text:
Aangawoonni magaalaa aanaa Meessoo fi ka magaalattii “gaaffiin Maaster Pilaanii Finfinnee ammaa murtii Dhaabbata Dimookiraatawa Uummata Oromootin haqamee jira. Kanaaf, sababaa hiriira mormii itti baatan hin qabdan” jedhan iyyuu, uummatni garuu, “barattoonnii fi lammiileen Oromoo kaan sababaa mormii ba’aniif haa hiikaman.
Kanneen ajjeesamaniif mootummana itti gaafatama haa fudhatu, kanneen jedhanii fi gaaffiilee biroo kaasuudhaan, walga’icha dhiisee deemuu isaa dubbatan, jiraattonni. Kana irraa kan ka’e uummatni magaalaa Meessoo fi naannawa ishee Dilbata dabre hiriira mormii geggeessuu isaa fi daangii Finfinnee irraa gara Jabuutiitti geessu cufuu isaa illee himanii jira.
Gama biraan, haleellaa namoota bulchiinsa naannoo Somaaleetiin geggeessamee fi humnoota mootummaa tu harka keessaa qaba, jedhameen haleellaa bakka Urfoo fi Soddom jedhamutti geggeessameen qonnan-bultoonni aanatti ja’a rasaasaan haleelamuu isaanii fi san keessaa lama du’uu mirkaneeffachuu jiraattonni dubbataa jira. Boombiin magaalattii keessatti dhoosame dardara afur madeessuu illee dubbatu. Magaalaa aanaaa sana keessa jirtu ka biraa, Asaboot keessatti kaleessa halkan, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti sa’aa lamaa fi walakkaa dhaa jalqabee hanga halkan walakkaatti uummatni magaalaa fi baadiyyaa walitti-dhufee karaa Finfinnee irraa gara Jabuutii geessu cufuun mormii geggeessaa turuu isaa jiraattonni dubbatanii jiran.
Hiriirriwwan magaalaa Meessoo fi magaalaa Asabootitti geggeessaman ka beekkannaa seeraa hin qabnee fi meeshaalee qabeenyaa caccabsuutti fuuleffate, jechuun ka balaaleffatan, itti-aanaa bulchaan aanaa Meessoo geggeessamuu isaanii garuu hin haalle. Haleellaa qonnaan-bultoota ja’a irratti raaw’atame sana garuu, mootummaan harka keessaa hin qabu, jedhan. Shawaa Lixaa, aanaa Calliyaa, Mana-barnootaa sadarkaa tokkoffaa Lalistuu Biillootti kanneen baratan barattoonni kutaa tokko haga afurii jiran, “otuu dhiigni obboleeyyan keenyaa dhangala’aa jiruu hin barannu” jedhuudhaan, hiriira mormii geggeessanii barnoota dhiisanii deeman, jedhu jiraattonni naannoo.
Baruumsi bu'ura jireenya ilma namaati. Barnoonni bu'ura waa hundaati. Manni barnootaa naannoo kee jiraachuu jechuun…
The Conflict Testing Ethiopia’s Nobel-Winning Leader
For several months, Ethiopia has witnessed an escalation of threats on various fronts, both internal…
In a sign of growing concern in Washington about the Civil War in Ethiopia, the…
NAIROBI, Kenya — Once home to one of Africa's fastest-growing economies, Ethiopia is struggling as…
On September 11, 2022, the Government of Tigray External Affairs Office released a statement indicating their willingness…


c: text/html

text:
«Yaa mucaa koo dhaga’i mana abbaa kees irranfadhu; mootiin miidhagna kee jaalateeraatii!» (Faar.44:101)
«Yaa mucaa koo dhaga’i mana abbaa kees irranfadhu; mootiin miidhagna kee jaalateeraatii!» (Faar.44:101)
Dn.Mazgabuu kafyaalawuun
Mudde guyyaan sadi guyaa ayyaana haadha keenya dubroo Maariyaam yennaa ta’u innis guyyaa isheen dhalattee umurii waggaa sadiitti mana qulqulluumaa seentedha. Seenichas gabaabatti akka armaan gadiitti haa ilaalu.
Haannaa fi Iyyaaqeem Arrabsoo yeroo dheeraa jalaa bilisa bahuudhaan mucaa bifa bareedduu qabdu argatan (dahani). Akkuma raajichi Solomoon “Yaa mucaa koo kunoo ati bareedduudha” ( Weed. 4:1) jechuun dubbate durbee qaamaanis ta’e yaadaan; keessaanis ta’e alaan bareedduu taate argatan (dahani). Qeeqa (arrabsoo fi hamannaa) namootaa irraa walabummaa argachuu isaaniitiinis ni gammadani.
Gammachuun isaanii kunis mucaa dhabuudhaan waggoota hedduudhaaf hawwii daa’ima argachuutiin gubachuu caala namoota naanoo sanaatiin Haannaan “Gaangee”; “Kan gadameessi ishii cufame” jedhamtee arrabsamaa turte irraa mucaa argachuu isheetti bilisa bahuu isheetiinidha. Mucaan kunis qulqulleettii durbee Maariyaamidha.
Haannaan dhala dhabdee waggoota hedduuf turtus Waaqayyoon “Akka eeyyama keetti dhala naaf kenni. Kan Ati naa kennitu yoo durba taate bishaan waraabdee, leemmatii warqee hodhitee, foohaa golgaa mana kee tajaajiluuf oolu footee akka si tajaajiltuuf; yoo dhiira ta’e ammoo baratee mana kee akka tajaajiluuf siif kennina” jechuun wareeganii akka turan dubbiin dubroo Maariyaam nutti hima.
Durbeen Maariyaam dhalachuu Isheetiin kan bilisa bahe haadha Ishee fi abbaa Ishee qofa osoo hin taane addunyaa hundadha. Dhalachuun haadha keenya dubroo Maariyaam dhalchuu Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoosiif jalbuliidhaatii. Kana jechuunis dukkannii fi gidiraan kakuu moofaa keessa ture, duuti bara dheeraaf addunyaa mara dhiphisaa ture baduuf yeroo itti dhiyaachaa jiru, dhalli nama marri harka diyaabiloos jalaatii bilisa ba’uuf yeroo hojiin Uumaa keenyaa ifaan jalqabameedha. Kana waan ta’eef abbootiin “ Siin addunyaan fayye; Ilma keetiinis nageenyi nuuf ta’e” jechuun Ishee faarsu.
Waaqayyos kadhannaa Haannaa fi Iyyaaqeem dhagahee qulqulleettii durbee Maariyaamiin kenneef. Gama biraa Addaamii fi Hewaan akkasumas ijoolleen isaanii boo’ichi isaanii dhaga’amee hundumtuu kan ittiin fayyu danda’u; hunda keenyaa dhalatte. “Osoo Waaqayyo sanyii nuuf hin hanbisneetii akka Sadoom taanee, Gamooraas fakkaanee turre”( Isaa.) akkuma jedhame sanyiin Waaqayyoon filatamte fayyina addunyaaf kennamte (dhalatte).
Abbaa fi haati ishees Waggoota sadiif erga of bira tursanii booda kitaaba irratti “Waaqayyo keetiif wareega yoo wareegde Waaqayyo wareega kee kana ni barbaadaatii: cubbuu sitti ta’aatii kanfaluudhaaf duubatti hin jedhiin. Yoo hin wareegne garuu cubbuun sirra hin jiru. Kan afaan keetiin dubbattes Waaqa keetiif fedha keetiin wareegdeetaatii kan afaan kee keessaa bahe raawwadhu” (Se.ke.de. 23:21-23) isa jedhu yaaddachuudhaan “Garaanshee osoo fira hin bariin; afaanshe midhaan osoo hin bariin akka wareega keenyaatti mana qulqullummaaf kennina” jehdanii fudhatanii gara mana Waaqayyoo deeman.
Hoogganaan lubootaa fi uummanni yeroo ishee argan biiftuu caala harka toorba iftee qaqawweessa (bakakkaa) caalaa soodaachiiftee isaanitti mul’atte. Isaanis uumama kana fakkaattu maal goonaa? Maal ishee nyaachifnaa? Maal isheef afna? Jedhanii osoo dhiphatanii Ergamaa qulqulluu Faanu’eel mannaa samii leemmatii warqeettii, dhugaatii samii xoofoo ifaatti qabatee samii samiirraa bu’ee isaanitti mul’ate.
Uummannis lubichaaf kan dhufe waan isaanitti fakkaateef harkaa fuudhii godhani. Lubichi fudhachuuf yeroo jedhu irraa ol fagaate. Haannan mucaashee haammattee kabajasaa fudhachuuf achi siiqxee yeroo teessu akkuma ol fagaatetti hafe. Kana booddees kabaja daa’imittiif dhufe yoo ta’e maaltu beeka? Qofaa ishee dhiisii achi siiqi isheedhaan jedhan. Haannaanis akkuma jedhamte goote. Yeroo kana Ergamaan qulqulluu Faanu’eel bu’ee kochoosaa tokkoon haguugee, mannicha nyaachisee wayinichas obaasee gara samiitti ol bahe.
Gooftaan saba Israa’el mannaa samiirara buusee akkuma isaan nyaachise (Ba’u. 16:13, 1Mooto.19:1-8)
haadha keenyas karaa Ergamichaatiin isheedhaaf laate. Nyaanni ishees mannaa samii irraa bu’e, dhugaatiin ishiis dhugaatii samii irraa waraabame ta’e. Kana waan ta’eef qulqulluun abbaan keenya Hiriyaaqoos “Yaa drbee nyaata lafa kana irraa kan nyaatte miti nyaata samii (kan samii irratti bilchaate) malee; yaa durbee dugaatii lafa kanaa kan dhugde miti dhugaatii samii irraa waraabame dhugaatii samii dhugde malee” ( qiddaasee Maariyaam) jechuun ishee galateeffate.
Erga dhimmi sooratashee fala argatee mana qulqullummatti ishee gashan. Guyyaan kunis Mudde guyyaa 3 ture. Manni kiristaanaas yeroo hundaa jiini galee guyyaa 3ffaa irraatti, yeroo yaadattu wagga awaggaatti Mudde guyaa sadii immoo ayyana ol’anaatiin kabajji.
«Yaa mucaa koo dhaga’ii mana abbaa kees irranfadhu; mootiin miidhagna kee jaalateerahoo» Jedhee qulqullichii Daawiit Faarsa. 44:101 irratti akkuma dubbate. Haati keenya qulqulleetii dubroo Maariyaam Ergamoonni ishee sooraa kabajaa fi ulfinaan mana qulqullummaa keessa waggaa kudha lama jiraatte. Walumaa galatti umuriin ishee waggaa kudha shan yommuu fixxu Yihudoonni goomiidhaan «Shamarree waan taateef amala dubartootaatiin mana qulqullummaa waan xureessituuf bahuu qabdii» jedhan. Hojji afuurri Qulqulluun isheerratti hojjetu hubachuu waan hin dandenyeef akkuma nama foonummaa isaaniitti ija foonii qofaan ilaalanii murtoo dogoggoraa murteessan. Gama biraatiinis akka Waaqayyo Ilmi Durboo irraa dhalatu raaga dubbatame waan beekaniif raagni sun ga’ee osoo isheen Kiristoosiin hin dahiin dursinee isheen akka baatu yoo taasisne carraa kana dhabuu dandeessiidhaan akka mana qulqullummaa keessa baatu taasisan.
Hangafni lubootaa hammeenya Yihudootaa kana argee akkam wayya? Furmaata akkamii keennuuf dandeenya? jedhee Ishee gaafannaan gara Waaqayootti naaf beeksisi jetteen. Innis kadhannaa gara Waaqayyootti yemmu dhiyeessu deebii «Qoomoo Yihuudaa keessa kanneen haati manaa isaanii duute lakkaayitii ulee isaanii mana qulqullummaatti galchii irratti kadhadhu anis mallattoo siifan kenna » jedhu waan argateef uleewwan isaanii irratti kadhachaa buleera. «Yaa Yooseef kadhima kee Maariyaamiin fudhachuu hin sodaatiin» kan jedhuu ulee Yooseef irrattti barreeffamee argame. Ulittiinis firii qamadii fi wayinii godhattee argamteetti. Mataa isaarras gugeen boqotteetti. Kana ragaa godhachuun Giiftii keenyaaf Yooseef kaadhima (eegduu ykn tiksee) akka isheef ta’utti filatame.
Kadhima jechuun jechuun maal jehuudha? Yooseef Maariyaamiif kaadhima ta’e yeroo jennu hoo maal jechuu keenya? Qulqulleettiin dubroo Maariyaam mana Yooseef keessa akkamiin turte? Akkamiin mucaa ishee qoricha addunyaa ta’e Iyyasuus Kiristoosiin ulfooftee deesse? Kan jedhu yeroo biraa ilaalla. Waaqayyon ittiin nu haa qaqqabsiisu.
Galanni Waaqayyoof haa ta’u; kadhanaan haadha keenya qulqulleettii dubroo Maariyaam nu wajjin haa ta’u. Ameen! Bagga ittiin isin ga’e.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jarii kun lamaan gama bitaatiin Floyd Mayweather(US) fi Manny pacquiao (Philippines) warra dorgommii boksiitiin addunyaan beettu. Warri kun tanumaan horii milyoona hedduu harate.
Maani Paakiyuu,ka amma Floyd Mayweather dorgommii yaammachuutti kun nama biyya Ispaanish.Mayweather armaan durattuu marroo marroo tokko wal dorgomanii marroo 12essoo irratti akkuma duruu moo'u Floyd moo'e.
Dorgommii jarii kun bara 2015 wal dorgomeen dorgommii jabana kanaa, fight of the century jedhaniin.Daqiiqaa diqqaatti Floyd doolara miliyoona hedduu harate.
Maanii Paakiyuu guyyaa dheengaddaa namicha Amerikaatti boksiin gurrii bahe, Eediriyaan Biroowner dhahee qaarsiee amma ammoo isatti Floyd Mayweather yaammachuutti jira
Namii Paakiyuun yaammachuutti jjru,Mayweather haga ammaatti marroo 70 dorgomee 61 moo’e tana keessaa warra wak dorgomeen marroo 39 dhahee gaggabse, ufii ammoo marroo 7 moo'amee 2 amoo walqixxee bahe, lanqaansoo jige.
Maaniyuun kun dorgommii guyyaa dheengaddaa hoteelii MGM Grand,Amerikaa Las Vegas keessatti namicha Amerikaa,Adriyiaan marroo 112 dhahee qaarise.
Maanii Paakiyuu nama ganna 40ti namii innii wal dorgome,Adriyaan ammoo nama ganna 32.
Amma nama takkuma naminuu dorgommii tana irratti Paakiyuun amma namicha Amerikaa ka addunyaa keesattu takkuma dorgommin boksiitin namii cinaacha lafaan hin gahin Floyd Mayweatheri waliin wal dorgomuu fedha.
"Diidatti naa bahi siin jedhaa jedhaa itti naa himaa yoo inni eeyee jedhe," jedhee dhaamae, Paakiyuun.
Filooyidii yoo Paakiyuun Adiryeen moo'e sunillee warra dorgommii dawwachuutti jiru sun keessa jira.Yoo dorgommiif yaammatanillee eeyeti fi iyyoollee hin jenne.
Floyd Mayweather kun marroo 50 dorgomee 50nu isatti moo’e tana keessaa marroo 27 warra wal dorgomeen dhahee gaggabse ufii ammoo takkuma namii cinaacha lafaan hin geenne.
Nama isa cinaacha lafaan gahu dhabee jennaan dorgommi dhiisee yuubomee horii miliyoona hedduu bara dorgommiii suniin tuulatetti deebi’e.Horiin innii hin qabaa jedhan $miliyoona 700.


text:
Somaaliyaa keessatti jimaata dabre kana waa’ee prezidaantii haarawa filuu irratti hoogganoota mootummaa federaalaa fi ka bulchiisota naannoo gidduutti wal-danqaa uumame furuuf carraaqqiin godhame eega milkaa’uu dhabee booda, paarlaamaan biyyattii immoo Sanbata dabre yeroo taayitaa prezidaantii amma taayitaa irra jiranii, kan Abdullaahii Farmaajoo dheeressuuf yaada dhihaate kuffiisee jira.
Mohaammad Kaahiyyee Moqdishoo irraa akka gabaasetti, Afo-yaa’iin Paarlaamaa Simaaliyaa Mohaammad Musaal Sheek ibsa kennaniin, “yeroo taayitaa prezidaant Mohammed Abdullaahii Farmaajoo ka Wixata har’aa, Guraandhala saddeeti dhumatu dheeressuuf, karoorri lafa kaa’ame hin jiru,” jedhan.
Prezidaantichi fi Muummichi-ministaraa Mohaammed Huseen Roobalee akkasumas hoogganoonni bulchiisota naannoo biyyattii shanii, sirna ittiin prezidaantii haaraa filatan irratti mari’atanii waliigaluu dadhabanii booda ture, Mursaal kan kana dubbatan.


text:
mini cooper turbo wastegate adjustment
SEERA MAATI NAANNO OROMIYAA FOOYYASSUUF LABSII BAH... by: telegram | 7144 KB | 20-05-2022 | 20 reads | 75 downloads. Report abuse. Open the book here..
jay haide l39ancienne cello review
microsoft teams exploratory trial cost
paperless employee whataburger login
Monday, September 19, 2022.
#Bara2015 # Mootummaa_Naannoo_Oromiyaa . rsw jail mugshots We and our partners store and/or access information on a device, such as cookies and process personal data, such as unique identifiers and standard information sent by a device for personalised ads and content, ad and content measurement, and audience insights, as well as to develop and. Qajeelfama Naamusaa Abbaa Taayitaa Daandiiwwan Oromiyaa Seensa ... isaaniifi maatii isaanitiin argatan hunda beeksisuu jechudha. 12. ‘’Faaydaa Galmeesisuu’’ jechuun, haala labsii.
Seera maatii Oromiyaa: magalata Oromiyaa. Mootummaa naannoo Oromiyaa, 2003 - 101 pages. 0 Reviews. ... We haven't found any reviews in the usual places. Bibliographic information. Title: Seera maatii Oromiyaa: magalata Oromiyaa: Contributor: Oromiyā kelel (Ethiopia) Publisher: Mootummaa naannoo Oromiyaa, 2003: Length: 101 pages :.
Baga gara Oromiyaa, biyya carraa adda addaa qabdutti dhuftan. Miidhagina uumamaa fi dinqiiwwan lafaa ulfina qabeessa ta'an, hammi bineensotaa fi biqiltoota, bineensota bosonaa, halluu aadaa adda addaa fi seenaa ummata Oromoo, ogummaa, wal danda'uu fi keessummeessuun isaanii kan Oromiyaa bareedduu hafuura namaa baafachiise. Dhumarrattis Labsii hojjettoota Mootummaa Naannoo Oromiyaa Lak.61/1994 akka foyya'etti irra deebiidhaan foyyeessuuf bahe marii bal'aan erga irratti taasifameen booda Caaffeen wixinicha raggaasee jira. Kab. Obbo Isheetuu Dassees Labsii Lak. 215/2011 ta'ee kan hojiirra oolu ta'uu beeksisan.
Published on 18 November 2020 3062 Downloads. File Name: Labsii Lak 83 Bara 1996.pdf. File Size: 25.13 MB. Download: 3062 times. Created Date:. 6 Keewwata 13. Yakka Itoophiyaarratti Daangaa Isheetiin Alatti Raawwatamu Itoophiyaan ala ta'ee kutaa addaa Seera kanaa, Kitaaba 3ffaa, Mata duree tokkoffaa, Boqonnaa Tokkoffaa fi Kitaabuma kana Mata duree 5ffaa (Keewwata 238-260),(Keewwata 355-374), jalatti kan tumaman darbuun mootummaa Itoophiyaa, nageenya yookiin tokkummaa isaa, dhaabbilee isaa seeraan hundaa'an,yookiin.
Wal- Falmii Dhimma maatii waliin wal qabbatee dhihaatuuf murtii kenuu. v Akkaataa Dambii lakk.45/75 tiin raawwatama. Jan 14, 2022 · "Adeemsi falmii Mana Murtii wal xaxaa, yeroo kan Jan 14, 2022 · "Adeemsi  falmii   Mana   Murtii  wal xaxaa, yeroo kan fudhatu ta'uu irra darbee hawaasni yeroo qabu hojii. Seerri Ambaa tumaatama haaromsa seera Oromoo Arsii isa olaanaa, maqaa gaggeessaafi hayyicha gadaa. Gosoota loogaalee afaan oromoo 1.9. Afaan, loogaafi jireenya hawaasummaa 1.10. Afaaniifi hawaasa 1.11. Afaaniifi.
bennington nebraska school board results 2022
- Past due and current rent beginning April 1, 2020 and up to three months forward rent a maximum of 18 months’ rental assistance
- Past due and current water, sewer, gas, electric and home energy costs such as propane for a maximum of 18 months’ utility assistance
- A one-time $300 stipend for internet expenses so you can use the internet for distance learning, telework, telemedicine and/or to obtain government services
- Relocation expenses such as security deposits, application fees, utility deposit/connection fees
- Eviction Court costs
- Recovery Housing Program fees
Dec 30, 2021 · Paartiin Oromiyaa bulchaa jiru waldhibdeefi wal himannaa qondaaltonni dhaabichaa mootummaa naannichaarratti dhiheessaniirratti mari'achuun waliigalteerra gahuu ibse.. Ummata oromoo fii mootummaa naannoo oromiyaa kan ofiin jettu OPDO n yeroo ammaa kana hojii maal irratti akka argamaanii fii mootummaa ummata oromoo jechuudhaan kan.
how to spot a fake michigan id
english 101 final exam essay
digitalocean api docs
instant play poker
pink barbell 20kg
Murtii Oromiyaa jechuu dha. 2) "Caffee" jechuun bu'uura Heera Mootummaa Naannichaa Fooyya'ee Bahe, Labsii Lakkoofsa 46/1994, Keewwata 46 (1) tiin, kan hundeeffame, qaama seera baasaa fi abbaa aangoo ol'aanaa Mootummaa Naannoo Oromiyaa jechuudha. 3) "Gargaaraa Abbaa Seeraa" jechuun ogeessa seeraa hojii abbaa seerummaatiin.
bny mellon token login
polar coordinates examples
- 11 nel street verwoerdpark alberton
- the atlantic
- bible verses about doors opening and closing
- chalkboard app android
marine propellers uk
yahoo lotto format pdf
Aug 17, 2020 · Bandits - Pixel Art This content is hosted by a third party provider that does not allow video views without acceptance of Targeting Cookies. Please set your cookie preferences for Targeting Cookies to yes if you wish to.
ganuutti hikama. Waliganuu fi ofi ganuun sadarkaa name (tokkee) fi maatii (warra) irraa egalee hanga saba (lammii) ofii ganutti guddata. Namooti gurmuu jirenya hawaasummaa, dinagidee, fi. Oromoonni seera ammayyaatiin cinaatti dhimmoota hawaasummaa keessatti isa mudatan, kan akka waldhibdeewwan maatii fi ollaa akkasumas kan gosaa jaarsummaadhaan furata. Manni murtii aadaa hundaa'uf.
community care
what are the longterm side effects of losartan
worth it template
pop up store near me
five ten freerider vs freerider pro
epson printer firmware hack
division 2 football teams in florida
skyrim bard mod
This book is about Seera Maatii Oromiyaa download full version now. Seera Maatii Oromiyaa PDF Download Are you looking for a book that gives you an insight on the contents of Seera Maatii Oromiyaa and other similar materials? This book is written by a writer who has hundreds of experience, hence the content..
almarai new interview date
Sep 10, 2022 · Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaatti Komishinii Karooraa fi Misoomaa Oromiyaa Message from the Commissioner The Planning Commission’s primary role, as its name implies, is to prepare plan that transform the Oromia regional state social and economic development...
central port elizabeth history
my bf is best friends with his ex reddit
lagos telegram group link
longkan phuket
kawasaki key 791
driving licence categories uk
fish catching game app
office space for rent in makati
triple crown baseball rules
johnsonville sizzling sausage grill
Dhaabbanni Tokkummaa Guutummaa Itiyoophiyaa – MIAD, heera Itiyoophiyaa keessatti, keeyyatni 39, biyya diiguudhaan kan tumame – jedhee balaaleffachuudhaan, keeyyatni kun akka haqamu.
original hillbilly hat
best airbnb great smoky mountains
Download Free PDF. ININSTITIYUUTII LEENJII OGEESSOTA QAAMOLEE HAQAA FI QORANNOO SEERAA OROMIYAA. ININSTITIYUUTII LEENJII OGEESSOTA QAAMOLEE HAQAA FI QORANNOO SEERAA OROMIYAA. Wekgari Dulume. Continue Reading. Download Free PDF. Download. Related Papers. Oromia Law Journal. BIRTH DEFECTS OF CONSTITUTIONS.
Oromia National Regional State Laws 1998-1999 1997 1996 1995 1994 1993 1991-1992 1989-1990 1985-1988 2005-2006 Labsii Lak 175 Bara 2005 Labsii Lak 176 Bara 2005 Labsii Lak 177 Bara 2005 Labsii Lak 178 Bara 2005 Labsii Lak 179 Muddee 17 Bara 2006 Labsii Lak 180 Muddee 17 Bara 2006 Final IV Labsii Lak 181. Sep 10, 2022 · Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaatti Komishinii Karooraa fi Misoomaa Oromiyaa Message from the Commissioner The Planning Commission’s primary role, as its name implies, is to prepare plan that transform the Oromia regional state social and economic development...
15 min scalping strategy
Naannoo Oromiyaa lakk.130/1999 raawwachiisuuf Dambii baasuun barbaachisaa ta'ee waanargameef; ... yookiin maatii irraa dhaalmaadhaan yookiin kennaadhaan dabreef akkuma eegametti ta'ee, ganda baadiyyaa jiraatu keessatti namni qonnaaf yookiin, horsiisee buluuf yookiin.


text:
Baarentuu Gadaa Irraa//
Namoonni murtaawan wallaalarraa, kuun isaanii ammoo ta’e jedhanii holola sirni goolessaan, sirni saamichaa, murni faashistiin Wayyaanee/ADWWI jedhee of-waamu gaggeessu dhagahanii yoo amananii fi deebi’anii isa qabsoorra jiru burjaajeessuuf yaalan arginee dhagahaa jirra. Mootummaan TPLF/EPRDF sobaa, ,saamaa fi gooleessaa ta’uun isaa waggoota 26n darbaniif osoo beekamuu har’a lakkii fooyya’aa jiraa, Abaluu fi Abalu kan jedhaman waan ministeera ta’aniif, Abaluu fi Abalummoo waan jenaraaloota ta’aniif rakkoon gaafiin uummataa furamaa jira jechuun hololamaa jira. Dhuguma akkuma jedhamaa jiru namoonni burjaajeessitoota ergamtoota diinaatiin guyyuu maqaan isaanii afarfamaa oolu kun gaafii Oromoo deebisuu jennee hoo ilaalle garuu waan fakkaatuu miti. Dhugaan lafarra jiru kan muldhisu ergamtoonni maqaan isaanii dhahamaa ooluu miseensonni OPDO kun Oromoo mitii warra ofuu hidhaa keessaa baasuu dadhabee ergamaa jiraachaa jiruudha.
Kan Sobee, hidhee, dararee fi ajjeesee saamicha mi’eeffate yoomiyyuu gita uummataa hin ta’u. Aantee cunqurfamaa ta’uu hin danda’u. sirna akka wayyaanee kana waliin yoomiyyuu araarris hin bu’u. Gargaaraummaan saboota biyyattii addatti ammoo Oromoo fi wayyaanee gidduu jiru gongumaa kan walitti araaramuu miti.
Murni TPLF jedhee of waamu kun murna saamtootaa, murna goleessitootaa ti. Murni kun bara bittaa isaa waggoota 26n darbaniif dimookiraasii, mirga namoomaa, waan jedhan hin beeku, dhagahuus hin barbaadu. Fedhiis, hamilees itti hin qabu. Amalli sirnichaa waliin dhahee, hidhee, dararee fi ajjeesee saamaa jiraachuudha.
Waggoottan 10n darbaniif addatti ammoo waggoota 3n darbanii as uummanni Oromoo qabsoo isaatiin wayyaanee dhiphiseera. Sirna TPLF/EPRDF jedhamu dhiibee qarqara awwaalcha isaatiin gaheera. Fincilli uummanni Oromoo/qeerroon addatti waggoota 3n darbanii as shiftoota Wayyaanee IHDG ofiin jedhanirratti gaggeessaa turee fi jiru saboota cunqurfamoo biyyattii biraafillee fakkeenyaa fi abdiillee ta’eera. Kufaatii sirnichaas dhiheesseera.
Egaa sirni faashistiin, sirni shiftaan waggoota 26n darbaniif yakkoota danuu hojjechuun beekamuu fi yeroo ammaa kana qabsoo ummattoota cunqurfamoo addatti FXG uummanni Oromoo gaggeessaa turee fi jiruun qarqara boollaa gahe kun tarii yoon oolee bule jechuun holola ijibbaata, holola fokkisaa fi dhiphurraa madde of foyyessaan jira, tahaaddisoo haaroomsa jechuu isaaniiti agaggeessaa jira jechaa ture, jechaas jira.
Mootummaan Wayyaanee diraamaa siyaasaa afuura fudhachuuf gaggeessaa jiru keessaa tokko ergamtoota isaa miseensota OPDO tokko tokkoo sabboonoo fakkeessee akka waan OPDO irraan bilisummaan Oromoo dhufaa jirtuu, akka waan gaafiin uummata Oromoo deebi’aa jiruutti hololchiisudha. Ergamtoota kans maqaa Oromootiin asii fi achi kaa’ee abaluun kunoo Ministeera akkasii fi akkanaa ta’eera, abaluu fi abaluun ammoo jenaraala waraanaa ta’eera jechaa fi jechisiisaa jira. Haa ta’uutii namoonni ministeera akkasii akkanaa, jeneraala kutaa warnaa akkasii akkanaa ta’aniiru jedhamanii irraa hololamu kun tarii yoo dhiigaan Oromoo ta’anirraa kan hafe qabatamaan kan itti turanii fi itti jiran Oromoo hidhanii hisiisuu, ajjeesanii ajjeechisiisuu, saamanii saamsisuudha. Tokkoon isaanii harkaayyuu aangoo dhuga hin jirtu. Sirna TPLF/EPRDF jalattiis gongumaa Oromoon aangoo dhugaas ta’e, mirga abbaa biyyummaa isaa hin argatu. Warri hololaa jiran kun kan itti jiran yoo jiraate maqaa Oromootin holola gaggeessuun bara bittaa Wayyaanee uummata Oromoo irratti dheeressuuf carraaquudha. Kun ammoo yoomiyyuu hin milkaawu.
Wayyaanee amma kaardiin tapha siyaasaa ittiin taphattu harkaa dhumeera. Qabsoo Oromoo FXG sirnicha addunyaa dura qullaa dhaabee jira. Ammaan achi hololli ofiifs ta’e ergamtoota PDOlee ishii kanneen akka OPDOtin gaggeessitu fudhatama hin qabu. Ergamtoonni sabboonoo fakkaatanii har’a maqaa Oromootiin wayyaaneetti humrii bituuf kaataa jiranis erguu hun gahani. Oromoon gantoota fi garaaf bultoota diinaaf hojjetan kanaan hin gowwoonfamu.
Warri wallaalaan akka waan jijjiramni mootummaa wayyaanee jalatti OPDOdhaan dhufaa jiruutti hubatanii burjaaja’anii nama biraa burjaajeessuuf yaalan gorfamuu, qeeqamuu qabu. Warri ammoo ta’e jedhanii ergama diinaa ofitti fudhatanii shira diinaa galmaan gahuuf Oromootti bobba’anii carraaqaa jiran ammoo bakkayyattuu adabamuu qabu.
Hololli Wayyaaneen maqaa Oromootin kunoo Oromoon Abaluu fi Abaluu jedhaman ministeera akkasii fi akkanaa ta’aniiru, ta’uuf jiru, Abaluu fi abalu ammoo qondaala waraanaa jenaraala ta’aniiru kanaafuu gaafiin Oromoo deebi’aa jira jedhee holotu dhabbachuu qaba. Sirna Wayyaanee, mootummaa abbaa irree qawwee qofatti amanu jalatti jiijiramni uummata Oromoof dhufu, gaafiin Oromoo deebi’u hin jiru. OPDOnis waan wayyaaneen jedhi jetteen haa jettu malee Oromoof sirna wayyaanee jalatti jijjiramni fiddu hin jiru. OPDOn jijjirama afaan bira darbe fiduuf akka hamilees, fedhiis hin qabne waggoonni 26n darban, hololli amma gama wayyaanee gortee gaggeessaa jirtu ragaadha. Kanarraa ka’uun warri beekaas ha ata’u wallaalaan akka waan jijjiramni sirna Wayyaanee jalatti OPDO irraan uummata Oromoof dhufaa jiruutti hololan diina qabsoo Oromoo ta’uu beekanii yoo gocha fookkisaa itti jiran kanarraa dhaabbatan dansaadha. Holola fokkisaa fi fudhatama hin qabne, kan OPDO irraan mirgi Oromoo kabajamuuf jira jedhu kana ergamtoonnii, garaaf bultoonni keessaa-alaa gaggeessan kun yoo adaba godhatan wayyaafi. Uummata Oromoo qabsoo isaatin /FXG ilmaan isaa qeerroon gaggeessaniin injifannoolee gurguddaa duubatti hin deebine galmeessise kana dura dhaabbachuun yakka. Dhiiga ilmaan isaatti qoosuudhasi.
Har’a eenyuyyuu Wayyaanees ta’e ergamtoota wayyaanee miseesnoota OPDO kuulee yoo dhiheesse bineesummaa isaanii dhoksuu hin danda’u. sirnichas kufaatirraa hin oolchu.
Uummanni keenya uummanni Oromoo fakkeessitoota, ayyaan laallattoota fira fakkaatanii dhiiga isaa dhuguu baran tolchee beeka. Adbaas tureera, ammas warra sirna Wayyaanee/EPRDF badii jala gahee jigaa jiiru baraaruuf dadhabaa jiran uummanni keenya addatti ammoo qeerroon Oromoo adbaa jira, fuunduraafis akka adabu shakkiin hin jiru. Kan ta’uu qabus qabsoo /FXG finiinsaa warra fira fakkaatanii bara bittaa diinaa uummata Oromoo irratti dheereessuuf carraaqqii hin milkoofne carraaqan adda baasee galmeeffatee qabatee yoo wallaalan ta’e gorsaa yoo beekaa ta’e ammoo adabbii isaanii malu adabuudha. fakkeessitoota fira fakkaatanii diinaaf dutan, warra saabboonaa fakkaatani jireenya Wayyaaneetiif carraaqaa oolan dura dhaabbachuudha.
Mootummaa Wayyaanee Jalatti Fooyya’insi Siyaasaa Oromoofis Ta’e Saboota Cunqurfamoo Impaayerittiif Dhufu waan hin jirreefi!
Falls Church, Virginia (09/20/2022) – As previously reported by OLLAA, on August 30, 2022, an attack was perpetrated by Amhara…
Mekfira Hussein told Sahan Journal in early 2022 that her experience with hunger as a…
Baruumsi bu'ura jireenya ilma namaati. Barnoonni bu'ura waa hundaati. Manni barnootaa naannoo kee jiraachuu jechuun…
The Conflict Testing Ethiopia’s Nobel-Winning Leader
For several months, Ethiopia has witnessed an escalation of threats on various fronts, both internal…
In a sign of growing concern in Washington about the Civil War in Ethiopia, the…


text:
Senataroonni Amerikaa waa’ee ajjechaa gaazexxeessaa lammii Saa’udii Jamal Kaashogii kan ilaaleen ministrii danta alaa Amerikaa Maayik Pompiyoo fi Ministeerri ittisaa Jim Maadas cufataan ibsa kennaafii kan jiran yoo ta’u irra hedduun isaanii gocha rawwatameetti senetaroonni amma iyyu mufannaa qabu.
Walgahii kana dura seera tumtoonni paartilee lameenii daayreekterri CIA Jinaa Haspel ibsa kennu jedhamee karoora ba’e keessaa hafuu isaaniif komee dhageesiisan.
Mootii saudii biraa prezidaant Traamp wanni dhaga’an maal akka ta’e tika nageenya biyyooleessaa ykn CIA irraa nama nuu ibsu feena jechuun Ripaablikaantichii senator Lindsey Graam oduu gabaastotaaf ibsanii jiru.
Daayreekteerri CIA maaliif ibsa nu hin kennan? Jechuun kan gaafatan Demokraatichi senator Kris Koons gaafatan.Gabaasaalee oduu hedduun akka jedhanti mootiin saudii gazexxesichii akka ajjeefamuuf ajajuu isaanii CIA..n beeka. Saudiin garu soba jetti.


text:
Hubataa Dubbii tiin=====================================================
Hoggansi fi miseensotni ABO biyya hambaa jiraatan tokko-tokko, hojiin isaan guyya-guyyaatti
raawwatan, diina dhaabichaa isaan fakkeessa yoo jedhame dogoggora hin qabu. Ummatni Oromoo
ABO irratti abdi guddaa akka qabu falmisiisaa miti. ABO fi kaayyoo ABO’n dhaabateef, ummatni
Oromoo akka agartuu ija isaatti ilaala. Ni mararfata, ni tikfata. Waan dhaabichi itti hime otoo ija
hin sukkuummatiin, mamii tokko malee fudhatee hojii irra oolcha.
Ummatni Oromoo, ABOn gaaf tokko bakka dhiibamee moggeeffame irraa, diina isaa of irraa
rukutee, as baya jedhee obsaan eeggata. Oromoon iji isaa akka ijoollee haati gabaa deemtee gara
bakka hoggontootni “jirra” jedhan hunda, fi gara bosonaa, bakka loltootni WBO lubbuu isaanii
qaalii aarsaa godhanii wareegama itti kafalan ilaala.
Har’a irra dhaabatnee yoo ilaallu garuu, ABOn Oromoon abdii irraa godhatee eegaa ture fi waanti
qabatamaadhaan, kanneen hoogganoota fi miseensosta ABO ofiin jedhan, biyya alaa kana keessatti
raawwataa jiran waliin-wal faallaadha.
Hojii hoggantoota buleeyyii, miseesnsota fi deeggartoota ABO biyya ambaa, Ameerikaa,
Awurooppaa fi Australia, namni itti dhiyaatee ilaale, tasuma jarri fira qabsoo Oromooti jechuuf
ni rakkata.
Hoggansa Ol’aanaa ilaalchisee
Hoggansi ol’aanaan warra duraa kanneen akka Magarsaa Barii fi jaallewwan isaanii, kanneen
akka Baaroo Tumsaa fi Nadhii Gammadaa faa yoo yaadannu ni boonna. Garuu jarri hin jirani. Yoo
isaan faa yaadannu “maal abaarsa qabnaa?” nama jechissisa.
Abaarsi inni cimaan garuu, warri dhaabichas, ummata Oromoos ganan caasaa ABO keessatti
dagaaganii, sodaa tokko malee gaaffii ummata Oromoo keessoo isaa irraa burkuteessuu dandayuu
isaaniiti. Jarri gaafa dhaabicha keessa jiran maqaa jijjiiramaatiin dhaabicha dadhabsiisu.
Miseensota jijjiirama dhugaaf dheebuu qaban dhaabicha keessaa erga fottoqsanii baasianii booda,
isaanumti yoo fedhan araarsituu ykn gurmeessituu ta’anii afanfajjii uumuudhaan jara garaa-gar
facaasnii gurmuu Oromoo facaasu. Erga kana godhanii booda namootni hedduun, sadarkaa
hoggansa guddaa irra turan kunoo PP waliin ijaaramanii hojjechaa kanneen jiran kanaaf ragaadha.
Ammallee, “meeqatu ABO keessa of dhoksee shira wal-fakkaataa xaxaa jira?” gaaffii jedhuuf
deebii hin qabnu.
Jaruma kana keessaa kanneen hafan ammo, biyya ambaa kanatti, miseensota ABO biyya ambaa
jiran keessatti dabalatee, duula afanfajjii tolchaa jiru. Jarri ammallee hidda isaanii gadfageeffatanii
jiru.
Fakkeenyaaf, sochii isaan itti jiran fi duula isaan samoona kana godhan muraasa yoo kaafne:
1. Jaallan hoggantoonni ABO mana hidhaa nafxanyoota keessatti itti roorrifamaa jiran, fi H/Dn
ABO manasaatti daangeffamee jiru, akka hiikaman tarkaanfii tokkollee fudhachaa hin jiran.
Biyya ambaa kanatti hiriira nagaa hin qindeessan. Mootummoota addunyaatti osoo iyyatanii
hin mul’atan.
2. Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) fi ABO-WBO gidduutti wal dorgommii uumuuf jecha,
miseensotni ABO mana hidhaatti ugguramanii jiranis akka hidhaa irra hin baane gochuuf itti
yaadanaii “ABOn ‘qabsoo nagaa’ geggeessuf biyya keessa jiru fi ABO-WBO tokko, har’allee
WBO tiin ABOtu hoggana” jedhanii lallabu.
3. Gaafa WBOn ijaarsi isaa cime mootummaa PP dhiphisu gammaduun hafeetu, isaanis akkuma
aangawoota mootummaa rifatanii ykn raafamuu irra darbanii yoo WBO irratti ifaaf-ifatti
holola gaggeessan argina. WBO Tigree jala gale, hoggansi WBO ganeera jedhu. San irra
darbanii humna biraa irratti ijaaranii diiguuf ifatti duula irratti banani.
4. Oromoo keessatti jaarmaan isaan hin to’anne, kan ogeesstotaas ha ta’u kan hawaasummaa,
biqilee akka hin lalisne, kichuutti balleessuuf cimanii hojjetu. Maqaa xureessu; abalu ABO ykn
WBO hin jaallatu, hooggansa hin fudhatu, PP dha jechuun sobaan nama yakku. Yaroo baay’ee
ammoo namni sun dhiigaan Oromoo miti jedhanii olola sobaa nama nagaa irratti gaggeessu.
5. Miseensota isaanii afaan adaba hin qabne fi sirna wayiituu hin beekne bobbaasanii namoota
yaada qajeeltoo dhiyeessan yaadaa fi gorsa isaaii gara dabarsu.
Miseensota fi Deeggartoota ABO biyya Ambaa
Miseensotni fi deeggartootni ABO biyya hambaa kun hojiin isaanii inni guddaan nama fi saba
salphisuu fi arrabsuudha. Hoggansi ABO yaroo garii isaanuma ergateetu hojii badaa akka
raawwatan itti fayyadama. Kana irraa kan ka’e hogggansi dhaabicha (yoo kun hoggansa jedhame)
jarri waan dhaabichi hin feene yoo dubbatan “irraa dhaabbadhaa!” jechuumaafuu haamilees,
dandeettiis hin qabu. Miseensi arrabsoodhaan muuxannoo horate kun isaanumattuu gargalalee
mucuq godhee isaan arrabsa. Jarri, ofiif danqaa of galchaniiru. Danqaa san keessaas of baasuu hin
barbaadani; otoo barbaadaniis waan dandayan hin fakkaatu.
Ummatni Oromoo kana hubatee mala barbaaddachuu qaba. Yaroon maqaa ABO fi Kaayyoo ABO,
gaaffii hiree murteeffannaa fi gaaffii bilisummaa, of dura qabanii ummata Oromoo burjaajessan
dhaaabachuu qaba. Waraana mootummaan PP Oromoo irratti bane of irraa qolachuuf yaaluu
cinaatti waraana jarri kun Oromoo keessoo isaa irraa diiguuf tolchanii ittiin deemaa jiran kana
irratti dammaqanii saalfii tokko malee dura dhaabbachuu fi sochiisaanii kana fashalsiisuun,
kaayyoo ganamaa qabsaayotni hedduun lubbuu isaanii aarsaa itti godhan, har’allee wareegama
itti kafalaa jiran, san baraaruun barbaachisaadha.
Yaroo gabaabduu keessatti walitti deebina
Nagaa Turaa! Horaa Bulaa!


text:
Hoogganoonni paartilee mormituu kun paarlaamaa Itiyoopiyaatiin shorokeessaa dha jedhamuun dhaaba waamame Ginboot 7 waliin hariiroo qabu jedhan. Hariiroo akkasii kanneen qaban immoo kan adabamu ta’uu akeekkachiisan.
Gareen shororkeessotaa kanneen akka Ginboot 7, adda bilisummaa biyyoolessaa Ogaden, adda bilisummaa Oromoo, fi al-Shabab paarlaamaa keenyaan dhaaba shorokeessotaa jedhamaniiru. Dhaabolii kana waliin hariiroo hojii kan qabu eenyu iyyuu ni adabama.
Kanaaf ibiddaan hin taphatinaa jechuu dhaan mormitoota isaanii yaadachiisaniiru muummichi ministeerichaa.
Kaayyoon keenya inni duraa nageenya uummata keenyaa eeguu dha. Inni kaan kana booda kan dhufu dha. Kana sirriitti hubachuu qabdu. Seera biyyattii ol godhanii kan of fudhatan irratti tarkaanfii fudhanna. Dimokraasiin kan hojjetu kana keessatti.
Dimokraasiin jeeqama keessatti ykn akka namoonni hagi tokko nuti seeraan oli jedhanii haala yaadan keessatti hin hojjetu. Kanneen ibiddaan taphatan ibiddichumatu isaan guba jedhan.
Gareelee mormituu hagi tokko gareelee shorokeessotaa waliin hidhata qabaachuu isaanii beekna jedhan obbo H/mariam
Gareeleen mormituu hagi tokko Ginbot 7 waliin hariiroo qabu. Nutis isaan beekna. Ragaa ga’aa qabna. Yeroo ammaatti hariiroo qabu. Kan nuti barbaannu garuu ragaa mul’ataa ta’ee dha.
Haala isaa of eeggannoo dhaan hordofaa jira. Sana booda murtiitti isaan dhiyeessina. Yeroo isaa eeggata malee arguuf jirtu jedhan.


text:
Addunyaan akka lamatti bara lakkahatti. Akka henna Gregoriyanii fi akka henna Juliyaan fa.Biyyiti akka Gregoriyaan lakkahatu gannii haarahii Ammajii 1 jalqabdee Muddee dhumataaf.
Gammachuu ganna haaraa, 2014 simachuuf eda halkan walqixxee jalaqban ammallee biiroo fi hujiillee cufanii itti jiran.
Sidnii haga Dubaahiitti namuu ganna haaraa kana waan hedduun simata.Kaan muuziqaa itti gadi dhiisee,sirbaa bulaa kaan qaanqee waaqa keessaa oli facaasee,kaan manneen amantii ufiitti yaahee keessa oolee bule.
New York,Amerikaatti ammoo namii miliyoona tokko caalu naannoo Time Square, qophii ganna haaraa daawwachuuf itti dhuftutti hiriira galanii qophii gammachuu seenuuf eegachaa turan.
Qophii gammachuu ta ganna haaraa New York ta baranaa, haadhaa seeraa mana murti walii galaa Amerikaa,Sonia Sotomayoritti jalqbsiise.
Warrii Nashvillee Tennesii jirulleen ganna haaraa kana muuziqaan itti bantatee lafaan dhiitaa bule.Saayistitsiootii Amerikaa fi Jappaan ta laabratootii saayinsii Addunyaa, International Space Center baga ganna haaraa geettan jedhanii viidiyoon ergaa dhaaman.
Moscow,Dubai,London faalleetti warra qophii ganna haaraa tanaaf dhufee waan nyaatan qoodaa namuu gammachuun ganna haaraa simate.
Warrii Jappaanitti ganna haaraa ka milkii tolchuuf soora aaadaa isaani itti nyaate. Filippinsii bubbeen garbaa fi galanaa ji’a diqqaan duratti nama hedduu irraa fixxe taanitti ammo nama 260 qaanqee fi baaruda rasaasaa laastikii gammachuu ta waaqa keessa facaasaniin madaahe.
Kep Taawon,Afrikaa Kibbaatti ammoo perzdanatii Mandeellaa qaabachaa ganna haaraa ulfeeffatan.
Dubahiitti ammoo,qaanqee kuma 400 waaqa keessa oli facaasanii ummata gammachiisaa ganna haaraan simatan.Ganna haaraatti namuu waan hedduun ufii fi nama ufiiti waadaa gale hormaataa,bultuma,fi kaayoon jalqabata.


text:
Shonkee—Mandara hambaa seenaa waggoota 900f gaara gubbaarraa mul'attu
Araddaan Shonkee balbalawwan seensaafi bahiinsaa lamaan alatti naannaan isaa marti hallayyaan kan marfamedha. Madarri kun gaara gubbaarratti waggoota 900f kan mul'atuufi seenaansaa kan hin dubbatamneedha.
"Gandi kun ganda akaakkayyuufi abaabayyuu keenyaati jennee biyya ormaa deemuu jibbine. Sanaaf dhagaa kana jaalanna.
Magaala ammaa isa calaqqisu kanaaf fedhii hin qabnu," jedhu maanguddoon araddaa Shonkee Haji Mahaammad Isamaa'el.
Shonkeen araddaa qarooma hojii dhagaatiin ijaaramedha. Duubni ijaarama araddaa Shonkee seenaa waggoota 900'tti siiqu akka qabu himama.
Naannoo Amaaraa Godina Addaa Saba Oromoo Aanaa Dawwaa Caffaa keessatti kan argamu araddaan Shonkee, manneen dhagaa haalli ijaarsaafi teessuma isaanii 'adda' ta'e qabaachun beekkama.
Manneen tabba tokkicha irratti walirratti tuullamanii ijaaraman kunneen ummata Argobbaa naannoo Amaaraa keessatti argamaniif dawoo ta'uun jaaraawwan hedduuf turaniiru.
"Manneen kana ebalutu ijaare jechuun hin jiru. Ni jiga jedhanii yaada'uunis hin jiru. Qorris, hoo'is hin jiru. Fayyaa namaatiif mijataadha," jedhu maanguddoon araddaa Shonkee Haji Mahaammad Ismaa'el.
Manneen araddaa Shonkee dhagaa waliratti tuuluufi ejersaan utubuun akka ijaaraman dubbatu maanguddoon kun himu.
Iddoo citaafi qorqoorroos manneen araddaa Shonkee mukaafi baala ejersaa akkasumas ciirrachafi biyyoo walirratti tuuluun hojjetame.
Waggoota 800 dura…
Haji Mahaammad Ismaa'el hawaasa Argobbaa araddaa Shonkee keessa jiraatan bakka bu'uun ganda kana daawwachiisu.
Haji Mahaammad araddaan kun jabana Nabii Mahaammaditti Arabootaan akka hundeeffame himu.
"Arabootni kun achii citanii dhufanii mana dhagaa kana ijaaran," kan jedhan Hajiin maqaan Argobbaa jedhus jechoota "Arab gabbaa," jedhan irraa akka madde himu.
Gama biraatiin ammoo maqaan Argobbaa jedhu haala uffannaa aadaafi jiruufi jireenya ummatichaa ka'umsa gochuun kan kenname akka ta'e himama.
Yeroo ammaa araddaan Shonkee manneen dhagaa seena qabeessa ta'an 140 ol akka qabuufi namootni 800 ta'an araddaa kana keessa akka jiraatan ragaan Waajjira Aadaaf Tuurizimii Godina Addaa Saba Oromoo ni agarsiisa.
Hajii Mahaammad immoo lakkoofsi manneen dhagaa araddaa Shonkee yeroo keessa gadi bu'aa akka dhufeefi yeroo ammaattis maatiwwan dhibba lamaaf shantama ta'an araddicha keessa akka jiraatan himu.
Araddaan Shonkee balbalawwan lamaan qabuun cinatti burqaawwan bishaanii lama kan bonaafi ganna hin gogne qaba.
Hambaa xiyyeeffannoo dhabe
Ummatni Argobbaa araddaa Shonkee keessa jiraatan aadaafi afaan isaanii eeganii tursiisuu danda'aniiru jedhama.
Masjiidotni Shonkee keessatti argaman sadii hambaalee amantaa Isalaamaa hedduu qabaatanillee kunuunsi gaarin taasifamaaf hin jiru.
Hayyuuleen amantaa Islaamaa hedduu biyya keessaafi biyyoota biroo keessattuu, Yamanirraa gara Shonkeetti deemuun barnoota amantaa Islaamaa fudhataa akka turan maanguddootni Shonkee ni himu.
Hambaaleen amantaafi aadaa araddaa Shonkees sababa guuttamuu dhabuu bu'uraalee misoomaatiin daawwattoota biyya keessaas ta'ee biyya alaa argachuu hin dandeenye.
Daandiin kiloomeetira 25 magaala Kamiseedhaa hanga araddaa Shonkeetti geessuu hammaataa ta'uu isaatin konkolaataan bakka sana gahuun baay'ee rakkisaadha.
Kana malees, araddaan Shonkee iddoo turtiifi kennaa tajaajila tuuristootaa goonkumaa hin qabu.


text:
Hiriirri mormii kaleessarraa itti fufee lubbuu namoota galaafate
Rakkoo Rogeessaa fi Daayireektara OMN Jawaar Mohaammad mudateen walqabatee hirirri mormii magaalaalee Oromiyaa garaagaraa keessatti Kaleessa gaggeefame har'allee magaalota akka Dodolaa, Amboo, Dirree Dhawaa, Shaashamannee, Bishooftuu, Adaamaafi kaanittis itti fufeera.
Daandiiwwan konkolaataa fi sochiin hawaasummaa naannolee hedduu keessatti akkuma adda citetti jira.
Ambootti hiriira har'aa kanarratti hiriirtotniifi qaamoleen nageenyaa walitti bu'anii haalli nagenyaa magaalitti daran yaaddessaa tu'u jiraataan magaalitti tokko BBC'tti himaniiru.
Dhukaasa guddaan kan dhagaahamu ta'uufi namoonni miidhaman akka jiran nutti himaniiru.
Hiriira kaleessaa eegaleen ''namoonni hanga ammaatti du'an afur gahaniiru'' nuun jedhe jiraatan magaala Amboo kun.
Jiraataan biroon magaalichaa ammoo" Lubbuu namaa kaleessa magaala Ambootti darbeen alatti hiriira har'aa irratti namoonni shan rasaasan rukutamanii hospitaala seenaniiru" jedha.
Namoonni kunneen kam rukutaman waajjira bulchiinsaatii hanga buufata konkolaataa daandii jirurratti ta'uus himan.
Yeroo ammaas magaalichatti dhukaasni haalan jiraachuu fi ofiisaatii baqatee naannoo Awwaaroo akka jirus BBCtti himeera
Bishooftu
Magaalaa bishooftuutti hiriirii mormii kaleessa eegale har'as itti fufee jira jedhu jiraattonni.
Jiraataan magaalaa Bishooftuu kan ta'e dargaggoo,Gammachiis Burqaa, kaleessa galgalarraa eegalee gareen faallaa sochii dargaggoota Oromoo qabatan walgurmeessuun jeequmsa uumaa turani jedha.
"kaleessa ganama akkuma hiriirri eegalameen sochii qeerroo kana dhaabsisuuf gurmaa'anii fuuldura dhaabbatanii ture. Booda humni qeerroo baayyinaan caaluu gaafa baran gara mana amantaatti baqata. Dargaggoonnis mana amantaa sana hin seenne ittuma dhiisani" jedha.
Sochiin akkasii galgalaa fi ganama kanas itti fufuu argeera jedha dargaggoon kuni.
" Kaleessa namni hiriira irraa gara manaatti akkuma galuu eegalaniin warri Oromoo hin taanee fi kaayyoo faallaa qeerroo ta'e qabanimmoo walgurmeessaa turan. Naannoo 'sarkilii' jedhamuttis sagalee dhageesisaa turan dhaadannoo qeerroo fi Oromoo arrabsu jechuudha" jedha.
Gareen faallaa qeerrootiin socho'an kunneen meeshaa waraanaa fi qara qabu qabatanii socho'us jedha.
Ganama kana magaalaa bishooftuuttu dhukaasni daran heddumaachuus hima.
Hogganaan Humna Addaa Oromiyaa komaander Baqqalaa Magarsaa haalli nageenya magaala Bishooftuu fooyya'iinsa kan agarsiise miti jedhu.
" karaan kaleessas har'as cufaadha hamma wantoonni karaa qabatanitti jijjiiramni ammatti hin mul'atu." Jedhan.
Miidhaa gahe kan ilaaleenis "kaleessa miidhaan guddaan gahee hin jiru. Har'a garuu haalichi kallattii biraa waan qabateef jiraachuu mala. poolisiin naannoo hamma danda'een tasgabbeessuuf hojjechaa jira" jedhan.
Magaalaa Adaamaattis ganama bariirraa eegalee sagaleen dhukaasaa dhagahamaa jira.
Dodolaa
Walitti bu'iinsa Godina Baalee magaalaa Dodolaa keessatti har'a hiriira gaggeefame gidduutti uumameen namoonni afur du'anii gara Hospitaala Walii galaa Dodolaa dhufuusaanii Meedikaal Daarektarri Hospitaalichaa Doktar Tolaa Biyyu BBCtti himan.
Hiriiri kun kaleessa gara ganamaa nagaa turullee sa'a booda garuu gara jeequmsaatti geeddarame jedhu jiraattonni magaalattii.
Jiraataan magaalichaa BBC'n dubbise akka jedhutti walitti bu'iinsa uumammeen ''namoonni miidhamaniiru, manneen hedduun gubataniiru, suuqiiwwan saamamaniiru.''
Kaleessa namoonni lama rasaasaan rukutamanii gara Hospitaala Walii galaa Dodolaa dhufuun lubbuunsaanii akka darbee fi namoonni miidhaan guddaan irra ga'e sadi ammoo gara Hospitaalota Shaashamannee fi Hawaasaatti ergamuu dubbatan Doktar Tolaan.
Har'a gara barii ammoo namoonni afur uleen rukutamanii hospitaala seenuun achitti lubbuunsaanii akka darbe ibsan.
Jiraataan magaalaa Dodolaa kan biraan rakkoon kan mudate naannoo ganda 02 jedhamutti ta'uu eeranii manneen ja'a gubachuu, loon saamamuu fi meeshaaleen daldalaa gubachuu fi saamamuu ijaan arguu isaanii dubbataniiru.
Namoonni akka du'anii fi hedduun akka miidhaman arguusaanii kan dubbatan jiraataan kun walitti bu'iinsi inni har'aammoo fuulaa fi fuulaan ta'eera jedhan.
Haalli magaalattii keessa ture humna poolisii ol waan tureef raayyaan ittisa biyyaa seenee haala tasgabbeessaa jiraachuus dubbatan namni kun.


text:
Garba Atilaantikii
Garbi Atilaantiik addunyaa keessaa garba guddinaan lammaffaa yoo ta'u, tilmaaman tokko shanaffa fuula lafaa qabata. Maqaan isaa Amantii Giriik irra kan dhufee yoo ta'u, kun jechuun immoo Garba Atilaas jechu dha. Maqaan kuni kan durii yeroo duraaf itti fayyadaman yeroo seenaa Heroodetes" bara 450 DhKD keessatti.
Garba Addunyaan(World Ocean) kan walitti qabatee deemu yoo ta'u, Garbi Atilaantiik immo isaan keessaa tokko. Garba Atilaantiikiin garbi walitti qabatee jiru Garba Arkitiik, Garba Paasifiik ,Garba Indiyaa, fi Garba Kibbaati. Kutaa lafaa fakki S keessatti yoo ta'u Americas, Yuurooppi fi Afrikaa jiddu yaa'a. Garbi kuni Kaaba Atilaantiik fi Kibba Atilaantiik jedhamer sarara Equatorial Counter Currentiin tilmaman 8° kaaba latitude kan argamun gargari qoodama.
Garbi kuni dhihaan biyya "Americas" (USA fi Ameerikaa Kibbaa)n kan daangeffame yoo ta'u, kaaba fi kaaba-bahaan Garba Arkitiik irra biyyoota Odoloota Arkitiikii Kanaadaa, Giriinlaandi, Aayislaandi, Izvaalberdi fi Yuurooppin gargari baha. Kan Garba Arkitiik wajjin walitti qabatu jiddu Denmark Strait, Galaana Giriinlaandi, Galaana Noorweeyi, fi Galaana Baarentis keessani. Bahaan garbi kun Yuurooppin, Streetii Jibraalter (straight of Gibralter) fi Afrikaan daangeffama. Kibba-bahan garbi kuni gara Garba Indiyaa seena, kan gargari warra basus sarara 20° East meridian kan Cape Agulhas irra gara Antaarkitiikaa kibba ce'un gargara ba'a. Bulchoonni tokko tokko akka garbi kuni kibba gara keessa Antaartiikaa akka ce'u godhani agarsisanille, kanneen biraa immo akka kibbaan Garba Kibbaan akka daangeffametti agarsiisu. Kibba-dhihaan Drake Passagen Garba Paasifiik wajjin garba kana qabsisa. Dandiin (bishaan) kan naman midhafame jiddu Atilaantiik fi Paasifiikitti argamu ni jira, kunis Kanaalii Panaamaa jedhama. Bishaanotti biraa dhi'eenyatti (itti ananii) argaman ni jiru, kunnis: Galaana Karibiyaan, Gulf of Mexico, Hudson Bay , Galaana Meditiraaniyaan, Galaana Kaabaa (North Sea) fi Galaana Baaltik jedhaman ni jiru.
Parsentii 20% fuula lafa qabachuun, Garba Atilaantiikiin ballinaan Paasifiikitti anne lammaffa irratti argama. Garba qarqara isaa jirran wajjin walitti yoo ida'ame, ballina hanga 106,400,000 square kilometers (41,100,000 square mile) yoo qabattu, isaan malle immo ballina hanga 82,400,000 square kilometers (31,800,000 sq mi) ta'e qaba. Qabiyyeen(volume) bishaan kan garba kana bishaan qarqara jirran wajjin yoo walitti qabame hanga 354,700,000 cubic kilometers (85,100,000 cu mi) yoo ta'u isaan malle immo 323,600,000 cubic kilometers (77,640,000 cu mi) ta'a.
Dhooqni (kessa faggeni) gara keessa garba kana (bishaan qarqarra jirran walitti qabun) "avirejjiin" isaa 3,338 meetira (10,932 foot); yoo ta'u isaan malee immo 3,926 meetira (12,881 ft). Dhooqni yookan keessa fageenyi guddaan garba kana 8,605 meetira (28,232 ft), yoo ta'u kan itti argamus Puerto Rico Trenchitti. Dheerinni dagalee (ballina) garba kana jiddu Biraazil fi Laayibeeriyaatti argamu 2,848 km (1,770 mi) yoo ta'u jiddu United States fi kaaba Afrikaatti 4,830 km (3,000 mi) ta'a, bakka hafaanitti immo jiddu lakkofsa kaneenitti argama.


text:
Hiddii-lolaa magaalaa godina Booranaa aanaa Miyoo keessa jirtu. Moyyaleen walti dhiyaattii gara daarii Keenyaa gula jirti.
Akka jarii achii dubbifne jedhutti Hiddii-Lolaatii fi Mooyyalee nama hedduu hidhan. Ijoollee mana hidhaa Hidditti hidhan keessaa nama lama Galgaloo Jilootii fi Milkii Tulluu guyyaa sadiin duratti mana hidhaatii dhaban.
Maatiilleen ijoollee isaanii eessa akka geessan poolisii gaafate nama akka dansaa diidessee itti himu dhaban jedhan.
Hiddii keessaa fulaa hedduutti namii hidhanii nama hidhan gargariiyyuu hin akka jarii achii dubbifne jedhutti.
Akka bulchaan aanaa Miyoo obboo Jemberuu Aberraa jedhutti ammoo aanaa isaanii amma dhiisii gaafa akka jecha isaatti hiriira jeequmsaa kaaniiyyuu namii hidhame hin jiru.
Namii yakka gara garaatii hidhame jiraachuu dandahaa taatullee namii waayee nagaatiin walqabate hidhame hin jiru akka jecha bulchaa aanaa Miyootti.
Jiraattotii ammoo aanaa magaalaa Hiddii-Lolaatii fi gama Mooyyalee keessallee namii waan hidhaniifillee hin beekamne hedduutti hidhamee haga tokko ya Nageellee Booranaalleetti dabarsan.


text:
Shakkii fi yaadota hin barbaachisneen of hin dhiphisin. Yommuu nama nagaha wanta badaan shakkitu, wanta hin jirre arguuf carraaqa jirta. Sheyxaanni sitti dhufuun yaadota hin barbaachisne fi fuudhatama hin qabne sitti haasasa. Ergasii ni yaaddofta. Wanta hin jirreen of dhiphista. Yeroo kanatti jedhi,,” A’uzu billahi mina sheytaani rajim”Asi badii. Yookiin immoo nama nagaha wanta badaan shakkitu san du’aayi godhiif. Jedhi,”Yaa Rabbii badii kanarraa isa/ishii tiksi.” Dabalataanis jette jette nama irraa guurun mataa of hin dhukkubsiin. Nama jette jette sitti fidu irraa dheessi. Kunniin karaa shakkii badaa irraa ittiin baraaramtudha. “Shakkiin dubbii sobaati.” Read more
Arrabni foon diimtu baay’ee laaftu, akka feete sochuuti fi dubbiif bu’uura tan taatedha. Arrabni meeshaa dubbiti. Arrabaan ala jechoota sagaleen baasun ni ulfaata. Haasofti arrabaan uumamu nama dubbatu irratti hundaa’e gariin isaani gaarii, gariin isaani immoo badaadha. Waa’ee badii arrabaa ilaalchise wanti baay’ee jedhame, wanti baay’een barreefame garuu dubbii fi barreefamonni sunniin hundii badii arraba keenya dhowwuu danda’aniiru? Eeti badii arraba keenya barreefamni yookiin dubbii namoota biraa kan dhowwuu osoo hin ta’iin matama keenyatu badii arrabaa dhowwuu qaba, matama keenyan arraba keenya lugaamu danda’a. Read more
Jechoota baay’ee google search irratti barbaadaman keessaa tokko ‘Boqonnaa Sammuu’ jecha jedhuudha. Yeroo darbee kutaa lama baase ture. Haa ta’uu malee namoonni garmalee waan barbaadaniif kutaa 3ffaa itti fufu dirqame. Kunoo kutaa sadaffaa dubbisuu itti fufaa. Read more


text:
Jijjirama qilleensaa mudateen Itiyoophiyaa keessatti uummanni Miliyoona 8 ta’u gargaarsi nyaataa kan isa barbaachisu ta’uu jaarmayoonni adda addaa beeksisaa jiru. Jiraattonni Godina Arsii Lixaa akka ibsantti caamni yeroo mudatu kun kan jalqabaa miti jedhu. Kan baranaa garuu daran hamaa ta’uu dubbatu. Midhaan facaafatan sababaa roobni dhabameef karaatti hafuu isaa fi erga roobni xiqqaan argame booda kan facaafatanis hagas mara oomisha argamsisee hin qabu jedhu.
Ta’us garuu gargaarsa mootummaan barana raabse tokko iyyu hin jiru jedhan. Gama kaaniin bulchaan godina Arsii Lixaa Obbo Abaadir Abdaa gargaarsi raabsamaa jiraa caamni humnaan ol ta’e hin jiru jedhu.


text:
Caamsaa 1,2016
Dhalootaan nama Baddellee kan ta’e fi abbaa waarshaa daakuu Furnnoof kalameellaa kan ta’e akkasuma lafa hedduu mootummaan walii galuudhaan laga dhedheessarraa kan qotataa ture Yitibaarak guyyoota muraasa darban keessa Naanno laga Dheedheessarraa warqii lafa keessa argatee bafachuuf Mootummaan walii galee osoo soquu Biyyoon irra galagaltee lubbusaa baaste
Godina Iluu Abbaa Booraa Laga Dhedheessaa Irratti Namni Yitibaarak Alamuu Jedhamu Osoo Albuuda Warqee Baasuuf Jedhuu Gaarri Fottoqee Itti Jiguu Gabaafame.
Caamsaa 1,2016


text:
Kun dhugaadhaa?
Qulqulleessu haqa waan talaallii COVID-19 tiini
Odeeffannoo dogoggoraa kan waa’ee nageenyumaa talaallii koronavaarasii salphaati argamu. Odeeffannoo dogoggoraa gariin sududa irraa fii dubbii afaaniti faca’aa jiru kan akkaan nama yaachisu ykn ka nama rakkisu. Maal akka amanan nama dhiba, kanaaf dhugaan jiru akka namaa galuu qarqaaruuf peejii kana tolchinee jirra.
DHUGAA: Waanti akka maagineetii isin godhu talaalliiwwan keessa umtuu hin jiru.
Odeeffaannoo dogoggoraa: Vidiyoowwan baay’inaan ilaallaman akka talaalliiwwan amaloota maaginetii qabaattan isin gochuu akka danda’an kijibaan himaa jiru.
Dhugaa: Talaalliiwwan COVID-19 amaloota maaginetii isinii kennuu hin danda’an, iddoo talaallii (harka keessan) irra dabalatee.
Talaalliiwwan keessa waanti electromagnetic field uumu hin jiru. Talaalliiwwan COVID-19 martuu sibiilota akka iron, nickel, cobalt, lithium fi walmakaa-sibiilotaa (alloys) lafaa dadarbaan argaman kamuu hin qaban. Waantota omishaman kan akka microelectronics, electrodes, carbon nanotubes, ykn nanowire semiconductors kamuus hin qaban.
Tarreewwan guutuu waantota talaalliiwwan COVID-19 irraa hojjatamanii fuula gaaffiwwan fuula gaaffiiwwan dedeebi'anii gaafatamaniirratti (FAQ) ilaaalaa: COVID-19 vaccine FAQ – King County.
DHUGAA: Talaalliiwwan COVID-19 jiinota ykn DNA keessan hin jijjiiran.
Odeeffaannoo dogoggoraa: Sodaan jirtu talaalliin kun DNA namaa jijjiruu danda’a akkasumas namummaa yookan amala namaa jijjiru danda’a, yookan dhaloota maati kan dhufu jijiruu danda’adha.
Dhugaa: Talaalliiwwan Moderna fi Pfizer lachuu RNA ergamaa (ykn mRNA), qabiyyee qaamni keenya uumamaan uumu fayyadamu. mRNAn farra-qaamawwanii fi seelota biraa dhibee-falman tolchuun qaamota keenya akka nu tiksan barsiisu.
mRNAn talaallii COVID-19 irraa giduu seelii keenyaa gonkumaa hin seenu – bakka DNAn keenya kaa’amu. Kana jechaan mRNAn DNA keenya irratti dhiibbaa fiduu hin danda’u. mRNAn tokkicha seelota barsiisuu xumurraan, inzaaymoonni mRNA caccabsuudhaan akka inni Kanaan booda qamoota keessa hin jiraanne ni taasisu.
DHUGAA: Talaalliiwwan COVID-19 dhibee koronaavaayirasii isin hin qabsiisan.
Odeeffaannoo dogoggoraa: Odeeffaanno dogoggoraatu hanga ammatti jira tan talaallliin COVID-19 tiini COVID-19tin si qabsiisuu danda’a jetu.
Dhugaa: Talaalliiwwan COVID-19 kamuu keessa koronaavaayirasiin hin jiru. Talaallii fudhachuu dhan koronaavaayirasii argachuu hin dandeessan.
Talaalliiwwan seelota qaama keenyaa pirotiinii gubbaa vaayirasii COVID-19 iiratti argamu fakkaatu akka tolchuu barsiisu. Ergoota dabarsuuf, talaalliiwwan RNA ergamaa (mRNA) ykn vaayirasii qufaa jijjiirame ijaa fayyadamanuuf dhukkubbiif ka’umsa tas’uu hin danda’u. Qaamni keenya pirootinii sana adda baasuu ijaa baruuf yoo vaayirasiin COVID-19 qaama keenya seene deebii ofi tiksu kenna.
DHUGAA: Talaalliwwan COVID-19 mallattoo akka utalloo hama qabsiisu danda’a garu dhukkubni hamaan yeroo heddu irraa hin argamu.
Odeeffaannoo dogoggoraa: Oduun dogoggora tan talaalliin yeroo hedduu adanyoo yookaan alaarjii hamaa anaphylaxis jedhamee beekamu fiddi kan namoota heddu garmalee dhukkubsitu.
Dhugaan: Dhiibbawwan cinaa kan akka bowwoo, dhukkubbii harkaa, dadhabbii ykn oo’aa qaamaa erga talallii fudhatanii guyyaa tokko ykn lama booda isin mudachuu mala. Garuu dhiibbawwan kun yeroo dheeraa kan hin turreefi mallattoowwan akka talaalliin hojjata jiru agarsiisanidha.
Deebiwwan aalarjii hamaan (anaphylaxis) baay’ee xiqqaadha, garuu ta’uu/uumamuu ni danda’a, keessattuu namoota haalota aalarjii amaa durumaanuu qaban irratti. Martuu yaalamuu ni danda’u.
Akkuma carraa yoo waa dhalateef ofi’eeggannoon qophaayeti jira. Erga talaallii fudhatanii booda, akka aalarjii amaa talaalliichaaf hin qabne ilaaluf kilinika keessa daqiqaa 15f akka turtan gaafatamtu.
Yoo ka alaarjii hamaa talallii doozii duraa irraa argatu tahe, ka lammataa fudhachuu hin qabdu. Waa’ee talaallii odeeffaannoo dabalataaf, qajeelchuma CDC guidance kana laali.
DHUGAA: Talaalliin COVID-19 chiipsiiwwan ittiin toohatan, seelii namaa, waantoota booyyee irraa dalagaman, sibilota miidhaa qaqabsiisan yookan qabiyyeewwan summii hamaa nama miidhan qaban if keessaa hin qabu.
Odeeffaannoo dogoggoraa: Interneetiin kijibaan waan talaallii keessaa jira jedhamu dubatamuun guutudha.
Dhugaa: Waantii furtuun talaalliiwwan Pfizer fi Moderna lachuu keessa jiru wanta sanyii (genetic) mRNA jedhamuu dha. Talaalliiwwan zayita, soogidda,acetic acid (qabiyyee Vinegar keessaa isa guddaa) fi sukaaras ni qabu. Talaallii Johnson & Johnson (J&J) keessatti, qabiyyee furtuun vaayirasii qufaa barameeti garuu akka nama hin dhukkubsineef kan jijjiiramee dha. mRNAn seelota keessan akkatti COVID-19 beeku itti himeeti dhukkubii irraa isin tiksa. Talaalliin J&J waantota tasgabbii kennanis ni qaba (soogiddoota, alkoolota, polysorbate 80, hydrochloric acid) fi amino acids.
Talaalliiwwan kun qabiyyeewwan chiipsii dinnichaa giddu-galeessa tii gadi qabu!
DHUGAA: Golfaa dadaffitti dhaabuuf, talaallin COVID-19 nama hunda gargaara. Talaallii fudhachuun hospitaala ciisuufii dua namoota garee akkaan saxilamoo tahanii ir’isa, hawaasa walgita malee golfaadhan midhaman dabalatee.
Odeeffaannoo dogoggoraa: Seenaa turee fii sanyummaa dhoysaa tajaajila fayyaa fii fayyaa hawaasa xinxallaa keessaa galchuun, namoon yaaddoo qabataama tahe qaban waa’ee madaalawa talaallii tolchuu fii keennuu ilaalchisee, eennutu yaalii talaalliitti dabalamaa fii hin dabalamnee dabalate. Gaafiwwan heedduun waa’ee hawaasa cunqurfamanii nanawaa turte yoo yaaliin qormaataa irraatti godhame, yookaan dubbachuudhafi kan akka nama Gurraachaa, Laatiinoo, akkasumas dhalataa biyyaatii guutumaan guututti yoo yaalii talaallii irraa alatti hafan.
Dhugaa: Otoo talaalliiwwan COVID-19 hin hojjatamin, dammaqsitootni fi warri namootaf dubbatan miidhaa dhaabbatoota fayyaa fi mootumman seenadhaanis ammas gurraacha, dhalataa biyyaa jalqabaa, fi adii hin taane irra ga’erratti yaaddoo qaban kaasaniiti turan. Carraaqqii isaanitiif haa toluu namootni kuma kudhaniin lakkaawwan qorannoo talaallii COVID-19 irratti hirmaatan uummata keenya adda addaa kan calaqisu dha. Talaalliiwwan kun sanyii fi gosa maraaf bu’a fi naga qabeeyyidha.
Dabalataan uummatni adii hin taane omishuu talaalliiwwanii keessatti ga’eewwan ooggantummaa xabatanii jiru. Fakkeenyaf, Dr. Kizzmekia Corbett, saayintistiin guraattii qo’annoo talaallii koronaavaayirasii tif dursituu Inistiitutii Fayyaa Biyoolessaa ti.
Gurraacha, Dhalataa Ameerikaa jalqabaa, Latino, fi hawaasonni Pacific Islander King Kaawuntii keessatti hoospitaala seenu fi du’aatii COVID-19 sababeeffateef lakkoofsa oli’andhaan isan mudate. Hawaasonni kun warreen tika talaalliin kennu haalan fayyadamni keessa jiru.


text:
Itiyoophiyaa keessatti keessummaa bulchiisota naannoo keessatti rakkoon murtii mana-murtii kabajuu dhabuu fi hojii irra oolchuu dhabuu mul’ataa jiru, akka uummatni sirna murtii haqaa irratti amantaa hin qabaanne kan taasisu waan taheef gochaa sirreessamuu qabu tahuu Prezidaantiin Mana-murtii Waliigalaa Itiyoophiyaa – Me’aazaa Ashennaafii hubachiisan. Sanas tahee garuu, walabummaa manneen murtii fi bilisummaa abbboota urtii ilaalchisee ka duraanii irraa fooyyaa’iinni jiraachuu dubbatanii jiru.
Prezidaantiin Mana-murtii Walii-galaa Itiyoophiyaa – Me’aazaa Ashennaafii fi itti-aantota isaanii waliin har’a magaalaa Finfinneetti ibsa maddeen oduuf kennan irratti gaaffiilee hedduu dhimmoota kana ilaalchisee gaazzexeessota irraa dhihaataniif ennaa deebii kennanitti ture.


text:
Tuesday, April 26, 2016
ወያኔ የኦሮሞን ሕዝብና ሌሎች ኢትዮጰዉያኖችን ለመግደል ጥይት ሳያንሰው መድሃንትን በአደባባይ መጀመሩ ታወቀ
ልበሏት ያሰቡትን ዶሮ ዥግራ ናት ይሏታል እንደሚባለው ሁሉ፣ የወያኔ መንግስት የኦሮሞ ምሁርና በሀገር ውስጥ የሰላምን ትግል ዋናዉ አማራጪአቸው ያደረጉት የተቆዋሚ የፖሊቲካ መሪዎችና አባላትን የኦነግን ታፔላ ለጥፈውላቸዉ እያንከራተቱዋቸዉ ይገኛሉ። ለህዝብና ለሀገሩ ተቆርቋሪ የሆነዉን ሰዉ፣ ኦሮሞ ከሆነ ኦነግ፣ አማራ ከሆነ ግንቦት 7 ወይም ቅንጂት እያሉ ወያኔና ጃሌዎቹ እራሳቸው አሸባሪ ሆነው በአሸባሪዉ ታፔላ ሀገርን ያሸብራሉ። አብሮ እንዳልታግሉ ሰዉ፣ የኦነግን ስም ጭራቅ በማስመስል ሰዎቹን ለማታለል አየሞከረ ያለዉ የወያኔ መንግስት፣ ብልጥ ብሆን ኖረዉ ህዝቡ ለኦነግ ያለዉ ፍቅር አይቶ መገረምና በመፍራት ደባ መሸረብ ብቻ ሳይሆን ለሀገሩ ዘላቂ ሰላም ሲባል ህዝቡና ኦነግን ማገናኘት ወይም መቶ በመቶ የህዝብን ጥያቄ መመለስ ነበረ። የሰላም ብልጭታ ያላቸው መንገዶች ሁሉ በመዝጋት በዜጎቻችን አእምሮ ውስጥ፣ ወያኔ የሚያዉቀው በጦርነት መንገድ ብቻ ሰዉ እንድመራ እየጋበዘ ነዉ።
ወያኔ ምኑን ይዞ ምኑን መልቀቅ እንዳቃተዉ የሚያሳየን ብዙ ፍንጮች አሉ። መጀመሪያ ላይ የኦሮሞ ተማሪዎች የወያኔን የመሬት ዘረፋንና ግፍ በሰላማዊ መንገድ ሲቃወሙ፣ “ይህ የጥቂቶቹና የዱሪዬዎች ጥያቄ ነዉ፣ምዛን የሚያነሳ አይድለም” አለ። ቀጥሎ፣ “ ጥያቄ የሚያነሱ አንዳንድ የጠላትን አጀንዳ የሚያራምዱ ናቸዉ፣ የኦነግና የግንቦት 7 እጅ አለበት” አለ። አሁንም ቀጥሎ “ህይንን የኦሮሞ ህዝብ የጠራና ያነሳሳብኝ ጋኔንና ጦንቃይ ነው” አለ። በመቀጠል ደግሞ፣ “የሕዝብ ጥያቄ ልክ ነው ችግሩ የመንግስት ነዉ፣ መንግስት ለተጠረው ስህተት ይቅርታ ይጠይቃል፣ ላለፍዉ ለሰው ነብስም ካሳ ይከፍላል” አሉ። ይህ በእንድ እንዳል ሰሞኑ ከተለያዩ ሚዲያዎች የሚንሰማ ነገር ለጆሮ እንኳን የሚሰቀጥጥ ነው። ይቅርታ የጠየቀችው ወያኔ ተመልሳ በኦሮሞ ፌደራልስት ኮንግረንስ ፓርቲ አመራሮች ላይ መንገድ ቅይሳ ክስ ከፈተች። ውሃ የወሰደ ሰው አረፋን ይይዛል እንደሚባለው፣ ወያኔ ከገባችበት ከህዝብ ቁጣ ባህር ውስጥ ለመውጣት አረፋን በመያዝ፣ “ህዝብን ለአመጽ አነሳስታቸኋል፣ከኣኦሮሚያ ሚዲያ ኔትወርክ ጋር ተግናኝታችኋል፣ ኦሮሚያ ሚዲያ ኔትወርክ የኦነግ ልሳን ነው፣ ጃዋር ሞሃመድ የኦነግ መሪ ነዉ፣” ወዘተ በማለትና በመቀባጠር የከሰሱት ሳያንሳቸዉ፣ በቁጥጥራቸው ስር ያሉት የኦሮሞ ፌደራልስት ኮንግረንስ ፓርቲ አመራሮች የሆኑት እነ አቶ በቀሌ ገርባ፣ አቶ ደጀኔ ጣፋ፣ አቶ አዲሱ ቡላላ እና አቶ ጉርሜሳ አያኖ የማያቁት መድሃንት እንድውጡ መታዘዛቸው ደምን ያፈላል! ይህ የሚያሳየው፣ ወያኔ የኦሮሞን ሕዝብና ሌሎች ኢትዮጰዉያኖችን ለመግደል ጥይት ሳያንሰው መድሃንትን በአደባባይ መጀመሩ የሚያሳይ ፍንጭ ነው።
ወያኔ ግን አተርፍ ባይ አጉዳይ እየሆነ እያለ የሚነግር ሰው ጠፍ እንደ? ጆሮ ዳባ ልበስ እያሉ በሰዉ ደም እጃቸዉን ታጥቦ በኋላ ላይ እነርሱን ራሳቸው ተመልሶ የሚበሉዋቸውን መብላት ምን ዋጋ አለዉ? ትርፉ ግን የዘሩትን ቂም በቀል በቅርቡ ያጭዳሉ! አዝመራዉም ደርሰዋል። በዳንኤል ባሪሶ አሬሪ (መያዚያ 18, 2008 ወይም አፕሪል 26, 2016)።
Sunday, April 17, 2016
አባ ገዳ ሳይሆኑ በአባ ገዳ ስምና በሕዝብ ደም መነገድ ደምን ያፈላል፣የፈላ ደም ዋጋ ያስከፍላል!
ደም ይፈላል ይገነፍላልም። ደም ይገላልም፣ይሞታልም። ደም ለደሙ ይደማል፤ ደም ለደሙ ይጎርፋል። ደም ይቆጣል። ደም ይቆማል። ደም ይሄዳለ።ደም ይጮሃል፣ደምመላሽን ይጠራል። ደም ከቆጣና ከገነፈለ በዙ ነገሮችን ያጠፋል፣ያጣራልምም። ወያኔ በግፍ የኦሮሞቹን ደም ሲታፈስ፣የኦሮሞቹ ደም የውሃ ጠብታ በለለበት በረሃ ውስጥ በመፍሰስ የነጻነት መስኖ በመሆን የተስፋ ጭላጭልን አስብቅለዋል። ነገር ግን በሰባአዊነትና በብልህነት ብናስብ የገናሌ፣የዳዋ፣የዋቤ ሼበሌ፣የባሮ፣የሞርሞር፣ የድዴሳ፣ወዘተ ወንዞች እያሉ በሚፈስ በሰው ደም የነጻነትን እህል መዝራት ተገቢ አይደለም።
የኦሮሞቹ ደም በወያኔ ግድያ፣እስራት፣ግርፋት፣አፈና፣ማዳላት፣ፍትህ ማሳጣትና ወዘተ መቆጣቱና መገንፈሉን በቀጠለበት ወቅት፣ ደማቸውን የከዱ የኦሮሞ ካድዎች ከወያኔዎቹ በላይ የኦሮሞቹን ደም በማስቆጣት እንድግንፍል አድርገዋል። ጅብ ሲቆስል የራሱን ቁስል ይበላል እንደሚባል ሁሉ የኦሮሞ ህዝብ በወያኔ ሲቆሲሉ፣ የኦሮሞ ህዝብ ቁስልን የሚበሉ የኦሮሞ ካደዎችም በስልጣን፣ በሀገር ሽማግለነትና በአባ ገዳነት ሽፋን የማይገባቸው የደም ጥቅም ለማግኘት ተፍ ተፍ ሲሉ አይተናል። በመንግስት መዋቅር ውስጥ የሚሰሩ የፊሪፋሪ ስልን ጠመኞቹ ጉዳይ ለጊዜው ወደ ጎን ተወት እናድርግና ለስብስባ ምናምን ተጠርተው የደምን ብር የቀምሱና የጣፈጣቸው፣ ባገር ሽማግለነትና አባ ገዳነት ዳባ ሲሰሩ በኦሮሞ ቄሮዎች እጅ ከፍንጅ ተይዘዋል።
በመላዉ ኦሮሚያ ውስጥ ከቅርብ ጊዜ ውዲህ በመሬቱና በንብረቱ ዙሪይ ይገብኛል በማለት ተቃዉሞ በስፋት መካሄዱና አሁንም እየተካሄደ እያለ እንደሚታወቅ ሁሉ፣ በኦሮሚያ ክልል ብጉጂ ዞን ውስጥም ተካህደዉ የንጹሃኑ ደም ፈስሶበታል። ሼክ መሃመድ ኣላሙዲን ከጉጂ ዞን ከሻኪሶና ከሳካሮ ለ17 ኣመታት በላይ ቀንና ሌሊት፣ ቅዳሜና እሁድ፣ እንድሁም የበኣላት ቀንም ሳይቀር በየኣመቱ 4.5 ቶን ወይም 45 ኩንታል ወርቅ እያመረተ ይግኛል። ይህ መረጃ ከእነርሱ ድርጅት ዌብሳይት ላይ የተገኘ ሲለሆን፣ እውነተኛው ምርት ከዚህ በላይ ልሆን ይችላል። ሼክ መሃመድ ኣላሙዲንና ወያኔዎቹ የከበሩበት አንደኛው ምንጭ ከጉጂ በዘረፉት ወርቅ ነው። ሼክ መሃመድ ኣላሙዲንና ወያኔዎቹ ከለጋደንቢና ከሳካሮ ለ17 ኣመታት የዘረፉት ሳይብቃቸዉ አሁንም ዳዋ ኦኮቴ የሚባል ድንግል ቦታ ወስዶ ለመበዝበዝ ሲዘጋጅ ከህዝቡ ዘንድ ከፍተኛ ተቃውሞና ቁጣን አስነስተዋል። በሚገርሚና በሚያሳዝን ሁኔታ አባ ገዳም ሳይሆኑ ራሳቸዉን አባ ገዳ ያደረጉት አቶ ቦኮ ጋናሌ የሚባለውና ግብር አበሮቻቸው የጉጂ ህዝብ የማያውቀውን ‘የጉጂ ኦሮሞ የአባ ገዳዎች ማህበር’ የሚባልዉን በፊንፊኔ ዉስጥ እንዳቋቋሙት ተደርሰውበታል። ይህ በዚህ እንዳለ በስርአቱ የተመርጡና በመላው ሀገርና በሚዲያ የታውጀለት የጉጂ አባ ገዳ፣ አባ ገዳ ጂሎ ማንዶ እያለ እነኚ ከደም ገባታ መብላት የለመዱ አባ ገዳ ባዮችና ጃሌዎቹ በጉጂ አባ ገዳነት ስም ማህተም በማስቀረጽ አምስት ሚሊዮን ብር መጠያቃቸዉን፣ እነርሱ ራሳቸው በ 15,07,2008 ወደ ምድሮክ ውርቅ ኩባንያ ከጻፉት ደብዳቤ መረዳት ተችለዋል። እነኚ የደም ነጋዴዎች ከህዝብ የወጡና ከዝብ ማምለጥ እንደማይችሉ አውቀዉ የሚበላቸዉን የደም ገንዘብ ከመብላት እንድቆጠቡና ወደ ህዝባቸዉ እንድመልሱ በጣም ጠባብ በር ብቻ እንደቀራቸው ተስተውሏል።
Abbaa Gadaa adoo hin ta’in maqaa abbaa gadaatiifi dhiiga uummataatiin daldaluun dhiiga nama dhaaba; dhiigni nama dhaabatelle gatii nama kafalchiisa.
Dhiigni ni danfa; irraanille ni danbala’a. Dhiigni ni ajjeesa, ni du’alle. Dhiigni dhiigaaf dhiiga; dhiigni dhiigaaf lola’a. Dhiigni ni aara; dhiigni ni dhaabata. Dhiigni ni deema. Dhiigni ni iyya, dhiiga baasaa yookiin gumaa baasaalle ni yaama. Dhiigni yoo dallaneefi yoo danfe waan hedduu balleessa, akkasuma waan hedduu qulqulleessa. Woyyaaneen dabaan dhiiga Oromoota yeroo dhangalaastu, dhiigni Oromootaa gammoojjii cophi bishaanii hin jirre keessatti lola’uun qonna masinoo (jal’isii) ta’uun abdii bilisummaa lachisiiseera. Haa ta’uutii garuu, osoo abshaalummaafi qaroominni jiraate, laggeen akka Gannaalee, Daawwaa, Waabee Shabalee, Baaroo, Mormor, Dhidheessaafi kkf osoo jiranii, dhiiga namaa dhangala’aa jiruun sanyii midhaanii bilisummaaf facaasuun madaalawaa miti.
Dhiigni Oromoo ajjeechaa, hidhaa, dhaanicha, ukkaamsaa, loogii, haqa dhoowwachuufi….. Woyyaaneetiin dallanuufi danfuu woyta itti fufee jiru kanatti, gantoonni (kaadonni) Oromoo dhiiga isaanii ganan, Woyyaanee caalaa dhiigni Oromoo akka dallanuufi danfu taasisaneeran. Woraabessi yoo madaa’u madaa ofiisaa gara galee nyaataa akkuma jedhamu, gantoonni Oromoo, madaa Oromoo keessaa Oromoo nyaatanu, maqaa jaarsummaa biyyaatiifi maqaa abbaa gadummaa sobaatiin faayidaa dhiigaa, kan isaaniif hin malle argachuuf akka imiimii yookiin roobaan jireettiitti kosii itti dhokatan keessaa yaa’uu jalqabuu isaanii agarree jirra. Caasaa ijaarsaa mootummaa keessa kanneen jiraniifi dheebuu angoo harcaatuu jarreen qabanu, yeroodhaaf cinatti dhiisnee, yeroo wolgayii gara garaatiif gara qe’ee mootummaa harka dhiigaatti afeeramanee wamamanutti beesee yookiin maallaqa dhiigaa kanneen dhandhamaneefi mi’eeffatane, maqaa abbaa gadummaatiifi maqaa jaarsaa biyyummaatiin Woyyaanee woliin ta’uudhaan daba uummata irratti yoo hojjatan ragaa qabatamaa woliin Qeerroo Oromootiin qabamaneeran.
Gaafiin abbaa biyyummaatiifi falmii qe’eefi qabeennaa ofiitiif falmachuun dhiheenna kana guutuu Oromiyaa keessatti akka deemamaa tureefi ammalle deemamaa jirachuun akkuma beekamutti, Godina Gujii keessattille mormii karaa nageyaatiin taasifameen lubbuun namoota nageyaa hedduun mootummaa harka dhiigaatiin galaafatameera. Sheek Mohaammad Huseen Allamuddiifi Woyyaanonni, woggootaan 17 oliif, halkaniifi guyyaa, guyyaa hujiitiifi ayyaanaa adoo hin jedhin, nannoo Shaakkisoo Laga Dambiifi Saakarroo qofa keessaa wogga tokkotti worqii toonii 4.5 yookiin kuntaala 45 woggaa tokko tokkotti akka oomishanii saamaa jiranu ragaan toora interneetii isaaniirraa argame ni mul’isa. Akka malee duroommachuun Allaamuddiniifi Woyyaanotaa keessaa tokko kan ta’e saamama worqii Gujiiti. Saamicha Worqii woggoota 17f Laga Dambiitiifi Saakarrootiin kan hin quufin woyyaanonniifi Allaamuddin, lafa worqii ta biraa irraa uummata kaasuuf karooraan gadi bahuun isaanii, mormii guutuu Oromiyaatti finiinaa jiruun walqabatee, uummata naannoo akka malee dallansiisee mormisiiseera.
Mormii uummataa kanaan walqabatee, haala nama gaddisiisuufi nama baasonfachiisuun, abbaa gadaa osoo hin ta’in, abbaa gadaa kan if taasise obboo Bokkoo Gannaalee kan jedhamuufi fakkaattonni isaanii, “Waldaa Abbootii Gadaa Oromoo Gujii” jedhuufi kan uummaanni hin beekni magaalaa Finfinneetti hundeessuun isaanii bira gahameera. Kun kanaan osoo jiru, akka aadaatiifi sirnyaan kan filataman abbaan Gadaa Gujii, Abbaa Gadaa Jiloo Maandhoo osoo jiruu, namni abbaa gadaa ifiin jedhu kuniifi fakkaattonni isaa qorii dhiigaa keessaa nyaachuu kan baratan, maqaa abbummaa gadaa Gujiitiin chaappaa boccisiifatanii maallaqa miliyoona shan kubbaaniyyaa worqii midirookii yookiin Woyyaanee gaafachuu isaanii, xalayuma isaan gaafa 15. 07. 2008. A.L.I.tti barreessanirraa hubachuun danda’ameera. Daldaltoonni dhiigaa kunneen, kan uummata keessa bahaniifi uummata jalaa miliquufi bahuu akka hin dandeenne beekanii, qarshii duubarra isaan nyaattu nyaachuurraa akka if qusatanuufi gara uummataa isaaniitti akka deebi’aniif balballi akka malee dhiphoon isaaniif hafuunsaa barameera.
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Atileetota 2000 tahaatti ka addunyaa walti yaahE Kooriryaaa Kibbaatti yaahe.Bisaan dhaakachaa,fiigicha metirii akka akkaa fi walumattuu Kooriyaan Kibbaa dorgommoo IAAF,Federeshiinii Waldaan Atileetiksii Addunyaa qopheessee 13eessoo irratti waan hedduu lafa isii Deagutti kopheessite.
Atileetotii Keenyaa barana itti hin fuurre;meetirii 800-Maratoonii moohatanii warqii haratanii galataniin,warqii torbaan galatte.Haaloo ganna lamaan duratti ta Germen ka warqii afur qofaan galatte bahuuf fakkaata jennaa ree...Akkuma taateefuu Keenyaan warqii toba argachuun biyyaa gamamchuu guddoo taate.
Itoophiyaan warra leenjisu dabalee nama haga nama 40tiin Kooriyaatti qajeelte.Atileetotii warqii guurrachuun beekamaan hedduun keessa jiraachuu baatanillee meetii afur argattee.Ibrahim Jeylan ka namii hedduun egriiyyuu abdiin eegatu meetirii 10,000 irratti gurbaa Soomalii ka amma Britaniin cehu Maammad Faaraa caalee sekondii jahaan moohate.
“Atsedee Baayyiyaa warra maratoonii dorgomu keessaa tokkoo 14eessoo baate.Durattuu qophoofnee yaanullee qilleensii lafaa baayyee waan oowwuuf nu ukkaamsee fiiguu nu dhowwe taatullee galata waaqaa Ibraahimitti warqii nuu fide.”
Dorgommii Kooriyaa Kibbaa tana irratti haga guddaan USA-tti badhaasa guddaa argate,Russiayaatti itti aane Keenyaatti faana jira.
Adoo tana jennuu atileeti Atsedeen nama fiigu qofaa miti nama sirbullee sirbii isaa amma maqaa isiitn youtube irra jiraa,dhiyoottuu sirbaa haaraa baasee gadi dhiisaa jettee nama ala keenna ka ala jiru cufattu nagaa naa dhaami jette.
Mee qophii Ispoortii ta hardhaa caqasaa.


text:
Presidentiin Poland duraanii Kwasniewksi, Poland dhaabbati tika nageenya US mana hidhaa dhoksaa qabiyyee biyya keessaa qabaachuu danda’a garuu angawoonni biyya isaani shakkamtoota keellaa sana irraa akka dararaniif eeyama hin kennan jedhan.
Mr. Kwasni-ewskin gaaffii fi deebii radio Warsow TOK FM jedhamu waliin har’a geggeessaniin yeroo sana kan presidentii US turan Geiorg W Bushin tattaaffii CIAn manneen hidhaa keessatti geggeessu mara akka dhaabu gaafachuu isaanii dubbatan. Hojiin sunis yeroo tokko dhaabatee akka ture illee ibsaniiru.
Waggoota dheeraaf haalaa erga turanii booda presidentichi Poland duraanii yeroo jalqabaaf manni hidhaa sun jiraachuu amanan. CIAn keellaa sana bara 2002 fi 2003 keessa geggeessaa tuare. Kana kan dubbatan erga senetiin US CIAn haleellaa shororkeessotaa kan Fulbaana 11 booda shakkamtoota qorachuuf mala dararaa hamaatti gargaarama jechuun gabaasee guyyaa tokko booda


text:
Dhaabbattonni idiil addunyaawwaa ta’an kan biyya Itoophiyaa keessa jiran, waliin sagantaa ykn beellama qabachuuf haali yeroo ittin fayyadamnu salphaa miti. Kunis kan ta’u danda’eef Itoophiyaan sa’atii ykn yeroo kan mataa ishee waan qabduuf. Kunis kan warra dhiyaa irraa garaagarummaa sa’atii 6 kan qabudha. Yeroo bay’ee namootni akkas jedhu, “ akka sa’atti warra dhiyaatti, sa’atii 2:00 … Continue reading Itoophiyaa keessatti Sa’atii ykn Yeroo akkamitti himama?
Month: July 2018
Maaliin si fakkeessuu Attamiin si ibsuu Eenyuun si fakkeessuu Midhaayaan moo hadhaani Dammaan moo aannani Heexoon moo summiini Biftikeehoo maali Diimaamoo gurraacha Adii moo hoomicha Keelloo moo booricha Dhuguma ati maalii Isa si qorateef Tooftaa sitti bareef Ilaalee hubateef Kan dhugaa dheeboteef Qabee si kunuunseef Dhuguma jaalala Eenyutu si caala Doofaa qaroomsita Goota laphee fuuta … Continue reading Walaloo Jaalalaa
Because every man has as boss his wife or his mother, or some other woman in his life, men may rule the world, but women rule the men who rule the world. Thus contrary to appearances, women is boss, the overall boss of the world. (c.f Anatomy of female Power. Chinweizu.) “Jireenya isaanii keessatti, dubartii … Continue reading Aadaafi Dubartoota


text:
Roobeel kan himatame skutaa ciisichaa koolejii kan shakkamaa haleellaa sanaa kan Tsarnaev seenuu ilaalchisee qorattoota federaalaaf jecha kijibaa kennuu isaa sabaa himaaleen Ameerikaa gabaasaniiru.
ROOBEL FILIPHOS -- himatamaa isa ijoo - ZOOHAAR SAARNAYEV waliin, bara 2011 mana-barnootaa sadarkaa lammaffaa maqaa gaarii qabu - CABRIDGE RINGIINAA LAATIN - jedhamu keessaa eebbifaman. Lameenuu - jechuun -- ROOBELII fi ZOHAAR UNIVERSITY MASSACHUSSETS, Koolejii DARTHMOUTH keessaa barataa turan.
ROOBEL irratti himannaan dhihaate -- kutaa hirribaa ZOHAAR SAARNAAYEV, ka koolejicha keessaa himatamtoota ka biroo waliin dhaqanii ragaa jiru dhoksuu ilaalchisee, qorattootatti soba dubbate - ka jedhu. Himatamtoonni lameen ka biroon - lammiwwan KAAZAAKISTAAN -- DIS KADIR-BIYEV fi AZAMAT TAZAYA-KOVII. Sadeenii umuriin isaanii kudha-sagali. Sobni kun yoo irratti raggaasisame -- hidhaa waggaa saddeetii fi adabbii Doolaara kuma digdamii shanii tu isa eeggata.
Galmee himannaa isaa irratti akka ibsametti -- dho’insa Boombii sanaa booda, qorattoonni ROOBEELII-n haasofsiisanii jiran. Akka isaan jedhanitti -- ROOBEL ennaa jalqaba jecha isaa kenne -- BOORSAA kutaa hirribaa SAARNAAYEV keessatti argame fuudhee gara biraa geessuu yokaan bakka biraatti gatuu wanni inni beeku akka hin jirre dubbate. Dhuma irratti -- marsaa afuraffaa ennaa jecha isaa kenne garuu, kan inni duraan itti himaa ture hundi dhugaa akka hin ta’iin amane.
ROOBEL FILPHOS CAMBRIDGE keessa haadha isaa waliin jiraata. Haati isaa - abbaa malee, qofaa isaanii isa guddisan. APPARTMENTII-n isaan keessa jiraatan - bakka WATERTOWN - jedhamuun beekamu keessa, Buufata Boba’aa -- bakka yeroo dabre yakkamtoonni haleellicha Boombii, konkolaataa itti butanii fi walitti-dhukaasni geggeessametti dhihoo dha.
Jiraattonni ganda sanaa, haala dhaga’an kanaan rifachuu isaanii dubbatu. Waggoota kudha-shanan dabraniif, Maatii sana beekanii fi haala uumametti rifatan keessaa tokko -- ollaa haadha ROOBEL obbo TEKLE-BIRHAAN MANGISTUU akka jedhanitti
Yeroo haga waggoota kudha-shaniif gamoo tokko keessa jiraanna. ROOBEELII fi ijoolleen koo Mana-barnootaa sadarkaa lammaffaa CAMBRIGE-tti waliin baratan. Yeroo tokko tokko mana koo dhufa. Ijoollee koo waliinis ni deddeema. Yeroo mana barnotoaa deemuu fi deebi’us na mudata. Haadha isaas nan beeka - jedhu - Obbo MANGISTUU-n.
ROOBEL mucaa amala gaarii qabu, mucaa sirna qabu -- kan ijoollee waliin illee lola hin qabne ta’uus dubbatu - Obbo MANGISTUU-n. Waa’ee abbaa ROOBEL garuu waan beekan akka hin qabne eeran. “Haadha isaa yeroo dheerafan beeka. GENNET - jedhamti. Kan nama gaddisiisu -- isa qofa qabdi” - jedhu.
Abukaatoon ROOBEL Obbo DARAJJEE DAMISEE-s, maddeen-oduu USA-TODAY fi ABCTV ennaa ibsan “maammilli kiyya shakkamtoota haleellaa Boombii sana gargaaruun miti kan inni himatame. Dho’insa Boombii sana duras tahe booda, wanna isaan gargaare hin qabu. Himatamtoota isaan boodaa kana waliin maal hojjetan? - isa jedhu immoo, si’achi Mana-murtiitti qulqulleeffanna” jedhan.


text:
Kabajamtoota jaalattoota bilisummaa Oromoo ergaan kiyya kan obbolummaa bakkuma jirtanitti isinhaagayu.
Kanatti aansee jidduu namootaa deddeebi’uun mormii keessa seenaa kan jiru dhimma obbo Junaydii Saaddo
irratti yaada kiyyaa isiniif qooduu barbaada.
Maaltu siin gaye akka hinjenne nama dhimma kana hayyootaaf dhiisaa jiru hinargine. Aniis kanaafan asutaale.
Dhugaadha Obbo Juneydiin Saaddon mootummaa wayyaanee keessatti nama sadarkaa guddaa irratti hojjataa
tureedha. Yeroo inni angoo irra turetti gaarii fii badaan hojjatamees jira. Yeroo muraasa duratti barruun maqaa
obbo Juneydiin gadi bahe tokko qabiyyee dheeraa qabatee dhufuun isaa beekamadha. Ijoon dubbii barruu sanii
AniJunadiin Saaddon ummata kiyya akka dhiifama naaf godhan gaafadha jedha.
Dhugaadha Junaddiin erga biyyaa bahanii baroota lakkaaweera. Kunoo ammaas asbahee bifa guutuun dhiifama
gaafataa jira. Ibsa bal’aas kennee jira. Fedhii isaa gara fuulduraas lafa kaayee jira.
Yeroo angoo gubbaa turettiis waan hedduu yakkuus gaarii jijjiiruuf yaalee itti milkaaweefii dadhabees ibsee
jira. Guutumatti gaafiilee isaaf dhihaatan deebisee jira.
Ani amma dhiifama godhuufii diduu irratti mormii Fb irratti deemaa jiru kanarratti taajjabbii kiyya isiniif
dhiheessa.
1,Gaafa Junaydiin angotti dhufe kan isa filatee olbaase ummata Oromoo miti. 2,Gaafa irraa bu’uus dhiibbaa
ummataanii miti. Gaafuma biyyaarra bahe media irratti as bahee dubachuu inni gaafatee ummataan dhorkamee
amma hayyama ummataan asbahee dubachaa hinjiru. Yeroo haalli isaaf mijjate argannaan asbahee dubbachaa
jira. Qabsoon keenya finiinee gulantaa gaarii irra gayuun hamilee keessa isaatitti uumameen dhiifama
gaafachuuf kan asbhuus qalbii guutuun simachuu qabna . Namoota bifa gara garaatiin mooraa diinaa irraa
bahanii mataa gadi qabatanii jiraatan hundi ifsaaxiluun gara qasoo keenyaatti yoo dhufan kuniis bu’qabsoo
keenyaa waan ta’eef ittiin boonna . Gammachuu guutuufii qalbii qulqulluu taheen isaan simachuu qabna .
Kanaafiis kanneen mooraa diinaa keessa jiran maraaf yaamicha dhawaataa godhaa jirra . Ammaas ijoon dubbii
isaa waan hedduu kaasuus akka ummanni dhiifama isaaf godhuu fii umrii isaa kana boodaa waandandayuun
qabsoo sabaa keessatti akka hirmaatu ballama seenuu isaa dhagayaa argaas jirra.
Kan inni dhiifama gaafatees saba isaati. Ammaas akka waliigalaatti, Malee qaamni sabarraa bakka bu’e kan itti
dhiheeffatanii argachuu dhabuu irratti mirkaneeffatan kan sabni bakka buufate qaamni tokko hinjiru. Dhiifamni
haagodhamuufii hingodhamuun kan irratti deemaa jiru Fb irrattiidha. Petition dhimma kanaaf banamee sagaleen
yoo laalame murtii ummataa beekuuniifii fudhachuun gaariidh.
Mee waantokko isin yaadachiiseen yaada kiyya xumura.
Gaafa Habashaan Oromiyaa weeraru baay’inni ummata Oromoo m10 ture. Maqaa Ethiopia jedhu kana diddaaf
m5 wareegamee Maqaan kun humnaan nurratti fe’amee har’a geenye. Wareegamni qabsoof bahu haga ammaatti
itti fufee jira. Habashaan haga ammaatti lubbuu nama miliyoonotaan lakkawamu duguugee takkaa dhiifama
nugaafatee hinbeeku. Gaafachuufiis fedha hinqabu.
Tan dabarteef walhudhuun tan amma harkaa nuqabdu fageessiti jechuun Oromoofii Amaarri waliin sirna
kanarratti qabsaa’uun bifa bal’aan labsamaa jira. Junaddin kan mooraa diinaa keessa ture dhiisii warri MQBO
keessatti badii kana caalu hojjatees danuudha. Dhiifama gaafachuun hafee badii hojjachuu isaanii amanuu
hinfedhan. Kanaaf kanballeessee callisees wanni goonu hinjiru.
Isa balleessee badii fudhatee ifatti dhiifafama gaafateef dhiifamni godhamuu qaba.Kana jechuun Juneydiin
gaafa angoo gubbaarra jirutti angoo qabutti fayyadamee ajaja isaatiin ykn harka isaatiin lubbuun itti himatamu
yoo jiraate dhiifama amma godhamuuf kanaan jalaa baha jechuu miti.
Dhiifamni akka sabaatti inni gaafate haagodhmuuf yoo nuwaliin qabsaa’uu fedhees balballi haabannuuf.
Ammaas bu’aa bahii qabsoo hinxumurre. Dirree qabsoo keessa jirra. Dhimma kanarratti walmormuun ammaa
kaasee dhaabbachuu qaba. Dhiifama gaafachuun oromoo biratti gatii guddaa qaba. Haaluma ulfaata keessa jirru
kana keessattuu Aadaa, Hooda, Hurmada, Safuu fii duudhaa keenya haaeggannu. Eenyummaa keenya
waanta’eef.
>
Aniis naofkachaa. Ijarraa nahambisaasaa.
Lellisaa Tuujii
September 23/2016


text:
Bombiin hiriira dhiyoo Finfinneetti muummee ministera Itoophiyaa deeggaruuf bahan irratti gadi dhiisan nama lama galaafattee,100 caalaa madeessitee nama 30 caalaan shakkanii qaban.
Bombii suniin duratti ibseen dhaamtee, caasaa bilbilallee hojjachuu dhowwanii mala bultiillee yakkuuf waan hojjatanitti jira akka odeeffannoon TV Itoophiyaatti.
Akka itti gaafatamaan odeeffammoo mootummaa Itooophiyaa Ahmed Shiidee jedhetti warii gaafaa nama balleessuu fedhe sun ammallee fulaa hedduutti woma akkanaa malachuutti jiraa gumiin mirgaa fi bitaa ufi mimillachaa ufi eegachuu malte.
Gama kaaniin ammo Manii Marii Itoophiya waan irratti mari’achaa bahe akka dhiifamaan mana hidhaatii nama baasan irratti mari’achaa bahee hardha irratti walii gale.
Warrii dhiifama tolchaniif ykn waan warrii yakke jedhan bira dabraniif ka wanjala akka akkaa hojjate,mootummaa humnaan gara galchuun himatanii fi waan hedduun himatan.
Warra tanaan himatame cufaa dubbi warraa laalanii koree hujii tana qorattullee dhaabanii boordii biiroon muuummee ministeraa itti gaafatatamu dabarsuuf hujiitti jiran.Dhiifama kana ammoo dhiyootti bordiin dhiyootti yaada itti kenniti.
Gama dhibiin ammoo Itoophiyaa fi Eeritiraan waan dabre walii bira dabruuf mariitti jiraachuu fi jaarroleen marii Eertiraalleen Finfinnee dhaquun akka oduu himaan Tokkummaa Mootummootaa jedhetti waan karaa nagaatti nama geessaati.
Dhaabii isaaniilleen deemsa kana hinuma deeggaraa murtii koomishiinii daangaa Itoophiyaatii fi Eertiraalleen hujii irra oolchuuf kurfoo jira.


text:
Ministira Haajaa Alaa Ingiliz: Dhimmi kiristiyaanoota balaaf saaxilamanii akka qoratamu ajajjee
Ministirri Haajaa Alaa Jeremii Haant dararam kiristiyaanoonni addunyaa gutuu keessa darbaa jiraniifi deeggarsa hangamii akka UK irraa argataa jiran irra deebiin akka ilaalaluuf ajajan.
Xinxalli luba Tiruroon ogganamuus yaalii deegarsaa mootummaan kiristaanoota miliiyoona 215 sababii amantaatiin loogiifi miidhaan bara darbee irra gaheef taasise ilaala, akka Waajjira haajaa alaatti.
Akka ibsa waajjirichaatti, miidhaafi daaramni kirisitiyaanota irra gahuus garmalee dabaluun ji'atti giduu-galaan namoonni 250 ajjeefamaniiru.
Mr Haantis UK 'kana caalaa gochuu dandeessi jedhaniiru.
''Biriteen bilisummaa amantaa idil-addunyaatiif erga dhaabachu jalqabdee turtee jirti,'' jedhan.
Waajjirri haajaa alaa akka jedheettis, ''xinxalichi gaaffilee cimaa kaasuun yaadawwan imaamataa gaarii'' kan maddisiisu ta'a.
Lubni Tiruroo dhimmicha irratti deebiisanii tibba faasikaatti akka gabaasa dhiyeessan eegamu.
Jiddu galiinis kunis kan eegale erga dubartii kirsitiyaanaa Eeshiyaa Biibii sababii tuffiidhaan waa'ee amantaa dubbatee jirti jedhuun Paakistaan keessatti murtee du'aa irratti murtaa'een booda.
Ms Biibii hanga murteen du'aa irratti dabarfame Mana Murtii olaanaa Paakistaaniin jalqaba bara kanaa geedarameetti waggoota sadeetiif mana hidhaa keessa turtee jirti.
Mutichatti aansees ummanni hedduun daandiitti bahiin murtee dabarfame kan mormee yoo ta'u, abbaan manaa ishee maatiin kiyyaa balaarratti argama jechuun UK, Ameeriikaa fi Kaandaatti kolugaltummaaf iyyatee ture.
Minitirri Mummee UK Terezaa Meey paarlaamaa irratti akka motummaan UK kolugaltummaa hin kennineef dhokite yoo ta'ee gaafatamtee lakkii jeette turte.
Addee Meey miseensa paarlaamaa kan warra paartii arbeessitootaa Zaak Goldisimiz '' waanuma gaazeexaa irraa dubbise hunda dirqama amanu hinqabdu'' jechuun, dhimmi mummeen waa'ee 'nageenyaa' Biibii fi maatii isheeti jettee turte.


text:
1. Rakkoon biyya Itoophiyaa waggaa tokkoon as bifa jijjiiratee jira. Akka waggoota darbanii adda dureedhaan rakkoo waa’ee wal-qixxummaa, democracy, kabaja mirga namoomaa fi kkf osoo hintaane, dubbiin waa’ee itti fufiinsaan jiraachuu sirna sabaa fi sab-lammii erga ta’ee bubbuleera. (Continuity of popular sovereignty based in nations and nationality is essentially threatened)
2. Kana jechuun maal jechuudha? Biyyi kun jiraachuu kan dandeessu yoo sabootni jiraatan qofaadha! Kunis Heera biyyattii keewwata 1, 8 fi 9 jalatti ifatti kaa’amee jira. Sirni siyaasaa fi sirni heeraa saboota biyya Itoophiyaa walitti fidee waliin jiraachisuu danda’u sirna Federaala Sab-Danuu (Multi-National COnstitutional Democracy) qofaadha. Waliigalteen uummataas (Social Contract) bara 1994 irraa egalee labsames kanuma. Hojii irra oolmaan isaa hir’ina hedduu yoo qabaate illee.
3. Haata’u iyyuu malee, biyattiin gara kufaatii waliigalaa tti (Total State Collapse) dhiyaachaa jirti. Madda rakkoo lamatu jira:
A. Tokkoffaa, Paartiin aangoo irra jiru sirna siyaasaa (political system) kallattiidhaan heera biyyattii falleessu qabatee hojiitti bobba’e. Hojimaata fi bu’uureffamni Paartii Biltsiginnaa hundeedhaan waa lama irratti ijaarame: sirna presidential fi sirna unitarist! Kun ammoo haala qabatamaa biyyattii fi fedhii federalism sab-danuu waliin wal-ta’uu hindanda’u. Kana jechuun, sirni siyaasaa paartii bilthiginnaa sirna mootummaa Dargii fi Hailessillaasee waliin walitti dhiyeenya cimaa waan qabu fakkaata. Heerri biyyaatti ammoo kan bu’uureffame sirnoota olaantummaa duraanii kana dhabamsiisuuf yaadamee akka ta’e ni beekama. Prosperity Party’s political system is mutually exclusive, if not offensive, with the fundamental constitutional system of the country. Kun ammoo waliigaltee biyyati faallessa. The ruling political party and its stay on power is actively violating the Constitution.
B. Saboota gaaffii siyaasaa bu’uuraa (fundamental political question) qaban waliin mootummaan gadi taa’ee mari’atee furmaata waaraa argamsiisuuf fedhii akka hinqabne erga ibsee bubbuleera. Burjaajiin siyaasaa Oromiyaa, Amhara, Qimaant, Sidaama, Somaalee, Tigraayi maddi isaa yoo ilaallu gaaffii ofiin of-bulchuu sabotaa fi naannolee hundeedhaan sirna siyaasaa Paartii Biltsiginnaa waliin waan wal-faalleessuufi! Ajjeechaa suukkanneessaa, hidhaa, dararaa, roorroo waggaa tokkoon jabaachaa dhufe akka ragaatti dhiyeessuun ni danda’ama. Akkasumas, sabboonummaa sabootaa akka rakkoo biyyoolessaatti (Nationalism as a National Problem) ilaaluudhaan seerota yakkaa kanneen akka Labsii Haasaa Jibbiinsaa labsuun agarsiiftuu dabalataati! MM Dr. Abiy Ahmed ifaaf ifatti sabboonummaa Oromoo akka rakkootti fudhanna jechuun waggaa tokko dura dubbatanii turan.
4. Kana waan ta’eef, adeemsi qabsoo keenyaa kana booda kallattii maalii yoo qabate wayya kan jedhu qorachuun barbaachiisaadha! Akka armaan gadiitti dhiyeessuun yaala:
A. Kufaatiin Itoophiyaa yeroo muraasaaf yoo ta’e illee Saboota gaaga’a keessa seensisa. Kanaaf furmaatni maali? Sabootni/naannooleen dursa of baraaruu qabumoo? Itoopiyaa baraaruu qabu? kan jedhu deebii argachuu qaba. Itoophiyaa biyyi jedhamtu kan jiraattu yoo Oromoo fi Oromiyaan jiraatee qofa! Amaarri of-danda’ee yoo jiraate qofa! Tigraay of-dandeessee yoo jiraatte qofa! Sidaamaanis, Gambeellis akkasuma jechuudha! Kanaaf, Itoophiyaa baraaruudhaan dura (yoo barbaachisaa ta’ee argame jechuudha) dura dursa sabootnii/naannooleen giimii ibiddaa ofirraa dhaamsu qabu! Mana isaanii dura to’achuu qabu! Walumaa gala, kaayyoo fi adeemsi qabsoo saboota kana booda, secure of gochuu feesisa (Securing One’s Existence)! Securing Oromia kan jennus asuma irraa madda! Warri kaanis of danda’anii secure of gochuu qabu jedhuudha! Kun afaan heeraa tiin (In constitutional language) maal jechuudha? MIRGA HIREE OFII OFIIN MURTEEFFACHUU JECHUUDHA!
B. Akka sadarkaa Oromiyaatti dhimma kana wayita ilaallu, kanaan booda, kallattiin qabsoo Oromoo kan ta’uu malu, gaaffii Afaan Federaalaa, Gaaffii Finfinnee, Gaaffii Diinagdee, Gaaffii Aadaa ofii guddiisuu fi kkf osoo hintaane, qabsoo Hiree ofii ofiin muteeffachuu qofaa irratti xiyyeeffachuu qaba jedheen amana.
C. Saba/Naannoo hiree ofii ofiin murteeffate qofaatu gaaffii kaan sdarkaa lammaffaatti deebifachuu danda’a. Daangaa ofii kabachiisuudhaaf, humna madaalawaa beekamtii seeraa fi heeraa naannoo Oromiyaa qabu ijaaruu feesisa! Siyaasa gubbaadhaa gadi ergamu osoo hin taane, kan ofiin daka irraa kaasanii of ijaaruu feesisa. Mana murtii ajaja abbaa seerummaa mootummaa federaalaa irraa bilisa ta’e gadi dhaabuu feesisa. Caffee (Mana Maree) sirna filmaataa tokko malee maaliyaa EPRDF irraa kan gara Biltsiginnaatti jijjiirate diiguudhaan Caffee bakka bu’uinsa uummataatiin filatame atattamaan gadi dhaabuu feesisa. Dameen mootummaa hoji raawwachiftuu (kaabine) uummataaf hojjetu illee sanuma keessa dhalata!
D. Kana gochuun kan danda’amu, yoo kallattii qabsoo gara Hiree Ofii Ofiin Murteeffachuutti oofne qofaadha. “Securing Oromia” jechuunis kanuma jechuudha. Horaa BulaaHenok Gabisa Leeksiingitan, Virjiiniyaa
Heneok Gabbisaa JUNE 2, 2020


text:
Maqaalee Rabbii (Subhaanahu)-Kutaa 7.4
C-Ibsa Aayaata maqaalee Malik, Maalik, Maliik fi jecha Mulk jedhu of keessaa qabanii–kutaa 2
Kutaa darbe keessatti ibsa aayaata muraasaa maqaalee kanniini fi jecha Mulk of keessaa qaban ilaalle jirra. Har’as itti fufuun izni Rabbiitiin ni ilaalla. Laa hawla walaa quwwata illa billah.
“Warroonni Rabbiin Masiih ilma Mariyam jedhan dhugumatti kafaranii jiru. Jedhi, “Eenyutu Rabbiin dhoowwu danda’aa osoo Inni Masiih, haadha isaatii fi namoota dachii keessa jiran hunda balleessu fedhee?” Mootummaan samiwwanii, dachii fi wantoota isaan lamaan jidduu jiranii kan Rabbiiti. Inni wanta fedhe uuma. Rabbiin waan hundaa irratti Danda’aadha.” Suuratu Al-Maa’ida 5:17
“Warroonni Rabbiin Masiih ilma Mariyam jedhan dhugumatti kafaranii jiru.” Kana jechuun Kiristaanonni Rabbiin Iisaadha jedhan haqaa waakkatanii fi mormanii jiru, soba guddaa sobanii jiru. Akka lugaatti kafaruu jechuun waa dhoksuudha. Namoonni kunniin Iisaan Gooftaa akka hin taane osoo beekanu haqa waan dhoksaniif warra kafaraniidha. Rabbiin Iisaa akka hin taanee ykn Iyyaasuus gooftaa akka hin taane wanta agarsiisu keessaa, “Rabbiin osoo Masiih, haadha isaatii fi namoota dachii keessa jiran hunda baalleessu fedhee eenyutu Isa dhoowwu danda’aa?” Kana jechuun Osoo Rabbiin Iisaa, haadha isaatiii fi namoota dachii keessa jiran balleessu fedhee, eenyutu ajaja Isaa deebisuu danda’aa? Akkuma Kiristaanonni jedhan osoo Iyyasuus Gooftaa ta’e, silaa yommuu ajajni Rabbii Iyyasuusin ykn haadha isaa ykn namoota hunda balleessuf dhufu deebisuu ni danda’aa ture. Garuu haadha isaatti ajajni du’aa yommuu dhufu, du’a ishii irraa deebisuu hin dandeenye. Kuni ragaa tokkoffaa Iyyasuus gooftaa akka hin taane agarsiisudha.
Ragaan lammaffaan, “Mootummaan samiwwanii, dachii fi wantoota isaan lamaan jidduu jiranii kan Rabbiiti.” Wantoonni samii, dachii fi isaan lamaan jidduu jiran hundi uumamtootaa fi gabroota Rabbiiti. Ammas, kan isaan bulchuu fi too’atu Isa. Wanta fedhe ni balleessa, wanta fedhe ni argamsiisa. Kanarraa eenyullee Isa dhoowwu hin danda’u. Iyyasuus aleyh salaam uumamtoota samii fi dachii jidduutti argaman keessaa tokko. Kanaafu,Iyyasuus umamaa fi gabricha wayitti hajamu ta’ee osoo jiru, Gooftaa gabbaramaa Dureessa wanta hundarraa of danda’ee ta’uu danda’aa? Kuni wanta gonkumaa hin danda’amneedha. Iyyasuus nageenyi isarratti haa jiraatu waan dadhabuuf ni nyaata, ni dhuga, Gooftaa isa uumetti hajama. Gooftaan nyaata, dhugaati, dadhabbii fi wayitu hajamu irraa qulqullaa’e.
Ragaan sadaffaan “Inni wanta fedhe uuma.” Yaanni dogongoraa guddaan Kiristaanota kanatti geesse, “Iyyasuus abbaa malee dhalate” jechuu isaaniti. Kanaafi, isa ilaalchise amanti sobaa kana qabatan. Akkuma Iyyasuus abbaa malee uumame kunoo Hawwaan haadha malee uumamte. Inuma wanta uumama Iyyasuus caala nama ajaa’ibsiisu qabu uumama Aadami. Aadam abbaa fi haadha malee uumame. Kanaafu, maaltu Iyyasuusin gooftaa taasisa ree? “Rabbiin wanta fedhe uuma” yoo fedhe abbaa fi haadha malee nama uuma, kan akka Aadam. Yoo fedhe haadha malee uuma kan akka Hawwaa. Yoo fedhe abbaa malee uuma, kan akka Iyyasuus. Yoo fedhe haadha fi abbaa irraa uuma, kan akka namoota hafanii. Fedhii Isaatiin uumamtoota Isaa haala adda addaatin uume. Kanaafi itti aanse ni jedha: “Rabbiin waan hundaa irratti Danda’aadha”
Rabbiin waan hundaa irratti danda’aadha. Wanti Isa dadhabsiisu tokkollee hin jiru. Samii, dachii fi wantoonni isan lamaan jidduu jiran hundi uumamtoota Isaati, too’annaa guutuu irratti qaba. Inni injifataa homtu Isa hin moo’anneedha. Iyyasuusin, haadha isaa fi namoota dachii irra jiran hundaa balleessu danda’a.[1] Garuu Iyyasuus wanta hunda irratti dandeetti qabaachu dhiisi, wanta Rabbiin irraa isatti bu’uuyyu ofirraa deebisu hin danda’u. Haadha isaa irraayyu du’a deebisuu hin dandeenye. Kanaafu, yaa Kiristaanota! Ofii fi haadha isaa irraayyu miidhaa deebisuu kan hin dandeenye akkamitti “Iyyasuus gooftaa addunyaa baraarudha” jechuun kadhattani ykn waaqefattanii? Haadha isaatu du’arraa kan hin baraarre akkamitti addunyaa baraaraa? Sila sammuun yaadu isa dhaqee?
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Rabbiin Mootii haqaa ta’e olta’e. Isa malee dhugaan Gabbaraman hin jiru. Inni Gooftaa Arshii kabajamaati.” Suuratu Al-Mu’minuun 23: 116
“Rabbiin Mootii haqaa ta’e olta’e.” Rabbiin Mootii Haqaa ta’e guddinnaa fi guutuummaa Isaatiif wanta hin malle hundarraa qulqullaa’e. Ilma, shariika (hiriyyaa) fi fakkaataa qabaachu irraa qulqullaa’e. Wanta taphaa hojjachuu irraa qulqullaa’e. Dadhabinna irraa qulqullaa’e.
Akkuma kutaa darbe keessatti jennee Mootiin Haqaa waan hundarraa dureessa of danda’aadha, homattu hin hajamu. Akkasumas, hiika “haqaa” keessaa tokko wanta hin jijjiramne yeroo hundaa turaa ta’eedha. Kanaafu, Rabbiin Mootii Haqaa yeroo hunda jiraataa gonkuma hin bannee fi hin jijjiramneedha, waan hundaa irraa kan of danda’ee fi dureessa ta’eedha. Wantoonni hundi Isatti hajamu. Inni Mootii haqa yeroo hundaa jiraataa ta’e, waan hunda irraa dureessa, wantoonni hundi Isatti kan hajaman erga ta’e, haqaan gabbaramaan Isa qofaa jechuudha.
Wantoonni Isaan ala jiran ni badu, ni jijjiramu. Of danda’anii ofiin hin dhaabbatan, wantoota biroo irraas miidhaa deebisuu fi faayda fiduu hin danda’an. Wanti faayda namaaf hin finnee fi miidhaa namarraa hin deebisne akka gooftaatti ilaaluun akkamitti kadhatanii? Kanaafu, Gooftaa haqaan gabbaramu ta’uu hin danda’an. Gooftaan haqaan gabbaramu, yeroo hundaa Jiraata gonkumaa hin bannee fi waan hundaa irratti danda’aa ta’uu qaba. Sababni isaas, Jiraataa fi waan hundaa irratti danda’aa yoo ta’e, wanta irraa kadhatan isarraa argatan. Jiraataa kan hin taanee fi waan hundaa irratti danda’a kan hin taane irraa wanta kadhatan argachuun danda’amaa? Mee of haa gaafannu, “Rabbiin ala yeroo hunda jiraataan gonkumaa hin duune, waan hunda hojjachuu irratti danda’aa kan ta’e ni jiraa?” Isaan ala kan yeroo hundaa jiraatu fi waan hundaa irratti danda’aa ta’e waan hin jirreef, “Isa malee dhugaan gabbaramaan hin jiru.” jechuudha.
“Isa malee dhugaan gabbaramaan hin jiru.” Kana jechuun dhugaan kan gadi jedhaniif, garmalee jaallatan, garmalee ol guddisan, sodaatan, waan hundaa irraa kajeelanii fi kadhatan, sagadaniif Rabbiin malee hin jiru[2].
“Dhugumatti, Muttaqoonni Jannataa fi laggeen keessa ta’u. Mootii Danda’aa bira teessoo dhugaa keessa ta’u.” Suuratu Al-Qamar 54:54-55
Muttaqoota jechuun warra dhugaan amananii, wanta Rabbiin ajaje hojjachuu fi wanta Inni dhoowwe dhiisun azaaba (adabbii) Isaa irraa of eeganiidha. Warri kuni Guyyaa Qiyaamaa Jannataa fi laggeen keessa ta’u. Jannata qananii, ishii keessa mukkeen dhedheeroo fi firiin isaanii bilchaata ta’e, laggeen ishii keessa yaa’an, gamoo dhedheeroo, nyaataa fi dhugaati mi’aawoo, dubartoota mimmidhagoo, fi qananii biroo irraa wanti ijji hin agarre, gurri hin dhageenye fi qalbii namaa irra hin qaxxaamurre jiru keessa seenu.[3] Kanarratti dabalatee, Jaalala Mootii waan hundaa irratti danda’aa ta’ee argatu, Isatti dhiyaatu. Kanaafi ni jedha, “ Mootii Danda’aa bira teessoo dhugaa keessa ta’u.” “Teessoo dhugaa” kana jechuun teessoo gaarii fi haqaa ta’e, wanta faaydi hin qabnee dubbachuu fi badii hojjachuun keessa kan hin jirreedha.[4] “Mootii Danda’aa bira” kana jechuun Mootii Guddaa, Khaaliqa wanta hundaa uumee bira ta’u[5]. Isatti dhiyaatu. Inni waan fedhe hundaa irratti danda’aadha.
Al-jazaa’u min jiinsil amal (mindaan gosa hojiitiin) waan ta’eef, namni addunyaa tana keessatti dhugaadhaan amanee fi hojii gaggaarii Rabbiif jedhe hojjate, Guyyaa Qiyaamaa teessumma kabajamaa Mootii Guddaatti dhiyoo ta’e taa’a. Mootiitti dhiyaachun hangam nama gammachiisaa!!! Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa rahmata fi tola Isaatin warra san keessaa nu haa taasisu.
Kitaabban Wabii
[1] Tafsiiru Xabarii-8/267-269, Tafsiiru Sa’dii-249, Zaadul Masiir-fuula 368
[2] Ash-shirku fil qadiimi wal hadiisi– 1/fuula 53-54
[3] Tafsiiru Sa’dii-fuula 976
[4] Taafsiiru Xabari-22/167, Zaadul Masiir-fuula 1375
[5] Tafsiiru ibn kasiir-7/97


text:
Namni gama dachii tanaa imale lubbuun hin deebi’u
Tana Quba Qabduu
Dachiin irra jiraannu tun uumamaalee mimmiidhagoo hedduun faayamtee jirti. Ilmi namaatis faaya uumamaa kana daawwachaa ittiin if gammachiisa. Namni fooqii dheddheeraafii manneen galaanarraa daawwachuu barbaadu Dubaay dhaqa. Namni bineensota bosonaa daawwachuu fedhu ammoo gama ardii Afrikaa imala. Namni kudraaleefi Muduraalee gosa adda addaa daawwachuu barbaadu gama biyyoota Eeshiyaa imala. Kan bosona jaalatu ammoo gama Amerikaa Kibbaa qajeelee bosona amaazoon daawwata. Faallaa kanaatiin iddoowwan ilma namaatiif hin hayyamamne jiraachuu hoo quba qabduu? Barruu tanaan iddoowwan daawwannaaf dhoorkaa tahan muraasa isinii dhiheessina.
Heard Island, Australia (Hiird Aayilaand)
Eddoolli tun xumura kibba dachii teenyaa, ollaa maadagaaskaritti argamti. Garuu toohannaa Awustraaliyaa jala jirti. Iddoolli tun ibidda voolkaanoo halkaniifi guyyaa akka bishaanii danfu lama ofirraa qabdi. Lubbu qabeeyyii keessaa Allaattiiwwan muraasa, Penguin fi bineensa Seal jedhamu qofatu iddoola tanarra jiraata. Voolkaanoon iddoola tanarra jiru haalaan sodaachisaa waan taheef, ilma namaatiif gamasitti imaluun haala kamiinuu hin hayyamamu. Qorattoonni muraasni hayyama addaa fudhatanii yeroo tokko tokko gamasitti ni imalu.
Zone Rouge (Zoon Ruuj)
Biyyi faransaay dachii magariisaan beekamti. Qonnaan bultoota midhaan adda addaa oomishan heddu qabdi. Tahus garuu naannoon ‘Zoon Ruuj’ jedhamu kun ilma namaa tokkoofis hin hayyamamu. Namni naannoo san jiraatus hin jiru. Jaarmayni achitti jaaramus hin jiru. waraana addunyaa 1ffaa dura, naannoon kun naannoo qonnaan bultootaa ture. Yeroo waraanni addunyaa kan jalqabaa gaggeeffamu, boombiiwwan gurguddaatu naannoo kanatti darbame. Bosonnii fi gandi naannoo kanatti argamu ibiddaan barbadaawe. Ilmi namaa hedduutu iddoo kanatti dhume. Bara 1918 yeroo waraanni goolabamutti, magaalaan naannoo kana turte dhabama taatee jirti. Meeshaan waraanaa iddoo kanatti darbamaa ture gariin osoo hin dhoohin lafa bu’ee biyyee jalatti awwaalame. Walumaa galattii naannoon kun lubbuu ilma namaatiif hedduu sodaachiisaa tahee hafe. Achi booda mootummaan faransaay namoota lubbuudhaan ganda kana keessatti hafan hunda achirraa baasee iddoo biroo qubsiise. Naannoo kanas ‘zoon ruuj’ ykn zoonii ibiddaa jedhee moggaasee guututti cufe. Yeroo ammaa ogeeyyoonni muraasni of eeggannoo cimaadhaan meeshaalee waraanaa dachii jalatti awwaalame baasutti jiru. akka ogeeyyoonni himanitti meeshaa waraanaa naannoo kanatti awwaalame hunda qulqulleessanii baasuudhaaf waggaa 300 – 700 fudhachuu dandaya. Inumaa tarii nannoo kana qulqulleessuun waan hin dandayamne tahuu mala jedhan.
North Sentinel Island. (North Sentenaal Aayilaand)
Iddoolli tun garba guddaa hindii keessatti argamti. Namoonni muraasni ilma namaa irraa adda bahanii iddoola san irra qubatanii jiru. Namoonni iddoola kanarra qubatan sanyii kam akka tahan, ummata akkamii akka tahan wanti beekamu hin jiru. Ilmi namaa tokkollee gama iddoola kanaa imaluu hin dandayu. Namni gama iddoola tanaa imale hundi ni ajjeefama. Mootummaan indiyaa yeroo heddu iddoola tana toohannaa isaa jala oolchuuf carraaqaa turus hin milkooyne. Akka seenaan himutti ummanni kun waggaa 6000 ol iddoola tanarra jiraatee jira. Garuu eenyummaan ummata kanaa wanti tokkollee hin beekamu. Ummanni kun nama iddoola isaaniitti dhihaate hunda xiyyaan darbatanii ajjeesan. Yoo xayyaarri iddoola isaanii gubbaan balali’es xiyyaan darbatan. Uumamni tokkollee akka isaanitti dhihaatu hin hayyaman. Boodarra mootummaan indiyaa namni tokkollee akka iddoola tanatti hin dhihaanne jedhee labse. Namoonni qurxummii adamsuuf gamas imaluu barbaadanis, yoo xiqqaate Kilomeetira 5 iddoola sanirraa fagaachuu akka qaban ajaja dabarse. Eega mootummaan indiyaa labsii kana labsee booda bara 2006 tti, namoonni 2 osoo qurxummii adamsuuf deeman tasa iddoola tanatti dhihaatanii ajjeefaman. Baruma dhihoo bara 2019 mishinariin Ameerikaa kan amantii kiristaanaa barsiisuuf addunyaarra imalu tokko gama iddoola tanaa imalee ture. Maqaan isaa John chow jedhama. Dardara umrii 26ti. Innis Bidiruu isaatiin iddoola sanitti dhihaatee ajjeefame.
Snake Island (Iddoola Bofaa)
Iddoolli tun biyya Biraaziil keessatti argamti. Magaalaa Sao Paulo irraa kilomeetira 150 fagaattee argamti. Iddoolli tun il haa daa kuwii maalaa grandee jedhamuun beekamti. Maqaa biroo kan iddoola bofaa jedhamuunis ni beekamti. ilmi namaa tokkollee iddoola tanarra hin jiraatu. Daawwannaafis gamas imaluun dhoorkaadha. Dachiin tun guututti bofaan uwwifamte jechuun ni dandayama. Lafa kaaree meetira tokkorra, yoo xiqqaate bofa summaawaaa hamaa 3tu jira. Gabaabinaan yoo miilaan lafa ijjatan bofumarra dhaabbatan jechuudha. Namni iddoola tana daawwachuu fedhu fageenyarraa teleskooppiin laaluu mirga qaba, Yookaan ammoo hilikooftara kireeffatee itti dhihaatee daawwachuu dandaya. Garuu namni tokkollee miila isaatiin iddoola tanarra ijjachuu hin dandayu.
Qophii: Abuu Ibtisaam


text:
Labsii Bara 2006
182/2006-Labsii Kenniinsa Hayyamaafi Bulchiinsa Abukaatoofi Barreessitoota Dhimma Seeraa Mootummaa Naannoo Oromiyaa/Proclamation Licensing and Administration of Advocates and Paralegals of Oromia National Regional State
184/2006-Labsii Baajata Hojiiwwan Mootummaa Naannoo Oromiyaatiif Labsame/Supplementary Budget Proclamation For Oromia National Regional State Services 2006 EFY
186/2006-Labsii Magalata Oromiyaa Irra Deebiidhaan Hundeessuuf Bahe/Reestablishment Proclamation of the Megeleta Oromia News Paper
187/2006-Labsii Dabalataa Baajata Hojjiwwan Mootummaa Naannoo Oromiyaa bara 2006tiif Labsame/Supplementary Budget Proclamation for Oromia Regional State Services 2006 EFY