text: Delhiin uls ornii hil hyazgaar, uls tur, gun uhaan, technology, baildah urlag, hudaldaa, huvtsas, urlag, uran zohiol, hel soyoliin hureend CHingis haan, Mongoliin ih gurnii uldeesen nulee mash ih. Ene nomond negen suu bilegt hun delhiin uchuuhen untsegees (bor gerees)ehlen Delhiin ih gurniig baiguulj orchin uyeiin tuuhend muree herhen uldeesen uneheeriin gaihamshigt unen bodit tuuhiin talaar uguuleh bolno. Chingis haan geheer l bidnii tarhind aluurchin, tsust yargachin, irgenshsen hugjiltei niigmiig ustgasan zerleg nuudelchin, moritonii tuhai tuseeldeg. Gevch unendee bol Chingis khan Aziin soyoliig Europiin soyoltoi holbon ugch ul tuseelegdem shine technologi, hudaldaa, oyun sanaanii uriig tarij ugchee. Chingisiin ongon nutgiig eren haih az tohioson Professor Jack Weatherfordiin buteeld CHingis haanii gaihamshit tuuhees, tuunii hojmiin zalgamjlagchid, tednii baildan daguulal, delhiig herhen uurchilsen talaar bichsen. CHingis haan buslen tsohih, hurdtai dairalt, baildaanii urlag, zevsegiig gaihamshigtaiaar uurchilen huvsgaj, taliin nuudelchin Mongolchuud Aziig ezelj, Islamiin yertentsiig muheej, Europiig donsolgoj chadjee. 100000 tseregees hezee ch hetreegui CHingis haanii udirdsan Mongoliin tsuuhen tseregt armi Romiin ezent gurnii 400 jil bolj ezelsen gazar nutag uls ornoos ch iluu ihiig yerdee 25 han jild ezeljee. Sibirees Enetheg, Vietnamaas Ungar, SOlongosoos Balkan hurtelh augaa uudam nutgiig ezelsen Mongoliin ih guren delhiin gazar zurgiig ahin shineer uildej, salangi tusgaar haant ulsuuddig negen shine yertentsed argamjij chadsan tuhai uguulsen. Zohiolch tsaash ni Mongolchuud baildan daguulaliin masteruud tudiigui ezent gurnee togtoon barihdaa uhaalag, tasraltgui bodlogo yavuulsan suu bilegtnuud baiv gejee. Yamar ch untsegees harsan CHingis haaniig hemjih hemjuur ni tuuniig hiij buteesen zuil bolno. CHingis haan tsoo shineer setgegch udirdagch, huchtei zahirgaa huuliin dor mash olon gurniig zangidsan anhnii hosgui udirdagch bugeed shashnii erh chulee, surguuli soyoliig uusgeh, diplomot yosiig togtoon, hun ardiig erh chuleetei bolgon, hudaldaanii shine zamiig neesen. TUunii buteesen hudaldaanii zam ni ashigtai zah zeeliig buteen, shine technologi, shine mergeshil, shine sanaag ugsen. Mongolchuud delhin tuuhend anh udaa tsaasan mungiig, shuudangiin uilchilgeeg anh nevtruulj, nom hevleh, uher buu, luujin g.m technologiin huvisaliig hiisen. MOngolchuud undesniii hool hunsee hereglen, huvtsas, umdiig heregleh soyoliig delhiid taraasan. Mongolchuud delhiin tuuhiin gol tsag hugastaand amidraliin shine zamiin uran barilgachid baijee. Hargis hertsgii, bichig useggui hemeegdehees uur tsolgui CHingis haan, nuudelchin Mongolchuudiin unen tuuhiig Jack.Weatherford uneneer ni uudlan bichjee. Guivuulsan unen tuuhiig zasan zalruulsan Unge gyalbaa tsatsruulsan enehuu buteel ni augaa ih udirdagch, tuunii aldar suu, tuunii egel daruuhan unen dur turhiig haruulsan. Odogiin bidnii orchin tsagiig herhen CHingis haan buteesniig dahin ergej shineer harahiig Weatherfordiin buteel urialan duudaj abian, Jack Weatherford ni Minnesota mujiin Macalestar Collegiin ugsaatnii zui, hun sudaalch professor bugeed Indian Givers, Native roots, Savages and Civilization, THe history of MOney zereg nom bichjee. 2-r heseg Jack. Weatherford. Genghis khan and the making the modern world. Nomiin udirtgal. Mongoliin zaluu uyeiihend zahih ni: Amin Mongoliin tuuhiig hamgaalan uldeheer Altan amia duraar zoliosloson Augaa ih uhaant mergedee Amid yavaa nasandaa hezee ch buu martaarai. (Weatherford. Bidend surgamjtai zahias heljee) Enehuu sur javhlant ezenii ner Chingis khan Erin zuundaa tereer aldar suugaa manduulj Ene delhiin haa ch tuunees uur Egel buhnii shuteen ugui bailaa. (Yertentsiin eznii domog) Chaucer. c.1935 Orshil heseg: Ereed olohgui Delhiig baildan daguulagch 1937 on. Olon zuunii turshid ezen CHingisee bishren deedelj, hairlan hamgaalj irsen unen susegt lam nariin nutag Shanhiin hiidees Saran goliin daguu CHingis haanii sunh uzegdsengui. 1930 onii uyed Staliniig tahin shutegchid lam nariin soyol urlag, suseg bishreliin esreg udaa daraa turemgiilel uilden Mongoliin 30.000 lamiig alj huneesen. Eelj daraalan sum hiidiig suitgen tonoj, lam nariig buudan alj, gelenmaa nariig doromjilon huchirhiilj, nomiin san, sudar nom, urlagiin buteeliig galdan shataajee. Ezen CHingisiin sunsees avral ersen lam nariin ami nasiig naidvartai hamgaalahaar Ulaanbaatart homoroglon barivchilj avchirav. Gevch ted hezee ch ergen irsengui... Tuv Aziin gund zuunaas zuun damjuulan Munh tengeriin huchin dor har, tsagaan suldet tsugaa deedlen irsen taliin malchin baatruud. CHingis haan tsagaan morinii suuleer hiisen tsagaan suldet tugaa enhiin tsagt hereglej, har morinii suuleer hiisen har suldet tugaa dain dajinii uyed hereglej irjee. Ezen CHingisiin Tsagaan suldet tug tuuhiin urtad alga bolj, har suldet tugaa Mongolchuud hamgaalan uldjee. 16-r zuund CHingis haanii udam ugsaa under gegeen Zanabazar suldet tugaa shiteh zorilgoor Shanhiin hiidiig baiguuljee. Ene hiidiig zalgamjilan suusan olon lam nar aluulj har har suldet tug ezengui bolov. Suldet tugaa hiih hojimoo delhiin taliig baildan daguulah mongol morid ezen haand hangalttai baijee. Balchir huu, hojmiin ih ezen CHingis baga nasandaa doromjlol, yaduural, ushee avalt, murden mushgeltiin dund usch, amidraliin uhel muheliin dund baga nasaa ungereej hatuu hetsuu amidralaas yer busiin har uhaaniig surchee. Baga nasandaa duugee huneej, daisandaa olzlogdon, orgon zugataaj baijee. Baga nasandaa nohoinoos ain uildag huu hojmiin delhiig daguulsan suut hun bolson. Amidraldaa chingis haan hoyor ih nuherlel buteesen. Nasan bagiin unench nuherlel, ider nasnii daisan boldon Jamuh, hojmiin ih baildan daguulagchidiig turuulsen nasan turshiin hairt hun Burte hatnaa oljee. Gobi, Shar murniig gatlan Hyatad gurniig baildan daguulj, TUrk, Persiig ezelsen. CHingis haanii baildaanii shildeg urlagiig ezemshin, hund zevsegt daisnaa hungen zevseg, hurd hucheer amarhan diilj bailaa. CHingis haan uuriin humuust baildah urlagiig zaahiin hajuugaar ezelsen gazar nutgaa uyes ueyed, olon zuunaar, gurvan uyedee udirdan zalah erdmiig zaajee. 25 han jild Romiin huchirheg gurnii 400 jild ezelsen gazar nutgaas ch iluu nutag, gurniig ezeljee. Niit ezelsen ulsiin too, ezelsen gazat nutgiiin hemjee, niit hun amiin toogoor delhiin tuuhend garsan busad baildan daguulagchidaas darui hoyor dahin ih bailaa. Mongol moriton baatruud morin tuurai hureh gazar, Nomhon dalain huveenees Gazariin dundad tengis hurtelh nutgiin usaar moridoo usalj baijee. Orgil uyedee, Mongoliin ih guren 11-12 saya havtgai durveljin gazar nutgiig ezelj, Afrik tivees iluu gazar nutag, Hoit Americ, Canad, Meksic, Kariviin ornuudiig niiluulsnees ch iluu asar uudam nutgiig ezelj orshjee. Sibiriin huiten taigaas, Enethegiin haluun bus, Vietnamiin tsagaan budaat nutgaas Ungariin tarian talbai, Solongosoos Balkan hurtel telen orshij baijee. (P.S. Garahdaa ch uhehdee ch ter emeeleesee hovhordoggui gandan buurahgui huchtei zuun myangahan moriton) orchin uyeiin gazriin zurgaar bol 30 ulsiig bagtaasan, 3 terbumiig baildan daguulj chadjee. 13-r zuund CHingis haan delhiin gazriin zurgiig ahin shineer buteelgesen. Tuunii urlan buteeh uhaan ni had chuluund bus undestendee orshij baiv. Mongolchuud Zuun Europiin olon tarhai jijig ulsiidiig, Oros orniig negen tsul guren bolgon negtgej, zUun Azid gurvan uyeiin turshid Hyatad gurniig negtgen, udirdan zalj ih guren baiguulsan. CHingis haanii Mongoliin ih guren olon irgenshsen soyolt ulsuudiig negtgen argamjsan. 1162 ond Temuujin tureh uyed ene olon soyolt ulsuud hursh zergeldee ulsaa medehgui shahuu bailaa. Hyatadiin tuhai Europ medehgui, Europiin tuhai Hyatad sonsoogui bailaa. 1227 CHingis haan nasan boloh 65 han jild edgeer uls gurnuud uur hoorondoo diplomat arga, hudaldaa naimaagaar salahiin argagui holbogdson bailaa. Tereer hudaldaanii tatvariig bagasgan, emch, bagsh, murgelch, bolovsrold zoriulj baiv. CHingis haan ene olon ulsad zoriulsan negdmel hudaldaanii chuleet busiig uusgen, too burtgeliin huuli, olon ulsiin shuudangiin systemiig anh udaa bii bolgojee. CHingis haan bayan tansag amidaral, ed hurenged shunalgui, uls gurnii amgalang erhemlen, ard tumend bayalagiig taraaj baijee. Chingis haan munh tengeriin huchin dor negdsen negen huuliar olon ulsiiin huuliig bii bolgoson. Ter tsagt Chingis haanii huuli ihenh uls gurnii zahiargchaas avaad engiin honichind uilchilj baijee. Uunii tuld olon urvagch, deeremching ustgaj baiv. Tereer shashnii erh chuleeg erhemlen, olon undesteng negtej chadjee. CHingis haan baritsaand avahaas tatgalzan, tuunii orond diplomat yosiig erhemlen turiin altan argamjaar gurnee enh amgalan bailgaj baiv. CHingis haanii Mongoliin ih gurnen 150 jiliin tursh tsetseglen hugjsen. Tsag hugatsaanii erheer ih guren olon huvaagdsan ch hojmiin ur udam ni, jisheelehed Moguliin haant uls Enethegiig 1857 hurtel zahirch baiva. Angliin huchin irj suulchiin haan Bahadur (baatar)Shah (haan) II, tuunii hoyor huu, achiin hamt tolgoig taslah alsnaar Moguliin uls buren muhjee. CHingis haanii udamiin Alim khanii uls, (Buhariin ezen) Uzbekstanid Orosiin huvisgal (1920) hurtel orshijee. Tuuh bol olonh augaa ih humuusiin uhleer, duuren. 33 nasandaa Ih Alexander haan Babylond aluulj, tuunii hureelegchid ni ger buliig ni ustgajee. Juli Zesar zaluugaaraa Romiin senat nart horlogdon uhej, Napoleon Bonapart ih baildan daguulaliinhaa daraa gantsaardan uhej bailaa. Harin barag 70 nastai CHingis haan uuriin hairt humuuseeree hureeluulen aldar suutaigaa hamt amgalan munhed noirsson. Plani Di Carpini tuuniig ayangand nirguulj nasan uud bolson gej, CHingis haanii ach huu Huvalain Mongoliin ih Yuan hurend ailchilsan Marco Polo nomondoo CHingis haaniig sharhnaas bolj, zarim eh survalj tuuniig horlogdson gej bichjee. Uur negen domog bol Tangudiin haanii id shidiin hucheer uhsen geh medee bii. Bas uur neg ni Tangudiin olzlogdson hatan tuuniig horloson gejee. Bor gert turen yertentsiig baildan daguulsan CHingis haaniig bas haan gertee nasan uud bolson gedeg. Ih Chingis haaniig nasan uud bolsnii daraa tuunii ariun shariliig tursen nutagt ni zaljee. (P.S. ISgelen myangan agtnii tuvergeend noirssoon CHingis haan,Ingen temee uiluulsan Haldashgui ongon Deluun boldog) CHingis haan magadgui delhiin tuuhen deh baildan daguulagch naraas hamgiin olon guuriig buteesen hun. Mongolchuud tarhsan gazar nutagtaa hudaldaa ariljaag neehiin satsuu shine sanaa medlegiig delgeruulj yavjee. Mongolchuud German uurhaichinf Hyatadad, Hyatad emchiig Persed avaachsan uls. Parisaas Mongoliin huurai tald barilga bariulahaar tumerchin avchirch, Angli yazguurtang gegeeruleh uild yavuulj, Hyatad huruunii heeg Persed uldeelgej chadsan. Mongolchuud Hyatadad CHristiin sum barihiig sanhuujuulj, Buddist sumiig Persid, Muslim Koran sumiiig Orost bariuljee. Dariig buteen, uher buu hiijee. CHingis haanii ach huu Hubilai tsaasan mungiig anh delhiid gargaj, buh huuhded undsen bolovsrol olgoh anhan shatnii surguuliudiig baiguulsan. Mongolchuud 10 myangan jiliin tsag toonii bichgiig gargan mash unetei gazriin zurgiig uildsen. Europiin haad, Romiin Poptoi Mongoliin ih guren haritsaj bailaa. SHine technologi, medleg, sanaa, hudaldaanii huchin chadal ni Europiin sergen mandaliig avchirsan. Mongolchuudaas damjin orj irsen shinechleiin achaar nom hevleh bolomj burden Angli heleer bichsen anhnii zohiol Geoffrey -n Canterbury tale buyu Mongolin CHingis haanii tuhai nom 1395 ond hevlegdsen. Urgeljel 3-r heseg CHingis haanii tuhai mash olon yanziin medeellees bid tuunii amidraliin talaar bichsengui uldlee. Ali ch baildan daguulagchtai adil bus tereer uuriin zurag hurgiig uldeesengui. CHingis haan hezee ch uuniig zuvsheereegui aj. CHingis haanii dur turh negent uldeegui bolohoor delhii uneeder zuvhen tuseelj baina. Nasan uud bolsnoos hoish buten hagas zuun ungerehed olon soyol irgenshilt tumen olon yanzaar zursan. Hyataduud huchirheg baatar eriin duriig bus hugshin hunii dureer, Persuud CHingis haaniig Turkiin sultan adilaar, Europuud hargis buduuleg dureer uursdiin undesten bolgon zurj uldeesen. Mongoliin buuts uund baigaa buyu.) Tuuh zohiogchid, tuuhchid Chingis haanii baildan daguulaliin tuhai on saraar bichihees tuunii undsen mun chanar, zan aash, huviin amidraliig bichsengui. Nuuts buhnee uldeen nuuts heveeree uldjee. Hyatad, Pers tuuhchid domgiin chanartai eh survalj ashiglan harin uye zalgamjilsan Mongoliin Ezent gurnii uyed tuuhee bichihiig hicheejee. Rasihd Al Din bichihdee ene buhen gadnii nuleenees hamgaalsan nuugdmal zuil gejee. Tuuniig mash olon yanzaar tuseelen olon hureg zurag zursan. Solongosoos Armen hurte, ted CHingis haanii tuhai olon ulger domog zohioson. Nuugdmal bodit tuuhees gaduur tuuniig hargis alan hyadagchaar l tuseelj baijee. CHingis haanii tuhai, Mongol neriig hurtel olon yanzaar tuuhiiin uneniig saarmagjuulahaar bichij baiv. 19-r zuund hamgiin muuhai uvchiig Mongoliod hemeen zarlaj Mongolchuudiig doromjilih bolson. Orosuud huchirheg boltoloo udsan ni, Japanii tsergiin huchin ustelee udsan ni, Persuud hursh orondoo diildej baisan ni yerdee Mongolchuudiin hiisen baildan daguulal bailaa. Enetheg Britanii coloniig eserguutseh chadvargui bailaa. Arabiin uls turchid helehdee atomiin bumbegiig Americaas uridan arabuud hiih baisan. Hervee Mongolchuud Arabiin nom sudar, hotiig ustgaagui bol.. 2002 ond Afganid Americiin huchin orohod Taliban tserguud Americiin tserguudiig Mongolchuudtai adiltgan helsen. 8 zuunii turshid Afganid suurishsan Mongoliin ur udam Hazaruudiig olnoor yargalan alsan ni uuntei holbootoi. Saddam Hussein helehdee Americuud negen turliin Mongol gej helsen. CHingis haanii turelh nutag Mongol 20-r zuund communismiin nuleen dor delhiin ulsaas angid bailaa. Mongoliin tuuhiiin undsen barimt bichig Mongoliiin Nuuts Tovchoo mongol heleer uldeegui tudiigui oldoogui ni CHingis haanii ongoniig haihtai adil nuuts heveeree uldsen. 20-r zuund 2 tom ahits garsan ni CHingis haanii unen tuuhiin barimtuud ilersen yavdal. Beejingiin nomiin sangaas negen erdemten sudlaach nuutsaar hulgailan hyatadaar bichsen huulbar Nuuts Tovchoog delhiid delgesen. Gevch ene ni turelh mongo heleer bus hytad huvilbar baisan. Iinhuu ungersen zuunii eheer Mongoliin nuuts tovchoo Mongoliin nuuts tuuh delhiid ergen irsen. 1953 Stalin nas barj, 1961 ond Mongol uls Negdsen Undestnii baiguullagiin buren erht oron bolsnoor Mongoliin tuuhiin talaar tsuvral medeelleiig ard tumend gargaj ehleheer bolson. 1962 on buyu CHingis haani mendelsen 800 jiliin oig temdeglen Tumer-Ochir, zasgiin gazriin hoyordahi erh medel buhii hun CHingis haanii tursen nutag Onon goliin derged erdemtediin chuulgan huralduulsan. Mark, CHingis haanii husheeg bosgon, CHingis haanii alga bolson har suldiig husheend munheljee. 800 zuunii daraa hurtel CHingisiin har suldet tug oyun sanaanii gun utga chanaraa hadgalsaar bailaa. Oros, Hyatad guren Mongoliin nuleen dor orsshon tuuhee niited delgehguin tuld tuuniig haaj bailaa. Tiinhuu Tumer-Ochiriig alban tushaalaas ni huuj, nutag zaan, hojim busdiin gart zerlegeer sejigteigeer amia aldsan. Chingis haan, tuuhiiin talaar duugarsan hen buhniig shiitgej shorond horij bailaa. Tumer-OChiriin basgsh baisan buruutnaar Hudeegiin Perlee shorond orj, olon seheetnuud ajilgui bolj nutag zaagdsan. Ted emnelgiin tuslamj avah , ajil turel hiih erhgui bolon shiitgegdsen. Enehuu 800 jilin oin tsag muchid CHingis haanii har suldet tsug ahin uzegdeegui. Harin gadaad uls ornuud Oros, German, Frants, Ungar ulsuud Nuuts tovchoog hurvuulen orchuulj eheljee. Mongoliin tuhai unen bodit medeelelguigeer, eh survaljguigeer sudalgaa hundreltei uchirch baiv, 1970 ond Mongol angliar hevlegden garlaa. Tuuhiin aguulga, ner us zuin utga, gazarzuin tomyololuud turelh nutagt ni ochin sudlahaas naash tuuhiin unen barimt bolohgui bailaa. 20-r zuund garsan hoyordahi tom ololt ni 1990 ond garsan. Communiszmiin nuleenees garch Mongol uls Aziin gund anhnii ardchilaliig baiguulj, delhiin busad orond uud neelttei bolson. Iinhuu ene uyes gadaadiin erdemted CHingis haanii turelh nutagt ni sudalgaa hiih buren bolomj neegdsen. Minii (Jack Weatherford) sudalgaa Hyatad, Dundad Azi, Europiig holboson Torgonii zam, delhiin hudaldaanii tuuhen deh nuudelchin ard tumnii tuuhiin uureg roliig sudlah zorilgotoi biasan. Beejingees avaad Tuv Azi, Turk hurtel tuuhen hotuud, nomiin sanguud, tuuhch erdemtedtei uulzaj yavlaa. 1990 onii eheer l Sibiriin mongol gazar nutag Buriat ulsad anh ochloo. Tuuhiiin zamaar mushgen Oros, Hyatad, Mongol, Uzbekstan, Kazakstan, Tasikstan, Kyrgizstan, TUrkmenstanaar ayalsan. Mongol gazar nutgaas tasran garsan Turkiin ertnii nuudliin zamaar mushgej bailaa. Daraa ni Marco Pologiin uldeesen Umned Hyatadaas Vietnam hureh zamaar, Malacca-s Enetgheg, Arabiin uls, Venezed ochson. Enenhuu olon ayalal asar ih medeelel ugsen hedii ch minii bodsonoor aria uur bailaa. Minii az tushsen enehuu urt udaan hugatsaanii ayalal sudalgaa maani 1998 ond Mongold irsneer erliin suuliin buteeldee orno bolno gej bodson. Chingis haanii zaluu nasaa ungeruulsen nutagt hiih sudalgaa maani tiim ch udaan urgeljilehgui gej tootsoj bailaa. Gevch ene ayalal maani ahin buten tavan jileer urtsaj, minii tuseelsnees iluu ur duntei bailaa. Mongolchuudiig ezen haanaa gun hundetgedeg, erh chuleet uls bolohiig medersen. CHingis haanii ner yum buhen deer aldarshij bailaa. Gevcj ene hun hen be? Mongoliin erdemten nuhed, zaluustai nuherlen bidnii hamtarsan buteel ehelsen. Bid CHingis haanii ongoniig olohoor haisan. Buten uder morior 50 mile yavahdaa modon emeel, mongol deel, busnii uchiriig oilgoson. Halaasandaa hadgalsan hatuu aaruuliin chuhaliig oilgoson. , N=4 Tugsgeliin buleg CHingis haani munhiin ariun dogshin suns Eh tuuhee martsan nit a bidnii buruu yu? Jargalsaihan .D Gengis haanii Mongoliin ih guren delhiin tuuhen deh nuudelchin ard tumnii buteesen hamgiin suulchiin hamgiin tom guren bailaa. CHIngis haan nuudelchin, suurishimal ard tumnii hoorondoh dain baildaanii 10 myangan jiliiin udam zalgamjilj baisan. ROmiin ezent gurniig unagaasan Hun nariiin adail buural tuuh. Genghis anh orchin uyeiin delhiin hudaldaa ariljaa, hariltsaa holboo, negdmel ahuig uldeesen. Ter hun humuusiin sain saihnii tulee shine zuiliig buteej baisan. Mongoliin armi delhiin gantsaarchilsan soyol irgenshiliig muheen negdmel soyoliig avchirsan. Heden zuunii umne CHingis haan halisan ch gelee CHinigs haani sur javhlan odoo bidnii uyed sonsogdoj baina. 2000 onii 4 sard Temuujin, tuunii ger buliin humuusiin gargasan 800 jiliin umneh nuuts zamaar ayalj yavlaa. Temuujingiin nasnii morind eremgii, tashaa urgen bustei mongol deeltei, malchin mongol huvguud heden zuunii umneh turheeree bidnii hajuud bailaa. Bid Temuujingiin 9 shargiin adil 9 moritoi yavsan. Mongolchuud nuudelchin mongol turheeree, zun bilgeeree gol gatlah guyehen gazriig, tsasnii nimgeniig medej chadna. CHingis haan delhii yertentsed asar ih zuiliig uurchilj chadsan. Harin Chingis haan tursen gazar shoroondoo yug ch uurchilehiig zuvsheereegui egel turheer ni hadgalsan. Nudee anih horomdoo Hyatad, Enetheg, Europ hursen mongol moridiin uurseeg odoo ch bi sonsoh met boldog. Arhiniii deejees baigali delhiidee gurvantaa urgeh yosiig bi medersen. Chingis haanii Mongol undesten odoog hurtel orshsoor, Nadad tuslahaar irsen hen buhend talarhalaa herhen ilerhiilehee bi medehgui. Sarlag unaad bidend us duhuulj ugch bui jaahan ohiniig, uur negen uder nadad jims aaruul avchirch hen negen, negen saihan uder nadad shine angiin mah avchirch ugeh zaluu anchin huug bi yaj martaj chadah bilee. Malchid uursdiin oron gertee tuhtai bailgahiin hajuugaar id�e budaagaar dailj, hen negen ni nadad unah mori, ideh honi avchirch ugch baisan. Hugshin buural mori unaad yavahiig ni haraad, 4 saihan zaluu bidniig chonotoi gazraas hamgaalan tusalj baisan. Ted nadad angiin ever, jijighen modon mori, honi yamaa, beleglesen. Buu udganuud bidend amjilt yereej, lam nar arts hujeer san tavij bidend tusalj baisan. Zarim humuus jijighen chuluu ch beleglej dursan yavahiig belegsheen bailaa. Ene buh setgeliin belgiin hariug bi hezee ch tulj diilehgui. Mongol duu gedeg hamgiin saihan beleg bailaa. Hen negen duulahad ni minii uram sergej yavlaa. Urt udriiin ayand aljaasan biye setgeliig jaahan ohinii miniii umne zogson bishuurheh atlaa yaruuhnaar duulah ayalguu sergeej baisan. Morin huur, amitanii ayalguug duurian, mori yantsgaah ene saihan hugjim, tal shigee saihan urtiin duu ene buhniig bi martaj chadahgui. Mongoliin aldart duuchiin Norovbanzadiin ayalguu, Chingis haanii Jargalsaihan, delhiin shildeg hugjmiin zohiolch Jantsannoroviin ayalguu ene buhniig bi martaj chadahgui.


c: text/html

text:
WASHINGTON DC—
Ebla 3 irraa jalqabee haga Ebla 9, bara 2013tti Feestivaalli Fiilmii Afrikaa 20ffaan magaalaa NiwuYoork keessatti geggeessamaa jira.
Roobaa Bulgaa
“Film Society of Lincoln Center” - ka jedhamu, waaltaa agarsiisa fiilmii walakkeessa NiwuYoorkitti argamutti ka geggeessamaa jiru - feestivaala kana irratti fiilmota biyyoota Afrikaatti hedduu agarsoosaman keessaa tokko fiilmii dokumentarii “Jeans and Marto” yokaan “Jiinsii fi Marxoo” jedhamuu fi seenaa dargaggoo Oromoo tokko irratti hundaa’e hojjetame. Roobaa Bulgaa Jiloo jedhama - dargaggoon kun. Tikfatee-bulaa Oromoo Karrayyuu irraa dhalate.
Mana-barnootaa yeroo jalqabaaf bara 1994/1995 dhaaba “Guddina Tumsa Foundation” yokaan GTF jedhamun Karrayyuu keessatti hundeessame keessatti ka barnoota isaa jalqabe Roobaan, gargaarsa dhaabichaatiin gara Finfinnee dhufee barnoota sadarkaa lammaffaas itti fufe. Akka itti Roobaan ganda dhalata isaa, Karrayyuu dhaa ba’ee gara Finfinnee dhufee fi haalli jireenya isaa itti jijjiirame hordofee uffata isaa, marxoo fi jiinsii, akka fakkeenyaatti fudhachuun mul’isa fiilmiin sun. Ennaa Robaan barnoota isaa sadarkaa dhaa sadarkaatti milkaa’inaan dabree koolejiitti deemuu fi ennaa koolejii xumuratu immoo gara uummata isaatti deebi’u – yeroo inni jireenya isaa aadaa ka ganamaa fi jireenya barnootaan argate walitti-araarsuu yaalu agarsiisa.
“Jiinsii fi Marxoon” feestivaalota fiilmii sadarkaa Addunyaa kudhanii ol irratti agarsiisamee simannaa gaarii argatee jira. Yeroo fiilmichi gidduu kana Feestivaala Fiilmii Afrikaa 20ffaa irratti agarsiisametti, Roobaan akka keessummaatti afeeramee achi jira.
Gaaffii fi deebii Roobaa waliin geggeessame guutummaa isaa as irraa dhaggeeffadhaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Taani PHauloosi, Xoossaa sheniyan Kiristtoosi Yesuusi kiittidoogaa gididaageenne nu ishai Ximootiyoosi, 2Qolasiyaasa giyo kataman de7iya geeshshatuyyo, Kiristtoosan ammanettida ishanttuyyo ha dabddaabbiyaa xaafoos. Xoossaa nu Aawaappenne Godaa Yesuus Kiristtoosappe, aaro kehatettainne sarotettai intteyyo gido. 3Nuuni intteyyo Xoossaa woossiyo wode, Xoossaa nu Godaa Yesuus Kiristtoosa Aawaa, ubba wode galatoos. 4Aissi giikko, nuuni Kiristtoos Yesuusa intte ammaniyoogaanne geeshshata ubbaa siiqiyoogaa siyida. 5Tumu kiitai wonggelee koiro inttekko yiido wode, Xoossai sinttappe immana giidoogaa siyideta. Simmi intte ammanoinne siiqoi saluwan giigidi naagiya, Xoossai sinttappe immana giidoogan doomettiis. 6He wonggelee inttekko gakkiis; gakkidi, intte a siyoosappenne Xoossaa aaro kehatettaa tumatettan eroosappe doommidi, intte giddon de7iyoogaadankka, biitta ubban anjjuwaa eheesinne ubbasaa aakkees. 7Intte hegaa nunaara issippe ashkkara gidida siiqo Eppaafirappe tamaarideta; i nu gishshaa Kiristtoosayyo ammanettidi oottiyaagee, 8Xoossaa Ayyaanan harata intte siiqiyoogaa nuuyyo yootiis. 9Hegaa gishshau, nuuni qassi hegaa siyido gallassaasappe doommidi, Xoossai intteyyo ba sheniyaa eriyo eratettaa, Xoossaa Ayyaanai immiyo aadhdhida eratettaaranne akeekaara issippe kunttidi immanaadan, ubba wode balennan Xoossaa woossoos. 10Hegaappe guyyiyan, Godai koyiyoogaadan intte de7anaunne, ubba wode a ufaissiyaabaa oottanau danddayana; intte oottiyo lo77o ooso ubban intte de7oi go77aara de7iyaagaa gidana; qassi Xoossaa eriyoogan intte diccana. 11Intte ubbaban ufaissan genccanaadaaninne danddayanaadan, Xoossai ba bonchchuwaa gitaadan immiyo wolqqa ubban minnite. 12Qassi geeshshatuyyo giigida poo7o kawotettaa laattanau, nuna danddayissida Aawaa galatite. 13I nuna xumaa wolqqaappe ashshidi, ba siiqiyo Na7aa kawotettaakko pinttiis. 14Qassi i ba Na7an nuna wozidi, nu nagaraa atto giis. 15Kiristtoosi beettenna Xoossaa leemiso; i merettidabaa ubbaappe aadhdhiya baira Na7a. 16Aissi giikko, ubbabaikka aani merettiis; beettiyaageeti, beettennaageeti, ayyaanatuppe beettiya wolqqainne godatettai, halaqatettainne maatai, saluwaaninne sa7an de7iya ubbabaikka aaninne ayyo merettiis. 17I ubbabaappe kase de7iis; ubbabaikka aani ba sohuwaa sohuwaa oiqqidi de7ees. 18I ba bollau, woosa keettau huuphe; i ubbaappe bolla gidana mala, kasetidi haiquwaappe denddida baira Na7a gidiis. 19Aissi giikko, Xoossai koyidoogaadan, aani Xoossatetta mereta kumettai de7ees. 20Yaatin Xoossai Kiristtoosa baggaara ubbabaa banaara sigettanau yohuwaa qachchiis; ba Na7ai masqqaliyaa bollan gussido suuttan saluwaaninne sa7an de7iya ubbabaa banaara sigettiis. 21Hagaappe kase, intte iitabaa oottido gishshaunne qoppido gishshau, Xoossaappe shaahettidi, aara morkkettideta. 22SHin Xoossai ha77i inttena pokkoinne boree bainnaageetanne qassi geeshshata oottidi, ba sintti shiishshanau, ba Na7aa haiqqidaagaa asatettan banaara inttena sigettiis. 23Hegee intte tumu ammanuwan minni eqqidi, wonggeliyaa mishiraachchuwaa siyidi, sinttappe ekkana giidoogaappe qaaxxennan minnidi de7ikko hanana; he wonggeliyaa mishiraachchoi sa7an de7iya mereta ubbaa matan odettiis. Taani PHauloosikka wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootiyaagaa gidaas. 24Taani intteyyo waayettido gishshau, ha77i ufaittais; Kiristtoosi ba bollaayyo, hegaa giyoogee woosa keettaayyo, waayettishin paccidaagaa taani ta bollaa sahuwan kunttais. 25Xoossai tana intte gishshau, woosa keettaa Ayyaanan kaalettiyaagaa oottido gishshau, a qaalaa polada yootana mala, taani woosa keettau ashkkara gidaas. 26Ha qaalai hagaappe kase bagga ubban, asa ubbau erettennan geemmidi de7ees; shin ba geeshshatuyyo Xoossai ha77i qonccissiis. 27Xoossai Aihuda gidenna asaayyo wottido ha asaayyo qonccibeenna bonchchonne dure yohoi aibakko geeshshata erissanau koyiis; ha asaayyo qonccibeennaagee aibee giikko, Kiristtoosi inttenan de7iyoogaa; hegaa giyoogee Xoossaa bonchchuwaa aara intte ekkanaagaa. 28Hegaa gishshau, nuuni asa ubbau Kiristtoosabaa yootoos; asa ubbaa Kiristtoosan kumetta asa oottidi, Xoossaakko shiishshana mala, nuuyyo aadhdhida eratetta ubban inttena ye77e goosinne tamaarissoos. 29Taani hagaa polanau, tanan oottiya Kiristtoosi taayyo immiyo wolqqan baaxetaisinne daafurais.


text:
Friday,July 27,2012 Grand Anwar Mosque Symbolic Silent Protest
(Qeerroo, Finfinnee, 27 Adoolessa 2012) Diddaa ummataa kan torbee tokkoon dura magaalaa guddittii Oromiyaa;Finfinnee keessatti eegale, karaa hordoftoota amantaa Musiliimaa itti fufe.
Gabaasaan amma nu dhaqqabaa jiru akka mul’isutti, guyyaa har’a uummanni godinaalee hunda irraa waamichi godhameefii jiru magaalaa Finfinnee keessatti walgahee diddaa fi mormii isaa dhageessisaa jira.
Magaalattii keessatti uummanni kutaa biyyaa irraa waamichi godhameefii jiru baayinni uummataa miliyoona 3 ol akka dhufee jiru, Qeerroon Finfinnee gabaasee jira.
Yeroo ammaa kanatti magaalattii keessatti mormii gaggeeffamaa jiru humni dhaabu dhabamee akka jiru gabaasaan Qeerroo kutaa Finfinnee keessaa kan mul’isu yoo ta’u, diddaa kana dhaabuuf humni bobba’ee jiru hedduu akka ta’es hubatamee jira.
Yeroo ammaa kanatti diddaa fi mormiin olaanaa adeemaa jira.
Haala kana keessatti Qeerroonis ummataaf dammaqiinsa kennaa kan jiru yoo ta’u barruuleen warraaqsa kan sirna abbaa irree Mallas Zeenaawwii balaaleffatuu fi ummata cunqurfamoo hunda immoo qabsoo bilisummaaf kakaasu faca’aa akka jiru beekamee jira.
–Qeerroo.net


text: 1Solomoni ba keettaa tammanne heezzu laittan keexxidi wurssiis. 2Liibaanoosa Woraa Keettaa geetettiya keettaa Solomoni keexxiis; he keettaa zananai xeetu wara; gomppai ishatamu wara; geesai hasttamu wara. Zigaa tuuqeti oiddu maaran eqqidosona; qassi masettida zigaa mudettati eta bolli wodhdhidosona; 3mudettati heezzu maaran, issi issi maaran tammanne ichchashu mudettati de7oosona; eti muleera oitamanne ichchasha. 4He keettaayyo maskkooteti heezzu maaran de7oosona; eti issoi issuwau sintta baazzan de7oosona. 5Penggetinne maskkooteti oiddu zooziyaara de7oosona; maskkooteti heezzu maaran gididi, issoi issuwau sintta baazzan de7oosona. 6Solomoni Tuuqetu Keettaa geetettiya keettaakka keexxiis; he keettaa zananai ishatamu wara; gomppai hasttamu wara. He keettaa sinttan daro tuuqiyan zemppidanne bollaara kaaran kamettida baranddai de7ees. 7Qassi i pirddaayyo kawotaa araatai de7iyo Pirdda Keettaakka keexxiis; he keettai wuigiyaappe biidi kaaraa gakkanaashin zigan kametti uttiis. 8Pirdda Keettaappe guyyen de7iya hara dabaaban bau daanau kawo keettaa hankko keettatudan oottidi keexxiis; ba keettaayeessi, Gibxxe kawuwaa na7eessikka he keettaa mala keettaa keexxiis. 9Ha keettati ubbai, kareppe doommidi biidi dirssaappe soora de7iya gita gutaraara gakkanaashin, baasuwaappe doommidi kaaraa gakkanaashin, likkidi massidonne sooranne kareera soofidi giigissido muruta shuchchaappe oosettidosona. 10Gimbbee hiixettidoi tammu wara woikko hosppun wara gidiya lo77o masettida gita shuchchaana. 11Hegaappe bolla baggaara likettidi masettida muruta shuchchainne zigaa mudettai de7ees. 12Gita dabaabaa yuushuwan de7iya gimbbee GODAA Beeta Maqidasiyaadaaninne baranddaadan masettida shuchchaa heezzaa, issuwaa issuwaa bolli wottidi, issi zigaa masettaa eta bolli wottidi gimbbidoogaa. 13Kawoi Solomoni kiittidi, Huraama giyo bitaniyaa Xiiroosa katamaappe ehiissiis. 14Huraama aayyiyaa am77e; a Nifttaaleema zare asa. A aawai Xiiroosa asa. Huraami nahaasiyaa giyo birataa qoxxiyo hiillai de7iyo asa; i nahaasiyaappe qoxxidi kessiyooban ubban keehippe loohida asa; Solomonakko i yiidi, a ooso ubbaa oottiis. 15Huraami issuwaa issuwaa geesai tammanne hosppun wara aduqqidi, yuushoi tammanne naa77u wara aakkido naa77u tuussata nahaasiyaa seerissidi tigidi kessiis. Tuussatuyyo giddoi kofa. 16Hegaadankka, tuussatu huuphiyan wottanau naa77u gumbbota nahaasiyaappe seerissidi, medhdhiis; issi issi gumbboi ichchashu wara aduqqees. 17Tuussaa huuphiyan de7iya issi issi gumbbota gitedan oottido laappun sanssalataa qaxiqallotuuninne naa77u maaraara roomaane giyo teeraa misiletun alleeqissi wottiis. 19Baranddan eqqida tuussatu bolli de7iya gumbboti ciishshaa meran merettidosona; eta geesai oiddu wara. 20Naa77u tuuqetu huuphiyan de7iya gumbbotun mulumuqqetti uttida sohuwaappe bolla baggaara, sanssalataa qaxiqalluwaappe kaallidi, naa77u xeetu roomaane teeraa misileti naa77u maaran yuuyi aadhdhidi de7oosona. 21Huraami he naa77u tuussata Beeta Maqidasiyaa baranddaa matan essiis. Essidi ushachcha baggaara eqqida tuussaa Yaakiina sunttiis; haddirssa baggaara eqqida tuussaa qassi Boo7eeza sunttiis. 22Tuussatu huuphiyan de7iya gumbboti ciishsha milatidi merettidosona. Hegaadan hanidi tuussatu oosoi polettiis. 23Huraami Abba Sainiyaa giyo issi keehi gita sainiyaa nahaasiyaa birataappe seerissi tigidi medhdhiis. He Abba Sainiyaa doonai ha gaxaappe ya gaxaa gakkanaashin tammu wara; geesai ichchashu wara; yuushoi qassi hasttamu wara. 24Abba Sainiyaa doonan kare baggaara ziqqi giidi, aara oiqettidi merettida gosetu misileti de7oosona; he gosetu misileti naa77u maaran, issi issi waran tammai tammai yuuyi aadhdhidi shuuyettidosona. 25He Abba Sainee nahaasiyaa birataappe merettida tammanne naa77u booratu misiletu zokkuwan uttiis. Booratu misiletuppe heezzati huuphessa baggi, heezzati arggo baggi, heezzati tohossa baggi, heezzati qassi arshsho baggi simmidi xeelliyaabaa milatoosona. Abba Sainee eta bolli uttiis; etayyo guyye baggai giddokko simmi uttiis. 26Abba Sainee issi takkaaro keena ordde; a doonai wanccaa doonaa mala; qassi ciishshai ciyyidaagaakka malatees. He Abba Sainee oitamu sha7u litiro gidiya haattaa oiqqiyaagaa. 27Huraami qassi tammu gaareta nahaasiyaa birataappe medhdhiis. He gaareti issoi issoi oiddu wara adussa; oiddu wara aahonne heezzu wara xoqqa. 28He gaareti hagaadan oosettidosona; pude eqqida oiddu biratatu bolli piddi giida lochcha nahaase biratati oiqetti uttidosona. 29He biratatu bolli gaammota, booratanne kiruubeta milatissidi medhdhido misileti de7oosona; gaammotunne booratu misiletuppe huuphessaaranne tohossaara de7iya biratatu bolli qassi qoxxidi medhdhido ciishshaa enccurssaa misileti de7oosona. 30Issi issi gaariyaayyo nahaasiyaappe oottido oiddu irzziizotinne irzziizota gatti waaxiyo nahaasiyaa kasoti de7oosona. Hegaadankka, oiddu zoozetun keriyaa zemppissiyoobati de7oosona. He zemppissiyoobati ciishshaa enccurssaa milatiya misiletun alleeqetti uttidosona. 31Gaariyaa zemppissiyoobatu huuphiyan irzziizoti uttida shaashee de7ees; he shaashee gaariyaa xeeraappe pude issi wara gidiyaagaa xoqqu giidi, duge bagga wara gidiyaagaa ziqqi giidi merettiis. He shaashiyaayyo doonai yuuyi aadhdhidi misiliyan alleeqetti uttiis. 32Irzziizotu geesai issi waranne bagga; irzziizoti lochcha nahaase biratatuyyo garssa baggaara de7oosona. Irzziizoti oiqetti uttido kasoti gaariyaara oiqetti uttidosona. 33Irzziizoti olaa paraa gaariyaa irzziizotudan merettidosona; irzziizota gattidi oiqqiya kasoti, charkketinne raazheti ubbaikka nahaasiyaappe tigettidi oosettidosona. 34He gaaretu ubbaa zoozetussikka eta tohossaara tohossaara etaara issuwaa gidi oiqettidi, nahaasiyaappe merettida zemppoti de7oosona. 35Issi issi gaariyaa huuphiyaa yuushuwan issi waraayyo baggaa aduqqiya shaashee de7ees; zemppotinne lochcha nahaaseti gaariyaara oiqettidi, issuwaa gididi oosettidosona. 36Ha zemppotuppenne lochcha nahaasetuppe gidduwan de7iya kallo sohotu ubbai kiruubetu, gaammotunne zambbatu misiletun alleeqetti uttidosona; qassi eta yuushoi ciishsha enccurssaa misiliyan alleeqetti uttiis. 37Simmi tammu gaaretikka hagaadan oosettidosona; seerissidi eta tigido miishshai issuwaa gidiyo gishshau, eta geesaikka eta qottaikka issi mala. 38Huraami meecettiyo tammu kereta nahaasiyaappe medhdhiis; issi issi keriyaa gomppai oiddu wara aaho gididi, hosppun xeetu litiro haattaa oiqqees; tammu gaaretussi huuphiyan huuphiyan issi issi meecettiyo keree de7ees. 39Huraami gaareta ichchashata Beeta Maqidasiyaayyo huuphessa baggaara, ichchashata qassi Beeta Maqidasiyaayyo tohossa baggaara wottiis; qassi nahaasiyaappe oosettida Abba Sainiyaa Beeta Maqidasiyaappe tohossa arshsho baggi zaaridi essiis. 40Qassi Huraami kereta, akaafatanne kuixaarota medhdhiis; yaatidi Kawuwaa Solomonassi GODAA Beeta Maqidasiyaa oosuwaa oottidi poliis. 41I oottido oosotikka: naa77u tuussata, tuussatu huuphiyan wottiyo saine mala naa77u gumbbota, tuussatu bolli de7iya naa77u gumbbota alleeqissiyo naa77u gite mala sanssalatata, 42issi issi gumbbuwaa bolli naa77u maaran nahaasiyaappe merettida issi issi xeetu roomaane teeraa misileta, muleera oiddu xeetu roomaane teeraa misileta, 43tammu gaareta, gaaretu bollan wodhdhiya, meecettiyo tammu kereta, 44Abba Sainiyaanne appe garssan de7iya tammanne naa77u booratu misileta, 45kereta, akaafatanne kuixaarota. Huraami Kawuwaa Solomonayyo GODAA Beeta Maqidasiyaa oosuwaassi medhdhido ha miishshata ubbaa qucettida nahaasiyaappe medhdhiis. 46Kawoi Solomoni Sukkotappenne Xarttaanappe gidduwan, Yorddaanoosa dembban de7iya, nahaasiyaa birataa seerissiyo sohuwan hageeta ubbaa ootissiis. 47Nahaasiyaa birataappe merettida ha miishsha ubbai keehi daro gidido gishshau, Solomoni a mazzanissibeenna; hegaa gishshau, woisaa deexxiyaabaakko likkee erettibeenna. 48Qassikka Solomoni GODAA Beeta Maqidasiyaa giddon de7iya miishshata ubbaa worqqaappe merissiis. Hegeetinne: worqqaappe oottido yarshshiyoosaa, GODAA sinttan wottiyo oittai uttiyo xaraphpheezaa, 49Ubbaappe Aadhdhiya Geeshsha Sohuwaappe sinttan ushachcha baggaaranne haddirssa baggaara eqqida, ichchashu ichchashu xomppiyaa wottiyo ballata, ciishshata, xomppetanne qapheta, 50xuu7ata, xomppiyaa toissiyoobata, kuixaarota, ixaanaa cuwayiyoobata, tamaa ekkiyo miishshatanne, Ubbaappe Aadhdhiya Geeshsha Sohuwaa giyo qol77uwaa penggetanne Beeta Maqidasiyaayyo kare bagga penggeta oiqqida maaxafeta. Ha miishshati ubbai worqqaappe oosettidosona. 51Kawoi Solomoni GODAA Beeta Maqidasiyaa oosuwaa ubbaa polidoogaappe guyyiyan, a aawai Daawiti GODAAYYO dummayidi wottido biraa, worqqaanne hara miishshatakka ubbaa ehiidi, Beeta Maqidasiyaa buquraa minjjiyoosan wottiis.


text: 1Hegaappe guyyiyan, Yesuusi Aihudati bonchchiyo baalaayyo Yerusalaame biis. 2Yerusalaamen dorssaa penggiyaa matan Ibraisxxe qaalan Beetasaida giyo dagatti uttida haattai de7ees; he dagatti uttida haattaa yuuyi aadhdhida ichchashu baranddai de7ees. 3Hegan haattai qaaxxiyoogaa naagiya daro hargganchcha asati, qooqeti, wobbetinne silati zin77i uttidosona. 4Aissi giikko, issi issitoo Godaa kiitanchchai dagattida haattaakko biidi, haattaa qaattees; haattai qaaxxidoogaappe guyyiyan, koiro gelida urai bana oiqqida ai harggiyaappekka paxees. 5He sohuwan hasttamanne hosppun laitta sahettida issi bitanee de7ees. 6He bitanee hegan zin77idaagaa Yesuusi be7idi, qassi daro wodiyaa sahettidoogaa eridi bitaniyaa, “Paxanau koyai?” yaagiis. 7Sahettiya bitanee zaaridi, “Godau, haattai qaaxxiyo wode, tana dagattida haattan yeggiya asi baawa; shin taani gelana haniyo wode, hara urai taappe kasetidi geliichchees” yaagiis. 8Yaagin Yesuusi a, “Dendda eqqa; ne arssaa tookkada ba” yaagiis. 9Bitanee sohuwaarakka paxi aggiis; ba arssaa tookkidi biis. Hegee hanidoogee Sambbata gallassaana. 10Hegaa gishshau, Aihudati paxida bitaniyaa, “Hachchi sa7ai Sambbata; neeni ne arssaa tookkiyoogee higge gidenna” yaagidosona. 11SHin bitanee, “Tana pattidaagee, 'Ne arssaa tookkada ba' yaagiis” yaagidi etau zaariis. 12Eti a, “Nena, 'Ne arssaa tookkada ba' giidaagee i oonee?” yaagidi oichchidosona. 13SHin Yesuusi he sohuwan daro asai de7iyaagaa giddo gelidi geemettido gishshau, bitanee bana pattida asi oonakkonne erenna. 14Yesuusi guyyeppe he bitaniyaa Beeta Maqidasiyan demmidi, “Be7a, neeni paxadasa; hagaappe iitabai nena gakkenna mala, naa77antto nagara oottoppa” yaagiis. 15Hegaappe guyyiyan, bitanee biidi, bana pattidaagee Yesuusa gididoogaa Aihudatuyyo odiis. 16Yesuusi hagaa Sambbatan oottido gishshau, Aihudati Yesuusa waisuwaa doommidosona. 17Yesuusi zaaridi etayyo, “Ta Aawai ubba wode oottees; taanikka oottanau bessees” yaagiis. 18Hegaa gishshau, Yesuusi Sambbata gallassaa bonchchenna gishsha xalaalaassa gidennan, bana Xoossaara giigissidi, “Xoossai ta Aawaa” giido gishshau, Aihudati a woranau kaseegaappe minttidi koyoosona. 19Yesuusi zaaridi etau, “Taani intteyyo tumaa odais; Na7ai barkka ainne oottenna. I ba Aawai oottishin be7iyoogaa xalaalaa oottees; Aawai oottiyoogaa Na7aikka oottees. 20Aissi giikko, Aawai ba Na7aa siiqees; qassi i oottiyo ooso ubbabaa ba Na7aa bessees. Intte garamettana mala, i hagaappe aadhdhiya oosuwaakka ba Na7aa bessana. 21Aissi giikko, Aawai haiqqidaageeta haiquwaappe denttidi, paxa wottiyoogaadan, Na7aikka qassi ba siiqiyoogeeta paxa wottees. 22Asai ubbai Aawaa bonchchiyoogaadan, Na7aakka bonchchana mala, Aawai pirdda ubbaa Na7au immidoogaappe attin, i oonanne pirddenna; Na7aa bonchchenna uri, Na7aa kiittida Aawaakka bonchchenna. 24“Taani intteyyo tumaa odais; ta qaalaa siyiyaagaunne tana kiittidaagan ammaniyaagau merinaa de7oi de7ees. Haiquwaappe de7uwau i pinnidoogaappe attin, pirddettenna. 25Taani intteyyo tumaa odais; haiqqida asai Xoossaa Na7aa cenggurssaa siyiyo wodee yaana; ha77ikka yees. He cenggurssaa siyiyaageeti paxa de7ana. 26Aissi giikko, Aawai banan de7oi de7iyoogaadan, ba Na7aanikka de7oi de7ana mala oottiis. 27Aawai Na7aayyo pirddiyo maataa immiis; aissi giikko, Na7ai Asa Na7aa. 28“Hagan garamettoppite; aissi giikko, duufuwan de7iyaageeti a cenggurssaa siyiyo wodee yees. 29Siyidi eti duufuwaappe gaxi kiyana; lo77obaa oottidaageeti de7anau denddana; qassi iitabaa oottidaageeti pirddettanau denddana. 30“Taani tarkka ainne oottanau danddayikke; Xoossai tau odidoogaadan pirddais. Ta pirddai tuma; aissi giikko, taani tana kiittidaagee dosiyoobaa oottiyoogaappe attin, taani dosiyoogaa oottikke. 31“Taani tabaa markkattikko, ta markkatettai tuma gidenna. 32Tabaa markkattiya harai de7ees; qassi i tabaa markkattiyoogee tuma gidiyoogaa taani erais. 33“Intte Yohaannisakko asa kiittin, i tumau markkattiis. 34Taani hegaa inttena attona gaada giyoogaappe attin, asa markkatetti tana koshshiina gidenna. 35Yohaannisi muqaaddadan, eexxiisinne poo7issiis; qassi intte amarida wodiyaa a poo7uwan ufaittanau koyideta. 36“SHin tau Yohaannisaagaappe aadhdhiya markkatettai de7ees; aissi giikko, taani wurssanau Aawai taayyo immido oosoi, ha taani oottiyoogee, Aawai tana kiittidoogaa tabaa markkattees. 37“Qassi tana kiittida Aawaikka ba huuphen tabaa markkattees. Intte a cenggurssaa mulekka siyibeekketa; a meraakka be7ibeekketa. 38I kiittidoogaa intte ammanenna gishshau, a qaalai intte wozanan baawa. 39“Xoossaa maxaafatuppe merinaa de7uwaa demmiyoobaa intteyyo milatin, eta xanna7eeta; etikka tabaa markkattoosona. 40SHin de7uwaa demmanau taakko yiyoogaa intte koyekketa. 41“Asi tana bonchchanaagaa koyikke. 42SHin taani intte wozanan Xoossaa siiqoi bainnaagaa erais. 43Taani ta Aawaa sunttan yaas; shin tana mokkibeekketa. Hara asi ba sunttan yiyo wode, a mokkeeta. 44Intte issoi issuwaa bonchcheeta; shin issi Xoossaappe yiya bonchchuwaa koyekketa. Yaatin, waanidi ammananau danddayeetii? 45“Taani Aawan inttena mootiyoobaa intteyyo milatoppo; inttena intte demmana giidi ufaissan naagiyo Muusee mootana. 46Intte Muusa ammanidabaa gidiyaakko, tanakka ammanana; aissi giikko, tabaa xaafidai a. 47SHin intte i xaafidoogaa ammanennan ixxikko, taani giyoogaa waanidi ammanuuteetii?” yaagiis.


text:
Fulbaana 10,2012 D.Doolloo
Gabaasaa Godina Qellem,Magaalaa Dambi Dolloo irraa nugahee jiruun barattootni yuuniversity,koollejjii,mana barumsaa sadarkaa 1ffaa fi 2ffaa irraa galan walitti dhufanii barumsaan bilisaa uummataaf kennuuf walii galan.
Kaayyoon isaan qabatanii ka’anis maalummaa Oromoo fi qabsoo bilisummaa irratti gaheen ummata Oromoo maal akka ta’e hubachiisuu irratti kan xiyyeefate yeroo ta’u xumura barnoota isaanii irratti ejjennoo armaa gadii fudhatan.
- Oromummaan ,Sabboonummaa,Tokkummaa fi Diimokiraasiin hundee siyaasa keenyaa akka ta’e hubannoo qabnuun darbinee saba keenya hubachiisuuf kaayyoo tokkummaatiin kaaneerra,
- Nuti shamarran,Dhiira,Hiyyeessa Dureessa utuu hin jedhin,lagan utuu wal hin qoodin kaayyoo Addi Bilisummaa Oromoo qabatee ka’e isa hangafaa,Bilisummaa Saba Oromoo argamsiisuu fi gonfachiisuutiin akka ta’e,nutis gama keenyaan kaayyoo kana galmaan ABO waliin ta’uudhaan galmaan gahuuf wareegama seena qabeessa taheef kufuu filachuu keenya murtoo keenya ibsanneerra,
- Cunqursaan mootummaa abbaa irree(Dictatorship) itti fufee akka hin bulchine diimokiraasii fi sagaleen uummata keenyaa hamma olaantummaa argatee mirkanaa’utti qabsoo eegalle kana karaa nagaatiin itti fufnee kaayyoo tokkoon dhaabbachuu keenyaa fi murtoo keenya dabarsina,
- Gumaa gootota keenyaa baasuuf wareegama barbaachisu kaffaluuf murteessinee kaanerra,
- Mootummaan abbaa irree baroota isaa keessatti uummata Oromoo cunqursa hangana hin jedhamne geessisaa ture,keessattuu Oromoo lafa isaa buqqisaa,hidhaa fi ajjechaadhaan ,lubbuu saba keenyaa balleessaa,darara hangana hin jedhamne geessisaa akka ture mootummaa addunyaa biratti beekamee jira. Mootummaan kun akkuma dhabamee jiru sirni isaas dhabamuu akka qabu,itti fufee akka hin hojjenne dura dhaabbachuuf murteeffannee kaanerra,
Jedhchuun dargaggoonni magaalaa DDtti wal gayanii ibsaanii ejjennoo fi karoora qabatanii ka’an akkanaan dabarsanii jiru.
Injifannoon Uummata Oromoof!!


text:
Categories: Oromia Tags:
5 Responses to “Dhaamsa Qabsaawota Oromoo( Qeerroo Bilisummaa) Bara Haaraa 2014/Finfinnee Oromiyaa”
-
Nuu jiraa dhaa ija irraa hafa.abdii oromoota isinumaan boonna! barri 2014 kan bilisummaa nuu haa ta’u.
-
Waaye Baddallee akkuma jenne “effect” isaa arguuf ji’oota turu qaba. Haarifachisuf gara kibba Itoophiyaa dhaqu qaba. Waanta waloon qabnuudha dubbin. Hojii irra kan oolchu qerroo bilisummaati. Amma abbaa qabeenyaa (biyya faranjii jiran) nu dubbisanitti itti fufa. Midhaa haarifachissuf kibba Itophiyaa dhaqu qaba irran deebi’a. Yaa hojjatamu. Baddaleen isa jalqabaa haa ta’u malee qabsoo keenyaa warshaalee kaanis yeroo gabaaba kessatti xuqa. Bifa jijjirata jedheera. Qerro bilisummaa qajjelcha fudhatee hojii irra olchudha. Yoo haanqina “materials” ittin sochoosan jiraate kan barbaadan gargaarudha. Himachu qabus.
-
Good Job Qeerroo!!!
-
Galatooma qeerroon bilisumma ammayyuu yaadni keenya ammayyuu tanuma wolabummaati hololli diina duubatti nundeebisu tasuuma gororti diinne tasuma nuuf hinteessu
-
Teediin konsartii kana akka nagaan hin xumurre qeerroon hojii isaa itti fufuu qaba!


text:
Duuba warri dur
gaallan gaafa humna qabdu miite gaalla humna
dhabde argatanii biyya gaalla'aa tan isaanitti
aantutti duulanii, cabsanii gaallaa walii hin
dirmanne arganii, ammas biyya gaala'a taanitti
siqan hanga biyya gaalla'aa hunda qabatanitti.
hanga waan isaan biyya gaalla'aa godhan hunda ,
akkaataa isaan itti cabsan hunda, akka itti isaan
gabroonfatan hunda, barreessanii ilmaan isaanii
barsiisanitti. hang Waan isaan biyya gaalla'atti
dalagan hunda, taareiikhni addunya'aatifii,
taariikhni warra gaalla'aafii biyya gaalla'aa
gabroonfate barreessetti . kan waa takka irraa hin
dhiisin. maqaa isaanii kan gaafa san qabaniin
barreessan, sun: (gaallaa) jechu'u.
Duuba ilmaan
oromo'oo waan warri abbootii isaanii gabaroonfate
barreesse, dubbisanii yookaa qara'anii, akkasuma
waan taariikhni addunya'aa gaalla'aafii warra
gaallaa gabroonfaterraa barreesse, yookaa katabe,
biyy alatti qara'anii yookaa dubbisanii, hoggaa
biyya isaanitti deebi'an kan akka taaddasaa
birru'uu, ummata isaanii waan dhuysa'aan alatti
baratn kan taariikha Gaalla'aa yookaa oromo'o'tti
rarra'u, ummata isaanii barsiisan dhoysa'aan.
maaliuf mangistiin akkasitti abbootin isi'ii gaallaa
miite taariikha gaalla'aatifii aadaa isaanii
baratanii barsiisuu dhiisii maquma gaalla'aatuu
maqaa dhawuu hin feetu hin eehamtu.
Haa tayuu
dargaggoon oromo'oo ta maqaa mangistii isaan
gabroonfattuutin biyya alatti waa barateefii tan
biyya keessatti taariikha Gaalla'aatiifii, taariikha
warra isaan gabroonfatuu qorattee laaltu akkasuma
ummanni bal'aan, kan akka Mangistuu nawaay, kan akka
janaraal taaddasaa birru'uu , kan akka tuuroo
abdulle'ee, ammallee warri biraa hedduun, Mangistii
isaan bulchituun, ummanni gaalla'aa miidhama guddaa
keessa jiraa, haqa biyyaa kan isaan haqa godhatan
kenna'aaf, sanirraa afaan isaan akka baratanii
barsiisanii ittiin dalagan godha'aaf . afaan
isaanii Radiyoona seensisaa ja'anii irra barbaannan
mangistiin dhiira oromo'oo saniin akki jette: mee
amma eegu waan akkanaa kana barbaadaa. waan akkanaa
barbaadun, ummata isyoobiyaa keesa jiru hunda, waan
akkana barbaadu'utti kaasuu jea'amaa mitii?
jennaanin wanni je'aniin ummata xiqqa'aa jecha,
ummata bal'aa miidhun wahi akkaa? hayn'i yookaa
dhugaan ummanni bal'aan, ummata xiqqa'aa je'ee, haqa
isaa hin dhabu. ummanni xiqaanis ummata bal'aa
keessatti, haqa isa fakkaatu hin dhabu. maalif
ummnni bal'aan yoo haqa isaa argatee, qalbii takkaan
hin dalagin, bitti hin hortu .duuba gaafas ummnni
biyya, xiqqaadhaa guddaan, ni rakkata.maalif
hormaanni dalaga'atti haajama dalagaan beekkomsatti
haajamti. duuba ummanni bal'aan, yoo warra biyyaa
bakka afuritti qoonne harka sadii gayu, yoo afaan
isaanitiin, baratu'urraa hoongayee, wallaalatti hafe
maal dalaga? ummanni xixiqqaan ummata bal'aa waan
beeyne keessatti, odoo hangamuu waa baree, yoo
isti'maara gabbisuu taate malee, biyyaafii ummata
bal'aadhaa bu'aa hin fidu, mee ummata xiqqaa kibba
afrika'aa keessa jiraatuu ture, adaadii laali,
ummata bal'aa waan beyne , kan haqa isaa dhabeef,
maal tare? maal fayyade? maal bu'aan isaan biyya
sanii fidan? ammoo eega ummanni bal'aan, biyya
sanii, haqa argatee, haqa isaanitiifii, haqa nama
birallee baratee, ummanni bal'aadhafii, ummanni
xiqqaan, biyya sanilleen qoofe. Roodiisiyaanis
akkasuma.
Ammallee mangistiin
ummata xixiqqaa ummata bal'aa dura dhaabdu, tan
dantaa ummata bal'aadhaa, qooqa gosa xixiqqo'ootin,
balleessitu yookkaa kuffiftu ,isiin haala
isti'maararratti deemti. maalif mangistii haqaa
biratti hayn'i ummta bal'aadhaa, durfamuu qaba.
akkuma hayn'i ummata xixiqqa'aa taiyfamuu qabu.
ummanni keenya eega isti'maarri dur irraa ka'ee,
haqa isaaanii hedduu deeffatan. ammoo hangi hafe
karaa jira (hayn'i abbaan barbaadu duuba jiru hin
badu) jecha'aatu jiraa.
Wannin tanaan dura
isiniin je'e: ummanni keenya birkii taariikha
isaanii jabduu keessatti, maqaa Gaallaa'aatin nama
miidhee isaanii gaalla'aan yaamamu miidhame. mee
fakeessa'aaf jalqaba jaaraa islaamaa kan saddeetii 8
keessatti qabsoo isaaniii akkasuma taariikhni
isaanii, kan mqaa Gaalla'aatin barreeffame, sababaa
warra maqaa isaanii kana diduun awwaalametti yookaa
irraanfatmetti hanga gariin warra beekkomsa himatuu
naannoo Hararitti ummanni oromo'oo takkaa hin
argamne je'utti. inni nama oromoon gaalla'aa miti,
gaallan oromo'oo miti je'u. namni kun dubbiin
isaatifii innilleen waan laalan hin qabu. inni
takkaa galtu'uu takkaa diina takkaa wallaalaa
takkaa dantaa wahiiti diddaa san keessaa qabaa.
Ammoo gaallan gama
dhiyaatifii bitaadhatiin, warri gaafa duraa gaallan
zamana dhiiraa gaarafii, godatti galchite hiree
argatanii, meeshaa lolaa faranji'irraa
argannaan,kan akka qawwe'ee madaafaa faa ummata
gaalla'aa, warra farado'uun lolutti, duulanii biyya
gaalla'aa hunda qabatanii miidhaa, jabduu biyyaafii
ummatallee miidhan.diin keenyafii aadaa teenyafii
afaan keenya, qabadhaa. diinifii aadaa teessan
dhiisaa je'een. tokkummaa ityoopiya'aa eegu'uu
jecha akka diin tokko malee diin biraa ityoobbiyaa
keessatti hin dhaabbanne je'aniin.
Ammas warri
Gaalla'atti roorrise wanni dalage, Maqaa gaallaa
je'u tuffatuu ilmaan gaalla'aa jibiisii su`uu jecha
.duuba warri oromoo gabroonfate maalif kana dalage?
si maqaan kun gaafa gaallan waan gaafa afrika'aa
taye hunda bulchitu, jibbamemoo gaafa isaan
gabroonfaman jibbame. yoo maqaan Gaallaa je'amu
Gabra jechuu kan je'an taate, gaafa gaallan isaan
gabroonfattu ma'naan Gaallaadhaa mal taya?
gooftaa taya jechuu.
Waa takka haa beynuu,
maqaan ummata tokkoo, ummanni sun, diin tokko dura
dhaabbate'eef jecha hin jibbamu. hin dhiifamu. mee,
arabni, islaama dura dhaabbate'eef Maqaan isaanii
wahi jibbamee. yookaa dhiifamee. akkasuma gaallan
yookaa oromoon, diin islaamaa dura, yookaa diin
kiristaanaa dura, dhaabbatani'iif, maqaan isaanii
hin jibbamu hin darbamu.
Duuba wanni arabni
aadaa gaalla'aa jaalatu'uun wajji, maqaa isaanii
jibbeef, akka tokkummaan gaalla'aa hin deebineefi .
maqaan haada , ummata walitti hidhuu. wanni arabni,
aadaa gaalla'aa jaalatuu beynen, gaafa arabni
jabhaa gaalla'aa ta carcar jabse, jahaan gaalla'aa
ta asaaboot, tan mootii isaanii Fantaalle eeydu,
jabhaan tun, Mootii arabaa kan (sabruddiin)
je'amutti, gumaata ergite. gumaanni isaan erganiif,
waan moototaan kabajan heddu'uufii, dubara
babbareedaa dhibbaafii kudhan. duuba mootichi
arabaa waan biraa beekhee , dubra dhibbaafii kudhan
, maalif nuu ergitan? jennaanin wanni isinii
ergineef , akka khudhan ati fuutee , dhibba,ashakara
keetii heerumsiiftu , akka suddaa walii taanu
je'aniin. jennaan mootichi arabaa wanni je'een: nuti
jihaadatti jirraa waa lamarraa tokko maraxadhaa
filadhaa , takkaa islaamayuu . takkaa lola.
akkasitti ergaan jabhaa oromoo asaboot , asabootitti
eebitee , waan mootichi je'e, hayyoota asbootitti
himte. ammas ergaa biraa tan kum afur geessu,
muutichatti erganii wanni je'aniin: nuti harka
khenninee nama waa nu barsiisufii, nama nu bulcu,
nuu ergi, je'aniin.
Akkasitti nama waa
isaan barsiisu, nama diin isaan qabsiisu ergeefii,
nama isin bulchu, isintu wal beekaa if keessaa
filadhaa.nama afurtama barlamaanaf filadhaa, ammas
nama afuur gola gubba'aatif filadhaa, aadaa
teessaniin wal bulchaa. sharxii islaama hin
khallafneen. yookaa islaaman wal hin dhabneen
akkanatti arabni aadaa oromo'oo jaalatee, aadaa
isaanitti dalagatuu isaanii, sharxii heera
islaamatiin wal hin dhabneen.
Achirraa heerri
oromo'oo muuxatuu jalqabe. achirraa heerri
asabootitti jalqabame kun, biyya oromiya'aa hunda
keessa faca'e, sababaa kanaaf oromiyaa hunda keessaa
Asabootitt erganii heera haaraya barbaadanii, waan
hayyoonni asaboot je'u dhagayan. sababaa hayyoonni
Asaboot qondaalonni oromo'oo beekkosa isaanii
guutuu sanirraatti beekkomsa islaamaa guutuu
ida'ataniif jecha.
Ammoo warri gaalla
gabroonfate wanni maqaa gaalla'aa jibbuuf isaatu
jibbuu haqa godhata'aafii miti. akka inni maqaa
buruja qabu, kan namni isa dhagaye akka inni maqaa
ummata jaba'aa taye beekhu , ni beekhanii , haa
tayuu wanni maqaan gaalla'aa hafuu jibbaniif,
dantaa isaanitiitu san keessa isaanii jira'aafi.
ammoo maqaan kun hafuun balaa isaanitti kaasa.
maalif yaanni isaanii tokkummaa gaalla'aatifii
tokkummaa warra isaa gabroonfatuu argamsiisuu sun
gaallan waan ist'maarri isaan godhe irraanfatuudhan
argama. gaallan san irraanfatuun isaanii hin
mijjaayu, yoo maqaan gaalla'aa saba oromo'oo keessa
jiraate. tanaaf jecha warri isaan gabroonfate sun,
maqaa gaalla'aa kana, dhoowwama haa goonuu je'anii
wal mariyatan. ammas wanni waliin ja'an Orom'o'oofii
Gaallan maqaa ummata tokkoo tayuu haa dinnuu, akka
ummanni nuti itti roorrifne sun gaallaadha malee
Orom'o'oo miti jechaa, nama fudhachiifna karaa
hundaan.
Tanaaf jecha warri
gaallaa gabroonfate, wakka maqaan gaalla'aa
dhoowwama tayu, awaajii dhawan. warri an gaallaa
ifiin je'u takaa namaa ati gaallaa je'u qixaan'i
isaa akkana akkana je`anii awaajan.
Duuba warri alaga'aa,
ammallee warri waan beyne kan ormo'oo, ammllee
warri san keessaa dantaa qabu, awaajii isti'maaraa
tanaaf dibii dhawamnii, harka dhawanii afaan
bananiifii, yaada isti'maaraa kana , facaasan.
dabballee tayaniifii.
Yoo oromoonni,
ilmaan gaalla'aa, kan amma oromumma'aan beekkaman,
warra isaan gabroonfatuun, isin abbootii teenya
warra walluu, warra wallaggaa warra jimmaa, warra
arsi'ii , warra baalee, warra harar, warra gaalla
sidaamo'oo, miidhaa jabduu miitan je'eeti,
taariikhni isin barreessitaniifii, taariikhni
addunyaan barreessite hundi dubbataa dubbiin sun
jirtii je'anii nu gaafatan nuti warri isaan
gabroonfate wanni jennuun, akkasuma isin wrri
awaajii teenya dhageessan dabballoonni keenya, wanni
jettaniin warri biyya isin maqaa dhooytanii sun, kan
nuti fi'e abootii teessanii miti. isaan gaallaadhaa.
isin Oromoo. nuti oromoo hin gabroonfanne.namni
nuti gabroonfanne, Ummata badaa tokko kan gaallaa
je'amuu isin oromoodhaa maaltu walitti isin hidhe.
amma eegu waan akkanaa kana hin gaafatinaa.wanni
maqaa Gaalla'aatin barreeffame taariikha tayuu,
aadaa tayuu maymaaka tayuu geyrara tayuu, mirriysuu
tayuu, weedduu tayuu, heellee tayuu wanni biraa
hundi waan oromo'ootii miti jennaan. akkana je'eeti
isti'maarri Gaalla'aafii oromoo adda muruu fedha.
faana. balleessaa isaanii dhoyfatu'uu jecha. haa
tayuu namni ilmaan oromo'orraa isaan dhugo'oosu hin
jiru. maalif wanni oromoonni beekhee yaadu , gallaan
abbootii teenyaa mitii yaadun ,Taariikha Oromo'oo,
kan maqaa gaalla'aatin barrffamee argame hunda didu.
ammallee dachiin maqaa gaalla'atti hidhamte takkaa
gaallaa walloo gaallaa shawa'aa faan, dachii
oromo'ootii mitii yaadu. oromoonni ar'a alaa
dhufanii yaaduu. duuba eenyu mee namni waan kana
eehamu? oromoon wanni yaaddu : (gaallan, ilmi ormaa,
oromoon , ormi , aaraam iram, wadaay) hundi, maqaa
isaaniti. wanni maqaa isaanitiin dhufe hundi , kan
isaaniti, taariikha tayuu, waan biraa tayuu .
hiikkan alagaan maqootii teenyaf keessu, takkaa
hiiytu oromoo biratti, hin fudhtamu. maqaan ummataa
akkuma dhagayametti qeebalama yookaa fudhatam.
maqaan ummataa heddommaatun, fafaa miti. yaroo takka
maqaan tokko, maqootii ummataa keessaa mul'atuun,
taariikhni isaan bareeffamuun, waanuma jiru. warri
misraa kan amma araba misraa je'amu, dur qibxii,
ammallee faraa'ni naa je'amuu turan.ona yookaa
araddaa maqaa faraa'ina'aatin dachii jalatti
awwaalamte, qotanii , baasaniiti dhaaddataniin.
Obboleeyyan keenya
taariikha biyya teenyatiifii taariikha ummata keenya
jabeessun nurratti jira. an waanan quba qabu, garii
taariikhaa, kan ummata keenyafii, dachii teenya
keessatti argame waan dhuga'aa isin yaadachiise.
Waa takka namuu haa
beekhuu:
Taariiikhuma jechuun
bar waan dabre himuu
hamaadhafii gaarii waanuma argamuu
Ammas wanni beekhun
nurra jiru: diinni, yookaa nyaabni ummataa,
taariikha ummatarraa waan hamtuu malee, waan gaarii
hin himu, ummata qalbii caphsu'uu jecha. akka
ummanni sababaa waan isaan kijibaan odeessaniif
jecha, if jibbee, maqaa ifii jibbee akka waan takkaa
biyya sanitti hin argaminii if seye, hanga ummnni
keenya maqaa tokko, kan yoo yaamamaniin ummanni
hundi maqaa keenya je'ee, owwaatu dhabe, takkatti.
yoo maqaa gosaa takkaa, maqaa dalaga'aa taate malee,
gaafas maqaan bakka hundatti dhagayamu, kan
kitaabban taariikhaa keessatti bareeffame, kan
dachiin isaani isatti qindeeffamte, maqaa
gaalla'aati. sanumaan wajjin yoo ati gaallaa
jetteen an gaalla'aa miti. inumaa si dhawu'uuf
sitti utaala, haatayuu Rabbiin naa laaffisee,
radiyoonarra maqaa tokko qabatu'utti yaame yaamnan
afaan qottu'uu malee maqaa biraa hin qeeballu hin
eehamnu, je`e warri baya harar akkasittan faraqaa
afaan qottu'uu jecha'aan raadiyoona Maqdisho'orraa
dabarsuu ture duuba odo'on akkasitti oofuu janaraal
taaddasa gabreen qundaal waraanaa kan mootummaa
haylasillaase'ee, jumhuuriyyaa soomaalie'ee daaw'ii
dhufee, jaallee ziyaad barree dubbisee akki je'een
afaan kun afaan Gaalla'aati je'ama malee afaan
qottu'uutii , miti. achirraa jaallee ziyaad xalayaa
natti ergee, barnaamija qottu'uu barnaama
Gaalla'aatti jirjiiraa nuun je'e, akkasitti
barnaamja afaan gaalla'aa jennee, raadiyoona
maqdasho'orraa dabarsuu turre.
Gaafas wannin ummata
keenyan je'uu ture :
taariikha oromo' oo
hunoo sinii himee
irrumaan tuttuqee
yoomin hundaa himee
bakka hundaa namuu
walumatti kaasee
biyya hundaa
namuu waan f edhhu argatee
xiqqa'aa gudda'aan
baraakkaan jabaatee
wanni
jabaataniin harka tokko tayu
bakka hundaa namuu
mariin takka tayuu
ilmaan oromoodhaa
wanni saan eeggatuu
bakkuma marattuu harka
wal qabatu
abbaan saanii
tokkoo afaan saanii ajjii
ammas hundi saanii waliin qaban
hujii
taariikhni oromo
'oo tokko tayuu garree
ee maa bakka hundaa
isaan walin barree
maqaan saanii
tokko dachiin saanii takaa
mee namni akkanaa rakookkamiin arkaa
yaa ilmaan
oromoo dubii too dhagayaa
maqaafii afaanin harka tokko tayaa
namni afaan
keetii inni shannyii teetii
qoqqoteen gaafatin maali goost teeti
dhiisaa maqaa
gosaa ka dhiyoo argamee
isa dur qabdhaa
kan akkaan baramee
bar maqaan
durattii isaawwali – qqabaa
gosa sabaa hundaa
taariikhs ni qabaa
yoo isin wal
taatan xiqqa'aafii gudda' aanii
dhiirafii dhalaadhan walis
jaalattanii
baraa nam
tokkolleen isin duran bayuu
dhiirummaa teessanis
namuu haa dhagayuu
qananiin
teessanii isunuu beytanii
biyya teessan
jaaraa bakkuma jirtanii
waa takka haa
beekhuu bakka hundaa namuu
kan oromoo miidhuu
numa miidha namuu
nam tokkolleen isaan
miidhuu waan dandayuu
oromoon feenee
biyyarraa haa bayuu
kan oromoo mormoo
takkaayuu diinumaa
takkaayuu galtu'uun sudaatinanaa homaa
oromoon guddinaa
nama hundee qabuu
nama heddumminaaf dachii gudoo qabuu
kan isin
guddisee gooytuma keessanii
takkaan galchaa mee
Waaqa keessanii
kan isin
kabajuu galata argataa
namni isin tuquu borutti
rakkataa
yaa Rabbi
jabeessii gaallaa islaamattii
walis jaalachiisii bakkuma hundatti
dilii teenya
hundaa mee nuu araaramii
Muhammadii je'ee
mootiilma aadamii guddinas da'ii nagayalee buusii
nabiyyiidharrattii jaalalleetti aansii
waanuman dubbadhes
nama jaalachiisii
adhafii
gaarii addumaan beysisii


text: 1/Kukwārēy tisiin aka tōkōl nyoo ōōw nkōō wōloo mii :piichiich /ākēēlēwēn ku-irchi Iriin pāyit akipō pichoochēē. Tēnii kōōnunēy Iriin akupēēlēy kōrōs tākuu-uuntō ngʼōōki choo kiiku-ir :piich. 2Āmu chiich tisiin kumuukēy ku-isu muutyō piich choo mēēnkēt kir ākōō choo /kiikuchuunnyō. 3Kiyoonēē nyoo irēy tisiin kupeel kōrōs akipō ngʼōōkiichiich kipootō ngʼōōki choo kiiku-ir :piich walak. 4Moomii :chiich nyoo lēwēnēy keey kilēku Tisiin nyoo Ōōw. Iriin ākityōōn nyoo lēwēnēy kilēē wōlōō kiilēwēntooy Aaron. 5Nkōō oor nyoo lēē nyoonēē, ku maatōrōōr keey :Yēēsu kilēku Tisiin nyoo Ōōw. Aku Iriin nyoo kiimwoochi kilē, "Inyēēn Wēēriinyuun! Koolēku aniinee paapeengʼuungʼ." 6Kimwa nkōō ārii aka kilē, "Ilēkuuy tisiin ākōy, kilēē Mēēlkisētēēki." 7Kimii :Yēēsu ngʼwēny ku kiisooyēy kukuurēy akuriirchinii Iriin, nyoo kiimuukēy kusārunō inyeentee meerat. /Kēētēērchi nyuun soowuutēchiich āmu kiikoonyitēy Iriin. 8Mpō ntā kii Wēēroo Iriin :Yēēsu, ku kiineet keey koonyit kupunuunō nyāriluut. 9Paani keewaangʼ :Yēēsu pāyit nyoo kiichēpchinii :Paapa, /kēēlēwēn kilēku Tisiin nyoo Ōōw kilēē Mēēlkisētēēki sikuutē sopoon nyēpō ākōy piich choo rānēy inyeentee. 11Chaangʼ ngʼaleek choo kuumuukēy /keemwa kutuup keey ākōō ngʼaleechu, aku kōrōōm āmu akwaan piich choo mootēērēy ngʼal kilē weel. 12Kiitakyaamuuk :akwaan aneet piich walak paannyēēnyi, wōloo nyuun toomārēēkwaan /takeeneetaak koonēētuutēchu kiipō taay chēpō ngʼālyoontoo Iriin. Nyoo kātoo-āmēy āmiisyō nyaa tokool, kutoomārēy /keepayeenaak chē. 13Chiich nyoo lwēēy chē ku tāku laakwa nyoo mēēnkēt kir nyaa karaam ākōō nyaa ra. 14Āmiisyō nyaa tokool kipō piich choo kiilēy keey kusōwu kir nyaa karaam ākōō nyaa ra.


text:
Baqattoota biyya ofii keessaa dheessuun biyya namaa keessa dahachuuf dirqaman irra dararaan adda addaa kan ga’u ta’uu dhaga’amaa jira.Dhiyeenya kana Hargeessaa Somaaliilaand keessatti haalli dhaqqabe ragaa tokko.
Baqataan Abdurraahman Korosoo Kaayyoo jedhamu biyya ofii irraa ba’ee somaaliilaand erge seenee waggaa saddeet guutuuf jedha. Dhaaba baqattootaa kan Tokkummmaa Mootummootaa jalatti galmaa’ee waraqaa simannaa ykn maandeeta argatee jira.
Abbaa ijoollee lamaa kan ta’e Abdurraahman nama isa gargaaru waan hin qabneef jecha,ijoollee isaa lamaan mana duwwaa keessatti itti cufee hojiif manaa yeroo ba'eetti haalli gaddisisaan ijoollee isaa mudate.
Dubartiin lammii somaalee kan Abdurraahman waliin wal dhabaa turte tokko mana ijoolleen lamaan keessa ka’aman sanatti gaaza firfirsuun ibidda itti qabsiifte ijoolleen Abdurraahmaan lameen gubatanii du’uu Abdurrhaman bakka dhoksaatti ka’amee jiru irraa Raadiyoo Sagalee Amerikaaf ibsee jira.
Anaaf sichi jireenyi hiika hin qabu jedha.Maaltu ta’e? Guutummaa seenaa kanaa MP3 tuquun dhaggefadhaa.


text:
WASHINGTON DC—
Addi paartiilee mormitootaa ja’a of keessaa qabu - Waltajjiin Tokkummaa Federaalaa Dimookitaatawa Itiyoophiyaa -- Ka yeroo ammaaf barbaachisuu fi hegeree biyyattiif furmaata waaraa akeeku - ittiin jedhe, Maanifeestoo yokaan ibsa baasee jira. Kora-sabaa toorbaffaa Sanbata dabre geggeesse ennaa xumuru ibsa kana baase - Medrek. Paartiilee miseensota Medrek keessaa tokko ka ta’e - Koongiresa Federaalawa Oromoof dura-taa’aa ka ta’an - Dr. Mararaa Guddinaa akka jedhanitti, ibsi sun dhimmoota ijoo lama of keessaa qaba. Tokkoffaa, haala itti hoogganni fi seerri ittiin bulmaataa fooyyessametti ka fuuleffate yoo tahu lammaffaan immoo haala polotikaa, dinagdee, hawaasummaa, barnootaa fi fayyaa uummata Itiyoophiyaa yerpoo ammaa xiinxaluudhaan akkaataa kun itti fooyya’u daandii akeekuu dha.
Mootummaa ol’aantummaa paartii tokkichaan geggeessamuu fi uummata irratti irree fe’ee bulchaa jiru irraa gara sirna paartii hedduu hirmaachisuu fi dimookiraasummaa dhugaa babal’isu hundeessuutti fuuleffachuudhaan akkaataa itti of keessatti hojjennuu fi paartiilee toora kana irra jiran waliin hojjennu irratti marii bal’aa geggeessinee ibsa kana baasne, jedhu – Dr. Mararaan.
Ibsi isaanii kun uummata beeksisuu fi paartiilee mormitootaa ka biroof waamicha godhuu ta’e iyyuu, Mootummaanis akka keessa deebi’ee of ilaalu, dippiloomaatonni alaas akka haala dhugaa Itiyoophiyaa keessa jiru hubatanii akka yaada keenya simatan barbaadna, jedhu.
Gaaffii di Deebii dhaggeeffadhaa


text: 1Be7ite, kawoi xillotettan kawotana; haariyaageetikka suuretettan haarana. 2Asai huuphiyan huuphiyan carkkuwaappe geemmiyo soho, gotiyaappe baqatiyo soho gidana; mela sohuwan goggiya haattanne booddila biittan de7iya gita zaallaa kuwaa mala gidana. 3Xeelliya asatu aifee qilimmenna; siyiyaageetu haittaikka ezggana. 4Tafitafiya asatu wozanai erananne akeekana. Deddotiya asatu inxxarssaikka suure geeshshidi haasayana. 5Hagaappe sinttanau eeyyi bonchcho asa geetettenna. Iita asi bonchchettenna. 6Aissi giikko, eeyyai eeyyatettaa haasayees; a wozanaikka nagaraa oottanau, GODAA bolli xalabaa haasayanau, namisettidaageeta kalissennan agganaunne saamettidaageeta ushshennan digganau, iitabaa maqettees. 7Uuzettiyaagaa uuzee iita; metootanchchai suurebaa haasayinkka, wordduwan hiyyeesaa xaissanau i iita qofaa qoppees. 8Lo77o uri lo77obaa halchchees; he lo77o halchchuwan minnidi de7ees. 9Inttenoo qofi bainnan de7iya maccaasatoo, denddite; denddidi ta odiyoogaa siyite; inttenoo ammanettidi uttida macca naatoo, taani intteyyo yootiyoogaa ezggite. 10Issi laittaappe qiibaa aadhdhishin, intte ammanettidi uttidaageeti kokkorana; woiniyaa a wodiyan xunqqiyoogee attana. Tookkidobaappe intte aifiyaa shiishshana wodekka yeenna. 11Inttenoo ishaluwan de7iya maccaasatoo, kokkorite. Inttenoo ammanettidi uttida macca naatoo, gajigajite. Intte maayuwaa qaarite; qaaridi kayyo afalaa intte xeessan gixxite. 12Lo77iya shooqainne aifiyaa herxxexxida woinee xayido gishshau, azzanidi, intte tiraa baqqite. 13Agunttaa buurainne kinddiichchoi ta asaa gaden mokkiis. Asai ufaittidi de7ido keettatussinne ufaissan de7ida ha katamaassi yeekkite. 14Miixai attana; daro asai de7iyo katamatikka onana; qatoinne wochchiyo gimbbeti merinau baisa gidana; eti wora hareti ufaittiyoosaanne dorssaa wudee hemettiyoosaa gidana. 15Hegeenne, bolla xoqqaappe nu bolli ayyaanai gukkana gakkanaassa, mela bazzoi araddana gakkanaassanne aradda biittaikka wora gidiis geetettidi qofettana gakkanaassa. 16Hegaappe guyyiyan, suure pirddai mela bazzon, xillotettaikka aradda biittan de7ana. 17Xillotettaa oosoi sarotetta gidana; xillotettaa aifeekka merinau woppatettanne ammanettidi de7iyoobaa gidana. 18Ta asai sarotettai de7iyo sohuwan, naagettiya keettaaninne woppu giida shemppo sohotun de7ana. 19SHachchai woraa diippikkonne, qassi katamai muleera qolettikkonne, 20he haattaa ubbaa lanqqen intte kattaa zeridi, intte mehiyaakka intte haretakka henttau birshshi yeddidi, intte keehi anjjettana.


text: 1Ara, /kiikiimē keey ām Kiriistō? Ara, /kiititiirē keey ām chamateenyii? Ara, /kēēsinēnē ām Tāmirmiryēētaab Yēyiin? Ara, /kēēriirēē keey ānkēēkāsyinē keey kiisayta? 2Yoo wuu nyooto, ong'ereechaa miisin ōkāsyiintōōsii, ōchoomtōōsii, ānkōōyēku akeenke ām moonikwook āk kāāsōōtēywēēkwook. 3-Mōōmākyinē keey tukuuk nkit, nto ōkāsē keey buch, nteenee ōyibē keey ng'wēny ānkōōsōōtyēēchinē kule kāroomēch :alake kusiir akweek. 4-Mōōkāsē baateey kiyēē ōmāchē :akweek nkit, nteenee ōkāsē :nkinee kiyēē māchē :biiko alake. 5Māchāktōōs ōkāsē kiy kuu wōloo kāstooy :Kāārārookiintēēt Yēēsu. 6Ki Yēyiin :inee, āmēēbērē kiisoot kule kisāsu kāāmuukēywēēchoo sukukerkeyiit Yēyiin. 7Nteenee kibakaakta kāāmuukēywēēchooto, ankucham kuyēk chii nyēē motwooriin. 8Nto yu ki chii, kiyibē keey ng'wēny kukoonyitē Yēyiin ākoy kume ānkumēēchi mbo murtooywoontēēt. 9Kunyi, kiitōrōōr :Yēyiin Yēēsu miisin ānkōōkoochi kaayneet nyēē wōō miisin kubiir kaayna ake tukul. 10Kunyoo, mākukutuny :chii ake tukul nyoo mii barak, nyoo mii ng'wēny āk nyoo mii ng'wēnyuutaab kōōrēēt kukoonyitē kaayneetaab Yēēsu 11ānkumwooyē :ng'elyebta ake tukul kule Yēēsu Kiriistō :Mokoryoontēēt, /sikiitōrōōr Baaba Yēyiin. 12Lēyyē, chōōrōōnuutēkyuu, kuu yoo kwōōkoonyitoo kwaak kēēboontē keey ānkōōkoonyitoo mbo miisin raat yoo -mākēēboontē keey, ōywēyiisyē miisin ānkōōyēyē tukuuk chēē ibooru kule /kookiiraraachaak. 13Ōnkētē kule imuuchē :Yēyiin kuyēētyēēchook ōmāchē oyey kiyēē māchē :inee ānkōōyēyē kiyooto. 14Ōyēyē kiy ake tukul nyēē -mōōriirēē keey nto ōkwiilē keey 15sōōbēērē keey ānkōōtililiitu kuu lōkōkaab Yēyiin chēē mātinyē leles ām kōōrooni bo chukurāt āk biich chēē choolwookēnootiin. Ōluuwu ām kōōrooni kuu kookeelik 16ānkōō-āmu lōkōōywēkaab soboonto. Yoo kooyey kuu nyooto, āng'ērēchē bēsyoonoo itiilchinē :Yēēsu Kiriistō ng'aleek, kuuyu mānāāwo buch :yiisyoonoo kyāāwuulyēē. 17Ānkoo +/makiitaata korotiikyuu kuu kōrōsēēk, kuuyu kyāāyēētyēēchook ōyēnchi Yēēsu, +maang'erech ānku +makeeng'erech :tukul āk akweek miisin. 18Kunyoo nanyuun, māchāktōōs :nkakweek ong'erech āk anii. 19Āmoong'tēē keey Mokoryoontēēt Yēēsu kule +māāyooku Tēmētēēwō lēēkitō kuchō wōloo ōmiitē saang'erech yoo /kāchākyoomwoo lōkōōywēkwook. 20+Māāboontē :chiito ake nyēē kāswook ng'aleekwook kuu inee. 21Riibē :biiko alake ng'aleekwaa baateey, āmēēbērē ng'aleek chēē māchē :Yēēsu Kiriistō. 22Ōnkētē :akweek mbo wōlēē kiikōōboorunto keey :Tēmētēēwō nkityō, kuuyu kēēyēyiisyē :acheek tukwaay āk inee kuu leekwa āk kwaan kubo yiisyēētaab lōkōōywēkaab Yēyiin. 23Kunyoo, āsōōtē +māāyooku kuchō wōloo ōmiitē yoo kaakas wōlēē wuunto ng'aleek ām wōlēē āmiitē. 24Ākoosēē keey Mokoryoontēēt kule +māāchōō :nkanii wōloo ōmiitē lēēkitō. 25Kyōōyooku ng'eetaabiya Ebafurotiito wōlēē āmiitē sukuyēētyēēchoo. Kōōkēēwuulyēē lōkōōywēk chēē kāroomēch kyoomē booryēēt tukwaay. Nteenee, kwaasoot kule karaam ākētu wōloo ōmiitē, 26kuuyu kōōkwoomchi inee :yēēmootēēt kubērē nto kasaak akweek tukul ānkung'woonchinē, kuuyu kyōōkāsē kule kikiikumnyaan :inee. 27Manta kimnyoonē, ankitame. Nteenee kiriiree :Yēyiin inee kumame. Mēēbērē inee baateey, nteenee kiriireenaa nkanii simātāsyi :meenyii ng'wooninto nyēē āboontē. 28Anii miisin nyēē kwāāmāchē kule kuchō wōlooto soong'erech subak yoo kookas inee, nto yooto mēēbērē tāāsōōtē miisin. 29Otaach ām ng'erekweek tukul kuu ng'eetaabiya ām Mokoryoontēēt. Ōkoonyitē miisin biiko chēē wuu chutēchu, 30kuuyu kyaalta keey nyēē kitāmēē kubo yiisyēētaab Kiriistō, nto yooto kuyēētyēēchoo ng'ālyoo nyēē -kimōōmuuchē :akweek kut ōyēētyēēchoo.


text: 1GODAI hagaadan yaagees; "Ba; baada urqqaa medhdhiyaagaappe gombbo shamma. SHammada nenaara amarida dere cimatanne amarida qeese cimata ekkada, 2Kon77a Me7o Penggiyaa giyo penggiyaa lanqqiyaara aadhdhada, Hinnooma Zanggaaraa ba; yan taani neeyyo yootiyo qaalaa awaajja. 3Hagaadan yaaga; 'Inttenoo Yihudaa kawotoo, inttenoo Yerusalaame katamaa asatoo, GODAA qaalaa siyite! Ubbaappe Wolqqaama GODAI, Israa7eela Xoossai hagaadan yaagees; "Be7ite, siyiya ubbau haittau iitiya palabaa ha biittaa bolli taani ehaana. 4Aissi giikko, asati tana aggidosona; eti woikko eta aawati, woikko Yihudaa kawoti erenna hara xoossatussi xuuggiyo yarshshuwaa yarshshiyoogan ha sohuwaa tunissidosona. Eti xillo asatu suuttaa ha sohuwan kunttidosona. 5Qassi taani eta azazabeennabaa, woikko yootabeennabaa, woikko ta wozanan qoppabeennabaa oottidosona; eti bantta attuma naata Ba7aalayyo taman xuuggiyo yarshsho oottidi yarshshanau, goinniyo xoqqa sohotun yarshshiyoosaa gimbbidosona. 6Hegaa gishshau, ha sohoi Toofeeta woikko Hinnooma Zanggaaraa geetettiyoogee attidi, SHuha Zanggaaraa yaagettidi xeegettana gallassati yoosona. 7"'"Yihudaanne Yerusalaame asaa halchchuwaa taani ha sohuwan halissana. Eti bantta morkketu bisuwaaninne banttana woranau koyiyaageetu kushiyan haiqqanaadan taani oottana. Eta ahaa saluwaa kafotuyyoonne sa7aa do7atuyyo quma oottada immana. 8Taani ha katamaa baisanne qilliicciyoobaa kessana. Hegaara aadhdhiya ubbai a bashshan garamettidi, 'Poora!' yaagana. 9Eti bantta macca naatunne attuma naatu ashuwaa maanaadan taani oottana. Eta woranau koyiya morkketi eta waissiyo waayiyaaninne dooddiyo doodan, eti ubbai issoi issuwaa ashuwaa maana" yaagees' yaaga. 10"Hegaappe guyyiyan, nenaara issippe biida asatu sinttan he gombbuwaa mentta. 11Menttada eta hagaadan yaaga; 'Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; "Zaaridi koolin oiqqennaadan oottidi, issi asi gombbuwaa menttiyoogaadan, taani ha kawotettaanne ha katamaa mentterettana. Asati ahaa moogiyo sohoi bainna gishshau, Toofeetan moogana. 12Taani GODAI ha sohuwaanne an de7iya asaa oottanaagee hagaa; taani GODAI ha katamaa Toofeetadan oottana. 13Yerusalaame asaa keettatinne Yihudaa kawotu keettati, keettaa bollan dembbayidi oottidosan saluwaa xoolinttetussi ixaanaa cuwayidonne hara xoossatussi ushshaa yarshshuwaa gussido keettati ubbai Toofeeta giyo sohuwaadan tunidaageeta gidana" yaagees' yaaga" yaagees. 14Hegaappe guyyiyan, Ermmaasi GODAI hananabaa yootanau kiittido Toofeetappe simmidi yiidi, GODAA Beeta Maqidasiyaa giddon de7iya dabaaban eqqiis. Eqqidi asa ubbau hagaadan yaagiis; 15"Ubbaappe Wolqqaama GODAI, Israa7eela Xoossai hagaadan yaagees; 'Siyite, taani ha katamaa bollinne a heeran de7iya moottatu ubbaa bolli ehaana giido iitabaa ubbaa eta bolli ehaana hanais. Aissi giikko, eti morgge zozza gididi, taani yootidobaa siyennan ixxidosona' yaagees" yaagiis.


text: 1Hegaappe guyyiyan Daawiti, "Yihudaa katamatuppe issuwaa boo?" yaagidi GODAA oichchiis. Oichchin GODAI a, "Ee; ba" yaagiis. Yaagin Daawiti, "Awa boo" yaagidi oichchiis. Oichchin i, "Kebroona ba" yaagidi zaariis. 2Daawiti ba maccaasata naa77ata, Iziraa7eeliyo Ahino7aamonne Qarmmeloosiyo, Naabaala am77iyo Abigaalonne ekkidi, Kebroona katamaa biis. 3Daawiti banaara de7iya asatakka eta so asaa ubbaara ekki ehin, Kebroonaaninne a heeran de7iya guutta katamatun uttidosona. 4Yihudaa asati Kebroona katamaa yiidi, yan eti Daawita Yihudaa asaa bolli kawoyanau tiyidosona. Saa7oola moogidaageeti Gala7aaden de7iya Yaabeesha katamaa asata gididoogaa Daawiti siyido wode, 5asaa kiittidi eta, "Intte intte godaa Saa7oola moogido kehatettaa gishshau, GODAI inttena anjjo. 6Ha77ikka GODAI aggenna siiquwaanne tumatettaa inttena besso; qassi intte ha kehatettaa oottido gishshau, taanikka intteyyo lo77otettan kushiyaa zaarana. 7Ha77i simmi minnite; xalite; aissi giikko, intte godai Saa7ooli haiqqiichchiis; qassi Yihudaa asati tana tiyidi, bantta bolli kawoyidosona" yaagiis. 8Saa7oola olanchchatu gadaawai Neera na7aa Abaneeri Saa7oola na7aa Yaabustta ekkidi, Maahinaima giyo sohuwaa efiis. 9Efiidi Gala7aade, Aseera, Iziraa7eela, Efireema, Biniyaamanne Israa7eela biittaa ubbaa bollan kawoyiis. 10Saa7oola na7aa Yaabusttee Israa7eela bolli kawotiyo wode ayyo oitamu laitta; i naa77u laittaa kawotiis; gidikkonne, Yihudaa asai Daawita kaalliis. 11Daawiti Kebroonan Yihudaa asatu bolli laappun laittanne usuppun aginaa kawotiis. 12Neera na7aa Abaneerinne Saa7oola na7aa Yaabustte asai Maahinaimappe Gabaa7oona katamaa biidosona. 13Xaruuyi na7ai Yoo7aabinne Daawita asai kiyi biidi, Gabaa7oona dalbbanttaa matan etaara gaittidosona; issi citai dalbbanttaappe hefintta baggaara uttin, issi citai hafintta baggaara uttidosona. 14Yaatin, Abaneeri Yoo7aaba, "Ane wodallati denddidi, nu sinttan olaa gaittona" yaagiis. Yaagin Yoo7aabi, "Eeno, denddidi gaittona" yaagiis. 15Hegaa gishshau, Biniyaama baggaunne Saa7oola na7aa Yaabustte baggau tammanne naa77u asati qoodan kiyidi, Daawita baggau eqqida tammanne naa77u asatuura olaa gaittidosona. 16Gaittidi issoi issuwaa huuphiyaa oiqqidi, ba oiqqidoogaa daaddan daaddan bisuwaa dirgginttidi, issippe haiqqidosona; hegaa gishshau, Gabaa7oonan de7iya he sohoi Bisuwaa Gade geetettees. 17He gallassi wolqqaama olai olettin, Daawita asai Abaneeranne Israa7eela asaanne xooniis. 18Xaruuyi naati heezzai Yoo7aabi, Abishaayinne Asaaheeli he sohuwan de7oosona; Asaaheeli wushadan eesotidi woxxees. 19Asaaheeli ushachchi woikko haddirssi geennan Abaneera yedetaa sikkiis. 20Abaneeri guyye simmi xeellidi, "Asaaheelaa, laa nenee?" yaagidi oichchiis. Oichchin Asaaheeli, "Ee tana" yaagiis. 21Yaagin Abaneeri a, "Issi baggi, ushachchi woikko haddirssi simma; simmada asatuppe issuwaa oiqqada a ola miishshaa qaara ekka" yaagiis; shin Asaaheeli a gooddiyoogaa agganau koyibeenna. 22Qassikka Abaneeri Asaaheela, "Taani nena biittaara gattada sikkennan de7ishin, tana gooddiyoogaa agga! Nena worada, taani ne ishaa Yoo7aaba som77uwaa waatada xeellanee?" yaagidi seeriis. 23SHin Asaaheeli a gooddiyoogaa aggennan ixxiis. Hegaa gishshau, Abaneeri tooraa guyye tum77idi, Asaaheela uluwaa caddiis; caddin toorai zokkuwaara kantti kiyiis; Asaaheeli he sohuwankka kunddidi haiqqiis. Asaaheeli haiqqido sohuwaa gakkida asai ubbai hegan eqqiis. 24SHin Yoo7aabinne Abishaayi Abaneera gooddidosona; awai wulliyo wode, Gabaa7oona Bazzuwaa efiya ogiyan Giiyaaha katamaappe sintta baggaara de7iya Ama giyo keraa kiyidosona. 25Biniyaama asati Abaneera guyyen shiiqidosona; eti issi cita gididi, issi keraa huuphiyan eqqidosona. 26Hegaappe guyyiyan Abaneeri Yoo7aaba xeesidi, "Merinau olettiiddi de7aneeyye? Hagaa wurssettai camo gidanaagaa neeni erikkii? Ne asata, 'Intte ishantta gooddiyoogaa aggite' geennan aude gattuutee?" yaagiis. 27Yaagin Yoo7aabi Abaneera, "Xoossai ero! Neeni haasayennan aggidabaa gidiyaakko, ta asai ba ishantta sa7ai wonttana gakkanaashin gooddana shin" yaagiis. 28Hegaa gishshau, Yoo7aabi malkkataa punniis; punnin asai ubbai eqqiis. Israa7eelatakka zaarettidi gooddibookkona woikko olibookkona. 29Abaneerinne a asai he gallassa qammaa ubbaa salppiyan Aaraba garaara biidosona; biidi Yorddaanoosa SHaafaa pinnidosona. Pinnidi, maalladoora hemettidi Maahinaima simmidosona. 30Yoo7aabi Abaneera gooddiyoogaa aggi bayidi, ba asa ubbaa issi sohuwaa shiishshiis; shiishshidi xeelliyo wode, Asaaheeli bainnan Daawita asaappe tammanne uddufun asai pacciis. 31SHin Daawita asai Abaneera asaappenne Biniyaama zaretuppe heezzu xeetanne usuppun tammu asata woridosona. 32Asaaheela ahaa ekkidi, Beetaliheeme kataman de7iya a aawaa duufuwan moogidosona; Yoo7aabinne a asai qammaa hemettiiddi aqidosona; sa7ai wonttishin Kebroona katamaa gakkidosona.


text:
Y.G (2005) | Amajjii 15, 2013
Ummati Oromoo Biyya keessa jiru , hiraarrii dhala Namaa irratti hin raawwatamneetu irratti raawwatamaa jiraachuu guyyuu dhaga’amaa jirra. Wayyaaneen abdii kutannaan , miidhaan Ummata kana irraan ga’a jirtu , guyyuu dabalaa deemuu hundatu taajjabaa jira. Waggoota 21 dabran kana miidhaan gama hundaan Ummata Oromoo irra ga’aa jiru, kan baroota dhibbaa dachaa ,dachaan caala. Namummaan keenya, Sabummaan keenya, Qabeenyaan keenya, aadaan keenya Barbadeeffamaa jira. Dhalooti itti aanu beekumsaan, Ogummaan , Barnootaan, Namummaan hegareen isaa akka karaa hin qabanneef shirri waggaa 50tu of irraa baasuu hin dandeenyetu irratti hojjatamaa jira. wayyaanoonni fi waa’eellan isaanii , Biyya Itoophiyaa jedhamtu kana yoo xiqqaate waggaa 50f bulchuu fi yoo itti milkaa’aniif bara baraaf Ummatoota Biyyatti hacuucanii bituuf karoora lafaa qaban irraa ka’nii , sadarkaa 1ffaatti Ummata Oromoo fi qabasoo isaa irratti xiyyeeffatanii hojjachaa jiran.
Wayyaaneen , addatti gareen Obbo Barakatifaan durfamu, miidhaa ykn hiraarrii fi shira Ummatoota irratti raawwatan akka isaan hin jiraachifne odoo beekanii , akkamiin waggaa 50 fi isaa oliif Biyyatti kana bulchina jedhanii ofiitti amanamummaan dubbatu ? gaaffiin jedhu yoo ka’e, deebiin afaan irratti nu dhufu, Qawwee abdatanitii kan jedhu xiqqaa hin ta’u . garuu deebiin kun quubsaa hin ta’u. wayyaaneen humnaan jiraachuuf bajata ol-aanaa ramadachuun ishee akkuma jirti ta’ee, irra caalaa abdii kan ta’uuf humnoota faallaa ishee jiran , haala keessa jiran hubachuu ykn akka gaaritti beeku irraatii. Wayyaaneen humna isheetti dhufu teessee kan eeggattu odoo hin taane, humna ishee sodaachisu amma teessuma isaatti itti dhaqxee , ka’umsa isaa diiguun , qawwee caalaa akka isaan jiraachisu waan beekaniif, har’a bajata waraanaaf baastu irra , maqaa gara garaan humna mormitootaa Biyya keessaa fi alaa laamsheessuuf baaftuu sadarkaa tokkoffaa ta’ee argama.
Wayyaaneen Ummatoota irraa abdii ega kutattee waggaa 10 ol lakkofsiftee jirti. Akka tarsiimootti Cichanii kan qabatanii jiran humnoota alaati. Kana jechuun Biyyoota Addunyaan harka isaanii jirtuuf tajaajiltuu taa’anii , mormitoonni hangamu dubbatan, Ummata miidhaa akka jiraattuf hayyama argachuu caalchifattee , hojjachaa jirti. Wayyaaneen Biyyoota siyaasa isheef murteessoo ta’an hundaa, Itoophiyaa keessaa addatti Oromiyaa keessaa dantaa Biyyummaa qofaa odoo hin taane , kan dhuunfaallee akka qabaatan taasiftee, Biyyoonni kun dhaabbilee mormitoota waliin akka hin dhaabbanne, ykn qabsoo Ummatoonni gaggeessan cinaa akka hin hiriirre taasisuuf, halkanii fi guyyaa hojjachaa jirti. Har’a kan mirga Ummatootaaf dubbatu akka dharaatti fudhatamee, kan Ummata guyyaa saafaa ajjeesaa jiru, haqa qabeessa ta’ee jiraatamaa jira.
Har’a wayyaaneen, yakka, dursitoota Biyyoota biro fannisisu caalaa Ummatoota irratti raawwataa jirti. Miidhaan har’a wayyaanoonni raawwataa jiran irra jireessi , maal na gootuu irraa madda. Wayyaaneen maatii duratti ijoollee qacalee rashantee jirti. Maatii duratti abbaa fi haadha ajjeeftee jirti. Saboota mana waliin gubdee jirti. Waraana itti duulchiftee rashantee jirti. Har’a Biyyatti keessatti , maatiin abbaa ykn haati ykn ijoolleen jalaa hin hidhamiin, biyyaa hin ari’amiin ykn hin ajjeefamiin hin jiru jechuutu danda’ama. Wayyaaneen beekaas haa ta’uu odoo hin beekiin Ummatoota sadarkaa dhumaan geesse jirti. haallii Biyya keessaa mumul’ataa jiru, wayyaanee haloo ba’uuf Ummatoonni murteeffachuudha. Ummatoonni sochii qabatamaa Qabsaa’oota isaanii taasisaa jiran cinaa hiriiranii wayyaanee konkolaachiisuu eeggachaa jiran.
Keessattu akka ragaatti kaasuu kan dandeenyu , QEERROON OROMOO sochii itti jiranudha. Kana malees Barattoonni fi dargaggoonni Oromoo sochiin itti jiran wayyaaneef mataa dhukkubbii ta’uu isaanu ragaa ba’aa jiran. Wayyaaneen har’allee barattotaa fi ummata isaan cinaa hiriiran hidhuu fi ajjeesu hin dhaabne. Ajjeechaa fi hidhaan kun ammo, abbaa irrummaa isaanii qofaa kan mul’isu odoo hin taane, “Ummati waa illee nu irraan hin ga’u, akka fedha keenyaa ajjeesaa jiraannaa , eenyutu ijaa nu ba’a” jedhanii humna jabaan akka ummata kanaan duuba hin jirretti ilaalu irraa akka ta’ee ragaa hedduu tarrisuun ni danda’ama. Mee kan fagoo dhiifnee , waan barattoota yunivarsitii Finfinnee dhiheenyuma kana irratti raawwatame haa ilaallu. Barattoonni kun waan lafaa ka’nii sirnicha sa’a sanatti morman hin qaban. “MORMUUN MIRGA ISAANII TA’UUN”akka jirutti ta’ee jechuudha. Maqaa eenyummaa keenya xuquun kan shirri irratti hojjatamee fi arrabsaman ilmaan Oromooti. Kan heddumminaan hidhames ilmaan Oromooti. Maddi hammeenya kanaa abbaa irrummaa qofaa miti . maal fiddudha. Ummata kanaaf kabajaa dhabuu fi tuffachuu irraa madda.
“Wayyaanoonni Qawwee hanga fedhe qabaatanis, qawwee isaanii caalaa kan isaan yaaddessu qabeenyaa kuufataniidha. Qawwee isaanis ta’u qabeenyaa isaanii , akkasumas hegaree isaanii yaaddoo keessa galchuu qofaatu , Namummaa keenya akka fudhatan taasisa.”
Wayyaaneen sadarkaa 1ffaatti Qabsoo Oromoo irraa soda guddaa qabdi . sodaan kun har’a , akka kaleessaa Angoo Isaaniif kan isaan yaaddeessu qofaa odoo hin taane, Qabeenyaa Oromiyaa keessatti kuufataniifis yaadda’a jiru. Wayyaanee miti abbaan fedhe hegaree isaaf yaaduun waan jiraati. Waan hegaree isaaf isa yaaddeessu yoo hin jiraatiin, hammeenya hojjachaa jiru inuma itti fufa malee, irraa hin dhaabbatu. Waan wayyaaneen keessa jirtuu kanadha. “Maal fiddu” wayyaaneef sababaan qawwee of harkaa qabaachuu qofaa odoo hin taane, humna faallaa isheetii ishee yaaddessu dhibuudha. Kun dhibuun ammoo , wayyaaneen Ummatoota irratti tarkaanfii barbaadde fudhachuun mirga ishee akka ta’etti guyyuu midiyaatti baatee saalfii tokkoo malee akka lallabdu hamilee kenneef. Nama 192 daqiiqaa gabaabduu keessatti ajjeesanii , tarkaanfiin fudhatame madaalawaadhaa akka jedhan taasise. Ilmaan Oromoo kuma 60 ol hidhaatti naqanii , ykn dhala Oromoo ajjeesanii waraabeessa nyaachisanii , tarkaanfiin kun madaalawaadha isaan jechisisa. Barataan eenyummaan isaa salphifamef dubbachuu irra , salphina kee fudhachuutu sirra jiraa jedhanii hidhaatti gatuuf hamilee kenneef.
LOON ABBAAN GAANFA CABSEE, ORMI IJA JAAMSAA !!!!!
Kaleessa haa xiqqaatu iyyuu , Qooqaa fi aadaa argattee maal barbaadda ? kan siin jechaa ture, har’a jiraachuun kee iyyuu sirrii mitii jedhee, siin si buqqisee kan galaana ce’ee ykn Biyya isaa ganee ba’e yoo sirra qubsiise , ilaalchi diinaa kun , Angoof ykn saamicha irratti kan hundaa’eedha jennee dhiisuu dandeenyaa ? Diinni guutummaatti , qabsoo keenya irratti xiyyeeffatee hojjata. Achi asi akka diinaatti nu keewwatee sochii keenya tokkon tokkoo isaa hordafee fashalsuuf hojjataa jira. Akka itti jirru irraas , maal fiddu ? jedhee dararaa Ummata keenyaa hammeessaa jira. Diina akkasitti nu irratti hojjatuuf dawaan isaa maalii ? diina akkasii maalin dura dhaabbatan ? deebii kanaa kan wallaalu jira jedhee gonkumaa hin yaadu . deebii kanaa kan wallaale, maal fiddu wayyaaneef sabaabaan maal akka ta’e huabchuu hin danda’u. mee kana waliin madaalaa ?
Wayyaaneen diinummaa qorannoo irratti hundaa’ee , waggaa dheeraaf nu gabroomsuuf nu irratti hojjachaa jirti . waggaa 21f ummata keenya irraan miidhaa dubbatanii hin fixiin raawwattee jirti . Ilmaan OROMOO kuma 60 ol manneen hidhaa dhoksaa fi ifaa keessatti hiitee jirti. Qotatee bultoota qabeenyaa isaanii irraa buqqiftee , dachee isaanii gatii rakkasaan gurguru qofaa odoo hin taane, Abbaa biyyaa deebiftee humna isaa gatii rakasaan dhamaasa jirti
Gama biroon , hiraarriin Ummata keenya irra ga’u guutee danbali’ee , Ummati wayyaanee waliin wal huunee duuna jechaa wayita jiru kanatti ,Barattoonni Oromoo kaampaasii tokko keessaa 100 ol hidhaatti guuramanii hiraarfamaa jiranitti , sagantaa siyaasaa fi seera bulmaataa akka haaraatti baafanne jechuun wayyaaneen maal fidduu” jettuf sababaa hin ta’uu ? Ummati biyya keessaa akkatti nu eegaa jiru waliin wal gitaa ? isayyuu seerri bulmaataas ta’ee , sagantaan siyaasaa ba’u , qabsoo Ummatichaa amna waggaa 40 deeme bishaanitti naqun socha’uun madaa keenya fayyisaa ? dhaabni kamuu yeroo hundaa’uu , waan akeekkatu qaba . akeeki ykn sagantaan isaa kun , Ummata qabsaa’uuf irratti hundaa’ee ba’a malee, dhaaba ofiifu keessa turan xureessanii , ykn dadhabiina humna tokko jedhanii yaadanii jiran irratti waan hundaa’u natti hin fakkaatu .
Wayyaaneen ABOn Ashabbaariidhaa , dhiphoodhaa , Ummata bakka hin bu’uu , dandeettii hin qabanii, kkf jedhee Ummata biratti hadheessuu yaalaa . dhaabni Oromoofan dhaabbadhe jedhus, jechuma diinaa kana irra deebinee yoo ABO ittin abaaru yaalee, tuffii wayyaanee dursee kaaseef ka’umsa hin ta’uu ? WMOn sochii Itoophiyaa Dimokiraatoofte keessa Oromoo jiraachiisuuf sochii taasisu keessatti , ABO diinonfatee ka’uu hin qabu. ABO jechuun Namoota dhuufaa dhaabicha keessaa , jibbinu miti . ABOn dhaaba . ABOn yaada . Namoonni ABO ijaaran hundi har’a keessa hin jiran. Kan wareegamanis ni jiran. Dhaloota tokko irraa dhalooti biraas harkaa fuudhaa jira. Kanaaf ABOn kaayyoo Ummataa waan ta’eef , kaayyoo ummataa diinefachuun karaa hedduu nama hin deemsiisu. Namoonni ykn Hoogganoonni kaayyoo ABO gaggeessan , wareegamuus, keessaa ba’us, ganuus ni danda’an. Tokkon isaanii garuu kaayyichatu sirri mitii kan jedhu dhaga’ee hin beeku. har’a garuu WMOn qabxii mariif qopheesse keessatti keewwate jira. Ummati miliyoona afurtamaa ol ta’u ilaalchuma tokko qofaa qabaachuu qaba jennee obboleessa keenyaaf boolla qotuun furmaata nu argamsiisaa ? kaayyoon ABOn qabatee jiru , Yoo deeggarsa ummata miliyoonaan lakkaa’amu qabaachuun odoo beekamuu, lakkii waggaa 40f yaalle ta’uu dide yennaa jennu, dhaloota harka qullaa diina falmaa jiru tuffachuu hin ta’u ? xiinxalli dhaaba kaleessa tarkaanfachiisuu dhorkaa turee, bara dheeraa alumatti akka hafu taasisuu keessaa qooda qabaachuu odoo ifatti beeknu, ABO dhabamsiisuutu milkiin nu ga’a jennee, diina dhala Oromoo waggaa 21 guutuu hiraarsaa fi ajjeesaa jiru waliin karaa nagaa hojjanna jechuun beekumsa qabnu waliin wal madaalaa ? adeemsi waggaa 40 dhaaba maqaa baafachuuf deemuuf bu’ura ijaramu yoo ta’e, yoo karaan nagaan hojjatamu argamee, Biyya galamee wayyaanee waliin dhaaba kaleessa hundeessan abaaruuf deemama jechuudhaa? wayyaaneen dhaabbilee Oromoo nu waliin abaaraa , isaan waliin jiraachuu dhiisuu keessaniif ragaan kana jechuun waan hin hafne. (yaada biyya seenu kan jedhu yeroon kaasu,WMOn biyya seenuuf raga qabaadhee ykn kan isaan dubbatan qabaadhee odoo hin taane, jecha “karaa Nagaa “ jettu irraa ka’ee akka ta’ee naaf hubadhaa .)
Wal ga’iin marii “hawaasa alaa waliin taasifame irra jireessi ABOn qabsoo Oromoo fiixaan baasu hin dandeenye kan jedhu irratti xiyyeeffata. Wixineen jiru kana ibsa. maarree kun eessaan nama ga’a. Ani akka Oromoo tokkotti ” Itoophiyaa Dimokiraatofte “ keessa Oromoon jiraachuun bu’aa qaba kan jedhu irraa mormii hin qabu. Kun ilaalcha . ilaalcha Ummata keenya keessa jiru ta’uu mala. Kaayyoodha . warra ilaalcha kana deeggaraniif. Ilaalchi kun garuu meeshaa namootaaf ta’ee , waggaa 40 qabsoo harkifate komachaa, karaa nagaan Biyyas seenamu, qabsoo gabaabsu akka hin taane beeku barbaachisa. Ani akkan hubadhutti Kaayyichatu waggaa 40 of harkise odoo hin taane, ykn Ummata biratti fudhatama waan dhabeef harkifate odoo hin taane, gufuulee qabsoo keessatti umameetu isa harkise. Walabummaa Oromiyaa fi Bilisummaa Ummata Oromoo kan jedhu irraas mormii hin qabu . kun ilaalcha. Kaayyoodha. Ummata miliyoona 40tu ilaalcha kana qaba jennee yoo dhaadhessine, mirga ilaalcha biro qabaachuu dhorkuus ta’a. Lameen keessaa kan Ummata kiyyaaf ta’u keessa koo jira. Garuu warra ilaalcha koo hin deeggarre , bu’ura rakkoo ilaalcha kiyya hin taasisu. Kun of eeggannoo barbaada. Yoo akkas ta’e, wayyaaneenis ABO abaara . OPDOnis ABO abaara . Ginboot 7s. “ABO” Of jalaan qaba jechaa ABO abaara . maarree gaaddarumsi jiru maaliii ? diina irraa firaan abaaramuudhaa ? yeroo tokko tokko yennaan yaadu waan itti gaddu hedduun qaba. Nama ykn Hoggana keessaa ykn akka walii galaatti jibban qabuf jedhee , akkamiinan kaayyoo Ummataa irratti gufu ta’a.? yoo anaaf hin taane, isaanifis hin milkaa’iin jennee akkamiin kaayyoo ummataa gufachiifna ? kaayyoo biraa ummata keenyaaf furmaata argamsiisu eegallee ega jedhamee, waan kaayyoo haaraa kanaan kan wal hin simne kaayyoo biraa xiinxaluun maaliif barbaachise ? kun deebi quubsaa isa barbaachisa .
Mee seenaa tokkon isiniif hima :-
Bara 1991 baatii dhuma Hagayyaa, akka gi’iizitti bara haaraa 1985 qaammee 6 wal ga’ii ABOn Ummata magaalaa Finfinnee waliin Galma yunivarsitii 4 kilootti gaggeessee ture. bara sana umuriin kiyya waggaa 23n ture. Galmi sun yoo xiqqaate Namoota 3000 ol qabatee ture. Barattoonni oromoo eebbifamanis turan. Yeroo Xilaahuun Gassasaa Afaan Oromoon Ummata isaa biratti sirbe qofaaf(SIWWIR ONAG) jedhame san . wal ga’ii kana irratti Hogganoota ABO yeroosi keessaa 2 argamanii Ummata mariisisaa turan. Gaaffii ummataafillee deebii laachaa turan. Ammaaf maqaa hin dhahu . garuu gaaffii ummata biraa gaafatame tokko fi ideebii laatame dhiheessuun garu dansaadha.
Maanguddoo Baalee dhufantu akkas jedhee gaafate . ABO kan quba qabuutu beeka .dhufu keessaniif gammachuu qabna . garuu jara kana maalitti amantanii waliin hojjachuuf dhuftan ? kaayyoo akkamiitu waliin isin dhaabe ? bor kan nuuti wareegamnetti isiniin hin jedhanii ? ega waliin dhuftanii ykn Oromoof ABOn jiraachuu ega beekanii , isa isaan ijaaranii dhufan kun maalii ?qophii isaan dura boruu isin dhaabu qabduu ? jedhanii gaafatan . deebiin laatame, dhugaadha jara kana amma dhumaatti amannee waliin hin dhufne. Akki balballi nutti hin cufamneef qophee miillaa jala keenye jirra. Seenuun keenyas ammuma sana. Ummatuma biratti dhaabni kun jiraachuu hubachiisu dhufne . akka sodaanne odoo hin taane, kunoo galmi kunuu guute jira. Kun nuuf gammachuudha. OPDOn nu biratti fudahtama hin qabdu . odoo diigaa jennuu ijaaran . kana dhorkuu hin dandeenyu . ummatatu filata . garuu wayyaanee hin sodaatiinaa . wayyaaneen kan ofiin dhaabbattee miti. Kan jooniyyaa/keeshaa keessatti ishee naqee Afaan keeshaa kanaa hidheetu jira. Abbaan hidhe kun gaafa hike, bakka itti qaban hin qabdu. Tafkii keeshaa keessatti hidhamee ture , afaan isaa yoo hiikan bakka itti qaban qabaa ? akkasitti ilaalaa . kaayyoo kan jedhame , sirna Fedaraalizimii irratti walii gallee . kanaan ala wanni walitti nu hidhu hin jiru.”jedhame. Hogganni yeroos deebii kana laatan amma ABO keessa hin jiran . garuu qabsoo amma wal dhimbiibaa jiru keessa jiru . waan waggaa 21 dura jedhame kun , yeroo ammaa kana irraa geeddarumsa qabaa ? deebii kanaa yeroo biraaf bulfanna.
Gama biroon , humni kaleessa micciirama ofiin jedhee bakka Afuritti adda ba’ee keessaa , Itoophiyaa Amaaraan Dimokiraatofte keessa jiraachuu dandeenya jedhu, Ilmaan Oromoo WBO ajjeesuu , hiisisuun wayyaaneen irraa Birgeedar Janaraalummaa fudhates, Nama lama ta’anii qabsoo gaggeessaa jiraachu , Afaan tokkitti Itophiyaan nuttii himaa jiran . warri kun ammo Ginboot 7 laciqunochi ye qoome nawu jechaa , kaleessa ABOtti yennaa makaman kan dubbatan “ Oromon kana booda halagaaf hin ergamuu “ dagatanii ,warra kaleessa itti baqatan diigne malee jechaa jiran.. dhaaba nafxanyyotaa XIMIRAT jedhamu keessatti , IMMIYYEE ITOOPHIYAA KEESSATTI UMMATA WAYYABA QABAACHUU ISAANII AJAJAA WARAANAA ximirat ta’uun mirkaneessuf arreedaa jiran . jarri kunis, Hoggana ykn miseensaa fi kaayyoo adda odoo hin baafnee, qabsoon Oromoo miidiyaa irraa malee qabatamaan hin jiru jechaa jiran. ABO keessa yennaa turan , waraana tokkollee odoo hin ijaariin waggaa muraasa keessatti badii diiggaa gaggeessanii , Ginboot 7 keessatti garuu waraana ijaaruuf yaada Afaanii hanga funyaanii arjoomaa jiru . hubadhaa waraanni kun boruu WBO dura dhaabbachuuf deema . maaliif yoo jedhame kaayyootu nu waliin hin fudhatuf. JJJJoonni kun, waraana meeqa of jalaa qabduu ? Asmaraa keessa isin nama meeqaa ?warra Daangaan Itoophiyaa galaana diimaadha jedhan waliin dhaabbachuun keessan, warra gabatee irraa nyaate cabsan isini hin taasisuyii ? yoo jedhaman maal deebisu laata ?
Kana kaasuun keenya, Siyaasa warra gawwaa keessaa haa baanu jechuufii . kana malees, miidhaa Ummata Biyya keessaa irra ga’uuf , waan nuuti keessa jirru ykn qabsoon keenya keessa jiru, diinaaf hamilee ta’aa kan jedhu irraatii . Kana caalaa waa hedduu kaasuun ni danda’ama . siyaasa Oromoo keessatti , dhaaboonni Oromoo Ilaalcha barbaadan qabaatan, kufaatii walii hawwuu hin qaban . Oromiyaa dhiifnee, Itoophiyaa Dimokiraatofteef obboleessi koo haa dhabamu jechuun nagummaa hin ibsu. Deeggarsa ummata ofiis nama dhabsiisa. Nafxanyaa kaleessa ummata keenya rashantee caalchifannee waan kaleessa itti baqannee xureessuuf yaaluun ummataaf yaadu miti. Qabsoon kun lafa irra harkifate jechaa , har’a akka haaraatti sagantaa kaleessa ture dabaluun , tarii sochii fi fedhii nu keessa jiru milkeessuu hin ta’uu haa huabannu.
Ummatatu Biyya keessaa dhumaa jira . dhalootatu gara laafina tokko malee ajjeefamaa jira. Jibba namoota dhuunfaa irraa qabnuun kaanee , sochii jiru kan komannu yoo ta’e , boris bakka amma jirru komachuu ykn keessaa ba’uun keenya hin hafuuti, ummata dhaabbanneef jennuun maal jechaa akka jirru haa qalbeeffannu. Oromoo ta’anii dhalatanii , ABO ta’anii , achi wayyaanee ta’anii , deebi’anii ABO ta’anii , achi ammo micciirama ta’anii , deebi’anii Ginboot 7 yoo ta’an , boruu kan biro ta’uu dhiisuuf ragaa maaliitu jira. ? kanaaf wanni haasa’anii fi hojjatan amma hancufaatti ilaaluun boodi isaa salphina ta’a.
Gorsa yoo ta’ef :-
Wayyaaneen OPDO tarsiimoo siyaasaaf akka ijaarte har’a dhala Oromootti hin himan. Garuu wayyaaneen OPDOn Ummata Oromoo biratti fudhatama akka argatu hin feetu turte. Maaliif yoo jedhame, OPDOn Ummatatti hiiqee ykn fudhatama argate jennaan , ABO ta’aa jettee waan amantuufii . kanaaf miseensoota OPDO ummata biratti jibbisiisuuf toftaan itti gargaaramtu miidiyaa irra ba’anii ABO akka abaaran taasisuu ture. Gama kanaan shirri Junaddii saaddoo irratti hojjatame isa hangafaatii . ABO abaarii jedhaniin. ABO abaaru irra taree , Barattoonni addi isaanii rasaasaan akka rukutamu, meeccaa fi tuulamni akka salphifamu fi cufamu taasise. Kana booda ummati siif safuu jedheen. Xiiqii keessa ega galchanii booda , ABOtu kana si irratti hojjataa jiraa, atis irratti hojjadhuu jedhanii , ABO akka diiguuf shira gorsan. Innis ABO gumaa ba’uuf maadhee ijaarrachuu miti, Biyya alaattu bobba’ee dabballummaa eegale. Deemee deemee, Awustiraaliyaatti salphate. Isa booda Biyyatti deebi’ee shira amma ittiin darbatame qophaa’eef. Mee hubadhaa egaa !!!!!!Lammiifis hin taane, diinaafis hin taane, ofiifis hin taane, maatii ofiifis hin taane, of irra dabree maatii isaa gaaga’e. sababaan kana hundaa Kaayyoo ABO dura dhaabbachuu fi Abaaruudha yaa firaa .
ofitti amanamummaa qabaannaan maaliif waan jennu hojiidhaan mul’ifnee ABO caalaa Ummata Oromoo biratti fudhatama hin argannu. Anaaf Gootummaan isa kana ! ABO dhufachuuf qabsofna moo , diina mo’achuuf qabsoofna ? moo injifannoo ummata Oromoof Qabsoofna ? sammuun gadi bu’ee akkas yaadu, akkamiin hogganummaan of yaada ? ABO walabummaa Oromiyaa fi Bilisummaa Ummata Oromoof falmuu fi ABO Itoophiyaa Dimokiraatoftef falmu jennee socha’uu dandeenyaa ? ykn ABO Immiyyee Itoophiyaaf falmu jennee of salphifnaa yaa firaa ?????yaadumti kun qobaa isaa ,Ummata abbaa hin qabne jedhee diinni hiraarrii akka raawwatuuf hamilee hin ta’ufi ???????????????????????
Kana caalaa deemu hin fedhu . haallan kunniin , tarkaanfii wayyaanee Biyya keessaa jabaachuu fi maal fiddun ummata keenya ,tarkaanfii barbaaddu irratti fudhattee akka jiraattuf hamilee ta’eef. Kanaafan LOON ABBAAN GAANFA CABSEE, ORMI IJA JAAMSA !!!!! jedhe barruu har’aa katabe. Humnoonni har’a fageessanii ilaalu dadhabanii kaayyoo sabichaa Nama dhuunfaatti hiikanii kabajaa wal dhabsiisaa jiran ykn diina caalchifataa jiran, yeroon obboleessa isaaniin naa dhaqqabiif wal barbaadan fagoo miti . Ilaalchaan adda ba’uun, Oromummaan adda ba’uu miti !!!
– Burqaa430@gmail.com