text:
Mee garaagarummaa saree haalaallu.sareen biyya teenyaa ala galtii aluma sanitti warri isiin tajaajiltu hambaa nyaataa khan isaan irraa hafee darbaniif gaafa irraanfataniis dikhee gandaatirra deddeemteetuma waan ittiin ooltu saroobbatti ykn funnattii. Garuu mana warra galtuu ykn Abbaa isii guddisee irraa hinfagaatu hujii isiitiis hindagattu eegumsa irra warri barbaaduus nibeeyti namaafii bineensa idduu waan warra isii guddise san miidhu hunda ni ittifti haaluma khanaan jireenya isii gaggeeyfatti.
Sareen biyya faranjii akkasiimiti fallaa saree biyyateenyaati namaa wajjiin mana galtii inumaahuu siree irra rafti wantii guddisaniifiis garaa garummaa qabdi akka isiin mana ykn qe’ee eeyduuf osoon taane ittiin booharuufi waahela godhachuufi saree maalqaan bitatanii afaan isaanii barsiifachaa guddisu.sareeniis akkuma waan isii guddisaniif beeytuuti dirqama abaa isii qabuu fudhattee hujii irra oolchiti namaafii beeyladaa takkallee hintuyxu garuu sareen biyya faranjii walhindhiiftu akkuma deendeeytii shurufkaa wahii tan fagoo irra wahiin arkuu dandayaan saniin shurufkaa walii arkaniin afaan beekhaniin walitti dhaadatanii lolanii lafa balleeysu.
Haatahuutii wantii gaariin saree biyya faranjii afaan Abbaa guddisee beekhuufii dhagahuudha warri gudisees saree isaanii adabadhuu khun bar obboleeysa kheetii jechuun lolaniin yeroo tana sareen ifitti qaanfatteeti eegee wixwixi godhuun dhugaa jirtu tana fudhatti.
Amma mee tan saree nama miila lamaan deemuu haa laallu namni kheenya rakkoo haala jireenyaatiifii amaloota garaa garaa khan wallaalummaa irra maddeefii muxannoo dhabaatiin firaafii aalii isaarra jalqabee ummata kheeysaa bahee diinaa wajjiin tahuun miidha boru maaltu tahuuf taa’a je’ee hin yaadu. Wanti nama dhibu eega biyya rakkoon itti isa dirqitee diinaa wajjiin akka foon isaa nyaatu isa goote kheeysaa baheetiis akkuma saree faranjii tan walnyaachuuf walitti gamtuu san tahuudha.akka waan qabsaawaan isa malee hijirree tokkotti qabsoon inni godhuus diina irratti osoontaane fira isaa khan dhiigaa khan lafee takkaati yaadaan gargar bahuun akka jartu beekhuu dadhabuun sarara intarneetitiifii paltalk khanneen akka fb faa irratti qabsoo diina kheenya khan waloo irratti hingooneefii dendeeytii itti qabne irrati akkuma sareeti gooftolii isaanii gammachiisuuf manatti dutu tanaafuu sareen saruma garaa garummaa hinqabdu yoo mana galuufii ala galuu taate malee saroonni kheenya khannama fakkaataniis qaamaan biyya jijiiratan malee sammuu hinjijiirrane tanaaf bakkuma seenan hundaa nama gammachiisuuf foon isaaniitii dutan wuf wuf wuf hangafeete duttuus sareen saruma paltalk fb irrattiis sareen saruma gltm eega dubbiftanii sheer godhaa warri dhiiga saree ifkeeysaa qabdan sar!!!


c: text/html

text:
Dubbii Iimaana Diigu-Kutaa 1
Hanga ammaatti dubbiii fi hojii iimaana diigu ilaalun duratti seensa ilaalaa turreera. Ammas, dubbii iimaana diigan gurguddaa irraa jalqabna. Dubbii iimaana diigan jalatti: Hiika shirkii, gosoota shirkii, tawhiida asmaa wa sifaata keessatti dubbii iimaana diigu, tawhiida uluuhiyyah keessatti dubbii iimaana diigu fi kanneen biroo ni ilaalla. Isin hanga xumuraatti waliin turuuf qophiidhaa? Mata-dureen kuni mata-duree garmalee ijoo akka ta’e hin dagatinaa.
Mee dubbii iimaana diigutti seenun dura “hiika diigtoota (nawaaqid)” haa ilaallu.
Akka wali galtee beektotaatti hiikni nawaaqida (diigtoota)- amantiiwwan yookiin dubbiwwan yookiin hojiwwan iimaana balleessanii fi muraniidha. Wantoota kanaan iimaanni namtichaa ni bada, geengoo Islaama fi iimaanaa keessaa isa baasun balaa kufrii fi riddaatti isa seensisa. Rabbiin kanarraa nu haa eegu.[1] Riddaa jechuun Islaama irraa duubatti deebi’uudha.
Gabaabumatti dubbii fi hojii iimaana diigan jechuun dubbii fi hojii iimaana namaa balleessu fi Islaama keessaa nama baasudha. Kanarratti dabalatee, Aakhiratti adabbii abadiitiif nama saaxila.
Kufriin dubbii fi hojii akka ta’e mirkanaa’e jira. Kufriin dubbii zaahiraa arrabaan ta’uu danda’a. Nama dubbii beekkamaa dubbate irratti kufrii murteessuu fi kufriin waamun Qur’aana keessa akka jiru warri beekumsaa wal hin dhabne.
Kana keessaa wanta jecha Rabbii olta’aa keessatti dhufeedha:
“Isaannan (namoonni) ‘Rabbiin sadaffaa sadeeniti’ jedhan dhugumatti kafaranii jiru.” Suuratu al-Maa’ida 5:73
Dubbiiwwan iimaana diigan kana ilaalchisee gareen gariin daangaa darban, gariin immoo ni hanqisan. Gareen daangaa darbee kuni osoo ulaagaalee fi wantoota dhoowwan hin ilaalin, nama jecha kufrii dubbate hundarratti kufrii maxxansan. Faallaa kanaa immoo, gareen biraa garmalee hanqisuu fi dhiisuun dubbiiwwan iimaana diigan qalbiin halaala gochuun wal qabsiisan. Fakkeenyaf, “Yoo halaala hin godhin Rasuula (Ergamaa Rabbii) arrabsuun kufrii miti” jedhan. Inumaa gariin isaanii namni kufrii ifa bahaa osoo beeku dubbate, hanga kufrii ta’uu amanutti hin kafaru jedhan. Keeyyanni Qur’aana agarsiisuu waliin yoo kana amanan malee kiristaanota ‘Rabbiin sadaffaa sadeeniti’ jedhan hin kafarsiisne. Kuni hundi dogongora. Haqni karaa jiddu-galeessaa irra jira.
Rabbii olta’aa irraa qajeelcha, haqa qunnamuu kajeelun osoo daangaa hin darbinii fi hin dhiisin boqonnaa kana keessatti dubbii iimaana diigan ni dhiyeessa.
Jalqaba irratti, barbaachisummaa qajeelfamoota kafarsisuu irraa wanta duratti dubbatamee yaadachisna. Dubbiin wali galaa dubbii arrabaa fi dubbii qalbii akka hammatu beeksiisu barbaanna. (Dubbiin qalbii wanta qalbiin itti amanteedha. Fkn, Iisaan Gooftaadha ykn ilma Gooftaati jedhanii amanuun kufriidha. Dubbiin arrabaa immoo wanta namni arrabaan jedhuudha. Tarii namni dubbii kufrii kana taphaaf, qoosaaf, mormiif ykn sababa biraatiif jechuu danda’a. Kunniin dubbii kufrii nama kafarsiisuudha.)
Boqonnaa 1–Tawhiida Keessatti Dubbiiwwan iimaana diigan
1.1-Tawhiidu Ar-Rubuubiyyah keessatti dubbii iimaana diigan
Baniinsa qorannoo kanaa keessatti jalqaba hubannoo ykn hiika tawhiidu ar-rubuubiyyah ni dubbanna. Hiikni isaa: Rabbiin subhaanahu Gooftaa uumuun, rizqii kennuun, too’achuu fi qindeessun adda akka ta’e amanuudha. Inni jiraachisaa, ajjeesaa, Kan fayyadu, yeroo rakkoo kadhaa deebisuun adda kan ta’e ta’uu amanuudha. (Gabaabumatti, Tahwiidu Ar-Rubuubiyyah (Gooftummaa) jechuun Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa hojii Isaa keessatti Kophaa gargaaraa fi shariika hin qabne ta’uu amanuudha.)
Akkuma Ibn Al-Qayyim ibsa hiika tawhiida kanaa ilaalchise jedhu: “Namni [tawhiida kanatti amanu] Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa Arshii ol olta’ee wantoota hundaa Kan eeguu fi jiraachisu ta’uu ragaa bahuudha. Dhimma gabrootaa kophaa Isaa Kan qindeessu, Uumaan, razzaqaan, kennaan, dhoowwataan, ajjeesaan, jiraachisaan, keessaa fi alaan dhimma bulchiinsaa Kan qindeessu Isa malee akka hin jirree [ragaa bahuudha.] Wanti Inni fedhe ni ta’a, wanti Inni hin feene immoo hin ta’u. Mixiin hayyama Isaatiin malee hin sochootu. Fedhii Isaatiin malee taaten kamiyyuu hin adeemsifamu. Beekumsa Isaatin malee baalli mukaa hin harca’u . Samii torbanii fi dachii keessatti hanga madaalaa atomi wanti gahu, sanii gadi ykn wanti san caalu Isa jalaa hin miliqu. ” (Madaarija saalikiin 3/510)
Dubbiiwwan iimaana diigan kan tawhiida kana faalleessan baaay’etu jira. Isaan keessaa hundarra ijoon: tawhiida kana keessatti shirkiidha. Shakkii hin qabu, shirkiin hundee sharrii hundaati fi walitti qabama isaati. Zanbii (badii) hundarra guddaa ta’eedha. Sababni isaas, akkuma hojii gaggaarii hunda balleessuu fi abbicha ibidda keessatti zalaalamiif akka turutti geessu, shirkiin zanbii tokkicha Rabbiin araarama irraa dhabamsiiseedha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Dhugumatti Rabbiin Isatti waa qindeefamuu hin araaramu. Waan sanaa gadii nama fedheef ni araarama. Namni Rabbitti qindeesse, dhugumatti cubbuu guddaa uumee jira.”Suuraa An-Nisaa 4:48
Namni osoo hin tawbatin shirkii irratti du’e, Rabbiin irraa araarama hin argatu.
Jaabir ibn Abdullah akka gabaasetti Ergamaan Rabbii sallallahu aleyh wassalam akkana jedhan: “Namni osoo homaa Rabbitti hin qindeessin Isa qunname, Jannata seene. Namni waa Isatti osoo qindeessu Isa qunname, ibidda seene.” Sahiih Muslim 93
Shirkiin fokkuu ta’uu ilaalchisee Ibn Al-Qayyim akkana jedha: “Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa namoonni akka haqummaan dhaabbataniif Ergamtoota Isaa erge, Kitaabban Isaa buuse. Haqni hunda caalu tawhiida. Tawhiinni mataa haqummaati fi kan gadi dhaabudha. Shirkiin immoo zulmiidha (miidhaa fi cunqursaadha). Akkuma Rabbiin olta’aan jedhe: “Dhugumatti, shirkiin zulmii guddaadha.” (Luqmaan 31:13) Shirkiin zulmii hunda caaludha. Tawhiinni immoo haqummaa hunda caaludha. Wanta hunda caalaa wanti hundarra kaayyoo kana (tawhiida) faallessu, zanbii gurguddaa keessaa zanbii hundarra guddaa ta’eedha… Wanti hundarra kaayyoo kanaan walitti galu immoo dirqamoota hunda caalaa dirqama kan ta’eedha. Hundee kana xinxallii sirrii itti xinxalli. Bal’innaan isa ilaali. [Hundee kanaan (tawhiidaan)] gabroota Isaa irratti wanta dirqama godhe, wanta haraama isaan irratti godhe fi wal darbiinsa sadarkaalee ajajamuu fi faallessu keessatti warra murteessan hunda caalaa Murteessaa gaarii kan ta’e, aalama hunda caalaa Beekaa Kan ta’e beeki. (Kana jechuun Tawhiidan Rabbiin beeki).
Shirkiin mataan isaa kaayyoo kana waan faallessuuf badii gurguddaa keessaa badii hunda caalaa guddaa ta’eedha. Nama mushrika ta’e hundarratti Rabbiin Jannata haraama (dhoowwaa) godhe. Dhiiga, qabeenyaa fi maatii isaa warra tawhiidaatiif hayyame. Isa qofa gabbaruu yommuu dhiisan gabroota akka godhatan [hayyame]. Rabbin subhaanahu mushrika irraa hojii ol fuudhu ykn isaaf shafa’aa (jaarsummaa) hayyamu ykn Aakhiratti du’aayi (kadhaa) isaatiif deebii deebisuu didee jira. Dhugumatti, mushrikni (namni Rabbitti waa qindeessu) yommuu uumamtoota Isaa keessaa waa Isaaf qixxeessaa (fakkaataa) godhu, wallaaltota hunda caalaa Rabbiin kan wallaaledha…” (Al-Jawaabul Kaafi-fuula 172-173)
In sha Allah kutaa itti aanu keessatti hiika shirkii ni ilaalla.
[1] Al-Imaanu haqiiqatuh, khawaarimuh, nawaaqiduh inda ahli sunnati wal jama’afuula 672, Abdullah bin Abdulhamid Al-Asarii
“Nawaaqidul Iimaani al-qawliyah wal amalayah” fuula 94-96, Abdulaziz bin Muhammad

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Angawoonni Yunaayitid Isteetis loltoota biyya isaanii kanneen Siiriyaa keessaa akkaan gad xiqqeessuu kan yaadan yoo ta’u harcaatuu IS ka biyyattii keessaatti duuluuf loltoonni meeqa gamasitti akka hafan garuu dubbachuuf tole hin jedhin hafan.
Gamtaa humnootii duula farra IS kan hoogganan Chris Maier angawaa dhiyeenya dhimma loltoonni gamasii ba’uu akka walii galaatti ibsan turan.
Lakkoobsi loltootaa hangi tokko gad xiqqaatee jira jechuun har’a tuuta oduuf ibsa kennanii jiran. Lakkoobsi loltoota Ameerikaa yeroo ammaa Siiriya keessa jiran kan yeroo duraa caalaa xiqqoo dha jedhanii lakkoobsi kun akka haalli wayyaawaa deemeen gad xiqqaachuu itti fufa jedhan.


text:
Gooti Oromoo kun Maqaansaa Melese Teshome, jedhama.Kaninni dhalatee guddate magaalaa naqamtee keessa naannoo safara maaramii 05 bakka jedhamu keessatti nama hojii suphaa Moobaa’ilaa hojjetee jireenya isaa of jiraachisaa tureedha.
Meleseen xinnummaa isaa irraa jalqabee nama oromummaa isaatti boonuu fi oromummaa isaaf jedhee nama dararaa guddaan irraan ga’amaa ture keessaa nama tokko.
Haa ta’u malee yeroo darbe Innis karaa nagaan gaaffii abbaa biyyummaa isaa gaafachuuf ba’e namoota lubbuun isaanii irbaata rasaasaa ta’e keessaa tokko.Qabsa’an du’us qabsoon itti fufa.
Gooti Oromoo kun Maqaansaa Melese Teshome, jedhama.Kaninni dhalatee guddate magaalaa naqamtee keessa naannoo safara maaramii 05 bakka jedhamu keessatti nama hojii suphaa Moobaa’ilaa hojjetee jireenya isaa of jiraachisaa tureedha.


text:
√
Jajjabeewwan kan koo Qeerroon Oromiyaa
Qabsoo finiinsanii bahaa hammma dhiyaa
Barataaf barattuu joolleen ilmaan aayyaa
Bakka jiran maraa magaalaaf baadiyyaa
..
Dhaamsa dabarsanii walitti iyyatanii
Gocha wayyaanootaa diddaa labsatanii
Qotee bulaan ka’ee dhaadatee lallabee
Mormii dhageessisee harka saa ol qabee
..
Harargeerraan ka’ee Haramaayaaf ciroo
Dargaggoo mangunddoon firraa dhoorkuuf roorroo
Sodaa takkan qaban joolleen qobboof Hirnaa
Diina daandii dhoorkan hammas takka jeeynaa
..
Wallagarraan ka’an Mandiif dambi doolloo
Gumaa barattoota ni baafna kaa maaloo
Amboon duruu gootaa diinaaf gadin jennee
Daa’imnilleen hafnee wareegame if kannee
..
Shawaan shimalaanii cabsee diina reebaa
Burraayyuuf sulultaa hin kenninu ambaa
Holetaaf sabbataa hin murtan dhidhiibaa
..
Haalli jara kanaa Nama guba hadhaawaa
Waliif dhaamtee kaate qerroon dirree Dhawaa
“Oromiyaan biyya teenyaa wayyaanee muka keenya”
Dhumnee banna malee hin kuttu lafa teenya
Jechaa dhaadatanii itti jiran qabsoo
Baha oromiyaarraa Asabootiif Mi’eessoo
..
Hin callisinaa ka’aa yeroon saa bar ammaa
Ilmaan Abbaa jifaar sabboontoota Jimmaa
Sanyii waaqoo guutuu qeerroo Arsiif Baalee
Hin ciramnu galteen osoo arginuu laallee
Diinni hilan fedhuu dhooynee baasu malee
..
Gabrummaaf xumuraa fincilli baranaa
Ka’aatii dirmadhaa yaa joollee Booranaa
Wal jalaa hin hafuu tokkummaan hiriira
Xiqqaa fii guddaaniis warri bulee horaa
..
Gabroomfataan nahee humni saa laaffattee
Nu ammallee jabaannaan bar itti guuttamtee
Firii lama isiinuu waan hin jirree ontee
Irratti bobbaanaan jaarraan sii hobbaatee
..
Itti fufi Qeerroo yaa Dhaloota Leencaa
Amma ofirraa kaafna tan-yartuu daammacaa
Hin Baadhannu waanjoo harqoota gabrummaa
Hin kenninu murree finfinneen teenyuma.!
–
By- #Hamza_Aman
Falls Church, Virginia (09/20/2022) – As previously reported by OLLAA, on August 30, 2022, an attack was perpetrated by Amhara…
Mekfira Hussein told Sahan Journal in early 2022 that her experience with hunger as a…
Baruumsi bu'ura jireenya ilma namaati. Barnoonni bu'ura waa hundaati. Manni barnootaa naannoo kee jiraachuu jechuun…
The Conflict Testing Ethiopia’s Nobel-Winning Leader
For several months, Ethiopia has witnessed an escalation of threats on various fronts, both internal…
In a sign of growing concern in Washington about the Civil War in Ethiopia, the…


text:
Lammiwwan Tuniziyaa kuma hedduun Dilbata kaleessaa hiriiruun prezidaant Kaaiis Saiid aangoo qabachuu isaanii morman.Mufannaa jabaan kan irratti mullate hiriira kana irratti prezidaantichii aangoo akka gadhiisaniif gaafatan.
Saiid torban kana heera bara 2014 ba’e irra hedduu foyyeesuun erga mummicha ministeeraa aangoo irraa ari’anii baatii lama booda, akkasumas paarlaamaa hojii dhaabsisuun of aangoo walii galaa dhunfatan.
Hiriirtoonni gama isaanii kun yaaliin fonqoolchaa waan ta’eef akka kufuu barbaanna jechuun sagalee dhageesiisan.
Hiriira wal fakkaatuu bara 2011gaggeeffame bulchiinsa prezidaantiicha duraanii barri aangoo isaanii akka xumuuramu taasisuun ni yaadatama.
Sa’iid akka jedhanti, tarkaanfiin fudhadhee akka mormiitonni koo jedhan sana fonqoolcha mootummaa miti. Laamsha’uu gama siyaasaa fi dinagdee jabeessee akkasumas deebii dadhabaa kan weerara vaayrasii Koronaaf kennamaa jiru, foyyeessuuf malee jedhan.
Mirga nama maraa nan eegsiisa malee abbaa irraa hin ta’u jechuun waadaa seenan.


text:
Gabaasa Qeerroo Jimmaa Waxabajjii 25,2015
Goototni barattootni Oromoo Yuunivarsiitii Jimmaa qophii bifa adda taeen mooraa Main Campus keessatti qopheeffachuun walaloolee warraaqsaa fi sirboota warraaqsaa garaagaraa dhageesisuun ABO/WBO fi Hoggantoota qabsoo Bilisummaa Oromoo faarsan. Jaal Daawud Ibsaas Dargaggoota Qeerroo barattoota Oromoon faarfamee jaalalaa fi kabaja qabsoo bilisummaa Oromoof qaban daraggootni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa ibsatan. Qabsoo bilisummaa Oromoo galmaan gauufi wareegama kamuu baasuun kan nurraa jiru tauun gadi jabeessuun wal hubachiisaan, keessattuu Jaalalli, tokkummaan fi kabajni Oromummaa fi eenyummaa akka jabaatuuf boqonnaa tokko malee hojjechaa kan turanii fi uummata Oromoo gidduutti addatti immoo dargaggoota gidduutti jijjirama guddaa fiduun milkii guddaa gonfachuu isaanii ibsuun tarsiimoo siyaasaa wayyaanee abbaa irree EPRDF/TPLF dura dhaabbatani kan jiran tauu mirkaneessuun qabsoo bilisummaa Oromoo fi ABO faarsuu itti fufan.
Goototni barattootni Oromoo Yuunivarsiitii Jimmaa humna waraanaa fi humnoota tikaa Wayyaaneen eeggichaan hamaan utuu irratti gaggeeffamaa jiruu fi Doorsifamaa jiranii seenaa qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti seenaa guddaa hojjechaa jiraachuu ibsatan. Goototni qeerroon Barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa akeekaa diinni keenya Oromiyaa diiguuf Oromoo balleessuuf, umrii gabrummaa dheereffachuuf maqaa Maaster plan Finfinnee jedhuun yeroo amma kana illee hojii irra olchuuf fiiga waan jiruuf akkeeka karooraa badii balleessii kana fashaleessuu fi karroorrii Oromoo balleessuuf irra deddeebiuun akeekkamaa jiru kun akka haqamuuf yeroon gamtaan dura dhaabbannuu amma waan taeef Uummatni Oromoo bakka jirruu hundaa dammaqinsaan akka bira dhaabbannu jechuun waamicha dabarsana, Bakka hundaatti uummatni keenyaa bakka jirruu hundatti dammaqnee Uummata keenyaa dammaqfachuun roorroo mootummaa abbaa irree dura dhaabbachuu amma jechuun waamicha dabarsan.


text:
Ibsa ABO- Amajjii 20, 2022
Artist fi Qabsa’aan Hangafti Jaal Nuhoo Mahammad Gobanaa du’aan boqochuu isaa yeroo dhageenyu Gaddaa guddatu nutti dhagaa’ame. Jaal Nuhoo Muhammad Gobanaa Qabsoo Bilisummaa Oromoo ABOn durfaamu keessatti qooda seenaan hin daganee goota qabudha.
Jaal Nuhoon bara 1948 Baha Oromiyaa, Baha Harargee, Jaarsoo, Ganda Lagamixeetti Abbaa isaa Obbo Mahammad Goobanaa fi haadha isaa Addee Faaxumaa Adam irra dhalate. Ijoollummaa isaan Sirba kan Eegale Jaal. Nuhoo Gobanaa sababa wallee Afaan Oromoo sirbuuf bara Dargii qabamuun Magaalaa Dirree Dhawaatti hidhame ture, yeroo gabaabaa booda hidha irra akkuma ba’een baqattummaan biyya Jibuuti seene. Albama sirba isaa jalqabas achumaa Jibuutitti hojjette. Jaal Nuhoo Gobanaa Albama isaa lamaffaa ammoo Saawud Arabiyaatti hiriyyaa isaa Artist Elemoo Alii waliin hojjettee walleewwan Waraqsaa hedduu weellisuun uummata isaa dammaqsa, barsiisaa ture. Jaal Nuhoo Gobanaa jiruu baqattummaan biyyoota akka Jibuutii, Yemen, Saawud Arabiyaa, Italiyaa fi Kaanaadaa keessa jiraacha yeroo turetti caayaa Oromoo biyya alaa keessatti Oromummaa leellisuufi gad dhaabu keessatti ga’ee gudda ba’aata nama turedha. Sabaa isaa gudda kan jallatu Artist fi Qabsa’aan hangafti Nuhoo Gobanaa bara 1991 yeroo Dargiin kufee Mootummaan Cehumsaa Itoopiyaa hunda’ee Waamicha Dhaabba isaa ABO fudhate Kanadaa irraa Oromiyaa dhufuun Wallee Waraqsaa heddu sirbun uummata isaa dammaqsa ture. Erga ABOn dhiibamee Mootummaa Cehumsaa keessaa ba’u innis gara Kanaadaatti deebi’un Qabsoo Bilisummaa Oromoo ABOn durfaamu tumsa ture wallee adda addas hojjechuun uummata isaa dammaqsa ture. Kanaadaa irra gara Ertiraa deemuun Mooraa Waraana Bilisummaa Oromoo WBOtti argamun sirban WBO jajjabeesun Viidiyoo WBO waraabuun Uummata Oromoo biyya alaa jiraniif dhaamsa WBO qaqqabsiisa ture. Jaal Nuhoo Gobanaa Abbaa ijoollee 6tti yammuu ta’u ijoolleen isaa 4 biyya alaa kan jiru 2 ammoo Oromiyaa jiru. Jireenya isaa guutuu Qabsoo Bilisummaa Oromoo tumsun Tokkummaa uummata isaa lallabaa kan dabarsee Jaal Nuhoon akeekka bilisummaa Oromoo irra osoo hin maqiin dhibee Narviifi dhibee keessootiin qabamee yeroo dheeraaf wal’aansarra erga tureen booda, Amajjii 18, 2022 Magaalaa Adaamaa Mana Jireenya isaatti lubbuun isaa darbe. Addi Bilisummaa Oromoo maatii isaaf, firootta isaaf, wahilan isaa fi akkusumaa Qabsaawota Bilisummaa Oromoo fi Uummata Oromoo bal’aaf jajjabina hawwa.
Injifatnoo Ummata Bal’aaf!
Amajjii 20, 2022
Finfinnee


text:
Haanga’oonni waraanaa U.S Mootummaan Maalii waliigalteen dhaaba Raashaa Waaginer Guruup jedhamuu wajjin taasisaa jiru akka morman himaniiru.
Mootumaan yeroo biyya Maalii akka loltootaa mootummaa biyyatii fi Umnoota tikaa leenjisuuf Miseensotaa dhaabaa biyya Raashaa Waaginer guruup jedhamu 1000 ji’atti doolaraa miiliyoonii 10 fi qaxii 8 kafaluudhaan qacaaruun isaanii gabaasameera.
Dubbi himtuun ministeeraa Ittisaa Yunaayitid Isteets Siindii Kiing VOA ti akka himanitti gabaasin kun dhugaa taanaan rakkoo Maaliin yeroo ammaa keessa jirtu furuudhaaf yaalii hawasin adduunyaa gochaa jiru jeequudhaan tasgabbii biyyatii rakkina keessa kan galchuudha.
US yeroo ammaa gargaarsaa leenjii Motummaa Maaliff keenaa jirtti.
Biyyaa sochii shorokeesumaatiin jeeqamaa jrituu maalii keesaa waraan ishee 2000 kan bobbaaftee turte biyyi faransaay loltoota ishee dhiheenya kana baasuun ishee gabasaameeraa.
Mootumaan yeroo Maalii waligaltee dhaabbata raashaa kana wajjin taasifameera jedhamu kan akka haalaa jiru gabaasameera.


text:
Hayileen Feesbuukii himachuufan yaadaa jira jedhe
Atileet Hayilee Gabrasillaasee Feesbukii himachuudhaaf yaadaan jira jechuudhaan Faanaa Biroodkastiing Korporeetiitti hime.
Shalaqaa Hayilee Gabrasillaasee akka jedhetti waggoota darban keessa rakkoowwan nageenyaa Itoophiyaa keessati mul'atan akka miidhaa guddaa qaqqabsiisaniif miidiyaaleen hawwaasummaa keessumaa ammoo Feesbuukiin ga'ee ol aanaa akka qabu ibseera.
Mootummaan Itoophiyaa badiinsa Feesbuukiin qaqqabsiisaa jiruuf kan hin himanne yoo ta'e ani himachuun koo hin hafu jedhe Hayileen.
Sababii Feesbuukiitiin biyyi miidhamaa jira, ummannis du'aa jiras jedheera.
Guyyoota muraasa keessatti namoonni hedduun lubbuun isaanii darbuu ibsuudhaan kun ammoo Feesbuukii himachuudhaaf ga'aadha jechuun dubbateera.
Feesbuukii qabsoodhaafi mirgaaf sagalee ittiin dhageessisiifachuuf hojiirra oolfanneerra jedhamus, haarsaa hin barbaachifne kaffalchiisuu akka hin qabne of eeggannoon taasifamuu akka qabu yaadachiiseera.
Namni kamiyyu bulee oola malee yakka raawwateef itti gaafatamummaa jalaa ba'uu hin danda'u jechuudhaan dubbateera Atileet Hayileen.
Atileet Hayileen Feesbuukiin alatti miidiyaaleen hawwaasummaa Itoophiyaa keessatti banaman of- eeggannoodhaan qabamuullee akka qaban akeekkachiiseera.
Lammileen Itoophiyaa biyya keessaafi biyya alaa jiran suuraawwaniifi barreeffamoonni namoota isaan deggeraniin bira yeroo geessifatanitti of eeggannoo gochuu akka qaban dubbateera.
Atileet Hayileen wantota biyya biraatti uumaman akka waan biyya kana keessatti uumamanii fakkeessuudhaan, biyya biraatti harkaafi miilla murama akka waan biyya kanatti muramanii fakkeessuudhaan, manneen biyyoota biraa keessatti gubatan akka waan biyya kana keessatti gubatanii fakkeessuudhaan, meeshaaleen manca'an aakka waan biyya keessatti qaqqabe fakkeessuudhaan dhiyeessuun namuma kana sobaan godhe boodarra miidhaan isumurra ga'a," jedheera.
Har'a callisee taa'ee ilaalullee boor itti gaafatamummaa jalaa bahuu hin danda'u. Kanaaf, namoonni hojii akkanaatti bobba'an of-eeggannoo gochuu akka qaban hubachiiseera Atileet Halyileen.


text:
Warri kunis akkuma dur TPLF gochaa ture diraamaa hojjataa jiru jedhan jiraattonni godina Shawaa Lixaa.
Mootummaan toftaa moofaa uummata dirqiin hiriira baasuu fayyadamaa jira jedhan jiraattonni.
Jiraattonni godina Shawaa Lixaa har’a OMNf yaada isaanii kennan, humnootiin mootummaa tokkoon tokkoon mana namaa irra deemanii hiriira akka bahu dirqamsiisu jedhan.
Hiriira irraa hafnaan tarkaanfiin akka irratti fudhatamu eeranii, lubbuu keenyaaf jecha hiriira itti hin amanne keessa dhaabbachuuf dirqamnee jedhan.
Toftaan kun bara olaantummaan TPLF tures akka ture eeranii, toftaan akka kanaa bara sanayyuu TPLF kufaatii irraa hin oolchine jedhan warri yaada kennan.
Hiriirri tibba kana aanaalee godina Shawaa Lixaa muraasa keessatti mul’ate diraamaa mootummaan hojjatu, waan lafa irra jiru hin jijjiiru jedhaniiti jiru.
Waraanni Bilisummaa Oromoo gama isaatiin uummanni keenya dhugaa lafa jiru ni beekaa jedhe.
Uummanni bilisummaa isaa gonfachuuf waan danda’amuun waraana isaa tumsaa jiraachuu eeree, diraamaan mootummaa injifatamuu mootummaa, uummannis mootummaa hadheeffatee jibbuu fi haqa lafa irra jiru kan jijjiiru akka hin taane beeksiseeti jira.


text:
Godinaa Hararghee Lixaa, aanaa Mi’eessoo, magaalaa Mi’essoo keessa ka jiru mooraa waraanaa ‘Chaayinaa Kaamp” jedhamu keessatti, ummanni gara kuma tokkoo fi dhibba saddeetii ta’an akka hidhamanii jiranitti ka dubbatan, jiraattonni magaalatti, “halkan dabre kana immoo, hidhamtoota sana achi irraa guuranii gara biraatti geessuuf jecha, konkolaatota guguddaa fidanii mooraa sanatti galchan” jedhu.
Uummatni duraanuu dhimma kana gurraa qabuu fi konkolaatota sana arge gara mooraa waraanaa sana deemee hiriiruudhaan, “namoota keenya as irraa fuutanii bakka biraa geessuu hin dandeessan” jechuudhaan dura dhaabbate – jiraattota nuti dubbisne keessaa tokko. Kan irraa kan ka’e, humnoonni mootummaa halkan dabre namoota hedduu reebuu isaanii dubbatu. “Haga ammaatti, akka yaadanitti hidhamtoota sana fudhatanii deemuu dadhaban iyyuu, galgala har’aaf itti qophaawaa jiran” jedhu. Hoogganaa Qorannaa, ka waajira poolisii aanaa Mieessoo fi hoogganaa Komaand Poostii dhaaba OPDo dubbisuu yaalle iyyuu telefoona nu irratti cufan.


text:
Waaqayyoo Amma Jireenya Guutuu Akka Jiraannu Fedha
Akeeki Waaqayyo nuu hundumaaf qabu waa tokko, innis jireenya. Amma yeroo fuula isaa dura deddebinu kanatti jireenya guutuu, jechuun toles, yoo ka bades ta’e, yeroo amma qabnu kanatti ija keenya abdii Waaqayyo nu fuldura kaa’e irra keyyanne, battala ammatti garu guututti akka jiraanuudha. As irratti guutuutti jiraachu yeroon jedhu, bashaanee jechuu duwwaa otuu hin ta’in itti gaafatama Waaqayyo akka umama isaatti nutti laate gutummaatti jiraachuuf dhama’uu fi waamicha keenyatti yeroo ta’uu fi yeroo hin taane hundaatti itti jiraachuu jechuu kooti. Tarii dubbi kana fakkeenyaan yoo ilaalli gaarii ta’a. Yeroo tokko Ermiyaas Saba Isiraa’el ka boojuu keessa jiraniif akkas ka jedhu barreessa tokko ergeef. “Waaqayyo gooftaan Macaa, Waaqayyo inni ka Israa’el warra Yersussaalemii booji’amanii gara biyya Baabiloonitti geeffaman hundumaan, Mana ijaaradhaatii, keessa taa’aa, lafa qotadhaati Wanta isa irraa argattan nyaadhaa! Nitii fuudhaatii ijoollee horaa, ilamaan kessan fuusisaa, intaloota keessan heerumsiisaa, isaanis ijoollee haahoran! Lakkoobsi keessan haabayyatu malee, hin xinnaatin! Mandaraa ani akka isin booji’amtanii itti geeffamtan godhe kanaaf nagaa barbaadaa, Waaqayyonis kadhadhaaf! Isheen nagaa yoo argatte isinis nagaa in argattu jedee dubbateera”. (Ermiyaas 29:4-7) Yeroo haalla yeroo sana keessatti ilaalle ergaan kun heddu nama dhiba. Nebukadnezaar, yeroo duraa bara 605 DKR dargaggootaa jajjaboo ka akka Dani’eel, Mishaa’el, Azariah fi Hannaniiyaa akkasumas oggeessota Isiraa’el boji’ee baabiloonitti guurratte, ergaa turee boodaa lammesso, Nebukadnezaar bara 657 DKD deebi’ee mooti Isreal ka ture Jeconiah boji’ee gara baabiloonitti geefatee ture. Xalayaan kun egaa bojuu motii kana isa lammaffaa yeroo yara booda kan barreeffame. Haala isaa yoo gadi fageessinee ilaalle, yeroo itti abdii Waaqayyo tutturee, dhiibuun hammaatee fi qaaniin saba Israa’el qalbii cabse ture. Yeroo kanatti egaa, ka Ermiyaasa ergaa Waaqaayyo ka ol aanu dubbiufanne barrafamaan itti erge. Ergaan sun faalla abdii isaanii ture. Yeroo sanatti ergaan isaan rajii Waaqayyoo irraa eegan lafuma boojuu jiraattanitti jireenya guutuu jiraadhaa ka jedhuu otuu hin ta’in, yoom galla laata, yoom Waaqayyo nu yaadata laata, Isiraa’el yoom deebitee mototashee Waliin ijaaramti laata ka jedhu malee. Haaluma kana irraa kan ka’e fakkaata, yoo Ermiyaas boqonnaa 28 dubbifnu Hanaaniyaan raajii fi abdii sobaan ka saba Isiraa’el biyya boojuu jiran goyyomsaa tur. Sabi Isiraa’el haala rakkinaa fi muddama yeroo sanaan iji hafuuraa isaanii jaamee, abdii sobaan of uruursanii jirenya isaanii dagatanii abdii Waaqayyoo irraas ija isaanii buqqifachuu isaanii Waaqayyo hin jaallanne. Yeroo kana egaa Waaqayyo ergaa kanaan gara isaanii dhufe. Ka inni jedhe, ‘dhugaadha deebisee isin nan dhaaba,’ isin nan yaadadha, (Ermiyaas 29:10) amma battala kanatti garu asumatti jireenya gutuu abdii sana jiraadhaa jedhe. Waaqayyo haalli isaan keessa jiran sun akka inni jirenyaa harkaa fudhatu, gadadoo duwwaan taa’anii akka hidhii xuuxan hin feene. Sababiin isaa haalli sun dhuguma isaan harakka hin jiru, garuu Waaqayyo harkka jira. Kanaaf isa isaan harkka hin jirree eeggachaa isa isaan harka jiru garu guutuutti akka itti dhimma ba’an isaan abboome. Abdii sobaa fi of goyyomsuu garaa-garaan rakkina isaanii akka irraanfatan otuu hin taane, amma haala hin taane kana keessaa ka danda’an haala ta’u ka gochuu qaban akka godhan Waaqayyo isaan irraa fedhu fedha ture. Si’a tokko tokko jireenyi keenyas kanuma fakkata. Yeroo sagantaan keenya nurkatti jigee, abdiin keenya battala tokkotti akka fixeensaa nu duraa adeemu, ka jalqaba nu dhuunfatu boquu buusuu, abdii kutannaa, gungummii, komee fi jirenyaa dhaabuu dha. Kun garu fedha Waaqayyoo miti. Haalli ulfaatoon karaa, wallaaluma kenyaan, dogoggora keenyaan, cubbuu keenyaan yookan immoo ka humna keenya gararraa ta’een nuqunnamuu danada’a; sirreessuufis humnaa keenyaa alas ta’uu danda’a. Kun hundumtuu garuu harkaa Waaqayyo ala miti. Waaqayyo, wallaalummaa keenya keessa nu basa, cubbuu keenya nuuf dhiisa, isa hunma keenya gararraa ta’es nurraa kaasa! Kun kan ta’u garuu yeroo isaatti. Yeroo isaatti Waaqayyo abdii isaa xumuruuf hin dhufa, hammasitti garuu jireenya guutuutti safara dandeeny keessatti akka daguu malee jiraachuuf dhamaanu dubbiin Waaqayyo kun nu yaadachiisa. Obbolessa koo obbolettii koo jireenya attamii jiraatta? Waaqayyo haala kamuu keessatti jireenya abdii sobaan of uruursanii itti gafatama ofii jalaa baqannu, yookaan immo akka ijoollee ormmaa ala gubanii hawasaa iirraa teenyee ka nuuf arjooman qofa dhadhamacaa, bara keenya gadadoon dabarsinu nurraa hin fedhu. Amma lafa jirru, haala jirru keessatti, Waaqayyo jireenya guttutti nu waame. Abdiin Waaqayyoo yeroo isaatti hin guuta, haalli amma ati keessa jirtus, bor guutuu Waaqayyon hin duunfatama, anaaf ati garuu harra’a safara amma dandeeny keessatti dhama’ina guutuu dhama’uu fi jirenyaa Waaqayyo nuuf kenne kallatti abdii Waaqayyoo keessatti jiraachuu dha. Lb. Dr. Gemechu Olana, Barrefame


text:
BBC-Afaan Oromoo.
Aministii Internaashinaal: ‘Shorokkeessummaan gaazexeessitoota hidhuun faallaa haaromsa itti jiramuuti’
Dhaabbanni mirga namoomaaf falmu Aministii Internaashinaal seera farra shororkeessummaa fayyadamuun Itoophiyaan gaazexeessitoota hidhaa jiraachuun isaa haroomsa biyyitti keessatti argamaa jiruu waliin tasa kan wal faalleessudha jedhe.
Dhaabbanni mirga namoomaaf falmu ibsa gaazexxeesitoota Sagalee Qeerroo Bilisummaa shan Fulbaana 5, 2019 hidhamanii ragaan tokkollee osoo irratti hin dhiyaatiiniifi himannaan irratti hin banamiin turan waliin walqabsiisee baaseen.
Geezxeessitoota hidhaa turan kunneen Biqilaa Amanuu, Abdii Guuttataa, Firoomsaa Baqqalaa, Gadaa Bultiifi Addunyaa Keesso jedhamu.
Magaalaa Finfinnee naannoo Garjii jedhamutti kan qabaman yoo ta’u isaan keessa Firoomsaa, Abdiifi Biqilaa Onkoloolessa 29 hidhaati hikamaniiru.
Mana hidhaa Komishinii Poolisii Finfinnee Maakalawii biratti argamu keessatti hidhamanii akka turaniifi Onkolooleessa 3 mana murtiitti dhiyaachuun dura guyyaa 27f mana dukkaanaa keessa maatiis ta’e nama biraa utuu hin qunnamiin turuu isaani Firoomsaa Baqqalaa BBCtti himeera.
“Himinnaan nurratti dhiyaate isin shororkeessitoota, shaneedha, abba torbeedha, waanuma akkasiitiin nama himatu. Kun waanuma dhaabbataadha hundaafu,” jedha.
“Waanti isaan akka ragaatti dhiyeeffatan hin jiru, qorannoofis nu dhiyeessanii hin beekan.”
Hikamuu isaaniin guyyaa tokko dura yeroo jalqabaaf qorataa duratti dhiyaatanii akka qorataman Firoomsaan ni dubbata.
“Yeroo sanatti wanta isaan ittiin nu himatan kana wantokkolle akka hin beekne itti himne.
Haala kana keessa hin jirrus hin beeknus kan jedhu kanaan mallatteessine.”
“Boorumtaasa ammoo nuyi nama sadii maqaa waamanii ba’aa nuun jedhani,” jedha waggaa tokko oliif Sagalee Qeerroo Bilisummaa keessa gaazexummaan hojechaa kan ture Firoomsaan.
Hiriyyooni isaa hidhaa keessatti hafan lamaan maaliif akka duubattti isaan hambisaan akka hin beeknes dubbateera.
Hidhamee kan tureefi Sagalee Qeerroo Bilissummaa keessa gara waggaa lama kan hojjate Biqilaa Amanuu gama isaan galgala naannoo saatii 3:30 fi 4:00 gidduutti qamoleen nageenya mooraa isaaniii cabsaniifi kaan ammoo yaabanii galanii to’anno jala akka isaan olchan BBCtti himeera.
Meeshaleen poolisoonni yeroo sana mana isaanitii fudhatame akka hin deebinee dubbata.
“Meeshaa keenya bilbiloota adda addaa yeroo gaafannu, namooti isin qaban wanta kana nutti hin fidne, eenyu akka isin qabeyyu nuti adda hin baafne, waa’een keessan baayye bitaa nutti gale nuun jedhu.
Nu qabanii nu hidhanii ka’anii meeshaa keenya achumaan hambifatan,” jedha Biqilaan.
Raagaalee barnoota shanan isaanii dabalatee, ragaalee barnoota namootni biroo hojii barbaacha isaanitti kutaa biyyaa irraa erganiif waliin wanti hunduu achitti akka hafee Biqilaan BBCtti himeera.
“Xalayaa yeroo sadii barreesinee hanga ammaa deebii hin arganne nuun jedhanii akkasumaan nu gadhiisani” jedha.
Waa’ee Gadaa Bultiifi Adunyaa Keessoo irratti guyyaa qorannoo Adunyaan yaaliif gara hospitaalaaf deemee waan irratti hin argamneef duubaatti hambisaniin jenne yaadne turre jedha.
“Ergasii garuu gaafa mana murtii deemanii beellama guyyaa 28 irratti qabuu isaaniiti kan dhageenye,” jedha.
Maaliif kun akka ta’e akka hin beekneefi raagaa addaa isaan irratti qabatan yoo jiraates akka addan hin baafne Biqilaan dubbateera.
Dhaabni mirga namoomaaf mormu Amnesty International Onkoloolessa 4 ibsa baaseen hidhamuu gazexeessitoota shanan kanaa balaaleeffateera.
Ibsa kanarratti gazeexxisitoonni Onkoloolessa 3 mana murtiitti dhiyaatanii himannaan ‘shororkeessummaa kakasuu’ jedhu irratti dhiyaate erga poolisiin himannaa kanaaf raagaa tokkollee dhiyeessuu hin dandeenyee hatattamaan hiikamuu qabu jedheera.
Amenest Internaationalitti Hogganaan damee Afrikaa Bahaa, Gaanfa Afrikaafi biyyoota Gireet Leeksii, Seyiif Magangoo “Raagaa tokkollee dhiyeessu dhabuun isaanii wanti qoratamu qabu akka hin jirre agarsiisa,” jedhaniiru.
“Ji’a tokko guutuu nama tokkoon osoo hin qunnamiin akkasumaan gaazexessitoota kana erga hidhanii booda, poolisiin Itoophiyaa mana murtiitti kan dhiyeessu danda’e qorannoo kanaratti gargaarsa gafachuun xalayaa Dhaabata Basaasaafi Tikaa Biyyaleesaaf ergan qofa ta’uunsa bayyee nama ajaa’iba,” jedhaniiru.
“Aanga’oonni mootummaa Itoophiyaa hatattamaafi halduree malee gazeexessitoota kana gadhiisanii akka isaan jireenya isaanii itti fufan taasisu qaba.”
Seerri kun irra deebiin ilaalamee gulaantaa idil addunyaa waliin walgituu qaba. Kana boodas gaazexxeesitoota hidhuufi gidirsuuf fayyadamamuu hin qabu” jedheera Seyiif Magango.
https://www.bbc.com/afaanoromoo/oduu-50344045?ocid=socialflow_facebook&fbclid=IwAR2QI1gt1bQ1hmLsLcMAHmiPqny6gUbelSgDVzPh13vtxN9_N01l2w6XW_g


text:
Oromia: Brief National History of the Raya & Azebo Oromo People in Ethiopia June 17, 2015Posted by OromianEconomist in Rayya Oromo.
Tags: Raya and Azebo, Raya Oromo
add a comment
Waayee gooticha sabboona Oromoo Jaal Lammeessaa Boruu: Aadde Worknesh Alemu & Aadde Lense Lammessaa Boruu Recount Jaal Lemessa Boru’s Revolutionary, Courageous & Exemplary Years in the Oromo Struggle June 17, 2015Posted by OromianEconomist in Obbo Lammeessaa Boruu, Oromia.
Tags: Aadde Worknesh Alemu, Lammeessaa Boruu, Lense Lammeessaa Boruu, Oromo people, Oromummaa
add a comment
Waayee gooticha sabboona Oromoo Jaal Lammeessaa Boruu haati manaa isaanii Aadde Warqnash Alamuu fi hintalli isaanii Leensee Lammeessaa OMN irratti seena isaan waan jedhan vidiyoo calqabaa kana irraa caqasaa. Vidiyoon lammataa kan raadiyoon Finfinnee Leensee gaafate dha. Vidiyoon lammanuu Afaan Amaaraatiin.


text:
Barri duumessaa kun darbee haalli jiruu fi jireenya addunyaa keenyaa tooratti akka deebi’u amantii keenya.
Kanaaf iyyuu barattootni keenya hundi keessaa ammoo eebbifamtootni waggaa kanaa qabxiilee harmaan gadii akka qalbeeffattanii hojii irra oolchitan isin yaadachiisuu barbaanna.
1. Firiin baroonta keessanii 60% kan madaalamu pirojeektiiwwan walitti fufiinsaan isiniif ergamanii fi madaalliin dimshaashaa 40% pirojeektii xumuraan ta’u hubachuun meeshaalee barnootaa sarara on laayiniin isiniif ergaman jabaattanii dubbisuun akka of-qopheessitan.
2. Sagantaan barumsaa eebba bara kanaa dabalatee kan hin jijjiirane ta’uu hubattanii waantota raawwachuu qabdan hundumaa yeroo kaa’ame keessatti akka xumurtan cimsinee isinitti dhaamna. Keessaa iyyuu eebbifamtootni Maastersii waraqaa qorannoo eebba keessan yeroo kenname keessatti raawwachuun eebbaaf akka of-qopheessitan isin yaadachiisna.
3. Barattootni keenya hunduu warra banoota fageenyaa dabalatee kaapaasota keessanii waliin toora ONLAAYINIIN hariiroo addaan hin citne uumuun qajeefamoota yeroodhaa gara yerootti ba’an hordofuu akka qabdan irra deddeebinee isin yaadachiisna.
4. Warreen kanaan dura eebbifamtanii ragaa barnootaa hin fudhatin gara kaampaasii irraa eebbifamtanii dhaquun waraqaa qulqullinaa(Clearance) akka xumurattanii dookumantii keessan fudhattan cimsinee isin hubachiifna.
Yuunivarsiitii Riifti Vaalii
Nagaa Waaraa Isiniif Hawwina!
Jaallamtoota Barattoota Yuunivarsiitii Riifti Vaalii, Keessaayyuu Eebbifamtoota Bara 2012tiif, Yaadachiisa
Barri duumessaa kun darbee haalli jiruu fi jireenya addunyaa keenyaa tooratti akka deebi’u amantii keenya.
Keessaa iyyuu eebbifamtootni Maastersii waraqaa qorannoo eebba keessan yeroo kenname keessatti raawwachuun eebbaaf akka of-qopheessitan isin yaadachiisna. as irratti jettanii jirtan. garuu haata’uu sababa xiqqoo tokkoof erga waraqaa qorannoo keenya xummurree dhiyeesine booda internal examiner qofaan qorannoo kiyya dhiyeessee osoon dhiyeessaa jiruu najeequudhaan akka ani dubbisee hin xummurre nagodhuudhaan gireedii qorannoo kiyyaa naf kaayuu diduudhaan qabee ka taa’utti jiruun kuni qaama kamiti iyyannee furmaata akka argadhu dhabee waan jiruuf gamakeessaniin furmaata akka naaf gootan kabajaan isin gaafadha.
examinarri biraa naaf godhamee qorannoo kiyya akka seeraan dhiyeessu isin gaafadha.
galatooma.
RVU damee Harar irraa. 0921845135


text:
Dhaabbani misoomaa Addunyaa Yunaayitid Isteets / USAIDn gargaarsaa namoomaa barbaachisaa ta’eef kan oolu doolaaraa Miiliyoonii Dhibba Afuri fi miiliyoonii 88 Itiyoophiyaadhaaf laachii isaa Ibsii embaasii Yunaayitid Isteets Finfinnee jiru irraa bahe beeksiseeraa.
Qarshiin gargaarsaa kun jiraattota biyyatti Miiliyoonii 4.8 wareen gargaarsa namoomaa atattamaan barbaadaaniif kan ooluu akka ta’ae kan beeksisee ibsii Embaasichaa, gargaarsaa kana keessaa wareen naannoo isaaniitii bakka waa bitatan hin qabneef Garbuu, Zayitii nyaataa fi kanneen biroo bitanii dhiheesuudhaaf wareen kaan immoo akka gabaa naannoo isaanii irraa bittaan qarshii harkatti keenuudhaan sochii diinagdee jajjabeesuudhaaf kan oolu ta’uu isaa hubachiiseeraa.
Akkasumas, dahimmaan nyaata madalawaa dhabuudhaan midhan irra gaha jiruu miiliyoonii 1.6 ta’aniif mannootan wal’ansaa gara garaa keessaa jiranif kan ooluudhaa jedhameera.
Balaa hongee biyyatti muudateen kan ka’ee beeladoonii Miiliyoonii Lamaa fi walakkaa ta’an du’uu isaanii kan mirkaneesee ibsii kun, gargaarsaa haara amma kennamee kana keessaa ammii tokkoo beelladootaa lubbuudhaan jiraan baraaruudhaaf akka oolu, qonnaan bultootaa immoo meeshaa qotiinsaatiin,sanyii midhaniitin, akkataa omishaa hongee danadamachuu danda’uu omishan irratti baruumsaa kennuudhaaf kan oolu akka ta’e beekameeraa.
Gargaarsii kun, jiraattonni biyyatti wareen bishaan dhugaatii qulqulluu hin argannee fi bakkewwan hongeedhaan midhamman keessa jiran akka bishaan dhugaatii qulqulina qabuu argatan kan taasisuu yemmuu ta’u, dubartootaa fi ijoollewan durbaa hookkora saala irratti hundaa’e irraa eeguudhaaf sochii taasifamu degeruudhaaf akka ta’e ibsii embassy Yunaayitid Isteets kun beeksiseera.


text:
Hagayya 05,2015 Caancoo
Wayyaanee fi ergamtooti sirnichaa qabeenya uummataa saamuun uummata gooluu itti fufan! Akkuma beekamu naannawa Shaggar aanaa Sulultaa magaala Caancoo keessatti qotee bulaa lafa irraa buqqisuun saamicha lafaa gaggessaa kan turanii fi sochii dargaggoonni naannichaa irraa ka’uun dabballoota lafa saamtan jedhaman
Itti gaafatamaa mana qopheessa magaala Caancoo nama Salamoon Dabbabaa jedhamuu fi mahandisoota magaala nama 3 dabalatee gaaffii fi sochii dargaggoo fuulduradhaabachuuf mana hidhaa kan galchan ta’uu gabaasuun keenya ni yaadatama.
Yeroo ammaa kana Wayaanee fi kaadiroonni ishee saamicha qabeenya uummataa irratti bobba’anii sochii uummataan saaxilamanii uummata goolaa jiru. Haaluma kanaan bulchaa aanaa Sulultaa kan turee fi yeroo ammaa godina addaatti waajjira barnootaa keessa kan hojjatu namni Tashoomaa Hurrisaa jedhamu maallaqa uummataa qarshii miliyoona 1.5 gara dabarsuu isaa sochii uummataan ifatti saaxilamuu isaa irraan kan ka’e saamtonnii fi hattooti mootummaa Wayyaanee naannawa kanatti argaman uummanni nurratti sochii eegale jechuun raafama keessa galanii jiru. Kanumarraa ka’uun nama qabeenya uummataa saame seeratti siniif dhiyeessina jechuun uummata keessa naanna’uun uummata hololuuf yaalanis dargaggoo fi uummanni naannawa kanaa waliin tahuun hattuun seeratti dhiyaatus murtiin itti laatamaa hin jiru isin nu sobdu nu saamaa nu miidhaa jirtu jechuu holola isaanii dura dhaabachaa jiru.


text:
Gaffi domondaa aziilii fransa kessatii
The update is no longer available in this language (except form 4), refer to the other languages.
Fiish aziilii kan jedhamuu tajaajiilaa interneetii ariitii dhan barbachiisaa dha. Sababaa jenee kan yadnee godantootaa heduu dhibantaan lakawaman sadarkaa meenshaalee ta’uus sadarkaa bulchiinsaa seeraas haalaa sodachiisaa ta’uu irraa jiirachuu kesan kan ittii ilaalamu ta’uu isaadha. Godantoonii tokkoo tokkoo baka dhokataa giduugaleesaa tiin godhamanis achiitii ta’anii gargaarsaas ta’uu hordoffaa hin kenamuuf. Ida’uu dhan godantootaa hundaaf bakii irraa fudhatamaan wan hin jiireef bayeen isaanii wan idoo jiireenya hin kenamnen akka barandaa bulan ta’anii jiiran.
Saayiitiin kenya kan qopa’ee « Fiishii » gaffii maxanttuummaa dhiyesuuf mirgaa isaa kabajiichsuu fi akka harkaa bulchiinsaa farnsaayii hin senin odeefannoo barbachiisaa kennuuf kan qopa’anii dha.
- odeefannoo qamaa bulchiinsaaf kenaman hundaa koopii isaa isiin birraa akka ta’uu isiiniin beeksisnaa.Gardez toujours une copie des documents remis à l’administration.
- odeefannoo orjjiinaalii akka hin fidnee.
Namootaa gaffii maxanttuummaa dhiyesan wa’ee mirgaa isanii odeefannoo akka argatan ATMF, Dom’asile (domazillii), Gisti (zistii), la Cimade (Laa siimaadii) fi Waldan abukaatoo yookan Elena kan jedhamuu biroo walda gargaarsaa dhabanii jiiranii tajaajiilaa.
- Biroo fi sa’aa wixataa fi roobii sa’aa 8 hanga12 tii. Idooniis 10 rue Affre 75018 Paris.
Sommaire
Articles de cette rubrique
1. Namoottaa Gaffii Maxanttuummaa Gaafataniif Baki irra Fudhatamuu (PADA)
2. GUDA kan jedhamuu birroo koba gaafii maxanttuummaa keessaa addeemsii durran godhammuu (preefeekuturii fii Ofii)
3. Adeemsaa Dublliin saddii (biyyaa gamttaa Awroopaa birraa keessaa hajjaa dabaru)
4. Biyyaa faransayii keessaa namootaa biyyaa hin qabnee kan itti egamuu biroo OFPRA biraa gaffii maxanttuummaa dhiyesuf.
5. Murtii didaa Ofpra mormuf Cour nationale du droit d’asile (CNDA) mana murtii sabootaa maxanttuummaa birraa dhiyatuu gaffii oliiyannoo.
8. Ijjollee mattii malee biyyaa alaa kessa kanta’an


text:
Pigment
Pigmentiin waan qalamu ifaa isaa irratti (amh) antsabaraqu jijjiru dha, kunis waan qalamu fillaxe xuxuuf. Dalagaan kunii immo fluorescence, phosphorescence, fi gossa biraa luminescence, kan waantichinu ifaa ofii kessa basuu irra gargari jirra. Waantonni bayeen fillanodhan wavelength ifaa hanga ta'ee xuxuu. Waantonni ilmen nama fillate fi midhasite akka pigmentiit fayyadamtu ammalaa adda ta'ee kan akka waan biraa qalamu jijjiru danda'an isaan dandesisuu qabu. Pigmentiin kuniis humna yokan jabenya tinting gudda kan waantotta isaan guilarmo qalayyadamatu yfiin olmaan kkantolaq delhaatu masqii fantol kan qalamu jijjiranii calluu qabachu qabu. Akkasumas temprature kara hundan argamu kessatti, akkata solid kessatti ofii danda'ee jirrachuu qabachu danda'a.
Dalagaa industry fi akkasumas arts yokan barnotta fakki kessatti, ofii danda'u fi osoo hin jijjiramiin argamuun amalla (property) bayye barbadamu dha. Pigmentiin jijjiraman yokan kan permanent hin tanee fugitive jedhamanii bekamuu. Fugitive pigments kan jedhaman kuni akkumaa yeroon darbuun yokan yoo ifaan walit dhufaan ni baduu, isaan tokko tokko immo akkanumatti gurata'u.
Pigments kan fayyadaman dibba, qallamu, plastik, uffataa, cosmetics, nyatta fi waanen biraa qallamu dibuuf. Pigmentonni bayeen midhafama industry fi visual arts kessatti tajajilaman colourant gogogga yoo ta'anii, isaanis kan yeroo bayye dakamani akka duqetit argamanii dha. Duqetonni kunii waan qo'anoof tajajilamuu (vehicle yokan matrix) kan qalamu hin qabne kessatti naqama.
Garagarumaan yeroo bayee immo pigmentotta jidutti ni godhama, kunis kan vehicle kessatti hin makamne, fi dye kan fesashi yokan immo vehicle kessatti makama ta'ee dha. Colorantiin tokko pigmentille qallamulle (dye) ta'uu ni danda'a kuniis vehicle tajajilamee irratti hunda'udhan. Akkataa tokko tokkot, pigmentiin qallamu (dye) irra akkataa Jabba-ummu qallamu (dye) makama fi sodaa sibilla (metallic) wajiin ta'uu irra umamuu ni danda'a.


text:
Image Credit: ehrp.org
Onkololeessa 31, 2017: Hogganaan mormii siyaasaa Itiyoophiyaa Obboo Baqqalaa Garbaa mana hidhaati akka gadhifaman Manni Murtii Olaanaa Itiyoophiyaa guyyaa kalleessa akka dabarse gaazexaan Adis Istaandaard maxansa isaa Onkololeessa 30 Bara 2017 irratti gabaasera. Obboo Baqqalaa Garbaan hayyoota Oromoo fi dura bu'oota paartiI Warraaqsa Federaalistii Dimokraatawaa Oromoo (Oromo Federalist Congress) biroo waliin imala biyya alaattii erga deebi'aniin boda motummaa Wayyaanettiin haqa malee himata shororkessumaadhaan waggaa lamaaf mana hidhaa kessatti gidiramaa turaniru. Mani Murtii Ol'aanaa mirga wabii Obboo Baqqalaa Garbaattiif ajjajus, hanga ammaa garuu mana hidhaa keessa jiran midiyaaleen biyya keessaa fi ala jiran gabaasaa jiru. Itti aanaa dura ta’aa paartii mormituu Warraaqsa Federaalistii Dimokraatawaa Oromoo kan turan Obbo Baqqalaa Garbaan, kana duras, motummaa abbaa hiree Tigiraayittiin waggaa sad'ii fi baatii torbaaf akka hidhaman ni yaadatama.
(C) Adis Istaandaard , OMN
#Oromiyaa #oduu #OMNNews #AfanOromonews #WarraaqsaFederaalistiiDimokraatawaaOromoo #OFC #OromoFederalistCongress #BekeleGerba #TPLF #OPDO #MeraraGudina #BaqqalaaGarbaa #Oromianews


text:
********************************************************************
Hub: Osoo dubbiftee hin fixin hin mufatin!
Akka jiruuf- ana, sih fi onnee uummata Oromoo keessa jira. Akka hin jirreefii-lafarra hin jiru. Waa hojjetaa hin jiru, akka jaarmiyaatti hin jiru, waraanaan hin jiru, siyaasaan hin jiru.
ABOn waan sadiin jira~kaayyoon jira, alaabaan jira, yaadaan jira. ABOn waa sadiin hin jiru-waraanaan hin jiru, hogganaan hin jiru, jaarmayaa/miseensaan hin jiru. Deebi’ee jiraachuuf waan sadan kana deebifachuu qaba.
Waan kana irratti bara 2004 kora sobaa 3ffaa dura maqaa ‘’Galmee Waahimaa’’ jedhuun qabsiisa koree qopheessituu koraaf yaada bal’aa barreessee ABO net karaa jettuun facaasaan ture. Akkan amanutti namoota miseensa jaarmayaa biyya alaa muraasa qofatu dubbisuuf carraa argatee ture. Ani gaafasuma dubbiin naaf galtee miseensummaa ABO of irraa mulqee namtokkummaan sossohuu eegale. ABOn afuura DNA kiyyaa ti. Namni naaf hin kennu, na hin dhorkus. Kunoo har’a gaheera. Alhamdilillah!
“Addi Bilisumaa Oromoo hin du’us hin mo’us, dhukkuba kanseriin qabamee jira.’’ jedheen barreessaa ture. Rakkoolee jajjabduu dirree irraa egalanii hanga biyya alaatti nu duukaa furga’anii hanga har’aatti ‘kaansera’ nutti tahanii fayyuu dadhabnetu jiru. “Boombii of harkaa qaban yoo yeroon dhukaasan ykn fashalsan malee lubbuu qusachuus tahe balleessuu hin dandahu.’’ Yoo yeroon diinatti darbite ittiin ajjeefta, kan diinni sitti darbe ammoo yoo saffisaan fashalsite lubbuukee oolfatta. Kana garas yoo baate -adios’, fixatte-ciiftee urjii lakkaawuudha.
ABOn sababi hin duuneef waan yaadaa fi qalbii uummata Oromoo keessa jiruuf, waan hin mooneef ammoo tuqaalee 20 tarreesseen lafa naqe. ‘Achi abbaashee!’ jedheen bara sana hobbaafadhe. Baddaa fi gammoojjiin rakkoo jiru waliin mari’atee furuu irra ana nama homaa tokkotti hin galle irratti duula bane. Odaa Xasee yoo galmee keessaa qabaate deebise post gochuu dandaha. Mee naaf gaafadhaa.
Rakkoo yeroo sana tarreesse keessaa martinuu har’a illee dhugooma qabu: Rakkoon 1ffaa hanga 5ffaa inbox kiyya keessaa waan delete tahee citee badeef yaada isaa waraqaa duraan qabu irraa ilaaleen akkasitti tarreesse: 6ffaa-20ffaa inbox keessaan itti dabale.
**********************************************************************************************************************************************
RAKKOO 1FFAA: ABOn dhaaba diktaatora: Osoo hin dubbisin hin mufatin. Oromoon aadaa dimokraatawaa qaba. Seenaa qabsoo waggoota darban keessatti yeroo mootummaacehumsaa seenamee kaasee hanga ammaatti murtii mariin sirnaan irratti geggeeffamee murtaawe tokko argee hin beeku. Caasaa jaarmiyaa sirnaan diriiree murtiin ittiin dabru hin turre. Hogganni dhaaba riphee lolaa gaara keessa tahee caasaa isaa biyya ormaa keessa diriirsuun muudee buusuu fi abbaa fedhu akka fedhutti ajajuu hanqatuun rakkoo cimtuu turte.
RAKKOO 2FFAA: Waldiddaa miseensota dhiheenya biyya irraa bahanii fi kanneen ala turan gidduu jiru: Miseensota dhaabaa Keeniyaa irraa kolugaltummaan biyya ormaa keessa qubatanii fi kanneen duraan ala turan gidduu walrigdaa hedduutu deemaa ture. ‘’Waa’ee qabsoo ana malee ati hin beekuun” heddummatee lolli wal gidduu eegale.
RAKKOO 3FFAA: Guddisanii of ilaaluu (megalomania and organizational cult.): Diina tuffachuu fi humna ofii hanga inni gahu tilmaamuu dhabuun abdii hin taane uumeetu injifatamuu fide. Abdii akkasii irraan kan ka’euummanni ABO tuffachuu eegale. Oromoo marti abdii kanaan rarraga bilisummaa dhandhamuuf ariifachuu qofa tahe. Kun ammoo osoo injifannoo hin gonfatin of-tuulummaa (chauvinism) nu keessatti uumuu dandaheera. Injifannoo dura fakkaruun haa hafu.
RAKKOO 4FFAA: Rakkoo gandummaa: WBO keessatti 1992 waanan xiinxale tokko waraana ganda tokkoo keessa iyyuu gandummaatu ture. Namoota meeqatu sababa akkasiin dhiibamee diinatti gale. “Jaalle ennyu ijoollee eessaa ijaara?!, jaalle eenyu ammoo ijoollee eessaa ijaara!?’’ jennee wal gaafataa turre. Sabboonummaan Oromummaa hafee, sabboonummaa gandummaa ijaaruutti deebi’ame (“micro nationalism” -jedha Waahimaa).
RAKKOO 5FFAA: Rakkoo barnoota/muuxannoo fi dandeettii dhabuu (dhukkuba “ni beeknaa!”)-Kana jechuun miseensi dhaabichaa gameessi ykn hogganni muuxannoo ykn barnoota baraa gahaa dhabuudha. Barnoota akadamii qabaachuu ni malan, kun ammoo leenjii gara garaa fi toftaa hogganaaa haarawaa horachuun ni feesisa. Haalli bara Gullallee fi Taashaa ture waggoota 15 booda hin hojjetu. Kan ABOn baruu hin dandeenye dhukkuba “ni beekna’’ jedhu sana beekuu baruu hanqatuu isaa ti.
RAKKOO 6FFAA:- Wal-diddaa miseensota waranaa keessa ture:- Kun miseensota jaarmiyaa gara garaa gidduutti kan calaqqisaa turee dha. Humna waraanaa kufiinsa mootummaa Dargii booda dhaabichatti dabalamee fi miseensa waraanaa kan duraan gaara ture gidduutti wal-diddaa uumameen gaaga’amni hedduun dhaqqabeera, basaasni diinaa hulluuqee dhaaba keessa seene. Olola diigaa fi kan waraana haamilee buusu tahee gaaga’ama adda adddaa dhaqqabsiiseera. Dabree amma illee mul’ataa jira.
RAKKOO 7FFAA:-Dadhabiinsa caasaa jaarmiyaa irraa calaqqisaa ture:-Kun jechuun sadarkaa nam-tokkee irraa eegalee hanga gubbeetti dirqama miseensaa ifaan kaa’uu dhabuu fi waaltina caasaa jaarmiyaa eeguu dhiisuu irraan kan madde ajaja gadii fi olii saffisaan wal-ciniinsisuu hanqisee ture,ammas jira. Ajaja dabarsuu irratti dadhabiinsa uumee waan tureef gara sirna- dhabiinsaatti(anarchy) adeemamaa ture.
RAKKOO 8FFAA:-Garaa garummaa(wal-qoodinsa) qondaalotaa fi miseensa nam-tokkee gidduutti uumamee ture:- Miseensi uleen akka inni gartuudhaan of ijaaruuf karaa baneera. Fkf Gartuu gantuu, gartuu dabballee, gartuu abbaa galaa, gartuu qaruuxee, fi kkf. Amanamummaan dhaabaa hafee gartuulee kanneeniif amanamuun ni turte. Kun ammoo akka wal beekaniin quunnamtii diriirfachuu fi wal-dura dhaabbachuutti deebi’ame jechuu dha.
RAKKOO 9FFAA:- Dhibdee hanqina jaarmiyaa intelijensii:- Qabsoon bilisummaa kam iyyuu jaarmiyaa jabaa akkanaa malee bakka yaade gahuu hin dandahu. ABOn ammoo jabina karaa kanaa irratti waan hedduu hojjete hin qabu. Waan iccitii eeggachuu irratti aadaa keessaa kan maddee fi haala rincicummaa qabnu irraan kan madde jaarmiyaa dhibdee akkanaa furu irratti daran hojjechuu feesisa.
RAKKOO 10FFAA:- Dhabiinsa hoggana ititaa:- Seenaa qabsoo oromoo irraa akka hubanutti wareegama qondaalota jajjaboo fkf Magarsaa Barii, Baaroo Tumsaa, Elemoo Qilxuu Abboomaa Mitikkuu, Nadhii Gammadaa, Guutamaa Hawaaz fi kkf kan ka’e rakkoon hogganummaa mudatuu maleera.
RAKKOO 11FFAA:- Haala rincicummaa(rigidity) dhaabichaa:- dhaabni qabsoo bilisummaa geggeessu warraaqaa fi haala duukaa tarkaanfataa(flexible) tahuu qaba. ABO garuu haala kana irraa fagoo jira. Yeroo yerootti of gamaggamee haala keessaa(internal dynamics of development) fi alaa xiinxalee kamtu dhiibbaa cimaa qabaa fi hin qabu isa jedhu secca’ee ittiin tarkaanfatuu hin dandeenye. Kun ammoo akka ABO hullufa(faction) gara garaa of keessatti biqilchu isa taasise. Keessa taahanii akka of ijaaraniif karaa bana. Kun gartuun of ijaaruuf(group formation) karaa bane jechuu dha. QCn akkasiin hullufe.
RAKKOO12FFAA:- Fedha aangoo:- akkan amanutti kan aangahuun malu akkaataa dandeettii fi gahee qabsicha keessatti qabaataniin tahuu mala ture. Mee fkf miseensi tokko yeroo dheeraa biyya alaa turee -miseensa k.gidduutti na fudhatuu didan jedhee Awuroppaa kana keessaa deemee akka wadala harree lafa dhiita. Kana jechuun eessaan aangootti ol-bahuu malee -qabsichaaf maal gumaachu kan jedhu hin turre, ammas ni calaqqisa. Miseensi hedduun karaa ittiin gabaasaa sobaa sassaabbatee hogganatti ol-dhihaatu tolfata malee karaa itti qabsoo dandammachiisu irratti hojjetee hin beeku. Ragaa tuquu yoo feesise ni dandahama.
RAKKOO 13FFAA:- Wal-kaadhimmachuu:- Siree fi saree of duukaa fuudhanii lola hin dhaqamu. Kana jechuun kaadhimaa of duukaa yoo fudhatamee deemame, osoo ho’ifatanii ciisanii diinni dursee nama weerara. Kun siree ilaala. Sareen ammoo dutteetu diina namatti damaqsiti jechuu dha. Dhaabni kun wal kaadhimmachuu eyyamnaan shamarran babbareedoo qondaalli filatee qabatee fixe. Miseensi uleen hinaaffaa irraan kan ka’e qawwee fudhatee kute. Kaan ammoo walitti dhukaasuutti gara gale. Ragaa yoo feesise kurna tokko tuquun ni dandahama. Shamarran hedduutu garmalee gandatti hafe. Lola gubbaatti qondaala reeffa kaadhimaa isaa irra dhaabbatee booyu argeen jira.
RAKKOO 14FFAA:- Sab-quunnamtii(SBO):- dhaabni tokko meeshaa sab-quunnamtii qabaachuun hedduu dansaa dha. Falmaa hin qabu. Bu’aan qabsoof qabus hagas gaarii dha. SBO bu’aan inni bilisummaaf qabu hedduu abdatamaa dha. Yoo sirnaan itti hin fayyadamin ammoo iccitii fi qabeenya qisaasuu dha. Yeroo mara sagantaa isaa hordofeen of gaafachuutti ka’e. Maali nama qindeessu hin qabu moo maaliif akkas taha, kan jedhuun of gaafadha. Waa’ee qabsoo keenyaa ilaalchisee haala biyya keessaa irratti diinni yoo iccitii keenya baruu fedhe SBO irraa argachuu mala. Sochii barattootaa, WMT, gargaarsa qonnaan bulaa fi kkf oduun qilleensarra oolu hedduu iccitii qisaasee balaa fiduu mala. Sagantaleen dabran haala yeroo duukaa xiinxalamanii akka miiltolee qabsoo horachiisuu malutti tahuutu irra jira. Kana yeroo biraan itti deebi’a.
RAKKOO 15FFAA:-Si’aayina/saffisa dhabuu:-
“Kun rakkoo dhiiga keenya keessaa maddemoo kan adeemsa keessa nutti dhufe?” jedheen yeroo baay’ee yaadee dadhabe. Yeroo mara of ittisuu(defensive) malee tarkaanfii haleellaa(offencive) fudhatnee hin beeknu. Odeeffatnoo qabnu irratti illee hundoofnee kana hin goonu. Fkf humna muraasa tokkoon bakka tokko qubannee yoo jiraanne diinni saglii tokkoon dhufee nu facaafti. Kun maal irraa madde jedheen yaadaa ture. Waraana keenya bifa waraana mootummaa(conventional)n leenjifne. Diinni ammoo toftaa riphee lolaatti fayyadamti.Nuti osoo hin bilisoomin mootummaa taane.’MEGALOMANIA’ inni jedhan isa kana.Kanaan wal qabsiisee waanan xiinxale ‘qiyyaafannoo’ dha.waraana leenjifnu keessatti harka meeqatu qiyyaafate rukuta isa jedhu irratti qondaalotni waraanaa deebii itti haa kennan.
RAKKOO 16FFAA:- Dirmannaa dhabuu :- ABO karaa humna nama baratee fi humna waraanaa dirmannaa feesisu argateera jechuun tasumaa hin dandahamu. Humna namaa leenjisanii bobbaasuuf dirmannaa yeroon feesisa. Kun kan keessaa yeroo tahu, karaa alaas ammoo miltolee qabsoo dhabuudhaan kan ka’e rakkoolee hedduun mudatuu malaniiru.
RAKKOO 17FFAA:- Dadhabiinsa karaa qabsoo dippiloomasii:- Dadhabiinsa karaa gama kanaan akka ”the quick brown…..” nurratti raawwatu taheera.
RAKKOO 18FFAa:- Akkaataa murtiin itti dabru:-(decision making process):- Wal gahii dhaabichaa yeroo hedduu keessatti barruun gabaa qabamee murtiin hin dabru, sirnaan hojii irra hin oolu.Yoo ragaa feesise osoo gama biraa hin deemin koreeleen biyya alaa yaada kennuu ni dandeessan. Akkuma waldaa afooshaa walitti wacamee gargar deemuu taate. Aadaan akkasii kun jirriiramuun gaarii tahuu mala.
RAKKOO 19FFAA:- Yeroof kabajaa dhabuu:- Rakkoon sa’atii kabajuu dhabuu kun yeroo mara calaqqisa. Lola keessatti sekoondii tokko boodatti hafuun hagam akkanni gaaga’ama fidu murtii keessaniifan dhiisa.
20 FFAA:- XUMURA GALMEE WAAHIMAA
Xumurri Galmee Waahimaa gabaabduu dha. Hanga har’aatti wal-irratti malee diina irratti hin hojjetin jirra. Ammaan booda garuu guddisanii of-ilaaluun (MEGALOMANIA) haa hafu. Yeroo duukaa of jijjiiruun miiltolee yaa horannu (tactical and strategic alliance). Uummata biyya keessaa akka iccitii tiksu barsiifnee(closed society) haa ijaarru, dippiloomaasii haleellaa (offensive) haa hordofnu, dhuunfata WBO haa babal’ifnu. Waliif haa gallu, wal haa kabajnu, wal haa amannu, waliif haa ajajamnu,diina dursinee haa sossoonu!
Afaan Ingilizian cufa:- ‘My case is hunger for JUSTICE. Sometimes JUSTICE takes more than a life time…..the case of life time, but that seems impossible to win……’ Adios! Fixadhe!” jedha ture. Sat: 10/23/2004, 10:13 PM
**********************************************************************************************************************************************
ABO bara 1992 yeroo qophii tokko malee mooraa fi Mootummaa Cehumsaa keessaa bahe waraanni isaa gaaratti deebi’e akkam ture isa jedhu qorannoof dhiifnee “hogganni isaa maal fakkaata ture” isa jedhu ilaalla.
Hogganni ABO yerosii gosa sadii irraa ijaarame. Hoggana dirree bahaa irraa dhufe, hoggana dirree dhihaa irraa dhufee fi kanneen mana hidhaa dargii turanii bahan. Kun walrigdaa (friction) sadii keessa isaan galche. Waggaa tokko mootummaa cehumsaa keessa turame keessatti walitratti hojjechuu malee waliin hojjechuun hin turre. Ni bahame, achii booda akkam tahan?
Hogganni murannoo qaban dirreetti bahan. (Galaasaan dirree bahaatti; Nadhii fi Guutamaan dirree kibba bahaatti; Milkeessaa, Daud, Nagaasaa, Abbaa Caalaa, Waaggaarii, Booruu, Abbayee fi Dibaabaan dirree dhihaatti bahan. Leencoo Lataa yeroo murtaaweef (June-October) Finfinneetti hafu, kanneen biroo marti xayyaaraan biyyaa bahan.
Lolli itti fufee humni WBO bultiidhaan haphataa dhufe. SBOn cufamtee hamileen jabee waraanni faca’e. Hogganni karaa dhihaa ture haalli itti jabaatee wareegamni itti hammatee (Milkeessaa, Abbayee, Nagaasaa, Waaggaarii, Booruu, fi Dibaabaan ni wareegaman) Daud fi Abbaan Caalaa lubbuun bahanii 1992 keessa Suudaan seenan. Karaa Bahaa fi Kibba Bahaa humni hangi jirtu of jireessuun sossohaa turee bara 1994 keessa hangi wareegame wareegamee kan hafe hogganni biyya irraa dheesse. WBOn faffacaatee of jireessuutti deebite. Humni WBO sagalii fi muraasaan walitti deebitee golba Solooloo keessatti wal ijaarte. Baddaa Gujii fi Booranaa keessa bifa sagliin sossohuun egalame. Ani 1996 saglii Bulee Horaa fi Galaana Abbayaa keessa turte waliin sossohaa ture kanaaf ragaan baha.
Bara 1995 eegalee waraannii fi hogganni quba wal hin qabu. Oduu sobaa qopheessuun gara gaazexaa Urjii fi Seyfe Nebelbalitti erguudhaan oduu dirree irraa ergamte fakkeessanii facaasuun eegalamte. Gorsi keenya yerosii ‘’dubbiin kun bubbultee isin galaafatti’’ jenne hin fudhatamne, booda garuu ibiddi ishee isaanuma waxaluu eegalte.
Hogganni biyya irraa baqatee biyyoota ollaa 2n Suudaanii fi Keeniyaa keessa riphee walii isaa riguutti ka’e. Gartuu Diimaa, gartuu Daud, gartuu Galasaa . . .tiin osoo xaph wal gochaa jiranii, Wayyaaneen mootummaa Keeniyaa mattaatee akka achirraa arihaman taasifte. Diimaanfaa Awurooppaatti, Daud Amerikaatti, Leencoon Kanaadaatti, Abbaan Caalaa Yamanitti dheessan.
Osoo kanaan jiranii 1998 Daud qondaalota waraana facaaftee biyyaa baate walitti qabatee Somalee keessatti kora hatattamaa taa’e. Galaasaa galaglchee ofii itti dabre. (gocha kana keessaa nuti illee harka qabna. Nama biraa qofa yakkuu osoo hin taane ofiis itti gaafatamna.). Itti gammadnee, “egaa amma Daud jijjiirama saffisaa fidee, hoggana ititaa ijaara” jennee abdannee turre. Abdiin keenya dhadhaa ibidda buute tahuu eegalte.
Waanan kana hundumaa tarreesseef ABOn 1995 irraa eegalee miseensota dirree irraa gananii biyya alaa irra faca’anii jiraatan malee miseensa sirnaan ijaaramee sochii waraanaa fi siyaasaa geggeessaa ture biyya keessaa hin qabu. WBOn faca’e sagaliin facaatee of jiraachisuu irra ture Booranaa fi Gujii, akkasumas karaa bahaa, karaa dhihaa ammoo kan Laggaasaa Wagii ala jira jedhanii dubbachuun hin dandahamu.
1998 irraa eegalee lola Wayyaanee fi Shaabiyaaf haa tolu malee ABOn bakka itti hirkatu argate. Carraan silaa hoggana ititaa deebisanii itti ijaaran argamee osoo jiruu carraa kanatti fayyadamuu irra walitti galagaluun wal jifatanii ABO 2001 keessa 2tti baqaqe. Dhukkuba tokkoffaa.
Murni Ertiraatti hafe silaa 2004 keessa kora sabaa waamanii sirreessuun osoo dandahamuu korri sabaa kora sobaa taatee raffujiin Kanaadaa fi Amerikaa walitti yaatee dhukkuba 2ttaa itti dabaltee galte. Akkanaan waggaa 4 guutuu dhukkubaan gadadaa turee 2008 keessa silaa ammas kora waamanii hoggana tolchuun osoo dandahamuu dhukkuba irratti dhukkuba dabalachuun daran dhukkubsatee afaan du’aa gahe.
Ergasii as waan deemaa jiru- walirratti ololuu, wal saaxiluu, diinaaf dabarsanii wal kennuu fi komputera duuba dhokatanii wal balaaleffachuun itti fufee kunoo fullaanee bara 2017n baane. Bara kana bara OPDOn illee akka bofaa biyyoo arraabdee fayyuuf carraaqxu kanatti, murni ABO tokko ‘’jira’’ ofiin jechuuf saanduqa reeffaa keessaa rurrukutaa jira.
Kanaaf ABOn maqaa fi afuuraan jira, qaamaan erga du’ee bubbuleera. ‘’Vegetative stage’’ isa jedhan keessa jira. ABOn Jira-kan jiru ammoo caccabee roga gandaa keessa, onnee uummataa, anaa fi si keessa jira.
Cabaa qaama ABO tokko qofa fudhatanii akka ABOtti balaaleffachuun sirrii miti. Adda baafadhu.
Bilisummaa uummataa cabaa jaarmayaa tokkoo irraa eeguunis sirrii miti.
Bilisummaan cabaa jaarmayaa tokkittii miseensota waraanaa nama dhibbaafi shantamaa fi jaarolee ciimmaa ijaa iyyuu haqachuu dadhabde 10n biyya ollaa riphxee ciiftuun hin dhufu, abadan.
Bilisummaan Oromoo kan mirkanaawu jaarmayoota Oromoo mara, uummata Oromoo fi firoota uummata Oromootiin.
Kanaaf bilisummaan kan dhufu uummata Oromoo (jaarmiyaalee siyaasaa mara, amantaa, dinagdee, aadaa, dargaggoo, qotee bulaa, barsiiftota, shamarran, . . .) fi fira oromoon tahuu wal hubachiisuun gaariidha.
Sitti himeeraa bar! Dubbiin Oromummaa kun yoo dhiisanis nama hin dhiiftu.
Sana ammoo kan nutti qabsiise ABO dha.


text:
Diraamaa Dambalii Kutaa 1ffaa
Eebba Diraamaa Dambalii karaa TV OBS dhihaachuuf qophiirra jiru
Seenaa Abdissa Waan jedhantu nama dhiba yaa Lammii!!! Eebba Diraamaa Dambalii karaa TV OBS dhaan dhiyaachuu dhaaf jedhu eebbisiisuuf Ganama Adaamaa irraa ka’een Finfinneetti qaxxise.Yeroon …Read More »
New Dirama Afaan Oromoo (Sin Dabrin)
Aartii Afaan Oromoo Guddisuuf gummaacha keenya haa baanu!!! Yaada qofa kannachuun guddina Aartiitiif humaa hin godhu. Tanaaf gahee gama keenyaa bakka jirruu bahaachuun dirqama lammummaa …Read More »
Short Oromo Film- Mr .Master killer
Fiilmiin kuni waa’ee ” Master Plan” Maastar Pilaanii lafa Oromoo fi Duguggaa Sanyii Saba Oromoo irratti godhuuf gabroomftaa TPLFn labsame, Sabni Oromoo kan hin fudhanne …Read More »
KEYIRAT YUSUF’S ASAANTII SURPASSES EXPECTATION AND DELIVERS A MUST SEE FILM!
BY THE EDITORIAL BOARD OF OromoTV.com In a world of seemingly infinite connectivity of Oromos across the globe, one can imagine the difficulty of producing …Read More »
Diraamaa: “Namni dhungatamu dhabeen an isa dhungadhaa”
Filmii fi artii #Afaan #Oromoo dagaagsuuf ummati Oromoo qallatti afranuu kan argamuu shoora isa taphachuu qaba! Ummani Keenyya bak… https://www.facebook.com/video.php?v=329176800623158Read More »
“Bakka itti shaakallullee hin qabnu”
Gaafiif deebisaa Akkeesstii/fakkeessituu jaalamtuu diraama garagaraa hojjatuun beekkamte Aaddee Abbabach waliin TV ergamtuu wayyanee waliin taasifame haala gaddisiisaan xumurame… Bakka itti shaakallullee hin qabnu jettee …Read More »


text:
Jilli Buttee Dhaabuu ka wagga saddeetitti al tokko Gadaa Booranaa keessatti raaw’atamu, Areerotti gaggeessamee xumuramuu Abbootiin Gadaa, Sagalee Ameerikaatti himanii jiran. Sirna kana Gadaan haaraan Baalli fudhatu kan gaggeessu ta’uu ka dubbatan qorataan seenaa fi aadaa booranaa, Obbo Jaatanii Diidaa “Ka baranaas ji’a tokkoo oliif Aanaa Areerotti gaggeeffamaa ture torbee kana xumurame,” jedhan. Hoongeen naannicha keessatti hammaatus jilli kun haga danda’ame sirnumaan geggeessame, jedhu abbootiin Gadaa sirnichatti hirmaatan.
Jilli Buttee Dhaabuu Godinaa Booranaa, Areerootti Geggeessamaa Ture Xumurame
Kanaas caqasuu feeta ta'a
-
-
-
-
-
-
27-09-2022
Sirni Gubaa Masqalaa Finfinnee


text:
Namni tikkeeta malee seene baaburarraa darbatamee du'e
Baabura irratti namoonni miidhamanii jennaan qondaaltonni Masrii hidhaa seenan.
Gaafa Wiixataa osoo baaburri imaluu namoonni lama irraa utaalani namni tokko yoo du'u tokko ammoo haalaan miidhameera.
Miidiyaaleen biyya keessaa namni du'e Mohaammad Iiidi jechuun baaburaa deemaa turerraa nama Ahmad Mohaammad jedhamu waliin utaaluu isaa gabaasaniiru.
Jarri kunneen tikkeeta malee waan imalaa turaniif Paawundii Masrii 70 (birrii 128 ) akka adabbiitti akka kanfalaniif jedhamanis hin qabnu jedhaniiru.
Viidiyoo intarneeta gubbaa gadhiifamen, imaltoonni osoo baaburri suuta imalaa jiru nama imaltoota to'atuun baaburarraa akka ''dhiibaman'' agarsiisa.
Namni isaan dhiibe baase jedhame homaa hin balleessine jedhus qoratamaa jira. Hogganaan baabura sanaallee hidhaa seeneera.
''Ani homaa hin goone isaanitu utaale. Qarshii waan hin qabnef balbala baaburaa kan banan isaaniidha,'' jechuun miidiyaa Masrii Masraawitti himeera.
Wanta dhalate miidiyaaleen biyya keessaa ijoo dubbii kan godhatan yoo ta'u miidiyaa hawaasummaa irrattimmoo Ministeerri Geejjibaa Masrii Kaamel al - Wazir akka aangoodhaa ka'anif gaafataniiru.
Qondaalli duratti qondaala waraanaa turan kuni garuu namichi utaale ''ijoollee miti'' jedhaniiru.
''Yoo qarshii hin qabdu ta'e jalqabumaa baabura kanneen tajaajila jalqabaa fedhanif dhihaatu yaabda? Baabura kaan kaffaluu danda'an maaliif hin yaabne,'' jedhaniiru.
Dabalataanis, du'a gahii dhaqanii akka jajjabaatan dhaamaniiru.
Akka 'Youm7' gabaasetti taanaan Obbo Waazir namoota du'anif beenyaa kanfaluuf waadaa seenaniiru.
Namoonni waan dhalate kanaan gadduu isaanii ibsuf miidiyaa hawaasummaa gubbaa irratti duula gaggeessaa jiru.
Kana dura, baaburri magaalaa Kaayiroo keessatti walitit bu'e ibidda uumuun namoonni du'ani jennaan Ministeerri Geejjibaa duraanii, Hashim Arafaat, aangoo irraa ka'anii turan.


text:
Torban jalqabaa kan baatii Waxabajjiitti, Saawudii Arabiyaa, Baahireen, Tokkummaa Imeretoota Arabaa, Masrii fi Yemen dabalee – biyyoonni naannoo sanaa hedduun, guyyaa tokkotti --- biyyattii Giddu-galeessa Bahaa keessatti duuroma isheetiin beekamtu – Qaataar irraa hariiroo dippiloomaasii kutachuu isaanii beeksisuun isaanii, addunyaa irratti wal-dhibdee siyaasaa qalbii addunyaa hawatee ta’ee jira. “Qaataar, shororkeessota waan deggertuuf” jechuun balaaleffatan – biyyoonni kun. Biyyoota naannoo sanaa ka biroo, biyyoota humna-qabeeyyii Addunyaa irraa fi biyyoota Afrikaa illee gamaa fi gamana hiriirsaa jira – dhimmi kun. Sababaan wal-dhibdee kana duuba jiru maali? Itti-galli fi daafoon inni fidu hoo maal tahuu danda’a?
As kutaa Verjiiniyaa keessa ka jiru – Gloobaal Yunivasitiitti, hayyuu Falaasama Siyaasaa fi barsiisaa ka tahan – Dr. Alamaayyoo Birruu, Namoon qophii har’aaf haasofnee jirra.


text:
Lammiin Itiyoophiyaa xayyaara irratti waa’ee boombii qoosee Keeniyaa keessatti har’a hidhaan adabamuun isaa beekamee jira. Cifraayee Kebbedee Beqqelee ka jedhamu dhalatni Itiyoophiyaa kun xayyaara Keeniyaa gara Afriikaa Kibbaa balali’uuf ture keessatti waa’ee boombii waan qooseef jecha, balaliin addacitee ture jedhama.
Eebla 17, bara 2019 xiyyaara buufata idil addunyaa keeniyaa Joomoo Keeniyaattaa gara Afriikaa kibbaa balali’aa ture irratti ‘boombii’ jecha jedhu qoosee qabame- Cifiraayeen.‘Qoosaa kana hiriyaa isaa akkasumas warra xiyyaara keessaa nama keessummeessan duuka qoosuu isaa abbaan alangaa mootummaa keeniyaa himata irratti baneen dhaddachaaf ibseera. Kanaanis seera Siiviil aviyeeshinii biyyattii jeeqee himati jedhu irratti banamee ji’a afran darban kana qorannaan irratti taasifamaa ture.


text:
[SQ, Waxabajji 4,2018] Ummata Oromoo fi saboota Ollaa walitti buusuun umurii bittaa ishii dheereffachuuf imaammata dhaabbataa kan godhataa jirtu Mootummaan Wayyaane guyyaa har’aa Ummata oromoo fi Ummata Beenshaanguli walitti buusuun miidhaan guddaan Ummata Oromoo irra gahuun madden Qeerroo Bilisummaa oromoo gabaasan.
Haaluma kanaan ganama har’a Begiitti walitti bu’iinsa Uumata Benishaangul Gimuzii fi Ummata Oromoo godduutti ta’een manneen Oromoo shantamaa (50) Ol gubachuu fi namni Ashee Hasan Ahemad jedhamu wareegamuu namoonni afur ammo miidhaan guddaan irra gaheera. Namoonni arfan haala hammaataan miidhaan irra gahee hoospitaala Begiitti yaalamaa jiraachuu maddi Qeerroo Bilisummaa Oromoo naannichaa gabaaseera.


text:
Biyya Baraaruuf Daandii Nagaatti Deebi’uun Murteessaadha
Haala Yeroo Irratti Ibsa Koree Hojiraawwachiiftuu Kongirasii Federaalawaa Oromoo (KFO)
Koreen Hojiraawachiiftuu Kongirasii Federaalawa Oromoo (KFO) walgahii idilee Gaafa 1/08/2014 ALI geeggeesseen haala yeroo ammaa biyyiifi ummanni keenya keessa jiru gadi fageenyaan erga irratti mari’atee booda ibsa ejjannoo armaan gadii baaseera
1) Koreen hojii raaw’achiiftuu durseee kan irratti mari’ate walwaraansi humnoota Mootumaa Itoopiyaa fi Waraana Bilisummaa Oromoo jidutti deemaa jiru irratti. KFOn yeroo adda addaatti walwaraansi kun mariidhaan dhaabbatee, qaamoleen wal waraanaan gara dirree siayaasa dhufuun, Oromiyaafi ummata keeenyaaf nagaaf tasgabbii akka buusaan gaafachaa tureera. Kora 2ffaa dhiheenya godhame irrattis waamicha nageenyaa kana sagalee guutuudhaan mirkaneessuun dhaamsa dabrsuun ni yaadatama. Haa ta’uu malee, walwaraansi kun bifa hammaateen itti fufuun, duulli haaraan mootummaan labsamee jira. Duulli waraanaa yeroo ammaa Mootummaa labse ku, abdii nageenyaa xinnoo uumamtee turte kan deebisee dukkaneessee, Oromiyaafi biyya guutuu gaaga’ama dabalataaf kan saaxiluu malee furmaata waaraa akka hin taane irra deebinee akeekkachiisuu barbaanna. KFOn akkuma irra deddeebiin ibsetti, waldhabeen humnoota lamaan jidduu jiru bu’uura siyaasaa kan qabu yoo ta’u, furmaannai isaatis kallatti siyaasatiin ta’uu qaba jennee amanna. Kanaafuu mootummaan maraamartoo duula ‘shanee balleessuu’ waggoottan darban labsaa turee, hanga ammaatti balaa malee furmaata hin fidin, kana keessaa bahuun akkuma Kaaba biyyattiitti eegale Oromiyaattiis waldhibdee jiru nagaan furuutti akka fuula deeffatu irra deebin waamicha dhiheessina. Loltoonni gama lamaaniin walwaraanaa jiranis ummata nagayaafi qabeenya isaa akka baraaraan gaafanna.
2) Itti aansuun koreen hojii raaw’achiiftuu kan irratti mari’ate rakkoo nageenyaa daangaalee ollaa Mootummaa Naannoo Oromiyaa fi Naannoo Amaaraa jidduu jiru, kan guyyyaa gara guyyaatti hammachaa dhufeedha. Gabaasaalee dhiheeya kana bahaa jiran irraa akka hubatamutti humnoonni hidhatani Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Amaaraa irraa ka’an eddo addaa addaattii daangaa Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaaa beekkamaa cabsanii seenuun waraana banani, weerara lafaafi babaldhifannaa daangaa gaggeesaa jiraachuudha. Humnoonni kuni namoota nagaa ajjeesuu, qonnaan bultoota fi horsiisee bultoota buqqaasuun naannicha gara qaxanaa walitti bu’iinsa hin qoorretti jijjiraa akka jiran hubatamee jira. Keessumattuu duuli waraanaafi weerarri lafaa kuni godinaalee Oromiyaa Wallagaa Bahaa, Hoorro Guduruu Wallaggaa, Shawaa Lixaa, Shawaa Kaabaa fi Shawaa Bahaatti, bifa qindaa’aa ta’een geggeeffamaa akka jiru miseensota keenyaafi hawaasa naannichaa irraa odeeffannee hubachuu dandeenyee jirra. Ibsi qaamoleen Amaaraa hidhatanii weerara geeggeessaa jiran kun miidiyaan kennaa jiranis kanuma mirkaneessa. Badii kana geggeessaa kan jiran “qaamota ‘finxaaleyyii’ beekkamtii mootummaa naannichaatiin alatti hidhatanii socho’an” jedhamus, kun dhugaa akka hin taane ragaaleen muldhisan ni jiru. Fakkeenyaaf Godina Shawaa Kaabaa Aaanaa Qimbibit irraa lafti hektaara 280 ta’u qonnaan bultoota Oromiyaa irraa kaasuun kan fudhatame Humna Addaa Poolisii Mootummaa Naannoo Aamaaraattin akka ta’e gabaasni miidiyaan mootummaatuu baasan saaxilee jira. Bifuma walfakkaatuun Shawaa Bahaa Aaanaa Fantaalletti daangaa naannolee lamaanii kiilomeetira hedduun darbanii cehuun lafa ummanni Oromoo Karrayyuu fi Ituu barootaaf irra qubatee jiraatu qabachuun barjaawwan akka lafichi bulchiinsa Motummaa Naannoo Amaaraa jalatti daangeffamee fakkeessan dhaabuun weerara lafaa fi babaldhifannaa daangaa guddaa kan geggeessaa jiru qaama waraanaafi bulchiinsa mootummaa naannichaa akka ta’e waan haalamu miti. Hojimaatni akkanaa Heera mootummaa kan faallessu ta’uu bira dabree ummata obbolaa naannolee lamaanii gara walwaraansa hamaatti akka seenan kan karaa saaqu ta’uu KFOn cimsee akeekkachiisa. Haaluma walfakkaatuun, ji’oota dabran kana, bulchiinsa Naannoo Amaaraa jalattin kan argamtu Godina Addaa Oromoo keessattis ajjechaan jumlaa, saamichi, hidhaan fi qe’eerraa buqqaafamuun, kan amma duraa caalaa bal’atee bifa duulaatiin geggeefama jiraachuun beekkamaadha. Gochi kun Oromoota godinichaa wabii jireenyaa kan dhoorgate waan ta’eef saffisaan dhaabbate, mirgi ofiin of bulchuu godinichaa deebi’ee mirkanaa’uu qaba.
Ummanni Oromoofi Amaaraa daangaa bal’aa waliin qabaachuu bira dabree miliyoonotaan walkeessa qubatee kan jiru yoo ta’u, miidhaa sirnoonni dhufaa-dabraan geeggeessaa turaniin gadoon kuufamteefi goddaannisni hanga ammaa hin waldhaanamin akka jiru waan waakkatamuu miti. Weerarri lafaafi daangaa babal’ifannaa olola jibbiinsaa hamaan dabaalame geggeeffamaa jiru kun, madaa hin qoorinitti ashabaoo firfirsuun, hariiroo ummattoota lamaanii gara walwaraansa badii walootti akka oofu qaamonni hundumtuu hubachuu qabu. Walwaraansi naannoleefi saboota lamaan gurguddaa kana jidduutti godhamu, isaan lamaan qofa osoo hin taane biyyattii diigumsaafi Gaanfa Afrikaa ammoo jeequmsa daran hammaataaf kan saaxilu ta’uun beekamee gochi kun saffisaan akka dhaabatu KFOn ni hubachiisa.
3) Koreen Hojii raa’achiiftuu dhumarratti kan mari’ate qaala’insa jireenyaa guyyarraa guyyattti hamaachaa deemaa jiru irrattiidha. Gatiin midhaan nyaataa, kiraa manaa, boba’aa, xaa’oo, shanyii fi shaqaxa adda addaa saffisaan garmalee dabaluun ummanni irra jireeessi sadarkaa nyaatee buluu, daara bahuu dadhabuu, fi dahoo bulmaataa dhabuu irra akka gahu taasisee jira. Sababni guddaan qaal’insa jireenyaa kana fide walwaraansa (civil wars) biyyattiin kallaattii hedduun keessaa jirtuudha. Walwaraansi kun biyyattii nagayaafi tasgabbii dhabsiisuun daldalli biyya keessaafi alaa akka gadi bu’u, omishaafi omshitummaan qonnaan bulaafi warshaalee akka hir’atu, invastimentiin biyya alaa irraa dhufu akka haphatu, baajatni mootummaa misoomaaf ooluu malu waraantti akka qisaasamu, sababa qoqqobbiitiin galiin bifa garagaarsaafi liqiitiin argamaa ture akka adda citu ykn hir’atu ta’uutu diinaggee biyyattii kufaatii hamaa irraan gahe. Dhugaan jiru kana ta’ee osoo jiruu mootummaa itti gaafatamumma jalaa of baasuuf quba isaa gara daldaltootaatti qabaa jira. Kun yeroodhaaf xiyyeeffannoon ummata rakkeetee mootummaa irraa akka garagalu yoo fayyade malee diinaggee biyyattii saffisaan jigaa jiruu baraaruufi qaalayiinsi jireenya samii tuqe too’achuuf faaydaa hin qabu. Falli jiru walwaraansa biyyattii kallattii maraan goolaa jiru saffisaaan dhaabuun, waldhibdee jirtu qawween osoo hin taane ilaafi ilaameen furutti qalbii deeffachuun biyyatti tasgabbeessuu akka ta’e KFOn cimsee amana.
Walumaagalatti rakkoo nageenyaas ta’ee qaala’insa jireenyaa biyyatti goolaa jiruu furuuf falli jiru walwaraansa kutaalee biyyatti garagaraa keessatti geeggeeffamaa jiran dhaabuu, garaagarummaa siyaasaa jiru lolaan osoo hin taane mariin hiikuutti deebi’uu akka ta’e KFOn ammas irra deebi’ee hubachiisa. Kanaafu mootummaanis ta’ee qaamoleen hidhatanii socho’an gara dirree mariifi nagayaatti deebi’uun kuufatii diinaggee, dararaa ummataa daran hammachaa jiruufi diigumsa biyyaa as deemaa jiru akka hanqisan waamicha dhiheessina.
Koree Hoji Raaw’achiiftuu KFO
Ebla 1, 2014 ALH


text:
Waraanni Makkalaakayaa Magaalaa Jimmaa Keessatti ummata irratti dhuukaasuun gabaafame.
Guyyaa hardhaa ummanni magaalaa Jimmaa fi naannawa isii namoota hidhaa irraa lakkifaman Siimatuuf iddoo adda addaa irra waliitti dhufuun Istaadiyoomii magaalaa Jimmaa Keessatti sirna simannaa geggeessaa oole. Eega sagantaan simannaa kun xumuramee booda waraanni Makkalaakayaa Kampii Miraab Izz keessa ture kaampii gad bahuun dargaggoota gara Aggaarootti deebi’aa turan irratti dhukaasa baneen, namoonni 11 tahan kan mada’aan tahuu odeeyfannoon naannawa irraa arganne ni mul’isa.


text:
Utuuf eegeen dugda duuba deemti Jechuun mammaakamti Utuun kun maalumaa waanuma akkamiitii? Haata’u iyyuu malee maali faayidaansaa? Maaluma fakkaataa akkami bifnisaa? Diimaa gurraachamoo adii magariisaa? Waan akka Aannanii dhugamee nama qabbaneessu? Moo waan alanfatamu? Yookaan midhaan ta’ee beelaaf kan nyaatamu Utuun uffatamoo kan uffatanii ittiin miidhagani Moo akka muka odaa jala taa’anii kan itti boqotani … Continue reading Utuu!
Month: April 2017
Farda kee fe’attee Yaada koo geejjibdee Kaafattee guluftee Fuutee biyyaa baatee Naan joortee jaawwartee Ana naan jaakartee Dammaqee ol jennaan Abjuun abjuu taatee Abjuun dhugaa taatee Dhugaan abjuu taatee Qalbiin koo rarraatee Mara … Continue reading Taati laata Dhugaa?
Kuulaniin barcuma miila sadii qabu tokkorra teessee, harka isheen maddii ishee utubdee farda yaadaan takka dachaa bu’aa, takka immoo tabba bahaa imala dhuma hin qabne imalaa jirti. Kan kaleessaa duubatti deebitee yeroo yaaddu duwwummaan isheetti dhaga’ame. Keessumaa yaadni kaleessa Bashaatuun dhiyeessiteef immoo caalaatti mataa bowwuu isheetti ta’e. Gara itti gortu wallaalte. Fira mariyattu hin qabdu. … Continue reading Imaanaa


text:
Jireenya Maatii Kiristiyaanaa
Maatii Kiristiyaanaa jechuun maal jechuudha? Maatii warra kan biraatti maaltu adda baasa? Maatin Kirsityaanaa maati Waaqayyooti, fayyinaa fi araara Waaqayyo jala ka jiraattan fi deddebi’anii dha. (Ef. 2: 19) Warra, biyyaa lafaa, qulqullinaa fi araara Waaqayyoo jala hin jiranne hundumaa irra adda. Tarii maatiin kiristiyaanaa eenyu jenna ta’a. Maatiin kiristiyaanaa abbaa manaa fi haadha manaa kirsistiyaanota ta’an, ijoollee isaanii, akkasumas dhalootaa fi jireenyaan warra mana tokko keessa jiraatan warra amantti tokko qabanii dha. Waaqayyo dubbii isaatin maatiin tokko guutummaatti waan gochuun ta’uuf akka itti jiraachuun ta’u in dubbata. Jireenyi maati kiristiyaanotaa jireenya saba Waaqayyooti. Waaqayyo jalqaba uumamaatti nama uume akka uumama biraa bakketti gadi hin dhiifnne. Maatii, iddoo jireenyaa, hojii, nyaata fi aboo kenneef. (Um. 2:8-17, 1:26-28). Kun nama uumama hundumaa irraa adda godha. Walitti qabaatti yoo ilaalle Waaqayyo jireenya maati keenyaa irrati gooftaa dha. Jirrenyyi maati kiristiyaanaa attam ta’uutu ta’a ? 1. Jireenya Waaqayyo duratti fudhatama ta’e jiraachuu. (Qol. 3:18) Jireenyi maati kiristiyaanaa jireenya addaa ta’uun isaa dubbii waaqayyoon miijanamee ilaalama (1Pex. 3:1-3). Ergamichi Phaawulos jireenyi maati kiristiyaanaa keessatti akka itti walii wajjin jiraachuun ta’u gorsaa kenna.(Ef. 5:21-25, 6:1-4) Ijoolleen akka abboota isaaniif abboomaman, abbaan manaa fi haati manaa kabajaan akka waliif cillaanfatanii fi wal ulfeessan, jireenyaa Waaqayyo duratti fudhatamaa ta’e akka jiraatan gorssa. Walumaa galatti, maatiin Kiristiyaanaa jireenya Waaqayyoo duratti fudhatamaa ta’e jiraachuu jechuun akka dubbii Waqayyootti walliin wajjin isa Waaqessuun jiraachuu jechuudha. (Iyyasu 24:15) 2. Jireenyi maatii Kiristiyaanaa Waaqayyo duratti fudhatamaa ta’ee yaada tokkon isa Waaqessutti jiraachuudha. (Ef. 5:21, 25; Iy 24:15) Walitti jireenyi maatii Kiristiyaana yammu kufu, amantittis kufu danda’au, akkasumas jaalalatti kuffu danda’u. Jireenya maati keessatti hedduu barbaachisaa kan ta’e waliif ciliif cillaanfachuu, waliif abbomamuu, garaa laafina waliif qabaachuu, waliif dhiisuu, jaalal waliif qabaachuu dha. (Ef. 5:21, 1Pex. 5:5, Fak 3:34). Amantii kiristiyaanaa hiikaa isaa keessatti akkas jennee dhugaa baana: ‘nan amana Waaqayyo akka na uume uumamam hundumaa wajjin, haadha manaas, abbaa manaas, ijoolles kan dabale.’ Kun kennaa Waaqayyooti. Eeguu nu barbaachsia! Akkanumas Waldaa Kirsitiyaanaa keessatti sanbata sanbata “ qe’ee keenyaa fi bultee keenya akka nu eebbiftu, abbaa manaaf haadha manaa warra sodaa Waaqayyo qaban, abbootaa fi haadhota kan sodaa Waaqayyo qaban, akkanuma ijoollee abboomamoo nnuf kenni” jennee kadhanna. Hata’u malee jireenya walii keenyaaf wal fayyisuudhaf hammam dhamaana. 1Qor 7: 16, 1Pex. 3:1-2 Manii keenya iddo Kirsitoos jiraatu yoo ta’e isa biraa qooda gaarii arganna. (Luq. 10:38-42, Mat 19:1-9) 3. Akka maatii kiristiyaanaatti jireenya keenya Waaqayyo duratti fudhatama dhaa ? Jireenya maatii keenyaa Namootaaf fakkeenya gaarii keenaa ? ( Matt. 5:13-16) Akka maati kiristiyaanatti ifaa fi mi’aa kirstoositti arganne maatii keenyaaf, naannoo keenyaaf dhugaba’umssa fi fakkeenya garii ta’uun nu irraa eegama. (Ef. 5:8-9, 1Pex. 2:12). Ijoolee keenyaa gorsuutti, adabuuttis abbaanii fi haati manaa akka maati kiristiyaanatti yaada toko qabaachuun jireenyaa maatii ijaaruuf heddu barbaachisaa dha (Ef. 6:4, Qol. 3:21) Yoo akkas gochuudhaa baatan garu jireenay mana isaanii irratti qoramaa fi rakkina fidu. Jireenyaa maatii kiristiyaana irrati qorama fiduu kan dan’dan wanta hedduutu jira. Fakeenyaaf ijoolle keenya balleesaa irraati yeroo gorsuu dhiisnu adaba Waaqayyoo fida.(Fak. 29:15, 13:24, 23, 13-14, 1Sam. 3:12-13). Akkasumas ijoolee keenya wal caalchisuun, maatiin adeemsaa garmaleetti jiraachuun, fakkeenya gaaritti jirachuu dadhabuun, jaalala dhabuu fi araaramuu diduun ka hundee mana kiristiyaanotaa diiganii dha. Walttijireenyi maatii keenyaa sirriitti eeguuf kiristoosiin fakkeenya godhachuun nuuf ta’a. (Luq. 2:51-52, Filp. 2:5-8). Akka maatii Waaqayyotti fakkeenya garii taane dubbii Waaqayyoo baru, isa barre jiraachuun, hojiitti hiikun nu iraa barabaadama. (Ef. 5:1-5, Luq. 6:36) Jireenya maatii keenyaa giddu rakkinni ka jiru maatii meeqa taana laata ? Yoo jiraate rakkina kana hiikuf hammam yaalii goone? Rakkina wal hubachuu dadhabuu nuyi ofii keenyaa ka uumne, yookis ijoolle keenya calluma jennee ka ilaallu jiraa lata? Akka dubbi Waaqayyotti maatii keenya eeguu dadhabuun nuyi abbootaa fi hadhota biraa rakkinni isa eessa jira? Dubbii kanaan of qorree akka maati Waaqayyotti offii keenya akkasumas maati keenyas dubbii Waaqayootti eeguun in ta’a. (Luq. 6:36) Lb. Dr. Gemechu Olana, barrefame


text:
Welcome to your new site.
For more information about customizing your site check out learn.wordpress.com
Latest from the Blog
Yaada fi Gochaanis sirni biyya kanaaf furmaata ta’u #Federaalizimii sab-daneessummaa kana cimsuudha!! Ammas dimookiraasii walii galteetin murtee waloo tarkaanfachiisudha!!#Oduu-Addaa!! #Sababoota gurguddaa gudinna biyya keenyaa quucarsan bara dhufaa darbaa kanneen armaan gadiiti!!. 🔴Hiyyummaan lammiilee jiraachu(severe poverty) 🔴qeeqni beekumsaan alaa heddummaachu(unprofessional criticism) 🔴Qoqqodamiinsi gosaa heddummaachuu (wide spread of tribalism) 🔴Nama ogummaa hin qabne bakka hundatti ramaduu (randomly appointment) 🔴Haasa’a jibbiinsa baay’achuu (hate speech) 🔴Nama duuba deemanii hanqina namaa haasa’uu (back-biting) 🔴Qaroominni maal akka ta’e hubachuu dhabuu (mis understanding about civilization) 🔴Bad politics (Siyaasni badaan heddummaachuu) 🔴Walaalummaa (Ignorance) 🔴Aangoodhaan wal dorgomuu (power strugle) 🔴Saamicha lafaa (land grapping) Qabxiileen kuni qabxii ijoo gudinna biyya keenyaa bara baraan gadi harkisan jechuun qorannoon adda bahee jira. Keessattuu biyyattii gara lolatti kan harkisu sababoonni olaanoo ta’uun muldhataa kan ture yoo ta’u sochiin siyaasa ,diinagdee fi hawaasummaa keessattis dhiibbaa dhalootatti darbaa ture ta’uu isaa qorannichi ni ifoomsa!!. Qormaatilee kana injifachuuf fallaa qorannoo kana qofa hojjachuu gaafata.
Get new content delivered directly to your inbox.


text:
Boombii dhiheenya Mandiitti dhoosame dabalee, haleellaalee boombii fi ajjeechaalee Wallagga Lixaa fi Qellema Wallaggaa keessatti raaw’ataman, kan aangawoonni mootummaa “humnoota hidhatanii seeraa ala bosana keessa socho’an – garee ABO shanee tu raaw’ate” jechuun Waraana Bilisummaa Oromoo balaaleffatan - Ajajaan WBO Zoonii Lixaa maqaa “Jaal Marroo” jedhamuun waamaman - Kumsaa Dirribaa “himannaa dharaa ti” jechuuun haalan.
“Waraanni Bilisummaa Oromoo uummata irratti dhukaasee ajjeese hin beeku. Yoo uummata irraa namni tokkollee WBO'n nu ajjeeseera jedhe himate itti gaafatamummaa isaa ni fudhanna, jedhu. Caqasaa


text:
Oduu kanaaf ittiin ka’umsa kan ta’an obbo Mollaa Asgedom ibsa isaanii kan Ytube irraa argameen Mootummaa waliin hojjetaa turre jedhu.
Nuti jedhan obbo Mollaan qabsoo hidhannoo geggeessaa turre. Maqaa sochii keenya sochii dimokraasummaa uummata Tigraagyn ijaaramnee yeroo yerootti haalawwan jiran gamaaggamaa ennaa adeemnu, hiika kan hin qabaannee ta’uu isaaf haala mootummaa shabiyaas gad fageenyaan gamaaggamnee duraan qabsoo biyyaaf ta’a jedhu jalqabnee turre. Adeemsa keessa garuu mootummaa waliin wal arguu dhaan marii bal’aa geggeessaa yeroo dheeraaf waliin hojjetaa turre. Loltuu shaabiyaa nu mudatu of duraa haxaa’aa akkuma argamu namoonni dadhabanii as ga’aniiru jedhan.
dura taa’ummaa Profesor Birhaanuu Neggaan sochiiwwan hidhannoo afur wal ta’uu dhaan qabsoo haara jalqabamuu isaa ibsamee guyyoota xiqqoo itti aanu tti -anaan isaanii obbo MOllaa Asgedom Ertraa gad dhiisanii Itiyoopiaa seenan.
Mudannoo lama ka torbanii ta’ee jira.
Waahilli keenya Solomon Kifle professor Birhaanuun jiranitti bilbilee ture. Dhimma Mollaa Asgedom ilaalchisee ibsa baasuuf qophaa’aa jiraachuu isaanii fi ibsa sana booda yoo inni dubbise filachuu isaanii ibsaniifii jiru.
Naannoo ka biroo bakka dura taa’aan sochii waliinii kan uummata Tigray jiran obbo Mekonnen Tesfaye jiranitti bilbiluu dhaan garuu ibsa kennaniifii jiru.
Hoogganaan keessan gara Itiyoopopyaatti deebi’uuf sababaan maali isa jedhuuf deebiin isaaii isaan jechuunis obbo Mollaa Asgedom fi namoonni xiqqoon isaan waliin deeman, fedha ofii isaanii guuttachuuf kanneen bulan malee sochii keenya sochii dimokraasummaa uummata Tigragy kan bakka bu’an miti jedhanii itti aansuu dhaan:
Obbo Mollaan dura taa’aa sochii keenya sochii dimokraasummaa uummata Tigraay ture. Dhaaba keenya gamaaggamni dadhabinni fi gaaffileen akkasumas jijjiiramni bulchiinsaa waan tureef aangoo irraa bu’uu isaa waan hubateef humnootii xiqqoo qabatee gara sudaanitti baqate jedhan.
Marsariitiin mootummaa Itiyoopiyaa deggeru kan Aiga Forum jedhu kaleessa kan ba’e ibsa gamtaa humnootii farra shororkaa poolisii Federaalaa fi Tajaajila nageenyaa fi ragaa biyyoolessaa irratti obbo Mollaa Asgedom mootummaa Itiyoopiyaa waliin iciictii dhaan hojjetaa akka turee fi ergaa isaa raawwatee akka deebi’e ibsee jira.
Obbo Mollaan Ertraa keessa kanneen jiran mormitoota mootummaa Itiyoopiyaa basaasaa turan jechuu dhaa gaaffii jedhuuf obbo Mekonnen Tesfayee deebii kennaniin:
Kun nu gurguruuf waan inni godhe malee dhaabichi wal ta’iinsaan kan hojjetu gubbaa dhaa hamma gajjallaatti bulchiinsi jiru kan wal beeku fi fedhii qabsoo kan qabu dha.
Dhaabi keenya fuula duratti tarkaanfachuu fedha. Kanaaf jijjiiama bulchiinsatu barbaachisa waan jedhameef deeme. Amma garuu mootummaa Woyane waliin taanee hojjetaa turre kan jedhu kijibaa fi dadhabina isaa dhoksuuf kan dubbatame ta’uu mirkaneessuun fedha. Namoonni inni fudhatee adeemes akka hafarfamaa utuu hin taane hedduu xiqqoo dha jedhan.
Sochiin keenya sochii dimokraasummaa uummata Tigraagy ibsa baaseen immoo dhaabi keenya namoonni akkasii qabsoo keessaa gananii ba’uun nu jabeessa, rakkoo keessa jiru qulqulleessa malee nu hin gufachiisu jedhan.
Qabsoon keenya sirna farra uummataa dhabamsiisee bilisummaa dhaan ga’uu dha jedhaniiru. Tajaajila nageenyaa fi ragaa biyyoolessaa fi gamtaa farra shororkaa kan poolisii federaalaa biraa ibsi ba’e jedhamu kun waa’ee obbo Mollaa Asgedoomi fi ergama isaanii Ertraa bal’inaan ibsee jira. Akkas jedha.
Waggoota dheeraa dhaaf gargaarsa mootummaa Ertraatiin ijaarmaa kan ture humnootiin badhii dhaqqabsiisn tajaajilli nageenyaaf ragaa humnootii kana keessa kanneen turan lammiiwwan biyya ofii jaal’atan waliin hariiroo dhoksaa uummachuu dhaan hojii qindoominaan hojjetameen humnoonni waraanaa hidhannoo guutuu waliin Fulbaana 1 bara 2008 gara biyya ofiitti deebi’uu isaa gamtaan farra shorokaa Itiyoopiyaa beeksiseera jedha.
Humnootii badii mootummaan Ertraa ijare keessa kanneen turan lammiiwwan itiyoopiyaa biyya ofii jal’atan waliin hariiroon eegale waggaa tokkoo ol ennaa ta’u gara tokkoon misooma saffisaa biyyattiin keenya irra jirtu dhiibbaa inni irra kaa’e, gama biraan immoo ajendaa mootummaan Ertraa misooma biyya keenyaa gufachiisuuf qabu waan hubataniif karaa kamiinuu meeshaa ergaa badiisaa kanaa hin taanu amantii jedhu kan qaban hoogganooti garee Sanaa tajaajila nageenyaa fi ragaa biyyoolessaa waliin hariiroo dhoksaa uummachuu dhaan gama adda addaan ergama badiisaa kan mootummaa ergraa fi humnootii shorokessota ka biroo fahsaleessuuf hojjetaa turan jedha ibsi kun.
Akkuma kanaan yeroo dhiyoo mootummaan Ertraa fi dhaabi shororkeessaa farra Itiyoopiyaa Ginbot 7 jedhamu walii galtee qopheeffatan irratti dura taa’aa sochii keenya sochii dimokraasummaa uummata Tigragy fi itti aanaa dura taa’aa Ginbot 7 kan ture Mollaa Asgedom ergaa mootummaa biyaa kennameefiin michoota isaa biyya jaal’atan kanneen biroo amansiisee ijaaruu dhaan ergaa badiisa Shaabiyaa fashaleessaa adeemsa jiru mara akka mootummaan barbaadutti geggeessaa erga turanii booda dirqama isaanii haala boonsaa ta’een xumurani hidhannoon isaanii akkuma jirutti gara biyya isaaniitti deebi’aniiru jedha ibsi ba’e kun. Guyyaa borii immoo ibsa sochii baraarsa biyyaa kan professor Birhaanuu Neggaan hoogganamu kennu hordofuu yaaalla jechuu dhaan Solomoon Kifle gabaaseera.


text:
2
1Akanaani uumami lafafi gubba ch'ufumanu qit'ae. 2#Ebr 4.4,10 Guyya torbeeso Waaqi huji ufii ch'ufa hobaamnaani boqote. 3#Bah 20.11Duuba Waaqi guyya torbeeso eebise guyya jaba tolche; wonti akanatiifi Waaqi gaafasi huji uumama ch'ufa hobaase boqote. 4Uumami lafafi gubba akasiini tahe.
Oobru Edeni
Gaafa AABBO Waaqi lafafi gubba uume, 5lafti marrafi gurbile inqabdu, yokhaani mid'aani tokoleeni imbaane; wonti akanatiifi AABBO Waaqi taka iti irroomne, nami lafa qotuleeni injiru. 6Ammo hojja ch'ufa lafti oldabante, dabaani, fulla ch'ufa gahe lafa ch'ufa jiise.
7 #
1 Kor 15.45
Jennaani AABBO Waaqi biyye lafa iraa fuud'e nama tolche, hafuura jireennaa funaaniti afuufe, nami suni sunumaani jiraate lubbu argate. 8Jennaani AABBO Waaqi lafa Edeni ta ilaboru jirtu keesati oobru fach'aase, nama mid'aase suni keesa kaye. 9#Mul 2.7; 22.2,14 Inni mukeeni guddo ilti namaa jaalattu, ta mid'aani isii guddo sagale dansaa oobru suni keesati baase; ammalle wod'aka oobru suni keesati mukha jireennatiifi mukha waan dansaafi hamtu ch'ufa nama hubachiisu baase.
10Galaani toko lafa Edeni keesaa bahe oobruti yae, achi keesati d'anqu afuri gargari bahe galaana afuri tahe. 11Maqaani galaana qara Pishoni, inni ka lafa Habila, ta worqi qabdu, maru. 12(Worqiini lafa suni qulqullo, ammalle qumbifi d'akha diima ch'ulkichati lafa suni jira.) 13Galaani lameeso maqaani Gihoni, inni ka lafa Kushi maru. 14Galaani sadeeso maqaani Tigrisi, inni ka lafa Ashuru ilaboru yau; ka afreeso maqaani Frati.
15Jennaani AABBO Waaqi nama kaani fuud'e oobru Edeni keesa kaye, aka inni qote jabeesu. 16Ammalle waan jed'eeni, Mid'aani oobru tana ke jira ch'ufa nyaad'i, 17ammo mid'aani mukha waan dansaafi hamtu ch'ufa gargari nama hubachiisu inyaatini, yo nyaatte guyyuma suni doota. 18Jennaani AABBO Waaqi waan jed'e, Nami kunini ka koba tau dansaniti, wahela isaa male tolchaafi. 19Duuba inni biyye lafaa fuud'e bineensafi simpirre gosa ch'ufa mid'aase namichatiini d'ufe, aka maqa inni baasufi laalu; tana gula bineensi ch'ufti maqa argate. 20Duuba namichi horifi simpirreefi bineensa ala ch'ufa maqa baaseefi; ammo waheli isaa male keesaa d'abe.
21Jennaani AABBO Waaqi aka jaba isa rafise, duuba ato inni rafu, ch'inaacha isaa toko keesaa fuud'e, fulla suni akuma duriti deebise. 22Duuba ch'inaacha keesaa fuud'ani kaani nama uwa tolche namichatiini d'ufe. 23Jennaani namichi waan jed'e,
Eegi ufi jibbaad'e, lafe lafe tiyya keesaa baate,
yokhaani fooni fooni kiyya keesaa bahe ya argad'e;
uwa isiini jed'ani, waan isiini d'iira keesaa baateefi.
24 #
Mat 19.5; Mar 10.7-8; 1 Kor 6.16; Efs 5.31 Tanaafi d'iirti abbaafi haad'a ufii lakifte niiti ufitiini takaa taati, worri lamaani nafa takaa taha. 25Namichafi niitiini qulla yaani, ammo gaafasi waan ch'eera imbeekhani.
Wollaala namaa


text:
Mallatoowwan 23 qaamni keessan hanqina qabuu ittin ibsu
1.Mallattoo adii Qeensa irraa ┬áZinkii gahaa tahee fudhadhaa Nyaata suukaara of kessaa qabuu dhiisaa 2. Gogaa zayitawaa(Oily Skin( Zinkii gahaa tahee fudhadhaa Hanga suukaara dhiiga kessan keessa jiru to’adhaa 3. Naannoo afaanii…
Bu’aa teekinooloji dandeetti dhagahuu miidhan!
Guyyaan 3/3/2022 wagga waggaan guyyaa itti guyyaan ” Hearing ” Dhageetti itti kabajamuudha. Bara 2021 dhaabatni W-H-O rippoortii baaseen namootni baayyeen balaa carraa dhageetti isaanii dhabuu irraa gaaha jiran ifa godhe, sababoota…
Adunyaa Koovid-19 Booda
Adunyaan keenya yeroo yeroottii haalotta addaa addaa kessummessaa jirti yeroo tokko tokko waraana,dhukuboota daddarbo fi kan biroo illee akka qabxi addaa addaatti ilaalu dandeenya. Kanaan wal qabatees bara 2019 keessa dhukuba koovid-19…


text:
Jaarmayaaleen Oromoo walii galan Caamsaa 1, 2016
“ODF”, “ABO”, “United ABO” fi “KWO” hara waalii galannii jiran. Torbee lamaa kessattii kooreen dhabattee xumura godhee akka hala tokkoon gadhii ba’aan murtessanni jiru. Kun qabsoo Oromottif waan gudadhaa.
Mangudonnii ji’aa shannii oli wanta kana irrattii hojjettaan galata guda qaban! Waan gadi ba’aaniin turbee lamaan dhuftuu keessattii ni bara.
Fedhiin Oromo bekammadhaa: Dhabaa lama qabachuu, ABO fi OFC! Saaniin ala waan barbannu hin jiru.
Jaarmayaaleen siyaasaa Oromoo waliigaltee irra gayuun waan nama gammachiisa. Waliigalteen kun cimee hojitti akka hiikkamuuf deeggarsaafi dhiibbaa nu hundaati barbaachisa.


text:
Genocide: The rogue regime in Ethiopia Poising Rivers and Water wells in Oromia. #OromoProtests. @hrw #Africa July 17, 2016Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: #OromoProtests, Africa, Genocide Against Oromo People, Oromia, Oromo, The tyrannic Ethiopia
trackback
The fascist Ethiopia’s regime (TPLF) poising the Oromo people through rivers and water wells.
Recently it has been found and reported that in Qaachan district of Oromia’s Baalee zone, the fascist Ethiopia’s regime has poisoned the water well in the locality of Gola Qararrii. As a result, five Oromo nationals were died instantly after drinking water from the poisoned well.
Faashistootni TPLF waan mormii siyaasaa fi lola kamuu keessatti akkaan dhorkamaa fi heera mootumoota waltahannii keessatti yakka ool aanaan nama gaaffachiisuu hojjachuun ishii muranii TPLF kun murana faashistootaa itti gaafatamnii namoomaa itti hin dhagahamneen guutamuudha mirkanneessa. Waan ta’eefis, lageen, Horaa fi bishaan dhugaatti osoo hin dhugiin of irraa dhugaatiif toluu isaa mirkanneeffatuun dirqii ta’ee jira. Beekttootni Oromoo dhimma kanatti beekumsa qabanniis karaa danda’an hundaa bishaan dhugaatti ummata isaannii kana qulqulluu fi dhugaatiif toluu isaa jala deemuun ummata isaanniif bifa danda’annii fi isaaniif toluun beeksiisuun dirqama dhalootaa fi dirqama barnoota isaannii akka ta’ees ni hubatu. Mootummaan faashistoota TPLF dhimma kana irratti yeroo sadaffaaf yakka kana hojjachuu isaati. Darguun al tokko yakka kana hojjate. Loli Kaaba warra Habashaa gidduutti ta’ee hedduu dha. Hanga haraatti yakka bishaan summeesu kana wal irratti hin hojjanne. Oromoo irratti maaliif hojjatuuu gaafii jedhuuf deebbiin herreegu qabaadhuu illee ammaaf isinumaaf dhiisa.


text:
Waraabessaa Dullomaa tokko fi ijoolle isaa wajjin waan nyaatan dhaban. Nannawwa isaani hunda keessa deddebi’anii barbaadan. Isaanis abdii isaani kutatanii gara mana isaanitti deebi’uuf ka’an. Laftis bari’uuf ga’ee ture. Karaa Irratti Harree tokko argatan, Isaanis harricha lafaan dhayan.
Kana booda Waraabbessi inni abban ijoolle isaa ofirra ari’ee qofaa isaa nyaachuu jalqabe.Erga Nyaate quufe booda ilmaa isaa , isaa tokko gurra harre tokko itti darbate, Ilma isaa , isa tokkof waan tokko ille osoo hin kennenif lafti bari’e. lakkii yaa abba keenya amma lafti bari’ee haa deemnu jedhan. Inni callisaa hin bariine, kun aduu osoo hin taane adeessadha jedhen.
Yeruma kana abbba harreen jala bade sun barbaacha dhufe. Isaanis faggotti argan. Yeroo kana dheensuu jalqaban. Haata’u malee Warabbessi inni abban baayee waan quufef fiiguu hin dandeenye. Ijoollen isa garuu dafanii fiigan. “ Ijolle koo… ijolle koo .. maaloo nagargaara! Maaloo nagattani hin fiigina jedhe. Ijoollen isaas “ maal nuuf kennite yaa abba keenya? Akkuma Nyaattetti fiigii !jedhaniin.
Dhuma irratti Abbichi harree warabbessa sana eebodhan waraane. Bakki waraaname sun bakka hamma waan tureef osoo hin du’in dura baayee rakkate. Ijolle isaa akkuma isaa beela’an sanaan nyaaticha qoodu dhisuu isaatti baayee gaabbe,
Mee Ergaa maali qaba jettu?


text:
Hayyu-dureen Adda Bilisummaa Oromoo duraanii Obbo Galaasaa Dilboo dhukkuba onnee akka tasaa isaan mudateen kaleessa, Bitootessa 30, bara 2022 halkan du’aan boqoqachuu isaanii maatii isaanii keessaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himanii jiran. Du’aan boqochuu Obbo Galaasaa Dilboo ilaalchisee, Adda Bilisummaa Oromoo, Manna-maree Bakka-bu’ootaa Itiyoophiyaa fi muummicha-inistaraa Itiyoophiyaa Abiyyi Ahimad dabalee qaamaonni adda addaa ibsa gaddaa baasanii jiran.
Sirni awwaalchaa Obbo Galaasaa Dilboo Sanbata fuul-dura keenyaa, Ebla 2 bara 2022, Kaatediraala Sillaasee ka magaalaa Finfinnee jirutti ka raaw’atamu tahuu Manni-maree bakka-bu’ootaa Itiyoophiyaa beeksisee jira. Tshaay Daamxoo kana irratti qabaasaa qabdi.