text:
Gaafin guddaan namoonni Ergamtootaa gaafataa turan keessaa tokko, “Qiyaamaan yoomi? Qiyaamaan jettu kuni yoom dhuftii?” Gaafi akkanaatin of ko’oomsu fi deebii barbaaduf garmalee carraaqun ni barbaachisaa sila? Gaafi kanaaf deebii argachuun dhugummaa Qiyaamaa jijjiruu danda’aa? Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ogummaa fi rahmata Isaatiin Yeroo Qiyaamaan itti dhootu uumamtoota hundarraa dhokse.
Itti fufi…
Guyyaa Qiyaamatti dhugaan amanuu fi guyyaa kanaaf hojii gaarii hojjachuu fi hojii badaa irraa fagaachun of qopheessun, jireenya keessatti akka tasgabbaa’anii fi kaayyoo ofii beekan nama taasisa. Kana beektu laata? Yeroo baay’ee jireenyi kan nama nuffisistu fi jibbisiistuuf amantiin Rabbii fi Guyyaa Qiyaamaatti qaban dadhabaa yommuu ta’uudha. Sababni isaas, namni dhugaan Rabbii fi Guyyaa Qiyaamatti yoo amane, wanta gaggaarii ni hojjata hojii badaa irraa immoo ni dheessa. Kuni immoo akka gammaduu fi tasgabbaa’u isa taasisa. Akkasumas, yeroo rakkoo fi balaan namatti bu’an rakkoo cimaa Guyyaa Qiyaama yaadachuun akka obsan nama taasisa. Read more
Jireenya keessatti sababni guddaan namoonni yeroo baay’ee gammachuu fi milkaa’inna itti dhaban maal akka ta’ee beektu? Tarii qarshii dhabuu, namni jaallatan du’uu, qabeenyi barbadaa’u fi kan biroo jechuu dandeessu. Eeti, kunniin sababa ta’uu danda’u. Garuu sababa guddaa ta’uu danda’u? Sababa guddaa ta’uu hin danda’an. Dhugumatti, sababni guddaan jireenya keessatti gammachuu fi milkaa’inna itti dhaban, Guyyaa Qiyaamatti kafaruu ykn shakkuudha. Read more
Guyyaan Qiyaamaa shakkii akka hin qabne kutaalee darban keessatti irra deddebi’uun ilaalle jirra. Ammas, shakkii sheyxaanni namatti darbu balleessu fi qulqulleessuf irra deebinee ni ilaalla. Guyyaa Qiyaamaa fi wantoonni Guyyaa san adeemsifaman wantoota gara fuundurraatti dhufanii fi geeybii ta’aniidha. Seenan darbe akkuma nuuf geeybi (nurraa dhokata) ta’ee, wanti gara fuundurraatti dhufus geeybi (nurraa dhokataadha). Garuu wanta dhokataa ykn fagoo kana akkamitti beeknaa? Wantoota kanniin karaa lamaan beekun ni danda’ama. Isaanis; mallattoolee fi odeefannoo dhugaa (haqa) ta’eeni. Read more
Yeroo darbee haala kaafirtoota muraasa isaanii ilaalle jirra. Tarii mata dureen Guyyaa Qiyaamaa dheerachuun nuffiin isinitti dhagahamu danda’a. Garuu yeroo amma keessa jiraannu kanatti mata dureen kuni garmalee barbaachisaa waan ta’eef dheerassuun dirqama nutti ta’e. Dhugumatti, namoonni baay’een Guyyaa Qiyaamaa dagatanii jiru. Maaliif jiruu tana keessa jiraatta? Eessaa deemaa jirta? Jedhamanii yommuu gaafataman, “hin beeku” jechuun deebisu. Dhugumatti Guyyaa Qiyaamatti amanuu fi itti qophaa’u dhiisun jireenya keessatti akka dhama’an nama taasisa. Dabalataanis, hojiin gaariin Rabbiin biratti fudhatama kan argatu Rabbii fi Guyyaa Qiyaamatti yoo amananiidha. Qur’aana keessa yoo ilaaltan Rabbiin (subhaanahu wa ta’aalaa) irra deddeebi’un guyyaa kana ilma namaa akeekachisa. Read more
Waa’ee Guyyaa Qiyaama itti fufuun warri ibidda seenan falmii akkami akka adeemsisan muraasa isaanii haa ilaallu. Falmiin kuni falmii geeybii dhugaadhaan gara fuunduraatti dhufuudha. Sababni isaas, odeefannoo Rabbal aalamiina irraa dhufeedha. Geeybi jechuun wanta dhokataa namarraa fagoo ta’e yookiin ammatti ijaan kan hin argine yookiin sammuu fi qaamoleen miiraa bira gahu kan hin dandeenyedha. Haguuggin ilma namaa fi geeybi jidduu jiru wantoota afur keessaa tokko ykn hunda isaanitu ta’u danda’u. Haguuggin kunniinis: (1). Yeroo darbee fi kan dhufu, (2) fagaachu bakka, (3) dadhabbinna qaamolee miiraa fi (4) girdoon jiraachu. Wanti darbee fi gara fuunduraatti dhufu namaaf geeybidha.[1] Read more
Assalaamu aleykum wa rahmatullahi wa barakaatuh. Akkam jirtu obboleeyyan koo? Jireenyi badhaadhaa? Eeti, jireenyi badhaatu taati yoo nuti imaana (amantii) guyyaa Qiyaamatiif qabnu daballee fi hojii gaggaarii hojjanne. Guyyaa Qiyaamatti amanuun wanta nama horii irraa adda baasudha. Sababni isaas, Guyyaan Qiyaamaa gahuumsi ilma namaa eessa akka ta’e murteessa. Akkasumas, namoonni wanta fagoo fi ammatti ijaan hin mul’annetti amanuun horii irraa addaan bahuu. Jireenyi addunyaa tanaa gabaabdu fi iddoo qormaatati. Dhalli namaa jireenya addunyaa tanatti qoramuun Guyyaa Qiyaamaa bu’aa (firii) qormaata isaa ni arga. Namni qoramee bu’aa qormaata isaa yoo hin argin faaydan qoramu maali ree? Kanaafu, Guyyaa Qiyaamaa akka dhufu kanarraayis hubachuun ni danda’ama. Ilmi namaa addunyaa tana keessatti qorame akkanumatti kan hafuu miti. Kufaati fi milkaa’inni isaa Guyyaa Qiyaamaa ni beekkama. Akkasi mitiree? Read more
Guyyaan Qiyaamaa dhufuu keessa shakkiin akka hin jirre ragaalee adda addaatin torbilee darban ibsine jirra. Namni ragaalee sanniin irra deebi’ee dubbisee fi itti xinxalle Guyyaan Qiyaamaa guyyaa tokko dhooyu ishii ni mirkaneefata. Wantoonni naannoo keenyatti arginu wantoota lama. Isaaniis, yeroo muraasan booda kan jijjiramanii fi yeroo dheeraaf osoo hin jijjiramin kanneen turaniidha. Yeroo muraasan booda kan jijjiraman ykn du’an kanneen akka ilma namaa, biqiltoota, beelladoota fi kkf. Yeroo dheeraaf osoo hin jijjiramin kanneen turan immoo dachii, gaarreen, samii, aduu, ji’a, urjiilee fi kkf. Wantoonni yeroo dheeraf turan kunniin akkanumatti zalaalamiif hin turan, ni jijjiramu. Guyyaan wantoonni kunniin itti jijjiraman Guyyaa Qiyaamaa jennaan. Guyyaa kana gaarreen bakka ni bubbuqqa’u, dachiin dachii biraatin ni jijjiramti. Samiinis akkasuma jijjiramti. Namni dachii fi samiin akkanumatti zalaalami turan jedhee yaade dogongore jira. “Akkuma amma jiran kanatti zalaalamii akka turan maaltu si beeksise? Beekumsa wanta gara fuunduraatti uumamuu ni qabdaa? Yoo qabaatte, beekumsa guyyaa itti duutu nutti himi.” Jechuun yoo gaafanne deebiin isaa maal ta’a laata?
Read more
4. Guyyaan Qiyaamaa Yoomi?
Gaafiin “Guyyaan Qiyaamaa yoomi?” Jedhu gaafi yeroo durii irraa kaase hanga ammaatti itti fufaa jiruudha. Seenaa keessatti namoonni amanti adda addaa irraa “Dhumti addunyaa (Guyyaan Qiyaamaa) bara kanatti ni dhufa” jechuun tilmaama ragaa hin qabne kaa’ani jiru. Guyyaan Qiyaaman dhufuu keessa shakkiin hin jiru. Kanaafu, Guyyaan Qiyaamaa Yoomi ree? Gaafi kana deebisuuf Qiyaama bakka lamatti qoodu dandeenya. al-Qiyaamatus sughraa (Qiyaamaa Xiqqoo) fi al-Qiyaamatul kubraa (Qiyaamaa Guddoo). Qiyaamaan xiqqoon “Du’a” nama kamiyyuu irratti dhuftuudha. Qiyaaman Guddoon immoo kan Rabbiin fedhe malee wantoonni dachii fi samii keessa jiran itti dhumanii fi ergasii lamuu kaafamaniidha. Read more
Yeroo darbee keessa mallatolee Guyyaan Qiyaamaa dhiyaachu agarsiisanii fi akka Guyyaa kanatti amanne of qopheessinuuf nu gargaaran ilaalle jirra. Mallatoolee Guyyaa Qiyaamaa xixxiqoo hafanii fi Mallatolee Gurguddoo ilaaluf yeroo fi bakki nutti gabaabbata. Akkasumas, dubbistoota baay’ee hin argine akkuma kutaa lamaffaa irraa hubatametti. Garuu bakka kanaa qabxiilee baay’ee ijoo fi jireenya keessatti baay’ee barbaachisoo ta’an ilaalla. Qabxilee kanniin xiqqaate xiqqaatu bakka torbatti qoode jira. Isaanis: Qiyaaman Maaliif barbaachise? Ragaaleen Qiyaamaa maal fa’a? Seenaa irraa namoonni fi uumamtoonni biroo erga du’anii booda kaafamanii jiruu? Guyyaan Qiyaamaa yoomii? Wantoonni Guyyaa Qiyaamaa keessa adeemsifaman maal fa’aa? Badhaasa nama Qiyaamatti amane fi adabbii nama itti kafare maal ta’aa? Shakkii sheyxaanaa jalaa bahuuf maal gochuu qabnaa? Read more


c: text/html

text:
Angawoonni mootummaa Chaayinaa marii daldalaa kan sadarkaa ol aanaa baatii dhuftu geggeessamuuf hojii bu’uraa hojjechuuf jecha gara Yunaaitid Isteetisitti kan imalan ta’uu Chaayinaan beeksistee jirti.
Dhaabbati oduu biyyattii Xinhuaan akka gabaasetti itti aanaa ministeerri maallaqaa Liaayoo Miin roobii borii Waashingteniin seenuu dhaan gita isaanii ka bulchiinsa Traamp waliin wal arguu dhaan marii angawoota gameeyyii magaalaa galma mootummaa Ameerikaatti geggeessamuuf daandii saaquuf jiru.
Mariin marsaa haaraa kun kan murtaa’e jalqaba baatii kanaa ennaa muummichi ministeeraa Chaayinaa Liu Hee fi bakka bu’aan daldala Yunaayitid Isteetis Roobert Ligiziyeer fi ministriin maallaqaa Stiiven wal arganitti ture.
Prezidaant Traamp torban darbe dilaala marsaa haaraa doolaara biliyoona 250 meeshaalee Chaayinaa irraa galan irraa galan irra kaa’uuf dhaadatanii turan yeroo biraatti dabarsuun isaanii ni yaadatama.
Chaayinaa Fi Ameerikaan Marii Dhimma Daldalaa Jalqabuuf Jiru
- VOA
WAASHINGITAN, DIISII —

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dhugaatiin Miriindaa Itiyoophiyaa keessatti nama ajjeese!
Dhugaatiin lallaafaa Miriindaa, Itiyoophiyaa keessaa namoota 12 akka du’aniif sababa ta’eera. Namoota du’an kana keessaa namni 4 Eegumsa Fayya Hawaasaa irraa yommuu ta’an kanneen hafan 8 Magaalaa Finfinnee Hospitaala Zawudituu irraati.
Manneen yaalaa kun lamaan dhoksaan karaa keessoo odeeffannoo wal jijjiiraniin du’aatii namoota kanaaf sababa kan ta’e otoo lubbuun isaanii hin darbiin sa’aatii muraasa dura dhugaatii Miriindaa dhuganii akka turan qorannoo dhiigaa taasifamerraa mirkaneeffanneerra jedhan.
Dr.Saabir Ahimad, Yeroo ammaa kanatti hawaasni dhugaatii lallaafaa dhuguurraa akka of qusatu keessumaa Miriindaa dhuguu akka dhiisus jedhaniiru.
Biyya Hindiitti kan argamu oomishni Miriindaa rakkoo wal fakkaataan qunnameera. Ministeerri Fayyaa Hindiis kanarraa ka’uun dhugaatii kana irratti qoqqobbii taasisee jira.
Giddu Galli Qorannoo Fayyaa Hindii qorannoo gaggeesseen dhugaatii Miriindaa keessatti waantoota lubbuu namaa ajjeesa Maalataayilii fi DT parsantaa 0.0005% argadheera jedheera. Sababa kanaan biyyootni guddatan hedduun Uummata isaaniin akka dhugaatii Miriindaa hin dhugne jechuun dhorkaa jiran.
Maddi:- ጉድና ገራሚ ነገሮች
Afaan Amaaraa irraa gara Afaan Oromootti kan hiikeef akka Uummatni keenya dubbisee balaa kanarraa of eeggatuufi.
Waliif #share godhaa


text:
Koraa 38faa TBOJ/UOSG
E-Mail: tboj.uosg@gmail.com
Kora 38ffaa Tokkummaa Barattoota Oromoo Jarmanii(TBOJ)Fulbaana 14 bara 2014 Sa’a booda saatii 12:15 irraa egalee waaree booda amma saatii 18:30 magaalaa Frankfurt, galma Universitii Joon Volfigaang kessatti geggefame. Kaayyoon waliga‘ii:- 1ffaa haala qabsoo bilisummaa Oromoo (QBO) yeroo ammaa irratti mariiyatuun hubannoo siyasaa argatuu fi 2ffaa raawii hojii TBOJ/UOSG Caayaa ABO Onkoololeessa 6 bara 2012 amma Fulbaana14 2014 gamaagamun booda koree hojii geggesitu (KHG) gadaa ittii aanuu filachuudha.
Walga‘iin ergaa Eeebbaa Manguddoo Oromoottin tahe boode, faaruu Alaabaa Oromiyaan akkasumas Jaallan QBO irrati otto falmanuu kufaniif yaadannoo godhun banamee. Hogganaa olaanaa ABO mata duree bara 1990 asi “QBO” ABOn gageefamu maal akka fakkaatu fi maal keessa akka darbe fi amma hoo ABO maal akka gochaa jiru akkasumas WBOn maal gochaa akka jiru irratti Ibsaa balaa Miseensoota TBOJ/UOSG kennaniruu. Mata duree kana irratti gaaffii fi deebiin akkasumas Yaada Ijaaroo tahan balinaan kennaniruu.
Itti-aansuun gabaasaan raawii hojii Onkoololeessa bara 2012 haga Fulbaana 14 -2014 KHG TBOJ fi KHG damilee TBOJ irraa hirmaatota waliga‘iif dhiyaate. Gabaasaa gamaagamuu fi raggaasisun booda KHG gadaa ittii aanuu filachuu fi ibsa Ijjannoo baafatun sagantaan koraa 38ffaa TBOJ milkiin xumurameera.
Tel. + 49 (0)151 63727696 • e-Mai l: tboj.uos g@gmail .com
Ibsa Ijjennoo
Nuti miseensotiin TBOJ walga‘ii kana hirmaannee turre haala siyaasaa QBO irratti ergi mariyanneen booda, ummata Oromoo fi Oromiyaa sirna gabiromfannaa (kolonii) bara ammaa motummaa Habashaa, gartuu wayaaneen (TPLFn) hogganamaa jiru, jalatti gidirfamaa jiru bilisomsuuf qabsoo hadhooftuu hogganummaa jaarmaa ABOn geggefamaa jiru gutummaan tumsaa, gumaata nu irraa barbaadamu gama maraan kennuuf qophii ta`uu kenya ni mirkaneessina!
1.QBO hirmannaa ummata Oromoo fi hogganummaa ABOn geggefamaa jiruu ni deggerra!
2.Qabsoo hidhannoo, siyasaa, fi dipilomasii ABO geggessaa jiru diinagideen ni utubna!
- Qabsoo fincila diddaa gabirummaa karaa qerroo Oromiyaa, barattotaa, fi ummata
Oromoo geggefamaa jiru waan nu irraa barbaachisu maraan ni tumsina!
4.Sagalee QBO haala hundaa kessatti firotaa fi dinoota ni dhageessifina!
5.Saamichaa Lafa fi Qabeenya Oromoof Oromiyaa akkasumas shororkaa ummata Oromoo irratti dinoti fi farreen QBO raawataa jiraatan injifachuuf hubannoo fi kutannoon sagantaa QBO milkomsuuf heera jaarmaa ni tiksina!
- Araaraa ABO QC fi ABO giduuti tahe labsamee ni deggerra!
7.Yakkoota dhittaa mirga-namomaa ummata Oromoo irratti karaa motummaa gabironfataa TPLF (wayaanee) raawatamaa jiru ni balaaleffanna!
8.Hogganummaa motummaa wayaaneen yakkoota dhiittaa mirga namaa ummata Oromoo irratti raawatamaa jiru hambisuuf akka hawaasoti Addunyaa dhibbaa godhan ni gaafanna!
9.Lammii Oromiyaa kanneen meeshaa motummaa TPLF ta`uun yakkoota hiriyaa hin
qabne ummata Oromoo irratti raawachisuun sirna motummaa Habashootaa tiksuuf boojiyamtan akka gara moraa QBO makamuun mirga abbaa biyyummaa ummata Oromoo kabachisuuf qabsooftan waamicha ilaalcha Oromummaa hundeefate isiniif erginerra!
- Master Plan–>Master killer dha!!! kana cimsinee morminaa! Injifatnnoon ummata Oromoof!
Hirmaattota kora 38ffaa TBOJ (Jarmanii, Frankfurt, Fulbaana 14-2014)
IUOf!!!!
KHG TBOJ/UOSG
Tel. + 49 (0)151 63727696 • e-Mai l: tboj.uos g@gmail .com
IhrSchreiben vom
Yourletter
IhrZeichen
YourRef.
Unser Zeichen
OurRef.
Datum
Date


text:
Yemen keessatti mormii uummanni mootummaa irratti gaggeessu hammaataa yeroo jiru kanatti,baqattonni biyyattii keessa jiraatan sodaa nageenyaa jabaa jala kan jiran ta'u dubbatan.
Hawaasii biyyatti ilaalchi namoota biyya alaaf qabu jijjiramaa carraan hojii cufamaa akka jiru, mootummaan dahannaa isinii kenne fala isinii ha barbaadu jechuun dorsifamaa kan jiran ta'uu baqattonni ibsanii jiran.
Dubartoonni humnaan gudeedaman ulfa hin barbaadamneef saaxilamuu isaanii fi walumaa gala haalli jiru baqatootaaf daran hamaa ta'aa adeemuu isaa fi mootummaan yoo kufee immoo haala daran hamtuuf saaxilamuuf kan jiran ta'uu kan ibsan baqattonni qaami dhimmi ilaalu nuuf haa birmatu jedhu. MP3 tuquun guutuummaa gaaffii fi deebii dhaggefadhaa


text:
Xalayaa Jaalalaatiin
Guyyaa har’a magaala guddittii Ameerika, Waashingtan DCtti, qophii gargaarssa Oromo (Oromo Benefit Concert) kan Machaa-Tuulama dhaan gaggeefame haala ho’an xumuree jira. Qophii kanarrattii artistoota bebbeekamo kannen akka Daawwit Makonnen, Abdi Nuuressa, Haacaaluu Hundeessa, Jambo Joote, Tujjii Muddee fi baandii guutu wajjiin ummata Oromoo 300 ol bashanansiisaniiru. Qophii koonsertii kun ummata bashanansiisu qofa utuun taane haala Oromiyaan amma keessa jiruu fi tumsa gargaarsa qabsoo ummata Oromoo kana buusii gochuuf kan karoorfame akka ture waldaan Macha fi Tuulama nuuf ibsaniiru. Waldaan Machaa-Tuulama bara 2014 irra amma yoonatti doolara kuma 60 ol warroota harka diina irratti wareegamanii fi maatisaani akkasumas warrootni miidhaman gargaarsa isaanif malu gumaacha kan ture dha. Ummatnii Oromoo biyyoota Ameerika, Awrooppa, Austraaliyaa, fi Saa’ud Arabiyaa gumaacha gama qarshii qofa utuun taane gama diploomasiitin akka ummata bira dhaabbatan marsariitii xalayaa.com yaada jedhuus isiniif dabarsa.
Qophii tumsa Oromoo kanarrattii, Haacaaluun Hundeessa sirba Maalan Jira erga ummataan haala ho’an fi dinqisiifatameen bashanansiise booda, artistoota Oromoo kanneen guyyaa kaleessa Bitoteessa 19, 2016 Ameerika seenan waltajjiitti ol waame. Artistoota Oromoo, kanneen akka Zarihun Wadaajo, Shukri Jamaal, Yaanet Dinquu, Kadir Martuu fi Daawit Taasisaa, waltajjii irratti haasa gabaaba taasisan. Ummatnii harka rukutuu dhan sagalee dhan galma guutu iyyisiisu dhan artistoota keenya haala dinqisiifatameen simannaa hoo’a dhan simatan.
Artistii kabajamaa fi jaalatama kanneen artistoota dhaloota qubee fakkeenya kan ta’e, artistii Zarihuun Wadaajoo yeroo calqabasaa Oromiyaa ala bahuunsaa har’a erga nutti himee booda. Haasa gabaaba akkana jechuu dhan ummata waltajjii irra jiruun gurra buuse, “Wal argina hin seene baga nagaa dhan wal agarree! Amma dhaamsa anii isiniif dhaamu dhaamsa Oromiyaarra isiniif fide dhaggeefadha! Midhaan waliin facaafnee, dhiiga jalleewaniin, dhiiga lafeen midhaan faca’ee, haramamee, guddatee, haamamee, midhaan baase asheete, bishaate, amma kootaatii walii-wajjiin bakkan geenya isiniin jedha Oromiyaani.” Itti dabalanii akka artistii Zarihuun akka jedhaniitti tokkummaa biyya keessa magarsee kana biyya alaattis akka cimee itti fufuu akeekachiisaniiru. “Biyya Oromiyaa jedhamuu keessa wal qooduu hin jiru, Wallagga hamma Wallootti, Boorana hamma Harargeetti, Wallaggaarra hamma Baaleetti hamma Shawaa giddu galeessatii guutuu Oromiyaatti wal qooduun hin jiruu!!…” jedhanii haasa fi dhaamsa gabaaba dabarsanii turan.
Kan kanarra darbee immo, Artistii dhaloota qubee keessa dhalatee guddatee Artistii jaalatamaa fi kabajamaa artistii. Shukrii Jamaal gara waltajjiitti haasa gabaabas kennee ture. Shukri Jamaal akkuma artisti Zarihun Wadaajotti hamilee fi iyyaansa dhan hamilee ummataa dhan simatame. “Baga nagayaan nu eegdan! ani wantii ani jedhu hin jiru kana caala. Zarihun fixee jira, ulfaadha” erga jedhan booda, miira nama hawwatuun walatajjicharratti harka ol fuudha, “Oromiyaan tan Oromooti” si’a sadii sagalee ol fuudu dhan ummata galma guute kana ol kakaase.
Ittii darbee immo artistii kabajamtuu fi jalatamtuu artistii Yaanet Dinquu, uffata aadaa Oromoo uffattee bareeddeen, haasa gabaaba ummata Waashingtan DC, galatoomfatte. “Galatooma isiniin jedha baga nagaan nu eegdan isiniin jedha ulfaadha galatooma!” jettee sagalee bareeddu ulullee fakkaatun ummata gammachiifte!
Xumurarrattii, artiisti kabajamaa fi jaalatamaa, Artistii Kadiir Martuu carraan daqabnaani iyya gammachiisa fi gurra nama duuchun galma guutu iyyisiifame. Hamilee hammana hin jedhamnee akkuma artisoota kaanitti simatame. Akkuma beekamu, Artisti Kadir Martuu darara cimaa mootumma biyya bulchaa jiruun dhaqabeen nama miidhamee jiraachusa sirrittii kan beekamu dha. Yeroo inni maayiki qabatu, ummatnii galmichaa haala miira nama hawwatuun”Kaadir Kaadir Kaadir” jechaa maqasaa ol fuudha turan. Itti aansuu dhan immo Kadiir Martuu ummata Oromoo guutu kabajaaf galata guddaa galchee ture, “duraan dursee maqaa keessaniin maqaa kabajamaa dhan Addi Bilisummaa Ummata Oromootin, Maqaa alaaba Oromootin galatooma!!” jedhee ummata galatoomfate. Itti dabaluu dhan maqaa gootowwanii baratoota Oromoo fi warreen sababaa qabsootin biyyaa bahaniis galata daanga hin qabne galatoomfatee ture. “maqaa barataa kanneen wareegamaniitin, maqaa barataa dhiignisaa dhangalaa’etin, Qabsoon tapha mitii qabsootu biyya isiin baase, ilma babbareeda, dhiira babbareeda, shamarran babbareedaatin. Rabbiin maqaa leenchawwan saniitin, arraan tana barataan Oromoo dhiigasaa dhangalaa’e, ijoolle waggaa afurii, ijoolle wagga kudhanii qabsoo kanarrattii wareegamani arguu dhaf tokkumma ilmaan Oromoo mirkaneessa!” Kadiir Martuu haasan isaa kokkeetti rakkatee utuu immimmaan xurursaa ummata waltajjii keessa jiruu boosisee, “Guyyaa kana baga rabbiin isiin agarsiise, Bilisummaa ilmaan Oromoo isiniif haa agarsiisu rabbiin..” jedhee haasa gabaaba fi dhaamsa gabaaba akkaata itti xumuruu dadhabee imimmaan haaqacha ummata galma jiru hamilee miira nama tuquun iyyanii.
Artistoota keenya kunii, Zarihun Wadajoo, Shukri Jamaal, Yaanet Dinquu, Kadiir Martuu fi Daawwit Taasisaa, qophii koonsertii biyyoota Ameerika keessa gochuuf karoorfataniiru. Koonsertii Bilisummaa jedhuun guyyaa Oromia Media Network (OMN) waliin wal ta’u dhaan guyyaa Bitoteessa 26, Oromiyaa xiqitittii kutaa Menisootaatti qopheesuf karoorgatanii jiru. Sagantaan kunii namoota kuma tokko ol simachuuf galmmii kireefameera Waldaa Oromoo Kutaa Minesoota (Minnesota Oromo Asociation) ibsaniiru. Oromootni Menisoota fi kutaale garagaraa koonsartii ajaa’iba kana irratti argamuuf waadaa seenaniiru.
Tokkummaa Ummata Oromoo biyya keessa fi biyya alaa haala gammachiisa akka ta’e bara kana mirkanaa’usaa agarsiisa jira. Diinni ummata Oromoo shira adda adda ummata Oromoo gidduu kan xaxaa turan barrii kunii fi kan asii achii kan isaanif akka hin milkoofne ummatnii Oromoo harka wal qabachuu dhan diina ofirra cabsaniiru!
Marsariiti xalayaa.com irra kan isiniif barreesse, Naa’ol Abba-Firrisaati.
Galatooma injifannoo kan Ummata Oromooti! Gadaan kunii gadaa nutii ilmaan keenya garbummaa utuun taane bara bilisumma ijoolle keenya dhaalchisnuu dha!
Hora Bula!


text:
– Qormaatota kaleessaa, kan har’aa fi kan boruu –
Berhanu Hundee
Kutaa Sadaffaa
Barreeffama kutaa lammaffaa keessatti diinotni Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) kan keessaa fi alaa eenyu akka ta’an iddoo fi gareelee adda addaatitti baafamanii gabaabinaan ibsamanii jiru. Dabalataanis jaarmayootni, gareelee fi namootni yookaanis Aktivistootni Oromoo tokko tokko kaayyoo qabsoo kanaatiif hiika hin taane kennuudhaan, galiin qabsichaas akkasuma akka dogongoraan laalamu akka godhaa jiran barreeffama sana keessatti ibsamee jira. Barreeffama kutaa sadaffaa kana keessatti, qormaatota QBO har’a jiran keessaa osoo hin bahin, dhimmoota tokko tokko dabalataan ibsuun yaala.
Kaayyoon jaarmayoota siyaasaa Oromoo wal faallessa moo wal tumsa?
Gaafiin kun baay’ee ulfaataa fi walxaxaallee akka ta’e nan hubadha. Yeroo ammaa kanatti gaafii akkanaa kaasuun barbaachisaas hin ta’u warri jedhanis hin dhabaman ta’a. Haa ta’u malee, diinotni fi gargaartotni diina QBO gaafii kana micciiranii Oromoo jidduutti rakkoo akka hin uumne, ofeeggannoodhaan dhimma kana laaluun baay’ee murteessaa dha. Karaa biraatiin yoo laalme immoo, yoo har’a rakkoolee jiran wal hin hubachiisne; yoo mana keenya qulqulleessuu hin calqabne, boru rakkoolee biroo keessa seenuuf waan deemnuuf, wanti kuni immoo egeree Oromoo fi Oromiyaatiif gaaga’ama fiduu mala. Kanaafuu, sodaataniis rakkoo jiran dhoksuun uummata keenya miidha malee faayidaa waan qabu natti hin fakkaatu.
Gaafii armaan olitti ka’e kanaaf deebii osoo hin barbaadne dura, jaarmayoota siyaasaa Oromoo biyya keessas ta’ee biyya alaa yeroo ammaa jiran, kan diinarraa walaba ta’anii jiran, iddoo ykn bakkee gurguddoo lamatti baasnee laaluu ni dandeenya. OPDOn isaan kana keessa jirti moo hin jirtu? gaafiin jedhu ka’uu mala. Jaarmayaan kun ammaaf walaba waan hin taaneef, ibsa kiyya kana keessa hin galchu. Fuulduratti garuu dhimma kanarratti yaada kiyya nan dhiheessa. Gareelee gurguddoo lamaan kun:
- Humnoota Bilisummaa Oromoo fi Walabummaa Oromiyaa – Isaan kun warra bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa akka kaayyoo isaaniitti qabatanii jirani fi galiin isaaniis isuma kana mirkaneessuuf qabsaa’aa warra jiranii dha. Akkamitti qabsaa’aa jiru? kan jedhu gaafii biraa waan ta’eef, isa kana yeroo biraan itti deebi’a.
- Humnoota Bilisummaa Oromoo fi Diimookraasii – Isaan kun warra bilisummaa Oromootiif qabsoofna ykn hojjenna jedhan garuu galiin isaan barbaadan kan warra A) as kan ta’e; bilisummaan uummata Oromoo yoo argame, biyyattii Itoophiyaa jedhamtu tana keessatti gaafiin Oromoo deebii argachuu ni danda’a warra jedhanii dha.
Asirratti sababni ani jecha “Diimookraasii” jedhu itti dabaleef, warri garee kana keessa jiran kaayyoon isaanii Itoophiyaa diimookraatessuuf waan ta’eef malee, humnootni garee A) keessa jiran diimookraasiitti hin amanan jechuu kiyya akka hin taane hubachiisuun barbaada.
Egaa, jechootuma “Humnoota Bilisummaa Oromoo” kan jedhanirraa yoo kaane, humnootni garee lamaaniituu wanti isaan waliin qaban (kaayyoon waloo) uummata Oromoo bilisoomsuu jechuu natti fakkaata. Erga kaayyoo waloo kana qabaatanii immoo, wanti isaan walfaallessiisu hin jiru jechuu dha. Hundi isaaniituu uummatuma kanarraa dhalatan; maquma uummata kanaas moggaafatanii jiru; uummatuma kanaaf dhaabbana jechaas jiru. Maarree, waan waloo tokko akka kaayyo yeroo gabaabaatti fudhatanii waliin hojjechuurra waldura dhaabbachuu maaltu fide? Moo sababaalee birootu jiru? Waliigaltee dhabuun kunis akka qormaata QBOtti laalamuu danda’a. Mana ofii qulqulleeffachuun asirraa calqabuu waan qabuufi.
Karaa biraatiin yoo laalamu immoo, akka laalcha fi hubannoo kiyyaatitti, wanti isaan walfaallessiisu galii QBO isa xumuraa (final goal of the struggle) ti jedheen yaada. Warri garee A) keessa jiran, akkuma maqaan ani asitti kenneef agarsiisu, bilisummaa uummata Oromoo argamsiisuu qofaa osoo hin taane, gaafiin Oromoo inni bu’uraa gaafii “Kolonii” waan ta’eef, biyyi koloniidhaan qabamte takka immoo walabummaa ishii argachuu qabdi jedhanii warra amanani fi isa kana mirkaneessuufis qabsaa’aa jiranii dha. Xinnaatee yoo xinnaate, uummatni Oromoo hiree isaa ofiin/ofiif murteeffachuu qaba warra jedhan natti fakkaatu. Akka yaada kiyyaatitti inni kun adeemsuma sirrii ta’ee dha. Maaliif yoo jedhame, filmaatni fi murtiin xumuraa kan uummata bal’aa Oromoo waan ta’uufi.
Warri Itoophiyaa diimookraatessinee, isa kana keessatti gaafiin Oromoo ni deebi’a jedhan, isa kanaaf qabsaa’uuf akkasumas galiin xumuraallee isa kana wayya jechuuf mirga qabu. Haa ta’u malee, seena biyyattii tanaa wajjin walqabatee yoo laalame; madaa uummatni Oromoo madaayaa har’a gahe kana galiin xumuraa warra garee B) ittixiyyeeffatan kun fayyisuu danda’aa? kan jedhu gaafii guddaa biraa waan uumu natti fakkaata. Erga biyyattiin tun humnaan ijaaramtee kaasee hanga har’aatti ofiif bu’aa tokkollee osoo hin argatin biyyatti tana jiraachisuuf kan akka Oromoo ittwareegame sabni ykn uummatni biraa hin jiru. Waaffalli uummata keenyaa har’a kunoo duguuginsa sanyii Oromoo ta’ee jira. Kana booda Oromoof maaltu dhufa jedhanii ofgaafachuun baay’ee barbaachisaa dha jedheen amana.
Kanaaf, rakkoo guddaan mooraa keenya keessa jiru akkaataa nuti haala biyyattii sanaa fi seenaa Oromoo walbira qabnee laallu fi hiika kenninuufii dha. Hanga ka’umsa rakkoo qabsoo kanaarratti walii hin galamnetti; hanga galii waloo tokkorratti walii hin galamnetti; hanga tooftaa fi tarsiimoo waloo tokko hin qabaannetti, qormaatni qabsoo kanaa babal’achaatuma deema malee waan hir’atu hin fakkaatu. Yoo rakkoon kun bifuma kanaan itti fufe immoo, mana keenya qulqulleeffachuun hafee, kan jiruu diigamuuf deema jechuu dha. Haal akkanatti walxaxaa ta’e kana keessatti jijjiiramni tokko akka tasaa kan argamullee yoo ta’e, waan ittti hin qophoofneef, ammas carraan biraa nu dabruuf deema jechuu dha. Akkuma seenaan biyyattii sanaa agarsiisu, yeroo hunda jijjiiramni tokko yoo dhufu, humnoota hin yaadamnetu carraatti fayyadamu.
Waan ta’eef, qormaatota har’a jiran keessaa inni guddaan jaarmayootni siyaasaa Oromoo kaayyoo fi galii waloo tokko dhabuu isaanii akka ta’u kun hundaafuu ifa ta’uu qaba. Hanga jaarmayootni fi gareeleen Oromoo waan walfaallessan hojjetanitti, uummata keenya afaanfaajjessuun ittuma fufa. Afaanfaajjii fi haala dogongorsaa ta’e kana keessatti immoo kan carraa gaarii argatan diinota QBO ti malee buaan uummata keenyaaf argamu hin jiu. Maaliif dhugaan kun hubatamuu dadhaba? Maaliif rakkoo mana keenyaa furachuu dhiisnee mooraa alagaa keessa tumsa biraa barbaaduu deemna? Humna Oromoo tuffanne moo ofitti amanummaa keenyatu hin jirree? Uummatni Oromoo jijjiirama tokko fiduuf waa hundaa akka qabu mul’isaa yeroo jiru kanatti, humna saba guddaa kanaa fedhii isatiif oolchuun dagatamee maaliif fedhii ormaatiif haa oolu jennee uummata keenyas ficcisiisna? Oromoo ofgaafadhaa!!!
Rakkoon mooraa keenyaa gama biraatiin yoo laalame immoo, rakkoo kaayyoo fi galii qofaas akka hin taane ni hubatama. Akkamitti yoo jedhame, jaarmayootni ykn gareeleen Oromoo kan kaayyoo fi galii tokko ykn walfakkaata qabanis tokkummaa uumanii humna jabeessuu hin dandeenyee bar!! Kun maaliif ta’e? Fedhii uummataa caalaa fedhii dhuunfaatu jiraa? Gaafiilee kanaa fi kan walfakkaatan akkasumas dhimmoota gaafiilee kana wajjin walqabatan kutaa itti aanu keessatti laalla.
Hanga walitti deebinutti nagaan turaa!
Ulfaadhaa!


text:
Kutaalee Oromiyaa gama Bahaa kanatti hawaasni keenya hedduu beelawanii jiran. Duraan fageenya irra teenyee hordofaa turre. Dhaloota jechaa irraa gara dhaloota gochaan agarsiisutti cehuuf hawaasa kana waan xiqqoo fudhannee, imaltuu guyyaa sadiif jilli caayaa Tokkummaa Fugug gooneen Malkaa balloo geenye rakkoo kana agarre.
“Beelti beellamaa qabdu ” dhaadannoo jettuun imala eegalleen bakka itti tilmaammanne danqaa warra biyya bulchuun haqqannuus , Hawaasa araddaa Dirree Quufaa laalle. Hawaasni kun beelaa keeysa nutti boohan.
Waan hedduu nama gaddisiisuudha. Dhuguma dubbachuuf hawaasni kun rakkoo beelaa ulfaataa keessa jiran. Lubbuu hawaasa keenyaa kana baraaruuf humnaafi qindoomina jabaa akkasumaas, arjummaa Lammii guddaa barbaachisa. Hanga ammaa Namni dhumaa jira. Dirmachuu Lammii keeysanii barbaadan.
“Beelti beellama hin qabdu” Team CAAYAA TOKKUMMAA FUGUG.
Deeggarsi Ummata keeysanii ammallee haa itti fufu!


text:
[SQ-Guraandhala 8/2021]
mormii barattoota mana barumsaa qophaayinaa Amboon Guraandhala 5/2021 kan eegale yeroo amma aoromiyaa hunda keessatti hiriirri kun jabaatee itti fufuun bahaa hanga dhihaa , kaabaa hanga kibbaa oromiyaa keessatti balaaleffannaan sirna pp barattootaan dhohee kan jira.
Haala kanaan guyyaa har’aa guraandhala 8/2021 Oromiyaa lixaa Gimbii fi Mandiittii gaggeeffamaa kan jiru yoo tahu kibba Oromiyattis Boorana Yaaballoottin gaggeeffamaa jira.
akkasumas kibba baha Oromiyaa Arsii keessatti sochiin hiriiraa kun barattootaan gaggeffamaa kan jiru yoo tahu Horroo Guduruu Wallaggaa magaalaa Shaambuuttis sochiin barattootaa kun eegalee jiraachuu gabaasaan arganne ifa godha.
Hiriira kana irratti dhaadannooleen barattootaan gaggeeffamaa jirani:
Hidhamtootni siyaasaa haa hiikaman
MCBO lammiilee Oromiyaaf haa hundeeffamu
Ajjeechaan lammiilee Oromiyaa irratti waraanaan gaggeeffamu haa dhaabbatu
ppn nun bulchitu kan jedhuu fi kanneen biroon dhaadannoolee hiriira kanaati.


text:
Kaaba-lixa biyya Naajeriyaa kutaa biyya Kaadunaa keessatti dhukaasaa hidhattoonni taasisaniin namoonni 34 du’uun isaanii gabasameera.
warreen ajjeechaa sana raawwatan garee yakkaa-hojjatootaa meeshaalee waraanaa gurguddoo hidhatan akka ta’an Hanga’oonni nannichaa yemuu ibsan, komishinerii dhimma nageenyaa kutaa biyyaa Kaaduunaa kan ta’an Saamu’eel Aruuwaan midiyaa hawaasaa irratti akka Ibsanitti balaa kanaan gandoottan Afur keessatii kan argaman Manneen 200 ol gubataniiru.
Ajjeechaan kun kan raawwatame Dilbata dheengadaa yemuu ta’uu guyyaadhumaa sana, kutaa biyyaa kan biroo Zaamfaaraa jedhamuu keessatiis tarkaanfii hidhattoonni fudhataniin namoonni 16 du’un isaanii gabasameera.
Torban tokkon duras walakkeessa fi kaaba-lixaa Naajeriyaa keessatti hidhattoonii Poolisootaa 7 dabalatee Umnoottan nageenyaa 11 ajjeesuun isaan beekameera.
Gareen Mootummaan Naajeriyaa Amajjii darbe keesaa > jedhee labse kun bakka bosonaa kutaalee biyyichaa Zaamfaaraa,Kaatsinaa,kaaduunaa fi Niger keessaa maandhefachuudhaan akka haleellaa raawwachaa jiran haanga’oonii mootumma Naajeriyaa ibsaniiru.


text:
Yeroo ammaa kanatti haalli siyaasaa Ethiopia keessatti mul’atu, baayyee wal xaxaa, yaaddeessaa fi xumurri isaa maal ta’uu akka malullee tilmaamuun kan nama rakkisu ta’aa jira.
Addi Dimokiraatawaa Oromoo (ADOn) akka dhaaba siyaasaa rakkoowwan uummata Oromoos ta’eekan biroo waggoota dheeraadhaaf turaniif furmaata waaraa argamsiisuudhaaf dhaabbate tokkootti waan biyya sana keessatti adeemaa jiru dhiyeenyaan hordofa.
Har’a biyya Ethiopia keessatti kanneen gaaffii mirgaa gaafatan, gaaffii mirgaa gaafachuu isaanii qofaan qamaa fi qalbiin bakka jiran hundaatti dararamaa jiru, itti dabalees mirgi, bilisaan yaada ofii ibsachuu, amantii barbaadan akka barbaadanitti hordofuu, mirgi dubbisuu fi barreessuu, mirgi qooda fudhannaa dhaabbii siyaasaa uggaramee jira. Itti dabalees maqaa misoomaa fi dhaabota misoomaa babal’isuun ummanni qee isaa irraa buqqawee jireenya gadadoo fi rakkoo hamaa keessa akka jiraatu taasifamaa jira. Faallaa isaan ammoo qoondaalotni Mootummichaa fi kanneen sirnicha lalisan ammoo aangoo arkaa qabaniin duroomaa fi badhaadhaa jiraatan. Kunis balaa guddaan biyya sanarratti gonboobee akka jiraatu taasise.
Haalli fokkisaan yeroo ammaa kana biyya Itoophiyaa keessatti mul’achaa fi babal’achaa jiru kuni, yeroo maqaa Waltajjiin Marii Oromotiti (WMO) jedhu jalatti socho’aa turre du’a Mmuummicha Ministeera biyyittii duraanii, Obboo Mallas Zeenaawii, ilaalchifnee ibsa baafne keessatti waan jenne turre ammas irra deebinee akka dhaaba siyaasaa Adda Dimookiraatawaa Oromoo (ADO) jedhamee ifatti beekamuutti kaasuu barbaanna. Dhaggeeffattoota Raadiyoo Bilisummaa Oromoo fi hordoftoota Marsaa ADO yaadachiisuudhaaf – Waltajjiin Marii Oormoo ibsa du’a Mallas ilaalchisee baase sana keessatti rakkina Itoophiyaa keessa jiru fi furmata isaa ilaalchisee akkana jedheetu ture.
Rakkinni polotikaa yeroo ammaa Itoophiyaa keessatti mul’achaa jiru rakkina ilaalchaa qofa miti. Rakkina sirna dimokiraasii fi abbaa-hirrummaa keessaa tokko filachuu illee miti. Kan iyyummaa fi misoomaas miti. Rakkinni Itoophiyaa keessaa kana caalaa kan hundee isaa gadi fageeffate dha. Kana keessatti, rakkoon inni guddichi immoo, ummatootni biyyittii keessaa, akka lammoota mirga lammummaa qabaniitti osoo hin taane, kanuma dirqama mootummaan irra kaa’u raawwachuuf taa’an qofa taasifamanii ilaalamuu isaaniiti. Hundeen rakkinichaa haalli mootummaa biyyattii kan akkamii haata’uu fi eenyuutu abbaa itti tahuu qaba kan jedhuu irratti walii-galteen hawaasummaa dhabamuu isaa irratti dha. Humni mootummaa biyyatti seeraan kan mirkanaa’e ta’uu dhabuun isaa hanga fala hin argatnetti, walitti-bu’iinsi yookaan wal-dhabdeen siyaasa, haalli qabsoo hidhatnoo, hacuuccaanii fi mootummaan ummata isaatiif ifa tahuu hafuun dhaabbachuu hin danda’u. Kun immoo hawwii ummattoota ukkaamsa jala turanii guutuuf carraaquu qofa osoo hin taane, fedhii tokkummaa biyyatti akka jirutti tursuu wajjin kan walitti hidhate dha. Kanaafuu, mareen gartuulee hundumaa hirmaachise, karaa jeequmsa kana keessaa itti-bahamu argamsiisuu danda’a jennee amanna. Aaloon aaloo uuma, yookaan karaa kenna; maraammartoon isaa immoo osoo addaan hin citin itti fufuun ni mala. Maraammartoo jeequmsaa yeroo dheeraaf keessa cuuphamnee jirru kana cabsinee keessaa bahuuf, araara maree irratti hundaa’ee fi rakkoolee waliin-qabnuuf furmaataa karaa nagaa argamsiisuu kan dandeesiisu sochii haarawaa jalqabuu nu feesisa. Humna waraanaatiinis ta’ee kan ummataatiin, mootummaanis ta’ee humnoota mormitootaatiin, rakkina yookaan wal-dhabdee siyaasaa biyyattitiif furmaatni gam-tokko yookaan gartuu tokko qofa irraa dhufee fala ta’uu danda’u hin jiraatu.
Sababni waltajjiin kun, paartii isa aangoo irra jiru dabalatee, maree gartuulee siyaasaa hundumaa hirmaachisu akka jalqabamuu fi itti-galli isaas walgahii maree guutuu biyyaa qopheessuu akka ta’u kan fedhuuf kanaaf dha. Kunis, dhaabbattoota dhugumaan dimokiraatawaa ta’anii fi kabajaa ummattoota Itoophiyaa keessaa mirkaneessanii ummaticha irraas kabaja kan horatanu akka dhalatanu gochuu fi ittichiisuu kan dandeessissu haala bu’uuraa tokko lafa kaahuufi dha. Dhaabbilee mootummaa jaarmayaalee siyaasaa waliin walittti-hidhatnaa hin qabne, paartiilee gara garaa keessatti amantaa kan maddisiisanu fi dandeettii, akkasumas fudhatama qabaatanu ijaaruu qofatu filmaata haqaa irratti hundaa’ee fi walaba ta’e geggeessuudhaan tokkummaa jabaa kan qabaatu, mootummaa federaalaa dimokiraatawaa ummattootaan dhuunfatamee ummattootaan tikfamu uumuu dandeessisa.”
Ibsi suni maqaa WMOtiin edda bahee waggaa tokko ta’uudhaaf deema. Rakkoon biyya Itoophiyaa garuu du’a Mallasiin boodas furmaata argachuu otoo hinta’iin ittuu hammaatee kan kaleessaa sana caalayyuu cimee itti fufee jira. Yeroo ammaa kanammoo, rakkoon biyyittii ijaaf gurra dhabee biyyittiinumtuu garamitti adeemaa akka jirtu wallaalchisaa jira.
Akkuma irra deddeebinee ibsuu yaalle, rakkoowwan Itoophiyaa wal xaxaa fi baa’yee yaaddessaa ta’aa waan deemaniif qaama humnaan taayitaa mootummaa qabate, gara fuunduraattis taanaan qaama humnaan taayitaa qabatu tokkoon kan hiika argachuu danda’an miti. Kanaafuu, dhaabonni, gareewwan fi namoonni dhuunfaa dhimmi Itoophiyaa nu ilaala, rakkoo biyya sanaa otoo badii caalu hinfidiin hiikuu qabna jennee amannu hundi, mootummaa amma taayitaa qabatee jirus dabalatee, walitti dhufnee furmaata hundee qabuu fi dhaloota boruutiif ta’u argamsiisuudhaaf mari’achuun yoomuu caala har’a barbaachisaa ta’ee mul’ateera. ADOn marii kana argamsiisuu fi fuula duratti tarkaanfachiisuuf gama isaan jabinaan hojjeta.
Kun ejjennaa ADOti
Caamsaa 29 bara 2013


text:
Jaarmiyaan keenya ABOn Jijjirama Hagayaa 2,2015 ibsaa baseen Maqaa dhaabaa
keenya , Saganta Siyasaa , Alaabaa Dhaabaa , asxaa dhaabaa, maqaa worranaa fi kkf
osoo miseensoni bakka hunda mormma jiraan ABO irra kara KWO jedhuutti geedaruun
labsaa basu isaa dhageenye itti gadine jira.
Akkuma beekamu ABOn jaarmiyaa seena qabseesa dhiga fi lafee gotowwaan
kumataamtiin dhabate yoo tahu maqaan dhaabaa kanaa akka amma sabbaa gayaa tokko
malee namoon seena dhaba kana sirritti hin hubanne oluma kani jijjiree jedhan labsaan
kanatti maqaa jijjiramu tahu mitti.
Yeroo amman tana ilman oromoo biyyaa keesa kumatamaan maqaa dhaaba kanatiin
himatamuun murttiin du’aa itti murtayee yakka tokko malee manoota hidha woyyaannee
keesa guutani jiru.
Nutti akka koree Godiina Candaa fi USAti mormii miseensota keesa jiru osoo itti himinu
nama nudhagayyuu waan dhabineef jecha konyaleen arman gaadi maqaan teerfamee
ibsaa ABOn jijjirama G/Kamal Galchu amma base kana moriminne jirra,
1} Konya Toronto, Canada
2} Konya Edmonton, Canada
3}konya Calgary, Canada
4} Konya Minesota, USA
5} konya Seattle, USA
6} Konya Iowa, USA
7} Konya DC, USA
Ibsaa tokkummaa oromoo diguuf godhamee kana ni mormina.
ABO jaarmiyaa dhigaa gootoota ilmaan oromoo kumatamaan dhabatte yoomu digamu !
Injjifanoon ummata Oromoof !
Koree Godiina Kanadaa fi USA ABO jijjirama.


text:
Suuraan pirezidaantiin Turkiyee qabatan kun daa’imman Israa’eliin ajjeefaman hin agarsiisu.
Fulbaana 11, 2015
Fuulawwan fi akkaawuntiiwwan Feesbuukii tokko tokko suuraan pirezidaantiin Turkiyee Rajib Tayyip Erdogaan qabatan kun daa’imman Filisxeem humnootii biyya Israa’elin ajjeefaman kan agarsiisu akka ta’e barreessuun qoodaa jiru.
Kunis pirezidaantichi guyyaa kaleessaa haasaa yaa’ii waliigalaa 77ffaa Dhaabbata Biyyoota Gamtoomanii irratti taasisaniin hoggantoota biyyootaaf kan agarsiisan akka ta’es barreessaniiru.
Fakkeenyaaf fuulli Feesbuukii ‘Toosh Tarree Page’ jedhamufii hordoftoota Kuma 100 ol qabu pireezidaantichi “yakka waraanaa tsiyoononni Israail daaimmaan Falasxiin irratti raawwataa jirtu suuraadhaan hoggantoota idila addunyaaf agarsiisaan” jechuun odeeffannicha qoode.
Haa ta’u malee Pirezidaant Erdogaan suuraa kana waa’ee hariiroo Israa’el fi Filisxeem osoo hintaane dhimma godaansaa fi gaaga’ama baqattootaa yeroo haasa’an fayyadaman.
Suurichis kan daa’imman Filisxeem humnootii Israa’eliin ajjeefaman osoo hintaanee daa’imman baqattoota bidiruun keessa turan dhidhimuun lubbuun isaanii darbedha.
“Torbee darbe keessa daa’imni ji’a sagalii Assam fi daa’imni umrii waggaa afurii Abdulfahaab jedhaman lubbuu isaanii dhabaniiru” jechuun suuricha kan agarsiisan pirezidaantiin Turkiyee Erdogaan, daa’imman kun wayita gara Giriik seenuuf jedhan bidiruun isaanii humnootii eegdota andaara galaanaa Giriikiin akka dhidhimtu taasifamuu isaatiin lubbuun kan darbe ta’uu himan.
Haasaan pireezidaant Erdogaan daa’imman suuraan isaanii mul’atu kunneen ilaalchisuun taasisanis viidiyoo Yuutuubii Dhaabbata Biyyoota Gamtoomanii (UN) irratti 2:45:00 irratti argama https://www.youtube.com/watch?v=wpnpBS1Zsts&t=9943s .
Tarkaanfiin Giriik galaana Ejiyaan fi Baha Meditiraaniyaaniitti baqattoota irratti fudhachaa jirtu hammaachuu kan himan Erdogaan, “Giriik karaa seeraan ala ta’een baqattoota ofirraa deebisaa jirti” jechuun qeeqaniiru.
Dhaabbileen idil addunyaas Giriik gochaa kanarraa akka of qusattu dhiibbaa akka taasisan gaafataniiru.
Haasaa pirezidaantichi waldhabdee Israa’el fi Filisxeem ilaalchisuun taasisaniin dhimmichi furmaata akka argatuuf hawaasni addunyaa akka tumsu waamicha dhiyeessaniiru.
ወቅታዊ መረጃዎችን ቀጥታ በኢሜልዎ ለማግኘት ይመዝገቡ
ያቀረቡትን የግል መረጃ በግላዊ መመሪያችን መሠረት እንጠብቃለን::


text:
Berhanu Hundee
Dhugaa haa dubbannu yoo jenne, biyyattii Itoophiyaa jedhamtu tana keessatti jijjiiramni godhamee jira ykn godhamaa jira. Jijjiiramni kun immoo wareegama eenyuutiin akka dhufe waan Addunyaan beektuu dha. Haa ta’u malee, jijjiirama kanarraa caalaatti eenyu bu’aa akka argate fi argachaas jiru garuu gaafii biraa ti. Oromoon bilisoome jedhamee yeroo baay’ee ni dubbatama. Bilisummaan akka itti laalamuu fi hiikni kennamuufii dha. Haala kaleessa olaantummaa Wayyaanotaa keessa ture wajjin walbira qabnee yoo laalle, har’a bilisoomne jechuun ni danda’ama ta’a. Kun akkuma jirutti ta’ee; Oromoon bilisoome yoo jedhamu garuu ulaagaa kamiin laalamee ti?
Eeyyen, biyyattii tana keessatti namni har’a waan tokko dubbateef ykn barreesseef; miseensa ykn deeggaraa dhaaba/jaarmayaa siyaasaa tokko ta’eef; walgahii godhateef; hiriira baheef,… hin reebamu, hin hidhamu, hin ajjeefamu ta’a. Kun akka jijjiiramaatti ni laalama. Oromoo fi Oromiyaa yoo laalle garuu, har’allee hir’inoota baay’eetu jiru. Uummatni keenya nagaa argatee jiraachuu hin dandeenye. Gaafiileen deebii hin argatin hedduu dha. Gaafiilee kana keessaa innii cimaa fi hangafa ta’e tokko dhimma Finfinnee ti. Karaa seeraa fi heeraatiinis ta’ee, karaa seenaatiin jaalatamus jibbamus, fudhatamus dhiifamus Finfinneen qabeenya Oromoo fi Oromiyaa ti. Gaafiin Finfinnee gaafii faayidaa addaa osoo hin taane gaafii Abbaabiyyummaa ti.
Kun ta’ee osoo jiruu, har’allee jijjiirama wareegama ilmaan Oromootiin argama kana keessatti Oromoon akka alagaatti laalamee handhuura biyya isaa Finfinnee keessaa akka dhiibamu yookaanis immoo gara magaalaa tanaa akka hin dhufne irratti hojjetamaa jira. Yeroo haalli akkanaa ifaa ifatti mul’achaa jirutti bilisoomne jennaa ree?? Jijjiirama dhiiga fi lafee ilmaan Oromootiin argame kanatti caalaatti fayyadamaa kan jiran warra sirnoota durii leellisanii dha. Warra Oromummaa, Sabboonummaa Oromoo fi dabrees Oromiyaa dhabamsiisuu barbaadanii dha. Humnootni kun MM Dr Abiyyi dabalatee Oromooto taayitaarra jiraniin kallattiidhaanis ta’ee al-kallattiidhaan deeggarmaa fi jajjabeessamaa jiru. Wanti dhara hin taane Dr Abiyyi humoota kana wajjin Mootota durii faarsaa ture ammas jira. Kanaafuu, jara kanaaf bilisummaan argame jechuun ni danda’ama.
Humnootni sirna Federaalisimi amma jiru kanaayyuu diiguuf halkanii fi guyyaa hojjechaa jiran heddoomaa jiru. Karaa danda’amu fi bakkee danda’amu hundatti sirriitti ciminaan of ijaaraas jiru. Humna horachuuf tattaaffii guddaa godhaa jiru. Kanaaf immoo ragaalee fi mallattoolee baay’ee kaasuu ni danda’ama. Walumaagalatti humnootni farra-Oromummaa fi farra-Sabboonummaa Oromoo ta’an kun bilisummaa argatanii jiru. Isa kanattis fayyadamanii waa baay’ee hojjechaa jiru. Filmaata dhufuuf jiruufillee sirriitt ofqopheessaa waan jiran fakkaata.
Kan keenyaa yoo laalle, ammallee waraan walirratti godhaa wal balleessuuf hojjechaa jiru. Jaaramyootni Oromoo ammallee tokko ta’anii ykn waan waloo tokk lafa kaawwatanii wajjin hojjechaa hin jirani. Uummatni keenya nagaan bahee nagaan galuu hin dandeenye. Namootni keenya ajjeefamaa jiru. Lafti Oromoo ammallee karaa adda addaatiin saamamaa jira; uummatni keenya qayee fi qabeenyarraa dhiibamaa jira. Itoophiyaan Wayyaaneerraa bilisoomtee jirti. Itoophiyummaan araada ta’ee jira. Humnootni Itoophiyummaa faarsan cimaa jiru; lafa qabachaas jiru. Oromoo garuu, gaafiileen isaa ciccimoo ta’aniiyyuu deebii hin arganne.
EGAA BILISOOMNE JECHUUN EESSA REE????


text:
Biyyoota Afrikaa gama dhiyaa seeraaliyoon Laayberiyaa fi Ginii keessatti lakkofsi namoota haaraa Ibolaan qabamanii gad bu’aa kan jiru ta’uun ibsamee jira.
Oduu gaariin biyyoota Afrikaa gama dhiyaa irraa dhaga’amu kan jalqabe torban darbe ture. Ministrii eegumsa fayyaa Ginii keessatti qindeessaa waa’ee dhukkuba Ibolaa kan ta’an Aboubakar Diakite kaleessa Paris irraa akka jedhantti gad cabeera yeroo jennu garuu lakkoofsa guddaan miti jedhan.
Magaalaa galma mootummaa Laayberiyaa Menrovia keessatti aangawaan Tokkummaa Mootummotaa kan itti gaafatama irra jiran akka jedhantti Ibolaa ittisuuf carraaqqii gaggeeffamu keessatti fooyya’iinsa guddaan jira. Kanneen Ibolaan haaraa qabamanis ta’e du’an xiqqaataa jiru jedhan.
Ta’us garuu jedhan duulli Ibolaa irratti gaggeeffamu xumuramuu irraa fagoo irra jira jechuun kan akeekkachisan Anthony Banbury turan. Dhaabbtoota dhunfaa fi kanneen biroo dhufanii hojii kana gaggeessan feena jedhan.


text:
Ayyaana amantii fi uummataa irratti haleellaa geessisuuf kan qophaa’e meeshaan waraanaa fi namoonni kanaan shakkaman to’annaa jala ooluutu ibsame.
Kantiibaan kibba Walloo magaalaa Haiyiq Kebbedee Kaasaa VOAf akka ibsaanitti meeshaan hojii shororkaaf ooluuf ture jedhamee fi namoonni meeshaa sana deddeebisaa turan Fulbaana 16 to’annaa jala oolan jedhan.
Sambata guyyaa sa’a 6:30 irratti ture humnootii naga eegumsaa keenyaa fi hawaasa biraa eeruu kennameen hordoffii cimaan godhamaa erga turee booda, magaalaa keenya keessatti qabaman. Ennaa qabamettis qawwee kilaashinkoov 10 fi rasaasa 280tu harkatti qabame jedhan.
Kantiibaan kun akka jedhanitti ragaa wal jijjiiruun of eeggannoo fi ijaaramuun hoogganame kan turee fi meeshaan waraanaa sun akeeka qabameef utuu hin guutiin qabame jedhan.
Bulchaan godina Walloo kiibbaa Seyid Mehammed gama isaaniin uummata Oromoo fi Amaaraa walitti buusuuf, jijjiiramicha gufachiisuu akkasumas ayyaanni amantii fi uummataa miira tasgabbiin akka hin geggeeffamneef kan akeekame ture jedhan.
Kana dura naannoo Walloo Kibbatti mala addaa addaa tolfatanii yaalii akkasii gochaa kan turan hubatamuu illee bulchaan kun dubbataniiru.
Tajaajilli ragaa biyyoolessaa fi nageenyaa haleellaan shororkeessummaa kun raawwachuuf kan ture, garee badiisaa IWEHAT fi ABO Shaneetiin garee dhoksaatti sosso’aa ture waliin ta’uun jechuu dhaan sabaa himaa biyya keessaaf ibseera.
Ergama kana fudhatee hoogganaa namni ture duuka buutota isaa waliin to’annaa jala oole jedha waaltaan kun. Namni kun Afaan Amaaraa, Oromoo, Affaar, Somaalee fi afaan Arabaa dubbata jedhame kana to’annaa jala oolchuuf komiishinni poolisii federaalaa raayyaa ittisa biyyaa fi uummata waliin ta’uu dhaan jedha ibs sun.
Faanaa Broadcasting tajaajila ragaa biyyoolessaa fi nageenyaa irraa ibsa ga’een wabii godhatee akka gabaasetti shakkamaan Indirs Iyyaasuu jedhamu meeshaa waraanaa sana Tigraay irraa fe’atee Tigraay irraa akka dhufe amane jedha gabaasichi.
Idiris akka jedhetti waajjira nageenya naannoo Tigraay ganama sa’a sadii irratti dhaqee meeshaan sun isniif qophaa’eera, isiniif feena naan jedhan anis tolen jedhe. Galgala sa’a sadii irratti kilaashii 10 fi rasaasa 1000 fidanii dhufan,konkolaataan sun rasaasa 300 ol waan hin baanneef 280 waliin nuu kennan jedhee afaan Oromoon dubbate Idiris.
Meeshaan waraanaa sun karaa Baatii fi Karrayyuu darbee Bishooftuu fi Finfinnee seenee ayyaana Ireechaa irratti jeeqama uumuuf yaadamee jechuu dhaan tajaajilli ragaa fi nageenya biyyoolessaa beesisee jira.
Dhimma kana irratti deebii kankennan miseens koree giddu galeessaa IWEHAT Obbo Neggaa Asaffaa paartiin isaanii nageenya biyyaa mirkaneessuun kan beekamuu fi paartii siyaasa mul’ataa ta’eef qabsaa’u malee hojii gadii kan akkasii keessatti akka hin hirmaanne ni beekama jedhan. Himannaan dhiyaate kun humni mootummaa federaalaa dadhamuu isaa fi diraamaa inni abdii kutachuu mul’isa jechuu dhaan fudhatama dhabsiisan.


text:
Mummichi Ministeera Maalii fi mootummaan isaanii guutummaatti kamiisa kaleessaa aangoo gadhiisan.
Ibsii waajira prezidaantii biyyatti Ibraahim Keytaa biraa ba’e akka jedhutti mummichi ministeeraa fi miseensonni mootummaa kanneen biroon aangoo gadhisuu isaanii prezidaantichii simatanii jiru.
Biyyatti kutaa waaltaa keessatti hokkarri eega hammaatee booda tarkaanfii kana fudhatan. Kunis baatii darbe horsisee bulaan gosa Fulaanii 160 shakkamtoota adamsituu Dogon jedhamniin eega ajjefamanii booda.
Tokkummaan mootummotaa akka gabaaseetti waggaa dabree hawaasa Fulaanii fi kan Dogon giddutti wal waraansa gaggeeffameen dubartoota ijoollee fi dhiiroota waluumaagala 600 ta’an galaafatee jira.
Torban lama dura magaala galma mootummaa Maalii, Baamaakoo keessatti uummanni hedduminaan hiriiree mootummaan hokkara sana dhaabsisuu dadhabe jechuun falman.


text:
‘Karoora dhokataafi ijaarsa seeraa alaan Finfinneefi Amaara waltuqsiisuuf hojjetamaa jira’ January 6, 2020Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
trackback
BBC Afaan Oromo
Milkeessaa Miidhagaa (PhD): ‘Karoora dhokataafi ijaarsa seeraa alaan Finfinneefi Amaara waltuqsiisuuf hojjetamaa jira’
Karoora dhokataadhaan, qubsuma seeran alaafi ijaarsa seeran alaatiin Finfinneefi naannoo Amaaraa waltuqsiisuuf warri hojjetan ni jiru, jedhan Hoogganaa Biiroo Bulchiinsaafi Itti-fayyadama Lafaa Oromiyaa Milkeessaa Miidhagaa (PhD).
Ijaarsi seeraan alaa Godina Addaa Oromiyaa Naannawa Finfinneetti haala yaaddessaa ta’een dabalaa dhufeera.
Magaalli Finfinnees Amajjii jalqabarratti manneen seeran alaa aanaalee magaalichaafi naanawasheetti ijaaraman diiguu akka jalqabu ibsee ture.
Dhimma weerara lafaafi ijaarsa seeran alaa Godina Addaa keessatti mul’achaa jiru ilaalchisuun Hogganaan Bulchiinsaafi Itti-fayyadama lafaa Oromiyaa Dr. Milkeessaa Miidhagaa BBC waliin turtii taasisaniin, Ijaarsi seeran alaa Naannawa Finfinnee amma sadarkaa yaaddessaarra gaheera jedhan.
Wanti Godina Addaa keessatti ta’aa jiru kuni fedhii siyaasaarraa kan maddeefi galma lakkoofsa jiraattotaa jijjiiruu kan kaayyefate ta’uus himu.
“Wanti naannawaa Finfinneetti ta’aa jiru kuni siyaasa lakkoofsa jiraattotaa sabaan akka caalamu gochuuti.
Adeemsa keessammoo ‘lafti kun kan eenyuuti?’ kan jedhurratti gaaffiin ka’ee abbummaa dhabamsiisuu, aadaa, afaan duguuganii balleessuu kan kaayyefate,” jedhu.
Oduu kana waliin walqabatan biroo filadhaa:
- ‘Dhimmi isaa namoota buqqisuu osoo hintaane, seera kabachiisuudha’
- Misoomaa fi jiruu qonnaan bultoota naannawa Finfinnee
- Bara Chaarteraa ‘faayidaan addaa’ Oromiyaan Finfinnee irraa argattu tumame maali?
Gochi kun galma siyaasaa qabaachuufi eenyummaa Oromoo dhabamsiisanii kan saba biraatiin bakka buusuu akka kaayyefate Biiroon isaanii qorannoo taasiseen mirkaneefachuus himan.
“Godina Addaatti qaamni ijaarsa seeran alaa irratti bobba’e hiyyeessa miti. Dureessota ergama siyaasaa sana galmaan gahuuf hojjetanitu qarshii guddaa ramadee qubachiisaa, ijaarsisaa jira.
Faddaaltonni ciccimoon ergama seenaa kana raawwachuuf halkaniifi guyyaa hojjetanis jiru,” jedhan.
Ijaarsi kuni erga raawwateen booda namoota rakkatoofi daa’imman qaban itti galchanii yeroo mootumman diigu miidiyaaleerrati iyyuuf akka dhimma itti bahanis himan.
Naannoolee kanneenitti manneen amantaa ijaaruunis karoora weerara lafaa kanaaf qabatanii namoonni kunneen hojjetanis jiru jedhan.
Gochi weerara lafaafi ijaarsa seerana alaa kana keessatti caasaan mootummaa naannoo Oromiyaas faayidaadhaan itti masakamee galma dhokataa diinaa kanaaf tumsuun gocha kana dursanii ittisuu akka hin dandeenyeef danqaa akka ta’es himan.
“Lafti Oromoo hammi kuni yeroo saamamu caasaan mootummaa inuma jira. Taa’etuma ilaala. Caasaa keenyatu keessa galee waliin hojjechaa jira. Kanaaf dhaabuus, dhaabsisuus dadhabne,” jedhan.
Oromiyaa keessa magaalli weerara lafaafi ijaarsa seeran alaa irraa bilisa ta’e akka hin jirres himan.
Manni seeraan alaa si’a torba diigamee ijaarama…
“Namoonni duula ijarsa seeran alaa kanarratti bobba’an ‘manni si’a torba diigamee hin ijaaramne mana miti’ dhaadannoo jedhu qabu. Kanaaf, yeroo diigame deebisanii ijaaru. Si’a torbaffaatti siif mirkanaa’a jedhanii wal onnachiisu. Kuni qorumsa guddaadha” jedhan Dr. Milkeessaan.
Qaama karoora dhoksaa kanaa kan ta’e qubsumni seeraan alaa lafa Oromoo irratti taasifamu kun naannawaa magaalaa Finfinnee qofa osoo hin taane baadiyyaa Oromiyaa keessattis haalaan dabalaa dhufuus eeran.
“Fakkeenyaaf, godina Jimmaa aanaa Sokorruutti tibba kana qubsumni taasifamaa jiru waan hamaadha. Gammoojjii Gibee keessaa Fagoodhaa dhufee namni bayinaan qubachaa jira.
Kana duras lafa Oromoorra qubsiisuun kun Shawaa Lixaa, Horroo Guduruu, Wallagga Bahaa, Iluu Abbaa Booriifi Boorana keessatti baayyee dabaleera,” jedhan.
Naannoo biraarraa qubsummni gara naannoo Oromiyaatti taasifamu kun seera maleessummaa qofa osoo hin taane qubsuma ummataa (Demography) jijjiiraa deema jedhan.
“Bara mootummaa cehumsaa keessa yeroo Taammiraat Laayineeti lafti duwwaan Oromiyaa keessa jiru qoratamee, ummanni gara kaabaa kanarraa dhufee akka irra qubatu gochuun kan eegalame.
Namoonni kunneen bakka bakkatti hidhannoo guutuu waliin qubatu. Bakki itti kana seeratti galchuuf deemamee poolisii keenya ajjeesanifaatu jira,” jedhu.
Waggoota 15 darbe keessa ‘Finfinneen kan Oromoo miti ‘warri jedhanii odeessan karoora dhokataadhaan naannoo Amaaraafi Finfinnee walqunnamsiisuuf hojjechaa jirus jedhan.
“Karoora isaanii ‘Finfinneen kan Oromoo miti’ jedhu sana mirkaneessuuf, qubannaa seeran alaatiin baayina lakkoofsa ummata isaanii dabaluudhan, Godina Addaatti manneen barnootaa Afaan Oromootiin akka hin banamne godhanii Amaaressuudhaan lafa fudhachuuf.
Kanaafimmoo ragaa qabatamaa of harkaa qabna,” jedhan Dr. Milkeessaan.
Karaa Kaaba Baha Finfinneetiin magaalota Lagaxaafoo, Sandaafaa Bakkee, Shanoofi kanneen biroo keessatti ijaarsa seeraan alaafi qubsumaan lafa weeraranii Finfinneefi naannoo Amaaraa waltuqsiisuuf karoora dhoksaan hojjetamu jiraachuus bira geenyeerra jedhan.
“Yoo danda’ameef naannoo Amaaraa Finfinnedhaan waltuqsiisuu kan jedhu Pirojektii jedhu qabu. Waraanni Asaaminoo Tsiggee leenjisaa ture Kanaan dura daangaa Oromiyaa keessa galchee qubachiisuuf yaaleera.
Karaa Kanaan Finfinnee too’anna kan jedhu yaaleera,” jedhan.
Qubannaan karaa kanaan taasifamu ispoonsara godhamee itti yaadamee lafa Oromoo weeraranii Finfinnee kan ofii gochuuf yaadamee pirojektii bocanii hojjechaa turuu ragaa quubsaa argachuu himan Dr. Milkeessaan.
“Lagaxaafoo akkuma darbaniin magaala seeran alaa ‘Arbaa Aratti’ jedhamtu hundeessaniiru. Baadiyyaa keessas akkanumatti itti fufeera.
Caasaan naannoo keenyaammoo waraqaa eenyummaa birriidhaan baasaafii oola. Pirojektiin kun Finfinneedhaa hooggansi siyaasaa kennamaaf.”
“Keessa darbanii lakkoofsa ummataa dabalumaaf yaadamee maallaqni ramadamee ‘Godina Addaatti mana kireefadhaa galaa’ jedhanii hojii demography jijjiruu hojjechaa akka jiran ragaadhaan beekna.
Caasaa Oromiyaammoo malaamaltummaadhaan waan barbaadan goosisu,” jedhan.
Akka angaa’aan kun jedhanitti, halli amma ‘Finfinneen kan keenya’ jechaa ‘aadaafi eenyummaa keenyammoo keessaa dhabneerra’ jennu, waggoota 30 booda Godina Addaattis carraan akkanaa muudachuun waan hin hafnedha jedhan.


text:
Rabbii Ahkamal haakimiin ta’eef faaruu fi galanni hundi haa ta’uu. Ilmi namaa uumamtoota baay’ee caalaa kan kabajameedha. Dachii tana keessatti wanti uumama biraatiif hin laafifamne isaaf ni laafifame. Wanta uumama biraatiif hin kennamne isaaf ni kenname. Aqliin (sammuun) ittiin yaadu fi xinxallu kennaa guddaa uumamtoonni baay’een dhabaniidha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ilma namaa akka kabaje akkana jechuun dubbata:
Dabalata Dubbisuuf
Yommuu gara jireenyaa mil’annu wantoonni nama ajaa’ibsisanii fi gaddisisaan baay’een keessatti mul’atu. Namni jireenyi maaliif akka uumamte beeku jireenya keessatti hin dhama’u.
Dabalata Dubbisi
Jireenya tana
keessatti namoonni karaa adda addaatin ni qoramu. Gariin isaanii yoo rakkatan
gariin immoo ni bashannanu. Gariin yommuu beela’anii fi dheebotan, gariin immoo
quufuun dachii keessatti badii baay’ee hojjatu. Namni jireenyi maaliif akka
uumamte hin beekne, “Kuni maaliif akkana ta’aa?” jechuun dhama’a. Yommuu
rakkoon isatti buutu obsa dhabuun namoota garmalee dhiphatan keessaa ta’a.
Namni jireenyi maaliif akka uumamte beeku immoo iccitii rakkoo fi qananii duuba
jiru hubachuun jireenya keessatti ifaan tarkaanfata. Kutaa darbe irraa itti fufuun ammas daran
jireenyi maaliif akka uumamte ni ilaalla.
Dabalata Dubbisi
Kutaa darbe keessatti kaayyoo jireenyi tuni itti uumamteef tuttuqne jirra. Tarii namni hundi kaayyoo kana takkaan hubachuu dhiisu danda’a. Garuu yommuu fakkeenyaa fi ibsa bal’innaan dabalaniif ni hubata. Kanaafi, Qur’aanni dhimma jabaa tokko irra deddeebi’ee fakkeenyota dhiyeessu fi haala garagaraatin ibsa. Kaayyoon kanaa, namoonni dhimma san hubachuu fi hojii irra oolchun gammachuu fi milkaa’inna ganda lamaanii akka argataniif. Dhimmoota jajjaboo fi garmalee barbaachisan keessaa tokko kaayyoo jireenyaati. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa beekaa fi ogeessa ta’e, wanta uumuu fi hojjatu hunda ogummaa fi beekumsaan waan hojjatuuf jireenya tana kaayyoo guddaaf uume. Namoonni kaayyoo kana akka hubatanii fi qajeelaniif Qur’aana keessatti irra deddeebi’uun haala garagaraatiin ibse jira. In sha Allah, itti gaafatamummaan nurra jiru wanta Qur’aana keessatti ibsame hanga dandeettin keenya hayyamuun ummataaf dhiyeessudha. Achi booda namni qajeele faaydama ofiitiif qajeela. Namni ergaa Rabbii isaa fudhachuu didee of tuule immoo ofuma miidha.
Dabalata Dubbisi
Bismillahi Rahmaani rahiim
Dabalata Dubbisi
﴾ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي هَدَىٰنَا لِهَٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهۡتَدِيَ لَوۡلَآ أَنۡ هَدَىٰنَا ٱللَّهُۖ لَقَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلۡحَقِّۖ ﴿
“Faaruun hundi Kan Rabbii kanatti nu qajeelcheti. Osoo Rabbiin nu qajeelchu baatee silaa nuti gonkumaa hin qajeellu turre. Ergamtoonni Gooftaa keenyaa dhugaadhaan dhufanii jiru.” Suuratu Al-A’araaf 7:43
Jechoota Ijoo-Jazaa jechuun nama waan gaarii hojjateef mindaa isaaf kennuu ykn nama waan badaa hojjate adabbii isaaf malu adabuudha.
Sababoota Laafinnaa, Gammachuu fi Milkaa’innatti nama geessan.
Akkuma halkanii fi guyyaan, dhiira fi dubartiin garagaraa, hojiin ilma namaas garagara (adda adda). Qur’aana keessatti: Read more
Like this:
Like Loading...
Guyyaa guyyaan lubbuun ilma namaa ibidda waraanaatin yommuu darbu, takkaa garmalee nama gaddisisa takkaa immoo akka abdii muratanii fi qalbiin gogdu nama taasisa. Dhalli namaa hanga jireenya tana keessa jiraatu waan badaa fi gaariin ni qorama. Rabbiin subhaanahu wa taa’alaa ni jedha: Read more
Jireenya keessatti badiiwwan adda addaatti lixuun yommuu of irraanfatanii fi Rabbii ofii dagatan, dukkanni jireenya hangam akka ulfaatu tilmaamun nama hin dhibu. Hojii fokkataa akka gaaritti, hojii gaarii immoo akka fokkuutti ilaalun yeroo itti machaa’antu jira. Machaa’insa fi gaflaa kana keessaa wantoota nama dammaqsan keessaa duuti isa tokko. Takkaa du’a ofiitin takkaa immoo du’a nama biraatin. Dargaggeessi armaan gadi kunis namoota akkanaa irraa ture. Mee amma seenaa isaa haa hordofnu… Read more
Jireenya keessatti namni hunduu dukkana keessaa bahuun jireenya ifaa fi gammachuu jiraachu barbaada. Namoota kanniin keessaa aktarii fi artistii beekkamaa Morooko “Sa’iid az-Zayyaani “ kan jedhamuudha. Seenaa kana kan ani asitti isiniif dhiyeessuf nama ifa dhabee akkamitti akka ifa argatu, nama dhiphinna keessa jiraatu akkamitti dhiphinna keessaa akka bahuuf karaa itti agarsiisufi. Kanaafu, isin na hordofuuf qophiidhaa? Seenaan nama gammachiisa, nama barsiisa, fakkeenya namaaf ta’a, malaa fi furmaata namatti akeeka. Haa jalqabnu… Read more
Namootan walitti makamuun takkaa akka qorichaa nama fayyisa takkaa immoo akka summii nama ajjeesa. Namootan yommuu walitti makaman of eeggannoo cimaa gochuu fi namoota itti makaman haala fi amala isaanii beeku barbaachisa.
Namootan walitti makamuu bakka afuritti qoodu dandeenya. Read more


text:
Saayinsii Hawaasaa
Saayinsiin Hawaasaa damee saayinsii isa guddaa fi akaakuu damee barnootaa isa guddaa yoo ta'u kan inni irratti xiyyeeffatus hawaasaa fi hariiroo namoota hawaasa tokko keessa jiran giddu jiru irratti. Saayinsiin hawaasaa mataansaa damee baayyee qaba, dameewwan kunis mata isaanitiin akka saayinsii hawaasaatti ilaallamu. Dameewwan gurguddaan saayinsii hawaasaa dinagdee, ji'oogiraafii ummataa, saayinsii siyaasaa, dimoogiraafii fi xinhawaasummaadha. Ballifamee yoo ilaallamu, saayinsiin hawaasaa dameewwan hawaasumma kan akka antiroppooloojii, arkiyooloojii, seenaa, fi qorannoo afaanii dabalata. Jechi kun yeroo tokko tokko addatti sosooloojii, 'saayinisii hawaasaa' kan jalqabaa kan turee fi kan jaarraa 19ffaa keessatti dhaabbatee, ibsuufis tajaajilarra ni oola.
Wabii[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Saayinsiin dame haala nannoo keenyati.


text:
Cunfaa haxeerarrii dubbii obboo Jawaar Mohammadii fii obboo Baqqalaa garbaa imala galatoomaa Minisoottaa
Sadarkaa Sochii qabsoo Oromoo irra jirtu fii irra turte yeroo Jawaar ibsu. Oromiyaa fii qubee Afaan Oromoo ittiin barachuu fii wal barsiisu, saboonummaa Oromoo fii Oromiyaa sirritti dagaagsu, mootummaa abbaa irree kan ormaan hogganaamu if irraa kaasnee amma “baala taraa” jedhamnee jirru kun bu’aa qabsoo kaleesatiin dhufe.
2. ffa Nuti qabsoo karaa nagayaa filannee jirra. Qabsoo kana milkeessuuf tarsiimoo barbaachiisa tahe hunda lafaa qabna. “Mootumma shinbiroo miti warreen nun jedhaniif bufnee itti agasiifne jirra, kun amma seenaa miti waan bara afur dura tahe.
3. ffaa nuti Rabbii fi Uummata Oromoo abdanne, isaan lachuu bakkaa hin deeman achuma jiran. Qabsoon hundi rakkoo akka qabdu ni hubanna, hidhaa fii ajjechaa hin sodaannu.
4. ffaa Waajjiira keenya tokko yoo cufan kan bira banna. Muka jalatti uummata ijaarra ykn dubbisna malee, qabsoo irraa hin baqannu.
5. ffa Warri Oromoo gaane hunda Rabbii irraa baasaa jira, akka durii miti dubbiin ta baranaa adda. Rabbilleen guyyaa qiyaaman eeguu dhiisee jira natti fakkaata.
6. ffa Yeroo hedduu mootummaa fii biyya adda baasun qabna, nuti biyyi haa diigamtu hin hin jennu. Mootummaan haa jijjiiramuu malee Toophiyaan diigaamuun Oromiyaa fii Oromoo irratti rakkoo guddaa fida. Kana hubachuun barbaachisaadha. Nuti ejjannoo akkanaa qabna, kanaaf murtii jabaan itti deema jirra. Nama nu deeggaaru fii nu hin deegarreefiis kun ifa tahuu qaba.
7. ffa Dhimma Oromoota Walloo kana sirritti beekuun gaariidha, akka Oromoo Harargee fii Arsii ykn bakka biraa jiruu miti.
8. ffa Waraana galchu irratti waan mootummaa fii ABOn irratti waliigalan hojjanne malee, dubbiin akka amma ta’anii dubbatan kana miti. Asmaratti Lammaa Magarsaa fii Daawud Ibsa, Abiyyi fii Daawwud Ibsa akkasumas Leencoo Lataa fii General Birhanu Juula bakka jiranitti gabaasaa Wallagga afran irraa finnetti gabaasne jirra. Viidiyoo fii sagaleen jira ni jira.
9. ffa Gama keenyaan abbaan barbaade nu haa arraabsu, isin wal hin xiqqeessinaa, nuti gogaan keenya gogaa nachaati, humaa hin yaadina. Silaa isiniis akka keenyaa kana taatanii ni barbaanna.
10. ffa Oromoon saba haqaati. Oromoon seenaa kalee kan Jarnaalootin Tigray Qeerroo fii Qarree teenya rasaasan osoo fixaa jirtu, Oromiyaa keessatti lubbuu saba Tigree tokko hin baafne. Ani saba kanarraa argaamuu kootti hedduu gammada. Ummataa kanaaf falmuu kiyyatti hedduun gammachuu qaba. Yeroo sabni hundi qunceen gama muka, faltiin gama loonii taate keessatti, sabni kun ilma isaanii Abiyyii dhisanii gama haqaa gooran. Abiyyi obbooleessa keenya, garuu dogogoora dalagee jira ummatarratti. Duguugga shanyii jechuudhaaf qorannaa hedduu barbaachisa. Nuti nama siyaasati, dafnee dhimma akkanaa keessa seenuu fii murtessuu hin dandeenyu. Jechuudhaan gaafii gurbaa Tigree deebisee jira. Galatoomaa!!
Baruumsi bu'ura jireenya ilma namaati. Barnoonni bu'ura waa hundaati. Manni barnootaa naannoo kee jiraachuu jechuun…
The Conflict Testing Ethiopia’s Nobel-Winning Leader
For several months, Ethiopia has witnessed an escalation of threats on various fronts, both internal…
In a sign of growing concern in Washington about the Civil War in Ethiopia, the…
NAIROBI, Kenya — Once home to one of Africa's fastest-growing economies, Ethiopia is struggling as…
On September 11, 2022, the Government of Tigray External Affairs Office released a statement indicating their willingness…


text:
Waajjira Mana Murtii Olaanaa keeniyaa waggooata Shaniif ka gaggeessan Deeviid Maraagaa Soorama bahanii jiru. Ji’a darbe sababa umriin isaanii ganna 70 gaheef soorama ka bahan Maaragaan filannoo keeniyaa bara 2017 irratti murtee addaa dabarsuusaaniitiin yaadatamu.
Gaggeessummaa mana murtii olaanaa Keeniyaa ka fudhatan itti aanaa isaanii yoo ta’an, haga yoonaas ogeeyyiin seeraa 15 Maaraagaa bakka bu’uuf xalayaa galfatanii jiru.
Bob Imkaangii ogeessi seeraa fi Prezdentiin giddu gala qorannoo heeraa baha Afriikaa Maraagaan manneetii murtii biyyattiif gaarii akka hojjetan himee ammas Malaammaltumama fi dhiibbaan mootummaa manneetii murtii keeniyaaf danqa jedhe.
Galmoo Daawit dabalata qaba


text:
ODF ilaalchisee yaada tiibbana daddarbamaa jiruu irratti ilaalcha dhuunfaa akka nam tokkootti qabu biifa barreeffamaan ibsachuun rakkiisaa waan ta’eef video gabaabduu kana waraabuuf diirqameen jiira. …Read More »
Oromoon karaa nagaatiin qabsaayee bilisummaa argachuu hin danda’u
Abdii Boruutiin Mirga namummaa kabajjiisuufis ta’ee bilisummaa dhaban deebisanii argachuuf qabsoon karaa nagaatiin godhamu filannoo (option) gaarii akka ta’u kun dhugaa waliigalaa ti. Haa …Read More »
Jilli ODF Oromiyaa seenee ture gara Awurooppaatti deebi’e
Yaboo Shanakkaa PoliticsHorn of Africa Jilli ODF J/Leencoo Lataan dursamu guyyaa muraasa dura Finfinnee seenuu isaa dubbi himaan dhaabichaa ob.Leencoo Baatii mirkaneessanii turan. Haata’uu …Read More »
ODF Statement on the Recent Visit of its delegation to Addis Ababa
A senior delegation of the Oromo Democratic Front (ODF) was dispatched to Finefinne (Addis Ababa) on March 18, 20015 to kick-start stalled peace talks with …Read More »
Galmee Seenaa Irraa: Obb. leencoo Lataa gaafiif deebisaa waayee filmaata wayyanee asin duraa laalcisee
Galmee Seenaa Irraa: leencoo lataa Waayee araaraa (ABO) laalchisee bara 20110716Read More »
Do you think ODF will be formally register in Ethiopia?
Geresu Tufa As we have learned from different media outlet, ODF entourage led by Obbo Leenco Leta have flow to Shaggar. If my source is …Read More »
“Galuufiin hayyama eeggachaa jira, gaafan tikeeta muradhe isiniittin hima!!”
Sadarkaa duraatti kan qabsoo Oromoof gumaacha godhe Macaa fii Tuulama
Gaafiif deebisa preezdaanttii ADO obboo leencoo Lataa waliin taasifam…seenaa qabsoo laalchiseeRead More »


text:
2) Ababbalii ykn Hawwii
Inni kun ammoo osoo warri hin beekiin warri walfuudhan waliif galanii walfuudhuu ta’a. Gurbaa fi isheen qofti walii galuudhan haala mijeeffachuun gurbaa intala beellamee fudhatee gala. Yeroo kanatti maatiin gurbaa beeku danda’u kan ishee intalaa garuu hin beekan. Adeemsa keessaa gurbaan guyyootamuraasa booda gara maatii isheetti jarsummaa ergachuun araaramuuf karaa bana. Yeroo tokko tokko maatiin intalaa diduu danda’u. Sababiin isaa gurbaa yoo hin jaallanne ta’e, fakkenyaf yoo nama cimaa hin taane ta’e, yoo nama hojii in qabne ta’e, haalota haawasichaa keessatti yoo waanta fudhatamaa dhabsiisuu qabaate maatiin ishee jarsummaa diduu danda’u. Ta’uus intaa deebisanii hin fudhatan. Deemsa keessa garuu araaramuun isaani hin hafu. Haata’u malee jaalalli isaani akka kan warra kaani kan leellisamuu miti. Kanaafuu sirnii fudhaa fi heeruma kun kan baay’e lellifamuu miti.


text:
Yaadachisaaf, Ergamtootatti amanuu jechuun haqaan Rabbiin isaan akka erge amanuu, odeefanno isaan irraa mirkanaa’e dhugoomsu fi isaan hordofuudha. Ilmi namaa jireenya tana keessatti gaafi akkana jedhu osoo of hin gaafatin hin hafu. Innis, “Eenyun yoo hordofe gammachuu fi milkaa’innatti bahaa?” Gaafi kana deebisuuf namoonni halkanii guyyaa nama hordofuu qaban barbaadu. Carraaqqi guyyoota baay’ee booda nama tokko hordofuuf ni murteessu. Ergasii daandii inni irra deemerra isaaniis deemuf tattaafatu. Tarii namni isaan hordofan kuni kufaatitti kan isaan geessu ta’uu danda’a. Fakkeenyaf, warroota filmii ilaalan yoo fudhanne, aktarii tokko hordofuuf ni murteessu. Ergasi akka inni ta’e/ ishiin taate ta’uuf ni carraaqu. Namoota meeqatu akka aktariin filmii keessaa ta’u ta’uuf carraaqanii ergasii lubbuu ofi ykn lubbuu namoota biroo galaafatan.Dabalata Dubbisi
Category Archives: Arkaana Iimaanaa-4ffaa
Ergamaan Ilma namaa irraa ta’uu
Dhalli namaa jireenya keessatti hogganaa hordofee milkaa’innatti bahu barbaada. Hogganaan namoonni hordofan kunis akkuma isaanii kan nyaatu, dhuguu, uffatuu fi rafuu ta’uu qaba. Ta’uu baannan, uumama sanyii isaanii irraa adda ta’e fi amalli isaa amala isaanii waliin kan hin deemne akkamitti hordofu? Hordofuu jechuun wanta namni suni hojjatu ilaalun hojjachuudha. Namoonni dhugaa kana hin hubanne dur irraa kaase, “Rabbiin maaliif malaykaa ergamaa godhee hin ergine?” jechuun Ergamtoota Rabbii faallessu. Rabbiin osoo malaaykaa erge akkamitti malaaykaa kana hordofuu? Uumamni malaaykaa fi namaa garagara. Malaaykan hin nyaatu, hin dhugu, hin fuudhu. Ilmi namaa immoo kana hunda godha. Rabbiin (subhaanahu wa ta’aalaa) haala ilma namaa akkana jechuun ibsa:Dabalata dubbısı
Ragaalee Dhugummaa Ergamaa-Kutaa 4
Kutaalee darban keessatti karaalee dhugummaa Ergamaa Rabbii itti mirkaneessan ilaalle turre. Har’as itti fufuun kutaa dhumaa ilaalla. Akkuma seenaa irraa beeknu Nabiyyoonni baay’een ummata garagaraatti ergamanii jiru. Ummanni kuni dhugaan ergamaa Rabbii ta’uu isaa mirkaneessuuf ragaa ifaa Nabiyyii kana irraa barbaadan. Ragaa kanaa isarraa barbaadun haqa isaaniti, yoo itti of-tuuluu fi itti baacuuf hin ta’in. Kanaafu, ragaan ifaa kuni haala mu’jizaatin isaaniif dhufa. Tarii mu’jizaan kuni akkuma isaan barbaadanitti yookiin immoo haala biraatin dhufuu danda’a. Tolee mu’jizaa jechuun maal jechuudhaa? Ulaagaaleen isaa hoo maalii? Eenyuuf kennamaa?Dabalata dubbisi
Ragaalee Dhugummaa Ergamaa-Kutaa 3
3. Ergamtoonni darban amala Ergamaa kanaa dubbachuu fi wanta isaan jedhaniin walitti galuu
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa seenaa keessatti ilmaan namaa dukkana keessaa gara ifaatti akka bahaniif Ergamtoota baay’ee ergee jira. Akkuma qaroominni dhala namaa guddachaa fi bal’ataa adeemun, shari’aan (seerri) nabiyoonnii ittiin ergaman gargar ta’aa fi kan duraa caalaa bal’ataa dhufe. Garuu handhuurri ergaa isaanii tokkicha. Innis Rabbiin qofa gabbaruudha.
Ragaalee Dhugummaa Ergamaa-kutaa 2
2ffaa- Dhugummaa Ergamaa Rabbii (SAW) Eenyummaa, amalaa fi adeemsa isaatiin agarsiisu
Kutaa darbe keessatti ragaalee Ergamaan Rabbii dhugaa ta’uu itti agarsiisan ilaaluuf yaalle turre. Tuqaalee afur keessaa kan jalqaba ilaalleerra. Innis haqiiqa ergaa inni fide itti xinxallu fi hubachuudha. Har’a immoo eenyummaa, amalaa fi adeemsa isaa qorachuun inni dhugaan Ergamaa Rabbii akka ta’e dhugoomsun ni danda’ama. Eenyummaa Ergamtoota Rabbii osoo qoranne, amala fi adeemsa isaanitiin eenyullee isaaniin wal dorgomuu hin danda’u. Amalli isaanii guutuu fi adeemsi isaanii karaa sirrii irra kan ta’eedha. Sababni isaas, Rabbiin dogongoraa fi badii hojjachuu irraa isaan eegee jira. Ergamtootan ala haala nama kamiyyu yoo qoranne hanqinni wayi isa biratti ni mul’ata. Hanga fedhe nama amala gaarii qabu, gamnaa fi sadarka ol’aanaa irra jiru haa ta’u, cinaa tokkoon dogongorri wayii irraa hin dhabamu.
Ragaalee Dhugummaa Ergamaa Rabbii(SAW)-kutaa 1
Kutaalee darban keessatti Ergamtootatti amanuu jechuun “Rabbiin haqaan kan isaan erge ta’uu amanuu, odeefannoo isaan irraa mirkanaa’e dhugoomsu fi isaan hordofuudha” jennee turree. Wanti Ergamtoota Rabbii namoota biroo irraa adda isaan taasisu wahyii (beeksisa) Rabbiin irraa isaan irratti bu’uudha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aala nama tokko Ergamaa Isaa gochuu yoo barbaade, ragaalee fi mu’jizaa (raajii) adda addaan gargaara. Namni tokko “Ani Ergamaa Rabbiiti na hordofaa” yoo jedhe, wanta oduu isaa kana dhugoomsu fidu qaba. Ragaalee armaan gadi keessaa ragaa tokkoon ykn sani oliin dhugummaa Ergamaa Rabbii agarsiisuun ni danda’ama:
Ergamtootatti Amanuu-Kutaa 2ffaa
Yeroo darbee Ergamtoonni Rabbii ilmaan namaa dukkana kufrii fi wallaalummaa keessaa gara ifa iimaanaa fi beekumsaatti hayyama Rabbitiin akka baasan ilaalle turre. Namni hanga fedhe ‘Ani qaroome’ haa jedhu, Ergamtoota yoo hin hordofin, dukkana kufrii, dhiphinna, salphinnaa fi gaddaa keessatti hafa. Sababni isaas, daandii gammachuu fi milkaa’innatti nama geessu waan dhiisef. Faallaa kanaa, namni hanga fedhe wallaalaa, hiyyeessa ykn dureessa haa ta’uu, Ergamtoota yoo hordofe, gammachuu fi milkaa’inna addaan hin cinnetti kan bahu isa/ishiidha. Ergamtootatti amanuu jechuun maal jechuudhaa? Ergamtootatti amanuun dhimmoota afur of keessatti qabata. Isaaniis:Dabalata Dubbısı
Ergamtootatti Amanuu-Kutaa 2ffaa
Yeroo darbee Ergamtoonni Rabbii ilmaan namaa dukkana kufrii fi wallaalummaa keessaa gara ifa iimaanaa fi beekumsaatti hayyama Rabbitiin akka baasan ilaalle turre. Namni hanga fedhe ‘Ani qaroome’ haa jedhu, Ergamtoota yoo hin hordofin, dukkana kufrii, dhiphinna, salphinnaa fi gaddaa keessatti hafa. Sababni isaas, daandii gammachuu fi milkaa’innatti nama geessu waan dhiisef. Faallaa kanaa, namni hanga fedhe wallaalaa, hiyyeessa ykn dureessa haa ta’uu, Ergamtoota yoo hordofe, gammachuu fi milkaa’inna addaan hin cinnetti kan bahu isa/ishiidha. Ergamtootatti amanuu jechuun maal jechuudhaa? Ergamtootatti amanuun dhimmoota afur of keessatti qabata. Isaaniis:Dabalata Dubbısı
Hundee Iimaana 4ffaa:Ergamtootatti Amanuu-1
Dhalli namaa jireenya keessatti tooftaa fi haala jireenya walirraa baratuun tokko tokko hordofa. Kanaafu, namoonni tooftaa jireenya isaan hordofan irratti hundaa’e bakka lamatti qoodun ni danda’ama. Tokkoffaa hoggantoota, lammaffaa hordoftoota. Namni takkaa hordofaa ta’a, takkaa hogganaa ta’a, takka immoo lamaanu ta’u danda’a. Hogganaan tokko hogganaa biraa hordofuun nama saniif hordofaa ta’a. Namoonni kan wal hordofaniif faayda fi gammachuu barbaadan argachuufi. Hogganaan suni wanta tokko hojjachuun, hojiin isaa suni namoota yoo gammachise, namoonni isa hordofuuf figu. Tarii hojiin isaa suni badaa ta’uu danda’a.Dabalata Dubbisi


text:
Barnoota 4ffaa Ibaadaa fii hiikkaa isii.
Muslimtoota Beekaa dubbiin ibaadaa tun haalaan yaachistuudha. Amnuufii kafaruun namaa isirratti rarra’a. Jannataa fii azaabatti namni adda qoodamuunis sababuma isiitiini. Ammas yeroon amma keeysa jirru yeroo haalaan hamtuudha. Yeroo humnoonni farra islaamaa alarraa biyya teenya seenanii duula towhiida dhabamsiisanii shirkii babal’isuu ummata keenyarratti oofaa jiranii dha. Kana waan taheef waayee maalummaa ibaadaa Rabbii kana qajeellotti ummataaf ibsuun,barsiisuun, hubachiisuun haalaaan barbaachisaa taha. Anis jechoota xiqqa kana akka yaadachiisaatti afaan keenya kan namni keenya hundinuu hubaatuun katabee isiniin gaye. Akkuma mammaksatti namni waan harkaa qabu darbate soodaataa miti jedhan sanitti.
Ummata keenya! Ibaadaan tenya hundi Rabbuma qofaaf tahuu qabdi. Irraa qoodanii kan birootiif dabarsuu hintaatu. Abbaa fedheewu taatu, malaaykaa, anbiyoota, fi kkf tokkoleefuu ibaadaa godhuun hintaatu.
Gosa ibaadaa addaa babaafnee daliila isaaniitiin wajji dhihessina.
1-salaata-salaanni ibaadaa Rabbuma qofaaf tahe.daliilli isaa qur’aanaarraa
"salaata dhaabaa zakaa kennaa’’ hadiisarraayis hedduudha beekamaadha.
2-kadhaa yaammachuun Rabi qofaaf malee dhowwaadha-Ragagaan kanaa Qur'aanarraa
‘’masjidoowwan kama Allahaati. Allaahan wajji tokkollee hin yaammatinaa’’
hadiisarraa
"Kadhaan dhuka ibaadaati"
tirmizii.
3-sodaa-isiiniis ibaadaa rabbuma qofaaf tahuu qabdurraayi. Rabbiin s.w. akkana jedha
‘’Anuma sodaadhaa malee isaan (kaafira) hinsodaatinaa’’
(aalaimraan)
4- kajeellaan ibaadaa Rabbuma qofaaf taateedha,Rabbiin akkana jedha
‘’Nnmni milkii guyyaa qunnamtii Rabbii isaa kan kajeelu tahe, dalagaa gaarii haadalaguu, ibaadaa rabbi isaatiif godhu keysatti tokkollee akka hinqindeessine’’
(suura alkahfi 110)
Ammoo kajeellaan dhugaadhaa- ibaadaa Rabbi hojjataa qeebalamiinsa kajeeluu, badirraa towbachaa araarama kajeeluudha. kanaan ala hojii malee jannata kajeeluun, fi badii itti fufaa araarama kajeeluun dhamaasuudha,jazbummaadh.
5-Irkannoon Rabbif malee dhowwaadha. Ragaan kanaa Qur’aanarraa
"Allaah qofarratti irkadhaa yoo muimintoota taatan"
( suratul maaidah 23)
Ammas Rabbiin s.w. akkana jedha " Nama Allaha irratti irkate inni gayaa isaati"
6-kajeellaa, 7-sodaa, 8-uf gadiqabuu.
kanneenis ibaadaadha Rabbuma qofaaf taati. Rabbiin s.w. akkana jedha
"Isaan toltuu hojjachutti kan jarjaran tahan, kajeelaa sodaachaa nu kadhatan, Nuuf uf gadi qaboo tahuu tura"
( suuraa al-anbiyaa 90)
9-Sodaan Rabbuma qofaafi. Ragaan Qur’aanarraa- "Anuma sodaadhaa malee isaan hinsodaatinaa" suuratu-l baqarah 150.
10-Deebiin gama Rabbii qofa malee dhowwaadha. Ragaan kanaa Rabbiin s.w. Akkana jedha
"Gama Rabbii keysanii deebi’aa Isumaaf ajajamaa"
(suuratu zzumar 54)
11-gargaarsifachuun Rabbuma qofaani, Ragaan jecha isaa kana
"suma qofa gabbarra, suma qofatti gargaarsifannas" suuratul faatihaa5.
hadisattis nabiin keenya s.a.w. akkana jedhan
"yoo gargaarsifatte Rabbumatti gargaarsifadhu" ahmadii fii tirmizii tu baase
12-Tiyfamuun (maganfachuun) Rabbuma qofaani Ragaan jecha Rabbiiti
''Gooytaa namaatiinin tiyfama jedhi'' suuratu nnaas aayaa 1.
Akkasuma sifaata Rabbii kan akka haasawa isaa, guddina isaa, ol aantummaa isaa, Dandeeytii isaa, jaalala isaa, fuula isaa kanneeniin tiiyfamuun maganfachuun ni dandayama. Ragaan hadiisota Nabii keenyarraa s.a.w.dhufee jira.
"jechoota Allaaha gutamtuwwaniinin tiiyfama hamtuu waan inni uumeerraa" muslimtu galmesse. Hadiisa birootti
"guddina keetiinin tiiyfama jala kiyyatti gadi kuffifamurraa" Ahmad fi nasaiitu odeesse.
13-dirmachiifachuun Rabbiin malee dhowwadha. Ragaan kanaa Qur’aanarra
"yogguu Rabbii keysan dirmachiifattanii isiniif awwaate ani malaaykaa kuma tokko tan hiriirtuu taateen isin gargaaraadha(jedhee)"
(anfaa aayaa l9)
Aayanni kun guyyaa lola badrii nabiin keenya s.a.w. yaa Rabbi naa dirmadhu waan naaf waadaa seenteen naatumsi jedhanii kadhannaan deebisaa sanirratti buufame.
14-qaluun (gorraasuun) ibaadaadha Rabbuma qofaaf taate. Ragaan kana Qur’aanarraa
"jedhi salaanni koo fi qaliinsi koo fii, jiruuntoo, fii duuti too Allahaa gooftaa aalamootaa tiifi. Shariikni isaaf hijiru"
(suuratul an’aam 162,163)
Hadiisarraa ammo
"Nama Rabbiif malee kanbirootii qale Rabbiin abaare"
(muslimtu baase)
15-qodhaa godhuun ibaadaadha Rabbuma qofaaf tahuu qabdi.Daliilli Qur’aanarraa
Qodhaa niguutan, guyyaa hamtuun isaa facaatuu taates ni sodaatan" suuratul insaan7.
Dhumarratti ibaadaalee dubbanne tanaafii tanbirootis Rabbuma qofaaf qulqulleysuu qabna. walbarsiisuu nu barbaachisa. wanni nama yaachisu namni hedduun Rabbi dhiisee makluuqa gabbara. sun addunyaaf aakiraa kasaaree jira, Fk/qabroota awliyaa, jinni, muka, galma, hadraa, oofaa fi kkf nii,-qaluunn, kadhachuun, barakaa irra barbaaduun, shirkiidha. jahanam nama sensifti.Irraa uf eegaa!


text:
Warshaaleen unma soolaaraa fayyadamanii bishaan qulqulluu omishan kun waggoottan shaman dufan keessaatti yemuu ijaarsii isaanii xumuramu guyyaatti bishaan meetir kuubii miliiyoonii 2 fi qaxii 8 akka calaluu danda’an ibsameeraa.
Laga abbayyaa irratti Itiyoophiyaa wajjin dubbii keessa kan jirtu biyyii Misir, Baayi’inni lammiilee ishee hedduu waan dabalaa deemaa jiruuf , akka hirdhinii bishaanii fulduratii rakkina hin taaneef warshaalee bishaan qulquleessan dhaaba dhuunfaatiin ijaramna kan iraa mootummaan bishaan bitudhaan namoottan dhuunfaa fi warshaalee biroo gurgudoodhaaf gatii yaraadhaan akka gurguruu itti gaafatamaan ijaarsa warshaalee kana Ayman Soliman dubbataniiru.
Biyyi Misir yeroo ammaa umnaa guyyaatti bishaan kuubiik meetirii 800,000 calalu kan qabdu yemmuu ta’u, bara 2050 guyyaatii kubiik meetrii Miiliyoona 6 fi qabxii 4 ti guddisuudhaaf akka karoorffate gabaasameera.


text:
Tapha arrabsoo sanyummaan jeeqame keessatti Chelsiin Tootinhaamiin mo'ate
Tapha Piriimer Liigii torbe darbe kanaan Chelsiin Tootinhaamiin mo'ateera. Waatfoord ammoo Maanchester Yunaayitidiin 2-0 mo'achuun sadarkaa dhumaarra taa'ullee deebi'ee abdii horachuu danda'eera.
Leenjisaan Chelsii Firaank Laampaard kan yeroo tokko leenjisaa isaa ture Joozee Moriinoo ga'umsa cimaan mo'ateera.
Taphni Chelsiifi Tootinhaam gidduu ture kun arrabsoo taphataa sarara ittisaa Chelsii Antooniyoo Rudiriiger irra ga'een mormii jabaa kaasaas jira.
Taphataan Tootinhaam Saan Heug-min boqonnaa booda yakka Antooniyoo Rudiriiger irratti raawwateen kaardii diimaan dirree keessaa ba'e. Isaan booda ture deggartoonni Tootinhaam taphataa lammii Jarman Antooniyoo Rudiriiger sanyii isaatiin arrabsan.
Chelsiin carraa gama Tootinhaamiin taphataan hir'achuufiitti dabalatee rukkutaa peenaaliitiin isaan yakka karra eegaan Tootinhaam hojjeteen argatanis hedduu gargaareera.
Chelsiin amma sadarkaa shanaffaarra kan jiru Sheefiild Yunaayitidiin qabxii afuriin caalee sadrkaa isaa afraffaa cimsateera.
Tootinhaam ammoo sadarkaa torbaffaarra jira.
Leenjistoota haaraa qacarachuun kan waliif bahan Arsenaalfii Everten ammoo 0-0 walqixa bahan tapha Sanbata darbe taphataniin.
Arsenaal taphataa isaa duraa Mikeel Arteettaa leenjisaa taasisuun yoo hojii jalqabsiisu, everten ammoo Kaarloo Anchelootiidhaan leenjisaa godhateera.
Maanchester Siitiin ammoo Sanbata darbe Leester waliin taphatee 3-1 mo'ateera.
Liiverpuul Sanbata darbe Qaataaritti qopheerratti Filaamiingoo mo'achuun shaampiyoonaa Kilaba Addunyaa ta'eera.
Taphni tokko osoo hafuu Liiverpuul qabxii 49 qabatee Piriimer Liigii dursaa jira. Taphoota 18 guutuu kan taphatan Leester, Maanchester Siitiifi Chelsiin duraafi duubaan hanga afuriitti sadarkaa qabataniiru.


text:
===============
Ashamaa haarka fuunee jaalatamtotaa fi kabajamtoota ilaaman Oromoo nutii sabboontootnii Oromoo gocha sukkaneessaa ummata Oromoo fi barattoota irratti raawwataa jiruuf gadda keenya agarsifataa dhaamsa tokko wayaaneef dhaamuu barbaanna.
Ajeechaa fi reebichii ati ilmaan Oromoo irratti raawwataa jirtuu qabsoo keenya duubatti nun deebisuu injifannoon kan ummata bal’aa Oromooti. Qabsoon itti fufaa nuti harran kana mormii keenya kan mul’isaa jirruu saboota Oromoo, Amaara fi Guraagee walin taanee fincila diddaa gabrummaa didnee jirraa, Oromiyaan haa bilisoomtuu Kuweet irraa,


text:
Hagayya 21, 2020, MOOSISAA AAGAA tiin
*Barreeffama jalqaba Ingliffaan “Ethiopia Insight” irratti Hagayya 21, 2020 maxxanfamee tureerra gara Afaan Oromootti kan hiikame.
**Lakkoofsi barru kana keessatti tuqaman hundi akka lakkoofsa adduunyaatti (ALA) dha.
Jechi Qeerroo jedhu kan dirree siyaasaa Oromootti as bahe jarmayaan dargaggoota/dardarran Oromoo maqaa “Qeerroo Bilisummaa Oromoo (QBO)”, gabaabaatti “Qeerroo” jedhuun Ebla 2011-tti gurmaawuun sirnaan erga hundeeffamee asi dha. Akkuma uumameen, Qeerroon marsarariitii (website) isaa kan jalqaba banachuun labsii hundeeffamaa (manifesto) isaas erga ifa taasisee booda finciloota walirraa hin cinne dhaabbilee barnootaa ol-aanoo keessatti qindeesse. Achirraa jalqabee fincilli barattoota Oromoo QBOtiin geggeeffamu utuu walirraa hin citiin takka ho’aa, takka qabbanaa’aa erga itti fufee booda finciloonni jajjaboo fi guutuu Oromiyaa waliin gahanii walitti fufiinsaan bara 2014 fi 2015 geggeeffaman ol-aantummaa Adda Bilisummaa Ummata Tigraay (ABUT) buqqisuu danda’eera.
Kaayyoon barruu kanaa haala hundeeffamaa fi sochii Qeerroo ibsuu fi dhimma Qeerroo irratti hubannoolee dogoggoroo bal’inaan faca’aa turan tokko-tokko sirreessuu dha. Keessattuu ta’u-malaa dogoggoraa bal’inaan faca’ee jiru kan “Qeerroon sochii akka-tasaa (spontaneous), kan caasaa hin qabne dha” jdhu sirreessuu dha. Kana malees, rogeessa (activist) duraanii fi yeroo ammaa hidhamaa siyaasaa kan ta’e Jawar Mahaammad sochii Qeerroo keessatti qoodaa inni qabu ibsuu dha.
Ani barreessaan barruu kanaa, bara 2009 irraa eegalee Sochii Barattoota Oromoo (SBO) fi finciloota Qeerroo marsariitii hedduurratti, keessattuu marsariitii Gadaa.com irratti yoo xiqqaate barruu saddeet maqaa masootiin (alias name) maxxansaa tureera. Sadaasa 12, 2009 waa’ee mormii bal’aa bara 2005; Sadaasa 11, 2010 waa’ee finciloota bara 2006 fi 2010 gidduutti geggeeffamanii; Sadaasa 19, 2011 cuunfaa tartiiba taateewwan fincila barattoota Oromoo kan Sadaasa 2010 hanga Sadaasa 2011 qindeessee gabaaseera. Akkasumas Sadaasa 7, 2014 cuunfaa babal’na Sochii Qeerroo kan Sadaasa 2013 hanga Sadaasa 2014 maxxanseera. Barruulee koo kanneen hafan ceesistuu (link) kanaan argachuu dandeessu.
Kana malees konfaransii lama irratti waa’ee Qeerroo qorannoo dhiheesseera: Konfaransii OSA kan wagga-waggaa (annual) kan bara 2019 irratti Lammii Beenyaa bakka koo bu’ee dhiheessee fi Sympooziyeemii Imaammata ABO magaalaa Finfinneetti Fulbaana 17, 2018 geggeeffame irratti dhiheesseera.
Qorannoowwan dhiyeessuu bira dabree Sochii Qeerroo tumsuu keessattillee dhuunfaadhaan hirmaataan ture. Qophii hundeeffamaa Qeerroof bara 2011 taasifamaa ture, moggaasa maqaa “Qeerroo” jedhu dabalatee itti dhiheenyaan quban qaba. Hundeeffama boodas sochii Qeerroon taasisaa ture walitti fufiinsaan quba qabaachifamaan ture. Dabalataanis ibsoota maqaa dhaaba kanaatiin bahan jala bu’ee hanga har’aatti afaan Ingiliffaatti hiikaan ture.
Armaan olitti tumsan Qeerroof gochaa ture kanan eereef, of dhaadhessuuf utuu hin tahiin, waa’ee Qeerroo gadi fageenyaan akkan beekuu fi maddaa fi ragaalee qabatamoo qabadhee akkan barreessaa jiru dubbiftoonni akka amantaa horataniif jedheeni. Kanarratti ergan kana jedhee booda, seenaa hundeeffama Qeerroo hanga hubannoo kootii akka armaan gadiittan dhiheessa. Xiyyeeffannoon koo dhimmootan armaan olitti tuttuqe duwwaarratti akka ta’uuf jecha, barruu kana keessatti qabxiilee uumamaa fi sochii Qeerroo irratti rarra’an suduudaan walqabatan duwwaan xiinxala.
Barruu kana keessatti, keessaa-baafamee yoo ibsameen alatti, jechi “Qeerroo” jedhu jaarmaya “Qeerroo Bilisummaa Oromoo (QBO)” jechuudha. Jecha “qeerroo” jedhutti yammuu dhimmi bahamu (qubeen “q” yoo xiqqaa tahe) nama dhuunfaa Oromoo dardara tahe jechuu dha. Kan Jechi QBO jedhu kunis jaarmaalee fakkeessuudhaaf maqaa Qeerroo jedhu fannifatanii nama burjaajessuuf bibixxilaman adda baasuuf gargaara.
Madda Hundeeffama Qeerroo
Bu’uura jaarmaa Qeerroo ibsuuf jalqaba akka ta’utti, barreeffama kiyya bara 2011 keessatti Sochiin Barattoota Oromoo fooyya’uun jijjiirama amalaa (qualitative change) argamsiisuudhaan, jaarmaa diddaa hawaasaa qindeessu maqaan isaa “Qeerroo” jedhamutti tarkaanfachuu ibseen ture. Dhimma kanarratti kanan barreesse keessaa kan qunxuramee fudhatame akka armaan gadiiti.
“Ebla 2011, Sochiin Barattoota Oromiyaa jijjiirama guddaa fide. Kun ammoo sochii dargaggoota Arabaa (Arab Spring) akka ka’umsaatti fakkeenya godhachuun, dargaggoonni Oromiyaa biyyoolessaa walitti dhufuun ijaarsa diddaa hawaasaa ”Sochii Dargaggoota Biyyoolessaa, Bilisummaa fi Dimookraasiif”, gabaabaatti yammuu himamu Qeerroo jedhamu qindeessan. Jechi “Qeerroo” jedhu hiikkaan isaa dargaggeessa hin fuudhiin jechuudha.”
Barruun kun kan maxxanfame Qeerroon Bilisummaa Oromoo Ebla 2011 sirnaan hundeeffamee baatii ja’aa booda. Maqaa Qeerrootiin yeroo san duratti jarmayni biraa hin turre. Maqaa Qeerroo Bilisummaa Oromootiin san duras tahe achiin boodas jaarmayni mooggaafame hin jiru. Qeerroon Bilisummaa Oromoo jaarmaya sochii hawaasaa kan qabsoo diddaa farra roorroo abbaa irree TPLF’n hoogganamu kan barattoonni dhaabbilee barnoota olaanoo barootaaf, addatti ammoo bara 1990’oota asitti taasisaa turan irraa kan dhalate dha.
Qorattoonni, dhaabbileen mirga namoomaa kanneen akka: ‘Amnesty International (AI)’ , ‘Human Right Watch (HRW)’, ‘Oromia Support Group (OSG)’ fi ‘Human Right League of the Horn of Africa (HRLHA)’ fi kanneen biroo dhimma Sochii Barattoota Oromoo dhiibbaa mootummaan geessisuun wal qabsiisanii gabaasaa turaniiru. Hiriirota mormii walitti fufiinsaan geggeeffamaa turan keessaa kanneen baayyee yaadataman hangi tokko: gubachuu bosona Baalee fi Boorana keessaa, teessoon mootummaa Oromiyaa Finfinnee irraa gara Adaamaatti godaansifamuu fi cufamuu Waldaa Maccaa fi Tuulamaa (WMT) mormuun kan bara 2002 – 2005 geggeeffamaa turani dha.


text:
Abba Alangaa Mummicha kan Federaalaa Obbo Getaachoo Ambaayee ulagaa ka’aman arfan irratti hunda’auun himatamtoonni 115 sadarkaa Federaalaatti akkasumas kanneen biroon 413 bulchiinsa nannoo uummattoota Kibbaa irraa himannaan isaanii marsaa duraa irratti akka addaan cite ibsan.
Ulaagaan ka’aman arfan Kunis 1ffaa, rakkoo uumamee keessatti lubbuu namaa kan hin galaafanne akkasumas midhaa qaamaa olaanaa kan hin geesiifne. 2ffaa, bu’uura dinagdee gurguddaa mancaasuu keessatti kallattiin kan hin hirmaannee ykn gocha kana kan hin gaggeesine. 3ffaa, heeraa fi mootummaa heera irratti hundaa’ee humnaan kuffisuuf sochii ta’e keessatti hoggantummaan irra deddebi’ee kan hin hirmaanne. 4ffaa, mootummaan waan hojjachuu qabu ituu hin hojjatiin hafuu isaan kan ka’e kaayyoo fi fedhii kanneen biroon kakaafamanii kanneen keessatti himataman carraa ba’u marsaa kanaa argatanii jiru.
Ulaagaan kun kanneen bulchiinsa naannoo adda addaa keessatti hidhamanii jiraniifis kan hojjatu ta’uun ibsamee jira. Deemsii hidhamtoota gadhisuu kun ammaa kaasee haala walitti fufiinsa qabuun baatilee lamaaf kan itti fufuu ta’uun ibsamee jira.
Dhimma hidhamtoota oromiyaa keessaa kan ilaaleen biroon haqaa oromiyaa qophiitti akka jiru ibsee jira.
Gabaasa guutuu caqasaa.


text:
BAQAQAA KOOMEE KOO!
Barreessaan: Odaa Gurree
Ani jaarsa guddaa umuriin koo waggaa 65 ti. Ergan dhaladhee guyyaanitti taa’ee boqodhee aara galfadhe hin jiru. Lafti bariitu dhiitu kan koo jooraa fi dadhabii dha. Waggaa 65 kana keessatti bu’aan buufadhe yoo jiraate goophoo dugdaa fi baqaqaa koomee koo qofa.
Lafaa fi bultii gaariin qaburraa bara Dargii keessa gara dirree waraanaattan ergame. Baran achi ture keessatti gara maatii kootti deebi’ee argee dubbisuuf carraas ta’e eeyyamma hooggantoota koorraa argachuu hin dandeenye.
Biyyoota ollaa mara keessa deemuun dirqama koo hedduu baheen jira. Xalayaa maatii kootti yeroo maraa nan barreessa garuu isaan biraa gaaf tokko xalayaan gaafa naaf deebi’ee ergamu argee hin beeku.
Kun hunduu gaaffii waan natti ta’uuf yeroo maraa hiriyyoota koo akkuma koo maatiif xalayaa barreessan nan gaafadha ture. Kan isaan naan jedhan ”obsi guyyaa tokkoo siif erguu malu, Bakka itti ergite dogoggora yoo ta’eef mirkaneessii” kanuma qofa.
Yaaddoon koo kanarra darbee hedduu natti cime. Yeroo maraa tarii maatiin koo lubbuun dhumaniiruu laata kan jedhus natti dhagahama. Yeroo tokko tokkommoo lakkiii xalayaa isaan naaf barreessuu hin dhiifne ta’a garuu warra isaan itti ergantu karaatti hambise ykn immoo bakka itti ergan dogoggoran ta’a jedheen of jajjabeessa ture.
Egaa turtii koo waggaa 14 waraana keessa tureen dhumarratti cinaachi koo gar tokkoo rasaasaan waan rukutameef akkan waraana gadhiisee bahu itti gaafatamtoonni koo murteessan. Gaafan achi bahuu harka qullaa xalayaa gadhiisee bahuu koo qofa naa laachuun gara biyya dhaladhetti na deebisan.
Waraana keessatti cimina lolaa fi kallattii diinni jiru adda baasanii beekuutiin kutaa waraanaa ani keessa ture sana keessatti kan anaan qixxaatu tokko hin turre. Garuu sadarkaan guddinaa tokkollee osoo naaf hin laatamne waggaa 14 biyya abbaa fi akaakayyuu koo lafee nyaattee anatti dabarten tajaajile.
Egaa akkuman isiniin jedhe gara maatii kootti yommuun qajeelu lafti ani rukutamee yaalamaa ture ammallee na dhukkuba ture. Karaa kana yommuun deemu maalittan gala laata jedhee hedduun dhiphachaa deema ture.
Mee isinuu yaadaa namni waggaa 14 afuura warrasaa otoo hin dhageenye jiraate miira akkamii akka qabu. Kana hundaa biyya anaafis maatiikoofis ta’e eenyummaa koof bu’aa hin buufneefan ta’e.
Guyyoota muraasa booda yommuun qe’ee koo durii gahuu manni koo achi hin jiru. Maali lafatu sigigaatemoo jedheen of gaafachuuttan ka’e. Edaa maatiin koo hundi buqqa’aanii naannoo waliin jireenyatti deemaniiru.
Namoota naannoo barbaachan ka’e ergan isaan argadheen booda namni hedduun na wallaaleera. Akkumasaatti of barsiiseen lafa maatiin koo deeman gaafan gaafadhu imimmaan quqquuqamaa ”Maatiin kee asii ka’anii gama sanatti galani” jechaa booyicha gadi gadhiise.
Anis otoo hin beeknen boo’e duukaa. Edaa ijoolleen koo dhiiraa xixinnoon ani manatti dhiisee deeme hundi waraana dhaqanii lubbuun isaanii akka darbe maatii kootti himameera. Haati manaa koos anaanis sagalee koo dhaggeeffattee dhabnaan bultii kan biraa ijaarteetti.
Egaa anis iddoon dhaqu waan hin qabneef ija haadha manaa koo otoo hin agarre lafa sanaa deemuun qaba jedheen fagaadhe. Otoo turee hin buliin mootummaan dargii kufee kan caalu aangootti bahe.
Anaanis na qabanii na dararuutti ka’an ammas mootummaa kana keessa waggaa 9 mana hidhaa keessattan gube.Ammas yeroon bahu jiruun koo karaarratti kufuu ta’e.Nama ana gargaaru tokko hin qabu. Kanan uffadhu tokkos ofittii hin qabu moofaa erbuun quba na quncaaseera.
Hamma humni koo danda’etti umurii koo kanaan ciisee hin du’u jedheen namaaf ba’aa baadheen nyaata koo nyaadheen bula. Gaafan dhabemmoo hagabuudhuma koon ciisa.
Miilli koo kan biyyatti sanaaf jedhee lafa hedduu qaqqabee dhiigni itti dhangala’e kunoo kophee dhabee baqaqaan isaa sulula guddaa qinxamaa na fakkaateera. Kun hunduu bu’aa biyyaa maqaa keenyaan dhaabbattee unuunimmoo nu nyaattuuf jecha duulee otoo waa tokkollee hin arganne balaaf saaxilamuu koo qofa.
Elaa ani kana booda miilli koo tokko boolla.Yaa ijoollee koo isinan gorfadha ammas warri waa dhaggeeffatuu fi dhaga’u yommuu odeessu nan dhaga’a Mootummaan amma jirtu kun karaa hundaan diina horuun isiiniin geessitee lubbuu keessan dabarsuuf,maatii keessaniif gaddaa fi boo’icha akkasumas diigumsa horuuf malee waan addaa isinii gootu hin qabdu.
Nama karaa tokkorra deemetu waa’ee karaa sanaa beeka.Itiyoophiyaadhaaf duuluun bu’aa tokko hin qabu anarraa baradhaa. Yoo dandeessan diinni fagoo hin jiru isuma as dhiyoo isin cinaa jiru kana ofirraa cabsaa gataa. Sana booda waraannis ta’e diinni badee hundi keessan nagaan jiraattu.
Anillee yoon du’e ekeraan koo nagaa argata.Biyya dhiiga keenyaan ijaaramte maqaa kan biraan waamamuun bara baraan nu dhiittu kana keessaa harka fudhadhaa. Nan amana yaa ilmaan koo gorsa koo kana hin tuffattan. Qalbeeffadhaa Waaqni tokkichi qalbii isinitti haa horu.
Akka koo koomee baqaqaa fi moofaa hodhuutti hin hafiinaa. Isinoo kumaatamaa fi miliyoona maaliif nama barbaaddu? Maaliif diina gurmeessitanii ofii biyya dhabdanii orma ijaartuu? Maaloo wal hin baqatiinaa. Oduu hir’isaa hojii hojjedhaa. Gaafa waa gootan hedduu hin gammadiinaa, yoo raawwachuu dadhabdanis hedduu hin gaddiinaa.
Waan balleessitan wal gorfachuun irraa baradhaa malee eeboo walitti hin luqqaafatiinaa. Biyyi keessan Oromiyaa qofa kaan hunduu ollaa dha. Otoo ani boolla hin seeniin diina mootanii yoom na gammachiiftu laata? Baqaqaan koomee koo kun qabbaneeffatee yoom duuda laata?
Anatti hin hafiin har’an du’aa fi boran du’aa koo hin beeku gorsa kana namni hin dhageenye seenaa itti haa ta’u…
Galatooma waan dubbiftaniif!Hubachiisa:- Barreeffama kana namni fudhachuu qabu duraan dursee na gaafachuu qaba.Haala kamiinis ta’e lafa kamittuu akka barreeffama mataa ofiitti maxxansuun cubbuu dha. Hannadhas, hatuunimmoo gadhummaa dha


text:
Tarkaanfii WBO: qabeenya aangawoota MKII irratti
Tarkaanfiin qabeenya diinaa irratti, Konyaa Gujii Bahaa keessatti, WBO’n fudhatamu jabaatee itti-fufee jiraachuu.
Haaluma kanaan, qabeenyaaleen (midhaan) aangawoota MKII, kanneen tooftaa shiraa fayyadamuun, midhaan nyaataa dhaabbilee mit-mootummaa garaagaraa irraa gargaarsa uummataaf ergaman gara qabeenya dhuunfaatti naanneffachuun dhuunfataman WBO’n to’atamuun uummataaf qoodamuu.
Qabeenyaalee hannaa fi shiraan horataman, kanneen bakkeewwan itti uummataaf qooduun mijataa hin tanetti argaman immoo barbadeessuun wal-qabatee, kuusaan midhaanii Bulchaa Ona Liiban, Obbo Mohammad Nuuraa Areeroo, kan Magaalaa Nageellee Booranaa keessatti argamu, Kibxata Fuulbana 7, 2021 gubamuu.
Yaalii maqaa WBO xureessuuf taasifamu
Saamichi hattoota MKII'n ijaaramanii, WBO maqaa yakkuuf WBO of-fakkeessanii Konyaa Lixa Wallaggaa keessa socho'aniin qabeenya Uummata Oromoo irratti raawwatamu daran hammaatee itti-fufee jiraachuu.


text:
Guyyaa Invastimantii
Komishinii Invastimantii Oromiyaa
Guyyaa Invastimantii Qonnaan / Horsiisaan Bulaa fi IMX Naannoo Oromiyaa
Qonnaan/Horsiisaan Bultootaa fi Waldaalee Intarpiraayizii Ulaagaalee guutuun gara Invastimantiitti Ce’an 400f beekkamtiin kenname.
Qonnaan /Horsiisaan Bultoota fi Waldaalee Intarpiraayizii Kilaastara Godina Addaa Oromiyaa Naannawa Finfinnee Ulaagaalee guutuun gara Invastimantiitti ce’an 400’f bakka Pirezidaantiin Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbo Shimallis Abdiisaa fi Hooggantoonni Olaanoon argamanitti beekkamtiin kennameef.
Akka Naannoo Oromiyaatti Kilaastara Shanitti Qonnaan/Horsiisaan Bulaa fi Waldaaleen Intarpiraayizii 2,481 oliif beekkamtiin kennameefii gara Invastimantiitti ce’aniiru.
Caamsaa 1, 2012
- Kilaastara GAONF
- Kilaastara G/Shawaa Bahaa
- Kilaastara G/Arsii Lixaa
- Kilaastara G/Wallagga Bahaa
- Kilaastara G/Jimmaaa
Related Posts
1 Comment
-
yify January 22, 2021 at 6:23 am
Appreciation to my father who stated to me regarding this web site, this web site is truly remarkable. Gabrielle Ricard Cupo
Comments are closed.


text:
19 Dec 2021
ዛሬ መላው የከተማችን ሴቶች በመስቀል አደባባይ በመገኘት "በሴቶች እና ህፃናት ላይ የሚደርስ ጥቃት ይቁም !" በማለት ሕዝባዊ ሰልፍ አካሂደዋል። የከተማችን ሴቶች ወራሪው እና አሸባሪዉ ቡድን በአፋርና በአማራ ክልል ንፁሃን ወገኖቻችን ላይ ያደረሰውን አረመኔያዊ ድርጊት በከፍተኛ ምሬት ያወገዙ ሲሆን በተለያዩ ግምባሮች ይህንን አሸባሪ ቡድን በመደምሰስ እየተመዘገቡ ያሉ ድሎችንም በታላቅ የአገር ፍቅር ስሜት አክብረዋል። ሰልፉ ለጀግናው የመከላከያ ሰራዊትና ለጦር ኃይሎች ኤታማዦር ሹም ዶክተር አብይ አህመድ ያላቸውን ከፍተኛ ፍቅርና አክብሮት የገለፁበትም ነበር ።... በተጨማሪም አንዳንድ ምዕራባውያን አገራትና ሚዲያዎቻቸው በአሸባሪው ቡድን እየተፈፀመ ያለውን ኢሰብአዊ ተግባር አይተዉ እንዳላየ ማለፋቸዉንም ኮንነዋል። ይህ አስነዋሪ ቡድን እስከወዲያኛው እስኪወገድ የደጀንነት ድጋፋቸው ተጠናክሮ እንደሚቀጥል አሳዉቀዋል ። ፕሮግራሙን ያስተባበረውን የሴቶች እና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴርን ከልብ አመሰግናለሁ ። በሴቶችና ህፃናት ላይ የሚደርስ ጥቃት ይቁም!! ፈጣሪ ኢትዮጵያንና ህዝቦቿን አብዝቶ ይባርክ !! Har'a dubartoonni magaalaa keenyaa hundi Addabaabayii Masqalaatti argamuun " Miidhaan Dubartootaa fi Daa'imman irra ga'u haa dhaabbatu!" Jechuun hiriira uummataa gaggeessaniiru. Dubartoonni magaalaa keenyaa gochoota gara jabeenyaa gareen shororkeessaa fi weeraraa lammiilee keenya qulqulluu naannoolee Amaaraa fi Afaaritti raawwate kan balaaleffatan yoo ta'u, adda waraanaa garagaraatti garee shororkeessaa kana barbadeessuuf injifannoowwan galmaa'aa jiran jaalala biyyaa guddaan kabajaniiru. Hiriira kana irrattis jaalala fi kabaja guddaa gooticha raayyaa ittisa biyyaa fi ajajaa waraana waliigalaa Dr. Abiyyi Ahimadiif qaban kan itti ibsan ture. Dabalataanis biyyoonni lixaa tokko tokkoo fi miidiyaaleen isaanii garee shororkeessaan kan raawwatamaa jiran gochoota dhiitinsa mirga dhala namaa osoo arganii akka hin arginetti darbuu isaanii balaaleffataniiru. Gareen saalfachiisaa kun hanga dhumaatti hanga barbaadaa'utti deeggarsa aantummaa isaanii cimsanii kan itti fufan ta'uu beeksisaniiru. Sangataa kana kan qindeesse ministeera dhimma dubartootaaf daa'immanii nan galateeffadha. Miidhaan dubartootaa fi daa'imman irra ga'u haa dhaabbatu! Uumaan Itoophiyaa fi uummata ishee baay'isee haa eebbisu!