text:
Converting Time Values
Faankishiniin armaan gadii gatii yeroo gara lakkoofsa shallagamaatti jijjiira.
Hour Function
Gatii Sa'aatii yeroo irraa deebisi kan faankishinii TimeSerial ykn TimeValue irraa maddu.
Minute Function
Gatii daqiiqaa sa'aa kan eenyummaa yeroo waliin wal gitu deebisi kan timeserial fi timeValue dhaan maddu.
Second Function
Itergaa lakkoofsa eenyummaa yeroo deebisi kan sekondii ibsu kan fankishinii gatii yeroo fi eenyumaa yerootiin maddu.
TimeSerial Function
Eenyummaa gatii yeroo kannen kennaman irraa sa'aa, Daqiiqaa fi sekondii ulaagaleetti akka diraanitti darban kanneen gatii yeroo shallagi.Gatii kana fayyadamuun addadummaa yeroowwan giddu jiru shallaguu dandeessa.
TimeValue Function
Eenyummaa gatii yeroo kannen kennaman irraa sa'aa, Daqiiqaa fi sekondii ulaagaleetti akka diraanitti darban kanneen yeroo gatii numeerikii qeenxee keessa jiru ibsan.Gatiin kun addadummaa yeroowwan giddu jiru ibsa.
CDateToUnoTime Function
Returns the time part of the date as a UNO com.sun.star.util.Time struct.
CDateFromUnoTime Function
Converts a UNO com.sun.star.util.Time struct to a Date value.
CDateToUnoDateTime Function
Returns the time part of the date as a UNO com.sun.star.util.DateTime struct.
CDateFromUnoDateTime Function
Converts a UNO com.sun.star.util.DateTime struct to a Date value.


c: text/html

text:
Marii siyaasaa Oromoo Guraandhala bakka Dr. Abiyi Ahmed argametti gaggeeffame milkii malee xumurame.
Odeessi nu gahe akka ibsetti, walgahiin Guyyaa gaafa (16.02.2021) Wajiiraa Badhadhiinaa Oromiyaatti akka lakkobsaa sa’aa biyyaa Itoophiyaatti ganamaa sa’aa 3:00 eegalee hanga sa’aa 6:00tti gaggeeffame.
Walgahii kana irratti Muumichaa Ministeera Ityophiyaa (Dr. Abiyi Ahmed), Ittanaa Presidantii Oromiyaa (Obbo Shimalis Abdisaa), Obbo Fiqaduu Tasama, Obbo Moges .., Obbo Leencoo Lataa, Dr. Diimaa Nagawoo, Obbo Galaasa Diliboo, Prof. Maraa Gudinaa Presidantii KFO, HD ABO Jaal Daawud Ibsa Miseensoolii ABO kan dhaaba irra of baasan Araarsoo Biqilaa, Toleeraa Adabaa fi Ibsa Nagawoo qooda fudhataaniiru.
Dubbeen marii kanaa Obbo Shimalis Abdiisaa uttuu garaa dhihaatti hin imaaliin duraa Prof. Mararaa akka gafa 15.02.2021 argee mari’achuu fedhuu beeksiissee akka ture beekameera.
Haata’uutii, gaafa 15.02.2021 jechuun guyyaa kaleessaa yeroo haasa Prof Mararaa waliin godhaaniin Prof. Mararaan akka ABO fi KFO waliin hojjeetan wan beeksiisseef mariin kun utuu gamataan qinda’ee kan jedhu eere.
Akka kanaan karaa Obbo Moges waamichi sun gaafa 15.02.2021 HD ABOf dhaqqabe.
Eegalaa marii Guraandhala 16 kana irratti MM akka KFO fi ABOn Filmaata biyyooleessaa 6ffaa irratti qooda fudhataan jalaa sararee beeksise.
Itti dabaluunis rakkoo ABOn bitna’uu ilaalchissee Leencoo Lataa, Diimaa Nagawoo, Galaasa Dilboo fi Prof. Mararaan akka yaada furmaata (Proposal) qopheessan akeeke.
Dhimma kana irratti Leencoon “ABOn hedduu dha; garuu ‘ABOn nu duwwaa dha,’ kan jedhuu Daawud duwwaa wan taheef yoo kanaa Daawuud fudhatee hiikuun ni danda’ama,” jedhee dubbate.
Diimaa fi Galaasan ABOn rakkoo yeroo dheera kan qabu tahu yeroo dubbatan, Prof. Mararaan rakkoo amma keessa jiruuf Jaarsa lakkaawatanii nutillee keessatti qooda fudhachuun akka hiikamu utuu tahe kan jedhu dhiyyeesse.
Wal;gahii kana irratti Araarsoo, Toleeraa fi Ibsaan komii qaban dhiyyeeffatan.
Gama HD ABOn filmaataas tahe rakkoo jiruuf namootnii dhimmii ilaalu birooniis waan mana hidhaa jiraniif isaaniis bahun, waajjirootiin banamanii Korrii gaggeeffamee akka furmaatnii tahu kan jeedhuu yaada dhiyyeesse.
Gama Araarsoofaaniis jaarsummaan akka hinhojjetne himataan.
Kanaaf Jarri duraa arfan jechuun Leencoo, Diimaa, Galaasaa fi Mararaan akka yaada furmaataa dhiheessaniin akkumaa jalqabaatti jedheen MM gudunfee.
HD ABO Jaal Daawud Ibsaa walgahicha irratti adeemsi akeekame kun “rakkinicha hiika jedhee amanuu irratti reservation qaba,” jedhe.
Related

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
kamal-haasan 20 imaxe quente e sexy
BOLLYWOOD HOLLYWOOD crear nova galería
kamal-haasan
0 como
kamal-haasan
0 como
kamal-haasan
0 como
kamal-haasan
0 como
kamal-haasan
0 como
kamal-haasan
0 como
kamal-haasan
0 como
kamal-haasan
0 como
kamal-haasan
0 como
kamal-haasan
0 como
kamal-haasan
0 como
GDPR Compliance
kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan كمال_حسن kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan কমল_হাসান kamal-haasan kamal-haasan 卡馬爾哈森 kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Haasan Kamal_Haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan कमल_हासन kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್ kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Haasan Kamal_Hassan_(pelakon) കമലഹാസൻ kamal-haasan kamal-haasan कमल_हासन kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Hassan kamal-haasan kamal-haasan KaMaл_XacaH kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan கமல்ஹாசன் కమల్_హాసన్ kamal-haasan Kamal_Haasan KaMaл_XacaH کمل_ہاسن kamal-haasan Kamal_Haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan


text:
Eenyummaan Abiy Ahmed Ali DCtti haalaan ifee jira. Oromoon mormiif ba’e; Nafxanyaan immoo akkasitti Abiyiin deggeruuf manaa yaate!
#AbiyNafxanyaa dha.
Obbo Lammaa USA
አቶ ለማ በ አሜሪካ — feeling crazy.
Ilaalaa Oromookoo waan habashaan gaafachuutti kaate. Erga Hacee ajjeesanii, hayyoota keenya mana hidhaatti ugguranii gaaffii jijjiiranii jiru. Amma kan isaan hafe sirna feedaraalizimii diiguudha . Ilaalaa waan Yonatan TR fi #Abel_Wabella gaafachaa jiran harree nafxanyaa Abiyyiin.
Ethiopia digaamuf daqiqaa murasaatu haafee
Sher walif godhaa


text:
Mosaajiin haawasummaa 'Amayya' jedhamu Afaan Oromootiin yaadaa, qeeqaa fi ittin wal qunaamuuf gargaaruu ifoome.
Mosaajiin haawasummaa 'Amayya' jedhamu Afaan Oromootiin yaadaa, qeeqaa fi ittin wal qunaamuuf gargaaruu ifoome.
Ammayya'n pilaatfoormii uummanni Oromoo yaadaa fi qeeqa wal jijjiiruu fi ittin wal quunnamuu akka ta'ee hudeessaa fi itti gaafatamaan 'Amaya Technologies LTD' Robba Mul'ata Alam Gadaa Magazine waliin turtii taasiseen ibseera.
Robba Mul'ata Alam barata 'Software Engineering' Yuunivarsiitii Finfinnee yoo ta'u, mosaajiin Amayya teeknooloojii Afaan Oromoo sadarkaa amma irra jiru caalaatti babal'suu fi Aadaa fi gola Oromiyaa addunyaatti beeksisuudha jedha.
Maaltu kakaasee moosaajii Amayya hojjachuuf?
Twitter'n moosaajilee hawaasummaa jiran keessa odeeffannoo qulqullaa'aa keessatti sadarkaa the olaanaa irratti argama.
Kanaaf uummanni Oromoos akkasuma mosaajii hawaasummaa kan mataa isaa qabaachuu qaba jedhee yaadun appii kana hojjachuun Robba'n dubbateera.
Dabalataan namoonni suura isaanii yeroo irreechaa fesbuukii irratti waliif qooduu irra pilaatfoormii Afaan Oromoo qindaa'ee irratti akka waliif qoodaaniif yaadudhaan hojjachuu Robba'n ibseera.
Amayya'n torban tokko keessatti namoonni 5000 ol gad buufataniiru, fayyadamtoota 5000 ol argateera.
Yaadni namootaa hundi karaa Amayya, karaa review Google Play irraa fi karaa fuula Facebook ergame baay'ee gaarii fi kan hamilee isaa kan jajjabeesse ta'u Robba'n himeera.
Hanqiinoota mosaajii Amayya irratti mul'atan foyyeessa(version) haaraa dhufun akka sirraatuu ibsameera. Mosaajii Amayya karaa Android, IOS fi website'dhaan argachuu ni danda'ama.


text:
Qur’aanni Jecha Rabbii Oltaheeti..
Muslimtoonni Qur’aannii Kabajamaan Jecha Rabbii Guddaa akka ta’e ni amanu. Kanumaan wajjiinuu, bakka guddaa Qur’aanaan malu akka hin gooneef isaanitti dhagaha; sochii jimaa gochuu wajjiin kana yaadu. Akkana akka yaadan kan isaan goosise; sababa Qur’aanni kabajamaan jiruu isaanii keessatti qooda guddaa (gahee guddaa) waan taphateef, Ammas Muslimtoonni Qur’aanni kabajamaan bakka cufaa fi yeroo hundaa akka dalagu itti amanu. Kanaafuu, mee Eenyutu Muslimtoonni akka haala kana yaadan isaan taasisee?
Qur’aanni dandeettii guddaa(Mu’jizaa) kan yoomiyyuu namuu dalaguu hin dandeenya kennama addaa kan Ergamaa Rabbii Muhaammadiif kennamee dha jedhanii amanu, Muhaammad (nagahaa fi rahmanni isaan irratti haajiraatu) nama waabarreessuu fi dubbisus hin turre, kanaafuu, Mee akkamitti Qur’aana sadarkaa namuu dalaguu hin dandeenya kana eessaa fidee?
Namni Qur’aana dubbisu hedduu raajeffata! Haalli Qur’aanni mata-dureewwan adda addaa itti dubbatu yoo dubbisan waan dinqiiti! Seenaa akkaan bareedan cufa akki inni itti dubbatu qalbii nama hawata, ammas bareeda Samiitii fi wantoota samii keessati argaman haala bareeda ta’een ibsa. Itti dabaluudhaan waa’ee Dacheetii fi wantoota Dachee kana irra jiraatan cufa; kan Dachee irra deemanii fi kan qilee bahraa keessa jiraatan cufa, akkasumas warroota Dachee kanarra balali’an haala ajaa’ibaatiin ibsa.
Namni Qur’aana dubbisu hedduu raajii itti taha, kan akka qaama ilma namaa sadarkaa guddinna ilma namaatii fi jiruu isaa cufa haalaan gadi fageenyaan ibsa. Waa’ee jiruu ilma namaa fi nabsee isaa haala adda ta’een nama hubachiisa,,,…kana qofaa miti kan kana fakkaatan hedduu dubbata…….
Qur’aanni kun karaa namuu ittiin uumuu hin dandeenyeen adda ta’ee beekama
Tarii ilma namaa ta’ee kamiiyyuu Araba keessatti beekkomsi isaa hanga barbaades yoogahe, ammas dandeettii addaas waa’ee seer-lugaa yooqabaateyyuu Qur’aana kana uumuu ni dandahaa?
Egaa Muhaammad (nagahaa fi Rahmanni isaan irrati haabu’u) nama gammoojjii keessa jiraatu, kan tiksee hoolaa fi re’ee gaarreen gammoojjii keessatti namaa tiksu, kan achuma makkaaan jiraatu, kan tasuma biyya imala fagoo deemee hin jirre. Walumaa galatti imalli inni yeroo lama godhe gara biyya shaam (Sooriyaa)ture. Imalli jelqabaa ijoollummaa isaaniitiin Abbeeraa isaanii kan tahe Abii Xaalibiin wajji ture. Tasuma yeroo ijoollummaa isaanii Abbeeraa isaaniitiin gargar bahee hin beeku. Imalli lammaffaa kan Muhaammad (nagahaa fi Rahamanni isaan irrati haajiraatu) taasise nama maqaan isaa meeysaraa jedhamu wajjiin daldalaaf gara Sooriyaa deeaman. Yeroo kanatti Muhammad (Nagahaa fi Rahmanni isaani irratti haajiraatu) dardara umrii digdamii wayiiti. Yeroo kanatti namoonni isaan wajjiin daldalaaf bahan cufti haalaa fi amala Muhaammad (Nagahaa fi Rahmanni isaan irratti haajiraatu) ni beeku. Kanaafuu, imala isaanii keessatti Muhaammad (NRISH) namoota beektota tokkoonillee wal-hinqunnamne, beektota Yahuudaatiinis tahee kan Kiristiyaanaatiinille tasuma walhinqunnamne. Gonkuma yaada tokkollee isaan irraa hin fudhanne. Namntichi Buheeyraa jedhamu kan waa’ee amantii kiristiyaanaatiin hayyuu ta’e tokko kitaaba isaanii keessatti waa’ee Muhaammadii (nagahaa fi rahmanni rabbi isaan irratti haajiraatu) malkata isaanii kitaaba isaanii keessatti waan beekuuf, yeroo Muhaammadiin arge akki jedhee: “ Nama kana osoo ummanni yahuudaa isa argee mala hin taane isa irratti dalaguu danda’u, akka isaanittii (yahuudatti) hin mudhanne “ jedhee warroota isaan wajjiin daldalaaf biyyaa baheen dhaamsa kana dabarseef.
Dhugaa Rabbiin namni tokkolleen akka Muhaammadiin (nagahaa fi rahmanni rabbi isaan irratti haajiraatu) wanta tokko gonkumaa hin barsiisin Qir’aana kabajamaa kessatti haqa kana dubbatee akki gedhu:
{ وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُ بَشَرٌ لِّسَانُ الَّذِي يُلْحِدُونَ إِلَيْهِ أَعْجَمِيٌّ وَهَـذَا لِسَانٌ عَرَبِيٌّ مُّبِينٌ }[ سورة النحل الآية :103
Hiikkaan isaa
Rabbiin akki jedhu : “ Nuti beeknee jirra yeroo isaan jedhan, ‘Muhaammadiin wanta kana namatu isa barsiise’ wayta jedhan; garuu, namni isaan shakkan suni nama afaan birooti; ammo Qur’aanni afaan Arabiffaa qulqulluu dha” jedhee Rabbiin kijiba isaanii ifa godha. Qur’aanni isaan morman gonkumaa dalagaa ilmi namaa dalaguu hin dandeenyee dha. Namtichi Muhaammadiin barsiisa jedhamee shakkame afaan birooti. Kanaafuu, dubbiin isaanii kan dhugaa irraa maqe.
Egaa Muhaammad (nagahaa fi Rahmanni Rabbii isaan irratti haabu’u) nama seenaa isaa keessatti tasuma waadubbisuu fi barreessuu hin dandeenye ta’ee Qur’aana sadarkaa dandeettii ilma namaatii olii eessaa fiduu danda’aa? Osoo Qur’aana kana Muhammad(nagahaa fi rahmanni isaan irratti haajiraatu) ufirraa uumu taatee, silaa waa’ee jiruu hawaasa biyya baadiyaa, jiruu gandaa, kan kana fakkaatan haasawaa ture. Jiruun isaa waan haala kana fakkaatuuf kana dubbataa ture silaa..Ammas sadarkaan isaa silaa wanti inni haasawuu ture waa’ee hoolaa re’ee, waa’ee, gaalaa, waa’ee fardaa, waa’ee gosoota arabaa hawaasa yeroo sanatti rakkoo roobaa ynk bishaanii irraa haasawaa ture. Maaliidhaaf yoo jenne, yeroo sanatti jiruun isaanii kana fakkaataa ture.
Namni Qur’aana dubbisu faallaa yaada kanaa ta’uu hubata…! Ammas namni Qur’aana dubbisu sadarkaan Qur’aana kanaa dalagaa namtolcheetii oltahuu isaa hubata, seer-lugni isaa sadarkaa guddaa kan tahe, kan akkaan ifaa tahe ta’uu hubata.
Walumaagalatti Qur’aanni waa’ee jiruu tanaa gama hundaan gadifageenyaan qo’ata, waa’ee jiruu hawaasaa, waa,ee maatii, haala gamtaa fi haala adda addummaa kan gadi fageenyaan qoratuu dha. Qur’aanni kun waa’ee seera siyaasaatii fi akkasumas waa’ee guddinnaa haala baldhinna taheen qorata. Saayinsii uumamaa, waa’ee fayyaa, saayisii waa’ee hawaa, seenaa adda addaa, fi waa’ee joogiraafii fi kan kana fakkaataniin guutatamee jira.
Waa’ee beekkomsa dubbannee kana hunda haala ifa taheen ibsa, kan yoomillee nama hin hifachiifnee dha. Yeroo kamiiyyuu yoodubbisan akkuma haarayaati.
Seerri Qur’aanaa yoomillee kan yeroodhaa fi bakkaan wajji kan deemuu dha. Haala jijjiiramaa fi guddinna yeroo wajjiin kan deemuu dha. Qur’aanni keeyyatoonni isaa yoomillee walhinfaallessani, yaanni isaanii kan walgitanii dha!
Qur’aanni haalli isa adda godhu yoomillee wal-hinfaallessu, haalli kun yeroo jelqaba Muhaammadiin (nagahaa fi rahmanni isaan irratti haabu’u) irratti bu’u waggoota 23 (digdamii sadii) keessatti sadarkaa sadarkaan tasuma osoo wal hin faallessin kan turee dha. Haalli kun kan nuhubachiisu; yoomillee dalagaa ilma namaa tahuu dhabuu isaa garsiisa! Waggoota 23 keessatti sadarkaa sadarkaan bu’uun isaa haalaa fi barbaadina ilma namaa kan guutee dha. Osoo Qur’aanni kuni dalagaa ilma namaa taatee kitaaba tokkicha yeroo tokko keessatti kan itti keennamee yaanni isaa haqa jirtuun faallaa ta’aa ture. Kanaafuu, Rabbiin ilma namaatii garaalaafuu dhaa jecha haajaa isaanii irratti hundaa’ee wagoota 23 keessatti kan raawwatee dha.
Qur’aanni dandeettii ilma namaatii olta’uu dhaan gosa Arabaa Qureeyshii fi Araba cufa, akkasumas addunyaa hunda qormaata guddaa isaan gochuu dhaan isaan yeroo dheeraadhaaf kan Qur’aana fakkaatu akka uuman gaafatanii gonkumaa uumuu hin dandeenye. Tarii suuraa (boqonnaa) Qur’aanaa tokko tasuma uumuu hin dandeenye.
Jaarraa 14fiif ilmi namaa gonkuma Aayata( keeyyata) tokko uumuu hin dandeenye. Hanga har’aatti ilmi namaa cufti chaalenjii (qormaata) godhamaa jira, hanga guyyaa quyaamaatti namuu gonkuma uumuu hin danda’an.
Rabbiin guddaan Qur’aana isaa keessatti akkana jedha: “
{قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَن يَأْتُواْ بِمِثْلِ هَـذَا الْقُرْآنِ لاَ يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً }الإسراء88.
Hiikkaan isaa akkana: “ Osoo ilmaan namaatii fi Jinnoonnillee Qur’aana kana kan fakkaatu fiduudhaaf walitti qabamanii, gonkumaa kan Qur’aana kana fakkaatu fiduu hin danda’an, osoo walillee gargaaranii !. Suuraa Al_Israa’a 88
Qur’aana jaalachuu fi itti amanuun akkasumas miirri namaa ittiin dammaquun waan uumamaan jiruu dha. Kana kan tahe yeroo Ergamaan Rabbii Muhaammad (nagahaa fi rahmanni Rabbii isaan irratti haajiraatu) jiran qofa osoo hin taane hanga har’aan tanaatti ummanni islaamaa itti amananii haala bareedaan simatanii jiru, kana kan godhan Muslima qofa osoo hin taane namoota birootiinis waan raawwatee dha. Haala kana kan isaan simannaa gaarii akka godhaniif isaan taasise haqa Qur’aanni qabutu kana isaan godhe. Irra hedduun namoota kanaa hortee arabaa osoo hin taane mislimoottan birooti.
Tarii, jaalalli garmalee dhalli namaa Qur’aanaaf qabu seenaa ilma namaa keessatti gonkumaa kitaabni tokkos baldhinnaan akkanatti kan jaalatame seenaa ilma namaa keessatti raawwatamee jiraa?
Qur’aanni kun kan Muhaammad (nagahaa fi rahmanni Rabbii isaan irratti haajiraatu) ufii isaatii uume osoo hin taane: Rabbii Guddaa irraa kan dhufe ta’uu isaa ragaawwan ifaan ifatti haalaan ibsan akka armaan gadii muraasa keessaa haa’ilaalluu:
1: Osoo Qur’aanni kun Muhaammadiin ( NRIH) irraa dhufe taatee akkamitti Aayatoonni (Keeyyatooni) Qur’aanaa waa’ee isa sodaachisuu, waa’ee isa adabuu, yeroo Muhaammad (nagahaa fi rahmanni isaan irratti haabu’u) wanta dhugaa hin taane dubbate akka adabamu keeyyatoonni hedduun akeekkachiisa (adaba) cimaa akka itti kennamu isa seeru. Ragaan waan amma dubbannee kana fakkaata: “ \
{ ولو تقول علينا بعض الأقاويل لأخذنا منه باليمين ثم لقطعنا منه الوتين فما منكم من أحد عنه حاجزين } سورة الحاقة ، من الآية 44-47
Hiikkaan isaa akkana, Rabbiin akki jedhu: “Osoo Muhaammad (nagahaa fi Rahmanni isaan irratti haajiraatu) kijiba muraasa nurratti dubbatee, silaa humna cimaadhaan isa qabne, ykn harka mirgaa keenyaan isa qabne.., silaa hidda amaa jedhamu irraa kunne, .Tokkoon namaayyuu irraa nudhoogguu hin danda’u.”
- قال تعالى : {وَكَذَلِكَ أَنْزَلْنَاهُ حُكْمًا عَرَبِيًّا وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ بَعْدَ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا وَاقٍ } [الرعد: 37]
Hiikkaan isaa, Rabbiin oltahe akkana jedha: “Qur’aana kana Murtii ifa galaa afaan arabiffaa kan ta’een buufne; yaa Muhammad(nagahaafi rahmanni isaan irratti haajiraatu) yoo Qur’aana beekkomsa kana dhiiftee fedhii isaanii hordofte, Rabbiin biraa nama siiftumsuu fi sitiksu gonkumaa hin argattu.” Suuraa Ra’d 37
Mee dhugaa haadubbannuu, osoo Qur’aanni kun Muhaammadiin (nagahaa fi rahmanni isaan irratti haabu’u) irraa dhufe ta’ee jechoota akkanatti isa seeru ykn haala cimaadhaan isa sodaachisu silaa nidhiisaa laata?
Ammas mee haahubannuu, adabbii garmalee ciccimaa kana:
Rabbiin oltahe akkana jedha:
قال الله في القرآن :{وَإِن كَادُواْ لَيَفْتِنُونَكَ عَنِ الَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ لِتفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهُ وَإِذاً لاَّتَّخَذُوكَ خَلِيلاً . وَلَوْلاَ أَن ثَبَّتْنَاكَ لَقَدْ كِدتَّ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْئاً قَلِيلاً .إِذاً لَّأَذَقْنَاكَ ضِعْفَ الْحَيَاةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ ثُمَّ لاَ تَجِدُ لَكَ عَلَيْنَا نَصِيراً }الإسراء من الآية 73- 75
Hiikkaan kanaa: “Sitti malanii jiru akka Qur’aana kana malee kijiba biroo uumtee wanta Rabbiin hin buusne dubbattu; yoo kana isaanii guutte jaalallee cimaa sigodhatu. Osoo cimina siif kennuu baannee, silaa suutuma suutaan fedhii isaaniitti dabdaa ture. Osoo fedhii isaanii raawwattee, silaa jiruu fi du’attis dachaa dachaa si’adabnaa ture.” Al-Israa’a 73-75
Mee osoo Qur’aanni kun isarraa tahee wantoota akkanaa kana Qur’aana keessatti ni dhiisaa?!
Ammas yoo kan Muhaammad ergama kana akkamalutti hin geessine taate akeekkachiisni cimaan itti kennamee jira :
قال الله في القرآن : {يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ }المائدة67
Hiikkaan isaa, Rabbiin oltahe akkana jedha: “Yaa Ergamaa hoo! Qur’aana Rabbii kee irraa sitti buufame kana ilma namaatti geessi. Yoo kana kan hin raawwanne taate, ergaa isaa raawwattee hin jirtu. Rabbiin hammeenya ilmaan namaa irraa sitiksa. Rabbiin tuuta jallatte hin qajeelchu.” Maa’idah 67
Hubadhaa! Osoo Qur’aanni kun Muhaammad irraa dhufee, tarii keeyyatoota isa akeekkachiisan kana ni dhiisaa turee?!
قال الله في القرآن : { عبس وتولى . أن جاءه الأعمى . وما يدريك لعله يزكى .أو يذكر فتنفعه الذكرى .}سورة عبس ، من الآية 1-4.
Hiikkaan isaa akka armaan gadii kana:
Rabbiin oltahe akkana jedha :” Fuula hammeesse, fuula guuree cinaa gale, jelaa didee duuyda gale.(2) Ballichi itti dhufnaan jelaa dide.(3) Odoo qajeelee beeytaa, odoo qulqullaayee beeytaa namni ati irraa duuyda galtu kun?. (4) Yookaan yaadannoo argatee yaadannoon tun isa fayyaddee bu’aa isaa argamsiiftuu beeytaa?”
Qur’aana keessatti wanta Rasuulli Rabbii dhoffatee namuu itti hin beeyne , waa’ee seenaa akkaataa sababa isaan Zeeynab bint Jahshiin itti fuudhan Qur’aanni icciitii isaanii ifa baase…
قال الله في القرآن : {وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللَّهَ وَتُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اللَّهُ مُبْدِيهِ وَتَخْشَى النَّاسَ وَاللَّهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَاهُ فَلَمَّا قَضَى زَيْدٌ مِّنْهَا وَطَراً زَوَّجْنَاكَهَا لِكَيْ لَا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْوَاجِ أَدْعِيَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَراً وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولاً }الأحزاب37
Hiikkaan isaa akka armaan gadii kana taha:
Rabbiin guddaan akkana jedha : “ Yaadadhu, yeroo ati jettu ; nama Nuti toltuu oolleef, kan atis toltuu oolteef: “Haadha mana keetiitiin gargar hin bahin qabadhu, Rabbii kee sodhaadhu” jettuun . Garuu, icciitii iti dhoksite Rabbiin ifa baasa. Ati nama qaanfattee jaalala isii qabdu dhoksite. Rabbiin qaanfatutu (sodaachutu) kan namiituu irra caala. Zeeydi haadha mana isaa fedhii isaatiin gargarbahee (xalaaqee) raawwannaaan isii sifuusisiifne, Kana kan gooneef, warroonni Mu’mintootaa kan biroollee booda kanaa dilii akka hin qabaanne; waa’ee haadha mana ilmaan guddifachaa isaanii yeroo ilmaan guddifachaa fedhii isaaniitiin haadha mana isaanii gadi dhiisan, booda sanaa dubartoota sana fuudhuun dilii hin qabu.” Al-Ahzaab 37
Walumaa galatti Qur’aanni waa’ee Ergamaa Rabbii dirqama isaanii akka bahan kan murteessuu fi, akkasumas barbaachisummaa ergama haqaa kana geessuun, ammas, Ergamaan Rabbii ilma namaa tahuu isaa mirkaneessuun, kan gonkumaa dandeettii ilma namaa dararuu fi fayyaduus ufii isaatii hin qabne tahuu, kan tasumaa, ergama isaa kana keessatti mindaa tokko hin barbaanne, kan ammas ol’aantummaa tokkos gonkumaa hin barbaanne tahuu isaa murteessuun Qur’aanaa raga guddaa ta’uu isaa muldhisa. Ragaaleen kunniin Qur’aanni Muhaammadiin(NRIH) irraa akka hin taane mirkaneessa . Rabbiin guddaatu Qur’aana kana Muhaammadiin (NRIH) irratti buuse.
Mee nawajjiin yeroo tokko haahubannuu!
Haasofni Qur’aanaa kan akeeku waa’ee dirqama ga’ee Ergamaan Rabbii ilma namaa irratti qabu fi dhala nama tahuu isaa mirkaneessa.
{قُل لاَّ أَقُولُ لَكُمْ عِندِي خَزَآئِنُ اللّهِ وَلا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ إِنْ أَتَّبِعُ إِلاَّ مَا يُوحَى إِلَيَّ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَفَلاَ تَتَفَكَّرُونَ }الأنعام50.
{قُل لاَّ أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَلاَ ضَرّاً إِلاَّ مَا شَاء اللّهُ وَلَوْ كُنتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لاَسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ إِنْ أَنَاْ إِلاَّ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ }الأعراف188.
{قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعاً الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لا إِلَـهَ إِلاَّ هُوَ يُحْيِـي وَيُمِيتُ فَآمِنُواْ بِاللّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ }الأعراف158.
{قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِن كُنتُمْ فِي شَكٍّ مِّن دِينِي فَلاَ أَعْبُدُ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ وَلَـكِنْ أَعْبُدُ اللّهَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ }يونس104
Hiikkaan keeyyatoota armaan olii akka armaan gadii kana taha:
Qur’aanni Mahaammadiin (nagahaa fi rahmanni isaan irratti haabu’u) kan ajaje wanta isarratti bu’e qofa akka hordofu murteessa.
- Rabbiin oltahe akkana jedha: “Yaa Muhaammad! Ilmaan namaatiin akki jettu; Hireen (Kaazinaan) Rabbii harka kiyya hin jirtu, beekkomsa fagoodhaallee hin beeku, ani Malaa’ikaadhaallee miti; wanta Rabbii koo irraa natty buufame qofa hordofa jedhiin, Ammas akki jettuun: Tarii, namni ijaan hin garre kan ijaan arguun walqixaa?! Sila xiinxallaa sammuu hin qabdanii?” Al-An’aam :50
- Rabbiin oltahe akkana jedha: “Yaa Muhammad! Akkana jedhiin: ani ufiikiyyaafuu waan nafayyaduu fi waan nadararu fedhii Rabbiitiin malee qabaachuu hin danda’u, osoo waan fagoo beeku taatee silaa waan nafayyadu qofa walitti qabadhe, silaa hammeenyi tokkos nantuqxu. Ani garuu; nama Rabbitti amanae hammeenya irraa nama seeruu fi nama toltutti nama ajaju qofaa dha jedhiin.” Al-A’raaf :188
- Rabbiin oltahe akkana jedha: “Yaa Muhammad! Akki jettuun : yaa ilmaan namaa! ani Ergamaa Rabbiiti kan isin cufatti ergamee jira. Inni na’erge Gooftaa Samiiwwanii fi Dachee dhuunfatuudha, Isaan ala gabbaramaan haqaa hin jiru, kan jiraachisuu fi ajjeesus isuma qofa, kanaafuu, Rabbii fi Ergamaa isaatti amanaa , Ergamaan isaa kan dubbisuu fi barreessus hin dandeenye, isa Rabbii fi jechoota isaatitti amanuu dha. Akka Rabbiin isin qajeelchu Ergamaa isaa hordofaa jedhiin.” Al-A’raaf :158
Rabbiin oltahe akkana jedha: “Yaa Muhammad! Ilmaan namaatiin akki jettu: Yaa ilmaan namaa yeroo amantii kiyya irraa shakkii (mamaa) qabaattan; kanaafuu, ani wantoota isin Rabbii gaditti gabbartan hin gabbaru, garuu; kan gabbaru Rabbii guddaa isin ajjeesuu dha. Ani kan dirqama natti taasifame namoota Rabbitti amanan irraa tahuu dha.” Yuunus :104
- - {وَاتَّبِعْ مَا يُوحَى إِلَيْكَ وَاصْبِرْ حَتَّىَ يَحْكُمَ اللّهُ وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ }يونس109.
- {ثُمَّ جَعَلْنَاكَ عَلَى شَرِيعَةٍ مِّنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْهَا وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاء الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ }الجاثية18.
Hiikkaan keeyyatoota armaan olii akka armaan gadii kana fakkaata:
-
Rabbiin oltahe akkana jedha : “Yaa Muhaammad! Waan Nuti sirratti buufne hordofi, warroota sikijibsiise hanga Rabbiin murtii isaan irratti murteessutti obsi.” Yuunus :109
Ammas Rabbiin oltahe akkana jedha:” Yaa Muhammad! Seera Murtii Sharii’aa karaa guutuu siif goonee jirra, kanaafuu, seera sharii’aa kanaan buli. Fedhii warra waa hin beeknee hin hordofin.” Al-Jaasiyah :18
-
3- Qur’aanni Muhaammadiin (nagahaa fi rahmanni Rabbii isarratti haabu’u) akka haqa Diinii Rabbii kan Qur’aanni itti yaame irra gadi dhaabbatu murteessee jira.
- فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَن تَابَ مَعَكَ وَلاَ تَطْغَوْاْ إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ }هود112.
- {فَلِذَلِكَ فَادْعُ وَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءهُمْ وَقُلْ آمَنتُ بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِن كِتَابٍ وَأُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَيْنَكُمُ اللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ لَنَا أَعْمَالُنَا وَلَكُمْ أَعْمَالُكُمْ لَا حُجَّةَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ اللَّهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ }الشورى15.قُلْ أَغَيْرَ اللّهِ أَتَّخِذُ وَلِيّاً فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلاَ يُطْعَمُ قُلْ إِنِّيَ أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَلاَ تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكَينَ *قُلْ إِنِّيَ أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ }الأنعام14-15
Hiikkaan isaa akkana:
Rabbiin oltahe akkana jedha: “Yaa Muhammad! Warroota Rabbitti yagutoomsaniin akki jettu: Tarii, Rabbii gaditti nama biroo kan itti gargaarsifadhu godhaa?! Rabbiin bar Isa samiiwwanii fi Dachee uumeedhaa, kan nama nyaachisu (kan hiree hundaafuu hiru) kan eenyullee isa hin nyaachisnee dha. Ammas akki jettuun : ani Rabbiin koo eenyuunuu dura akka isaa bulu (masakamu) ajajamee jira, ammas warroota Rabbitti yagutoomsan irra akka hin taane seeramee jira. Yoo murtii Rabbii kootii dide guyyaa Qiyaamaa adabbii guddaan natuquu soda dha jedhiini.” Al-An’aam : 14-15
5- Qur’aanni Nabi Mahaammadiin (nagahaa fi rahamanni Rabbii isaan irratti haajiraatu) akka hordoftoota isaa warra Rabbitti amanan wajjiin akka deemu ykn isaan wajjiin obsa godhatu ajajee jira……
- {وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَن ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطاً }الكهف28.
Hiikkaan isaa akkana:
Rabbiin guddaan akkana jedha: “ Yaa Ergamaa koo! Warroota rabbi isaaniititti amananii ganamaa galgala Rabbii isaanii kadhatan wajjiin obsi, isaan fuula Rabbii barbaadu. Jiruu Addunyaa dhaa jecha gonkuma isaan bira hin dabrin (Sababa hiyyummaa isaaniitii jecha isaan hin gatin). Nama qalbiin isaa Nuyaadachuu irraa cufamte jela hin deemin( isa ee jettee jela hin deemin), inni kan fedhii isaa qofaa hordofu, kan haalli (dhimmi) isaa bade.”
Hubachiisa! Jechoonni (keeyyatoonni) garmalee Muhaammadiin (nagahaa fi Rahmanni Rabbii isa irratti haajiraatu) akeekkachiisan ykn hedduu adabbii cimaan isa akeekkachiisan cuftuu Qur’aanni kun ragaa guddaa Rabbiin irraa tahe kan agarsiisanii dha.
Qur’aanni jecha Rabbii Guddaa tahuu wantoota ragaa bahan keessaa; Ragaalee ciccimoo sammuu ilma namaatiin irra gahaman, kan meeshaa ammayyaatiin dhugaan isaanii murtaahe mee haalaalluu…..
Kitaabban kamiiyyuu kan addunyaa kana keesssattti argaman kan dogongora irraa walaba tahe gonkumaa hin jiru. Ammoo, Qur’aanni tasuma kitaabban kanneeniin wal hin fakkaatu. Dhugaan Qur’aanaa karaalee adda addaatiin kan murtaahee dha. Waa’ee ummattoota dabranii kan kitaabni tokkolleen hin dubbatin, Qur’aanni ifaan ifatti seenaan isaanii baldhinaan kan himameedha. Kan yoomillee seenaan tokko bakkaa fi yeroo dhaan wal hin dhabneedha. Seenaan kunniin kan Jaarraalee kumaatamaan kan laakkawamanii dha.
Sadarkaan Seer-Lugaa afaan Arabiffaa kan Qur’aanni waa’ee Saayinsii Ammayyaa ilaalchisee ittiin dubbate hedduu waan nama dinquu dha.
Qur’aanni waa’ee Saayinsii Ammayyaa kan bara dhihoo kana beekkomsi namaa meeshaa ammayyaatiin gargaaramuu dhan haqa Qur’aanni Jaarraalee kudha afuriin dura dubbate har’aan tana beekkomsaan irra gahamee jira. Kun waan raajiidha! Dandeettiin Saayinsiin Ammayyaa irra gahe kun kan ifa tahe baruma dhihoo kana, Qur’aanni immoo wantoota kana kan sammuun ilmaan namaa tasumaa yaaddee hin turre haasawee jira. Tarii, Muhaammadiin (nagahaa fi rahmanni Rabbii isaan irratti haajiraatu) eenyutu icciitii kana cufa isaan barsiise laataa? Osoo Qur’aaanni beekkomsa ilma namaa tahe taatee yeroo ilmi namaa dandeettii saayinsii ammayyaa hin qabaannetti haala nama dinqisiisuun ifaan ifatti saaxilee jira. Kanaafuu, haqa kana osoo hin dabsine , Qur’aana kana kan buuse Isa waan hunda kalaqe ta’uu kan mirkaneessuu dha.
Fakkeenyota armaan olii keessaa mee Muraasa haalaalluu:
أ- قال الله في القرآن :{اللّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّمَاوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا .. }الرعد2
Hiikkaan isaa:
A: Rabbiin oltahe akkana jedha: “ Allaahaan Bar, Isa Samiiwwan utubaa tookko malee kan ija keessaniin agartan dhaabee dha.” Ar-R’ad :2
Keeyyanni tuni sadarkaa beekkomsa ummatoota dabraniitiin kan walgittuu dha. Ummanni duraanii yeroo ija isaaniitiin Hawaa (Samii) ol ilaalan wanti isaan argan; wantoota akka Aduu, Ji’a fi Urjiiwwan adda addaa kan Hawaa utubaa tokkoon malee dhaabatte ta’uu isaa argu. Dhalli ilma namaa kan ammayyaa wanti isaan irra gahan; Hawaa (Samii) garmalee kan dhumti isii hin beekkamne yeroo ilaalani hiikkaa keeyyata waa’ee Samiin utubaa tokkoon malee dhaabbachuu dandeesse ta’uu isii, Kan utubicha kana ijaan arguu hin dandeenye ta’uu isaa mirkaneesa. Humni cimaan afaan Arabiffaatiin Jaazibiyyaa jedhamuun kan ijaan arguu hin dandeenyeen Hawaan (Samiin) dhaabbttee dha ta’uu isaa mirkaneessu.
ب- جاء في القرآن عن الشمس والنجوم: {.. وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ }يس40
B; Qur’aana Keessatti waa’ee Aduu fi Urjiiwwanii akkana kan jedhutu jira:
Rabbiin Oltahe akkana jedha: “ Cufti (hundi) isaaniituu Orbiitii isaanii irra deddeebi’u.” Yaasiin : 40
Yeroo Durii ilmi namaa gara Hawaa (Samii) ol ilaalu Urjiiwwan adda addaa kan bakka tokko irraa gara bakka biroo waan deemtu kan fakkaattu ta’uu isii argan. Kanaafuu, Keeyyanni armaan olii hedduu isaan akka dhala ilma namaa kan ammayyaatitti hin dinqisiifne. Jechi akkaan hubannaa miira namaa garmalee dinqisiisu jecha ‘Orbiitii Isaanii irra deddeebi’u’ kan jedhuu dha. Kan nama dinqisiisu Qorannaan Ammayyaa haqa kana kan irra gahe yeroma dhihoo kana. Kanaan ol jechi gadi fageenyaan nama dinqisiisi waan jiru hin fakkaatu. Orbiitii isaanii irra deddeebi’uudhaan uumaa garmalee nama dinqu ta’uu isaa irra gahamee jira.
ج- وجاء في القرآن الكريم عن الليل والنهار:{..يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثاً ..}الأعراف54
Hiikkaan isaa akka armaan gadii kana fakkaata:
Qur’aana kabajamaa keessatti waa’ee Halkanii fi Guyyaa ilaalchisee Rabbiin akkana Jedha: “Rabbiin dukkana halkanii ifa guyyaatiin adeemsisa, ifa guyyaatis dukkana halkaniitiin adeemsisa, Lacheenuu saffisaan walbarbaadu.” Al-A’raaf : 54
Keeyyanni tuni dhala namaa kan duriitiif wanti ibsitu, icciitii halkanii fi guyyaan akkaan yeroo isaanii murtaaheen eeggatanii waljijjiiruu dandeettii muldhisuudah. Garuu; ilma namaa kan ammayyaatiif wanti keeyyanni tun ammatte (hammatte) naannawa dacheen orbiitii isii irratti raawwattuu dha ta’uu garsiisa. Naannawa dacheen Orbiitii isii irratti gootutu halkanii fi guyyaa uuma jechuu dha. Wantoota yeroo ammayyaatti dhalli namaa arge keessaa namni yeroo jelqabaafi Hawaa keessa balali’e dhalataa nama biyya Ruusiyaa Yuurii Gaagaarii jedhamu ragaaleen yeroo sanatti inni arge keessaa dukkanaa fi ifni saffisaan akka waljijjiiru ta’uu isaa mirkaneessee jira. Kana kan taasise naannawiinsa Dacheen orbiitii isii irratti gootuu dha.
Yaada kana irratti ragaalee adda addaa hedduutu Qur’aana keesa jira.
- ومن إعجاز القرآن ما جاء في قوله تعالى : {بَلَى قَادِرِينَ عَلَى أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُ }القيامة4
Hiikkaan isaa akka armaan gadii kana fakkaata:
Rabbiin oltahe akkana jedha: “Dhugaa caafii qubbiiniituu uumuu dandeenyee jirra.” Al-Qiyaamah :4
Gaafiin ufgaafannu: Maaliif Rabbiin caafii qubbiinii asitti maqaa dhahee? Icciitiin qubbiinii wanta raajii dha! Uumama dhala namaa keessatti namni tokkollee kan birootiin adda kan bahu Qubaan.! Saayinsiin Ammayyaa kan irra gahe jecha ‘Finger Print’ ykn ashaaraa qubaa kan jedhamu dalaguudhaan waan Qur’aanni Jaarraa 14 dura dubbate har’aan tana meeshaa Ammayyaatiin mirkaneessee jira. Jaarraalee hedduun dura wanti kuni kan beekkamuu miti, inumaayyuu; bara Ergamaa Rabbiitittuu kan beekamuu miti. Waan nama dinquu dha!
Kanaafuu, Muhammad (nagahaa fi rahmanni Rabbii isaan irratti haajiraatu) Qur’aana kana kan fide Rabbiin irraa tahuu isaati kan mirkaneesu
Mata duree irratti akka ibsinetti Muslimtoonni Icciitii ykn sadarkaa Qur’aanaa keessa hangi hubatani waan salphaadha. Akka Qur’aanni jecha Rabbii ta’e amananii jiran.
Kanaan booda mee Ragaalee ifa tahan tokko tokko haahubannuu:
1: Qur’aanni kabajamaan waa’ee fuuldura ta’uuf deemu (Beekkomsa ilmi namaa beekuu hin dandeenye) beekkomsa fagoo, mee ragaalee lama gurguddoo haadubbannuu:
A: Qur’aanni waa’ee abbeeraa Nabi Muhaammadii kan Abuu Lahab jedhamu kan dubbate ‘ namtichi kun gonkumaa akka hin amanne, ammas karaa jallinnaa irratti akka du’u gabaasee jira. Boqonnaan Qur’aanaa kan waa’ee Abuu Lahabii dubbatti kan buute osoo namtichi kuni nabseedhaan jiru kan buutee dha. Ammas Abuu Lahab gurra isaatiin kan dhagahee mirkaneeffatee dha, Kanumaan wajjiinuu tasuma namtichi kun ni amana jedhee mormee hin jiru, osomaa dharaanillee Qur’aana kijibsiisuudhaaf amane jedhu taateellee.!!
B: Waa’een biro kan Inni waan fagoo dubbate; waa’ee Empaayera Roomaa kan Empaayera Pershiyaanotaan injifataman tahuu isaanii. Boodallee Empaayerri Roomaa Empaayera Pershiyaa akka injifatani Qur’aanni dubbatee jira. Yeroo keeyyanni waan kana dubbattu buute sanatti Hordoftoonni Nabi Muhaammad ummatoota hin amanin akka akka Qur’aanatti amanan ragaalee kanneen fakkaataniin gorsaa turan. Booda kanaa akkuma Rabbiin guddaan Qur’aana isaa keessatti dubbatetti mootummoonni Roomaa mootummoota Pershiyaa injifatuun isaanii mirkanaayeera. Kuni Qur’aanni jecha rabbi guddaa tahuu isaa ragaalee ciccimoo keessaa isa tokkoo dha.!!
2: Qur’aanni waa’ee ummatoota daabranii hedduu dubbata, keessattuu bara Nabi Muhaammad ergaman keessatti garmalee ummanni Madiinaa ragaa adda addaatiin Qur’aana akka mirkaneeffachuu barbaadan waan tureef, yeroo kanatti Ummanni Yahuudaa naannoo Madiinaa kan jiraataa turan haqa isaan dhoksan Qur’aanni ifa isaan baasuudhaan saaxileessaa tureera. Keessattuu haqa waa’ee Nabiyyii Rabbii kan tahe Iisaa dhoksuu isaaniitiin. Fannifame jedhanii yeroo dheeraadhaaf gabaasa kijibaa babaldhisaa turuu, akkasumas inni Gooftaa Keenya jechuudhaan wanta inni haqa hingodhanne kan itti dubbatan hedduu dha. Gariin isaanii Iisaan nama Sihrii dalaguu dha jedhu. Waa’ee Nabiyyii kan ta’e Suleeymaan kan jedhamuunis Saahira (nama sihrii dalagu ) jedhaanii turan. Kijiba isaan uuman kana hunda Qur’aanni garmalee isaan saaxilee jira!
Qur’aanni waa’ee Anbiyoota Rabbii heddumminnaan dubbata, yeroo Nabi Muhaammad jiran keessatti ummatootni Yahuudaa kan Qur’aana gurra isaaniitiin dhagahaa turan, keessattuu Seenaa Nabiyyii Rabbii kan tahe Muusaa akkaan ibsa. Ummanni Yahuudaadhaa dhugaa jirtu waa’ee Nabiyyii isaanii Muusaa Qur’aanni ibsu kana raajii isaanitti tahuudhaan tasuma Qur’aanni nikijiba hin jenne. Seenaa haqaa kanniin namni tokkolleen isaan keessaa kan morme hin jiru. Garuu; osoo haqa jirtu beekan itti hin amanne.
3: Qur’aanni sadarkaa namuu dalaguu hin dandeenyeen kan dhufee dha. Kan jechoonni isaa wal hin faallessinee dha, kan seeraa fi heerri isaa gonkumaa wal hin dhabnee dha. Gariin isaanii kan biro kan jabeessanii dha. Osoo dalagaa nama Rabbiin alaa taateetii silaa waldhabbiinii fi walfaallessuun hedduu isa keessattii argamaa ture. Silaa gariin isaanii garii isaanii dogongora jiru wal saaxileessaa ture. Garuu, Qur’aanni wantoota kana irraa walabaa kan isa godhuu dha.
قال تعالى :{أَفَلاَ يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ اللّهِ لَوَجَدُواْ فِيهِ اخْتِلاَفاً كَثِيراً }[ سورة النساء الآية : 82 (6
Hiikkaan isaa akkana:
Rabbiin oltahe akkana jedha: “Sila waa’ee Qur’aanaa kana hin hubatanii?!!Osoo Qur’aanni kun kan Rabbiin ala nama biroo irraa dhufe taatee, silaa waldhabbiin (walfaallessuun) hedduun keessatti argamaa ture.”
4: Rabbiin Guddaan Qur’aana kana Ufii Isaatii isa tiksuudhaaf waadaa seenee jira, Waadaan Rabbiin seene Qur’aana kana gokuma akka hin jijjiiramne, wanti tokkos akka keessaa hin banne, wanti tokkos bakka isaa akka hin buune tiksee jira. Ragaan kanaa: Addunyaa kana keessatti Jaarraalee meeqaaf Muslimtoonni addunyaa kana keessatti argaman hundi Qur’aanuma tokko kan afaan tokko ta’een hanga guyyaa har’aa dubbisaa jiru. Addunyaa kana keesa yoodeemte, eessattuu kan argitu Qur’aanuma tokko. Biyya Chaayinaattis, biyya Hindiitis biyyoota Awrooppaatis, biyyoota Afrikaatis, Muslimni biyya Faarisiitis Qur’aanuma gosa tokkoo dubbisu Kunu raga guddaa Qur’aanni kun qabuudha.
5: Qur’aanni kun sammuu ykn qoma ilma namaatiim kan kuufamu ta’uu isaa haala salphaadhaan osoo natty hin ulfaanne kan baratamuudha, Bira dabree, warroota afaan biroo dubbataniifillee kan hiikkaa afaan Arabiffaa osoo hin beekne kan sammutti qabatan hedduu dha.
Yaa nama haqa barbaadu….!
Qur’aanni kun sadarkaa Ummata Arabaa kan seer-lugaa afaaniitiinii fi ifaan ifatti icciitii afaanii beekan hedduu raajii isaan gidheera. Raajeffannaan isaan Qur’aanaaf qaban kun sadarkaa dhageeffachuu bira kutee hanga gadi fageenyaan qoratan gahee jira. Ufii isaaniitiin gaafii adda addaa walgaafachuudhaan barachaa turaniiru. Kuni hundi kan tahe keessattuu bara Nabi Muhaammadi ergame keessatti ummanni kaafiraa kan Rabbiin dide haala nama dnqisiisuun kan taasisaa turanii dha. Kun kan nuhubachiisu Qur’aanni kun sadarkaa garmalee cimaa adda isa godhu qabaachuu isaati.
Ragaalee armaan olitti dubbatamaniif kan ragaa muraasa ta’u Namoota Gurguddaa Gosa Qureeshii kan ta’an 3 (sadii) maa akka fakkeenyaatti haakaasnuu: Isaan kunniin maqaan isaanii: Abuu Sufyaan Ibnu Harbi, Abuu Jahli Ibnu Hishaamii fi Akhnas Ibnu Shariif nama jedhamanii dha.
Seenaan isaanii akka armaan gadii fakkaata:
Jarreen kun sadeen Qur’aanni Raajii cimaa itti tahuudhaan namuu garmalee dinqisiifatuudhaan waldhokatanii halkan halkan yeroo Nabiyyiin Rabbii salaata isaanii sagadan dhokatanii dhageeffatu. Namuu ganama ganama yeroo dhokatee gara mana ufiitti deebi’u karaa irratti akka tasaa wal argu. Waan raajiiti! Namuu wal ajiifatutti seena. Wanni waliin jedhan “namoonni wallaalaan keenya waan nuti dalagnu kana yoo nutti beekan Muhaammadiin hordofuu danda’ani” jechuudhaan wal makaraarsu. Kan kana isaan godhe Qur’aanni garmalee isaan hubatuudhaan icciittii isaanii kan isaan osoo beekan dhoksan dhugaan haqa baasti.
Booda garuu: namuu waadaa walii seenuudhaan lammata itti deebinee waan akkanaa hin raawwannu jechuudhaan walii galu, haata’u malee, guyyoottan biroollee akkuma kanatti saaxilfamu.
Dhugaa jirtu yoo dubbanne kan sadarkaa kanaan isaan gahe Qur’aanni dandeettii ilma namaatii oltahuu isaa garmalee dinqii tahuu isaattu kanaan isaan gahe.
Haala kanaan osoo jiran guyyaa tokko jarreen sadeen waliin taa’anii isaan keessaaa Al Akhnas Ibni Shariif kan Jedhamu jarreen lamaan akki jedhee gaafate: “ Mee Muhaammadiin irraa wanti dhageettan maalii? Jedheen gaafannaan. Abuu Jahl akki jedhe, “maal dhageettee! Jedhee raajeffatuun gaafannaan, Aknas Ibni Shariif akkana jedhee dubbate,” Nuti bar waa’ee isaa keessatti gosa Abdu Manaafiitiin (gosa Qureeshiitiin ) waldhabnee, nuti garuu, yoomuu akka isaanii Ergamaan gosa isaanii waan ta’eef, kanaan nucaalu.” Jedhuun waangaraa isaa jiru ifa ufgodhuun haqa jirtu baasuun ufsaaxila.
Jarreenis wanti jedhanii deebisaniif, “ Gosti Qureesh Nabiyyii Wahyiin Samiidhaa itti bu’u qabdi eenyutu isiin walgita” jechuudhaan haqa jiru baasu.
Ragaaleen Qur’aanni dhugaa Rabbii ta’uu ibsan keessaa tokko , gosti Arabaa walgahanii nama kana akkamiin waamicha inni tokkummaa Rabbii jedhee nuyaamu kana karaan isa ittiin dhaabnu mala nuufbarbaadaa jechuudhaan walmari’atu. Namni tokko kan maqaan isaa Utbaa ibni Rabii’ah Jedhamu kan akkaan mormaa ta’e tokko gosoota kana keessaa ka’uudhaan mala ittiin Muhaammadiin (nagahaa fi Rahmanni isaan irratti haajiraatu) dhaabnu jedhanii bakka bu’aa ummata kanaa ta’ee yaada kana Mahaammadiin(nagahaa fi rahmanni Rabbii isarratti haajiraatu) akki jedhee yaaada kana itti dhiheesse: “ Yaa Muhaammad waan itti nuyaamtu kana nurraa dhaabi, yoo kan mootummaa barbaaddu taate dura taa’aa keenya sigodhannee, dubartii gosa arabaa keessaa haalaan bareeddu siif kennina, ammas yoo qabeenyas barbaadde qabeenyas siif goona ‘ atummaan waan itti nuyaamtu kanarraa dhaabbadhu” jechuudhaan yaada adda addaa itti kaleessinaan, akki jedhee Nabiyyiin Rabbii deebii isaa deebisa, “ Yaa Abbaa Waliidi xumurtee yaada kee? Jedhuudhaan kabajaan gaafate. Utbaanis ee yaada koo geeffadhe jedheen. Rasuullis Qur’aana itti dubbisuun (qara’uun) deebii deebisaniif. Namtichi Utbaa jedhamu kunis Qur’aanni Ergamaan Rabbii itti dubbise kun hedduu isa hawatee harka isaa dudda duubatti qabachuudhaan yeroo dheeraadhaaf daggeeffataa ture.Rasuullis eerga itti qara’anii booda akki jedhaniin Yaa Abbaa Waliid , waan dhageette dhageette, Kanaan booda murtiin keeti jechuudhaan deebisaniif.
Utbaanis booda kanaa gara warra isa ergateetitti yoo deebi’u wanti jedhani: “ Yaa jarana , Abbaan Waliid fuulli jijjirame maal tahuu isaatii.” waliin jedhani. Innis akki jedhe: “yaa jarana dhugaa wanti dhagahe waan nama dinqisiisu, jiruu kiyya keessatti waan akkanaa tasumaayyuu hin dhageene. Wanti ani dhagahe, walaloollee miti, afaan sihriidhaallee miti, raagaallee miti. Yaa jarana, yaa gosa Qureesh, nama kana dhiisaa tasuma waan inni jedhu isaaf dhiisaa, wanti inni dubbisu seenaa ilma namaa keessatti waan guddaa ta’uuf deema. Kanaafuu, kabajni isaas kabaja keessan yaa Araba. Guddinni isaas guddinna keessani. Gammachuun isaas gammachuu keessani. Jechi inni dubbatu gonkumaa afaan sihriitii mit” Jedhuudhaan deebii isaanii deebisnaan, akki jedhaniin: “ Ee bada Abbaa Waliid! Sillee Sihrii sitti godhatee Muhaammad! Jechuudhaan diddaa isaanii waliigalaan morman.
Walumaa galatti Qur’aanni Kun jecha Rabbii haqaa ta’uu isaa mee ragaalee lamaan armaan gadii kanaan haaxumurruu….
Qur’aanni Kabajamaan dandeettii namuu uumuu hin dandeenye qabaatuu isaa kan ibsan keessaa: Jechootni isaa ifaan ifatti dandeettii ciccimoo namuu uumuu hin dandeenye qabaatuu, hiikkaan isaas, akkasumas Seer-lugni isaa haalaan kan ifaa ta’e tahuu isaa ni mirkaneessa. Fakkeenyaafi Maqaalee Rabbii babbareedoo, uumaa Malaa’ikaa, waa’ee seenaa faffagoo haasawuu isaa , waa’ee beellama guyyaa boodaa haasauu isaa! Kuni hundi uumaa (khalaqa) ilmaan namaatii ol tahuu isaa ibsa.
كما قال تعالى : {وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَـذَا الْقُرْآنِ مِن كُلِّ مَثَلٍ فَأَبَى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلاَّ كُفُوراً }[سورةالإسراء الآية: 89 ] (
Hiikkaan isaa Rabbiin Guddaan akki jedhu:” Dhugamaan Nuti Qur’aana kana keessatti fakkeenyota adda addaa ilmaan namaatiif ifa galchine, ammoo; hedduun namaa haqa kana mormee jira” Suuraa Al-Israa’a : 89
Ragaan guddaan Qur’aanni kun jecha Rabbii ta’uu isaa kan ibsu waa’ee Amantii Islaamaa keessatti heeraa fi Seerri Isalaamaa kan Sharii’aa jedhu kun madaala haqaa eeggatee waan bu’aa ba’ii jiruu kanaa haala bareedaan kan gonkuma dogongora hin qabne waan ta’eef ilmaan namaa biratti fudhatama jimaa waan argateef, amantiin islaamaa yeeroo dhaa yeerotti saffisaan kan dabalu ta’uu isaa haqa kanatu mirkaneesa.
Sababbiin guddaan Qur’aanni kun buufameef ilmaan namaa garaa sirrii akka isaan qajeelchuuf Ergamaa isaa wajjiin qajeelfama ilmaan namaa akka ta’uuf Rabbiin buuse..
قال الله في القرآن العظيم : {يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءكُمُ الرَّسُولُ بِالْحَقِّ مِن رَّبِّكُمْ فَآمِنُواْ خَيْراً لَّكُمْ وَإِن تَكْفُرُواْ فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَكَانَ اللّهُ عَلِيماً حَكِيماً } [ سورة النساء الآية: 170 ].
وقال تعالى : {وَأَنْ أَتْلُوَ الْقُرْآنَ فَمَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَقُلْ إِنَّمَا أَنَا مِنَ الْمُنذِرِينَ } سورة النمل92.
Hiikkaan Keeyyattoota armaan olii akka armaan gadii kana fakkaata:
Rabbiin oltahe akkana jedha: “Yaa ilmaan namaa! Dhugamaan Ergmaan haqaa Rabbiin irraa isinitti ergamee jira, kanaafuu, amanutu isii caala”
Suurat An-Nisaa’a :170
Ammas Rabbiin Oltahe akki jedhu: “ Yaa Ergamaa kooi ilmaan namaatiin akki jettuun: “ Rabbiin akka Qur’aana kana isin irratti dubbisu na’ajajee jira, kanaafuu, namni qajeelluma hordofe ufuma isaatiif, namni jallinna hordofes ufuma isaatii jallate, ani warroota nama seeru irraay jedhiin (Ergamtoota Rabbii kan karaa hammeenyaa irraa nama rifachiisan keessaa isa tokko jedhiin)”
Suuraah Namlii : 92


text:
LibreOffice 7.2 Help
LibreOffice giddo babbaxxitinita daatu bu'a borreessa dandaatto. Aante daatu barubba amadubba babbaxxitino barubba nna qorqorshubba giddo horoonsirattora shiqqannohe. Amuraatu teesso maxaafiki daatu bueeti.
LibreOffice qixaawubba nna kaa'laano teessote maxaafi amadubbara barubba horoonsidhanno. Baqqisanturo, qixxaawubbate giddo xaphooma barubba teessote maxaafi daatu buewiinni umi loosaanchinni barubbate riqiwantanno.
Riqiwooshshu darga amadanno gede, LibreOffice hiikkonne teessote maxaafa horoonsiroottoro kula noohe. Kaa'laanchu umi yannara baqisatto woyite umi loosaanchinni shiqqino taje xa'manno, lawishshaho, daddalu borro qixxaawo. Qolteno kaa'laanchoworoonni dirantino qaafubbanni woshsha dandaatto.
Teessote maxaafi daati LibreOffice beeze giddo nabawa callanniho. Beezete giddoha teessote daata ledate, muccisate, woy hunate didandiinanni.
Teessote Daati Bue kaa'laancho woshshate, fayile - Kaa'laano - Teessote Daati Buedoori.
Choose Tools - Address Book Source. The Templates: Address Book Assignment dialog appears.
Daatu Bue xaadi saaxine giddo, teessote maxaafi gede horoonsira hasirattoha amuraatu teesso maxaafa woy daatu bue doori.
Xaa geeshsha LibreOffice giddo amuraatu teesso maxaafi daatu bue gede borreesaminokkiro, Teessote Daati Bue ... ilka kisi. Kunino Teessote Maxaafi Daatu Bue Kaa'laanchiwa massannohe, yaano LibreOfficegiddo teessoki maxaafa haaruu daatu bue garinni borreessirate dandaatto.
Xaadi saaxinete Shae giddo, teessote maxaafi gede horoonsira hasirattota daatubeeze shae doori.
Barete dirammehundaanni, barubba teessokki giddo horoonsirootto halaalanya bare su'muwira umi su'mira, kubaniyaho, departmentete, nna wolehono fiixoonsi.
Goofiro, hasaawa OKcufi.
Xa haaroo daatu buekki LibreOffice giddo teessote maxaafi gede borreessantino. Xa qixaawo Daddalu Gaamo fuuliwiinni fani, LibreOffice formete borrora umi loosaanchi taalo bare surka dandaanno.


text:
Caamsaa 3 bara 2021, jechuun, Wixata dabre kana halkan manni jireenyaa hayyu-duree Adda Bilisummaa Oromoo, kan Obbo Daawud Ibsaa, humnoota poolisiitin weeraramee eegdonni Obbo Daawud mootummaan ramadee fi namoonni mana keessaa isa gargaaran reebamuu fi hidhamuu, akkasumas, dokumentiilee fi bilbilaa fi kompiyuutara dabalee meeshaaleen elektroonikisii fudhatamuu dubbatan, gorsaan gameessi Hayyu Duree ABO, Dr.
Shuggux Galataa. Kun gochaa seeraa alaa akka tahellee dubbatu. Aangawoota Koomishinii Poolisii Magaalaa Finfinnee fi ka Koomishinii Poolisii Federaalaa irraa himannaa kanaaf deebii argachuuf deddeebisnee bilbilleyyuu garii bilbilli isaanii hin ka’u, kaan ammoo yeroo beellama kennanitti hin argamne. Gabaasaa guutuu caqasaa.


text:
Oromo Protests in Oromia and Diaspora – Adoolessa 23, 2020
Uummanni Oromoo Saboota Oromiyaa keessa jiraniif gaachana malee diina miti.
Uummanni Oromoo uummata ilma namaa mitii bineensa bosonaa fi lubbuqabeeyyii kamiifuu kabajaa guddaa qabuudha. Uummanni Oromoo seeran ala lubbuu kamuu hin balleessu. Ajjeefamuu qaroo artistii Oromoo HaaCaaluu Hundeessaa booda Oromiyaa keessatti qabeenya sabaa fi sablammootaa fi miidhaa saboota biroo irra gahe tahe jedhamee Oromoo ittiin yakkuudhaf qaama qindaa’en gochaa raawwatame jedheen yaada. Sababni isaatis uummanni Oromoo saba kamirraafuu jibba hin qabu. Saba kamirraafuu diinummaa tokkollee hin qabu. Hardhaa mitii gaafa ilmaan Oromoo miliyoonotaan naannoo #Sumaalee irraa buqqifaman, qabeenyi isaanii jimlaan duguugamee saamame, ilmaan Oromoo dhibboota hedduun ajjeefaman Oromoon saba SUMAALEE tokkollee irratti miidhaa hin geessine. Inumaa Sumaalen obbolaa keenya jedhee shira diinaa fashalse. Gaafa ilmaan Oromoo kumoota dhibbaan Beenishaangul irraa buqqifaman uummanni Oromoo Saba Beenishaangul waliin waldhabdee tokkollee hin godhanne. Oromoon saboota isa keessa jiraataniif gaachana malee diina miti.
Hardhas uummanni Oromoo naannoo Oromiyaa keessatti akka waan Saba Amaaraa fi saboota biroo irratti miidhaa geessisuuf deemutti hololli oofamu tahe jedhamee Oromoo maqaa ittiin balleessudhaaf shira qindeeffameedha. Uummanni Amaaraa fi saboonni biroo uummata Oromoo wajjiin jiraachuu kan eegale hardhaa miti. Baroota wayyaanee irratti qabsaa’aa tureeyyuu uummanni Oromoo saba Amaaraas ta’ee saba biroo tuqee hin beeku. Saboonni biroo kan Oromiyaa keessa jiraatan obbolaa uummata Oromooti. Hardhas borus waliin jiraata. Qaamonni akka waan Oromoof dhaabbatanii fakkaatanii saba biroo miidhan Oromoo saba baldhaa bakka hin bu’an, akkasumas namoonni uummata Amaara fi saboota biroof quuqamtoota fakkaatanii Oromoo irratti duulan uummata Amaaraas ta’ee saboota biyyattii bakka hin bu’an. Uummanni Oromoo akkuma duudhaa isaatti sabaa fi sablammoota Oromiyaa keessa jiraatan waliin jaalalaa fi kabajaadhan waliin jiraachuu itti fufa.
Uummanni Oromoo fi Qeerron Oromoo yeroo kamiiyyuu caalaa sabaa fi sablammoota Oromiyaa keessa jiraniif eegumsa cimsuun sabni Oromoo saboota bitootif sodaa osoo hin taane obbolaa tahuu itti agarsiisun barbaachisaadha.
#oduu_Ammee_Shaashamannee_irraa_Adoolessa 23
================================
Oromiyaan godinaalee gargaraa keessatti woraani #Ertiraa irraa Oromiyaatti ergamee ummata ajjeesuuf dararuun dhagahame.
Shaashamannee gandaa 03 manaa barumsa #lidstar jedhamuu qubachuun ummata dararaa jirachuun dhagahame akkasuma kantiibaa magaalaa Shaashamannee duraanii hidhatti ergaa darbanii booda amma bulchaa har’a ummata Kibbaa keessa #waltaa irraa fiduun dhagahame.
godinaalee polisoonni #Ertiraa jiran keessa
1ffaa #Shaashamannee_BaaleeRoobee_Finfinnee_HarargeeLixaa_Shawaa Lixaa fi eegdub Abiy Ahmed polisii Ertiraa ta’uun mirkana’e jiraa
dafa wolii dabarsaa gocha abiyoot saxilaa abiy must Go


text:
Guyyaa har’aa (Sadaasa 1/2020) miseensonni Qeerroo Bilisummaa Oromoo mana Hayyu Duree ABO Jaal Daawud Ibsaa deemuun haala yeroo fi adeemsa Qabsoo Bilisummaa Oromoo irratti marii taasisanii hubannoos argataniiru.
Marii kana keessatti Hayyu Dureen ABO adeemsa Qabsoon Bilisummaa Oromoo keessa darbee as ga’e erga ibsanii booda kallattii gara fuulduraas akeekaniiru.
Miseensonni Qeerroo Bilisummaa Oromoo kun irra guddaan isaanii barattoota Yuunversiitii yommuu ta’an gariin isaanii ogummaa isaaniin kan uummata tajaajilaa jiranidha.
Xumura marii kanaa irrattis Hayyu Dureen ABO Jaal Daawud Ibsaa Qeerroowwan kun bakka deeman hundatti dirqama dhaaba isaanii akka hojjetaniifi labsii Mootummaa Ce’umsaa Biyyoolessa Oromiyaa ABOn labse akka hojiitti hiikuuf hojjetan dhaamaniiru.


text:
Boyyeef karkarroo godeeyyii bineensaa
Manamoo daggala galmi keessan eessaa
Booyyeen manas gala bifti isaa waa lama
Midhagan si caalaa karkarroodhaan falma.
Keellan najjaranii waa hunda nasooru
Akkakee waa nyaachuuf bakka hunda hin jooru.
Jedhee itti dhaddate Boyyeen inni adii
Silas dhaabbii hin qabu, kaata oliif gadi.
Karkarroon Boyyeedhaaf deebii yoo deebisu
Ani baayye’e hin caraanu ofis hin dhadessu
Foonkotu jabaadha danfi na hin bilcheessu
Ati waan hunda nyaatta tokkolle hin balfattu
Qalani si nyaatu mirgakee hin falmattu!!
Eyyee dhugaa jette foon koo jaallatamaa
Adii fi gurraachatu qaalomakoo hima.
Akkakee hin balfamu
Namni na hin toobbatu
Foonkootu qoricha kan namnu na nyaatu.
Falamiin jabaatee araarri waa dhibnaan
Tokko-tokko mohuun silatis laazima
Himata dhaqani gama is cimaa
Isa kamtu wayya walitti dhadhaamaa
Isa isaan fakkaatu bifaa fi qalamaan
Waraabu filachuun qabatan beellama!!
Angafa himachuun himannaa egalani
Warabuu hamaadha feetu galmi isaani
Malirra waldhibdani maal rakkoon keessani
Nagaa waldhorkachuun fincila kaasatani.
Yaa Booyee maal jetta? Karkarroo himadhu
Waa na kajeelsisa, waanan alalfadhu.
Wallaala fi godeeyyii Booyyee fi Karkarroo
Waraabuu filachuun seenan atakaroo.
Wayee binewwani yogguutiin goolabu
Lafti hundaa baata silas hin dadhabu.
Hoofuu ya waaqayyoo kan waa hundaa uumte
Daangaa itti hin goone bilisa gad-dhiiste.
Kan waa hin haalle kanneen akka Gaarerraa
Dhuguma uumaakee gadoo fi akka gaaraa
Akkuma tahee qubni quba caala
Inni kan daddabaa kaan baye’e diriira
Mukuma keessallee mukni muka caala.
Kan kana fakaatu fakkoo bineensota
Qomoo qomoo nyaatu gad-anti dhaloota
Isaan kun namamoo dhuguma bineensa
Ani kana nama hin jedhu dhugumaan bineenssa.
Ana na rakkisa kana nama jechuu
Kan saba isaa ganee qochomasaaf cichu.
Kan waa hin balfanne kanneen akka Booyye
Kan ofiin of ganu halagaatti boohee!!
Goobana ilma Daace maal isaa yakkina
Kan otoo arguu jaame waa meeqa argina
Daaceen wallaleedha jaamaa akka Gidaada
Gantuu gadii sanyii dhugaa nyaattu garba
Jaarraan keessa jirru qarooma baraadha
Gidaada balfama xurooftu shamaadha.
Seeenaa gotowwani qochomaaf dhiisanii
Haqa jiru dhoksuuf soba afarsani
Boyyeedhaaf karkarroo copha jaarraa kanaa
Daaceedhaaf Gidaadaa Rafuufuu akka dhama
Maal baasuuf dhama raasuu?
Dhugaa dhadhaa hin bahu
Gidadaa fi Daaceen ajaa shururkahu
Akka nu hin gurgurreef sabni haa qophahu, ha gurmaahu!!
Saaxil Norway irraa**


text:
Haqqiin Haadhaa fi Abbaan ilmaan irraa qaban haalaan jabaata!
Islaamummaa keessatti haqqiin Haadhaa fi Abbaan ilmaan irraa qaban haalaan jabaata!
Rabbiin ilma namaa Haadhaa fi Abbaa ajajamuu fi isaan kabajutti jabeessee ajaje. Ajaja isaa kana yoo galmaan geesse Rabbirraa mindaa guddaa argatta.Yoo gattee fi balleesite immoo adabbitu jira.
وَوَصَّيْنَا الْإنْسانَ بوالدَيْه حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلى وَهْنٍ وَفصالُهُ في عامَيْن أَن اشْكُرْ لي وَلوالدَيْكَ إلَيَّ الْمَصيرُ (14)
“Namaafis haadha abbaa isaatti [tola akka oolu] dhaamnee jirra. Haati isaa dadhabbii irratti dadhabbii ta’uun isa baadhatte. Harma irraa gu’uun isaa waggaa lama keessatti. ‘Anaa fi haadhaa abbaa keetif galata galchi. Gahuumsi dhumaa gara Kiyya.’ [jechuun isa ajajne.]” (Suuratu Luqmaan 31:14)
Haadha abbaan kaafiroota osoo ta’anillee, Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa, “isaaniif tola hin oolin, isaan miidhi.” hin jenne. Inumaa, “Addunyaa keessatti haala gaariin isaan waliin jiraadhu.” Jedhe.
Kana jechuun waan gaarii isaanitti ooluun, wanta badiin keessa hin jirre keessatti isaaniif ajajamuun isaan waliin jiraadhu. Garuu isaan wanta badaa akka kufrii, shirkii fi wantoota Rabbiin dhoowwe birootti yoo si ajajan, isaaniif tole hin jedhin, isaan hin hordofin.
وَإنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْركَ بي ما لَيْسَ لَكَ به علْمٌ فَلا تُطعْهُما وَصاحبْهُما في الدُّنْيا مَعْرُوفًا وَاتَّبعْ سَبيلَ مَنْ أَنابَ إلَيَّ ثُمَّ إلَيَّ مَرْجعُكُمْ فَأُنَبّئُكُمْ بما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (15)
“Yoo isaan lamaan waan beekumsa itti hin qabne irratti akka natti qindeessituuf sitti qabsaa’an, tole isaaniif hin jedhin. Garuu duniyaa keessatti haala gaariin isaan waliin jiraadhu. Karaa nama gara Kiyya deebi’u hordofi. Eegasii deebiin keessan garuma Kiyya; waan isin dalagaa turtanis isinitti hima.” (Suuratu Luqmaan 31:15)


text:
Gabaasa baranaatiin,2014 Itoophiyaan addunyaa irraa humna waraanaatiin 40essoo, Afrikaan Kibbaa ammoo 41essoo Naayjeeriyaan 47essoo, Keenyaan 63essoo jedhee baase.Dhaabii kun humna waraana biyya 106 qoratee gabaasa baase.
Masriin Afrikaa keessaa humna waraanaatiin tokkeessoo addunyaa ammoo 13ssoo jedhee Paaksitaan,Biraazili,Xaliyaanaa fi Israaheliin wal qixxeesse dhaabii kun.
Jeemsi Haskeeti ogeessa Qorannoo Tarsiimoo Addunyaa Londoniiti.
“Itoophiyaan humna waraana isii qarooma jabana kanaatiin wal fakkeessuuf guddoo hojjattee waraanallee hammayyeeffatte.”
Itoophiyaan humna waraanaa boontuun taankii waranaaa T-72, jeettii waraanaa SU-Flankers fa qabdi.Marsaan interneettii Global Firepower Itoophiyaa humna waraanaatiin addunyaa keessaa 40esso ha jedhullee Hasket ammoo Itoophiyaan jabeenna waraanaatiin Afrikaa caaluu caaluu dhabuu beekuun nama dhibdi.
“Waraanii Afrikaa kibbaa qaraamoona jabana kanaa biyyootii Afrikaa dhibiin hin qamne qaba. Ka Naayjeeriyaa hammayyaahaa ammallee hagasa caalaa hammayyaahaa deemuutti jira. Ka Keenyaalleen ganna diqqaa asitti ittuma jira.Taatullee Afrikaa keessa waraana kamiti humanaan caalaa jedhanii beekuun nama dhibdi.”
Dhaabii Global FirePower biyya 106 qorate gabaasa baasullee Eeirtaa hin daballe. Taatullee akka Hacket waraanii Eeirrtaalleen humna waraana qilleensa wayyeeffachaa deemuutti jirti.Taankii waraanaa T-72 jeetii waraanaa MIG-29 fi jeettii waraanaa SU-27 faan jabeeffatte.
Hasket Itoophiyaan waraana keessallee akka gostii cutii walqixxee qooda qabaattu tolchuuf hujiitti jirti jedha.


text:
Prezidaantiin Amerikaa Traamp magaalaan galma mootummaa Israa’eel Jerusaalem jechuun murteessuun balaa kan fiduu fi sadarkaa addunyaatti rakkoo fiduuf ka jiru ta’u biyyonni Afrikaa Bahaa lama beeksisanii jiru.
Kanaaf mootummaan Yunaaytid Isteetes murtiin kun gidduu galeessa bahaa fi guutuummaa addunyaa keessatti balaa fiduuf deemu hubachuun murtii isaa kana keessa deebi’ee akka ilaaluuf gaafata ibsii ministrii dantaa alaa Somaaliyaa har’a baase.
Biyyonni Arabaa fi Musleemaa akkasumas kanneen biroon rakkoo giddu galeessa bahaa keesssaa furuuf akkasumas dhimmaFalisxinootaaf furmaata arguuf yaalii godhan dachaan haa dabalan jedha ibsi kun.
Mootummaan Somaaliyaa fi lammiwwan biyyatti qabsoo Falisxinoonni mirga isaaniif godhan cina ni dhaabanna jedhe.
Gama biraan biyya ollaa Somaaliyaa ka taate Jabutiin magaalaa galma mootummaa Jerusaaleem jechuun murtii Amerikaan keesse fudhatama dhabsiifte.Murtii hamaan kun faallaa seera addunyaa fi murtii Tokkummaa Mootummotaa kan faalleessu dha jetti Jabutiin.
Murtiin kun giddu galeessa bahaa fi sanaan alattis waan balaa guddaa hordofsisuu danda’uu fi muddamsii hammeessa sodaa jedhu uumeera jedha mootummaan Ripaablikii Jabutii.
Kanaaf gam lameen wal cina jiraachuu akka dandaa’aniif furmaanni gam lameenif arguuf cicha godhamu keessatti qooda fudhachuu barbaanna jetti Jabutiin.


text:
Ibsa Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) Jaal Marroo Dirribaatiin Adooleessa 08 2020
Related
Related Posts
- Ajajaa Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) Zoonii Dhihaa, Jaal Kumsaa Dirribaa (Jaal Marroo)
Ajajaa Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) Zoonii Dhihaa, Jaal Kumsaa Dirribaa (Jaal Marroo) Amajjii 24, 2019…
- ODM: Dhimma Waraana Bilisummaa Oromoo irratti
ODM: Dhimma Waraana Bilisummaa Oromoo irratti - Caamsaa 24, 2020 Waraana Habashoonni Oromiyaa Keessaatti dhoosuuf…
- Oduu Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) irraa
Oduu Waraana Bilisummaa Oromoo irraa Adoolessa 28, 2020 #DAMBI_DOLLOO, #INJIFANNOO_WBO! Guyyaa har'aa Adoolessa Jul/28/2020. Ganama har'aa…


text:
Monthly Archives
February 2020
Finfinnee, Gurraandhala 21, 2012 (FBC) - Sudaan Hidha Haaromsaa akka deeggartu Ityoophiyaatti Ambaasaaddarri Sudaan Amaasaaddar Abdel Bilaal Abdelsalaam himan. Mariiwwan…
Ogeessoonni aartii proojaktoota magaalaa Finfinneetti ijaarama jiru daawwatan
Finfinnee, Gurraandhala 21, 2012 (FBC) - Ogeessoonni aartii proojaktoota magaalaa Finfinneetti ijaarama jiru daawwatan. Ogeessoonni aartii proojaktoota bareedina shaggarii fi Inxooxxoo…
Ibsa mootummaan Hidha Haaromsa Ityoophiyaa Guddichaa irratti kenne
Finfinnee, Gurraandhala 21, 2012 (FBC) - Mootummaan Hidha Haaromsa Ityoophiyaa Guddichaa irratti ibsa kenne. Ministeerri Dimmaa Alaa FDRI fi Ministeerri Bishaan, jallisii fi Iinarjii FDRI…
Manni maree Ministeeroota walga’ii idileessa 80ffaa har’a gaggeesseen murtee dabarse
Finfinnee, Gurraandhala 21, 2012 (FBC) –Manni maree Ministeeroota walga’ii idileessa 80ffaa har’a gaggeesseen dhimmoota garagaraa irratti mari’achuun murtee dabarse. Manni marichaa…
Eksaayz taaksiin dabaleera jechuun gabaarratti gatii dabaluun sirrii miti- Ministeera Galiiwwanii
Finfinnee, Gurraandhala 21, 2012 (FBC) – Ministirri Galiiwwanii aadde Adaanach Abeebee diingdee tumsuuf labsii eksaayz taaksii haaraan qaraxaa fi taaksiif hi’irna taasisuu beeksisan.…
Yuunvarsiitiin Finfinnee imaammata farra pilaajaarizmi (Anti-plagiarism) hojiirra akka oolchu…
Finfinnee, Gurraandhala 21, 2012 (FBC) – Yuunvarsiitiin Finfinnee imaammata farra pilaajaarizmi (Anti-plagiarism) Gurraandhala 22, 2012 eegalee hojiirra akka oolchu beeksise.…
Giiftii duree aadde Zinnaash Barattoota qaroo dhabeeyyii 30f kennaa laaptooppii laatan
Finfinnee, Gurraandhala 21, 2012 (FBC) - Giiftii duree aadde Zinnaash Taayyaachaw Barattoota qaroo dhabeeyyii Yuunvarsiitii Finfinnee 30f kennaa laaptooppii laatan. Barattoota kennaa kun…
Kooriyaa Kibbaatti guyyaa takkaan namoonni 594 koroonaa vaayrasiif saaxilaman
Finfinnee, Gurraandhala 21, 2012 (FBC) - Kooriyaa Kibbaatti guyyaa takkaan namoonni 594 koroonaa vaayrasiif saaxilamuun argamaniiru. Guyyaa takkaan namoonni haaraan koroonaa vaayrasiif…
Ityoophiyaan yaa’ii Paaworiing Afrikaa 6ffaa irratti hirmaatte
Finfinnee, Gurraandhala 21, 2012 (FBC) - Ityoophiyaan yaa’ii Paaworiing Afrikaa 6ffaa irratti hirmaatte. Yaa’icharratti Ministirri Innooveeshinii fi Teeknooloojii Ityoophiyaa…
Proojaktoota kaappitaala invastimantii Doolaara biiliyoona 1.6 ol galmeessisan 163f eeyyamni…
Finfinnee, Gurraandhala 21, 2012 (FBC) -Proojaktoota kaappitaala invastimantii Doolaara biiliyoona 1.6 ol galmeessisan 163f eeyyamni laatameera. Koomiishiniin Invastimantii…


text:
EEYYE Rabbiin Akkuma hojjatan Namatti hojjata wanni Nama Ajaa’ibu isa dabrerraa inni jiru barachuu dhabuudha.
Inni jidduu taa’in osoo waraana Bilxiginnaa/Pp ta’e ijoolleen nidheessiti, Waan WBO taeef akkatti marsitee teessi.
Warri siyyaasaa kun saba Oromoo kana qusadhaa maaloo!
Diina dhokataa suusee????
EEYYE Rabbiin Akkuma hojjatan Namatti hojjata wanni Nama Ajaa’ibu isa dabrerraa inni jiru barachuu dhabuudha. mootummaan Dargii Haylasillaaseerraa baratee ummata miidhuu hin dhiifne. gocha sana fakkaatu ummatatti hojjatee wayyaaneedhaan cabe
Wayyaaneenis dargiirraa hin baranne “anis bor akkana” hin jenne waan jarri ummatatti hojjachaa baate amma kunoo dabareen isii geenyaan qabamte
Hojiin Rabbii nama hin galu warra biyya bulchuuf barnoota guddaadha.
Akkas jedhee dursee isaan gorsaa tureem professoriin!
Ijoollummaatti heerumuun Ayishaan carraa barumsaa dhabdee turte.
Amma garuu ijoollee ishee afran waliin barumsa ol-aana qaqqabdee barachaa jirti.
Oromoo Keeniyaa kan taate Ayishaan akkasitti jireenya keessa dabarte dhugaa baati.
Related


text:
Umar Ibnu Ubeeydullaah.
Qophii: Abbaas Ibnal Islaam
Umar Ibnu Ubeeydullaah nama sadaqatuun beekamuudha. Guyyaa tokko osoo daandii irra deemaa jiru ooyruu biqiltuu takka bira gahe, wanti inni iddoo ooyruu kana biratti arge hedduu isa ajaa’ibe.
Gabrichi tokko iddoo Ooyruu biqiltuu kana taahee osoo nyaata nyaataaa jiruu, sareen itti dhufte. Mucaan kunis yeroo takka ofii afaan kaahataa yeroo tokko immoo Saree tanaaf keenna ,Umar Ibnu Ubeydilaahis gocha mucaa kana dinqisiifatee, sareen kun keetii jechuun mucaa kana gaafate.
Mucaan: lakkii kiyyaa miti jechuun deebiseef
Umar: duuba maaliif soorata kee irraa keennitaaf jechuun gaafate
Mucaa: Ani qofaa kiyya nyaataa, yoo sareen kun na ilaalu na qaanfachiisa jechuun deebiseef.
Umar: dalagaa mucaa kanaa aja’ibaa “ati gabricha moo balcha( walaba)” jechuun gaafate
Mucaa: ani gabricha abbaa Oyiruu kanaati jechuun deebiseef
Umaris deebisaa mucaa kana eega dhagayee turtii muraasa booda iddoo sanitti deebi’uun,
“Ilma kiyya; Rabbiin hardha gabrummaa jalaa si baasee jira, hardha irraa kaasee iddoo Ooyruu kanas siif kennee jira jechuun gammachiise
Mucaan kunis hedduu gammadee, anis iddoo ooyruu kana harka qalleeyyii naannawa keenya keessa jiraataniif Hadiyyaa(kennaa) kennadhee jira jedhe.
Umar hedduu dinqisiifatuun, ati nama aja’ibaati, osoo ofii keetiif hiyyummaa keessa jirtu akkamitti kana goota? Jechuun gaafate.
Mucaanis, Rabbiin keennaa lakkoofsa hin qabne naaf kennaa osoo jiru ani qorqoduun na qaanfachiisaa jechuun deebiseef.
Sadaqatuuf (kennatuuf) kan barbaachisu qabeenya osoo hin taane Iimaana qabaatuudha, Rabbiin Nutis warra arjoomurraa nu haa godhu!


text:
Marii Kurii
Marii Skiwoodofiskaa Kurii (Maria Salomea Skłodowska-Curie) (Sadaasa 7 1867 - Adoolessa 4 1934) fiizisistii fi kemistii beekkamtuu yoo taatu namoota qoraannoo wa'ee raadiyoo'aktiviitii irratti godhan keessaa kan jalqaba fi adda duree turte. Mariin dhalootaan lammii Poolaandi yoo taatu boodarra garuu lamummaa Firaansi argate. Mariin Badhaasa Noobelii argachuun dubartii jalqabaa yoo taatu, nama badhaasa kana si'a lama argate kan jalqabaa (dubartii keessaa kan qofaa) ti, nama saayinsii adda addaatin badhaasa kana si'a lama argate kan qofaa, fi maatii Kurii kan Badhaasa Noobelii shan argate keessaa nama tokko turte. Mariin Yuunivarsiitii Paarisitti dubartii pirofeesara taate kan jalqabaa yoo taatu bara 1995 dubartii jalqabaa kan hojii mataa ishiitin Paaris keessatti awwalcha namoota kabajamoof addatti qophaa'e keessati awwaalamte dha.
Mariin Waarsawu, kan yeroo sana Mootummaa Poolaandi jedhamu fi kutaa Impaayera Raashiyaa ta'e keessatti Mariyaa Saloomiyaa Skiwoodofiskaa taatee dhalatte. Mariin dhoksaan socho’u Yuunivarsiitii Filootingi (Floating University) Waarsawu keessatti barattee leenjii saayinisii hojiirrattii Waarsawu keessatti jalqabde. Bara 1891tti, umurii 24tti, obboleettii ishii angafaa hordofuun barnootaaf Paaris deemte. Paarisitti digirii ishii kan argate yoo ta'u hojiiwwan saayinsii hojjatte hundas Paaris keessatti hojjatte. Badhaasa Noobleii kan 1903 abbaa manaashii Piyeer Kurii fi fiizisisti Henrii Baakireel wajjin kan addaan qooddatte Mariin bara 1911tti ammoo Badhaasa Noobelii kan Kemistirii dhuunfaa ishiitti argatee jirti.
Argannoo Marii keessaa raadiyoo'aktiiviitii (jecha kana kan uume ishii dha), toofta ittiin ayissotooppota raadiyoo'aktiivii addaan baasanii fi elementoota haara lama kan polooniyeemii fi reediyeemii jedhaman kaasun ni danda'ama. Qajeelfama Mariitin, ayissotooppota raadiyoo'aktiivii ta'anitti fayyadamuun, qorannoon jalqabaa kan akkataa ittiin neoplasmas yaalanii fayyisuun danda'amu irratti xiyyeeffatu godhame. Mariin dhaaba Inistiitiyuutii Kurii jedhamu Paarisii fi Waarsawu keessatti kan dhaabdee yoo ta'u dhaabni hanga ammaatti giddugala qorannoo fayyaa ta'ee argama. Yeroo Waraana Addunyaa I, giddugala raadiyooloojii dirree waraanaa kan jalqaba dhaabde.
Lammii Firaansi yoo taateyyuu, Marii Skiwoodofiskaa Kurii (maqaa maatii lamaanuu ni fayyadamti) eenyummaa kan Poolish ta'uushii hin daganne. Ijoollee ishii kan durbaa lamaanuu Poolaandiffa kan barsiifte yoo ta'u akka daawwataniifis gara Poolaandi yeroo baayyee isaan geessitee jirti. Elementii jalqaba argate – Polooniyeemii kan jalqaba bara 1889 adda baafte – maqaa biyya dhaloota ishiin polooniyeemi jettee moggaafte.
Mariin bara 1934 Hospitaala Sanselomuuz (Sancellemoz - Haute-Savoie), Firaansi keessatii duute, sababiin du'a ishiis apilaastiik animiyaa yoo ta'u kunis kan dhufe raadiyeeshiniidhaaf saaxilamuu isheetin ture - kan saaxilamtes yeroo qorannoo teesti tuubii reediyeemii kiisii keessatti waan baachaa turtee fi tajaajila eksi-reyii yeroo waraanaa kenniteen ture.
Seenaa Jireenyaa[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Ijoollumaa Ishii[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Marii Skiwoodofiskaa Waarsawu, kutaa Poolaandi kan Impaayera Raashiyaa jala ture keessatti Sadaasa 7 1867 dhalatte. Mariin ilmoo shanaffaa fi kan dhumaa Birooniswaa, fi Waadiswaa Skiwoodofiskaa ti. Obbleeyyan Marii kan angafa ishii ta'an Zoofiyaa (1862 dhalate), Yoozeef (1863), Birooniiswaa (1865) fi Heleenaa (1866).
Karaa abbaas ta'ee karaa haadhaa, maatiin Marii qabeenyaa isaanii fincila bilisummaa Poolaandiif jecha godhaniin (kan dhiyoo sana ka'e Fincila Amajjii kan 1863-65) dhaban. Kunis dhaloota itti aane dhufu, Marii dabalatee, obboleeyyanshii kan durbaa fi obbleessa ishii, rakkina qabeenyaa fi jireenya moo'achuuf qabsoo keessa akka seenan godhe.
Akaakayyuun Marii kan karaa abbaa, Yoozeef Skiwoodofiskaa, Lubliin keessatti barsiisaa kabajamaa ture, achittiis Boleswaa Piruus kan seenaa ogbarruu Poolaandi keessatti nama guddaa ta'e yeroo ijoollummaasaa barsiisee ture. Abbaan ishii, Władysław Skłodowski, herregaa fi fiiziksii barsiisa ture, barnoota boodarraa Mariin ; akkasumas geggeessaa jiminaaziyemii dhiirotaa ture. Erga qondaaltonni Raashiyaa ajaja akkaata fayyadama laabiraatorii ibsu mana barumsaa Poolaandi kessaa balleessanii booda, abbaan ishii meeshaalee laabiraatorii baayyee kan manasaatti fide, akkasumas akkamitti akka fayyadaman ijoollee isaa barsiise.
Abbaan ishii boodarra qondaaltota Raashiyaatin deeggarsaa bilisummaa Poolandiif qaburraan kan ka'e hojiirraa ari'ame, kanarraan kan ka'e hojii miindaansaa xiqqoo ta'e hojjachuuf dirqame; kana malees, maatin Marii investimeentii godhaniin qarshii dhaban, kanaafuu galii argachuuf jecha dargaggoota mana isaanii akka bulan eeyyaman. Haatii Marii Bronisława mana barumsa fi jireenya dubartoota (boarding school) keessaa hojjatti turte, ergaa Mariin dhalattee hojii kana gadi lakkifte. Yeroo Mariin waggaa 10, Bronisławan dhibee tuubarkiloosisiin duute. Waggaa sadi'i dura, obboleettiin Marii Zoofiyaan, dhibee taayifesii kan mana barumsaatii ishii qabeen duute.
Abbaan Marii nama waaqatti amanu hin turre (atheist), haati ishii garuu Kaatolikii cimtuu turte. Duuti haadhaa fi obboleettii sihii Mariin amantii Kaatolikii dhiiftee aginoostikii taate.
Yeroo Mariin waggaa 10, mana barumsaa fi jireenyaa J. Sikorska galtee barachuu jalqabde; itti aansee jiminaaziyeemii dubartootaa kan baratte yoo ta'u gaafa Waxabajjii 12 1983 madaaliya warqeetin eebbifamte. Erga gaggabdee kuftee booda, tarii dippireeshiniidhaan ta'uu hin oolu, waggaa itti aanu sana baadiyyaa keessatti fira abbaa ishii biratti dabarsite. Wagga itti aanu ammoo Waarsawu keessatti abbaashii biratti nama qayyabachiisaa dabarsite. Barnoota sadarkaa olaanaa sababii dubartii taateef galuu waan hin dandeenyeef, ishiini fi obboleettiin ishii Bronisławan yuunivarsiitii dhoksaan hojjatu kan Yuunivarsiitii Filootingi jedhamu, dhaabbata barnoota olaanaa bilisummaa Poolandi deeggaruu fi kan dubartoota fudhatu, galan.
Mariin obboleettii ishii Bronisława wajjin waliigaltee uumte, kunis yeroo Bronisławan Paarisitti medisinii barattu gargaaruuf, waggaa lama boodammoo Bronisławan akkasuma Marii akka gargaartu ture. Kana wajjin wal qabatee, Mariin hojii maatii namaa wajiin jiraattee ijoollee isaanii barsiisuu (governess) jalqabde: jalqaba manaa ishiitii deddeebi'uun qayyabachiisu, achii booda waggaa lamaaf maatii wayii wajiin jiraattee ijoollee isaanii barsiisuu jalqabde; kunis iddoo Ischukii (Szczuki) jedhamu yoo ta'u maatin kunis kan Żorawskis jedhaman fira abbaa ishii turan. Yeroo maatii kanaaf jirtutti, ilma isaani Kazimierz Żorawski, kan sana booda herregaa beekkama ta'e, jaalatte. Maatin isaa garuu Mariin kan saantima cabduu hin qabne fuudhuun akka hin danda'amne itti himan, innis kan maatin isaa dura dhaabachuu hin dandeenye. Haala kanaan addaan ba'uun isaani jara lamaanifuu ulfaataa ture. Sana booda odoo hin turin Kazimierz Żorawski dafee doktireetii isaa argate, akka barsiisaa herreegaattis hojii jalqabe, Yuunivarsiitii Kirakoov keessatti pirofeesaraa fi dura ta'aa ta'e. Erga dulloomee booda, pirofeesara herregaa Waarsawu Pooliiteekniik (Warsaw Polytechnic) ta'e yeroo jirutti, siidaa Marii kan bara 1935tti Inistiitiyuutii Reediyeemii kan Mariin bara 1932 dhaabde fuuldura jiru jala taa'ee baayyee yaadan bada ture.
Jalqaba bara 1890tti, Bronisława — kan ji'a muraasa dura, kan doktarii fi qabsaawaa mirga namaa Poolaandi ta'e Kazimierz Dłuskitti heerumte — Mariin gara Paaris akka dhuftuuf ishii affeerte. Kaffaltii yuunivarsiitii waan hin dandeenyeef, Mariin affeerraa kana hin didde; qarshii ishii barbaachisu walitti qabuuf, waggaa tokkoo fi walakkaa ishiitti itti fudhate. Abbaanshii kan deebi'ee hojii mindaa guddaa qabu aragate, ishii gargaare. Yeroo kana hunda Mariin of barsiisuu itti fufte, kitaaba dubbisuu, xalayaa babarreesuun, fi tutooriyaalii (tutor) fudhacuun barachaa turte. Jalqaba bara 1889, Mariin Waarsawutti gara mana abbaashiitti deebite. Achittiis ijoolee namaa barsiisu ittuma fufte, hanga 1991ttis achuma turte. Mariin tuutooriyaalii ni kenniti, Yuunivarsiitii Filootingitti ni baratti, akkasumas leenjii saayinsii shaakalaan deeggarame laabiraatorii keemikaalaa keessatti jalqabde; laabiraatoriin kunis Godambaa Industirii fi Qonnaa keessatti, bakka Krakowskie Przedmieście 66 jedhamutti Waarsawu dulloomaa keessatti argama. Laabiraatoriin kun wasiilashii Józef Boguskin, kan kemistii Raashiyaa Dimiitirii Mendeleeviif gargaaraa ta'ee Seenti Petersibergi keessatti hojjachaa ture, kan hoogganamu ture.
Jireenya Ishii Kan Paarisi[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Gara dhuma 1891 keessaa Mariin Poolaandi gadi lakkiftee gara Paaris deemte. Paarisitti, hanga mana yuunivarsiitiitti dhiyaatu kan Latin Quarter jedhamu kireeffatutti, Mariin obboleettii ishii abbaa manaa obboleettii ishii bira quabatte. Bara 1891tti, Mariin Yuunivarsiitii Paarisitti galmooftee fiiziksii, kemistirii, fi herrega barachuu jalqabde. Mariin qabeenya xiqqo qabdutti fayyadamtee jiraatte, qora bonaa hamaadhan waaddamaa fi yeroo tokko tokko ammoo beelarraa kan ka'e gaggabdee kufaa turte.
Mariin guyyaa guyyaa barachaa alkan alkan ammoo qo'achiisaa turte, ittiin jirachuuf garuu ga'aa hin turre. Bara 1893tti, Mariin fiiziksiidhan digirii fudhatee laabiraatorii pirofeesara Gabriel Lippmann kessatti hojii jalqabe. Bukketti ammoo barnoota ishii kan Yuunivarsiitii Paaris ittuma fufte, carraa gargaarsa barnootaa argatteen, bara 1894tti digirii lammaffaa fudhatte.
Mariin ogummaa saayinsiishii isa dheeraa Paarisi keessatti amala maagineetawaa sibiila adda addaa qorachuun jalqabde, kan ishee hojjachiisiises Société d'encouragement pour l'industrie nationale ture. Baruma kana keessa Piyeer Kuriin jireenya ishii keessa seene; fedhii guddaan saayinsiif isaan lamaanu qaban walitti isaan harkise. Piyeer Mana barumsa Fiiziksii fi Kemistirii, École supérieure de physique et de chimie industrielles de la ville de Paris (ESPCI), keessatti barsiisaa ture. Kan wal isaan barsiises fiizisistii Poolaandi pirofeesara Józef Kowalski-Wierusz ture; kunis Mariin laabiraatorii guddaa akka barbaaddu waan bareef, kanammoo Piyeer qabaachuu danda'a yaada jedhuun ture. Piyeer laabiraatorii guddaa yoo qabaachuu baateyyuu, Mariif iddoo wayii qopheesseefii ishiinis achitti hojii jalqabde.
Jaalala guddaan lamaanuu saayinsiif qaban irra caala walitti akka isaan dhiyaachaa deeman gode, boodarras jaallalli keessa isaanitti biqile. Kana booda Piyeer gaa'ilaaf Marii gaafate; jalqabarratti Mariin kana hin fudhanne, sababinsaas gara biyya ishiitti deebi'uu barbaaddi ture. Piyeer garuu, ishii wajjin gara Poolaandi deemuf qophaa'aa ta'usaa itti hime, yoma kana jechuun saayinsii jaalatu dhiis hojii xiqqaa akka Firaansiffa qofa barsiisuu hojjachuuf ta'elle. Gidduu kanatti, boqonnaa gannaa 1894tti Mariin gara Waarsawutti deebi'te warrashii dubbifte. Amallee Mariin saayinsii isa jaalattu Poolaandi keessatti hojjachuu nan danda'a jettee yaaddi ture, garuu Yuunivarsiitii Kiraakoov keessatti sababii ishiin dubartii taateef iddoo dhowwatan. Xalayaan Piyeer ergeef gara Paarisitti deebitee PhD akka itti fuftu ishii amansiise. Jajjaabeessaa Mariitin, Piyeer qorannoo maagineetizimii irratti godheen bara 1895 PhD argate; mana barumsaasaa keessattis gara pirofeesaraatti guddate. Namoonni waa'ee Marii yeroo dubbatan "argannoo guddaa Piyeer" jedhu ture. Gaafa Adoolessa 26 1895 Suu (Sene) keessatti gaa'ila isaanii raawwatan; lamaanuu sirna ga'ilaa kan amantii hin barbaadne ture. Uffata aruzaa dhiiftee, uffata gurrracha cuquliisni Mariin gaafa gaa'ilaa sana uffatte, sana boodallee yeroo laabiraatorii keessa hojjachu baayyee ishii tajaajile. Jarri laamaanuu yeroo boqonnaa isaanii kan ittiin dabarsan waa lama qabu: karaa dheeraa saayikilii hoofuu, fi biyya alaa daawwachuu ture, kunis irra caala akka isaan walitti dhiyaatan godhe. Piyeer keessatti, Mariin jaalalaa haaraa, gargaaraa, fi nama saayinsii waliin hojjattu kan guutummaan itti abdachuu dandeessu argatte.
Elementii Haaraa[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Bara 1895tti Viilheelmi Roontigan jiraachuu eksi-reyii (x-rays) argate, garuu akkaataa uummama isaanii irratti hubannoo ga'aan hin turre. Bara 1896 Henirii Baakireel ashaboon Yuraaniyemiin carallaa akka maddisiisuu fi carallaan kunis humna waantoota keessa seenuu danda'uu isaatin eksi-reyii akka fakkaatu argate. Baakireel raadiyeeshiniin kun, akka fosfaraseensii madda anniisaa alaarraa kan dhufe odoo hin taane yuraaniyemichuma irraa kan burqaa jiru akka fakkaatu agarsiise. Argannoo gurguddaa lamaan kanaan dhiibbamuun, Mariin qorannoo PhD ishii carallaa yuraaniyemii kana irratti akka gootu murteessite.
Saampiloota qorachuufis tooftaa haaraatti fayyadamte. Waggaa kudha-shan dura, abbaan manaashii Piyeerii fi obboleessi isaa elektiromeetirii hojjataan, kunis meeshaa siyaa'aa chaarjii elektirikii safaruuf gargaaru ture. Elektiromeetirii Piyeer kanatti fayyadamuun, carallaan yuraaniyemii qilleensi naannoo yuraaniyemii sanaa jiru elektirikii akka dabarsu kan godhu ta'u argatte. Tooftaa kanatti fayyadamuun, hojiin kampaawondii yuraaniyemii sanaa baayyina yuraaniyemii achi keessa jiruu irratti akka hundaa'u argatte. Raadiyeeshiniin kun walnyaatinsa molokiyuulotaa ta'urraan kan dhufu odoo hin taane atamiirraa kan dhufu jettee yaada dhiyeessite. Yaadni kunis yaada durii kan atamiin waan addaan cabuu hin dandeenye jedhu kuffise.
Bara 1897 intalshii Ayiriin deesse. Maatii ishii gargaarufis, Mariin Ikool Noormaal Supperiyeertti (École normale supérieure) barsiisuu jalqabde. Kuriiwwan (Piyeerii fi Mariin jechuudha) laabiraatorii hojii saayinsiif hojjatame hin qaban turan; hojiisaanii baayyee gamoo Mana Barumsa Fiiziksii fi Kemistirii bukkee jiru gara laabiraatoriitti jijjiiranii ittti fayyadamaa turan. Gamoon kun, kan duraan kutaa baqaqsanii yaaluu barnoota fayyaa ta'ee tajaajilaa ture, kan qilleensa seeran hin galchinee fi kan bishaan dhowwuuyyuu hin dandeenye turre. Jarri lamaanuu miidhaa hamaa raadiyeeshiniidhaaf saaxilamuun namarraan ga'uu waan hin beekneef ittisa wayiituu odoo hin fayyadamin wantoota raadiyoo'aaktiivii irratti hojjachaa turan. Manni barumsaashhii, Mariidhaa qorannoo kanaaf fandii wayiituu hin kennineefi, garuu kaampaanota sibiilaa fi albuuda baasuu irraa fi dhaabotaa adda addaa fi mootummootarra deeggarsa maalaqaa (subsidy) ni argatti ture.
Qorannoon tooftawaan Mariin geggeessite albuuda yuraaniyemii lama irratti ture, pitchblende fi torbernite (chalcolite ni jedhama). Elektiroomeetiriin pitchblenden yuraaniyemii dachaa afuriin akka caalu agarsiise, chalcolite ammoo dachaa lamaan akka caalu. Yoo yaadni ishii kan duraanii, kan raadiyoo'aktiiviitiin kampaawondii tokkoo baayyina yuraaniyemii irratti hundaa'a jedhu dhugaa ta'e, albuudonni lamaan sun wanta bira kan yuraaniyemii caalaa raadiyoo'aktiivii ta'e akka of keessaa qaban hubatte. Haala tooftawaa ta'eenis wantoota biraa kan carallaa burqisiisan barbaaduu jalqabde, bara 1998 elementiin tooriyeem raadiyoo'aktiivii akka ta'e argatte.
Piyeeris hojii ishii kanaan baayyee booji'ame. Bara 1898 walakkeessa keessa hojiishii kana keessatti baayyee harkifamuurraan kan ka'e qorannoo kan matasaa kan kiristaala irratti hojjachaa ture dhiise Marii wajjin hojjachuu jalqabe.
Yaadni qorannoo sanaa kan mataa ishii ti [Reyid yoo barreessu]; namni kamiyyuu mata duree kana filachuuf ishii hin gargarre, yoo abbaa manashiitti yaada isarraa fudhachuuf itti himteyyuu daftee abbumaa mataduree sanaa fudhatte. Boodarra seenaa jireenyaa abbaa manaashii keessatti si'a lama galmeessitee jriti, wanti ifa hin ta'in tokkoyyuu akka hin jiraanneef. Seenaa ogummaashii kan saayinsii kana gara jalqabaa irratti saayintistoonni baayyen dubartiin yaada qorannoo haaraa akkanaa kan ishiin irratti hojjachaa jirtu kana ni burqisiifti jedhanii amanuuf rakkachuu akka danda'an hubachuu hin oolle.
Mariin argannoo ishii kana maxxansiisuun murteessaa akka ta'e waan barteef dursa kennuufif murteessite. Waggaa lama dura, Baakireel odoo argannoosaa waa'ee raadiyo'aktiviitii Académie des Sciences dhaaf guyyaa lama booda dhiyeesseera ta'e kabajni nama raadiyoo'aaktiviitii argate jedhuu fi Badhaasni Noobelii Silvaanus Toomsaniif kennama ture. Mariinis mala argannoo ittiin maxxansan kan ariifataa ta'e filatte. Barruun ishii, kan hojii ishii gabaabsee fi salphisee ibsu, Académiedhaaf gaafa 12 Ebla 1898 pirofeesarashii kan duraanii Gabriyeel Liipmaan dhiyaateef. Sanayyuu ta'ee, akkuma Toomsan Baakireelin durfame, argannoo Marii kan tooriyeem akkuma yuraaniyemii carallaa burqisiisa jedhu akka Mariin argatteefitti hin galmoofneef; sanan ji'a lama dura, Geerhaardi Kaarli Shimiit Barliin keessatti argannoo kana maxxansiiseera ture.
Yeroo sanatti, addunyaarraa namni fiiziksii kamiyyuu waa'ee hima Mariin yaadannoo ishiirratti barreessite hin beeku, kunis pitchblende fi chalcolite yuraaniyemii caalaa ammam akka raadiyoo'aktiivii ta'an ibsa: "dhugaan kun baayyee adda, kanaafuu albuudonni kun elementii yuraaniyemii caala raadiyoo'aktiivii ta'an qabaachuu danda'u amantii jedhutti nama geessa". Boodarra yaadattee waan ishiitti dhaga'ame yoo dubbattu "yaada kana ariitidhaan mirkaneessuuf fedhii cimaatu na keessa ture" jette. Ebla 14 1898, Kuriiwwan (Piyeeri fi Mariin) piichibileendii (pitchblende) giraama 100 madaalanii fudhachuun mooyyee keessatti tumuu jalqaban. Yeroo sanatti wanti isaan barbaadan kun kan baayyee xiqqatee argamu waan ta'eef boodarra oorii tooniidhaan lakkaawwamu hujeessuu akka qaban battala sanatti hin hubanne ture.
Adoolessa 1898, Mariini fi abbaan manaashii barruu elementii haaraa argachuu isaanii isbu walii wajjin maxxansan, elementii haara kanas "polooniyeemii" jechuun kabaja biyya Marii Poolaanditti moggaasan, Poolaandi sana boodallee gara waggaa digdamaaf impaayera sadi'iin addaan qoqqoodamtee turte. Gaafa Mudde 26 1898, Kuriiwwan elementii haraa kan biraa argachuu isaanii beeksisan, elementii kana jecha Laatinii kan "radius" (carallaa) jedhurraa "reediyeemi" jechuun moggaasan. Qorannoosaanii kana keessattis, jecha "raadiyoo'aktiiviitii" jedhu uuman.
Argannoo isaanii kana shakkii tokko malee mrikaneessuuf, Kuriiwwan polooniyeemii fi reediyeemii qulqulluu baasuu barbaadan. Pitchblenden albuuda xaxamaa waan ta'eef ruuqoleesaa adda baasun ulfaataa ture. Polooniyeemii argachuun amma tokko salphaa ture; amalli keemikaalaasaa bismazii fakkaata, wanti oorii san keessaa bismazii fakkatu polooniyeemii qofa ture. Reediyeemiin garuu, argachuuf baayyee ulfaataa ture; amalli keemikaalaasaa baariyeemii kan fakkatu yoo ta'u bismazin lamaan isaanituu of keessaa qaba. Bara 1898 Kuriiwwan reediyeemii xiqqoo argatan, garuu reediyeemii baayyinaan jabaa ta'e, kan baariyeemin hin faalamne argachuun kan bira hin ga'amne ta'e. Kuriiwwan hojii ulfaataa ashaboo reediyeemii mala diferenshiyaal kiristaalaayizeeshiniidhan addaan baasuu jalqaban. Pitchblende toonii tokko keessaa, bara 1902tti reediyeem kilooraayidii kan amma giraamii tokko bakka kudhanitti qoodamtee ga'u adda baasan. Bara 1910tti Marii Kurii sibiila reediyeemii qulqulluu adda baafte. Mariin polooniyeemii, kan jireenya-walakka guyyaa 138 qofa qabu, adda baasurratti hin milkoofne.
Bara 1898 hanga 1902 gidduuttii, Kuriiwwan walii wajjin ykn dhuunfadhaan barruu saayinsii 32 maxxansiisan, kana keessaa tokko seelonnii xannachaa fidan yoo reediyeemitti saaxilaman seelota fayyaa caala dafanii du'u kan jedhu ture.
Bara 1900, Mariin miseensa faakaltii École Normale Supérieure ta'uun dubartii kan jalqabaa taate, abbaan manaashii ammoo faakaltii Yuunivarsiitii Paarisi gale. Bara 1902 sababa du'a abbaa ishiitin gara Poolaandi deemte.
Adoolessa 1903tti, Gabriel Lippmannin gorfamuun, Mariin dokitireeti ishii Yuunivarsiitii Paarisirraa argatte. Ji'uma sana keessa, Marii fi Piyeer Royaal Inistitushinii Landanittin waa'ee raadiyoo'aktiiviitii haasaa akka godhaniif affeeraman; Mariin akka hin dubbanne dhorkamte, Piyeer qofatu dubbate. Yeruma kana keessa, indastirii haaran reediyeemii irratti hundaa'e guddachuu jalqabe. Kuriiwwan argannoo isaanii kanaaf paatentii hin fudhanne, kanaafis bu'aan isaan bizinesii guddachaa jiru kanarraa argatan gadaanaa ture.
Badhaasa Noobelii[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Mudde bara 1903, Akkaadaamiin Saayinsii Iswiidin Piyeer Kurii, Marii Kurii fi Henrii Baakireel Badhaasa Noobelii kan Fiiziksii kenneef, kunis "yaadannoo tajaajila olaana isaan qorannoo wal faana raadiyeeshinii Pirofeesar Henrii Baakireel argate irratti godhaniin kennaniif beekkamtii kennuuf". Jalqaba irratti, koreen kun badhaasa kana Piyeerii fi Baakireelif qofa kennuuf yaade, garuu miseensa koree kanaa fi deeggaraa saayintistoota dubarti ta'n kan ture Herregaa Iswiidin Maagnus Jostaa Mittaag-Leefler dhimma kana Piyeeritti hime. Piyeer erga komii dhiyeessee booda, maqaan Marii filannoo kana keessa gale. Mariin Badhaasa Noobelii argachuudhaan dubartii jalqabaa ti.
Kurii fi abbaan manaashee qaaman Istookoolmi deemanii badhaasa fudhachuu hin didan; hojiitti baayyee qabamanii turan, Piyeeris yeroodhaa gara yerootti dhukkubsachaa ture, Piyeer ayyaneffata bakka ummanni walitti qabametti godhamu hin jaalatu ture. Looretiin Noobelii barnoota gabaabaa (lecture) kennuu waan qabuuf, Kuriiwwan bara 1905 gara sana deeman. Maallaqni badhaasa kanarraa argatan, Piyeerii fi Marii gargaartuu laabiraatorii kan jalqabaa akka qacaratan isaan dandeessise. Badhaasa Noobelii argachuutti aane, akkasumas affeerraa Yuunivarsiitiin Jeneevaa iddoo kennuufiif godhe, Yuunivarsiitin Paaris Piyeerif sadarkaa piroofeesarummaa kenneef, dura bu'aa fiiziksiis godhee muude. Kuriiwwan laabiraatorii seeran hojjatamellee hin qaban turan yeroo sana. Hiyyannoo Piyeer irraa ka'uun, Yuunivarsiitin Paaris laabiraatorii haaraa ijaaruu fi meeshaa itti guutuuf walii galan, garuu hanga bara 1906tti hin xumuramne ture.
Muddee 1904, Kuriin intalashii lammaffaa Iivi deesse. Mariin boodarraa nama afaan dhalootashee Poolaandiffa ijoollee ishii barsiisu mindeessiteefi, ijoollee ishiis Poolaandi akka daawwataniif ni ergiti, ofiifis fuuteet deemti ture.
Ebla 19 1906tti, Piyeer balaa karaarraatin du'e. Kuriin du'a abbaa manashee kanaan guyyatu itti dukkanaa'e. Caamsaa 13 1906tti, dippaartimentii fiiziksii Yuunivarsiitii Paaris dura ta'ummaa Piyeerif kennee ture Mariif kennuuf murteesse. Mariinis affeerraa kana laaboraatorii cimaa hojjachuudhaan yaadanoo Piyeerif oolchuf na gargaara jettee fudhatte. Mariin Yuunivarsiitii Paarisitti pirofeesara ta'udhaan dubartii jalqabaa taate.
Hawwiin Mariin laabiraatorii cimaa ijaaruf qabdu garuu Yuunivarsiitii Paarisitti hin xumuramne. Gara dhuma jireenyaa ishii keessa, Mariin Inistiitiyuutii Reediyemii (Institut du radium, amma Inistiitiyuutii Kurii, Institut Curie) hoogganaa turte, kunis laabiraatorii raadiyoo'aktiiviitii Yuunivarsiitii Paarisii fi Inistiitiyuutii Paasteriin ishiidhaaf hojjatame ture. Yaadni Inistiitiyuutii Reediyemii uumuu kan dhufe bara 1909 hoogganaa Inistiitiyuutii Paaster kan ture Piyeer Pool Emiila Ruudhaan ture. Piyeer Pool Emiila Ruun Yuunivarsiitiin Paaris Mariif laabiraatorii seeran hojjatamee kennuufii daddhabuu isaatiin baayyee gaddee gara Inistiitiyuutii Paaster akka dhuftu yaada dhiyeesse. Sana booda, Marii gadi lakkifti sodaa jedhuun, Yuunivarsiitiin Paaris kan duraan dide yaada jijjiiruun, gamoon Kurii, waliigaltee Yuunivarsiitii Paarisii fi Inistiitiyuutii Paasteriin ijaarrame.
Bara 1910tti Mariin reediyeemii addaan baafte; akkasumas sadarkaa addunyaalessaa madda raadiyoo'aaktivii kan kabaja ishii fi Piyeeriif kurii jedhamee moggaafame uumte. Haa ta'u malee, bara 1911 Akkaadaamiin Saayinsii Firaansi miseensa akka taatu harka tokko ykn lamaa jecha odoo hin filatamin hafe. Bakka ishiitti kan filame Iduwaardi Biroonii, kalaqaa Gulyeelmoo Maarkoonii telegiraafii wadaroo-maleessaa akka hojjatuuf gargaare, ture. Dubartiin Kurii jalattii doktireetii barattu, Maargariit Pereeyi, dubartii jalqaba miseensa akkaadaamii kanaa taatee filatamte - kunis walakkaa jaarraa tokkoo booda, bara 1962tti ture. Mariin saayintistii beekkamtuu Firaansif hojjattu ta'ee oduma jiruu, ilaalchi uummataa garuu gara nama biyya alaa ta'uu ishiitin gara jibbuutti deema - qisaasa Direeyfus irrattis mul'ateera - kunis oduun sobaa Mariin sanyii Yihudaa ti jedhu akka odeeffamu godhe. Yeroo filannoo Akkaadaamiin Saayinsii Firaansi geggeefamu, gaazexaa kaachoo mirgaa (right wing press) saba nama biyya ormaa taatee fi nama waaqatti hin amanne taateefi balaleffatanii maqaa ishii xureessan. Intalli ishii booda wa'ee kanaa yoo dubbattu gaazexoonni Firaansi yeroo Mariin badhaasa Firaansi keessatti kennamuuf filatamtu akka nama biyaa ormaa gatii hin qabneetti ishii dhiyeessu, yeroo badhaasa biyya alaa kan akka Badhaasa Noobelii fudhattu ammoo akka goota lammii Firaansi taatetti barreessu jechuun of tuulummaa isaani ibsite.
Mariin bara 1910-11tti walqunnamtii jaalalaa waggaa tokkoof fiizisistii Pool Loonzyevaa, kan duraan barataa Piyeer ture, wajjin akka qabdu bara 1911tti ifa ta'e. Namni kun nama fuudhee yoo ta'u garuu haadha manaasaa wajjin jiraachaa hin turre. Kunis qisaasa maxxansaalee gaazexoota fide, warri karaa hojii mormitoota ishii ta'an kanatti fayyadman. Kuriin (umuriin wagga 40n walakeessa kan turte) umuriidhaan Loonzyevaa waggaa shaniin caalti turte, gazeexootarrattis akka nama ormaa sanyii Yihuudi gaa'ila namaa diigdutti ibsamte. Yeroo qisaasni kuni jalqabu, Mariin Beeljiyeem turte; yeroo deebitu, uummata aaretu karra ishiirratti ishii eege, ishiinii fi ijoollenshii durbaa lamaan hiriyaashii biratti baqatanii turuun dirqama itti ta'e.
Beekkamtiin hojiishii sadarkaa addunyaalessaatti ol gudhachaa dhufe, Akkaadaamiin Saayinsii Iswiidinis mormii qisaasa Loonzyevaa irraa ka'ee dhufe bukkeetti qabuun, yeroo lammaffaatiif, Badhaasa Noobelii kan Kemistirii kan bara 1911 kenneef. Badhaasni kun "yaadannoo tajaajila ishiin guddina kemistiriitif elementii reediyemii fi polooniyemii argachuun, reediyemii adda baasun, fi qorannoo ummamaa fi kompaawondoota elementii addaa kanaa irratti gooten gumaachiteef beekkamtii kennuuf" jedhameeti kennameef. Mariin Badhaasa Noobelii lama moo'un ykn qooddachuun nama jalqabaa turte, namni badhaasa kana damee saayinsii adda addaatin argate lama qofa yoo ta'u kunis Marii fi Laayinas Poolin qofa. Jilli beektota biyya Poolaandi, barreessaa asoosamaa Henriik Shinkeeviichin durfamuun Mariin gara biyya ishiitti deebite qorannoo ishii akka achitti itti fuftu gaafatan. Badhaasni Noobelii inni lammataa Mariin mootummaa Firaansi Inistiitiyuutii Reediyemii akka deeggarana amansiisuuf ishii gargaare. Inistiitiyuutin kunis bara 1914tti kan hijaarrame yoo ta'u achi keessatti qorannoo kemistirii, fiiziksii, fi fayyaatu godhama ture. Badhaasa Noobelii kan bara 1911 erga fudhattee ji'a tokkoon booda, Mariin dippireeshinii (depression) fi dhukkuba kaleetin hospitaala seente. Bara 1912 baayyeesaa, Mariin jireenya ummataa dhiiftee garuu Ingilaandi keessa hiriyaashii fiizisistii Heertaa Ayirtan biratti dabariste. Laabiraatorii ishiitti kan deebite ji'a Muddee keessa yoo ta'u kunis ji'a 14 booda ture.
Bara 1912tti, Hawaasni Saayinsii Waarsawu aangoo hoogganummaa laabiraatorii haaraa Waarsawu keessa jiruu kennuufiff affeere, garuu Mariin ni didde, sababiinsaas Inistiitiyuutii Reediyemii kan Hagayya 1914tti xumurame irrattii fi karaa haaraa Gaabine Piyeer-Kurii jedhamee moggaafame irratti xiyyeeffachuu barbaadde. Mariin bara 1913tti Poolandi yoo deemtu Waarsawuttis simannaan godhameef garuu angaawonni Raashiyaa iddoo hin kennineefi. Guddinni Inistiitiyuutiichaa waraana dhufeen addaan cite, qorattoonni Firaansi baayyen Loltuu Firaansitti makamuuf dirqaman, inistiitiyuutichis hojiisaa bara 1919 deebi'ee jalqabe.
Wabii[gulaali | lakkaddaa gulaali]
- "Marie Curie – Biography". Nobelprize.org. 4 July 1934. Retrieved 1 August 2012.
- "She had given a whole new area of physics its name." "The Genius of Marie Curie: The Woman Who Lit Up the World" on YouTube (a 2013 BBC documentary).
- See her signature, "M. Skłodowska Curie", in the infobox.
- Her 1911 Nobel Prize in Chemistry was granted to "Marie Sklodowska Curie"
- Barbara Goldsmith (2005). Obsessive Genius: The Inner World of Marie Curie. W. W. Norton & Company. p. 149. ISBN 978-0-393-05137-7.
- "The Genius of Marie Curie: The Woman Who Lit Up the World" on YouTube (a 2013BBC documentary).
- Tadeusz Estreicher (1938). "Curie, Maria ze Skłodowskich". Polski słownik biograficzny, vol. 4 (in Polish). p. 111.
- "Marie Curie – Polish Girlhood (1867–1891) Part 1". American Institute of Physics. Retrieved 7 November 2011.
- Wojciech A. Wierzewski (21 June 2008). "Mazowieckie korzenie Marii" [Maria's Mazowsze Roots]. Gwiazda Polarna 100 (13): 16–17. Retrieved 10 September 2012.
- Robert William Reid (1974). Marie Curie. New American Library. p. 12.ISBN 0002115395.


text:
Ooksijiinii
Saayinsii keessatti, ooksijiiniin elementiikeemikaala yoo ta'u mallattoo kemikala O qaba; lakkoofsi atamii ooksijiinii 8. Maqaan ooksijiinii jedhamu kuni jecha Afaan Giriik lama irraa dhufe, kunis oxys - asidii fi -genēs - midhagsa jedhamaan irraa dhufee. Gara jalqabaa jaarraa 18ffa irratti, Oontuwaan Laavoziyeen(Antoine Lavoisier), maqaa ooksijiinii, burqaa lameen Afaan Giriik olitti ibsamaan irratti hunda'udhaan maqaa kana baseef. Kunis ooksijiiniin waan asidii hundumaa keessatti argaman se'eet. Ergaa suniin bodaa garuu hikaan asidii jijjiramerra. Ooksijiiniin vaalensii 2 qaba. Lafa irratti ooksijiiniin kunii elementota biraa wajjin kovalentiin yokan ionikiin walitti-qabame argama. Fakkenii kompawondoota ooksijiinii of keessaa qaban bishaan (H2O), biyyee (silica, SiO2), fi sibila dammeessa'aa (iron oxide, Fe2O3).
Ooksijiiniin diatomic (O2) ta'e kunii kutaa qilleensaa guggudo lameen keessaa tokko dha. Kunii immoo yeroo footosinteesisii(photosynthesis) biqiltootaan yoo bafamuu, bineensottaf immo aerobic respiration keessatti isaa barbaduu. Kunii immo Anaerobic organismsiif waan hamaa yoo ta'u lubbu qabatotta yeroo duraaf jiraachaa turaanin akka kosii (waste) hamaa bafamaa ture.
Ooksijiiniin triatomic (ozone, O3) ta'ee kuni raadiyeeshinii kessaan kan umamuu yoo ta'u kunis kutaa atmosferaa gubbatti umama, kunis raadiyeeshinii Altiraavaayoleetii (UV radiation) nurra dhowwuun nu qarqara.


text:
ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್ 20 ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ಚಿತ್ರ
ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಾಲಿವುಡ್ ಹೊಸ ಗ್ಯಾಲರಿ ರಚಿಸಲು
ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್
0 ಲೈಕ್
ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್
0 ಲೈಕ್
ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್
0 ಲೈಕ್
ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್
0 ಲೈಕ್
ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್
0 ಲೈಕ್
ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್
0 ಲೈಕ್
ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್
0 ಲೈಕ್
ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್
0 ಲೈಕ್
ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್
0 ಲೈಕ್
ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್
0 ಲೈಕ್
ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್
0 ಲೈಕ್
GDPR Compliance
kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan كمال_حسن kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan কমল_হাসান kamal-haasan kamal-haasan 卡馬爾哈森 kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Haasan Kamal_Haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan कमल_हासन kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್ kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Haasan Kamal_Hassan_(pelakon) കമലഹാസൻ kamal-haasan kamal-haasan कमल_हासन kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Hassan kamal-haasan kamal-haasan KaMaл_XacaH kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan கமல்ஹாசன் కమల్_హాసన్ kamal-haasan Kamal_Haasan KaMaл_XacaH کمل_ہاسن kamal-haasan Kamal_Haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan


text:
Maanguddoonnii fi Hawwan leenjii ispoortii hin malleen dararamaa jiraachuu
Leenjii maqaa Gaachana Sirnaa jedhamuun, kutaalee Oromiyaa garaagaraa keessatti Uummanni Oromoo dirqamaan akka leenji’u taasifamaa jiruun wal-qabatee, Konyaa Harargee Bahaa, Ona Haramaayaa, Magaalaa Awadaay keessatti, Uummanni Oromoo, Maanguddootaa fi Hawwan garaa qaban illee dabalatee, Poolisoota humna addaa, milishootaa fi dabballoota MKII’n dirqamsiifamuun, ispoortii isaaniif hin malle akka hojjetan taasifamuun, gidirfama hamaa mudachaa jiraachuu.
Saamicha qaamota MKII’n ijaaramaniin raawwatamu
Saamichi qaamota MKII'n ijaaramuun leenjifamanii maqaa WBO dhahachuun bobbaafamaniin, Konyaa Lixa Wallaggaa keessatti Uummata Oromoo irratti raawwatamu akkaan hammaatee jiraachuu.


text:
Budizimii
Budizim amantii biyya Hindiitti barsiisa Guatama Buddha irra hunda'uun jalqabeedha. Barsiisni isaa sududaan Neeppaal irraa ka'uun gara jiddugala Eeshiyaa fi Yuurooppi keessatti babal'ate. Budizim Eeshiyaa kibbaa keessatti bay'ee kan hordofamu yoo ta'u akka addunyaatti dhibbeentaan 7 hordoftoota isaati.
Namootni garii budizim akka falaasamatti ilaalu gariin immoo akka karaa jireenya dhugaa itti barbaadanitti ilaalu garuu namootni baay'een Budhizim akka amantiitti kan ilaalan. Afaan Paaliin (Pali) jechi budha jedhu nama dammaqe jechuudha.
Wabii[gulaali | lakkaddaa gulaali]