text:
Gooftaan Yasuus barsiisa isaa keessatti, "Yeroo kadhattan, 'Yaa abbaa keenyaa Waaqarra kan jiraattu maqaan kee haa qulqullaa'u...Amen' jedhaa kadhadhaa" jedhee barsiise. Maqaan Waaqayyoo yeroo hundumaa ulfinaa fi qulqullinaan eegamuu barbaada. Eenyu keenyatu maqaa ofii isaa badee fi xuraa'ee arguu fi dhaga'uu barbaadaa? Yoo yeroo baay'ee maqaa namaa bal'eessuun salphaatti fudhatama ta'e illee, maqaan keenya immoo kabajamee fi ol kaafamee akka dubbatamu barbaanna.
What is it that God spoke to you? Some people forget it and suffer. “But Mary treasured up all these things [i.e what she heard] and pondered them in her heart.” (Luke 2:19)
Kottaa ni jennaa!
Gooftaan Yasuus barsiisa isaa keessatti, "Yeroo kadhattan, 'Yaa abbaa keenyaa Waaqarra kan jiraattu maqaan kee haa qulqullaa'u...Amen' jedhaa kadhadhaa" jedhee barsiise. Maqaan Waaqayyoo yeroo hundumaa ulfinaa fi qulqullinaan eegamuu barbaada. Eenyu keenyatu maqaa ofii isaa badee fi xuraa'ee arguu fi dhaga'uu barbaadaa? Yoo yeroo baay'ee maqaa namaa bal'eessuun salphaatti fudhatama ta'e illee, maqaan keenya immoo kabajamee fi ol kaafamee akka dubbatamu barbaanna.
Ergaa Waggaa Haaraa!
Wagaan kun kan gammachuu fi eebbi dhugaan jireenya kee keessatti heddumatu, kan boqonnaa dhugaa itti boqottu, akan abdii haara’ee fi mul’ata jiraatu keessatti horattu sii fi namoota ati jaallatt hundumaaf haa ta’u! [Yoo sitti tole hiriyootaaf firoota jaallattuuf errgaa Waggaa haraa kana dabarsuufiin hin badu].
Yeroo barri tokko bara biraatti darbu, dursees ta’ee isa booda wanti amaleeffatame tokko hojii ofi ilaaluu fi karoora gara fuula duraa baafachuu dha.Mootonnis ta’ee jaarmiyaaleen garagaraa
Ergaa har'aa: Maddatti siquun SI JIRAACHISA!
Faarfatichi, "Burqaan jireenya kennu si bira waan jiruuf, ifa keetiin ificha in argina." jedhee faarfata (Far.36:9).
Isaayaasis yeroo Waaqayyo isin gidduu jiraatu, "isin gammachuudhaan burqaa fayyinaa keessaa, bishaan in waraabbatu!"(Isa.12:3) jedhee raaja. Waaqayyos ofuma isaatii yeroo karaa Ermiyaas dubbatu, "Sabni koo jal'ina lama hojjete; ana isa burqaa bishaan jireenyaa ta'e dhiisee, qodaa bishaanii isa uraa isa bishaan baachuu hin dandeenye in tolfate" jedha (Erm.2:13). Waaqayyo madda jireenyii fi wanti jireenyaa barbaachisu hunduu keessa maddu dha!
Ergaa guyyaa moo'ichaatis!
Jirenya keessatti akkuma guyyaan lolamuu baay'een jiru, guyyaan moo'ichaas jira. Keessattuu yeroo Waaqayyoo wajjin waliif galanii lolatti bahan moo'ichi danuu fi gosa gosaan kan of agarsiisu ta'a. Sababiin isaa kan dura deemee duulicha geggeessu Abbaan Duulaa Waaqayyo waan ta'eef.
Guyyaan moo'ichaa akkuma guyyaa qorumsaa/lollaa yeroo itti Waaqayyo fuula koo barbaaddadhaa jedhu dha. Guyyaan gidiraas ta'ee guyyaan qannoo Waaqayyoon barbaaddachuu ilaalchisee yeroo walqixxaataa dha. Yeroo hundumaa Waaqayyoon akka haaraatti barbaaddachuun waan nurra jiruuf. Hariiroo Isaa wajjin qabnus jabeeffachuuf dhamaatii hundumaa gochuunis waan nurraa eegamuuf
Farfannaa 119: 114-117
Psalm (Farsaa) 119: 114-117
114 Ati anaaf golgaa kooti, gaachana kootis, ani dubbii kee abdiidhaan nan eeggadha. 15 Ani abboommii Waaqayyoo koo akkan eegutti, isin warri hamaa gootan, ana irraa fagaadhaa! 16 Ati akka abdachiiftetti qabii ana oolchi, lubbuunis anatti in deebitii; abdii koo dhabee akkan yeella'u hin godhin! 17Akkan oolutti ati na qabi, ani yeroo hundumaa ija gammachuutiin seerrata kee nan ilaala"
Akka naaf galetti egaa, Daawit waan akkas jedhu natti fakkaata:
114 a. Ati iddoo keessa dhokatan naaf taateetta--Namni waan sodaatu ykn jibbu hin qabne iddoo dhokataa hin barbaadu. Nama waa jalaa miliquu barbaadutu, iddoo dhokatanii milqan barbaada. Daawitis, jireenyi isaa lola baay'een marfamee yeroo jiru kanatti Waaqaayyoon, akkas jedha. "Ati golgaa kooti ykn iddoo itti dhokatanii oolan anaaf taateetta!" Kanaafuu si keessan dhokadhee hamaa jalaa oola; golgaa kee jala lixeen salphina jalaa dhokftama. Kanaaf diinonni qullaakoo fi qofaa koo na arganii natti hin ga'isan.
The KEY
Dear visitor, do you have something you needed, but sadly find it locked and totally inaccessible to you, even its ways are shut with an ‘iron gate’? Because of where you are in life, do you feel as if you are locked-in, without knowing where the key is? Here I have a good news!
I know someone; He is my closest of all friends, and is related to me well. He has been faithfully dealing with me and many others throughout the world to solve their problems. Once you get to
Abdii JIraatu
Sagaleen Waaqayyoo abdiin nama hin leeyyasisu* jedha. Sababni isaa immoo inni abdii kenne amanamaa waan ta’eef*.
Jireenyi dhala namaa bu’aa ba’ii jireenyaa fi wal’aansoo gurguddaa baay’ee keessa drabaa jiraata. Keessattuu immoo warri waamichi Waaqayyoo jireenya isanii irra jiraachuu isaa beekan haalota rakkisoo baay’ee fi dhiibuu ykn gaaddidduu du’aa kan fakkaatan baay’ee keessa darbu.
Harka Isa Jabaa jalatti baqachuu!
Bara wanti hamaan baay’ee mul’atuu fi dhaga’amu, namni hundumtuu kallattii garagaraatiin waa’ee ofii isaa fi wabii (security) nagummaa offi isaa yaaduun waan hafu miti. Takka takka immoo, “amma hoo nan sodaadhe” yeroo itti jedhamu jira. Qilleensa’ee mana namoota baay’ee diigaa yeroo dhufu, raafamee bidiruu namoota baay’ee liqimsaa yeroo dhiyaatu, salphisaa fi gidirsaa yeroo dhufu, warri nuti silaa of oolchuu ni dand’u jennu of oolchuu dandahbanii yeroo arginu, “ani kana fuula duratti…” jechuutu jalqabama. Inni kun immoo dhaloota har’a jirru qofaa irra otuu hin ta’in namoota nu dura turan, gurguddoota namoota Waaqayyoo illee dabalatee qoraa kan ture dha.


c: text/html

text:
Labsiin yeroo hatattamaa kuni kana booda gatii hanga ammatti kaffale caalaa nu hin kaffalchiisu. Obsaa fi murannoodhaan Agaazii fundura dhaabachuu qofa kan nu barbaachisu.
Mootummaan Woyyaanee labsii yeroo ariifachiisaa ifatti labsite kufaatiin isii kan hin oolle ta’uu addunyaaf ibsite. Labsiin kuni baatii 6 tura jedhama. Labsiin sadarkaa kanaa ganna 25 keessatti yeroo jalqabaatiif Itoophiyaa keessatti kan ta’e. Woyyaaneen labsii kana kan labsite yeroo Haylamaaram Dassaalenyi telviziyoona biyyattii irratti olbayee dubbatetti. Labsii yeroo hatattamaa kanaan Oromiyaan guutummatti too’annaa mootumaa jalaa bayuu ifatti akka fudhataniif kan Woyyaanee dirqisiise qabsoo hadhaayaa Oromoon woggaa tokkoof geggeesse.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
QEERROO
FDG Ebla 2014 Ka’een Walqabatee Oromoonni 2390 Ta’an Mannneen Hidhaa Adda Addaa Keessatti Dararamaa Jiru. 1700 ol Ammoo Bakka Buuteen Isaanii Hin beekamne. Hidhamuu Jeeffamuu fi Bakka Buuteen Dhabamuu Oromoof Mootummaan Wayyaanee Itti Gaafatamaa
Dha!!
Gabateen Armaan Gaditti Argamu FDG Ebla 2014 Oromiyaa Keessatti Qabatee Mirga Abbaa Biyyummaa Gaafachuu Irratti Mootummaa Wayyaaneetiin Hidhamanii Jiran Oromiyaa fi Sadarkaa Federaalaatti Baayina Namoota Mana Hidhaa Keessatti Dararrii Guddaa Keessa Jiranii fi Yeroo Ammaa Nuuf Birmadhaa Jedhanii Iyyachaa Jiran.
Oromoonni 2390 ta’an kun manneen hidhaa armaa gadii keessatti haalaan dararamaa jiran fi kanneen 1700 ta’an bakka buuteen wallaalames dabalatee hatattamaan akka gadhiifamanii fi gaaffiin mirgaa Oromootaa deebii gahaa argachuu akka qabu Qeerroon Bilisummaa gadi jabeessee dhiheessa.


text:
Monday, May 12, 2014
Breaking News:- Wallagga, Magaalaa Innaangoo Keessatti FDG Itti Fufee Jira.Dhukaasi Meeshaa Waraanaas Dhagahamaa Jira.
Caamsaa/May 12, 2014 | By Qeerroo.org
Caamsaa 12, 2014 FDG jabaatee itti fufuun har’a Wallagga magaalaa Innaangoo jedhamu keessatti jabaatee itti fufee jira. Haala kanaan mootummaan Wayyaanee gaaffii mirgaa uumata Oromoo kana dhaamsuuf jecha meeshaa waraanaa fayyadamuun uumata irratti dhukaasaa jiraachuun beekame. Hanga ammaa uummati hammam akka miidhame hin beekamiin jira.
Loltooti Federaalaa magaalaa Gimbii irraa humna dabalataa gama sanatti akka deemaa jiran gabaasi Qeerroo Network ciccitaan nu dhaqabe addeessa.
Magaalaan Inaangoo magaala Gimbii irraa gara dhiyaatti fageenya kiilomeetra 16.7 ykn mayila 10.4 irratti argamti.
Gabaasa dabalataaf ni dhiheessina.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Suuraa ,Barattoota Naqamte 2014 Reebaman.
Caamsaa 14,2015 galgala Barattooti Oromoo diddaa sirna Wayyaaneen kaasaniin wal qabatee loltootii fi tikoonni mootummaa abbaa irree EPRDF Wayyaaneef ergaman mooraa Yuuniverstitii seenuun barattoota Oromoo reebaa turan,barattooti hedduun haa reebaman malee kanneen keessaa afur haala hamaan miidhamanii akka jiran Qeerroon gabaase.
- Rabbumaa Badhaasaa economics Waggaa 3ffaa
- Darajjee Fayisaa accounting Waggaa 3ffaa
- Guddataa Waaqshumaa banking wagga 3ffaa
- Barataa Taammiraat
Kanneen jedhaman haalaan reebamuu fi qabeenyi isaaniin loltoota Federaalaan samamee jiraachuun beekame.
Kana malees aanaa Mettaa Roobii magaalaa Eelaa keessaa Oromoota nagaa FDG gaggeessuuf qindaawaa jirtu sabaaa jedhuun hidhaatti guuraa akka jiran gabaasi nu gahe addeessa,kanneen keessaa Oromoota mana hidhaa magaalaa Eelaa keessatti dararamaa jiran keessaa muraasni
- Shifarraa Nagarii
- Biraanuu Zawudee
- Giroo Guutamaa
- Abarraa Ayyalaa fi kanneen biroo maqaan hin qaqqabin dararama jiraachuun maddeen keenya gabaasan.


text:
Yaman | Onkoloolessa 31, 2013
Gochaan suukanneesaan baqattoota Oromoo daangaa biya Yaman keessatti akka irratti raawwatamaa jiru ibsame. Gochaan gara jabinaan dhala Oromoo irratti raawwatame kun ilmaan Oromoo mootummaa gabroomfaataa fi nama-nyaataa jalaa baqatanii lubbuu isaanii baraarfachuuf gara biyya Yaman yeroo seenaan kan irraattii rawwaatame ta’uun beekameera. Lammiin Oromoo marti akka beekuuf jedhamee odeeffannoon dabre akka ibsutti, “abbootiin garaa kanneen naatoo tokko ilmaan Oromoof hin qabne biyya Yaman keessatti maadheffatanii keessattuu handaara galaana Aden irrattii ilmaan Oromoo fixaa jiru,” jechuudhaan sagalee miidhaa hamaa Oromoo irra gayaa jiru beeksisan. Madheen Aden Yaman keessa jiru kun caasaa isaa magaaloota keessa diriirfachuun ilmaan Oromoo dinagdeen shaarafataa akka jirus madden oduu kanaa saaxilaaniiru. Madheen kun kan bu’uureffaame naannawa bara 2005 akka lakkoofsa awroppaattii yoo ta’u, hammeenyi kun ilma namaa kan ija keessaa baasu, kan qaamaa hir’uu godhu, dhiira qaama salaa kolaasu, shamarran immoo baatii tokko ykn sanaa ol halkaanii-guyyaa sagaagalummaa irratti raawwachuudhaan hojiin ala gochaa jiru. Jarreen kun alagaa wajiin ta’uun ergama diinaa bakkaan ga’uuf akka tattaafataa jiranis maddi oduu kun ifa godhee jira.


text:
Thursday, March 13, 2014
” SAREEN UFII WAL NYAATTU BINEENSA UFIRRAA HIN GARTU “
AKEEKNI mammaaka kanaa kan dhinyeenya kana MAQAA MIIDIYAA Dahatanii dhimma nama dhuunfaa fi garee takkaan duula ilmaan oromoo irratti akekkate akka oromoon burjaajahuu fi amaluma kaleessa baratan san deebisuuf jecha oliif gad warra dhama’aa jiraniif dhaamsa lammummaa , jaallummaa , biyyummaa fi sabummaa fi foonummaa waliif qabnu dabarsuu barbaade .
kanaaf yaadaa fi Gurri keessan ana waliin haa tahu jechaa gara yaada koo isa baheetti isin deebisuu fedha .
Dura yaada koo Gaafiin isinii Eegala .
*** Miidiyaan tokko kan dhaabbatuuf maali ?
Jennee yoo wal gaafanne namuu yaada adda addaa kennuu dandaha . ani immoo miidiyaan tokko kan dhaabbatuuf ” ERGAA DABARSUUF DHAABBATE ”
Ergaan inni dabarsuuf dhaabbatu waa lama ( 2 ) qofa . innis Ergaa keeyrii ykn Toltuu fi SHarrii ykn fokkatuu Gurra ummataa buusuufi .
1 . Ergaa keeyrii ykn Toltuu <<< Isiin tun Hawaasa Gabrummaa jalatti waggaa 100 kufee jiru Sammuu Isaa itichuun akka inni MI’AA Bilisummaa Baratee akkasuma Hadhaa Gabrummaas Maal akka taate baratee Daandii bilisummaa fi Waraaqsaa baratee akka inni wal jala Hiriiruuf kan karaa saaqudha ykn banuudha . kana males Saba tokko Seenaa , Aadaa , Afaan ISaa , Biyya isaa fi kkf saba fi biyya san guddisuun Doofummaa jalaa baasuun Adunyatti ol qixxeesseen dhaloota itti aanuuf karaa sassaaqee kan kaahuudha .
2 . Ergaa SHarrii ykn Fokkattuu <<<< Hawaasuma akka ummata oromoo kana Gabrummaa jalatti akka kufuu fi akka inni Mi’aa Bilisummaa hin barre doofaa tahee Ergamtuu namaa tahee hafu fi Gabrumaa jalatti kufee Daandii Bilisummaa fi Walabummaa hin gonfanne yeroo gara yerootti sammuu isa burjaajessuun kaayyoo isaa jeeqanii bara dhufaa darbaa diina jalatti kufee hafuuf kan dhaabbatuudha . Miidiyaan kun kaayyoo nama san dhaabee fi waan inni irratti dhaabbateef san galmaan gahuun kan socho’uudha .
Kana hubannee Hawaasni oromoo Gabrummaa jalatti Waggaa 100 oliif kufee jiru Kaayyoo hawaasa keenya galmaan gahu irratti deemuu fi Hawaasa biraan gahuun dirqama bu’uressitootaa fi itti gaafatamtoota warra miidiyaa irra taa’anii haasawa dabarsan Gaazexeessota dabalatee abbootii seenaa cufa isaanii kan ilaaluudha .
Gaazexeessota ykn Oduu dabarsitoota dabalatee Hayyootaa fi barsiistonni Hawaasa oromoo Miliyoona 62 olitti shallagamu dura dhaabbatan oduu hin taane tamsaasuu fi odeessuun Diiggamsaaf karaa nutti banuu irraa uf eeggachuu qaban jenna .
Miidiyaan tokko ummata oromoof dhaabbate jechaa ilma oromoo ija wal qixaatiin laaluu fi farsuun isarraa kan eeggamuudha . Kana kan nu jechisiise Akkumma Hammeenya Juneeydii Saaddoo irraa dubbattanitti maali OBBO ALAMAAYYOO ATOOMSAA hin dubbatinaan gaafii yeroo ammaati . Miidiyamaan kamiiyyuu Gadda fi faarfannaa Obbo alamaayyoo Atoomsaaa akka nama jabaa tokkotti kan irra dubbatan Juneeydiin hoo maal isin godhee fi hammeenyi isaa hanganuma hunda maali . waan ummani oromoo hin beekne isinirratti raawwate moo qurrama isarraa dhuunfaan qabdan gara miidiyaa ummata oromoof bu’uureffame irratti fiddanii kan oduu hin taane dabarsitaniif .
Miidiyaan keenya kan du’e gara qabrii keesatti gad kutee gaddee itti dhagahame ibsuu fi Boohuu akkasuma faarsuu malee kan jiruun dararaa fi rakkinna keessa jiru kan boru irraa fayadamuu fi nu gargaaruu dandahu irraa dubbatuu hin dandahuu . Kan du’e waan dalageen gara fuula rabbii kute . kan nuti boohuu fi gaddus faarsus dandeenyu kanuma jiru kana tahuu hubannee Aadaa kan jiruuf boonnuu wal dhaalchisuu qabna . ” Jiraan naman qabuu ” du’aan namandhabu “jetti oromoon
Kana kan Nu Yaadachiisu Miidiyaa shanee Torbaanitti ykn Baatitti kan daqiiqaa 30 dabarsu nu yaadachiisa . Inni Sunuu Torbaanuma ykn Baatitti yeroo dhufu Kijiba gorguddaa Gaangeen Baachuu hin dandeenye fidanii kan wanti takka lafa hin jirree fi homa hin dalagamin akka waan dalaganiitti haasawaa turan kan nuti cufti yaadannu Waraanni WBO Zoonii baha oromiyaa keessa socho’o waraana 500 ol ajjeesee gara 800 olitti tilmaamu madeessuun kan hafan booji’uun meesaa waraanaa wayyaanee irraa saamuuf dantaa qabsoo bilisummaa oromoof akka galu goone jechaa turan . yoom kana qofa Waraanni WBO Qabsoo godhetti milkaawuun FINFINNEE Toohachuuf Kiilo meetira waa xinno qofatuu nu hafe jechaa turanii . Osomaa kanaa jechaa turanii Torbaan osoo hin geenye Mootummaa wayyaaneetiin walii gallee jechuun AMAARA Wajjiin harka wal qabatanii ka’aa ni gallaa jechuun kan lafa jalaan walitti gungumantuu as bahe . kun waan kolfaati wanti jara tanaa waan dubbatamee dhumuu miti . AKKA MAMMAKNI JEDHE ( OSOO BEEKUU huuba wajjiin ) jette sareen .
Miidiyaan SHaneeTorbaanitti ykn Baatitti DHufee HAR’A Obbo Juneeydii Saaddoon Akkana jedhuu fi tarree warra diina hamaa Gubbaa kaahus tahee SHaneen umrii isii guutuu dalagan Tan Juneeydii SAADDOO ummata oromoo fi oromiyaaf buuse takka ( 1 ) cinaa hin Geettu .
Kanaafuu Waan namni nuun jedhe nutti MAMMAKE Takka isiniif himaa .
( Jaarmenyi Oromoodhaa Torbaan dhiichisaaf wal waama  >>walitti dhufa jechuun nuuf mammakan ) Amanni yeroo ammaa gama miidiyaalee fi ijaarama jaarmayoota keenyaa gamanumatti deemaa jira fakkaata .
Kanarraa ka’uun ERGAA UF EEGGANNOO MIIDIYOOTA OROMOO Kamiifuu dabarsuu fi akka dhaamsa kiyyattis isiniif qabu ibsuu barbaada .
Dursa warri irratti ololaa fi kijibaa buufaa jirtan nu baruu yoo feetan Nuti Oromoodha . Warra Qaanqee Bosonaati . Nuti Ilmaan Muhaammad Alii wallooti . Kan MILILIK Jilbiiffachiise . Haftee Iyyaasuuti . NAAFXANYAA Biyya Oromiyaa qabanne jennaan osomaa inni hin beekin Ibidda garaa jalaan itti Bobeesseedha . yoom kana qofaa Hortee Jeneraal Waaqoo Guutuuti . Goota QAWWEE DHONBIR RASAASA Takka nyaatuun Xayaara Ingilizii fi Faransaa Samii keessaa harcaasaa tureedha . SHanyii Elemoo Qilxuuxi Kan muka qawwee halkan Diina ufirratti fincoofsisee Mukaan Diinarraa qawwee gooraa tureedha .
Yoom kana qofa Lafa jalaa fi Gubbaan Guggubee Nuti Qaanqeen Bosonaa <<< Warran gaafa oromoon shaneedhaa sujuuddu , SHaneen Daandii Haqaa irraa hin jirtu jechuun Lafa gubbaa fi jalaan jara guggubaa tureedha . Achirraa QAANQEEN Teenya Gurachomsinaan ummanni oromoo itti dammaqanii guutuun walii galee ufirraa damma darbe . nuti nama sani beekuu qabdan .
Lolaa fi Qabsoo akka kaleessaa Ganda keessatti nu hin deebisinaa . inni kun Tattaafii shaneeti . Kan kaleessa maqaa amantiitii fi kutaan adda nu qoqqoodaa ture Tattaaffii shaneeti . Qabsoo ummanni oromoo yeroo ammaa Diinarratti Xiyyeeffate tana gara ganda keessatti As nuuf deebisuuf akkana godhaa jiran .
Isa kanaaf Deebiin Nuti kenninuuf akka mammaakni jedhe sani . <<< Jaarsa tokkotuu Nama Bitamaa Itti Erginaan akkana jedheen ( Sidhiisi Nama Si Ergeeyyuu Beekaa ufirraa hin xaarinii itti dhiisi . ) jechuun kan inni deemuuni fi kayyoo isaa harkatti busheessee uf duuba deebise .
Na faana turuu keessaniif galanni keessan dachaa . galatooma .
2 comments:
- AnonymousMarch 14, 2014 at 11:13 AM
akkuma at mammaaksa kee keessati eerte anillee eenyu akka taate sibeeke beenu> jettee jettee opdo maaf xuqxan jettee? waan sidhibetu si dhibe malee atoo duruma kaayyoo oromoo waan of keessaa qabdu natti hin fakkaatu. si kufifachoo jennaan sigaragalfachoo jedhe namtichi. akkan ani beekutti JUNADDIIS ta'ee ALAMAAYYOON waraabessa dhiiga ilmaan oromootin cooman malee waanti isaan dantaa oromoos oolan tokko hin jiru. bara junadi beeka kan alamaayyoos beeka. lamaanuu kan fooyya'u hin jiru loon namaaf ergamanii lammii ofii nyaatan maleeReplyDelete
- AnonymousMarch 14, 2014 at 11:24 AM
jettani jettanii dhimma opdo irrattis akka wal morminu nu gootanii? wayyaaneen waggaa dhibbaa dabaltee nu bitti. warruma garaa fincaanii warra ijannoo tokkollee hin qabne kana maal goona egaa? lafa barannutti kan nu basaasu isaan, bakkee hojennutti kan nu basaasu isaan, qabsaa'ota gurguratee kan qabsoo bittimsus isaan jara kana maal goonu egaa? Gen. Waaqoo guutuu?????????????? abbaan damma dhugeef ilma afaan hin urgaa'u jedhanii maal godhu. otoo Gen. Waaqootti baatee jiraattee haasaa tortoraa akka kanaa katabdee walitti nama hin naqxu turte. Alemayo hyena. junedin hyena too. You are hyena tooooReplyDelete


text:
madhi vijayawada.nenu eluru cr reddy eng clgg lo 1st b.tech chaduvutunnanu. naku oka akka peru latha.chala andhamga vuntundhi.tanu b.tech 2nd year tanu bhimavaram SRKR ENG CLG. mem daily service chestam vjw.naku adavalla sallu cheekadam ante chala ishtam.ada valla sanka nakutu swet nakadam ante pichi.naku ada valla sanka lo puku pi ventrukalu vunte mood vastundhi. memidharam college topers. so amma vallu maa idhariki oka room separate chesaru. chinnapati nundi akka nenu kalise padukuntam. akka ante naku chala ishtam.akka nenu daily lip kiss pettukunevallam daily.ma akka nijam ga heroine la vuntundhi. 36 28 34 sizes. akka sallu ante naku pichi chala peddaga vuntayi. na story antante akka pukuni nenu daily pachadi chesevadini ala ante
ooka sari akka andharu padukunnaka night 12:30 a time ki akka na trimmer tho sanka lo shve chesukuntundhi. a sound ki naku melakuva vachi chuste akka jacket teesi vundhi.ante akka kobbaribondallanti pedda pedda sallu dharshanam ayayi.chala tella ga vunnay.niples matram brown colour lo vunnay. chudagane naku mathi poyindhi alagina akka sallu cheekali ani pinchindhi.akka chankallo ventrukalu geekkunnaka panty teesindhi akka puku pi oka chinna adave penchindhi.ala puku pi athulu geekkuntundhi. akka pedda pedda sallu lotina boddu puku chudagane naa modda 90 lechindhi. akkani dhengali anipinchindhikani adigite amantundho ani bayam vesindhi.tarvata akka dress vesukuni vachi padukundhi.nenu akka pi chey vesi padukunna.next day mamuluga lechi akkani vuhinchukuni HP kottukunna. aroju nundi akkani chusinapudalla akka puku salle gurtuvachevi. ala oka 15 days tarvata ma intlo vallu vuru vellaru akka nene vunnam.akka nenu chaduvukundhamani adhuredhuruga kurchunnam. akka chadhuvukuntundhi,nenu akka salla vipe chustunna.okka sariga akka antra ala chustunav andhi.nenu dhiryam chesi akka anna.cheppara andhi.nee sallu okka sari nokkuta anna.akka champuta pichi pichi veshalu vesavante andhi.nenu plz pl ani bratimalada.oppukole nenu kopamincha akka rey nenu nee akka ni ra ala nokkadam tappu ra andhi.nenu akka ite anna.akka sare ra andhi. nenu velli akka pita pakkaki jaripi jacket pine sallni nokkutunna akkaabba antundhi.niples vellatho naluputunna.akka abba antundhi.nenu akka plz akka jacket teeyave anna akka vaddu ra adhi plz anna. sare ani akka jacket teeesindhi black bra vundhi adhi kuda teey anna .sare ani teesindhi akka pedda pedda sallu aha amunnayi korukku thinalanipinchindhi.akka an adhura kurchumdhi nenu venaka nundi na 2 chetulu petti nokkutunna.niples nalipestunna akka abba hm antundhi.akkaki mood vastundhi.akka sankalo ventrukalu baga vunnay chemata baga patti smell vastunnay naku mood perigipoyindhi.akka monnega sankalo geekunnav apude intila perigayenti anna.nuvvepudu chusav ra andhi.monna night na trimmer tho geekuntunte chusa anna.mottam chusava andhi.ha chusa anna.vedhava andhi.em anna.thappuakadha ala akkani chudocha andhi.sare ani akka 2 chetulu piki lepa akka sankalo na nalukatho naka.akka rey chi chemata ra andhi.nenu ha a nee samkaa lo chemate kavali anna.ha andhi.bale taste anna.intha andham ga vunnavente anna.ventane akka na mokanni dhaggaraku lakkuni lip kiss pettindhi.ala 15 min lips cheeki akka salla dhaggaraki vachi okati notlo pettukuni cheekutu inkoti chetto naluputunna.akka chetho na thala nimurutu ha hmm cheekara inka cheeku thiney antundhi. al oka ganta cheekaka akka ninnu dhengu tane anna.akka rey nenu ni akka anukunnava pellanni anukunnava andhi.akka ite em anna.sare ra ani akka langa teesi nude ga bed pi padukundhi.nenu okka sariga akka pi dhuki, akka 2 kallu adam chesi puku pi akka malli chinna pati adivi penchindhi.athulu pakkaki jaripi puku vidadheesa akka puku thadi ga avo rasalu karutu manchi suvasana vastundhi.naa naluka akka puku lo petta bale vundhi akka puku rasam mundhu a juice kuda panikiradhu antha atste akka pedda pedda sallu lotina boddu puku chudagane naa modda 90 lechindhi. akkani dhengali anipinchindhikani adigite amantundho dhengali anipinchindhikani adigite amantundho ani bayam vesindhi.tarvata akka dress vesukuni vachi padukundhi.nenu akka pi chey vesi padukunna.next day mamuluga lechi akkani vuhinchukuni HP kottukunna. aroju nundi akkani chusinapudalla akka puku salle gurtuvachevi. ala oka 15 days tarvata ma intlo vallu vuru vellaru akka nene vunnam.akka nenu chaduvukundhamani adhuredhuruga kurchunnam. akka chadhuvukuntundhi,nenu akka salla vipe chustunna.okka sariga akka antra ala chustunav andhi.nenu dhiryam chesi akka anna.cheppara andhi.nee sallu okka sari nokkuta anna.akka champuta pichi pichi veshalu vesavante andhi.nenu plz pl ani bratimalada.oppukole nenu kopamincha akka rey nenu nee akka ni ra ala nokkadam tappu ra andhi.nenu akka ite anna.akka sare ra andhi. nenu velli akka pita pakkaki jaripi jacket pine sallni nokkutunna akkaabba antundhi.niples vellatho naluputunna.akka abba antundhi.nenu akka plz akka jacket teeyave anna akka vaddu ra adhi plz anna. sare ani akka jacket teeesindhi black bra vundhi adhi kuda teey anna .sare ani teesindhi akka pedda pedda sallu aha amunnayi korukku thinalanipinchindhi.akka an adhura kurchumdhi nenu venaka nundi na 2 chetulu petti nokkutunna.niples nalipestunna akka abba hm antundhi.akkaki mood vastundhi.akka sankalo ventrukalu baga vunnay chemata baga patti smell vastunnay naku mood perigipoyindhi.akka monnega sankalo geekunnav apude intila perigayenti anna.nuvvepudu chusav ra andhi.monna night na trimmer tho geekuntunte chusa anna.mottam chusava andhi.ha chusa anna.vedhava andhi.em anna.thappuakadha ala akkani chudocha andhi.sare ani akka 2 chetulu piki lepa akka sankalo na nalukatho naka.akka rey chi chemata ra andhi.nenu ha a nee samkaa lo chemate kavali anna.ha andhi.bale taste anna.intha andham ga vunnavente anna.ventane akka na mokanni dhaggaraku lakkuni lip kiss pettindhi.ala 15 min lips cheeki akka salla dhaggaraki vachi okati notlo pettukuni cheekutu inkoti chetto naluputunna.akka chetho na thala nimurutu ha hmm cheekara inka cheeku thiney antundhi. al oka ganta cheekaka akka ninnu dhengu tane anna.akka rey nenu ni akka anukunnava pellanni anukunnava andhi.akka ite em anna.sare ra ani akka langa teesi nude ga bed pi padukundhi.nenu okka sariga akka pi dhuki, akka 2 kallu adam chesi puku pi akka malli chinna pati adivi penchindhi.athulu pakkaki jaripi puku vidadheesa akka puku thadi ga avo rasalu karutu manchi suvasana vastundhi.naa naluka akka puku lo petta bale vundhi akka puku rasam mundhu a juice kuda panikiradhu antha atste.ala puku nakutunte akka 2 min lo naa notlo rasam karchindhi.mottam thagesi akka sallu kasepu cheeki akka puku lo na modda petti dhenga.dhengepudu akka expressions matram marchipolenu ala a roju akka puku guddani 12 sarlu dhenga.akka gudda dhengina mulana akka nadavaleka poyindhi.a roju nundi akka nenu daily dhengukuntune vunnam.okasari kadupu vachindhi amma vallaki telikunda hospital ki vellam doctor thittindhi.mem pattinchukola.alge dhengukuntune vunnam. ala akka puku ni 4 years dhengi pachadi chesa..akka same heroine madhavilatha la vuntundhi.idharu same twins.naku maa akkani dhengepudu madhavi lathani dhengutunna feel kaligedhi. ipudu akka job vachi bangloor lo vundhi akka vachinapudu dhenutu vundevadini.naa akka ante naku pranam.I LOVE YOU AKKA.this is my real experiwnce.how is it?
akkaki marriage ayaka kuda dhenga tarvata chepta


text:
Damee Qonnaa
Damee Qonnaa
1) Raawwii imaammataa fi tarsiimoo Damee Qonnaa hordofuu fi xiinxaluun gabaasa xiinxala imaammataa fi tarsiimoo dhiyeessuu,
2) Yaada imaammataa, tarsiimoo fi sagantaalee Damee Qonnaa bu’a-qabeessa taasisuu danda’an maddisiisuu,
3) Kallattiiwwanii fi murteewwan Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiin Damee Qonnaa ilaalchisee kennaman raawwachiisuu fi raawwatiinsa isaas dhiyeenyatti hordofuu fi deeggaruu,
4) Yaada imaammataa, tarsiimooo fi murteewwan Damee Qonnaa irraa preezdaantiif dhiyaatu xiinxaluun qulqullinaa fi gahumsa isaanii mirkaneessuu,
5) Dhimmoota damee qonnaa bu’a-qabeessa taasisan irratti Pirezidaantiif gorsa kennuu,
6) Gabaasa raawwii karoora damee qonnaa walgahii idilee Caffee Oromiyaatiif dhiyaatu qopheessuun dhiyeessuu, fi
7) Iyyannoo fi komii hiikkaa tarsiimo’aa qabanii fi damicha ilaallatan qorachuun fala akka argatan taasisuu.
Seektaroota/Manneen Hojii Damee Qonnaatiin Hordofamaniifi Deeggeraman
Biiroo Qonnaa
Biiroo Bishaanii, Albuudaa fi Inarjii
Biiroo Lafaa fi Eegumsa Naannoo
Ejensii Babal’ina Waldaa Hojii Gamtaa
Ejensii Mis. Eegumsa Fayyaa Beeyladaa
Inistitiyutii Qorannoo Qonnaa
Kom. Misooma Naannoo Horsiisee Bulaa
Kom. Qophii fi Ittisa Balaa Oromiyaa


text:
Lammiilen Sudaan Kibbaa kuma 26 ol torbee 2tti biyya isaanii gadhiisanii ba’aniiru
-
- font size decrease font size increase font size
Finfinnee, Adoolessa 16,2008 – Dhaabbanni Mootummoota Gamtooman akka beeksisetti lammiilen Sudaan Kibbaa kuma 26 ol ta’an torbee lama keessatti biyya isaanitii gara Yugaandaatti baqataniiru.
Waldhabbiin Preezdaant Saalvaa Kiirii fi itti aanaa isaanii Riik jidduutti hammaataa deemuu isaatini lammiilen waraana uumamuu danda’u jalaa baqachaa kan jiran.
Koomiishinii Baqattoota Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanitti odu himaa kan ta’an Aandiree Needihaam akka jedhanitti Juubaatti tasgabbiin ammi ta’e jiraatus jiraattonni garuu biyya isaanii gadi lakkisanii baqachaa jiru.
Kanneen keessaa ammoo 90% daa’immanii fi dubartoota.
Odeeffannoowwan dhagahamaa jiran akka muul’isanitti kutaa bulchiinsa biyyattii kibbaatti ammas waldhabbiin itti fufeera.(FBC)


text:
Odyssey
Odyssey Biyyii Greek bareffama seena duriin kan bekamaan yoo ta'an, bareffamotni kunis akka barressa irrati hunda'e garagarumma qaban. Aristotle, Socrates fi Platon fedhiin isaani waan barsisu irrati hunda'ef barrefamotta bayee hin qaban, haa ta'u malee jechonni isaani barresitotta biraan dabafarma turee. Akkasumas yeroo isaanitti philosophiin waan bekkama ta'eef bayeen isaani bulchaan akkami bulchu akka qabuu, namni garagara akkam walit dhufee akka jirachu danda'u fi wa'ee waqqaa irratti xiyeffata turaan. Haa ta'u malee barresaan Homer jedhamu xiyyefanan isaa


text:
2. Barataa Yohaannis Alemuu barataa Industrial Engineering wagga 2ffaa, kanneen jedhaman barattootni Oromoo Oromummaan yakkamanii barnoota irra arii’ataman.
Tuesday, November 18, 2014
Gaaffii Mirgaa Barattooti Yuuniversitii Amboo Kaasaniin Wal Qabatee Mootummaan Wayyaanee Barattoot Oromoo 2 Barnoota Irraa Arihe
Posted: Sadaasa/November 18, 2014 · Finfinne Tribune | Gadaa.com | Comments
Qeerroo.org – Sadaasa 14, 2014 Godina Lixa Shaggar Yuunibarsiitii Amboo irraa mootummaan abbaa irree Wayyaanee Sabboontota barattoota Oromoo Yuunivarsiitii Amboo Oromummaan yakkuun barnoota irraa arii’achuu itti fuftee jirti.
Mootummaan Wayyaanee sochii warraaqsa FDG hoggansii Qeerroo guutuu Oromiyaa keessatti gaggeessa jiruun raafama guddaa keessa seenuun waan qabee gadhiisuu dhabuun ilmaan Oromoo barnoota irra arii’achuu, hidhuu, reebuu fi ajjeesuu toftaa godhate, ammas itti fufun sochii goototni barattootni Oromoo sadaasa 9, guyyaa yaadannoo FDG marsaa 9ffaa magaalaa Amboo fi Yuunibarsiitii Ambootti kabajaniin wal qabatee rifaatuu keessa seenuun badii tokkoo malee barattootni Oromoo lama waggaa lamaaf barnoota irraa arii’atamuun gabaafamera.
1. Barataa Fayisaa Baqqalaa barataa Civil Engineering waggaa 4ffaa
2. Barataa Yohaannis Alemuu barataa Industrial Engineering wagga 2ffaa, kanneen jedhaman barattootni Oromoo Oromummaan yakkamanii barnoota irra arii’ataman.
2. Barataa Yohaannis Alemuu barataa Industrial Engineering wagga 2ffaa, kanneen jedhaman barattootni Oromoo Oromummaan yakkamanii barnoota irra arii’ataman.
Mootummaan Wayyaanee barattoota Oromoo barnoota irraa arii’uun, hidhuu fi ajjeesuun waan FDG tasgabbeessuu fi waan gaaffii mirga abbaa biyyummaa booddeetti deebisuu se’ee barattoota Oromoo irratti tarkaanfii gara jabinaa fudhachuu itti fufe. Mootummaan Abbaa Irree dadhabaan gaafa afrikaa wayyaneen shororkeessa beekamaa addunyaa irratti dammaqaa jirtu kun kan olola qofaan uummata bulchaa jiru, tarkaanfii ofiin uummata nagaa irratti fudhachaa jiruun tapha siyaasaa aadunyaa keessa baafame jira. Qeerroon dargaggootni barattootni Oromoo hidhaa, du’aa, barnoota irraa arii’amuu, reebichaa fi dararaa fedhe kamiif iyyuu qophii ta’uu mootummaa wayyaneetti argisiisaa jiru, sochii kanaanis FDG waliigalaa wayyaanee irratti dhoosuun bara ijibbaata wayyaanee gochuun wayyanee aangoo irraa darbuun biyyatti keessatti bulchinsa uummataa mootummaa Dimokiraasiin ijarame hundeessuuf fi bilisummaa uummata Oromoo dhugomsuuf Qeerroon bilisummaa Oromoo qabsoo hadhooftuu gaggeessuu irratti argama. Uummatni Oromoo bakka hundaa Qeerroo gootota barattoota keenya cina dhaabbannee mirga keenyaaf falmanna jechuun qophii FDG barbaachisuu gama hundaan gaggeessa jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
pushpaa, ival thaan satthiyamoortthiyin irandaavathu Manaivi. nalla sikappu, konjam paruttha udampu, kalaiyaana mukam, akanra Kundi, ilani Mulaikal, vayathu muppatthi aaru, meelum varnanaikal avvappothu solluveen, ippothaikku ithu pothum. maatham oru thadavai allathu irandu thadavai pannaikku varuvaar, irandu allathu moonru naadkal thanguvaar. pushpaavai poddu ol olena oppaar.
oorukku thirumpi viduvaar. pushpaavirku aduttha ol, aduttha maatham thaan, athuvum ippothu vara vara satthiyamoortthi pannaikku aarvamaaka varuvathu kurainthu kondu varukirathu. mithi naadkalil pushpaa nadatthiya kaama kaliyaaddangal intha Kadhai.
satthiyamoortthi vanthu viddu pona maru naal pushpaa, antharanga veelaikkaari amsaavinai enney theeykka kooppiddaal. amsaa maaniram, pushpaavaiyum, amsaavai onraaka nirutthi yaarai Okkiraay ena ungalai keeddaal, thuli kood yosikkaamal, amsaavai thaan oppeen enpeerkal, antha alavirku alaki amsaa. sarree poosinaarpola udampu, paampu vayiru, sethukki vaichathu ponra pochoo, Mulai malkovaa maampalam pola sariyaana saisu. ival ammanamaaka irukkum pothu marrathai varnikkireen.
pushpaa kaddiyiruntha, theengaay poo davalai aviltthu, ammanamaaka sirithu thooram, nadanthu senru, sdulil oru kaalai vaitthu eeri deepilil udkaarnthu kondaal. pinnalee senra amsaa, leesaaka ennaiyinai aduppil soodu seythu, pushpaa udampil theeykka thodanginaal. muthalil muthuku, pin irandu kaikal, appuram Mulaikal, vayiru enru theeytthu viddu, Amma kuppira padutthuk kollungal enraal. pushpaa thanathu pochoo theriya kuppirkka padutthuk kondaal. amsaa enneyinai nallaa sothampa kai niraiya edutthu, muthuku pooraa thadavi sootthu meelee thadavinaal. sootthu enney thadava thadava minniyathu. amsaa innum konjam enneyinai edutthu, Kundi oddaiyil viralinai viddu, athil viddaal.
konjam kaalinai akaddi, Pundaiyilum enneyinai viddaal. appadiyee padutthu irungammaa enru solli viddu, paatrum senru, suduthanniyinai piditthu vaitthu viddu, vaangammaa kulikkalaam enru kooppiddaal, pushpaa appadiyee ammana Pundaiyaaka deepilai viddu kilee irangi, paatroom senraal. amsaa aval thalaiyil seekakkaay poddu thannir viddu kulipPaddinaal. kulitthu mudintha piraku, appadiyee ammanamaaka pedroom senraal. pinnaalee senra amsaa oru karandiyil neruppu edutthu varavum, pushpaa dras seyyavum sariyaaka irunthathu. neruppil saamBraaniyai poddu pushpaa koonthalukku kaaddinaal. piraku amsaathaan peechai thodanginaal.
eemmaa dallaa irukkinga, ayyaa vanthuddu ponathukkappuram oru maathiriyaa irukkingalee adi eendi vara vara ayyaa onnum sariyillee.
sariyilleenaa,
eendi thuruvitthuruvi keedkiree, munthi maathiri sariyaaka engiddee irukkamaaddeengiraaru
aamaammaa ayyaavukku vayasaachu,
podi Pundai makalee, ayyaavukku vayasaachunaa, en Pundai keekkuthaa, summaa vichu vichunu keevuthu. nee eppadi samaalikkiree, un purushanthaan odi poyiddaanee.
aamaammaa neenga solliringa, naan sollalee, en Pundaikkullee ethaavathu uddu kodaiyalaamunu irukku.
nee poy antha meejai meelee irukkira peddiyai edutthu vaadi
ennammaa ithu pirikkaddumaa
piridi
ennammaa ethu, aampilee Sunniyaaddam, itthaachaோdu irukkuthu
eey Pundai mavulee peesaama ellaatthaiyum avutthu poddu ammana maakudi
itho oru nodiyilee
Appa enna udampudi unakku, appadiyee, intha rappar Sunniyai un iduppilee kaddudi
Amma kaddiddeen
inthaadee Pundai, ennai poddu aampilee Okkira maathiri oludi
amsaa rappar Sunniyodu, pushpaa mithu eeri, irandu viralkalil Pundaiyai viritthu, athil rappar Sunniyai selutthi, Okka aarampitthaal. Mulaiyai kasakki, vaayodu vaay vaitthu Okka Okka pushpaa thuvandu viddaal. needdi irukkira veli pakuthi pushpaa Pundaiyilum,ul pakuthi amsaa Pundaiyulum otthathu. meelum amsaa ol vaangi veku naadkal aana padiyaal veriyil otthu thallinaal.
pushpaa thanathu kaalkalai akaddik kondu, amsaa Okka vasathiyaaka Pundaiyai kaaddik kondu kidakka,
amsaa oru aampilai oppathu pola nirutthaamal otthaal. intha ol oru irupathu nimidam needitthathu. amsaa konjam veekatthinai kuraitthaal. Pundaiyilirunthu rappar Sunniyai uruvinaal. athu nelu nelu vena pushpaa Pundaiyilirunthu veliyil vanthathu. pushpaa thuvandu viddaal. amsaavum pushpaa pakkatthilee Sunniyai needdik kondu padutthu viddal. aduttha ol aarampikka sirithu neeram aakum. athu varai intha irandu peeraiyum ammanamaaka paarkkalaamaa
pushpaa, amsamaana udampukku sonthakaari. nalla sikappu, Mulaikal irandum sirithu thongi, aanaal alakaaka, perutthu, kaampukal needdi, oru sundu viral alavirku irunthathu. sootthu athai parri sollavee veendaam, sarree pinpuram thalli alavirku athikamaaka perutthu ullathu. Pundai aahaa Pundai enaraal, ithu allavo Pundai, uthadukal neendu, Pundaiyin meel paruppu amsamaaka virrullathu.
amsaa, arumaiyaana, leesaaka karuttha udampukku sonthakaari. Mulaikal summaa kinnunu Chinna theengaa saisukku, kaampukal marainthu, soopparaaka irunthathu. pochoo Chinna saisu thaan, aanaalum alakaanathu, Pundai intha Pundaiyaithaan sillu Pundai ena kooruvaarkal,uthadukal ulladangi, paruppu thuruttha Pundai.
adiyee, amsaa vaadi intha kidaa Pundaiyai poddu nakkudee, summaa puru puru ena arikkuthadee, ena solli pushpaa Pundaiyai akaddi, amsaa nakka thothaaka pilanthu kaaddinaal.
ippothu amsaa nakka aarampitthaal. pushpaa anattha aarampitthu viddaal. pushpaa Pundaiyai nakka thothaaka kaalinai akaddi kaadda amsaa nakku nakkunnu nakki viddaal. oru kaddatthil pushpaa unarchiyinai adakka mudiyaamal sattham poda aarampitthaal. nallaa Pundaiyai nakkudi, Pundai mavalee, Appa nakka nakka evvalavu sukam. aa Pundai sukam, Amma paruppinai thurutthi nakkudi, aa mudiyaladee, en Pundai ponguthadi, aa aa punndaiyyy ena katthik kondee mootthiram adippathu pol Pundaiyilirunthu kaama neerai amsaa munjiyil peechi aditthaal. oruvaaru thuvandu padukkaiyil saaynthaal. sukam adangiyathum appadiyee ammanamaaka elunthu vaadee antha rappar pulutthiyai enakku kadTVdudi, unnai poddu naan Okkireen, enka amsaa, pushpaavirku kadTVddaal. eey amsaa maadu maathiri kuninju nilladi, naan kaalai oppathu pol unnai Okkireen enraal. amsaa amsamaaka pochoo theriyum padi kaddilai piditthuk kondu kuninthu kaaddinaal. pushpaa Sunniyai aval Pundaiyil soruka muyarsi seythaal. aniyaayatthirku Chinna Pundai, Pundai uthadukalai nanraaka viritthu eetthinaal. mhim ullee sella mudiyalee, pushpaa mulu sakthiyaiyum thiraddi oree alutthu paathi Sunni pukunthu viddathu, mindum oru alutthu mulusSunniyum sillu Pundaiyil pukunthu pithingiyathu. pushpaa Okka thodanginaal, amsaa anattha thodanginaal, padakkena Sunniyai uruvi amsaa Pundaiyai poddu pushpaa nakkinaal,amsaa kankal kiranga appadiyee kilee saaynthu viddaal, pothumaa ennaal ini thaanga mudiyaathu ena Pundaiyai moodik kondaal. appadiyee iruvarum oruvarai oruvar anaitthapadi padutthuk kidanthanar.piraku peesa thodanginar.
eey amsaa aayiram thaan pompalaikku pompalai otthaalum aampilai oppathu pol illaiyadi, inimeel intha aalai nampi pirayosanamillaiyadi, oru aampalai Sunni veenumadi.
Amma aampalai Sunniyinu sonnathum enakku naapakam varuthammaa, namma pannaiyilirukkanee palani avan Sunniyai paarttheenammaa etthaachaோdu, summaa pulutthikiddu pudalangaay saisukku, summaa Sunninaa athu thaan Sunniyammaa.
adi Pundai sirutthavalee, avanai poddu otthu kitthu puddayaa avan Sunniyai parri sollum pothee un vaayil echi valiyithu, vivaramaa solludi.
ungalukku theriyaamalaa avanai poddu Okka poreen. maadu kaalaikku katthiyathu, ennadaa intha palaniyai kaanomee, ena avan padutthu irukkum araikku poneen, appothu thaammaa paarttheen, etho kanaviliruppaan polirukku, veeddi vilakiyirunthathu, apppaa avan Sunniyai paarttheen. Amma Sunninaa avan Sunnithaammaa sunni, summaa oru adi irukkuthammaa, paartthuk kondee sirithu neeram ninreenammaa, avan kanavileeyee yaaraiyo oppaan polirukku, unni unni sootthai aaddinaan. paarkka paarkka ennaalee thaanga mudiyalee, enathu Pundaiyai kaiyaalee amukki kiddeen.
ada karuvaa sirukki, Pundai moya moyangirathudi, enakku avan Sunni veenum, poy avanai ilutthaadi.
Amma aampalaiyai anuanuvaa Okkanum, ippo poy avanai ilutthaanthaa, payanthiruvaan, avanai namathu valikku kondu vanthu virumpi Okkanumaa, appathaan ol nallaayirukkumaa.
saridi appuram enna thaan nadanthathu.
avan kaluthai Sunniyai paartthuk kondee,en Pundaiyai nondineen, nallaayirunthathu, sirithu neeratthil enakku inpam adangiyathu. angiruntha Chinna kuchiyai edutthu avan Sunniyai oru thaddu thaddineen, vaari suruddikkondu elunthaan, veeddi avilthu viddathu, Sunniyai needdikkondu ninraan, kaiyaal maraikka muyanraan mudiyavillai, naan nirpathai paartthu seyvathariyaathu ninraan.
eendi Pundai mavalee, aampalais Sunniyai thaddiyirukkeeyee, onnu kidakka onnu aachuna ennadee pannuvee, naan maddum angiruntheena, avanai poddu angeeyee otthu iruppeen, eey inthaadee, naan nampa
maaddeen, nee avanai otthuyiruppee, ullathai selludi karum Pundai.
ennaammaa ippadi selluringa namPaddi pommaa
sari saridi Pundai namachalil peesividdeen meelee solludi.
deey ennadaa ippadi Sunniyai pulutthikkiddu nikkiree, iru iru Amma kiddee solluree ena avan kidda sonnathum appadiyee enkaalil vilunthu viddaan sari sari naan ethu sonnaalum keedkanumunu solla sari amsaa nee ethu sonnalum keedkireenu solliyirukkaa Amma.
sari vaadee, poy avanai paarkkalaam.
amsaavum, pushpaavum pannaikku ponaarkal. palani kaalai pakkatthil ninru kondu, kaalaiyai thadavi kondu irunthaan. pasu katthikkondu irunthathu.
eendaa pasu katthuthu, nee kaalai kiddee nikkiree, ena pushpaa keeddaal. atharku palani aamaammaa, namma kaaraam pasu kaalaikku katthuthu, kaalai moonu thadavai eeri viddathu, sinai pidikkalee enru sonnaan. deey kaalaiyai olungaa eera viddaayaa, sariyaa eeriyirunthaal nichayam sinai pidikkum, enru pushpaa koorinaal. illammaa sariyaathaan eeriyathu enru palani solla, pushpaa kopam vanthaval pol, ada podaa, kaalai eerum pothu athan Sunniyai sariyaaka piditthu maaddu Pundaiyil vida veendum, nee maaddu Sunniyai pidikka koochappadduk kondu athaa Okka viddu iruppee. athu thaan kaaranam enru sonnaal.
intha neeratthil pushpaa pachaiyaaka peesavum, palani aadi poy viddaan. irunthaalum Amma ippadithaan peesuvaarkal polirukku enru ennik kondu, vaammaa innoru thadavai seyya vaikkireen, sariyaa seyyuthaa ena neengalee paarunga, ena solli, kaalaiyai aviltthu, pasuvai nokki ilutthus senraan. koodavee amsaavum, pushpaavum senranar.
kaalai pasu maaddai paartthathum, veekamaaka senru, pasuvin Pundaiyai nakkiyathu. pasu maadu sirithu mootthiram peythathu, athanai kaalai nakkiyathu, nakkiyathum vaanatthai paartthu i yena ilitthathu. athai paarttha pushpaavirku, Pundaiyil neer kasinthathu. eendaa ippadi kaalai seyyuthu ena pushpaa keedka, aamaammaa eeraratthirku munnalee ippadithaan seyyum ena palani sonnaan. athuthaandaa een ippadi seyyuthu ena thiruppi keeddaal. maaddu mutthiratthinai nakkuchuthaammaa, athil kaamam kalanthu irukkakummaa, appathaan kaalai kaamam eeri, pasuvai nallaa seyyum ena palani koorinaan. eey vilakkamaa solludaa, seyyum seyyumunaa onnum puriyalee ena pushpaa kaamam kalanthu peesinaan. amsaa palaniyai nokki, Ammavirku pachaiyaa sonnaathaan puriyum athu maathiri sol enraal.
palani yukitthu viddaan. intha irandu Pundaikalum eetho mudivoduthaan vanthullanar, aanathu aakaddum ena mudivu seythu peesa thodanginaan. pasu maadu kaalaikku katthum pothu athan Pundaiyilirunthu kaamam kalantha oru thiravam surakkum, ithanai kaalai mukarnthaal, kaalaikku Okkum moodu varum, pasu maaddu Pundaiyai nakki thiravam kalantha mootthiratthai nakkum pothu kaamam thaangaamal appadi ilikkum, appothu thaan kaalai Sunni pulutthik kondu veliyee varum ena pada pada vena koorinaan.
pasu maaddu Pundai thiranthu thiranthu mudiyathu, kaalai mindum nakkiyathu, kaalai Sunni veliyee summaa oru adikku pulutthiyathu, padakkena pasu meel eeriyathu, palani sariyaaka kaalai Sunniyai piditthu, maaddu Pundaiyil eerrinaan. kaalai,maaddu Pundaiyil eerri olu olana otthathu, pushpaa virku thaanga mudiyalee, deey kaalai Sunni veliyee vanthiraamal paartthukadaa ena katthinaal. athalaam veliyee varaathu, paarummaa kaalai eppadi Okkuthu, intha thadavai nichayam sinaiyaakidum enraan palani.
pushpaavirku thaanga mudiyalee, deey kaalai maaddai Okkaddum, nee ennai oludaa ena pudavaiyai Kundikku meelee thukki kondu palaniyai nerunginaal. veekamaaka odi senra amsaa palani veeddiyai aviltthu viddaal. palani Sunni summaa pulutthikkondu oru adi needdatthirku neendu nimirnthu aadiyathu. amsaa athanai Umpa thodanginaal. Umpa Umpa palani Sunni meelum pulutthiyathu.
pushpaa ammanamaakinaal, aval udampai paartthathum, palanikku veri vanthu viddathu. amsaa vaayiliruntha thanathu kidaa Sunniyai uruvi appadiyee pushpaavai nokki, Sunniyai aaddik kondee nerunginaan. avalai angiruntha vaikkol poril saaytthu, irandu kaalkalaiyum akaddi Pundaiyai nakkathodanginaan. pinnaalee senra amsaa thaanum ammanamaaki, thanathu kaalkalai akaddi vaitthu kondu, pushpaa Pundaiyai nakki konduyiruntha palani kaal valiyee than thalaiyaividdu, Sunniyai Umpa thodanginaal.
kaalai pasuvai otthu viddu thirumpi paartthathu, ivarkal oppathai paartthathum kaalaikku mindum veri eeri pasuvai mindum oru thadavai Okka aarampitthu viddathu. ©pundaikulsunni.in intha moonru peerukkum ithai paarkka neeramillai. pushpaa Pundaiyai nakka nakka palanikku kaamam Sunnikku eerividdathu. pushpaavai paartthu kaalai ilitthathu pol ilitthaan. deey naanthaan maadaam nee kaalaiyaam, amsaathaan pudichu viduvaalaam, ena sollik kondee maadu maat¢ri Kundiyai parappikkiddu, Pundai nallaa theriya ninraal.
palani kaalai maathiri pushpaavai Okka pinnaalirunthu eerinaan. amsaa alakaaka palani Sunniyai piditthu pushpaa Pundaiyil thinitthaal. sumaar 20 nimidam vidaamal otthaan, Okkum pothu Sunni valukki kondu veliyee vanthu viddaal, athanai nanku Umpi mindum pushpaa Pundaiyil thinitthu viddaal. angeeyee pushpaa kirangi viddaal. pushpaa Pundaiyai moodi kondu, ayyo ennaal mudiyaathu, amsaavai ol enru solli viddaal. palani amsaavai Okka thanathu Sunniyai nanku pulutthi,antha sikaddi Pundaiyil thinikk thodanginaan. Pundai nanku uri irunthathaal, nelu nelu vena mulu Sunniyum pukunthu, Pundai ithalkal pithungi ninrathu. Okka thodnginaan, amsaa kiranginaal, appuram pushpaavai otthaan. ippadi maari maari otthu irandu Pundaiyum masiya vaitthu viddaan. ippallaam pannaiyil eppothu paartthaalum ol thiruvilaa thaan. thodaraddum intha ol thiruvilaa.


text:
The Ethiopian government is in preparation to force these and other athletes to condemn marathon runner Feyisa Lilesa on public TV for his so called treason in Rio 2016. This act amounts to another human rights violation against the will of these young athletes. The world must carefully watch the behavior of this regime of the jungle.
The Ethiopian government is in preparation to force these and other athletes to condemn marathon runner Feyisa Lilesa on public TV for his protest in Rio 2016. This act amounts to another human rights violation against the will of these young athletes. The world is carefully watching the behavior of this regime.
Wayyaaneen tarkaanfii gootummaa Fayyisaa Leellisaatiin waaroo salphinaa uffatte jalaa dandamachuuf atileetonni Oromoo muraasni miidyaan bahanii Fayyisaa akka balaaleffataniif yaalii godhaa akka jirtu dhageenyee jirra. Atileetiin Oromoo kamuu “Oromoo ajjeesuun, hidhuunifi lafarraa buqqaasuun sirriidha, Fayyisaan yakka kana mormuun dogongora” jedhee akka hin amanne ni beekna. Sodaa Wayyaaneetifi faaydaa yerootif jecha miidiyaan bahanii Fayyisaa abaaruun ummata Oromoo abaaruun gantummaa sabaa ( treason) akka ta’etti fudhanna. Atileetiin kamuu miidiyaan bahee waan akkanaa yoo dubbate/ dubbatte tarkaanfiin armaan gadii akka irratti fudhatamu beekuu qaban
- Hawaasummaa keessaa baasuu (social ostracization)- du’u hin awwalamu, gaddaa gammachuu isaa Oromoon hin dhaqu, mana isaatii hin nyaannu, mana ofiitti hin affeerru
- Oromiyaa keessatti shaakaluufis ta’ee hojjatee jiraachuu hin danda’u.
- Dorgommii biyya alaatti godhamu irratti yoo hirmaate waaroo salphinaa offifama.
Kana beekuun qalbiin akka itti yaadan atileetota hundatti himaa.
Hubadhaa midiyaa Mootummaatti waanuma nagayaatis yoo haasoftan keessaa mummuranii faallaa Fayyisaa isin dhaabuu malu. Kanaafuu yoo danda’ame miidyaadhaaf interview kennuu diduu barbaachisa. Dirqama yoo ta’e ammoo waa’ee siyaasaa keessa gonkumaa hin seeninaa. Via Jawar Mohammed
#OromoProtests
“Guyyaa boruu atileettonni maqaan isaanii armaan gaditti dha’ameef isaan biroo haala turtii atileetoota biyya itoophiyaa akkasuma qabxilee argamaniif mudannoolee oolompikii #Rio_2016
irratti atileetoota biyyatti mudatan irratti ibsa gaazexxeessummaa akka kennan gaafatamanii tole jedhaniiru.
1. Atileeti Qananiisaa Baqqaalaa
2. Atileeti Daraartuu Tulluu
3. Atileeti Gazzaanyi Abarraa
4. Atileeti Hailee G/sillaasee fi ammaaf atileetoota kanneen maqaan isaanii hin beekamin biroo ta’uun beekkameera. Shira mootummaan kun xaxuuf deemu kan akka atileetii#Fayyisaa balaalleeffachuuf atileettonni kun deemu taanaan diraamaa mootummaan kun isaan dalagisiisuuf jedhu kana irraa gamanumaan akka of qusatan akeekkachiifamuu qaban.Cinaa tokkoon federashinii akka komatan fakkeessanii shira isaan xaxuuf deemu Gabra Egizabeer G/mariam
Kan walitti qabuun garee(team) kana dursu Haileedha.”
Firaafi ollaan jara kana gorfadhaa wanti hamaan akka afaanii hin baane.
Via Jawar Mohammed


text:
Muraan (clip) tokko kan gaafifi deebii OMN irratti dabree irraa muramee ummata Muslimaa dallansiise marsaaalee hawaasaa keessa faca'aa akka jiruarginee jirra.
OMN amantiilee cufa ija qixaatin laala. Humna qabuun hawaasa guutuuf tajaajila wal qixaa kennuuf tattaafataa jira. Hogganootaafi hordoftoota amantiilee hundaatuu yero yeroon affeeruun dhiimoota garagaraa irratti mari'achiisaa turun ni yaadatama. Yeroo akkas goonu hamma danda'ametti keessummoonni waan saba keenya jiddutti jaalalaafi tokkummaa jabeessan irratti akka fuulleefatan ni yaalla. Akka miidiyaa ummataan deeggaramee oofamutitti, gama tokkoon dantaa sabaa tiiksaa gara biraatin ammoo mirga namonni yaada isaanii walabaan ibsachuuf qaban madaalchisuuf hedduu carraaqna. Akkuma isinii beektan hawaasa akka Oromoo bal'aa kana keessatti, madaala akkasii yeroo mara mirikaneessuun waan laafaa miti. Carraaqqii kana gara fuulduraas itti fufna. Dogongora keenyarraa barachaa laafina keenya sirreeffachaa as geenye, gara fuulduraas ittuma fufna.


text:
Mootummaan Waaqayyoo Maali Dha?
Deebii Kitaaba Qulqulluu
Mootummaan Waaqayyoo bulchiinsa dhugaa Waaqni keenya Yihowaan hundeesse dha. “
Mootummaan Waaqayyoo” samii irraa waan bulchuuf, Kitaaba Qulqulluu keessatti “
mootummaa samii” jedhamees waamameera. (Maarqos 1:14, 15; Maatewos 4:17) Wantoonni bulchiinsa ilmaan namootaa wajjin wal isa fakkeessan hedduun jiraatanis, karaa hundumaan bulchiinsa namootaa irra kan caalu dha.
Bulchitoota. Waaqayyo Yesuus Kiristoos Mootii Mootummichaa akka taʼuuf kan isa muude siʼa taʼu, aangoo bulchaan nama taʼe qabu kam irra iyyuu caalu isaaf kenneera. (Maatewos 28:18) Yesuus humna isaa kana waan gaarii hojjechuuf qofa itti fayyadama; yeroo lafa irra turetti geggeessaa itti amanamuun dandaʼamuu fi gara laafessa taʼuu isaa argisiiseera. (Maatewos 4:23; Maarqos 1:40, 41; 6:31-34; Luqaas 7:11-17) Yesuus qajeelfama Waaqayyootiin saba hundumaa keessaa namoota ‘
mootota taʼanii lafa irratti isaa wajjin bulchan’ filateera.—Mulʼata 5:9, 10.
Yeroo Itti Bulchu. Mootummaan Waaqayyoo bulchiinsa ilmaan namootaa harʼa argamee bor badu irraa haala adda taʼeen ‘
matumaa hin badu.’—Daaniʼel 2:44.
Bitamtoota. Namni wanta Waaqayyo isa irraa barbaadu raawwatu kam iyyuu, sanyiin isaa maal iyyuu yoo taʼe ykn iddoon dhalootaa isaa eessa iyyuu yoo taʼe Mootummaa Waaqayyoo jalatti buluu ni dandaʼa.—Hojii Ergamootaa 10:34, 35.
Seera. Seerri (ykn ajajni) Mootummaa Waaqayyoo amalawwan gaggadhee dhorkuu irratti qofa kan xiyyeeffatu miti. Bitamtoonni isaa amalawwan gaggaarii akka horatanis kan godhu dha. Fakkeenyaaf, Kitaabni Qulqulluun akkana jedha: “
‘Waaqa kee Yihowaa garaa kee guutuudhaan, lubbuu kee guutuudhaan, sammuu kee guutuudhaan jaalladhu.’ Kun ajaja isa hunda irra caaluu fi isa duraa ti. Ajajni inni lammataas kanaa wajjin wal fakkaata; innis, ‘Nama akka ofii keetti jaalladhu’ jedha.” (Maatewos 22:37-39) Waaqaa fi namoota jaallachuun namoonni Mootummaa Waaqayyoo jalatti bulan fedhii warra kaaniitiif dursa akka kennan godha.
Barumsa. Mootummaan Waaqayyoo namoonni isa jalatti bulan ulaagaalee guutuu qaban kaaʼuu qofa utuu hin taʼin, ulaagaalee kana guutuu kan dandaʼan akkamitti akka taʼes ni barsiisa.—Isaayaas 48:17, 18.
Kaayyoo. Mootummaan Waaqayyoo bulchitoonni isaa namoota isaan jalatti bulanitti fayyadamuudhaan akka badhaadhan hin heyyamu. Kanaa mannaa, fedha Waaqayyoo raawwata; fakkeenyaaf, waadaan Waaqayyo namoota isa jaallatan bara baraaf lafa irra jiraachisuuf gale akka raawwatamu godha.—Isaayaas 35:1, 5, 6; Maatewos 6:10; Mulʼata 21:1-4.
Caalaatti Baradhu
Mootummaan Waaqayyoo Maalidha?
Namoonni hedduun kadhannaa kadhannaa gooftaa jedhamu beeku. Yaadni, “Mootummaan kee haa dhufu” jedhu maal jechuudha?


text:
Thursday, November 7, 2013
Sadaasa 9 Ilaalchiisuun Ibsa Sochii Warraaqsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Godina Jimmaa Irraa Kenname.
Sadaasa 9 Ilaalchiisuun Ibsa Sochii Warraaqsa Qeerroo
Bilisummaa Oromoo Godina Jimmaa Irraa Kenname.
Gareen gaafatamtoota Qeerroo bilisummaa Oromoo biyya keessaatti sochii warraaqsa FDG gaggeessaa
jiru Yaadannoo sadaasa 9 guyyaa FDG sababeeffaachuun walga’ii isaa Sadaasa 6/2013 godina dhiha
Oromiyaa keessatti gaggeessuun Uummata Oromoo hundaaf ibsa armaan gadii dabarsee jira.
Addunyaa kana irratti ilmi namaa bara inni tole jedhee roorroo, gadiqabaa, hacuuccaa fi garbummaa
fudhatee jiraate hin jiru; Ummaannii Oromoos akkuma uummata addunyaa kamiiyyuu guyyaa inni
garbummaa, roorroo, gadi qabaa fi hacuuccaa tole jedhee fudhate hin jiru. Keessattuu gita bittoota
abbootii irree afaan qawweetti malee sirna bulchinsa dimookiraasii fi kabajamuu mirga namummaatti
warraa hin amanne dura dhaabbachuun falmaa hiriyaa hin qabne uummata gaggeessaa as ga’ee ta’uun
seenaan ragaa guddadha. Haala kanaan uummaanni Oromoo mootota abbootii irree Habashootaa
kaleessaa irraa qabee hanga mootummaa faashisti fi shororkeessaa Wayyaanee hara'aa jirtuu kanatti
falmaa bilisummaa gaggeessaa turee fi itti jiru keessatti injifannoo cucululuqaa galmeessa as ga’edha.
Bara 2005 keessa maqaa filannoo waliin dhahaa fi fakkeessaa Wayyaaneen gaggeesseen walqabatee
sagaleen uummata Oromoo ukkanfamee; Oromoo fi Oromiyaa bituuf ilmaan habashaa waldhansoo
jabaa Finfinnee irratti gaggeessa turtetti, Oromoon caljedhee hin ilaallee, Dhaabni isaa Abdii fi gaachanni
uummataa Oromoo ABO’n mirgi uummata Oromoo fi kan saboota rakkoo fakkaataa Oromoo qabanii
haa kabajamu jechuun waamicha FDGf ibsa uummata Oromoof taasise.
Mirgoonni Kunis: A. Mirgi dimookiraasii haa kabajamuu,
B. mirgi Gurmaa’uu fi yaada ofii karaa bilisaa ibsachuun haa kabajamuu,
C. Mirgi Siyaasaa fi amantii fedhan hordofuu haa kabajamuu;
D. Mirgi Filachuu fi Filatamuu haa kabajamuu; Sagaleen Ummataa haa kabajamu.
E. Mirgi namummaa fi Olaantummaan seeraa haa kabajamu;
F. Lafa dimookiraasiin hin jirretti ololli wayyaneen umrii ishee tursuuf maqaa
dimookiraasiin olollii wayyaaneen ofaa jirtuu haa dhabbatu.
G. Mirgi hiree murteeffannaa fi abba biyyummaa uummata Oromoo haa kabajamu.
Kanneen jedhanii fi kkf bu’uura godhachuun, Addatti immoo maqaa filmaataa bara 2005 kana
sababeeffachuun wayyaaneen sagalee uummata Oromoo ukkamsee mirga Oromoo mulqee bifa haaraan
Oromiyaa bituuf filannicha fakkeessaa shiraan guutame mo’adhe jedhee uummata irraatti dhaadachaa jiraachuu hubachuun Addi bilisummaa Oromoo(ABO)’n wamichaa FDG fi ibsa uummata Oromoof
taasisen qaanqeen FDG guutummaa Oromiyaa keessaatti qabate, hangaa har’a wayyaaneen dhaamsuu
hin dandeenye. Haala kanaan FDG godina ganfaa Afrikaa keessaatti bifa qindaa’een dhowe. Sagaleen
uumata Oromoos dhalotaa haaraan sadarkaa Idil –Adduunyaatti dhageessifame. Ilmaan Oromoo qaalii
wanjoo garbumma saba isaanii irraa buusuuf wareegama qaalii kanfaluun qabsoo bilisummaa Oromoo
fulduratti tarkaanfachiisan.
Akkuma beekamu mootummaan Faashistii shororkeessaa wayyaanee gaaffii dhalotaa haaraa
muddee isa qabee deebisuu dadhabee humna waraanaa of harkaa qabu kan yeroo sanatti waraanni
ajaja Mallas Zeenaawwiin hoogganamu guutumma Oromiyaa irraatti bobbasee, warrannii wayyaanees
ajaja darbuuf fudhachuun ilmaan Oromoo nagaa gaffii mirgaa karaa nagaa gaafatan irraatti warana
banuun uummataa meeshaa maleeyyii jumlaan ajjeese, biyyaa arii’ate, jumlan qabee hidhe. Goototni
Oromoo hedduun godinalee Oromiyaa mara irraatti bara 2005 sadaasa 9 wareegaman har’a uummata
Oromoo biratti bakka guddaa qabu, seenaan isaanis guddadha, bara baraan ni yaadatamu, qabsoon
isaan wareegama itti kanfalanis duubatti deebi’uu hin danda’u, Wareegama qaalii isaan kanfalaniin
sagaleen Oromoo sadarkaa Idil-Addunyaatti dhagaa’ame, qabsoon bilisummaa Oromoo fulduratti
tarkanfatee har’a ga’era. Mootummaan Wayyaanee shororkeesituu ta’uu fi sirni dimookiraasii biyyaatti
keessa kan hin kabajamne ta’uu addunyaaf saaxilan. Kanaafuu Sadaasni 9 Oromoo fi Oromiyaa
keessaatti guyyaa seena qabeessa ta'uu irra darbee dhalootni haaraan bifa qindaa'een garboomsaa fi
garbummaa of irraa gatuuf FDG gageessuun waadaa itti haaromsatudha. Guutummaa Oromiyaatti FDG
gaggeessuun qabsoo bilisummaa Oromoof wareegamni gatiin jabeessii bara itti kanfalamee fi bara
qabsoo bilisummaa Oromoo hidhaan, ajjeechaan, dararamni fi biyyaa irraa arii’atamuun duubatti
deebisuu kan hin dandeenye ta’uu diinaaf bara itti mirkaneffame wan ta’eef bara baran ni yaadatama.
Kanuma Irraatti hundaa’uun hooggansii Qeerroo Bilisummaa Oromoo biyyaa keessaa yaadannoo
Sadaasa 9 akka armaan gadiitti dabarsuuf murti dabarsee jira.
1. Caasaan Qeerroo bilisummaa Oromoo Godinaalee, aanotaa, Magaalawwaan, maayibaasii,
dhaabbilee barnootaa Olaanoo: Yuunivarsiitii, Koolleejjii, Manneen barnotaa sadarkaa 2ffaa
fi 1ffaa Sadaasa 9 walitti dhufuun dungoo diimaa magariisa diima qabsiifachuun yaadannoo
sammuun gootota ilmaan Oromoo qaalii FDG irraatti wareegamaniif ni taasifama.
2. Suuraan Gootota Oromoo FDG irraatti wareegamanii fi qabsoo bilisummaa Oromoo irraatti
baroota garaagaraatti wareegaman Ummataaf ni raabsama, sabbontotni akka kennaatti
waliif ni kennu.
3. Suuraan Gootota Oromoo fi Gaaffiin mirga hiree murteeffaannaa Uummata Oromoo,
kabajamuu mirgoota dimookiraasii fi namummaa irraatti hundaa’e kan qabate barruun
warraaqsaa, caasaa qeerroon uummataaf ni bitinneeffama, ni raabsama, ni maxxanfama.
4. Guyyaa Sadaasa 9 kana dhaamsotni gaggabaaboon FDG jajjabeessan, tokkummaa
uummataa tiksan, kan qabsoo uummata Oromoo wareegama qaaliin as ga’ee fulduratti
tarkaanfachiisan hooggantoota dhaabaa ol aanoo fi hoggantoota qeerroo biyyaa keessaa fi
biyyaa Ambaa jiraniin karaa sagalee SBO, Sinbirtuu, Sefenabalbal, Facebook, marsaa
Qeerroo fi kkf’n uummataaf akka darbu murtii dabarsine. 5. Qeerroon Impaayera biyyatti keessaatti qabsoo bilisummaa Oromoo sochii warraaqsa
biyyoolessaa gaggeessaa jiruu jabeessuun hanga bilisummaan uummata Oromoo
mirkana’utti bifa qindaa’een FDG gaggeessaa kan jiruu ta’uu yaadachiisuun, ilmaan Oromoo
sadarkaa garaagaraa irra jirtan hundii karaa dandeessan hundaan qabsoo bilisummaa saba
keessaanii keessaatti qooda akka fudhatan, akka jajjabeessitan, tokkummaa uummata
keessaanii akka tiksitan, Oromoo fi Oromiyaaf waardiyaa akka dhaabbatan wamicha keenya
dabarsina.
Qansaayaan ni kufa qabsoon itti fufa !
Injifannoon U/Oromoof!.
Sadaasa 6/2013
Qeerroo Bilisummaa Oromoo!.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
olii gadi sochii taasisaa turan akkasuma:
– Gumaa barattoota keenyaa baasuun amma malee bor miti,
– Maqaa misoomaan qote bulaan keenya gowomfamuun haa dhaabbatu, Kan jedhu qabachuudhaan barattootni magaala Amboo keessatti daandiitti bahuudhaan socho’uudhaan tika fi humna mootummaa dhokataa uummata keessa faca’ee jiru mufachiisuun dhagayame, akkasuma akka odeessi Qeerroo ibsuttis sochii barattootaa kana tasgabbeessuuf humni mootummaa irraa ergame barattooni har’as ni bahu kan jedhuun mana barumsaa Future Generetion fi mana barumsaa Ayyoomee 01 akkasuma mana barumsaa Liiban Maccaa sadarkaa 2ffaan dhagaa darbachuudhaan humna mootummaa gara sanatti argame poolisoota ariyuun beekame, kunis sa’a 8:00 irraa kaasee kan eegale barattootni sirboota qabsoo dhageessisaa fi dhaadannoo akkasuma barruulee hojii mootummaa wayyaanee saaxilu bittimsuu fi babarreessuun odeessi Qeerroo addeessa.


text:
"Har’as Duris Tokkummaafan Iyya!"- Gaaffii fi deebii Artiisti beekamaa fi jallatama Nuhoo Goobanaa VOA Waliin geggeeffame
WASHINGTON DC (Muddee 12, 2012) — Weellisaan Oromoo Angaftichi Nuhoo Goobanaan waggoota hedduuf biyyootii alaa keessa jiraataa erga turee booda yeroo ammaa gara biyyaatti deebi’ee jira.
Kurna sadii oliif weellisaa yeroo turetti aadaa fi afaan Oromoo hawaasaalee addunyaa biratti akka beekaman gochuuf karaa sirboota isaa dadammaqiinsa kennaa, hawaasaalee Oromoo biyyoota adda addaa keessa jiran illee walitti qabuu dhaan hojjetaa turuu isaa dubbata Nuhoon.
Dhibee Sukaaraan dhibamee baatilee haga tokkoof uummatatti utuu gad hin ba’iin turuu isaa kan dubbatu Nuhoo Goobanaa gargaarsa uummati isaaf godheen mana yaalaatti deddeebi’ee dandammachaa jira jedha.
“Walii galan alaa galu” Oromoon jedhe weellistichi kun tokkummaan hin jiru taanaan milkaa’inni nu irraa fagoo dha waan ta’eef akkuman baroota darbe jedhe itti fufees wal haa taanuu jedha humna guutuu qabaachuu baatus dhaamsa isaa dabarsuun hafuura sassaabbatee ibsa nuuf kenneen.
Gaaffii fi deebii Nuhoo Goobanaa Waliin Geggeeffame Dhaga'aa
6 comments:
- leellisaa basaaDecember 13, 2012
urgii oromootaa keessaa nuhoo goobanan isa tokko. rabbi umurii siif haa kennu.ReplyDelete
Ani hedduu sirba hin fedhu, nuhoo gobanaa garuu hedduun jaalladhe. waaqayyo si haa Maru,siif kadhanna,si gargaarras,Jabaadhu!!! the best of best oromoo singer . tokkummaa tokkummaa. !!!ReplyDelete
Ani hedduu sirba hin fedhu, nuhoo gobanaa garuu hedduun jaalladhe. waaqayyo si haa Maru,siif kadhanna,si gargaarras,Jabaadhu!!! the best of best oromoo singer . tokkummaa tokkummaa. !!!ReplyDelete
rabbii umrii dheeraa siif haa kennu artist nuhoo goobanaa fayyaa kee kan duraanii qaamatti si haa dachaasu kaayoo keetiis galmaan nuuf haa gayu umrii dheeradhu!!!!!!!!!ReplyDelete
umannmi oromoo heddu sijaalata artist nuhoo goobana umrii rabbi nuuf sihaa dheereysu !!!ReplyDelete
rabbii umrii dheeraa siif haa kennu artist nuhoo goobanaa fayyaa kee kan duraanii qaamatti si haa dachaasu kaayoo keetiis galmaan nuuf haa gayu umrii dheeradhu!!!!!!!!!ReplyDelete


text:
Akeekni barruu tanaa seenaa barreeffama afaan Oromoo bifa gabaabaadhaan dhiheessuudha. Afaan tokko afaan katabbii tahe jechuun mallattoolee sagaleelee afaan sun keessa jiran bakka bu’an moggaafatee sirnaan walfaana tarree galchee barruu dhaamsa ittiin dabarfatu ittiin tolchuun dandayame jechuudha.
Mallattooleen afaan tokko ittiin katabuuf mogaafaman waliigalatti QUBEE jennaan. Qubeen afaan tokkoo mallattoolee sagaleelee afaan sun keessa jiran guututti bakka bu’an of keessaa qabaachuu qabdi. Fakkeenyaaf, Afaan Oromoo sagaleelee SODDOMA qaba; soddomman kanarraahi ijaarama jechuudha. Qubeen afaan tokkoof moggaafamtu tan sagaleelee afaan sunii sirriitti bakka buutee laaftutti ittiin barreessuu nama dandeessiftu tahuu qabdi.
Gara akeeka barruu tanaatti ceehuu dura, ifaajee Afaan Oromootiin barreessuuf godhamte ilaalla. Ragaan harkaa qabnu akka mul’isutti kitaabni duraa Raayya keessatti bara sheekoota Aanniyyi fi Daanniyyi keessa katabame. Kitaabban sun kitaabban manzumaati. Faaruu Rabbiitiifi kan ergamaa Isaati of keessaa qaban jechuudha. Kitaabban sun qalama dibeetaan tuqachaati harkaan barreeffaman. (qalamni gaafasii gobeensa fiinxi qaraa jechuudha). Qubeen ittiin barreeffamaniis qubee Arabaati. Qubeen Arabaa seera dheerina, gabaabina, laafinaafi jabeenya sagalee mul’isan qajeellotti qabdi. Sababa kanaafis namni Afaan Arabaa dubbisuufi katabuu beeku Qubee Afaan Oromoo dafeeti barata; katabuufi dubbisuus laaftutti qomatti galfata. Qubeen Arabaa tuni immoo, Afaan Oromootiif hanquudha. mallattoolee sagaleelee afaan Oromoo baay’inaan 6 (jaha) tahan bakka bu’an of keessaa hinqabdu. Isaanis: c, ch, dh, g, ny, ph [q x ?] hinqabdu jechuudha. Isaan kanaaf mallattoolee jiranirratti waa dabalanii mallattoo hahhaaraya itti tolchuun hindandayama. Meeshaalee katabbii afaan Arabaatiif tolfamaniin afaan Oromoo katabuun ykn maxxansuun hindandayamu. haatahu jennee yoo itti seennelle waan baay’ee feesisa: meeshaalee barruutiifi kan mana maxxansaa bifa haarayaan qoranii tolchuu, maallaqa guddaa dhimma kanaaf barbaachisuus diinnagdee biyyaa agabsanii garasitti ramaduu, hundaa’ol immoo mootummaa dhimma kana akka dantaa ofiititti fudhattee hojiirra oolchuuf qaamaa qalbiidhaan sossootu aangoorra jiraachuun dirqama taha. Kanaafuu ifaajeen garasiin godhamaa turte hundi hawwii milkiidhaan wal hingarre taateeti hafte.
Tattaaffiin itti aantu warra kiristaanaatin godhamte. Toora xumura bardhibbee 19ffa pirotestaantoonni warra Orophaa “Macaafa Qulqulluu” gara afaan Oromootti hiikanii maxxansiisuu fedhan. Hojii suniifis Oromticha Oniisimos Nasiib (Abbaa Gammachiis jedhaniin muudan. Anisimoos Nasiib teessoo isaa magaalaa Asmaraa biyya Ertiraa godhatee Macaafa ulqulluu Afaan Amaaraatirraa gara afaan Oromootti hiikee bara 1986 keessa achumatti maxxamfames. Kitaabni sun “Macaafa Qulqulluu” jedhama. Kan hiikees “Anisimos Nasiib, nama biyya Oromoo’ jedha. Qubee Saabaatiin barreeffame. Qubeen Saabaa tanuma Afaan Amaaraatiifi afaan Tigree ittiin barreeffamtu tana. Qubeen tuni sababoota lamaaf afaan Oromootiif mijjooma hinqabne. Sababni tokko, seera dheerina, laafina, gabaabina fi jabeenya sagalee mul’isu hinqabdu. Sababni lammadaa, dubbachiiftoota “vowels” torba qofa qabdi; afaan Oromoo immoo, 10 qaba; kurnanuuti barbaada. Torban qubeen saabaa qabdu keessaahis lama sagalee afaan Oromoo waliin wal hingitan. Kanaafuu, qubeen Saabaatiin Afaan Oromoo katabuun hindandayamu.
Tattaaffiin Sadaffaan tan qubee Laatiiniin godhamte taati. Tanas bakka lamatti qoonnee laalu dandeenya. Tokko kan Lola addunyaa kan lammaffaatiin dura taheefi kan Lola lammaffaa keessaafi achiin boodaati taha. Tattaaffiin duraa ammas tanuma warra Orophaa (France, German, Italy) fedhii amantii babal’isuu qabaniin godhamte taati. Kitaabban xixiqqaa amantii mataskaana pirotestaantii ykn kan kaatolikii barsiisan qubee Laatin tanuma afaan faransaa, afaan Jarman ykn afaan Xaalyaanif moggaafaman jijjiirama tokkollee osoo itti hingodhin Afaan Oromoo ittiin kataban. Seera afaan isaaniitiin afaan Oromoo barreessuu yaalan. Rakkoolee gararreetti gara dheerina, gabaabina, laafina fi jabeenya sagalee jennee ibsine sun qaban. [sagalee takka qubee adda addaa tin bakka buusuu fkf ny ---> gn, …]
Kan itti aanu tattaaffii Lola Addunyaa kan Lammaffaa keessa taate taha. Kuni gadaa qubee afaan Oromootiif aduun baate, gadaa qormaata karaa saayinsii afaaniitiin maalummaan afaan kanaa sirnaan itti hubatame jechuu nidandeenya. Tattaaffii ogeeysa saayinsii afaanii Martin Moreno warra biyya Xalyaaniitiin godhame taha. Kitaaba saa kan mataduree “Gramatica della Lingua Galla” jechuudhaan moggaasees bara 1939 keessa maxxansiise. Nama yeroo duraatiif xiinsaga (phonology), xiin-unkaa (morphology) fi walfaanoommii jechootaa qajeellotti hubate waan taheef gadaa suniin “Gadaa Moreno” jedhee yoon moggaase dogongora hintahu.
Qubee MARTIN MORENO
’ A B C Č D Ḑ0 E F G H I J K L M N Ñ O H Q R S Ṧ T Ṭ U W Y Z
Lola addunyaa kan lammaffaa booda haala ilmaan biyyaa barnootaaf gara biyya alaa itti imaltaawaniitu dhalate. Akkaataa biyyaa itti bahaniin immoo,murnoota lamatti qodaman. Murni tokko warra hiree barnootaa bifa qaari’aatiin (scholarship) ykn motummaadhaan ergamanii biyya alaatti deemani. Jarri kuni warra barnoota sadarkaa lammaffaa biyya eessatti fixatanii digrii duraatiif alatti imaltaawan ykn kanneen digrii duraa qaata biyya keessatti univarsitiirraa eebbifamanii digrii Maastersiitiif ykn Doktaraatiif deeman of keessaa qaba. Isaan kuni biyya itti deeman, universitii itti baratan, maal akka baratan, yeroo hammam keessatti barnoota sun akka xumuran, maallaqa ittiin jiraataniifi meeqa akka argatan beekaniiti roophilaadhaan gara biyya itti baratan sunitti imaltaawan. Jarri kun yeroo baay’ee gara biyyoota Orophaa ykn gara Ameerikaati dhaqan. Garri caalu, Ilmaan Amaaraa haa tahan malee, ilmaan sabootaafi sablammiilee birootis hammi tokko hinjiran.
Barattoonni hiree tana argatanii barnootaaf gara Orophaa dhaqan barnoota qofa osoo hintahin nashaaxa siyaasaatis hinhoratan. Siyaasaa gara bitaatti conqoltutti waan amananiif bitaaleeyyii yaada maarkisistii ykn sooshalistiitiin masakamuufi biyyaas ittiin maskuu kajeelan tahan. Isaan kuni, dura Waldaya Barattoota Tophiyaa kan Orophaa jechuun beekkamu ijaarratan. Ilmaan Oromoo miseensoota waldaya kanaa tahan keessaa, kanneen Afaan Oromoo gara afaan barruutitti akka tarkaanfatu hawwaniifi hawwii tanaas dhugoomsuuf hojii nama boonsitu hojjetaniifi seenaanis dagachuu hinqabneetu jira. Isaan kuniis Haylee Fidaatiifi Abdullaahi Yuusuf turan. Lameen keessaa Qubeefi barrKufiinsa Haylesillaasee booda kan qooda guddaa qabu Haylee Fidaati. Qubee Martin Moreno fudhatanii jijjiirama xiqqaa itti godhuudhaan ittiin barreessuu jalqaban. Qubeen isaaniitiis kunoo tana. Qubeefi seera Martin Moreno lafa kaayetti jijjiirama xiqqaa itti godhaniiti kunoo qubee kanatti aantuun as bahan:
A B C Č D Ḑ E F G H I J K L M N Ñ O H Q R S ṧ T Ṭ U W Y Z
Warri Orophaa kuni garuu, waa lama dagatan. Laageen (’) tan namni garii hudhaa ykn hamzaa jedhuun phoneme (dhamsaga) of dandeesse tahuu dagataniiti keessaa hanqisan. Qabxiin lammaffaan Qubee tanaan biyyatti galanii ittiinis barreessuuf hiree yoo argatan makiinaan barruutiifi manni maxxansaa kanaaf qophaawan jiraachuu dhabuudha dagatan. Akkasiinuu qubee tana lafa hinkeenye. Bara 1973-1974 keessa kitaabban lama biyya Jarmanitti maxansiisan. Matadureen kitaabban lameenii: tokko Hirmaata Dubbii Afaan Oromoo kan jedhu yoo tahu kaan immoo Bara Birraan Barihe jedha. Kitaabni duraa, akkuma maqaan isaatuu himutti kitaaba seera afaaniiti. Seera afaanii kan bu’uraa bifa gabaabaadhaan dhiheessa. Kitaaba kana qopheessuurratti maqaan baay’ee dhawamu Haylee Fidaa haatahu malee, jarri kaanis qooda hinqaban. Kan Bara Birraan Barihe jedhu immoo, roorroo sirni nafxanyaa ummatarraan gayu bifa diraamaatiin dhiheessa. Kitaabban lameen kuni jabeenya fi laafina, dheerina fi gabaabina sagaleelee afaan Oromoo yeroo duraatiif qajeellotti adda baasanii mul’isan waan tahaniif seenaa barreeffama Afaan Oromoo keessatti bakka guddaadha qaban. Jarri kitaabban kana qopheesse kuni kufiinsa mootummaa Haylesillaasee booda, dhaaba siyaasaa “MEISON” jedhu moggaafatanii gara biyyaa deebi’an. Maqaan “MEISON” Kottoonfii maqaa Afaan Amaaraatiin dhaaba saaniitiif moggaafataniiti (“Mellaa Itiyoophiyaa Soshalist Niqinnaaqee”) Afaan Oromootti (Sochii Soshalistii Idil Tophiyaa) jechuudha.
Yoos sochiin ABO tiis qaata jalqabde. Hoggansa Jaarraa Abbaagadaatiin [Elemo?] qabsoon hidhannoo dhandhaaramte. Waraanni ijaaramuus barnoota siyaasaa, leenjii lolaatiifi barnoota qalamaa akka argatu, barnoonni kuniis afaan Oromootiin akka kennamu murteeffame. Kanaafuu, Qubee warri MEISON fide guutumatti fudhatan. Makiinaa Barruutiin barreessuuf immoo, makiinaaleen qubee tanaaf qoramanii tolfaman hinjiran. Makiinaan jirtu tanuma afaan Ingiliizii qofa. Makiinaan Afaan Ingiliizii Qubee Haylee Fidaa ittiin barreessuuf hinmijjooytu. Barkoo ykn baallaa xixiqqoo mallattoolee garii gararreerra (gubbaarra) jiran harriiqqaadhaan bakka buusanii barreessuu jalqaban. Kuniis golollee waraqaa ooftu oliifi gad qabuudhaan harriiqqaa ykn qabxii itti godhuu dirqama tahe. Kuniis tarree yaa’a barruu jallisuufi barruus buburreeysuu fide. Yeroo dheertuu fudhachuu malee rakkoon barruu fokkiftu mul’achuun dhimma furmaata saffee itti barbaadan taate.
Gaafas kitaabni “ Fura Afaan Oromoo” kan Sheek Mahammad somaaliyaarraa hulluuqee gara biyya teenyaa seenuu haahimamu malee, harka namayyuu gayuu hindandeenye. Garuu, makiinaa barruu tan biyya keessa jirtuun rakkoo malee ittiin barreessuun akka dandayamu hoggaa dhagayan barbaachaaf karaa bu’an. Dr. Mahammad Rashaad qunnamuun dirqama tahe. Akkasitti booddee magaalaa guddittii biyya Soomaaliyaa moggaasatti wal qunnamanii haasawaafi marii booda Qubee Dr. Mahammad Rashaad fudhatanii ittiin fayyadamuu jalqaban. Qubeen ar’a manbarnoottan keessatti ilmaan Oromiyaa ittiin barataniifi waajjiroota Oromiyaa keessattiis ittiin hojjetan qubee suni. Qubeen sun kitaaba mataduree “Fura Afaan Oromoo” jedhuun bara 1969 keessa dura harkaan barreeffameeti ganna lama booda yeroo duraatiif maxxamfame. Namni kana barreessees Sheek Dr. Mahammad Rashaadi. Qubee Afaan Oromoo bifa arra qabdu kana Sheek Mahammad Rashaad Abdulleetu itti abbaa. Kanatti aansee Sheek Rashaad eenyu akka tahan beekuuf akkaataa biyyaa itti bahaniifi maal akka hojjetan seenaa isaanii hamma tokko dhiheessuun yaala.
Oromoota barnootaaf biyya alaa dhaqan keessaa, murni lammadaa warra fedhii barnotaaf qabaniin ka’anii ofumaan daangaa qaxxaamuranii biyyaa bahan of keessaa qaba. Jarri kuni mootummaa isaan afeertee qaariyaa isaaniif baaftees tan irraa kafaltee isaan ergitees hinjirtu. Ka galaa (sinqii) qabu gala saa baadhatee, kan hinqabne immoo, dhoortoo kadhachaa miilaan daangaa biyyattii tarkaanfatanii, dura gara biyya ollaa dhaqan. Barnoota barbaacha biyyaa bahuu malee, maal akka baratan, biyya tamitti akka baratan, yeroo hammamiif akka baratan, maallaqa qubsumaaf, nyaataafi uffataaf barbaachisu hinqaban; eeyurraa akka argatanis himbeekan. Kanneen haala kanaan afaan bineensaa bu’anii, dhukkuba hamaadhaan qabamanii ykn beelaafi dheebuudhaan du’a mudatanii karatti hafan baay’eedha. Kanneen lubbuun isaanii eewalamte keessaa, garii hiree barnootaatin wal dhabanii biyya ollaa miilli saanii dura ejjete sun qubachuufi mu’oya (kuulii) dalagachaa of jiraachuisuuf dirqaman. Muraasa imala isaanii itti fufanii fagaatanii deemanis biyyoota Baha Jiddugaleysaa gayaniiti imala saanii xumuran. Warri haala kanaan biyyaa bahan hundi muslimoota sabaafi sablammii garagaraatirraa dhalatan tahuu isaanii beekuun gaariidha. Oromoota hiree akkanaatiin miilaan biyyaa bahanii fedhii barnootaaf qaban argatanii sadarkaa digrii duraatiifi tan lammadaa argachuudhaan eebbifaman keessaa, tokko, Dr. Muhammad Rashaad Abdullee ti.
Sheek Muhammad Rashaad Baha oromiyaa, Godinaa Harargee Dhihaa, Koonyaa Carcar Laga Arbaatitti dhalatan. Hoggaa Umriin barnootaaf geeyse barnoota amantii Islaamaa abbaa saanii jalatti barachaati guddatan. Dr. Muhammad Rashaad barataa faxina turan. Kanaafuu, barnoota bu’uraatiifi kan sunitti aanu yeroo gabaabduu keessatti xumuran. Kana malees, sabboonaa roorroon sabni Oromoo sirna nafxanyaa jalatti mudate isaan anaannachiiftu turan. Hoggaa umriidhaan dardarummaa guutan waahila isaanii tokko wajjiin miilaan Laga Arbaatii ka’anii, dura magaalaa Ciroo gayan. Achirraahis tirachaa magaalaa Harar gayan. Waan Ciroofi Hararitti argan laalchisee bara 1992 keessa yeroo duraatiif gara biyyaa hoggaa dhufan gaaffii fi deebiin godheef keessatti akkana jedhan: “Hoggan magaalaa ciroo gaye, ashkara Amaaraa kan ‘irgiccaa’ dhiituun arke. Magaalaa Hararittiis waanuma akkasiitiin arke. Yoo anaatii ashkarri Oromoo miidhu bakkuma lameen kana jira. Kanaafuu anaafi waahilli kiyya biyyaa baanee biyya Islaamaa dhaqnee rakkoo sabni keenya qabu itti himnee hidhannoo akka nuuf kennan kadhanna. Achirraa hidhannee bombii harkatti qabannee tokkoon keenya gara magaalaa Harar, tokko ammoo, gara magaalaa Ciroo sunitti deebinee yeroo takka kessatti Ashkaroota bakka lameenuu jiran bombiidhaan daaraa gooneeti saba keenya bilisoomsina” jedheetiin yaade. Yemmuu biyyaa bahaniis akeeka lama qabaachaati turan. Akeekni duraa barachuu yoo tahu kan lammadaa biyyatti deebi’anii diina saba miidhu murruq godhuudha.
Biyyaa ka’aniiti miilaan dura Jibuuti dhaqan. Achirraa dooniidhaan Yaman seenan. Yamanirraahis miilaani Su’uudiyaa dhaqanii magaalaa Madiinatul Munawwaraa qubatan. Hamtuun amna dheeraa kana keessatti qunnamaniis baay’ee nama sodaachifti; lubbuu Rabbi eewalami jedheen qaban malee, nama umriidhaan turee as gayu tahuun akka jabaadha. Yeroo hamma tokkoof Su’uudiyaa taa’aniiti booddee gara Suuriyaatti deeman. Achitti barnoota saanii yoo xumuraniis xalayaa ragaa takkaan malee geggeeffaman. Yoos gara Misratti qaceelanii Universitii Al Azharitti galmeeffaman. Achitti Digrii Duraa, itti aanseetis Digrii Lammaffaa argachuudhaan eebbifaman. Barnoonni baratanis guddichi (major) barnoota amantii haatahu malee, barnoota hawaasaa (Sociology), xiinqalbii (Psychology), Manxiq (Logic), xiinqoonqa (linguistics) barataniiti jiran.
Dr. Muhammad Rashaad hayyuu hayyummaa saa beekkoomsaan mirkaneessa qofa miti. Sabboonaa hojiidhaan maalummaa saa mul’iseesi. Universitii Al Azhar kutaa afaanii keessa damee afaannan alagaa itti barsiifamuutu jira. Afaannan achitti barsiifaman keessaa, tokko, afaan Amaaraati. Dr. Rashaad suutatti itti dhihaatanii dubbiin dhugaa tahuu hoggaa hubatan seerumaani “Afaan Oromootis nuu naqaa” jedhanii gaaffii saanii dhiheeffatan. Gaaffiin saanii hoggaa fudhatama dhabde “Maalif” akka didamte gaafatan. “Afaan Oromoo Qubee hinqabu; kanaaf dinne” jechuudhaan deebii laataniif. Haalli kuni hayyicha kana garamitti akka bobbaase tilmaamuun nama hindhibu. Gadaan achiin duraa tanuma ofiif barachuuf itti tattaafatan turte; tan achiin boodaa immoo, saba saa barsiisuuf tattaaffii adda citii hinqabne itti jalqabani. Afaan Oromoo qubee hinqabu; qubee dhabuun kabajaa afaannan biroo argatan isa dhabsiisuun hedduu itti dhagayame. Qubee qabaatee afaan ittiin barreeffamu tahuu akka qabu itti amane. Dirqama kana ofitti fudhatee tarkaanfii saa jalqabe. Tattaaffii Sheek Bakrii Saphaloo qubee Afaan Oromoo uumuudhaan godhaniifi sheekkaniifi darasoota faana Aanniyyiifi Daanniyyi bu’uudhaan Qubee Arabaatin Afaan Oromoo barreessan qoratanii tolaafi gufuu qaban adda baafatanii hubachuu jalqaban. Ulaagaalee barbaachisoo fi murteessoo jedhaniin hunda madaaluu itti fufan. Ulaagaaleen kuniis:
- Mallattoon filatamtu tan sagalee Afaan Oromoo sun guututti bakka buutu tahuu,
- Namni qubee sun barsiisu laaftutti argamuu; bakkayyuus jiraachuu.
- Makiinaaleen ittiin katabaniifi ittiin maxxansaniis lafa jiraachuu
Qubeen Arabaa ulaagaalee sadeenuu guutuu hindandeenye. Gara mallattootiin afaan Oromootiif hintaatu; hinhanqatti. Mallattoolee sagaleelee Afaan Oromoo jahaaf bakka bu’uu dandayan hinqabdu. Mallattooleen jahanis kanneen akkaataa ammaatti kataban kana: “G, C, CH, DH, NY, PH” . Hanquu tana ibsuuf fakkeenyuma Dr. Rashaad natti himanin dhiheessa. Hima akkanatti barreessinu kana “Dhagaa caphsii cirracha nyaadhu” qubee Arabaatiin barreessuun hindandayamu. Jijjiirama tokko tokko itti godhuudhaan sagaleelee tana akka bakka bu’an gochuun hindandayama. haatahu immoo, makiinaan akkasitti qoramtee tolfamte lafa hinjirtu; beekaan beekkoomsa kana qomaa qabaatee yoggasumatti barsiisuu dandayuus hinjiru. Kanaafuu, Afaan Oromoo ittiin barreessuuf filachuus moggaafachuus hindandeenyu.
Hayyoota Oromoo kanneen Afaan Oromootiif qubee qoranii qopheessuuf tattaaffii godhan keessaa, kan duraatiifi guddichi, Sheek Bakrii Saphalooti. Qubeen Saphaloo qubee ajaa’ibaati. Qubee takkittiin Afrikaa keessatti dhalattees isii tana. Qubee ilma Oromootiin qoramtee Oromiyaa keessatti dhalatte tahuu isiitiin malees, qubee saba Oromoo saba qubee ofii qabu taasifte waan taateef ayaa hundi keenya ittiin boonnu, tan yaadqalbii sabaa ar’aas jajjabeeysituufi niis dagaasituun jedha. Asirratti waa himee taruun fedha. Qubeen Saabaa Qubee biyya Yamanitti dhalattee warra Habashaatiin gara Afrikaa as goodaante malee Afrikaa keessatti hindhalanne. Ragaalee baay’ee tarree galchinee dhiheessuus ni dandeenya. Akeekni barruu tanaa garuu, kana miti. Kanaafis kanumaan irra tarree hegere hoggaa feesise itti deebina.
Qubeelee lameenuu tan Arabaatiifi tan Saphaloo gara ulaagaalee lameen irraa boodaatin yoo laalle Arabaatu irra wayya. Kanaafuu Dr. Rashaad osoo Misra jiranuu hamma qubeen irra wayyaa argamtutti yeroodhaaf qubee Arabaatitti fayyadamuu turan. Maluma Aanniyyi fi Daanniyyi jalqabanitti jijjiirama tokko tokko itti godhanii bifa Afaan Oromoo ittiin barreessuuf maltu taasisan. Akkasiinuu harkaan malee, makiina barruutiin barreessuun hindandayamne. Afaan Oromoo qubee qabaachisuuf tattaafachuun isaa akeeka qaba. Akeekni isaatis Univarsitii Al-Azhar damee afaannan alagaa sunitti deebi’ee warra afaan Oromoo Qubee hinqabu jedheen suniin kunoo“Afaan Oromoo Qubee hinqabaa akka ittiin barsiifamu amma nuu hayyamaa” jedhee afaan Omootinis akka barsiifamu gochuudha. “Harki diddaaf deemu daduu hinseenu” jetti Oromoon. Jarri ammas hindidan; tattaaffiin Sheek Mahammad Rashaad Misratti gochaa turees milkaawuu hindhabde. Tattaaffiin Afaan Oromootiif Qubee barbaaduuf jalqabe ammoo, hamilee finiintuufi fedhii cimtuudhaan itti fufte.
GODAANSA GARA SOOMAALIYAA
Oduun biyyaa dhuftu yaada biyyatti deebi’uu jedhu haqanqoorteeti nama keessaa fixxi. Warri ofiin biyyaa bahee, alatti baratee biyyatti deebi’e hiree gaariin isaan hinqunnamne. Garii hinhidhaman; garii achi buuteen isaanii hinbeekkamtu. Sabbaba kanaafis biyyatti deebi’uun akka harka ofiitiin du’aaf dabarsanii of kennuutti hubatame. Malli hafe biyya ollaa dhaqanii biyyatti dhihaatanii jiraachuu tahe. Biyyoota ollaa keessaahis Somaaliyaan irra wayyaa taatee waan mul’atteef garasitti godaanuun dirqama tahe.
1991 1939 1974 1977 1969
AMMAA MORENO HAYLEE FIDAA ABO Dr. RASHAAD
C Č Č C C
CH C C CH CH
DH Ḑ ɗ D DH
NY Ñ Ñ N NY
X Ṭ Ṭ T X
SH Ṧ Ṧ S SH
PH P P P PH
Hubachiisa:
Qubeen ABOn dura ittiin fayyadame kanneen tarree galfaman sun (C, D, NY, S, PH) gararreerraa harriiqqaa ykn sarara xiqqaa qabu. Kan Haylee fidaa ammoo, baallaa qarri lameen ol garagalan ofirraa qaban. Qubeen arra mallattoo “x” tanaan bakka buufamte ammoo, T barreessaniiti qabxii xiqqoo miiljaleerra kaayan.
Dr. Mahammad Rashaadis hamma warra ABOtiin wal hinqunnaman mallattoon qubee arra “X” jennuun tanaaf “TH” katabuudha turan. Booddee marii bal’oo godhaniin qubee Ingiliizii tan lafatti hafte “X” (tan eks) jedhaniin sun maqaa arra qubee Oromoo keessatti qabdu itti moggaasaniiti garri lachuu fudhatee ittiin fayyadame.
Qubee Afaan Oromoo ittiin barreessuuf toltu moggaasuuf biyya keessattiis alattis qabsoo ciccimtuu tu godhame. Qabsoofi tattaaffiin tuniis jijjiirama kufiinsa mootummaa Haylesillaasee booda jajjabaatteeti itti fufte. Mootummaan Dargii Afaan Oromoo Qubee Saabaatiin akka barreeffamu murteessite. Gaazexaa Bariisaa dhuunfaadhaan maxxamfamaa ture ni dhaaltee qabeenya mootummaa tahee akka itti fufu godhe. Gaazexaan Bariisaa dhaloota isiitirraa qubee saabaatiin barreeffamaa turte. Akkasiinuu Bariisaan barruulee qubee Laatiiniin barreeffamanii maxxamfaman fuula gariirratti baasuu turte; hanqina qubeen saabaa qabduufi mijjooma qubeen Laatin Afaan Oromootiif qabdu basaqeeysatti ibsuudhaan dubbistootaaf dhiheessuudha turte. Bara Dargii qubee Laatiiniin barreessuu dhiisii yaaduunuu yakka guddaa ture. Ob. Mahdii Haamid Muudee, editara fi qopheessaan gaazexaa Bariisaa, osoo kana beekuu soda takkaan malee, qubee Laatiniin barreessee akka raabsamtu godhee dhaamsa sun ummataan gayeeti jira. Sababni Dargiin gaazexaa Briisaa humnaan fudhatee mootummaa jalatti akka maxxamfamtu itti godhees kanuma.
Haaluma akkasiitiin wallisaan, sabboonaafi qabsaawaan Oromoo beekkamaan, Dr. Alii Birraa bara 1976-tti akkana jechuudhaan wallise:
A, B……………. jennee-k-kaana;
Tanumaan jalqabna;
Afaanuma keenyaan katabnee-d-dubbifna.
Qubeen Oromoo qubee Laatin akka taatu sodaa malee wallise; kaaseeta maxxanseeti raabse; dhaamsa kanaasummataaf labsuudhaan aantummaa Qubee Oromootiif qabu ifatti ibsee kumaatamoota barsiisee qabsoodhaaf kakaase.
Yeroo sun mootummaan Dargii afaan Oromootiif Qubee Saabaa moggaafte. Kitaabban barnoota bu’uraa ni qopheessite; duula beekkoomsaafi guddinaa jechuudhaan barattoonni biyyattii akka duulanii ummata ijaataniifi barsiisan ni labsite. Hayyootaafi sabboontoonni dantaa Oromootiif anaannatan hundi qubeelee lafa jiran keessaa tan mijjooma qabdu qubee Laatin qofa tahuu barsiisuufi falmachuu isaanii itti fufan.
Dr. Muhammad Rashaad beekkoomsa biyya alaatti baratan saba saaniitiif qooduuf biyyatti deebi’uun harka ofiitiin du’aaf of kennuu itti taate. Misraa deemuun dirqama; malli biyyatti siqanii qubachuuf filmaanni biyya takka qofa tahe. Biyti gaafasitti irra wayyaa Soomaaliyaa waan taateef garasitti godaanaan. Yeroon yeroo J/ Ziyaad Barree mootummaa Abdirashiid Ali Sharmaarkee fonqolchee aangoo itti dhunfate turte. Ziyaad Barreetis siyaasaa gara bitaa awaddu ofitti fudhatee biyyattii daandii soshalistiirra kaaye. Afaan Soomalee afaan barruu tahee akka ittiin barsiifamuufi ittiinis hojjetamu ni murteessan. Qubeen filataniis Qubee Laatiin taate. Koreen dhimma kana geggeessitee fiixa baaftuus ni jaaramte. “Sheek Mohammed Rashaadiis miseensa koree sunii akka tahu godhame” warri jedhu ni jiran. Ani garuu, ragaa dhugooma waan kanaa mirkaneessu ammoo, hamma ammaatti hin argine.
Somaaliyaatti hoggaa godaanan wanni duraa bakka qubatan qabaachuudha. Itti aansee biyyaafi qilleensa biyyaatiin wal fudhachuudha. Sun booda osoo hin turin waan sabaaf tolu argamsiisuuf tattaaffii isaanii itti fufan. Dr. Mahammad Rashaad ummnni bal’aan akka baratee, waa hubatee, dammaqee bayyanatu hawwan. Karaan garasitti nu geessu karra qaba; karri suniis barnoota jedhan. Hawaasa Oromoo kan halaala jiru kana halaalaa barsiisuuf afaan Oromoo afaan Miidiyaa akka tahu gochuu feesisa. Kana jechuun: gaazexaa, kitaabbaniifi barruulee ummanni irraa baratu maxxansanii raabsuu; raadiyoofi TV keessaan ummata gurra ykn gurraafi ija ummataa gayuu barbaachisa. Hawaasa dubbisuufi barreessuu hin beekne kan akka hawaasa Oromoo hoggaa tahe wanni miidiyaa elektronikaa caalu hin jiru. Raadiyoo keessaan dhaamsa qabdu bifa sagaleetiin akka dhagayutti gara gurra saa erguu, ykn TV keessaan dhaamsa qabdu bifa suursaga (suuraa fi sagalee) taheen gara argaafi dhageeytii ummataatiif qilleensarraan itti erguudha. Namni waan qabuun, waan dandayuuniifi waan lafa jiruun jalqaba. Tattaaffiin jalqabaa afaan Oromoo raadiyoona akka seenu gochuudha. Sheek Rashaad kana hoggaa himan akkana jedhan: “Ani beekkoomsa xiqqaa tokkoon qaba; Raadiyoo hinqabu; maallaqa bahii hojii tanaatiif feesisuus hinqabu.
Abdiin kiyya Tokkicha na uume qofa. Akka na gargaaruus shakkii hinqabu. Kanaafuu Isa abdadhee Isarra of kaayeetiin qondaalootafi itti gaafatamoo Raadiyo Maqdishoo bira dhaqee Afaan Oromootis akka nuu naqan itti iyyadhe. Sababoota siyaasaa, kan diplomaasiitiifi kanneen adda addaa dhiheessuudhaan “Lakki, lakki. Kuni Tophiyaa wajjiin wal nu lolchiisa; seera akkaataa ollaan waliin itti jiraatu ni cabsa. “Kuni hin tahu” naan jedhan. Ani garuu, hifaataan maleetti itti deddeebi’ee, yaada fi mala garagaraa itti dhiheessuudhaan tura keessa deebii jaalannu nuuf kennan. Afaan Oromoo raadiyoo maqdishoo ni seene. Haa tahu ammoo, Afaan Oromo jechuu nuf hayyamuu ni didan; diduu qofa miti, nuus ni dhoowwan. Faraqaa Afaan Qottuu” akka jennu nutti himan. Raadiyoonni sun arra hin jiru; yaadannoofis kunoo akkanatti jalqabuu ture: “Kun Raadiyoona Maqdisho qooqa Jumhuriya Dimoqraasii Somaalee faraqaa Afaan Qottuti) jechuu ture. Booddee tura keesaa ammoo, “Kun Raadiyoona Maqdisho qooqa Jumhuriya Dimoqraasii Somaalee faraqaa Afaan Gaallaati” jechuutti jijjiirame.Guyyatti sa’aa takka dabarsuu ture; qophiilee adda addaa: oduu addunyaa, gorsa fayyaa, barnoota amantii, haasawa manguddoo, walleefi muziqaa, kkf ). Raadiyoonni sun ummata ni gammachiise; ni barsiise; ni bayyanachiise; ummata dantaa ofiitiif falmatu ni taasise. Bifa waliigalaatiin humna qabsoo itti aantuuf qophaawe ni uumte. Hayyichi Afaan Oromoo afaan raadiyoo akka tahuu tattaafatees Dr. Mahammed Rashaad Abdulleeti.
Tattaaffiin hayyichi kun Somaaliyaa keessa osoo jiruu godhe itti fufa qabsoo Misratti jalqabamte tahuu dagachuu hin feesisu. Tuniis Afaan Oromoo Afaan ittiin Barruutiifi afaan barnootaa gochuudha. Qubee ulaagaalee sadeen gararreetti ibsaman guututti qabdu moggaasuu, mariidhaaf dhiheessuu, hoggaa fudhatamtees Qubee Oromoo tahuu sii murteessuudha. Tattaaffiin garanaan biyya keessatti godhamaa turte gufuu adda addaati mudatte. Gufuun duraa warra Afaan oromoo afaan katabbii (afaan barruu) akka hin taane fedhan hunda of keessaa qaba. Isaanis mootummaa Nafxanyaa, nafxanyoota yaada mootummaatti amananiifi kanneen yaadqalbii suniin masakaman hunda of keessaa qaba. Jarri kun bifa dandayan hundaan afaan Oromoo afaan barruu akka hin taane gochuuf tattaafatan. Hamma bara 1974 Qubee fedheen afaan Oromoo barreessuun yakka ykn wanjala ture. Ergas ammoo, bara Dargii keessa qubee Saabaatiin malee, qubee biraatiin afaan Oromoo barreessuun yakka tahuun itti fufe. Arra garuu, seeraan murteeffame: Oromiyaa keessatti afaan Oromoo afaan barruu, afaan hojiitiifi afaan barnootaati. Murtii tanaas walgahii Duraa tan Caffee Oromiyaatu murteesse.
Gufuuleen tattaaffii tana heewasan biyya alaattis hin hanqanne. Humnoota gaafa Soomaaliyaan qubee Laatin moggaafatte dura dhaabbate suniitu afaan Oromootis heewasuu jalqabe. Jarri kuni akka warra Habashaatti qubee Saabaa haa tahu hin jenne. Waa mara ija amantiitin laalan; qubee Arabaa filachuu dhabuun akka waan amantii diduutti hubatan. Gariin isaanii tafsiira (hiikkaa) haaraya tolfataniiti “Laatiin jechuun “Laa diin” ykn (Amantiin hinjirtu) jechuu waan taheef irraa dhaabbadhaa” jedhan. Jarri kuni qubeen Arabaa Diin-Islaam dura, gaafa jaahiliyyaa dhaamsa zamana jaahiliyyaa ittiin barreeffamaa akka turte dagachuun isaanii ni mala. Garii ammoo, jaalala amantii ofiitiif qabaniin qubee Arabaatiifi afaan Arabaa bay’ee jaalatan. Qubee Arabaa afaan Oromootiif moggaasuun amantiin sun akka babal’atuuf haala mijjeessuu akka tahetti amanan.
Jaarmayni dhiibbaa akkanaa gochaa turte takka Raabixatul Islaamiyyaadha. Raabixaan tuni biyyoota ollaa (Suudaaniifi Soomaaliyaa) keessatti qubeen Arabaa afaan Oromootiif akka moggaafamtu dhiibbaa cimaa gochaati turte. Dhibbaa tana fashalsiisuuf tattaaffiin Dr. Mahammad Rashaad Soomaaliyaa keessatti godhan kan seenaan dagattuu miti. Walgayiilee garanaan godhamaa turanirratti argamuudhaan ibsa bal’aa raga gayaa diduun hindandayamne iin waldhiheessaati turan. Hayyoota gaafas tattaaffii sun keessatti hirmaatan keessaa, tokko, Ob. Xaahaa Abdii akkana jedhan: “Dhiibbaan Raabixaan gootu cimtee hunda keenya hifachiiftee abdii nu kutachiisuu bira geyseeti turte. Haala sun keessatti anaa garaan na gubatee rakkachutti jiru Sheek Mahammed Rashaad : “Qubee Arabaatiin afaan Oromoo katabuu narra ka moyxannoo itti qabu hin jiru.Rakkoo, dhibdeefi hanquu qubeen tun qabdu ka beeku ana. Yeroo ammaatti garayyuun madaallee hoggaa laallu qubeen qubee Laatinirra afaan Oromootiif mijjooytu hinjirtu. Garanaan anaatu warra Raabixaatin falmaati abshir je’aa” jechuudhaan garaa nu qabbaneesse” jechuudhaan ragaa bahe. Akkuma jedhanitti Dr. Rashaad muggutii Raabixaatirra aananii barreeffamni Afaan Oromoo bifa isaan maluun daandii guddinaarra akka qaceelu qooda daaddaa hin qabne gumaachaniiti jiran.
Tattaaffii Qubee afaan Oromoo moggaasuuf godhamte keessatti kitaabni duraa “FURA AFAAN OROMOO” yoo tahu bara 1969-itti Maqdishotti barreefame. Kitaabni sun mootummaa Somaaliyaatin hin fudhatamne. Inumaatuu bifa suniin maxxamfamuun isaatuu akka yakkaatti ilaalame Sheek Rashaad qabanii hidhuuf warra nagaya eegu itti bobbaasan. Jaarsi garuu, mimmiliqaa jiraateeti manguddoo keessaan ofirraa qabbaneessee fedhii isaaniitis hubate. Gaafas Somaaliyaan Ogaadeeniifi lafa Oromiyaa kutaa bahaatiifi kan kibbaarraa ciqqaawwatanii muratanii biyya “Soomaaliyaa Guddittii” (Soomaali Weyn) ijaaruuf shakaran. Eenyummaa saba Oromootis haaluudhaan maqaa haaraya “Soomaali Abboo” jedhanii waaman itti moggaasan. Kitaabni Fura Afaan Oromoo yakka tahee magaalaarraa guuramuunis sababni saa kana. Suniis “Fura Afaan Abboo” tahee akka maxxamfamu ajajan. Mataduree malee qabeentaan kitaabaa ka duraaniitin addaa miti.
Sheek Dr. Mahammad Rashaad, kitaabban baay’eedha barreessan. Baay’een achiin dura waan hin barreeffaminiif isaatu ka duraa taha. kitaabban ijoollee barreessuuf inni ka duraati. Qur’aana guututti gara Afaan Oromootti hiikuudhaaf inni ka duraati. Kanuma bifa lamaan barruufi sagaleedhaan biyyaaf qopheessuu isaatinis inni ka duraati. Kana malees kitaabban amantiitiifi kan hawaasaa kanneen adda addaa kitaabsuu isaatiif inni ka duraati. Isaan keessaa hamma tokko: Hadiisa Afurtamman Nawawii, Seeraafi Naamusa Hajjii, Gadaa Islaamaa (Hundeelee Amantii Islaamaa), Tajwiida Qur’aanaa (Akkaataa Qur’aanni Itti qara’amu), Manxiq (Logic), kkf. Kanneen malees, kitaabban Sheekkoo walalooleefi gorsoota adda addaatis barreessaniiti jiran. Ija kanaatiin ragaalee lafa jiran hundaan Sheek Mahammad Rashaad “Abbaa Barreefama Afaan Oromooti” yoon jedhe itti xiqqaata malee, itti hin guddatu. Sheek Mohammed Rashaad umrii saanii guutuu Oromoo fi Oromummaaf waa buusuuf wareega godhan. Waggoota hamma tokko dura osoo Su’uudii jiranuu faalij irra gayeeti yeroo dheertuuf dhukkubsatan. Booddee gara biyyaa ofiitti galanii magaalaa Dirree Dhawaatti May 25, 2013 du’aan adduyaa tanarraa galan.(Rabbi Rahmata Isaaniif Haa Godhu; Ol’aantii Jannataa Jannatul furdowsiin isaan haa qananeeysu)
Dr. Sheek Mahammad Rashaad hayyuu ummata ofii dagatee osoo humaa hin dhiisiniif aakiratti deeme miti. Marsaa internet keessatti “Bakka Rashaad” jedhee “website” ofii ijaarratee hojiilee saa kan bara hedduu achirra kaayeeti dhaalmaya dhalootai kaniifi kan hegereetiif gayu dhiise. Kana gochuu isaatiin ammas hayyuu duraa tahuu saa hundi keenya ragaa dha. www.rashaad.org dhaqaati dhaala isiniif lakkise daaw’adhaa.
Hikkaa Jechootaa
Waaheellan barruu tana osoo ummatatti hi bahin dura dubbisan “xumuratti hiikkaa jechootaa yoo itti dabalte gaarii dha” jedhanii waan na gorsaniif kunoo itti dabalameera. Bakka barbaachisutti jechi hiikamu uunkaa barruu tana keessatti ittiin mul’ate qofa osoo hin tahin hundee isaatii fi hortee achirraa dhalatanis ni dhiheessina.
- Awaduu – this is in the infinitive form and it means “to tilt towards”. Synonyms afaan Oromoo: conqoluu, golisuu
- Ciqqaawuu - it is a verb in the infinitive form. It means cutting into small chunks (originally used for trees ad tree branches) but now extended to other similar actions. Like the scrumble land.
- Dhoortoo – has two meaings: one is “a begger”singular, or “beggers” plural both in the noun form , the other is “begging” a gerund. Dhoortoon hulaarra ejjitii maaliin kennaaf? A begger(s) is by the door what should I give him/her/them? Dhoortoodhaan jiraata. He lives by begging.
- Dibeeta – it means INK . It is a solution made by mixing water, soot, natural gum and other things.
- Hornagame : In the article the word appears in this form. It is a passive verb from the derivative /hornagam-/ meaning “to be limited” and “Hornagame” would indicate a passive verb of the 3rd persone singular of masculine gender the past tense. Its root verb is /hornag-/ , a active verb whose English equivalent is “(to) limit”. Here (to limit) is included with “(to)” in bracket only because it has a meaning close to the infiitve form of the English verb. Otherwise, /hornag-/ is a verb root and not in its infinitive form which as /hornaguu/ which exactly has the meaning “to limit”. There is also the Noun form (“Hornaga) meaning “Limit”. The statement “sadarkaa afaan dubbiititti hornagame.” Means “It was limited (forced to remain) to the level of a spoken language only; not allowed to develop to a written language.
- Shakaruu – it is a verb in the infinitive form; it is related to hyperactivity or elated behavior which is usually goal directed to get some thing, or attain a certain goal, or do or perform a certain activity.
- Suursaga – this is a word coined by blending two words (suuraa & Sagalee) to bear the meaning just like “VIDEO”. Blending is done based on the method the Oromo people used in the past: ex. Abbuuddoo (“the thumb”) from Abbaa and guddoo; qoollajjii from (qoola and jiidhaa) meanig (“freshly removed animal skin after killing”) , and many more: ogbarruu, seerlugaa


text:
WASHINGTON, DC (VOA Afaan Oromoo) — Ka baatiilee 6 dura magaalaa Amboo keessaa qabamee mana-hidhaa Federaalaa Finfinnee keessa jirutti hidhamee ture, dargaggoo Abdataa Ol’aansaa Hospitaala Abet, ka Finfinnee jiru galfamee eega wal’aanamaa turee booda, Wixata dabre kana du’aan boqochuu isaa kaleessa gabaasnee turre. Bakka dargaggoo Abdataa ol’aansaa itti boqote, Hospitaala Phaawuloos jalatti Abet Hospiaaliif direktotra ka ta’an Dr. Ismaa’el Shamsaddin akka jedhanitti, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Mudde 11 bara 2008 gara Hospitaala isaanii ka fidame dargaggoo Abdataan akka ragaan harka isaanii jiru agarsiisutti mana hidhaa federaalaa irra gar sana geessame. “yeroo sana mana hidhaa keessatti of wallaalee argame, jechuudhaan mana hidhaa tu wal’aansaaf fide. Yeroo sana dhibee isaa baruuf qorannaa adda addaa tu irratti geggeessame.
Friday, January 15, 2016
Du’a Dargaggo Abdataa Ol’aansaa Irrattii hoospitaalli Ibsa Kenne. Barataan Awwaalcha Abdataa Irraa Deeb’ia Turees Ni Ajjeefame
Jaallannee Gammadaa
WASHINGTON, DC (VOA Afaan Oromoo) — Ka baatiilee 6 dura magaalaa Amboo keessaa qabamee mana-hidhaa Federaalaa Finfinnee keessa jirutti hidhamee ture, dargaggoo Abdataa Ol’aansaa Hospitaala Abet, ka Finfinnee jiru galfamee eega wal’aanamaa turee booda, Wixata dabre kana du’aan boqochuu isaa kaleessa gabaasnee turre. Bakka dargaggoo Abdataa ol’aansaa itti boqote, Hospitaala Phaawuloos jalatti Abet Hospiaaliif direktotra ka ta’an Dr. Ismaa’el Shamsaddin akka jedhanitti, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Mudde 11 bara 2008 gara Hospitaala isaanii ka fidame dargaggoo Abdataan akka ragaan harka isaanii jiru agarsiisutti mana hidhaa federaalaa irra gar sana geessame. “yeroo sana mana hidhaa keessatti of wallaalee argame, jechuudhaan mana hidhaa tu wal’aansaaf fide. Yeroo sana dhibee isaa baruuf qorannaa adda addaa tu irratti geggeessame.
Abdataan waan of hin beekneef, otuu gara hospitaala keenyaa hin dhufiin dura haala fayyaa isaa adda baafachuu hin dandeenye.” jedhan. Daariqa sammuu ta’uu mala jennee waan yaadneef, waan sirriitti illee hafuura baafachuu hin dandeenyeef akka meeshaadhaan hafuura baafatu gochaa turre.”, jedhan itti fufanii.
Gama biraatiin, sirna awwaalcha dargaggoo Abdataa Ol’aansaa irratti argamee otuu deebi’uu rasaasaan dhawamee ka du’ee barataa Leencoo Dinqeessaa reeffi isaa Finfinnee dhaa eega deebisamee booda har’a gara ganda dhalata isaatti geessamee jira. Reeffa isaa gara bakka dhalata isaa Waddeesa jedhamutti geessaa kanneen turan – firoota isaa keessaa tokko Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf akka ibsanitti, barataa Leencoo otuu awwaalcha Abadataa tii deebi’aa jiruu rasaasaan haleelame.
Achii booda reeffi isaa humna waraanaa mootummaatiin fudhatamee booda akka awwaallatan warra isaatti kenname. Yeroo maatiin reeffa fudhatee magaalaa Amboo keessa darbaa jirus akka isaan dhaabatanii hin boonye. Akka callisanii fudhatanii gara ganda dhalata isaa geessan dirqsiisaman. Awwaalchi isaa boori.
Subscribe to: Post Comments (Atom)