text:
Isiyolloon zoonii Keeniyaan qabdu 47 keessaa tokko.Isiyolloon Keeniyaa gama Bahaa jirti,Itoophiyaan walii ollaa.Isiyolloon, lafa dheebichaa ta loonii re’eeti.
Mootummaan Keenyaan seera haaraa ganna lamaa sadiin duratti baafatteen bulchiinsa biyya isaa ka zooniillee caalaa ufi dandahee ufi bulchu 47 qabaatteen buluuniiti jirti.Tana Keessaa tokkko Isiyolloo.
Isiyolloon biyya bineesa baddaa ka biyyaafuu faaya tahu ka akka arbaa gafarasaa,nyeencaa qeerramsa,saalaa sattawwaa,iddii gugguuftoo qofaa mitii biyya qabeenna lafa jalaa hedduun beekamtu jedhaniin.
Akka henna bara 2009 nama kuma 300 dhiyaatutti Isiyolloo keessa qubataa jedhaa. Teessumaa fi qilleensalleen dansaa qabdi. Lafa baddaa gammoojjiiti. siyolloon godina golchuu hedduun keessa qubattu km 25,331 bal’atti..
Mootummaan Keenyaa seera haaraa naannolee isaa akka isaan ufumaan ufi bulchan jedhee baaseen Isiyolloo ganna 17 keessatti guddinnaan waliin gahee akka isiin biyyaaftuu utubaa jireennaa taatu tolchuuf karoora qabeef.
Bulchaan godina kanaa Dr.Godaanaa Dooyyooti.Akka Dr.Godaanaan gaafa kora qabeenna Keeniyaa investeroota Amerikaatti himuuf bulchoota Keenyaa ta dhibiillee waliin Waashington DC dhufe jedhetti,jireenna Isiyolloo miila gadi dhaabuuf lafa km 3000 taatu qonnaa qopheessan,namallee waldaan jaaranii akka inni lafa qotattu tolchuuf ammaaf tiraaktera lafaan qotatan saddeeti bitaniif.
Tana malee akka Dr.Godaanaan jedhetti laga Isiyolloo keessa jiru jallisani akka ollooti hedduun midhaan facaafatani ufi dandahan tolchuuf hujiitti jiran.Tana malee diida xuyyuuraa addunyaa Isiyollootti jaaruuf karaara qaban.
Zoonii Isiyolloo akka innii bulchiinsaa tolu jedhanii Isiyolloo gama jidduu,Garba Tulaa, Meerii, Kinnaa,Oldonyiroo fi Sericho fa jedhanii fula hedduutti qoodan.
Bulchootii Keenyaa eegii perzdaanti Obaamaan bulchoota Afrikaa Amerikaatti koraa yaamee asitti hedduutti akka namii Keenyaa dhufee investimentii hojjatee ufillee faaydaa argatu Amerikaa dhufe.
Akka Dr.Godaanaatti mootummaan Keenyaa akka Isiyoloon biyya dhufani daawwatan tolchuuf gabayaa gugrudoo,kaasinoo fi hoteelii dadansaa,diida xuyyuuraa addunyaafuu tahu qabaattu tolchuuf karoora baaseef.
Isiyolloon akka karoora guddinnaa baasaniif kanatti ittiin hojjannaan jireennii isii Keeniyaafuu abdii tahuuf deema.


c: text/html

text:
Beeljiyeem biyya Awurooppaa Dhiyaa midhaaguma, nagaa qabaachuu fi teessoo dhaabbilee gugurdoo akka NATO,Waldaa Awurooppaa(EU) fi waan hedduu beekamtu.Biyya diqqoo namii miliyoona 11 caalaan keessa jiraatu.
Bombiin hadha teessoo mootummaa biyya sunii Biraasil diida xuyyuuraa, Zaventem keesatti nama 11 dhume.
Bombiin saatii tokkoon duubatti buufata baabura Maelbeek keessatti tokkate ammoo nama 20 fixxe jedhan.Bombiin sadeessoo ammoo adoo hin tokkahin argan.Nama sadiin balaa kanaan shakkaniin barbaaduutit jrian.
Ijjeehcaa tanaaf ISIS-ti itti gaafatama fudhate.Akka muummeen ministera Beeljiyeem Chaarles Micheel jedhetti guyyaan kun guyyaa dukkanicha.
“Guyyaan kun biyya teennatti guyyyaa dukkanicha jarana qabbanaahaa wal gargaaraa jedhee gaazexeessitotatti hime.”
Perezidaanti Obaamaalleen USA yoo muddamsuu tanatti waan Beeljiyeem feetu cufaan hinuma gargaarti jedhee Havanaa,Kuubaa waadaa gale.
Eegii Beeljiyeemitti bombiin nama fixaniin duubatti magaalii Amerikaa Jermen, Firaankiferti,London,UK,Faransaay,Paarisii fi Hollandi faati jabeessanii nagaa isaanii eegachuutti jiran.
Namii Biraasesitti bilbilaan dubbifne akkana jedhe

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gareen finxaaleyyii Islaamiik Isteet (IS) dho'iinsa dilbata har'aa Yemen gama kibbaa keessatti dhaqqabuun bulchaa konyaa Aden ajjeesee waardiyyaalee isaanii hedduu ajjeeseef itti gaafatama fudhate.
Dho'iinsi sun konkolaataa bulchaa Aden Jaafaar Mohaammed Saad kan rukute gara waajjira isanii imagaalaa Adenitti deemaa utuu jiranii ti.
Aden ripxe loltoonni Houthi waggaa darbe Sana'aa to'achuu dhaan prezidaant Abd Rabu Mansour Saaud Arabiyaatti akka baqatan dirqisiisee booda dirreee lolaa ijoo taatee jirti.
Humnootiin deggertoota Hadi booda irra haleellaa samii irraanii kan Saaudiitti gargaaramuu dhaan warreen Houthi Aden keessaa ari'auu dhaan Hadiin baatii darbe magaalattiitti deebi'an. Lolli Yemenii keesssaa lubbuu kmaan laka'amu irra hedduun siivilota ta'an galaafate.


text:
OLF vs EPLF vs TPLF (1991 – 1992)
–
Seenaan waan dabre irraa baranii laafina jiru fooyyeffachuuf nama gargaara. Haala yeroo bara 1991 ture bifa armaan gadiitiin xiinxalee isiniif dhiheesse. Sababni seenaa kana kaaseef, dadhabina fi jabina keenya beekuun qabsoo keenyaaf faayidaa qaba jedhee waan yaadeefi.
–
Kufaatii Dargii irratti, walgahiin araaraa bara 1991 ji’a Caamsaa keessa magaalaa London’tti godhame, kan Herman Cohen Ameerikaa bakka bu’ee geeggeesse irratti, dhaaba ABO sadarkaa 3ffaatti EPLF fi TPLF’tti aansanii sadarkaa gadi aanaatti Dargiin lolanii kuffisuu irratti qooda kennaniifii, garuu akka dhaaba biyya hogganuutti itti quufuu dhabuutu mul’ate. Sababa saniif, hirmaannaan ABO walgahii san keessatti baay’ee xiqqaa ta’uu isaa komii hoggantootni keenya yeroo san dhiheessan ragaadha. Fakkeenyaaf, gabaasa New York Times kan Caamsaa 29, 1991 maxxase akka himutti, dubbataan dhaaba ABO yeroo sanii kan turan Dr. Diimaa Nagawoo, “moggaatti nu dhiisuu keessantu nutti dhaga’ame; hundeen rakkoo hin furamne waan ta’eef, gara fuula duraatti walitti bu’iinsi dhalachuutu mala” jedhee dubbate jedha. Kanarraa wanti hubannu, jalqabuma walgahii sanirratti walii galuu dhabuu fi ABO’f bakki kennamuufii male akka hin kennaminiftu mul’ata. Yeroo sanitti haalli Ameerikaan dhaabota sadan kana itti xiinxalte, dhaabni EPLF Eertiraa kophaatti baafachuu fedhii guddaa qabaachuu isaa, ABO’n Oromiyaa kophaatti baafachuuf fedhii qabaachuu fi TPLF garuu Itoophiyaa guutuu bulchuuf fedhii agarsiisuu isaati. Yeroo sanitti fedhiin Ameerikaa, biyya san tasgabbeessuuf, dhaaba hoggantummaa isaa baldhisee akka walii galaatti biyya san bulchuuf fedhii qabu gargaaruudha. Ulaagaalee TPLF qabdu keessaa kan Ameerikaa fi warra dhihaa gammachiise inni biroo, caasaa fi walqunnamtii Mallas Zeenawiin waraana isaa waliin qabu ture.
–
Kan kana ibsu, gabaasuma New York Times kan Caamsaa 29, 1991 irratti maxxanfame, Herman Cohen, Mallasiin yeroo dinqisiifatu akkana jedhee ture, “London taa’ee walqunnamtiin inni waraana isaa waliin qabu, kan baay’ee dinqisiifamuudha.” Kanarraa wanti hubatamu, yeroma sanuu hariiroon Mallas warra dhihaa waliin uumate gaarii ta’uu isaati. Hedduu faarsuu eegalan. Walgahii London irratti Mallasiin hogganaa godhanii muudan. Ameerikaan gargaarsa gooteefii, waraanni Mallas Caamsaa 28, 1991 Finfinnee seenee akka qabatu goote. Karoorri Mallas yeroma sanuu ABO akka moggaatti qabuuf deemu ifa ture. Akka hogganaatti yeroo warra dhihaatiif waadaa seenu, dhimma warra Eertiraa ilaalchisee, “hireen Eertiraa ummata Eertiraatiin kan murtooftu, nuti refirendamii goodhuudha” jedhe. Dhimma Oromoo ilaalchisee garuu wanni inni Ambaasaaddaroota warra dhihaa gaafate, “ABO’n Oromiyaa walaboomsuuf (kophaatti biyya of dandeesse godhuuf) refirendamii akka hin gaafanne” jedhe. Akka akeeka jaraa irraa hubadhetti, TPLF yeroma sanuu waa hunda dhuunfatee jira. Gama diplomaasiitiin waa hunda harkatti galfatee hariiroo cimtuu uumatee jira. Dhaaba EPLF kan Isaayyaasiin hogganamus dura hin dhaabbanne, “hiree keessan isintu murteeffata” jedheen.
–
Hanga biyyi Itoophiyaa siyaasaan tasgabbooftutti mootummootni dhihaa dhimma Eertiraa kana waggaa lamaaf akka turu, Isaayyaasiin gaafatanii innis fedhii agarsiisee ture. Walgahii Waxabajjii 16, 1991 Finfinneetti godhame irratti Isaayyaas mootummaa cehumsaa keessa seenuu akka hin barbaanne hime. “Akka taajjabdootatti ilaala malee qaama mootummaa cehumsaa tahuu hin barbaadu” jedhe. Wanti kanarraa hubatamu, Isaayyaas yeroo sanitti, Wayyaanee (TPLF) gargaaruuf malee dhimma Itoophiyaa keessa seenuu hin barbaanne, Eertiraa kophaa baafachuudha karoorri isaa. Akka tilmaama kiyyaatti yeroo sanitti dhaabni keenya garuu dadhabina tarsiimoo siyaasaa qabaachaa ture. Hoggantootni TPLF garuu tarsiimoo yeroo sanitti barbaachiftu jijjiiratanii deemuu danda’anii jiru. Kaayoon TPLF’illee duraan Tigraayiin kophaatti baafachuuf ture. Garuu tarsiimoo siyaasaa fi hoggana cimaa qabaachuu isaaniitiin yeroo gabaabduu keessatti haala yeroo waliin deemanii of jijjiiranii as bahuu isaaniiti. Kuni ammoo yeroo sanitti gama diplomaasiitiin hariiroo warra dhihaa waliin uumuuf waan isaan gargaareef, gargaarsallee jararraa argachuu danda’an. Osoo ABO’n yeroo sanitti hoggana siyaasaa jabaa qabaatee, moggaatti hin baafamu, yoo baafames of baraaruuf tarkaanfii barbaachisu fudhata ture. Wanti hubatamu yeroo sanitti Mallas warra dhihaa fi Isaayyaas waliin waliigaltee cimaa qaba. Wanti Mallasirraa hafe yoo jiraate, akkuma armaan olitti tuqe, Dr. Diimaa Nagawoo akka walitti bu’iinsi ta’uuf deemu walgahii London irratti dubbate, walitti bu’iinsa san salphisuuf waraana ABO balleessuun karooruma jiru ta’uu ifatti mul’ata. Walgahiin Adoolessaa 1-5, 1991 Finfinneetti godhamee Chaartarri mootummaa cehumsaa kan ABO’nis keessatti hirmaate dhaabate. ol’aantummaa Wayyaaneetiin biyyi hogganamaa ABO’fis aangoon hanga tokko kennameef. Mallas akkuma armaan olitti tuqe adeemsa isaa keessatti yaaddoo kan itti tahe, WBO dha. Aangoo hanga fedhe ABO’n argattus karoorri isaa WBO balleessuudha. Humna waraanaa malee akka humaa fiduu hin dandeenye beeka.
–
Sababa kanaaf, koroorri baafame filmaanni godhamuuf waraanni mooraatti galuu qaba kan jedhu. Taajjabdoonni yookaan warri ragaa tahee garee lamaaniifuu dhaabbate warra Wayyaanee (TPLF) gargaaraa ture. Jarri dhaabni keenya akka walabaatti amanee fudhate kun, kanuma London’tti Mallasiin perezidaantii godhanii muudan, kan waraana Wayyaanee gargaaranii Finfinnee akka seenu godhan, kan ABO moggaatti qaban, kan hoggantootni keenya beekanii komataa turan. Dhumarratti hoggantootni ABO osoo haala deemaa ture ijaan arganii WBO mooratti galchanii karoora Mallas jalqabarraa lafa kaayatee deemaa ture bakkaan gahan. Waraanni Mallas WBO qawwee irraa guuranii moraatti galchaniif kaan ajjeechaan kaan hidhaan waraana kuma hedduu daaraa godhe. San booda hoo dandamachuuf tarkaanfiin godhame maali? Hogganootni keenya dogongora dabrerraa baratanii jiruu? Itti fufa…
–
Barreessaan Ferhan Abdulselam.


text:
1Kikwa :biiko ānkōōruruukyi keey yēē kimii :Yēēsu kut kukuunykuuny :mētēwook. Ām yooto, kung'āloolchi :Yēēsu kurook rubiikyii kule, "Ōriibēē keey muumareekaab Farisaayeek, kuuyu yēyē keey :bichu kule kāroomēch, nteenee mā wuu nyoo. 2Kiy nyēē iyēēnoot +/mākiiboor, nto kiy nyēē wunyaat ākoy kutook :nyoo bēsyēēt ake. 3Kiy nto ng'ālyoo ake tukul nyēē mwooyē :chiito kōōsōōtē kule tōōs mēēbērē /makeekas, /kēēsyooru ng'ālyoontoonoo bēsyēēt ake. Nto yoo kāchoomchi :chii chiito ake ng'al kumiitē kōōto nyēē maalaat, +/mākēēkāsunēē ng'aleechaa saang'." 4Kutas taay :Yēēsu kumwoochi rubiikyii kule, "Biikyuu, -mōōmuyēē biiko choo boonto kāāmuukēywēēk kubakach bōōrwoonikwook, nteenee māboonto kāāmuukēywēēk kusiir nyooto. 5Mii :nyēē māchāktōōs ōmuyēē! Boonto :nyooto kāāmuukēywēēk kutōōrchook wōlēē bo maataab kibchuulyo, yoo kōōbēku. 6"/Kyooltēē, oob, kāātiitiiyēēnik muut beesaan chēē ma bo laat? Ānkoo ku wuu nyooto, mēēbērē mākuwuutyēē :Yēyiin ake tukul. 7Ntēē inkētē mbo :Yēyiin wōlēē tēē :buutēēk ām mētitaab chiito. Kunyoo, -mōōmuuyē, kuuyu isōōtook akweek :Yēyiin miisin kusiir kāātiitiiyēēn chēē chaang'." 8Kutas taay :Yēēsu kumwoochi rubiichoo kule, "Yoo kachamta :chii ām taayeetaab biiko kule chāmoo, +maacham :nkanii, Chiitaab Barak, chiichoo ām taayeetaab malayikaanikaab Yēyiin kule chiinyuu. 9Nteenee, nyoo kataya ām taayeetaab biiko tukul, +maatay :nkanii ām taayeetaab malayikaanichaa. 10"+/Mākēēnyōōchi kaat biiko choo ng'āloolēēnoo nyēē miyaat, nteenee -/mākēēnyōōchinē kaat biiko choo chubē Tāmirmiryēētaab Yēyiin." 11Kumwoochi :Yēēsu subak rubiikyii kule, "Yoo /kākiiyyoong'tēēnook kōōk ām kōōkwōōsyēkaab Yuutayeek āk chēbo bāytooyik alak, -mookany kooyiimaak mēt :kiyēē +moomwaay nyēē ōtuuchēē keey. 12Mākukōōnook yooto :Tāmirmiryēētaab Yēyiin ng'aleek chēē +moomwaay." 13Yu keewaany :Yēēsu ng'aleechaa, kumwooy :chiito ake ām biiko kwēēn kule, "Mokoryoontēēt, mwoochinoowoo baa ng'eetaabiya kubchēwoo tukuukaab baaba." 14Kukētyi :Yēēsu chiichoo kule, "Mānāmoo :ng'ala chēē wuu choo, ēē, wē." 15Ām yooto, kumwoochi :Yēēsu biiko kule, "Ōriib keey! Māmāchāktōōs ōtukuulchinē keey tukuuk ām kōōrooni. Āmwoowook kuu nyooto, kuuyu soboonto nyēbo man mēēbērē rubtooy keey āk bāytit nyēē boonto :chii." 16Kutas taay :Yēēsu kurār tyoonkōōchēēt ake kule, "Kimii :chiito ake nyēē kiboonto mbareenyii nyēē wōō. Kiyey :āmiik ām mbaraanaa miisin. 17Ām yooto, koosoot :chiichoo ankuteebee keey kule, '+Maayey kule nee? Ākōnōrēē ānō āmiichu tēē chu tukul?' 18Yu keesoot kuu nyooto, kumwooy kule, 'Kiito nyēē miitē, +maaburyeet chookēēnik choo kō bo kwaak ankaateech chēē wōōyēch. Mākukōōno :chooto bārooyinto wōlēē +maakonoree āmiikyuu tukul āk tukuukyuu tukul. 19Yoo kaayey kuu nyooto, ābērē -mēēwokwoomoo :kēmēy bēsyēēt ake, kuuyu kaakonor āmiik chēē yēmoo a-am ām kēnyiisyēk chēē chaang' choo kwoonii. Mēēkumii :kiyēē tāāsōōtē, nteenee kiyēē miitē baateey ku ābuur ng'wēny ānkāā-āmiisyē, ānkāāyyēēsyē ankaang'erech.' 20Nteenee kimwoochi :Yēyiin chiichoo kule, 'Iwuu berber sōō kule nee! Mii /bākiinēmunēēniing' soboonng'uung' ām kwēēmowuuni. Kunyi, mākubooyiit ng'oo :tukuuchoo 'kēēkōnōrchi keey?' 21"Kunyoo, berber :chii nyoo itukuulchinē keey mokornoontiit ām kōōrooni āmātinyē mokornoontiitaab Kaab Yēyiin." 22Ām yooto, kumwoochi :Yēēsu rubiikyii kule, "Kunyoo, !kāāmwoowook, -mooyiimee keey wōlēē ōming'tooy ōsōōtē kiyēē ō-āmē, nto ku sirooy chēē ōloochē. 23Wōō :soboon kusiir āmit nto sirooy. 24Māchē ōkāsēē tāriitēk choo -mēēnkētē kule /kēēchoonsē kule nee /ānkēēkēsiisyē kule nee āmātinyē mbo chookēēn, nteenee bāyē :Yēyiin. Chāmook akweek :Yēyiin kusiir tāriitēk! 25Ng'oo ām akweek :nyēē imuuchē kutāsyi bēsyōōsyēk ām soboonnyii yoo keeyiimee keey ng'aleekaab kōōrooni? 26Nto yēē ākoo -mēēmuuchē :kāāsōōtēywēēchoo kuyēētyēēchook kiy mbo kisich, ii, nyēbo nee naas kooyiimaak :tukuuk alake mētēwoy." 27Kutas taay :Yēēsu tākumwooy kule, "Okas baa wōlēē wuu :taabta ake tukul ām wuuyēēt. Māchiiryootē āmāyēchinē keey sirooy. !Kāāmwoowook, ānkoo kiboonto :Sōlōmōōn bāytit nyēē tyaa, kimāboonto sirooy chēē kāroorānēch kuu :toobtōōchoo. 28Kāālē akweek chu -mōōkoosēēnoo keey kuyēm, ii, yoo yēyē :Yēyiin toobtōōy kulēēlcho raat nto nyēē ma tyaa kurarach, kucham nee wōlēē makoolaaktaak akweek? 29"-Mooyiimee keey ng'aleekaab āmiik nto ng'al alak tukul. 30Biiko choo -mēēnkētē Yēyiin chēē imāymooyē tukuuchoo tukul, nto :akweek kōōnkētē :Kōōn kule ōmāchē tukuuchoo. 31Kiito nyēē wōō miisin ku kuchamta :chii bāytooyiisyēētaab Yēyiin. Nto tukuuk chuut alak ku mākukōōnook :Kōōn. 32"-Mōōmuuyē :akweek, biikyuu choo ōng'ērinēch, kuuyu kōōkuchāmwook :Yēyiin kule ōwut Bāytooyiisyēēnyii. 33-Mōōyēētyi keey tukuuk chēē ōboontē, nteenee ōyēētyēēchinēē choo boonto nyalilta. Yoo kooyey kuu nyooto, +mōōnyōōru mokornoontiit nyēē mābēku ām Kaab Yēyiin. Māmii wōlooto :chōōriin nyēē makuchoor, āmāmii :kuutya nyēē makunyeeree. 34Wōloo miitē :bāytitaab chii ku wōlooto wōlēē tiiyēē :mētinyii." 35Kutas taay :Yēēsu subak kumwooy kule, "Oyeyte keey nyēē karaam ankoobakaakte taariinek kulāytōōs. 36Okerkeyiitu motwoorik chēē mii kukānyē mokoryoontēēng'waa kōōyēēwunēē kaab saakweetaab kooyēēy. Yoo kooyeyte keey kuu nyooto, +mōōyootyi mokoryoontēēt kurkeet areet akeenke, yoo kēēng'ēētiis. 37+/Mākiibēruur motwoorik choo /kākēēnyōōr kukāsu. !Kāāmwoowook, mākuyēytoochi :mokoryoontēēt motwoorichoo ātēbto nyēē karaam ankubay :inee nkityō motwoorichoo. 38"Imuuchē :mokoryoontēēt kuyit ām āsiiswēk alak tukul. Imuuchē ku kwēēmooy kwēēn nto ku mānēērir :kōōrēēt. Nteenee, ām asiista ake tukul nyēē kayit, +/mākiibēruur motwoorik choo mākunyōōr ku kaakuyeyta keey. 39"Māchāktōōs ōrōōtootē ng'ālyoontooni: Nto inkētē :chii āsiiswēk chēē chōōnēē :chōōriin kanyii, nto mā-āstooy /kēēbut kayta. 40Kunyoo, ōchōbē keey :nkakweek, kuuyu makucheeraak :Chiitaab Barak." 41Ām yooto, kuteebee :Bētērō Yēēsu kule, "Mokoryoontēēt, acheek nkit chēē imiitē imwoowēēch ng'aleechu, nto imiitē imwoochinē chii ake tukul kukas?" 42Yu kateeb :Bētērō kuu nyooto, kukētyi :Yēēsu kule, "Motwooriin ng'oo nyēē ikoochinē :mokoryoontēēnyii kōōyyoonkyi chuut? Nyēē /kiikoochinē kāāmuukēywēēchoo ku nyēē /kiikoosēē keey ānku ng'oom. 43- 44!Kāāmwoowook, yoo kayey :motwooriintoonoo kuu wōloo kāmwooytoochinē :mokoryoontēēnyii, +/mākiibēruur /ankiilaang'tee kōōyyoonkyi tukuuk tukul chēbo kayta. 45"Nteenee, yoo keesoot :motwooriintoonoo kule lōō yēē wokōōyēēwunēē :mokoryoontēēt ānkubirsēēt motwoorik chuut kusiir yēē kātānāmē nyēē karaam, ānkōōbootyi āsiiswēkyii āmiisyēēt āk bōōkitēēt, 46imuuchē kuyit :mokoryoontēēt ku -mēēnkētē :motwooriintoonoo. Nto yoo /kākēēnyōōr kumiitē kuyēyē kuu nyooto, +/mākēēlālchi /ānkēēwēēkyi komosta nyoo bo choo -/mākiikoosēē keey. 47Ām yooto, +/mākiing'woonchi chiichoo miisin, kuuyu kēēnkētē kiyēē /kākēēmākyinē kule kuyey āmēēbērē kayey kuu nyooto. 48Nteenee, chii ake tukul nyēē -mēēnkētē kiyēē /kēēmākyinē kule kuyey āmēēbērē kayey, mēēbērē mākunyōōr :nyoo ng'wooninto nyēē wōō kuu nyoo inkētē. Chii nyoo /kākiikoochi bārooyinto nyēē wōō kuyeyee kiito ake, +/mākēēmākyi kuyey kiy nyēē wōō. Nto yoo /kākiikoochi ake kāāmuukēywēēk kusiir chēbo ake, /kēēmākyinē kuyey kiy nyēē wōō kusiir nyēbo nyiin." 49Kumwooy :Yēēsu subak kule, "Kichāātoowu maata nyēē mākōōtiliil biiko ām kōōrēēt. Lēyyē, ābērē nto kaakulay :mayi kuwōōyiit. 50Nteenee, +/mākiibuuntēēnoo nyāliluutēk ām bēsyōōsyēk choo kwoonii, ānkumii kōōkiichoo :ng'aleechu ākoy bēsyēēt nyoo mākubēkunēē. 51"Ōsōōtē akweek kule āchōōntooy tāloosyēēt kōōrooni? Acha! Āyibu nyalilta ākoo bcheyateet. 52Makubchey keey :biikaab kayta ake. Yoo kā muut :bichoo, makuchama :sōmōku ankutaya :chuut āyēēnku, nto mā nyoo, kuchama :āyēēnku ankutaya :sōmōku. 53Makuchama :wēēriit ankutaya :kwaan, nto makutaya :wēēriit kuchama :kwaan. Mākuchuunchuun :chēēbto āk kaamet. Mākuyil :koonyitātēēt nyēē kōboontēē keey :koorkēētaab wēēriit āk cheebyoosyeetaab yuukooy." 54Ām yooto, kuwēēkyi keey :Yēēsu biiko ānkumwoochi kule, "Yoo kookas boolteet kuloong'unēē tinkeey, +moomwaay kule 'mākurōōbēn ra,' kuyeyakay kuu nyooto. 55Nto yoo kāwusunēē :yoomeet komostaab sōōy, +moomwaay kule 'makulay ra :asiista,' kuyeyakay kuu nyooto. 56Ōwuuyē kiblembechiis! Ōyēyē keey kule ōnkētē chēē chaang'. Ōnkētē kiyēē ibooru :wōliin bo barak āk ng'wēny, nteenee -mōōnkētē kiyēē mii kuyēyāktōōs bēsyōōsyēchu. 57"Ām nee yu simōōnkētē :akweek kiyēē bo man nyēē māchāktōōs ōyēyē :tukul? 58Yoo imiitē iwēētooy keey chii nyēē mii wokōōyyoong'tēēniing' kōōk, ku māchāktōōs isyeem ām nkuruukuuk simōkāsyiinē āk chiichoo ām ng'aleekwook kutoombo kut ōyitē kōōk. Yoo kameeyey kuu nyooto, imuuchē :chiichoo wokurating'. 59Nto yoo /kaakeerating', mēēbērē /makiityaaktiing' ākoy yoo 'keekwey tukuuk tukul choo /kākēēmākēēniing'."
Copyright
Learn More


text:
“Kompiyuutarri akkuma Afaan Ingliffaan ajaja fudhatu, Afaan Oromootiinis ajaja fudhatee deebii kennuu ni danda’a.” jedhu Dursaan adeemsa hojii waajjira ICT Oromiyaa obbo Fiixee Terefee.
Software ykn Mosajjii “openoffice.org” jedhamu Afan Oromotti hiikamee maqaan “Fuguga” jedhamu itti moggaafamuu dhaan waajjiraalee Oromiyaa keessa-tti hojii irra oolee jira.
Mosajjiin kun dhaabbata dhuunfaa “Dambi Trading” jedhamuun qophaa’e. Sooftweeronni hanga ammaa biyya keessatti itti fayydaman kan Afaan Inglizii qofaa waan ta’eef Mosajjii ykn sooftweeriin Afaan Oromootti hiikamuun isaa namoota Afaan Ingilizii hin beekne technologii jabanaa waliin wal barsiisaa jedhu Obbo Fiixiee Terefe dursaan hojii waajjira ICT Oromiyaa.
Mosajjii ykn Sooftweeriin Fuguga jedhu kun computerri akkuma Afaan Ingliziin ajaji yeroo itti kennamu fudhatee deebii kenn, Afaan Oromootiinis ajaja ni fudhata.
Mootummaan naannoo Oromiyaa immoo fiixaan ba’iinsa hojii softweerii kanaaf kan oolu maallaqa ramaduu dhaan dhaabbata Dambi Trading cina dhaabatee jira.


text:
Godiina Wallaggaa Bahaa aanaa Nunnuu Qumbaa magaalaa Adaree keessatti bulchiinsi magaalaa misooma maqaa dhahachuun uummata walgahii waamuu isaa fi uummannis waa’ee misoomaa utuu hin dubbatiin dura rakkoo hamaa amma Oromiyaa keessa jiru kan barattonnii fi jiraattonni itti hidhamaa ajjefamaa fi dararamaa jiran irratti deebii nu kennaa jedhee gaafachuun isaa mormiitti jijjiramee jedhu jiraatonni.Sana boodas walgahiin suun gara mormiitti jijjiramee humni Fedeeraalaa dhufe namoota reebee kaan hidhee hammaannaa uummannai magaalattii gara baadiyyaatti dheessuu isaa kan jiraatonni ibsan Robii darbe dhiyeessine turre.
Bulchaan magaalaa Adaree Obbo Warqinaa Qajeelaa waa’ee kanaa gaafatamanii namoota magaalattii keessatti ba’a baachuun jiraatanii fi kanneen baadiyyaa irraa magaalaatti galantu Sambata, Dilbataa fi Kibxata darbee galgala galgalaa daandilee irratti bobba’uun sirboota tuttuqqaa of keessaa qaban dhageesisaa akka turan dubbatan. Jarreen kun dhuma irratti poolisii magaalaaa wajjiin walitti bu’uu isaanii fi poolisiin tokkoo fi namni tokko mada’uu dubbatan. Sana boodas waajiira bulchiinsa magaalaatti dhakaa guruun akkasumas galmeelee komputaraa fi kanneen biroo guban jedhan. Namoonni qoratamaa jiran akka jiranii fi haalli humnaan ol yeroo ta’u humni Federaalaa akka seenu godhamuus dubbatu Obbo Warqinaa Qajeelaa.
Gama kaaniin Godina Boranaa magaalaa Bulee Horaa keessatti namni biskileeta motaraa oofaa ture Alamuu Yeboo dogoggoraan rasaasaan rukutamuu bulchaan magaalaa Bulee Horaa Obbo Daadhii Dhaddachaa ibsanii jiru. Konkolaataa Kontroobaandii fe’ee ture tokko dhaabsisuuf kan dhukaafameetu isa galaafate jedhu. Kanas kan dhukaase poolisii Federaalaa yoo ta’u to’annaa seeraa jala oleera jedhan. Kun ta’uun kan isa mufachiise uummanni humna nagaa eegsisuu waliin walitti bu’iu ibsanii namni Nigusee Guyyee jedhamu rasaasaan rukutameera isa jedhus qorachaa jirra jedhan. Yeroo kanattis qabeenyaa mancaasuu fi gubuun akka ture dubbatanii jiru.
Godiina shawaa Lixaa keessatti barattonni manneen barnootaa sadarkaa lammeessoo Garasuu Dhukii fi ka qophaa’inaa akkasumas kan garaa garaa hanga kaleessaa jechuun Guraandhala 4 bara 2016tti hiriira ba’uun rakkoo adda addaa himachaa turan. Waraannii FAXINOO jehdamu hiriirtoota kana irratti gaazii imimmaan ilaa namaa keessaa ooftu itti biiftee bittinneessaa hidhaa fi kaan dhaanuu isaa dubbatu jiraatonni magaalaa Walisoo.


text:
1Ebich Kiristoos Yesuusichi maddacho tunaqqa aagateena'o tunati ittoshi naboyich cuchati Phawuloosi ta, Yeerin qollaa beeto taane. 2Yeeri ittoshich ta shuunemmoyich ebi maddee shuunoon bi wojoona taach bi imon ibaroon waayato ittoshine; 3shiichiqqa ebi mooyichon qaminona ta kooritoomon, Yeeri ebiyee aaf arichataani mooyon gaxxiqqi taach bekkiihe; 4ebinoo ittoshi shemma gaata aaf arichataani, and Kiristoosi ceechiti, Yeerichi gaboon aabichiqqa ta shalligii beeto gaata ariyoon hakkiyotine. 5Ebiyoo wonnee yemeenooch bara shiijareena'o waan ashi bushiishoyich arichataanoone; tunaballi and Yeeri yaafeeti bi mishiraachachina'onaa keemachina'onoyich bi Ayaanoona gaxxitone; 6ebi gaxxeeti mooyoo mishiraachee qaaroon getona aagateena'o Ayihudeena'ona tookkiqqi Yeerichi diiroon boonoshi dano, ikka ashittino boonoshi tunoonaa Kiristoos Yesuus waanaa Yeeri gibanikkiti gibanee qaaroon tookkiqqi boonoshi qoodeyoonaniye. 7Yeeri bi hakkoona bi shuunatoomon taach bi immiti wojoona mishiraachee qaaroon getoyich Kiristoosichi maddacho tunahoye. 8Yaafeetina'o bulliyee deshoo taane; tunaballi koniyolla maqqiqqi ariyoon hakkaani Kiristoosichi wojeechon aagateena'oyich ta gettemmoyich, bullinoo halliti Yeeri wonnee yemeenoochee aacheeti, shuuniya bi gabiti mooyo amo gaata asho bullich gaxxi ta gettemmoyich, hini wojoon taach immiye; 10bi gabiton and kittinnee guupho waanaa bi shuunatee, meeti bari bara bi shalligoon shimaaji xaa'ooch beeti maraakeena'ochi iraasheena'onaa ukkureena'ona ariiyemmoyichiye; 11bulli yemeenoyee aaf Yeeri biich beeti ebi gaboon Kiristoos Yesuusi no Doono waanaa ceechitone. 12Kiristoos Yesuusina tookkii ikkittino nooch beetoyich, Kiristoosichi toommooch mulloon no too'iyoona no qollaton Yeeri waayemmo bi tunoon ibariiqqa bi waan gimoyich aafee kupphittinoon danato noone. 13Ittoshicha iqqaaniye ebi iritoon ta beeggaa beeto; ebich "Taahiyaahotine!" iqqa ittoshin qollaa beeto taane; ebiyoo Yeerichi oogee yiiroochee ittoshi qoodeeyemmi gibanoone. 14Ebichi naboyich shimaayoonaa shawoonooch beeti yaroo bullin halliti Nihoo Yeerichi aafooch gurataqqa corootii beeto taane; 16maaci ittoshi ashittino manjemmoyich, Yeeri woriganikkiti bi diiroochee bi Ayaanoona giidoon ittoshich bi wojemmonaa Kiristoosi bi toommooch ittoshi mullee too'iyoona ittoshi mullooch bi beeyemmonoyich, corootii beeto taane; Yeerinaa ashoonon ittoshi shunnii beetoyich bulli mooyon tuniibee, Yeeri yaafiti asheena'o bullina tookki Kiristoosichi shunee gabino, gidoo, neexoonaa duchoona ebine getiree ittoshi shalligemmi hakkoo ittoshich bi beeyemmoyich corootii beeto taane; 19wotta ariyoyee beshiti Kiristoosichi shunoon ittoshi ariiyemmoyich, ebina Yeerin ciroona shaahoyich ittoshi beddemmoyich corootii beeto taane. 20Illa noonna bi shuunaa beeti bi giidoomon no qollaa beetoyee oohee no gabii beeto bulliyee beshaa beshiiqqi tuniyoon hakkii beeti Yeerich, 21shiijareena'o bulliich beddaahee Kiristoos Yesuusinaa kittinnee guuphi shiisheena'ona waanee bulli yemeenoon oogee yiiroo tunabe; tookkona.
Copyright
Learn More


text:
1Yoonaasi moliyaa uluwan de7iiddi, hagaadan yaagidi, GODAAKKO, ba Xoossaakko, woossiis; 2"Taani ta tuggaa giddon de7aidda GODAA xeegaas; xeegin i tau koyiis. Taani Si7ooliyaa ulo giddon de7aidda waassaas; neenikka ta waasuwaa siyadasa. 3Neeni tana ciimma abbaa xaggau duge oladasa; haattai ta yuushuwaa dooddiis; ne dambbalainne ne beetai ta bollaara kanttidosona. 4Hegaa gishshau, taani hagaadan yaagaas; 'Taani ne sinttappe wora olettaas; gidikkonne, taani ne geeshsha Beeta Maqidasiyaa zaarettada be7ana' yaagaas. 5"Haattai tau qooriyaa gakkanaashin mittiis; ciimma abbai tana muukkiis; abban de7iya maataikka ta huuphiyan xaaxettiis. 6Taani dereti baasettido sohuwaa duge wodhdhaas; biittaaninne a hiraquwan merinau gorddettaas. SHin abeet GODAU, ta Xoossau, neeni ta shemppuwaa ciimma ollaappe kessadasa. 7"Taani hitido wode, nena GODAA hassayaas. Ta woosaikka neekko, ne geeshsha Beeta Maqidasiyaa gakkiis. 8Hada eeqatuyyo goinniyaageeti GODAN ammanettiyoogaa aggidosona. 9SHin taani galataara neeyyo yarshshana; taani shiiqqidobaa ubbaakka gattana. Aissi giikko, atotettai GODAAPPE yees" yaagiis. 10Hegaappe guyyiyan, GODAI moliyaa azazin, molee Yoonaasa biittaa bollan cooyiis.
Copyright
Learn More


text:
Chaayinaa naannoo gama dhiyaa Xinjiang jedhamu waajjira warra koministii keessatti haleellaa shororkeessotaan namoonni afur ajjeefamuu sabaa himaan biyyattii beeksisee jira.
Angawoonni naannoo akka jedhanitti garee leellistoota Islaamummaa afurtu boombii mana keessatti hojjettame dhoosuu dhaan nama tokko ajjeesanii sadii madeessan jechuu dhaan dhaabbanni oduu Xinhua gabaasee jira. Gabaasi sun akka jedhutti poolisiin booda irra kanneen haleellaa sana raawwatan afur itti dhukaasuun ajjeese jedhee jira.
Waggaa dhiyoo as naannoo daangaa Xinjiang hookkara musliimota uummata Uighur fi lammiiwwan china Han gidduutti hookkara ka’een namoota dhibbaan laka’amantu du’an.
Mootummaan jeeqama sanaaf hawaasa Uighur kanneen china jalaa walaboomuu fedhan himate. Gareeleen mirga namaa fi kanneen baqatanii biyya ka biroo jiraatan hookkarri sun sababaa mootummaan amantii warra Uighur fi aadaa isaanii hacuucuuf jecha jedhan. chinaan garuu haleellaa sana haaltee jirti.


text:
1Qassikka Eelihu hagaadan yaagiis, 2"Inttenoo, aadhdhida eranchchatoo, taani haasayiyo haasayaa siyite. Inttenoo, eranchchatoo, intte haittaa taakko yeggite. 3Inxxarssai qumaa mal77uwaa eriyoogaadan, haittaikka yohuwaa shaakkidi erees. 4Ane nuuni likkebaanne lo77obaa shaakkidi eroos. 5"Iyyoobi, 'Taani xillo; shin Xoossai ta suure pirddaa tana diggiis. 6Taani likke gidaidda, worddanchchadan qoodettaas. Tanan mooroi bainnankka, i tana paxennaadan masunxxissiis' yaagiis. 7"Xoossaa bolli Iyyoobadan qilliicciya asi de7ii? 8I iitabaa oottiyaageetuura zuppetees; nagaranchchatuurakka hemettees. 9Waanidi giikko, i, 'Asi Xoossaa ufaissana giidi oottiyoobi ainne maaddenna' yaagees. 10"Hegaa gishshau, inttenoo, akeekanchcha asatoo, taani yootiyoogaa ane siyite! Ubbaa Danddayiya Xoossai iitabaa mulekka oottenna. 11Xoossai asassi a oosuwaadan immees; aawu ogiyaadan aawussi qanxxees. 12Xoossai tumuppe iitabaa oottenna; Ubbaa Danddayiya Xoossai suure pirddaa geellayenna. 13Sa7aa bollan Xoossaayyo maataa immidai oonee? Qassi biittaa ubbaa bolli a sunttidai oonee? 14Xoossai ba Ayyaanaanne ba de7o shemppuwaa baakko zaaridi ekkiyaakko, 15asho maayida ubbai issippe xayana; asi biittau duge simmana. 16"Intte akeekanchcha gidikko, hagaa siyite; ta haasayiyoogaakka ezggite. 17Suure pirddaa ixxiyaagee biittaa haaranau danddayii? Yaatin, neeni xillonne wolqqaama gidiya Xoossaa pirddai? 18Xoossai kawota, 'Intte shufurota' yaagees; qassi biittaa haariyaageetakka, 'Intte iita' yaagees. 19Halaqatu som77uwaa xeellidi maaddenna; duriyaakka manqquwaappe aattidi xeellenna. Aissi giikko, eti ubbaikka a oosota. 20Eti hekka bilahe akeekennan haiqqana; asai ubbaikka kokkoridi xayana; wolqqaamatikka ai asa kusheenne bochchennan kichchana. 21"Xoossai asaa hemetaa xeellees; a tanggo ubbaakka wochchees. 22Iitaa oottiyaageeta Xoossaappe genttanau danddayiya sakkana xumi baawa. 23Xoossai asaa bolli pirddanau, asai a sintti shiiqanaadan keero immenna. 24Wolqqaamata ainne oichchennan mentterettees; yaatidi eta sohuwan haraata wottees. 25I eta oosuwaa eriyo gishshau, eta issi qammi maataappe wottidi xaissees. 26Eta iitatettaa gishshau, asi ubbi be7iyoosan i eta qaxxayees. 27Qaxxayiyoogeekka eti a kaallennan ixxidi, a azazuwaakka aggido gishshaassa. 28Eti hiyyeesata huqqunnidi, eta Xoossaakko waassanaadan oottidosona; oottin Xoossai hiyyeesatu waasuwaa siyiis. 29Xoossai co77u giikko, a pirddanai oonee? I ba som77uwaa wora zaarikko, asa maaddiyaabi baawa. 30Hegaadankka, Xoossaassi yayyenna asati haarennaadaaninne asaassikka gite gidennaadan, asai ubbai digganau danddayenna. 31"Iyyoobaa, ne nagaraa Xoossaayyo paaxadii? Qassi zaarada nagara oottennaadan geppadii? 32Ne mooruwaa neeyyo qonccissana mala, Xoossaa woossadii? Sinttanau iita ooso oottennan agganau maayadii? 33"Neeni Xoossai oottiyoobaa ixxaidda, ne waagai neeni dosiyoogaadan hananau koyai? Simmi qofaa qachchanai nenappe attin, tana gidikke. Hegaa gishshau, neeni qoppiyoobaa taayyo yoota. 34Akeekanchcha asati taani yootiyoogaa maayoosona; taani odiyoogaa siyiya aadhdhida eranchchatikka hagaadan yaagoosona; 35'Iyyoobi eri paccin, hagaa haasayees; i haasayiyoobau birshshettikka baawa' yaagoosona. 36Iyyoobi iita asatudan zaaruwaa immido gishshau, wurssettaa gakkanau paacettidaa gideerenneeshsha! 37Aissi giikko, i ba nagaraa bolli makkalaa gujjees; nu sinttan Xoossaa qilliiccees. Ba qaalaakka darissidi, Xoossaa bolli biddees" yaagiis.
Copyright
Learn More


text:
1Ebin ariibe! Ciireexi aabo katiniyooba, xuuxiiyemmi yemeeno woyemmone. 2Asheena'o boonoshiyee damba bareena'oyich gabaaneena'o, gija shuneena'o, naadeyachina'o, babbareena'o, naagachina'o, boonoshi nihoonaa indeenoyich de'a getaaneena'o, gallatataaneena'o, Yeerichi yaafa mooyon ee'ii beetina'o, 3ashoon shunaaneena'o, ashich maaroon imon shunaaneena'o, oonachina'o, boonoshi qelloon quyataaneena'o, maac manjeena'o, de'a mooyon shixxii beetina'o, 4ashoon beshii immachina'o, afaafinachina'o, geecachina'o, Yeeriyee beshiiqqi boonoshi qaatee ceechoon shunnii beetina'o tunemmina'one. 5Boonoshiyoo Yeerich goyinnaa beetina'on shaahibeetalli, Yeerichi giidoo boonoshina bi shuunoon boonoshi gonda shuunoona nookkatina'one; eboshi waanee wohe! 6Eboshichi daggoochee ikkikkeena'o ashi kexooch shokii giyiibee, boonoshi yibbaatoona mullaalli maacheena'on nirii beetina'one; ebi ara maacheena'o meeti bari bara qaatoyich boonoshi hajeetee, dofee axaaxoo boonoshi toommooch kiceetone. 7Bulli araddoon waayaa beeheetalli, ibaroon xiishoon cir hakkaaneena'one; 8Muusichi mooyon hapiya qiiccati, Gibicee Shawee allaameena'o tunati Yaaneesinaa Yambareesinochoomon, hinoshi wotta tachii gaboon hakkaaneena'o tunaqqi dacheebee, Kiristoosichi toommooch mullee too'iyoon qajiichii, Yeeri boonoshin dufee, ibaroon hapiya qiiccaa beetina'one. 9Tunaballi ara gutta allaameena'ochi mullee mucco xalla bi arichoomon hinoshichi mullee mucco wotta bullich gaxxeeree bekkemmo bi tunatoyich, ebiyee damba boonoshich kaamataachemmone. 10Tunaballi ne ta dojii beeti doyoonaa ta qocoonon, ta gaboonoo, Kiristoosichi toommooch taach beeti mullee too'iyoonoo, ta haa'iyoonoo, maneena'on ta shunonoo, eboshi bullina ta kupphoonoo, 11ta du'oonoo, ta xuuxoonoo gaawichiqqa beeggato neene. Galaatee Shawooch beeti Antooki Katamoochaa, Iqooniyooni Katamoonaa Lisxiri Katamoonoochaa ta toommooch shaggiti du'oon ta haa'iyoon arii beeto neene; Doono Yesuusiyoo ebi bulliichee taan wodiitone. 12Ebiyoomon Kiristoos Yesuusina tookkii ikkottaqqi yaafeeti qocoona beemon shunnii beetina'o bulli du'emmina'one. 13Tunaballi gondeena'onaa kaayachina'ona boonoshich dacheebee, ashoonoo dachiibee, gonda mooyona beshiiniye boonoshi qeyii beeto. 14Tunatee ne hini yaafeeti qocoon koni koni waanee ne doyito gaata arii beeto neene; ebich waayaqqa ne xiishiti mooyona kuppharee beebe! 15Kiristoosichi toommooch mullee too'iyoona wodoo danaa beeti shalligoon neech imon hakkii beeti Yaafa Macaafeena'on ne bushittinoochee tiijiqqa ariito neene. 16Yaafa Macaafooch kooreeto bulli Yeerichi kashachone; ibaree dojoyich, ciicoyich, mullee kaachoonaa ashich cadiqee gommi dojoonoyich gaaccemmone; 17ebina Yeerich maddii beeti asho, bulli mooyona kiinaallo muricaallo, de'a shuunoo bullin shuuniya qannito bi tunemmoyich gaaccemmone.
Copyright
Learn More


text:
Gamtaan Paartiilee mormitootaa beekamaan,MEDREK, haala yeroo ammaa Itiyoophiyaa keessaa, keessumaa, mormii guutummaa Oromiyaa keessatti geggeessamuu fi tarkaanfii mootumman fudhate ilaalchisuudhaan tuta gaazzexeessotaaf har’a ibsa kennee jira.
Hoogganonni Medrek tuta oduuf akka ibsanitti, mormii baatiilee afurii oliif Oromiyaa keessatti geggeessameen wal-qabatee namoonni 2,627 seeraa ala godinaalee Oromiyaa adda addaa irraa qabamanii manneen hidhaa keessa jiran.
“Mormii Oromiyaa keessaaf akka itti gaafatame fudhate ibsuun ka mootummaan deebii kenne fakkeessaa dha” ka jedhan, hoogganoonni MEDREK, dhugumatti gaaffiin uummataa sirrii ta’uu amanee, balleessaa isaa fudhatee yoo tahe, mootummichi namoota seeraa-ala hidhaatti guuramanii jiran kana walaba gad-lakkisuu, yakkamtoota seeraa-ala uummata hiriira bahetti dhukaasanii ajjeesan seeratti dhiheessuu fi maatiilee miidhamtootaaf gumaa baasuu akka qabu dubbatan.
Rakkoo biyyattiif furmaata waaraa fiduuf immoo, paartiilee mormitootaa dhugaa uumataaf dhaabatan waliin gad-taa’ee dubbachuu qaba, jedhu – hoogganoonni MEDREK.


text:
The Oromo nation has a single common mother tongue and basic common culture. The Oromo language, afaan Oromoo or Oromiffa, belongs to the eastern Kushitic group of languages and is the most extensive of the forty or so Kushitic languages. The Oromo language is very closely related to Konso, with more than fifty percent of the words in common, closely related to Somali and distantly related to Afar and Saho.
Oromiffa is considered one of the five most widely spoken languages from among the approximately 1000 languages of Africa, (Gragg, 1982). Taking into consideration the number of speakers and the geographic area it covers, Oromiffa, most probably rates second among the African indigenous languages. It is the third most widely spoken language in Africa, after Arabic and Hausa. It is the mother tongue of about 40 million Oromo people living in the Ethiopian Empire and neighbouring countries. Perhaps not less than two million non-Oromo speak Oromiffa as a second language. In fact Oromiffa is a lingua franca in the whole of Ethiopian Empire except for the northern part. It is a language spoken in common by several members of many of the nationalities like Harari, Anuak, Barta, Sidama, Gurage, etc., who are neighbors to Oromo.
Before colonization, the Oromo people had their own social, political and legal system. Trade and various kinds of skills such as wood and metal works, weaving, pottery and tannery flourished. Pastoralism and agriculture were well developed. Oromo have an extraordinarily rich heritage of proverbs, stories, songs and riddles. They have very comprehensive plant and animal names. The various customs pertaining to marriage, paternity, dress, etc. have elaborate descriptions. All these activities and experiences have enriched Oromiffa. Much has been written about Oromiffa by foreigners who visited or lived in Oromia, particularly European missionaries. Several works have been written in Oromiffa using Roman, Sabean and Arabic scripts. Printed material in Oromiffa include the Bible, religious and non-religious songs, dictionaries, short stories, proverbs, poems, school books, grammar, etc. The Bible itself was translated into Oromiffa in Sabean script about a century ago by an Oromo slave called Onesimos Nasib, alias Hiikaa, (Gustave, 1978).
Roman, Arabic and Sabean scripts are all foreign to Oromiffa. None of them fit well the peculiar features of the sounds (phonology), in Oromiffa. The main deficiency of the Arabic script is the problem of vowel differentiation. The Sabean script does not differentiate gemination of consonants and glottal stops. Moreover, it has seven vowels against ten for Oromiffa. Hence, the Roman script is relatively best suited for transcription of Oromiffa. An Italian scholar, Cerulli (1922), who attempted to write in Oromiffa using both Sabean and Roman, expressed the short comings of the language with letters of the Ethiopic (Sabean) alphabet, which express very imperfectly even the sounds of the Ethiopian language, is very near impossible “reading Galla language written in Ethiopic alphabet is very like deciphering a secret writing.” . With the development of the Oromo national movement, Oromo intellectuals, linguists, political and cultural groups have strongly advocated the use of Roman alphabet with necessary modifications The Latin script was adopted for this language in the early l970s. Every Oromo word has historical or contextual meanings. A number of Oromo scholars in the past attempted to discover scripts suited for writing Oromiffa. The work of Sheikh Bakri Saphalo is one such attempt. His scripts were different in form but followed the symbol-sounds forming patterns of the Sabean system. Even though his scripts had serious short-comings and could not be considered for writing Oromiffa now, it had gained popularity in some parts of eastern Oromia in the 1950s, before it was discovered by the colonial authorities and suppressed.
Oromiffa has been not only completely nglected but ruthlessly suppressed by the Ethiopian authorities, a determined effort for almost a century to destroy and replace it with the Amharic language has been mostly ineffectual. Thus, the Amharization and the destruction of the Oromo national identity has partially failed.
Source GUMII
–______________________________________________________________________________________________________________
Xalayaa Banaa Obbo Leencoo Lataa fi Dr. Diimaa Nagahoof
Raammis Mogoriin (kan barreeffame Caamsaa 5, 2012)
Manguddoota keenya, duraan dursee kabajaa fi jaalala isiniif qabu ibsachuu barbaada. Qaama qaroo sabaa taatanii sabboonummaa Oromoo sadarkaa kanatti ol guddusuu keessatti warra lubbuun jiru keessaa qooda leencaa waan qabdaniifis galanni isiniif qabu guddaa dha. Jireenya keessan gara fuulduraa keessattis kabajaa, jaalalti fi mararfannoon ummata Oromoo baláa akka isin irraa hin fagaanne jabeesseetiin abdadha. Hayyummaa fi maqaan keessan gurra firaa fi alagaa cufaa keessatti beekamu kun ummata Oromootiif akkuma duraaniitti siidaa tokkummaa tahee itti fufuu malee summii garaagarummaatti akka hin jijjiiramnees hawwiin tiyya oláantuu dha.
Obbo Leencoo fi Dr. Diimaa, hawwii fi jaalala isiniif qabu irraa hagana eega ibsee booda gara dhimma xalayaa banaa tana isinii barreessuuf na dirqeetitti haa cehu. Akkuma quba qabnu kaluu tana oduun mooraa qabsoo Oromoo fi hawaasa Oromoo keessatti owítee deemaa jirtu dhimma keessan lamaan taatee jirti. Oduun maqaa teessan dhawattee deemaa jirtu tun daranuu Oromoo gargar oofaa jiraachuu isii dha tu yaaddoo natti naqe. Hanga ammaatitti gama keessan irraa labsa ifaa wahii miidiyaa tahe wayii irratti hin dhageenye tahu illee, wanni isin walgahii Ebla 21 fi 22, 2012 Oslo irratti geggeessitaniin akka dubbattan himamu garuu bifoota adda addaatti hiikamee ummata keessa deemaa ti jira. Namuutuu akkuma hubannoo mata mataa isaatitti hiikkatee duula walirratti baneera. Kun yaaddessaa dha. Duula Oromoon Oromoo irratti banee wal nyaatu kanaaf maqaan keessan kabajamaan sababa tahuu tu na yaaddessa. Ani qaamaan walgahii teessan san irra hin turre. Kanaafuu waan dubbatamaa jiru keessaa kam tu dhugaa, kam tu dharaa adda baafadhee dubbachuun na dhiba. Gabaabaatti garuu wanniin hubadhe, dhaaba Oromoo haaraya jaartanii biyyattiin galuufi kan jedhu. Kanuma irra dhaabadheen waan natti dhagahamu dubbadha.
Yaa Obbo Leencoo fi Dr. Diimaa!
Akka olola isinirratti deemaa jiruutti ABO diiguu irratti hojii manaa Wayyaaneen isinii kennite hojjechaa jirtan jechuun ana na rakkisa. Hangafoonni qabsoo Oromoo akka keessanii hafnaan namni leexaan sammuu nagayaa qabu tokkoyyuu mana ofii jaare tokko ofumaan diiguutti gad hin taaú. ABOn mana keessani. Isinii fi sabboontota hangafa biroo muraasa tu wal tahee jaare. Jireenya keessan irra guddaas qabsoo hoggansa dhaaba kanaatiin ummata Oromoof taasifamu keessatti wareegdan waan taheef ABOn isiniif dhaaba qofa osoo hin taane kaappitaala jireenya keessanii ti. Isiniif hiikkaan jireenya biyya lafaa mataan isaa ABO dha yoon jedhe kanin dhugaa irraa fagaadhe natti hin fakkaatu. Gabaabumatti ABOn isiniif lubbuu keessani; maqaa keessani. Lafa keessani; lafee keessani. Borus gaafa lubbuun hin jirre ABOn isiniif siidaa keessan bara baraa ti jedheen yaada. Kanaafuu gochaan bifa fedheenuu tahu ABO madeessu tarkaanfii keessaniin fudhatama jedhanii yaaduun rakkisaa dha.
– Xalayaa kana gututti dubisuuf kana tuqi
_______________________________________________________________________________________________________
Wal gahiin KG OPDO wal dhabdee fi walii galtee malee xumurame.Yeroo dheeraaf KG OPDO kan tures Juuneddiin Saaddoo aangoo irraa arii’ame.
October 7, 2012
By Qeerroo
in Oduu/News
Leave a comment
Onkoloolessa 7,2012 Finfinnee
Wal gahiin koree gidduu galeessaa OPDO magaala Adaamaa keessatti guyyaa afuriif deemsifame wal dhabdee fi wal diiggaan xumurame.Yeroo ammaa kana keessatti mootummaan Wayyaanee ilmaan Oromoo caasaa kam keessaa illee amantamummaa irraa kan dhabe Miseensotni OPDO ABO waliin hojjechaa jirtu,Yaadaa fi Hojiin ABO waliin jirtu jechuun namoota amantamummaa irraa qaban gara aangootti baasuu fi aangoo irraa buusuun wal dhabdee fi wal mormii irra turanii jiran.Koree gidduu galeessaa OPDO keessattis yeroo dheeraa kan hojjetes Juuneddiin Saaddoo hojii irraa ariiuun kanneen biroo gara hojii raawwachiistuu KG OPDOtti fidanii jiran.Isaanis
1. Abarraa Haayiluu itti gaafatamaa miidiyaa Oromiyaa irraa buee gara Koree gidduu galeessaatti
2. Nuuree Qamar itti gaafatamaa Harargee irraa gara Hojii raawwachiistuu KG OPDOtti
3. Solomoon Kuchuu Itti gaafatamaa kaaba shawaa irraa gara KG OPDOtti
4. Abdulqaadir Mohaammed itti gaafatamaa Arsii irraa gara KG OPDOtti
Kan dhufan yoommuu tahu mootummaan wayyaanee namoota irraa amantamummaa qabdu duwwaa waliinis marii dhoksaa gaggeessaa kan jiru yoommuu tahu kanneen amantamummaan isaanii irraa hanqate irratti murtii siyaasaa fi seeraa murteessuuf olii fi gadi kaachaa jiraachuun saaxilamee jira.Mootummaan Wayyaanee shira meeqa xaxus QBO hanga galmaan gahutti qabsoon jabinaan akka itti fufu miseensotni qeerroo murtii dhumaa dabarfatanii jiru.


text:
WASHINGTON,DC —
Baankiin Addunyaa dhaaba maallaqaa akka addunyaan hiyyumaa keessaa baatu gargaaru.Waajjirii isii guddaan DC.
Korii Baankii Addunyaa Bitootessa 12-13, 2014,Kigaalii,Riwaandaatti taa’e akka biyyoota Afrikaa Gammoojjii Sahaaraa gadi jiran rakkoo baasaniin irratti waan hedduu dubbate.
Afrikaan guddinna hunda qabuu argachuf injineerota miliyoona hedduu barbaaddi.
Misooma biyyoota Afrikaa gammoojjii Sahaaraa gadii guddisuuf sadarkaa olaanaatti barnoota saayinsiitii injineerota hedduu qabaachuun fala misoomaa jabaa taha.
Korii Afrikaa barnoota sadarkaa olaanaa saayinsii fi teknooloojii,oguma wa uumuu fi waan hedduun guddisuuf mari’ate kun Afrikaan guddinna misooma bara kumeetti milkhaauuf qabenna uumaan kenneef irratti nama barateef hedduu qabachu malte jedha.
Barnoota kana irra gahuuf barnoota jabanaa investerootilleen jaalatan qabaachuun ammoo faaydaa guddaa qaba.
Ufumaan beelaa-dheebuu,oolaa dhukkubaa fi wallaalaa keessaa ufi baafti.Warra kora kana dhufe keessaa tokkoo itti aanaa Perzdaantii Baankii Addunyaa damee Afrikaa,Makhtar Diop.
“Akka ganna dhufu jalqabee barnootii herregaa,saayinsii fi teknooloojii sadarkaa digriitiin sadarkaa olaanaa Afrikaatti baballatu feena.Akka horii kennamu keessallee gama kanaan qoodii guddaan argamu feena.”
Gama kaaniin ammoo akka gabaasii inistituutii IFPRI
, International Food Policy Research
jedhaniin bahe jedhutti jireenna ilmee namaa wayyeessuuf jalqaba namii nyaata nafa isaatii tahu argachuu qaba.
Akka gabaasa Tokkummaan Mootummootaatti addunyaa irraa nama miliyoona 840-tti guyyuma guyyaan nyaata nafa isaatii taatu dhaba, biliyooa lamatti ammoo woma argate nyaatee oola.
Taatullee biyyootii hedduun nyaata nafa isaaniiti tahu argachaa dhufuutti jiraatanillee biyyootii gammoojjii Sahaaraa gadiitii fi Eezhiyaa Gama Kibbaa rakkoo akkanaa keessuma jiran.
Birazil Chaaynaa,Taaylaadni,Vetnaami faan ammoo hiyyuma keessaa bahuutti jiran. Hujii qonnaa biyyootii tun wayyeeffatanitti rakko tanaa isaan baase.
Tanaan bahuuf ammoo akka Daarktera kanaatti mootummaa,dhaabbilee hawaasaa, fi investeroota fi qonnaan bultootii waliin hojjachu malan
Initituutiin tun akka namii biyya guddachuutti jiru amala amma itti deemuutti jiru waan mi’ooftuu,sooddii irra dabree fi cooma nyaachuu amala tolfatee deemu kana diqqeeffatee kuduraa fi fuduraallee ittti dabalatu gaafata.Soodaa fi waan mi’ooftuu coomillee irra dabre ufitti dabaluun dhiba akka akkaa keessa nama buusa.


text:
1GODAI gita. Nu Xoossaa kataman a geeshsha deriyan aaro galatai ayyo bessees. 2Xoossaa dere gidiya Xiyoonee xoqqanne lo77o. He gita kawuwaa katamai sa7a ubbaassi ufaissa. 3He katamaa gimbbiyaa giddon, banan saro sohoi de7iyoogaa Xoossai bessiis. 4Kawoti bantta tooranchchatuura issippe shiiqidosona; shiiqidi Xiyoone olanau yiidosona. 5Yiidi a be7idi, garamettidinne dagammidi, guyye baqatidosona. 6Eti hegan de7ishin, eta yashshaa kokkorssai oiqqiis; maaretai oiqqido maccaaseedan miixattidosona. 7Arshsho bagga wolqqaama carkkuwan meqqiya Tarsseesa markkabiyaadan eti kokkoridosona. 8Nuuni siyidoogaadankka, Ubbaappe Wolqqaama GODAA kataman, nu Xoossaa kataman, i oottidobaa be7ida. Xoossai he katamaa merinau mintti essees. 9Abeet Xoossau, ne Beeta Maqidasiyaa giddon aggenna ne siiquwaa qoppida. 10Abeet Xoossau, ne sunttaadankka ne galatai sa7aa gaxaa gakkiis. Ne ushachcha kushee xillo pirddan kumidaagaa. 11Ne pirddaa gishshau, Xiyoone asai ufaittees; Yihudaa moottatikka ufaittoosona. 12Xiyoone yuushuwan hemettite; i yuushuwan yaa haa simerettite. I miixaa qoodite. 13Yiya yeletau yootanaadan, i gimbbiyaa akeekitenne i qatota xomoosite. 14Intte, "Meri merinau ha Xoossai nu Xoossaa; i nuna merinaassi kaalettana" yaagidi yootite.
Copyright
Learn More


text:
Shawaa Lixaa aanaa jalduu keessatti har’a barattoonni manneen barnootaa sadarkaa lammaffaa fi qophaa’inaa akkasumas sadarkaa tokkoffaa walitti dhufuu dhaan dhaadannoowwan adda addaa dhageessisaa turan. Jiraataan Magaalaa Jalduu tokko haala ijaan argan ibsaniiru.
Haala uumame jedhame kana gama mootummaan deebii kan kennan bulchaa aanaa Jalduu obbo Girmaa Lataa ti.
Godina Boranaa magaalaa Bulee Horaa keessatti har’a humnootiin Nageenyaa nama Mootara biskileetaan deemaa ture tokko eega rasaasaan rukutanii booda mormiin uummataa ka’uu jiraatonni dubbatanii jiru. Mormii kana irratti uummataa fi humnootii nageenyaa giddutti walitti bu’iinsa uumameenis namni lammataa ka biraan rasaasaan ajjefamuu dubbatanii jiru. Lakkoofsa namoota hidhamanii fi mada’anii baruuf rakkisaa ta’uun ibsamee jira.
Gama kaaniin Godina Gujii aanaa sabbaa Boruu keessatti uummanni projeektiin qonnaa warqee haaraan Okkotee keessatti jalqabamuuf qophiin xumuramuu mormuun kaleessa hiriira ba’anii turan. Reebichaa fi hidhaan humnootii nagenyaan xumuura hiriiraa irratti nu irratti gaggeeffame jedhu jiraatonni. Itti gaafatamaan waajiira nageenyaa kan aanaa obbo Dhekkamaa Waaqoo deebii kennaniin namni humnaan tarkaanfii fudhate hin jiru jedhu.


text:
1Shambatoo beshatoyee gub batti batti shabaatee aabo, ebiyoo oogi shambatee maaddoona aabe kechahee, Magidalachi Maariyaminaa guttinnee Maariyamina opoon beegga maasho beetooch hammiyeete. 2Diqqoona oogati shawee qewo tunahe; Doono Yeerichi maraakoo shimaayoochee kindiqqi xaqqoon maashee opee kellochee gedirikkiqqi aree toommooch kotahe. 3Maraakoochi aafo xeeyoochoomon phaqqi beeto, bi tahati taho kecho naccoomon naccoone. 4Maashee opoon quyaa beeti ginachina'o maraakoon beeggiqqi oogichii boonoshi keqqitoyich qewaheete; qititi ashoonoo shaahiyeete. 5Hini ara maraakoo genneena'oyich ishichiye:- "Haanoshite! Shattaahotine! Yoodee qititi Yesuusin ittoshi qaawoon arii beeto taane. 6Bi noonoona bi gettitoomon Yeeri qitii duukkatina'ochi daggoochee biin kichitone; hiniich aalloone. Bi cahoo qeyiti xaa'oon waaree beegote! 7Andoo kaata hiniichee hamiree, 'Qitii duukkatina'ochi daggoochee Yeeri biin kichitone; ebiyoche, Galiilla ittoshiyee shiichiree hammemmone; aroochaa biin beeggemmo ittoshine' getiree bi dabbeena'oyich getote! Ta waato ebin gettaniye" iye. 8Genneena'oo boonoshi shattitee, oogichii emiriibee afaafinoona opee xaa'oochee tiyiqqi Yesuusi dabbeena'oyich getta wocaheete. 9Wocona hammii boonoshi beetee, diqqoona Yesuusi boonoshina danaqqi boonoshin diggiihe. Boonoshiyoo giddaa bi baatoon yechiqqi biich goyinnaheete. 10Aroochee Yesuusi "Shattaahotine! Hamiree, 'Galiila beshabote!' getiree ta maneena'oyich getote! Aroochaa taan beeggemmina'one" iye. 11Genneena'o hamooch boonoshi beetee, opoon quyaa beeti ginachina'ochi daggoochee ikkikkeena'o Yerusalem waaqqi tunato bullin qeesheena'ochi ukkureena'oyich gettiyeete. 12Boonoshiyoo shawee geeneena'ona tookkii kicee echeeqqi ginee naayina'oyich wodda gijoon immiqqi, 13" 'Tokkatooch no beetee, bi dabbeena'o xumoona waaqqi gaajii daammiyeete' getote! 14Ishi iraashoo Phelaaxoosich waayee gaata, gondo ittoshicho tunee qayon no gettemmo noone; ittoshi toommooch iritoo waataachemmoyich tuniiyemmo noone" iyeete. 15Ginachina'oo gijoon deqqiqqi qeesheena'ochi ukkureena'onaa shawee geeneena'ona gettiti mooyo bullin ceechiyeete. Ebiyoo Ayihudeena'o waan hanaach beddaahee yibbaatee beetone. 16Ebiyee gub, aaraa ikka Yesuusichi dabbeena'o bi gettiti Galiilee Shawooch beeti gepooch hammiyeete. 17Aroochaa biin beeggiqqi goyinnaheete; tunaballi boonoshi daggoochee ikkikkeena'o "Hini Yesuusi toonoone" iqqi shaammiyeete. 18Yesuusi boonoshi waan giddaqqi boonoshich ishichii gettiye:- "Yeeri shawoonaa shimaayoonooch beetina'o bullichi toommooch taan ukkuriitone. 19Illa tiyiree hambote! Aagateena'o bulliich beetina'on nihoo Yeeri, bushoo taannaa Yaafa Ayaanoonochi shigoona aacona afaalloonaa 'Tuniibote!' iqqa ittoshich ta gettato bullin boonoshich dojoona ta dabbeena'on tuniibote! Illa yemeenee ciirooch beddaahee bulli araddoon ta ittoshina tookkii beeto taane" iye.
Copyright
Learn More


text:
Mgaalaa Nureemburg kan Jarmanii keessa Oromoonni jiraatan har’a paarlaamaa magaalatti fulleetti hiriiranii jiru. Kaayyoon hiriira kanaa Maaastar Plaaniin magaalaa Finfinneef ba’e hojii irra hin ooliin akkasumas barattoota Oromoo Univasitiwwan adda addaa keessatti ajjesuun haa dhaabatu jechuun iyyachuuf akka ta’e koree qindeessituu hiriira kanaa keessaa tokko kana ta’an Obbo Dastaa Kabbadaa Bultee ibsanii jiru.
Iyyannoo isaanii kanas barreeffamaan paarlaamaatti dhiyeeffachuu isaanii fi gara fuula duraatti deebii kan kennan ta’uun nu ibsameera jedhu. Hiriirri wal fakkaataan torban dhufu Barliniin dabalatee magaaloota adda addaa keessatti gaggeeffamuuf kan jiru ta’uun ibsameera.


text:
1/Kikiiwuuytēē kiruutēkaab Muusa tukuuk chēē kāroomēch chēē kimii kukwoonii, nteenee kimāboonto tukuuchooto kāroomēch. Kunyi, kimēēmuuchē :kiruutēchooto āk kōrōsēēkwaa chēē /kikēēbēēlē kwaak ām kēnyiit ake tukul kuyey biiko kuchurta choo kikwoonii kukutunkyinē Yēyiin. 2Nto kiiwuuntoochinē :kōrōsēēchoo bichoo ng'ōōkiswookikwaa kuchurta, nto kiikōōyyo :bēēlsēētaab kōrōsēēk, kuuyu kiikōōwuunto ng'ōōkiswookik kutukul ām kāāsōōtēywēēkwaa. 3Kiisōōtyinē buch :bēēlsoonoo bo kōrōsēēk biiko ng'ōōkisng'waa ām kēnyiit ake tukul, 4kuuyu kimēēmuuchē kōōwuunto :kiisēēnikaab wuunōōy āk chēbo kwēyiiyēk ng'ōōkiswookik. 5Kunyi, yooto kichōōnii :Yēēsu kōōrooni, kimwoochi Yēyiintēēt kule, "Kimēēmāchē bēēlsēētaab kōrōsēēk āk tukuuk chēē /kēēkōōniing'; nteenee kichōbwoo bōōrto. 6-Mēēng'ērēkyinē tyoong'in choo /kēēbēēlēē kisariin, nto bēēlsēētaab kōrōsēēk kubo ng'ōōkiswookik. 7Kunyoo kyaamwaay kule, 'Āmiitē yu, ōō, Yēyiin. Kāāchōō :anii saayey kiy ake tukul nyoo imāchē ayey, kuu yooto siraat kurubta keey anii ām kitaabuung'uung'.' " 8Kinyooyee kumwooy kule, "Kimēēmāchē bēēlsēētaab kōrōsēēk āk tukuuk chēē /kēēkōōniing' āk tyoong'in choo /kēēbēēlēē kisariin, nto bēēlsēētaab kōrōsēēk kubo ng'ōōkiswookik, āmēēng'ērēēchiing' :tukuuchooto." (/Kikēēyēyē kōrōsēēchu kurubta keey āk wōlēē wuu :kiruutēk.) 9Nto mii yoo, kumwooy kule, "Āmiitē yu, ōō, Yēyiin. Kāāchōō :anii saayey kiy ake tukul nyoo imāchē ayey." Kunyoo, kiinēm :Yēyiin kiirootyeet nyoo kibo taay ankookeeree kiirootyeet nyēē lēēl. 10/Kikiitiliilēēch kuuyu kiyey :Yēēsu Kiriistō kuu wōloo kimāktooy :Yēyiin ānkōōkooytē keey kuyēk kōrōsēēk chēbo areet akeenke baateey. 11Yēyē :bēēliikaab kōrōsēēk chēbo Yuutayeek yiisyēēt bēsyō ake tukul ānkubēēlē kōrōsēēchooto areet chēē chaang'. Nteenee mēēmuuchāktōōs kōōnēm :bēēlsooni bo kōrōsēēk ng'ōōkiswookik. 12Nteenee, yoo kiikooytooy keey :Yēēsu bēēliintēēnyoo bo kōrōsēēk areet akeenke baateey, kiwokōōbuurēē āwutaab taay nyēbo Yēyiin. 13Mii wōlooto raat kukānyiisyē ākoy bēsyēēt nyēē +/mākiisyēēntēē buunikyii. 14Yoo kichāmtooy keey :Yēēsu, kuyey kuchurta :biiko ākookoy choo mii kōōtiliilē :Yēyiin. 15Chāmchiintōōs :nkinee Tāmirmiryēētaab Yēyiin āk ng'aleechaa kumwooyē kurook kule, 16"Mwooyē :Yēyiin kule kiirootyeet :nyi nyēē +maayey āk bichoo ām bēsyōōsyēk choo mii kukwoonii. +Māākoochi mākuutēkyuu mētēwookwaa ānkāāsirchi moonikwaa." 17Nto mii yoo, kumwooy kule, "Mākoy asoot ng'ōōkisng'waa nto mbo choolwookātēēng'waa." 18Yoo /kākēēnyōōwēēch nanyuun kaat, mēēbērē tākumāchāktōōs subak kumii :bēēlsēētaab kōrōsēēk. 19Neennyi, lēyyē mbo ng'eetaabiya, -mākēēmuytōōsii keebe Kitōōkiitaab Kōōtaab Yēyiin ām Barak, kuuyu kiwasta :Yēēsu korotiikyii kubo acheek. 20Kiyootwēēch :inee kēēlto nyēē lēēl nyēē irēētootēēch wōlēē mii :Yēyiin kēēbuntēē sireet nyoo kikiiyeel Kitōōkiitaab Kōōtaab Yēyiin. Kēēli lēēl ku Yēēsu nyoo soboot. 21Kēēboontē bēēliintēētaab kōrōsēēk nyēē wōō nyēē iyyoonkyinē Kōyoo bo Yēyiin ām Barak. 22Kunyi, okany keekwaa kēēlēēkityi Yēyiin āk kāāsōōtēywēēk chēbo manta kiikoosēē keey inee miisin nyēē -mākēēmuytōōsii. /Kikēēyisēēnēēch korotiikaab Yēēsu, sukutililiitu :kāāsōōtēywēēkyoo chēē kiboonto miyootyēēt /ānkikiiwuunēēnēēch bēēko chēē tiliilēch. 23Māchāktōōs kēēkiilchi miisin kiyēē kēēmwooyē kule kiikēnēē keey, kuuyu Yēyiin nyoo /kiikoosēē keey nyēē kikuurtooy kiyooto. 24Okany keekas wōlēē kiimuuktooy kiititiir keey kēēchāmē biiko ankeeyey ng'aleek chēē kāroomēch. 25-Mookany keebakaakte ātēbto nyoo kēētuuytōōsii kuu yoo kibakaakta :alake. Okany kiikiimē keey miisin, kuuyu ōkāsē kule miitē kulēēkitiitu :bēsyēētaab tabanta. 26Nto yoo kāākēēnyōōru ng'ālyoontēētaab manta ānkēētāsē taay kēēkwētyinē kēēyēyē ng'ōōkiswookik, māmii nanyuun :kiy nyēē /kiiwuuntoowunēēnēēch ng'ōōkiswookichoo. 27Nteenee, kiibuurē kēēmuytōōsii kēēkānyoonu /kiiruusteeneech mayaa yong'oos nyoo makookarbuus buunikaab Yēyiin! 28Ki yoo katay :chii kurub kiruutēkaab Muusa /kikēēbākāchē nyēē -/mākēēriirēē, yoo kāmwooy :biiko āyēēnku nto ku sōmōk kule kikāsē ng'aleechaa. 29Mākung'woonchi nyēē tyaa :chiito nyoo kamoonta Lekwetaab Yēyiin ānkuchwēēsē korotiikaab kiirootyeenyii choo /kiitāboonē chiichooto kuyēk chiitaab Yēyiin! Makunyalil, sōō, kule nee :chiichoo inchuruurē Tāmirmiryēētaab chamateet! 30Wuu nyooto kuuyu kiinkētē :acheek Yēyiin nyoo kimwooyē kule, "+Māāyooku ānkāāng'woonchi." /Kēēmwooyē subak kule, "Mākōōtiilchi :Yēyiin biikyii ng'aleek." 31Ng'woonchinē, sōō, nyēē tyaa chiito nyoo /kākiirēkēērchi āwunnyēkaab :Yēyiin nyoo soboot! 32Osoot bēsyōōsyēchoo kibo taay yoo kyōōnyōōru lēbkēēyyēētaab Yēyiin. /Kikēēwusook nyēē kōrōōm, nteenee kyoomuyte. 33Kimii mbo :bēsyōōsyēk alake chēē /kikēēmōrook /ānkēēwusook, nto ām bēsyōōsyēk alak kyōōyēētē mbo ng'eetaab koomēt choo /kikēēyēchinē ng'aleechaata. 34Kyōōkāsyinē kiisayta biikaab Yēyiin alak choo /kakeerat, ānkyōōmuytoochinē ām ng'erekweek yoo /kikiinēmunēēnook tukuukwook, kuuyu kyōōnkētē kule ōboontē kiy nyēē mābēku anku karaam kusiir tukuuchooto. 35Kunyoo, otas taay ōkoosēē keey Yēyiin nyoo mākutuwēnook miisin. 36Māchāktōōs ōmuytoochinē ōyēyē kiyēē māchē :Yēyiin, sōōnyōōru kiyēē kikuurtoowook. 37Kuu yooto mwooyē :siruutēk kule, "Mākuchō :nyooto mii kuchōōnii nyēē mā lōō miisin. -Mēēkooyē keey. 38Nyōōru soboonto :chiito nyoo churtooy kukeekaasee keey Yēyiin. Nteenee yoo kēētuytuuy lēt ām wōlēē āmiitē, -māāng'ērēkyinē." 39Nto acheek -mākēēbooyē biiko choo ituytuuyē lēt ānkubootyootiin, nteenee, kēēbooyē choo ikoosēē keey Yēyiin /ankikiiraraach.
Copyright
Learn More


text:
Dr.,Chikaagee Oba-Smitdt(Dr.Lookoo Duubaa)dhalootaan nama Jappaaniiti. Barmusa qorannoo jireenna ilmee namaa(Anthropology)barattee barumsa PhD qabdi.
Bara 2005 keessa aadaa Gadaa Booranaa barachuuf Jappaanii dhufte. Booranuma waliin jiraachaa aadaa isaalleen barattee kitaaba fuula 800 qabu barreessite, Dr.,Lookoon.
Yoo kora OSA(Oromo studies association)Waldaaa Qorannoo Oromoo 29essoo bara 2015 Yuniversitii Howarditti taahe irratti waan barreessite dubbachuuf yaamanillee mataa- duree The Raaga, its social and historical roles among the Boorana in Southern Ethiop Jedha.
Kitaabii isiin barreessitee Muddee bara 2015 keessaa bahuuf deemu ammoo“The oral chronicle of Borana in the southern Ethiopia,” jedha.
Dr.Chikaageen maqaa Jappaanitti baasaniif.Chikaagee jechuun afaan Jappaaniitin gaaddisa jechuu jetti. Boorannii ammoo Lookoo Duubaa jedhee moggaase.
Yoom dhuftee afaanii fi aadaa barattee kitaaba barreessite jennaan,“qaraa Dubuluq,booda Gaayo achi baaddiyaa taahee jiraadhee jireenna Booranaa baradhe.Akka namii bisaan dhaqu,qoraan dhaqu,okhaa dhaqu, gabayaa deemuu fi afaanillee baradhee aadaallee baradhe.Qaraa akka Booranii dubbatu barachuu fedhaa jedhee baradhe.”
Achii lafa hedduu deemtee ganna tokko achi teettee waan achii baratteen digrii lammeessoo Master degree aragatte. Achii ammoo Dirree,Dubuluq, Dilloo, Meegga , Dhaas,Waacille, Borbor, Areeroo, Yaaballoo fi Liiban dhaqee aadaa baradhe jetti.
Lafa tana cufa keessaa deemee jaarolee argaa dhageettii, jaarrolee himnaa 46 wa gaafatte barreessite.Waan gaafatte ammoo akkuma jarii afaaniin itti himeen adoo womaallee hin jijjiirre kitaaba irratti deebifte.
Waan barreessite kana fuulii 500 irratti fuula 300 irratti waan haga Boorana keessa jiraattee argitee fi waan dhageette irratti yaada ufi itti dabaltee barreessite Dr.Lookoon.Fkn akkana fa jettee ufi gaafatte,”Booranii bara qubeen hin barreessinetti akkamitti afaanumaan seenaa dabarsuu dandahe?”
Kitaabii fuula 800 kun haga guddaan waan Gadaa,Himna Raaga Booranaa, maqa-baasa ijoollee Booranaa, Raaga Booranaa,jabaa fi janna Booranaa, Geerarsa Booranaa, Jeemuu fi Goba faa keessatti barreessan.
Yoo waan seenaa abootii Gadaa barreesstie ammoo abbootii gadaa cufaa 70nuu,Gadayoo Galgaloo(abbaa Gadaa Booranaa ka qaraa)tii haga Guyyoo Gobbaa(abbaa Gadaa Booranaa ka ammaa)tti maqaa barreessitee waan bara sun keessa tahe hamtuu-toltuullee walumaan barreessite.
Jbaa-Janna Booranaa isiin barreessite keessaa ka durii Diidoo Gaawwalee, Saalaa Annaa,Waaqolee Booraa, Mardaayyee Dooyyoo Boosoo, Diidoo Saddeetii.
Raaga Booranaa ka durii ka isiin barreessite ammoo Morowwaa Uchumaa, Alii Boddee,Waariyoo Udatee, Boruu Jiloo-Walee, Areeroo Boosaroo,Kibboo Abbaa-Hareetii fi Waariyoo Baabboo fa.
Kitaabii Dr.Lookoon kun 2015 keessa Jermen keessatti bahuuf deema.Dr. Lookoon hujii Booranatti hojjate fixannaan aadaa Oromoo Arsii fi Raayyaa barachuuf deemti.
Maaf akkana aadaa Oromoo jaalatta jennaan“Fedhii..fedhiin tun eessa adhufte yo jette waaqatti naa kenne.Ka warra Oormo kun guddo aadaa dansaa qaba. Maanguddon Oromoo mataa keessaa haasaa dansaa qabdi.Akka malee kana jaaldha.”
Waan aadaa Oromoo akkana jaalattu tana maan jettee fkn warra Jappaan faatti himta jennaan ammoo…
Kutaa lammataa torbaan itti deebina.


text:
Yunivarsitii Amboo jala kan jiru moraa Awaaroo keessa barattoonni jiran Jimaata Ebla 8 bara 2016 kaasee tajaajiila bishaanii guutummaatti hin qabnu jechuun dubbatanii jiru.Kanas mormuuf Wiixata Ebla 11 bara 2016 walakeessa guyyaa hiriiranii iyyachuu isaanii fi bishaan ni argattu jedhamee bulchiinsa mooraa irraa waadaan seenameef kabajamuu didnaan Kibxata Ebla 12 bara 2016 deebi’anii hiriiruu isaanii dubbatan.
Guyyaa wixataas ta’e Kibxata yeroo hiriiran mooraa sana keessa duraanuu bufatee kan ture Polisiin Federaalaa barattoota reebuu fi Gaaza himiimaansu gargaaramuun addaan facaasuu isaa barattonni dubbatanii jiru.Knaanis barattonni midhamuu fi kaan mooraa alatti baqachuu ibsee jira.
Kibxata galgala bishaan kokolaataa botteen gara moraa Sanaa kan fidame ta’us wal hin geenye jedhu barattonni.Mooraa Awaaroo keessatti Diinii barattotaa kan ta’an Obbo Abbabaa Mangistuu magaalaa Amboo keessa rakkoon bishaanii akka ture ibsuun mooraa Awaaroo keessa garuu kaleessaa kaasee rakkoon hin jiru jedhan. Tarkaanfii poolisiin Federaalaa barattoota irratti fudhate jedhames soba jedhanii jiran.
Gabaasaa Guutuu Armaa Gadiitti Caqasaa.


text:
Prezidaantiin Iraan Duraanii Akbaar Hashemii Raafsaanjaanii Kaleessa Du’aan boqotan
Prezidaantiin Iraan duraanii – Akbaar Hashemi Raafsaanjaanii, umurii isaa waggaa saddeettamii-lamaatti, dhukkuba onneetiin Kaleessa du’aan boqotan
Du’a isaanii labsuuf ka sagantaa isaa gidduutti kutee ture – Televiiziyoonni mootummaa biyyattii, “umurii isaanii guutuu otuu hin boqotiin karaa Isaalaamaa fi Warraaqsaatti bobba’anii hojjetaa dabarsan” jedhe.
Bara 1989 haga bara 1997 toorbaatti prezidaantii Iraan ta’uudhaan ka tajaajilan – Raafsaanjaaniin, sana dura immoo Warraaqsa Islaamummaa bara 1979 biyyattii keesssatti geggeessame kan hoogganan – Ayaatolaa Ruholla Koomiiniif, akka gorsaa ijootti ilaalamaa turan.


text:
1Kii nēē rook :pērēētuu Sapaatō, kwaal :mpō Maaryaa Maktaleena, Maaryaa eeyaa Chēēmis, ākōō Sālōōmē mwaar sukupa kuu-iilee pōōr pō Yēēsu. 2Paani kayyeech :kōōrēē ku kaakupuusu asiis pērēētuu nyēpō taay nyēpō wiiki, kupa :chēēpyōōsōōchoochēē ākōy yi /kiikuutē pōōr pō Yēēsu. 3Kumii aree, kuteep keey kilē, "Ngʼoo :nyoo wōkumiltoowēēch korta nyi /kiikukaree kurkeetaa kēpēn?" 4Paani ka-it yoonēē, kuuro kēpēnēē kuyaataat, /akiikeemilta korta. Ki ōōw koroonēē kwōngʼuut. 5Paani kachuut kēpēnēē, kuuro chiich nyoo mii kutēpēē ngʼwēny ēēruungʼwaangʼ pō taay. /Kiikiilaak sira nyoo rēēl, kikwōngʼyō :chēēpyōōsōōchoochēē. 6Kumwoochi :chiichoonēē kilē, "Mookwōngʼyō, ānkēt kilē āmii āwāsēy Yēēsu nyēpō Naasareet, nyoo /kiikupārchi kimurtooyoon. Moomii yēēnyi, kaakungʼeeta meerat. Aroo kee yi kēēmii pōōrtō. 7Apee āmwoochii kiineetanichiich ākōō Pēētērō kilē, 'Kaakuuntoroor :Yēēsu kiwō Kalilaaya. Āpēētii ānyōōrchinii wōliinēē kilēē paani kiimwoorwook.' " 8Kupeera :chēēpyōōsōōchoochēē kēpēnēē akumwēr āmu kiipōōtānchō akukwōngʼyō. Kumaakumwoochi chiich aka tōkōl nkōō aree ngʼaleechoochēē, āmu kiiwāriisyō kitya. 9Paani kiingʼeeta :Yēēsu meerat koorōōn, nēē mii pērēētuu nyēpō taay nyēpō wiiki, kungʼuuti keey kupōk Maaryaa Maktaleena, cheepyoosoonoonēē kii-ōōnchinii :Yēēsu toomirmiirēy tisap choo kii-iimēy. 10Kiwō :cheepyoosoonoonēē ākōy wōloo kiimii kuriiryēērēē :kiineetanipō Yēēsu akumwoochi ngʼaleechoochēē. 11Paani kāmwoochi kilē kaaroo Yēēsu akusāpoot, kimaaran. 12Kuureer :Yēēsu kungʼuuti keey kiineetanichiich ārēēny choo kiimii kupkoonēē Chēērusālēēm. Kungʼuuti keey nkōō aree aka nyoo kimēēmuukēy kusōwu :kiineetanichoochēē kilē Yēēsu :inyeentee. 13Paani kāsōwu :kiineetanichoochēē ārēēny kilē kii Yēēsu :nyoonēē, kuchaayta ākōy Chēērusālēēm kipa kumwoochi kiineetanik chuuchō walak, kimaakuuran. 14Nēē mii lētuun, kungʼuuti keey :Yēēsu kiineetanik choochēē kii lēē taman nkōō ākoongʼo kumii kwoomiisyēy. Kipōlchi :Yēēsu akwaaneek āmu kiitay kuuran kilē kaakungʼeetee :inyeentee meerat, akutay kuuran ngʼaleepō piich choo kiimwoorēy kilē keero Yēēsu kilē sāpoot. 15Kiimwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Apee ngʼwēny tōkōl, ā-āmchinootō piich tōkōl lōkōōy choo kāroomēēn. 16Chiich aka tōkōl nyoo keeran ngʼaleechuuch /akeepaatiisan, /kēēsāruuy. Ku nyoo mēērānēy ngʼaleechuuch, kēētilchinii kiirwook. 17/Kuutēnii choo rānēy ngʼaleechu kaamuuka nyoo muukēy ku-oon toomirmiirēy chaa raacheen nkōō kaarineenyuun. Ngʼāloolēē ngʼālyēēp choo mēēnkēt. 18Muukēy mpō kunam kipaangʼōōy nkōō ēēruunēkwaak, ntā kura ngʼwoonō aka tōkōl aku mā-āmēy :kir akwaaneek. Nēē tiingʼō ēēruunēkwaak piich choo mnyoonsōōt, kusopyō." 19Kii nēē waangʼ :Kiptaayaan Yēēsu kungʼāloolchinii kiineetanichiich, /kēē-āp kiwō kipsēnkwēt akiwō kutēpō ēēruu taay nyēpō Iriin. 20Kipa :kiineetanik pakwaamtaata lōkōōy choo kāroomēēn nkōō kōōrēē tōkōl. Kiimii :Kiptaayaan nkōō akwaaneek kwoomtootēy lōkōōyichoochēē akuutēnii akwaaneek kaamuuka ku-irēy tukun choo mēēmuukēy ku-ir :chiich, kungʼuutinii piich kilē pō man lōkōōyichoochēē kāroomēēn.
Copyright
Learn More


text:
Itiyoophiyaan, mariin hunda of keessaa qabu fi yaada wal-jijjiirraan akka jiraatu, sagaleewwan adda addaas akka dhaga’ama argatan gochuuf akka hojjechuu qabu, ka biyyattii daawwatan Chaansilarittiin Jarmanii Angelaa Merkel dubbatanii jiran. Hooggantittiin Jarmanii, muummicha ministaraa Itiyoophiyaa Haile-maariyaam Dessaalenyi waliin ibsa gaazzexeessotaaf kennaniin, biyyii isaanii haala itti mormii bittimmeessan irratti poolisoota biyyattiif leenjii kennuuf qophii ta’uu isaa hubachiisanii jiran. Itiyoophiyaan, sirna filannoo, ka caalmaa sagalee irratti hundaa’e fooyyessuuf qophooftee jirti jechuun ka dubbatan immoo, muummichaministaraa Hayile-maariyaam Dessaalenyi
kaleessa walakkeesa halkanii Finfinnee kan seenan chansilerittiin Jermanii wal ta’iinsa dinagdee fi haala naannoo fi Itiyoopiyaa keessaa kan yeroo ammaa irratti muummicha ministeeraa H/Maariyaam Dessaaleny waliin dubbatanii jiran.Hoogganoonni lamaan marii sana booda masaraa Mootummaa Finfinnee jiru keessatti ibsa kennanii jiru.
Ennaa marii Sanaa dhimmootii ka’an keessasa tokko haala yeroo Itiyooopiyaa keessaa ta’uu hooggantittiin Jarmanii kun beeksisaniiru. Biyyi isaanii humnootii naga eegumsa Itiyoopiyaaf leenjii kennuuf fedhii qabaachuu kan dubbatan illee haaluma yeroo kana waliin wal qabsiisuun ture.
Hiriirawwan Mormii Itiyoopoiyaa keessatti geggeessaman irratti walitti bu’iinsi kan uumamee fi lubbuun namaa kan bade humnootii nagaa eegsisan irraan balaa kan ga’an humnootii hidhataniin kan jedhan immoo muummicha ministeeraa H/Maariyaam Dessaaleny turan. Humnootiin naga eegsisan kanneen human hammaa ba’a fayyadaman yoo jiraatan dhimmi isaa kan qoratamu ta’uu fi tarkaanfii madaalawaa fudhachuun immoo mirga seeraa ta’uu dubbatan.
Itti fufuun akka ibsanitti barcummi paarlaamaa IHADEG qofaan kan qabameef sababaa sirna filannoo geggeessameeni jedhan. Sirna sagalee caalmaa kan jedhu akkaataa hojii Itiyoopiyaan naannolee filannoon itti geggeessamu irraa filatamee kan paarlaamaa seenu paartii sagalee walakkaa irratti sagalee tokko ida’ee argate jedhan.
Sagalee dhibba irraa harka 49 illee paartiin argate jiraannaan paarlaamaa keessatti bakka bu’ummaa hin qabaatu. Kana kan ibsan muummichi ministeerichaa akkaataa
Jarmaniin gama wal ta’iinsa dinagdeetiin deggersa gochuuf kan hojjettu ta’uu chansilerittiin kun dubbataniiru. Keessumaa invesitmentiin dhuunfaa akka jiraatu hojjechuu yeroo prezidaantummaa isaanii biyyoota durooman kan G-20 irratti hojii dursanii ilaalcha itti kennan ta’uu ibsaniiru.
Daawwannaa isaanii Maalii Nijerii fi Itiyoopiyaa kan xumuran chansileer Angelaa Merkel har’a gara biyya ofiitti deebi’aniiru.
Gabaasa sagalee dhaggeeffachuudha kana cuqaasaa


text:
KITAABA FUULA 1000 QABU HINTA’UUREE??
- Meeshaalee Aadaa/wanta Aadaa-Material Culture
- Meeshaalee aadaa/ sirna Gadaa-material culture in Gada
system.
- Nyaata aadaa–Traditional/cultural Foods.
- Dhugaatii Aadaa Oromoo-Traditional Drinks
- Wayyaa/ uffata aadaa Oromoo-Traditional Closings
- Kabaja ayyaana Oromoo-Traditonal Oromo holy days.
- Qorichoota/ daawwaa aadaa-Traditional Medicne
- Taphoota aadaa-Traditonal Oromo plays.
- Waliin jireenya hawaasummaa-Social Life Issues
- Waa’ee Amantaa faana kan walqabatan-Traditional belief systems
Guutummaasaa: Oromoon Maal Manaa Qaba laata PDF
Yee Lammiikoo!!
Akkaataa armaan olii kanatti kitaaba guddicha kan boqonnaa gurguddaa 10 qabu uumuun nidanda’ama. Garuu ifaajee yookaan dhamaatee cimaa barbaada fakkaata! Ta’us garuu waan hojjetamuu danda’udha. Egaa ani qindeessuusaaf itti gaafatama guddaa nanfudhadhaati isin garuu yaada ka’umsaaf akka naaf ta’utti mee dhimma kana ilaalchisaati qajeelfamaafi akkamitti akka inni galma ga’uu danda’urratti yaada keessan naaf qooda.
Yoo baay’annee waan of harkaa qabnu walitti dadarbanne mana kuusaa seenaa hawaasa keenyaa guddicha tokko ijaaruudandeenya. Qabxiilee ka’anii jiran keessaa tokkoosaa fudhattanii yoo yaada keessan nuuf arjoomtan galata qabdu. Maqaa keessanillee biraa hinhambisiinaa!
Hundumti keenya dachee Oromiyaa bal’oo garaagaraa keessatti waan dhalanneef maqaaleen armaan olitti tarreeffaman kun hundi hundumtisaanii ifa sinii ta’uu dhiisuu malu. Kanaafuu kan ofii beektanirratti qofaaf yaada kennuu dandeessu. Dabalataanis kan dhimma kana keessatti ka’uu qabu garuu hinaammatamiin hafe ammoo kanaaf sana dabali yoo naanjettan baay’ee bareedaadha.
Wantoonni maqaa dha’aman kun fakkiidhaan faayamanii ibsi bal’aan irratti kennamee gara kitaabaatti dhufaniiti baay’ee seenaa qabeessa ta’u. Adaraa qabxiiwwan ka’an kanaaf fakkii yookaan suuraa dhimma maqaa dha’ame kanaa yoo of harkaa qabaattan argama email’ kootti naaf hidhaa! Bu’uuruma kanaan ammoo wiirtuu qorannoofi giddu gala aadaafi Tuurizimii kanaan walqabatu Oromiyaa keessatti hundeessuun nidanda’ama. Dhimmoota kanas ammayyuumaatti madaqsuufi waan kan keenya ta’e guutummaa addunyaawaarratti agarsiisuun nidanda’ama. Kanaafuu adaraa waan isin harka jiruun dafaa….
Hubachiisa! Qabxiilee ani irranatti kaasee keessaa kan Oromoohin ilaallanne garuu ani muuxannoo dhabuukootiinkaase yennaajiraate na oofkalchaati; naqajeelchaa! Qabeenyi kun kan hawaasichaati. Hawaasni dhimma kana ilaalchisee waa baay’ee beeka, baajataafi yeroo dhbisaaf malee hojii akkasii kana hawaasicha keessa seenuun waliin hojjechaafi nyaachaa qabatamatti dhimma hojjetamuu qabu akka ta’e nanbeeka.
Oromoo kan ta’e hundi akka yaadasaa irratti kennuuf hiriyootabeektan maratti naaf daddabarsaa!!
”One written word is worth a thousand pieces of Gold!”
”Always keep in mind that life is short, riches come and go, but
written words are immortal!”
©Beekan Guluma Erena, 2016
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- MIL’UU WAYYAANEE-Yaazoo Kabbabaa Hordofaatiin-Wayyaaneen maaf kana gooti? - January 22, 2017
- G U G S I IF A R D A A -AKKA T A PH A AA D A A O R O M O OTTI Beekan Gulummaa Irranaa Amajjii 2017 - January 21, 2017
- THE SECOND OROMO LEADERSHIP CONVENTION: For Immediate Release: 1/20/2017-Houston, Texas, March 10-12, 2017 - January 21, 2017


text:
Sudaan gama kibbaa kutaa Kordofaan keessatti wal waraanasa hamaa torban tokko caalaaaf gaggeefamaa jiru dhaabsisanii walii galtee nageenyaa guyyootii muraasa keessatti argamsisuuf abdiin kan jiru ta'uu prezidaantiin Afrikaa kibbaa duraanii Taaboo Mbeekii beeksisan.
Naannoo wal waraansi itti hammaate kana keessaa jiraatonni kuma kurna hedduun dhessanii ba'aa jiran. Kunis rakkoo gargaarsa dhala namaa haaraa uumee jira.Garee gara sudaanti imalee kan hoogganan Taaboo Mbeekii hoogganoota siyaasaa kan Suudaan waliin dubbachuuf Finfinnee irraa ka'anii gamas eega turanii booda ibsa kennaniin, haala jiru qabbanessuuf gamni hundumtuu dhukaasa dhaabiinsa irratti dubbachuuf tole jedhaniiru.
MP3 tuquun gabaasa guutuu dhaggefadhaa


text:
1Lēkuuy :ruutoortanyuun nyēēnyi nyēpō sōmōk ākoochoonēy āwoongʼēy ngʼal tōkōl. Mwoorēy siruut kilē, "/Kuuwoongʼēy ngʼal nēē kaakumwooru :piich ārēēny ntā ku sōmōk akichoomnyō ngʼaleekwaak." 2Kyoosip ariirchi akwaaneek choo kii-irēy ngʼōōki paani kyooruutoowook nyēpō ārēēny. Ā-ōōchinii keey nyuun āriirchinii akwaaneek nkōō mpō walak choo irēy ngʼōōki. Āmwoorwook kilē nēē koo awarakee ku mooriirēē chiich aka tōkōl. 3Yoonēē yoo ārōōtēēkwaan kilē āngʼālooltoochinaa Kiriistō. Ākoorootēēkwaan kilē matawarar inyeentee aku nyuun pāyisyēērēē kaamuukeenyiin kurwoochinii kipngʼōōkiis. 4Kiitawarar inyeentee paani /kiikukorkootēy nkōō kimurtooyoon, aku māngʼiisyēy paanyēēnyi nkōō kaamuukaa Iriin. Kichaan mpō tāwārārō, woloo nyuun kēēmii nkōō Kiriistō kēēpāyiisyēērēēchaan kaamuukaa Iriin. 5Kunyuun oo, iroo keey akiityam keey nēē pō man kaaraneengʼuungʼ. Aku nēē roo kilē mēētingʼēy Yēēsu Kiriistō ku kiiput. 6Ātingʼēy man kilē āsowuukwaan kilē mākuuputyēēchaan. 7Kusooyēy Iriin kilē maa-ir kir nyaa ra. Māpō koomānuut nēē kuusilta ntā kēēputyō, aku kumārēy kilē a-irēēkwaan kir nyēpō man. 8Mēēmuukēē keekarta man, aku kēēryoongʼō man. 9Kupāypāyō nēē kyookiilyēēkwaan mpō ntā lēē yoo kichaan tāwārārō. Kusooyēēchaan kilē āsopchō. 10Āsirēy ngʼaleechu kitoomō āchō, si nēē āchōōn ku māchoo-ārāsyook nkōō kaamuuka nyoo kiikōōnān :Kiptaayaan. /Kiikukōōnān kaamuukaanoonēē ākiilēēnook, mēēlē aryeeweenaak. 11Ēē choo kutuupchō, ngʼāl chēpō lēt ku chu: Āpāypāyiituu ākoosāpyō, āchēēriisyō akakaalyan. Kukōōnook nyuun :Iriin choomnyoot nkōō kaalya. 12Ātookwēēsēy keey nkōō pāypooyō. Tookwēēsook :piich chēpō Kiriistō tōkōl nkōō wōli. 13Lēyyē, kanya kutēpō kupootook tōkōl pēēruur nyēpō Kiptaayaan Yēēsu Kiriistō, chamataa Iriin ākōō ramtaar nyēpō Toomirmiiryeenyiin.
Copyright
Learn More


text:
Barattoonni Oromoo fi lammilee Itiyoophiyaa kaan daangaa Keeniyaa seeraan ala seentan jedhamanii qabaman 28 ol ta’ani Marsaabititti dhadhacha mana murtiin akka Itiyoophiyaatti deebi’an murtaa’e. Baqattoonni kuni torbee lamaan dura, Kaaba keeniyaa Kutaa bulchiinsa Maarsabiititti qabamanii ka turan yoo ta’u, himannaa himatamaniinis murteen akka Itiyoophiyaatti deebi’an jedhu irratti darbeera.
Dhimmi isaanii kunis gadi fageenyaan akka ilaalamuuf dhaabbanni Baqataa tokkummaa mootummootaa UNHCR dameen Keeniyaa abukaatoo ergee ka turee fi mirga baqattoota kanaa eegsisuuf yaaleeraa jedha. Duuk Mwaanchaa dubbi himaan dhaabbatichaa damee Keeniyaa waraabbii sagaleen ala raadiyoonii VOA f akka himettii, ‘dhaabbanni UNHCR mirga baqattoota kanaa eegsisuuf abukaatoo ergus, baqattoonni kuni garuu kooluu kan barbaadan waan hin taaneef dhimma kana gidduu seenuu kana caalaa hin dandeenyee’ jechuun dubbatani. Mr. Mwanchan dabaluunis, baqattoota kanneen kana keessaa garuu namni tokko koolu galtummaa waan gaafateef inni mirgi baqattummaa isaa akka eegamuuf gaaafannee dhiyootti gara Nairoobiitti akka darbu goonaa jedhan.
Haala murtii baqattoota kana irratti darbees mootummaa Keeniyaatti, waajjira dhimma Baqataa DRA’n, dhimmi baqattoota kana ofirra deebisuu dhugaa ta’uu nuuf himanii jirani. Akka odeeffannoo waajjirichaattis galmee baqattootaa dura kan gaggeessu Kutaa bulchiinsaa ykn County baqattoonni suni keessatti qabamaniidha. Murtee mana murtiitiitiin booda waajjirri kuni baqattoota ofitti ka fudhatu yoo ta’u, sanaan ala seenee yaada kennuu fi tarkaanfii fudhachuuf itti gaafatama hin qabu jechuun ibseera.
Haa ta’uyyuu malee baqattoota eegumsa addaa barbaadanii akkamitti sadarkaa Kutaa bulchiinsaatti (County)tti mirga isaanii eegsisuun dandaa’amaa? Baqattoonni kuni rakkoo nageenyaaf hin saaxilamanii gaaffii jedhuuf, waajjirichi, ‘amma humnoota poolisii naannoo daangaa biyyattiirra jiraniif leenjii akka itti baqattoota simatan kennuuf qophiirra jirraa deebii’ jedhu nuuf kenne.
Haalli baqattoota murteen itti darbee kuni amma waanti beekame jiraatuu baatus, garuu waajjirri dhimma Baqataa Keeniyaa akka isaan hatattamaan hiikamanii gara biyya isaaniitti deebi’aniif waan dandeenye hin yaallaa jechuun dabalataan dubbateera.
Dhimma kana kan murteesse mana murtee Kutaa bulchiinsa Maarsabiit yoo ta’u haala baqattoota kanaa gadi fageenyaan isaan irraa baruuf yaaliin nuti yeroo dheeraaf goone hin milkoofne.
Ji’a muddee keessas keeniyaan lammilee Itiyoophiyaa gara 25 ol kan naannoo Moyyaaleetti fi Meeruutti qabaman waajjira Immigreeshinii Itiyoophiyaa Moyyaalee jirutti kennuu ishee gabaasuun keenya ni yaadatama.


text:
“Imaammata barnootaa Oromiyaa keessaa ka filate uummata” jedhu, Biiroo Barnootaa Oromiyaatti Geggeessaa hojii, Odeeffannoo fi Quunnamtii Uummataa ka tahan, Obbo Kaasahun Dagafuu. Ka duraan Oromiyaa keessatti barsiisaa fi aangawaa biiroo barnootaa turan, Obbo Abdurazaaq Kadiir garuu, “Oromiyaa keessatti uummata tu murteesse wanni jedhu fakkeessaa dha. Ol gubbaatti eega murtaawee booda, fakkeessaaf gad-geessama” jechuun falmu.
Haalli barnootaa Oromiyaa keessaa baay’ee wal-falmsiisaa ta’aa jira. Barattootaa fi warra barattootaa dabalatee namoota hedduu tu yaaddoo guddaa qabaachuu dubbatu. Duraan barsiisaa fi aangawaa biiroo barnootaa ka turan, Obbo Abdurazaaq Kadiir akka jedhanitti, imaammatni barnootaa Oromiyaa keessaa ka qorannaa irratti hundaa’e ta’uu dhabuunii fi aangawoota olii qofaan murteessamee ka gad ergamu ta’uun qulqullina barnootaa guddaa miidhee jira.
“Sagantaa ‘self-contained class’ jedhamuun barattoonni kutaa tokkoo haga afuriitti jiran barsiisaa tokkichaan gosa barnootaa mara akka baratan taasisamuun, barnoota Afaan Ingilizii irraa kan hafe akaakuun barnoota saayinsii fi hawaasummaa marti afaan Ingiliziin kennamuu ka jalqabu sagal irraa ta’uun, barsiisonni ramadaman kanneen ofii iyyuu dandeettii fi leenjii gahaa hin qabne ta’uun fi rakkooleen imaammata barnootaa ka biroon Oromiyaa keeessatti miidhaa hamaa fidhaa jira” jedhu Obbo Abdurazaaq.
Biiroo Barnootaa Oromiyaatti Geggeessaan hojii, Odeeffannoo fi Quunnamtii Uummataa, Obbo Kaasahun Dagafuu garuu, “Imaammatni barnootaa fedhii uummataa irratti hundaawee diriirsama. Imammataa fi deemsa hojii barnootaa Oromiyaa keessaa irrattis yeroo dhaa yerootti qorannaan geggeessama. Kutaa tokkoo haga afuriitti barsiisaan tokkichi barsiisuun miidhaa fide hin qabu.
Akaakuu barnootaa saayinsii fi hawaasummaa Afaan Ingiliziin kennuun kutaa sagal irraa eegaluun isaa dandeettii barattootni afaan Ingiliziin barreessuu fi dubbisuuf qaban xiqqeesse ka jedhamus naaf hin fudhatamu. Tokkoffaa, kan nuti barattoota leenjisnu Oromiyaa keessaaf malee biyyoota alaaf miti, kanaaf barnoota Afaan Inzilizii addatti waan ilaalluuf hin qabnu. Dandeettii barnootaa cimsuuf immoo leenjii hedduu geggeessaa jirra” jedhu.
Kanneenii fi dhimmoota barnootaa ka biroo irratti wal-falmii kutaa shan qabu Obbo Kaasahun Dagafuu fi Obbo Abdurazaaq Kadiir gidduutti geggeessame. Wal-falmii kutaa arfanuu fuula kana irraa MP3 tuqaa tii duraa-duubaan dhaggeeffadhaa.


text:
1GODAI Xoossai Xoossaa Dunkkaaniyaa giddoppe Muusa xeesidi, hagaadan yaagidi haasayiis; 2"Israa7eela asaayyo hagaadan yaagada yoota; 'Intteppe ooninne GODAAYYO yarshshuwaa shiishshiyo wode, he ba shiishshiyo yarshshuwaa ba mehiyaappenne ba dorssaa woikko deeshshaa wudiyaappe eho. 3He yarshshoi mehiyaa wudiyaappe xuuggiyo yarshsho gidikko, attumaagaa gididi, tilla bollaara de7iyaagaa gido. GODAI ekkana mala, i he yarshshuwaa Xoossaa Dunkkaaniyaa geliyo penggen yarshsho. 4Yarshshuwaa shiishshiya bitanee xuuggidi yarshshanau ehiido ba mehiyaa huuphiyan ba kushiyaa wotto. Hegee a nagaraa atto gaanau GODAI ekkido yarshsho gidana. 5I korima mirgguwaa GODAA sinttan shukko; shukkin Aaroona naati qeeseti he suuttaa ekki ehiidi, Xoossaa Dunkkaaniyaa geliyo penggen de7iya yarshshiyoosaa miyyetu ubban caccafona. 6Hegaappe guyyiyan, i xuuggiyo yarshshuwaassi mehiyaa galbbaa qaaro; qaaridi ashuwaa a qommuwan qommuwan kesso. 7Qeesiyaa Aaroona naati yarshshiyoosaa bollan tamaa eettidi, mittaa wottona. 8Hegaappe guyyiyan, Aaroona naati qeeseti he kessido ashuwaa bolli huuphiyaanne modhdhuwaa gujjidi, yarshshiyoosaa bollan taman de7iya mittaa bollan maaridi wottona. 9SHin he bitanee qantta ashuwaanne guyye gedata haattan meecco. Yaatobare qeesee hegaa ubbaakka ehiidi, yarshshiyoosaa bolli xuuggo; hegee GODAAYYO taman xuuggiyo, sawuwaa tonggu giya yarshsho gidana. 10"'Xuuggiyo yarshshuwaassi i immiyo imoi dorssaa wudiyaappe woikko deeshshaa wudiyaappe ekettiyaabaa gidikko, attumaagaa gididi, tilla bollaara de7iyaagaa gido. 11He mehiyaa yarshshiyoosaappe huuphessa baggaara GODAA sinttan shukko. Aaroona naati qeeseti a suuttaa ekkidi, yarshshiyoosaa miyyetu ubbaa bollan caccafona. 12Hegaappe guyyiyan, he bitanee a qommuwan qommuwan kessido ashuwaa ubbaa qeesee ekkidi, huuphiyaanne modhdhuwaa an gujjidi, yarshshiyoosaa bollan taman de7iya mittaa bollan wotto. 13SHin qanttaa ashuwaanne gedata haattan meecco; yaatobare qeesee hegaa ubbaa ehiidi yarshshiyoosaa bollan xuuggo; hegee GODAAYYO taman xuuggiyo, sawuwaa tonggu giya yarshsho gidana. 14"'GODAASSI yarshshiyo xuuggiyo yarshshoi kafo gidikko, haraphphiyaa buuba, woikko mara haraphphiyaa eho. 15Ehobare qeesee hegaa ekkidi, qooriyaa mucuraakko; yaatidi yarshshiyoosaa bollan de7iya taman xuuggo. A suuttai yarshshiyoosaa bollappe miyyiyaara duge goggo; 16ulo gidduwaa baalletuura kessidi, yarshshiyoosaappe arshsho baggaara, bidinttaa qoliyo sohuwan olo. 17I he kafuwaa qefeta oiqqidi phalqqo, shin muleera daakkoppo. Hegaappe guyyiyan, qeesee yarshshiyoosaa bollan de7iya taman wottidi xuuggo; hegee GODAAYYO taman xuuggiyo, sawuwaa tonggu giya yarshsho gidana.
Copyright
Learn More


text:
1Yaaqoobi denddidi ba ogiyaa biishin, Xoossaa kiitanchchati aara gaittidosona. 2Yaaqoobi eta be7ido wode, "Hagee Xoossai aqiyoosaa" yaagidi, he sohuwaa Maahinaima giidi sunttiis. 3Yaaqoobi Se7iira giyoosan, Eedooma biittan de7iya ba ishaa Eesawakko kiitaa baappe sinttau kiittiis. 4I eta hagaadan yaagidi azaziis; "Intte ta godaa Eesawayyo gaanabai hagaa; 'Ne ashkkarai Yaaqoobi, "Taani Laabaana matan de7aidda hanno gakkanaassi gam77aas. 5Taayyo miizzainne haree, dorssainne deeshshai, attuma ashkkaratinne macca ashkkarati de7oosona; ha77i taani ha kiitaa ta godaa sinttan nashettana mala kiittaas" yaagiis' yaagite" yaagiis. 6Kiitettidaageeti Yaaqoobakko simmidi a, "Nuuni ne ishaa Eesawakko biida; ha77i i qassi nenaara gaittanau yees; aaranne oiddu xeetu asai de7ees" yaagidosona. 7Yaagin Yaaqoobi yayyidi batibatiis; banaara de7iya asaa naa77u citan shaakkiis; qassi ba dorssaa, deeshshaa, miizzaanne gaameelaa naa77u citan shaakkiis. 8I, "Eesawi yiidi issi citaa oliyaabaa gidikko, attida citai kessi ekkikkonne" yaagidi qoppiis. 9He wode Yaaqoobi hagaadan yaagidi woossiis; "Abeet GODAU, ta aawaa Abrahaama Xoossau, ta aawaa Yisaaqa Xoossau, tana, 'Ne biitti, ne dabbotukko simma; taani neeyyo lo77obaa oottana' giidaagoo, 10neeni ne ashkkaraayyo oottido kehatettaunne tumatettau ubbau taani bessennaagaa. Taani ha Yorddaanoosa SHaafaa pinnido wode, taayyo issi xam77a xalaalai de7ees; shin ha77i taani naa77u cita gidaas. 11Taani nena woossais; ta ishaa Eesawa kushiyaappe tana ashsha; aissi giikko, i yiidi, tananne aayeta eta naatuura xaissanaakkonne gaada yayyaas. 12SHin neeni tana, 'Taani neeyyo tumu lo77obaa oottana; taani ne zerettaanne qoodanau danddayettenna abbaa shafiyaa keena oottana' giidoogaa qoppa" yaagiis. 13He gallassa qammi i yan aqiis; bau de7iyaabaa ubbaappe ba ishaa Eesawayyo immiyoobaa qoridi kessiis; 14i kessidoogeeti naa77u xeetu macca deeshshatanne laatamu deeshsha orggeta, naa77u xeetu macca dorssatanne laatamu dorssa orggeta, hasttamu xanttiya gaameelata eta maratuura, oitamu macca miizzata, tammu korima boorata, laatamu macca haretanne tammu attuma hareta. 16Hageeta wudiyan wudiyan shaakkidi, ba ashkkaratu kushiyan wottidi, ba ashkkarata, "Taappe sinttau biidi, wudiyaa wudiyaappe haahuwan haahuwan laaggite" yaagiis. 17Sinttan kaalettiyaagaa, "Ta ishai Eesawi nenaara gaittidi nena, 'Neeni oossee? Neeni awa bai? Ne sinttan de7iya mehe ubbai oossee?' yaagidi oichchiyaabaa gidikko, 18neeni ayyo, 'Hageeti ne ashkkaraa Yaaqoobassa; eti ta godaa Eesawayyo immanau yeddidoogeeta; qassi ikka nuuppe guyyeera yees' yaaga" yaagidi azaziis. 19Qassi i naa77antta heezzanttanne wudiyaa kaalliya harata ubbata hagaadan azaziis; "Intte Eesawaara gaittiyo wode, hannidenkka geeta; 20'Ne ashkkaraa Yaaqoobi nuuppe guyyeera yees' geennan aggoppite" yaagiis. Aissi giikko i, "Taani taappe sinttau immanau kiittidoban a doshissana; ooni erii, hegaappe guyyiyan taani aara gaittiyo wode, i tana mokki ekkanaakkonne" yaagidi qoppiis. 21Hegaa gishshau ba immiyoobaa baappe sinttau yeddiis. SHin i ba huuphen he gallassi qammi yan aqiis. 22He gallassi qammi Yaaqoobi denddidi, ba naa77u keettaayeta, ba naa77u kaadumatatanne ba naata tammanne isiineta ekkidi, Yaabooqa giyo pinuwaa gakkiis; i eta shaafaa pinttiis; bau de7iyaabaa ubbaakka pinttidi yeddiis; 24shin Yaaqoobi barkka attiis. He wode issi asi sa7ai wonttana gakkanaassi aara baaxetiis. 25He asi a xoonanau danddayibeennaagaa be7ido wode, Yaaqoobayyo bulxxiyaa meqettaa bochchiis; bochchin a bulxxiyaa meqettai kiyi wodhdhiis. 26Yaatin bitanee a, "Sa7ai wonttido gishshau, tana yedda" yaagiis. SHin Yaaqoobi a, "Neeni tana anjjennan taani nena yeddikke" yaagiis. 27Yaagin bitanee a, "Ne sunttai oonee?" yaagidi oichchiis. Oichchin i, "Yaaqooba" yaagidi zaariis. 28Yaagin bitanee a, "Hagaappe sinttau ne sunttai Israa7eela geetettoppe attin, Yaaqooba geetettoppo; aissi giikko, neeni Xoossaaranne asaara baaxetada xoonadasa" yaagiis. 29Yaaqoobi a, "Ne sunttai oonee?" yaagidi oichchiis. SHin bitanee, "Neeni ta sunttaa aissi oichchai?" yaagiis; yaagidi a anjjiis. 30Hegaa gishshau Yaaqoobi he sohuwaa PHinii7eela giidi sunttiis; aissi giikko i, "Taani Xoossaa baazzan xeellaas; gidikkonne taani paxa attaas" yaagiis. 31I PHinii7eelappe denddiyo wode, a bolli xalqqee doliis. I ba bulxxiyaa meqettaa gishshau wobbees. 32Yaaqooba bulxxee ashuwaa matan boshettido gishshau, Israa7eela asai mehiyaa bulxxiyaa ashuwaa hachchi gakkanaassikka meenna.
Copyright
Learn More


text:
1Asai Xoossaa qaalaa Yesuusappe siyiiddi a sugin, Yesuusi Genssereexa abbaa lanqqiyan eqqiis. 2Eqqidi abbaa lanqqiyan de7iya naa77u wolwoluwaa be7iis. Hegan moliyaa oiqqiyaageeti wolwoluwaappe kiyidi, bantta gitiyaa meeccoosona. 3Yesuusi he wolwolotuppe issuwan, Simoonaagan gelidi, “Ha wolwoluwaa abbaa lanqqiyaappe guuttiyo giddokko shiishsha” yaagidi Simoona woossiis. He wolwoluwaa giddon uttidi, deriyaa tamaarissiis. 4Haasayaa wurssidoogaappe guyye baggan Simoona, “Ciimmatiya sohuwaa shiiqa; moliyaa oiqqanau intte gitiyaa haattan yeggite” yaagiis. 5Simooni zaaridi, “Godau, qamma ubbaa daafuridi, ainne oiqqibookko; shin ha77i ne qaalaadan gitiyaa yeggais” yaagiis. 6Yeggidoogaappe guyye baggan, keehi daro moliyaa oiqqin, gitee daahettana haniis. 7Etaara issippe oottiya hara wolwoluwan de7iyaageeti yiidi banttana maaddana mala, eta wuttin, yiidi naa77u wolwoluwaakka haattai mittana gakkanaashin, moliyaa kunttidosona. 8SHin Simoon PHeexiroosi hegaa be7ido wode, Yesuusa tohuwan kunddidi, “Godau, taani nagaranchcha gidido gishshau, taappe shaahetta” yaagiis. 9Simooninne aara de7iya hara asai ubbai bantta oiqqido daro moliyaa be7idi, garamettidosona. 10Hegaadankka Simoonaara issippe oottiyaageeti, Zabddiyoosa naati, Yaaqoobinne Yohaannisi garamettidosona. Garamettin Yesuusi Simoona, “Yayyoppa; hagaappe sinttan neeni asa oiqqiyaagaa gidana” yaagiis. 11Eti wolwolota haattaappe gaxaa kessidoogaappe guyye baggan, ubbabaa aggi bayidi, Yesuusa kaallidosona. 12Yesuusi katamatuppe issinnen de7ishin, issi inchchirichchai bolla ubban kumido bitanee Yesuusakko yiidi, a be7idi, a sinttan gulbbatidi, “Godau, neeni koyikko, tana pattanau danddayaasa” yaagidi woossiis. 13Yesuusi ba kushiyaa yeddidi, a bochchidi, “Taani koyais; paxa!” yaagin, sohuwaarakka inchchirichchai bitaniyaa yeddi aggiis. 14Yesuusi a, “Hagaa oossinne yootoppa; shin qeesiyaakko baada ne bollaa a bessa; neeni geeshsha gididoogaa asaa erissanau Muusee azazidoogaadankka yarshshuwaa yarshsha” yaagiis. 15SHin Yesuusabai daro sohuwaa gakkiyo wode, cora asai i odiyoogaa siyanaunne bantta harggiyaappe paxanau shiiqoosona. 16SHin Yesuusi asi bainnasaa biidi woossees. 17Issi gallassi, Yesuusi tamaarissishin, Galiilaaninne Yihudan de7iya katamaa ubbaappenne Yerusalaameppe yiida Parisaawetinne higgiyaa tamaarissiyaageeti he sohuwan uttidosona. Yesuusi hargganchchata pattana mala, Godaa wolqqai a bolli de7ees. 18Amarida asati bollai silido issi bitaniyaa halan tookkidi, Yesuusakko ehiidosona; ehiidi, soo gelissanaunne Yesuusa sinttan a wottanau koyidosona. 19Asai darido gishshau, soo a gelissanau etassi ogee xayin, keettaa huuphiyaa kiyidi, kaaraa lukkidi, bitaniyaa a halaara duge yeddidi, Yesuusa sinttan de7iya asaa giddon wottidosona. 20Yesuusi eta ammanuwaa be7idi, “Bitaniyau, ne nagarai atto geetettiis” yaagiis. 21Yaagin, higgiyaa tamaarissiyaageetinne Parisaaweti, “Laa hagee Xoossaa bolli iitabaa haasayiyaagee oonee? Xoossaa xalaalaappe attin, harai ooni nagara atto gaanau danddayii?” yaagidi, bantta giddon qofaa doommidosona. 22Yesuusi eta qofaa eridi, “Intte intte wozanan hagaadan aissi qoppeetii? 23'Ne nagarai atto geetettiis' giyoogee mateeyye woi 'Dendda eqqada hemetta' giyoogee matee? 24Qassi sa7aa bollan nagara atto gaanau taayyo Asa Na7aayyo alaafetettai de7iyoogaa taani inttena bessana” yaagidi, bollai silido bitaniyaa, “Nena gais; dendda eqqa. Yaatada ne halaa tookkada ne soo ba” yaagiis. 25Sohuwaara eta sinttan denddi eqqidi, ba zin77ido halaa tookkidi, Xoossaa galatiiddi, ba soo biis. 26Bin eti ubbai, garamettidosona. Daro yayyidi, “Hachchi nuuni oorattabaa be7ida” yaagidi Xoossaa galatidosona. 27Hegaappe guyyiyan, Yesuusi kiyidi, giiraa ekkiya Leewa giyoogee giiraa ekkiyo ba sohuwan uttidaagaa demmidi, “Tana kaalla” yaagiis. 28Yaagin Leewi ubbabaa aggi bayidi, denddi eqqidi, a kaalliis. 29Leewi ba son Yesuusa mokkanau daro imatuwaa makkiis. Hegan giiraa ekkiyaageetinne hara asai etaara issippe uttidosona. 30Parisaawetinne higgiyaa tamaarissiya, etaara oottiyaageeti, “Giiraa ekkiyaageetuuranne nagaranchchatuura intte aissi issippe meetii? Qassi aissi issippe uyeetii?” yaagidi, Yesuusi erissiyo ashkkaratu bolli zuuzummidosona. 31Yesuusi zaaridi, “Hargganchchatuppe attin, payyatuyyo aakimee koshshenna. 32Taani nagaranchchati bantta nagaraappe simmanaadan, eta xeesanau yiidoogaappe attin, xillota xeesanau yabeikke” yaagiis. 33Eti Yesuusa, “Yohaannisi erissiyo ashkkarati daro wode xoomoosona; woossoosona; qassi Parisaaweti erissiyo ashkkaratikka hegaadan oottoosona. SHin ne erissiyo ashkkarati moosona, uyoosona” yaagidosona. 34Yesuusi eta hagaadan yaagiis; “Bullachchaa yiida asata machchiyo ekkiyaagee etaara de7ishin, xoomissanau danddayeetii? Danddayekketa; 35shin machchiyo ekkiyaagaa eta matappe efaana wodee yaana; eti he wode xoomana” yaagiis. 36Yesuusi etayyo leemisuwaa odiiddi, “Ooratta maayuwaappe peeridi, ceega maayo bolli wotti sikkiya asi baawa; hegaadan oottikko, ooratta maayuwaa peererettana; ooratta maayuwaappe peeridoogeekka ceega maayuwaassi giigenna. 37Ho77o woine eessa ceega ogoron naaqqiya asi baawa; naaqqikko he woiniyaa eessai ogoruwaa daakkana; baukka gukkana; ogoroikka moorettana. 38SHin ho77o woine eessa ooratta ogoron naaqqanau koshshees; eti issoi issuwaa naagoosona. 39Gam77ida woine eessa lo77o yaagiyo gishshau, a uyirggidi, oorattaa uyanau koyiyai ooninne baawa” yaagiis.
Copyright
Learn More


text:
Gamtaan Dhaabbatoota Polotikaa sadii dhiheenya hundeeffamee fi kan Jeneraal Kamaal Galchuun hoogganamu, Gareen ABO as Waashington DC keessatti walga’ii uummataa waamanii turan.
Kaayyoo ABO Jijjiiruu Keenya Beeksisuuf Hawaasota Itiyoophiyaa Biyyoota Alaaf Ibsa Kennaa Jirra, jechuun Gurmuun ABO torban dabre Dirree Dimookiraasii irratti ibsa nuuf kennee ture.
Gareen ABO kaan, kan Obbo Dhugaasaa Bakakkoon hoogganamu immoo ejjennoo sana jabeessee balaaleffachuun ibsa baasee ture. Miseensi koree gidduu garee ABO kanaa, Obbo Dani’eel Disaasaa, uummatni Oromoo waa’ee uummata Itiyoophiyaa waliin jiraachuu dubbachuu dura bilisummaa Oromiyaa mirkaneeffatuu qaba, jedhu.
Waa’een sagantaa jijjiiruu Wararaa irratti tahe malee uummata oromoon akka hin fudhatamne sagantaa guutuu qabaachuu isaanii dubbatu.
Guutummaa gaaffii fi deebii kanaa MP3 tuquun dhaggeeffadhaa


text:
WASHINGTON,DC —
Chelsea
Gareen kubbaa miilaa Inglish Piriimer Liigi,Chelsiin garee kubbaa miilaa Awurooppaatti beekamtuu ta marroo hedduun moo’achuun beekamtu.Dhiyoo tana Amerikaa gama Kaabaatti dorgommii hariyummaa irra turte.Adoo dorgommiin isaanii ta marsaa 2013-2014 jala hin qabinuu deeggartoota haaraa dabalachuu ka jiran jabeeffachuu fi ufillee boqonnaaf Amerikaa dhufan.
Dorgommii dhiyoo tana Istaadiyoomii RFK,Washington DC taphatanitti Chelsiin AS Roomaa 2-1 moo’atte.
Cheslsiin dorgommii Awurooppaa UEFA ta bara 2012 fi Chaampiyoonaa Awurooppaa bara 2013 akkanuma moote Roomaan ammoo dorgommii Serie A
bara dabree jaheessoo baate.
Woma taateefuu dorgommi hariyummaa ykn jaalalaa ta dhiyoo tana Chelsii waliin taphatetti taphattoota isii cufaa guurratee dhuftee taphatte.Yoo taphii jalqabee kubbaa haga guddaan ufuamtti qabaadhachaa taphachaa turan.
AS Roomaan daqiiaa 21eessoo irratti dogongora namichii Chelsii goolii eegu uumeen goolii tokko keessa buufatte.Chelsiilleen boqonnaan duubatti taphattoota akka Dembaabaa,Lempaardii fi Hazard tapahtti dabaltee daqiiqaa 61essoo fi 88eessoo irratti goolii Lukaakuu fi Lampard galchaniin taphii moote.
Akka manaajerii Roomaa,Garsiyaan taphaan duubatti gaazexeessitotatti himetti tapha kana irratti laafinna ufii waan arganiif tapha itti aanutti ufi jabeessanii tapha marsaa dhufuutif qophii jiran.
Dorgommiin EPL torbaanuma kana keessa jalqaban.
Mee Qophii Ispoortii dorgommii tana irratti qopheessine MP3 tana irraa caqasaa.


text:
Barreessitotni keessumaa dargaggoonni Afaan Oromootiin kitaabota barreessanii karaa itti maxxansiifatan dhaban hedduu dha, ka jedhan barreessaan Waldaa Barreessitoota Oromoo, Obbo Tafarii Nigusee, rakkoo kana furuuf waldaan isaanii namoota qabeenyaa qabanii fi rakkoo kana furuutti cichan barbaaduudhaan, kitaabota barreessitoota haaraa shan ka maxxansiisaa jiru ta’uu dubbata. Dorgommii hojii barreessitootaa uumuudhaan, eega beeksisanii booda kanneen dorgommichatti hirmaatan keessaa kanneen ulaagaalee lfa kaayaman guutan akka filatanii mana maxxansaa galchan dubbatu, Obbo Tafariin.
Asoosamoonni fi kitaabonni afaan Oromoo yeroo ammaa barreessamanii maxxansaman lakkoobsaan hedduu haa ta’an malee gama qaaccina yokaan qulqullina isaaniitiin rakkoon guddaan akka jiru, ka dubbatan, Obbo Tafariin,
“Baay’een isaanii kitaaba baay’ee barreessine, jechuu akka waan guddaatti ilaalanii itti fuuleffatanii jiran malee waa’ee qulqullina barreeffama isaaniif ilaalcha ga’aa hin kennine” jedhu. Sanas ta’ee, barreessitoonni tokko tokko tokko waan hegeree ogbarruu Oromoof abdii kennu akka barreessanii baasaa jiran dubbatu, Obbo Tafariin.


text:
Barressaa Eebbisaa Baayisaa jedhama. Barnoota isaa digirii duraaf Baayooloojii, digirii lammataaf immoo Saaykooloojii barate. Kitaabonni inni barreessuu fi afaan biroo hiikee maxxansiisu kanneen dargaggoota akka dandeettii isaanii fi kaayyoo jireenya isaanii hubatanii hojiitti ciman hamilee isaanii kakaasani.
Haga ammaatti kitaabota shan maxxansiisee jira. Kanneen hag sana baay’atanis barreeffamanii gulaalamanii maxxansaaf dabaree eeggataa jiran. Barreessaan kun, waa’ee kitaabota isaa, akkasumas haala raabsaa fi dubbisa kitaabotaa Oromiyaa keessaa muuxanoo qabu dubbata.