text: Deebii Gilgaala 7: Gilgaalli kun barattoonni Afoola Oromoo keessa isa tokko kan ta'e sirba gaai'laa funaanuun akka barreessaniifi. 984: ... fayyadamuu Gochimaafi akaakuu isaa hubachuun himoota isaanii keessatti itti fayyadamuu Amaloota keeyyata sirriitti hubachuun keeyyata barreessan keessatti agarsiisuu 68 Himoota keessatti:. hawaasummaa akaakuu biroo waliin waliiti dhufanii daandii dagaggina dargaggootaa akkamitti akka qaran/bocan/ xiyyeefannoo adda itti kennina. Wantoota Armaan gadii niqoranna: • Dandeettii/Capabilities/: Dandeettiwwan dhuunfaa fi waliinii kan nagummaa dargaggottaatif bu’uura kaa’an fi danqaawwan. AFOOLA YKN OG-AFAAN 7 2.1. Afoola Oromoo akaakuu adda addaarrattii qorannoo gaggeessuun jildiidhaan walitti qabuu, qindeessuufi jildeessuu ilaalchiisee bara 2003hanga bara 2007tti jildii 68 karoorfamee 59 jildaa'ee jira. Kunis karoora waggaa shanii irraa %86.7 ta'a. The DL Q33 is still dominant in Season 6. (Picture: Activision/Reddit) The best attribute about the DL Q33 is that it doesn’t compromise on any stat. It has above-average damage, range, accuracy and fire rate for the sniper rifle class. This means players can create a loadout that works for any. akaakuu afoola. muxannoofi beekumsa hawaasaa ibsu kana akaakuu adda addaa karaa garagaraan ibsamu. gurguddoo: raagoo (oral narratives), afwalaloo (oral poetry)fi qareeyyiitti (witticisms) qooduun. qorachuufi itti garagaaramuun barbaachisaa akka ta‟eOring (1986),Okpewho (1992) ni‟addeessu. Afoola keessatti kanneen ramadaman looriwwan hedduun ni jiru. Odaa Naffuro, Gadaa Center of Amuru Oromo in Folkloric Perspective Thesis. Dinkisa Sagni (2020-01) This study attempted to describe Odaa Naffuro, Gadaa center of the ninth sons of Amuru Oromo, in folkloric perspectives. Gadaa System had been declining in the second half of nineteenth century in many parts of Oromia,. 82 Kutaa 11 Yaadannoo • Iddeesaa Akaakuun malleen dubbii kan tokkummaa wantoota lamaa fudhachuun isa tokko iddoo isa biraa buusuun keessootti wal-dorgomsiisuudha. Jechichis kan uumame jechoota ‘iddoofi isaa’ jedhaniirratti. Fkn. Oromoon kanniisa. Mudhiin ishee sonsa. Ilkaan ishee baddeessaadha. • Akkasaa Akkasaan mala ittiin wantoota lama wal-cina qabuun isa.. Afoola Oromoo akaakuu adda addaarrattii qorannoo gaggeessuun jildiidhaan walitti qabuu, qindeessuufi jildeessuu ilaalchiisee bara 2003hanga bara 2007tti jildii 68 karoorfamee 59 jildaa’ee jira. Kunis karoora waggaa shanii irraa %86.7 ta’a. sky freesat. No Disclosures airborne school description how to buy gopx token. . Akaakuu geerarsaa kana keessatti inni tokko isa kaan arrabsa. Tokko ajjeesaa ta'ee kaan ammoo kan biraa yoo ta'u kanaan wal ciguu danda'u jechuudha. ... Afoola Oromoo madda seenaafi aadaa guddaa. 82 Kutaa 11 Yaadannoo • Iddeesaa Akaakuun malleen dubbii kan tokkummaa wantoota lamaa fudhachuun isa tokko iddoo isa biraa buusuun keessootti wal-dorgomsiisuudha. Jechichis kan uumame jechoota ‘iddoofi isaa’ jedhaniirratti. Fkn. Oromoon kanniisa. Mudhiin ishee sonsa. Ilkaan ishee baddeessaadha. • Akkasaa Akkasaan mala ittiin wantoota lama wal-cina qabuun isa.. 1. Gaaraa hurrii uffise Yooman sodaadhe bakka Matarayyasii kolfee Fanjii lafaa guungumee Yoomaan sodaadha morka Beelaaf dheebuun gubadhee Yooman yaade waa’ee koo Bututee burkutaa’een Bilisoomse biyya koo. Boqonnaa 2: Garasuu Dhukii 38 Kutaa 11 2. Bara mootiin baqatee Diinni lootii naqate Biyya diinaaf lakkise Kormii Gararsuu Dhukii Leenci. Afoola Afoolli ( Afaan Ingiliish: folklore) jecha dhalootaa dhalootatti afaaniin darbaa dhufeedha. Ummatni duudhaa, aadaa, muuxannoo, mudannoo seenaa fi dhimma hawwaasummaa ogummaa bohaarsuu, dubbachuu fi weeddisuun dhaloota dhufuuf kan ittiin dabarsuudha. Faayidaa Afoolaa.Hayyuun Kun hirinsa sadarkaalee afran erga tarreessee booda tokkoon tokkoon saanii. 2020. 11. 11. · Afoola Oromoo: Hibboo fii makmaaksa (kutaa lammaffaa ) – Bilisummaa. Gootuu fi korriftuu lagaa, Hunguddattuuf qiiqqee dhagaa, Ededaa fii gooroo daagaa, Diida Caffeelee miidhagaa, Beeyladaalee dheeddu margaa, Halaalatti ijaan argaa jireenyaa qananii dhugaa, siitu qabaa guutte ullaagaa, Naaf jiraadhu yaa baadiyyaa, Sadooysiyuu jiruu tiyyaa, Gammachiiftuu. 2010 dodge ram 1500 fuel pump wiring diagram; 2010 ford f-150 fuse box diagram; 2010 gmc acadia radio wiring diagram; 2010 jeep liberty heater box ; 2010 nissan versa fuse box diagram; 2011 dodge ram 2500 fuse box diagram; 2011 honda odyssey fuse >box  diagram; 2012 chevy impala engine diagram; 2012 chrysler town and country engine diagram; 2012. Uffata Akaakuu , halluufi wantoota uffanni irraa hojjetaman 2 02 Fayyadama jechootaa Gahumsaan dubbisuu Hubannoon dubbisuu Uffata Faayidaa uffataa ... Afoola Akaakuu afoolaa 3 08 Fayyadama jechootaa Gahumsaan dubbisuu Hubannoon dubbisuu Afoola Faayidaa afoolaa . 3 09 Fayyadama jechootaa. FS730V-DS09-S 24 HP Genuine Kawasaki Vertical Engine. The FS730V engine delivers strength and solid work performance. Manufactured with cast-iron cylinder liners, this sturdy 4-cycle vertical shaft engine also features a dual element air filter with composite blower housing and electronic spark ignition for reliable power for your tough mowing needs. 2019. 10. 17. · qaaccessa afoolaa ogummaa afaanii gurguddoo afran barsiisuu keessatti abdurrahmaan abdulqaadir gishuu waraqaa qorannoo digirii lammaffaa (ma) gamisaan guuttachuuf muummee afaan oromoo,ogbarruufi fooklooriif dhiyaate kolleejjii namoomaa, qo’annoo afaanii, joornaaliizimiifi quunnamtii. Afoola Afoolli ( Afaan Ingiliish: folklore) jecha dhalootaa dhalootatti afaaniin darbaa dhufeedha. Ummatni duudhaa, aadaa, muuxannoo, mudannoo seenaa fi dhimma hawwaasummaa ogummaa bohaarsuu, dubbachuu fi weeddisuun dhaloota dhufuuf kan ittiin dabarsuudha. Faayidaa Afoolaa.Hayyuun Kun hirinsa sadarkaalee afran erga tarreessee booda tokkoon tokkoon saanii. muxannoofi beekumsa hawaasaa ibsu kana akaakuu adda addaa karaa garagaraan ibsamu. gurguddoo: raagoo (oral narratives), afwalaloo (oral poetry)fi qareeyyiitti (witticisms) qooduun. qorachuufi itti garagaaramuun barbaachisaa akka ta‟eOring (1986),Okpewho (1992) ni‟addeessu. Afoola keessatti kanneen ramadaman looriwwan hedduun ni jiru. Dabalataan, Misgaanuun, (2011:51) hiibboof yammuu hiika kennu, "Hiibboon akaakuu afoola Oromoo keessaa isa tokkodha. Hiibboon jiruufi jireenya uummata oromoo keessatti bakka olaanaa qaba." jedha. Akka yaada kanaatti hiibboon damee afoolaa keessaa isa tokko ta'ee, jiruufi jireenya hawaasaa keessatti gahee olaanaa qaba. WordSense Dictionary: afoola - spelling, hyphenation, synonyms, translations, meanings & definitions. Apvάkι σtov φoύpvo Yeuσtιkό σav tnς σoύBλaς! H Kupιakή tou Πάσxa πλnσιάZeι! Ωσtόσo, λόYw tou kopwvoϊoύ, n kuBέpvnσn uaς aπotpέπeι aπό σuvaθpoίσeις kaι. hawaasummaa akaakuu biroo waliin waliiti dhufanii daandii dagaggina dargaggootaa akkamitti akka qaran/bocan/ xiyyeefannoo adda itti kennina. Wantoota Armaan gadii niqoranna: • Dandeettii/Capabilities/: Dandeettiwwan dhuunfaa fi waliinii kan nagummaa dargaggottaatif bu'uura kaa'an fi danqaawwan. AFOOLA YKN OG-AFAAN 7 2.1. 2021. 7. 9. · Afoola Afaan Oromoo: Makmaaksa. 9 Jul 2021 9 Jul 2021 Mana Barnoota Dhaloota Qubee Mana Barnoota Dhaloota Qubee 0 Comments 4:55 am. 0. SHARES. Share Tweet. Share this on: Copied! 1.Makmaaksa 2.Hibboo 3.Cigoo. 1.1 Makmaaksa Afaan Oromoo Mammaaksa Oromoo. Kan akka fardaa nyaatu gaafa waan nyaatu dhabe du’a. Akaakuu afoola.Afoola Oromoo akaakuu adda addaarrattii qorannoo gagg. Haaluma kanaan dameen qorannoo Oromoo dhimma afaan,seenaa,aadaafi aartii Oromoo irratti qorannoo bifa kitaabaan maxxansee ummata biraan ga’aa ture, ammas cimee itti fufee jira. Haaluma kanaan kaayyoo kana galmaan ga’uuf afoola Oromoo (durdurii, mammaaksa, hibboo,baacoo, geerarsa,. Apvάkι σtov φoύpvo Yeuσtιkό σav tnς σoύBλaς! H Kupιakή tou Πάσxa πλnσιάZeι! Ωσtόσo, λόYw tou kopwvoϊoύ, n kuBέpvnσn uaς aπotpέπeι aπό σuvaθpoίσeις kaι. hawaasummaa akaakuu biroo waliin waliiti dhufanii daandii dagaggina dargaggootaa akkamitti akka qaran/bocan/ xiyyeefannoo adda itti kennina. Wantoota Armaan gadii niqoranna: • Dandeettii/Capabilities/: Dandeettiwwan dhuunfaa fi waliinii kan nagummaa dargaggottaatif bu’uura kaa’an fi danqaawwan. AFOOLA YKN OG-AFAAN 7 2.1. Afoola Afaalli jiruufi jireenya dhala namaa waliin kan walqabatu ta'ee afaaniin dubbatamaa dhaloota irraa dhalootatti darbaa kan dhufedha. Afoolli kunis akaakuu adda addaa kan qabu yoo ta'u dubbatamuudhaan yookaan weeddifamuun dhiyaata. Afoolli weeddifamuun dhiyaatu geerarsa,. Deebii Gilgaala 7: Gilgaalli kun barattoonni Afoola Oromoo keessa isa tokko kan ta'e sirba gaai'laa funaanuun akka barreessaniifi. 984: ... fayyadamuu Gochimaafi akaakuu isaa hubachuun himoota isaanii keessatti itti fayyadamuu Amaloota keeyyata sirriitti hubachuun keeyyata barreessan keessatti agarsiisuu 68 Himoota keessatti:. Apvάkι σtov φoύpvo Yeuσtιkό σav tnς σoύBλaς! H Kupιakή tou Πάσxa πλnσιάZeι! Ωσtόσo, λόYw tou kopwvoϊoύ, n kuBέpvnσn uaς aπotpέπeι aπό σuvaθpoίσeις kaι. Uffata Akaakuu, halluufi wantoota uffanni irraa hojjetaman 2 02 Fayyadama jechootaa Gahumsaan dubbisuu Hubannoon dubbisuu Uffata Faayidaa uffataa ... Afoola Akaakuu afoolaa 3 08 F. hawaasummaa akaakuu biroo waliin waliiti dhufanii daandii dagaggina dargaggootaa akkamitti akka qaran/bocan/ xiyyeefannoo adda itti kennina. Wantoota Armaan gadii niqoranna: • Dandeettii/Capabilities/: Dandeettiwwan dhuunfaa fi waliinii kan nagummaa dargaggottaatif bu'uura kaa'an fi danqaawwan. AFOOLA YKN OG-AFAAN 7 2.1. Image 1 of 2. The Disable God Rays mod turns off all god rays in the game, which can have a surprisingly large impact on performance. In some areas in the Commonwealth, having god rays off. Apr 25, 2021 · Modern Firearms mod is a massive overhaul of Fallout 4's combat. It replaces all of the vanilla game's original weapons and expands on it with an extensive arsenal of weapons from the real. 2022. 6. 29. · Afoola Afaalli jiruufi jireenya dhala namaa waliin kan walqabatu ta’ee afaaniin dubbatamaa dhaloota irraa dhalootatti darbaa kan dhufedha. Afoolli kunis akaakuu adda addaa kan qabu yoo ta’u dubbatamuudhaan yookaan weeddifamuun dhiyaata. Afoolli weeddifamuun dhiyaatu geerarsa, weedduu cidhaafi faaruu. 2022. 6. 29. · Afoola Afaalli jiruufi jireenya dhala namaa waliin kan walqabatu ta’ee afaaniin dubbatamaa dhaloota irraa dhalootatti darbaa kan dhufedha. Afoolli kunis akaakuu adda addaa kan qabu yoo ta’u dubbatamuudhaan yookaan weeddifamuun dhiyaata. Afoolli weeddifamuun dhiyaatu geerarsa, weedduu cidhaafi faaruu. 1. Gaaraa hurrii uffise Yooman sodaadhe bakka Matarayyasii kolfee Fanjii lafaa guungumee Yoomaan sodaadha morka Beelaaf dheebuun gubadhee Yooman yaade waa’ee koo Bututee burkutaa’een Bilisoomse biyya koo. Boqonnaa 2: Garasuu Dhukii 38 Kutaa 11 2. Bara mootiin baqatee Diinni lootii naqate Biyya diinaaf lakkise Kormii Gararsuu Dhukii Leenci. Deebii Gilgaala 7: Gilgaalli kun barattoonni Afoola Oromoo keessa isa tokko kan ta'e sirba gaai'laa funaanuun akka barreessaniifi. 984: ... fayyadamuu Gochimaafi akaakuu isaa hubachuun himoota isaanii keessatti itti fayyadamuu Amaloota keeyyata sirriitti hubachuun keeyyata barreessan keessatti agarsiisuu 68 Himoota keessatti:. hawaasummaa akaakuu biroo waliin waliiti dhufanii daandii dagaggina dargaggootaa akkamitti akka qaran/bocan/ xiyyeefannoo adda itti kennina. Wantoota Armaan gadii niqoranna: • Dandeettii/Capabilities/: Dandeettiwwan dhuunfaa fi waliinii kan nagummaa dargaggottaatif bu'uura kaa'an fi danqaawwan. AFOOLA YKN OG-AFAAN 7 2.1. GOSOOTA DUBARTII 6 Dubartii Gosa Meeqa Beektu? Dubartii Gosoota 6 Ol... tu Jira Dubartoonni Kunneen Dubartoota Akkamiiti? Odeefannoo Guutuu Linkii Armaan Gadii Tuqudhaan Dubbisaa 👇 👇 👇 👇 👇 👇. The DL Q33 is still dominant in Season 6. (Picture: Activision/Reddit) The best attribute about the DL Q33 is that it doesn’t compromise on any stat. It has above-average damage, range, accuracy and fire rate for the sniper rifle class. This means players can create a loadout that works for any. akaakuu afoola. Malli dubbii akaakuu gara garaa kan qabu yoo ta'u isaanis akkasaa, nameessaa, habalaka, eemiti, arbeessaa, fi iddeessaadha. Akkasaa. Jechi akkasaa jedhu gaalee 'akka isaa' jedhurraa dhufe. ... Addunyaa Barkeessaa (2016). Semmoo: Bu'ura Barnoota Afaannii fi Afoola Oromoo, maxxansaa 3ffaa, Finfinnee Last edited on 13 Caamsaa 2022, at 01:39. hawaasummaa akaakuu biroo waliin waliiti dhufanii daandii dagaggina dargaggootaa akkamitti akka qaran/bocan/ xiyyeefannoo adda itti kennina. Wantoota Armaan gadii niqoranna: • Dandeettii/Capabilities/: Dandeettiwwan dhuunfaa fi waliinii kan nagummaa dargaggottaatif bu’uura kaa’an fi danqaawwan. AFOOLA YKN OG-AFAAN 7 2.1. carburetor types pdfconvert hdr to sdr davinci resolvepodman backup volumecvv on capitec cardjoette calabrese inflammationmassey ferguson 1723e attachmentsvaex concatgrowing cucumbers on trelliswill byers dies ao3 axi stream combinerreal wife creampie picturesforward flow test headeranime girl osu skinsboto3 streamingbody to bytesiorolling rock can16 oz bottle kooziediesel particulate filter mercedes w204 c220 cdideath on cruise ship august 2022 rld designgodot move in facing directionengel mrft 5400 g4 manualmedication administration technician salary near londonhotel vouchers for homeless texasdyna 2000 ignition troubleshootingwhat happened to the hurtt twins momconvert nib to d64eyelashes falling out vitamin deficiency archer volkswagenraf accidentsauthentication failed because the remote party has closed the transport stream unity2006 cbr1000rr cranks but wont startwet band saw for glass cuttingthe prophetic calling pdf bushirithor x reader mateheimdall can t connect to portainerhow to setup ldap server on windows server 2016 eapp american income life downloadclass b rv sleeps 4nissan patrol gcm upgradeunity foot ik scriptconn director trumpet serial numberseasy installer by viserlabcranberry pills w vitamin c byhpv tonsil cancer pictures12 amp ev charger pit bike carb problemsstalker anomaly faction guideopen source blazor componentscn2 giasteve harrington x reader cryingbios rpcs3craftsman lt2000 specsprint only alphabets in pythonhow to reset philips tv from hotel mode condos in rocky point mexico for saleeditorconfig format on save vscodevideo neighbor nakedplastic tablecloth rollstudio mouseubuntu bbrvodka potatocraigslist buttecolonics seattle travis county mental healthlenofx free download7 pin ignition module wiring diagramstarsat tv active codestrange case of jekyll and hyde sparknotessugawara x male reader lemon wattpadwither skeleton texture packsupreme hyppe max flow blinkingfarm animal movement activities for preschoolers mql4 indicatorscomo saber mi imei si me robaron el celularturtle beach stealth 600 modesri dmv do you consent to such disclosure meaningconserto bolsassavage 22 magnum rifle magazinewater well tanks at tractor supplydarkside animationthe forest trainer multiplayer unable to read the firmware version after six attemptsalabama oyster farmslenel hardware installation guidesuch a sharp pain gamechain link fence suppliesminimoog model d manualxbox series x 1440p 120hz warzoneair brake study guide10 inch floor drain cover


c: text/html

text:
Mana Sibuu: Sochii WBO fi haala Uummanni Oromoo keessa jiru
Hidhaa fi dararaan Konyaa Lixa Wallaggaa Ona Mana Sibuu keessatti, Loltoota Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaan Uummata Oromoo irratti raawwatamu akka-malee hammaatee jiraachuu.
Gama kaaniin ammoo, WBOn tarkaanfii Loltoota MKII irratti fudhatu jabeessee itti-fufuun Onootaa fi Magaalota Konyaa Lixa Wallaggaa keessatti argaman danuu dhuunfachaa jiraachuu - Odeessa waliigalaa.
Tarkaanfilee WBO fi Galma QBO
Haala walii-galaa Uummanni Oromoo keessa jiru, dhimma akeekaa fi galma Qabsoo Bilisummaa Oromoo, akkasumas, sochii fi tarkaanfii WBOn Giddu-gala Oromiyaa, Kaaba Shaggar, Konyaa Salaalee keessatti tibbana taasisaa jiru giddu-gala godhachuun, marii Oromticha tokko waliin taasifame.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Finfinnee, Sadaasa 30,2022 - Gabaasni dhaabbanni Mootummoota Gamtoomanii baase daa’immani naannoo Tigraay tilmaamaan harka 30 ta’an hir’ina midhaan nyaataa hammaataa keessa kan jiran yoo ta’u namoonni miliyoona shanii ol kan ta’animmoo gargaarsa namoomaa isaan hin qaqqabaaa jiru kan barbaachisuun gadii ta’uu addeesseera. Akka gabaasichi jedhetti, naannoon
Finfinnee, Sadaasa 29/2022- Waajjirri kominikeeshinii Mootummaan Naannoo Oromiyaa ibsa kaleessa miidiyaleef laateen nageenya naannoo Oromiyaa mirkaneessuuf hojii hedduu hojjechaa turuufi keessumaa “humni shororkeessaa Shanee” karaa nagaatti akka dhufuuf yaalii hedduu akka taasise ibse. Dabaluunis humni kun humna wal dhaga’ee gurmaa’ee deemu waan hin taaneef mootummaan
Finfinnee, Sadaasa 29/2022 - Dubbi himaan Adda Bilisummaa Ummata Tigraay (ABUT) fi miseensi jila marii nagaa Tigraay Geetaachoo Raddaa humnoonni Tigraay akkaataa waliigaltee nagaa Piriitooriyaa/Naayiroobii irratti waliigalameen hidhannoo hiikkachaa yeroo jiranitti humnoonni Eertiraa daa’immanii fi dubartoota dabalatee namoota nagaa ajjeesuu itti fufaniiru jedhe. ''Humnoonni Eertiraa ammallee


text:
Eebla 11/2014(TOI) – Naannoo Oromiyaatti Xaa’oon uumamaa meetirik kuubiin miliyoona 40.9 qophaa’uu Biiroon Qonnaa naannichaa beeksise.
Hogganaan biirichaa obbo Abarraa Warquu akka TOI himanitti bara oomishaa 2014/15 Xaa’oon warshaatti oomishamu gatiin isaa baay’ee waan qaala’eef hojiin oomishaa fi oomishtummaa akka hin hir’anneef hojjetamaa jira.
Naannichatti hanqina xaa’oo warshaa ba’uu furuuf xaa’oo uumamaa meetirikitoonii miiliyoona 54 qopheessuuf hojjetamaa jirachuu himaniiru.
Haga ammaattis xaa’oo uumamaa meetirik kuubii miiliyoona 40.9 qopheesuu obbo Abarraan himaniiru.


text:
Furdinni Daangaa Dabre Lubbuu Nama Hedduu Galaafachutti Jira
Tana Quba Qabduu?
Addunyaan wantoota ajaa’ibaa hedduun guutamteerti. Wanti guyyuu dhageenyu waan addaati. Dhugaa duraan waan beeknu seenu qorannoo addaatiin yoo dhageenyu ajaa’iba nutti ta’a. Yeroo tokko tokkos amanuun nutti ulfaatee fudhatuu dadhabna. barruu tana keessatti wantoota ajaa’ibaa muraasa isinii dhiheessina.
Uumama keessaa ilma namaa qofatu soorata barbaree qabu jaalata.
Qorannoo haga ammaa godhameen uumamaalee dachii tanarra jiran keessaa kan barbaree fi qaccee sooratuu jaalatu ilma namaa qofa. Uumamni biroo kan soorata nama gubu sooratu tokkolleen hin jiru. Ilmi namaa garuu soorata barbaree qabu sooratuufi hojjachuus ni jaalata. Barbaree soorata ittiin mi’eeffatu argatuudhaaf heddu carraaqa. Barbaree nuti biyya keenyatti beeknuun alatti wantootni nama guban kan soorataaf jecha qophaayan heddutu jiru. bineensonni hedduun soorata nuti soorannu sooratanis, waan nuti qopheeffanne nu jalaa saamanis, waan nama gubu sooratuudhaaf garuu fedhii hin qaban. Qorattoonni sababaa kanaa beekuus baatan, uumamaalee keessaa ilma namaa qofatu waan nama gubu jaalata. Waan nama gubu nyaatuun faaydaa kana qaba jedhamee qorannoodhaan wanti mirkanaaye hin jiru. Garuu ilmi namaa mallaqa itti baasee nyaata nama gubu qopheessee of gubaa soorata.
Uumamaalee keessaa sammuu ilma namaa qofatu hammi isaa xiqqaataa deema.
Bineensonni heddu sammumma gaafa dhalatan qabaniin dulloomanii du’an. Yoo guddina qaamaa wajji hammi isaatis guddate malee, sammuun jijjiirama hin qabaatu. Kan ilma namaa garuu guddatee bakka silaa gahuu qabu yoo gahe, san booda hammi sammuu keenyaa xiqqaataa qaamni biraa dabalaa deema. Wanti kun ammoo adaduma ilmi namaa guddataa deemuun, rakkoo waa irraanfachuu fi dhibeewwan adda addaatiif akka saaxilamnu nama taasisa jedhu qorattoonni. Waluma galatti bineensi haala uumamaatiin nutti dhihaatu chimpanzii ta’us, sammuun chimpaanzii akka sammuu ilma namaati xiqqaataa hin deemu.
Furdinni qaamaa rakkoo cimaa addunyaa miidhaa jiru keessaa isa tokko.
Akka hedduun keenya beeynutti wantoota ilma namaa haalaan miidhaa jiran keessaa inni tokko beela. Keessattuu biyyoota afrikaa keessatti beelli rakkoo hamaadha. Sababaa beelaatiin daa’imman heddu lubbuu dhabutti jiru. guutuu addunyaatti garuu furdinni qaamaa rakkoo beelaa caalaa hamaa akka tahe quba qabduu? Ummata addunyaa keessaa dhibbentaa 30 kan tahu, ykn ammoo namni biiliyoona 2 tahu furdina qaamaatiin rakkachutti jira. Qorannoo bara 1980 hanga 2015 gaggeeffameen, namoonni biiliyoona 2 tahan furdina qaamaatiin miidhamutti jiru. furdinni qaamaa yoo daangaa dabre dhukkuba onnee hamaaf nama saaxila. Waggoota afurtamman dabran keessatti namoonni miiliyona heddutti laakkayaman sababaa furdina qaamaa Kanaan lubbuu dhabanii jiru. yeroo dhihoo as ammoo, lakkofsi namoota furdina qaamaa hamaaf saaxilamanii dachaan dabalata akka jiru beekameera.
Furdina qaama ilma namaatiif soorata hunda caalaa chipsii dinnicharraa dalagamutu sababaadha
Akka qorannoon Yunivarsiitii Harvard keessatti godhame agarsiisutti furdina qaamaa ilma namaatiif sadarkaa duraa irratti kan rakkoo jabduu tahe chipsii dinnichaatti. Namoonni hedduun wantoota mi’aawoo sooratuu, akkasumas foonii fi cooma sooratuutu qaama namaa furdisa jedhanii yaadu. Qorannoon namoota 120,000 irratti godhame akka garsiisutti, namoonni chipsii dinnichaa qofa sooratan giraama 75niin ulfaatinni qaama isaanii dabalee jira. warri waan mi’aawaa qofa sooratan ammoo ulfaatina giraama 45 dabalan. Warri foon sooratu ammoo giraama 40’n dabale. Kanaafuu chipsiin dinnichaa wantoota qama nama haalaan furdisan keessaa adda dureedha jechu.
Qophii: Abuu Ibtisaam


text:
Muumee ministeeraa mootummaa Birtieen ta’uudhaan guyyaa 45 dura kan filatamaan Lizz Tiruus aangoo isaanii akka gadi lakkisan ibsanii jiruu. Lizaa Tiruus sababaa haangoo gadi lakkisuu isaanii ilaalchisee hasaa taasisaniin hoggaansaa isaan irraa eegamuu kennuu akka hin dandeenyye dubbatanii jiru. Akka gabaasaaleen jedhanitti imaamman diinagidee isaan qopheefatan gabaa tasgabeesuu hin dandeenyee. Paatriin isaan bakka buu’anii muummee ministeeraa ta’an amma jimaataa dhufuutti nama isaan bakka bu’u ni dhiheesaa jedhameeraa.
Liizaa Tiruus seenaa Muumeee ministeerummaa biyyaa Biriteen keessatti namaa yeroo gabaabaadhaaf mootummaa biyyatti hoggananiidha jedhameeraa. Erga baraa 2019 as Biritaaniyaan muumee ministeeraa Afuraffaa qabaachuudhaaf deemaa jirti.


text:
Monthly Archives: February 2013
Barattooti Oromoo 33 Badii Tokkoon Malee Yuuniversitii Finfinnee Irraa Arihaman
Gabaasa Qeerroo Finifnnee Gurraandhala 28,2013
Gaaffii mirga sabaa karaa nagaa gaafachuun yakka taee biyya jiru Itiyoophiyaa keessatti barattooti Oromoo kumaatamaan hidhamanii kumaatamaan biyyaa ariamanii kumaatamaan ammo manneen barnootaa fi hojii irraa arihamaa jiraachuun isaanii baroota 21 kana keessa beekamaa dha.
Bara kana keessa gaaffii mirga sabaa gaafattan ijaarsa siyaasaa mirga Oromoo gaafatu isin boodaan jira sababa jedhuun barattoota Oromoo Yuuniversitii Kiiloo 4 jiru keessaa barattooti 10 waggaa lamaaf 23 ammoo wagga 1f arihamuun 3 ammoo guutummaatti akka Yuuniversitii itti deebiuu hin daneenyetti mootummaa Wayyaaneen arihamanii jiru.
Kanneen guutuutti barnoota isaanii irraa arihaman
1. Barataa Araarsoo Waaktolaa
2. Barataa Malkamu Mulugeta
3. Barataa Baqalu Siyum
Kanneen jedhaman yeroo tau kanneen kaan 33 taan ammo guutummaa list isaanii caasaa Qeerroon qabuun kan argame kanatti maxxansinee jirra.
Oromoon haqa ummata isaa fi rakkoo barattooti Oromoo argaa jiran kanaaf tokkummaan bakka maratti iyyachuu akka dandayutti qeerroon dhaamsa dabarsa.
Hunda Dura Oromiyaa!!!
Aside
SBO Guraandhala 27 Bara 2013
Aside
Ani daa’ima miti akka joollee na sossobduu….
Wallee Yoonus Abdullaahii fi Hiboo Nuuraa
Godina Harargee Aanaa Haromayaa Keessatti Diddaan Qonnaan Bultoota Oromoo Itti Fufe.
Aside
Gurraandhala 26,2013 Haroomayaa
Mootummaan wayyaanee dabballoota bobbaasuun qotee bultoota dirqamaan hojii isaanii irraa buqqisuun olola siyaasaaf duula Sulula qotaa deemsisaa jiraachuun isaa beekamaa dha.Godina Harargee bahaa aanaa Haramaayaa ganda Xinniqqee araddaa gargaaraa keessatti ololli siyaasaa Wayyaanee nu biratti hin hojjetu jechuun qotee bulaan dabballoota Wayyaanee dura dhaabbatan.
Haala kanaan Wayyaaneen namootni baatanii Viidiyoo fi raadiyoon waraabamtanii mootummaan keenyi gaariidha hin jenne qarshii 100n adabamtu jechuun duula qotee bultoota irratti banus qotee bultootni walii galuun mormii dhiyeessanii jiran.Mootummaan Wayyaanee
dabballoota
1. Obbo Zaakkoo Saalii
2. Obbo Abdii Musaqeeroo
3. Angisoo fi
4. Jeeylaan waardiyaa yuunivarsiitii kan tahe
Bobbaasuun uummata afaan qawween doorsisuuf dirqama itti kennitus uummatni basaastotaa fi jala deemtota wayyaanee dura dhaabbatee jira.Yeroo ammaa kanas namootni walgahiitti akka bahan akeekkachiisnii fi waamichi halkanii guyyaa taasifamus uummatni guutummaan wayyaanee didee jira.
Kana malees Dabballootni Wayyaanee uummata doorsisuu,hidhuu fi saamuu kan amaleeffatan magaala Dirree Dawaa saabbiyaan ganda 02 keessatti basaasti wayyaanee federaala tahe Amaanu’eel Taammiruu jedhamu namoota nagaa osoo saamuu uummataan reebamuun saaxilame.Basaasaan Wayyaanee kun dirqama wayyaanee irraa fudhate keesumaa qabeenya sabboontotaa afaan qawween saamuu irratti kan bobbaafame mana Obbo Jundii Shariif saaminsaaf wayita seenutti dargaggootaa Oromoon qabamuun harka sabboontotaan salphatee jira.Mootummaan Wayyaanee magaala Dirree Dawaauummata nagaan waliin jiraachaa jiru keessatti saamtota akkanaan tolchuu ishees odeeffatni qeerroo maagaala kanaa addeessee jira.
Yuunivarsiitii Asoosaa Keessatti Diddaan Barattoota Oromoo Bifa Qindaayaan Itti Fufe
Aside
Gurraandhala 26,2013 Asoossaa
Diddaan barattoota Oromoo Yuunivarsiitiilee,Koollejjii fi manneen barnootaa gad aanaa keessatti hidhaa fi ajjeechaa mootummaa wayyaaneen kan hin jilbeeffachiifamne itti fufuun barattootni Oromoo fi barattootni hiree wal fakkaataan Imaapera biyyattii keessatti isaan mudate Yuunivarsiitii Asoosaa keessatti nyaata lagatan.Mootummaan Wayyaanee yeroodhaa gara yerootti gaaffiiwwan mirgaa kan bilisummaa barattootaan gaafatamuuf bakka kennuu dhabuun gaaffii dabalataa uumuun barattootni mooraa Yuunivarsiitii Asoosaa kun gaaffiin nuyi gaafannu hanga guutummaan nuuf deebiutti jechuun lagannaa nyaataa taasisanii jiran.
Wayyaaneen gaaffiiwwan mirgaa gaafatamu kallattiin furmaata godhchuu haqachuu irraan hidhaa fi ajjeechaan barnoota irraa ariiuun akka dhaabbatu gaafatan siyaasa gaggeessitu,deeggartoota ABOti jechuun Yuunivarsiitii Finfinnee fi Amboo keessatti barnoota irraa ariiamuu tuquun ni dandayama. Yeroo ammaa kanatti Yuuniversitii Asoosaa keessatti gaaffiin ka’ee jiru,mirgi sabootaa eegamuu hanqachuu fi barattoonni wayita mana barumsaa jiranitti qabeenyii fi lafti maatii isaanii ammoo bakka dhaloota isaanii irraa waan saamamaa jiruuf yeroo boqonnaa isaanii bakkatti galan dhabuu irraan diddaa jabaa mootummaa Wayyaanee irratti kaasuu isaati. Gaaffiilee mirgaa gaafatame kanaan wal qabsiisee mootummaan kun waan isin gaafataa jirtan gaaffii ABO iti deeggartoota ABOti wayita jedhamanitti diddaa itti fufuun lagannaa nyaataa taasisanii jiran.
Wayyaaneen barattootni nyaata lagachuun kan kae baajata nyaataa baes gurguruun basaasaa fi federaalota dhibbaan naqee barattoota doorsisuu irratti argama.Mootummaan Wayyaanee doorsisaan gaaffii mirgaa akka dhaabuu hin dandeenyes qeerroon Yuunivarsiitii Asoosaa addeessee jira.
Qabsoon Itti Fufa! Gabrummaan ni kufa!!
Oromo TV- Ibsa Wal hubannoo Qaamota ABO MN
Aside
Bulchiinsa Sidaamaa Aanaa Beensaa Keessatti Diddaa Dargaggoonni Sidaamaa fi Qeerroon Kaasaniin Wal Qabatee Namoonni Hedduun Hidhaman.
Aside
Gurraandhala 25,2013 Finfinnee
Mootummaan EPRDF Wayyaanee gaaffii bilisummaa ukkaamsuun uummata biyyattii garbummaan dhuunfatee itti fufuuf shaakalus hidhaa fi ajjeechaan daran qabsoo uummtaa jabeesse malee jilbeeffachiisees hin beeku.Sabawwan cunqurfamoo biyyattii keessaa uummatni Sidaamaa qeerroo waliin tahuun mormii sirna bulchinsa Wayyaanee irratti dhiyeessuun sirni bittaa Wayyaanee amma dhumachuu qaba,ummanni kana irra haacuucaa hifatee waan jiruuf mootummaan kun karaa nagaa aangoo gadhiisuu qaba,Sirni bulchinsa wayyaanee abbaa irrummaadha,Bilisummaa barbaadna jechuun gaaffii mirgaa kaase wayyaaneen dura dhaabbachuuf ilmaan Sidaamaa keessumaa dargaggoota Jumlaan mana hidhaatti guuraa jira.
Haala kanaan diddaa mootummaa irratti kakaafataniittu sababaa jedhuun Gurraandhala 24,2013 Bulchiinsa Sidaamaa aanaa Beensaa keessaa uummata nagaa hedduumminaan kan hidhe yoommuu tahu isaan keessaa
1. Obbo Tashoomaa Dabbabaa
2. Obbo Tasfaayee Hasamoo
3. Dargaggoo Amaaree Dastaa
4. Diikkaa Diirraa
5. Sukkaaree Amadoo
6. Burqaa Buunkisoo
7. Kaanuu Kaayessoo
8. Lankaamoo Kaaloo
9. Lammaa Laalegoo
10. Burqitoo Gaasee
11. Sombolaa Shiifoo
12. Dimbaaroo Chiicholaa
13. Asaffaa Musee
14. Didaamoo Fagoo
15. Narramoo Sombolaa
Jedhaman loltoota Wayyaaneen ukkaamsamuun kanneen mana hidhaatti fudhataman keessatti argamu.Wayyaaneen yeroodhaa gara yerootti gaaffii mirgaa sabawwan cunqurfamoo biyyattii keessaa hidhaa,ajjeechaa,qeee irraa ariiuu,saaminsa,barnootaa fi hojii irraa ariiuu fi kanneen kana fakkaataniin dura dhaabbachuuf yaalus dargaggootni Sidaamaa yoomuu qeerroo waliin tahuun bittaa garbummaa jalaa bahuuf akka hojjetu diinaa fi firaaf dhaamuun sabawwan cunqurfamoo marti harka wal qabachuun gaaffii bilisummaa akka gaafatan dhaamanii jiran.
Zarihuun Wadaajoo: Isan Jalqabe Hangan Xumuruutti Biyyaa Hin Ba’u
Aside
Gootni Dhugaan Kamii?? (Walaloo Qeerroo Adaamaa)


text:
Hayyuun falaasamaa biyya Biriitish, Dr. Antonii Filew namani jedhamu dura taa’aa fi afa-yaa’ii warra “Waaqayyoo hin jiru” jedhanii yommuu ta’u akka Waaqayyo hin jirre ibsuudhaaf falmii adda-addaa keessatti hirmaateera. Haata’u malee waggoota darban 30 keessatti argamni haaraan karaa saayinsii akka mirkaneessetti karaa inni haaluu hin dandeenyeen jiraachuu Waaqayyoo mirkaneeffameera. Mudde bara 2004tti gaaffii fi deebii Teviiziyoonaaf kenne keessatti, Madda lubbu qabeeyyii fi wal-xaxiinsa uumamaaf wanti ibsa gaarii ta’uu danda’u tokko bilchina sammuu olaanaa (Super-intelligence) duwwaa akka ta’e ibsera. Namni beekamaan kunis xumura ibsa isaa keessatti waa’ee argamuu DNA waliin wal-qabsiisee ibseera. Sababiin isaa immoo akka armaan gadiiti.
Uumamni DNA dhiiga keenya keessatti argamu wal-xaxiinsisaa uumama kompiiteraa waliin hedduu wal-fakkaata.
Akkuma armaan gaditti argamutti, sagantaan tolfama kompiiteraa tartiiba zeeroo (0) fi lakkofsa tokko (1) irraa kan tolfame yommuu ta’u, kunis mallattoo cimdii (binary code) jedhama. Tartiibnii fi tarreen lakkoofsota 0 fi 1 kuni sagantaan tolfama kompiiteraa sirriitti akka hojiisaa hojjetu isa taasisa.
Haaluma wal-fakkaatuun DNAn dhiiga namaa keessatti argamu keemikaalota gosa afur irraa kan tolfamedha. Keemikaalonni kunis qubeewwan A, T, G, fi C dhaan bakka buufamu. Baayinaan wal-fakkaachuudhaan akkuma 0 fi 1 keemikaalonni kunis seelii uumama dhiiga namaa keessatti haaluma kanaan tooraa fi tartiibaan naqamanii argamu. Isaanis: CGTGTGACTCGCTCCTGAT fi kkf dha. Tartiibni isaan itti kaa’aman kunis akkaataa ga’ee hojii seelotaa irratti kan hundaa’edha. Wanti hedduu nama ajaa’ibu tokko immoo dhagna keenya keessaa bakka xi-xiqqoo tokko-tokkoo seelii keessatti koodiin kuni qubeewwan keemikaalota sana bakka bu’an biiliyoona sadii kan dheeratan ta’uu isaaniiti!!
Baayina DNA seelii tokko keessatti argamu yommuu tilmaamnu, “Sekondii tokko keessatti Koodii qubeewwan sadii qabu otuu dubbifamee, dubbisuun suni immoo otuu halkanii fi guyyaa gaggeeffamee, hunda dubbisanii fixuudhaaf waggoota soddomii tokko nama gaafata. Kana duwwaas miti wanti nama dinqu gara biraanis ni jira.
DNA n 99.9% ta’u gosa sanyii namaa (genetic makeup) hunda waliin kan wal-fakkaatu akka ta’e bira gahameera.Haala adda ta’een wanti baayee nama ajaa’ibu tokko seelota keenya keessatti akkaataa naqama tartiiba koodii qubeewwan biliyoona sadii ta’anii suni garaagarummaa baayee xiqqoo ta’een tartiibaan kaa’amuu isaaniiti. Mootummaan Ameerikaa namoota biyya sana keessa jiran hunda karaa toora lakkofsa nageenya hawwaasummaa dijitii sagal qabuun namoota hunda adda baasee beekuu danda’eera. Egaa seelota keenya hunda keessatti DNA koodii qubeewwan biliyoona sadii ta’an kan argaman yommuu ta’u, caasaa tarreeffama isaanii kana kan nama biraa waliin yoo wal-bira qabnee ilaalle kan keenya waliin kan wal-fakkaatu tokkolee hin jiru. Koodiin kunis nuti nama biraa irraa kan itti adda baanuu yommuu ta’u, itti fufinsaan immoo amaloota seelota keenyaa kan ajaju ta’a.
Daarekteera projektii odeffannoo ilmaan namaa kan ta’an Dr. Firaansis Koolinis (nama fakkii caasaa DNA ilmaan namaa argate) akka jedhanitti “DNA n akka qajeelfama barreeffama tokkoo, akka sagantaa sooftiweerii isa wiirtuu seelii keessatti argamuutti” yaaduun ni danda’a jedhaniiru.
Ogeessa olaanaa odeeffannoo kan ta’e Perii Marshaal, yaada kana irratti xiinxala dhuunfaa isaa yommuu kennu, “Sagantaan kompiiteraa wixinee, hin qabne tokko jiraachuu hin danda’u. Koodiin ykn ergaa karaa luga afaaniitiin irratti fe’ame of keessaa qabaachuun dirqama. Kana hunda duuba immoo qaamni sammuu bilchaate qabu tokko akka jiru shakkii hin qabu’’. Antoonii Filew akkas jedha, “Koodii qubeewwan biiliyoona sadii qabu kana ajajamuudhaan seelonni hojii isaanii otuu gar-gar hin kutiin akka hojjetan qaamni ergaa kana itti fe’ee ajaja kenne kuni eenyudha? Jedhanii gaafachuun gaaffii seera qabeessadha” jedhu. Koodii hojii akkasii gaggeessu kana seelota keessa kan kaa’e eenyudhaa?
Namni galaana qarqara deemu tokko yommuu qilleensi dhahaan bishaanii uumee bishaan wal-irragalagalchuudhaan cirracha gara handaara lafaatti yaasu akkuma ijaan arguu danda’u, kunis akkuma kana. Gochaa kana eenyu raawwachaa akka jiru namni kuni sirriitti akkuma hubachuu danda’u, gochaa seelota kanaa duuba qaamni humna qabeessi tokko akka jiru shakkii hin qabu.
Kuni ergaa ifa ta’ee fi dubbii bakkeetti mul’atudha. Akkuma kana caasaan DNA wal-xaxaa fi sagantaa qubeewwan biliyoona sadii kan of keessaa qabu yommuu ta’u, gochaa seelotaaf ergaa dabarsuudhaan kallattii agarsiisa.
Namni tokko ergaa wal-xaxaa, qindoomina koodii fi sochii seelotaa keenya keessatti godhamu kanaaf attamiin ibsa gahaa kennuu danda’aa?
Waxabajjii 26 bara 2000 pirezedaantiin Ameerikaa duraanii Kiliinton, beektota hojii DNA seelii namaa isa wal-xaxaa kana argataniin yommuu galateeffatan akkas jedhaniin, “Har’a luga afaanii isa itti Waaqayyo lubbuu uume barachaa jirra. Wal-xaxaa baayyee nama dinqisiisu, miidhaginaa fi kennaa Waaqayyoo isa sodaadhaaf galataan guutame isa kan waaqummaasaa fi icitiisaa argachaa jirra,” jedhan.
Daarekteerri projecktichaa Dr. Firaanis Koolliins dubbii pirezedaant Kilinton dubbataniit aansanii akkas jedhan, “Kitaaba isa jiraachuu keenyaaf qajeelfama kennuu fi isa Waaqayyo duraan dursee beeku kana yeroo jalqabaatiif yommuu argannu, kuni anaaf kabajaa fi dinqii guddaadha”.
Caasaa DNA kana qaama namaa keessatti yommuu arginu, abbaan wixinee sammuu bilchaataa /intelligent design/ qabu kuni hin jiru jennee haallee miliquu akka hin dandeenye nu taasisa.
Akka Macaafni Qulqulluun dubbatutti Waaqayyo uumaa keenya duwwaa otuu hin taane, walitti dhufeenya nu waliin gochuudhaan jiraachuu keenyaaf kan hiikkaa kennedha. Wantoota jireenya keessatti nu dhiphisanii fi qabatamoo hin taane hundaaf haala hundumaa keessatti jabina, gammachuu, ogummaa gahaa nuuf kenna. Akka isaan jaallatamnes beekuus kan namaaf kennuu danda’u, akkasumas akka isa amanachuu fi isa dhagahuu dandeenyu ayyaana kan namaaf kennu Waaqayyo duwwaadha.
Jireenya keenya keessatti inni gaggeessaa amanamaa isa hunda caaludha. Inni DNA n akka seelotaaf qajeelfama kennu akkuma qindeessee uumetti, jireenyi keenya haala gaariiitti hiika qabeessa akka ta’u qajeelfama nuuf arjoome. Kanas ulfina isaaf jecha nuuf godhe, sababiinsaa immoo inni waan nu jaallatuufidha. DNA n maaliif fayyadaa? Jiraachuu Waaqayyoo wantoota mirkaneessan keessaa DNA n isa tokko waan ta’eefdha. Waaqayyo qaama keenya wixineessee uumeera. Akkasumas jireenya kee wixineessuudhaaf inni amanamaadha. Waaqayyo waliin walitti dhufeenya uummachuu jalqabuu barbaadda? Waaqayyoon attamitti dhuunfaatti beekuu akka dandeessu inni jedhu kuni siif ibsa.
Gaaffii isa “Waaqayyo dhugumaa ni jiraa?” jedhuuf ragaa fi deebii dabalataa yoo barbaadde, Waaqayyo jiraa? isa jedhu akka ilaaltu sin jajjabeessa.


text:
Laa İlaah İll-Allah jechuun Maal jechu?-Kutaa-1
Bismillah jennee imala jalqabnaa
Laa ilaah ill-Allah jennee ragaa baana
Muhammadan rasulullah jennee itti guuttannaa
Hiika Laa ilaah ill-Allah beekuf Mawlaa gargaarsifannaa
Ikhlaasaa fi sadaada akka nuuf kennu Isa kadhannaa
Laa ilaah ill-Allah sirritti beekuu fi hubachuuf hiika jechoota barbaachisoo beekun karaa laaffisa. Osoo hiika jechoota kanniini hin beekin takkamaan Laa ilaah ill-Allah hiikutti yoo seenne hubannoo quubsaa osoo hin argatin hafna. Jechoota armaan gadi haala salphaan akka hubatamaniif jalqaba akka lugaatti, itti aansine akka shari’aatti ni ilaalla. Akka lugaatti yommuu jennu jecha Afaan Arabiffaa keessatti beekkamudha. Shari’aan immoo jecha kanatti seeraa fi ulaagaalee kaa’un hiika jecha kana ni bal’ise. Fkn, akka lugaatti salaata jechuun kadhaa (du’aayi) dha. Garuu akka shari’aatti dhaabbata, ruku’a, sujuuda, zikrii fi seerota biroo kan of keessaa qabuudha. Kanaafu, namni Islaama sirritti hubachuuf jalqaba jecha akka lugaatti beeku, ergasii akka shari’aatti beeku isa barbaachisa.
Hiika Jechoota Ijoo
Jechoota armaan gadi jalqaba akka lugaatti dhiyeessina. Ergasii akka shari’aatti ilaalla. Sirritti akka hubatamuuf hiikni jechaa dhumarratti ingiliffaan kenname jira.
Akka lugaatti:
Islaama-jechuun Rabbii Tokkichaaf harka kennu, buluu fi Isaaf gadi jechuudha.[1]
Musliima-jechuun nama Rabbiif harka kenne, bulee fi Isaaf gadi jedhuudha.
Iimaana-jechuun dhugoomsu fi amanuudha.- (Ingiliffaan “iimaana-belief, faith”)
Mu’mina- jechuun nama amanee. -(Ingiliffaan “Mu’mina-Believer”)
Ihsaan-tola oolu
Ibaadaa-jechuun gadi jechuu fi of gadi qabuu- (Ingiliffaan “Ibaadaa-worship”)
Tawhiida-tokkichoomsu (monotheism)
Kufrii- amanuu diduu, mormuu fi qananii waakkachuudha. Kufriin faallaa iimaanati. Ammas kufriin faallaa “shukrii (galata galchuuti)”[2] Ingiliffaan kufriin “Disbelief” jedhama.
Kaafira-nama amanuu dide, mormuu fi qananii Rabbii olta’aa waakkatuudha.
Shirkii- jechuun walitti qindaa’u. Faallaan isaa tokkicha ta’uudha. Shirkiin hiikota armaan gadiitiif itti fayyadaman: walitti makamu, walitti hiriyyoomu, waliin hirmaachu (waliin qooda fudhachuu).
Hayyuun lugaa Arabiffaa ibn Faaris ni jedha: Ash-Shirkatu- wanti tokko wantoota lama jidduutti ta’uudha, lamaan keessaa tokko kophatti wanta kana hin fudhatu. (Lamaanu wanta kana keessatti waliin qooda fudhatu.) Ni jedhama: Shaaraktu fulaanan fii shey’in-kana jechuun wanta tokko keessatti isa waliin hirmaadhe. Ashrakta fulaanan- (ebaluun hirmaachiste.) kana jechuun qooda kan fudhatu (hirmaataa) taasiste.
Akkasumas, jecha shirkii jedhu hiika “wal-qixxeessu” jedhufis itti fayyadamu. Ibn Munzir ni jedha: Xariiqu mushtariku-kana jechuun karaan nama hundaafu wal qixa.[3] (Namni hunduu karaa kana irra deema.)
Akka shari’aatti:
Shirkii jechuun akkuma Rabbiin gabbaran uumama (makhluuqa) gabbaruu, akkuma Rabbiin ol-guddisan uumama ol-guddisuu, akkuma Rabbiin jaallatan uumama jaallachuu, akkuma Rabbiin kadhatan uumama kadhachuu, akkuma Rabbiif sagadan uumamaaf sagaduu fi gosa ibaadaa biroo uumamaaf gochuu yookiin amala Rabbii qofaaf ta’e wanta biraatiif gochuudha. Fkn, Wanta hundaa beekun, waa hundaa irratti danda’aa ta’uu fi wanta fedhe “ta’i” jedhee argamsiisuun amaloota Rabbi qofaaf ta’uudha. Namni amaloota kanniin wanta biraatif godhe shirkii hojjatee jira. “Ebalu wanta hundaa ni beeka, ebalu wanta fedhe hojjata.” jedhe amanuun shirkiidha.[4] Jecha shirkii jedhuuf hiika lugaati fi hiika shari’aa jidduu hariiroo maalitu jira jedhamee yoo gaafatame, akkana jechuun ni danda’ama: “Namni shirkii hojjatu (mushrikni), haqa Rabbii keessatti wanta biraa hirmaataa Isaa godha. Kanaafu, “Wanta kanaaf haqa Rabbiif qofa ta’e irraa qoonni ni jira.[5]” jedhee namni kuni amana. Shirkiin faallaa tawhiida (tokkichoomsuti). Gara funduraatti in sha Allah bal’innaan ilaalla.
Ingiliffaan “shirkii”- “Associating partners with Allah, polytheism” jechuun hiikan.[6]
Namni shirkii hojjatu Mushrik jedhama. Ingiliffaan: polytheist jedhama.
Akka shari’aatti: Islaama
الإسلام هو الإستسلام لله بالتوحيد والإنقياد له بالطاعة والبراءة من الشرك وأهله
“Islaama jechuun tawhiidaan Rabbiif harka kennu, ajajamuun Isaaf masakamuu, shirkii fi warra shirkii hojjatan irraa qulqullaa’udha.”
“tawhiidaan Rabbiif harka kennu” jechuun gabrichi Rabbiin tokkichoomsu fi Isa qofa gabbaruun Isaaf harka kennu. “ajajamuun Isaaf masakamuu” jechuun wanta Rabbiin ajajee hojjachuu fi wanta Inni dhoowwe dhiisu. “shirkii fi warra shirkii hojjatan irraa qulqullaa’u.” Jechuun shirkii irraa bilisa ta’uu fi fagaachu. Shirkii irraa qulqullaa’un warra shirkii hojjatan irraayis akka qulqullaa’an barbaachisa.[7]
Islaamni utubaalee (arkaana) shan qaba. Isaaniis:
- Laa ilaah ill-Allah Muhammadan rasulullah (Dhugaan gabbaramaan Rabbiin malee hin jiru, Muhammad Ergamaa Rabbiiti)” jedhenii ragaa bahuu.
- Salaata sirnaan salaatu
- Zakaa kennu
- Ji’a ramadaanaa soomu
- Namni hajju danda’u hajjii hajjuu
Musliima jechuun nama Rabbiif harka kenne, buluu fi ajajamuudha.
Akka shari’aatti iimaana:
إعتقاد بالقلب وقول باللسان وعمل بالجوارح
iimaana jechuun “qalbiin amanuu, arrabaan dubbachuu fi qaamoleen hojii hojjachuudha.”[8]
Iimaanni utubaalee (arkaana) jaha qaba. Isaaniis:
- Rabbii olta’aatti amanuu
- Malaykoota Isaatti amanuu
- Kitaabban Isaatti amanuu
- Ergamtoota Isaatti amanuu
- Guyyaa Aakhiraatti amanuu
- Qadaratti (wanta Rabbiin dursee murteessetti) amanuu
Utubaalee kanniin takka takkaan ilaaluuf barruu tana dubbisuun ni danda’ama: http://sammubani.com/2019/01/20/guduunfaa-iimaanaa/#.XiC__sj7TIV
Mu’mina jechuun nama utubaalee iimaanaa jahan armaan olitti shakkii tokko malee dhugaan amanee fi hojii gaggaarii itti ajajame hojjatuudha.
Islaamni fi iimaanni wal keessa seenu. Yeroo garii hiikni isaani tokko ta’a. Yeroo garii immoo gargar ta’a. Islaamni fi iimaanni bakka tokkotti yoo dhufan, yeroo kanatti iimaanni qalbiin amanuu fi hojii qalbiiti. Islaamni immoo dubbii fi hojii alaa qaamoleen hojjataniidha. Fakkiin armaan gadi kana hubachuuf nama gargaara
Islaamaa fi iimaanni bakka garagaraatti yoo dhufan immoo hiikni isaanii tokko ta’a. Lamaan isaanitu hundee fi damee amantii guutuu, dubbii fi hojiwwan keessaa fi alaa of keessatti qabatu. Bal’innaan barruu tana dubbisuun ni danda’ama: http://sammubani.com/2018/06/09/islaama-fi-iimaana/#.XiC2ksj7TIU
Ihsaanni tola ooludha. Faallaan isaa “Hamtuu (wanta badduu) hojjachuudha” Ihsaanni waa lama of keessatti qabata:
1ffaa– Ibaadaa bareechisanii sirnaa fi qulqullinnaan hojjachuu. Ihsaana kana ilaalchise, Ergamaan Rabbii (SAW) ni jedha: Akka waan Isa argituutti Rabbiin gabbaruudha. Osoo ati Isa arguu baatteyyuu dhugumatti Inni si arga.” Sahih Muslim 8 a Geengoo armaan olii keessatti ihsaanni barbaadame ihsaana gosa kanaati.
2ffaa-Gabroota Rabbiitti tola oolu-kan akka qabeenya isaaniif kennu, beekumsa isaan barsiisu, isaan gorsuu, toltutti ajajuu fi badduu irraa dhoowwu, fi kanneen biroo.
Akka shari’aatti kufrii:
الكفر هو كل إعتقاد أو قول أو عمل ينافي الإيمان
“Kufrii jechuun amanti yookiin dubbii yookiin hojii hunda iimaana faallessuudha.” Damee fi sadarkaa adda addaa qaba.
Yookiin kufrii jechuun amanuu fi dhugoomsu diduudha. Kufriin faallaa iimaanati. Akkuma duratti jenne iimaana jechuun Rabbitti, malaykoota, kitaabban Isaatti, Ergamtootatti Isaatti, Guyyaa Aakhiratti, qadaratti dhugaan amanuu fi ifaa fi dhoksatti wanta Nabiyyiin (SAW) fide hojii irra oolchudha. Kufriin amanti ykn hojii ykn dubbii irraa wanta iimaana kana faallessuudha. Hundeen kufrii Rabbii olta’aatti amanuu diduudha.[9]
Hiikni tawhiida fi ibaadaa itti fufa…
Kitaabban wabii:
[1] Al-Imaanu haqiiqatuh, khawaarimuh, nawaaqiduh inda ahli sunnati wal jama’a-fuula 206, Abdullah bin Abdulhamid Al-Asarii
[2] Madda olii-fuula 675
[3] Ash-Shirku fiil qadiimi wal hadiisi-fuula 113-115, Abu Bakr Muhammad Zakariya
[4] Madda olii-fuula 119
[5] Madda olii-fuula 116
[6] https://www.almaany.com/ar/dict/ar-en/%D8%B4%D8%B1%D9%83/
[7] Sharih salaasatu usuul-fuula 68-69, Ibn Useymiin
[8] Madda olii fuula 79, Explanation of the Three Fundamental Principles of Islaam, fuula 9, 65, Al-Imaanu haqiiqatuh, khawaarimuh, nawaaqiduh inda ahli sunnati wal jama’a-fuula 76, Abdullah bin Abdulhamid Al-Asarii,
[9] Madda olii-fuula 676


text:
Dubbii Iimaanaa Diigu-Kutaa 8.2
Nabiyyummaa Himachuu
Nabii Muhammadin (SAW) booda nabiyyummaa himachuun wanta iimaana diigudha.
3-Nabiyyummaa himachuun namni dhuunfaa tokko takkaa of danda’uun takkaa immoo nabiyyi biraa waliin hirmaachuun kijibaan nafsee ofiitiif “Ani Nabiyyiidha” jedhee himachuun ta’a. Ammas, nama nabiyyummaa himate dhugoomsun ykn nabiyyummaan Muhammadin sallallaahu aleyh wassallam erga xumurame booda hayyamama akka ta’e dubbachuun, yookiin nabiyyummaa argachuun ni danda’ama jedhee odeessuun ykn beeksisni (wahyiin) isatti akka buufamu himachuun ykn nabiyummaan Muhammadin sallallaahu aleyh wassallam hin xumuramne jedhee mormuun ta’uu danda’a. Bifoonni kuni hundi fi wantoonni kana fakkaatan nabiyyummaa keessatti dubbii iimaana diigu irraayyi. Kunis karaa baay’een ta’a. Isaan keessaa:
(A)-Sobaan nabiyyummaa himachuun zulmii zulmii hunda caale fi Rabbii olta’aa irratti kijiba uumuu hundarra guddaa ta’an irraayyi. Nama Rabbiin irratti kijiba uumee caalaa zulmii fi yakkaan guddaa kan ta’e hin jiru. Osoo isa hin ergin, Rabbiin akka isa erge odeessa. Kijiba uumuun kuni amaloota kaafirotaa kijibdoota ta’an kanneen keeyyattoota fi mallattoole Rabbiitti hin amanne akka ta’e Qur’aanni mirkaneesse jira. Kanarra kan ka’e, isaan caalaa adabbii cimaa kan adabamu hin jiru. Rabbiin olta’aan nama sobaan nabiyyummaa himate adabbii nama salphisu waadaa galeefi jira. Akkuma Ibn Taymiyaan jedhe: “Qur’aana keessatti adabbii salphisaa qopheessuun kaafirotaaf malee hin dhufne…” (As-Saarimul Masluul fuula 52)
Akkasumas gosoota namoota kanaa irraa milkaa’inna ni dhabamsiise. Shinqiixin akkana jedhee jira: “Nama kheeyrin keessa hin jirre irraa malee milkaa’inni guutumatti dhabamsiisu wali galaa hin dhabamsiifamu. [Kan milkaa’inni guutumatti irraa dhabamsiifamu] kaafira.” (Adwaa’ul Bayaani 4/442)
Wanta darbe kana irratti keeyyattoonni Qur’aana kabajama ni agarsiisu. Jecha mufassirootaa waliin muraasa isaanii mee haa dhiyeessinu:
Rabbiin olta’aan ni jedha:
“Nama Rabbiin irratti kijiba uumee yookiin osoo homtu isatti hin buufamin, “Wahyiin (beeksisni) gara kiyyatti bu’eera” jedhee fi nama “Fakkaataa wanta Rabbiin buusee nan buusa” jedhe caalaa namni zaalimni eenyu? Yommuu zaalimoonni haguuggi du’aa keessatti ta’anii malaaykonni harka isaanii diriirsuun “Lubbuu teessan baasaa, dhugaan ala Rabbiin irratti waan jechaa turtanii fi aayata Isaa irraa of tuulaa turtaniif har’a adabbii salphisaa mindeefamtu.” [jedhan] osoo argite, [wanta rifachiisaa argitaa turte.]” Suuratu Al-An’aam 6:93
Sa’dii ni jedha: “Nama Rabbiin irratti kijibe caalaa zulmii fi yakkaan guddaa kan ta’e hin jiru. Dhugumatti, inni dubbii ykn murtii Rabbiin irraa qulqulluu ta’e Rabbii olta’aatti maxxanse. Namni kuni namoota hunda caalaa zaalima kan ta’eef dubbii isaa kana keessa kijiba, hundee fi damee amantii jijjiruu fi kana gara Rabbiitti maxxansuun waan jiruufi. Kuni badiiwwan hunda caalu irraayyi.
Kana keessa nabiyyummaa himachuun ni seena. Kana keessatti kijibaa ta’ee osoo jiru Rabbiin wahyii gara isaatti akka buusu [odeessa]. Rabbiin irratti kijibuu isaatii fi guddinnaa fi aangoo Isaa irratti gootomuu waliin namoonni akka isa hordofan isaan dirqiisiisa. Kana irratti isaanitti qabsaa’a. Dhiigaa fi qabeenya namoota isa faalleessanii halaala godha. Aayata tana keessa namni nabiyyummaa himate hundi ni seena, kan akka Museylima kijibaa, Aswad Ansii, Muktaar fi kanneen biroo amaloota akkanaatin of ibsan.” (Tafsiiru As-Sa’dii-2/434)
(Namni nabiyyummaa himatu kijibaan ani nabiyyiidha jedha. Ergasii hundee fi damee amanti jijjiruun “Rabbii olta’aatu kanatti ajaje” jechuun odeessa. Kuni badiiwwan hunda caalu irraayyi. Mee itti yaadi seenaa Kiristaanaa keessatti wanta Phaawulos hojjate. Gooftaan natti dubbate jechuun hundee fi damee amanti balleesse. Linkii kanarraa ilaalun ni danda’ama: Eenyutu yeroo jalqabaaf Iyyasuus ilma waaqayyoti jedhee?)
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Yommuu aayanni (ragaan, mallattoon) isaanitti dhuftee, “Fakkaatan wanta Ergamtoota Rabbiitif kennamee nuufis hanga kennamutti hin amannu.” jedhan. Rabbiin ergaa Isaa eessa akka kaa’u hunda caalaa beeka. Sababa isaan shira (dhara) baasaa turaniif Rabbiin biratti xiqqeenyi fi adabbiin cimaan warra yakka hojjatan ni tuqa.” Suuratu Al-An’aam 6:124
Ibn Kasiir ni jedha: Nama Ergamtoota Isaa hordofuu fi wanta isaan fidaniif masakamu irraa of tuuleef kuni Rabbiin irraa adabbii cimaan waadaa galuu fi itti dhaadachu (zaachaa) garmalee mirkanaa’edha. Dhugumatti, Guyyaa Qiyaamaa Rabbiin fuunduratti gadi xiqqeenyi turaan isatti bu’a.” (Tafsiiru Ibn Kasiir 2/165)
Kana ilaalchisee aayaanni Qur’aana baay’eetu jira. Kanniin keessaa:
“Kijiba kan uumu aayaata Rabbitti kanneen hin amanne qofaadha. Warri suni isaanumatu kijibdoota.” Suuratu An-Nahl 16:105
Kana jechuun kan kijiba uumuu fi sobuu namoota ragaalee fi beeksisa Rabbiitti hin amanneedha. Sababni isaas, dhugaa dubbachuu isaanitiif mindaa hin kajeelan, kijiba dubbachuu isaanitiif adabbii hin sodaatan. Isaan warra kijiba uumaniidha.[1]
Kanaafi, ibn Taymiyaan ni jedha: Namni kijibaa ta’ee osoo jiruu nabiyyummaa himate, inni kaafirota hunda caalaa kaafira, zaalimota hunda caalaa zaalima, uumamtoota Rabbii olta’aa hunda caalaa nama dharaati. Rabbiin olta’aan ni jedha:
“Namoota beekumsa malee jallisuuf Rabbiin irratti kijiba uumee caalaa namni zaalimni eenyudhaa? Dhugumatti, Rabbiin namoota zaalimota hin qajeelchu.” Suuratu Al-An’aam 6:144
(Nama wallaalummaa isaatiin karaa qajeelaa irraa namoota jallisuuf jecha Rabbiin irratti kijiba odeesse caalaa namni miidhaa guddaa hojjate hin jiru. Dhugumatti, Rabbiin olta’aan nama daangaa Isaa darbuun Gooftaa isaa irratti kijibee fi namoota jallise qajeelinnaaf hin wafaqu (hin milkeessu).)[2]
Rabbiin olta’aan ni jedha:
“Guyyaa Qiyaamaa warroota Rabbiin irratti soban fuulli isaanii gurraacha’ee argita. Sila of tuultootaaf iddoon jireenyaa Jahannamin keessa mitii?” Suuratu Az-Zumar 39:60 (Al-Jawaabu Sahiih 1/30, 4/272)
[1] Tafsiiru Xabarii-14/371 [2] Tafsiiru Muyassar-147
“Nawaaqidul Iimaani al-qawliyah wal amalayah” fuula 186-189 Abdulaziz bin Muhammad


text:
Zufaan Urgaa Onkololessa darbe yaadannoo waggaa 100ffaa guyyaa dhalootaa Jeneraal Taaddasaa Birruu sababeeffachuun kitaabni mata dureen isaa ‘Dannaanee hamma Finfineetti’ jedhu seenaa jireenya jeneraal Taaddasaa irratti xiyyeeffate eebbifamuun ni yaadatama. Barreessituun kitaabichaa Zufaan Urgaa dhalattee kan guddatte magaalaa Finfinneetti. Zufaan barreessituu fi hojii dhuunfaa ogummaa maxxansaatiin walqabatu
Finfinnee, Sadaasa 30,2022 - Gabaasni dhaabbanni Mootummoota Gamtoomanii baase daa’immani naannoo Tigraay tilmaamaan harka 30 ta’an hir’ina midhaan nyaataa hammaataa keessa kan jiran yoo ta’u namoonni miliyoona shanii ol kan ta’animmoo gargaarsa namoomaa isaan hin qaqqabaaa jiru kan barbaachisuun gadii ta’uu addeesseera. Akka gabaasichi jedhetti, naannoon
Finfinnee, Sadaasa 28/2022 - Sababa waldhabdee fi walitti bu’insa akkasumas hongee kutaalee Itoophiyaa hedduu itti fufiinsaan miidhaa jiraniin barbaachisummaan gargaarsa namoomaa Itoophiyaa kan walakkeessa waggaa, jalqaba bara 2022tti Doolaara biiliyoona 3.085 ture gara doolaara biiliyoona 3.335tti ol guddachuu karoora gargaarsa namoomaa fooyya’ee ragaa Waxabajjii -


text:
Yunaayitid Isteetsii fi Itiyoophiyaan Waa’ee Dimookiraasii, Bulchiinsaa fi Mirga Dhala-namaa Irratti Marii Gurmuu Hojii Marsaa Toorbaffaa Finfinnee Keessatti Geggeessan
Kaleessa, Mudde 15, 2016 dhimma Dimookiraasii Mirga Dhala-namaa fi Hojiitiif Itti-aanaa Ministara Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Toom Maalinoowiskii fi Ministarri Dhimma-alaa Itiyoophiyaa, Warqineh Gebeyyew dura-teessota marii kanaa Minister Deetaa Ministirii Dhimma-alaa Itiyoophiyaa, Hiruut Zemeneandi fi Embaasii Yunaayitid Isteets Itiyoophiyaa jirutti - Dhimma Raaw’achiisaa, Piiter Virooman waliin ta’uudhaan, marii gam-lameenii toorbaffaa, ka Gurmuu hojii waa’ee Dimookitaasii, Bulchiinsaa fi mirga dhala-namaa kanatti hirmaatanii jiran.
Akka bakka-bu’oonni Mootummaa Yunaayitid Isteetsii fi Itiyoophiyaa dhimmoota mootummaa fi mirga dhala-namaa irratti bal’inaa fi ifaan dubbatan Gurmuun hojii biyyoota lameen irraa hundeessame kun carraa banee jira, jedha – ibsi Embaasii Yunaayitid Istees, ka Finfinnee jiru irraa bahe.
Mariin gurmuu hojii kun, waa’ee mootummaan deemsa filannoo jijjiiruuf waadaa seene, ka prezidaantiin biyyattii Dr. Mulaatuu Tashoomee ammaan dura dubbatanii turan, waa’ee kabajamuu mirgawwanii fi dirqamawwan heeraa fi waa’ee labsii yeroo hatattamaa jalatti marii geggeessuu fi dhiisuu, waa’ee barbaachisummaa miidiyaa jabaa fi cimaa deggeruu, haala itti bilisummaalee bu’uraa deggeraa haasawaalee jibbinsaa dura itti dhaabatan, bulchiinsa gaarii jabeessuuf barbaachisummaa jaarmaayaalee hawaassa siivilii fi gabaasaalee mirga dhala-namaa Yunaayitid Isteets, ka waggaa dabalee dhimmoota bal’inaa fi heddummina qaban irratti dubbatee jira, jedha – ibsichi.
Gam-lameenuu, yeroo mariitti ifaa fi dhugaan walitti-dubbachuu simatanii jiran. Xumura marii kaleessaa kana irratti bakka-bu’oonni mootummoota lameenii marii gurmuu hojii kana dhaabbataadhaan itti fufuuf walii-galanii jiran.


text:
Finfinnee,Gurraandhala 17/2013(TOI)-Taphoota Shaampiyoonsi Liigii Awurooppaa nuusa xumuraaf darbuuf eda galgala taphatameen Cheelsiifi Baayeer Muuniik morkattoota isaanii injifatan.
Tapha Shaampiyoon Liigii Awurooppaa eda galgala nuusa xumuraaf darbuuf, taphatameen Cheelsiin dirree isaan ala Atileetikoo Maadiriidi 1f 0’n mo’ateera.
Tapha Cheelsiin ittiin injifate daqiiqaa 68’ffaatti Olivaar Jiruuditu goolii lakkoofsiise.
Taphichis sababa sodaa weerara Covid-19n Ispeenitti osoo hin taane Roomaniyaatti taphatame.
Cheelsiin erga leenjisaa haaraa Tomaas Tuuheel qacaree taphoota 8 yoo taphatu; isa keessaa lamaan qixa bahee 6’n injifachuu danda’eera.
Kanaanis leenjisaan haaraa Cheelsii fooyya’insa argamsiisaniin Miidiyaa addunyaan leellifamaa jiru. Tuuheel PSG xumuraaf qaqqabsiisuun muuxannoo qabaachuun isaanii bara 2013-14 boodaa Cheelsii nuusa xumuraaf ni qaqqabsiisuuf eegama.
Toomaas Tuuheel Robertoo Dimatiyoo fi Guus Hidinikitti aanuun Leenjisaa Cheelsii 3ffaa tapha Shaampiyoonsi Liigii jalqabaa Kilabicha waliin injifatan ta’aniiru.
Haaluma walfakkaatuun Baayeer Muuniikis morkataa isaa Laaziyoo dirree isaan ala 4fi 1’n injifachuu danda’eera.
Madda:- BBC Sport


text:
Gama kaaniin immoo aadaa biyya namaa keessatti barachuunis ta’e milkaa’ina jireenyaa argachuu kan dhaban ni jiran.
Umriin isaa 8 kan ta’e Gadaa Bakaree Tafarraa yeroo ammaa kutaa sadaffaa barataa jira.
Kutaa tokkoo fi lama waggaa tokkotti xumure. Dandeettiin waa dubbisuuf yeroo ammaa qabu kan barattoota kutaa shanii ti.
Dandeettiin barnoota herregaan qabu immoo kutaa 4ffaa xumuree jira. waan barsisaan jedhu dhaga’uun akkasumas waan nama irraa eegamu hundumaa hojjachuun milkaa’iina barnotaaf gargaara jedha.
Maatiin Gadaa maal jedhu?


text:
Gadhiisawwan keessan madaaluuf hamma kireediitiiwwan kaarboonii sirri ta’e argachuuf, Addunyaa kaarboonii tokkoo, qaama mirkanaa’e shaallaggiiwwan gadhiisa fi bu’aa isaa mirkaneesse. Addunyaan kaarboonii tokkoo shariika qabeenya addunyaalessaati kan Haala qilleensaa imbaabsawaa Amma kaka’uumsa, Koree jijjiirrama haala qilleensaa moottummaa gamtoomaniitiin jalqabamee jira. Haalli qilleensa imbaabsawaa amma kaayyoo hawaasa sadarkaa hundarra jiran tarkaanfii haala qilleensaa fudhatan jecha addunyaa bara walakkaa barkumee irratti akkuma waliigaltee Paariis irratti baruma sanatti ibsameen haala qilleensaa imbaabsawaa argatan (zeeroo qulqullaa’e) bara 2015 irratti jalqabamee jira.
Lakkoofsa gadhiisawwanii irratti hundaa’uun, waraqaaleen ragaa kireediitiiwwanii kennamanii jiru. Kireediitii kaarboonii mirkaneeffamaa kanneenin (VERs) piroojektiin baay’ee addunyaarra jiran faayinaansidhaan deeggaramuu danda’u. Qaama kireediitii kaarboonii keenyatiin, nuti piroojektii La Pitanga / Weyerhaeuser – a reforestation piroojektii bosona deebisanii biqilchu biyya Ameerikaa kibbaa Uraaguwaay jedhamtu keessatti argamu deeggarree jirra. Piroojektiin kun waggootii 100 kan turu, ta’ee lafa hekitaara 18,000 kan uwwisuu, fi kan Rainforest Alliance dhaan mirkaneeffamee dha. Piroojektichi dabalataanis jedhamuun kan mirkaneeffamee fi kireediitiiwwan kaarboonii piroojektii kanaan uumaman VERRA mana galmee addunyaa irrtti guddaa ta’een luuba ba’anii jiru. Kireediitiiwwan kanneen hafan piroojektiiwwan anniisaa indiyaa keessa jiran deeggaru. Piroojektiiwwan tokkoon tokkoon isaanii adeemsa sakatta’iinsa cimaa ta’e keessa kan darbanii fi mootummoota gamtoomaniin kan to’atamanii dha. Gara fuula duraatis naannoo irratti hojjennurratti dhiibbaa uumuuf piroojektoota madaalaa kan biyya keessaa kan Afriikaa yookin kan Itiyoophiyaa deeggaruun kaayyoo keenya.
Andrew Bowen, CEO addunyaa kaarboonii tokkoo, jedhe: ”Afriflora Sher qottuu Abaaboo Roozii addunyaarraa isa guddaa ta’uu isaatiin, sadarkaa qulqullinaa addunyaalessaa kaarboonii irraa imbaabsawaa ta’e fi hirmaannaa haala qilleensaa imbaabsawaa ammaa UN ta’uu isaa mirkaneessuu itiin ni boonna. Afrifloraan duula jijjiirama qilleensaa irratti taasifamaa jiru irratti kutannoodhan hirmaachuun amma gadhiisa isaanii safaruu fi dhaabbilee safaruuf gumaacha godhan keessa isa tokko ta’ee beekkamtii WARQEE kan argatee dha. Baga gammaddan!”


text:
Torbaan kana Oromoo hedduutti Waashingiton,DC keessatti walti dhufuutti jira.Kaan hiriira mormii kalee teessoo mootummaa Amerikaa keessatti bahaniif, kaan ammoo Kora Bulchiinsa Oromoo Oromo Leadership Convention fi kaan ammoo qophii dhugaa bahiinsa (Hearing) yaada wixinee ka HR-128 (House Resolution) rakkoolee dimokiraasiin Itoophiyaa qabdu jedhan irratti mari’atanii dhufe.
HR-128 Yaada Koreen Senetii Haajaa Alaa Amerikaa “Demokiraasii Itoophiyaa badii irraa oolchuu dandahuu” jedhanii kalee biiroo Senetii Amerikaa Reyben Buidlig keessattinamii hedduun itti dhufee mari’tan.
Yaada sun Miseensa Mana Maree Amerikaa Kiris Simiz(Chris Smith) tti gaafatamaa tahee dhiyeessee waahelallee itti barbaadachuutti jira.Waahelii innii itti barbaadatu Konigeesii Amerikaa keessa.Yoo waahela gahaa itti argate akka Senetiin Ameikaa irratti mari’atee waan namii Itoophiyaa keessatti mirga dhabee tahe jedhan fala itti barbaada.
Akkuma kanaan kalee,Bitootessa 9, 2017 nama Oromoo hedduu fi hawaasii Itoophiya garaalleen dhufee akka Oromootti,akka Amaaraatti waan isaanii fi naannoo isaan irra gahe jedhan Koree Haajaa Alaa Amerikaa Amerikaatti himate.
Itti aanee qorataan Human Rights Watch, dhaaba mirga namaa damee Afrikaa Feliksi Hornee fi porofeeserii Yuniversiti Joorji MeeyisenTerensi Liyyonsilleen waan mootummaan Itoophiyaa ummata isaa tolchuutti jiru jedhan waan qoranne jedhan dhiyeessan.
Jarii kun namii Itoophiyaa rakkoo hamaamtuu mootumaan Itoophiyaa ummata ufii tolche jedhan maqaa dhahaa dhiyeesse.
Bakka buutotii hawaasa Itoophiyaa gara garaalleen rakkoo Itoophiyaa keessa jirtu jedhan namii hagii tokko waan mana hidhaa Itoophiyaa keessatti isaan tolchanii fi waan argani rakkoolee hamaamtuu argine jedhan koree haajaa alaa Amerikaatti himatanii akka mootummaa Amerikaa Itoophiyaa gargaaru dhaabullee gaafatan.
Miseensotii Koree Haajaa Alaa Amerikaalleen jara rakkoo himate kana xalyaa mootummaan Itoophiyaa waan himataniin kanaa deebiin kennuuf ergate laalee jara wa himate kana gaafii gaafatanii rakkoon tanallee fala itti barbaaduuf waadaa galan. Tana torbaan dhufu itti deebina.
Kora Bulchiisna Oromoo(Oromoo Leadership Convention) Verjiiniyaa, USA keessatti itti jiran.
Korii kun akka warrii qopheesse jedhetti kama asiin duratti Atlaanaatti qopheessanii kutaa lammeessooti.Rakkoolee Oromoo irratti mari’atee fala itti barbaada.
Korii kun magaalaa Kiristaali Sitii hoteellii Hayaat Rejensi keessatti Jimaataa-Dilbataa taa’aaa nama 800 dhiyaatutti itti dhufa jedhan.


text:
Doktar Gammachuu Magarsaa kaleesaa ganama humnoota mootummaatiin qabamanii mana hidhaa erga tursiifamanii booda gara galgalaa sababa hidhamaniif utuu itti hin himamin har’atti beellamamuun hiikamuun isaanii himame.
Hayyuun Oromoo Doktar Gammachuu Magarsaa har’a ganama gara mana hidhaa kaleessa itti hidhamanii turaniitti deebi’anis, sababni hidhamuu isaanii utuu itti hin himamin, bilbilaafi meeshaa isaanii jala fudhatamee ture deebifatanii galanii jechuun Addis Standard gabaase.
Miidiyaan Diijitaalaa Addis Standard ilma Doktar Gammachuu Magarsaa, Soolan Gammachuu dubbisuun akka gabaasetti, Doktar Gammachuun sababa beekamaa hin taaneef hidhaman.
Kaleessa ganama kan hidhaman Doktar Gammachuun, kaleessuma waaree booda deebifamanii hiikamuu isaanii hima Soolan.
Haa ta’u malee garuu bilbila harkaafi meeshaalee isaanii achumatti akka dhiisan taasifamuun, har’atti beellamanii hiikanii jedha gabaasni Addis Standard.
Doktar Gammachuu Magarsaa guyyaa har’aa gara mana hidhaatti deebi’anii yoo gaafatan bilbilli isaanii deebifamuufis, sababni hidhamuu isaanii wanti ibsame hin jiru.
Hayyuun Oromoo Doktar Gammachuun barreessaa, barsiisaafi qorataa yoo ta’an, pirezidaantii Waldaa Maccaafi Tuulamaa duraanii ta’anii uummata Oromoo biraa jaalala guddaa horataniiru.


text:
DHiheenya kana mata duree “Ob. Juneeddii Saaddoo Eenyu?” jedhuun gabaasa Obboo Ahmad Saayyootiin TVOMT irratti dhiyaate daawwadhee ykn dhaggeeffadheen ture.
BY Bosona Oromiyaa @gmail.com
Kanarraa ka’uun Tultuu Juneeydii Saaddoo Dalage fi Badii inni dalage akka fkn kaasuun gaggabaafse isiniif eeruu barbaade .
Badii fi Galata Obbo juneeydii saaddoo Ummata oromoof godhe wal madaalchisuun yaada kennaa .
1 Badii ykn Dogoggora isaa Irraa inni Ijoon waan tokko Qofa kan ani beeku .
1 . Mallasaan dogoggorsuun Ahhabashii Biyya akka galchan irratti irraa fuudhuu fi keessa harka naqatuun Ahhabashiin akka biyya seentu godhuu isaati .
GALATA ISAA IRRAA !!!
1 . Duula karaa sumaalee fi sablammoonni xixiqqoon wayyanonni ummata oromoo irratti raawwachuuf kaahan dura dhaabbate .
2 . Dachii oromiyaa lafa duwwaa jirtu tan wayyaaneen nama isii Tigraayirraa fiddee oromiyaa keessa kutaalee shawaa , wallaggaa , Jimmaa Baalee Arsii fkn f irra qubsiisuuf karoorfatte dura dhaabbatuun ummata keenya kan beelaa fi hoongeen saaxilaman Kutaa Harar irraa fuudhee irra qubsiisuun kan dura dhaabbatedha .
3 . Namni Afaan oromoo hin beekne Dachii oromiyaa keesatti Waajjiraalee fi kampaanilee dabalatee baankile oromiyaa keesa akka hin hojjanne kan godheedha .
4 . Naafxanyoota Amaaraa nama 30,000 ol kan tahu Xoorataa bahee taa’ee mindaa nyaatu kan irraa kute isa .
5 . Saboota xixiqqoo OROMIYAA Keessa jiran Dachii oromiyaa keessa qubatanii jiran akka itti gaafatama gurguddaa ummata oromoo irratti hin arganne kan godhe fi dura dhaabbate isa .
6 . Siidaa Gootota oromoo akka dhaabbamuuf kan jalqaba taraarrii kaahee fi sagantaa baase Obbo Juneeydaa Saaddooti .
7 . Galma Abbaa Gadaa kan Ijaarsisee fi Ebbise Isa tahuu kan hin dhokanneedha . Ragaa isa kanaa Ali Birraa Biyya alaa iraa Galchuun Mirga Wabiitiin sirba Abbaa gadaa akka sirbu kan godhe tahuudha .
8 TVO Kan kan Asaasa kaafi akka banamu kan godhe kan bansiise Obbo juneeydiidha .
9 . Filmaata bara 2005 Akka lakkoofsa adunyaatti Qinijjit wayyaanee moote Zarraaf jette kan mallasaa fi tigreen bakka seentu wallalte mumuqqaali wixii isaan dhoorkee akka isaan biya deebitee hin qabanne godhe Juneeydiidha .
10 . Lafa seenaa Aanolee kan ummanni Arsii Qofti 190, 000 ol irraa dhume kan dhiira harka muranii haawwota teenya Harma Muranii , kan hafe Qaama saalaa irraa muranii fi DHiira teenya itti kolaasan seenaa kana kaasee kan dhaabee fi galmi seenaa kanaa akka dhaabbatu kan godhe isa . kan aanolee kanarratti wanti Obbo Juneeydiin dalage waa lama gurguddoodha . 1 Bakka seenaa kanarratti Siidaan akka dhaabbatu dhodhuu isaati . 2 . Yeroo naafxanyoonni Qinijjin filmaataan moohan Ummata Arsii Baaleen hanga dalla mannaatti miilaan keessa deemee Ummata walitti yaasee Amaara kaleessa harma isinirra murteef darbitanii jechuun ummata kakaasee filmaanni irra akka deebi’u godhuun Kutaa Arsii fi BAALE Qofaan deebisee Amaara qinijitiidhaan kan ariisise tahuu isaati .
11 . Seenaa Calii Calanqoo kan dhokate akka hin dhokanne kan ol baasee fi Siidaan Calii Calanqoo Bakka isaatti akka dhaabbatuu kan godhee fi bu’uura kan kaahe isa .
12 . Yeroo inni Bulchiinsa Mootummaa naannoo oromiyaa tahetti Ummanni oromoo jaalatuu bira kutee waraana nama isa eegu tokko malee Dachii oromiyaa tana keessa Baadiyaa Maqaalaa Baddaa gammoojjii keessaa miilaan deemuun hawaasa isaa wajjiin haasawa garagaraa kan godhaa tureedha .
13 . Bishaan dhugaatii ummata oromoof kan jalqabaaf bu’uuree fi ummata biraan gahaa tureedha . Daandii konkolaataa magaalarra gurguddoo irra magaalalee wal qunnamsiisuu fi baadiyaa keessa akka diriiru kan godheedha
14 . Mana barnootaa magaalalee fi baadiyaa ganda ganda keessatti akka ijaaramu kan godhee fi bu’uure isa ture . Baattoonni akka afaan oromootii hanga kollejjiitti baratamu kan godhes isuma ture . barumsis hanga kutaa 12 tti kan kaahe fi hujirra akka oolu godhe isa ture .
15 Univaristiileen akka oromiyaa keessatti banamu kan godhe isa ture . isa kanas kutaalee oromiyaa cufa keessatti akka banamuu fi barattoonnis baasii hin taaneef akka hin saaxilamne akka naannoo isaaniitti baratan barnoota ol aanoo kan godheedha .
16 . Jeneraal Waaqo Guutuu Abbaa qabsoo hundaa kan simatee Reeffa isaanii kabajaan Biyyatti akka galu godhee fi Awwaalamu kan godhes Jeneeydii Saaddooti . kan kan isiniif mirkaneessu gaafa JAARRAA ABBAA GADAA Du’e isa kana maaf hin argatin ummanni oromoo . Du’uu jaarra abbaa gadaa ummanni oromoo biyya keesa jiru harki caalu osoo hin dhagahin galuu isaatis hin dhagahin kanuma qabri galan dhagahani . kanaafuu Juneeydii fi Alamaayoo wal madaalchisuuf deebii isa salphaadha .
17 . Obbo Juneeydii Saaddoo Gaafa inni OPDO Dabalamu OPDO DHibbarraa harka 30 % hin caaltu ture . Inni achirraa fuudhee dhibbarraa harka 57 % irraa kan gahes isuma kana
18 . Xayyaara oromiyaa Guddaa jalqabaaf namni bitee Alaabaa oromiyaa fi barruu afaan oromootiin Mallattoo oromiyaa ilaalu qopheessee mAdunyaa tana cufa keessa akka balali’u kan godhuuf bu’uure isa ture . isa kana dura bu’anni akka galma hin geenye ergamtoonni wayyaane kan akka kumaa fi leencoonfaati dura dhaabbatani .
19 . Abbaa Duulaa Gammadaa oromoo miti kanneen jedhanii dura dhaabbatan Leenco , marararaa , Bulchaa dammaysaa fi warri gama isaaniitiin jiran kan oromummaa iraa mulquu fi akka diina jedhaniin kan dura dhaabbatan . Obbo Juneeydituu mormeeni inni oromoo jedhuun ummata oromoof himeefi ummanni oromoo akkia isa jaalatu kan dheedha .
20 . Magaalaa oromiyaa gudditti kan kumaan dammaysaa Finfinnee irraa Adaamatti jijjiire isatuu akka finfinneti ol deebitu kan godhes isa . waajjira Guddaa OPDO Finfinnetti ijaaramee fi TVO Finfinnee dame lama akka qabataanii fi irraa fayyadaman kan sagantaa kana baasee fi hujirra akka oolamu kan dheedha .
Walumaa galatti galata obbo juneeydiin Saaddoo ummata oromoof godhe waan dubbatame dhumu miti ani fknf keessa keessa kaase malee . kanaaf Toltuu inni ummata oromoo godhee fi badii ini ummata oromoo irrati dalage wal madaalchisuun ni dandahama . kan abbaa duulaa dalagani hujiti hiikan dhibarraa parsantiin yoo kenne 93 ol kan juneeydiin kaahe . Abbammaan duulaatuu Galateeffamuu fi faarfamuu kan qabuudha . innummanuu san hujitti hiikuun galata gudaadha .
YAADACHIISAA FI WAL HUBANNOO ###
Ani yaada koo osoo hin goolabin akka waliif beknuu fi wal hubannu kanneen wayyaanee wajjin jiranis tahe biyya alaa akkanuma Gaazexeessotaa fi kanneen miidiyaalee oromo hundeessitanii itti gaafatama ummata oromoo ufirra qabdan cuftuu .
*** Namni Tokko Diin islaamaatiin loluu fi balleessuuf yoo ka’e takkaayyuu keessa harka qabaate Rabbiin isa kan hin dhiifne tahuu cufti keenyaa beekuu qabna .
*** Olomaa’onni keenya rabbitti boohanii Mallasaa fi Alamaayyoo Atoomsaa rabbiin dhabama akka isaan godhu , ija isaanii duraa boolatti dukkanaatti akka isaan darbamanii fi adunyaa tanarratti isaan xiqqaatan kan godhaniidha . Juneydii saaddoo badiin isaa hammana waan hin geenyeef gara biyya alaatti Abaaran .
Kanaafuu akkuma jaalli koo ana dura ibsuu yaaletti Yeroo ammaa kana Obbo Juneeydiin sababaalee adda addaatiin, fakkeenyaaf qaaneffachuudhaan yookaanis waan itti amanee hojjechaa ture sanarratti hanga lubbuun isaa dabartutti irratti cichuudhaan of dhoksuu waan maluuf, gadi bayee dubbachuuf tarii fedhii qabaachuu baatus, otuu gabaasni kun uummataaf hin dhiyaatin dura Obboo Juneeddii ofitti dhiyeessanii wajjin dubbachuun ykn haasa’uun tooftaa gaarii ture jedheen yaada.
***Kun silaa karaa lamaan carraa bana ture.
Tokkoffaa, Obboo Jundeeddiin gadi bayee waan ta’e hundaa uummata isaatti ibsuu fi achumaanis dhiifama gaafatee, xinnaatullee boqonnaa sammuu akka argatu carraa isaaf bana ture.
Lammaffaa ammoo, innumtuu (Juneeddiin) waayee kana dubbachuuf fedhii kan qabaatu yoo ta’e, mootummaa Wayyaanee keessatti nama bakkee guddaa (taayitaa olaanaa) qabaachaa ture waan ta’eef (badii inni uummata Oromoorratti dalage akkuma jirutti ta’ee jechuu kooti) waan diinni godhaa ture fi jiru akka saaxilu fi hawaasota addunyaatti akka himu malaan ittifayyadamuun ni danda’ama ture.
****** Waa’ee juneeydii saaddoo kanaan yaada koo isiniif goolaba . Juneeydii saaddoo Huccuu Qulqulluu kan xuriin fiinxa ykn caafi takkaan tuqe goonee bakka san irraa murree itti fayyadamutuu nurra eeggama . Kanaafuu ” Sa’a abbaan Gaafa Cabse Ormi IJA Balleessa ” jedhamaa miire .
Galatooma .
BY Bosona Oromiyaa @gmail.com


text:
Hiikaa hirmaannaan abbootii Gadaa sirna siyaasaa biyyattii keessatti qabaatu
Shorrii abbootiiin gadaa siyaasa biyyattii keessatti qabaatan olaanaa ta'unsaa seenaa sirna gadaa Oromoo irraa hubatamuun akka danda'amu dura taa'aan gumii abbootii gadaa Oromoo BBC'tti himaniiru.
Erga yeroo dhiiyootiin asi abbootiin gadaa waltajjiiwwan marii garaa garaa irratti argamuun kan gaheesaanii akka kumaachaniif affeeramaa jiru. Mariin tibbana abbootii Gadaa Oromoo Mministira mummichaa biyyattii Dr Abiyi Ahimad waliin taasisan agarsiistuudhaa laata jechuun BBC dura taa'aa gumii abbootii Gadaa Oromoofi abbaa Gadaa Tulamaa Obbo Bayanaa Sanbatoo dubbiseera.
Abaan Gadaa Obbo Bayyanaanis mariin isaanii waa'ee ummata Oromoo, nageenyaa, waa'ee guddinaafi misoomaa irratti fulleefachuun marii'atamuusaa dubbattu.
Keessattu nagaan warra kaan waliin jiraachu ilaalchisee Oromoon akkuma duriitti nageenyaa sabaafi sablamiilee naannicha keessatti argaman waliin haala jaalalaan waliin jiraatu irratti mari'achu dubbatu.
Oromoon aadaa guddifannaafi moggaasaan orma ofiitti fuudhee akka qomoo ofiitti waliin jiraachuu turuu eeranii, 'nuti nama hinjibinu. Oromoon taayitaa yoo qabate biyyaa nu baasa isa jettan dhiisaa jechuu mar'anne' jedhaniiru.
Irra caalaa gaheen abbootii gadaa gama nageenya, tasgabbii fi guddiinaa keessatti bakka olaan qabaachu haala agarsiisuun artiiftootaafi qaamoolee biraa waliin mari'achuu himu.
Oromoon osoo kan faranjii hinfudhatiin duraa kaasee sirna dimokraasii keessa waan tureef kan jedhan Abbaa gadaa Bayanaan amma motummaan bakka nuuf kennuunsaa nageenyiifi sagabbiin caalaa akka cimuuf gahee olaan qabaachu himu.
Akka bulchiinsoota duraan sanatti gadaan oromoo gara cinaatti kan dhiibamu yoo ta'e namni lamaayyu wlaitti qabamu hindanda'u, jedhaniiru.
Gadaan haala amma eegalameen yoo kallattii hundaan eddoon keennameefi dimokraasiin dhugaafi kabajni mirga namoomaa yeroo gabaabaa keessatti akka dhufuu danad'ulleen abdiisaan himaniiru.
Namoonni walii dhagahuun deemnaan biyyi tun safuu dhugaa hubachuun biyyoota awurooppaa guddataniiru jedhamaniitti guddinni olaanaa ni dhufas jedhaniiru.
Furmaata waldhabdee: Sirni Gadaa sirna badaaf qoricha ture
Rakkoolee nageenyaa naannolee daangaa fi keessoo Oromiyaatti mudataa jiran sirna gadaan furuun kan dadhabameef, rakkoon ammaa kun waraana ammayyaan waan deeggarameefi jedhu Abbaan Gadaa Booranaa Kuraa Jaarsoo.


text:
“O R O M O F I R S T”
Berhanu Hundee
Kutaa Saddeettaffaa
Barreeffama kutaa torbaffaa keessatti, jaarmayootni ykn dhaabbileen Oromoo tokko tokko mooraa Oromoo keessatti waliigalteen osoo hin uumamin; jaarmayoota Oromoo waliin yoo danda’ame tokkummaa ijaaruu yoo hin danda’amne immoo tumsa waliif ta’anii dhimma waloo tokkorratti waliin hojjechuu dhiisanii; mooraa alagaa keessa tumsa alaa barbaaduu akka deeman hubannoo kiyya ibsuu yaaleen ture. Dabalatees, humna Oromoo cimaa fi abdachiisaa uumuuf; mooraa Oromoo aangessuuf, karaa ykn sadarkaa adda addaatiin tartiibaan ittideemamee tumsi ijaaramuu akka qabus qabxiilee tokko tokko akka yaadaatti lafa kaa’een ture. Barreeffama kutaa saddeettaffaa kana keessatti immoo, gahee Weellistootni fi Aktivistootni keenya qabsoo bilisummaa uummata keenyaa kana keessatti taphatani fi qooda isaan gumaachan laalchisee waan tokko tokko kaasuun fedha.
Akka waliigalaatti yoo laalle, qabsoo bilisummaa fi haqaatiif godhamu keessatti waa lamatu jiru. Isaanis uummata ykn saba gabsichi laallatu fi jaarmayaa qabsoo kana hogganu ykn gaggeessu dha. Jaarmayaan kun immoo akka tooftaa fi tarsiimoo isaatitti yoo xinnaate karaa sadiin qabsaa’a: karaa hidhannootiin, karaa uummata dammaqsuu fi ijaaruutiin akkasumas karaa diplomaasii ti. Karaa hidhannootiin loltoota leenjisuu, hidhachiisuu fi bobbaasuurratti hojjeta. Karaa uummata dammaqsuu fi ijaaruutiin immoo dabballoota leenjisee bobbaasa. Karaa diploomaasiitiin qabsoo sabichaa uummattoota birootti; mootummoota fi hawaasota Addunyaatitti beeksisuuf; deeggarsi akka godhamu taasisuuf hojjeta. Egaa kun gabaabumatti hojii jaarmayaa ti jechuu dha.
Karaa biraatiin yoo laalme immoo, saba ykn uummata qabsoon godhamuuf keessatti warri qooda ofii gumaachani fi gahee ofii taphatan jiru. Isaan kana garee lamatti baasnee laaluu ni dandeenya: Weelistoota fi Aktivistoota. Gahee gareeleen kun lamaanuu qabsoo keessatti taphatani fi qoodni isaan gumaachan baay’ee murteessaa dha. Yoo waan gaarii hojjetan qabsoo fuulduratti oofu; yoo waan badaa hojjetan qabsoon akka qancartu fi fuuldurattis hin tarkaaffanne gufuu ittita’uu danda’u. Kanaafuu, gahee fi qoodni gareelee lamaan kanaa murteessaa ta’a. Gara Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO)tti yoo deebinu, gahee weellistootni fi aktivistootni keenya taphachaa turani fi jiran akkasumas qoodni isaan gumaachaa turani fi jiran baay’ee guddaa dha. Keessumaayuu weellistootni keenya wattaaddaroota qabsoo kanaa ti. Osoo meeshaa waraanaa hin baatin sagaleedhaan; dhaamsa ciccimaa dabarsuudhaan uummata kakaasanii; diinarratti duula hamaa godhaa turan ammas itti jiru. Injifannoolees argamsiisanii jiru.
Kan baay’ee nama gammachiisu fi boonsu, weellistootni keenya hundumti isaaniituu keessaa fi alaa osoo hn jenne bakkee jiran hundaa wanti isaan weellisan waayee Oromoo, Oromiyaa fi Oromummaa qofaa dha. Dhugaa dubbachuuf, ani weellisaa Oromoo dhima Oromoo dagatee/dagattee, tasumallee waan biraa weellisu/weellistu hin agarre hin dhageenyes. Mee dhugaa haa dubbannuu, weellistootni keenya waayee biyyattii Itoophiyaa jedhamtu tanaa sirbanii beekuu?? Waayee “DURA OROMOO” malee wanti isaan dursa kennaniif jiraa?? Waayee bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa malee waayee Itoophiyaa ijaaruu takkallee sirbanii jiruu?? Tarii nama tokko ykn lama jiraachuu mala kan waayee Itoopiyummaa leellisu. Warri hafan garuu dhibbaa dhibbatti waan Oromummaa calaqqisu malee waan biraa hin weellisan. Erga QBOn eegalee kaasee hanga har’aatitti wanti akkanaa dhagahamee waan beeku natti hin fakkaatu. Dhugaa dhoksuu kiyyaa miti.
Abbaan fedhe na haa qeequ; abbaan fedhe haa fudhatu ykn haa dhiisu; abbaan fedhe haa mormu ykn haa deeggaru; Aktivistoota Oromoo yoo laalle fi hubanne, hundi isaaniituu hojii tokko ykn walfakkaata hojjetu jechuun rakkisaa ta’uulle, aktivistootni tokko tokko keessumaayuu warri biyya alaa jiran, waanuma qilleensa wajjin deeman fakkaatu. Ejjannoon isaaniituu namaa hin galu. Kaleessa waa jedhanii yoo jiraatan, har’a sana hin jedhan; har’a waan jedhan boru deebisanii waan dubbatan hin fakkaatu. Hojii akkanaa akka abshaalummaatti laalu ta’a; yookaan waanuma hojjetani fi dubbatanuu hin hubatan ta’a; yookaanis beekaatuma afaanfaajjii uumuu yaalus ta’a; yookaanis kaayyoo biraas qabaachuu malu. Sabani isaa beekamuu baatullee, wanti isaan godhan garuu nama hubatuu jalaa dhokachuu waan danda’u natti hin fakkaatu. Akkuma muka bubbeen asii fi achi raastuu, isaanis asii fi achi jedhu. Adeemsi akkanaa garuu qabsoo kanatti gufuu ta’uu akka danda’u waan hubatan hin fakkaatu.
Aktivistootni tokko tokko waan akkanaa yoo hojjetan ykn dubbatan ykn barreessan, tooftaa fi tarsiimoo yeroon gaafatuu dha jedhanii nama amansiisuu yaalu. Waan hin yaamamneef owwaatu; waan hin gaafatamneef maal? jedhu. “ሳይጠሩ አቤት፣ ሳይላኩ ወዴት” jedhuu mitii jarruu waan akkanaa kana “Osoo hin yaamamin owwaachuu, osoo hin ergamin karam jechuu” Akkan hubachaa jirutti yeroo ammaa wanti akkanaa kun mooraa keenya keessatti mul’achaa jira. Qabsoo uummatni Oromoo ittwareegamee asiin gahe; qabsoo dhiigni ilmaan Oromoo ittdhangala’e fi lafeen Sabboontota meeqaa itti caccabe; gaafii Qeerroon kaasaa jiru; dhaadannoo isaan agarsiisaa fi dhageechisaa jiran gara hin taanetti hiikuudhaan; Qeerroon Itoophiyaa ijaaruuf, jiraachisuuf akkanatti wareegamaa jiru nuun jedhu. Erga OPDOn dhiibbaa sochiin uummata Oromoo isaanirratti godherraa ka’anii ofjijjiiruuf yaalii godhuu calqabanii as; waan isaani har’uma gaafii uummata Oromoo deebisuu danda’an fakkeessanii, gaafiin uummata Oromoo gaafii jijjiirama imaammata siyaasaa ti jedhu. Akka waan gaafiin kun jijjirama imaammataatiin deebi’uu fakkeesu.
Kun waan baay’ee nama ajaa’ibuu dha. Jijjiirama ce’umsaatiif hojjechuun waan tokko. Haa ta’u malee, diinaafis ta’ee firaaf wanti ifa ta’uu qabu, gaafiin uummata bal’aa Oromoo jijjiirama siyaasaa fi imaammataatiin deebii argachuu hin danda’u. Sirni koloneeffataa hundeedhaan buqqa’u malee, gaafiin sabootaa fi uummattootaa biyyatti sana keessatti deebii argachuu hin danda’u. Keessumaayuu kan Oromoo waan hin yaadamnee dha. Waan yeroon nutti agarsiisuuf deemuu dha. Gaafiin Oromoo karuma fedheenuu deebii haa argatu; garuu wanti hunduu hubachuu qaban, dhimmi ykn adeemsi waayee Oromoo hindursine jechuun “Dura Oromoo” hin mirkaneessine, Oromoofis ta’ee saba ykn uummata kamiifuu bu’aa hin fidu. Itoophiyaa leellifamaa jirtu tanallee rakkoorraa hin hanbisu. Dhugaan kun sirriiti hubatamuu qaba. Dhugaan hadhooftus liqimfamuu qabdi.
Barreeffama kutaa kanaa xumuruuf, Aktivistoota Oromoorraa waa baay’eetu eegama. Wanti isaan hojjetanis yoo waan gaarii ta’e qabsoo kanaafis ta’ee egeree keenyaaf murteessaa dha. Waan hojjetanirratti, waan godhanirratti, waan barreessani fi dubbatanirratti ofeeggannoo cimaa godhuun gaarii dha. Itopphiyaadhaaf falamchuun mirga isaanii guutuu dha. Haa ta’u malee, uummata irraa dhalatan kana, dhimma isa dagatanii yookaan duubatti dhiisanii waan biraatiif dursa kennuun isaaniifis booda kisaaraa dha malee bu’aan argamu hin jiru. Yoo sabni/uummatni Oromoo miidhame, warri waan gaariis ta’ee waan badaa hojjetan hunduu walqixxummaadhaan miidhamu. Kanaafuu, beekumsa, danddeettii fi barumsa qabaniin hunduu waan Oromoo dursurratti hojjechuun dirqama Oromummaa ti. Barumsi, beekumsi fi dandeettiin uummata ofiitiif hin taane, faayidaa hin qabu. Dhugaan kun hubatamuu qab. Waayeen “Dura Oromoo” duubatti dhiisanii waayee itoophiyaa faarsuu kun bu’aa isaati moo gaaga’ama inni fidutu caalaa? Barreeffama kutaa saglaffaa hordofaa.
Hanga walitti deebinutti nagaatti.
Ulfaadhaa!
Barreessaa qonnamuu yoo barbaaddan: cilaaloo@hotmail.com


text:
Kuusa galmee jechoota Afaan Oromoo 80000 ol tartiibaanRead More »
Marii dhimma Afaan Oromoo..
Guddinni Afaan Oromoo eessarraa ka’ee eessa gahe, yeroo ammaa hoo sadarkaa kamirra jira? Gaaiffi deebisa OMN Dr. Abdulsamad Mohamed waliin taasiseRead More »
Beeksisa Filannoo Bara 2015 fi Garee TPLF/EPRDF 100% Mo`adhe Jechuu Isaa.
The Announcement of TPLF/EPRDF’s “100%-Victory” in Election 2015. ? Akkuman kanaan dura Barreeffama kiyya duraa irratti ibsetti filannoon Ethiopia baranaa hangam tokko bilisaa fi …Read More »
Filmaata bara 2015 IHWEHAT/IHADEG mara injifate jedha..
Abduush Haajitiin Ba’ii filannoo jabn bara 2007 ifa kan taasisan dura taa’aan boordiin filannoo professor Merga Baqqaanaa raga hanga ammaatti argameen paartiin biyya bulchu IHADEG …Read More »
Filannoo dhaa booda ibsa hoogganoonni Medrek gaazzexeessotaaf kennan
Mootummaan Korojoo Filannoo Saametti Akka Taajjabdoonni Mallatteessan Humnaan Dirqsiisa, Jedhu Mormitoonni
VOA afaan Oromoo Aanaalee Filannoo Oromiyaa hedduu keessatti humnoonni hidhattootaa Mootummaa akka taajjabdoonni korojoo humnaan harkaa fudhatamee fi irraa hariyatamnitti mallatteessanii fi seera-qabeessa fakkeessan doorsia, …Read More »
The two faces of Ethiopia’s democracy
(Aljazeera) Ethiopians go to the polls for the first time since the death of strongman Meles Zenawi.Read More »
“Yoo bakka Korojoo kanatti na ajjeeftan anaaf maqaa dha isiniif garuu salphina bara baraati..
Seenaa Abdissa Wanti ta’e kun Godina Shawaa Kibba Lixaa Wallisoo bakka Dilallaa jedhamutti dha.Dubbiin akkas taate.Magaalaa kana keessatti Taajjabdoonni Afur kan ramadaman yoo ta’u isaan …Read More »
Dhaamsaa Dr.Mararaa Guddinaa
=============================== “Kunoo amma Amboorraa deebi’uu kooti.Deggarsaa keessanif galatoomaa.Ergaa uummataa keenyaa bilisummaa dhugaa akka barbaaddatu daddammaqsinee haalaa seenaa qabun xummurreerraa.Namootaa miliyoonaan lakkaawwaman keessaattu dhalootaa haaran kun …Read More »
Ilaamn Oromoo Nagaan Afur Rasaasaan Rukutaman
Godina Bahaa Wallaggaa AANAA HAROO LIMMUUtti Uummatni Oromoo fi Qeerroon Bilisummaa Oromoo wal ta’uun Filannoo kijibaa Wayyaanee Irratti FDG dhoosuun waraana Wayyaanee Dura Dhaabbatan.Ilaamn Oromoo …Read More »


text:
(QB, 19 Amajjii 2019) Hoggantoota, Miseensotaa fi Deegagrtoota ABO Ajjeesuu fi Hidhuun Oromiyaa keessatti itti fufe.
======================
1. J.Jabeessaa Gabbisaa MSGABO*
2. J.Amaan Filee BBWABO NAQAMTEE
3. J.Bulii Ejjeetaa BBKSABO*
4. J.Galgaloo Waariyoo
5. J.Dambii Tashoomaa
6. J.Iddoosaa Taaddasaa
7. Obbo Balaay Yaadataa Gimbii
8. Koloneel Gammachuu Ayyaanaa*
9. Faqqadaa Raggasaa
10. Obbo Getaachoo Bayyanaa (abbooti qabeenyaaf jaarsoolii biyyaa)
11. Obbo Qanaatee Ayyaanaa (abbooti qabeenyaaf jaarsoolii biyyaa)
12. Obboo Getaachoo Tolasaa (Shaanqoo) abbaa qabeenyaa.
13. Obbo Dastaa Lataa abbaa qabeenyaa
14. Obbo Awaluu Nagaadraas abbaa qabeenyaa
15. Obbo Nuuruu Baqqalaa abbaa qabeenyaa
16. Obbo Margaa Fayisaa hojeetaa Mot.
17. Anuumaa Darajjee Qeerroo
18. Guutamaa Gaaromaa Qeerroo
19. Dastaa Moosisaa Qeerroo
20. Mootummaa Gabayyoo barataa
21. Darajjee Guddataa barataa
22. Ababa Raggaasaa barata
23. Obbo Fiqiruu Nagaasaa,
24. Aadde Aagee Tarfaa,
25. Raguueel Hayiluu,
26. Henook yohannis,
27. Burqaa Biraanu,
28. Isiyaaq Zalalem fi
29. Solomon Shaanqoo
30. J/ Abbilee Dheeree /Buttaa Odaa/ (Miseensa #WBO)
31. Dajjaamach Bayyanaa (Shaambuu)
32. Lookoo Guutamaa Manguddoo waggaa 65 (Wallaggaa Lixa Jaarsoo)
33. Dawiit Qajeelaa Abbaa Gadaa Jaarsoo (Wallaggaa Lixa Jaarsoo)
34. Dabala Fiqiruu (Wallaggaa Lixa Jaarsoo)
35. Diinqaa Adamuu (Wallaggaa Lixa Jaarsoo)
36. Fiqiruu Tadasaa barsisa (Wallaggaa Lixa Jaarsoo)
37. Cuuccaa Mulgeeta (Wallaggaa Lixa Jaarsoo)
38. Barsiisaa Akiliiluu Hordofaa (Dambi Doolloo)
39. Barataa Burqaa Yaaloo (yuunversiitii Walqixxee)
40. Naahiil Ababaa (Barsisaa Universty Amboo)
41. Dargaggoo Dukkallee Holotaa, Ona Qarcaa ganda Lamii Hirphaatti waraana EPRDFn ajjeesame
42. Turee Uddeessaa, Ona Qarcaa ganda Lamii Hirphaatti rasaasaan mataa keessa dhahamee amma Hospitaala Bulee Horaatti waldhaanamaa jira
43. Mijuu Birbirsaa, Ona Qarcaa magaalaa Qarcaa ganda 01tti ajjeesame
44. Abarraa Duuloo, magaalaa Qarcaa ganda 01tti ajjeesame
45. Taarikuu Elemaa, magaalaa Qarcaa ganda 02tti ajjeesame
46. Milkeessaa Galgaloo, magaalaa Qarcaa ganda 02tti ajjeesame
47. Tasfaayee Wubee, konkolaachisaa Ambulaansii magaala Qarcaa ganda 01tti ajjeesame
48. Alamuu Waddeessaa, magaala Qarcaa ganda 01tti ajjeesame
49. Roobalee Gammadee, ganda Lamii Qarcaatti ajjeesame
50. Guyyee Boggaalee, magaalaa Garbaa ganda 01tti ajjeesame
51. Lammii Hoxxeessaa, ganda Lamii Qarcaatti ajjeesame
52. Bariisoo Quruuxaa, maanguddoo ganna 80 ganda Lamii Hirphaa iddoo addaa Kellaa Fayyaa jedhamutti ajjeesaman.
53. Aadde Dukkee Shaggee maanguddoo ganna 70 Ona Qarcaa ganda Boorottuutti ajjeesaman.
54. Girmaa Dastaa jedhama. Lixa Shaggar Kaachisiirraa humna waraanaa mootummaa Itoophiyaatiin qabamee hidhame.
55. Baaccuu Margaa
56. Obbo Lookoo Guutamaa maanguddoo 65 (Wallagga Lixaa aanaa Jaarsootti)
57. Obbo Isaayyaas Mulugeeetaa Guutee hojjetaa humna Ibsaa Itoophiyaa damee Gimbii 15/01/2019 ) magaalaa Gimbii keessaa waraanni Itoophiyaan qabame.
58. Boontuu Waaqooyyaa Amboo irraa
59. Manguddoo Abbaabaa Maammoo Leeqaa irraa ‘
60. Abdataa Abarraa-Boojjii Dirmajjii magaala Biilaa
61. Damee Darajjee jedhama. Amajjii 3 bara 2019 Hoolotaa
62. Haagee Hambisaa Mudde 31 bara 2018
63. Laggasaa Abeetuu, Barsiiaa Rifty valley, Naqamtee
64. Nagaasaa Abarraa kan magaalaa Burraayyuu keessaa Amajjii 4 bara 2018 hidhame
65. Samuel Margaa
66. Obbo Girmaa Shawaa ( Jaarsa Biyyaa ) Shawaa Kaabaa Aanaa Dagam, deeggaraa ABO
67. Obbo Girmaa Turaa (Manguddoo) Shawaa Kaabaa Aanaa Dagam, deeggaraa ABO
68. Barsiisaa Dajanee Fiqaaduu -Shawaa Kaabaa Aanaa Dagam, deeggaraa ABO
69. Obbo Taganuu Hordofaa -Hojjetaa Mootummaa Shawaa Kaabaa Dagam, deeggaraa ABO
70. Obbo Alamaayyoo Addunnaa -Q/bulaa, Shawaa Kaabaa Aanaa Dagam, deeggaraa ABO
71. Obbo Warquu Raggaasaa -Bulchaa Gandaa, Shawaa Kaabaa Aanaa Dagam, deeggaraa ABO
72. Barsiisaa Yirgaalam Pheexiroos , Shawaa Kaabaa Aanaa Dagam, deeggaraa ABO
73. Muluu Xaafaa, Shawaa Kaabaa Aanaa Dagam, deeggaraa ABO
74. Barsiisaa Lammaa Fayyisaa, Shawaa Kaabaa Aanaa Dagam, deeggaraa ABO
75. Barattuu Hayimaanot Lammaa, Shawaa Kaabaa Aanaa Dagam, deeggaraa ABO
76. Qeerroo Hayiluu Dabalee, Shawaa Kaabaa Aanaa Dagam, deeggaraa ABO
77. Obbo Ashannaafii Hayilu – Hojjetaa Mootummaa, Shawaa Kaabaa Dagam, deeggaraa ABO
78. Mimi Dawut and many other are now in prison.
*Dr. Buli Edjeta, and OLF executive committee member, *Jabessa Gabbissa, a high ranking OLF military official,
*Colonel Gamachu Ayana,
Free all Oromo Political Prisoners!


text:
Kaadhimamtuun garee mormiituu Sviatlana Tsikhanouskay Kibxata har'a gara biyya ollaa taate Luteeniyaatti baqachuu isaanii ibsan.
Kunis filannoo gaggeeffame sanatti aansee halkan lamaaf hiriira magaalaa Belaaruus keessatti gaggeefame sana irratti polisootaa fi hiriirtonni eega walitti bu'anii booda.
Kan yeroo dheeraaf prezidaantii turan Aleeksaandar Lukashenkoon injifachuu isaanii kan labsame ta'uus mormiituun isaanii garu ba'ii filannoo kana hin fudhanne.
Belaaruus gadhisee ba'uun murtii rakkisaa ta'uus ijoollee koof jedheen ba'ee jedhan.


text:
LibreOffice 7.4 Help
Siiqqota gara kutaatti sarara tarsaa moggaasuun jijjiiruu dandeessa. Kun ilaalcha taattoo fooyya'aa argachuuf eeyyama, irra caalattuu yommuu taattoo guddaatti fayyadamtu. Siilloon Y tarsaa buraalaa durtiittin kaka'a.
Siilloo akka tarsaa buraalaatti qindeessuf hiika.
Taattoo sarara tarsaa siilloo X ti ida'a.
The Vertical Grids icon on the Formatting bar toggles the visibility of the grid display for the X axis. It switches between the three states: no grid, major grid and both major and minor grids displayed. The change will affect check boxes in Insert - Grids.
Taattoo sarara tarsaa siilloo Y ti ida'a.
The Horizontal Grids icon on the Formatting bar toggles the visibility of the grid display for the Y axis. It switches between the three states: no grid, major grid and both major and minor grids displayed. The change will affect check boxes in Insert - Grids.
Taattoo sarara tarsaa siilloo Z ti ida'a. Filannoon kun kan dalagu yoo taattoo 3D hojjette qofa.
Siilloo hundaaf tarsaa mandhoo moggaasuuf bal'ina kana fayyadami. Siilloo tarsaa mandhootti moggaasuun fageenya tarsaa buraalaa gidduu jiru hir'isa.
Sarara tarsaa kan qoqoodama siilloo X gara kutaa xixxiqaati ida'a.
Sarara tarsaa kan qoqoodama siilloo Y gara kutaa xixxiqaati ida'a..
Sarara tarsaa kan qoqoodama siilloo Z gara kutaa xixxiqaati ida'a.. Filannoon kun kan dalagu yoo taattoo 3D hojjette qofa.


text:
Bataskaana Kana Keessatti Maaltu Dhokfame?
Ilmi namaa hundi waan namarraa dhoyfatu qaba. Namuu waan mul’ifachuu fedhu bareechee ija namaa dura kaaya. Waan dhoysaa ammoo bakka namni hin arginetti haguuga. Nama dhuunfaa qofa osoo hin taane, biyyoonni addunyaarra jiran hundi icciitii adda addaa qabu. Akkuma iddoowwan agarsiisaaf qophaawan tuuristootaaf tolchanitti, iddoowwan argaa ilma namaa jalaa dhoysanis qabu. Biyyoota garagaraa keessatti iddoowwan akka ilmi namaa hin daawwanne dhoorkamanirraa muraasa isinii dhiheessina.
Mirny Diamond Mine (Russia)
Boolli ilma namaatiin qotame inni guddaan biyya Raashiyaa iddoo Mir Mine (Mar Maayin) ykn Maarin Diamond Maayin jedhamutti argama. Boolli guddaan kun saaybeeriyaa gama bahaatti kan argamu yoo tahu, bara 2004tti wayta daawwaannaan iddoo kanaa dhoorkamutti, boolla ilma namaatiin qotame keessaa isa sadarkaa lammaffaa irra tureedha. Boolli kun meetira 525 kan gad dhooqatu yoo tahu, bal’inni isaa ammoo, meetira 1,200 taha. Sababa bal’ina isaa kanaaf jecha xayyaarri naannawa boolla kanaatiin akka hin imalle dhoorkameera. Boolli kun haalaan guddaa waan taheef qilleensa guddaatu gara boolla kanaa humna jabaan seena. harkisa qilleensaa kanaan xayyaarri akka gad hin harkifamneef jecha daandiin qilleensaa naannoo sanii cufame. Yeroo albuuda baasanitti wagga waggaan daaymandii hedduutu naannoo sanii baafamaa ture. Naannoo kana daawwachuun namoota alaa dhufaniif dhoorkaadha. Namni tokkollee daawwannaaf gamas imaluu hin dandayu.
Poveglia, Italy
Eddoolli Poveglia tan Kaaba xaaliyaanitti argamtu tun seenaa fokkataan tan guutamteedha. Eddoolli xiqqoon tun jaarraa hedduuf eddoo reefki ilma namaa itti gatamaa tureedha. Bakki tun Jaarraa 14ffaa keessatti namoota weerara dhibee Bubonic jedhamuun qabamaniif eddoo tursiisaa ykn quarantine turte. Jaarraa 19ffaa keessa ammoo bakka namoonni rakkoo sammuu qaban itti hidhaman taatee turte. Doktoroonni garaa jabaatan dhukkubsattoota kanniin irratti yaalii qorannoo geggeessaa akka turan himama. Har’aan tana eddoolli tun cufamtee, reefka achitti dararamaa dhumeef dhiifamterti. Tuuristoonnis tahe jiraattonni biyyaa bakka san dhaquun dhoorkaadha. Tarii namni bakka san dhaquu karoorfate adeemsa dheeraa fi ijibaachisaa keessa dabruu qaba.
Svalbard Global Seed Vault
Biyya Norway fi bantii kaabaa jidduu lafa Svalbard Global seed Vault jedhamtutu jira. Eddoon heddus hin beekamne tun firiiwwan midhaanii heddu of keessatti kuustee argamti. Bakki tun waggoota muraasa dura namaaf ifa kan godhamte yoo taatu, buufata xayyaaraa fi kuusaa midhaanii qofa ofirraa qabdi. Eddoon tun firiiwwan midhaanii 850,000 kan sanyiiwwan 5000 irraa walitti qabame of keessaa qabdi. Hangi kun haga Kuusaan midhaanii qabatuu danda’u keessaa parsantii 18 qofa. Kuusaan guutuun sanyiiwwan midhaanii miiliyana 4.5 ykn ammoo firii takka takkaan biiliyana 2.5 kuusuuf jecha ijaarame. Kuusaan kunis rakkina ilma namaatiin ykn balaan tasaa mudatee dachii tanarraa yoo midhaan dhabamsiise, sanyiiwwan midhaanii balaa kana dandamachiisuuf jecha qopheeffame. Bakki tun eddoo seenaan isii hedduu irraa haasawame taatus, iddoo tana daawwachuun haalaan ulfaatadha. Waggatti hulaan kuusaa kanaa yeroo sadi qofa banama. Sunis sanyii midhaanii haarawa kan mootummaa Norweeytiin mirkaneeffame keessa kaayuu qofaaf banama.
Chapel of the Ark of Covenant, Ethiopia
Amantii Kiristaanaa keessatti wanti haalaan barbaadamu Taabota Ark of Covenant (Taabota Waadaa) jedhamuudha. Manni addaa kun wagga 3000 dura Taabota ajajoota kurnan ofirraa qabu keessa kaayuudhaaf jaarame. Taabotni kun wayta warri baabiloon dachii Israa’el weeraran dhabame jedhama. Eessatti akka dhoyfameefi namni taabota kana fudhate eenyu akka tahe hin beekamu. Akka warri Ityoophiyaa himutti, taabotni kun bataskaana Tsiyoon Qiddist maariyaam jedhamu kan magaalaa Aksuum keessatti argamu keessa jira. Bataskaana kana keessa seenuu kan danda’u nama tokko qofa. Innis qeesii taabota san eegu. Garuu namoonni hedduun Taabotni Aksuum keessa jiru isa taabota duraatiin fakkeeffamee hojjatame malee kan ganamaa sanii miti jedhan. Kitaabni taabota kana keessa jiru isa ganamaa kan ajajoota 10 ofirraa qabu tahuu mirkaneessuuf qorannoo godhuun barbaachisaadha. Garuu qeesicha taabota kana eegu malee namni tokkollee bataskaana kana seenuu hin danda’u. Haala Kanaan iddoon kun ilma namaa hundarraa dhoyfamee icciitii jabduun eeggamutti jira jedhama.
Qophii: Abuu Ibtisaam


text:
Ibsaa Nagawoo jiili Adda Dimokraatawaa Oromoo (ADO) Obbo Leencoo Lataatiin hoogganamu Finfinneetti deebi’uu ilaalchisee
“Namootni yertuun abdii ilaalchaa kutatan harka kennatannii biyyatti galan ” qabsoo ala irraa biyyatti galchina” jedhannii yammuu dubbatan qaana’u dhabu isaanniitu na raajeessa. Ummatni Oromoo kan biyya keessatti faashistoota waliin wal hudhee jiru maal godhaa jiraa? Qabsaawaa hin jiruu dhaa? Gootowwan Barattootnii fi qeerroon Oromoo qabsaawaa hin jiran jechuuf adeema moo, dhiigni Barattoota Oromoo kan Amboo, Baalee, Harargee, Jimmaa fi kkf keessatti dhangala’e qabsoo “biyya alaa turteef turree? Qabsaawootni Oromoo gara 80, 000 ol mana hidhaa kan jiran qabsoo biyya keessatti osoo gaggeesannu ta’uun hafee, akka ummatni biyya keessa jiruu fi ture qabsoo ala ta’ee qabsoonis warra qabsicha dadhabsiisee humna WBO faccaasee maati isaa fudhatee alatti gadii ori’ee waliin qabsoon baqatee, amma ammoo jarrumaan gaaga’ama uummata Oromoo irra gahee Kanaaf herreega siyaasaa fi waraanaa gara kufaatiin Oromoo gahee hojjatan kadhaan yeroo faashistoota TPLF ti galan qabsoo ala irraa biyyatti galchina jedhannii dubbachuun tufii barattootaa fi ummata Oromoo kan biyya keessatti qabsaawaa jiranniif qaban agarsiisuu bira darbe “qabsoo” jechuun nuhi yeroo nuutti ala baane qabsoon ala baati, yeroo nuuti akka ta’eetu ” biyyatti gale qabsoonis nu waliin galti yaada jedhu tilmaamaa jiran kun siyaasaa torttoraa Yeroon isaa itti darbee fi dogoggora daangaa hin qabne jedheen amana.
Waan gakaniif isaanniitu beeka. Ani Abbaan fedhe gara fedheetti galuuf mirga dhuunfaa fi walooti qaba. Garee fedheehu haa ta’uu waan dhimma Oromoo yeroo nan hojjadha jedhee dubbatuu fi hojjatu dhimmichi anas waan na ilaaluufin hanga kana jedhe. Qabsoo ummatni Oromoo eega isaannii ABUT qubachiisannii biraa baqatanni booda ummatni Oromoo biyya keessa jiru hin qabsoofne qabsoon amma biyyatti galchina jechuun kun doggoora fafaawaadh.
Ani namoota bitaa fi mirga orri’an Kanaaf dhuunfaan kabajaan qabaafi. Yeroo dogoggora hojjatan garuu waliitti himuu danda’un badii irraa nama oolcha jedheen amana. Kan biroo waan irraa of qusachu qabanniitu jira Hardha tiksitoota impaayyeerichaa kadhatannii biyyatti galuun ” gootummaa” akka ta’ee fi Oromoota ala jiran kanneen ” alabaa baatannii hiriira bahan” akka lugnaa fi sodaattootaa dhiheesuuf olooluun dogoggora booda itti awaalamuuf jiraatan waan ta’eef irraa deebbi’u qabu. Sababa Oromoon biyya irraa hedduminaan itti baqachu danda’e dagachuu isaannii waan ka’uuf jiraatuufin akka gorsaatti kaasuu barbaade. Kanarraa kan hafe osoo waan ta’u hin beekne nama of hadheesuun gaarii miti. Boru alatti bahuunis ni mala. Waan bara charter TPLF qubachiisee isiin alatti gadii yaasees hin dagatinaa.


text:
Prezidaantiin Ameerikaa duraanii itti aanaa isaanii duraanii Joo Baayiden paartii dimookraatotaa bu’uu dhaan filannoo prezidaantummaa Ameerikaaf akka dorgomaniif kibxata kaleessaa dhiyeessanii jiru.
Kunis mormituu Baayiden kan turan senetera kutaa Vermont Bernii Saanders guyyaa tokko dura dhiyaachuu Baayiden kan ilaaleen deggersa qaban erga labsanii booda.
Yunaayitid Isteetis dhimma vaayiresii koronaa irratti fuuleffattee ennaa jirtu kanatti jedhan Baraak Obaamaan, biyyattiin hooggana haaraa ishee barbaachisa jedhan.


text:
Onkololessa 21, 2015
Saboota cunqurfamoo impayeera Itiyophiyaa kessa jirani fi jarmoota isaaniin wakkalan wajjin
waltumsuun barbachiisa tahuun isaa amantee oggantootaa fi miseensota Adda Bilisummaa
Oromooti (ABO). Himaamatnii ABO fi qajeelfammi miseesotni isaa ittiin ojeechaa turni, ammas
ittiin ojechaa jiran, fuuladurattis ittiin ojechuuf deemani kanuma.
Akkas taheyyuu akka seera fi heera ABO-tt, dhimmi murteesaa tahani kan akka hariiroo ykn
waltahinsa murnoota, dhaabotaa fi mootumoota wajjin tahani fi kkf, otoo ojiirra hin oolfamiin
dura mirkanii KHR fi GS ABO argachuun barbaachiisaa dha.
Maqaa Adda Bilisummaa Oromootiin (ABO), dhaaba uummata Ogadeen (ONLF), Sidaama
(SNLF), Gambeelaa (GPLF) fi Benishaangul (BPLM) waliin “alliance” ijaarama (galamaa) akka
jiruu, akkasumas waltahinsa walii maallatteessuuf qophiin akka godhamaa jiru sabqunnamtii
(”mass media”) irratti himamee jira. Akka sabqunnamtii irratt arginett waltahinsa kana waliin
kabajuuf hawaasa Oromoo fi alagaadhaaf waamichi Onkololeessa 24 magaala Oslo, Norway-tt
godhamaa jira. Hatahu malee “Alliance” jedhame kana Koreen Hojii Raawwachiiftuu (KHR)
ABO fi Gumiin Sabaa (GS), akkasumas miseensotni ABO waan irratt marihatani waliigalteen
murtahe ykn mirkanii argate mit. Miseensota ABO fi uummata Oromoo, “Alliance” jedhamee
maqaa ABO-tiin sabqunnamtii irratt waan labsamaa jiru kuni, seera fi sirna ABO ala kan
godhamaa jiru tahuu isaa hubachiisna. Itt gafatammi rakkina uumamuu dandahuu kan qaama
(warra) seera fi sirna ABO cabsuun “Alliance” jedhame labsaa jiraniit. Murtoon seeraa ala
godhame kuni waan inni fidu, dhaaba haa tahu ummata keenya irratt, seerawaa tahuu hin
dandahu. Kana jechaa, barsifati ejjannoo (murtii) hardha heeraa fi seera jaarmaa ala fudhatamee
kanaa asumatti ittisuu (dhaabuu) dhiifne callisnee yoo bira dabarre, afaanfaajjii uumee deggarsa
yoo argatee, itt fufee ABO, akkasumas uummata Oromoo, rakkina hamaatt geessuu dandaha
jennee yaaddoo qabnu daballee ibsuu barbaanna.
Injifannoo Uummata Oromoof!
Oromiyaan Nibilisoomti!
Miseensota fi oggantoota ABO


text:
GARA JABEENYA WAYYAANEE!
Maqaan isaa Gaaddisaa Shariif jedhama. Barataa kutaa 10ffaa ture. Haadha hin qabu. Abbaa isaa obbo Shariif Ahmad waliin godina Harargee Bahaa, aanaa Guraawwaa, ganda Birbirsa Sa’idoo jedhamu keessa jiraataa ture. Jireenya ulfaataa ta’e keessatti obbo Shariif, haadha malee ilma isaa kana guddisaa barsiisaa kutaa kudhaniin gahee ture; hawwii guyyaa tokko ilmi kiyya naaf baratee rakkoo kana keessaa nabaasa jedhuun. Garuu hawwiin isaa kun bakka yaade hin geenye. Bakka gahuu qofaa miti, akka hin taanetti karaatti hafte.
Ilmi isaa Gaaddisaan luubbuu isaa hambisuuf waraana Wayyaanee jalaa fiigee ganda namaa seene. Abbaanis argee ilma kiyya ajjeessuufi jedhee jala seene. Ilma isaa kana Wayyaaneen mana jala seentee abbaa jalaa qabdee gadi baafte. Haala suukaneessaa taheen ilma isaa kana Wayyaaneen isa duratti rasaasa lamaan dhooytee erga kuffistee booda lafattis itti deebifte. Abbaanis, eega ilma kiyya ajjeeftanii anas na ajjeessaa jedheen. Sababa kanaan abbaallee tumaan caccabsanii lafati darbanii biraa deeman. Ilmi isaa garuu hospitaala Harar geeffamee waldhaanamuuf yaalamullee, dandamachuu hin dandeenye. Guyyaa kaleessaa Gaaddisaa Shariif addunyaa kanarraa boqote. Rabbiin jannataan haa qananiisu jechaa, warra isaaniitii fi Oromoo maraaf sabrii haa kennu.