text:
Namni dabalataa baayen sababa Covid-19 kutaa Iowa keessati du’uun himame, namni lamaa Plymouth
Namni dabalataa baayen sababa Covid-19 kutaa Iowa keessati du’uun himame, namni lamaa Plymouth County keessa jiran dabalate.waliigalatti Iowa keessati namni due 950 dha. se’aati 24 keessati hanga har’a ganama 10:00 am keessati namni haarawa corona virus qabame 450 dha.
Manni fayya Siouxland magaala Woodbury County keessati namni haarawa qabame 5 ta’uu gabaasan.
Ogeessi fayyaa Dakota County namni haarawa COVID-19 qabame 2 jiraachu himan.
Kuni Kanaan osoo jiruu, leenji kubbaa harka South Sioux City erga tabataan tokko Virus qabamuun beekame booda akka yeroodhaf dhaabatu godhame.
Mani barumsa Catholic Bishop Heelan barattoni akka mana barumsaa August 25ffa irraa akka kutaati deebi’ani baratan himan.
Gaazexaan Sioux City akka himate, barattooni , barsiisoni fi hojattooni achii hundi haguugi mana barumsaa keessati kan uffattu yoo ta’u wayta nyaatafi hojii alaa akka hin uffane himame.
Jiraatoni Iowa 300,000 ol ta’an magaala gurguddoo sadii keessati sababa bubbee dheengaddatiin haga amma tajaajila ibsaa akka argataa hin jirre himame. Kunis akka gabaasa oduu Des Moines tti. Magaalan, akka Cedar Rapids fi Davenport keessati ifaan akkuma dhaameti jira. Akkasumas balaan bubbee kun oorudhan boqqolloo haga million 10 balleese, akka warri ogeesi wal tajjii himate.


c: text/html

text:
Gumiinn Gaggeessitootaa Jaarmayaalee Hawaasummaa Keeniyaa filannoo Pirezedaantummaa biyyattii akka irra deebi’amu ajajame irratti hojjettoota boordii filannoo seera darban jedhaman akka himanni irratti banamu gaafatan. Kaleessa gumiin kuni waaree booda as Naayiroobiitti hiriira mormii gaggeesseenii, Boordii filannoo Keeniyaa fi Daayirektera Abbaa Alangaa Mootummaaf iyyata barreeffamaa galcheera.
Manni Murtii Keeniyaa, bu’aan filannoo pirezedaantummaa Keeniyaa Hagayya 8, bara 2017 haala seera biyyattiitiin waan hin gaggeeffamiif irra akka deebi’amu kan inni murteesseef. Gumiin kuni harra yeroo waajjira lameenuutti argamuun iyyata galchu hojjetoonni Boordii Filannoo Keeniyaa hojii seeraan alaa hojjechuun filannoon kuni akka irra deebi’amu godhan seeratti haa dhiyaatani jechuun gaafatan.
Injoonjoo Muhee bakka bu’aa gumii kanaati , isaanis dubbii Boordii Filannoo Keeniyaa dura dhaabbatanii dubbataniin , ‘Filannoo Hagayya 8, bara 2017 irratti yakki murtee uummataa tuffachuu raawwatameera. Yakki kunis hamma biyya ganuuti. Kan nuti jechaa jirrus uummanni Keeniyaa warreen fedha uummataa dabsuuf yaalan kana seeratti dhiyeessee isaan gaafata. Lammeenimmoo waanti hundi akka duraatiin itti fufuu hin qabu, filannoon ta’uuf deemu kuni karaa seera hin taaneen ammas gaggeeffamee bu’aan filannoo ammas akka fashalaa’u hin feenu. Kanaaf Boordiin Filannoo kuni meeshaalee dheengadda dogongora guddaa kana uuman fi haala duraatiin fayyadamuu hin qabu. Jijjiirama feena nuti amma.’ Jedhan
Mr. Muheen dabalataan Hoji Raawwachiistuun Boordii Filannoo keeniyaa Iizraa Chiboolaa fi namooti bu’aa filannoo kana miliqsuu irratti hamataman hojii isaanii gadhiisanii haa qorataman jedhan. Kana malees teeknooloojiiwwan filannoo darbe kana irratti hojiirra oolan sirriitti qoratamanii waa’een isaatis sabaaf akka ifaan gadhiifamullee gaafatan.
Yoo hirriirri kuni Waajjira Muummee Boordii Filannoo keeniyaa duratti tahu, Koomishinerri Boordichaa Roozliin Akoombee, gumii sanirraa iyyaannoo irraa fuudhanii ‘waanta isin jettan itti gaafatamaa kootii fi bakka dhimmi isaa ilaallatuun nan gaha jedhanii waadaa galaniifii jiru.
Itti aansees Gumiin kuni Daayireketera Abbaa Alangaa Mootummaattis iyyata lammaffoo ka galche yoo tahu, murtee manni murtii olaanaan dabarse sanaan hojjetoota Boordii filannoo kana irratti Abbaan Alangaa akka himannaa banu gaafatan.
Iyuuniis Looduuwaa Daayirektera Abbaa Alangaa Mootummaa bakka bu’anii iyyata kana fuudhani. Isaanis Daayirekterri Abbaa Alangaa Mootummaa iyyata kana ilaalee deebii akka kennu kan isaan dubbatan
Akka seerri keeniyaa jedhutti, Daayirekterri Abbaa Alangaa Mootummaa yakki faayidaa uummata biyyattii tuqu kamuu yoo dalagamu koomishinni poolisiii Keeniyaa akka gadi fageenyaan qoratu ajajuuf itti gaafatama qaba. Kana malees filannoo biyyattii irratti yakka dalagames akka qoratamu ajajuudhaafillee itti gaafatama qaba.
Mrs. Looduwaan dabalataan yoo dubbatan Daayirektorri Abbaa Alangaa erga filannoon kuni hagayya darbe gaggeeffamee himannaa 144 Mana Murtii biyyattiitiif dhiyeessuullee dubbatan. Isaan keessaa haga yoonaa himannoowwan 122 murtee hin argatin kan jiran yoo tahu, himannaan 24 kan Boordii filannoo biyyattii ilaallatudha jedhan.
Ammas Dursaan paartii Mormituu biyyattii Raayilaa Odiingaa fi Gumiin Jaarmayaa Hawaasaa Hoji Raawwachiiftuu Boordii Filannoo keeniyaa Iizraa Chiloobaa fi namoota isa duuka jiran, akka ta’ee filannoo biyyattii irratti mullateef itti gaafatama fudhachuun himataman dhiibbaa gochaa jiru.
Koomishinerri Boordichaa Wafuulaa Chabukaatii ‘poolisiini fi qamni dhimmi kuni ilaallatu hundi namoota boordicha keessa jiran qoratee yakki irratti argamnaan seeratti haa dhiyeessu jedhanus haga yoonaa garuu Itti gaafatamaa Olaanaa Boordii Filannoo biyyattiirraa namni to’annaa jela oole hin jiru.
Filannoo Pirezedaantummaa Keeniyaa lafaa Onkoloolessa 17, bara 2017 ka gaggeeffamu yoo tahu, haala filannoon kuni gaggeeffamu irratti mareen Boordii Filannoo Keeniyaa fi dorgomtoota lameen gidduutti ta’uuf ture utuu hin hin gaggeeffamin hafeera. Dursaa Paartii Mormituu biyyattii Raayilaa faana kan waajjira Muummee Boordii Filannoo Keeniyaa turan Musaaalia Mudavaadii, wal gahiin kun gatii bakka bu’aan Uhuuruu Keeniyaattaa fi isaan hafa hin gaggeeffamin hafe jedhan. Galgala yoo waa’ee kanaa gaazexeessitootaaf dubbatan Itti Aanaan pirezident keeniyaattaa Wiiliyaam Ruuttoo wal gahiin suni jiraachuu boodarra dhageenye kanaaf yeroo nuti qabnuun wal kiphee jedhan. Haa ta’u malee dorgomtoonni kuni kopha kophaadhaan Boordii Filannoo biyyattii duuka akka mariyatanis himaniiru.
Paarlamaan keeniyaas Dheengadda hojiitti deebi’uuf ka jedhu akka tahe yoo beeksisu, Pirezidentiin Keeniyaa Uhuuruu keeniyaattaas dhaqanii Miseensota paarlaamaa kana duratti haasawa taasisanii jiru. Paarlaamaa kana irratti garuu, miseensonni Paartii mormituu hundi fi bakka bu’aan Mana Murtii keeniyaa irratti hin argamin hafaniiru.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ayyalaa Galaan (PhD) @AyeleGelan Safaricom Finfinnee gahee osoo hin turin mormiin isa mudate. Hoggantoonni Safaricom garaagarummaa daldalaa Itoophiyaa fi Keeniyaa gidduu jiru waan hin hubanne fakkaata. Dhaabbatichi bakka gabaa haaraa keessa qubachuuf hojii duraa irratti bobba’ee ture. Isaan keessaa hojjattoota biyya keessaa qacaruun gabaa guddaa Itoophiyaa
Finfinnee, Fulbaana 9/2022- Ministeerri Haajaa Alaa Itoophiyaa “ibsa Komishiniin Ogeessota Mirga Namoomaa Idil-addunyaa Itoophiyaarratti kenne nu mufachiise” jechuun “Itoophiyaa irratti Mana Maree Nageenyaa mootummoota gamtoomanii tarkaanfii akka fudhatu waamicha dhiyeessuun aangoo isaanii miti” jechuun kuffiseera.Itoophiyaan Komishinichi “dhiibbaa siyaasaaf mirga namoomaa meeshaa waraanaa godheera” jechuun himattee.
Finfinnee, Fulbaana 08/2022 - Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniitti Qindeessaa Dhimmoota Namoomaa (UNOCHA) gabaasa haaraa Fulbaana 06, 2022 baaseen rakkoo nageenyaa naannoo Oromiyaa, Godina Horroo Guduruu Wallaggaa fi Wallagga Lixaatti uumameen namootni kuma 155 ol ta’an qe’ee isaanii irraa buqqa’uu beeksise. Akka UNOCHAn gabaaseetti, sababa rakkoo nageenyaa


text:
Turkiyaan biyyoota ollaa isii keessatti nageenyi akka bu’u kan deeggartu tahuu beeksifte
Prezdaant Rajab Xayyib Erdogaan kutaa Kibba Baha Turkiyaa Mus jedhamu keessatti haasawa godheen, biyyi isaa Suuriyaa fi Iraaq keessatti nageenyi amansiisaa tahe akka bu’u deeggarsa barbaachisu hunda kan gootu tahuu hime. Prezdaant Erdogaan akka jedhetti, “daangaa Turkiyaan biyyoota lamaan waliin qabdu irratti humnoonni shororkeessitootaa hin maandheffatan”jedhe.
Erdogaan haasaya isaa kanaan “Yeroo ammaa Suuriyaa keessatti naannoon nagayaa fi Tasgabbii qabu naannoo daangaa keenya irra jiru. In Shaa Allaah, nageenyi naannawa kana keessatti uumame akka guutuu Suuriyaa keessatti babal’atu ni hojjanna. Haaluma wal fakkaatuun Iraaq keessattis nageenyi akka bu’u humnoota shororkeessitoota daangaa biyyoota lamaanii keessaa ni qulqulleessina”jedhe.
Prezdant Erdogaan daba diinagdee Ameerikaan Turkiyaa irratti xaxaa jirtu ilaalchiseee yaada kenneen, “daba diinagdee Turkiyaa irratti raawwatamaa jiru Sababni isaa dhimma amma uumamee miti, shira akkanaa Turkiyaa irratti raawwachuuf yaaluun kun seenaa bara dheeraa dura jalqabame”jechuun ibse. Erdogaan yaada isaa itti fufuudhaan, “Anaatooliyaan gidaara yookaan dhaaba addunyaati, gidaarri kun yoo jige, biyyoonni Baha Jiddu galeessaa, Afrikaa, Eshiyaa jiddu galaa fi dachiin Baalkaan fi Kawukasas jiraachuu hin dandayu”jechuun akeekkachiise.


text:
October 4, 2015 #By_Qeerroo
Aanaan Zuwaay Dugdaa Godina Arsii qarqaraa haroo dambalii dheerina naannawa harichaa walakkaa ol irra naannofte tan argamtu fi lagni kataar aanicha wallakkatti kutee kan darbu dha. Finfinnee irraa kiloomeetira naanno 150 irratti argamti.
magaalli guddoon aanatti ogolchoo jedhamti aanan kun bahaan Aana xiyyoo(Asallaa), dhihaan Aanaa Adaami Tulluu jiddoo kombolchaa(hara Dambalii ), kaabaan Aaana Heexosaa(Itayya), Kaaba dhihaan Aana dugdaa fii Aanaa Boorra (Maqii ), kibbaan Aana Arsii nageellee fi muunessaa daangoftee kan argamuu yoo tau, ballinni lafa aanicha kiloomeetir iskuweeri 1269 , qilleensi aanicha Gammoojjii giddu galeessa fi gogaa, teessumni lafaa diriiraa yoo tau aanattiin guutumatti SULULA QIINXAMAA GUDDICHA keessatti argamti. baayinni ummataa aanichaa 150,000 kan tilmamudha . odeefanno aanattii kan sirritti ibsuu barbaadeef sila aana tana MOTUMMAA qofa moo ummatummatu hin bakne kan jedhu irra shakkii waan godheef .
Yeroo ammaa hongee ykn caama rooba bara kana keessaa muudateen lafti daanga aanicha keessati argamu guutumaan guututti midhaan irraa dhabamee jira. Aana kana bara darbe bara 2014 (2007) illee oomishni isaa kan baayyee gadi bue ykn wallakka lafa aanichaa ol irraa kan bade dha. Yeroo ammaa kana ummanni 150,000 tti tilmaamamu beelaan darara gudda keessa akka jiru waan ofii koo keessaa jiraadhe argaa jiruudha.
Fakkii midhaan lafa aanichaa irraa bade agrasiisu ilaala fi kanneen kaan gabaasa kana waliin qabatee jira.
Umanni bara dheengadda(2014) gara bulchiinsa aanatti rakkoo(beela) isaa kan deddeebi’ee gabaase yoo tau ; bulchiinsi aanicha amma yeroon kan misoomatti, biyyattiin jijjiramtee jirti nuti baruma hunda beela himachu hin qabnu jechuudhaan irra fuudhuu kan dideefi umanni akkasumatti loon(beeylada) isaa gurgurataa, kan loon hin qabne bosona ciree cilee fi qoraan gurgurata, guyyatti yeroo tokko nyaata gaaf dhabe qooqa bulaa, bara dhufu nuuf dabara(midhaan nuuf gaya) jedha abdii isaa nyaacha kan ture yoo tauu barri itti aanus isaa duraatu hanqatee hongeen takku arganii hin beekne isaan muudatee abdiin itti dukkanooftee jirtii.
Umanni bara kanas(2015) amma nuttu jabaatte dubbiin akka duriimi akka biri jechuudhan ganamaafi galgala motummaa tti iyyaannoo isaani dhiyeessaa kan turan yoo tau kaabinootni DHDUO iyannoo ummataa of cinaa kaayuudhaan lafa sulula(dhooqa) bishaan irra ciisu lafa oolcha tokkoo (1/4 hektar) kan daandi Ogolcho gara Gotoo irratti argamu irratti midhaan akka carraa jiidha qabu suura kaasuudhaan aanaan teenna misomaan fooyyee irra jirti jedhaa ganna darbe kana gaabasa kan turanii fi bara darbe (2014) illee xaafii walakkaa hektaara irratti geette sanuu akka aanatti iddoo tokko qofa jirtu suura kaasudhaan gabaasaa kan bayan tauun beekamaadha.
Gargaarsi erga umanni iyyee waan godhu dhabe booda kan jalqabe ta’ullee gargaarsi kenamaa jiru kan dagutti ummata fixu ta’u isaaf ummatni soda guddaa keessa seene hurgufamaa jira. Haalli kennama gargaarsa lubbuu nama tokkof kilograma 15 kan turtiin isaa hin beekamne jia tokkof ta’ee, lamaaf taee, sadiif tae, wanti beekamu hin jiru haalli hanga amma jiru yeroo jia tokkof ture kenname jira, Namni tokko maati saddeti yoo qabaate kilo 45 qofatu kennamaf kana jechuun kan nama sadii qofa jechuudha namootni hafan haa du’anii jechuu yoo ta’e male namni tokko kiiloograama 5 nyaate sanuu bishaaniin unatee kan waan jiifatuun hinqabne jia tokko haa eeguu jechuun haa ulatuuf yoo tae malee nyaataaf kan hin taane tauufi ilaalcha dadhabaa bira darbee gara jabinnaan ummatni akka beelaan dhumu dhaabbatanii ilaalu jechuudha.
Umaatni kun zayita nyaata, midhaan ittoo fi midhaan nyaata akka isaan barbaachisu deddebian gara bulchiinsa aanichatti iyyatanii fooyyee yoo dhaban ummata keessa nama filuudhaan hanga mootumma federaalatti akka nuuf iyyatan jedhanii yoo qopheessa seeraan ala ummata irraa qarshii gurtanii essa deemtu jechuudhaan koree ummatni filee lubbuu teenna baraara jedhee qopheesse illee akka hirpha garaa isaanitiif hin iyyatne sodaachisee kan dhoorke ta’u ummatni raga baha. Ammas haalli kun akkanaan itti fufa taanan ummatni aanicha ji’a muraasa booda beelaan lafa irra dhumna jedhee soda beelaan shororkaaya kan jiru yoo tau osoo hin dune dura nuti ummatni hundi yaane akka biddeena jedha iyyinnu jechuun sochii isaa asiif achitti kan geggeessa jiru yoo tau motummaan akka hiriira bayani biddeena hin kadhanne kara garagaraan gufuu itti ta’aa jira.


text:
Hiree murteeffannaa Sudan gama kibbaaf uummati heddumminaan ba’ee sagalee kennuu erga jalqabee guyyoti shan darbaniiru.
Taajjabdoonni, diplomaatonni sadarkaa addunyaa fi sabaa himaaleen akka gabaasanitti sagalee kennuun gamasii nagaa fi tasgabiin geggeessamaa jira.
Sagalee kennuun sanbata borii jechuunis Amajjii 15 kan xumuramu si’a ta’u uummati dhibba irraa harka jaatamaa ol ba’ee filachuun isaa gabaasamee jira. Ba’iin filannoo kanaas jalqaba baatii Guraandhalaa irra ni beeksisama jedhamee eegama.
Waajjira sagantaa misoomaa kan tokkummaa mootummootaa Juba jiruuf hoogganaan bulchiisa daldalaa Obbo Caalaa Geetaachoo adeemsi filannoo sun haala gaariin adeemsisamaa jira jedhu. Nagaa fi hookkarri tokko iyyuu wiirtuulee filannoo magaalaa Juba keessaa kan hin dhaga’amne tuquu dhaan uummati hedduun walabummaaf sagalee kennuu isaa dubbata jedhan. Haalli Abyei garuu amma iyyuu furmaata hin arganne. Qiyyaafati sadarkaa addunyaa itti kennamee irratti kan hojjetamu ta’unis beekameera.
Gabaasa guutuu MP3 tuuun dhaga’a.
Uummati Sudan gama kibbaa Hiree murteeffannaaf sagalee kenne
Hiree murteeffannaa Sudan gama kibbaaf uummati heddumminaan ba’ee sagalee kennuu erga jalqabee guyyoti shan darbaniiru.
Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa
Kanaas caqasuu feeta ta'a
-
-
-
-
-
-
02-12-2022
Gamtaan Afrikaa Galata Dhiyeessee Jira


text:
Dachiitti Xinxalluu-Kutaa 1
Dachiin uumama ajaa’ibaa lubbuu qabeenyi fi lubbuu dhabeenyif iddoo jireenyaa taatedha. Uumama dachiitti xinxalluun dandeetti, ogummaa, beekumsaa fi Tokkichummaa Rabbii olta’aa akka hubatan nama taasisa. Qananiiwwan dachii keessa godhaman ilma namaatiifi. Namni dachii tana keessatti erga qananiisifamee fi wanti barbaadu hundi yoo isaaf laaffifame, Kan akkanatti isa qananiise fi isaaf laffise beekuu fi galateefachuun isarra hin jiruu ree? Rabbiin subhaanahu dachii tana namootaaf akka firaashaa godheef. Albuudotaa fi biqiltootatti akka fayyadaman ni laaffiseef. Kanaafu, wanti namarraa eeggamu namni qananii kana hundarratti xinxalle, Rabbii isaa beeku fi Isa qofa gabbaruudha. Rabbiin subhanaahu wa ta’aala ni jedha:
“Yaa namoota! Akka mutaqqoota (warroota Rabbiin sodaatan) taataniif Gooftaa keessan Kan isinii fi warroota isiniin duraa uume gabbaraa. [Rabbiin] Kan dachii afaa, samii immoo ijaarsa gubbaa (xaaraa) isiniif taasisee fi samii irraa bishaan buusee ergasii isaan (bishaan kanaan) soorata akka isiniif ta’u samaraata (fuduraaf kuduraa, midhaan) baasedha. Kanaafu, osoo beektanuu Rabbiif sharikoota hin godhinaa” Suuratu Al-Baqara 2:21-22
Kuni ajaja wali galaa namoota hundaaf dabarfameedha. Ajajni kunis ibaada (gabbarrii) wanta Rabbiin itti ajaje hojjachuu, wanta Inni irraa dhoowwe dhiisu fi odeefannoo Isa irraa dhufe dhugoomsu of keessatti qabateedha. Rabbiin olta’aan namoota kaayyoo isaan uumeetti ajaje. Kaayyoon kunis Isa qofa gabbaruudha. “Jinnii fi ilma namaa akka Ana qofa gabbaraniif malee hin uumne.” Suurat Az-Zaariyaat 51:56
Ergasii Isa qofa gabbaruun dirqama akka ta’e ragaalee adda addaa dhiyeesse. Ragaalee kanniin keessaa: Inni Gooftaa keessan kan isin uume, kunuunsuu fi qananiisudha. Duraan homaa kan hin turre taatani osoo jirtanu isin uume. Warra isiniin duraatis Kan uumedha. Qananii keessaa fi alaatin isin qananiise. Dachii afaa irratti tasgabbooftan, manneen irratti ijaarrattan, oomisha irratti oomishattanii fi bakkarraa gara bakkaatti itti deemtan isinif taasise. Samiis faayda keessaniif akka xaaraa isiniif gochuun wanta garmalee isin barbaachisu ishii keessa godhe. Kanneen akka aduu, ji’aa fi urjiilee.
“Samii irraa bishaan buuse” Akka lugaatti wanti sii oolitti olka’e samiidha. Kanaafi, warroonni Qur’aana ibsan samiin asitti barbaadame “Dumeessa” jedhan. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa dumeessa irraa bishaan buusun kuduraa fi fuduraa, midhaani fi biqiltoota biroo baase. Fkn, kanneen akka muuzi, burtukaana, abukaado, temira… midhaan irraa kanneen akka xaafii, qamadii, garbuu, boqqoolloo fi kkf rooba roobsun baase. Rabbiin malee bishaan samii irraa buusun biqiltoota kan biqilchu ni jiraa? Ilmaan namaa jalqaba irraa kaasee hanga dhumaa jiran osoo addunyaa tana keessatti walitti qabamanii dumeessa irraa gonkuma copha bishaanii buusu hin danda’an. Yeroo hoongen buutu dhugaa kana ni hubatu. Dubbiin erga akkana ta’ee, “Rabbiif sharikoota hin godhinaa” Kana jechuun uumamtoota irraa Rabbiif fakkaattootaa fi dorgomtoota hin godhinaa. Akkuma Isa gabbartan isaaniis hin gabbarinaa. Akkuma Rabbiin jaallatan isaaniis hin jaallatinaa. Wantoonni isin Rabbii gaditti gabbartan kunniin akkuma keessanii uumamtootaa, kan nyaachifamanii fi kan too’atamaniidha. Dachii fi samii keessatti wanta hanga firii xaafii mootummaa hin qaban. Isin hin fayyadan, isiniis hin miidhan. (Namoonni gariin haajaa garmalee barbaachisaa akkuma Rabbiin irraa kadhatan, namoota du’an ykn taabotas kadhatu. Kuni shirkii (waa Rabbitti qindeessu) dha.
Hayyoonni keenya “ibaadan (gabbarriin) hundee lama irratti kan ijaarramedha” jedhu. Isaaniis, al-Mahabba (Jaalala cimaa) fi Al-Khuduu’u (Of gadi qabuu)[1]. Namni wanta tokko garmalee jaallatee fi isaaf of gadi qabee fi salphisee, wanta san gabbaree jira. Namni Rabbiin jaalala cimaa jaallachuun yoo Isaaf of gadi qabe, inni Rabbiin gabbaree jira. Kanaafu, jaalalli cimaa fi of gadi qabuun Rabbiif malee homaafu hin ta’u. Sababni isaas, Kan nama fayyaduu fi miidhu, waan gaarii namaaf fidu fi waan badaa namarraa deebisu Rabbiin qofa. Wantoonni Rabbiin ala jiran mataa isaanii qofaan kana gochuu hin danda’an. Kanaafu, namni maaliif isaan jaallachuu fi isaaniif of gadi qabuun isaan kadhata ykn sodaata ree?)
Rabbiin ala wanta biraa garmalee jaallachuu fi wanta saniif of gadi qabuun salphinna guddaadha. Rabbiin garmalee jaallachuu fi Isa qofaaf of gadi qabuun immoo kabajaa fi bilisummaadha. Kanaafi, ilmaan namaa Rabbiin ala wanta biraa gabbaruun salphinnaa fi adabbii keessatti akka hin tarre, Isa qofa akka gabbaran ajaje. “Yaa namoota! Akka muttaqqoota taataniif Gooftaa keessan Kan isinii fi warroota isiniin duraa uume gabbaraa.” Aayah keessatti jechi“la’allakum tattaquun” jedhu hiika lama qaba: 1ffaa– yoo Rabbiin qofa gabbartan, dallansuu fi azaaba (adabbii) Isaa irraa of eegdu. Sababni isaas, dallansuu fi azaabni Isaa akka namarraa deebi’uuf wanta sababa ta’uu waan hojjattaniif. Wanti dallansuu fi azaabni Isaa akka namarraa deebi’uuf sababa ta’u “Rabbiin qofa gabbaruudha”. 2ffaa- Yoo isin Rabbiin qofa gabbartan, warroota Rabbiin sodaatan (muttaqoota) kanneen amaloota taqwaatiin ibsaman keessaa taatu. Hiikni kunniin lamaan sirrii fi kannen wal qabataniidha. Namni ibaada haala guutuu ta’een hojjate warroota Rabbiin sodaatan (muttaqoota) irraa ta’a. Namni warroota Rabbiin sodaatan irraa ta’e immoo azaaba fi dallansuu Rabbii jalaa nagaha baha[2].
Amma gara dachii deebi’uun xinxallii keenya itti haa fufnu. Dachiin akkamitti akka uumamte yoo ilaalte mallattoolee gurguddoo gara Khaaliqaa akeekan keessaa tokko akka taate ni agarta. Gabroota Isaatiif akka firaashaa fi afaa taasisuun ni laaffiseef. Ishii keessatti soorata, nyaataa fi iddoo jireenyaa isaaniif taasise. Haajaa isaanitiif bakka tokko irraa gara bakka biraa akka deemaniif karaalee isaaniif baase. Akka isaaniin hin sochoone fi hin kirkirree gaarreen ol dhedheeroo akka shikaalii ishii keessatti gadi dhaabe. Ishii diriirsuun jiraa fi du’aaf konteenara of keessatti qabattuu fi kuustu godhe. Dugdi dachii warroota jiraataniif iddoo jireenyaati. Garaan ishii immoo warroota du’aniif iddoo jireenyaati. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Sila Nuti dachii kan hunda walitti qabdu hin taasifnee? Jiraa fi du’aas [tan walitti qabdu]? Gaarreen ragga’oo dhedheeroo ishii keessatti goone. Bishaan mi’aawas isin obaafne. Guyyaa san warroota kijibsisaniif ee badii isaanii!” Suuratu Al-Mursalaat 77:25-28
Sila dachii jiraa fi du’aa of keessatti hammattuu fi qabduu hin goonee? Yeroo lubbuun jiran iddoo mana jireenyaa itti ijaaratan taatiif. Yeroo du’an immoo qabrii taatiif. Gaarreen dhedheeroo bakka ofii sirritti qabatanii dachii sochoo’u fi kirkira irraa eegan ishii keessa hin goonee? Rabbiin guddaan olta’aan gaarreen dhedheeroo fi ragga’oo (bakkaa hin sochooneen) dachii akka tasgabbooftu fi hin hurgufamne taasise. “Bishaan mi’aawas isin hin obaafnee?” Bishaan mi’aawaa namatti tolu kana Rabbiin malee eenyutu dumeessa irraa buusu danda’aa? Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Sila bishaan dhugdan san argitanii? Isintu duumessa irraa buuse moo Kan buuse Nuhi? Osoo feene ashaboo [kuraawaa] isa taasifna. Kanaafu, maaliif [Rabbiin] hin galateefannee?” Suuratu Al-Waaqi’a 56:68-70
Yaa namoota! Bishaan dhugaatii namatti tolu, kuraawaa fi haadhaawa kan hin taane san itti xinxallitanii? Isintu duumessa irraa buusee moo Nutu buusee?” Asitti “Nutu ykn Nuhi” yommuu jedhu, guddinna agarsiisaa malee baay’inna hin agarsiisa. Arabiffa keessatti Guddinnaa fi Kabaja agarsiisuuf, “Nutu, Nuhi, Nuti” jedhanii fayyadamuun wanta baratameedha.
Osoo Rabbiin subhaanahu wa ta’aala duumessa irraa bishaan dhugaatiif namatti tolu buusu baate, eenyutu buusaa? Ilmaan namaa guutuun osoo walitti qabamanii buusu danda’u? Rabbii olta’aa malee bishaan qulqulluu duumessa irraa kan buusu hin jiru. Yeroo hoongee roobni yommuu dhabamu namni hunduu gara Rabbii olta’aa fiiga. Osoo namoonni ofii kan buusan ta’anii silaa duumessa irraa bishaan ni buusu turan. Garuu, Rabbii Tokkicha malee eenyullee bishaan kana hin buusu. Kanaafu, maaliif Isa hin galateefannee?
Ammas, osoo bishaan kana ashaboo kuraawaa fi hadhaawaa taasisee eenyutu bishaan dhugaatiif ta’utti deebisuu danda’aa? Galaanonni baay’een ashaboo kuraawaa dhugaatiif hin taanedha. Hanga ammaa galaanota kanniin keessaa galaana tokkicha gara bishaan dhugaatiif ta’uutti namni jijjiree jiraa? Gonkumaa hin jiru. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa bishaan samii buusu kanas osoo fedhee kuraawaa fi hadhaawaa taasisa. Garuu Inni isiniif rahmata gochuuf jecha bishaan kana gara hadhaawaa fi kuraawatti hin jijjirree. Kanaafu, qalbiin Isatti amanuun, arrabaan Isa faarsun, wanta Inni itti ajajee hojjachuu fi wanta Inni irraa dhoowwe dhiisun maaliif Rabbiin hin galateefannee?
Rabbiin Guddaan olta’e Kan dachii akkanatti diriirse, gaarreen dhedheeroo ishii keessatti gadi dhaabee fi bishaan mi’aawa namootaaf roobse, namoota du’an murtii fi jazaaf lamuu deebisuu hin dadhamu. Kan wantoota gurguddaa kanniin hojjate wantoonni xixiqoon akkamitti itti ulfaatuu? Kanaafu, du’a booda kaafamuun hin jiru jechuun namoonni yaadan, guyyaa Qiyaamaa gaabbii fi adabbii hamaa irraa ee badii isaanii! Sababni isaas, ragaaleen Rabbiin wanta hundaa irratti Danda’aa akka ta’e agarsiisan isaaniif ifa ta’ee jira. Kanaafu, amanuu fi Guyyaa saniif qophaa’u irraa maaltu isaan dhoowwee?
Guduunfaa
⇨Namni dachii tana keessa yommuu jiraatu qananii isa marsee jiruu osoo itti xinxalle silaa kaayyoo uumameef galmaan gahuuf ni carraaqa.
⇨ Rabbiin subhaanahu ilmaan namaa dhabama irraa isaan argamsiisuun qananii adda addaatiin isaan qananiise. Kanaafu, amala gaarii keessaa Rabbii nama uumee fi qananiseef galata galchuu fi gabbaruudha.
⇨ Rabbiin gabbaruu jechuun wanta Inni itti ajaje hojjachuu, wanta Inni irraa dhoowwe dhiisu fi odeefannoo Isarraa dhufee dhugoomsudha.
⇨ Ibaadan (gabbarriin) arkaana (rogoota) lama qaba. Isaaniis, (1) jaalala cimaa jaallachuu fi (2) gabbaramaaf of gadi qabu ykn gabbaramaa ol guddisuu (Ta’aziim) fi garmalee kabajuu.
⇨ Namni wanta tokko garmalee yoo jaallate, wanta san garmalee yoo ol guddisee fi of gadi qabeef, inni wanta san gabbaraa jira.
⇨ Namni tokko Rabbii olta’aa gabbarri sirrii gabbaruu kan danda’u yoo wantoota hundaa caalaa Isa jaallate, kabaje, ol-guddisee(ta’aziim) fi Isaaf of gadi qabeedha.
⇨ Haala kanaan namni yoo Rabbiin gabbare, muttaqoota irraa ta’uun azaaba (adabbii) Isaa jalaa nagaha baha. Qur’aana keessatti:
“Dhugumatti muttaqoonni (warroonni Rabbiin sodaatan) iddoo nagahaa keessa ta’u.” Suuratu Ad-Dukhaan 44:51
⇨ Kanaafu, Rabbiin gabbaruun faayda ofiitiif malee Rabbiin ibaadaa (gabbarrii) namaatirraa haajaa hin qabu. Namni yoo Rabbiin gabbare ofuma fayyada. Yoo dhiises ofuma miidha.
[1] al-ubuudiyah – fuula 17-18, Ibn Taymiyyah
[2] Tafsiir Sa’diyy fuula 34
Miftaahu Daaru sa’aadah-fuula 569-570, Imaamu ibn Al-Qayyiim


text:
Reptaayiloota
-
Og-Barruu
Lootuu Sheeyxaanaa
Maqaan uumama kanaa Moloch jedhama. Maqaa biraa lootuu qoree ykn ammoo lootuu sheeyxanaa jedhamuunis ni waamama. Uumamni kun naannawa gammoojjii…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Hormaanni Uumama Kanaa Hedduu Nama Ajaa’iba
Bineensi kun Tuatara jedhama. Tuataran sanyii lootuu biyya Niiwziilaand keessatti qofa argamuudha. Ardii Niiwziilaand irra dur hantuutni waan hin jirreef,…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Bofa summii ijatti nama biifu kana fagotti irraa goraa.
Bofa Xaraa ijaan argitanii beeytuu? Bofni Xaraan sanyiiwwan bofaa akkaan sodaataman keessaa isa tokko. Biyyoota eeshiyaa gama Kibba bahaa jiran…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Lootuu haala qilleensaa hunda dandamatu
Uumamni kun Agaamaa jedhama. Agaamaan sanyiin Qarcooti. Ardiilee Afriikaa, Eeshiyaa fi Awurooppaa keessatti argama. Walumaa galatti ardiilee sadan kanniin keessatti…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Bofa kana yoo argitan fiigichaan naannoo sanii baqadhaa! Tafakkur- Black Mamba
Imalli keenya har’aa gara afrikaati. Naannoo Baha Afrikaafii naannoo biyyoota kibba Afrikaa dhaynee uumama hamaa tokko waliin daawwanna. Uumamni kun…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Qocaa
Qocaan Sanyii warra Reeptaayl jedhamu keessatti ramadama. Qocaan biyyoota dachii kana irra jiran keessaa biyyoota muraasa yoo taate malee, bakka…Guutuu dubbisi...
-
Og-Barruu
Dwarf Crocodile
Maqaan uumama kana Dwarf Crocodile ykn Naacha Gabaabaa jedhama. Naachi kun Naacha nuti beeknurraa waan adda isa godhu hedduu qaba.…Guutuu dubbisi...
-
Tafakkur
Iguwaanaa (Iguwaanaa), Sanyii Lootuu Ajaa’ibaa
Uumamni kun sanyii lootuu keessaa isa tokko yoo ta’u, guddina qaamaatiinis lootuuwwan gurguddaa keessatti ramadama. Qophii hardhaa kana keessatti, uumama…Guutuu dubbisi...


text:
Bulchaan naannoo Barii Yusuuf Mohamed Dhedo VOA sagantaa afaan Somaaleef akka ibsanitti koolu galtoonni guyyaa guyyaatti gamanatti yaa’an lakkoobsi isaanii ol ka’aa adeemaa jira jedhu.
baatii Ebla qofaa koolu galtoota Itiyoophiyaa gamas seenanii 9,700 yoo ta’u lakkoobsi kun baatii Waxabajjii keessa dacha ta’uu dubbatan.
Jalqaba torba kanaa halkan tokko qofaa koolu galtoonni 400 ta’an naannoo Somaaliilaand waliin wal daangessuu irraa Puuntlaandiin seenuu isaanii angawoonni galmeessuu isaanii beeksisan.
Dargaggoo Abdurahamaan jedhamu lammiin Oromoo kan Bosaasoo keessa jiru tokko as keessa taa’ee waan eeggadhu hin qabu UNHCR biraas gargaarsa argataa hin jirru waan ta’eef gara miilli na baasettan deema jedhe. .
Akkuma kana duraa koolu galtoonni kun sababaan biyyaa yaa’aniif gara Yemen booda irras gara Saaud Arabiyaatti ce’uuf jecha akka ta’e ibsameera.


text:
Dandeettii uumuu isaatiin dinqisiifamaa kan ta’ee fi uumaa uumama addunyaa kanaa kan ta’e Waaqayyoon baruu/beekuu/ ni dandeenya. Dhuunfaatti akka isa beeknuu fiisa waliinis walitti dhufeenya dhuunfaa akka uummannu nu afeera. Waa’ee isaa beekuu duwwaa otuu hin taane isa mataa isaa dhuunfaatti beekuu dandeenya.
Waaqayyo akkas jedha, “Namni ogeessi ogummaa isaatiin of hin jajiin, inni jabaanis jabina isaatiin of hin tuuliin, inni badhaadhaanis badhaadhummaa isaatiin hin kooriin! Namni ani Waaqayyo akkan ta’e beeku, lafa irrattis gaarummaa, qajeelummaa fi firdii qajeelaa akkan godhu hubatu, isa kanaan of haa jaju! Ani wanta akkasii kanatti nan gammada” (Er 9:23-24).
Waaqayyo akka isa waliin dubbannuu fi dhimma dhuunfaa keenyas akka isa mar’annu nu afeera. Kanaaf qophiis hin barbaachisu; nama gaarii ta’uu, Og-Waaqaummaa /Theology/ barachuu, yookaanis nama qulqulluu ta’uu hin barbaachisu; akka jirrutti eenyummaa keenyaan gara isaatti yoo dhihaanne, amala isaa isa jaalala ta’e irraa kan ka’e nu simata.
“Waaqayyo warra isa waammatan hundumaatti, warra dhugaadhaan isa waammatan hundumaatti dhi’oo dha” (Far 145:18).
Waaqayyo sagalee duwwaa dubbachuudhaan uumamoota gara jireenyaatti fide. Tuta urjoota samii (galaxy) keessatti argamanii fi uumamoota lubbu-qabeeyyii hunda kan uumedha. Kana hundaan otuu hin daangeffamiin rakkoo fi dhibeewwan bara keenyaafis inni furmaata fiduu ni danda’a. Waaqayyo uumaadha humna isaa akka beeknuu fi isatti akka amanannu ni fedha.
“Gooftaan keenya guddaadha,
aangoo guddaas qaba;
hubannaan isaa hammana hin jedhamu” (Far 147:5).
“Iji koo gara gaarotaatti ol in ilaala,
gargaarsi koo eessaa dhufaa?
Gargaarsi koo Waaqayyo biraa in dhufa;
Inni immoo isa bantiiwwan waaqaa, lafas uumedha” (Far 121:1,2).
Nama waan taaneef cubbuutti ni kufna; al-tokko-tokko akka yaada Waaqayyootti otuu hin taane akka fedha keenyaatti hojjenna. Waaqayyos kana hunda ni arga; ni beekas. Kana duwwaa otuu hin taane Waaqayyo sababa cubbuu isaaniitiin namoota ni adaba. Garuu isa wajjin edda tokkummaa uummannee booda araara nuuf godha. Ilmi Waaqayyoo Yesus Kristos fannoo irratti du’uudhaan gatii cubbuu keenyaa baase. Du’aa edda ka’ees araara nuuf gochaa jira.
“Qajeellinni Waaqayyoo kan Yesuus Kiristoositti amanuun argamu kunis warra isatti amanan cufaafi;…Karaa dhiiga isaatti amanuutiinis akka inni aarsaaz araaraa ta'uuf Waaqayyo isa dhiyeesse” (Rom 3:22, 25).
Akkuma nama yaada garaa isaa fi miira isaa siif ibsuutti, Waaqayyo waa’ee isaa ifatti sitti hima. Inni yeroo hunda amanamaadha. Wanti nama irraa adda isa godhu kanadha. Waa’ee eenyummaa isaa fi waa’ee keenya wanti inni nutti himu dhugaa fi amanamaadha. Wanti inni dubbatu miira, yaadaa fi hubannaa keenyaan olidha. Amanamummaa fi qajeelummaa isaatti kakuu isaatti hikachuu ni dandeenya. Inni Waaqa waan dubbatu godhudha. Sagalee isaan isa qabuu dandeenya.
“Saaqamuun dubbii keetii ifa in kenna,
Wallaaltota iyyuu in hubachiisa… Dubbiin kee miilla kootiif ibsaa dha, daandii koo irrattis in ifa” (Far 119:130,105).
Waan hundumaan dhibbaa-dhibbatti sirrii ta’anii argamuun namatti tola. Waaqayyo yeroo hunda dhugaadha. Ogummaan isaa daangaa hin qabu. Waa’ee waan tokkoo gadi fageenyaan ni beeka. Seenaa isaa isa jalqabaa fi isa gara fuula duraa raga isaaf kennuun hin barbaachisu, waan tokko akka raawwatu isa hin kakaasnu, inni ni raawwata. Dandeettii waan qabuuf, yaadi isaas qajeelaa fi qulqulluu dha. Waaqayyoon yoo amanne inni hin dogoggoru, akkasumas nama hin gowwomsu, yeroo hunda waan hunduma keessatti waan qajeelaa akka hojjetu guutummaan guutuutti mirkaneeffachuu dandeenya.
“Eyye, warri harka kee eeggatan hin yeellaasifaman” (Far 25:3).


text:
Jeff Dabe jedhama. Lammii Ameerikaati. Namni kun harka guddicha qabaachuudhaan addunyaarraa nama addaati. Harka guddaa yoo jedhamu isa Ispoortiidhaan guddate hin sehinaa. Harki Jeff Dabe akkuma nama hundaa dheerinni isaa jiddu galeessa. Haa tahu malee furdina guddaa qaba. Harki isaa kan ciqilee gad jiru seentimeetira 49 bal’ata. Gabaabinaan harki isaa kun harka nama Afurii ni caala jechuudha. Qubni isaa kan qubee itti godhatu, quba nama jidduu galeessaa 3’n walitti dhihaata.
Jeff Dabe gaafuma dhalatu harka haalaan furdaa tahe waliin dhalate. haakima dhaqee rakkoo takkallee akka hin qabne baree jira. Harki isaatis akka nama Ispoortii dalagee irree osoo hi taane foonuma guddaa ofirraa qaba. Yoo ijaan laalan Waan rakkoo wahiitiif iitaye fakkaata. Walumaa galatti Jeff osoo Ispoortii hin dalagin harka guddicha dachii tanaa Rabbi isa badhaase. Isaanis yeroo heddu dorgomee namoota heddu injifatuu danda’eera.
Namni kun Dorgommii Arm-wrestling jedhamuun beekamu, kan gamaa gamana taa’ii ciqilee minjaalarra dhaabanii wal dorgoman irratti hirmaata. Dorgommii kanaanis namoota waggoota dheeraaf Ispoortii hojjatanii irree guddifatan heddu moohachuu dandahee jira.
Qophii: Abuu Ibtisaam


text:
YUDEESA
Yudeesafa akara rumaqoo ufafa.
1
1 Qinee Yudeesa maa pasana akara ridaqa. Qinee Yisuna ainainira faiqi Yameesana akaqa maridaqa. Qinee qeeqa qifasaanara Anutuna asauku mundirana Yisuna eedoo qimasee rumbara faiqiara foora ainaini marunna faiqisa maridaqa akara ridaqa.
2 Anutufa naaramasee qinee unnannai aniaqee qufaqa eedoo qimariasa inni akara rumannimaqaidaqa. Innee Yisuna asauku mundirana mandaaqee mariasa maa pasana akara rumannimaqaidaqa. Innee maasa qikoona Anutuna amuqusiranaki mariasa inni akara rumannimaqaidaqa. Anutuna nifauarafa faqa aundurakinaa asooarana faqa firaaqoo inniara amuqusirana faqa firaaqoo inni naunduraki maridanoo irairaaiani.
Unna amaanufa qimannimimariasara qimaqoo ufafa.
3 Oo qini qifaaqasaa qiqoondiuqa. Anutufa maasa innaaruna asumu marirana moodaa qimiqaifaqa minaki quqaqisainara akara ruani qimaseeqa minniseeqa moo ufa akara ruanaura. Anutufa moodaa kari nimu ufana maasa qimuna mi ufana rakira ufara foora afeekaikamasee uqeera aindusuaqa minara inni afeekaikamandee akara rumannimaqaidaqa. 4 Faiqí akaqausa Anutunara sia fee qimariasa qumee inniki keeqafiqa dapikidaqa. Misa Anutuna afaariranara kaqi nimiranara faqa iriseeqa quandakiqa mi ufana eendaandi iseeqa minannai faiqí aanaaseeki narí ummuari narí ummuari mariana faqa oosana oosana mandainaina faqa unna qimasee Yisunufa fee qimasaidaqa uqeeraseea. Misa maasa asauku mundirana Yisunara maasa uriqararana maasa karaambaiqara qaoo qidaqa rukiaidaqa. Ooqai tamummaqara fasiqauqa akarakinaa ufa misa firaa mandainaina akiaqa arirana aqufuaqee qufaqa doo maqee aqufidaqa.
5 Inni moo ainainara naaqoo auqaidaqa. Ooqai Anutufa Isaraee maqannaa Isipa maqusaindaraana rafiamareenoo aadana maqa maaqaki quqanau. Quqasoofaqa akaqausa quandaki Anutuna ufa rukiasee kaqirunna ubeekaqau. Miqiufanoo Anutufa sia nifauanau kaqi narinau. 6 Innee Anutuna qangiroouqara faqa sia fee iridee. Ooqai misa firaa uriqaranaki marufaqa mina minnisee nári qimaqoomau akaqausa fufanoo Anutufa sia nifauanau kaqi qumaraseenoo sainandannai ruumbeeqeenoo naaru rumbaranaki maqa ameemaanai asukunaki quqaqaifaqa maridaqa muanni Anutuna ufa irira faasaanara afeesida maridaqa. Mi faasaannasaa narira ufa qimannimiannoo minara afeesidaqa. 7 Innee Soodooma maqusa faqa Koomoora maqusa faqa misaqa maru maqusanaasa faqa innee iridee. Misa manda qangiroo naanna reeqa nári qimaqoomau fiqa faiqí anaasee narí ummuari narí ummuari iqa faiqí narí aqoonna fasiqa ummuariqa oosana oosana mandainaina faqa maroofanoo Anutufa aiqamausa mi oosanna qafeeqa rufiaaqee qimasee naaru marira idaki misa quqanau.
8 Miqikai masee maa maqee inniki mandoosana uqeeree mariasa ooqeenaasa naanna raidaqa. Maqee inniki mariasa qainamaseeqa Anutuna ufammifoo qimasee mi mau fiqa aaqamaki nariqa naridaqa. Misa Anutuna aanoora sia rufiaidaqa mina ufa rukiaseeqa nári qimaqaa aatata fidaqa. Mi mandoosanna maree mariasa innaarunai amiqirausa marianara mandufa qimannimaqaidaqa. 9 Anutuna amiqira qangiroouqa ririmma ooqai Mooseefa kuqufufanoo Sadannafa mina iri qumaraanee qufanoo amiqira qangiroouqakiqari uriqararafa moo fannoo mina auqu Mikaraafa mifa Sadanna faqa ufa rainanau. Ufa rainaidanoo sia inniki ani mariasa naanna ranau. Sia aqira ufa mandufa Sadannara qinau. Anutuna ufara iriseenoo kaqi maaqi qimasee reendeenamasee qimaminau. Oo Sadanna Anutufa aniara qaoo qidanoo. 10 Maa inniki mandoosana uqeeree mariasa sia amiqira qangiroo aanna raidaqa niranaqarufa oonumafi irisee kaqi qidaqa. Nári sia qafee maria ainainnara qimasaidaqa niqidaqa. Misa kaasau aandau aanna raidaqa. Misa nári irirana irisee aandau oosanamau fidaqa. Mi mau fimariafanoo nári mandoosana fannoo nári naridanoo. 11 Misa narirafa firaaqoo mariannoo. Minara irifanoo naaquqaani. Misa Kaina aatata fidaqa. Kainafa Anutuna ufa rukiee marufa maridanoo narí akaqa arinau. Misa kafaa Baraamana manda aatata fidaqa minaki keeqararee qimaseeqa narí rarisee narí rarisee mamaree fidaqa. Baraamafa munnimmara rumammareenoo unna qimasee Isaraee maqannaasa rarisameeqee mandainainaki quqee marinau. Misa moo fasiqa ooqeenaa fasiqa Kooraana aanna raidee qimasee Mooseenasaaqari rakeemaku aadumarunna nariara moo karaambaiqee qimasee fufanoo Anutufa mina faqa mina aiku asauku mina faqa fusa faqa narinau. Maa inniki mandoosana uqeeree mariasa nariqa kai nári narirana mareeqee Anutuna nariranaki quqaseeqa minaki maridaqa. 12 Innee Anutunara qoomaqa sakasee naidaqa neemarifaqa mee inniki mandoosana uqeeree mariasa nári mandainaina namufaqa anireeqa sia moosara oonumafi iridaqa nifaaqa quqaseeqa kaqi náriaraa kai firaaqoo narana naidaqa.
Misa ufidaina aukuana aandaroo aukuana oonamuara foora aniraifaqa oo aaku asooara ainaina aniannoommifoo qimariafanoo kaqi aiqareenoo fifanoo ufai fannoo misa mareeqeenoo aqidanoo aaku sia marisa maridaqa, sia andeeqara oosana uqaqifiqeenoo aupurarana kai uqaqifiqeenoo. Mi fasiqausa sia qaqamma irai saqari fara foora maridaqa, irai aukuanna oosana rarakusee qafaafanoo aadana kai maridanoo sia nammari nammaridanoo. 13 Mi fasiqausa mandainaina fannoo nammari qaqaarara foora nári mandainaina akooqoo mandinoo marifaqa sia nisauridaqa eekara arinoo akooqoo maridanoo. Misa mee sandee mari fasauna aanna raidaqa, sandamammaree asukunaki munu qimbaidaqa. Anutufa mi fasiqausa maqa maaqa miqi kai masee firaa asukunaki meemai afeedama nimaqaifanoo maridanoo.
14-15 Ooqai Eenookafa mi manda fasiqausara tamummaqaseenoo akara rumaqoofa maridaqa. Adanasaaqari moodaannai qisauku oosana taikafufanoo dinni ani moodaa mareenoo qaaraikinoo Eenookafa kambiqanau. Mi Eenookafa maaqi qimasee tamummaqaseenoo akara rinau. Innee iriaqa Anutufa narí naaquqara andeeqara qangiroouqa moomoosa faqa qumureenoo aiqama maqasaa qaraasa suqusee ufa nimiannoo, mandoosana maree mariasa Anutunara sia irimariasa misa Anutuna ufa rukiasee mandainaina oosana oosana maree marianara Anutufa faqa narí qangiroouqa faqa narirara qumuannoo. Mi manda fasiqausa Anutunara mandufa oosana oosana qiranara Anutufa narirara qumuannoo. Doo Eenookana tamummaqara ufa miqiminoo maridanoo. Eenookafa misara miqi qimasoofaqa qinee maa inniki mandoosana uqeeree mariasara mi mau fimariafaqa maaqi qidaqa. 16 Mi fasiqausa maqee maqee aiqama ainainara naundaufa naundaufa qida maridaqa. Misa aiqama ainainara amiqira ainainara faqa sia maasa didifaqa mandainaina fee kai qidaqa. Misa nári mandoosanara nidirana aandi aususeeqa nariqa mi mau fidaqa. Misa firaaqoo nariara nariara nimooqimariasa maridaqa. Misa nári mandoosanara nidirannai ubeekarara faiqí akaqausa marasee nimooqaidaqa amiqi amiqidaqa misa maasa mandoosanamau fidaqa maasa duqu uqeereefaree qidaqa miqidaqa.
Aaquqimannimaqarufa faqa naakaparufa faqa qimaqoo ufafa.
17 Oo qini qiqoondiuqa karaambaiqa Yisufa asauku mundirana mina faiqi namu ufa qimannimiqoona sia aunuaqa. 18 Misa maaqi qimasee inni qimannimiqau. Taikara aukuana anirainaqa faiqí moomoo kooroomafiqa nári mandoosanara nidiramau fidaqa inniara naanaidara qifaranoo. 19 Mi fasiqausa faiqí qambaana anireeqa rainee mariasa. Miqi mariasa sia Anutuna maraquna naakirausa maridaqa nariqa faiqí faiqi nidiramau kai fimariasa maridaqa. 20 Innee qini qiqoondiuqa sia miqimariasa mariafanoo. Innee Yisuna naaquqara ufaki mariasa mariafanoo maaqara foora auqiqa fifi inaqa minaki afeekaikiaqa. Innee Anutuna naaquqara maraqunannai maqee maqee innaaru qiaqa. 21 Maasa karaambaiqa Yisufa asauku mundirafa narí nifauarana firaanakiqari maasa sia daruannoo naaru naaru marirana maasa qimiannoo. Innee Yisuna qumiranara afeesidaqa Anutufa inniara nidimarinaki minaki kai mariaqa sia moosaa finana kuridia.
22-23 Inniki faiqí akaqausa Yisuna mandaaqaranara marammara ridaqa qaara irirana maree mariasa, sia innee miqimariasa aanoomannimaqaaqa nifauamasaifaqa mariaqa. Naaru marira idakinaana Yisuna ufannai kari qinaqa qumareeqee Anutuna afeeka ququsaki quqaaqa. Akaqausa mandoosana maree mariasa faqa nifauarana faqa rufiara ufa faqa qimannimisee qumareeqee Anutuna ququsaki quqaaqa. Innee miqi marifaqa misa mandoosana qafamasee sia minara ruaqa innee faqa minaki fifaara. Misa mandoosana ikairiara rufiasee fidiaqaa iaqa.
Anutunara kai asasiaqee ufa qimaqoofa.
24 Anutufa innee mandainainaki aqufirarifanoo mifa amana inni ititannisainaqa sia aqufifaranoo. Mifa amana inni mareeqeenoo amiqimmandee ninukamasee asasirana inni nimisee narí afaaqa areenaranaki naroorisaa amana quqaaninafa. 25 Moodaa Anutufa maasa asumu maree marifa. Maasa karaambaiqa Yisufa ani asauku mundirafa minannai maasa amooqirana qimamidaqa afaaqa areenarana faqa uriqararana faqa afeeka faqa aiqamausa aniara naaquqarana faqa anindi maridanoo fee qidaqa amooqidaqa. Ooqai indaaru anindi marinau maqee anindi maridanoo naaru naaru anindi mariani. Kuqaa.


text:
Sinkisaara Muddee 6in Uncategorized
Maqaa Abbaa kan Ilmaa kan Afuura Qulqulluu Waaqa Tokko Ameen!!! Guyyaa kanatti durba kan Mana Kiristaanaa Haadha keenya Qulqulleettii Arseemaatu kabajame, godaansi foon ishees guyyaa kana raawwate (iddoo awwaalcha duraatii gara iddoo Mana Kiristaana amma jiruutti fudhatame). Akkasumas, ishee waliin kan wareegaman godaansi foon Durboota digdamii torbaas guyyaa kana raawwate. Mootichi Dirxaadis Qulqulleettii Arseemadhaan “kabaja […]
Amantaa, Ayyaana fi aadaa isaa addunyaaf beeksisuuf lammiin Itiyoophiyaa hundumtuu gahee isaa akka bahu waamichi dhihaate!in Tibbana
UNESCO irratti galmaa’uun Ayyaana Cuuphaa ergama Amantaa fi biyyaaf beekkamtii kennuun shora /gahee/ guddaa waan taphatuuf, lammiin biyyattii hundumtuu Ayyaana isaa, Amantaa isaa fi aadaa isaa beeksisuuf qooda mataa isaa akka raawwatu Qulqulluun Sinoodoos ni beeksise. Torbeen kun lammiileen Itiyoophiyaa hojiiwwan gurguddoo biyya isaaniif raawwatan sadarkaa addunyatti beekkamtii itti argatan ta’uu isaa kan beeksise ergaan […]
Ayyaanni cuuphaa hambaa Afuuraa ta’uun UNESCO irratti galmaa’e!in Tibbana
Ayyaana Cuuphaa Mana Kiristaanaa Ortodoksi Tawaahidoo Itiyoophiyaa Amajjii 11tti kabajamu hambaa Afuuraa addunyaa akka ta’u murteeffamuu isaa Mootummoota Gamtoomanitti Dhaabbatni Barnootaa, Saayinsii fi Aadaa kan ta’e UNESCON ni beeksise. Yaa’iin UNESCO Eegumsa Hambaalee irratti xiyyeeffatee biyya Kolombiyaa magaala Bogootaatti qopheesse irratti Ayyaanni Cuuphaa Itioophiyaa keessatti kabajamu Hambaa Afuuraa ta’ee akka galmeeffamu murteessuu isaa ni beeksise.
Waldaan Qulqullootaa Piroojektii Kiristaanota buqqa’an qarqaaruu (deebisanii ijaaruu) dandeessisu ifa taasise.in Uncategorized
Waldaan Qulqullootaa piroojektii kutaalee biyyattii garaa garaa keessatti hordoftoota Mana Kiristaanaa Ortodoksi Tawaahidoo Itiyoophiyaa balaa uumamaanis ta’e nam-tolcheen miidhaan irra gahe qarqaaruu (deebisanii ijaaruu) fi Manneen Kiristaanaa cufaman bansiisuu dandeessiu ifa taasisuu isaa beeksise. Piroojektii Amantoota fi Mana Kiristaanaa keenya nageenya addunyaa fi eegumsa biyyaaf gumaacha guddaa goote cinaa dhaabbachuun qarqaaruu (deebisanii ijaaruu) dandeessisu kutaan […]
Tamsaasa idilaa si’aa’inaa eegamaa kan ture jalqabuuf qophii isaa akka xummure Waldaan Qulqullootaa ni beeksise.in Uncategorized
Waldaan Qulqullootaa si’aa’inaan eegamaa kan ture Tamsaasa idilaa sa’aatii 24 dhiheessii adda ta’ee fi haala yeroo waliin wal-simataa ta’een B.A. Muddee 5/2012tti akka jal qabu barreessaan ol’aanaa Waldaa Qulqullootaa Obboo Wub’isheet Otooroo ibsani. Yaada dhaggeeffattootni fi daawwattootni kennaa turan irratti hundaa’uun fi qu’annaa adeemsisuun akkasumas muuxannoo Manneen Kiristaanaa obboleewwanii irraa qooddachuun tamsaasichi yericha waliin kanb […]
Oduu Gammachiisaa!!!in Uncategorized
Dubbii Maariyaam Dubbiin Maariyaamii qaama Barumsa hundee Mana Kiristaanaa /Doogmaa/ Ortodoksii keessaa isa tokko dha. Dubbii Fayyina dhala namaa keessatti fi, waayee seenaa Kakuu Haaraa fi Adeemsa hojii dhala namaa fiyyisuu Gooftaa Keenya Qoricha Keenya Iyyasuus Kiristoos keessattis barumsa murteessaa ta’e dha. Waaqayyoo iccitii addunyaa kana ittiin fayyise keessatti Dubbiin Maariyaami bakka guddaa fi iccitii […]
Biyya kan taate Mana Kiristaanaa Ortodoksi Tawaahidoo Itiyoophiyaa eeguun dirqama mootummaa akka ta’e Waldaan Qulqullootaa ni hubachiise.in Uncategorized
EOTCMK November 18, 2019 Biyya kan taate fi biyyattii kutannoo waliin eegdee dhaloota har’aaf kan dabarsite Mana Kiristaanaa Ortodoksi Tawaahidoo Itiyoophiyaa eeguun dirqama mootummaa waan ta’eef muummicha ministeeraa mootummaa federaalaa Itiyoophiyaa kabajamoo Dr. Abiyyi Ahmad miidhaa amantootaa fi Mana Kiristaanaa Ortodoksi Tawaahidoo Itiyoophiyaa irraan gahaa jiru akka dhaabsisan Waldaan Qulqullootaa xalayaan ni gaafate. Xalayaa muummicha […]
Yaada Murtee fi Ibsa Ejjennoo Yaa’ii Afuurawaa Walii Gala 38ffaa kan Yaa’ii Lallaba Teessoo Paatriyaarkiiin Tibbana
Kutaa dhumaa Dhaadheessitoonni tokko tokkoo uummata uummata waliin walitti buusuuf akkuma HEERA MANA KIRISTAANAA keewwata 4 (afur) irratti caqasameen sabbata waaqaa baroota dheeraaf akka asxaatti fayyadamaa turte fi ammas ittiin fayyadamaa jirtu guyyaa Ayyaanaa qabattanii baataniittu, baaxii manaa fi bantoo Mana Kiristaanaa irratti dibdaniittu jechuun amantoota burjaajeessuun, dargaggoota hidhuu, kana irraa darbee kutaalee lallabaa tokko […]
Hiikkoo xummuramuu Faaruu (sirna Galateeffannaa) Tibba Abaaboo (ተፈጸመ ናሁ)in Uncategorized
H.K.H.Roodaas Taaddasa (Dr.) Dilbata dhumaa kan tibba habaabootti hayyoonni Mana Kiristaanaa fi amantootni mooraa haadha keenya Mana Kiristaanaatti walitti qabaman onneen isaanii jaalala Deessuu Waaqaatiin boba’ee, dhandhama galata isheetiinis qalbiin isaanii quuftee, keessattuu, xummura sirnagalateeffannaa tibba habaabootti qalbii isaanii isa sirna galatoo galateeffannaa tibba abaaboo ishee dhumaa galateessee nagahe kan hin jenne sana gammachiisuu baatuus, […]
Yaada Murtee fi Ibsa Ejjennoo Yaa’ii Afuurawaa Walii Gala 38ffaa kan Yaa’ii Lallaba Teessoo Paatriyaarkiiin Uncategorized
kutaa 5ffaa Kaayyoon ijoo dhaabbata dhimmoota maatii fi daa’immanii, daa’imman hawaasa waliin jiraatani tajaajila nyaataa, uffata fi yaalii fayyaa akka argatan haala mijeessuu dha. Keessattuu yeroo ammaa kanatti gochi gaarii daa’imman haadha fi abbaa hin qabne kununsaa guddisuun maqaa Mana Kiristaanaa keenyaan foyya’ee akka itti fufu yaadachiisaa; kutaalee lallabaa muraasa keessatti dhaabbatichi walii galee hojjechuu […]


text:
Umuriin koo waggaa kudha saddeeti dha. Darbee-darbee miira leeyyoo narratti mul’atuun alatti nama ofitti amanannaa mataa koo qabu dha. Guddinni koo hundi waldaa kristaanaa keessatti dha. Waldaa kristaanaa keenya keessatti koreen waaqeffannaa gaggeesu tokko yommuu hundeeffamu anis dibbee akkan rukutuuf yommuun gaafatamu tole jedheen itti makame. Jireenyi baay’ee bareedaa ture. Keessi koo garuu duwwaa dha.
Yeroon gara mana barumsaa sadarkaa lammaffaatti darbu duwummaan keessa koo suni caalmaatti bal’achaa deeme. Kanaaf anis bakka duwwaa kana guutuuf wanta na gargaaru hunda barbaachan eegale. Wanti tokkollee dheebuu keessa koo kana na quubsuu hin danda’u ture. Anis dheebuu koo kana waan na quubsu barbaacha waan xi-xiqqoo tokko tokko gochuun yaale. Eessuma koo isa tamboo xuuxu jalaa tamboo hateen xuuxuu eegale. Haata’u malee garuu tarkaanfiin koo kunis kan jireenya koo jijjiiru fi duwwummaa keessa jireenya koo sana kan guutu hin taane. Ta’us ammayyuu abdii hin kutanne. Ani Jeenifer dha! jabaattuu akka sibiilaa attamittan abdii kutannaaf harka kennaa? Waanan barbaadu hamman argadhutti boqonnaa hin qabu. Isa namni hedduun salphaatti faayidaasaa hin beekne dandeettii Kompuutaratti fayyadamuu nan qaba. Gaafan dandeettii koo sanaan fayyadamuu eegalu, isan yeroo dheeraa barbaada ture sana nan argadhe. Innis fiilmii quunnamtii saalaa /Pornography/ ture.
Dhuma irrattis wanti kuni araada natti ta’e. Dhuguma immoo dhukkubni kuni jireenya koo keessatti quunnamtii saalaa kan bakka bu’u hin turre. Kan isin dhibu dhiira kan hin beekne durba duudaan ture. Ammas durba duudaa dha. Fiilmii quunnamtii saalaa kana kanan fayyadame duwwummaa keessa koo sana yoo naa guuteef jedheen ture. Kanas kanan godhu yommuu gaddi fi miirri gaarii hin taane natti dhaga’amu ture. Gaafa gadabbaa’ummaan natti dhaga’amu salphaatti gara mana ciisicha koo seenuudhaan balabala chufadhee fiilmii quunnamtii saalaa sana ilaaluudhaanan of bashannansiisuu yaala ture. Yeroof miirri koo inni gaariin deebi’ee naaf dhufa. Anis kuni blisa, miidhaas hin qabu jedheen yaada ture. Akkan dhokadhee kana godhu eenyullee hin beeku ture. Wantin ilaalu fi godhu kunis kan na hin quubsinee fi dheebuu na hin baafne waan ta’eef yeroo hunda intarneeta banadhee wanta akkasii kana ilaaluun hojii koo idilee ta’e. Akkuma baala sammuu hadoochuu isa salphaatti jalqabamee gara sadarkaa guddaatti ce’uu natti ta’e. Hanga gaafa Waaqayyo naaf dirmatutti araada fiilmii kana irraan kan ka’e amaleeffannaan koo marsariitii fiilmii quunnamtii saalaa gosa adda addaa akkan ilaalu na gargaaran hunda sakata’uu ta’e.
Yoom, attamiin, maaliif akka ta’e hamma har’aattillee naaf hin galle (barbaachisummaan dirmannaan Waaqayyoo dinqii waan ta’eef). Gaaf tokko akkuma tasaa waanan godhaa jiru kana of gaafachuun jalqabe. Jireenyaa koo balleessaa akkan jiruu fi boollan danda’ee keessaa ba’uu hin dandeenye keessa seenaa akkan jiru naaf ifaa dhufe. Kunis yaaddoo koo tokko ta’e. Abbaan koo tamboo xuuxa ture. Gaafa dhiisu garuu suuta otuu hin taane battalatti ture kan tamboo irraa of kute. Kana waanan beekuuf anis akkuma kana tasa ofirraa kutuun akka natti jiru nan hubadhe. Duwwummaa keessa koo isa bara dheeraa na joorse sana immoo guutuu kan danda’u Waaqayyo duwwaa akka ta’e nan hubadhe. Bakkan jiruu ka’een isan kompuutera koo keessa kuusee kaa’ee ture fiilmii quunnamtii saalaa hunda otuu tokkollee hin hambisiin nan balleesse. Teessoo Marsariitiiwwan quunnamtii saalaa fi bantuu isaanii hunda nan balleesse. Lammata duubatti deebi’uu hin barbaadne. Yeroon jalqabe wanti waan miidhaa hin qabne natti fakkaate kuni dhuma irratti harkaa fi miilaa koo takaalee araada jalatti na kuffisee akka ture waanan hubadheef.
Yeroo muraasa booda gara wal-ga’ii kadhata kristaanotaa tokkon deeme. Jireenya koo keessatti jijjiiramni mul’achaa jiru baay’ee na dinqisiise. Jijjiirama akkasii kana Waaqayyo ariitiidhaan gara jireenya kootti fida jedhee hin yaadne. Yeroo turtii kadhataa sana keessatti jireenya koo lammata deebiseen Yesus Kristositan kenne. Waaqayyoonis deebiseen akkas jedheen, “Guutummaan guutuutti mudaa malee siif jiraachuun barbada, 2Qor 5:17 keessatti, ‘Kanaafis namni kan Kristos yoo ta’e, uumama haraa dha; inni moofaan darbe, kunoo, inni haaraan dhufeera’ “ jedhamee akkuma barreeffame, nama haaraa ta’uun barbaada, jaalala natti argisiifte kanaan jireenyi koo akka jijjiiramun fedhan, ittiin jedhe. Isaayaas 64:6 keessatti, “…nuyi hundumti keenya garuu wanta akka xuraa’aa taanee, qajeelummaan keenya hundinuus akka moofaa xuraa’ummaa in ta’e; nuyi hundi keenya akka baalaa in coollagne, yakki keenyas akka qilleensaa nu fudhatee in adeeme” jedhamee barreeffame wanta Waaqayyoon gaddisiisu waan hedduu raawwadheera. Ga’umsa otuu hin qabaatiin waan qajeelaa fakkaatu ija jabinaan godheera. Haata’u malee araarri Waaqayyoo guddaa akka ta’e hubadheera. Hojii keenyaan otuu hin taane baay’ina araara isaan akka fayyinu hubadheera. Tiitoo 3:4-5, keessatti “Garuu gaarummaanii fi jaalalli Waaqayyoo fayyisaan keenya ittiin nama jaallate yeroo isaatti in mul’ate. Waaqayyo hojii nuyi qajeelummaadhaan hojjenneef utuu hin ta’in, akka araara isaatiitti dhiqannaa lammaffaa dhalachuutiin, haaressuu hafuura qulqulluutiinis nu fayyise” jedhamee inni barreeffames kanaafdha. Guyyaa sanarraa kaasee garaa kutannaan Waaqayyoof qabu nan ibse. Isa foon koo fi biyyi lafaa kuni yaadu utuu hin taane, kan Waaqayyo yaadu qofaan jireenya koo keessatti ulfina isaaf akka ta’utti raawwachuuf nan murteeffadhe.
Wal-ga’ii kadhataa sana irratti akkaataa itti jireenyi koo jijjiirame yemmuun yaadadhu na gammachiisa. Waaqayyo akka na jaallatu nan beeka, garuu akkas guddaa dha jedhee hin yaadne ture. Naannoo kootti bitaa fi mirgaan na marsanii kan na tajaajilan namoonni baay’een turan. Yommuu anaaf kadhatan, ana gorsanii fi jaalala isaanii naaf hiran baay’een dinqisiifadhe. Garuu gonkumaa namoonni na hin beekne maaliif na jaallatanii? Macaafa Qulqulluu irraa ergaa Yohaannis isa duraa 4:19 keessatti Waaqayyo dursee waan nu jaallateef akka ta’e nutti hima. Kanaaf warri na jaallatan suni jaalala isa Waaqayyo ittiin isaan jaallate suni waan isaanitti dhaga’amuuf na jaallachuuf danda’an. Anaanis amma jaalalli suni keessa kootii natti dhaga’amaa jira. Jaalala kanas nama hundumaaf nan hira. Jaalan argadhe kanatti dabalee faarfannaa waaqeffannaa koo keessatti bifa kanaan dura shaakalee hin beekneen Waaqayyoon waaqessuu danda’eera. Kristaanota duriitti dhiyaachuudhaan michuuwwan koo isaan godhadheera. Ijoollee Waaqayyoo warra haaraa ta’anis argadheera. Guyyaa wal-ga’ii kadhannaa sana booda Yesuus Kristos fuulaa fi hojii koo hunda keessatti calaqqisa ture. Guyyaa-guyyaadhaanis sababan ittiin Waaqayyoon galateeffadhu hin dhabu. Keessa koo duwwummaan tokkollee hin jiru. Ko’oomuunis hin jiru. Miirri Gaddaas badeera. Sodaan keessa kootii dhabameera. Faarfatichi Daawwit 119:62 keessatti, “Waa’ee firdii kee isa qajeelaa sanaaf, ani halkan walakkaa nan ka’a” akkuma jedhe Waaqayyo halkanii fi guyyaa anaanis galataa fi faarffannaadhaan na guute.
Amma wanti natti dhaga’amu isa kana. Jireenya koo fi jireenya hiriyyoota koo waan jijjiireef akkuma nama galataaf, faarfannaa fi waaqeffannaaf halkan walakkaa ka’u tokkoo natti dhaga’ama. Waaqayyo gaafa nama jijjiiru, manguddoos taatan dargaggoo isaaf kan dadhabamu hin jiru. Hundinuu isaaf tokkuma. Kanaafidha ergamichi Phaawulos Ximootewosiin, “Dubbii afaan kee keessaa ba’uun, akka jireenyaatiin, jaalalaan, amantiidhaan, of qabuudhaanis amantootaaf fakkeenya ta’i! Namni tokko illee ijoollummaa keetiif si hin tuffatiin” (1 Xim 4:12) jechuudhaan kan gorse.
Fira koo! Har’a guutummaa jireenya kee Kristoosiif akka laattun si gorsa. Yoo kana goote jireenya bara baraa buufatta malee waan dhabdu tokkollee hin qabdu. Phaawulos Roomee 6:23 irratti, “Beenyaan nama cubbuu hojjetuu du’a; kennaan Waaqayyoo inni Kristos Yesus gooftaa keenyaa wajjin tola kennamu garuu jireenya bara baraa ti” akkuma jedhe, kennaa Waaqayyoo isa jireenya bara baraa ta’e kana fudhadhuutii du’aa bara baraa kana jalaa of oolchi. Gara Waaqayyo uumaa keetti koottu. Ati bara baraaf kan Waaqayyooti. Biyyi lafaa kuni yoo sitti dhibaa’e fi fuulasaa sirraa garagalfatellee, yeroo hunda kan sirraa adda hin baane Waaqayyo duwwaa dha. Sababiin isaas inni durii qabee kan ture gara fuula duraattis kan jiraatu waan ta’eef dha.


text:
Kaaba Oromiyaa, Konyaa Walloo, Ona Baatee keessatti, guyyaa har’aa (Eebila 28, 2020) Oromoonni 7, hidhattoota Naannoo Affaariin, haala suukanneessaa ta’een ajjeefamuu;
"... gara gabaa Eelawaa jedhamtuutti osoo imalaa jiranii, hidhattootni Naannoo Affaar daandii irratti eeganii, waaree dura toora sa'atii shaniitti konkolaataa dhaabsisuun, Oromoota torba gadi buusanii gorra'an" – Oromticha Walloo, Baatee
Odeessa sagalee guutuu, bakkana tuquun dhaggeeffachuu dandeessu.
Oromoonni Kaabaafi Lixa Shaggar dararaa hamaa keessa jiraachuu – Oromoota bakkasii irraa kan odeeffanne;
Qeerroo fi Qarreen Oromoo, bifa haarayaan wal-ijaaruun, Qabsoo Bilisummaa Oromoo hanga galma isaatti finiinsuuf qophii xumuranii jiraachuu – Qeerroo Baha Tuulamaa, Ona Booset


text:
Ibsi harra, Jimaata Amajii 31 marsariitii Ministera Maallaqaa Yunaaytid Isteets irratti bahe angaawonni Itoophiyaa, Masrii fi Sudaan barreessaan dhaabatichaa fi pirezdaantiin Baankii Addunyaa bakka argamanitti marii guyyaa sadi’ii (Amajjii 28 -31,2020) booda waliigaltee irra gahuu beeksise.
Dhimmoota irratti mari'atamee waliigalame oggaa tarreesus; 1ffaa, Karoora guutinsa hidha laga abayaa, Lammata, guutinsa hidhichaa yeroo ongee, fi bonaa irratti akkataa rakkina malee itti hojjatamuu fi Sadaffaa irratti, guutinsa hidha laga aabbayyaa oggaa oggaaadhan geegeeffamu akkasumas yeroo ongee hammaataa fi bonaa laalchisee waliigaltee akkaataa itti adeemmamuu qabuu ta'uu ibsa.
Kana malees biyyoonni sadeen akkaataa eegumsa hidha ijaarramaa jiruu, odeeffannoo waliif qooduu irratti, akkasumas hidhi laga abbayaa dhiibbaa haala qilleensaa fi hawaasummaa irratti qabu laalchiisee qorannoo geggeefamaa jiru irratti marii geggeessuu ibsichi eerera.
Minsitiroonni biyyoota sadeenii waliigatleen dhumaa akka qophaahuu garee isaanii ka teeknikaa fi seeraf qajeelfama keennuu fi sirni waliigaltee mallatteessuu Guraandhala, 2020 akka raawwatamu waliif galuu ibsi harra galgala marsaariitii Ministira Maallaqa Yunaaytid Isteets irratti gadhiifame ifa godheera.


text:
Lola waggaa sadii kan bara 2017 irratti Iraaq fi Siiriyaa keessatti mo’amuu fi kufaatii dhaqqabsisee sana booda, gareen shoroorkeessoota Aysis (ISIS) kanneen maqaa Da’esh jedhamuun beekamu deebi’ee gurmauun dhiibbaa taasisuu babal’isuuf yaalaa jira.
Akka gabaasa dhiheenya kana Tokkummaan Mootummootaa baaseetti, balaan kun keessumaa Afrikaa keessatti cimaadha, sababiin isaas Daa’esh naannoo Giddu galeessa, gama Kibbaa fi gama Dhiha ardii Afrikaa hunda keessatti hidda gadi fageeffachuuf waan hojjetaa jiruuf jedhamee jira.
Gareen shororkeessaa kun wiirtuuwwan kutaa ijaaree guutuummaa Afrikaa keessatti naannolee tasgabbii dhabian uumaa jira. Biyyoonni Afrikaa gara 20 ta’an sochii akkasii kanaan dura kan isaan mudate yoo ta’u, kanneen biroo 20 ol ta’an ammoo loojistika akkasumas maallaqaa fi qabeenya biroo walitti qabuuf kan oolu ta’uu isaanii itti gaafatamaan sagantaa farra shororkeessummaa Komishinii Gamtaa Afrikaa duraanii fi yeroo ammaa Inistiitiyuutii Qorannoo Nageenyaa jedhamuun beekamu]Keessatti Qorataa gameessa kan ta’an Maartiin Ewii ibsanii jiru.
Afrikaan wiirtuu sochii Daa’esh qofa osoo hin taane gara fuulduraatti lafa hegeree hogganoonni leellistonni Islaamaa ta’uu akka dandeessu akeekkachiisaniiru Maartiin Ewii.
Waan biraan jiru immoo, Da’esh ykn Aysis (ISIS) keessumaa biyyoota qabeenya uumamaa heedduu qaban kan akka Ripaablikii Deemokraatawaa Kongoo keessatti of hundeessuun qabeenya uumamaa jiru sana sochii hamaa gaggeessan maallaqaan gargaaruuf fedhii guddaa qaba.
Aysis (ISIS) fi kanneen biroon, walitti bu’iinsa, kufaatii bulchiinsa, jeequmsa siyaasaa, walqixxummaa dinagdee hawaasaa dhabamuu fi komii mudatanti fayyadamuun hordoftootaa fi qabeenya hawwachuu, akkasumas haleellaa shororkeessummaa kakaasuu fi qindeessuun itti fufaniiru,” jedhan Amerikaa keessatti, dhimmootii siyaasaa adda ta’aniif gorsa gameessii kan Yunaaytid Isteetes, Ambaasaddar Jeffery Delarantas.
Shororkeessummaan Afrikaa kutaa adda addaa keessatti dabalaa dhufuun irraa yaaddoo qabna jedhan.Aysis (ISIS) fi Al -Qaayidaatti kanneen hidhata qaban walitti bu’iinsa Afrikaa keessaatti yeroo dheeraaf tureen fayyadamuun sochii seeraan alaa gaggeessan cimsuun itti fufanii jiru.Kun immo du’a olaanaaf dabarsee isaan kenna jedhan..
Aysis (ISIS) Afrikaa Dhiyaa keeessatti Ijoo fi jabaa ta’uun, warra iddoo biraa jiran waliin hidhata guddaa qabuu fi lubbuu namaa galaafatu keessaa tokko waan ta’uuf, xiyyeeffannoo addaa argachuu qaba.
Hawaasni addunyaa gareewwan shororkeessitootaa fi kanneen isaan waliin hidhata qaban dahannaa dhabsisuuf dura dhaabachuu itti fufuu qabu jedhu Ambaasaaddar Delaarantas.
Ameerikaan michoota keenya kan Afrikaaf gargaarsa farra shororkeessummaa murteessaa ta’e kennuudhaan dhaabbilee Aysisi (ISIS) fi Al-Qa’idaa diiguu fi xiqqeessuu itti fufteetti.
Shororkeessummaa ittisuu ykn qolachuuf seera kabachiisuuf dandeettii qabuu fi deebii tajaajila nageenyaa bal’aa kennuu barbaachisaa jedhan Ambaasaaddar DeLerantas.
Balaan Aysisi (ISIS) geesisuu guddachaa jiru ilaalchisee yaadachiisa cimaa kan kennu yoo ta’u, balaa sana ofirraa ittisuu keessatti hunda keenya tumsaa, madaalawaa ta’e akka goonu gaafadha jedhan.