text:
Kutaa 1ffaa Dubbisuuf Addana TUQAA
Y.G(2005) Irraa*
Yaadachiisa
Barruun mata duree “Mataa nu maraa jiru ”miidhama keenya bara baraan himachaa jiraachuuf jecha sirnoota durii irraa kaasee kan dubbatu miti. Kutaa sadiin kan xumuramuudha.. Mataa nu maraa jiruun, keessa keenyaan akkamiin akka mataa nu maraa jiran, saboota biroo keessaan akkamiin mataa akka nu maran fi wayyaaneen deemsa keenya sodaachuu irraa mataa nu maruuf kan arreedaa jirtu keessatti argattu. akeeki barruu kanaa waa sadii irratti xiyyeeffata
- hojiilee nu eeggatan, dhimma keessa keenyaatti yeroo fudhachuun miidhaa ummataa akka dabalu, kanaaf ariitiin diinatti gamtaan fulleeffachuu akka qabnu,
- warra Biyya keessa yeroo dheeraa jiraachuu irraa adeemsa wayyaanee dagatanii garaa laafachaa ykn yaada hiraa jiraniif,
- Dhalootii har’aa waan irratti hojjatamu ifatti hubatee , ofiillee akka irratti hojjatanifidha.
Wayyaanoota kallatti tokko qofaan kan eeggatu ykn ilaalu yoo jiraate gawwaadha. Wayyaaneen har’a IHAADEEGIN dursu kun, ka’umsa isaa irraa kaasee, jiraachuuf qofa waan itti fakkaate hundaa hojjachuu ykn raawwachuu irraa of duuba akka hin deebinetti kan ijaarameedha. Wayyaaneen har’a dantaa isaa eeggachuuf jecha, Ummatoota Biyyatti akka fedha isaa ajjeesaa, hidhaa fi Biyyaa godaansisaa jiru, akkuma namaattu ykn ilaa fi ilaamee of keessaa qabaatu laata? jedhee kan yaadu yoo jiraate, ammas gawwaadha. Hanqaaquu bofaa irraa makoodii ykn gugee kan eegudha. Namni muka muru hin beekne, ykn mukni ni murama jedhu qofa dhaga’ee, Qottoo fudhatee dhaqee muka muruu yoo jalqabe, mukicha of irratti kuffisuuf carraan qabu harka 99 ta’a. tarii mukichi yoo akka namaa yaaduu jalqabee irraa goref, miidhama irraa baraaramu danda’a.
“Akka diinni jedhutti, diina kuffisuun hin danda’amu. ”
Diinni wanni jedhu hundi waan isa baraaru duubaa qaba. Akka ofii jedhanitti diina kuffisan. akka ofii yaadanii fi karoorfatanitti diina of irraa kaasan. diina of irraa kaasuuf, diina sana akka dansaatti beekuu barbaachisa. Wayyaanoonni bittaa isaanii gara 50f karoorfatanittii imaluuf, Namoota siyaasaa Biyyatti bulchaniin alatti, taa’aanii, humnoota ykn saboota gara fuula duraatti isaan sodaachisan qoratanii haala itti dadhabsuu danda’an irratti qorannoo taasisanii, furmaata isaa waliin kan dhiheessaniif qaban. kun humnoota alaa illee ni dabalata. hundi isaanii Afaan Tigiriffaa akka dubbatan ni himama.
Ammas hedduun isaanii waggoota dheeraaf bara qabsoo dabalatee ala ta’anii adeemsa dhoksaa san gaggeessaa kan turani fi amma akka dabootti ol aantummaa warra Afaan Tigiriffaa dubbatanii kabachiisuuf Biyyatti deebi’an ta’uu keessa beektoonni ni dubbatu. Addatti humni daboof biyyatti deebi’e kun, bara 2000 adda qoodamuu Hiwaatii fi Filannoo bara 2005 booda humni mallasaa xiqqaachaa deemu irraa Biyyatti kan deebi’aniidha. beektoonni siyaasaa gara garaa kun Daldaltoota siyaasaa Biyya alaa akka dansaatti qorataa kan jiraataniidha jedhama. Adeemsi wayyaanee hundumtu murna kanaan kan akeekamuudha.(murna mallasaa jechuudha) Waajjirri isaa, waajjira mummicha ministirootaa keessa ta’uu malee, akkamiin walitti qabamuu fi adeemsa hojii isaanii kan beeku isaanuma qofaadha.
Hiwaatoota fuulleetti arginuun alatti toftaa siyaasaa dhokisaa Ummatoota waggoota keessa isaan cabsan, jirra jechaa du’a ofii akka arganiif suuta siyaasa gaggeessuu irratti warra bobba’aniidha. Siyaasa wayyaanee Ummatoota irratti gaggeeffamu qajeelchuu fi yaada kennuun hojii isaanii isa hangafaa yennaa ta’u, inni lammataa dhaabbilee mormitootaa Biyya keessaa fi alaa adeemsa isaanii hordofuu, diiguu, yoo itti milkaa’an adda qoodanii Biyyatti deebisuu, ega deebi’anii booda laamshessuu. Akka filannoo xumuraatti ammo dhabamsiisuudha. Kana malees, miidiyaa Biyyatti keessaa gaazexessitoota shakkan hundaa ari’anii miidiyicha gaazexessitoota mataa isaanii dhaabbata barnootaa dhuunfaa isaanii keessatti leenjisaa turaniin guutanii, Ummata qalbii hatuuf, duula qor-qalbii hamaa irratti duuludha.
Hiwaatoonni bara qabsoo kaasanii jiranis ta’ee kanneen daboof Biyyatti godaanan siyaasi isaan gaggeessan fakkaassummaa irraa gara maal fiddutti ega ce’a ykn sadarkaa dhumaa irra ga’uu isaa fi jiraachuuf waan itti fakkaate hundumaa hojjachuu irraa duubatti kan hin deebine ta’uu mallattooleen mul’atan hedduudha. Kanneen keessaa :-
- Humna waraanaa keessatti, gaaffiin sabootaa jabaachaa deemuu fi icittiin guyyaa tokko bulu dhabuu irraa, Guutummaa humna waraanaa Biyyattii maal naan jedhuu tokkon alatti ykn dantaa sabootaa lammaffaa irra fiduun, sochiin humna waraa Biyyattii hundi isaa tu’annaa isaanii dhibbeentaa 100n xumuramuu guyyaa waraanaa jedhanii gidduu kana sochii taasisaa jiraniin mirkaneessanii jiru .waraana kana keessatti garaagarummaan jiru, Ilmaan sabootaa miseensummaan isaanii , waraana qofaafidha. Kan wayyaanootaa garuu, jalqaba miseensa Hiwaati ta’uun dirqama isaaniiti. ilmaan sabootaa, dirqamni isaanii Biyya diina irraa ittisuudha. Kan wayyaanootaa garuu jalqaba dantaa Hiwaat eegsiisuudha ykn kabachiisuudha. Dirqama kanaan bakka hundatti muudamanii jiru.
- Humna Tikaa ilaalchisee, humna kana keessatti hirmaannaa sabootaa jechuun qooqa sabootaa kan beekanitti dhimma ba’uuf jecha, humnoota tikaa naannoolee hundumaa ajaja isaanii jala galchuun, garee lamaan sochoosaa jiran. Inni tokko ol-aantummaa isaaniin humna warra tigiriffa dubbatuun qofaa kan ijaarame, caasaa addaa mataa isaa qabaatee hunda duubaan kan hordofu yennaa ta’u, inni kaan ilmaan sabootaa naannoolee keessatti ittin hordofan qaban. Akka walii galaatti garuu humna kanas guutummaatti tu’atanii jiran. Asi keessattis, humnoonni tikaa wayyaanee hundumtu, dantaa ol-aantummaa hiwahaati kabachiisuu kan jedhun waadaa seenan.
- Humna polisaa Biyyattii keessa jiru, humna Fedaraalaa fi Naannooleetti adda qooduun, heera mootummaa Naannooleen humna polisaa mataa isaanii ni qabaatu kan jedhamu cabsanii, humna fedaraalaa Ilmaan isaaniin ijaarame ajajoota taasisanii (afaan ummatootaa barsiisanii) waan hundaa dhunfatanii jiran. Asi irratti kan hubatamu qabu, polisiin fedaraalaas ta’uu naannoolee sochiin taasisan ija shakkiin waan ilaalamuuf, irra jireessa humnoota tikaatu waan isaan hin beekne ofii isaanii raawwatan. Qoodi isaanii yoo baayyate, yoo waa umame naannoo sana eegu qofaadha. Ykn diraamaan hiwaatootaan gaggeeffamu hanga xumuramutti ummata ittisu ta’a.
- Gama sochiilee siyaasaan kan jiru, adeemsi siyaasaa guutummaa Biyyattii tu’annaa hiwaat isa dhumaa keessa seenanii jiran. har’a Naannooleen maqaaf jirraan wal dhaadhessu malee, keessi isaanii burkutaa’ee jira. Sabboonummaan saboota keessatti dagaaguun, addatti Oromiyaan maqaan illee ol ka’aa dhufuun, sodaa itti uumeen shiroota hedduu hojjachu ega eegalanii bubbulanii jiran . waajjiraalee galii Ormiyaa ol kaasu jedhan irra jireessa isaanii, akkuma naannoolee jala jiranitti kan Fedaraalaa jala galchanii tu’achaa jiran. waajjira albuudaa, humna ibsaa, turizimii, ispoortii, qonnaa, kkf hunda fedaraala jalatti akka tu’ataman taasifame. Fakkeenyaaf lafa heektaara kuma 10 ol investaratti gurguruun naannooleef hin hayyamamu. Waajjiroota hundaa bajataan waan wal hidhatu hundaan laaffisaa jiran. shirri kun hundi, Ummati kun Itoophiyaama nu wayya akka jedhuuf yeroo dheeraa keessa kan irratti hojjatamaa jirudha. Sabboonummaa sabootaa kolaasuuf wayyaaneen shira gaggeessu keessaa inni guddaan, qooqaa fi aadaa sabootaa dhabamsiisuu dha. Oromiyaa keessaa Afaan Oromoo AFAAN HOJII ta’u irraa dhaabuuf shira naannoolee biro irratti hojjatan Oromiyaa irrattis hojjachaa jiran. Naannoolee hunda keessatti, ykn Naannoolee sagal keessaa irra jireessa Afaan hojii amaareffa taasisanii jiran. kana Tigiraayi fi Oromiyaa keessattis yaalaa jiran.
- Dhaabbilee siyaasaa biyya keessaa hundaa laamshessanii akka isaan dura hin dhaabbanne qofaa odoo hin taane, gara fuula duraatti Filannoo keessatti illee akka hin hirmaanneef diinummaa ija baasu irratti raawwatan. maal fiddu? jedhanii, paarlaamaa harka 99.9n mo’annee jedhan. Ammas kan dabaluuf deeman kanuma. wayyaaneen dhaabbilee siyaasaa haaraa kan akka “samaayawwii paartii ” jedhaman hedduu haaraa uumee jira. Filannoo 2010tti wayyaaneen Finfinnee keessatti sagalee dabalataa argachuuf, Ilmaan isaa Biyyoota arabaa turan baatii tokko tokkof akka seenan taasise 100,000 ol ta’uu fi dadhabbii isaaniifis, bifa maayikiroo xixiqqaa jedhuun ijaare mileyinara taasisuun, humni sun ammas humna biraa ol deebisuuf hojjachaa jiraachuu argaa jirra. Keessattu warra Biyyoota olla irraa sababaa siyaasaa fi hiyyummaan godaanan kana irratti bobbaasee hojjachiisaa jiraachuun guyyu ummatoonni qeeqaa kan jiraniidha. Kun wayyaaneen Ummatoota irraa hangam amantaa akka dhabe nu irgisiisa.
- Dingadee Biyyatti monopoliin qabachuu eegalee, saboonni biro sadarkaa nam-tokkee kaasee qabeenyaa qabuu fi maal irra akka oolchan tu’achuun, kan itti hin tolle cufuun hammeenya hiriyaa hin qabne hojjachaa jiraachuu kan wallaale hin jiru. Kubbaaniyyoonni wayyaanee waan hundaa tu’anna jedhanii akka ija xaafii heddummaachuun giddu isaanitti dorgommii uumee, warra Afaan Tigiriffaa dubbataniif bifa liqii yeroo dheeraan walii qooduun Ummatoota irratti ol aantummaa isaanii argisiisaa jiraachuu ifatti mul’isaa jiran .
- Waajjiraalee Fedaraalaa ilaalchisee guutummaatti saboota keessaa muraasa irra haa kaa’an malee, waajjiraalee fedaraalaa Ummataan wal quunnamsiisan hundumaa tu’atanii, fageenyatti of ittisuu kan jedhu gaggeeffataa jiran.
HIWAATOONNI HAMMEENYA ANGOO OF HARKA TURSUUF HOJJATAN BARAARUUF SHIROOTA QOPHEEFFATAN.
- Ummatoota dhaabbilee mormitootaa harkaa baasanii ofitti qabuu,
- Dhaabbilee siyaasaa Biyya keessaa bifa kamiinu haa ta’uu, diigu hanga dhabamsiisuu ,
- Humna waraanaa, tikaa fi polisaa waan hundaa dura dhaabbatu hundeessu, (tu’annaa isaanii jalatti )
- Sabboonummaa sabootaa laamsheessuu (itoophiyummaa fudhachiisuu),
- Dhaabbilee mormitootaa Qabsoo hidhannoo gaggeessan hundumaa diiguu ykn dhabamsiisuu ykn harka kennachisuu, kaayyoo jijjirsiisuu. Ykn qubsuma Biyya keessaas ta’ee alaa dhabsiisuu,
- Deeggarsa humnoota alaa irraa argachuuf ykn gaaffiilee dhaabbilee mormitootaa ykn iyyannoo isaanii ykn mormiilee Biyyoota alaa keessatti gaggeeffamu fudhatama dhabsiisuuf, sochiilee gama alaan irratti hojjataman hundumaa fashalsuuf, akkasumas gaaffii ummataa ykn mormii ummataa biyya keessaa ka’u mormii humnoota alaa irraa ka’uu ukkaamsuuf, maloota lama keewwatan. inni tokko tajaajiletuu isaanii ta’uu fi Naannoolee keessatti dhimma akka qabaatan taasisuu keewwatan. Qabxii ja’affaa kana Ummatoota irraa abdii yoo dhabne humnoota alaa yoo qabanne ni jiraanna jedhanii yaadu irraas ni dabalata,
- Mormii Biyya keessaa laaffisuuf Ummata dantaan adda qooduu,odoo hin beekne garba isaani taasisuu
- Ummatoota hiyyummaa keessa tursuu,
- Abbootii Biyyaa ykn Namoota gaaffii kaasan alatti ari’uu,
- Dhaloota itti aanu keessatti ol aantummaa isaanii, gama barnootaan, tekinolojiin, beekumsaan, kkf itti fufsiisuuf shiroota bal’aa raawwachuu,
- Finfinnee keessatti baayyina Ummataanis ta’ee kan biroon ol- aantummaa isaanii mirkaneessu.
- Saboota gidduu fi Biyyoota olla giddutti rakkoo uumanii waan sana furuuf jiraachuu ykn sirnicha irratti akka hin xiyyeeffanneef gidduu isaanitti rakkoo uumuu.
- Waldaalee Amantii keessatti shiroota gara garaa gaggeessuun walitti bu’iinsa babal’isuu. addatti Amantii Islaamaan wal qabsiisanii rakkoo umanii xiyyeeffanna warra alaa argachuu. kkf irratti hojjatan. qabxiilee tarrifaman kannen qofa mee tokko tokkon haa ilaallu:-
1. UMMATOOTA BOOJI’UU ;karoora kana baafatanii turuuf ragaa tokko kaa’uun barbaada. Obbo Mallas shirri namaaf yaadan odoo isaan fuudhee hin deemiin, kitaaba Abiyootaawwii Dimokiraasii jettu tokko, bara 2002 kaasee Ummatoota mataa dhukkubse tokko baasuun isaanii ni yaadatama. warrii isaan beekan akka jedhanitti, kitaaboonni siyaasaa obbo mallas irra jireessa, sagaleen dubbatanii kan waraaban, deebisanii katabanii ykn katabsiisanii akka baasan dubbatu. maarree kitaaba isaanii Abiyootaawwii Dimokiraasii jettu kana keessatti (fuula 230, kan Ummataaf hin raabsamne, dabballoota qofaaf kan dhihaate) keessatti , “ ABO fudhatama dhabsiifnee dhabamsiisuuf, jalqaba Ummata biratti fudhatama qabu dhabsiisuu, isa booda, waan inni ummata ittin qabate nuuti amma tokko gadhiifnee Ummaticha dhaaluu dandeenyaa' jedha. Kana malees, ABO Ummata irraa adda kutuuf, Ummata irraa isa fageessinee, sagantaa yeroo dheeraan ummaticha bifa hunadaan amansiisuu, ABO irraa abdii akka kutatu taasisu” jedha.
Toftaan kun saboota hundaa irratti kan yaalamaa jirudha. Maqaa sabootaan ka’uun mataa isaa, Ummatoota booji’uu keessatti ramadamu danda’a. kana malees, dhaabbilee mormitootaa bakka bu’an diiguun, hidhuun, ajjeesuun, Biyyaa akka yaa’an taasisuun mataa isaa Ummatoota qofaatti hanbisanii booji’anii IMPAAYERA WARRA TIGIRIFFAA DUBBATU ijaaruuf yaaduudha. amma danda’anitti Ummatoota karaa isaan barbaadan irra ofuuf akka isaaniif mijatutti yaaliin hin taasisiin hin jiru. Akka walii galaatti waan Ummatoonni dantaa keessaa argatan, waldaalee, dhaabbilee miti moortummaa, gandoota, kkf hundumaa dhabamsiisanii, kan wayyaaneen hayyameef qofa Ummatoota akka quunnaman taasisuun, Ummatoota booji’uudha.
2. DHAABBILEE SIYAASAA DHABAMSIISU;Gama kanaan sochii wayyaanee Biyya keessa ture deebisanii dubbachuun yeroo gubu ta’a. garuu wayyaaneen hammenya kana raawwachuuf shiroota fayyadamte argisiisuu dansaadha. Dhaabbileen mormitootaa Biyya keessa jiran, fageessanii yaaduun kan irra ture, Filannoo wayyaaneen waggoota 21 lallabaa jirtu keessatti hirmaachuun bu’an isaa eenyufii? jedhanii yaadu qaban. Gama biraan, filannoo kanatti hirmaachuutu wayyaanee saaxilamoo keessaa dhaabbachuutu ishee saaxila? jedhanii yaadu qaban turan. Filannoo wayyaaneen gaggeessitu gama hundaan addatti mormiin hunoota alaa irraa akka ishee hin mudanneef, tajaajiltuu warra alaa ta’u fi dantaan isaan biyya keessaa qaban wayyaaneen yoo jiraate qofaa jiraachuufii akka danda’au humnoota alaa amansifattee deemaa jiraachuu ijaan odoo hin argiin itti seenuun isaanii rakkoof isaan saaxile malee bu’aa argatan hin qaban. Warri alaa kun Filannoo Biyyoota guddatanii yennaa gilgaalan, Dimokiraatawaa ta’uuf yaalu isaa malee, ta’uu isaa hin barbaadan. Dimokiraasiin jiraannaan isaanu biyya sana keessaa waan barbaadan ni dhaban. Kanas hubachuu qaban turan.
Inni kaan wayyaaneen dhaabbilee mormitootaa dhabamsiisuuf, miseensuma isaanii dhaabbilee kana keessatti bakkoota ijoo qabsifacha bakka turanitti, dhaabbilee yaaduma wal fakkaataa qaban cinaa isaanitti ijaartee, wal nyaachisaa bakka turtetti, kan akka lidatufaa galgala galagala wayyaanee waliin bulee guyyaa beekaa isaan abaaree, yeroo filannoon xumuramu filannoo du’aa fi ajjeechaan xumurame sirriidha jedhee akka amanu taasifatan, dhaabbilee siyaasaa adda addaa keessatti wayyaanoonni namoota mataa ishee galchitee, dhaaba biraan akka walitti makaman taasisanii dhuma irratti warra hin barbaanne akka keessaa ari’aman yennaa taasiftu, waliigalatti, wayyaaneen dhaabbilee mormitootaa itti fayyadama miidiyaaleef karaa bantee, sa’atii dhumaa irratti yaaduma isaan dhiheeffatan kan ofii taasiftee dhiheessuun ummata harkaa baafachaa bakka turtetti, dhaabbileen mormitootaa Biyya keessaa, wayyaanee hamaamoota ta’uu irraa kan hafe, waan fayyadan akka hin qabne odoo hubatanii, Filannoo kan jedhamu irraa dhaabbatanii ta’ee , wayyaanee addunyaa irratti saaxiluuf isaan gargaara ture. Isaanis har’as warruma dubbatu qofaa hin ta’an turan. Heddun isaanii ammo hin diigaman turan. Dhaabbileen kanneen, amantaan ummatoota irraa qaban akka kaleessaa miti. Ummata maqaa isaaniin wareegamaniif gumaa hanga hin baasinitti. Waan itti jiran ni milkaa’aan rakkisaadha. Amma waan hundumaa tu’achuun wayyaanootaa, waan lubbun wal qabattu waan taateef, carraan ture, kana boodas kan jiru hin fakkaatu. Filannoo irraa dhaabbachuun, sirnichi, sirna garee tokko jiraachisuuf jiru ta’uu saaxiluuf of qabuu barbaachisa. Ummatas hirmaannaa filannoo irraa dhaabuutu dansaadha. Tarii waan kana wayyaanoonni diigu rakkatu ta’a.
3. HUMNA WARAANAA, TIKAA FI POLISAA TU’ACHUU;Hiwaatoonni har’a shakkiin ol aanaa keessa seenu irraa, shira dhokisaan gaggeffataa jiran ifatti baafachaa dhufu waliif himu hin barbaachisu. Jiraachuu keenya mirkaneessu caalaa waan yaadnu hin qabnu jedhanii, dantaa isaanii kabachisuuf hammeenya barbaachisu gara jabiinaan raawwachuuf qophaa’oo ta’uu isaanii, kunoo GUYYAA WARAANAA jedhanii kan miidiyaa isaaniin argisiisan ilaaluu dandeenya. Muudama humna waraanaa keessaa kaasuu ni dandeenya. Gareen mallasaa, har’a kaayyoo dhokfataa jiraatan ifatti mul’ifachuuf, ijoollee isaanii fagoo qabanillee daboof waammataa jiraachuu argaa jirra.
Humni waraana wayyaanee har’a ijaarsi isaa waa hedduun xaxamaa ta’unis dubbatamaa jira. Gaaffii sabootaa ukkaamsuuf, iccittii isaanii tikifachuuf, heddummiina ilmaan sabootaa waraana keessaa cabsuuf kkf, shirri addaa waraana keessatti gaggeeffamaa jiraachuu keessa beektoonni himaa jiran. Waraana kana keessa isaa tasgabbeessuuf , hidhaan, ajjeechaan, Biyyoota ollaatti sababaa gara garaan erguun bal’inaan himamaa jira. Kan muudaman ilaalchisee, loltoonni waraanicha keessatti argamanii hin beekne muudamaa jiraachuu himamaa jira. Ilmaan sabootaa muudama dhabsiisuu qofaa odoo hin taane, akka wal hin arginellee taasifamaa jira. Warra Afaan Tigiriffaa dubbatu ilaalchisee, garee mallasfaa fi Issiyyee jedhamee muudamni of eeggannoo taasifamee, gareen mallasfaa muudama lubbu dhiheenya kana fudhateen, guutummaatti waraanicha tu’achuutu dubbatamaa jira.
Walumaa galatti humni waraanaa, Tikaa fi polisaa toftaa hedduu qaanfachiisaa ta’een Ilmaan isaaniif kennanii jiran. amma sadarkaan irra jiran kanadha. Waraana kaayyoo isaanii fi kaayyoo humnoota alaa egisisu gadi dhaabanii jiran.
4. SABBOONUMMAA UMMATOOTAA LAAMSHESSUU ;Hiwaatoonni, hayyamni mirga sabootaaf kennan hanga dantaa isaaniif yaaddoo hin taanetti qofaadha.wayyaaneef yaaddoo guddaa ta’ee kan argamu sabboonummaa ummatootaati. addatti kan Ummata Oromoo. kana irraa ka’uun aadaa isaa akka hin babal’ifneef ukkaamsaa sirnoota dabran caalu irratti gaggeessaa jiru .wayyaanoonni sochii Ummati Oromoo gama hundaan taasisaa jiru shiroota adda addaan golguuf yaalaa jiraachu hundatu taajjabaa jira. Biyya tokko fi qooqa tokko sana bakka qabsiisuuf halkanii fi guyyaa hojjachaa jiran.
Miidiyaa qofaa yoo fudhanne, miidiyaan Afaan Oromoon hojjatan hundumtuu Ummaticha kan guddina haaraa ykn teekinoolojii haaraan walitti fidan odoo hin taane, yeroo maraa sagantaalee ummataaf faayidaa hin qabne, duubatti deebisu, of akka jibban taasisu, miidiyaalee Afaan Oromoo akka jibban kan taasisan qofaatu hojjatama. sagantaaleen hirmaannaa ummataa qaban hundi torban tokko hin turan. Gaazexessitoota Ummata biratti jaalatamanis turban tokko hin turan. faallaa kanaa miidiyaaleen Afaan Amaaraan hojjataman hawwatoo akka ta’anitti bajati baafameefii hojjataman. Diraamaaleen dhihaatan hundi qor-qalbii Ummatootaa gama tokkotti akka harkisaniif haalan irratti hojjatamee ummataaf dhihaata. Adeemsi akkasii naannoolee keessatti hin hayyamamu. Miidiyaalee kana keessatti, aadaa fi jireenya ummatichaa kaasanii irratti hojjachuun hin danda’amu.
Gama biroon shiroota Artii sabootaa irratti hojjatamaniidha. Addatti sirboota sabotaa ilaalchisee shiroonni hojjatamaa jiran daangaa hin qaban. Har’a sirboonni aadaa sabootaa Afaan Amaaraan sirbuu malee, qooqa naannoo sanaan sirbuun sabboonummaa jabeessa jedhamee dhorkamee jira. Sadarkaa Biyyattiitti Industirii muuziqaa tu’atanii kan jiran wayyaanootaa fi waa’ellan isaaniiti . saboonni ykn artistoonni sabootaa ofii isaaniin tattaafatanii muuziqaa baafachuu hin danda’an. garee wayyaaneen hundeesse kana irraa hayyama argachuu qaba. Gareen kun Afaan sabootaa sirnaan barsiisee, Ummatoota bakka bu’anii akka sirban taasisaa jiran. Sirbitoonni Biyyatti keessatti guddatanii Afaan hundaa baratan kun har’a kilippi har’a borii baasanii Ummatoota booji’uuf yennaa yaalan, Ilmaan sabootaa waggaa tokkotti sirba tokko baasuuf dhama’aa jiran.
Gama biroon sabboonummaa sabootaa cabsuuf, hammeenya diraamaalee DVD, intarneetaa fi Fiilmiin faca’aa jiran, aadaa, safuu, duudhaa fi kabajaa Ummatootaa sarbanii, hawaasa xuraa’aa umuuf sochii taasifamuudha. Keessattu Oromiyaa keessatti dhaloota jiru gara dhabsiisuuf Diraamaaleen Afaan Amaaraan raabsamaa jiran, dhaloota tokko nu dhabsiisaa jiraachuu waan guyyuu taajjabaa jirrudha. Warri wayyaaneen gurmeesse Ummatoota irratti gadhiise kun, meeshaalee waraabbii ilmaan sabootaaf rakkisaa ta’e, isaaniif akkamiin salphaatti akka argamu hin beekamu. Istudiyoon gara garaa ilmaan sabootaaf qaqqaalii ta’an isaaniif akkamiin liqiin akka hojjatu namaaf hin galu.
Walumaa galatti sabboonummaa sabootaa addatti kan Ummata Oromoo cabsuuf shiroonni Oromiyaa keessatti hojjataman dubbatamanii kan dhumanii miti. Keessattu dhaloota har’aa irratti shirri gaggeeffamu, hedduu kan nama yaaddeessuudha. Qabsoon Oromoo gam-tokkotti luucca’ee dhaloota kanaaf yoo hin qaqqabiin waan keessaa ba’uu hin dandeenye akka seennu hin shakkiinaa .
5. DHAABBILEE BILISUMMAA SABA ISAANIIF FALMANII FI WAYYAANEE;Wayyaaneen dhaabbilee siyaasaa Bilisummaa saba isaaniif qabsoo hidhannoo gaggeessan irratti shiroota bifoota gara garaa gaggeessaa jiraachuun beekamaadha. Shirri kun garuu bifa hedduu of keessaa qaba. Dhaabbilee cichoomiina qaban Ummata irraa fageessuu, dhaaba sana humnaan cabsuu, adda qooduu, dadhabsuu, akka harka kennatan taasisuu, wal dura dhaabuu, amma laafate biyyatti deebisuu, ega Biyya seenee booda laamsheessuu, walumaa gala adeemsa ykn Angoo isheef yaaddoo akka hin taane taasisuudha.
Kana gochuuf bajata ol aanaa ramaduun dhaabbilee mormitootaa hidhannoo gaggeessan irratti yakkoota hedduu hojjattee jirti. Miseensoota maallaqaan bituun gansiifteetti . dantaan garee akka uuman taasiftee Biyyatti akka deebi’an taasifteetti. kaayyoo jijjiiranii adeemsa ishee akka fudhatan taasifteetti . dhabamsiisuuf ammo daangaa Biyyoota olla cabsitee seentee itti duulteetti. gama kanaan qabsoo Oromoo yoo ilaalle shirri wayyaanee kun hundi isa mudateera. har’a caalaattu bifoota nama qaanfachiisuun gaggeeffamaa jira. Keessattu dhaabbilee siyaasaa Oromoo Itoophiyaa Dimokiraatofte keessa jiraachuu fedhu dhaga’uun cubbuu qabaatu baatus (murtiin kan ummataa waan ta’ef) ABO kaayyoo jijjiiratte Biyyatti deebisuuf shirri gaggeeffamu garuu hammeenyummaa isaan isa hangafaa hin ta’iin hin hafu. Ani hedduu kan na raaju, Namni ilaalcha siyaasaa kumaantamaa qabaate socha’uu odoo danda’uu, ABO kaayyoo jijjirsiisuuf hojjachuun maaliidhaa? isa jedhudha. Gama kanaan wayyaanee qofaa odoo hin taane, humnoonni seenaan boru saaxilu fi humnoonni alaa keessatti hirmaachaa jiraachuu isaaniif ragaa hedduu tarrisuu dandeenya.fakkeenyaaf,
ITOOPHIYAA BARA BARAAF BITUUF QABSOO OROMOO DHABAMSIISUU:-
Karoorri kun kan Hiwaati. har’a garuu saboota biroo keessatti faca’ee jira. Akeektoonni siyaasa wayyaanee, adeemsa kana bara Bosona keessa jiran irratti mari’ataa turu fi OPDO, ABO dura dhaabuuf karoorfachuu isaanii namoonni har’a wayyaanee jibbanii ba’an bakkayyutti dubbachaa jiraachu ni dhageenya. Wayyaanoonni kaayyoo bara dheeraa qabaniif danqaa nutti ta’a kan jedhanii keewwatan , Qabsoo ykn gaaffii Ummata Oromooti. gaaffii kana dura irraa akkamittii itti fayyadamuu? booda akkamiin dhabamsiisna? kan jedhuuf SHIROOTA itti aanan kana keewwatan. Kun Hiwaatoonni waggoota 21f ABO yoo barbaadan dhabamsiifne, yoo fedhanis ,lubbu itti deebisanii jiraachuu yennaa lallabun sun, karoorri obbo mallasaa fi akeektoonni isaanii dhugaa ta’uu fi warra jiraachuuf yakka raawwatan ta’u isaanii nu mirkaneessa.
ABO DHABAMSIISUU :-
Wayyaaneen ABO dhabamsiisuuf karoorri qabatte, bara Asoosaatti lola itti bante irraa eegaltee jechuu dandeenya. Ega Biyya waliin seenanis chaartara keessaa baasuu fi waraana seeraan ala marsanii gara jabiinaan dhukaasa itti bananii guutummaatti fixuuf yaaluun, karoora gadi fageenyaa qabaachuu nu mirkaneessa. isa booda Biyya keessa dabartee Biyyoota ollaa keessaallee dubbee akka hin qabaanne taasisuuf yaaluun isaanii madaa yoomillee hin fayyine taasisan. Nama barbaadan qabanii hidhanii ABO dha jechuu eegalee , sadarkaa Addunyaa irratti ABO goolessaa jechisisuuf shirri ykn diraamaan irratti hojjatame hangama gadi fagenyaan akka itti yaadamuu fi karooraan dhabamsifnaa wayyaaneen kan nu dhugeessudha. Walumaa gala ABO dhabamsiisuu jechuun qabsoo Oromoo dhabamsiisutti kan fudhatte wayyaaneen, Oromoo tokko irraa kaaftee hanga sadarkaa Addunyaatti irratti hojjachuu argina. Kana irras dabree, dhaabbilee siyaasaa Oromoo Biyya keessaa odoo hin hafne, duubaan ABOtu jira jechuun isaan hidhan, Biyyaa baasan, Ajjeesan. Waggoota 21 dabran duulli gama kanaan miidiyaan irratti hojjatame addunyaa irrattu dorgomaa kan qabu hin fakkaatu.
UMMATA DORSIISUU :-
Wayyaaneen ABO goolessaa taasiftee sadarkaa addunyaatti irratti dulchisuuf yaaluun, dhaabicha dhabamsiisuun karoora tokkoffaa yennaa ta’u, inni lamadaa, ummaticha irraa kutuuf ture. Duulli gama kanaan gaggeeffame salphaa miti. sababa kanaan, Ilmaan oromoo kumoota 50n lakkaa’aman dhumaniiru . kumoota dhibbaan kan tilmaaman hidhaa jiran. miliyoonatti kan shallagaman Biyyaa yaa’an. Maatiin meeqa diigame. qabeenyaan meeqa barbadaawe. Kan hunda caalu, qor-qalbii Ummata keenya irratti hammeenyi hojjatame lakkaa’amee kan dhumu miti. Hojiileen waajjiraalee meeqa gufatan .beektootaa fi ijoollee qaroo boru biyyi isaanii deebiftee argachuu hin dandeenye meeqa fixan. Mana hidhaa keessatti ajjeechaa meeqatu raawwatame? maatii fuulduratti ijoollee meeqatu rashaname? maatii ijoollee meeqatu ijoolle fulduratti ajjeefame. Oromoota meeqatu ajjeefame gatame? meeqatu awwaalchallee argatee meeqatu waraabeessaan nyaachifame. Hammeenyi jiruu dubbatame kan dhumu miti. kun hundi garuu, qabsoo Ummata kanaa dhabamsiisuuf, lubbuu wayyaanootaa dheerassuuf gaggeeffame.hammeenyi kun hundumtu qabsoo irraa duubatti nu hin deebisu jechuu dandeenya. Garuu miidhamni kun, ummata kana hawaasa addunyaa keessaa hanga tokko duubatti harkisuu ilaalu qabna. Sababaa kanaan ummati keenya jireenya eenyun gadii jiraachaa jiraachuun isaa nama quuqa. laalaan isaa salphaa miti
SHAKKII OPDO KEESSAA :-
Hiwaatoonni OPDO wayita ijaaran, ABO irratti aggaammatanii ture. Ega ijaaranii boodas, akkaataa dhimma isaanii karaa dhaaba kanaa raawwatan tolfatan. Waan yaadan hojjachuuf wallaalaa filachuun ulaagaa isaani tokkoffaa ta’e. wallaalaa sana illee shakkanii, warra afaan beekan waliin ijaaran. shira qabsoo sabichaa dhabamsiisuu keessatti, OPDO, ABO irraa tikisuu fi OPDO ABO keessatti ijaaruu, kana irra taree, Hawaasa Biyya alaa jiru hawwachuu kan jedhu keewwatan. sabboonummaa OPDO keessaa dhabamsiisuuf hundeessitootaa kaasee hedduu ari’an. (maqaa waliin dhiheessuun ni danda’ama). Bara 2004 miseensoonni OPDO saboota biro ta’uu ni danda’an jedhanii seera galgala tokkottii tumanii Ilmaan Oromoo Bulchiisa adda addaa irraa kaasanii, warra maqaa lama qabu irra kaa’aan. Jarreen muudaman Ummatichaaf naasuu tokkollee waan hin qabaannef, Qooqa sabcihaan hojjachuu fi barachuun akka laafatu taasisanii, Afaan kanaan dubbachunuu, dhiphummaa ta’ee argame. ilmaan oromoo bakkaa bakkatti jijjiruun, bakka tokkotti hojii tokkollee hojjatanii ummata isaaniif furmaata akka hin fidineef irratti hojjatan.wallaaltoota fi garaaf bultoota Ango irra kaa’aanii Oromiyaa keessatti waa tokkollee akka hin hojjanne taasiisanii, qabeenyaa Oromiyaa dacheen isaanii akka ijaaramtu taasisan.
6. WAYYAANEE FI HUMNOOTA ALAA ;Har’a abdii wayyaanee inni angafaa humnoota alaati. amma humnoota alaatti abdatan, waraana isaanittu hin abdatan. Hiwaatoonni hammeenya Ummatoota irratti hojjataniin himatamu hin barbaanne, humnoota alaa bifa sadiin qabachutti xiyyeeffatanii hojjataa jiraatan. Inni tokko tajaajiltu isaanii ta’uun yennaa ta’u, inni lammaffaa, hojii Dippilomaasii Biyyaan wal qabsiifamee kan hojjatamu si’a ta’u, inni sadaffaan, Biyyatti keessaa dantaa Dinagdee fi kkf akka qabaatan taasisuun, wayyaanee irra harka qabaa akka jiraatan taasisaa jiran. Shirri kun hin milkofneef jechuu hin dandeenyu. Biyyoota gara garaatti erganii fedhii warra Faranjii guutuuf lubbuu ilmaan sabootaa gabbaruun wayyaanee ofumaa miti. Lafa heektaara miliyoonatti herreegamu gatii rakasaan kennuun callisanii miti. Ashabbaarii dura dhaabbannee jirra jedhanii gooftolii isaaaniif kan guggufan akkasumaan miti. sadarkaa Biyyatitti lammiileen kuma 100 il hidhaa jiran. Kan ajjeefaman kumoota 10niin tilmaaman, kan Biyyaa godaane miliyoonaan lakkaa’ama. Hiraarriin Biyya keessaa lakkoofsa hin qabu. Yakkaanni wayyaanee kanneen dhoksaa miti. hundatu beeka. Maarree warri adii maaf beekaa callisan? keessattu,Guyyaa tokkotti Ummata 192 guyyaa saafaa yennaa daandii irratti rashanan kan callisanii bira dabramanif kanumaafii.
Shiroota kanaan wayyaanoonni jiraachuu qofaa odoo hin taane, gaaffii Ummatoota Bilisummaa barbaadanii Ukkamsuuf yaalaa jiran. Shariikoota wayyaanee adda duraa yoo ilaalle, Ameerikaa, ingilizii, chaayinaa, jaappaan, saa’uudii, raashiyaa, koriyaa kkf dha. Jarri kun ammo kanneen addunyaa akka fedha isaanitti bulchanii. dantaa isaan har’a Itoophiyaa addatti Oromiyaa keessaa qabaachaa jiran kan dubbatame dhumu miti. Qabeenyaa isaan guurrachaa jiran Biyya isaaniif, utubaa jabaa ta’aa jira. Keessattu chaayinaan oromiyaa qullaa hanbisuuf kan hafeef hin qabdu. waan jiru katabuun jabiina diinaa ibsuu miti. Yoo dafnee dammaqinee shira kana dura hin dhaabbatiin, boruu waan dura dhaabbachuu hin dandeenye nu irratti ijaaramee waan keenya cufamee hafuun waan hin olleefidha.
Har’a Investaroota alaa nutti godaanaa jiraniin Ummati keenya bakka maraa buqqifamaa jira. Kana deebisanii himuun gatii hin qabu. Biyyoonni alaa waan nu irratti raawwatan hundi ofii isaaniin ka’anii odoo hin taane, shira wayyaaneen dhihaateefin gawwamanii ta’uu danda’a. wayyaaneen Biyyatti keessa hanga isaan jiranitti nagaan akka jiraatanitti waadaa seentee, dhaabbileen kun garuu Biyya keessa seennaan isiniif dhumatee wal haa gargaarru jettee keessaa fi alaan nutti cufachuu isaanii osoo beeknu har’alle wal utubuu irra wal dadhabsuuf yaaluun keenya nama qaanfachiisa. Wayyaaneen adeemsi siyaasaa Ummatoota biraa qabdu xumurtee jirti. Ummatoota biratti fudhatama dhabdee jirtii jechuu kiyya. humni sadarkaa kana irra ga’e ammoo yakka har’aaf isa bulchu hojjachuu irraa duubatti akka hin jenne ifadha.Wayyaaneen ka’umsi ishee Tigiraayif ture. Humna biraaf addatti humnoota alaaf tajaajiltuu taatee,gorsa warra alaan Ihaadeegiin ijaaree , itoophiyaatti ol guddate. Sagantaa Tigiraayif ba’e saayizi isaa itti ida’ee, ummatootaaf jedhe. Kan kaleessa abaare har’a jajee, kan har’a jaje bor abaaree gaararraa caalaa gegeddaramuun isaa, lubbu dheerachuuf kan taasisu qofaadha. Badii kana irraa humni injifannoo waggaa 100 olii galmeesisaa jiru hin dhibu. Wayyaanoonni kufaatiin isaanii akka hin oollee ni beekan. kufaatiin isaanii kunis humnaan ta’uu ega murteeffatanii bubbulanii jiran . humni qawween isaan dura dhaabbatu hanga hin jirretti akka hin kufne ni beeku. kanaaf kaardiin wareegama keenya dabarsinee hin laannu jedhu.
Hiwaatoonni jiraachuuf yakka dursitoota biyyoota biro fannisisu Ummatoota irratti hojjachuun keenya hin hafu jedhanii, waan kana qabbaneessuuf Ummata odoo hin taane, humnoota alaa qabachuun murteessaadha jedhanii akeektoonni siyaasa isaanii akka imaammataatti keewwataniiru . humni shira akkasiin dhalatee guddate kun, waggoota 21 dabraniif shirri Ummataa fi qabsoo keenya irratti hojjate akka salphaatti ilaallee kan bira tarruu miti.
Tarii abdiin guutamnee haa dubbannu malee, qabsoo keenyaan injifannee Ummata keenya keessa jiraannee waan fayyifachuun hin dandeenye waa hedduu nu midhanii jiran. kana jechuun yeroo maraa waan diinni nu irratti hojjate lallabuuf odoo hin taane, miidhamni caalu odoo hin dhaqqabne waan dursuu qabuuf dursa laannee, Qabsoo walii galaa Oromiyaa fi Oromoof gaggeeffamu qindeessuun barbaachisaa ta’uu akeekufii . kun ummata kanaaf haaraa miti ta’a. keessattu biyya keessa kan jiruuf. irra jireessa garuu hawaasa keenya Biyya alaa jiruuf miidhama Ummata isaa kana hubatee yoo xiqqaate fedhii dhunfaa isaa akka of keessaa baasee, sagalee tokkon ummata isaaf dursa kennu akka qabu hubachiisuufi. Ameerikaan boolla nu qotaa jirti. Chaayinaan nu awwaaluuf qophaa’aa jirti. Ingiliziin sirna awwaalcha keenyaaf polisa leenjifti. saa’udiin mana hidhaaf maallaqa gumaachiti……warrii ala jiraatu bakka jirutti maaliif hin iyyatu. Maaliif embaasootatti dhaqee nurraa dhaabbadhaa hin jenne. Hunduu miidhama kana dubbachuu maaf dadhaba. Siyaasa keenya dhalaaldhaluu keessaa yoom baafna?
Kutaa 3ffaan itti fufa.
__________________________________________________________________________________
*Burqaa430@gmail.com


c: text/html

text:
Fakkeenya Namoota Yihowaa Wajjin Michummaa Cimaa Qabanii Hordofaa
“Yihowaa wajjin michummaa cimaa kan qabaatan namoota isa sodaatani dha.”
FAARFANNAA: 27, 21
1-3. (a) Michoota Waaqayyoo taʼuu akka dandeenyu mirkanaaʼoo taʼuu kan dandeenyu maaliifi? (b) Mata duree kana keessatti waaʼee namoota kamii qorra?
KITAABNI QULQULLUUN Abrahaam michuu Waaqayyoo akka taʼe dubbata. (2 Sen. 20:7) Kitaaba Qulqulluu keessatti kallattiidhaan akkana kan jedhame nama amanamaa taʼe kana qofa dha. Haa taʼu malee, namni michuu Yihowaa taʼe Abrahaam qofa akka taʼe goonee yaaduu qabnaa? Kitaabni Qulqulluun tokkoon tokkoon keenya Waaqayyoo wajjin michummaa uumuu akka dandeenyu waan ibsuuf, akkana jennee yaaduu hin qabnu.
2 Dubbiin Waaqayyoo seenaa dhiirotaa fi dubartoota amanamoo Yihowaa sodaatan, isatti amananii fi isaa wajjin michummaa cimaa uuman hedduudhaan kan guutame dha. (Faarfannaa 25:14, NW dubbisi. [1]) Phaawulos ergamaan waaʼee ‘dhugaa baatota akka duumessaa lafa uffisanii’ fi hundi isaanii michoota Waaqayyoo taʼanii barreesseera. (Ibr. 12:1) Dhugaa baatonni kun haala adda addaa kan qaban turan.
3 Mee waaʼee namoota Yihowaa wajjin michummaa cimaa uumanii fi dubbii isaa isa geggeessaa hafuuraatiin barreeffame keessatti ibsaman sadii haa qorru. Isaanis, (1) Ruut ishii biyya Moʼaab dargaggeettii amanamtuu taatee fi abbaan manaa irraa duʼe, (2) Hisqiyaas mootii Yihudaa isa qajeelaa, akkasumas (3) Maariyaam ishii gad of qabduu fi haadha Yesus taate dha. Akkaataa namoonni kun Waaqayyoo wajjin itti michooman irraa maal baranna?
JAALALA AMANAMAA ARGISIISTEETTI
4, 5. Ruut murtoo ulfaataa akkamii gochuu qabdi turte? Murtoo kana gochuun ulfaataa kan ture hoo maaliifi? (Fakkii jalqaba irra jiru ilaali.)
4 Mee dubartoonni qilleensi uffata isaanii afarsaa jiru sadii yommuu dirree Moʼaab isa balʼaa taʼe irra deeman yaadaan ilaali. Dubartoonni kun, Naaʼomii fi haadhotii manaa ijoollee ishii kan taʼan Ruutii fi Orphaa dha. Orphaan gara mana ishii isa biyya Moʼaabitti argamutti deebiʼuuf waan murteessiteef duubatti deebiʼaa jirti. Naaʼomiin garuu gara biyya ishii Israaʼelitti deemuu ishii itti fufuuf kutattee kaateetti. Dubartiin ishii wajjin jirtu immoo Ruut ishii jireenya ishii keessatti murtoo baayʼee barbaachisaa taʼe gochuuf jirtu dha. Ruut gara saba ishii biyya Moʼaabitti argamanitti deebiʼuuf ykn amaatii ishii Naaʼomiitti maxxanuudhaan gara Betlihem deemuuf murteessuu ni dandeessi.—Rut. 1:1-8, 14.
5 Ruut Moʼaab keessaa haadhaa fi firoota ishii simachuu fi wanta jireenyaaf ishii barbaachisu ishiidhaaf guutuu dandaʼan akka qabdu yaaduu ni dandeessi turte. Moʼaab biyya itti dhalatte dha. Aadaan biyyichaa aadaa ishii ti; qooqni biyyichaa qooqa ishii ti; sabni biyyichaas saba ishii ti. Naaʼomiin Betlihem keessatti wanta akkanaa akka ishiidhaaf gootu waadaa galuufii hin dandeessu. Naaʼomiin, Ruut biyya Moʼaabitti akka haftu ishii gorsitee ture. Naaʼomiin haadha manaa ilma ishii kanaaf abbaa manaas taʼe mana qopheessuu akka hin dandeenye yaaddee turte. Ruut murtoo akkamii gooti ree? Garaagarummaa ishii fi Orphaa ishii “gara saba isheetti, gara waaqayyolii isheettis deebite” gidduu jiru hubadhu. (Rut. 1:9-15) Ruut gara waaqayyolii sobaa sabni ishii waaqeffatanitti ni deebitii? Lakki, hin deebine.
6. (a) Ruut filannaa ogummaa irratti hundaaʼe akkamii goote? (b) Boʼaz, Ruut bobaa Yihowaa jalatti kooluu galuu akka barbaadde kan dubbate maaliifi?
6 Ruut tarii abbaa manaa ishii ykn amaatii ishii irraa waaʼee Yihowaa barattee taʼuu dandaʼa. Yihowaan akka waaqayyolii Moʼaab miti. Ruut Yihowaan jaalallii fi waaqeffannaan ishii kan isaaf malu akka taʼe beektee turte. Haa taʼu malee, beekumsi qofti gaʼaa miti. Ruut murtoo gochuu qabdi turte. Yihowaan Waaqa ishii akka taʼu ni filattii laata? Ruut filannaa ogummaa irratti hundaaʼe gooteetti. Naaʼomiidhaan, “Sabni kee saba koo in taʼa, Waaqayyoon kees Waaqayyo koo anaaf in taʼa” jetteetti. (Rut. 1:16) Jaalala Ruut Naaʼomiidhaaf qabdu yaaduun garaa namaa kan tuqu dha; taʼus jaalalli ishiin Yihowaadhaaf qabdu wanta kana caalaa baayʼee barbaachisaa taʼe dha. Yeroo booda Boʼaz inni abbaa lafaa taʼe, Ruut bobaa Yihowaa jalatti kooluu galuu waan barbaaddeef ishii jajateera. (Ruut 2:12 dubbisi.) Yaadni kun cuucii qoochoo haadha ishii isa cimaa fi balaa irraa ishii eegu jalatti kooluu galtu tokko nu yaadachiisa. (Far. 36:7; 91:1-4) Yihowaan Ruutiif abbaa akkanaa taʼeera. Amantii ishiin argisiisteef waan ishii kiiseef, murtoo goote kanatti sababii itti gaabbitu hin qabdu.
7. Wanti namoota Yihowaadhaaf of murteessuu irraa duubatti jedhan gargaaruu dandaʼu maali dha?
7 Namoonni baayʼeen waaʼee Yihowaa kan baratan taʼus isatti kooluu galuu irraa duubatti jedhu. Isaaf of murteessanii cuuphamuu irraa duubatti jedhu. Yihowaadhaaf of murteessitee cuuphamuu irraa dubbatti kan jettu yoo taʼe, kana kan gootu maaliif akka taʼe of gaafattee beektaa? Namni lubbuudhaan jiru kam iyyuu waaqa tokko ykn isa kaan tajaajiluun isaa hin oolu. (Iya. 24:15) Waaqa tokkicha isa tajaajilamuu qabu jalatti maaliif kooluu hin galtu? Yihowaadhaaf of murteessuun karaa amantii isa irratti qabnu itti argisiisnu keessaa isa hunda irra caalu dha. Yihowaan murtoo goote eegdee akka jiraattuu fi rakkina si mudatu kam iyyuu moʼuu akka dandeessu si gargaara. Wanti Waaqayyo Ruutiif godhes kanuma ture.
AKKAATAAN GUDDINAA ISAA GAARII TAʼUU BAATUS “WAAQAYYOOF AMANAMEE IN JIRAATE”
8. Akkaataa guddinaa Hisqiyaas ibsi.
8 Ruut irraa haala adda taʼeen Hisqiyaas dargaggeessichi kan dhalte saba Yihowaadhaaf of murteesse keessatti ture. Taʼus, waadaa Yihowaadhaaf of murteessuudhaan galan eeganii kan jiraatan Israaʼeloota hunda hin turre. Abbaa Hisqiyaas kan taʼe Ahaaz Mootichi warra waadaa galan hin eegne sana keessaa tokko ture. Namni hamaan kun mootummaan Yihudaa waaqolii tolfamoo akka waaqeffatu kan godhe taʼuu isaa irra iyyuu, mana qulqullummaa Yihowaa Yerusaalem keessa jiru xureesseera. Hisqiyaas, obboloonni isaa tokko tokko haala suukanneessaa taʼeen dhaabiitti gubamanii waaqayyolii tolfamoodhaaf aarsaa waan godhamaniif, yeroon ijoollummaa isaa baayʼee kan nama gaddisiisu ture!—2 Mot. 16:2-4, 10-17; 2 Sen. 28:1-3.
9, 10. (a) Hisqiyaas nama hamaa taʼuu dandaʼa ture kan jennu maaliifi? (b) Waaqayyotti aaruun keenya sirrii kan hin taane maaliifi? (c) Akkaataan guddinaa keenya namoota akkamii akka taanu ni murteessa jennee yaaduu kan hin qabne maaliifi?
9 Hisqiyaas nama hamaa fi Waaqayyoon mormu taʼee guddachuu dandaʼa ture. Namoonni rakkina kanaa gad taʼe keessa darban kaan, ‘Waaqayyoon komachuuf’ ykn jaarmiyaa isaatti aaruuf sababii gaʼaa akka qaban isaanitti dhagaʼama. (Fak. 19:3) Namoonni tokko tokko immoo haalli maatii gadheen isaan keessatti guddatan jireenya gadhee akka jiraatan, tarii immoo dogoggora maatiin isaanii hojjete irra deebiʼanii akka hojjetan akka isaan dirqisiise amanu. (His. 18:2, 3) Garuu akkana jedhanii yaaduun isaanii sirrii dhaa?
10 Seenaan jireenyaa Hisqiyaas gaaffii kanaaf deebii quubsaa kenna! Addunyaa hamaa kana keessatti wantoota gadhee namoota irra gaʼan kan fidu Yihowaa waan hin taaneef, isatti aaruuf matumaa sababii gaʼaan hin jiru. (Iyo. 34:10) Dhugaa dha, warri ijoolleen isaanii gaarii ykn gadhee akka taʼan dhiibbaa guddaa isaan irratti gochuu dandaʼu. (Fak. 22:6; Qol. 3:21) Kana jechuun garuu, namni tokko haalli maatii isaa wanta inni jireenya isaa keessatti raawwatu ni murteessa jechuu miti. Faallaa kanaatiin, Yihowaan hunduma keenyaaf kennaa gatii guddaa qabu tokko, jechuunis dandeettii wanta hojjennuu fi nama akkamii akka taanu filachuuf nu gargaaru nuu kenneera. (Kes. 30:19) Hisqiyaas kennaa kana akkamitti itti fayyadame?
11. Hisqiyaas mootota Yihudaa warra gaggaarii keessaa tokko akka taʼu kan isa godhe maali dha?
11 Hisqiyaas abbaan isaa mootota Yihudaa warra hamoo keessaa tokko taʼus, inni mootota gaggaarii keessaa tokko taʼuu dandaʼeera. (2 Mootota 18:5, 6 dubbisi.) Eeyyee, abbaan isaa dhiibbaa gadhee isa irratti kan geessise taʼus, namoonni gara biraan dhiibbaa gaarii isa irratti godhanii fi inni filachuu dandaʼu jiru turan. Yeroo sanatti akkuma Miikiyaasii fi Hoseʼaa, Isaayaasis raajii ture. Hisqiyaas Mootichi wanta namoonni amanamoon kun hafuura qulqulluudhaan geggeeffamanii labsaniif xiyyeeffannaa kennuudhaan, gorsii fi sirreeffamni Yihowaa garaa isaa akka tuqu heyyameera. Kanaafuu, Hisqiyaas dogoggora guguddaa abbaan isaa hojjete sirreessuu jalqabe. Kanas kan godhe, mana qulqullummaa qulqulleessuudhaan, uummatichi dhiifama akka argatu Waaqayyoon kadhachuudhaan, akkasumas duula balʼaa godhee waaqayyolii tolfamoo balleessuudhaan ture. (2 Sen. 29:1-11, 18-24; 31:1) Hisqiyaas yeroo mootiin Asor Senaaheriib Yerusaalemiin akka balleessu sossodaachisetti dabalatee yeroo rakkoowwan gurguddaan isa mudatanitti ija jabinaa fi amantii guddaa akka qabu argisiiseera. Fayyina argachuuf Waaqayyotti amanameera; dubbiidhaanis taʼe fakkeenya taʼuudhaan saba isaa jajjabeesseera. (2 Sen. 32:7, 8) Yeroo booda of tuuluu isaatiin kan kaʼe sirreeffamni yeroo isaaf kennametti gad of qabee yaada geddarateera. (2 Sen. 32:24-26) Ifatti hubachuun akka dandaʼamutti, Hisqiyaas seenaan isaa inni duraa seenaa isaa isa boodaa akka balleessu ykn jireenya gara fulduraa akka isa dhabsiisu hin heyyamne. Kanaa mannaa, michuu Yihowaa taʼuu isaa argisiiseera, fakkeenya gaariis nuuf taʼeera.
12. Akkuma Hisqiyaas yeroo ammaatti namoonni hedduun michoota Yihowaa taʼuu isaanii kan argisiisan akkamitti?
12 Addunyaa sodaachisaa fi jaalala hin qabne keessa waan jiraannuuf, ijoollee hedduun faayidaa jaalallii fi eegumsi warra isaanii isaaniif argamsiisu utuu hin argatin kan guddatan taʼuun isaa nama hin ajaaʼibsiisu. (2 Xim. 3:1-5) Yeroo ammaatti Kiristiyaanonni hedduun maatii gadhee taʼe keessatti kan guddatan taʼus, Yihowaa wajjin michummaa cimaa uumuu dandaʼaniiru. Akkuma Hisqiyaas, akkaataan jireenyaa namoota kanaas akkaataan namni tokko itti guddate jireenya isaa gara fuulduraa kan isaaf hin murteessine taʼuu isaa argisiisa. Waaqayyo mirga filannaa nuu kennuudhaan nu kabajeera; nutis akkuma Hisqiyaas kennaa kana Yihowaatti maxxanuuf, akkasumas karaa isaaf ulfinaa fi kabaja fiduun itti fayyadamuuf mirga arganneerra.
“ANI GARBITTIIN GOOFTAA KUNOO, ASAN JIRA” JETTE
13, 14. Itti gaafatamummaan Maariyaamiif kenname baayʼee ulfaataa fakkaachuu kan dandaʼu maaliifi? Haa taʼu malee, wanta Gabriʼel itti himeef deebii kan kennite akkamitti?
13 Bara Hisqiyaas itti jiraate jaarraa hedduu booda, shamarreen Yihudii biyya Naazireet gad of qabdu tokko Yihowaa wajjin michummaa adda taʼe uumuu dandeesseetti. Seenaa ilmaan namootaa keessatti namni itti gaafatamummaan kanaa wajjin wal gitu isaaf kenname hin jiru. Ilma Waaqayyoo isa tokkicha garaatti baachuuf, daʼuu fi guddisuuf mirga argatteetti! Yihowaan amanannaa guddaa akkanaa intala Elii kan taate Maariyaam irratti kan qabaate, waaʼee ishii maal yaadee taʼuu akka qabu tilmaami. Maariyaam yommuu itti gaafatamummaan kun ishiidhaaf kenname jalqaba irratti maaltu itti dhagaʼamee taʼuu dandaʼa laata?
14 Haa taʼu malee, mirga dinqisiisaa Maariyaam argatte qofa irratti xiyyeeffachuudhaan wantoota ishii yaaddessuu dandaʼan tokko tokko dagachuu dandeenya. Ergamaa Waaqayyoo kan taʼe Gabriʼel, Maariyaam dhiiraa wajjin saalqunnamtii utuu hin raawwatin dinqiidhaan akka ulfooftu ishiitti hime. Taʼus, gara maatii fi olloota Maariyaam dhaqee sababii ishiin itti ulfooftu akka isaaniif ibsu hin gaafatamne. Isaan maal yaaduu dandaʼu? Maariyaam waaʼee kaadhima ishii Yoseef yaaddoftee taʼuu qaba. Kan ulfoofte taʼus amma iyyuu isaaf amanamtuu taʼuu ishii akkamitti isa amansiisuu dandeessi? Hunda caalaa immoo, Ilma Hundaa Olii isa tokkicha guddisuun, kunuunsuunii fi leenjisuun itti gaafatamummaa guddaa dha! Yommuu Gabriʼel Maariyaamitti dubbatu wantoota ishii yaaddessanii taʼuu dandaʼan hunda beekuu hin dandeenyu. Haataʼu malee, “Ani garbittiin gooftaa kunoo, asan jira, akka ati dubbatte anaaf haa taʼu!” jettee akka deebiste beekna.
15. Amantiin Maariyaam dinqisiisaa kan taʼe maaliifi?
15 Amantiin Maariyaam baayʼee kan nama dinqisiisu mitii? Garbittiin tokko harka gooftaa ishii jala jirti. Haaluma wal fakkaatuun, Maariyaamis Gooftaan ishii Yihowaan akka ishii kunuunsuu fi akka ishii eegu isatti amanamteetti. Karaa inni sirrii dha jedhe kamiin iyyuu isa tajaajiluu barbaaddeetti. Garuu amantii akkanaa akkamitti qabaachuu dandeesse? Amantiin wanta yeroo dhalatanitti argamu miti. Amantiin carraaqqii namni tokko godhuunii fi eebba Waaqayyootiin kan argamu dha. (Efe. 2:8) Ragaan Maariyaam amantii ishii cimsachuuf carraaqqii gochuu ishii argisiisu jiraa? Eeyyee jira. Akkaataa ishiin itti dhaggeeffachaa fi itti dubbachaa turte ilaali.
16. Maariyaam nama akka gaariitti dhaggeeffattu taʼuu ishii kan argisiisu maali dha?
16 Akkaataa Maariyaam itti dhaggeeffatte. Kitaabni Qulqulluun “dhagaʼuutti ariifataa, dubbachuutti suuta jedhaa” akka taanu nu gorsa. (Yaq. 1:19) Maariyaam nama akka gaariitti dhaggeeffattu turtee? Nama akkanaa akka turte haala isaa irraa hubachuun ni dandaʼama. Wangeelli Luqaas bakka lamatti Maariyaam jechoota hafuuraa hiika guddaa qaban xiyyeeffannaadhaan dhaggeeffachuu ishii fi yeroo fudhattee wanta dhageesse kana irratti xiinxaluu ishii dubbata. Yeroo Yesus dhalatetti tiksitoonni gad of qaban ergaa ergamoota irraa dhagaʼan Maariyaamitti himaniiru. Gara waggaa 12 booda immoo Yesus ijoollee yoo taʼe iyyuu wanta karaa hafuuraa hiika guddaa qabu tokko dubbateera. Yeroo lamaanitti iyyuu, Maariyaam dhaggeeffatteetti, wanta jedhame yaadatteetti, akkasumas wanta dhageesse irratti xiyyeeffannaadhaan yaaddeetti.—Luqaas 2:16-19, 49, 51 dubbisi.
17. Akkaataa Maariyaam itti dubbatte irraa maal barachuu dandeenya?
17 Akkaataa Maariyaam itti dubbatte. Wantoonni Maariyaam dubbatte hedduun Kitaaba Qulqulluu keessatti hin galmeeffamne. Yaada Maariyaam dubbatte keessaa inni dheeraan Luqaas 1:46-55 irratti argama. Yaadni ishiin dubbatte kun, Maariyaam Kitaaba Qulqulluu akka gaariitti akka beektu argisiisa. Wanti Maariyaam dubbatte yaada haati Saamuʼel raajichaa Haannaan kadhannaa ishii keessatti caqaste tokko tokkoo wajjin wal fakkaata. (1 Sam. 2:1-10) Maariyaam dubbii ishii kana keessatti Kitaaba Qulqulluu irraa gara siʼa 20 caqasuu hin ooltu. Kana irraa hubachuun akka dandaʼamutti, Maariyaam dubartii waaʼee wantoota hafuuraa akka gaariitti beektu turte. Maariyaam qabeenya guddaa garaa ishii keessatti kuufatte, jechuunis dhugaawwan gatii guddaa qabanii fi Yihowaa isa Michuu ishii isa guddaa taʼe irraa baratte gad baasaa turte.
18. Fakkeenya amantii Maariyaam hordofuu kan dandeenyu karaawwan kamiini?
18 Nutis yeroo tokko tokko akkuma Maariyaam itti gaafatamummaan Yihowaa biraa nuuf kenname ulfaataa nutti fakkaachuu dandaʼa. Kanaafuu, akkuma ishii wanta nu fayyadu akka nuuf godhu isatti amanamuudhaan gad of qabnee Yihowaatti of haa kenninu. Nutis waaʼee Yihowaa fi waaʼee kaayyoo isaa wanta barannu xiyyeeffannaadhaan dhaggeeffachuudhaan, dhugaawwan hafuuraa irratti xiinxaluudhaan, akkasumas wanta baranne gammachuudhaan warra kaanitti himuudhaan fakkeenya amantii Maariyaam hordofuu dandeenya.—Far. 77:11, 12; Luq. 8:18; Rom. 10:15.
19. Fakkeenya namoota Kitaaba Qulqulluu keessatti ibsamanii fi amantii guddaa akka qaban argisiisanii yoo hordofne, waaʼee maalii mirkanaaʼoo taʼuu dandeenya?
19 Akkuma Abrahaam isa isaan dura ture sanaa, Ruut, Hisqiyaasii fi Maariyaam michoota Yihowaa akka turan namni shakkuu dandaʼu jiraa? Akkuma warra ‘dhugaa baatota akka duumessaa’ taʼanii fi namoota amanamoo gara biraa hedduu kaanii, namoonni kunis michoota Waaqayyoo taʼuudhaan mirga dinqisiisaa argataniiru. Egaa nutis fakkeenya amantii namoota kanaa hordofuu keenya itti haa fufnu. (Ibr. 6:11, 12) Kana yoo goone, badhaasa guddaa bara baraaf Yihowaa wajjin michummaa cimaa qabaachuuf nu gargaaru akka argannu mirkanaaʼoo taʼuu dandeenya!
[Ibsa Dabalataa]
^ [1] (keeyyata 2) Faarfannaa 25:14 (NW): “Yihowaa wajjin michummaa cimaa kan qabaatan namoota isa sodaatani dha; kakuu isaas isaan beeksisa.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Utaaltee muka yaabdee, Buutee mucaa ishee dhabde- Kutaa 1ffaa
Posted by Madda Walaabuu Press on 1/11/2013
Amajjii 10, 2013 | Jiituu Sabaa fi Lammii Moosisa Yuunvarsiitii Finfinnee
Barri isaa duri. Dhugaa, soba, leenca, ibidda, bishaaniifi bofatu wajjin jiraataa ture. Garuu sobni hunda isaanii fixee kophaa waan hunda dhuunfatee jirachuuf karoora baafate. Akkaatuma kanaan bofa kophaatti waamee ‘’…leenci yoo nuti waa arganne silaa nurraa fudhataa maal goonu?” jedheen. Bofnis “….isa anuu nan ajjeesa!’’ jedhanii akkuma jedheyyuu leenca hiddee ajjeese. Sobni du’a leencaa erga hubatee booda, ibidda kophaatti waamee ‘’….waan gaarii tokko yoo arganne bofti nuurraa fudhata. Kanaan dura leencayyuu akkatti ajjeese silaa argitee Maaltu nu baasa?’’ jechuun mararteen gaafate. Abiddis akka aaruu ta’ee “….yemmuu inni marmartee fura keessa ciisuun walitti qabee isa guba.” Jedheen. Akkuma jedhes gubee ajjeese.
Sobni karoora isaa ittifufuun bishaan kophaati waamee “….ibiddi cimaa waan ta’eef hunduma keenyayyuu baleessuu waan danda’uuf akkamiin callifnee ilaalla?” jechuun mari’ateen. Bishaanis akkuma warra kaanii ariidhaan “…ani isaaf nan ta’a!’’ jedhee dhaadate. Akkuma jedhe sana itti dhangala’ee abidda balleessee ofiis daaraa keessatti bade. Dhuma irratti sobnifi dhugaan walitti hafan. Sobni diinni isaa inni hamaan hafuu erga hubatee booda fala biraa barbaacha eegale. Irriba dhabee erga yaadaa turee booda toftaa dhugaa ittiin balleessu baafate.
Tooftaa isaa garuumatti qabatee otoo waliin deemaa jiranii gaaftokko randa wayii jala gahan. Sobni guyyaa akka kanaa lamuu argachuu waan hindandeenyeef akeeka isaa raawwachuuf qophaa’e. Akkuma randa sana jala gahaniin “….asuma jala taa’i akkana ol goreen dhufaa!’’ jedhee gaaratti ol-bahe. Lafa isaaf mijatu erga gahee booda dhugaa of jalatti gadi ilaalee diina isaa kana achitti macalaqsee obbaafachuuf irraan gadee dhagaa itti gangalche. Akka yaadame ta’uu didee dhagaan ajeechaaf ergame yemmuu dhugaa bira gahu dhoqqee warqii ta’ee dhugaatti uwwifame. Sobni du’a dhugaa ilaaluuf yoo deebi’u dhugaan warqii uffatee arge. Aarii keessa isaa dhokfachaa “…. Kana eessaa argatte?’’ jedhee gaafate. Dhugaanis “…. Gubbuma kanaa konkolaatee dhufee na aguuge.” jedhee itti hime. “…. isammaa anatuu dhagaa sitti gadi gangalchee booda warqii sii ta’ee, mee atis ol bahiitii akka narraa hingorretti dabaree kee dhagaa natti konkolachisi!’’ jedhee kadhate. Dhugaanis dabaree isaa gaaratti bahee sobatti dhagaa gangalche. Dhagaanis warqii ta’uu didee soba awwaale jedhama.
Haalli har’a sabni Oromoo keessatti argamu kan yoom caalayyuu qaanessaa ta’aa jira. Shira harka lafa jalaatiin qindaa’ee Oromoo fi Oromiyaa dhabamsiisuurratti hojjatamaa jiru dabalatee hojiiwwan fuulleetti hojjatamaa jiran hundi dhugaa kana mirkaneessu. Qe’een Oromoo buqqa’ee hambaaf qoodamaa jira; namguddoon saba kanaa qubsuma yeroollee dhabanii hadiyyootti hafan.Daa’imman sabichaa barnoota qaroomina addunyaa waliin tarkaanfatu akka hinarganne gochuun wixineen kaleessa saba kana moggaatti hambisuuf bahe isa dur caala hojiitti jira. Ka’imman Oromoo carraa hojii dhoowwatamanii akka warra saba isaanii ajjeessaa jiruuf ergaman halkanii guyyaa duula walirraa hincinnetu deemaa jira. Uummanni bilisaatti yaada isaa akka hinibsanne, madda walabaarraa odeeffannoo walabaa argatee dhugaa jiru akka hinakeekkanne gochuuf ammallee danqaa hamaatu jira. Caasaan tikaa qe’ee Oromoo keessatti diriiree nama shan hidhaa tokko keessatti galchuun tokkoon tokkoon dhala Oromoo hidhaa diinaa keessatti eegama. Oromoon akka saba tokkoo walgahee: aadaa, seenaa, afaaniifi mallattoolee eenyummaa isaa mul’isan akka hinguddifanne garaagarummaa sobaa uumanii walirraa fageessuuf yaalii heddutu ta’aa jira. Qabeenyaan biyya Oromoo qusannoofi of eeggannoo tokko malee, fedhii fi ayyama sabichaa malee halkanii guyyaa samaama. Ilmaan saba kanaa shira kana morman ykn. mormuu malan adamsamanii ajjeefamu; hidhaattii guuraamu; harka lafa jalaatiin jiruu hawaasummaafi diinagdee keessaa qoqqobamu, gariin ammo lubbuu oolfachuuf jecha biyyarraa godaanuu, gammoojjiifi galaana biyya ormaa keessatti bineensaan nyaatamu. Kunniin rakkoo Oromoon ittijiru keessaa hanga xiqqoodha. Gadi fageenyi isaa kana daran bal’aafi sukkanneessaadha.
Har’a akeekni keenya rakkoo tarreessuu miti. Rakkoo kanaaf furmaata barbaaduudha. Furmaataaf ammoo raajii addaa uumuun dirqama hinta’u. Garuu gatii baasuu gaafata. Gatiin nuti baasaa jirru maaliif maalirratti akka ta’e hubachuun manii keenya sirreeffachuu qabna. Har’a Oromoon hunduu gatii baasaa jira jechuun nidanda’ama. Garaagarummaan jiru, inni tokko ulfina saba isaa bakkatti deebisuuf gatii baasa. Maaliifi maalirratti akka gatii baasaa jiru beeka. Bu’aafi miidhaa dhufu dursee tilmaamee ittideema. Of otoo hintaanee faayidaa sabaaf dursa keenna. Isaan gariin gola ormaa ijaaruudhaaf gatii baasaa oolu. Gatiin isaan har’a baasan bor maal fidee akka dhufu hinbeekan. Beekanis karaatti of deebisuuf seexaa dhabanii karaa gidduutti danqamanii nama danqu. Muul’anniifi Sanaaf jecha ofiis ulfina hinqaban, sabaafis ulfina hinta’an. Ormaaf gaatii baasaa jiraatu. Gatiin isaan baasaa jiran deebi’ee isaanuma salphisa. Diina isaaniifis ta’ee, saba isaaniif hintolle jabeessanii dhaabuutti ofii kufanii hafu. Diinni yeroof ittifayadamee darabatee gata. Hedduun isaanii bakka hintaanetti darbamanii argaa jirra. Lama dhabduu. Seenaarraa barachuu yookin ammoo jiruu isaaniirraa hubachuu dadhabaniiti malee miidhamni isaanitti caala. Diinni Oromoof dhufe Oromoo isa kamiifuu toluu hindanda’u. Tolees hinbeeku. Kanaaf kabajaa saba ofii caalchifatanii faayidaa diinarraa dhufu laagachuutu wayya. Gaafa akkas gochuu danda’an qalbii sabaa keessa jiraatu. Sabni tokko yoomuu jiraataadha. Jalqabaafi xumura hinqabu. Kaleessas tureera, har’as jira, boris nijiraata. Sabni tokko akkuma oolmaa isaatti dhaloota hundaafuu madaallii qaba. Madaalliin qalbii sabaatiin haltokko murame seenaa saba sanaa keessatti hafa. Kanaaf yookan akka ulfaatanitti yookaa ammo akka salphatanitti yaadatamaa hafu. Namuu salphina hinfedhu. Kanaaf madaallii akkasiirratti of sirreeffachuutu hunda caala. “Utaaltee muka yaabdee, Buutee mucaa ishee dhabde.” Isa jedhan akka hintaane, kun dhaamsa warra karaarraa maqeef qabnu keessaa tokko.
Walii galatti, Gatiin nuti har’a baasaa jirru ulfina kana keessatti kan nu deebisu yaakan ammo ulfina kana keessatti kan nu tiksu ta’uu qaba. Gatiin nuti baafnu gatii diina keenya nurraa buqqisu, nuufis saba keenyaafis ulfina fidu ta’uu qaba. Gatii biyya keenya ittiin dhuunfaannee ulfinaafi kabajaa saba keenyaa ittiin deeffannu ta’uu qaba. Oromoofi Oromiyaan dhaloota akkanaa barbaada. Lafa ulfinaatii barbaadamanii dhibuu Waaqayyo diroo keenyaan haabaqatu. Kabajamoo ilmaan aayyaa, dubbiin “ duri…” jennee jalqabne har’as nu waliin jira. Otoo akka warra dhagaa nutti gangalchuutii har’a hingeenyu ture. Dhagaan sobaa dhugaa hinkuffisuutii warri dhagaa nutti gangalchan ofumumaafuu awwaalamaa jiraachuu argine. Ammaaf jarjaraan galata galfachuuf ariifachuu baannus warra sobaan dhugaa awwaaluuf yaalaniifi akkasumas akeeka walfakkaatu qabatanii nutti qaaxxisanif dhaamsa qabna. “ Dhugaan keenya hanga’ee muul’achaa jira. Dhagaan isin gangalchitan isinumattuu garagalee awwaala keessan yoo ta’u argaa jirra. Warra gochaa kanarratti cichanii hafan ofirraa godaansisuuf, akkasumas akeeka isaanii waliin alaalatti hambisuuf dhaloonni seexaafi murannoo haaraa qabu toora waldhaansootti ce’uu firattis diinattis fuulleetti dubbachuu feena. Kanaaf diddaan barattoonni Oromoo yeroo adda addaatti gabrummaarratti agarsiisaa jiran fakkeenya mirkanaa ta’a. Warra dirqama kana hubatanii ulfina saba isaanii bakkatti deebisuuf waakkii tokko malee gatii hanga hinqabne baasaa jiran guddaa dinqisiifanna.
Ittifufa
Finfinnee Irraa
Kutaa 2ffaa Dubbisuuf Addana Tuqaa
Barri isaa duri. Dhugaa, soba, leenca, ibidda, bishaaniifi bofatu wajjin jiraataa ture. Garuu sobni hunda isaanii fixee kophaa waan hunda dhuunfatee jirachuuf karoora baafate. Akkaatuma kanaan bofa kophaatti waamee ‘’…leenci yoo nuti waa arganne silaa nurraa fudhataa maal goonu?” jedheen. Bofnis “….isa anuu nan ajjeesa!’’ jedhanii akkuma jedheyyuu leenca hiddee ajjeese. Sobni du’a leencaa erga hubatee booda, ibidda kophaatti waamee ‘’….waan gaarii tokko yoo arganne bofti nuurraa fudhata. Kanaan dura leencayyuu akkatti ajjeese silaa argitee Maaltu nu baasa?’’ jechuun mararteen gaafate. Abiddis akka aaruu ta’ee “….yemmuu inni marmartee fura keessa ciisuun walitti qabee isa guba.” Jedheen. Akkuma jedhes gubee ajjeese.
Sobni karoora isaa ittifufuun bishaan kophaati waamee “….ibiddi cimaa waan ta’eef hunduma keenyayyuu baleessuu waan danda’uuf akkamiin callifnee ilaalla?” jechuun mari’ateen. Bishaanis akkuma warra kaanii ariidhaan “…ani isaaf nan ta’a!’’ jedhee dhaadate. Akkuma jedhe sana itti dhangala’ee abidda balleessee ofiis daaraa keessatti bade. Dhuma irratti sobnifi dhugaan walitti hafan. Sobni diinni isaa inni hamaan hafuu erga hubatee booda fala biraa barbaacha eegale. Irriba dhabee erga yaadaa turee booda toftaa dhugaa ittiin balleessu baafate.
Tooftaa isaa garuumatti qabatee otoo waliin deemaa jiranii gaaftokko randa wayii jala gahan. Sobni guyyaa akka kanaa lamuu argachuu waan hindandeenyeef akeeka isaa raawwachuuf qophaa’e. Akkuma randa sana jala gahaniin “….asuma jala taa’i akkana ol goreen dhufaa!’’ jedhee gaaratti ol-bahe. Lafa isaaf mijatu erga gahee booda dhugaa of jalatti gadi ilaalee diina isaa kana achitti macalaqsee obbaafachuuf irraan gadee dhagaa itti gangalche. Akka yaadame ta’uu didee dhagaan ajeechaaf ergame yemmuu dhugaa bira gahu dhoqqee warqii ta’ee dhugaatti uwwifame. Sobni du’a dhugaa ilaaluuf yoo deebi’u dhugaan warqii uffatee arge. Aarii keessa isaa dhokfachaa “…. Kana eessaa argatte?’’ jedhee gaafate. Dhugaanis “…. Gubbuma kanaa konkolaatee dhufee na aguuge.” jedhee itti hime. “…. isammaa anatuu dhagaa sitti gadi gangalchee booda warqii sii ta’ee, mee atis ol bahiitii akka narraa hingorretti dabaree kee dhagaa natti konkolachisi!’’ jedhee kadhate. Dhugaanis dabaree isaa gaaratti bahee sobatti dhagaa gangalche. Dhagaanis warqii ta’uu didee soba awwaale jedhama.
Haalli har’a sabni Oromoo keessatti argamu kan yoom caalayyuu qaanessaa ta’aa jira. Shira harka lafa jalaatiin qindaa’ee Oromoo fi Oromiyaa dhabamsiisuurratti hojjatamaa jiru dabalatee hojiiwwan fuulleetti hojjatamaa jiran hundi dhugaa kana mirkaneessu. Qe’een Oromoo buqqa’ee hambaaf qoodamaa jira; namguddoon saba kanaa qubsuma yeroollee dhabanii hadiyyootti hafan.Daa’imman sabichaa barnoota qaroomina addunyaa waliin tarkaanfatu akka hinarganne gochuun wixineen kaleessa saba kana moggaatti hambisuuf bahe isa dur caala hojiitti jira. Ka’imman Oromoo carraa hojii dhoowwatamanii akka warra saba isaanii ajjeessaa jiruuf ergaman halkanii guyyaa duula walirraa hincinnetu deemaa jira. Uummanni bilisaatti yaada isaa akka hinibsanne, madda walabaarraa odeeffannoo walabaa argatee dhugaa jiru akka hinakeekkanne gochuuf ammallee danqaa hamaatu jira. Caasaan tikaa qe’ee Oromoo keessatti diriiree nama shan hidhaa tokko keessatti galchuun tokkoon tokkoon dhala Oromoo hidhaa diinaa keessatti eegama. Oromoon akka saba tokkoo walgahee: aadaa, seenaa, afaaniifi mallattoolee eenyummaa isaa mul’isan akka hinguddifanne garaagarummaa sobaa uumanii walirraa fageessuuf yaalii heddutu ta’aa jira. Qabeenyaan biyya Oromoo qusannoofi of eeggannoo tokko malee, fedhii fi ayyama sabichaa malee halkanii guyyaa samaama. Ilmaan saba kanaa shira kana morman ykn. mormuu malan adamsamanii ajjeefamu; hidhaattii guuraamu; harka lafa jalaatiin jiruu hawaasummaafi diinagdee keessaa qoqqobamu, gariin ammo lubbuu oolfachuuf jecha biyyarraa godaanuu, gammoojjiifi galaana biyya ormaa keessatti bineensaan nyaatamu. Kunniin rakkoo Oromoon ittijiru keessaa hanga xiqqoodha. Gadi fageenyi isaa kana daran bal’aafi sukkanneessaadha.
Har’a akeekni keenya rakkoo tarreessuu miti. Rakkoo kanaaf furmaata barbaaduudha. Furmaataaf ammoo raajii addaa uumuun dirqama hinta’u. Garuu gatii baasuu gaafata. Gatiin nuti baasaa jirru maaliif maalirratti akka ta’e hubachuun manii keenya sirreeffachuu qabna. Har’a Oromoon hunduu gatii baasaa jira jechuun nidanda’ama. Garaagarummaan jiru, inni tokko ulfina saba isaa bakkatti deebisuuf gatii baasa. Maaliifi maalirratti akka gatii baasaa jiru beeka. Bu’aafi miidhaa dhufu dursee tilmaamee ittideema. Of otoo hintaanee faayidaa sabaaf dursa keenna. Isaan gariin gola ormaa ijaaruudhaaf gatii baasaa oolu. Gatiin isaan har’a baasan bor maal fidee akka dhufu hinbeekan. Beekanis karaatti of deebisuuf seexaa dhabanii karaa gidduutti danqamanii nama danqu. Muul’anniifi Sanaaf jecha ofiis ulfina hinqaban, sabaafis ulfina hinta’an. Ormaaf gaatii baasaa jiraatu. Gatiin isaan baasaa jiran deebi’ee isaanuma salphisa. Diina isaaniifis ta’ee, saba isaaniif hintolle jabeessanii dhaabuutti ofii kufanii hafu. Diinni yeroof ittifayadamee darabatee gata. Hedduun isaanii bakka hintaanetti darbamanii argaa jirra. Lama dhabduu. Seenaarraa barachuu yookin ammoo jiruu isaaniirraa hubachuu dadhabaniiti malee miidhamni isaanitti caala. Diinni Oromoof dhufe Oromoo isa kamiifuu toluu hindanda’u. Tolees hinbeeku. Kanaaf kabajaa saba ofii caalchifatanii faayidaa diinarraa dhufu laagachuutu wayya. Gaafa akkas gochuu danda’an qalbii sabaa keessa jiraatu. Sabni tokko yoomuu jiraataadha. Jalqabaafi xumura hinqabu. Kaleessas tureera, har’as jira, boris nijiraata. Sabni tokko akkuma oolmaa isaatti dhaloota hundaafuu madaallii qaba. Madaalliin qalbii sabaatiin haltokko murame seenaa saba sanaa keessatti hafa. Kanaaf yookan akka ulfaatanitti yookaa ammo akka salphatanitti yaadatamaa hafu. Namuu salphina hinfedhu. Kanaaf madaallii akkasiirratti of sirreeffachuutu hunda caala. “Utaaltee muka yaabdee, Buutee mucaa ishee dhabde.” Isa jedhan akka hintaane, kun dhaamsa warra karaarraa maqeef qabnu keessaa tokko.
Walii galatti, Gatiin nuti har’a baasaa jirru ulfina kana keessatti kan nu deebisu yaakan ammo ulfina kana keessatti kan nu tiksu ta’uu qaba. Gatiin nuti baafnu gatii diina keenya nurraa buqqisu, nuufis saba keenyaafis ulfina fidu ta’uu qaba. Gatii biyya keenya ittiin dhuunfaannee ulfinaafi kabajaa saba keenyaa ittiin deeffannu ta’uu qaba. Oromoofi Oromiyaan dhaloota akkanaa barbaada. Lafa ulfinaatii barbaadamanii dhibuu Waaqayyo diroo keenyaan haabaqatu. Kabajamoo ilmaan aayyaa, dubbiin “ duri…” jennee jalqabne har’as nu waliin jira. Otoo akka warra dhagaa nutti gangalchuutii har’a hingeenyu ture. Dhagaan sobaa dhugaa hinkuffisuutii warri dhagaa nutti gangalchan ofumumaafuu awwaalamaa jiraachuu argine. Ammaaf jarjaraan galata galfachuuf ariifachuu baannus warra sobaan dhugaa awwaaluuf yaalaniifi akkasumas akeeka walfakkaatu qabatanii nutti qaaxxisanif dhaamsa qabna. “ Dhugaan keenya hanga’ee muul’achaa jira. Dhagaan isin gangalchitan isinumattuu garagalee awwaala keessan yoo ta’u argaa jirra. Warra gochaa kanarratti cichanii hafan ofirraa godaansisuuf, akkasumas akeeka isaanii waliin alaalatti hambisuuf dhaloonni seexaafi murannoo haaraa qabu toora waldhaansootti ce’uu firattis diinattis fuulleetti dubbachuu feena. Kanaaf diddaan barattoonni Oromoo yeroo adda addaatti gabrummaarratti agarsiisaa jiran fakkeenya mirkanaa ta’a. Warra dirqama kana hubatanii ulfina saba isaanii bakkatti deebisuuf waakkii tokko malee gatii hanga hinqabne baasaa jiran guddaa dinqisiifanna.
Ittifufa
Finfinnee Irraa
Kutaa 2ffaa Dubbisuuf Addana Tuqaa
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Aadaa dhaggeefatamuu duwwaa otoo hin taane, dhaggafachuus gabbifachuu qabna!
Posted by Madda Walaabuu Press on 12/25/2013
Mudde 25, 2013 | Anoole Wako Irraa
Aadaa dhaggeefatamuu duwwaa otoo hin taane, dhaggafachuus gabbifachuu qabna! Mooraa siyaasaa keessatti kan murni ykn namni tokko duwwaan jedhu dhaggefachuun ykn dhageessisuun harka caalu injiffannoon nama hin gau. Siyaasa keessatti ilaalcha gara garaatu jira. Ilaalchota gara garaa jiran hundi isaanii badii fi daandii yakkaati jedhanii yaaduun dogongora guddaadha. Bifa kamiinuu namni tokko ykn hawaasni ilaalcha siyaasaa fi toora siyaasaa tokkocha qabatee deema jedhanii yaaduun hubannoo dhabiinsa irraa madda. Keessumaa jaarraa amma keessa jirru kana keessa jechuun, bara odeeffannoon sekendii muraasa keessatti addunyaa wal gahaa jiru kanatti waanta tokko duwwaa dhaggeefatanii dhugoonfachuun yeroon isaa irra darbee jira.
Aadaan siyaasaa bara 70moota keessa ture dhaggeefachuu irra dhaggeefatamuutu dursa qaba. aadaan kun amma iyyuu mooraa siyaasaa keessatti bakka olaanaa qaba. yeroo sana keesstati faashinni ture mooraan addunyaa bakka lamatti qoodamtee waanta turteef morkii tokko kan biraa mo’achuuf jecha adeemsifamaa turee dha. keessumaa naannoo biyyoota guddataa jiranii keessatti siyaasi bakka olaanaa qabatee ture, kan mooraa kominstootaan dhuunfatame ture. Aadaan koministii ammoo dhaggeefatamuu malee dhaggeefachuuf ciruma gurra hin qabu. Dhaabbileen siyaasaa oromoo bifa jaarmiyaatiin kan dhalatanis baruma torbaatamoota keessaa fi aadaadhuma dhaggeefatamuu malee dhaggeefachuun bakka hin qabne keessa ture. Yeroo sana keessatti guddinni teknologii fi odeeffannoo baayyee dadhabaa ture. Dhaabni siyaasaa tokko ykn qondaalli dhaaba siyaasaa tokkoo yeroo sanatti, waanti inni dubbate hundi akka dhugaatti fudhatama. Sabbiin isaa carraan kallattii biraatiin dhugoonfatan hin turre waan ta’eef. Aadaan dhaggeefatamuu malee dhaggeefachuu diduu kun boroota sana keessatti amma tokko bu’aa buusee jira. gaariis ta’ee badaa yeroo sanatti filannoo fi sadarkkaan guddina siyaasaa ture dhaaba siyaasaa ykn qondaala dhaaba tokkoo dhaggeeffachuun ala falli hin turre. kun aadaa boraata sana keessa turee dha.
Aadaan bara 70moota keessa ture diina irratti “injifannoo akkana fakkaatu galmeessine” yoo jedhame, battala sanatti fudhachuun ala qulqulleeffachuun hin jiru. Qondaalli dhaaba siyaasaa tokko, dhaaba siyaasaa ilaalchaan gara garummaa qaban garuu kan diina waloon falman balleessuu qabna jennaan itti duuluun ala filannoon biraa hin turre. aadaan kun badii guddaa dhalchee jira. lammiin akka lammii irratti duulu aala mijeessee jira.
Aadaan dhaggeffatamuu malee dhaggeeffachuu diduu kun gaga’amaa fi badii guddaa dhalchee jira. keessumaa mooraa qabsoo oromoo keessatti tasgabbiin akka hin jiraanne taasisee jira. Waltajjiin amma keessa jirru kun aadaa bara torbaatamoota keessa tureen yeroo walbira qabnee ilaallu, hundeen jijjirama qaba. amma dhaabni siyaasaa tokko ykn qondaalli dhaaba tokkoo aadaa dhaggeefatamuu malee dhaggeeffachuu diduudhaan waa hojachuu barbaadu, guyyaa tokkoof illee gara fuulduraatti socho’uu hin danda’u. yeroon isaa yeroo dhugaa itti dubbatanii fi dhugaa jiru of amansiisanii fudhatanii dha. ololaaf jecha kan gochaan hin muldhanne diina irratti injifannoo akkanaa galmeesseen jira jedhanii labsachuun, abbaa olola sanaa garmalee miidha.
Akkuma kanaa olitti tuqame, maaltu ta’ee jira jechuun yeroo ammaa qondaala dhaaba siyaasaa tokko gaafachuun dirqama miti. Namuu daqiiqaa keessatti dhugoonfachuu ni danda’a. kanaaf guddina siyaasaa addunyaa wajjin tarkaanfachuu fi haala waltajjiin yeroo gaafatu wajjin of guddisuun dirqama ta’a. akka kaleessaa dhaggeefatamuu malee dhaggeeffachuuf qophii ta’uu dhabuun yeroo gara yerootti jeequmsa siyaasaa fi tasgabbii dhabuu dhalcha. Aadaan dhaggeffatamuu malee dhaggeeffachuu diduu torbaatamoota keessa ture yeroo ammaa kanas mooraa qabsoo oromoo akkuma jeeqetti jira. aadaan ykn faashinni ilaalcha kominstii irraa madde, dhaaba siyaasaa ykn ilaalcha ofii itti amananiin ala jiru, mooraa diinaatti ramada. Diina dhiisee falmii lammii wajjin taasisa. Of malee namni biraa yeroo hunda daandii dogongoraa irra akka jirutti of amansiisu. Kana irraa ka’anii dabballee isaanis, bifa kanaan akka olola maqa balleessii fi walirratti gaggeessan aala mijeessu. Kun aadaa siyaasaa dubaatti afaadha. Haala amma keessa jirru kanatti namuu toora siyaasaa barbaadetti amanuu mirga qaba. tarii toorri hawaasni ykn dhaabbileen siyaasaa tokko itti amanan, kan biraa irraa adda ta’uu mala. Kun dirqama kan jiraachuu qabu ta’uu isaa of amansiisuun beekumsa. Ummati oromoo qabsoo kan gaggeessaa jiru, dhaaba siyaasaa fi ilaalcha siyaasaa tokko duwwaa jalatti ta’uu qaba jedhanii yaaduun Jalqabumaa daandii kufaatii qabachuu muldhisa. Aadaan kun ammas gara jeequmsaa fi kufaatitti qabsoo oromoo oofaa jira. Aadaa dhaggeefatamuu malee dhaggeefachuu diduu keessaa, gara siyaasa ammayyaatti of guddisuun beekumsa. Wayyaanee fi ilaalcha wayyaanee kan qaban diina oromoo ta’uu isaanii dhaaba siyaasaa tokkichatu beeka ykn oromootti hima jedhanii yaaduun mataa isaatiin dongora guddaa dha. jalannus jibbinus qabsoo oromoo kana galmaan ga’uuf kallattii gara garaa ordofuun dirqama. Dhaabbileen siyaasaa oromoo kallattii qabsoo gara garaa qaban jiraachuun isaanii guddina siyaasaa jennee fudhachuu qabna. Maqaa gara garaa fi muldhata ykn galii gara garaa kan qaban dhaabbileen siyaasaa oromoo, yeroo kamuu waliif diina miti. Sammuun akkanatti yaadu aadaa dhaggeefatamuu malee dhaggeefachuuf qophii hin taane irraa madda. Akka yeroo ammaa ololaaf jecha waanta hin jirre uumanii dhaaba siyaasaa tokko yakkuuf yaalan eessanuu akka nama hin geenyee fi deebi’ee dhaaba siyaasaa dhimma akkana madda ololaa taasifate kufaatii irraa isa hin oolchu.
Aadaan dhaggeefatamuu fi dhaggeeffachuu mooraa oromoo keessatti dagaaguu qaba. garaa garummaa dhaabbilee siyaasaa oromoo gidduu jiru beekanii waliif kabajuun gaaffii waltajjii yeroo ti. Yoo danda’ame dhimma waloo irratti waltumsuun ala, diina dhiisanii dhaabbilee siyaasaa oromoo mooraa diinaatti ramaduun bilchina siyaasaa dhabuu muldhisa. Fakkeenyaaf mana Paltalk tokko keessatti yeroo dhihoo kana qondaalli dhaaba siyaasaa tokko akkana jedhe “Dhaabbileen siyaasaa ykn namni Walabummaa Oromiyaatti hin amanne hundi isaa diina waanta’eef itti duuluu qabna” jedhe. Dhaadannoon kun ija siyaasaan yoo ilaalame ammas daandii kufaatii malee daandii gara fuunduraatti tarkaanfachuu kan hin qabanne ta’uu isaa muldhisa. Ilaalcha siyaasaan garaa garummaa qabaachuun bifa kamiinuu mooraa diinaatti nama hin ramadu. Rakkoon kun maal jechaa akka jirru, waltajjii maalii keessa akka jirru, eessa gahuuf akka deemnu, eenyu wajjin akka tarkaanfannuu fi kkf beekumsa dhabuu irraa madde. Aadaan kun ammoo dhaggeefatamuu malee dhaggeeffachuuf gurra cufachuu irraa dhufa. Kanaaf kun qabsoo keenya taakkuu tokko illee achu hin butu.
Aadaan dhaggeefatamuu malee dhaggeefachuuf qaphii ta’uu dhabuu, sababa irraa maddu qaba. sababni inni guddaan ofitti amantaa dhabuuirraa kan ka’uu dha. namni ykn dhaabni siyaasaa ofitti amantaa hin qabne tokko yeroo hunda abjuu birdhu ykn rifachuu keessa jiraata. Yeroo hunda fuundurri, duubbeen, bitaa fi mirgi isaa hunduu hayyallaa ta’ee itti muldhata. Kanaaf jecha nama hunda ija shakkii fi sodaatiin ilaala. Kana irraa ka’uudhaan firuma isaa mooraa diinaatti ramada. Diina dhiisee fira irratti duula.
Dhaabni siyaasaa ofirratti amantaa qabu tokko dhaabbilee siyaasaa ijjannoo addaa qaban bifa kaminuu hin diineffatu. Sirumaa dhimma waloodhaan irratti hojachuu qaban irratti mala barbaada. Aadaan kun mooraa oromoo keessatti gabbachuu qaba. ilaalchi ana malee kan biraa oromoof hin yaadu ykn muldhati ilaalcha siyaasaa tokkoon adda ta’e mooraa qabsoo oromoo keessa jiraachuu hin qabu, jennee yoo yaanne diina ofitti baayyisuun ala fayidaa tokko hin qabu. Kanaaf barruu kiyya goolabuuf aadaa dhaggeefatamuu fi dhaggeefachuu mooraa oromoo keessatti gabbisuun injifannoon akka nu gahu hubachuun barbaachisaa akka ta’e beekuun murteessaa dha. waltajjiin amma keessa jirru yeroo olola dharaan wal yakkanii ykn injifannoo lafa irra hin jirre odeessanii nama raatessan keessa hin jirru. Yeroo odeeffannoo namni dhuunfaan yeroo gabaabduu keessatti maalummaa fi eenyummaa dhaaba siyaasaa tokko dhugoonfatuu dha. dharaa fi sobaan ololli irratti of utuban gaafa guyyaa lamataa bakka hin jiru.
Aadaan torbaatamoota keessa ture yeroo sanaaf tarii hojachuu danda’e ta’a. waltajjiin ammaa garuu aadaa mataa isaa qaba. innis dhara dhiisanii haqa qaban yeroo nama hundaaf himanii dha. aadaa dhaggeefachuu yeroo itti guddfifatanii dha.
Galatoomaa!!!
Aadaa dhaggeefatamuu duwwaa otoo hin taane, dhaggafachuus gabbifachuu qabna! Mooraa siyaasaa keessatti kan murni ykn namni tokko duwwaan jedhu dhaggefachuun ykn dhageessisuun harka caalu injiffannoon nama hin gau. Siyaasa keessatti ilaalcha gara garaatu jira. Ilaalchota gara garaa jiran hundi isaanii badii fi daandii yakkaati jedhanii yaaduun dogongora guddaadha. Bifa kamiinuu namni tokko ykn hawaasni ilaalcha siyaasaa fi toora siyaasaa tokkocha qabatee deema jedhanii yaaduun hubannoo dhabiinsa irraa madda. Keessumaa jaarraa amma keessa jirru kana keessa jechuun, bara odeeffannoon sekendii muraasa keessatti addunyaa wal gahaa jiru kanatti waanta tokko duwwaa dhaggeefatanii dhugoonfachuun yeroon isaa irra darbee jira.
Aadaan siyaasaa bara 70moota keessa ture dhaggeefachuu irra dhaggeefatamuutu dursa qaba. aadaan kun amma iyyuu mooraa siyaasaa keessatti bakka olaanaa qaba. yeroo sana keesstati faashinni ture mooraan addunyaa bakka lamatti qoodamtee waanta turteef morkii tokko kan biraa mo’achuuf jecha adeemsifamaa turee dha. keessumaa naannoo biyyoota guddataa jiranii keessatti siyaasi bakka olaanaa qabatee ture, kan mooraa kominstootaan dhuunfatame ture. Aadaan koministii ammoo dhaggeefatamuu malee dhaggeefachuuf ciruma gurra hin qabu. Dhaabbileen siyaasaa oromoo bifa jaarmiyaatiin kan dhalatanis baruma torbaatamoota keessaa fi aadaadhuma dhaggeefatamuu malee dhaggeefachuun bakka hin qabne keessa ture. Yeroo sana keessatti guddinni teknologii fi odeeffannoo baayyee dadhabaa ture. Dhaabni siyaasaa tokko ykn qondaalli dhaaba siyaasaa tokkoo yeroo sanatti, waanti inni dubbate hundi akka dhugaatti fudhatama. Sabbiin isaa carraan kallattii biraatiin dhugoonfatan hin turre waan ta’eef. Aadaan dhaggeefatamuu malee dhaggeefachuu diduu kun boroota sana keessatti amma tokko bu’aa buusee jira. gaariis ta’ee badaa yeroo sanatti filannoo fi sadarkkaan guddina siyaasaa ture dhaaba siyaasaa ykn qondaala dhaaba tokkoo dhaggeeffachuun ala falli hin turre. kun aadaa boraata sana keessa turee dha.
Aadaan bara 70moota keessa ture diina irratti “injifannoo akkana fakkaatu galmeessine” yoo jedhame, battala sanatti fudhachuun ala qulqulleeffachuun hin jiru. Qondaalli dhaaba siyaasaa tokko, dhaaba siyaasaa ilaalchaan gara garummaa qaban garuu kan diina waloon falman balleessuu qabna jennaan itti duuluun ala filannoon biraa hin turre. aadaan kun badii guddaa dhalchee jira. lammiin akka lammii irratti duulu aala mijeessee jira.
Aadaan dhaggeffatamuu malee dhaggeeffachuu diduu kun gaga’amaa fi badii guddaa dhalchee jira. keessumaa mooraa qabsoo oromoo keessatti tasgabbiin akka hin jiraanne taasisee jira. Waltajjiin amma keessa jirru kun aadaa bara torbaatamoota keessa tureen yeroo walbira qabnee ilaallu, hundeen jijjirama qaba. amma dhaabni siyaasaa tokko ykn qondaalli dhaaba tokkoo aadaa dhaggeefatamuu malee dhaggeeffachuu diduudhaan waa hojachuu barbaadu, guyyaa tokkoof illee gara fuulduraatti socho’uu hin danda’u. yeroon isaa yeroo dhugaa itti dubbatanii fi dhugaa jiru of amansiisanii fudhatanii dha. ololaaf jecha kan gochaan hin muldhanne diina irratti injifannoo akkanaa galmeesseen jira jedhanii labsachuun, abbaa olola sanaa garmalee miidha.
Akkuma kanaa olitti tuqame, maaltu ta’ee jira jechuun yeroo ammaa qondaala dhaaba siyaasaa tokko gaafachuun dirqama miti. Namuu daqiiqaa keessatti dhugoonfachuu ni danda’a. kanaaf guddina siyaasaa addunyaa wajjin tarkaanfachuu fi haala waltajjiin yeroo gaafatu wajjin of guddisuun dirqama ta’a. akka kaleessaa dhaggeefatamuu malee dhaggeeffachuuf qophii ta’uu dhabuun yeroo gara yerootti jeequmsa siyaasaa fi tasgabbii dhabuu dhalcha. Aadaan dhaggeffatamuu malee dhaggeeffachuu diduu torbaatamoota keessa ture yeroo ammaa kanas mooraa qabsoo oromoo akkuma jeeqetti jira. aadaan ykn faashinni ilaalcha kominstii irraa madde, dhaaba siyaasaa ykn ilaalcha ofii itti amananiin ala jiru, mooraa diinaatti ramada. Diina dhiisee falmii lammii wajjin taasisa. Of malee namni biraa yeroo hunda daandii dogongoraa irra akka jirutti of amansiisu. Kana irraa ka’anii dabballee isaanis, bifa kanaan akka olola maqa balleessii fi walirratti gaggeessan aala mijeessu. Kun aadaa siyaasaa dubaatti afaadha. Haala amma keessa jirru kanatti namuu toora siyaasaa barbaadetti amanuu mirga qaba. tarii toorri hawaasni ykn dhaabbileen siyaasaa tokko itti amanan, kan biraa irraa adda ta’uu mala. Kun dirqama kan jiraachuu qabu ta’uu isaa of amansiisuun beekumsa. Ummati oromoo qabsoo kan gaggeessaa jiru, dhaaba siyaasaa fi ilaalcha siyaasaa tokko duwwaa jalatti ta’uu qaba jedhanii yaaduun Jalqabumaa daandii kufaatii qabachuu muldhisa. Aadaan kun ammas gara jeequmsaa fi kufaatitti qabsoo oromoo oofaa jira. Aadaa dhaggeefatamuu malee dhaggeefachuu diduu keessaa, gara siyaasa ammayyaatti of guddisuun beekumsa. Wayyaanee fi ilaalcha wayyaanee kan qaban diina oromoo ta’uu isaanii dhaaba siyaasaa tokkichatu beeka ykn oromootti hima jedhanii yaaduun mataa isaatiin dongora guddaa dha. jalannus jibbinus qabsoo oromoo kana galmaan ga’uuf kallattii gara garaa ordofuun dirqama. Dhaabbileen siyaasaa oromoo kallattii qabsoo gara garaa qaban jiraachuun isaanii guddina siyaasaa jennee fudhachuu qabna. Maqaa gara garaa fi muldhata ykn galii gara garaa kan qaban dhaabbileen siyaasaa oromoo, yeroo kamuu waliif diina miti. Sammuun akkanatti yaadu aadaa dhaggeefatamuu malee dhaggeefachuuf qophii hin taane irraa madda. Akka yeroo ammaa ololaaf jecha waanta hin jirre uumanii dhaaba siyaasaa tokko yakkuuf yaalan eessanuu akka nama hin geenyee fi deebi’ee dhaaba siyaasaa dhimma akkana madda ololaa taasifate kufaatii irraa isa hin oolchu.
Aadaan dhaggeefatamuu fi dhaggeeffachuu mooraa oromoo keessatti dagaaguu qaba. garaa garummaa dhaabbilee siyaasaa oromoo gidduu jiru beekanii waliif kabajuun gaaffii waltajjii yeroo ti. Yoo danda’ame dhimma waloo irratti waltumsuun ala, diina dhiisanii dhaabbilee siyaasaa oromoo mooraa diinaatti ramaduun bilchina siyaasaa dhabuu muldhisa. Fakkeenyaaf mana Paltalk tokko keessatti yeroo dhihoo kana qondaalli dhaaba siyaasaa tokko akkana jedhe “Dhaabbileen siyaasaa ykn namni Walabummaa Oromiyaatti hin amanne hundi isaa diina waanta’eef itti duuluu qabna” jedhe. Dhaadannoon kun ija siyaasaan yoo ilaalame ammas daandii kufaatii malee daandii gara fuunduraatti tarkaanfachuu kan hin qabanne ta’uu isaa muldhisa. Ilaalcha siyaasaan garaa garummaa qabaachuun bifa kamiinuu mooraa diinaatti nama hin ramadu. Rakkoon kun maal jechaa akka jirru, waltajjii maalii keessa akka jirru, eessa gahuuf akka deemnu, eenyu wajjin akka tarkaanfannuu fi kkf beekumsa dhabuu irraa madde. Aadaan kun ammoo dhaggeefatamuu malee dhaggeeffachuuf gurra cufachuu irraa dhufa. Kanaaf kun qabsoo keenya taakkuu tokko illee achu hin butu.
Aadaan dhaggeefatamuu malee dhaggeefachuuf qaphii ta’uu dhabuu, sababa irraa maddu qaba. sababni inni guddaan ofitti amantaa dhabuuirraa kan ka’uu dha. namni ykn dhaabni siyaasaa ofitti amantaa hin qabne tokko yeroo hunda abjuu birdhu ykn rifachuu keessa jiraata. Yeroo hunda fuundurri, duubbeen, bitaa fi mirgi isaa hunduu hayyallaa ta’ee itti muldhata. Kanaaf jecha nama hunda ija shakkii fi sodaatiin ilaala. Kana irraa ka’uudhaan firuma isaa mooraa diinaatti ramada. Diina dhiisee fira irratti duula.
Dhaabni siyaasaa ofirratti amantaa qabu tokko dhaabbilee siyaasaa ijjannoo addaa qaban bifa kaminuu hin diineffatu. Sirumaa dhimma waloodhaan irratti hojachuu qaban irratti mala barbaada. Aadaan kun mooraa oromoo keessatti gabbachuu qaba. ilaalchi ana malee kan biraa oromoof hin yaadu ykn muldhati ilaalcha siyaasaa tokkoon adda ta’e mooraa qabsoo oromoo keessa jiraachuu hin qabu, jennee yoo yaanne diina ofitti baayyisuun ala fayidaa tokko hin qabu. Kanaaf barruu kiyya goolabuuf aadaa dhaggeefatamuu fi dhaggeefachuu mooraa oromoo keessatti gabbisuun injifannoon akka nu gahu hubachuun barbaachisaa akka ta’e beekuun murteessaa dha. waltajjiin amma keessa jirru yeroo olola dharaan wal yakkanii ykn injifannoo lafa irra hin jirre odeessanii nama raatessan keessa hin jirru. Yeroo odeeffannoo namni dhuunfaan yeroo gabaabduu keessatti maalummaa fi eenyummaa dhaaba siyaasaa tokko dhugoonfatuu dha. dharaa fi sobaan ololli irratti of utuban gaafa guyyaa lamataa bakka hin jiru.
Aadaan torbaatamoota keessa ture yeroo sanaaf tarii hojachuu danda’e ta’a. waltajjiin ammaa garuu aadaa mataa isaa qaba. innis dhara dhiisanii haqa qaban yeroo nama hundaaf himanii dha. aadaa dhaggeefachuu yeroo itti guddfifatanii dha.
Galatoomaa!!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ippistimooloojii
Ippistimooloojii (jecha Giriik ἐπισtήun, epistēmē, hiikansaa "beekkumsa, hubannoo", fi λόYoς, logos, hikaansaa "qorannoo") damee falaasamaa kan uummamaa fi ballina beekumsaa irratti xiyyeeffatu yoo ta'u maqaa biraa "tiyoorii beekumsaa" jedhunis ni waammama. Ippistimooloojiin beekumsi maal akka ta'ee fi akkamitti akka argamu/baratamu qorata, akkasumas beekkumsi mataduree ykn wanta tokkoraatti jiru hangam akka baratamuu/argamuu danda'u irratti xiyyeeffata. Mormii guddaan ippistimooloojii irratti jiru uummama beekkumsaa fi akkamitti akka inni wantoota akka dhugaa, amantii, fi sirrummeessa wajjin walqabatu karaa falaasamaa qaaccessuu irratti xiyyeeffata. Jechi "ippistimooloojii" jedhu kan uume filoosoophera Iskootish Jeemsi Fireediriik Feeriyee (1898-1864).


text:
Peer Nanthini!!avalum Asatthalaay Iruppaal! Thiraippada Nadikai Rojaa Maathiri, Ellaa Ayddamum Amsamaay Irukkum! avalum Kalyaanamaay, Aduttha Ooril Mamavodu Irukkaal!Mamavum Leesuppadda Aalillai! Avalai Aasaiyaaytthaan Vachirukkaar! Mamavirku Oru Thaniyaar Kampenila Veelai!! Oor Ooraa Surranum! Athanaalee Paathi Naal Enga Veeddilathaan Iruppaal! Enakkadutthu Iru Maalini, Shaalini...nnu Thangaikal! Avarkal Dvins! Achedutthamaathiri Oree Maathiri Iruppaarkal! Vayathu Pathineddu! Rendu peerum Pi.es.si Muthal Varudam! Reddai Piravi..nnaa Eethaavathu Oru Kurai Irukku..munu Solvaanga! aanaal Avalunga Rendu Peerumee Oru Kuraiyumillaama Alakaavee Iruppaanga! Kaaleej Pokum pothum Varum Pothum Oru Kooddam Pinnaadiyee Pokum! Varum!! Amma Kooda Konjam Payanthu Kavalaippaddu Ennidam Sonnaal, Naan Payappadaveendaam..nu Solli, Paathukaappaaytthaanee poyddu Varaalunga..vidunga!..nnu Sollividuveen!!iruvarum Koppum Kolaiyumaa Iruppaanga! appadinnaa Eppadi!!! Konjam Kooda Sariyaatha Kanikal! Nallaa Perusaa Thimmunu!! Chinna Iduppu!! eppothumee Arumaiyaana Aadaikal! Aanaal Enakku Ivvalavu Kaamam En Veeddu Penkal Meel Eerpaddathee Oru Santharppam!! orunaal Eetheechaiyaaka Paran Meelee Ethaiyo Theedumpothu, Oru Palaiya X Putthakam kidaitthathu! Intha Veeddil Ennai Thavira, Veeru Yaar X Puk Padippaanga? Oruveelai Annano? irukkum! Puk Avlo Palasaay Irunthathu!edutthu Patthiramaay Olitthu Vaittheen! Appuramaa Padikka!!! rendu Naalaa Veeru Veelaikalil Pisiyaaydavee Maranthuddeen! Pothaakkuraikku Thanimaiyaana Neeramee kidaikkalai! Yaaraavathu Irunthukiddee Irukkavee Padikka Mudiyalai!!!! annikki Ellorum Eetheetho Veelaiyaay Veliyil Poyvida Thanimaiyil Irukkavee Antha pukkai Edutthukiddu Paatroom Poyddeen!! Thiranthu Paartthaa Avvalavum X Kadhaikal! Athilum ellaamee Thakaatha Uravuthaan!! Amma, Paiyan!! Appa Ponnu! Annan Thangachi!! Akka Thampi!! kooddu X..nnu Padikka, Padikka Enakku Veertthu Ootthiduchi!! Athee Neeram Thadiyo Sema Viraippu!! konjam Kooda Thaala Mudiyalai!!! Padikka Padikka Koosiyathu!! Aanaa Manaso Eengiyathu!! Enna Seyya? idaividaama Kaiyila Pidicheen!! Thalai Surri Mayakkamee Vanthuddathu! Oru Valiyaay Pukkai Mindum olichu Vaikkavum, Veliyila Pona Amma Varavum Sariyaay Irunthathu!!!! Enakku Theevaiyillaamal Kadhaiyil Varum Ammavaiyum,
En Ammavaiyum Oppiddu Paarkka Thoniyathu!!! Ennadaa Ithu? asingam..nu Oru Pakkam Irunthaalum, Manaso Marupadi Marupadi Athaiyee Ninaikka Thoondiyathu!!! Manasai eppadiyo Kaddupaditthi Adakki Veelaikku Poyddeen! Angee Ponaalum Kooda Veelai Seyyum kuddikalai Paartthaalee Thadi Thulluthu! Ovvorutthiyum Kilangu Kanakkaa Irukka!! Manasu Veri piditthu Alainthathu!!! Ippadiyee Oru Vaaram Kalinthathu! Eppellaam Thonutho Appellaam Antha pukkai Edutthukondu Paatroom Poy Padichi, Kaiyila Pidichi Thanni Kaladdinaatthaan Adangum Veri!! Athiliruntha Kadhaikalai Thirumpa Thirumpa Padikka, Kaiyila Pidikka, Intha Thakaatha Uravu thappeeyillaiyo...nnu Manasu Ninaikkavee Aarampitthu Viddathu! Aanaa Enna Seyya? Eva Udanee kaadduvaa? Oru Maathiri Pitthu Piditthu Aapees, Veedu, Paatroom..nnu Kaalam Thalla Aarampittheen!!!! eetho Oru Pandikai Vanthathu! Anaivarukkum Puthu Puthu Aadaikal Edutthom!! En Akka, Thangachikalukkum, Veeddiliruntha Ellaarukkum Edutthaachu!! Enakku Maddum Annikkithaan Eduttheen! naan Kilampumpothu Paddunu Maalini Odi Vanthu, Ammavidam Sollividdu!! "Anna! Enakku Onnu Maatthanum! Alavu Patthalai!!!! Athee Kadaikkuthaanee Neeyum Poree!! Naanum Vareenee!..nnu " Keedka!! "unakku Kaaleej Illaiyaadi?" "illai..nnaa! Innikki Yukaathi Leev! Athuthaan!" "yukaathiyaa! Appadi..nnaa! Athu Ennadi?" Nijamaakavee Keeddeen!! "Anna! Enakkum Neerru Varai Theriyaathu!! En Thelungu Prend Sonnaal! Theluku Varusha pirappaam!! Innonnum Sonnaal, Yukaathi Anru Koodaathavanga, Yukatthukkum Kooda Mudiyaathaam!!" sollikkondee Kannaditthu Siritthaal! Udanee Naan!! "adadee! Appadiyaa!! Athuthaan Mama Neerree Akkavai, Ilutthu Kondu Odiddaaraa!! Avanga veeddukku?" Ithai Keeddathum Maalini, Konjam Vedkappaddu, Leesaaka En Thalaiyil Kuddinaal!! "Anna! Ithellaam Nallaa Kavani..nnaa?sari!! Sari!! Ennai Kooppiddukondu Porayaa? illaiyaa..nnaa?" Udanee Naan!! avasiyam Nee Varanum..nnaa Vaa! Illai..nnaa Engiddayee Kudu! Naanee Veenuminnaa Maatthiddu vanthudureen! Nee En Veyilla Varanum? sari..nnaa! Neeyee Maatthiddu Vanthidu..nnu Paiyila Irunthu Veliyee Edutthathu Rendu Praa!!!athai paartthathum En Sunni Suyingu...nu Thullichi!!! Aanaa, Maalinikku Ethuvum Vitthiyaasamaa Padalai!! Anna! Ithu Thappaana Alavu..nnaa! Enakku 36 Inja் Alavuthaan Karakdaa Irukku!! Udanee Naan "sari! Ithai Veera Yaarukkaavathu Kudutthudeen!" "athu Mudiyaathu..nnaa! Shaalinikkum 36 Thaan!! Ammavukkum, Ava Nanthinikkum Innum Perusu 38 Inja்!!! Athanaalee Maatthithaan Aakanum" Enakku Enga Veeddu Kuddikalin Alavukalai Solli viddaal. Ithai Keeddukondiruntha Amma,
Veekamaaka Veliyee Vanthu, Avaloda Thalaiyil Sellamaa Oru Kuddu KudTVddu!! "aamaandi! Avanukku Vilaavariyaa Solli Puriya Vaikkirayaa? Saniyanee! Rodla Ninnukiddu ethellaam Annanukku Ekspleyn Panraa Paaru!!! Aalu Valarnthuddaa Aachaa? Ullee Podi!! deey! Nee Poy Un Thunikalai Maddum Vaangi Vaa!! Ivalunga Appuramaa Poykkaddum!!" Udanee maaliniyin Mukam Vaadi Pochu! En Mukamum Thaan!!!! Ellorum Ullee Ponom!! Angee shaalini!! "Amma! Pommaa! Ithai Sonnaa Thappenna? Eendi! Maalu Nee! Onnu Sey! Avan Koodavee poy Maatthiddu Vaa! Veenuminnaa Angeeyee Poddu Paartthuddu Olungaa Vaangi Vaayeen! Avan 36 Inja் Vaangi Vara! Athuvum Unakku Patthalai..nnaa! Marupadiyum Pokanumillee!!!!! Amma! Oru veelai Mudiyumillee!! Nee! Podi!! Illee Naan Pokaddaa?" Ithai Keedda Amma!! "eppadiyo Pongadi! Neengalaachu! Unga..nna..naachu! Enakku Samaiyal Veelaiyirukku..nnu ullee Poyddaal!!!" Naan Maalini Arukil Senru, Avalidam!! "Amma Enna Solliddaanga..nnu Moonji Thookki Vachukkaree? Vaa! Naanee Unnai Kooppiddu poreen! Varum Pothu Ayskireem Kooda Vaangitthareen!" Ithai Keedda Shaalu!! "yeey!Anna! Avalukku Maddum Kudutthee Naan Pollaathavalaayiduveen!!solliddeen! Aamaa" katthinaal! Naanum Maaluvum Siritthukondee Veliyeeri Vandiyileeri Paranthuddom! Vali Mulukka ennanennamo Peesikkondee Vanthaal, En Thangachi Maalini! Kadaikku Vanthu En Thunikalai edutthuddu Avaloda Praakkalai Maarrinom!! Naan Avalidam, Draiyal Room Poy Sek Panniddu varayaa? Naan Veyd Panreen..nnu Sonnaalum!!!, Veendaam..nnaa! Antha Room..la Naalu Pakkamum kannaadi Vachi, Enakkee Asingamaa, Vedkamaayiduthu..nnaa! Sariyaatthaan Irukkum..nnaa! Polaam vaanga..nnu Kaathai Kadikka!!! Antha Sho Room Seels Pen!! Enna Ninaitthaalo,
Engalai Kanavan Manaivi..nnu Ninaitthaalo, Illai Kaathalarkal..nnu Ninaichaalo Theriyalai! "neenga, Payappadaatheenga Meedam! Veenuminnaa Neenga Rendu Peerumee Kooda Onnaa Poyddu Sek panniddu, Vaanga! Roomum Perusuthaan..nu" Sonnathum, En Thangachikku Oree Vedkam!!naan eekkatthudan Kannil Oru Minnalodu, Vaayil Jollodu Avalai Paarkka "cha்chee!cha்chee! Anna! Vaanga Veeddu Polaam! Ivanga Enna Ninaichuddaanga Paaru..nnaa!" sollavum, Antha Seels Pennum, Payanthu Saari Keedka, Naangalum Veeduvanthu Seernthom!!! Valiyil marakkaamal Ays Kireem Vaangi Kuduttheen!! Shaalinikku Therinjaa Katthuvaaleennu Veeddukkum Paarsal vaangi Vanthu Saappiddom!!! Paathiyileeyee Shaalini Ullee Poyddu Vanthu, Maaliniyidam Sariyaa irukkaa..nnu Solludi..nnu Kaathai Kaditthaal! Athai Naanum Kavanittheen!! Maaliniyum Ullee poy Veeru Naiddiyil Vanthaal! Praa Maaddi Paartthirukkiraarkal! Sariyaaka Kachithamaaka Irukku! enakkee Therinthathu! 36 Angula Praavil Padu Eduppaaka Irunthanar Iruvarum! Enakku Kai Para..para..nnu irukku! Aanaa Enna Panna Mudiyum? Veekamaaka Paatroomukku Poy, Kaiyila Pidikkatthaan Mudinthathu!! paatroomil Palaiya Praavai Uthavikku Vaitthukondeen!! Eppadiyaavathu Ivangalla Orutthiyaiyaavathu poddaatthaan Jenma Saapalyam Adaiyuminnu Thonichu!! Atharkundaana Santharppam Viraivileeyee vanthathu!!! anru Ammavum Thangachikal Shaaliniyum Maaliniyum Thaththa Veeddirku Oru Iruvathu Kilomiddar thalli Irukkum Oor Athu!! Poyddanar!! Aakaa! Innikkaavathu Antha Putthakatthai Kaddilil Padutthu padikka Veendumi..nnu Atharkaaka Veekamaay Aapees Viddathum Ponaal!!
Sappenraakividdathu! Mamavum Akkavum Vanthirunthanar! Valakkam Pola Avar Veliyoor Pokiraar! Akkavai Ingee Vida Vanthanar! enakku Oru Pakkam Veruppaayirunthaalum Akkavin Amsamaana Udampu, Ennai Veriyeerra!! innikki Akkavai Aaddai Podduvida Veendiyathuthaan!! Ninaikkayil!! Akkavee!! "ennadaa Palamaana Yosanai? Eethaavathu Koddaiyai Pidikka Poriyaa?" ..nnu Kindaladikka! atharku Mamavo!! "illaidi! Avanukku Vayasaakuthullee! Athuvillaamee Kai Niraiya Sampaathikkiraan! Kaalaa Kaalatthula orutthi Vanthaa! Sariyaaydum Illaiyaa Maapla?" Ennai Kindaladitthanar!! Naanum Siritthuvaittheen!! Mama Kilampinaar. En Thadiyum Kilampividdathu!!enna Nadanthathu! Eppadi Nadanthathu! Ellaa Vivarangalum