni Afriikaa Kibbaa fi Oromiyaa gabrummaa jalatti akka hafaniif hojjechaa hin turre. Waaqayyoon galatni haa gahuuti har’a, amantoota Oromoo keessatti, Qees Guddinaa hedduun dhalatee jira waan ta’eef, dhuma irratti, ifatu dukkana injifata.
Maxannee ta’uun bilisummaa nu hin gonfachiisu!
Injifatnoo Ummata Oromoof!
Bokkaa Bilbil Irraa


text:
President obamaan waggaa darbe erga hojii jalqabanii marsaa sadaffaa xumuruuf yeroo jedhanitti deebisani filatamuuf yaaluu dabalate dhimmootii irratti fuuleffatanii turan. Xiinxaltoonni Afriika fi qabsaa’onni dhimma Afriikaa akka jedhanitti imaammati biyyootii afriika uffee ahara gad laalee jiru garuu ilaalcha inni argate xiqqoo dha.
Abbaan President Obaama Lammii Keniyaa ta’uun isaani yeroo ilaalamu namonni hagi tokk komee isaaii dhieessaa jiran.
Nicoo colombant aakka gabaasetti dhiyeeny kana preisident Obamaan haasaa waggaa kan guutuu biyyaa dhageessiuf mana marii bakka bu’otoa duratti dhiyaachuu dhaan ministeera ittisa Ameerikaa Leon Panetta dhaan hjii gaarii hojjetan jechuun galateeffatan.
Booda irras dhimmi isa yeroo ibsamu waraani US weerara rawwateen hojjettoota gargaarsa lammiiwwan Ameericaa Somaaalia keessatt iggitamaanii turan gadhiiisuu isaanii ture.
President obaman garuu hasaa iaanii keessatti gonkumaa waa’ee byyootii uffee Sahaaraa gadii hn kaasne.


text:
Orgaanizimoota
Baayoloojii keessatti, orgaanizimii waan lubbu qabeessa kamiyyuu yoo ta'u kunis warra lafee dugdaa qaban, ilbiisota, biqiltootaa fi baakteeriyaa dabalata. Orgaanizimoonni hundi ergaa alaa dhufuuf (stimuli) deebii kennuu, wal-horuu, guddachuu fi dagaaguu, fi of-tooachuu (homeostasis) danda'u.
Orgaanizimiin seel-qeenxee ykn kan seelii tiriliyoona baayyee qabu ta'uu danda'a; warra seelii baayyee qaban keessatti seelin gurmaa'ee tishuu fi qaama uuma. Orgaanzimoonni seelii tokkoo ol qaban seel-hedduu jedhamu.
Orgaanizimiin pirookaariyootis ykn yuukaariyootis ta'uu danda'a. Pirookaariyootisiin doomeenii lama qaba: baakteeriyaa fi arkiyaa. Orgaanizimoonni yuukaariyootis niwukilasii seelii kan membireeniin marfamee fi kutaalee seelii kan biraa kan meebireenin marfame qabu (biqiltootaa fi bineeldota keessatti maayitookondiriyaa, biqiltootaa fi algee keessatti pilastiidsi, isaan hunduu indoosimbaayootiik baakteeriyaa irraa dhufan jedhamee yaaddama). Faangasiin, bineeldonnii fi biqiltoonni mootummaa orgaanizimoota yuukaariyootis jalatti ramadamu.


text:
Abunichi kaatolika Roomaa Pope Fraansis haasaawwan maatii, hawaas akkasumas walii yaaduu fi gadduu irratti fuuleffate dhageesisuu dhaan daawwannaa isaanii Ameerikaa xumuranii jiru.
Poopichi daawwannaa isaanii kutaa Filaadelfiyaatti geggeessaniin dilbata ganama Abuuniiwwan gamasii biraa simannaa ho’aan godhameefii jira. Fraansis kana dura luboota kaatolikiitiin dararaan saalaa kanneen irra ga’e namoota shan waliin dhuunfaan wal arganiiru.
Keessumaa kanneen dararaan saalaa irra ga’e Vaatikaan luboota waggoota dheeraaf yakka akkasii raawwatan irratti tarkaanfii hin fudhanne jechuun himatu. Haa ta’u malee erga dilbata poopichi namoota dararaa akkasiif saaxilaman haasofsiisanii booda eenyu iyyuu ijoollee irratti dararaa kan raawwatu callisee hin ilaalamu jedhan.
Ijoolleen dararaan saalaa irra ga’uun Waaqayyoon gaddisiisa. Kanaaf yakki akkasii icitii ta’ee turuu hin qabu jedhan. San booda Poichi gara mana hidhaa kutaa Filaadelfiyaa dhaquu dhaan achittis hidhamtoonni muka soofanii teessuma tolchan irra taa’an. Pope Fraansis kana dura irra deddeebi’uun adaba du’aa akka moarman illee dubbataniiru. Daawwannaa isaanii kan yeroo ammaa United States –tti geggeessaniin illee ejennoo isaanii kana cimsuu dhaan ilmoon namaa dhiifamni hin godhamneef hin jiru jechuun hidhamtoota kanatti himan.
Achiin booda Pooppichi konkolaataa isaanii xiqqoo keessa taa’uu dhaan namoota isaan ajaaiffatan kuma hedduun marfamanii magaalaa Filaadelfiyaa keessatti sirna kadhataa bakka ggeessanitti deeman.
Kaleessa galgala itti aanaa prezidantiin United States Joe Biden Pope Fraansis ennaa isaan gara Vaatikaanitti deebi’an jiloota sadarkaa ol aanaa waliin ta’uu dhaan geggeessaa godhaniifii jiru.


text:
Amnesty Internatioalitti dhimma Ethiopia fi Ertraa kan hordofan Claire Beston filannoo Itiyoopiyaa kan caamsaa darbee ilaalchisuun gabaasa dhiyeessan ilaalchisuun akkas jedhan.
Ihadeg filannoo caamsaa waggaa darbee kan injifate dodaachisuu dhaan mirga walabummaan wal ga’uu fi waldaa dhaan of ijaaruu ugguruu dhaan, mirga dhala namaa fi sochii presii walabaa ukkaamsuu akkasumas madda galii biyyattii fi gargaarsa alaa argamuuf carraa hojii akka meeshaa to’annaa uummataatti itti gargaaramuun ture.
Amnesty International gabaasa baaseen mootummaan Itiyoopiyaa sochii presii walabaa ukkaamsa jedhee jira.
Seerri presii cimaa ta’es kan nama dararuu fi adaba maallaqaa guddaa kan dhaqqabsiisu ta’uun isaa gaazexeessota irratti rakkoo guddaa uumee jira. Mootummaan kanneen marsaa interneetiitti fayyadaman to’achuun isaas Amnesty Internationaliin yaaddessee jira.
Gaazexeessonni dhiittaa mirga namaa naannoo Somalee keessaas gabaasuu hin danda’an. Sababiin isaas gamas akka hin seenne waan dhorkamaniifi.


text:
Pirezedaantiin Keeniyaa humni poolisii biyyattii haarawaan kumni kudhan haaraan lafaa akka filaman ajaja dabarsani. Uhuuruun kana ka dubbatan kaleessa Naayiroobii Imbakaasiitti yeroo humnoota poolisii biyyattii haarawa 1900 ol ebbisiisaniidha.
Keeniyaan garee warra shororkeessitootaa ka ta’e Alshaabaabiin haleellaa hedduun lammilee biyyattiirratti ka dhaqqabu yoo ta’u, pirezident Keeniyaattaan dubbii isaanii kaleessaatiinis Keeniyaa gocha Aalshabaabii fi kaan irra ishee eeguudhaaf lakkoofsa humna poolisii biyyattii olkaasuun murteessaa ta’uu dubbatanii jirani.
Rakkoo dhimma nageenyaa Keeniyaan qabdu ilaalchisuudhaan pirezidentiin Keeniyaa Uhuuruu Keeniyaattaa humnootni poolisii haarawaa 10,000 akka dafanii filamanii leenjii jalqaban ajaja dabarsani.
Kaleessa waaree booddee Naayiroobii buufata leenjii poolisoota Keeniyaa Imbaakaasiitti poolisoota haaraa 1976 yoo eebbisiisan dubbii dubbataniin Keenyaattaan, keessumaa rakkoo nageenyaa biyyattiin qabdu furuuf jecha qaama hoji raawwachiiftuu biyyattii ka ta’an poolisoota biyyattii lakkoofsa isaanii olkaasuu barbaachisaa ta’uu dubbatu. Poolisoonni eebbifaman 1976 waggaa dabre kaasanii leenjiirra ka turan yoo ta’an waggaa dhufu ji’a gurraandhalaattis poolisoota biroo kum-kudhan eebbisiisnee hojiif bobbaasuu akka dandeenyuuf leenjifamtoonni haaraan kum-kudhan dafanii akka filamann ajaja dabarseera jedhu pirezident Keenyaattaan.
Kana maleesimmoo biyyattiin waggaa dhufu filannoo biyyaalessaaf filattoota galmeessaa ka jirtu yoo taatu, poolisoonni filamuuf jedhaman kum-kurneen kunis filannoon kuni utuu hin jalqabin akka hojiif gahan himameera.
Qaamolee tajaajila hawaasaa jiraattota biyyattiif kennan keessaa humni poolisii biyyattii keessumaa karaa malaammaltummaa rakkoo akka qabu lammileen biyyattii hedduun yoo dubbatan, kana maleesimmoo dhaabbileen biyyattii mirgoota namummaaf dhaabbatan hedduun poolisiin Keeniyaa lammilee biyyattii irratti alii al gocha gara jabdummaa fi seeraan ala ta’e fudhataa jechuun himannaa hedduu dhiyeessu. Keessumaa saba himaan Aljaazeera Media Network gabaasa isaa waa’ee haala qabiinsa mirga ilma namaa poolisii keeniyaa ilaallatu ka bara 2015 tamsaaseen akka ifoomsettii, poolisoota biyyattii keessa ajjeechaaf ka qacaramanii hojjetan akka jiran saaxiluun isaa ni yaadatama.
Akka gabaasa yeroo saniittis bara 2014 keessa qofaa Magaala guddittii Naayiroobii keessatti lammmileen biyyattii 127 ta’an poolisiidhaan ajjeefamaniiru. Himannaa kanas mootummaan biyyattii yoosuu ka haale yoo ta’uu, humnoota poolisii haarawa hojii jalqabuuf jedhaniinis Keeniyaattaan malaammaltummaa fi gocha badaa kaanirraa of qusattanii akka saba keessan tajaajiltaniif bulchiinsi kiyya waan fedha keessanii isiniif guutuuf ni carraaqa jedhan.


text:
Qixxeessaa Lammii | Amajjii 16, 2018 Addunyaa tana irratti wanti dhaabbataan hin jiru. Akkuma beekkamu wanti akkuma barri jijjiramu wanti cufti jijjiramu. Mootummaan ummata bulchus akkasuma wal duraa duubaan ykn dhawaataan jijjiiramaa dhufaa, lufa. Bifa fedheenuu haa ta’uu mootummaan akka… Read More »
By Asafa Tafarra Dibaba so true, Truth is the daughter of time! tell me yours, I tell you mine, Jews or Philistines, the reason for your exile to ancient Kemet/Egypt or Aethiopia was it not to escape persecution? “Get up, take the… Read More »
Oromo Voice Radio, January 15, 2018
Foyii Loli Qeerroo! Damee Boruutiin Tooftaa qabsoo bilisummaa keessatti walitt bu’iinsa diina wajjinii kan filatu nuyi warra humnaa fi meeshaa waraanaa guddaa hin qabne tahuu qaba. Diina keenya yaroo barbaadnu, bakka barrbaanutti bakka hubuu dandeenyutti itti buu qabna. Warri qabsoon… Read More »
SBO Amajjii 14, 2018. Oduu, Haasawaa HD ABO Jaal Daawud Ibsaa Sirna Kabaja guyyaa WBO Amajjii 1, 2018 Jiddugala Mooraa Leenjii ABOtti taasisan Kutaa 2ffaa fi gaaffii fi deebii Artistoota Miseensota WBO waliin taasifne Kutaa 6ffaa.
Qeerroo, envisioned or is it by accident? By Habte Dafa The struggle for the independence of Oromia started back from the invasion of the sovereign Nation of Oromia by the Black imperial minded colonialists in the late 1900 century. One… Read More »
#FaaruuHidhamtootaOromoo Dhugaa keenya kan argu qabsumaa; Nu booddee hin deebinu tasumaa; Lafa keenyarraa nu buqqisanii, Hiyyumaadhaanis nu rukutanii, Aadaa fi afaan keenya balleessanii, Mana hidhaatti nu dararanii, Amma garuu didnee kaaneerra- Duubatti nu deebisuu hin danda’ani. Amma garuu didnee kaaneerra-… Read More »


text:
Nena Hirggissiya Ubbabaa Yihoowa Bolli Ola
“I intteyyo qoppiyo gishshau, inttena hirggissiya ubbabaa [Yihoowa] bolli olite.”—1 PHE. 5:7.
MAZAMURE: 23, 38
1, 2. (a) Nuuni issi issitoo unˈˈettiyoy aybissee? (Doomettan deˈiya misiliyaa xeella.) (b) Ha huuphe yohuwan nuuni pilgganabay aybee?
NUUNI keehi unˈˈissiya wodiyan deˈoos. Seexaanaa Dabloosi daro hanqqettidi “mittiyo uraa koyidi, gudiya gaammuwaadan gudiiddi” yuuyees. (1 PHe. 5:8; Ajj. 12:17) Hegaappe denddidaagan, Xoossawu oottiya nuunikka issi issitoo unˈˈettiyoogee attenna. Beni Xoossawu oottida asatikka issi issitoo unˈˈettidosona. Leemisuwawu, Geeshsha Maxaafay Kawuwaa Daawiti issi wode unˈˈettidoogaa yootees. (Maz. 13:2) Kiitettida PHawuloosi ‘woosa keetta ubbawu hirggidoogaakka’ hassaya. (2 Qor. 11:28) SHin nuuni keehi unˈˈettiyo wode waatana danddayiyoo?
2 Saluwan deˈiya, nuna siiqiya Aaway beni ba ashkkarata maaddiis; ha wodiyan nunakka unˈˈissiyaabaappe woy hirggissiyaabaappe woppissana danddayees. Geeshsha Maxaafay, “I intteyyo qoppiyo gishshau, inttena hirggissiya ubbabaa a bolli olite” yaagees. (1 PHe. 5:7) Neeni hegaadan oottana danddayiyo oyddu ogeta ane beˈoos. Hegeetikka, wozanappe woossiyoogaa, Xoossaa Qaalaa nabbabidi wotti denttidi qoppiyoogaa, geeshsha ayyaanaa immanaadan Yihoowa oychiyoogaa, qassi ammanettiyo urawu neeyyo siyettiyaabaa yootiyoogaa. Ha oyddubata pilggiyo wode, neeni kaseegaappe giigissana bessiyaabay awugaakko akeeka.
“NE TOOHUWAA XOOSSAN WOTTA”
3. Woossiyoogee ‘ne toohuwaa Yihoowa bolli wottanawu’ waati maaddii?
3 Nuuni oottana bessiya koyrobay Yihoowakko wozanappe woossiyoogaa. Neeni hirggiyo wode woy unˈˈettiyo wode, saluwan deˈiya, nena siiqiya Aawawu ne wozanaabaa yoota. Daawiti, “Abeet Xoossau, ta woosaa siya” yaagidi Yihoowa woossiis. I he shemppuwan gujjidikka, “Ne toohuwaa Xoossan wotta; i nena zemppissana” yaagiis. (Maz. 55:1, 22) Neeni ne metuwaa xoonanawu neeyyo danddayettiya ubbabaa ootta simmada, haˈˈikka unˈˈettiyoogaappe wozanappe woossiyoogee maaddana danddayees. SHin neeni keehi hirggiyoogaanne unˈˈettiyoogaa agganawu woosay waati maaddana danddayii?—Maz. 94:18, 19.
4. Nuuni unˈˈettiyo wode, woossiyoogee keehi koshshiyoy aybissee?
4 Piliphphisiyuusa 4:6, 7 nabbaba. Nuuni wozanappe ubbatoo woossiyo woosaa Yihooway siyidi zaarees. Waatidi? Qofaaninne wozanan nuuni unˈˈettanaadan oottidabaappe woppaa demmanaadan oottiyoogaana. Daroti hegee tuma gidiyoogaa bantta deˈuwan akeekidosona. Eti aybi hananeeshsha giidi hirggiyoogaappe, asa eratetta ubbaappe aadhiya sarotettaanne woppaa demmanaadan Xoossay eta maaddiis. Neenikka hegaa ne deˈuwan beˈennan aggakka. “Xoossaa sarotettai” ay metuwaakka neeni xoonanaadan maaddees. Yihooway qarettidi, “Taani ne Xoossaa gidiyo gishshau dagammoppa. Taani nena minttana; qassi taani nena maaddana” giidi gelido qaalaa ammanettana danddayaasa.—Isi. 41:10.
XOOSSAA QAALAAPPE DEMMIYO SAROTETTAA
5. Xoossaa Qaalay nuuni sarotettaa demmanaadan waati maaddii?
5 Nuuni sarotettaa demmiyo naaˈˈantto ogee, Geeshsha Maxaafaa nabbabiyoogaanne hegaa wotti denttidi qoppiyoogaa. Hegee koshshiyoy aybissee? Geeshsha Maxaafay nuuni unˈˈettiyoogaa agganaadan, kaseegaa keenaa unˈˈettennaadan, woy unˈˈissiyaabaa genccanaadan maaddiyaabaa zorees. Medhidaagee yootido aadhida eratetta zoree Xoossaa Qaalan deˈiyo gishshawu, hegee maaddiyaabanne woppissiyaaba gidiyoogaa ubbatoo hassaya. Xoossaa qofaa gallassi woy qammi wotta denttada qoppikko, qassi Geeshsha Maxaafan deˈiya maaddiya zoriyaa waata oosuwan peeshshanaakko qoppikko, neeni keehi minettana. Xoossaa Qaalaa nabbabiyoogee ‘minnanawunne xalanawu, qassi yayyennaaninne hirggennan’ agganawu maaddiyoogaa Yihooway yootiis.—Yaas. 1:7-9.
6. Yesuusi yootidobay nena waatidi maaddana danddayii?
6 Xoossaa Qaalan Yesuusi yootido minttettiyaabay deˈees. I yootidobaanne tamaarissidobaa siyida asay woppu giis. I wozanay meqqidoogeeta kooliis, daafuranchata maaddiis, qassi unˈˈettidaageeta minttettiis; hegaa gishshawu, daroti akko shiiqidosona. (Maatiyoosa 11:28-30 nabbaba.) I harata siiqidi ayyaanaaban, qofaaninne asatettan eta maaddiyaabaa oottiis. (Mar. 6:30-32) Yesuusi maaddanawu gelido qaalaa ha wodiyankka polees. Yesuusi banaara deˈida kiittidoogeeta maaddidoogaadan nenakka maaddana danddayees. Yesuusi haˈˈi saˈan deˈennaba gidikkokka nena maaddana. Saluwan Kawo gididi deˈiya Yesuusi haˈˈikka asawu qarettees. Hegaa gishshawu, neeni unˈˈettiyo wode, i qarettidi ‘koshshiyo wode nena maaddana.’ Ee, neeni unˈˈissiyaabaa genccanaadan, qassi kehabaa hidootanaadaaninne xalanaadan Yesuusi maaddana danddayees.—Ibr. 2:17, 18; 4:16.
XOOSSAA AYYAANAY MAADDIN BESSIYO LOˈˈO EESHSHATA
7. Geeshsha ayyaanaa immanaadan Xoossaa woossin i zaariyoobay nena waati maaddanee?
7 Yesuusi saluwan deˈiya nu Aaway Bana oychiyaageetussi geeshsha ayyaanaa immanaagaa yootiis. (Luq. 11:10-13) Hegee unˈˈettiyoogaa agganawu maaddiya heezzanttobaa demmanawu, hegeekka ayyaanaa ayfiyaa ayfanawu maaddees. Xoossaa wolqqa gidida geeshsha ayyaanaa maaduwan bessiyo loˈˈo eeshshati ubbaa danddayiya Xoossaa eeshshata. (Galaatiyaa 5:22, 23 nabbaba; Qol. 3:10) He ayyaanaa ayfiyaa ayfiyoogee haratuura deˈiya dabbotaa neeni kaseegaappe minttanaadan oottees. Yaatikko, neeni unˈˈettanaadan oottana danddayiya darobay merettenna. Ayyaanaa ayfee nena waati maaddiyaaakko amaridabaa beˈa.
8-12. Ayyaanaa ayfiyaa ayfiyoogee unˈˈissiyaabaa genccanawu, woy unˈˈettennan agganawu nena waati maaddana danddayii?
8 “Siiquwaa, ufaissaa, sarotettaa.” Neeni asaa bonchanawu baaxetiyaaba gidikko, darin unˈˈettakka. Waanidi hegaadan hanana danddayii? Haratuura ishanttudan siiqettiyaabanne eta bonchiyaaba gidikko, unˈˈettanaadan oottiya issi issabay merettennaadan oottaasa.—Roo. 12:10.
9 “Danddayaa, kehatettaa, lo77otettaa.” “Kehitenne qarettite; . . . issoi issuwaayyo atto giite” giya zoriyaadan deˈiyoogan asaara sarotettan deˈaasa. (Efi. 4:32) Yaatiyoogee, neeni unˈˈettanaadan oottana danddayiyaabaa teqqanawu maaddees. Nagarancha gidiyoogaappe denddidaagan haratuura karssikarssanaadan oottiyaabay merettiyo wode hanotaa giigissaasa.
10 “Ammanuwaa.” Ha wodiyan, unˈˈettanaadan oottiya darobay miishshaaranne aquwaara gayttidaba. (Lee. 18:11) Yaatiyo gishshawu, Yihooway nuussi koshshiyaabaa siiquwan kunttiyoogaa mintti ammaniyoogee unˈˈissiyaabaa genccanaadan woy agganaadan maaddana danddayees. Waanidi hegaadan hanana danddayii? Kiitettida PHawuloosi ayyaanay kaalettin, “Intteyyo de7iyaagee intteyyo gido” yaagido zoriyaa kaalliyoogee unˈˈissiya darobaappe haakkanawu maaddana danddayees. PHawuloosi gujjidi hagaadan giis: “Aissi giikko, Xoossai ba huuphen, ‘Taani nena mulekka yeggikke woikko aggikke’ yaagiis. Hegaa gishshau, nuuni xalidi, ‘Godai tana maaddiyaagaa; taani yayyikke. Asi tana ai oottii?’ yaagoos.”—Ibr. 13:5, 6.
11 “Ashkketettaa, ba huuphiyaa naagiyoogaa.” Ha eeshshati deˈiyoogaa gidiyoogee nena ay keena maaddiyaakko qoppa. Hegee neeni unˈˈettanaadan oottiya issi issibaappe haakkanaadan maaddana danddayees; qassi “ixo hanotettaa, yiilluwaa, hanqquwaa, waasuwaanne cashshaa” aggiyoogee nena goˈˈees.—Efi. 4:31.
12 Neeni “wolqqaama Xoossaa kushiyaappe” garssaara nena toochanawu, qassi ‘nena hirggissiya ubbabaa a bolli olanawu’ ne huuphiyaa kawushshana bessees. (1 PHe. 5:6, 7) Ne huuphiyaa kawushshiyoogan, Xoossay nashshiyoogaanne maaddiyoogaa gidaasa. (Mik. 6:8) Hegee neeni ne huuphiyan ammanettiyoogaappe Xoossan ammanettanaadan maaddees. Xoossaa siiquwaanne a maaduwaa akeekiyo wode, qofissiyaaban darin unˈˈettennan aggana danddayaasa.
MULE ‘HIRGGOPPA’
13. Yesuusi, “Hirggoppite” giidoy woyganaassee?
13 Maatiyoosa 6:34n (nabbaba) Yesuusi, “Hirggoppite” yaagidi zoridobay deˈees. SHin ha zoree oosuwan peeshshanawu metiyaaba milatana danddayees. Yesuusi, “Hirggoppite” giidoy woyganaassee? I hegaadan giidoy Xoossaa ashkkaray mule unˈˈettenna gaanaassa gidenna; ubba Daawitikka PHawuloosikka issi issitoo unˈˈettidoogaa akeekida. SHin bessiya bessennabawu keehi unˈˈettiyoogee metuwaa qaarennaagaa erissiyo ashkkarati akeekanaadan Yesuusi maaddiis. Ubba gallassawukka a waayee deˈiyo gishshawu, Kiristtaaneti aadhidabaa woy sinttanaabaa qoppidi hirggana koshshenna. Yesuusa zoriyaa siyada keehi unˈˈettiyoogaappe waanada woppu gaana danddayay?
14. Kaseban unˈˈettennan agganawu waatana danddayay?
14 Issi issitoo asay unˈˈettiyoy kase oottido balabaa gaasuwaana gidana danddayees. Issi uri kase, ubba daro layttappe kase oottidoban keehi zilˈˈettana danddayees. Kawuwaa Daawiti issi issitoo ‘ba iitatettay bana muukkidabadan’ qoppiis. I, “Taani tuggatada oolais” yaagiis. (Maz. 38:3, 4, 8, 18) He hanotan Daawiti waatiyaakko loˈˈo? I waatidee? I Yihoowa qaretaaninne marootan ammanettiis. I, ‘A mooroy atto geetettido uray anjjettidaagaa’ yaagiis.—Mazamure 32:1-3, 5 nabbaba.
15. (a) Neeni haˈˈibawu unˈˈettana koshshennay aybissee? (b) Neeni keehi unˈˈettennan agganawu waatana danddayay? (“ Keehi Hirggennaadan Maaddiya Amaridabaa” giya saaxiniyaa xeella.)
15 Issi issitoo qassi haˈˈibawu unˈˈettana danddayaasa. Leemisuwawu, Daawiti Mazamure 55 xaafido wode, ba shemppuwawu yayyiis. (Maz. 55:2-5) Gidoppe attin, i unˈˈettidi Yihoowan ammanettiyoogaa aggibeenna. Daawiti ba metuwaabaa mintti woossiis; qassi unˈˈettanaadan oottiyaabaa teqqanawu issi issibaa oottana koshshiyoogaakka akeekiis. (2 Sam. 15:30-34) Daawita leemisuwaa kaalla. Neeni metuwan keehi unˈˈettiyoogaappe he metuwaa qaaranawu neeyyo danddayettidabaa ootta; qassi Yihooway neeyyo qoppiyoogaa ammanetta.
16. Xoossaa sunttaa birshshettay ne ammanuwaa waati minttana danddayii?
16 Issi Kiristtaanee sinttappe aybi hananeeshsha giidi hirggiyaaba gidikko, keehi unˈˈettana danddayees. SHin aybi hananaakko erennabawu neeni keehi hirggana woy unˈˈettana bessenna. Aybissi? Darotoo hanotay nuuni hirggidoogaa mala iita gidennan aggana danddayiyo gishshataassa. Hegaa bollikka, Xoossay giigissana danddayennabi aybinne baynnaagaa hassaya. A sunttaa birshshettay “Hananaadan Oottees” giyoogaa. (Kes. 3:14, NW) Gita birshshettay deˈiyo Xoossaa sunttay i ba ashkkaratussi halchidobaa polanaagaa bessiyaaba gidiyo gishshawu, nuuni sinttanaabawu hirggana bessenna. Xoossay bawu ammanettiyaageeta anjjanaagaa, qassi eti kasebawu, haˈˈibawunne sinttanaabawu hirggiyoogaa agganaadan maaddanaagaa ammanettana danddayaasa.
NEENI AMMANETTIYO URAWU YOOTA
17, 18. Ammanettiyo urawu neeyyo siyettiyaabaa yootiyoogee unˈˈettiyoogaa agganawu nena waati maaddii?
17 Unˈˈettiyoogaa agganawu maaddiya oyddantto ogee, neeyyo siyettiyaabaa ammanettiyo urawu yootiyoogaa. Aqo laggee, gubaaˈe cimay, woy hara mata laggee neeni ne hanotaa loytta akeekanaadan maaddana danddayees. “Hirggiyoogee asa ufaissaa diggees; shin shonggaara de7iya haasayai a ufaissees.” (Lee. 12:25) Nuuni ammanettiyo urawu nuuyyo siyettiya ubbabaa yootiyoogee nuna hirggissiyaabaa agganawu keehi maaddees. Geeshsha Maxaafay, “Zoretai xayikko, halchchidobai halettees; daro zoriyaageeti de7iyoosan halchchidobai polettees” yaagees.—Lee. 15:22.
18 Yihooway Kiristtaaneti unˈˈettiyoogaa agganaadan gubaaˈe shiiquwaa baggaarakka maaddees. SHiiquwan neeyyo qoppiyaanne issoy issuwaa minttettanawu koyiya ishanttuuranne michonttuura wodiyaa aattana danddayaasa. (Ibr. 10:24, 25) Hegaadan ‘issoy issuwaa minttettiyoogee’ nena minttananne neeni unˈˈettiyoogaa agganaadan maaddana.—Roo. 1:12.
XOOSSAARA DEˈIYA DABBOTAY NENA MINTTANA
19. Xoossaara deˈiya dabbotay nena minttanaagaa ammanettana danddayiyoy aybissee?
19 Kanaadan deˈiya issi gubaaˈe cimay bana hirggissiyaabaa Yihoowa bolli oliyoogee maaddiyoogaa waati akeekidaakko beˈa. I asttamaarenne tamaareta zoriyaagaa gididi keehi deexo oosuwaa oottees; qassi unˈˈettanaadan oottiya sahoy a bolli deˈees. I minnanaadan maaddidabay aybee? I hagaadan giis: “Tawu Yihoowaara deˈiya dabbotaa minttanawu baaxetidoogee taani darin unˈˈettennan agganawu keehi maaddiyoogaa akeekaas. Unˈˈettiyo wode tumu laggetinne ishantti keehi maaddoosona. Tawu siyettiya ubbabaa ta keettaayeeyyo loytta qonccissada yootays. Gubaaˈe cimatinne woradaa xomoosiyaagee taani ta hanotaa loytta akeekanaadan keehi maaddidosona. Taani akkamettaas; qassi ta prograamiyaa giigissada allaxxanawunne bollaa minttettiyaabaa oottanawu wode demmaas. Guyyeppe, woppu giyoogaa doommaas. Taani giigissana danddayennabaa Yihoowa bolli olays.”
20. (a) Nuna hirggissiyaabaa Xoossaa bolli waati olana danddayiyoo? (b) Kaalliya huuphe yohuwan ay tobbanee?
20 Ha huuphe yohuwan wozanappe woossiyoogan, qassi Xoossaa Qaalaa nabbabidi wotti denttidi qoppiyoogan nuna hirggissidabaa Xoossaa bolli oliyoogee maaddiyoogaa akeekida. Qassi ayyaanaa ayfiyaa ayfiyoogee, nuuyyo siyettiyaabaa ammanettiyo urawu yootiyoogee, qassi nu mala Kiristtaanetuura laggetidi minettiyoogee keehi maaddiyoogaakka beˈida. Kaalliya huuphe yohuwan qassi Yihooway nuna woytanawu gelido qaalay nuna waati maaddiyaakko beˈana.—Ibr. 11:6.


text:
SeensaAdd Media
Oromoon yeroo mammaaku “Baraa fi murxuxxee gadi jedhanii jala ba’u” jedha.. Haa ta’u iyyuu malee murxuxxee gugguuffiin nama hin baraarre, yoo gadi jedhan namatti gadi jedhu of irraa qolachuu baannaan kan lafatti nama dabalu murxuxxeen hamaan ulee utuu hin ta’in kan isa caalu heedduutu jira. Addumaan yeroo ammaa kana rakkoo uummanni Oromoo keessa jiru, kan fiigee jalaa ba’uu hin dandeenye, afaan qofaan labsuun kan hin furamne waliin ta’uun qolachuun kan dandaa’amu heedduutu jira. Barreeffama gabaabduu kana keessatti uummanni keenya rakkoo heedduu keessa yoo jiraate illee ji’a kana keessa haala sabni kun keessa jiru hubachuun akka mala waliin dhoofnuuf akka armaan gadiitti nan ka’a.
- Bifa dhokataan Oromoo fixuu
Waggaa darbe qofa yaalii meeshaan yookaan rasaasa qofaan utuu hin ta’in kallattii dhokataa sabni kun ittiin dhabamsiifamaa jiru t keessaa tokko bakka Oromoon walitti qabametti yookaan waliin socho’utti fixuu dha. Isaan kana keessaa konkolaataa addaa addaan Oromoon heeddummatee gaafa waliin socho’u fixuu akka ta’e ji’oota murtaa’een dura daandii Lixa Oromiyaa fi Ba’a Oromomiyaatti kan ta’e isa kana ni mirkaneessa. Namoonni torbaatamni konkolaataa tokkotti fe’amanii Gimbii fi Guyii gidduutti dhumaniiru. Akkasumas namoonni jaatamii afur Geedoo fi Ijaajjii gudduutti gara Dambi Doolloo utuu deemanii dhabamsiifamaniiru. Namoonni kadha sagal Amboo fi Finfinnee gidduutti dhabamsiifamaniiru. Namoonni kudha ja’aa ol Baambasii fi Kobor gidduutti dhumaniiru. Namoonni digdamni Finfinnee fi Adaamaa gidduutti dhumaniiru. Namoonni jaatamaa ol Ayiraa fi Laaloo Qilee gidduutti miidhamaniiru. Isa kana keessaa muraasa suura isaanii akka armaan gadii mee haa ilaallu.
Isaan kun namoota bakka garaa garaatti ji’oota muraasa darban keessatti dhumaa jiranii dha.
Baraa fi murxuxxee gadi jedheen jala darba jedhee yoo yaade illee akka yaadeetti jalaa ba’uu hin dandeenye. Bakka maratti kufaa jira. Haadhotii ba’anii galuu dadhabaniiru. Dargaggoonni karaa irratti kufaniiru. Mucooliin yeroo malee du’aniiru. Jaarsoliin gargaarsa malee hafaniiru.
- Oromoo kan ta’e mara Waraqaa eenyummeessa dhorkuu
Haala kana addumaan namoonni naannoo Buraayyuu, Kattaa, fi kkf jiraatan gadi fageenyaan ni beeku. Uummanni Silxee, Guraagee. Amaaraa, fi kkf naanno kana keessatti waraqaan eenyummeessaa kennameefii yeroo jiraatan maqaan isaa maqaa Oromoo kan ta’e garu waraqaa eenyummaa dhorkamee biyya isaa keessatti akka nama biyya hin qabneetti jiraataa jira. Baankii dhaqee horii keewwachuu hin danda’u. Magaalaa tokko gara magaalaa kan biraatti socho’uu hin danda’u. Mana gadi ba’ee fira isaa du’e dhaqee awwaaluuf magaalaa kan biraa hin deemu. Sababni isaa Waraqaan eenyummaa Oromoof kennamaa hin jiru waan ta’ee yoo itti dhihe horii isaatiin bakka ciisichaa kamiin iyyuu buluu hin danda’u. Sababni isaa waan waraqaa eenyummaa hin qabneef yoo buluuf yaale poolisiin adamsee akka deggertoota dhaaba siyaasaa kan biraatti ilaaluun reebuu fi hidhuun dararsu. Isa kanaaf kan namoonni saaxila ba’anii mana hidhaa addaa addaa keessa jiran danuudha.
- Malaanmaltummaa addaa naannoo Oromiyaa-Kattaa fi Buraayyuu
“Misoomaaf namni horii hin buufne waan namni tokko argatu hin argatu”, kan jedhu dhaadannoo malaan maltoota Wayyaaneeti. Gama tokkoon “hidhaa laga abbayyaaf qarshii buusuu” karaa kan biraan ammo “karaa isiniif hojjechiifna horii buusaa” jedhu. Uummanni Oromoo heedduun horii buusii kana hundumaa kan hin qabne namaa gadi ta’ee mana keessatti hattoota kanaan hidhamee dararamaa jira.
- Lafa isaa irraa ari’uu fi uummata Silxee, Guraagee fi Amaaraaf kennuu
Waggaa kudhan darban keessatti lafti Oromoon irra jiru marti harka namoota adda biraa bakka kan biraatii dhufan harka galeera. Fakkeenyaaf uummanni Silxee fi Guraagee jedhamtu naannoo Kattaa, Sulultaa, Buraayyuu, Sabbataa, Laga Xaafoo Laga daadhii, fi kkf itti godaanuun saamameera. Uummanni Oromoo lafa irraa buqqa’e kun yeroo ammaa addumaan naannoo Kattaa fi Buraayyuu keessatti ba’aa baachuun gardafoo namootaa namootaa jala buluuf dirqisiifamaniiru. Kaanis ba’aa namootaaf baachuuf saaxilamaniiru.
Walumaa galatti uummanni Oromoo rakkoo danuuf saaxilamaniiru. Hiyyummaa daangaa hin qabneef, kan dubbatan ammo reebamuu fi hidhamuuf saaxilamaniiru. Kaanis ajjeefamaniiru.
- Mana jireenyaa namni tokko argatu dhorkuu
Waggoota darban shanan keessatti namoota mana hin qabneef kondomiiniyeemii ijaarree isiniif laanna jechuun namoota harka addumaan naannoo Kattaa fi Buraayyuu jedhamutti maqaa namootaa galmeessuun horii erga harkaa funaananii booda mana ijaarame kana namoota deggertoota ta’an qofaaf akka kennamu ta’eera. Deggertoonni mana qofa utuu hin ta’in lafas naannoo Buraayyuu fi Kattaa akkasumas naannoo Laga Xaafoo Laga Daadhiitii bakka kudhanii olii akka fudhatanii gurguratan ta’eera. Inni deggeraa hin taane garuu homaa tokko argachuu hin danda’u. Lafa utuu qabuu kan itti fayyadamaa jiru garu namoota muraasa. Namoota garaa isaaniif jiraatan. Namoota waa’een saba isaanii isan hin dhibne hattoota sabicha keessa jiraatan.
- Deggeraa kan hin taane daldalee buluu dhorkuu
Namni mana daldalaa xiqqoo naannoo Oromiyaatti bane harka torbaatamii shanii ol wayyaaneef hojjeta. Utuu hojii hin eegalin baasiin mataa joonjessuutti eegalu. Baay’een rakkoo kana irraa kan ka’e biyyaa baduun balaa heedduuf saaxilamaniiru. Kaaniis galaanaan dhabamsiifamaniiru.garii abiddaan gubataniru kan ammo akka horitti biyya ambaatti qalamaa jiru . Maatiin heedduun diigamaniiru. Manni daldalaa heedduun cufameera. Kaanis taa’anii kana ilaaluu irra lubbuu isaanii dabarsaniiru.
- Waamicha Dirmannaa
Walumaa galatti uummanni Oromoo rakkoo heedduu keessa erga jiraachuu eegalee bubbuleera. Mootummaan Wayyaanee kallattii maraan karaa itti cufuun joojessiteetti. Isa kanaaf furmaanni ilmaanni Oromoo marti bakka jirru saba rakkoo keessatti kufee nama dirmatuuf dhabe kana cina dhaabachuun irraa qolachuun ga’ee tokkoo tokkoo keenyaatti. Dhaloonni kunis ta’e seenaan dhufu isa kana nu irraa barbaada. Kanaaf, itti gaafatamummaa seenaa jalaa ba’uuf harka wal qabannee saba keenya akka namaatti dhalatee mirga namummaa dhabe kana akka jalaa baasnu, hojii afaan irra taru waliin hojjechuun iyya saba keenyaaf furmaata haa taanu.
Hawwii Olaanii Keessesaa


text:
Gaaromaa B. Waaqasaa Hagayya 30, 2016
Seensa
Barreffamni kun kan xiyyeefate sochii saba Oromoo sababa moottummaan abbaa irree Itoophiyaa “Finfinnee Karoora Guddicha Oromiyaa waliin walitti dabaluu “Addis Ababa – Oromia region integrated master plan” jechuun base mormii bara 2014 baatii Eeblaa keessa eegale irraa kaasee hanga ammaatti sochiiwan bifa adda-addaatiin adeemsifamaa ture fi ammas kan itti jiru irrati dha.
Karoorri magaalaa Finfinnee diriirsuuf moottummaan Itoopiyaatiin bara 2014 keessa labse, magaala Finfinnee fi magaalaalee 36 naannoo Finfinnee jiran walitti dabaluuf kan aggaamame ture. Sababa kanaanis yoo xiqqaate qotate bulaa Oroomoo miliyoona lamaa ol ta’an qee abbaa isaanii irraa buqisuuf kan karoorfame yoo ta’u lammii isaanii gaaga’umsa irraa baraaruuf barattootni Oromoo yuunivarsitii karoora kana gufachiisuuf sochiii mormii eegalani. Sochiin barattoota yuuniversitii Ambootiin eegalame guyyoota yartuu keessatti gara man barnootaa sadarkaa ol’aanaa fi gidduu galeessa akkasumas gara gandoota Oromoo maraatti babal’ate. Kunis ibidda hoongee ta’ee magaalotaa fi baadiyaalee Oromoo waliin gahuun karoorri moottummaan abbaa irree baafate ibdatti shidame . Loltootni moottummaa Itoophiyaa sochii diddaa saba Oromoo kana gara jabinaan tarkaanfiilee irratti fudhate, Oroomota 80 ol ajjeesani, dhiboota madeessani, kumaatama gara mana hidhaatti guurani. Humna waraanaatti dhimma bahuun yeroof dhaamsuu danda’ani. Yeroof human waraanaatiin ukkamsamee ganna tokkoof eega turee booda qophii fi qindoomina guddaadhaan Sadaasa 2015 keessa magaala Gincii keesatti sochiin bifa haarawaan eegalame. Fincilli diddaa saba Oromoo marsaa lammaffaaf magaalaa Gincii keessatti buruqe magaalaalee fi baadiyyaa Oromiyaa guyyoota yartuu keessatti waliin gahee hanga har’aatti itti baatiiwan sagal oliif osoo wal-irraa hin citiin gageeffamaa jira. Bareefamni kunis sochii diddaa saba Oromoo baatilee saglan dabran keessa ademsifamaa ture irratti kan xiyyefate dha.
Baatilee sagalan dabraniif haawaasni Oromoo sochii diddaa gabrummaa gageessaa ture fi itti jiru:
Sochii mormiii haawaasota biyyota biroo wal-fakkaatan waliin wal cinaa qabuun ilaaluu yaalla
Fincilli diddaa gabrumaa saba Oromoo keessatti leelisitootni, gaggeesitootnii fi hirmaatotni eenyu dha?
Sochii diddaa gabrummaa saba Oromoo keessatti hawaasni Oromoo biyyaa ambaa keessa jiraatan irra maal tu eegama? maaltu raawatame? maaltu hanqata?
Scochiin diddaa gabrummaa saba oromo yeroo barreefamni kun qophaa’e maal irra gahee jira? bu’aa maal galmeesise? maaltu hafe?
Bifoota, gosootaa fi sadarkaalee sochii hawwaasotaa
Hooggantoota, Leellistoota sochii hawaasaa Kan jedhaanii fi kan kana fakaatan bareefama kana keessati ka’anii jiru. oromo-social-movement-2


text:
Hidhattoonni Koongoo keessatti ijoollee 40 gudeedan hidhaman
Riippabliika Diimokiraatawaa Koongoo keessaatti gartuun hidhattoota 11 of keessa qabuufi, yoo xiqqaate daa'ima tokko dabalatee ijoollee 40 gudeedan hidhaan umurii guutu itti murteeffame.
Umuriin ijoollee durbaa hidhattoota kanaan bara 2013 hanga 2016'tti gudeedamanis ji'a sadeeti hanga waggaa 12 giddudha.
Hidhattoota kana hooggana jedhamee namni himatames naannoo sanarraa bakka bu'aa mana marii kan ta'e Fireediriik Baatumaayik nama jedhamuudha. Namni kunis warra hidhame kana kessatti argama.
Rogeeyyiin duula kana naannoo sanaa geggeessanis murteen kenname kun barri yakka gudeeddi raawwatanii utuu hin adabamin haafan akka xumurama jiru mallattoo agarsiisuudha, jechuun murtee kana leellisaniiru.
''Nama yakka akkanaa hojjechuuf aboorrataa jiruuf kun akeekkachiisa cimaaadha,'' jechuun abukaatoo himattoota kanaa kan ta'an Chaarlees Kubaakaa Sichuura Rooyiteersitti himaniiru.
Murtiin yakka farra namummaa irratti kenname kun kan dubbifame baha biyyatti keessatti kan argamu Kiivuu Kibba mana murtii Kaavumuu jedhamu bakka namoonni hedduun argamanitti ture.
Dhaddachi mana murtii loltootas, hidhatoonni kun ''gudeedanii ajjeesuun yakka farra namummaa hojjetaniif hidhaan umurii guutuu isaaniif mala,'' jechuun murteesseera.
Itti dabalataanis, namoonni kun lubbu ajjeesuu, miseensummaa garee finciltootaa fi meeshaa seeraan alaa qaabatanii argamuun yakkamtoota ta'aaniiru.
Waliigalatti namoota 18 himatamaan keessaa namoonni lama addabbiin hidhaa waggaa tokkoo yeroo itti murtaa'u, namoonni shan ammo yakka kanarra bilisa ta'aniiru.
Miidhaan kun baay'inaan ijoollee irratti kan raawwate halkan ture. Namoonni miidhaa kana raawwatanis dhiigi ijoollee durba dhiira hin beeknee balaa irraa nama eega jedhanii waan amananiifi.
Riippabliika Diimokiraatawaa Koongoon ''giddugaleessa gudeeddii adduunyaa'' jedhamuun mootummoota Gamtoomanitti bakka bu'aa duranii miidhaa saal-qunnamtii kan ta'an Maargoot Walistoormiin mogafamuun ishee ni yaadatama.
Waggoorta 20 oliif wal-dhabdee keessa kan jirtu biyyattiin irra caalaan garee hidhattoota adda addaan to'atamti.


text:
Babal’ina bu’uuraalee misoomaa guddina biyya tokkoo keessatti shoora guddaa taphata. Biyya keenyattis magaalaa hanga baadiyyaatti hojiin bu’uuraalee misoomaa babal’isuu xiyyeeffannaa addaatiin saffisaa jira.
Ta’us yeroo ammaa babal’ina bu’uuraalee misoomaa kunneeniin walqabatee hanqinoonni guddaan mul’ataa jiru. Daandii baasii guddaadhaan qaama tokkoon hojjetame osoo tajaajila gahaa hinkennin qaama biraatiin diigamuun gocha baratamaa ta’eera.
Biyya hiyyeetti babal’inni bu’uuraalee misooma sadarkaa daa’imaarra jiru keessatti isa qaamni tokko ijaaru qaamni tokko kan diiguu yoo ta’e ijaarsa bu’uuraalee misoomaa laamshessuun alatti qisaasama qabeenyaa guddaa dhaqqabsiisa.
Fagoo osoo hindeemiin Finfinnee keessatti daandii irra deddeebiin qotamee suphamu tajaajila hawaasummaarratti dhiibbaa uumaa jiru ilaalu qofti gahaadha. Akkuma 'Dhukkubsatanii wal’aanamuurraa dursanii of eeggachuu wayya' jedhamu san ijaaranii diiguun deebisanii suphuurraa dursanii wal hubatanii hojjechuun barbaachisaadha.
Tibbana dhimma kanarratti Ejensiin Qindeessa Bu’uuraalee Misoomaa Federaalaa qaamolee dhimmi ilaallatu waliin marii taasisee ture. Maricharratti dhimmootni babal’ina bu’uuraalee misoomaatti gufuu ta’an hedduun ka’aniiru. Eeggaataan daarektarri olaanaan ejensichaa, Obbo Solomoon Gabramadiin qindoominaan hojjechuu dhabuun babal’ina bu’uuraalee misoomaa quucarsaafi gufachiisaa jira.
Labsiin 857/2006 ba’e akka ibsutti dhaabbileen misoomaa mootummaa ijaarsa bu’uuraalee misoomaa gaggeessan kamuu ejensicharraa eeyyama fudhachuu qabu. Ejensichis dhaabbilee ulaagaa guutaniif eeyyama kenna.
Haaluma kanaan dhaabbileen misoomaa itti waamamnisaanii ejensichaaf ta’an Itiyoo-telekom, korporeeshinii daandii baaburaa, abbaa taayitaa daandiiwwanii, humnaafi tajaajila ibsaafi dhaabbata buufatoota xayyaara Itoophiyaati.
Dhaabbileen kunneen eeyyama ijaarsa bu’uuraalee misooma kan fudhatan ejensicharraati. Ejensichi eeyyama ijaarsa kennuu qofa osoo hintaane ijaarsa dhaabbileen kunneen taasisan ni to’ata ni hordofas.
Abbaa taayitaa daandiiwwaniirraa namootni yaada kaasan akka jedhanitti maastar pilaaniin dhibuunsaa ijaarsa daandiirratti gufuu guddaa ta’aa jira. Kunis wayita daandii hojjetan ujummoon bishaaniis ta’e sararri teelee qixa kamiin akka awwaalame wanti ibsu waan hinjirreef wayita ujummoon cabee akkasumas sararri telee cite dhaabbilee kunneen waliin waldhabbii uumamu danuudha.
Waldhabbii qofa osoo hintaane baasii dabalataan baasuun wayita suphan yookiin beenyaa kaffalanis ni jira. Caalaatti daandiiwwan biyyattii kanaan dura ijaaraman pilaanii ammayyaatiin waan hintaaneef rakkoon kun dabala deema.
Ejensicharraa haala kenniinsa eeyyama ijaarsa bu’uuraalee misoomaa ilaalchisee ibsa kan kennan Aadde Tsaggaa Fayyisaa akka jedhanitti, maastar pilaanii ilaalchisee komiin dhaabbilee misoomaa biraa ka’u sirrii ta’us hanga maastar pilaaniin qophaa’utti dhaabbatni bu’uuraalee misoomaa ijaaru kamuu abbootii gaheen waliigaltee qabaachuusaa ragaa dhiyeessuu qaba.
Bu’uuraaleen misoomaa ijaaraman kunneenis eegumsa naannawaarratti bifa dhiibbaa hinuumneen ta’uu qaba. Dabalataanis mashinootaafi humna namaa gahaa qabaachuun ulaagaalee eeyyama ijaarsaaf fudhachuuf gargaaran keessaa isaan tokko.
Walumaagalatti, guddina biyyi keenya eegalte gara caalutti ceesisuu keessatti babal’inni bu’uuraalee misoomaa haalaan barbaachisa. Ta’us qindoominaan hojjechuu dhabuurraa kan ka’e isa inni tokko ijaare inni kaan diigaa wayita diigu arguu gocha baratamaa ta’aa dhufeera. Kanaan booda garuu dhaabbatni kamuu hirmaannaa abbootii gaheen ala ijaarsa bu’uuraalee misoomaa akka hindandeenye qajeelfamni ba’eera.
Qindoominaan hojjechuu dhabuun bu'uuraalee misoomaa miidhagoo akkanaa miidha
Waaqshuum Fiqaaduutiin


text:
Akka ibsii Ministirii kun amma baase jedhutit hiriira mormii mootummaa Itoophiyaa irratti adoo hin beekaminuu bahanii fi tasgabbii dhabiitiin Sadaasaa bara 2015 jalqadee nama Itoophiyaatti imaltu dhaqu irratti balaa fiduu dandeetti.https://ethiopia.usembassy.gov/sm_102116.html
Tajaajilii Embaasiin Amerikaa Itoophiyaa naannoo gara garaa keessatti kennulleen tajaajilii interneetiiti fi bilbila harkaa waan diqqaateef ,fi haala qaama mootummaa Itoophiyaatiif nagaa eegullee dursanii beekuun dhiba waan taheef tajaajilii dhaabachu fa dandaha.
Akeekachiisii Misnitrii Haajaa Alaa Amerikaa baase kun mootummaan isaa Onkololeessa 21,2016 baase bakka bu’ee bahe.Mootummaan Itoophiyaa Onkololeessa 8,2016 jalqabee labsi muddamsuu baasee hojjachuuniittiin jira.
Labsii tanaan hajaja mana murtii malee nama qabuu,miidiyaa haga tokko caqasuu nama dhowwuu,wal gahanii taa’uu, dhaabbilee fi mootummaa biyya alaa haga tokkoon wal arguun dhowwaa.Saatii jedhan malee galuu fi bahuulleen dhowwaa.
Tana maleellee mootummaan Itoophiyaa lammii Amerikaa Itoophiyaa keessatti qaballee akka kanaan Embaasii Amerikaatti hin himu.
Labsiin Muddamsuu ta mootummaan Itoophiyaa baase marsaa interneetii Embasii Amerikaallee irra jirti.
Interneetii fi tajaajila bilbilaa Itoophiyaatti yoo hedduu adoo hin namatti himn himnee haga guddaan waan cufaniif Embaasiin Amerikaalleen lammii isaa Itoophiyaa keessa jiraniin wal arguun dhiba.
Dandeettan fala keessan barbaadadhaa, tahuu baannaan rakkoo jirtu durattuu maatii,hairyaa fi fira keessanitti himadhaa.
Marsaa interneetii Embaasii Amerikaa irraa odeeffannoo nagaa argachuu dandeettan.Hiriiraa irraa ufi eegaa, walitti hin gobbatinaa,ufillee hin dedhinaa mirgaa fi bitaallee mimilladhaa.
Mootummaa hiriira humnaan diiguu fi qawweellee itti tokkosuu dandahaa, tanallee quba qabaadhaa.Hiriira nagumaaf bahanillee humna haga dabraatiin itti dhufuu fa dandahan, ufi eegannoo malee hiriirinuu jeequmsatti jijjiiramuu dandaha tanallee beekaa.
Lammiin Amerikaa ufiif jedhanii waan naannoo jiranii beekanii irraa ufi eeguu malan.Yoo ammo tana irratti ariitiin achii bahuu feetanii gargaarsa Embaasii Amerikaa barbaaddanillee mala keessanillee dhahadhaa.
Yoo Itoophiyaa keessa jiraattanii fi yoo ammoo achitti imaltuu dhaquu feetanillee waan biyyitii keessa jirtu keessaa hubadhaa.
Waan biyyiti keessa jirtuu gama odeeffannootiin akka dansaa beekuun waan nama dhibduuf Ministirii Haajaa Alaa Amerikaa bilbila keessan nu biratti (Embaasii Amerikaatti) irratti kunoo asi jalatti “Smart Traveler Enrollment Program (STEP)” galmeeffadhaa achii irraa odeeffannoo fi ergaa jirtuu isanitti himuu dandahanii jedha.
Tana malee odeeffannoo dabalaa kunoo marsaa interneetii kanaa irratti argattan.


text:
OBBOO BAQQALAA NADHII SHILLIM JEDHE MALEE HIN DUUNE
Taammanaa Bitimaa irraa
Kunoo, nu dhiisee dabruu obboo Baqqalaa Nadhii ammuman dhagaye. Gadda cimaatu natti dhagayame. Maatiin isaa, firoottan isaa, hiriyoonni isaa, aantee fi lammiin isaa, uummannii fi sabni isaa gadda jabaa isinitti dhagayame kanaaf, mee WAAQNI obsaa fi jajjabina isinii haa kennu! Ekeraan isaa qabbanaa fi gaaddisa haa argattu! Lubbuun isaa jannata haa seentu!
Yaa Oromoo yaa uummata koo, kunoo tokkum tokkoon jagnootaa fi gamnoota keenya duuti nu irraa fudhachaa jirti. Eekaa, erga jagna keenya Jaarraa Abbaa Gadaa dhabnee, kunoo waggaa tokko tahuufi. Inni isa nuti gara boodanaa dhabne jechuu kiyya malee, san dura jagnootaa fi gamnoota keenya hedduu dhabne. Inni amma dhabne kun, obboo Baqqalaa Nadhii jagnootaa fi gamnoota jaarmaa saba Oromoo fi Oromiyaa guutuu isa: “Waldaa Maccaa-Tuulamaa” jedhamuu, nuuf bu’ureessan keessatti kan argamu. Obboo Baqqalaa Nadhii akkuma obboleessi keenya obboo Tasfaayee Kennaa jedhe san: “Obboo Baqqalaa Nadhii Dhiira gaafa giitii, nama gaafa lafee turan. Dhaabbanni isaanii magaala dheeraa gaaltama qoma babal’aa, korma OROMOOn gaafa xiiqiif abdattu turan Obboo Baqqalaan.“*
Inni yeroo roorroo fi rakkoon waldaa seena-qabeessicha kana irra gaye hunda, nama waan qabuu fi waan qabatu hundaan cinaa dhaabatu ture. Bara mootummaan Habashaa kan mootii moototaa Hayila-Sillaaseen gaggeeffamu waldaa kana cufsiisee, dureewwan waldichaa akka bineensa daggalaatti adamsiisee, kaan akka gaararraatti mijjiriitti baasee rarraasisee, kaan ajjeesisee, kaan manneen hidhaatti naqsiise sana warra lubbuun jaarmaa kanaa akka gonkumaan hin cichine taasise keessaa, obboo Baqalaa Nadhii isa tokkoo fi isa duraasaa-ti. Namni uummataaf dhalatee uummataaf jiraate kun, yeroo hamtuu akkanaa waan qabu maraan: humna, horii, yeroo, malaa fi beekumsa faan kan homaayyuu of hin qusanne ture.
Obboo Baqqalaa Nadhii nama bara dukkanaa sana Mabba (Unibarsiitii) Shaggar seenuun barumsa seeratiin eebbifame ture. Inni tajaajilaa kan ture Waldaa Maccaa-Tuulamaa qofa otoo hin taane, Oromoota mootummoota Habashaa sadeeninuu: mootummaa Hayila-Sillaasee, mootummaa Dargii fi mootummaa warra Wayyaaanee-tiin rakkoon isaan mudate, karaa ogummaa seeratiin bira dhaabachuun isaaniif falmaa ture. Obboo Baqqalaa Nadhii uummata Oromoo keessaa bayee: uummata Oromoo tajaajilee, uummata Oromootiif jiraatee, uummata Oromootiif du’e. Obboo Baqqalaan kan dhalateetoo guddate magaalmataa Oromiyaa fi Afrikaa, Finfinnee Shaggar keessatti. Akka namni seenaa dureewwan keenyaa, kan Waldaa Maccaa-Tuulamaa akka gaariitti qoratee, akka gaariitti baldhinaan nuuf barreesse, obboo Olaanaa Zoogaa ibsetti obboo Baqqalaa Nadhii barumsa isaa itti-fufuun, baargama ceyee Biyya Kanaadaa-ttii digirii isaa kan lammaffaa argate.** Sana durallee Shaggarum keessatti manneen barumsaa: durayyaa (“Elementary School“) fi jidduyyaa (“Junior Secondary School“) Shimallis Habtee-tti, isa oliyyaa immoo (“Senior Secondary School“) Tafarii Mokonnini-tti barate.
Bara inni Mabba Shaggar seenee baratu sana ilmaan Oromoo kan akkuma isaa carraa barumsaa argatan qubaan lakkaawamu ture. Mootummaan Habashaa inni qawween cabsee biyya keenya harkatti galfate sun, uummataa fi saba keenya roorroo hamaa, hacuuccaa hamaa fi dukkana hamaa keessa galchuun ukkaamsee bitaa ture. Oromiyaa fi biyyoota Kibbaa keessatti manneen barumsaa kan ijaaraman warreen abbootii biyyaa: Oromoo, Afar, Soomalee, Sidaamaa, Gede’oo, Guraagee, Hadiyyaa, Kambaataa, Koonsoo, Walaayitaa, Gaamoo, Kuulloo-Kontaa, Gimiraa, Kafichoo, Moochaa, Nuweeri fi Anyuwaak, Beenshangulii fi Gumus faaf otoo hin taane, ilmaan nafxanyootatiif ture. Bara obboo Baqqalaa Nadhii faa baratan sana dhiisitii bara nuti manneen barumsaa galluuyyuu Oromoonni barumsi unibarsiitii haa hafuutii kan oliyyaatuu lakkoofsi isaanii baay’ee, baay’ee xiqqaa dha. Manneen barumsaatti barsiisotaa fi barsiiftoota Oromoo arguun kan nama maalalu (dinqu) ture.
Ani mataan kiyya gaafan kutaa tokkoffaa seene galgala mana barumsaatii oggaan deebiyu, warri kiyya maqaalee barsiisota kiyya na gaafatani. “Shawaan Gizaaw Kabbadaa, Laggasaa Tafarraa, — faa” jechuun dhuma irratti “Xilaahuun Guutamaa” ennaan jedhu, gammachuun mirqaananii “inni mee Oromoo keenyaa!” jedhani. “Ee Oromoo dha, anuu wajjin dubbaddheen jira. Ispoortii nu barsiisa; magaala dheeraa akka fitaarii Daammasaa Gameessaa-tin” jedheeni. Wasiillan kiyya keessaa inni tokko:“akkamitti isa dabarsanii as gaye? Inni Oromoo keenya nama Wallaggaa ta’a!“, jedhe. Bara sana warri Habashaa Amaaraa Oromoon barsiisaa, abbaa murtii, bulchaa biyyaa faa akka hin taaneef, nafxanyoonni isa hin dabarsan jechaa dha. Hubaddhaa, manni barumsaa innin ani barumsa darayyaa-tiif seene sun, magaalaa yookaan ganda moggaa impaayerittii irratti argamu wayii hin turre. Handhuura Oromiyaa fi handhuura Jahan Bachoo irratti kan argamu magaalaa Tullu Boolloo, isa Finfinnee Shaggar irraa kiilomeetira 80 callaa fagaatee jiru sana.
Kunuu Oromiyaa Waltajjii, Iluu Abbaabbooraa fi Wallaggatti malee, ijoolleen Oromoo ishiin; Barentuu (Harargee), Arsii, Baale, Gujii fi Booranaa faa carraadhuma nuti arganne saniiyyuu hin arganne. Naannolee Oromiyaa himaman kanneen keessa nafxanyootaa fi malkanyoota isaan hamoo, kanneen sa’aa-nama nyaatantu ture. Ani mana barumsaa isa oliyyaa ergan xumure, biyya kiyya ilaaluufan olii-gadi deddeemaa ture. Dursee dachee qeerransoota Oromoo Arsii gaafan dhaqe, Gaara Cilaaloo koreen biyya abbaa kootii hamma ijji tiyya agartutti ilaaluu fedhe. Mana barumsaa magaalaa Asallaa keessa jiru, kan maqaa Raas Daargee harma muraa fi harka muraa sanaatiin waamamu dhaqeen, ijoollee Oromoo sadii yookaan shan kan na waliin deemtee karaa natti agarsiisuun Cilaalootti olbaatu barbaade. Ijoolleen argaddhe shanan kan mana barumsaa sana keessatti barumsa oliyyaa barachaa jiran keessaa, namni tokkollee kan Oromoo keenya isa Arsii tahe hin turre. Ijoolleen sadii kan warri isaanii naannoo Oromiyaa Waltajjii irraa, lamammoo Wallagga irraa achi dhufan turani.
Yaa Oromoo argitanii? Bara akkanaa kana keessa Mabba Shaggarii fi Biyya Faranjii dhaquun kan barate, beekaan keenya obboo Baqqalaa Nadhii! Barattoota oliyyaa taanee oggaa Shaggar jiruuyyu, nu keessaa namni tokko kan gaazexaa: “Addis Zaman“, “Yazaareyituu Itoopphiyaa” faa keessatti nama maqaan isaa maqaa Oromoo tahe yoo arge, fiigaa dhufee nutti agarsiisa. Nutis nama sana marsineetoo akka waan raajii wayiitti: “kun Oromoo keenya isa barate, anaa nyaatu!” faa jenna. Kunoo, hardha warri barate dhaloota obboo Baqqalaa Nadhii fi obboo Guutaa Sirneessaa faa qofa otoo hin taane, dhaloota keenya bira kunneeyyuu Dhaloota Qubee impaayerittii raasaa jiru kanaa dhaqqabnee jirra
Obboo Baqqalaa Nadhii nama aadaa Oromoo fi Afaan Oromoo akka lubbuu ofiitti jaalatu ture. Dheebuun inni aadaa Oromoo boonsisaa kanaaf qabu, dubbii obboleessi keenya obboo Lubee Birruu kan sirriitti isa beeku addeesseen ifa taha: “According to Oromo elder Lube Birru, Bekele treasured Oromo culture so much so that each time he left the city he would join wedding parties uninvited to learn about traditional Oromo wedding ceremonies.“*** Ani obboo Baqqalaa Nadhii gurbummaa kiyya irraa kaaseen beeka. Kanan isa bares bara Waldaan Maccaa-Tuulaaa dachee Oromoota Kurnan Gullallee, qeyee jagnicha durii, qeyee Tufaa Munaatti walgawu sani. Anaa kutaa 10-ffaa keessa barachaa jiruu, waldaan kun mana barumsaa isan keessa jirutti karaa lafa jalaatiin akka ijaaramnu godhe. Kan lafa jala deemee akka lafa jalaan ijaaramnu nu taasise, hiriyaa obboo Baqqalaa Nadhii, barsiisaa keenya Oromticha dhugumatti barsiisaa seenaa tahe, isattis biyyeen haa salphattuu Guutaa Sirneessaa ture.
Guutaa Sirneessaa nama naannoo Torban Kuttaayee (Amboo), kan Xuqur Incinnii irraa dhufe yoo tahu, barumsa seenaa kan barate Mabba Shaggaritti. Boodallee innis akkuma obboo Baqqalaa Nadhii digirii isaa kan lammaffaa ardii Ameerikaa Kaabaa, Biyya USAa-tti argate. Isa, obboo Baqqalaa Nadhii fi hiriyoota isaanii kanneen biroo wajjini, kan manneen barumsaa oliyyaa (sadarkaa lammaffaa) kanneen oggas Shaggar keessatti argaman, 14 fi kolleejota cufa keessatti karaa lafa jalaatiin barattoota Oromoo ijaarani. Obboo Baqqalaa Nadhii kana irrattis shoora (qooda) guddaa tahe qaba. Gaafa dhoksaan walgeenyee akka koree hojii gaggeessituu filannu obboo Guutaa Sirneessaa nutti himee, nu gorsetti dhoksaan mana barumsaa keenya keessatti walgawuun koree hojii gaggeessituu nama sadii filanne. Manni barumsaa sun Oromoota kutaalee impaayerittii kanneen addaddaa irraa dhufanis ni qaba ture. Nama Baale irraa dhufe akka abbaa marcumaatti, nama Horroo-Guduruu irraa dhufe immoo akka barreessaatti filanne. Anammoo akka abbaa horiitti na filani. Namoonni lamaan kun waan ammallee Oromiyaa keessa jiraniif beekatuma maqaaleen isaanii hin kennamne.
Akkuma seenaa jagnicha keenyaa, kan Jeneraal Taaddasaa Birruu irraa hubatamutti Waldaan Maccaa-Tuulamaa uummata ABC (aa-baa-caa) Afaan Amaaratiin barsiisa ture. Afaan Oromootiin barsiisuun sonaan dhoowwamaa, kan nama hiisisuu fi kan nama ajjeechisu waan tureef, afaanuma jaraatiin barsiifamaayyu. Barumsa galgala-galgala kennamu waajjira waldichaa, kan Gullallee jiru keessatti akka nuti dhaqnee barsiifnuuf nu keessaa nama filani. Ani galgala galgala torbanitti gaafa lama: Lammaffoo fi Kamisan dhaqee barsiisayyu. Waldaan kun horii otobusii ittiin-yaabbannu kan dhaqaa-galaa tamunii takka nuuf kenna ture. Maal godhuree otoo baay’ee hin turin, waldaan sun akka waa tokkollee hin hojjanne seeraan, ee seera Habashaatiin dhoorkame.
Obboo Baqqalaa Nadhii faa, obboo Hayila-Maaram Gammadaa faa, obboo Dhinsaa Leepphisaa faa abbootii seeraa fi ogeeyyii seeraa beekamoo tahanillee seerri Habashaa seera abbootii irree fi abbootii qorkee waan taheef, waldaa kana seeraan dhoowwamuu jalaa oolchuu hin dandeenye. Ammallee sirriittan yaadaddhaa koodeen obboo Baqqalaa Nadhii, obboo Guutaa Sirneessaa gaafa waldaan kun dhoowwamee cufamu, mana barumsaa keenya keessa warra jirru walitti nu qabee: “seeraan dhoowwamnee jirraa, hardhaa kaaftanii walgayii keessan hin waaminaa! Isintu ija keenyaa, isintu ija Oromootii nu jalaayyi isin kichuuwwan kana galaafatuu, yeroof waayee waldaa kana dhiisaa! Garuu, waldaa kana nu jalaa dhoowwan malee, Oromummaa keenya nu dhoowwuu matumaa hin danda’anii, isinis waayee Oromoo adaraa hin dhiisinaa!”, nuun jedhe. Innis waayee Oromoo hin dhiifnee, bara Dargii bulchaa magaalaa Shaggar tahuuf, otoo dorgommii filmaataa irra jiruu Dargiin nu jaala isa nyaate.
Otoo Waldaan Maccaa-Tuulamaa hin dhoowwamin obboo Baqqalaa Nadhii fi obboo Guutaa Sirneessaa faa nuti ijoolleen Oromoo kanneen mana barumsaa oliyyaa Shaggar keessaa 14-nii, kolleejotaa fi Mabba Shaggar keessa jiranii karaa lafa jalaatiin akka walgeenyu godhani. Caakkaa baargamoo (“baarzaafii“) Gullallee, Gooroo Sulultaa jalatti dhoksaan yaanee, dhoksaan walgeenye. Akkuman bara 1999 keessa “Raadiyoo Waldaa Oromoota Waashingitan Diisii” irratti gaggaafatamnaan ibse sana: gaafa walgeenye sana hirqiffaneeti walitti boonye. Eekaa, bara dukkana hamaa san nuti Oromoonni wal hin beeknu turre.
Warri Habashaa Oromoo akka uummata xiqqaa wayiitti dhiyeessuun nu barsiisuyyu. “Arusii“, “Qottuu“, “Gunjii” faa jechuun waan nutti himaniif hedduun keenya Oromoon: “Gaallaa Shawaa“, “Gaallaa Wallaggaa“, ”Gaallaa Jimmaa” fi “Gaallaa Ilubbaaboor” qofa seena turre. “Yaa Taammanaa nu mee akka keeysan Gaallaa sanillee nu dhoorkataniiti Qottuu nuun jedhanii“, naan jedhe sabboontichi Oromoo, Bakar Yuusuuf yommuu baqataa taanee Biyya Sudaan, Kaartum jirruuyyu.
Maarree, nuti kutaalee ennas Toopphiyaan nan qaba jettu 14-n keessaa kan: Tigraay, Gondor (Beegamdir), Ertiraa fi Goojjam malee, hundumaa irraayyi kan dhufnee achitti walgeenyeyyu. Addaan nu qoqqoodanii, addaan nu babbaasanii, addaan nu faffacaasanii wal nu wallaalchisanii waan turaniif, gaafas Oromiyaa guutuu irraa walitti yaanee, fuula walii arguutu nu gammachiisee nu boochise. Eeyyen imimmaan waljaalaa, imimman waldharraa, imimmaan Oromummaatu walitti nu boochiseeyyu. “Taammee ka’iitii dubbaddhu malee!“, naan jedhe T. W. kan mana barumsaa keenya sanitti piresidaantii barattootaa tayee, filamuun walaloo Afaan Amaaraa, kan Hayila-Sillaasee fi mootummaa isaa, abbootii lafaa nafxanyyoota: dhiiga, imimmaanii fi dafqa uummata Oromoo fi uummatoota Kibbaa xuuxxachaa jiran sana ifumatti kan balaaleffatu; nuuf dubbisuun kan nu boochisuuyyu. Walaloota isaa keessaa kan: “Haadha Tiyyaafan Booya – Lannaatee Aalaqsaallahu” jadhu, “Oromiyaa” yookaan “Biyyoromoo” maqaa hin dhoofne malee, akkuma jirutti waayee ishii akka daawwitiitti nama fuuldura qabee kan nama doowwachiisu ture! Ee, Oromtichi sun nuuf Waalillinyi Mokonninii fi obboo Ibsaa Guutamaa ture. Nuti isa Amaara seenayyu; Oromticha kutataa kutaa kutataa, godina Arsii irraa dhufe sana. Ilaamee, kanneen mara lafa jalaan walitti fiduun kan walbarsiisanii karaa Oromummaa isa irraa hin maqamne (hin goramne) nu qabachiisan obboo Baqqalaa Nadhii fayi!
Kan kana hundumaa nu dhaqqabsiise jagnootaa fi gamnoota amma biyyeen nu jalaa nyaatte, obboo Baqalaa Nadhii fi hiriyoota isaa turani. Hundee Oromummaa isaan nuu buusantu cimee, booda keessa akka ABO nuuf ijaaramu taasise. Dammaqiinsa sabaa isaan nu habbuuqqachiisan sanatu karaabilisummaa fi walabummaa Oromiyaa qabannee, garuma fuulduraatti akka harka walqabannee tarkaanfannu nu taasise. Bu’urri tokkummaa Oromoo isaan nuuf buusan kun ammas waltanee alaa-manaa oljechuun, akka harqoota gabrummaa Habashaa ofirraa darbannee Republika Gadaa Oromiyaaijaarrannu nu godha!
Kunoo, ammaan tana Oromummaan daran cimee, Dhaloota Qubee diina ollachiisoo kana nuuf horee jira. Kanaaf, obboo Baqalaa Nadhii akkuma jagnootaa fi gamnoota Oromoo isaan kaanii akka: Taaddoo Birruu, Hayila-Maaram Gammadaa, Alamuu Qixxeessaa, Maammoo Mazammir, Zawugaa Booji’aa, Dhinsaa Leepphisaa, Guutaa Sirneessaa, Mokonnin Wasanuu, Kabbadaa Buzunash, Baqqalaa Bantii, Agarii Tulluu, Sisaay Ibsaa, Guddinaa Tumsaa, Baaroo Tumsaa, Abboomaa Mitikkuu, Elemoo Qilxuu, Jaarraa Abbaa Gadaa, Muldhis Abbaa Gadaa, Waaqoo Guutuu, Adam Saaddoo, Adam Jiloo, Roobalee Turee, Ahimad Bunaa, Muhee Abdoo, Magarsaa Barii, Jaatanii Alii, Nadhii Gammadaa, Guutamaa Awaas, Ibsituu Margaa fi Saartuu Yuusuuf faa meeqaa meeqa tarreessinee dandeenyaa mitii, shillim jedhan malee hin duunee, barumbaraan maqaan isaanii kaafamaa jiraata!
___________________ Hubachiisa Miiljalee ___________________
* Obboo Tasfaayee Kennaa gaafa 13. 02. 14, mandhee ONA keessatti waayee boqata obboo Baqqalaa Nadhii
miseensotaaf laallee dabarse keessatti kan akkana jedhee ture.
** Barroo Seenaa Waldaa Maccaa-Tuulamaa fi dureewwan isaa qorannoo tujuba-qabeessa tayeen sirriitti
nuu ibsu, kan akka lakkoofsa warra Gi’iiziitti bara 1985 keessa Shagarumatti Afaan Amaaratiin
maxxanfamee baye, kan fuuleewwan 465 qabu, mee dubbisaa! Tarii yoona Afaan Oromoo fi Afaan Ingiliziitti
hiikame taha.
*** Obboo Mohaammad Adeemoo: “Bekele Nadhi, a pioneer Oromo leader and activist, dies at 80“, OPride, kan gaafa
13. 02. 14
============== // ==============


text:
Appa Annan Sunni
Thakaatha Uravu Kadhai Pidikkaathavarkal Padikka Veendaam.
empeeru Susitraa, Ellaarum SuChinnaுthaan Kooppiduvaanga. Naan Ennoda Annan Ennoda Appannu Moonupeeru Thaan Enga Veeddila. Ennoda Amma Ennoda Chinna Vayasileeyee Meela Poyseenthuddaanga. Enga Appa Thaan Engalai Kashdappaddu Valartthaar. Engalukkaaka Avar Veera Kalyaanam Kooda Senjukkalai. Paarunga Engudumpatthaippatthiyee Peesikkiddu Irukkeen. Enakku Vayasu 18 Antha Vayasukkeettha Maathiriyee Ennoda Maarum, Pinpuramum Urundu Thirandu Irukkum. Athappaatthu Jollu Vidaatha Aalungalee Illai Itha Naan Perumaiyoda Sollalai Unmaiya Sollureen. Appuram Ennoda Annanai Patthi Solla Maranthuddeen Paiyan Paakkurathukku Vaaddasaaddamaa Aajaanupakuvaana Thorratthudan Iruppaan Avanukku 20 Vayasu. Enga Theru Auntyngalukku Oru Kannu, Avanga Valiyaratha Naanee Pala Murai Paartthu Irukkeen.enakku Thinamum Koothiya Ala Vaikkalainaa Thookkamee Varaathu. Athanaala Raatthiriyaanaa Paatroomukkulla Poy Ennoda Diras Ellaatthaiyum Kaladdiddu Ennoda Viralungalaaleeyee EngKoothiyilee Theeychu Theeychu Viduveen Athee Samayatthula Ennoda Maarungalaiyum Pisainju Viddukkuveen. Appa Oru Inpam Varum Paarunga Atha Vaartthaiyaala Solla Mudiyaathu. Enga Veeddu Paatroomukku Maddum Sunni IrunthusChinnaா Appavee Ennai Otthudum. Ippadiyee Irukkum Pothuthaan Ennoda Veeddula Yaarum Illaathathunaala Oru Naal Naan Enga Veeddula Irukkura Porulungalai Ellaam Adukki Vachukkiddu Iruntheen Appo En Annan Shelppula Oru Puk Olichi Vaichirunthaan Atha Edutthu Pirichu Paatthaa Kadavulee Ippadiyellaam Kooda Pannuvaangalaanra Maathiri Padangallaam Athula Irunthathu.athappaatthathum Ennoda Aappam Thannaala Uppi Thanniya Kasiyaaarampichathu. Methuvaa Ennoda Pilavula Kaiyaala Thadavividdukkiddee Antha Pukkula Iruntha Kadhaiya Padikka Aarampicheen. Athu Oru Insesd Kadhai Annan Thangaikkulla Nadakkuramaathiri Eluthappaddu Irunthathu. Athap Padikka Padikka Enakku Athula Varra Annan Paatthiratthai Ennoda Annan Maathiriyee Ninaikka Aarampicheen. Yaaro Vaasalkathavai Thaddum Osai Keeddu Antha Pukkai Antha Idatthulayee Vaichuddu Poy Kathavaithirantheen Angee Ennoda Annan Ninnuddu Irunthaan Avanai Paartthathum Enakku Antha Kadhaithaan Naapakam Vanthathu. Ennoda Paarvaiyil Ulla Maarratthai Purinjiddu”enna Puthusaa Paakkura Maathiri Paakkura”nnu Keeddukkiddee Ullee Nulainjaan, Appo Avanoda Mulangaை Ennoda Mulaikkaampungalai Urasikkiddee Pochu. Appo Enakku Udampula Minsaaram Paayura Maathiri Irunthathu. Avan Ullee Ponathum Thannoda Shelppai Sek Panninaan.putthakam Idam Maari Irukkurathaipaatthuddu “ennoda Shelppula Nee Eendi Kaiya Vachannu” Solliddee Ennai Kovamaa Paatthaan.naano “een Unnoda Rakasiyam Enakku Therinju Pocheennu Payappadareeyaa?”nnu Keeddukkiddee Avanoda Kaiyappidichuddee”kavalaippadaathee Antha Puk Vishayatthai Appakkiddee Solla Maaddeen”nu Sonneen.”rompa Theengsn”nu Solliddee “antha Pukka Nee Padichuddeeyaa?”nnu Keeddaan.naanum “mmmm Padichuddeen Athula Varra Annan Maathiriyee Neeyum Irukkee”nnu Solliddee Avanoda Kaiya Edutthu Ennoda Maarunga Meela Vacheen.”naanum Athula Varra Thangachiyaa Unnaitthaan Ninaichukkiddeen”nu Sollikkiddee Ennoda Mulaingalai Pisainjuviddaan. Enakku Jivvunnu Vaanatthula Parakkura Maathiri Irunthathu.
Anna Pothum Vaa Naama Kaddilukku Pokalaamnu Solliddee Kaddilukku Ponom. Kaddilukku Pona Udanee Ennoda Diras Ellaatthaiyum KaladTVddaan Pathilukku Naanum Avanoda Udaikalai Ellaam Kaladdineen. Ippo Rendu Peerumee Piranthameeniyaa Irunthom.naan Muthathalaa Oru Aampalaiyoda Sunniya Neerla Paatthu Asanthu Poyiddeen. Athuvum En Annanoda Sunni Summaa Pudalangaay Kanakkaa 8inja் Neelatthukku Thongikiddu Irunthathu. Athappaakka Paakka Ennoda Mathanameeddula Thanni Oora Aarampichiduchi. Athappaattha Ennoda Annan Thannoda Kaiya EnKoothi Meela Vachu Theeychaan Appuram Methuvaa Aalkaaddi Viralai Ullee Viddaan. En Pilavu Eerkanavee Valuvalunnu Irunthathaala Avanoda Viral Summaa Vennaiyila Vacha Katthi Maathiri Valukkikkiddu Ullee Pochu. Ithuthaan Saakkunnu Naanum Avanoda Thandappidichu Meelum Kilumaa Aaddi Viddeen Udanee Athu Meelum Aakroshamaa Viraichu Ninnuchu. Naa Methuvaa Avanai Kaddilla Padukka Vacheen. Avanoda Thandu Vaanattha Nokki Kampeeramaa Oru Kodikampam Maathiri Ninnathu. Annan Ippo Thannoda Nadu Viralaiyum Seertthu EngKoothikkulla Viddu AaddaaramPitthaan.avanoda Viralvitthai Enna Meymarakka Seythu Enathu Mulaikaampukalai Viraikkacheythathu.avanoda Viral Ippo Veekamaa Ullee Veliyeennu Poyvara Ennoda Udampu Thudichathappaarttha Udanee Ivalaala Rompa Neeram Thaakku Pidikka Mudiyaathunnu Ennoda Annanukku Purinjathu. Athanaala Ennai Thookki Thannoda Pool Meela Ennoda Pundaila Padurathu Maathiri Ukkaaravachaan. Avanoda Poolu EnKoothikkulla Methuvaa Nulaiya Ennoda Kiluthadukal Virinthu Avanathu Thandukku Vaakaaka Virinthu Kodutthathu . Muthal Muthalaaka Oru Aanin Sunni EnPundaikkulla Porathu Enakku Rompa Santhoshamaa Irunthathu. Athuvum En Annanoda Sunni. Mmmmmmmmm Ennoda Uthadukal Ennai Ariyaama Munanga Naan Meelum Kilumaa Elunthu Elunthu Ukkaarnthu Theengaay Urittheen.konja Neeratthulayee Enakku Dayardaa Aayiduchu Aanaa Avanukku Thanni Varaveeillai. Naan Avanoda Sunni Meelayee Ukkaanthuddee Avanukku Mutthangodutthiddee Uralla Maavuaaddurathu Maathiri Iduppai Aaddiddu Iruntheen. Ennoda Sootthukkulla Oru Sunni Thideernu Nulainjathu. Antha Valiyila Naan AmmaMamannu Vaayviddu Katthiddeen Avaroda Naakku Veelaiyila Naan Ennai Marantheen. Athee Neeratthila En Annano EnMulaikalai Thanathu Naavinaal Nakkinaan Piraku Nippilsai Parkalaal Leesaa Kaditthaan Athuvum Oru Vali Kalantha Sukamaatthaan Irunthathu.ippadiyee Iruvarum Maarimaari Suvaikka EnathuKoothiyil Irunthu Thayir Pongiyathu.annaiyila Irunthu Naanga Veeddila Irukkumpothu Dirassee Podurathu Kidaiyaathu. Inimee Engalukkullee Entha Olivumaraivum Kidaiyaathu.


text:
Mana hidhaa Maakalaawwii keessa kan jiran hogganni Kongreesii Federaalawaa Oromoo fi kanneen biroon haala hidhaa keessatti itti qabamanii jiran mormuuf jecha guyyaa shaniif nyata lagatanii jiran.Sababaa nyaata dhaabuu kanaaf kanneen miidhaman wal’ansaaf geeffamuun ibsamee jira.
Itti anaa dura ta’an KFO Obbo Mulaatuu Gammachuu Raadiyoo sagalee Amerikaaf akka ibsanti nyaata kanneen lagatan saddeettamii tokko ta’u isaanii fi kanneen gara yaalaatti geessaman soddomii tokko ta’u ibsan. Maatiin akka naa ibsanti jedhu Obbo Mulaatuun Obbo Baqqalaa Garbaa dhukkubsatee jira.Maatiin isaa Dilbata kaleessaa daqiiqaa shaniif kan arguu danda’an yoo ta’u har’a garu yeroo dhaqan arguu hin dandeeye jedhu.
Gama kaaniin Mummichi ministeera Itiyoophiyaa Haaylee Maariyaam Dassaaleeny torbanneen hanga tokko dura paarlaamaa biyya isaaniif akka ibsanti rakkoo Oromiyaa keessatti dhalateef ittiin ka’uumsi dhabamuu bulchiinsa gaarii ta’u dubbachuun kanaafis mootummaan itti gaafatama isaa akka fudhatu kan beeksiisan ta’uus fallaa Sanaa yeroo ammaa Oromiyaa keessatti haala ammaan dura mul’atee hin beekneen hedduminaan hidhuu fi eessa butee dhabamsisuun akka hammaate ibsamee jira


text:
Oromootii Kanaadaa Magaalaa Ottawaatti Hiriira Bahanii Rakkoolee Naannoo Oromiyaa Mootummaa Kanaadaatti Himatan
Soraa Halakee
WASHINTON,DC (VOA Afaan Oromoo)—Akka warrii hiriira qopheesse jedhetti namii hagii tokko saatii 4-5 makiinaa oofee dhufe.Magaalota akka Torontoo,Waaterluu,Ottawaa fi gara garaa dhufan.
“Barattoota Oromoo hidhuu fi ijjeesuun haa dhaabatuu!Qonnaan bultoota Oromoo lafa irraa buqqisuun haa hafuu!Warri ijoollee Oromoo fixe murtii haa dhiyaatuu fi waan gara garaa gaafatan.”
Bakkalcha Abdoosh warra hiriira mormii kana Ottawaatti qopheesse keessaa tokko“Embaasii Itoophiyaa,CBC(Canadian Broadcasting Corporation) Paarlaamaa Kanaadaa,Ministera Haajaa Alaa Kanaadaa, Embaasii USA Ottawaa jiru duratti hiriira baana.”
Najaat Nureddiin Kanaadaa,magalaaa Torontoo dhufte ”barattoota haqaaf falmatan ijjeesuun akka dhaabbatu falmachuu fi barattoota Oromoo waliin dhaabbachuuf dhufee.”
Raayyaa Caalaa Torontoo dhufe “Kanaadaan hamma hammaatti callisaa turee…mootummaan Kanaadaa doolara miliyoona hedduutiin Itoophiyaa gargaaraa jira horiin sun garuu ummata keenna hiraarsaa waan jiruuf akka gargaarsii sun dhaabatu barbaanna.”
Warrii hiriira bahe kun akka mootummaan Kanaadaa rakkoo Oromoon keessa jirtu hubatu gaafachuuf waajjira mootummaa biyya sunii gara garaatti xalayaa galfanne jedha.