c: text/html

text:
DALLANSUUNU QABSOODHA !!!
Sibiilee 2005
Maddi Qabsoo hacuuccaadha. Namni ykn Ummati miidhaan irra jiru yoo xiqqaate dallansuun , miidhamu isaa ibsata. Namni waa aarees, dallansuun of ibsata. Namni odoo hidhamuu, hiraarfamuu , ajjeefamuu , beela’uu ….kan kolfu jira yoo jenne, warra hacuuccaa fi tajaajiltummaa qaama taasifate , Ykn warra salphina keessa gangalachuu baree ,maal naan jedhuu of keessaa fixate qofaadha.
Har’a Ummata Oromoo caalaa hacuucamaa kan jiru jira jecuun rakkisaadha. Osoo ta’ee miidhaa waggaa 150 ol nu irra ture kanaan, dallannee , dallansuu kanas ofirraa faccisuutti geeddarree , miidhaa nu irra jiru ofirraa darbannee , Abbaa Biyyaa ta’uutu nuuf mala ture. Kun nuuf qaaniidha.nama qaanii ta’uu keenya kanatti dammaqinee har’as yoo hin foyya’iin rakkoo daran hammaataaf teenya.
Kun akka jirutti ta’ee , hacuuccaa nu irra jiru kana of irraa kaasuuf, har’allee humna biro eeggachun keenya heddu nama gaddisiisa. Diina gola keenya seenee qabeenyaa keenya akka barbaadu saamaa jiru callifnee ilaallee , qabsoo bifa biraa eeggachuun keenya nama dinqisiisa. Dhalli oromoo hedduun har’allee maal akka gochuun irra jiru wallaalee , miidhama isaan aadataa jiraachuu taajjabna. Kana wallaaluu keenyaan walitti dhibaa’uu dhiifnee waa gorsuutu fardii ta’a jennee kana dhaammanne.
Biyya keenya irratti lolla :-
Ilmaan oromoo qabsoon gaggeessinu Biyyaa keenya irrattidha. Biyya biraa irra jiraannee, biyya keenya deebisuuf itti deemaa hin jirru. Biyya namaas qaxxaa-muraa hin jirru. Siyaasi Biyya Itoophiyaa jedhamtu , Biyya keenya irratti gaggeeffama. Angoon Itoophiyaa waggaa 150 kun Oromiyaa irratti kan wal furaniidha. Biyyattiin walii gala Oromiyaa malee hin jiraattu. Addunyaanis Itoophiyaa cubbuun ijaaramte kana jiraachisu fedhan. Kanaafu gaaffii Bilisummaa dhiisaa jedhanii isa murate alatti hanbisanii, Doolaara isaaniif kan jilbeenfate ofitti qabaa jiru. Shiroota kana raga waliin yeroo isaatti walitti deebina.
Kan kana keessaa huabchuu fi dhalooti har’as ta’e Ummati kan gochuun irraa eegamu, adda baafatanii socha’uutu Umurii diinaa gabaabsa. Haaluma kanaan qaama laafina wayyaanee qorachuutu salphaa ta’a . haala kanaan wayyaaneen akka itti jirtu hubachuu nu barbaachisa.
Wayyaaneen har’a waggaa 20f Angoo irra jiraatte jirti. Wayyaaneen waraana kumoota dhibbatti lakkaa’amani fi meeshaa hanga funyaanii haa qabaattu malee , waraana kana irraa abdii tokkollee hin qabdu. Inumaayyuu fincila Biyyoota Afriikaa kaabaa booda abdiin ishee waraana irra ture hedduu laafateera. Qabxii kana irratti yaada bal’aa kaasuun ni danda’ama. Wayyaaneen amma waa sadii irratti rarraatee jirti.
- Humna Tikaa fi Poliisa Fedaraalaa fi
- Dinagee humnaan tu’attee jirtutti abdachuu fi,
- Humnoota alaa ti.
Humna sadeen wayyaaneef lafe dugdaa ta’an kana keessaa inni hangafaa , Ummata bara baraaf cabsuuf karoorfattee irratti hojjatte, Dinagdee Biyyaa tu’attee Ummatoota gabbaarrii ishee taasisuudha.
Wayyaanoonni , waraanni fi humni tikaa ijaaran Ummata ykn Biyya bulachuuf odoo hin taane, Qabeenyaa saaman jiraachisuuf qofaadha. Wayyaaneen Angoo gadhiisuu diddee, shiroota gara garaan qabsoo Ummatootaa addunyaa biratti hammeessuuf kan tattaafattu, Qabeenyaa saaman jiraachisuuf qofaadha. Walii gala , wayyaaneen ummatoota kan hiraarsitu, hiitu , ajjeeftu , Qabeenyaa saman jiraachisuufidha. Kan warra alaatiif tajaajiltuu ta’anii hammaanya nu irratti dalaganiif , qabeenyaa saaman jiraachisuuf qofaadha.
Ega kana jennee nuuti maal raawwachuutu nu irra jira kan jedhu yoo kaafne, waan hojjachuu qabnu ifatti nutti mul’atuun hin hafu. Wayyaaneen kan nu ajjeestu Biyyaaf tolu didne odoo hin taane , Qabeenyaa keenya irratti abbaa ta’uuf waan ta’ef, qabeenyaa keenya kana irratti abbaa akka hin taane taasisuutu tarkaanfii jalqabaa ta’a. kanaaf hundi keenya waanuma dhiheenya keenya taa’ee, ajjeechaa keenyaaf sbabaa kan ta’e tu’achuun dansaadha.
Qabeenyaa naannoo keenyaa diina nu irratti irroomsee jiru , diinni akka itti hin fayyadamne taasisuutu furmaata. Diinni lafa keenya irraa nu buqqisee, omisha isaa rakkoo tokkoo malee yennaa galfatee biyya alaatti fe’atu , eenyutti aarra ? eenyutti gaabbina. Waan Dargaggeessii tokko qophaa isaa raawwatee diina rifaasisu danda’uu guute odoo jiru, ajaja maalii eegganna ? mana keenya keessatti qotee, aramee, haammatee, konkolaataan yennaa fe’atu maal hojjanna ? nagaan galii jennee osoo beelofnu gaggeessinaa ? namni dachee keenya hin beekne KM kumoota kodhaniin demee dhufee , dachee keenya irraa nu buqqisee yennaa nu saamu eenyuttii quba qabana ? maaliif addunyaa irraa hin barannu ?
Ganda qotee bulaa tokko buqqisee , habaaboon omisha jedhee , abbaa biyyaa hojjataa isaa taasifatee, maallaqa guyyaa tokko nama hin olchineen qacaree ofii ammo biliyoonaan saamee Biyya isaatti gaafa fe’atu teenye ilaallee , mataa hoqqaachaa jiraachuun maal jedhama ? wayyaaneen , kan irroomte qabeenyaa keenyaan ta’uun ifadha. Maarree kana of irraa dhaabuuf qabeenyaa kabachiisutti maaliif hin bobbaanu. Kun ajajaa fi wal ilaalu gaafataa ?
Faranjii Biyya keessa nu yaa’ee raajii nu hojjataa jiru, bakka ga’etti yoo dhukkee irraa kaafne, maal hojii ganda keessa nu deema ? faranjii lubbuu ishee harka ishee irratti baattee deemtu , garuu wayyaanee jiraachisu keessatti shoora guddaa taphachaa jirtu maaliif callifnee ilaalla ? Hojjataan yoo xiqqaate yoo dallane, daldalaan , qotee bulaan, Barataan bakka jirutti yoo diddaa argisiise , qabsoon Oromoo dhageetti horatee wayyaanee akka jilbeenfachiisu hin shakkiinaa .
Wayyaanonni har’a xiyyeeffannaan isaanii qabeenyaa isaanii qofa ta’uu hin dagatiinaa. Wayyaanee kan hollachiisu, qaamuma qabeenyaa dhunfaan horatanitti duulu qofaadha. Warra jala deemtoonni fi maqaa investimatiin socha’an hunda irratti duulutu furmaata . Oromoom carraa wayyaanee itti jilbeenfachiisu danda’uu kana of harkaa baasuu hin qabu. Wayyaanootaa fi warra wayyaanee utuban teessoo haa dhabsiifnu. Qabbana haa dhabsiifnu . har’a miidiyaa isaanii irratti warri sooreessi isaanii iyyuu kan eegalan, qabeenyaa isaanii irratti ummati kaanaan ta’uu hubachuu barbaachisa. Hundumtu bakka jirutti wayyaanee irraa kolfa dhaabee, diinummaa isaaniitti amanee mana koo keessa maggalu hin dandeessu jechunii qaba. Kilo-meetira hedduu Biyya keenya keessa socha’uu dhorkuu qabna. Faranjii maqaa gargaarsaa fi investimantii nu keessa yaatee nu basaastee wayyaaneef tarsiimoo sirna gabroomsaa baaftu dura haa dhaabbannu. Nuuti ni duuna . isaan nu irratti bashannanu. Kun maal jechuudha ?
Dhalooti har’aa toftaa mana isaa boroo jiruun fayyadamu qaba. Diina gooba baasee nu irra ciise kanatti, abidda qabsiifne nagaa dhorkuu qabna . humnoota alaa kan jedhaman magaalaa kamuu keessa akka hin qubannee dhorkuun nama rakkisaa ? wayyaanee fi tajaajiltoota har’a maqaa Tiwulidda Itoophiyaawwii jedhanii mallasiin baraaruuf Biyya alaa seenan bakka jiranitti itti haa duullu. Qabsoon bifa hedduu qabaachuu har’a walitti himuun barbaachisaa hin ta’u. haa ta’uuti hundumtu bakka jiru bitaa fi mirga yoo ilaale , waan diina kana of irraa ittin ari’u guute jira.
Weenniin gogaa isheef akkuma ajjeefamtu, Ilmaan Oromoos qabeenyaa isaaniif jedhamee ajjeefamaa jirra. Qabeenyaa humna halgaaf ta’aa jiru kana , akka hin taane taasiuun ni danda’ama. Inveestara har’a nu irratti maggalu kana , dachee abbaa keenya irratti ,,,,, jedhanii gaaffii kaasuun qabsoodha. Beenyaa warra keenyaaf kaffalii jechuun qabsoodha. Gibirri ati kaffaltu meeshaa ittin ajjeefanu bitaa jiraa nurraa ba’iii jechuun qabsoodha.
Warraa faranjiin ammo, isin Biyya keessan keessatti nama nama ajjeesu miti , ija hamaanu ilaale seeratti dhiheessitanii , Biyya keenya keessatti, kan nama jimulaan fixu waliin akkamiin dhaabbattan ? jedhanii gaafachuun qabsoodha. Abbootiin keenya bakka qotan dhabanii rakkatu , ati asitti nu qochisiftee , nu aramsiiftee, Biyyaa keetti ergaa jirtaa nu irraa dhaabbadhu jechuun qabsoodha. Qabsoon bifa hedduu qaba. Maal goonaa ? of irraa dhaabnee , waanuma dallasuun rifaasisu dandeenyu illee haa hojjannu. Waan Biyya keessaa fi alatti tokkummaan eegallee kana caalaatti haa finiinsinu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Average Rating: 0
Total Votes: 0
Mullaiyeae Kealu...Mm..Mm....Mm... Thaai Sonna Thaalaattu, Thalaimuraiyaa Thamizh Maraiyaa Mullaiyeae Kealu Moovendhar Paattu Nee Thoonga Nilam Thoonga Sedi Thoonga Kodi Thoonga Thendraleae Paadum Paavendhar Paattu..Hoi Nilaa Kaayum Neram Thaane Madi Meedhu Thoongu Ochcheval Koovum Varaiyil.. Jo..Jo..Jo..Aariro Jo..Jo..Jo..Aariro..Rojaave Varungaalam Arasaalum Raajaave Kann Kaanaamal Rakkozhi Kaththum Arhta Raathiri Poo Madal Meedhu Pani Thoongum Unn Maathiri Vaal Pakkam Dheepam Eanthi Namm Vaasal Vandha Minmini Vizhi Vilakkaaga Oli Veesa Vizhi Moodi Mellath Thoongu Ilam Kaalai Kuyilu Koovume Oh..Oh.. Ezhuppaadha Chinna Kannmani , Thaai Sonna.... Kanngal Vaanam Kaduthaasi Potta Vaaraathu Thookkam Edhenum Pottu Isaipaattai Ketta Adhu Vandhu Searum Thenkaasi Thooral Kuttraala Saaral Aavaaram Poovai Thaalaattuthu Idhu Mogam Adhu Mmhum Imai Vaasal Thanai Moodu Ooru Thoongum Nearam Allavaa..Hai Thenpangu Paadal Sollavo , Thaai Sonna......Tweet


text:
Ibsa Koree Hojii Raawwachiiftuu Tumsa Ummatootaa Bilisummaa fi Demookraasii (TUBD)
PEOPLES ALLIANCE FOR FREEDOM AND DEMOCRACY (PAFD)
Koreen Hojii Raawwachiiftuu Tumsa Ummatootaa bilisummaa fi dimokraasii walgahii isaa dhaabbataa lammaffaa Bitootessa 28 hanga 29, 2017 adeemsifatee jira. Tumsi Ummatootaa Bilisummaa fi Dimokraasii tumsa dhaabota bilisummaa shanii, Sochii Bilisummaa Ummatota Banishangul, Sochii Bilisummaa Ummata Gaambeellaa, Adda Bilisummaa Oromoo, Adda Bili-summaa Biyyoolessa Ogaadeen fi Adda Bilisummaa Biyyolessa Sidaamaa hammata. Koreen hojii raawachiiftuu gabaasaa hojii fi sochii tumsichaa dura taa’aa irraa dhaggeeffatee jira. Akksumas, ibsoota biiroolee tumsichaa fi dhaaboti miseensoti tumsichaa waa’ee sochii isaanii ilaalchisuun kennan dhaggeeffateera. Koreen hojii raawwachiiftuu gabaasaa fi ibsoota kanneen erga dhaggeeffatee booda ajandaalee walgahii kanaaf qabaman raggaafatee gadi fageenyaan irratti haasa’e.
Koreen hojii raawwachiiftuu tarsiimoo TUBD keessa deebi’ee ilaalee raawwii karoora hojii isaatiis gamaggame. Tarsiimoo TUBD keessa deebi’ee sakatta’uudhaan, akkasumas sochii tum-sichaa walii galaa irratti marii bal’aa erga taasisee booda murtiilee asii gadii irra gahe.
Koreen hojii raawwachiiftuu Tumsa Bilisummaa fi Dimokraasii Uummatootaa didhaan keessaa fi alaan jiraatu illee hojiin tumsichaa akka walii galaatti tarkaanfii guddaa gara fuula duraatti tarkaanfatuun hojii qabsoo biyya keessaa fi alaaf bu’uura jabaa kaa’’era jedhee amana. Wag-gaa tokko darbe keessatti, keessahuu hojiin biiroolee dippilomaasii fi namoomaa, hojii jaarma-yaa fi siyaasaa, akkasumas waraanaa kan ilaalu irratti hojii qabatamaatu hojjetame. Koreen ho-jii raawwachiftuu hojii raawwatamuu qaban haaraa akeekuudhaan biirooleen jiran hundi galii karoora isaanii dhaqqabuu akka danda’aniif qajeelfama barbachisu kenneef.
Koreen hojii raawwachiftuu haala siyaasaa Itiyoophiyaa keessa jiru irrattis bal’inaan mari-hateera. Haala mootummaa Wayyaanee fi mootummicha karaa irraa maqsuuf diddaa uummati itti jiru gadi fageenyaan gamaaggame. Qabataamaatti haalli mul’atu mootummichi waa hundi harkaa bahee biyya sana bulchuu kan hin dandeenye tahuu mirkaneessa.
Tumsi Ummatootaa Bilisumaa fi Dimokraasii maddi rakkoo politikaa har’a Itiyoophiyaa keessa jiruu, mootummaan Wayyaanee bilisummaa fi mirgoota ummatoota biyyattii sarbuudhaan bit-taa farra dimokraasii humnaan irratti fe’uu isaa irraa kan dhufe dha jedhee amana.
Maqaa federalizm sobaa kan sabi xiqqqan tokkichi siyaasaan, dinagdeedhaa fi waraanaan guu-tummaatti ol aantummaa qabu jalatti waan argamuuf ummatooti wayyabni mirgi isaanii dhii-tamee humnaan bulfamaaa jiru. Sochiin siyaasaa fi hawaasaa yeroo ammaa ummatoota cun-qurfamoon deemsifamaa jiru hacuuccaa siyaasaa sirna mootummaa farra dimokraasii bakka bu’ummaa uummtootaa hin qabneen waggoota dhibbaa oliif raawwatamaa har’a gahe cabsuuf qabsoo taasimu dha.
Har’a, aangoon siyaasaa fi dinagdee biyyattii murna Wayyaaneen dhuunfatamuu fi maallaqa guddaa kuufataniin irree isaanii cimsachuu irraa kan ka’e uummatootaa fi biyyattiin guutum-maatti to’annoo murna kanaa jala galanaii jiru. Har’a Itiyoophiya keessatti mootummaa jechuun Wayyaanee, TPLF, jechuu dha. Walitti baqanii qaama tokko ta’anii jiru. Haa ta’uu sirni Way-yaanee uummata mirga isaa karaa nagaa gaafate irratti tarkaanfii humnaa fudhachaa jiraatu iy-yuu, mirgoota siyaasaa, dimookrsaaii, mirga hawaasummaa fi bilisummaaf qabsoo ummattootni finiinsaa jiran sadarkaa of duuba deebisuun hin danda’amne irra gahee jira.
Koreen hojii raawwachiiftuu TUBD, murtii sirni Wayyaanee labsii yeroo hatattamaa labsuuf fudhate ummata bilisummaa fi dimookraasii dhugaa barbaacha gara fuula duraatti arreedaa jiru dhaabuuf yaaluu irraa tahus itti hin milkoofne jedhee amana. Mootummichi sodaa fi goolii uumuudhaan bituuf tattaafata. Uummatooti Itiyoophiyaa keessa jiran garuu ammaan booda doorsisaa fi sodaachisa Wayyaaneef hin jilbeenfatan. Tole jedhaniis jala hin bulan. Ummatooti Iytiyoophiyaa keessa jiran ammaan booda tarkaanfii dabeessaa mootummaan Wayyaanee guu-tummaa biyyattii keessatti fudhachaa jiru sodaatuun hin cal’isan. Callisaas hin jiran. Uummati osoma ajjeefamuu fi hidhamuu sirna Wayyanee cunqursaa fi saamicha irratti hunda’e didee irratti fincilaa jira. Tarkaanfii abdii kutannaa mootummichi ummatoota cal’isiisuuf fudhatu rak-koo jiru irratti rakkoo dabalee inumaahuu daran gara rakkoo irra hammaataatti geessa.
Tumsi Ummatootaa Bilisummaa fi Demokraasii sirni yeroo cehumsaa dimokraatawaa ta’e, sir-na hunda hammataa, mirgi uummatoota hundaa keessatti kabajamuu fi kan gaaffii sabaa fi sa-blammoota cunqurfamoo deebisuu danda’u uumamuun barbaachisaa dha jedhee amana. Kanaaf Koreen Kojii Raawwachiiftuu TUBD, haala dhaabota mormitoota Itiyoophiyaa biyya keessaa fi ala jiranii gadi fageenyaan xiinxalee jira. Akka kanaan sirna politikaa haaraa Itiyoophiyaa keessatti fiduudhaaf karaa gara sanatti geessu, kan qaamota dhimmichi ilaalu hunda biratti fudhatama qabuu fi karaa saaquu danda’u irratti hojjechuuf murteeffatee jira. Sirni politikaa akkanaa waldhabbii wal irraa hin citne deddeebi’ee Itiyoophiyaa keessatti mul’atutti xumura gochuu danda’a jedhees amana.
TUBD jabaatee diddaa uummatooti Itiyoophiyaa keessa jiran bittaa Wayyaanee jibbisiisaa ir-ratti agarsiisaa jiran hoogganuu itti fufa. Humnootii dimookraatawoon hundi kufaatii sirna far-ra dimookraasii fi cunqursaa kanaa ariifachiisuuf tokkummaan akka hojjennu hiree kanaan waamicha keenya dabarsina.
Justice and Freedom for the Oppressed Peoples in Ethiopia!
PAFD Executive Committee
March 29, 2017


text:
Niqoodimoos
Dn Zalaalam Daggafaan
22/07/2009 B.A
Guyyaan kun sooma guuddaa Dilbata isa torbaffaa dha. Moggaasni isaas kan Qulqulluu Yaarediin moggaafame dha. Guyyaa kana hangafni Faariisoota kan tahe galgala gara Gooftaa keenya dhufee yommuu baratu Gooftaanis Icciitii Cuuphaa, Icciitii Lammata Dhalachuu Niqodimoosiin akka barsiise Qulqulluun Yaared wangeela Yohaannis boqonnaa 3 irra jiru caqasuun kan faarfate waan ta’eef moggaasni guyyaa kanaa Niqoodimoos jedhameera.
Mata-dureen faaruu Qulqulluu Yaarediin ayyaana guyyaa kanaaf kennames “ሖረ ኀቤሁ ዘስሙ ኒቆዲሞስ” ( Niqoodimoos kan jedhamu gara isaa deeme) isa jedhudha.
Sirna Galatoo guyyaa Niqoodimoos keessatti kutaaleen Kitaaba Qulqulluu armaan gadii ni duubbifamu:-
v Roomee 6፡1-19
v Yoh.1ffaa 4:18-dhum.
v Hojii Ergamoota 5:34-dhum.
v Galatoo: Galatoo Maariyaam
v Misbaakiin guyyicha: Farsaa Daawit 16:3
ሐዉጽከኒ ሌሊት ወፈተንኮ ለልብየ (Halkan na mildhatte lubbuu koos qoratte)
አመከርከኒ ወኢተረክበ አመጻ በላዕሌየ (Na qoratte hammeenyis narratti hin argamne)
ከመ ኢይንብብ አፉየ ግብረ ዕጓለእመሕያዉ (Afaan koo gochaa dhala namaa akka hin dubbanne)
v Wangeelli Qulqulluu guyyicha duubifamu፡ Yohaannis 3:1-20
Akkuma wangeela Yohannis keessatti caqasametti Niqoodimoos icciitii lammata dhalachuu jechuun sirna cuuphaa gooftaa keenya irraa barachuun isaa nama carraa guddaa qabu isa taasisa. Niqoodimoos guyyaa kanaa eegalee ifaan otoo hin ta’in dhoksaan barataa Gooftaa keenya Iyyesuus Kiristoos ta’uun baruumsa isaa kan jaalatu fi kan Gooftaa keenya deeggaru ta’uu isaa wangeelli dhugaa ni baha.
Niqoodimoos beekaa fi barsiisaa Yihuudotaa ture (yoh.3:10). Gooftaan keenya Mana Qulqulluummaa keessatti raajii inni godhu arguun lapheen isaa guutuun kan fudhate ture (yoh2:13-23). Niqoodimoos Faariisota sodaachuun akkasumas dura bu’aa Yihudotaa waan ta’eef Yihoodonni kan Gooftaa keenya morman wajjin yoo argame mormuu waan danad’aniif galgala malee guyyaa gara Gooftaa keenyaa deemuu hin danda’u (yoh 3:1). Boodas yommuu Gooftaan keenya fannifamu guyyaa Jimaataa yeroo dukkanaa’u sana Gooftaa keenya awwaaluuf gara Gooftaa keenyaa deemuu isaa ni hubanna.
Guyyaa kanatti Manni Kiristaana keenyaa kan dubbifamuu fi kan faarfatamu hunduu wangeela yohaannis 3:1-12 jiru irratti Niqoodimoos Gooftaa keenyatti amanuu isaa,Gooftaan keenyaas Icciitii torban Mana Kiristaana keenya kessaa tokko kan ta’e Icciitii Cuuphaatiin mootummaa Waaqayyoo dhaaluuf bishaanii fi Afuura Qulqulluu irraa dhalachuun dirqama ta’u isaa kan itti barsiise dha.
Yeroo baay’ee yeroo waa’ee Niqoodimoos kaasnu yaada keenya kessatti kan nutti mul’atu wangeela yohaannis boqonnaa sadii irratti kan barreesse dha. Garuu Niqoodimoos kan kanarra darbe seenaa barreeffame kan wangeela Yohaannis 7:45 fi Yohaannis 19:39 qabu dha. Caqasootni sadan wangeela Yohaannis kessatti barreeffaman maalummaa Niqoodimoos sirriitti nu hubachiisu.
Egaa kanarraa ka’uun seenaa Niqoodimoos wangeela irratti barreeffame irraa waan gurguddaa sadii irraa barachuu dandeenya.
1ffaa:Dhugaa barbaaduu:-akkuma wangeela Yohaannis boqonnaa sadii irratti ibsameen galgala galgala gara Gooftaa deemee barachuu isaa nuu hima. Haa ta’u malee yeroon suni Niqoodimoosiifis ta’e hordoftoota Gooftaa keenyaaf yeroo rakkisaa ture. Yeroo sanatti namni kamiyyuu Kiriistoos wajjiin kan ta’e, kan deeggare tokkummaa Yihudootaa keessas ta’e Mikuraaba (Galma) Yihudootaa keessaa ni hari’atama jedhanii seera baafatanii turan. Niqoodimos garuu hangafa Faarisoota ta’ee otuu jiru waa’ee wangeelaa kan isaa hin gallee waan tureef dhugaa barbaachuuf galgala galgala gara Gooftaa keenya deemuun jireenya dhugaa fi nageenya kan ta’e wangeela dhugaa barata ture. Nuyis yommuu gara Mana qulqullummaa deemnnu waan hunda qabna jechuu otoo hin ta’ini,Waaqayyo biratti hundi keenya guutuu akka hin taane hubannee gara isaa deemuu qabna.
2ffaa :Dhugaaf jiraachuu:-yeroo Yihuudonni maree murtii isaanii irratti Gooftaa keenya irratti akkamitti akka isa fannisan mari’atan sana gidduu isaanii taa’uun “ Seerri keenya afaan isaa irraa utuu hin dhaga’in,waan inni hojjetes utuu hin hubatin nama tokkotti ni farachiisaa?” isaaniin jedhe ( Yoh 7:51). Nullee jireenya keenya yeroo yeroon waantotni sobaa nu mudatan sana moo’uudhaan dhugaaf amanamaa taanee jiraachuu qabna.
3ffaa:Dhugaaf dhaabachuu :-yeroo Gooftaan keenya fannifame sana dhugaaf kan dhaabate dha. Akkasumas yeroo dhiphuu kanaa shittoo fi kan itti kafanamu Yoseef wajjin qabatanii gara fannoo Gooftaa keenyaa dhufe dha. Har’allee Manni Kiristaanaa keenyaa yeroo Qiddaasee maqaa isaa kaastee isa yaadatti. Har’as taanaan waa’ee Niqoodimoos yommuu kaasnuu fi Kabajnu jireenyi isaa kan irraa barannuu fi qajeelcha jireenyaa nuu tahuu qabu dha.
Egaa walumaagalatti nuyis akka Niqoodimoos galgala galgala kan barbaannu fi kan fiignu kabajaaf,Aangoo fi wantoota addunyaa kana irra jiraniif otoo hin ta’ini dhugaa barbaannee,ittiin jiraannee fi dhugaan dhaabannee jiraachuun mootummaa waaqayyoo akka dhaalluuf fedhaa fi eeyyama waaqayyoo haa tahu; akkasumas araarsummaan durbee Maariyaamii nuu waliin haa ta’u. Ameen!
Madda :
- www.ethiopianorthodox.org
- Kitaaba Gitsawwee


text:
Boonsaa irraa
Darrata qabsoo Oromoo mudate Irraa kan madde hujiin tiratanii qabsoo fuulduratti tirsuun dagatamee qarsaaleen siyaasaa Oromoo tuuta yaadan wal riqattu hedduun jechootaan joonjaa ummata keessatti uumuun raasaa suukannii malee dhadhaa hin baafne tahuun hujii bara 24+ tahee muldhata.
Barruu kana barreessuuf kan na dirqe ilaalcha yaada mooraa qabsoo bilisummaa keetti kuusaa baroota hedduuf kuusamte tan barren as dhihoo dhanquu hedduu tahe kamuu xiinxaluuf yokaan qeeqeef miti. garuu akeeka qabsoo Oromoo keessatti jechoota bu’ura kaayyoo keessa muldhatan lamaan (2n) “Oromiyaa walaba fi hire mirga ifiinin murteefannaa” argoo kiyya Qabsaawota qabsoo bifa kamii godhaniifu muldhisu.
Oromiyaa Walaba- Dhumaatiin Oromoonni fi Ummatoonni Oromiyaa mudatte ittisa birmadummaa Biyya Oromoo tahuu, qabsoon Ummanni Oromoo godhees ittisa birmadummaa Biyyaa Oromoo (Oromiyaa) tahuun wal-nugaafachisu. Sirna caasaa jaarmayaan gabrummaa Biyya Oromoo (Oromiyaa) irrattti diriirse kan jiguu dandayu jaarmaya siyaasa tahuu qarsaaleen gadaa dhaloota ABO jiraniis wayyabaan kan kaayyefatanii guca qabsoo biqilchan kaayyoo Oromiyaa Bilisa baasuuti. “Oromiyaa walaba” jechuun mootummaa Oromiyaa baha Africa San keessatti deebisani dhaabu ykn dhalachiisuu jechuudha malee hiikkaa biraa qabaatu hin qabu. Empire Ethiopia sun kan bu’urame hiddaa hundeen isaa Lafaa fi Ummatoota Oromiyaa irratti. Oromiyaa bilisa taateefi ummattoonni Oromiyaa gaafiin fottoqaa qooda isaa miti, jechi fottoqa ju’uus ilaalcha gabroomsaan gaafii QBO xureessuuf fi Lola labbaa (horizontal wars) Oromoo fi Lammiillee Oromiyaa iddutti uumuun dhimma itti bahaa turee fi itti jiru tahuu hubatame sirreefatuun fardi.
Hiree Mirga ifiin murteefannaa- akeekni kuni karaalee falmaan qabsoo itti godhamtu keessatti Warren falmaa karaa nagayaan Empire Ethiopia keessatti godhaniif mala tirsaa Oromiyaa bilisatti geessuuf yaada gaari tahuu qofa Osoo hin tahin tarsimoo qabsooleen karaa nagayaa hordoftu keessaa Hunde, Warren naanniga humna amma empire qabdu keessatti qabsaawaaniif futtasaadha.
Qabsoo hidhannoo qaamni gaggeessu akeeka hiree Mirga ifiin murteefannaa kaayyoo keessatti galfachuun fajaajumma fi qabsoo hidhannoo godhamu san fiixa bahinsa isii irratti shakkii qabaachuu bira dabree akeeka waararrii akana kanaan ayyaan laallatummaa Empire Ethiopia keessatti ummata bilisa kajeelu fi Oromiyaa bilisa hawwuu taati. Qabsoo hidhannoo akeeka ifaa tahe qabattee deemuun murteessaadha. Gaafiin hiree Mirga ifiin murteefannaa Saba Oromoo fi Lammiilee Oromiyaaf Osoo hin taane ollaalee Oromiyaaf tahuun qulqullaawe himamuun Saba Oromoo fi Ollaalee Oromiyaaf xaliilee ibsamuu qaba.
Kana qulqulleessuun murannoo Qabsawwota akeeka qabsoo hidhannoof handhura. Ummanni Oromiyaa bilisa baate keessatti bilisummaan jiraatu gaafi hiree Mirga ifiin murteefannaa Biyya tam Irraa gaafata?, san jechuun akkuma hundeen muka dameen sirraa fottoqa jechuuti. Dameetu muka haadho Irraa capha moo haadhootu capha? Gaafiin hire Mirga ifiin murteefannaa Mirga ollaaleen Oromiya bilisa tahan dhiibbaa takka malee Oromiyaa waliin jiraachuu fi addatti jiraachuun murtii fi filmaata Ollaale Oromiyaati.
Oromiyaan Ni Bilisoomti!!


text:
Liyoonaardi Ooyiler
Liyoonaardi Ooyiler (/ˈɔɪlər/; Jarmanii: [ˈɔʏlɐ]; 15 Ebla 1707 – 18 Fulbaana 1783) abbaa herregaa fi fiizisistii Siwiizerlaanditi. Ooyiler damee ballaa akka tiyoorii giraafii fi kaalkulesii infiniitesimaal keessatti gumaacha guddaa godhe. Ooyiler jechoota fi mallattoo herregaa ammayyaa baayyee uume, keessaahuu qaaccessuu herregaa keessatti, kan akka yaada faankishinii herregaa uume. Oooyiler hojiisaa makaaniksii, filuud daayinaamiksii, optiiksii, astiroonoomii, fi tiyoorii muuziqaa keessatti hojjateenis ni beekkama.
Ooyiler akka abbaa herregaa guddaa jaarraa 18ffaa fi abbaa herregotaa dhalatan gurguddoo keessaa akka tokkootti ilaallama. Ooyiler abbaa herregaa baayyee barreessan keessaa isa guddaadha; hojiiwwan barreeffamaa inni walitti qabe qabiyyee 60-80 guuta. Ooyiler jireenyasaa bara ga'eessummaa St. Peetirsibergi, Raashiyaa fi Barliin, Piraashiyaa keessatti dabarse.
Jechi Piyeer-Simoon Laappilaasi akka jedhe dubbatamuu "Ooyiler dubbisaa, Ooyiler dubbisaa, inni mootii hunda keenyaati" dhiibbaa Ooyiler herreega irratti qabu ibsa


text:
GUWUURSHA
“Lubbo” nna “Foole” Yitanno Qaalla Mayi Tiro Afidhino?
“LUBBO” nna “foole” yinanni qaalla macciishshatto wote mayi qulli yaannohe? Batinynyu manni lubbonna foolu yaa, giddonke nooreetinna illete leellannokkireeti, hattono reyannokkireeti yee ammananno. Qoleno kuni manni, mittu manchi reyanno wote lubbonna foolu maalunni baxxe reyikki hee'ranno yee hedanno. Togoo ammana lowo geeshsha hala'litinohura, batinynyu manni Qullaawu Maxaafi hatto yee rosiisannokkita afanno wote xagge assi'ranno. Ikkina, Maganu Qaali lubbonna foole maati yaanno?
QULLAAWU MAXAAFI “LUBBO” YAANNO QAALE HOROONSI'RINO GARA
Hanni balaxxe, lubbote yaa mayyaatero assaawi. Umo Qullaawa Maxaafa Ibirayisxetenna Girikete afiinni borreessinoonnita qaagittokki digatootto. Qullaawu Maxaafi borreessaano, lubbo yaanno qaalira Ibirayisxete afiinni nefeshi woyi Girikete afiinni pisihi yaanno qaale horoonsidhino. Kuni lamunku qaali Qullaawa Borro giddo 800 aleenni hige no; Haaro Alame Tirora lamenka qaale duuchchankawa “lubbo” yine tirroonni. Qullaawu Maxaafi, “lubbo” woyi “lubbuwa” yaano qaale horoonsi'rino gara buuxittoro, kuni qaali (1) manna, (2) saada, woyi (3) mannu woyi saadate heeshsho yaa ikkinota huwatatto. Tenne sase babbaxxitino tiro leellishshannota hanni mite mite xiqise la'no.
Manna. “Nohi yannara,…[baote] wayinni gatinohu shiima mannaati, insano sette [lubbuwaati].” (1 Pheexiroosi 3:20) Kowiichcho ‘lubbuwate’ yaanno qaali mannaho; insano Nohi, galtesi, sase oososinna minaamuwansaati. Wolaphpho 16:16 Isiraaeelete gosa menna gamba assidhano gara kultanno. Tini xiqise togo yitanno: “Mittu mittunku dunkaani'ne giddo noo lubbo kiironni…gamba assidhe.” Konni daafira, Isiraeele menna gamba assi'ra dandiitannohu minensa noo manni kiironniiti. “Lubbo” mancho umosi ikkitinota xawisannohu wolu Qullaawu Maxaafi lawishshi Kalaqo 46:18; Iyyaasu 11:11; Soqqamaanote Looso 27:37 (NW) nna Roomu Sokka 13:1 (NW) aana no.
Saada. Qullaawu Maxaafi kalaqonnire coyi'ranni togo yaanno: ‘Hakkiinnino Maganu togo yii: “Wayi heeshsho noonsa lubbuwa batise fushsho; buubbanno kalaqono baattote iimaanni buubbo.” Qoleno Maganu togo yii: “Uulla heeshsho noonsa lubbuwa sirchinsa garinni fushshito; hattono mini saada, baattote aana millissanno kalaqonna gaxigala sirchinsa garinni fushshito.” Hakkiinnino yiinonte gede ikki.’ (Kalaqo 1:20, 24) Tenne xiqise aana qulxu'me, mini saadanna gaxigalu mitteenni “lubbote” yaamamino. Qoleno Kalaqo 9:10; Zelewaawuyaani 11:46 nna Zehulqu 31:28 aana ceanna saada lubbote yaamantino.
Mannu heeshsho. Mito wote “lubbo” yaanno qaale mannu heeshsho kulate horoonsi'nanni. Yihowa Muse togo yiino: “Lubbokki hasidhanni noo mannooti baalunku reyitino.” (Wolaphpho 4:19) Muse diinna hasidhanni noohu maati? Insa hasidhanni noohu Muse heeshsho hunateeti. Hakkuyira albaanni Raaheeli Biiniyaami iltu wote, “lubbose fultino (togo yinoonnihu reyitino daafiraati).” (Kalaqo 35:16-19) Hakkawote Raaheeli heeshshose hooggino yaate. Qoleno Yesuusi yiinore lai: ‘Danchu allaalaanchi aneeti; danchu allaalaanchi ge'reewisira yee lubbosi sayise aanno.’ (Yohaannisi 10:11) Yesuusi mannu oosora yee lubbosi woyi heeshshosi sayise uyino. Tenne xiqissa aana “lubbo” yaanno qaali mannu heeshsho xawisannoho. Mannu heeshshono “lubbote” yinannita ledde buuxate, 1 Negesti 17:17-23; Maatewoosi 10:39 (NW); Yohaannisi 15:13 (NW) nna Soqqamaanote Looso 20:10 la''a dandaatto.
Maganu Qaale roore xiinxallitanni ha'rattoha ikkiro, “lubbo” “reyitannokkita” woyi “hegereta” ikkitinota kulanno bayichchi Qullaawu Maxaafi giddo mittowano nookkita buuxatto. Hatteentenni Qullaawa Borro, lubbo reyitannota xawissanno. (Hiziqeeli 18:4, 20) Konni daafira, Qullaawu Maxaafi reyino mancho “reyitino lubbo” yaanno.—Zelewaawuyaani 21:11.
“FOOLU” MAATIRO BADE AFA
Hanni aanchine Qullaawu Maxaafi “foole” yaanno qaale horoonsi'rino gara la'no. Mitu mannira “foolu” nna “lubbo” mitto labbannonsa. Tini kayinni digaraho. Qullaawu Maxaafi “foolu” nna “lubbo” babbaxxino coye ikkinota xawise kulanno. Babbaxxinore ikkinohu hiittoonniiti?
Qullaawu Maxaafi borreessaano “foole” yaanno qaale xawisate Ibirayisxete qaale ruwah woyi Girikete qaale pinemma yinanniha horoonsidhino. Qullaawa Borro tenne qaalla tiro buunxeemmo gede kaa'litannonke. Lawishshaho, Faarso 104:29 togo yitanno: “Ati [Yihowa] foolensa [ruwah] haadhe hoolittoro, insa reyitanno; bushshinsa giddorano higganno.” Qoleno Yaaqoobi 2:26 (NW), “foolu [pinemma] nookki mannimma reyitinota” ikkitinota xawissanno. Konni daafira, tenne xiqissa garinni “foolu,” mannimma reyitannokki gede assannoreeti yaate. Foolu nookki mannimma reyitinote yaate. Konni daafira, Qullaawu Maxaafi giddo ruwah yaanno qaale, “foole” yine calla ikkikkinni “wolqa,” woyi heeshshote wolqa yineno tirroonni. Lawishshaho, Nohi yannaha Baote Waa lainohunni Maganu togo yiino: “Maalinsa giddo heeshshote wolqa [ruwah] noonsare, iimira woroonni noo kalaqama baala gudate uullate aana lolaho abbammoraati.” (Kalaqo 6:17; 7:15, 22) Konni daafira, “foolu” illete leeltannokki wolqaati (woyi heeshshote tuuqooti); tini wolqa lubbote noo kalaqo reyitannokki gede assitanno.
Lubbonna foolu babbaxxinoreeti. Raadoone coyishiishate korreentete wolqa hasiissannonte gede, bisinke loosanno gedeno foolu hasiisanno. Konne lede buuxate, hanni mitte shiima raadoone lawishsha assine adhino. Hatte raadoonera kincho worte ka'e fanittoro, kinchu giddo noo wolqa raadoonete wolqa uyite coyidhanno gede assitanno. Kinchu nookkiha kayinni, hatte raadoone diloossanno. Raadoonete sokkeette korreentetewiinni bandanni woteno raadoone diloossanno. Hatteente gede, bisinke reyannokki gede woyi loosanno gede assitanno wolqa fooleho. Qoleno, korreentete wolqante gede, foolu dadillara ikko hagiidhara didandaanno, hattono mittoreno diassaawanno. Foolu biso diafi'rino. Faarsaanchu yiinte gede, foolu woyi heeshshote wolqa hoogguro, bisinke ‘reyanno hattono bushshu giddora higanno.’
Mekibibi 12:7 mannu reyore coyidhanni togo yitanno: “Bushshu dayinowa baattote giddora higanno; foolu kayinni uyinohuwa halaalaanchu Maganiwa higanno.” Foolu woyi heeshshote wolqa bisu giddonni fultanno wote, bisu reyanno; hakkiinnino dayinowa yaano baattote giddora higanno. Heeshshote wolqa kayinni dagginowa yaano Maganunniwa higganno. (Iyyoobi 34:14, 15; Faarso 36:9) Togo yaa kayinni heeshshote wolqa woyi foolu iimira ha'ranno yaa di''ikkino. Foolu Maganunniwa higanno yaa, mittu manchi reyi gedensaanni hakko manchita albillittete hexxo wossanannohu Magano Yihowaati yaate. Hakko manchi heeshsho Maganu anga keeshshitanno yaate gedeeti. Hakko manchi galagale lubbote hee'ranno gede foole woyi heeshshote wolqa qole aa dandaannohu Magano callaho.
Maganu “qaagooshshu waamma” giddo fooliishshidhe noorira baalaho foole qole aannonsata afa lowo geeshsha sheshifachchishshanno! (Yohaannisi 5:28, 29, NW) Kaote yannara, Yihowa reye noo mannira haaro biso kalaqihu gedensaanni foole woyi heeshshote wolqa oye reyotenni kayisanno. Kaote yanna manna lowo geeshsha hagiirsiissannota ikkitanno!
Qullaawu Maxaafi “lubbo” nna “foole” yitanno qaalla horoonsi'rino gara ledde buuxate, Reyineemmo Wote Hiikkineemmo? (Amaaru afoo) yitanno biroshere giddonna Qullaawa Borronni Korkaata Xawisa (Amaaru afoo) yinanni maxaafira qoola 375-384 aana xawishsha afi'ratto. Lamenta borro Yihowa Farci'raasine qixxeessitino.


text:
2017hu Qoqqowu Gambooshshi Pirogiraame
Kuni qoqqowu gambooshshi danchare assa agurattokki gedenna qarra dandiite saˈˈatto gede kaaˈlannohe; tini pirogiraame sasunku barri roso harunsatto gede kaaˈlitannohe.
Arbe
Kiristaanu qarra dandee sa’’ate kaa’litanno akatta lossi’ra dandaannohu hiittoonniiti?
Qidaame
Wo’manka Dandaanno Magani cincanna shesho aannonkehu hiittoonniiti?
Sambata
Yesuusi, “Goofimarchu geeshsha cince kaajjannohu kayinni gatanno” yiino. Isi yiinore wonsha dandaattohu hiittoonniiti?
Gambooshshe Dayino Mannira Qixxeessinoonni Mashalaqqe
Pirogiraamete yannara heedhannota addi gambooshshuwa beeqqa hasi’rattoha ikkara dandaanno. Qoleno soqqamaanote, cuuamatenna fushshote daafira, hattono shiima xagichu kaa’lore, bainoha anfe haa’noonni uduunnire, bayicho amadanna meessi fajjonni soqqama lainohunni afa hasi’rittoro tenne pirogiraame lai.


text:
RSWO - Caamsaa 25, 2017 ODUU:- - Godina Shawaa lixaatti wayyaaneen maqaa gibiraatiin qotee bultoota Oromoo baayyee ...
Chala Bultume - 2015 "Master Plan New Oromo Oromia revolutionary Music Wallee Warraaqsaa 2015.
Siifan Bacaa Wallee Warraaqsaa Haariyaa Oromoo Oromiyaa - 2016 Siafan Bacha New Revolutionary Oromo , Oromia Music ...
'Kol ,HAJII ALIYYII CIRRII'/Abbaan Dhoonbir ,hanbaan qabsaa'ota Oromoo,kanneen gochaa Koloneeffattoota Mootota Habashaa ...
ODUU: - Harargee Bahaa magaalaa Qobboo keessaa wayyaaneen dargaggoota hedduu butanii achi buutee dhabamsiisan ...
Oduu, Dhaamsa RSWO fi Qophilee Keenya Biroo Dhaggeeffachuu hin dagatinaa. Radio Voice of Independent Oromia - January ...
ODUU: - Godina shawaa lixaatti itti qonnaan bultoonni xaa'oo dhabanii rakkachaa jiraachu, mootummaan wayyaanees darara itti ...
Jaafar Yusuuf - 2016 "Jaarsummaa" Wallee Warraaqsaa Haarayaa New Oromo Music.
Oduu (Mormiin Oromiyaa Keessatti Adeemsifamaa Jiru, Jabaatee Itti Fufaa Jira)
ADOOLESSA 16,2017 ODUU Kafatii gibiraa humnaan olii daldaltoota oromoo irratti mootummaa koloneeffataa wayyaaneen ...
RSWO - Bitooteessa 30, 2017 - Godina Baalee keessatti waraanni liyyuu poolisii soomaalee weerara haareyatti jalqabuun, ...
Share - Tweet -Share - Tweet New Revolutionary Oromo Music - October 2016, by Jalal Hirpha ...
Jaafar Yuusuf Wallee Warraaqsaa Viidiyoo Kiliippii haaressa Jafer Yesuf - 2015 New Video clip.
RSWO - Gurraan_dhala 23,2017 (Weerartoonni Naannoo Somaalee gargaarsa Mootummaa Koloneeffataa Wayyaaneerra ...
ODUU:- - Shawaa Lixaatti wayyaaneen haaromsa jechuun oromoota dararaa jiraachuu, - Aanaa Ginciitti barattootaa fi maatii ...


text:
Maaliif akka hafe ka odeeffannoo hin qabne ta’uu – Itti-gaafatamaan waajjira Ehaadeg – Obbo Shifarraaw Shigguxee, kanneen marii sana irratti argamaniif ibsuu isaanii – Eskindir Firew, Finfinnee irraa gabaasee jira.
Medrek Marii Paartii Mootummaa Waliin Geggeessamu Keessaa Bahe
March 29, 2017 Oromia No Comments
WAASHINGITAN, DIISII — Ka Paartiilee mormitootaa 21 fi Ehaadeg gidduutti geggeessamaa ture – marii, walitti-dubbannoo duraa, kan har’aa – jechuun – marsaa toorbaffaa irraa gamtaan paartiilee mormitootaa – Medrek hin argamne. Paartii miseensa Gamtaa Medrek ta’e – Koongiresa Federaalawa Oromootti miseensa koree hoji-raaw’achiistuu ka tahan – Obbo Xuruneh Gamtaa akka jedhanitti, Medrekis tahe paartiin isaanii marii haal-duree walitti-dubbannoo paartiilee kan har’aa keessaa bahuun isaa gaaffiilee ijoo sadii ammaan dura dhiheesseef paartii mootummaa irraa deebii dhabuu isaa ti. Medrek, paartii mootummaatti aanee ka filannoo dabre irratti filannoo hedduu dhiheeffate, akkasumas, heddummina uummataa fi bal’ina lafaatiinis kan irra jireessa biyyattii hammate waan ta’eef, paartiin mootummaa kallattiidhaan akka addatti waliin dubbatu, hoogganoonni fi miseensonni paartiilee miseensota Medrek hidhaa jiran akka hiikamanii fi labsiin yeroo hatattamaa akka kaasamu gaafatanii, hoogganoota paartii mootummaa irraa deebii dhabuu isaanii dubbatan – Obbo Xiruneen.


text:
Oromiyaa Bakkoota Garaa Garaa Keessatti Barattooti Manneen Barnootaa Dhaabuun Oromoota FDG 2014 Irratti Wareegamanii fi Lammiilee Liibiyaatti Dhumaniif Uccuu Gaddaa Uffachuun Yaadachaa Jiru
(Qeerroo) — Har’a dhaabbileen barnootaa barumsa dhaabuudhaan hucuu gaddaa uffatanii barattoota waggaa darbe wareegaman yaadachuu fi akkasuma addatti uummata Oromootiin yaadannoon gaddaa dhiyoo biyya Liibiyatti namoota ajjeefaman kan lammiin Oromoo keessa jiru irratti ta’e gaddaa jirama.
Ebla 30,2015 har’a Yuuniversitiileen kanneen akka Adaamaa, Amboo, Wallaggaa, Mattuu, Dirre Dawaa, Bulee Horaa, Madda Walaabuu, Hawaasa fi Jimmaa barumsa dhaabuun hucuu gaddaa uffatuudhaan daandii bahanii yaadannoo taasifamaa akka jiru gabaasi nu gahe addeessa. Manneen barnootaa sadarka garagaraa lixa Shaggar keessatti argaman Amboo, Calliyaa,Baabbichoo, Miidaqany, Xiqur Incinnii sadarkaa 1ffaa irraa kaasee hanga oliitti barumsi dhaabbatee daandiitti bahuudhaan barattootani yaadannoon gadda mootummaa Wayyaanee balaaleffatuun agarsiisaa jiru. Alaabaan manneen barnootaa keessa jirus kan Oromiyaas gadi butuudhaan, Akka walii galaatti dhabbileen barnootaa barumsa dhaabuu fi itti fufuudhanis Warraaqsi Bilisummaa itti fufaa jira.
Gabaasi dabalataa itti fufa


text:
FINFINNEE
Abba Maccaa D. Sa’oo, Previous article
SEENSA
Barruu kana keessatti seenaa, Finfinnee yaada baayyee gababdu irraa dubbadheen yaadan ka’efattin darba. Kun seensaaf seenaa, Finfinnee isin yaadachisuuf male seenaa, Finfinnee wali gala miti. Yoo seenaa, Finfinnee barressun jalqabame kitaaba gudda tokko ta’u danda’a. Tarii bar-tokko barreffamu mala. Amma garuu rakko siyaasaa fi dinagdee ishe hudhe irraan waa xiqqo dubbadha.
Finfinneen haandhura Oromiyaati. Bara 1886 ykn dhufaati ilman garbboomfattu; Miniliki dura SIRNA GADAA MACCAA FI TUULAAMA tin hogganama turte. Finfinneen wiirtuu Maccaa fi Tuulaamati. Akkasumas magalaa Gudditti Oromiyaati. Bakka harra masaraa biyyoleessa/galmii, Miniliki itti ijaarame ilmaan, Abisiniyaa bara dhufaa darbaa irra ta’ani impayeera Itiyoophiyaa afaan qawween tiksaan sun galmaa Abba Gadaa Tuufaa Muunaa ture. Warri, Abisiniyaa dha beelaa fi lolan biyya isanirraa godaanani dhufaan. Lolaa fi afaan qawween, Finfinnee dhuunfatan. Sababiin isaas humnoota biyyota alaatin lenji’ani, meeshaa jabanaa bara sana hidhachiifamani jaarmiyaa siyasaa fi amantiitiin ijaaramun hoggansaa fi hoggana wal-ta’a qaban. Sadarkaa sanatti, Oromoon sirna Gadaa yoo qabatellee haggansa, hogganaa fi jaarmiyaa wal-ta’aa, Oromoo guutuu hammatu dhabuun sababii dadhabina keessa qabu ture. Deggersa humnoota alagaa dhabunis shora olana qabaatera. Abbotin Gadaa Oromoo ballina lafaa fi lola guyya guyyaa irratti godhamurraan kanka’e sirna Gadaa fi bulchiinsaa gosaa gosaatti, Oromiyaa addan qoqqoaddatan. Kun immo kufaatii hamma harra, Oromoon keessaa dhidhitachaa jiruuf saaxile. Laalaa sana waan ofirra qabnuuf harra gosa, amantii fi naannoon ijaaramuun bu’a isarra balaa/gaga’ama isatu caala jenne ifatti dubbacha jirra. Qabsoo waggota shantamaan goonee kana keessattis kanumatu mirkana’e. Harralle sadarkaa Qabsoon Bilisummaa Oromoo/QBO galma ishetti dhi’acha jirtutti gosummaa fi naannumman of-duuba deebisa jira. Kufaati keenya kaleessaa of booda yommu millannu fi dadhabina keenya yommu qorannu gosummaa fi naannumman gufuu keessaa, Oromoo ture dha. Harraas dhibdeen guddaan keessa, Oromoo isuma kaleessa sana. Ilmaan garbbomffattu, Habashaa dadhabina keessa keenya kanattii daraan injifannoo gudda argatan. Harras rakko sana irra aanu dadhabne.
Miniliki Abba Gadaa Tufaa Muunaa afaan qawween akkuma injifateen, Oromoota; Abichuu fi Galaan ajjessu, harka muruu, jilba muruu, ciqilee muruu fi lafarra buqqisu hojii godhate. Lafa isaan irraa dhabamsiifaaman irra immo ilmaan, Abisiniyaa qubsiisu jalqabe. Kun Finfinnee qofaa osoo hin taane guutuu, Oromiyaa keessatti bifa wal-fakkataan itti fufe. Lafa Galmaa Abba Gadaa diiganitti galma mootummaa, bakka galma Qaalluu diiganitti immo mana sagadaa/ Bataskanaa ykn Orthodox dhaabbatan. Bataskanoonni, Finfinnee keessa jiraan heeddun isaani galma Qaalluu fi Odaa Oromoo irratti ijaaraman. Galmi bulchiisa mootummaa fi waajjiroonni dur-dur ijaamani immo Dirree Muudaa, Irrechaa, Gumiigayoo, galma Caffee fi galmaa Abba Gadaa irratti ijaaraman. Guutummaa impaayeeraa Itiyoophiyaa keessatti haluma wal-fakkataatu hojjetama ture/hojjetama jiras. Akka qoratootni seenaa bara Sanaa barreessanitti, Miniliki, Oromoo kitila shan fixe. Isaan keessa gosti, Oromoo Abbichuu fi Galaan warra gosti isaani dugugga sanyii, Oromoo sanan dhabame keessa warra gosti guutun dhabamedha.
Finfinneen 1886 tti, Minilikiin dhuunfatamte. Minilik gaara Inxooxxoorratti bataskaanaa fi galmaa mootumma ijarrate ture. Kan inni gaara Inxooxxoo filateefis tooftaa lolaaf daahanno fi teessuma mijataa waan qabuf. Saabaabiin isaas, Miniliki, Oromiyaa guutumman guutuutti hin dhuunfatin jira. Kanaaf Abboti Gadaa Oromoo wajjin lola dhawata geggessaa jira. Miniliki bulchiinsa siyaasaa hoggana haatii warraa isaa ,Xaayituu Butul immo Bataskanaa hogganti turte. Kanaaf lafa harkii, Minili ga’etti bataskanni, qeesonnii Abisiniyaa fi ilmaan Habashaa lafa qabatu. Kanaaf ilmaan Habashaa kuma dhibbotaan lakka’amantu, Finfinnee dabalate,Oromiyaa keessa qubsifame. Oromoon immo kitilaan biyyasarratti ajjeffame/ajjefama jiras.
Humnoonni fashisti,Xaaliyaani 5 Waxabajji 1836 tti Finfinnee dhuunfatan. Galmii Dhaabbata Tokkummaa Afirikaa/ DHTA ykn Organisation of Africa Unity /OAU’n 1963 keessa Finfinneetti hundeffame. Bara 2002 tti DHTA gara Tokkummaa Afirikaa/TA ykn African Union/AU tti jijjirame. Waal-ta’an hoggansa isaas, Finfinnee ta’e akka itti fufu murta’e. Yerooma wal-fakkataatti United Nations Economic Commission for Africa waal-ta’a hoggansa isaa, Finfinnee godhate. Akkasumas 1965 tti Finfinneen Council of the Oriental Orthodox Churches taate.
Akka lakkofsa ummata 2008 taasifametti ummata magalaa Finfinnee 3,384,569 tu lafa 5,165.1/km2 (13,378/sq mi) irra jirata.
Lakkofsi ummata magaala Finfinnee/MF keessaa baayyinni ummata Oromoo barabaraan gadi adeema. Kan ilmaan Habashaa immo guyya guyyaan dabala adeema. Kunis kaayyoo fi tarsiimoo dhan itti yaadame hojjetama jira. Kaayyon ani barru kana barressuuf ka’e enyutuu Finfinnee keessa qubatee jiraa fi Oromoon akkamittin ilalamaa ykn of ilalaa jira, Finfinnee keessatti yaada jedhurra ka’a. Kanaaf amma gara ijoo dubbin ka’ettan ce’a.
Heerri Adda Bilisa Baasaa Ummata Tigirayii/ABUT dhimma afaan hojii MF hin dubbatu. Hata’u iyyu male MF afaan Amaraan hojjeta. Akka Heera ABUT “MF bakka teessoo mootummaa Federaalaa fi itti waamamni ishees mootummaa federalaaf” jedha. Akka bu’a qoranna obbo Milkeessaa Miidhagaa kora Hayyota Oromoo, Fulbaana 2016 Yunibeersiitii Finfinnee keessatti geggeffame irratti ibsetti “ummati Oromoo %19.51, ummati Amaraa %47, ummati Guraagee %16 Finfinnee keessa jiraata”. Baayyiinni ummata Oromoo Finfinnee keessa jiratu baayyina ummata, Jibutii fi Komoroo wajjin wal-qixa. Ummati Oromoo MF keessa jiratu bayyiinni isaa ummata Jibuutii fi Komoroo wajjin wal-qixa kun wagga 130, Finfinnen, Habashootaan dhuunfatamte keessatti mana baruumsaa tokko, gazeexaa fi barrulee gaggabdu tokkolle MF keessa hin qabu.
Magaalonni Oromiyaa keessa jiraan heedduun isaani bakka qubsuma waraana, Miniliki turan. Adeemsaa keessa ummati itti galuun maagala ta’e. Akka bu’a qoranna Ob.Milkeessaa tti “ baayyinni ummati Amaraa magaala Finfinnee 1910 keessa %20 gadi ture, baruma kana keessa ummati Oromoo MF keessa jirataa ture Afaan Amaraa hin beeku ture, 1958 keessa ummati Oromoo %18 titti gadi bu’e, 2007 tti ammoo %20 ta’e”. Adeemsii akkasi kun sirna siyaasaa gita bittu alagaa wajjin deema. Biyyota garbumma jala turaan keessatti gochi akkasi kun mullatera. Abban biyya dhabame ykn sab-bicuu ta’ee giti bittu immo humna murtessaa/balla ta’e jechudha. Harrralle waanti ABUT guutuu Oromiyaa keessatti lola kallatti hunduumaan ummata Oromoorratti adeemsiisaa jiraanif kaayyoon isaa kanuma.
Hubachisia: barruu koo kan Qabsoo Bilisummaa Oromoo fi Wal-xaxiinsaa Gaanfaa Afirikaa jedhu 4 bitootessaa 2017 marsaaritii Ayyantuu.net irratti maxxanfame irratti kaartaa asi gadii kana fayyadameen ture. Hata’uyyuu malee ergaa kaartaan kun dabarsituu dubbistootni waan hubataan natti hin fakkannef. Kanaaf akka armaan gadittin ibsa na caqasa.
Kaartaa tokkoffaa
Kaartaa tokkoffaa. Magariisi akka ambeebatti gargar cicitte mullatu, Oromiyaa ABUT meeshaa cunquursaa Oromoo; Dhaabbata Dimookiraasii Ummata Oromoo /DHDUO tin bulchaa jiraanidha. Oromiyaan balloon gaanfa qabdu irratti sararaamtee jirtu immoo ishee ABO’n dhiigaan tarareedha. Ilmaan Abisiniyaa guutummaa impaayeericha keessa dhangala’aani dinaagdee biyyichaan duroomani jiru. Kana cinattii aadaan, Afaani fi seenaan isaani lellifamu bira taree saboonni kibbaa sadarkaa Afaani fi seenaa isaani moggatti dhiisaani Habashumma fudhatan bira ga’a jiru. Kanarra ka’uun, Itiyoophiyaan, Oromiyaa addan kutee impaayericha dhuunfate akka jiru kaartaan kun mullisa.
ABUT Oromiyaa yoo xiqqate bakka lamatti ciruu fi Oromoo sab-bicuu gochurratti halkaani fi guyya hojjecha jiru. Wagga shantama olif, Sumalootni, Sumaliyaa gudditti ijaaruuf qabsa’a jiru. Harra hoggansa wal-ta’aa tokko jalatti hogganamu yoo dadhabaan ille biyyi, Sumaliyaa fi Sumaleen addunyarratti beekamaniru. Biyyotini hallu diimaa dibamaan akka biyya Sumaliyaatti of beeku. Garuu gariin isaani, Itiyoophiyaa fi Kenya keessa jiratu. Mohammed Said Barren humna itti dhabe male bara 1977 tti, Sumaliyaa guddiitti kana ijaaruuf lola Baha Oromiyaarran jalqabe. Harras Lolli ABUT Baha Oromiyaarraan geggessa jiraanif duubbee siyaasaa sana qaba. Kanas taarsiimoo siyaasaa fi Oromoo sab-bicuu tti deebisuutu duuba jira. Akka bulchiisaa DHDUO harratti yoo Master pilani Qindawa Magaala Finfinnee/MPQMF dhugome Oromiyaan ishee magarisa sana taati. Ilmaan Abisiniyaa impayeericha keessatti saba guddaa/murteessaa ta’u. Gaafa sana yoo dimokiraasii dhan impaayericha bulchaan yaaddoo hin qaban. Sababiin isaas isaantu humna murtessa qaba waan ta’ef. Humnaan ukkamsaani barabaraan bitu akka hin dandenyee inuma beeku. Kanaaf dimookirasii dura waantii isaan gochuuf akekkataan impaayeericha keessatti dinagdee, aadaa, Afaan, sabummaa, amantii fi humna waraanan akka of-duuba hin deebinetti of ijaaruu fi Oromoo immo sab-bicuu fi lamsha’aa taasisudha. Amma karoora bara fagoo kana of-duratti egeree/ilmaan isaanif hojjecha jiru. Qabsa’onni ABUT ofi dullomaniru garuu waan hunduumaa ilmaan isaanifi fi dhalootaaf hojjecha jiru Yeroo hundumaa dhadannoon isaani ‘matakati’ jedha. Dadhannoon, Abbayi Walduu ummata Tigiraayif dhadate “hamma dhaloota saditti humni angoo siyaasaa nu harka fuudhu hin jiru” jedhe abdachiise Adollesaa 2016 tti.
Kaartaa lamaffaa
Kaarta lamaffaa. Kaartaa lamaffaa kanarratti dhaamsaan dabarfachuu barbaade akka kanatti fufe jiru ta’a. Wa’ee MPQMF armaan olitti ibseera. Ammo abjuu fi adeemsa Sumaliyaa guddiittin isinitti hima. Kaayyoo fi akeekii lola Sumaloota 1977 tti Baha Oroomiyaatti jalbee fi amma ABUT tin utubame adeemsifaama jiru barruu kiyya duraa irratti ibsera. Amma garuu, sumaliyaa guddiittin lafarratti yoo dhugoomtee maal akka inni, Oromiyaa fi Oromoo godhu isinitti mullisun carraqa. Lollii MPQMF fi Sumaliyaa guddiiti Oromoo irratti jalqabe akka jiru ijaa keenyaan arga jirra. Akka TVO DHUO hogganamu gabasettii “lolli kun jalqabe torbaan lama keessatti, Oromootaa kuma soddama/30,000 lafaa fi qe’ee isaanirra buqqise” jedha. Kun isa DHDUO amane gabase qofa. Akka OMN gabasetti immo “Oromoonni dhibba afuri/400 oli ajjefamaniru” jedha. Lolli kun akkuma itti fufeetti jira. Hata’uyyuu malee amma ammatti humni ykn mootumman maaliif kana gootu jedhe ABUT seeraanis ta’ee jaarsummadhan gafate hin jiru. Yaadumtissalle waan jiru natti hin fakkatu. Yeroo baayyee hayyoonni fi qabsa’onni, Oromoo “erga ABUT angoo siyaasaa irra kufee booda seeraan gaafanna” jedhu. Kun dubbi midhaan hin qabne dha. Erga kufeeti inniyyu kufe essaa ti? eenyuun eenyuun gaafattaa?. Ammoo erga kufee gaafachuun bu’aan isa maali?. Silallee harra akka inni darbee hojicha itti hin fufnef naasiisuufis ta’e adabuuf yeroo sirrin amma. Waldaan Abboti Seeraa Oromoo Hagayya 2016 tti ABUT kufuutif kerkera jira kanaaf angoo siyaasaa fi bulchiinsa biyyatti irratti maariyanna jedhe jaarmiyaalee siyaasaa fi waldalee Hawwasaa fi amantii Oromoo, London, Biritaniyaatti waame ture. Isa duras ta’e isa booda garuu achii buuteen isaani hin bekamu. Nama dhuunfaati kaasee hanga jaarmiyaa siyaasaa biyya alaa fi saba-himatti cuftinu yeroo sochiin tokko biyya keessa dhowu angoo siyaasaa qooddachuu fi wal-ta’iinsa/tokkummaa Oromoo irratti hojjechuuf dammaqu. Isa duras ta’e isa booda immo QBO hin yaadatan. Adda Bilisummaa Oromoo/ABO fi hoggana isarratti dhaaga holola darbatu. Namoonni gariin ABO fi hoggana isa hamachuu fi abaruu hojii qabsoo godhataniru. “Namoonni of keessaa miya’a ykn waan gaarii hin qabne yoo nama biroo hadheessan waan miya’an of see’u” jedhe obbo Leencoo Lataa. Gababaatti yoo, Sumaliyaa guddiittii fi MPQMF milka’ee, Oromiyaan ishe magariisa Dhiha fi Kibba sana qofa taati. Oromiyaa ABO’n dhiigaa fi lafee qabsa’oota, Oromoon taararee sun lafee/skeleton qofa taati. Dimshashumatti kaartaa kana lamaan iarratti waantin jechu barbaade kanuma.
FINFINNEE HARRAA
Akka bu’a qoranna Ob. Milkeessaa tti 1997 tti gandoota baadiyaa 23 tu bulchiinsa MF jala gale. Ummataa gandoota kana keessa jiraatan keessa %70 ol, Oromoodha. Gaafa gandoota baadiyaa 23 bulchiinsa MF jala galchaan dhimmotni aadaa, afaanii, mana baruumsaa, enyuumma fi buufata fayya/hospitala tokko ille ilaalcha keessa hin galle. Bara 2003 tti immo sunu hafe bulchiinsa gandoota baadiyaa fi lafaa naannoo sana akkuma jirutti dhunfatan. MPQMF maqaa ittin wali gala giddugalessa, Oromiyaa seeraan dhuunfatan male bulchiinsii fi ummati, Oromoo naannoo sanarra buqqifamera. Kaan immo ammayyuu buqqifama jira. Dhugaa lafarra jiru yoo ilalle bulchiinsii MF daangaan isaa asi ykn achi waanti jedhamee beekamu hin jiru. Yo kara Baha ilalle hamma Bushooftu ga’utti, Finfinneen ballatera. Kanaa immo ummatatu irra qubate jira osoo hin taane, lafa gudda investeroota, Tigireetu diilloo itti ijarratte jira hamma, Adaama ga’utti. Kara Kaabatiin yoo ilaalle bulchiinsii MF, Kotobeetii kaase, Walloo fi Tigirayitti geesurran daangaa hin qabu. Kara Dirre Xiyaraa; Boolerraan yoo caqsne bulchiinsii MF gandootaa baadiyaa keessa darbe, Tulluu Diimtuu ga’e Yerar/Garjiiitti deebi’a. Karaa, Sulultaan immo, Suluulta darbee laftii heedduun dhuunfatamera. Karaa Dhihaatiin immo, Burayyu darbee, Holoota darbeera. Lafti kun cufti 1997 kaasee maqaa investment; daraaraa omishuu, warshaa dhaabuu, gumurukii fi kk fadhaan samame. Yeroo sanatti qotee bulaan naannoo sanaa mormuuf yaale ture. Garuu deggersa ykn sagalee dhabe faca’e. Barataan ture bara sana nan yaadadha baratootni, Hamboo fi Calliyyaa, Mandii fi Dambii Dollotti mormi jalqabani turan. Garuu humni waraana guddan itti gadi dhiifame torbaan tokko kan hin calle keessatti ukkamsani. Dammaqinsii ummata Oromoos sadarkaa harra kanarra hin geenye ture. Harra lafa bara sana saaman seera qabeessaan itti fayyadamuu irratti ABUT nu fixa jira.
Akka qorannaa Ob.Milkeessatti “MF keessa olma da’immani kuma tokko/1000 ol, mana barumsaa sadarkaa tokkoffa dhibba saddetti/800 ol, mana barumsa sadarkaa lamaffaa dhibba lamaa/200 fi qopha’inaa dhibba fi kudhan/110 jira”. Kana kessaa manni barumsaa Afaan Oromoo hin jiru. Gaafa gandota baadiyaa digdami sadi/23 ofitti dabalaan sana mana baruumsaa, buufata fayyaa fi tajaajila bu’aralee hawwasaa adda addaa wajjin dhuunfatan. Sun cuftinu Amariffatti jijjirrame jechudha. Akka bu’a qoranna biiroo barnoota MF baasetti “mana baruumsaa konyaa, Gullallee, Aqaaqii, Yakkaa, Kolfee, Boolee fi Qallittii keessatti Afaan ittin barsiifamuu Afaan dubbatamu gadi waan ta’ee fi barsiisoonnii fi baratootni wal-hubachu dadhabani jedhe” ture. Ta’us furmati hin laatamin hafe.Akka bu’a qoranna ob. Milkeessatti ammoo “mannen barnoota, Oromiyaa keessa jiraan %8.5 Afaan Amaraatin barsiisu”. Yeroo Fincilli Xumura Garbumma/FXG, Burayyuu keessatti geggeffama ture ABUT saboota Afaan Amaraa dubbatani mana baruumsaa as jiruu kana ijoollee keessanif Afaan Amaratti jijjirra jedhe gowomsa ture.
MF keessaa Raadiyoonii FM kudhan/10 tu jira. Ja’a/6 kan dhuunfaati. Afur/4 immo kan mootummati. Gazeexaa kudha torbaa/17 fi magazinii digdamii tokko/21 tu MF keessa dalagaa jira. Hata’uyyu malee, Afaan Oromoon kan dalaguu tokkolle hin jiru. Saba-himaaleen kun cufti QBO irraa yaaddoo fi sodaa waan qabaniif aadaa, seenaa, Afaani fi enyummaa, Oromoo dhabamsiisutu dalagalee isaani duubaan calaqqisa. Innis mirga bicuu heerrii federeala, Oromoof kennulle hin kabajan. Inumayyu faallaa isaa yeroo isaan hojjetan arga jirra. Gariin saba-hima maqaa dhuunfaan ijaaraman kana harkaa duubaan ABUT hoggana. Kanaaf holola isaani ittin geggeffatu. Fkn FM Zamin kan qoondaala ABUT; Mimmi Sibaatuu ti.
Qabsa’oonni, Oromoo gameyyin 1960 keessaa jalqabani QBO bu’uressuu fi qooda irra fudhachaa turan. Harra ijoolleeni fi akakayyuun isaani Afaan Oromoo hin beekan. Qabsoo abban isaani fi akakayyuun isaani itti dhiigaa turan beekuun hafnaan Afaan Oromoo hin beekan. Yeroon mana baruumsa ture ijoollee dhiigaan, Oromoo ta’ani garuu aadaa, seenaa, Afaani fi enyummaa, Oromoo hin beekne heeddun arge. Irra heeddun isaani maatiin isaani qabsa’oota turan. Keessattu bu’uressitootaa fi hoggantoota Maccaa fi Tuulaama akkasumas ABOti. Kana yeroon jedhu maatii qabsa’oota biyya Hambaatti dhalatani guddatan dabalate. Akkan MF keessatti hubadhetti namoonni akkasi kun immo QBO akkuma alagaan ilaluutti ilaalu. Waanti nuti harra dhiigaa fi jirru kun dhalootatti hin darbu yoo ta’e gatii hin qabu. Namootni tokko tokko akkas jedhu “akakayyuun koo, Oromoo dha garuu, ani Afaan Oromoo hin beeku”. Kaan immo akkas jedhu “maatiin koo Oromoo dha garuu, anii Afaan Oromoo hin beeku” jedhu. Jechoonni kun warra, Oromoo facasuuf irratti hojjeta jiru heddu gargaraa jira. Isaanis akkasuma jecha nu seenaa jiru.
6 Hagayya 2016 gaafa Hirira guddicha magaaloota dhibba lama/200 keessatti hirirtootni ba’ani sagalee isanai dhagessiffachaa fi wareegama turan. MF keessattis iyyama ABUT malee yeroo duraatif hirirri geggeffame ture. Sochi FXG geggeffame keessa inni MF adda ture. Sababiin isaas humnaa tikaa fi poolisii caalaa kan hirirtoota karaa dhowatee konkolaachiiftoota MF ti. Yommu hiriirtootni wal-ga’u jalqabani kaasani konkoolachiiftooni daandii cufaani xurrunbaa ittin korii kararraa ari’aani afuufuu jalqaban. Sana boodaa daandii dhorkatan. Hirirtootni dhibba saddetti/800 ganama sa’a 7:00 dura Hulluqa Kormaa ga’an. Daandii konkoolachiiftootni waan dhorkatanif dandii miillaan namni lama irra deemurratti hirirani sagalee mormii isaani dhaggesisuu jalqaban. Battalumatti hirirtoota dandii qallo dheeraarraa faca’ani jiraan, Agaziin tokko tokkon isaan to’ate. Waan nama aja’ibu immo yommuu, Agaziin dhukasaa fi reebicha jalqabu danidiin sila cufaame xurrunbaan iyyisifamu tokko utuu hin hafiin naannoo sana baallee baasee waan barrise fakkata. Tarii konkaalaachiiftootni suniyyu humna tikaa ABUT ta’u malu. Garuu akka sochii gaafa sanatti utuu hirirrii sun cimee itti fufe ta’e, hirirri sana mormu biroon waan qopha’a ture natti fakkata. Hirirtootni gaafa sana qabamani reebamani fi hidhaman akka natti himaanitti “mana namoota dhuunfaa Afaan Tigirinya dubbatani keessatti, namoota uffata sivil uffatantu nu reebee” naan jedhani. Namni “guyya sadiin magazina nama dhuunfaa keessatti hidhamen reebame” nan jedhes jira.
BOOLEE, LAAFTOO FI QOSHEE
Bara 2015 keessa saamicha lafaa gandaa qotee bulaa Boolee Bulbularratti bifa addaa/ humnaa waraanaa fi tikaan ABUT tin jalqabe. Ganda qotee bulaa,Warra Gannuu keessatti mannen jiraatoota heddu diiguun namoota gariin ajjessani, gariin immo madessani, kaan immo hidhan. Utuu baayyee hin turiin, Oromoota ,Boolee Bulbulaa keessaa afoosha qabani namoota soddomi sadi/33 afoosharra qabani akkuma jiranitti mana hidhatti darbani. Ajjechaa Warra Gannu tti ABUT rawwateen wal-qabate sochiin MF keessatti dho’uuf kaanan yeroof dhaabani turani. Guyyota murasa booda immoo Laftootti humna tikaa isanitin lolan/humnan mana jiratootaa diiguu fi ajjessu jalqaban. Asittis mormii fi dura dhaabbanna gudda isaan hin egnetu isaan mudate. Humnoonni tikaa fi ajajoonni isaani isaani irra ajjeffaman. Namoonni heddunis wareegaman. Bulchaan Konya, Laaftoo fi ajajaan polisii aanaa sana irra ajjeffame. Saba-himaleen garagaraas gabasan. Kanaaf ammas utuu hin jaallatani of-booda deebi’an. Hata’uyyu malee manoonnii diigamani fi namoonni ajjeffaman akkuma sanatti hafan. Yeroon kun yeroo FXG, Oromiyaa keessa belbela jiru waan ta’eef ABUT heddu rifatani turan. Sababiin isaa QBO Shaggar seennan isaanif akka dhumate beeku. Lafoota irratti waranni geggeffamu kun immo investeeroota biyya keessaa fi alatti dursee gurgeramera. Kanaaf muddama jiran. Bitootessaa 2017 tti ammo gandaa “Qoshee” jedhamu keessatti sochiin adda dhaga’ame. Lafatu sigigate namoota dhibbaa fi afurtama/140 nyaate. Saba-himan ABUT dursee taatee sana lafa kosiin itti gatametu sigigate jedhe gabase. Kanaaf saba-himaleen cuftinu lafa kosiin itti gatametu sigigate jedhani gabasan. Garuu dhugaan jiru utuu laftichi hin sigigaatin dura laftichi gurgrame ture. Ummata laficharra jiratuunis irra ka’a jedhame qajeelfami kenname ture. Ummatichi lafa dhaquu waan hin qabneef callisema ta’a ture. Battala isaan hin yaadinitti balaan kun irra ga’e lubbun namoota sana darbe. Doozeeriin reeffaa namoota barbaaduu mana namoota sanas diigaa deema. Akkataa itti ABUT itti dubbicha afarsuu barbaaduus waan duubaan harka keessa qabu fakkata. Guyya tokko boooda baratoota, Yunibeersitiin gargarsa namooma godha jechuni fi Alamuddin saba-hima ABUT gadi ba’e kitila afurtama/K 40 kenna jechun sun na shakkisise. Balaa sana booda namoota naanno sanatti hafaan godansisaan. Silaas kan barbaadaama jiru laficha waan ta’ef.
Muxannoo wagga 26 ABUT irra arga jirurra enyunu hata’u dantaa isanif jecha ajjesuuf garaan isaani hin seesu. Gaafa galma, Miniliki seenan angoo irrati qabsa’ootaa fi hoggantootni gameyyin meeqaa akka wal-fixaan mudanno dhiho Ayyalomfa qabna. WAREEGAMTOOTNI IRRECHAA IMMOO BARABARAAN YAADATAMU. Ani dhumaati namoota dhibba fi afurtama/140 qoshee sana keessa ABUT harka qaba jedhen amana. Kanaaf dhumaati fi balaa sana cufaaf ABUT itti gaafatama.
MAQAA GANDOOTA FINFINNEE
Bara 1970 moota keessa gaafa QBO eegaltu, isa jalqaba qabsa’onni maqaa isaani jijjirratan. Fkn Yohannis= Leencoo, Abdur Karim= Jaarraa tti jijjirratan. Qabsa’onni maqaa Amaraa, Arabaa, Israa’eel qabaata turaan cufti maqaa Oromootti jijjirratan. Sana booda maqaa lafa Oromoo, maqaa Oromootti deebisan. Fkn Addis Abeba= Finfinnee, Asebe Tefer = Ciroo fi kkf dha. Battaluma sanatti qubee Saaba/Amaraa dhiisaani Qubee Afaan Oromoo Afaan hojii jaarmiyaa, barnootaa godhatan. Osoo akaksitti QBO belbela jirtu 1991 jijjiramni ta’e. Sana booda Heeraa fi Mootumman duraan ture jijjirame. Hata’uyyu malee heeraanis ta’e labsii dhan hagganni ykn mootumman maqaa MF deebisee ykn moggase hin jiru. Garuu ummati Oromoo sagalee tokkon wal-ta’ee Addis Abeba lagate. Finfinnee jedhe waan waamef harra alagaanis, Finfinnee jedhe waama. Akkuma kana maqaa gandoota, Finfinnee keessa yoo maqaa Oromoon itti moggafaten sagalee tokkon wal-taane waamu jalqabne gaaf-tokko alagaanis utuu hin jaallatin fudhachu mala. Isa jalqaba garuu osoo nama bira hin dirqisisiin ofirra ha jalqabnu. Lagadhu/didii maqaa alagaan gandoota, Finfinneef moggase.
1. Adaamii………………………………………….Semen mezegaja, semen hotel
2. Agamsa………………………………………….Anuarmesgidi,Merkato
3. Alloo riqichaa…………………………………Ingiliz embassy
4. Awwaroo………………………………………..Aware
5. Baabuu…………………………………………..Addisu Kera
6. Baddaa Ejersaa………………………………..Res Kesa –sefer
7. Birbirsa gooroo…………………………………Georgis, Piasa
8. Burqaa……………………………………………Yeka Mikael
9. Caffee Araraa……………………………………..Yeketet 12
10. Caffee muudaa…………………………………..Lideta
11. Caffee Tumaa……………………………………..Sidist kilo
12. Calcallii………………………………………..Sar bet
13. Laga Harree…………………………………… ..Lagahar
14. Caffee annani…………………………………….Meksiko
15. Daalattii ……………………………………….Aret-kilo
16. Dabbasoo…………………………………………Goteraa, Wallo sefer
17. Dachee Gorbaa…………………………………….Addis-ketema
18. Dhummugaa………………………………………..Ginfille
19. Didimtuu…………………………………………Shehojale
20. Dolloo buddenaa…………………………………..Bekilobet
21. Dooqaa Booraa…………………………………….Hayahulet
22. Fichee…………………………………………..Talian-mishig
23. Garbii…………………………………………..Sengatera,ambeta,mekelakia
24. Golboo…………………………………………..Gofa, Kera
25. Haadaa ammaa……………………………………..Tele,Geraji,cerqos
26. Harawwaa…………………………………………Kacha fabirika
27. Harbuu…………………………………………..Shola
28. Heexoo…………………………………………..Behita
29. Hulluqa Kormaa……………………………………Ras Birru Sefer, mesqel adde bebah
30. Hurrumaa…………………………………………Ferensahi/France
31. Hurufa Bombii…………………………………….Jenmeda
32. Hurufaa Raaree………………………………….. Ras Geneme sefer, Addisu Mikael
33. Jaajjaa…………………………………………………..Bihere-tsige
34. Kormaa ykn Raaroo…………………………………Res Tesema sefer,tikur anbesa,immigration
35. Labuu………………………………………….. siga meda, tataki
36. Laftoo…………………………………………. Bunna bordi
37. Lumee……………………………………………Yosef sefer/Yosef betekiristian
38. Madaaroo…………………………………………Ayer tena
39. Malkaa Ooboshee ………………………………… Bambis
40. Mardee…………………………………………..Aroge ayar marefia
41. Muujjaa………………………………………….Shiro-meda
42. Qaalee…………………………………………..Asko
43. Qarsaa…………………………………………..Shereten, Hilten, Xiyibet
44. Qirxii…………………………………………..Belah Zeleke-menged
45. Sammu gulaalaa……………………………………Meta daricha
46. Sokoorruu………………………………………..Meselemia,Amanuel,koasmeda
47. Sulula Garbii…………………………………….Tekileheyimenot
48. Tulluu Daalattii………………………………….Aret kilo betemengist
49. Tulluu dheertuu…………………………………..Gofa betemengist
50. Tulluu ejersaa……………………………………Hana Mariam
51. Waayyuu………………………………………….Kechene-medenialem
52. Waddessaa………………………………………..Cherchir godena
FINFINNEE 1974 BOODA
Bara 1974 booda adeemsi siyaasaa impayeera Itiyoophiyaa hundee dhan jijjirame. Abban lafummaa fi sanyalumma, Amaraa mormii guddatu mudate. Kanaaf sabummaan adda adda baba’ame ijaramun jalqabe. Sana booda siyaaasaa sabumma irratti hunda’etu beekamti argate/fudhatame. Sadarkaa kanatti saboonnii fi ummatootni maagaala joonji siyasaan rukutaman. Sababiin isaas jiraatootni magaala sabumma tokko hin qaban. Gariin isaani haadhan saba bira, abban saba bira irra dhalatan. Kaan immo haadha mana ykn abba manatiin saba biradha. Kanaaf siyaasaa sabumma irratti hunda’e fudhachun waan isaan diiguuf sabumma caalaa biyya lellisutti fulleffatan. Gochii akkasi hedduminan magaalotta, Oromiyaa keessa jiraan keessatti mullata. Magaaalonni, Amaraa fi Tigirayi keessa jiraan rakko kana hin qaban. Magaalotni, Amaraa keessa jiran, Amaraa dha. Kan Tigirayis ,Tigireedha. Oromiyaan garuu sabootaa fi ummatoota, Oromoo hin taaneetu dhuunfate jira.
Finfinneen uumama isheetin lafa dhaloota, Oromoo yoo taate ille harra garuu ummatootni keessa jirataan saboota biroodha. Oromoon MF keessatti sab-bicuu fi iyyessa ta’e jira. Oromoon qe’ee isaa irratti iyyessaa fi alagaa ta’e bulaa jira. Alagaan, Finfinnee keessatti duroomee, abba biyya of godhe bulaa jira. Oromoon MF keessatti shakkamaa fi sodaatama jirata. Finfinneen haandhuura, Oromiyaa taatee garuu saboonni ishee keessa jiratan, Oromoorraa soda fi yaaddoo qabu. Kanaaf gaafa QBO finintu jaraatootni MF yaaddootu isan qabata. Callisani osoo hin taane muxaanno irra ka’an qabu. Innis: Addi Bilisa Baasa Ummata Eritiriyaa/ABUE gaafa guutummaa, Eritiriyaa dhuunfate ummatoota, Asmaraa keessa jirata turan kuma jaataama/60,000, Tigiraayi keessatti akka koositti dhangalaasan. Beleshangul ummata Oromoo Asoosaa keessa jiratu konkoolaata biyyoo guuruun akka biyyootti, Mandii fi Begiirratti dhangalaafte. Jiraatootni MF sodaa kana waan qaban natti fakkata. Heeddun isaani ilmaan nafxanyootaa waan ta’anif jibbinsa, Oromoos qabu. Kanaaf dhaabota maqaa tokkumma, Itiyoophiyaan ijaaraman humna isaani guutu deggeru. QBO ykn ABO immoo akka diinaa isaanitti ilaalu. Halli kun immo ABUT daraan fayyadera. Dhugaa dubbachuuf jiraatootni MF ABUT gararra jibbu. Garuu dhaaba itti chichani/amanani deggeraan immo hin qaban. Qabsooni fi jaarmiyaaleen biyyatti keessa jiran tumsa fi deggersaa ummata magaala hin argatin jiru ammalle.
Bara 1974 as jiraatootni magaalaa jaarmiyaa siyaasaa cimaa deggeran hin arganne. ABUT 2005 dura xiyyeffanna isaani jiraatoota magaalaa fi saboota wal-makaa irra ture. DHDUO bu’a tooftaa qabsoo sanati. 2005 asi garuu xiyyeffannan ABUT jiraatoota baadiyaa giddu galeffate socho’a jira. Dhaabonni maqaa tokkumma, Itiyoophiyaan qabsa’aan immoo ABUT faana deemu. 2005 dura akkuma ABUT xiyyeffannan isaani jiraatoota magaala ture, isa asi immo jiratoota baadiyaa giddu galeffatan. Fkn qabsoo Kaaba Itiyoophiyaa; Amaraa fi Wal-qayiti fakkenya ga’adha.
QBO’n gaafa jalqabes ilmaan qotee bulaa qaroodhan MF keessatti 1973 hanga 1976 tti socho’a ture. Bara 1976 hnaga 1991 immo Gobollee fi Yaabus keessa nanna’a ture. Bara 1991 immo, Finfinneetti ol deebite. Bara 1992 biyya hambaatti gadi ba’e. Bara 1993 booda bu’uressitooni fi hoggantootni muraatoo fi jajjabon dhugaatti qabsichaaf mana ba’an ni wareegaman. Qabsa’onni qubaan lakka’aman qabsicha dandamachiisuuf biyyota ollaa keessatti dhamati guddadhan qabsicha deebisaani gadi dhaabun biyyatti ol deebisuuf ijjibatan. Sadarkaa kanatti ABUT heddu of ijaare, biyyota dhihas firoomfate. Waraannii fi humni tikaa isaani biyyota Dhihaan leenjii fi hidhanno humna isaani olitti argatan. Kanaaf qabsa’onni, Oromoo dura dhaabbachuuf duubbees waan hin qabneef marfama hamaa keessatti hadhaa qabsoo dhandhaman. Kana keessatti hoggantootni fi ajaajootni heeddun wareegaman. Kana cinatti diigamsi keessaa fi foxxoqinsi isaan mudate. Hamma harratti diigamsii fi foxxoqiinsii akkuma itti fufeetti jira. Sadaarkaa kanatti qabsoo qara lama ykn sadii kan marfama keessatu geggeffama jira. Kanaaf 1992 booda QBO fi MF deebi’ani wal-argachu hanqatan. Jiraatootni MF fi QBO halaalatti oduu/ maqaa dhan malee wal-hin barin jiru. Qabsoon biyyatti keessatti geggeffamu immo deggersa jiraatoota Magaala argate male milka’u hin danda’u. Bara 1991 dura qabsoon hidhanno milkii fi deggersaa jabaa qaba ture. Kanaaf deggersa jiratoota baadiyaatin galma ga’e. Qabsoo hidhanno keessatti sagalee murteessa kan qabu jiraatoota baadiyaa ture. Qabsoo jaarraa 21ffaa keessatti immo murteessan jiraatoota maagalaati . Kanaaf QBO wagga tokkof utuu wal-irra hin citiin deemte deemte, Sabbataa, Burayyuu, Suluultaa, Galaan, Sandafaa, Laga Xaafoo geessee of-irra deebite. Akka wareegaama, gootummaa fi cichoominaan belbela turten, Finfinnee ol seente ta’e dhumate ture.
Gaafa QBO, Finfinnee marsite mootummoonni Gaanfa Afirikaa heeddu rifatan. Sababiin isaas seenaa haaratu Afirikaa keessa jalqaba jira. Afirikaa keessatti abbaa Irree fi Garbomfataan hidhanno malee kufaani hin beekan. QBO’n ABUT Gaanfa Afirikaa sodaa fi yaaddoo tokko malee to’ate jiru lafaan ga’uuf raasuu isa yommuu argan.
- Albashir; mootummaan Sudaan Kaabaa hidhamtoota siyasaa biyya isa keessa jiran cufa akka gadi lakkisu waada seene
- Salbakir; mootumman Sudaan Kibbaa mormitoota isaa wajjin ararame
- Sumaliyaan nama mootummaa nuuf ta’a jedhan filatan, nama ABUT barbaadu didan
Museevini; mootumman Ugandaa yaaddoon lafa qaqqabu egale
Saba himaan biyyota Dhiha QBO dhaga’u hin feene akka CNN, Bloomberg,China fi kkf gabasuu egaalan
Mootummoonni Dhiha wagga 30 kadhatamani sagalee, Oromoo dhaga’u didaani balbala banana simachu egalan
Halli kun kan nutti agarsiisu QBO galma mootumma/ MF tti dhi’achu isheeti. Waggota dheeraaf baadiyaa keessa gaafa isheen turte namni gurra kennef hin turre. Oromoon dhaga’u hin feeneyyu heeddutu ture. Anga’oonni DHDUO fi qoondaaltootni ABUT tokko tokko dhiifama gaafachuu fi gaabbuu egaalan. Qabsa’onni Oromoo gameyyin abdii kutaatani manatti gagalani turaanis mana gadi baba’u itti fufan. ABUT waan takka godhee fi yaadee hin beekne ifatti/mullinatti seeraan waraana ummatarratti labse. Labsiin sun immo enyummaa isani isaan of- keessatti dhokfatani raroo hoolaa uffatani biyyota Dhihaa gowomsa turan bineensumma isaani saaxile. Kanaaf akka dura jaalala fi amantii mootummota anga’oota Dhiha biratti qaban harra hin qaban. Kun cuftinu jiraatootni magaala sagalee fi humna murteessa qabachu isaniti. Sababiin isaa addunyaan harra addunya odeffannoti. Odeffaano dabarsuu fi fudhachuuf carra gudda kan qabu immo jiraatoota magaalati. Odeefaannoon harra akka rasaasaati. Kanaaf ABUT rukutta odeefannotin jonja’e. MF magaala guddiitti Afirikaa, bakka iddo bu’onni biyyota Gamtoman/ BG ykn UN jiru, Saba-himaan biyyota Dhiha jiru, Dipilomastotni fi ummatootni biyyota alaa jiraan waan ta’eef sagalee fi dhageetti gudda qaba. ABUT wagga 26 QBO baadiyaa fi biyya ollatti ukkamsa turulle amma garuu Finfinneetti marsitetti.
QBO FINFINNEE SEENSISU
Akka furmaatatti kanan heeru QBO Finfinneetti ol-galchu dha. Kunis kan ta’u malu tooftaa fi tarsiimoo qabsoo fi yeroon gaafattun masakamu ta’a. Kanaas akkas ta’u qaba ykn kanatu gaarii dha jedhe gabaa kana keessatti akkan dubbadhuf narra hin egdan jedhen abdadha. Hata’u iyyu malee amman booda jiraatoota magaala irratti xiyyeffachun dirqama ta’a. Kana yeroon jedhu jiraatootni baadiyaa hin fayyadan jechu akka hin taane isinif gala jedheen yaada. Qabsoon amantii, kutaa, gosaa, korniyaa hunda hin hiramchiifne tuulla cidii dha. Hammam guddatu ille bu’a hin qabu. Tooftaa fi tarsiimoo jiraatootni magaala, Oromiyaa fi kan biroo itti QBO deggeran mala dha’un barbaachisa natti fakkata. Hammi ummati Oromoo hidhanno malee qabsa’uu qabu caala qabsa’era. Utuu ummati, Oromoo MF keessatti murteessa ta’era ta’e qabsichiyyu xumurame wagga tokkoffa isa kabajaa jirra ta’a. Hubannaa fi beekumsa jiraatootni MF QBO tif qaban heeddu dhugarraa fagoodha. Karaa ittin isaan hubachiisaan mala dha’uun hojii aritiin hojjetamu qabudha. Akka ummati Oromoo biyya isaa keessaa saboota biroo ari’uuf hin teenye qabsoo dhan agarsiifnerra. Garuu ammayyu wal-ta’insa haqaa fi galmee irratti hunda’e walin hin qabnu. Gargar fageenyaa fi uumamni magaaloota, Oromiyaa keessa jiranis yoo addan nu fageesseelle wal-ta’iinsaa qabsoorratti hunda’ee tokko qabaachuu dandeenya. Innis akka si gaditti caqasi.
- ummatoota Oromiyaa keessa jiraataan cufaaf odoo isaan nun gaafatin lamumma Oromiyaa kennuufi. Yoo didanis mirga guutu qaban
- Dirqama lammiin Oromoo tokko qabu akka gitaa fi humnaa isanitti itti kennu
- Sagalee isaani ta’u, hawwachuu, misoomaa, Saba-himaa fi hojii hawasaa keessatti of eggannodhan hirmachisu
Rakkini fi dhiibbaan isanirra ga’u akka lammi biyya keenyarra ga’etti fudhanne deggeruu fi gargaarsa namooma gochufi qabna
Yoo QBO tif hirisuu hin danda’amu illee ta’e tumsa godhachuf halkaani fi guyya irratti hojjechu. Kunis qabsoodhan dhugoma.
Hubachiisa: akka lammii biyya keenyatti ilalla jechun immo mirga hiree keenya nu murteessu jechu akka hin taane quba qabadhu. Mirga guutuu qabu jechuunis mirga nam-tokke isaan qabsa’aa jiranif jechudha. Garuu mirgi isani kan saba isani giddu galeffate/waalteffate jechu miti. Gabaaba dhumatti mirga nam-tokkee/individual right jechudha. Mirga sabumma ,Oromiyaa keessatti, Oromoo qofaatu qaba.
Bilisummaan Oromoo: kabajamu mirga saboota cunquurfamoo fi Oromiyaa keessa jirataniti.


text:
Boruu Barraaqaa
Namni marqa jaalatu akka kootii tokko barruu kana mammaaksa marqaatiin yoo jalqabu hancuufatu afaan guuta. Eeyee! Marqi nyaata aadaa Oromoo ti. Ho’aatti nyaatama. Xiqqoo qabsoo waliin qabuu gaafata. Qabsoo sin liqimsaa fi nan liqimsituudhaa. Dhuma irratti maraqatu moohama. Hangamuu yoo gube afuufamee qabbaneeffamee liqimfamuun isaa waan hin oolle taha.
Dubbii kaaneefitti haa deebinu. Habashoonni ummata Oromoo kana, gowwaa akka marqaa kan salphaatti afuufamee qabbaneeffamee liqimfamuuf godhanii laalu. Carraaqqii gowwoomsaa Habashootaa keessaa har’aaf ‘የፍቅር ከተማ’ jarri baantu fudhannee laalla. Magaalaaleen Oromiyaa kan Habashoonni ‘የፍቅር ከተማ’ jedhanii hurrii nutti maruu barbaadan bebbeekamoo dha. Jimma, Dirree Dhawaa, Baatee, Harar, Adaamaa fi Bushooftuun ‘የፍቅር ከተማ’ jedhamuun ‘leellifamu’. Kibba keessaa ammoo Hawaasaatu akkasitti ‘faarfama’. Hiikkaan ‘የፍቅር ከተማ’ kun abbaa dafee galuufii fi dafee hin galleef qaba.
‘የፍቅር ከተማ’n baanamu kun qolli isaa yoo laalamu heddu gurra namaatti tola. Ni mi’aawa. Walalootu walaleeffamaaf. Sirbatu sirbamaaf. Asoosamatu barreeffamaaf. Fiilmiitu hojjetamaaf. Wanti hin tahamneef hin jiru. Kan qola dubbii kanaa laalu jaalala dhugaa itti fakkaata. Qola isaa cabsee namni keessa firii dubbii kanaa laalu garuu dhugaa faallaa jaalalaa tahe arga. Namni dubbii tana arguu danda’u kamuu gaaffii jabduu takka dursee of gaafata. ‘Maaliif magaalaalee kanneen addatti filatanii ‘የፍቅር ከተማ’ jedhaniin?’ kan jedhu. Gaaffiin tun ammoo gaaffiilee biroo kaafti. Maaliif biyya isaanii Gondariin ‘የፍቅር ከተማ’ hin jenne? Bahir Daariin, Dabra Birhaaniin, Dabra Marqoosiin faa maaliif ‘የፍቅር ከተማ’ jechuu dhiisanii biyya namaa jaalatu? Biyya isaanii jaalalti hin jirtu moo?
Gaaffiilee kanneeniif deebii kennuuf dursa maalummaa magaalaalee maqaa dhoofne sanii haa laallu. Magaalaalee maqaa dhawaman kana waan wal fakkeessutu jira. Hundi isaaniituu Abiisiniyaa irraa ala haa tahan malee, lakkoofsa Habashootaa olaanaadhaan liqimfamoo dha. Mee tokko tokkoon tuttuqnee haa laallu. Jimma irraa yoo eegallu, Jimmi biyya Oromoo ti. Haa tahu malee magaalaan isaa sabaa fi sablammootaan dhaalamee Oromoon akka abbaa biyyaatti mataa ol qabatee keessatti hin mul’atu. Kutaan kun lafa argama bunaa waan taheef seena qabeessa.
Jimma qabeenyaa uumaa keessumattuu omisha bunaa, jimaa, dammaa fi omisha qonnaa biroo heddumminaan waan qabuuf Oromoon abbaan biyyaa mataa gad qabatee alagoota ofirratti baatee maqaa ‘የፍቅር ከተማ’ kanaan burjaajeffamee akka bulu barbaadama. Gaafa fedhan Abbaa Jifaar itti faarsanii Abbaa Joobir ammoo akka ‘shiftaa’tti balaaleffatu. Tooftaa adda addaa uumanii ummata kutaa kanaatti hurrii maru. Garaa laaffifachuu yaadu. Oromoonni dhalatoo magaalaa Jimmaa firoomaa fi seenaa madaa Oromummaa Oromoo kutaalee biroo waliin qaban jabeeffachuu mannaa faaruu ‘የፍቅር ከተማ’ kanaan hawatamanii akka Oromummaa irraa fagaatan irratti dalagamaa yoona gahe. Hin milkoofneef malee sabaa fi sablammoota godinaa kana magaalaa fi baadiyyaa keessa dur irraa qabanii qubatan qabachuudhaan, Jimmaan Oromiyaa irraa muratanii ‘Zoonii addaa’ jedhanii abbaa itti tahuufis yaalanii turani.
Dirree Dhawaan akkasuma magaalaa furtuu diinagdee biyyattii ti. Daandiin baaburaa Shaggarii ka’u Dirree keessa qaxxaamuree Jabuutii seena. Omishni biyya irraa gara alaatti baaburaan guuramu yookiis kan ala irraa baaburaan biyya seenu Dirree Dhawaa keessa qaxxaamuruun dirqama. Kana malees Dirreen wiirtuu omisha jimaa, bunaa, kudraa fi mudraa kan naannawa san irraa guuramuu tahuudhaan biyyattii keessatti tarree duraa irratti beekamti. Kunis biyyattiidhaaf madda galii isa olaanaa dha. Kana irratti ammoo eega gaafa lola Calanqootii qabee Dirreen harka Nafxanyootaatti waan kuftee jirtuuf, jiraataa magaalattii keessaa walakkaadhaa gadi kan hin taane Habashootaa fi sablammoota faana isaanii dhawanii dhufuun qubatanii dha. Oromoon magaalattii keessa jiru Habashoota lafa isaa cunqursanii dhufanii irra qubatan waliin hudha wal qabaa dirqiitti dhiibbatee yoona gahe. ‘Cirracha gamaa fi Cirracha gamana’ jechuun qoodamni magaalaa Dirree Dhawaa keessa jiru qoodama ergaa siyaasaa guddaa qabuu dha.
Oromoon Dirree dachii isaa dhuunfatee abbaa akka itti hin taaneef jecha maqaa ‘የፍቅር ከተማ’ jedhuun burjaajessanii bara baraan irra taa’uu barbaadu. Summii isaanii dammaan dibame kanaanis, kunoo har’a Dirreen haati madda gootota Oromoo harmee isii Oromiyaa irraa humnaan muramtee addatti mootummaa federaalaa jalatti bulfamaa jirti. Akkasuu tahee garuu, galanni cichoomina jiraattota Oromoo magaalattiitiif haa tahuutii, har’sa taanaan Dirreen Oromoo Oromoo jettee urgoofti. Ummanni Oromoo Dirree ilma namaa namummaadhaan kabajuu, simachuu fi keessumsiisuu itti beeka. Haa tahu malee faaruu sobaa ‘የፍቅር ከተማ’ jedhuun gonkumaa osoo hin burjaajofne yoona gahe.
Harariin yoo fudhanne Jogola (dallaa) warra Harariitu keessatti argama. Harar akka seenaatti yoo taheef magaalaa Oromoo fi ummata Hararii ti. Ummanni kun lamaan duula gaafa Calanqoodhaa waloon of irraa lolachuu irraa qabee hanga har’aantanaatti nagayaan waliin jiraachuun beekamu. Habashoonni eega Harargee cabsanii booda Harariin ‘katamaa’ isaanii godhatani. Bal’inaan irra qubatani. Oromoo baadiyyaatti irraa dhiibanii, Hararootas Jogol keessatti murteessanii akka barbaadanitti magaalattii dhuunfatani. Gaafa barbaadanis dhalattoota Hararii qabatanii ittiin Oromoo dhawuuf tattaafatu. Habashoonni har’ayyuu taanaan magaalaa Harar maqaa warra abbaa biyyaa Oromoo yookiin Harariidhaan waamuu mannaa ‘biyya Raas Mokonnon’ jedhanii waamuu hin dhiifne. Wallisaan Habashaa tokko baruma Wayyaanee kana sirba baase tokko keessatti:
‘ሓረርን ኣልሰጥሽ የራስ መኮንን ነው
ሸዋን እንዳልሰጥሽ ያፄ ሚኒልክ ነው
ጅማን እንዳልሰጥሽ የነ ኣባጂፋር ነው’ Jechuun yeroo summii isaa tufu warra biyya bulchina jedhu keessaa kan isa gaafate hin turre.
Dallaa yookiin jogola Hararii san irraa kan hafe lafti bal’aan magaalaa Hararis tahee baadiyyaa naannoo isaa kan omishni qonnaa irraa guuramu biyya Oromoo akka tahe beekamaa dha. Habashoonni garuu magaalaa Harar dhuunfatanii Oromoo baadiyyaa irraa qoraan, cilee, buna, jimaa,aanan, dhadhaa, kudraa, mudraa fi midhaan adda addaa isaanitti guuru gatii tolaatiin irraa nyaatanii baratanii baruma baraan akkasitti jiraachuu hawwu. Akka Oromoon magaalaa Harar mirga abbaa biyyummaa hin kaafne afaan qabuuf jecha ‘የፍቅር ከተማ’ jedhanii gowwoomsuu hedu. Maqaadhaaf Harar magaalaa guddittii Harargee Bahaa ti. OPDOn garuu sagalee ol fudhattee magaalaa kana keessatti mirga Oromoon qabaachuu malu falmuu hin dandeenye. Inumaa waajjirri bulchiinsa Oromoo akka magaalaa kana keessa jiru hanga dagatamutti Harar tarree magaalaalee Oromiyaa keessatti maqaan isii guddina isiitiin gitu hin dhagahamu. ‘የፍቅር ከተማ’ waan taateef.
Kutaa 2ffaadhaan dhihootti walitti deebina.


text:
(Cinaaksan, Oromiyaa, Ado. 10, 2017) – Dawwannaan obbo Lammaa Magarsaa godina Harargee bahaa aanaa Cinaaksanitti taasisan rakkoo daanagalee irratti dhalatee jiruuf furmaata...
(Jimmaa, Oromiyaa, Adoleessa 9, 2017) – Godina jimmaa Annaa Liimmuu saqqaatti mootummaan gibira kaappitaala keenyaa ol nutti dabalaa jiraa ja’an Bulchiinsi...
(Mataaharaa, Oromiyaa, Adoolessa 9, 2017) – Baroota dheeraf tajaajila kennee kan ture warshaan Sukkara Mataa Haraa suphaa dhabee hujii dhaabuf dirqame. Akka...
Awadaay, Oromiyaa, Ado 6, 2017) – Obboo Lammaa Magarsaa aanaalee godina Harargee bahaa wayta daawwachaa jiranitti loltoonni Agaazii jiraattota reebuudhaan daandii gubbaa...
Raayyaa ittisa biyyaa Mootummaa Wayyaaneetiin kan deeggarame humni addaa poolisii naannoo Affaar jiraattota Walloo aanaa Harbuu irratti lola geggeessaa jiraniin namoonni lama...


text:
Mootummaan Waaqayyoo Maalidha?
Maal sitti fakkaata?
Wanta garaa keenya keessa jirudhaa?
Fakkeenyaan kan ibsamedhaa?
Moo bulchiinsa samiirratti argamudha?
MACAAFNI QULQULLUUN MAAL JEDHA?
“Waaqayyo inni waaqa irraa mootummaa deebiʼee matumaa hin badne . . . dhaabuuf jira.”—Daaniʼel 2:44.
‘Ilmi nuuf kennameera; humni mootummaasaa gatiittiisaarra jira.’—Isaayaas 9:6.
KANA BEEKUUN FAAYIDAA AKKAMII SIIF ARGAMSIISA?
Bulchiinsa qajeelaa kanarraa dhuunfaatti faayidaa argachuu dandeessa.—Isaayaas 48:17, 18.
Addunyaa haaraa keessatti, fayyaa guutuufi gammachuu argatta.—Mulʼata 21:3, 4.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN JEDHU AMANUU NI DANDEENYAA?
Eeyyee, yoo xinnaate sababii lamaan kan kaʼe amanuu dandeenya:
Yesus wanta Mootummaan Waaqayyoo raawwatu argisiiseera. Yesus duuka buutonnisaa Mootummaan Waaqayyoo akka dhufuufi fedhisaa lafarratti akka raawwatamu akka kadhatan barsiiseera. (Maatewos 6:9, 10) Yesus yommuu kadhannaan kun deebii argatu haalli akkamii akka jiraatu argisiiseera.
Yesus yeroo lafarra ture warra beelaʼan nyaachiseera, warra dhukkubsatan fayyiseera, akkasumas warra duʼan kaaseera! (Maatewos 15:29-38; Yohannis 11:38-44) Yesus yommuu Bulchaa Mootummaa Waaqayyoo taʼu, wantoota gaarii Mootummichi namoota isa jalatti bulaniif godhu argisiiseera.—Mulʼata 11:15.
Haalli addunyaa kanarratti mulʼachaa jiru Mootummaan Waaqayyoo dhiheenyatti akka dhufu mirkaneessa. Mootummichi lafa kanarratti nagaa fiduusaa dura, addunyaan kun waraana, beelaafi sochoʼa lafaatiin akka hunkuramtu Yesus, dursee raajii dubbateera.—Maatewos 24:3, 7.
Yeroo ammaa wantoonni kun yommuu raawwataman argaa jirra. Kanaaf, Mootummaan Waaqayyoo dhiheenyatti rakkoowwan kana hunda akka hambisu mirkanaaʼoo taʼuu dandeenya.
WANTOOTA KANARRATTI YAADI
Bulchiinsa Mootummaa Waaqayyoo jalatti jireenyi maal fakkaata?
Macaafni Qulqulluun, gaaffii kanaaf FAARFANNAA 37:29 fi Isaayaas 65:21-23rratti deebii kenna.


text:
Ippistimooloojii
Ippistimooloojii (jecha Giriik ἐπισtήun, epistēmē, hiikansaa "beekkumsa, hubannoo", fi λόYoς, logos, hikaansaa "qorannoo") damee falaasamaa kan uummamaa fi ballina beekumsaa irratti xiyyeeffatu yoo ta'u maqaa biraa "tiyoorii beekumsaa" jedhunis ni waammama. Ippistimooloojiin beekumsi maal akka ta'ee fi akkamitti akka argamu/baratamu qorata, akkasumas beekkumsi mataduree ykn wanta tokkoraatti jiru hangam akka baratamuu/argamuu danda'u irratti xiyyeeffata. Mormii guddaan ippistimooloojii irratti jiru uummama beekkumsaa fi akkamitti akka inni wantoota akka dhugaa, amantii, fi sirrummeessa wajjin walqabatu karaa falaasamaa qaaccessuu irratti xiyyeeffata. Jechi "ippistimooloojii" jedhu kan uume filoosoophera Iskootish Jeemsi Fireediriik Feeriyee (1898-1864).


text:
qubeegeneration.orgAFAAN OROMOO
qubeegeneration.org Profile
qubeegeneration.org
Title:AFAAN OROMOO
Description:AFAAN OROMOO AFAAN OROMOO Menu WIIRTUU Aadaa Oromoo Aadaa Uffannaa Arsii Baale Boorana Gujii Harargee Iluu Abbaa Booraa Jimma Kamisee Shawaa Wallagga Aadaa Oromoo Aadaa Gaa’ilaa Naannoo Wallagga Nyaat
Keywords:
Discover qubeegeneration.org website stats, rating, details and status online. Read and write reviews or vote to improve it ranking. Check alliedvsaxis duplicates with related css, domain relations, most used words, social networks references. Find out where is server located. Use our online tools to find owner and admin contact info. Go to regular site
qubeegeneration.org Information
qubeegeneration.org Rank
qubeegeneration.org Traffic & Earnings
qubeegeneration.org WebSite Httpheader
qubeegeneration.org Keywords accounting
qubeegeneration.org Similar Website
qubeegeneration.org Traffic Sources Chart
qubeegeneration.org Alexa Rank History Chart
qubeegeneration.org Html To Plain Text
AFAAN OROMOO AFAAN OROMOO Menu WIIRTUU Aadaa Oromoo Aadaa Uffannaa Arsii Baale Boorana Gujii Harargee Iluu Abbaa Booraa Jimma Kamisee Shawaa Wallagga Aadaa Oromoo Aadaa Gaa’ilaa Naannoo Wallagga Nyaata Aadaa Aadaa Kabajaa Meeshaalee Aadaa Barnoota Qubee Afaan Oromoo Qubee Fakkiidhaan Sagalee Afaan Oromoo Barnoota Suur-sagalee Jechoota Afaan Oromoo Haasawa Afaan Oromoo Hayyoota Afaan Oromoo Seenaa Afaan Oromoo Kitaabota Kitaabota Barnootaa Kitaabota Biroo Afoola Walaloo Oduu Durii Eebba Oromoo Ciigoo Mammaaksa Hiibboo Gorsa Jechama Geerarsa Oromoo Qorannoo Argannoolee Qo’annoolee Yaaliiwwan Suuraalee Ol-fe’i Nu Qunnamuuf Daataa Olkaa’i Nyaata Aadaa Oromoo Nyaatni Aadaa Oromoo hedduu yommuu tau: Isaan keessaa Muraasni: -Micciirraa -Cuumboo -Ancootee fikkf Guutummaasaa Sirna Gadaa Oromoo Kun Sirna Gadaa Walharkaa Fuudhuu Abbootii Gadaa, Oromoo Gujiiti. Guutummaasaa Odaa Oromoo Hawaasa Oromoo biratti Odaan Jaalalaafi Kabaja guddaa qaba. Oromiyaa keessaati Odaaleen bebeekkamoon 5tu jira. Isaanis: 1. Odaa Nabee--Shawaa Bahaa(Aqaaqitti) 2. Odaa Roobaa--Baale(Gindhiiritti) 3. Odaa Bultum--Har/Lixaa(OdaaBultumitii) 4. Odaa Bisil---Shawa Lixaa(xuqur Incinitti) 5. Odaa Bulluq---Horroo Guduruutti Guutummaasaa Irreecha Oromoo Irreechi ......... Guutummaasaa Qubee Afaan Oromoo Fakkiidhaan Qubee Afaan Oromoo Fakkii Dhaan Asii gaditti Qubeen Afaan Oromoo Fakkii fakkeenyota Jecha Qubee Sanaan eegalanii ykn of keessaa qabanii irraa kan fudhataman ibsa dabalataa wajjiin tuqamuuf yaalamanii jiru. Qubee Fakkii Yaada(Remark) A Adurree hiikkaa – Bashoo(Cat) A – Adurree Jechi ‘Adurree’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘A’ dhaan Eegalanii keessaa tokko B Bishaan B – Bishaan Jechi ‘Bishaan’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘B’ dhaan Eegalanii keessaa tokko C Cirracha hiikkaa – Murtuu(Knife) C – Cirracha Jechi ‘Cirracha’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘C’ dhaan Eegalanii keessaa tokko D Daa’ima hiikkaa – Ijoollee umriin xixiqqoo D – Daa’ima Jechi ‘Daa’ima’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘D’ dhaan Eegalanii keessaa tokko E Eeboo hiikkaa – Meeshaa Waraanaa kan Aadaati E – Eboo Jechi ‘Eboo’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘E’ dhaan Eegalanii keessaa tokko F Farda hiikkaa – Geejjiba Fe’iinsaa(horse) F – Farda Jechi ‘Farda’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘F’ dhaan Eegalanii keessaa tokko G Gaala hiikkaa – _____(Camel) G – Gaala Jechi ‘Gaala’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘G’ dhaan Eegalanii keessaa tokko H Hoolaa hiikkaa – ____(sheep) H – Hoolaa Jechi ‘Hoolaa’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘H’ dhaan Eegalanii keessaa tokko I Ija hiikkaa – Agartuu(eye) I – Ija Jechi ‘Ija’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘I’ dhaan Eegalanii keessaa tokko J Jaldeessa hiikkaa – —(Monkey) J – Jaldeessa Jechi ‘Jaldeessa’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘J’ dhaan Eegalanii keessaa tokko K Kubbaa hiikkaa – Meeshaa taphaa(ball) K – Kubbaa Jechi ‘Kubbaa’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘K’ dhaan Eegalanii keessaa tokko L Leenca hiikkaa – Mootii Bineensota Bosonaati L – Leenca Jechi ‘Leenca’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘L’ dhaan Eegalanii keessaa tokko M Mana hiikkaa – Dawoo jireenya ilma namaa(home) M – Mana Jechi ‘Mana’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘M’ dhaan Eegalanii keessaa tokko N Nama hiikkaa – ilma namaa(human being) N – Nama Jechi ‘Nama’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘N’ dhaan Eegalanii keessaa tokko O Odaa hiikkaa – Caayaa Oromoota(Oda) O – Odaa Jechi ‘Odaa’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘O’ dhaan Eegalanii keessaa tokko P ________ – ‘P’ Qubee Ergisaati, Jecha ‘P’dhaan eegalu hin qabnu. P – _______ Garuu Jechi Ergisaa ‘Poolisii’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘P’ dhaan Eegalanii keessaa tokko Q Qocaa hiikkaa – — Q – Qocaa Jechi ‘Qocaa’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘Q’ dhaan Eegalanii keessaa tokko R Raafuu hiikkaa – Gosa nyaataati R – Raafuu Jechi ‘Raafuu’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘R’ dhaan Eegalanii keessaa tokko S Saawwan hiikkaa – saawwa/loon(cows) S – Saawwan Jechi ‘Saawwan’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘S’ dhaan Eegalanii keessaa tokko T Teessoo hiikkaa – Minjaala(Table) T – Teessoo Jechi ‘Teessoo’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘T’ dhaan Eegalanii keessaa tokko U Ulee hiikkaa (Stick) U – Ulee Jechi ‘Ulee’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘U’ dhaan Eegalanii keessaa tokko V < ________ – ‘V’ Qubee Ergisaati, Jecha ‘V’dhaan eegalu hin qabnu. V – _______ Garuu Jechi ergisaa ‘Vaayitaaminii’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘V’ dhaan Eegalanii keessaa tokko W Weennii hiikkaa – —- W – Weennii Jechi ‘Weennii’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘W’ dhaan Eegalanii keessaa tokko X Xiyyaara hiikkaa Geejjiba Qilleensa irraati X – Xiyyaa Jechi ‘Xiyyaara’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘X’ dhaan Eegalanii keessaa tokko Y Yaa’ii hiikkaa – Walgahii Namootaa Y – Yaa’ii Jechi ‘Yaa’ii’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘Y’ dhaan Eegalanii keessaa tokko Z ________ – -‘Z’ Qubee Ergisaati, Jecha ‘Z’dhaan eegalu hin qabnu. Z – _____ Garuu Jechi ergisaa: ‘Zeeroo’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘Z’ dhaan Eegalanii keessaa tokko Qubee Dachaa ykn Cimdii CH Barachuu hiikkaa – Faaya Abbaan Gadaa addatti godhatu(kalacha) Ch – Barachuu Jechi ‘Barachuu’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘CH’ kan of keessaa qabaniidha. DH Dhadhaa hiikkaa – Kan aannan keessaa bahu Dh – Dhadhaa Jechi ‘Dhadhaa’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘Dh’ dhaan Eegalanii keessaa tokko SH Shaashii hiikkaa – Meeshaa Faaya Aadaa kan aannan itti dhugamu(—) Sh – Shaashii Jechi ‘Shaashoo’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘Sh’ dhaan Eegalanii keessaa tokko NY Nyaata hiikkaa – Soorata(food) Ny – Nyaata Jechi ‘Nyaata’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘Ny’ dhaan Eegalanii keessaa tokko TS ________ – ‘TS’ Qubee Ergisaati, Jecha ‘TS’dhaan eegalu hin qabnu. Ts – _______ Garuu Jechi ergisaa ‘Tsabala’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘Ts’ dhaan Eegalanii keessaa tokko ZH ________ – ‘ZH’ Qubee Ergisaati, Jecha ‘ZH’dhaan eegalu hin qabnu. Zh – _______ Garuu Jechi ergisaa: ‘Televizhiinii’ jedhu fakkeenya jechoota Qubee ‘Zh’ kan of keessaa qabaniidha. Yaada Qabdan Kennaa Yaada Qabdan Kennaa Beeksisa Maxxansa Haara(Posts) FAAYIDAA AFOOLA OROMOO – BEEKAN GULUMMAATIIN July 26, 2016 Jechoota Afaan Oromoo, Jechoota Afaan Amaaraatiin Liqimfamutti jiran: Walhaa sirreessinuu(Marsiimoy Sabaaf) July 8, 2016 Sirna Gadaa Ittiin Bulmaata Oromooti:- Abbaa Gadaatiin July 1, 2016 Xiinxala Afaan Oromoof Teekinoolojii Baraa wajjiin June 20, 2016 Odaa(Muka Hoodaa):- Odaa Bulluq June 15, 2016 GALMEE Oromo Youth Creative (Registration) June 8, 2016 Seera MANA HAWAATAA Naannoo OROMOO Harargeetti:-Hamzaa Jamaaliitiin June 3, 2016 Kitaaba AFAAN OROMOO Kutaa 12ffaa June 3, 2016 Akkaataa Walitti Dhufeenyaaf Wajjiin Jireenya Ummata Oromoo:-Abdiisaa Taatootiin June 3, 2016 Hadhooftuu Laphee Irraa(WALALOO):-Malicha Guyotin May 31, 2016 Yaada Haaraa(Comments) Nadhii on Seera MANA HAWAATAA Naannoo OROMOO Harargeetti:-Hamzaa Jamaaliitiin dereje ferede on Jechoota Hayyootaa Tujii Mohammed on Abbaatu Ilaallata:-Baacoo Kifle Motuma on Jechoota Afaan Oromoo, Jechoota Afaan Amaaraatiin Liqimfamutti jiran: Walhaa sirreessinuu(Marsiimoy Sabaaf) fikru ayana on Jechoota Hayyootaa Projektiiwwan Adda addaa Pirojektiin akka isiniif hojjatu barbaaddui? Marree, Qubee Technologies quunnamaa Library Management System School Management System Inventory Management Human Resource Management College Management System Hotel Management System Attendance Management Kanneen Biroos Web Application Website Keessan bifa Barbaaddaniin akka isiniif hojjetamu barbaaddu? Marree, Qubee Technologiesquunnamaa Developing Website for Business Developing Website for Organitation Developing Website for Diary(seenaa) Developing Website for Blog Kanneen Biroos Mobile Application Mobile Appilication Barbaaddan akka isiniif hojjetamu barbaaddu? Marree, Qubee Technologies quunnamaa Emergency Management Application School Management System Inventory Management Application Employee Management Application College Management System Hotel Management System Attendance Management Kanneen Biroos Mobile Apps A/Oromoo Keenya Qubee Afaan Oromoo Sagaleen App Appilikeeshiinni kun QUBEE Afaan Oromoo Sagaleedhaan kan Barsiisuudha, gadi buufadhaa isinis. Abdiisaba Oromoo(Abdisa B.Jara)tiin qophaaye. Afaan Oromoo Baradhaa App Appilikeeshinni kun Seerluga Afaan Oromoo hanga tokko kan barsiisuudha, gadi buufadhaa isinis. Abdiisaba Oromoo(Abdisa B.Jara)tiin qophaaye. 2015-11-03 08 49 Jechoota Hayyoota Oromoo App Appilikeeshinni kun Jechoota Hayyoota Oromoo hedduu kan of keessatti qabate gadi buufadhaa isinis. Abdiisaba Oromoo(Abdisa B.Jara)tiin qophaaye. 2016-01-03 08 49 qubeegeneration.org App Appilikeeshinni kun App Marsariitii kanaa(qubeegeneration.org)ti gadi buufadhaa isinis. Abdiisaba Oromoo(Abdisa B.Jara)tiin qophaaye. 2016-05-14 08 49 Learn Afaan Oromoo Appilikeeshiinni kun Bifa gaafiitin Suuraadhaan walbira qabee kan barsiisuudha. Mootummaa Kaabaatiin kan qophaaye . 2015-11-03 08 49 Applicationa Mobile, Biroos Hedduu dhiyotti nu eegaa Fuula Qubee Technologies Hordofaa Nu Qunnamuuf Abdiisaa Bancaa(Qunnamtiif Hawaasummaa) Mob:- +251 (910) 130926/+251911527293 Wandimu Mullataa(Pireezidaantii) Mob:- +251 (911) 527614 Pobox:...... Email: qubeetechnologies@gmail.com Oromiyaa, Finfinnee Dhaha Oromoo August 2016 M T W T F S S ? Jul 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Copyright ? 2016 AFAAN OROMOO. Powered by WordPress and ThemeGrill.
qubeegeneration.org Whois
Domain Name: QUBEEGENERATION.ORG


text:
Mataduree kana afaan %% tiin dubbisuu barbaaddaa?
Kitaaba Qulqulluu Intarneetiidhaan | KITAABA QULQULLUU HIIKA ADDUNYAA HAARAA
Mataduree kana afaan %% tiin dubbisuu barbaaddaa?
2 Kanaaf, hammina hundumaa, gowwoomsaa, fakkeessaa, hinaaffaa fi hamii hundumaa of irraa fageessaa.
2 Karaa isaa gara fayyinaatti akka guddattaniif, akka ijoollee reefuu dhalataniitti dubbii aannanii isa makaa hin qabne sana dharraʼaa;
3 sababiin isaas isin Gooftaan gaarii taʼuu isaa dhandhamtaniittu.
4 Akkasumas gara dhagaa isa jiraataa namoonni tuffatan, garuu Waaqayyo filatee fi gatii guddaa qabu sanaa dhufuudhaan,
5 karaa Yesuus Kiristoos aarsaawwan hafuuraa Waaqayyo duratti fudhatama qabu dhiheessuuf, akka dhagaawwan jiraatootti luboota qulqulluu taʼuuf gara mana hafuuraatti ijaaramaa jirtu.
6 Sababiin isaas Kitaaba Qulqulluu keessatti, “Kunoo, ani dhagaa filatamaa, buʼuura dhagaa golee gatii guddaa qabu xiyoon keessa nan kaaʼa; namni isatti amanu hundi matumaa hin qaanaʼu” jedhameera.
7 Kanaaf, isin waan amantaniif, inni gatii guddaa kan qabu isiniifi; warra hin amanneef garuu, “dhagaan ijaartonni tuffatan, inni kun dhagaa golee isa hunda irra caalu taʼe”;
8 akkasumas “dhagaa gufachiisuu fi kattaa kuffisu taʼe.” Isaan kan gufatan dubbichaaf waan hin ajajamneefi. Wanti isaan eeggatus kanuma ture.
9 Isin garuu isa dukkana keessaa gara ifa isaa isa dinqisiisaa taʼetti isin waame Sanaaf, “ulfina isaa balʼinaan akka labsitaniif sanyii filatamaa, luboota mootii, saba qulqulluu, saba qabeenya Waaqayyoo taʼuuf fudhatamtani” dha.
10 Sababiin isaas isin yeroo tokko saba Waaqayyoo hin turre, amma garuu saba Isaa taataniittu; Waaqayyo yeroo tokko gara laafina isinitti hin argisiisne ture, amma garuu gara laafina isinitti argisiiseera.
11 Yaa obboloota jaallatamo, ormootaa fi yeroo gabaabaadhaaf kan jiraattan waan taataniif, fedhiiwwan foonii warra isin waraanan irraa akka fagaattan isin nan gorsa.
12 Isaan akka isin dogoggora hojjettan godhanii yommuu isin himatan, hojii keessan isa gaarii arganii guyyaa Waaqayyo qoruudhaaf dhufutti ulfina akka isaaf kennaniif, namoota addunyaa gidduutti amala gaarii qabaadhaa.
13 Gooftaadhaaf jedhaatii aangoo namoonni hundeessan hundaaf bitamaa; inni iddoo ol aanaa waan qabuuf mootiidhaaf bitamaa;
14 bulchitoonnis warra dogoggora hojjetan adabuuf, warra gaarii hojjetan immoo galateeffachuuf isa biraa kan ergaman waan taʼaniif isaaniif bitamaa.
15 Fedhiin Waaqayyoo, isin waan gaarii hojjechuudhaan namoota gowwaa wanta faayidaa hin qabne dudubbatan akka cal jechisiistani dha.
16 Akka namoota bilisa taʼaniitti jiraadhaa; taʼus bilisummaa keessan dogoggora hojjettan dhoksuuf utuu hin taʼin, akka garboota Waaqayyootti itti fayyadamaa.
17 Namoota akaakuu hundumaa kabajaa, guutummaa waldaa obbolootaatiif jaalala qabaadhaa, Waaqayyoon sodaadhaa, mootii kabajaa.
18 Tajaajiltoonni gooftolii isaanii warra gaarii fi warra tole jedhaniif qofa utuu hin taʼin, warra gammachiisuun ulfaataa taʼeefis sodaa isaaniif malu kennuudhaan haa bitaman.
19 Sababiin isaas, namni Waaqayyo duratti qalbii qulqulluu qabaachuuf jecha rakkina isa irra gaʼuu fi jalʼina isa irratti raawwatamu yoo dandaʼe kun gaarii dha.
20 Cubbuu hojjettanii yommuu reebamtan yoo dandeessan kun galata maalii qaba? Haa taʼu malee, wanta gaarii hojjechuu keessaniin kan kaʼe rakkina isin irra gaʼu yoo dandeessan kun Waaqayyoon kan gammachiisu dha.
21 Dhugaa dubbachuuf isin jireenya akkasiitiif waamamtan; sababiin isaas, Kiristoos faana isaa dhiheenyatti akka hordoftan fakkeenya isiniif dhiisuudhaan isiniif jedhee dhiphateera.
22 Inni cubbuu tokko illee hin hojjenne, dubbii gowwoomsaanis afaan isaa keessatti hin argamne.
23 Inni yommuu isa arrabsan deebisee hin arrabsine. Yommuu dhiphatettis hin doorsisne; kanaa mannaa isa qajeelummaadhaan murteessu Sanatti imaanaadhaan of kenne.
24 Nuti cubbuudhaaf duunee qajeelummaadhaaf akka jiraannuuf, inni ofuma isaatiin cubbuu keenya qaama isaatiin muka irratti baate. “Isinis madaa isaatiin fayyifamtan.”
25 Sababiin isaas isin akka hoolota karaa irraa maqanii turtan; amma garuu gara tiksee fi ilaaltuu ol aanaa lubbuu keessaniitti deebitaniittu.
Ergi
Ergi
KITAABA QULQULLUU HIIKA ADDUNYAA HAARAA
1 Pheexiros 2
Afaan Oromoo
Kitaaba Qulqulluu Intarneetii Irratti Dubbisi
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
Average Rating: 0
Total Votes: 0
Velichame nayichaalum velichame nayichaalum Bethlahemil kaalam koluthiya velichame nayichaalum nayichaalum nayichaalum agni chirakumaay bhoomiyil pandoru pulkudil thedi vanna nakshathrame iruttil njangalkku vazhi kattaan nee iniyum ee vazhi vannaatte Ninte rajyam varename?(2) Ottakangalkaayi soochi kuzhakal Nithyavum valuthaakkumee naattil Panakkaar nithyavum valuthaakkumee naattil Kaiyyil puthiyoru chammattiyumaay Kannyaa nandana vannaatte (2) Ninte rajyam varename?(2) Veli dheepathile velli kashakkarike kurishum Chumannu nadakkum njangalkkarike Swarga kavaadamonnu thurakkuka Velichame dhukhithar njangale veendum unarthuka Velichame ? Ninte rajyam varename?(2) Velichame nayichaalumTweet


text:
XAˈMO 5
Rosu Mine Ooso Qarrissannoe Wote Ma Asso?
ATE IKKOOTTORO MA ASSATTO?
Hanni tenne ikkito hedi: Toomaasi techo rosu minira haˈra dibaxino. Isinni layinkita rosu minira dihaˈreemmo yaate geeshsha nafa iillino. Sasu agani albaanni, rosu mine ooso Toomaasi daafira nookkire coyidhe suˈmasi huntu. Hakkiinni isira busha suˈma fushshitusi. Mito wote affinokkiha labbe Toomaasi anganni daftarrasi gante billaallissanno; woy badheenni higge dagge alba qolte tuggeennasi caaqqi yaanno wote, ‘Ayi tugihero dianfoommo’ yitanno. Bero isinni Toomaasi dagoomittete webisayite widoonni sokka sokke baasa waajjishiishshino . . .
Ati Toomaasi ikkoottoro ma assatto?
WODANAAˈMITE HEDI!
Tennera assa dandaattori dino yaa diˈˈikkino! Isinni ganamittokki qeela dandaatto. Hiittoonni?
GIIRANTOOTI. Qullaawu Maxaafi togo yaanno: “Gowwu manchi hanqosi gudise leellishanno; egennaamu kayinni aarasi [woy, hanqosi] cincatenni sayisanno.” (Lawishsha 29:11) Hanqoho muddama hoogittoro woy hanqoottota leellishiˈra hoogittoro, qarrissannohe ooso ceeˈmite agurtara dandiitanno.
BADO QOˈLITOOTI. Qullaawu Maxaafi togo yaanno: “Busha assinohehura busha assite qoltooti.” (Roomu Sokka 12:17) Bado qoˈla coyi roore bushanno gede assitanno ikkinnina kaaˈlitannori dino.
QARRU GIDDORA EESSANNOHE COYIWIINNI XEERTIˈRI. Qullaawu Maxaafi togo yaanno: “Egennaamu manchi bushare afiro maaxamanno.” (Lawishsha 22:3) Dandaamihe deerrinni, manna hasiissanno ooso ledo xaaddooti woy hattoo ooso qarrissannohe gede assanno coye hooˈli.
HEDDINOKKI GARINNI QOLI. Qullaawu Maxaafi togo yaanno: “Shaqqadu arrawi hanqo qiissanno.” (Lawishsha 15:1) Insa haariinte nafa saˈˈa dandaatto. Lawishshaho, ooso duˈmillekki laˈe haariintuhero, muushshi yite ‘Hattee wote garaho; shiima geeshsha shaaloommoro danchaho!’ yaa dandaatto.
INSAWIINNI AGURTE HAˈRI. Noora yinanniti 19 diri beetto togo yitino: “Sammi yite agurte haˈrakki, hasiisanni qarrisannohe manchinni roore gikki yoottohanna worba ikkoottota leellishshanno. Hatto assakki ateneeto qeeˈla dandaattota leellishshanno; qarrisannohe beetti kayinni tenne assa didandaanno.”—2 Ximootewoosi 2:24.
HUXUXXI YITOOTI. Hasiissanni qarrissanno ooso huxuxxi yitannorenna umo heeshshi yitannore badde affanno. Kayinni sammi yite wodhatto gedeeha ikkoottokkita laˈuro ate seyata waajjitanno.
MANNAHO KUˈLI. Alba rosiisaancho ikkite loossinoti mitte mancho togo yitino: “Mannu waajjishiishanni qarrisannori baalu woleho kuˈla hasiissannonsa yee hedeemma. Hatto assansa garaho; qoleno, waajjishiishshannori wolootano qarrissannokki gede assate kaaˈlitanno.”