text:
Ardiiwwan torba jiran keessaa Afrikaan ishee tokko. Kanaan dura waa’een ardii Afrikaa wayita ka’u hiyyummaa, doofummaa, beela, gogiinsaafi birokiraasiin waliin ka’aa tureera; wayita har’aas haa xiqqaatuyyuu malee taateewwan kunneen keessumaa biyyoota Giddugaleessaafi Baha Afrikaatti bal’inaan mul’achaa jiru.
Kunimmoo ardiin Afrikaa qabeenya uumamaan badhaate haalaan itti fayyadamuu dhabuun rakkoolee hawaasummaa, dinagdeefi siyaasaaf saaxilamaa turteetti; ammas saaxilamaa jirti. Keessumaa ammoo qabeenya ardittiin qabdu keessaa waggaatti hanga dolaara biiliyoona 50 ta’u sababa malaammaltummaatiin kan dhabdu ta’uusaa Komishiniin Gamtaa Afrikaa tibbana yaa’ii gamtichaa 30farratti ifa taasiseera. Gochi badaan kun, biyyoota ardichaa keessatti hundee gadi fageeffachuun sochiilee daldala seeraan ala saffisiisuu, sirna hoggansaafi bulchiinsa gaarii biyyoota miseensa gamtichaa dukkaneessuufi sirni hoggansaa walxaxaan akka uumamu gochaa tureera. Kunis nagaafi tasgabbiin biyyoota Afrikaa akka hinmirkanoofne taasiseera.
Yaa’ii gamtaa baranaarratti yaadoleen hedduun ka'anii irratti marii’atamaa kan turan yoo ta’u, keessumaa qabxiilee ijoo shanirratti marii’achuun waliigalteerra gahameera. Isaanis fooyya’iinsa ardichaa, sochii daldalaa bilisaa uumuu, toorota daandii qilleensaa haaraa eegaluu, sochiilee misoomaafi bulchiinsa gaarii, akkasumas sassaabdummaa kiraa hir’isuufi nagaafi tasgabbii mirkaneessuun dhimmoota gurguddoo yaa'iin gamtichaa irratti mari'achuun waliigalteerra ga'eedha.
Durataa’aa gamtichaa kan yeroofi Pirezidaantii Ruwaandaa, Pool Kaagameen qabxiilee armaan olitti eeramanirratti yaada kennaniin, ardittiitti gochi malaammaltummaa keessumaa waggoota shanii as tooftaa isaa jijjiirachuun mootummoota biyyoota Afrikaarratti qabsaa’aa jira. Kunimmoo qabsoon farra malaammaltummaarratti waliin taasifamaa jiru laafaa ta’uusaa kan mul’isu waan ta’eef, haala kanaan itti fufnaan maniiwwan ALA bara 2063tti milkeessuuf karoorfaman dhugoomsuun rakkisaa ta’uusaa hubachiisu.
Akka Pool Kaagameen ibsanitti, gochi malaammaltummaa seenaafi dhufaatii ardittii waliin kan walqabatu miti. Malaammaltummaan tooftaa adda ta’etti fayyadamuun qabeenya biyyi tokko qabdu dhoksaadhaan ykn seeraan ala kan namootni dhuunfaa ykn gareen tokko itti fayyadamaniidha. Gochi kunimmoo biyyoota miseensa gamtichaa 55 keessatti mul’achaa turaniifi jiran yoo ta’u, keessumaa biyyoota kanneen akka Somaaliyaa, Sudaan Kibbaa, Giddugaleessa Afrikaafi Rippabilika Dimokiratikii Koongoofaa keessatti bal’inaan mul'atu. Gochi kun haalaan hundeesaa kan gadi fageeffatu yoo ta'e sochiilee hawaas-dinagdeefi siyaasa ardittii balaa hamaa keessa buusa. Kana ittisuuf ammoo biyyootni miseensa gamtichaa ta’an marti tooftaa itti qindoominaan ittisanirratti kan marii’atan ta’uu himanii, ALA bara 2018 irraa eegalee bifa adda ta’een gocha hamaa kana ittisuuf waliigalteerra gahuusaanii ibsu.
Biyyoota Afrikaa keessaa Naayijeeriyaan qabsoo farra malaammaltummaarratti taasisuun fakkeenyummaan kan eeramtu yoo taatu, Pirezidaantiin biyyattii Mohaammud Bohaariin muuxannoosaaniifi tooftaa itti ittisuun danda’amurratti yaa’ichaaf dhiyeessaniiru. Akka isaan ibsanitti, biyyisaanii Naayijeeriyaan, waggoota sadan dura gocha kanaan sadarkaa jalqabaarra kan turte ta’uushee himanii, mootummaan qabsoo walirraa hincitne taasisuusaatiin gochicha daran hir’isuun danda’ameera. Kunis, ummata biyyattii waliin odeeffannoowwan garagaraa walijijjiiruufi karaa qindoomina qabuun hojjechuun milkaa’ina argameedha jedhu.
Gochi malaammaltummaa keessumaa siyaas-dinagdee ardittii quucarsaa kan tureefi ammas jeeqaa waan jiruuf xiyyeeffannoodhaan irratti hojjetamuu baannaan dhimma jiraachuu lammiilee Afrikaa gaaffii keessa kan galchu ta’uusaa mamii malee dubbatu. Kana hanbisuuf ammoo biyyootni Afrikaa marti kallattiilee sadiin irratti hojjechuu akka qaban gorsu. Kallattiin jalqabaa, Kongiransii Dargaggoota Afrikaa gurmeessuun hirmaannaa isaan siyaas-dinagdee keessatti qaban daran guddisuu, lammaffaan, miseensotni gamtichaa marti tooftaa farra malaammaltummaarratti duuluuf bahe fudhachuun hojiitti hiikuufi sirni haqaa akka diriiru gochuun odeeffannoowwan salphaatti waljijjiiruun akka isaanirraa eegamu hubachiisu.
Tooftaalee sadan kanneen hojiitti hiikuuf ammoo keessumaa waldaaleen siivikii, dhaabbileen miidiyaafi barnoota olaanaa qorannoofi qo’annoon deggaramuun ciminaan hojjechuu akka qaban eeru. Kanam malees gaggeessitootniifi hoggantootni ardii Afrikaa sadarkaa sadarkaan jiran xiyyeeffannaan hojjechuu akka qabaniifi Komishiniin Gamtaa Afrikaas karaa danda’ame hundumaan hordoffii waliirraa hincitne taasisuu qaba jechuun yaadachiisaniiru.
Walumaagalatti, yaa’iin Gamtaa Afrikaa 30fan hundaa ol qabsoo farra malaammaltummaarratti taasifamurratti kan xiyyeeffate yoo ta’u, bara 2018 irraa eegalee waggoota kurnan dhufan keessatti gocha kana %28n hir’isuuf waliigalteerra gahuu danda’eera. Sanadni waliigaltee kanaas pirezidaanti Mohaammud Buhaariitiin kan qophaa’e yoo ta’u, biyyootni 55nuu Konfiransii Gaggeessitoota Afrikaa Waxabajjii dhufu Kigaalitti gaggeeffamurratti kan mallatteessan ta’uun hubatameera.
Takkaalliny Gabayyootiin
Gocha malaammaltummaa ittisuuf waliigaltee biyyootni Gamtaa Afrikaa taasisan Featured
Ardiiwwan torba jiran keessaa Afrikaan ishee tokko. Kanaan dura waa’een ardii Afrikaa wayita ka’u hiyyummaa, doofummaa, beela, gogiinsaafi birokiraasiin waliin ka’aa tureera; wayita har’aas haa xiqqaatuyyuu malee taateewwan kunneen keessumaa biyyoota Giddugaleessaafi Baha Afrikaatti bal’inaan mul’achaa jiru.


c: text/html

text:
Gubinsa Ibiddaa fi dhukaasa mana hidhaa Qiliinxoo sambata darbe mudateen kan ka’e hidhamtoonni achii keessa turan eessa butee isaanii mootummaan ituu hin ibsiin turuun muddama keessa nu buuse kan jedhan maatiin har’a, guyyaa shanii booda garuu maqaa hidhamtoota lubbuun jiru ittiin jedhanii fi eessa akka jiran nu ibsan jedhan.Garu hidhamtoota jiru jedhaman kana hanga ijaan arginutti shakkii qabna jedhu.
Gama kaaniin sababaa gubannaa mana hidhaa Qilinxoo Kanaan kanneen du’an hidhamtoonni 3 reeffi isaanii maatiitti kennamu paartiin kongreesa Federaalawaa Oromoo ibsee jira.Kanneen keessaa reeffii dargaggoo Kabbadaa Fayisaa Sanbatoo har’a Jalduu magaalaa Urgaa’aa Ereerii keessatti gaggeeffamu jiraattonni nannoo ibsanii jiru.Reeffii namoota ka biraa lameenis godina shawaa Lixaa irraa ta’uu ibsamee jira.
Gaabaasa sagaleetif kana cuqaasaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jeeqamuun madaallii uumamaa irraa caalaatti kan dhaqqabu gocha dhala namaatiin. Bosona mancaasuun, aara summa’aafi dhangala’oo warshaalee garaagaraa keessaa gara naannawaatti yaa’anii akkasumas balfi gogaan to’annoo malee gara naannawaatti gad dhiifamu gochoota dhala namaa, madaallii uumamaa jeeqan keessaa isaan muraasa. Jeeqamuu madaallii uumamaan hongeefi dhibeewwan mudatan akkuma biyyoota biroo Itoophiyaas gatii guddaa kaffalchiiseera. Hongeen bara darbe biyyattiitti mudateefi lammiilee miliyoonaan lakkaa'aman beelaaf saaxile akka fakkeenyaatti kaasuun ni danda’ama.
Yeroo ammaa rakkoo kana maqsuuf sochii garaagaraatu taasifamaa jira. Tibbanas dhimma kana ilaalchisee Instituutiin Qorannoo Bosonaafi Naannawaa Itoophiyaa qaama dhimmi ilaallatu hunda waliin Bishooftuutti marii taasisee ture. Daarekteerri Ittaanaa Instituutichaa Dooktar Ageenaa Aanjiloo akka jedhanitti, jeequmsa madaallii uumamaan qaamolee bishaaniis ta’e lafarratti rakkoon dhaqqabaa jiru yeroodhaa gara yerootti dabalaa jira. Keessumattuu, naannolee gammoojjii biyyattii keessatti sababa jijjiirama haala qilleensaan sanyiiwwan mukeen hedduu badaa jiru. Kana malees, haroowwan tokko tokko badiirraa ga’uun alatti kanneen faalamaaf saaxilamanis ni jiru. Rakkoon mudataa jiru kun Hidha Guddicha Haaromsa Itoophiyaa ijaarsarra jiruufis yaaddoo ta’uun hubatamee tarkaanfiin qorannoon deggerame fudhatamaa jira.
Hanga ammaatti faalama qilleensaa ittisuun alatti lafa lolaan dhiqame hedduu bosonoomsuun magariisa uwwisuun danda’ameera. Wantoota faalama naannawaa dhaqqabsiisuun madaallii uumamaa jeeqan xiqqeessuufis hojiin hubannoo uumuu bal’inaan hojjetameera. Ta’us ammayyuu hojii hedduutu hafa jedhu.
Mnisteera Naannawaa, Bosonaafi Jijjiirama Haala Qilleensaatti Ogeessa Bosonaa kan ta'an Doktar Tafarraa Mangistuu gama isaaniitiin akka jedhanitti, Itoophiyaa baay’ina bosonaafi haala qilleensaa mijata qabduun ofirra darbuun biyyoota ollaafuu kan geessudha. Ta’us hojii gahaa hojjechuu dhabuun jijjiirama haala qilleensaafi jeequmsa madaallii uumamaan dararamaa jirti. Yeroo ammaa misooma bosanaa qorannoon deggerame diriirsuun lafa bosonni dura irraa bade magariisa akka uffatu ta'aa jira. Hojiin misooma bosonaa cimee kan itti fufu taanaan dhiibbaa jijjiirama qilleensaa maqsuun alatti biyyattiin bu’aalee bosonaarraa galii guddaa kan argattu ta'uu dubbatu.
Doktar Alamaayyoo Nagaasaa Instituuticha bakka bu’anii waraqaa qorannoo dhiyeessaniiru. Waraqaa qorannoo dhiyeessaniin akka jedhanitti, misoomni bosonaa qaamma bishaana’oo madaalli uumamaa eeguun alatti guddina dinagdeef shoora olaanaa qaba. Ta’us bakkeewwan hedduutti keessumaa naannoolee gammoojjiitti bosana ciruun qonnaaf oolchuun bal’inaan itti fufee jira. Amma garuu dhiibbaa jijjiirama haala qilleensaa xiqqeessuufi dhiqama biyyoos maqsuuf mukeen yeroo gabaabaatti ga’uun omishaafi dinagdee qonnaan bultootaa utuban dhaabamaa jiru.
Gama biraan ammoo meeshaa biyya Sudaanirraa bitame fayyadamuun omisha Ixaanaarraa galii guddaan akka argamu taasisaa jira kan jedhan Doktar Alamaayyoon, bifuma wal fakkaatuun sanyiiwwan leemmanii dhabamanii yeroo gabaabaa keessatti gabaaf dhiyaatan biyyoota garaagaraarra fiduun biyya keessatti madaqsuuf sochii taasifameen bu’aan jajjabeessaan argamaa jira.
Walumaa galatti, madaallii uumamaa sababa gocha dhala namaan jeeqamaa jiru maqsuuf sochiiwwan garaagaraa taasifamaa jiran cimanii akka itti fufan taasisuun rakkoolee gama kanaan dhaqqaban ittisuurra darbee dinagdee biyyattii guddisuu keessattis gahee olaanaa qabaata.
Waaqshuum Fiqaaduutiin


text:
Oromiyaa guddoo iznii gooytaatiin lafarratti gad dhaabna!!
Bilisummaa. com, Bilisummaa, info fii Oromoheritage.com tokkummaan Oromiyaa xiqqoo qilleensarratti jaaruuf……………
Oduu kutaa Arsii fii dhimmaa kutaa Oromiyaa kana laallatu mara tartiibaan fuula kanatti tarrifna…hordofi…….
- Naannoo kutaa Arsii keesatti haala deemaa jiru
- Arsiin Akkamitti Oolte Akkamitti Bulte
- Waayee Kutaa Arsiirraa maalfaa beeyta?
- Arsiin Kutaa Oromiyaa ka birootirraa waan addaa isii godhu maalfaa qabdi?
Qabxiilee as gubbaa fi jalatti ramadaman kanarraa isa beeytu obboleeyyan takkaa obbolaa kee kan kutaa biruu barsiisuun dirqama kee akka tahee beeytee marxifattee barsiisuutu sirraa eegama waan taheef maal eeyda ree……..tokkicha Arsii takkitti Arsii ! …obbolaa kee kan kutaalee birootiif waayee naannoo keetii fii haala jiruuf jireenya, gadadoo fii miidhaa cunqursaa gabroomsaan naannoo keetirratti oofaa jiru maal akka fakkaatu obbolaa kee kan kutaa birootiif hirii.!!………..KOPHAA TEESSEE HIN BOOYIN !! IYYADHUU IYYA DABARSI !! YOOS BILISUMMAAN KEE KALUUDHA!!
- Qubsuma Lafaa
- Qabeenya Uumaa
- Heddommina Namaa
- Haala Qilleensaa
- Oomishaa
- Barruumsa fii Manneen Barnootaa
- Tajaajila wal’aansaa
- Seenaa
- Aadaa
- Soora
- Aanaalee


text:
Hawi Anole ~ Hag/2017
———————-
Yunivarsitii Tokko Keessatti Barsiistuun Muummee Xiinsamuu barattoota isheetiif barumsa isaan yoomiyyuu hin irraanfanne kennuu barbaadde. Haaluma kanaan Hojii Manaa tokko Qopheessite. Barattoonni daree ishii hunduu Dinnicha qabatanii akka dhufan ajajje. Dinnicha sanarrattis Maqaa Namoota Jibbanii irratti barreessanii akka dhufan itti himte. Baay’inni Dinnichaa fidanii dhufaniitis baay’ina namoota jibbaniitiin akkawal qixxaatu jetteen. Kana jechuun namni nama akka malee jibbu 1 qabu Dinnicha tokko fida jechuudha, ka lama qabus akkasuma. Haaluma kanaan barattoonnis gariin isaanii 3, gariin isaanii 5, gariin isaanii 8 fidanii dhufan.
Guyyaa Borumtaa sanaa Barattoonni Haala jedhamaniin Dinnicha Qopheessuu isaanii ilaaltee mirkaneeffate. Irra deebitees ~ ” Har’arraa Eegalee torban tokkoof Dinnicha kana Shaanxaa keessan keessatti qabattanii Joortu/ sochootu. Eddoo kamittuu ofirraa lafa kaayun hin danda’amu. Mana fincaaniis yoo seentan lafa kaa’uun dhorkadha” jetteen.
.
.
.
Adaduma guyyaan dabalaa adeemun Dinnichi baadhatan waan shamaa adeemeef barattoonni foolii isaa too’achuu dadhaban. Keessattuu Barattoonni Dinnicha 6 ol baadhatan ba’aanifii foolin ajaawaan garmalee akka itti ulfaate hadheeffatanii dubbachuu eegalan::)
Torban booda Hojiin Manaatiif yeroon kenname waan dhumeef Barattoonni Dinnicha sana baasanii akka gatan hayyamameef. Barattoonnis Gammachuun fuulli isaanii cululuqee ajaafii foolii hamaa baadhatanii jooraa bahan ofirraa darban. Gammachuunifi Mirqaanni haaraan itti dhagayame.
.
.
.
Barattoota Koo Mee Hojiin Manaa Akkam Ture? Jettee barattoota isii gaafatte;
Uuuhhhf Barsiistuu Keenya ~ Mee nu hin gaafatinaa, Ulfaatinni isaa , Ajaawinna foolii isaa…. Jedhanii waan isaan mudate hunda itti himan.
.
.
.
Barsiistunis ” Argitanii Barattootakoo, torban tokko keessatti waan badaa kana baadhattanii oliif gadi jooruu dadhabdan. Jibbaan Isin Ilmoo namaatiif qabdanis akkanuma. Jibbaan Onnee Xureessa. Eddoo deemtan hunda isin jala deemee isin jeeqa. Tasgabbii sammuu isin dhoorka. Mee Xiinxalaa ~ Dinnicha Torban tokko keessatti shame/ badee ajaawa foolii isaa too’achuu dadhabdan, akkamitti Onnee teessan Jibbaadhaan balfamte qabattanii jiraattu?!” Jettee gaafii ajaa’ibaa gaafatte.
Kanaafuu; Waanuma Fedhes ta’u Jibbaa Onnee keessan keessaa baasaa. Yoo dandeettan onnee teessan jaalalaafii gammachuudhaan guutuudhaaf yaalaa. Yoo dadhabdan onnee teessan jibbaa irraa eegaa! Jettee barumsa isaan yoomuu hin irraanfanne barsiisfte ~ Nutis Waljala deemnee dogongoroota wal jala barbaaduufi dadhabina namaa qofa hordofuu osoo hin ta’in waliif hubannee jaalalaan waliin jiraachuun faaydaa guddaa nuıf qaba. Jibbi keessoo keenya nu xureessa, foolii keenya nu hammeessa. Kanaafuu hamma dandeenyen jibba ofirraa fageessinee eddoo hındatti ilillii jaalalaa haa facaasnun isiniin je’a
Kanuma
Keenyas Oluma
#HawiAnole


text:
Bara 2017 dhuamchuuf guyyuma jahatti hafe. Atileetotii Itoophiyaa barana Shaampiyoonaa Addunyaatii fi Afrikaa dorgommii biyya keessaa fi alaallee hedduu irratti dorgoman.
Akkuma kanaan Itoophiyaan shaampiyoonaa addunyaatii fi Afirkaatii 4 dorgomte dorgommii biyya keessaa gugurdoo ammoo 10 irratti dorgomte.
Akkuma kanaan dorgommii biyya keessaa gugurdoo 10n kana Oromiyaatti tokkeessoo bahee,naannoon Amaaraa ammoo lammeessoo baate Naannoon Kibbaa sadeessoo.
Gama kaaniin dorgommiif fiigihcha atileetotii Oromiyaa “lammii tiyyaaf fiiga” jedhanii Jimaata dabre Finfinneetti qopheessuuf ya duratti dabarsan.
Nama hedduutti hubbaara ykn T-Shirti naqatanii dorgomaniin fedha.Akka namuu kana argatu tolchuuf torbaan itti aanaatti dabarsan jedha warrii kopheesse.
Horii achii argataniin Oromoo wal dhaba naannoo Somaaleetiin baqatte gargaaran.Atileetiin Amerikaa dorgommii teensii dirree addunyaa tapachuun beekamtu, Serena Williams uulmaa haga torbaan afurii fixatee amma torbaan dhufu biyya UAE magaalaa Abu Dhaabii irratti dorgommiif dhufti.
Serenaan nama ganna 36ti dorgommii Shaampiyoonaa Teenisii Addunyaa magalaa Mubadala qopheessan irratti Jelena Ostapenko atileetii Laativiyaa waliin dorgomti.
Sereenaan fulbaana dabre dubraa deettee. Nagaan sablattee daahimii sii guddataa haadhaa-abbaa bulfata jenneen.
Gama kaaniin ammoo obboleetiin isii ta dorgommii teensiii dirreetiin addunyaa beekan Venus Williams waan armaan duraan himataniin makiinaan isiin ooftu makiinaa nama dhibiitiin mataan wal dhahee namii makiinaa dhibii keessa jiru ganna 78 du’e waan sun qoratanii balleessaan ta isii jedhaniin amma ya jalaa baate.


text:
Godinaalee Oromiyaa hedduu keessatti, hidhamtoonni siyaasaa haal-duree tokko malee akka hiikaman gaafachuudhaan, akkasumas, gaaffiilee mormii hedduu kaasuudhaan manneen hojii fi geejjibawwan guutummaatti cufaa ooluu isaanii jiraattoni dubbataa jira.
Manneen hojii mootummaa, manneen barnootaa, suuuqiileen daldalaa, hoteelonni cufaa tahuu isaanii dubbatu - jiraattonni. Magaalaalee akka Buraayyuu, Holotaa, Sabbataa, Galaan, Bishooftuu, Amboo, Sulultaa, Shaashemannee, Jimmaa, Roobee, Gobbaa, Shaambuu, Naqamtee, Dambi-doolloo -- akkasumas – godinaalee akka Buunoo Beddellee, Illu-abbaboor, Arsii Lixaa, Harargee Lixaa fi ka biroo keessattis hojii-dhaabinsi mormii kun ka geggeessamaa oole tahuu tu dubbatama.
Hoji-dhaabinsi mormii Oromiyaa keessatti bal’inaan geggeessamuu, bakkawwan tokko tokkotti immoo hiriirawwan geggeessamuu madda Oduu Mootummaa Oromiyaa – OBNf kan ibse - Biiron Bulchiinsaa fi Nageenyaa Oromiyaa immoo, Godinaa Baalee, aanaa Madda_Walaabuutti hiriirtoota mormii fi qaama naga-eegumsaa mootummaa gidduutti walitti-bu’insa uumameen namoonni sadii du’uu dubbatee jira. Guutummaa qophii keenyaa dhaggeeffadhaa.


text:
Home
› Mp3
› Sirba Qabsoo Oromoo 2017
Download Sirba Qabsoo Oromoo 2017 Mp3
-
Sirba Qabsoo Yeroon Diinaan Lolan Amma Zaakir Abdallaa Mp3
-
Ittiiqaa Tafarii Saaqi Saanqaa New Oromo Musica Mp3
-
Ittiqaa Tafariiduraa Bahiisirba Qabsoo Haarawabaratiif Qophaae Subscribe Godhi Ittiqa Mp3
-
Sirba Haara Takee Tasfaa Maal Wayya New Ethiopian Musica Download Musica Aiomusica Mp3
-
Caalaa Daggafaa Sigigsi Afuura Kuti New Oromo Musica Mp3
-
Top Sirba Qabsoo Amma Mp3
-
Falmataa Kabbadaa Alaabaa Oromoo Oromo Musica Mp3
-
New Best Oromo Clip Of Kilippii Sirba Afaan Oromoo Waggaa Kanaa By Caalaa Daggafaa Mp3
-
Galaanaa Gaaromsaa Sodaa Qawwee Hin Qabnu Oromo Musica New By Raya Album Mp3
-
Sirba Gamtaa Haawaliif Dirmannuu Oromo Musica Mp3
-
Muuziqaa Akkam Garaa Nama Nyaatu Sirba Qabsoo Mp3
-
Sirba Afaan Oromoo Said Mohamma Yusuufsaba Koo Oromoo Mp3
-
Sirba Qabsoo Oromoo Musica News Today Mp3
-
New Oromoo Musica Hurrebuus Waaqayyoo Sirba Qabsoo Hayyuu Fi Qaroomni Yoo Tahe Olola Mp3
-
New Oromo New Sirba Qabso Dhagefadha Me Woow Mp3
-
Top Sirba Qabsoo Amma Mp3
-
Sirba Qabsoo Hariya Afaan Oromoo Kaii Qeyroo Ya Qeyroo Mp3
-
Shaggooyyesirba Afaan Oromoomuktaar Abdoo Mp3
-
Sirba Haarawa Liiban Daadhii Quotabdiisaquot Beeljigii Bitadhuunimoona New Oromo Musica By Mp3
Tag: Sirba Qabsoo Oromoo sirba qabsoo oromoo 2017 sirba qabsoo oromoo sirba qabsoo oromoo 2018 sirba qabsoo oromoo 2015 sirba qabsoo afaan oromoo


text:
Godinaa Shawaa Lixaa, magaalaa Amboo keessatti har’a ganama mormiin jiraattotaan jalqabamee barattoota sadarkaa lammaaffaatiin naannoo Awwaaroo jedhamutti itti fufe tarkaanfii humnoota mootummaatiin facaasamuu isaa dubbatu jiraattonnii fi barattoonni. Akka jecha isaaniitti, halkan dabre kana barii jala, humnoonni mootummaa manneen jiraattotaatti bobba’anii namoota qabuu isaatiin mormiin sun jalqabe. Sababaa mormii sanaatiin barattoonni fi jiraattonni reebamuu fi hedduun qabamanii hidhamuu illee dubbatu.
Gama biraatiin Godinaa Arsii Lixaa, aanaa Arsii Nagellee keessatti, uummanni aanichaa, dhuminsa Ayyaana Irreechaa irratti dhaqqabe mormuudhaan hiriira bahuu isaa irraa kan ka’e tarkaanfii humnoonni motummaa fudhataniin, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Fulbaana 24 irraa eegalee haga har’aatti namoonni jaatamaa ol ajjeesamuu fi ka biroo hedduun hidhamuu dubbatu – jiraattonni.
Jaarsolii yokaan maanguddoota gowwoomsuu fi sodaachisuudhaan akka ijoollee jalaa miliqxe qabanii itti dabarsan illee taasisaa jiran, jedhu – jiraattonni kun. Aangawaan nageenyaa aanaa sanaa himannaa jiraattotaa sana dhaga’an iyyuu, haga ammaatti deebii hin kennine.
Gabaasaa guutuu kana cuqaasaa tii dhaggeeffadhaa


text:
Raavu Maayave
Vettah (2016)
Added by: John Honai Views: 3499 Font Size:
Raavu Maayave Lyrics
Raavu maayave Lola lolamaay Nee thalodave.. Raavu maayave hay.. Lola lolamaay Nee thalodave.. Chillu vaanin chiri pore Mulla megha chirakekum Thennaloru kunhu kaliyode Kaathirikkum naalaayi Maaranavano varavaayi Maarilouru poovinithalaake Raavu maayave Nee thalodave.. Hai.. hoo.. Mazhayude manassalle Ninakkente manavaatti Niramulla ninavoram Chilampaninhaadaan vaa Mazhayude manassalle Ninakkente manavaatti Niramulla ninavoram Chilampaninhaadaan vaa Avalanivaniyil panineerithalil Kannima chimmum thulliyo Pavizhangaluthirum panimathi nilavaay Ninnazhakozhiyaan nhaan varamee Nee minungum may maasam Thooviyil pon chiriyode Nulliyatho manhu kavil mele ?? ?? gazalaayi Kaattilaliyum nin naadham Kaathiloru konjaloliyaayi Raavu maayave Lola lolamaay Nee thalodave.. Raavu maayave Lola lolamaay Nee thalodave.. Chillu vaanin chiri pore Mulla megha chirakekum Thennaloru kunhu kaliyode Kaathirikkum naalaayi Maaranavano varavaayi Maarilouru poovinithalaake Raavu maayave Nee thalodave..
Featured Articles
Featured Articles
Recommended Songs


text:
Yeroo darbee daandii jijjiramaa tuttuquuf yaalle turre. Ka’uumsa daandii jijjirama eerre/ibsinee turre. Amma ka’uumsa sanirraa kaane imala keenya jalqabuufi. Haa ta’uu malee daandiin imalaa kunii asphaalti osoo hin ta’iin dhoqqee,qoree fi gufuudhan kan guuttameedha. Amma gufuwwaan kanniini fi akkamitti akka of funduraa kaasan qoranna. Dhoqee,qoree fi gufuwwaan kunniin maal fa’a ta’ina laata? Read more
Jijjirama yeroo jennu amala tokkorraa gara amala biraatti darbuu jechuudha. Daandii yeroo jennu immoo karaa irra adeemanii bakka ga’uumsa gahaniidha. Namni daandii qajeela irra yoo hin deemin kallatiin bakka ga’uumsa waan jalaa baduuf karaa bada, bakka deemu hin beeku. Ilmi namaa amala jijjirama qaba. Badaa irraa gara gaaritti yookin immoo gaarii irraa gara badatti jijjiramutu jira. Namoonni akkanumaan cal’isanii jijjirama kana hin adeemsiisan. Sababa tokkotu isaan jijjira. Gariin isaanii wanta badaa osoo hojjataa jiranuu balaan itti bu’ee ergasii balaa sanirra barnoota fudhachuun jireenya ofii sirreessan. Read more
Yeroo darbee keessatti qorsa jaalala waliin mari’achuuf yaalle turre. Kunoo kutaa lammafa itti fufun qabadhe isin dhihaadhe jira.
6. Qabsoo– Qabsoon/ jihaadni cimaan qabsoo lubbuu ofii waliin adeemsisaniidha. Qabsoo kana moo’atuu fi kufuutu jira. Akkuma ibn Kasiira tafsiira isaani keessatti jedhan,”Mu’iminnii(Namni Rabbitti amanee) yommuu diinan ajjeefame shahiida(martyr) ta’a. Yommuu diina keessaa kan ta’ee sheyxaanan moo’atame immoo shiftaa(bandit) ta’a. Dabalatee mu’iminni diina ifaatin moo’atamee ajrii(mindaa) argata. Kan diina keessaatiin moo’ataman immoo cubbuu keessattii irbamuu fi jallatoota ta’an. Read more
Yeroo darban keessa baruulee jaalala barreessun keenya ni yaadatama. Barrulee kanniin keessatti hiika jalaala waliin mari’achuuf yaalle turre. Jaalalli fayyaas dhiibes. Yoo obbolaa lamaan ykn haadha fi abbaa manaa jiddu jaalalli dhugaa uumame walitti nyakkisuu,wal jibbuu,wal waanyu,wal sobuu fi kkf jidduu isaaniti ni ka’a. Sababa jaalalaatin walitti dhufeenya namoota lamaani ni cima. Qaroomini sababa jaalalaatin ijjaarrama. Tokkumaan hawaasaa kan ijjaaramu jaalalaani. Bakka jaalalli hin jirretti qaroominni,obbolummaan,tokkummaan jiraachu hin danda’an. Read more
Kutaa darban keessatti mata duree kana hanga dandeenyun qaaccesuuf yaalle turre. Boqonnaa sammuu argachuuf maloonni namoota hundaa gargar haa ta’uu malee hundii isaani bu’aa qabeessaa fi itti fufinsa kan qabanii miti. Inuma gariin boqonnaa sammuu argachaan jira jedhe haa yaaduyyu malee dhiphinnaa fi rakkoo ofitti akka dabalaa jiru hin hubatu. Fakkeenyaf namoonni hojii tokko dalaganii erga fixanii sammuu keenya bashanansiisna jedhanii fiilmitti ija bobaasu. Sammuun sa’aati 24 hojjachuu hin danda’u boqonna barbaada. Read more


text:
Bagaa Nagaan Dhuftaan!
Duraan dursee nagaa keenya kan kabajaa isiniif dhiyeessa, gara fuula kanaattii nagaan dhufuu keessaniif galataa gudda qabduu, akkasumaas fuula kanaratti oduu, aadaa, seenaa fi waa’ee oduu siyyaasa qabsoo uummata oromoo kan qubaa isiin qabsiisu fi oduu biyyotaa ollaa keenyaa fi kan addunyaas kan dhiyeessuu yemmu ta’uu gammachuudhan isiin beeksiisa bagaa nagaan dhuftaan itti fayyadama hiriyyoota keessaniifis share godhafii karaa toraa fecebook ykn email dha.
Galatooma turtii gaarii!


text:
Qindeessaan proojaktii paarkichaa obbo Azmaraaw Dajan dhaabbileen biyya alaa gara paarkichaa galaa jiraachuu himaniiru.
Amma ammaattis dhaabbileen Kooriyaa Kibbaa, Chaayinaa, Xaaliyaanii fi Ameerikaa paarkichatti hojii eegaluuf Fulbaanarraa kaasee maashinoota dhaabaa jiru.
Dhaabbanni Kooriyaa Kibbaa Puung Kuuk boorsaa, dhaabbanni Chaayinaa Saayteeks kirroota huccuun, Traabaayitiin Ameerikaa uffannaa guutuu dhiirotaan, Kaarviikoo Xaaliyaan uffannaa ispoortiin addunyaarratti beekamoodha.
Dhaabbii maashinaa xumuranii bara kana hojiitti akka galanis obbo Azmaraaw himaniiru.
Humna guutudhaan hojii wayita jalqaban, dabaree lamaan lammiilee kuma 20f carraa hojii ni uumun eegama.
Sheedonni paarkicha keessatti ijaarraman xumuramanii kireeffamuuf qophaa’aniiru.
Paarkin indaastirii Kombolchaa baasii Doolaara miiliyoona 90 oliin Adoolessa 2009 ebbifamuun ni yaadatama.
Maddi; TOI


text:
Hidhaa Irraa Guutummaatti Kan Hiikamnu Diina Nu Hidheen Osoo Hin Taane Qabsoo Bilisummaa Qofaani !
(Ibsa ABO Amajjii 18, 2018)
Bubbee warraaqsaa yeroo ammaa mootummaa Itoophiyaa raasaa jiruuf sababni guddaan tokko Gaaffii Bilisummaa Oromoo tahuun dhugaa hin haalamnee dha. Mootummaan Itoophiyaa kan ol’aantummaa TPLF.iin hoogganamu warraaqsa kanaan dirqisiifamee “Waliigaltee biyyoolessaa uumuuf akka gargaarutti hidhamtoota siyaasaa hunda gadin lakkisa. Ma’ikalaawwii nin cufa” jechuudhaan jalqaba baatii kanaa irratti waadaa galee ture.
Haa tahu malee waadaan TPLF/EPRDF kun kan dhugumaan gaaffii mirgaa ummatootaa cunqurfamoo fi rakkoo siyaasaa turee fi jiruuf furmaata barbaaduuf yaadamee godhame osoo hin taane hawaasaa fi miidiyaalee addunyaa sobuudhaan bu’aa ololaa/propaganda kan yeroo ittiin argachuu fi mormii Ummataa of irraa laaffisee yeroo bita-chuu qofaaf akka ture kanneen maalummaa Paartii kanaa (TPLF/EPRDF) gahaatti beekan jalaa dhokataa hin turre.
Guyyaa kaleessaa (Amajjii 17, 2018) hidhamtoota siyaasaa sadarkaa Federaalaatti hidhamanii jiran kumoota hedduutti lakkaawaman keessaa Dura Taa’aa Kongresii Federaalawaa Oromoo (KFO) Dr. Mararaa Guddinaa fi hidhamtootni muraasni (115 qofti) gadi lakkifamanii jiru. Dr. Marraa Guddinaa duraanuu kan hidhamuun hin malleef hiikamuun gammachuu dha. Haa tahu malee murtiin kun TPLF/EPRDF yeroo bitachuuf qofa shira dalagu kan mirkaneessu malee furmaata haqaatiif hojjechuuf qophii tahuu isaa kan agarsiisu miti.
Waan taheef, Ummatni Oromoo Mootummaa TPLF/EPRDF kan akka Sabaatti diina innikkaa isa godhatee gama hundaan jireenya isaa jeequuf fi mancaasuuf ifatti irratti duulaa jiru kana irraa jijjiiramni gara furmaata haqaatti geessu ni argama jedhee abdachuu fi of sobuu hin qabu. Hawaasni Addunyaas tarkaanfii shiraa kan TPLF/EPRDF furmaata siyaasaa argamsiisuuf kan murteeffate of fakkeessee umrii aangoo dheereffachuu qofaaf hojjetu kana hubachuu qaban.
Yeroo ammaatti dhugaan nama hundumaan hubatamuu qabu Impaayera Itoophiyaa keessatti dhimma hidhamtoota siyaasaatiin olittuu dhimmi yaaddessaan jireenya lammiilee hedduu balaa ulfaataa jala galchee jiru kan biraas jiraachuu isaa ti. Ilmaan Oromoo lakkoofsaan miliyoona tokkotti dhihaatan Oromummaa isaanii qofaan akka diinaatti lakkaawamanii qe’ee fi jireenya ofii irraa humnoota mootummaa TPLF/EPRDF.iin buqqaafamuudhaan dirree irratti faca’anii beelaa fi dhukkubaan dhumaa jiru. Haalli yeroo ammaatti Oromiyaa Godina Bahaa fi Baalee keessatti Ummata keenya mudachaa jiru kanaaf ragaa dha. Kanaaf Ummatni keenya osoo hidhamtootni siyaasaa hundumtuu wal-faana gadi dhiifamaniiru tahee illee haala itti gammaduu danda’u keessa miti kan jiru. Dabalata Qeerroon Bilisummaa Oromoo kumaatamaan lakkaawaman hidhaaf TPLF/OPDOn Oromiyaa guutuu keessatti adamsamaa jiran. Kaanis hidhaatti guuramaa jiran.
Kanaaf Wayyaaneen/EPRDF olola rakasha ittiin ooffachuuf hidhamtoota muraasa gadi dhiisuu isii Ummatni keenya akka waan guddaatti ykn. akka tarkaanfii gara furmaata haqaatti geessuutti fudhachuudhaan osoo hin dagamin qabsoo haqaa kan Bilisummaa isaa gonfachuuf geggeessaa jirutti daran jabaachuu qaba. Hanga sirni bittaa alagaa kan Bilisummaa keenya afaan qawweetiin nu sarbee biyyuma keenya irratti akka fedhetti nutti roorrisu (kan yeroo fedhetti abbaafedhe hidhee yeroo fedhetti abbaa fedhe hiiku) aangoo irra jirutti hidhamuun nu rifachiisee hiikamuunis nu gammachiisuu hin danda’u. Hidhaa fi rakkoo gosa hundaan harkaa nu qabu irraa guutummaatti hiikamuu kan dandeenyu warra nu hidhe sanaan osoo hin taane nummaan qabsoo keenyaan sansalata ittiin hidhamne sana burkuteessinee Bilisummaa keenya gaafa mirkaneeffanne qofa tahuu Addi Bilisummaa Oromoo gadi jabeessee amana. Sana mirkaneessuufis murannoo fi of irratti abdii guutuudhaan qabsaawa.
Gadaan Gadaa Xumura Gabrummaa ti ! Injifannoo Ummata Oromoof !
Adda Bilisummaa Oromoo Amajjii 18, 2018


text:
Oromiyaa
Oromiyaa (kan Ingiliffa keessatti Oromia jedhame barreeffamu, kan garuu barreeffama Afaan Oromoo keessatti Oromiyaa jedhamee beekamu) kunizzin kutaalee Itoophiyaa saglan keessaa tokko taate dha. Ballinaa lafa bahaa hanga kibba-dhihaa biyya keessatti 353,632 km² ta'ee qabatee, baayyinaa ummataa bara 2002 tilmamee hanga miliyoona digdamii-afurii qabdi, kunis ballina lafaa fi baay'ina ummataan biyyaa keessaa tokkofaa ishee tasisaa. Isheenis kan ofii keessa qabduu: kutaa Arsii, Baalee, Harargee, Iluu Abbaa Booraa, Kafaa, Shawaa, Sidaamoo fi Wallagga of keessaa qabdi, Booranaa fi Gujiin Sidaamoo jalatti walitti qabama turan. Magaalaan guddoon Oromiyaa Finfinnee dha. Bara booda gaaffii mirgaa sabni Oromoo gaafateen booda gara Finfinneetti deebbite. Magaallan gugguddoon biraa Oromiyaa keessatti argaman Adaamaa, Amboo, Asallaa, Bishooftuu, Dambidoolloo, Fiichee, Gimbii, Gobbaa, magaalaa Jimmaa, Mattuu, Nagallee Booranaa, Naqamtee, Shaashamannee fi Walisoo dha.
Jaarraa digdamii tokkoffaan duraatti, magaalaan guddittii Oromiyaa Finfinnee turte, kunis maqaa biraa Addis Ababaa jedhamunis beekamti (maqaan kun Afaan Oromoo miti). Magaalaan guddittii Oromiyaa gara Adaamaatti jijjiiramuun ishee mormii hedduu fideen ture. Morkitoonni akka jedhanitti bulchaan Itoophiyaa Finfinneen Oromiyaa keessatti argamuu ishee hin barbaadne jedhaniiru. Hameso, Seyoum and Tilahun Ayanou Nebo, Ethiopia: A New Start?  Mosisa, Abraham T. Letter to U.N. Secretary-General  Karaa biraammoo, Finfinneen afaan, aadaa fi seenaa Oromoo guddisudhaaf mijaata miti jechudhaan mootumman ni dubbata. " Nazareth Selected as Oromiya's Capital  Waxabajjii 10, 2005 keessatti Dhaabbata Dimookraatawaa Ummata Oromoo(DhDUO) n, kan kutaa bulchaa Adda Demookraatwaa Warraaqsa Ummatoota Itoophiyaa (ADWUI) ta'ee, magaalaa guddoo Oromiyaa akka Finfinneetti deebisu ifa godheera. Oromiyaan naannoo Tigraay irraa kan hafe naannoolee hundaan wal daangessiti. Kun immoo yeroo tokko tokko walitti bu'insa uuma. Fakkkeenyaaf naannoo Sumaalee keessatti.
Godinaaleen Oromiyaa keessatti argaman Arsii, Baalee, Boorana, Harargee Bahaa, Harargee Dhihaa, Iluu Abbaa Booraa, Jimma, Shawaa Bahaa, Shawaa Dhihaa, Shawaa Kaabaa, Wallagga Bahaa, fi Wallagga Dhihaa ti.
Contents
Seenaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Jaarraa baayyedhaaf, naannoo Oromiyaa keessa gosoota/ummattoota adda addaatu jraachaa ture. Ummanni jalqaba kaaba Oromiyaa keessa ture Guraagee amntiin muuslima turan yoo ta'u isaanis kibba Aabisiiniyaarraa kan dhufan turan jedhamee yaaddama. Sulxaanni Shawaa, Guraagota naannoo Shawaa qubataniin bulaa ture; kunis Yifaat kan afaan Sumaalee dubbatu naannoo sana odoo hin qabatin jaarraa baayyee dura ture. Garuu yaadni kan biraa ammoo mootummaan Aaksuum/Aabisiiniyaa Shawaa fi Baale jaarraa baayyedhaaf odoo Sumaaltichi Imaam Ahimad hin dhufin dura bulchaa ture jedhus ni jira. 1500 keessa, ummanni Afaan Oromoo dubbatu, kan amantii mataasa qabuu fi waaqa tokkotti amanu - Waaqeffannaa - naannoo amma Oromiyaa jedhamu kanatti godaanuun qabate. Ummanni Oromoo baayyenis amantii Islaamaa fi Kiristaana Ortodoksii fudhate achumaan fudhate.
Afaanota[edit | Lakkaddaa gulaali]
Afaan Oromoo (Oromiffa), kan yeroo ammaa qubee Laatiniitin barreeffamu, afaan bal'inaan dubbatamu yoo ta'u kunis afaan Oromiyaa keessatti dubbatamu keessaa 83.5% ta'a. Afaanonni kan biraa kan baayyinaan dubbataman Amaariffa (11%) (keessaahuu Wallagga Bahaa fi Shawaa Kaabaa keessatti), afaan Guraagee (Sabat beet Guraagee, Sooddoo fi Silxee), Hadiyyaffaa, afaan Gede'oo (0.98%) (keessumaayyuu Shawaa Dhihaa fi Bahaa keessatti), Tigiriffa (0.25%). Afaanonni Oomotiik ummata muraasaan naannoo Jimmaa, Iluu Abbaa Booraa fi Wallagga Lixaa keessatti ni dubbatama; afaanonnii Naayiloo-Sahaaraa (Koomoo, Majangi, Gumuzii fi Bartaa) ummattoota dhihaa keessa faffaca'anii jiraniin ni dubbatama.
Diinagdee[edit | Lakkaddaa gulaali]
Akka AII (Abbaa Taayitaa Istaatistiiksii Itoophiyaa) gabaasetti, bara 2004-2005tti Oromiyaa keessatti buna toonii 115,083 oomishame; kunis galmee Abbaa Taayitaa Bunaa fi Shaayii Itoophiyaa argame. Lakkoofsi kun oomisha bunaa Itoophiyaa keessaa dhibbeentaa 50.7% ta'a. Qonnaan bultoonnii naannoo Oromiyaa loon 17,214,540 qabu (kunis loon Itoophiyaa keessaa 44.4% ta'a), hoolota 6,905,370 (39.6), re'oota 4,849,060 (37.4%), fardeen 959,710 (63.25%), gaangota 63,460 (43.1%), harree 278,440 (11.1%), gaala 139,830 (30.6%), lukkuu 11,637,070 (37.7%), fi kaanniisa gaagura 2,513,790 (57.73%) qabu.
Akka maxxansaa Baankii Addunyaa Bitootessa 2003tti, abbaan warraa baadiyaa lafa heektaara 1.14 qaba, kunis qabeenya lafaa kan biyyatti kan heektaara 1.01 ta'e ni caala. Namoonni 24% hojii qonnaan alaarratti kan bobba'ani(kan biyyatti ammoo 25%).
References[edit | Lakkaddaa gulaali]


text:
Feesbuukin mirga fayyadamtootaa kan dhiibuu fi jechoota arabsoo warreen tamsaasan irratti too’annoo jalqabuun tarkaanfii cufuu fudhata jira.
Dabalataanis qabiyyee walitti bu’iinsa fuula feesbuukin tamsa’an miliyoona 3.5 of eeggannoo fi akka bu’an godhee jira.
Kana keessaa dhibbeentaan 85 osoo maamila bira hin gahiin akka bu’u taasisuu dhaabbatichi ibseera.
Jechoota jibbaaf oolaan bara faraanjootaa 2018 kurmaana 1ffaatti miliyoona 2.5 fuula feesbuukii irraa kaa’uu himameera.
Qabiyyee shoroorkeessummaa kan qaban miliyoona 1.9 feesbuukii irraa akka ka’an taasifameera.
Saal qunnamtii ifa ta’e fuula feesbuukii irratti gadilakkifaman miliyoona 21 ji’oottan sadan darbanitti akka ka’an godhamuu ibsameera.
Preezdaantiin itti aanaa feesbuukii Gaayi Roozan, seeralummaan feesbuukii irratti hojjetaman too’achuuf hojii baay’een hojjetamaa jiraachuu eerun, hojiin kun gara fuula duraatti teekinooloojiin deeggaramuun cimee itti fufa jedhaniiru.
Madda: www.huffingtonpost.co.uk


text:
Ministirri Muummee Mootummaa RFDI, Doktar Abiyyi Ahmad ga’umsa gama siyaasaan yeroo dhiyoo keessatti agarsiisaa jiraniin adda duree ta’uurra darbanii gurraafi ija ummata Itoophiyaa keessa seenuu danda'aniiru.
Doktar Abiyyi ciminaafi bilchina siyaasaa akkasumas ga’umsa barnootaa qabaniin alatti barreessaa kitaabilee seenaafi siyaasaa ta’uun isaanii ammoo daran kan nama ajaa’ibudha.
Tibbuma kana odeeffannoo Doktar Abiyyi barreessaa kitaabaati jedhu argadheen sakatta’insan taasiseen kitaaboota lama qabatamaan gabaarra oolchuusaanii hubadheetan jira. Kitaaboti kunneen seena qabeessafi qabiyyee isaaniin bilchaataa ta’uurraa kan ka’e beekamatiin karaa barreessitootaafi qopheessitootaan dhugaa bahameefii jiru ibsituudha.
Kitaaboota kanneen keessaa kanan yeroof argadheen dubbise kitaaba Afaan Amaaraan barraa'e, maqaa 'Satatee' jedhuun beekamu isa tokkodha. Kitaabni kun maqaa masoo 'Kadar Satatee' jedhuun kan beekamu yoo ta’u, qabiyyeen isaa seenaa, dhugaa dhokate, siyaasaafi eenyummaa Oromootaa kan ibsudha.
Dhimmoota achi keessatti ka’aniin sirnoonni darban hedduun isaanii injifannoo gootota muraasaan galmaa'an qofa rarraafatanii deemuun alatti Oromoota qabsoo hadhaa'aafi wareegama qaalii kaffalan kan leellisan hinturre.
Kanarraa kan ka’e qabsaa’onni Oromoo Itoophiyaa har’aaf bu’uura buusan hedduun isaanii kitaaboota seenaarratti osoo hinqubatiin hafuun isaanii dhiibbaafi jibba sirnoonni darban sabichaaf qaban kan calaqqisudha.
Seenaa injifannoo Adwaa faashistoota Xaaliyaaniirratti galmaa'e keessatti qooda Oromootni golee afraniin bahaa turan adda duree ta’us dhiibbaa sirnichi Oromootarratti geessisurraan kan ka’e hagas mara hinseeneffamiin hafeera.
Dhugaan dhokate bulee ka’uun hinooluu, kan muraasotaa fardaaf lafoon lolanii Itoophiyaa bilisa baasan keessatti Oromoonni olaantummaan hogganaa turuufi injifannoo cululuqaa galmeessisan keessatti sirna bittaa Xaaliyaanii dhabamsiisuu danda'aniiru.
Kun ta’us sirnoonni Atsees ta’e sirni nama nyaataa eenyummaa injifannoo Oromootaan galmaa'e kana barreeffamaan dhalootaaf dabarsuurraa of qusachuun isaanii maaliif kan nama jechisiisuudha.
Kitaabni 'Satatee' jedhu kun bara 2016 kan qophaa'e yoo ta’u, haqa kaleessa dhokate har’a ifa baasuun bakkeetti mul’isaa jira.
Qabsaa’ota sirna faashistii Xaaliyaniirratti aarsaa ta’anii kan akka Baalchaa Saafoo Ykn Baalchaa Abbaa Nabsoo, Abbaa Goree, Abune Pheexiroos kan Finfinne keessatti Xaaliyaaniin ajjeefamaniifi Abune Maarqoos Goree keessatti ummatni Xaaliyaniirratti akka hinkaaneef abaaraa jedhamanii wayita gaafataman diduusaaniin kanneen aarsaa ta’an keessaa muraasotadha.
Kun ta’us qabsaa’ota aarsaa ta’an kana seenaan nu yaadachiisu jira jechuun hindanda’amu. Seenaan Baalchaa Saafoofi Abuna Pheexiroos muraasa katabamus qabsaa’onni hedduu osoo isaaniif hinseeneffamiin hafuunsaa dhiibbaa sirni moototaafi sirni nama nyaataa Dargii geessisaa ture sababa.
Seenaawwan hedduu afaaniffaan darbaa as gahanis heddun isaanii Awurooppaanota dur biyya keessa turaniin barraa'anii kan argamanis tokko lama miti.
Doktar Abiyyi Ahmad kitaabasaanii 'Satatee' jedhu kana keessatti kan seenaan dagate maddoota garagaraa waabeeffachuun dubbisaaf kan dhiyeessan yoo ta’u, qabsoo Kadir Mahaammad, Hasna, Bilaal ykn Maqaa 'Kadir Satatee' jedhuun beekamu bifa seenessaaf gurratti mi’aahuun nuuf arjoomaniiru.
'Kadir Satatee' akkuma qabsaa’ota dagatamanii sirna bittaa moototaafi abbaa irree irratti qabsoo taasisaa turus kitaaba seenaarratti hinseeneffamiin tureera.
Kitaabni isaaf qophoofte kun ammoo qabsaa’ota dagatamaniifi akkaataa qabsoon isaanii itti milkaa'aa ture kan agarsiistudha. Dubbistootaa seenaan babbareedaa Oromootaan dalagamaa ture osoo hinseeneffamiin hafuusaaf barreesitoota kan komachiisudha.
Dhugaa jiru osoo beekanii kanneen dhugaa awwaalan akkuma jiran dhugaa jiru haqaaqanii kan barreessanis hindhiban. Ta’us kan haqaaf dhaabates sirna hamaa darbe sana safeeffachaa bu’uura xiqqoo buusuu kan danda'anis tokko lama miti.
Moototni darbanis ta’e sirni abbaa irree aangoo ofittummaan dhuunfachuun kan namarratti of muudaa of ijaaraa isa kana ammoo jiraatti awwaalaa kan turan yoo ta’u, kitaabni seenaa 'Satatee' kun 'satat gootee' haqa jiru kan mul’iste fakkaatti.
Kitaabni kun keessumattuu weelluudhaan, walaloodhaan, jechamaan dabaltee seenaa darbeefi ukkaamamee dukkana keessa ture ifatti baasuun dhaloota haaraa dadammaksuu keessatti bakka guddaa qabdi.
Kanamalees, afaan Amaariffaan barraa'uun ishii sabaaf sablammiileen martinuu haqa jiruufi ukkamamee ture akka beekaniif akkasumas rakkoo ilaalchaa ture akka fooyyeffataniif bu’uura kan buustu yoo taatu haqa dhokate barreessuuf kobbeen keenya mirgisuu qaba.
Egaa Ministirri Muumme Itoophiyaa yeroo ammaa ijaaf gurra ummata bal’aa ta’an kun gahumsa barruu gara garaa kan qaban yoo ta’u kitaaba 'Satateen' alatti kitaaba gara biraa “Irkaabinnaa Manbar” jedhus barreessanii gabaarra oolchaniiru.
Walumaagalatti seenaa dhugaa barri dhokse qabsaa’aafi quuqamatu baasa. Qabsaa’aan dhugaa bilchina siyaasaan, barnootaan, gahumsaan of ijaare haqa dhokate ifatti baasee wayita katabu ijaaf gurra ummataa ta’eera jechuun ni danda'ama.
Yeroo ammaattis Ministirri Muummee Itoophiyaa abbaa Kitaaba 'Satatee' ta’an kun kutannoo siyaasaafi jechoota warqee ta’an fayyadamuusaaniin hogganaa yeroon barbaadu ta’uusaaniin golee afraniin deeggaramaa jiru.
Waasihuun Takleetiin


text:
Fibonaachii
Liyonaardoo Bonaachii (1170 - 1250) — Fibonaachii jedhama, Liyonaardoo kan Pisa, Liyonaardoo Pisaanoo, Liyonaardoo Pisaanoo Bigollo, Liyonaardoo Fibonaachii — abbaa herregaa biyya Xaaliyaaniiti, namoota amma tokkoon Fibonaachii "abbaa herreegaa warra dhihaa kan bara gidduu-galeessaa isa cimaa" jedhamee yaaddama.
Fibanaachiin sirna lakkoofsa Hinduu-Arabiikii Yuurooppitti barreeffama isaa kan 1202 Liber Abaci (Kitaaba Shallagaa) jedhamuun beeksise. Kana malees, tarree lakkoofsa Fiibonaachii (sana dura Indiyaa keessatti kan argame garuu Yuurooppi keessatti kan hin beekkamne) Yuurooppitti beeksise, lakkoofsa Fiibonaachii kana Liber Abaci keessatti akka fakkeenyaatti fayyadame.


text:
Proojektii albuuda Warqee Laga Dambii baasuutti ka waggoota hedduuf bobba’ee ture – dhaabbata Medrok-Gold jedhamuuf, ehamni waggoota kudhan ka biraaf haaressamuu mormuudhaan godinaalee Gujii Bahaa fi Lixaatti, akkasumas, godinaalee naannoo Oromiyaa ka biroo keessatti hiriirri geggeessamuu isaa uummatnii fi hoogganoonni dhaaba mormituu nuuf ibsanii jiran.
Dhaabbatni MIDROK, yeroo albuuda Warqee Laga Dambiitti baasaa turetti, keemikaaloota fayyaa uummataa fi beeyladaaf bala’amoo tahanitti waan fayyadamuuf uummatni naannoo sana jiraatu hir’ina qaamaa fi dhukkuba adda addaaf saaxilamuu isaa akkasumas, dhaabbatichi yeroo waggootaaf albuuda qaalii kana achi irraa guurrataa turetti proojektii uummata warra lafaa fayyaduu fi jireenya isaanii jijjiiru akka gad hin dhaabiin uummatni naannoo deeddeebisee komataa ture. Akka ehamichi hin haaromsamne illee deddeebisanii iyyachaa turuu isaanii dubbatu, jiraattonni. Bakkawwan har’a hiriirri itti geggeessame keessaa, bakka tokko tokkotti humnoota mootummaa wajjiin walitti-bu’insi uumamuu illee dubbatanii jiran.
Dhimma investimantii warqee “Midrock Gold” kan godina Gujii aanaa Shaakkisoo Lagadambiitti argamuun walqabatee komii hedduun ka’aa jira, jechuun kan har’a ibsa baase Waajirri dhimmota Koomiyunikeeshinii mootummaa Godinaa Gujii, “Sochiin invastimantii kamiyyuu faayidaa ummata keenyaa kan mirkaneessu ta’uu akka qabu amantaa cimaa qabna. Haaluma kanaan, komii haaromfamuu konitraata invastimantii Midrock Gold waliin walqabatee ka’aa jiru ummata keenya dhaggeeffannee rakkoo ka’aa jiru qulqulleessuun akka furamu taasisuun fayyadamummaa ummata keenyaa mirkaneessuuf ni hojjenna.” Jehee jira.
Itti-fuuudhaanis, “Ummatni keenya, kan godina Gujiis ta’e Oromiyaa guutuu keessa jiru komii dhiyaachaa jiru xiyyeeffannoo ol’aanaadhaan hordofaa akka jirru hubatee obsaa fi tasgabbiidhaan akka nu eeggatuu dhaamsa keenya dabarsina” jedhe.
Itti-gaafatamaan sab-qunnamtii fi dhimma dargaggootaa Koongiresa Federaalawa Oromoo – Obbo Addisuu Bullaallaa garuu, “ibsi kun fudhatama hin qabu. Mormiin proojektii Medrook kan har’a jalqabe miti. Mootummaan Federaalaas tahe ka naannoo otuma beekanii kontiraaticha Medrookiif. Amma immoo gowwoomsaaf ibsa baasan. Uummatichaaf tuffii isaan qaban agarsiisa,” jedhu.
Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa.


text:
Ammammaa…ammanamaa!!! Mmm.aahh.ss
my Id Is pundainakki2011 Gmail.com
“deey..paatthu..mella..mella..Amma Molai Pinjuvanthudappokuthu..mmm.aahh.ss” Sellamaakas Sinunginaal Manjulaa. Ammavin Praavukkullee Pithungikkondiruntha Aappil Mulaikalai Aasai Aasaiyaa Amukki, Uruddik Kasakkip Pisainthu Kondirunthaan Aval Makan Kumaar. Makanukku Vayasu 16. Aal Nedu Nedunnu Aaradi Osaram Irunthaan. Aal Valarnthathu Polavee Poolum Valarnthirunthathu. Makanoda 16 Vayasu Partdee Annikku Makanukku Enney Theeychu KulupPaddi Viddaa Manjulaa (vayasu 37). Idupput Thundu Irandaay Vilaki Surul Mayirudan Thongikkiddiruntha Makanoda Karunthadiyaip Paatthathum, Manjulaavin ThaiPundaikku Nama Namannu Namachal Edutthathu. Avapurushangiddee Ol Kutthu Vaangi Sariyaa Oru Varusham Aachu. Ava Purusan Aputhaapilee Eetho Enneykinarril Thoorvaarikkiddu Irukkaan. Ingee Manjulaavoda Thoorvaaraatha Pundai Kola Kolatthu Sunniveriyil Thuditthukkiddirunthathu. Avano Varushatthukku Oruthadavai Orumaasa Leevil Vanthu Manjulaavaip Poddu Thenamum Olo Olunnu Otthu Oruvarusha Veriyai Orumaasatthilee Koddit Theetthuddup Poyiduvaan. Avan Ponappuram Thenam Raatthiri Pundai Arippil Venthu Nonthupoy Katthirikkaayaiyo, Vellikkaayaiyo Koothiyil Viddu Kutthikudaanjukkuvaa Namma Manjulaa. Intha Varusham Enna Kaaranatthaalo Avanukku Leevu Kedaikkavillai. Manjulaavukko Koothiyil Arippo Arippu..appadiyoru Arippu. Thaangavee Mudiyavillai. 37vayasukkaari..summaa Molaiyum Kundiyum, Koothiyum Thala Thalannu Innum Puthukkarukku Aliyaama Kalyaanamaana Puthisilee Irunthamaathiriyee Irunthuchu. Plas Doo Mudinja Kaiyodu Kalyaanamaaki 21vayasil Kumaaraip Petthedutthaa. Appuram Eeno Avalukkuk Kolanthaiyee Pirakkavillai. Athanaala Oree Paiyanaana Kumaarai Seeraaddi Paaraaddi Rompa Rompas Sellamaa Valatthaa. Avan Aasaippaddu Ethu Keeddaalum Daannnu Aduttha Nimisham Avangaைyilee Vanthudum. Avan El Enru Solvatharkul Enney Vanthuvidum. Appadiyoru Sellamakanaaka, Selvamakanaaka Kumaar Valanthu Vanthaan. Appadi Aasaiyaaka Valarttha Makanukku Enneytheeytthu Vidduk Kulippaaddumpothu, Avanoda Poolin Neela,akalangalai Noddamidda Manjulaavukku, Thannaiyee Een Pirantha Naal Parisaa Thannoda Aasaimakanukkut Tharakkoodaathunnu Oru Ennam Minnal Pol Thonri Maranjuthu. Appadiyoru Ennam Vanthavudaneeyee..ava Udampukkul Oru Kurukuruppum, Paraparappum, Sollamudiyaatha Silirppum Vanthuchu.
aduttha Nimisham Podavaiyai Ilutthu Iduppil Sorukikkiddu, Kuninju, Thannoda Molaiyalakum, Koothiyum Araikuraiyaat Theriyaramaathiri Ninnukkiddu Makanukku Enney Theeychu Viddaa. Ammavin Piraichanthiranaip Pola Paathi Therinja Koothiyum, Vaayukku Neeree Thongikkiddiruntha Mulaiyum, Kumaarukku Kupeerunnu Kunjait Thookka Vachiduchu. Avanaala Kandrol Pannamudiyalee. Eerkanavee Chinnathaa Iruntha Thundaivilakkiddu Avanoda Sunni Veliyee Eddip Paatthuchu. Manjulaavukku Pakirunnu Irunthuchu..makanukku Ivvalavuperiya Sunniyaa..athuvum Intha Vayasilee..avanoda Appanukkukkooda Ithula Paathithaan Irukkumpola..Makan Kannula Konjam Enneyait Thadaviddu, Avan Kanmoodiyirukkumpothu Lapakkunnu Avanoda Sunniyai Enneykkaiyoda Puduchu Oru Uruvu Uruvi Viddaa..”aa..Amma..sss”nnu Kumaar Nelinthaan..enneyvalinja Kaiyoda Makanoda Viraitthup Pudaitthiruntha Poolai Viluk Vilukkunnu Nallaa Uruvi Viddaa Manjulaa. Kumaarukku Juvvennu Vaanatthilee Parakkaraappala Irunthuchu..aaa..Amma..Amma Nnu Kannaimoodikkiddee Sukaveethanaila Nelinjaan.
“irudaa.kunjukku Nallaa Enney Theechu Vidareen..sooddukkolaaddam Irukku..aadaama Asaiyaama Irunnu” Solliddu Manjulaa Makanoda Kannippoolai Veekaveekamaa Uruvi Viddaa..avvalavuthaan Ithuvarai Kaiyee Adichup Palakkamillaatha Kumaarukku Kunjukkullee Etho Koppalichu Varamaathiri Irunthuchu..sollamudiyaatha Sukaanupavam Eerpadduchu..Amma..Amma..ennamo Maathiri Varuthummaa..mayakkamaa Varuthummaa..aa..aa..ss..cha்s.aa..nnu Nelinjukkiddee Sunniyilirunthu Motha Motha Vantha Kanni Vinthai Ammavoda Moonju, Kannam, Tholpaddai, Maarpu, Mulaikkunrunnu Oru Idampaakkiyillaama Ellaa Edatthileeyum Pulus Pulus Sunnu Peechiyadichaan. Thideernnu Makanoda Peerangit Thaakkuthalukku Aalaana Manjulaavukku Thikaippaa Irunthuchu..”adeengappaa..makanoda Vinthuthaan Enna Adartthi..enna Keddi..pevikaal Maathiri..evvalavu Thikkaa Irukku..” Uthaddil Therittha Vinthut Thuliyai Naakkaal Nakkip Paartthavalukku Makanoda Sunni Joos Theenaay Initthathu..
“saarimmaa..saarimmaa..theriyaama Nadanthuduchu”nnu Kumaar Patharavee..”onnumillee Raajaa..Amma Onnum Thappaavee Nenakkamaaddeen..nee Yaaru..ennoda SellaMakan. SelvaMakan..Amma Unnoda Kunjai Veekaveekamaa AadTVddeen Illaiyaa..athaan Nee Peechiyadichuddee..athonnum Thappilla..”nnu Solliddi Makanukku Sikaikkaay Poddu Enney Pokak KulipPaddi Viddaal. Ippothu Avaloda Podavaiyum, Pavadaiyum Theppalaa Nananju Pochu..enavee Podavaiyum, Pavadaiyaiyum Avutthup Podduddu Iduppukkilee Ammanamaay Makan Munnee Ninnaa Manjulaa..kilee Udkaarnthiruntha Makanukku Neeree Thannoda Mosaiktharaipol Valavalappaay Sheev Seythu Vaitthiruntha TheenadaipPundaiyaik Kaaddikkondu Ninraal. Kumaarukku Enna Nadakkuthunnee Puriyalai..thikpiramai Piditthavan Pol Ammavin AmmanapPundaiyai Veritthup Paartthapadi Udkaarnthirunthaan.
manjulaa Salanameethum Kaaddaamal, Makanukku Meelum Shaampoo, Soppellaam Poddu Nanraakak KuluppaadTVddaal. Ammavin Soppu Nuraimikuntha Kaikal Pool Mithu Paddathum, Kumaarukku Pool Mindum Thalaithookka Aarampichuthu. Makanukku Eerpadum Maaruthalaip Paatthu Manjulaa Manasukkul Santhoshappaddaal.” Paravaayillaiyee..paiyan Athukkullee Thayaaraayiddaanee”. Paiyanai Innum Konjam Usuppeettha Ninaitthaval, Kuninju Than KunduMulaiyai Avan Mukatthil Vachu Theeychuviddaa. Avvalavuthaan, Porutthathu Pothum, Pongi Elumakaneennu…kumaar Kupeernnu Elunthu Ninru Ammavin KunduMulaikalaik Kaikkonraakap Pudichuk Kasakkip Pisainjaan. Makanai Valikkuk Konduvanthu Vidda Poykopatthudan,”deey Deey..ennaadaathu..naan Un Ammadaa..vidu Vidunnu” Ethirppu Kaadduvathupol Nadichaa. Aanaal Athellaam Kumaarin Kaathil Vilavillai.Ammavin Mulaikalai Avvalavu Aasaiyaayp Pisainjukkiddirunthaan. “Amma Ithu Veenummaa..ithu Veenummaannu” Kumaar Kenjavee..”sari Sari..iru Ammavee Kaaddareennnu” Solliddee Thannoda Jocketdaik Kaladdi, Praavait Thalartthi Malkovaa Mulaikalukku Viduthalai Kodutthu Makanukku Virunthalitthaal Manjulaa. Makan Ammavin Mulaikalil Poonthu Vilaiyaadinaan.
manjulaavukku Nalla Udarkaddu, Nalla Mukaveddu, Asappil Kushpupola Oru Jaadaikku Iruppaa. 37vayasukkaari Maathiri Illaama, 27, 28 Vayasukkuriya Udal Vaakudo Iruppaa. Avaloda Alakaiyum, Ilamaiyaiyum Paatthuddu, Ava Purushanoda Prends Palapeer Manjulaavukku Preekked Poddup Valaikkap Paatthaanga..aanaa Innikku Varaikkum Manjulaa Padithaandaa Patthiniyaavee Irunthaa.
inru Varaithaan..athaan Ippo Avalukku Rendu Purusan Vanthuddaangalee..manjulaa Makanukkut Than Mulaikalai Nanraaka Vilaiyaadak Kodutthudduk Kosakosatthup Poyiruntha Than Koothiyait Thadavividduk Kondaal. Pisupisutthiruntha Pundaiyilirunthu Pisinmaathiri Mathan Neer Kasiyat Thodangiyirunthathu Avalukku. Kumaaro Kaanaathathaik Kandamaathiri Ammavin KunduMulaikalai Maari Maari Sappik Kondirunthaan. Oru Mulaiyai Uruddi Kasakki, MaruMulaiyais Sappis Suvaitthu Manjulaavait Thinaraditthuk Kondirunthaan. Araikuraiyaay Thongiya Jocket, Praavai Aviltthu Erinthuviddu Makanmun Mulu Ammanamaay Ninru Mulaiyais Sappak Kodutthaal Manjulaa. Makanum Iduppiliruntha Thundaik Kalarrip Poddu Veerukondu Ninra Than Tholaayuthatthai Aaddikkondu Ammanamaay Iruntha Ammavai Anaichu Mutthamiddaan. Thaayum Seeyum Etho Nedu Naal Pirinthu Seerntha Kaathalarkalpol Koodikkulaavik Konjikkondaarkal. Oruvaraiyoruvar Kaddiyanaitthuk Kondum, Kannam, Vaay, Uthadu, Nerri Enru Mutthamiddukkondum, Oruvarkaathumadalai Oruvar Naakkaal Nakki Nerudikkondum, Pallaal Sellamaay Kaditthuk Kondum, Rathimanmathanaay Kalanthu Vilaiyaadinaanga. Iruvarum Iram Soddas Sodda Nanainthuviddathaal, Antha Nerukkam Inpamaayum, Ithamaayum Irunthathu Rendupeerukkum. Oru Patthu Nimidak Kaliyaaddatthirkuppiraku, Manjulaa Mella Thannai Viduvitthuchukkiddu, “saridaa Kannaa..nee Nallaa Udampait Thuvaddikkiddu Vaa..saappidduddu Saavakaasamaa Seyyalaam” Nnu Sonnaa. “Amma Rompa Theenga்smmaa..”nnu Kumaar Jollolukas Sonnaan.”ellaam En Sellak Kannanukkaakatthaan…Umporantha Naal Parisaa Amma Ennaiyee Tharapporeen”nnu Oyilaakak Kannadichuddu, AmmanakKundiyaakavee Paatroomilirunthu Veliyee Vanthaa Manjulaa. Ayyayyo..avalai Anthak Kolatthil Paatthaa..paadaileepadutthirukkira Ponatthukkukkooda Sunni Naddukkum..appadiyoru Kavarchiyaa Irunthaa Manjulaa..molaiyum, Pundaiyum, Kundiyum Thala Thalannu Semaiyaa Irunthaa. Avamaddum Konjam Kalaraa Irunthirunthaa..sinimaakkaaranga Vanthu Kotthiddup Poyiruppaanunga..
manjulaa Nithaanamaa Than Udampat Thodachukkiddu, Oru Naiddiyai Maddum Maaddikkiddu, Kichanukkul Poy Samaiyal Veelaiyai Kavanikka Aarampichaa. Atharkul Kumaarum Nanraakat Thuvaddikkiddu, Thundai Iduppileekaddikkiddu Veliyee Vanthaan..kichanil Amma Meliya Naiddiyil Meedupallangalai Palichenru Kaaddikkondu Nirpathaip Paartthathum, Sad Denru Ullee Poy Aval Pinnaalirunthu Kappenru Kaddippidichu Molaiyaik Kasakkinaan. Praapodaatha Molaikal Mothuk Mothukkenru Makan Kaiyil Koolaayk Kulainthana. “sari Sari..vidudaa..Amma Ellaanthareen..aanaa Saappaaddukku Appuramthaan..”nnu Makangiddeeyirunthu Vilakikkiddaa. Kumaarum Ammavin Kalutthil Kuninthu Mutthangodutthuviddu Kushaalaay Visiladichukkiddee Thannoda Roomukkul Nulainjukiddaan. Anru Mathiya Saappaadu Eekathadapudalaay Irunthathu..murungaைkkaay Saampaar, Murungaைkkaay Rasam, Murungaைkkaay Poriyal,murungaைkirai Kooddu, Murungaைppoo Paayasamnnu Manjulaa Asatthiyirunthaa..makanoda Kunjukku Maanjaap Poddu Uruveettha Murungaைkkaayalathaan Mudiyumnu Antha Olvaangip Palakkappadda Ammavukkut Therinjurunthuchu. “ennammaa Innikku Ellaamee Murungaைkkaay Mayamaa Irukkunnu” Keedda Makanai Arttha Pushdiyodu Paatthu,”ellaam Innikku Raatthiri Thaanaat Therinjukkuvee..ippa Saappidunnu” Solliddu Aasaiyaay Innum Konjam Neyyai Viddup Pisainju Kiraikkooddu Saathatthai Makanukku Ooddi Viddaal Manjulaa. “ennammaa..raatthirithaanaa..ippa Illaiyaa?”nnu Parithaapamaay Keedda Makanin Thalaiyil Sellamaay Kuddiya Manjulaa.”aasaiyappaaru..Ammameelee..ellaam Undu..aanaa Ippa Laiddaatthaan..appuram Raatthirithaan Sdraangaa..”nnu Sonnaa. Appadis Sollumpothee Makanin Nerriyil Than Idathu Mulaiyait Thadavi UsupPetthinaa. Avano Athaan Saakkunnu Amma Molaiyaip Puduchup Pisanjukkiddee Amma Ooddi Vidda Saappaaddai Vilunginaan.
saappiddu Mudichathu, Manjulaa Makanaikkooddikkiddu Padukkaiyaraikkup Ponaa. Vidu Vidunnu Thannoda Naiddiyai Iduppuvarai Valichu Viddukkiddu Danlap Metthai Vilimpil Vasathiyaa Udkaanthu Than Koluttha Thodaikalai Akaddi Vaitthukkondu, Koothiyin Ithalkalai Rendukaiyaalum Puduchu Polanthu Kaaddikkiddu,”kannaa..vanthu Amma Pundaiyaik Konjam Nakkivideen”nnu Kooppiddaa..kumaar Saddunnu Permudaa, Deesard Ellaatthaiyum Kadaasiddu Ammanamaap Poy Ammavoda Akaddi Vacha Thodaikku Naduvee Ukkaanthu Polanthiruntha Ammavin Koothiyai Mothal Mothalaa Kulosappil Paatthaan. Itthunoondu Pundaikkulleeyirunthu Naan Eppadi Veliyee Vantheennu Orukanam Yosichup Paatthu Viyanthuponaan. “ennadaa Kannu Aaraaychi..Amma Pundaiyai Nakkudaa Raajaannu” Manjulaa Pundaiyai Makanoda Vaayil Vachu Theeykka..Ammavin Vala Vala Kola Kola Mosaik Pundaiyai Appadiyee Vaayil Kavvikkiddu Kuthappinaan Kumaar..”o..aaaaaa..
ssss…mmmmm…”manjulaa Nelinthaal..makano Than Kooriya Naakkai Palliyaip Pol Ammavin Koothikkul Nulaichu Soladdi Soladdi Nakkinaan..oru Varushamaa Ol Vaangaatha Pundaikkul Makanin Naakku Soladdi Vilaiyaaduvathu Manjulaavukku Juvvunnu Vanthuchu. Pundaiyin Ulsuvaril Makanin Naakku Thoddutthadavi Sulalas Sulala Manjulaavukku Mathana Neer Pola Polannu Kasiya Aarampichuduchu. Appadiyee Koothiyai Arakki Aaddi Makanin Vaaykkul Theeytthuk Kodutthaal. Manjulaavin Valavalap Pundai Ippa Theen Kasinju Kolakola Vendaikkaay Pundaiyaay Kolanju Pochu. Ammavin Koothilirunthu Theen Valiya Valiya Kumaar Atthanaiyum Kilee Vilaama Urunju Urunji Kudichaan. Manjulaavukku Makanin Pundai Nakkal, Sollamudiyaatha Silirppait Thanthuchu..kankal Kirangippoy, Thalaiyais Saaychukkiddee Pinnaala Kaiya Oonikkiddu,”aaaa..aaassss…appaditthaandaa..nakku..nallaa Nakku..innum Naakkai Soladdi Soladdi Nakku..Amma Pundaiyai Nakku..naan Pettha Purushaa..empundeelirunthu Poranthu Vantha Em Pullap Purushaa..nakkudaa Raajaa..nakkudaa Sellam..aaaa..aaaa..aa..asss..appappaa..enna Sukam Enna Sukam..Amma Pundai Nakkarathu Nallaayirukkaa Kannu..”makanin Thalaiyaik Koothiyodu Seetthu Anaichukkiddu Keeddaa Manjulaa..Ammavin Athirasap Pundaiyait Thoor Vaarum Aarvatthiliruntha Kumaarukku Ammavin Pulampal Ethuvee Kaathil Vilavillai..karumamee Kannaa..Ammavin Aappatthai Naakkaala Nakki Nakki Suvaichukkiddirunthaan.
“Amma Koothiyai Nakkara Ennoda Chinnap Purushaa..eppadidaa Irukku En Kallappurushaa”nnu Manjulaa Pulampinaa..thannai Purushaa..purushaannu Amma Solvathu Maddum Kumaarin Kaathil Vilunthuchu..avvalavuthaan Avanukku Pool Naddukkiddu Nikka Aarampichuduchu. Ammavin Thodaiyai Innum Akalamaa Virichup Pudichukkiddu, Naakkai Ava Koothikukaiyilee Viddu Salap Salap Punnu Nakko Nakkunnu Nakkinaan Kumaar. Manjulaavukku Koothi Kurukuruppedutthu Mathana Neer Koppalitthu Kupeer Enru Kumaarin Mukam, Thol, Kalutthu, Maarpunnu Ellaa Edatthileeyum Peechiyadichuthu. Ithai Ethirpaakkaatha Kumaar Ammapundeelirunthu Soodaa Mootthiramthaan Vanthuduchaோnnu Konjam Asanthu Poyiddaan..aanaa Athu Mootthiram Illee..Ammavoda Kaama Neernnu Avanukku Appuram Therinjuchu. Thannoda Pundait Thanniraal Makanaik KulupPaddina Manjulaa Inpaveriyil Appadiyee Kuninju Makanaik Kaddippidichu Pochu Pochunnu Mutthamalai Polinjaa. “soopparaa Nakkinadaa Raajaa..Amma Pundaikku Sokamaa Irunthuchu.”nnu Solli Avanukku Lip Du Lip Kis Kodutthaa.
Ammavin Paaraaddil Kulirntha Makan, “Amma Naan Unnai Ippavee Okkaddumaa..”nnu Aasaiyaak Keeddaan. “veendaandaa Kannu Ippavee
otthuddaa..appuram Raatthiri Okkumpothu Majaa Irukkaathu..vaa..veenumnaa Amma Umpoolai Umpividareennu” Sonnaa..athanpadi Elunthu Ninra Makanin Kajakkolai Vaanjaiyodu Uruvik Kodutthaval, Lapakkunnu Athai Vaayil Kavvikkondu, Puluk Pulukkunnu Umpa Aarampichaa. Ada Ada ..kumaarukku Ammavin Vaayil Oppathee..padu Sukamaay Irunthuchu..vala Valannu Ava Vaayukkul Thannoda Pool Puluk Pulukkunnu Poyiddu Vara Sukamee Parama Sokamaa Irunthuchu..manjulaavum Makanoda Monthai Vaalappalatthai Laavakamaa Vaayil Kavvikkiddu Pal Padaama Kavanamaa Umpi Viddaa. Appappa..naakkaala Kumaaroda Sunni Moddai Nakki Nakki NeruTVddaa..avanukku Sureernnu Shaak Adichaappol Irunthuchu..thalaiya Munneeyum Pinneeyum Aaddi Aaddi Amma Thannoda Poolai Umpividarathap Paatthathum..avanukku Sunni Viraichu Irumpukkulaayaayiduchu..”aa..aaaa..ammmmmaa,,aaa..sss..aaa..Amma..soopparmmmaa.soopparmmaa”nnu Kerakkamaa Polampikkiddee Ammameela Kavunthu Padutthaan..appadiyee Kundiyai Ekki Ekki Ammavin Vaayil Otthaan. Makan Vaayil Okka Aarampichathum Umpuratha Nirutthi Viddu Avan Vaayil Okka Vasathiyaaka Makanudaiya Iduppaippidichukkiddu Thalaiyai Munnee Pinnee Aaddi Aaddi Poolai Ullee Vaangikkiddaa. Aahaa Aahaa..soopparmmaa..unga Vaayilee Okkarathukkooda Sokamaa Irukkummaa..kumaar Polampikkiddee Iduppai Aaddi Aaddi Ekki Iditthuk Kondirunthaan..manjulaa..mmmm…mmmmm..ngaaa..nnu Peesamudiyaama Monakinaa. Makan Veriyodu Oppathaiyum, Avan Sunnithan Thondaikkuliyil Vanthu Idippathaiyum Kankal Akala Aacharyamaay Paartthuk Kondirunthaal Manjulaa. Avan Kutthiya Kutthil Kodaali Mudichu Avilnthu Manjulaavin Kondai Pinnaal Sarinjuvila Thalaiviri Kolamaa Makanin Pool Kutthai Vaayil Vaangikkondirunthaa Manjulaa. Makan Pool Aval Vaayai Nanraaka Seelvaitthathupol Adaitthirukka..avalaal Mmmm..kkukkum..nnuthaan Anattha Mudinjuthu. Oru Patthu Nimida Ol Kutthukkup Pin Kumaarukku Vinthu Varum Arikuri Thonichu..aaa..ssss..Ammaaa..enakku Varuthummaa..varuthummaannu Solliddee Empi Empi Amma Vaayil Iditthu Pulis Pulichunnu Vinthaip Peechiyadichaan. “mmmm..kkkum..kkum.”nnu Mukkiya Manjulaa Than Vaayil Seerippaayntha Makanoda Vinthuk Kulampai Nakkik Kudichaa. “appappaa..vaayellaam Pevikaalaik Kudichaapola Irukku..unnoda Vinthu Rompavum Keddiyaa Irukkudaa Kannu..”nnu Vinthu Olukina Vaayodu Sirichukkiddee Sonnaa.
thaayum Makanum Marupadiyum Kaddit Thaluvi Mutthamalai Polinthu Kondanar..appappaa..enna Sukam..enna Sukam..thaayum Seeyum Seernthu Anupavikkum Antha Sokatthai Vaartthaikalaal Vivarikka Mudiyaathu..anupavichutthaan Therinjukkanum.. Makanin Thoynthu Pona Sunniyaip Pudichu Aaddina Manjulaa..kannaa Raatthirikku Nallaa Umpividareen..neeyum Ammavukku Nallaa Nakki Vidanum Enna”nnu Keeddaa..”sarimmaa..ippa Enakku Mulaippaal Kodummaa..aasaiyaayirukkunnu” Kumaar Ammavin Mulaikalaip Pisinjukiddee Keeddaan. “iru Varreen”nnu Solliddu Naiddiyaik Kaladdi Erinjuddu Ammanamaa Ukkaanthu Kumaarai Ilutthu Anaichukkiddu Molaiyai Avan Vaayil Thinichu Paal Kodutthaa Manjulaa. Kumaarum Ava Molaiyil Ennamo Liddar Kanakkaa Paal Varamaathiri Mochu Mochunnu Sappinaan..manjulaavukku Makan Sappas Sappa Koothi Mindum Kulaiya Aarampitthu Viddathu…raatthiri Varaikkum Een Kaatthirukkanum..ippavee Ammavai Eeri Oludaa Makaneennu Pundaiyai Virichuk Kaaddiduvomaannu Oru Nimisham Yosichaa.. “see..see..veendaam..makanoda Porantha Naal Kondaaddamellaam Mudinjathum Poranthameeniyaa Otthaa Athula Oru Majaa Irukkum..”nnu Mudivu Pannikkiddu Siramap Paddu Pundaiyarippai Adakkikkiddaa. Irunthaalum Makan Muddi Muddi Paal Kudikkumpothu Than Aadkaaddi Viralaal Koothikkul Vidduk Kudaivathai Avalaal Thadukka Mudiyavillai. Meelee Mulaikal Kulaiya..kilee Koothi Kulaiya..manjulaavukku Sorkamee Therinjuthu..aaa.aahhh..ssss..nnu Monakikkiddee Molaippaal Kodutthaa. Makano Ammavin Mulaikal Inree Kadaisi Enpathu Pol Kasakki, Pisainju, Uruddi, Pulinju Vilaiyaadinaan.aatthaalum Makanum Aadiya Aaddatthil Iruvarum Kalaitthup Poy Appadiyee Ammanamaay Oruvaraiyoruvar Kaddikkondu Urangip Ponaarkal. Maalai 5 Manivarai Aditthu Poddathupol Thoonginaarkal. Appuram Vilippu Vantha Manjulaa Avasara Avasaramaay Elunthu Kulichu Dras Pannikkiddaa. Kichanukkup Poy Kaapi Poddu Kudichuddu Thirumpa Roomukku Vanthaa..kumaar Innum Kuraddai Viddu Thoongikkidduthaan Irunthaan. Avanai Mella Eluppina Manjulaa,”deey Kannaa..daim Aachupaaru..elunthiru..eelumanikkellaam Unprends Vanthuduvaanga..seekkiram Kulichu Rediyaayidunnu” Sonnaa..”Amma,,ped Kaapi Kodummaa..appuram Poy Kulikkareennu” Kumaar Sinunginaan..”see..see. Elunthu Poy Vaay, Mokamellaam Nallaa Kaluviddu Vaa..Ammavoda Pundait Thanniyellaam Appadiyee Irukku..”nnu Solla, “adap Pommaa..Um Pundaitthanniyoda Seetthu Kaappiyaik Kudichaa Athoda Deesdee Thani Theriyumaa?” Nnu Kumaar Solla, Manjulaa”see Kallaa..kedduk Kuddichuvaraayiddee”nnu Avan Thalaiyil Sellamaak Kuddinaa. Appuram Iruvarum Surusuruppaa Pirantha Naal Kondaaddatthirkaana Eerpaadukalai Kavanappathil Pisiyaakinar. Manjulaa Makanukkaaka Speshal Keek Aardar Seythu Viddu, Samaiyal Araikkul Nulainthu Virunthukkaana Eerpaadukalai Seythaal. Kumaar Than Nanparkalin Pon Nemparkalais Sularrinaan..
annikku Saayangaalam Makanoda Partdee Paardilee Elloraiyum Asatthiyathee..manjulaathaan. Sekappukkalar Nailaks Saari Athuvum Lohip, Meedsinga் Lokad Plavus..nnu Ellaam Appaddamaay Theriya Theechuvacha Kutthuvilakkaaddam Valaiya Vanthaa..aval Oyyaaramaay Kuninju Nimirnthu Than Nanparkaludan Kaikulukkumpothu Aval Paal Mulaikal Palis Senru Kansimiddan. Ammavin Appaddamaana Kiliveej Anaivar Kankalukkum Virunthaavathu Makanukku Kikkai Varavalaichuthu..appadiyee Ellaar Munnaadiyum Ammavai Kaddippudichu, Molaiyaikkasakki Vaayila Muttham Kodukkanumpola Avanukku Veri Vanthuchu. Kashdappaddu Adakkikkiddaan..irukkaddum Irukkaddum..ellaam Seetthu Vachu Raatthiri Kavanichukkareennu Samaathaanam Senjukkiddaan. Manjulaavin Mahaakavarchi Drassum, Oyyaara Nadaiyum, Orappaarvaiyum, Vanthiruntha Vidalaippasangalaip Paadaapadutthichu..ovvotthanukkum Sunni Kadappaaraiyaa Needdikkichu..athula Otthan..Aunty Soopparaa Irukkinga..ungalap Paatthaa Kumaarukku Amma Maathiriyee Illee..Akkavaaddam Irukkinga..sooppar Aanddnnu Vaay Viddee Solliddaan.manjulaavukkup Perumaiyaa Irunthichu..avan Empullaiyillee..Purusannnu Manusukkullee Sollikkiddu Veliyee Meempokkaa Sirichaa.
avaloda Heersdail, Nadai Udai Paavanai Ellaamee Rompa Vitthiyaasamaa Irunthuchu..paardikku Vanthiruntha Pasangellaam..kumaarai Vidduddu..Aunty Aunty..nnu Avakiddeeyee Valinjaanga..athuvum Avaloda Lokad Jocket Valiyee Pithungikkiddiruntha Molaippilavaiyum, Kummunnu Kutthikkiddiruntha Molaiyaiyum Paatthu Adikkadi Paatroomukkup Poy Avalai Nenachuk Kaiyadichuddu Vanthaanga.. Kumaarukku Ithaiyellaama Paatthu Siripputhaan Vanthuchu..deey Pasangalaa..engammaavai Ippadi Aalaalukku Paatroomla Vachu Karpalikkareengalaa..seyyunga..seyyunga..aanaa Naan Unmaiyileeyee Okkap Poreendaa..inthak Kiliyopaadraa Alaku Ammavai Innikku Raatthiri Olo Olunnu Otthu Ava Koothiyai Roppap Poreendaannu Manasukkullee Sollikkiddaan. Manjulaavum Athukkeetthaap Pola Pullaiyai Appappa Vanthu Molaiyaala Idichu UsupPetthikkiddee Irunthaa..kumaarum Ava Appadi Ippadi Pokumpothum Varumpothum Naisaa Ammavoda Molaiyaip Puduchu Pam Pamnnu Amukkinaan.
“ngotthaa..otthaa Intha Auntyyai Okkanumdaa..molaiyaa Athu..ennamaa Kutthikkiddu Nikkuthu Paaru..kumaar Kodutthu Vachavandaa..ippadi Oru Alaku Amma Kedakka…mmm. Namakkum Irukkaalee Veeddilee..nonjaan Amma..”nnu Orutthan Polampinaan. Athai Matthavangalum Aamotchaanga..oruvaliyaa Paarddi Mudinju Vanthavangellaam Ovvotthanaa Kelampinaanga..pokumpothu Marakkaama Manjulaavoda Kiliveejaiyum, Kutthikkiddiruntha Kundu Molaiyaiyum Nallaa Utthup Paatthu Manasilee Pathiya Vachukkiddup Ponaanga..pinnee..veeddukkup Poyi Avalai Nenachuk Kaiyadikkaveendaamaa.. Prends Ellaam Pona Maru Nimidamee, Kumaar Paaynthu Senru Manjulaavaik Kaddippidichup Pochu Pochunnu Vaayilee Mutthangodutthaan..molai Rendaiyum Seetthup Puduchu Uruddi Uruddip Pisanjaan..”usss..aaa..aa..methuvaa.methuvaannu Manjulaa Nelinjaa..”sooppar Mammi..innikku Neenga Appadiyee Apsaras Maathiriyee Iruntheenga..pasanga Atthanaipeerum Ungalaiyum Unga Molaiyaiyum Paatthuddu, Etthanai Thadava Paatroomukkup Poy Kaiyadichuddu Vanthaanga Theriyumaa..paatroom Tharaipooraa Oree Valavalannu Vinthumayamaa Irukku..paatthuk Kaala Vaiyunga..illeennaa Valukkividdudum..”nnu Sonnaan..manjulaa Sirichukkiddee,”eendaa..mammi Avvalavu Alakaavaayirukkeennnu “keeddaa. “ayyo..alakunnaa Alaku..neengathaammaa Alaku..sinimaa Nadikai Kushpumaathiriyee Irukkinga..ellorum Ungalai Kushpummaa..kushpummaannuthaan Sollaraanga.” Sollikkiddee Ammavin Molaip Panthukalaip Pisainju Viddaan Kumaar. Makanukku Thannoda MalkovaaMulaikalai Nallaa Thookkik Kaaddikkiddee Avan Kasakkip Pilivathai Rasichaa Manjulaa.
“eendaa..matthiyaanamthaanee Amma Molaiyai Aasaitheerak Kasakki Vilaiyaadinee..sappi Sappik Kudichee..appuramum Aasai Pokalaiyaa..ippidippoddu Pisaiyaree..ungappaakooda Ippadik Kasakkamaaddaaru..eetho Aasaikku Oru Naaluthadavai Pappaayinga் Pappaayinga்nnu Pudichu Amukkiddu Poyiduvaaru..nee Ennadaannaa..Amma Molaiyai Pichu Edutthuddutthaan Maruveelai Paappa Polirukku..valikkuthu Vidudaa Kannaa..”nnu Sinunginaa Poyyaaka..avalukkum Makanoda Intha Molaiamukku Vilaiyaaddu Pudichirunthichu.
“Amma Unga Molai Rendum Ennamaa Irukku Theriyumaa..neenga Nikkum Pothum, Nimirumpothum, Kuniyumpothum, Thirumpumpothum, Kupukkunnu Unga Jocketdai Muddikkiddu Nikkarathap Paatthu Pasanga Ellaarukkum Sunni Kadappaaraiyaa Aayiduchu Theriyumaa..viddirunthaa Ovvotthanum Ungalai Eeri Eeri Otthu Pundaiyaip Pora Eera Vachiruppaangannu ” Kumaar Sonnaan. “aaMamam..kavanicheen..kavanicheen..Umprendssoda Paarvaiyee Innikku Sariyillee..molaiyaividdu Paarvaiyai Veera Engeeyum Thiruppa Maaddeengaraanga” Nnu Manjulaa Sollikkondee Than Maaraappai Vilakki Makanukku Malkovaa Mulaikalaik Kaaddinaa.
athuvum Unga Lokad Jocketdum, Lohip Saariyum Ellaaraiyum Payitthiyamaakkiduchu Theriyumaa? Innikku Avangellaam Ungalai Nenachu Nenachu Kaiyadichu Onjupoyidap Poraanga..eppadaa Avangellaam Veeddukkup Povaanga..eppadaa Unga Molaiyaik Kasakkip Pisaivomnu Kunjaik Kaiyilee Puduchukkiddu Kaatthukkiddiruntheen Theriyumaa..summaa Sollakkoodaathummaa. Innikku Intha Drassilee Neenga Kaamatheevathaiyaaddam Irukkinga..sinimaa Nadikai Kushpumaathiriyee Irukkingannu Enga Prends Solluvaanga..athu Sarithaan…neenga Rompa Alakummaa..enakku Ippavee Ungalai Okkanumpola Irukkunnu” Kumaar Manjulaavai Aasaiyudan Irukki Anaitthuk Kondu Sollavum, “mm..naanthaan Ellaatthaiyum Kavanichukkiddu Iruntheenee..nee Keek Veddumpothu Orutthanukkaavathu Kannu Keekmeela Illee..ellaam En Molaimeelathaan..viddirunthaa Ellaarum Seernthu Katharak Katharak Karpalichu Amma Pundaiyai Naaraadichiruppaanga..otthotthanukkum Sunni Ennamaa Thookkikkiddu Nikkuthu..appappaa..inthakkaalatthup Pasangalukkutthaan Sunni Ennamaa Perisaa Valanthirukku..neengalellaam Perusaayi Etthanai Pundaikalaikkilichuk Kinnaaram Seyyap Poreengalo..ungalukku Vara Pondaddinga Varushatthukku Orupulla Petthukkiddaalum Aacharyappadarathukkillee..”nnu Manjulaa Makanukku Mulaippaal Kodutthukkiddee Sonnaa. Ammavoda Molaiyachappikkiddee,”mammi..Chinnathaa Oreeoru Ol Ippap Poddukkalaam..appuram Raatthirikku Periya Ol Podalaam..ennaala Thaangamudiyala Mamminnu” Kenjinaan Kumaar. Manjulaavukku Manasu Ilakippochu..iniyum Makanaik Kaakka Vaikka Mudiyaathu..atheemaathiri Kilee Olukum Koothiyarippaiyum Adakkamudiyaathunnu Mudivu Senjuddu,”sari Vaadaa Kannaa..Chinnathaa Ippa Oru Ol Podalaam..aanaa Okka Aarampichaa,,Chinna Ol Kandrol Illaama Periya Olaa Aanaalum Aayidum..appuram Raatthiri Amma Pundeela Motha Motha Okkara Tril Illaama Sappunnu Irukkumeennu Yosikkareen”nnu Thayanginaa..”paravaayillammaa..unga Pundaiyilee Poolai Soruki Naalee Naalu Kutthu Kutthikkareen..appuram Raatthirikku Nallaa Kutthi Okkareen..ippa Ennaalee Thaanga Mudiyalammaa”nnu Makan Sollavum, Manjulaavukkum Koothiyarippu Athikamaayiduchu..sari Makan Aasaippadaraan..konjamaa Koothiyaik Kaaddi Oru Naalu Kutthuthaan Vaangip Pomee..makanoda KunduSunni Thannoda Koothikku Sariyaa Irukkaannu Paakkavum Oru Saans Aachunnu Manasukkullee Nenachukkiddaa.
“saridaa Kannaa..ippa Chinnathaa Amma Koothilee Oru Saampil Ol Otthukko..aanaa Okka Aarampichappuram Innum Veenum Innum Veenumnnu Keeddu Kampal Pannak Koodaathu..appuram Innoru Mukkiyamaana Kandishan Amma Pundeela Thanniyap Paaychak Koodaathu..athellaam Raatthirikkutthaan..enna Sariyaa.. Sari..ippa Amma Ippadi Intha Daininga் Deepilaip Pudichukkiddu Kuninju Nikkareen..nee Pinnaalirunthu Ammavoda Virinjirukkira Koothilee Eeri Olu”nnu Solliddu Podavaiyai Malamalannu Kundivaraikkum Valichu Viddukkiddu Vellaiveleerennu MatthalakKundiyait Thookkikkiddu Kuninju Ninnaa..adadaa..manjulaavin Koothithaan Ennamaay Virinju Sekkaseveelnnu Ithalviritthup Polanthirunthuchu..kumaar Aasaiyodu Kuninthu Ammavin Koothiyalai Meymaranthu Paatthaan. Munthiripparuppaay Needdikkondiruntha Ammavin Kiliddaiviralaal Nerudi Viddathum, Manjulaa..aaaa..sssss..mmmnnu Kundiyai Nelichaa.
Ammavin MatthalakKundi Paleerenru Dyooplaid Velichatthil Vellaippoosanikkaaypol Irunthana. Pilanthu Vaittha Velliripalampola Vaaypilanthiruntha Manjulaavin Koothiyaip Paartthathum Kumaarukku Kunju Peerangiyaay Naddukkiddu Peenddaik Kilichukkiddu,”engee Naan Konjam Paakkareen”nnu Muddikkiddirunthuchu. Iniyum Porukkamudiyaathunnu Sarnu Zippai Uruvi Jattiyaik Kilichukkiddu Ninna Thannoda Kaluthappoolai Veliyee Edutthu Aannu Vaaypilanthiruntha Ammavin Pundaivedippil Sunni Nuniyai Vachut Theeychaan. “aaaa…sss”nnu Manjulaa Kundaiya Nelichaa..avalukku Pundaiyarippu Eekamaa Aayiduchu..oruvarusham Ol Vaangaatha Koothiyillaiyaa..makanoda Kundaanthadiyai Ullee Vaangap Polanthu Polanthu Moodichu..kumaarukku Motha Motha Okkarathunaala Sunniyai Sariyaa Koothi Oddaiyilee Nolaikkat Theriyalee..Sunniyai Ammavoda Pundameeleeyee Vachukkiddu Meeleeyum Kileeyum Pirash Pannikkiddirunthaan..manjulaavukku Eppadaa Makan Sunniyai Ullee Thinippaannu Irunthichu..aanaa Athu Ullee Poramaathiri Theriyallee..”ennadaa Kannu Pannikkiddirukkee..ullee Nolaichu Kutthudaa..athaan Amma Koothiyai Nallaap Polanthu Vachuk Kaaddureen Illee..”nnu Pinnaala Thirumpip Paatthuchaொnnaa..
athullammaa..UmPundaikkullee Eppadi Nulaikkarathunnu Theriyalee..ullee Pokamaaddeenguthu”nnu Kumaar Sonnathum Thaan Avalukku Uraitthathu..ada Paiyanukku Innum Otthup Palakkamillee..ithaan Mothal Ol..athaan Oddai Theriyaama Thadavaraannu”..udanee Kuninju Makanin Kundaanthadiyaik Kaiyil Puduchu Sariyaaka Than Koothi Oddaiyil Sorukik Kondu,”ippa Mella Adichu Eetthudaa Kannaa..methuvaa..methuvaann”nnu Sonnaa..kumaar Ekkutthappaa Pulukkunnu Kundiyai Ekki Adikka..manjulaavukku Adivayitthil Suleerennu Valitthathu..Pundaikkul Makanin Pool Aappadicha Maathiri Motthamum Nulainjuduchu..avalukku Vali Uyir Poyiduchu..kankalil Neer Muddikkiddu Vanthuduchu.”ennadaa Kannu..methuvaa Methuvaannu Amma Sonneennillee..ippadiyaa Sarakkunnu Katthiyai Soruvaramaathiri Sorukuvee..Amma Pundaikilinje Pochupo…”nnu Parithaapamaa Sonnaa..”saarimmaa..inimee Methuvaa Sorukareen..ippa Enna Seyya?”nnu Kumaar Keeddaan..”appadiyee Mella Mella Unpoolai Uruvi Marupadiyum Methuvaa Soruku..paatthu..paatthu..mottha Poolaiyum Ilukkaathee..paathiyai Ilu..mmmm..appaditthaan..ippa Soruku..aaaa..mella..mella..
aanga்..appaditthaan..ippa Konjam Uruvi Soruvi Adi..methuvaa Methuvaa..aanga்..aanga்..aanga்..appaditthaan..appaditthaan..aaa..assss….mmmm..sokamaa Irukkuthaa..eppadi Irukku Ammavai Okkarathu..aaa..aaa..
appaditthaan..mella.aaa..uruvi Soruvi Soruvi Uruvi Adidaa En Raajaa..”manjulaa Makanukku Olpaadam Nadatthinaa. Kumaar Athil Paasmaark Vaanginaan. Sollit Therivathillai Manmathak Kalainnaanga..summaavaa Sonnaanga…inga Paarunga..motha Motha Okkaraan 16vayasup Paiyan..athuvum Pettha Ammavaiyee Eeri Eeri Ennamaa Okkaraan Paarunga.. Aatthaalum Makanum Aananthamaa Ol Poddukkiddirunthaanga..kumaarukku Thannoda Alaku Ammavai Okkaromngara Nenappee Mahaa Aananthamaa Irunthichu..manjulaavukku Makanoda Kajakkol ThanPundaiyarippai Theetthukkiddirukkarathu Aananthamaa Irunthichu. Aaha Motthatthilee Aatthaalum Makanum Amsamaa Ol Poddukkiddirunthaanga… Mothalla Chinna Olnnu Kandashanoda Aarampicha Antha Olaaddam Pokap Poka Periya Olaayiduchu..aamaa Rendupeerukkum Kandrol Poyi Veri Pudicha Maathiri Manjulaa Koothiyak Kaadda, Kumaar Kum Kumnnu Kundiyai Ekki Ekki Idichu Ammavoda Koothiyai Sakathiyaakkiddirunthaan. Manjulaavoda Koothi Salak Salak, Pulak Pulakkku Nnu Saptham Podduchu. Kumaaroda Pudukku Ammavoda Kundilee Mothi Thop Thop Thap Thapnnu Adikka Manjulaavukku Sokamo Sokamaa Irunthuchu..
Makan Ekki Ekki Idikka, Ammavum Vaakaaka Kundiyai Ekki Ekkik Kodukka, Ada Ada Anthak Kaadsiyai Elutthil Vadikka Mudiyaathu Nanparkalee..veediyovilthaan Paartthu Rasikkaveendum..irunthaalum Mudinthavarai Vivarikkareen. Manjulaavukku Than Adangaatha Koothiyarippai Adakkiya Makanai Aaratthaluvi Mutthamidaveendumpolirunthuchu..makanukko..Ammavai Appadiyee Mallaakkap Poddu Maangu Maangunnu Ava Koothiyaip Paatthukkiddee Okkanumpolirunthuchu.. Aanaa Amma Raatthirikkutthaan Appadi Okkak Koduppaa..ippa Ithuvee Pothum..ada Ada Ada..Pundaisukam. Pundaisukamnnu Sollaraangalee..athu Ithuthaanaa..athuvum Ammavoda Pundai Sukam..ennamaa Irukku Sunnikku..kumaar Sollamudiyaatha Inpatthil Neenthikkiddirunthaan..than Alaku Ammavai..kushpupol Irukkum Aasai Ammavai, Than Nanparkalellaam Okkat Thudikkum Apsaras Ammavai Oppathu Avanaal Nampamudiyaatha Athisayamaay Irunthuchu..aanaalum Unmai. Itho Avanoda Sunni Ammavoda Kolakola ValavalakKoothilee Pulak Pulak, Salaka Salakkunnu Poyiddu Poyiddu Varuthee..Sunnikkutthaan Enna Inpam Enna Inpam..Ammavoda KolakolakKoothikkullee Kulu Kulunnu Valukkikkiddu Pokumpothu ..ayyo..aandavanee..ol Sukatthai Engee Kondupoy Vachirukkee..nnu Katthanumpolirunthuchu Rendupeerukkum.
Makan Okka Okka Manjulaavukku Kankal Sorukikkondu Araimayakkatthil Deepilil Kavunthu Padutthukkondu,”kkkum..kkkum..kkum..ssss..
aaanga்kkum ..kkum”enru Inpaveethanaiyil Munakikkondirunthaal. Kumaaro Pallaik Kadichukkiddu, Kannai Moodikkiddu Ammavoda Kundiyai Rendu Kaiyilum Puduchukkiddu Iduppai Ekki Ekki Amma Pundaiyil Otthukkiddirunthaan. Salak Salak..salak.salak.pulak..pulak..pulak..salk Pulak..salak Pulak.nnu Thaalakathiyoda Avanoda Pool Ullee Veliyee Aaddam Poddukkiddirunthuchu..”kutthudaa Kannaa..kutthudaa..nirutthaama Kutthudaa En Raajaa..kutthudaa..en Thangamee..Ammavai Okkara En Singamee..oludaa En Chinnap Purushaa..oludaa Naan Pettha Purushaa”nnu Manjulaa Makanaik Konjak Konja Kumaarukku Pool Veri Athikamaaki Innum Veekamaaka Uruvi Soruvi Soruvi Uruvi Otthaan. “ayyo….aa..aaa..ayyo..mmmm..
kkkum…ngaa..kkkum..”enru Manjulaa Adithaangaamal Munakinaal..kumaar Ottha Olil Daininga் Deepil Haalin Valathu Moolaiyilirunthu Idathu Moolaikku Nakarnthu Viddathu..deepil Nakara Nakra Manjulaavum Kundiyait Thookkikkondu Ol Vaangiyapadi Nakarnthaal..Ammavin Koothiyil Otthuk Kondee Kumaarum Nakarnthaan..etho Nadamaadum Olpajanaiyaaka Irunthuchu Avanga Okkarathu. “deey Kannaa.pothumdaa..Ammavaala Thaangamudiyala..iduppellaam Valikkuthudaa..”nnu Manjulaa Kenjinaa..aanaalum Kumaar Poolai Uruvarathaayillee..avampaaddukku Maangu Maangunnu Ammavoda Pundeela Idichukkiddee Irunthaan. Mosaik Tharaiyil Daininga் Deepil Idithaangaamal Valukkikkondu Ponathu..thirumpavum Idathu Moolaiyilirunthu Valathu Moolaikku Vanthu Viddathu Deepil..innamum Kumaar Manjulaavai Kumurik
kondirunthaan..ava Ippo Kattharatha Vidduddu..ennamo Pannikkonnu..Koothiyai Virichukkiddu Kum Kumnu Ol Vaangikkiddaa..aanaa Thodarnthu Ovvoru Kutthukkum..kkkkum..nga்kkum..sss..aaa..nnu Monakinaa.. Oruvaliyaa Naayadi Peeyadi Ol Otthapinnaadi Kumaarukku Sunni Uppip Parutthu Vinthu Vara Aarampichuthu..appatthaan Avanukku Amma Sonna Kandishan Naapakatthukku Vanthuchu…appadiyee Kuninju Ammavoda Molaiyaik Kasakkikkiddee Methuvaa,”Amma Enakku Varamaathiri Irukku..ullee Peechavaa..veliyee Peechavaa”nnu Keeddaan..makanoda Asura Kutthula Iduppodinju Poyiruntha Manjulaavukku Kanjitthanniyai Enga Viddaalum Onnuthaannu Veruppaa Yirunthuchu..
itthanai Neeram Avan Ottha Olil Avalukku Renduthadavai Kanji Vanthu Thodaiyellaam Valinju Iramaayiduchu..athanaala Peesaama Irunthaa.. Mavunam Sammathamnnu Nenachukkiddu Kumaar Ekki Ekki Idichu Thannoda Vinthai Mothal Mothalaa Ammavoda Koothikkullee Peechiyadichaan..sar Sar Sar Sarnnu Oru Araidampalar Alavukku Vinthu Peechiyadichu..manjulaavoda Pundaik
kuliyellaam Nerampi Valinju Thodaivaliyaa Valinji Odichu.. Aaa..a.aaa.a,mmmmmmmnnu Solliddee Kumaar Amma Muthukumeela Padutthukkiddu Molaiyap Pisainjukiddee Poolai Innum Veekaveekamaa Aadda..manjulaavukkum Moonaanthadavaiyaa Kanji Vanthuduchu..
avalum..aaaa..aaaassssss..mmmmmm.sssnnnu Munakinaa..aahaa Rendupeerum Appadiyee Kaplinga் Poddapadi Deepilmeelee Kavunthuddaanga..pus Pusnnu Rendupeerukkum Moochu Vaangichu..antha Eesi Roomileeyum Avanga Rendupeerukkum Veetthu Valinju Ootthichu.
manjulaavukku Pendukalandu Poyirunthuchu..iduppellaam Vin Vinnnu Oree Vali..thodairendum Maratthup Poyiduchu.. Rompa Neeram Kuninju Ninnu Kutthu Vaanginathilee Kundiyum Thondiyum Valichuthu..”raajaa..pothumdaa..poola Uruvikkiddu Elunthukkodaa Mavanee..Ammavaalee Mudiyalee..”nnu Kenjinaa. Kumaarum Thannoda Poolai Amma Pundeelirunthu Uruvikkiddu Elunthaan. Pola Polannu Ava Koothilirunthu Michamiruntha Kanji Motthamum Tharaiyil Sinthichu. Mella Iduppaip Puduchukkiddee Thallaadi Elunthiruchaa Manjulaa. Avalukku Thalai Kiru Kirunnu Vanthuduchu..makanai Appadiyee Kaitthaangalaap Pudichukkiddu Kaddillee Kondupoy Padukka Vaikkachaொnnaa..Ammavai Padukkaiyil Padukka Vaitthu Viddu Kumaar Poy Than Kunjaik Kaluvik Kondaan..
manjulaavukku Aayaasamaay Irunthuchu..matthiyaanam Senja Murungaைkkaayukku Ivvalavu Pavaraa..paiyan Ennamaa Otthuppuddaan..aamaam..kiddatthadda 45 Nimisham Otthirukkaan..ayyo Ammadi Pundaikkullee Vin Vinnu Valikkuthu..innum Raatthirikku Veera Oppaan..eppadi Samaalikkap Porano..kadavulee..neethaan EmPundai Kiliyaama Kaappaatthanumnu Veendikkiddaa.
aatthaalum Makanum Aavaludan Ethirpaarttha Antha Iravu Vanthuchu..manjulaa Kulitthumuditthu Manjal Padduppudavaiyil Theevathaiyaay Irunthaal. Kumaar Padduveeshdi Kaddi Puthumaappillaiyaay Irunthaan. Kaiyil Paal Sompudan Thalai Niraiya Mallikaipoovudan Than Arukee Vanthu Ninra Than Annaiyai Kaamakkannudan Paartthaan Kumaar. Manjulaavum Vedkatthudan Makanukku Paal Dampalarai Needda, Amma Enakku Inthap Paal Veendaam..inthap Paal Thaan Veenumnnu Avaludaiya Idathu Mulaiyait Thoddukkaaddi Keeddaan Kumaar..see..mosam Enru Poyyaay Sinungiya Manjulaa Aduttha Nimisham Makanukku Than Malkovaa Mulaikalai Thaaraalamaaka Kaaddikkondu Ninraal. Kumaarum Ammavin Molaikalai Jocketdodu Seertthup Pisainju Kasakki Uruddi Saaru Piliya, Uss..enna Avasaram..konjam Iru..veliyee Edutthup Podareen..nallaa Kasakkikko..nnu Manjulaa Solliddu Jocket Praavukku Viduthalai Kodutthaal..
sethukkivacha Seppuchilaiyaaddam Avaloda Aappil Mulaikal Kummunnu Thookkikkiddu Nikka, Kumaarukku Pool Kupeernnu Thookkikkichu. Appadiyee Alli Anaitthu Than Ammavai Padukkaiyil Saaytthu Ithalodu Ithal Vachuk Konjikkiddee Podavaiyai Uruvi Erinjaan. Ippa Manjulaa Verum Peddikkoddudan Irukka, Athaiyum Kalarrik Kadaasinaan. Aachu..than Alaku Ammavai Kaatthaalirunthu Rendu Moonuthadavai Ammanamaakap Paartthirunthaalum, Ippothu Puthumanappen Kolatthil Ammanamaakap Paarppathu Avanaippitthanaakkiyathu. Mallaakkap Padutthu Makanukku Veriyeerriya Manjula Makanin Kajakkolaip Puduchu Oru Aaddu Aaddi,”ithu Thoonga்kuthaa Illai Mulichukkiddirukkaannu “keeddaa..aanaal Athuvo..”ulleen Ayyaa”nnu 90 Dikiriyil Ninnukkiddu Aaddam Podduchu. Athaana Paattheen..ennadaa Innum Paiyanoda Kajakkol Enthirikkalaiyeennu..”nnu Solliddu Padakkunnu Thodaiyai Virichu Vachukkiddu,
“vanthu Eerudaa Kannu,,Ammavaalee Thaanga Mudiyaleennu” Eekkamaa Kooppiddaa..athukkaakavee Kaatthirunthamaathiri Kumaar Ava Meela Paaya, Kachithamaa Avan Kajakkol Ammavoda Pundaikkuliyilee Pulukkunnu Poyiduchu.. Avvalavuthaan..Ammavoda Thodairendaiyum Tholil Poddukkiddu Kundiyai Empi Empi Ekki Ekki Idichu Idichu Otthaan Kumaar. Makan Thannai Rasichup Paatthukkiddee Okkarathai Manjulaavum Rasichaa..rendupeerum Oruttharai Yorutthar Paartthu Sirichukkiddee Ol Otthukkiddirunthaanga..Makan Kuttharathukku Eethuvaa Than Kundiyai Ekki Ekkik Kodutthu Amsamaa Ol Vaanginaa Manjulaa. Kumaar Ippa Nirutthi Nithaanamaa Ammavai Anu Anuvaa Rasichukkiddee Kuninju Ava Molaiyilee Paal Kudichukkiddee Iduppai Ekkip Pudichukkiddee Aananthamaa Otthukkiddirunthaan..manjulaavukkut Theriyum..Makan Innikku Vidiya Vidiya Okkap Poraan..murungaைkkaay Nallaa Veelai Seyyuthunnu..
nimmathiyaa Koothiyai Virichukkiddu Kairendaiyum Thalaikkukkilee Vachukkiddu Kaalai Papparapppeennu Paratthikkiddu Makan Okkaratha Kanmoodi Rasichaa. Kumaarum Than Kunju Een Innikku Ippadi Murukkikkiddu Viraichukkiddu Nikkuthu..Okka Okka Adangaama Innum Murukkikkiddu Nikkuthunnu Kaaranam Puriyaama Mulichukkiddee Otthaan..”ennadaa Kannu..Amma Senjupodda Murungaைkkaay Virunthu Nallaa Veelai Seyyuthaa? Sunni Adangaama Naddukkiddu Nikkuthaa..? Ippap Puriyuthaa Naan Een Unakku Murungaைkkaay Virunthu Vacheennu”nnu Manjulaa Keeddaal..”ayyo Amma..Sunni Kadappaarai Kanakkaa Needdikkiddee Pokuthummaa..Okka Okka Veri Athikamaayiddee Pokuthummaa..innikkup Pooraa Otthaalum Sunni Adangaathu Polirukkunnu” Kumaar Solla, Kalakalannu Sirichaa Manjulaa..
aahaa Angee Vidiya Vidiya Ammavum Makanum Olaaddam Poddanar. Thinamum Poddanar. Veelaithavaraamal Poddanar. Manjulaavoda Purusan Varravaraikkum Avangaloda Olaaddam Nadanthuchu..athukkapparam Avanukku Aputhaapiyilee Kuvaardars Kedachuppoyi Kudumpatthoda Aputhaapikku Poyiddaanga..kumaarukku Ammavai Okka Vaaratthilee Oruthadavaiyo..illai Renduthadavaiyothaan Saans Kedaikkuthu.. Irunthaalum Avanga Vaalkkai Santhoshamaap Poyiddirukku..


text:
Dache yoo dubbattu akka namaa taatee
By Abera Oluma
Dache yoo dubbattu akka namaa taatee,
Aduu ifuuf baate, bidda gubaa gootee;
Balleessaa uumamaa, himuudhaaf gubatte,
Hedduu nu komattee, nu jalaa calliste.
Biqilaa fi daraaraa dheedhii liqimsitee,
Aannan laphee isheetii unuu nudhorkite;
Namaa fi horii hunda addaan ongeessite,
Rifuu fi rifaatii dhaan akka malee uste.
Mootii sagaltamaa gooftaa abbaa iyyeessaa,
Isa qixxee hin qabne guddicha abbaa obsaa;
Gooftaa garaa garbaa Waaqa isa keleessaa,
Nabeektuuree jette dhache imimmaan buusaa.
Lammiin wal wallaalee gantummaan baayyatee,
Wal qooduu kan cimse halagaatti irkatee,
Kennaan Oromoof kenne gantichi ormaaf laatee,
Kanatu na ukkaamse. Jettee dubbatatte.
Dhugaan haqaa badee sobni heddoommatee,
Wal fakiin sobdootaa lammiirratti sirbitee;
Weerarri hawaannisaa biqiltuu koo nyaate,
Qaroo fi sammuun keessan yoom kana hubate?
Hawaannis habashaa biqlituu koo fixXee,
Gantuu fi galtuun gooban shira hedduu xaXxee
Yakki heddoomatee salphaan tarree lixee
Kana egaa dheekkams kan isin lamaxe.
Dafqee kanan kenneef eeggachuu dagatee,
Namuma akka isaa gooftaa godhee baatee;
Moofaa ormaa uffachuun kan ofii isaa gatee,
Kanatu badiidha jettee ragaa baate.
Safuu waliif dhabee cabse seera uumama,
Biyyaa ofii gatee abjoochuun kan ormaa;
Wal abdachuun badee mallattoo tokkummaa,
Maal na gaafattureeeeee? jette dache homaa.
Yartuuf galtuun goobdee narratti sirbite,
Seerri dhugaa badee sobni heddoommatee;
Abbaan mana taa’ee hattuun diinqa seentee,
Maaltu bade jettuu? kana maaltu hubate???
Maal falli isaa laata? dache yoo dubbatte,
Namuu yoo dhaga’eef tarii yoo hubatee;
Waa-irraa yoo baree hooda itti gaafate,
Kan kaleessaa gaabbee boriif safeeffate.
Jedhanii gaafannaan hayyoonni warri beekaa,
Ani hobbaafadhe egaa kunoo waan na harkaa;
Yoo na-dhaggeeffattan wal qabadha harka!
Diina harkaa nabaasaa hidhaarraa nahiika.
Dhaamsa koo kan argee namuu faana bu’eef,
Kan lafarra jirru fi kan lubbuudhaan darbeef,
Sababa kan ta’ee ittiin waxalamuuf,
Dalaguma isaatii akka ittiin sirri’auuf.
Dheekkamsis ni hafa yoo namuu hubate,
Kan darbetti gaabbee boriif yoo falate;
Maal na dhibee dhiisee haqaaf yoo dhaabbate,
Dache gara baldheessa yoo ofiif falmate.
Jettee dhaamte dache kan afaan beekutti,
Kan haqa hindabsine fi qulqulluu dhugaatti;
Yaadi jettee himte akka hundaa galutti,
Kanaachi gubaadhaaaaaa waxalamaa jettii.
Jedhanii dubbaatu warri ayyaantotaa,
Afaan dachee fi samii beektonni hayyootaa;
Araara buufadhaa; waliis cimsaa gamtaa,
Yoo wal dhaggeeffatan nageenyi dhihaata.
Kan yoo baruu feetan tooraa fi tooba isaa,
Biyya keessan jaaraa bakkatti deebisaa;
Hin dunuunfatinaa ija keessan ibsaa,
Waliigaltee uumaa tokkummaa jabeessa.
Keessan kan tuffattan sammuu of-sirreessaa,
Waaqa isin uumes toobatti deebisaa;
Walis dhaggeeffadhaa aadaa keessan cimsaa,
Jettee dhaamsa himti dubbii akka gorsaa.
Akka aayyoo fi aabbootti seera isa kaleessa,
Quufaa fi badhaadhinaa jireenya sooressaa;
Mee deebi’aa ilaalaa maal ture maddi isaa?
Hardha maaltu ta’e? maaf bade hambaansaa?
Dache yoo dubbattu kan turte kaleessa,
Ragaa yeroo baatu tolaa fi badii isaa;
Kan dabe yoo himtu kan gahe dheekkamsa,
Qaamatu ishee ho’ee bulluqni karisa.
Ramaciin faca’e; dache abidda tufte,
Biiftuun ifa dhiistee; waxala gad buuste;
Qiilleessi illee aaree waa sagal rukute,
Dache dheekkamsa ishee akkanaan ibsite.
Jette dubbatatte yaada ishee dheekkamsaan,
Gammoojjis waxaltee baddaa guggubuudhaan;
Biqiltuu dhorkattee uumama soomsuudhaan,
Kana kunoo jette dalansuu ibsuudhaan.
Sirna ittiin jireenyaa namni of-harkaa gatee,
Ergisa huccuu ormaa fuulatti xaxatee;
Lafa arguu dhabee dhagaasaa gufatee,
Kanatu badii fide jette dache aartee.
Fala isaa gaafannaan beekaa warra durii,
Raagoo maanguddootaa hambaa raabaa doorii;
Walga’aa araarfadhaa tolaa namaa horii,
Kanadha falli isaa wanni ta’u gaarii.
Dura walii galaa walii araaramaa,
Hirree waliif ta’aa akkuma ganamaa;
Seeraaf heera baraa bultoo Oromummaa,
Yoo akkana gootan jireenyi dhugooma.
Dhiigni wal hin miidhin,lammiin wal hin cabsin!
Cubbuun dalagamee seera uumamaa hindabsin!
Lammiin kan isaa gatee hin rafin hin ciisin!
Kana jetti dache biyya kee gadhiisi!!!
Yoo na irratti kuftan natu ol isin qaba,
Isin biran dhaaba humna rabbii jabaa;
Biyya ofii deeffadhaa!! aadaa keessan kabaa!
Orma hin abdatnaa qabduu waaqa jabaa.
Safuu seera uumamaa iddootti deebisaa!
Weerartuu hawaannisaa saamtuu ofiirraa kaasaa!
Ormaaf hin laatinaa biyya keessan taksa!
Yoggus walii gallee jireenyi lalisaa.
Kanan isiniif dhaama dache haadha margaa,
Dubbii fi gochaa koo hubataatu argaa;
Kankoo hin usinaa dubbadhaa labsaa egaa,
Biqilaa fi daraaraan yoggas sirriif margaa.
Kanan isiniif dhaama dache haadha margaa
Tokkuumaa cimsadhaa wal wajjin dagaagaa
Kan kana dubbistan yoo dhageessan egaa
Ofirraas faccisaa narraa kaasaa halagaa
Jetti kunoo egaa dache haadh margaa
Oromoo jabaadhaa taanaa abbaa mirgaa
Iddootti deebisanna seera isa miidhagaa
Debisnee ijaarraa Oromiyaa dhugaa.
Oromiyaan ni bilisoomti!!!


text:
Somaaliiland seeraan ala Oromoota kuma sadii caalaan biyya ishee keessaa aritee jechuun Itiyoophiyaan himattee jirti.Oduu gabaastoota biraa gaaffii dhiyaateef wiixata kaleessaa deebii kan kennan ministeerri dhimmootii komunikeeshinii kan mootummaa Itiyoophiyaa Dr. Nagarii Leencoo kana gochuun Somaaliilaand kan seeraan alaati jedhan.
Oromoonni Somaaliilaand keessaa ari’aman yeroo ammaa bulchiinsa naannoo Somaalee fi Oromiyaa gama bahaa keessa akka jiran dubbatan. Bloomberg akka gabaseetti ministeerri haajaa alaa Somaaliilaand Saad Alii Shiree waa’ee Oromoota ari’aman jedhamee gabaasa akka dhiyeessaniif hojjattoota isaanii gaafachuu isaanii ibsanii hanga gabaasiicha arguutti deebii kennuu hin danda’uu jechuu isaanii ibsan.
Bulchiinsa naannoo Somaalee fi Oromiyaa giddutti walitti bu’iinsa uumameen lakkobsii namoota ajjefamanii fi godaananii qoratamaa akka jiru ibsamee jira.


text:
Biyya keessa Burjaajjiin isheen dhumaa eenyuun adeemaa jirtii? Waajjirri aadaaf Turizimii sirna Wayyaanee bakkatti eeguuf hojii akkamiirra jiruu? Dubbisaa!
Burjaajjii jechuun waan hinjirre waan hinyaadamne fakkeessuuf akkeessuu jechuu dandenya. Burjajjiin nama soba danda’uun dalagamti. Sobanii Onnee uummataa seenuu jechuudha. Burjajjiin namoota aantummaa sabaa hinqabneen dalagamaa yoona geesse. Qabsoon Oromoo dadhabdiisuuf habashaan jaarraa tokkoo oliif Burjaajjiitti fayyadame. Har’as burjaajjiitti jirama. Burjaajjiin “Ko’omsuu” waliin wal fakkaata. Hangafa ko’omsuus ta’ee hojjetama. Uummata garboonfatu tokko garboomsaan jalqaba nii Burjaajessa, itti aanee nii ko’omsa. Sana booda dhiitee buluu danda’a.
Har’a burjaajjiin uummata Oromoo irratti kallattii hedduun adeemaa jira. Waan hinraawwanne, dubbatanii, waan hojjechuuf humna hinqabne sobanii uummata gowwomsuuf yaaluun illee bara kana haalaan adeemaa jira. Qaroon Qeerroo maal arge laata Burjaajii irratti? Hordofaa!
Ji’oota muraasarraa kaana. Mootummaan naannoo Oromiyaa OPDO dhaan durfamu uummata Oromoo halagaa jalatti hanbisuuf Burjaajjii hedduu adeemsiseera. Namoota qabsoo sabaaf hidhan kanneen gara kuteenyaaf aantummaa uummataa hinqabne kanneen jiruu gaarii dhuunfaa isaanitti jiraachuuf hawwan mana hidhaa keessatti basaasaa taasisee bobbaase.
Adeemsi uummata keessaa qabsaa’aa qabanii gidirsanii dhumarra amansiifatanii baasuu waggoota 26 qabee TPLF’n ykn Dinninnatii biyyattiin adeemaa ture. Nama mana hidhaa keessaa gantuu ta’ee jaala isa ganee ragaa itti bahuun mana hidhaatii bahe of dura qabanii uummata burjaajessuun aadaa TPLF. Kun hiddisaa yeroonni cicciramu fagoo miti.
Egaan erga gantuu ija uummata dura qabuun uummata Burjaajessuu yaalanii booda, ganticha mana hidhaatii baasuun miidiyaa isaanii irratti bobbaasaa yoona gahan. Miidiyaa dhaanis akkanni yaada hawwaasaa hatuuf ykn ideology hawwaasaa jijjiiruu irratti fuulleffatu. Qabsoo keessatti xiinsammuu sabaarratti hojjetamnaan yoo gama diinaatii kan dalagame taate balaa guddoo qaqqabsiisuu malti.
Akkuma olitti xuquu yaale, yaada ykn xiinsammuu sabaa jijjiiruuf qalqalloota garaaf jecha gantummaan diina leellisan kanneen waanjiraaf jechuun maallaqaaf uummata ofiirratti hojjetaniin hojiitti seenama.
Tooruma kanaan miidiyaarraan hojiin TPLF ilmaan gantoota hojjechiifatan salphaa miti. Gantuun jalqaba qabsaa’aa taatee uummataaf hojjetti. Akka qabsoo Oromoo keessaatti gantoonni jalqaba Oromiyaa Bilisoomsuun kaayyoo ABO fudhatanii qabsootti seenu, gaafa gananii kaasanii garuu halagaatti galanii Xoophiyaa dhiiga keenya dhugduuf lafee keenya bobeeffattu suphanii Oromoo garbummaa keessa bubbulchuu ofii gamoo ijaarrachuuf konkolaataa manaa bitachuu kaayyoo taasifatu.
Kanas ta’ee sana Burjaajjiin amalaaf bifa inni mataa mataatti qabuun
bakka 3 jennee haa ilaallu.
1, Burjaajjii Ifaa
2, Burjaajjii Duumessa
3, Burjaajjii Dukkanaa
1, Burjaajjii Ifaa
Burjaajjiin kun akkuma maqaasaarraa argamutti mul’ataadha. Waan kana keessatti adeemamu soba ta’uusaa kallattiin argama. Adeemsa burjaajjii ifaa kanaan yoo baay’ate yeroo muraasa qofaaf garboonfataan itti gargaarama. Kanaan alatti uummanni itti dammaqa. Burjaajjiin kun Burjaajjii ta’uu xinnaarraa qabee hanga guddaatti namuu dafee mirkaneeffata jechuudha. Hawwaasa garbummaa jala jiruuf Burjaajjiin
ifaan kun isa jalqabaati. Hawwaasichi waa’ee burjaajjiillee utuu hindhaga’in utuu hinbarin kan dhuftudha.
Duuchaatti Burjaajjii keessa kan garboonfataan jalqaba qabatee uummatatti dhuftudha. Burjaajjii kana keesaatti qaamni garboome utuu hinbeekin of miidha. Utuu hinse’in ilmasaa halagaaf laata. Dammaqinsi burjaajjii irratti yeroo hinjirre waan ta’eef basaasaan hanga mana tokkoo tokkoo uummata garboome galuutti kan adeemudha. Fknf biyya keenya Oromiyaa keessatti waggoota darban keessa maqaa “Tokko shaneen” burjaajjiin kun fandalalaa turte.
Tokko Shanee keessatti caasaa bittaaf toluuf TPLF hanga qe’ee mana nama maraa seentutti adeemte. Qaama hundaaf maqaadhaan hogganummaa laatte. Shan shaniin namni martuu akka wal hidhu goote. Kanammoo akka xumuruuf OPDO leenjii gahaa Tigaraayitti fudhatee hojiirra oolchaa ture. Caasaa Tokko shanee cicciruuf Qeerroo Bilisummaa Oromoo hojii guddaa hojjeteera. Haa ta’uu malee Qeerroo dhumaaf illee haalichi ulfaataa ture. Dhiibbaa manaaf alaa damdamatee caasaa wayyaanee sana injifachuuf mana keessaa abbaaf haadha waliin wal dhabuurra hanga gahutti adeeme. Ta’us har’a caasaa OPDO maqaa tokko shaneen hojii basaasummaa irratti Uummata utuu hinubatin hirmaachisaa ture guutummaatti baalleesseera. Burjaajjii ta’uu irratti baree Gareen, Gooxii, Tokko Shaneen koshaa kushara kana barnadeessuu danda’e.
Burjaajjiin ifaan kun yeroo uummanni itti dammaquuf jedhutti kan eegaltedha. Sanarra aannee jirra.
2, Burjaajjii Duumessa
Gosa Burjaajjii keessaa tokko Burjaajjii Duumessa. Burjaajjiin kun gaafa inni ifaan du’u uummatatti baha. Kana keessati uummanni gartokko ariitiin akkuma isaan baasaniin kan barudha. Gartokko garuu waan haqaa se’ee fudhata. Burjaajjii kana keessatti namoota Mana hidhaa keessatti gantuu ta’anii baa’antu barbaadama. Sabaaban isaammoo qabsoo inni hidhamaa tureef karaa kana galma geessi jedhee akka uummanni dafee fudhatuuf.
Akkuma kanaan tibba darbe jecha namoota gogaa qabsaa’aa uffataniin akka waan ABO badeetti Burjaajjiin Duumessi kun uummatatti dhufe.
Gama Galtuuniis kanneen maqaa OPDO haaraan sochootuun Burjaajjiin uumame akka waan Uummata Bilisoomsuuf gahaa ta’aniitti dubbatame. Keessattuu Burjaajjii kana keessatti jecha qabsaa’ota haqaa buusanii/download godhanii qayyabachuu dursa. Jecha qabsaa’otaa dubbataniis uummata harka rukuchiifachuu jechuudha. Burjaajjiin kun fagoo hingeessu. Ariitiin akkuma uummata muraasa onnee seentee qabatte gaafa jamtuu ofitti saffisiifti. Sababa isheen fagoo hingeenyeef waan dubbatamtu sanatu hojiirraa dhabama. Burjaajjiiwwan lamaan olii kun uummatatti dhufanii kufanii darbaniiru. Amma Isa dhumaarratti Burjaajjii Dukkana qabatanii dhufu.
3, Burjaajjii Dukkana
Burjaajjii jiran keessaa burjaajjiin uummataaf balaa Burjaajjii kanadha. Burjaajjii kana keessatti Garbummaa Bilisummaa fakkaattuu dhufa. Burjaajjii kanarra erga aannee booda garboonfataa, gantuuf, galtuu maratu uummata biratti saaxilamee jibbama.
Dhuma Burjaajjii Dukkaana booda Qabsaa’ota haqatu kabaja argata. Egaa Burjaajjiin kun akkuma maqaarra agarru hedduu dhokattuudha. Burjaajjii kana kan adeemsisu Hattuudha. Hattuun ammoo dukkana haguuggattee adeemti. Haguuggii ishee gaafa ilaaltu qabsaa’aa haqaa seeta. Keessattuu faajjii qabsaa’otaaf uummataaf qabatanii dhufu. Akkasumas akka waan Uummanni biyya bulchaa jiruutti kan lallabamtudha.
Agrtuun Qeerroo kanarratti Tibba kana caasaa Mootummaaf OPDO akkasuma uummata Baadiyyaa keessa adeemaa turuun waan arge qaba. Waan fuulduratti dhufaa jirtudha.
Burjaajjii Dukkanaa kana keessa OPDO shora olaanaa taphachuuf hojiitti bakka muraasaa seenanii jiru. Maali laata? akka jettan naa gala. Maqaa “Sirna Gadaa Deebifna” jedhuun hojii dhumaa TPLF qabattee jirtudha. Kanammoo waajjira OPDO’n qabduuf dhuunfattee jirtu keessaa waajjira aadaaf Turizimii Oromiyaatu hojii jalqabaa taasifatee itti adeemaa jira.
Sirna Gadaa deebifna maqaa jedhuun Jaarsolii OPDO faarsan abbaa Gadaa taasisuun uummatti bobbaasuu, dargaggoo maallaqaan sosoobaman ammo Foollee jechuun guutummaa Oromiyaa hidhuuf adeemu. Erga abbootii Gadaa jedhanii ofumaa filanii booda uummataan akka uummanni waan Gadaa isaa ganamaatti buluutti sobuuf adeemu. Kana agartuun Qeerroo kallattiin adeemees bakka walga’ii uummataaf bakkoota Gadaan deebi’aa jira jedhaman Oromiyaa keessa adeemee Oromiyaa bakka maraa ilaalaa jira.
Karoora TPLF kana fashalsuun qabsoo galmaan gahuudha. Akkamitti irra aanama? Kana kallattiin erga uummanni keenya dammaqee Gadaasaa deebisuuf walitti qabamuu jalqabee, bakka uummanni walitti qabametti uummanni ofiisaatii abbaa Gadaa akka filatu. Abbaa Gadaa naamusa qabuuf waan Oromoo haalan beeku akka filatu gochuun Burjaajjii yeroo dhumaaf dhufterra aanuu barbaachisa.
Duuchaatti waa’een Burjaajjii kana fakkaata. Burjaajjii Dukkana booda abbaa haqaa kabajama. Uummatatu dhageetti argataa adeema.
Horaa Bulaa
Qalbeessaa Dhangi’aatiin


text:
Oduu OMN
(HOSPITAALA CIROO, Oromiyaa, Wax.17, 2017) – Godina Harargee lixaa magaalaa Cirootti kan argamu Hospitaalli Ciroo, Namoota dhukkubsatanii yaalamuudhaf gara hospitaala kanaatti dhufaniif, tajaajilli waldhaansaa dhukkubsattootaf kennamaatiin jiru xiqqaa waan ta’eef hawaasni magaalaa kanaatiif kanneen gandoota baadiyaa naannaawa Cirootti argaman irraa yaalamuuf gara hospitaalichatti dhufan rakkoo jabduuf saaxilamneetiin jirra jechuudhan komii qaban dubbatani.
Akka jiraataan magaalaa Ciroo kan rakkoo kana dhiyeenyatti quba qabu tokko OMN tti himetti, Hospitaalli kun ogeeyyii fayyaa gahaa akka hin qabnee fi kutaa kaardii irraa kaasee hanga mana qorichaatti hanqinna ogeeyyotaatiin, dhukkubsattoonni dabaree hiriiraa osoo eeggatani miidhamaatiin akka jiran himan.
Namni tokko tajaajila yaalaa argachuuf kaardii muratee hiriira galuudhaan sa’aatii 7 oliif taa’ee dabaree akka eeggatu ibsee namni kuni, kutaa Qormaata fayyaa ykn laabiratoriittis ogeessi fayyaa ramadameetiin jiru nama tokko qofa waan ta’eef dhukkubsattoota keessummeessuuf haala rakkisaa keessa jira hospitaalli kun jechuudhan maddi keenya kun magaalaa Ciroo irraa eereera.
Namni kun itti dabaluun Manni qorichaa hospitaala kanaa dawaa gahaa waan hin qabneef hawaasni naannawa kanaa baasii guddadhaaf saaxilamuun riferiidhaan gara finfinnee fi Adaamatti deemuuf dirqamuun, baasii humnaa oliitiif saaxilamatiin akka jiranis ibseera.
Gama mootummaatiin rakkoo kana furuu fi hanqinna ramaddii ogeeyyii fayyaa kana guutuuf wanti godhame jiraa? Jennee nama kana gaafanneetiin turre.
Akka jiraataan kun jedhutti yeroo hedduuf hawaasni naannichaa qaamota bulchiinsaa mootummaa kanneen dhimmi kun ilaallatutti iyyachaatiin turullee, wanti fooyya’e tokkollee hin jiru.
Hospitaala ciroo kanatti tajaajila yaalaa kan argatani jiraattota magaalaa ciroo qofa osoo hin taane, baadiyaalee Godina Harargee lixaa hedduu keessaallee dhufuun ummanni danuun tajaajila waldhaansaa asitti argachaatin akka turanii fi amma garuu namoonni baadiyaa fagoo irraa imalaniitiin dhufanis tajaajila yaalaa gahaa dhabuudhaan rakkoo tanaaf saaxilamaniiru jedha maddi keenya magaalaa Ciroo irraa.
(Usmaan Baayyuu)