text:
Ifaa
Ifaa, yokan visible light, kuniin electromagnetic radiation kan wavelengthiin isaa (about 400–700 nm) ilaa namaan ilalamu danda'u qabuu dha. Sayinsii kessatti jechii ifaa jedhamu electromagnetic spectum hundaa mallatessa. Ifnii ofii kessaa Partikillota Diqoo (Elementary Particles) kan photons jedhaman ofii kessa qaba.
Waani sadeen iftii itiin bekkamu:
- Intensity, yokaan brightness;
- Frequency yokaan wavelength fi;
- Polarization yokaan direction of the wave oscillation.
Ifnii ammalla wave fi Partikillota agarsisuu ni danda'a. Ammalii isaa kunii immo wave-particle duality jedhama. Qo'annoon ifaa optics jedhamu, qo'anno physics haraa(modern) kessatti barbachisumaa guddaa qaba.


c: text/html

text:
Waa’ee dhugaatii jabaa yookiin daadhii waynii dhuguu Macaafni Qulqulluun maal jedhaa? Kiristaanotaaf dhugaatii jabaa yookiin daadhii waynii dhuguun cubbuudhaa?
Gaaffii: Waa’ee dhugaatii jabaa yookiin daadhii waynii dhuguu Macaafni Qulqulluun maal jedhaa? Kiristaanotaaf dhugaatii jabaa yookiin daadhii waynii dhuguun cubbuudhaa?
Deebii: Caaffanni Qulqullaa’oon waa’ee dhugaatii jabaa yookiin alkoolii ilaalchisee waanta baay’ee dubbata (Seera Leewotaa 10:9; Seera lakkoofsaa 6:3; Seera keessa Deebii 29:6; Macaafa Abboota Firdii 13:4, 7, 14; Fakkeenya 20:1; 31:4; Isaayaas 5:11, 22; 24:9; 28:7; 29:9; 56:12). Haa ta’u malee, caaffanni qulqullaa’oon kiristaanni biiraa, daadhii waynii, yookiin dhugaatii alkoolii akka hin dhugne dirqama hin dhowwu. Dhugaadhumatti, caaffanni qulqullaa’oon kanneen biroon immo barbaachisummaa alkoolii ibsu.
Macaafni Lallabaa 9:7 “Daadhii wayinii kee garaa qulqulluudhaan dhugi” jechuun abbooma. Faarsaa 104:14-15 Waaqayyo dadhii wayinii “garaa namaa akka gammachiisuudhaaf” akka kenne dubbata. Amosos 9:14 daadhii wayinii iddoo dhaaba wainiitti keessatti dhuguu akka mallattoo eebbaatti dubbata. Isaayaas 55:1, “ kottaa utuu horii itti hin baasin daadhii wayinii fi annan bitadhaa” jechuun jajjabeessa.
Waaqayyo kiristaanota daadhiin wayiniitiin machaa’uu dhiisuu ilaalchisee maal abbooma (Efesoon 5:18). Macaafni Qulqulluun machaa’uu fi bu’aa isaatti ni farada (Fakkeenya 23:29-35). Dabalataanis kiristaanonni qaama isaanii irratti wanti kam iyyuu akka “aboo hin qabaanne” abboomamaniiru (1 Qorontoos 6:12; 2 Pheexroos 2:19). Alkoolii baay’isaanii dhuguun araachisaa ta’uun isaa kan hin ganamne dha. Caaffanni qulqullaa’oon dabalataanis kiristaanonni namoota kaan akka hin gufachiisne ni dhowwa yookiin yaada garaa isaanii irrattis akka cubbuu hin hojjenne ni jajjabeessa(1 Qorontoos 8:9-13). ifa qajeelfamoota kunneeniitiin, kiristaana kamiifuu hulfina Waaqayyootiif alkoolii baay’isee dhugaa jira jechuun baay’ee ulfaataa ta’a (1 Qorontoos 10:31).
Yesus bishaan gara daadhii wayiniitti jijjiire. Innis tibba sanatti Yesus daadhii wayinii waan dhuge illee ni fakkaata (Yohaannis 2:1-11; Matewoos 26:29). Bara yeroo Kakuu haaraatti bishaanni baay’ee qulqulluu miti. qulqul’ina ammayyaa malee bishaanni yeroo baay’ee baakteeriyaa, vayirusootaa fi waantoota adda addaatiin kan faalameedha. Har’as biyyoota guddinaan sadarkaa saddaffaa keessa jirran baay’ee keessatti kun har’a iyyuu dhuguma. Sababa kanaaf namoonni yeroo baay’ee daadhii wayinii (magariisa isaa irraa kan cuunfame)dhugu sababni isaa inni kan faalame ta’uu danda’a. 1 Ximootewoos 5:23, keessatti Phaawloos Ximootewoos akka bishaan duwwaa hin dhugne (tarii isa rakkina garaacha isaatiif sababa ta’e) qooda sanaas daadhii wayinii dhugi jechuun abbooma. Bara sanatti, wayiniin ni danfa (alkoolii qabaata) ture. Garuu dirqama akka isa har’aa miti. Inni cuunfaa magaarisaati jechuun dogoggora, garuu dabalataanis akkuma dadhii bara kana itti gargaaramaa jiruu wajjin gosa tokkicha jechuunis hin danda’amu. Ammas, caaffanni qulqul’aan kiristaanonni biiraa, daadhii waynii, yookiin dhugaatii alkoolii of keessa qabu akka hin dhugne hin dhowwu. Alkooliin, ofii isaa keessatti kan cubbuudhaan faalame miti. Kiristaanonni guutummaatti irraa of qabuun kan isaan irra jiram machaa’uudhaa fi arachiisaa isaatiin qabamuu irraati (Efesoon 5:18; 1 Qorontoos 6:12).
Alkooliin xinneenyaan fudhatameef nama hin miidhu yookiin arachiisaa miti. dhugumatti doktoronni tokko tokko daadhii wayinnii diimaa xinnoo fudhachuun fayyaaf bu’aa qaba deggaruun dubbatu, keessattuu onneedhaaf. Dhugaatii xinneenyaan fudhachuun dhimma mirga kiristaanotaati. Machaa’ummaanii fi aarachiisni cubbuudha. Haa ta’u malee, alkoolii fi bu’aa inni qaqqabsiisu ilaallee akeekkachiisa Macaafa Qulqulluu irraa kan ka’e, gollabbii qormaata alkoolii bay’isanii fudhachuu irraa kan ka’e, namoota kan biraa gufachiisuu fi gufuu ta’uu irraa kan ka’es yeroo bay’ee kiristaanootaaf guutummaatti alkoolii fudhachuu irraa of dhowwuun gaariidha.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Waa’ee dhugaatii jabaa yookiin daadhii waynii dhuguu Macaafni Qulqulluun maal jedhaa? Kiristaanotaaf dhugaatii jabaa yookiin daadhii waynii dhuguun cubbuudhaa?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Busaa
Busaan (malaria) dhukkuba daddarbaa kan bayyinaan naannoo tiroopikii fi sab-tiropikii kessatti ardii Ameerikaa, Eshiyaa fi Afrikaatti argamu. Dhukubni kun tilmaaman hanga ummata miliyoona 400 ta'u wagga tokkotti kan qabu yoo ta'u, ummatta miliyoona 1 hanga 3 ta'an waggaatti ajjeesa. Ummatni dhibeen kun bayyinaan ajjesus ijolle xixiqqoo Sab-Sahaaraa Afrikaatti argamani.
Dhibee busaa kan namarraa namatti dabarsu bookee busaa ishii dhaltuu Anoofeles jedhamuun beekkamtu. Maxxantoonni busaa nama qabsiisan seelii dhiiga diimaa keessatti kan wal horan yoo ta'u kanarraan kan ka'e, busaan hirrina dhiigaa (anaemia), akkasumas mallattoo oo'a qaamaa, qorri namtti dhaga'amuu, of wallaaluu fi du'a fida. Dhibee busaa ittisuuf akka bookeen busaa nama hin hiddine(ciniinne) gochuun barbaachisaa dha. Kana gochuuf agobarrii fayyadamuu, qoricha bookee busaa biifuu, fi bishaan ciise gogsuun fala ta'a.
Dhibeen busaa talaalli hin qabu. Kanarraan kan ka'e, falli inni guddaan akka dhibeen kun nama hin qabne ittisuudha. Qorichi dhukkuba kana ittisu garuu gatiinsaa miyaa waan ta'eef namoonni naannoo busaaf saaxilame jiraatan gatii isaa hin danda'an. Ga'eessota nannoo busaaf saxilame keessa jiraatan baayyeerratti dhibeen kun deddebi'ee itti ni ka'a, akkasumas humni dhibee kana ittisuu isaaniis dadhabaa deema. Dhukkuba kana yaaludhaaf qoricha akka kuniin(quinine) ykn artemisiniin(artemisinin) fayyadamuun kan beekkame yoo ta'u dhibeen busaa garuu yeroodhaa gara yerootti qorichoota kanatti baraa jira.


text:
Pundai Kadhaikal : Theevakiyum Mangaavum- 3
Chennai Mailaappooril Irukkum Theevakiyai Parriyum Aval Tholi Mangaa Parriyum Naam Nanku Arivom . Irunthaalum Oru Siru Munnurai. Naarpathai Eddum Theevakikku Rendu Penkal. Iruvarum Vayathukku Vanthavarkal. Kanavar Shanmuka Suntharatthukku Di.en.i.pi. Il Veelai. Theevaki Oppathil Killaadi. Penkal Leevukku Mama Veeddukku Pona Udanee Aarampitthaal Avarkal Varum Varai Sanmukattkkum Avan Eddu Ins Poolukkum Oyvu Kodukka Maaddaal. Theevaki Pirend Mangaa Irupatthi Aaru Vayathaanaval . Oru Pillai Oru Pen. Aval Kanavan Veelaayuthatthin Aayuthatthukkum Athan Moolam Urpatthi Aakum Antha Vellai Kanjiyin Pin Vilaivukalukkum Payanthu Rendaavathu Kulanthai Piranthavudan Aapareesan Panni Kondu, Iravu Pakal Paaraamal Antha Iddiyai Eppothumee Jampukeesvaramaaka Irukkum Than Karum Koothiyil Viddukkondu Kaalatthai Oddi Kondu Irukkiraal. Thinamum Mangaa Theevaki Veeddukku Povaal. Penkal Pallikkoodam Poy Iruppaarkal. Sanmukam Aapis Poy Iruppaan. Iruvarum Neerraiya Nikalsikalai (innum Pachaiyaaka Solla Veendumaanaal Neerraiya Vampai) Peesi Theerppaarkal. Yaar Yaarai Muraippadiyum, Thiruddu Thanamaaka Otthaarkal, Yaarukku Yaar Moolam Kulanthai Urpatthi Aakirathu, Kaalyaanam Aakaathaa Aanaal Pundai Veri Piditthu Alaiyum Chinna Penkal Yaarai Okkiraarkal, Ponra Samaasaarangalai Alasuvaarkal. Meelum Mangaa Neerru Iravu Eppadi Otthaal Enpathu Parriyum Peechu Varum. Theevaki Deyli Okkathathaal, Athu Parri Peesa Iyalaathu. Pala Naadkalil Mangaa Ellai Miri Peesi, Theevakiyin Pundai Neerai Kakka Vaikkum Nilaikku Kondu Poy Viduvaal. Theevakikku Veendiyum Irukkum. Kovamum Varum.aval Katthuvaal. Eendi Mangaa . Naan Keeddeenaadi Yaar Yaarai Ottharkal Enru. Nee Ennovo Neeril Paartthathu Pola Varnikkiraay. Athunaal Enna Aachu Patthiyaa. Summaa Iruntha En Pundai Ippa Soranthu Poy Kondaa Kondaa Enkirathu. Naan Ippo Engadi Poveen. Otthaa,. Unakku Oru Elavum Illai. Unga Veeddukkaaran Mathiyam Saappida Vanthaalee, Nee Oru Murai Avanai Oppee. Maangaa Avalai Samaathaanam Pannuvaa. Akka Kova Padaatheenga. Ungalukku Kovam Vanthaal Unga Pundai Eppadi Veengumnnu Enakku Thaan Theriyum. Veengina Pundai Thaan Pompilaikalukku Alaku. Annan Vanthaal Neengalum Oru Ravund Kaddunga. Illai Enraal, Intha Mangaa Ethukku Irukkaa. Unga Pundai Thanniyai Nakkiyee Unga Pundai Sooddai Eppadi Anaikkanumnnu Intha Mangaavukku Thaan Theriyum. Athu Pola Anrum Mangaa Theevaki Veeddukku Ponaal. Theevaki Appothuthaan Thunikalai Thoytthu , Maadiyil Ulartthi Viddu Vanthaal. Thookki Kaddiya Pudavaiyil Theevakiyin Mukkaal Vaasi Thodai Therinthathu. Iratthaal Aval Pudavai Antha Pundai Pakuthiyil Oddikkondu Antha Koothiyin Velippura Thorratthai Padam Piditthu Kaaddiyathu. Mangaa Anru Puthu Seethi Sonnaal. Kodi Veeddu Elakdrisiyan Sureeshin Akka Ammu , Amma Veeddukku Vanthu Irukkaal. Neerru Maalai Veeddil Yaarum Illaathapothu, Sureeshidam Veelai Pannum Jakkuvai Kanakku Panni Otthu Viddaal. Than Kanavan Veliyoor Veelaikku Ponathaal Ingee Vanthu Irukkaal. Kanavan Illaathathaal, Pundai Kaanju Pochu. Athu Porukka Mudiyaamal, Jakkuvai Neetthu Otthaal. Naan Tharseyalaaka Avanga Veeddu Pakkam Poneen. Jakku Appothuthaan Otthuviddu, Panttai Sari Pannikkondu Veliyee Ponaan. Avanum Ennai Paartthaan. Naan Visayatthai Purinthu Kondu Avanga Veeddukkullee Poneen. Ammuvukku Thookki Vaari Poddathu. Pudavai Ellaam Oree Kasangal. Appothu Thaanee Otthu Muditthu Irukkaa Pinnee Eppadi Irukkum. Naan Paartthuviddeen Enru Payanthu, Saari Akka Yaaridam Sollatheenga. Avar Ooril Illai. Naanum Porutthu Porutthu Paarttheen. Antha Arippai Adakka Mudiyavillai. Avan Maaddeen Enru Thaan Sonnaan. Nan Thaan Vidaapidiyaaka Avanai Veelai Edukka Sonneen. Akka Plees Poddu Kodutthu Vidaatheenga Enru Kenjinaal. Naan Sari Sari. Oru Pundaikkuthan Innoru Pundaiyin Arippu Theriyum. Nee Kavalai Padaathee. Avalukku Aaruthal Sollividdu, Naisaa Aval Vaayai Kindineen. Eendi Antha Jakku Eppadi. Unakku Thirupthiyaaka Irunthathaa . Illai Eeno Thaano Enru Panninaanaa? Rompa Naal Pannaathaathaal O.kee. Enru Irunthathaa Enru Keeddeen. Akka Avanai Patthi Ellaam Appadi Sollaatheenga. Avanukku Poolu Rompa Perisu. Kaddai Pola Irukku. Unmaiyai Sollanumnnaa, Enga Veeddukkaarar Okkarathai Vida Nallaavee Otthaan. Konja Naalikkul Rendu Thadavai Poddaan. Naan Keeddeen. Eendi. Avan Kalyaanam Aakaathavan. Avan Eppadidi Unga Veeddukkaararai Vida Nallaa Oppaan. Ava Sonnaal. Otthapin Jakkuvai Keeddeen. Avan Sonnaan. Akka Enakku Kalyaanaam Aaka Villaiyee Thavira, Naan Ithuvarai Moonu Peerai Otthu Irukkeen. Meelum Namma Eeriyaavil Irukkum Kalyaanam Aana Pompalaikalaiyum Otthu Irukkeen Enraan. Yaarudaa Sollunnu Keeddeen. Maaddeen Enru Sonnaan. Aanaa Onnu Akka, Avan Pannuvathai Paartthaa, Nichayam Niraiya Peerai Otthu Iruppan Pola Irukku. Saari Akka. Ennaal Thaanga Mudiyavillai. Ammavidam Sollaatheenga Enraal. Sari Sari. Ammu, Aanaal Oru Kandishan Enru Sonneen. Enna Akka Enraal. Nee Ingu Irukkumvarai Veeru Yaaraiyaavathu Otthaalum, Neeyaakavee Vanthu Ennidam Sollaveendum. Appadi Nee Sollaamal, Enakku Therinthaal Naan Un Ammavidam Unmaiyai Solli Viduveen Enru Miraddineen. Akka En Pundai Meelee Satthiyamaa Solreen. Naan Yaarai Okka Maaddeen. Appadi Otthaalum, Udanee Ungalidam Solreen Akka Enru Kaiyai Piditthu Kondu Kenjinaal. Intha Thiruddu Olai Keekka Keekka, Theevakiyin Pundai Ooriyathu. Avalukku Theriyaathu, Mangaavin Pundai Neer Aval Sikappu Pavadaiyai Nanaitthu Viddathu Enru. Theevaki Sonnaal: Ottha Summaa Iruntha Ennai, Kadhai Solluvathu Pol Vilaa Vaariyaa Solli, En Pundaiyai Kilappi Viddaay. Otthaa Ippo Evan Vanthu En Pundaiyai Oppan. Antha Aalum Innikkinnu Paatthu Penkal Vantha Pin Thaan Varuvaan. Seekkiram Vanthaal Okkalaam. Otthaa Unakku Ennadi Koothi . Ingee Ennai Veruppu Eetthividdu, Un Purusan Saappaaddukku Vanthavudan, Avanai Kooppiddu Un Pundaikku Saappaadu Poduvee. Ennai Maathiri Irunthaal Thaandi Theriyum Pundai Arumai. Mangaa Sonnaal: Akka Athaiyee Solli Kondu Irunthaa Enna Pirayojanam. Ennavo Puthusaa Nadakkira Maathiri Solreenga. Ippo Sanmukam Annan Vanthaal Thaan Unga Koothi Thanni Nikkumaa. Een Intha Mangaa Kai Paddaa Nikkathaa . Athaiyum Thaan Paartthu Viduvomee. Ithu Enna Muthal Thadavaiyaa. Akka Ingee Paarunga. Annan Vara Varaikkum Ungalaal Thaanga Mudiyumnnaa O.kee.. Illai Enraal, Udanee Padunga. Enakku Theriyum Antha Vaitthiyam Enraal. Theevakikku Aasai. Naalai Kidaikkum Palaakkaayai Vida Innikki Kidaikkum Kalaakkaayee Usatthi Enru Solluvaarkal. Athu Pola Maalai Neeratthukku Pin Vanthu, Sanmukam Pannuvaano Illaiyo Enru Irukkumpothu, Ippo Mangaavidamee Thanthu Viddaal Nallathu Enru Enni, Saridi Un Aasaiyai Keduppaaneen Enru Solli Eetho Thanakku Ildam Illaathathu Pol Naditthaal. Theevakiyin Pundaiyai Parri Aval Kanavan Sanmukatthai Vida Intha Mankaavukkuthaan Nalla Theriyum. Akka Oru Palamoli Solluvaanga. Umparathu Poolu Aanaal Koppulikkirathu Panneer Enru. Athu Pola Ungalukku Pundai Erichaal Jaasthi Aachu. Aanaalum Eetho Enakkaaka Pannuvathu Pola Paasaangu Pannureenga Enraal. Theevakikku Theriyum Intha Mangaavai Parri. Saridi Eppadi Veendumaanaalum Vechukko. Sari Sari Seekkiram Pedroom Pokalaam Vaa Enru Solli Kondee Iruvarum Ped Room Ponaarkal. Ponathuthaan Theriyum. Aduttha Nimidamee Theevaki Than Ira Pudavai Paavadaiyai Thookki Podduviddu, Than Oppiya Koothiyai Kaaddikondu Pedil Okkanthaal. Iruvaril Orutthi Pundaiyai Kaaddikondu Irukkumpothu, Marra Orutthi Maddilum Pullaa Irunthaa Nalla Irukkumaa. Theevakiyaavathu Pudavai Paavadaiyai Maddilum Kayaddinaa. Aval Ravikkai Appadiyee Irunthathu. Aanaal Mangaavo Ellaavatthaiyum Thookki Poddu Viddu, Theevakiyin Pundaiyudan Poddi Podum Alavukku Irukkum Than Karuppu Mudi Adarntha Pundaiyai Kaaddikondu Aval Arukil Ponaal. Ayyo Akka. Intha Maathiri Pundaiyai Paarkka Sanmukam Annanukku Kodutthu Vaikkalai. Manasukku Kaldamaa Irukku. Unga Pundaiyai Paartthapin En Pundai Oppiyathu Onnumee Illai. Naappathukkee Ippadi Enraal, Akka Unga Pundai Irupatthi Moonu Vayasulee Eppadi Akka Irunthu Irukkum. Annan Aapisukku Poy Veelai Pannuvathai Vida Unga Pundaiyil Veelai Panninaala Porum Enru Irunthuruppaar. Otthaa Theevidiyaa Mundai. Orutthi Pundaiyai Thookki Kaaddi Kondu Irukkaa. Nee Enna Venraal, Intha Pundai Pathineelu Varusatthukku Munnaal Eppadi Irunthu Irukkum Enru Aaraaychi Pannaree. Aaraaychi Pannara Neeramaadi Ithu. Neeratthai Veenaakkaamal, En Pundayai Kaakka Vaikkaamal, Un Naakkaal Allathu Un Viralkalaal Muthalil En Pundaiyai Konjam Amaithi Padutthu. Sonnathu Thaan Thaamatham. Rayil Siknalil Ninru Pachai Vilakku Erinthavudan Kilampumee Athu Pola, Mangaa, Theevakiyin Kaalkalai Innum Viritthaal. Theevaki Than Pundai Mudiyai Drim Panni Iru Vaarangal Kooda Aakavillai. Thirumpavum Mayir Mulaikka Aarampitthathu. Siru Siru Mudi Adikaalkal Therinthana. Virittha Theevakiyin Pundaikkul Mangaa Muthalil Than Rendu Viralaikal Viddu Kudainthaa. Theevaki Munakinaal. Sarru Neeram Porutthu Viralai Edutthuviddu, Than Naakkaal Theevakiyin Pundai Vaasal Pakuthi, Saidu Pakuthiyai Nakki Viddu, Ullee Ponaal. Theevaki Thanakku Theriyaatha Or Ulakatthil Sanjaaram Panni Kondu Irunthaal. Appa Appa , Ayyo Mangaa Ennadi Pannaree. Avarai Minji Viduvee Pola Irukkudi. Ippadi Sollikkondee Amma Enru Koochal Poddu Than Kaama Neerai Than Pundaiyai Nakkum Mangaavin Mukatthil Peechi Adichaal. Pothuvaaka Solluvaarkal. Ilaneerai Seevumpothu, Konjam Peechi Adikkum. Athu Antha Maratthai Naddu Valartthavanukku Nanri Solluvathu Enpaarkal. Athupola Theevakiyin Pundai Thannai Nakki Kushi Padutthum Mangaavukku Nanriyai Solliyathu. Mangaa Keddikaari. Eeno Theriyavillai. Inru Theevaki Pudavai Paavadaiyai Kayaddinaalee Thavira, Jaakeddai Kayadda Villai. Mangaa Summmaa Viduvaalaa. Theevakiyin Pundaiyai Nakki Kondee, Aval Jocketdin Kokkikalai Kayaddi Antha Yaalpaanam Theengaaykalai Kasakki Kaampukalai Nimindinaal. Theevaki Sonnaal. Eendi Paathiyil Kondu Nirutthi Viddaay. Ippo Irukkum Nilaiyil Ullee Eethaavathu Viddu Kutthinaal Thaandi En Pundai Neruppu Adangum. Nee Ullee Poy Pona Thadavai Naam Upayokapadutthina Antha Rappar Kuchi Irukkaa Paaru. Athai Kondaa. Antha Rappar Kulaayai Viddu Naalu Kutthinaal Thaandi Enakku Nimmathi Varum. Naan Theemeennu Iruntheen. Otthaa Antha Sureeshin Akka Ammu Jakkuvai Otthaal Enru Solli En Pundaiyai Seeraakki Viddee. Po Po Ullee Poy Kondu Vaa Enru Kaddalai Iddaal. Mangaa Ullee Poy Antha Rappar Kuchiyai Thudaitthu Kondu Vanthaal.. Mangaa Konja Neeram Antha Rappar Kulaiyai Nakki Sappikondu Irunthaal. Theevakikku Kovam Vanthathu. Eendi Mangaa Theevidiyaa Mundai. Ingee Pundai Neruppaa Kaayarathu . Nee Ennadaannaa Antha Kulaiyai Nakki Vilaiyaadi Kondu Irukkee. Vilaiyaada Ithuvaadi Neeram. Unga Annan Poola Ithai Ninachu Ullee Viddu Kutthudi NaaraaKoothi. Antha Kuchiyum Sumaar Oru Adikku Meel Irunthathu. Athai Nallaa Echil Panni, Mangaa Athai Theevakiyin Surangatthukkul Thinitthaal. Ippothu Thaan Theevaki Pundaiyil Aappu Aditthaar Pola Irunthathu. Antha Thadi Kuchi Theevaki Pundai Akalatthukku Sariyaaka Irunthathu. Konjam Konjammaa Speeda Kooddi Mangaa Theevaki Pundaiyil Antha Rappar Kulaiyai Kutthi Kondu Irunthaal. Antha Thadi Kuchi Ullee Ponathum Thaan Theevaki Nimmathi Peru Moochu Viddaal. Antha Kuchikeerppa Theevakiyin Pundai Thalarnthu Kodutthathu. Mangaa Enthavitha Siramamum Illaamal Theevakiyin Pundaiyai Antha Rappaar Kuchi Moolamaaka Otthukkondu Irunthaal. Immm Enru Katthikkondu Theevaki Mindum Oru Murai Kaama Neerai Velippadutthinaal. Theevakiyin Pundai Thee Oru Vaaru Anainthathu. Pudavaiyai Kaddi Kolla Elunthaal. Ippo Mangaa. Akka Enna Kilampideenga. Unga Kaariyam Aanaa Porumaa. En Pundaiyai Paarunga. Athukku Enna Vali Panni Poreenga Enraa. Theevaki Sonnaal. Otthaa Un Koothikku Ennadi. Rendu Manikku Veelaayutham Varuvaan. Avan Soolaayuthatthaal Ullee Viddu Kutthiko Enraal. Maangaa Akka Ithu Konjam Kooda Nalla Illai. Ilaiyil Rendu Peer Saappidum Pothu Oru Ilaikku Paayasam Poddu Viddu Maru Ilaikku, Veeddukku Poy Saappidu Enru Sonanaal Eppadi Irukkumo, Athu Pola Irukku Neenga Solarathu. Plees Akka Enree Kenjinaal. Theevakikku Theriyum. Mangaa Summaa Poka Maaddaal Enru. Sari Sari Neeyum Konjam Padu. Naan Unakku Naakku Poddu Un Pundaiyai Patha Padutthi Tharukireen. Unga Veeddukkaaran Vanthu Mithiyai Mudippaan. Saappidum Mun Apidaisar Soop Tharuvaarkalee Athu Pola Naan Nakkareen. Appuram Avan Poolai Un Pundaikkul Soruki Otthu Thanniya Vaangi Un Sooddai Thanitthukkol Enraal. Mangaavai Padukka Vaitthu, Antha Karuppu Mudikalai Kothi Viddaal. Eerkanavee Theevakiyai Aval Okkumpothu Eerpadda Piravaakatthaal Aval Pundai Muluvathum Iramaakavee Irunthathu. Pundai Paruppai Nalla Killi Aval Pundaiyai Piritthu Nakkinaal. Mangaa Nakkiyathu Polavee Than Naakkaiyum Muluvathum Aval Pundaikkul Viddu Nakkinaal. Theevaki Thaakku Pidittha Neeram Kooda Mangaavaal Thaakku Pidikka Mudiyavillai. Akka Enru Katthi Kondee, Joosai Peechi Adichaal. Theevakiyum Nakkuvathil Kai Theernthaval. Mangaavin Joosai Vaayil Vaangi Athai Aval Paasikalil Thuppi Antha Aanthira Maampalam Ponra Paachikalai Nakki Maangaavin Joosai Sappu Koddi Saapiddaal. Naali Aakirathu. Porum. Nee Veeddukku Poy Unga Veeddukkaaran Aayuthatthukku Un Pundaiyai Thiranthu Kondu Kaatthiru Enraal. Iruvarum Udaikalai Poddukondu Senranar.


text:
Kennaan Hafuuraa koo maal akka ta’e akkamiinan beekaa?
Gaaffii: Kennaan Hafuuraa koo maal akka ta’e akkamiinan beekaa?
Deebii: Kennaan hafuuraa kee nyaa maal akka ta’an kannutti himuu danda’u qorannaan sirrii ta’e yookiin karaan addaa ta’e hin jiru. Hafuurri Qulqulluun akka barbaadetti kennaa hafuura kenna (1 Qorontoos 12:7-11). Kiristaanotaaf rakkinni beekamaan qorumsa kennaa hafuraa keenyaan itti hirmaannaa argachuudhaaf kan nuyi duwwaan qabnu bakka nutti dhaga’amu irratti Waaqayyoon tajaajiluudhaaf barbaaduudha. Waaqayyo karaa hundumaan ajajamuudhaan akka tajaajillu nu waama. Hojii inni itti nu waame ittiin akka raawwannuudhaaf kennaa nuuf kenna yookiin Kennaa kanuma ta’een nuhidhachiisa.
Kennaa keenya adda baafachuun karaa heedduudhaan taasfama. Qorachuu kennaa hafuuraa yookiin tarreefamuun isaanii, garu guutummatti jara irratti hirkatamuu kan hin qabne, kennaan keenya eessa akka ta’uu danda’u shakkii malee nu gargaaruu danda’a. Darbees dhugaba’insi namootaa biraa dhufus kennaa hafuuraa qabaachuu keenya nuu mirkaneessa. Namoonni kan biraa yeroo ati Gooftaa tajaajiltu kan nu ilaalan yeroo heedduu kennaa hafuuraa hojii irraa jiru adda baasuu danda’u kan nuyi hin beekne yookiin hin hubanne. Darbees kadhannaanis barbaachisaadha. Kennaa hafuuraa kamiin akka qabnu kan beeku tokkichi isa kennicha nuuf kenne Hafura Qulqulluu mataa isaati. Caalaa ulfina Isaatiif kennaa hafuuraa keenyatti akka gargaaramnuudhaaf kennaa hafuuraa keenya akka nutti agarsiisuu Waaqayyoon gaafachuu dandeenya.
Eeyyee, Waaqayyo kaan akka barsiisota ta’an waama kennaa barsiisuus jaraa kenna. Waaqayyo kaan akka hojjettoota ta’an waama kennaa gargaarsaatiinis jara eebbisa. Haa ta’u malee, kenna keenyaan sirriitti beekuun kennaa keenyaan alas bakka ta’e akka hin tajaajijlle nu hin dhowwu. Kennaa (kennaawwan) hafuuraa kamiin Waaqayyo akka nu kenne beekuun bu’aa qabu? Eeyyee inni akkas. Carraa akka ittiin tajaajillu nuuf kenne dhiisuudhaan kennaa hafuuraa irratti baay’ee xiyyeeffachuun dogoggoraa? Eeyyee. Akka Waaqayyo nutti gargaaramuudhaaf ofii keenya kenninaan, Inni kennaawwan hafuuraa nuyi barbaanneen nu hidhachiisa.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Kennaan Hafuuraa koo maal akka ta’e akkamiinan beekaa?


text:
Barbaachisummaan cuubbaa Kirstaanummaa maalii dha?
Gaaffii: Barbaachisummaan cuubbaa Kirstaanummaa maalii dha?
Deebii: Cuubbaan kiristaanumma, akkaataa Macaafa Qulqulluutti, jireenya amanataa tokkoo keessatti waanta alaan ta’e bakkeedhaan dhugaa ba’uudha. Cuubbaan kiristaanaa amantaan tokko kiristoosii wajjin du’u awwaalamuu fi du’aa ka’uu isaa agarsiisa. Macaafni Qulqulluun, “yookiinis nuyi warri kiristoos Yesuusitti dabalamuudhaaf cuubaamne du’a isaatiinis isatti dabalamuudhaaf akka cuubamne ni walaltaniiree? Nuyi cuubamuudhaan du’a isaatti isatti dabalamnee isaa wajjin awwaalamneerra. Kiristoos humna abbaa isa ulfina qabeessaan warra du’an keessaa akkuma kaafame nuyis immoo jireenya haaraatti ni jiraanna” ni dubbata (Roomaa 6:3-4). Cuubbaa kiristaanaa keessatti, bishaan keessatti gadi lixuun Kiristoosii wajjin ddu’uu fi awwaalamu akka fakkeenyaatti agarsiisa. Bishaan keessaa ba’uun immoo du’aa kaafamuu Kiristoos agarsiisa.
Cuubbaa kiristaanaa keessatti, namni sun utuu hin cuubamin dura waantonni lama barbaachisoodha: 1) namni cuubamu sun duraan Yesus Kiristoositti amanuu qaba. 2) namni sun cuubbaan maal akka agarsiisu beekuutu isa irra jira. Namni tokko akka fayyisaa dhuunfaa isaatti Yesus Kiristoositti yoo amane, cuubbaan kiristaanaas sadarkaa namoota duratti Yesus Kiristoositti amanuu fi abboomamuu isaa ifatti namoota duratti labsu ta’uu isaa yoo hubate cuubamuudhaaf fedhii qabannaan, nama sana akka hin cuubmne kan isa dhowwu hin jiru. Akkaataa Macaafa Qulqulluutti, cuubbaan kiristaana barbaachisaadha, sababni isaa inni sadarkaa abboomamuuti- amantii Kiristoos irratti ta’ee fi isaaf amanamummaa qabaachuu ifatti namoota duratti dubbachuu dha- du’a Kiristoos, awwaalamuu isaa fi du’aa ka’uu isaa wajjin walii galuudha.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Barbaachisummaan cuubbaa Kirstaanummaa maalii dha?


text:
Daily Archives: March 13, 2015
Wallee Haaraa Sabboonticha Artist Bashananaa Haayiluun/Bitootessa 13,2015
Warraaqsa Ka’een Goototi Barattooti Oromoo Yuuniversitii Jimmaa Homaa Waraana Wayyaanee Waliin Wal Qabaa Jiru.
Bitootessaa 13,2015 Goototni Barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa FDG egaalaan jabeessuun itti fufuun guyyaa har’aa barruulee fi qalama isaanii qabachuun waraana Wayyaanee meeshaa waraana gurguddaa hidhachiifame waaliin wal dura dhaabbachuun, Kaardiin Filannoo wayyaaneen amma barattoota yuunibarsiitiif hiruuf jirtuu akka hin hirmneef dursanii mormii guddaan dura dhaabbatan.
Goototni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa guyyaa har’aa barnoota dhaabuun mirgi keenyaa sarbamee waraanaa fi human tikaa mootummaa wayyaaneen doorsifama barachuu hin dandeenyu jechuun xalaayaa Iyyannoo gaaffii mirga abbaa biyyummaa Oromoo qabxii 14 of irraa qabu afaan Ingiliffaa fi Afaan Oromootiin qindeeffatan qaamotni bulchiinsa mootuummaa wayyaanee gaaffii barattoota irraa fudhuu irraa akka nama biyya keessa hin jirreetti waan dhokataniif humnoota poolisii fi Waraana barattoota fixuuf bobbaafama jirutti kennachuun isin iyyuu ni dandeessuu taanaan gaaffii keenyaaf deebii gahaa akka nuuf kennitan barbaadna jechuun warraaqsa FDG bifa jabaateen itti fufan.
Mootummaan Wayyaanee sodaa guddaa Sochii warraaqsaa FDG gootota Qeerroo barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa irraa qabu irraa ka’uun torbee tokkoo oliif human waraanaa fi humnoota tikaa biyyatti gara Godina Jimmatti guuruun sochii FDG ukkamsuuf yaaliin guddaan godhama ture, guyyaa har’aa immoo qophii fi sochii warraaqsaa barattootni Oromoo Yuunibarsiitii jimmaa godhanitti barraaguun human waraanaa fi poolisotaa ganama sa’aa lama irraa eegaluun mooraa Yuunibarsiitii irratti humnoota tikaa fi humnoota poolisii dachaan dabaluun barattoota Oromoo tokko irratti human poolisaa fi waraanaa lama ol ramaduun waldura dhaabbatnaan guddaan gaggeeffamera. Barattootni Oromoo fi barattootni yuunibarsiitii Jimmaa hundi namni tokko illee lama ta’ee akka wal duukaa hin adeemnee fi hin dhaabatne Mootummaan abbaa irree EPRDF/TPLF/OPDO/’n qoqqobbii guddaa waraana of harkaa qabuun kaa’uus Goototni barattootni oromoo Yuunibarsiitii jimmaa guyyaa baruu bItootessaa 14/2015 irraa eegaluun barnoota dhaabuun mirga isaanii afaan qawwee fi poolisootaan sarbamaa jiru deeffachuuf guyyaa har’aa bakka waraannii wayyaanee fi poolisootni wayyaanee jiranitti barruu warraaqsaa gaaffii mirga abbaa biyyummaa Oromoo fi gaaffii mirgota dimookiraasii of irraa qaban bittinneessuun diina rifaasisan.
Goototni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa Mooraa Saayinsii fi Technology keessatti bifa haalan jajjabeessa fi abdachiisaa ta’een humnoota Waraana wayyaanee fi poolisoota wayyaanee dara dhaabbatan. Poolisootni wayyaanee mooraa kana seenuun doorsisuuf yaalanis diddaan barattoota Oromoo daran jabaachuun barruulee iyyaannoo isaanii wajjiraa poolisii mooraa Yuunibarsiitii jimmaa fulduratti bittinneessan.
Mootummaan abbaa Irree Wayyaanee guyyaa boruu irraa eegaluun kaardii Filannoo sobaa barattoota Oromoo fi barattoota dhaabbilee barnoota olaanoo yuunibarsiitii fi kolleejjoota Oromiyaa garaagaraaf bitootessaa 14/2015 irraa eegaluun hiruuf waan jirtuuf Goototni barattootni Oromoo olollii filanoo kijibaa/sobaa wayyaanee dhaabbachuu qaba jechuun goototni barattootni Oromoo sochii isaanii jabeesuun kaardii Filannoo sobaa Wayyaanee fudhachuun kan hin barbaachifne ta’uu hubachiisuun, guyyaa boruu barattootni Oromoo fi lammileen Cunqurfamoo biyyatti adeemsa kardii filannoo sobaa kana dura dhaabbachuun warraaqsaa FDG jabeessinee kan itti fuffan ta’uu jabeessanii hunbachiisan.
Waraabbbii sagalee fi suurawwaan sochii barattoota Oromoo guyyaa har’aa rakkoo network irraan dabarsuu ykn maxxansuu hin dandeenye.
Barattooti Oromoo Mooraalee Yuuniversitii Adda Addaa Guyyaa Har’aa FDG Itti Fufan.
Gabaasa Qeerroo Bitootessa 13,2015
Mooraalee barnootaa Yuuniversitii Oromiyaa keessattu guyyaa har’aa gaaffiin adda addaa ka’ee akka jiru odeessi Qeerroo yuuniversitiilee irraa nu gahaa jira. wal duraa duubaan odeessa Qeerroo nugahee jiru irraa:
- Wallaggaa Yuuniversitii
Halkan edaa Bitootessa 13,2015 naannoo sa’a 6:00 irratti barattootni sabboontotni Oromoo gufuu qabsoo oromoo kan tahan, ilmaan Oromoo irratti yerood heeraa ajjechaa kan raawwatan “ Gantuu, Hattuu, Saamtuu , Maxxantuu fi Basaastuu kan tahan, dhiiga ilmaan oromoo kan xuuxaa jiran bakka jiranitti jireenya isaanii balleessuudhaaf tarkaanfii jabaa isaan irratti fudhachuu qabna” kan jedhu barruun mooraa yuuniversitii Wallaggaa keessatti sabboontota barattoota oromootiin maxxanfamee kan bule yoo tahu list barattoota hojii hamaa kana irratti bobbahanii sabboontota barattoota oromoo mooraa kanaan tarkaanfiin irratti fudhatamuuf akeekame nama 23 waliin maqaa isaanii guutummaa waliin kan maxxanfamee bulee fi battaluma sanatti caasaa mootummaa mooraa sanatti argamaniin waraqaan maxxanfame kun kan buqqa’e tahuu gabaasni Qeerroo nu gahe addeessa.
- Haroma yaa Yuuniversiitti:
Akka odeessa Qeerroo mooraa yuuniversitii kana irraa addeessutti barattootni dhimma barnootaan kan wal qabate har’a gaaffii kaasanii jiru,kunis qindoomina Qeerroo mooraatin tahuu isaa odeessi kan ibsuudha, akka ibsa gabaasichaatti barattootni muummee barnoota Ogeessa Fayyaa Bineensotaa baratan waggaa 1ffaan gaaffii isaan kaasanii jiran gosa muummee barnootaa kanaan kanaan dura barattoota eebbifamanii jiran hanga ammaatti hojii irratti kan hin bobbaane waan taheef barbaachisummaan isaa maalii? Kanaafuu kutaan barnootaa kun cufamee muummee barnoota biraa seenna jechuudhaan barumsa dhaabanii akka jiran odeessi kun ibsa. Kanumaan wal qabatee muummee barnoota kana irratti kan hojjetan bulchiinsi, osoo barattanii gaaffii kaasuutu fudhatama qaba malee akkamiin barumsa dhaabdu jechuun mufannaa fi aariidhaan mootummaatti gabaasa olgochuu fi barattoota muummee barnoota kana irratti bulchiinsi moorichaa tarkanfii fudhachuuf kan deemu sochii taasisuu kan eegalee, barattootni muummee biroon akka walii galaatti barattoota kana deggeruudhaan cina dhaabbatanii fincila dhimma kanaan wal qabate finiinsuu irratti argamanii akka jiran gabaasni qeerroo nugahaa jiru addeessa.
- Walloo Yuuniversitii , Mooraa Dasseetti
Dhimma filannoon kan wal qabate irratti, kunis taajjabonni filannoo mooraa sanaa martinuu barattoota oromoo qofaadha, kan tahuu qabus akka kanatti kan murtaa’e kanaafis taajjabdoota kana filachuudhaaf dirqama Afaan oromoon dubbachuu fi gaggeessuu qabna kan jedhamuun yoo tahu akkuma isaatti afaan oromoo kan hin dhageenye afaan amaaraatti hiikuudhaan sagantaan filannoo sun kan gaggeeffame taajjabdoota barattootni 14 kan filamaniidha, isaan keessaa namni 3 miseensa Qeerroo akka tahe odeessi Qeerroo nugahe kan ibsuudha. Kanumaan Afaan oromoo irraa kan hafe afaan biraaniyyuu dubbatamuu hin qabu nuti oromiyaa keessa kan jiraannu jechudhaan barattootni oromoo sochii taasisaniin mootummaan wayyaanee inni aadaa fi afaan oromoo balleesuuf dhama’u barattoota kana dura dhaabbachuu fi taajjabdoota filaman keessaa shakkii qaban miseensi Qeerroo jiraachuun isaa filannoo mooraa kanatti gaggeeffamu laamshessuu danda’u kan jedhu qorannoo fi marii peresedantii moorichaan mariin guyyaa guutuu gaggeeffamaa kan oole tahuu isaa odeeffannoon nugahee jira.
- Waldaya Yuuniversitii
Akka mooraa kanaatti fincilli addaa barattoota oromoon kan qabsiifamaa jiruudha, odeessi achirraa yeroodhaa yerootti nu qaqqabaa jiru torbee kana guutuu dhimma barnootaan kan wal qabateedha. Kunis 1ffaa qormaata seemisteeraa irratti barataa dhalootaan oromoo tahe qorumsa irra osoo jiranii telfoonni isaa iyyuudhaan quunnamtii biraa goote ykns gargaarsa barataa biraadhaaf goote kan jedhamuun barataan kun barumsaan sadarkaa guddaa kan tahe barataa waggaa 3ffaa barsiisaa tigree tokkoon kan irratti mallatteeffameen barataan kun mooraadhaa ariyame, kanumaan wal qabsiisanii barattootni oromoo wal gurmeessuun qorumsa irra osoo jiranii gaaffii kaasuun barataan kun yakka tokkollee hin qabu kan jedhu dhiyeessan, kanumaan xiyyeeffannoon barattoota oromoo kan eegaleen barattoota ciccimoo waggaa 1ffaa irraa kaasanii hanga waggaa 3ffaatti barumsa isaaanii incomplete gochuudhaan guyyoota muraasa dura barattootni oromoo qofti 1200 ol tahan mooraa gadhiisanii gara maatitti galani jiru,barattootni oromoo moorattis hafan yeroo ammaa kanumaan fincilli ka’ee kan jiruudha, barattootni oromoo mooraa gadhiisan haa deebi’an tahuu baannaan barataan kamiyyuu barachuun irra hin jiraatu jechudhaan gaaffiin itti fufee kan jiruudha, inni 2ffaan moorama kanatti barattootni muummee bulchiinsa lafaa jedhamu baratan waggaa 1ffaadhaa hanga 3ffaatti , muummee barnootaa kanaan kan eebbifaman miindaan isaaniif kennamaa turee armaan dura 4,000 ture yeroo dhiyoo asitti miindaan isaanii gara 1700 gadi siqe, kana mootummaatu faayidaa dhuunfaa isaatiif miindaa isaanii kana godhe jechuudhaan barattootni kun har’a Bitootessa 13 barumsa dhaabuu odeessi ibsa. Muummee barnootaa Ingineering irraa addaa tahu hin qabu kan jedhuun akkasuma yuuniversitiilee kanneen akka Bahardar fi Haromayyaa keessattis gaaffiin kana fakkaatu kan itti fufee jiruudha.
Yuuniversitiilee kanneen akkaa Mattuu, Bulee Horaa, Wallaggaa, Amboo, Finfinnee fi Adaamaa keessattis sochiin Qeerroo kan eegalee fi barattootni barumsa dhaabuun gaaffii mirgaa kaasuun kan itti fufeedha.


text:
Kristaannii iddoo bulti afuura xuraawaa ta’uu ni danda’aa? Kiristaanni kan seexanaa ta’uu ni danda’aa?
Gaaffii: Kristaannii iddoo bulti afuura xuraawaa ta’uu ni danda’aa? Kiristaanni kan seexanaa ta’uu ni danda’aa?
Deebii: Macaafni qulqulluun sirritti hin teesisu, kiristaanni afuura xurawaan waa’ee qaabamuu isaa maaafaa qulqulluudhaa wajjin kan adeemuu waa’ee qabamuu isaa dhugaan bifa ifa ta’een teesifameera, kiristaanni iddoo bultii afuura hamaa akka hin taane. Garagarummaa bal’aatu jira, iddoo afuuraa xurawaa ta’uu gidduu fi afuura hamaadhaan gadi qabamuu yookaan dhiibba isaa jala jiraachuun. Afuura hamaan qabamuun hafuurri hamaan kallattidhummaan/raawwatee to’annaa isaa jala yoo jiraatee dha, yaadi namoota dhuunfaa fi /yookaan gocha (Maat 17:14-18, Luqa 4:33-35, 8:27-33). Gadi qabuu afuura xuraawaa yookaan dhiibbaa afuura xuraawaa yookaan waraansa afuura xuraawaa of keessatti qabata, wanta afuura irratti fi/yookaan isa/ishee amala cubbuu akka qabaatan ni jajjabeessa. Dubbifama kakuu haaraa hundumaati, lola afuuraa kan ilaalate, afuurri xurawaan amanaa keessaa kan ba’ee ajaji tokkoo illee jiraachuu dhiisuu isaa hubadhaa (Efe 6:10-18). Amantootni dabiloosiin akka morman itti dubbateera (Yaaq. 4:7, 1ffaa Phexi 5:8-9), akka baasaniif osoo hin taane.
Kiristaanonni iddoo bulti afuura qulqulluuti (Roome 8:9-11, 1ffaa Qoro 3:16, 6:19). Dhugumatti afuurri qulqulluun hin hiyyamuuf, nama iddoo bulti isaa ta’e afuurri xurawaan akka keessa bulu. Kun kan hin yaadamnee dha, innis dhiiga Kristoosiin kan biteef (1ffaa Phexi 1:18-19) uumama haaraa kan inni godhe (2ffaa Qoro 5:17), afuurri xuraawaan akka ajajuuf to’annaa isaa jala akka ta’u. Dhugumatti kan akka amantootaa seexanaa fi afuura xuraawaa wajjin lola geggeesineera, haa ta’uu malee mataa keenya wajjiniin miti. Ergamaan Phaawuloos ni labsa, “isin, ijoollee jaallatamoo Waaqayyoo irraa waan taataiif isaan mootanitu isin keessa kan jiru biyya lafaa keessa kan jiru waan caaluuf” (1ffaa Yoha. 4:4). Nu keessa kan jiru eenyuu? Afuura qulqulluudha. Biyya lafaa keessa kan jiru eenyuu dhaa? Seexanaa fi afuura xurawaa dha. kanaaf, amanaan addunyaa afuura xurawaa kanaa mo’eera. Akkasumas amanaan dhimmi afuura xuraawaan qabamuu macaafni qulqulluun hin deggeru. Raga cimaa macaafa qulqulluu kiristaanni iddoo bultii afuura xuraawa ta’uu hin danda’u kan jedhuu ilaalchi, barsisootni macaafa qulqulluu tokko tokkoo “afuura xurahummaa jecha jedhuu” fayyadama, kiristaana kan to’ate afuura xurawa heeruudhaaf. Warri tokko tokkoo ni falmuu, kiristaanni raawwatee iddoo bultii afuura xuraawaa hin ta’u, kiristaanni afuura xuraawaa ta’uu ni danda’a kan jedhu. Walummaa galatti ibsi afuura xurahummaa iddoo bultii afuura xuraawaa ta’uu kan jedhuu wajjin aanta walfakkaatu qaba. Kanaafis, qabxii wal fakkaataa dhimma qabuu dha. sagalee isaa jijjiiruu dhugaa isaa jijjiruu hin danda’u, kinnis afuurri xuraawaan kiristaana irra buluu yookaan to’annaa guutuu gochuu hin danda’au. Dhiibbaa afuura qulqulluu fi kiristaana gadi qabuu irratti dhugaa geesisan ta’uun isaa shakkii hin qabu, haa ta’uu malee akkanumatti kiristaanni ni qabama yookaan afuura xurahummaa ta’a jechuun sagalee macaafa qulqulluu miti.
Baay’inaan yaad-rimeen afuura xuraawummaa shaakala yaada nama dhuunfaati, isa tokkoo “guutuu guutuutti” kristaana kan turee to’annaa afuura xurawaa jala ta’uu isaa ragaadhaan kan mirkaneesine ilaaluudhaan. Bifa murtaa’een faayida qabeessa kan ta’u, shaakala dhuunfaa keenyaa sagalicha hiikuu irratti dhiibba akka irra hin geesifneef. Caalaadhumatti shaakalli dhuunfaa keenyaa karaa dhugaa sagalee isaatiin dirqamatti qulqulleesutu nurra jiraata (2ffaa Ximoo 3:16-17). Kiristaana ta’a kan jennee amala afuura xuraa’ummaa yeroo callaqisiisuu arginee kan isaa/ishee ogummaa amantii isaanii gaaffii nuti uumuu danda’a. Tarii namni dhuunfaa sun dhugumatti kiristaana ta’uu danda’a, bifa hamaataadhaan afuurri xurawaan kan keessa bulee fi/yookaan bifa hamaataadhaan rakkina xinsammuutiin kan dhiphatu. Garuu irra deebbi’ee, shaakala keenya wajjin kan wal simachuu qabuu sagalee isaa wajjiniin qoruudhaan malee galagaltoo isaa ta’uun irra hin jiraatu.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Kristaannii iddoo bulti afuura xuraawaa ta’uu ni danda’aa? Kiristaanni kan seexanaa ta’uu ni danda’aa?


text:
Bitootessaa 11,2015, Godina Jimmatti Sochiin Warraaqsa FDG gootota dargaggoota Qeerroo barattoota Oromootiin qabsiifamuu eegale jabaachuun gara uummata Oromoo baadiyyaa godina Jimmatti babal’acha jiraachuun walqabatee mootummaan Wayyaanee sabboontota ilmaan Oromoo nagaa qabee mana hidhatti darbaa jira.
Motummaan Wayyaanee waan qabee gadhiisuu dhabuun sabboontota ilmaan Oromoo badii tokko malee humna waraanaa poolisii federaalaa irratti bobbaasuun hidhatti ukkamsuu itti fufe jira. torbee kana keessa sabboontotni Oromoo Godni Jimmaa Aanaa garaagaraa keessa maqaa Oromummaan Oromoota hidhatti darbamaa jiru.
Haaluma kanaan magaalaa Jimmaa fi Aanotaa Godina Jimmaa garaagaraa irra kanneen hidhaman:
- Nazifaa Abbaa Tamaam jiraataa magaalaa Jimmaa ganda Bachoo Booree jedhamu keessatti uffataa hodhuudhaan kan maatii isa jiraachisu,
- Barsiisaa Gammachuu jedhamu aanaa Shabee Somboo M/B Marsaa jedhamu irraa utuu barsiisuu humna Poolisii Federaalaan ukkanfame.
Kana malee Anaa Deedoo irraa ilmaan Oromoo torba kanneen ammaf maqaan isiinii nu hin qaqqabiin humna poolisii federaalaan qabamanii mana hidhatti darbamuu maddeen keenya gaabasan.
Haaluma kanaan Yeroo amma kana Mootummaan Wayyaaneen humni Adda Bilisummaa Oromoo ABO’n Godina Jimmaa keessa buufate jira maqaa jedhuu fi maqaa sakkatta’aa dhabamsiisuu jedhuun humna poolisii naannoo Oromiyaa irraa shakkii guddaa qabatuun ajaja mootummaa federaalaatiin poolisoota Federaalaa fi waraanaa aanota Godinichaa keessa bobbaasuun ilmaan Oromoo maqaa qorannoo fi sakkatta’insaan dararuu fi ukkamsuun hidhatti darbaa jiraachuun saaxilamera. Adeemsi gochaa diinummaa mootummaan Wayyaanee fudhachaa jiru kun uummata bakka jiruu dammaqsuun akka uummatni fincilee sochii FDGtti makamuun mirga isaa kabachiifatuuf dirqamsiisa jiraachuu irraa uummatni utuu hidhatti hin ukkanfamiin harka walqabatnee mootummaa abba irree irratti finciluun yeroon gamtaan kaanee falmannuu amma jechuun dhaamsa waliif dabarsaa jiraachuun ibsame jira.


text:
Gabaasa Qeerroo Magaalaa Baddallee Gur-dh 10,2012
Omishi Shonkoraa Ilubaaboraa,Aanaa Baddallee Alabaash ganda jedhamutti argamu humna hin beekamiin guutummaatti barbadaayee jiraachuu qeerroon magaalaa Baddallee irraa gabaasa.
Lafti Omishi kun irratti dhaabbate ummata Oromoo 1200 tahan naannoo san qotatee jiraataa ture irraa buqisuun bakka galmaa dhabsiisee yeroo tahu baatiilee darban kana keessa sabaa kanaan ummanni diddaa isaa irra deddeebi’ee yeroo dhageessisu mootummaan yoo barbaaddan abbootii qabeenyaa omishichaaf hojjedhaa jiraadha malee lafa san irratti deebitanii qotachuu fi jiraachuu hin dandeessan jechuun rakkisaa akka ture beekamaa dha. Haalli kun hammaataa deemuu irraan Gurraandhala 08,2012 lafa heektaara 15,000 kan tahu mishi shukkaaraa qabeenyummana isaa kan abbaa qabeenyaa Pakstaanii tahe guutummaa guutuutti barbadaayee jira.
Haala kanaan wal qabachuun mootummaan Wayyaanee humna waraanaa erguun ummata naannoo sanii heddumminaan hidhaa akka jiru gaabsi qeerroo Baddallee irraa nu gahe addeessa.
Haala rakkoo fi gidiraan ummata Oromoo irra gahaa jiru ummanni kun tokkummaan ka’ee roorroo akka of irraa ittisu taasisaa waan jiruuf Oromoon qabeenya isaa fi lafa isaa irra jiraachuuf waldhaansoon inni godhu itti fufa.
Qabsoon itti fufa! Gabrummaan ni kufa!!


text:
Qooyyaba
Qooyyaba, artimeetiik ykn artimeetiiksi (jecha Giriik ἀpιθuός, aartimoos "lakkoofsa") damee herregaa kan dameewwan kaan hunda caala umurii dheeraa qabuu fi hunda caala bu'uura ta'edha. Dameen kun lakkoofsa qorachuu of keessatti qabata, keessaahuu amaloota hojii isaan gidduutti raawwatamuu - ida'uu, hirrisuu, baayyisuu, fi hiruu - qorachuu. Artimeetikiin tiyoorii lakkoofsaa keessatti kan bu'uraati, tiyoorin lakkoofsaa damee herregaa olaanaa keessaa akka tokkootti ilaallama, kunis aljebraa, ji'oomeetirii fi qaaccessuu wajjin jechuudha.


text:
Galmeewwaan Hundataa fi Gariin galmeewwanii
Galmee Hundataa galmeewwan guddaa akka taliigduu sii heeyyama, jechuun kitaabota boqonnaalee baay'ee qaban. Galmeen hundataa akka meeshaa wanta matayyaa fayiilii barreessaf LibreOffice qabatuutti ilaalama. Tokko tokkoo faayiliiwwanii gariin galmeewwanii jedhamu.
Contents
Galmeewwaan Hundataa uumuuf
- Kan kaanan gadii keessaa tokko hojeedhu:
- Faayilii - Haaraa - Glamee Unka XML fili.
- Faayilii - Erguu - Galmeewwan HTML uumuufiladhu.
- Yoo galmee hundataa haaraa uumtu, galiinsi jalqabaa naanneessaa galfata Barruu ta'uu qaba. Seensa barreessi yookin barruu ta'e galchi. Kunis erga akkaataalee duraan kan galmee hundataa keessa jiran akka gulaalamee kan mirkaneessu dha, yommuu gariin galmee ilaaltu akkaataalee jijjiiramee argita.
- Galmeewwan hundataaf Naanna'aa keessatti (ofumaan banuu qaba, yookin immoo banuuf F5 dhiibi), sajoo Insert cuqaasun qabuun turi, kan armaan gadii keessa tokko rawwadhu:
- Faayilii saxaatoo saaguu barbaadde iddoo qabsiisii, sana booda Bani cuqaasi.
- Tarree hatche, olkaa'uuf, qabduu. Tarree Hatchches Olkaa'u cuqaasi, maqaa faayilii galchi, kana booda Olkaa'i cuqaasi
- Keewwata haaraa galmeee hundataa keessatti bakka galchuu dandeessutti saaga. Barruu barruu jiraataa ittaanuu kan galfata Naanneessaa keessaatti saaguu hin dandeessu.
- Faayilii - Olkaa'i fili.
Galmeewwaan Hundataa gulaaluuf
Galmee hundataa keessatti gariin galmeewwanii qiqindeessu fi gulaaluuf Naanneessaa fayyadami.
- Gariin galmee gulaalliif banuuf, maqaa gariin galmee kan naanneessaa keessaa lamcuqaasi.
- Gariin galmeewwanii galmee hundataa keessaa haquuf, tarree naanneessaa gariin galmee keessa mirga cuqaasi fi Haqi fili. Faayilii gariin galmee hin haqamu, galiinsa naanneessaa qofatu haqama.
- Barruu galmee hundataatti dabaluuf, wanta tarree naanneessaa keessa jiru mirga cuqaasii, itti aansuun Saagi - Barruu fili.Kutaan barruu wanta filamee kan galmee hundataa iddoo itti barruu barreessuu barbaaddu dura saagama. Galinsa barruu gara barruu duraan galinsa naanneessaa keessa jirutti saaguu hin dandeessu.
- Galmee hundataa keessatti gariin galmeewwani lamata deebi'uun tartiibessuuf, gariin galmee gara teessoo haaraa kan tarree naanneessa keessaatti harkisi. Akkasumaas tarree keessaa gariin galmee filuu dandeessa, fi sajoo Gadi siiqsi fi Ol siiqsi keessa cuqaasi.
- kasaa dabaluuf, kan qabeentota gabatee, tarree naanneessaa keessa mirga cuqaasi, itti aansuun Saagi - kasaa fili.
Tokko tokkoo gariin galmee Fuula Haaraa irraatti eegaluuf
- Tokko tokkoon gariin galmee mata duree akkaataa kewwata walfakkaataa akka fayyadamu mirkaneessi, fakkeenyaaf "Mata duree 1".
- Galmee hundaata keessatti,Dhangi'i - Akkaataalee fi Dhangeessuu fili, itti aansuun sajooAkkaataalee kewwata keessa cuqaasi.
- "Mata duree 1" keessa mirga cuqaasun fi Fooyyessi fili.
- Caancalee Yaa'insa Barruu cuqaasi.
- Naannoo Citaa , Saagi fili, itti aansuun“Page” kan sanduuqaType keesaa fili.
- Yoo tokko tokkoo gariin galmee fuula qara irraa akka eegaluuf barbaadde, akkaataa fuulaa waliin fili, sanduuqa "Fuula mirgaa" keessaa fili.
- TOLEE cuqaasi.
Akka galmee barruutti galmee hundataa alatti baasuuf LibreOffice
- Faayilii - Alergii fili.
- Tarree Dhangi'i faayilii keessatti,galmee barruudhangi'i faayilii filun fiAlergii keessa cuqaasi.
Related Topics
Kasaawwan Galmeewwan Hedduu Kabeebsan
Naanneessa Halaata Hundataa keessatti


text:
Roso 4
Yesuusi Kiristoosi Ayeti?
1. Yesuusi kalaqaminohu hiittoonniiti?
Yesuusi uullara daye ilamara albaanni iima sokkaancho ikke heeˈrino; konni garinni uullate aana ilaminohu iso callaati. (Yohaannisi 8:23) Maganu baalunkurinni umo asse iso kalaqino; Maganu wole baalare kalaqi wote isi looso kaaˈlino. Yihowa xaaddote kalaqinohu Yesuusa calla ikkinohura Maganunniha “mitto beetto” yinanni suˈmi isira malinoho. (Yohaannisi 1:14) Yesuusi Maganuwiinni wolu kalaqamira sokka iillishanno daafira “Qaale” yineno woshshinoonnisi.
2. Yesuusi uullara dayinohu mayiraati?
Maganu Bayiru Beettisi heeshsho iiminni haare, Maariyaami yinannite mitte Yihudu seemo godowira sayisino. Konni daafira Yesuusira maalu anni dinosi. (Luqaasi 1:30-35) Yesuusi uullara dayinohu (1) Maganunnire halaale rosiisate, (2) qarru giddo heeˈne nafa Maganu fajjo assineemmo gara leellishatenna (3) guuta heeshshosi “wodo” asse aateeti.
3. Wodo hasiissannonkehu mayiraati?
Wodo mitto mancho reyote firdenni gatisate kaffallanni waagaati. (Wolapho 21:29, 30) Maganu manna kalaqinohu geedharanna reyara diˈˈikkino. Tenne mayinni anfeemmo? Maganu umo kalaqino manchira Addaamira, Qullaawu Maxaafi giddo “cubbo” yinoonnire loosiro reyannota kulinosi. Konni daafira Addaami cubbo loosa hoogoommero direyanno. (Kalaqo 2:16, 17; 5:5) Qullaawu Maxaafi yaanno garinni reyo tenne alame “dagginohu” Addaami widoonniiti. Konni garinni Addaami cubbonna cubbu waaga ikkitinota reyo sirchisira baalaho sayisino. Konni daafira Addaamiwiinni ragiˈnoommote reyote firdenni fushshitannonketi wodo hasiissannonke.
Reyotenni wodankera dandaannohu ayeti? Reyineemmo wote qaxxaˈˈammeemmohu uminke cubbira callaati. Guuntete xeˈne noonsari mannu ooso wolootu cubbira wodo kaffala didandiitanno.
4. Yesuusi reyinohu mayiraati?
Yesuusira ninke gede guuntete xeˈne dinosi. Konni daafira reyanno gede assanno cubbi dinosi; isi horonta cubbo diloosino. Yesuusi reyinohu wolootu cubbiraati. Maganu beettosi ninkera reyanno gede asse mannu ooso lubbora baxannota leellishino. Yesuusino Annisira hajajame, hattono heeshshosi ninke cubbira sayise ee baxannonketa leellishino.
5. Yesuusi xa ma assanni no?
Yesuusi uulla noo waro xiwamaano hursino, reyitinore kayisino, hattono buuto qarrantinore qarru giddonni fushshino. Tenne asse Maganoho hajajamanno mannira albillitte maa assannoro leellishino. (Maatewoosi 15:30, 31; Yohaannisi 5:28) Yesuusi reyihu gedensaanni, Maganu ayyaanaamo biso uddisiise reyotenni kayisinosi. (1 Pheexiroosi 3:18) Yesuusi, Yihowa Nugusa asse uulla woˈma gashshate silxaane aasi geeshsha qiniitesiinni ofolle agadhino. (Ibiraawuyaani 10:12, 13) Yesuusi xa Nugusa ikke iima gashshanni no; iso harunsitannori konne dancha duduwo gobba gosate dudubbanni no.
Muli barra Yesuusi silxaanesi horoonsiˈre baalanka qarranna qarra abbitannore gudanno. Yesuusira hajajante iso ammaˈnitannota leellishshannori baalu uullate aana gannatete hagiidhitanni heedhanno.


text:
Qajojii Galmee tokko uumuu
Galmee barruu haaraa uumuudhaaf, qajojii tokko akka bu'uuratti fayyadamuuf uumuu nidandeessa.
- Galmee tokko uumiitii, qabeentaa fi akkaataawwan dhangeessuu isa barbaaddu ida'i
- Choose File - Save As Template.
- Sanduuqa Qajojii Haaraa keessatti qajojii isa haaraadhaaf maqaa barreessi.
- Tarree Akaakuuwwan keessaa, akaakuu qajojii tokko fili.
- TOLEE cuqaasi.
To create a document based on the template, choose File - New - Templates, select the template, and then click Open.
Related Topics
Glmee Biroo Irraa Haalata Fayyadamuu


text:
Bitootessa 11,2015 Magaala Buusaa
Godina Shaggar Kibba Lixaa aanaa Daawoo magaala Buusaa keessatti warraaqsi Bilisummaa finiinaa ooleen guyyaa har’aa Bitootessa 11,2015 hiriiraan oole uumannis gaaffii abbaa biyyummaa gaggeessaa ture. Addatti dargaggoonni Oromoo fi barattooti Oromoo qooda guddaa kan fudhatan yeroo ta’u karaa namaa mirga Oromummaa falmachuu irratti gaaffiilee :
- Oromiyaan kan Oromooti,
- Finfinnee hin kenninu Murree,
- Nuti nagaa barbaadna, kijiba Wayyaanee nuffinee fi kkf n adda durummaan dhaadhachaa oolanii jiru.
Haalan kanaan loltootii fi humni poolisa Wayyaanee naannoo jiran maraa wal waamuun barattoota reebgaa oolan, dargaggoo Oromoo Tamasgeen jedhamu sadafiin rukutanii lafarraa harkisan Uummanni Daawoo kan gochaan gara jabina diinaa dallansiise kuunneen FDG daran jabeessuun iyyaa fi dhaadataa jiru.


text:
Xagge 26: Iyyoobi Maganoho Ammanaminoha Ikki
KUNI xiwamino manchi dimararsannohe? Su'misi Iyyoobiiti; mulesi noo mancho galtesiiti. Ise Iyyoobi mayitanni nooro afootto? ‘Magano xonte reyi’ yitanni no. Togoo coye mayira coyidhuronna Iyyoobi togo buuto xiwaminohu mayiraatiro hanni la'no.
Iyyoobi Yihowara hajajamannohonna ammanamino manchooti. Isino Kana''aaninni lowo geeshsha faffinokki gobbara, Ootsira hee'rino. Yihowa Iyyoobi lowo geeshsha baxannosi; ikkollana mittu iso baxannokkihu no. Hakku ayeetiro afootto?
Sheexaane Daawuloosiiti. Sheexaanu Yihowa giwannoha busha sokkaancho ikkasi qaagi. Addaaminna Heewani Yihowara hajajantannokki gede assa daandiino; hattono manna baala maganoho hajajamannokki gede assa dandaannoha lawinosi. Ikkollana hatto assa dandiino? Didandiino. Xaa geeshsha nafa ronsoommore ammanantino labballonna meento qaagi. Ayeeoo qaagatto?
Gibitsete gobbara Yaaqoobinna Yooseefi reyitu gedensaanni, uullate aana hee'ranno manninni roore ammanaminohu Iyyoobiiti. Yihowa Sheexaanu manna baalanka busha assa dandaannokkita afanno gede assa hasi'rinohura Sheexaane, ‘Iyyoobi lai. Anera mageeshsha ammanaminoro lai’ yiisi.
Sheexaanuno, ‘Ammanaminoha ikkinohu mulla ikkikki ati maassi'roottosihuranna danchuri wo'minosihuraati. Ikkollana kuri haadhe hoolittoro xonannohe’ yee moromi.
Konni daafira Yihowa togo yii: ‘Hadhe noosire baala gudi. Iyyoobi aanano assattora hedootto bunshe baala assi. Hanni xonannoetanna te'ee la'neemmona. Kayinnilla shaattosira dandaattokkita afi.’
Sheexaanu umo, mannu Iyyoobi saadanna gaallasi mooranno gedenna gereewisi reyaanno gede assi. Hakkiinnino hombobalattetenni tonne labballo oososinna seenne oososi shii. Qoleno Iyyoobi togo ikke buuto xiwamanno gede assi. Iyyoobi lowo geeshsha sheti. Iseraati galtesi, ‘Magano xonte reyi’ yitinosihu. Ikkollana Iyyoobi Magano dixonino. Qolteno sasu su'mu jaallasi marte Iyyoobi Maganoho hajajama hoogino daafira xiwamino gede kultusi. Ikkeennano Iyyoobi Maganoho ammanaminoha ikke hee'ri.
Tini Yihowa hagiirsiissusi; qoleno koye misilete aana leellannonte gede, Yihowa gedenaanni hige Iyyoobi maassi'risi. Xiwanisinnino hursisi. Qoleno Iyyoobi wole 10 xumuulle ooso ili; saadasi, gereewisinna gaallasi bashshonni lame ero ikkitu.
Atino Iyyoobi gede ayeewoteno Yihowara ammanamoottoha ikkatto? Ammanamoottoha ikkittoro Yihowa maassi'rannohe. Wo'ma uulla Edenete kaashshu base gede biifado ikkitanno wote, ise aana hegerera hee'ratto.
Iyyoobi 1:1-22; 2:1-13; 42:10-17.
Xa'muwa
- Iyyoobi ayeeti?
- Sheexaanu maa assate wo'naali? Assara hedinori injiinosini?
- Yihowa, Sheexaanu maa assara fajjisi? Mayira?
- Iyyoobi galtesi “Magano xonte reyi” yitinosihu mayiraati? (Misile lai.)
- Layinki misilera la''attonte gede, Yihowa Iyyoobi maassi'rinohu hiittoonniiti? Mayira?
- Ninke Iyyoobi gede Yihowara ammanammoommore ikkinummoro, mayi atoote afi'neemmo?
Wole xa'muwa
- Iyyoobi 1:1-22 nabbawi.
Xa noo Kiristaani Iyyoobi lawishsha harunsa dandaannohu hiittoonniiti? (Iyo. 1:1; Fil. 2:15; 2 Phe. 3:14)
- Iyyoobi 2:1-13 nabbawi.
Sheexaanu abbinonsa fonqolira Iyyoobinna galtesi hiittee lame babbaxxitino doogonni dawaro uyitino? (Iyo. 2:9, 10; Law. 19:3; Mik. 7:7; Mil. 3:14)
- Iyyoobi 42:10-17 nabbawi.
Iyyoobinna Yesuusi ammanantinore ikkansanni afidhino atooti mitto dana lawannohu mayinniiti? (Iyo. 42:12; Fil. 2:9-11)
Iyyoobi Maganoho noosita co'iima uurrinsha agadhasinni afi'rinohu lowo atooti, ninke jawaachchishannonkehu hiittoonniiti? (Iyo. 42:10, 12; Ibi. 6:10; Ya. 1:2-4, 12; 5:11)


text:
Seerawwan hafuura arfan maal faadhaa?
Gaaffii: Seerawwan hafuura arfan maal faadhaa?
Deebii: Seerawwan hafuura arfan karaa yookiin akkaataa oduu gaarii kan fayyinaa isa karaa Yesus Kiristoosiitti amanuudhaan argamu ittin hiraniidha. Inni salphaadhumatti odeeffannoo barbaachisoo wangeela keessaa bakka qabxii afuritti gurmeessuudha.
Seerawwan hafuura arfan inni jalqabaa, Waaqayyo si jaallata jireenya keetiifis karoora dinqisiisaas qaba.” Yohaannis 3:16, “Waaqayyo akkasitti tokkicha ilma isaa hamma kennuufitti biyya lafaa jaallate; kun immoo isatti kan amanu hundinuu jireenya bara baraa haa qabaatuuf malee, haa baduuf miti.” Jechuun nutti hima. Yohaannis 10:10 immoo sababa Yesus dhufeef nuuf kenna, “Ani jireenya haa qabaataniif irraa hafaas haa qabaataniif dhufeera.” Jireenya irraa hafaa akka hin qabaanneedhaaf maaltu nu dhowwaa jiraa?
Seerawwan hafuura arfan keessaa inni lammataa, “Namummaan cubbuudhaan xureeffameera kanaafis Waaqayyoo irraa addaa ba’eera. Sababa kanaatiif karoora Waaqayyoo isa dinqisiisaa jireenyaa keenyaafi qabu beekuu hin dandeenyu.” Roomaa 3:23 odeeffannoo kana nuuf dhugoomsa, “hundinuu yakkaniiru hulfinni Waaqayyoos isanitti hir’ateera” Roomaa 6:23, gatii cubbuu nutti hima, “beenyaan cubbuu du’a.” Waaqayyo isaa wajjin walitti dhufeenya akka qabaannuudhaaf nu uume. Haa ta’u malee, namummaan cubbuu gara biyya lafaatti akka fide, kanaafis Waaqayyottii gargar ba’e. Walitti dhufeenya Waaqayyo akka nuyi isaa wajjin qabaannu yaade diigneerra. Furtoon isaa maalii?
Seerawwan hafuura arfan keessaa inni sadaffaan, Yesus Kiristoos Waaqayyo cubbuudhaaf kan kennee isa tokkicha. Karaa Yesus Kiristoos dhiifamuu cubbuu keenyaa argachuu fi walitti dhufeenya sirrii Waaqayyoo wajjiniis haaromfachuu dandeenya. Roomaa 5:8 , “Waaqayyo garuu utuu nuyi cubbamoota taanee jirru,Kiristoos nuuf du’uu isaatiin ammam akka nu jaallate ni agarsiisa.” Jedhee nutti hima. 1 Qorontoos 15:3-4 fayyuudhaaf maal beekuu fi amanuun akka nu barbaachisuu nu agarsiisa. “…Kiristoos cubbuu keenyaaf du’eera. Inni awwaalameera, caaffanni qulqullaa’oon akka jedhanittis guyyaa sadaffaattis du’aa kaafameera…” Yesus mataan isaa inni karaa fayyinaa isa tokkicha akka ta’e Yohaannis 14:6, irratti ibseera. “karichi, dhugaan, jireenyis ana; anaan yoo ta’e malee, eenyu iyyuu gara abbaa hin dhufu.” Kennaa fayyinaa dinqisiisaa kana akkamiinan fudhachuu danda’aa?
Seerawwan hafuura arfan keessaa inni afuraffaan, “Kennaa fayyinaa fudhachuudhaaf akkasuma karoora dinqisiisaa Waaqayyo jireenya keenyaaf qabu beekuudhaaf akka fayyisaatti Yesus Kiristoos irra amantii keenya kaa’achuutu nurra jira.” Yohaannis 1:12, isa kana nuuf ibsa, “Hamma isa simataniif immoo iloollee Waaqayyoo akka ta’aniidhaaf aboo isaaniif kenne isaanis warra maqaa isaatti amananiidha.” Hojii Ergamootaa 16:31 ofeeggannoo guddaadhaan akkas jedha, “Gooftaa Yesusitti amani ati ni fayyitaa!” uyi karaa ayyaanaa duwwaa karaa amantii duwwaa fayyina, karaa Yesus Kiristoos duwwaa (Efeeson 2:8-9).
Akka fayyisaa keetti Yesus Kiristoositti amanuu yoo barbaadde, jechoota kanatti aananii jiran gara Waaqayyootti dubbadhu. Jechoota kana jechuunis siffayyisuu hin danda’u garuu Yesusitti amanuun si fayyisa! Kadhatni kun salphaadhumatti karaa ati amantii kee Waaqayyo irratti qabdu itti agarsiiftu fi fayyina siif qopheessuu isattii isa galateeffattudha. “Waaqayyo, ani sirratti akkan cubbuu hojjedhe fi adabbiin akka naaf ta’u nan beeka. Garuu Yesus Kiristoos adabbii anaaf ta’u fudhateera kanaaf araara argachuu nan danda’a. Fayyinaaf amantii koo sirrattan kaa’adha. Ayyaana kee fi araara kee dinqisiisaadhaaf sin galateeffadha – kennaa jireenya barabaraatiif! Ameen!”
Sababa waantota bakka kanatti dubbisteef Kiristoosiif waanta murteeffatte qabdaa? kana taanaan, maaloo, kolbaa isa “An har’a Kiristoosiin simadheerra” jedhu tuqi.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Seerawwan hafuura arfan maal faadhaa?


text:
Waldaan kiristaanaa maalii dha?
Gaaffii: Waldaan kiristaanaa maalii dha?
Deebii: Namoonnii baay’een har’a waldaa kiristaanaa kan hubatan akka gamootti. Kun kan macaafa qulqulluu hubannoo waldaa kiristaanaa miti. “Waldaan kiristaanaa” jechii jedhuu kan inni dhufee Ekklesia jecha Girikii jedhuu irraa yeroo ta’uu, hiikii isaas “wal ga’ii” yookaan “kan waamaman” jechuu dha. Hundeen hiika waldaa kiristaanaa jedhuu waa’ee gamoo miti waa’ee namaati male. Inni ubbii dhokataa kan ta'e qaba jechuun namoonni waldaa kiristaanaa kamiin akka hirmaatan yemmuu gaafatan, irra deddeebi’anii kan isaan ibsan gamoo sana. Roomee 16:5 akkana jedha “…waldaan kiristaanaa mana isaani jirtuuf nagaa naa dhi’eesaa.” Phaawolos kan inni heeruu waldaa mana isaani jirtuu dha- gamoo waldaa kiristaanaa osoo hin taanee, qaama amantootaa malee.
Waldaan kiristaanaa qaama Kristoosiiti, innis mataa kan ta’eef. Efe. 1:22-23, “hundumaas miila isaa jalatti bichisiseef hundummaa olis mataa akka ta’uu waldaa kiristaanaatiif kenne. Isheenis qaama isaatii fi hundumaa hundumaan kan guutuu guutummaa isaati.” Qaami Kristoos amantoota Yesuus kristoos hundumaatiin kan hojjetamee dha, guyyaa Phenxeqosxeetti ka’ee (Hoji.Erg. 2) amma Kristoos dhufutti. Qaami Kristoos roga lama irraa hojjetame.
(1) Waldaa kiristaanaa walii galaa, Kristoosi wajjin walitti dhufeenya dhuunfaa kan qaban hundumaa kan of keessatti qabate. “Yihudotas yoo taanee namoota Girikootaas yoo taanee garbootas yoo taanee birmadus nuyii hundumti keenyaa afuura tokkoof qaama tokkoo akka taanuf cuubamneera. Hundumti keenya afuura tokkoo dhugneera (1ffaa Qro 12:13). Lakkoofsi kun kan inni jedhuu amanaan kam iyyuu qaama Kristoos ta’uu isaa fi afuura Kristoos akka ragaatti fudhachuu isaati. Waldaan kiristaanaa Waaqayyoo isheen walii galaa Kristoos Yesuusitti amanuudhaan fayyina kaan fudhatan hundumaati.
(2) Waldoota kiristaanaati Galaa 1:1-2 irratti ibsamteeti “Phaawulos, ergamaa… fi obboloota naa wajjin jiraataan, waldoota kiristaanaaGalaatiyaa jiraatan.” Asitti kan nuyii arginuu godina Galaalatiyaatti waldootni kiristaanaa hedduun akka jiranidha_ waldooto kristaanaa jennee kan nuyii waamnu. Waldaan kiristaanaa Paapistii, waldaa kiristaanaa Luutiraan, waldaa kiristaanaa Kaatolikii k.k.f… waldaa kiristaanaa miti, akka waldaa kiristaanaa ishee walii gala_ haa ta’ee malee waldoota kiristaanaati, qaama waldoota amantootaa. Waldootni kiristaanaa wali gala kan isheen irraa hojjeetamtee isaan kan Kristoos ta’an kanaaf fayyinaaf isa kan ammananii dha. Isaan miseensi waldoota kiristaanaa wali gala tokkummaa waldoota kiristaanaa irraa gochuu fi qulqullaa’uutu irraa eegama. Walitti qabaatti, waldaan kiristaanaa gamoo yookaan kutaa amantaa miti. Akka macaafa qulqulluutti waldaan kiristaanaa qaama Kristoos- fayyinaa fi Gooftaa Yesuus Kristoos irra amantaa isaani kan kaawatanii dha (Yoha. 3:16, 1ffaa Qoro. 12:13). Waldootni kiristaanaa miseensa waldaa kiristaanaa wali galaa walitti qabama isaanitti. Waldootni kiristaanaa miseensa waldaa kiristaanaa wali gala guutummaatti “kan qaama isaatii” geggeefama isaa kan hojii irra oolchanii dha, 1ffaa Qoro 12 irratti kan jiru, jajjabeessuu, barsiisuu fi wali walii ijaaruu, beekumsaa fi ayyaana Gooftaa Yesuusin.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Waldaan kiristaanaa maalii dha?


text:
Odeessa Qeerroo Bitootessa 19,2015
FDG Oromiyaa bakkoota adda addaan Mootummaa Wayyaanee irratti ka’een kan baarage Wayyaaneen yeroo ammaa naannoolee gaaffii Warraaqsaa kaasan keessatti konkolaataa nagaa daandii irraa socho’u qabuudhaan sakatta’uu eegalee
jira.
Gochaaleen konkolaataa dhaabanii uumata nagaa hiraarsuun Wayyaanee kun torbaan darban keessa naannoo Oromiyaa garagaraa keessatti gaggeeffamaa kan ture yeroo ta’u, akka odeessa Qeerroo naannoo Shaggar Kaabaa Sulultaa, Salaalee fi naannoo Caancoo jedhamtu keessa daandii kutee deemu irra konkolaataa dhaabuudhaan sakatta’insa taasisaa akka jiran keessattuu galgala har’aa jechuun Bitootessa 18/2015 qaama poolisiitiin sakatta’iinsa gaggeessaa akka jiru odeessi Qeerroo nu gahe ibsa.


text:
Haala gabaa
Finfinnee: Bitootessa 21, 2007 (FBC) ‘Alle Bajimlaa’ naannootti isa jalqabaa kan ta’u dameesaa Shaashamanneetti bor bana.
Finfinnee Bitootessa 21,2007(FBC) Itiyoophiyaan Gabaa Boondii biyya keessaa hundeessuuf akka karoorfatte Baankiin biyyaalessaa beeksiseera.
Bulchaan baankii Biyyaalessaa obbo Yohaannis Ayyaaleew Biluumbargitti akka himanitti biyyattiin bara bajataa dhufu gabaa Boondii hundeessuuf karoorfattee jirti.
Gabaa Boondii hundeeffamuun bittaa-gurgurtaan Boondii Mootummaafi korporeeshinootaan akka raawawtamu obbo Yohaannis himaniiru.
Gabaan Boondii kun hundeeffamuunsaa Mootummaan maallaqa wayita barbaadu Baankii Biyyaalessaa irraa liqeeffachuu mannaa gabaa kanaaf Boondii dhiyeessuun maallaqa akka argatus himaniiru.
Haaluma walfakkaatuun korporeeshinoonniifi abbootiin qabeenyaa hojiiwwan investimantii haarawaa eegaluu barbaadan Gabaa Boondii kana madda maallaqaa taasifachuu akka danda’anidha obbo Yohaannis kan himan.
Akka bulchaan baankichaa jedhanitti Mootummaan ammas imaammata gabaa kaappitaalaa irratti hordofu hin jijjiirre,kanaafuu gabaa boondii hundeeffamutti abbootiin qabeenyaa biyya alaa hirmaachuu hin danda’an.
Gabaasa dhaabbanni maallaqaa idila addunyaa baase wabeeffachuun Biluumbarg akka gabaasetti Itiyoophiyaan guddina diinagdee biyyi Afrikaa hin galmeessifne dhibbentaan 10.9 galmeessisaa turtee jirti.
Biyyattiin ijaarsa madda humna elektiriikaa guddicha baasii ofiitiin ijaaraa jirti.
Pirojaktoonni misoomaa kanneen birootis maallaqaan akka deeggaramaniif gabaa boondii idila addunyaatiif Doolaara Ameerikaa Biiliyoona tokko Itiyoophiyaana akka walitti qabde ni yaadatama.
Gulaalaan:Biraanuu Hurrisaa
Finfinnee Bitooteessa 19,2007(FBC) Dabalata gatii geejibaa seeraan alaa ittisuufi hanbisuuf taarifni geejiba Taaksii iddoo mul’atutti akka maxxanfamu taasifame.
Finfinnee: Bitootessa 18, 2007 (FBC) ‘Air China’ balalii gara Finfinneetti taasisu waggoota 21’f addaan kutee ture deebisee akka jalqabu beeksiseera.
Finfinnee: Bitootessa 15, 2007 FBC) Boqonnaan jalqabaa adeemsa ijaarsa Piroojaktii Misoomaa Sukkaaraa Kasam ji’a qabame keessa xumuramee yaaliif hojii nijalqaba jedhame.


text:
Ejansichi akka jedhetti mi’ootni nyaataa gatiinsaanii dabaluun qaala’inni gatii ji’ichaa akka dabalu taasiseera.
Keessattuu kuduraa, fuduraa fi foonni ji’a Guraandhalaa keessa gatiinsaanii dabaleera.
Ji’a isa duraatti qaala’inni gatii mi’oota nyaataa 7.1% kan ture wayita ta’u, Ji’a Guraandhalaatti gara 9.6% ol ba’eera.
Qaala’inni gatii waliigalaa Ji’a Amajjii 7.7% ture.
Mootummaan qaala’ina gatii 30% ol ga’ee ture baaqqeetti gadi buusuuf tarkaanfiiwwan gara-garaa fudhachuunsaa beekamaadha.
Kanaanis, Bara Karoora Guddinaaf Tiraansformeeshiniitti karoorri qala’ina gatii baaqqeetti gadi buusuuf qabame galma ga’uudha ejansichi kan beeksise.
Gabaasi Ejansichaa akka mul’isutti qaala’inni gatii waliigalaa biyyaalessaa ji’oota walitti anan 24 baaqqee ta’ee itti-fufee jira.
Fe’uu: Maarituu Galaalchaa


text:
Jireenya koo keessatti cubbuu akkamiinan moo’uu danda’a?
Gaaffii: Jireenya koo keessatti cubbuu akkamiinan moo’uu danda’a?
Deebii: Macaafni Qulqulluu cubbuu irratti moo’icha argachuudhaaf yaalii taasfnu irratti nu gargaaruudhaaf maddaalee adda addaa gara garaa dhiyeessa. Jireenya kana keessatti, guutummaatti cubbuu keenya guutummaan moo’icha argachuu hin dandeenyu, (1 Yohaannis 1:8), garuu inni galma keenya ta’uu danda’u. Gargaarsa Waaqayyootii fi qajeelfama sagalee isaa hordofuudhaan, yeroo yeroodhaan garuu cubbuu irratti moo’umsa argachuudhaan caalaa Kiristoosiin fakkaachuu dandeenye.
Kan Macaafni Qulqulluun caqasu cubbuu moo’uudhaaf tattaafii taasfnu irratti kan deeggarsa nuuf kennu inni jalqabaa Hafuura Qulqulluudha. Waaqayyo Hafuura Qulqulluu nuuf kenneera kanaaf jireenya kiristaanummmaatti nuyi moo’icha argachuu dandeenye. Waaqayyo Galaatiyaa 5:16-25 irratti hojii foonii firii hafuuraa wajjin waliin madaala. Keeyyata sana keessatti nuyi hafuuraan akka deddeebinu waamamneerra. Amantoonni hundinuu Hafuura Qulqulluu qabu, keeyyatni kun garu nuyi geeggesa isa fudhachuudhaan Hafaara Qualuudhaan deddeebi’uun akk nubarbaachisu nutti hima. Kana jechuun jireenya keenyaan foon hordofuu manna yeroo hundumaa kakkaafamuu Hafuura Qulqulluu foo’achuudha.
Hafuurri Qulqulluun garaa garummaan inni hojjechuu danda’u jireenya Pheexroos keessatti mula’ateera, kan utuu Hafuura Qulqulluudhaan utuu hin guutamin dura si’a sadii Yesusiin ganee kan ture-kan amma du’uutti illee Kiristoosiin akka hin ganne dubbatee kan ture. Hafuura Qulqulluun erga guutamee booddee garuu, gaafa guyyaa ayyana shantamaffaa Yihuda tudaratti jabinaaf ija jabummaadhaan dubbate.
Akkauma kakaa’uumsa Hafuura Qulqulluu ukkamsuun akka nurra hin jirre yaallu hafuuraan deddeebi’utu nurra nurra jira (akkuma 1 Tasaloonqee 5:19 irratti dubbatu) akkasuma bakka sanaa Hafuura Qulqulluudhaan guutamuutu nurra jira (Efesoon 5:18-21). Namni tokko akkamiin Hafuura Qulqulluudhaan guutamaa? Hunduma dura, inni filannoo Waaqayyootii akkuma Kakuu Moofaatti illee akka ture. Hojii isaa akka fiixaan baafamu barbaadeef namoota dhuunfaatti filatee Hafuura Qulqulluun jara guuta (Seera Uumamaa 41:38; Seera Ba’uu 31:3; Seera Lakkoofsaa 24:2; 1 Saamuu’el 10:10). Efesoon 5:18-21 fi Qolaasaayiis 3:16 keessatti ragaan jira Waaqayyo warreen sagalee isaatiin of guutan akka Hafuura isaatiin guutu. inni kun gara isa nugargaaru isa lammataatti nu geessa.
Sagalee Waaqayyoo, Macaafni Qulqulluun, Waaqayyo hojii gaarii hundumaaf akka nu qopheessuudhaaf sagalee isaa akka nuuf kenne dubbata (2 Ximooteewoos 3:16-17). Maal amanuun akka nurra jiruudhaa fi akkamiin akka jiraachuun nurra jiru nu barsiisa, yeroo nuyi karaa dogoggoraa filannu nutti muli’sa. Ibrootini 4:12 sagaleen Waaqayyoo jabaadhaa fi jiraataa akka ta’e, keessa keenya lixee lafee fi ribuu addaan baasee hanga waraanutti jabaa akka ta’ee cubbuu keessa lubbuu keenyaa fi amala hundeedhaa akka buqqisu nutti hima. Faarfatichi waa’ee isaa - Faarsaa 119 keessatti humna jijjiiruu danda’u gad fageenya dubbata. Diinota isaa moo’uu irratti furtoon gargaarsa isaa akka hin daganne garuu bakka sanaa halkanii fi guyyaatti afaan isaa keessaa akka hindhabamne akka isaafis abbuumamu isatti himamee ture. kan inni rawwate, yeroo Waaqayyo isa abboomeme illee akka abboommii loltuutti isatti hin dhaga’amne, inni kun moo’ichaaf lola isaa isa biyya kakuuttiif furtoo ture.
Macaafni Qulqulluun nuyi mataan keenya illee yeroo heedduu akka salphaatti kan ilaallu kan nu gargaaru dha. Akka mallattootti baannee gara waldaa dhaquun yookiin guyyaatti yeroo kadhannaa keenyaa irraa dubbisuun yookkiin guyyaattii boqonnaa tokko irraa dubbisna, garuu isa yaadatti qabachuu, afaaniin dubbachuu rakkina qabna yookiin jireenya keenyaa wajjin akka walfudhatu hin goonu; cubbuu inni nutti mul’isu himachuu yookiin kan inni nutti mul’iseef Waaqayyoon galateeffachuu hin dandeenye. Yeroo inni gara Macaafa Qulqulluutti dhufu, yeroo heedduu akka nama nyaata gar malee nyaachuun dhukkuba irra bu’ee taana. yookiin immoo hafuuratti akka jiraannu amma nu gargaaru irraa fudhanna sagalicha irraa nyaachuudhaan (garuu fayya qabeessa akka taanuudhaaf kiristaana gaariitti gudate ta’uudhaaf amma nuu ga’u irraa hin nyaannu), yookiin calluma jennee nyaanna garuu akk inni jireenyaa keenyaa wajjin walii galee nyaata hafuura irraa argannutti yeroo kennineefii sammuutti hin qabannu.
Guyyaa guyyaatti sagalee Waaqayyoo qo’achuu fi sammuutti qabachuu hin amaleeffanne taanaan isa sana hojjechuudhaaf jalqabuun barbaachisaadha. Amma waanta isa irraa argatte barreessitutti sagalicha dhiisuu dhiisuu amala taasifadhu. kaan kadhatawwan gara Waaqayyoottii taasfamee galmeessu,haala naannaa isaanitti dubbate irraattii geeddarumsaaf akka jara gargaaru gaafachuun. Macaafni Qulqulluun jireenya keenya keessatti meeshaa hafuurri itti gargaaramuudha (Efesoon 6:17), kutaa mi’a waraanaa Waaqayyoo akka diinota keenya ittiin morminuudhaaf nuuf kenne keessaa isa barbaachisaa fi murteessaadha (Efesoon 6: 12-18).
Loliisa keenya isa cubbuu irrattiitiif kan gargaaru inni sadaffaan inni barbaachisaan kadhata. Dabalataanis, inni kiristaannonni yeroo baay’ee kan jarri afaanumaan ittiin oftuulan kan baay’ee immoo itti hin gargaaramne garuu waanta gargaaru dha. Yeroo walga’aii qabna, yeroo kadhataaf wal geenyus qabna kanaaf kana kan fakkaatan. garuu kadhata akkaataa waldaan isheen ganamaa itti fayyadamtetti itti hin gargaaramnu (Hojii Ergamootaa 3:1; 4:31; 6:4; 13:1-3). Phawoloos irra deddeebi’uudhaan wara jara tajaajilaa tureef akka kadhataa ture caqaseera. Kadhata ilaalchisee Waaqayyoo abdii dinqisiisaa nuuf kenneera (Matewoos 7:7-11; Luuqaas 18:1-8; Yohaannis 6:23-27; 1 Yohaannis 5:14-15), Phaawlosis qophii lola hafuuraa keessatti barbaachisummaa kadhannaa dabaleera (Efesoon 6:18).
Jireenya keenya keessatti cubbuu moo’uudhaaf kadhannaan akkam barbaachisaadha? bakka dhaabaa Geetesemaanee keessatti Pheexroosiif jecha Yesus qabna, ganuu Pheexroos dura, Yesus yeroo kadhatu Pheexroos rafaa ture. Yesus isa damaqse, “Qoramatti akka hin galleedhaaf dammaqaa, kadhadhaa! Hafuurri illee dhimmaadhaa foon garuu dadhabaadha” (Matewoos 26:41). Nuyi akkuma Pheexroos, waanta gaarii ta’e hojjechuu barbadna garuu ciminni maal akka ta’e beekuu hin barbaadnu. Waaqayyoo barbaachuu itti fufuuf, balbala rukutuu, isa gaafachuu itti fufuuf, akeekkachiisa isa hordofuutu nu barbaachisa innis cimina nu barbaadnu nuuf kenna, (Matewoos 7:7). kadhannaan akka hojii tolchaa miti.
Kadhannaan salphaadhumatti nuyi kan daangaffamnee ta’uu keenyaa fi Waaqayyo immo humni isaa daanga maleessa ta’uu isaa beekuudhaan cimina sanaaf gara isaatti deebi’uudhaan kan ofii keenyaa hojjechuu barbaadnu hojjechuu utuu hin taane akka nu hojjennu kan inni barbaaduu hojjechuudhaa (1 Yohaannnis 5:14-15).
Waldaa keessatti akka cubbuu moonuudhaaf kan nu gargaaru keessaa inni afuraffaan walitti dhufeenya amantootaaati. Yesus yeroo bartoota isaa erge, lama lama taasisee isaan erge (Maatewoos 10:1). Mishineroonni Hojii Ergamootaa keessaa ala tokko kophaa ta’anii deemanii hin beekan, garuu gurmuudhaan lama yookiin isaa ol ta’uudhaan deemu. Yesus walitti qabama obbolootaa akka hin dhiifne garuu yericha jaalalaa fi hojii gaariidhaaf akka wal jajjabeessuudhaa n akka itti gargaaramnu nu abbooma Ibroota 10:24). cubbuu keenya akka walii keenyatti himnu nutti hima (Yaaqoob 5:16). barreefamoota Ogummaa kan jedhamanu kan Kakuu Moofaa keessatti, sibiilli akkuma sibiila qaru namnis nama biraatti akka qaramu nutti himameera (Fakkeenya 27:17). lakkoofsa keessattis ciminatu jira (Lallaba 4:11-12).
Kiristaanonni heedduun cubbuu nama hin gadhiisne moo’uudhaaf michuu itti gaafatamummaan isatti dhaga’amu qabaachuun bu’aa guddaa akka qabu baraniiru. Nama siiwajjin haasa’u kan biraa, kan sii wajjin kadhatu, si jajjabeessu, kan si ifatu illee qabaachuun bu’aa guddaa qaba. Hunduma keenyaaf qoramuun beekamaadha (1 Qorontoos 10:13). Michuu itti gaafatamummaan isatti dhaga’amu qabaachuun yookiin gareen itti gaafatamummaa fudhachuu danda’an cubbuu jabaa illee moo’achuudhaaf jajjeebessa baay’ee cimaa lakkoofsa gararraa fi kaka’umsa nu barbaachisu nuuf kennuu danda’a.
Alii alii moo’umsi cubbbuu irratti dafee dhufa. yeroo kan biraa, moo’ichi baay’ee suuta jechuudhaan dhufa. Waaqayyo akkuma nuyi waantota nu gargaaran itti fayadamne jireenyi keenya yeroo yerootti jijjiirama akka fidu waadaa nuuf galeera. Cubbuu irratti moo’umsa argachuudhaaf hojii keenya itti fufuu qabna sababni isaas inni abdii isaatiif amanamaa akka ta’e beekna.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Jireenya koo keessatti cubbuu akkamiinan moo’uu danda’a?


text:
Haati manaa Qaayin eenyu turtee? Haati manaa Qaayin obboleettii isaa turtee?
Gaaffii: Haati manaa Qaayin eenyu turtee? Haati manaa Qaayin obboleettii isaa turtee?
Deebii: Macaafni Qulqulluun Haati manaa Qaayin eenyuun akka turte adda baasee hin himu. Deebii ta’uu kan danda’uu haatii manaa Qaayin obboleettii isaa yookiin mucaa obboleettii isaa yookiin mucaa obboeessa isaa ta’uu dandeessi. Qaayin Abeeliin yeroo ajjeese umuriin isaa meeqa akka ture hin Macaafni Qulqulluun hin dubbatu (Seera Uumamaa 4:8). Lamaan isaanii iyyuu qonnaan bultoota waan ta’aniif tarii lamaan isaanii mana mataa isaanii kan qaban dargaggeessota ga’aa ta’uu danda’au. Yeroo Abeel ajjeefame Addaamii fi Hewaan Qaayin fi Abeeliin malee ijoollota heedduu akka godhatan shakkii h in qabnu. Booddees ijoollota heedduu qabu turan (Seera Uumamaa 5:4). Qaayin Abeeliin erga ajjeesee booda waa’ee jireenya isaa sodaachuun isaa (Seera Uumamaa 4:14) duraan dursee ijoollee heedduu fi tariis akaakayyuun ilmaan Addaam fi Hewaan yeroo sanatti akka jiraachaa turan agarsiisa. Haati manaa Qaayin mucaa durbaa Addaamii fi Hewaan yookiin intala mucaa isaanii turte (Seera Uumamaa 4:17).
Addaamii fi Hewaan uumama isaan jalqabaa waan ta’anii fi ilmaan isaanii walii walii isaanii wal fuuchuutti kan hafe filannoo gara biraa hin qaban. Waaqayyo yeroon booda biyya lafaa irratti namoon heedduun hanga jiraachuu jalqabanitti gaa’ila firoota gidduutti taasifamu hin dhowwine ture (Seera Leewotaa 18:6-8) sababni har’a walqunnamtiin saalaa namoota frooma dhiigaa qaban gidduutti tasiifamu(oboleessaa fi obboleettii) ijoollee yoo wali irraa godhatan ijoollee sana irrattiwaanti adda ta’e mulachuudhaan rakkina guddaa fida. Namoonni maatii adda addaa irraa ta’an yeroo ijoollee qabaatan maatiin lachanuu amala duubatti deebi’aa ta’e kan qabaatan baay’ee hin mudatu. Rakkinni idda sanyii dhalootaa wajjin kan walqabatan baay’achuu isaanii irraa kan ka’e, dhaloota gara dhalootaattis walitti darbuu isaanii wajjin amalli dhiigaa sanyii namaa garaa garummaan isaa baroota hundumaa keessatti haala guddaadhaan “faalameera.” Addaamii fi Hewaan rakkina hiri’ina gosa dhiigaa hin qaban innis jaraaf dhaloota warra jalqabaa muraasa isaanii akka fayyummaa gaarii nuyi kan har’a qabnu irraa adda kan ta’e akka qabaatan jara gargaareera. Ilmaan Addaamii fi Hewaan maal ta’us rakkina karaa gosa dhiigaa dhufu hamma ta’e qabu turan. Sababa kanaaf walii walii isaanii wal fuuchuun jaraaf sodaachisaa hin turre.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Haati manaa Qaayin eenyu turtee? Haati manaa Qaayin obboleettii isaa turtee?


text:
Seenaa 65: Mootummichi Ni Qoqqoodame
NAMICHI kun wayyaasaa kan tatarsaasu maaliif akka taʼe beektaa? Yihowaatu akkas akka godhu itti hime. Namichi kun raajii Waaqayyoo kan taʼe Ahiiyaadha. Raajii jechuun maal akka taʼe beektaa? Nama, Waaqayyo wanta fuulduraatti taʼuuf jiru dursee itti himudha.
Asirratti Ahiiyaan Yerobiʼaamii wajjin haasaʼaa jira. Yerobiʼaam nama Solomoon hojii ijaarsaarratti itti gaafatamaa isa godhedha. Ahiiyaan karaa kanarratti Yerobiʼaamin yeroo argu, waan nama dinqu tokko godhe. Wayyaa haaraa uffate ofirraa fuudhee bakka 12tti tatarsaase. Achiis, Yerobiʼaamiin: ‘Isa tatarsaʼe keessaa 10 ofii keetiif fudhadhu’ jedheen. Ahiiyaan kurnansaa Yerobiʼaamiif kan kenne maaliif akka taʼe beektaa?
Ahiiyaan, Yihowaan mootummicha Solomoonirraa fudhachuuf akka jedhu dubbate. Yihowaan Yerobiʼaamiif gosoota 10 ni kennaaf jedhe. Kana jechuun ilma Solomoon kan taʼe Rehobiyaam akka bulchu kan isaaf hafu gosa lama qofaa taʼa jechuudha.
Solomoon wanta Ahiiyaan Yerobiʼaamitti hime yommuu dhagaʼu baayʼee waan aareef, Yerobiʼaamiin ajjeesuu barbaade. Yerobiʼaam garuu gara Gibxiitti baqate. Yeroo xinnoo booda Solomoon ni duʼe. Waggaa 40 bulche; amma garuu ilmisaa Rehobiyaam mootii taʼeera. Yerobiʼaam biyya Gibxii utuu jiruu Solomoon duʼuusaa waan dhagaʼeef, Israaʼelitti deebiʼe.
Rehobiyaam mootii gaarii miti. Abbaasaa Solomoon caalaatti saba Israaʼeliif baayʼee hamaa taʼe. Yerobiʼaamiifi namoonni bakka guddaa qaban muraasni gara Rehobiyaam Mootichaa dhaqanii, saba Israaʼeliif mootii gaarii akka taʼu isa gaafatan. Rehobiyaam garuu isaaniin hin dhageenye. Isa duraa caalaatti hammaate. Kanaaf, Yerobiʼaam gosoota kurnanirratti akka bulchu mootii isa godhan. Gosti lamaan kan Beniyaaminiifi kan Yihudaa garuu mootiinsaanii Rehobiyaam taʼee itti fufe.
Yerobiʼaam sabnisaa waaqeffannaadhaaf gara mana qulqullummaa Yihowaa akka dhaqan hin barbaadu. Kanaafuu, jiboota lama warqeerraa tolchee, gosti kurnan sun akka isaan waaqeffatan godhe. Utuma baayʼee hin turin biyyattiin hammeenyaan guutamte.
Mootummaa gosoota lamaanii gidduus rakkinni jira ture. Rehobiyaam mootii taʼee waggaa shan utuu hin guutin, mootiin Gibxii Yerusaalemiin loluu dhufe. Mana qulqullummaa Yihowaa keessaa qabeenya baayʼee fudhate. Kanaafuu, manni qulqullummaa sun akkuma yeroo ijaarame sanaatti kan ture yeroo gabaabaaf qofa.
1 Mootota 11:26-43; 12:1-33; 14:21-31.
Gaaffiiwwan
- Namoonni fakkii kanarratti argitu lamaan maqaansaanii eenyu? Hojiinsaanihoo maal ture?
- Ahiiyaan wayyaa uffate maal godhe? Kana gochuunsaahoo maal kan argisiisu ture?
- Solomoon, Yerobiʼaamiin maal gochuu barbaadee ture?
- Namoonni, Yerobiʼaamiin gosoota kurnanirratti mootii kan godhan maaliifi?
- Yerobiʼaam jabbilee lama warqeerraa kan tolche maaliifi? Utuu hin turin biyyattiin sun maal taate?
- Mootummaan gosoota lamaaniifi manni qulqullummaa Yihowaa Yerusaalem keessa jiru maal taʼan?
Gaaffiiwwan dabalataa
- 1 Mootota 11:26-43 dubbisi.
Yerobiʼaam nama akkamii ture? Yihowaan, utuu Yerobiʼaam seerawwan Waaqayyoo eegee maal akka isaaf godhu waadaa galeef? (1 Mot. 11:28, 38)
- 1 Mootota 12:1-33 dubbisi.
Warroonniifi jaarsoliin seera malee aangootti fayyadamuu ilaalchisee, fakkeenya gadhee Rehobiyaamirraa maal baratu? (1 Mot. 12:13; Lal. 7:7; 1 Phe. 5:2, 3)
Dargaggoonni jireenyasaanii keessatti murtoo guddaa yommuu godhan, qajeelfama amanamaa taʼe argachuuf garam dhaquu qabu? (1 Mot. 12:6, 7; Fak. 1:8, 9; 2 Xim. 3:16, 17; Ibr. 13:7)
Yerobiʼaam jabbilee warqee waaqeffannaadhaaf bakka lamatti akka dhaabu kan isa kakaase maalidha? Kunoo Yihowaarratti amantaa dhabuusaa kan argisiisu akkamitti? (1 Mot. 11:37; 12:26-28)
Mootummaan gosoota kurnanii waaqeffannaa dhugaarratti akka kaʼan kan isaan godhe eenyu? (1 Mot. 12:32, 33)


text:
GUYYAA HAADHAA KAN BARNAA*
Taammanaa Bitimaa irraa | Caamsaa 19, 2014
Yaa Guyyaa Haadhaa
Yaa guyyaa faayaa
Kan Caamsaa bara kanaa
Haadholii addunyaatii guyyaa gammachuu
Kan jiruu fi jireenyaaf walabdachuu!
Haadholii Oromiyaatii guyyaa gaddaa
Kan roorrisaan akkaan nama sardaa
Guyyaa booyichaa fi imimmaanii
Kan garaan gubatu mardhimaanii!
Maal boowuu danda’u?
Maal obsuu danda’uu?
Haadholiin Oromoo
Kan sabaa kan qomoo
Ilaa, imimmaan-saanitu dhagala’aa
Kunoo, torban lama guutuu galola’aa!
Ijoollee saanitoo rasaasaan harca’ee
Dhiigni-saanii-woo bakkattuu faca’ee
Yeeyyiin jaraa lafee-saanii quuftee
Allaattiin gaaraa dhiiga-saanii xuuxxe.
Oromiyaan dhiiga-saanitiin jiitee
Kichuuwwanitti ganamaan aduun dhiitee
Nagaan nagaaf bayanii
Nagaan galuu daddhabanii
Warra abbaa qawweetiin
Jara afaan jawweetiin
Liqimfamanii alatti hafanii
Kuunnoo, ta’eef alaabaan qabsoo kafanii!
Akka durii harmilee Oromootii
Barana maal kennina?
Silaa ililliinoo harcaatee
Ilillii maalii qabna?
Ililliin dhiiga taatee
Maal isaanii geessina?
Onnee teenya madoofte
Maalum goonee gonfina?
Haayyolee mee hin booyinaa
Haadholee hin gadoodinaa
Amma gayee hin booyinaa
Amma gayee hin gaddinaa
Imimmaan keessan
Gara abdii qabsootti jijjiirraddhaa
Gadda keessan
Gara bilisummaatti geeddaraddha!
Siiqqee keessan qabadhaa gadba’aa
Alaa-manaa oljedhatii walta’aa
Imimmaan booreen nurraa qoorsaa
Sabbataan qalbii cabde nuu hidhaa
Tokkummaa biyyaa ammum nuu fidaa!
Hardhaa qabee dhiira oliigad fiffiigu
Isa tokkummaa sabaa diddiigu
Isa ammallee diina jala sussuku
Isa hardhallee biyya ofii guggubu
Aadaa SIIQQEE-tiin nutti deebisaa
Coqorsa qapphaatii nu eebbisaa
Aadaa GADAA-tiin wal-nu-taasisaa
Joollee teenya dhumarraa hanqisaa!
Walaloon kiyya kun akka Oromoonni biyyoota alaa jiran, horoo walitti qabuun siidaa Abdiisaaf ijaarsisan, eekaa daggala inni ajjeefamee itti-gatame sana, Laga Gudar irratti haa ijaaramuufi! Oromoon koo waan kana gadi-lalaaffisee ilaaluu hin qabu. Kun akkuma nu Oromoota qalbii fi onnee teenya shororkeesse, kan addunyaallee shororkeessa. Yaa Oromoo mucaan keessan yookaan mucayyoon teessan inni/ ishiin qixisuu meeqa umariin isaa/ ishii? Kan kiyya amma waggaa torba. Abdiisaan keenya waggaa lama duwwaa isa caala jechaa dha. Wanni ginni-bittee Habashaa nu irratti adeemsisee fi kan ammallee nu irratti adeemsisaa jiru kun mee, waan dubbifneetuma bira dabarruu mitii! Kun kan ilkaan ciniinnachiisee ol nu kakaasu, kan caala nu tokkoomsee qabsoof nu tarkaanfachiisu tahuu qaba!


text:
Reunion.com > Andrew Deangelo - Tami Deel > Hector Deeb - Ardelia Deeble
Classmates from Hector Deeb to Ardelia Deeble
Hector Deeb Henry Deeb Hesham Deeb Hiam Deeb Hisham Deeb Ibrahim Deeb Irene Deeb Irma Deeb Isaak Deeb Isabel Deeb Ishaq Deeb Issa Deeb Jack Deeb Jalal Deeb Jamal Deeb James Deeb Jane Deeb Janice Deeb Jasim Deeb Jason Deeb Jayne Deeb Jean Deeb Jeanette Deeb Jeff Deeb Jeffrey Deeb Jen Deeb Jenna Deeb Jennifer Deeb Jessica Deeb Jimmy Deeb Joann Deeb Jodi Deeb Joe Deeb Joel Deeb John Deeb Johnny Deeb Jon Deeb Jonathan Deeb Joseph Deeb Joy Deeb Joyce Deeb Judith Deeb Judy Deeb Juleen Deeb Julie Deeb Kameel Deeb Karen Deeb Karyn Deeb Kassem Deeb Kathleen Deeb Kathryn Deeb Kathy Deeb Keith Deeb Kelly Deeb Ken Deeb Kendra Deeb Kevin Deeb Khaled Deeb Khalil Deeb Kim Deeb Kimberly Deeb Kristin Deeb Kyle Deeb Laila Deeb Laura Deeb Lauren Deeb Lawrence Deeb Leah Deeb Leila Deeb Leslie Deeb Lillian Deeb Lily Deeb Lina Deeb Linda Deeb Lisa Deeb Lori Deeb Lorraine Deeb Louis Deeb Madeleine Deeb Madison Deeb Majid Deeb Malik Deeb Manal Deeb Manar Deeb Marcia Deeb Margaret Deeb Maria Deeb Marie-france Deeb Mark Deeb Martha Deeb Marwan Deeb Mary Deeb Matthew Deeb Maureen Deeb Maysoon Deeb Melissa Deeb Michael Deeb Michele Deeb Michelle Deeb Mike Deeb Mohammad Deeb Mohammed Deeb Monica Deeb Monir Deeb Morad Deeb Mutaz Deeb Nabil Deeb Nada Deeb Nadeem Deeb Nader Deeb Nadia Deeb Najla Deeb Nancy Deeb Nehaya Deeb Nicholas Deeb Nicolas Deeb Nicole Deeb Nidal Deeb Omar Deeb Pam Deeb Pamela Deeb Pat Deeb Patricia Deeb Patrick Deeb Paul Deeb Pelal Deeb Penny Deeb Peter Deeb Qais Deeb Qays Deeb Rami Deeb Ramon Deeb Ray Deeb Raymond Deeb Rebecca Deeb Rhonda Deeb Riad Deeb Richard Deeb Rita Deeb Riyad Deeb Robert Deeb Roberta Deeb Robyn Deeb Roderick Deeb Ron Deeb Ronald Deeb Ronnie Deeb Rose Deeb Rosemary Deeb Roula Deeb Rula Deeb Ryan Deeb Sabrina Deeb Safaa Deeb Sally Deeb Sam Deeb Samantha Deeb Samer Deeb Sami Deeb Samir Deeb Samira Deeb Sammy Deeb Samuel Deeb Sana Deeb Sandra Deeb Sandy Deeb Sara Deeb Sarah Deeb Sawsan Deeb Sergio Deeb Shady Deeb Shannon Deeb Sharon Deeb Sheila Deeb Simmy Deeb Stephanie Deeb Stephen Deeb Steve Deeb Steven Deeb Susan Deeb Tammy Deeb Tania Deeb Tara Deeb Tarek Deeb Teresa Deeb Terry Deeb Theresa Deeb Thomas Deeb Tiffany Deeb Tim Deeb Timothy Deeb Tina Deeb Tony Deeb Valerie Deeb Vera Deeb Veronica Deeb Victor Deeb Wael Deeb Walied Deeb Wally Deeb Walter Deeb Warren Deeb Wendy Deeb William Deeb Ziad Deeb David Deeba Diana Deeba Farah Deeba Farrah Deeba Fatima Deeba Fawzi Deeba Michael Deeba Michelle Deeba Norman Deeba Richard Deeba Frank Deebach Jake Deebach Kirsten Deebach Mark Deebach Robert Deebach Tara Deebach Ahmad Deebajah Richard Deebanks Brian Deebel Collin Deebel Connie Deebel Donald Deebel Henry Deebel Joann Deebel John Deebel Linda Deebel Mark Deebel Paul Deebel Robert Deebel Samantha Deebel Susan Deebel Thomas Deebel Darlene Deeben Derick Deeben John Deeben Julie Deeben Kevin Deeben Pamela Deeben Russell Deeben Sookdeo Deeberam Issa Deebes Natasha Deebes Allen Deeble Ardelia Deeble


text:
M:un pare solla aasaidhaan ullam uruga aasaidhaan uyiril karaiya aasaidhaan aasaidhaan un mael aasaidhaan F:un pare solla aasaidhaan ullam uruga aasaidhaan uyiril karaiya aasaidhaan aasaidhaan un mael aasaidhaan M:un thoaL saera aasaidhaan unnil vaazha aasaidhaan unakkuL uraiya aasaidhaan ulagam marakka aasaidhaan ondrum ondrum ondraay aaga aasaidhaan F:un pare solla aasaidhaan ullam uruga aasaidhaan uyiril karaiya […]
M:oodha oodha oodhaa poo oodhum vandu oodhaa poo oodha oodha oodhaa poo oodha kaatru moadhaa poo M:naan paartha oodhaa poovae nalam dhaanaa oodhaa poovae thaen vaartha oodhaa poovae sugam dhaana oodhaa poovae M:oodhaa oodhaa oodhaa poo endrum endrum udhiraa poo F:oodha oodha oodhaa poo oodhum vandu oodhaa poo oodha oodha oodhaa poo oodha kaatru moadhaa […]


text:
Xagge 73: Goofimarchoho Moohinoha Isiraeelenniha Dancha Nugusa
IYYOOSIYAASI lame wodiidi Isiraeelete ga'rera moohi wote sette dirolla ikkinosi. Settu diri nugusa ikkate lowo geeshsha shiimaho. Konni daafira Iyyoosiyaasi umi qara gosa gashshanno gede jajjabbu manni kaa'linosi.
Iyyoosiyaasi nugusa ikkihunni lamalu dirinni kayise Yihowa seera harunsa hanafi. Isino Daawiti, Iyyoosaafixinna Hiziqiyaasiha dancha lawishsha ha'runsino. Hakkiinnino shiima beetto ikke hee'renni, worbimmate coye assi.
Seeda yanna rooriidihu Isiraeelete manni bunshe assanni keeshshino. Kaphphu maganna maga'nino; misillateno sagadino. Konni daafira Iyyoosiyaasi mannasi adhe ha're, kaphphu maga'na gobbatenni huna hanafi. Batinynyu manni kaphpho maga'nanno daafira tenne assa lowo loosooti. Iyyoosiyaasinna mannisi kowiichcho misilla cancantanna lai.
Hakkunni gedensaanni Iyyoosiyaasi sase manna Yihowa mine gatamartanno gede doori. Mannuno woxe fushshe konni sasu mannira oyeenna, insano loonsanni loosira baattu. Maganu mine gatamarranni hee'neenna, kakkalaanote biili Kelqiyaasi hakkiichcho mitto muxxe ikkinore afi. Hakkuno Yihowa seeda yanna albaanni seerasi Muse borreessanno gede assi maxaafaati. Kuni maxaafi bae seeda diro keeshshino.
Hakko maxaafano Iyyoosiyaasiwa massini; isino nabbabbe''e yii. Iyyoosiyaasi nabbambanna macciishshiti, mannu Yihowa seera ayirrisikki hee'rinota afi. Konni daafira lowo geeshsha dadilli; hakkiinnino koye misilete aana la''attonte gede uddanosi dari. Qoleno togo yii: ‘Annuwanke konni maxaafira borreessinoonni seera agadhitinokki daafira, Yihowa ninkera hanqino.’
Iyyoosiyaasi Yihowa insa aana abbannore buuxanno gede kakkalaanote biilo Kelqiyaasi hajaji. Kelqiyaasino masaalaancho ikkitinota Hildaana yinanni mancho xa'mara ha'ri. Iseno Yihowawiinni dagginota togo yitanno sokka Iyyoosiyaasira kulanno gede kultusi: ‘Mannu duuchchunku kaphphu maganna maga'ninohuranna uulla bunshetenni wo'mitinohura Yerusaalamenna manna baalanka qorichchisheemmo. Ati Iyyoosiyaasi kayinni dancha ikkinore assootto daafira, ati lubbote heedheenna konne qorichcha diabbeemmo.’
2 Zeena 34:1-28.
Xa'muwa
- Iyyoosiyaasira nugusa ikki wote me''e diro ikkinosi? Isi nugusa ikkihunni lamalki dirinni kayise ma assa hanafi?
- Umi misile aana Iyyoosiyaasi ma assanni no?
- Maganu mine gatamarranni hee'neenna, kakkalaanote biili marichcho afi?
- Iyyoosiyaasi uddanosi darinohu mayiraati?
- Masaalaancho Hildaana Yihowawiinni dagginota mayitanno sokka Iyyoosiyaasira sokku?
Wole xa'muwa
- Layinki Zeena 34:1-28 nabbawi.
Qaaqqimmate yannara Magano waajjannokki ayiddi anga lophphitino oosora Iyyoosiyaasi dancha lawishsha ikkannohu hiittoonniiti? (2 Ze. 33:21-25; 34:1, 2; Far. 27:10)
Iyyoosiyaasi halaalaancho magansi'ra halashshate 8ki, 12kinna 18ki gashshootisi diro maa maa assino? (2 Ze. 34:3, 8)
Yihowa magansi'neemmo bayichcho gatamara lainohunni, Nugusu Iyyoosiyaasinna Kakkalaanote biili Kelqiyaasi lawishshinni maa ronseemmo? (2 Ze. 34:9-13; Law. 11:14; 1 Qor. 10:31)


text:
Albinism
Albinism (Afaan Latin albus irra dhufee), maqaan yerro bayye fayyadamani hypomelanism yokan hypomelanosis kunin Hypopigmentary Congenital Disorder yoo ta'u, kan itti bekkamuni immo Melanin Pigment illa, gogga fi rifensa kessa yoo hin jiranne dha. Albinismiin kan dhufuu dhallotaan (abba yokan hadha) irra Recessive Genes kan daddarbu dha. Halli kuni Mammals, Qurxummi, Sinphiree, Reptile fi Amphibianotta irratti bayyinan argamma. Namotni Albinismiin qabamanni "albino" jedhamanni wamamu haa ta'u malee maqanni kunii akka abarsatti waan fudhatamuffi, "albino" irra maqqa "albinistic" yokan "nama albinism qabu" jedhamutti fayyadatama. Clinic kessatti maqqan binnensotta Albinism qabanu ittin yamanu "albinoid" yokan "albinic". Wikimedia Commons on Albinism


text:
Ameerikaa Kibbaa
Ameerikaan Kibbaa ardii addunyaa keessaa tokko yoo ta'u kan argamus wantaa dhihaatti, irra caala mudhii lafaarraa gara kibbaatti. Ameerikana Kibbaa ardii Ameerikaas jedhaman keessaa tokko yoo ta'u, kan guutumaan guutuuti Hemisphere Dhihaatti kan argamu yoo ta'u, kan baayyinaan argamu immo Hemisphere Kibbaatti. Kan dangeffame immo dhihaan Garba Paasifiik, kaaba fi bahaan immo Garba Atilaantiik, kaaba-dhihaan immo Ameerikaa Kaabaa fi Garba Karibiyaanii daangeffamee argama.
Maqaan Ameerikaa Kibbaa jedhuu kun kan kennameef bara 1507, kan maqaan kennamef namoota kaartaa kaasan kan ta'an Martin Waldseemüller fi Matthias Ringmann yoo ta'u maqaan kuni immoo kan kennameef maqaa nama Ameeriigoo Vespuuchii jedhamu irraa ka'aniiti, namichi kunis namicha yeroo duraaf lafoonni Ameerikaas kunin Isti Indiis (East Indies) akka hin taane fi addunyaa haaraa namoota Yuurooppiif hin beekkamne akka ta'e namicha ifaa godhedha.
Ameerikaa Kibbaa ballina hanga 17,840,000 isquweer kiilomeetira (6,890,000 isq mi) kan qabdu yoo taatu yookan immo parsenti fuula addunyaa kana 3.5% qabata. Akka bara 2005 baayyinni ummata isaani tilmaaman 371,000,000 caala dha. Ameerikaa Kibbaa ballina lafaan addunyaa keessaa afraffaa irratti kan argamtu yoo taatu kunis Eshiyaa (tokkoffaa), Afrikaa (lammaffaa) fi Ameerikaa Kaabaa (sadaffa) aanteti. Akkasumas bayyina ummattan addunyaa keessaa shanaffa irratti argamti, kunis Eshiyaa (tokkoffa), Afrikaa (lammaffaa), Yuurooppi (sadaffaa) fi Ameerikaa Kaabaa (Afraffaa)tti antetti.


text:
WASHINGTON DC—
Ameerikaa keessatti seerri haala hojii humnootii naga eegumsaa poolisii jirjjiiru akka ba’u gaafachuuf jecha sanbata darbe lammiiwwan biyyattii hiriira nagaa ba’anii jiran.
Dhiyeenya kana lubbuun gurraachota Ameerikaa lama harka isaaniitti kan darbe poolisoonni lama himannaan akka irratti hin dhiyaanne murtaa’uun guutummaa biyyattii keessatti hiriira mormii dhaqqabsiisee jira.
Hiriirawwan kana keessaa inni guddichi kan sanbata darbe as Washington Dc keessatti geggeeffame ture.
Sanbata darbe hiriirtonni kun naannoo White House ka’anii gara waajjira mana marii bakka bu’ota uumataatti kan deeman dhaadannoo jijjiirraan haa ta’u jedhu dhageessia turan.
Harka koo ol qabeera. HIn dhukaasiin dhaadannoo jedhu dhageessisuu dhaan Fergison Mizuri keessatti rasaasa poolisiin rukutamee kan du’e haala ajjeechaa daragaggoo umuriin waggaa 18 Mikil Brown ibsaa turan.
Nan ukkaamame” hafuura baafachuun dadhabe jedhanii dhaadannoo dhageessisuu dhaan immoo miseensa Poolsii NYn ukkaamsamee kan lubbuun isaa darbe haala ajjeechaa Eerik Gaarneris akkasuma beeksisaa turan.
Hiriira sana irratti lammiiwwan Ameerikaa bifa godaan, saala, umuriif amantiin utuu adda hin ba’in harka wal qabachuu dhaan irratti hirmaatan. Kanneen keessaa gara jabina poolisiitiin miseensota maatii isaanii fi ofii isaanii irra miidhaan kan ga’e abbootii, harmoolii, obbolootaa fi obboleettonni suraa maatiwwan isaanii miidhaan irra ga’ee baatanii tuaran jechuu dhaan bakka hiririra sanaatti argamee kan ture waahilli keenya Henok semagzer gabaaseera.


text:
WASHINGTON, DC—
Perezdaanti Obaamaa fi Dargaggootii Afrikaa DC-tti wal mari'atan
xPerezdaanti Obaamaa fi Dargaggootii Afrikaa DC-tti wal mari'atan
Dargaggoonni biyyoota Afrikaa gara hoogganummaatti guddataa jiran dhibba hedduun kora guyyoota sadi’iif Har’a Waashington keessatti walga’anii jiran.
Har’a kan as WASHINGTON DC jiru - Hoteela Homnii Shooraam keessatti Ministarri Dhimma alaa Yunaayitid Isteets – Joon Keerii fi prezidaantiin Yunaayitid Isteets – Baaraak duraa booda haasawa dhageessisanii jiran. Waa’elli keenya – Tujubee Horaa bakka walga’ichi itti geggeeffamaa ture – Hoteela Omnii Shoraam irraa deemsa walga’ichaa Namoo Daandiif ibsitee jirtii.
Dargaggoota Afrikaa boor hoogganoota ta’an dhibba shan as Waashintonitti afeeruun kun hariiroo Yunaayitid Isteetsii fi Afrikaa cimsuu qofa otuu hin taane dargaggoota biyyoota Afrikaaf hoogganoota boorii ta’an wal-barsiisuu fi hariiroo sanaa cimsuuf bu’ura ta’a jedhamee jira.
Gabaasaa Guutuu Caqasaa


text:
Oduuwwan (1917)
Finfinnee: Fulbaana 06, 2007 (FBC) - Wajjirri Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa rawwachiiftonni filannoo akka filataman beeksise.
Finfinnee Fulbaana 07 2007(FBC) Bara baruumsaa haarawaa 2007tti qulqullina baruumsaa mirkaneessuuf dhimmichaaf xiyyeeffannoo kennuudhaan akka hojjetamu ministirri baruumsaa Shifarraaw Shugguxee himan.
Finfinnee Fulbaana 07 2007(FBC) Naayijeeriyaatti wayita ammaa lammiiwwan vaayirasii dhukkuba Iboolaatiin qabaman haarawaan akka hin jirre pireezidaantiin biyyattii Guudlaak Joonaataan dubbatan.
Finfinnee Fulbaana 07 2007(FBC) Sararri bilbilaa haarawaan odeeffannoo kennuuf qophaa’e Qonnaan bultoota guutuu Itiyoophiyaatti argamaniif muuxannoowwan gaarii damee qonnaatiin jiran qooduudhaan jijjiirama bu’uraa argamsiisaa akka jiru himameera.
Finfinnee: Fulbaana 07, 2007 (FBC) - Tarsiimoon rakkoo tajaajila Ampulansoottaattii furmaata argamsiisuuf gargaaru qophaa’ee hojjetamaa Akka jiru ministeerri eegumsa fayyaa beeksiseera.
Finfinnee: Fulbaana 07, 2007 (FBC) - Mootummaan Chaayinaa magaalaa buufataa Siriikaankaatiif deeggarsa taasisuuf akka jiru mirkaneesse.
Finfinnee: Fulbaana 07, 2007 (FBC) - Mootummaan Chaayinaa magaalaa buufataa Siriikaankaatiif deeggarsa taasisuuf akka jiru mirkaneesse.


text:
Gootfiriid Viilhelmi Laayibiniiz
Gootfiriid Viilhelmi Laayibiniiz (Jarmaniffa: [ˈɡɔtfʁiːt ˈvɪlhɛlm fɔn ˈlaɪbnɪts] ykn [ˈlaɪpnɪts]; Adoolessa 1, 1646 – Sadaasa 14, 1716) abbaa herregaa fi filoosofera lammii Jarmanii ti. Seenaa herregaa fi seena falaasamaa keessatti, Laayibiniiz iddoo guddaa qabata.
Laayibiniiz kaalkulasii kan kalaqe yoo ta'u kunis hojii Isaaq Niwuuten kaalkulesii irratti hojjachaa ture odoo quba hin qabaatin ture, erga maxxansa isaatii mallattoon Laayibiniiz fayyadame fudhatamuudhaan yeroo amma kaalkulasiif isatti fayyadamu. Jaarraa 20ffaa keessatti Law of Continuity and Transcendental Law of Homogeneity inni uume faaydiaa herreegaa argate (karaa qaaccessa al-idileetin). Damee kaalkuleeterii makaanikaalii keessattis, Laayibiniiz kalaqxoota gurguddoo keessaa tokko ture. Kaalkuleeterii Paaskaalitti baayyisuu fi hiruu itti dabaluuf yaalaa odoo jiruu, Laayibiniiz kaalkuleeterii piinwiilii (pinwheel calculator) bara 1685 bu'uuressuun kan jalqabaa ti. Laayibiniiz wiilii Laayibiniiz(Leibniz wheel) kalaqe, kunis kaalkuleeterii makaanikaalii baayyinaan oomishame kan jalqabaa kan ture aritoomeetirin kanatti fayyadame. Kana malees sirna lakkoofsa baayinarii, kan bu'uura kompitara dijitaalaa hundaa ta'e, fooyyessuun qulqulleessee.


text:
Of ajjeesuu irratti ilaalchi Kiristaanaa maalii dha? Waa’ee of ajjeesuu Macaafni Qulqulluun maal jedha?
Gaaffii: Of ajjeesuu irratti ilaalchi Kiristaanaa maalii dha? Waa’ee of ajjeesuu Macaafni Qulqulluun maal jedha?
Deebii: Macaafni Qulqulluun namoota of ajjeechaa raawwatan jaha eera: Abeemeeliik (Abboota Firdii 9:54), Saa’ool (1 Saamu’eel 31:4), meeshaa lolaa Saa’ool kan baatu (1 Saamuu’eel 31:4-6), Akiixoofeel (2 Saamuu’el 17:23), Zimrii (1 Moototaa 16:18), fi Yihudaa (Maateewoos 27:5). Isaan keessaa shan namoota hamoo cubbamoota turan (waa’ee amala namicha meeshaa lolaa Saa’ool baatuu irratti faraduudhaaf waanti jedhame ga’aan hin jiru). Kaan Soomsonis of ajjeechaa raawwachuudhaaf akka fakkeenyaatti fudhatu (Abboota Firdii 16:26-31), garuu galmi Soomson ofii isaa ajjeesuu odoo hin taane warra Filisxeemotaa ajjeesuu ture. Macaafni Qulqulluun of ajjeesuun nama kan biraa ajjeesuu wajjin wal qixxee akka ta’e kaa’a, inni mataa ofii ajjeesuu isa ta’e. Namni tokkoo yoomii fi akkamiin du’uu akka qabu murteessuu kan danda’u tokkichi Waaqayyoo dha.
Akka Macaafa Qulqulluutti, of ajjeesuun gara Jannataatti kan ittiin galan argachuu kan murteessu miti. Namni hin fayyine tokko yoo of ajjeese, umaa gochuu hin danda’u garuu gara Si’ool deemuu “arifachiisa.” Haa ta’u malee, namni sun fayyina karaa Yesus Kiristoos argamu mormuu isaa irraa kan ka’e ala of ajjeesu yeroo xumuraatiif gara Si’ool deema sababa of ajjeeseedhaaf miti. Waa’ee Kiristaana of ajjeechaa raawwatuu Macaafni Qulqulluun maal jedhaa? Macaafni Qulqulluun yeroo Yesus Kiristoosiin akka fayyisaa lubbuu keenyaatti amannu, jireenya bara baraa waabdii arganna (Yohaannis 3:16) Akkaataa Macaafa Qulquluutti, kiristaanonni shakkii kamiinuu gararraa akka jireenya bara baraa qaban beekuu danda’u (1 Yohaannis 5:13). Kiristaanota jaalala Kiristoosii irraa kan addaan baasu hiin jiru (Roomaan 8:38-39). Yoo “waanti uumame” kiristaana jaalala Waaqayyoo irraa addaan baasuu hin dandeenye, kiristaanonni of ajjeechaa raawwatanis illee , “waanta uumame” dha, kanaaf of ajjeechaan illee, kiristaana jaalala Waaqayyoo irraa addaan baasuu hin danda’u. Yesus cubbuu keenya hundumaadhaaf du’eera, kiristaanni dhugaanis yoo, yeroo rakkinaa fi hafuuraan yeroo qoramu, of ajjeechaa raawwate, inni illee cubbuu dhiiga Kiristoosiitiin haguugameedha.
Of ajjeechaan amma illee Waaqayyoon irratti cubbuu hamaadha. Akkaataa Macaafa Qulquluutti, of ajjeesuun ajjeechaa raawwachuudha; inni yeroo hundumaa dogoggora. Waa’een nama kiristaana akka ta’e dubbachaa of ajjeechaa raawwatuu amantii sirrii qabaachuun isaa shakkii jabaa ta’e ka’uu danda’a. Nama jireenya isaa/ishee balleessa, keessattu kiristaana, haalli qajeelaa isa taasisu tasa humtuu hin jiru. Kiristaanonni jireenya isaanii Waaqayyoodhaaf akka jiraatan wamamaniiru, yoom akka du’amu murteessuun kan Waaqayyoo fi kan Waaqayyoo duwwaadha. Ta’us inni of ajjeehaa raawwachuu ibsaa hin jiru, 1 Qorontoos 3:15 kiristaana of ajjeechaa raawwatu irratti maaltu akka ga’u ibsa gaarii dha: “Hojiin namichaa yoo duraa gubate garuu inni gatii isaa in dhaba; haa ta’u iyyuu malee ofii isaatii akka nama ibidda keessaa ba’eetti in oola.”
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Of ajjeesuu irratti ilaalchi Kiristaanaa maalii dha? Waa’ee of ajjeesuu Macaafni Qulqulluun maal jedha?


text:
Saayinsiin (jecha Laatinii scientia jedhurraa kan dhufe, hiikaansaa "beekumsa") mala ittiin beekumsa waa'ee yuuniversii ijaaruu fi qindeessu yoo ta'u beekkumsi kunis ibsa yaalidhaan qoramuu danda'uu fi waan gara fuulduraa ta'uuf jiru dubbachuu danda'uu irratti hundaa'ee. Hiikaan kan durii garu kanatti kan dhiyaatu "saayinsii" qaama beekumsaa tokko, kan karaa namaa galuun ibsamuu danda'uu fi kan haala amansiisaa ta'een hojiirra oolchun danda'amudha. Namoonni saayinsii hojjatan saayintistii jedhamu.
Saayinsiin, ballifamee yoo ilaallame, bara ammayyaa dura ture, qarooma durii baayyee keessa ture. Garuu saayinsiin ammayyaa adeemsa isaatin adda waan ta'eef akkasumas bu'aa isaan waan milkaa'eef jecha saayinsii jedhu kan ammayyaa kun isa kanaan hiikkama. Bara ammayyaa dura, jijjiirramni guddaan kan biraa falaasamni uummamaa kan durii naannoo Giriikitti dhalachuu isaati.