text:
Salaata Halkanii (Qiyaamu Layl)
Kutaa darbe irraa itti fufuun waa’ee salaata halkanii ilaalla. Salaanni halkani salaata Ishaa’in booda salaatamuudha. Keessumayyu erga rafanii booda halkan qixxee ykn gara dhuma halkanii (sa’aati 9tti) ka’uun salaatama. Salaanni halkanii sadarkaa fi faayda guddaa akka qabu barruulee “Gabroota Ar-Rahmaan” jedhu jalatti ilaalle jirra. Har’as itti fufuun wanta xiqqoo itti daballa.
Salafa fi Qiyaamu Leyl (Dhaloota darbanii fi Halkan salaataaf dhaabbachuu)
Saalim akkana jedha: Abdullah ibn Umar halkan xiqqoo malee hin rafu. Abdurahmaan ibn Yaziid akkana jedha: Duula waraana tokko irra turre. Axaa`a Al-Khurasaaniyy halkan salaataa bula. Halkan irraa yommuu walakkaan ykn tokko sadaffaan darbu, nuti osoo dukkaana keenya keessa jirru gara keenyaatti qajeele akkana jechuun lallaba: Dhaabbadhaa wudu`a godhadhaa, salaata. Soomni guyyaa kanaati fi dhaabbannaan halkan kanaa muraa hadiidaa fi malaa dhuguu caalaa laafadha. Gara hojii gaarii, gara hojii gaarii fiigaa, nagaha bahaa, nagaha bahaa!” Ergasii gara salaata isaati deebi`a.
Silah Ibn Ashiim hanga gara firaasha isaatti daaddee deemuun dhufuutti halkan irraa ni salaataa ture.
Ibn Mas`uud akkana jedha: Nama Qur`aana baadhateef (haffazeef) yommuu namoonni rafan halkan dhaabbachuun, yommuu namoonni guyyaa nyaatan inni soomun, yommuu namoonni sobatti lixan inni cal`isuun, yommuu namoonni kolfan booyicha isaatiin beekkamutu isaaf mala.”
Halkan salaatutti kakaasuuf bo`oo walaloo Ibraahim ibn Ad`ham:
Yaa namana halkan dhaabbadhu tarii ni qajeelfamtaa
Hanga yoomi halkan raftaa umriin dhumataa jiraa
Ee badii keetii halkan guutuu rafaa bultaa
Namni biraa gola isaa keessatti salaataa bulaa
Yaa nama goowwomee ni rafataa osoo ibiddi boba`aa jiruu?
Hoo`insi isaa hin dhaamu barbadaan isaas hin dibamuu
Dhagayii! Ibiddi suni Lazzaa tan jedhamtuudhaa
Yeroo garii dukkanooftee yeroo biraa bobbeettii
Yaa nama badii hojjatuu ee badii kee dhiisii
Kan dheebottu taatee kaafamtaa fuulli kee gurraacha`ee
Ceem`ayaan mindaa ibaadaa osoo beekee silaa hin rafuu,
Ni sooma, halkan ni dhaabbataa namoonni osoo rafanuu
Gooftaa isaa tokkicha gabbaruuf addatti bahaa.
Halkan dhaabbachuutti kakaasu
Abdullah ibn Salaam akkana jechuun isaa gabaafame: Yommuu Nabiyyiin (SAW) Madiina seenu namoonni fuundura isaatti asi achi fiigan. Yommuu Nabiyyiin (SAW) dhufu ani namoota keessaan dhufuun fuula isaa arge. Fuulli fuula nama kijibaa akka hin taane nan beeke. Wanti jalqaba ani isarraa dhagayee: “Yaa namoota nageenya babal`isaa, nyaata nyaachisaa, namoonni osoo rafanu isin salaataa, Jannata nagayaan seentuti.” (Ibn Maajah Kitaaba nyaataa boqonnaa nyaata nyaachisuu 1334 (3251) keessatti gabaase)
Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan: Salaanni hundara Rabbiin biratti jaallatamaa salaata Daawudi: walakkaa halkanii ni rafa, tokko sadaffa immoo salaataaf dhaabbata, tokko jahaffaa immoo ni rafa.” (Sahiih Al-Bukhaari- 2/63, 4/196)
Ammas Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan: Yaa Abdullah! Akka nama halkan salaataaf dhaabbataa turee ergasii halkan dhaabbachu (qiyamu leyl) dhiisee hin ta`in.” (Sahiih Al-Bukhaari 2/68, Sahiih Muslim 1159)
Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan: Osoo Abdullah halkan kan salaatu ta`ee nama akkam gaarii ture!” Saalim ni jedha: Abdullah halkan irraa xiqqoo malee hin rafuu ture.” (Sahiih Al-Bukhaari- Fatihu Al-Baari 7/113)
Gufuuwwan Halkan Dhaabbachuu
Wantoonni halkan salaataaf akka hin kaanee fi hin dhaabbanne gufuu namatti ta’an keessaa muraasni isaanii:
- Baay’isanii nyaachu, keessumaayyu irbaata
- Osoo janaaban namarra jiruu rafuu
- Gurzaa buluu fi tapha baay’isuu
- Zanbii fi ma’asiyaa (badii hojjachuu)
- Hojii addunyaa kan akka qaxaramanii dalaguu, barnoota. Haa beekkamu ulfaatinna namoonni amma baadhatan caalaa dhaloonni durii (salafoonni) jireenya isaanii keessatti baadhatanii jiru. (Yeroo durii geejjibni akka xiyyaaraa, konkolaataa fi kkf hin jiranii turan. Kanaafu, namoota ammaa caalaa jireenya isaanii keessatti rakkoo fi ulfaatinna baay’ee argu. Isaan kana waliinu halkan salaataaf ni dhaabbatu.)
B-Karaalee nafsee ittiin leenjisanii fi qulqulleessan keessaa sooma sunnah soomudha.
Soomni wanta gara Rabbiin ittiin dhiyaatan keessaa isa guddaa ta`eedha. Salafoonni sooma irratti kakka’uumsa cimaa qabu turan. Kunoo gabaasota garii isaan irraa dhufan: Mu’aaz yommuu du’u dheebuu guyyaa walakkaa (sooma) irraa wanta isa jala darbeef ni seena’e. Abu Bakr ganna soomaa ture, bona immoo ni hiika.
Karaalee biroo nafsee itti leenjisanii fi qulqulleessan
C-Qur’aana haffazuu, itti xinxalluu, qara’uu fi zikrii baay’isuu
D- Haadha abbaatti tola oolu
E-Hariiroo firummaa sufuu
F-Karaa Rabbii keessatti qabsaa’u
G-Salaataaf dursa argamuu
H-Salaata Jum’aatiif ganamaan argamuu
I-Masjiida keessa turu, keessumaayyu salaata fajrii, Asrii fi Magriiba booda
K-Dubbii faaydi hin qabne, hamii, jette jettee fi wantoota dhoowwaman biroo irraa fagaachuu
L-Qomni qulqulluu ta’uu (waanyu, jibba fi kkf irraa qulqullaa’u)
M-Mindaa abdachu fi obsuu
N-Beekumsa shari’aa barbaadu
O- Namoota gaggaarii waliin taa’u
Karaaleen nafsee ittiin qulqulleessan garmalee baay’eedha. Wantoota armaan olitti kaase irratti gabaabbadha.
Guduunfaa
Nafsee ofii leenjisuu fi qulqulleessun furtuu milkaa’innaati. Namni nafsee ofii qulqulleesse ni milkaa’aa, namni badii fi cubbuun xureesse immoo ni hoonga’a (kasaara). Kunoo Qur’aana keessatti:
“Namni ishii(nafsee ofii badii irraa) qulqulleesse dhugumatti milkaa’e.
Kan ishii (nafsee ofii badiin) xureesse dhugumatti hoonga’e.” Suura Ash-Shams 91:9-10
Karaalee nafsee ofii ittiin qulqulleessan keessaaa gurguddoon: salaata halkanii salaatu, soomu, beekumsa shari’aa barbaadu fi hojii gaggaarii hojjachuudha. Salaanni halkanii nafseen akka tasgabbooftu, shakkii fi fedhii lubbuu irraa akka qulqullooftu taasisa. Soomnis fedhii lubbuu akka ibiddaatti nama keessatti boba’u qabbaneessa. Beekumsi dhimmoota gaarii fi badaa akka addaan baafatanii fi xumura wantootaa akka beekan waan nama taasisuuf nafsee ofii badii fi wanta fokkuu irraa eegan. Hojiin gaggaariin akka saamuna uffata xuraa’e dhiqee qulqulleessuti. Hojiin gaariin xurii hojii badaa oofun nafsee qulqulleessa. Qur’aana keessatti: “Dhugumatti, hojiwwan gaggaariin hojiiwwan babbadoo ni deemsisu (ni haaqu).” Suuratu Huud 11: 114


c: text/html

text:
Qorattonni Ugaandaa haala qilleensaa akkaan faalamaa ta’e keessatti meeshaa qulqulliina qilleensaa ittiin hordofanii fi gatiin isaa xiqqaa ta’e hojjatanii jiru.Falama qilleensaa dabalaa dhufe meeshaalee ittiin to’atan gatii guddaan biyya alaa irraa galchuu sana hambsuuf jira.
Ummanni Miliyoona 2 kan keessa jiraatu magaalaan galma mootummaa Ugaandaa Kaampaalaan, addunyaa irratti magaalaalee faalama qilleensaan guddaa qabu jedhaman keessatti argamti.Faalamnii qilleensa magaalattiis isa sadarkaa faalamaa jaarmayaan Fayyaa Addunyaa gabaaseee bara 2021 baasee irra dacha 7 dabalee jira.
Qorannaa Yunivarsitii Makerere keessatti gaggeeffame kan hogganan Injiinar Bainomugisha akka jedhanti, sadarkaa addunyaatti faalama qilleensaa waliin wal qabatee lakkoobsii namoota du’anii dabalaa adeemuutu meeshaa kana hojjachuuf nu kakaasee jedhan.
Ugaandaa keessatti namoonni 28,000 ta’an waggaa waggaan faalama qilleensaan akka du’an qorannaan gaggefefame hubachisee jira.Meeshaa haaraan faalam qilleensaa ittiin hordofan fi amma argamee tokkoon isaan Doolaara 150 kan baasisuu yoo ta’u duraan biyyattiin Amerikaa biraatokkoon isaa Doolaara kuma 30n Ugaandaan galfataa turte.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hoogganoonni naannoo addunyaa dilbata darbe odolattii keessatti hiriirri mormii erga geggeessamee booda uummata Kuubaaf deggersa qaban ibsaa jiran. Ministriin dhimmi alaa Awrooppaa Joseep Boreel minisiroota gamtaa Awrooppaa waliin erga wal arganii booda wixta kaleessaa Biraasels keessatti tuuta oduuf ibsa kennaniin, mootummaan Kuubaa komee uummataa akka dhaggeeffatu waamicha dabarsaniiru.
Amnestii Internaashinaalitti daayirikteera Amerikaa kan ta’an Eriikaa Guyeevara-Rosas hiriirri mormii dilbata darbee Kuubaa dhaaf seena qabeessa jedhanii, interneetiin adda cituu isaa, namoota walitti qabanii hidhuu, poolisiin mormitoota irratti dhukaasuu dabalatee humna hammaa ba’aa gargaaramuu akkasumas namoonni hedduun achi buuteen dhabamuu ilaalchisee yaaddoo qaban ibsaniiru.
Guevara-Rosas Prezidaant Migu’eel Diaaz kanel fi mootummaan isaanii rakkoo dinagdee, kan midhaanii fi hanqina dawaa, kufaatii caasaa eegumsa fayyaa tilmaama keessa galchuu dhaan gaaffii rakkoo hawaasummaa lammiiwwan isaaf furmaata akka kennu gaafataniiru.
Yunaayitid Isteetis keessaas kantiibaan Mayaamii Filooridaa bulchiinsi Baayiden lammiiwwan Kuubaa kanneen mootummaa koministii jalatti bara dheeraaf dararaman deggruuf tattaaffii sadarkaa addunhyaa adda durummaan akka hoogganu gaafataniiru.


text:
Aaddee Dirribee Hindhabuu fi Obboo Gaaddisaa Muullataa nannoo Somaalee Itoophiyaa, Jigjigaa keessa oggaa 19 jiraatan. Lachuu jireenya maatii ofii foyyessuudhaa cimanii hojjatanii, jireenya isaanii keessatti qabeenya maallaqa Itoophiyaa miliyoona lamatti tilmaammamu horachuu isaaniis dubbatan. Sun hundu guyyaa tokkotti harkaa butameera. Maatiin isaanii maatii dirqiidhan Jigjigaa keessaa ari’aman keessayi.
'Qabeenya qarshii Itoophiyaa miliyoona lama ta'u irraa buqqifamne'
Dhalachuu da’ima isaanii afraffaa eegaatii mana viillaa dhihoo ijaarratan eebisifatanii ji’a tokko booda, gaafa Fulbaana 4, bara 2017 akka lakkoofsa Itoophiyaa namoonni hidhatan manatti ol itti seenanii isaan qaban. Maatiin kun bu’aa bahii guuyyootaa bayyee booda Godina Shawaa Lixaa, aanaa Dandii, magaala Gincii gahan.
Aaddee Dirribeen ulfa sagal seente turte
Addee Dirribeen Giincii erga geeche booda nagahaan hiikkamteetti. Muccaan dhalatee, Falmataan, viillaa warra isaatiin qophaaheetti ta’ii baatuus “qarqaarsa hawaasni Gincii maatii kanaa fi namoota 70 ol achi qubsiifamanii godhanii haa toluu, fayyaa qaba,” jedhan warri isaa. Maatii kana, akkasumas koree yeroo namoota magaala Gincii qubsiifamanii qarqaarsa walitti qabaa jiru keessaa Obboo Kumaa Urgeessaa dubbisne.
Qophii guutuu dhaggeeffahdaa


text:
LibreOffice 7.3 Help
LibreOffice keessaa, galmeewwan kee fi maakroota lakqurxaawaan mallatteessuu ni dandeessa.
Galmee lakqurxaawaan mallatteessuuf, furtuu matayyaa si barbaachisa, ragaa. Furtuun matayyaa kompiitara keerra irratti akka walitti-qaba furtuu dhuunfaa, kan dhoksaatti qabamuu qabu fi furtuu uummataa kan yommuu isaan mallatteessitu galmeewwan keetti idaatu kuufama.
Yommuu mallatoo lakqurxaawaa galmeetti fayyadamtu, akaakuun ida'a mirkaneessaa qabiyyee galmichaa irraa shallagama ida'uu furtuu matayyaa ke. Ida'a mirkaneessaa fi furtuun uummataake galmee waliin kuufamu.
Yommuu namni tokko galmicha kompuutara kamiyyuu kan LibreOffice dhiyoo fooyya'aa of irraa qabu irratti booda banu, sagantichi ida'a mirkaneessaa irra deebi'ee shallagee ida'aa mirkaneessaa kuufame waliin madaala. Yoo lamaanuu wal qixa tahan, sagantichi xabboocha , galmee hin jijjiiramne argitu asattoo godha. Dabalataan, sagantichi odeeffannoo furtuu uummataa ragicha irraa si argisiisuu danda'a.
Furtuu uummataa furtuu uummataa isa weebsaayitii abbooma ragaa irratti maxxanfame waliin madaaluu ni dandeessa.
Yommuu namni tokko waan tokko galmee keessaa jijjiiru, jijjiiramni kun mallatticha lakqurxaawaa cabsa. Jijjiiramicha booda, mallattoon kan galmicha xabboo argituu hin jiru.
Bu'aan mallattoo mirkaneessaa kabala haalojii fi qaaqa mallattoo lakqurxaawaa keessatti mul'ata. Galmee fi mallattoon maayikiroo baay'een galmee ODF keessatti argamuu danda'u. Yoo mallatticha waliin rakkoon jiraate, mirkaneessi bu'aa mallattoo sana mallattoo hundaaf tilmaamama. Innis, yoo mallattoo gataa'aa kudhan fi mallattoo fashalaa tokko ta'an, kabala haalojii fi kabala dirree qaaqa keessatti alabaa dhaabii akka fashalaa'u godha.
Sajoo armaan gadii fi ergaa yeroo bantu galmee mallatteeffamee barbaadde kamiyyuu ilaaluu ni dandeessa.
Mallateessi qabiyyee jijjiirama OpenOffice.org 3.2 fi StarOffice 9.2 waliin godhate. Amma qabiyyeen faayilii hundinuu, faayilii mallateefame malee(META-INF/documentsignatures.xml) mataasaanii mallateefamaniiru.
When you sign a document with OpenOffice.org 3.2 or StarOffice 9.2 or a later version, and you open that document in an older version of the software, the signature will be displayed as "invalid". Signatures created with older versions of the software will be marked with "only parts of the document are signed" when loaded in the newer software.
When you sign an OOXML document, then the signature will be always marked with "only parts of the document are signed". Metadata of OOXML files are never signed, to be compatible with Microsoft Office.
When you sign a PDF document, then this marking is not used. Signing only parts of the document is simply an invalid signature.
Signing other document formats is not supported at the moment.
When you load an ODF document, you might see an icon in the status bar and the status field in the dialog that indicates that the document is only partially signed. This status will appear when the signature and certificate are valid, but they were created with a version of OpenOffice.org before 3.2 or StarOffice before 9.2. In versions of OpenOffice.org before 3.0 or StarOffice before 9.0, the document signature was applied to the main contents, pictures and embedded objects only and some contents, like macros, were not signed. In OpenOffice.org 3.0 and StarOffice 9.0 the document signature was applied to most content, including macros. However, the mimetype and the content of the META-INF folder were not signed. And in OpenOffice.org 3.2, StarOffice 9.2, and all versions of LibreOffice all contents, except the signature file itself (META-INF/documentsignatures.xml), are signed.
Yommuu galmee mallattaa'e fudhattu, fi gabaasotni mosaajjii kan mallattichi gataa'aa, kuni gonkumaan hanqii galmichi kan ergaan erge waliin walfakkatu ta'uu danda'u jechuu miti. Galmeewwan ragaalee mosaajjii tiin mallateessuun tooftaa hayyisa gonkaan miti. Amaloota nageenyaa marsuuf karaalee hedduutiin ni danda'ama.
Example: Think about someone who wants to camouflage his identity to be a sender from your bank. He can easily get a certificate using a false name, then send you any signed email pretending he is working for your bank. You will get that email, and the email or the document within has the "valid signed" icon.
Sajoocha hin amaniin. Ragaalee qoriiti mirkaneessi.
Gataa'insi mallatoo ashuura goolabbii seeraanii akaakuu kamiiyyuu miti.
Sirnoota dalagaa foddaawwanii irratti, mallattoowwan gataa'insuun amalootni foddaawwanii faayidaa irra oola. Sirnoota solaariisii fi linuuksii irratti, faayilootni kanneen Thunderbird, Mozilla yookiin Firefox tiin dhiyaatan faayidaa irra oolu. Faayilootni kanneen sirna ke keessatti faayidaa irra oolan dhuguma faayiloota xabboo kanneen oomishtoota xabboodhaan dhiyaatan ta'uu isaanii mirkaneeffachuu qabda.malevolent intruders tiif, karaaleen ittiin faayiloota xobbuu faayiloota kanneen biroo isaan dhiyeessaniin bakka buusaman hedduun ni jiru.
Ergaan waa'ee gataa'insa mallattoo kan ati LibreOffice keessatti isaan argitu ergaawwan kanneen deebii faayiloota gataa'insati. Mosajjiin LibreOffice karaa ittiin ergaawwan haalata dhugaa ragaa kamiyyuu calaqqisisuu isaanii mirkaneeffatu hin jiru. Mosajjiin LibreOffice ergaawwan kanneen faayiloota biroo kanneen to'annaa gabaasa LibreOffice jala hin jirre qofa agarsiisa. Dirqamni seeraa LibreOffice kan ergaawwan agarsiifaman haalata dhugaa mallatoo lakqurxaawaa calaqqisisu hin jiru.


text:
Manni Marii Waraana Suudaan fi Paartiileen Siyaasa biyyattii marii addaan kutanii turan jalqabuuf kan walii galan tahuu beeksisan
Waraanni Suudaan March11/2019 prezdaant Umar Hasan Al-Bashiir taayitaa irraa fonqolchuun, hanga filannoon geggeeffamutti mana marii waraanaa waggaa lamaaf biyya bulchu hundeessuu labsee ture. Haata’u malee lammiileen biyyattii labsii kana mormuun waraanni aangoo biyya bulchuu humnaan qabate, mootummaa ce’umsaa siviilotaan hogganamuuf dabarsee akka kennuu gaafataa turan.
Haaluma kanaan manni marii waraana Suudaan fi gamtaan paartiilee mormitootaa marii geggeessaniin, mootummaa ce’umsaa qaamota hunda hammate hundeessuuf walii galan. Haata’u malee Waraanni Suudaan mana marii mootummaa ce’umsaa hundaayu keessatti gaheen ol’aanaan akka kennamuuf gaaffii kan dhiheesse yoo tahu, gamtaan mormitootaa yaada waraana biyyattii kana diduu isaa hordofuun marichi torbee dabre addaan citee ture.
Manni marii waraana Suudaan ibsa sabtii kaleessaa baaseen ammoo, “daandiileen mormitootaan cufaman akka banamanii fi mariin mootummaa cehumsaa hundeessuuf gamtaa mormitoota waliin geggeeffamaa ture Alhada, May 19, 2019 akka itti fufu murteeffamee jira” jedhe.
Torbee dabre mormitoonni daandiilee magaalaa Khaartuum cufuun manni marii waraanaa gara mariitti akka deebi’u gaafataa turan. Waraanni biyyattii ammoo daandiilee cufaman banuuf tarkaanfii humnaa fudhateen, yoo xiqqaate namoonni 4 kan ajjeeffaman tahuun beekamee jira.


text:
Kutaa 1ffaa kessatti gosoota kaameeraa ilaalun keenya ni yaadatama,goosota jiran kessa adda kan taahan mini camera jedhamuun kan beekamandha isaanis sa’aatii harkaa , golgituu ijaa , ampulii, qubeessaaffa kessafi kan biraa kessatti tolfamuun kan gabaaf dhihaatandha warren kunis (rechargeable battery) kan of kessaa qabandha dabalataaniis kusaa odeffannoo MC kaardii kan fudhatanidha.
Keessoo mosaajii kameera maal qabachuu dandaaha ?
WDR (Wide Dynamic Range)
Haalluu fakkiif ifa naannoo to’achuun akka fakkin fakkii guutuu tahuu goodha, kunis bakka ifti gahaa hin jireetti baayyee bu’a qabessa.Fakkiin ifa guutuu argatees sirreefama haallutiin akka ijaaf tolutti qindaahaa jechuudha.
(True WDR, Digital WDR, Ultra WDR, View-DR )
DNR (Digital Noise Reduction)
Hirina qulqulinaa sababa ifa bayyee gadi bu’aan umamuf fireemota caccaban sirreessudhaan akka fakkii qulqulluu tahuu gochuun sirreessa.Kunis (noise reduction process )jedhamuun beekama kana jechuun noise reduction sagalee irraa addaa.
-Fakki qulqullessuun kuusaa odeffannoo irratti hanga odeffannoo xiqeessuun mijeessa.
-Fakkiwwan mul’atan qulqullessuun waan shakinu akka sirritti arginu godha.
-(2D DNR, 3D DNR )
SMART IR (Infrared)
Goosa ifaa namni ijaan arguu hin dandeenye kan (image sensor) kaameeraa hubachuu dandahuu jeechuudha, goosti kaameraa bayyeen (traditional illuminators) of keessaa qabu, kana jechuun bakka hundumaaf ni tahuu jechuu miti.
-Akkuma jijirama ifaatti of mijeessa
-Fakkiin akka garmalee hin addaannee godhee to’ata
-Fakkii ni qulqulleessa
ONVIF
Bara 2008 dhabata omishtoota kaameeraa egumsaa hojetan kannen akka Axis ,sony, Bosch bu’ureffame. Har’a dhabatoota bayyetiin simatamee hojirra oolera.
Akka bu’aattis
-Meeshaaleen eguumsaa (IP address) hojetan akka ulaagaa guutu malan guutan godheera.
-(Interoperability regardless of manufacturer) jechuunis kaameraa egumsaa dhabata addaa addaatiin omishamee bakka tokkotti dhufuun rakkoo tokko malee akka waliin hojetan gochudha.
IP66,IP67,IK10 (Weather proof and vandal proof)
–IP66 – Bishaan cobaan , itti facahuufi haalota biraatin akka kessa hin seennee ta’uusaa mirkanessa.
–IP67 – Bishaan kessa cubamuun kemikaala addaa kessa yeroo gabaabaf yoo sene bahee kan hojetu tahuusaa mirkaneessa.
–IK – balaa rukkuttaan cabsuuf yaalu akka irratti hirrawanneef jabaa tahuu isaa kan mirkanessudha.
Camera iris
Hanga ifaa image sensoorii kaameraa kessa seenu kan to’atudha. Kunis qulqulina vidiyoo (suur sagalee) kameeraan kuun waraabu irratti dhibbaa mataa isaa qaba.
- Frame Rates :- Baayina fireemi kameeran safisaan warabu jechuudha, kunis vidiyoon warabamu gafa irra deebidhaan ilaalu akkataa inni tapachiisu harkifataa ykn saffisaa taaha jechuudha.
- Edge/Local Recording :- kana jechuun haala ittin kaameraan odeffannoo kuusu yommu tahu,odeffannoo kana haala lamaan kuusu dandaaha inni jalqabaa gara nvr’ttii erguudhaan yommu tahu kan addaan cituun umamu yoo tahe kameerasun memori kaardii kan fudhatu yoo tahe achiratti odeffanno kuusu dandaaha jechuudha.
Tamper Detection
Kana jechuun kaamera qaamaan tutuqu cabsuf yaaluu halluu itti bifuufi yaalin balaa irraan gahuu godhamuu odeffannoo karaa ergaa gabaaba(sms) ykn email nu qabsisuu dandaaha jeechuudha.
Image sensor
Ifa karaa iris seenee to’achuun sur-sagaleen waraabamu qulqulina akka qabaatuu goodha , akka fakkeenyatti wantoota kameera dura saffissaan deeman kamiyyu qulqulinni isaa osoo hin hir’atin mijeessa jechuudha.
Video Compression
Gosti kaameraa vidiyoo kompreeshiinii qabuu gaarummaan isaa vidiyoo warabamee kessaati odeffannoo kamiyuu osoo hin hir’isiin hanga vidiyoo waraabamee xiqqeessa jechuudha.
Cloud access
Kkana jechuun kaameraa ykn nvr fayyadamnu kan kessaa qabu tahee bakka biraa tenye kallattidhaan waan kaameraa egumsaa irratti taaha jiru ilaalu dandeenya jechuudha. Gabaabamatti teekinoolojiin kaameraa eguumsaa keessa jira kana qofaa miti.
Kaameera egumsaa bituun dura
- Ogessaa hojii kana wajjin wal-qabatu irratti gahuumsa qabu marisisuun baasi hin barbaachifne baasu isin oolcha.
- Goosa teekinoolojii eegumsaa kamitti akka dhimmi baatan beekunis barbaachisaadha (Analogimoo IP) jechuudha.
- Bakka kaameera kun kaahamu siritti adda baafachu(sight survey) gochuun barbaachisaadha,kunis akka bu’aatti gosa kaamera indoor ykn outdoor bakka itti fayyadamtan akka qulquleffattan isin godha.
Analog vs IP
Bu’aa analog kaameraa
-Addaan cicituun osoo hin umamin yeroo dheeratiif hojechuu ni dandaaha, maalif ? Gara kaameera kallattiin network pirotokoolin deemu waan hin jirreef ,network inteerapshinii umamu hin jiru.
-Bittaadhaaf mijataaf baayyee mi’aa miti
-Kameeraan analogi netwoorkii waliin waan wal hin qunnamneef sarara shiboo analoogi waan fayyadamuuf (Hack proof )
Dadhabina isaa
- Kameeraa qofaatti fayyadamuu hin dandaahamu dirqama DVR bitamu qaba.
- Kaameraa irratti odeffannoo waraabuun hin dandaahamu sababi isaas meemori kaardi waan hin fudhaneef
- Kameeraa qofaatti waan baayyee mijeessuu hin dandeenyu.
- POE teekinooloji waan hin qabneef saraara human elektrikaa dirqama dirirsuu qabna.
IP kaameraa
Bu’aa IP kaameraa
-Qobaatti bituu ni dandeenya memoori kaardii irratti akka waraabuu gochuun ni dandahama
-Qobaatti to’achuun ni dandahaama
-Cloud access kan qabu yoo tahee bakka birallee taahudhaan ilaalun ni dandahama.
-Haalluufi qindeffama addaa addaatin mijeessun ni dandahama
-POE waan qabuuf human elektrika qobaatti nun barbaachisu.
Dadhabina IP
- Kaameeraan IP jeequmsi netiworki yoo umamee jeqamuu ni dandaaha.
- Yaalii cabsaanii seenuu irratti gegefamuu dandaaha.


text:
Taphinii Olompikii baranaa biyya jaapan Magaalaa Tookiyoo keessatii geggeesamaa jiru jimaataa irraa kaassee guyaa shanaaffaadhaaf itti fufee jiraa.
Yunaayitid isteets kan abdii guddaa itti godhatee haalii gareen jimnaastikii dubartooaa akka yaadametii ta’uufii didus medaliyaadhaan amma har’ati dursaa jirtii .
Akkuma Kanaan Yunaayitid Isteetes fi chaayinaan walqixa medaliyaa 22 yemuu sassabatan, jaapan medaliyaa 17n sadaffaa irra jirti. Amma oduun kun xumurametti Yunaaitid isteets , chaayinaa fi Jaapaan warqee 7 argachuudhaan walqixaa yemuu ta’an Raashiyaan warqee 5 argattee Afuraffaa irra jirti.


text:
Waldaan Fannoo Diimaa Ka Damee Keeniyaa lakkoofsi baqattootaa Kan magaalaa Mooyyalee baqatanii Keeniyaa seenaa jiran dabalaa jiraachuu beeksise. Harra ibsa baaseen dhaabbatichi ‘Keeniyaa keessatti haga yoonaa baqattoota Itiyoophiyaa kuma 9 fi dhibba 5 ol simachuu ibse.
Baqattoonni Mooyyalee kanneen Keeniyaa seenan buufata adda addaa keessa tamsaa’anii jiranis gargaarsa tola ooltummaa kennuufii akka itti fufu kan ibse.
Gama biroon baqattoonni buufataalee qubannaa Keeniyaa keessa jiran, bakkee waan bulaa jiranuuf daa’imman isaanii dhukkubsachaa jiraachuu dubbatu.
Rakkoo baqattoonni kaasan kanas dubbi himaan Waldaa Fannoo Diimaa Ka Damee Keeniyaa Noohelaa Musaandii dhaabbati isaanii haga danda’e Daa’immanii fi dubartoota ulfaaf dursa kennee gargaaraa akka jiru’ kan dubbatan.
Galmoo Daawit dabalata isaa qindeesseera


text:
2 KOORINTI
Pauroofa Koorinti maqannaa inaaqiannaa ufa akara rumannimaqoo ufafa.
1
1 Anutufa qufaqa qinee Pauroosa asauku mundirana Yisufa niqiqoo fasiqausaikamambi marunausa maridaqa. Qinee qeeqa qikaqaafasaa Timootisandiri maa akarana rumannimaqeeqa. Innee Koorinti maqannaa Anutuna ufara suqimariasa faqa aiqama Akaia maqa maaqaki Anutuna ufa irimariasa faqa inni aiqama nimandaidaqa.
2 Anutuna asauku mundirana maasa karaambaiqa Yisuna faqa narí akoona Anutuna faqa miqanda amiqi amiqira afaarirana faqa naundura asooarana faqa inniki mariani.
Pauroofa Anutuna dufi dufi qimamaqaidanoo.
3 Asauku mundirana innisaimbaqa karaambaiqa Yisuna akoofa Anutufa minara maasa aiqamausa dufi dufi qimamaqaaqa, innisaimbaqara amuqusimari qikoofa innisaimbaqa qifaueemarifa maridanoo, aiqama dadaaqirafa mifinnaindari qumimarifa maridanoo innisaimbaqa mina kai dufi dufi qimamaqaaqa. 4 Innisaimbaqa qeeqa daundura ummaaraki marunnana Anutufa mi ummaaranaki dadaaidanoo. Innisaimbaqa oosana oosana ummaaraki mariasa Anutufa innisaimbaqara misa dadaaqiaqee qimaseenoo innisaimbaqa naaree dadaaqinau. Misa dadaaqidaqa Anutufa innisaimbaqa dadaaqirana qimuna mina kai maasa qumaree quandaki minannai dadaaqidaqa. 5 Asauku mundirana moomoo aupuraranaki marufaqa maasa faqa minaki marunanoo aupurarana maasa faqa naida qiminoo. Miqi kai inoo asauku mundirafa narí dadaaqirana faqa firaaqoo maasa naida qimifaqa.
6 Maasa Yisuna ufasaara aupurarana maraidaqa sia fifaufau maraidau, inni dadaaqirana faqa innaarunai asumu marirana maraaqeera aupurarana maraidaqa. Asauku mundirafa maasa dadaaqifaqa maasa minasaaqaraana qumaree inni faqa dadaaqidaqa. Innee maasa maroo aupurarana maraseeqa minaki ubiqafiqa maraqa fuaqeera dadaaqidaqa. 7 Innee maasa aupurarana ati maroondee kai iqa maasa Yisufinnaindaraa dadaaqirana ati faqa mareefaranoo. Maasa minara iriseeqa maasa irirafa innisaa mundinoo maridanoo sia minnisaananoo maqasaa aqufuanoo.
8 Maasa Asia maqa maaqaki fiqu fiqu imariafananoo firaa aupurarana qimufaqa minara inni naaqoo auqaida qimannimidaqa. Mi aupurarafa firaaqoo ummaara qimufaqa maasa doo maqee kuqirarammidaqee qiafannana. 9 Maasa misara kuqa darira ufa doo qima afeekaikiaafoo qunaqa sia daria. Mi qimaarusirafa sia fifau kambiqeenoo Anutufa qumee dadaaqunara miqimmasoofaqa sia qinee qeeqara afeeka fasiqafee qianaura qeeqa iriranara Anutunasaa kai munduanifee qimaseenoo qumee mi qimaarusiranara kambiqaanifee qufanoo kambiqanau, kuqiranakinaana uqeeree marifa dadaaqufaqa minakiqari maridaqa. 10 Mifa firaa qimeekaranakinaana maasa uqeereeqee qisaifaqa maridaqa kafaa miqi kaimmiannoo. Mifa kafaa maasa minakinaana uqeereeqeenoo quqaqisaifaqa sia rufiaida minara irirafa minasaa rusinoo maridanoo. 11 Miqi marinara innee moomoosa maasara innaaru qifanoo Anutufa maasa amiqi amiqima qisainaqa moomoosa mina qafamasee quandaki Anutufinnai dufi dufi qifaranoo.
Pauroofa Koorinti maqusai fuanee qimasee tipundaaramaseenoo minnisanau.
12 Oo Koorinti maqannaasa maasa maqusa maqusa nidaqa inni faqa mariafananoo qini daakirafa irirafa maaqimandee qimaqimidanoo. Maasa inni faqa mariafananoo sia faiqí irirafa maasa uqaqifiqanau. Anutufa dadaaqufaqa narikinaana akooqoo anoona ufa faqa noori runusee auqarafa faqa, Anutuna afaarira amiqi amiqira afeeka faqa mifauqa kai rakisiqimaqee marifaqa inni faqa maridaqa minara maasa irisee nasuridaqa. 13 Maasa innee asaana rimariana faqa irimariana faqa amana kai akara rumannimaqaidaqa. 14 Maqee innee akaqainaina innee sia amiqimmasee irimariafanoo. Mi ainainausara amiqimasee iriaqeera dididanoo. Innee mi ainainausara amiqimasee iriseeqa, karaambaiqa Yisufa qumuaninna faasaannasaa maasa inniara nasurifandinnandee kai iqa innee maasara nasurifaranoo.
15 Qinee minara iriseeqa kuqaa kambiqannoommifoo qimasee qaara kari inni maqusai oonuree qaara kari idaaqamannisararee qimasee sia fiqa. 16 Qinee maindari Maseedoonia maqa maaqai fidaqa innee iannai fi ninda fee firaree qiqa kafaa mindari anidaqa ai nindafararee qimaseeqa sia fiqa sia nindafeeqa. Yudeea maqa maaqai ooru fidaqa inni dadaaqirana maraanauree qimaseeqa innee iannai sia fiqa. 17 Qinee firara qunnanara innee qiniara furufarirafee fee qidee, innee qiniara narí aidiramau kai fidanoofee fee qidee qinee innee iannai firara qunnanara innee qiniara qaaraiki marifee fee qidee. 18 Anutuna afusaa marida innee iannai firara sia qaara irirafa qiniki maridanoo.
19 Asauku mundirafa Yisufa Anutuna amaakuara Sirasifa faqa Timootifa faqa qinee Pauroosa faqa qimannimimarunnana sia mifa qaara irirana faqaafa maridanoo, mifa Yisufa maqasaa fasiqa maasara sia qaara ufa qimarifa eedoo kai qimarifa maridanoo. 20 Mifa kai Anutuna moomoo ufa maasara qima afeekaikamasee mapukirafa maridanoo. Minara faiqí anaasee Anutunara amooqida innaaru qidaqa asauku mundirana Yisunannai maasa Yisuna ufa irimariasa aiqamausa eedoo qimasee inni dadaaqidaqa. 21-22 Anutufa narí uqanna inni saimbaqa asauku mundiranaki marinara dadaaqifaqa innisaimbaqa minara kuqaa anoonee qidaqa. Mifa innisaimbaqa narí saikaki mara quqararee qimaseenoo narí asauku innisaimbaqasaa munduseenoo utaaqamaseenoo naríndi fee qimaseenoo narí naaquqara andeeqara maraquna maasa qimuqusa ooki quqaseenoo kasooqaqee innaarunai nimira ainaina ati kai maqee uqannifiqaidanoo kasooqaqee innaarunai anoona firaana nimiannoo.
23 Qinee Anutuna afusaa maridaqa mifa qini qimuqusaki irimarifa marifaqa sia unna qimasee maaqi qimasee qimannimianaura. Qinee Asia maqa maaqai oonuree aniree masee inni Koorinti maqannaasaki sia fiqa. Nisaurirana nimianoo qimasee qeeqa kai sia fiqa. 24 Maasa sia inniara miqimmasee maaqimmasee qiaqee qidaqa doo innee mapukusee Yisuna saqarikiranaki mariafanoo, innee sia nisaurirana maraaqeera asasiranaki mariaqeera dadaaqidaqa.


text:
Tokkummaa Mootummootaatti, Waajjirri Dhimma Baqattootaa, UNHCR damee Keeniyaa, qorannoon rakkoo baqattoota Oromoo Mooyyalee keessa jiranii dafee akka xumuramuuf hojjettoota dabalataa achitti erguu beeksisee jira. Waajjirri dhimma Baqattootaa ka Keeniyaas gama isaatiin dhiyeenyatti tumsa barbaachisu gochuuf ajja qophaa’aa jiru dubbata.
Haala wal fakkaatuun barattoonni Mooyyaleedhaa baqatanii Keeniyaa jiran, har’a hiriira mormii gaggeessuun gochaa magaalaa Moyaalee keessatti ta’e balaaleffatanii jiru. Galgala kanammoo magaala Moyyaalee keessatti Eegdonni daangaa Konkolaataa tokkorratti dhukaasa banuu isaaniin, lubbuun daai’ma tokkoo darbuu jiraattonni VOA’f himanii jiru.
Ajjeechaa Sanbata darbee baqatanii ka Keeniyaa jiran Baqattoonni Oromoo daangaa Keeniyaa keessa bakka afur qubatanii jiru. Baqattoota kana waldaan fannoo diimaa ka damee Keeniyaa gaergaarsa malu isaaniif gochaa ka jiru yoo tahu, Gamtaa Mootummootaatti dhaabbati baqataa UNHCR damee keeniyaas akkaataa baqattootni kun itti gargaaraman qorachuurratti argama. Dubbi himaan UNHCR damee Keeniyaa Yiivoon Indeegee dhaabbati isaanii qorannoon baqattoota kana irratti jalqabame dafee akka xumuramuuf hojjettoota dabalataa garasitti erguuf akka jiru himani.
Mr.s Yiivoon dabaluunis namootni qe’eesaaniirraa buqqaafaman kun da’annaa akka argataniif UNHCR Mootummaa Keeniyaa waliin dubbataa jira jedhan. Ammas lakkoofsi baqattootaa ka dabalu yoo ta’e mootummaan keeniyaa bakka qubannaa akka isaaniif mijeessuu qabullee gaafatani.
Waajjirri Dhimma Baqattootaa ka Mootummaa Keeniyaa gama isaatiin waa’ee baqattoota kanaa hordofaa jiraachuu himeera. Gama biraan, jiruu harra barattoonni, baqatanii Keeniyaa jiran gocha dheengadda Mooyyaleetti raawwate mormuun Mooyyalee Keeniyaatti hiriira gaggeessaniiru. Hiriira kana gubbaatti barattoonni hedduun irratti ka argaman yoo tahu, badii lubbuu jiraattota magaalattiirra gaheef mootummaa ceepha’aniiru. Koomishina Mirga dhala-namaa Tokkummaa Mootummaatti, Koomishinarri itti-aantuun – Keet Gimoor, “haalli mirga namoomaa Eritiraa keessaa amma illee fooyyaa’ina argamsiise hin qabu” – jedhu. Hiriira kana irrattis qondaaltonni mootummaa naannoo sanii ka keeniyaa barattoota kana haasofsiisuu abdiin VOA’f himeera.
Galagala kanas sa’aatii 11 booda eegdonni daangaa Itiyoophiyaa konkolaataa tokko irratti dhukaasa bananii lubbuun daa’ima waggaa 8 tokkoo battalu ma ka darbe ta’uu jiraataan magaalattii tokko ammas dubbatan.


text:
Godiina Gondara Dhiyaa aanaa Matammaa daangaa Itiyoophiyaa fi Sudaa irra ganda jirtu tokko keessatti hidhattonni Sudaan beeleedaalee 250 ol saamuu isaanii jiraattonni naanoo ibsanii jiru.
Keessumaa waggaa 10 as rakkoo jiru mootummaa sadarkaa olaanaatti himatan iyyu gurra nu dhaggeeffatu hin arganne jedhu.
Waraannii Sudaan naannoo isaanti dhiyaachuu kan ibsan bulchaan ganda Tumat mandukaa Obbo Alamuu Awwaqaa beeleedaalee 139 fudhachuu isaanii dubbatu.Dhukaasiis darbee darbee dhaga'ama jedhu.
Itti fuufuunis kanneen waraana Sudaan waliin biftii isaanii wal hin fakkaanne looltonni biraas akka jiran ibsanii jiru.
Gabaasa Asteer Misgaanaaw Caqasaa.


text:
Baqattoonni kunniin biyyoota Ameerikaa jiddu-galeessaa (Central America) heddu irraa kan walitti qabaman yoo tahu, irra hedduun isaanii lammiilee Honduraas, Guwaatimaalaa fi Elsalvaador tahuun beekameera. Ameerikaan biyyoonni sadeen lammiilee isaanii ofduuba yoo kan hin deebisne tahe tarkaanfii cimaa kan fudhattu tahuu akeekkachiiste.
Prezdaant Traamp Honduraas, Guwaatimaalaa fi Elsalvaadoor lammilee isaanii gara biyyaatti yoo kan hin deebisne tahe, Ameerikaan gargaarsa biyyoota kanneeniif kennitu addaan kutti jedhe. Traamp dabalataanis Meeksikoon baqattoota biyya isii qaxxaamuran akka dhaabsiftu, yoo kun tahuu dhabe ammoo daangaa Ameerikaa fi Meeksikoo waraanaan kan cufu tahuu dhaadate.
Meeksikoon baqattoota Guwaatimaalaa irraa gara biyya isii imalaa jiran ittisuudhaaf poolisoota 500 ol kan bobbaaste tahus, baqattoonni heddu daangaa cabsanii Meeksikoo seenuun gara Ameerikaa kan dhiyaatan tahuu gabaasni arganne ni mul’isa. Baqattoonni kunniin hedduun isaanii Honduraas irraa hanga USA lafa fageenya kilomeetra 4500 tahu lafoo imalaa kan jiran yoo tahu, muraasni ammoo Baaburaa fi Konkolaataan garasitti qajeelan.
Biyyoota Ameerikaa jiddu galeessaa keessatti daldala baala sammuu namaa hadoochuu fi rakkoo diinagdeetiin walqabatee yakki ajjeechaa hammaata dhufe, lammiilee biyyoota kanneenii abdii kutachiisuun kan baqachiisaa jiru tahuu gabaasni arganne ni addeessa.


text:
Torbaan darbee wantoota sammuu doomsanii fi hadoochan ilaalle turre. Yaadachisaaf wantoonni sammuu hadoochanii fi doomsan cubbuu keessatti lixu keessummaayyu shirkii, zinaa, maastarbeshiin, hamii fi kkf. Akkasumas araadonni akka fiilmi, alkooli, sigaara, caati fi kkf sammuu hadoochu fi qawwasiisu keessatti bakka ol’aanaa qabatu. Sammuun qabeenya qaalii takkaa hojiin ala taanan deebisuun garmalee ulfaatudha. Sammuu keenya badii irraa eeguf maal gochuu qabnaa? Sammuun keenya yoo doome akkamitti qaruu dandeenyaa? Mee har’a karaalee sammuu keenya itti qarruu muraasa isaanii haa ilaallu. Read more
Sammuun motora ilma namaati. Motorri kuni yoo hojiin ala ta’ee namni guutun suni hojiin ala ta’a. Motora kana yeroo hundaa boba’aa itti qicu (guutu), kunuunsu fi badii irraa eegu barbaachisa. Abbichi motora ofii kana yoo hin kunuunsin, miidhaf of saaxila. Wanti isin ajaa’ibsiisu sammuun ilma namaa motoras, jeneretaras. Garaagarummaan kanniin lamaani maalii? Read more
Akkuma torbaan darbee eerre fedhii lubbuu hordofuun miidhaa baay’ee fida. Namni tokko fedhii lubbuu hordofuu yookiin hordofuu dhiisu isaa akkamitti beekaa? Yeroo baay’ee namtichi fedhii lubbuu hordofuu, yommuu gocha fedhiin isaa itti ajajju raawwatu fedhii lubbuu hordofuu hin beeku. Kan inni beeku yommuu miidhaa wanta raawwate sanii arguudha. Read more
“Fedhii (hawaa) jechuun uumaman wanta lubbuu ta’utti dabuudha. Dabiinsi kuni ilma namaa keessatti kan uumameedha akka horteen isaa itti fufufi. Osoo nyaatatti, dhugaatittii fi fuudha heerumatti dabiinsi (fedhiin) jiraachu baate, silaa nyaanni, dhugaatinii fi fuudhaa heerumni hin jiru türe. Fedhiin guutumaan guututti wanta faarfamus miti akkasumas guutumaan guututti wanta balaalefatamus miti. Fedhiin ilma namaa kan balaalefatamu ykn jibbamuu yommuu daangaa darbeedha.” Read more
Yuniversitiin iddoo dhaloonni beekumsa itti kuufate biyyaa fi addunyaa ofii itti ijaarudha. Wantoota adda addaa irraa fagaachun beekumsa fi akkamitti biyya akka jijjiran irratti iddoo itti xiyyeefataniidha. Kanaafu yuniversitiin iddoo jijjiramaa fi isa seenun carraa guddaadha jechuu dandeenya. Garuu yuniversitii seenuun qofti gahaadha? Jijjiramni yuniversitii keessatti adeemsifamuu hoo maaliidha? Of gaafanne beeknaa? Read more
Meeqa kamtu obsa dhabee milkaa’innaa fi gammachuu irraa duubatti mucucaate! Obsii yeroo tokko tokko akka ibiddaa nama guba. Garuu gubaan isaa gara waan gaarii fi ifatti jijjirama. Namoonni gubaa obsaa kana baadhachuu dhabuu isaanitirraa kan ka’ee gubaa hamaa san caalu wanta jarjaniifi dhandhamu. Ilmi namaa jarjaraa fi ariifataadha. Wanta tokko dafee argu barbaada. Kuni garuu miidhaa malee bu’aa isaa fidu hin danda’u. Seenaa ummattoota darbanii yoo ilaallu, Nabiyyoota isaanitiin, “Adabbii ittiin nu sodaachistan fidaa dhugaa kan dubbattan yoo taatan.” jechuuni turan. Wanti Nabiyyoonni isaani itti waaman obsaan fudhachuu dhiisanii, adabbii waadaa galamanitti ariifatu. Wanti itti ariifatan isaanii hin oolle isaanitti bu’ee isaan balleesse. Kuni hundi obsa dhabuu fi jarjaruudha. Read more
Duraan durse barattoota qormaata biyyoolessa kutaa 12ffaa fudhataniif hamileen keessan hin cabin, carraaqin keessan akkanumatti kan hafu hin ta’in isiniin jedha. Qormaata jechuun hangam ati jabaa akka taate si qoruuf kan sitti dhufuudha. Qormaanni kan waraqaa irratti qoramnu qofa osoo hin ta’in jireenyu mataan ishii qormaata guddaadha. Ilmi namaa qormaata adda addaa keessa darbee bakka tokko gaha. Osoo qormaanni jireetu baate silaa badaa fi gaariin addaan hin foo’aman, jabaa fi laafan addaan hin bahan. Kanaafu qormaanni kan nutti dhufuuf nu jabeessufi. Read more
Jireenyi ilma namaa guyyaa guyyaatti ni jijjirama. Yookaa badii irraa gara gaaritti yookiin immoo gaarii irraa gara baditti jijjirama. Jireenyi ilma namaa guutu wal fakkaata miti. Garin hiyyeessa, gariin dureessa, gariin gammadaa, gariin aarii fi gaddaan kan haguugameedha. Jireenya keenya guyyaa guyyaan yoo hin haaromsiin yookaa moofe nu jibbisisa yookiin immoo gara baditti ceena. Read more


text:
Sadaasa, 28/2014(TOI) – Dureeyyoon Paarkii Indaastirii keessaatti hojjetan gabaa dabalataa akka argataniif Mootummaa fi qaamoleen dhimmi ilaallatu qindoominaan irratti hojjechaa jiraachuu Korporeeshiniin Misoomaa Paarkii Indaastirii beeksise.
Hojii geggeessaan olaanaa Korporeeshinichaa obbo Saandookaan Dabbabee TOI tti akka himanitti, Ameerikaan carraa gabaa qaraxa irraa bilisaa Afrikaaf heyyaamtee turte Itoophiyaan dhorkachuun dhiibbaa haqa qabeessaa hin taane taasisaa jirti.
Kanaafis dureeyyoon Paarkii Indaastirii keessaatti hojjetan akka hin rakkanneef gabaa dabalataa akka argataniif irratti hojjetamaa jira jedhaniiru.
” ‘Agawaaa’n dhaabbachuun oomisha dhaabuu fi hojjetaa bittimsuu miti” kan jedhan obbo Saandokaan dureeyyoonni kuneen carraa gabaa Ameerikaatti fayyadamaa turan cinaatti kan biraas barbaadaa jiraachuu himaniiru.
Carraalee gabaa AWurooppaa fi kanneen biroos haaluma kanaan irratti hojjetamaa jirachuu himaniiru.
Murteen Ameerikaan carraa gabaa qaraxarraa bilisaa Itoophiyaarra adda kutuu ishee sirri akka hin taanee hubachiisuuf mootummaan hojjechaa jiraachuus himaniiru.
Mootummaa carra gabaa dabalataa barbaaduun cinaatti gosoota oomishaas dabaluurratti xiyyeeffatee hojjechaa akka jiru hoji geggeesichi himaniiru.
Gara fuula duraattis rakkoowwan mudachuu danda’aaniis xiyyeeffannoo keessa galchuun hojiin fayya’insaa adda addaan hojjetamaa jirachuu himaniiru.
– Naannoo kee eegi!
– Gara adda waraanaatti duuli!
– Raayyaa Ittisa Biyyaa deeggari!


text:
Taammanaa Bitimaa irraa
Qubeen Oromoo kun erga waggaalee 25 dura, bara 1991 keessa: hayyuuwwan, beektonni, dureewwanii, roogeyyii fi jajjabeewwan Oromoo dira sonaan guddicha wiirtuu Oromiyaa irratti argamu, Finfinnee-tti walgayaanii sagalee fi onnee tokkoon “qubee” kana eebbaa fi gammachuun fudhatanii asii, diinonnii fi jibbitoonni Oromoo fi Oromiyaa takkaa duula isaanii hin dhaabne. Uummanni Oromoo guddichi magaalaa fi baadiyaa, biyyaa fi biyyoota alaa irraa dammaa fi bunaan, coqorsaa fi siiqqeen ililchee “hoo mareewoo!”-n simachuun isaa ittuu diinota saba kanaa ija-diimessee, eeboos qarsiise. Jarreen kanatti amma sirumaa dubbiin mirgaa fi haqa Oromoo sagaleewwan: qubee, afaan Oromoo, Oromummaa, bilisummaa fi federaala jedhaman faa ciniinnaa-garaa fi buwwoo-mataa itti-kaasaa, itti-hammeessaa jiru. Kan biraa hafee jechoonniOromoo fi Oromiyaa jedhaman dhukkuba onnee jarreen kana qabsiisaa jiru. Egaa maal goonaree, silaallee akka aadaa Oromoo fi gara-laafina uummata Oromootti jarreen dhibamanii fi dhukkubsatan kanaaf ni gaddina; lagaa buunee, gaara baanee qoricha isaan fayyisu barbaannafiiyyu. Garuu, isaan fayyisuuf jenneetoo qubee qubaa keenyaa, Oromummaa eenyummaa keenyaa, bilisummaa namummaa keenyaa, abbilee keenya Oromoo, harmilee teenya Oromiyaa: kakakuu dha; laguu dha; hooda, hoola daqiiqaa tokko dhiisitii sekondii takkaafillee hin dagannu!
Mee ergan isa kanaa olii akka dura-dubbiitti waa jedhee, waan amma ishii tana akkan bacancaruuf massaa (sababa) naaf tahe, yoon dursee lafa-kaaye dubbiin irra caala taliileffamaa deemti. Gariin keessan nama Dr. Geetaachaw Hayilee jedhamu ni beektu jedheen amana. Namni kun nama teessoon yeroo ammaa biyya USA-a keessa jiraatu. Ammoo, nama sammuu fi qalbiin bara Minilik keessatti argamu. Namni baratee homaayyuu hin baranne kun yeruma yeroon waayee Oromoo kaasee, jibbaa hamaa fi tuffii daangaa hin qabneen hamma humna-saatii saba kana aboota; arraba isaa kan akka doobbii jiruu saniin waxala. Of-tuulummaan, of-guurummaan, uummata-kootu caalummaan, uummata-kootu qaroominaan saboota hunda dursaan, amantii-kootu hundarra caalaan — kam himnee kam dhiifnaa mitii, nama barachiisaa (pirofeesara) unibarsitii tahe kana gadi isa konkolaachisee gurbaa kutaa afraffaa keessa barchaa jiru tokko isa fakkeessee argama. Maal abboo sammuu Waaqni guddichi kan namaa keenne akka ittiin yaadaniifi. Nu dhalawwan namaa mara, eeyyee akka yaada Oromootti, akka amantii Waaqeffannaa-tti nu ilmoowwan namaa kanneen garaa haadha takkaa keessaa baane, kan bineeyyii irraa adda nu baasu sammuu Rabbi nu badhaase kana. Maarree, nuti sammuu badhaafamne kanatti faaraan dhimma-bawuu baannan gaddeebinee nama nama-nyaatu, nama namaan-daldalu, nama uummata walitti qabee jibbu, nama “uummata kiyya malee, inni kaan jaannama haa seenu” — jedhu faa taana. Mee kanneen akkanaa kana Waaqni gara dhalawwan Biyya Gadaatti hin fidin-kaa!
Egaa, dottoreen “keenya” kun raasaa kana (jidduu kana) barreeffata tokko kan matadureen isaa: “Fidala, Afaanii fi Uummata” jedhamu Afaan Amaaratiin, marsaa “Ethiomidea” jedhamu irratti baasee ture. Anillee kana hin agarreeyyuu ilma Haadha Siiqqee kan ardii biraa fi biyya biraa keessa jiraatu tokkotu akkan ani kana mildhaddhuuf na qalbeeffachiise. Inni (Dr. G. Hayileen) itti-seensaaf wanneen biroo haa jedhu malee, dubbiin inni ganamaan manaa bayeef Qubee Oromoo fi Oromummaa caccagaduufi. Oromoonni jibbaaf jedhaniitu: “fidala Amaaraa, fidala Toopphiyaa” dhiisanii baargama cewuun Laatinii irraa ergifatan jedha. Inni durisee fidala ammaan taana Afaan Amaaraa fi Afaan Tigree faa dhimma ittiin-bayan kana akka waan dachee amma Toopphiyaa jedhamutu tana keessatti maddeetti dhiyeessuuf yaala. Namni kun qubeen keenya baargamaa dhufuu, fidalli isaanii immoo asuma biyya isaaniitti biqiluu isaa nutti lallabullee, dhugaa fi dhugoon jiru waan biraati. Fidalli isaanii kunis akkuma isa keenyaa kana baargamaa yabaloon gara Gaanfa Afrikaa dhufe. Inni keenyaa kun erga dachee ardii Afrikaa keenyaa irra miilli isaa ijjatee gara waggaalee 50-ti. Kan isaanii immoo gara waggaalee 1700 dura Biyya Saabaa, kan amma Yeman jedhamu irraa Garba Diimaa cewuun as dhaqabe. Bara san wanni Afaan Amaaraa jedhamullee waan addunyaa tana irratti hin argamneef, kan fidala saniin dhimma bahaa ture Afaan Gi’iizii ture. Haatu malee, fidalli sun Biyya Saabaa sanitti hin uumamne. Dursee wannumti waa barreessuu kun, qubee waa ittiin-barreessan uummachuun kun ardii eebbifamaa Afrikaa keenya, biyya eebbifamaa qeyee fara’oonotaa, Masira (Iggiptii) keenya irraayyi madde. Illiitonni Amaaraa jaalatanis, jibbanis naannayee, naannayee maddi qubee keenyaa fi maddi fidala isaanii tokkuma jechaa dha. Qubee Masiroota fi Nuubiyyaa keenyaa kana warri Foneeshiyaa (biyya Falastinaa fi Libaanon hardhaa) hedduu wawayyeessanii, foormii isaas gegeeddaranii gara warra Giriikii Duriitti dabarsani. Gara boodaa warri Roomaa (warri Laatinii) Giriikota irraa fudhachuun wawayyeessanii dhimma ittiin-bayani. Bardhibbee fi jaarralee sonaan baay’ee booda immoo ijoolleen Haadha Siiqqee fi Abbaa Gadaa qubee warra Laatinii kana irratti bu’ureeffamuun, akka saba isaaniif tolutti hedduu wawayyeessanii uummata raajeffatamaa Oromoo jedhamu kana badhaasani.
Haatahu malee, hayyoonni Oromoo hedduun bara dheeraaf qubeewwan olloota isaanii kan akka qubee Arabaa, qubee amma G. Hayilee kan Amaaraati nuun jedhu, kan balaqqeessumatti “Fidal Saabaa” jedhamuu kanaan Afaan Oromoo barreessuuf yaalanii turani. Garuu, homaa itti hin milkoofne. Booda immoo Hayyuun Oromoo hedduu beekamaan, Sheek Saaphaloon otoo waa tokkollee warra biraa irraa hin liqeeffatin: “Qubee Oromoo” kan orijinaalee tahee fi kan mataa ofii dandaye nuuf baasee ture. Haatahu malee, kanaanis akka gaariitti, akkuma afaan kun dubbatamuutti barreessuun hin dandayamne. Egaa, sana booda hayyuuwwan Oromoo Dr. Hayilee Fidaatiin durfaman, kanneen uummata Oromoo fi Waaqa Oromootiin eebbifaman, kan bara 1973 keessa barroo “Hirmaata Dubbii Afaan Oromoo” jedhamu qubeedhumaan barreessuun nu badhaasan. San booda qubeen seena-qabeessichi kun: keettoo, foolisii fi loltoota warra Habashaa oggaa sanii dhokachuun karaa garagaraatiin Oromiyaa seensifamaa ture. Maali nafxanyoonni yommuu sanii barroo akkanaa kana dhiisitii “Macaafa Qulqulluu” kan Afaan Oromoo, kanuma qubee Saabatiin biyyoota Oroppaa kanneen addaddaa keessatti baafamuun Oromiyaa seene walitti guurruun gubsiisaa turan mitii? Eekaa, jara “nuti Kiristaana” ofiin jedhu sanitu Maacafni Qulqulluun waanuma Afaan Oromootiin kitaabameef walitti qabsiisee irbaata ibiddaa taasisaa ture. Warri Abbaa Mancaas kun aadaa fi Afaan Oromoo mancaasuu irraa yoom adabatanii taa’anii beekuree?
Isan ani gabaabumatti waayee qubeewwanii, dabrees fidala isaanii fi qubee keenya irratti hamma tokko laga ceyee, randa bayee, muummee qariyee waa jedhe kun Dr. G. Hayilee-tiif dhimma wayiituu miti. Shambaa, “Oromoonni jibbaan ijji isaanii cufamee, fidala isaaniif tahu, dhiisuun ergisaaf baargama ceyan —” jechuun nu irrattis, qubee keenya irrattis duula oofa. Namni kun kanaan dura Gadaan: “dhaabbata maafiyaati” jedhee ture. Gaafa jaarmaan addunyaa beekamti, UNESCO-n: “Gadaan hambaa qaroomna dhala namaati” jechuun fudhate san akkamitti rafee bule-laa? Mee amma kallachumatti gara isa kaaneef, gara dubbii qubeetti cewuun kanneen inni nuun jedhe keessaa hamma wayii waa keessaa ilaalla!
“Oromoonni Afaan Oromootiif fidala (Laatinii) filatanii jiruu, kun dubbii dhumee, namoota Oromoo hin taane ‘wanni isaan galchu hin jiru’, oggaa jedhan dhagayeen jira. — Oromoo qofa yoo tahee fi Oromoonni irratti yoo waliigalan, filmaata jibba irratti hundaawe gochuu dandayu.” Mee yaa Waaq! Kun maal jedhama? Oromoonni dubbii qubees tahee, wanneen biroo irratti yoo waliigalanii filatan, akkamitti wanni sun dubbii jibba irratti bu’ureeffame taha? Akka “barsiisa” Dr. G. Hayilee kanaatti Oromoonni gaafa dhimma mataa isaanii irratti waliigalanii waa filatan, waan hin amanamneef firoota Dr. G. Hayilee Gondorii fi naannoo Manjee faa irraa waammachuu qubu jechaa dha. Amma gaafa Oromoonni: “Seera Bulmaata Toopphiyaa, boqonnaa 39-ffaa” sana irratti hundaawanii hiree ofii ofumaan murteeffatan, lammiiwwan nama kanaatu Oromoota wajjin taa’ee murteessaaf jechuu dhaa? Jibbi namni kun Oromoo irraatti qabu waan ijaa fi sammuu isaa cufeef, gadi of buusee yaada wallalaa fi raatuun tokko dhiyeessuun addunyaatti ifa of-baasa! Uummata Oromoos tahee uummanni Amaaraa, uummata Meeksikoos tahee uummanni Paakistaan, hayyee uummanni kamuu birmada (“sovergne“). Wanneen uummanni kamuu giroo (dhimma) mataa isaa ilaalu irratti filate, filmaata bimadaa waan taheef kabajamuu qaba. Dubbii dhugaa ishii akka heexoo haddhooftu tana, oftuultonni Amaaraa shukkaara Oromiyaa san hamma fedhan itti-makatanii liqimsuu qabu!
Qubeen keenya inni quba Oromoo tahe kun, bara 1992 keessa Oromiyaa guutuu keessatti ennaa ijoolleen Oromoo manneen barumsaa keessatti ittiin barachuu jalqabdu, ilmaan nafxanyootaa isaan Biyya Oromoo keessa jiraatan hiriira bayaanii, barumsa dhaabuun balaaleffatani. Ofii daddhabnaan taabota saaniyyuu karaa qeesota saanitiin daboo waammatanii, taabonni kabajamaan inni ximqataaf laga bulee galu sun: “Sheexanni Qubee jedhamu biyya seenee jiraa, hanga inni biyyaa bawutti ani deemee mana kiyya, bataskaanatti hin galu jedhe“, jechuun uummata ayyaana ximqataatiif baye sanitti lallabani. Isa taabonni “jedhe” kana simaamaloo-dhaan kan uummata Oromootti himan qeesota Amaaraati. Kan taabota mataatti baatee dhaabatus, kan turjumaana taabotaaf dhaabatus qeesota Habashaati. Garuu, uummanni Oromoo erga kana dhagyee, “taabonni asuma dhaabatee bula malee, nuti qubee keenyan afaaan keenya barachuu hin dhiifnu“, jechuun gara mana ofiitti qajeele. Kun kan taheeyyu Oromiyaa Waltajjii, naannoo Ambootti. Oromoon Amboo diina dura goree shimalaan tashattashuu duwwaa otoo hin taane, dubbiinis tashattashuu ittuma-beeka!
Egaa, Oromoonni jibba tokkollee irratti otoo hin hundeeffamin: saayinsii afaanii, mijaawina qubeen afaan saanii akkkuma dubbatamuu fi dhagayamutti sirriitti barreessufii dandayuu filatani. Kunoo, qubeen murtii bira dabree waggaalee 25 Oromiyaa irratti akka utubaa jaanjarootti of gadi-xirribbeessee jira. Si-achi eenyumtuu uummata Oromoo lamuu bara dukkana nafxanyoota durii sanitti, deebisuu gonkumaa hin dandayu! Ammaan tana nuti Oromoonni sammuu fi qubee keenya bilisa baafanneeti jirra. Kan nu hafe san, isa amma kufaa ka’aa jirruuf, birmadummaauummata Oromoo, bilisummaa saba Oromoo fi walabummaa harmee Oromiyaa garaa-dakaa labnee wal-labsinee, sochoonee wal-sochoofnee, hidhannee wal-hidhachiifnee, tokkummaa fi obbolummaan wal-jifaarree gonfanna! Kana irraa ibiddi manneen hidhaa akka Qilnxoo faa, kumaatamaan gorra’amuun akka gaafa Irreecha Bishooftuu faa, dhiigni ijoollee Oromoo inni Oromiyaa guutuu irratti akka lolaatti dhangalaye faa, lafeen Oromootaa inni akka qoraaniitti caccabee lafa guutee faa qabsoo teenya haddhooftuu ammoo kan bu’aaan ishii mi’ooftuu san irraaa waa takkallee duubatti nu hin deebisu! Kakakuu dha; laguu dha; hooda, hoolauummata Oromoo harqoota gabrummaa jalatti hin dhifnu!
============== // ==============


text:
Jellyfish
Uumamni barruu tana keessatti ilaallu Jellyfish jedhamuun beekama. Maqaa ‘fish’ yookaan ‘qurxummii’ jedhamuun yaamamus, uumamni kun qurxummiidhaa miti. Qaamni isaa akka zayita yabbuu wal harkisa. Qorattoonnis qaama isaa akka jelly jiru kanaaf maqaa Jelly jedhu kana isaaf moggaasan. Uumamni kun uumama addaa Rabbiin keenya bishaan keessatti uume keessaa isa tokko. Sanyiin uumama kanaa hanga 2000 ta’u akka jirus ni himama. Halluun isaanii ammoo garaagarummaa qaba. Gariin isaanii transparent akka daawwitii yoo tahan, bifuma bishaaniitiin wal fakkaatu. Gariin ammoo bifa garagaraa heddu qabaachuu danda’an. Uumamni kun hedduminaan garboota gurguddoo keesssa jiraata.
Wanti uumamni kun irraa ijaarame waan addaati. Uumamni biraa kan qaama akkanaa qabu hin jiru. Qaamni isaa Wantoota akka zayta furdaa wal qabatu, kan Mesoogliyaa jedhamu irraa ijaarame. Wanti kunis qaama isaa guutuu kan haguuge yoo ta’u, qaamni isaa dhibbeentaan sagalatamii shanii bishaani. Kan hafe gogaa haphii Mesoogliyaa jedhamuudha. Guddinni qaama uumama kanaatis sanyii irraa sanyitti garaagarummaa qaba. Inni xiqqaan Irukaanjii jedhama. Sanyii kana ija keenyaan arguun rakkisaadha. Inni guddaan ammoo Lion’s Mane jedhama. Sanyiin kun ammoo, haga meetira lamaa kallattii hundatti bal’achuu danda’a. Gama gubbaatiin wanti akka dibaabee fakkaatu kan argamu yoo ta’u, inni kun meetira lamaa ol dagaletti bal’achuu danda’a. Gara gadiitis wantootni haada fakkaatan ni argamu, isaan kunniinis meetira lamaa ol dheerachuu danda’u.
Uumamni kun buqqee mataa, lafee, sammuus ta’e onnee hin qabu. Ija akka uumama biraa ittiin argus hin qabu. Bakka san qaama ooseelii jedhamu qaba. Oseeliin kunis akka ijaa wantoota naannoo isaa hin argu, ifaa naannoo isaatti argamu sense godha. Walumaa galatti uumamni kun uumama addaa orgaanizimii tokko qofa qabuudha.
Uumamni kun gubbaan isaa dibaabee ykn Mizallaa fakkaata. isa jalaan ammoo wantootni akka haadaa jiran kan irraa gad dheeratan qaba. Wantootni kunniin afaan Ingiliffaatiin tentacle jedhaman. Jelyy fish Tentacle kanniin fayyadamee soorata adamsuu danda’a. soorata qofa ittiin qabachuu osoo hin taane, tentacle kana fayyadamuudhaan diina isaatis ofirraa ajjeesuu danda’a. Qaamni tentacle jedhamu kun summii akkaan hamaa of keessaa qaba. Sanyiin uumama kanaa kan box jellyfish jedhamu, summii isaa sanitti fayyadamuudhaan daqiiqaa lama keessatti ilma namaa ajjeesuu danda’u. Sanyiin kun qaama isaa keessaa summii ilma namaa 60 ajjeesuu danda’u qaba. Qaama isaa gara gubbaa jiru kan dibaabee yookaan Mizallaa fakkaatu suuta eeggataa malaan tuquu ni dandeenya. Garuu tentaakloota sanniin harkaan tuqnaan wantootni akka lilmee jiran, saffisa jabaan summii qaama keenya keessatti facaasuu danda’an. Warra lubbuun jiran qofa hin sehinaa, jellyfish gariin du’aniillee summii isaaniitiin nama ajjeesuu ni danda’u.
Uumamni kun soorata gosa lachuu soorata. Heddumminaanis qurxummiiwan xixiqqoo fi bineensota lafee dugdaa hin qabne soorata. Ija waan hin qabneef soorata isaa barbaaddachuudhaaf seelii ijaa kan oseelii jedhamutti fayyadama. Uumamni kun akkuma duratti isiniif himne, halluu bifa bishaan qulqulluu waan qabuuf, bineensota heddu jalaa dhokachuu ni danda’a. Haa ta’u malee saffisa irratti harkifataa waan ta’eef, takka argamnaan haala salphaan qabama. Diinni uumama kanaa tokko Ilmi namaati. Naannoo tokko tokkotti foon isaa soorataaf oola. Dabalaatins shaarkii, Isquwiidii fi simbirrooleen gurguddoonis uumama kana adamsanii ni sooratu.
Uumamni kun sanyii isaatis haala addaatiin bakka buufata. Dhaltuun bishaan keessatti hanqaaquu isii buusti. Dhiirris hanqaaquu kanniin irratti sanyii isaa dhangalaasa. Kana booda hanqaaquun kunniin dhagaa irratti maxxanan. Yeroo muraasa keessattis gara jellyfishitti jijjiiramanii bishaan keessa sosocha’uu jalqaban.
Sanyii uumama kanaa keessaa gariin isaa, yeroo halkaniitti qaama isaa irraa ifaa adda addaa maddisiisuu ni danda’a. Kunis faaydaa lama qaba. Tokko soorata isaaf ta’u ofitti waamuu yoo ta’u, kan lammataa ammoo diina ofirraa ari’uuf itti fayyadama.
Jellyfishonni hin sochoones ni jiran. Isaan kunniin bakkuma jiran san turuudhaan risqii Rabbi isaanii fidu eegan.
Qophii: Abu Ibtisam


text:
Gurraandhala 24/2014(TOI)- Pirezidaantiin naannoo Sidaamaa Obbo Dastaa Lendeemoofi hoggantoonni naannichaa biroon hojii oomisha Qamadii Jallisiin bona kana hojjetaman daawwatan.
Daawwannaa kanas kan taasisaan Aanaalee naannawaa Awaasaa fi Lookaa Abbaayatti Qamadii lafa heekatara 138 irraatti qonnaan bultootaa fi dureessootaan misoomaa jirudha.
Qamadiin jallisiin oomishame kun ji’a lamaan dura kan facaafame yoo ta’uu yeroo ammaa haala gaariirra jiraachuu hogganaan biiroo Qonnaa naannichaa obbo Masfiin Qaree daawwannaa kanarratti dubbataniiru.
Qamadiin jallisiin omishame kunis torban lamaan booda kan hamamuufi lafa heekatara tokko irraa qamadiin kumtaallii 40 jidduugaleessaan ni argama jedhamee akka eeggamu obbo Masfiin Qaree himaniiru.


text:
Roobii kaleessaa galgala, manni maree bakka bu’oota uummataa Yunaayitid Isteetis boba’aan Raashiyaa gara Ameerikaa akka hin seenne seera dhorku sagalee irra jireessaan raggaasisee jira. Kunis walitti bu’iinsa Ykreen keessatti hammaataa adeemeef seerawwan ugguraa prezidaant Joo Baayiden labsan hojii irra oolchuuf yaalii taasisamee dha.
Seera tumtoonni paartii lamaanii tarkaafii fudhachuuf hawwii qabu, Yunaayitid Isteetis gatiin boba’aa biyya keessaa ol ka’u iyyuu Yukireen waliin michummaan hojjechuu isheef deggersa jiru mujl’isuuf jecha
Seerri sun roobii kaleessaa sagalee 414-17 kan raggaasisame yoo ta’u gara Senetiitti ergamee jira.
Guyyoota hanga tokko dura bulchiinsi Baayiden, maatiiwwan Yunaayitid Isteetis gatiin maallaqaa kufuu guddaan ennaa isaan mudate dhiyeessiin boba’aa addunyaa hanqachuu fi boba’aa dabaluu isaa yaadda’uu dhaan boba’aan Rashiyaa biyya keessa akka hin seenne dhorkuuf eyamamaa hin turre.
Przidaant Joo Baayiden akka jedhanitti “Putin waraana isaa naannoo daangaa Yukireenitti walitti qabuu erga jalqabee qabee, gatiin boba’aa Ameerikaa keessaa saantima 75 dabale. Akka kanaan daran ol ka’aa adeema. As biyya keessatti gatii sababaa Putiniin ol ka’e gad xiqqeessuuf waanan danda’e mara nan godha” jedhan.
Boba’aan Raashiyaa oomishaalee gara Yunaayitid Isteetis seenan keessaa hanga xiqqoo ta’us, seera tumtoota kongresii keessaa kanneen uggurri sun dinagdee bulchiinsa Putin dadhabsiisa jedhanii yaadaniif dhimma ijoo dha.


text:
Looltonni Yukreen guyyoota dhiyeenya kanaa keessa injifannoo argataa kan turan ta’uus, magaala siviyerdoneesk hangi tokko to’annaa Raashaa jala seenuu bulchaan kutaa beeksisanii jiru.
Looltootii keenya haleellaa faccisaa irratti gaggeeffame dura yeroo hanga tokkoof eega dhabatanii magaalatti walakkaa ishee bilisoomsanii turan. Garu amma haallii jiru xiqqoo nutti hammaatee jira jechuun bulchaan kutaa Luhansk wiixata har’a dubbatan.
Ministeerri ittisaa kan Briteen har’a akka jedheetti, siviyeerdeeneesk keessatti wal waraansii hamaan itti fufee jira.
Prezidaantiin Yukreen Volodmiyeer zeleenskii imaltuu darbee darbee gaggeessaniin, Dilbata kaleessaa magaala kiyaavii ala gara biyyatti gama dhiyaatti kan deeman yoo ta’u achittis waraana isaanii fi baqattoota waliin wal arganii jiru.iddoo hedduutis goraa kan turan ta’u fi naanoo wal waraansii itti gaggeeffamaa jiru dhiyeenya qabu lamattis goranii jiru.
Injifachuun isin maraaf ta’u qaba, waan akkaan barbaaachisaan isa. Garu midhaa guddaan kan ta’u qabu miti jechuun Zeleenskiin warana isaaniif Dilbata kaleessaa vidiyoo waraabameen ibsan.
Ministeerri ittisaa kan Briteen akka jedheetti, misaa’eelli kruuz kan Raashaa Dilbata kaleessaa ganama dhukaafte, caasaa baabuuraa kan magaala Kiyaav keessaa kan rukutee yoo ta’u fi kunis gargaarsa meeshaa waraanaa kan biyyonni gama dhiyaa waraanaa jiraniif ergan akka isaan hin dhaqqabne gufachiisuuf ta’u mala jedha.
Ministeerri ittisaa kan Raashaa gama isaan, Taankii mootummonni gama dhiyaa Kiyeeviif ergan barbadeessine jedhee jira.
Prezidaantiin Raashaa Putiin gama isaaniin, yoo biyyonni gama dhiyaa caasaa Rookeeta lafa dheeraa furguggifamuu Yukreeniif kennuuf karoora qaban fixaan baasu ta’e, Raashaan qiyyaafata jiran ni haleeltii garu hin jalqabne jechuun akeekkachisanii,


text:
Prezidaant Doonaald Traamp ededea daangaa to’achuu akkasumas haasaa siyaasa ilaalchise dhageessisuuf jecha gara kutaa Arizoonaatti qajeelanii jiran. Tramp har’a ministrii nageenya biyyoolessaa kan yeroofii Chad Wolfii fi komiishinera eegumsa daangaa kan yeroofii Mark Morgan waliin ta’uu dhaan ededa daangaa Meeksikoo kan San Luis konyaa Yumaa keessaa daawwatuuf jiru.
Mootummaan Yunaayitid Isteetis akka jedhetti dallaan km 338 fagaatu erga bara 2017 qabee daangaa irratti ijaarame.
Dallaa inni haaraa ijaarame isa kana duraa caalaa dacha lama kan dheeratu yoo ta’u bakka kana dura konkolaataa qofti dhaabachuun eegaa ture maayilii hedduu irrattis dallaan ijaaramee jira. .
Prezidaant Traamp Yuma keessatti angawoota fi hoogganoota waliin dhimma nageenya daangaa ilaalchisee mari’achuuf jiru.


text:
Dhaabattonni mirga namoomaa kan Addunyaa lama jechuunis Amnestii Intarnaashinal fi Hiyumaan Raaytis Waach torban dabree gama Tigraay dhiyaa keessatti yakka dhaqqabe jedhan dhiyeessuun isaanii ni yaadatama.
Gabaasa kana kan ilaaleen mootummaan bulchiinsa naannoo Amaaraa ibsa baaseen, loogii kan qabu jechuun mormii isaa dhiyeessee jira.Gabaasichii xumuura dhugaa hin taanee hatattamaan kaa’uun mallii dhugaa jiru baruuf itti gargaaramees qabatamaa miti jedhee jira.
Kana malees gabaasnii dhiyaate qabatamaa kan hin taane akkasumas odeeffannoo wal dhahuu fi tilmaama dogoggoraa of keessaa qaba jedhee jira.Wal falmisiisoo kan ta’an dhimmootii dangaa biyya keessaa kan ilaaleen,abbaa biyyummaa biyya tokko irratti ejjennaa gam tokkoof looguu dhiyeessee jedha bulchiinsii naannoo Amaaraa ibsa baasee.
Gama kaaniin waajirri haajaa alaa kan Tigraay dhimmi wal fakkaataa irratti ibsa baaseen jaarmayoonni mirga namoomaa kan addunyaa lameen Tigraay gama dhiyaa keessatti humnootiin Amaaraa deggersa guutuu waraana Itiyoophiyaa fi Ertraa biraa argataniin dhalattoota Tigraay irratti yakka dhaqqabsiisan gabaasuu isaaniin mootummaa Tigraay dinqiisiifatee jira jedha.
Gabaasnii Ebla 6 ba’e sun hawaasa addunyaa rifaasisuu isaa akkasumas seera gargaarsa dhala namaa kan addunyaa fi seera mirga namoomaa kan addunyaa kan cabsee ture jedhee jira.


text:
Naanoo Amaaraa bakka garaagaraa keessatti gaaffiin daangaa fi eenyummaa ka’aa turan. Gaaffii kana xiinxalaa kan ture paartiin dimokraasummaa Amaaraa ADEPAn gumii dhaabaa dhiyeenya geggeesse irratti yaada furmaataa ta’a ka jedhe beeksiseera.
Dubbi himaan gumii Sanaa obbo Migbaaruu Kebbedee akka jedhanitti
Gaaffii eenyummaa kan ilaaleen ejjennoo ADEEPPAAN ykn hirmaattonni gumii Sanaa fudhatan naannoleen Itiyoophiyaa kan sararaman akka heerri jedhutti miti.
Heerri kan ba’e bara 1987 akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti naannoleen Itiyoophiyaa keessaa qoodamanii naannoo dha jedhamanii ittiin hojjetamaa kan jiran heerri ba’uu isaa dura jedhan.
Kun heera bu’uura godhatee hojii irra haa oolu jedhee gumichi ennaa mari’atu ulaagaalee arfan naannolee qooduuf kaa’aman bu’uura godhachuu dhaani.
Inni duraa, afaan. Inni lammataa akkaataa itti qubsiifamani. Sadaffaan eenyummaa dha. Inni arfaffaan immoo eeyama. Keessumaa waa’een eeyaaa, ani kan ani buluu barbaadu naannoo isa kanaani naannoo nah in ilaallanneen buluu hin barbaadu jedhee murteessuu qaba jedhan.
Obbo Migbaaruun akka jedhanitti uummati utuu hin fedhin naannoo qooduun dimokraasii miidha. Uummatis komee kaasa kan jiru sababaa kanaafi jedhan.
Dhimmi Raayyaa fi Walqaayit ennaa naannoleen qoodaman uummati waan irratti hin mari’ataniif komee kaasise jedhaniiru. Uummati fedha isaan ani Amaara kan jedhe gara Amaaraa Tigree dha kan jedhe immoo gara naannoo Tigraayitti cituu qaba jedhan.
Hayyoonni dhimmi kana irratti mari’atan uummatichi yaada isaa ibsuuf carraan yoo kennameef deebii ofii kennuu danda’a jedhan jechuun AstEer Misganaw Bahr Daar irraa gabaasteetti.


text:
QABXII KUTAA 8FFAA - Magarsaa Barii
QABXII KUTAA 8FFAA - Magarsaa Barii
Wabii Kutaa Saagi. Inserts a text section at the cursor position in the document. You can also select a block of text and then choose this command to create a section. You can use sections to insert blocks of text from other documents, to apply custom column layouts, or to protect or to hide blocks of text if a condition is met. kutaa (@kutawsh) on TikTok | 920 Likes. 66 Fans. Watch the latest video from kutaa (@kutawsh).
- App videoredigering
- Visma net
- Pmma waterproofing
- Al capriccio sollentuna
- Hästar stockholm
- Jobba ica maxi
- Magnus betner work in progress
- Kryddgardens forskola
- Blå färger
Dhiheenyaa asitti immoo michuu kee tokkoo wajjin baayʼee haasoftu. Kuta definition at Dictionary.com, a free online dictionary with pronunciation, synonyms and translation. Look it up now! a male bizzle, who always gizzles and likes to drink pizzle, and smoke on other fizzle's dizzle like a wizzle, and they never quizzle Kutaa – Afur Borumtaa isaa barfadheen dhufe. Hirriba halkan qe’ee koo lagatee bule gara barii sossobatee na fudhatee sokker raa kanin wareeree ka’e iyya bilbilaatiini. Duquqquuma keessa ta’ee ija sukkuumachaan kaase.
lnjifannoon qabsoo Oromoo maaliif bara lakkofsise - EthioV
Dambiilee Garaagara . Qajjeelfamoota Haaraa Kuta stretches along the beach front all the way from the airport to Legian, and small lanes lead from the beaches into the densely populated accommodation zone.To avoid traffic-related frustrations, the best option is a combination of walking in small lanes and using metered taxis or a rented motorbike for longer excursions. Vacancy Announcements Call for Registrations Academic Calendar. Buufadhu.
مضغ الطعام جيدا.. طرق تتجنب الإصابة بعسر الهضم خلال شهر رمضان
Buufadhu.
Buaaleen qormaata
Afaan Amaaraa Oromiyaa keessatti kutaa 1ffaa irraa eegalee baratamuu kan qabu: 1) Afaan Oromoo afaan hujii mootummaa federaalaa yoo
Oduu, Gaaffii fi Deebii Artist Tafarii Mokonnin Waliin taasifame kutaa jalqabaa akkasumas Gaaffii fi Deebii Poolisii Federaalaa, Basaasaa fi
You searched for: yeh kutaa mera hai (Hindi - Engelska).
Mässvägen 1, 125 30 älvsjö
Qajeelfamoota Adda Addaa. Dambiilee Garaagara . Qajjeelfamoota Haaraa Michooma moo Jaalala?—Kutaa 2: Ergaa Akkamiin Dabarsaa Jira? Hiriyaan kee sii wajjin haasaʼuu yommuu barbaadu isa haasofsiista. Dhiheenyaa asitti immoo michuu kee tokkoo wajjin baayʼee haasoftu.
Kutaa Hujeessa Giddugaleessaa haardiweerii kompitaraa keessa tokko yoo ta'u hojiinsaas ajaja sagantaa kompitaraa raawwachuudha, kanas kan godhu hojii qooyyaba, yaayaa, too'annoo fi naqa/baha raawwachuudhaani. Krzysztof Kuta finns på Facebook Gå med i Facebook för att komma i kontakt med Krzysztof Kuta och andra som du känner. Med Facebook kan du dela ditt liv
Gorsa Jaalalaa Dubbisaa* ="="="="="="="="="="="=" Jaalala bituu hin yaalin jaalalli siin haabitu malee. Yeroo wal fakkaataa keessatti nama lama yoo jaallatte filannoonkee isa duraa osoo hin taane isa boodarra jaallatte ta,uu qaba.sababni isaas osoo isa duraa dhugaan jaallatte ta,ee isa lammaffaa onneenkee hin keessumsiisu ture. ★Jaalala jechuun:- -Bareedina barbaaduu miti -Faayidaa
Comments .
Skapa en facebooksida för ett företag
Sammuu isaatti fayyadamuu fi dhiisun mirga isaati. Namoonni ol guddisanii yaadanii fi galma guddaa Tuluttut tassaapput germanskit oqaasii, oqaaserineqartut Tuluit Nunaanni, Amerika Avannarlermi, Australiami, New Zealand-imi aamma nunani arlaqartuni. Afrikap ilaanni aamma Asiap kujataata ilaanni pisortatigoortumik oqaasiupputtaaq. 2020-02-02 · Hiika Laa İlaah İllallah-Kutaa 1 Posted on February 2, 2020 by sammubani Akkuma yeroo darbe jenne hundeen Islaamaa Rabbii olta’aa tokkicha qofa gabbaruu fi wantoota Isaa gadi jiran hundatti mormuu fi gabbaruu irraa fagaachudha. NAAYROOBII — Ji’a Bitootessa kana keessa Keeniyaatti weerarri Vaayressii Kooronaa ballataa dhufuu mootummaan Keeniyaa beeksise. Prezdentiin Keeniyaa Uhuuruu Keeniyaattaa sababa weerarri vaayresii kanaa danuun dabaleef Naayroobiin dabalatee kutaalee bulchiinsaa Keeniyaa shan keessaa nami gara kutaa bulchiinsa kaaniitti akka hin qaxxaamurre dhorkanii jiru. Offline dubbisufDownload PDFPrintJechoota baay’ee google search irratti barbaadaman keessaa tokko ‘Boqonnaa Sammuu’ jecha jedhuudha.
Hon skyler ingenting. ”Kutaa”, säger kvinnan. Maaliidha: Kutaa Fayyaa Minneesotaa (MDH)n dhiibbaa COVID-19 hawaasawwan. Minneesotaa irraan gahee hubachuuf qu'annoo COVID-19 gaggeessaa jira. Download and stream OBS - Qophii Ayyaana Qillee bara 2020 kutaa 5ffaa in 3GP MP4 FLV MP3 available in 240p, 360p, 720p, 1080p video
diraamaa haaraa Pdf Herrega Kutaa 7 Oct 29 2020 New oromo music 2020kadir martuu. Xalayaa. Diraamaa Afaan Oromoo nbsp Fiilmii Afaan Oromoo Haaraa
qormaata kutaa 8ffaa pdf hh nrhc n.
Digitala medier på föräldriska
- Taubers teorem
- Skatteverket bruttolöneavdrag
- Mode glasögon
- Övervakning skylt
- Axell agencja pracy kontakt
- England landskod
- Avstand cykel
- Köpa euro swedbank
- Motivation theories organizational behavior
- Stillfront group ab wiki
Qu'annoo COVID-19 Hawaasaa – Oromo
Nu Qabsaawota (we) · 2.


text:
Mummichi Ministeera Itiyoophiyaa Abiyyi Ahmad torban kana ministeeroota sadii kan muudan yoo ta’u federaalaa fi bulchiinsa magaalaa Finfinnee irraa immo aangawoota lama kaafamanii jiru.
Kana ilaalchisee koreen gidduu gala kan Adda Bilisummaa Uummata Tigraay ykn TPLF Robii dabree Amajjii 22 bara 2020 ibsa baseen miseensoonni isaa lama seeraan ala aangoo irraa kaafaman jedhee jira.
Paartiin biyya bulchaa jiru Badhaadhinni immo hojiin seeraan alaa gaggeeffame hin jiru jedhee jira.
Gabaasaa Guutuu Caqasaa


text:
Godiina Omoo Kibbaa nagaala Jinkaa keessatti, manneen fi suqileen kuma hedduun garee gosa Arii kanneen mormii dhageesisaa turaniin gubachuun ibsamee jira.Iddoon kun Finfinnee irraa gara Kibbaatti kilo meetra 750 irratti argama.
Jiraattonni magaalatti RSA akka ibsanti, kanneen mormii dhageesisaa turan kun gosoota kanneen biroo naannoo sana jiran irratti haleellaa geesisuu isaanii dura gaaffii ofiin of bulchuu dhageesisaa turan.Kan gosoonni adda addaa 16 of keessaa qabu Godiinni Omoo Kibbaa,aadaa fi afaanneen adda addaatu keessa jira.
Godiinni kun, Bulchiinsa uummattoota Itiyoophiyaa gama kibbaa keessatti kan argamu ta’uunis ibsamee jira .


text:
Guyyaa har’aa Bitootessa 30,2017 G/W/Liixaa magaalaa Naajjoottii Qeerroon magaalaa Naajjoo Bifa qinda’aa ta’een Warqaa wammichaa qabsoofi
akeekachisaa sirna Wayyaanee akeekachiisu of irraa qabu guutuummaa magaalaa Naajjoo maneen namaaf waajjirallee keessaa facaassanii ollanii jiru. Halaa warqaa faca’eerraattii Wayyanneen nasuu guddaa keessa seente humnaa polisii Feederraallaa dabalaata magaalaa naajjoottii bobasanii jiru..
Magaalaan Naajjoos yeroo ammaa kana humnaa warrannaa guutamtee jirttii.
Godina Wallaggaa Magaalaa Najjoo Keessatti FXG Itti Fufe.
Guyyaa har’aa Bitootessa 30,2017 G/W/Liixaa magaalaa Naajjoottii Qeerroon magaalaa Naajjoo Bifa qinda’aa ta’een Warqaa wammichaa qabsoofi


text:
Kim Jong-un: Kim'n alatti eenyutu Kooriyaa Kaabaa hoogganuu mala?
Hamiin waa'ee fayyummaa Kim Jong-un akka salphaatti bira darbamuu danda'a, eenyutu isa bakka bu'a kan jedhu garuu gaaffii jabduu taatee jirti.
Erga bara 1948 Kooriyaan Kaabaa akka biyya of dandeesseetti hundaa'uun Kim Il-sung hoogganuu eegalanii as biyyattiin maatiiwwan 'kim' keessaa dhiirota qofaan bulaa jirti.
Waa'een olaantummaa maatii jarreeniis dur durii irraa kaasee hawaasa keessatti hundee jabeeffateera.
Daa'imman osoo mana barnootaa hin seenin waa'ee bulchaa biyyattii Kim Jong-un faarsuu fi saaduu barbaadu.
Wayituma of baran ''Hoogganaa keenya Kim Jong-un ijaan arguu barbaanna'' jedhu.
Kanaafuu bakka maatiin mallattoo biyyattii ta'e kun hin jirretti eenyutu biyyattii bulcharee? Beektonni yookiin kutaalen hawaasaa martuu akkamiin aangoo kanaaf of qopheessu?
Deebiinsaa ammaaf hin beekamne.
Yoomiyyuu 'Kiim' keessa jira...
Wayita Kim Jong-un aangoo qabachuuf jedhu jecha "Paektu Bloodline" jedhamu fayyadamuu eegalan, kunis aangoonsaanii kan bara baraa akka ta'u mirkaneessuuf.
Paektu gaara Kim Il-sung keessa riphanii diina haleelaa turaniidha jedhama. Akkasumas iddoo ilmisaanii Kim Jong-il itti dhalataniidha. Kanaaf jecha ammumayyuu wayita murtee siyaasaa jabaa dabarsuuf jedhan Kim Jong-un jalqaba gara gaara sanaa deemu.
Yaadaa fi xiinsammuu lammiilee biyyattii keessatti jechi 'kim' jedhu chaappeffamee jira. Kim mallattoo biyyattiitti fakkeeffameera.
Maatiiwwan mootota Kooriyaa Kabaa
Kanaafuu Kooriyaan Kaabaa nama akkanaatiin ala eenyuun durfamuu dandessi laata?
Umuriinsaanii waggaa 36 kan ta'e Kim Jong-un ijoollee qabaatanis garuu daa'imman akka ta'antu himama.
Ijoollee sadi hoogganaan qabu jedhamu keessaa hangafi umurii waggaa 10, kan dhumaa ammoo waggaa sadi.
Kim Jong-un mataansaanii wayita aangoo qabatan umuriinsaanii waggaa 27 ture.
Haala kanaan miirri gareedhaan hoogganuu, kan akka biyya Veetnaam, Kooriyaa Kaabaa keessatti dhalachuu danda'a jedhama.
Veetnaam keesatti gareen biyya bulchu walitti qindaa'ee barsiisa hundeessaa biyyattii hordofuun dandeettii bulchiinsa isaa gabbifataa biyya bulcha.
Garuu kunis akkaataa qoodiinsa aangoorratti atakaaroo jabaa kan uumuudha.
'Kiimota' hafan sadan...
Siyaasa Kooriyaa Kaabaa keessatti olaantummaa qabachuu malu jedhamanii kan eegaman maatiiwwan 'kiim' saditu jiru. Garuu ulaagaa maatiidhaan biyyattii hoogganuu hunda kan guutan miti.
Kan duraa obboleettii quxisuu Kim Jong-un kan taate Kim Yo-Jong jedhamti. Xinnummaarraa kaatee siyaasa keessatti qooda fudhachuuf fehdii agarsiisaa kan turte, abbaasheetiin daran kan jaal'atamtu turte.
Obboleessashee kan amma aangoo harkaa qaban Kim Jong-un waliinis hariiroo siyaasaa cimaa qabu. Waltajjiiwwan siyaasaa biyya keessaa fi idil addunyaarratti akkaan bira dhaabbattee milkeessitee beekti.
Garuu maal godhuree dubartiidha. Aangoo biyya bulchuu gonfatti jedhanii yaaduun ni ulfaata. Akkaataa duudhaa siyaasaa Kooriyaa Kaabaatti aangoon biyya bulchuu kan dhiirotaati.
Lammaffaan ammoo Obboleessa hangaa Kim Jon-un kan ta'an Kim Jong-chul jedhamu.Namni kun garuu siyaasa keessatti hirmaachuuf fedhii agarsiisanii hin beekan.
Kan dhumaa ammoo Kim Pyong-il jedhamu, haadha buddeenaa Kim Jong-un'tu maatii Kiim'tti of dabaltee godhatte. Bara 1979 Awurooppaatti ergamee ambaasaaddara ta'ee biyyoota hedduu keessatti hojjeteera, bara darbe ture Kooriyaa Kaabaatti kan deebi'e. Kanaafuu carraan aangoo biyya bulchuu argachuusaa gadi aanaadha.
Yeroo ammaa hoogganaatti aanee namni gameessi Kooriyaa Kaabaa eenyu?
Bara bulchiinsa Kiim Jong-un keessa namoonni maatii Kiim ala ta'an kanneen siyaasa biyyattii keessatti qodda guddaa ba'ataa jiranis hedduudha.
Tokko Choe Ryong-hae jedhama. Bara bulchiinsa Kiim Jong-un bu'aa ba'ii hedduu keessa darbeera. Yeroo ammaa Dura taa'aa Itti Aanaa Komishinii dhimma biyyaati.
Choe damee humna waraanaa fi paartii biyya bulchu keessatti sadarkaa hooggansaa gurguddaarra turan. Dhaabbata Dhimma biyyattii ilaalu keessattis hogganaa ta'anii hojjetaa turan. Kanaafuu namni kun siyaasa biyyattii yeroo ammaa keessatti nam jabaa lammaffaadha jedhamee amanama.
Walumaa galatti yeroo ammaa ebelutu aangoo qabata jedhanii dubbachuun ni ulfaata. Kan fedhii guddaa agarsiisaa jirtuu fi qalbii uummataa keesa seentee jirtu obboleettiin Kim Jong-un ammoo dubartiidha.
Kooriyaa Kaabaatti ammoo dhiirri biyya bulchuun duudhaa siyaasaati.
Eenyutu as ba'a laata? Kan waliin ilaallu ta'a.
Ajjeechaa Koriyaa Kaabaatiif addunyaan maaliif dhimmame?
Gabaasa Kooriyaa Kaabaa ergamaashee mummee Kim Hyok chol ajjeefte jedhuuf maaliif baayyee hubachuu barbadama laata?


text:
BAAFATA I
Qajeelfama Raawwii Bittaa Mootummaa 1
Naannoo Oromiyaa Lakk 02/2004 1
Kutaa 1: Waliigala 1
1. Mata Duree Gabaabaa 1
2. Hiika 1
3. Daangaa Raawwatiinsa Qajeelfamichaa 2
Kutaa 2: Itti gaafatamummaa fi Hojii Qaamolee Adda Addaa 2
4.Itti Gaafatamummaa Fi Hojiiwwan Itti Gaafatamtoota Ol’aanaa Manneen Hojii Mootummaa 2
5. Itti Gaafatamummaa fi Hojiiwwan Adeemsa Hojii Bittaa 4
6. Moggaafama Koree Raggaasistuu Bittaa 6
7 . Itti Gaafatamummaa Fi Hojiiwwan Koree Raggaassituu Bittaa 7
8. Itti Gaafatamummaa Walitti Qabaa Koree Raggaasistuu Bittaa 9
9. Itti Gaafatamummaa Barreessaa Koree Raggaassistuu Bittaa 9
Kutaa 3: Karoora Bittaa 9
10. Qophii Karoora Bittaa 9
11. Fedhii Bittaa Addaan Baasuu, Sasaabuu Fi Qindeessuu 10
12. Mala Bittaa Filachuu 11
13. Yeroo Bittaan Itti Raawwatamu Murteessuu 11
14. Qabiyyee Karoora Bittaa 12
15. Haala Karoorri Bittaan Itti Ragga’u fi Fooyya’u 13
16. Karoora BittaaWaggaa Ifa Gochuu 14
Kutaa 4: Malawwan Bittaa fi Raawwii Isaanii 14
17. Malawwan Bittaa Hayyamaman 14
18. Raawwii Bittaa Mala Caalbaasii Ifaa Biyya Keessaa 14
18.1 Haaldureewwan 14
18.2. Waamicha Caalbaasii 15
18. 3. Sanada Caalbaasii 15
18 .3. 1. Sanada Caalbaasii Idilee 15
18.3.2 Sanada caalbaasii qophaa’uu 16
18.4. Qajeelfama Dorgomtootaa 16
18.5 Ibsa Fedhii Tekiniikaa (Specification) 18
18.6 .Uunkaa Caalbaasii fi Gabatee Dhiyeessa Gatii 20
18.7 Haalawwan Waliigalitee Waligalaa fi Waliigalitee Addaa 21
18.8 Qophii Uulaagaalee Gamaaggama Caalbaasii 22
18.9 Yeroo Caalbaasiin Banaa Ta’e Qillensaa irra itti turu Murtessuu 24
18.11. Sammuda Bittaaf Dhiyaatu 26
18.12 Ibsaa ykn Fooyya’insa Sanada Caalbaasii irratti Taasifamu 27
18.13 Afaan Caalbaasii 28
18.14 Gatii Caalbaasii fi Sirreeffama Gatii 28
18. 16 Kabachiisa Caalbaasii 32
18.17. Sanada yaada dorgommii Fuudhuu 34
18.18 Baniinsa Caalbaasii 34
18.19 Caalbaasii Gamaaggamuu fi Dorgomsiisuu 37
18.20 Ilaalcha Addaa 39
18.21. Caalbaasii Ala Taasiisuu 41
18.22 Marii Dorgomtoota Waliin Taasifamu 41
18.23 Caalbaasii Raggaasissuu 42
18.25. Kabachiisa Waligalitee 43
18.26. Kaffaltii Dursaa 44
18.27. Waliigaltee Mallatteessuu 46
Kutaa 5:Raawwii Bittaa Addunyaa fi Malawwan Bittaa Biroo 47
19. Bittaa Caalbaasii Ifaa Addunyaa 47
20. Bittaa Addunyaa Kan Biroo 49
21. Caalbaasii Sadarkaa Lamaan Bittaa Raawwatamu 49
22. Caalbaasii Mirkaneessa Ga’umsa Duraa 50
23. Gaaffii Yaada Dorgommtiin Bittaa Raawwatamu 52
24. Maala Filannoo Dorgomtootaa 54
24.1.Filannoo Qulqullinaa Fi Gatii Irratti Hundaa’e 54
24.2. Filannoo qulqullina hojii raawwatamu iratti hunda’ee 55
24.3. Filannoo Baajata Murtaa’e Irratti Hundaa’uun Raawwatamu 56
24.4. Filannoo gatii gad-aanaa irratti hundaa’e 56
24.5 Filannoo Ga’umsa Gorsitootaa Irratti Hundaa’e 57
24.6. Gorsaan Tokko Haala Ittin Filatamuu 58
25. Caalbaasii Gaaffii Ibsa Fedhii 58
26. Raawwii Bittaa Caalbaasii Murtaa’aa 58
27. Bittaa Dhiyeessa Gatiitiin Raawwatamu 60
28. Bittaa Dhiyeessaa tokko irraa raawwatamuu 62
Kutaa 6: Bittaa Addaa 66
29 . Bittaa Ol'aanaa Addaa 66
30. Bittaa Addaa Meeshaalee fi Tajajiilaa Manneen Hojii Mootummaa Waliin Barbadaan 66
11.Manneen hojii mootummaa waliigaltee yeroo dheeraatiin bittaa akka raawwatan Ejansii irraa garagalchaii waliigaltee yeroo dheeraa darbeefitti fayyadamuun ajaja bittaa dhiyeessaaf kennuudhan dhiyeessaa waliin waliigaltee dabalataa kophaatti mallatteessuun bittaa raawwachuu ni danda’u. 70
12.Ajajaini bittaa ykn waliigalteen dabalataa kophaa waliigaltee waliigalaa keessatti kan hammataman gatii fi haalwwaan waliigaltee biro bu’uura ta’uu hin jijiiru. Ta’us, manni hojichaa kan armaan gaditti tuqamanii fi dhimmaa biro walfakkaataa ta’an irratti dhiyeessaa waliigaltee yeroo dheeraa waliin waliigaltee biro kophaatti raawwachuu ni danda’a. 70
b. Yeroon turmataa waliigaltee mallata’uu waaggaa lamaa caaluu hin-qabuu. 72
c.Qajeelfama kana keewata 18.14 irratti kan ibsamee tummatilee sireefama gatii kan hordoofee sireefama gatii eeyyamuuf fi sirnaa raawwii eeyamameen raawwachuu ni danda’a 72
Kutaa 7: Bittaa Bakka Tokkoo Sadarkaa Puulii 72
31. Bittaa Sadarkaa Puulii 72
32. Raawwii Bittaa Puuliin Alaa 74
33. Kaaffaltii Dursaan Bittaa Raawwachuu 74
34. Bittaa Amala Dhunfummaa Qabu 75
35. Raawwannaa Bittaa Konkolaataa 76
Kutaa 8: Bulchiinsa Waliigaltee 77
36. Waliigalteen Akka Raawwatamu Gochuu 77
37. Raawwii Waliigaltee Hordofuu 79
38. Waliigaltee xumuruu 81
Kutaa 9: Tummatilee Adda addaa biroo 81
39. Gaaffii bittaa idilee hin-tanee xiinxaluu 81
40. Sanadaa Bittaa 82
41. Dhiyeessa ta’anii galmaa’uuf haallawwan guutamuu qabaan 82
Kutaa 10: Naamusa Bittaa Mootummaa 83
42. Naamusa Ogummaa Ogeessa Bittaa Irraa Eeggamu 83
43. Naamusa Dorgomtoota kaadhimamtoota Irraa Eegamu 85
Kutaa 11: Sirna Iyyannoon Itti Gaafatamaa Ol’aanaa Mana Hojii 86
Mootummaatti ykn Biirootti Dhiyaatu Ittiin Fuudhamuu fi Qoratamu 86
44. Mirga Iyyannoo Dorgomaa Kaadhimamaan Dhiheeffachuu qabu 86
45. Haalawwan Iyyanoon Itti Dhiyaachuu Hin Dandeenye 86
46. Sirna Iyyannoon Itti Gaafatamaa Ol’aanaa Mana Hojii Mootummaatiif Dhiyaatu Ittiin 87
Qulqullaa’u 87
47. Haala Raawwiin Adeemsa Bittaa Mana Hojii Mootummaa Dhoorkamuu Itti Danda’u 88
48. Sirna iyyaatni komii Biirootti dhiyaatu itti fuudhamuu fi qoratmu 88
49. Moggafamaa Miseensa Koree Iyyaata Qoratee Yaada Murtee Dhiyeessu 88
50. Walitti Bu’iinsa Faayidaa Ibsuu 89
51. Aangoo Korichaa 89
52. Hojii Korichaa 90
53. Sirna Iyyannoon Biirootti Dhiyaate Koreen Ittii Qulqullaa’u 90
54. Murtoo Biiroon kennamu 91
Kutaa 12: Sirna gabaasni balleessaa Biirootti Dhiyaatu Ittiin Ilaalamu 91
55. Sirna Dhiyeesa Gabaasa baalleessaa fi Qulqulleessa Raawwii 91
56. Rakkoo Humnaa ol ta’e 93
57. Iyyannoo Mana Murtiin Ilaaluu 94
Kutaa 13: Qajeelfamoota Haqamaanii fi Guyyaa Qajeelfamni kun Itti Ragga'u 94
58. Qajeelfamoota Haqamaan 94
59. Guyyaa Itti Ragga'u 94


text:
Dhimma rakkoo nageenyaa Keeniyaan qabdu ilaalchisee Pirezdentiin Keeniyaa Uhuuruu keeniyaattaa miseensota kaabinee fi angawoota mootummaa biyyattii waliin mariyatanii harra murtee dabarsanii jiru.
Mareen booda ibsa magaalaa Mombaasaatti kennaniin Keeniyaattaan qaamole naga kabachiistota biyyattii warra hidhata shororkeessitootaa waliin qaburratti tarkaanfii akka fudhatu ajajanii jiru.
Keeniyaattaa keessumaa warra biyya keessa taa’anii hojii kanarratti bobba’an to’annoo jela ooluu qabu jedhan.
Keeniyaattaan dubbii isaaniitiin lammileen biyyattii kutaa bulchiinsa Lamuu fi Mandeeraa keessa jiraatan sababa shororkeessitootaan boqonnaa akka dhaban dubbatanii, gabaasa guutuu ajaja tarkaafii harra dabarsan kanaas hagayya keessa akka eeggatan akeekkachiisanii jiru.
Dubbii isaanii kanaan waan malaammaltummaa biyyaattii jeeqaa jiruus dubbataniiru, Keessumaa koomishinii poolisii biyyaattii ka gaggeessaniif ajaja yoo dabarsan qondaaltota poolisii malaammaltummaa hojjetan bakka jijjiiruu odoo hin taane hojiirraa ariyuu qabdaa jechuun itti himan.
Keeniyaatti gareen alshabaab yoo hedduu balaa kan geessisu yoo tahu, dheengadda amajjii 6 bara 2020 buufata loltoota US America fi Keeniyaan waliin gargaaraman ka lamuutti argamurratti haleellaa bane loltuu Ameerikaa tokkoo fi hojjettoota Peentagoon lama ajjeesuun isaa ni yaadatama.


text:
Browsing Tag
Sa’uud Arabiyaa
Mootummaan Sa'uudii ibsa baaseen, wixata kaleessaa irraa kaasee dhimmoota imala Umraatiin walqabatan simachuu akka jalqabe ibsuun,…
Sirni Hajjii Bara kanaa Namoota Talaallii COVID-19 fudhatan qofaaf kan…
Ministeerri Fayyaaa Sa’uudii muslimoonni sirna Hajjii bara kanaa irratti hirmaachuuf hawwii qaban, dirqama talaallii COVID-19’!-->…
Sirni Umraa ji’a 7 booda jalqabame
Mootummaan Sa’uudii sababa weerara dhibee Koroonaa Vaayirasiin Masjidoota kabajamoo lamaan ji’oota torban dabre cuufuun!-->…
Lammileen Itoophiyaa Sa’uuditti hidhaman rakkachuu himan
Mootummaan Sa'uudii sababa dhukkuba Koroonaa-vaayrasiif ji’oota muraasa dura lammiilee biyyoota garagaraa hayyama jireenyaa hin…
Hajjii bara 2020 irraa maal beekuu barbaaddu?
Utubaalee Islaamaa shanan jidduu tokko Hajjii dha. Nama Muslimaa godhuu dandahu hunda irratti dirqama. Kutaa addunyaa gara garaa…
Sirni Hajjii Bara kanaa Namoota, biyyatti keessatti argaman muraasa qofaaf…
Ministeerri Hajjii fi Umraa Sa’uudii ibsa guyyaa har’aa Sirna Hajjii bara 1441 ilaalchisee baaseen, sababa weerara dhibee Koroonaa…
Biyyoota hedduutti Masjidoonni banamaa jiran
Tatamsa'ina weerara dhukkuba Koroonaa-vaayras to’achuuf biyyoonni hedduun Masjidoota dabalatee, tarkaanfii manneen amantaa cufuu…
Sa’uudiin June 21/2020 booda uggura sochii ummataa irra kaahamee ture…
Mootummaan Sa’uudii weerara vaayirasii koroonaa to’achuuf uggura sochii ummataa irra kaahee ture, xumura torbee kanaa irraa…
Maatiin Gaazexeessaa Jamaal Khaashoqjii Rabbiif jecha namoota abbaa isaanii…
Ilmi Gaazexeessaa Jamaal Khaashoqjii, Saalah Jamaal Khashoqjii maatii isaanii bakka bu’uun Twitter isaa irratti ibsa baaseen…
Sa’uudiin torbee Iidaa keessa sochii ummataa guututti kan uggurtu tahuu…
Sa’uudiin weerarara Vaayirasii koroonaa biyyattii keessatti hammaataa jiru to’achuuf, kanaan dura magaalota heddu keessatti sochii…


text:
Ministriin dhimmootii kominikeeshinii Itiyoophiyaa Dr. Nagarii Leencoo kaleessa galgala gaazexeessota biyyootii alaaf ibsa kennan irratti Kibxata darbe kan addaan cite dhimma tajaajila interneetii ture.
Ministrichi akka jedhanitti tajaajilli interneetii guutummaan kan cufame guyyoota lamaa hamma sadii qofaatti. Kunis caasaalee hawaasaa ykn social midea qofaa irratti ta’uu dubbatu.
Tajaajilli interneetii hangi tokko hojjetaa kan jiru si’a ta’u tarkaanfiin kun kan fudhatameef akeeka ijoo tokko qofaafi jedhu Dr. Nagariin.
Har’a mobaayila keessan harkaa irraa social midiyaa argachuu dhiisuu maltu. Sababaan isaas daataan mobaayilaa waan cufameef. Waajjira keessanii garuu interneetii argachuu dandeessan. Anis waajjira kootii interneetii nan fayyadama kanneen biroonis fayyadamaa turan. Tarii guyyoota sadii jechuunis qormaanni kutaa 10 hamma raawwatamutti ta’uu mala.
Rakkoo jiru ni hubanna. Garuu kan kana goone jaal’annee miti. dantaa barattoota keenyaa eeguu qabna. Kana immoo lammiin sirriitti yaaduuf mootummaan itti gaafatama isaa kabaju kan hojjetu jedhan.
Dr. Nagarii leencoo kan isaan irratti fuuleffatan dhimmi ka biroon naannoolee biyyattii gama bahaa fi kibba gama bahaa honge mudate irratti ture.
Haalli hongee Sanaa jirjjiiramuu isaa kan dubbatan Dr. Nagariin naannoleen sun rooba argataa jiraachuu isaaniif bakka tokko tokkottis lolaan rakkoo uumuu isaa ibsaniiru.
Deggersi hangi barbaachisu alaa hin argamne kan jedhan minitrichi haa ta’u malee hawaasaalee addunyaa deggersa nuu godhaniif galata keenya dhiyeessuu feena jedhan.
Balaa dhufuu malu dura dhaabachuuf garuu mootummaan qophee barbaachisu gochuu isaa dubbatan.


text:
Sadaasa 30.2015 Naqamte
Mootummaan Wayyaanee Ogeessota fayyaa kanneen tarsiimoo sirna abbaa irree Wayyaanee hin fudhatanii bifa siyaasaan ogeessa fayyaa jedhaman leenjiin siyaasaa ogeessa maraaf laatamuu qaba jechuun magaalota akka Hawaasaa, Jimmaa, Maqalee, Adaamaa fi Baahirdaaritti laatamaa jira. Kanuma irraa ka’uun guyyoota lamaan duraaf dhimma rakkoo fayyaa hawaasa biyyattii waggaa 25 boodas fooyyee akka hin agarsiisin jiruu fi kunimmoo hanqina geggeessumaa sadarkaan jirurraa kan maddu ta’uu kaasanii mari’ataniiru. Ta’us ogeessotni fayyaa quuqama hawwaasaa qabanii fi mootummaa kana ifatti morman hanqinni kun kan madde imaammatichi haala qabatamaa biyya keenyaan utuu hin qoratamin kallattiin biyyoota alaarraa kan fudhatame ta’uu, hooggantootni tajaajilamuu hawaasaa utuu hin ta’in gabaasa miidhagsuu fi baay’isuu kan filatanii fi kunimmoo dhaabichumarraa kan baratan ta’uu, akkasumas hojjettootni ekistenshiinii fayyaa gandatti ramadaman hojii siyaasaa malee waayee fayyaa hawaasichaaf yeroo kan hin qabne ta’uu ifatti itti himaniiru.
Guyyoota lamaan kanaan booda, waliigalatti ajandaan fayyaa dhiifamee gara saamicha lafaa kana mariisisuutti kan galan yoo ta’u, guyyaa hardhaa aanga’oonni Pilaazmaa TV dhaan galmoota shanan kanaaf ibsa Guyyaa hardhaa, Sadaasa 30, 2015 kennaniin “Dhimma Maaster Pilaanii Finfinnee Kan Mormu Dhiphootaa Fi Ergamtoota Isaaniiti, Dhimmi Kun Dhimma Misoomaati, Misooma Dura Kan Dhaabbatummaa Daandiirraa Maqsuuf Qophiidha” jechuun qaanii malee, tuffii uummata Oromoof qaban ibsuun dhaadannoo isaanii irra deebi’aniiru. Ogeessotni Godinaalee Oromiyaa garaa garaarraa bakkichatti argamanis tokkummaan yaadicha mormuuf ejjennoo qabatanii jiraachuu isaanii gabaasaan bu beeksisaniiru. Keessaayyuu guyyaa borii mormiu ol anaan akka mudachuu danda’u ni eegama. Kanaaf jedhan Qeerroleen Ogeessotni Fayyaa, dhiimi kun dhimma lafaaf lafee keenyaati waan ta’eef salphumatti Ameen jedhamee kan fudhatamu miti, uummatni Oromiyaa Lixaarraa akkuma wareegama kaffalaa jiru, qaamonni Oromiyaaf dhaabbatan marrii fi lammiilee fi jaallattootni Oromoo gamtaan ka’uu qabu, jechuun ejjennoo isaanii ibsaniiru.


text:
=//=
Korichi raawwii hojii Biiroo Fayyaa, Biiroo Barnootaa, Biiroo Dhimma Hojjetaafi Hawaasummaa, Biiroo Aadaafi Tuurizimii, Biiroo Komunikeeshinii, Biiroo Dhimma Daa'immaaniifi Dubartootaa, Biiroo Dargaggoofi Ispoortii, OBN, Komiishinii Tuurizimii, Inistitiyutii Qorannoofi Qu'annoo Oromoofi Giddugala Aadaa Oromoo gamaaggame.
Raawwii manneen hojii hundaa keessatti, hirmaannaan ummataafi abbootii qabeenyaan hojiileen tola ooltummaa garaa garaan bal’inaan hojjetamuu, pirojeektonni buleeyyiin hedduun xumuuramuufi kanneen hin xumuuramiinis hojiin isaanii ciminaan hojjetamaafi hordofamaa jiraachuu, hojiin komunikeshiniifi itti fayyadamni miidiyaa seektaroota hunda keessatti fooyya’aa dhufuufi akka fakkeenyaatti, miidiyaa hawaasaafi OBNn fayyadamuu irratti jijjiiramni kan jiru ta'uu kanneen akka ciminaatti korichaan ilaalamanidha.
Gama biraan, rakkoo kenniinsa tajaajilaan walqabatee jiru furuuf hojiin hojjetamaa ture hanqina qabaachuu, qindoominni sektaroota hawaasummaa gidduu jiru hanqina qabaachuu, qabiinsiifi itti fayyadamni qabeenyaa akkasumas, argannoo odiitii bu’uura godhachuun qabeenya bade deebisiisuu ilaalchisee sochiin akka waliigalaatti jiru laafaa ta’uu, qulqullinni karooraafi gabaasni itti dhiyaatu hanqina qabaachuu, gabaasni kurmaanaa yeroo gabaafamu karoora waggaa keessatti karoorfame dhiifamee kallattii biraan kan milkaa’e qofa gabaasuu, ergama hojii tarsiimaa’aa ta’een naannoofi biiroo ofii beeksisuu irratti hojjechuurra hojii hin lakkaa’amne funaanuun kan mul’atu ta’uu akka hanqinaatti korichi qorateera.


text:
Gumiin magaalaa New York kanneen lammii Ameerikaa hin ta’in filannoo bulchiinsa magaalaa keessatti akka hirmaatan gochuuf kamisa darbe sagalee kennee jira. Tarkaanfiin fudhatame kunis jiraattonni magaalattii kanneen 800,000 ta’an hawaasa naannoo isaanii keessatti yeroo jalqabaaf sagalee akka kennan carraa kenneef jedha gabaasi Carolyn Presutti.
Jackelin Godooyee lammumma Yunaayitid Isteetis kan hin qabaanne yoo ta’an, amma filanoo magaalaa New York keessatti geggeessamuuf sagalee kennuuf jiru. Filannoo biyya isaanii kan Venenzuelatti adda jedhan.
Achitti filannoon wal dha’uun waanuma beekamaa dha. Kanaaf, asitti hamma tokko mirkanuu qabda. Sagaleen kee akka laka’amuu danda’u illee mirkaneeffachuu dandeessa jedhan.
Kamisa darbe, gumiin magaalaa New York seera namoota kuma dhibba saddeet ol ta’aniif mirga filaachuu kennu raggaasise. Kunis kanneen eeyama hojii qaban, green card ykkn eeyama jireenyaa qaban, kanneen dreamers” jedhamanii fi ijoollummaatti gara Yunaayitid Isteetisitti fidamanii fi namoota lammii hin taane kan seraan as jiraatan ofitti haammata.


text:
(Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo, Mudde 13,2018, Finfinnee Oromiyaa) Yeroo garaa garaatti nagaan uummata Oromoo deebi’ee, mirgi namoomaa uummata Oromoo fi saboota cunqurfamoo impaayera Xoophiyaa akka kabajamuuf karaa nagaa sagalee dhageessisuun gaafachaa turree ittis jirra.
Nuti Qeerroo Bilisummaa Oromoo akeeka uummata Oromoo utuu hinsharafamin qabee kan jiru ABO dhaan hogganamnee qabsoon gochaa turre karaa nagaa rakkoon Oromoo fi saboota Cunqurfamoo impaayera biyyattii akka furamuuf gaafachuu ture.
Akeeka nagaa booreessuu, jeequmsaa fi goolii garaa garaa uumaanii biyya hokkora maayii hinbaafne keessa galchuu qaama qabatee adeemu kamiin dura dhaabbachuudhaan, bifa haqaaf seeraan qaamni dirqama qabu nagaa uummataa akka bakkatti eeguuf gaafachuu ammas itti fufnee jiraachuu keenya ibsina!
Nuti Qeerroo Bilisummaa Oromoo kaleessas ta’ee har’as wanti nagaa caalu hinjiru jennee amanna, boriifis nagaan bu’uura jiruuf jireenya saba tokkoo ta’uutti Qeerroon Bilisummaa Oromoo nii amana. Qaama nagaa uummata isaa nagaa uummata Oromoo booreessuuf ammoo dhiifama tokko gochuuf akeekas ta’e ajandaa qabatee hinbeeku. Uummatarratti lola labsuunis ta’ee, saboota daangaa walitti buusanii bu’aa siyyaasaa argachuuf qaamootni haloolamanis ta’e qaamotni hojiitti jiran kamuu hatattamaan dhaabbachuu qabu. Uummatni keenya kallattii maraan jeeqamuun irra hinjiraatu! Ajjeechaan nurraa haa dhaabbatu! jennee kan gaafannuuf deebiin ajjeechaa babal’isuufii jeequmsa heddummeessuu ta’ee bakka jirutti, biyyattii hokkora hinbarbaachifne keessa galchuun kisaaraa hammaataaf saaxiluu ta’uutti cimsinee amanna jechaa turre ammas irra deebiin jenna. Nagaa boora’eef gafatama kan qabu qaama nagaa booreessaa jiru kan lola kallattii afuriin uummatarratti banamee jiru callisee ilaaleef, waraana uummatatti banee jiru ta’uu uummata hubachiifna!
Jeequmsi uummataa, karaa Bahaa Oromiyaa maqaa Liyyuu Hayilii Sumaaleen, Karaa Lixaa Oromiyaa maqaa Liyyuu Hayilii Gumuziif uummata Gumuziin, Karaa Kaaba Oromiyaa maqaa humna hidhatee jiru Affaariin, akkasuma karaa Kibbaa uummatoota sabaaf sablammii daangaarraan, duuchaatti saboota naannoo Oromiyaa daangeessan mara uummata nagaa Oromootti duulchisanii araddaa fi qe’ee keenya mancaasanii biyya keenya Oromiyaa boolla badiisaatti darbachuu caalaa wanti Qeerroo Bilisummaa Oromoo mufachiisu hinjiru. Maqaa adamoo Waraana Bilisummaa Oromoo WBO jedhuun uummata nagaatti raayyaa ittisa biyyaa bobbaasanii waraana uummatarratti banuun kallattii maraan sochiin godhamaa jiru hattamaan haa dhaabbatu. Qeerroo Bilisummaa Oromoo akeka nagaa buusuu fi qaama mirga namoomaa fi mirgoota dimokiraasii akkasuma mirgoota uumamaan qabnu nurkaa sarbu dura dhaabbachuu ammas taanan itti fufee jiraachuu uummatasaa bal’aaf nii ibsa!
Nuti Qeerroon; qaamootni ajjeechaa gara jabinaa raawwataa jiran seeratti akka dhiyaatan gaafachaa akkuma turre yakkamaan seeraaf heera biiyyattiin akka gaafatamuu qabu gaafachuu cimsinee itti fufnee jirra. Ajjeechaa uummata isaa Oromoo irra gahu balaaleffachuuf dirqama Oromummaa, ilma/intala uummatichaa kan jilba abbaa Oromoo fi gadameessa haadha Oromoo keessaa bahe bahachuuf eenyuun olitti gaddi itti dhagaa’amuufi daangaa gaddaa fi bohichaa Oromiyaatti gochuuf kan duriin olitti of ijaaree warraaquuf, nagaa fi tasgabbii biyyattii keessatti karaa nagaa fi naamusa qabuun fiduuf qabsoo jabaa gochuuf akka muratee jiru Qeerroo Bilisummaa Oromoo ni ibsata!
Waan ta’eef qaamota nagaa fi tasgabbii uummataa hunkuranii ajjeechaa fi dararama uummata isaa Oromoo fi saboota cunqurfamoo irraan gahan cimsee hadheeffata, nii balaaleeffatas. Nuti Qeerroo Bilisummaa Oromoo kaleessas akkuma uummatni keenya nageenyisaa hongaa’uun nu mufachiise, har’as boris nagaan uummataa boora’uun eenyuun olitti kan nu dhukkubsu ta’uu uummata keenya kabajamaa Oromoofis diinaafis himuu feena. Nageenyi uummataa mirkanaa’ee yakkamaan seeraaf akka laatamus daddaballee gaafanna!
Injifannoon uummata Oromoof
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Mudde 13,2018
Finfinnee Oromiyaa.


text:
Godiina Harargee Bahaa aanaa Mettaa magaalaa Qullubbii fi Calanqoo keessatti sochii biyooleessa Amaaraa ykn Abiniif miseensaa,meeshaa waraanaa fi maallaqaan tumsituu kanneen jedhaman miseensonni gosa Amaaraa hidhamaa kan jiran ta’u maatiin ibsaa jiru.
Kamiisa darbe namnii 56 to’annaa jala kan oolan yoo ta’u maaliin akka shakkaman kan itti himamee erga qabamanii guyyaa lammaffaatti ta’u ibsamee jira.
Namonni maqaan isaanii akka hin ibsamne akka jedhanti kan to’annaa jala isaan oolche bulchiinsaaf nageenyati jedhu.Clanqoo keessaa nama 48 Qullubbii keessaa namnii 8 hidhamuu fi kanneen keessa abbaa fi ilmii akkasumas abbaa warraa fi haatii warraa akka jiran ragaan jira jedhu.
Kana ilaalchisee polisii godiina Haraargee bahaa fi hoggana aanaa Mettaa irraa deebii argachuuf yaaliin ta’e akka hin milkaa’iin ibsamee jira.
Ajjechaa Baahir Daar fi Finfinnee keessatti dhaqqabe sana booda hogganni Aabiin Amaara ta’an kanneen Oromiyaa keessa jiraatan 200 ol hidhamuu Aabiin beeksisee jira.


text:
Guyyaa hojii isaanii isa jalqabaatti, prezidaantiin Yunaayitid Isteetis haaraan, Joo baayiden, kaleessa – waa’ee talaalii COVID 19 fi namoonni vaayirasicha qabaachuu qorachuu kanneen hidhatan qaban tarkaanfii hooggana ol’aanaa fudhachuu dabalee, waa’ee dhukkubicha tarsiimoo hojii qaban lafa kaa’atanii jiran.
Mootummaan isaanii Jaarmayaa Fayyaa Addunyaa waliin akka hariiroo isaa deebisee tolfatuu fi sagantaa raabsa talaaliin Koovid 19, biyyoota iyyeeyyii dabalatee guutummaa addunyaa dhaqqabuu isaa mirkaneessu, ka COVAX jedhamu akka gargaaruuf jiru, Patsii Widaakuswaaraa gabaastee jirti.
Yeroo Ameerikaa keessatti lakkoobsi namoota dhibee Vaayirasii Koronaatti hidhata qabuun du’an kuma dhibba afurii fi kuma shan ga’ee jirutti, Prezidaant Baayiden dhukkubicha faccisuuf tarsiimoo baafatan kaleesa beeksisan.


text:
Daawud Ibsaa: Bakka qaamni sadaffaan jirutti mootummaa waliin mari'achuuf qophiidha
Haalli siyaasaa Itoophiyaa keessaa bifa ammaatiin yoo ittii fufeefi haqa qabeessa ta'e, gara biyyaatti galuun karaa nagaatiin qabsaa'uu barbaanna jedhu hayyuu dureen Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) Obbo Daawud Ibsaa.
ABOn paartiilee kaan waliin ta'uun qabsoo waggaa dheeraa gaggeessuun booda mootummaa Dargii kuffiisuun, mootummaa cehumsaa hundeessuu keessatti qooda fudhateera.
Haa ta'u malee, dantaalee garaagaraa irratti walii galuu dadhabnaan ABO'n chaartara keessaa bahuun qabsoo waraanaa biraa jalqabe. Haalli qabsoo kunis waggoottan 27 darban keessatti aarsaa lubbuufi qabeenyaa hedduu gaafachuusaa himu hayyu-dureen kun.
ABO'n jijjirama siyaasaa Itoophiyaa keessaa akkamiin ilaala?
Jijjirama siyaasaa ammaan tana Itoophiyaa keessatti uumamaa jiruun dhaabbileen siyaasaa biyyoota birootti bu'ureefachuun qabsoo gaggeessaa turan tokko tokkoos gara biyyaa ilaaluu eegalaniiru.
Miseensonni ABO duraaniifi booda keessa paartilee biraa dhaabbatanis ni jiru. Haa tahu malee dhaabni siyaasaa seenaa qabsoo uummata oromoo keessatti bara dheeraaf beekamu ABO'n haala siyaasa biyya keessaa akkamiin akka ilaalu Obbo Daawud akkasiin himu.
''Jijjiramni amma mul'atus akkaata qabsoofi aarsaa uummanni barbaaduun ta'uu baatus, ADWUI'n keessoosaa haaromsuuf dirqamee kan raawwatedha. Haala akkasitiin malee qaamooleen sirnicha keessa jiran itti fufuu waan hin dandeenyeef raawwataniiru'' jedhaniiru.
Haa ta'u malee ammayyuu caasaawwan kan akka human waraanaa dabalatee kanneen haala barbaadamuutti hin tuqamiin jirus jedhaniiru.
Hidhannoo hiikanii qabsoo karaa nagaa gaggeessuu
Mootummaa naannoo oromiyaa dabalatee muummichi ministera Dr Abiy Ahimed dhaabileen qabsoo waraanaa gaggeesan karaa nagaa gara biyyatti deebi'uun qabsoo nagaa akka itti fufaniif waamicha dhiyeessaniiru.
ABO'nis waamicha kana ni fudhata garuu dogogora bara 1992 irraa barumsa guddaa waan fudhateef bu'aa siyaasaa argachuuf qofa miidiyaan haasa'uu osoo hin taane haala qabatamaan itti galamu qaba jedhu Obbo Daawud.
Kana malees, humni waraanaa qindaa'ee jiru maal ta'uu akka qabuufi gahee dhaabbichi siyaasa biyyattii keessaatti qabu yoo murtaa'e malee akkasumaan fiigne hin galluus jedhaniiru.
Haala kana dhugoomsuuf ammoo mootumaa Itoophiyaa bakka qaamni sadaffaan jirutti waliin marii gaggeessuuf hojjechuu qaba jedhan, obbo Daawud.
ABO'n dhaaba shororkeessaa jedhamuun mootummaa Itophiyaan tarreefammeera. Galmee kana jalaa osoo hin bahiin akkamiin gara biyyaatti deebi'uun danda'ama kan jedhan Obbo Daawud, kunis nutti osoo hin taane mootumaama Itoophiyaattu gufuu waan ta'uuf kaasu qaba jedhaniiru.
Kanaafis sababa yoo eeran, ''Namoonni miseensa paartii keenyaa hin taaneefi hariiroo hin qabne hedduun maqaa ABOn shororkeessaa jedhamuun waan hin beeknetti reebamaafi ajjeefamaa turaniiru,'' jechuun BBC'tti himaniiru.
Karaa nagaatiin biyya keessatti biiroo banachuun qabsaa'uun kan danda'amu ta'ee, gaggesitoonni paartiilee siyaasaa biyya keessaa hidhaatti hin guuraman ture. Ammas waanti jalqabe kun kan itti fufu yoo ta'e, ABOnis siyaasa biyyittii keessatti qooda akkamii qabaachuu danda'a kan jedhu irrattis yoo walii galle gara biyyaatti deebi'uuf qophii dha jedhan.
Paartiin ABO meeqatu jiru?
Gaaffii ABO'n paartiilee garaa garaatti qoodamee jiraa jedhuuf deebii yoo kennan, kun dhaabbatichi erga hundaa'ee waggoota dheeraa kan lakkofsise waan ta'eef yaadoota tokko tokkorratti walii galamuu yoo dadhabamu kan uumamuu danda'udha jedhan.
Paartiileen akka ADO fi paartii Gurmuu Siyaasaa Birgaader Jeneraal Kamaal Galchuun hogganamu eeruun ni danda'ama. Isaanis qooda siyaasaa mataasaanii qabu, jedhu Obbo Daawud Ibsaa.
Haa ta'u malee, ABO'n ammayyuu akka dhaaba seenaa qabeessaatti maqaa fi kaayyoo uumataa Oromoof duraan qabatee manaa baheen qabsaa'aa jiraa jedhan.
Araarri Itoophiyaafi Ertiraa ABO miidhu danda'aa?
Mootummaan Itoophiyaa mootummaa Ertiraa waliin nagaa buusuuf walii galtee Aljeersii hojiirra oolchuuf murteessuunsaa ibseera.
''Kana hordofuun ammoo carraan buufata qabsoo ABO maal ta'uu danda'a yaada jedhuuf, ''Qabsoon ABO Ertiraatti hin jalqabne. Kana malees rakkina gurguddaa bara 1992 yeroo chaartaraa baanu nu mudatee fi waraana ariifachiisaa nurratti labsame jalaa baanee, har'as uummata waliin gaaffii fi qabsoo keenya waan itti fufne jirruuf nu hin yaadessu,'' jedhan.
Miseensi keenyaa fi qabsoon keenya uummata keessa waan ta'eef, osoo namootni muraasa Ertiraa keessa jiran hundi qabamanii hidhamaniiyyuu, dhiibbaan inni qabsoo Oromoo irratti qabu %1 hin caalu jedhan.