text:
Elektirooniksii
Elektirooniksiin waa'ee elektirikaal sarkiyuutii yoo ta'u kunis ruuqolee elektirkii ka'aa kan akka vaakiyuum tuubii, tiraanzisterii, daayoodii fi integireetid sarkiyuutii of keessaa qaba, kan sana wajjin walqabatu teeknoloojii walqabsisiistuu mugaas of keessaa qaba. Baayyinaan, meeshaalen elektirooniksii sarkiyuutii kan irra caala ykn guutummaan semiikondaakterii ka'aa kan ruuqota mugaan deeggarame of keessaa qabu qabata; sarkiyuutonni akkasii elektiroonik sarkiyuutii jedhama.
Amalli al-liniyaarii ta'uu ruuqolee ka'aa fi yaa'a elektiroonii too'achuu danda'uun isaanii asattoo dadhabaa guddisiisuu dandeechise, kanaafis elektriioniksiin baayyinaan odeeffannoo hujeessuu, telekoominikeeshinii, fi asattoo hujeessuu keessatti hojiirra oola. Meeshaaleen elektirooniksii akka iswiichiitti hojjachuu danda'uun isaanii odeeffannoo dijitaalaa hujeessuu dandeessisa. Teeknooloojiin walqunnamsiisaa kan akka sarkiyuuti boordii, teeknooloojiin elektirooniksii ittiin qarqaban (electronics packaging), fi maloonni walqunnamtii bu'uuraa kan biraa tajaajilli sarkiyuutii sanaa guutuu akka ta'u gochuun ruuqolee walitti makaman kana gara sirna hojjatuutti jijjiira.
Elektirooniksiin saayinsii fi teeknoloojii elektrikaalii fi elektiroo-makaanikaalii irraa adda; elektrikaalii fi elektiroo-makaanikaaliin waa'ee anniisaa elektirikii oomishuu, tamsaasuu, kuusuu, anniisa elektirikii gara anniisaa biraatti jijjiiruu, anniisaa bira gara anniisaa elektirkiitti jijjiiru of keessatti qabata; kan gochuufis motora, jenereetara, baatirii, iswiichii, riileyi, tiraanisfoormerii, rezisterii, fi ruuqota mugaa kan biraatti fayyadama. Saayinsoota kana lamaan gargar baasun bara 1906tti erga tiraayoodin, kan asattoo raadiyoo fi sagalee dadhabaa odoo meeshaa makaanikaaliitti hin fayyadamin ol guddisuu dandeessisiise, Lii Di Forestiin kalaqamee booda jalqabe. Hanga bara 1950tti, saayinsiin kun "raadiyoo teknooloojii" jedhama ture sababiinsaas iddoo inni itti hojiirra oolu inni guddaan tamsaastuu raadiyoo (radio transmitters), fudhattuu raadiyoo (radio receivers) fi vaakiyuum tuubii irratti ture.
Yeroo ammaa, meeshaaleen elektirooniksii baayyeen elektiroonii too'achuuf ruuqolee semiikondaakteriitti fayyadamu. Qorannoon meeshaalee semiikondaakterii fi teeknoloojii wal qabatuu damee fiiziksii falkaa-jajjaboo (solid-state physics) jedhama, elektiroonik sarkiyuutii rakkoo furuuf jecha sxaxuuni fi hojjachuun ammoo elektirooniksi injineeringi jedhama. Barruun kun elektirooniksi injineeriingii irratti xiyyeeffata.
Contents
Meeshaalee Elektirooniksii fi Ruuqota Isaanii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Ruuqoleen elektiroonikii kan jedhaman qaama fiizikaala sirna elektiroonikii keessa jiru kamiyyuu kan elektiroonii too'achuuf ykn fiildii isaanii haala faayidaa sirna elektiroonikii san wajjin deemun jijjiiru danda'u hunda dha. Walumaa galatti ruuqoleen walitti kan qabatan yoo ta'u kunis piriintid sarkiyuuti boordii (printed circuit board) irratti baqfamuun qabsiifamaniiti; walitti qabsiifamun isaani kunis elektiroonik sarkiyuutii faayidaa addaa qabu (fakkeenyaaf ampilifaayerii, raadiyoo fudhataa ykn osileeterii) uumuufi. Ruuqoleen elektiroonksii baayyee beekkamoon kaappaasiterii, indaakterii, rezisterii, daayoodii, fi tiraanzisterii faadha. Ruuqoleen yeroo baayyee ka'aa (fkn tiraanzisterii fi taayiristerii) ykn mugaa (kaappaasiterii, indaakterii, rezisterii, daayoodii, fi tiraanzisterii) jechuun bakka lamatti qoodamu.
Seenaa Ruuqolee Elektiroonikii ][edit | Lakkaddaa gulaali]
Vaakiyuum tuubii (Vacuum tubes or Thermionic valves) ruuqa elektiroonikii kan jalqaba kalaqame dha. Jijjiirama guddaa elektirooniksii irratti walakkeessa jaarraa 20ffaa kan duraa keessa dhufeef, vaakiyuum tuubiin sababa ture. Vaakiyuum tuubiin elektirooniksii ittiin gowwoomsoo tabachuu harkaa baasee raadiyoo, televizyinii, fonogiraafii, raadaarii, bilbila fageenya dheeraa fi wantoota biraa baayyee ilmaan namootatii kennisiise. Vaakiyuum tuubiin, hanga bara 1980n keessatti maayikirooweevii fi tamsaasa humna guddaa (high power transmission) akkasumas fudhattuu televizyiinii keessatti shoora olaanaa tabata ture. Erga yeroo sanaatii, meeshalen falkaa-jajjaboo gutummaan vaakiyuum tuubii dhaalan. Vaakiyuum tuubiin ammallee iddowwaan hojii addaa barbaachisu keessatti kan fayyadaa jiran yoo ta'u kunis kan akka ampilifaayerii RF humna guddaa, kaatood reyi tuubii, meeshaalee sagalee kan addaa, ampilifaayerii gitaaraa fi meeshaalee maayikirooweevii muraasa keessatti ni tajaajilu.
Ebla 1955ttii IBM 608, meeshaa IBM kan vaakiyuum tuubii tokkolle hin fayyadamane, gutummaan sarkiyuutii tiraanzisterii kan fayyadamu kaalkuleeterii jalqabaa ti; kunis kaalkuleeterii gurguraaf hojjatame kan tiraanzisterii qofa fayyadamu addunyaarratti kan jalqabaa ti jedhamee yaaddama. IBM 608, tiraanzisterii jermeeniyeemii 3,000 qaba ture. Thomas J. Watson meeshaaleen IBM sana booda oomishaman hundi saxaxasaanii keessatti tiraanzisterii akka fayyadaman ajaje. Erga yeroo sanaatii, kompitara keessatti loojik geetii (logic gates) fi meeshaalee moggaa (peripheral devices) hojjachuuf tiraanzisteriin qofatti fayyadu.
Gosa Sarkiyuutii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Sarkiyuutii fi ruuqonni garee lamatti qooddamuu danda'u: anaaloogii fi dijitaala. Meeshaan tokko sarkiyuutii akaakuu isa tokko, ykn akaakuu isa kan biraa ykn makaa lamaanituu qabaachuu danda'a.
Sarkiyuutii Anaaloogii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Meeshaalen elektiroonikii anaaloogii baayyeen, kana akka fudhattuu raadiyoo, waliitii fiduu sarkiyuutii bu'uraa muraasa irraa hojjataman. Sarkiyuutiin anaaloogii voolteejii odooo addaan hin citin walitti fufaa fi kan daangaa hin qabne kan fayyadamu yoo ta'u sarkiyuutii dijitaalli ammoo voolteejii muraasa kan lakkoofsaan beekkamaa ta'e fayyadama.
Lakkoofsi sarkiyuutii anaaloogii saxaxamee baayye dha, sababiinsaas sarkiyuutin kan ruuqa tokko qaburraa kaasee hanga sirna ruuqolee kumaatti lakkawwaman qabutti waan of keessatti qabatuuf.
Sarkiyuutiin anaaloogii yeroo tokko tokko sarkiyuutii liiniyaarii jedhama garuu bu'aawwan al-liniiyaarii ta'an kan akka miikserii, mojuleeterii, kkf fayyadamuu danda'a. Fakkenya sarkiyuutii anaaloogii gaarii keessaa muraasni ampiliifaayerii vaakiyuum tuubii fi tiraanzisterii, ampilifaayerii dalagaarra oolu fi osileeterii faa dha.
Yeroo ammaa sarkiyuutii guutummaan anaaloogii ta'e darbe darbee malee hin argamu. Yeroo ammaa sarkiyuutiin anaaloogii, saffisa fooyyessuuf jecha, tooftaa dijitaalaa ykn maayikiroopirooseserii fayyadamuu danda'a. Sarkiyuutii akkasii kun yeroo baayyee anaaloogii ykn dijitaalii odoo hin taane "asattoo makoo" jedhama.
Yeroo tokko tokko sarkiyuutii anaaloogii fi dijitaalaa gargar baasun ulfaataa dha; sababiinsaas hojii isaanii keessatti ruuqota liniyaarii fi al-liiniyaarii of keessa waan qabaniif. Fakkenyi gaarin kompaaraaterii (comparator) kan voolteejii fufaa ta'e fudhatu garuu akka sarkiyuutii dijitaalii baha sadarkaa lama qabu baasa. Akkanuma, ampilifaayeriin tiraanzisterii guddaa amala iswiichii agarsiisu kan danda'u yoo ta'u kanaafis bahaa sadarkaa lama qabu baasa.
Sarkiyuutii Dijitaalaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Sarkiyuutiin dijitaalaa sarkiyuutii elektirikii kan voolteejii sadarkaa muraasa qofa qabu dha. Sarkiyuutiin dijitaalaa haala fiizikaala ta'en Buuliyaan aljebraa bakka bu'uun beekkamaa dha, kanaafis bu'uura kompitara dijitaalaa ti. Injineroota baayyedhaaf, waa'ee sarkiyuutii dijitaalaa yoo dubbatan, jechi sarkiyuuti dijitaalaa, sirna dijitaalaa, fi loojikii jedhu wal gegeeddaranii fayyadamuun ni danda'ama. Sarkiyuutiin dijitaalaa baayyeen lakkoofsa lamee (binary system) kan sadarkaa voolteejii lama qofa qabu, "0" fi "1", fayyadama. Yeroo baayyee, loojikii "0"n voolteejii xiqqaa ta'ee kan "gadaanaa" jedhamuun bakka buufama, loojikii "1"n ammoo voolteejii guddaa kan "olaanaa" jedhamuun bakka buufama. Garuu, sirni tokko tokko faallaa kanaa ("0"n olaanaa ) fayyadamauu ykn karantii irratti hunda'aa. Yeroo baayyee, saxaxaan loojikii sanaa hiika kana sarkiyuutii tokkorraa sarkiyuutii biraatti saxaxa sanaaf akka mijatuuf jecha jijjiiruu danda'a. Hiikaan sadarkaa "0" fi "1" akkuma abbaan murteesse.
Loojikiin sadee (kan haala sadi qabu) qoratamee ture, kompitarri kan maddaas hojjatamee ture
Kompitaroonni, sa'aatin elektiroonikii, fi too'atoonnii loojikii saganteeffamu (kan hojii industirii keessa jiru too'atu) sarkiyuutii dijitaalaa irraa hojjataman. Hujeessitoonni asattoo dijitaalaa fakkeenya tokko.
Buu'ura irraa ijaarraman:
- Loojik geetii (Logic gates)
- Aaderii (Adders)
- Filiip-filooppii(Flip-flops)
- Kaawunterii(Counters)
- Rejisterii (Registers)
- Maltipileekserii (Multiplexers)
- tiriigerii (Schmitt triggers)
Meeshaalee bu'uuraa gurguddaa:
- Maayikroopirooseserii (Microprocessors)
- Maayikirookontiroolerii (Microcontrollers)
- Application-specific integrated circuit (ASIC)
- Digital signal processor (DSP)
- Field-programmable gate array (FPGA)
Wabii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Sōgo Okamura (1994). History of Electron Tubes. IOS Press. p. 5. ISBN 978-90-5199-145-1. Retrieved 5 December 2012.
- Bashe, Charles J.; et al. (1986). IBM's Early Computers. MIT. p. 386.
- Pugh, Emerson W.; Johnson, Lyle R.; Palmer, John H. (1991). IBM's 360 and early 370 systems. MIT Press. p. 34. ISBN 0-262-16123-0.
- IEEE Dictionary of Electrical and Electronics Terms ISBN 978-0-471-42806-0
- Andrew R Hickey (May 15, 2008). "Crazy' Ant Invasion Frying Computer Equipment".
Liinkii Alaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Electronics at DMOZ
- Electrical and electronics web portal
- Navy 1998 Navy Electricity and Electronics Training Series (NEETS)
- DOE 1998 Electrical Science, Fundamentals Handbook, 4 vols.


c: text/html

text:
Maqaan namoota humna qabeeyyii woggaa woggatti tarreeffama- bara 2009 eegalee. Hedduun namoota tarree kana dhuunfataniii kanneen masaraa mootummaa keessa jirani, abbootii qabeenyaa, dura taa’ota kampaanii gurguddaa fi namoota ummata irraatti dhiibbaa fi hordoftoota qabaniidha. Namoonni bebbeekamoon fkn hooggantoonni amantaa fi kanneen hojii dansaan hawaasa addunyaa biratti beekaman tarree kana keessa seenu.
Humnaqabeessa addunyaa maqaa dhahaa yoo jedhame hedduun keenya shakkii malee Baaraak Obaamaa jechuun keenna hinhafu. Dhugaadha ammo, yeroodheraadhaaf akkas ture dubbichi isaa. Peresidaantii Ameerikaa ta’uun kophaa isatti nama humneessa, sadrkaa ol’aana irra nama geessa. Dubbiin ifatti mul’atu garuu, presidaantii Ameerikaa ta’uun qofti yeroo hunda muummee tarree humnaqabeeyyii irra nama hinkaayu.
Madaalliin humnaqabeeyyii addunyaa kan irratti xiyeeffatu, dhugatti eenyutu qilleessa siyaasa addunyaa asii fi achi oofaa, kubbaa siyaasaa eennutu harkaa qabaa xiyyeeffannaa keessa seensisa. Bifuma kanaan bara 2014 hedduu waa’een isaa fi biyya isaa xiyyeeffannaa sabahimaa addunyaa irraa kan hinfagaanne, peresidaantii Rashiyaa Vilaadmiir Putiin nama humanqabeessa bara kanaa godhuun Forbes muudeera. Bara dabres, jechuun 2013, Puutiin ture humnaqabeessa addunyaa jedhamee kan waamame. Muudamni kuni akkuma gara gubbaatti tuquu yaale, nama kubbaa siyaasaa harkaa qabu agarsiisuu bira ce’ee badhaasas ta’ee waan biraa kan namaaf argamsiisuu miti. Tapha siyaasaan beekkamuun waan salphaa miti- hubadhaa.
Sadarkaa addunyaatti namoota 72 kan humnaqabeeyyii jedhamanii tarreeffaman. Isaan keessaa 17 hooggantoota biyyoota addaddaati, 39 ammoo dura taa’ota dhaabbilee daldalaati. Tarree kana keessatti Phaaphaasiin Katolikii Romaa Fraansiis jiru. Kaliifaa Islamic State [ISIS] jechuun kan moggaafame Abu Bakr al-Bagdaadiinis [sad.54ffaa] bara kana garee humanqabeeyyiitti makamuu danda’eera.
Garee kana keessaa dubartiin lama, Chaansilar biyya Jarmanii Angelaa Merkilii fi muummeen Baankii Jiddugaleessa Ameerkiaa Janet Yelen, sadarkaa 5ffaa fi 6ffaa wolduraa duubaan qabataniiru. Wolumaa galatti bara kana maqaa dubartoota 9tu sadarkaa keessa seene.
Ameerikaan akkuma kana duraa namoota heddu tarree humnaqabeeyyii addunyaa keessa seensisuudhaan tokkoffaadha. Namoonni 26 USA irraa yoo ta’an, biyyoonni Eesiyaa bara kana humnaqabeeyyii 19 tarree keessa seensisuudhaan sadarkaa 2ffaa qabataniiru. Aafrikaa keessaa garee humnaqabeeyyii kanatti makamuu kan danda’e peresidaantii biyya Masrii Abdel el-Siisii [sad. 51ffaa] fi abbaa qabeenyyaa biyya Naayjeeriyaa Aliikoo Dangootee [sad.68ffaa] qofa.
Sadarkaa 1ffaa hanga 5ffaa namoota humnaqabeeyyii bara 2014 jechuun Forbes kan tarreesse Vilaadmiir Putiin, Baaraak Obaamaa, Shii Yinping [Xi Jinping, China], Pope Fransiis fi Angelaa Merkil. Obaamaan bara 2009 eegalee humnaqabeessa humanqabeeyyii ture. Garuu woggooota lamaan kanniin [2013 fi 2014] fonqolchaan Putiiniin irra gayuu isaatiin sadarkaa 2ffaa irratti hafuuf dirqameera.
Tarreen kuni namoota beebbeekamoo kanniin akka Bil Geets, Bil Kliinten, Laaryii Pejii fi Sarjee Briin [hundeessitoota Google], Maark Zuukerberg [Facebook] fi Waaren Baffeet ammata.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
DINQUU DAYYAAS
Dinquu Dayyaas: Obbo Dinquu Dayyaas abbaan qabenyaa Oromoo fulbana irraa qabanii mootummaa xoophiyaa jalaa lubbuu baafachuuf akka baqatan ni beekama. Yeroo ammaa kana immoo motummaan xoophiyaa kun shororkeessummaan farrajee dookumenteeshiinii irratti hojjisiisaa akka jiru ragaan har’a argadhe ibsee jira.
DOOCUMENTARII KANA KAN HOJJACHAA JIRU DHRTVO, FBC, WALTA FI HUMNA TIKAA BIYYATTIITU WALIIN TA’EE QOPHEESSAA JIRA. Haaluma kanaan yeroo a mmaa ilmaan Oromoo manneen hidhaa biyyattii keessa jiraniin Obbo Dinquutu nu hidhachiise, wantota guuttamuu qabaniis nuuf guutee jeequmsaaf nu kakaase jedhaa ragaa bahaa jedhanii reebicha cimaa irratti gaggeessaa jiru jedha ragaan argadhe.
Warreen ragaa akka ba’an dirqisiifamaa jiran keessaa Gaazexeesaa Abdii Gadaa OBS irra kan hojjataa tureefi yeroo ammaa mana hidhaa giddugaleessaa kess jirudha.
Odeeffannoon kun kan argame har’a naannoo sa’aa shaniitti DHRTVO waajjira itti aanaa DAARIKTERAATTI CUFATANII YEROO MARI’ATAN KAN DHAGA’ETU NAAF HEERE.
Tooftan kaayyoo kanaas abbaa qabeenyaa kana qabeenyasaa saamuufi hojisaa dhabamsiisuu akka ta’e nibeekama. Kanaafis ragaan sobaa hedduun qindaa’aa waan jiruuf uummanni Oromoo akka falmachuu qabu dhaamsa kana ittiin naaf gahi.


text:
Faayibrinoojiin
Faayibiriinin gosa pirootiinii yoo ta'u dalagaan isaas itituu dhiigaa (walitti qabama dhigaa kan yerro bayyee yoo namii dhiga'u ta'u - blood clot) keessatti dha. Pirootiinii kanatti polymerise ta'e pilaatileetiis wajjin walitti qabamudhan yoo namni madaa'e dhiigu akka dhigni walitti qabamu taasisa.
Faayibiriinin kuni kan midhafame kutaa isaa zymogen fibrinogen, kan pilaazma glycoprotein ta'e kan bishaaniin makamu danda'u kan tiruun midhafame of keessaa qaba. Ademsaa coagulation (walitti qabama dhigaa) kessatti zymogen prothrombin gara serine protease thrombinit jijjirama, kunis jijjirama faayibrinoojiin irraa gara faayibiriinitti godhamuf sababa ta'a. Achiin booda faayibiriinin gara lachuun walitti qabame akka dhiigni walitti qabamu godha, faayibiriininis kan walitti qabamu factor XIIIn.
Wabii[edit | Lakkaddaa gulaali]
anuma kabbada


text:
Manni Murtee Keeniyaa filannoon Pirezedaantummaa biyyattii haalli inni itti gaggeeffameef lakkaawame haqa kan hin qabne ture jechuun filannoon Pirezedaantummaa Keeniyaa irra deebiin akka godhamu ajaje. Hagayya 8 bara 2017 ka gaggeeffamee ture filannoo biyyaalessaa Keeniyaa irratti Pirezedaantiin biyyattii Keeniyaattaan injifatanii akka turan ka labsamee ture tahus, dorgomaan isaaniin falman Raayilaa Odiingaa qabxiin filannoo kuni sirrii akka hin taane mormuudhaan gara mana murtii deemuun erga himataniin booda murteen harraa kuni kan ragga’e. Abbaan Alangaa murtee kana dabarsan Deeviid Maaraagaa, Boordiin Filannoo Keeniyaa filannoo kana akka heera keeniyaa fi labsii filannoo biyyattiitti hin gaggeessine jechuudhaan qabxii filannoo kana kuffisaniiru.
Haala murtee harra darbe kanaa ilaalchisees Abbaan Alangaa Deeviid Maaragaa waanni hundi guyyoota 21 keessatti sabaaf akka ifa tahu himaniiru. Filannoo Pirezedaantummaa Keeniyaa Hagayya 8, 2017 irratti haalli lakkoofsa bu’aa filannoo pirezendaantummaa rakkoo qaba ture jechaan mormitoonni hedduu mormaadha turani. Yoggusis Raayilaa Odiingaa qabxileen labsamaa jiranii fi kan giddugalawwan filannoo biyyattiirraa dhufan wal hin siman jechuun ibsanii turani. Harras yoo murtee kana dhagayan murteen harra Keeniyaa keessatti darbe Afriikaa Keessatti ka jalqabaati jedhani.
Filannocha moo’atan kan jedhaman prirezident Keeniyaattaan dubbii murtee kana booda dubbataniin, dhuunfaatti akka murtee kana hin fudhanne himanii garuu akka murtee mana murtii biyyattii kana kabajan himaniiru.
Murtee kana booda deeggartoonni Raailaa Odiingaa Mana murtee biyyatti duratti gammachuu ibsaniiru. Haala seera keeniyaatti filannoon irra deebi’uuf murtaa’e tokko guyyoota 60 gidduutti gaggeeffamuudha qaba.


text:
Kaaribiyaan ammas obomboleetti cimaa biraan rukutamuufi
Maariyaan akkuma Kaaribiyaan irraa gara odolowwan Lewaardiitti siqaa dhufeen obomboleetti balaafamaa akka ta'u eegamaa jira
Obomboleettiin gartuu tokkooffaa sa'aatiiwwan 48 dhufan keessatti hatattamaan cimuun wiixataa waaree keessa odolawwan akka rukutu, Jiddu-galli Hariikeen Biyyaalessaa Ameerikaa dubbate.
Maariyaan obomboleettii Irmaa, kan ji'a kana naannicha deegeen sarara walfakkaataa irra sochoo'aa jira.
Akeekachiisi odolawwan obomboleettii Irmaan hubaatiin irra qaqqabe baay'eef kan keenname yoo ta'u, obomboleettii sadarkaa shanaffaatti ramadameenis namoonni 37 kan du'anii fi badiinsa qabeenyaa doolaara biiliyoonatti lakka'amuuf sababa ta'eera.
Odeeffannoo wiixata ganama sa'aatii 12 irratti argameenis, Maariyaan bubbee walitti fufaa humna sa'aatiitti km 137 deemu akka qabu, Jiddu-galli Hariikeen Biyyaalessaa Ameerikaa ibsee jira.
Ijji oboombolleettis gara kaabaa, Baha Baarbaadositti fageenya km 225 irratti kan argamu yoo ta'u, maariyaan ammo gara Lixa kaabaatti ariitii sa'aatiitti meetira 13tiin socha'aa jira.
"Galmee raagaa irratti, Maariyaan wiixata gara boodaa fi galgala gama odolawwan Leewaardis hundaa kan qajeeluu fi Kibxata galgala ammo kaabaa hanga baha galaana Kaaribiyaatti akka socho'u jiddu galichi himee jira.
Bakka Maariyaan jalqaba itti miidhu eegalu, kibba odolawwan Lewaardis Antiguwaa fi Baarbudaa dha. Odolli Baarbudaa erga Irmaan miidhamu eegaltee booda jiraattonni akka gadi dhiisan taasifame ture.
'Humni obombolleettii dambaliiwwan guddaa fi balaafamaan wal make bakka dhiheenya maariyaan socho'u odolawwan Leewaarditti olka'iinsa bishaanii meetira 1.5 -2.1tiin sadarkaa sirrii irraa akka ol kaasu danda'us,' jiddu galichi ibseera.
Akkasumas odolowwan Leewaardi hundarratti yoo xinnaate roobni seentii metira 51 jiddu galaan kan raagame yoo ta'u, kunis hanga Roobiitti Puyeritoo Rikoo fi odolawwan Ameerikaa fi Biritishi kan dabalatuu dha.
Roobni odolawwan kanneen irratti roobus lolaa fi sigigaachu lafaa lubbuuf sodachisan uumu akka danda'u," akeekachifameera.
Jalqaba baatii kanaattis, Irmaan odola Senti Maartiin gama manneen turan keessaa harka sadii ol kan ta'an annisaa ibsaa, boba'aa ykn bishaan malee hambisee jira.
Mootummaan Firaans, odola Senti Maarittii fi dhiheenya Seenti Baartisiitti, barbadiinsa qabeenyaa gara paawundii biiliyoona 1.2tti tilmaamamu fi du'aatiin namoota sagalii qaqqabeera.
Ollaawwan odolawwan Biritish irraa hundis barbadaa'aniiru.
Irmaan akkasuma Ameerikaas dha'uun obomboleetiidhaan lubbuu namoota 11 galaafatee jira. Filooridaa, Jorjiyaa, Kaaba Kaaroliinaa, Kibba Kaaroliinaa fi Alabaamaa keessatti manneen miliyoona 6.9 humna ibsaa malee hambisee jira.
Atilaantik keessatti obomboleettiin kan biraa, Josee jedhamu amma hamaadha.
Innis Maariyaarra gama kaabaatti kan siquu fi rooba walitti fufaa fi bubbee hamaa Niwuyorki dabalatee, wiixata halkan qarqara baha Ameerikaatti kan fiduudha.
Sadarkaalee Obomboleettii Simpsoon
- Sadarkaa 1: Bubbee sa'aatiin km 119-153. Balaa fi addan cita annisaa muraasaa
- Sadarkaa 2: Bubbee sa'aatiin km 154-177. Balaa olaanaa
- Sadarkaa 3: bubbee sa'aatiin km 178-208. Manneen haalaan ijaaraman hedduun balaaf saaxilamu
- Sadarkaa 4: Bubbee sa'aatiin Km 209-251. Manneen haalaan ijaaraman balaa cimaaf saaxilamu. Bargamoonni ni jigu.
- Sadarkaa 5: bubbee sa'aatii 252. Gamoowwan hedduun ni barbadaa'u. daandiiwwan gurguddoonis ni citu.


text:
Location: Horn of Africa; in what is today Ethiopia. Oromia is approximately located between 3 degree and 15 degree N latitude and 33 degree and 40 degree longitude. Size 375,000 Square Miles, or, 600,000 square kilometers; Larger than France, Italy, Switzerland, Belgium & the Netherlands combined. Population 40 million; 3rd. largest nationality in Africa; single largest nationality in East Africa.
WELCOME TO OROMONET
Gabcast! Gotoota Oromo Haa Yaadannu. #17 - Wallee.
Saturday, June 27, 2009
Xalayaa gara Koree yeroo
Bakka jirutti
Miseenssota ABO Buleeyyii fi Gameeyyii Irraa
Nairoobii
Dhimmi: Hanqina Sochii Qabsoo ABO Qaama koree yeroo tiin gahaa jiruuf Deebii Atattamaa Gaafachuu ilaala.
Nuti miseenssonni ABO buleeyyii fi gameeyyiin kan yeroo ammaa koree yeroo Abo jalatti gaafatamummaa sadarkaa Birkkii irraa jalqabee hanga dirqama dame adda addaa keessatti bahaa jiru maqaan keenya armaan gadiitti tareeffame rakkoo yeroo ammaa qabatamaan qaama ol’aanaa koree yeroo ABO tiin geggeeffamaa jiru keessaa kan raga gahaa irratti qabnu ;
1.Nuti jijjiirama mooraa qabsoo bilisummaa oromoo kessati dhufe adda durummaan qooda yeroo keessaa fudhanne rakkoo kalessa bu’uureffama dhaaba kanaa irraa jalqabee jiru kan qabsoon kun umurii lakkoofsisuu malee bilisummaa sabni keenya hawwu fiduu dadhabe jenne maqisinee qabsoo kana fuula duratti tarkkaanfachiifna amantaa jedhu qabanee lafaa kaane.haata’uutii nuti har’a fedhii qabsoo saba keenyaa guutuu dhiifnaan rakkoo kaleessa qabsoo kana takaalee qabe furmaata gochuun osoo nurraa eegamuu waadaa saba keenyaa gale dagannee gochaa qaamni shanee ittiin abaaramaa ture koreen yeroo ABO haaromsuu hojii guyya guyyaa godhachuu isaa ragaan argaa waan jiruuf qabsoon bilisummaa oromoo koree yeroo kanaan geggeeffamaa jiru gara kamitti adeemaa jira isa jedhu irraa sodaan waan nutti buleef;
2.Hogganni ola’aanaan koree yeroo ABO umurii waggaa tokkoo keessatti gochaa kaleessa miseenssota dhaaba kana irraa achi qabamaa (dhiibamaa) ture fooyyeessee mooraa qabsoo bilisummaa oromooti ilmaan oromoo deebisee qabsoo kana waalttessee adeemuun hafnaan miseenssota dhaaba kanaa buleeyyii fi gameeyyii kaleessa jiruuf jireenya isaanii bosona godhachuun beelaa fi dheebuun, roobaa fi aduun itti wal jijjiiraa hadhaa qabsoo saba isaaniif jecha dhugan koreen yeroo ABO dafqaa fi dhiiga isaaniitti qoosuun mooraa qabsoo saba isaanii keessaa moggeessuuf yaalii inni gochaa jiru ragaa gahaa itti qabaachuu keenya;
3.Koreen yeroo ABO caasaa sirnaa kana Itti Aanaan Dura Deemaa irraa jalqabee hanga gaafatamtoota Birkiilee osoo fuula Nairoobii kana jiranuu kan koreen as jiru kun quba hin qabne caasaa hojii dhaabaa hojjetu osoo hin taane kan dhuunffaa isaa diriirffachuun qabeenya ummani oromoo sabata isaa irraa hiikee qoonqqoo ijoollee isaa keessaa fuudhee Qabsoo isaa finiinsuuf deeggarssa diinagdee inni taasisaa jiru namoota caasaa dhuunffaa diriirffataniif $2500/kuma lamaaf dhibba shan/sh/ 195,000/kuma dhibba tokkoof sagaltamii shan/saanduqa dhaaba kanaa keessa baasii ta’ee nama amanamaa dura deemaatiin akka nyaatamu taasifame gabaasa sobaa hojii maallaqi kun itti bahe jedhamee dura deemaaf ergame ragaaf harka keenya kan jiru ta’uu isaa;
4.Koreen yeroo ABO nama kanaan dura mormmii dhaaba kanaatiif dhaabota adda addaa jijjiirataa kallattiin mootummaa Itoophiyaatti dhaqee dirqama oromoota afaan faajjessuu fudhatee paas poortii Impaaheratiitiin somaaliyaaf keenyaa gidduu adeemee diigama oromoo tiif gahee guddaa bahaa jirutti dura deemaan koree yeroo qabeenya ummatichaa doolaara 1000/kuma tokko/ji’aan maqaa nama kanaatiin somaaliyaati ergaa jiraachuu isaa raga waan itti qabnuuf;
5.Koreen yeroo ABO xalayaa miseensota dhaaba kanaa muraasaa fi namoota dhaaba kana keessatti ijaarssa maadheetiin quba hin qabaataminiin kan ji’a afur dura kallatiin maqaa Dura Deemaa tiif GDJU tiin barreeffame sirnaan deebii itti kennuun osoo irra jiruu maal na dhibdiin off biratti qabatee isaa jiru xalayaan sun karaa hin beekamneen marsaa intarneetota adda ddaa irratti faca’uun madda ololaa taasifamuun isaa akka jirutti ta’ee namoota xalayaa kana barreessan jedhame 14 keessaa irratti tarkaanfii fudhachuuf, nama waggoota torbaaf (7) kallattiin Embaasii Itoophiyaa wajjin ta’uun ummata keenya baqattummaan keeniyaa keessa jiraatu irratti hojjechaa jiru ragaan beeknu har’a maqaa jijjiramaatiin amanamaa nama dhaaba kanaaf quuqame fakkaatee adeemaa jiru koreen yeroo kun qabatee ittiin adeemaa jiraachuu isaa waan hubatneef;
6.Wal dhabbii hogganoota gidduu jiru nuti miseenssoni dhaaba kanaa osoo hin beekin akka ummata keessatti faca’u karaa dura deemaa koree yeroo ABO tiin taasifamuu isaa seera dhaabichaa kan cabse ta’uu isaa waan hubatneef;
7.Koreen yeroo kun yeroo mooraa qabsoo bilisummaa oromoo keessatti jijjiirama labse kan inni ummataaf waadaa seene umurii ji’a sadii(3) keessatti ummaticha gara qabsoo dhugaati deebisuuf fala bu’a qabeesa ni finna kan jedhu ture. haata’u malee bu’aan yaadame sun dhufuun hafnaan yeroo ammaatti bifa caaseffama isaa irraa maquudhaan hogganii fi hogganni wal hubannoo dhabuu, gaafiiwwan ka’aniif deebiin jiru kan nama ittiin moggeessan jecha ilaalcha booddesitootaa fi shanee qabdan jedhuun amantaan akka wal irraa dhabamu taa’ee mul’achaa dhufuun isaa hamilee qabsaahota kaleessa xiiqeffatanii jijjiirama kana jijjirama dhugaa taasisuuf hojjechaa jiranuu kan tuqaa jiru ta’ee argamaa jira.
Kanaafuu koreen yeroo ABO qabxiiwwan mata duree kana irratti tuqamanii raga guutuu wajjin harka keenyatti argamu kana maal irraa ka’ee akka raawwataa jiru deebii dhugaa irratti hundaahe guyyaa torba (7)keessatti nuu kennuu dhabaanaan nuti dhaaba keenya kaleessa itti beelofnnee itti dheebonnee tokkumma qabsaahotaa fi saba keenyaa tiksuuf qabsaahaafii jiru dhabamiisa irraa oolchuuf jecha tarkaanfii koree yeroo kan irratti fudhanuuf itti gaafatami isaa kan koree kanaa ta’uu isaa akeekkachiisaati.
Gadaan Gadaa Jijjiiramaati!
Injifannoon ummata oromoof!
1.Edin Waaqoo
2.Dheeressaa Roobaa
3.Geetaachoo Guutamaa
4.Dabbasoo Quxuu
5Guyyoo Biiqaa
6.Lammii Hamdee
7.Yusuuf Huqqaa
8.Ibraahim Juwaaroo
9.Areeroo Meeggaa
10.Ibraahim Dambii
11.Diimaa Qurii
12.Bukkee Cooloo
13.Huseen Abdurroo
14.Alamaayyoo Garramuu
15.Maaruf Abdallaa
16.Halakee Koonsoo
17.Magarssaa Waaqoo
18.Dullacha Jaarsoo
Sunday, June 21, 2009
A NEW FORM OF GENOCIDE: The TPLF regime blocks food supply as millions go hungry.
Wednesday 17 June 2009
WFP concerned about the move.The government of Ethiopia has put a restriction on trucks with food supplies and prioritized trucks of fertilizers into the country as nine million Ethiopians face hunger and three months of starvation.
The Ethiopian authorities claim to be ensuring better harvest by September, but the United Nations has warned that by the end of June, it would have run out of food supply for the dependent millions in Ethiopian.
There will be no further deliveries until September or October, claims the UN World Food Program (WFP). Children, refugees and breast-feeding mothers will be among those worst hit during the hunger season in Ethiopia.
The hunger season is expected to last until September when harvest begins.
The Ethiopian government has prioritized the delivery of fertilizer, to try to increase the next harvest rather than allow more trucks of food and grains to the country.
According to WFP, there is an acute shortage of trucks, yet the Ethiopian authorities have prevented them (the agency) from bringing in its own fleet from Sudan. UN World Food Program says it has no option but to cut back on the food they provide, which has already been cut by a third since July 2008.
Currently there is little prospect of food supplies arriving at the port of Djibouti for the next five months. "We have a small refugee population here and their ration is being cut by half beginning this month. We run out of food and people will be very hungry," claims Barry Came of the World
The UN can only supply food through the port of Djibouti because Eritrea denied land-locked Ethiopia access to its ports, following a border war.
Source: Afrik.com


text:
Leenjisichi guyyaa har’aatii eegalee garicha kan leenjisu ta’uu ragaan kilabii Waldiyaati argame ni mul’isa.
Zalaalam Shifarraa kilaboota akka magaala Hawaasaa,Adaamaa, Buna Sidaamaa fi Dirre Daawaa leenjisaa turee jira.
Leenjisichi gara Waldiyaa imaluun garicha kan kakaasu ta’uu himameera.
Gareen kubbaa miilaa Waldiyaa torbee darbe Yaa’iqob Abraaham itti aanaa leenjisaa godhee muudun ni yaadatama.
Kilabichi leenjisaa Zamaariyaam Waldagiyoorgisiin duurfamaa turus, leenjisichi waggaa tokkoof waan adabameef bakka isaanii itti aanaa garichaa Hayimaanot Girmaan durfamaa turee jira.


text:
Akkaataa #Mi’oota keenya(koompitara/Mobile/Tab..), Deetaafi Dookumantii, #Qabeenyaafi Odeeffannoo dhuunfaa keenya itti eeguuf nu fayyadu: Kutaa 2ffaa
- Bilbila/Koompitara keenya yeroo hundumaa JECHA DARBII(Password)dhaan cufuu qabna. Kunis mi’a(device) keessan yeroo isin bira hin jirretti namni biraa akka hojii hin taane ittiin hin hojjanneefi deetaa keessan kan icciitii qabaachuu danda’u akka isin jalaa hin saaxilamneef fayyada.
Hub: Yeroo kamuu iddoo kamittuu #JechaDarbii[password] yeroo baafannu seeraaf heera Jecha darbii eeguudhaan,Jecha Darbii Cimaa, kan namni salphatti tilmaamee banuu hin dandeenye, kan salphatti yaaliidhaan argachuu hin dandeenye fayyadamutu nurraa eegama.
Yeroo Jecha Darbii(Password) tokko banannu, Akkas Seera Jecha darbiitti Ulaagaan jechi darbii(password) tokko guutuu qabu keessaa muraasni:
- Kuusaa ykn walitti qabama Qubee a,b,c…z, Lakkoofsas ittidabaluu, Mallattoolee akka !@#$^&*? fi kkf itti dabaluudhaan yoo uumanne, namni biroo tilmaamus ta’ee yaaliin argachuu hin danda’u
- Maqaa keessan, Maqaa Jaalallee keessanii/teessanii ykn Maatii keessaniifi Lakkoofsa bilbilaa tasuma hin fayyadaminaa.
- Icciitii eeggachuuf Xaxaa gootanii ofii keessaniiyyuu yeroo biraa yaadachuuf kan isin rakkisu hin godhinaa, yaadannoo dhuunfaa irratti qabadhaa iddoo namni hin argine dhoksaa ol kaayaa.
- koompitara ykn Mobile dhuunfaa keessanii kan yeroo hunda isin qofti fayyadamtan yoo hin taane, Jecha Darbii(Password) keessan akka yaadatu hin godhinaa. #DONOTSave jedhaa yeroo jalqaba, seentan.
- Yeroo Interneeta Fayyadamnu ofeeggannoo cimaa gochuu qabna. Marsaaritiiwwan hedduu interneeta irra jiran yeroo fayyadamnu, hedduun isaanii dhibee kanaan kan faalaman waan ta’aniif waanuma tasa nuti itti buune ykn cuqaafnetu bilbila keenya irratti fe’ama.
Hub: Qinqaniin uumama isaatiin #Saffisaafi amala #Maxxannee waan qabuufi, wanta barbaadeefi iddoo barbaadetti maxxanuuf akka tolutti yaadamee kan hojjatameedha.  Kanaafuu, balaa haala kanaan dhufu dandamachuuf mi’a keenya too’achuutu nurraa eegama, Koompitara yoo ta’e, #FarraQinqanii haaromsuu(updating Anti-virus), #Bilbila yoo ta’e  #Unkown Source Apps isa jedhu cufuu(OFF). Kunis:
#Qindaa’ina(Setting) –> Security–> Unknown Source App OFF gochuu qabna.
4. Ergaalee adda addaa, keessattuu ergaa ergaalee dookumatiin biroo itti qabateen(emails with attached documents) karaa teessoo Ergaatiin namoota nuti hin beeknerraa nuuf ergamu(Different Email from different unknown source) dubbisuu dhiisuu, keessattuu dookumantii itti qabate sana(attached document) banuufi buusuu hin qabnu.
- Cimdaa Interneeta Haadi-Maleessa(WI-FI) banaa ta’e ykn Jecha darbiitiin hin cufamin yoo argitan, osoo maalummaa isaa hin beekin, osoo kan eenyuu akka ta’e hin beekin ykn sababa banaa dhiifameef madda qabatamaa irraa adda hin baafatin hin fayyadaminaa. Yeroo isin cimdaa(network) banaa sana fayyadamaa jirtan sana bilbilli ykn koompitarri isin ittiin fayyadamaa jirtaniin sunis akkasuma daandii banaa kana keessa seena waan ta’eef abbaan barbaade ykn namni biraa cimdaa sana fayyadamaa jiru icciitiis ta’ee deetaa bilbila keessan keessa jiru salphamatti ilaaluu qofa osoo hin taane yoo fedhe garagalfachuu ykn balleessuus danda’a waan ta’eef.
Haalota Muraasa Asii olitti tarreeffamani kanaan #Qabeenyaafi Odeeffannoo dhuunfaa keenya, Mi’oota keenya(koompitara/Mobile/Tab..), Deetaafi Dookumantii keenyaaf eeggannoo gochuu dandeenya.
Waan isiniif ifa hin taane, Gaafadhaa,
HORAA BULAA DEEBANAA….âï¸ð
ð¥: OROMO ICT TEAM!ð¤
- E-mail: info@oroict.com
- oromoict@gmail.com
ICT Web: www.oroict.com
Afaan Oromo Web:


text:
Akkaataa ykn Tartiiba Teessoo Ergaa[E-mail] Haaraa ittiin Banachuuf isin gargaaru.
Teessoon ergaa namootni odeeffannoofi Deetaa garagaraa walii erguuf kan itti tajaajilaman yommuu ta’u yeroo tokko tokko akka Maqaa dhuunfaa kan nama tokko qofa bakka bu’utti tajaajila. Kana jechuun Teessoon ergaa kun Namoota adda addaatiif akka lakkoofsa Eenyummaatti kan kennamu waan ta’eef kan nama tokkoo kan nama biraatiinn walhin fakkaatu.
Yeroo ammaa addunyaa kana irratti Tajaajilli Teessoon Ergaa kun dhaabbata garagaraa kanneen akka YAHOO, GOOGLE, HOTMAIL fi kkfniin kan kennamu yoo ta’u Salphaatti Eenyummeessaa kana Banachuuf i itti tajaajilamuuf kan nu gargaaru keessaa tokko Teessoo Ergaa Google irraa argannu kan GMAIL gedhamuun beekkamu ilaalla:
Gmail, Gosa teessoo ergaa kan dhaabbata Googletiin kennamuudha.
Eenyummeessaa Gmail banachuuf tartiiba armaan gadii hordofaa:
- Hidhaa armaan gadii banaa ykn Google Banaa
- http://www.google.co.uk ykn
- http://www.google.com
- Irra keessa [gubbaa] gara harka mirgaatti GMAIL kan jedhu cuqaasaa
- Namootni duraan tajaajilamoo ta’an ‘SIGN IN” kan jedhu cuqaasuun yoo seenu, kanneen Haaraa banachuuf barbaadan immoo “CREATE AN ACCOUNT” isa jedhu cuqaasuu qabna.
- Dhaabbanni Google Eenyummeessaa haaraa nuuf banuuf Odeeffannoo muraasaa waa’ee keenya beekuuf isa gargaaru nu gaafata. Odeeffannoo barbaachisa ta’e sana seeraa guutuutu nurraa eegama.
As keessatti “Username[Maqaa dhuunfaa]” kan jedhu eenyummeessaa keenya kan nama dhuunfaa qofaaf kennamu waan ta’eef kan adda ta’e fi nu ibsuu danda’u filachuu qabna. Haaluna kanaan Teessoon Ergaa keenya bifa Username[Maqaa dhuunfaa]@gmail.com qabaata jechuudha.
Dhumarratti ‘I agree to the Google terms of service and Privacy Policy’ jedhu filachuun “Next Step>>” jedhu cuqaasaa.
- Yoo Username[Maqaa dhuunfaa] isin filattan kan nama biraatiin qabamee jiru yoo ta’e, Maqaan dhunfaa isin filattan sun akka qabamee jiru isinitti himee achumaan filannoo biraa kanneen maqaa isin filattan sanaan walitti dhiyaatu isiniif fiduun isin filachiisa.
Yeroo kana Odeeffannoon barbaachisoon dura guuttan sun haqamuu danda’a waan ta’eef irra deebinee ilaallee guutuu nu barbaachisa.
- Yeroo Odeeffannoo barbaachisoo Unkaa Galmee Google kana guuttan wanti irraanfatamuu hin qabne Jechaa Darbii[Password] eenyummeessaa keessaniif yeroo filattaniidha.
Jechi darbii iddoo lamatti kan guuttamu waan ta’eef walfakkachuu kan qabuudha.
Jechi darbii murteessaafi icciitii abbaan eenyummeessichaa qofti beekuu qabu waan ta’eef“:
- Jabaa ta’uu qaba ykn Namni biraa salphatti kan hin tilmaamne ta’uu qaba.
- Yoo xiqqaate baay’inni isaa dijiitii 8 ol ta’uu qaba.
- Ofii keessaniif salphatti kan yaadattan ta’uu qaba.
- Maqaa dhuunfaa ta’uu hin qabu
- Mallattoolee(!@#$%^…), Lakkoofsota(12345..) fi Qubeen(abcd…) walitti makuudhaan banachuu qabdu. Fkn Oromoict@pa$$word!
Gara dhumaarrattimmoo Lakkoofsa ofumaan barraayee muldhatu[CAPTCHA] jedhamu tokko kan lakkoofsuma sana nutis irra deebinee barreessinu waan ta’eef kunis Koompuutarri sun namni eenyummeessaa haaraa banachutti jiru sun nama ykn waan biraa ykn Roobotii ykn virus ta’uufi dhiisuu addaan baafachuuf gargaara.
- Odeeffannoo barbaachisan fuula kanarratti erga guutnee booda “NEXT STEP” kan jedhu cuqaasuun Eenyummeessaa dhuunfaa haaraa Banuu dandeessu. Yoo Suuraa itti galfachuu barbaaddan “Add Photo” jechuun itti galchuu dandeessu.
Yoo hin Barbaadne ta’e immoo “NEXT STEP” cuqaasuun Eenyummeessaa keessan haaraa baname argachuu dandeessu. Qajeellomaan gara “INBOX” deemuun Ergaa jalqabaa dhaabbanni Google Baga Gammaddan jedhee isiniif ergu ilaaluu dandeessu.
Haala kanaan Eenyummeessaa Haaraa dhaabbata Google irraa argachuu dandeessu.
OROMO ICT
[sgmb id=”1″]


text:
“Akka Baran utuu hin ta’in Akka Baraatt jiratu”
Empayera Itiyoophiyaatt geedarama bu’uuraa yoo hin jedhamnellee geedarammii mallattaawaan gaggeeffamaa jira. Biyyi beekamaan Wala’ittaa jedhamu waggaa dhibba dura (1894) duultuu Habashaan barbadaawee, hogganoti saanii manca’anii, ummati saanii walakkaa ol du’aa fi garboomfamuun irra gahee ture. Kan garboomfaman raayyaa biyyoota biraatt duuluu itt fufeef binoo geejjibaa fi warshaa daakuuti jijjiiramanii turani. Hedduun gabaa biyya keessaa fi alaatt gurguramuun callaatt geeddaraman. Dhalaan saanii hojii humnaa itti kennameen addatt qabaneeffata raayyaa sanaa ta’an. Akkasumas garboomfatamooti sun masaraa mootichaa garboomfataa 1886 kolonii haraa biraa Oromiyaa keessatt bu’uurfame ijaaruu irratt qooda guddaa gumaachan. Hardha ilmi saanii tokko utuu eeboo itti hin qaratin masaricha mana saa godhachuun mootii fi raayyaa saanii dhaloota ammayyaati ajajaa olhaanaa ta’uuf adeema. Akkuma akaakilee saa lafa dhoofsisan isaanis isa fulduratt lafa dha’uuf adeemu.
Dhugeeffannoon saa kan jarri “Kinishaa” yk “Tsera Mariyam” jedhani. Inni mirkaniitt waantaphee saanii tahullee seeraan “Nugusa” saanii olhanticha. Yoo inni hin malletteesine homtu hin tocho’u. Kun ayyamquwi fi hamilee oftuultuu irrati dhiibbaa hamaa akka qabu heduun nama hin dhibu. Inni ammallee meeshaa hacuuccaa saanii waan tahef cunqqurfamootaaf homaa hin basuu. Garuu injifannoo mallataawaan sanaan argame salphaa hin ta’u. Kaan harki dhokataan “Xossoo” wan keessa jiruuf eenyuu hin tochoosu jedhu. Horiin TPLF saamee tuullatee fi caasaan ittiin namoota biraa xaxee bulchuuf diriirfate harka sana dachaasuu akka hin dandeenyett amanu. “Kan deegaatt roorrise hin badhaadhu” akkuma jedhamu kan “Xossoo” hata’uu kan biraa dhibus balaan dukkanaawaa dhufe waan deebi’u hin fakkaatu. Roorrootu morma ummatootaa jala gahee jira.
Wanti amma ta’aa jiru kan darban irra addaa. Moototi Habashaa darban Habashaa hin tahin malee sanyii saanii dhugaa kufanii ka’anii dhossu turan. Kanaaf Solomoonitti rarraasu. Eenyummaan qabee Dargii utuu hin beekamin hamattuun Dargiin “Walaamoo” jetti turte. Ergi gad bahamees bifti gurraacha ta’uu duraa taa’aa Dargii kan ilaale akka fedhett hiikkate malee, sanyiin saa utuu ifatt hin himamin raawwate. Ilma, ilma dhossaa Minilik jechuninis yaalameera. Erga hundi darbanii booda garuu Mootiin moototaas, hogganni Dargiinis Oromoo turan mitii jedhamuutt ka’e? Sun hundi empayericha bulchuutt Oromoon qooda guddaa waan qabaataa turef walabummaa gaafachuuf mirga hin qabu jechuufi. Oromoon akka saba tokkooti qoda fudhataa akka hin turreef boojuu, ashkarummaa fi moggaasaan kan itt galan abba tokkoota qofa ta’uu garaan saanii beeka.
Tigrawayi akka warra durii seenaa hin fakkanne akka ragaatt dhahachuu hin dhaqne. Geeddarama hunda haammataa fakkaatu dhandhoonuu yaalani. Jalqaba federaala jedhani. Amma waa’ee gola keessatt walqixxummaan qooda fudhachu dubbatu. Sanaan ilma ummatoota kaabaa keessaayyuu kan Wala’ittaa tahuun saa kan beekamee kooraatt olbasani. Kennati fakkeessaas keessa jira. Kolonooti hundi kennata akeekameen keessa jiru. Golli keenya hunda haammataa dha jechuu fedhu. Ammayyuu sirnichi sirnuma koloneeffataan caasate akka hin taanett nu gowwoomsuu yaalu. Isaaniif malee kan biraaf hin hojjetu. Hedduun of jajjabeessuuf kan ol itt bahe enyummaa malee nameenyaa ofii hin qabu jechuu yaalu. Sirnichi bososee jira; Qawwisi amma tolfamaa jiru hagam lubbuu akka itt horu hin beekamu. Garuu ummatoti ifaan mirga hiree sabummaa ofii ofiin murteeffachuu nagaan beekameefii dhimma itt bahan malee kan bosose tasa yoo unkutaawe hedduu galaafata.
Wayyaaneen sochi kolonota Habashaa keessa jiru domsuuf boojuu walitt qabdee maqaa saboota addaan “Dhaaba Demokratawaa Ummataa” kan jedhaman hundaaf ijaarte hidhata walqixootaa jechuun “EPRDF’ uumte. Achi keessaa ummatooti Kaabaa, Oromoo, Amaarraa fi Tigrawayi jaarmaa tokko tokko qabu. Erbala irratt Kaabaa fi Kibbi sagalee walqixxee qabu jechuu dha. Wayyaaneen akka bulanii olhantummaa see gaffii jala hin oolchine sirnaa fi seeraan xaxxee afaan wal waldhaalchiftee gamaggamaa baate. Amma garuu akkuma tasaa sirnichuma iseen fakkeessaaf lafa keessett dhimma bahanii jarri kaan as bahaa jiru. Taahitaa dhugaa kan harkaa qabu kan diinagdee fi caasaa too’annoo dhuunfate. Sun ammaaf Wayyaanee dha. Iseen jibba ganna digdama kuufame irraaanfachiisuuf jalaa mataa haa qabattuu, luugamichi harkaa haa bu’uu duubatt deebiteetti. Diinagdees yoo ta’e garri caaluu harka abbatokkootaa Mallas qofti beeku jira jedhama. Kan jaarmaan beekamu liqiiyyuu akka baasuu hin dandeenyetu hedama. Wan ta’aa jiru humni biraas duuba haa jiratuu hin beekamu. Kanaan qabsoon mooraa hacuuccaa keessa jiru hurrii aguggatee jira.
Empayerri qaammi saa Habashaa, lubbuun saa Habashamitii ta’ee as bahaa jira. Sirni koloneeffataa akka sanaatt muuxataa deemuu yaala. Mooraan qabsaawota bilisummaas akeeka saa bakkaan gahuuf jijjirama sanaan walgitu gochutu eegama. Sana malee koloneeffataan laafina irra gahe dhoffatee kophee jabaa fakkatu suphee irra tolfame kaawwatee baraa baratt cehuu yaalaa jira. Diinni suduudaa ummata gurguddoon sirnicha ijaran keessaa bahan utuu hin ta’in, sirnichaa. Amaara, Walaa’ittaa, Oromoo Anyuwaan mataa itt ta’us empayerri empayerumaa. Oromoon EPRDF keessa jiran sun itt hin mullatu. Ammalee falfalli Mallas irra marse gad hin dhiifne. Isuma keessaallee sagalee ummata fakkeessaaf maqaa dhahataniin gitu hin gaafanne.
Kan falli argamu yoo finnaan empayerri diigame qofa. “Sunsuma geegeeddaruun ittoo hin minyeessu” jechuun sana. Bofti yoo muuxatu gogaa moofa gatee haaraa magarfata malee bofummaa saa hin jijjiiru. Ittuu basalgaawa. Kanaaf wanti ta’uu qabu utuu inni of hin cimin ta’uu qaba. Itt utaaltee irra butachuu mannaa “lallaafina baajii nuu harca’a jettee sareen duuka yaati” jedhama. Mooraa cunqurfamaa keessas kan sanaan kolomsiifaman jiru. Gororaa duukaa yaa’uu malee lallaafina cehumsaa kana keessa uumata hiruursanii luka jalaaa butuun itt hin muldhatu. Sana warraaqaa qofatu yaada.
Barri itt dhalannee fi barri itt guddane akksumas barri manguddummaa keenyaa hundi adda addummaa qabu. Technolojiin, beekumsi ilmaan nama, bonqabbanni kkf suuta jijjirama fidaa deemuun saanii hin hafu. Misommi fi guddinni yeroo yeroon dhalatu jijjiirama tolaa yk badaa waliin dhufuu ni malaa. Sun hundi akka itt ilaalan irratt dhiibbaa ni qabata. Jijjiirrammi yoo harkifate warraaqsa hawwachuu danda’a. Jijjiirama yero jedhamu haala beekamu irra hawaasa keessatt haalli adda tahe tokko yoo uumamu jechuu dha. Nammi Habashamitiin tokko eenyummaan saa utuu hin dhokfamin “Laaqiti Kirsistinnaa” irrati mataa ta’uun akka fudhatamuu sana faa jechuu dha. Akka baran jechuun as irratt empayera Habashaa qofti mataa itt ta’e jechuufii. Haalli hawaasomaa walxaxaa jijjirammi saa walirraa jala kan tahe. Itt fufee jiraachuuf mala jireenyaa dhahataa deema malee ilmoon nama, walabummaa, birmadummaa, nagaa fi qajeltuuf qabu fuulli cunqursaa jijjiirameef dharraa hin bahatu.
Gara qabsoo walabummaa fi birmadummaatt yoo dhufnu jijjiirama hawaasa keessaatt dhalachuu dandahuun addatt hin laallu. Jijjiirammi suuta haa ta’u warraaqsaan dhufu rakkina hawaasicha keessa jiru akka hin kantarre gochuufi. Sun uumaan kan dhufuu danda’u yk hooggansaan kan shaffisiisuun danda’amu. Akka baraatt bulla yoo jedhamu haalli keessa jiran akka hin kantarre jijjirama dhufeen dorgomuun jechuu dha. Kantara keessa guddinni waan hin jirreef dhaloota haaraa dhufaa jiru bakka argachuuf hawaasi jijjiirama wal irra hin citne gaggeeffataama jiraate. Kanaaf wal jalaa siqaa jiraachuun seera uumaati. Sun hanqachuun burjaajii uuma. Burjaajiin dantaa mata nagaa qabu kamiifuu hin tolu.
Qabsoo of oolchuuf tolfamu sababi kamuu dhowwuu hin danda’u. Jireenyi jireenya dorgommeeti. Kan of qopheessetu irra haana. Barri jijjiiramaa dhufu kan darban caalaa jabina kan gaafatani. Addunyaa keessaa ummatoota hedduu fi qarooma hedduutu barbadaawuun yk kanneen angoo qabaniin liqimfamuun dhibamani. Kan hanga yoonaa badiisa irra hafan kanneen sirna cimaa qabanii fi eenyummaa saanii tursuuf kutannoon sona’anii eegani. Oromoon isaan keessaa tokko. Kufaa kufisaa, kufaa ka’aa as gahe. Kan cimina qabutu of olchuu danda’a. Qacceen sirna Gadaa utuu Oromoo keessatt hin hafne Oromummaan yoona baddeettii. Hundi isee keessaa balleessuuf xarfama.
Addunyaa keessatt tokko isa biraa nyaatee of gabbisuuf tattaaffiin tolchu kan yeroo kamii caalaa hammaataa dhufuun waan mullatu. Callisanii ilaallaan baduun mamii hin qabu. Oromoon yoo ofirratt callise akka saba of danda’atti utuu hin ta’in yeroof akka abba tokkeen gadgaloott ni jiraata ta’a. Akka yeroon dheerataa dhufuun garuu biyya, afaan, seenaa, aadaa fi dudhaa dhahatu hin qabaatu. Sana gosoota Oromoo kaabaa tokko tokko irraa hubachuun ni danda’ama. Yoo ofirraa faccisuuf kutatan garuu itt fufanii jiraachuuf carraa baldhaatu jira. Ofirraa faccisuun, haala, amanteen haa tahu seera kamiinuu kan eebbifame. Qabsaawoti yerosii haa dulloman malee qabsoo Oromoon kurnan afur dura jalqabe ammallee saafilaa. Isaan keessaa imaltuu dheeraa kan nuffan jiraachuun waan raajii ta’uu hin qabu. Garuu gaaffiin qabsoo furgasee deebii utuu hin argatin jaalbiyyooti qabsaawoo fi dhalooti haaraan hidhannoo hiikkane jennaan kan raajii ta’aa. Akka ummataatt lee’uun Oromoo caalaatt sanaan gaaffii jala galuu hin hafuu.
Kanneen qabsoon irratt gaggeeffama jiru ammallee dhugaa qabdu akka itt furmaata itt goonu haa mari’anu jechuu irra, tooftaa Oromiyaa irra isaan tursu karoorfataa jiru. Qabsaawota ibda bilisummaa qabsiisan keessaa garuu gaaffii kaafnee isiniif hin galle malee kan addaan nu qoodu mitii, yoo akkasitt nu jalaaa fudhatame ta’e nuu dhiisa jechaa jiru. Yoo didan maal goona jedhanii duubbee tolfata kan jiran garuu hin fakkaatu. Kuni “Manni abbaa kee yoo saamamu keessa gugadhuu” isa jedhan moo of tuffachuu dha laata?
Yaa’a qabsoo keessatt hankaaksitu hedduutu dhalate. Ganna dhibbaa oliif ummati Oromoo akka qubaa wal hin qabaanne godhanii jiraachisani. Oromiyaa godinaa isaaniif tolu hedduuti biinxa’ani. Dhaabaa fi dagalee Oromoo kan ta’an gosoota Oromoo godinoota kana irra firfirsani. Godinaa, gosa fi dhugeeffannoon dur jabina ilmaan ummatichaa turan, amma ijoo lallaaftuu saa ta’ani. Garaagarummaan kun jabina akka ta’e haala utuu hin qabamin keessa turranitt deebi’anii akkaataa of itti ilaalan Oromeessuu qabu. Kana malee amma daawitii halagaatiin ofis walis ilaaluutu ija isaan maraa jira.
Godinooti keessatt argaman kan halagaan itt isaan kukkute malee kan ofii tolfatan waan hin taaneef wan ittiin dhaadatanii fi itt boonan ta’uu hin qabani. Gosoti Oromoo hardhallee bu’uura tokkummaa saatii. Dhaabaa fi dagalee ummaticha jechuu dha. Sabi Oromoo caasaa ol haanaa, utubaa fi gaalee ummaticha walitt guduunfu. Gosummaan sabummaa kan jabeesu malee kan ittiin dorgomu miti. Waan dhugeeffannoo ilaalutt sirni Gadaa dursee akkaataa atommi itt argamu diriirsee jira. Oromoon dur dhugeeffanno tokko qaba ture. Yerosillee dhugeeffannoon hojii malbulchaa, malbulchi hojii dhugeeffannoo keessa hin seenu ture. Kanaaf akaakileen Oromoo amantee fi malbulcha adda addati ilaalu turani. Dhalooti ammaas sana irraa hedduu barachuu danda’aa.
Oromoon saba tokko. Tokko ta’uun tokkummaa qabaachuu hin mirkaneessuu. Tokkummaan garaagarummaan jiraachuu beekaa utuu hin afarsin, guutuu ta’uu fi atoomaan wal ta’isa jechuu dha. Tokkummaan barbaachisu tokkummaa kaayyoo, tokkumaa hamaa biyyaa fi ummata ofiirraa itt eegan jechuu dha. Biyya ofii jaallachuun afaaniin osoo hin ta’in garaa irra ka’uu qaba. Dhanquu Oromoo keessaan ofis walis, addunyaas ilaalutt gaafa ka’an sun ta’a. Oromoon hangameessa safuu, timjii hariiroo keessaa fi alaatt hin qaxamuramne qaba ture. Oromiyaa walaba keessatt sun seera Waaqaa fi namaatin eegama ture. Amma garuu deebisanii akka hojiirra oolu dirqisiisuuf dhiibbaa hawaasaa fi fedhaa gaafatu ta’a.
Oromoon dhaabota malbulcha hedduu qaba. Kanneen akka hin jirrett ilaaluu yk ilaalchisuu yaaluun dogoggora. Kan jiran jabeessuu baqatanii haaraa jabaa uumuun as baana jechuun waan hin fakkaanne. Sammuu fi muuxannoon kanum jara dadhaboo sana ijaaree diiguus kabus dadhabe. Jarri rakkinni adda addaa fulduratt furga’uu dadhabsiise yeroof malee fala argachuun hin oolu. “Caccabduun walitt fayyaa” akkuma jedhamu wal qabatanii yoo ka’an sana ni shaffisiisu. Kun waan fakkaatu.
Gurguddoon Habshaa empayeritti akka turtett gaggeessuu hin dandeenye. Ammaaf ajajaa olhaanaa saanii akka ta’u enyummaa saa waliin yeroo jalqabaaf kolonoota saanii keessaa fo’ataniiruu. Kan sobaa ta’us godinichaaf ta’isa mallatawummaa qabu. Utuu caasaa fi dalaga saa hin jijjiirin empayerummaa finnaa Itiyoophiyaa dagachiisuuf kan TPLF “federal” jechuun jalqabe amma gola malbulchaatt ceha jira. Gola keessatt murni hundi mirga walqixee waan qabuf kan hiriyaan filte saba fedhe keessaa haa ta’uu biyyattii mo’uu ni danda’a jechuun as baha jiru. Garuu sun uumaa finnichaa jijjiiru hin danda’u. Hammana deemuun saanii rakkina godinacha irra lolal’uuf ta’u qayyabachuu saanii agarsiisa. Kan garboomfatamaniif jijjiirammi jalqabame utuu finnaan empayeraa hin cirmin akka hin dhaabbane beeku. “Akka baraatt malee akka baranitt hin bulan” jechuun, jecha beekumsa gadi fagoo qabu akaakilee Oromoo irra darbaa dhufe. Waan barri darbatu qabachuuf sona ta’anii eeguu dha. Carraan barri fidu daagummaan akka hin dabarre si’awaa ta’uun badii irra of olchuu ta’a. Dinni Oromoo tooftaa fi tarsimoo jijijjirattee yoo gadi bahu, jaarmaa walgituu fi farra tooftaa fi tarsimoo saaniin gad itt ba’an malee gadadoo ofitt dheeressuu ta’a. Ijoo lallaaftuu se’ee dinni tuttuqu barbaadu jabina walii ta’uun dagatamuu hin qabu. Oromummaa waliin qayyabatanii rakkina isaan fuldura jiru ija tokkoon ilaaluu dandahuuf duubatt deebi’anii fala saa sirna Gadaa keessaa soquun gamnummaa dha. Oromoon tokkichaa; afaan tokkoo, seenaa dhahatu tokko, hundee aadaa fi dudhaa tokko, madda hacuuccaa tokko, ummata qabu. Kana Oromoon haalu hanga yoonaa as hin baane. Kan wal jalaa dhahame, hamaa fi tolaa, ulfinaa fi salphina waliin madaaluu dadhabuu dha. Kan tokkoof nyaaphaa kaaniif dhibantaa ta’u hin qabu. Sana waliin ilaaluu hin danda’an taanaan jarruu walii nyaapha. Sun kan ta’e maddi isaan dhahatan kan ofii osoo hin ta’in kan halagaan lafa kaa’eefi. Qarommi Oromoo kan biraa irra adda. Sanatt dhimma bahuuf hundee qarooma ofii keessa deebi’ani qorachuu dha. Qorichi mamii fi daddaaqinaa achi keessaa argama. Qabsoo keessatt kutannoo fi dudhammi filmaata milkiin baasu biraa hin qabani.
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Fulbana 2012
Ibsaa Guutama miseensa dhaloota saganta ABO isa jalqabaa baasan keessaa tokkoo.


text: Manaajimentii IQQO, geggeessitootaa giddugaleessaa, hojjattoota mana galmeefi karooraaf Giddugaleessa Qorannoo Kanniisa Hoolotaatti leenjiin Mirga Bilisummaa Odeeffannoo irratti guyyaa lamaaf Amajjii 24-25/2010 kenname. Leenjichirratti kan hirmaatanis mirgaafi dirqama odeefffaannoo kennuufi fudhachuu caalmaan akka hubatan ibsaniiru. Leenjiin akka kanaa nama hunda ilaallata waan ta’eefis namoonni leenjicha irratti hirmaatan namoota hin hirmaatin hafaniif mana hojii isaanitti guyyaa deebi’an leenjii akka kennanis hubatameera.


text:
Mormonizemiin amantaa sirrii hin taanee dhaa? Warri Mormoon kan isaan amanan maaliidha?
Gaaffii: Mormonizemiin amantaa sirrii hin taanee dhaa? Warri Mormoon kan isaan amanan maaliidha?
Deebii: Amantaa warra Mormooniif duuka buutoonni Mormonizemi kanaan dura qulqulloota bara dhumaa Latter Day Saints (LDS) jedhamee kan beekamu yeroo ta’u yeroo waggaa lama hin guutnee fuul dura Yooseef Ismis nama jedhamuun hundeefame. Dhuunfaatti Waaqayyo irraa fi gooftaa Yesuus Kristoos dowwanna dhuunfaa akka argate waldaallee kiristaanaatii fii seerratta amantaa isaanii hundumaa kufaatti keessa akka jiran natti hime jedha. Kanaaf Yoosees Ismiiz amantaa haaraa lafa irratti waldaa dhugaa qofaa ishee (only true church on earth”. Jedhamanii kan waamaman jalqabuudhaaf ka’e. Rakkoon Mormonizemii bifa kitaaba qulqulluun walitti bu’uun babal’isuu fi foyyeessuu dha. Kristaanoonni kitaabni qulqulluun dhugaa miti fi gahaa miti jedhee amanuudhaan sababa homaa hin qaban. Dhugaadhaan Waaqayyootti amanuu fi itti hirkachuu jechuun sagalee isaatti amanuuf guutummaa sagalee Waaqayyoo haafuurri Waaqayyoo kan keessa jiru kana jechuun isa irraa kan dhufee akka ta’e amanuu dha. (2Xim. 3:16).
Warri Mormoon hafuurri Waaqayyoo kan argamu tokko qofa akka ta’e caalaa afuriidha jedhanii amanu. 1) Kitaabni qulqulluun “Sirritti kan hiikame akka ta’e” sirritti akka hin hiikamne kutaa lakkaa’ame yeroo hundumaa ifa hin godhamne 2)Ismiziin kan hiikame fi bara 1830 kan maxanfamee kitaaba warra Mormoon, Ismiz lafa irratti hundumaa irra kan caalu kitaaba sirrii “most correct book” jedhee kan waamu yeroo ta’u kitaaba kamiin caalaatti nama tokko qajeelfamoota duukaa bu’uudhaan gara Waaqayyotti dhi’aata jedheera 3)Waa’ee waldaa ishee haroofte waldaa kristaanaa Kristoos barsiisaa fi kakuuwwan mul’ata ammayyaa kan qabate walitti qabama 4) Warra Mormooniin baay’ee mi’aa kan ta’an gatii guddaa kan qaban kitaaba qulqulluu irraa amantaa badee fi barsisawwan ibsuudhaa fi waa’ee uumama lafa irra jiranii odeefannoo ofi isaa itti dabala. Warri Mormoon waa’ee Waaqayyoo kan isaan amanan kanatti fufee kan jiruu dha. Yeroo hundaa biyya lafaa irratti guddaa kan ta’e isa miti garuu, bakka kana kan qabatu qulqullina wal irraa hin cinee fi qajeelinaan kan jiraatuu dha. Waaqayyo “Qaama foonii lafee kan qabuu akka namaatti qabatamaa dha jedhanii amanu” ta’us, garuu geggeesitoota Mormoon warra qarooman keessaa adda baasuudhaan dargageessi Brigihaam Addaam ofii isaa Waaqayyoon ture abbaa Yesus Kristos jedhee barsiise. Kana irraa adda kan ta’e kristaanootni waa’ee Waaqayyoo akkasitti amanu: Waaqa tokkicha dhugaa ta’e Waaqayyoo jira (Kes. 6:4, Isa. 43:10, 44:6-8), inni yeroo hundumaa ture yeroo hundumaas ni jiraata. (Kes. 33:27, Faru. 90:2, 1Xim. 1:17), hin uumamne garuu uumaa dha. (Uma. 1, Faru. 24:1, Isa. 37:16). Inni guutuu fi isaa wajjin kan wal gitu hin jiru. (Faru. 86:8, Isa. 40:25). Waaqayyo nama miti, ta’us hin beeku (Lak. 23:19, 1Sam. 15:29, Hose. 11:9). Hafuura dha (Yoha. 4:24), fi hafuura, foonii fi lafee hin qabu. (Luqa. 24:39).
Warri Mormoon du’a booda mootummaa sadarkaa adda addaa qabu du’a booda jira jedhanii amanu, mootummaa waaqaa fi mootummaa alaa fi kan alaa dukkanaa raawwatni mucaa namaa akka amantaa isaanii fi jireenya addunyaa kanaa akka hojjetaniitti. Kitaabni qulqulluun kana irraa adda ta’e kan inni nutti himu du’a booda gara waaqatti yookaanis gara si’oolitti gooftaa keenya Yesus Kristoos irratti amantaa qabnu irratti hundoofnee deemna. Akka amantoota foon keenyatti adda ba’uuf Waaqayyo wajjini dha (2Qor. 5:6-8). warri hin amanne gara si’oolitti gad bu’uu yookaanis warri du’an bakka isaan jiraatan (Luq. 16:22-23). Yesus lamatta yeroo dhufu qaama haaraa uffanna (1Qor. 15:50-54). Warra amananiif waaqa haaraa fi lafa haaraa ta’a (Mul. 21:1), fi warra hin amanne abidda bara baraan hin badnetti gatamu (Mul. 20:11-15). Du’a booda fayyuuf carraan hin jiru. (Ibr. 9:27).
Geggeesitootni Mormoon foon Yesus Kristoos uffachuun bu’aa wal qunamtii qaamaa Waaqayyoo fi Maariyaam jedhanii barsiisu. Warri Mormoon Yesus (god) waaqa tolfamaa akka ta’e amanu garuu namni kami iyyuu dabalataan waaqa tolfamaa (god) ta’uu ni danda’a jedhanii barsiisu. Warri Mormoon fayyinni fi amantiin hojii gaarii bakka tokkootti raawwachuun argama jedhanii amanu. Kana irraa adda kan ta’e kristaanoonni seenaadhaan namni kam iyyuu bakka Waaqayyoo jiraachuu hin danda’u jedhanii amanu inni qulqulluu dha. (1Sam. 2:2). Nu Waaqayyoon duratti qulqulluu ta’uu kan dandeenyu amantii isa irratti qabnu qofaan. (1Qor. 1:2). Yesus tokkicha mucaa Waaqayyooti. (Yoh. 3:16), cubbuu malee kan jiraate mudaan kan irra hin jirre isa qofa dha, amma samii irratti bakka baay’ee guddaa qaba. (Ibr. 7:26). Yesuusi fi Waaqayyo amalan tokkoo dha. Yesus dhalachuu isaan fuuldura kan jiraata turee dha. (Yoh. 1:1-8; 8:56). Yesus ofii isaa aarsaa godhee nuuf kenneera, Waaqayyoos du’aa isa kaase, guyyaa tokko hundumtuu Yesus gooftaa akka ta’e dhugaa ba’a. (Fil. 2:6-11). Yesus hojii ofi keenyaan gara samii akka galu hin dandeenye nutti himeera isatti amanuu qofaani kan danda’amu. (Matt. 19:26) hundii keenya sababa cubbuu keenyaatiin du’ii bara baraa nuuf ta’a, jaalala Waaqayyoo daangaa hin qabneen akka jalaa baanuu nuuf godhe. “Miindaan cubbuu du’a dha, kennaan ayyaana Waaqayyoo garuu gooftaa keenya Yesus Kristoosiin jireenya bara baraati.” (Rom. 6:23).
Ifatti fayyina argachuudhaaf karaan qofaan jiru isas mucaa Waaqayyoos Yesus Kristoosiin beekuu dha (Yoh. 17:3). Hojiidhaan miti amantiidhaan malee (Rom. 1:17, 3:28). Eenyuun yoo taane maal yoo hojjennes kennaa kana fudhachuu dandeenya. (Rom. 3:22). “Fayyinnis Yesus Kristos duwwaadhaan malee, kan biraatiin tokko illee hin jiru; maqaan kan biraan ittiin fayyuun kan nuuf ta’u, waaqa jala ilmaan namootaaf hin kennamne jedhe.” (HoE. 4:12). Ta’us warri Mormoon barmaataan hir’ihummaa kan beekan namoota jaallatamoo fi kennoo waa’ee eenyummaa Waaqayyoof waa’ee Yesus Kristoos fi fayyinni karaa inni ittiin argamu kan wal make amantaa sobaan gowwomfameera.
English
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Mormonizemiin amantaa sirrii hin taanee dhaa? Warri Mormoon kan isaan amanan maaliidha?


text:
Treeshaavin Saakasangal
my Id Is pundainakki2011 Gmail.com
priyaa Maadi Eerik Kondirunthaal, Aval Kaiyil Oru Thaddu, Athil Irandu Piyar Paddilkal , Maadi Eeri Oru Dee Deepilil Antha Thaddai Vaitthu Pedroom Kathavaip Paartthaal. Moodi Irunthathu, Arukee Senru Oddaiyil Kaathu Vaitthu Ullee Enna Sattham Varukirathu Enru Keeddaal,
“ayyo, Amma, Appaditthaandaa, Innum, Mmmm, ” Enru Munangal Sattham , Athu Oru Pennin Sattham, Athu Veeru Yaarumalla ,nadikai Trishaavinudaiyathu, Aam Avalai Oruvan Podduk Kondirukkiraan, Avalathu Veeddu Pedroomil , Athuvum Naid 12 Manikku Avalai Rusitthuk Kondirunthaan, Avan Oru Tholilathipar, Ippoluthu Treeshaavin Kasdamar!, Priyaa Treeshaavin Sekkaraddari, Avalukku Ellaa Seevaikalaiyum Seypaval, Ippoluthu Kooda Aval ‘veelai’ Muditthu Vanthavidan Adikka Piyar Paddilkalai Edutthuk Konduthaan Vanthirukkiraal, Treeshaavaip Parri Ungalukku Theriyum ,avalukku Ethu Ethu Engenge Irukkum Enru, Sari Priyaavaip Parri Paarppom, Priyaa Vayathu 20, Paditthathu B.Com, Maadalingil Irunthaal, Paarkka Namithaa Saayal Konjam Irukkum ,aanaal Udalo Silimmaaka ,kachithamaaka Irukkum, Trishaa Avalai Sekaradadariyaaka Aakkiyavudan Avalukku Ellaam Purinthuviddathu,
iravu Pakal Paaraamal Treeshaavirku ‘veelai’ Irunthu Kondirukkum Enru! , Pala Nadikarkal, Tholilathiparkal, Sila Nadikaikal Kooda Avalukku Kasdamarkal!, Priyaavirku Oru Palakkam Irunthu Vanthathu,athu Treeshaa Avaludaiya Kasdamarkaludan Irukkum Pothu Thiruddutthanamaaka Athanaip Paarppathu, Ippoluthu Kooda Surroommurrum Paartthu Viddu Mella Kuninthu Kathavidukkil Paarkkalaanaal, Ullee Aval Kandathu, Kaddilil Treeshaa Kaalai Viritthu Padutthirunthaal, Antha Aal Thanathu Peruttha Sareeratthaal Aval Meel Mooddai Pol Amukkik Kondirunthaan , Avan Kol Aval Pundaiyai Patham Paartthuk Kondirunthathu, Priyaavirku Viyarkka Aarampitthathu, Avanathu Kolaaddam Treeshaavirku Valiyaik Kodutthirukka Veendum , Konjam Sinunginaal, Oru Valiyaaka Aditthu Ootthinaan Avan, Treeshaa Elunthu Paatroomirku Senraal, Avan Elunthu Udai Aninthu Kondaan, Priyaa Elunthu Padikalil Irangalaanaal, Sirithu Neeratthil Treeshaavin Kural Keeddathu,
“piriyaa , Engadi Irukka? Inga Vaa”
priyaa Maadi Eerinaal, Angee Treeshaa Kaiyil Piyar Paddilai Oru Madakku Kuditthuk Kondirunthaal, “ennadi Thoongiddiyaa?”
“illa Meedam ,deevi Paatthukkiddiruntheen”
“athu Sari, Naalaikku Enna Shoodding?”
“naalaikku Shudding Illa Meedam, Ungaloda Oru Kasdamar Midding Irukku!”
“yaaroda?”
“pirapaa Prodakshan Onar Paiyanoda Naalaikku Kaalaiyil Patthu Doo Pannirendu Mani Varaikkum Meedam”
“o, Avanodavaa, Avan Vayasu Enn Theriyumaa?”
“20nnu Ponla Sonnaan Meedam”
“appo Valikkaathu, Eennaa Ippo Orutthan Poddaanee , Vayasu 48, Naay Maathiri Okkiraandi”
“kaayamaayiduchaa Meedam”
“athellam Illa, Konjam Valikkuthu”
“naan Veenaa Masaaj Pannaddumaa Meedam”
“masaajaa,athellaam Veendaam, Poy En Pedrooma Kileen Panni Naalaikku Kacheerikku Redi Pannu, Naan Thoongureen” Enru Sopaavileeyee Thoongalaanaal,
priyaavirku Eekkamaaka Irunthathu, Inrum Treeshaavai Rusikka Mudiyaamal Poyviddathu, Perumoochaோdu Pedroomirku Senraal, Ullee Trishaa Kaladdip Podda Ullaadaikal Sitharikkidanthana,ros Nira Jattiyai Edutthu Mukarnthaal, Kankal Moodi Antha Vaasanaiyai Anupavitthaal, Pundai Manamum Mootthira Manamum Seernthu Avalai Soodaakkiyathu, Innoru Kaiyinaal Braavaiyum Edutthaal, Athil Viyarvai Vaadai Innum Avalai Soodeerriyathu, Irandaiyum Than Naiddiyait Thookki Than Jattikkul Vaitthuk Kondaal, Iravu Kai Adikka Athanai Patthirappadutthinaal, Pin Antha Pedroomai Sutthap Padutthinaal, Naalaiyaavathu Avalai Kasakka Veendum Ena Ninaitthuk Kondu Veliyee Vanthaal, Sopaavil Treeshaa Thoongik Kondirunthaal, Vellai Naiddiyil Alakaaka Irunthaal, Avalai Perumoochaோdu Paartthuk Kondee Kilee Iranginaal.
aduttha Naal Kaalai Priyaa Treeshaavai Eluppinaal, “meedam Elunthirunga ,mani 9.30 , Kasdamar Unga Roomila Veyid Panraaru”
treeshaa Elunthu Sompal Muritthuk Kondee Keeddaal
” Athukkulla Vanthuddaanaa, Rompa Kaaynjirukkaano, Sari Sari, Naan Paatthukkureen” Enru Than Ped Roomai Thiranthaal, Ullee Oru Ilainan Kaddilil Udkaarnthiruthaan, Paarkka Thidakaatthiramaaka Irunthaan Treeshaavaip Paartthavudan Elunthaan, “kudmaarning Meedam”
“kud Maarning, Unga Peer Enna?”
“thileep”
“thileep, Nalla Peer, Veyid Paar 10 Minids Naan Kulichiddu Varreen”
“deek Yuvar Daim Meedam ” Enru Valinthaan, Aval Paatroomirku Senravudan Kudukudu Venru Odip Poy Oddai Valiyaaka Aval Kulippathaip Paarkkatthaan, Aval Naiddiyai Kalutthudan Uruvumpothu Oru Irumal Sattham Vanthathu Pinnaalirunthu,
thidukkiddu Thirumpinaan Thileep Angee Priyaa Kaiyil Piyarudan Ninrirunthaal
“enna Saar , Avalo Avasaramaa, Enga Meedam Enga Pokap Poraanga, Unga Munnaadi Ellaatthaiyum Akku Veeru Aani Veeraa Kaaddidduthaan Povaanga, Een Alaiyureenga,” Enroo Siritthaal ,
“saari Meedam, Konjam Avasarappadduddeen” Enru Kaddilil Poy Udkaarnthaal Thileep. Sirithu Neeratthil Trishaa Veliyee Vanthaal, Udampil Oru Thundu Maddum Udutthiyirunthaal, Paartthavudan Priyaavirkum Theelippirkum Viyarkka Aarampitthathu,
“enna Thileep Piyar Saappidureengalaa?”
“no Thaangs Meedam” Enru Siritthaan, Avan Pakkatthil Poy Udkaarnthu Piyar Paddilai Edutthuk Kondu Kudikkalaanaal, Kudikkum Pothu Aval Nerriyilirunthu Kalutthirku Thannir Thulikal Valinthathu, Thileepirku Meelum Viyartthathu, Appadiyee Avalai Ilutthu Poda Veendum Ena Manam Paraparatthathu, Aanaal Priyaa Pakkatthil Irunthathinaal, Adakkik Kondaan, Aval Mulu Piyaraiyum Kuditthu Piriyaavidam Kaali Paddilaik Kodutthuviddu Avalidam Nerungi Kaathil Sonnaal
“aduttha 2 Mani Neeratthirku Enna Disdarp Pannaatha, Naan Ellaam Mudinja Udanee Kooppidureen, Ippo Nee Pokalaam” Enraal, Aval Ponavudan Kathavai Saatthividdu Thileepirku Pakkatthil Udkaarnthaal,
“enna Thileep ,neenga Puthusaa Illa Eerkanavee Ellaam Paatthirukkingalaa?”
“eerkanavee Paatthirukkeen Meedam, Aanaa Ungala Maathiri Nadikaiyoda Ithu Muthal Tharam Meedam”
“kud, Pi Pree, Innum Rendu Mani Neeratthukku Naan Unga Adimai , Kamaan ” Enroo Elunthu Avanai Ilutthaal, Avan Aval Uthaddai Adainthu Mutthamida AaramPitthaan, Thalai Mudiyaip Piditthu Kasakka AaramPitthaan, Kankal Moodiya Thireeshaa Avanathu Mutthatthai Rasitthu Rusitthaal,avan Leesaaka Uthaddai Edukka Ninaittha Pothu Aval Avan Thalaiyai Ilutthu Innum Aluttham Kodutthu Mutthatthai Thodanthaal,konja Neeratthil Avanai Viduvitthaal, “nais Kis Thileep” Enru Uthaddai Naakkaal Irappadutthinaal,
“pad Yoo Dond No Apaud Danga் Kis, Naakkaala Naakka Thodum Muttham Ungalukku Theriyala,ids Okee, Naan Sollit Tharreen” Enru Mindum Ilutthaal,
“muthalla Diras Veendaamee” Enru Avan Davalai Ilutthaan, Avan Ilukka Ilukka Aval Surrik Kondee Davalukku Vidai Kodutthaal, Ammanamaana Treeshaavai Rasikka AaramPitthaan,
“enna Thileep Naan Nallaa Irukkeenaa?” Enru Than Mulaik Kaampikalai Than Viralkalaal Thirukik Kondee Keeddaal, Avan Kan Aval Pundai Mayir Kaaddai Rasitthathu, Avanukkaaka Antha Kaaddai Viritthu Pundai Paruppai Aaddinaal , Pin Avanaip Paartthu Saikaiyaal Avan Sunniyaik Nokki Viralaik Kaaddi Than Pundaiyil Vaitthu Thalai Aaddinaal, Avanum Thalai Aaddinaan,
“appo Vaanga Saar” Enru Kaddilil Padutthaal, Aval Meela Oru Veritthanamaana Mutthatthai Vaitthaan Thileep, Aval Mulaikalai Kasakki Kaampukalai Kaditthaan
“aav, Methuvaa, Paatthu Pannu” Aval Sonnathu Avan Kaathil Vilaveeyillai, Avan Meelum Meelum Veri Kondavanaay Aval Vaay Kannam Mookku Kalutthu Ena Engum Nakkinaan,Pundai Paruppai Kaiyinaal Piditthu Uriddinaan,
“ayyo, Kollaathadaa” Enru Pitharrinaal Treeshaa, Avan Naakkai Veliyeerri Aval Pundaiyinai Nakka AaramPitthaan, Aval Kaalai Viritthu Avan Thalaiyinai Alutthinaal “thileep, Nallaa Nakku, Mmmm, ” Enru Thuditthaal,avan Nakkuvathaiyee Piramippodu Paartthaal, Aval Mukatthil Viyarvai Aaraaka Odiyathu,kaalkal Thuditthana, Avanathu Kolukkaaka Aval Pundaiyum Vaayum Eenga Aarampitthana, , Oru Kaddatthil Aval Thaanga Mudiyaamala Avanait Thalli Padukkaiyil Kidatthi Paand Zippait Thiranthaal, Muddik Kondirukkum Sunniyaik Kaiyil Edutthu Aaddinaal
“nallaa Molu Molunnu Vachirukka Thileep ” Enru Than Vaayaal Athanai Kavvinaal, Antha Kaadsiyaip Kathavidukkil Paartthuk Kondiruntha Piriyaavum Than Viralai Than Vaayil Vaitthuk Kondee Sappa Aarampitthaal, Treeshaavin Umpal Veekam Athikamaakiyathu,aval Kankal Thileepin Mukatthaip Paartthuk Kondirunthana,avan Kaamaveethaiyil Katthinaan,
“appadittthaan Treeshaa,ooooo, ,yoo Aar Kireed” Enraan, Aval Kaikalaal Avanathu Koddaikalai Aaddinaal, Avalathu Maarpu Kalasangal Avan Thodaiyil Theeynthu Konde Aadina, Than Kaiyinaal Thileep Aval Mudiyai Ilutthu,
“appaditthaan ,mmmmmmmm” Enru Katthinaan, Oru Kaddatthil Aval Pundaiyai Patham Paarkka Enni Pothum Enraan ,aval Innum Veekamaaka Umpalait Thodanthaal, Avan Porukka Mudiyaamal Aval Thalai Mudiyaip Piditthu Aval Thalaiyai Ilutthaan, Valukkaddaayamaaka Aval Vaayilirrunthu Thileepin Sunni Veliyeeriyathu, Treeshaavirku Echil Olukiyathu,
“deey, Konja Umpireendaa, Eendaa Veendaangura, Unakku Irukkura Maathiri Periya Kol Evandaiyum Paakkaladaa’ Enru Athaddinaal
“muthalla Kaala Virichu Padu Appuram Umpalaam” Enru Avalai Padukka Vaitthu Kaalai Viritthu Sunniyai Ullee Nulaitthaan, Adikka AaramPitthaan, Aditthuk Kondee Aval Mukatthai Nakka AaramPitthaan, Avan Adiyil Aval Pundai Innum Virinthathu,
“aaaaaaa, Appadithaan Podudaa, Innikku Nalla Veeddaithaan Enakku” Enru Munanginaal, Veliyee Piriyaavirku Oluka Aarampitthathu, Inru Theeleepodu Oru Shaad Adikka Veendum En Manathil Ninaitthuk Kondaal, Than Viralai Pundaiyil Viddu Aaddik Kondee Antha Kaama Vilaiyaaddai Rasikkalaanaal, Treeshaavin Pundai Avanathu Adiyai Laavakamaaka Vaangiyathu, Thideerenru Avalai Piraddip Poddu Mudiyai Ilutthaan
“ippo Naay Ol Okka Poreen ” Enru Aval Pundaiyai Idikka AaramPitthaan, Avan Kaiyila Aval Koonthal Karraiyaaka Maaddiyirunthathu, Kuthiraiyai Odduvapan Athan Mookkanaangayiraip Piditthiruppathaip Pol Athanaip Piditthuk Kondee Otthaan, Nadunaduvee Aval Kundiyai Kaiyaal Aditthu Sivakka Vaitthaan, Avan Adikka Adikka Aval Udal Kulungiyathu,
“deey, Nallaa Poduradaa, Veekamaa Podudaa” Enru Katthinaal , Avan Veekatthai Athikappadutthinaan. Varra Maathiri Irukku Treeshaa Thirumpipp Padu En Mudiyai Viddaan, Aval Thirumpi Avan Sunniyaip Piditthu Vaayait Thiranthu Kanjiyai Perruk Kondaal, Kanjiyai Peeychiyavudan Than Thuvanda Sunniyai Edutthu Aval Uthaddil Lipsdik Pol Thadavik Kondee Keeddaan
“eppadi En Aaddam”
“sooppar Thileep, Nalla Veekam, Naan Ithuvaraip Pala Adi Vaangiyirukkeen, Aanaa Ungidda Vaangina Maathiri Sukamaana Adi Vaangala, Inimee Eppellaam Enakku Aripppedukkuttho Unna Kooppiduveen Vanthu Adichuddu Po”
“unakku Kanji Ootthaama Naan Yaarukku Ootthapporeen” Enru Aval Meelirunthu Irangi Paatroomirku Nadanthaan, Veliyee Priyaavirkum Kanji Vanthathu ,athanai Thudaitthuk Kondee Iravu Thileepodu Nadatthap Pokum Kaama Aaddatthirku Thiddam Vakukka Aarampitthaal ,aanaal Avalukkee Theriyaathu Antha Iravu Avalodu Thileep Maddum Irukkappovathillai Treeshaavum Kooda Iruppaal Enru!!.
priyaa Than Araiyil Vanthu Udkaarnthaal, Eppadi Thileepai Madakkuvathu Enru Yosikka Aarampitthaal, Sirithu Neeratthil Treeshaavum Thileepum Maadiyilirunthu Irangi Vanthaarkal, Treeshaa Oru Melliya Naiddiyil Ellaavarraiyum Kaaddum Vithamaaka Vanthaal, Thileep Aval Pinnaal Vanthu Kondirunthaan,
“ee Piriyaa, Inga Vaa” Enru Treeshaa Kooppiddaal,
“es Meedam”
“innikku Naiddu Thileep Inga Sdee Pannuvaaru , Avarukku Inga Irukka Kesd Avusla Thanga Eerpaadu Pannu, Aamaam Innikku Veera Yaaru Kasdamars?”
“thelungu Prodyoosar Kirushnaaraav Innikku Saayangaalam 5 Du 9 Ungaloda Midding Meedam”
“o Avanaa, Sari Sari, Rooma Kileen Panni Vai” Enru Koorik Konde Thileepin Tholil Kai Poddaal, Avan Uthaddai Than Uthaddaal Moodi Oru Chinna Muttham Vaitthaal Pin Melliya Kuralil
“innikku 9 Maniyila Irunthu Nampa Enjaay Pannalaam Athu Varaikkum Veyid Pannu”
“okee, Seekkiram Vanthudu , Ennaala Thaanga Mudiyaathu ,athu Varaikkum Naan Enna Panrathu?”
“priyaavoda Peesikkiddu Iru Naan Evlo Seekkiram Shaad Adikka Mudiyumo Shaad Adichiddu Vanthirreen” Enru Mamaadiyil Eerinaal, Thilip Priyaavaip Paartthaan
“saar Vaanga Saar Ungala Kesd Roomukku Kooddikkiddu Poreen” , Iruvarum Nadakka Aarampitthaarkal, Piriyaavirku Santhoshamaaka Irunthathu, 9 Manikkutthaan Treeshaa Varuvaal, Atharkul Ivanai Upayokappadutthivida Veendum En Ennik Kondee Nadanthaal, Kesd Avusil Avanai Udkaara Vaitthuviddu Avan Mukatthaip Paartthaal, Avan Entha Vitha Salanamum Illaamal Avalaip Paartthaan, Ivanidam Eppadi Peesuvathu Ena Yositthaal, Sadden Oru Aydiyaa Vanthathu Avalukku, Than Roomirku Senru Udaikalaik Kalainthaal, Pin Oru See Troo Vakai Naiddiyaip Podduk Kondaal, Ippoluthu Kannaadi Mun Ninraal, Aval Pinga் Nira Mulaikal Irandum Pakkaavaaka Therinthana, Paandeesai Aval Kaladdaathathinaal Athuvum Alakaaka Therinthathu, Santhoshatthudan Veliyee Vanthaal, Treeshaavum Maadiyil Irunthu Kilee Vanthaal, Aval Rojaa Niratthil Paddus Selaiyum Thanga Aaparanangalum Poddirunthaal,
priyaavaip Paartthavudan Treeshaavirku Thookkivaari Poddathu ,aval Mulaikalaip Paartthu Aacharyatthudan Keeddaal
“ennadi Ithu Kolam?”
“summaathaan Meedam” Enru Mukam Thaaltthik Kondaal,treeshaa Aval Mulaikalai Rasitthuk Kondee Sonnaal
“ithuvum Kooda Nallaa Irukkudi , Ini Veeddil Nee Intha Maathiri Thaan Diras Pannanum” Enraal,
“thaangs Meedam ” Enru Siritthaal Priyaa.
“vaa Thileepai Poy Paarppom” Enru Aval Kaiyai Ilutthuk Kondu Nadakkalaanaal, Nadakkum Pothu Than Uthaddirku Arukee Aval Kaiyai Kondu Poy Muttham Vaitthaal,
“enna Sop Yoos Pannuva Priyaa” Enru Aval Kaiyai Than Mookkaal Thadavik Kondee Keeddaal
“athu ….athu….” Enru Menru Mulunginaal Priyaa ,avalukku Nadappathu Kanavaa Illai Ninaivaa Enru Theriyavillai , Than Aasai Inru Niraiveerividum Enpathil Avalukku Aannthamaaka Irunthathu, Treeshaavodu Inru Adikkap Pokum Kootthai Ninaitthu Aananthappaddaal,
“solludi , Een Peesa Maaddengira , Enna Pidikkalaiyaa?”
“ayyo, Ungalap Poy Pidikkalainnu Yaaru Meedam Solluvaanga, Thideerunnu Muttham Kodutthingalaa Athaan , Naan Laks Sop Yoos Pannuveen Meedam”
“o, Sari Innikku Naid Thileepodu Neeyum Jaayin Pannikkiriyaa?” Enru Aval Kaiyai Edutthu Than Maarpil Vaitthuk Kondee Keeddaal,
” Kandippaa Meedam, Ungaloda En Jaay Panna Kodutthu Vachirukkanum” Enru Piriyaa Treeshaavin Mukatthaip Paartthu Oru Kaamap Paarvai Paartthaal, Trishaavum Mella Avalidam Vanthu Mukatthai Adainthaal, Iruvarathu Moochuk Kaatthum Athikamaakiyathu, Mutthatthai Avarkal Aarampikkum Veelaiyil Pinnaal Thileepin Kural,
“haay Thirishaa, Enna Ithu Paddus Selai, Nakai ,enna Itthellaam?”
priyaa Vedukkenru Kaiyai Utharik Kondaal, Treeshaavum Than Mukatthai Kaiyaal Thudaitthuk Kondaal, Mukam Viyarvaiyil Nanainthirunthathu,
“onnumillai Thileep , Antha Thelungu Prodyoosarukku Homliyaa Irunthaa Pudikkum Athaan” Enru Pathilalitthaal, Thileepin Piriyaavin Udaiyaip Paartthaan Avanukku Thampi Thookkiyathu, Avan Kankal Aval Mulaikalil Nilaitthirunthathu, Treeshaa Nilaimaiyai Unarnthaal,
“sari Thileep, Neenga Resd Edunga Naan Meela Poreen, Kasdamar Varra Daim , Piriyaa Konjam Meela Vaayeen Un Kooda Konjam Peesanum” Enru Aval Kaiyai Piditthu Maadikku Ilutthuk Kondu Ponaal, Priyaa Thileepin Pakkam Thirumpi
“ingayee Veyid Pannunga Saar, Naan Konja Neeratthula Vanthuruveen” Enru Trishaavodu Senraal,meelee Senravudan Treeshaavai Kathavais Saatthi Thaal Poddaal,
“enna Meedam, Enna Visha,….” Atharkul Trishaa Aval Uthaddai Adainthu Oru Muttham Vaitthaal, Iruvarathu Ushnak Kaarrum Marravar Mukatthil Soodaaka Paaynthathu, Priyaavin Mulaikalai Kasakkik Kondee
aval Kalutthai Adainthu Viyarvaiyai Nakkinaal Treeshaa, “priyaa, Konjam Kaladdik Kaaddu” Enru Naiddiyai Uruva Aarampitthaal, Avalin Kasangaatha Mulaikal Kutthiddu Ninrana, Trishaa Than Vaayaal Athanai Paal Kudippathu Pol Nakkinaal, Urinjividdu Kaampukalai Kaditthaal,
“meedam, Unga Kasdamar Varra Daim Aachu, Nampa Kacheeriya Naiddu Vachukkalaam Meedam” Enru Priyaa Aval Mukatthai Than Kaikalaal Eenthi Keedduk Kondaal
“appadiyaa, Sari ,naana Shaad Mudichiddu Varreen Athuvaraikku Neeyum Thileepum Seernthu Peesikkiddu Irunga” Enru Aval Mookkai Thiruki Kannatthil Aditthaal,
“see Ponga Meedam, Avarkidda Naan Peesikkidu Maddumthaan Irukkanumaa?”
“naan Maaddennu Sonna Keekkavaa Pora, Ko An Enjaay , Muthal Panthiyil Nee Udkaaru, Aduttha Panthiyil Naan Kalanthukkireen”
“thaanga்s Meedam” Enru Piriyaa Udaikalai Aninthu Kondaal, Veliyee Kathavait Thiranthu Kondu Vanthaal, Angee Thelungu Produyoosar Udkaarnthirunthaan,
“namaskaaram Amma, Paappaa Rediyaa?”
“redi Saar, Ponga, Paatthu Nadanthukkanga, Seekkiram Mudichirunga, Eennaa Adutthu Avungalukku Niraiyaa Veelai Irukku” Enru Siritthaal Priyaa
“kavalappadaathammaa, Paappaava Seekkiramaa Viddudareen” Enru Ullee Senru Kathavai Thaal Podduk Kondaan, Priyaavirku Eppoluthum Thonruvathu Pol Antha Kaama Vilaiyaaddai Rasikka Aasai Vanthathu, Aanaal Kilee Thileep Veyid Pannuvaanee Enru Thonriyathu, Udanee Avanidam Senraal,
“saar, Treeshaa Meedatthukku Kasdamar Vanthuddaanga, Vaanga Anga Enna Nadakkuthunnu Paakkalaam” Enru Avan Kaiyai Piditthu Ilutthuk Kondee Maadikku Odinaal, Angee Kutthavaitthuk Kondu Oddaiyil Paarkkalaanaal, Thileep Avalin Meel Saaynthu Kondu Kalutthai Nakka AaramPitthaan, Piriyaavin Meel Padarnthu Kondee Aval Kannatthil Muttham Vaitthaan, Aval Oddaiyil Paarppathaal Ivanathu Seeddaikku Ethuvum Sollaamal Summaa Irunthaal, Ullee Treeshaa Avanukku Paal Kodutthaal
” Enna Paappaa Pona Thadavaikku Paarkkumpothu Intha Thadava Ilaichip Poydda”
“oree Veelaisaar” Enruavanidam Appavi Pol Mukatthai Vaitthuk Kondee Sonnaal , Meelum “saar , Konjam Seekkiram Viduveengalaa Saar, Konjam Veelai Irukku?”
“athellaam Nee Nadanthukkuratha Porutthu Irukku Paappaa, Ippadiyee Peesikkiddu Irunthaa Eppadi?” Enru Avalai Kaddilil Thalli Aval Meel Padarnthaan, Mukatthai Veekamaaka Nakki, Uthaddai Kaditthu Vilaiyaadinaan, Sirutthaiyidam Maaddik Konda Maan Pol Avanidam Treeshaa Kasakkap Pddaal, Aval Selaiyai Urivi Jocketdai Piytthaan, Mulaikalaip Pidikka Ninaitthu Praavaiyum Kilitthaan, Pin Maarpil Vaay Vaitthu Urinja AaramPitthaan, Avanathu Kol Treeshaavin Pavadaiyil Iditthuk Kondee Ninrathu, Than Udaikalai Kalainthaan, Aval Pavadaiyai Uruvi , Jattiyai Vilakkinaan, Pin Than Vaayai Ulleeviddaan, Treeshaa Viyarvaiyil Nanainthirunthaal, Ippadi Pala Kasdamarkal ‘rap’ Paaka Nadanthu Kolvathu Vaadikkai, Ivanum Atharku Vithivilakkalla, Aval Paruppai Avan Viralaal Nondinaan, Avanukkaaka Innum Kaalai Viritthaal, Veliyee Priyaavin Nilai Innum Mosam, Avalthu Naidddiyai Uriviya Thileep Avalathu Maarpi Kalasangalai Kasakkik Kondee ,aval Pundaiyai Kodainthaan, Kutthavaittha Nilaiyila Avanathu Ellaa Seyalkalukku Priyaa Valividdaal, Avano Oru Kaddatthil Than Sunniyai Edutthu Avalathu Puddatthil Idikka AaramaPitthaan, Avanukkaaka Muddikkaaliddu Vali Viddaal Piriyaa, Ippoluthu Avan Pundaiyil Nulaitthaan , Aanaal Avalo Oddaiyil Paarppathai Nirutthaamal Avanathu Adiyai Vaanga Aarampitthaal,
“nallaa Podunga Saar, Ullee Meedam Kalakkuraanga, Inga Neenga Kalakkureenga, Mmm, Nirutthaama Podunga”: Enru Than Kaiyai Pinnaal Viddu Avan Sunniyai Uruvinaal, Ullee Thireeshaa Avanathu Kolai Uruvinaal, Avan Than Peerangi Poolai Treeshaavin Vaayil Vaitthaan, Avan Puddangal Irandum Aval Pinju Maarpil Udkaarnthu Kondana, Avan Sunniyai Kashdappaddu Vaangik Kondaal Treeshaa, Aval Chinna Vaaykkul Adangaatha Kol Avanukku, Pin Aval Thalai Mayiraip Piditthu Aadda AaramPitthaan, Aval Vaay Poduvathai Niruttha Ninaitthaalum Mudiyaathu Enpathu Avalukku Therinthathu, Avan Aaddik Kondee Aval Vaayai Kilikka AaramPitthaan, Vedukkenru Vaayiliruntha Kolai Uruvi Moochuviddaal , Pin
“kilee Ponga Saar, Plees Vaay Valikkuthu” Enraal,
“okee Paappaa” Enru Aval Kaalaiviritthu Pundaiyil Sorukinaan, “aaavvvvvvv” Enru Katthinaal,
“katthaatha Paappaa, Ol Vaangatthaanee Kaasu Vaangura, Appuramenna ” Enru Athaddinaan, Pin Aval Pundaiyai Kuttha AaramPitthaan, Aval Pinju Kaikalaal Piditthu Kaddilodu Nasukkik Kondaan, Aval Kaalkal Thuditthana, Vaayaal Moochividduk Kondee Thalaiyai Valamum Idamumaaka Aaddinaal, Avanathu Kaddukkadangaatha Kol Aval Pundaiyai Aadsi Seythathu, Veliyee Ithanai Paarkkum Priyaavirko Oru Puram Kaamam Kaddukkadangaamal Eeriyathu ,athee Samayam Treeshaavin Meel Atheetha Paasamum Eerpaddathu, Thinamum Etthanai Adi Vaanguvaal Intha Pen Enru Aval Meel Paasatthodu Parivum Eerpaddathu, Thileepin Adiyum Veekamedutthathu, Oru Kaddatthil Thaangamudiyaamal Avalai Ilutthu Uthaddil Muttham Vaitthu Tharaiyil Thalli Meelee Eerinaan, Avalum Kaalai Viritthu Avanathu Kolaaddatthai Rasikkalaanaal,
“seekkiram Mudinga Saar, Kathava Thuranthaangannaa Maaddikkuvom”
“athellaam Naan Mudichiruveen, Nee Katthaama Adi Vaangu” Enru Aval Thodaiyai Piditthuk Konduaditthaan,
ullee, Treeshaavirku Vali Athikamaakiyathu,
“saar, Saar, Aaaavvvvv” Enru Katthinaal,sarru Neeratthil Avanathu Kol Pundaiyilirunthu Veliyeeri Sootthil Nulainthathu, Immurai Treeshaa Innum Katthinaal,
“aav, Saar, Rompa Perisaa Irukku Saar”
“porutthukka Paappaa, Naan Adichu Adichu Perusaakkirreen , Appuram Evan Adichaalum Valikkaathu” Enru Aval Thodaikal Irandaiyum Than Tholil Kidatthik Kondu Adikka AaramPitthaan,, Immurai Treeshaa Konjam Thookkik Kodukka Veendiyirunthathu, Avan Veekam Athikarikka Athikarikka Treeshaavin Kankal Moodik Kondana, Inpa Valiyil Sinunginaal
“sssss, Saar, Pothum Saar , Vaayla Kodunga Naan Kakka Vaikkireen” Enru Vaayait Thiranthaal ,avanum Vedukkenru Kundiyilirunthu Sunniyai Uruvinaan, Uruviya Maru Nodi Aval Iduppu Thoppenru Kaddilil Viluntthu, Eetho Periya Paaram Than Kundiyilirunthu Veliyeeriyathu Ponra Unarchi Treeshaavirku, Santhoshatthudan Than Vaayait Thiranthaal, Avan Kol Iramaaka Valikkik Kondee Vaayil Senrathu, Treeshaa Kaiyaal Athanai Aaddik Kondee Vaayaal Sappinaal,
“appaditthaan Paappaa, Vaay Podurathula Unakku Poddiyaa Intha Indasdiriyala Yaarume Illa Paappaa” Enru Aval Kannangalai Than Kaiyaal Eenthi Aval Mukatthai Innum Nerukkatthil Than Sunniyodu Vaitthaan, Aval Mookku Avan Sunni Mudikalin Idaiyil Senru Vanthathu, Oru Valiyaaka Avan Kakka AaramPitthaan Kanjiyai, Treeshaa Vaayiliruntha Sunniyai Edutthu Than Mukatthil Kanjiyai Thaanee Peeychik Kondaal, Pin Than Mookkaal Sunni Moddai Thadavi Methuvaaka Aaddinaal
“rompa Sukamaa Irunthathu Paappaa” Enru Avan Aval Meelirinthu Iranginaan, Veliyee Thileepum Kanjiyai Piriyaavin Vaayil Oorri Veekamaaka Elunthu Odinaan, Piriyaavum Elunthu Than Roomirku Odinaal, Iravi Treeshaavodu Adikkap Pokum Kootthirkkaak Than Udampai Thayaar Panna Aarampitthaal, Kulikka Ninaitthaval , Pin Veliyee Vanthu Treeshaavidam Peesa Maadikku Senraal, Prodyoosar Padiyil Irangi Vanthaan
“poyiddu Varren Priyaa, Paappaa Ulla Padutthu Resd Edukkuthu” Enrusiritthuk Kondee Veliyee Senraan, Kaddilaraiyil Treeshaa Athe Nirvaanak Kolatthil Thoongik Kondirunthaal.


text:
Oduu OMN
(Haramayaa , Oromiyaa, Waxabajjii 18, 2017) – Wal dorgommiin Gumii Aada fi Artii Afaan Oromootin Yunvarsiitii Haramaayaa keessatti geggeefame milkiin xumurame.
Sagantaa wal dorgommii goota aartii afaan Oromoo wal madaalchisuu je’u barattoonni Oromoo Yunvarsiitii Haramaayaa qopheessan kana irratti barattoonni Oromoo dhibbootan lakkaawaman, keessummoonni fi sabboontonni Oromoo heddumminaan akka argaman keessa beekaan tokko OMN hime.
Dorgomtoonni barattoota irraa tahan sirboota nama hawwatan, walaloo, daraamaalee fi shubbisa gara garaa dhiheessun sirnichi haala addaatin akka miidhage taasisee himamee jira. Akka beekann kun itti dabaluun, barattoonni Oromoo Yunivarsitii Haramaayaa sirboottan warraaysaa gara garaa sodaa tokko malee sirbuun diina naasisaniiru jedhe.
Qophii dorgommii kanaa erga xumuratanii turuu isaanii kan dubbatu namni kun sababaan turuu keenyatis humnoonni command post qpohii kana akka hin dhiheessine nu dhoowwaa turanii je’a.
Kana male sirboottan, walaloo fi diraamaalee qopheeffattan nuutu isiniif gulaala je’anii nu doorsisaa turanis dura dhaabbannoo dhimma keenya keessa akka isaan hin seenne goone milkaawuu dandeenyee je’a barataan kun.
Tahus barattoonni Oromoo 3 dhimma kanaa qabatee humnoota command Postiin akka hidhaman maqaa barattoota hidhamanii tarrisuun akkana je’a.
Gara biraatin Ummanni naanichaa fi sabboontonni Oromoo hedduunis kallattiilee adda addaatin akka isaan gargaaranii fi cinaa dhaabbatan dubbata barataan yaada nuuf laate kun. Dabaluunis yaamicha isaanii kabajanii moora fi galmi Yunivarsitii Haramaayaa Oromoon guutamuu nutti hime.
Barattoota haala miidhagina qabuu fi nama hawwatuun dorgommii kana irraa qooda fudhatanii fi tokkoffaa bahaniif badhaasni addaa fi waraqaan ragaa laatameefii jira. Xumura irrattis sagantaan kun akkuma eebba manguddootin jalqabe eebban xumurame.