text:
Bombiin Haydiroojin(Hydrogen bomb,H-Bomb) mia’ waraanaa hamaa addunyaa akka hin hojjatamne irratti walii galtee seerallee baafte.
Bombiin tun bombii atoomik(atomic bomb)USA bara 1945 keessaa magaalaa Jappaan,Hirooshimaa fi Nagaasaakkeetiin aate marroo kuma heddu caalaa humna qabdi.
Mootummaan Kooriyaa Kaabaa bombii Haydiroojin akka hojjate ji’aa duratti dubbate.Bombii hojjate tana Ammajii 5,2016 tokkosee humna isii haga laallate. 'Milkoofne' jettee labsatte.Bulchootiii addunyaa hujii Kooriyaa kaabaa tanatti hin gammanne.
Oduun TV Kooriyaa Kaabaa irratti dubbisan “mootummaan isaanii waan hamtuu irraa ufi eeguuf humna jabeeffachuutti jira.”
Bulchaan Kooriyaa Kaabaa Kim Jong Un ji’aan duratti mootummaan isaanii bombii Haydiroojiinii hojjachuu isaa labse.
USA fi bulchootii addunyaa gugurdoon hujiin akkanaa ‘seera malee’ jedhan. Waajjirii basaasa fi nagaa biyya keessaa Kooriyaa Kaabaa ammoo humanaa fi amala bombii Kooriyaan Kaabaa tana shakkiin laala “bombi hydirojin thauu isiituu hin shakkan.”
Koreen Nagaa fi Araaraa Tokkummaa Kooriyaa Kaabaatii hujii isii tanaaf deebii maan akka kennan mari'achuuf ariitiin mari yaamte.
Daarekterii Egensii Atoomikii Addunyaa(IAEA) Ykiyo Amano,hujiin Kooriyaa Kaabaa tun seera Tokkummaa Mootummootaatii ala jedha.
Kooriyaan Kaabaa asiin duralleetti marroo sadii bara 2006, 2009 fi 2013 bombii nukileera tokkostee humna ufi laalte.
Bulchootii addunyaa hujii Kooriyaan Kaabaa bombiin hojjatte tanatti gammadanii marroo hedduu adaban.Kooriyaan Kaabaa bara 1950 keessa hujii qorannoo nukileeraa jalqabde.Bara 1959 keessa ammoo hujii nukilerii jalqbde.
Bara 1974 keessaa ammoo miseensa Ejensii Humna Atoomikii Addunyaa taate.Akkanuma jechaa deemtee nukileera gara garaa hojjattee adabamaa baate.
Biyyitii tun bara 2006 fa keessa marroo jaha misaayila bolistik tokkofte. Addunyaa akka biyyitii tokkolleen nukileera waraanaa hojjattu hin eeyyamtu. Addunyaa keessaa USA,Paaksitaan,Afgaanistaanii fi biyya hedduu haga tokkoo qofatti nukileera waraanaa qaba.
Nukileerii,mi’a waraanaa yoo namaan hadhan lafaa fi biyyee dhiisii qilleensallee hammeesse rakkoon isiin fiddu haloota itti aanutti dabartu.


c: text/html

text:
WASHINGTON, DC —
Manni-mutii Federaalaa Itiyoophiiyaa, Dhaddachi yakka sadaffaan, Obbo Beqqelee Garbaa faa irratti yakka murtee jira.
Waggaa tokko Abbaan-alangaa Federaalaa “Obbo Beqqelee Garbaa faa ergaa shororkeessummaa, kan Adda Bilisummaa Oromoo fudhachuudhaan, dhaaba polotikaa seera-qabeessa dahoo godhachuudhaan humnaan qabsoo hidhannoon Mootummaa taayitaa irraa buusna, Oromiyaa qaama Federeeshinii irraa kutna” - jechuun yakka shororkeessummatti hirmaatan - jechuun, bara dabre himannaa irratti dhiheesse.
Kanneen yakka kanaaan himataman Obbo Beqqelee Garbaa dabalee sagal yoo ta’an isaanis Obbo Olbaanaa Leellisaa, Olbaanaa Lammii, Adam Buusaa, Dubree Hawwaa Waaqoo, Obbo Mohaammed Muluu, Darajjee Katamaa, Addisuu Mokiree fi Galgaloo Gufaa ti.
Dhjaddachi Har’a gara waareetti taa’e sun akka beeksisetti murtiin kun ka kenname, abboota-murtii ammaan dura xaddacha sana irraa tajaajilaa turaniin malee kanneen Har’a taa’aniin miti.
Abbaan-alangaa ammaan dura kanneen himannaa koo naaf mirkaneessu,jedhe ragaalee adda addaa dhiheeffachuu isaa fi manni-murtii ragaalee sana xiinxalee ilaaluu isaa -- himatamtoonni garuu, ragaalee himannaa sana dhara taasisu dhiheeffachuu dadhabuu isaanii dubbate - Abbaan-murtii.
Eega murtii yakkaa muree booda immoo abbaan-alangaas tahe himatamtoonni yaada murtii akka dhiheessan gaafatee ture. Abbaan-alangaa yakki sun yakka guddaa waan ta’eef akka adabbiin guddaan itti muramu ka gaafate yoo ta’u Himamtoota keessaa, Obbo Obbo Beqqelee Garbaa, Obbo Olbaanaa Leellisaa fi Obbo Olbeekaa Lammii akka abukaatoo malee yaada ofii ibsatan akka ehamamuuf gaafatanii, abbaa-murtii irraa ehama argatan.
Haala kanaan, akka dabaree isaaniitti ka dura yaada ofii kennan - Obbo Beqqelee Garbaa, “Bara jireenya kootti, haqa-jal’ate, loogdummaa, loogii-sanyii fi cunqursaa mufadhee mormeen jira. Filannooo kootiin otuu hin taane - fedha Waaqayyootiin kanan irraa dhaladhe - uummatni Oromoo, mirgawwan namummaa fi mirgawwan dimookiraasummaa isaa kabajamaniifii, ija qixxeen akka ilaalamu gochuuf qabsoon karaa nagaa geggeesseef aarsaa ta’uu danda’uun koo anaaf kabajaa dha” jedhan.
Abbaan-murtii garuu, “kun yaada adabbii salphisu miti yaada keessan sirnaan dhiheeffadhaa” ittin jechuun ajaje. Obbo BBeqqeleen garuu, daqiiqaa tokkoof illee akka dhageettii argatan ehama gaafatanii itti fufan.
“Qabsoon haga ammaa godhe keessatti dhiifama gaafachuu yoo na barbaachise dhimma lama qofa irratti. Tokkoffaa gidiraa fi roorroo uummata Oromoo irratti geggeessamu, akka ta’uu qabutti yoon ibsuu hanqadhee fi kanas kanan qodhe -- nagaan waliin jireenya uummatootaa fi obbulummaaf yaaduu irraa sababaa hanqateef yoo tahe - uummatni Oromoo akka dhiifama naaf godhun gaafadha. Lammata immoo miidhama Uummata Oromoo hamma ta’ee ol how’isee dubbadhe yoo ta’ee fi kanas kanan godhe - dantaa dhuunfaa koo fi maqaa guddifachuuf yoo tahe, Waaqayyo akka dhiifama naaf godhun gaafadha” jedhan. Itti-fuduudhaanis “Manni-murtii otuu ani badii hin hojjetiin yakka natti mure, naaf gaddee adabbii natti salphisa - jedhee waanan hin amanneef, yaada adabbii-salphisu dhiheessuu dhiisuu koof nan gadda” - jechuun yaada isaanii xumuran - Obbo BEQQELEE GARBAA. Haati-manaa isaanii, hojii irraa waan hari’atamaniif, ijoolleen isaanii galii tokko malee akka gidiramaa jiran illee Manicha murtiitti dubbatanii turan - Obbo BEQQELEE-n.
Obbo OLBAANAA LEELLISAA-s akkasuma yaada ofii ibsachuu yaalanii turan. Garuu, abbaan-murtii deddeebi’anii seeraa ala akka ta’e itti dubbachuun dhaabsisan. Himatamtoonni ka biroonis galmeen ka biraan akka irra hin jirre, namoota maatii bulchan ta’uu isaanii fi rakkoo fayyaa akka qaban ibsuudhaan akka manichi murtii adabbii isaanii salphisuuf gaafatanii jiran. Manni-mutiis rakkoo himatan sanaaf ragaa akka dhiheeffatan ajaja kennuudhaan, murii adabbii kennuuf -- Sadaasa 14,2005 beellamee jira.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Xiiroosa Kawoi Kiiraami Daawitayyo asata kiittiis. Kiitettida asatuura keettaa keexxanaadan zigaa mudettaanne qassi shuchchaa massiyaageetanne anaaxeta ayyo yeddiis. 2GODAI Israa7eela bolli a kawo oottidi essidoogaanne ba asaa Israa7eela gishshau, a kawotettaa xoqqu oottidi bonchchidoogaa Daawiti eriis. 3Hegaappe guyyiyan, Daawiti Yerusalaamen hara maccaasaa gujji ekkidi, attuma naatanne macca naata yeliis. 4Daawiti Yerusalaamen yelido attuma naati SHaamu7a, SHobaaba, Naataana, Solomona, 5Yibihaara, Elishuu7a, Elppaaleexa, 6Nogaaha, Nefega, Yaafi7a, 7Elishamaa7a, Be7eliyaadanne Elifeleexa. 8Daawiti Israa7eela ubbaa bolli kawo gididi tiyettidoogaa Pilisxxeema asai siyido wode, eti ubbai Daawita koyanau kiyidosona. Daawiti eti kiyidoogaa siyidi, etaara olettanau kiyiis. 9Pilisxxeema asai Rafaima Wombbaa yiidi bonqqidosona. 10Daawiti Xoossaa, "Taani baada Pilisxxeemata oloo? Neeni eta taayyo aatta immuutee?" yaagidi oichchiis. Oichchin GODAI a, "Baada ola. Taani eta neeyyo aatta immana" yaagiis. 11Yaagin Daawitinne a asai Ba7aali-Paraaxiima giyoosaa biidi, yan eta xoonidosona. Xoonin Daawiti, "Haattaa di7oi xuussi kanttiyoogaadan Xoossai ta morkketu giddoora tana kanttissiis" yaagiis. Hegaa gishshau, he sohuwaa sunttai Ba7aali-Paraaxiima geetettiis. 12Pilisxxeemati bantta eeqata he sohuwan yeggidi biidosona. Yaatin Daawiti azazidi, eta eeqata taman xuugissiis. 13Pilisxxeema asati naa77anttuwaakka ha wombbaa simmi yiidi bonqqidosona. 14Bonqqin Daawiti Xoossaa naa77anttuwaakka oichchiis. Oichchin Xoossai a, "Neeni eta geeduwaa booppa. Eta guyyeera yuuya aadhdhada ettaappe sintta baggaara olanau giiga. 15Ettaa huuphiyan salppiyaa cenggurssaa neeni siyiyo wode, olanau kiya. Aissi giikko, hegee Pilisxxeema olanchchata shocanau Xoossai neeppe sinttau aadhdhiis giyoogaa" yaagiis. 16Xoossai azazidoogaadan Daawiti oottiis. Gabaa7oonappe biidi Gezeera gakkanaashin, Israa7eela asai Pilisxxeema olanchchata woriis. 17Hegaappe guyyiyan, Daawita woree biittaa ubbaa gakkiis. Kawotettati ubbai Daawitayyo yayyanaadan GODAI oottiis.
Copyright
Learn More


text:
Bulchiinsa naannoo Oromiyaa godina Jimmaa magaalaa Asandaaboo keessatti miseensonni hawaasa muslimaa waldoolii amantii kirstaanaa kan Guutuu wangelaa fi Waldaa Qaala hiywot gubuun isaanii ibsame jira.
Waldootii fi qabeenyaa irratti hubaatiin dhaqqabu isaa namnii maqaa ofii dubbachu hinfene fi tajaajilaa Waldaa Kiristaana qaala hiywot ta'an tokko VOA tti himanii jiru.Magaalaan Asandaaboo magaalaa Jimma irraa gara bahaatti fageenya kilomeetira 50 irratti kan argamtu yoo ta'u sababiin dubbii kanaa Quraana tarsaasanii mana fincaanitti gatan kan jedhu ture jedhama.
Haala kanaanis Waldaan Kiristaanaa,uffannaan faarfatotaa,macaafni qulqulluun akka gubateelle dubbataniru.Waldaan Kirstaana guutu Wangeelaas akka gubate ibsameera.
Maddeen VOAf akka ibsanitti humnootiin nagaa eegsisan haala uumamee to'ataa kan jiran yoo ta'u miseensoota waldaa kiristaana Qaala hiywoot kan ta'an namnii torbaa fi namoota ijaarsa manaa irratti boba'an nageenya isaanitif jecha buufata Pooplisii magaalaa Jimmaatti kan geeffaman ta'u ibsameera.
Gama kaaniin ganda qotee bulaa Siibaa Carii keessa kan jiru Waldaan Kiristaana Qaalahiywot Gilgal gibee gubamuu isaa achii dheessuun kan Jimma keessatti argaman jiraataan naannoo nu'ibsaniiru.


text:
Roobii Fuulbana 14 bara 2016 magaalaa Naqamtee ganda 02 keessa kan jiru waaltaa ajaja waraanaa ykn Komaand post irratti bombiin darbatamu jiraattonni magaalatti ibsanii jiru.
Akka jiraattonni jedhantti miseensi humna waraanaa tokko ajjefamee kanneen 15 ta’an mada’aniiru. Sababaa Kanaan kan ka’e namni hedduun hidhamaa kan jiran ta’uu ibsan.
Gama biraan abbootii qabeenyaa torban darbe daldalaa fi geejiiba cufan hedduminaan hidhamuu isaanii dubbatu. Uummanni boquu ol qabatee deemuu hin dandeenye hidhaa fi reebichatu hammaate jedhu.
Waajirri eegumsa nageenyaa kan godina wallaggaa bahaa gama isaan waaltaan ajajaa Bombiin rukutamuu mirkaneesssee garuu kan mada’an miseensonni waraanaa 3 ta’uu fi kan du’e akka hin jirre ibsan.
Namoonni sababaa cufamuu daldalaan hidhamanis waan seeraan irratti maxxanfame kaasanii banuu isaaniif hidhaman jedhu. Ta’us garuu wabiin gadhiifamuu isaani dubbata. Gabaasa guutuu dhaggeeffadhaa.


text:
1Daro mattoyiya ushshaa uyiyoogee daro bidisseesinne ooshshees; mattottiya asi wozani paccido asa. 2Kawo hanqqoi gaammuwaa gudettaa mala; a yiilloyiya asi ba shemppuwaa bolli pirddees. 3Palamaappe gaxan de7iyoogee aawussi bonchcho; shin eeyya asi ubbi ooyettanau eesotees. 4Azalla goshshanchchai wodiyaa naagidi goyenna; hegaa gishshau, kattaa cakkiyo wode i woossees; shin aibakka demmenna. 5Asaa wozanaa halchchoi ciimma ollaa giddon de7iya haattaa mala; shin wozannaama asi hegaa duuqqidi kessees. 6Daro asati bantta kehatettaa yootoosona; shin tumu ammanettiya asa demmanai oonee? 7Xillo asi boree bainna de7uwaa de7ees; a kaallidi, a naatikka anjjettidaageeta. 8Kawoi pirddanau ba kawotaa araatan uttido wode, iita ubbaa ba aifiyan harqqidi kessees. 9"Ta wozanaa geeshshaas; tanan nagarikka baawa" yaaganau danddayiya asi de7aneeshsha? 10GODAI worddo meezaanan yiggiyaageetanne likke gidennaban makkiyaageeta ixxees. 11Na7i geeshshanne suure gidiyoogee i oottiyo oosuwan erettees. 12Siyiya haittaanne xeelliya aifiyaanne, eta naa77aakka GODAI medhdhiis. 13Xiskkon ne wodiyaa wurssoppa; wurssikko neeni hiyyeesana. Beegotta; yaatikko, neeni kattaa kallana. 14SHammiya asi, "Qohees! Qohees!" yaagees; shin biidoogaappe guyyiyan, "Hiraisuwan shammaas" yaagiiddi ceeqettees. 15Erai kumido haasayai worqqaappekka inqquwaa giyo daro al77o shuchchaappekka aadhdhida al77obaa. 16Erenna asau waase geliya uraa maayuwaa qaari ekkite; imatta asau waase geliya uraa maayuwaa oiqqite. 17Wordduwan demmido kattai asa mal77ees; shin aqi kiyiiddi, doonaa giddon shaahetaadan hanees. 18Zoriyaa ekkada ne halchchiyoobaa halchcha; zore ekkennan de7aidda olau booppa. 19Zigirssanchcha asi xuuraa genttenna; hegaa gishshau, odanchcha uraara gaittoppa. 20Asi ba aawaa woikko ba aayyiyo cayikko, a de7uwaa xomppe sakkana xuman to7ana. 21Koiroora eesuwan shiiqida aqoi wurssettan anjjettenna. 22Neeyyo iitaa oottida urau, taanikka ayyo iitaa oottana gooppa; GODAN ammanettada naaga; i nena ashshana. 23GODAI naa77u qommo meezaanata shenetees; worddo meezaanatikka a ufaissokkona. 24Asai baanau bessiya ogiyaa GODAI kaalettees; yaatin, asi ba de7uwan baana ogiyaa waatidi akeekanau danddayii? 25Issibaa eesotidi, "Hagaa taani Xoossaassi immaas" girggiyoogeenne guyyeppe zil77ettiyoogee, hegee asa oiqqiya pire. 26Aadhdhida eranchcha kawoi makkalanchchata shaakkidi erees; i etau qarettennan qaxxayees. 27Asaa ayyaanai GODAAYYO xomppe; hegaa gishshau, i nu giddo asatetta ubbaa pilggi xeellees. 28Aggenna siiqoinne ammanettiyoogee kawuwaa naagoosona; a kawotaa araatai aggenna siiquwan minnees. 29Yelagatu bonchchoi eta wolqqaa; cimatuyyookka eta puulunttai etau bonchcho. 30Mino qixaatee iitatettaa shoddees; wadhdhiyoogee iita wozanaa laammanau danddayees.
Copyright
Learn More


text:
Paartiin guutmmaa itiyoophiyaa MEAD paartiin dimokraasummaa Itiyoophiyaa EDEPA fi paartiin Ray ibsa har’aa kan kennan ba’ii filannoo baranaa akka hin fudhanne ifa taasisuuf jecha.
Filanno IHADEG guutummaatti injifadhe jedhe hin simannu jedhu paartileen kun. Haala rakkisuun nama dhibuun kan beeksisame ba’ii filannoo kanaa simachuun sirna dhablummaa jajjabeessuu fi abboota irree badhaatuu ta’ee argine jechuu dhaanis ibsa isaanii kanaan beeksisaniiru. Paartileen kun ba’ii filannoo ilaalchisuun ibsa baasanitti dabaluu dhaan koppii xalayaa embasii Ameerikaa kan Finfinnee jirutti galchan illee gaazexeessotaaf raabsaniiru.
Embasichaaf yeroo dhiyootti gara Finfinnee kan dhaqan presidenticha Ameerikaa Barack Obamaaf xalayaan barreeffame daawwannaan kun paartii biyya bulchu qofaa kan ofitti haammata akka hin taane kan gaafatu.
Presidentichi gara Itiyoophiyaa dhufuuf kan murteessan filannoon bara 2007 haala dimokraatawaan bifa hin xumuramnee fi mirgi namaa guutummaatti yeroo itti dhiitametti ta’uu paartileen kun gaazexeessotaaf ibsaniiru. dhfuun isaanii erga hin hafnee garuu presidentichi mormitootas haasofsiisuu qabu jedhan. Presidentiin EDEPA Dr. Caannee Kebedes isuma kana ibsan.
Filannoon bara 2007 ka nagaa fi dimokraasii utuu hin ta’in kan xumuramee fi uummata Itiyoopiyaa kan gaddisiise mirga namaa guutummaatti kan cabse waan ta’eef, haalli uumamee utuu jiruu Itiyooopiyaa daawwachuuf karoorfamuun dogoggora ta’uu isaa ibsuu feena.
Kanumti iyyuu ta’ee Itiyoopiyaa dhufu taanaan paartii biyya bulchu haasofsiisuun isaanii waan hin hafneef jecha nuunis kanneen kabajamuu mirga namaaf dhaabanneerra jennu humnootii mormitootaas gaaffii keenya dhaga’anii uummata Itiyoopiyaaf ibsa barbaachisu akka kennan gaafanna jedhan.
Presidenti Barack Obamaan mormitoota akka haasofisiisan kan nuti gaafanne nama marii geggeesseeutti amanan a’uu isaanii waan hubannuuf jechuu dhaan paartileen kun beeksisaniiru. Kanaaf jecha haala biyyattii waa’een Itiyooopiyaa nu galcha lammiiwwan jedhan mara biraa hubachuuf yaalii godhu abdii jedhu qabaachuu isaanii kan ibsan presidentii paartii Raiy Itiyoophiyaa obbo Teshale Sebru ti.
Mootummaa IHADEG akka haasofiisan beekameera. Ajendaanis qabamee jira. Biyyi Itiyoopiyaa jedhamtu kan mootummaa fi paartii biyya bulchuu-tii? jedhanii gaafachuun ni danda’ama.
Kanaaf qaama biyyattii kan taane jirra. Nuti mormitoonni akka heerri eeyamutti hundeeffamne. Qooda mormidtoonni fi waa’een Itiyoopiyaa nu galcha jedhan maraa ilaalchisee maal yaaddu? Jedhanii gaafachuun waan danda’amu natti fakkaata jedhan.
Haalli mirga namaa Itiyoopoiyaa keessa jiru angawoota mootummaa Ameerikaa jalaa kan dhokate natt hin fakkaatu kan jedhan presisentiin MEAD obbo Abebqw Mehari ti. Gabaasi ministriin dhimma alaa Ameerikaa torbanneen darban keessa baase illee isuma kana kan cimsu jedhan. Presidentichi gara Finfinnee ennaa dhufan gabaasa ministrii isaanii kan dhimma alaa fidanii dhufu jedhanii kan abdatan ta’uu obbo Abebaw dubbataniiru.
President Obamaan ministeerri isaanii kan dhimma alaa dhiittaa mirga namaa hamaan Itiyoopioyaa keessatti geggeessamu isaa gabaasa baasee jira. Namoota gabaasa sana baasan hedduu galateeffanna. Eenyu hidhamee akka jiru, eenyu murtii haqaa akka dhabe, tokko tokkoon baasaniiru. Sun baay’ee gaarii dha. Kanaaf president Obamaan ennaa as dhufan gabaasa ministeerri dhimma alaa kan isaanii baase fidanii dhufu jedheen yaada jedhan.
Presidentiin Ameerikaa Barack Obamaan Ethiopia daawwachuun isaanii erga dhaga’amee qabee akkuma paartilee mormituu jaarmoliin mirga namaa kan sadarkaa addunyaa yaadawwan adda addaa kennaa jiran. Haalli mirga namaa Ethiopoiaa keessaa yaaddessaa dha jedhu jaarmoliin kun. President Obamaan Finfinnee ennaa dhaqanis mata duree kana akka kaasan gaafataa jiran.
Presidentichi Itiyooppiyaa daawwachuu isaani ilaalchisuun qeeqawwan dhiyaataa jiran ilaalchisee kan gaafataman dubbi himaan ministrii dhimma alaa Tewelde Mulugeta kun dhugaa jiru hin mul’isu jedhan.
Daawwannaa kana ilaalchisee yaada qaamotii adda addaa kennan kan ilaaleen sun dhimma isaanii ti. Sun murtii isaaniif dhiifamuu qaba. Waanti barbaachisaan himannaan haala qabatamaa jiru irraa adda ta’uu isaa ti. Kanaaf dhugaan jiru ofii isaaf ni dubbatan jedha ani jedhan.
Har’a ibsa kan kennan paartileen mormituu sadii yaadawwan walitti isaan fidu irratti waliin hojjechuu kan itti fufan ta’uu beeksisan.


text:
Lammiiwwan Oromoo akka baqataatti dhufanii as United States kutaalee adda addaa keessa qubatan hedduu dha. Kanneen keessaa kutaa California keessa maatiiwwan jiraatan tokko keessummaan keenya har’aa.
Bara 1984 gara US-tti kan godaanan haatii fi intalli, waggoota 10 dura dhaaba baqattoota gargaaru “Tiya foundation” jedhu hundeessan. Bu’uursitoonni dhaaba kanaa aadde Owliyaa Diimaa fi intala isaanii Maymuna Huseen. Xumura torban darbee dhaabi kun magaalaa Irvine, clifornia keessatti deemsa “ Walk for Unity” jedhuuf deggersa godaantotaaf geggeessame qindeessee jira. Rakkoon baqattummaa waan naa galuufan baqataa gargaaruuf ka’e jedhu aadde Owliyaan.
Intalli isaanii Maymunaa Huseenis waajjira dhaaba “Tiyya Foundation” jedhamu directorummaan kan hooggantu ennaa ta’u, waggaatti duraan kan baqattoota 70-80tti keessummessaa dhaabi kun yeroo ammaa baqattoota 600 ol simatee gargaaraa kan jiru ta’uu dubbatti.


text:
Jaarmayaa misooma sadarkaa addunyaa kan yunaaytiid steetes(USAID)f Bulchaa kan ta’an Dr Raj Shah dhiyeenya kana mooraa namni kuma hedduun keessa buufatan kan keeniyaa daw’atanii deebi’an.
Dubartoota kiloomeetra 80 ykn 100 sana caalaas lafoo deemmanii dhufan ennaa hasoofsiiftu haalli jiru attam gaddisisaa akka ta’e hubatta kan jedhan Dr Shah,ijoollee isaanii harkatti baatan garaa baasaa fi dhukkuboota biraan qabamanii guyyooota hedduuf agabuu turan jedhu.Kan haala akkasii keessa jiran dubartonnii fi ijoolleen kuma hedduutu guyyaa guyyaatti gara mooraa kanaa dhufaa jira.Kanaaf gargaaruu qabna jedhu
Amerikaan walumaa gala doolaara miliyoona 600 uummata biyyoota gaanfa Afrikaa keessaaf kennitee jirti kan jedhan Dr shah,Kana keessaa miliyonni 1 sagantaalee adda addaa Somaliyaa keessaaf kan oolee yoo ta'u, inni hafee imoo Keniyaa gama dhiyaa fi kutaalee Itiyoophiyaa hanga tokko keessatti Sagantaalee beeledaalee talaaluu, hawaasaaf bishaan dhiyessu akkasumas hojii qonnaa foyyessuuf ooluu isaa ibsan.
Gabaasaa Guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
Itiyoophiyaa keessatti Kan yeroo ammaa hojii moodeelii uffataa agarsisuu fi beeksiisa adda addaa sabaa himaa irratti dhiyessuun kan beekamtu shamarree Leensaa Xilaahuun bara 2009 keessa Oromiyaa keessatti dorgommii miidhaginaa gaggeeffameen tokkoffaa ta’uun filamtee turte.
Akka ilaalcha kootti midhaginni isa irra-keessaa qofa otoo hin taanee isa keessa namaa haala itti waa yaadnu fi hojii irra itti oolchinu, ilaalchi namaaf qabnuus midhagiina jetti Leensaan.
Yeroo ammaa mana barumsaa Dizaayinii seente barataa jirti. Carraa biyya alaa dhaqanii uffannaa Aadaa fi Amayyaa agarsissuu irratti hirmaachu ishee Lensaan ibsitee jirti.
MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
1"He wode GODAI tana hagaadan yaagiis; 'Koiroogeetu mala naa77u masettida shuchchata giigissa. Yaatada taakko deriyaa haa pude kiya; qassi mitta Taabootaakka medhdha. 2Kase neeni menttido masettida shuchchatu bolli de7iya qaalata ha masettida shuchchatu bolli taani xaafana; neenikka eta Taabootaa giddon wottaasa' yaagiis. 3"Yaagin taani guuganttaappe Taabootaa medhdhaas. Kaseegeetu mala naa77u masettida shuchchatakka giigissaas; yaatada he naa77u masettida shuchchata ta kushiyan oiqqada, deriyaa pude kiyaas. 4Intte shiiquwaa oottido gallassi, deriyaa bollan tamaa giddoppe GODAI intteyyo yootido qaalata, hegeetikka Tammu Azazota, kase xaafidoogaadankka ha masettida shuchchatu bolli GODAI xaafiis; yaatidi i eta taayyo immiis. 5Hegaappe guyyiyan, taani deriyaappe duge wodhdhada, GODAI tana azazidoogaadan, he masettida shuchchata taani medhdhido Taabootaa giddon wottaas; ha77ikka eti yan de7oosona. 6"Israa7eela asai Yaa7iqaana asatu haatta ollai de7iyoosaappe denddidi, Mooseri biidosona. Aarooni yan haiqqidi moogettiis; a na7ai El77aazari a laattidi, a sohuwan qeese kiyiis. 7Eti hegaappe Gudigooda giyoosaa biidosona; yaappe qassi goggiya haattati de7iyo biittaa Yoxibaata giyoosaa biidosona. 8He wode, GODAA Maachchaa Taabootaa tookkana mala, GODAU oottana mala, a sinttan eqqana malanne, hachchi gakkanaashinkka eti oottiyoogaadan GODAA sunttan anjjana mala, Leewa zareta GODAI baayyo dummayiis. 9Hegaa gishshau, eta ishanttuura shaakkin, eta gakkiyaabi woikko laati Leewa zaretussi baawa; GODAI intte Xoossai etayyo yootidoogaadankka, eta laatai GODAATTENNE. 10"Taani kaseegaadankka oitamu gallassaanne oitamu qammaa deriyaa bollan gam77aas; gam77in GODAI ha77ikka ta woosaa siyidi, inttena xaissanau koyibeenna. 11GODAI tana, 'Taani immana gaada eta aawatuyyo caaqqa wottido biittaa eti gelanaadaaninne laattanaadan, ha asaappe sinttaara eta kaaletta' yaagiis. 12"Israa7eela asau, GODAI intteppe koyiyoogee hagaa: GODAAYYO, intte Xoossaayyo, yayyite; a ogiyan ubban hemettite; a siiqite; intte kumetta wozanaappenne kumetta shemppuwaappe GODAAYYO, intte Xoossaayyo oottite. 13Intteyyo lo77anaadan, taani hachchi intteyyo immiyo GODAA azazotanne awaajota naagite. 14"Saloinne saluwaappe bollaara de7iya saloti, qassi sa7ainne sa7an de7iya ubbabati GODAA intte Xoossaabata. 15Gidikkonne GODAI intte maizza aawatun ufaittidi, eta siiqiis; qassi hachchi intte be7iyoogaadan, etappe guyyiyan eta zerettata gidiya inttena kawotettatu ubbaappe dooriis. 16Hegaa gishshau, intte wozanaa shoohuwaa qaxxarite; qassi hagaappe sinttanau morgge zozza gidoppite. 17Aissi giikko, GODAI intte Xoossai xoossatu Xoossaanne godatu Godaa. I gita Xoossaa; i wolqqaamanne yashshiya Xoossaa. I som77o xeelli pirddennaagaanne maganxxo ekkennaagaa. 18I aawu bainna naatussinne am77etussi eta pirddaa kessees; betiyaakka siiqidi, qumaanne maayuwaa ayyo immees. 19Inttekka beteta siiqite; aissi giikko, intte intte huuphiyaukka bete gididi Gibxxen de7ideta. 20GODAAYYO, intte Xoossaayyo, yayyite; ayyo oottite; aara ohettite; a sunttankka caaqqite. 21Intte intte aifiyan be7ido he gitanne yashshiya maalaalissiyaabata, intteyyo oottidaagee i intte galataattenne; qassi intte Xoossaattenne. 22Gibxxe biittaa wodhdhida intte maizza aawati muleera laappun tamma; ha77i GODAI intte Xoossai inttena saluwaa xoolinttetudan corayiis.
Copyright
Learn More


text:
Balaa Caamaa Biyyoota Gaanfa Afrikaa Mudate Maaltu Fide?
Biyyoota gaanfa Afrikaa keessatti balaan caamaa beela dabalatee rakko adda addaa uumuu isaa sabaa hImaaleen addunyaa gabaasaa jiru.Ho'i qilleensaa addunyaa mudate uumamaa fi hojii harka namaan kan dhufe ta'uu, itti aanaa Daayreekterri Dhhbbata Metroolojii Biyooleessa Itiyoophiyaa Obbo Duulaa Shaanqoo hubachiisanii jiru.
Itiyoophiyaa gama kibbaa fi kibba bahaa marsaa lama rooba waan hin argatin hafaniif jecha balaa caamaan rakkataa kan jiran yoo ta'u ,gamnii dhiyaa immoo rooba gaarii argachuu irraa kan ka'e lageen guutanii balaan loolaa bishanii ammaan dura baratame isaan mudachu mala sodaa jedhu uumeera.
MP3 tuquun gabaasa guutuu dhaggefadhaa


text:
Ijoolleen horsiisee bulaa fi qonnaan bulaa yoo jara magaalaatiin walti laalan ammallee duubuma jiran.Yoo ammoo ta duriitiin wal bira qaban guddoo barachuutti jiran.
Akka aabba Kootee Ibraahim,itti gaafatamaan dhaaba mootummaa hin tahini,Waldaa Horsiisee Bulaa Misooma Liiban jedhetti “yoo akkam diqqaatte ganda cufa keessa manneen barnootaatti jra.”
Rakkoon guddoon akka aabba Kooteetti warri horii akkuma amala jireenna isaaniittuu ijoollee isaanii hujiitti gargar qoodaa;kaan looniin,kaan gaalaan,kaan re’een,kaan hujii qonnaatti qoodee hojjatataan.
“Maan jennaan jireenna isaaniitti akkana,horiillee bananii gadi hin lakkisan.”
Hujiin Waldaan Misooma Horsiisee Bulaa Liiban,akka aabba Kooteetti jireenna warra Malkaa-Gubaa guddoo jijjiire,gama barnootaa fi waan hedduun nama gargaara.Taatullee humna guddoo hin qabu.
Ijoollee horsiisee bulaa waan hedduutti barnoota dhowwa;tikaa fi obaa,bonaa fi oolaa,wal dhaba lafaa fi waan akka akkaa faa.
Ilmaan horsiisee bulaa duruu carraa barnootaa guddoo hin arganne yoo argatan ammoo morkaan barachuu malan.Wal dhaba barattootaa godina Gujii ka dhiyoo tanaa faan,namii walti naqee,wallaalaa walti naqee ykn woma taateefuu qalbi nama baratee,ka egerillee wal herregatuu qabaatanii akkuma “hordofilleen duuluma” jechaa barnootaatti jabaachuu malan, aabba Kooteelleen tanuma jedha.
“Wannii akkanaa kun armaan duratti godina keennatti gizee(marroo lama)uumamtee…ijoolleen tun …lafa tana jijjiiruu malte…obboleeyyan isaanii ta baaddiyaatti hafte barsiisuu malee waan akkasii babbaddaa sunitti galuu hin malle.”
Woma taateefuu warri horii ijoollee cufa barsiifachuu dadhabullee faaydaa barnotoa guddoo beekaa akka jecha aabba Kooteetti.
Mee MP3 tana irraa qophii tana nuu caqasaa.


text:
1Nēē āchēērēy keey nkōō Kiriistō, ākookāykooyēē keey choomnyeenyiin, ākootingʼēy ramtaar nkōō Toomirmiir nyoo Tiliil, nēē āriirēē keey ākootēērchinii keey riruut, 2apaypaayaan. Ateera keey, ākoochoomnyō, ākoolēku ākoongʼo nkōō mukuliiriikwook ākōō kāāpkootuutēkwook. 3Moolēku suuy, ntā alas keey kilēēn, aku āminingʼiitō keey ākookoonyit piich walak. 4Maaroo kipaat kiyoo āmārēēkwaan, aku āroo :mpō kiyoo mārēy :piich walak. 5Mārēy kilēku :ātēpēēngʼwoongʼ nyēpō :Yēēsu Kiriistō. 6Kii lēē :inyeentee Iriin, akiitingʼēy man kukarkeeyiit nkōō Iriin. 7Aku kiimētō mantanoonēē, akicham kilēku chiich nyoo lēē kipāyityoon. 8Aku paani kii chiich, kuuminingʼiit keey akuukoonyit Iriin ākōy kima, meeraa sōōrnān nyēpō kimurtooyoon. 9Āmu nyi, kuutōrōōr :Iriin Yēēsu, akuutē kaarin nyēpō koonyit kusiir kaarin aka tōkōl. 10Si nēē ngʼat kukutungʼ :tōkōl nkōō parak, ākōō ngʼwēny ākōō choo mii kōōrēē ngʼwēny kuukoonyit kaarinaa Yēēsu 11akimwa :ngʼalyap aka tōkōl kilē Yēēsu Kiriistō ku :Kiptaayaan, /sikēētōrōōr Paapa Iriin. 12Kunyuun oo choorweeyiichuuch, kilēē paani kyookoonyitoon kēēmii tōkōl ākookoonyitoon mpō ku mākimii tōkōl, a-ir nyuun nkōō kāāwāriisyō ākōō pootana tukun choo ngʼuutuuy kilē /kiikēēsārwook. 13Āmu pāyiisyēy :Iriin nkōō sāpēēngʼwoongʼ, kukōōnook amar a-ir kiyoo mārēy :inyeentee akuutoorētook mpō a-ira makeenyiin. 14Nēē ā-irēy kir aka tōkōl, ku mookwiintoonēy ntā āpālchi keey, 15soolēkuu choo pēērēy keey ākootililiitu kilēē laakōōpō Iriin choo mātingʼēy tisya nkōō ngʼwēnyuuni pō tuurin ākōō piich choo irēy ngʼōōki. Kanya kulēpēyiit ātēpēēngʼwoongʼ nkōō ngʼwēny kilēē kookeel. 16Ākoonāmchi keey kukaraam lōkōōyipō sopoon. Nēē a-ir :akwaan kilēē nyoonēē, apaypayiitwaa pērēētuunoonēē wārākēē :Yēēsu Kiriistō, āmu maalēku kilēēn :pāyiisyēēnyuun nyi kyookiilchi keey. 17Mpō nēē /kutārtooy kērētiichuuch kilēē kōrōs, āmu kyootoorētook aran Yēēsu, ku apaypay akēēpāypāyiituuy :tōkōl nkōō akwaan. 18Nkanyi nyuun, mārēy mpō :akwaan āpāypāyiituu akipō ngʼaleechoochēē ākōō aneen. 19Āmoongʼuuy kilē irēy Kiptaayaan Yēēsu kuumuuka āyooku Tiimōti lēēkitōōn kuchō wōloonēē āmiikwaan saapaypayiitwaa paani kawaraka kuchō ku-āmwoon lōkōōyikwook. 20Mootingʼaa chiich aka nyoo tēērwook ngʼalēēkwook kilēē inyeentee. 21Riipēy :piich walak ngʼaleekwaak kipaat, amēēpkootēy kiyoo mārēy :Yēēsu Kiriistō. 22Ānkēt :akwaan mpō wōloo kiingʼuutuntō keey :Tiimōti inyeentee. Kiikupāyiisyēēchaan tōkōl ākōō inyeentee kilēē laakwa ākōō paapeenyiin nkōō pāyiisyoo amtaar nyēpō lōkōōy choo kāroomēēn. 23Āyookuuy nyuun kuchō wōloonēē āmiikwaan nēē kāāsōwaa wōloo lēē ngʼala nkōō wōli. 24Ātingʼēy man nkōō Kiptaayaan kilē āchōōnēy mpō wōloonēē kilēēkit. 25Kyooyookuukwaan tuupchēē Eepapurotiitō kuchō kuutoorētān. Kiikee-amta lōkōōy choo kāroomēēn tōkōl, inyeentee ku kipāyityoon nyoo kuurānēy aku tuupchēē man. Aku, kaapkaat nyuun kilē karaam ā-ōōku wōloonēē āmiikwaan, 26āmu kiikwaam inyeentee ēēmō kuchō kuurootook tōkōl akuu-iimēy keey, āmu kyaateer :akwaan kilē kiikiimnyaan :inyeentee. 27Man kilē kiimnyaan nyoo kiitama. Aku kiriira :Iriin inyeentee kima ma. Mēēlē inyeentee ākityōōn, aku kiiriireenaan mpō aneen simatas :meereenyiin ngʼwoonin nyoo ātingʼēy. 28Aneen nyoo kyoomārēy kitya kilē kuchō wōloonēē soopāypāyiituukwaan nēē aroo inyeentee, nkōō yoonēē kilēku nyoo kēēkuskuus kāā-iimuutēchuuch. 29Ataaka :inyeentee nkōō pāypooyō tōkōl kilēē tuupchēē nkōō Kiptaayaan. Ākookoonyit kitya piich choo lēē chu, 30āmu kiitētō keey inyeentee nyoo kiitama akipō pāyiisyoo Kiriistō. Āmu kyoomiikwaan wōloo lōōw kuutoorētān inyeentee nkōō ngʼāl chaa chaangʼ choo kiimoomuukēēkwaan.
Copyright
Learn More


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
Murtoo Wal-ga'ii Walii-gala kan Dhaabbata Waldaa Mootummootaatiin qabxii 217 A (iii) jalatti Mudde baatii 10 bara 1948 itti Akka Murteeffamee, Ragga'ee Labsametti.
Ulfinni fi wal-qixxummaan ilmoo namaa kan uummattoota hundaa akka ifatti kabajamu gochuun bu'ura bilisummaa, haqaa fi nageenya addunyaa waan ta'eef;
Mirga namummaa irra ijjechuun yookaan tuffachuun yeroo hunda jeequmsa badiisa fidu uumee uummata kan dheekamsiisu waan ta'eef, akkasumas addunyaa haaraa kan uummanni ishee wal-qixxummaadhaan, bilisummaa yaadaa fi amantii argatanii, yaaddoo fi dhaba irraa birmaduu ta'anii gammachuudhaan akka jiraatan gochuun hawwii fi fedha uummattoota addunyaa waan ta'eef;
Uummanni bulchiisa rooroo fi cunqursaa ofirra kuffisuuf humnaan akka hinfayyadamnetti yoo barbaachise, mirgooti namummaa seeraan akka eegamu gochuun barbaachisaa waan ta'eef;
Biyyoota gidduutti walitti-dhufeenyi michumaa fi wal-jaalalaa akka dagaagu gochuun barbaachisaa waan ta'eef;
Miseensoti Waldaa Mootummoota hundi chartarii waldichaa keessatti mirga namummaa irratti, ulfina namaa irratti akkasumas wal-qixxummaa namoota hundaa (dhiiras ta'ee dubartii) irratti amantee qaban kan ibsan waan ta'eef;
Akkasumas guddina hawaasummaa fi wayyaawuu sadarkaa jireenyaa fiduuf kan murannoodhaan hojjetan waan ta'eef;
Miseensoti Waldaa Mootummootaa marti, Dhaabbata Waldaa Mootummootaa wajjin wal-ta'uudhaan kabajaan walii-galaa kan mirga namummaa fi kan bilisummaa hundaa akka eegamuuf waadaa waan seenaniif;
Mirgootaa fi bilisummaa kana akka gaariitti hubatanii beekuun waadaa kana hojii irra oolchuuf guddisee kan gargaaru waan ta'eef;
Kanaafuu
Wal-ga'iin Walii-gala Waldaa Mootummootaa:
Labsii Waliigala Mirgoota Namummaa kan uummattoonni fi biyyooti hundi walii-galteedhaan kabajan labsuudhaan, tokkoon- tokkoon uummataa fi qaamoti hawaasaa marti labsii kana hubatanii yeroo hunda akka kabajan, labsii kana barsiisuudhaan mirgootii fi bilisummaan hundi akka kabajaman akka carraaqan, karaa tarkaanfii sadarkaa biyyaa fi addunyaatti fudhatamaniinis mirgootii fi bilisummaan kun akka kabajaman akka godhan, kunis immoo uummattootaa fi miseensota Waldaa Mootummootaa giduutti akka hubatamu akka godhan jecha, labsii kana labseera.
Namooti hundinuu birmaduu ta'anii mirgaa fi ulfinaanis wal-qixxee ta'anii dhalatan. Sammuu fi qalbii ittiin yaadan waan uumamaan kennameef, hafuura obbolummaatiin walii-wajjin jiraachuu qabu.
Namni kamiyyuu mirgootaa fi birmadummaa labsii kana keessatti ibsaman, garaagarummaa sanyii, bifaa, saalaa (dhiiraa fi dubartummaa), qooqaa, amantii, ejjennaa siyaasaa, sablammummaa, hawaasummaa, qabeenyaa, dhalootaa fi waan biraatiin utuu addaan hin ba'in, ni argata.
Kana malees immoo, garaagarummaan kamiyyuu karaa siyaasaa, karaa biyyummaa, karaa wal-caalmaa sadarkaa bulchiisa biyyaa fi karaa adda-addaa hin godhamu.
Namni kamiyyuu mirga jiraachuu, birmadummaa argachuu fi mirga qaamni isaa eegamuu ni qaba.
Namni homtuu garbummaa jalatti hin bulu, garbummaa fi daldalli garbaa bifa kamiin iyyuu dhorkaa dha.
Namni kamiyyuu reebichii fi gidiraan hammeenyaa yookaan immoo wanti ulfina namummaa isaa hanqisu yookaan kan hammeenyaan adabsiisu irra hin ga'u.
Namni kamiyyuu akka namummaa isaatti seera duratti beekame kabajaa argachuu qaba.
Namoonni hundi seera fuula duratti wal-qixxee ilaalamanii, garaagarummaa tokko malee, eegumsa seeraa argachuu qabu. Namoonni hundinuu waan labsii kanaan mormee isaan addaan qoodu hundumaa irraa eegamuu qabu.
Namni kamiyyuu mirgoota heeraan yookaan seeraan isaaf kenname cabsuudhaan waan isa hubu hundumaa irraa karaa mana murtii yookaan yaa'ii biyyaa eegumsa argachuuf mirga ni qaba.
Namni kamiyyuu garmalee hin hidhamu, biyyaas hin ari'atamu.
Namni kamiyyuu yeroo yakkaan himatamee mirgooti isaa fi ittigaafatamni isaa murteeffamutti, qaama loogii irraa birmaduu ta'etti dhiyaatee sirrii, qajeeltoo fi wal-qixummaadhaan gaafatamuuf mirga ni qabaata.
1. Namni kamiyyuu yeroo yakkaan himatamutti, hanga seeraan yakkaa ta'uun isaa itti muramutti, mirga qulqulluu ta'ee ilaalamuu ni qaba. Yeroo yaa'iitti dhiyaatus waan egumsa isaaf wabii darbu hunda ni argata.
2. Namni kamiyyuu waan yakka ta'ee hin lakka'amnetti, sadarkaa biyyaattis ta'e sadarkaa addunyaatti, yakkamuu hin danda'u. Kana malees, adaba kan yeroo yakkichi raawwatame muramuu qabu caalaatiin hin adabamu.
Namni kamiyuu mirgi inni mana isaa keessa, qofaa isaa ykn. maatii isaa wajjin jiraachuuf qabu, yookaan mirgi inni ergaa xalayaa isaa dhoksaadhaan akka eegamuuf qabu jalaa hin tuqamu. Ulfinni namummaa isaa fi ulfinni maqaa isaas hin tuqamu. Namni kamiyyuu hubaatii ykn. yaalii akkanaa irraa seeraan ni eegama.
1. Namni kamiyyuu biyya isaa keessatti mirga asiif achi adeemuu ni qaba.
2. Namni kamiyyuu biyya kan isaas ta'e kan biraa keesaa gadi ba'ee itti deebi'uuf mirga ni qaba.
1. Namni kamiyyuu biyyoota kan biraa keessatti mirga koolu galtummaa gaafatee argachuu ni qaba.
2. Mirgi kunis waan yakka siyaasaatiin alaa ta'e ykn. waan kaayyoo yookaan hafuura Waldaa Motummootaatiin mormu yoo ta'e hin kennamu.
1. Namni kamiyyuu mirga lammummaa ni qaba.
2. Namni kamiyyuu akkasummaan mirga lammummaa hin dhabu, yookaan mirga lammummaa isaa gedderachuu hin dhabu.
1. Dhiirris, dubartiinis kan umuriin isaanii fudhaaf heeruma ga'e. garaagarummaa sanyii, lammumaa fi amanteetiin utuu addaan hin qoodamin, wal-fuudhanii mirga bultii ijaarachuu ni qabaatu; yeroo wal-fuudhanis ta'ee yeroo wal-hiikanittis mirga qixxee ni qabaatu.
2. Fudhaaf heerumni fedha namoota wal-fuudhan irratti kan hundeeffamu ta'a.
3. Maatiin tokko qaama hawaasummaa ishee xinnoo waan ta'eef, eegumsi hundi hawaasichaa fi mootummaa irraa kennamuu fi qaba.
1. Namni kamiyyuu qofaattis ta'e namoota biraa wajjin ta'uudhaan mirga qabeenya horachuu ni qaba.
2. Namni kamiyyuu seera malee qabeenya isaa dhabuu hin qabu.
Namni kamiyyuu bilisummaa yaaduu, samuu fi amantii ni qaba. Mirgi kun, namni kamiyyuu, amantii yookaan amantee filate qabachuu yookiin fudhachuu, amantii fi amantee isaa qofaa isaatti yookiin namoota biraa wajjin ifatti yookiin dhunfaatti waaqefachuu, hordofuu, hojii irra olchuu, barsiisuu yookiin ibsuu of keessaa qaba.
Namni kamiyyuu ilaalcha isatti fakkaate qabachuu, yaada isaas ibsuuf mirga qaba. Mirgi kun, dhiibbaa tokko malee yaada isaa ibsuu, odeeffannoo fi yaada kamiyyuu walitti qabuu fi karaa meeshaa tamsaasaa daangaan utuu itti hin godhamin dabarsuu of keessaa qaba.
1. Namni kamiyyuu mirga nagayaan wal-ga'uu fi nagayaan hiriira ba'u ni qaba.
2. Namni kamiyyuu miseensa walda tokkoo ta'uuf hin dirqisiifamu.
1. Namni kamiyyuu, kallattiidhaanis ta'ee karaa bakka-buutota isaa, hojii mootummaa biyya isaa keessatti qooda fudhachuu ni danda'a.
2. Namni kamiyyuu tajaajilaa uummataa argachuuf mirga ni qaba.
3. Fedhi uummataa bu'uura aangoo mootummaati. Fedhi kunis yeroo filannootti ibsama. Filannoon kunis kan namni marti wal-qixummaadhaan qooda keessatti fudhatu yoo ta'u, sirni sagalee ofii ittiin kennanis dhoksaadhaan ni ta'a.
Namni kamiyyuu, akka miseensa hawaasichaatti, wabii hawaasaa argachuuf mirga ni qaba. Karaa carraaqa biyyaa fi waliigaltee addunyaas, akkasumas akka qabeenyaa fi caasaa biyya isaattis, ulfinaa fi guddina mataa isaaf waan barbaachisaa ta'an mirgoota dinagdee, hawaasummaa fi aadaa ni qaba.
1. Namni kamiyyuu mirga hojjechuu, hojji filachuu, hojjii keessatti haala mijuu argachuu fi hojii dhabuu irraa egamuu ni qaba.
2. Namni kamiyyuu, utuu addaan hin qoodamin, hojii wal-fakkaatuuf mindaa qixxee argachuuf mirga ni qaba.
3. Namni kamiyyuu gatii hojii isaatiif mindaa isaa fi maatii isaa ga'u argachuu qaba. Kunis kan ulfina namummaa isaaf ga'u ta'e, yoo barbaachises, eegumsa hawaasaa kan biraas argachuu ni danda'a.
4. Namni kamiyyuu dhaabbatoota hojjetootaa uummatee keessatti qooda fudhachuudhaan mirgoota isaa eegsifachuu ni danda'a.
Namni kamiyyuu boqonnaa fi bashannana argachuuf, yeroo muramaa hojjechuuf, akkasumas mindaa isaa argachaa boqochuuf mirga ni gaba.
1. Namni kamiyyuu, innis maatiin isaas, fayyaa guutuu argatanii sadarkaa jireenya gaarii akka jiraatanitti, waan nyaata, uffataa, mana, eegumsa fayyaa fi tajaajila hawaasummaa hunda argatanii akka jiraatanitti, akkasumas hojii dhabuu, kunuunsa hawaasummaa dhabuu, dhukuba, kophummaa, dullumaa fi rakkoo jireenyaa adda addaa irraa egamuuf mirga qaba.
2. Haadholii fi daa'iman gargaarsaa fi eegumsa qofaa argachuuf mirga ni qabu; daa'imman hundi, manattis ta'e bakkeedhaa yoo dhalatan, eegumsa hawaasummaa qixxeetti argachuuf mirga ni qabu.
1. Namni kamiyyuu mirga barumsa argachuu ni qaba. Barumsi, yoo xinnaate sadarkaa tokkoffaa fi lammataatti, tola ni kennama. Barumsi sadarkaa tokkoffaa dirqii dha. Barumsi tekinikii fii ogummaa kan biraa sadarkaa lammaftaatti kan kenamu yoo ta'u, kunis kan kennamu akka dandeettii abbaatti ta'a.
2. Barumsi kennamu kan namummaa namaa guddisuu fi kan eegumsa mirgootaa fi bilisummaa ilmoo namaa jabeessu ta'uu qaba. Kana malees, uummattoota addunya gidduutti waliigaltee fi michummaa kan jabbeessu, sanyii fi amantii adda-addaa gidduuti waliigaltee kan uumu, akkasumas hojiiwwan Dhaabbata Waldaa Mootummootaa fi nageenya uummataa kan jabeessu ta'uu qaba.
3. Warri ijoollee, akaakuu barumsaa kan fedhan ijoollee isaaniitiif filachuuf mirga ni qabu.
1. Namni kamiyyuu jireenya aadaa biyyaa keessatti dhorkaa malee qooda fudhachuu ni danda'a; faayidaa aartii fi saayinsii irraas bashannana yookiin gammachuu argachuu ni qaba.
2. Namni kamiyyuu waan ogummaa saayinsii, aartii fi barreessuu ofii isaaf hojjeterraa bu'aan argamu hundi akka eegamuuf mirga ni qaba.
Namni kamiyyuu mirgootii fi bilisummaan labsii kana keessatti tarreeffaman marti, akka hojiitti hiikamaniif sirna hawaasaa fi addunyaa irraa waan barbaadamu hunda ni argata.
1. Namni kamiyyuu hawaasa namummaan isaa keessatti eegamee gabbatu keessatti itti gaafatamummaas ni qaba.
2. Namni kamiyyuu, mirgootaa fi bilisummaa isaa yeroo hojiitti hiikutti, mirgootii fi bilisummaan isaa kan daangeffamuu danda'u seeraan ta'ee, kunis immoo mirgootaa fi bu'aa namoota biraa kan eegsisu, yookiin immoo bu'aa fi negeenya uummataa kan eegsisu yeroo ta'uu dha.
3. Mirgootii fi bilisummaan kun hojii irra kan oolan kaayyoo fi hafuura Dhaabbata Waldaa Mootummoota kan hin faallessine ta'anii you argaman qofa.
Wanti labsii kana keessatti ibsame hundi, mirgootaa fi bilisummaa ibsaman cabsuuf yaadamee, yookiin gocha tokko raawwachuuf jedhamee, akka waan mootummaa tokko, yookin dhaabbata tokko yookiin nama tokko ilaalu jedhamee lakka'aamu hin qabu.


text:
Itti gaafatamtootii Kongireesii Federaalsiti Oromo(KFO)hardha mana murtii federaala Araadaa fidan;obboo Beqqelee Garbaa,itti aanaa dura taa’aa KFO, obboo Dejenee Xaafaa itti aanaa barreessaa paartii tanaatii fi obboo Destaa Dinqaa, itti gaafatamaa Liigii Dargaggoo KFO fa.
Obboo Beqqelee fi miilota isaa rakkoo hiriira mormii barattoota Oromoo ji’a afurin duratti jalqabdeen irratti dhalatte jedhanii shakkanii hidhaan jiran.
Poolisiin ammallee dubbii isaanii qorahcuuf beellama gaafattee beellami itti aanu guyyaa 28tiin duuba Ebla7, 2008.
Fulaan obboo Beqqelee fa itti hidhan jedhan akka maatii obboo Dejene Xaafaa fi gabaasii gara garaa jedhutti mana dhippaa waan taheef hirriiraba dhaban fincaaniifillee gadi bahuuf waan rakkatanaaniif fayyaan isaanii balaa keessa jirti jedhan.
Obboo Beqqeleen faatii asiin duralleetti mirgaa keenna nuu hin eegamne jedhanii Amajjii dabarte keessa midhaanii fi bisaanillee lagatan.


text:
FINFINNEE —
Kaleessa jechuunis sadaasa 22 bara 2006 marii uummataa paartiin MEAD kaleesse qopheesse irratti ture yaadawwan kun kan ka’an.
Jalqaba wal ga’ichaa irratti haasaa kan dhageessian ogeessa seeraa kan ta’an Dr. Yaqoob H/Mariam fi Yuniversitii Finfinneetti barsiisaa falaasumaa kan ta’an Dr. Daanyaachew Aserfa turan.
Yaadi Dr. Yaqob H/Mariam furmaata rakkoo sanaa arguuf jalqaba maaliif akka uumame irratti fuuleffachuu barbaachisa waan jedhu fakkaata. Kanaaf jecha biyyaa baqachuu kan uume sirna siyaasaa ta’uu dubbatu.
Ragaa dhaaba godaantummaa kan sadarkaa addunyaa tuquu dhaanis Itiyoopiyaan hayyoonni biyya ishee keessaa godaanuu dhaan sadarkaa duraa irra jirti jedhan.
Sababaa baqattummaa kana uumes dubbatanii jiru. Akka jecha isaaniitti lammiin Itiyoopiyaa tokko naannoo hojjetee qabeenyaa horate waggoota hedduuf jiraate irraa naannoon kee as miti jedhamee yoo ari’atame baqtee yoo biyyaa ba’e nama hin jaa’ibu.
Waggoota hedduuf barnoota isaa ciminaan hordofaa ba’ee hojii argachuuf yeroo dorgomu yoo miseensa paartii biyya bulchuu taate malee hin mindeeffamtu yoo jedhame biyyaa baqachuun isaa waan nama ajaa’ibu miti kan jedhuu fi ragaa dha kan ittiin jedhan tarreessaniiru.
Sirnichi itti gaafatama dhabuun haala jiru hammeessuu isaas ibsaniiru. Saaud Arabiyaa keessatti lammiiwwan Itiyoopiyaa irratt raawwates yakka sadarkaa addunyaa ti kan jedhan Dr. Yaqob. Ykki sun qindoominaan kan hojjetame yakka farra namoomaa ti jedhaniiru.
Lammiiwwan yakki kun irratti raawwatame gumaa argachuu qabu, mootummaan badii dalages waltajjii TM irratti dhiyaachuu kan danda’u ta’uu tuqanii kana gochuu kan danda’us mootummaa Itiyoopiyaa qofa ta’uu ibsaniiru.
Yuniversitii Finfinneetti barsiisaa falaasumaa kan ta’an Dr. rakkoo uumameef sababaan deebii mootummaan kenne jedhan.
Mootummaan lammiiwwan isaa gargaaruuf deebii ga’aa hin kennine jedhan. Lammiin isaa yeroo reebamu hin quuqamne wal nu lolchiisuuf maqaa jedhuun paartileen akka semayawi paartii hiriira mormii yeroo ba’an reebicha irratti raawwatan kun ajaa’iba jedhan.
Angawoonni mootummaa garuu lammiiwwan Itiyoopiyaa Saud Arabiyaa jiraataa turan irratti tarkaanfilee barbaachisuu hariiroo diplomaasummaa sadarkaa addunyaa irratti hundaa’an fudhataa kan jiran ta’uu ibsaniiru.
Mootummaan lammiiwwan Itiyoopiyaaf hin quuqamu himannaa jedhus irra deddeebi’uun fudhatama dhabsiisaniiru.


text:
1Yesuusi Aihuda woosa keettaa naa77anttuwaa geliis; hegan kushee silido issi bitanee de7ees. 2Issi issi asai Yesuusa mootanau koyidi, kushee silido bitaniyaa Sambbatan i pattiyaakko be7anau mintti naagees. 3Yesuusi he kushee silido bitaniyaa, “Dendda eqqada sinttau haa ya” yaagiis. 4Hegaappe guyyiyan asaa, “Sambbatan lo77obaa oottiyoogee wogeeyye iitabaa oottiyoogee wogee? Asa shemppo ashshiyoogee wogeeyye woriyoogee wogee?” yaagidi oichchiis. SHin asai co77u giis. 5Yesuusi hanqqettidi, eta yuushshi aatti xeellidi, eti yootin siyennaageeta gidiyo gishshau, etau keehi qarettiis; he bitaniyaa, “Ne kushiyaa piddi ootta” yaagiis; bitanee piddi oottin, a kushee paxi aggiis. 6Parisaaweti Aihuda woosa keettaappe kare kiyidi, Yesuusa waati woranaakko maqettanau, Heeroodisa baggatuura sohuwaara issisaa shiiqidosona. 7Yesuusi ba erissiyo ashkkaratuura Galiila Abbaa biis; Galiilappenne Yihudaappe yiida daro asai a kaalliis. 8Qassikka daro asai Yerusalaameppe, Eedomiyaasappe, Yorddaanoosa SHaafaappe hefintta baggappe, Xiiroosa katamaappenne Sidoona katamaappe Yesuusi oottidobaa siyidi, Yesuusakko yiis. 9Yesuusi daro asai bana un77enna mala, ba erissiyo ashkkarati wolwoluwaa baayyo takkissana mala azaziis. 10Daro asaa i pattido gishshau, harggiya asai ubbai a bochchanau sugerettees. 11Iita ayyaanai de7iyo asatikka a be7ido wode ubban a sinttan gufannidi, bantta qaalaa xoqqu oottidi, “Neeni Xoossaa Na7aa gidikkii!” yaagoosona. 12Yesuusi he iita ayyaanati babaa asau yootidi, bana qoncciyaa kessenna mala, eta minttidi azaziis. 13Yesuusi deriyaa bolli kiyidi, ba koyido asata baakko xeesiis; xeesidoogeeti akko biidosona. 14Eti banaara de7ana malanne qaalaa yootanau eta kiittana mala, xalaheta kessanaukka etayyo maatai de7ana mala, tammanne naa77u asata dooriis. 16I doorido tammanne naa77ati hageeta: PHeexiroosa yaagidi sunttido Simoona, 17Bo7anerggeesa yaagidi sunttidoogeeta, Zabddiyoosa naata Yaaqoobanne Yaaqooba ishaa Yohaannisa. “Bo7anerggeesa” giyoogee “Dadaa milatiya asata” giyoogaa. 18Inddiraasanne Piliphphoosa, Barttalamoosanne Maatiyoosa, Toomaasanne Ilppiyoosa na7aa Yaaqooba, Taaddiyoosanne ba biittau mishettiya Simoona, 19Yesuusa aatti immida Yihudaa Asqqoroota. 20Yesuusi soo biis; naa77anttuwaakka qassi daro asai shiiqin, inne erissiyo ashkkarati harai atto, qumaa maanaukka danddayibookkona; 21asai a, “Gooyees” giyo gishshau, a dabboti hegaa siyidi, a ekkanau biidosona. 22Higgiyaa tamaarissiya issi issi asati Yerusalaameppe yiidi, “A bolli Bi7eeli-Zeebuli de7ees” yaagidosona; qassi harati, “Xalahetu halaqai baayyo wolqqaa immin, xalaheta kessees” yaagidi haasayidosona. 23Yesuusi asaa baakko xeesidi, leemisuwaa yootiiddi, “Seexaanai Seexaanaa waati kessanau danddayii? 24Issi kawotettai ba giddon shaahettikko, he kawotettai eqqana danddayenna; 25qassi issi keetta asaikka ba giddon shaahettikko, he keettaa asaikka eqqanau danddayenna. 26Qassi Seexaanai banaara ooyettidi shaahettikko, xayanaappe attin, de7ana danddayenna. 27“SHin wolqqaama asa kasetidi qachchennan de7iiddi, a keettaa gelidi, a miishshaa bonqqanau danddayiya asi baawa; qachchidoogaappe guyyiyan, a keettaa bonqqana danddayees. 28“Taani intteyyo tumaa gais; Xoossai asa naatuyyo nagara ubbaanne eti cayiyo cashsha ubbaa atto gaana; 29shin Geeshsha Ayyaanaa bolli iitabaa haasayiya ooyyoonne merinau nagara gidanaappe attin, Xoossai mulekka atto geenna” yaagiis. 30Yesuusi hegaa giidoogee, issi issi asati, “A bolli iita ayyaanai de7ees” yaagido gishshaassa. 31A aayyiyaanne a ishantti yiidi, karen eqqidi, akko asa kiittidi, a xeesissidosona. 32Daro asai a matan uttiis; he kiittidoogee a, “Be7a; ne aayyiyaanne ne ishantti karen eqqidi, nenaara gaittanau koyoosona” yaagiis. 33Yaagin Yesuusi zaaridi, “Ta aayyiyaa oonee? Qassi ta ishantti oonee?” yaagiis. 34Ba matan uttida asaa yuushshi aatti xeellidi, “Be7ite; ta aayyiyaanne ta ishantti hageetihona. 35Xoossai koyiyoobaa oottiyai ubbai ta isha, ta michchonne ta aayo” yaagiis.
Copyright
Learn More


text:
Ertraa Fi Itiyoopiyaa Keessatti Dararaan Itti Fufue Jedha Amnestii Internaationaal
Amnesty Internatioalitti dhimma Ethiopia fi Ertraa kan hordofan Claire Beston filannoo Itiyoopiyaa kan caamsaa darbee ilaalchisuun gabaasa dhiyeessan ilaalchisuun akkas jedhan.
Ihadeg filannoo caamsaa waggaa darbee kan injifate dodaachisuu dhaan mirga walabummaan wal ga’uu fi waldaa dhaan of ijaaruu ugguruu dhaan, mirga dhala namaa fi sochii presii walabaa ukkaamsuu akkasumas madda galii biyyattii fi gargaarsa alaa argamuuf carraa hojii akka meeshaa to’annaa uummataatti itti gargaaramuun ture.
Amnesty International gabaasa baaseen mootummaan Itiyoopiyaa sochii presii walabaa ukkaamsa jedhee jira.
Seerri presii cimaa ta’es kan nama dararuu fi adaba maallaqaa guddaa kan dhaqqabsiisu ta’uun isaa gaazexeessota irratti rakkoo guddaa uumee jira. Mootummaan kanneen marsaa interneetiitti fayyadaman to’achuun isaas Amnesty Internationaliin yaaddessee jira.
Gaazexeessonni dhiittaa mirga namaa naannoo Somalee keessaas gabaasuu hin danda’an. Sababiin isaas gamas akka hin seenne waan dhorkamaniifi.


text:
Daawwannaa Obaamaan Adoolessa 27-28tti Itiyoophiyaatti geggeessan
VOA sagantaan Afaan Oromoo imala prezidaant Obaamaan Adoolessa 27 fi 28 Itiyoophiyaatti geggeessan ilaalchisuun gabaasa addaa dhiyeessa. Prezidaant Obamaan Finfinnee ennaa seenan muummicha ministeeraa Haayilemaariyaam Dessaaleny waliin illee wal arguuf jiru. Dhimmootii Imaammataa fi kan biyyoota lamaanii jechuun kan Itiyoophiyaa fi Ameerikaa akkasumas ka gamtaa AFriikaa fi duula shororkeessummaa irratti geggeessamu ilaalchisees ni mari’atu.


text:
Jarmayaan gargaarsa daa’immanii kan Tokkummaa Mootummaa akka tilmaametti ijoollee xiqqoo hanga umurii 10 ta’antu lola keessatti hirmaatu.
Unicef Somaliatti hooggantuun garee eegumsa ijoollee Isabella Castrogiovanni akka jedhanitti garee al shabaabtu ijoollota kana irra hedduu loltummaaf fo’ata.
Castrogiovanni akka jedhanitti kan mootummaa ce’umsaa jedhamuun beekamu motoummaan Somalias dargaggootatti fayyadama. Sababiin isaas jedhan Castrogiovanii-n mootummaan ce’umsichaa caasaa ittiin umurii loltummaaf ta’u ittiin filatu waan hin qabaanneefi.
Al Shabaab yeroo hedduu tuuta oduuf ibsa hin kennu. Gabaasi dhuunfaa kan yeroo hedduu gareen kun ijoolleel loltummaaf filata jedhu ni gabaasama.
Kenyaatti ambaasaddora Somalia kan ta’an Mohamed Ali Nur VOAf ibsa kennaniin mootummaan Somalia ijoollee loltummaaf akka itti hin fayyadamne kan ugguru imaammata cimaa qaba jedhan.
Mootummaan ce’umsaa biyyattii sabatiinsa buusuuf jecha adeemsa sadarkaa addunyaan kan hundeeffame waggoota muraasa dura.
Somaliaatti gurmuun gamtaa Afriikaa AMISOM biyyattii keessatti tasgabbii fiduuf akkasumas mootummaa biyyattii haleellaa al-shabab irraa dhorkuu gargaaruuf jecha loltoota gumaachee jira.
Dubbi himaan AMISOM Major Barigye Bahoku VOAf ibsa kennaniin loltoota irra hedduu kan waraanni isaanii arge madrasaa keessaa lolaaf dirqisiisamanii al-shabaabiin kanneen ukkaamsamanii butamani.
Maatiin waa’ee ijoollee isaanii gaafatan ykn baraaruuf yaalan ni ajjeefamu jedhan. Major Bahoukun akka jedhanitti baatii baatii dhaan yoo xiqqate ijoollee sadii ta’antu AMISOM-itti harka kennatu. Shaakala suukaneessaa keessa darban dubbatu ijoollonni kun jedhan.


text:
Filannoon Itiyoophiyaa geggeessamuuf ennnaa dhihaataa jirtutti, kaadhimamtoonni paartiilee mormituu fi ka paartii aangoo Mootummaa harkaa qabuu, wal-falmii filannoo televiiziyoonaa fi raadiyoon tamsaasamu ka marsaa jalqabaa torban dabre keessa jalqaban. Biyya mirgi yaada ofii ibsachuu dukkanaawee jiru keessatti carraa xiqqoo kana argachuunuu waan gaarii dha, jedhu hoogganoonni mormitootaa.
Garuu, wal-falmiin kun, bakka uummatni hin jirretti dursee waraabamuunii fi saansurii godhamuun, akkasumas ennaa wal-falmi sanatti paartii mootummaaf yeroo dheeraa kennaniin ka mormitootaa xiqqeessuun fi kanneen fakkaatan kan isaan mufachiise ta’uu dubbatanii jiran. Barreessaan Kongiresa Dimookiraatawa Oromoo, Obbo Beqqelee Nagaa akka jedhanitti, amma illee kaadhimamtoota paartii isaanii fi uummata isaan deggeru irratti dhiibbaa jabaa tu godhamaa jira.


text:
ADARAA SABAA – DHABADHAA OF ILAALA!!!- Hunde Dhugassa
–
Akkan adaraa seeraa hin jenne seeraa ittin wal bulchinus ta’e biyya keessatti wal bulchinu hin qabnu, kanaafu ADARAA SABAA dabadhaa jechuun filadhe. Giddu kana namootni sababii “eenyu abban qabsoo” jedhuun garee qabattaanii duula wal irratti oofaa jirtu. Duulli wal balessuu kun diyaasporaa Oromoof haaraa miti. Yoo xinnaate marsaa jahaaf(6) waggottan 18n darban keessatti gaggefamaniiru. Akkuma hundi keessan argitan midhaa gurgudda gesisani darbaniiru. Tarii hanga har’atti akka garbumma wayyanee jala turru waan nu godhe keessa sababii hangafa ta’uu dandaha. Gaga’amni duula moraa Oromoo geessatti gaggefameen dhaqabe, WBOn diinaaf saaxilamuu irra kaasee qabsaa’otni baay’ee qabsoo lagatanii akka dhugaan saba keenya qancartu godheeera.
Egaan amma gandaa fi amantiidhaan walitti ta’uun kun salphina keenya nurratti dheeresurra darbee eessanu nu hin gahu. Kun garuu yeroo itti qoosnu fi mana teenye itti wal arrabsinu miti. Daqiiqaan wanta kana katabaa jirutti Oromoo kumatamaan ‘torture’ ta’aa jira. Inni kaan lubbu isaa dhabaa jira. Kaan beelaa fi hiyyumadhaa dhumataa jira. Baay’een keessan beela’uu fi rakkachu, torture ta’uun maal akka ta’ee iyyu hin beektan. Qabsoon kun nama tokko ykn Dhaaba Siyaasa tokko waaqessuuf ykn aangomsuuf hin jalqabamne. Kaayyoon isaa saba keenya garbumma jalaa baasuu, manaa fi masii isaa irratti ajajaa taasisuu dha. Har’a osoo gidiratti jirru, nama tokkof jenne ykn dhaaba tokkof jenne yoo Oromummaa xuresina ta’e, gaafa biyya taane akkam wal godhuuf deemna yaa jaraa? Haa jabaatus haa laafus; miseensa itti taanes dhiifannes, Dhaabilee Oromoo hunda kabajuun dirqama keenya dha. Qabsaa’ota keenyas (yaada isanii wali galles, dhiifannes) kabajuun barbaachisaa dha. Otoo isaan hin jiran ta’ee afaan ittin wal arabsinuu fi dhimmi itti wal arabsinu iyyu waan bira ta’uu mala. Wanti nuti asii ittin wal xiqqesinu kana immo diinni waraabde ittin saba keenya hamilee cabsaa jirti.
Qabsoon kun namuu kan dirqama adda adda fudhatee kaayyoo tokkof itti boba’uu ta’uu qaba. Tokko isa kaan caalaa barbachisumma isaa agarsifachuuf wanta inni godhu jiraachu hin qabu. Mee qaama nama tokko fudhadhaa. Ija, gurra, funyaan, onne, miila fi kkf hundi nama tokko lubbun jirachisuuf uumaman. Hojiin warra kaani mul’ata dha, inni kaan dhokataa dha. Funyaani fi gurri fulduratti waan mul’ataniif, anatu irra barbaachisa warri kaan gatii hin qabdan otoo jedhan; onnen keessa dhahachu dhaabdi. Dhuma dubbiiti. Diyaasporaan hundi hirmannaa fi gaheen keenya harka lamaffaa tahuu irra deebine haa hubannu. Uummata keenya osoo lubbu isaanii hin sasatiin dhugaa sabaaf jedhanii of wareegan ilaalati of-ittummaa fi of-tullummaa keessan nurra dhaaba. Oromoo keessa ani waan hundan beeka, ani gorsi na hin barbaachisu kan jedhu yoo jiraate, inni dhibee gudda ta’uuf deema. Namni hundi dhabatee of haa ilaalu. Aarsaa fi dadhabbii saba keenya boolatti naquu hin qabnu.
Icitii fi qindoominni qabsoo keessatti barbaachisaa dha. Haa ta’u malee, namootni qabsoo kana gaggeessan maqaa icitii hojiitin iftoomina fi itti gaafatamumma sabaa jalaa of golguu hin qaban. Qabsoo hunda galessaa fi hunda hirmaachise gochuu irratti hojiin baay’ee akka hafuu ifa galaadha. Midiyaleen Oromoo jiran hanga qabeenya uummataa jedhanii of labsanitti: OMN, Gadaa, Oromo TV, Simbirttuu fi kkf Oromoo fi qabsaa’ota ishee loogii tokko malee wal qixxumadhaan tajaajilutu irra eegama. Ilaalcha siyaasa tokko ykn qabeenya namoota muraasa ta’uu hin qaban. Hanga yaada diina hin taanetti Oromoon bakka inni itti wal dhagahu tahuu qaba. Ammumaan wal ukkamsuu fi wal-xiqqeesuun dhabachuu qaba. Oromoon saba bal’aa dha, ilaachi, aadaa fi hubannan isaas akkuma kana bal’ata. Yoo jabannee hojjanne, Ityophiyaa irra dabarre boqonnaa Afriikaa ille ta’uu dandeenya. Haala amma itti jiruun yoo itti fufne garuu, bara gabrumma keenya dheeresina. Saba keenya tuffachiifan. Kanaafu, wal nyaachu dhiifne wal haa gorfannu, walis haa dhageenyu. Waliirratti dhiifne, waliif haa dirmannu.
ADARAA SABAA !!!
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017
- What is your citizenship? Oromian or Ethiopian?By: Rundassa Asheetee Hundee - January 15, 2017
- Painted Monkeys: By Zelalem Abera - January 14, 2017


text:
Hirrirri mormii gara torbanneen sadi’ii Oromiyaa keessatti geggeessamaa jiru irraa kan ka’e hidhaa, reebichii fi doorsisni bal’inaan itti fufuu isaa jiraattonni magaalaalee adda addaa irraa himataa jiru.
Godinaa Arsii, magaalaa Asallaa fi Godinaa Gujii, magaalaa Har-qalloo irraa aangawoonni Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsa kennan garuu, himannaan jiraattotaa kun dhara jedhu.
Wallagga Bahaa, aanaa Eebantuu keessatti, keessumaa mana barnootaa sadarkaa tokkoffaa Dongoroo Muxaa keessatti hiriirri torban dabre jalqabame uummata dabalatee haga har’aatti kan itti fufee jiru ta’uu achi irraa jiraataan tokko nuuf ibsee jira.


text:
1Paani kāsiirtō :kēnyiisyēk taman nkōō angʼwan, awarakaa Chēērusālēēm. Ku kyoowaa paanoonēē nkōō Parnapa ākōō mpō Tiitō. 2Kyoowō āmu kiingʼoongʼwoon :Iriin kilē āwō. Āmii wōloonēē, ku kyoomwoochaa piich chēpō Kiriistō choo kiitookunootēēn nkōō wōloonēē lōkōōy choo kāroomēēn choo kyoomchinootaa piich choo mā Yāwuutik. Kyaa-ir aneen kilēē nyoonēē simangʼam :piich walak pāyiisyeenyaa kilēku kilēēn. 3Mpō ntā kiimāmuroot :Tiitō nyi kiikupēētiichaan tōkōl āmu kii mā Yāwuutyoon, ku kiicham :kāāntōōy chēpō Chēērusālēēm kilē chiich nyēpō Iriin mpō ntā māmuroot. 4Kiisyoongʼu keey ngʼaleechu āmu kiipka Yāwuutik walak Antyookya kumārēy kilē /kēēmur piich choo mā Yāwuutik. Kiichōōru keey :pichoochēē ku-irtooy keey kilē kii piich chēpō Kiriistō sikungʼam kaatyaaka nyoo kiikēēnyōōru nkōō wōloo mii :Meesaaya Yēēsu si nēē ngʼat ku-ireech kēēlēku ōōtwook chēpō ngʼātuut chēpō Yāwuutik. 5Maakutēērchiichaan nyuun pichoochēē ngʼaleekwaak mpō kiitēēn. Kiiku-ir :achaan kilēē nyoonēē soonāmchiikwaan keey ngʼālyoon nyēpō man. 6Akipō piich choo tookunootēēn, ku mootāsi :akwaaneek kir ngʼaleechu ānēētaa. Mpō ntā tookunootēēn :akwaaneek, ku moomii :kir, āmu mēērōōtēē :Iriin kāroomin nyēpō chiich wōlpō saangʼ. 7Kiiro :pichoochēē kilē kiikōōnaa :Iriin kaamuuka ā-āmchinootō piich choo mā Yāwuutik lōkōōy choo kāroomēēn kilēē paani kiitēnii Pēētērō kaamuuka kwoomchinootō Yāwuutik. 8Kilēē paani kiitē :Iriin Pēētērō kaamuuka, ku kiikōōnaa mpō inyeentee kaamuuka ā-āmchinootō piich lōkōōy choo kāroomēēn. 9Kii nēē teer :Chēēmis ākōō Pēētērō ākōō Chowaana choo kii kāāntōōyiipō piich chēpō Kiriistō kilē kiipēēruur :Iriin pāyiisyeenyuun, kucham koonēētiisyeenyuun nkōō Parnapa. Kēēchoomnyēēchi nkōō akwaaneek kēē-āmchiichaan lōkōōy choo kāroomēēn piich choo mā Yāwuutik, kwoomchi akwaaneek Yāwuutik. 10Kir nyoo kiimwoorwēēch pichoochēē ku keepkaata piich chēpō Kiriistō choo lēē mēēy nkōō Chēērusālēēm, kir nyoo kyoochēpoot :aneen a-ir. 11Kiimii yoo kiiruutoowu :Pēētērō Antyookya, akar :aneen koongʼ inyeentee kutēērēy :piich āmu kiimāchuulootēēn :tukuuchu kii-irēy. 12Paani ki-itu :Pēētērō, ku kyoomiisyō nkōō piich choo mā Yāwuutik. Ku nēē mii lētuun paani kapaku-itu :piich walak choo kiipkoonēē wōloo mii :Chēēmis, ku-istoorēē keey :Pēētērō wōloo mii :piich choo mā Yāwuutik, āmu kiiwar piich choo mwoorēy kilē mā pō :chiich Iriin nēē toomō /kēēmur. 13Kiiwāriisyō :mpō Yāwuutik walak kilēē Pēētērō akutuup ātēpuut chēpō Pēētērō. Kuchuut mpō :Parnapa ngʼaleechoochēē. 14Paani kyaaroo :aneen kilē kiimā-irēy :pichoochēē man kutuup keey nkōō lōkōōy choo kāroomēēn, āmwoochaa Pēētērō kutēērēy :piich tōkōl kilē, "Inyēēn Yāwuutyoon nkōō sikēēngʼuungʼ, akiitēpēē :inyēēn kilēē wōloo tēptooy :piich choo mā Yāwuutik. Āmu nee nyuun siimārēy i-ir piich choo mā Yāwuutik kutuup ngʼātuut chēpō Yāwuutik? 15Inyēēn ākōō aneen keechaan Yāwuutik nkōō sikēēnyoon amākukārēēchaan keey nkōō piich choo mā Yāwuutik choo mēēnkēt ngʼātuut chēpō Iriin. 16Kuunkēt :achaan kilē chāmēy chiich :Iriin nkōō taayuunyiin kilē tiliil nēē tiirō keey :chiich Yēēsu Kiriistō. Mā kilē āmu tuupēy :chiichoonēē ngʼātuut. Kiyoonēē nyoo irēēch Yāwuutik kēētiirēē keey Yēēsu Kiriistō sikuchameech :Iriin. Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu moomii chiich nyoo chāmēy :Iriin kilē tiliil āmu tuupēy ngʼātuut. 17Rōōtēēch :piich walak kilē kiikipngʼōōkiis āmu kutiirēē keey Yēēsu amaakutuupēy ngʼātuut chēpō Yāwuutik. Ara ngʼuutuuy sōō :nyēēnyi kilē irēēch :Kiriistō kee-ira ngʼōōki? Acha! Mā lēē nyoonēē mpō kiitēēn. 18Ālēēlēy nyuun nēē acham kilē /kusāruuy chiich āmu tuupēy ngʼātuut chēpō Yāwuutik. 19Kiikiikunamaa mpō :ngʼaleepō ngʼātuut /akiikeetyaaytaareenaa nyuun wōloo mii ngʼātuutēchoochēē, soomāngʼiisyō akipō Iriin. 20Kilēē paani kiimēērēy :Kiriistō, kilēē yoo kyaameer :aneen mpō kilēē nyoonēē. Maakukarkeey anee :sopoon paannyēēnyi ākōō nyēpō taay, āmu ātingʼēy paannyēēnyi Kiriistō nkōō sopoontanyuun. Sāpoon nyoo āmāngʼiisyēy ku sopoon nyoo ātiirēēyaa keey Wēēroo Iriin nyoo kiichaman ākōy kuutētō sāpoontanyiin akipō aneen. 21Sārwēēch :Iriin akipō choomnyeenyiin ākityōōn mā āmu kutuupēy ngʼātuut. Kir :nyoonēē nyoo moomētooyaa. Ntā kii man kilē /kutilchinii chiich kilē chamaat nkōō taayuu Iriin āmu tuupēy ngʼātuut, man kilē tālēkuuy kilēēn meeraa :Kiriistō."
Copyright
Learn More


text:
Kaleessa waaree irratti paatiin guutummaa tokkummaa Itiyoopioyaa MEAD kan Finfinneetti argamu waajjira isaa haadhoo irraa ibsi inni barreeffamaan raabse mata dureen isaa lammiiwwan manni isaan waggoota dheeraaf keessa jiraatan diigamee daandii irra buluuf dirqamuu cimsee balaaleffata jedha.
Itti aansuu dhaanis yeroo dhiyoo kutaa magaalaa Laaftoo ganda 01 keessaa manneen kuma 20 ol ta’an garee mana diigu kan mootummaan akka diigaman taasisamuu isaaf kana keessattis qabeenyaan barbadaa’uu lubbuun namaa baduu tuquu dhaan gadda itti dhaga’ame ibsee jira.
MEAD lammiiwwan qe’ee isaanii irraa buqa’an ittiin jedhe jireenya isaanii akka sirreessu mootummaan tarkaanfii adda addaa akka fudhatu gaafateera. Barreessaan paartichaa obbo Adaanee Xilaahun ibsa sana dubbisaan dhageessianiii turan.
Lubbuu bade fi qabeenyaa barbadaa’eef sababaa kanneen ta’an angawoonni aangoo mootummaa irra jiran murtiitti akka dhiyaatan. Yeroo gannaa kana lammiiwwan daandii irratti gatamaniif mootummaan hatattamaan huccuu, midhaan nyaataa, qubsumaa fi kanneen biroon guutamuufiin irra jiru akka guutu, gara fuula duraattis kutaa biyyaa qabee hanga walakkeessa biyyaa Finfinneetti uummaticha qabeenyaa isaa barbadeessuu dhaan mana isaa diiguun hojii itti gaafatamni itti hir’ate irraa akka of qusatu MEAD cimsee yaadachiisa jedhaniiru.
Obbo Alii Yusuf Yimer ka jedhaman kutaa magaalaa Nifaas Silk Laaftoo jiraataa ganda tokkoo ti jedhu. Ibsa tuuta oduuf kenname kana irratti ragaa MEAD dhiyeesse keessaa tokko. Namoota manni isaanii duraa diigame keessaa tokko ta’uu isaanii fi waggoota 20f kan keessa jiraatan ta’uu dubbatu. Haala naannoo santti uumame illee ibsaniiru.
Guyyaa sana namni angawaa qaama ol aanaa ti jedhame dhufee ni haxaa’amtu nuun jedhe. Maal nuti dikee dhaa ittiin jenne. Ijoolleen gaaffii dhiyeessan hedduun to’annaa jala oolaniiru. Ammas kan barbaadamaa jiran jiru.
Mootummaan Itiyoopiyaa uummata Eertraa addaan citee jiru illee qubsuma tolcheefii simataa jira. Nuti lammiiwwan biyyattii ittisa laga Abbayaaf gumaachinu irratti mootummaan keenya attamiin kana nu irratti raawwata? Ennaa jennu qubsuma isinii kenninaa utuu hin taane deebiin arganne ni haxaa’amtuu jechuu dhaan mana nu irratti diigan.


text:
Sunis haala yeroo ammaa kana ummata oromoo jiddutti argamu kan addaan wal qoodun hojjachaa jiran keessumatti hooggantoota adda bilisummaa oromoo keessaa warra ammas akkuma kaleessaa maqaa ethiopiatin qabsaawuu barbaadan keessaa akka fakkeenyatti amin jundi kan jedhamu maqaa kaasun kan danda'amu yommuu ta'u amin jundi miseensota qabsoo bilisummaa oromoo keessaa nama isa tokko yommuu ta'u yeroo ammaa kana garuu warra habashaa maqaa ginbot7
jechuun of moggaase wajjin haraarama geggeessaa akka jiruu fii qabsoon bilisummaa oromoo ammas akkuma kaleessaa akka lafa irra arkifatuuf gochaan inni gochaa jiru akka inni yaadutti ummata oromoo fii miseensota hunda abdii kutachiisuf socha'aa akka jirus beekamaadha.
Haalli kunbifa lamatti addaan bahee laalamuu kan qabuu fii qabsoon bilisummaa oromoo galma gahuu kan danda'u sochii habashootaa kan ginboot7 otuu hin ta'in qabsoo qulqulluu makaa of keessaa hin qabneen qabsoon bilisummaa oromoo galma gahuu danda'a malee habashoota wajjin akka hin taanes warri muuxannoo qabsoo bilisummaa oromoo qaban irra deddeebi'anii dubbachaa jiru.
Egaa akkuma beekamutti qabsoon bilsummaa oromoo kun gara qabsoo warra habashatti dabalamee wajjin qabsaayun kan dirqama ta'ee mull'dhatu yoo ta'eef waan lama gurguddaa hubachuun barbaachisaadha.innis tokkummaa fii wal amantaa wal amananii wajjin hojjachuu fii waliin tarkaanfachuu ilmaan oromoo caayaa tokko jalati walitti qabamee tokkummaan miseensota bilisummaa oromoo cimee sadarkaa kam irra akka gahe erga hubatamee booddee tokkummaa kun bakka barbaadamu gahee yoo kan argamu ta'eef habasha wajjin qofa otuu hin ta'in abbaa barbaadne wajjin waliif galteedhan qabsoon kamiyyuu geggeeffamuu ni danda'a.sunis mirkanaawuun kan danda'amu tokkummaan miseensotaa fii kan abbootii taa'itaa adda bilisummaa oromoo kan haala amma jiru kanaan otuu hin ta'in fuula duraas amansiisaa fii rakkoo boru ummata oromoo qunnamuu danda'uuf deebii guddaa deebiisuu fii injifachuu kan danda'u yoo ta'eef ammaa barbaadne wajjin qabsoo hidhannoo geggeessun kan nama rakkisu miti.
Haala kanaafis fakkeenya guddaa ta'uu kan danda'u rakkoolee kaleessa qabsoo bilisummaa oromoo keessatti mul'dhachaa turan otuu sirna tokkoon hin ilaalamin hooggantoota duwwaatti amanuudhan qabsoon bilisummaa oromoo galma gahuu danda'ama jedhamee otuu tokkummaa fii wal amantiin siyaasaa miseensotaa fii abbootii waraanaa jiddutti hin mirkanaahin waan guddaa hojjachuuf karaa seenun adda bilisummaa oromoo akkuama yeroo ammaa ilaaltan kanatti qabsoon kun yeroo dheeran akka lafarra butamee duubatti harkifatuu fii gara dadhabbinaatti deemaa jiraachuun isaa haala yeroo sana irraa ka'een ta'uu isaa hubatamera.
Yeroo ammaa kanas akkuma kaleessaa sanatti tokkummaan keenya eessa akka gahee fii sadarkaa kam irra gahuu akka danda'u keessumatti miseensotaa fii ummata oromoo magaalaa fii baadiyyaa jiddu galeessa kan godhate hirmaannan tokku ta'uu isaa fii ummatni bal'aan oromoo kutaalee hunda keessa jiru akkasumattis warra biyya alaa jiru dabalatee ummatni kun kan afaan tokkoon dubbatu yoo ta'eef warra habashaa qofa otuu hin ta'in warra abbaa barbaaddee wajjin walii galuun tokkollee kan rakkoo fiduu danda'u akka hin taane hubachuun barbaachiisa ta'a jedheen yaada.


text:
Gaafa qaraa sirbee Karrayyuu jedhee sirbee sirba ijoolleen dargaggoo Karrayyuu galgalaa horii faarsaa,wal wallaalan sirbe.
Jireenna Oromoo karrayyuu sirbaan agarsiisuuf sirba isaan horiin faarsan Karrayyuu jedhee baase.Achumaan Addisu Karrayyuu jedhanii moggaasan.
“Karrayyuun baayyee hawaasa ani jaaladhuudhaa, hawaasa jaalala beekuu, hawaasa kanaaf gumacha guddaa godhuuf tattaaffachaachuman jiraa.”
CD isaa ta qaraa Karrayyuun moggaasee ta dhumaa ammoo CIDHA jedhee kabajaa fi ulfinnaa, fi jaalala fuudha keessa jiru sirbe.
“Laga tokkoo waraabee,qori tokkotti yaamee,” jedhee sirbee fuudhaa fi ulfinna isaa faarse.
“Abbaa tahuun baayyee ulfaataa,jaalala maatiin kiyya naaf qabuu ilmo kiyya irratti beekee,gaahelii waa hedduu irraa sidaangessaa waan hedduuf ammoo akka ati qabsooftu sigodha.”
Fuudhaan maan jetta jennaan fuudhii yoo qeeroon itti misuu, “haaraa hora jedha warrii keenna,gaafa qeerroon fuudhu muka Harooressaa boroo dhaabaniif kophummaan kaleessaa raawwateeraa jechuu.”
Sirba baranaatii fi ka bara durii yoo walbira qabdu maan jetta jennaan:
“Dhalootii bara kamittuu ergaa qaba.siraba durii yo dhageeffattu albeemii isaa guutuu dhaamsa innii hawaasaa qabu dhageffatta,sirbaa Alii Birraa ykn Nuhuu Goobanaa TV argee hin binne ergaa isaanii dhagaheetan barbaadee bite. Dhaloonni ergaa isaani sirriitti dhaamuu qaba.”
Aartiin maal jetta jennaan:
“Anaaf aartiin jaalala,anaaf aartiin dinagdee,aartiin anaaf siyaasa,aartiin anaaf waan hunda.Haala kami keessaatuu yoo ilaaltu misaayila jabaa caala,aartiin baayyee humna qaba,sabnii aartii hin qamne sabaa hin tahuu,” jedha.
“Mullata keessan ufi keessatti hin dhaamsinaa aartii aafanai aadaa hawaasa keessani guddisaa.”
Ijoollee jalaa oli dhfutu ta aartiin guddachuu feetuun maan jetta jennaan:
"Dhaamsii guddaan ani qabu nu ispoonserallee dhabnee yeroo asi geennetti jiraa jabaadhaa,mullata keessan ufi keessatti hin dhaamsinaa."
Addisuu karrayyuu waan aartii Oromoo rakkisuutti jiru keessaa tokko COPY RIGHT,hujii weellisaa akkuma fedhan jalaa baayyisanii gurugruu ykn laaffisuutti mullataa jedha.
Akka kun hin taane hawaasii nama aartii jabeessuu qaba. “aadaa fi seenaa ufii guddisuuf aartii jabeessuu qabaa.”


text:
WASHINGTON,DC —
Perzdaanti Narendar Modi(ka gama bitaa) torbaan tokko keessatti mootummaa haaraa yayyaba
Perzdaantiin Indii Haar’ii Imimmaan Qabachaa Kora Paarlaamaa isaanii irratti dubbate Paartiin mormituu siyaasaa Indii,BJP waan ganna hedduu keessatti argattee hin beenne filannoo bara 2014 harka 50 oliin moote.
Bulchaan haara'ii, Narendra Modi balbala paarlaamaa gahee jennaan lafa dhungachaa oli seene.
Itti gaafatamtootii Paartii BJP Caamsaa 26,2014 kakatanii hujii jalqaban.
Perezdaantiin Indii, Shri Pranab Mukherjee akka itti mootummaan Indii haarahii faan torbaan tokko keessatti mootummaa haaraa yayyabatu gaafate.
Moodiin yoo jalqabaaf kora paarlaamaa isaanii irratti dubbatellee hiyyuma durii keessaa dhufee fi itti gaafatama amma itti deemu qaabatee miira hammaachaa dubbate.
Jaarsii ganna 63 kun, filannoo biyya isaaii akkuma jirutti moohachuun hujiin tun hujii abdiin fi wal amanuun guutamte tahuu agarsiisaa jedha.
“Mataa hiyyeessaa oli,ka nama humna laafaa hawwanii fi ijoollee oli qabaa jedhee waadaa gale.”
BJP,Paartii hortee Nehru–Gandhi eegii Indiin bilisoomtee asitti ganna afurtmaaa haga 60f siyaasaa Indii bulchuu keessa qooda qabaachaa dhufte moote.
Itti gaafamtatootii paartii hortee Gandii, Soniya Gandiiti fi Raul Gadnii moohamuu paartii isaaniitti balleessaa fudahtanii huji irraa bu’uuf gaafatnaillee ya irratti didan.


text:
1Ta Xoossau, ta Xoossau, tana aissi aggadii? Tana maadda gaada taani neeyyo watiwatiyo wode, aissi taappe haakkai? 2Abeet ta Xoossau, gallassan ubban taani neeyyo waassais; shin neeni taayyo allakka. Qamman ubbankka neeyyo waassais, shin woppaa demmikke. 3Gidikkonne, neeni kawotaa araatan geeshsha gidada uttadasa. Neeni Israa7eelati galatiyoogaa. 4Kase nu aawati nenan ammanettidosona; nenan ammanettin, neeni eta ashshadasa. 5Neeyyo waassidi attidosona; nenan ammanettidi yeellatibokkona. 6SHin taani asa gidikke; taani guxune. Taani asan karettidaagaanne qilliiccettidaagaa. 7Tana be7iya ubbati qiroosona; eti tana qoosoosonanne bantta huuphiyaa qaattoosona. 8Yaatidi, "Neeni GODAN ammanettoohoo; aissi nena ashshennee? GODAI nena dosikko, ane nena ashsho" yaagoosona. 9Gidikkonne, tana ta aayee uluwaappe suure yeletissidaagee nena; ta aayee xanttaa xammiyo wodekka taani nenan ammanettanaadan oottadasa. 10Taani yelettoosappe doommada nenan diccaas; ta aayee uluwaappe doommadakka, neeni ta Xoossaa. 11Metoi taakko matiyo gishshaunne tana maaddiyaabi bainna gishshau, hai neeni taappe haakkoppa. 12Daro morkketi korima booratudan tana dooddoosona; qaiciya Baasaane biittaa booratudan tana dooddoosona. 13Mentterettiyaanne gudiya gaammuwaadan bantta doonaa ta bolli hanggoosona. 14Taani haattaadan goggaas; ta meqettati bantta kuushshaappe kolettidosona. Ta wozanai eessaa muqaaddaa mala, ta giddon seeri wurees. 15Ta qooree kon77adan melees; ta inxxarssai kookkiyaara ohettees. Neeni tana haiqqida asadan baanan yeggadasa. 16Iita asati cora kanatudan tana yuuyi aadhdhidi teqqoosona. Ta kushetanne ta tohota caddoosona. 17Ta meqettati ubbai taayyo beettoosona. Ta morkketi tana xeelloosonanne dereqqoosona. 18Ta maayuwaa shaakki ekkoosona; ta adussa maayuwan saamaa yeggoosona. 19Abeet GODAU, neeni mati taappe haakkoppa. Abeet ta wolqqau, tana maaddanau eesuwan haaya. 20Tana bisuwaappe ashsha; ta al77o de7iyo kanatu wolqqaappe ashsha. 21Gaammotu doonaappe tana ashsha; qaiciya bazzo booratu kaciyaappe tana naaga. 22Taani ne sunttaa ta ishanttussi yootana; mabaaraa shiiquwankka nena galatana. 23Inttenoo, GODAASSI yayyiyaageetoo, a galatite. Inttenoo, Yaaqooba zerettatoo, ubbaikka a bonchchite. Inttenoo, Israa7eela zerettatoo, ubbatikka bonchchuwan ayyo yayyite. 24I naaqettidaageeta karenna; eta gakkida qohuwaa tau ai metoo geenna. Bari som77uwaa etappe genttenna; shin eti maaduwaassi akko waassiyo wodiyan, eta waasuwaa siyees. 25Taani neeni oottido lo77o oosuwaa gishshaassi, kunttida yaa7an galatana. Taani shiiqettidobaa neeyyo yayyiya asaa sinttan gattana. 26Hiyyeesati miidi kallana. GODAA koyiyaageeti a galatana. Eti merinau duretana. 27Sa7aa gaxaa gakkanaassi de7iya asai ubbai hassayidi, GODAAKKO simmana. Asa zare ubbai assi goinnana. 28Aissi giikko, kawotiyo maatai GODAABAA; kawotettata i haarees. 29Sa7an de7iya dure asati ubbai maananne ayyo goinnana. Banttana haiquwaappe ashshanau danddayennaageetinne baanau laamettiyaageeti ubbati ayyo gulbbatana. 30Yiya zerettai ayyo kiitettana; asai Godaa oosuwaa yiya yeletau yootana. 31Biron yelettibeenna asaassikka, "Xoossai ba asaa ashshiis" yaagiyoogee odettana.
Copyright
Learn More


text:
Muummichi minsteeraa Itiyoopiyaa Haayila Maariyaam Dassaaleny taayitaalee 21 kan of keessaa qabu taayitaatti muuduu fi kaasuu kaabinee har’a ifa taasisanii jiru.
Akkuma Kanaan Dr. Warqineeh Gabayyoo minitrii haajaa alaa ta’anii muudamaniiru.
Kaabinee Itiyoopiyaa miseensota 30 qabu keessaa itti aanaa isaanii obbo Demmeqee dabalatee salgan isaanii taayitaa dhuma qabaniin kan itti fufan ta’uu muummichi ministeerichaa ibsaniiru.
Kanneen hafan immoo waajjira Ka biroo keessatti taayitaa addaatiin muudamaniiru ykn itti gaafatama qaban irraa kaafamaniiru.
Kanneen haaraa muudaman jedhan muummichi ministeerichaa dandeettii fi beekumsa kanneen qaban.
IHADEG jalqaba waggaa haaraa irratti tarkaanfiwwan jijjiiramaa ni fudhatamu jedhe keessaa inni kun tokko. Ramaddii namootaa sirreessuu ykn taayitaatti muuduu fi kaasuu kaabinee. Muummichi ministeerichaa kanneen haaraa muudaman 21 mana maree bakka bu’oota uummataatti dhiyeessanii raaggaasisaniiru.
Kan ilaalcha hawate keessaa bakka taayitaa ministrii haajaa alaa ti.
Minitrii geejjibaa kan turan Dr. Warqinee Gabayyoo ti. mootummaa federaalaa keessaa taayitaa miistrummaa ijoo jedhamu kan ministrii dhimma alaa kan qabatan.
Dr. Worqineen itti aanaa dura taa’aa OPDO ta’anii ennaa filataman mootummaa federaalaa keessattis taayitaa ol aanaaf yaadamaniiru. Taayitaa ministrii dhimma alaa kan eege garuu hin turre.
Waggoota 25 IHADEG aangoo irra turetti Dr. Warqineen ministrii dhimma alaa 3ffaa ta’uu isaanii ti.
Taayitaa isaanii kan ifa godhan muummichi ministeeraa Hyila Maariyaam muuxannoo hojii Dr. Warqinee ibsaniiru.
keessaa degeree isaanii doktorummaa immoo Yuniversitii Afriikaa kibbaa irraa saayinsii imaammataan argataniiru.


text:
Perez.Taanzaaniyaa Joon Magufuli guyyaa bilisummaa biyya isaanii ulfeessuuf ummata waliin bahee karaa qulqulleesse
Taanzaaniyaan guyyaa bittaa Biriteyin jalaa baate Muddee 9, 1961 ulfeeffatte. Guyyaan kun akka durii kaan hiriira deeggarsaa fi gammachuu bahuun adoo hin tahini ummatii bahee karaa qulqulleesusun ulfeessan.
Perezidaantiin Taanzaaniyaa Joon Magufulilleen warra bahee ummataa hujii tolaa hojjate keessaa tokko. Karaa teessoo mootummaa isaanii Dar es Salaam ummata waliin bahee haree huura,kosii guure.
Joon Magufulii yoo gaafa filannoo dorgomeeyyuu horii ummataa guyyaa bilisummaa ulfeessuuf jedhanii karaa hedduun baduu dhowwuuf waadaa gale.
Tana maleellee perezidaantiin kun horii biyyaa isaa qusuuf akka bulchootii mootummaa isaa imaltuu biyay alaa diqqeeffatan,akka horiin yoo paarlaamaan hujii jalqabu irbaata qopheessuuf bahu diqqaatu tolche.
Lafa qulqulleessuun hardhaa tun akka biyya isaanii keessati dhiba akka ‘Cholera’ fa diqqeessuuf huura,kosii tuulamte karaa irraa qulqulleessan.
Taanzaaniyaan biyyaakka dhaabii Transparency International, ka akka horiin ummataa hin banne tohatu jedhutti horiin ummata akka malee itti badu.


text:
Barattonni Oromoo Maaster pilaanii Finfinneef ba’e mormuun torbanneen darban sadiif hiriiraa gaggeessuu isaanii Martaa Van Der Wolf Finfinnee irraa gabaastee jirti.
Yeroo kanattis humnootii nagaa eegsisanii fi hiriirtota gidduutti walitti bu’iinsa uumameen yoo xiqqaate lubbuu nama galaafatee jetti.Hiriira gaggeeffame keessaa naannoo Oromiyaa kanneen Finfinnee marsanii jiran keessatti hatattamaan faca’uu isaa fi qonnaan bultootaa fi lammiwwaan biyyattii ka biroon hiriia kanatti dabalamaa kan jiran ta’u gabaastee jirti.
Hiriirri kun hangi tokko biyya jeequuf kan karoorfame jechuun himatan.
Sodaa nageenyaaf jecha maqaan isaa ifa akka hin baane kan gaafate namnii tokko akka jedheetti jetti Maartaan humnootiin nageenya eegsisan Oromiyaa keessatti bobbaafamnii iddoo baayyeetti uummanni sochii kanatti akka hin dabalamnee ittisaa jiru.
Itiyoophiyaan biyyoota dinagdeen isaanii hatattamaan guddataa jiran keeessaa tokko yoo taatu garuu amma iyyuu uummata ishee 3 keessaa harkii 1 jireenya sadarkaa hiyyumaa gaditti jiraatu.
Uumatti ishee miliyoona hedduun waggaa kana keessaa caamaa mudataa jiruun rakkataa jiran.


text:
1Hegaappe guyyiyan GODAI Muusa, "Taani Gibxxe kawuwaa oottanabaa neeni ha77i be7ana; ta wolqqaama kushiyaa gaasuwan i eta yeddana; ta wolqqaama kushiyaa gaasuwan i eta ba biittaappe laaggidi kessana" yaagiis. 2Xoossai qassikka Muusa, "Taani GODAA; 3taani Abrahaamayyo, Yisaaqayyoonne Yaaqoobayyo Ubbaa Danddayiya Xoossaa gidada qonccaas; shin taani, 'GODAA' giyo ta sunttan, tanatettaa eta erissabeikke. 4Qassi taani etayyo eti bete gididi de7ido Kanaane biittaa immanau ta maachchaa etaara maacettaas. 5Qassikka Gibxxe asati ailleyiyo Israa7eelatu ooliyaa taani siyada, ta maachchaa hassayaas. 6"Hegaa gishshau, neeni Israa7eelata, 'Taani GODAA; taani inttena Gibxxetu naaquwaappe kessana; taani inttena eta ailletettaappekka goqa kessana; qassi taani inttena ta gita wolqqaaninne hanttaara pirddan wozana. 7Taani inttena ta huuphe asadan ekkananne taani intte Xoossaa gidana. He wode intte taani GODAA intte Xoossaa inttena Gibxxetu ailletettaappe kessidaagaa gidiyoogaa erana. 8Qassi taani inttena Abrahaamayyo, Yisaaqayyoonne Yaaqoobayyo immanau ta kushiyaa denttada caaqqido biittau ehaana; he biittaa taani intteyyo intte gade oottada immana; taani GODAA' yaaga" yaagiis. 9Muusee hagaa Israa7eelatuyyo yootiis; shin eta heennai meqqido gaasuwaaninne meqetti bainna ailletettaa gaasuwan a qaalaa siyibookkona. 10Hegaappe guyyiyan GODAI Muusa, 11"Ba; baada Gibxxe kawuwaa, 'Israa7eelata ne biittaappe kessada yedda' yaagada yoota" yaagiis. 12SHin Muusee GODAA, "Israa7eelati tabaa siyennan ixxaappe attin, taani deddotiya inxxarssan haasayiyoogaa kawoi aissi siyii?" yaagiis. 13GODAI Muusanne Aaroona, "Biite; biidi, intte Israa7eela asaa Gibxxeppe kessana mala, taani inttena yeddidoogaa Israa7eela asaassinne Gibxxe kawuwaassi yootite" yaagidi azaziis. 14Eta so asatu halaqati hageeta. Israa7eelayyo baira na7aa Roobeela attuma naati, Heenooka, Paalu, Hexiroonanne Karmma; hageeti Roobeela yarata. 15Simoona attuma naati, Yimu7eela, Yaamiina, Ohaada, Yaakiina, Xoohaaranne Kanaane biittaa maccaaseeppe yelettida SHaa7ula; hageeti usuppunati Simoona yarata. 16Leewa attuma naati bantta yeletaa maaraadan Gershshoona, Qahaatanne Maraara. Leewi xeetanne hasttamanne laappun laittaa de7iis. 17Gershshoona attuma naati bantta yaran yaran Liibinanne SHim77a geetettoosona. 18Qahaata attuma naati Amiraama, Yixihaara, Kebroonanne Uzzi7eela. Qahaati xeetanne hasttamanne heezzu laitta de7iis. 19Maraara attuma naati Maahilanne Musha giyoogeeta. Bantta Yeletaa maaran Leewa yarati hageeta. 20Amiraami ba aawaa michchiyo Yokebeedo machchiis. A Aaroonanne Muusa ayyo yelaasu. Amiraami xeetanne hasttamanne laappun laittaa de7iis. 21Yixihaara attuma naati, Qoraaha, Nefeganne Ziikira. 22Uzzi7eela attuma naati, Mishaa7eela, Elxxaafaananne Siitira. 23Aarooni Aminadaaba na7iyo, Na7asoona michchiyo Elisheebo machchiis. Yaatin a ayyo Nadaaba, Abiiha, El77aazaranne Itaamaara yelaasu. 24Qore attuma naati, Asiira, Elqqaananne Abiyaasaafa; hageeti Qore yaratu maizza aawata. 25Aaroona na7ai El77aazari Puti7eela naatuppe issinno machchiis; a ayyo Piinihaasa yelaasu. Hageeti bantta yaran yaran Leewatu keettaa asaa halaqata. 26GODAI, "Gibxxe biittaappe Israa7eelata eta citan citan kessite" yaagidoi ha Muusanne ha Aaroona. 27Israa7eelata Gibxxe biittaappe kessiyoogaa Gibxxe kawuwaassi haasayidaageeti eta. Hageeti he Muusanne he Aaroona. 28GODAI Gibxxen Muuseyyo haasayido wode a, 29"Taani GODAA; taani neeyyo yootiyoobaa ubbaa neeni Gibxxe kawuwaayyo yoota" yaagiis. 30SHin Muusee GODAA, "Taani deddotiya inxxarssan haasayiyaagaa gidishin, kawoi taani yootiyoobaa waati siyanee?" yaagiis.
Copyright
Learn More


text:
Prezidaantiin Libiyaa Moammar Gaadaafii dhiibbaa guddaa jala jiru kan jedhan seera tumtoonni yunaaytiid steetes, guyyaan aangoo irraa itti turaniis qubaan laka'ama jedhu.
Wal-waraansa jabaa guyyoota hedduuf gaggeeffame booda,humnoonni Moammar Gaadaafii magaalaa Bireegaa gad-lakkisanii jiru.Guyyoota haga tokko dura, finciiltonni magaalattii qabachuu isaanii labsanii turan.
Mana-maree murtii seeraa Yunaaytiid steetes keessatti itti aanaa hogganaa paartii sagalee yayyabaa kan ta'an senatarri Dimookraatotaa Richaard Durbiin Televiziyoona NBCf ibsa kennaniin, danqaalee hedduun finciltoota mudatee iyyu prezidaant Gaadaafiin dhiibbaa jabaa jala galuu isaanii dubbatan.
Bakka bu'aan uummataa, paartii Ripaablikanootaa kan koree tika nagaa dhaabbataaf filataman Maayiik Roojeers sagantaa dhuma Televiiziyoona sanaa irratti dhihaatanii waraana mootummaa irraa gara kuma tokkoo tahan ganuun finciiltootatti galuun , duula Gaadaafii irratti gaggeefamu gargaara jedhan.
MP3 tuquun gabaasa guutuu dhaggefadhaa


text:
Namoonni Mooraa Xollaay Keessaa Gad-lakkifaman Maal Jedhu?
Mootummaan Itiyoophiyaa, torban lama dura, jechuun gaafa Mudde digdamii-tokkoo, kanneen hiriira mormii naannoolee Oromiyaa fi Amaaraa keessatti geggessametti hirmaatan – jechuun qabee, mooraalee Xollaayii fi Birri Shalaqoo keessatti hidhee ture kuma shanii gad-lakkisuu beeksisee ture. “Namoonni kun, leenjii haaromsaa fudhatanii gad-lakkisaman” jedha – mootummaan. Jarreen gad-lakkisaman keessaa, kanneen mooraa Xollaay keessaa, haala itti qabamanii fi haala mooraa sana keessaa akkamitti ibsan? Namoon kanneen mooraa Xollaay keessaa deebi’an keessaa haga tokko dubbisee jira. Kutaa duraa dhiheessina.
Kanneen godinaalee Oromiyaa adda addaa keessaa qabamanii, mooraa Xollaay keessatti leenjii fudhatan – namoonni kuma afur ennaa gad-lakkisamanitti, ka bakka sanatti argamanii haasawa godhanii turan, muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa – Obbo Hayile-maariyaam Dessaalenyi, “lammata itti hin deebinu” jechuun akka qalbii jijjiirratanii fi dogooggira irraa deebi’uuf waadaa seenan eeranii, mootummaanis gama isaaniitiin dogoggora isaa sirriiffachuun akka keessa isaa tii of haaromsu hubachiisanii turan.
Kanumaa, namoonni mooraa Xollaay keessatti leenjisaman haala akkamiitti qabamanii mooraa Xollaayitti geessaman. Haala mooraa sana keessaa fi waa’ee leenjii isaanii maal jedhu? Namoota gad-lakkisaman haga tokko telefoonaan dubbisnee jirra.


text:
Nagaa biyyaa eegsisuuf Mirgi baqattootaa dhiitamuu hin qabu
Mootummaan Keeniyaa baqattoonni biyya isaa keessa jiran mooraa baqataatti akka galaniif ajaja kennuun isaa ni yaadatama. Gidduu kana garuu baqattoota galmaa’anii seeraan jiran magaalaa Naayroobii keessaa qabee hidhaa jira jedhu baqattoonni.
Gareen kabajamuu mirga namaaf falmu kan Keeniyaas mootummaan Keenyaa nageenya biyyaa eegsisuu dhaaf mirga baqattootaa cabsuu hin qabu jedha.
Gareen kabajamuu mirga namaaf falmu kan Keeniyaas mootummaan Keenyaa nageenya biyyaa eegsisuu dhaaf mirga baqattootaa cabsuu hin qabu jedha.


text:
Gabayaa Berlin,Jermen nama 12 keessatti fixan taan amma ya bananii mirgaa bitaan dallaa dhagaa itti jaaranii eeguutti jiran
Gabayaa Berlin,Jermen Wiixata dabre nama 12 bombiin keessatti fixan taan amma ya bananii poolisii hedduu fi mirgaa bitaan dallaa dhagaa itti jaaranii eeguutti jiran
Gabayaan tun ta kiristaanii mi’a gaafa dhaloota Yessoo Kiristoo, Christmas keessatti guguran bitachuuf itti dhufu.Fulaan akkana itti nama hobbaasan gabayaa Breitscheid teessoo mootummaa Jermenii Beliin keessa.
Poolisiin Jermenii namicha akkana nama fixe barbaadachumatti jirti.Eegii Wiixataatii asitti gabayaa sun hardha bananii amma mirgaa fi bitaalleen eeguutti jiran.
Chaansileeriin (bulchituu) Jermenii,Angilaa Merkel “yoo dhuguma namii shakkan ka ufiifuu biyya ufiitii balaa baqatee ummata akkana itti baqatee fi isa gargaare fixe waan guddoo garaa nama nyaataa,” jetti.
Poolisii hedduu fi mirgaa fi bitaa isiillee dallaa dhagaa itti jaaranii eeguutti jiran.Namicha badaa tokkotti bombii makiinaatti fahee gabayaa wadhakkaan seenee keessatti gadi lakkisee nama fixee baqatee bahe.
Namichii nama fixe kun dhalootaan Tuniziyaa,Anis Amir jedhanii nama ganna 24 Awurooppaa cufa keessa barbaaduutti jiran.Namii kun galgala,yoo namii gobbatee wa bitachuuf walti dhufe makiinaa fahiisaa guddaa ummatatti gadi lakkisee 12 ifxee 40 caalaa mammadeesse.
Anisiin kun seera malee Jermen dhufee warqata baqataallee dhowwatan. Silaa ji’a tokkoon duratti Jermen keessaa baasuu malaniiyyuu jedhan bulchootii Jermen.


text:
1Taani PHauloosi, Xoossai immana giido Kiristtoos Yesuusaara nuuyyo de7iya de7uwaabaa yootanau, Xoossai giidoogaadan, Kiristtoos Yesuusi kiittidoogee, 2ta siiqo na7aa Ximootiyoosayyo ha dabddaabbiyaa xaafais. Xoossaa Aawaappenne nu Godaa Kiristtoos Yesuusappe, aaro kehatettai, maarotettainne sarotettai neeyyo gido. 3Ta zareti oottidoogaadan, taanikka tana zoriya geeshsha wozanaappe oottiyo Xoossaa qamminne gallassi woossiyo woosan ubba wode nena hassayiyo gishshau, a galatais. 4Taani ne afuttaa hassaya hassayada ufaittana mala, nena be7anau daro laamotais. 5Nenan de7iya worddoi bainna ammanuwaa hassayais. He ammanoi beni ne aayee aayee Loidiininne ne aayee Euniiqin de7iya ammanuwaa mala; qassi nenankka hegee de7iyoogaa eraas. 6Hegaa gishshau, taani ta kushiyaa naa77aa ne bolli wottido wode, Xoossai neeyyo immido imuwaa neeni doshissenna mala, nena hassayissais. 7Aissi giikko, Xoossai nuuyyo wolqqaa, siiquwaanne nu huuphiyaa naagiyoogaa immiya Geeshsha Ayyaanaa immiisippe attin, yashsha ayyaanaa immibeenna. 8Simmi, nu Godaayyo markkattiyoogan woikko a gishshau qashuwan de7iya tabankka yeellatoppa. SHin Xoossai neeyyo immiyo wolqqaa keenan tanaara wonggeliyaayyo waayetta. 9Xoossai ba qofaaninne ba aaro kehatettan nuna ashshidi, ba asa oottanau xeesidoogaappe attin, nuuni oottido oosuwaa gishshau gidenna. I ha aaro kehatettaa Kiristtoos Yesuusa baggaara wodee doomettanaappe kase nuuyyo immiis. 10SHin ha77i ha aaro kehatettai nuna ashshiya Kiristtoos Yesuusa yuussan nuuyyo qoncciis. Qassi haiquwaa wolqqaakka i xaissiis. Wonggeliyaa mishiraachchuwaa baggaara xayenna de7uwaa nuuyyo qonccissees. 11Taani Yesuusi kiittidoogaanne Aihuda gidenna asaa tamaarissiyaagaa gidada, wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootana mala, Xoossai tana dooriis. 12Qassi taani ha metuwaa ekkiyoogee hegaa gishshassa. SHin taani ammanidoogaa eriyo gishshau, yeellatikke. Qassi taani ayyo immido hadaraa he gallassai gakkanaassi, i naaganau danddayiyoogaa erais. 13Taani nena tamaarissido tumu qaalaa leemiso ootta oiqqada, Kiristtoos Yesuusan nuuyyo de7iya ammanuwaaninne siiquwan de7a. 14Nu giddon de7iya Geeshsha Ayyaanaa baggaara neeyyo hadaraa immido lo77obaa naaga. 15Isiyaa giyo biittan de7iya ubbati taappe baqatidoogaa eraasa; eta giddon Pigeluusinne Hermmogeneesi de7oosona. 16Henesifooru tana daro wode minttettido gishshau, Godai a so asaayyo maarotettaa immo. Qassi taani qasho keettan de7iyoogan i yeellatibeenna. 17SHin Roome giyo katamaa gakkidosaara tana keehi koyidi demmiis. 18He gallassi Godaappe maarotettaa demmanaadan, Godai ayyo immo. Qassi Efisoona giyo kataman i tana ai keenaa maaddidaakkonne neeni loitta eraasa.
Copyright
Learn More


text:
Magaalaalee shan irraa jiraattoota hasoofsiifne haallii isaan keessa jiran harka caalaan wal fakkaataa dha.Kunis uummata dorsisuu, reebuu, hidhuu akkasumas manneen namaa cabsanii halkan seenuun qabeenyaa jiran kan akka bilbilaa harkaa fi maallaqaa saamuun namoota qabanii deemuu ka jedhu. Darbee darbee shamarranii fi dubartoota abbaan warraa irraa hidhame gudeeduun akka jiru illee ibsan jiraattonni. Nama lama ta’uun dhaabachuu ykn adeemuun dhorkaa ta’u isaa, bakka bakkatti immoo manneen barumsaa cufaa ta’uu jiraattonni dubbataniiru.
Kanneen daldala akka Jimaa irratti bobba’an immoo yeroon gabaa iddoo biraa dhaqqabuuf uggurri sa’atiin ka’ame danquu isaa fi daandii irra kokolaataan yeroo deeman dhabsiifamanii reebamuu fi ajjefamuun kan isaan mudatu ta’uu dubbatu.
Labsii yeroo hatattamaa sana booda biyyatti bulchaa kan jiru komaand postiin sabaa himaa mootummaa Itiyoophiyaaf ibsa kenneen Godina Qellam wallaggaa magaalaa Dambii Dolloo fi naannoo sanatti meeshaa saamamee ture ittiin jedhe 70 deebifamuu fi kannen jeeqamsa kakaasan jedhaman 110 to’annaa jala ooluu fi kanneen hafan qabuuf hordoffiin itti fufuu isaa beeksiise.
Komaan post itti fufuun magaalaa Shaashamannee keessaa namoonni 450 Godina Arsii Lixaa keessaa namnii 670 shakkiin qabamanii dhimmi isaanii qoratamaa akka jiru ibse.Meeshaa waraanaa saamamee ture jedhe 162 keessaa 88 deebi’uu isaa fi Godina Gujii Dhiyaa keessaa meeshaa waraanaa saamamee keessaa Kilaashiin 32 deebifame jedha. Godiinuma kana keessaa shakkamtoonni 302 to’annaa jala ooluu fi 20 harka kennuuf dubbataa jiru jedha.Godiina shawaa bahaa aanaalee 8 keessaa meeshaa waraanaa 92 fi shugguxiin 8 deebifamuu ibsee waluumaa gala Oromiyaa meeshaa waraanaa saamamee ture 513 keessaa 384 akka deebi’uu ta’eera jedha Komaan Poostiin ibsa karaa sabaa-himaa baaseen.


text:
Kaan akka allaati barrifti jedhaan kaan ammoo akka guchii utaalti fa jedhaan, ka Ganzabeen yo ceetu miilinuu lafa hanqata fakkaata jedhulleen hedduu.
Wanti mirkanaa ammoo atileetiin Itoophiyaa Ganzabee Dibaabaa atileetii fiigichaan addunyaa moohuutti jirtu.
Ganzabee qofaa mitii maatiin obboo Dibaabaa Qananiituu warra addunyaa fiigichaan afaan qabsiise.
Ganzabeen bara 2015 qofa marroo jaha dorgommii addunyaa irratti warqii badhaafamte.Rekordiin haarahii Monaakoo isiin Adoolessa bara 2015 metirii 1500 mootelleen ammallee harkuma isii jira.
Ganzabeen Hagayya 18,2015 irratti dorgommi metirii 1500 moote.Hagayya 29, 2015 ammoo metiri 5000 moohuuf qophi jirti.Qophooftee jennaan, rabbi waliin eeyee jette.
“5000f qophii gaarin godhe,1500 kan fiige qophuma 5000f hojjadheen mooha’ee.Baa’inaan shaakala kan go’e 5000 irratti,rabbi waliin geeba (waancaa) biraa akka dabalu biyya kootiif abdiin qaba.”
Namii hedduun waan akka akkatin Ganzabee faarsa,kaan Ganzabeen baga teenna taatee jedha,kaan baga maatii Obboo Dibaabaa taate jedhaa warra si faarsuun maan jetta jennaan.
“Deeggarsii isaanii baayyee nu gargaaraa jedha.Galtoomaa warra maatii Dibaabaa deeggran hundaanYero hunda akka nu bira ejjattan.Hamileen keechan anaf jajjabeenyaa.Galtomaa jedha warra na deeggran hundaaf.”
Ganzabeen ganna kana keessa takkaa moohamtee hin beettuu Sanbata dhufllee hinuma mooti jedhanii eegan.
Warra si deeggaruun Ganzabeen hinuma mootii abdiin gammachuun lafa dhiita jennaa jennaan ammoo,“kkk…eeyee.”
Shaampiyoonaan Addunyaa 15essoo Beejingi,Chaayinaa,istaadiyoomii Bird's Net jedhanitti itti jiran Hagayya, 30,2015 dhumataa haga ammaatti Keenyaatti madaaliyaa hedduu argatee dura jira,Itoophiyaan warqii argachufu ittuma jirti.
Namii hedduun Ganzabeen akka allaattit barriftii,akka guchi ceetee miilii lafa hanqata fakkaataa jedha.Isiin maal jetti? Maatiin Obboo Dibaabaa Qananii maanti akkana fiigsisa, Ganzabeen nama ganna 24ti nama akka isii dorgomuu fedhuun maan gorsiti?
Qophi ispoortii Wiixata dhufu keessatti itti deebina.


text:
1Yaatin, Aihuda asati aibin Aihuda gidenna asaappe aadhdhiyoonaa? Woi qaxxarettiyoogan ai go77i de7ii? 2Hagee Aihudata ubbaban keehi maaddees; ubbabaappe kase Xoossai ba kiitaa hadaraa Aihudatuyyo immiis. 3Yaatin etappe issooti issooti ammanettennabaa gidikko, waanii? Hegaa gishshau, Xoossai ammanettenna yaagiyoogee? 4Mulekka hegaa gidenna; asai ubbai worddanchcha gidikkokka, Xoossai giyoogee tuma gidanau bessees. Xoossaa maxaafai, “Neeni haasayiyo wode, neeni xillo gidiyoogaa erissanau koshshees; neeni mootettiyo wode, shatimmanau bessees” yaagees. 5SHin nu mooro oosoi Xoossaa xillo oosuwaa erissiyaakko, nuuni woiganee? Nu bolli hanqquwaa ehiya Xoossai mooranchchee? Taani asi giyoogaadan gais. 6Hegee mulekka hanoppo. Aissi giikko, hegaadan gidikko, Xoossai ha sa7aa bolli waati pirddanee? 7SHin ta wordduwan Xoossaa tumatettai a bonchchuwau doorikko, yaatin, hanno gakkanaassi aissi ta bolli nagaranchchadan pirddii? 8Yaatin nuuni, “Lo77oi yaanaadan, ane iitabaa oottoos” aissi gookkonii? Issi issi asai hagaa tana mootiiddi cayidosona; eti Xoossaappe bessiya pirddaa ekkana. 9Hegaa gishshau, nuuni woiganee? Nuuni Aihudati, Aihuda gidenna asaappe gitatiyoonii? Mulekka gidenna; aissi giikko, Aihudatikka Aihuda gidenna asatikka ubbai issippe nagaraappe garssan de7iyoogaa taani kase intteyyo yootaas. 10Xoossaa maxaafai hagaadan yaagees; “Xillo asi issoinne baawa. 11Akeekiya asikka baawa; woikko Xoossaa koyiyaabikka baawa. 12Asai ubbai Xoossaappe wora simmiis; ubbaikka muleera go77ennaagaa gidiis. Lo77iyaabaa oottiya ooninne baawa; harai atto issoinne baawa. 13Eta doonai dooyettida duufo mala. Bantta inxxarssan worddotidosona. Eta doonaappe asa woriya shooshshaa yiishshaa mala haasayai kiyees. 14Eta doonan hanttaara qanggettai kumiis. 15Eti suutta gussanau daro eesotoosona. 16Bashshainne qohoi eti biidosan awaaninne xayenna. 17Eti sarotettaa ogiyaakka erokkona. 18Qassi Xoossaassi yayyiyoobi eta qofan baawa” yaagees. 19Asa ubbaa haasayaa diggana malanne kumetta sa7aa Xoossaa pirddaappe garssau aattana mala, higgiyaa giddon odettida ubbabai higgiyaappe garssan de7iya asau haasayiyoogaa nuuni eroos. 20Xoossaa sinttan ooninne higgee azaziyoobaa oottiyoogan xillenna; higgee issi asi nagara oottidoogaa eranaadan oottees. 21SHin Xoossai asa xillissiyo ogee higgee bainnan ha77i qoncciis; higgeenne hananabaa yootiyaageeti he xillotettaabaa markkattidosona. 22Xoossai asaa Yesuus Kiristtoosa ammaniyoogan xillissees; Xoossai hegaa a ammaniya ubbau oottees; ai shaahotettinne baawa. 23Aissi giikko, asai ubbai nagaraa oottiis; ashshiya Xoossaappe haakkidosona. 24SHin eti Xoossai immiyo a aaro kehatettan, banttana woziya Kiristtoos Yesuusa baggaara coo xillidosona. 25Yesuusa suuttan asai a ammanidi, ba nagaraa maarotettaa demmanau, Xoossai a immiis; Xoossai hegaa ba xillotettaa bessanau oottiis; i beni wodiyan asaa nagaraa danddayidi, karidi aggiigiis; shin 26ha wodiyan ba xillotettaa bessanau asaa nagaraa aggenna; Xoossai hegaa oottiyoogan i ba huuphen xillo gidiyaagaanne Yesuusa ammaniya ubbaa xillissiyoogaa bessees. 27Yaatin, nuuni aibau ceeqettanee? Aibikka baawa. Ai gaasotaanee? Nuuni higgiyau azazettiyoogaanee? Akkai; ammanuwaa higgiyaanappe attin. 28Aissi giikko, asi ammanuwan xillanaappe attin, higgee azaziyoogaa oottiyoogaana gidenna yaagidi qoppoos. 29Woikko Xoossai Aihudatu xalaalau Xoossee? Aihuda gidenna asau Xoossaa gidennee? Tuma, Aihuda gidennaageetuyyookka i qassi Xoossaa. 30Issi Xoossaa xalaalai de7ees; Aihudata eta ammanuwan i xillissana; qassi Aihuda gidennaageetakka eta ammanuwan xillissana. 31Yaatin, nuuni higgiyaa ammanuwan gaxi sugiyoo? Gidenna; higgiyaa minttoosippe attin.
Copyright
Learn More


text:
Manni hidhaa Qilinxoo erga gubatee as yeroo duraatii han mana muritiitti dhihaatan miseensonni paartii Koongiresii Federaalawaa oromoo fedhii isaanii malee, dirqiidhaan gara mana murtii geeffamuu saanii ibsanii jiru.
Dhaddachii akkuma ta'een himatamtoota keessaa Galaana nagaraa, Cimsaa Abdiisaa, Darajee Margaa, Gammachuu Shaanqoo fi Magarsaa Asfaaw warra dhihaate keessa akka hin jire manni murtichaa hubatee, maalif akka ta'ee gaafii gaafateef debiin poolisiin kenne “ Afur mana hidhaa adda addaa waan jiraanifii tokko garuu ( Cimsaa Abdiisaa) bakka jiru hin beeknnu,” han jedhu.
Mannii murtichaas beellama itti aanutti hundii isaanii, hidhamtoota shanaan hara hafan dabalatee, bellama itti aanuuf akka dhihaatan itti gafatamtoota mana hidhaatii ajeja dabarsee jira.


text:
“National Dialogue Quartet” ka jedhamu, deemsa dimookiraasummaa gareelee hunda hammate biyyattii keessatti ijaaruuf qooda gumaacheef badhaasa Noobelii kana argatge, jedhama.
Badhaasichi Noobelii nagaa, jaarmayichaaf akka kennamu murta’uu isaa Har’a, magaalaa Siwiidin, Osloo irraa ka labsan hoogganaa Koree Noobelii, Kaachii Kulmaan Faayiv turan.
“Koreen Noobelii, kan Noorway jaarmayaan “Tunisian National Dialogue Quartet”, “warraaqsa Jaasmiine”, ka bara 2011 Tuunisiyaa keessatti geggeessame irraa jalqabee dimookiraasiin hunda hammate akka biyyattii ijaaramu qooda murteessaa gumaachuu isaatiif, akka badhaasni Noobelii, ka bara kuma lamaa fi shanii kennamuuf murteessee jira,” jedhu Kulimaan Faayiv.
Gurmuun “Quartet” jedhamu kun, waldaalee hojjetootaa Tuuniisiyaa, Liigii Mirga Namoomaa Tuuniisiyaa fi Waldaa Abbota-seeraa Tuuniisiyaa irraa hundeessame.
Hoogganichi Koree Noobelii, Kulimaan Faayiv, waa’ee gurmuu sanaa ennaa ibsan, “deemsi dimookiraasummaa raafamaan Tuuniisiyaa keessaa sababaa ajjeechaalee fi tasgabii-dhabinsa uummataan ennaa hunkutaa’uutti dhihaatetti hojii isaa jalqabe” jedhan.
Yeroo biyyattiin afaan wal-waraansaa irra geessee turtetti deemsa siyaasaa karaa nagaa akka mala filatamaatti gad-dhaabuu isaa dubbatan.
Tuuniyaan biyya bara 2011, yeroo jalqabaatiif warraaqsi uummataa booda “Arab Springs” jedhamu keessatti jalqanee fi uummatni hiriira mormiin karaatti yaa’ee , Prezidaantii biyyattii duraanii Zine el Abidine Ben Alii taayitaa irraa itti buqqisa.
Gama kamiin iyyuu ennaa ilaalamu, biyyoota warraaqsi “Arab Springs” keessatti geggeessame keessaa kan milkaawe yoo jiraate Tuuniiziyaa dha.
Garuu, ennaa biyyattiin malaa-maltummaa, hoji-dhablummaa dargaggootaa dhibba irraa harka 35 fi haala dargaggoonni hedduun gurmuulee fiinxaaleyyii Islaamaan hawatamaa jiran waliin ennaa wal’aansoo qabaa jirtutti, milkaa’inichi hagam lubbuu dheerachuu danda’a? inni jedhu gaaffii guddaa dha.
Tuuniiziyaan biyyoota biroodhaaf akka fakkeenya taatu kan abdii qabu ta’uu dubbate, har’a, koreen badhaasa Nobelii Osloo irraa.


text:
Ministrittiin haajaa alaa yunaaytiid steetes Hilarii Kliinton fi mummichi ministeera Itiyoophiyaa Mallas Zenaawwii mariin gaggeessan haala nageenya naanoo fi kutaa gaanfa Afrikaa irratti kan fulleefate ta'uun ibsamee jira.Marii kana ilaalchisee dubbi himaan ministrii dantaa alaa Itiyoophiyaa Dinaa Muftii raadiyoo sagalee Amerikaaf akka ibsantti,deemsa Dimokraasii Itiyoophiyaa keessaa kan ilaaleen haala addaan ilaalame irratti hin dubbatamne.
Kabajamuu mirga dhala namaa fi Dimookraasiin Itiyoophiyaa keessaa rakkoo qaba kan jedhan mormitoonni Ms kliinton dhiibbaa akka godhaniif fedhii qabu turan.Haala ammaan dura hin baratamneen aangawaan Amerikaa gama mootummaa qofa haasoofsisanii deebi'uun kun kan isaantti hin tolle ta'uu kan ibsan itti gaafatamaan waa'ee jarmayaa kan gamtaa MEDREK Dr Mararaa Guddinaa kana kan godhaniifiis mootummaa Itiyoophiyaa irratti dhiibbaa gochu dadhabanii ykn hin barbaanne ta'a jedhu.
Itti fufuudhaaniis qiyyaafanni isaanii gara caalaan duula shoroorkessoota irratti gaggeefamu waan ta'eef jecha waa'een Dimokraasii ajandaa isaanii ka duraa ta'u hin dandeenye jedhan
MP3 tuquun dhaggefadhaa