c: text/html

text:
Labsiin yeroo hatattamaa eega Itiyoophiyaa keessatti labsamee baatii tokkotto dhihaatee jira. Aangawoonni Mootummaa – labsiin kun labsamuudhaan tarkaanfiin fudhatame akka biyyattii kessatti tasgabbii buuse dubbatu. Gaaffii uummataaf ka deebii kennaa jiran ta’uu illee dubbatu. Paartiileen mormitootaa karaa nagaa biyyatii keessatti hojjetan hoo kana akkamitti ilaalan. Finfinneetti bilbilee, itti-aanaa dura-taa’aa Kongiresa Federaalawa Oromoo – Obbo Mulaatuu Gammachuu haasofsiisnee jirra.
Kana cuqaasuun guutummaa gaaffii fi deebii kanaa dhaggeeffadhaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Itita Dhiigaa
Coagulation akkatta xaxama dhigni walitti qabame jabba ta'u dha. Kuni immo kutta hemostasis (walit-anne jiggu dhigaa) kessa isaa barbachisaa dha, kunis yerro girgidaan tuboon dhigaa midhame jirru yoo walitti qabama platelet fi fibrin ofii kessa qabun dhiga'un yoo dhabatte, tuboo midhame qajjelchu jalqabu dha. Disorderiin coagulationiin kuniin midhama dhiga'u fi/yokan walit-qabamu dhiga fi embolismii fiddu danda'a.
Biology kessatti coagulationiin bayye eggama; hosiftotta hunda kessatti, coagulationiin kessatti lachuu: cellular (platelet) fi protein (coagulation factor) ofii kessa qaba. Akkataan coagulation kuni nama irratti waan bayye qo'atamuf nama kessatiis akkanuma bekkama.
Coagulationiin kan jalqabu yerro bayye ergaa nami tuboo dhigaa irratti midhama argatte midhami kuni immo endothelium (tartibaa tuboo) midhee dhufaa. Osoo hin turiin Plateletonni dhigii jiggu akka dhabatu hemostatic plug ummu kunis primary hemostasis (hemostasis duraa) jedhame bekkama. Yeroo hunda itti anne secondary hemostasis (hemostasis lammaffan) bakka fudhata, kunis yeroo proteiniin blood plasma kessatti argamu kan coagulation factor jedhamu yoo dafee dhaqabuf fibrin umme akka plugiin plateletiin umamee akka jabatuu godha.


text:
Fakkeenyummaa 'tokkummaa, jaalalaafi waldanda'uun jiraachuu': Naannoo Kibbaa
Ministirri Muummee Dr. Abiy Ahimad daawwannaa naannoo gara garatti taasisaa jiraniin marsaa kanaan Hawwaasaatti argamu.
Simannaan o'aafi bal'aas hawwaasarraa taasifameeraaf. Abbootiin amantaafi jaarsoliinis eebbaafi kadhannaa taasisaniiru.
Pirezedaantiin Mootummaa Naannoo Saboota, Sablammootaafi Uummatoota Kibbaa Dassee Daalkee tokkummaa, jaalalaafi waldanda'uun jiraachuu naannoon isaanii qabu akka biyyaattis fakkeenyummaa kana baballisuun hojjenna jedhan.
Hojii hoggansi Minisitira Muummee Dr. Abiy malaammaltummaan, loogiifi rakkoo haqaa maqsuuf taasisu keessatti cinaa dhaabbachuun lammileen hundi fayyadamoo ta'uu akka danda'an naannoon isaanii akka hojjetan Obba Dasseen dubbataniiru.
"Tokkummaafi milkaa'ina biyya keenyaaf, ijaarsa dimokiraasii cimsuuf uumanni naannoo kanaa si cinaa dhaabbatu," jedhan.
Minuistira Muummee Dr. Abiy ammoo naannoon kun seenaa dheeraa, aadaa bal'aa bakka guddaa qabu jedhan. "Tokkumaafi nageenya biyya keenyaaf ga'ee guddaa naannoon kun gumaache ibsuun, "Naannoon kun garaa garummaa keessatti tokkummaafi jaalalaan jiraachuu qabatamaan kan agarsiisedha," jedhan.
Aadaafi dudhaa aja'ibaa naannichi qabu akka sirna bulchiisa aangoo nagana waliif dabarsuu, wal-dhaggeeffchuu, rakkoo walitti bu'insa mudatan keessatti mala aadaatiin furuun saboota biroo walitti fiduu keessatti bakka ol aanaa akka qaban dubbataniiru.
Qabeenyi turizimii bal'aa kan aadaafi uumamaan jiran caalmaatti jijjiirama hawaas-dinagdee uummataaf akka oolan dubbatanii, mootummaa federaalaa kan naannichaa waliin akka hojjetus mirkaneessaniiru.
"Rrakkoon dhipphina lafaa jiruun misoomni argame hunda walqixa akka hin tajaajille mootummaan ni hubata. Gara fuula duraas carraaqqii dargaggoonni osoo hojii hin tuffatin taasisan cinaa dhaabbchuudhaan deggersa barbaachisu ni taasisnas," jedhan.
Uummanni naanichaa keessattuu dargaggoonni aadaa qusachuu kan saboonni naannoo kanaa ittiin beekaman cimsuun goota misoomaa ta'uu jedhan.
Dr. Abiy, tokkumaa, jaalalafi wal danda'uun waliin jiraachuu, akkasumas kunuunsa qabeenya uumamaa mala aadaa bareedaa naannicha keessa jiru haalaan cimsuun guddina biyyaaf akka gumaachaniif waamicha misoomaa dhiyeessaniiru.


text:
OMN:Oduu Adol.18,2015,Walitti bu’iinsa gosotaatiin, Sudaan, Daarfuri keessatti yoo xiqqaate namoonni 100 ol yoo ajjafaman hedduun mada’uun dhaga’ameera. Torbaan kana keessa biyya sudaanii...
OMN:Oduu Adol.17,2015 Id Al Faxir Yookaan Iida soomanaa bara kuma 1fi 436ffaa Hawaasa musiliimaa maraa biratti guyyaa haraa sadarkaa addunyaatti kabajameera. Hordoftooti...
OMN:Oduu Adol.17,2015 Qonnaan bultonni Oromoo Naanawwa Finfinnee jiraatan kumatamaan lakka’aman Bara 1994 hanga 2007 tti qe’ee isaanii irraa buqqa’an hojii dhabdummaaf akka...
OMN:Oduu Adol. 17,2015 Itoophiyaan Ertiraa waliin lammaffaa kan waraanatti seentu yoo ta’e, Ameerikaan akka duukaa hin jirre Prezdant Obaamaan Qondaaltoota Itoophiyaa hubachiisuu...
OMN:Oduu Adol.17,2015 Dorgommii Daayimend Liigii dubartootaa Monaakoo Irratti har’a Adoolessa 17 bara 2015 taasifameen Atileetiin Oromoo Ganzabee Dibaabaa Rikerdii addunyaa Haaraa Galmeesitee...
OMN Oduu Adoles. 16, 2015 Godina Shawaa dhihaa aanaa Tokkee Kuttaayee magaalaa Gudaritti, bulchitoonni aanichaa, eddoo ijoolleen itti taphatan fudhachuun, mana jireenya...
OMN:Oduu Adol.16,2015 Hawaasni Oromoo,tattaaffii aartii Oromoo guddiisuuf godhamaa jiru cinaa akka dhaabbatan Walliftoonni Oromoo lama gaafatan. Wallistuu Yaaneet Dinquu fi Wallisaa Shukrii...
OMN Oduu Adols.16, 2015 Atileet Shuruu Bulloo shaampiyoona dargaggoota Addunyaa meetira 3000 biyya Kolombiyaa magaalaa Kaalii keessatti dorgomame irratti mohachuu isii beekkame....
OMN:Oduu Adil.16,2015 Yaa’iin biyyoota hiyyeeyyii fi Dureeyyii Jidduutti waa’ee tinnisa dingadee irratti, Finfinnee keessatti guyyoota afuriif geggeessamaa ture waliigaltee malee xumuramuun gabaafame....
OMN:Oduu Adol.16,2015 Ameerikaa Kutaa biyya Tennessee, Magaalaa Chataanogaa Keessatti loltooti afur ajjeesaman. CNN akka gabaasetti namni ajjeechaa sana raawachuun shakkames ajjeefameera. Qorattooti...
OMN:Oduu Adol.16,2015 Paakistaan Afaan Ingiliffaa Afaan Hojii Mootummaa biyyatti irra kaasuun bakka isaa Afaan Urduu tiin akka buustu beeksifte. Ministirri Muummee Paakistaan...
OMN:Oduu Adol.15,2015 Magaalaa Mata Haaraatti namni maqaan isaanii Jiloo Tulluu Jedhaman namoota hinbeekamneen butamanii as buuteen isaanii akka dhabame himame. Oduudhuma walqabateen...
OMN:Oduu Adol.15,2015 Godina Shawaa dhihaa aanaa Tokkee Kuttaayee magaalaa Gudaritti jiraattonni magaalattii bishaan dhugaatii dhabanii rakkataa jiraachuun himame. Jiraattonni godina Shawaa dhihaa...
OMN:Oduu Adol.15,2015 Baqqattoonni Oromoo Yaman magaalaa Aden keessaa jiraatan lola biyyattii keessatti geggeffamaa jiru jalaa gara magaalaa Sana’atti baqataa jiru. Magaalaa Sana’aa...
OMN:Oduu Adol.15,2015 Obaamaan daawannaa Isaanii dhuma baatii kanaa Irratti gara gaanfa Afriikaatti tasisan Irratti Falmitoota mirga dhala nama waliin akka ifatti wal...


text:
Pirezidaantiin Amerikaa Doonaldi Tiraampi rakkoo Kooriyaan Kaabaa Amerikaa fi addunyaatti fiduutti jirtu jedhe irratti mari’achuuf seneteroota Amerikaa 100 nu hardha bulchiinsa mootummaa Amerikaatti yaame.
Bulchootii Amerikaa yoo rakkoo akkanaa irratti mri’atan gara Capitol Hill mana galma walgahii Amerikaa dhaqan.
Kooriyaan Kaabaa biyya ummatii isi miliyoona 26 dhiyaatu qabdu ta Eezhiyaa gama Bahaa jirtu.Biyya tana maatiin tokko walii dhaalaa bulchuutti jira.
Biyya waraana hamaa qabdu.Kanaan Amerikaallee dabalee biyya hedduu doorsiuutti jirti.
Doonii waraana Amerikaa marroo tokko dhoomne qilee buufna jettee marroo hedduu dhaadatti.
Yaaddoo tana irratti irratti mari’achuuf bulchiinsii Amerikaa seneteroota yaame.
Marii tana minissitera ittisa waraana Amerika Jim Mattis, minsitera haajaa alaa Amerikaa Rex Tillerson, daarektera basaasa Amerikaa Dan Coats fi itti gaafatamaa waraanaa Amerikaa General Joseph Dunford faatti seneteroota tanatti hima.
Pirezidaanti Tiraampi dhiyoo tana keessaa akkii mootummaan Kooriyaa Kaabaa itti deemuutti jiru doorisisii isaa waan itti callisuu malaanii mitii Tokkummaan Mootummaa biyya tana jabeessee adabuu baannaan wayitti hammaataa jedha.
Kooriyaan Kaabaa akkuma duruu gootu dhiyoo tanallee misaayila waraanaa tokkofte.
Misaayilii waraanaa mi’a waraanaa hamaa waan itti qajeelee sekondiitti daaraa tolchu ka addunyaalleen akka namuu hin hojjannee seeratte.


text:
Gama kanaan umuriin deemus qaamaanis ta’e sammuun dargaggeessa/ttii ta’anii mul’achuu fi turuuf, mala jireenyaa fayyaaf tolu hordofuun ala waanti addaa akka hin-jirre saayinbsiinsaa ni-ibsa.
Yuunivarsitii Ingilizii Duuk keessatti gargaaraa piroofeesara kan ta’an Hiitar Wiitsan ammoo qaamaanis ta’e gama sammuun dargaggeessa/ttii ta’anii turuuf kanneen asiin gadii akka raawwannu gorsu.
Sochii qaamaa : yeroo mara sochii ga’umsa qaamaa hojjachuuni fi sochii ispoortii hojjachuun qaamaanis ta’e sammuun dargaggeessa/tti ta’anii mul’achuuf murteessoo ta’uusaanii kaasu.
Sochii ga’umsa qaamaa hojjachuun qaama cimaa fi sirrii akka gonfannu dandeessisuusaan garasitti fayyaa sirreessuun bu’aa barbaadame argamsiisa jedhu.
Carraa dhibee onneef saaxilamuu hir’isuun, hirribi sirrii akka jiraatu gochuun, ga’umsa waa yaadachuuf, saaxilamummaa mukuu fi dadhabbii hir’isuuf, cimina lafeef fi tasa kan mudatan of wallaaluu fi kan fakkaatan hir’isuu dandeessisa.
Kun ta’uun ammoo qaamaanis ta’e sammuun dargaggeessa/ttii ta’anii itti-fufuuf isin gargaara jedhu.
Sirna nyaataa
Dhimmi isaan kaasan biraan ijaarsa qaamaafis ta’e sammuuf nyaata sirrii fayyaaf ta’u soorachuu akka barbaachisudha.
Kuduraa fi muduraa hoo’aa akkasumas midhaan dheedhii gara garaa nyaachuun qaamni keenya dafee akka hin-dulloomne gargaara.
Kana malees dhadhabuu fi dulloomuu qaama keenyaaf sababa kan ta’an kan akka dhibee onneefaa ittisuuf gargaara.
Nyaata zayitni itti-baay’ate hir’isuu: Nyaatawwan kan akka dhadhaa qaama keessatti kuufaman hir’isuunis yaada ogeettii kanaan dhihaate keessaati.
Isarra zayitiiwwan qulqulluu paalmii fi kuduraa nyaata bilcheessuuf fayyadamuun gaarii ta’uu kaasaniiru.
Qurxummii fi nyaatawwan hundee nyaachuu akka wayyuu fi foon kan jaallannu yoo ta’e torbanitti si’a tokkoo ol osoo hin-nyaannu ta’ee gaarii akka ta’e gorsu.
Torbanitti si’a lama qurxummii fi bu’aawwan qurxummii nyaachuun foon bifa kanaan bakka buusuuf bu’aa gaarii qabaata.
Kana malees timaatima, kaarotii fi ‘shoorbaa’ dinnichaa bifa ittoon qopheessuun soorachuun kanaaf nu-gargaara kana raawwadhaa jechuun gorsu.
Kaan immoo mala jireenyaati, kanaan wal-qabtee malli jireenyaa hordofnu dhugaatii alkoolii fi amaloota badaa isa fakkaatan irraa bilisa ta’uu qaba jedhaniiru.
Guyya guyyaatti kan dhugnuu fi araada kan akka tamboo xuuxuu yoo qabaanne adeemsa yeroo keessa rakkoo hamaaf saaxilamuun keenya hin-hafu.
Kanaaf amaloota akkanaa adeemsaan dhaabuuf mala jireenyaa kana fakkaatu irraa fagaachuu nu barbaachisa.
Qofummaa: Baay’isanii qofaa ta’uun fi qofaa ofii dabarsuun yaaduu fi cinqamuu namatti fida.
Kun immoo adeemsa yeroo keessa mukuu fi dhiphina namatti fida, kun ta’uun jeeqamuu sammuu fi adeemsa keessa qaami akka dhadhabu godha.
Kanaaf hanga danda’amu nama irraa hin-fagaatinaa, maatii, michuu fi firoota akkasumas hiriyoota keessan waliin dabarsuu fi yaada wal-jijjijjiiruu cimsaa jedhu piroofeesarittiin.
Hanga danda’ametti qofaa akka hin-taane carraaquu fi namoota waliin yeroo dabrsuu baraa.
Rakkoowwan kana fakkaatan wayita isin quunnamanis gara ogeeyyii dhaquun yaada keessan hiruufiin gorsa irraa fudhachuun barbaachisaadha.
Yookaan gara dhabbata amantaa naannoo keessaniitti argamuu deemuun hariiroo cimsuu fi namoota waliin ta’uun gaarii ta’uu ibsu.
Gorsoota asiin olitti tarreeffaman hojiitti hiikuun rakkoo dullumaa dhiibbaa fi sababoota keessaa fi alaa kaaniin uumamu furuu nidandeessu jedhaniiru.
Madda: www.webmd.com


text:
Baarentuu Gadaa Irraa//
Amala wayyaaneen waggoota 25n darbaniif irra deeddeebiin muldhasaa
turtee fi jirtu keessaa inni tokkoo fi kan gadhummaa ishii caalatti
muldhisaa jiru yakka malee nama hiitee, darartee, addabaabaayyitti
dhukaaftee ajjeeftee haaludha.Hin goone jettee kakachuudha. Wayyaaneen
ija jabeettii nama nagahaa dhukaaftee ajjeeftee boo’icha
dhaqxuudhasi. Ykn murna ofii ajjeeftee akka nama dhimmicha quba hin
qabneetti deebitee gadda maatii nama du’ee waliin taa’uuf yaaltudha.
Wayyaaneen kan ajjeese osoo ishii ta’uun ifatti beekamuu murna
quuqamaa fakkaattee boochee nama bochisuuf tattaafattuu dha. Garuu
itti hin milkoofne. Ajjeestee haaltus, hiitee, darartee hin goone
jettee kakkattus ummattoonni impaayeera itiyoophiyaa keessumaa ummanni
oromoo ni beeka. Har’ammoo galanni kan qabsoo, FXG qeerroon Oromoo
finiinsaa turee fi jiruu haata’uutii wayyaaneen maaliis jettee
kijibduu eenyummaan wayyaanee addunyaarratti saaxilameera. Kanarraa
ka’uun ajjeesanii boo’uun, ykn qulqulluu of-fakkeessuuf dhu’a gahuuf
tattaafachuun Wayyaanee Oromoos ta’e saboota cunqurfamoo biyyattii
qabsoorraa daguu ykn gowwoomsuu hin dandeenye. Funduraafillee hin
dagu.
Wayyaneen ilmaan saboota cunqurfamoo hedduu dharaan yakkitee hiitee
darartee jirti, dhukaaftee ajjeeftee jirti, ajjeesaas jirti, keessumaa
waggoota 25n darbaniif yakki ummata Oromoorratti murna tanaan
raawwatee fi raawwataa jiru hamaa fi sukanneessadha. Kan hidhamee
dararame, kan ajjeefame, Kan eessa buteen isaa hidhattoota sirna
kanaatiin dhabame manni haa lakkaawuu.
Ajjeechaan hidhaa fi dararaan sukanneessaan akkaan hamaa ta’ee fi
dhagahuufuu nama sururu kun ummata Oromoos ta’e saboota cunqurfamoo
impaayeera itiyoophiyaa keessa jiranirratti raawwachaa turee fi jiru
ammoo saboonni kun waa yakkaniitii miti. Dubbii ijoon maaliif mirga
umamaa fi dimookiraasii keessan gaafataniidha, maaliif yoo qabeenyi
keessan saamamu dubbataniidha. Nuti hin nyaannaa, ni saamnaa isin
garuu garbootuma keenya ta’aatii callisaa nutajaajilaa jiraadhaa
sababa jedhuuni. keessumaa ilomaan Oromoo ajjeefamaa kan turanii fi
jiran Oromummaa isaanii qofaan yakkamanii akka ta’e waluma
yaadachiisuuf yoo ta’e malee kan quba hin qabne hin jiru.
Wayyaaneen abbaa irree, murna ajjeechaa, hidhaa fi dararaa akkasumas
saamicha malee hin beeknee dha. Haata’uutii ajjeechaa fi dararaa
ifatti raawwachaa jirtu; kan addunyaa gutuun irratti ragaa bahaa turee
fi jiru kana yoo haaltu agarra, dhageenya. Sobduu, hattuu fi saamtuu
waan taateef takkaawuu akka mootummaa sirna qabuu fi biyya bulchuutti
waan balleessiteef itti gaafatama dhugaa fi sirri fudhattee hin
beektu. Eeyyee balleesseera, hidheera, dararareera, ajjeeseera
akkasumas saameera jettee gaafii ummataa mirga ofiin of bulchuuf yoo
deebii sirri kennuuf yaaltu hin agarre. Fuunduraafis wayyaaneerraa kun
hin eegamu.Hojiin ishii yakka osoo namni arguu addabaabaayyitti
raawwatte haaluu,Ykn sababa gongumaa fudhatama hin qabnee fi gaafii
ummataatiin wal hin fakkaanne tarreessitee, afarsitee, afanfajjii
uumtee, bara bittaa fi saamichaa dheereffachuu dha.
Mee ajjeechaa sukanneessaa wayyaaneedhaan baroottan bittaa waggoota
25n darbaniif raawwatan cinaatti dhiifnee isuma as dhihoo dhoohinsa
FXG qeerroo Oromootin walqabatee haa kaafnu. Wayyaaneen FXG finiinaa
turee fi jiruun dhiphattee barattoota dabtaraa fi qalama malee homaa
of harkaa hin qabne meeeqa Aga’aazii itti bobbaaftee ajjeefate? Nama
meeqa ayyaana Irreechaa irratti ajjeefte? Lakkoofsa isaa hunduu waan
quba qabuuf irra deebi’uun barbaachisaa miti jennee mee haadhiifnu.
Wayyaaneen gantuu, kijibduu fi saamtuu waan taateef lakkoofsa amanuu
mitii ajjeechadhuma waraanni ishii addabaabaayitti raawwatee fi
addunyaan quba qabu kana haalaa turte, haalaas jirti. Lakkoofsa
irratti walii galuu dadhabuu achi haa hafuutii dhumaatii barattoota
Oromoo fi ayyana irreechaa ijakoo haaqabu ani hin agarre jettee yoo
kakkatu argine. Inumaawuu Oromoo waliin gadda taa’uuf yoo uffata
gaddaa uffattee boochee boochisuuf yaaltu argaas turre. Guyyoota
gaddaa jettees labsuun ofumaa ajjeeftee ofumaa gaddituu taatee as
baate. Kana bira dabartees karaa ergamtoota ishii kanneen akka Lammaa
Magarsaatin “Dhumaatiin barattoota Oromoo na gaddisiiseera” jechuun
Oromoo garaa laaffifachuu fi bara bittaa fi saamichaa dheereffachuuf
yaalii godhaa turtee jirti. Ajjeesanii, ija ashaboon dhiqatanii
haaluun , halaniis du’a gahuu jechuun kunoo akkasi.
Murni qaanii hin qabne tun tibba kana ammoo kunoo namoota imaammata
saamichaa ishiin ummattoota impaayeera Itiyoophiyaarratti diriirsteen
hiyyummaa hanga hin qabneef saaxilamanii ala bulaa ta’uun kosiirraa
funaananii nyaatanii jiraatan amma isaan dhumanaiitti eegdee, erga
dhumanii booda kan gaddi itti dhagahame taatee as baatee jirti. Bochee
bochisuufis marxifattee ka’uun labsii gaddaa kan guyyaa 3f hojiirra
oolu labsitee jirti. Qoosaa jechuun akkasi.
Dhumaatii magaalaa Finfinnee keessatti iddoo addaa Qoshee jedhamuun
beekamutti osoo gataa ykn kosii keessaa funaananii nyaatanii fi keessa
jiraatanuu lammilee hiyyeeyyirra gahe kanaaf itti gaafatamntuun duraa
wayyaanee dha. Bulchiinsa ishiiti. Imaammata saamichaa ishiin
diriirsteetu ummata beelaaf, daaraa fi hiyyummaa bara baraaf saaxilee
akka kosii ykn gataa keessa jiraatanii fi kosii keessaa funaananii
nyaatan taasise. Yoo Koosiin magaalaa Finfinnee garaa walakkaa
keessatti Tuulamee sadarkaa jigee nama fixuu gahu Wayyaaneen biyya
bulchaan jira jettu eecha dhaqxe? Maaltu ilma namaa osoo biyya abbaa
isaa keessa jiruu akka saree abbaa hin qabnee kosii keessa bulche?
Deebiin isaa karaa wal nama hin mormisiifneen ifaadha. Innis itti
gaafatmaan balaa kanaa sirna saamicha diriiristee of malee isa kaan
dagatte Wayyaanee fi wayyaanee qofaa dha. Dhumaatii kanaafis wayyaanee
malee kan biraa kan itti gaafatamu hin jiru. Kanarraa ka’uun hololli
amma Wayyaaneen kan gaddi itti dhagahame fakkaattee afarstus fudhatama
hin qabu. Kun qawwee harkaa qabna yeroon nuuf kenne jedhanii dhiiga
namaa, lubbuu namaatti qoosuudha. Roorroo dachaadha. Lama nama
ajjeesuudha. Waan ta’eefuu wayyaaneen dhumaatii sukanneessaa kanaa fi
kana dura raawwatamaniif karaa kamiinuu itti gaafatama seenaas,
seeraas jalaa hin baatu.
Nammoonni du’an kun 100 ol ta’uu fi kan miidhaan gurguddaan irra gahe
ammoo dhibba 300 ol ta’uun gabaafamaa jira, kan eessa buteen isaanii
dhabamees kkasuma lakkoofsa hin qabani. Akka gabaasa bahaa jiru
kanaatti lammiilee osoo koosii keessa jiraatanii fi kosii keessaa
funaananii nyaatanuu dhuman kanneen keessaa irra jireessi isaanii
Oromoota motummaa Wayyaaneetiin lafti saamamee qayee fi qabeenya
isaanirraa buqqa’anii fi yeroo adda addaatti akka hojjetanii hin
jiraanneef maqaa shororkeessummaatiin hojiirraa har’atamaniidha.
Kanneen du’anii fi miidhaa guddaan irra gahe kana keessatti
Haadholiin,ijoolleen,
miidhamtoonni naannoo kana iddoo jireenyaa fi madda nyaata itti
argatan godhatanii jiraachaa turan miidhamuun yoo gabaafamu; kan du’ee
fi essa buteen isaa dhabame kan eegamaa jiruu olitti dabalaa
jiraachuunis himameera.Osoo sirni lammiif yaadu, kan aantummaa ummataa
qabu biyya san keessa jiraatee fi bulchaa jiraatee dhumaatii
sukanneessaan kun hin gahu. Kan biyyattii bulchaa jiru garuu murna
saamichaaf qawwee qabattee dhufte wayyaaneedha. Wayyaaneen ammoo kan
tuullaan kosii irratti jigee ajjeesee mitii kan waraanni ishii
Aga’aaziin dhukaasee fixe ilmaan Oromoo dhibbootaan lakkaawwamanuu hin
ajjeefane jettee haalaa jirti. Kun baayyee nama gaddisiisa.
Tuffiidhasii, gochaan akkasii kun ammoo yeroo kamiyyuu caalaa qabsoo
bilisummaaf nama kakaasa, nama onnachiisa.
Sirna diina ummataa ta’e sirna mootummaa TPLF/dhalattoota Tigraayirraa
ijaarame kun; sirna saamicha malee aantummaa ummataa hin qabneedha.
Sirna akkanaatiin amma yoomitti dararamaa jiraachuun danda’ama? amma
yoomittis sirni kun lubbuu ummataattis qoosaa jirata? Kun karaa
kamiinuu dacha’uu ykn dhaabbachuu qaba.
Wayyaaneen ajjeefatee kan gaddee fi naatoo ummataa qabdu fakkaattee
boo’icha fakkeessii, boo’icha sobaa boo’aa jirti, boo’ichi akkasii
ammoo qoosa dha. nama fixanii gadda labsuun lubbuu umataatti
qoosuudha. Waliin dhahanii bara saamichaa fi ajjeechaa
dheereeffachuudhaf tattaafachuudha. Kun oolee osoo hin bulle
qabsoodhaan dhaabachuu qaba. Sirnchi haala kanaan itti fufnaan
miidhaan kana caalu Oromoos ta’ee saboota biroo muudachuun waan hinn
oolleedha. Miidhaan itti aanee dhufu ammoo kan ammaa caaluu mala,
kanaafuu harka walqabatanii wayyaanee ofirraa ittisuu fi kuffisuun
kan yeroon kennamuufii qabuu miti.//


text:
Awustireliyaa
Awustireliyaa (Commonwealth of Australia) kan jedhamtu biyya kibba Hemispheretti argamu yoo ta'u, lafti kun Ardii addunyaa keessaa diqqitti ofii kessa qaba. Haa ta'u malee Awustireliyaa odoloota guguddoo kan akka Tasmaaniyaa fi odoloota xixiqqaa Garba Indiyaa fi Garba Paasifiik kessatti argamanii of keessaa qaba. Biyyonni dhihoo Awustireliyaatti argamani kaaban Indoneeshiyaa, Tiimor Bahaa fi Paappu'aa Niwuu Giinii, kaaba bahaan Odoloota Solomoon, Vaanu'atuu fi Niwuu Kaledooniyaa (Firaansi irra kan bilisoomtee) akkasumas kibba bahaan Niwuu Ziilaandi jedhamanitu argamu.


text:
Ijoolleen dhiiraa Waaqayyoo fi ijoolleen dubaraa namootaa uumama 6:1-4 eenyuun turanii?
Gaaffii: Ijoolleen dhiiraa Waaqayyoo fi ijoolleen dubaraa namootaa uumama 6:1-4 eenyuun turanii?
Deebii: Seera uumamaa 6:1-4 kan inni argisisuu ijoollee dhiiraa Waaqayyoo fi ijoollee dubaraa namootaati. Yaadii hedduun dhi'aateera ijoolleen dhiiraa Waaqayyoo eenyuun akka turanii fi maaliif ijoollee dubaraa namootaa irraa ijoollee isaan godhatan sanyi dhedheeroo (isaan sana jechi Nifilin jedhu kan argisiisu).
Ilaalchi dursa sadan, ijoollee dhiiraa Waaqayyoo kan ilaalate 1).Ergamoota Waaqa irraa warra kufan turan, 2). Namoota hamoota warra ijoollee namaa bitan turan, yookaan 3). Ijoollee Seet sanyii gaarii sanyii Qa'eel isa hamaa wajjin gaa'ila kan raawwatan turan, kan jedhu ture. Yaada isa jalqabaatiif ulfachisuudhaaf, kakuu moofaa 'ijoollee dhiiraa Waaqayyoo' gaaleen jedhu yeroo hundumaa kan inni heeru ergamootaaf (Iyoob 1:6, 2:1, 38:7). Rakkina isa guddaa kanaa kan ta'uu Maatihos 22:30 irratti, innis ergamootni akka hin funnee kan argisiisu. Macaafni qulqulluun sababa tokko illee nuuf hin laatu ergamoonni qaama saalaa akka qaban yookaan dhalchuu akka danda'an. Kan biroon ilaalchi lamaan rakkoo kana hin qaban.
Kan (2) fi (3) dadhabiin ilaalcha warra kanaa dhiiroonni akkasumaani dubartoota akkasumaanii fuudhuun isaanii ijoollen isaani 'dhedheeroo' yookaan 'cimoo warra durii, maqaan isaanii kan waamamee' ta'uu isaanitii fi dhugummaa hin qabaatu. Dabalatas, Waaqayyoo maaliif bishaan badiisaa lafa irratti akka dhufu murteesse (Uum. 6:5-7) Waaqayyoo dhiroota jajjaboo yookaan sanyii Seet dubartoota namootaa akkasumaanii yookaan sanyii Qaa'eel akka fuudhan raawwatee osoo hin dhorkiinii? Dhufaa kan jiruu kan seera uumamaa 6:5-7 firdii Uumama 6:1-4 kan adeemsifamee wajjin kan wal qabatee dha. Ergamootni kufan ijoollee namootaati wajjin godhan kan jedhamee sagaagilli, gaa'ila diddaa firdii sodaachiisaa kanaaf sirrii ta'uu isaa argisisuudhaaf fakkaata. Duraan dursee akka ibsame, ilaalchi inni jalqabaa rakkoon isaa Maati 22:30 akka ibsutti 'guyyaa du'aa ka'uutti namootni hin fuudhaniis hin heerumannis, akka ergamoota waaqa irraa ta'uu malee.' Ta'us, barreefamichi 'ergamootni fuuchuu hin danda'aan' hin jedhu. Akka isaan hin fuunnee malee kan inni argisiisu. Inni lamaffaan Maati 22:30 kan inni argisiisuu waa'ee 'ergamaa Waaqa irraa' dha. waa'ee ergamaa kufani hin argisiisu, isaanis waa'ee Waaqayyootiif seera uumamaa waan isaan hin dirqisiifneef, akkasumas karoora Waaqayyoo baleessuudhaaf damaqinaan kan isaan barbaadanii dha. Dhugaan isaa, ergamootni qulqulluu Waaqa irraa hin fuudhan, yookaan walitti dhufeenya qunaamtii saalaatiin walitti hin hidhaman jechuun seexanaa fi afurootni hamootni tokkoo jechuun hin danda'aamu.
Ilaalchi 1). Ejeennoo fooyya'ee kan fakkaatuudha. Eeyyee, ajaa'ibsiisaa 'faallaa' dha, ergamootni qaama saalaa hin qaban jechuu fi wal qabsifamee 'ijoolleen Waaqayyoo' jechuun ergamoonni kufan ijoollee dubaraa namaa irraa ni dhalchuu jechuun ta'us, ergamoonni afuuraan bara baraan kan jiraatan haga ta'aanitti (Ibiroota 1:14), namaan mul'achuu danda'uu, qaama foonitiin (Maari 16:5). Namoota Sadoomi fi Gamoora ergamoota lamaan sana wajjin qunamtii saalaa raawwachuudhaaf yaadaani turan, Looxii wajjin kan turan (Uum. 19:1-5). Ergamoonni bifa namaa qabatanii mul'achuu akka danda'aan amansiisaa dha, caalaadhumatti immoo qunamtii saalaa namaa raawwatani dhalchuu akka danda'an. Ergamoonni kufan maaliif wanta kana irra deddeebi'anii hin godhan? Kun kan fakkaatuu Waaqayyoo cubbuu hamaataa kana ergamoota raawwatan waan hidheef, kana waan ta'eef ergamoonni kan biroon kufan gocha wal fakkaataa kana akka hin raawwanneef (Yihudaa 6 irratti akka ibsameetti). Hiiktootni Ibirootaa durii fi kan cinaan kan biroon barreefamni amantaallee wali galtee guutuu irra ga'aaniiru, ergamoonni kufan 'ijoollee Waaqayyoo' ilaalcha jedhuuf, innis uumama 6:1-4 irratti kan heerame. Kun sababa kamiin iyyuu falmicha raawwatan hin ga'u. ta'us, Uuma. 6:1-4 irratti kan jiruu yaadni inni of keessatti qabatu, ergamoonnii Waaqa irraa kufan ijoollee dubaraa namaa wajjin wal jaallachuu isaanii qabiyyeen barreefamaa cimseera, seer-lugaa, fi hundee seenaa akka qabuu dha.
English
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi'aa
Ijoolleen dhiiraa Waaqayyoo fi ijoolleen dubaraa namootaa uumama 6:1-4 eenyuun turanii?


text:
Jaalalaan qabamuu koo akkamitan beeka?
Gaaffii: Jaalalaan qabamuu koo akkamitan beeka?
Deebii: Jaalalli miira baay’ee jabadha. Inni harka caalaa jirenya keenyaa dadammasa. Murtoo faayida-qabeessa hedduu miira kana irratti hundoofnee goona, akkasumas wal-fuuna “jaalalaan qabamuun keenyaa” waan nutti dhaga’ameef. Kun sababa ta’uu danda’a, walakkaa kan taa’an wal-hiikuuf kan ga’an, macaafni qulqulluun nutti hima, jaalalli dhugaan kan dhufuuf kan deemu miira akka hin taane, murtoodha malee. Kan nu jaallatan qofa akka jaallannu miti, warra nu jibanis jaallachuutu nurra jiraata, Kristoos warra isa hin jaallanne kan ittiin jaallatee karaa wal fakkaataa (Luq. 6:35). “Jaalalli ni obsaa, gaarummaa godhaa, jaalalli hin hinaafuu, jaalalli of hin jaju, waan hin taane hin godhu, kan mataa isaa hin barbaaduu, hin haaruu, yakka hin lakkaa’uu, dhugaa wajjin gammada malee waa’ee hameenyaatiif hin gammadu, hundumaa obsa, hundumaa amana, hundumaa abdata, hunduaatti jabaata” (1Qor. 13:4-7).
Isa tokkoof “jaalalaan kufuu” baay’ee salphaa ta’uu danda’a, ha ta’uu malee gaaffilleen tokko tokkoo gaaffachuutu irra jiraata, jaalala dhugaatiin waan nutti dhaga’amu murteessuu keenya fuula dura. Tokkooffaan, namani kun kristaanaa? Jechuun jireenya isaa Kristoosiif kenneeraa? Inni/isheen fayyuudhaaf Kristoos qofa amanteetii? Dabalataanis, laphee keetii fi miira kee nama tokkoof akka laatee kan lakkooftu yoo ta’e, mataa kee gaaffachuu qabda, namoota hundumaatiin ol nama sana teesisuudhaaf fedhii qabaachuu kee, Waaqayyo qofa irraa lammaffaa irratti. Kitaabni qulqulluun nutti hima, namootni lama yeroo wal fuudhan foon tokko akka ta’an (Um. 2:24, Mat. 19:5).
Kan biraan tilmaama keessa wanti galuu qabuu, namni dhuunfaan jaallatame sun jaalala hiriyummaatiif kaadhima gaaarii ta’uu fi ta’uu dhiisuu isaati. Inni/isheen duraan dursitee Waaqayyoon waan hundumaa durseeraa, jireenya isaaniitii? Inni/isheen yeroodhaa fi humna isaanii walitti dhufeenya isaanii gaa’ila ijaaruuf achi irra ni oolchuu, amma dhumaatti kan turu akka ta’uuf? Uleen safartuu tokko iyyuu hin jiru, isa tokkoo wajjin jaalala dhugaatiin ta’uun keenya, ha ta’uu malee mira mataa keenyaa hordofuu keenyaan yookaan Waaqayyo jireenya keenyaa fi kan inni qabu duukaa bu’uu keenya hubachuun barbaachiisaa dha. Jaalalli dhugaan murtoo dha, miira osoo hin taane. Jaalalli dhugaan kitaaba qulqulluu isa tokko yeroo hundumaa jaallachuudha, “jaalala irratti” akka taatee yeroo sitti dhaga’amu qofa osoo hin taane.
English
Jaalalaan qabamuu koo akkamitan beeka?


text:
Godinaa Gujii Lixaaa, magaalaa Shaakkisoo keessa ka jiru mana-barnootaa sadarkaa lammaffaa tokkicha jiru keessatti, har’a barnootni dhaabachuu isaa fi barattoonni tokko tokko reebamuu isaanii, namoonni ijaan argan Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsan – jechuun, Eskindir Firew, Finfinnee irraa gabaasee jira.
Barattoonni mana-barnootichaa, namoota magaalaa Moyyaaleetti ajjeesaman – yaadachuuf gaaffiin dhiheessan fudhatama dhabuu irraa kan ka’e haalli kun uumamuu isaa dubbatu – namoonni ijaan argan.
Dhimma kana ilaalchisuun gaaffiin tokko illee hin dhihaanne – ka jeddhan – itti-gaafatamaan dhimma nageenyaa magaalaa Shaakkisoo garuu, barataan reebames tahe hidhame akka hin jirre – gabaasaa keenyaaf ibsan.
Barattoota keessaa tokko Eskindiriif akka ibsitetti, “guyyoota shaniif, jechuun, hanga Jimaata dhufuutti barnootni dhaabatee, halaabaanis gad-butamee fannanisamuun akka namoota Moyyaaleetti ajjeesamaniif gadda keenya ibsannu nuuf haa taasisamu” ka jedhu ture – gaaffiin barattoonni dhiheessan.


text:
hulaalee islamhouse.com
afaanoowwan islamhouse.
kuusaa barnoota daiwaa islaamaa sagaalee barruu vidiyoon afaan dhibbarra hedduun.
amma islaama seenuuf.
amma warra islaamummaa seenuu barbaadaniif..beysistoota islaamarraan qunnamuu nidandayan. akkasuma afaan hedduun.
kitaabban maxxanfamuuf qaadhimame.
kitaaba filatame afaanoowwan kurnootaan akka maxxanfamu yaadachiisna.
tajaajila islamhouse.
tarree emelaa.
tarree emelatti qindaayi haaroyni tamsaasame hundi akka sidhaqqabuuf afaan keetiin.
raadiyoo qur'aanul kariim.
sagalee raadiyoona interneetirraan qaraatii qur'aanaa tamsaastu. qaraatota bebbekamoodhaan.
hulaa toorentii.
hunda qabiyyee afaan beekamaa tokkoo yookaa albama qaraatii qur'aanaa, yookaa sagalee barnootaa tan walitti dhaabbattu itti takka cuqaasuun argadhu.
projaktii islamhouse.com
waqfii islamhouse.
hirmaadhu waqfii kheyrii tan islamhouse tajaajilturratti.(saudii keessa qofaaf).


text:
Bu'aan qorannoo hayyootaa kitaabotni Afaan Oromoo haaraan rakkoo hedduu akka qaban qo'annoodhaan waan mirkanaa'eef kitaabotni haaraan Afaan Oromoo (LAGIM...) faayidaarra akka hinoolle murtaa'uusaa Biiroon Dhimmoota Kominikeeshinii Mootummaa naannichaa ibse.
Kaaabineen Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa bu'aa qorannoo ogeessonni geggeessanirrati hundaa'uun tarkaanfii kana kan fudhate ta'uu hogganaan biirichaa, Obbo Addisuu Araggaa feesbuukii isaaniirratti ibsaniiru.
Kanaanis kitaabota barattoota sadarkaa 1fa waggoota sadiin dura hojiirra turan (ABCD...) akka deebi'u murtaa'uusaa himanii, hayyoota Oromoo tattaaffii cimaadhaan qo'annicha geggeessanis galateeffatanaiiru.
Riippoortara gaazexichaatiin


text: Godinaa Horroo-Gduruu Walllaggaa keessa kanneen jiran – aanaalee sadii, jechuun, Amuruu, Jaardagaa Jaartee fi Jimmaa Gannatii keessaa namoonni hedduun hidhamanii gidirfamaa jiru, jedhu – jiraattonni godinaa sanaa. Akka jecha jiraattota godinaa sanaatti, kanneen Amuru keessaa qabaman barsiisootaa fi barattoota dabalatee namoonni 11, akkasumas, kanneen jaardagaa Jaartee irraa qabaman barsiisonni, warri barattootaa fi daldalaan walumaa-galatti namoonni kudhan, gara magaalaa Godinaa sanaa – magaalaa Shaambuu geessamanii, mana-hidhaa gadaanaa keessatti, qaama saanaa qullaa simmintoo irraa ciibsamanii akka gidirfamanii jirani dha, ka dubbatame. Aanaa Jimmaa Gannatii keessattis, eega labsiin yeroo hatattamaa labsamee as kanneen hidhamani achuma mana-hidhaa aanichaa keessa kaa’amanii jiran, jedhu – jiraattonni. Itti-aanaa ajajaan waajira poolisii Godinaa Horroo Guduruu-Wallaggaa garuu, sababaa yakkaan namoonni aanaalee irraa qabaman akka jiran mirkaneessanii, garuu lakkoobsa isaanii fi maqaa isaanii hin qabanne, jedhu. Namoota seeratti dhihaachuuf geessamanii, guyyoota xiiqqoof hidhaman tokko lama yoo tahe irraa kan hafe kanneen maqaan isaanii tarreessame sana quba hin qabnu, jedhu.


text:
Gaaffii fi Deebii Obbo Huseen Hammuu fi Dargaggoo Haruun Hasan Waliin Taasifame(Ebla 13/2018)
OMN:Oduu Fulb.11,2015 Naayijeeriyaa keessatti lola gaggeeffamaa jiruun lammiilee moora baqatootaa keessa jiran irratti haleellaa boombii raawwateen namoonni hedduun miidhaman. Qorannoo hanga ammatti...
OMN:Oduu Fulb.102015 Magaalaa Jimmaa ganda Booree jedhamutti, ijaarsa seeraan alaa manneenii jechuun, bulchitoonni magaalattii manneen jiraattotaa 80 ol gahan diiguu isaanii himame....
OMN:Oduu Fulbaana 10,2015 Godina Iluu Abbaa Booraa magaalaa Baddalletti, poolisoonni magaalattii, daldaltoota waliin walii galanii, buna daddabarsaa osoo jiranii, sa’aatii malee deemtan...
OMN:Oduu Fulb.10,2015 Daandiin Oromoo ykn Oromo street jedhamu, miseensa mana maree kutaa biyya Minnesotaa magaalaa Minneapolisiin murteehee ture, tibba kana ifatti eebbifamee...
OMN:Oduu Fulb.10,2015 Ayyaanni Kabaja waggaa 27ffaa Sagalee Bilisummaa Oromoo Biyya Norway Magalaa Oslootti qophii garagaraaan akka kabajamu koreen qopheessituu ayyanichaa OMN himan....
OMN:Oduu Fulb.10,2015 Walitti bu’iinsa Humnoota Turkii fi Hidhattoota Kurdii jidduutti tibbana Magaalaa Siizer keessatti deemaa jiruun yoo xiqaate namooti 30 ajjeefamaniiru jedha...
OMN:Oduu Fulb.10,2015 New York Times akka gabaasetti Afriikaa Kibbaa Holqa tokko keesatti Lafeen namaa durii haaraan argamuu beeksisan. Akka qoratonni himanitti lafeen...
OMN: Haala 1991 fi Ammaa Ilaalchisee turtii Obbo Maatiyaas Guddinaa wajjin (LIVE) Caamsaa 26, 2018
OMN: IMALA AARTII, Ayyuub Abuubakar Eenyu? (Caamsaa 26, 2018)
OMN: Weera Baatee, Wallo ( Caamsaa 26, 2018)
OMN: Oduu Caamsaa 26, 2018
OMN: ODUU Amma Nu Gahee (Caamsaa 25, 2018)
OMN: ODUU Amma Nu Gahee (Caamsaa 25, 2018)
OMN: Xiinxala Haala yeroo Irratti (LIVE) Caamsaa 25, 2018
OMN: ODUU (Caamsaa 25, 2018)
OMN: WEERARA DAANGAA OROMIYAA FI DEEGGARSA LAMMIILEE (caamsaa 25, 2018)
OMN: Oduu amma nu gahe (Lola Walloo) cammasaa 24, 2018)


text:
Arsii, Oromiyaa bara 1964 A.L.A Gurraandhala 21, 2016. Akka raasee dhibee mataan kee Akkii baasu dhibee abbaan kee Osho moolle heerumnni hin oollee!
Afaan Oromoo: Barannoo 1 – Seenaa Guddina Afaan Oromoo : B/sa Fedhasaa Taaddasaatiin Maxxansa darbe keessatti mataduree “Afaan Oromoo” jedhuun gaaffii 2 isin gaafadheen ture.
Irecha Ceremony Irecha is celebrated on Sunday that comes following Meskal, the finding of the True Cross. Irecha is one of the intangible heritages
Seenaa Odaa Bultum! (H.JM) Odaalee shanan godinaalee Oromiyaa keessatti argaman keessaa Odaan Bultum isa tokko yammuu ta’u godina Harargee Lixaa aanaa Odaa bultum, magaalaa


text:
Habalee Citte: Abbaa hujii boonsaa
- Details
- Created on Wednesday, 20 March 2013 00:44
By Makiyaa Abdullaahii
Bu’ureesaa qabsoo sabboonaa Oromoo
Hawwaa bilisummaa yaa jaalataa qomoo
Abbaa qabsoo Oromoo bu’ura ganamaa
Jaarraa Abbaa gadaa yaa ulfaataa namaa
Rorro saba keetii fudhachuu dadhabdee
Bittaa fi gabruma cunqursaa dhaas diddee
Sadoo fi qananii irraan tarkaanfattee
Bilisummaaf jettee qabsoof manaa baatee
Xurreen ati dhiigaan kalee nuuf taraartee
Sabboonummaan atin nu kessatti abuurtee
Bu’rri bareedee daandiin isaa toltee
Abdukarim keenya silaa xiqqo turtee
Waan ati jaqabde maayyii issa gartee
Silaa waagaariidhaa umrii nuu dheerattee
Garaan nu rora’e ijji imimmanii
Hedduu dha gaddinee si dhabuu keenyaanii
Kumaatama Oromoo qabsoof hiriirsitee
Meeqa dammaysitee meeqa jeynomsitee
Qabsoo Oromotiif hedduu dha kakaastee
dargaggoo shamarran qabsoodhaaf bobbaastee
Jaarraa Abbaa Gadaa guddaa galatni kee
Hin irraafatamtuu wanni ati hojjattee
Abbaa seenaa boonsaa abbaa hujii toltuu
Yaa sabboonaa Oromoo hin irraanfatamtuu
Waan ati jaqabde maayyii issa gartee
Silaa waagaariidhaa umrii nuu dheerattee
Garaan nu rora’e ijji imimmanii
Hedduu dha gaddinee si dhabuu keenyaanii
Duutii karaa keenya namuu du’a hin ooluu
Silaa kan akka keetii kun waa du’aan hin maluu
Garuu akeeka kee bakkumani geenya
Hanga bilisoomnu yoom cal jennee teenyaa
Maatii kee rabbummaan sabrii haa keenuufi
Sabboonoota maraaf Oromoo hundaafi
Arraa nama guddaa nu harkaa miliqee
Fuula sabboonootaa imimmaniin dhiqee
***********


text:
Kampaniin MEDROC godina Gujii aanaa Shaakkisoo laga Dambiitti geggeessaa kan jiru eeyama warqee qotanii baasuu ministriin albuudaa boba’aa fi gaazii uumamaa haaressuufiin isaa gabaasamee jira.
Warshaan kun warqee qotee ennaa baasu keemikaalli inni itti fayyadamu hawaasa naannoo irratti miidhaa inni dhaqqabsiise illee hamaa ta’uun gabaasameera. Mootummaan naannoo Oromiyaa immoo investmentiin kam iyyuu kan uummata keenya miidhu fudhatama hin qabu jechuu dhaan haaromsamuun eeyama MEDROC utuu inni quba hin qabaatin ta’uu ibsee jira.
Kana irratti itti gaafatamaa waajjira kominikeeshinii mootummaa naannoo Oromiyaa Dr. Nagarii Leencoo ibsa nuuf kennaniin Mootummaan naannoo Oromiyaa eeyama kampanii kanaa haaromsamuu isaa quba hin qabu beekkamtiis hin kenninu jedhan.


text:
Hooggantoonni Salahaddiiniin bakka bu’an, dachii Shaam, Misraa fi iiraaq bulchuuf tattaaffii godhanii jiru. Haa tahu malee dachii bal’aa san akka hoogganaa isaanii isa duraa sanitti bulchuun heddu itti ulfaate. Salahaddiin hawaasa muslimaa hunda biraa fudhatama guddaa argatee ture. Kanas islaamummaaf dhaabbachuu isaatiin argate. Kanaaf ammoo waraana Masqalaa dachii muslimotaa irra jiru waliin waraana heddu godhe. Haa tahu malee, warri isa hordofee dhufe, akka isaa san waraana irratti hirmaachuu daran, ollaa isaanii waliin nagaya buusuu filatan. Nagaya buusuun rakkoo tahuus baatu, karaan isaan ittiin deeman garuu dogoggora guddaa ture.
Mee xqqoo if duuba deebinee seenaa duraan mudate isin haa yaadachiisnu. Waraanni masqalaa jaarraa tokko dura, Awrooppaa irraa ka’ee dachii muslimotaa qabate. Dachii qabate kana irrattis dhiiga muslimotaa kumaatamaan laakkawamu dhangalaasee jira. Waraanni Masqalaa lammaaffaa fi sadaffaatis, mootiiwwan Awurooppaa gurguddoon durfamaa gara dachii muslimaa dhufee jira. Akka yaade magaalaa Al Quds qabatuun itti ulfaatus, dhiiga Muslimotaa heddu dhangalaasee jira. Inni sadaffaa irratti dhufes, rakkina isa mudateen gara Awurooppaa deebi’e malee, haga danda’ameen dachii muslimotaa too’achuu yaada qaba ture. Ummata akkanaa waliin karaan nagaya itti buusan bilchina irratti hundaahuu qaba. Kana ammoo warri salahaddiinitti aanee dhufe hin dandeenye.
Yeroo kanatti Phaaphaasonni Awurooppaa keessaa, dachii muslimotaa irratti injifannoo argachuu maa dadhabne jedhanii mari’atuu jalqaban. Xumura irrattis, furtuun injifaannoodhaa Dachii Misraa akka taate hubatan. Kanaafuu dachii Shaamii fi Al Quds dhiisanii, Misra irratti waraana banuu murteessan. Yeroo kanatti Phaaphaasiin haarawa kan Inosant sadaffaa jedhamu filamee jira. Phaaphaasiin kun adeemsi phaaphaasota isa dura dabranii hundi dogoggora akka ta’e hubate. Phaaphaasiin useetuma bataskaana taa’ee, loltoota eebbisaa, akkasumas cubbuu isaan dalaganiif dhiifama kan godhu qofa taa’uu hin qabu. Phaaphaasiinis mootii ta’e akka mootiitti waraana ajajuu qaba yaada jedhu maddisiise. Kanaafuu haala kanaan hordoftoota isaa eega amansiiseen booda gara dirree waraanaa deemuuf akka qophaayan isaan ajaje.
Waraanni kun garuu mallaqa gahaa gara dachii muslimotaa ittiin deemu argachuu hin dandeenye. Haaluma kana keessa osoo jiru, dhaabbilee doonii gurguddaa kireessan waliin walii galuun gara dachii muslimotaa deemuu jalqaban. Haa tahu malee eega deemsa jalqabanii jidduu gahanii booda walii galtee dhaban. Kanaafuu hooggantoonni dooniidhaa, dirqamatti walii galuu waan qabnuuf, dhaabbachuu qabna jechuun gara dachii Qosxanxiiniyaa isaan geessan. Waraanni kun gara Masr deemuu yaadee biyyaa ka’e, haa tahu malee walii galtee dhabuu isaaniitiin dachii Turkiyaa irra qubatuuf dirqame. Magaalaan Qosxanxiiniyaa yeroo kanatti hordoftoota amantii Kiristaanaa kan garee ortodoksii harka turte. Waraanni Masqalaa Awerooppaarraa ka’e kun ammoo Kiristaana Kaatolikiiti. Waraanni masqalaa kun magaalaa Qosxanxiiniyaa irratti waraana banee, magaalattii bara 1204tti toohannaa isaa jala oolche. Jiraattota Magaalattiitiifi Waraana Qosxanxiiniyaatis gara jabeenyaan fixe. Kana booda kiristaanonni ortodoksii bakka garagaraa jiran jibba waraana masqalaatiif qaban ibsuu jalqaban. Barreessaan biyya Giriik tokko akkana jechuun gocha suukanneessaa waraana masqalaa ibse, ‘Waraanni Muslimaa Salahaddiiniin hoogganamu yeroo Magaalaa Al Quds qabatu, Kiristaanonni nagayaan akka bahan godhe. Waraanni Masqalaa kun garuu Osoma kiristaana ta’ee jiruu magaalaa Kiristaanotaa qabatee, dhiiga Kiristaanotaa dhangalaase. Namoonni kunniinii fi Salahaddiin haga samii fi dachii walirraa fagaatan” jedhe.
Waraanni Masqalaa qabeenya magaalaa Qosxanxiniyaa irraa saameen deeggaramee, bara 1218titti magaalaa qarqara biyya Masr Daamiyeetaa dhaqqabe. Eega achi gahee waggoota sadihiif osoo hin socho’in achuma ture. Turtii kanaan booda yeroo Magaalaa Qaahiraa (Kaayroo) qabachuuf socho’anitti rakkini guddaan isaan mudate. Lagni Naayil guutee dachii masrii irratti balaa guddaa fidee jira. Waraanni Masqalaatis bishaan kanaan marfamee, faradoon isaaniitis dhoqqeen liqimfamanii isaaniin deemuu didan. Muslimoonni amala dachii sanii beekanis, waraana san guutumaan guututti too’annaa ofii jala oolchan. Waraanni Masqalaa kun, seenaa Warra Kiristaanaa keessaa waraana salphataa jedhamuun waamama.
Rakkinni kun hundi isaan mudatus, phaaphaasichi ammallee adabachuu hin barbaanne. Kaayyoon isaa Muslimota dachii irraa fixuun Magaalaa Al Quds qabachuudha. Mootiiwwan Awurooppaa gara waraana kanaa akka makaman dhidhiibuu jalqabe. Mootiiwwan hedduun laafaniiru, Ammaaf Awurooppaa irratti Mootii Roomaa Freedriik 2ffaa qofatu humna jabaa qaba. Phaaphaasichis mootiin kun waraana akka qopheessu ajaje. Mootiin kun garuu waggaa lamaaf Phaaphaasicha didee ture. Muslimoota irratti waraana banuun kasaaraa guddaa waan itti fiduuf waraana kana irratti hirmaachuu dide. Haala kanaan phaaphaasichaa fi Mooticha jiddutti rakkoon jabaan dhalate.
Osooma rakkoon isaan jiddutti haala kanaan hammaachutti jiru, Mootichi gammachuu guddaa takka dhagahe. Gammachuun mootichaa kun waraana muslimaatiif ammoo salphina guddaa ture. Obboleewwan Salahaddiin Al Ayyuubii sadiin lubbuun jiran, aangoo irratti wal loluu jalqaban. Yeroo kanatti sadan keessaa hoogganaa Misraa kan ture Al Kaamil, murtee akkaan fokkotaa murteesse. Gara Mootii Roomaa dhaqee na gargaari jedhee kadhate. Mootichi Roomaa Freedriik lammaffaanis dhufee akka isa gargaaru waadaa isaaf seene. Garuu haal dureen inni kaaye akkaan nama qaanfachiisa. Magaalaa Al Quds naaf kennuu qabda jedhee gaafate. Kunis kasaaraa guddaa ummata Muslimaa irratti fide. Magaalaan Al Quds dhiiga Muslimota hedduun bilisoomte. Salahaddiin Al Ayyuubis, magaalaa tana eeguudhaaf qabeenya heddu irratti dhangalaasee jira. Obboleeyyan isaa kan isaan booda dhufan garuu, haala kanaan magaalattii kennuun isaanii hedduu nama qaanfachiisa.
Mootichis haala kanaan walitti bu’iinsa phaaphaasicha waliin uumame fayyifachuudhaaf, yeroo fi carraa argate. Bara 1229 waraanni Masqalaa kun loltoota 300 qofa qabatee, gara magaalaa Al Quds imalee, Waraanaafi dura dhaabbannaa takkaan maletti, magaalaa Al Quds nagayaan seene. Kasaaraa takkaan malee magaalattii too’annaa ofii jala oolche. Waraanni masqalaa eega magaalattii qabateen booda, dhiiga muslimotaa hin dhangalaasne. Garuu seera tokko tokko kan muslimota cunqursu baasuu jalqabe. Fakkeenyaaf, mooticha hirribaa akka hin dammaqsineef sababa jedhuun, Azaannii fajriidhaa akka hin godhamne dhoorke. Haala kanaan roorroon muslimootaa jabaachuu eegalte. muslimotaaf jireenyi rakkisaa tahaa dhufe.


text:
ETHIOPIA: WAYYAANEEN MAAF GIBIRA OLIIF GADI DHOOFTI?
1. Waayyaaneen Tilmaama Gibiraa kan oliif gadi dhooftuuf daldaltoota humna hinqabne tapha ala gootee dinagdeetiin dursitee saba cabsitee bulchiinsashee dheereffachuufidha. Fakkeenyaf, lafa gabaa guddicha Markaataa’ keessaa akka kanaan saboota biraa duguugdee ariiteetu Ilmaan Tigiraayi qofa dhuunfachiisteetti. Warreen kaan heeyyama isaanii deebi’anii haaromsuu hindandeenyeef cufanii sokkuuf dirqamu. Mee mana Warqee Naannoo ‘PIYAASAA’ jedhamu snaaa dhaqaa daawwadhaa. Ilmaan Tigray qofaan dhuunfatameera. Qaamni Dinagdeen cime tokkommoo cabsee sibituun waanuma beekamu.
2. Qaamonni dantaa biroofi daldala siyaasa qaxxaamuraaf suusa’an tokko tokkommoo waan achi wayyaaneen gootu hunda ofitti micciirratu. Fakkeenyaaf, Miliyoona 20n waan Saatilite Mediya’ cufsiifteef Gibiraan bakka buufachuuf kktktk Yaa xiinxala Waggaa sadii guutuu ittiin mataan Oromoo hadoodee kana. Safuu, …Uummatuma garraamii kana elmachuuf waan hodhamee hindiigamiin hinjiru.
FURMAATA.
–
1. Uummata oromoo dinagdeen guddachuu isa barbaachisa. Dinagdeen kun kan qabsoo oromoo achi butu; kan meeshaa waraanaa bitu; kan dippilomaasiifi hariiroo biyyoota ollaa faana walitti nufidu kkf. Dinagdee hundumaa Miidiyaaf gadi harcaasnee waggaa kuma 1 har’aa bilisummaa hin eegnu. Waci miidiyaa wayyaaneef fiilmii fakkaata.
2. Uummanni Oromoo biyya alaa jiraatu agoobara siyaasaa tokko jalatti utuu kan dhufu ta’ee ofiisa keessaa namoota amanmoo bakka buufatee hayyoota dinagdeefi abbaa qabeenyaa faana mariyatee humna kaappitaalaan of iajaruu qaba. Yoo xiqqaate utuu guyyaatti namni tokko %1 bilisummaasaaf gumaacheeti, waggaatti meeqa walitti qabuu dandeenya? Ogeeyyiin itti yaadaa; Aktvistoota qabaaxxara xiinxalaatiin NGO ofiisaanii dhaabbachuuf kurkuran kaanmmoo afaan qabsiifadhaa!
–
TAaajjabbiin Bareedduudha mitiiree?
Dhimma Gibiraa ilaalchisee Ibsi ABO akka kanaa gadii jedha!
–
NB: Gibiraa fi Qaraxni Bittoota Irroomsu Mormamuu Qaba
(Ibsa ABO)
Addi Bilisummaa Oromoo (ABO)n Gibiraa fi qaraxa humnaa olii, loogummaa irratti hunda’e bifa duulaan daldaltootaa irratti fe’amaa jiru ni balaaleffata. Addatti ammoo gibirri humnaa olii kun haa tahu jedhamee daldaltoota saboota biroo daldalaa ala gochuu fi saamicha qabeenya isaanii irratti kan akeekkate waan taheef jabeessee morma. Waan taheef, kanneen gibiraa fi qaraxni humnaa olii irratti jigfame hundi, gibirri baasan mootummaa farra ummatootaa kan cimsu, bittaa meeshaa waraanaa mirga ummatootaa ittiin ukkaamsu bitatuu irra kan oolfamu tahuu hubatuun akka dura dhaabbatan ABOn dhaamaaf. Mootummaan kun hanga aangoo irra jiruttis yaaddoon alatti hojjatanii jiraatuun kan hin danda’amne tahuu hubatuun irratti qabsaa’uun of irraa qaarsuun alatti furmaatni biraa kan hin jirre tahuu ABOn irra deebi’ee hubachiisa.
Akeeka ijaaraa fi deggeramaa, loogummaa fi dantaa gareen hin masakamne, biyyaa fi ummatootaaf tolu dhabamuun Itophiyaa biyya hiyyeettii akka taatee turtuuf sababa tahe. Lammiileen mootummaa jiru irraa abdii dhabuu fi egereen isaanii dukkanaa’uu irraa hariiroon ummatootaa fi mootummaa Impaayera kana bitaa jiru gidduu jiru caalaatti addaan fagaatuu malee walitti dhihaatuu hin dandeenye.
Mormiin saamamuu fi cunqurfamuu diduu irraa babal’ataa jiru impaayerittii gara hin hawwamnetti oofaa jira. Rakkoo siyaasaa furuu irra ukkaamsuun tursuuf yaaluu, kanneen gaaffii haqaa kaasan irratti xiyyeeffatuun of danda’oo akka hin taaneef hiyyoomsuuf tarkaanfiin fudhatamu mormii jiru caalaatti hammeesse malee bu’aa argamsiise hin qabu. Sodaa fi bir’uu uumuu yoo tahe malee, mootummaa abbaa irreef mararfannoo fi deggersa ummatootaa hin argamsiifne. Mormiin jiru jabaataa dhufuu irraa sodaa itti buleen mootummaan kun gama waraanaa, tikaa fi dinagdeen of jabeessee ukkaamsaa isaa itti fufuun akeeka isaa waan taheef, qabeenya saaminsaan argatu kana irratti qisaasuun deegaa fi hiyyummaa irra caalaaf karaa akka saaqu ifaa dha. Karoora baasamu hunda keessatti karaa itti ummatoota saaman karoorfatuun galii gabbifatuuf hojjatuun dhumni isaa bareedaa akka hin taane dhokataa hin tahu.
Itophiyaa Wayyaanee jalatti hojjatanii jiraatuuf, qotatanii oomishatuuf, daldalanii buufatuuf Wayyaanee tahuu feesisa. Dhalootaan kan Wayyaanee hin taane mirga qabu hunda wareegee kan ajajame hojjatuun jilbeenfatee jiraatuuf dirqama. Kan saba isaaf dhimmu, saaminsaa fi cunqursaa irratti qabsaa’u, haqaa fi mirga isaaf falmu, mootummaa Wayyaaneen akka bineensa daggalaatti adamsama. Hammeenyii fi saaminsi daangaa dabre maal akka dhalchu tarkaanfii baroota mootummoota dabranii ummatootaan fudhatamaa turanii fi wayta ammaas Wayyaanee irratti fudhatamaa jiru qalbifatuun gahaa dha.
Waggoota dheeraa Wayyaaneen aangoo irra ture keessatti ummatootni cunqurfamoon miidhaa sirna Wayyaanee jalaa baraaraman hin jiran. Ummatoota Itophiyaa maratu saamicha daangaa alaatiin deega, hiyyummaa fi beelaaf saaxilame. Murni hawaasaa gara garaa irratti xiyyeeffatamee tarkaanfii hiyyoomsuuf fudhatamaa tureen qotataan lafa isaa irraa ari’ame; xaa’oo gatii qaaliin itti gurguramu irraa sangoota gurguree gindoo fannisuun hojii humnaatti bobba’uuf dirqame; buusii adda addaa yeroo gara garaatti gaafatamuun jiraachuu dadhabee kan baqa filate lakkoobsaan danuu dha.
Daldalaan Itophiyaa keessatti shira Wayyaaneen harkaa fi miilli hidhamee hojjatee akka hin buufanne taasifame lakkoobsaan guddaa. Kanneen fuula kanaan duroomanii mul’atan kanneen mootummaa irraa golgaa argatan qofa. Qaraxaan alatti kan mi’a galfatuu fi baafatuu danda’an, gibira hin baasnee dha kanneen Itophiyaa keessatti duroomanii mul’atan. Daldala empaayera Itophiyaa monopliin dhuunfatuun daldaltoota hedduu kan daldalaa ala taasisan, kanneen deggersa mootummaa qaban, hogganootaa fi qondaalota sirnichaa waliin daldalanii dha. Kana irraahis har’a daldaltootni Itophiyaa keessatti mul’atan dhalattoota naannoo tokkoo ti jechuutu danda’ama. Kanneen dhalootaan saboota biroo keessaa mul’atan yoo jiraatan kanneen gibiraa fi qaraxa humnaa olii akka baasan dirqamuu irraa guddina argamsiisuu dadhaban ykn daldala isaanii babal’ifatuu hin dandeenyee dha.
Bittootni Itophiyaa hundi sirna saaminsaa fi cunqursaa diriirsuu dhaan gidiraa ummatootaan jireenya sadoo jiraatuu galii godhatuun aangootti dhufu. Kana irraas murnoota hawaasaa adda addaa gibira humnaa oliin dararu. Fedhii bittootaa daangaa hin qabne guutuuf jecha gibiraa fi qaraxa humnaa olii irratti murteeffamu baasuunis dirqama hojjataa, daldalaa fi qotataa ti.
Yeroo ammaa kana mootummaan Wayyaanee galii isaa saaminsaan guddifatuuf daldaltoota irratti xiyyeeffatee qaraxaa fi gibira humnaa olii akka baasan irratti murteessee jira. Akeekni murtii kanaas maallaqa argatuu qofa osoo hin taane,
1. Daldaltoota dhalootaan saboota cunqurfamoo tahan gibira itti baay’isuun akka daldalaa ala bahan gochuu fi hiyyoomsuun humna akka hin taane gochuu,
2. Daldala dhalattoota naannoo tokkoon dhuunfatamee jiru caalaatti akka isaaniin dhuunfatamu taasisuun magaalaalee addatti ammoo Finfinnee fi naannoo isii to’achuu dandeessisuu,
3. Mootummaan jireenyi isaa abdachisaa tahuu hanqatuu irraa abdi kutatanii qabeenya daldaltootaa ija dunuufatanii saamuun qabeenya alatti baqachiifataa jiran gabbifatuu dha.
Kun egaan ummatoota Itophiyaa hunda irraa murtii barbaada. Murtii SIRNI WAYYAANEE NU GAHE JEDHANII OF IRRAA DARBATUUF SOCHOO’UU.
Addi Bilisummaa Oromoo (ABO)n Gibiraa fi qaraxa humnaa olii, loogummaa irratti hunda’e bifa duulaan daldaltoota irratti fe’amaa jiru kana ni balaaleffata. Addatti ammoo gibirri humnaa olii kun haa tahu jedhamee daldaltoota saboota biroo daldalaa ala gochuu fi saamicha qabeenya isaanii irratti kan akeekkate waan taheef jabeessee morma. Waan taheef, kanneen gibiraa fi qaraxni humnaa olii irratti jigfame hundi, gibirri baasan mootummaa farra ummatootaa kan cimsu, bittaa meeshaa waraanaa mirga ummatootaa ittiin ukkaamsu bitatuu irra kan oolfamu tahuu hubatuun akka dura dhaabbatan ABOn dhaamaaf. Mootummaan kun hanga aangoo irra jiruttis yaaddoon alatti hojjatanii jiraatuun kan hin danda’amne tahuu hubatuun irratti qabsaa’uun of irraa qaarsuun alatti furmaatni biraa kan hin jirre tahuu ABOn irra deebi’ee hubachiisa.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo


text:
Prezidaantiin Moritaaniyaa – Mohammad Uud Abdel Aziiz, gidduu-seensinsa humna waraanaa tii alatti, wal-danqaa hamaa Gaambiyaa keessaa furuuf jecha, carraaqqii sa’atii dhumaa gochaa jiran.
Prezidaant Aziiz – Prezidaantii Gaambiyaa taayitaa gad-lakkisuu qaban, garuu itti cichanii didaa jiran – Yaayyaa Jamee wajjiin kan walga’anii dubbatan yoo tahu, kaleessa gara galgalaa immoo – filatamaa prezidaantii Gaambiyaa - Adaamaa Baaroo wajjiin walga’uuf jecha gara Senegaalitti imalanii turan.
Filatamichi prezidaantummaa Gaambiyaa – Baaroon, har’a magaalaa galma-mootummaa Gaambiyaa – Baanjuul keessatti hirbuu seenanii Prezidaantummaaf muudamu – jedhamee eegama.
Prezidaantichi Moritaaniyaa – eega aangawoota Gaambiyaa lameen waliin dubbatanii booda ibsa kenaaniin, ba’iin haasaa isaanii nageenyaa fiduu irratti abdiin qaban xiqqqaa ta’uu eeran.
Yoo Yaayyaa Jamee taayita gad-lakkisuu didan itti duuluuf jecha – loltootnni gamtaa biyyoota Afrikaa Dhihaa, kan ECOWAS, daangaa Senegaal irratti qophaawanii eegaa jiran.


text:
Statement on the Mistreatment of Immigrants from Ethiopia in Saudi Arabia
We, members of the Oromo Democratic Front (ODF), strongly condemn all actions of brutality carried out against migrant workers from Ethiopia in the Kingdom of Saudi Arabia. Leave alone our fellow Oromos, we do not wish such dehumanizing, barbaric, and vicious violence being inflicted on any human being whatsoever. Although officials of the Kingdom of Saudi Arabia have every right to ask foreigners to leave their country, it should be done in a civilized fashion where people are not dehumanized and abused. The Kingdom of Saudi Arabia, under the UN charter, has an obligation to observe and protect human rights…
Hidhaa fi ajjeechaan biyya Saudii-Arabiyyaa
Cafaqaan, hidhaa fi ajjeechaan biyya Saudii-Arabiyyaa keessatti baqatoota Oromoo fi lammiiwwan Itoophiyaa irratti raawwatamaa jiru haal duree tokko malee daddaffiin dhabbatuu qaba! Ergaa Gulaalaa Imaammata ADO Ibsu Dhiheenya kana hawaasa Oromoo fi Ethiopia, akkasumas hawaasa saboota Afirka fi biyyoota sadaffaa sababa adda addaan biyyaa isaanii irraa ba’anii biyyoota arbaa adda addaa keessa jirtan irra miidhaan sukaneessaan yeroo gara yerootti ga’aa jiru heedduu yaaddessaa ta’ee jira. Keessumaa mootummaan Saudi bifa baqaanis haa ta’u hojii barbaadannaa ykn sababa adda addaan dhaqanii biyya sana keessatti argamn irratti tarkaanfii gara jibinaa inni fudhachaa jiru seera mataa isaa baafatee qabuu kan mirga dhala namaa kabajuufi…
Walgahiin ADO biyya Canada
Walgahiin ADO biyya Canada magaalaa Edmonton Albertatti waamame milkiin xumuramee jira. Walgahiin ADO Sadaasa 9, 2013 marsaa ADO magaala Edmontoniin qindaawe qophaawe akeeka waamameef bakkaan gahuun xumuramee jiraachuu oduun achirraa madde mirkaneessee jira. Walgahiin ADO kun dhimmi inni irratti xiyyeeffate Oromoota magaalaa Edmontn fi naannawaa ishee jiraatan walitti fiduun bu’uureffama ADO dhuma Bitootessaa irraa eegalee hanga ammaatti dalagalee raawwataman ummataa fi deggertootaaf ibsuuf kan xiyyeeffate ture. Bakka bu’aan marsaa ADO magaalaa Edmonton O/Elemoo Odaa simannaa keessaummootaaf godhanii jiru. Haasaa simannaa isaanitti dabalee sirna walgahiin guyyaa sanaa itti geggeffamu ibsuun, namni hunduu (kan dubbatuus kan dhaggeeffatuus) mirga wal qixatti qabaachuu fi…
Upcoming Events
Come back soon for more upcoming events….
RBO – October 2013
Here you will find Radio Bilisummaa Oromoo programing for the month of October 2013.
Tokkummaa keessatti qabsoo, Qabsoo keessatti Tokkummaa
Mata duree knaa nama gubbaa irra laaluuf jechoonni tokkummaa fi qabsoo jedhan jechoota waliif faallaa fakkaatu. Garuu nama gadi-faggeessee xiinxallee fi akkaataa sabootaa fi ummatoonni addunyaa itti jiraatanii guddatan hubateef tokkummaa fi qabsoon walii faallaa osoo hintayin tasumayyuu walkeessatti ykn walii wajjin jiraatan hubata. Tokkummaa fi qabsoon walmalee hinjiraatan. Sabni tokkos yoo tokkummaa hinqabaatin akka sabaatti jiraachuu hindanda’u. Akkasumas tokkummaa keessatti qabsoon yoo hinjiraatin guddatee fuulduratti warraaquu ykn tarkaanfachuu hindanda’u. Kana jechuun tokkummaan madda jireenna saba tokkoo yoo ta’u qabsoon ammoo madda guddinnaati. Saba tokko akka sabaatti jiraachisuu fi guddisuun karaa filmaata biraa hinqabne tawuu isaa qabsaa’otaa fi jaarmayoonni Oromoo…


text:
“Spyware” sooftiweera basaastuudha. Isin homaa osoo hin beekin isinitti ergamee odeeffannoo koompiyuutara keessanirra jiru hayyama keessaniin ala osoo isin quba hin qabaatin gara koompiyuutara biraatti dabarsuudha.
Wanti inni godhuu dandayu cimina “spyware” sanitu murteessa.
Fkf, kan iskiriina koompiyuutara keessanii akkuma jirutti waraabuun akkuma isin argitanitti nama biraatti kan dabarsus ni jira.
Gariin odeeffannoo HDD kompiyuutara keessanirra jiru akkuma jirutti suuta suutaan yeroo qunnamtii intarneetaa argate dabarsa.
Yoo qaamni biraa isinitti erge, osoo hin beekin koompiyuutara keessan seenee, waan isin koompiyuutara keessaniin hojjettan hunda hordofaa jira jechuudha.
“Spyware” ykn sooftiweerri basaastuun koompiyuutara qofaaf osoo hin ta’in OS mobaayilaa kan akka “Android” irrattis kan hojjatu bifa appilikeeshiniitiin ni jira.
Akkaataan “spyware” isinitti ergamu hubachuun barbaachisaadha.
Fakkeenyaaf:
- Suuraa/viidiyoo nama dinqisiisu “photoshop” fayyadamuun fakkeessanii laaluuf astuqi faa jechuun “link” isinitti ergan.
- Erga “link” isinitti ergsme tuqxanii boodas viidiyoo kana daawwachuuf “adobe flash player” si barbaachicha jedhee isinii fida.
- Asirraa buufadhaa jedhee yeroo isin buufachuuf tuqxan inni “spyware” isinitti erge jechuudha.
- Viidiyoon sunis kijiba; inni haajaa isaa bahate; “spyware” isinitti ergee koompiyuutara keessan saa’aa san booda waliin itti jirtan jechuudha.
Mallattoon ittiin beekuu dandeessan:
- Odeeffannoo erguuf hojii dabalataa koompiyuutara irratti waan dabaluuf, kompiyuutara dadhabsiisa.
- Waan isin hin goone kan “homepage” (duree ykn fuula jalqabaa yeroo “browser” bantan waan ofii barbaade kaaya; kan dura ture dhiisee (garuu mallattoo kana softiweera tolaa tokko tokko irratti yeroo buufattan arguutu mala waan sanirraa maallaqa argataniif jecha).
- Koompiyuutara akka hin sochoone godha. Kunis hojii dabalataa waan hojjataa jiruuf qofa osoo hin taane, waan waraabuutti jiru saniif haala mijeessudhaafis ta’uu dandaya.
- Yoo moobaayila ta’e, odeeffannoo erguuf “data” hedduu waan fixuuf, data mobaayilaa humnaa ol yoo deeme isa tahuutu mala.
Furmaatni isaa:
- Dura ofirraa tiksuu (filannoo irra gaarii)
- Erga koompiyuutara keessan seenee booda “anti spyware” fayyadamtanii balleessuu (filannoo guutuun guutuutti amansiisaa ta’ee miti)
- Erga seenee/shakkitee HDD koompiyuutara keessanii foormaat gochuun waan keessa jiru guutumaan guutuutti faayiloota keessan dabalatee haquun, qulqulleessitanii akka haarawaatti OS galfachuu (filannoo gaarii yoo faayiloota hedduu barbaachisaa keessaa hin qabaanne ta’e)
Maddi;OROMO ICT


text:
Yaballi gara odola Grikiitti deemaa turte tokko andaara galaana Turkiitti keessatti kaleessa galgala gargaluu isheen ijoolleen shanii fi dubartoonni lama du’anii jiran.
Angawoota andaara galaana eegan maqaa dha’uu dhaan dhaabbati oduu Turkii Anadolu akka gabaasetti doonittiin kan liqimfamte Ceseme dugdee Aegean kan konyaa Lzimir cinatti ture.
Namoonni sagal jechuun kan Iraaq afur, kan Somaaliyaa kan baraaraman ennaa ta’u tokko achi buuteen dhabameera.
Anadolu-n akka gabaasetti poolisiin namoota seeran ala nama deddeebisan kanneen yabalattiin utuu gad liqimsamaa jirtuu dhiisanii baqatan barbaadaa jira.


text:
Daangaa bulchiinsa naannoo somaalee fi Oromiyaa akkasumas iddoo biraatti walitti bu’iinsii uumamee gaaffii jijjiramaa uummanni Kaasaa jiru bifa biraa qabsisuuf mootummaan kan qopheeffatedha jechuun gamtaan MEDREK himatee jira.
Lammiwwan biyyatti dhimma kanatti ilaalcha itti kennuun qaamii biraa ituu gidduu hin seeniin rakkoo jiru akka furataniif hubachisee jira.
Mootummaan Itiyoophiyaa gama isaan dhimmi kana qoratee kanneen itti gaafatamoo ta’an seera duratti akka dhiyeessuuf jiru beeksisee jira.
Gabaasaa Guutuu Caqasaa


text:
OMN:Oduu Adol.15,2016 Godina Qeellam Wallaggaa magaalaa Dambi Doollotti xumura qormaata biyyaalessaa kutaa kudha 12ffaa booda barattoonni mormii isaanii yoo geggeessaa turanitti, poolisoonni...
OMN:Oduu 13,2016 Weerara daangaa Oromiyaa fi ajjeechaa poolisoonni Liyyuu Hayil jiraattota godina Harargee bahaa aanaa Qumbii irratti raawwataniin namoonni ajjeefaman 21 yoo...
OMN:Oduu 13,2016 Godina Arsii lixaa magaalaa Adaabbatti mormii ji’oota jaha dura geggeeffamee ture irratti, manguddoon Oromoo Haaji Guyyee Duulaa reebicha loltoonni Agaazii...
OMN:Oduu Adol.13,2016 Lakkoofsi poolisoota federaalaa Gondarii fi naannawa sanitti ajjeefamanii 11 gahee jiraachuun isaanii himame. Poolisota iddoo kanatti ajjeeffaman keessaa sadii dhalootaan...
OMN:Oduu Adol. 13,2016 Namoota biyyatti deebifamuuf qabaman kana keessaa, namoonni lubbuun darbanis jiraachuu baqqattoonni dubbatan. Nami biyyaa Jibuuti baqattummaan jiraatu obboo Hordofaa...


text:
Ministiriin dhimma-alaa, ka Yunaayitid Isteets, Itiyoophiyaa keessa jeeqamni uummataa fi murtii seeraa tii ala hidhuun jiraachuu mala – jechuudhaan, gara sanatti imaluun akka balaa qabaqachuu malu akeekkachiistee jira. . Keessumaa naannawa Gonderii fi Bahir-daar, akkasumas, godinaalee Oromiyaa garii keessatti tasgabii-dhabinsi itti fufuun isaa gabaasamee jira – ka jedhu, ministriin dhimma-alaa Yunaayitid Isteets kun, akeekkachiisa ammaan dura, gaafa Waxabajjii 13, bara 2017 baase ture irra-deebi’ee haaresse.
Mootummaan Itiyoophiyaa quunnamtii interneetii, daataa mobaayilii fi tajaajila telefoonaa daangessuuf akka dandeettii fi fedhii isaa qabu mirkaneessee jira – ka ajedhu – ibsi ministrii dhimma-alaa Yunaayitid Isteets irraa bahe kun, tarkaanfiin kun immoo akka Embaasiin Ameerikaa lammiwwan biyya isaa Itiyoophiyaa keessa jiran wajjiin wal hin quunnamnee fi tajaajila hin kennine ka daangessu ta’uu hubachiisee jira. Kana malees, Mootummaan Itiyoophiyaa, waa’ee lammiwwan Yunaayitid Isteets biyya isaa keessatti hidhuu Embaasicha Ameerikaa kan hin beeksisne ta’uu dubbata – ibsi kun.
“Bakkawwan hiriirawwanii fi walga’iileen guguddoon jiran irraa fagaadhaa. Haala naannoo keessan jiru otuu wal-irraa hin kutiin xiinxalaa, bakka jirtanitti nageenyi keessan hagam amansiisaa akka tahe madaalaa” – jechuun kan lammiwwan isaa akeekkachiisu – ibsi Ministrii Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets irraa bahe kun, “hiriirawwan irratti mootummaan akka humna gargaaramuu maluu fi itti dhukaasuu malu hubadhaa. Walga’iin karaa nagaa geggeessamuu yaadame illee deebiin hokkaraa akka mudatuu malu yokaan gara hookkaraatti akka jijjiiramuu malu hubachuu qabdan” jedha.
Kanaaf lammiwwan Yunaayitid Isteets Itiyoophiyaa keessa jiran, haala nageenya isaanii guyyaa-dhaad-guyyaa to’atanii, yoo tarii battalatti achii bu’uun irra jiraate, karoora akka qopheeffatan akeekkachiisee jira.
Haala nageenyaa Itiyoophiyaa amansiisaa hin ta’iin kana keessatti, lammiwwan Ameerikaa mala quunnamtii ka biraa akka karoorfatanii fi yeroo Itiyoophiyaa keessa jiranitti quunnamtiin daangessamaa akka tahuu malu maatiiwwan isaanii akka dursanii beeksisan hubachiisee jira. Akkasumas, lammiwwan Yunaayitid Isteets Itiyoophiyaa keessa jiran marti, TEKSITII FI SMAS-dhaan akka odeeffannoo nageenyaa Embaasii Ameerikaa irraa argachuu dandandanitti, lakkoobsa telefoona isaanii harkaa yokaan mobaayilii isaanii akka Embaasichatti galmeessisan jabeessee gorsa – ibsi haaraan ministrii dhimma-alaa Yunaayitid Isteets bahe kun.


text:
Friday, January 20, 2017
What we learn from the West?/Worraa Lixaa irraa maal baranna?
While the West transfers authority safely and peacefully, African dictators want to own the authority and even a country as their own inherit properties and they create bloodshed conflict. Compare what is going in Gambia with America. Yahya Jammeh refused to leave the power even after he admitted as Gambian people voted for new elected president- Adama Barrow.
Jammeh also declared State of Emergence which he took experience from Ethiopia…But in America, Obama is transferring the power to Trump. On the other hand, when Italian Prime Minister wanted to modify a country’s law a few months ago, the people of Italia rejected and then, Matteo Renzi, the PM of Italia decided to resign from power. Unlike wisely, when the people of Ethiopia opposed the ‘Ethiopian’ government, then the ‘Ethiopian’ PM, Haile Mariam Dasalegn ordered war against civilians. In Ethiopia, citizens are being killed by state’s soldiers under State of Emergence. F**k the dictators!
Worraa Lixaa irraa maal baranna?
Yeroo bulchitoonni lixaa aangoo karaa nagaatiifi nagaan woliif dabarsanu, abbootiin irree Afrikaa ammoo biyyalle akka qabeenna abbaa isaanii irraa dhaalanetti horachuu fedhan. Sababa jaalala angoo irraa kan ka’een walitti bu’iinsaa dhiiga lammiilee dhangalaasu uumuu fedhan. Mee waan yeroo ammaa kana biyya Gambiyaa, Afrikaa keessattiifi biyya Ameerikaatti taasifamaa jiruufi waan Ameerikaa keessatti taasifamaa jiru waliin madaala. Obama’n angoo Trump’f dabarsee kennaa jira. Gama biraatiin faallaasaa ammoo Gambiyaa keessatti Yahya Jammeh’n erga filannoon mohamee, mohamuu isaalle amaanee deebi’ee gaabbee argoorraa hin bu’u jedhee waan Itoophiyaa irraa dhagahe labsii yeroo hataattamaa labsate.
Gama biraatiin yeroo Muummichi Ministeera Xaaliyaanii Matteo Renzi’n heera biyya Xaaliyaanii fooyyessuuf yaada dhiheessee riferendemee raawwachisiise, uumanni Xaaliyaanii yaada isaa harkatti didnaan, Muummich Ministeera aangoo gadi dhiisuuf murteeffate. Kan Itoophiyaa ammoo, yeroo uummaanni Itoophiyaa gochaa mootummaafi Mootummaa Woyyaanee balaaleffatanu, Muummichi Ministeera Itoophiyaa, Haayilemaariyaam Dassalenyi ammoo Labsii Yeroo hataattamaa jalatti loltoota uummatatti bobbaasee uummata ficcisiisaa jira. Duuti abbootii Irreetiif!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
(Madda Oduu ABO/MOA/Sadaasa 24,2012)
Humni addaa WBO waraana diinaa makiinaan fe’amee amna irra ture haleeluun waraana diinaa irraa loltoota 62 ol hojii ala taasise. Tarkaanfi Sadaasa 15, 2012 Hararge Lixaa naannoo magaalaa Hirnaa bakka riqicha Meetoo ykn Jaarraa jedhamee beekamutti fudhatame kanaan humna diinaa irraa 25 oggaa ajjeefaman 37 ol madeeffaman. Humni addaa WBO tarkaanfii haxxeen fudhate kanaan humna diinaa gaaga’ametti dabalee makiinaa diinni ittiin sosso’aa tures barbadeessee jira.
Diinni tarkaanfii WBO kanaan rifates akkuma aadaa isaa ummata irratti hijaa bahuuf ummata naannoo Ciroo fi Doobbaa bal’inaan rakkisaa jira. Addatti ammo ummatan naannoo Biyyoo Karaabaa hidhannoo hiikkachiisuuf duula itti baneen ummataa fi diina gidduu lolli geggeeffamaa jira.
Lola ummataa fi diina gidduutti tahe kanaanis ummata keessaa Zaakir Ahmad oggaa diinaan ajjeefamu, Falmataa Sabaa fi Roobaa Galmoo kan jedhaman ammo madeeffamanii jiran. Lolaa fi hammeenya diinaa kana irraas ummata naannoo keessaa kan 150 tahan hidhannoo keenya hin hiikkannu jechuun gaara seenuu ajajni WBO naannoo hubachiise.
I.U.Of!!


text:
Waaqayyoon gaaffachuun doggogoraa?
Gaaffii: Waaqayyoon gaaffachuun doggogoraa?
Deebii: Gaaffichi Waaqayyoon gaaffachuun nurra jiraa yookaan nurra hin jiraatu? Karaa akkamittii fi sababa kamiif isa gaaffanna? Waaqayyoon gaaffachuun mataan isaa doggogora miti. Rajiichi Ambaqoom karoora Waaqayyootii fi hojii isaa kan ilaalate gaafiiwwan qaba ture, Ambaaqoom gaaffiiwwaan isaa ibsuu caalaatti obsaan deebii kenneera. Raajichi kitaaba isaa faarfannaa fi galataan xumure. Kitaaba faarfannaa keessatti gaaffiiwwan baay'eetu Waaqayyoof dhi'aatu (Faru. 10, 44, 74, 77). Isaan kun gidduu galuu Waaqayyootii fi jajjabina kan barbaadan kan ari'ataman hiyyaa namoota dhiphataniiti. Ammam illee Waaqayyo gaaffiiwwan keenya karaa nu barbaannuun yoo nuuf deebisuu baatee garaa dhugaatiin garaa keenya irraa yoo gaaffanne akka simatuu keeyatoota kana irraa ni dubbifna.
Gaaffiiwwan garaa irraa hin taane yookaan dhugaa hin dhimma addaa ti. "Amantii malee immoo Waaqayyoon gammachiisuun hin danda'amu, eenyu illee Waaqayyootti dhi'aachuu yoo barbaade, inni akka jiru, warra isa barbaadaniif gatii isaanii akka kennuuf amanuun isa irra jira." (Ibr. 11:6) Mootichi Saa'ool Waaqayyoof abboomamuu erga dhiisee booda gaaffiiwwn isaa deebii hin arganne (1Sam. 28:6).
Waaqayyo gaarummaa isaa gaaffii keessa akka galchinu wantoota godhan keessaa akkasumas akka heyyamu bitaa namatti galuu gaarummaa Waaqayyoo kallattiidhaan gaaffachuun keenya adda kan ta'ee dha. Shakkiin olaantummaa Waaqayyoo gaaffachuun amala isaa adda baasuu irraa kan adda ta'ee dha. Gabaabaatti, hadha'aa, kan hin amanamne, yookaan garaa jal'aa malee gaaffiin sirriin cubbuu miti. Waaqayyoo gaaffiiwwan hin sodaatu, Waaqayyo isaa wajjin tokkummaa cimaa akka qabaanu nu hafeera. Waaqayyoon yeroo gaaffannuu hafuura cabbaa fi sammuu banaa ta'een ta'uutu irra jira. Waaqayyoon gaaffachuu ni dandeenya, garuu nu deebii isaa garaa keenya irraa yoo hin barbaanne deebii eeguun nurra hin jiraatu. Waaqayyo garaa keenya beeka, inni ifa isaa akka nuuf kenne garaa keenya irraa haa barbaadnu ni ta'a kanas inni ni beeka, garaa keenya dhugaatti Waaqayyoon gaaffachuu barbaaduu sirrii fi doggora kan jedhuu kan murteessuu dha.
English
Waaqayyoon gaaffachuun doggogoraa?


text:
Prezidaantiin US Donaald Traamp abbaa murtii mana murtii muummicha gochuun kan moggaasan Niel Gorsuch prezidaantichi ogeessota seeraa irrati kan dhiyessan qeeqi hamaan hamilee kan nama buusuuf abdii kutachiisu jedhan.
Gorsuch kana kan dubbatan kaleessa demokraaticha senator Blumenthal waliin dhuunfaan wal arganii ennaa dubbatanitti ture.
Jecha Gorsuch kana ifaa kan taasisan Senator Blumethal yoo ta’an waajjirri abbaa murtii prezidaanti Trumpiin moggaafamaniis kana dubbachuu isaanii mirkaneessee jira.
Prezidaanti Traamp ergaa Twitter har’a dabarsaniin Senator amantaa qabaachuu gaaffii galchanii jiran. Prezidaant Trump biyyoota torba irra hedduu musliimoota ta’an irraa Ameerikaa akka hin seenne kan dabarsan ajaji yeroofii hojii irra akka hin oolle akka tursamu kan taasisan abbaan Murtii James Robertiin ka Trump maqaaf abbaa Murtii ti ittiin jechuu ilaalchisee ture Gorsuch gaafatamanii deebii kan kennan.


text:
An akkamiinan Hafuura Qulqulluudhaan guutama?
Gaaffii: An akkamiinan Hafuura Qulqulluudhaan guutama?
Deebii: Hafuura Qulqulluudhaan guutamuu hubachuudhaaf waraabbiin barbaachisaan Yohaannis 14:16, bakka Yesus amanoota keessa Hafuurri Qulqulluun keessa jiraatu fi keessa isaanii jiraachuun sunis dhaabbataa akka ta'e abdii kennee. Hafuura Qulqulluudhaan guutamuu fi Hafuurri Qulqulluun nama keessa ta'uu adda baasuun barbaachisaadha. Hafuuri Qulqulluun dhaabbataan nama keessa jiraachuun amantoota muraasaaf miti, garuu amantoota hundumaaf. Goollabbii kana kan deeggaranu eertuuwwan heedduutu caaffata qulqullaa'oo keessa jiru. Jalqaba irratti Hafuurri qulqulluun daangaa malee kennaa amantoota hundumaaf kennamedha kennaa kanaaf Kiristostti amanuu malee haaldureen umtuu hin jiru (Yohaannis 7:37-39). Lammata, Hafuurri Qulqulluun battala fayyinaa kenname (Efesoos 1:13). Galaatiyaa 3:2, Hafuurri nama keessa jiraachuunii fi qabdii fudhachuun yeroodhuma fayyinaatti akka raawwatame dubbachuudhaan dhugaa kana irratti xiyyeeffata. Sadaffaa, Hafuurri Qulqulluun amanataa tokko keessa yeroo dhaabbataadhaaf jiraata. Hafuurri Qulqulluun amantootaaf akka qabdiitti, yookiin kiristositti ulfina isaanii isa fuulduraa mirkaneessuudhaaf kennameera (2 Qorontoos 1:22; Efesoon 4:30).
Inni kun Hafuuraan guutamuu isa Efesoon 5:18 keessatti agarsiisamee wajjin garaa gara. Nuyi guutummaa guutuutti isa irratti ofgatuu qabna innis guutummaatti akka nu dhuunfatu fi haala sanaan, nu guuta. Roomaa 8:9 fi Efesoon 1:13-14 amantoota hundumaa keessa akka buufatu dubbata, garuu inni gadduu danda'a (Efesoon 4:30), nu keessa jiraachaas dhaamuu danda'a (1 Teseloonqee 5:19). Inni kun akka ta'u yeroo hayyamnu, humni Hafuurri Qulqulluun guutummaatti nu keessattiifi karaa keenyaan akka hojjetu hin shaakallu. Hafuura Qulqulluudhaan guutamuun kutaa jireenya keenyaa hundumaa akka dhuunfatuuf, akka geggeessuudhaa fi toachuudhaaf walabummaa kennaafii agarsiisa. kanaaf humni isaa karaa keenyaan fayyadamee kan nuyi hojjennu Waaqayyoodhaaf bu'aa buusa. Hafuura Qulqulluudhaan guutamuun gochaa bekkeedhaan ta'u duwwaadhaan hin agarsiifamu; inni darbees yaada keessa namaa, fi fedhii gochaa keenyaatiif hojii irra oola. Faarsaan 19:14, 'Yaa Waaqayyo kattaa koo fi furii ko, waanti ani si duratti afaan kooiin dubbadhu, garaa koottis yaadu fudhatamaa anaaf haa ta'u' jedha.
Cubbuun Hafuura Qulqluudhaan guuttamuu kan ittisuudha, Waaqayyoodhaaf abboomamuun immo Hafuuraan Guutamuun akkaataa ittiin argamuudha. Efesoosn 5:18 akka nuyi Hafuura Qulqulluudhaan guutamnu abbooma; haa ta'u malee, Hafuura Qulqulluudhaan guutamuudhaaf kadhachuu miti akka guutamnu kan taasisu. Waaqayyoodhaaf abboomamuu keenya duwwaatu walabummaadhaan Hafuurri Qulqulluun akka nu keessatti hojjetu taasisa. Sababni isaa nuyi amma iyyuu cubbuudhaan faalamneera, yeroo hundumaa Hafuura Qulqulluudhaan guutamuun kan danda'amu miti. Nuyi yeroo cubbuu hojjennu, aluma sana Waaqayyoon duratti qalbii diddiirachuu fi amanamummaa Hafuuraan guutamuu fi Hafuuraan geggeeffamuu keenyaa haaressuu qabna.
English
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi'aa
An akkamiinan Hafuura Qulqulluudhaan guutama?


text:
Ramadaan: Nafi kee maan taha yoo sooma hidhatte?
Waggaa cufa, islaami miliyoona hedduu jiha sooma, eegi bahiinsaa aduu haga aduun dhiitutti bulti 30 sooma hidhatti.
Waggaa dhihootii ammoo, soomi jiha bona jalqabata, garkaabaa addunyaa keessa. Akkas jechuun biyya akka Norway saa'at 20 guyyaa keessa sooman oolan.
Tuni fayyaa namaati irra jirti? Yoo ati guyyaa 30 soomaa hidhate , wani nafi kee tahu kunoo
Fulaan jabduun- guyyaa qaraan jalqaba
Nafi namaa dafee beela hinfudhatu, haga saa'a sadeeti ka eegee nami wa nyaate.
Ammatti mar'imaani waan nami nyaate kaan xuuxi.
Tanaan duubaa,nafi keenna sukkari tiruu keessa jirtuutti deebi'a akka humna laatuu.
Jiduu soomaa keessa, yo sukkaraan dhumte , burqaan humna ka itti aanu dhadhaa. .
Yoo nafi dhadhaa gubuu jalqabate, ulfina balleessuu gargaaree, dhadhaa dhiiga keessatti argamu xiqqeessee, sodaa dhukkuba sukkara gabbuusa.
Haata'u malee, yoo sukkaraan dhiiga gabbuutee , nami laafe, dhadhabi dhagaha.
Dandeettii mataan si dhukkube, gatantaruu, locaa fi hafuura hamaa argata.
Tuni ammoo yoo beelti namatti jajjabaatte.
Eeggata dheebuu- guyyaa 3-7
Haga nafi kee sooma baratuu, dhadhaani ciramee sukkaara dhiigatti deeffama .
Dhangala'aan qaama keenyaaf barbaachisu kan wayita soomaa utuu hin argatin hafne deebi'ee bakka hin buufamu taanaan gogiinsa qaama keenyaatiif nu saaxila.
Nyaatii ykn sooratii nyaata humna kennan kan madalawaa ta'e akka kaarboohaayidireetii ,pirootiinii, soodda,bishaani fi faatii qabachuu qaba .
Amma barachuutti jirta- guyyaa 8-15
Yoo sadarkaa sadaffaatiin baate, nafi ya sooma barattee, fooyyii miira arguu malte.
Dr Razeen Mahroof,gorsaan dhibee of Wallaaluu (Anaesthesia) fi eegumsa cimaa ka hospitala Addenbrooke ka Cambridge jiruu, soomaa hidhachuun faayidaa hedduu qabdii jedh.
"Jireenna keenna keessatti , soora humna gudda qabu nyaana, tuni nafa hujii dhibi hojjachuu dhoowwarti. "
"Tana guyyaa soomaa sirreessan, qalbiin nafaa, hujii dhibiit deebiti.
Akkana, sooma hidhachuun faayidaa guddoo qabdi; nafa fayyiisitee, dhukkuba uffira dhoowwuu gargaaltiii.
Qulquleessuu - guyyaa 16 haga guyyaa 30
Yoo soomi jiddu gahe , nafi kee ya barate.
Mar'ummaan guddaa, kalee fi gogaan kee yeroo kana, xurii uf keessa baasee,qulqullo taati.
"Sadarkaa tanaatti , hujiin qaama akka ol'aanaa deeb'iitti, qaabataafi qalbeeffannoon kee baay'ee fooyyii argatii," jedh Dr Mahroof.
"Nafi kee humna argachuuf prootiiniitti deeb'iu himmalee. Yoo taatee, nafi kee beela'e humna maashaaleetti fayyadamaa. Uumamii tana yoo nami guyyaa dheeraa walgula soomaa hidhattu. "
"Soomi yoo aduun baatee haga issin dhiituutti hidhataan, akkan jeechuun carraa ga'aa jiraa ka nami waa nyaate humna dabalatu. Tuni, humna tursitee,ulfina gatii. "
Akkana! Soomuun fayyaa teennaafi gaarii?
Dr Mahroof , soomuun fayya teennaaffi gaariii , ammoo haala qabdii jedh.
"Soomuun fayya keenna gaarii, sababiin inii xiyyeeffannaa waan nuu nyaanuu laaluu. Hata'u malee, jiha tokoo soomuun gaarii , tana dabraani, gorsaamittii


text:
#FeesbuukiiOromoo—–Maaliif Hiikkaan Feesbuukii Afaan Oromoo Dhibbeentaa 38(38%) irratti dhaabbate?
RAKKOOLEE HIIKKAA FEESBUUKII AFAAN OROMOO QUNNAMAA JIRUUFI FURMAATA ISAA
Harka Fuune Ummanni keenya iddoma jirtanitti? Akkuma hundi keessanuu beektan Gaaffii fi ifaajee ilmaan Oromootiin Gaaffiin AFAAN OROMOO, Afaan Hojii Dhaabbata guddicha Addunyaa kanaa dhaabbata Facebook akka ta’u gaafatameef torbaan sadiin dura dhaabbanni kun Deebii kennuudhaan walqabatee Hedduun keenyas Tajaajila Afaan Keenya kana Gara Afaan Hojii dhaabbata kanaatti hiikuu jalqabnee, kuun hamileen nu jajjabeessee, kaan hirriba dhabee halkaniif guyyaa hojjachuudhaan:
- Torbaan tokko keessatti qofa hanga dhibbeentaa 30 (30%) kan hiikne yoo ta’u
- Torbaan lammaataa keessatti immoo hanga dhibbeentaa 37 kan deemne ture
- sana booda gara guyyaa kudhaniifi isaa ol Guutumattuu jijjiiramni hin jiru jechuu hanga nama dandeessisu irra jirra jechuu dandeenya. Yeroo ammaa kana dhibbeentaa 38 (38%) irra jirra.
Kun #Maaliif ta’e jedhee namni yaade jiraa laata?…… Akka Hubannoo kiyyaatti:
- Hojiin Hiikkaa Afaan Oromoos ta’ee afaan biraa salphaa irraa gara cimaatti waan deemuuuf, torbaannan darban sana Jechootni hiikaa turre sasalphaa waan ta’aniif namootni hedduu hirmaatanii haala salphaan hiikaa waan turaniif.
- Rakkoo Interneeta biyya keessaa Hayyootni hedduu akka hin hirmaanne daangessuudha. Kuni immoo addaan citu interneetaa dabalatee, Interneetni biyya keessaa Gatii olaanaa waan nyaatuuf Hayyootni biyya keessa jiran hedduun hirmaachuuf akka rakkatan ifa galaadha. Hubadhaa, Hayyootni Barsiisotni fi Barreessitootni hedduu sababa ijoo kanaaf hirmaachuu akka akka dadhaban qabatamaan argaa jirra.
- Torbaanota duraa sana Namootni kaka’umsaafi Miira waldorgommiitiin hojjachaa waan turaniif, namootni hedduu nuffii malee hamilee olaanaadhaan hojjachaa waan turaniif.
- Hojiin Hiikkaa Afaan Oromoo kun, Dhaabbanni Facebook banaa gochuu dhaan(Open Translation) namootni kamuu iddoma jiranii akka hojjatan waan hayyamameef, Hojiin kun Hayyoota dhimmi ilaallatuun ykn Ogeessa dursee namoota hojii kanarratti hirmaachaa jiran qaljeechuun hoogganamuu dhabuu isaati.
- Hojiin Hiikkaa Afaan Oromoo kun, Dhaabbanni Facebook banaa gochuu dhaan namootni kamuu iddoma jiranii akka hojjatan waan hayyamameef, akkuma waliimaagalatti Gareen dhimmi kun hojii kiyya jedhee itti gaafatamummaan hojjatu dhabamuu isaa, Biras darbee osoo hojiin kun guutumattis dhaabbatee qaamni itti gaafatamu waan hin jirreefi Ammas Ilmaan Oromoo namni hedduun biyya keessaafi ala irraallee DHUUNFAAdhumaan kan haalli mijateefis, kan rakkoo dhuunfaa qabus rakkoo ofii dhiisee dhimma Eenyummaa, Dhimma Afaan ofii dursuun hojjachaa akka jirantu muldhata.
- Jechootni Teekinoolojii heddu Afaan oromoo keessatti Maqaa kan hin qabne waan ta’eef, kanneen qabanis namoota hedduu ykn naannoo heddutti kan hin beekkamne waan ta’aniif Namootni hojii kanarratti hirmaachaa jiraniiyyuu hedduun rakkachaa jiru.
- Yeroo ammaa kana Jechootni Hiikkadhaaf dhaabbatichaan hayyamamaa jiru daangeffamuudhaan jechootni hamma murtaawe qofti muldhachaa jiraachuun namootni hedduun akka garaa isaatti keessa fiigee hiikuuf rakkachaa jiraachuu. Kunimmoo Haala yeroo ammaa jechootni, himniifi keeyyatni muraasni qofti hiikkaa Fayyadamaa Facebook[Facebook Translation App] fi Hiikkaa keessoo[Inline Translation] irratti hayyamamaa jirutu jira. Kunis sababa malee miti, yeroo ammaa Hiikkaa kana irratti jechootni, himootni fi Keeyyattootni adda addaa sasalphaa irraa gara xaxamaa fi dachaa xaxamaatti deemaa jiru waan ta’eef .
- Kana qofaa miti, Sababoota kanneen biroos hedduu tarreessuu ni dandeenya.
#FURMAANNI MAALI?…………#Yaadakoo
- Hojii Dhimma Guddaa Hiikkaa Afaan Ummata mil.50olii kana dhiisaa, hojimmaan xiqqoon dhuunfaaf ykn gareedhaaf yoo qophaayuu #HOOGGANAA_YKN_GAGGEESSAA qabaachuu qaba. Kanaaf hojii Hiikkaa Afaan Oromoo gara feesbuukii kanarratti Gareen OGEEYYII adda addaa ofkeessaa qabu hundaayuu qaba. Kunis Faayidaalee gurguddoo armaan gadii qaba. Faayidaaleen kunneenis:
1) Qulqullinna Hojii kanaatiif iddoo olaanaa qaba.
2) Hojiin kun yeroo dheeraa hanga waggaa lamaafii achii oli fudhachuu waan danda’uuf Qaamni ykn Gareen Ogeeyyii dhaan ijaaramu kun itti gaafatamummaafi dhimmamuun waan dalaguuf galma gahiinsa hojichaatiif gahee olaanaa qaba.
3) Garee Ogeeyyii kun Hayyoota Afaan Oromoo, Hayyoota TQO(ICT), Barattootaa fi Barreessitoota Oromoo, Kanneen Yuunibarsitii, m/B sad. 2ffaa adda addaa irra jiraniif, kanneen dhaabbilee gurguddaa biyya keessaafi alaa jiran of keessatti hammata jedhee waan tilmaamuuf adeemsa gufachiisoo ykn gufuu hojii kana keessatti isaan mudatu hunda mariifi waliigaltee hayyoota kanaatiin yoo barbaachise ammoo ummata hirmaachisuun furmaata laachuufiif ni salphata. Fkn: #JECHOOTA Teekinoolojii(Facebook Afaan Oromo terminologies) Haaraa isaan mudate tokko Hayyootni kunneen Mariidhaan yoo kan duraan maqaa qabu ta’e waliif himanii,akkasuma Afaan Oromoo keessatti jecha maqaa ykn hiika hin qabne yoo ta’emmoo #MAQAA madaalu mariidhaan kennaniifii salphatti #WAALTESSUU danda’u waan ta’eef.
4) Namootni fedhii hojjachuu qaban kanneen iddoo adda addaa irraa taa’ani dabalatee hayyootni kunneen bifa qindaa’ina fi hoogganummaa qabuun qajeelfamu waan ta’eef hojiin qulqullina qabu haala salphatti hojjatamuu danda’a. …. fi kkf
- Miidiyaaleen Oromoofi dhimma Afaan kanaa quuqama qaban akka yeroo jalqabaa sana guyyama tokko hafarsanii dhiisuu osoo hin taane, yeroo yerotti #SAGANTAA addaa Afaan Kanaaf kennamee, yeroo yerootti, yoo xiqqaate #TORBAANItti(weekly program) qabameefii, Hayyoota Adda addaa Affeeruun Mariin Hayyootaan irratti akka taasifamu gochuu qabu. Sagantaan kun (Weekly Top Translator) Affeeree haala hawaasni irraa barachuudanda’utti dhiheessee hubannoo hirmaattotaa cimsuu qaba… #Hub: Sagantaan kun Dhimma Afaan Oromoo garagaraa irratti kan hojjatu ta’uu mala.
- GAREEN OGEEYYII heddu ofkeessatti hammate kun yoo cimee itti fuufe, Gara Fuulduraattis Dhimmi Guddina Afaan kanaa dabalaatuma dhufaa jira waan ta’eef qabatanii itti fufuun Afaan kana gara Sad. guddaafi Afaanota gurguddoo addunyaatti dabaluu danda’u jedheen amana.
FURMAATA Ani Olitti eere kana RAKKOON MUDATU MAALI?
Garee Hayyootaa haala kanaan qindeessuuf Rakkoon mudachuu danda’u:
- Rakkoo Baajataa—Hayyootni kun Hojii kana Itti gaafatamummaadhaan akka sochoosan yoo barbaadame, hojii isaanii dhiisanii guutumatti akka hojjatan gochuudha. Kunimmoo mindaan akka kafalamuuf dirqama ta’a. Ykn Saa’atii Boqonnaa qabanitti guutumatti ofkennanii akka hojjatan dirqamni itti laatama. kunis #RAKKOON Baasii INTERNEETAA akka isaan hin mudanne godhamuu qaba.
- Garee Ogeeyyii kun Hayyoota Afaan Oromoo, Hayyoota TQO(ICT) fi Barreessitoota Oromoo, Kanneen Yuunibarsitii, m/B sad. 2ffaa adda addaa irra jiraniif, kanneen fi dhaabbilee gurguddaa biyya keessaafi alaa jiran of keessatti hammata jedhee waan tilmaamuuf, #QINDEESSUUN Rakkisaa ta’uu mala.
- ….kkf yoo ta’ukanneen hafan isiniif dhiiseera.
HORAA BULAA DEEBANAA✍👈
👥: OROMO ICT TEAM!💤
E-mail: info@oroict.com
Web: www.oroict.com


text:
Haala qabatamaa Itiyoophiyaa keessaa fi akkaataa itti sabaa himaan gabaasaa turan kan xiinxalee Konfraansiin tokko dhiyeenya kana Finfinnee keessatti gaggeeffamee jira.
Abbaa taaytaa Broodkaastii Itiyoophiyaaf Daayreekteera ka ta’an Obbo Zar’aay Asgeedom sabaa himaa biyyatti keessaa hanga tokkoon waan ta’u hin mallee gabaastan, kaaniin gonkumaa gabaasuu dhiiftanii calliftan kanneen biroon immoo hanga gabaafamuu qabu hin gabaafne jechuun qeeqan.
Sabaa himaa qeeqnii irratti dhiyaate keessaa tokko OBN ture. Kunis waa’ee walitti daangaa Oromiyaa fi bulchiinsa naannoo Somaalee, waa’ee walitti bu’iinsa Bunnoo Baddallee akkasumas walleen Haacaaluu Hundeessaa kallattiin galama Milliniyamii keessaa uummataaf darbuu hin qabu ka jedhu irratti fulleeffate.
Gama kaaniin qeeqnii kun kan irratti dhiyaataa ture oduu gabaastoonni OBN gara walgahii kanaatti hin afeeramne.Booda garuu gaaffii dhiyaateen waamamanii akka seenan ta'e.
Qeeqii dhiyaataa ture Ija Heeraa fi Seera biyyattiin attamiin ilaalama?Maraafu gabaasaa guutuu caqasaa.


text:
Miseensa Koree hojii raawwachiiftuu Dhaabbata Dimokratawaa Ummata Oromoo fi hogganntuu Waajiira Dhimma Dubartootaa fi Daa’imman Oromiyaa kan ta’an Aadde Aziizaa Abdii du’aan boqochuun beekamee jira.
Aadde Aziizaan yeroo hooggansa irra turan hundumaati uummata isanii haqaa fi itti gaafatamummaan tajaajilaa turan jedha ibsii DHDUOn baase.
Boqochuu Aadde Aziizaa Abdiitiin gaddi cimaan akka itti dhagahame kan ibsee Dhaaduoon/ jaalleewwan qabsoo isaanii, maatii, fi firoottan isaaniitiif jajjabina hawwina jechuun Wajjiirri Giddu Galeessaa DHDUO Ibse jira.


text:
Oromoon mammaaksa kana yoo mammaaku namni waliigaltee dhabe alatti walbaasa, Diinaaf dabarsee walkenna, gooliidhaaf daandii bana. Qaawwa kanaan ammoo nagaafi tasgabbiin boora'a. Bakka nagaafi tasgabbiin hinjirretti ammoo qotuufi aramachuun, daldaluufi horachuun, bobbaasuufi galfachuun rakkoo keessa seenu.
Haalli sochii jireenyaa kun jeeqamnaan ammoo jireenyi, manniIfi alli namaa akkanumas waliigalaan biyyi jeequmsaan guutama jechuudha. Kanaaf Oromoon “Waliigalan alaa galan” jechuudhaan dhaamsa guduunfaadhaan dhalaa dhalatti darbu kaa'ee ergaa dabarsa.
Rakkoon waliigaltee dhabuu waggoota dheeraadhaaf paartiilee siyaasaa biyya keenyaa gidduu ture oolee bulee gara waliigaltee gamtaa dhabuutti ce'uudhaan goolii dhiheenya kana biyya keenya keessatti sababii hanqina bulchiinsa gaariitiin uumamaa tureef galtee ta'uun adda addummaa uumuuf ykn ammoo aggaammii nageenya biyyaa buuressuuf farreen nageenyaa jeequmsa kanatti hirkatanii taasisan qolachuuf humni mootummaa akka laafu gochuu keessatti shoora isaa ba'ateera.
Kana kan hubate paartiin biyya bulchaa jiru, ADWUIn baatii Amajjii darbe keessa waltajjii mariifi falmii paartiileen biyyaalessaa marti irratti hirmaatan qopheessee paartiilee afeereera. Afeerraa kanarrattis ADWUI dabalatee paartiileen 22 hirmaataniiru.
Haaluma kanaan Amajjii 10 bara 2009 walga'ii jalqabaa taa'aniin haala adeemsa mariifi falmiiisaanii ilaalchisee yaada ka'umsaa dhiheessuun marii ittifufuuf waliigalanii adda ba'aniiru. Eddasii as garuu hamma Roobii dheengaddaatti wanni dhaga'amaa ture hamlee kan nama kutachiisu ture.
Paartiileen kunneen bakka sadiitti qoodamaniiru. Paartiileen mootummaan heera fooyyessuufi jijjiiruutti deemuu qaba yaada jedhu akka haaldureetti qabatanii ka'an uumamaniiru, odeeffannoon jedhan dhaga'ama turaniiru.
Akkuma “Oromoon waliigalan alaa galan” jedhu mariin kan taasifamu waliigaluuf malee addaan ba'uuf miti. Kanaafuu bakka sadiitti ykn lamatti ba'anii waliigalteef mari'achuun maaliif barbaachise? Akkanumas heera carraa kana uumee heddummina paatiileefi marii waligalteetiif bakka kennu diiguuf asumaa a'achi qophiin yaadaa jiraachuun maaliif dhaga'ama gaafiin jedhu sammuu lammii biyya jaalatuu keessatti uumameera.
Utuma ta'eeyyuu heerichi kan saboota, sablammootaafi ummatoota Itoophiyaati malee kan paartii miti. Fooyyessuus ta'e jijjiiruuf mirgi isaa kan ummatoota Itoophyaati. Kanafuu odeefannoon akkasii dhaga'amuun hawaasa nageenya waliigaltee, tokkummaafi misooma biyyattiif yaadan mara yaaddessaa tureera.
Haata'uutii beellama Roobii dheengaddaa irratti wanni ta'eefi dhaga'ame yaaddoo lammii biyya jaalatu maraa ala kan ta'eedha. Innis paartiileen 22n mariif taa'an yaada tokko irratti waliigalanii Guraandhala 17 bara 2009 al sadeessoof walarguuf waliigalaniiru.
Odeefannoon ummanni biyyattii barbaadus waliigalteedha. Waliigaluuf ammoo walloluun barbaachisaa miti. Waliigaluuf waliin falmuun garuu barbaachisaadha. Martinuu yaada guddinaafi misooma biyyattiitiif ni ta'a jedhu mara waltajjiirratti dhiheessuudhaan haala gaarummaasaafi miidhaa isaa walbira madaalchisee gaarummaa yaadasaa caalchisee agarsiisuudhaan, yaada falmitootaa hawachuun ni danda'ama.
Sirni dimokraasiin ammaan tana biyyattiitti ijaaramaa jirus kanuma kan mul'isu yoo ta'u, yaadni harka dhibba keessaa shantamii tokko argate mo'ataadha jechuudha.
Yaadni mo'ataan ammoo yaada ummata maraa ta'a. Kanaafuu falmanii walamansiisuun, gooliifi waraana walitti bananii qabeenya biyyaafi lubbuu lammii ofii balleessuun yaada ofii olaanaa gochuurra kan filatamuudha.
Kanaafuu akkuma, “Namni mana tokko ijaaru citaa walhinsaamu” jedhamu kaayyoon paartiilee hundaa tokkummaa, misoomaafi guddina biyyaa yoo ta'e ilaafi ilaameedhaan waldhaggeeffatanii waan kaayyoo tokkoof nama dhaabu tokkummaa biyyaarratti waliigalanii akka Oromoon jedhutti ...alaa galuun barbaachisaa ta'a.


text:
Guyyaa kanatti jaalalleewwan kaardii,chokkolaataa,daraaraa diimaa ka akka abraasaa fi kennaa hedduu walii kenna.
Kennaan guyyaa akkanaa kana walii kennan hagii guddaa waan milikkeeta onnee qabaati.
Maqaan Valentine jedhu kun maqaa paasteri Kiristaana jaarraa 14essoo keessa ijjeesaniiti. Namii kun kiristaana lama dhiirsaa fi niitii silaa wal fuudhuu hin malle wal fuusisee jedhanii ijjeesan.
Eegii sunii asitti Ingillaandi keessatti guyyaa kana ulfeessuu jalqaban.Achumaan aadaa fi amalii kun addunyaa keessati baballate.Warrii Ingilaandii gara Amerikaa dhufetti aadaa fi amala suniin dhufe.
Waraana Addunyaa II duubatti ammoo waraanii Amerikaa Awurooppaa jirulleen aadaa sun Awurooppaa geesse.
Amerikaa,Biriteyin,Jermenii,Kooriyaa Kibbaa,Xaliyaana,Jappaanii fi Jermenii faatti Guyyaa Jaalallee kana akkuma amalaa fi aadaa biyya isaaniitti hardha ulfeessuutti jiran.
Isanii Ameirkaa fi Awurooppaa fi biyya akka akkaa keesatti Guyyaa Jaalalaa kanatti jirtaniin guyyaan guyyaa gammachuu isanii haa tahuu jenne.
Happy Valentines’ Day! Jechaa sirba Adele Laurie ka Hello..jedhu isan afeerra.


text:
Finfinnee: Waldaan Federeeshinoota Atileetiksii Addunyaa (IAAF) waggaa lamati all tokkokan adeemsifamu dorgommii atileetiksii mana keessaa
eedda jalqabe waggoota 33 lakkofsiseera. Waggoottan kanneen keessatti biyyoota adda addaatt yeroo 17ffaaf haala miidhagaadhaan gaggeeffameera.
Dorgommiin kunis adeemsifamaa kan ture koorniyaa lameeniinu gosawwan atileetiksii meetira 60 kaase hanga kuma sadiin. Dorgommii kanatti atileetonnii korniyaa lameeniinu mo'atan badhaasa doolaarii hedduu badhaafamu.
Akka Waldaan Federeeshinoota Atileetiksii Addunyaa mul'isuutti atileetonni dorgommii kanaaf filaman magaaloota addaddaatti duraan dursanii dorgommii gulaalaa adeemsifachuudhaan qabxii dimshaashaan atileetota caalmaa argataniidha.
Haaluma kanaan dogommii gulaalaa isa jalqabaa Sanbata darbe adeemsifameetti atileetonni Itoophiyaa koorniyaa lameeniinu injifannoo goonfataniiru.
Fiigicha meetira kuma tokkoofi 500 Jarman Magaalaa Kaarlusitti dubartoota giddutti adeemsifameetti atileeti beekamtuun Itoophiyaa Ganzabee Dibaabaa daqiiqaa 3:57.45n tokkoffaaffa ba'uun mo'ateetti. Ganzabeen fiigicha kanatti mo'achuushee malee kanaan dura sa'aatii iddoo sanaa kan ofumasheetiin qabamee ture fooyyeessuudhaan olaantummaashee mul'isteetti.
Atileeti Ganzabeen Finfinneetti wayita dorgommii kanaaf qophirra turte “ani kanan shaakalu qofaa koo miti, obbolaa koo Xirunashifi Anaa Dibaabaa waliini. Qophii gaarii waanan taasiseef qabxii gaariin galmeesisa” jechuun ibsitee turte.
Ganzabeen yeroo baay'ee gorsa hangafootashee keessumattuu Xirunash Dibaabaa waan dhaggeeffattuuf qabxii boonsaa akkanaa fiduuf akka ishee gargaarees ni dubbatti.
Dorgommii kanatti atileetonni Ingilizifi Keeniyaa lammaffaafi sadaffaa yoo ba'an quxusun ishee Anaa Dibaabaa ammoo sadarkaa 10ffaa argachuudhaan xumuruun ishee beekameera.
Haala walfakkaatuun fiigicha meetira kuma sadii kan dhiiroota gidduutti adeemsifameen Hagoos Gabra Hiwoot daqiiqaa 7:37.91n, Yoomif Qajeelchaa ammoo daqiiqaa 7:38.67n tokkoffaafi lammaffaa ta'uun mo'ataniiru. Atileetiin Morookoo Abdallaat Igudeer daqiqaa 7:39.91n sadarkaa sadaffaa argateera. Karaa biraatiin, fiigicha meetira kuma sadiin Roobi darbee Magaalaa Jarman, Dusildorfitti dhiiroota gidduutti adeemsifameen Atileet Yoomiif Qajeelchaa tokkoffaa ba'uunsaa beekameera.
Sagantaa Waldaan Federeeshinii Atileetiksii Addunyaa baaseen akka mul'iseetti dorgommiiwwaan hafan guyyoota 20 keessatti adeemsifamu. Dorgommiiwwan kunneen Ispeen magaalaa Maadiriditti, Ameerikaa Bostanitti, Poolaand Torunuttifi Iskootilaandi Maalaaskaawutti adeemsifamu.
Balballoommii Oduu