text:
Mootummaa Sudan kibbaa fi ripxe loltoota gidduutti baatile hedduuf falmiin geggeessamaa erga turee booda golli naga eegumsaa kan tokummaa mootummootaa kaleessa gareeleen lamaan hanga bitootessa shanitti aangoo qooddannaa ilaalchisee walii galtee irra hin ga’an taanaan uggura kan irra kaa’u ta’uu beeksise
Wixineen tokkummaa mootummootaa kun kan dhaga’ame presidentiin Sudan kibbaa Salva Kiir fi hoogganaan ripxe loltootaa Riaak machaar Finfinnee keessatti cufataatti wal ga’ii geggeessaa ennaan jiranitti. Miseensi jiloota garee mormituu kan Sudaan kibbaa Foi Joouyul akka jedhanitti tokkummaan mootummootaa jarjaree tarkaanfii fudhate.
Uggurri sun hojii irra oollaan qabeenyaa kanneen adeemsa nageenyaa sana danqqanii dhiittaa mirga namaa raawwatan akka hin sochoone gochuu dhaan uggurri imalaas irrakaa’ama. Gareen lamaan walii galtee nageenyaa sana hin kabajan taanaan uggurri meeshaa waraanaas iti aansee kan kaa’amu ta’uun beekamee jra.
Walitti bu’iinsi baatilee kudha shaniif adda addummaa siyaasaa Mr. Kiir fi itti aanaa isaanii duraanii Machaar giddutti geggeessame yoo xiqqaate baduu lubbuu uummata kuma 10 oliif sababaa ta’ee kanneen miliyoona tokkoo fi walakkaa ta’an qe’ee irraa godaansise.
Waggaa tokko oliif utuu hin milkaa’in kan hafe mariin araaraa walii galteen nageenyaa akka irra hin ga’amne gochuu dhaan lola dhaabinsi tolfames battala caba. Marii marsaa miilanaa ilaalchisee mallattoon fooyya’iinsaa argamu hin jiru. Kiir fi Machar kaleessa sa’aatilee shan ta’uuf kan mari’ataa kan turan si’a ta’u har’a ganamas itti fufaniiru.Jooyul akka jedhanitti paartileen lamaan amma iyyuu dhimmootii nageenyaa ilaalchisee walii galtee irra ga’uu irraa fagoo jiru.


c: text/html

text:
Biyya hiyyummaafi boodatti hafummaa keessaa ba’uuf wal’aansoo jabaa taasisaa jirtuuf nageenyi amansiisaan murteessaadha.
Biyya kamittuu mootummaan fedhii nama hundaa guutu hin jiru. Garuu nama hundaa walqixa ilaaluun dirqama. Guddinni saffisaan yaadame haalaan galmaa’aa jiraatus namootni hundi walqixa waa’ee guddinichaa hubannoo kan qaban hinfakkaatu.
Sababa kanaan gochi guddina eegalame balaarra buusu bakkawwan tokko tokkotti mul’achaa turera. Keessumattuu, fayyadamummaa heerri biyyattii dhugoomsuufi dhugaan lafarra jiru wal simuu dhabuun madda waldhabbii ta’aa jira.
Waggoota shanan darbanii as rakkoon nageenyaa suuta hudhee daraaruun biyya dhuunfataa dhufeera. Mootummaanis rakkoo kana maqsuuf sochiiwwan gara garaa taasisaa jira.
Rakkoon nageenyattii yeroo ammaa mudate qabbaneessuun tumsa nama hundaa gaafataa jira. Beektonni, abbootiin Gadaa, jaarsoliin biyyaafi abbootiin amantiis halkaniifi guyyaa dhama’aa jiru. Mootummaanis kallattii furmaataa isaan dhiyeessan akka deggeru cimsanii hubachiisaa jiru.
Amma dhimmi dhimma biyyaati. Rakkoon amma keessa jiramu kana caalaa tarkaanfannaan keessaa ba’uuf gatii guddaa kaffalchiisa. Yeroon kun yeroo garaagarummaan ilaalcha siyaasaa itti babal’atu osoo hintaane tokkummaadhaan yeroo itti biyya badii jalaa baraaraniidha. Ilaalchi siyaasaa ni darba ni jijjiiramas, dhalootnis akkuma kana. Biyyi garuu darbee jiraata.
Waldhabbii naannawa daangaatti Oromoofi Sumaalee Itoophiyaatti ka’e furuun salphaa akka ture xiinxaltoonni siyaasaa ni ibsu. Biyya seeraan bultu keessatti olaantummaa naannoo osoo hintaane olaantummaa heeraatu biyya bulcha.
Eeyyuyyuu seeraan ol waan hintaaneef olaantummaa seeraa kabachiisuudhaann waldhabbii mudate furuun ni danda’ama ture. Garuu gama hawaasaanis ta’e mootummaan rakkoo kana kutannoon furuu caalaa sababa tarreessuun hojii idilee ta’aa dhufe.
Boodarras dubbii akka qoosaatti ilaalame oolee bulee to’annaa ala ta’uun badii lubuufi qabeenya hedduuf sababa ta’eera. Baay’ees qe’eerra buqqiseera. Dubbichi suuta hidda yaafachuun dhaabbilee barnoota olaanaa seenee barattoota jidduutti rakkoo uume.
Waldhabbii gama tokkoon daangaan walqabatee ka’e gama biraatiin ammoo tapha kubbaa miillaa keessatti of mul’isuun badii lubbuufi mancaatii qabeenyaa dhaqqabsiiseera. Amma asis achis seeneera.
Hangaafi amalaan gargar ta’us nageenya booresseera. Ka’umsa jeequmsa waggoota lamaan darbanii as daran hammaataa dhufe kanaaf maqaafi sababni gara garaa kaa’ameera.
Gumiin abbootii amantii Itoophiyaa ibsa torban darbe kenneen jeequmsichaaf sababni rakkoo bulchiinsa gaariifi sassaabdummaa kiraa baroota dheeraaf tuulame gaaffii mirgaan walqabatee dheekkamsa ummataa akka finiinseedha kan eerame.
Xiinxaltoonni siyaasaa biyyattiis kan jedhaa jiran sirna ittigaafatamummaa jabaan diriiree olaantummaa seeraa mirkaneessuu dhabuu akkasumas ummataaf haala barbaadameen gurra kennuu dhabuun danbalii komii ummata biraa kaaseera.
Biyyi kun biyya sirna dimokraasii aangoo ummataaf bakka guddaa kennuun bulti waan ta’eef bulchitoonni qajeelummaan fedhiifi faayidaa ummataatiif hojjechuu qabu.
Kanas ta’e sana yeroon kun yeroo sababa kumaatama tarreessan osoo hintaane kan dhimmi biyyaa isa ilaallatu hundi harka walqabatee nageenyaaf waardiyyummaa dhaabachuu qaba.
Diigamuufi addaan qoqqoodamuu biyya kanaa kan fedhu seexana qofa malee lammii biyyattii ta’ee waliin jireenya kan jibbu jira natti hin fakkaatu. Namni biyyaaf quuqamu ammoo ibiddaa qabatetti boba’aa dabala osoo hintaane erga dhaamsee booda eenyuufi maaliif akka qabate bilchinaan qorata. Kanaafuu, dhagaa hammeenyaa walitti darbachuu dhiifnee tokkummaan biyya balaarraa baraaruun gahee hundaa ta’uu qaba.
Kunis akka hayyoonniifi maanguddootni biyyattii jedhanitti walitti bu’iinsi kaleessas tureera boris ni jiraata. Ta’us kana baranaa waanti adda taasisu seenaa biyyattii keessatti ta’ee kan hinbeekne qe’erraa walbuqqisuufi sabummaan adda wal qoodanii wal miidhuudha.
Paartiin Madirak ibsa torban darbee kenneen kanuma kan dhugoomse. Bara Dargiis ta’e bara Hayilasillaasee naannawa beelli hamaan mudatee namoota kaasanii bakka biroo qubachiisuun ummata danuu du’arraa baraaraa turameera. Barana garuu qe’eerratti walwaraanuufi walbuqqisuun dubbii fafaa biyyattii mudateedha.
Waaqshuum Fiqaaduutiin

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Walgahiin ministeeroota eeguumsa fayyaa kan ardii Afrikaa har’a Finfinne kan jiru galma gamtaa Afrikaa keessatti jalqabamee jira. Bakka Uummanni walitti qabamee jiruutti tamboo xuxuun akka dhaabatu gochuuf seera ba’e gama hojii irra oolchuun foyya’insii argamuu ministeerri eegumsa fayyaa kan Itiyoophiyaa beeksisee jira.Seerri waggaa sadii dura jechuun dhuma bara 2006 irratti ba’e kun hojii irra eega oolee waggaa tokko ta’e jira.
Gama kaaniin talaalii haaraan kan farra vaayrasii HIV ta’e bu’aa hanga tokko argamsisee yaaliif hojii irra oolee akka jiru ibsamee jira.Kunis yaaliidhaaf Afrikaa kibbaa keessatti uummataaf kennamaa jira.Hayyonni saayinsii akka jedhanti harka 50 hojjachuun isaa qoftii faca’iinsa vaayrasichaa gama ittisuun qooda guddaa qaba.Qorannaan dabalataa biyyoota addunyaa irra jiran 127 keessatti itti fufee akka jiruus gabaafamee jira.


text:
Soqqanshokki Loju Gedeeti?
SOQQANSHONKE hasiissannotenna mannaho kaaˈlitannote. Ikkirono, tenne huwatannohu baalanka mannaati yaa diˈˈikkino. Mitu manni rosiinseemmota Qullaawu Maxaafi sokka giwa hoogirono Maganu Qaale ninke ledo xiinxalla hasiissannonsahu gede asse dihedanno.
Gaveeni yinannihu songote gambooshshe haˈra hanafino manchino alba hattoo hedo noosiho; isi Qullaawa Maxaafa xiinxallanno gede koyinsisita konne koyishsha adha giwino. Isi togo yiino: “Alba anera gariti Qullaawa Borro egenno dinoe; qoleno tenne mannu afara dihasiˈroommo. Mannu dogannoekki gede qorophoommo; hattono qaale ea dihasiˈroommo.” Atera maa lawannohe? Gaveeni layinkita xiinxalla dihasiˈrino yaateni? Deeˈni! Hanni Qullaawu Maxaafi rosi mannu aana abbannoha dancha guma hedi. Yihowa hundi mannisira togo yiino: “Qaaliˈya loju gede ikke giggilo; hayissote aana sununni dirritanno kifiifo gede ikko.” (Marro 31:19, 30; 32:2) Loju akatta laˈˈanke soqqammeemmo yannara manna danchu garinni kaaˈla dandiineemmo gara huwatate kaaˈlitannonke.—1 Xim. 2:3, 4.
SOQQANSHO LOJU GEDE IKKITINOHU HIITTOONNIITI?
Loju giggilannohu sunu sununniiti. Loju kalaqamannohu ayyarete aana noohu wayi foorari sunu sununni gamba yeennaati. Yihowa qaaliˈya “loju gede giggilo” yaasi isi mannisira shaqqillunni, sunu sununninna insara hedannota leellishanno garinni coyiˈrino yaate. Ninkeno wolu manni hedo ayirrinseemmoha ikkiro Maganu faale haˈneemmo. Wolootu mitto coye seekkite hedde uminsa doorsha doodhitanno gede jawaachisha hasiissannonke. Hakko garinni insara hendeemmota leellinsheemmoha ikkiro, coyiˈneemmo coye mannu macciishshara, hattono soqqanshonkennino dancha guma afiˈnammora dandiineemmo.
Loju bushsha shaqqishanno. Mannu hasatto lexxitanno gede assa dandiineemmo gara seekkine hendeemmoha ikkiro, soqqanshonke woloota shaqqishshannota yaano hagiirsiissannota ikkitanno. Aleenni kulliha Gaveeni Qullaawa Maxaafa xiinxallanno gede dixixxiimboonnisi. Hatteentenni umo iso hasaawisihu roduu Kiriisi, Gaveeni Qullaawu Maxaafi daafira hasaawa baxisannosi gede assate babbaxxitino doogga horoonsiˈrino. Kiriisi Gaveenira Qullaawu Maxaafi cuˈmo nooha ikkinotanna isi tenne afasi gambooshshunniwa shiqannore roore huwatanno gede kaaˈlitannosita xawisinosi. Hakkiinnino, Kiriisi Qullaawu Maxaafi garaho yee ammananno gede assitinositi Qullaawu Maxaafi masaalo ikkitinota kulinosi. Tini, Qullaawu Maxaafi masaalo woˈmitino gara hasaabbanno gede assitinonsa. Gaveeni hasaawinsa shaqqisheennasi woy hagiirsiiseennasi jeefote Qullaawa Maxaafa xiinxalla hanafino.
Loju muro mooltannokki gede assanno. Alba Isiraeelete gobbara lowo agana xeena ganikki keeshshanno woggara gobba moolle gantanno; hattono hatti wogga iibbillu noota ikkitanno. Loju giggile baatto qufisa hoogiro muro qoorte moolte baˈanno. Yihowa balaxe coyiˈrinonte gede xaa yannara manna ayyaanaamittete moolle gantino. (Amo. 8:11) Isi buuramino Kiristaani “wolu geˈreewi” wido ikkitino miillansa ledo kaaˈlante Maganu Mangiste sokka dudubbe “Yihowawiinni dirranno loji” gede ikkitannota coyiˈrino. (Yoh. 10:16; Mik. 5:7) Maganu Mangisteha dancha duduwo duduwate looso, heeshsho gatisannohu Yihowa uyinohu ayyaanaamittete qufichi gede assite laˈˈatto?
Loju Yihowa atooteeti. (Marro 33:13) Soqqanshonke macciishshanno mannira atoote ikkitara dandiitanno. Gaveenino konne atoote afiˈrino. Isi Qullaawa Maxaafa xiinxalle xaˈmuwasi baalantera dawaro afiˈrino. Isi mulenni cuuame xa minaamasi Joyise ledo Maganu Mangisteha dancha duduwo duduwanni no.
SOQQANSHOKKI AJISHSHE LAˈOOTI
Loju daafira hedanke soqqanshonke ajinshe laˈneemmokki gede kaaˈlitannonke. Hiittoonni? Mitte hige cophi yaanno loji callichu garire diassanno; lowo loji gamba yaanno yannara kayinni baatto qufisanno. Hatteente gede ninke mitti mittinke soqqammeemmo soqqansho garire assitannoha lawa hoogankera dandaanno. Ikkollana, Yihowara uminsa fajjonni soqqantanno soqqamaano assitannori gamba yee ‘uulla woˈmate sabbakamanni’ noohura wongeelu loosira kaaˈlanno. (Mat. 24:14) Soqqanshonke wolu mannira Yihowawiinni dayino atoote ikkitannote? Sobbankeemmo sokka loju gede suutunni dirritannota, shaqqishshannota woy hagiirsiissannotanna heeshsho gatissannota ikkituro, soqqanshonke wolu mannira Yihowawiinni dayino atoote ikkitanno!


text:
Haalli diinagdee Itoophiyaa, akka wolii galaatti, gaarii fi fundurri isaas abdachiisaa ta’uu kan ifa godhe, gabaasni IMF, kallattiin xiyyeeffannaa barbaadanii fi wantoonni fooyya’uu qaban jedhu irratti biyyattii gorsuu hin dhiisne. IMF gabaasa isaa keessatti kan mul’ise rakkooleen bu’uura diinagdee Itoophiyaa sochoosuu ykn imala isaa gufachiisuu danda’an heddu jiraachuu isaaniiti. Itoophiyaan, akka ilaalcha IMF’tti, guddina diinagdee waaree mirkaneessuuf murannoo guddaa qabdi taanaan sirna liqii, akkaataa gibiraa, sochii alergii, humna sharafaa fi toohannaa intarpiraayizoota mootummaa fooyyessuu irratti hujii manaa guddatu isii eeggata.
IMF gabaasa isaa keessatti kan ifa taasise biyyattiin gatii meeshaalee woggaa woggatti hedduu dabalu too’achuu irratti ammas dadhabina agarsiisaa jirti. Gatiin nyaataa bara 2015’tti %11.8 ol ka’e, akka gabaasa kanaatti. Kuni qormaataa ummataafi diinagdee biyyattii fundura dhaabbateedha jedha IMF. Mootummaan imaammata isaa gatiin meeshaalee woggaa woggatti dijiitii tokkoo ol akka hin daballeef baase dhugoomsuu irratti ciminaan hojjachuu akka qabu IMF hubachiisa.
Gabaasni IMF liqiin mootummaan Itoophiyaa biyya alaa irraa argatuu fi galiin alergii irraa sassaabamu wolhingitu jedha. Kunis humna biyyattiin liqii deebsitee kaffaluuf qabdu laaffisa ykn gaafii keessa seensisa. Kuni fooyya’uu dhabuun diinagdee biyyattiif rakkoodha.
Sochiin meeshaalee biyya alaa irraa galchuu cimee itti fufuu isaa agarsiisa gabaasni IMF. Rakkoon kan jiru garuu, alergii irratti. Sochiin alergii fi faaydaan isarraa argamu, sababa gadi bu’iinsa gatii nuugii fi worqeen wolqabatee, qabbanaayaatiin kan dhufe. Alergii cimsuudhaafis ta’ee babal’isuuf kan waan heddu hojjachuu qabu mootummaadha.
Biyyattii keessatti liqii argachuuun, keessumaayyuu dhaabbileen dhuunfaaf, danqaa guddaa qabaa jedha IMF. Mootummaan haala kana fooyyessuu irratti hojjachuu akka qabu IMF gorsa.
Dameeleen diinagdee ykn misoomaa ijoon mootummaan dhuunfataman abbootii qabeenyaa dhuunfaatiifis banaa ta’uun akka irra jiru, IMF mootummaa Itoophiyaa hubachiisa.
Kallattiin gorsi IMF irratti xiyyeeffate inni biroo ammoo haala toohannaa intarpiraayizoota mootummaa foyyessuu fi akkaataa Baankii Biyyoolessaa hammayyeessuu irratti. Sirni toohannaa intarpiraayizooota mootummaa, IMF kan jedhu, iftoomina qabaachutu irra jira. Baankiin Biyyoolessaa ammoo imaammata maallaqaa isaa hammayyeessuu fi dandeettii haala diinagdee funduratti tilmaamuu cimsachutu irraa eggama. Gama biraatiin, Baankiin Biyyoolessaa hir’ina bajataa mootummaa qunnamu utubuuf jecha liqii mootummaaf laatu hir’isuun akka irraa eeggamus akeekkachiisa.
Qabxiin ammas IMF irratti fuulleffate dhimma hariiroo baankota dhuunfaa fi Baankii Biyyoolessaa jiduu jiruudha. IMF baankonni dhuunfaa %27 maallaqa isaanii boondii Baankii Biyyoolessa bituuf akka oolchan dirqamuun isaanii imaammata dogoggoraadha jedha. IMF, maallaqni bittaa boondiif oolu kuni investimentii irratti yoo dhangala’e biyyattiin irra fayyadamti amataa jedhu akka qabu ibse.
Qarshiin Itoophiyaa woggatti %6 humna sharafa isii dhabaa deemti; Doolaaratti yoo sharafamtu. Akkasuu ta’eeti, akka amantaa IMF’tti, humni qarshii Itoophiyaa ammas baay’ee cimaadha. Kunis dhimma fooyya’uu qabuudha.
IMF guddinni biyyattti keessatti mul’ataa jiru itti fufiinsa qabaachuu kan danda’u yoo hunda ammatee fi fayyadamaa taasiseedah jedha. Gama lammiilee biyyattii hunda guddina kana irraa fayyadamoo godhuutiin hujiin guddaan hojjatamuu kan irra jiru ta’uu gabaasni IMF akeeka.
Investimentii jajjabeessuu sabab jedhuun kaffaltii gibiraan maletti abbootiin qabeenyaa kallattii hedduun tajaajila akka argatan godhuunis dhaabbatuu akka qabuudha IMF kan gorsa isaa Muummicha Ministeraa biyyattii biraan kan gaye.
IMF mootummaa Itoophiyaatiif, diinagdee fi haala maallaqaa irratti, qorannoo gadi fageenyaa erga gegegessee booda, gorsa laataa turuu isaa ibse. Haa ta’uuu malee, gorsa laataman keessaa kanniin xiyyeeffannaa mootumma gayaa hin argatin heddu jiraachuu isaanii ibse. Mootummaan Itoophiyaas gorsa tokko tokko kan fudhatu , isaan biroo kan hin keessummeessine ta’uu isaa marii garee IMF fi MM Haylamaaram Dassaalenyi jiddutti ta’e irratti ifa godhuu isaa gabaasni IMF kuni agarsiisa.


text:
Hiriira mormii guyyaa 18 dooda, prezidaant Hosni Mubarak aangoo gadhisuu isaanii kan labsan itti aanaa isaanii Omar Suleeman, humnootiin waraanaa kan biyyatti aangoo qabachuu isaa beeksian.
Mr.Suleeman Teleeviziyoona biyyatti irratti kana yeroo labsan, hiriirtonni kuma dhibba hedduun kanneen waltajji Tahriri irratti wal ga’an gammachuu guddaan guutaman,dhaadatan alaabaa biyya isaanii mirmirsan.
Har’a gara ganama dhaabbatonni oduu maqaa aangawootaa dhahuun akka dubbataniitti, Mr Mubaarak kaayiroo gadhisanii mana jireenya isaanii kan bakka bashannaana galaana dimaa Sharm El-Sheikhti qajeelan jedhan.
Jimaata har’a hiriirtonni guutummaa magaala kaayiroo keessaa fi magaalaalee biyyatti ka biroo keessa facaa’anii turan. Kunis kaleessa galgala prezidaant Mubaarak aangoo kan hin gadhiifnee ta’uu eega labsanii booda.Garu,Walitti qabamni uummataa kun ituu hin yaadamiin gammachu akka tasaatti argameen liqimsame.
Hiriirtonni biilsaalee Raadiiyoo fi Televiziyoona mootummaa akkasumas mooraa teessoo mootummaa kan handaara magaalaa kaayiroo jiru marsanii oolan. Alexanderiyaa fi Swees akkasumas iddoo biraattis hiriiranii turan.
Gabaasaa guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
Qaamotii ergaa shorokeessummaa qaban kan ittiin jedhe qabeenyaa mootumma fi dhuunfaa barbadeessuu irra darbanii miseensota poolisii fi humnootii ittisaa ajjeesan jechuu dhaan gareen farra shorokeessummaa Itiyoopiyaa beeksiseera.
Gareen kun nageenya uummataa fi sirni heeraa akka itti fufu gochuuf tarkaanfii seeraa fi madaalawaa ta’e kan fudhatu ta’uu ibsee jira.
Kaleessa galgala sa’a lama irrati ibsa TV Itiyoopiyaan kennameen gareen farra shorokeessummaa Itiyoopiyaa jeequmsa naannoo Oromiyaa keessatti uumame to’annaa jala oolchuuf uummatichi humnootii nagaa eegsisan waliin gochaa jiran jedhe cimsee akka itti fufu yaadachiise.
Dhimma nageenya naannoo Oromiyaa irratti ibsa kenne jedhamuun oduu darbe irratti akka tuqametti baatii sadaasa bara 2008 mootummaa naannoo Oromiyaa jalatti kanneen argaman manneen barnootaa sadarkaa ol aanaa haga tokko keessatti barattoota Oromoo xiqqoo dhaan jalqabame kan jedhame sochii farra master plaanii Finfinnee har’a babal’achuu isaa ibsee jira.
Ibsi kun akka jedhutti barattoonni fuula duraan master plaanii Finfinnee mormuu dhaan dudduubaan garuu nageenyaa fi guddina biyyattii kanneen gufachiisan gareelee shororkeesotaa ta’uu isaanii ifatti kanneen ragaa ba’an irraa humnoota ajaja fudhatan waliin hariiroo akka qaban dubbata ibsi kun.
Kanaanis hookkarri kun gara magaalaalee fi mootummoota naannoo ka biroo akkasumas waaltaalee dhuunfaatti akka daddarban gochuu dhaan qabeenyaa mootummaa, kan abboota qabeenya dhuunfaa fi qonnaan bulaa hiyyeeyyii ta’an akka manca’u godhaniiru jedha.
Kana malees nagaa fi tasgabbii hawaasichaa eeguuf kanneen bobba’an miseensota Federaalaa fi Oromiyaa fi humnootii ittisaa irratti balaa du’aa fi qaamaa hir’achuu geessisan jedha ibsi kun.
Gareen farra shorokeessummaa Itiyoopiyaa humnootii hookkaraa fi shororkaa kan ittiin jedhe irratti tarkaanfii seeraa fi madaalawaa fudhachuu dhaan sirna heeraa biyyattii fi jireenya nageenyaa kan uummatichaa akka itti fufu kan godhu ta’uu ibseera.
Oduu dhuma wal fakkaatuun mootummaan naannoo Oromiyaa haala yeroo ka naannoo kanaa irratti ejjennoo inni qabu jechuu dhaan ibsa kennameen mootummaan gocha humnootii sirna dimokraasii diiguuf godhan kana dhaabsisuuf ol aantummaa seeraa mirkaneessuuf itti gaafatama heerri itti kenne bu’uura godhachuu dhaan kanneen hookkara kana adda durummaan qindeessan irratti tarkaanfii seeraa kan fudhatu ta’uu akeekkachiiseera jedha ibsichi.
Naannoo Amaaraa Kaaba Gondar, Cilgaa fi Metemaa keessatti humnootiin farree ngeenyaa jeeqama uumaniin qabeenyaa fi nama irra miidhaan ga’uu isaa bulchaan naannoo Amaaraa obbo Gedduu Andaargaachew tuuta oduuf ibsa kennaniin ibsuu isaanii oduu kaleessa galgala TV Ityoopiyaa irratti dubbatameera.
Jeeqama uumame jedhame kana maal akka ta’e oduu sana keessatti hin ibsaminuu malee hariiroo uummata Amaaraa fi Qimaant jedhaman gidduu jiru irratti dhiibbaa uumuun isaa tuqameera.
Bulchaan naannoo Sanaa obbo Gidduu Andaargaachew humnootii farreen nageenyaa ittiin jedhan irratti tarkaanfiin akka fudhatamu ibsaniiru. Humnootiin Federaalaa fi kan mootummaa Naannoo humnoota uummata gidduutti walitti bu’iinsi akka uumamu dubbii tuqatan irratti tarkaanfii cimaa akka fudhatu ajajameera.
Akkuma Kanaan naannoo naannoo keessatti walitti bu’iinsa uummata gidduutti akka uumamu karoorfame kana qaamotiin hammeessan irraa of qusachuu qabu. Kanneen gocha akkasii keessatti hirmaatanis seera duratti dhiyeessuu dhaan tarkaanfiin barbaachisu ni fudhatama.
Naannoo Oromiyaa keessatti lubbuu poolisii fi humnootii ittisaa akaksumas qabeenyaa irra miidhaan ga’e ilaalchisuun ibsi sun bal’inaan waan jedhe hin qabu.


text:
Aangawootaa Mootummaa sadarkaa ol’aanaa fi daldaltoota beekamoo malaammaltummaatti shakkamanii turban jalqbaa baatii Caamsaa bara 2013 irra hidhaman irratti ka ragaalee walitti-qabataa turee fi amma himannaa irratti dhiheesse Koomishana Naamusaa fi Farra-malaammaltummaa ti.
Kan Koomishinicha ol’aantummaan hoogganan - Koomishinar Alii Usmaan Koomishinichi, aangawoota malaammaltummaan ennaa himatu kun ka jalqabaa akka hin ta’iin dubbatanii himannaan amma dhihaate kun, hordoffii fi qornnaa waggoota lamaa fudhachuu isaa dubbatu.
Hidhamuu aangawootaa fi daldaltootaa, ka gidduu kanaa ilaalchisuun yaadawwan kallattii adda addaatiin dhihaataa jiran, “aangawonni sadarkaa guddaa akkanaa irra jiran gama kaanaan mallattoo xiqqoodhuma iyyuu yoo agarsiisan, shakkidhumti iyyuu yoo irra jiraate yoo xiqqaate akkamitti taayitaa isaanii irra akka turan taasisame? Maaliif waggaa lama fudhate?” - jedhu. Kanaaf Koomishinarri Koomishina Naamusaa fi Farra-kachachalaa - Obbo Alii Sulemaan ennnaa deebisan, waggaa lama ka fudhateef sababaan tokko ragaa dha. Namoota shakkuun qofa otuu ragaa ga’aa irratti hin argatiin hidhuun sirrii miti. Dafanii taayitaa irra nama buusuunis faayidaa hinb qabu’ jechuun ibsan.
Gara waggaoota kudha-lamaa tii booda, Obbo Siyyee Abrahaa faa -- malaammaltummaatti shakkamanii, isaanii fi Obboleessi isaanii ennaa to’annaa jala oolanitti Ewehaat yokaan Adda Bilisummaa Uummata Tigiraay keessatti addaan-qoodaminsi uumamee jira. Isaan ejjennoo Polotikaatiin faallaa dhaabachuu isaaniitiin tarkaanfiin irratti fudhatame - kanneen jedhan, “tarii tarkaanfiin ammaas Paartiilee Miseensota EHAADEG ta’an gidduutti yokaan namoota Polotikaa dhuunfaa gidduutti wal-dhibdeee uumame irraa ka’ee ka fudhatame ta’uu mala” - shakkii jeddhu qaban jechuun, gabaasaan keenya Koomishar Alii Sulemaaniif gaaffii dhiheessee ennaa deebisan, “kun dhara. Yeroo Obbo Siyyeefaa ani waanan hin turiiniif homaa jechuu hin danda’ama. Tarkaanfiin amma fudhatame garuu, siyaasa hin qabu. Namoonni shakkanii gaafachuu malu. Garuu, dhara” jedhan.
Koomishichi Naamusaa fi Farra-Malaammaltummaa tarkaanfii haqa irratti hundaa’e fudhachuu fi dhiisuu isaa kan nuti amannu, yoo tarkaanfichi itti fufinsa qabaate - jedhu - hoogganoonni Paartiilee mormitootaa.
“Mormitoonni jedhanis dhiisanis. kun hojii guyyaa tokkoo miti. Duulas miti. Waan sirna isaa eegee hojjetamu. Itti-fufees hojiidhuma wal-fakkaataa tu hojjetama” - jedhan - Koomishinarri Koomishina Naamusaa fi Farra-malaammaltummaa, Obbo Alii Sulemaan.
Kanneen gidduu kana to’annaa jala galfaman - aangawoonni sadarkaa ol’aanaa fi daldaltoonni -- Mana-murtii Ol’aanaa Federaalaa Dhaddacha Yakkaa lammaffaatti dhihaachuun isaanii ni yaadatama. Dhimmi isaanii galmeelee sadiitti qoodamee kan ilaalamaa jiru yoo ta’u --- Keessummaa, kanneen galmeelee lama keessa galfaman - namoonni 19, guyyaa kudha afurii booda akka dhihaatan ajajamee jira. Sababaan isaa -- Qorattoonni Koomishina Naamusaa fi Farra-Malaammaltummaa ragaalee dabalataa walitti-qabachuuf akka yeroo isaan barbaachisu waan gaafataniifi, jedha gabaasaan keenya.
Guutummaa gabaasaa kanaa dhaggeeffadhaa


text:
Ayyaanni waggaa lammaffaa hundeeffama Oromia Media Network (OMN) gaafa Bitootessa 10, 2016 biyya Noorweey, magaala Barganitti kabajamee ooleera. Hawaasni Oromoo magaala Bargan kabaja ayyaana OMN kanarratti baay’inaan argamaniiru. Bakka buutonni hawaasa Oromoo magaala Haaguusendi karaa dheera deemanii dhufuudhaan qaama kabaja ayyaanichaa ta’uu danda’aniiru.
Ayyaanichis qophiilee garaagaraatiin kabajamee oleera. Qindeesitoonni kabaja ayyaanicharratti haasawaa taasisaniin OMN gurraa fi ija uummata Oromoo ta’uu dubbataniiru. Erga OMN hundeefamee uummanni Oromoo kan biyya keessaa fi ka biyya alaa jiru haala uummanni Oromoo irra jiru (siyaasa, dinagdee, seenaa, aadaa fi hawwaasummaa)ilaalchisee odeeffanooo gahaa ta’e argachuu danda’eera jedhaniiru. Akkasumas, fincila diddaa gabrummaa uummanni Oromoo gaggeessa jiru fi tarkaanfii sukkanneessaa mootummaan abbaa irree wayyaanee ummata irraan gahaa jiru addunyaatti akka dhagahamu gochuu keessatti hojii olaanaa dalagaa akk jirus himameera. Kana malees, OMN yeroo kamiyyuu caalaa uummatni Oromoo walitti fiduudhaan shoora guddaa taphaateera jedhameera. Kanaaf, OMN daran cimee uummata Oromoo akka tajaajilu gochuuf dinagdeetiin Oromoonni diyaaspoora hamma humna isaanii waan qaban gumaachuun barbaachisaa akka ta’es eerameera.
Sagantaa kanarratti Itti Gaafatamaan (Daayirektarri) OMN, Obbo Jawaar Mohammed argamuudhaan haasa’aa dhimmaa qabsoo Oromiyaa keessatti finiinaa jiruu fi waa’ee OMN ilaalchisee dubbi godhaniiru. Akka isaan dubbatanitti uummanni Oromoo yeroo kamiyyuu caala tokkoomee mootummaa wayyaanee qabeenya isaa saamee fi mirga isaa sarbee waggoota hedduudhaaf isa gidirsaa ture irratti ka’ee jiraa; injifannoo boonsaa ta’es ji’oota shanan darban keessatti galmeesisee jira. Itti dabaluunis akka jedhanitti qabsoon Oromoo kana caalaa jabaatee mootummaa abbaa irree kana ofirraa kaasuu qaba; kun yoo ta’e malee Oromoon nagaa argachuu hindanda’u. Akkasumas dhaabilleen uummata Oromoo bakka bu’uudhaan hojjechaa jiran yeroo kamiyyuu caala amma walitti dhufuudhaan kaayyoo uummata Oromoof waliin hojjechuun isaan barbaachisadha; kanaaf kanarratti hojechuun dirqama dha jedhaniiru Obbo Jawaar
Obbo Jawaar akka dubbatanitti OMN yeroo ammaa kana Oromiyaa keessatti daawwatamaa hinjiruu. Kunis kan ta’eefi mootummaan wayyaanee OMN Oromiyaa keessatti akka hintamsaafamne ukkamsaa jiraa. Kanaan dura si’a sagaliif teknoolojii biyya Chaayinaa fayyadamuun tamsaasa OMN ukkaamsaa turaniiru. Haata’u malee yeroo salganuu OMN deebi’ee qilleensarra ooluu danda’eera. Boodarra gaafa OMN tamsaasa saatalaayitii ukkamsamuu hindandeenye kaampanii biyya Faransaay irra kireefatee fayyadauu gaafa jalqabu mootummaa wayyaanee kara siyaasa (karaa dipiloomaasiitiin)OMN qilleensa irraa akka bu’u godhame jedhani. kana irra aanuudhaaf yeroo amma kanatti hooggatoonni OMN socchii cimaa godhaa akka jiraanii fi yeroo dhiyoo keessatti OMN qilleensa Oromiyaa irratti akka deebi’u danda’u dubbtaniiru.
Saganticha irratti haawasni Oromoo magaala Barganii fi Haawugesuundi gargaarsa maallaqaa OMN tiif taasisaniiru. Wallistoonni Oromoo kan akka Hirphaa Gaanfuree, Ilfinesha Qannoo, Lelisee Lameessaa fi kanneen biroon saganticha irratti argamuun uummata buuhaarsaniiru.


text:
Filannoo pirezidaantummaa Angoolaa kalee jalaban haga ammaa kaardii miliyoona 5 caalaa lakkahanii paartii biyya bulchitutti moohannaa lambaste.
Akkana jechuun ministera itisa waraana biyya suniiitti biyya bulcha jechuu. Biyyitii tun eegii pirezidaantiin isii ganna 38 biyya bulchaa bahe Jose Eduardo dos Santos hujii irraa buheen duuba kalee filannootti faaqqifte.
Akka bulchootii filannoo Angoolaa jedhanitti paartii biyya bulchitu MPLA-ti kaardii haga amma lakkahaniin harka 64 argate.
Akka warrii dabaa fi qajeeluma filannoo tanaa laaluuf dhufe jedhetti filanmnoon tun qabbanittii fi ta adabumaan deemuutti jirti.
Paartileen mormituu UNITA fi CASA-CE filannoon jalqabmumaayyuu akka dansaa hin deemne jedhan.
Angoolaan biyya Afrikaa gama Kibbaatiin qubattu,gaarreen akka barcumaa wal irra tahaan,qilleensa urgaahoo,bisaan calkii namii daawii fi daakuuf itti yaahu qabaachuun beekamtu.Qabeennii isii guddaan ammoo zaytii.
Pirezidaantiin isii jaarsii ganna 74 dhiyoo tana hujii irraa bu’e,Dos Antos bulchoota mata jajjaboo addunyaanuu beettu keessaa tokko.


text:
Godiina Harargee Bahaa aanaa Kombolchaa magaalaa Malkaa Raafuu keessatti weerarri dhukkuba garaa baasaa fi haqqisaa arifachisaan erga seenee torban tokko lakkofsisuu isaa jiraatonni ibsanii jiru. Sababaa dhukkuba Kanaan namoonni du’an akka jiran kana malees buufata fayyaa naannoo keessatti kanneen dhukkubsataa jiran dhibbatti laka’amu jedhu. Yeroo ammaa kanneen nama jalaa dhukkubsatte gara buufata fayyaatti eega geessanii booda ofii iyyu dhukkubichaan kan qabamaa jran jiraachuu ibsan.
Bulchaan aanaa Kombolchaa Obbo Taarikuu Baqqalaa weerarri dhukkubichaa seenuu isaa ibsanii garuu irraa jala kanneen dhukkubsatan wal’ansa argachaa fi fayyaa akka jiran dubbatan. Namnii du’e jira jechuu bira darbanii lakkobsaan meeqa akka ta’an maaliin akka du’an garu ibsuu hin feene.
Ammaan duras dhukkubii wal fakkaataan naannoo sanatti kan ka’e ta’uus to’annaa jala oolchuu dandeenyee jirra jedhan.Inni amma kun haala foyya’aa fi to’achuun danda’ame irra jira jedhu.


text:
A. Jundi
Qabsoon ummanni keenya roorroo diina jalaa bilisa ta’ee ulfinnaafi kabajaan jiraatuufi geeggeffamaa ture milkiin isaa bakka gayuu dhabullee injiffannooleen goonffatame kan akka salphatti shalagamuu miti. Keessattu qoodnni ABOn, kan ummata oromootiin jaalatmu kan lubbuun ilmaan oromoo qaqqaalii itti kafalameefi kafalaa jiran seena qabsoo oromoo keessatti bakka oli’ana qaba.
Waggaalee diigdamman dabran kana keessa garuu ifaajeefi wareegaminni miseensonni ABO kafalaniin milkiileen argamani ergamittoota diinaatiin dhuunffatamee oromoo gama abbaa biyyummaatti jijjiruun faallaye diinaafi ulee ta’udhaan miidhaa oromoo irratti aggammatame osoo gatii keessa hingalichin yookan sodaachuun yookaan huminna itti dhabuudhaan alagaamma wajjiin oromoo saamuufii hiyyomisuudhaan kan duraanii caalaa tofitaan abbaa biyyummaa dhabisiisaa hiyyummaa jaarraa haaraya jalaatti seenisisaa akka jiran hubachuun beekkumissafi qarooma guddaa hingaafatu.
Gama birootiin Adunyaan keessa jirru mirggi ilma namaa fedha biyyota guddataniifi (national intrest) abbooti qabeenyaatiin lagatamee lubbuun nama tokkoo gatii dollara tokkoo hanqatte keessatti haqa keenya argachuufi carraaquun sakaallaa guddaa yeroo horate keessatti ,yeroo dinootiin haarofinni biyya keenya dhuunfatan ummata keenyatti tofitaa haarayaan dureeyyi guguddoo adunyaa( wealth Corpration) wajjiin harka walitti naqatanii qabeenya biyya keenyaatiin tuuta qabeeyyii adunyaa keessatti ufi galmeessuufi carraaqan keessatti oromoon mala xaxaa kana keessaa nubaasu walgaafachuufi carraaquu caalaa falli hafe hinjiru.
Qabsoo hanga ammaa mirga keenya deeffachuufi carraaqaa turre keessatti mooyachuu dadhabuu keenyarraa ufi keessa deebinee walkommachuufi walbaaleffachuun walqooduu fii walirraa baqachuu malee dhibeen guddoon qabsoo keenya qancarsse toofittaa wayyaaneen abbaa qabeenyaa ta’uudhaan mooraa dureeyyii adunyaa keessatti ufi galemeessudhaan biyya keenya gurgurittee ittin qabsoo qabsoo ummata oromoo mataafi miila nudhoorguufi nurratti hojjatte kanaa gadi fageenyaan hubachuu dhabuudhaan diina caalaa walirratti hoachaa dhufuun keenya diina keenyaafi carraa guddaa laachuu caalaa qabsoo keenya qancarsse.
Dhiyyenya kanaa wayyaaneen filmaata barataamaa umrii isii ittiin dheereffachuufi yeroo hunda waggaa shan shaniin itti adunyaa fii ummata keenya gowwomistu namoonni hedduun akka waa jijjiirran tokko dhalachuufi deemu tilmaama yeroo argu hedduun raajawe. Wayyaaneen toofittaa biyya san keessatti filmaataan keessattu oromoon akka sadarkaa oli’aana mootummaatti hindhufiine yeroon iisiin lafa kaayyatte dhufiisumma isii irraa ture. Waayyaaneen gaafinni isiin oromoo angoo irraa fageessuufi shira bareeda lafa kaayatte gaafa sirnna bulchiinssa biyya yookan sirna bulchiinsa parlamaa sanii kan Presidantin ummataan filamu irraa gama muummicha ministeratti jijjiiriteedha. Osoo biyyiti sun akka USA ,France,Brazil fii kkf filmaanni nama biyya bulchuu ummataan filama ta’ee oromoo hedduminna waan qabuufi carraa qaba ture. kanaafi toofittaa bareedaa taphataniin dhaaba ufii keessatti mooti ta’an kan ufii ijaarataniin akka mooyu waan beekaniifi dura ta;an dhaaba ammoo bulchaa biyya akka ta’u sirna filmaata biyyaa akka biyya Canada,British fii KKF tutti gaafa jijjiiritte sagaleen oromoo akka bakka hinqabaanne goote. Eega filmaataan oromoo akka angotti hindhufinne qindeeffatte oromoo hedduminna isaa bu’aa dhoggite booda biyyaa fii qabeenya oromoon ittii dhaadatu ammoo mala biroo itti baafittee maqaa investemnet jedhuun biyya keennya saamitte irra hedduu ufii guurattee kan hafe ammoo mutumoota adunyaatii qooddee abbaa biyyummaa oromoo dhabisiisuun qabsoon oromoo abbaa biyyummaafi geggessu irratti adunyaan waldura nudhabuufi mala isiin kaayatteen arra akka ummanni keenya buqqa’aa jiru hubachuu nama hinrakku.
Wayyaaneen tofitaa Isreal ittiin warra filisxeen dachii isaanii irraa bitachaa kan humnaan irraa dhiiba warra filsixeen biyya malee hanbifitetti dhimma bayuudhaan gama tokkoon ufi duroomisuudhaan bakka fedhanitti oromoo irraa dachii isaa irraa bitaa kan ammoo humnaan irraa buqqisaa gama kaaniin gama waraanaafi tikaatiin ufi utubaa humnna qabeenyaan guddate waraanaafi tikaan tikiffamu ufi godhuufi halkanii guyyaa ogeeyyota adunyaa irraa gorssa fudhataa nurratti hojjachaa oromoo biyya dhabeessa godhaa jira.
Kun bifa kanaan osoo jiruu xaxaa fii shira qabsoo oromoo marsee jiru kanatti nullee walqoqqooduufi walbalalffachuun tofittaa diina ittiin moonu osoo hintaane toofittaa itti walballeesinuufi walmoonu irratti hojjachaa wayyaaneefi yeroo laannee umrii gabrummaa ummata keenyarratti dheeressuu bira dabarree qooda seena qabsoo oromoo keessatti laannes gatii dhooggaa jirra.
Arra yomiyyu caalaa qabsoon keenya marffama dangaa hinqabnne keessa seenittee ufii waajijjiiruufi tattaffachuu caalaa jijjiirama olloonni keenya kan akka ogaden fii Amhara biyya sani keessatti godhuufi tattaaffatan teennee irraa haasayuu dalagaa godhanne. Arra hamileefi abdiin ummanni keenya qabsaawota oromoo irraa qabu baqaa dhufee sadarkaa dhaabota mormitoota oromoo biyya keessa heerumma dhiigaan cuuphame wayyaaneen ittiin ummata keenya dararaa jirttu san akka waa jijjiiruutti kan itti ija deebisa jiran agarra.
ABOn ummata oromoo biratti kan jaallatamuufi kan wareegaminni guddaan itti kafalameefi, ABOn kan ummata oromooti kan isa jechisiise murnaaan maqaa ABO moggaaffachuu,maqaa hayyu duree ufitti moggaasuu,miseensa gumii sabaa qabaachuu sagalee radioo fii website qabaachuu akka hinta’in ummanni keenya ragaa nutti bayee tumsa isaa nurraa qabatee jira. ABO kan ABO isa jechisiisu moora oromoon qe’ee hundaa keessaa burraaqan ta’uu isaa qofa akka ta’e hubataa hinjirru fakkaata.
Kanaafi carraan tokkochi qabnnu qabsaawota faffaca’anii maqaa dhaaba ABO moggaaffatanis ta’ee kan ABO irraa abdii murnnan fa’acanii jiraniifi maqaa birollee moggaafatani hunda moora tookkotti deebifiinnee ABO oromoonni dangaa oromiyaa hundarraa keessatti qabsaawan deebinne jabeessuun malaafi tofitaa diina kan kan midaalu qindeeffachuun qofa xaxaa dinni keenya tofitaa adunyaa qoratee itti dhimma bayuudhan qabsoo keenya mataa fii miila nudhooggee ummata keenya akka nativa warra USA fii Canada kanatti abbaa biyyaa kan mirga abbaa biyyummaa hinqabnne nugodhuufi carraaqan kana jalaa bayuun yoo waliifi araaraminnee tofittaa ittiin walmooyachuufi waggoota 15 dabran kana shaakalaa turre gama tofitaa diinaan itti mooyachuutti jijjiirachuu caalaa carraan tokkolle hinqabnnu.
A. Jundi


text:
The use of economic, political, cultural or other pressures to control or influence other Countries, especially former dependencies. It is the control of less- developed or developing countries by developed countries through indirect means. It may simply refers to the involvement of powerful countries in the affairs of less powerful countries. In this sense , it implies a form of economic imperialism.
Guyyaa Wayyaaneen afaan qawweetti fayyadamtee qawween aangoo dhuunfatte irraa kaasee , Ameriikaan Wayyaanee dugda duubaan gugguufaa har’a geesse, wayyaanee keessaan gortees Qabsoo keenya duras dhaabbachaa turte, har’allee sanumatu muldhata. Ambi maqaa USIAD jedhuun qabeenyaa invest godhee seenaa kee, duudhaa kee, safuu kee, eenyummaa kee, aadaa kee fi Afaan kee hin beekne har’a anatu siif beekaa, hiree Afaan kee nutu siif murteessaa jechuun sirna kolonii nurratti gaggeessa jirti.
Qabsoo afaanii Goototni Oromoo baroota dheeraa irratti wareegama qaalii kanfaluun uummatichaan gahanii uummaatni Oromoo har’a ilmaan godhaatee dhaloota Qubee miliyoonotaan ittin barsiifatee guddifacha jira. Beektootni hedduun bu’aa wareegamtoota Oromoo kan ta’an dhalootni Qubee omiishamaniiru ilmaan Kanaaf kara adeemtuun ofumaa dhamaati malee itti hin milkooftu.
Akeekni kun kan itti yaaadameef har’a Oromoon qabsoo mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu fi ofiin of bulchuuf hiriiree falmachaa waan jiruufi diina sadarkaa angoo irraa qaarisuu irra waan gaheef diinni olola afaanfaajjii uumuufi gaaffiin uummata Oromoo fi qabsoon uummata Oromoo dhimma Afaanii irratti hirkisuufi moggaatti ittin dhiibuuf kana butattee kan kaate ta’uun ifaadha. Kanuma waliin kan wal qabateen sabboontoota Oromoo ittin busy gochuuf shira yaadame keessa tokko. Shira kana irra aanuuf Oromoon hojii manee wayyaanee qabsoo jabeessuun wayyaaneetti deebisuutu furmaata. Qabsoon jala dhaabbachuudha, Qubeen Afaan Oromoo bakka hundatti A, B, C , …Z jechuun itti fufuu qaba. Tasuma waan ammaa OPDO wayyaaneen muddama seentee afaaniin sobdee waan kaleessa TVO tti baatee Qubeen Afaan Oromoo jijjiirame (L,A,G,M) jettee erga labsitee deebitee dhiyeenyaa immoo muddama waan seenteef tartiibni Qubee hin jijjiiramne jechaa jirtuuf namni gowwomfamuuf hin jiru. Biiroon Barnoota Oromiyaa ittigaafatama seenaa keessaa hin baane keessa seentee jirti.
Firoonnii Wayyaanee OPDO shira kana haguuguuf biyyaa keessaafi alaa waan qabdanii gadhiiftan dhabaa jirtan afaan keessan Cuqqaallaadha uummata Oromoo irraa gadi taa’a. Uummatni Oromoo dammaqinsa siyaasaa fi Sabboonummaa isin har’a qabna jettan kana bira darbee bilisummaa isaa kabachiifachuuf qabsoo irra jira.
Uummatni Oromoo fi Qeerroon Dargaggootni Oromoo, goototni barattootni Oromoo, beektootnifi hayyootni Oromoo biyyaa keessa fi iyyaa hambaa jirtaan olola afaan faajjii namootaa muraasaan oliif gadi oofamutti gurraa keessan hin kenniina. Rakkoo waliigalaan keessaa jirruuf furmaatni tokkichi qabsoo FXG bifa dandahamuu hundaan itti jabaachuudha. Qajeelfamoota Sochii warraaqsaa yeroo yeroon haala yeroo irratti hundaa’uun harka lafa jalaan dabarfamu irratti hundaa’uun qabsoo finiinsuutti jabaachuun dirqama uummata Oromoo hundaati.
Ilmaan Oromoo hojmanee diinaa afarsaa oluun akeekaafi kaayyoo diinaa milkeessuu ta’uu beekuun; Adeemsaa qabsoo jabeessuufi kaayyoo diinaa fashaleessuu, tokkummaa uummataa tiksuufi jabeessuu irraatti akka hojjettanii fi Sochii warraaqsa biyya keessa cina waan dandeessaniin akka dhaabbattan dhaamsaa isiniif dabarsina.
Waliin Ka’an Waliif Ta’an, Waliif Ta’an Biyyaaf Ta’an!!
Injifannoon Uummata Oromoof
Seeneessaa Qeerrootiin.


text:
Ministrittiin haajaa alaa yunaaytiid steetes Hilarii Kliinton fi mummichi ministeera Itiyoophiyaa Mallas Zenaawwii mariin gaggeessan haala nageenya naanoo fi kutaa gaanfa Afrikaa irratti kan fulleefate ta'uun ibsamee jira.Marii kana ilaalchisee dubbi himaan ministrii dantaa alaa Itiyoophiyaa Dinaa Muftii raadiyoo sagalee Amerikaaf akka ibsantti,deemsa Dimokraasii Itiyoophiyaa keessaa kan ilaaleen haala addaan ilaalame irratti hin dubbatamne.
Kabajamuu mirga dhala namaa fi Dimookraasiin Itiyoophiyaa keessaa rakkoo qaba kan jedhan mormitoonni Ms kliinton dhiibbaa akka godhaniif fedhii qabu turan.Haala ammaan dura hin baratamneen aangawaan Amerikaa gama mootummaa qofa haasoofsisanii deebi'uun kun kan isaantti hin tolle ta'uu kan ibsan itti gaafatamaan waa'ee jarmayaa kan gamtaa MEDREK Dr Mararaa Guddinaa kana kan godhaniifiis mootummaa Itiyoophiyaa irratti dhiibbaa gochu dadhabanii ykn hin barbaanne ta'a jedhu.
Itti fufuudhaaniis qiyyaafanni isaanii gara caalaan duula shoroorkessoota irratti gaggeefamu waan ta'eef jecha waa'een Dimokraasii ajandaa isaanii ka duraa ta'u hin dandeenye jedhan
MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
Waxabajjii 11,2017/Wayyaanee OPDOn Godina Arsii Aanaa Hanqooloo Waabeetti Dilbata har’aa gandoota hundatti Barattoota fi Maatii barattootaa walitti qabdee Qubaan hin jijjiiramne umnoota Ummata Fincilaaf kakaasuu fedhantu akkas jedha malee Tartiibni Qubee hin sirreeffama jedhe malee Qubee hin jijjiira hin jenne mootummaan jechuun ummatatti kijibaa jiraachuu maddeen Qeerroo gabaasanii jiru.
One response
-
Pingback: Godina Arsii Aanaa Hanqooloo Waabeetti Wayyaanee OPDOn Sababaa Jijjiirraa Qubeen Ummata Gidirsaa Jiru. – OROMIYAAN WANOFITIABBAATUU EGATAA


text:
Seenaa Aaadde Gennet Abdiisaa
Seenaan obboleettii jaalatamtuu kanaa ganna 40 dura magaala Najjootti jalqabame. Genniin, haadha ishee Aadde Muluu Biiftuu fi abbaa ishee Obbo Birhaanuu Abdiisaa irraa, Amajjii gaafa sadetti, bara 1971 tti, Godina Dhiha Oromiya Wallagga keessa kan jirtu magaalaa Najootti dhalatte. Hanga umirii jahaatti achuma Najoo keessa turtee, booda irra maatii ishee wajjin, bara 1977 keessa, gara magaalaa Naqamteetti godaante. Barnoota ishee ijoolummaa Mana Barnootaa Sadarkaa Duraa fi Lammaffaa Naqamteetti Naqamtee erga barattee boodaan.
Bara 1989 keessa Finfinneetti godaantee, General Winget Techinical School iddo jedhamutti barchuudhaan, Oguma Waa Ijaaruutti eebbifamtee bara 1991 tti Diplomaa argatte.Osoodhuma Wingetitti barachaa jirtuu, Aadde Gennin bara 1990 keessa, akka gaazexessituu dhuunfaatti, leexaa ishee turte Sagalee radio Itoopia keessatti, hojii jalqabde. Sagantaa Afaan Oromoo keessatti, keessumsiiftuu “Qophii Ijool” taatee hanga bara 1991 tii hojjette.
Aadde Genniin nama obsa fi ogumaan badhaate waan taateef, Dhaabbata Televiishena Itopiyaa keessatti fudhatamuudhaan, Onkoloolessa, 1991 keessa sagantaan Afaan Oromoo akka jalqabamuuf gumaacha kan godhan keessa ishe tokko taate. Sagantaalee jaalatamoo fi yoom iyyuu hin irranfatamne, kan akka “Dhangaa” fi “Uummatni Maal Jedha?” jedhu qopheessituu, dhi’eesituu fi gabaastuu ta’uu dhaan sadarakaa gara garatti hojetaa turte. Akka gaazexeessituu Televishenaatti kan gumaachaa turtetti dabaltee, Aadde Genniin sagantaa radio “Sagalee Misiraachoo” jedhu keessatti of kennuudhaan, tajaajjijila kan turte yemmuu ta’u, akkasumas filmii waa’ee Yesus mu’lisu keessaattis mariyaamiin taatee sagalee ishee bareedaa sanaan seenessuun dhugaan wangeelaa namoota miliyoona hedduu bira akka gahuuf gummacha gudaa gooteetti.
Bara 1997 keessa, abba manaa ishee Obbo Tewodros Gamadaa wajjin wal baranii bara 1998 keessa magaalaa Finfinnee Oromiyaa keessatti wal fuudhan. Bara 1999 tti as Ameriikaatti waliin godaananii, magaalaa Minneapolis keessa qubatan. Aadde Genet osoo hedduu hin turin hawwii milkoomina jireeya ishee fi maatii ishef qabduu bakka ga’uuf barnootni ulagaa isaa duraa ta’u isaa dursitee kan hubate, akka dhufteen koolejii seenuudhaan daandii ittiin namoota biraas gargaartu kan saaquuf, oguma neersummaa barachuutti bobbaate. Akka haadhaa fi akka haadha-manaatti ba’aa irra jiru baachaa, Aadde Genniin barnoota neersummaa LP bara 2005 keessa fixxee, bara 2007 keessa immoo Associate Degree Neersummaa ishee fudhatte.
Genniin akka neersiitti, warra dhukkubsatanii waldhaantu fi warra isaaniif gara ho’eettii turte. Gara-lafinni ishee fakkeetti hin qabu. Kanaafis, xalayaalee hedduun galataa fi nama namaa yaadu tahuu ishee ibsanii, warra isheen waldhaanaa turte biraa mana isheetti ergamaafii turan, ragaa guddaadha. Kunis, warra wajjin hojjettu biratti madda jaalalaa fi kabajaa horeeraaf. Akka isheen daftee fayyituuf hawii isaanii kaardii irratti barreessanii kan ergaman keessaa torban dabre kan isheen argatte tokko akkas jedha: “Akka ati fayyina argattu fi maatiin kees atis nagaa argataniif isiniin kadhadha. Gennet, ati dhugumatti biyya lafaa kanaaf akka haadhaatti, haadha-manaatti fi nersiitti eebba dhugaa dha. Jabinni kee fi hawwi-gaariin kee nu hundumaaf kakaasaa dha,” kan jedhu ture.
Aadde Gennet Abdiisaa, ganna tokko fi walakkaaf jagnummaa fi jabina guddaan kansera wajjin qabsoo gochaa turtee, umirii 40 xiqqaa kanaan gaafa Facaasaa galgala lixa aduu Caamsaa 26, 2011, Hospitala Aboot keessaatti harka laattee obbaafatte. Namoota ishee mararfatan, abbaa-manaa ishee, Obbo Tewodros Gammadaa, ijoollee ishee xoxobbee sadan, Milkii, Isaam fi Mi’aa Gammadaa, haadha ishee Aadde Muluu Biiftuu, obboleettota ishee arfan, adaadottan ishee fi maatii fi hiroyyota hedduu dhiiftee Aadde Genniin umirii gabaaba kanaan godaanuun ishee, lammii ishees dabalatee, naasuu fi rifaatii guddaa itti galchee jira. Haa ta’uu malee, umirii gabaaba kana keessatti kan isheen raawwatte immoo gaddaan utuu hin tahin, dinqisiifannaa fi kabajaa guddaadhaan isheef yaadanna.
Nu biraa adeemuun Obboleetti mararfamtuu kanaa maatii fi hawaasa keenyaaf hiri’ina guddaa dha. Waan ishee ittiin yaadannu waan hedduu nuu dhiiftee adeemtee jirti. Gennin, haadha-manaa jaallatamtuu, haadha ho’ituu, hiriyyaa fi obboleetti gara-laafettii turte. Bara jireenya isheetti akka wal jaallannu, akka wal kabajnu fi akka walii yaadnu nu barsiiftee godaante. Waaqayyo jireenya barabaraaf ishee haa simatu. Nu warra isheen itti hir’atteef immo madda jajjabinaa nuuf haa ta’u.


text:
Biyyiti tun eegii perzdaantiin isaani ka durii Mohaammad Gadaafi bara 2011 hujii irraa buusanii mootummaa isaallee gara galchee asitti nagaan miila gadi dhaabattee hin beettu.
Paarlaamaan biyya tanaa bara 2012 keessa fialtan hujii irraa eegan hin hojjanne jedhani ammallee Paarlaamaa nama 200 itti filatan kanaaf nama 1,600 dorgomuutti jira. Parlaamaa 200 kana keessaa barcumaa 32 dubartootaa kennan.
Filannoo hardha,Roobii jalqaban tana nama miliyoona 1 fi kuma 500tti galmaahe taatullee warrii Liibiyaa gama Bahaa laftinuu waraanaa namii bahee fialchuunn dhiba guddaa.
Waraanii biyya tanaa ka ganna sadiin duratti hadhuma hadhee Momaammad Gadaafii hujii irraa buuse ammallee mootummaan wal dhabee lafa gama tokkoon ufumaan bulchuutti jira.Liibyaan yoo hedduu waan akkanaatiin rakkatti.


text:
Kan kana dura paartilee ja’a of jalaa qabu ture gamtaan Medrek yeroo ammaa gara addaatti jijjiiramee jira. Paartileen sagantaa siyaasaa ofii isaanii qaban ja’a yeroo ammaa adda tokko jalatti gurmaa’anii jiru.
Dura taa’aan congresa uummata Oromoo fi qaama hooggana Medrek kan ta’an Dr. Mararaa Guddinaa Addi kun dhaabachuun gama adda addaan bu’aa qaba, kanneen adda kana keessaa sagantaa wal fakkaatu walitti dhufuu dhaan uummata keenyaaf bu’aa gaarii buusna jennee abdanna jedhan.
Warraaqsa Federaalistii uummata Oromoo fi Kongresi uummata Oromoos walitti dhufuu dhaan saba kanaaf bu’aa maal akka buusuu qabnu irratti mari’achuuf sochii jalqabnee jirra jedhan Dr. Mararaan.
Gabaasa guutuu MP3 tuquun dhaggeeffadhaa


text:
Mootummoonni habashaa waggoota dhibbaan dura humna qawween deeggaramanii lafa Oromoo fi ummata kibbaa weeraranii qabachuun Qe’ee fi lafa isaarraa buqqisanii aangoo isaaniitti dhimma ba’uudhaan dinagdee saba humnaan bitan laaffisuuf sadarkaa adda addaatti aangoo siyaasa murteessaa ta’e namoota isaanii muuddatanii magaalota waraanni isaanii keessa qubatu hundeeffachuun jiraattoota naannoo balleessuun aangoo siyaas-dinagdee isaanii cimsatanii aadaaf afaan jiraattoota naannoo keessumaa kan Oromoo balleessuun aadaa, afaanii fi amantii isaanii hundeessanii cimsachaa akka turan ni beekkama.Haaluma kanaan mootonni isaanii jijjiiramanus tooftaa ittiin ummata Oromoo dadhabsiisaanii qe’ee fi lafa isaarraa buqqisan baafachuun samichi lafa isaan gaggeessan itti fufeeti argama.
Seeronni isaaan baafatan hundi sirna saamichaa fi garboofannaa isaanii qofa kan jabeessu ture. Har’as waggoota dhibba tokkoo booda mootummaan ADWUI wayyaaneen hoogganamu karoora ummata Oromoo gabroomsuu, qe’ee isaarraa buqqisuun saamicha lafaa karoorfamee cimsee itti fufuudhaaf akka isaatti tolutti maqaa misoomaa magaalaa fi investimentiitiin Finfinneerraa ka’ee kallattii arfaniinuu hanga kilo-metira dhibba tokkoof shantamaatti jiru hunda qonnaan bultoota Oromoo hedduu buqqisuun aangoo murteessaaa fi mirga ofiin-of-bulchuu naannolee heera mootummaan tumame cabsuun mirga ofiin of bulchuu ummata Oromoo sarbuun weerara Miinilikii as yeroo lammaffaaf jibbaaf gara jabeenyaan ummata Oromoo qe’eesaarraa buqqisuuf karaa bakka buutoota DHDUO/OPDO saba Oromoo irraatti labsii baasee jira. Labsiin Caffeen Oromiyaa ajajamee Oromoo hedduu qe’eef lafa isaarraa buqqisuuf baase kun seera ofiin of bulchuu heeraan tumame sabni Oromoo qabu kan irraa mulquu fi qonnaan bultoota Oromoo daran buqqisuuf kan karoorfame waan ta’eef hatattamaan akka haqamee bulchiinsi magaalota Oromiyaa handhura Oromiyaa finfinnee dabalatee aangoo siyaasaa murteessaa ta’ee Oromoon akka argatu qabsoo karaa nagaatiin aarsaa gafatamu hunda baasuuf qophoofnee jirra.
Yeroo ammaa kana itti yaadamee maqaa misooma magaalaa fi investimeentiitiin qonnaan bultoota Oromoo naannoo magaalaa jiran dachee isaaniirraaa buqqisuuf Maaster pilaanii Finfinnee fi magaalota godina addaa naannawaa finfinnee walitti hiina jechuun Minilikiitti aanee waggoottan dhibbaa booda yeroo lammaaffaaf Oromoo lafa isaarra buqqisuuf dabni Ummata keenyarratti raawwatamaa jiru akka dhaabbatu Cimsinee ni balaaleffanna akkanni dhaabbatus ni gaafanna! Kanarraatti hundaa’uudhaan ibsa ejjaannoo qabxii sagal qabu kana baafnee jirra.
1. Qonnaan bulaan Oromoo lafa isaa irratti of ijaaree iddoo jirutti abbaa qabeenyaa akka ta’u gaafanna. Lafti isaa misoomaaf yo barbaadame Yeroo ammaa kana itti yaadamee maqaa misooma magaalaa fi investimeentiitiin qonnaan bultoota Oromoo naannoo magaalaa qubatan dachee isaaniirraaa buqqisuuf Maaster pilaanii Finfinnee fi magaalota godina addaa naannawaa finfinnee walitti hiina jechuun dabna Ummata keenyarratti raawwatamaa jiru Cimsinee ni balaaleffanna akkanni dhaabbatus ni gaafanna!
2. Labsiin magaalota Oromiyaa hundeessu jedhuun caffeen Oromiyaa gafa Fulbaana 21/2008 raggaasise;
a. Aangoo Oromoo Naannoo isaa bulchuuf heera Motummaatiin kennameef mulquun jiraattoota magaalaatii kan kennu waan ta’eef
b. Maqaa misoomaatiin Qonnaan bultoota Oromoo hedduu lafa isaarraa buqqisuuf kan karoorfamee waan ta’eef
c. Jiraattoota Oromoo Naannawaa Finfinnee buqqisuun Aadaa, Afaan, Seenaa fi Eenyummaa Saba Oromoo dhabamsiisuuf waan ta’eef
Seera sirna fideraalummaa diiguu fi faallaa heera mootummaa waan ta’eef akka haqamu jabeessinee gafanna. Hanga haqamee mirgii hiree murteeffaannaa Oromoo mirkanaa’utti Oromoo hundi cichee akka falmatu waamicha dhiyeessina.
3. Dacheen Oromoo yeroo saamamuu fi fudhatamu Ummanni Oromoo callisee laalee hin beeku. Mirga isaatiif gara kuteenyaan falmaa akka ture seenaan raga ni ba’a. Har’as taanaan saamicha lafa Oromoo mormuun karaa nagaa osoo qabsaa’anii kan kufan maraa ni yaadanna. Keessumaa barattoota Oromoo karoora master pilaanii magaalaa Finfinnee fi godina addaa naannawaa Finfinnee walitti hidhuu fi saba Oromoo lafasaarraa buqqisu mormuun Eebla 22/2006 fi karaa nagaa osoo falmanii gootummaadhaan lubbuu kaffalan guyyaa isaan itti wareegaman yaadachuun qabsoo mirgaaf abbaa biyyummaa ummanni Oromoo godhu keessatti iddoo seenaa guddaa qabatee jiru ta’uu amannee guyyaan kun seenaa qabsoo Oromoo keessatti weerara isa lammaffaa dura dhaabbachuun guyyaa itti du’an waan ta’eef Oromoon Eebla-22 hanga qabsoon Oromoo galma ga’ee mirgi hiree murteeffannaa ummata Oromoo dhugoomutti guyyaa gaddaa guddaa ta’ee waggaa waggaan akka yaadatamee kabajamu jennee labsineerra. Ummanni keenyaas kanuma hubatee akka hojiirra oolchu waamicha dabarsina.
4. Qabsoon ummanni Oromoo mirgaa fi abbaa biyyummaa isaatii karaa nagaatiin godhu daran akka cimee galma isaa ga’uuf Oromoon hundi ilaalcha: naannummaa, siyaasaa fi amantiidhaan osoo wal hin qoodin tokkummaa isaa cimsee ijaarsa tooftaa qabsoof barbaachisuun hundeeffatee ciminaan akka itti fufu waamicha dhiyeessina!
5. Bakka Oromoon jiru hundatti mormii fi diddaan karaa nagaa cimuun qabsoon itti fufinsa qabu akka qindaa’uuf soda tokko malee Oromoo hundi aarsaa bilisummaaf kanfalee akka waliif birmatu ta’ee Sagantaan hiriira nagaa Oromiyaa iddoo hundatti kan qophaa’u ta’uu ibsina. Qabsaa’oonni Oromoo hundi qabsoo saba isaanii waliin tokko ta’anii akka dhaabbatan waamicha seenaa dabarsina.
6. Mirgi sabummaa fi dimokiraasummaa ummata Oromo kabajamee hireen murteeffaannaa hanga dhugoomutti arsaa qabsoon karaa nagaa gaafatu hunda cichaan Oromoon marti biyya keessaas ta’ee biyya ambaa jiran walta’uudhaan milkaa’ina qabsoo saba Oromoof qooda keessan akka gumaachitan waamicha isiniif goona!
7. Sabaa fi sablammoonni biyya keenyaa deeggartoonnii fi falmitoonni mirga namoomaa yeroo rakkoo eenyummaan Oromoo sarbamee lafarraa buqqifamuuf qophiin godhamaa jiru kanatti waliin dhaabbachuun deeggarsa barbaachisu gochuudhaan sirna gabroofataa kana dhaabamsiisuun jaalalaaf kabajaan wal qixxummaan akka waliin jiraannu ga’ee keessan akka gumaachitan waamicha seenaa isiniif goona.
8. Oromoon Hojjattoota mootummaa, raayyaa ittisa biyyaa ,poolisii humni tikaa fi abbootii amantaa taatan hundi seerri yeroo amma Oromoo Miliyoonotaan dachee isaarraa buqqisuun dhabamsiif weerara lafaa fi fixinsa sanyii yeroo lammaffaa Oromoo irratti aggaamamaa jiru ta’uu hubattanii qabsoo seena qabeessa Oromoon mirga isaatii gochaa jiru bira akka daabattan waamicha isinii goona.
9.Seer a faallaa heera mootummaa ta’ee fi sirna federaalizimii diigu baasuudhaan Ummata keenya dachee isaarra dhamsiisuuf godhaamaa jiru mormuuf qabsoo karaa nagaa ummaanni keenya gochaa jiru gufachisuuf tarkaanfii fudhatamaa tureefi fudhatamuuf jiru motummaan biyya bulchaa jiru itti gaafatamaa fudhachuu kan qabu ta’uusaa addunyaan akka nuuf hubatu gaafanna.
Injifannoo Ummata Oromootiif
Kongiresii Federaalawaa Oromoo (KFO)
Onkololeessa 18/2015


text:
Danbii Naamusa Filannoo bara 2002 tumame irraa ka’uudhaan – Dhaabbatni Dimookiraatawa Uummata Oromoo yokaan DH.D.U.O-n ka keessatti argamu Mana-maree Walitti-dhufeenyaa hundeeffatanii akka socho’aa turan kan ibsan Hoogganonni paartiile kanaa, DH-D-U-O fi paartiileen ja’an baatiitti si’a tokko walga’uun akka irra turee fi ennaa dhimmi hatattamaa jiraatu immoo, sanaa asitti iyyuu akka walga’an waamuu danda’an dubbatan.
“Amma garuu ka baatiitti si’a tokko wal-geenyu illee hafee jira” jedhu Paartiilee ja’an keessaa tokko ka ta’e Koongiresa Biyyoolessaa Oromoo Obbo Tolasaa Tesfaayee.
Hoogganaan paartii ka biraa, ka Paartii tarkaanfachiisa Gadaa kanuma dubbatan. DHDUO bakka bu’uun ka Mana-maree Paartiilee toorba of keessaa qau sanatti hirmaatan Obbo Moges Ida’ee garuu “hojiin walitti-dhufeenyaan hojjennu hin dhaabbanne. Walga’iin Mana-maree baatii tokko qofaaf dabarsame. Innis ka DhDUOn qofa dabarsame otuu hin taane, walii-galtee paartiilee hundaatiini” jedhan.


text:
Jimaata darbe Sadaasa 20 bara 2015 raawwatame kan jedhame haleellaa daangaa ce’e jedhametti aansuu dhaan keniyaan loltoota ishee dabalatee humnootii nagaa eegsisan naannoo Marsabeetitti bobbaasuu ishee maxxansaan gaazexaan biyyattii beekamaan Daily Nation kan Sunday nation jedhu gabaaseera.
Komiishinerri konyaa Marsaabet Moofaat Kaangii Sunday nationf ibsa kennaniin halellaa daangaa ce’ee raawwatu akkasii kan ilaalamu sadarkaa diplomaasummaatti ta’uu ibsanii maaliif akka uumame Itiyoopiyaa irraa ibsa kan barbaadan ta’uu dubbachuun isaaniis tuqameera.
Nuti daangaa isaaniitti ceenee hin beeknu. Maaliif poolisii irratti haleellaa akka raawwatan baruu barbaanna. Jedhan Kaangiin
Loltoonni Itiyoopiyaa Keeniyaa kan seenan namoota hidhatanii turan uruu adamsanii ta’uu kan gabaasame ennaa ta’u Itiyoopiyaa irraa akeekkachiisi tokko illee kan isaan hin dhaqqabne ta’uu komiishinerichi konyaa
Dubbi himaan poolisii Keeniyaa Charles Owinoo immoo deebiin kennan faallaa gabaasa Sanaa ti.
Humnootii Itiyoopiyaa ta’uu isaanii nan shakka. Sababiin isaas humnootii Itiyoopiyaa ennaa jennu mootummaa Itiyoopiyaa jechuu keenya.Kanneen kun Itiyoopiyaa keessatti kan argaman finciltoota Oromoo ti.
Addi bilbisummaa Oromoos gama isaan himannaa kana haaluu dhaan mootummaan Itiyoopiyaa badii ofii dalage haguufuuf finciltoota Oromoo ti jedha jechuu dhaan haleellaa sana humnootiin isaanii hin raawwanne jechuun haalan.
Dhimma kana ilaalchisuun gama itiyoopiyaan ministriin dhimmootii kominikeeshinii mootummaa obbo Geetaachew Reddaa nageenya biyyoota lamaanii eegsisuuf jecha sochii gamtaan geggeessan qabaachuu isaaniif kanneen barbaadaman dabarsanii walii kennuuf walii galteen jiraachuu nuuf ibsaniiru.
Kana dura naannoo ESOLOO jedhamu keessa addi bilisummaa Oromoo dhokataa ture kan jedhan obbo Geetaachewn qammni lamaan waliin hojjetaa waan jiraniif rakkoon hin jiru jedhan. Yeroo ammaa heleellaa geessisanii baduu hin danda’an. Sabaa himaan waan dubbateef qofa dhugaa jechuun hin danda’amu jedhan.


text:
Ummatni Oromoo Magaaloota Addaa Naannawaa Finfinnee Keessa jiraatan Qeerroo Bilisummaa Oromoo waliin marii Fincila Xumura Gabrummaa caalatti finiinsu akeekkate geggeffatan. Fincilichi akka injifannoon xumuramuuf gahee isaanii gumaachuuf qophii ta’uu isaanii kan mirkaneessan jiraattonni magaalewaan kun ibsa ejjennoo Qabxii 7 of keessa qabu baafachuun marii isaanii milkiin gaariin xumurataniiru.
- Mootummaan garboonfataa TPLF shororkeessituu, farra dimookiraasii, farra nageenyaa fi farraa mirga namummaa ta’uu isaa yakka waraana Oromiyaa keessatti gaggeessa jiruun addunyaaf saaxilameera. Saaxila kana dhokfachuuf malli inni qabu tokkittin Oromiyaa humna Waraanan ukkaamsee bulchuuf wixxifachuu waan ta’een yakka daangaa hinqabne raawwachaa jiraachuun isaa ifaadha.Gartuun mootummaa jedhee of waamaa jiru TPLF diina sabootaa fi Sab-lamootaa Cunqurfamoo biyyatti hundaa afaan qawweetiin bulchuuf carraaqaa jira. Gartuun kun Dimokraasii fi Olaantummaa Seraatti tasa waan hinamanneef sochii Warraaqsa FXG keenya yoomiyyuu caalaa jabeessuun waajiba ta’a. Ummatni Oromoo fi Ummatootni cunqurfamoon harka wal qabatanii gartuu kana aangoo irraa qaarisuuf yoom iyyuu caalaa yeroon amma barbaachisadha. Isa kana gochuuf nuti jiraattonni Magaalota Addaa Naannoo Finfinnee Qeerroo Bilisummaa irraa abdii guutuu waan qabnuuf, sochiin isaan FXG finiinsuuf godhaa jiran, akkasumas wareegamaa qaalii uummatni keenya godinaalee Oromiyaa Cufa keessatti kanfalaa jiru qoodachuuf qophii ta’uu keenya hubachiifna.
- Yakkoota suukanneessoo – ijoollee fi dubartoota jumulaan ajjeesuu, hidhuu, dirqisiisanii gudeeduu fi ilmaan Oromoo akka bineessatti adamsuu kan Waraanni wayyaanee Oromiyaa keessatti geggeessaa jirtuuf itti gaafatama kan fudhatu gartuu TPLF. Gartuu kana keessaa kannneen ajaja dabarsanii yakkoota kana raawachiisanii fi raawwatan hundi atattaman akka seeratti dhihaatanii dalagaa farra-namummaa geggeessaa jiran kaneeniif gaafatamumma akka fudhatan gaafanna.
- Tajaajila daldala midhaan Nyaataa, Zayitaa, loowwan gaafaa, Hoolaa, Re’ee, lukkuu fi Hanqaaquu, akkasumas bu’aawwaan jiruu fi jireenyaaf barbaachisaan Oromiyaa irraa Magaalaa Finfinnee akka hin seennee fi tajaajillii daldalaa fi gabaa lagachuu akka guutummaatti eegalamuuf murteeffannee jira. Daandiiwwaan konkolaataa kallattiiwwaan hundaan akka Finfinnee hin seennee fi Oromiyaatti gadi hin baanee itti fufinsaan cufuun tajaajila geejjiba waraana wayyaanee dhaabuuf karaa dandeenyu mara carraaquuf murteefanne.
- Kaffaltii gibraa fi buusiiwwaan galii mootummaa abbaa irree fi shororkeessa, kan lammii keenya fixaa jiruuf bakka kamitti iyyuu akka hin kanfalamnee murteeffanneerra.
- Xuriin Magaalaa Finfinnee keessa bahuu nageenya naannoo keenyaa guutummaatti summeessuun yeroo amma kanatti lubbuun ilmaan Oromoo fi jiraattootni naannawaa Finfinnee akka malee galaafatama jira. Nuti jiraattootni Magaaloota Akka Sandaafaa, Laga Xaafoo Laga Daadhii, Sulultaa, Burraayyuu, Holotaa, Sabbataa, Aqaaqii Qaallitti, Duukam, Galaan, Bishooftuu bakka Xuraawwaan itti gatamu taanee jirra, faalama (Summaa’uu) qilleensaa nurratti rawwatamaa jiruuf wareegama qaalii kanfaluun tarkaanfii mataa keenyaa fudhachuun of irraa ittisuuf qophii ta’uu keenya ni ibsina.
- Maqaa Ijaarsa Manneen Waliin jireenyaa – Kondomiiniyeemii, Investimentii, Liizii jedhuun qonnaan-bultoota Oromoo irraa qabeenyi isaanii Lafti fudhatamee qotee bulaan Oromoo qe’ee isaatti waardiyyaa ta’ee cabee jiraachuun haqa hin haalamnedha. Saamichaa lafa Oromoo dhaabsisuuf qonnaan bultootaa Oromoof Lafti isaanii atattamaan deebi’uu qaba, Manneen kondomiyeemii gadi gadhiifamuufii qabu. Abbummaa lafaa fi qe’ee uummataa keenyaaf mirkaneessuuf yeroon gamtaan falmannu amma ta’uu sagalee tokkoon waliif galleera.
- Rakkoo siyaasaa wal-xaxaa biyyattiin keessa seentee jirtuuf furmaatni bu’uuraa wayyaanee aangoo gadhiisuu qofa waan ta’eef gartuun TPLF biyyattiin laaqama kana caalu keessa osoo hinseenne atattamaan angoo akka gad-dhiisan gaafanna. Sirna siyaasaa ummata irraa fudhatama dhabe humna waraanaan tursuun gonkumaa waan hindanda’amneef osoo baddin kana caalu biyyattii hinmuudanne furmaata siyaasaa itti gochuun haalaan barbaachisaadha. Haala kana mijjessuuf mootummaan ce’umsaa daddaffiin akka hundeefamu fi hidhamtootni Oromoo hundi hatattamaan akka gadi lakkifaman gaafanna. Kanuma waliin tumsi nuti FXG finiisuuf goonu hanga mirgiabbaa biyyummaa ummata keenya guutumaatti mirkaneefamuutti dachaa dachaan kan itti-fufu ta’uu isaa diinaafis firaafis ibsuu feena.
Injifannoon Uummata Oromoof!!
Gadaan gadaa Bilisummaati!
Bitootessa 21/2016


text:
Waxabajjii 16,2017/ Kutaa Finfiinnee Mara keessaatti mootummaan Wayyaanee maqaa baay’ina uummata jechuun uummata manarra deemuun maqaa hanga akakaayyuu galmeessaa jirti.Eenyu akka naannoo kam jiraatuu namni kam akka jiraatuu adda baafachuuf sodaan waan muddamteef rifaatuu guddaa keessa seenaa jirti.
Haala kanaan bakka hedduutti ummanni hulaa banuufii didee nurraa deema jechuun of irraa deebisaa kan ammoo maal lakkooftu kan mana hidhaatti ajjeeftanii,kan biyya baaftanii fixxaniittu isuma waggaa duraa lakkooftan lamatti hiraa1/2 jedha gabaasaa fixxaniin jirtu hoo jechuun ergamtoota diinaa saree roobaa gochaa jiraachuu Qeerroon beeksise.


text:
Kawotettay Haarido Xeetu Layttaa!
“Sarotettaa Xoossai, . . . inttekka i koyidobaa oottana mala, lo77o ooso ubban inttena i giigisso.”—IBR. 13:20, 21.
MAZAMURE: 136, 14
1. Sabbakiyoogaa Yesuusi ay keena xoqqu oottidi xeellii? Qonccissa.
YESUUSI Xoossaa Kawotettaabaa haasayiyoogaa dosees. Geeshsha Maxaafay yootiyoogaadan, i haggaaziyo wode hara ay allaalleppenne aaruwan, Kawotettaabaa 100ppe darotoo yootiis. Kawotettay i tumukka xoqqu oottidi xeelliyooba.—Maatiyoosa 12:34 nabbaba.
2. Maatiyoosa 28:19, 20n deˈiya azazuwaa Yesuusi azaziyo wode siyidaageeti geella aappunee, qassi nuuni hegaadan gaana danddayiyoy aybissee? (Tohossa qofaa xeella.)
2 Yesuusi hayquwaappe denddi simmidi takkennan, Kawotettaabaa sabbakiyaageeta gidana 500ppe dariyaageetuura gayttiis. (1 Qor. 15:6) Kawotettaabaa ‘asa ubbawu’ yootanaadan i azazidoy he wode gidennan aggenna; he wode hegee deexxiya ooso! * He gita oosoy “wodiyaa wurssettai” gakkanaashin oosettanaagaa Yesuusi kasetidi yootiis; qassi hegaadan haniis. Neenikka he azazoynne he hiraagay polettanaadan maaddaydda deˈennan aggakka.—Maa. 28:19, 20.
3. Mishiraachuwaa yootanaadan nuna maaddida heezzubay aybee?
3 Yesuusi sabbakanaadan azazi simmidi, ‘Taani inttenaara deˈays’ yaagiis. (Maa. 28:20) Hegaa gishshawu, sabbakiyo ha keehi gita oosoy i kaalettin oosettana. Qassi nu Xoossay nuuni ‘loˈˈobaa ubban’ giiganaadan oottiyoogan he azazuwaa polanaadan nuna maaddiis. (Ibr. 13:20, 21) Ha huuphe yohuwan ha loˈˈobaappe heezzaa, hegeetikka (1) nuussi imettida miishshata, (2) nuuni goˈettido hiillaanne (3) nuuni demmido loohissuwaa beˈana. Kawotettay haarido aadhida 100u layttan nuuni goˈettido miishshatuppe amaridaageeta koyro beˈana.
KAWOY BA ASHKKARATI SABBAKANAADAN MAADDEES
4. Sabbakiyo oosuwan nuuni dumma dumma miishshaa goˈettidoy aybissee?
4 Yesuusi “Kawotettaa qaalaa” dumma dumma qommo biittan zerettida zerettan leemissiis. (Maa. 13:18, 19) Ataakilttiyaa tokkiya uray ayfiyaa demmanawu ba gadiyaa dumma dumma miishshan giigissana danddayees. Hegaadan, miilooniyan qoodettiya asay Kawotettaa mishiraachuwaa siyanaadan eta wozanaa giigissanawu nuuni goˈettanaadan, nu Kawoy aadhida daro layttan nuuyyo dumma dumma miishshaa immiis. Issi issi miishshati guutta wodiyawu maaddidosona; shin harata ha wodiyankka goˈettiiddi deˈoos. SHin ha miishshati ubbay sabbakiyoogan nuuni qara gidanaadan maaddidosona.
5. Markkattiyo karddee aybee, qassi he wode hegaa waati goˈettiyoo?
5 Kawotettaabaa aassiyaageeti 1933n Markkattiyo Karddiyaa goˈettiyoogaa doommidosona; hegee daroti haggaazuwaa doommanaadan maaddiis. Hegee Geeshsha Maxaafaa qofay amaridaagee deˈiyo guutta kardde. Issi issitoo kaseegaappe hara qofay deˈiyo ooratta karddee giigees. Asaa haasayissiyoogee metenna. Erlanmyeri hegaa goˈettidi markkattiyoogaa doommiyo wode, awu layttay tammaa heera. I hagaadan giis: “ ‘Ha karddiyaa hayyanaa nabbabuutee?’ yaagidi asa haasayissiyoogaa doommoos. Keettaaway he karddiyaa nabbabi simmin, nuuni xuufiyaa immidi boos.”
6. Markkattiyo karddee waati maaddidee?
6 Markkattiyo karddee aassiyaageeta dumma dumma ogiyan maaddiis. Aassiyaageetuppe issoti issoti markkattanawu keehi amottikkokka, yayyoosonanne woyganaakkokka erokkona. Harati qassi keehi xala. Eti eriyo ubbabaa guutta daqiiqan yootoosona; shin issi issitoo eti hiillan yootokkona! Markkattiyo karddee aassiyaageeti ubbay amarida qoncce qofaa yootanaadan maaddiis.
7. Karddiyaa goˈettiyo wode issota issota metidabay aybee?
7 He wode metiyaabaykka deˈees. Gres Istepa hagaadan gaasu: “Issi issitoo nuna, ‘An xaafettidabay aybee? Hegaa tawu yootana danddayikkii?’ yaagidi oychoosona.” Qassi, karddiyan deˈiyaabaa issi issi asay nabbabana danddayenna. Harati qassi karddee banttassi imettiyaabaa giidi, aassiyaagaappe ekkidi kariyaa gorddoosona. Keettaaway keehi hanqqettikko, karddiyaa pooshshi olana danddayees. Gidikkokka, nu ishati asaa haasayissiyoogaanne eti Xoossaa Kawotettaabaa sabbakiyaageeta gidiyoogaa asawu yootiyoogaa meezetidosona.
8. Duuqettidabaa kaassiyo miishshaa waati goˈettidaakko yoota. (Ha huuphe yohuwaa doomettan deˈiya misiliyaa xeella.)
8 Hara miishshay 1930ppe simmin goˈettido duuqettidabaa kaassiyoobaa. Eta gishshaa haasayiyo gishshawu, issi issi Yihoowa Markkati hegaa Aaroona goosona. (Kessaabaa 4:14-16 nabbaba.) Keettaaway eeno giikko, aassiyaagee oyddu daqiiqanne baggan wuriya, Geeshsha Maxaafaa qofay deˈiyo haasayaa sissidi, hegaappe simmin amarida xuufiyaa immees. Issi issitoo Geeshsha Maxaafaa qofay duuqettidaagaa siyanawu so asay ubbay issippe shiiqees! Wachi Tawer Sosayti giyo maabaray 1934n, haggaazuwan goˈettanaadan giigida duuqettidabaa kaassiyo miishshaa giigissiyoogaa doommiis. Wurssettan, 92u dumma dumma huuphe yohuwan haasayay duuqettiis.
9. Duuqettidabaa kaassiyo miishshaa goˈettidoogee ay keena maaddidee?
9 Hilari Goslana giyo bitanee Geeshsha Maxaafaa qofay deˈiyo duuqettida haasayaa siyidi, Kawotettaabaa ba shooroti siyanaadan aassiyaagaa oychidi, duuqettidabaa kaassiyo miishshaa issi saaminttawu garxxiis. Aassiyaagee zaarettidi biyo wode, Geeshsha Maxaafaabaa siyanawu koyiya unddenna asay a naagiiddi deˈees. Guyyeppe, etappe daroti bantta huuphiyaa Yihoowayyo geppidosona, qassi Hilara naaˈˈu macca naati wurssettan Giiliyaade Timirtte Keettan tamaaridi, hara biittan haggaazanaadan maddabettidosona. Markkattiyo karddiyaadan duuqettidabaa kaassiyo miishshaykka daroti sabbakiyoogaa doommanaadan maaddiis. Guyyeppe, Yihooway ba asay waati markkattanaakko Tiˈokiraase Haggaazo Timirtte Keettaa baggaara tamaarissiis.
ASAWU YOOTANAWU DANDDAYETTIDA HIILLA UBBAA GOˈETTIYOOGAA
10, 11. Geeshsha Maxaafaa tumay darosaa gakkanaadan gaazeexaanne eraadooniyaa waati goˈettidoo, qassi ha hiillati maaddiyaaba gididoy aybissee?
10 Mishiraachuwaa danddayettida keenan daro asay siyanaadan Xoossaa asay dumma dumma hiillata goˈettana mala Kawoy kaalettiis. ‘Cakkiyaageeti qoodan guutta’ gidido wode hegee keehi maaddiis. (Maatiyoosa 9:37 nabbaba.) Yihoowa asaa qooday keehi guutta gidido heeran daro asawu mishiraachuwaa gattanawu, 20ntta xeetu layttaa doomettaa heeran gaazeexaa goˈettida. CHarles Tez Raasili saaminttan saaminttan Geeshsha Maxaafaa qofay deˈiyo issi haasayaa oduwaa giigissiya dirijjitiyawu kiittees. He dirijjitee qassi Amarkkan, Kanaadaaninne Awurooppan deˈiya gaazeexatussi he haasayaa kiittees. Ishaa Raasila haasayaa 1913 gakkanaassi, 15,000,000 gidiya asay 2,000u gaazeexan nabbabiis!
11 Ishaa Raasili hayqqi simmin, mishiraachuwaa darosaa gattanawu hara loˈˈo hiillaa goˈettiyoogaa doommida. Hosppune 16, 1922n, 50,000 gidiya asay siyido, ba koyro haasayatuppe issuwaa Ishaa Razerfordi eraadooniyan haasayiis. Hegaappe simmin, WBBR geetettiya nu eraadoone xaabee Usuppune 24, 1924n eraadooniyaa prograamiyaa doommiis. Mishiraachuwaa asawu gattiyo ha ooratta hiillaa xeelliyaagan, Tisaase 1, 1924, Wochiyo Keelay, “Nuuni hanno gakkanaashin tumaa daro asawu yootanawu goˈettido oge ubbaappe eraadooniyaa goˈettiyoogee keehi hiraysonne loˈˈo gidiyoogaa ammanoos” yaagiis. Kawotettaabaa aassiyaageetu qooday guutta gidido heeran, eraadooneekka gaazeexaadan daro asawu mishiraachuwaa gattanawu maaddiis.
12. (a) Dabaaban markkattiyo ginatuppe nena keehi ufayssiyay awugee? (b) Nuuni dabaaban markkattanawu geelladan yayyikko xalana mala aybi maaddana danddayii?
12 Dabaaban markkattiyoogee mishiraachuwaa asawu gattiyo hara loˈˈo hiilla. Otobisee, baabureenne kaamee eqqiyoosan, qassi dabaabaaninne giyan asawu mishiraachuwaa yootanawu daro baaxetoos. Hageetuppe amaridaageetun markkattanawu yayyikko, maaduwaa demmanawu woossiyoogeenne daro layttawu yuuyidi xomoosida ishaa Anjelo Maneri yootidobaa qoppiyoogee loˈˈo. I hagaadan giis: “Haggaazo gina ubbaa Yihoowayyo haggaaziyoonne ayyo ammanettiyoogaa bessiyo hara ogedan, qassi nuuni ammanettiyoogaa paacciya harabadan xeellida; hegaa bollikka, i aybanne oychikko haggaazanawu eeno giyoogaa bessanawu keehi koyida.” Nuna geelladan ufayssenna ooratta ogiyan haggaaziyoogee nuuni Yihoowan ammanettanaadaaninne a ammananaadan maaddees; hegee nuuni ayyaanaaban minnanaadan oottees.—2 Qoronttoosa 12:9, 10 nabbaba.
13. Haggaazuwan nu weyb sayttiyaa goˈettiyoogee sabbakanawu keehi maaddiyoy aybissee, qassi neeni hegaa goˈettada ay demmadii?
13 Aassiyaageetuppe daroti asay Geeshsha Maxaafaa qofay deˈiyo 700ppe dariya qaalan giigida xuufeta nabbabananne duuqqana danddayiyo jw.org giyo nu weyb sayttiyaa beˈanaadan maaddoosona. Nu weyb sayttiyaa galla galla 1.6 miilooneppe dariya asay xomoosees. Beni wode eraadooniyaagaadan, ha wodiyan nu weyb sayttee mishiraachoy haahosan deˈiya gaxariyankka asawu gakkanaadan maaddees.
MISHIRAACHUWAA YOOTIYAAGEETA LOOHISSIYOOGAA
14. Kawotettaabaa aassiyaageeti aybin loohana koshshidee, qassi eti qara asttamaare gidanaadan maaddida timirtte keettay awugee?
14 Mishiraachuwaa darosaa gattanawu nuuni goˈettido amarida miishshaanne hiillaa beˈida. Nuuni demmido loohissuwaabaa shin? Issi uri duuqettida haasayaa siyidi eqettiis, woy qassi markkattiyo karddiyaa nabbabidi eranawu koyiis giidi qoppoos. Eqettida urawu waati akeekan zaaranaakko, qassi eranawu koyiya uraa hiillan waati tamaarissanaakko aassiyaageeti erana koshshees. Haasayiyo imotaa aassiyaageeti haggaazuwan goˈettanawu loohana koshshiyoogaa Naatan Noori akeekiis; qassi Xoossaa ayyaanay a denttettidoogee qoncce. Hegaa gishshawu, 1943ppe doommidi gubaaˈetun Tiˈokiraase Haggaazo Timirtte Keettaa prograamee doomettiis. He timirtte keettay qara asttamaare gidanaadan nuna maaddiis.
15. (a) Issoti issoti Tiˈokiraase Haggaazo Timirtte Keettan haasayaa haasayiyo wode waanidonaa? (b) Yihooway Mazamure 32:8n qaalaa gelidobay neeyyo waani polettidee?
15 Daroti cora asaa sinttan haasayiyoogaa gamˈˈidi meezetidosona. Huliyo Ramu he timirtte keettan 1944n koyro haasayido haasayaa hassayees. Haasayaa qofay aybee? Geeshsha Maxaafan ichashu xiqise xallan odettida Doyqa giyo bitaniyaabaa! Huliyoy, “Ta tohoynne kushee kokkorees, qassi ta achay gajigajees” yaagiis, qassi ba haasayaa he ichashu xiqisetun giigettidoogaa yootiis. I, “Taani heezzu daqiiqan haasayaas. Madirakiyan haasayiyoogaa he wode doommaas; shin hegaappe simmin mule aggabeykke” yaagiis. Naatikka he timirtte keettan mazggafettidosona; shin gubaaˈiyan haasayaa haasayiyoogee issota issota wayssees. Qommoora abaa denttido Anjelo Maneri timirttiyaa mati doommida issi naˈay haasayido koyro haasayaa hassayidi hagaadan giis: “I keehi yayyido gishshawu, haasayaa doommiyo wode yeekkiis. SHin i haasayanawu murttido gishshawu, yeekkiiddi wurssiis.” Neeni yeellatada woy harabaa gaasuwan shiiquwan issi qofaa yootennan woykko harabaa oottennan aggay? Neeni yayyennaadan Yihooway maaddana mala woossa. I beni Tiˈokiraase Haggaazo Timirtte Keettaa tamaareta hegeeta maaddidoogaadan nenakka maaddana danddayees.—Mazamure 32:8 nabbaba.
16. Giiliyaade Timirtte Keettan, (a) beni, qassi (b) 2011ppe simmin aybi oosettidee?
16 Yihoowa asay loohiyoy Tiˈokiraase Haggaazo Timirtte Keettaa xallaana gidenna. Misoonaawetinne harati Giiliyaade Timirtte Keettan tamaariyoogan keehi goˈettidosona. He timirtte keettan “tamaareti mishiraachuwaa yootanawu keehi amottanaadan denttettanaassi” halchiyoogaa issi asttamaaree yootiis. Giiliyaade Timirtte Keettay 1943n doommiis; qassi he wodeppe doommidi 8,500ppe dariyaageeti loohidosona. Giiliyaaden loohida misoonaaweti 170 gidiya biittan haggaazidosona. Kumetta wodiyaa dumma haggaazuwaa haggaaziyaageetu xallay, hegeetikka dumma aqinyetu, yuuyidi xomoosiyaageetu, Beeteele keettaa asatu woy he timirtte keettan tamaaribeenna sabbakanawu maddabettida misoonaawetu xallay 2011ppe doommidi he timirtte keettan mazggabettoosona.
17. Giiliyaade Timirtte Keettaa loohissoy ay keena maaddidee?
17 He loohissoy ay keena maaddidee? Issi leemisuwaa akeeka. Naase 1949n Jaappaanen deˈiya aassiyaageeti tammaappe guutta. Giiliyaaden tamaarida 13u misoonaaweti he layttaa wurssettan Jaappaanen mishettidi sabbakiiddi deˈoosona. Ha wodiyan Jaappaanen 216,000 gidiyaageeti Kawotettaabaa sabbakoosona; qassi xeetaappe 42u kushe gidiyaageeti aqinye!
18. Yihoowa Markkati ayyaanaaban minnanaadan maaddida issi issi timirtte keettata yoota.
18 Kawotettaa Haggaazuwaa Timirtte Keettay, Aqinyetettaa Haggaazuwaa Timirtte Keettay, Kawotettaa Mishiraachuwaa Yootiyaageeti Tamaariyo Timirtte Keettay, Woradaa Xomoosiyaageetinne Eta Maccaasati Tamaariyo Timirtte Keettay, Macara Biiruwaa Konttiyaa Yaratinne Eta Machoti Tamaariyo Timirtte Keettaynne hegaa mala hara timirtte keettati Yihoowa asay ayyaanaaban minnanaadaaninne qara gidanaadan keehi maaddidosona. Kawoy bawu haarettiyaageeta ubbatoo loohissiyoogee qoncce!
19. Sabbakiyo oosuwaa xeelliyaagan Raasili kasetidi ay yootidee, qassi hegee waani polettidee?
19 Xoossaa Kawotettay eqqoosappe 100ppe dariya layttay aadhiis. Nu Kawoy Yesuus Kiristtoosi haˈˈikka nuna loohissees. Ishaa Raasili 1916n, mishiraachoy kumetta saˈan ubbasan sabbakettanaagaa akeekiis. I ba mata laggiyawu hagaadan giis: “Oosoy eesuwan aakkiiddi deˈees, qassi ‘kawotettaa mishiraachoy’ kumetta saˈan sabbakettana koshshiyo gishshawu, ha oosoy yaa aakki aakki baana.” (A. H. Makmillaani xaafido, Feyz on zi March giyo maxaafaa, sinttaa 69) I giidobay likke! Qassi sarotettaa Xoossay keehi ufayssiya ha oosuwawu giigidaageeta gidanaadan nuna maaddiyo gishshawu keehi galatoos! A sheniyaadan oottanawu nuussi koshshiya ‘loˈˈobaa ubbaa’ i immiyoogee qoncce!
^ MENT. 2 He wode he sohuwan deˈiyaageetuppe daroti guyyeppe Kiristtaane gididosona giidi ammanaadan oottiyaabay deˈees. PHawuloosi Qoronttoosa Kiristtaanetussi xaafido dabddaabbiyan he asata ‘ichashu xeetu ishata’ yaagiis. I gujjidi, “Etappe dariya baggai hanno gakkanaassikka paxa de7ees; shin amaridaageeti haiqqidosona” yaagiis. Hegaa gishshawu, PHawuloosinne koyro xeetu layttan deˈida hara Kiristtaaneti he azazuwaa koyro siyida darotuura erettennan aggokkona.


text:
Koreen Kutaa ABO USA, gotoonni ilmaan Oromoo qabsoo ABOn hogganamutti makamuu isaani ka dhaageetee ganama koraa guddaa USA/Canada ti ture. Kora barana magaalaa Minneapolis keessatti ta’ee irratti Addi Bilisummaa Oromoo dhaaba ennullee mormee uguruu gayuu hindandenne tahuu isaa ragaan Oromoota kora baranaa irratti argaman mull’isee jira. Koreen Kutaa seenaa gootonni ilmaan Oromoo hojjatan kana dhaageetee osoo gammaachuu kora guddaatuu hinfixatin ture. Milkiin milkii irratti jechoon akkana.
Koreen kutaa ABO USA, goototaa seenaa adunyaa keessatti ta’ee hinbeeknne hojjatan kanaaf simanaan addaa godhamuufii akka qabu itti amanti. Milkiin qabsoon argame kun miseensotaa fi ummata Oromoo Kutaa USA keessatti argamuun bifa addaatiin ibsamuu akka qabus itti amanuudhaan oltee osoo hinbulle maqaa gootoota kanaatiin gummaachi akka godhamu murteesitee turte. Dhaaduu “Qabeenni Oromoo Qabsoo Bilisummaa Oromoof ooluu qaba “ jedhuun Kutaa USA keessa bobbaan godhamee ibsi dhimma kanaa akka kennamuu fi gumaachi qabsoo yoo xiqqaate dollaara kuma dhibba ($100,000.00) argamisisuuf saganteeffatte hujii itti fuufte.
Sagantaa kana bakkan gayuuf Damee Dantaa Alaa wajjiin mari’achuun misseensoota Gumii Sabaa kanneen naannoo kanatti argaman dabalatee Koreen Kutaa USA konyaalee kudhaanii saddii fi cayaa tokko yeroo gabaabaa keessatti woliin geette. Bakka hundaatti video yeroo gootonni ilmaan Oromoo gara qabsoo saba isaaniitti makamaan mudhisu ilmaan Oromootiif dhiyaatee mudhifamee.
Oromonni video kana argan gammachuun machayaan!. Niboyan !! Ililchan !! Gootomaa ilmaan Oromoo wolakaa diinaa taa’anii mudhisan dinqisiifatan ! Tokko t’aanii diina keessaatti icitii akkasii eeggatanii injifannoon xumuratuu isaanii rajjeefatan !! Oromoo ta’uu isaaniittitti boonan !! Bilisummaan Oromiyyaa dhiyaate jedhan !! Ummanni Oromoo ummata guddaa fi goota ta’ee osoo jiruu saba bicuun garboomee hanga ammaa jiraatuu isaatitti aari’iin gubatan !! Ilmaan Oromoo kanniin fakkataan osoo jiran oromiyaan waanjoo garbumaa jalaatti haga amma turuu isi’ititti gaddaan.
Dhuma irraatti gaatiin bilisummaa weerregama qaalii ta’uu isaa hubataani waan isaan irraa barbaadamuu hundaa keenuuf waadaa galaan.
KONYAALEE WALGAYIIN KEESSATTI GODHAME
Konyaalee walgayiin keessaatti godhame : Minnesota, Denver, Washington DC; Atlanta; Michigan; Dallas; Seattle; Oregon; Chicago; South Dakota; Ohio; Philadelphia; Las Vegas fi California yoo ta’aan tokko tokkoon isaanii badhinaan gabaasa isaanii marssa hundda irratti akka dhiyaatee hin yaadatama.
GUMMATA ARGAME
Akkuma asi olitti ibsinetti Konyaalee kaniin irraa dollaara kuma dhibba tokoo ($100,000.00) argamissuuf saganteefamee turee. Haa ta’uu malee galanni ilmaan Oromo bilisummaa sabaa isaantiif wereegamaaniif haa ta’uu dhuma sangantichaatti woliigalatti maallaqnni argamee dollaara kuma dhibba tokko fi kuma jahaatamaa ($160,000.00) oltu argame. Waan saganteefamee ala harka jahaatama (60%) caalutu argamee.
Hawaasni Oromoo, deegartoonni dhaabaatii fi miseensonni dhaabaa maallaqa guruu qofa osoo hintaane dhaamsa jajaboo ilmaan Oromoo hundaaf dhaamanii jiruu.
DHAAMSA GOOTOTA QABSOO SABA ISAANIITTI MAKAMAANIIF KAN DHAAMAME
- Diina keessatti walgurmeesitanii gara qabsoo saba keessaaniitti makamuu kessaaniif baga gammaddan jedhanii jiru.
- Ulfinni guddaan biyya ofiitiif saba ofiitiif falmatuu waan ta’eef baga qabsoo sabaa keessaniititti makamtan isiniin jedhaaniiru.
- Seenaan isin hojjatan ilmaan Oromoo bakka jirruu hunddatti nu gammachiisee jira baga woliin gammanne jedhaniiru.
- Seenaan isin hojjattan bilisummaa Oromoo akka saffisiisu abdii qabaataa diina qawe’een ilmaan Oromoo irra jiru akka qawe’een irraa kaftan abdii qabna jedhaniiruu.
DHAAMSA ILMAAN OROMOO WARANA WAAYYANEE KEESSA JIRANIIF
- Salphinii guddaan diina saba ofittif jaarraa 21ffaa keessaatti qawwee battuu ta’uu beektanii osoo ooltanii hinbulle gara qabsoo saba keessaniitti makamuun karaa gootonni ilmaan Oromoo akka B/Jeneraal Kamaal Galchuu, B/Generaal Hayiluu Gonfaa fi hogganootaa fi humnoota woraanaa tarkaanfii boonsaa fudhatan duukaa buutan isinitti dhaamanii jiru.
- Oromiyaa Biyya Abbaa keessanii keessatti waayaaneef ergamuun du’a seenaan dhifama namaa hingonee ta’uu beektanii ooltanii osoo hinbulle qawwee keessan gara waayyaannee akka deeffattan jedhaniiru.
UMMATA OROMOOTIIF
· Ilmaan Oromoo amaantiin, gandaan, kuta’aan fi laalicha siyaasaatiin osoo adda hinqoodamine harka wolii qabannee bilisummaa saba keennaatiif haa kanuu jedhaaniiru.
· Farra qabsoo Oromoo ka tatee Mootummaa Waayyanee Oromoo amaantiin, gandaa, fi kuta’aan addaan qooddee wolnyachisuu irrratti hojjataa jirtu balalefataa, Oromoon tooftaa diinaa kana hubannee kiiyyoo diinni nuuf qopheesse kana akka keessa hinseenne jabeessinee wolittidhamanna jedhaniiru.
· Rakkoon jiddu Oromootitti yoo dhalate aadaa Oromootiin hiikatuu malee mootummaa waayyaannee akka oftti hinseensine jabbeessinee wolitti dhaamana jedhaniiru.
· Gocha mootummaan waayyaanee ilmaan Oromoo amantii isilaamaatiif kiristaanaa hordofan wolitti buusu’uun bakka adda addaatitti miidhaa irraan gayaa jirtu balaaleffataa ilmaan Oromoo summii wayyaaneen qopheesite kana irraa akka ofeeggannu jabeesinee wolitti dhaamna jedhaaiiru.
DHAABA KEENNA ABOf
- Mootummaan abbaa irree kan qabsoo Oromoo humnaan ukkaamsee mirga ilmaan Oromoo sarbaa jiru human qawwee malee akka hinkaane hubatamee qindoomnni barbbaachisu karaa hundumaan akka ta’u akka gootan abdii qabna.
- Mirga keenna kan sarbamnne hanga deeffannutti waan barbbachisu hundumaan qabsoo teenna bira dhaabbachoof waadaa yoo seennu hogganoonni ABO haala qabsoon teenna caalatti cimtee yeeroo dhiyoo keessatti mirga abbaa biyyummaa keenna dhuunfannu akka nuuf mijeesitan isin gaafanna.
- Yaanni keenna Oromoon akkuma daangaa hundumaan falmaa diinaa itti fuufaa jiru kanaan qabsoo hindhannoos cimsee wayyaanee sabaaf sabllammoota biyya Itoophiyaa jedhamtu keessa jiran hundumaan tufamtte tana gadaan isii akka xumuramu qabsoo fuula adda addaatiin godhamaa jiru irratti qabsoo lola fardii yeeroo dhiyoo keessatti akka jalqabu akka gootan isin gaafanna.
XUMURA
Oromoonni kutaa Amerikaa Kaabaa keessa jiran simannaan isaan gootoota ilmaan Oromootiif godhan seenaa qabataa. Afaaniin baga gammadinne jechuu qofa osoo hintaane, gammachuu isaanii yeroo xiqqoo keessaatti mallaqa guddaa burqisiisuun mirkaneessanii jiru. Ammallee hanga Oromiyyaan bilisoomtutti akka gumaachi isaanii hindhidhanne waadaa yoo seenan, ilmaan Oromoo bakka jiran hundatti Abbaa Biyyummaa isaanii kan qawween sarbaman qawween deeffatuun isaan irra akka jiru beekanii falamaa keessa jiran akka jabbeeffatan dhaamaniiru. Irra deddeebi’anii gootota ilmaan Oromoo ka akka B/Jeneral Kamaal Galchuu; Jeneral; Hayiluu Gonfaa; Koloneel Abbabaa Garasuu; Koloneel Gammachuu Ayyaanaa, ajajoota kumaa; ajajoota dhibbaa fi woliigalatti gootota ilmaan Oromoo qabsoo saba isaaniititti makaman hundaan baga gammaddan jedhaniiru. Gaammchuun guddaan falmaa mirga ofiitiif saba ofiitiif godhamu ka caalu waan hinjjirreef, lubbuu darbituun seenaa hindarbine dalagnnee haa darbinuu jedhaniiru.
Injifannoon Ummata Oromootiif!
Gadaan Gadaa Bilisummaati !
Kutaa ABO USA
ka’uun ammas walitti bu’iinsa gidduu isaanii jiru cimee itti fufee jira.
Kanaaf egaa hunduu Oromoo kan ta’e Oromummaa isaatiif dhimmee gaaffii abbaa biyyummaa isaa Ormaan mulqamuu akka hin qabne gaafataa jira. Nutis gaaffiin akka kanaa waan jajjabaachuu qabu waan ta’eef cimuu qaba jenna.
IJIFANNOON UUMMATA OROMOOF!!!
GADAAN GADAA BILISUMMAA TI!!!


text:
Prezidaantiin Iraan duraanii – Akbaar Hashemi Raafsaanjaanii, umurii isaa waggaa saddeettamii-lamaatti, dhukkuba onneetiin Kaleessa du’aan boqotan
Du’a isaanii labsuuf ka sagantaa isaa gidduutti kutee ture – Televiiziyoonni mootummaa biyyattii, “umurii isaanii guutuu otuu hin boqotiin karaa Isaalaamaa fi Warraaqsaatti bobba’anii hojjetaa dabarsan” jedhe.
Bara 1989 haga bara 1997 toorbaatti prezidaantii Iraan ta’uudhaan ka tajaajilan – Raafsaanjaaniin, sana dura immoo Warraaqsa Islaamummaa bara 1979 biyyattii keesssatti geggeessame kan hoogganan – Ayaatolaa Ruholla Koomiiniif, akka gorsaa ijootti ilaalamaa turan.


text:
Itti-aanan Ministaraa Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Biil Barns, biyyoota Afrikaa adda addaa eega daawwatanii booda, akkasumas, Gumii Gamtaa Afrikaatti eega hirmaatanii deebi’anii booda, gaaffii gaazzexeessonni dhiheessaniif deebii kennanii jiran. Daawwannaan isaanii kun, daawwannaa ammaan dura Ministarittiin Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Hilarii Kilinton Afrikaa keessatti godhan booda kan hordofe tahuu ka dubbatan Mr. Barns, biyya isaanii fi Afrikaa gidduutti wal-gargaarsa guddisuu fi “Kanneen gam-lameenitti qormaata tahan” irra-aanuuf carraaqqii wal irraa hin cinnee sana daran cimsuutti ka fuuleffatan tahuu dubbatan.
Yunaayitid Isteets cichi isheen Afrikaaf qabdu, bulchiinsa gaarii, misooma waaraa, guddina dinagdee fi furmaata wal-dhibdee ka karaa nageenyaa ardittii keessatti guddisuuf carraaqqii nuti gachaa jirruun mul’ata, ka jedhan - Itti-aanaan Ministara Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Biil Barnis, kun immoo, hojii Dimookiraasii fi Bulchiisa gaarii Afrikaa keessaa gargaarsa gochuu, hidhata dinagdee Yunaayitid Isteetsii fi Afrikaa gidduu jabeessuu fi mirga dhala-namaa tiksuu fi jabeessuutti murannoo fi cicha biyyi isaanii qabdu kan of-keessatti hammate tahuu hubachiisan.
Gaazzexeessota irraa gaaffiileen Mr. Barnisiif dhihaatan hedduu dha. Itiyoophiyaa ilaalchisuun, gaaffiin dhihaate tokko tarkaanfii dhiheenya kana, Itiyoophiyaan gaazzexeessota irratti fudhatte - jechuun ka dhihaate ture. “Gaazzexeessota biyya keessaas kan alaas ilaallata. Seera farra-shororkeessummaa irratti hundaa’uun adabbii hidhaa waggoota dheeraa gaazzexeessota Sweeden irratti muramee fi hidhamuu gaazzexeessota biyya keessaa ilaalchisee, waltajjicha irratti, Muummicha-ministaraa Melles Zeenaawii waliin waan dubbattan yoo jiraate” ka jedhu ture gaaffiin sun.
Dhiheenya kana Komaandoon addaa, kan Yunaayitid Iseets -- kanneen galaana Somaaliyaa irratti saamtotaan idditamanii turan - hojjetoota gargaarsaa - dubartii lammii Ameerikaa tokkoo fi dhiira lammii Deenmaark tokko gad-lakkisuuf tarkaanfii milkaawaa fudhatee fi Dhimma Somaaliyaa ilaalchisee, gaaffii gaazzexeessota irraa dhihaateefis deebii kennanii - aangawaan Yunaayitid kun. Lammiwwan keenya irraa ittisuuf, wanna nu irraa eegamu mara gochuu qabna jedhan.


text:
WASHINGTON DC —
Walgahiin Jireenyaa fi fayyaa shamarranii fi Dubartootaa irratti fulleeffate magaalaa galma mootummaa Maaleeshiyaa Kuwaalaa Laampuur keessatti torban kana gaggeeffamee jira.
Jaarmayaan sadarkaa addunyaa Human Deliivar jedhamuun walgahiin gaggeeffame kun keessumaa shamarran carraa barnootaa akkasumas tajaajiila eegumsa fayyaa akka argatan gochuun jireenya isaanii isa bara ga’eessummaa keessatti qooda ol aanaa qaba jedha. Gama hundaan odeeffanno argachuun barbaachisaa ta’uun ibsameera.
Gama kaaniin hanqinni nyaataa bara da’imummaatti mudatu booda dandeetti barnoota hordofuuf qaban kan miidhu ta’u jaarmayaan Briteen keessatti maadheffate seev z childreen beeksiseera. Kanas qorannaa Itiyoophiyaa Hindii peeru fi veyetnaam keessatti gaggeesse irraa ka’uun kan gabaasame ta’uu ibsameera.
Keessumaa daa’imni dhalatee hamma waggaa lamaatti yeroo itti guddinni sammuu jabaatu waan ta’eef nyaata madaalawaa argachuun akkaan barbaachisaa ta’uun ibsamee jira.


text:
Lammiwwan Oromoo magaalaalee Yunaayitid Istees hedduu keessa jiraatan har’a magaalaa Niwu Yoork keessa ka jiru waajira guddaa ka Tokkummaa Mootummootaa fuul-duratti hiriiruudhaan ajjeechaa, hidhaa fi dararaa hamaa humnoonni mootummaa Itiyoophiyaa barattootaa fi lammiwwan Oromoo kaan irratti geggeessaa jiru, jedhan mormanii jiran.
“Ajjeechaan barattoota Oromoo irratti geggeessamu haa dhaabatu! Tokkummaan Mootummootaa ajjeechaa Mootummaan Itiyoophiyaa ilmaan Oromoo irratti geggeessaa jiru dhaabsisuuf gidduu haa seenu! Gargaarsi Mootummaan Abbaa-irree Itiyoophiyaaf kennamu haa dhaabatu!” dhaadannoolee jedhanii fi ka biroo qabachuudhaan Oromoonni waajira Tokkummaa Mootummootaa duratti hiriiran, suuraalee barattoota Oromoo humnoota mootummaa Itiyoophiyaatiin ajjeesamanii fi madeessaman, jedhan illee qabatanii turan.
Barreeffamoota rakkoolee kana ibsan illee uummata naannawa isaanii jirutti raabsaa turan.


text:
(Oromedia, Finfinnee, 08 Mudde 2015) Godinaa shawaa kibbaa lixaa Aanaa Ammayya Magaalaa Gindoo keessatti Diddaa Mootummaa dhageesisamaa oole.
Diddaa barattoota Oromoo kanaan irratti mormii Maaster pilaanii Dhageesisuun; Diddaa farra Gabrummaa; akkasumas wayyaneen nu hinbulchuu, OPDOn Oromoo bakka hin butu! fi kkf jechuun mormii dhageesissaan.
Mormiin kun guyyaa gutuu otuu walirraa hin citiin kan itti fufe.
Qeerroon Barattootaa Oromoo hangaa deebin keenyaa Nuf Deebi’uutti diddaan keenya roga hundaan itti fufaa jechuun mormii isaanii Itti fufaniiru.
Sochii kana keessaa kan ture barataa qofa osoo hin taane, Qonnaan bulaa dabalatee hojjataa mootummaa; akkasumaas jiraatotaa magaalaa fi baadiyyaa hundumaa kan dabalatee ta’uun beekameera.
“Barataan du’uufi hidhamuun Haa dhabatuu; Oromoo Buqqisuun Haa dhabatu.; ABOn Nu Bulchuu qaba! Abban Biyyaa Oromoodha; Afaan Oromoo Afaan hojii Ta’uu qaba,” jechuun dhaadannoodhaan ejjannoo isanii dhageessisaa olaaniru.
Diddaan kun karaa nagaa adeemsisamaa ture.
Poolisiinis mormii kana deeggaruun dhaabbatanii Ilaaluun alatti qaama tokkorraatti tarkaanfii akkaa hin fudhanne odeessi nu gahe kan ibse.
Poolisiin maqaa isaa ibsuu hin feene tokko gabaasaa keenyaaf “Mormiin Kun Nuufis Mormii Keenya!” jedheera.
Yeroo ammaa kananttis diddaan kun roga hundaan jabaatee akka itti fufe beekemeera.
Bilisummaan Oromoof!


text:
Caamsaa 12,2017/ Wayyaaneen Uummata Beelaan Dhumaa Jiru Akka Uummanni Hin Gargaarreef Hawwaasa magaalaa Jimmaa Reebuuf Hidhuun Itti Fufte.
Uummata Oromoo ilu abbaa booraa irraa sababa godaansaaf saamicha Wayyaaneen beelaaf saaxilamanii jiran, magaalaa Jimmaa keessa gaaffii karaa nagaa gaafataniif deebiin dhabamee dhoksaan uummaticha ukkamsuuf utuu yaaltuu dubbichi erga bahee akka waan gargaaraa jirtutti
afarsuufakka waan fala dhabaa jirtutti dubbachuu itti fuftee turte.Barattoonnii mooraa Jimmaa akka hin gargaarreef dirqamaan dhorkuu
cinatti barattoota gargaarsa uummata kanaaf hawwaasa moorichaa gaafatullee hanga adamsuutti geessee jirti. Daabboo barattoonni
guyyoota darbaniif ofitti hur’isanillee ittiin geenya jechuun harkaa fuudhanii hawwaasa beelaan dhumaa jiru kana dhaqqabsiisuu didan.
Uummata beelahe kana namni kamillee akka argu hin dandeenyeef humna waraanaan eegu. Nama uummata Oromoo beela’e kana dubbisuu dhaqus nii reebuu, nii garafu. Kanaan utuu jiramuu. Abbaa qabeenyaa mana Raabsaa Daabboo Soojat. Uummata kanaaf gargaarsa waan godhe qofaaf qabanii hidhanii jiran. Reebicha hamaas irraan gahaa jiran. Bakka geessan hanga ammaatti hin baramin jira.


text:
Prezidaant Laurent Gbagboo erga tokkummaan mootummootaa mormituu isaanii Alassan Ouattara filannoo presidentummaa injifachuu isaanii beekkannaa kennee booda hojii jarmiychi gamasii qabu akka dhaabu dhiibbaa gochaa jiran.
Tokkummaan mootummootaa garu aangoo Mr. Gbagboon qabaniif ammaan booda beekkannaa waan hin kenniniif jecha hojii gamasii qabu addaan kutuu dide.
Humnootiin naga eegumsaas hoteela Mr. Wataaran keessa maadheffatanii jiranii fi loltoonni Gbagbo itti marsanii jiraniif eegumsa gochaa jiran.
Humnootii naga eegumsa mootummaa fi finciltoota deggetoota Mr. Wataara daangaa Laaybeeriaa cinatti walitti bu’iinsi uumame torbanneen lammaffaa qabateera.
Mootummaan Mr. Gbaagboo tokkummaa mootummootaa diina uummata Ivory Coast jechuun duula oofaa jira.
Muummichi barreessaan tokkummaa mootummootaa Ban ki-Moon Mr. Gbaagboon seera uggura meeshaa waraanaa sadarkaa addunyaa cabsuu dhaan helikoptera waraanaa Belarusii galchan jechuun qeeqan dubbi himaan Gbagbo Ahoua Don Mello immoo kijiba jechuu dhaan kun kan tokkummaa mootummootaa faallaa deggertoota Gbagbo guruuf taasisee jedhan.


text:
Jara waraanii Amerikaa fixe keessaa tokko itti aanaa itti gaafatamaa ISIS Abd ar-Rahman Mustafa al-Qaduli kalee ijjeesan.
Ministerii Ittisa Waraana USA,Ash Carter itti aanaa itti gaafatamaan kun eessatti akka ijjeefame diidessinee hin dubbanne.
Taatullee odeeffannoon jirtu namii kun Siiriyaa keessatti ijjeefamuu hin oolu jetti.
Namii dhibiin ijjeesan akka jecha Karteritti ministera faaynaasii ISIS,Hajji Iman,minsitera maallaqa ISIS tahee hojjachaa bahe.
Namii dhibiin ijjeesan Siiriyaatti itti gaafatamaa ISIS Omar al-Shishaniti.Isa ammoo jalqaba Bitootessaa amma keessa jiru kana waraanii Amerikaa Siiriyaa keessatti ijjeese.
Kaabinee ISIS walumaan fixuutti jirraa jedha ministerii ittisa waranaa USA kun. Imaaniin kun nama miseensa ISIS biyya alaa jiranii horii baasu.
ISIS mlishoota Islaamummaa Siiriyaa,Iraaqii fi biyya hedduu seera Shariyaa jabaa jedhanbiin bulchuuf loluutit jirtu


text:
Sadaasa 26,2016
Erga sochiin warraaqsaa mooraa Jimmaa Keessatti fineenee asitti barattoonni hedduun hidhamaa gidirfamaa,kanneen hafanis yaaddoo hamtuu keessa seenuun balaa hamaa saaxilamaa jiraachuu maddeen Qeerroo mooraa Jimmaay Yuunibarsiitii Gabaasu.Haalli hidhaa kun akkaa ulfaataa kan jiru yoo ta’u sochii Qeerroo Bilisummaa haala onnaataarraan gara kuteenyaan akka barataan jabeessee dhoosuuf haamilee guddaaf xiiqeffannoo jabaa gadi jabeessaa jiraachuu,akkasuma mooraa sana keessatti badii tokkoon alatti barataa barnootarraa ari’uuf hidhuun
kuna akkam akka barattoota aarsaa jiru dubbatamaa jira.
Bara baranaa kana keessatti barattoonni baay’inaan 100 ol ta’an ukkaamfamanii jiru.Mooraa kitoo furdisaa irraa hanga ammaa odeessi
Qeerroo Bilisummaa Oromoo dhaqqabe akka agarsiisutti moorichaa keessaa Oromoo taanaan akkamiin akka adamsamaa jiran wal nama hin gaafachiisu jedhu.Maqaa baewttoota hidhamanii muraasa
1.Waaqan Boon Awwaqee Mechanical Engineering
waggaa 2ffaa
2,Dirribaa Ayyaanaa Electrical and Computer
Engineering waggaa 3ffaa
3,Lammii Jaafar Civil engineering 5ffaa
4,Tashoome Goonfa Mechanical Enjineering
waggaa 2ffaa
5,Nugusuu Guddataa Civil Enjineering waggaa
2ffaa
6,Nimoona mulgeeta Electrical and Computer
Engineering waggaa 2ffaa
7,Eebbaa Galaalcha mechanical Enjineerig
waggaa 2ffaa
8.Firoomsa Taammiruu Information technology
waggaa 2ffaa
Engineering waggaa 2ffaa
9,.Solomon Taayyee Electrical and Computer
Engineering waggaa 2ffaa
10.Iyyaasuu Warquu Information technology
waggaa 2ffaa
11.Biraanuu ………HWREE 5ffaa
12.Guutuu Takilee Information technology
waggaa 2ffaa
13.Caalaa Tulluu Information technology waggaa
2ffaa
14.Oliyaad Tashoomaa Information technology
waggaa 2ffaa
15.Isxifaanos Maatihoos Computer science
waggaa 2ffaa
16.Ibirihaam Yuusuf Computer science waggaa
17,Shimallis
Namarraa Chemical Engineering waggaa 4ffaa
18,Milkeessaa Alamayyoo Water Supely and
Enviromental Enjineerig waggaa 2ffaa
19.Addunya Hundeessa Electrical and Computer
Enjineerng waggaa 3ffaa
20.Gammachuu Dirbaaba Computer Science
waggaa 2ffaa
Mooraa Jimmaa Yuunibarsiitiilee Keessatti Ukkamsaa Barattootaa Haala Ulfaataan Jabaatee Jira
Sadaasa 26,2016


text:
Waliin dubbii Saree fi Harree
Toora facebook Abdiisaa Guuttataa jedhurraa
—
Saree : Jirtaa akkam yaa abbaa Gurra guddaa?
Harree : Jira akkam abbaa morma Furdaa?
.
Saree: Akkam dugdikee madaan fayyee?
Harree : Humaa hin jedhu hayyee
.
Saree : Hamma tuffatamtu utuu beektee…
Harree : Hamma jibbamtu utuu bartee…
.
Saree : Dugda madaan baattee halaakta
Harree : Tuffatamaa jiraatta
.
Saree : Akka Sangaa hin kunuunfamtu
Harree : Atis akka Adurre hin kabajamtu
.
Saree : Ba’aa hormaaf dalagaasaaf Harki si dhubba
Harree : Siinimmoo alaaf manaa martuu si jibba
.
Saree : Gaafa ba’aa si waammatu
Harree : Karraaf qe’ee si eegsifatu
.
Saree : Garaa guddatta akka Gaanii
Harree : Yeroo hunda caraanta akka jinnii
…….itti fufa
Saree : Dugda madaan gammaddee jiraatta
Harree : Hudduu gubataan tatarsaatee dutta
.
Saree : Sanyiikeef gadduu hinbeektu gaafa du’aa
Harree : Atimmoo naa gadi Gaafa du’a ilmakee qarriffankee qara ba’a
.
Saree : Fokkiftuu huuruu daaraa
Harree : Na dhiisi! atuu hin qabdu faara
.
Saree : Akka Gaangoo hin kabajamtu
Harree : Atis akka Adurree hin jallatamtu
.
Saree : Yoo dullomte nii gatamta
Harree : Yoo dhibamte uleen duuta
.
Saree : Anaa faana namni qoosa
Harree : Yoo na fe’an nas nii hooksa
.
Saree : Ani taa’een nyaadha ba’aa hin baadhu
Harree : Ba’a baadhus akkakeetti qe’ee hormaaf fiigee hin kaadhu
.
Saree ; Mee guddinakeen alatti maaluman na caaltaa?
Harree : Akka durii seete dullomus ‘CHINA’ bitee na qalata
.
Saree : Enyutu nyataa? horii kotte duudaa
Harree : Enyutu jaallataa? du’aa nyaattuu akka Budaa
.
Saree : Anis atis garuu gatii hin qabnuum
Harree : Wal tuffanna walii hin galluum
.
Saree : Kottu walii gallee Hiree murteeffannaa
Harree : Akka hiriyaa keenyaa dandeenyee jiraannaa?
.
Saree : Didoo akka nuun jedhan goona safuusanii gannee
Harree : Utuu wal tumsinee maaliif ba’aas baannee?
.
Saree : Walii galle of ajajna! ergaa namaa dhiifna!
Harree : Silaa akka hiriya keenyaa gammadnee jiraanna
.
Saree : An sichi Saree didaan ta’a
Harree : Anis ba’aa lafaan dhaheen gorantoodha ba’a
.
Saree : Sardidaa naan jedhaa! saree ofiin bulu
Harree : Hardiida naan jedhaa an ba’aa baadhee hin bulu
.
Saree : An deeme nagaatti
Harree : Hayyee nuti akka waliiti


text:
Jila Itti-aanaa Ministara Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets – Toom Maalinoowiskii hoogganamee fi gurmuu Gamtaa Awurooppaa dabalatee, aangawoonni sadarkaa Addunyaa dhiheenya Itiyoophiyaa daawwatan irra-jireessa waa’ee mormii Oromiyaa keessatti baatiilee afurii olliif geggeessamaa jiruu fi tarkaanfii mootummaan fudhatetti fuuleffachuun ka haasawaa turan ta’uu tu dubbatamaa jira. Itti-aanaa minisarri Yunaayitid Isteets, Toom Maalinowiskii, mootummaan Itiyoophiyaa rakkoo Oromiyaa keessatti uumameef itti-gaafatama fudhachuu isaatti ka gammadan ta’uu eeranii, “garuu, tarkaanfii qabatamaa irraa eegaa jirra. Gaaffii uummataas deebii kennuu qaba.
Waltajjii siyaasaa illee mormitootaaf banuu qaba,” jechuun isaanii gabaasamee jira. Gamtaan mormitootaa beekamaan Medrek garuu, “Motummoonni sadarkaa Addunyaa dhimma kana irratti ejjennoo jabaa hin qabaanne” – jechuun, dhiheenya tuta gaazzzexeessotaaf ibsa kenne. Kanumaa, gurmuun aangawoota Ameerikaa fi gurmuun Gamtaa Awurooppaa dhiheenya Itiyoophiyaatti imalan dhaabota mormitootaa mormii Oromiyaa keessaa qooda guddaa qabanii fi mootummaan balaaleffataa ture dubbisan moo hin dubbisne? Yoo dubbisan tahe maal maal mari’atan? Yoo hin dubbisne tahe immoo maaliifi?


text:
Marii guyyaa har’aa taasisaniin Miseensonni Paarlaamaa Awurooppaa Gamtaa Awurooppaa balaaleffatan; Imaammata Itoophiyaa irratti qabus hatattamaan akka sirreeffatu gaafatan.
Miseensonni Paarlaamaa kuni Gamataa Awurooppaa kan balaaleffataniif mootummaan Itoophiyaa yeroo dheeraadhaaf ajjeechaa geggeessaa turus hanga ammaatti Gamtaa Awurooppaa irraa tankaarfiin cimaan mootummaa Itoophiyaa irratti fudhatamuu dhabuu fi gamtichi Itoophiyaa keessatti mirga namoomaa kabajsiisuu dadhabuu isaatiif. Miseensonni Paarlaamaa kunniin mootummaa Woyyaanees sagalee cimaadhaan balaaleffataniiru.
Miseensonni Paarlaamaa Awurooppaa koree Mirga Namoomaa fi Misoomaa irra wolitti dhufan tankaarfiin Itoophiyaan mormitoota irratti fudhattu fokkisaa; akkasumas haalli biyyattii guyyaa guyyatti yaachisaa ta’aa dhufeera jedhu.
Miseensonni Paarlaamaa Awurooppaa kunniin rakkoon Itoophiyaa keessa jiru hatattamaan furamuu qaba jechuudhaan bakka bu’oota Gamtaa Awurooppaa fi Embassii Itoophiyaa irraa marii san irratti argamanitti himaniiru.
Dhiibbaan Paarlaamaa Awurooppaa irraa Woyyaanee qunname kuni kan hirriba isii dhoorgu ta’uu isaatiif shakkiin tokko hin jiru. Qabsoon itti fufa!


text:
WASHINGTON,DC —
Tokkummaan Mootummootaa torbaabn dhufu keessa Amerikaa New York kora taahaa, muummeen minsitera Itoophiyaa obboo Hayilee Maariyam Dessaalenyitti kora kana dhaqa.
Akka misnitera deettaa odeeffannoo ummataataa waajjira muummee misnitera Itoophiyaa obbo Geetaachoo Reddaa jeedhetti Obbo Hayilee Maariyma akka muummee minsitera qofaa mitii akka itti gaafatamaa Waldaa Afrikaallee tahee kora kana dhaqa
“Waan Itoophiyaa fi Afrikaa laalaa irratti dubbata.Tanaafuu Afrikaa fi waan biyya teennaa laalaa irratti dubbata.”
Obbo Hayilee Maariyma dhiyoo tana kora biyya guddataniifi guddachuutti jrian 20n Russiaa magaalaa St.Petersugritti taahanii mala jireennaa addunyaatii fi rakkoo akka akkaa irratti mari’atan dhaqee gale.
Itoophiyaa kora G20 fi G8 biyya guddatanii fi guddachuutti jiran 20 fi ta guddatan 8n jechuu ganna sagalii asitti akkanuma dhaxxi.
Akka jecha obboo Geetaachoo Itoophiyaatti hujin Itoophiyaan hiyyum keessaa bahuuf hojjachuutti jirtu nama hedduuf fkn tahuu dandeetti jedhanii ragaaf nu yaamuutti jiran jedha.