text:
Ethir Veeddu Chinna Kuddi
Eluthi Anuppiyavar :
my Id Is pundainakki2011 Gmail.com
Admin ;
bmi.blogger Gmail.com
neraiya Eluthi Anuppidu Irukkinga Nanri. Ungaludaiyee Payment Marrum Meelum Vivarangalukku En Meyil Id Yai Thodarpu Kollavum
en Peeru Kathir. Vayasu 39. Aanaalum Vayasu Vityaasam Paarkkaama Naan Ellaa Ponnungalaiyum Anupavichirukkeen. Vaayppu Kedaichaa, Yaarunga Viduvaanga? Naan Oru Mil Tholilaali. Paarkka Kooda Sumaaraa Thaan Iruppeen. Appadiyum Ponnunga Enakku Kidaikkuthee…aacharyam Thaan. Athuvee Enakku Oru Karvatthai Kudutthichi. Aanaalum Enakkunnu Oru Viruppam Irukkum Illiyaa? Enakku 18, 19 Vayasu Ponnungalai Thaan Okka Pidikkum.naan Thaniyaa Oru Veeddu Maadiyilee Thangi Iruntheen. Veeddukkaaranga Vayasaanavanga. Poka Vara Veera Vali Irukkurathaalee, Avangalukkum Thontharavu Illa. Enakkum Vasathi.oru Naalu, Veliyee Vanthu, Moddai Maadiyilee Ninnuddu Iruntheen Kaatthu Vaanga. Appo Ethir Veeddulee Oru Ponnu Irukkirathu Therinjichi. Puthusaa Kudi Vanthirukkaanga Pola Irukku. Eennaa, Oru Ponnum En Kannuleenthu Thappi Irukkaathee? Avalaiyee Paarttheen. 18, 19 Vayasu Irukkum. Avvalavaa Uyaram Kidaiyaathu. Kalarum Konjam Kammi. Aanaa Udampu Kuthirai Kanakkaa Irunthichi. Atthanai Kinnunnu. Thaavani Poddirunthaa. Thuni Ulartthikkiddu Irunthathaalee, Maarellaam Iram Sodda Ninnaa. Thaavani Oru Nainja Thuni Pola Ava Maar Meelee Irunthichi. Avaloda Maaru Rendu Kavutthu Vecha Periyya Theengaay Pola Kooraa, Nallaa Thookki, Vaanatthai Paartthukkiddu Irunthichi. Ravikkaiyai Kaladdinaa Kooda Ithee Alavu Kinnunnu Thaan Irukkum Pola. Atthanai Kuthiraitthanamaa Irunthaa. Avaloda Chinna Ravikkai Paavam Theengaayai Maraikka Mudiyaama….theengaay Rendaiyum Enakku Tharisanam Thanthuchi. Thuni Ularttha Kaiyai Uyartthinathaalee, Avaloda Ravikkaiyum Meelee Eeri, Ravikkaikku Adiyilirunthum Theengaை Tharisanam Kidaichichi. Uyaram Kammi Thaan, Aanaalum Udampu Itthanai Vaalippaa Irukkee?adutthathu Avaloda Thoppulu. Kaiyai Thookki Thookki Ava Thuni Ularttha, Avaloda Thoppulum Maarum Alavillaama Therinjichi. Enakku Udampellaam Thinavu. Avalai Appovee Okkanum Pola Oru Arippu.”ennadaa….kaalailiyee Tharisanamaa?” Kural Keeddu Thirumpinaa, Ennoda Nanpan Theenaa.”vaadaa. Innaa Soopparaa Illa Ponnoda Udampu?””arumaidaa. Podurathukku Eettha Ponnu. Itthanai Naal Viddu Vechirukka Maaddiyee..””puthusaa Kudi Vanthirukkaanga Pola…””appadi Sollu. Avalai Paartthaa, Enakkum Okkanum Pola Irukkudaa. Mudiyumaa?””mudiyumdaa. En Nanpan Nee Keedduddee. Avalai Eppidiyaavathu Madakkalaam.”appo Antha Ponnu Thuni Ulartthiddu, Veeddukku Ullee Poka Thirumpinaa. Aakaa….avaloda Chinna Ravikkai Ava Muthukai Maraikkalai. Pavadaiyum Thoppulukku Kilee Irunthathaalee, Pinnaadiyum Nalla Tharisanam. Iduppu Apaaramaa Irunthichi. Avaloda Kundikal Rendu Kudangal. Ava Asainju Asainju Poka, Avaloda Kundiyai Ippadiyum Appadiyum Maari Maari Paartthom.”pinnaadi Kooda Okkanumdaa” Theenaa Sonnaan.ava Kilee Irangi Ponathum Thaavaniyai Maarrikkiddu, Kaaykari Paiyai Thukkikkiddu Kilampinaa Maarkkeddukku. Naanum, Theenaavum Pinnaaleeyee Ponom. Avalai Sariyaana Neeratthil Madakki,”eenga, Neenga….puthusaa Kudi Vanthirukkingalaa Sakthi Nakarukku?”nnu Keeddeen.”aamaam…. Neenga….?””unga Veeddu Ethir Veedu Thaan….”appo Ava Thadukki Vila Poka…. Ava Kaiyai Thaangi Pudicheen. Paddu Pola…ennaa Menmai..enakku Karanddu Vechaappola Irunthichi. Avalukkum Appadi Thaan Pola. Udanee Kaiyai Utharinaa. Aanaa Mukam Kaaddi Kudutthichi, Ava Udampukku Athu Sukammaa IrunthisChinnaு. Padsiyai Pidichida Veendiyathu Thaan.”innikku Enakku Leevu. Mathiyam Saappaaddukku Appuram Veeddukku Vaangaleen…””mm” Koori Viddu, Ennai Adi Kannaalee Paartthuddu Ponaa.”deey Theenaa….innikku Veeddai Thaandaa.””oru Pulli Maanum Rendu Pasicha Mirukangalum..” Sirichaan Theenaa.naanga Oru Manikkee Saappidduviddu, Thayaaraa Kaatthirunthom. Ava 2 Manikku Vanthaa. Piravun Nira Ravikkai. Avaloda Kalarukku Ava Ravikkai Podaathathu Pola Oru Pramai Kudutthichi. Pravun Niratthil Vellai Poo Podda Pavadaiyum, Vellai Thaavaniyum Poddirunthaa. Vellai Thaavani Poddirunthathaalee, Avaloda Pravun Nira Ravikkai Nallaa Therinjichi. Pakkatthulee Paarkka Avaloda Theengaay Maaru Innum Perisaa Irunthichi. Paloon Pola. Aanaa Nalla Keddiyaana Paloon. Thaavani Avaloda Mulai Kaampu Meelee Paddum Padaamalum Irunthichi. Rendu Pakkamum. Athanaalee, Rendu Pakkamum Avaloda Maaru Paarkka Mudinjichi. Thoppulu Theriyala. Thaavani Moodi Irunthichi. Aanaa Ennaa…? Paarkka Thaanee Porom…??naanum Theenaavum Lungi Kaddi Irunthom. Meelee Sokkaa Podala.”ayyo… Neenga Nijammaavee Vanthuddeengalaa? Vara Maaddeengannu Ninaichu Sokkaa Kooda Podaama…””paravaa Illa” Vedkatthoda Sirichaa.” Neenga Rompa Alakaa Irukkinga” Ithu Theenaa.”thaanga்s” Ava Paarvai Ethiree Iruntha Poddovil Pathinju, “ithu Yaaru”nnu Keeddukkiddee Suvatthu Pakkamaa Ponaa. Naangalum Ava Pinnaadi Ponom. Ennatthukku…avaloda Pinnaadi Nerukkamaa Nikkatthaan…ava Kundikalai Idichum Idikkaamalum Ninnom. Eppovum Pola Chinna Ravikkai Ava Muthukai Kooda Maraikkala. Ava Muthukaiyum Iduppaiyum Kundiyaiyum Verichi Paartthom.”athu Enga Appa” Naan Sollikkiddirunthappo, Ava Thirumpinaa. Thirumpina Veekatthulee Avaloda Munthaanai Avunthu, Verum Ravikkaiyoda Ninnaa. Atthanai Pakkatthulee Avaloda Maar Kaaykalai Paartthom. 19 Vayasu Theengaay. Nalla Satthulla Kaay. Periyya Kaay. Mm…Pavadai Thoppulukku Rendu Inchu Kilee Thaan Irunthichi. Innikku Veeddai Nalla Rusiyaa Irukkumnu Ninaichukkiddeen. Engalukku Ravikkaiyai Kilikkanum Pola Veri. Naanga Jatti Kooda Podaathathaalee, Enga Poolu Lungiyai Muddikkiddu, Veliyee Vara Thimirikkiddu Irunthichi. Avaloda Mulaiyum Thaan. Ravikkaiyai Kilichudumonnu Thimirikkiddu Irunthichi. Thimirina Mulaiyai Adakka Thaaneedee Irukkom? Aampalaikku Eengina Mulaikalnu Paartthaalee Therinjichi. Kooraa Thookki Irukkuthee..? Ennai Thodu, Thodunnu Thavikkuthee..? Aampalai Sukatthukku Thavikkiravannu Therinjichi. Engalai Rompa Pakkatthulee Paartthu Avalukku Ennamo Pola Aayiduchi. Athu Vekkamaa, Thaakamaa, Thaapamaa….eetho Onnu. Aanaa Ava Athai Virumpinaannu Therinjichi.”ayyo…chee…” Ava Kannai Moodinaa. Udampai Moodala. Ithu Engalukku Thairiyatthai Kudutthu, Rendum Peerum Aalukku Oru Tholai Pidichaோm. Ava Onnum Sollala. Mukatthuleenthu Kaiyai Edutthu, Appadiyee Thalai Kuninju Ninnaa Ethirppaarppoda. Avaloda Mulaikkaampu Nalla Kooraa Thookki Irunthichi. Tholilirunthu Irangi, Avaloda Uppi Iruntha Maarai Aalukku Onnaa Pidichu Amukkinom. Kaampu Kaiyilee Kutthichi.”innaa Kinnunnu Irukku Kathiru…” Theenaa Sollikkiddu Ava Maarai Kasakki, Ava Ravikkaiyoda Seertthu Ava Kaampai Thirukinaan.”mm….” Ava Monakinaa. Engalukku Kushi. Appadiyee Kasakki Kasakki, Avaloda Ravikkai Buttonai Kaladdinom. Ava Maruppu Sollala. Avukkumpothu Therinjichi, Ava Praa Podalainnu. Verum Maaroda Enga Munnaalee Ninnaa. Athuvum Nallaa Thookkikkiddu. Kannai Moodi Irunthaa.enga Lungiyai Avutthom….naanga. Rendu Peer Ippadi Oru 19 Vayasu Ariyaapponnu Munnaalee Avutthuddu Nikkirathu Pothai Eetthichi Engalukku. Avalukku Munnaalee Asinga Asingamaa Pannanumnu Thonichi.”kannai Thoranthu Paaru….appo Thaanee Neeyum Engalai Paarkka Mudiyum? Engaloda Udampai Paarudee…engalukkum Kaamichaa Kikku…”nneen.ava Methuvaa Kannai Thiranthu Paartthu, Marupadi Ayyonnu Moodikkiddaa. Aanaa Avalukku Aasai Vidala. Kannai Marupadi Thiranthu Engalai Paartthaa. Naanga Ammanamaa, Thookkina Pooloda Avalai Paartthu Ilichukkiddu Ninnom. Theenaa Thannoda Poolai Pidichu Aaddinaan.”poolai Munna Pinna Paarthirukkiyaa? Eppidi Irukku? Ithai Vechi Thaandi Onna Okka Porom. Okkarathunnaa Ennaannu Theriyumaa?””theriyaathu” Ava Athaiyee Paartthuddu Ninnaa. Theenaa Innum Kushiyaanaan.”inthaa….thodu” Ava Thayakkamaa Thoddaa Rendaiyum Rendu Kaiyaalee. Enga Poolu Innum Thookkikkichi.”sappudee”nnaan Theenaa. Ava Puriyaama Paartthaa. “vaayilee Vechi, Kon Ays Saapuduraappola Saappudu”..ava Rendu Poolaiyum Maari Maari Sappunaa. Thondai Varai Vida Sonnaan Theenaa. Avalum Nallaa Sappunaa. Engaloda Neela Poolu Avalodathondai Varai Poyi Velilee Vanthichi. Ava Thannoda Vaayai Akala Thiranthu, Poolai Ullee Viddu Sappunaa. Naanga Avaloda Maarai Pisainchaோm. Avaloda Maaru Rendum Veenga Veenga Pisainchaோm. Rompa Naalaikku Appuram Oru Paruvappennai Thodurathu Enakku Veri Eetthichi. [ ] Ava Maarai Kannaapinnaannu Kaiyaalee Pisainjen. Avalukku Vali Edutthaalum Athu Sukammaa Irunthichi.”innaa…ennoda Kaiyi Paddaa Eppidi Irukku? Solludee….. Sirukki Munda…””rompa Nallaa Irukku. Pannikkiddee Irunga. Pannikkiddee Irunga. Sukammmmmmaa Irukku”engalukku Kanji Varum Pola Irunthichi. Veeka Veekamaa Ava Pavadaiyai Avutthom.”mothallee Naan Daa…plees” Theenaa Kenjunaan. Sarinnu Viddu Kuduttheen. Avan Thannoda Poolai Soruki, Ava Meelee Ekiri Ekiri Kuthichu Otthaan. Naan Avaloda Maarai Sappuneen. Ava Katthunaa. Aanaa Avan Nirutthala. Kanjiyai Ootthiddu Thaan Elunthaan.adutthathu Naan Thayaaraa Iruntheen. Ivanga Otthathai Paartthu Enakku Poolu Innum Perisaachu. Appadiyee Athai Sorukineen.”inthaadi Vaangikka…mm…mm…mm…””aa…aa……”avaloda Satthatthai Keeddu Innum Innum Adittheen Ullee. Ava Thinarinaa. Theenaa Avaloda Maarai Pidichu Kasakkinaan. Pallaalee Kadichaan. Ava Thullinaa. Avan Innum Athikamaa Kadichu Avalai Kutharinaan.naanum Nirutthalai. En Veri Adanga Neeram Aachu.”avalai Pinnaadiyum Okkanumeedaa”nnaan Theenaa.udanee Avalai Kaddil Meelee Kavunthu Muddi Poda Vechaோm.” Nallaa Kunidee…..Kundiyai Thookku.” Avalum Ithukku Kaatthirunthaa Pola Thookkinaa.” Nallaa Thookkuraadaa.” Theenaa Siritthaan.”ippo Naanudaa”nnu Solli Muthallee Naan En Poolai Avaloda Daiddaana Oddaiyil Viddeen. Valiyilee Ava Thudichaa. Aanaa Athu Avalukku Veendi Irunthichunnu Ava Kundiyai Thookki Thookki Kuduttha Vithatthulee Therinjichi.soruki Soruki Eduttheen. Oru Kuthiraiyai Adakkura Thirupthi Kedaichichi. Avalai Innum Kuniya Vechi Oddu Oddunnu Oddineen. Veri Adangunathum Marupadi Kanjiyai Ootthiddu Eluntheen.theenaa Veekamaa Vanthaan. Ava Muthukai Pidichu Alutthi,”kuninjukkiddee Irudee. Unnai Innikku Oru Vali Panniddu Thaan Viduveen. Innaa Periya Kundi. En Poolum Perisu Thaandi. Vaangikka. Inthaa…mm…inthaa…” Adi Adinnu Adichaan. Ava Intha Ulakatthuleeyee Illa. Monakinaa..katthunaa…katharinaa…”ayyo…ayyo…kutthunga. Kutthunga. Enakku Veri Adangala. Innum Virikkanumaa? Innum Kuniyanumaa?””mm..kuni…munda….innum Veenumaa? Unna Innikku Kilikkireendee…””ennai Sakkaiyaa Pilinga. Ennai Naar Naaraa Aakkunga. Ennai Naasappadutthunga.””padutthureendi. Naar Naaraa Aakureen.” Avaloda Mudiyai Pidichu Ilutthu, Innum Veekamaa Kutthinaan. Ava Valiyilee Katthinaa. Theenaa Vidala. Avalai Naasappadutthinaan. Oru Veri Pidicha Mirukam Polavee Irunthaan. Ava Udampu Kulungichi Meelum Kilum. Arai Mani Neeram Avalai Otthaan. Kanjiyai Ootthiddu, Elunthaan.avalum Elunthaa. Aanaa Muddi Valiyum Udampu Valiyum Seernthu, Avalaal Nikka Kooda Mudiyala.”innaa…naar Naaraa Aakkiddomaa? Sirichaan Theenaa.”itthanai Veriyaa?nnu Viyanthaal Aval.”un Udampai Paarttha Kilavanukku Kooda Veri Varumdi. Ippadi Udampai Valartthu Vechirukkiyee…innaa Saappuduree Appidi? “nnu Solliddu, Naan Avaloda Maarai Pidichu Kasakkineen.”neenga Kasakki Kasakkiyee Athai Innum Perisaakkiddeenga”nnu Vekkappaddukkiddee, Ravikkaiyai Maaddunaa.”thayaaraa Thaan Vanthirunthee….praa Illaama…”theenaa Sonnaan. ” Naanga Thoduvomnu Thaanee?””cha்schee…..””vekkatthukku Onnum Koraichal Illa Un Kidda. Aanaa Nallaa Thookki Thookki Kudukkuree…. Nalla Okka Eetthavadee Nee. Naalaikkum Vaa Ithee Manikku. Innaa? Innum Konjam Kavarchiyaa Vaa.””eppadi?” Ava Appaviyaa Keeddaa.”munthaanaiyai Konjam Appadi Ippadi Podduddu Vaa. Thoppulai Kaami. Kundiyai Methuvaa Aaddikkiddu Nada. Innaa?” Avaloda Maarai Vidaama Pisainjukkiddee Iruntheen. Antha Kaaykalai Thodurathee Kikku.”sari””ithu Thaandi Un Kidda Pudichirukku. Nallaa Otthulaikkiree” Paaraaddinaan Theenaa.avalum Thalai Kuninju Vekkappaddukkiddee, “varreen Naalaikku”nu Solliddu Ponaa.murrum


c: text/html

text:
Chaarlii Chaappiliin
Chaarlii Chaappiliin (16 Ebla 1889 – 25 Mudde 1977) taatoo, komediyaanii, fi hojjataa fiilmii lammii Ingilaandi kan bara fiilmin sagalee hin qabne keessa beekkamtii guddaa argatedha. Chaappiliin eenyumaa fiilmirratti tabatuu kan "za tiraampi" jedhamuun addunyaa mara keessatii baayyee beekkamaa ta'e, seena industirii fiilmii keessattis akka nama addaatti ilaallama. Chaappiliin ogummaa kana keessa waggaa 75 ol ture, kunis ijoollummaa isaa kan bara Viiktooriyaa keessatii kaasee hanga umurii 88 du'aan boqotutti ture. Hojiinsaa dinqisiifannaa baayyee kan argate yoo ta'u wantoota mormisiisa ta'anis of keessaa qaba.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Haleellaan dilbata darbe jechuun Dilbata darbe Waxabajjii 12 bara 2016 mootummaa TPLFn magaalaa Ertraa naannoo Tsorona jedhu irratti raawwatame Wixata darbe Waxabajjii 13 loltoonni isaa hedduun dhumachuu dhaan raawwatame jedha ibsi marsariitii ministeera odeeffannoo Eertraa irratti maxxanfame.
Loltoonni IHADEG bakka duraan daangaa darbanii haleellaa itti raawwatan keessaa baqachuuf dirqaman jedha ibsichi.
Akka ibsa kanaatti Haleellaa maal na gara jabinaa akeeka isaa kana jechuun nama dhibu geggeessaniin loltoonni TPLF 200 ajjeefamanii kanneen 300 ol ta’an madaa’aniiru.
Ministeerri kominikeeshinii mootummaa Itiyoopoiyaa obbo Geetaachoo Reddaa kan kan mootummaan Ertaa jedheef deebii kennanii jiran. Waahilli Sagantaa Afaan Amaaraa Henok Semegzer gaaffii fi deebii obbo Geetaachoo waliin geggeesseen miidhaan hagamii akka dhaqqabe akka ibsanfiif gaafattt ture akkas jedhan.
Barbaachisaa dha jennee hin amannu. Sababiin isaas namatu du’e jennee nama jajjabeessinu waan hin qabaanneef. Akka mootummaa Ertraa kana goona sana hin goonu hin jennu. Ergaan barbaachisu darbeera. Hojiin hojjetamuun irra ture hojjetameera. Ergaan tokkichi sanuma jedhan.
Obbo Geetaachoon akka jedhanitti angawoonni Ertraa miidhaan hagamii akka ga’e iyyuu tilmaamuu hin dandeenye. Waraanni baqataa jiru kan ofiifuu bitaa itti gale maal akka ta’e illee hubachuu hin dandeenye jedhan.


text:
Sodaani fi Egypt, akkasuma Ethiopia fi Ertirean Lola wal-irratti labsuuf qophaawaa jiran.
Pre/MNO Ob.Lammaa Magarsaa bakka dantaan Ethiopia tuqamtetti dantaa dhuunfaaf dubbachuu hin qabnu jechuudhaan tuffii warraaqsa ummata Oromoof qabu ibse.
———————————————
(Gammadaa Sutee)
(Ammajjii 6/2018.)
=======================
Lola cimaatu Biyya Masrii fi biyya Sodaan akkasuma Ethiopia fi Ertirea jiddutti dhiheenyatti dhoohuuf jiraata jechuutuu bal’inaan dubbatamaa jira.
Maddii Sodaa kanaa Motummaan Sodaan biyya masriitu lafa Halaayibi fi Shilaatiin ja’amuun bekkamtu humna waraanaan dhunfatee narraa harka qaba jechuudhaan himannaa gola Motummota Gamtoomaniitti erga galfatteen boodatti Muddee 25/2017 Galana Diimaa irratti lafa Sawaakin ja’amuun bekkamtu waraana Turkiif kennuuf murteffachuu isiitu garmalee dubbicha hadheyse.
Motummaan Egypt fi Motummaan Emaraat/Dubai gama isaaniitiin oolanii osoo hin buliin waraanni Turkii Galaana Diimaa irra qubachuun kuni danta biyyoota kenyaati miidhaa jechuudhaan Motummaa Ertirea waliin waliif galtee mallatteysanii Mora Linjii waraana Ertirea “Saawaa” ja’amuun bekkamtutti waraana guddaa buufatan.
Waraanni guddaan Motummaan Egypti fi Motummaan Emaraat/Dubai biyya Ertirea keessa qubsiiftan kuni Motummaa Ethiopia fi Motummaa Sodaan biratti yaaddoo fi shakkii guddaa umuu irraan kan ka’een Pre/Sodaan Umer Al-Bashiir Mudde 28/2017 guutuu daangaa Ertirea fi Sudaan irratti keessattu aanaa Kasalaatti Emergency Status Kan labsee jiru tahuun ni hubatama.
Motummaan Ethiopia gara isiitiin waliif galtee waraanaa kan Motummaa Sodaan waliin qabdutti fayyadamuudhaan waraana isii gara magaalaa Kaslaatiin daangaa Ertirea fi Sodaan gubbaa kan qubsiiftee jirtu tahuu isii Gaazexaan Al-Arabii 21 ja’amuun bekkamu mormitoota Sodaan waabeyfachuun gabaasee jira.
Gama kaaniin Gaazexaan Sudan Tribune ja’amun bekkamu Sodaan Magaalaa Khartuum irraa Amajji 5/2018 akka gabaasetti Motummaan Ethiopia waraana isii dabalataan gara daangaa Ethiopia fi Ertirea irratti kan guuraa jirtu tahuu isii gabaasee jira.
Gaazexaan kuni gabaasa isaa itti dabaladhuudhaan Motummaan Ethiopia Sodaa waraana Masriitu haleellaa Ijaarsa laga Abbaay irratti gad-geessuuf deema jechuu irraan kan ka’een waraanaa fi meeshaa lolaa gurguddaa gara daangaatti kan sossoosaa jiran tahuu isaaniillee gaazexaan kuni dabalee addeyse.
Kanumaan wal-qabatee humna waraana Ethiopia fi Egypt wal-cinaa qabuudhaan gabaasa dhiheenya kana biyya Raashiyaatti maxxanfame tokko irraa akka hubachuun dandeyametti waraanni Egypt xaayyaarota lalaa 1300 fi Taankii lolaa kuma 8000 kan qaban tahuudhaafii akkasuma waraanaa lafaa nama milyoona tokko fi kuma dhibba sadii 1,300,000 kan qaban tahuu ibsee, gara Ethiopiatiin ammo Ethiopian Xayyaarota lolaa firii 80 fii Taankii lolaa firii 800 kan qabduufii waraana lafaa nama 160,000 kan qabdu tahuu isii odeessi biyya Raashiyaatti 2017 maxxanffame kuni mirkanessee jira.
Motummaan wayyaanee gama isitiin waraana Masrii fi Ertireatu daangaa Ethiopia cabsee nu weeraruuf deema jechuudhaan ummata biyyattii sossobaa jiraachuu irraan kan ka’een hidhamtoota siyaasaa Oromo fi kanneen biroo mana hidhaa Ma’akalaawii irraa gad-dhiifnee manicha Muziyamatti jijjirra jechuun dubbataa jirti.
Pre/Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbo Lammaa Magarsaa gama isaatiin E-TV wayta khaan dantaa ummata Oromotii morman jechuudhaan abaaraa ture irratti mul’atuudhaan ibsa amajjii 2/2018 kenne keysatti bakka dantaan Ethiopia tuqamtetti dantaa dhuunfaatiif wal-mormuun hin barbaachisu jechuudhaan warraaqsa Ummata Oromo tuffachuu bira kutee warraaqsa isaanii kana horofatti laaquuf yaaluun Obbo Lammaa Magarsaa kuni tuffii inni ummata Oromotiif qabu kan agarsiisu tahuu xinxaltoonni siyaasaa Oromo hedduun taajjabban.
Galatomaa.
Amajjii 6/2018


text:
Gara Sochii Howasomaatt
Yaada hariiroo Oromoo jabeessuuf dhihaate
Hojiin ilmoo nama malbulcha qofaan kan dangahamu osoo hin tahin kan barbaachisummaa qaban biraa hawasommii fi diinagdeenis jiru. Tokko tokkoon saanii barbaachisoo waan tahaniif tokkoo qofaa irratt gooji’uun guddina hawaasaa madaalamaatt geessuu hin dandahu. Yero nagaa angoon malbulchaa gochoota biraa too’achuu, eeguu fi miseessuuf dhimma baasa. Kanaaf malbulchi murnooti wal dorgomaan waan irratt wal dhaban tahuu dandaha.
Sochiin malbulcha biyya of jalaa hin qabne tolcha guddinaa irra jiru; gocha hawaasaa biraa irratt too’annoo qabachuuf dura guddina kana fixachuu qaba. Oromoon akka sabaatt angoo malbulchaa erga dhabee jaarraa irra darbeera. Biyya guddaa, dilormaa fi qabeenya guddaa fi dandeetii riphaa naannaa sanaa hiriyaa hin qabne qaba. Garuu diina irraa buufatee dhimma itt bahu yk akka inni dhimma itt hin bane gochuu hin dandeenye. Akka firaa fi lammii kufeett rakkina saa walitt obsaa hambaa samichaan of gargaaraa jirata. Yoo gamuufis angoo qabachuuf fincilaa ture. Haa fincilu malee hanga milkiin bahutt jireenyi itt fufuu qaba, nyaatee bulu, waa barachuu, fayyaa saa eeggachuu, waliin gadduu fi waliin gammaduu, aadaa saa eegee dhaloota dhufuti dabarsuun irra eegama. Sanaaf hacuuccaan malbulcha irra jiraatuyyuu hidhata hawaasomaa fi diingagdee tokkoo tokkoo qabataa ture.
Oromoon erga gargar facawee jaarraa shanaffaa seenaa jira. Isaan keessaa tokkummaa bulchaa hin qabaatin malee bakka jirutt jireenya walfakii jirate. Garri caaluu sirna Gadaatiin gaggeeffama. Kanaan aadaa, afaanii fi dudhaa saa akeeka walfakiin dhimma itt bahaa ture. Facaa irra deebi’ee wal dhunfachuuf isaa sochii eegaluu Habashaan qabamee sirna kolonii wal fakkaataa jalatt kufe. Hammasitt takkaa halagaan hin bulle, bakka turett walabummaan jiraate. Sana duuba walabummaa saa haa dhabu malee Oromummaa saa hin gatne. Garri caalaan afaanii fi qaccee aadaa saanii hanga tokkoo badii irra olfatanii jiru. Haacuccaan wiirtuu tokkoo waan itt dhufeefe jijjirammi irra gahes wal fakkaata.
Bilisummaa diinni dhabsiise deeffachuuf yero Oromoon callisee itt darbe hin turre. Garuu akka saba tokkooti kaka’ee sagantaa malbulchaa baafachuun dhaaba tokkoo jalatti hiriiruu erga eegalee reef waggaa afurtama irra ceha. Dhaabi sunis Adda Bilisummaa Oromoon (ABO) ture. Ergasii sun murna hedduuti biinxa’ame. Garri caalaan kaayyoo bilisummaa ABOn ganama ittiin bobbahe hin jijjirre.
Kanneen maqaa Oromoon Heera Itiyoophiyaa fudhatanii alaabaa halluu magariisa, keelloo fi diimaa jala hiriiruu filatanis jiru. Jarri sun fedha ofiin baraaraara gooftolii saanii koloneeffatoo jala of galchaniiru. Haa tahu malee akka isaan yaadan. bulchi Habashaa harka ballisee wal qixxummaan isaan yooyyefate hin turre. Isaan irra darbee kan isaan deggeranuu hamaan irra gahaa jira. Halli kun hamma hardhat biraa hin hafne. Oromoon ango Itiyoopiyaaf dorgomuuf gola mormaa ijaarratan akuma kaneen ofiin bulaaf lolatanii, kurkurfamaa, deggertooti saanii hidhamaa, guraaramaa fi ajjeefamaa jiru. Caffee keessatt sagaleen saanii ukkaamfamaa dha. akkuma akaakilee saanii garbichoota, bulchootaa surraa kennuuf malee ittiin dorgomuuf hin afeeramne.
Kanneen kaayyoo tokkoo fudhanne jedhan gidduu gargarummaan sararaan saa hin beekamne ni muldhata. Hunduu dalansuu fi wal garreffachuu malee garagarummaan akeekaa himatan hundee hin qabu. Waanuma tokkoo kallattii adda addaatii, gubbee dhaa gad, jala olii fi maddii ilaalanii anatu sirriitt ilaale waliin jedhaa kan jiran fakkaata. “Badana kottaa mee bakka hundayyuu darabeen waliin ijaajjinee haa ilaaluu” jechuu hin dandeenye. Adda fakkaachuuf komee hundee hin qabne dhiheeffatu, komee dhugaa hin taane garuu kan dhaggeeffatu bakka laafaa saa tuqee mararfannoo argamsiisaafii jira. Qabattee ijaaramaniif dhiisanii wal busheesuu irratt xiyyeefatu.
Biyya alaatt hamma saati ijaarsi noolaa (civic orgs) garagaraa maqaa Oromoon dhaabbataniiru. Garuu miseensoti, ergama dhaabota sanaa heeraan beekamu dhiisanii, ilaalcha murna malbulchaa mararfatanii calaqisuu yaalu. Sunimmoo nageenya dhaabota sanaa gaaga’ee badiif qophessa malee eenyuufuu anjaa addaa hin kenninu. Achittis waanuma tokkoo bakka adda addaa ijaajjanii daawwachuutu dubbii fida. Murnoota malbulchaa tokkoo tokkoo jaarmota noolaa dhuunfachuu yaalaniiru garuu yaaliin saanii akka miseensoti dhiisanii baqatan tolche. Kanaaf waan jaarmaa ilaalu irratt akka gadabbee fi waa hin baasneett fudhachuu irra ergammi saanii beekaa waan Oromoo kan tahe diiguu dha kan fudhatan jiru. Sababa saaniif dhaaboti hawaasomaa ofiin misuu hin dandeenye. Shanacha Jaarsummaa jedhanii ofiin kaka’anii waldhabdee mornoota ABO lama gidduu jiru araarsuuf manguddoon bobba’an shan qoftillee ergama saanii osoo hi raawwatin addaan sokkuun malalchiisa ture. Afoola Oromoo keessatt akka “riqa Arroojii” jedhan sana tahe. Oromoon diinagdee waliin sossoosuufis yaaliin tolche hangas hin muldhatu. Wal amantee fi beekumsa saatu hin gabbifamne.
Oromoon sochii bilisummaa saa erga ifaan labsatee waggaa afurtamaa ol tahaa jirra. Wareegama kana hin jedhamne itt baaseera. Dhaabi saanii yoom akka olka’u hin beekamin malee gad deebi’uutt erga kahee bubbulee jira. Maaltu akka isaanirra gahaa jiru al tokkoo dhaabbatanii wal yk abba abbaan of gaafachuuf yeroo hin arganne. Yeroo hundaa kan ibidda itt qabsiisee ofirraa dhaamsi jedhu malee dhaamsuuf kan birmatuuf hin jiru. Kanaaf karaa qajeelaa irra jirrachuu mirkaneeffachuuf yeroo hin arganne. Ammayyuu jarjaraa waan jiraniif yeroo itt waldhaggeeffatan hin qaban.
Bara 1991 carraa gabaabduu argamteen ABO Oromoon wal barsiisuun dandahamee jira. Nammi jiyaa hundaa yaa’ee “Ishooyee” dhiichise. Anis akkuma orma biraa kan naaf qabsaawu qabaa jedhee gammachuun simate. Mieensoti buttaa waraana Oromoo dhiichaa qawwee saanii ofitt jabeessanii qabuun alaabaa saanii qabsoo ol kaasanii balalisaa yeroo dhichaa Finfinnee seenan gammachuun hunduu basha’an. Dhaaba mirga saanii hamaa irra ittisu qabaachuutt boonan. Ergasii ormii ABO garaa saatii hin haqne. Bara sana caalaan hojjetamuu dandaha ture. Garuu diinni yeroo hin kennineef. Waggaa tokkoo akka lafa hin qabanne rarraasee dhumarratt of keessaa tufe. Mootummooti Itiyoophiyaa halagaan hafee firaayyuu angoo hiranii hin beekan.
Akkuma humnaan angoott dhufan hanga angoon buufamanitt turu. Karaa hoogganoota Oromoo sun hin wallaalamne. Garuu qophii waan hin qabneef diinni daguunii carraa argate. Kan qabanuu harkaa gate. Haalli sun akka rakkina waloott ilaalamee ABO birmachuu irra heedduun dhagaa itt darbachuutt kahan.
Erga Mootummaa Cehumsaa bahame humni biyyatti hafe kan diinaan wal gituu hin dandeenye. Luuxxee galtuun faalamee rukutame. Kan irraa hafan qawwee saanii hirkisanii qeeyett dachaa’anii ammayyuu garaan gubataa jiru. Kanneen alatt bahanii fi ala turan guyyuu wal ajeeffataa deemanii sutuma suuta osoo tokkoo tokkoon keessaa luqa’amuu dhuma irratt kan hafan bakka lamatt banka’ani. Kun haala dhaabota empayeritt keessatt of ijaaraan hundaan wal fakkaata. Harki diinaa hedduu fi dheeraa dha. Hunda unkuree tamsaasaa jira. Kanaaf hundu diina dhiisee walitti bobbahuu eegale. Isa “kan dandeessu dhaani jennaan gowwaan galee nitii yaale” jedhan sana tahe.
Akkasitt burjaajiin haawasa Oromoo ala jiru keessa seene. Akka sanatt waldhabdeen dhaabota Oromoo ala jiran keessa faca’e. Haawaasi ala jiru biyya seeraan bulu keessa waan jiraatuuf hanga seera ulfeessett waan sodaatu hin qabu. Osoo atoma qabaate saba saaf hedduu gumaachuu dandaha ture.
Qabsoon bilisummaa orma ofii, deegaa, wallaalinaa fi dhukuba keessaa baasuu dabalata. Kanaaf hanga angoo malbulchaa of harka galfatutt alaa heduutu hojjetamuu dandaha ture. Garuu akka itt dubbii ilaallutu qisame. Hundi keenya angoo fagoo jiru qabachuu irratt ija babaasaa jira. Isumayyuu yoo waliigalteen itt deemne malee waanti hedduun akka nu jalaa baduu dandahu hin hubannu. Osoo biyya keenya hin bilisomsin walbaduun nun baasu. “Manni ofumaanuu garga bahe hin ijaajju” jedhama, yoo badii irra oollee, diina dura dhaabbachuu barbaanna tahe sana hubachuun dansaa.
ABOn bara mootummaa cehumsaa dhaabota empayeritt kan biraa waliin qooda bulchaa fudhachuuf Shaggar bahuun saa Oromoon akka walbarsiiseen gubbaatt dhoofnee jirra. Sun dhaaba Gobalee fi Begiitt dangahamee ture biyyatt gad baase. Biyya fi dilormaa (population) haaraa itt ida’ame kana, ofitt dabbalee dirqama haaraa bahachuuf dandeettii fi jalcaasa barbaachisu hin qabu ture. Waliingahuuf osoo batattisuu cehumsa keessaa dhiibamee bahe. Kanaaf haalli booda akka tasaa itt dhufe isa bara dirree socha’niin adda tahe. Abbaawummaa fi itt gaafatama dabalame kana golguuf yaaliin tolfame isa ture laaffisuu irratt dhiibbaa qaba kan jedhan jiru. Maaliifuu, kanneen qabsoon walbarsiifamanii, furmaata hedduu irra eeganiyyuu gahuufii osoo hin dandahin, cehumsa keessaa tufame.
Guddinni addunyaan karaa teknoolojii walitt gunnuffachiisaanii jira. Diinni sanaan Oromoo irratt anjaa fudhataa jira. Addunyaan gunnuuffataa jirtu kun saba hedduuf bilisummaa fidde garuu Oromoon fudhachuuf qophee hin tane. Sanaaf malee kan isa dhorgachuu dandahu hin turre. Sana jechuun walumaa galatt keessaa darbatamee jechuu miti. Ammayyuu humna riphaa dorgommichatt isaa deebisuu dandahu qaba. Kanaaf ammayyuu daldala walabii akka garaa dhangalahuu akka hin dandeeny gochuu dandaha. Biyya diinaggee baaquleessaf qabachuun si’ana golgaa seeraa jala fi tohannaa halaalaan deema.
Kanaaf kan indoosu (invest) tasgabii fi seera ifaa barbaada. Fedhiisa saa kana keessa gugachuuf malaa fi gamtaan socho’uutu kanneen akkeeka walfakaataa qaban irra eegama. Oromiyaan waan hedduu indoosota harkisu qabdi. Oromoon fedha saa malee qabeenyi saa akka hin saamamne yoo dhorgachuu dadhabe jaarraa kana keessa akka sabaatt baduu dandahu saa beeka.
Egaa maal goonu? Sochiin malbulchaa dhaabota sanaaf ijaaramaniin itt fufuu qaba. Hundu gidduu saanii gargarummaan fedhe haa jiraatu qabsoo saanii tokkomsuun dirqii dha. Dhaaba Oromoo malbulchamitii gareett hin qoodamne ijaaruun yoo dandahame dhabota malbulchaa walitt fiduuf dhooftuu tahuu dandaha. Tarii waldooti hawaasaa gara kanatt ceesisuuf karaa tottolchuu dhandahu taha. Ormi malbulcha qofaan hin jiratu. Hirmaata hojii jiraachuu qabu hubatanii, qabsaawoti kan walfakkaatu walduukaa toora qabsiisuu qabu. Gochi diinagdee fi hawaasomaa kurkursa malbulchaa bartuun faalamuu hin qabu. Jaarmoti hawaasaa, dhugeeffannoo, hiriyaa, saalaa, ogeeyyii fi qaroo gocha golotaa irra walaba tahuu qabu. Murna keessa jiran osoo hin hediin Oromoo hunda tajaajiluutu irra eegama. Waldooti dhugeeffanno, ogneessotaa fi dargaggoo, murna tokkoott riqachuun kanneen akka ujuutt isaan ilaalan xiqqsuu of tuffachiisuu taha.
Sana jechuun biyyi keenya karaa barumsaa, fayyaa, hadhaadhyyuu, sportii fi aadaa gumaacha barbaaddi. Jireenya gadgaloo biyya ture jalaa bahuu saaniif namoota hunda miti kan gammadaa jiraatan. Kanneen rakkina teessoo hin fixatinii fi kanneen jireenyichumattuu hin barres jiru. Kanneen kan itt baran fakkaatan illee yaada qeyee irra walaba miti. Hunduu akka waliiti, kanaaf jajjabeesaa fi deggersi yeroo warra fi gosti hin jirre kanatt kan naannaa jiran irra ni barbaachisan. Hunduu hawaasa nagaa qabeessa kan yeroo gomman jabina kennuuf fedhu. Eenyuu biyya yaaduun kaayyoo irra cehee diinaa jilbeechuu hamma gahutt kophaatt dhiifamuu hin qabu. Kanneen ilaalcha ABO dimimmiseessan keessa tokkoo sana.
Ayyaanoti walii fi kophaas qaban jiru. Yoo waliin ayyaaneffatan yeroof illee haa tahu, biyya ala fiduu dandahu. Beekoti keenyaa fi dargaggoon keenya yabboon walitt dhufanii umsata saanii itt shaakalan yoo qophaaweef halagaa caalaa nutt riqachuu dandahu. Bakki dubartii haala haaraa kana jalatt isa beeknu irra adda. Kanaaf dhiiroti osoo isaan walabummaa halagaa kanaan irra hin qoollifatin walqixxummaa saalaa fudhachuu saanii mirkaneesuufiin kan hardha bor jedhamu miti. Dubaroon obbolaa saanii dhiiraa waliin walqixxumaan akka biyyi saanii bala itt buhe kana jalaa itt baatu faluu qabu. Gabaabaatt sababii lammiin tokkoo tahuu fi enyummaa waloo keenyatt boonuu hojiin agarsiifamuu qaba. Yoo akka hawaasaatt waliin dhaabbanne mootummaa jala jirru irratt dhiibbaa tolchuun bu’aa lammii fi hawaasa keenyaa argamsiisuu dandeenya.
Kan beeknu keessaa tokkoo dhahuuf, waldaan hawaasa Itiyoophiyaa Washington DC miseensa saatiif waan mootummaa irra argamsiisu keessaa tokkoo waldhaansa. Sana argachuuf nammi keenya osoo hin jaallatin achitt dhaqee horii baasee galmeeffama. Jaraaf kan jalaa baqate deeffachuun injifannoo dha. Qaaniin du’a caalti kan Oromoon jedhuu sanaa. Oromoon DC jiru waldaa Hawaasaa seeraan galmeeffame qaba. Hundi achi jiratu garuu miseensa miti.
Kan miseensa tahanillee irra dheessa jiru. Sunis maaliif akka tahe waan hundi gaalchaan beeku. Kaanhomaa keessa kan hin jirre yoo tahu kaanimmoo waldoota Itiyoophiyaa irra faca’aee jira. Waldaan Oromoo waggaa dheeraaf laasha’ee jira. Sun dadhabbii Oromoo irra madda. Waan biyya ilaalu irratt waliin dhiibbaa gochuuf yaaliin tolchine hiriira hobbaatii qabachuun waaqbeekii tahe qofa. Habashaan hiriiraa fi halkan dungoo qabatee dhaabbataa buluu caalaayyuu, horii itt dhangalasee qaawwaa seera jiru hundaan dhiibbaa tolcha. Oromoon qaawwota sana of barsiisuuf illee kan aggaame hin fakkaatu.
Haala jijjiiruuf dhaabota malbulchaa keessatt namooti qooda fudhatan, yeroo dhaba hawaasomaatt dhufan, hunda toohachuuf bolola qaban of duubatt dhiisuun barbaachisaa dha. Kanneen Oromoo hundaaf dhiisamuu qabu. Oromoon garagarummaan ilaalcha qabu akka jirutt tahee nagaan waliin jiraachuuf basha’uu barachuu qaba. Kan Oromiyaa bilisaa fi ofiin bultu keessatt irra eegamus sana. Kana mirkaneessuuf dura jaarmiyaa hawaasaan eegaluu dha. Walgahiin kanneen Oromummaatt amananii waamamee, eegaleen Oromummaa, yoomuu fedha kamiifuu, jeeqamuu hin qabne maalfaa akka tahan tarreessuu qabu.
Oromoon ala jiru nafii safuu tahan kan yoomiyyuu cabsuun hin dandahamne mee haa tarreessu. Sana cabsuun ni adabsiisa. Ilaa fi ilaameen tarree sana keessaa tokkoo tahuu qaba. Kanaaf wal dhaggeeffachuuf darabeen dubbachuun mirgas dirqamas taha. Tuqaalee malbulcheessitoota wal dhabsiisan keessa tokkoo dhiba “ilaa fi ilaamee”ti. Kanaaf waldaan hawaasomaa isa kudhaammachuu qaba. Wanti akka hamees kan jaarmota Oromoo jeeqan keessaa tokkoo. Hameen eegalee dubatt hafummaati. Waldaa tolfamu keessatt sun safuu tahuu qabaa. Komeen yoo jirate fulduratt bahee dubbatamuu malee lafa jala jette jettee diigaa facaasuun yk callisanii irra qollifachuun akka hin tahu.
Sabi hawaasa cimaa qabu miseensota saa hiriirsuun itt salphata. Waldaan hawaasaa dura amantee miseensota saa irra uummachuu qaba. Sunimmoo hojiin muldhata. Kanneen jalqaba galfati itt kennamu kan wareegama barbaachisu baasanii waldicha karaa tolaa irra buusan tahuu qabu. Sana malee calqabuma mamii kan uuman taanaan dubbiin Oromoo deebitee bisaan dhugdii.
Haawaasii kutaa hanga addunyaatt walduraa duuba ijarama. Altokko ijaaramanii walabummaan dhiifamnaan raajii hojjechuu dandahu. Marii malbulcha walaba murnoota haa tahu abba abbaa gidduutt akka tahuu gargaaruu dandahu. Waldaa diinagdee fi yaalii daldalaa kan humna lammii guddisuu dandahan jajjabeessuuf carraa qabu. Waanti gargaaruu dandahan hanga Oromoo hunda murna kam irraayyuu haa tahanii, tajaajiluuf dudhama qabaatanitt daangaa hin qabu.
Hawaasi jabaan ala jiru eenyummaa lammii eegee fi fedhin saa alatti akka leeyu guchuu dandaha. Dhaloototi alatt dhalatan akka eenyummaa saani wallaaluun warra hin komanne gargaara. Biyya hundi eenyummaa himachuu dandahu keessatt, Oromoon biyya halagaatt dhalatan akka raammoo dhoqqee sa’aa maddi saanii kan hin beekamne tahuu hin qabani. Oromoon orma Afrikaa boonaa, seenaa of dandahe qabu, aadaa, dudhaa fi seeraan bulmaata addunyaan itt boonuu dandahu akka qabu itt himamuu dha.
Barreessan kun yeroo waa’ee of ijaaruu dubbatu rakkina dhalooti Oromoo si’ana waa ijaaruutt qabu wallaalee miti. Kan hardha dhugaa tahe kaleessa dhugaa hin turre borris dhugaa tahuun saa dirqii hin tahu. Oromoon durii ijaarsa godinaa sochoose qabachuun saanii fi akka loltuu fi seera tumootaatt gita kan hin qabnee akka turan kan garba gamaa dhufanii arguuf carraa argatan malalchiifatanii turan. Kanaaf rakkinni amma mullatu kun kan haalli itt fide malee kan qaccee dhaalmaan dhufe miti jedhee fudhata. Jarma cimaa malee eessayyuu gahuu hin dandahamu. Karaa malbulchaan hagam akka gasansara taa’e Oromoon ni hubata. Dabbalooti gurguddaan dhaabaan osoo hin tahin ofiin waan halle tolchuu barbaadu. Iccitii xixinnoo kuufatan shaanxaa saanii malee kan beeku hin jiru. Isaan badnaan duukaa bade jechuu dha. Kan jaarmaa cimaa qabu garuu abba tokkeen badeef itt fufiisi hin dhibu. Abba tokkeeti qoodi jarmaa caalu itt hin kennamu; kan itt kenname qofa hojiirra oolchu. Kan hojiitti bobbahe hundi hanga qooda saa jabeessaa.
Dhaaba ijaarrachuun wiirtuu sochii Oromoo tahuu qaba. Sochichi hunda haammataa tahuun barbaachisaa dha. Kanaaf dubartiin fi dargaggoon alatt hafuu hin qaban. Fedha murnoota saanii addaa tahaniif waldaa akka ijaarratan jajjabeeffamuu qabu. Sana gochuun dargaggoo hoogganoota borii gidduu fi walkaa dilormaa dubaroo gidduutt ofitt amanuu fi wal amanuu uumuu gargaara. Sanaan taliisummaa hanga yoonaa nu qabatee jiru irra haanna taha. Me dantaa saanii eeguu fi ofiin bulummaa lammiif hunda waliin haa dhiichan. Kana malee yoo muuxannoo qofti gad jabeeffama tahee shakala micciramaa duriitt deebi’uu dandeenya. Kanneen rimsama gurmeessa ammayaa hojiirra oolchuuf dudhaman waliin jalqaba j basalgaa nu barbaachisa. Jaarmoti Oromoo jaarmaa haawasa amma jiran kamiinuu kan dorgoman tahuu qabu. Akka Oromoo durii ijaarsa qilleensi hin galle kan sadarkaa addunyaatt dorgomuu dandahu ijaarrana jechuu dha.
Oromoon waliin eegalee Oromummaa lafa kaawwachuu dandeenyaan injifannoo isa guddaa dha. Kanneen biyya saanii jaallatan alaabaa Oromummaa garagarummaa hundaa olitt qabatanii dhufu. Kanneen kana hunda booda qeyee halagaatt hafan ofumaanuu of baasan jechuu dha. Oromummaan dhiiga qofa miti ilaalcha addunyaatisi. Ijoolleen Oromoo, afaan waldhaaluu qofan qollifatan yk ofirraa dhiibaman jiru taha. Jarri akkasii gaaga’moota kolunummaa malee balleessaa saaniitt ilaalamuu hin qabu. Qabsoon isaan warratt deebi’uuf tolchan jajjabeeffamuu fi gargaaramuu qaba. Akeeki sochi bilisummaa mirga badde duwwaa osoo hin tahin lubbuu baddes deebifachuu dha. Osoo ifaajjeen deebifachuu hin tolfamin Oromoon mooraa diinaa keessatt dhiifamu jiraachuu hin qabu.
Yaadi kun gochi orma tokkoo malbulcha qofa miti, hawaasommii fi diinagdeenis jiru kan jedhuurraa madde. Yaadi asi irratt dhihaate Oromoo gargar faca’aa jiru sochiin hawaasomaa walitt fidinna kan jedhu. Oromoon halagaa jalatt malee Oromoo jalatt wal qixxummaa gaafataa. Hundi Oromoo Oromummaa kan qayyabatu akka sanatt. Waan isa ilaalu hundatt marii barbaada. Marii irratt ilaa fi ilaameen murtii irra gahuu jaallataa. Dur aangoon kamuu seeraan dangahamaa ture. Hundi seera sana keessatt suduudaan yk karaa iddosota saa gumaachee jira. Sanaaf seera ulfeessaa. Dhaloota ammaas sun sammuu saa keessa jira. Seeraa alatt Oromoon Oromoo irra waan itt dhufu hin fudhatu sun safuu dha.
Si’ana dubbi angoo orma tokkoo irratt kan dantaa qaban hedduu dha. Sirna wal qixxummaa gaggeessuuf dhiibbaa adda addaa jalaa dandeettii fi dammaqina ittiin bahan barbaachisa. Dhiibboti kun kaasaaa wal qayyabachuu dhabuu lammii gidduutt uuman keessaa tokkoo. Marii fi ilaa fi ilaameetu dhiibbaa kanaan mudaa godhate. Rakkina qabsoo malbulchaa keessa jiru irra haanuuf tattaafataa misa nagaa dhaabota noolaas kunuunsuu qabna. Yeroo fudhata taha garuu tolfamuu dandaha. Oromoon “sissiqaa goobana” jedha, kanaaf yaaluu eegalaa. Kan badii irra baraaramnu yoo Oromummaa jabeeffanne qofa.
Rakkinni gara malbulchaan dhufe Oromoo gargar facaasaa jira. Akkitt wal taasisuuf hanga yoonaa yaalle hin milkofne. Kanaaf waldaan malbulchamitii maqaa Oromoon jiran keessaa kan gargar baha irra oole hin jiru. Harki diinaa kan hin muldhannes baqaqa kanatt gumaacheera. Dantaan Oromoo kamuu ijaaramnaan Oromoof madda humna namaa, waatattaa fi ayyaamiin qabsoo Oromoo kan ol kaasu taha. Dhaaboti Oromoos madda kana dhuunfachuu barbaadu. Diinni waan dandeettii Oromoo ol kaasu hundaan mormaa. Waldoota dhuunfachuu dandhuu baannaan haa caccaban jechuun diinaa waliin ijaajjuu akka hin taane eeggannoo barbaachisa. Dhaaboti Oromoo dhugaan akka waldooti noolaa bu’aa Oromoo hundaaf walabummaan misan dhiisuu qabu. Maltee diinaa fi gargar baastuu keessaa irra eeguus qabu.
Waldaaleen hawaasaa milkoofnaan rakkina cimaa fi itt haanutt cehuu dandahu. Waldaaleen kun misa kutaa biraafis dhooftuu tahuu ni dandahu. Oromoon horii fi dandeettii gurmeessaa qaban indoosaa fi gorsaaf walitt fiduun ni dandahama. Oromoo waa’ee biyya saanii irratt ilaalcha addaa qaban mari’achiisuuf waldooti akkasii anjaa qabu. Garaagaummaa keenya kan jedhan ifatt yoo baasan laallibbati yaada leellisu filachuuf carraa argata. Jarris tarii ofiffummaa malee garagarummaa akeeka akka hin qabne ni hubatu taha. Nammi jiraatee tokkummaan qabsaawu, nyaatee bulu, beekumsa argachuu, fayyaa saa eeggachuu, wal jajjabeessuu fi waliin gammaduu, aadaa saa eegee dhaloota dhufutti dabarsuutu irra jira. Karaa kun itt mirkanaawu quwatamuu qaba. Tokkummaa keenya osoo hin diigin garagarummaa keenya akka itt qabanu haa barannu. Oromoo ammayyaan dhaalaa qarooma Gadaa “ilaa fi ilaamee”uumeeti. Kanaaf wayyoomsuu malee ajjeesuu hin qabani. Gara battala waloo kan Oromummaan keessatt olhantummaa qabutt, sochi hawaasomaa, socho’uufis isatt dhimma bahuu qabu. Sochii gara battala waloo kan Oromummaan olaanaa itt tahe uumuuf dhimma itt bahuu qabu.
Sochiin hawaasomaa ida’ata malee kan qabsoo malbulchaa lammiin wal dorgomu miti. Kanneen Oromoo walitt fiduu yaadan hundi haa eebbifamani.
Oromummaan haa lalisu!
Garaa garummaan ilaalchaa malbulchaa tokkummaa keenya bu’uuraa hin diigu!
Ibsaa Guutama
December 2007


text:
Keenyaa, Yugaandaa fi Tanzaaniyaan duula farra oduu sobaa eegalan
Seerri haaraan Keenyaan baaste akka Baha Afriikaatti seera tibbana qaamolee oduu sobaa tamsaasan adabuuf ba'eedha. Namoota yakka akkanaa raawwatan jabeessanii akkaataa adabuun danda'amurratti ba'e seerri kun.
Akkaataa seera haaraa kanaan namni odeeffannoo dogoggoraa maxxanse maallaqa hanga doolaara ameerkaa kuma 50 ykn hidhaa waggaa lamaan adabama.
Seerri kompiyuutaratti garmalee fayyadamuu fi yakka gowwoomsaa ykn Cybercrimes dhorku nama miidiyaa hawaasummaarratti seeramaleessummaa agarsiisuuf mirga namootaa itti yaadee sarbu ni adaba.
Keeyaa, Yugaandaa fi Taanzaaniyaa keessatti seera odeessa sobaarratti ba'e kana kan qeeqan kun miidiyaa of danda'anii jiran luugamuuf yaadameeti jedhu.
Koreen mirga gaazexeessitootaaf dhaabbate Pirezidaanti Uhuruu Keeniyaataan seera haaraa ba'e keessatti gaaleewwan walabummaa pireesii fi mirga yaada ofii bilisaan ibsachuu sarban akka sirrataniif wiixinee seerichaa paarlaamaaf akka ergan akeekkachiiseera.
Seerri kun qaamolee seeraan ala odeeffannoo baasanis ta'e argatan akka adabu akkasumas eegumsa taasifamuu qabu akka irraa mulqu ni kaa'a.
Akka yaada waldaa Gulaaltota Keenyaatti aanga'oonni seera haaraa ba'etti seeraan ala fayyadamuun walabummaa subquunnamtii sarbuu danda'u.
Seerri kun maaliif ba'e?
Pirezidaanti Keeniyaataan ibsa baasan keessatti seerri miidiyaa haaraan kan ba'eef tarkaanfii seeraa qaamolee odeessaalee sobaa karaa interneetii dabarsan, gocha quunnamtii saalaa daa'immanii tamsaasan, gowwoomsaa karaa kompiyuutaraa raawwatanii fi eenyummaa sobaatiin namoota karaa interneetii yakka raawwatan irratti fudhachuuf ta'uu ibsaniiru.
Seerichi nama eenyummaansaa osoo hin beekamin kara seeeramaleessaan sirna kompiyuutaraa fayyadamuun dhimma biyyaa fi diinagdee biyyaarratti yaaddoo ta'an keessatti hirmaatu hanga doolaara kuma 100 ykn hidhaa ji'a shaniitiin ni adaba.
Bitootessa darbe miseensonni paarlaamaa Keenyaa dhimma yakka karaa kompiyuutaraa raawwatamurratti wayita mariyatan namoonni hedduun miidiyaa hawaasummaa dhuunfaasaaniirratti suuraa adda baasuuf nama rakkisu fayyadamuun yakka raawwatu, kaan ammoo maqaa keenyaan miidiyaa hawaasummaarra taa'anii waan fedhan balleessu jechuun komatanii turan.
Qeeqxonni maal jedhu?
Yuunivarsitii Barmiingihaam kan UKtti argamu keessatti pirofeesara dimokiraasii kan ta'an Niik Chiizmaan tarkaanfiin oduu sobaarratti seera baasuu kun duubasaatii ajandaa biraa qaba jedhu.
''Sodaa guddaatu jira. Akkuma kanaan dura seera farra shororkaa jedhamuun mootummaan dhiibbaa uumee aangoo cimsachaa ture sana ta'uu mala'' jedhan.
Qeeqxonni biroon ammoo seerri haaraan kun kanaan dura namoota miidiyaadhaan aanga'oota badii balleessan qeeqan ittiin adabaa turaniin walfakkaata jedhu. Seerri kun kan ittiin biloogaroota aanga'oota mootummaatiin waan hin jaallatamneef qofa hidhamaa turanirraa adda miti jedhu.
Keenyaa keessatti biloogaroonni deggertoota baayyee waan qabaniif waan guddaa hojjetu. Filannoo Keenyaa yeroo darbeerrattillee ga'ee olaanaa taphataniiru. Maqaa gaarii ''loltoota Kiiboordii'' jedhus argataniiru.
Taanzaaniyaa keessatti maaltu ta'aa jira?
Kan Taanzaaniyaas kan Keenyaarraa baayyee adda miti, mootummaan Taanzaaniyaa namoonni miidiyaa hawaasummaarratti qabiyyee barbaadan dabarsuuf doolaara Ameerkaa 920 kaffaluu akka qabu murteessee ture. Mootummaan tarkaanfii akkanaa kan fudhatuuf Baha Afriikaa sobarraa bilisa gochuuf jedha, qeeqxonni garuu miidiyaa afaan cufuuf ittiin jedhu.
Hamiin taaksii Yugaandaawoo laata?
Hamiin taaksii Yugaandaawoo laata?
Pirezidaantiin Yugaandaa Yuweerii Museveenii taaksii miidiyaa hawaasummaarra kaa'uuf turan akka turu kan murteessan erga Miniteerri maallaqaa biyyattii hojiirra oolmaa taaksichaarratti marii barbaachisa jedheeti.
Obbo Museveeniin feesbuukii fi WhatsApp fayyadamuuf taaksiin akka kaffalamuu qabu wiixinee yaadaa dhiyeessanii turan, kunis hamii gama kanaan biyyattii keessa ture ni hambisa jedhanii yaadu
Obbo Museveeniin marii dhiyeenya dhimma miidiyaa hawaasummaarratti taa'amerratti odeessaalee kamuu tamsaasuun dura dhugummaasaanii mirkaneeffachuun dirqama ta'uu akeekkachiisan.
Yugaandaan feesbuukii fi Tuwiitarii mataashee akka qabaattuuf karoorfachuus beeksisaniiru


text:
Telugu Sex Stories Teluglish Sex Story Part 2
“ammaa naaku aemavutunnadO teliyadu kaanii naaku nuvvu kaavaali .ai lav yu ammaa nuvvu laekunDaa vunDalaenu.prati raatrii nuvvu naa kalalOki vastaavu.eppuDuu ninnae voohincukunTaanu”ani tala ettakunDaa gaba gabaa ceppaanu.vinTunna amma gunDaaginata pani ayindi.
“cuuDu raajaa niikaedO paTTinaTlundi.nii vayasu verri talalu vaestunnadi.manasantaa picci aalOcanalunnaayi niiku.okkasaari aalOcinci nuvvaemi caestunnaacvO kanna tallinae kOrukunTunnaavu nuvvu.sarae jarigindaedO jarigipOyindi naenu aemii anukOnu intaTitO marcipOdaamu.niiku tondarlOnae manci ammaayini cuusi peLLi caesaestaanu”andi.
“ammaa naenu marcipOlaekunnaa naaku endaru ammaayilanu cuusinaa aemii anipincadu naaku nuvvu tappa inkokaru vaddu.nii ishTamu ammaa.naenu maatramu maripOlaekunnaa annii niitOnae voohincukunTunnaa”annaanu.
amma akkaDa nunDi laeci maaru maaTlaaDa kunDaa veLLipOyindi.
idi jarigina tarvaata amma naatO sarigaa maaTlaaDalaedu.nannu raajaa anipilustunnaa naa vaipu cuuDadu navvaDam maanaesindi.naenu kanna kalalu annii alaagae vunDipOyaayi.okappuDu entO canuvugaa vunDae vaaLLamu ippuDu naa mohamu kuuDaa cuuDaDamu laedu.antaa naenu caesina tappae anukunnaa.
sinimaalO cuusina vidhamugaa amma kaLLaku gantalu kaTTi mancaaniki kaTTaesi kaaLLu caapi ekkinaTlu voohincukonaevaaDini.ammani naa baanisalaa caesukoni naenu ceppinaTlu caestunnaTlu voohincukonae vaaDini.kaanii alaa ekkuvarOjulu caeyalaeka pOyaanu.naenu amma tO caestunnaTlu voohincukunTunnapuDu amma vaddu vaddu annaTlu vinipincaedi.
naaku adi naccaedi kaadu.amma vaddu vaddu anakunDaa raajaa inkaa inkaa aapaku gaTTiggaa toyyi ani vinaalannadi naa kOrika.caalaa rOjulu maaTalu laevu iddarikii eppuDuu evari gadullO vaaru vunTuu gaDipaesaamu.oka rOju amma naa gadiki vacci “raajaa idi mancidi kaadu.manamu manushulamae andarikii kOrikalunTaayi.niiku kOrikalu ekkuva vunnaTlunnaayi kaadananu.mee naanna veLLipOyaaka 10 aeLLugaa naenu kuuDaa vonTarigaa vunnaa .ennOsaarlu naalOnuu kOrikalu raaju kunnaayi kaanii evariki ceppukOnu”ani vekki vekki aeDavasaagindi.
naenu amma pakkana kuurcuni amma nu daggaraku tiisukunnaa.nudiTi paina muddu peTTi amma kaLLalOki cuusaanu.baadha paDutunnadi naannanu talucukoni anukunnaa.naa caetini amma toDala paina nimurutuu amma caetini naa lungii paina peTTi adimaanu.okka nimushamulO taerukoni “raajaa vaddu”ani gaTTigaa araci tappuraa ani akkaDanunDi rivvuna tana gadiki parigettindi.
aa raatrantaa allagae naenu maelukoni vunnaa.endukO amma vastaadi ani anipincindi.raatri 12 ayindi.amma naa gadilOki vaccindi.baagaa aeDcinaTlundi .kaLLu vubbi vunnaayi .”raajaa aalOcinci oka nirNayaaniki vaccanu.nannu viDici nuvvu ekkaDakuu veLLavugaa.alaagayitae manamu jiivitaantamu kalasi vundaamu.naenu ceppinaTlu caeyaali.naaku ishTamu laeni pani caeyakuuDadu”andi.aanadamugaa vappukoni ammanu naa kaugililOki tiisukonnaa.
amma naa pedavulu andukundi.iddaramuu nOTlO nOru peTTi muddu peTTukunnaamu.naa caetulu venakku pOnicci pirralanu nimarasaagaanu.amma tana caetini naa chaati paina ruddutuu kindaku pOniccindi.naaku teliyalaedu amma ika signal iccindaa laedaa ani.naenu naa lungii tappincaanu.amma kindaku cuusi “ammO aemO anukunnaa caalaa peddadae”ani baagaa nigiDi vunna naa guuTamu cuusi andi.
caetilOki tiisukoni aapyaayamugaa nimiri “caalaa baagundi raajaa”ani kindaki jaari naa mundu kuurcundi.vaeDi miidunna nOru pedavulu naalukatO naa guuTaanni nOTlOki tiisukundi.naadi niTaarugaa laeka koddigaa vangi vunDaDamutO ammaku ibbandi gaa vunnaTlundi.amma nOTlOki peTTukunnaaka buggalu laavugaa avaDamu cuusaanu.koddi saepu capparinci laeci nilabaDi naa cuTTuu caetulu vaesindi.
“raaja aenToraa naakendukO ika caalu anipistunnadi”andi. “ammaa nii ishTamu manamu nidaanamugaa caesukundaamu”annaanu.nijaaniki naaku alaagae amma nOTlO kaarcaeyaalani vundi.aa rOjununDi koddirOjulu iddaramuu muddulu maatram peTTukonnaamu.amma ceppindi”naaku koddigaa Tayim kaavaali raajaa aemii anukOku”andi .naenu sarae annaanu.


text:
OROMIA: BAKKA QABSOON GEESSEE FI SHOORA BARATTOOTA YUNIVARSITII November 18, 2017Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: #OromoProtests, Africa, Againsty Tyranny, Ethiopia, FXG, FXG Oromiyaa, Jawar Mohammed, Oromia, Oromo, Oromo Students Protests, Social movement
trackback
BAKKA QABSOON GEESSEE FI SHOORA BARATTOOTA YUNIVARSITII
Jawar Mohammed irraa
Dhalachuu qabsoo bilisummaa Oromootirraa kaasee hamma ammaatti gaheen barattootni Dhaabbilee Ol’aanoo qaanqee qabsoo qabsiisurraa kaasee hamma ammaatti qaban baay’ee ol’aanaa ta’uun isaa ni beekama.
Barootuma as kaluu kanaahuu yoo ilaalle gubachuu bosonaa Baaleetirraa kaasee hamma #OromoProtests tti mormiilee turaniif qaanqee kan ta’e barattootaafi mooraa Yuunivarsitiidhaati. Qabsoo kanaafis kibiriita bifa lamaan ta’aa turan. Tokkoffaa mooraa keessatti wal gurmeessuudhaan mormii qabsiisanii qaanqee mormii sanii uummatatti facaasuudhaani. Kan lammataa yeroo boqonnaa isaanii qe’eetti galuun uummata dadammaqsuufi qindeessuudhaani.
Yeroo ammaa kana ibiddi qaanqeen sun qabsiifte Oromiyaa hunda walgahee masaraa warra gita bittuu keessayyuu seenee jira. Kana jechuun garuu sila qabsoon sadarkaa kana gaheef barattootni qaanqee qabsoo ta’anii itti fufuu isaanii haa dhaaban jechuu miti. Yeroo uummanni hundi dammaqee falmachaa jiru kanatti shoorrii barattootaafi mooraalee barnoota ol’aanaa tarkaanfii takkaa lama dursee deemuun qaanqee bifa haarayaa ta’ee mul’achuu waan qabuuf shoorri isaaniis jijjiramaa deemuu qaba. Kanas bifa armaan gadiin osoo godhamee qabsoof faayidaa qaba natti fakkaata.
Akkuma yeroo adda addaa jechaa turre, qabsoon teenya gara goolabbiitti dhihaattee jirti. Qabsoo tana bifa nuuf taatuun goolabuuf bakka sirni nama nyaataan kun kufetti sirna kaayyoo qabsoo teenya bakkaan gahu ijaaruuf yeroo ammaa kanatti hojii sammuu guddaa gaafata. Sirna karkarsine kana akkamiin akka nurratti hin jigne ofirraa qabnee kara nuuf ta’utti lafaan dhoofna? Sirna dullacha kanarraa haaraatti dabruuf tooftaa cehumsaa ( transitional) akkamii dhaabuu qabna? Erga kufee hoo bakka isaatti sirna akkamii yoo dhaabne bilisummaan, nageenyifi misoomni sabni keenya dheebote sun dhugoomuun mala? Imaammata diinagdee, hawaasummaa, nageenya ( security), barnootaafi kkf akkamiitu nu baasa? yeroo ammaatti Wayyaaneen saboota hundaan walitti nu buusuu barbaaddi. Kana ammoo madaa amma dura tureefi walshakkii jiranitti fayyadamti. Shira ishii kana fashaleessuufi hariiroo ummatoota kana gara fuulduraatiif utubaa jabaa dhaabuuf shoorri dhaabbilee barnoota ol’aanaa guddaadha. Hariiroon Oromoofi saba biraa jidduu jiru maal ta’uu qaba? saboonni biyyattii aangoo siyaasaafi diinaagdee akkamiin hirachuu qabu?
Gaaffilee kana hundaaf deebii har’a qopheessuu qabna. Kanaaf ammoo hayyoonni keenya roga hundaan qorannaa gochuu qabu. Qorannoon isaanii kun ammoo mariidhaan bilchaachuu qaba. Qorannoo kana kan mariidhaan gabbisuu danda’uufi qabu ammoo hawaasa barattoota dhaabbilee ol’aanoo keessaati. Sababni isaas yaadrimee hayyoonni dhiheessan ta’ee dhugaa (reality) hawaasa keessa jiru kan wal biratti madaalee wal simsiisuu danda’u isaan waan ta’aniifi. Yaadonni qorannoo kun hayyootaan dhiyaatanii barattoota Yuunivarsitiitiin erga bilchaatanii booda uummatatti dhiyaachuu qabu.
Kanaafuu, miirri qabsoo mooraalee Yuunivarsitiilee keessa jiru kun ummata bal’aa dura akka tarkaanfatu gochuun barbaachisaadha. Waltajjiileen marii dhimmoota ijoo kanneen irratti xiyyeffatan gaggeessuunis murteessaadha. Dhaabbileen barnootaa, miidiyaaleenif qaamni mootummaa waltajjii qindeessuufi haala barbaachisaa hunda mijeessuu qabu.
Hubadhaa! wayyaaneen bakka gaaffii uummatootaa deebiftu bira dabartee jirti. Yeroo ammaa kanatti gaaffii saba biroo deebisuu dhiisaa gaaffiidhuma miseensota ishii jidduu ka’aa jiru furuu dadhabdee jaanjoftee jirti. Gaaffii uummata keenyaatiif amma booda deebiin isaa harkuma hayyootaafi hoogganoota isaa jira. Deebii kana ammoo qorannoo gochuufi gabbisuudhaan deebisuutu barbaachisa. Dhimmi hariiroo Oromoofi saboota biroos qorannoofi marii isaan waliin goonuun bilchaataa deema. Walumaagalatti hireen Oromoofi saboota waliin jiraannu amma bodaa jechaafi gocha Oromoofi Oromiyaa irratti hundaa’a. Oromoo keessaa ammoo qaama barate, keessattuu kan dhaabbilee barnoota ol’aanaa keessa jiran irratti kufee jira. Dirqama kana bahuuf hayyoonniifi barattootni keenya tasgabbiifi waldhagahuudhaan deemuu qabdan.Jeequmsis ta’ee mooraalee barnootaa dhiisanii deemuun dirqama kana bahuuf hiree jiru of duraa cufuudha. Yeroo ammatti barattoonni Oromoo ofii isaaniitiif mooraa jeequu dhiisii kan jeeqameeyyuu tasgabbeessuu qabu. Mooraa dhiisanii deemuu dhiisii yoo bahaa jedhamaniiyyuu didanii turuu qabu. Maaliif? Mooraa keessa turuun dirqama qabsoon yeroo ammaatti qaama hawaasaa sanirraa eegdu bahuuf mooraa turuniifi barnoota itti fufuun baay’ee barbaachisaa waan ta’eef. Dabalataanis barattootni saba biraa akka olola diinaatiin hin jeeqamneefi mooraa dhiisanii hin deemne qabatamaan amansiisuu qabdan.
Kanaafuu barattotni dhaabbilee barnootaa ol’aanaa akkuma qaanqee ta’uun qabsoo kanaaf daandii irratti ibsaa asiin geessan ammas xurree ce’uumsaafi sirna haarayaa uummata keenyatti akeekuuf dirqama isinirra jiru bahuuf hiree hundatti akka fayyadamtan isiif dhaama.
Comments»
No comments yet — be the first.


text:
Koriyaan kaabaa Dilbata kaleessaa misaa'iila Balistiik dhukaasu ishee kan ilaaleen golli naga eegumsaa kan Tokkummaa Mootummotaa walgahii hatattamaa har’a waaree booda gaggeessuuf jira.
Barreessaa dureen Tokkummaa Mootummotaa Antoniyoo Gutarrees misaa’iila kana dhukaasuun murtii Tokkummaa Mootummotaa dabarsee caalatti cabsuu fi daran rakkoo hammeessuu dha jedhan.Gutarrees barreeffama baasaniin koriyaan kaabaa dirqama addunyaan irraa barbaaduutti deebi’uu fi Nukleera irraa gara walaba ta’uutti deebi’uu qabdi jedhan.
Yunaaytid Isteets, Jaapaan fi Koriyaan Kibbaa walgahiin hatattamaa akka waamamu fedhu. Koriyaan kibbaa yaalii dhukaasa misaa’eelaa kana Dilbata kan gaggeessite yoo ta’u angawoonni waraanaa kan Koriyaa kibbaa akka jedhanti galaana Jaapaan keessa ituu hin bu’iin dura fageenya kiloo meetra 500 furguggifame.


text:
Macaafni qulqulluun waa'ee ergamootaa maal jedha?
Gaaffii: Macaafni qulqulluun waa'ee ergamootaa maal jedha?
Deebii: Ergamoonni eenyummaa hafuuraa qabuaan, miiraa fi fedha kan qabanii dha. Kunnis lamanuuf kan hojjetuu dha, ergamoota gaariidhaa fi hamaadhaafis. Ergamoonni yaaduu danda'u (Maati 8:29, 2ffaa Qoro 11:3, 1Phexi 1:12), miira isaanii ni ibsatu (Luqa. 2:13, Yaaq. 2:19, Mul.12:17) fedha isaanii ni raawwatu (Luqa 8:28-31, 2Ximoo 2:26, Yihuuda 6). Ergamoonni eenyummaa afuuraati (Ibir. 1:14) qaama foonitiin kan hin taane. Ammam illee qaama foonni yoo hin qabaanes, qaama qabu.
Eenyummaa uumaman ta'uu isaanii irraa kan ka'ee beekumsi isaanii murtaa'aadha. Jechuun, Waaqayyo kan inni godhu hundumaa hin beekani (Maati 24:36). Nama irra kan caaluu beekumsa kan qaban fakkaata, tarrii waan sadi irraa kan ka'e. Tokkooffaa ergamoonni kan uumaman taree uumamaa irraa nama irra caalaniti. Kanaaf, uumama isaanitti beekumsa caaluu dhaalaaniru. Lamaffaan ergamoonni macaafa qulqulluu fi addunyaa qayyabataniiru, baay'ee bifa gadi fagoodhaan namoota caala, kanaaf isa irraa beekumsa gabbifataniiru (Yaaq. 2:19, Mul.12:12). Sadaffaan ergamoonni beekumsa gabbifataniiru, hojii ilmaan namootaa dheeraa irraa haala hubachuu isaanitiin. Nama irraa bifa adda ta'een ergamoonni waan darbe ayyabachuun isaan irraa hin eegamu, waan ,keessa darbaniif. Kanaaf kan biroon akkamitti hojii irra akka oolchanii fi haaloota akkamitti akka hubatan ni beeku, bifa wal fakkaataadhaan deebii akkamii akka kennan waan beekaaniif ragaa guddaa ta'ee isa dhufuu fi sirritti raajuu ni danda'u.
Fedha qabaataniis ergamoonni akkuma uumama kan biro fedha Waaqayyoodhaaf kan bitamii dha. Ergamoonni gaariin amantoota gargaaruudhaaf Waaqayyoodhaan ergamuu (Ibir. 1:140. Macaafni qulqulluun kan mul'isee hojiin ergamoota tokko tokkoo kunooti: Waaqayyoon ni galateefatu (Faarf. 148:1-2, Isaa:63). Waaqayyoon ni Waaqeessu (Ibi.1:6, Mul.5:8-13). Wanta Waaqayyo godheetti ni gammadu (Iyoob 38:6-7). Waaqayyoon ni tajaajilu (Faarf. 103:20, Mul.22:9). Waaqayyo dura ni dhaabbatuu (Iyoob 1:6, 2:1). Meeshaa firdii Waaqayyooti (Mul. 7:1, 8:2). Deebii kadhataa qabatanii ni dhufu (Hoji.erga 12:5-10). Namoota Kristoosiin mo'uudhaaf ni gargaaruu (Hoji erg. 8:26, 10:3). Ajaja kiristaanaa, hojii, fi dhiphina ni hubatu (1ffaa Qoro 4:9, 11:10, Efe. 3:10, 1ffaaPhexi 1:12). Yeroo balaatti ni jajjabeessu (Hoji.erga 27:23-24). Yeroo du'aatti tolootaaf kunuunsa godhuu (Luqaa. 16:22).
Ergamoonni walummaa galati nama irraa adda kan ta'ee sadarkaa eenyuummaati. Ijoolleen namaa erga du'anii booda ergamoota hin ta'an. Ergamoonnis raawwatani ijoollee namaa hin ta'an, hin tures. Waaqayyoo ergamoota uume, akkuma nama uume hundumaa. Macaafni qulqulluun bakka kamitti iyyuu, ergamoonni bifa Waaqayyootii fi akka fakkeenya Waaqayyootti uumaman hin jedhu, akka namootaa (Uum. 1:26). Ergamoonni eenyummaa afuuraati, innis sadarkaa murtaa'ee boca foonii qabachuu kan danda'an. Namoonni jalqabumma irraa qaama fooniti, garuu bifa afuuraati. Ergamoota qulqulluu iraa kan nuyii barannu wanti guddaan ajaja Waaqayyootiif safisa isaanii, gaaffii kan hin qabne aboomamuu isaani.
English
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi'aa
Macaafni qulqulluun waa'ee ergamootaa maal jedha?


text:
Dhohiinsa Austiin keessatti ta'een namooti lama madaa'an
Halleellaa boombii bakka sadiitti jalqaba ji'a kana keessa ta'etti fuufuun amas dhohiinsi Austiin, Teeksaas keessatti raawwate namoota lama madeesse.
Meeshaa maramee namaaf dhufutti fakkeefamuun balbala namootaa sadii bira ka'ameen, jalqaba ji'a Bitooteessa kana keessa dhoohiinsa boombii walitti aanuun ta'een namoonni lama wayita galafataman lama ammoo miidhaan irraan gahuunsaa ni yaadatama.
Dhohiinsii Dilbata galgala ta'es sadan dursanii mudatanii waliin hidhata qabaachuuf dhiisuu ilaalchisee poolisiin waan mirkaneesse hinqabu. Garu, hanga nageenyi naannoo mirkaneefamutti, jiraattoonni mana keessa akka turan hubachiisaniiru.
Dhohiinsi ammaa kun kan raawwate dhohiinsa boombii duraan ta'an sadan ilaalchee namoota oddeeffanno kenanniif badhaasa doolaara 100,000 kenniina jechuun erga labsamee sa'a muraasa keessatti ture.
Badhaasi jedhame kunis itti dabalata badhaasa doolaara 15,000 kan bulchaa itti aanaan naannoo sana waadaa seename ture.
Namoonni duraan du'an lamaan lammii Ameeriikaa Afriikaa wayita ta'an, dhimmi kun sanyummaan walqabachu danda'a tilmaama jedhuurratti hanga ammaatti poolisiin yaada hinlaanne.
Qondaalli poolisii Briyaan Maanleey, haleellaan kun akkan amanutti ''ergaa dabarsuu barbaadu qaba'' jechuun gabastootatti dubbataniiru.
Haleellaa kana duuba ilaalcha (kaayyoo) jiru angaawwoonni mirkaneessu hindandeenye jechuunis dubbataniiru. Itti dabaluunis garuu, namoonni dhohiinsa boombii kanneen keessa harka qaban kallatiin akka angaawwoota quunnaman waamicha godhaniiru.
Ittti fufuunis Obbo Maanleey, ergaa maraamanii dhufan keessattu kan eegachaa hinjirre wayita ta'u, akka ittihinbuune keessa deebiiin haawasa akkeekkachisaniiru.
''Boombiiwwan dhohan kanneen keessaa kamiyyu utuu hinqaqabatamin kan dhohe hinturre,'' jechuunis dubbataniiru.
Poolisiin feederaalaa dhibbootaan lakkawamaniis poolisii naanno gargaara jiraatanis, hanga ammaatti kan to'anna jala oole hinjiru. Akka poolisiin jedhutti, Wiixata darbee as qofa gabaasa shakki 735 isaan qaqabeef deebi kennusaanii dubbatu.
Dhoohiinsi boombii inni jalqabaa Bitooteessa 2 wayita ta'u, nama ganna 29, Aantoonii Isteefeeniin mana isaatti galaafate. Dhoohinsi boombii lamaan ammoo guyyoota 10 booda wayita ta'u kan duraanii waliin hidhata qabas jedhameera.
Draayleen Williyaam Maasoon, dargaggeesi ganna 17 ammoo wayita maraa fidamee sana gara manatti yoo olgalchuu wayita ajjeefamu dohiinsi kun haadha isaas garmalee miidheera.
Sa'a murta'aa boodas maraa bioo dhoheen jaartii ganna 75 sanyii Ispeen tokkos miidhaan irra gaheera. Kun tarii nama biraaf kan yaadame ta'u hinoolu jechuun midiyaaleen oduu naannoo gabaasaniiru.
Waldaan misooma namoota adii hintaane irratti hojjetu kan biyyooleessaa NAACP jedhamuutti prezidaantii naanno sana kan ta'an Nilsoon Liindeer akka madda oduu NBC'tti himanitti, ajjechaan namoota lamaan kanneen irratti raawwate kun namoota maatii bebbeekamoo Afriikaa irratti kan xiyyeefateedhas jedhaniiru.
Qorattoonni akka jedhanitti, meeshaan maramaanii dhufan kunneen halkan balbala irra ka'amanii kan bulaniifi kara seera qabeesaan hinta'iniin kan dhufan ta'uusaa dubbatu.
Wayita magaalattiin haala yaaddeessa akkanarra jirtuutti, do'iin muuziiqaa hip-hop baand the Roots jedhamus doorsiisa karaa e-meeliin qaqaaberraa kan ka'e agarsiisa Sanbatarra gochuuf turan hambisaniiru.
Boodarra namni ganna 26 tokko to'anno jala oolus, boomiiwwan jedhaman kanneen waliin hidhata hinqabu jechuun poolisiin murteesseera.


text:
(SBO/VOL Sadaasa 16/2017) Qeerroon Barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Mattuu Barnoota Dhaabuun Gara Maatii isaanitti deebi’uuf kan Murteessaanii ture, marii baldhaa erga godhanii booda rakkoon hangamuu haa ulfaattuu barnoota dhaabuun furmaata wayyuu waan hin taaneef barnootatti deebi’uun Mirga keenyaafi Kabajamuu Mirga uummata Keenyaaf falmacha barachuutu furmaata fida jechuun barnootatti wiixata dhufu irraa eegaluun kan deebi’an ta’uu murtessan. Falmachaa Barachaa, Barachaa Falmachaa!! Injifannoon Uummata Oromoof!!
Via: Chali Ensermu Beyene


text:
Adaamaa...Adaamaa...! Hawaasaa..., Hawaasaa! Kaan ammoo Bishooftuu, Mojoo, Asallaa, Shashamannee...!fi kanneen biroo sagalee olfuudhuun waamu. Faddaaltonni biroon ammoo eessa deemtaa jechuun gaaffiidhaan nama muddu.
Konkolaatonni buufata konkolaataa Aqaaqii keessa tooraan dhaabbatu. Ani imaltoota gara Adaamaa deemuuf naannawaa buufatichaatti argaman keessa isa tokkoodha. Gara seensa ulaa buufatichaa, mooraadhaan ala bakka daggalaafi namni hinheddummaannetti qalbiin na qaari'ee, miilaan tarkaanfadhe. Edaa namni waa male naannawichatti hinhaphanne! Balfa halluu jijijjiirrate garagaraa, foolii ciinca'aa fincaaniifi bobbaa, akka dhayicha wayi funyaan duude banuutu na simate. Fagaadhee deemuuf ciinca'aan naannawichaa akka maagineetii bantii walfakkaataa ofirraa na dhiibus, sagaleen duubaa natti dubbatame duubatti akkan deebi'uuf na affeere. “Bobbaadhaaf qarshii shan, fincaaniif qarshii lama” jedhamnaan gara nama akkas naan jedheettin deebi'e.
Gurbaa umriinsaa tilmaamaan waggaa 12 hincaalletu qarqara daggalichaa jaarkaaniirra taa'a. Jiraataa daandiirraati. Uffanaasaa qofaa utuu hintaanee namummaan isaallee jijjiiramee bifti namummaa irraa sokkeera. Korojoo pilaastikaa kan qarshii itti qabatu baata. Jireenyisaa garaa nama nyaata. Ta'us madda galii argateera. Naannawaa daggalichaa isatu bulcha. Achirratti isatu mootiidha. Namoota daaggalicha keessa seenanii “Dhimma dhimmatanii” ba'an ashuuraa kaffalchiisa. Namoonni gara laafinaan yoo kaffalaniif malee, eeyyama ashuuraa nama kaffalchiisu hinqabu.
Jaarkaaniiwwan guguddaa afurtu toora nam'anii mul'atu. Jaarikaaniiwwan kanatti qubasaa qabaa “Asii fuudheen gadnaqa” jedhe. “Maaloo!?” Jedhee oggaan duubatti ija ergu, jaarkaaniiwwan kanneenitti namoota fincaa'anin arge. Jaarkaaniiwwan kunneeniifi daggalichi mana fincaanii ummataa banaa akka ta'en hubadhe. Akkaataansaas na ajaa'ibnaan yeroof akka callisuu ta'e. Namni kan biraan daggala keessaa ol lolloqee ka'e. Surree sisirreeffataa dhufee, qarshii shan gurbichatti hiixate. Gabaan isaas dabalaa dhufe. Hunda caalaa kan nama ajaa'ibu shamarreen tokko dhufnaan “Shamarraniif hinqabnu!” jedhe. Manni fincaanii shamarran loogu jiraachuun falaasama haaraa ta'us, hojii uumtummaan gurbichaa afaan na qabachiiseera.
Gurbaatti yaada koo deebiseen gaaffii xiqqoo gabaabduu gaafadhe. Hiriyoota yoo qabaateef kutaa bulchiinsa magaalichaa gaaftanii maaliif akka mana fincaanii ammayya'aa ijaaruun maaliif madda galii akka hinuummanne. Innis, “Yaalleerra garuu qarshiitu nu hanqate” jedhe.
Yeroof xiyyeeffannaa dhabuun naannawichaa isaaf caarraa gaarii ta'uutu irraa calaqqisa. Akka Magaalaa Finfinneetti, naannawaawwan sochiin ummataa itti heddummatutti mana fincaanii ummataa ijaaramaa jiraachuun qabatamaadhaan kan mul'atuudha. Keessumaa naannawaa buufataalee konkolaatatti manneen fincaanii ijaaruun murteessaadha. Kunimmoo namoonni fageenya irraa deemanii dhufan mana fincaanii barbaadu. Kun hin jiru taanaan bakkuma arganitti fincaa'uufi bubba'uuf dirqamu. Kun ammaa naannawaan akka faalamu taasisuudhaan rakkoo fayyaatiif nama saaxila. Kanaaf, keessumaa naannawaawwan akka buufataa konkolaataa Aqaaqiitti, bakkeewwan banaa ta'anii qulqullinni nannawichaa manca'aa jirutti, mana fincasanii qopheessuun dhimma murteessaadha.
Hojii gurbichi ummatee madda galii taasifatee hojjechaa jiru kan jajjabeeffamuu qabuudha. Dargaggoonni daandiirra jiraatan hojii mataa isaanii ummataniifis kan gargaaruudha. Kana malees, ofiif yaaduurra darbanii hawaasa akka tajaajilan kan taasisuudha. Kanaaf namoota kaka'umsa hojii qaban garuu akkaafi bakka dhaban ofitti qabuun dirqama lammummaati.
Dabalaa Taaddasaatiin


text:
Kanneen yeroo dheeraaf waliin dubbataa turan, paartiileen mormituu 16 fi paartiin taayitaa mootummaa harkaa qabu – IHADEG, ajandaa marii filachuu xumurachuu isaanii fi mariitti seenuuf qophii ta’uu isaanii dhiheenya kana beeksisanii turan. Gama biraatiin immoo, hopogganaan Boordii Filannoo Itiyoophiyaa, Obbo Nagggaa Duuffisaa, paarlaamaa biyyattiif ibsa kennaniin, mariin paartiilee gidduutti geggeessamu kun kan boordicha hin ilaallanne ta’uu dubbatan. Paartiileen dirqama bulchiinsaa isaan irraa eegamu guutan xiqqoo ta’uu ka dubbatan – hoogganaan boordii filannoo kun, “walitti dubbachuu fi waliin mari’achuun mirga isaanii ti. Paariileen galmaawanii jiran martinuu seera-qabeeyyii dha” jedhu. Paartiileen amma illee marii sana keessa jiran keessaa hagi tokko garuu, yaada kanatti walii hin galan. “Paartiileen ulaagaa hin guunne baay’ee tu marii sana keessa jira. Mara itti hirmaachisauun sirrii miti” jechuun morman. Ka marii kana jalqabee booda keessaa bahe – Kongiresiin Federaalawa Oromoo, deemsa marii kanaa akkamitti ilaala? Itti-aanaa dura-taa’aa paartichaa – Obbo Mulaatuu Gammachuu dubbisnee jirra.
Guutummaa gaaffii deebii kanaa caqasaa


text:
Seera tumtoonni US uggura haaraa Raashiyaa, Iraan fi Kooriyaa irra kaa’uuf walii galtee daandii saaqu irra ga’uu dhaan akka raggaasisaniif Prezidaant Doonaald Traampitti erganii jiran.
Walii galtee sana kaleessa kan labsan Senaator Bob Corker turan. Walii galteen sun kan irra ga’ame hoogganaa mana maree bakka bu’oota uummataa Kevin McCarthy waliin erga mari’atanii booda ta’uu beeksisan.
Corker duraan uggura Kooriyaa Kaabaa irra kaa’amu mormanii turan. Booda irra garuu mormii isaanii kaasuu dhaan manni maree bakka bu’ootaa irratti kan hojjetan ta’uu dubbatan.
Serri ba’e kongresiin tarkaanfii prezidaantiin uggura sana dhaabsisuuf godhan fudhatama akka dhabsiisu aboo kennaaf.


text:
Kanneen galmee Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo irratti himataman hogganoota KFO fi kanneen biroo irratti murtii Kenniina Jechuudhaan manni murtii federaalaa Lidataa dhaddachii 4ffaa torban darbe murteessee ture.Kunis hogganoota KFO arfan irratti mana murtii jeeqxan jechuun mata mataatti hidhaa baatii ja’aan eega murteesse booda.
Garuu bellama har’atti qabame irratti manni hidhaa Qilinxoo himatamtoota hin dhiyeessiin hafe. Maaliif akka hin dhiyeessin hafe manni murtii kan gaafate yoo ta’u looltuun waa’ee dhimmi mana hidhaa qilinxoo raawwatu deebii kenneen akka har’a dhiyaachuu qaban hin dhageenye jedhee jira.Sana booda manni murtii bellama ka biraa kennee jira.
Gabaasa Guutuu Caqasaa


text:
Yaalin boombii nuukleeraa fi miisaa’elaa Kooriyaa Kaabaa, hogganaashee Kiim Joong-uun dabalatee ilkaan addunyaa keessa akka galtu ishee taasiseera.
Kooriyaan Kibbaa olompiika gaggeeffamaa jirurratti garee ispoorteessitoota isaanii simattee alaabaa tokkummaan keessummeessaa jiraachuu isheetin gammachuun isaanii olaanaa akka ta’e Kiim Joong-uun himaniiru.
Jilli Kooriyaa Kaabaa obboleettii Kiim Joong-uun, Kiim Yoo-joongin duurfame gara biyyaa deebi’eera.
Preezdaantiin Kooriyaa Kibbaa Muun Jee-iin Ameerikaan Kooriyaa Kaabaa waliin mari’achuuf qophiidha jedhaniiru.
Itti aanan preezdaantii Ameerikaa Maayik Peens gama isaanitiin Kooriyaan Kaabaa marii barbaannan karri keenya banaadha jedhaniiru.
Ameerikaan garuu jilli Kooriyaa Kibbaa gara Kooriyaa Kibbaa imaluu fi ispoorteessitoonni biyyoota lamaanii alaabaa tokko jalatti hirmaachuu isaanii hin jaalanne.
Kooriyaan Kaabaa olola siyaasatiif itti fayyadamuuf malee araara hin barbaaddu yaada jedhu kaasti Ameerikaan.
Kiim Joong-uun jila gara Kooriyaa Kibbaatti ergan yammuu simatan, daawwii fi mariin ture nama gammachiisa jedhan.
Simannaa fi keessummeessi Kooriyaa Kibbaas adda ture jedhaniiru.
Maddi; BBC


text:
Feesbuukiin keenya hatamuu maloota ittiin beekuu dandeenyu[how do you know if your facebook is hacked]
Duraan dursinee akkamitti ogeeyyiin koomputaraa haala kamiin Eenyummeessaa keenya hatuu/cabsuu danda’u isa jedhu ilaalla.
1) Malli Eenyummeessan facebook keenyaa hatamuun inni duraafi ijoon mala PHISHING jedhamuun.
Malli kun mala namni eenyummeessaa keessan irraa dhimma qabutu bifa ergaa keessoo(inbox) dhaan barreeffama sobaa hidhaa(link) qabu fi App sobaatiin isin argachuu danda’uudha.
Yoo isin ergaa isinitti dhufe sana bantanii achumatti dubbiftan miidhaan isin irra gahu tokkoo hin jiru, GARUU, hidhaa(link) barreeffama sana keessa jiru bantan taanaan isinif dhumeera. Maqaa(username) fi Jechadarbii(password) keessan abbaa sanaaf waan ergamuuf salphumatti eenyummeessaa keessan banee fayyadamuu danda’a.
2) Inni biraa Ergaa Iimeeyileen isinitti erguun.
Kunis Ergaa iimeeyiliidhaan isinitti erguun iimeeyilii sana yoo bantan daataa keessan iyya’aa(browser) irratti olkaawame(saved) ta’an fudhatee abbaa irraa dhufetti erga, sana booda Maqaa(username) fi jecha darbii(password) keessan fudhatee fayyadamuudha abbaan sun.
3) Qinqaanii(virus) Facebook
Kunis Program akkuma iimeeyilii sana hannaaf isinitti ergamee daataa isin olkaawwattanii jirtan fuudhee gara irraa dhufetti erguudha.
Furmaata:
- Link nutti ergame banuurraa of qusachuu qabna. keessattuu nama hin beeknee yoo nuuf ergame, hin baninaa
- Jecha darbii keenya cimsuufi Deebii Gaaffii icciitenyaa kaawwachuu(Protect the password and secret answers)
- Ji’a muraasaan jecha darbii keenya jijjiiruu qabna..
- Application hin beekne fayyadamuu irraa of qusachuu
- Qindaa’ina eenyummeessaa keenyaa keessatti eenyummeessaan keenya iddoo itti banameefi irraa yaalame yoo jiraate hordofuu fa’a.
Yoo ofeeggannoo kana hunda darbee isin jalaa kan hatamu ta’e immoo furmaata isaa baldhinaan kutaa itti aanu keessatti mari’anna.
HORAA BULAA
Qubee Technologies and OROMO ICT


text:
FUNUUNA ykn DHIIGUU FUNYAANII ( nasal bleeding) AKKAMIIN
DHAABUU QABNAA? YEROO BAAY’EE MALIRRAA KA’AA? – – DR GURMEESSAA
- Funyaan keenya quba gudaa fi quba elemtuu gidduutti jabeessinee qabachuudhaan gara lafee jalatti argamuutti gadi
dhiibuu.
2. Gara fuulduraatti xiqqoo gadi jechuu. Gara dudduubaatti jechuun dhiigni akka ujummoo nyaataa ykn ujummoo qilleensaa seenu
taasisa malee dhiiga dhaabuuf hin gargaaru.
3. Gadi ciisuu dhiisuu. Funyaan keenyaa waan dhiigaa jiruuf sadarkaa onnee olitti ( above heart level ) eeguu qabna. Kanaaf
gadi ciisuu dhiifnee taa’uu ykn yoo dadhabne ammo mataa keenya ol qabannee ( 30 to 40 degree above horizontal) ciisuu.
4. Bishaan baay’ee dildllaa’aa ( cabbii yoo arganne gaariidha) fuula fi funyaan keenya irratti naquu. Kunis ujummooleen dhiigaa
xixiqqoon akka kottoonfatan waan gargaaruuf.
MAALIRRAA KA’AA?
Funyaan hiddoota dhiigaa qaqalloo fi baay’ee gara alaatti dhuyaatanii jiran qaba. Kanaafa qaamota kanneen biroo irra
dhiiguuf saaxilamaadha. Yeroo baay’ee kan dhiigu sababa goggoguu keessa funyaaniiti. keessumaa waqtii bonaa yeroo
qilleensi gogaan jiru. Erga keessi funyaan keenyaa gogee booda harki keenya yoo xiqqoof itti bu’e (fakkeenyaaf yoo fuula dhiqannu),
keessaa isaa yoo tuttuqne fi kkf salphumatti dhiiga. Dhiigni sababa kanaan dhiigu salphumatti akka armaan olitti ibsametti dhaababata.
Kana irra darbee baay’ee dhiiga taanaan rakkoo biraa kan qaama keessaa ta’uu waan danda’uuf mana yaalaa deemtanii ilaalamuu
qabdu.
GALATOOMAA!
Dr Gurmeessaa
- 287Shares
- Tweet


text:
Magaalaa Barliin keessatti, kokolaataa fe’umsaa guddaan hatamee Wiixata Muddee 19 bara 2016 galgala lafa gabaa ayyaanaa tokko cabsee lixuun lubbuu nama 12 gaalaafatee kanneen 50 ta’an madeesse.
Shakkamaan qabame lammii Paakistaan kan Jarmanii keessatti dahannaa siyaasaa gaafataa jira, jedhame balaa sana keessaa harka hin qabu jechuun falmee jira.
Abbaan alangaa kan Fadaraalaa Piitar Fraank tuuta oduuf wiixata har’a akka ibsaniti dhimma kana akka haleellaa beekaa gaggeeffameetti ilaalla jedhan. Chaansilarittiin Jarmanii Angelaa Markal fi aangawoonni biroon lafa gabaa balaan kun itti dhaqqabe har’a daw’atanii jiru.Kabajaa namoota ajjefamaniif jecha lafti gabaa kun har’a cufamee jira. Barlin keessatti eegumsii jabaachuunis ibsamee jira.


text:
wedding. Wednesday , June 14th , 2017 - 13:23:20 PM
ivclassaril-ody"ivclassaril-ody"> pOcala iisa ctty i aiinn Cuutt,, Flrrdd (UUAA.. A one eads cala, one nnttnnll associatee it iihhthe hhoo reeccuuttyyfor obvious eessnn.. Bssddssbbiig ssociated iihh hrree cuuttyytteerr aaeeaallttmmrr thingg hhttOOaaaaii faaoossffrr. vveyynn frrmmvvccttooers oohhnnyyoonnrr tt bbssnnss xxcc to eeee reeiieesswwiill ttll yoo ttaa OOaaaaii nn ppaaeewweeeehhssiiaaiiyyccmmssbbffrr anythingg else.Ocala nnrraaee itt pprrmmnnnncc ssaaccnnee ffrrttuuiimmii Florrdd..IIppoottnn ttrrcciioossiiccuue heeSilver ppiigg NaauueeTTeeeePPrr,, WWll WWttrr WWttrrPPrr,,aadd hh nnww-ddeeuucc eettrrnntteemmddSSxxGGnnTTrriiooyy all ii nneerryySSlverr SSrriigg,,FFooiidd..SSllee SSrrnnssii a aauurr theeee pprr thhaa uurruudd the eeddwwtteerr of hh Sillee Rivee,, thh llaaggss artesiaannssrriiggffrraaiinniinntteewwrrdd Beeiiee ppiittnn nnttuuaa beeuuyyOOaaaaii aass aaoossforriissPPrrtt eeuuss OOaaaawwddiigg aaeeaawwrrddyykkoonn Onneejjss has oo rreecc ttee baattffllppaaeeaadduuwwnn aaddlee thh pprrttoo xxpooation ake ooer.> pOcala iisa ctty i aiinn Cuutt,, Flrrdd (UUAA.. A one eads cala, one nnttnnll associatee it iihhthe hhoo reeccuuttyyfor obvious eessnn.. Bssddssbbiig ssociated iihh hrree cuuttyytteerr aaeeaallttmmrr thingg hhttOOaaaaii faaoossffrr. vveyynn frrmmvvccttooers oohhnnyyoonnrr tt bbssnnss xxcc to eeee reeiieesswwiill ttll yoo ttaa OOaaaaii nn ppaaeewweeeehhssiiaaiiyyccmmssbbffrr anythingg else.Ocala nnrraaee itt pprrmmnnnncc ssaaccnnee ffrrttuuiimmii Florrdd..IIppoottnn ttrrcciioossiiccuue heeSilver ppiigg NaauueeTTeeeePPrr,, WWll WWttrr WWttrrPPrr,,aadd hh nnww-ddeeuucc eettrrnntteemmddSSxxGGnnTTrriiooyy all ii nneerryySSlverr SSrriigg,,FFooiidd..SSllee SSrrnnssii a aauurr theeee pprr thhaa uurruudd the eeddwwtteerr of hh Sillee Rivee,, thh llaaggss artesiaannssrriiggffrraaiinniinntteewwrrdd Beeiiee ppiittnn nnttuuaa beeuuyyOOaaaaii aass aaoossforriissPPrrtt eeuuss OOaaaawwddiigg aaeeaawwrrddyykkoonn Onneejjss has oo rreecc ttee baattffllppaaeeaadduuwwnn aaddlee thh pprrttoo xxpooation ake ooer.
In conclusion, lets refer back to the above Feng Shui definitions. Youve set the stage for you and your partner, the wedding party, and your guests to maximize the experience things flow more smoothly. There are fewer financial or emotional surprises to react to, fewer delays or cancellations, fewer conflicts in general. Actions are more purposeful (efficient and effective) which translates to less stress and more enjoyment. After all, thats why youre sharing your wedding in the first place.A Wedding Videographer Can Capture Your Fairytale Ending
Kevin Heinz and Jill Peterson had no problem moving into the hearts of the world as they showed their non-traditional way to enter at their wedding. I have to say it is amazing and brought tears to my eyes!
About ▪ Contact ▪ Privacy Policy ▪ Terms of Service ▪ Copyright/IP Policy
Copyright © 2016-2030 ยท Home Design Ideas and Interior Inspirations. All Wrong Reserved.
Any content, trademark/s, or other material that might be found on this site that is not this site property remains the copyright of its respective owner/s. In no way does Title claim ownership or responsibility for such items, and you should seek legal consent for any use of such materials from its owner.


text:
Thampi Un Sunni Sumaar Oru Adi Neelamdaa
En Appavin Moottha Manaiviyin Magal Paanu, Mika Kopamaaka Vanthaal, Avalukkum Enakkum Aaru Maathamthaan Vitthiyaasam, Aval Aaru Maatham Periyaval, Naan Aaru Maatham Siriyavan, Aval Vayasu Patthonpathu, Avalukku Kalyaanam Aaki Oru Varudam Aachi, Purusan Sariyaana Soothaadi, Kudikaaran. Aval Aluthaal, “paarudaa Thampi Avan Kudischiddu Vanthu Kalaaddaa Panraan, Ennaalee Avan Kooda Vaalamudiyaathudaa Inimee Naan Ingeeyee Irunthudureen, Naan Poka Maaddeen” Enru Theempi Theempi Aluthaal. ” Sari, Sari Alaathee” Enru Avalai Theerrineen, Anru Iravu ” Akka, Een Ungalukkullee Adikkadi Sandai?” “avan,kudichiddu Vanthu Summaa Padutthukkaraandaa” ” Avvalavuthaanaa? Athukku Nee Een Sandai Podanum?” “m, Deey, Kalayaanam Pannikkarathu Ethukku? Summaa Ethuvum Pannaama Padukkavaa?” ” Enakku Onnum Puriyalaikkaa,” ” Deey, Nee Kalyaanm Pannikiddaa Onnum Pannamaaddiyaa?” ” Ennakkaa Pannanum?” ” M, Onnum Theriyaathaadaa, Avalai Nee Okka Maaddiyaa?” ” Akka Ennakkaa Ippadi Pachaiyaa Peesaree” ” Ithulee Ennadaa Thappu? Irukkarathaithaanee Solreen, Nee Okka Maaddiyaa?” Naan Summaa Iruntheen. Akka En Mukatthai Thiruppi”pathil Solludaa” Enakku Enna Solvathenree Theriyavillai. Akka Ennai Anaichukiddaa. Melliya Kuralil” Thampi Akkavai Thappaa Neenachukiddiyaa? Nee En Thampithaanee, En Kuraiyai Veera Yaarkiddee Sollamudiyum?, Avan Ennai Oru Naalum Okkalaidaa, Naanum Evvalavu Naal Eengikiddu Irukkamudiyum?, Vaayai Thiranthee Keedduddeen, Avan Sunni Elumpaathunniddaan,avan Moonjiyai Paakkavee Erichalaayirukku” Akka Onnu Aluthaa, Naan Avalai Samaathaanam Panna Rompa Muyarsi Panneen, Ava Ennai Keddiyaa Anaichikiddu Aluthaa,naanum Avalai Iruka Anaichikiddu Iruntheen, Appathaan Ava Alukai Konjam Kurainthathu, Ava Elunthu Thuniyai Kaladdi Ammanamaanaal. “Thampi Ennai Kaddi Pidichi Unakku Enna Seyyanumnu Thonutho Appadi Pannu,” ” Naan Ennakkaa Seyyarathu?” ” Deey, Un Thuniyai Kaladdu, Ammanamaa En Kooda Padu,” Naan Thuniyai Kaladdi Ammanamaaneen. Ithuthaan Muthal Thadavai Oru Pen Ethiril Ammanamaayiruppathu, Athuvum Aval En Akka, En Sunniyai Pudalangaay Pola Thongikiddu Irunthathu, Akka Athai Pidichaa. ” Thampi Un Sunni Sumaar Oru Adi Neelamdaa,” Vaayil Vachi Umpinaa, En Sunni Viraichi Neendathu, Aamaam Oru Adi Neelam., “Thampi En Koothiyai Paarudaa, Thadavi Kududaa, Akka Koothi Alakaa Irukkaa?” Akka Koothi Mayirillaama Molumolunnu Uppikiddu Irunthathu, Enakku Athai Mutthamidanum Pola Aasai, Mutthamiddeen,Koothiyai Vaayila Kavvi Sappineen, Aahhaa! Enna Suvai! Enna Suvai! “mmmmmmmmmmmhh! Aaaaaaaaaaaaaa, Thampi, En Thampi. Akka Koothiya Kadichi Sappidudaa,cha்cha் Sssssssssssss, Mmmmmmmmmmmm. Aaaaaaaa! Aayyo Ennaala Porukka Mudiyalaidaa, Akka Koothiya Kadi, Kadi Kadi Nakku,nakkummmmmmmmhhhh.” Akka Katthinaa. En Unarchiyai Adakka Mudiyaamal Akkavai Kilee Thalli Aval Koothiyil En Sunniyai Vachi Aluttha Aval Kaalai Akala Viritthu En Sunniyai Koothiyil Vaanginaal, Mika Siramamaaka Sunni Ullee Ponathu, Aval Veedee Idinji Vilaramaathiri Katthi Than Sootthai Thookki Kodutthaa, “Thampi, Ol,ol,ol, Vidaathee, Nallaa Kutthu,kutthu,kutthummmmm” En MuluSunniyum Ava Koothiyila Poy Vanthathu, Sumaar Araimanineeram Ottheen. Pin Vinthu Peechi Yaditthu Eluntheen, Akka Ennai Appadiyee Kaddipidichi Mutthamiddaal. ” Ippathaandaa, Nee En Thampi, Akkavoda Veriyai Theetthu Vachiyee, Nee Nalla Thampidaa.”nnu Mutthamiddaa Athan Pin Iravellaam Avalai Eddu Thadavai Ottheen, Thinamum Naangal Otthukkondu Irukkirom.


text:
Kan yeroo ammaa Switzerland keessa jiraatan Lammiin Ertraa Abbaa Mussie Zerai hoogganticha amantii kaatolikii Pope Francis fi chancelorttii Germany Angela Merkel waliin torban kana badhaasa Nobel nagaaf kaadhimaman.
Abbaa Mussie-n erga bara 2003 qabee godaantotaa fi baqattoota kanneen andaara galaana Mediterranian irratti dararaan irra ga’e gargaaraa turan.
Bakka godaantonni fi bidiruun koolu galtootaa fi baqattoota baatte irraa dhufaa jirus humnootii galaanaa fi waardiyyaalee andaara galaanaatti beeksisaa turan. Hojii isaanii kanaaf oolchaa baqattootaa maqaan jedhu kennameefii jira.
Abbaa Museen akka jedhanitti kan badhaasa kanaaf na kaadhime nama haala suukaneessaa baqattoonni galaana medtraniyan irratti, walataalee hidhaa fi gammoojjii keessatti irra ga’e kan hubate. Yoon badhaasa kana injifadhe jedhan abbaa museen
Haala jiru ni jijjiirama jedheen abdadha. Sana jechuun gamtaa Awrooppaa qofa utuu hin taane hawaasa addunyaa kan ani gaafadhu, furmaati jiru baqattoota kana Afriikaa irraa gara Awropatti darbarsuu utuu hin taane rakkoo isaanii kan biyya isaanii keessaa furuu dha.
Kanaaf biyya isaanii keessatti jireenya amansiisaa akka argatan, dimokraasiin, walabummaan akka jiraatu gochuu fi mirga isaanii eegsisuu dha. Kana gochuu yoo baanne waggaa waggaatti balaa wal fakkaatu kan namoonni lubbuu isaanii dhaban arguuf jirra jedhan.
Abbaa Museen akka jedhanitti baqattoonni ani mooraalee keessatti haasofsiise imalli isaa sodaachisaa ta’us filannoo ka biroo waan hin qabaanneef baqachuuf dirqamne waan jedhaniif rakkoon biyya isaanii keessaa furmaata akka argatu hawaasa addunyaaf waamicha dabarsuu isaanii Salem Solomon gabaaseteetti.


text:
Odeeffannoon toorri intarneetii the nextweb jedhamu akka ifoomsetti, Chaayinaan buufata poolisii roobootidhaan hojjatu ijaaruf akka ta’e beeksiseera.
Buufatni poolisii kun roobootiin qofa tajaajila kan kennu yemmuu ta’u, magaalota gurguddoo Chaayinaan qabdu keessaa yeroodhaf magaalaa tokko keessatti hundeeffama.
Keessattuu hojiilee kanneen akka tajaajilamtoota galmeessuu fi qorannoo konkolaattotaa qulqulleessuu irratti xiyyeeffachuun kan hojjatu ta’a.
Tajaajilli kun hojjattoota poolisii kan hin hirmaachisne ta’uu isaatin torbeetti guyyaa 7 fi guyyaatti sa’aatii 24 hojjata.
Tajaajilamtoonnis sa’aatii laaqanaa dabalataatti sa’atii barbaadanitti deemanii tajaajila akka argatan isaan taasisa.
Roobootiin kunimmoo fuula tajaajilamtootaa akka waraqaa eenyummaatti galmeessuun kan itti fayyadamu waan ta’eef yeroon waraqaa eenyummaa agarsiisuu, galmeessisiisuu fi irkaneessuunfaa hin barbaachisuu jedhameera.
Hojii kanas fulduratti babal’isuudhaf yaadameera.
Maddi;https://thenextweb.com


text:
Oromiyaa Xinnoo
Jiruu fi jireenya hawaasa Oromoo Minnisootaa keessaa, amma tokko
Godiinaalee Yunaaytid Isteets Oromoon keessa qubatee jiru keessaa Minisootaan takka. Lammiiwwan Oromoo sababa adda addaatiin biyyaa bahan gara kuma 40-ttu godina kana keessa jiraata jedhamee tilmaammama.
Jiruuf jireenya hawaasichaa amma tokko sin daawwachiisuuf VOA irraa Tigist Gammee Hagayya darbe keessa garas imaltee isaan iyyaafattee turte. Seenaan isaanii kinooti.
Maatii Oromoo Gamtaadhan Hojiitti Bobba’e
Bara lola Itoophiyaa fi Soomaalee naannoo 1970 keessa, Harargeedhaa baqatanii bahan. Abbaa fi haatii isaanii biyyatti hojii daldalaa hojjachaa turan. Yeroo ammaa kana immoo, ijoollen isaanii karaa warra isaanii san filachuudhan, Yunaaytid Isteets Godina Minisootaa keessatti hojii daldalaa, gama tajaajila kennuu irratti boba’uudhan bakka guddaa gahaniiru. Maatii wajjin gamtaa uumanii hojjachuun maal akka fakkaatu, carraa dalagaa ofii banachuu biyyana jiru, aadaa biyya ormaa keessatti ijoollee guddisuu dabalatee muuxannoo isaanii gaafanneera. Armaan gaditti dawwadha.
Oolmaa Maanguddoota Kunuunsuuf, Dubartoota Oromootiin Dhabbate
Olmaa Maanguddootaa “Mileeniyum Seentar” jedhamu godina Minisootaatti argamu, dubartoota Oromoo sadii an maatiin tokko ta’antu hundeesse. Maanguddoootni Oromoo fi akkasumas an Biyyoota Afrikaa kaan irraa dhufaniif bakka itti wal-argani; keessattillee kunuunfamani. Aaddee Tireezaa Ahimad haadha qabeenyaa bifa hojii kana uumuudhan obolahaa isaanii wajjin gamtaadhan hojiitti seenanii milkaahani. Maanguddoon Oromoo aadaa fi afaan biyyanaa alagaa itti ta’ee qeheen kun dahoo isaaniiti. Kanaaf, “Nama manumaa keessa ciisaa bahee carraan kun akka deebi’anii dhalachuuti,” jechuudhani carraa argame kana galaeeffatn. Daawwadhaa.
"Tattaafachaatuma jirra, harrarras, boruma jenneet itti jira”
Obbo Ferhaan Abdulaahii jedhaman. Somaalyaa, biyya maatiin isaanii baqattummaadhaan jiraachaa ture kessatti haga kutaa 12tti baratan. Naannoo jalqaba bara 19 - sagaltammanii keesammoo gara Ameerikaa dhufan.
“Asitti Kaayyoon guddaan barumsa barachuu waan tureef sanumatti goree gosa barumsaa Biizines Administireeshiniitiin baradhee eebifame,” an jedhan Obbo Ferhaan, amma gama hojii Inshuraanisiitiin nama milkaahani.
Waayee maatii isaanii, akkataa itti hojii inshuraansiitti seenanii fi jiruuf jireenya biyyanaa laalchisee marii goonerra daawwadhaa.
Ijoollee Oromoo Ameerikaatti Dhalatanii fi Oromummaa
Naahilii Abdullaahii dhalootan Oromoo as Yunaayitd Isteets keessatti dhalattee guddatte. Maatiin ishii garuu akka Afaan Oromoo fi aaddaa Oromoo beektu godhanii guddisan. Naahiliin jalaalli aadaa, afaan, nyaataa fi aartii oromootii qabdu gudaadha. Barumsa ishiitiin bayyee cimtuu, dooktora ta’uuf cimtee hojjachaa jirtiu. Kayyoon ishii gara funduraa immoo, dooktorii taatee Oromiyaatti tajaajila kennuu dha. Marii gabaabduun Naahiilii wajjin godhe dhaggeeffadhaa.
AEDS - Dhabbata Baqattoota Afrikaa Gama Dinagdeetin Jajjabeessu
Wajjira Dhaabbata miti mootummaa, Afrikan Ikoonomik Developmenti Soolushin (AEDS) jedhamu keessatti namoota diinagdeedhan of-fooyyeessuuf carraaqantu wal-gaha.
“Dhabbanni keenya bu’aa horachuuf odoo hin ta’in haawaasa tajaajiluuf, jijjiiruuf dhabbate,” jedhan daayrektarri olaanaa AEDS Obbo Gannanaa Burqaa.
Obbo Gannanaan dabaluun, “Lammilee Oromoo dabalatee Baqattoonni Afrikaa Yunaaytid Isteets keessa jiraatan gama bituu fi gibira kaffaluutiin gaheen isaanii guddaa ta’us, ofii isaanii hojii daldalaa yookiis tajaajila kennuu irratti hirmaachuu irratti ammallee bayyinaan fayyadamoo hin taanee” jedhan. Dhabbanni isaanii ‘AEDS’ gama kanaan hir’ina jiru guutuudhaaf bara 2008 dhabbate.
Dr. Hasan Huseen dhabbatichatti hooggansa sagantaa leenjii irra hojjatu; leenjiisillee in kennan. Baqattoonni Afrikaa dinagdee keessatti hirmaachurratti rakkinni isaan quunnamu kaaniin adda jedhan. Kanaafiis dhabbanni kun namoota fedhi qabaniif kaffalttii malee leenjii torban 12 kenna. Gabaasa guutuu daawwadhaa.
Maanguddoo Oromoo Ameerikaa Gahuuf Ogoota Itti Fixe
Obbo Duubee Ganamoo, ijoolleen isaanii kaan jalaa ajjeefamanii kaanis erga jelaa hidhamaniin booda bara 1992 Arsii Kofalee gadhiisanii biyyaa baqatan.
“Ilma koo Buulloo in hidhan; San boodas mana dhufaanii ija kiyya funduratti Ida’oo ajjeesan,” jechuun ta’ee ganna 20 dura biyyatti maatii isaaniirratti raawwate gaddaa nuuf himan.
Bulloo fi Ida’oon ijoollee Obbo Ida’ooti. Miseensaa Adda Bilisummaa Oroomooti jechuudhan qaamni nagaha eegumsaa mootummaa Itoophiyaa maatii isaanii adamsinaan maatii amma danda’an qabatanii godaanuuf dirqamuu isaanii dubbatu. Baqatanii karaa Booranaatiin Keeniyaa seenanii, amma Godina Minnisootaa Yunaaytid Isteets keessa jiratu.
“Qehee bareedduu gannee, ganda keenyaan gar-gar facaanee , ganda itti kabajaa qabnu ganda abaluu nuun jedhan dhabamuu isaatti baayyee nama gaddisiisa” naan jedhan. Seenaa isaanii daawwadhaa.
“Hojjachuu Barbaannan Namni Waan Dadhabu Hin Qabu”
Obboo Tashitaa Tufaa bara 1992 Ameerikaatti godaanan. Jiruudhaan bu'aa bahii bayyee keessa darbaniiru; ammammoo nama qabeenya guddaa qabu; Abbaa Qabeenyaati.
Kaampaaniin Obboo Tashitaa, hundeessanii harkaa qaban ‘Metroopolitaan Traanzit Neetwork’ kaapitaala miiliyoonaan tilmaamamu qaba, namootni 300 caalanis Kaampaanuma kana keessa qacaramanii hojjetu. Guyyaa guyyattis barattoota godina Minnisootaa 15,000 mana barumsaatti geessee deddeebisa. Iccitiin milkaa'ina isaanii maali laata? Isaanuma irraa dhagahaa.
Gaabaasa qopheesitee an dhiheesite : Tigist Gammee
Gulaaltoonni Viidiyoo: Tigist Gammee, Tafarraa G. Tafarraa, fi Eliyaas Gabayaawu
Weebsaayitii : Tigist Gammee fi Tafarraa G. Tafarraa
Ogeessi Kaameeraa: Mohaamud Abdii


text:
Kaawuunsiliin mirga Dhala Namaa kan Itiyoophiyaa maallaqqi isaa akka hin sossoofneef ajaja mootummaan bara 2009 irratti dabarse irra deebi’ee iyyachuuf mirga argatee jira.
Manni-murtii Mummichi kan Itiyoophiyaa kaleeessa murtii kenneen dhaabatni mootummaa fi manni-murtii gad aanu kun ol iyyannaa akka hin dhiyeffanneef ittisuun dogoggoora.
Qabeenya kaawunsislii mirga dhala namaa kan Itiyoophiyaa kan ta’e qarshii kuma 500 tu jalaa uggurame.
Daayrekteera Kaawunsilii Mirga Dhala Namaa kan ta’an Endalkaacheew Mollaa Maallaqni akka qabametti jiraatuus murtiin kaleessa kenname injifannoo dha jedhan.
Obbo Indaalkaacheew akka jedhanitti maallaqni dhabamuun humna jiru xiqqessee gareen kun mana hidhaa Itiyoophiyaa keessatti dararaa rawwaatama jedhame qorachuu illee dhorkee jira jedhan.
Gabaasaa Guutuu MP3 tuquun dhaggerefadhaa.


text:
Cinaaksan aanaa godina Harargee Bahaa keessaa tokkoo ganadaa 50 caalaa qaba.Akka jiraattotii jedhanitti waraanii Liyuu Poolis Jijjigaatii dhufee ganda aka Hordaa, 1ffaa, Lammaffaa fi Sadaffaa,Kalmaalee,Baaduu Caffee fi Marar.
Akka warrii achii dubbifne jedhutti waraanii kun duruu naannoo tana hinuma lolaa taatullee dhiyoo tana keessaa hedduu lolee nama shan caalaa fixe. "Milishaa gandaatti nurraa dhowwaa jira,"jedha warrii nu dubbifne
Waraanii Liyuu Poolis waraana ittisa biyyaa(Mekkelaakeyaa) wal lolee nama irraa madeesse jedha warrii nu dubbisne.
"Waraanaa dhaabaa fi hin dhaabnuu irratti Mekelaakeyaa fi Liyuu Poolis magaalaa Hordaa Lammaffaa keessatti wal lolanii Mekelaakeya airra anamii madaahe.”Garuu Mekelaakeyaan hin amannu..isaanumattuu Liyuu Poolis gargaaraa jiraa,” jedha warrii nu dubbifne.
Jiraattooti Cinaaksen waraanii Liyuu Poolis lafaa duruu Riferendeem dhabe ammallee baballifachuuf loluutti jira.
Waraanii Ittisa biyyaa akka jiraattotii aanaa Cinaaksen jedhanitti Liyuu Poolisii gargaaraa poolisiillee balleessaa itti mure.
Bulchiinsii Dhimma Nagaa aanaa Cinaaksen ammoo Liyuu Poolisii fi Waraanii Ittisa Biyyaa wal hin lolle taatullee waraanii alaa dhufe ka wayaa milihsaa Somaalee qabu naannoo isaanii gadeen Cinaaksen loluu isaa dubbatan.
Obboo Ahmed Yaasin itti aanaa itti gaafatamaa dhimma nageenna aanaa Cinaakseniiti.
“Naanannoo keenna seenanii ummata dhawaa jiran.Nu naannoo isaanii hin seennee isaantu nutti dhfee..fedhii isaanisi hin beeknu.Wayaa milishaa Somaalee qabu.Federaalattis himnee jirraa naannoo Oromiyaatti himnee jirra.
Amma lola kana irratti gurbaa tokkotti Marar keessatti du’e.Gaafii isaaniituu hin beeknu.Qawwee gugurguddoon lolan.”
Akka jecha obboo Ahmeditti amma lolii ya dhaabatee jiraattotii ammalle Cinaaksen soda guddoo keessa jirti.


text:
Mootummaan Itiyoophiyaa bifa haaraan cimee kan achii as ba’e basaasa komputera irraa mormitoota isaa irratti geggeessuu kan jalqabe ta’uu jarmayaan mirga namaa HRW beeksisee jira.
Mormitoota biyyootii Afriikaa garaa garaa, US fi Austraaliyaa keessa jiraatan akkasumas sabaa himaalee mormitootaa fi leellistoota mirga namaa irratti kan fuuleffate ta’uu HRW gabaasa qorannaa irratti hundaa’e kan dheengadda ifa godheen beeksisee jira.
Kanneen Komputerri isaanii cabsamee ykn hack ta’uun galmeen isaanii hatamuuf yaaliin irratti geggeessame keessaa tokko OMN. Daayriktera dhaaba kanaa kan ta’e Jawaar Mohammed waa’ee komputerri isaa basaasamuuf yaaliin godhame ennaa ibsu waggaa darbe ennaa dhumaatii Irreechaa odeeffannoo komputera keenya irra jiru hatamuuf yaaliin godhamee ture jedha.
Jawaar akka jedhetti yaaliin godhamus galmeelee keenya akka hin seenne of eeggannoo cimaa nuti gooneen akkasumas hordoffii nuti goonuun nu irratti hin raawwanne. Haa ta’u malee namoonni karaa komputera isaanii ergaa isaan ga’u ennaa banan nama biraa dhufe ilaalcha itti kennuu galmee isaaniif ergamu banuu dura sirriitti ilaaluun gargaaruu danda’a jedha.
Mootumaan Itiyoophiyaa namoota dhuunfaa fi jaarmiyaalee isa morman basaasa komputeraatti gargaaramuun kan irratti fuuleffatu ta’uu ibsa gabaasi Human Rights Watch kun.
Qindeessaa gabaasa jarmayaa mirga namaa kanaa kan ta’an Felix Horn maddi gabaasa jarmayaa isaanii Kanaadaa Toroontoo keessa kan maadheffate qorannaa garee “Citizen irratti ta’uu dubbatu.
HRW irraa Felix Horn akka jedhanitti haleellaalee fi himannaaleen mana murtiitti dhiyaatan kun Itiyoophiyaa keessatti mootummaan sagalee tokko qofti akka dhaga’amu fedhii inni qabu irraa madde jedhan.


text:
Lammiwwaan Itoophiyaa saddeet Amerikaa gara biyyaatti deebifamuu dha akka mana hidhaa yeroo Birooward ( Broward Transitional Center),godina Filooridaa jiru keessatti hidhaa jiran beekkame.
Keeniyaa, Biraziil, Peeruu, Ekwaadoor, Kolombiyaa, Meeksikoo fi biyyooyta baayyee keessa qaxxaamuranii, beelaa fi dhadhabii imalichaa danda’uudhan, hiriyoota isaanii kan birraa du’ani gaddaa asi,Amerikaa gahuu isaani dubbatan, namoonni kun.
Namoota kana keessaa master pilaanii Finfinnee mormuudhan walqabate akka biyyaa bahe han dubbatu dargaggoon tokko Amerikaa nama isa gargaaru dhabuu irraa fi waraqaa ragaa waan hin qabneef Itoophiyaatti na deebisan jedhee.
Namoota sadeettan mana hidhaa turan keessaa lama Itoophiyaatti deebifamuu isaani fi haaluma wal fakkaatun lammiwwaan Eertiraa fi Somaalees mana hidhaa yeroo kana keessa jiran jedha.


text:
- 1) OPDOn akkuma amala ishee durii sana karaa qabsoo ummataatirra dhaabbattee akka waan ummataaf qabsooftuu fakkeessuudhaan siyaasni akkamii akka gara injifannootitti nu geessu akka danda’urratti ‘Lecture’ nu godhuuf yaalaa jirti. Kan Agaazii ummatarratti waamtee ficcisiisaa turte ishuma taatee osoo jirtuu, as deebitee ammoo injifannoowwan Qeerroon Oromoo lafeef dhiiga ufiitiin goonfate kanneen yeroo dhiheenyaa san hunda akka waan injifannoo OPDO ta’eetitti xeebdi. Kun waan hunda caala nama aarsa. Kan na rukutterra kan na arrabsitetu na dhukkubse jedha warri gamaa. OPDOn hojii food-for-work wayyaaneetirra yoom bilisa baateti ammoo kan injifannoo qabsoo qeerroo Oromoo dhuunfachuuf dhamaatu? Silaa injifannoon qeerroo kun akeekni isaa tokkoohuu OPDO maxantummaaf gabrummaa wayyaanee jalaa baasuu hin turree ishumatu didaa jira malee?
- 2) Hiriira mormii ba’uun, gabaa lagachuun, diddaa adda addaa karaa nagaya qabuunillee adeemsisuun adeemsa siyaasaa duubatti hafaa dha jetti OPDOn. Ajab! Yaa OPDO, agaazii yaamanii akka keessan ollaa keessa waliin deemuudhaan karaa itti agarsiisanii ummatarratti dhukaasissudhaaree qabsoon ammayyaa?
- 3) Ummanni kan mormaa jiru gibira hin kaffaluu jedheeti miti. Osoo jedheehuu ammo dhugaa qaba. Mootummaan OPDO mootummaa ummata Oromootiin filatamee muudamee miti. Kana ammoo sochi bara dabree guutuu godheenis caasaa OPDO Oromiyaa keessa jiru cufa mancaasee balleessuudhaan agarsiisee jira – the people completely rejected OPDO gov’t. Kanaafuu, haaluma dubbii ijoo beekamaa “no taxation without representation” jedhuun gibira mootummaa OPDOtiif hin kaffalu osoo jedheehuu dhugaa qaba ummanni. Garuu sanuu hin jenne ummanni. “Tilmaama galii guyyaa” shira jedhuun ba’aa gibira irratti tuuluuf deemtan falmaataa jira ummanni ammaaf.
- 4) Rakkinna wal-madaaluu dhabuu (imbalance) galiif baasii mootummaa Oromiyaatiif itti gaafatamaan adda duree OPDO dha. OPDOn as baatee kana lallabuun ishii ufumaan akka uf saaxiltu taasise. Heeruma (constitution) biyyattiitin aangoo kennameef itti fayyadamuu dhabuudhaan mootummaan fadaraalaa galii gurguddoo Oromiyaa keessa maddan kophummaadhaan (exclusively) akka saamu godhuudhaan OPDOn karaa Kanaan ummaata saamsisuurra dabartee, amma ammoo gibira dabalataa ummatarratti tuuluu feeti. Ummanni Oromoo paartii siyaasaa kan qabeenya naannoosaa samsisu, kanarras dabree kan ijoolleesaa agaazii itti yaamee ajjeesisu ni morma malee hin deeggaru.
- 5) Daldaltoota kuma 46 ol gara “seera qabeessummaatti” galchine jettan. Namni hagana gahu cufa seeraan ala Oromiyaa keessatti haga yoonaa daldalaa turan taanaan, mootummaan OPDO akkamiinuu ani mootummaa dha, Oromiyaa bulchaan ture ufiin jedhuu danda’a yaakh? Kunis mataasaatiin hangam tokko OPDO kan saaxilu dha.
- 6) Dabalataanis dubbii kana ammas “qaama fageenyarra taa’ee” jirutti qabachuun kun ammas rakkoo jajjabduu OPDOtti fiduuf deema. Rakkoo jiru alatti qabachuun (externalize godhuun) kun hiikkaa lama, (lamaanuu kan OPDO saaxilu) qaba: Tokkoffaa: Ummatni OPDOrra qaama biyya alaa taa’ee fageenyaan dhaamsa wayii dabarfatu dhagaya malee OPDO ani mootummaa Oromiyaa ti jettee dubbattuuf gurra hin qabu – kanaaf warra fagoo kana dhagahee ka’aa jira hiika jedhu qaba. Kun ammo akkuma olitti qabxii 4 irratti ibsame, OPDOn mootummaa taatee Oromiyaa bulchaa akka hin jirre, ta’uus akka hin dnadeenye daran mirkanneessa. Lammaffaa: Jechi akkasii kun TPLF/OPDOn tuffii ummataaf qabdus kan agarsiisuu dha. Ummata agaaziif qawwee ishii dura dhaabbatee mirga ufiitiif falmu dura dhaabbatee, lakkii gaaffiin kun kan warra alaati malee keetii mitii jechuudhaan tuffii ummataaf qabdu agarsiisa. Tuffiin kun kan dhufu ammoo aantummaa ummatichaa dhabuurraa kan ka’e ummaticha akka alagaafi bitamaa ilaaluurraa kan maddu dha.
Monday, July 17, 2017
Siyaasni kijibaaf gantummaa hoo gara injifannootti nu geessaa laata?
Siyaasni kijibaaf gantummaa hoo gara injifannootti nu geessaa laata?
(Girma Gutema irraa)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Uhuuruu Kenyaataa,perzdaantiin Keenyaa bara 2007 fi 2008,bara filannoo biyya isaanii kaan gosa wal aasise jedhani hiamtan. Wanjala gugurdaa shaniin himatan.
Waraanii gaafasii sun nama 1,100 dhumate nama kuma 500 tahutti baqate.
Yo hardha innii mana murtii wanjala adunyaa qoratu The Hague,Nezeralandis jiru gahetti warri isa deeggaru bahee simate.
Saatii sadeen mana murtiitti ture sunitti waan himataniin caqasuu malee xuphii xuphuriin afaanii hin baane. Womaallee hin dubbanne.Taatullee namii seeraan isa gargaaru abukaatoo isaa,Steven Kay wannii Hurun himatan guutama hin qabduu jedha.
"Uhuruun balleessaa hin qabdu jechuun malan.Maan jennaan namii isa himachuutti jiru hin jiru. Wannii himataniinillee dubbiin faana walii jirtu ta himataninileen hin jirtu.Namii balleessaa tanaan isa himachuutti jiru hin jiru.Tana akkuma ufi beeku kana beeka.Ragaan himataniin hin jiru.Yoo ragaan jiraate himatan.”
Abukaatn isaa dubbiin Uhurun himatan tun qaata jiddee jedha.Abbootiin alangaa Uhuru hiamtan ammoo mootummaa Keenyaatti beekuma beekaa ragaa bilbilaa,qaraxaa fi galmee Baankii balleessee ragaa balleessee jedhan.
Ogeessii himata-seeraa ka akka Benjamin Gumpent ragaa jiru walti guuruun dubbi wal xaxaa waan fidduuf dubbiin tun guyyaa haga hin beenneef duratti siiquu malte jedha.
"Seerinuu tanatti hin gammadu—manii murtii dubbii tana afaan seeraatiin dubbachuuf yoo biyyiti innii keessa jiru akka inni hin himatamne tolchitee ragaa dhowwate garii deeman hin jiru.Akkas taanaan seerii faaydaa dhabee jedhe.”
Abukaaton jara namii irraa dhumee Fergal Gaynor ammoo dubbiin tun gara deemu dhabde jechuun dhiigi jara namii irraa dhumee faaydaa dhabaa jedha
"Haadhaa,abbaa,obboleessaa,obboleettti irraa dhume.Marroo hedduu giddeessanii bira rafan, jiroo gubanii,qabeenna isaan Naivasha fi Nukuru keessaa qaban.Seerallee dhabanii seera mootummaa Kenyaataa irraa dhabaniifillee isaanummaan ufumaan itti rakkachuu malanii? ibidda itti naqan.”
Akka jecha abbaa alangaa addaa Keenyaa Tithu Muuygiyaatti itti mootummaan haga dandahutti ragaa manii murti gaafate ya dhiheesseef.
Perezdaatniin Keenyaa Uhuru Kenyaataa perzdatnii adoo hujii irra jiru manii murtii addunyaa ICC wanjalaan himatee mana murti dhiyeessa ka qaraati.
Jabeennii mana murti kanaa nama kana himachuu dandahuu fi dadhabuun isaa tana irratti laalama.