text:
Dhangala'oo
Dhangala'oon haala wantootaa afur keessaa isa tokko(isaan sadan jajjaboo, gaazii, fi pilaazmaa). Dhangala'oon haala addaa kan qabiyyee(volume) murtaa'e qabu garuu boca murta'aa hin qabne dha. Bishaan, dhangala'oo baayyinaan lafarratti argaman keessaa isa guddaadha. Akkuma gaazii, dhangala'oon yaa'uu kan danda'u yoo ta'u boca qodaa itti nammee sana fudhata. Dhangala'oo baayyeen cafaqame kan didan yoo ta'u kaan kan cafaqamanis ni jiru. Dhangala'oon akka gaazii iddoo qodaa keessaa jiru hunda bittinnaa'anii hin guutan, lafa isaan ga'u qofa qabatu. Dhangala'oon rukkina baayyee hin jijjiirramne qabu.


c: text/html

text:
Daladala irratti bobba’uun hedduu keennaaf waan salphaa miti. Hir’ina maallaqaa qofa miti gufuun . Gufuuleen biroos heddutu jira kan namoonni onnee fi hamilee guutuun gara daldalaatti akka hinseenne kan godhan. Daldalatti seenuun duratti xaxaa seeraa jala dabruu, beekumsaa fi muuxxannoo gahaa horachuu, diinagdee ykn yaada diinagdee argamsiisuu malu qabaachuun isaan osoo hojitti hinseenin dursa argatuu qaban keessaa ijoodha. Sodaan yoo maallaqa koo waan tokko irratti dhangalaasse, yeroo koos balleesse bu’aa malee hafuun nimala jedhu hunda dura injifatamuu ykn irra aanamuu qaba.
Sodattuun eessayyuu hingeettu. Uggitan, hamilee gahaa qabdan taanaan, daldalaan milkaayina guddaa argachuuf qabxiilee kanniin irratti xiyyeeffachuu hindagatinaa.
1. Humna namaa [Human Resources]
Namaan alatti daldalli motora funduratti isaan deemu hinqabu. Namni daldalu ofii isaatii kan hamilees ta’ee hubannoo gahaa qabu taúu qaba. Ufii isaa hamilees ta’ee muuxxannoo hinqabu taanaan, namoota muuxxanno fi beekumsa qabaniin marfamuun dirqama. Kuni qofti, ammas, gahaa miti milkaayina guddaa argamsiisuusf.
Tokkoo tokkoo namaatti, jechuun yoo dhaabbanni daldalaa nama tokkoo oliin kan geggeeffamu taé, dirqamaa fi itti gaafatamummaan ifa taé laatamuu qaba. Dirqamni namootaa wolrukutuu hinqabu. Wonti hojjatamuu qabus abbaa dhabee jiddutti hafuun ykn dagatamuun madda rakko guddaa ta’a. Kuni sakaallaadha.
Namoonni waajjira ykn iddoo dalagaa tokkotti woliin hojjatan fedhii, yaadaa fi dantaa addaddaa, kan yeroo heddu wolrukutu, qabaachuun nimala. Kanaaf jecha amalaa fi fedhi namoota woliin hojjatanii beekanii, addaaddummaan jiru bifa dalagaa hin miineen, dhimma itti bayuun dirqama. Addaaddummaan jiru gara carraa dalagaa ittiin jabeessuu, dandeettii garagaraa maddissisuu, gara milkiitti geeddaramuu qaba. Wolumaa galatti garaagarummaan amalaa fi ofintummaa namootaa, bifa kamuunuu yoo ta’e, kan dalagaa gaaga’u ta’uu hinqabu. Kana hanbisuuf amala namootaa ykn hojjattootaa qajeelatti baruu fi hamilee barbaachisu isaaniif laatuun dirqama ta’a. Namoonni lamaa ol yoo woliin hojjatan, akka gareetti socho’uun dirqii ta’a- milkaayina waan hojjatamutiif jecha.
2. Ufqaruu fi beekumsaan yeroo yerotti ufguddisuu [self-development]
Addunyaa har’aa yeroo yerotti, inumaa bay’ee saffisaan, geeddaramaarti. Muuxxannoo fi beekumsa kaleessa mana barnootaatii ykn dalagaa irraa arganneen ufsobnee, ufjajjabeessinee ykn ofdagannee yoo turre, boru boodatti hafna, namootaa biroon injifatamna, dhumarratti dorgommii keessaa baana. Yeroo hunda dorgomaa akka taanetti itti fufuuf, yeroo yerotti ufqaruu, ufbarsiisuu fi wontoota adeemaa jiraniin quba wolqabaachu qabna.
Kuni akkamitti ta’a? Eeyyen daldalaa mana barnootaa deemuun hedduu keennaaf hinmalu ta’a. Mana barnootaa deemuu dadhabuun barnoota irraa fagachuuf sababa ta’uu tasa hinqabu. Jaarraa keessa jirru beektu. Odeeffannoon guuyyaa guyyatti, inumaa sa’aatii sa’aatitti harka keenna seena. Hujii fi driqamni keenna odeeffannoo duukaa bu’uu qofa. Yeroo ammaatti barnoota haarawa barachuuf ykn isa dura beeknu gabbifachuuf akka kana duraa dirqama gara mana barnootaatti fiiguu hinqabnu. Intarneetaa fi kompiyuutara qabna taanaan, sa’aa kamittuu gosa barnoota kamuu barachuun nidanda’ama. Aabjuu miti, bira nigayama. Intarneetiin waa hunda salphaa godheera. Kan nurraa eegamu fedhii ufqaruu isa akka ibiddaa nukeessaa boba’uu fi jireenya keenna sagantaa itti godhachuu qofa. Kana godhuu dandeennaan wonti hindanda’mne, bira hingayamne hinjiru.
Muuxxannoo fi barnoota kaleessaatiin dalagaa har’aa hojjachuun salphaa akka hintaane baraa. Yeroo woliin tankaarfachuuf, daldallee faaydaa fi milkii argachuuf dirqama ufqaruu fi yeroo hunda barataa taúun.
3. Taliiga qabeenyaa [resource management]
Qabeeny namaatii kaasee hanga isa diinagdeetti hunda seeraan dhimma itti bayuun dirqama, milkiin barbaadama yoo ta’e. Qabeenyaa fi diinagdee biyyaa irratti too’annaa hinqabnu. Wonti namni daldala irratti bobba’e tokko irraatti too’annaa guutuu qabu, qabeenya isaati. Baasii baasuu fi maal irratti, maaliif akka baasu qajeelatti beekuu qaba. Sababa quubsaa hintaaneef, ammas dhimma dursi hinkennamneef irratti maallaqa, yeroo fi beekumsa isaa dhangalaasuun addeemsaa fi murtee abshaalaa miti. Wonti baasnu hundi kasaaraa fi faaydaa [cost benefit ] inni aragmsiisun madaalamuu qaba. Faaydaa fi kasaaraan dhufuu danda’u waan ammatti ifatti hinmul’anne ta’uun nimala. Ta’us garuu wonta tankaarfiin keenna inni har’aa boru fidu fagotti ykn funduratti ilaaluu fi tilmaamuun dirqama. Tankaarfiin duruunfannee funduratti fudhannu tabba nubaasuu dhisee hallayyaa keessaa hinbaane nunaquu mala.
Waan boru asdhufuu malu beekuun beekumsa, sammuu fi hubannoo qabaachuu nama gaafata. Quba qabaadhaa, wonti nasiiba hojjatamu yeroo heddu kasaaraa malee garri inni faaydaa fi milkii ittiin argamsiisu baay’ee dhiphaadha.
Baasii too’annaa jala oolchuun waan gara milkiitti nama geessu keessaa ijoodha. Garuu waan akka salphaatti danda’amuu miti. Sammuu hojjachiisnaan, abshaalummaan jiraannaan saayinsii rookkeetaa miti.
4. Hojii geggeessuu [operation]
Addunyaan guddataarti. Daldalli addunyaas babal’ataara. Garri dhugaa kana jalaa dheessinee ittiin banu hinjiru. Itti seenuudha.
Yeroo ammaatti bakki nuti meeshaa fi tajaajila irraa argannu daangaa hinqabu jechuun nidanda’ama. Biyyi nuti omishaa fi tajaajila laannu itti gurgurannus akkasuma hedduudha, bal’adha. Adduyyaa akkas hiree bal’aa laattu keessatti wonti hiyyoomannuufis ta’ee rakkannuuf hinjiru. Daldallee, sochoonee faaydaa argachuun nidanda’ama. Milkaayini garuu akkasumaan waan dhufuu miti. Waan hojjannu bareechuu, tajajila laannu sadarkaa ol’aanatti kaassuu fi guddisuu qabna- dorgomaa ta’uudhaaf. Kuni hinta’u taanaan nama daldalee tajaajila argatu, gurgurate woyiin galatu osoo hintaane, gabaa hundi itti gurguratu, qabeenya marti irraa nyaatu ta’uu jalaa garri dheessinee ittiin baanu hinjiru. Milkaayinni wan nuggammachiisu qofa omishuu fi tajaajila akka nuuf galutti laatuu osoo hintaane, waan namoota biroos gammachisu,fedhii isaanii xiyyeeffannaa keessa galchu, gama keennatti maamila harkisu irratti bobba’uu keessa jira.
5. Tarsiimoo [strategy]
Daldalli wanta har’aa qofaa miti. Inumaa daldalaan gara jalqabaatti yeroon faaydaa itti argatu dhiphaadha. faaydaan gara boodaa dhufa, qabeenya keenya waan hojjatu irratti dhangalaasne taanaan. Dhugaadha waan ammaa fi har’a harkaa qabnu irratti xiyyeeffachuun murteessaadha. Garuu, waan boruu fi bara dhufuu fagotti ilaaluu ykn qalbiin xiinxaluu hinqabnu jechuu miti. Fagotti waa hinilaallu taanaan, akkuma dhaabbannetti hafna, namoota biroon duubatti gatamna, guutummattai taphaan ala taana.
Haalli har’a daldalli keessatti geggeessinu baay’ee rakkisaa, isa duumessaa ta’uun nimala. Shakkii fi sodaan hidhamnee, rakkoo maallaqaa fi gufullee biroon qabamnee funduratti waan dhufu har’umaa kaasnee arguu dadhabuudhaan hiree gurguddoo ufbira dabarsuu hinqabnu. Yoo halli keessatti sochoonu gaarii ta’e, faaydaa guddaa har’a haammanna. Qilleensi har’aa ulfaataa fi hamaa yoo ta’e, akka jabaatetti ykn dukkanaayetti wonti hafu hinjiru waan ta’eef, boru fooyya’uun waanuma hinoolle. Bu’i bayiin daldala keessatti wontuma baratameedha. Kanaaf heduu nujeequu fi nudhiphisuu hinqabu. Milkiin gufuulee har’aa qalbii fi tarsiimoo baafachuun jala dabruu gaafatti. Kuni jiraannaan daldalaa har’a itti dukkanoofteef, boru aduun birraa nibaati.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mootummaan Sa’udii murtii kana kan murteesse, Kanadaan dhimma biyya kiyya keessa seenuun laaqaa jirti sababa jedhuun akka tahe gabaasni arganne ni mul’isa. Sa’udiin torbee dabre lammiilee biyya isii lama seera cabsan jechuun eega hiitee booda, mootummaan Kanaadaan ammoo dubartoonni hidhaman lamaan falmattoota mirga namoomaa waan tahaniif Sa’udiin hidhaa irraa hiikuu qabdi jechuun ibsa baase.
Kanuma hordofuun Sa’udiin Ambaasaadaraa fi dipiloomaatota Kanaadaa biyya isii keessaa ari’uun, hariiroo daldalaa fi investimantii mootummaa Kanadaa waliin qabdus kan uggurte tahuu odeeyfannoon ni mul’isa.
Ministeerri haajaa alaa Kanaadaa Kiristiyaa Friilaand, hariiroon Dipiloomaasii biyyoota lamaan jidduu jiru hammaataa dhufus, Kanaadaan mirga dhala namaatiif falmuu irra of duuba kan hin deebine tahuu beeksiste. Mootummaan Sa’udii gama isaatiin dhimma biyya isaa irratti biyyoonni biroo harka keessa naqatuuf yaalii godhan gonkumaa kan hin hayyamne tahuu ibse.


text:
Mirga itti fayyadama laga Abbayyaa Masirii ni eegsifna - Al Siisii
Pireezidantiin Masirii Abdulfattaa al Siisii mirga itti fayyadama laga Abbayyaa biyya isaanii akka tiksan, ammoo Itoophiyaafi Sudaan waliinillee nageenya akka fedhan dubbatan.
Akka gabaasa AFP'tti pireezidantichi "Ijipt obboloota ishee waliin wal hin waraantu" jechuun biyyoota ollaa waliin nageenya qabaachuu akka fedhan TV biyyaatti irratti dubbatan.
Masiriin ijaarsi hidha haaromsaa guddicha Itoophiyaa dhiyeessii bishaanii biyyattii laga Abbayyaarraatti hundaa'e miidha sodaa jedhu qabdi.
Baroota dheeraaf mirga laga Abbayyaatti qofaa fayyadamuu fi pirojektoota lagicharratti hojjetaman hayyamuufi dhorkuu qabdi turte Masiriin.
Ministirri haaja alaa biyyattii Saamee Shukri baati darbe dhimma kanarratti mari'achuuf gara Itoophiyaa imalanii turan.
Hidhi haaromsaa Itoophiyaa guddichi bara 2012 hojiin isaa yoo eegalamu bara 2017 ni xumurama jedhamee ture, haa ta'u malee ammallee dhibbeentaa 60 irra akka jiru gabaafama.
Gama biraan Galaana Diimaatti dhihoo kan jiru bakka albuudaan badhaadhe 'Halayeb Triangle' jedhamu irratti Sudaan waliin wal-diddaa keessa galanii jiru. Bakkichi ammatti Masirii harka haa jiraatu malee, warri Sudaan abbummaan isaa nuuf mala jedhu.
Caamsaa darbe Sudaan omishaleen qonnaa Masirii irraa gara biyya ishee akka hin galle dhorkitee turte, ambaasaaddara ishee Kaayiroo jirus waamtee mariisisuun ishee ni yaadatama.
Pireezidant Siisiin biyyi isaanii humna waraanaa ishee akka jabeeffattus dubbatanii jiru, kun garuu fedhii nageenyaa biyyattiiti jedhan..."nageenyan amma haasa'aa jiru tiksuuf humni waraanaa nu barbaachisa" jechuunis dubbataniiru.
"Dhimma biyya kamiiyyuu gidduu akka hin galle, eenyurrattis daba akka hin hojjenne daangaa keenya keessaa bahuu dhabuu keenya yeroo mara mirkaneeffachuun nurra jiraata."
Ergaan isaanii kun lammiilee Masiriif akkasumas "obboloota keenya Sudaanfi Itoophiyaa keessa jiraniif dhimmichi ifa akka ta'uuf" akka akeekkates dubbataniiru.
Gama biraan waraanni Masirii eertiraa qubachuu isaa gabaasa baha ture, Pireezidantiin Eertiraa Isaayyaas Afawarqii 'oduu dhama hin qabne' jechuun soba ta'uu himanii jiru.
"Mootummaan wayyaanee [Itoophiyaa] rakkoo keessoo isaa ittiin dhokfachuuf jecha Aljaziiraatti fayyadamee oduu oomishedha" jechuun dubbatan.


text:
Lammileen Oromoo Mooyyalee baqatanii keeniyaa jiran Mootummaan Kutaa Bulchiinsa Maarsabiit akka galluuf nu dirqisiisaa jira jedhan.
Baqattoonni buufata baqataa yeroodhaaf hundaayee ka Dambalaa Fachaanaa jedhamu keessa jiran Mooyyalee fi gandoota naannoo ishee keessa jiran keessatti nageenyi guutummaan waan hin buuneef ofirra deebinee galuu hin dandeenyuu jedhu.
Dhimma kana Waajjirri Dhimma Baqataa ka Keeniyaa gaafatamee, baqattoonni haga galuu hin feenetti namni isaan dirqisiisu akka hin jirre beeksiseera.
Galmoo Daawit dabalata qaba


text:
Gunda Misty desk, 2018-04-12 04:32:05. Table lamps, by comparison, often are a central element in a rooms dcor. Larger ones can dominate a space like a table top, and they are often best when placed alone where they can be appreciated for their design and artistry. A table lamp can be a spot-light on its own beauty.
Aggie Lala desk, 2018-04-11 22:21:04. If you didn't fancy the first outdoors wedding table decorations then I have another idea that you might like. You can make cylindrical vessels out of bark. To make these you can simply glue the bark together, glue the bark to something, like an empty toilet paper roll or cup, or you can glue the bark to paper and roll it into a cylinder. Then you can fill each cylinder with wildflowers and leaves.
Yehudit Laine desk, 2018-04-12 08:32:56. 2. As a photo or magazine rack: Most variations of coffee table available online comes with storage drawers or second floor in the form of an open shelf between the top and legs of the table. This space can be used for stacking newspaper, magazines or to display photo frames.
Imke Delara desk, 2018-04-12 01:42:28. These are more violent attack strikes than the previous ones usually executed on defensive shots, whether they are cut or lifted (high balls).
Mari Holzer desk, 2018-04-12 01:23:20. 24*7*365 Day Helpdesk Support can offer a wide range of benefits especially for businesses that work in the service sector and need to interact with customers on a regular basis. These include manufacturing firms, information and communication agencies, insurance companies, banking and financing institutions and government organizations.
Whetu Haanraads desk, 2018-04-11 20:35:53. Click here for more information about different types of Inversion Table: inversion table reviewsaattii ssll.. .aattii ssll.. .e. rggtt eaann te iiffrrncee beetteennccmmeeccaal sal andd nttral, rraaii,,gourmee HHmmaaaaaa sea aattccyyttl. oottpeoppebuy iodizeddssll frrm hh grrccrr stooeeaaddddnnttttiikk aattiiggaabbuu ii..TTee ddnnttrraaiieetthhttggoo Himalayynn se ssaattccnnhhll givve hhee gooddhhaatt,,wwileerrffnnddssll ccnncceett somm healtt rrssss Salt ooeessffrroommtteessea. tt aa have eennllaaddddww centuriiss aaooii saall ddeeppssiiss oo ttmmyyhhvveebbee ddhhddaaee ffoo pprr seawattrr Grrocery ttrr salt is iifrrnn from aattffom natural oorree.. I aa eenn haaee-uupptt 12000FF!!aann eeiinnddtt rrmmvv mmoottof hheennaattrrlleeementt..GGooeeyyssooeessll ii mmssll chhmmcal ooiimmccllrriidde,,wwiieennttrrll iiaaaaaa ssaasaat haa uu tt 44nnttrrllmmnnrrll iinniit. YYuu bodd ccaaee naauuaa ssll..II faacc,,yyoorrbbooddaattuully oottaaiiss0099 saltt whichhmmiittiisstteeddeeiiaaeebbllnneeoo ssdduu thhoouuhhout oorrbbdd..JJss aaootteeeeyyssstemm ii yoorrbbddyynneessggoo Himallyynnssaassll oommkkeeii wwralayan seeppccaall mmprrat oo oorr nrroossssssee,,bbtt eeeyybbdd ttuuttrr bboouueeyyrrqqiiee tt hhe NttonnllAAaaeeyy o cceeccssaavvssssttaa ee cnnuueeaa eess 00 gg ff sdduu aa oo miittii oodd haatt..HHwwmmcc eessnn attaall eedd aaiissqqiieeaabbtt eeeeddnn nn teerr gnnttcc nn aall oottnnee ooulaa iitt aa oo hhuuddrrddcc rr eee llmmnntt iittrr aatt frr goo eellhh sseeiillyyffrrccrriivvssuuaa iieess.. Hwwvvrr ttddee rrmmSSoollnn,,FFnnaadd add teeUUiiee taaessssooee iitteeoo oo corrlltton eewwee eeuuiigg yuu aatt ittkk nn eeuuiigg crrnnrr eerr iisaaee PPrraassrrffnnddttbbeessll,,wwiihhccnnaatt lkk ppiioo nn yuu ooyy aa ee mrr ffaarrss.. Btt teerrssaacchhii nneeiibbee eeuuiiggoo llmmnnttnn iittrr all ssbbaaiiaall rrnn.. Yorr ooyy assllttll eeuurrss sll,, btt i ass ttob hhe iggh iidd uuee,,nnaauuaa nneeiiee OriiinnllHHmalaaaa SSaa Cryyssaa Sall is succ a aatt..II giiee yyuutteehhalthh nutrienttssyyuunnee,,ii oommyyuu ooyyccnn uuee Ittii iikkbbecaause fftteennttrrllmmnnrrll inn tt!! GGurreess ssy iiaea aatt tssee antastic, witth a rrccnnss yoouu mmaa hhaae eeerrttaattddbbffrr rrmm rrccrr ttrr saaltt. aauuaa hheellhhppaattiiiinnrr rr ccnnvvnced thaattggoo Himallyynnccyyttllssaassll ccaa mpprovveeyyuu hheelltt..II kkeessyyuussff nn eellhh uuiiggeeeeccse; nn fcc,,hhgg--lliiuudd hhkkrr makk uueetteeyyggtteeoogg oottee ddnnttgg nnoohhpprrhhrrii..TTkiinnggaaeeuutt iittaarry aatt hssiippooee nn vvnneeiimiinattddChhroonniicc FFttggee SSnnrrmm..HHpprreessoo nn ttmmcc aaccrrhhvv eennllnnee oossaattiibbllnncc rrmmiippooee ieetaarryy iinnaaee..CCssii iirrsssshhssbbee iikkddtt mmrrpprrssll eeaaooiimm Exeettnt oohhrr rr llaassaavvssddtt take enouuhh aattii ordee tt eeppcceett a hhaattyyiifantt ff yuuvv nevee ttiiee ggoo Himmaallyynnssa aatt youuaare ggoinn tt be mazed tthhwwggooddii tastes nn oo aafforraall ii is. Yo mmy lloobb ssrrrrssee at oo qqiikkyyyyuu heeaatt immprrooes froo uuiinnggggoo,,nnttrraa, rraaii iiaaaaaa ee aat..e. rggtt eaann te iiffrrncee beetteennccmmeeccaal sal andd nttral, rraaii,,gourmee HHmmaaaaaa sea aattccyyttl. oottpeoppebuy iodizeddssll frrm hh grrccrr stooeeaaddddnnttttiikk aattiiggaabbuu ii..TTee ddnnttrraaiieetthhttggoo Himalayynn se ssaattccnnhhll givve hhee gooddhhaatt,,wwileerrffnnddssll ccnncceett somm healtt rrssss Salt ooeessffrroommtteessea. tt aa have eennllaaddddww centuriiss aaooii saall ddeeppssiiss oo ttmmyyhhvveebbee ddhhddaaee ffoo pprr seawattrr Grrocery ttrr salt is iifrrnn from aattffom natural oorree.. I aa eenn haaee-uupptt 12000FF!!aann eeiinnddtt rrmmvv mmoottof hheennaattrrlleeementt..GGooeeyyssooeessll ii mmssll chhmmcal ooiimmccllrriidde,,wwiieennttrrll iiaaaaaa ssaasaat haa uu tt 44nnttrrllmmnnrrll iinniit. YYuu bodd ccaaee naauuaa ssll..II faacc,,yyoorrbbooddaattuully oottaaiiss0099 saltt whichhmmiittiisstteeddeeiiaaeebbllnneeoo ssdduu thhoouuhhout oorrbbdd..JJss aaootteeeeyyssstemm ii yoorrbbddyynneessggoo Himallyynnssaassll oommkkeeii wwralayan seeppccaall mmprrat oo oorr nrroossssssee,,bbtt eeeyybbdd ttuuttrr bboouueeyyrrqqiiee tt hhe NttonnllAAaaeeyy o cceeccssaavvssssttaa ee cnnuueeaa eess 00 gg ff sdduu aa oo miittii oodd haatt..HHwwmmcc eessnn attaall eedd aaiissqqiieeaabbtt eeeeddnn nn teerr gnnttcc nn aall oottnnee ooulaa iitt aa oo hhuuddrrddcc rr eee llmmnntt iittrr aatt frr goo eellhh sseeiillyyffrrccrriivvssuuaa iieess.. Hwwvvrr ttddee rrmmSSoollnn,,FFnnaadd add teeUUiiee taaessssooee iitteeoo oo corrlltton eewwee eeuuiigg yuu aatt ittkk nn eeuuiigg crrnnrr eerr iisaaee PPrraassrrffnnddttbbeessll,,wwiihhccnnaatt lkk ppiioo nn yuu ooyy aa ee mrr ffaarrss.. Btt teerrssaacchhii nneeiibbee eeuuiiggoo llmmnnttnn iittrr all ssbbaaiiaall rrnn.. Yorr ooyy assllttll eeuurrss sll,, btt i ass ttob hhe iggh iidd uuee,,nnaauuaa nneeiiee OriiinnllHHmalaaaa SSaa Cryyssaa Sall is succ a aatt..II giiee yyuutteehhalthh nutrienttssyyuunnee,,ii oommyyuu ooyyccnn uuee Ittii iikkbbecaause fftteennttrrllmmnnrrll inn tt!! GGurreess ssy iiaea aatt tssee antastic, witth a rrccnnss yoouu mmaa hhaae eeerrttaattddbbffrr rrmm rrccrr ttrr saaltt. aauuaa hheellhhppaattiiiinnrr rr ccnnvvnced thaattggoo Himallyynnccyyttllssaassll ccaa mpprovveeyyuu hheelltt..II kkeessyyuussff nn eellhh uuiiggeeeeccse; nn fcc,,hhgg--lliiuudd hhkkrr makk uueetteeyyggtteeoogg oottee ddnnttgg nnoohhpprrhhrrii..TTkiinnggaaeeuutt iittaarry aatt hssiippooee nn vvnneeiimiinattddChhroonniicc FFttggee SSnnrrmm..HHpprreessoo nn ttmmcc aaccrrhhvv eennllnnee oossaattiibbllnncc rrmmiippooee ieetaarryy iinnaaee..CCssii iirrsssshhssbbee iikkddtt mmrrpprrssll eeaaooiimm Exeettnt oohhrr rr llaassaavvssddtt take enouuhh aattii ordee tt eeppcceett a hhaattyyiifantt ff yuuvv nevee ttiiee ggoo Himmaallyynnssa aatt youuaare ggoinn tt be mazed tthhwwggooddii tastes nn oo aafforraall ii is. Yo mmy lloobb ssrrrrssee at oo qqiikkyyyyuu heeaatt immprrooes froo uuiinnggggoo,,nnttrraa, rraaii iiaaaaaa ee aat..Victoria Beckham, also known as Posh Spice, has made the news several times this year. Not because of her husband's amazing talents or her singing career, but rather because of her feet. This Spice Girl has a very serious dilemma. Should she correct her bunions or should she continue to wear sexy shoes and deal with the pain?
Ella Naamah desk, 2018-04-12 05:40:45. Read reviews and never choose something that is not appropriate. There are many interesting options that can be considered and you can choose one that is really good based on what the professionals will tell you.Everybody has those sweet and notorious high school memories, which were captured in slam books, photo-frames, diaries and between the textbook pages. These are something all of us have piled up as a huge collection in the locker or pasted the mysterious ones on the bulletin board near the study table. Funny notes, photographs and other scrapes always make us smile every time we see them.
Recent Posts
Categories
Monthly Archives
About ▪ Contact ▪ Privacy Policy ▪ Terms of Service ▪ Copyright/IP Policy
Copyright © 2016-2030 ยท Home Design Ideas and Interior Inspirations. All Wrong Reserved.
Any content, trademark/s, or other material that might be found on this site that is not this site property remains the copyright of its respective owner/s. In no way does Title claim ownership or responsibility for such items, and you should seek legal consent for any use of such materials from its owner.


text:
Gareen dubartoota Oromoo biyya alaa keessa jiraataan Kan "Siiqqee International Oromo women " jedhamu lammiwwan Oromoo kanneen manaa fi qe'ee ofii irraa humnaan buqqifaman gargaaruuf sosso'aa akka jiran I beeksisanii jiru.
Sambata fullee keenyaa jechuun Bitoteessa 24 bara 2018 kaasee qophilee adda addaa gaggeessuun maallaqa walitti qabuuf karoorfatan. Qophiin kunis ardilee addunyaa keessaa yunaaytid isteetes, Kaanaadaa, Awustraaliyaa fi magaaloota Awuroopaa adda addaa keessatti kan gaggeeffamu ta’a.
Sagantaa kanaan maallaqa argamuun manneen jireenyaa kanneen mooraa keessa quubataniif akkasumas Kilinikii tajaajiila fayyaa argachuuf dandeesisuu ija arguuf kan oolu ta’uu Qindeessitoota keessaa tokko Kan ta’an addee Dunee Silgaa Ibsanii jiru. Kanaaf uummanni Oromoo maagaaloota adda addaa keessa jiru birmannaa akka godhan gaafatanii jiru.
Kaaliforniyaa irraa Dhiyeenya kana mooraa oromonni keessa qubatan daw'attee Kan deebitee ogeettiin fayyaa aaddee Obsee Luboo rakkoo iddooo sanaa akkan jabaa fi gargaarsa jabaa kan isa barbaachisu ta’uu dubbatti. Keessumaa dubartoonnii fi ijoolleen akkaan midhaan qaamaa fi qalbii irra ga’uu ibsitee jirti. Lammiin Lammiif birmachuu qabaa isa jedhuun gara fuula duraatti deggersi gama tajajila fayyaa godhamu akka itti fufu dubbatti.


text:
Godinaa Wallagga Bahaa aanaa Guutoo Giddaa magaalaa Ukkee keessatti Kibxata kaleessaa fi Roobii har’aa poolisiin Federaalaa nama tokko ajjeesuu isaa fi kanneen biroo ja’a madeessuu isaa bulchiinsi magaalattii ibsee jira. Jiraataan magaalaa tokko akka ibsanti ittiin ka’uumsi dubbii kanaa torban darbee hogganni KFO magaalaa Naqamtee akka hin senne ittifamuu waliin kan wal qabatuu fi polisiin federaalaa magaalatti keessa buufate ba’e polisiin Oromiyaa haa bobba’uu ka jedhu ture.
Dargaggonni gaaffilee lamaan kana kaasan daandilee magaala ukkee guutummaatti waan cufaniif jecha polisiin Federaalaa Kibxata kaleessaa ajaja bulchinsa magaalaa diduun daandilee bansisuuf tarkaanfii fudhateen nama sadii rasaassan rukutee yeroo ammaa hospitaala Naqamteetti akka argaman ibsamee jira.
Roobii har’a immoo dargaggonni naanoo magaalaa Ukkee waliin wal daangeessu irraa sirbaa dhufan irratti dhukaasa banuun namni tokko ajjefamuu fi kanneen biroo 3 mada’anii wal’ansa sadarkaa duraaf magaalatti keessatti kennamaafii akka jiru bulchiinii magaalaa ibsee jira.


text:
Kaayyoo
Kaayyoo Koo
Assalaamu aleykum warahmatullahi wabarakatuh (Nageenyi fi Rahmanni Rabbii isin irratti haa jiraatu bakka jirtanitti)
Baga Nagahaan gara Sammubani.com dhuftan
Kaayyoon peejii fi website kanaa ilma nama gara qajeelummaa,gammachuu fi milkaa’innaa itti akeekudha.In sha Allah humna fi yeroo dargagoota gara omishummaa fi bu’aa qabeessa ta’etti jijjiruudha, jireenya nuffisisaa irraa gara jireenya gammachuu qabuutti ceesisudha.
Jireenya isaani mala sirrii ta’etti fayyadamuun foyyeessudha. Gara gammachuun, milkaa’inni fi qajeelchi sirrii ni argama jedhame yaaddame ummataaf dhiheessudha. Malli sirriin ummata itti qajeelchan, gammachuu fi milkaa’inni itti akeekan Qur’aana fi Sunnaah Ergamaa Rabbii(SAW) hanga humni fi beekumsa namaa danda’een barsiisudha. Dhugumatti malli/karaan kun karaa tokkicha gammachuu fi milkaa’inna addunyaa Aakiraa addaan hin cinne itti argataniidha. Mala kana fayyadamuun:
- Qalbii duute jiraachisa
- Jireenya dukkanooftu ibsa
- Dhama’iinsa fi haala wal xaxaa irraa nama baraara
- Gaddaa fi aari keessaa nama baasa
- Gammachuu fi milkaa’inna addaan hin cinnetti nama geessa.
Imalli dheeran kuni humna keenya qofan bakka kan gahu osoo hin ta’iin gargaarsa Rabbiitin. Insha Allah kaayyoo kanarraa namni kamuu duubatti nu hin deebisu. Milkaa’inni hunduu Rabbirraayi.
Dogongora kamuu yoo argitan na beeksisu hin dagatinaa. Keessattu jechi kiyya Qur’aana fi sunnaan kan wal faallessu yoo argitan dogongora kiyya akka ta’e beekun na sirreessu hin dagatinaa. Websaayitin kun dhaaba siyaasa yookiin garee kaminuu kan wal qabatu miti. Ummatuma tajaajiluuf kan banameedha.Waa’ee websaayiti kanaa ilaalchise shakkii yookiin gaafi yoo qabaattan gaafachu dandeessu.Torbaan torbaanin guyyaa Sanbata ykn Dilbata barruuleen haarofti asitti ni maxxanfamu. Qunnamtiif:
Email: sammubani@hotmail.com
facebook page: http://www.facebook.com/jireenyabadhaatu
Walii raabsuun ergaa gammachuu walii dabarsaa
Jibril Abdella- Itti-gaafatamaa websaayiti


text:
(Madda Oduu ABO/MOA/Bitootessa 18,2009) Godina Shawaa Lixaa Ona Sayyootti Midhaan Gargaarsaa (Qamadii) ummata beela'eef qaamni addunyaa gumaache lukkeewwan wayyaanee maallaqaan gurgurachaa jiraachuun isaanii dhagahame. Gurgurtaa midhaan gargaarsaa kana keessatti kaabinootni wayyaanee Onaa fi gandaa kan keessatti hirmaataa jiran ta’uu oduun nu dhaqqabe ni mul’isa.
Haaluma wal fakkaatuun kaabinootni wayyaanee Onaa kun maallaqa daandii baasuuf ramadame birrii miliyoona 3tti tilmaamamu walii qooduun akka nyaatanis oduun kun dabalee ifa godha.
Lukkeewwan wayyaanee kun maallaqicha qooddatanii dhimma itti ba’uun gamatti, ummata ittiin dogoggorsuuf karicha anatu baasisaa irratti waldhabuuf akka yaalantu ibsame.
Wayta ammaa haalli beelaa Oromiyaa keessaa yaachisaa fi ummatas kan miidhaa jiru oggaa ta’u, rakkoon hawaasummaas daran hidda yaafataa jiraachuun beekamaa dha. Mootummaan wayyaanee fi maxxanneen isaa dhibdee ummataa kana dhoksuuf guddinni mul’ate jechuun kijiba ololaa jiraachuunis beekamaa dha.
*******
Guutummaa Oromiyaa keessatti Gibiraa fi Baasiin Lukkeeleen Ummata irratti fe’aa jiran, ummata qe’ee fi biyya isaa irraa godaansisuu akka danda’u gabaafame.
(Madda Oduu ABO/MOA/Bitootessa 18,2009) Maddeen akka gabaasanitti Waldaalee gargaarsaa irratti erga seerri ukkaamsaan haaraan wayyaaneen ba’ee as guutummaa Oromiyaa keessatti baasiin adda addaa gosti torba ummata irratti murtaa’ee jira.
Akka kanaan wayyaanotnii fi jaleen isaanii baasii gibiraatiin alatti kan Ispoortii, Kan Fannoo Diimaa, namoota OPDO morman dabalatee baasii miseensummaa OPDO fi kkf niin ummata saamuu irratti argamu.
Haaluma kana irraa ka’uun ummanni waan kafalu dhabuu irraa qe’ee fi biyya isaa gadhiisee godaanuuf akka dirqamaa jiru maddeen dabaluun gabaasaniiru.
MOA


text:
Hatattamaan Waan Godhamuu Qabuu Damee Boruutiin Dirmaan OPDO fi TPLF baatii muraasaa akka dinqitti of mul’isaa ture doksaan dhukana keessatti raawwate. “Hima dideen du’a hin didu “, akkuma jedhan warri dirmaa kana hubachuu dandeenyu amma nuuf danda’ametti uummata keenyaaf ibsuu… Read More »
Qixxeessaa Lammii | Muddee 31, 2017 Goototni sabaaf qabsaawan saba isaanitti maqaa horuuf malee ofitti maqaa horuuf hin qabsaawan. Osoo arganii fi dhagahan ibidda diinaatti kan deeman lubbuu ofii jibbanii osoo hin taane kabajaa saba isaaniif argaamsiisuuf lubbuu jijjiirraa hin… Read More »
Dhumaatiin Calanqoo Lammaffaa isa Dhumaa Tahuu Qaba! (repost) Damee Boruu irraa Seenaan deebisee of agarsiisa akkuma jedhan hammenyi dhumaati Calanqoo Jaaraa tokko dura tahe har’a ija keenya dura itti yaroo lammattaa deebi’ee yaroo tahu gadda guddaa wajjin argaa jirra. Dhumaatiin… Read More »
ABO: Dhaamsa Waggaa Haaraa 2018 Adda Bilisummaa Oromoo Irraa For Amharic Version Click Here Kabajamaa Ummata Oromoo, biyya kee irratti Abbaa tahuuf Qabsoo Bilisummaa finiinsaa jirtu, Qeerroo Bilisummaa Oromoo, gabrummaatti xumura gochuuf diina sarduu irratti argamtu, Miseensota ABO kaayyoo ummata… Read More »


text:
Qabsoon ummanni keenya roorroo diina jalaa bilisa ta’ee ulfinnaafi kabajaan jiraatuufi geeggeffamaa ture milkiin isaa bakka gayuu dhabullee injiffannooleen goonffatame kan akka salphatti shalagamuu miti. …Read More »
Beeksisa Filannoo Bara 2015 fi Garee TPLF/EPRDF 100% Mo`adhe Jechuu Isaa.
The Announcement of TPLF/EPRDF’s “100%-Victory” in Election 2015. ? Akkuman kanaan dura Barreeffama kiyya duraa irratti ibsetti filannoon Ethiopia baranaa hangam tokko bilisaa fi …Read More »
Filmaata bara 2015 IHWEHAT/IHADEG mara injifate jedha..
Abduush Haajitiin Ba’ii filannoo jabn bara 2007 ifa kan taasisan dura taa’aan boordiin filannoo professor Merga Baqqaanaa raga hanga ammaatti argameen paartiin biyya bulchu IHADEG …Read More »
Filannoo dhaa booda ibsa hoogganoonni Medrek gaazzexeessotaaf kennan
Mootummaan Korojoo Filannoo Saametti Akka Taajjabdoonni Mallatteessan Humnaan Dirqsiisa, Jedhu Mormitoonni
VOA afaan Oromoo Aanaalee Filannoo Oromiyaa hedduu keessatti humnoonni hidhattootaa Mootummaa akka taajjabdoonni korojoo humnaan harkaa fudhatamee fi irraa hariyatamnitti mallatteessanii fi seera-qabeessa fakkeessan doorsia, …Read More »
The two faces of Ethiopia’s democracy
(Aljazeera) Ethiopians go to the polls for the first time since the death of strongman Meles Zenawi.Read More »
“Yoo bakka Korojoo kanatti na ajjeeftan anaaf maqaa dha isiniif garuu salphina bara baraati..
Seenaa Abdissa Wanti ta’e kun Godina Shawaa Kibba Lixaa Wallisoo bakka Dilallaa jedhamutti dha.Dubbiin akkas taate.Magaalaa kana keessatti Taajjabdoonni Afur kan ramadaman yoo ta’u isaan …Read More »
Dhaamsaa Dr.Mararaa Guddinaa
=============================== “Kunoo amma Amboorraa deebi’uu kooti.Deggarsaa keessanif galatoomaa.Ergaa uummataa keenyaa bilisummaa dhugaa akka barbaaddatu daddammaqsinee haalaa seenaa qabun xummurreerraa.Namootaa miliyoonaan lakkaawwaman keessaattu dhalootaa haaran kun …Read More »
Qophii Addaa Ka Guyyaa Filannoo Biyyoolessaa Itiyoophiyaa
Sirna sagalee kennuu magaalaa Amboo Filannoo har’a, Caamsaa 24, bara 2015 Itiyoophiyaa keessatti geggeessamaa jiru ilaalchisuun, gabaasaalee keenya magaalaalee adda addaatti bobba’anii jiran dubbisnee jirra. …Read More »
Barattoonni Yunversiitii gara garaa akka sagalee hin kennine ugguraman jedhu
Dhimma Filannoon wal qabatee Guutummaa Oromiyaa keessatti Mootummaa fi Uummata gidduutti rakkoon uumamaa jira jedhu. Akkasumas Barattoota Oromoo Yunversiitii irra jiran sababa Garaa garaatiin akka …Read More »


text:
By TayeDendea
Dhiyoo tana DhDUOn ibsa qabxiilee jajjaboo hammate baasee ture. Qabxiilee ibsichaa keessaa ijoon jaarmota siyaasaa fi hayyoota Oromoof yaamicha dhiyeessu dha. Faayidaa ummata Oromoo irratti waliin hojjatuuf qophii ta’uu addeesse. Rakkoon Oromoo furameera hin jenne. Wal gargaarree haa furru jedhe. Ajandaalee jiru keessaa tokko hidhamaa hiiksisuu dha. Akka hidhamtooti siyaasaa Oromoo hiikaman waliin hojjatuun ni danda’ama. Duuba maaliif marii malee fiigama? Waliin hojjatuu hin wayyuu?
Koreen hoji-raawwachiiftuu EPRDF armaan dura hidhamtooti siyaasaa martuu akka hiikaman murteessee ture. Murteen kun hojiitti hiikamuu qaba. Hidhamtooti siyaasaa martuu hiikamuu qabu jechuu dha. Kana keessa hidhamtooti siyaasaa Oromoos ni hiikamu jennee amanna. Obbo Baqqalaa fi waahillan isaa dabalatee jechuu dha. Sun ta’uu baannaan dubbiin tan mootummaa Oromiyaa taati. Mootummaan Oromiyaa ummata waliin ta’ee murteen sun akka hojii irra ooluuf ni hoojjata. Garuu jarjaruu hin barbaachisu. Yeroon kenname haga dhumutti eeguu feesisa. Yoo Oromiyaan waan irraa eegamu gochuu baate komatuun akka. Jarjarsuun ammaa tun garuu morka fakkaatti. Waan hin malle!
Amma Oromiyaa keessatti bilisummaan siyaasaa sirriitti jira. Nami yaada ofii nagayaan ibsatee galuu danda’a. Otoo ifatti mormii ykn deeggarsa dhageechisuun danda’amuu mana ooluun maaf barbaachise? Gabaa lagachuu fi mana ooluun gaafa ifaan mormuun dhorkamee dha. Amma wanti dhoksaan nama hoofu hin jiru. Yoo sodaa fi shakkii Oromiyaa keessaa bade deebisuun barbaadame male.
Abbaan Qabsoo keenyaa ummata Oromooti. Motorri isaa ammoo qeerroo fi qarree dha. Kun jala muramuu qaba. Kana keessatti ammoo gahee DhDUO dagatuu hin barbaachisu. Hidhamtooti siyaasaa akka hiikamaniif DhDUOn miilana qabsoo jabaa gochaa ture. Laguun gabaa kun hojii kana beekamtii dhoowwatuu fakkaata. Maaliif gatii wal dhoowwanna?
Yaamichi abbaa hin qabne diinaaf qaawwa bana. Barana diinni alaabaa qabatee maqaa qeerrotiin hiriira yaamaa turuun ni yaadatama. Saniif Shaashee fi Iluu Abbaa-boor ragaa dha. Maaliif mala boru nu danqu aadeffanna?
Maraafuu laguu tana nurraa dhiisaa! Amma dhoksaa hin barbaannu. Ifatti ummata waliin faayidaa fi mirga ummataatiif qabsoofna. “Goototi” Yurooppi teessanii nu arrabsitan ammoo ulfaadha. “Goota” jechuun akkasi! Jabaadhaa!


text:
Naannoo Yuunversiitii Wallagga hora hadiyyaa jedhamu irratti uummata nagaan hidhamtoota siyyaasaa simachuuf magaalaa Naqamtee keessaa bahanii itti adeemaa jiran reebanii oldeebisaa jiru.Haalli jiru baayyee ulfaataa ta’aa jira.
Wayyaaneen uumata nagaa reebdee gara jeequmsaatti jijjiiraa jirti.
Waraanni wayyaanee Qeerroo fi qarreen akka dhaadannoo hin dhageesisne,Akka wallee warraaksaa hin sirbineefis akeekkachiisa kennaa jiru.
Konkolaattonni guutummaa magaalaa Naqamtee keessaa Obbo Baqalaa garbaafaa simachuuf bahanis ol ittifamuudhaan akka hin simanneef ugguramaa jiran.
Haaluma kanaan hidhamtoota Siyaasaa Oromoo, Dr,Mararaa Guddinaa fi Obbo Baqalaa Garbaa simannaa dhorkanii ummataa fi hidhamtoota siyaasaas waraanaan ugguranii jiru. Magaalli Naqamtee yeroo ammaa dhukaasaa gurguddaa jala jirti,sagaleen dhukaasaa bakka hundaatti ni dhagahama. Halkan kana magaalichi ugguramee jira. Warri simachuuf deeman Oromoon marti alumatti waraanaan qabamanii hidhaa jala jiru.


text:
Buufanni waraanaa Kaabul Haleelame
Haleellaan kun buufata humna waraanaa Afgaanistaan mana barnootaa waraanaa magaalaa Kaabuul maddiitti argamuutti raawwatame.
Haleellaa kanaan miseensonni waraana biyyatti lama yoo ajjeefaman kudhan madaawuu isaanii dubbii himaan Ministeera humna ittisa biyyatti BBCtti himaniiru.
Hidhattoonni shan haleella kana irratti hirmaachuu himuun, isaan keessaa sadi ajjeefamaniiru jedhan.
Haleellaan alanaa kun guyyoota muraasa dura boombiin ambulaansii irrratti hidhame dhowuun lubbuu namoota 100 gaaga'ee booda isa jalqabaati.
Erga yeroo dhiiyoo as Taalibaanii fi IS bakka haleelaman filachuun balaan magaalittii keeessatti geesisaa jiran dabalee jira.
Dhohiinsi gurguddaa fi sagaleen dhukaasaa wixata ganama dhagahamaa akka ture gabaasaan BBC Mahafuuz Zubiyeed Kaabuul irraa gabaaseera.
Miidiyaan Afgaan Tooloo jedhamu humnoonni nageenyaa daandiiwwan naannoo sana jiran hunda cufuu saanii beeksiseera.
Akka gabaasa Toolootti dubbii himaan pireesidentichaa haleellaan kun rawwatamuu amanuun namoonni balaa kana raawwatan balbala isa jalqabaa darbanii fagoo hin deman jechuun akka muliquu hin dandeenye eeruu gabaseera.
Boombiin Ambuulaansi irratti Sanbata darbe dhohe haleellaa kan biraa torbee tokko dura Hoteela Kaabuul irratti raawwatee lubbuu namoota 22 galaafate booda isa hamaa ture.
Balaa lameenuu Taalibaan raawwachuu isaa amaneera. Dhaabileen Waraanaa Afgaanistaan qaamoolee haleellaan irratti aggaamamaa jiru keesssaati.


text:
ODUU NYAAPHAA FASHALEESSUU!!!!
Akkuma beekamu nyaaphni karaa hedduun namairratti duulti. Kana keessaa tokko oduu. Yeroo ammaa kana oduun meeshaa qabsoo guddaa tahee jira. Oduun nama rukutuun gooluun, jeequun, kuffisuu. Kunis qabsoo karaa salphaati.
Nuti ammo kan gochuu qabnu; fira keenna fi nyaapha keenya sirritti addaan baasuu qabna. Fira keenna kan gaarii nuuf dubbatuuf sammuu keenna banaa goonee hubachuudha; wol dhageeffachuudha; woliin qabsotti bobba’uudha. Nyaaphonni keenna alagummaa isaanitiif waan ofii yakkan nutti maxxansuuf tattaafatan. Halkanii guyyaatti humna isaanii bobbaasanii odeessaa oolan; gochaa diinummaas fudhatan. Ofii gaarii of fakkeessuuf wama ofii yakkaniin nama wonjalan. Kanaaf yeroo nyaaphi kijiba nurratti odeessu rifachuu hin qabnu; mataa keenya jalaa cufaa gochuun jagnummaa keennaan injifachuu qabaanna. Alagaan abdii nu kutachiisuuf dhagaa fi muka nurratti darbata. Kana itti dammaqnee fashalsuu qabaanna. Kaayyoon isaa nu busheessee of mi’eessuudha amma fashalee uummanni hundi isa jibbe malee!!!!!!!!!!!!Jibbamee tufame!!! Uummata biratti isa osoo hin taane nutu jaalatama; nyaaphni homa barate dalagaa jira.
Kana hunda kan dalaguuf qabeenyaa uummataa saamee jiraachuuf. Soba diinni keenna odeessuammoo harkaa harkatti; fuulaa fuulatti fashalsuu qabaanna. Nyaaphni oduu piroppaagaandaa sobaa guddaa baneejira. Kana osoo addaan hinkunne karaa namoota ijaareetiin hafarsa. Yakkoota hedduu ofumaa hojjatee ittiin nama wanjala! Piroppaagaandaa sobaa namoota dhuunfaa sabboontota ta’ee; mormitoota hunda irratti bane! Kanaaf nullee iddoo kamittillee, yeroo kamillee, haala kamiinille fashalsuu qabaanna.
MAMMAAKSOTA OROMOO
1. Dhugaan hin qallatti malee hin cittu!
2. Aangoon isaanii hirriba muka gubbaati!
3. Jabaataa oolii duuti waan hin hafne! (Bararaa oolii allaattii reeffi lafa!)
4. Waa shan booda waa’ee/rakkoo shantu jira: 1.Hanga feete beelayii nyaadhu quuftee lubbuu si dhayaa. 2. Hanga feete; akka feete dubbadhu ni nuffamtaa; 3.Hanga feete gammadi gaafa tokko ni naataa; 4. Hanga feete ijaari moofee diigamaa; 5. Hanga feete jeraadhu ni duutaa!!!!
WOLALOODHAAN
Nyaaphni soba odeessaa
Oduun isaa karaa si balleessaa!
Galmi isaa dhokataa
Kan hubatu hubataa!!
Galma isaa dhokfatee eessa galaa
Hunduu itti baree amma isuma saaxilaa
Isatu fidee rakkoo fi balaa
Sabni guutuun kunoo isa maalalaa!!!!
Anillee isuma maalalee
Isumas heddu saaxilee!!
Kijiba nyaaphaa eennu fudhataa
Isumatu itti salphataa
Heddu sobanii afaan dadhabee
Dubbiin walfallessu afaan isaan qabee!
Wallaalanii waan jedhan
Qalamaan akka itti kataban
Hedduu hedduu of busheessan!!
Hojiinis bitaa itti galee
Sabni hunduu maalalee
Waa’ee guddinna odeessuu ofii beelaa
Aaddunyaa mara isaan maalalaa
Dhara rabbi itti haa buusu balaa!!!!
Gamteessaa Sabaa


text:
Kun Konfaransii ummatni Tigiraay dhaaba isaanii TPLF waliin godhatani. Yaadni asirratti ka’e yaada miidiyaatti gadhiifame (public) waan taheef iccitii wayiituu hin qabu.
Haa tahu malee konfaransii kana irratti wanni dubbatame cuunfaatti akka armaan gadiiti. Garuu wanni asirraa hubatamu tokko ni jira. “Ummata Tigraay jechuun TPLF, TPLF jechuun ummata Tigiraay” kan jedhamu sun as keessatti hin mul’atu.
=======
Kaayyoon konfaransichaa akkamitti dadhabbina hamaa keessatti kufnekeessaa baana kana jedhu. Dr. Dabratsiyoon yeroo dura dubbatu akka TPLF jaaramuu irraa eegalee rakkoo meeqaatama mudataa turee fi hundumaa injifannoon keessa bahe ibse. Du’e yeroo jedhamu biyyee arraabee ka’ee osoo qabsaayuu har’a gahe jedhe. Ammas rakkoo guddaa keessa jiraannuyyuu bakka kufnee ni kaana abdii jedhu kenne.
Hirmaattonni gaaffii fi yaada dhiheessaniin irra hedduun isaanii hogganoota TPLF jabeessanii qeeqan. Waa lamaan qeeqan. Tokko, gaafatama keessan hin bahanne, nu waliin walitti dhihaattanii hin hojjenne, yaada ummata irraa hin fudhatanu kan jedhu. Qeeqni lammaffaan, hannaa fi saamicha isni gootantu maqaa Tigiree balleessaa jira kan jedhu. Maqaa keessaniin lammiin Tigiree jibbamaa jira jedhan. Warra sababa walitti bu’iinsa dangaatiin qehee fi qabeenya irraa buqqa’e ifatti hin gargaarre jechuunis namni tokko qeeqanii jiru.
Dr. Dabratsiyoon qeeqa waan hannaa fi saamichaa irratti dhihaate sana fudhateera. Hattoonni fi saamtonni sun Tigiraay misoomsuuf qooda gumaachan akka hin qabnee fi omisha isaanii naannoolee biroo akka Amaaraa fi Oromiyaa keessatti galii itti argataa jiran jechuun yaada ka’e jajjabeesse. Garuu dadhabbina keenya dabre nutti tarrisuu osoo hin taane furmaata barbaadaaf isin waamne jedheen. Rakkoo amma keessa jirru keessaa akka itti baanu nutti himaa jechuun kadhate.
Viidiyoon marii kanaa baay’ee cicciramee kan gulaalame fakkaata. Keessattuu haasaan Dr. Dabratsiyoon yeroo baay’ee gulaalameera. Haasaa isaa keessaa wanti keessaa baasuun dirqama tahe hedduutu jira jechuu mul’isa. Kun marii iccitii miti waan taheef waan ummata biroo birattis yoo dhagahame rakkoo hin finne gulaalanii dhiheessan.
Yaya Beshir


text:
Ka taayitaa irraa buusaman – Prezidaantiin Zimbaabuwee – Roobert Mugaabee, filannoo bara kanaa keessa jiraachuu dhaa baatan iyyuu, Preizidaant Emerson Minaangaagiwaa, gaaddiidduu hoogganicha waggaa 94 jalatti duula na-filadhaa geggeessuuf deemu – jedhu – xiinxaltoonni.
Prezidaantichi duraanii – Roobert Mugaabee, ega taayitaa irraa buusamanii booda yeroo duraatiif ibsa tuta gaazzexeessotaaf kennaniin, gochaa gantummaa fi humnaan taayitaa irraa isaan buusuutiin – Prezidaant Minaangaagiwaa balaaleffachuun yeroo isaanii irra caalaa fixan.
“Ani Emerson irraa jibba hin qabu. Ana tu gara mootummaatti isa fide. Waliin dubbachuudhaaf, dura sirnaan waamamuun qaba.” jedhan – Mugaabeen.
“Prezidaantiin duraanii, waa’ee gochaalee isaanii adda addaa dubbataa turan. Wanni qabatamaa fi dhugaan yeroo dhihootti beekama. Wanna Miidiyaan jedhutti gammachuu hin qabnu. Garuu, waan hundumaa xiinxalaa jirra” jedhan.
Achii bhooda, paartiin Mugaabeen bara 1960 hundeessan – ZANU-PF prezidaanticha duraanii balaaleffate.
Dameen dargaggootaa, kan ZANU-PF, “Mugaabeen haa barbadaa’u” jechuun balaaleffate.


text:
Qixxeessaa Lammii | Caamsaa 29, 2018
Guddinni dhala namaa bara baraan duratti hiiqa malee duubatti hin hiiqu. Guyyaa dhalate irraa kaasee umrii, qaamaa fi sammuun dabalaa deema. Ijaan haadha, abbaa, obboleeyyanii fira adda baafachaa deeme. Gaafa guddatee sadarkaa of beeku bira dabree sadarkaa waan biraa beeku irra gahe waan mataa isaa qofaa yaaduu bira dabree waan warra, ganda, aanaa, lammii fi saba isaaf dhimmutti tarkaanfataa deema. Bayyanachaa deemuun isaa bayyanachaa deemuu saba isaafis qooda ol aanaa qabaata. Haalli guddina isaa garuu waan jedhame kana milkeessuu fi gufachiisuu irratti irree cimaa qabaata. Maatii, hiriyyootaa fi naannoo gaarii keessatti yoo dhalate ilaalchi isaas akkasuma ta’a. Dhimma dhalachuu fi guddachuu dhala namaa kana sababa irraa ka’eef qaba.
Dhalli saba gabroome irraa dhalate hammeenya gabrummaa sana qaamni itti himuu fi itti mul’isu yoo hin jiraatne, jiruma keessatti dhalate sana bilisa seeha. Hamma baratee dammaqee hubatututti sirna gabrummaa keessatti dhalate sana jibbuu hin danda’u. sababaan mi’aa bilisummaa fi hadhaa gabrummaa garaa garummaa isaan qaban waan hin beekneef, sirnuma keessatti dhalate sanatu isatti jabaadha. Oromoon osoo hin gabroomin dura sirna bilisaan jiraata waan ta’eef mi’aa bilisummaa akka gaaritti beeka. Gaafa Habashaan cabsee qabachuuf itti dhufe sababaan of ittisuu irratti miiliyyoonni jahaa ol itti hobba’eef sababa mi’aa bilisummaan qabdu dhandhamanii beekaniif.
Hadhaa gabrummaa sana osoo itti hadhaawu tumsa warra alaatiin humna ibiddaatiin eega booji’amee asilee yeroon inni sirna sana gammachuun simatee keessummeesse hin jiru. osoo of irraa darbee jalaa bahuuf mormatu yoona gahe. Wanti hin haalamne garuu dhukkubni bule fira ta’a akkuma jedhame dhawaata bubbuluun qaamaan dhawachaa deeme. Suuta suutaan qaama godhatee itti obsee keessummeessuu eegale. Sadarkaa eenyummaa isaa gadi dhiisuu irra yeroo inni gahutti ABOn dhalatee hiikkaa gabrummaa fi bilisummaa barsiisuu eegale. Bara mootummaa ceehumsaa ABOn ummata isaa Oromummaa barsiisee biraa bahe irraa kaasee dhalataan Oromoo dhalcha ABO ta’ee dhalatee maqa kanaan guddate.
Qeerroon Bilisummaa Oromoo har’a Oromiyya bira dabree warraqqasa isaan hawaasa addunyaas daaqse dhalcha eenyuu akka ta’e isa hin gaafatan. OPDO yoo ta’e malee dhalchi Oromoo kan akkuma hadoodetti hafe hin jiru. Namni tokko bilisoome jechuun quufee nyaatuu osoo hin taane sammuun bilisoomuudha. Dhalchi ABUT har’allee garaan malee mataan hin bilisoomne. Gabrummaan ummatni Oromoo bara dheeraaf baachaa turee ammallee baachaa jiru kun ulfina dhala namaaf malu isaanitti fakkaata. Harqoota gabrummaa baatan ummata Oromoos baachisanii ittiin dhiibaa akka jiran waan hubatan natti hin fakkaatu. Garaa isaaniif waan quufaniif ummatni Oromoos akkuma isaanii waan quufa qabu seehu.
Gaaffiin Oromoo gaaffii garaa guuttachuu osoo hin ta’in gaaffii mirgaati. Gaaffii bilisummaa fi abbaa biyyuummaati. Gaaffii gurguddaa kana gara gaaffii garaatti gadi deebisanii ilaaluu eega eegalanii fagoodha. Har’as yeroo lolaan warraaqsaa xiillessee qabe kana keessattis abbaa qabsoo of godhanii ummata bal’aa gowwoomsuuf halkanii guyyaa dhama’aa jiran. Gabra bilisa bilisoomsu sadarkaa ta’uu itti danda’anii fi ittiin of dhaadan irra gahuutti hiixataa jira. Ayyaana Oromoon sirna gabroomsaa mootummaa Dargii jalaa bahee sirna gabroomsaa Wayyaanee jala itti gale kabajachuuf gaafa wal gahan Caamsaa 20, 2018 obboo Lammaa Magarsaa obboo Leencoo Lataa fa’a bilisoomsee biyyatti deebisuu afaan guutuun wal tajjii bal’aa irratti yoo haasawu baayyee nama qaanessa. ‘Warri isin caalla nuun jedhan nuun caalamanii harka nutti kennatan,’ jechuun gaaddisa gabrummaa jalaa bahanii gaaddisa gabrummaa jalatti deebi’uu isaanii gammachiisaa ta’uu gammachuun hennaa dubbatu sabni Oromoo maal naan jedha jedhee waan yaadu natti hin fakkaatne.
Manguddoon gaafa duraas karuma irra dhufan sanaan bararanii godaanan malee akka inni jedhe miilaan baqatanii biyyaa hin baane. Yoo itti tole galuu fi dhiisuufis mirga itti qabu. Biyya isaanii waan ta’eef biyya isaaniitti galuuf hayyama isaaniin kan galan yoo ta’e biyyi itti galan tan isaanii miti. Kooluu itti galan waan ta’eef mirga baqattummaa eeganii qubsiisuu qabu. Salphataan of salphisee salphataan salphifamee ummata isaas salphisa jechuun akkana!
Osoo ummatni Oromoo alagaadhaan daangaa mara irratti akka baala mukaatti rasaasaan harcaafamaa jiruu bilisummaan isaan argamsiifne jedhan meerre? Of gowwoomsaa jiran moo ummata gowwoomsuu isaaniiti? Duuchaan dhumuu dhala Oromoottu bilisummaadhaa barcuma lallaa fi oowwaa irra taa’anii xibaaru? Dhumaatii bara Minilik irra caalatti ummata keenya mudachaa jiru osoo argan jaamanii, osoo dhagahan duudanii dhimma aangoo isaanii irratti haarahoomsa kennuuf dargaggoota bakka maraa walitti waamanii magaalaa Adaamaatti marsanii sababaan bira tatta’aniif maaliif?
Mirgi ummata Oromoo hiree dhumaatii kana yoo ta’e bilisummaan baanamu meeti? Bilisummaan eddo ofii irratti dhumuudhaa? Aangawaan ummata isaaf homaa hin qabanne ummata bulcha jedhee akkamitti dubbata? Guyyaa ummatni Oromoo gabrummaa moofaa jalaa bahee gabrummaa haaraya jala seenuu kabajuun mataan isaa hiikkaa qaba. Har’as borus Oromoon jiruun isaa gabrumaa jalaa bahuu akka hin dandeenye mirkaneessudha. Gabra gabrummaa jala jirutti gabri alaa galee harka inni kennatus raajiidha. Dur hin jirree baasa baasa caalu. Dulloota qilee qarree dheedan irraa ummatni Oromoo bu’aan eegu hin jiru. Warra abdii murtee fi abdii hin qabne irraa abdii kajeeluun of gowwoomsuudha.
Matootni maqaa Oromoon barcuma biyyattii irra wal duraan taa’an martuu maqaa malee humnaa fi cimina akka hin qabne guyya guyyaadhaan mul’ataa jiru. Asii fi achi biyya keessaa fi biyyoota ollaa irra naannawanii hidhamtoota gadi dhiisuu fi akkaataa ABO balleessinaa irratti hirriba dhabuun isaanii eenyuuf akka dhaabbatan ibsee jira. ABOn badu malee Oromoon bilisummaa fi walabummaaf qabsaawuu irraa hindhaabbatu jechuudhaan murtii Tigreen harka keette qabatanii hojii irra oolchuuf sansaaranaa jiru.
Biyyoota ollaa ABO irratti gargaarsa gaafachuun Oromoof yaadanii osoo hin taane Oromotti yaadanii akka ta’e lolootni yeroo ammaa ummata Oromoo Walloo irratti Affaariin baname, daangaalee Oromiyaa mara irratti waraana Abdi’illeen baname ragaa qabatamaadha. Ummata Oromoo Oromiyaa irraa balleessuu fi Oromiyaa kaartaa lafa addunyaa irraa haquuf sagantaa dhaabbataa ABUT qabduudha. Sagantaa fi karoora kan baasu ABUT hojitti kan hiiku OPDO akka ta’e dhumaatii ummata keenya irra guyya guyyaan gahu irraa afaan qabachuu isiiti.
Haala kana keessa dhaabbatanii aangawoota dhaabota isin caalla nuun jechaa turan harka kennachiifnee bilisoomsine jechuun isaanii kun qabsoo Oromootti furrii haqachuudha. Bilisummaan biyya keessaan karaa nagayaa dhuftu osoo jiraattee dhaabbilee siyaasaa karaa nagayaan biyya keessatti socho’aa turaniin silaa dhufti ture. Gabroomsaa nama bilisoomsu ammoo seenaa qabsoowwan armaan dura hawaasa addunyaa gara garaan geeggeeffame keessatti ta’ee hin beekkamu. OPDO irraa bilisummaa eeguun ABUT/TPLF irraa bilisummaa kajeeluudha. Waan waliin hin deemnee fi waliif faallaa wal keessa maanxanii haasawuudhaan ummata harka dhaansfachaa ooluun ummata Oromoof furmaata hin ta’u. Waan dubbatan irra waan hojjatanitu murteessaadha! Gaaffiin Oromoo kan deebii argattuun warraaqasa itti jiramu itti fufuudhaan sirna nama nyaataa kana of irraa qaarisuu qofa.
Har’aa fi boru nuuf siqxi jechuun of gowwoomsuun ummata Oromoof gahuu qaba. Mootummaa qawween nama kuffisee qawween nama irra taa’u qawwee malee dawaan isaa akka hin jirre beekuun barbaachisaadha. Warra arraba damma daamuu dibatanii wal tajjii gara garaa irratti yaa’anii qabsoo finiine kana dhaamsuuf carraaqan cufaa of duraa haxaawuudhaan qabsoo walabummaa fi bilisummaa itti fufuudha. OPDO ABUT arrabsitu dhugaa seehanii of dagachuun isii jalatti mataa qabachuun waraabessa firoomfachuudha. Arraba warraaqsaa dheerasanii lallabuu Lammaa fi Abbiyyii jala baduun hin barbaachisu. Haasofni isaanii doohii sobaa kan dhugaan duubaan hin jirre ta’uun hubatamuu qaba.
Sakaallaa isaan dantaa mataa isaaniif ummata Oromoo irra buusan Qeerroon Bilisummaa Oromoo kutuu qabdi. Dhumuun eega hin oolamne qabsoof hayyama OPDO eeguun wareegama gatii hin qabne kafaluudha. Dhalli Oromoo cufti gocha hammeenyaa jilmaan nurratti raawwatamaa jiramu kana jalaa bahuuf qorsi barbaachisaa fi furaan qabsoo hidhatnoo qofa akka ta’e hubachuun gaariidha. Biyya teenya Oromiyaa osoo lubbuun jirru dhabuu irra dhabamnee dhabuu filachuu qabna. Kanaaf ABO, WBO, QBO/QEERROO BILISUMMAA OROMOO bira dhaabbatnee of ittisuuf haa kaanu! Dirqamni kun alaa fi keessa ammachuu qaba. Keessumaa Oromootni ala irraa qabsoo kana humneessuuf karaa dandeettan maraan tattaafachaa baatan haasawa obboo Lammaan tuffii keessaniif dubbate xiiqeffatanii tokkummaa keessan cimsitanii akka bilisummaan harka keessan irraan argamu hojiidhaan lafa irratti itti agarsiisuu qabdu.
Gabayaa dhaabota siyaasaa banuuf ykn balbal’isuuf hin deemnu jechuun isaa dhaabbilee siyaasaa bifa gara garaan biyyoota alaa fi daangaa irratti qabsoo gochaa turanii fi jiran hundaa tuffiidhaan lafa jala dabrsee jira. Asii achi akka yaada isaatti beekaan qaroon, jagnaa fi hubataan miseensota OPDO garee Lammaa malee hin jiru. Kun dhala Oromoo guutumatti tuffachuu isaati. Ilmaan Oromoo meeqaatam sirna kana jalatti gaafa hojii tikaa dalagaa ture akka fixe waan itti beekkame hin seehu. Innuu nama lubbuu Oromoo miliyoonotaan laakkawamu galaafate waan ta’eef nama gaafatama seeraa jala jirutu abbaa seeraa ta’ee waltajjii irra dhaabbatee mirga ilmaan Oromoo gadi qabuu irratti har’allee murteessa.
Warri murna kanatti amanee hordofuu fi isaan akkas jedhanis dulloota qilee qarree dheedan waan ta’aniif jiruun isaanii hin gallee guyyaa tokkooti. Kanaaf, afanfaajahiinsa ummata keenya irratti isaan uumuuf qeerroo Oromoo qaroo bakka maraa walitti qabanii akkuma ofiif kondomii ta’ani isaanis kondomii taasisuuf itti qara’aa jiran akka isaan hin dogongorsine qajeelchuun barbaachisaadha. Dantaa dhuunfaa guuttachuuf jecha dantaa saba bal’aa irratti murtii du’aa kennuun gaafatama seenaa fi seeraa boruu jalaa akka nama hin baafne garanumaa hubachuun gaariidha. Wareega dhiiraa fi dhalaan dhimma mirga sabichaaf jecha bahe gatii dhoorguun seenaa jiruu fi jreenya ofii balleessuu ta’a.
Fincilli Xumura Gabrummaa itti haa fufu. Dhumanii boohuu irra fixanii boochisuun dhaadatnoo ummata keenyaa ta’uu qaba!
Lammii Qixxeessaa irraa.


text:
Bidiruun yokaan yaballi godaantota 100 fe’attee Bosaasoo irraa kaatee gara Yemenitti imalaa turte, handaara Yemenitti bishaan seentee nyaatamuu irraa kan ka’e, namoonni 56 nyaatamuu fi yoo xiqqaate 15 achi-buuteen isaanii dhabamuun gabaasamee jira.
Dhaabbatni Godaantotaa ka sadarkaa Addunyaa – IOM, maddeen oduuf akka ibsanitti, Bidiruun yokaan Yaballi nyaatamte sun dhiirota 83 fi dubartoota 13 fe’attee, Kibxata dabre Bosaasoo irraa ka’uudhaan gara Yemenitti imaluu eegalte.
Waajira IOM, ka Yemen jirutti, Itti-gaafatamaa Quunnatii Miidiyaa yokaan Sabaa-himaa ka tahan – Liyoonaard Dooyil telefoonaan haasofsiisee ennaa ibsan, “Hojjetoonni IOM naannoo balaan sun itti uumame, handaara Yemenitti waamaman haala baay’ee gaddisiisaa ta’e aragan. Yoo xiqqaate namoota 56 tu haala gaddisiisaan bishaaniin nnyaatame. 16 immoo achi-buutee isaanii tu dhabame. Godaantonni kun, Somaaliyaa irraa ka’anii Yemen dhaqqabuuf imalaa turan” jedhan.
Namoonni balaa kana irraa lubbuun hafan yoo jiru tahe gaafadhee akkana naan jedhan – Itti-gaafatamaan Dhimma Komiyunikeeshinii IOM – Liyoonard Dooyil akkana jedhan. “Namoonni lubbuun hafan baay’ee xiqqoo dha. Namoonni lubbuun hafan kun akka nutti himanitti, yabala sana keessa jaaketiin lubbuu baraarsaa hin jiru. Danbaalii galaanichaa qilleensaan raafamu baay’ee hamaa ture. Imaltoonni irra turan baay’ee shororkaawan. Achii booda, bidiruun yokaan yaballi sun garagale. Kun tahuu isaaf sababaan, bidiruun humna ishee tii ol kan namaan guutte ture. Namoonni seeraa ala godaantota deddeebisan sun lubbuu godaanta sanaaf dhimma hin qaban,” jechuun haala gaddisiisaa kana ibsanii jiru – Mr. Dooyil.
Namoonni lubbuun hafan, harka aangawoota Yemenitti qabamanii ka wal’aansa argataa jiran tanuu dubbatan. Reeffanni haga ammaatti argamanis achumatti awwaalaman – jedhu.
Rakkoon sun kun ka deddeebi’ee mul’ate tahuu isaa dubbatanii jiran – Itti-gaafamaan dhimmoota Koominikeeshinii IOM – Liyoonaard Dooyil.
“Rakkoon isaa, balaan kun ka yeroo mara uumamu tahe iyyuu, Qaamni rakkoo kanaaf ilaalcha kenne hin jiru. Miidiyaaleen Addunyaa, rakkoo Awurooppaa keessatti uumametti fuuleffatan. Garuu, Galoo Galaana Eden keessa, rakkoodhuma akka sanaa tu jira. Baay’inni baqattoota rakkatanii as jirus akkuma sanaa ti. Baatii tokko keessatti, baqattoota gara kuma toorbaa tu Yemen seena. Bara dabre keessa ka Yemen seene kuma dhibba tokko. Baay’een isaanii, ala-bultoota yokaan shiftoota biyya kanaa, baqattoota kana qabatanii maallaqa ittiin argachuu barbaadaniin miidhaan guddaan irratti raaw’atama. Dararaan guddaan irra gaha. Namni dhimma isaanii qabu hin jira. Gargaarsi namoomaa isaan dhaqqabu baay’ee xiqqoo dha. Baqattoota haala baay’ee hamaa keessa jiran gara dhibba sadii gara biyya isaaniitti deebisuuf hojjechaa jirra. Gara Jabutiitti eega geessinee booda, achi irraa gara biyya isaaniitti geessamu.” Jedhu. Dhaggeeffatoota keenyaa, waa’ee baqattoota Kibxata dabre jedhaman kanaa, baqattoota magaalaa Bosaasoo jiraatanii fi waa’ee balaa kanaa quba qabna – jedhan keessaa – Obbo Mohammad Sheekaatti bilbillee dubbisnee turre.
Guutummaa gabaasaa keenyaa dhaggeeffadhaa


text:
Haleellaan Isra’eel guyyaa har’aa qilleensa irraan Gaazaa keessatti raawwate kun eega bara 2014 asitti isa hamaa tahuu gabaasni arganne ni mul’isa. Waraanni Isra’eel ibsa baaseen buufataalee garee Hamaas irratti xiyyeefachuun xiyyaarota waraanaatii haleellaa raawwachuu beeksise.
Haleellaa kanaan yoo xiqqaate Falasxiinonni afur madaayuun hospitaala Raafaah keessatti kan wal’aanamaa jiran tahuu ejensiin odeeyfannoo Falasxiin gabaase. Gareen Hamaas gama isaatiin, haleellaa Isra’eel kana hordofuun rookkeetaa fi Moortaara 30 ol gara Isra’eel furguugachuu ibse.
Isra’eel haleellaa Gaazaa keessatti raawwattu dhiheenya kana kan hammeessite yoo tahu, Jum’aa kaleessaa qofa loltoonni Isra’eel Falasxiinota harka qullaa mormii dhageessisaa turan irratti dhukaasuun nama lama ajjeessuun dhibbaa ol ammoo madeessaniiru.


text:
Siriyaa keessa ka jiran miseensoota waraana wal taatotaa keessaa lammiin Amerikaa tokko fi ka biraa lammii biyya kami akka ta’e kan hin ibsamiin ajjefamuu fi kanneen biroo 5 madaa’uu waraanni Yunaaytid Isteetes beeksisee jira.
Kunis Kamiisa kaleessaa galgala bombii daandii cina awwaalame dhohee ta’uun beekamee jira.Balaan kun Siriyaa gama kaabaa Manbij keessatti dhaqqabuu aangawoonni Amerikaa lama kan maqaan isaanii akka hin ibsamne gaafatan ibsanii jiru.
Dubbii himaan waraana Amerikaa Koloneel Ryan Dillion balaa kanaaf eenyuu itti gaafatama akka ta’e hanga qorannaan guutuummaatti xumuramuutti hin dubbannu jedhan.


text:
Seensa
Seminarri kun guraandhala (February) 14 (Sanbata-duraa) bara 2009 ganama kessaa saatii 11:00 irraa jalqabee haga saatii 19:00 magalaa Frankfurt itti geggefame. Kayyoon seminara kanaa: 1ffaa Qabsoo bilisummaa Oromoo yeroo ammaa ilaalchisee ibsa gadi-fageenyaan kennuu fi 2ffaa Haala ijaarsoota ummata Oromoo biyya alaa fi Jarmanii ilaalchisee barnoota qorannoo irra itti hundawe kennuu dhaan marii ballinaan geggessuuf. Seminaarri ebba aadaa Oromoo fi faaruu alabaa Oromiyaan sirnaan jalqabame. Itti-aansuun miseensi gumii sabaa ABO, J. Aster Gammadaa ibsa waligalaa haala qabsoo bilisummaa Oromoo ilaalu hirmaattotaaf dhiyessuun walgayicha sirnaan banan.
Seminarri (walgayiin) kun haala barnootaan mata duree gosa shan (5) irra itti gadi-fagenyaan geggefameera. Isaanis: 1ffaa Gabasaa dittaa mirga dhala-namaa motummaa wayyaneen ummata Oromoo irra itti geggefamaa jiruu kan dhiyesse luba Bantii Ujuluu (dura ta´aa koree hojii geggesitu jaarmiyaa mirga namomaa fi gargaarsa Oromoo ); 2ffaa Walii tumsaa fi garaagarummaa qabsoo karaa naggaa fi hidhannoo geggefamu irra itti kan barnoota bu´uraa kennan Dr. Alamayoo Birruu (oggessa sayinsii filosofaa); 3ffaa Haala yeroo qabsoo bilisummaa Oromoo ogganummaa ABO dhaan geggefamaa jiruu ilaalchisee ibsa ballinaan kan kennan J. Aster Gammadaa (miseensa gumii sabaa ABO); 4ffaa Xinxala haala ijaarsota hawaasaa fi waldaalee Oromoo biyya Jalaa jiran irra itti barnoota bu´uraa kan kennite J. Kulanii Gudinaa (miseensa buleyyii ABO); fi 5ffaa Bara 1992 boda haala fincila diddaa gabirummaa barattota Oromiyaan geggefamu ilaalchisee ibsa kan kenne J. Hundee Dugasaa (biyya kessa itti dura ta´aa tokkummaa barattoota Oromoo yuinverstotaa fi koleejjotaa kan ture).
Mata dureen armaan olii irra itti tartibaan barnooti ergii kennameen booda hirmaattoti walgayii gaafilee dhiyessuu fi yaadota ijaaroo kennuun haala bulluqaan hirmannaa isaanii mullisaniruu. Dhimmoota fardii (waligalaa) hawaasotaa fi wldaalee Oromoo biyya Jarmanii ilaalu irra itti marii geggessuun booda ibsa ejjannoo armaan gadii baasuun sagantaan seminaraa milkiin xumuramera.
Ibsa ejjannoo
1. Qabsoo bilisummaa Oromoo hirmannaa ummata Oromoo fi ogganummaa ABO dhaan geggefamu ni deggerra!
2. Qabsoo fincila diddaa gabirummaa barattotaa fi ummata Oromoo dhaan geggefamaa jiru waan nu irraa barbachisu maraan ni tumsina!
3. Qabsoo hidhannoo, siyasaa, fi dipilomasii ABO geggessaa jiru diinagideen ni utubna fi sagalee qabsoo bilisummaa Oromoos haala hundaa kessa itti ni dhageessifna!
4. Qabsoo bilisummaa Oromoo galmaan ga`uu dhaan gidiraa ummata Oromoo irra ga`aa jiru gutummaa itti injifachuuf waliitumsuun ni qabsoofna!
5. Tokkummaan Oromoo kan Oromummaa irra itti hundayee haa lalaisuu, bara baraanis haa jiratuu!
6. Yakkoota dhittaa mirga dhala namaa kaneen akka ajeechaa, hidhama, reebama, gudeeddii, qaama hirrinaa, ukkamsamuu, ariyatamaa, fi kkf) motummaa gabironfataa TPLF (wayyanee) dhaan ummata Oromoo irra itti raawatamaa jiru ni baalaleffanna!
7. Namooti dhalootaan lammii Oromiyaa taatanii saba Oromoo ganuun meshaalee motummaa TPLF ta`uun yakkota hiryaa hin qabne ummata Oromoo irra itti raawachuu dhaan sirna kolonii Habashaa tikasaa jirtan akka moraa qabsoo bilisummaati makamuun mirga abbaa biyyummaa fi haaqa ummata Oromoo kabachisuuf qabsooftan waamicha Oromummaa hundeefate isinii dhiyeesina!
Injifatnnoon ummata Oromoof
Hirmaattota seminaara ummata Oromoo
Jarmanii, Frankfurt
Guraandhala 14 bara 2009


text:
Mootummaan Naannoo Oromiyaa nama 7,000 oli hidhaa gadi dhidhiisuuf waan himataniin bira dabreef
WASHINGTON,DC — (voaafaanoromoo)—Nama waan jarri yakke jedhan bira dabraniif 7,611 keesaaa, 7,183 dhiira kaan ammoo dhalaa.
Akka pirezidaantiin Mootummaa Naannoo Oromiyaa,obboo Lammaa Magarsaa OBN irratti jedhetti mootummaan Oromiyaa hujii siyaasaa isaa hojjachuutti jiru lafa itti ballisuuf namallee wal jalaa gadi dhidhiise.
Oromiyaa keesaa Fulbaan bara 2010 keesallee mootummaa nama 6,655 gadi lakkisuuf waan warraa himatan bira dabreef jedhan.
Muddee bara 2009 keessallee akka oduu arganneetti nama 10,000f baruma sun Caamsaa keessallee nama 6,430 gadi lakkisuuf waan warri yakke jedhan bira dabreef kka oduu Oromiyaa nuun baatetti.
Gama dhibiin ammoo Mootummaan Tigaaryilleen namna wanajala akka akkaatiin himatanii naannoo isaatti hidhaa jiru ulfinanna Caamsaa 20tiif jedhee nama 2,000 caalaa gadi dhiise.
Caamsaa 20 yoma cufa maqaa akkanaaiin Tigraayitti nama hinuma hiikan.


text:
Moggaasa Maqaa: Oromiyaa
Magaalaa Guddoo: Finfinnee
Teessuma Lafaa
Teessuma: Kutaa Baha, giddugaleessaa fi Lixaa Itiyoophiyaa 3024’20’ ka. hanga 10’23’26’ ka. fi 3407’37’ ba. irraa hanga 42058.51. bahaatii.
Argamsa: Itiyoophiyaa
Bal’inaa: Iskuweer kiilomeetira 363, 136 km2(Bal’inaa lafaa waliigalaa Itiyoophiyaa keessaa %34.3 qabata)
Olka’iinsa lafaa: Qixa dirra galaanarraa meetira 500m – 4377m
Daangaalee lafaa: KM 5700; daangaa Addunyaa Km 600, daangaa biyyoolessaafi KM 5100
Haala Qilleensaa:
Baddaa
Badda-daree
Gammoojjii
Qabeenya Uumamaa:
Qabeenya bishaanii hedduu
Lafa qonnaa bal’aa
Albuuda sibiilaa fi sibiilalaa
Warqii
TaantaalamiiOromiyaa Maxxansa 4 Lak. 4 2004 5 Fuula
Bosonaa hedduu
Bineeladotaafi bineensota bosonaa akaakulee adda addaa hedduu qabdi.
UUMMATA
Baay’ina Uummataa: 30,307,699
Dhiira: 15,264,086
Dubartii: 15,043,613
Afaan hojii: Afaan Oromoo
CAASAA Ergamtootaa MOOTUMMAA wayyaneetiin qaxaraman
Qaama seera Tumu: Caffee/ Paarlaamaa Mootummaa Naannoo
Qaama Raawwachiistuu: Sadarkaa afuritti kan hundeeffame dha
Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa fi Mana Marii Bulchiinsa Naannoo
Bulchiinsa Godinaa – Godinaalee 18
Mana Marii Aanaafi Bulchiinsa Aanaa – Aanaalee 304
Mana Marii Gandootafi Bulchiinsa Gandaa
-Gandoota qonnaan bulaa 6343
-Gandoota magaalaa 369
Qaama Seera Hiiku:
• Mana Murtii Waliigalaa
• Mana Murtii olaanaa
• Mana Murtii Aanaa
• Manneen Murtii Hawaasummaa
Paartiilee siyaasaa: Sirna paartilee hedduu
• Dhaabbata Dimookiraatawaa Uummata Oromoo
(Naannicha hogganaa kan jiru)
• Koongiraasii Biyyooleessa Uummata Oromoo
• Paartii Qindoominaa Tokkummaafi Dimokiraasiif
• Warraaqsa Federaalistii Dimokiraassummaa Oromoo
• Paartii Sirna Gadaa
Dinagdee
• Harki Caalaan Qonnarratti kan hundaa’e
Qonni humna namaa hedduu kan qabateefi GDP/Guddina dinagdee naannichaaf qooda guddaa kangumaachu dha.
Oomishawwan dame Qonnaa Gurguddaa: dheedhii, midhaan agadaa, buna, shaayii, midhaan zayitaa, kuduraa, muduraa, jirbii, shonkoora, mi’eessitu, gogaafi kal’ee, beeyladaa, abaaboo……
Industiriiwwan Gurguddaa: Waarshaalee nyaataa, dhugaatii, huccuu, gogaa, keemikaala, waarshaalee sibiilaa, simintoofi kkf
Oomishaalee gabaa alaatti ergaman gurguddoo: – Buna, abaaboo, jimaa, warqii, oomisha gogaa, horii dhaabbataa, foon, midhaan zayiytaa…
Maallaqa Naannichatti ittiin daldalamu: Birrii
Hojiilee Invastimentii: Bara 2002/2003
• Kaappitaala galmaa’ee: Birrii billiyona 249
• Pirojeektiiwwan eeyyamaman: 14,380
• Bay’ina dureeyyota Biyya keessaa: 866
• Kaappitaala: Birrii miliyoona: 101,125
• Bay’ina dureeyyota Biyya alaa: 1,604
• Kaappitaala: Birrii miliyoona 94,983
Carraa hojii Uumamuu (wayita guutummaatti hojiin jalqabamu) namoota 1,953,563Oromiyaa
Kan dhaabbata qacaraman: 684,643
Kan yeroof qacaraman: 1,268,920
Carraalee Investimantii Gurguddaa:
Qonnaafi hojiilee qonnaa waliin walqabatan Agiroo-Industirii, Industirii, Hoteelaafi Turizimii
Riilisteetii, Barnoota, Fayyaa, Daldala, Geejjiba……
Oromiyaa keessatti hojii investimentiif haalawwan mijaawaa jiran:-
Bu’uuraalee misoomaa haala gaariin diriirfaman
Humna oomishaa naamusa hojiifi fedhii hojii qabu
Qabeenya uumamaa bal’aa kan akka lafaa, bisaan …
Uummata haala gaariin nama simatu
Tooftaa nageenya invastimantii eeguu amansiisaafi abdachiisaa
Bu’uuraalee Misoomaafi Tajaajiltoota
Geejjiba
Daandii qilleensaa: Daandiin qilleensaa Itiyoophiyaa magaalawwan naannichaa gurguddootti tajaajila ni kenna.
Baabura: Daandiin Baabura Itiyoo-Jibuutii Oromiyaa qaxxaamura
Daandii Konkolaataa:
Daandii yeroo maraa 13,033.53km
Daandii Aaspaaltii 2653.88km
Daandii Cirrachaa 8503.7km
Daandii Hawaasaa 25,300km
Daandii baadiyaa 8702.65km
Telekoominikeeshinii: (Ergaa wayyanee tamsaasan)
Tajaajila bilbila idilee, bilbila shiboo malee, tajaajila bilbila mobaay¬ilii, tajaajila bilbilakafaltiin, gandoota baadiyyaatiif tajaajila kominikeeshiinii WILL, tajaajila maltiimiidiyaa, tajaajila toora intarneetti birood- baandii, tajaajila toora intarneetii diyaal-aappii, waradaa neettii, iskuul neettiifi tajaajila agiriineettii.
Dhaabbilee Sab- quunnamtii Afaan Naannichaatiin/AFAAN OROMOO/ hojjetan
• Televizhiinii Oromiyaa
• Raadiyoonii Oromiyaa,
• Raadiyoonii Itiyoophiyaa (Sagantaa Afaan Oromoo),
• Raadiyoonii Faanaa (sagantaa Afaan Oromoo),
• Oromiyaa FM (yeroo dhiyoo keessa kan hojii eegalu)
Maxxansaalee:- “Kallacha Oromiyaa”, “Bariisaa”, fi “Oromiyaa” gaazexaa torbaniin maxxanfamu
Hawwattoota Turizimii Oromiyaa
Kan Uumamaa
Haroowwan: bishooftuu , Hora Arsadii, Horaa, kiiloolee, Cuqqaalaa, Kurruuftuu, Babbogayaa, Wancii, Dandii, Dambal, Abiyaataa, Shaallaa, Laangaanoo.
Bosona uumamaa gurguddoo: Mannaagashaa Suubbaa, Cillimoo Gajjii , Dodola Adaabbaa
Tulluuwwan: Asaboot, Diimtuu, Cilaaloo
Paarkiiwwan: Paarkii Awaash, Paarkii Gaarrewwan Baalee,
Paarkii Abiyaata- Shaallaa.
Risoortii: Risoortii Langaanoo, Risoortii Soodaree, Risoortii Hora wal¬isoo, Risoortii Hora Amboo, Hurka Bokkuu, Hora gara gadii .
Iddoowwan Seenaa
Iddoowwan waaqeffannaa: Dabralibaanos, Asaboot, cuqqaalaa (zuquala), Tulluu Guddoo, Maaraamii Adaadii
Iddoowwan hambaa: Awaash Malkaa Qunxure, Boca Dhakaa, Magaalaa Haaraar, Dhakaa Laga odaa.
Masaraawwan: Abbaajifaar, Kumsaa Morodaa
Goda-hambaawwan: Muuziyeemii Jimmaa, Muuziyeemii Wallaga, Muuziyeemii, Muuziyeemii Ejeree (Addis Alem)
Holqawwan: Soof Umar, Achaaraa, Ayinagee.
Haala Waliigalaa
Mootummaan Naannoo Oromiyaa Bulchiinsa Naannolee bara 1984, labsii lak. 7/1992tiin hundeeffaman keessaa isa tokko dha. Bal’inni dachee Oromiyaa km2 363,314.9 dha. Naannoon Oromiyaa bal’ina dachee Itoophiyaa waliigalaa keessaa %34.3 dha.
Naannoon Oromiyaa Tiigiraay malee Naannolee Itoophiyaa hunda waliin wal daangeessa. Oromiyaan haala teessuma lafaatiin akaaku¬lee sadiitti qoodamti. Isaaniis, baddaa fi gammoojjii lixaa, baddaa fi gammoojjii bahaa fi sulula.
Waluumaagalatti olka’iinsi dachee Oromiyaa qixa dirra galaanarraa meetira 500 –meetira 4,377 gidduutti argama.
Teessuma lafaa
Naannoon Oromiyaa teessuma dachee gosoota adda addaa baay’ee qabdi. Naannichi tulluuwwaniin kan marfamte, lafa diriiraa, boqoqqee¬wwan, sululawwan, dirreewwan babal’aa fi akkasumas Tulluu Diimtuu sadarkaa qixa galaanarraa meetira 4377kan dheeratu naannichatti argamuu. Lafa naannichaa keessaa %49 kan ta’uu qixa galaanarraa meetira 1,500 oliitti kan argamuu baddaa yoo ta’uu. Gammoojjii fi sulullii immoo lafa naannichaa keessaa % 51 qabataniiru.
Haala qilleensaa
Haalli qilleensa Oromiyaa sababa garaagarummaa ol ka’insa lafaatiin, kallattii laatiitiyudii, marsaa fi dhiibbaa qillensaa akkasumas dhiyeenya galaanarraa kan ka’ee haalawwan qillensaa gara ga¬raa qaba. Walumaagalatti gammoojjiin bahaa %30 ta’uu qillensaa gogaa qaba.
Baddaawwan xixiqqaan giddu-galeessaa fi lixa Oromiyaa %35 ol taa’an qillensaa roobaafi hoo’aa tirooppikaalii yommu qabaatan baddaawwan gurguddoon immoo haala qillensaa bulluqaa fi rooba Oromiyaa Maxxansa 4 Lak. 4 2004 11 Fuula
tirooppikaalaafi qillensaa gogaa qabu. Giddu-galeessi hoo’insa wag¬gaa naannoo Oromiyaa 19.30c yoo ta’uu gammoojjiitti immoo giddu¬galeessaan 300c ol ta’a. Oromiyaan waggaattii rooba gannaa cimaa fi rooba arfaasaa xiqqaa argatti. Facaattiin giddu-galeessaa rooba waggaa iddoodhaa iddootti garaagarummaa kan qabuu yoo ta’uu baddaawwan kallattii hundaan hir’achaa deema(mm 400 gadi).
Uummata
Naannoolee Itoophiyaa keessaa bay’ina uummataa fi bal’inaa dacheettiin Oromiyaan 1ffaa dha. Ragaan Biiroo Maallaqaafi Misoo¬ma Diinagdee Naannoo Oromiyaa irraa argamee akka mul’isutti baay’inni uummata Naannoo Oromiyaa 30,307,699 dha. Kana kees¬saa 3,951,678 kan magaala jiraatuu yoo ta’uu dhiirri 2,000,386fi dhalaa 1,951,292 dha. Uummata baadiyaa jiraatuu 26,356,021 keessaa dhiirri 13,263,699 yoo ta’uu 13,092,322 dhala dha. Uum¬mata Oromiyaa keessaa harkii caaluu baadiyyaa jiraata.Diinagdeen Naannoo Oromiyaa harkii caaluu qonnaa irraattii kan hunda’ee dha.
Uummata Naannoo Oomiyaa
Oromiyaa saboota, sab-lammootaa fi uummatoota garaagaraatu waliigalteedhaan keessa jiraata.
Amantiiwwan
Oromiyaan Naannoo Amantaawwan hedduun keessatti argamtuu fi amantootni garaagaraa wal jaalaa fi walkabajuun tokkummaan keessa jiraatani dha.
Hordoftootni Muslimaa, Ortodoksii, proteestaantii, kaatoolikii, amantiin karaa aadaatiin Waaqa ittiin galateeffatan kan akka Waaqeeffannaa ni argamuu.
Amantawwan Musliimaa fi Kiristaana duraa kan turee yoo ta’uu Waaqeeffannaan sirna amantii Uumaa/Waaqa/tokkicha qofatti amanuudha.Oromiyaa Maxxansa
Afaan
Afaan Oromoo Afaan warra Kushatik keessatti ramadama. Naan¬noo Oromiyaa keessaattii afaan hojii Afaan Oromoo ti. Kana malees, afaan oromoo Afaanota Itoophiyyaa keessatti baay’inaan dubbata-man shan keessaa isa tokko dha.
Afaan Oromoo Afaanbarnootaa ta’uun mana barnoota sdarkaa tok¬koffaa hanga yuunivarsiitiiwwaniitti Diploomaa, Digirii jalqaba fi Di¬girii lamafaatiin kennamaa jira.
Maxxansootni, tiyaatiriiwwan, fiilmiiwwanii fi TVfi Raadiyoon Afaan Oromootiin dagaaganii jiru.


text:
Zinaa(Sagaagalummaa)-Daandii Badii
Zinaa (sagaagalummaa) jechuun nama tokko waliin osoo seeran wal hin fuudhin wal qunnamti saala waliin raawwachuu jechuudha. Zinaa bakka lamatti qoonne ilaalu dandeenya. Tokko dubartii fi dhiirri hin heerumne/ hin fuune wal jiddutti raawwachu afaan ingiliffaatin ‘Fornication’ isa jedhamu yoo ta’u kan lammataa immoo dubartiin heerumte fi dhiirri fuudhe wal jiddutti seeran ala raawwachu yookiin lamaan keessaa tokko kan hin fuune/heerumne kan fuudhe/heerumte waliin sagaagallummaa raawwatamuudha. Kunis afaan ingiliffaatin Adultery jedhama. Zinaan gosa kamiyyuu fi karaa kaminuu raawwatamu jibbamaa fi fokkuudha. Fokkinnaa irraa kan ka’e Rabbiin akka itti hin dhiyaanne nu akeekachisa.
“Sagaagalummattis hin dhihaatinaa. Dhugummatti inni hojii fokkataa fi karaa hamaa ta’ee jira. “ Suuraa Al-Isra 17:32
Namni mi’aa xiqqoo irraa argachuuf badii fi miidhaa hin dandeenye ofitti baachisa. Zinaan namooma nama ajjeessun gara qilee horitti nama oofa. Hanga humni keenya danda’e gargaarsa Rabbiitin miidhaa zinaan dhala namaa irraan gahuu mee haa ilaallu.
1.Sammuu dugulcha– yommuu namni tokko zinaa raawwatu sammuun isaa hangam akka dugultuu fi keessi isaa/ishii hangam akka rifatu tilmaamun nama hin dhibu. Zinaan dandeetti yaadu fi xinxalli qancarsuun namummaa namaa ajjeessa. Takkaa sammuun dugullaan namtichi/dubartiin horooma dhaba/dhabdi. Sammuun akka dugulte kan agarsiisan keessaa tokko namtichi fedhii amantii ofii barachuu keessa isaatti du’uu, beekumsi itti seenu didu, sammutti waa qabachuun itti ulfaachu, dandeettin gaarii fi badaa, haqaa fi soba addaan baafachuu laamshayu, ariitin waa dagachuu, hatamtamaan wanta hundaaf garmalee dallanuu, obsaa fi tasgabbii dhabuu fi kkf. Sammuun motora ilma namaati. Motorri kuni hojii irraa yoo dhaabbate yookiin dadhabe, namtichis akkasuma jiruu fi jireenya ofii gaggeessu irraa dadhaba.
2.Boqonnaa sammuu nama dhabsiisa-wantoota gurguddoo boqonnaa sammuu nama dhabsiisan keessaa tokko zinaa raawwachuudha. Eeti namtichi yeroo jalqaba zinaa irraa gammachuu xiqqoo argachuu fi fedhii ofii qabbaneessuf raawwata. Garuu san booda gammachuun inni dhabuu fi ibiddi keessa isaatti qabatu tilmaamun ni ulfaata. Jireenyi ni jibbisiisti, itti dukkanoofti, ni nuffisiisti, keessi isaa boqonnaa, gammachuu fi tasgabbii hin qabu. Zinaan sammuu dugulchuun balbala boqonnaa sammuu namatti cufa. Namtichi hanga fedhe dhoksatti wanta fokkuu kana haa raawwatu, garuu dhiibbaa namticha san irratti fidu irraa mul’ata.
3.Salphinnaan nama haguuga- shirkitti (Rabbiitti waa qindeessutti) aanee wanta hanga zinaa nama salphisu hin jiru. Dubartiin yommuu zinaa irraa ulfooftu maatiin ishii fi ishiin bullukkoo salphinnaatin ummata keessa deemu. Namni hunduu quba itti qabuun dubartii akkana, namticha akkana jechuun salphisu. Salphinni maatii qofa osoo hin ta’iin hawaasa guutu haguugu ni danda’a. yommuu hawaasni tokko badii kana keessatti kufuu adabbiin cimaa itti bu’a. akka fakkeenyatti dhibeewwan qoricha hin arganne kan akka HIV Eedisin salphinna isaani ifa baasa jira. Dubartii qofaa mitii dhiirris yommuu wanta fokkuu kana raawwatu keessa isaatti salphinnaa fi gadi aantummaan itti dhagahamu, miirri ofitti amanamummaa fi kabaja keessa isaati ni haaqama. Yeroo hundaa shakkii fi sodaan ummata keessa adeema. Tasa dubartiin suni ulfoofte isa salphisuu waan dandeessuf. Yookiin immoo tasa dhibee Eedisitin rukutamuu waan danda’uuf jireenya shakkii fi sodaa jiraata. Salphinna irraa kan ka’ee yeroo hunda kophaa ta’uu barbaada, keessi isaa boqonnaa hin qabu. Miirri bilisummaa fi nageenya keessa isaatti hin dhagahamu. Akka waan gabra ta’ee fi keessi isaa wayiin akka waan hidhameetti itti dhagahama.
4.Dhibeewwan garagaraatif nama saaxila– dhibeewwan sababa zinaatin yeroo durii irraa kaase hanga ammaatti dhufaa jiran lakkoofsi isaani baay’edha. Isaan keessaa beekkamoon HIV Eedisi, fanxoo fi cophxoo dha. Dhibeewwan kunniin namoota miliyoonatti lakkawaaman lubbuu isaani galaafatanii jiru. Guyyaa guyyaan namoonni Eedisin dhuman lakkoofsi isaani hin beekkamu. Kuni hundii zinaa irraa kan dhufuudha.
5.Hadhaan isaa nama keessaa hin bahu– akkuma jedhamu wanta hanga du’aatti nama keessaa hin baane hadhaa zinaati. seeliwwan sammuu summeessun sammuu dugulcha. Zinaan sammuu fi qaamatti hadhaa fi summii ta’a. Qaama fi sammuu dhibeen summeessa, sammuu immoo hadhaadhan hadoocha. Namtichi yeroo jalqabaatif mi’aa xiqqoo argata garuu san booda hangam fokkuu fi hadhaawa akka ta’e ni arga, ni dhandhama. Kuni wanti namoota kanniin irraa dhageennudha. Mi’aan isaa dafee kan darbuu fi hadhaa fi fokkinni isaa immoo kan turu akka ta’e sirritti amanu.
6.Nuura imaana dukkaneessa ykn dhaamsa-Akkuma Ergamaan Rabbii (SAW) jedhan namni yommuu zinaa raawwatu mu’imina ta’ee hin raawwatu, imaanni isaa irraa ol ka’a. Zinaan nuura (ifa) imaana dukkaneessun fuula fi qalbii namticha gurraachessa. Gammachuu fi seeqni fuula namticha irraa hin mul’atu. Yeroo baay’ee fuulli isaa/ishii gadda, fuula guuru fi gaabbiin kan haguuggameedha. Yommuu nuurri imaana qalbii irratti ifu fuulli namticha ni ifa.
7.Daa’imman seera malee dhalatu– daa’imman zinaa irraa dhalachuun jireenya gadadoo jiraatan manni fi seenan haa lakkaa’u. Hawaasa biratti jibbamoo ta’uun jireenya gadadoo fi salphinnaa jiraatu. Kanaafi karaan zinaa badaa fi fokkuu kan ta’e. Daa’imni dhalatu abbaan isaa hin beekkamu. Yommuu abbaan isaa hin beekkamne akkamitti mataa olqabate jiraata? Dubartiin sababa zinaatin dhalattu hoo akkamitti heerumti? Yoo heerumte hoo jireenya akkamii gaggeessiti? Gaaffiwwan kanniini fi kan biroof deebi kennuun nama rakkisa, nama gaddisiisa! Namni badii zinaa akkanaa beeku zinatti hin dhiyaatu. Maatii fi mataa ofii salphisuu hin barbaadu.
8.Hamileen dubartii ni caba, kabaja dhabdi-takkaa dubartiin zinaan beekkamnaan hamileen ishii daaraa ta’a. hamileen ishii cabuun jireenya gadi aantummaa fi saphinnaa jiraatti. Manatti daa’ima seeran alaa fiduun maatii fi mataa ofii salphisti. Sababa kanaan balbala heeruma ofitti oggorti. Namni argee ishii irratti akka taphatu karaa banti. Salphinni kana caalu addunyaa kana keessatti eessa jira ree?
9.Ijaarsa maatii diigun dhaloota balleessa– yeroo amma zinaan babal’achuu irraa kan ka’ee maatii fi fuudhaa heerumni barbaachisaa akka hin taanetti ilaallama jira. Qilee zinaa kanatti taruun namni akka horii jiraachu barbaada. Sababa kanaan hundeen dhaloota buqqa’uun sanyiin nama akka itti hin fufne taasisa. Kana hubachuuf warraa akka Awrooppa fi Ameerikaa ilaalun gahaadha. Sababa zinaati fi fuudhaa heerumni hafaa adeemun sanyiin isaani hir’ataa adeemaa jira. Maatiin tokko maatii kan ta’uu yommuu dhiirsi fi niitin karaa seera qabeessatiin walitti dhufanii ijjoolle horaniidha. Maatiin sun nageenya, gammachuu, tasgabbii fi guddinna argachuuf badii addaa irraa eeggamuu fi wantoonni barbaachisan guuttamuufi qabu. Maatii san keessaa niitin ykn dhiirsi yookiin ijjoollen gocha fokkuu zinaa kana keessatti kan hirmaatan yoo ta’ee, maatiin suni ni bittinaa’a, gammachuu fi tasgabbii dhaba, gadadoo fi daraaraf harka kenna, salphinnaan of haguuga. Hawaasa fi biyya irratti miidhaa guddaa fida. Sababa kanaan dhaloonni dhaloota badii ta’a.
10.Dhuma namaa fokkisa– namni akkuma zinaa raawwachu itti fuufun keessaa alli isaa fokkataa adeema. Fuula fi amala isaa irraa wanta gaarii hin agartu. Namni yeroo dargaggummaa isaa zinaa irratt dabarsee yeroo jaarsummaa isaa gatii guddaa fi laaleessa kafala. Yeroo jaarsummaa isaa totorra’uu fi lafeen garmalee dadhabuun itti dhagahama. Abbootin keenya dabraan waggaa jahaatama ol ta’anii qarqara bollo tokkorra qarqara bolloo biraatti yoo utaalan, dargagoonni akkamitti akkanatti utaalu dandeessan jedhanii yoo gaafatan deebiin isaani “Yeroo dargagummaa kenyaa sagaagalummaa irraa of tiiksine” jechuu turan. Yeroo dargagumma fedhii kana karaa hin taanen guutachuurraa of tiiksuun humnaa fi annisaa yeroo jaarsummaatif kuufachuudha.
Namni yommuu zinaa raawwachuu itti fufuu, yeroo du’aa haala sodaachisa irratti du’a. Dargaggeessi tokko yommuu du’uu, namoonni bira jiran shahaada qabsiisuuf yommuu yaalan, “Call my girlfriend, Call my girlfriend, (jaalalle tiyya naa waamaa, jaalalle tiyyaa naa waama)” osoo jedhu nafseen keessaa baate. Dhumni(khaatimaan) namaa baduun hoongo fi kasaraa akkamii! Yaa Rabbii khaatima keenya bareechisi.
11.Aakhiratti adabbii hamaatu nama eeggata– Aakhiratti adabbiin zinaa addabbii xiqqaa miti. Rabbiin (Subhaanahu wa ta’aala) akkana jedha:
“Ammas isaan (Gabroonni Ar-Rahmaan) Rabbiin wajjiin waan biraa hin gabbarre (hin kadhanne), kan lubbuu Rabbiin ajjeesuu haraama godhe haqaan alatti hin ajjeefnee fi hin sagaagalleedha (zinaa hin raawwannedha). Namni hojii gadhee kanniin raawwate, adabbi ni qunnama. Guyyaa Qiyaamaa adabbiin (jahannam) dachaa isaaf taasifama. Isa keessatti salphifamaa ta’ee yeroo hundaa jiraata.” Suuratul Furqaan (25):68-69
Namtichi hojii badaa kana irraa yoo hin tawbatiin addunyaa aakhiratti adaba hamaatu isa/ishii eeggata.
Namni tokko hojii badaa kana irraa jijjiramuu ni danda’aa?
Eenyeen sirritti jijjiramu ni danda’a Insha Allah. Tawbaan qulqulluun yoo gara Rabbii deebi’ee badii zinaa armaan olii ofirraa kaasu ni danda’a. Rabbiin nama hojii fokkuu kana hojjate tawbaan dhugaan gara Isaatti deebi’uu akka nama sanii araaramuuf waadaa gale jira.
“Isaan warra yeroo faahishaa (waan fokkataa kan akka zinaa) hojjatan yookiin lubbuu ofii miidhan Rabbiin yaadatanii badii/cubbuu isaanitiif araarama gaafataniidha. Rabbiin malee eenyutu badii/cubbuu araaramaa? Isaan osoo beekanu waan hojjatanirra (cubbuu ofitirra) kan hin turreedha. Isaan sun mindaan isaanii araarama Gooftaa isaanii biraa ta’ee fi jannata laggeen ishee jala yaatudha. Isaan ishe keessatti hafoodha.Mindaan hojjatootaa (jannata ta’uun) waa tole.” Suuraa Ali Imraan 3:135-136
Bal’innaan barruulee tawbaa website kan irra jiran ilaalun ni danda’ama.
Gudunfaa
Barruu tana barreefana gabaaba armaan gadiitin xumura.
“Zinaan karaa baay’een ajjeecha bakka bu’a. Inni ajjeechadha sababni isaas, dhimma jireenya bakka dogongora ka’uun qisaasessa. Yeroo baay’ee wanta uumamaan argamee karaa dhala baasuu fi daa’ima ajjeesutiin hordofsiisa. Yoo daa’imni baraarame fi akka jiraatu hayyamameef jireenya gadadoo fi sarbamaa keessatti dagatama. Kuni karaa biraatin ajjeechadha.
Dabalataan, zinaan ajjeecha hawaasati sababni isaas hariiroon maatii ni bada, funyoon dhiigaa(blood ties) wal dhaba. Namoonni daa’imni isaan guddisaa jiran kan isaani ta’uu itti amanamummaa xiqqaa akka qabaatan godha. Haala kanaan hariiroon hawaasummaa dadhabaa adeema, afuurri(spirit) isaani guddate ykn xiqqaate ni du’a. Sababa adda addaa irraa kan ka’ee ajjeecha hawaasummaa akka ta’eetti ilaallamu danda’a. Zinaan karaa salphaatin fedhii ofii akka guuttatan balbala waan banuuf, fuudhaa heeruma barbaachisa akka hin taane fi ittigaafatamummaan maatii akka dhabamu taasisa. Wanti irraanfachu hin qabne maatiin mana sirrii ijjoolleen itti guddifamanii fi dhalli namaa inni gaarii ta’e wal qabate itti ijaarramudha. Maatiin mana guddinni dhiiraa fi dubartii haala walqixaatin itti mirkanaa’udha. Seenaa keessatti hawaasni sagaagalummaan akka babal’atu hayyame kufiinsa mataa ofiitti kan fideedha.
Qur’aanni xiyyeefannoo guddaa itti kennuun namoonni zinatti akka hin dhihaanne akeekachiisa. Zinaan kan raawwatamu fedhii cimaa guuttachuuf waan ta’eef isarraa fagaachun nageenya fi gammachudha. Yeroo zinaan salphaa taasifamuu akkuma san isa ittisuun ulfaataa ta’a. Kanaafu Islaamni tarkaanfilee sirrii zinaa itti ittisan fudhata. Bakka barbaachisa hin taanetti saalli lamaan walitti makamuu ni balaalefata. Bakka kophaatti dhiirri dubartii waliin turu ni dhoowwa. Dubartoonni qullaa akka yaa’anii hojii hawaasummaa keessatti akka hirmaatan ni ittisa. Kana jechuun hojii sirrii isaani ta’uu hojjachuu ni dhoowwa osoo hin ta’iin qullaa yaa’anii akka dhiira hin fattaneef uffataa hijaaba sirrii ta’e uffatanii gara alaatti bahu qabu jechuu isaati. Akka fuudhan ykn heeruman ajaja. Kan fuudhu hin dandeenye immoo akka soomu gorsa. Wantoota namoota fuudharraa ittisan kan akka mahrii humnaa olii ni morma. Eenyullee sababa ijjoolle argachuutin hiyyummaa sodaachu akka hin qabne ifa godha. Hordoftoota isaa warroota fuudhu barbaadaniif gargaarsa akka godhan jajjabeessa. Akkasumas yakka zinaa hojjachuu fi namoota zinaan nama yakkaniif seera cimaa tumee lafa godhe. [Dhiirichi ykn dubartitiin zinaa raawwate/raawwatte kan hin fuudhin/hin heerumin yoo ta’ee/taate, alangee dhibba(100) garafamuu qabu. Yoo kan fuudhe/heerumte ta’ee/taate, dhagaan buruqfamanii ajjeefamu qabu. Yeroo adabbiin kunii raawwatamu namoonni naannoo sanii akka ilaalan taasifamuu. Sababni isaas adabbiin zinaa guddaa akka ta’e ilaalanii barumsa irraa akka fudhataniif. Haala kanaan zinaan hawaasa keessa akka hin babal’anne ittisa.
Warroota ragaa malee sobaan zinaan namoota biroo yakkan alangee saddeettama akka garafaman taasisa.]
Tarkaanfiwwan kunniin hawaasa Musliimaa daandii mucucaati kufaatif nama geessutti akka of hin darbine ittisa.”
Fi zilaal al-qur’an jildii 11 ffaa irraa fudhatame.
Hanga fedhe namtichi ykn dubartiin badii kanatti yommuu darbuu/dabartuu abdii kutuun jireenya ofii balleessu fi adabbii hamaaf of saaxiluu hin qabu/hin qabdu. Rabbiin (subhaanahu wa ta’aala) akkana jedha:
“(Yaa Muhammad) jedhi,”Yaa gabroota kiyya kan lubbuu ofii irratti daangaa dabartan! Rahmata Rabbii irraa abdii hin muratinaa(hin kutatinaa). Dhugumatti Rabbiin balleessaa hundaa ni araarama. Inni Araaramaa, Rahmata godhaadha. Gara Rabbii keessanii deebi’a, Isaafis ajajamaa odoo adabbiin isinitti hin dhufiniin duratti. Sana booda hin tumsamtanu.“ Suuraa Az-Zumar 39:53-54
Kanaafu namni yoo badii kana raawwate Rahmata Rabbii irraa abdii kutuu hin qabu. Rabbiin badii kana irraa nu haa tiiksu. Hanga torbaan barruu biraatin walitti deebinutti Assalamu aleykum wa rahmatullahi wa barakaatuh.


text:
Abdii Boruutiin
Akkuma beekamu MQBO keessatti tasgabbiin dhibuun ilmaan oromoo hedduu yaachisaa turuun isaa hundafuu ifaa dha.Kun ammoo namootuma amma ofii salphatanii Oromoo salphisaa jiran irraa ti. Gaaffii akkamitti ,maal godhanii eessatti jettu sana ammaaf seenaaf dhiisutu gaarii dha. Gochaan Habashotaa kun barumsa nuuf haa tahu jechuuf ,ilmaan namaa ti ni yadna waan taheef kan darbes yaadannee, kan tahaa jirus ilaallee, kan fuula duraas xiinxaluun waan nu rakkisu natti hin fakkatu. Kanaaf waanni kun akka tahu durumaanuu dubbachaa waan turreef amma nu dinquu fi diina dhiifnee wal irraa wacuun fulmaata natti hin fakkatu. Garuu gochaan diinaa inni ammaa kun jarmiyoota Orommoo alaa keessa jiraniif ergaa jabaa ykn dhaamsa guddaa dha .
Hogganooti ODF kun gariin isanii warra Ethiopiummaan summawanii dha waan taheef yaada kana hin fudhatan jedheen yaada. Sababiin isaas habashooti seenaa isanii keessatti karaa nagaa tahanii rakkoo furuu akka hin dandeenye isanumatu nutti himaa ture waan taheef , isaan walii isaniittu barcuma ykn aangoo ajechaan malee karaa nagaa waliif dabarsanii hin beekan kun ammoo nama seenaa impa’irattii beekuuf waan haraa miti
Kan biraan ammoo waanuma akka nama indaqqoo mana keessaa ari’uutti arihimaniif jecha waggaa dheeraaf MQBO diigaa turun godaannisa ilmaan Oromoo keessa hin baane tahee hafa. kana senaan hin dagatu.”Loon Abbaan gaafa cabse hormi ammoo ija jaamsaa jedha oromoon yammu makmaaku ”Kanaaf akkan yaadutti warri akkasitti yaadan kun akkuma isheen jette akka nama tokkootti galuutu isaniif furmaata. Sababnni isaa Ethiopia karaa demokiraasii ykn olaantummaa Oromoon ijaaramtu agarra jedhanii abjochuun hanqaaquu bofaa irra ilmoo gugee eeguu dha.
Warri haalli kun utuu hin galiniif waan kana jala ya’aa turan ammoo osoo yeroo itti hin kennin Dhaaba isanitti deebi’anii MQBO gabbisuun of tasgabbeessanii harka wal qabchuun karaa diinni kun ittin jilbenfattee oromoo waliin haasoftu ykn biyya ofii irraa baatu mijeessuu innis innis fincila uummataa, karaa diplomaasii, siyaasaa qeerroo jabeessuu fi karaa waraana ti.
Rakkoon oromoo inni guddaan tokko dhiifama wal gaafachuu fi badii fudhatanii wal fudhaciisuu dha fudhachuu karaa wayyabi fedhu irra deemuu dadhabuu dha . kan nama aja’ibu yoo jiraate arrabi diina dhiifama gaafatu akkamitti walii isaaf dhiisuun itti ulfaata yoo dhugaan kan saba ofiif yaadan tahe? Beekaas tahe osoo hin beekin dagoggoraa fi badii saba ofii irratti hojjetaniif osoo dhiifama hin gaafatin yoo darban godaannisa seenaa tahee hafa. Lafa irrattis tahe Rabbi biratti gochaa abaaramaa dha .Kan badii fi dogogora ofii amananii fudhachuun beekaa nama taasisa beekaa dha. Sababnni isaas kan hojjetutu dogoggora waan taheef.
Ammaaf yaadi koo kanuma Galatoomaa.


text:
Oromia: Lola gooticha ummata Oromoo Baalee, Ona Beeltoo fi waraana wayyaanee jidduutti gaggeeffameen ummanni waraana wayyaanee irraa 25 ajjeesee, kanneen 18 ol ta’an madeessudhaan qawwee Kilaashii 18 hidhannoo waliin diinarraa booji’uun injifannoo gonfatee jira September 22, 2016Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: Injifannoo, Oromia, Oromo
trackback
Lola gooticha ummata Oromoo Baalee, Ona Beeltoo fi waraana wayyaanee jidduutti Fulbaana 15 fi 16 guyyoota Lamaaf gaggeeffameen ummanni waraana wayyaanee irraa 25 ajjeesee, kanneen 18 ol ta’an madeessudhaan qawwee Kilaashii 18 hidhannoo waliin diinarraa booji’uun injifannoo gonfatee jira.
(SBO/VOL – Fulbaana 22,2016) Odeessi Kibba-Baha Oromiyaa irraa SBO dhaqqabe akka hubachiisutti Ummanni Oromoo murannoo jabaa fi gootummaadhaan Humnoota Waraanaa Murni Faashistii fi gabroomsaan gocha bineensummaa akka raawwataniif itti bobbaase dura gootummaan dhaabbachuun Ofirraa qolachuurra dabre, haleeludhaan injifannoo cululuqaa galmeessaa jira.
Godina Baalee Ona Beeltoo gandeen adda addaa keessatti ummanni Oromoo “Biyya keenna, Oromiyaa, falmataa irratti dhumnee dhabamna tasa Wayyaaneef dabarsinee hin laannu” jechuun falmaa hadhaawaa mirga abbaa biyyummaa fi bilisummaa Oromoof taasisaa jiru cimsee itti fufuun mootummaa gabroomsaa waliin kokkee hudhee wal qabee jira.
Akka odeessa nu gahe kanaatti, waraanni murna Faashistii Wayyaanee, Ona Beeltoo jiraattota gandeen Harree Kolooloo, Tulluu Daraarii fi Hara Ciirraa jedhamanii kan tikfattummaan jireenya gaggeeffatan hidhannoo hiikkachiisuuf wayta yaaletti dura dhaabbannoo jabaan isa mudate. Humnoonni diinaa meeshaa waranaa hamma funyaaniitti hidhachiifamuun ummata Oromootti bobbaafaman Ummanni Qawwee horii isaa bineensarraa tikfatuu fi ofis weerara miliishoota sirna Wayyaaneen bobbaafaman of irraa ittisuuf bitate akka hiikkatu ajaja dabarsan. Akkanaanis “Qawwee akka bitattan kan isin ajaje YKN isiniif dhaame ABO dha, qawwee wanni bitattaniif ammoo mootummaa loluuf akka ta’e qormaataan mirkaneeffannee waan jirruuf, warra qawwee qabdan hunda akka hiikkachiifnu dirqamni nutti kenname” jechuun yoo ummata gandeen Kudhanii naannawa sana jiraatu walitti qabanii dirqiin irraa hiikuuf yaalanitti ummanni akkaan dallanee diddaa fi mormii cimaa agarsiise.
Ummanni Oromoo doorsisaa fi ajaja humnoota wayyaaneef odoo hin jilbeeffanne akka qawwee hin hiikkanne ifatti itti himee jira. “Nuti qawwee horii/maallaqa keenyaan bitanne. Kan bitanneefis saamicha qabeenyaa fi gaaga’ama lubbuu hidhattoonni Somaalee leenjiftanii qawwee itti hidhuun nutti bobbaaftan ofirraa ittisuufi. Mootummaan erga lammiilee keenya dhibbootaan ficcisiisee fi nu saamsisee booda araara jedhee nu sossobuun ammas balaa biraaf lafa jalaan hojjetuu isaatti dammaqnee akka didannee mootummaa isin ergettuu himnee jirra, qawwee kan bitanneef ofii fi qabeenya keenya balaarraa ittifatuufi waan ta’eef hin hiikkannu” jechuun gootummaan ifatti itti himuudhaan murannoo qaban ibsan.
Doorsisaan qawwee hiikkachiisuuf kan bobbaafaman hidhattoonni wayyaanee murannoo jabaa ummatni agarsiiseen rifatuudhaan of duuba deebi’anii gooftolii isaaniitti himuudhaan waraana hedduun ummata Oromootti duulan. Ummata Oromoo qawwee hin hiikkannu jechuutti cichanii fi waraana wayyaanee kaayyoo diinummaa galiin ga’uuf bobba’ee ummatarraa humnaan qawwee hiikkachuuf tattaafate jidduutti Fulbaana 15 bara 2016 walitti bu’iinsi uumame. Waraanni wayyaanee gandeen Ona Beeltoo kanneen akka Harree Kolooloo, Tulluu Daraarii fi Hara Ciirraa keessa heddumminaan qubsiifame ummata marsee dirqamaan qawwee hiikkachiisuuf wayta yaaletti ummanni guutummaan dura dhaabbachuurraa lolli hadhaawaan Fulbaana 15 bara 2016 ganamarraa eegalee odoo addaan hin citin oolee, hanga borumtaa isaa, Fulbaana 16 bara 2016tti, deemuu maddeen keenya gabaasanii jiru.
Lola gooticha ummata Oromoo Baalee, Ona Beeltoo fi waraana wayyaanee jidduutti guyyoota Lamaaf gaggeeffame kanaan ummanni waraana wayyaanee irraa 25 ajjeesee, kanneen 18 ol ta’an madeessudhaan qawwee Kilaashii 18 hidhannoo waliin diinarraa booji’uun injifannoo gonfatee jira. Waraanni weerartuun wayyaaneen bobbaase gootowwan ilmaan Oromoo dura dhaabbatuu dadhabuudhaan reeffa loltoota isaa lafatti gatee baqatuun gara irra bobbaafame, magaalaa Beeltootti akka deebi’etu barame.
Lola hadhaawaa ummanni Oromoo waraana diinaa dura dhaabbatee falme kanarratti gama ummataatii goototni qaqqaaliin 20ni wayta wareegaman kanneen 25 ol tahan ammoo madeeffamuus odeessi arganne dabaluun ifa godha.
Kabajamuu mirga abbaa biyyummaa fi bilisummaa isaaf onnatee falmaa gaggeessaa kan jiru ummanni naannichaa duula wayyaaneen qawwee hiikkachiisuun dhumaatii caalu dhaqqabsiisuuf itti aggaame kanaan daranuu dallanuudhaan gamtaan sossohee weerartootarraa of ittisuu fi naannoo isaatii ari’uuf murannoo qabu agarsiisee jira. “Nuu fi wayyaaneen warra gumaa ti, ajaja mootummaa wayyaanee tokkollee hin fudhannu, hireen qabnu tokkichi hidhannoo qabnuun ofii fi biyya keenya ittisaa wareegamuu dha” jechuun hidhannoo isaanii gonkumaa akka hin hiikkanne firaafis diinaafis mirkaneessan.
Jiraattonni Godina Baalee Ona Beeltoo gandeen adda addaa wayyaaneen maqaa ABOtiin qabatee Oromummaan yakkee lafarraa isaan duguuguuf saganteeffatee akka jiru dursanii hubachuun hidhannoo hiikachuu didanii waraana wayyaanee dura gootummaan kan dhaabbatan yoo tahu, ABOn Kallacha keenya, ABOn dhiiga keenya waan taheef yoomiyyuu ni jaalanna ni deeggarra jedhanii wayyaaneetti himuun murannoo qaban ibsan jedha gabaasni arganne.
Kasaaraa ummanni gootummaan falmatee waraana isaarraan gahee fi ummanni jaalalaa fi deeggarsa ABOf qabu ifatti mul’ifattuutti kan shororkaawee fi baarage mootummaan wayyaanee xiyyeeffannaa ummataa kallattii isaa jijjiiree bifa sossobbiitiin ummata lolaan dadhabe shiraan jilbeeffachiisuuf “Wanni dhalate kun dogoggora guddaa dha, rakkoon ummata osoo hin tahin ABO dha jechuun afanfajjii uumuuf dhama’anis ummanni fudhatama dhabsiisee jira.
Ummanni diduudhaan dura dhaabbannoo fi fincila isaa itti fufuu kan hubate gartuun TPLF, waraana isaa Kumootaan naannichatti dhangalaasuun ummata Oromoo akka bosonuutti adamsee fixuu itti fufee akka jiruu fi ummannis harka laachuu didee murannoon falmataa jiraatuurraa wayta ammaa kana naannichi dirree lolaatti jijjiiramee akka jiru gabaasni arganne ifa godha.
Comments»
No comments yet — be the first.


text:
Looltuun Koriyaa kaabaa ka biraan tokkoo fi kanneen Qurxummii adamsan lama mootummaa Koriyaa Kibbaatti harka kennatanii jiru.
Kunis addunyaan hogganaa Koriyaa kaabaa irra uggurri ka’ee uummata irratti rakkoo dinagdee dhaqqabsisuu isaaf mallattoo tokko ta’u mala jedhama.
Dhaabati Oduu koriyaa kibbaa akka jedhutti looltuu gama kibbaatti ce’e kana barbaacha humnootiin koriyaa kaabaa faana yeroo bu’an Waardiyyonni Koriyaa kibbaa yeroo 20 akeekkachisaaf dhukaasan.
Looltuun koriyaa kaabaa kun kamiisa har’a ganama Koriyaa kibbaa seenuu isaa dubbi himaan qondaala waraanaa kan koriyaa kibbaa mirkaneessanii jiru.
Garu looltuu harka kennate kana irratti dhukaasii tokko akka hin dhukaafamiin ibsanii angawoonni dhimmi kun ilaaluu maaliif harka akka kennatee qorachuun tartiiba ittiin dahannaa argatu murteessuuf jiru.


text:
Chaayinaan Muslimoota miiliyoona tokko ol tahan manneen hidhaa dhoksaa keessatti kan uggurte tahuu UN beeksise.
Qondaalli ol’aanaan dhaabbatichaa tun akka jetteti, Mootummaan Chaayinaa Muslimoota Saba Wiigar akka diina biyyaatitti lakkaaha. Dhaabbata Mootummoota gamtoomaniitti hooggantuun itti aantuu ejensii farra loogii sanyummaa kan taate Miss Gay McDougall magaalaa Jenevaa keessatti Jum’aa kaleessaa ibsa kenniteen, Kutaa biyyatti Ziinjiyaang jedhamu keessatti mootummaan Chaayinaa Muslimoota Saba Wiigar manneen hidhaa dhoksaa keessatti ugguree kan dararaa jiru tahuu odeeyfannoo gahaa qabna jette.
Manneen hidhaa kunniin moggaasa wiirtuulee barnoota farra Shorokeessummaa jedhu kan qaban yoo tahu, Muslimoonni biyyattii wiirtuulee kanneen keessatti ugguraman mirgi isaanii hundi kan sarbamu tahuu gabaasni kun ni ibsa. Muslimoonni manneen hidha kanneen keessatti ugguraman Salamaata Islaamummaa walgaafachuu, nyaata halaalaa nyaachuu, Areeda guddisuu fi hijaaba uffatuu isaaniitiin tahuu gabaasichi ni ibsa. Barattoonni saba Wiigar 100 tahan biyyoota muslimaa kanneen akka Masrii fi Turkiyaa keessatti baratanii gara Chaayinaa deebi’an yeroo ammaa manneen hidhaa kanneen keessatti dararaa hamaa irra gahaa jiruun kanneen du’an jiraachuu gabaasichi ni addeessa.
Muslimoota biyyattii miiliyoona tokkoo ol yeroo ammaa Kaampiilee kanneen keessatti ugguramaniin alattis, kanaan dura muslimoonni miiliyoona lama tahan dirqiidhaan manneen hidhaa kanneen keessatti eega dararamanii booda kan lakkifaman tahuu beekameera.


text:
Taphni kubbaa miilaa kan dhiheenya kanaa
Nashaaxa hin qabuu usneeti daawwanna
Kan duraan taphatus amma ni batachaa
Goolii bakka wallaalee ifumatti galcha.
Inni jidduu taphatu hiriyaaf dabarsaa
kan silaa karra eegu harkuma facaasaa
Morkataan miliqsee goolii itti mirmirsaa
Boqannaan duratti takkaaf duwwaa baasa.
Dirree alagaatti waliin wal dorgoomaa
Boqonnaan boodatti tahe duwwaaf lama
Deeggartoonni gamanaa hamilee cabanii
Gammachuudhaan galan warri gama kaanii.
Gaafa dirree ofiitti tapha biraa qabu,
Taphattoota filuu irratti wal dhabu
Dirree ol seennaan jeequmsa eegaluu,
Lama keelloo argatee sadii diimaan galu.
Fuul-duraaf hin sobaminaa tun isiniif gorsaa
Kubbaa yeroo dhiittan firraa achi fageeysaa
Waliin wal ilaaluun kennaa waliif dabarsaa
Goolii naqaa mo’adhaa geeba argamsiisaa!


text:
Kristaanoonnii waa’ee Saayikikii ilaalchi isaan qaban maal?
Gaaffii: Kristaanoonnii waa’ee Saayikikii ilaalchi isaan qaban maal?
Deebii: Kitaabi qulqulluun xiyaaffannoon hafuura hamaa kan waamuu, “occult” fayyadama (Lak. 20:27, Kes. 18:10-13). Horiskoppiin tapha kaartaa Astrolojii warra waa himan dubbisa barruu akkasumas ramaddii kanatti kan ramadamani dha. Isaan yaadawwan kun kan isaan hundeefaman waaqni tolfamoon hafuura hamaa yookaan warra jaallataniif gorsa du’anii fi kallattii nu kennu kan jedhuun. “waaqni tolfamoon” “hafuura hamaa” hafoorota dha (2Qor. 11:14-15). Kitaabni qulqulluun waa’ee kana amanuu ka’umsa homaa namoota du’aan nurraa adda ba’an wal nu argisiisu akka danda’an nuuf hin kennu. Amantoota yoo ta’an samii irratti baay’ee bakka fooya’e Waaqayyoo wajjin tokkummaa gochaa jiru. Amantootni yoo hin turee abidda addaan hin citne Waaqayyoon mormuu isaanii fi isa irratti hameenya gochuun adabamaa jiru.
Kanaaf namoota nu jaallatan kan nu wajjin wal hin argine yoo ta’e warra du’an hafuurootni dubbisan warri waaman uumamaa alaa waan ta’e kan godhan Saayikikoonni eessaa adeefannoo argachuu danda’uu? Sayikikoonni akka waliin dha’uu isaaniitti karaa adda addaa baay’ee qabu. Saayikikoonni odeefannoo baay’ee namoota akkasumaanii irraa argatu kunis kan mirkaneeffamee dha. Yeroo tokko tokkoo bilbilaan eenyummaa namichaa adda baasuu fi Interneetii irraa barbaaduun Saayikikoonni maqoota naannoo mana jireenyaa guyyaa dhalootaa guyyaa gaa’ilaa miseensa maatii k.k.f. Ta’us Saayikikoonni inni beekuu danda’a jedhamee kan hin tilmaamne akka beekan kan hin ganamnee dha. Kana eessatti kan isaan argatan, deebiin isaa seexana irraa hafuura hamaa irraati. “seexanni iyyuu ergamoota ifaa fakkaachuudhaaf waan wallaalchifatuuf, kun waan dinqisiisu miti. Kanaaf hojjetoonni isaas hojetoota qajeelinaa fakkachuudhaaf yoo wallaalchifatan, kun waan guddaa miti, gara dhumaattis waan hojii isaaniitiif ta’u argachuuf jiru. (2Qor. 11:14-15). HoE. 16:16-18 bor keessa kan jiru kan dubbatu hafuura ishee irraa Phaawuloos ifatee amma baasuutti ni argina.
Seexanni kan nu gargaaru fakkeessuu danda’a. Gaarii fakkaatee argamuu danda’a. seexannii fi ergamtoonni isaa odeeffannoo Saayikikii nama tokkoo Waaqayyoo bakka inni dhowwee hafuuraa waamuun hanga Iskirkiriitti itti himu. Jalqabatti homaa kan qabne fakkaatee dhi’aata garuu namoonni shaakala Saayikikitiin osoo hin beekiin seexanni jireenya isaanii to’atee isaan balleessa. Pheexiros yeroo dubbatu “Of qabaa, dammaqaas! Seexanni hamajaajiin keessan akka leenci yeroo beela’utti aadaa naanna’utti, nama liqimsu barbaadee in naanna’a.” (1Phex. 5:8). Sababoota tokko tokkoon Sayikikoonni ofii isaanii hin gowwomfamu odeefannoo fudhatan ka’umsa isaa sirrii hin beekan. Dhimmichi maal iyyuu haa ta’uu odeeffannichi eessaa ha dhufu qaalu hafuura hamaa waamuu urjii lakkaa’uu karaa kan Waaqayyoo ta’e odeefannoo argachuu wajjin walitti dhufeenya kam iyyuu hin qabu. Waaqayyo akkamitti eyyama isaa jireenya keenyatti akka yaadannu kan inni barbaadu; fedhi Waaqayyoo ifaa fi salphaa dha garuu cimaa fi bu’a qabeessa. Kitaaba qulqulluu haa qayyabanu (2Xim. 3:16-17) ogummaa akka nuuf kennu haa kadhannu (Yaaq. 1:5).
English
Kristaanoonnii waa’ee Saayikikii ilaalchi isaan qaban maal?