c: text/html

text:
ONN LIVE | SAGALEE QEERROO HAGAYYA 14 2019 Dhimma qormaata biyyoolessaa kutaa 12ffaa fi dhimma buqqaatota ilmaan Oromoo bakka addaa qubsiifamanii jiran irratti
OMN: Oduu Galgalaa ( Hagayya 14- 2019)
Hagayya 14,2019) Dararaan Hidhaa Mootummaan #EPRDF Miseensota#ABO Irraan Gahaa Ture Ammaallee Akkuma Itti Fufetti Jira. Akka kanaan Ji’oota Lamaan dura guyyaa Sooma hiikkaa/Eidl-Fixir maatii isaa dubbisee Iddoo hojii isaatti deebi’aa kan ture Ogeessi Kaameraa/
camera man ONN Jaalataa/Jalaaladdiin Abdulqaadir Godina Wallaggaa Lixaa Ona Begii Magaalaa Begii bakka Qashamaandoo jedhamutti Waraana Mootummaa EPRDFn Kaampii Waraanaatti hidhamuun dararaan hamaan erga irraa gahaa turee booda, Mooraa Waraanaa keessaa baasuun Waajjira Poolisii Onichaatti geessuun ammaan tanas Waraanni Mootummaa biyya bulchaa jiruu dararaa hamaa akka irraan gahaa jiru maddeen dubbataa jiru
Yooyyaa! Sagantaan keenya eegaleera!
– Bu’aa qormaata seensa yunivarsitiifi komii jiru…
– ‘Blacklist’ keessa jirta jedhanii na qabani…” – Artist Saalihaa Saamii
– “ Wanta ‘ Blacklist’ jedhamu hin beeknu…”- Ambaasaddar Diinaa Muftii
– Odeessaalee biroo waliin
Dhiyaadhaa!
Artist Saalihaa Saamii Gibtsi buufata xiyyaaraa Kaayirootti hidhamtee sa’a 13 booda gadhiifamte
Artisti Saalihaa Saamii Kaanaadaa irraa gara Itoophiyaa deemuun uummata Walloo qe’ee isaanii irraa yeroo garaagaraa buqqifaman gargaaruuf magaala Finfinneetti konsartii qopheesitee turte.
(bbcafaanoromoo)–Haa tahu malee Finfinnee irraa gara Gibtsitti imalaa osoo jirtuu magaalaa Kaayirootti osoo buufata xiyyaaraatii hin bahiin uggurmauun sa’aatii 14’f hidhamtee gadhiifamuu ishee namoota dhimmicha hordofaa turan irraa iyyaafanneera.
Sababni ittiin hidhamte beekamuu baatus akka yeroodhaan gadhiifamtuuf namoota hedduun kallatii garaagaraan yaalii gochaa turaniiru.
Hayyuun seeraa Ameerikaa jiraatu Heenok Gabbisaa akka gadhiifamtuuf dhiibbaa gochaa turree kunis milkaa’eera jedhe.
”Akkuma isheen gadhiifamteen bilbilaan argadhee dubbiseen ture. Sa’aatii 13 oliif hidhamuu isheefi waan nyaatamuufi dhugamu akka hin arganne natti himtee ture.”
Saalihaan maaliif hidhamte?
Saaliyaan mootummaa amma jiru waliin rakkoo qabdi jedhee hin yaadu kan jedhu Heenook Itoophiyaa nagaadhaan galtee bahuu yoo dandeesse Gibtsiinis nagaan galtee bahuu waan isheen dandeenyeef hin jiru jedhe.
Haa tahu malee, kanaan dura mootummaan duraanii yeroo aangoo aangoorra ture namoota Gibtsi irraa qaxxamuruun imalan qabamanii hidhamuu qaban jedhe galmeessee mootummaa Gibtsiif kan kenneru jira ture.
Saalihaanis yeroo dheeraaf gama aartiinis uummata Oromoof waan baay’ee hojjettee jirti waan taheef tarii galmee kanaan dura qabamuu qabu jedhee mootummaan Itoophiyaa mootummaa Gibtsiif kennee ture sana keessa jiraachuu dandeessi.
Gama biraan ammoo, ”namootni saba biraa ishee hin jaallanne maqaa sobaa biraa itti maxxansanii yeroodhaaf achi keessatti ugguramtee akka turtu gochuu danda’u shakkii jedhun qaba. Kun tarii dhugaa, sobas tahuu danda’a.”
Amma jijjirama biyyatti dhufe jedhamu kana keessa ammoo mootummotni lamaan odeeffannoo kanaan dura ture irratti waan wal hubachiisan natti hin fakkatu.
Amma garuu akka hiikamtuuf Imbaasiin Itoophiyaa Kaayiroo jiru akka gadhiifamtuuf hedduu akka ishee gargaaran natti himteetti jdhe.
”Ambaasaaddaroota dabalatee namootni garaagaraa deeggarsa naaf godhaniiru na jette.”
Imbaasii Itiyoophiyaa
Imbaasiin Itiyoophiyaa Kaayiroo jirus Saalihaa Saamii yeroo gabaabaaf ugguramuu ishee barreessuun marii Imbaasichi qondaaltota Gibtsii dhimmichi isaan ilaallatu waliin taasiseen gadhiifamuu ishee ibseera.
Fuula Feesbuukii Imbaasichaa irratti, Imbaasiin Itiyoophiyaa akka isheen gadhiifamtuuf haala mijeessuu isaaniif mootummaa Gibtsii galateeffateera.
Maatii fi dinqisiifattota ishees baga gammaddan jedheera.
Haatahu malee, Saalihaa Saamii maaliif akka hidhamte bal’inaan gaafachuuf yaallee ishee qunnamuu hin dandeenye.
Naannoon Tigraay qabxii barattoota kutaa 12ffaa irratti komii kaase
Naannoon Tigraay qabxii biyyaalessaa barattoota kutaa 12ffaa irratti komii kaasuu isaa Hogganaan Biiroo Barnootaa Naannoo Tigraay BBC’tti himan.
Hogganaan Biiroo Barnoota Naannichaa Dr Injinar G/Masqal Kaahisaay BBC’tti akka himanitti qormaanni biyyaalessaa yeroo kennamaa turetti ”bakkeewwan biyyattii tokko tokkootti keenninsi qormaataa hanqina qaba” ture jedhan.
Akka hogganaa kanaatti naannoo Tigraayitti yeroo qormaanni kenname naamusa qormaataa hordofeera.
”Haa ta’u malee, naannoolee tokko tokkotti naamusa hin eegne ture,” jechuun qormaataa hatuun akka ture himu.
Hanqina mul’ate jedhan irratti yeroos Ministeera Barnootaaf beeksisanii akka turan dubbatu.
”Komiin naannoo kenyaafi naannolee biraa irraa ka’e osoo deebii hin argatin qabxiin ifa ta’eera. Kanaanis komii qabna,” jedhan.
Duratti Maas Miidiyaan Naannoo Tigraayiifi boodarras Kominikeeshiniin Naannoo Tigraay miidiyaa Tigraay waabeffachuun akka naannichi qabxii gadhiifame hin fudhanne barreessanii turan.
Haa ta’u malee, inni ”Naannoon Tigraay qabxii biyyaalessaa barattoota kutaa 12ffaa hin fudhu” jedhame sirrii miti jechuun Hogganaan Biiroo Barnootaa Naannoo Tigraay BBC’tti himaniiru.
Daarektarri Olaanaa Eejansii Qormaata Biyyaalessaa Obbo Araayaa G/Igzaaber gama isaaniin qabxii irratti komii isa ka’ef erga qorannoon taasifamee booda deebiin ni kennama jechuun BBC’tti himaniiru.
Qormaati biyyaalessaa kaleessa gadhiifamuun hordofe qabxii qormaata ‘Scholastic Aptitude’ irratti komiin ka’eera.
Barnoota kana irratti komii barattoota, barsiisota akkasumas barsiisota irraa dhufe adda baasuuf koreen hundaa’uu isaa Obbo Araayaan himaniiru.
Qabxiin guddaa barattoota kutaa 12ffaa barana galmaa’e 645 yoo ta’u, lakkoofsi barattoota 600 ol fidanii 59 dha.
Barattoota barana qormaata biyyaalessaa qoramuuf kanneen galmaa’an kuma 322 fi 717 keessaa kuma 319 fi 264 qoramuu isaanii odeeffannoon eejansicha irraa argame ibsa.
#ODUU_AMME!!
Caasaan shoroorkeessaa ABN ofii jedhuu qoorumsaa hachiisisuu isaa mirkaneeffanneerra!
Inniis akka armaan gadii fakkattaa….
Jalqabaa bocklet code isaa wolii fakkeessuun guyyaa qoorumsii eegaluu dursunii jechuu…
1,chemistry nama 1041 100 keessaa 100 naannoo amaarattii.
Naannoo oromiyaa namaa 1 qofa
2,Bilology 3794 100n 100ttii naannoo amarattii.
N/Oromiyaa 26 qofa
3,civic 1439 100n 100ttii N/amaraa
N/oromiyaa 11 qofa.
Manneen barnootaa gochaa kanneen keessaa hirmatanii immoo…
1,hewi zone 49
2,Baahirdar 19
3,east gojam 5
4,matakal 4
5,south gondar 1
6,horo guduru 1
7,wolayita sodo 8
Kanaaf mootummaan dhimmaa kana ariitiin ilaalee qoorumsiichaa haaqsiisuu qaba.
Adem Misoma
የፈተው ችግር መሠረቱ አብይ አህመድ ነው:: ለምን በል; ከትምህርት ሚንስትሩ ጀምሮ እስከ ታችኛው ድረስ የአማራው ነፍጠኛ ልጆችን ሆን ብሎ የመደበው እሱ ነው:: ምክንያቱ ደግሞ ኢትዮዽያን ከፍ ከፍ የሚያደርግና ብሔርተኝነትን (በተለይም ደግሞ የኦሮሞ ብሔርተኝነትን) የሚያቀጭጭ ብሎም የሚያጠፋ የትምህርት ፖሊሲን ለማስፈፀም እንዲመቸው ይደግፉኛል ብሎ የሚያስበው አሚሮችን ስለሆነ ነው::
Faajjii Dhugaa
SBO Hagayya 14, 2019
WBO, 11 Hagayya 2019, 2019) Ajajaan WBO Zoonii Lixaa
umamnni Oromoo hidhannoo isaa jabeeffatee qabsoo bilisummaa Oromoo akka fiixa baasu waamicha godhe. Ajajaan WBO Zoonii Lixaa, Jaal Marroo Dirribaa gaaffii fi deebii gaazexeessaa Dhaabasaa Waaqjiraa waliin godheen haala qabsoon hidhannoo keessatti argamu ibseera.
Humni diinaa ummata Oromoo akka malee gidirsaa jiraachuu kan ibse Jaal Marroon, roorroo keessaa bahuuf warraaqsa kaleessaatti deebi’uun dirqama ta’uu jabeessee hubachiise.
“Namoonni hedduun ‘jijjiiramni fashale’ jedhu. Jijjiiramni duraanuu hin turre,” kan jedhe Jaal Marroon, “waanti hin turre, hin fashalu. Warruma nu ajjeesaa turetu, bakka waljijjiirate; bakka jireenyaa ittiin tolfate,” jechuun haala jiru qeeqeera. Akka Jaal Marroon ibsetti, “jijjiramni kan dhufu, sirnaa fi humna cunqursaa buqqisuuni.”
“Amma akka arginutti..qabsoon gidduutti daguun dhaabbatee ture, Amma sun haroomfamee jira. Warraaqsa kaleessatti deebinee rakkoo nu mudate keessa bahu qabna; hojiin agarsiisuu qabna,” jechuun Ajajaa WBO Zoonii Lixaa, Jaal Marroo Dibbibaa dhaamsa jabaa dabarsee jira.
Guutummaa Gaaffii fi deebichaa toora kana irraa dhaggeeffadha! Dubbisanii Seenaaf kaawwachuun dansa!! Dubbii ajayiba hanga dhumattii dubisi koree geggesitoota abiyi irraa arganne. Gootummaa irraa maayii! Urjicha murataa! Siidaa cichoomina kaayyoo! Bu’uura aantummaa sabaa! Dambalii onnee guutuu! Qabsaa’aa Jaal Marroo/Kumsaa Dirribaa!!!
Guyyaa Haleellaa Xiyyaaraa Begii Irratti boombii roobsan sana ture. Wal ga’ii seena-qabeessa Muummicha Ministeeraa Itoophiyaatiin durfamuun murtoo jabaa tokko dabarsuun kan goolabame ture. “Loltoota ABO irratti injifannoo barbaadame gonfachuun maaliif dadhabame?” ajandaa wal gahichaa ture. Qondaalonni Raayyaa Ittisa Biyyaa, hoggansi tika waraanaa fi siivilii akkasumas eksipertoonni duula waraanaa fi tikaa marii sanarratti qooda fudhataniiru.
#Hirmaattonni marichaas kufatii isaaniif sababa kan jedhan nama tokkotti quba isaanii akeekaniiru.
Namni qubni itti akeekamu kunis duukaa bu’aa kumaatamaa, wabii miliyoonotaa, mataa bowwoo cunqursitootaa kan ta’e, gootaa fi kennaa dhaloota ammaa hogganaa WBO Zoonii Lixa Oromiyaa, Jaal Marroo/Kumsaa Dirribaati.
#Hirmaattota keessaa gariin isaanii miira injifatamuu, gaabbii, jibbiinsa sababa hin qabne jabduun akkasumas aarii hadhooftuu dhiiga isaan tufsiiseen Jaal Marroo irratti jibbinsa yoo kabsan mul’ataniiru.
#Nama kana dhabamsiisuu dha_ ee, lafee dugdaa ABO rukutuuf nama kana dhabamsiisuu qabama yaada jedhuun #murtoo seena-qabeessa ta’e irra gahan.
#Boqonnaan marii iiti aanu akkamitti, hoggansa eenyuutiin, tooftaa waraanaa itti opireeshinichi raawwachuu qabutu eegalame. #Koreen tokko duula kana milkeessuuf hundeeffame.
#Koreen kunis Muummicha Ministeeraa Abiy Ahmadiin kan durfamu yoo ta’u ogeessa tika waranaa fi siivilii cimaa ta’e kan hammate ture. Opireeshinni Ameerikaan hoggansa Obaamaatiin birkii CIA Convert Action Wage’n Osamaa Bin Laaden irratti taasifames akka fakkeenyaatti fudhatame.
#Itoophiyaatti hojii basaasaa gama bilbila butuun raawwatamutti Dr Abiy kan gitu W/Sillaasee W/Mikaa’el malee kan hin jirre ta’uun isaa muummichi koricha hogganuuf aangoo qofa osoo hin taane dandeettii fi haamilees kan itti qabu isa taasisa. #Abiy Ahmad bilbila harkaa Jaal Marroo GPS trace or tap taasise. #Jeneraalli waraana Itoophiyaa tokko bilbila Jaal Marrootti bilbile. “Filannoo lama qabda: harka kennuu yokaan du’uu” jechuun doorsisa, akaakeekkachiisaa fi dhaadannoon guutameen itti dubbata.
#Gootichi onneen guutuu kun akkuma yeroo kaanii sirriitti kolfeet, “rakkoon kan furamu mariin malee doorsisaan miti” jedhee deebisa. #Jalqabumayyuu kan bilbilame Jaal Marroon harka akka laatuuf carraa kenniufiif osoo hin taane GPS’n adda baasanii iddoo jiru adda baafamee akka rukutamuuf waan ta’eef hennasuma helikoopterri haleellaa boombii eegale.
#Haleellaa boombii kana booddee deebisee bilbileef. Ajjeefamuu Jaal Marroo mirkaneessuuf ture; sagaluma Jaal Marrootu dhagahame.
#Amanuun isaanitti ulfaate. Oppireeshinni muummicha ministeeraatiin hogganamu, tika waraanaa fi siiviliin deeggaramee hogganaa riphee lolaa tokko irratti qaaxxeffate ni fashale.
#Sabaa himaaleen akka ESAT, OBN, OMN fa’aa dibbee injifannoo rukutuuf jecha qophiirra turani. Ermiyaas Laggasee, Siyyum Tashoomee, Addisuu Araggaa, Taayyee Danda’aa hamma Jawaar Mohaammaditti Oromootti boohicha; diinatti immoo oduu gammachuu himuuf sagalee qarataa turan.
#Garuu , hayyichi saayinsii waraanaa fi ogeessa tikaa fiixa irra jiru; fakkeenya dhaloota har’aa kan ta’e gootichi Jaal Marroon bilbila isaa kan biroo irratti divert godhee fayyadamuun opireeshinicha ‘Yaalii Seena-qabeessa’ akka jerhamu taasise.
Taatee Seena-qabeessa!!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hawaasni Oromoo Magaalaa Riyaad lammiilee qe’e isaanii irraa buqqifamaniif Birrii 1,100,000 ol walitti qaban.
Hawaasni Oromoo biyya Sa’udii Magaalaa Riyaad Keessa jiraatu, lammiilee Oromoo daangaa Somaalee irraa buqqifamanii gammoojjii Baalee keessatti rakkinaaf saaxilaman gargaaruuf sagantaa birmannaa Jum’aa Kaleessaa qophaaye irratti, maallaqa Sa’udii Riyaala 160,000 yookaan ammoo birrii 1,1000,000 ol tahu kan walitti qaban tahuun beekame.
Sagantaan birmannaa guyyaa kaleessaa Waldaa Mandoo fi Sikkootiin qophaaye kana irratti Oromoonni Godinaalee Oromiyaa hundarraa kan irratti hiramaatan yoo tahu,isaan keessaayis dhalattoonni Godina Jimmaa Riyaala 11,000, dhalattoonni Harargee Riyaala 5000, Dhalattoonni Walloo Riyaala 5,000 kan arjooman tahuu gabaasni arganne ni mul’isa.


text:
Baalee; Dalloo Mannaatti jilli ABO bifa adda ta’een simatame. Sirna simannaa kanarratti dursaan jilichaa Jaal Jabeessaa Gabbisaa haasaa taasisaniin dhaamsa ABO dabarsanii uummanni Oromoo kan duraa caalaa ijaaramuun akka waliin socho’ee bilisummaa isaa gonfatu dhaamaniiru.
“Diinni keenya gaafa lubbuun jiraannu amantiin qoqqoodee nu bituu barbaada; gaafa nu ajjeesu garuu amantiin utuu hin qoodiin Oromummaadhaan bakka tokkotti nu awwaala”
Jaal Jabeessaa Gabbisa
Jilli ABO Imala isaa gara Dalloo Mannaa (Godina Baalee) gochaa jira; ummati keenyas simannaa gaarii gochaafii jira.
Jila ABO
Osoo waliin taanee diina keenya nuun bituuf afaan mi’effataa jiru fincaan ishii buusisuu ni dandeenya.Ta’uu baannaan garuu nuun nyaachuun isaanii beekamaa dha.Yoo akka tasaa waliif hingallu ta’e illee fayidaa keenya waliinii kabachiifachuuf jecha dhiifama waliif gochuudhaan tokko ta’uun fedhii osoo hintaane dirqama keenya dha.Angoon akka dammaa mi’ooft garuu osoo tokkummaan keenya hinmirkanaa’iin aangoof fiiguun gatii hinqabu.Sababiin isaa tokko hintaanu taanaan nuun rakutuun ishii hin oolu
ያለ አግባብ ለሚጠፋው የሰዉ ሕይወትና ንብረት ተጠያቂነት ሊኖር ይገባል ሲል ኦነግ አስታወቀ። pic.twitter.com/U9lkP8lSgp
— Ethiopia Live Updates (@Ethiopialiveupd) October 30, 2018


text:
Namni tokko Dhukkuba VaayirasiiKoronaa (COVID- 19) irraa dandamate yoo jedhamu maal jechuudha?3F Media Editor
Vaayirasichi akkuma HIV qaama/dhiiga namaa keessa turaa?*********************************¤ Namni Dhukkuba VaayirasiiKoronaa (COVID-19) qabame tokko dandamachuu ni danda'a. Saayinsii/hojmaata amma jiruun namni tokko dandamate ka jedhamu:* Guyyaa sadihiifii sanaa oliif hoo'a qaamaa yoo qabaachu dhabe* Mallatooleen dhukkubichaa...
#KoroonaaVaayirasii | Koronaavaayiras ofirraa ittisuuf harka ni dhiqattu, bilbila keessan hoo akkamiin qulqulleeffattu?3F Media Editor
Dhaabbanni Fayyaa ddunyaa (WHO)n koronaavaayiras dhibee fayyaa addunyaa haala hama ta'een weeraraa jiru akka ta'e labseera. Dhaabbati kun dhibee kana irraa of ittisuu akka dandeenyus ibseera.Ofirraa ittisuudhaaf wantota nuti gochuu qabnu keessaa tokko harka keenya...
Koroonaavaayiras: ‘Kutaa dhuunfaa keessatti adda baheen jiraachaa jira’ Tolaa Bariisoo (PhD)3F Media Editor
Lammiin Jaappaan guyyaa Jimaataa Koronaavaayirasiin qabamuun mirkanaahe dhaabbata JICA kan barnootarratti hojjetu keessa waan hojjetuuf dhimma kanaaf walargeen isa waliin mari'adheen ture jedhu Dr. Tolaan."Yeroo sanatti reefu biyya alaatii waan dhufeef mallattoon dhukkubaa irratti hin...
Obbo Gadduu dabalatee Ministirri Bishaan, Jallisii fi Anniisaa Dr. Injinar Silashii Baqqalaa akkasumas gorsaan seeraa ministeera dhimma alaa Ambaasaaddar Rattaa Alamuu marii fi haala waqtaawaa Hidha Haaromsaa Guddicha Itoophiyaa ilaalchisun Kibxata ibsa laataniiru.Ibsichi Af-yaa'iin Itti-aanaa...


text:
YзcэH: 10989
18 MяHra₮
2021-10-14 02:32
yTac: 9661012X
olon jiliin turshlagatai manai kampianii hamt olon tanii zahialgiin daguu olon jiliin turshlagatai manai kampianii hamt olon tanii zahialgiin daguu buh torliin hashaa hails, tsonh tagtnii haaltiig chanartai turgen shuurhai naidwartai hiij guitsetgene. harin hodoo oron nutagiin hashaag 1mk ni 15000 budaggui suulgaltgui hiij ywah unaand ni hurgen achuulj ogj bna. utas 96610124 utasnii dugaaraar fs ruu orj holbogdoj bolno
OHцлox зapyyд
88051243Saun Ugaalga Buten bieiin baria ajillaj baina. 88051243
50 MяHra
ӨHөөдөp
buten massage hiine . saun ajillaj baina.
70 MяHra
ӨHөөдөp
Maccaж aжиллaж бaйHa
80 MяHra
ӨHөөдөp


text:
jaalatamaa Haacaaluu Hundeessaa irratti raaw’atameef haqni akka argamu waan humna isaanii kan godhan tahuu miseensi Kongiresii Ameerkaa aadde Ilhaan Omar ibsan.
Opdo, Odp, Pp, Bilxiginnaan Baqqalee fi Jowwaariifuu hintaane!
Dhugaa yoo dubbanne Opdo/Bilxiginnaan bikka kana geyuuf qoodni Baqqalee fi Jowwaar baay’ee ol’aanaadha, Keessaatuu Jowwaar Mohammed qooda Leencaati qaba garuu hintaane, Inumaatuu waan isaan mudate walumaan argaajirra. Nuti kana beeynaaf lakkisaa jennee waywaataa turre.
Hidhaan qoraasuma dhiiraati.
Hidhaafi Ajjeechaan Karaatii nun deebisu,Qabsoon itta fufa Bilisummaan nidhufa.nagaan oolaa
“One-man regimes belong to old eras; they involve clowning and arbitrariness! In the twenty-first century only the silly and larky nations give permission to such third-class contemptible regimes!”
―
BB$: Adoolessa 4/2020.
Ajjeechaa art. beekkamaa fi
jaalatamaa Haacaaluu Hundeessaa irratti raaw’atameef haqni akka argamu waan humna isaanii kan godhan tahuu miseensi Kongiresii Ameerkaa aadde Ilhaan Omar ibsan.
Aadde Ilhaan Omar kana ibsan fuula Tiwiitera isaanii irratti ergaa dabarsaniini.
Lammii Ameerkaa hidda dhalata Somaaliyaa tan qabduu fi Dimokraatota irraa miseensi kongirasii US Ilhaan Omaar ajjeechaa Hacaaluu irratti raawwateef haqni akka argamu Ameerikaan akka gargaartu waan humni koo dandayu hundaa nan godhaa jette.
Dabalataan biyyoonni biraatis dhimma keessoo Itoophiyaa seenuun jeequmsa fi qoodinsa gara caalu akka hin finneef if eeggadhaa jechuun dhaamtef.
Dabalataan Mootummaan Itiyoophiyaa ammoo intarneetii cufe akka banu gaafatte Ilhaan Omar.
Haawaasni Oromoo biyyoota alaa gara garaa keessatti argamu ajjeechaa art. Haacaaluu Hundeessa fi hidhamuu Obbo Jawar Mohammed,obbo Baqqalee Garbaa akkasuma Oromoota biraa irratti fudhatame baleeleffatuun mormii jabaa geggeessuu itti fife jira.
Hiriira kanaanis dhiibban mootummaa Itiyoophiyaa irratti cimaa jira.


text:
AfrikaaEeshiyaaOdeeyfannooUncategorized
Yunivarsiitiin Khartuum Doktareetii Kabajaa Prezdaantii Turkiyaatii kenne
Prezdaantiin Turkiyaa Rajab Xayyib Erdogaan daaw’annaa biyyoota Afrika sadii keesasatti karoorfateef Alhada dabre Sudaan seene. Erdogaan mootummaa fi ummata Sudaan irraa simannaan hoo’aa ta’e kan godhameef yoo tahu, guyyaa kaleessaa ammoo Yunivarsiitiin Khartuum Doktoreetii kabajaa kan kenneef tahuu gabaasni Ejensii odeeyfannoo Sudaan ni ibsa.
Sagantaa kabajaa kana irratti Itti aanaa Prezdaantii Yunivarsiitii Suudaan kan tahe Profeesar Ahmad Muhammad Suleeymaan haasaya godheen “Yunivarsiitiin Khartuum Doktoreetii Kabajaa kana Prezdaant Erdogaaniif kennuuf kan murteesseef, Erdogaan dhimmoota gurguddoo addunyaa fi naannoo keenyaa irratti gahee ol’aanaa tahe fudhachuun galmaan gayuudhaaf hooggansa cimaa tahe kennuu isaatiin”jedhe.
Prezdaant Erdogaan biyyoota addunyaa heddu keessatti namoota sababa akka waraanaa ,beelaa, balaa umamaa fi kanneen birootiin miidhamaniif dursee dhaqqabuudhaa fi addunyaa irrattis sagaleen isaanii akka dhagayamuuf hoogganaa hojjataa jiruudha. Bara dabre keessa qofa lammiilee suuriyaa biyya Isaanii irraa baqataniif lammuummaa Turkiyaa kan kennuuu fi Muslimoota Rohingiyaatiif dursee garagaarsa adda addaa akka argatan kan taasise yoo tahu, dhimmaa Falasxiin irrattis adda durummaadhaan kan socho’aa jiru tahuun ni beekkama.
Torbaan lamaan dabran keessa dhimma Alquds ilaalchisee biyyoonni Muslimaa tokkummaadhaan labsii Traamp akka mormanii fi Korri Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniitis labsii san akka kuufisu gayeen Prezdaant Erdogaan guddaa akka ture ni yaadatama.


text:
Jaal Marroo Waliin jirra! WBO gaachana keenya!
Related
Related Posts
- Dhaamsa Ajajaan WBO Zoonii Lixaa, Jaal Marroo Dirribaa
Dhaamsa Ajajaan WBO Zoonii Lixaa, Jaal Marroo Dirribaa (Oromedia, 24 Waxabajjii 2020) Ajajaan WBO Zoonii…
- Ajaja WBO zonii lixaa Jaal Marroo Dirribaa Oromoon hidhannoo jabeeffachuun kaayyoo bilisummaa milkesa!
Ajaja WBO zonii lixaa Jaal Marroo Dirribaa Oromoon hidhannoo jabeeffachuun kaayyoo bilisummaa milkesa!
- Dubbii Bilxiginnaa fi murtee Jaal Marroo
Dubbii Bilxiginnaa fi murtee Jaal Marroo


text:
Ibsaa Jireenyaa-Lakk.3
Nama salaata dhiisu osoo akkana jedhamee gaafatamee, deebiin isaa maal ta’inna laata? “Salaata dhiisun jireenya keessatti waan milkooftu ykn gammachuu argattu sitti fakkaataa?” Deebiin isaa, “Eeti, kunoo kaafironni salaata hin salaatanii garuu milkaa’inna fi gammachuu guddaa argatu.” Deebiin keenya immoo, “Dhuguma qabeenya baay’ee walitti haruun (kuusun) milkaa’innaa fi gammachuu guddaa ta’uu danda’aa? Eeti yoo jette, deebiin keenya qabeenya kana hunda dhiisanii biraa du’u. Milkaa’inni guddaan kuni du’aan badee jiraa jechuudha. Kanaafu, wanti badu milkaa’inna guddaa ta’uu danda’aa yaa obboleessoo? Koottu mee milkaa’inni guddaan maal akka ta’ee Qur’aana irraa sitti agarsiisaa.
“Lubbuun hundi du’a ni dhandhamti. Mindaawwan keessanis guutumaatti kan argattan Guyyaa Qiyaamati. Namni ibidda irraa fageeffamee Jannata seensifame, dhugumatti MILKAA’EERA. Jireenyi duniyaas meeshaa gowwoomsaa qofa” (Suuratu Aali-Imraan 3:185)
(Suuratu At-Tawbah 9:72)
“Rabbiin mu’mintoota dhiiraatii fi dubartootaf Jannata laggeen ishee jala yaa’an, achi keessatti kan hafan ta’anii fi manneen gaggaarii Jannataa qubsumaa keessa jiran waadaa galeefi jira. Garuu Jaalalli Rabbiin irraa ta’e kana hundarra caala. Kunii MILKAA’INNA GUDDAADHA.”
Salaafota (namoota gaggaarii duraanii) keessaa tokko akkana jedha: “Karaan haqaa amaanaa sitti haa ta’u (sirritti qabadhu). Namoonni lakkoofsan xiqqoon waan irra deemaniif kophummaan sitti hin dhagahamin. Karaa baaxilaa (sobaa) of eeggadhu! Baay’inna namoota badanitiin hin gowwoomin (walaa taghtarra bi kasratil haalikiina). Tokko ta’uu keetif dhawaatuma kophummaan sitti dhagahamuun, hiriyyoota darban yaadadhu (kana jechuun karaa haqaa irra deemun warroota milkaa’an. Kanneen akka Nabiyyoota, siddiiqoota (dhugoomsitoota), shuhadaa (warroota karaa Rabbii irratti ajjeefaman), fi saalihoota (warroota gaggaarii)). Isaaniin wal-qunnamuuf itti futi. Isaaniin ala namoota biroo irraa ija kee gadi qabadhu. [Warroonni karaa haqaa irraa bahan] gonkumaa adabbii Rabbii sirraa hin deebisan. Karaa haqaa irra deemtu keessatti yoo sitti iyyan, gara isaanii hin mil’atin.” ( Karaa qajeelaa Islaamaa qabadhu. Namoota karaa kanarraa bahaniif tole hin jedhin. Hanga Jannata geessu obsa qabaadhu.)
Ulaagaaleen (sharxiwwaan) hojiin gaariin Rabbiin biratti fudhatama itti argatu (qeebalamuu) meeqa fi maal fa’aa? Lama. Isaaniis:
IKLAASA fi ERGAMAA RABBII (SAW) HORDOFUUdha. Iklaasa jechuun “Hojii Rabbiif qulqulleessu ykn Rabbi qofaaf hojjachuu.” jechuudha.
Qur’aana keessatti: “[Rabbiin] eenyuu keessantu irra toltu akka hojjatu isin qoruuf jecha du’aa fi jireenya Kan uumee dha.” Suuratu Mulk 67:2 Jecha biraatin “Rabbiin, isin keessaa eenyutu hojii irra gaarii akka hojjatu isin qoruuf du’aa fi jiruu Kan uumeedha.” Fudeeyl ibn iyaad akkana jedha: Hojii Irra gaarii (toltu) jechuun “Hojii hundarra qulqulluu ta’ee fi sirrii kan ta’eedha.” Namoonni akkana jechuun gaafatan: Yaa Abbaa Aliyyi, Hojii hundarra qulqulluu ta’ee fi sirrii kan ta’ee jechuun maal jechuudhaa?” Innis ni jedhe, “Hojiin qulqulluu ta’ee garuu sirrii yoo hin ta’in, Rabbiin biratti fudhatama hin argatu. Akkasumas, sirrii ta’ee garuu qulqulluu yoo hin ta’in, fudhatama hin argatu. Hanga qulqulluu (kaalis) fi sirrii ta’uutti malee. Qulqulluu jechuun wanta (hojii) Rabbi qofaaf ta’eedha. Sirriin immoo wanta sunnaa irratti ta’eedha.” (Madaarija saalikiin 1/95 Imaam ibn Al-Qayyim) Kanaafu hojiin fudhatama argatuuf Rabbii qofaaf qulqulluu ta’uu fi Sunnaa Ergamaa Rabbii (SAW) kan hordofe ta’uu qaba. Hojiin qulqulluu yoo hin ta’in shirkitti nama seensisa. Sunnaa waliin kan hin deemne yoo ta’e immoo bid’atti nama galcha (seensisa). Shirkii fi bid’aan hojiin fudhatama akka hin arganne taasisu.
Namni yeroo lafichoo (mijaaya) badii hojjachuun homaa isatti hin fakkaatu. Yommuu duuti isatti dhuftu ykn dirree Qiyaamaa irra dhaabbatu, badii hojjate hunda takka takkaan yaadata. Dargaggeessa tokkotu hin salaatu, badii adda addaa raawwata ture. Gaafa tokko konkolaatan imala (diida) osoo deemaa jiru, laga guddaa tokkotti dhufe. Riqicha irra yommuu gahuu horiin walitti dhufe. Konkolaataa horii irraa dabsuu osoo barbaadu, fireenin konkolaataa hojiin ala ta’uun, konkolaatattin isa fudhatte bishaanitti tarte. Konkolaatan tuni yommuu bishaan jala dabartu dargaggeessi kuni garmalee dhiphate. Duuti tiyya dhufte jedhe. Garuu suuraan (fakkiin) tokko fuundura isaatti dhufe. Suuraan sunis, badii hojjate dabarseedha. Badi hojjate takka takkaan yaadachu jalqabe. Dhumarratti, Rabbiin bishaan kana keessaa isa baraare. Erga bishaan keessaa bahe booda gara mana ofiitti qajeele. Erga mana seene maal akka hojjate akka nutti himu mee haa hayyamnuufi: “Mana nan seene. Wanti jalqaba ija kiyya irra bu’e suuraa aktarootaa, dubartii sirbituu fi dubartii qullaa girgiddaa irraa rarra’uudha. Gara suuraa kanniin utaalun nan tarsaase. Ergasii, siree kiyya irratti of darbuun booyu jalqabe. Yeroo jalqabaatif Rabbiif ajajamuu dhiisu kootif gaabbin garmalee natti dhagahame. Imimmaan ija kiyya keessaa lola’u fi qaamni kiyya hollachuu eegale. Osoo ani haala kanaan jiru azaana mu’azzinni deddebisu dhagahe. Akka waan yeroo jalqabaatif dhagahe natti fakkaata. Ergasii olka’ee wudu’achuun gara masjiidaa deeme. Salaata salaatun tawbaa kiyya nan labse, Rabbiin akka naaf araaramu nan kadhe. Urga sani kaase haala amma ati argitu kana irra jira (kana jechuun badii dhiise Rabbiif tolee jechuu itti fufaan jira.)” Madda: http://www.saaid.net/gesah/96.htm -tawbatu aasi- lakk.8ffaa
“Wanta gadi aanaa (rakasa) duniyaa tanaatti hin gammadin. Sadarkaa ol’aanaa Rabbiif ajajamuun malee kan hin argamne barbaadun amaanaa sirratti haa ta’u. (Kana jechuun Rabbiif ajajamuun addunyaa fi aakhiratti sadarkaa ol’aanaa fi kabajamaa barbaadi). Rabbiin (Azza wa jalla) wanti isa bira jiru Isaaf ajajamuun malee akka hin argamne murteesse jira. Namni akka Rabbiin fedhutti Rabbiif ta’e (hojjate), Rabbiin wanta inni fedhe caalaa isaaf ta’a. Namni gara Rabbii garagalee, Rabbiin fageenya irraa isa simata. Namni dandeetti fi humna Rabbitiin hojjatu, hadiida isaaf laaffisa. (Kana jechuun namni Rabbiin irratti hirkachuun hojii gaggaarii ulfaataa ta’e hojjatu, Rabbiin isaaf laaffisa.) Namni Rabbiif jedhe wanta tokko dhiise, san caalaa dabalata isaaf kenna….”
Firootan Wal-loluu
Yeroo tokko tokkoo wantuma xiqqoof yeroo obboleeyyanii fi firoota keenyatti aarru fi dallantu jira. Sheyxaanni wanta xiqqoo akka gaaraa guddisuun keessa keenyatti ibidda qabsiisa. Kaayyoon sheyxaanaa dubbii fi hojii badaa facaasun hariroo firummaa fi obbolummaa addaan kutuudha. Rabbiin Qulqulla’aan Olta’e Qur’aana keessatti ni jedha:
“Jecha hundarra gaarii taate akka dubbatan gabroottan Kiyyatti himi. Dhugumatti sheyxaanni gidduu isaanii balleessa. Dhugumatti sheyxaanni ilma namaatif diina ifa bahaadha.“Suura Al-Israa 17:53
Sheyxaanni yommuu ibidda dallansuu nutti qabuu, mallatoolen kunniin yoo nutti dhagahaman badii isaa akka ta’e haa beeknu.
1. Hanqinna xiqqoo keessa namaatti guddisuu fi gaarummaa nama sanii dagachuun hanqinna san qofa irratti xiyyeefachu.
2. Osoo sirritti itti hin yaadin akka dubbatan nama kakaasuu fi tarkaanfi akka fudhatan nama jarjarsu.
3.”Anatu isarra gaariidha” jedhanii yaadun nama san hamachuu.
4. Yaada nama sanitiin of xamaduun wanta biraa dagachuu.
5. Sheyxaanni tarkaanfi namtichi fudhatu fi wanta hojjatu garmalee keessa isaatti bareechisa.Fakkeenyaf, nama san harkaan ykn wanta biraatin miidhuf tattaafachu.
Furmaanni kanaa gara Rabbii fiigun, A’uzu billahi mina sheyxaani rajiim (Sheyxaana abaarrame irraa Rabbiin tiikfama)” jechuu. Yookiin immoo suuratu An-Naas (114) irra deddeebi’anii qara’u (dubbisu). Eeti, namoonni waan badaa namarratti raawwatun nama dallansiisu danda’u. Yeroo kanatti fooyya’insi yoo jiraate isaaniif irra darbun baayessa. Garuu fooyya’insi jiraatu yoo baate fi miidha kan namatti dabalu yoo ta’e haqa irraa fudhachuudha.
Akkuma maddi elektrikii mana ibsuuf bishaan ykn gaazi isa barbaachisu, imaannis qalbii akka ibsuuf beekumsa fi hojii gaarii barbaachisa. Qalbiin akka manaati. Manni yommuu ifaan (elektrikiin) itti ifu dukkanni irraa deemun wanta achi keessa jiru hunda argan. Haaluma kanaan qalbii irratti yommuu imaanni ifu, dukkanni irraa deema. Ibsaan imaanaa akka itti fufuuf yeroo hundaa beekumsa barbaadu fi hojii gaarii hojjachu barbaachisa. Maddi elektrikii bishaan yoo irra cite, ifaan hin ifu miti ree? Haaluma wal fakkaatun imaana irraa beekumsi fi hojiin gaariin yoo cite, ifni isaa xiqqaachun gara dhaamutti adeema.


text:
Yeroo 3 Jiraachuu Feetaa?
Qopheessaan: AbudulJawaad Ibraahiim
Addunyaa tanarratti yeroon sadihuma;
- · Kaleessa ammaan dura dabre,
- · Arra kan keessa jirru,
- · Boruu fuulduratti kan itti deemnu.
Guyyoota sadeen kanarratti jiraachuu fi mul’achuu ni dandeenya. Kaleessa hin turree hin dhalannee akkamitti? Yoo jatte dhugaadha. Osoo hin dhalatin jiraachuun hin danda’amu. garuu eega fedhii Rabbiitiin dachii tanarratti argamne yaadaan duubatti deebinee jiruu dabarteerraa waa barachuu, waan ammaan duraarraa bu’aa buufachuun numa dandeyama. Gola seenaa keeysa seennee galmee dabartee gara gaggalchinee yoo qo’anne, suuta obsaan yoo qoranne laafinaa fi cimina warra nuun duraarraa muxannoo jabduu guduunfanna. Akkanaanigaa kan kaleeysarraa bu’aa buufannu.
Arra jiraachuuf ammoo guyyaan siif kenname arra tahuu qalbifattee waan hojjachuu qabdu keeysatti talisummaa lakkiftee, baallamaan if sossobuu dhiistee, waan dalaguu qabdu ammuma yoo raawwatte nama milkaawaa tahuu ni dandeeysa.
Boru kee godhachuu yoo feete ammoo hojii jajjabduu fardii taate tan hawaasa fayyaddu, tan ummata jijjiiruu dandeeysu filattee xiyyeeffannaadhaan dalaguu qabda. Boru jiraachuun kee shakkiidha. Qaamaan duniyaa tanarraa yoo deemtees hojii gaarii yoo qabaatte dalagaadhaan numa jiraatta.
Wixinee yaada bilchaataa of keessaa qabu yoo arra jalqabde, waahillan kee boru ni xumuru. Xurree kheeyrii baastee karaa akhiraa yoo deemte daandii kee sanirra namni imalu hedduudha. Ati har’aan tana yeroo tee qaalii sirnaan itti fayyadamtee, muxannoo kaleessaa kitaabarraa dubbistee fi mudannoo ammaan tana imala kee keysatti qunnamte walitti qindeeysitee, hanga humna teetii diin keetiif yoo waa gumaachite, ta’aziyaan teetilleen guyyaa gaddaa osoon tahin guyyaa barnootaa dhalootaaf taati. Haala kanaan yeroo sadeenittuu fayyadamuu ni dandeenya. Osoo hin dhalatin, Eega dhalannee, jireenya dachii gubbaa eega fixnee boodaas yaadni keenya numa jiraata.
Obboleeyyan kiyya qaalii dubbii yeroo tana hogguu kaasnu yaada falmii lamaatuu dhiyaata; murni manguddootaa arra balaaleffachuun kaleeysa faarsu ‘‘dur hafee nurraa dhiisaa, namni ammaan tanaa faayidaa hin qabu haayi ijoollee si’anaa’’ jechuudhaan waan hanqina joolleen ammaa ni qabdi ja’anii yaadan waa hedduu tarreeysu,
Tuutti dargaggootaa ammoo manguddoota komachuudhaan yeroo keeysa jiran kana dhaadheeysu. Nama durii hundaahuu ummata hedduu waan hin hubannetti tilmaamu. Hojii dabarte osoo hin madaalle miiraan murtii kennu. maalummaa kaleeysaa osoo hin hubatin arraa wajjiin wal-dorgomsiisuuf yaalu. ilaalchi dogongoraa kun garee lameen birattuu haalaan dagaagutti jira. silaa dhaloonni lameenuu, jechuun warri dur dhaadheeysuu fi arra faarsu osoo waliif galanii wal beekanii waliif beekan, wal dandeyanii waljala yaa’an, wal dhageyanii walirraa baratan, waan qaban kaaniif kennanii tan dhaban immoo walirraa fudhatan. rakkoon amma harkaa nu qabdu tun fedhii Rabbiitiin furmaata ni argatti. Kana malees dhaloota boruufillee waan gaarii lafa keenya. Gaddaa fi hiraar osoo hin tahin qaroomiinaa fi badhaadhina isaan dhalchisna, karaa duniyaa fi akhiratti ittiin qanani’an isaan barsiisna. Qalbi cabaa fi wal dhaba osoo hin tahin wal amantii fi tokkummaan onnatanii firii gaarii akka muratan isaan leenjifna.
Dirqamni dhaloota ammaa lama ;
- Toltuu kaleessaa dalagamtee nutti as dabarte kunuunsuu, dogongorri duraan uumame yoo jiraate sirreeysuudha.
- Labata hegereetiif karaa mijjeeysuu, xurree sunnaa tattaraaruudha. Kana malees imaanaa abboottiin teenya nuu kannan tiiysinee obboleeyyan keenya boru dhufanitti ulfinaan dabarsuudha.
Anaafi isinillee dhaloota dirqama ifii bahu nu haa taasisu


text:
Taarziyaar: Bineensa Hin Limsanne
Taarziyar bineensa xiqqoo halkan halkan qofa sochootuudha. Kan argamtus bosona Eshiyaa kibba lixaatti. Bineensi tun ganaa namaa kan hin caalle yoo taatu waan nyaattu adamsuudhaan argatti. Baay’inaan wantoota akka lootuu, ilbiisotaa fi Sinbirroota garagaraa soratti. Wanti bineesota kaan irraa adda isa godhu ija isaati. Guddina qaama isaatiin wal bira qabnee yoo ilaallu ijji isaa ija bineensota horsiiftota ta’an hundaa ni caala. Qaama isaa hagas xiqqaatu irratti ija firii Inabaa gahu qaba. Ijji isaa kun mataa isaa irratti kan argamu yoo ta’u qolli isaa itti hin deebi’u ykn hin limsatu jechu. Morma isaa digrii 180 akka Urunguutti naanneessuu ni danda’a.
Ijji isaa lamaan kopha kophaatti ulfaatina sammuu isaa ni caala. ijji isaa akkuma guddina isaatti argaa irrattis qaroodha, keessattu yeroo halkaniitti waan barbaadde adda baafatuu danda’a. Bineensi kun ifaa ija namaatiif ulfaataa ta’e kan akka Altraa Vaayooleetii arguu ni danda’a. Haa ta’u malee bifa wantootaa adda baafachuu irratti rakkoo qaba.


text:
Koomishinarri Koomishinii Poolisii Naannoo Amaaraa – Abberee Addaamuu fi itti-gaafatamaan waajira dhimmoota Koomishinikeeshinii naannichaa – Assemaahenyi Asires, yaalii fongolcha mootummaa dhiheenya naannoo Amaaraa keessatti deemsisamee ture wajjiin dhimmoota wal-qabatan irratti har’a ibsa waliin kennaniin, mootummaan federaalaa fi mootummaan naannoo ka wal-gargaaree hojjetaa jiru tahuu hubachiisan.
“Mootummaan naannoo taayitaa isaa mootummaa federaalaaf dabarsee kennee jira. Humna poolisii addaa naannichaa gidduutti wal-qoqqooduun uumamee jira. Ragaa gahaa malee shakkamtoonni qabamaa jiru” ka jedhamee odeessuma hamii dhuga irraa fagaate tahuu ka dubbatan – Itti-gaafatamaan dhimmoota koomiyunikeeshinii mootummaa naannoo Amaaraa – Obbo Assemaahenyi Aisres, mootummaan naannoo, aangoo seeraan kennameef tokkollee akka dabarsee hin kenniin dubbatan.
Caasaa nageenyaa naannichaas, qaamota gargaarsaaf federaala irraa dhufanis walumaa-galatti kan hoogganu mootummaa naannoo ti, kan qindeessu mootummaa naannoo ti. Sirna federaalaatti hundaa’uudhaan aangoo kennameef taakkuu tokkollee dabarsee hin kennine, gara fuul-duraattis hin kennu. Taayitaan dabarsamee kenname hin jiru – jedhan.
“Gareen federaala irraa dhufe, deggersa teknooloojii fi teekinikaa gohuuf malee, qorannaa naannoo sanatti geggeessamu kan adda-durumaan hoogganu, poolisii naannoo ti” jedhanii, deemsi hojii naga-eegumsaa maal akka tahe ennaa itti fufanii dubbatan, “hojiin nageenyaa, hojii idilee addunyaa ti. Hojii gandaa miti. Yunifoormiin isaa kan idil-addunyaa ti. Bifa ijaarsa isaatiin Poolsii Amaaraa jechuu dandeessa, Poolisii Oromiyaa jechuu dandeessa, Poolsii Kibbaa, Poolisii Tigraay jechuu dandeessa.
Hojiin isaa garuu tokkicha. Naannoo isaa tiksa, achii immoo Itiyoophiyaa tiksa. Kanaaf, mootummaa federaalaa yokaan Itiyoophiyaa fi Amaaraa adda qoodee, lamaan isaanii akka diinaatti akka wal-ilaalan kan godhu – hojiin nageenyaa bala’amaa dha. Nutis kana hin fudhannu. Har’as, booris federaala waliin hojjenna. Federaallis kan keenya, jennee amanna – jedhan.


text:
Biyyi Briteen dhukkuba Koviid-19 ittisuuf talaalii haaraa argamee uummataaf kennuun biyyoota gama dhiyaa keessaa kan jalqabaa taatee jirti.Addunyaan weerara vaayrasii Koronaan rqkkqchuun yeroo dabalaa jiru kanatti talaalii kana fudhachuun gaaffii keessa kan seenuu miti jedhu ogeessonni fayyaa.
Keessumaa Yunaaytid Isteetes keessatti lakkoobsii namoota dhukkuba Koviid-19 qabaman akkasumas du'an akkaan dabalaa akka jiruutu gabaafamaa jira. Kanaaf jecha talaaliin haaraan kun akka hojii irra ooluuf murteeffama jedhamee eegama.
Kutaa Minisootaa keessa ka jiru Meyoo Kliniik irraa Dr. Ibraahim Elemoo waliin gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa.


text:
Voice of Independent Oromia - Podcast page - Sagantaa (Kurfii) RSWO sagalee qofaan
RSWO, SWO, Voice of Independent Oromia. Sagalee Walabummaa Oromiyaa. WBO, Qeerroo, QBO, ABO, OLF, OLA, Independence, Oromo, Podcast, Kurfii sagalee qofaan.
SWOn 1absoo Bilisummaa Oromoo fi Walabummaa Oromiyaaf godhamu dhaadhessa. Odeessaalee wayitawaaf marsariitii keenya daawwadhaa. VIO, RSWO, SWO, Voice of Independent Oromia, Sagalee Walabummaa Oromiyaa, Birmadummaa, Gadaa, WBO, Qeerroo, QBO, ABO, OLF, OLA, Independence, Oromo, News, Oduu SWO, Sagalee Walabummaa Oromiyaa (SWO)
Ajjeechaan qaama Faannoo jedhee of waamuun Uummata Oromoo irratti, Konyaa Matakkal keessatti raawwatamu itti-fufee jiraachuu. Lola WBO fi Loltoota Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaa gidduutti, Konyaa Gujii Lixaa, Magaalaa Bulee Horaa fi gandeen naannawa magaalichaatti argaman keessatti tibbana walitti-fufiinsaan adeemsifamaa turee fi wal-fudhannaa WBO fi Hawaasa Oromoo bakkasii. Duulli duguuggaa sanyii qindaawaan, ijaarsa Naannoo Amaaraa ‘Faannoo’ jedhamu, milishoota Naannoo Amaaraa fi harcaatota nafxanyaa kanneen Oromiyaa keessatti wal-horaniin, Konyaa Baha Wallaggaa, Ona Giddaa Kiiramuu, Amuruu fi Guutoo Giddaa keessatti, Onkoloolessa 10, 2021 Uummata Oromoo irratti baname itti-fufee jiraachuu.
Duula duguuggaa sanyii, garee Faannoo jedhamu, akkasumas, Milishootaa fi Hawaasa Naannoo Amaaraan, Konyaa Matakkal, Ona Dibaax, Ganda Gaalessaa keessatti, Roobii kaleessaa (Onkoloolessa 13, 2021) Uummata Oromoo irratti banameen, aayyoo deessee ulmaa jirtu dabalatee, Oromoonni jaha (6) haala suukanneessan ajjeefamuu. Duula duguuggaa sanyii, Dilbata Onkoloolessa 10, 2021, Konyaa Baha Wallaggaa, Ona Giddaa Kiiramuu, Magaalaa Haroo keessatti, humna Faannoo jedhamuu fi saba Amaaraa kanneen bakkas jiraataniin, Uummata Oromoo irratti banameen, lubbuun Oromoota kudha-sagalii (19) gaaga'amuu.
Duula duguuggaa sanyii, Konyaa Baha Wallaggaa, Ona Giddaa Kiiramuu, Magaalaa Haroo keessatti, humna ‘Faannoo’ jedhamu, kan hidhannoo guutuun Naannoo Amaaraa irraa gara Oromiyaatti seensifamee fi saba Amaaraa kanneen bakkas jiraataniin, Uummata Oromoo irratti, Dilbata Onkoloolessa 10, 2021 banamee, hanga Kibxata har’aatti walitti fufiinsaan deemaa jiruun, maatii Oromoo tokko irraa qofa namoonni 17 haala suukanneessaan ajjeefamuu.
Dhukaasa Oromoota Jimaata Onkoloolessa 8, 2021, Konyaa Gujii Bahaa, Ona Gumii Eldalloo, Ardaa Qaallittii keessatti, Irreeffannaaf bobba’an irratti, LMKIIn banameen, Sirni Irreechaa sun goolamuun addaan bittinneeffamuu; Oromoonni Irreeffachuuuf ba’an muraasnis achi-buuteen isaanii hanga guyyaa har’aatti kan hin beekamin ta’uu.
Lolli WBO fi LMKII humna guddaan gamasitti bobbaafame gidduutti, Konyaa Gujii Bahaa keessatti adeemsifamu, Wiixata Onkoloolessa 4, 2021 irraa qabuun, isa yeroo kamiirrayyuu daran jabaatee itti-fufee jiraachuu. Kanaanis, hanga Kamisa har’aatti, Loltoota Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaa irraa kanneen dhibbaan lakkaa’aman ajjeefamuu, danuunis madoon adabamuu fi booji’amuu. Lolli kun Ona Gumii Eldalloo, araddaa Boobaa jedhamtu keessatti, Kamisa har’aallee itti-fufiinsaan adeemsifamaa jiraachuu.
Ona Bulee Horaa keessatti, Uummanni Oromoo waraana MKII waliin ta'uun, guyyaa borii (Onkoloolessa 6, 2021) sakattaa WBO irratti akka bubba'uuf haal-dureen mijeeffamaa jiraachuu. Ta’us, Uummanni Oromoo WBO faana hiriiruun waraana PP loluuf, isa yeroo kamii irrayyuu qophii ta’ee jiraachuu. Oromoonni Sirna Irreechaa irraa qooda fudhachuuf gara Finfinnee fi Bishooftuutti imalanii, Sambataa fi Dilbata (Onkoloolessa 2-3, 2021) tikootaa fi hidhattoota MKII'n qabamnii ukkaamfaman, manneen hidhaa keessatti hidhamuun gidirfamaa jiraachuu.
Ayyaanni Irreechaa bara kanaa, Hora Finfinneetti, Sambata kaleessaa (Onkoloolessa 2, 2021); Dilbata har’aa ammoo, Hora Bidhooftuutti kabajame, dhaadannoolee deggersa WBO, barbaachisummaa Walabummaa Oromiyaa fi jibba Impaayera Itoophiyaa ifatti dhageessisaniin dabaalamee ooluu.
Oromoonni Eejjuu Soddomaa fi Raayyaa danuun, goolii fi gaaga’ama lola HIT (Humna Ittisaa Tigiraay) fi Mootummaa PP (Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaa) gidduutti adeemsifamaa jiruun isaan mudateen, qe’ee isaanii irraa buqqifamuun gara Wallootti baqatanii jiraachuu.
Duulli duguuggaa sanyii ijaarsa Naannoo Amaaraa, Faannoo jedhamuun, Konyaa Matakkal keessatti, Uummata Oromoo irratti geggeeffamu, Wiixata kaleessaa (Fuulbana 27, 2021) Ona Dibaax, Ganda Caancoo keessatti bifa haarayaan banamuun, lubbuu fi qabeenya Oromoo irra gaaga'amni cimaan qaqqabaa jiraachuu.
Sochii WBO’n tibbana Konyaalee Lixa Oromiyaa garaagaraa keessatti taasisaa jiruu fi tarkaanfilee diina irratti fudhatamaa jiran, akkasumas, dhimma akeekaa fi galma Qabsoo Bilisummaa Oromoo irratti, marii Oromticha jiraataa Magaalaa Naqamtee tokkoo waliin taasifame.


text:
Soba Shirkii-Kutaa 5.1
Wantoonni Rabbii gaditti gabbaraman uumamtoota uumu hin danda’an–kutaa 1
Wanta Gabbaramaa dhugaa gabbaramaa sobaa irraa adda baasu keessaa tokko uumamtoota uumuu fi ergasii deebisuudha. Uumamtoota Kan Uumuu Gooftaa tokkicha qofa. Isa waliin eenyullee hin hirmaatu. Kuni dhugaa namni hundu beekudha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa akkana jedha:
“Shariikota keessan kan isin Rabbii gaditti kadhattan argitanii? Dachii irraa wanta isaan uuman mee natti agarsiisaa. Yookiin samiwwan keessatti hirmaannaa qabuu? Yookiin immoo kitaaba isaaniif kenninee isaan isa irraa ragaa qabatamaa irra jiruu? Lakki! Zaalimonni gariin isaanii gariif gowwoomsaa malee homaa waadaa waliif hin galan.” Suuratu Faaxir 35:40
Ibsi kuni akkuma agarsiisuu mushrikoota waliin karaan irra gaariin isaan waliin falman gooftummaa wantoota isaan waaqeffatanii gaafachuun jalqabuudha. Wantoonni isaan waaqefatan gooftaa wantoota hundaa uumee fi too’atu yoo hin ta’in, isaan waaqefachuun faayda namaaf hin fidu, miidhaa namarraa hin deebisu. Isaan waaqefachun hojii sobaati. (Sababni isaas, kan waaqefatan (gabbaran) faayda namaaf fiduu fi miidhaa namarraa deebisu irratti danda’aa yoo hin ta’in wanta kana waaqefachuun bu’aa maalii qabaa?)
Haqa Khaaliqa gabbaramuu qabuu keessatti zulmii guddaadha. Sababni isaas, gabroonni kan Isaatii fi too’annaa Isaa jala jiru. Kanaafu ibaadan Isa qofaaf ta’uu qaba. Akkuma isaan uumuu keessatti eenyullee hin hirmaachisne gabroonnis ibaadadhaan Isa tokkichoomsu qabu.[1]
Shariikonni wantoota namoonni Rabbii olta’aa waliin gabbaraniidha.
“Shariikota keessan kan isin Rabbii gaditti kadhattan argitanii?” Kana jechuun wantoota Rabbiin alatti gabbartanii fi oduu keessaniin shariikota godhattan sanniin ilaalchisee mee natti himaa. Kadhaa fi gabbarriin isaaniif ni ta’aa? Maaliidhaan gabbarrii (ibaadaa) keessatti qooda akka fudhatan taasiftaniif? Sila dachii irraa waa uumanii? Yookiin immoo samii uumuu keessatti Khaaliqa waliin hirmaatanii jiruu?[2]
“Dachii irraa wanta isaan uuman mee natti agarsiisaa.” Kana jechuun wantoonni isin Rabbiin alatti waaqeffattan dachii irraa wanta uuman ijaan natti agarsiisaa. Galaana uumanii? Gaarreen uumanii? Lubbu-qabeenyii uumanii?
Deebiin: homaa hin uumne.
Amma gara guddaa ta’etti haa dabarru: “Yookiin samiwwan keessatti hirmaannaa qabuu?” wantoonni isin gabbartan dachii keessatti homaa erga hin uumin samii torban uumuu fi too’achuu keessatti Rabbiin waliin hirmaannaa ni qabuu?[3] Deebiin: lakki. Saniis miti, kanas miti.
Yoo homaa hin uumini fi uumuu keessatti Khaaliqa waliin kan hin hirmaanne erga ta’anii, dadhabbinna isaanii mirkaneessu waliin maaliif isaan gabbartanii (waaqefattanii)? Wantoonni isin waaqefattan kunniin dadhaboo fi homaa kan hin uumne ta’uu osoo mirkaneessitanu faayda isaan irraa argachuuf ykn miidhaa ofirraa ittisuuf maaliif isaan kadhattuu?
Kanaafu, ragaa sammuutiin Rabbiin alatti wanta biraa waaqefachuun soba akka ta’e mirkanaa’e jiraa jechuudha. Itti aanse ragaa kitaabaa dubbate:
“Yookiin immoo kitaaba isaaniif kenninee isaan isa irraa ragaa qabatamaa irra jiruu?” Kana jechuun sila samii irraa kitaaba “Rabbiin waliin waan biraa gabbaraa (waaqefadhaa)” jedhee ajaju buusun namoota kanniiniif kennine jirraa? Kanaafu, isaan waan biraa gabbaruu keessatti ragaa qabatamaa irra jiruu?[4]
Yaa namoota Rabbiin alatti wanta biraa waaqefattan! Kitaaba Rabbiin irraa bu’e, Isarraa bu’uun isaa sirrii ta’ee keessatti keeyyanni takkattiin ifa taate: “Rabbiin wanta biraa waaqeffachu (gabbarru) ajaje ykn hayyame” jedhu ni jiraa?
Dhugumatti, namoonni kunniin kitaaba Rabbiin irraa bu’ee fi Isarraa bu’uun mirkanaa’e keessatti ragaa qabatamaa, Rabbiin ala wanta biraa akka gabbaran (waaqefatan) isaaniif hayyamu hin argatan. Kana irra, Ergamtoonni fi nabiyyoonni hundi Rabbii tokkicha akka gabbaran ajajaa turan, Isatti qindeessu irraa ni dhoowwu. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“[Yaa Muhammad] Si dura ergamaa tokkooyyuu hin ergine, “Ana malee dhugaan gabbaramaan hin jiru; kanaafu, Ana [qofa] gabbaraa” [jechuun] wahyii (beeksisa) gara isaatti kan buufnu yoo ta’e malee.” Suuratu Al-Anbiyaa 21:25
Kana jechuun Ergamtoota si dura dhufan hundatti “Dhugaan Gabbaramaan Ana malee hin jiru. Kanaafu Ana qofa gabbaraa” jechuun beeksifne.
Ergamtoonni fi kitaabban hundi amanti Rabbiif qulqulleessu irratti wali galuu. Ni jedha:
“Gara haqaatti qajeelun, amanti Isaaf qulqulleessuun Rabbiin qofa gabbaruu, salaata sirreessanii salaatu fi zakaa kennuu malee homaa hin ajajamne. Kuni amanti qajeeladha.” Suuratu Al-Bayyinah 98:5
Yoo akkana jedhame: ragaan sammuu fi kitaabaa shirkiin soba ta’uu erga agarsiisee, mushrikoota maaltu shirkii akka hojjatan taasisee? Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa akkana jechuun deebii deebisa:
“Lakki! Zaalimonni gariin isaanii gariif gowwoomsaa malee homaa waadaa waliif hin galan.” Kana jechuun wanta isaan itti deeman san keessatti ragaa qabatamaa hin qaban. Kana irra, suni (shirkiin) gariin gariif dhaamu, tokko kan biraatiif bareechisuu, warri boodaa warra duraanii jallate akkeessu fi hordofuu, hawwii sobaa sheyxaanni isaan hawwisisuu fi miidhagsu qofaadha. Kunis qalbii isaanii keessatti ni guddate, amala isaaniif ta’e, isa deemsisuun ni ulfaate, addaan bahuun ni jabaate.[5]
Zaalimonni kana jechuun warroonni Rabbiin ala wanta biraa waaqefatan waadaa sobaa ittiin nama gowwoomsan malee gariin gariif waadaa hin seenan.
Nama Qur’aana irratti xinxalluuf kuni ifa ni ta’a: hoggantoonni Rabbiin alatti wanta biraa akka gabbaran nama waaman kan akka qeeysotaa, paappasotaa, warroonni wanta waaqefatamu eeganii fi kanneen biroo warra kijiba uumuun namootaan “isaan waaqefachuun jireenyaa addunyaa irraa wanta barbaaddan keessatti isin fayyadu” jechuun itti odeessaniidha. Kan akka soorataa, ilma namaaf kennu, gargaarsa, dhibee irraa fayyuu, dhimmoonni salphachuu fi kkf. Fakkeenyaaf akkana jedhuun, “Iyyasuus nama fayyisa, kanaafu waaqeffadhaa.” “Sanamoonni Rabbiin biratti shafa’aa (jaarsummaa) isiniif ta’u, Isatti isin dhiyeessu.” Akkuma Rabbiin olta’aan jedhe:
“Rabbii gaditti wanta isaan hin miinee fi hin fayyanne gabbaru. Ni jedhus, “Isaan kunniin Rabbiin biratti jaarsummaa (shafa’aa) nuuf ta’u.” (Suuratu Yuunus 10:18) “Dhagayaa! Amantiin qulqulluun Rabbi qofaafi. Warri Isaa gaditti awliyaa’a godhatan, “Gara Rabbiitti akka sirritti nu dhiyeessaniif qofa isaan gabbarra” [jedhu].” Suuratu az-Zumar 39:3
Waadaa sobaatin wantoota kanniin gabbaruun dhimmoota addunyaa keessatti isaan akka fayyadan itti fakkeessu. Kuni namoota gowwoomsuu fi soba dharraasisuudha.
Gabaabumatti, zaalimonni, hanga sobni akka dhugaa ta’etti, dhugaan immoo soba akka ta’e yaadanitti wanta sobaatin wal gowwoomsu.[6] Shirkiin soba. Garuu haggantoonni fi warri shirkiitti fayyadaman hordoftoota isaanii dubbii sobaatin gowwoomsu.
GUDUUNFAA
Rabbii olta’aan alatti wanta biraa waaqeffachuun soba ta’uu karaa lamaan mirkaneessu dandeenya:1ffaa-aqliyy (sammuun), 2ffaa-Naqliyy- gabaasa (kitaaba) Rabbii olta’aa irraa dhufeen
1ffaa-sammuun– Kan haqaan Gabbaramu qabu Khaaliqa waan hundaa uumedha. Rabbii olta’aan alatti wantoonni namoonni waaqeffatan dachii irraa wanta uuman qabuu? Gaarreen, galaana, mukkeen, lubbu-qabeenyi uumanii jiruu? Samii uumuu keessatti Rabbii olta’aa waliin hirmaatanii jiruu? Uumamtootas hin uumne, uumuu keessattis Rabbii olta’aa waliin hin hirmaanne. Kanaafu, isaan Khaaliqa (Uumaa) waan hin taanef, gabbaramaa ta’uu hin danda’an.
2ffaa-Kitaaba Rabbii olta’aa irraa dhufe keessatti keeyyanni takkattin, “Rabbiin waliin waan biraa gabbaraa (waaqeffadhaa)” jettu gonkumaa hin jiru. Ergamtoonni fi nabiyyoonnis kanatti hin ajajne.
☛Kanaafu, ragaa sammuuti fi kitaabaatin Rabbii olta’aan alatti wanta biraa waaqeffachun soba ta’u erga mirkanaa’e, namoota maaltu akka kana hojjatan taasisee? Deebiin isaa: zaalimonni gowwoomsaa qofa waadaa waliif seenu.
☛Hoggantoonni Rabbiin alatti wanta biraa waaqeffachuutti namoota waaman, “Kuni jireenya keessatti isin fayyada, miidhaa isin irraa deebisa, isin fayyisa…” jechuun namoota dharraasisu. Haala kanaan, namoonni Rabbiin alatti wanta biraa akka waaqeffatan isaan gowwoomsu. Haala peenxe, joova fi kanneen biroo yoo ilaalle, wanti isaan odeessan waadaa nama gowwoomsu akka ta’e ni hubanna.
Kitaabban wabii:
[1] Ma’aariju Tafakkuri wa daqaa’iqu tadabburi-7/217
[2] Zaadul Masiir-1165
[3] Tafsiiru Xabarii-19/389, Tafsiiru Sa’dii-811
[4] Tafsiiru Xabarii-19/390
[5] Tafsiiru Sa’dii-811[6] Ma’aariju Tafakkuri-7/221, Tafsiiru Qur’aanil Kariim-Suuratu Faaxir-282, Ibn Useymiin


text:
Oromoo Walloo irratti lolli bifa haarayaan baname
Lolli duguuggaa sanyii fi babal’ifannaa daangaa, Humnoota Naannoo Amaaraatiin Oromoo Walloo irratti barootaaf adeemsifamaa ture galgala edaa (Eebila 14, 2021) toora 7:00 (ALBA) irraa qabuun ammoo bifa haarayaan banamee jiraachuu.
Tarkaanfii QBO Loltoota MKII irratti
Tarkaanfii Qeerroo Bilisummaa Oromoon, Giddu-gala Oromiyaa, Magaalaa Amboo keessatti, Waraana MKII irratti galgala edaa fudhatameen, loltoonni diinaa danuun galaafatamuu heedduun isaaniis madeeffamuu.
Duguuggaa sanyii qindaa’aa
Duguuggaan sanyii qindaa’aan, Loltoota Koloneeffattoota Impaayera Itoophiyaan Uummata Oromoo irratti raawwatamu, Onootaa fi Magaalota Konyaa Baha Wallaggaa adda addaa keessatti jabaatee jiraachuu. Haaluma wal-fakkaatuun, WBO’n tarkaanfii loltoota kanneen irratti fudhatu, Lixa Oromiyaa bakkeewwan hedduutti jabeessee itti-fufee jiraachuu.


text:
Yaa Rabbi Kiyya Sin Kadhaa?
Hawwii fi hamileen too akka malee yoo guddattes murtee teetitti amanuu nan dhoorgitu. Jiruu tiyya Muuxannoo fi oogummaa kiyyaan oofuuf tattaaffadhus Qadaa fi qadara fi Mishii’aa teetitti amanuu irraa nan baaftu.
Ani Yaadee muree murteeffachuu danda’us ta ati keessa hin jirre cilee bishaan buute tahuu nin amana. Ilaalchaa fi yaada kiyya jidduu gala Qur’aanaa fi hadiisa irraan fudhadha. Kanaafi ganamaafi galgala siin galatoomfadha.
Asumaanuu Yaa Moowlaa Malaa fi heelaa an qabu hedduu laaftuudha. Ati na jabeessi, ati Na cinaa jiraadhu, Na utubi, Shakkiidhaan akka muka qilleensi olii gad oofutti olii gad nan oofin.
Bahara beekumsaa natti naqiitii beekumsa dhugaatiin na raggaasisi. Jechoota fi barreeffama akkasuma gocha kiyyallee Gaarii naaf taasisi. Yaa Mowlaa Ati anaa achitti gabroottan hedduu qabda. Garuu an si malee maalin qaba?
Jiruufi Jireenya Cufa keessatti Haqaa fi dhugaa na gaaxxamsiisi. Yaa Mowlaa Jabeenya keetiin Hulaa taqwaa Teetii Tan Ikhlaasaan faayamte baniiti keessa na galchi.
Yaa Mowlaa Addunyaa tanarratti Waan barbaachisu cufa hojjachuuf haala naaf mijjeessi. Yaa Razzaaq Hulaa rizqii teetii naaf bani. Yaa Moowlaa taniin hambises naaf qeebali.
Yaa Rabbi namoota dubbisaniifis qeebali. Waanin an hambisees itti guutiifi isaan gammachiisi
Du’aa’ii Ramadaanaa!


text:
Dhiyoo tana Suudan,Kaartum keessatti marii taa’anii korii Ammaji dhufuullee achumatti taa’a.Hidhaan Abbayaa tun akkamitti deemitii,karoorii hujii tanaa maan tahuu malee fi waan hedduu mari’atan.
Kora dhiyoo Kaartuumitti taa’e irratti yaada isaan irratti walii hin galiniitti jiraaf ji’a dhufutti qabatan.
Masriin yoo hedduu hujiin Hidhaa Abbayaa tun bisaan nu qamnu nurraa diqqeessiti jettee himatti,Itoophiyaan ammoo tun dhugaa miti jetti.
Koreen addunyaalleen, hujii Hidhaa Abbayaa tana laaltee waan isaanti fakkaate biyya tana sadeenitti kennan.
Biyyooti tun sadeen,ta amma mariitti jiran eegee ammoo Koree addunyaa sun dhiisanii ufuma koree filatanii dubbii tanatti deebihuuf walii galan.
Obboo Alemaayyoo Tegenuu,Ministera Bisaanii fi Inerjii Itoophiyaati.
“Walgahiin kun halaa walii galuu hin dandahin hundaau irratti mari’ate…walgahii gaarii jechuu dandeennnaa…tahus dhimmoota bulanitti jiraa isa kana ammoo Ammajii 4 fi 5 itti deebina jennee bulfanne.”
Taatullee obboo Alemyaaoon marii Muddee 4 fi 5 Kaartuumitti taa’an irratti wantii Masriin akka Itoophiyaan hujii Hidha Laga Abbayaa kana diqqeessaa hojjadhaa jettee jedhanii kora irratti dubbattee jedhan dhugaaniti jedha.


text:
Gaazzexessaan Oromiyaa Miidiyaa Neetwoork OMN Guyyoo Waariyoo wabiidhaan hidhaa irraa gadi dhiifamuu Abukaattoon isaa ibsanii jiru.
Gaazexessaan kun dheengadda birrii 10,000’n mirgi wabii eegameefii gad lakkifamuu abukkaatoon isaa obbo Dajanee Fiqaaduu Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himaniiru.
Gama biraatiin, miseensa Paartii Dimookiraatawa Itiyoophiyaa kan ta’an obbo Lidatuu Ayyaalew akka manni-murtii ajajetti hidhaa waan poolisiin hidhaa dhaa isa hin baasiiniif iyyannoo mirga wabii mana murtii aanaa magaalaa Bishooftuutti dhiyeeffachuu isaanii pireezidaantiin paartichaa kaleessa obbo Adaana Taaddasa ibsaniiru.
Gabaasaa guutuu caqasaa


text:
Mootummaan Jibuutii waliigaltee Kiraa Buufata Doonii Emreet waliin qabu kan haqe tahuu beeksise
Mootummaan Jibuutii buufata Doonii magaalaa Jibuutii cinatti argamu kan Doraleh jedhamu Kaampaanii Emreetiif Kiraa waggaa soddomaa kan mallatteessee ture yoo tahu, Kaampaanichi birmadummaa biyyattii balaa irra buusee jira jechuun waligatee kana diiguun too’annaa ufii jalatti kan deebise tahuu mootummaan biyyattii beeksise.
Mootummaan Jibuutii akka jedhetti, Emreets buufata waraanaa Jibuutii keessatti ijaaruudhaaf gaaffattee hayyama eega dhabdeen booda, biyya keenya irratti shira xaxaa jirti jedhe. Shira kanneen keessaa buufata Doonii Somaaliilaand Barbaraa keessatti too’attu Itoophiyaadhaaf gatii salphaadhaan isinii kireessina jechuun gabayaa biyya keenyaa nurraa cufuudhaaf yaalaa jirti jechuun himate.
Kaampaanii Emreets DP World jedhamu buufataa doonii Jibuutii Doraleh jedhamu kana bara 2006 irraa eegalee, Koontraata waggaa 30 tiin fudhatee bulchaa kan ture yoo tahuu, mootummaan Jibuutii seera addunyaa cabsuudhaan buufaticha too’annaa isaa jalatti galfate jechuun kan himate tahuu gabaasni arganne ni mul’isa.


text:
Dubbii Iimaana Diigu-Kutaa 9.1
Kitaabban Buufaman ilaalchisee
1-Kutaa darbe keessatti Nabiyyootatti amanuu keessatti dubbii iimaana diigu ilaalle jirra. Kutaa kana keessatti immoo Kitaabban Rabbii olta’aa irraa buufaman keessatti dubbii iimaana diigu ilaalla. Akkuma beekkamu kitaabban Rabbiin irraa ergamtoota Isaa irratti bu’anitti amanuun arkaana iimaana keessa tokkoodha. Rabbiin olta’aan ni jedha:
“Jedhaa “Nuti Rabbitti amannee jirra; waan gara keenyaatti buufame, waan gara Ibraahim, Ismaa’il, Is’haaq, Ya’aquubi fi Asbaaxatti buufames [amanne jirra]. Wanta Muusaa fi Iisaaf kenname fi Gooftaa isaanii irraa wanta Nabiyyootaaf kennamettis [amannee jira]. Isaan irraa tokko fi kan biraa jiddu garagara hin goonu. Nutis warra Isaaf bitameedha (Muslimoota).” Suuratu Al-Baqarah 2:136
Asbaaxa jechuun sanyii ilmaan Ya’aquub kudha lamaan
Ammas ni jedha:
“Yaa warra amantan! Rabbitti, Ergamaa Isaatti, kitaaba Ergamaa Isaa irratti buusettii fi kitaaba san dura buusetti amanaa. Namni Rabbitti, Malaaykota Isaatti, Kitaabban Isaatti, Ergamtoota Isaatti fi Guyyaa Aakhiraatti kafare, dhugumatti jallinna fagoo jallatee jira.” Suuratu An-Nisaa 4:136
Gama mu’minaatin dirqamni kitaabban kanniinitti amanuu dhimma ifaa ragaa hin barbaachisneedha. Kitaabbanitti amanuu jechuun kitaabban buufaman kunniin hundi Rabbiin irraa Ergamtoota Isaa irratti akka bu’anii fi isaan (kitaabban kunniin) jecha Rabbii olta’aa akka ta’an dhugoomsudha. Murtiiwwan kitaabban kanniin keessa jiranitti amanuun ummata kitaabban kunniin irratti bu’an irratti dirqama. Akkasumas, isaaniif masakamuu fi wanta isaan keessa jiruun murteessun dirqama.
Kitaabban Rabbii olta’aatti amanuun haala wali galaatin kan ta’e haala wali galaatin amanuu, wanta bal’innaan ta’e immoo bal’innaan amanuun barbaachisadha. Wanta bal’innaan itti amanu qaban keessaa tokko: Qur’aana dhugoomsuun, hordofuu fi isaaf dhugaa ta’uun Qur’aanatti amanuudha. Qur’aanaaf dhugaa ta’uu ilaalchise akkuma Ergamaan Rabbii (sallallahu aleyh wassallam) jedhaniidha: “Amantiin dhugaa ta’uudha” (si’a sadii). Ni jenne, “Yaa Ergamaa Rabbii! Eenyuf?” Innis ni jedhe, “Rabbiif, Kitaaba Isaatiif, Ergamaa Isaatiif, hoggantoota Muslimootaa fi wali gala isaanitiif.” (Sahiih Muslim 55, Sunan an-nasaa’i 4198)
An-Nawawin hiika Kitaaba Isaatiif dhugaa ta’uu ilaalchise yommuu ibsu akkana jedha: “Kitaaba Isaatiif dhugaa ta’uun immoo Qur’aanni kalaama (jecha) Rabbii olta’aa fi Isarraa akka buufame, dubbii uumamtoota irraa homtu isa akka hin fakkaannee fi uumamtoota irraa eenyullee wanta isa fakkaatu fiduu akka hin dandeenye amanuudha. Ergasi isa ol guddisuu fi dubbisa sirrii isaaf maluu dubbisuu, bareechisuu, yeroo dubbisan tasgabbaa’udha. Akkasumas, dubbisa keessatti qubeewwan sirnaan gadi dhaabu. Warroota hiika jallisanii fi maqaa xureessan irraa isa eegu, wanta isa keessa jiru dhugoomsu, murtiwwan isaa waliin dhaabbachuu, beekumsaa fi fakkeenyota isaa hubachuu, gorsoota isaa irraa barnoota fudhachuu, ajaa’iba isaatti xinxallu, hiika isaa ifa ta’etti hojjachuu, kan ifa hin taanef immoo harka kennu, walii gala isaatii fi murtaa’a isaa qorachuu, beekumsa isaa babal’isuudha.” (Sharih sahiih Muslim 2/38)
2-Dubbiin kitaabbanitti amanuu diigan bifa baay’ee fi fakkeenyaa baay’ee lakkaawun ulfaatu qabu. Isaan keessaa: Kitaabban kanniin ykn muraasa isaanii kijibsiisuu fi mormuu. Yookiin arrabsuu fi maqaa xureessu ykn itti qoosu fi gadi xiqqeessu. Yookiin kijibaan uumaman jechuun odeessu…
Amma dubbiin keenya wantoota iimaana diigan kanniin keessaa fakkeenya tokko irratti kan gabaabbate ta’a. Innis kitaabban buufaman mormuu fi itti qoosudha. Hiikni “mormuu”- waakkachuu fi amanuu diduudha. Itti qoosu jechuun immoo itti baacuu fi gadi xiqqeessudha.
Akkaata Kitaabban Rabbii olta’aa irraa bu’an mormuun ykn itti qoosun kufrii itti ta’uu
Akkaatan kitaabban Rabbii olta’aa irraa buufaman mormuun ykn isaanitti qoosun kufrii fi wantoota iimaana diigan keessaa itti ta’u karaa baay’een ilaallamuun ni danda’ama. Isaan keessaa:
(A)-Dhugumatti mormuun ykn itti qoosun kuni Qur’aana kijibsiisuudha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa aayaata (keeyyattoota fi ragaalee) isaa mirkaneessuu fi dhugoomsu, tapha akka hin godhanne waan ajajee jiruuf. Ammas, akkuma azaaba salphisaan itti zaate, Rabbiin subhaanahu nama aayaata Isaa kijibsiisee kufrii irratti murteesse jira. Nama aayaata Rabbii kijibsiisee caalaa namni zaalimni akka hin jirree, balballi samii akka isaaniif hin banamnee fi Jannata gonkumaa hin seenne ni beeksise.
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Dhugumatti, warroonni aayaata Keenyatti kafaran, gara fuunduratti ibidda isaan seensifna. Dhawaatuma gogaan isaanii gubatuun, akka adabbii dhandhamaniif gogaa biraa isaaniif jijjirra. Dhugumatti, Rabbiin Injifataa, Ogeessa ta’eera.” Suuratu An-Nisaa 4:56
Dhugumatti namoonni keeyyattoota Kitaaba Rabbiin buusee, ragaalee fi mallattoolee Isaatti amanuu didanii fi morman, ibidda hoo’insa isaa baadhatan isaan seensifna. Akkuma gogaan isaanii gubatuun, adabbiin isaanii akka itti fufuuf gogaa biraa isaaniif jijjira. (Tafsiiru Muyassar-87-التفسير الميسر)
Madda:
“Nawaaqidul Iimaani al-qawliyah wal amalayah” fuula 198-200 Abdulaziz bin Muhammad


text:
Uncategorized
Galmeen ol iyyannoo Koree furmaata barbaadduu hawaasa muslimaa akka ilaalamu hayyamame.
Koree furmata barbaadduu hawaasa muslimaa kan galmee Ustaaz Abubakar Ahmad jalatti, himatamanii hidhaman irratti waggaa lama dura badii raawwatan jechuun manni murtii Federaalaa adabbii murteessuun ni yaadatama. Eega adabbiin irratti murteeffamee boodas waggaa lama gutuu manni murtii adabbii isaan irratti murteesse barreeffamaan osoo hin kennin ture. Sababa kanaaf Abukaattoon isaanii hanga ammaatti ol iyyannaa dhiheeffatu kan hin danda’in tahuun beekamaadha.
Sadaasa 27/2017 galmeen himannaa kun akka ilaalamu guyyaa kaleessaa kan hayyamame tahuu odeeyfannoon argame ni addeessa.
Galmeen himannaa kun akka ilaalamu miseensonni koree furmaata barbaadduu hawaasa muslimaa hidhaa irraa hikkaman dhiibbaa godhaa kan turan yoo tahu, guyyaa hardhaa manni murtii dhiheenyatti galmee ol iyyaannoo kana ilaaluuf guyyaa bellama kan beeksiisu tahuu ibse.
Namoonni galmee Ustaaz Abubakar Ahmad jalatti yakkamanii hanga ammatti hidhaan dararamaa jiran, Ustaz Ahmaddiin Jabaal, Ustaaz Ahmad Musxafaa, Ustaaz Muhammad Abate fi Obboleessa keenya Kaalid Ibrahim tahuun beekamaadha.
Oli iyyannaan isaanii kun yoo ilaalame murteen adabbii isaan irratti murteeffamee ture, hirdhifamee kan lakkifamu ykn immoo akkaataa Murtii duraan kennameetiin akka hidhaa irra turan murteeffamu danda’a jedhame eeggama.


text:
Biyyii Jimmaa jedhamu maqaa kana kan argatee maqaa gosaa Oromoo maccaa kannarraayi jedhama.Mootummaan shanan gibee dhuman jaarraa 17ffaa keessa hundeeffamee sirna gadaan hogganamuu ykn immoo buluu jalqabe.Xumura jaarraa kanarraa kaasee mootummaan shanan gibee hunda’e. Mootummaan shanan gibee jedhamuun kan beekamanu Limmuu Innaariyaa, Gumaay,Gommaa, Jimmaa fi Geeraa dha.
1.Limmuu,Innaariyaa
Seenaa mootummaan shanan gibee keessatti Limmuu Innaariyaa mootummaa shanan gibee isa angafaa fi isa jalqabaati. Seenaa namoota sirna mootummaa shanan gibee keessatti Limmuu Innaariyaa bulchan keessaa Buufoo Buukoo isa jalqabaatti. Buufoo Buukoon naannoo Kibba-lixaa limmuutti bakka Sayee jedhamuu jirataa ture. Buufoo Buukootti aansee immoo mootii Abbaa Gommool Limmuu bulchuu jalqaban, mootiin Abbaa Gammoo1 daangaa liimmuu murteessuun limmuun of-dandeessee akka hundeefotu gochuun mootii cimaa turan jedhama.Abbaa Gommool immoo ilmaa/mucaa isaanii Abbaa Boggiibootti/Ibsaa/akka dabarsaan seenaan ni ibsa.Abbaan Bogiboos seena Limmuu keessatti nageenya buusuudhaan mootii bayyee beekamoo dha.
2.Guumaay
Naannoo shanan gibeettii, seenaa mootummaan shanan gibee keessatti limmuuttii aansee mootummaa lammaffaa kan hundeeffatee Gumaay .wiirtuun bulchiinsaa Gumaay jaaraa 18ffaan dura haa hunde ¬hundeeffamuus ifatti bahe kan mirkanaa’ee bara 1802 tti. Jiilchaan ciiraa teessoo mootummaa isaa ciiraa godhate bulchu egale.Jiilchaan immoo teessoo isaa ciiraa godhate erga bulchu jalqabe booda, angoo isaa ilma isaa Oncheetti dabarsee kennee. Oncheen bara bulchiinsa isaa keessatti jabeenyaa isaatiin beekama ture Oncheen waraanaarratti bayyee cimaa fi sodaatamaa ture. Badii xiqqoodhaan tarkaanfii du’aa fudhata ture. Yeroo baayyee Gumaay jagnummaadhaan yaadatamas, beekamas,
3.Gommaa
Gommaan seenaa mootummaa shanan gibee keessatti mootummaa sadarkaa sadaffaan hundeeffamedha. Bara kana keessa yeroo jalqabatiif amantiin Muslimaa amantii ummataa Gommaa hunda ta’e kan fudhatame.Naannoo Gomamatti jalqaba mootiin gosoota saglaniin filataman mootii Abbaa Bokkoo/okkee/ti.Yeroo mootiin abbaa Bokkoo du’aan ilmii isaanii abbaan Mannoo bakka bu’ani bulchuu jalqaban /1820-1840/ abbaan Mannoo mootii jalqabaa amantii Muslimaa Gommaatti seensisani dha.
4. Jimmaa
Bulchiinsa mootummaa Jimmaa jedhamu keessatti gosa Diggoo jedhamtuu yeroo jalqabaaf Maannaa keessatti kanqubate.Gosti Badii Foollaa keessatti naannoo Saqqaa keessa qubatan. Gosti Harsuu Dedoo keessa, Gosti Laaloo naannoo jireenii fi kan hafanis immoo naannoo Jimmaatti qubatan. Yeroo dheeraan booda jaarraa 18ffaa keessa gosooni Jimmaa keessatti argaman hundi babal’ata kan dhufan yemmuu ta’an, gosoota kanneen keessaa gosti Diggoo fi Badiin gosoota cima ta’anii beekaman.
Haa ta’uu malee jaarraa kana keessa gosoonnii saglan naannoo Jimmaa keessa jiranu bakka Ganjii jedhamutti walitti qabamanii gosa Diggoo keessaa mootummaa hundeessan.Mootiin jalqabaa Jimmaas Abbaa Faaroo/gaangillee Koobii/ filataman. Abbaan Faaroo erga filamanii booda bakka mijahaa filatanii teessoo isaanii Jireen irra godhatanii mana mootummaan keessa jiratuu Masaraa kan jedhamu ijaarsiisan. Masaraa kana keessattis mana murtii hundeessan.
Mootiin Jimmaa jalqaba mootiin Abbaa Faaroo erga du’anii ilma isaanii Abbaa Magaaltu bakka bu’anii mootummaa fudhatani bulchuu jalqaban. Seenaa mootummaa Jimmaa keessatti gosa Badii jedhamuu bittimsanii facaasanii ari’un kan beekaman mootiin Abbaa Magaal. Ummannii mootii Abbaa Magaal ummata baay’ee walii galuu fi hariiroo gaarii qabuu waan tureef haala salphaadhaan bakka hirmaataa jedhamu gosa Badii harkaa fudhatanii akka wiirtuu daldalaatti fayyadama turan.
Yeroo dheeraan booda mootiin abbaa Magaal duunaan/darbinan/ ilmii isaanii Sannaan mootummaa fudhatan.Sannaan maqaa ijoollummaa mootii Abbaa Jifaar. Mootiin Abbaa Jifaar mootii yeroo jalqabaatiif bulchiinsa mootummaa shanan gibee keessaatti mootummaan cimaa, seera-qabeessa fi qinda’aa ta’e hundeessuun kan beekamanuu dha.
Naannoo bara 1847 keessa bulchiinsii Jimmaa Abbaa Jifaar seena Oromoo keessatiis ta’ee seenaa Itoophiyaa keessatti kan bayyee beekamee fi ummannii isaa kan wali-galtee qabuu fi bulchiinsa dinqisiifamaa akka ture seenaan ifatti barreeffame jira. Keessumattuu dinagdee, dippiloomaasii fi sooressuummaadhaan beekamaa dha. Dhuma irratti mootummaan shanan gibee jedhamuun kan waamamaa turan hundi isaanii bulchiinsa wiirtuu tokkoo irraa kennamuun ogganamaa turan. Magaallii teessoo mootummaa Abbaa Jifaarii fi wiirtuu daldalaa ta’uun bara 1822 hundoftee magaala Jimmaa ta’uudhaan hanga hadhaattii tajaajilaa jirti.
5.Geeraa
Naannoo Geeraa bulchaa kan turan haayyuu waraanaa kan ta’an nama Gunjii jedhamanii dha. Egaa mootiin Gunjii du’anii booda ilmi isaanii Tuulluu Gunjii bara 1827 keessa angoo qabatee bulchuu egale. Biyyootni mootummaa Geeraa daangeessan bahan Jimmaa, lixaan Kafaa, kabana Gommaa fi Guumaa yemmuu ta’an kibbaan laga Gojobiin daangeefama.Mootii Tuulluu biyyoota olla isaanii wajjiin rakkina waan qabaniif obbooleessi isaanii Abbaan Baasoo bakka bu’anii ummata Geeraa bulchaa turan.Mootummaan Geeraa bulchiinsa mootummaa shanan gibee keessatti mootummaa boodarraa hundeeffame akka ta’e seenaa mootummaan shanan gibee keessatti ibsameera.
Walumaagalatti waa’ee seenaa mootummaa shanan gibee yoo gadi fageenyaan ilaalle waan bal’atuu maxxanfama hata’u malee barulee Bunaa fi Nagaa kanaan gabaabinaan waan gabaabaa akka ka’umsaatti fayyadamuu dandeessuu.


text:
LibreOffice 7.2 Help
Qabiyyeewwan man'ee qeenxee garagalchuuf gabaticha muraa fayyadami.Foormulaas man'ee irraa garakeessa gabaticha muraatti garagalchuu ni dandeessa ( fakkeenyaaf , sararicha naqaa kabalicha foormulaa irraa) sana booda foormulichi garakeessa barruutti saagamuu ni danda'a.
Hammanga man'ee garakeessa galmee barruutti garagachuuf,hammangaa man'ee wardii keessaa filiitii achii man'eewwaan garakeessa galmicha barruutti saaguuf gabaticha muraa yookiin harkisii ka'I fayyadami.Achii wanta OLE kan irra caalaa gulaaluu dandeessu galmicha barruu keessatti argatta.
Yoo man'eewwan gara galmee dhiyeessaa mul'annoo baratamootti harkiste, man'eewwan akka wanta OLE tti achi saagamu. Yoo man'eewwan garakeessa mul'annoo tooriitti harkifaman, tokko tokkoon man'ee sarara mul'annoo toorii uuma. Yoo man'eewwan salphaamatti harkifte man'eewwan sochoofta. Man'eewwan kan garagalchaman yommuu harkiftu yoo furtuu Shift dhiibde qofa.
Yommuu hammanga man'ee LibreOffice Calc irraa gara gabaticha muraatti garagalchitu,wantootni fakkasaa, wantootni OLE fi taattoowwan hammangaa kana keessaas ni garagalchamu. Isaan yommuu gochaa harkistee - kaa'uu jalqabdus ni garagalchamu.
Yoo hammangaa man'ee taattoo cufamaatiin saagde, taattoochi geessituu isaa gara hammangaa man'ee maddaa kan kaa'u, yoo taattoocha fi hammangaa man'ee maddaa walfaana garagalchite qofa.


text:
Keeniyaan ‘Jenerala sochii mormii biyyaalessaa biyyattii’ ka ofiin jedhan ‘Miguna Migunaa’ biyya isaaniitii yeroo lammaffoof ariite. Manni murtii biyyattii Mr. Miigunaan biyya isaaniitti haa galan jedhee murteessus mootummaan biyyattii garuu seensa dhorkee kaleessa halkan Mr. Migunaa ari’eera. Manni murtee keeniyaas qondaaltota mootummaa biyyattii sadii murtee kabajuu didan jechaan adabbii qarshii keeniyaa kuma dhibba 2 irratti dabarsee jira. Galmoo Daawit gabaasa isaa qopheesseera.
Mootummaan Keeniyaa ‘Jeneraala Sochii Mormii biyyaalessaa’ biyyattii jechuun ka of waaman Miguna migunaa biyyaa ari’e. Mr. Migunaan lammummaa Keeniyaa fi Kaanaada ka qaban yoo ta’an, ji’a lamaan duradha biyya itti dhalatan Keeniyaa keessaa waraqaa eenyummaa biyyaa haaromfame hin qabdan jechuun ka ariyataman.
Yerosis Manni murtii keeniyaa gochi kun seeraan ala jedhus, mootummaan keeniyaa garuu, Mr. Migunaan yeroo keeniyaan labsii waa’ee lammummaa biyya lamaa qabaachuu hin labsin lammii Kaanaadaa waan ta’aniif waraqaan eenyummaa isaanii ammaa fudhatama kan hin qabnee jedhee Mr. Migunaa biyyaa ari’e. Haa ta’uyyuu malee Mr. Migunaan ka ariyamaniif sanaaf utuu hin taanee, yoo dursaaan paartii mormituu Raayilaa Odiingaa ‘an prirezdentii biyyaati’ jechuun of muudan shora isaan taphatan irraa maddee jedhu miseensonni paartii mormituu.
Mr. Migunaan jalaqaba ji’a dabree kana gara kaanaadaatti ka ariyataman yoo ta’u manni murtee keeniyaa garuu waan kana mormee Mr. Migunaan akka biyyatti deebi’an murteesseera. Kana boodas wixata darbe kana gara biyya isaaniitti deebi’uuf yoo jedhan itti gafatamtoonni Immigreeshinii garuu Mr. Migunaa seensa dhorkaniiru.
Immigreeshinni Keeniyaa Mr. Migunaaf eyyama Viisaa ka Tuuristii kennus, Mr. Migunaan garuu mirga kiyya daangessa jechuun didanii eegdotaanillee waldhaban.
Mr. Migunaan kaleessa galgala Xiyyaara gara Dubaayi deemuun Keeniyaa ka bahan yoo tahu, waldhaansoo isaan humnoota nageenya waliin gochaa turaniin dadhabanii dhukkubsatanii jiraachuu abukaatoon isaanii ni dubbatu. Galgala kanas bakka yaalamaa jiran Yuunaaytid Arba Eemireetitti angawoota immigreeshinii’n biyya dhaloota isaanii Keeniyaa malee eessayyuu deemuu akka hin feene akka himan gaazexaan Keeniyaa Daily Nation gabaaseera.


text:
Oromo / Oromiffa
Sagaleen kee filannoowwan Seattle keessatti akka dhagahamu taasisi.
Sagantaan Vaawuchara Dimokraasii (The Democracy Voucher Program) jiraattota Seattle akka filannoo naannoo keessatti hirmaatanii fii waajjiraaf akka dorgomaniif sakaallaawan hir'isuuf madda gargaarsaa dhiyeessa.
Vaawuchara Dimokiraasii (Democracy Voucher) jechuun maal jechuudha?
Magaalaan Seattle (City of seattle) jiraattotaaf Vaawuchariiwwan Dimokraasii (Democracy Vouchers) ni dhiyeessiti. Vaawuchariiwwan Dimokraasii (Democracy Vouchers) waraqaalee ragaa gatii $25 qaban akka duula naannoo irratti fayyadamaniif tokko tokkoo jiraattotaatif kennamudha.
Kaadhimamaa kamtu Vaawuchariiwwan Dimokraasii (Democracy Vouchers) argachuu danda'a?
Sagantaan kuni kaadhimamtootaf filannoodha. Kaadhimamtootni saganticha keessatti hirmaatan vaawuchariiwwan fudhachuu ni danda'u. Vaawuchariiwwan Dimokraasii (Democracy Vouchers) kaadhimamtoota Mana Maree Magaalaa, Abbaa Murtii Magaalaa, Seattle keessatti kaantibaa ta'uudhaaf dorgomaniif kennamuu ni danda'a.
Filannoon Magaalaa Seattle (City of seattle) kan itti aanu yoomi?
Filannoon Magaalaa Seattle (City of seattle)inni itti aanu 2021 keessa.
Vaawuchariiwwan Dimokraasii (Democracy Vouchers) argachuu ni dandeessa yoo:
- Jiraataa Seattle taate,
- Yoo xiqqaatte Umrii waggoota 18, fi
- Lammii U.S, Jiraataa U.S, yookiin jiraataa dhaabbii seera qabeessa.
Filataa galmaa'e yoo taate, kallattiidhan Vaawuchariiwwan Dimokraasii (Democracy Vouchers) kee argatta.
Waa'ee kaadhimmamtootaa ani akkamittan baradha?
Waa'ee kaadhimamtoota waajjiraaf dorgomanii baruudhaafFuula Beeksisa Kaadhimamaa ilaali
Kaadhimamtoota hirmaatanfuula kaadhimamtoota hirmaatanii. ilaali
Kaardiiwwan Dimookiraasii (Democracy Vouchers) kiyya toora-interneetiin akkamittan galcha?
Vaawuchariiwwan Dimokraasii (your Democracy Vouchers) kee galchuudhaaf,Dirree Sarara Irraa ilaali. "Koodii afferrii" kan nuti duugda Vaawuchariiwwan Dimokraasii (Democracy Vouchers) irratti siif ergine argadhu.
Gaaffiwwaan? Maaloo (206) 727-8855 bilbili (gargaarsi afaanii ni jira).
Hawaasa kee keessatti fayyadamuudhaaf barruuwwan kanneen buufachuu ni dandeessa.
Ati gadibuusuu yookiin nmeeshaalee kana piriintii gochi hawaasa kee keessaatti fayyadamuuf
Uunka Sagantaa Filannoo Dimookiraasii


text:
Keessummaan keenya har’aa Dargaggoo Gaaddisaa Birhaanuu jedhama. Gaaddisaan godina Illu Abbaa Booraa aanaa Algee Sakkii ganda suphee boroo jedhutti dhalatee Guddate.
Abbaa koo hin beeku harmeen koo immoo umurii koo waggaa afurtiitt narraa duutee jedha. Ijoollummaa isaa qabee haadhaa fi abbaa malee kan guddate Gaaddisaan haala jireenyaa rakkisaa keessa darbuu nuuf ibsee jira. Hamman mana barnootaa koo xumuree Koollejii irraa Eebbifamutti daandii irran jiraataa ture jedha Gaaddisaan.
Yaadannoo harmee koo sammuu ijoollummaa koon kan ani yaadadhu waa xiqqoo dha, garuu haati koo utuu qoraan falaxxuu qottoo dhaan shiboo elektrikii rukttee kutte suphuuf harka isheen qabdee fuula koo duratti kufuu isee nan yaadhadha jedha.
Daa’ima waanan tureef waa’ee ishee yaadannoon qabu kanuma jedha. Kaayyoo ani qabu garuu hiyyummaan karaatti hanbisuu hin dandeenyee jedha.


text:
Yeroo ammaa kana Afaan Oromoo afaan hojii mootummaadha, afaan barnootaafi saayinsiidha. Miidiyaaleenis Afaan Oromootiin babal’achuutti jiru. Gaazexoonni, barruleefi kitaabonni Afaan Oromootiin warra dubbisaniif dhiyaataa jiru.
Yunvarsiitii Finfinneetti kaadhimamaa doktoraafi Yuunvarsiitii Haroomaayaatti ammoo Afaan Oromoo barsiisaa kan ture Abbabaa Lameessaa sadarkaa yeroo ammaa afaanichi irra jiruufi egereen isaa maal ta’uu akka qaburratti BBC Afaan Oromoo gaafatee ture.
Garuma abbaa dhabuutti deemaa jira…
Afaan Oromoo dhimma eenyummaa Oromooti kan jedhu Abbabaan, dhimmi itti gaafatamummaa afaanichaas kanuma Oromoodha jedha.
Akka Abbabaan jedhutti akka sabaatti sabaatti, aadaan dubbisuu gaariin hin jiru. Yoo aadaan dubbisuu jiraates aadaan barreessuummoo jiraata.
“Afaan Oromoo afaan abbaa hin qabne yoo jechuu baadhellee haala amma irra jiru kanaan baayyee nama yaaddeessa. Garuma abbaa dhabuutti deemaa jira,” jechuun soda haala Afaan Oromoo irra jiru ibsa Abbabaan.
Kanaaf yeroo sababii dhiyeessan ammoo, giddu-galeessaan akaadaamiin Afaan Oromoo waal ta’insa afaan kana akka adda-durummaan hoogganuufi to’atuuf itti kana ba’achaa jiru hin jiru.
Afaan waaltessuudhaaf galmee jechootaa, seerlugootaafi kan biroo akka giddu-galeessaatti wabiidhaan tajaajila kennaa jiru waan hin jirreef tattaaffii namoonni dhuunfaadhaan taasisaniin qaawwi kun guutamaa jira jedha Ababbaan.
Akka dhuunfaatti yeroo hojjetaa deeman ammoo loqoduma dhuunfaa bakka buusaa waan deemaniif garaa garaummaa ballisaas jedha.
“Giddu-galeessaan kan to’atu hin jiru yeroo jennu ammoo abbaan isaa dhaabbata ta’uu dhiisee nama dhuunfaa ta’a.”
Kanaaf jedhan, abbaan Afaan Oromoo akka dhaabbataatti dhibe malee akka dubbataa afaaniitti ni jiraata. “Garuu kan nu barbaachisu barreeffama irratti abbaan isaa dhaabbataa ta’uu qaba, dhaabbatichaanis to’atamuu qaba,” jechuun fala ta’uu dubbata Abbabaan.
Fedhasaaa Taaddasaa ammoo Yuunvarsiitii Wallaggaatti barsiisaa Afaan Oromoodha. Innis Afaan Oromoo ilaalchisee qaamni giddu-galeessummaan hojjetu jiraachuun barbaachisaa ta’uu dubbata. “Afaan Oromoo jechoota itti fayyadamuun, seeraafi seerlugaan akka waalta’uuf giddu-galeessa tokkorraa ba’uu qaba.”
Akka barsiisaa Fedhasaan jedhutti afaanichi afaan hojii ta’uu isaatiin, saayinsiiniifi miidiyaaleen itti fayyadamuu isaaniitiin gara waalta’uutti deemaa jira garuu kana haala sirnaawaa ta’een cimsanii gaggeessuuf giddu-galli tokko ni barbaachisa.
Afaan Oromoorratti itti gaafatamummaa fudhatee hojjechuu kan qabu akaadaamiin afaanii hundeeffamuun barbaachisaadha kan jedhu barsiisaa Fedhasaan, hayyoonni argannoofi qorannoo qopheessan achitti walitti fiduudhaan akka gabbisaniifi tokkoomsan gargaara jedha.
Barreessuun afaan waalta’e barbaada…
Akka Abbabaab jedhanitti afaan barreeffamaan (og-barruudhaan) guddachuudhaaf waaltessuu barbaachisa. Afaan waalta’emmoo afaan giddu-galeessaan to’atamu jechuudha.
Afaan to’achuun ammoo qubeessasaa, seerlugasaa akkasumas loqoda sirrii kan namoonni Afaan Oromoo akka afaan lamataatti baratan waaltessuudha jedhu.
Loqonni waalta’aa kuni sirriidha kuni dogoggora jettee ati nama barsiisaa deemtu tokko jiraachuun barbaachisaadha kan jedhan qorataan kun, “Gara sanatti deemaa jirraa kan jedhuuf baayyee rakkisaadha. Sababiin isaas kitaabonni hanga ammaa barreeffamanii dhiyaatan baayyeen isaanii loqoda dhuunfaatiin,” jedhan.
Akka ilaalcha kaadhimamaa doktoraa kanatti waalta’aamoo al-waalta’aa jira kan jedhu gaaffii guddaadha.
Barsiisonni kunneen lamaan, akkaataa namoonni dhuunfaatiin, miidiyaaleerratti, hojii waajiraatiifi barnoota keessatti Afaan Oromootti dhimma ba’an akka cimee waalta’aa deemu gochuu caalaa garaa garummaa bal’isaa deemuu danda’a sodaa jedhu qabu.
Namootaafi qaamota adduma addaan Afaan Oromootti dhimma ba’an akka quba walqabaatan gochuu keessatti dhaabbanni itti gaafatamummaa fudhatee hojjetu jiraachuu qabas jedhu.
Daarekteera Giddu-gala Aadaa Oromoo duraanii Dr. Garramoo Hulluuqaa yaaddoofi gaaffiin Afaan Oromoo ilaalchisee ka’u kun guddina afaanichi irra ga’e ta’uusaa dubbatanii, Afaan Oromoo hanga gama hundaan guddachuun isaaf malu guddisuudhaaf ciminaafi quuqamaan hojjechuun ga’ee nama hundaati jedhu.
“Waalta’inarratti hojiiwwan gurguddaan hojjetamaniiru. Garuummoo akka barbaadameefi afaanichi irra ga’uu qabuun, akka afaan guddaafi saba bal’aa ta’e qabuun giddu-galeessaan waaltessuun alatti isa waalta’e waliin geessisuurratti hanqina guddaatu jira.”
Waanti hanga ammaatti hojjetame gaarii ta’ee, gara fuula duraatti walhubannaadhaan yoo irratti hojjetame malee dhimmi waaltinaa ammallee Afaan Oromootiif rakkoodha, jedhu Dr. Garramoon. “Abbaan isaa anadhaa, warra yuunvarsiitii keessaa barsiisanidha, warra naannoo hoogananidhaa, warra aadaafi turiizimiirra hojjetanidhaa, Oromoota biyya keessaafi ala jiranidha.”
Giddu-gala Aadaa Oromoo jalatti Wirtuun Qorannoo Oromoo gumii afaan waaltessu hundeeffamee hojjechaa turuusaa kan dubbatan Dr. Garramoon, “Yeroo Afaan Oromoo afaan hojii federaalaa goona jennee ejjennoo siyaasaan yeroo itti deemaamaa jiru kanatti kuni ga’aa miti, ammallee hojiiwwan gurguddoo barbaada,” jedhan.


text:
Red Terror of Mengistu H/Mariam of the 70th is Replicating in Oromia Now!!
Hara’aa magalaa najjoo ganda jaboo mika’eel jedhamuttii dargagessaa Ararsoo Gamachuu jedhamuu mana hiidhaa kessaa bastee rasasaan rukkuttee ajesstee
Hunde Seenaa
Godina Wallagga Lixaa Ona Najjoo magaalaa Najjootti ajjechaan raawwatame
[SBO – Onkoloolessa 05,2020] Onkoloolessa 05,2020 guyyaa har’aa Qeerroo Araarsoo Gammachuu mana hidhaa magaalaa Najjoo keessaa fuudhamee magaaluma kana ganda Jaaboo Mikaa’el jedhamutti waraana mootummaa PPn ajjeesamuu maddeen oduu magaalaa Najjoo gabaasaniiru.
Reeffi dargaggoo Araarsoo Gammachuu fuudhamee akka hin awwaalamnellee waraanaan dhorkamaa ture jedhu maddeen magaalaa Najjoo.
Erga torban kanaa as namoota hidhuu fi dararuun magaalaa Najjoo keessatti hammaachaa dhufuus maddeen gabaasaniiru
Related


text:
Damee Boruutin, Bitootessa 15, 2019
Shirri guddaan sadarka ol aanatti Qabsoo Bilisummaa Uummata Oromoo irratti humna, dandeettii fi ogummaa nafxanyootaa fi Mootummaa EBRDFiin agamame WBOn injifannoo guutuun irra aanee jira. Shira sana Shira Jaaraa Digdamii Tokkoffaa Uummata Oromoo irratti xaxamaa jiru jedhee gaafa 02/13/2019 barreessama tokko Ayyaantuu irratti baaseen ture. Sana duras yaadoon koo waan jabaa tureef Lama Du’uun Hamaa Dha jedhee gaafa 01/31/2019 waa’ee deemsa Araara maqaa Abbootii Gadaa fi Haadhaa Siiqqee amantii akka hin qabne barreesseen ture.
Yaadoon koo inni duraa araarichi tooftaa diina akka tahe naa galee jira. Ijoolleen harka laatan kun lubbuun dhumuuf akka deeman natti mul’ata. Duuti inni guddaan aadaa Oromoo keessatti bakka guddaa kan qabuuf kan itti boonnu sirna Gadaa Oromoo ti. Sirna Gadaa keessatti dhugaan hin dabu. Jalinaa fi sobaa uummata keessatti hojjechuun laguu akka tahetiin beekama. Maqaa Abbootii Gadaan shira Mootummaan ilmaan Oromoo irratti xaxaa jiru keessaa qooda fudhachuun abaarsa.
Abbaan Gadaa Bayyanaa Sanbatoo bara abbaa gadummaa isaa raawwatee dabrsee jira. Kana keessa galuu hin qabu ture. Garuu lafa Tuullamaa gurgurachuun nama dadalaa ture tahuu isaa yaroo namoota isa beekan irraa dhaga’u baayyeen gadde. Kanaafu hojii salphina kana fakkaatu uummata isaa irratti hojjechuu filate. Jawaarii fi Baqalaan bitamtoota fedhii isaanii guutachuuf WBO diiguuf utaalanii koree tekinkaa kan jedhamu keessa seenan. Uummatni Oromoo hojii isaanii kanaaf dhiifama isaanii gochuu hin qabu.
WBO keessa harka muraasni tokko warra kana amanee warri kaamp galan gaabanii uummata Oromoo itti iyyachaa jiru. Har’a gaabuun isanii gargaaramaa guddaa hin fidu. Uummatni Oromoo akka galama isaanii kana irratti hin hirmaanne beeku. Waan dagatan meeshaa dhiiga ilmaan Oromoon argame diinaaf galchuu fi wabii tokko malee dukkanaan dhokatanii kampii galuu isaanii ti. Kana malee ejjennaa tokkicha walii galteen fudhachuu dhiisanii akka mootummaan barbaadutti jarjartiin kiyyoo diina keessa seenuu isanii ti.
Bakka kam iyyuu haa deeman akka balaan isaan irra gahuu fedha Uummata oromoo miti. Amma lubbuun jirruu fi Oromiyaan harqoota garbummaa jala jirtu bakka deemnu marattti qabsoon nu eegata. Kanaafu amma WBO isaanii gahu obsaan eegachuu malee abdii kutanii sammuu of jeequu hin qaban.” Maa gaabbiin booddee hin tahiini” jedhe jedhan Abishee Garbee quba isaa moggee erga nyaatee fixee.
Shirri duloomaan bara baraan afarsamu keessa tokko yoo ijaarsi Oromoo tokko hin taane qabsoon Uummata Oromoo bakka jirutti uguramuu qaba kan jedhu dha. Namni dandeetti, horii fi yaroo qabu nama yaada isaa hordofu argatee yoo ijaarame rakkina maalii qaba? Garuu qabsoo uummata isaa/uummata ishee dura dhaabbachuu fi itti daldaluuf yoo tahe abaaramuu fi dura dhaabbachuun ni barbaachisa. Ijaarsonni Oromoo har’a jiru jedhan keessa gareen qaama OPDO tahanii jiru. Kaan immoo OPDO wajjin hariroo galanii hojii OPDO hojjechaaf akka jiran waan ifatti agarru.
Ija maaliin madaalameetu har’a ijaarsonni Oromoo akka tokko tahan yaadni dhugaa irraa fagoo tahe dhiyyaachuu danda’a? Gaaffii shira duloomaa kana diinni hojii manaa(homework ) nuuf kennee utuu irratti wal nyaataa yaroo keenya akka gubnuu barbaada. Karaan qabsoo bilisummaa Oromoo akka qorsa barii ganamaa boldogi jedhee ifee jira. Galatni Leencota Oromoo Jaal Goolicha Dheengee fi Jaal Marroo Dirribaaf haa tahu malee Sadarka ol aanatti nuuf ceesisanii jiru. Qarree fi Qeerroon, xiqqaa fi guddaan, Jaarsaa fi Jaartiin, dhiiraa fi dubartiin kan Oromoo tahee lafa jiru, kan biyyaa fi diaspora jiru ijaarsa qabatee qabaachuu baate isaan wajjin hiriira galee qabsoo finiinsuu qabna.
Meeshaa qabnuun eeboo fi mancaa taatu illee gumaachuuf qabna. Qabeenyi keenya qabnu WBO hin qusannu. Nuyi nyaannee WBOn agabuu buluun hin tahu. Gootota keenya mararsiifachuu duwwaa utuu hin taane qanansiifachuus beekuu qabna. Diinni Uummata Oromoo kan taate OPDOn biyyoota olaa kan akka Keeniyaa, Sudaan Kibbaa, Eritrea fi Somaaliyaa akka ishee gargaaranii WBO balleesani daboo kadhachaa jirti. Baamsaa itti marsamaa jiru kana gaarsa uummata isaan wajjin WBOn ciree akka injifannoon bira darbu mamii hin qabu.
Mumichi Ministeera Ginbot 7 (bara kana EPRDF iyyuu ganee jira) Faranaayii Minilkiin qawwe badhaafte akka Uummatni Oromoo cabu kan goote har’as gabrummaa kana dheeressuuf gargaarsa gaafachaa jira. Uummanti keenya shira ilmaan isaa fixanii garbummaa jalatti isa habsuuf godhamu kana hubatee WBO wajjin dhaabbachuu malee filmaata biraa hin qabu. Waraana baayyisuun WBOf meeshaa geessu taha malee faayidaa biraa hin fiduuf.
Ijaarsonni Oromoo dhugaan wal tahuuf warri OPDO wajjin hojjechaa jiran gocha isaanii kana abaaranii akka warra bilisa qaban ABO/SG fi KFO wajjin utuu walii galanii agoobara tokko dhaabbatanii qabsoo bilisummaa Uummata oromoof hidhatama taha. Wabiin qabsoo bilisummaa Ummata Oromoo WBO waan taheef waan qabnu maraan WBO gargaarra. WBOn hoogganamna. Kaayyoo fi akeeka WBO hordofna. Uummatni Oromoo tokko tahee amma WBO wajjin jirutti dubbiin dhume. Tokkummaa Uummata Oromoo namni waakatu yoo jiraate of haa gowwomsu.
Warri ijaarsa barbaadu akka barbaadetti haa ijaaramu. Mirga isa/ mirga ishee ti. Warri Habashaa dhaaba dhiba tokko qabu. Kan Oromoo ni baayyatan yoo jenne kijibaa jirra. Ginbot 7 fi ANM iyyuu biyyaa Oromoo keessa deemanii waajiraa banachaa oolu. Yaroo kana keessa waa’ee tokkummaa ijaarsota Oromoo kaasuun hojii dogogoraa warra oofuu barbaadanii ti. Warri kaayyoo fi akeeka tokko qaban ofii jiraachisuuf jecha wal tahuun dirqama itti taha. Namni wal tahaa jedheef ijaarsi wal tahu hin jiru. Kan tokko nama godhu kaayyoo fi akeeka qofa.
Injifannoo Uummata Oromoof!
Gadaan Gadaa Bilisummaa Ti!


text:
Oromoo Godina Kaaba Ameerikaa
Mootummaan dargii kufe erga wayyaanneen Aangoo qabatee waggaa sadii guutee osoo hin turni ummata miliyoona torbaa ol beelaan qabame jedhame lallabamee ture.naannoon beelli kun dhaqabe Oromiyaa keessa naannoo kanaan dura beelaa hin beene hadha beelayyee jechuun garaarsa maqaa ummata oromoon argamu gara Tigirayii tti fe’ataa turuun waan dirree jiru beekamaadha. Ummani beela’e yoo yeroo hunda gargaarsa mootummaa irraa kan eeggatu ta’e bulchuuf hin lafata jedhan waan amanaaniif Habashooni aangoo Impaayera Itoophiyaa qabatani bulcha turanii, wayyaannen si dalaga jirti.
Waan tokko kani habashoota dura irra wayyaanee adda godhu Minilik, H/sillaasee, fi Dargiin qabeenya Oromiyaa keessaa saamaan bakka biraa kan geessanii fi duubee ittiin ijaaramaan hin qaban. Galtuun Habashoota (tigrootin)ammo waan Oromiyaa keessa jiru hunda samuun tigraayyiti galcha turanii amma ammo biyyaa keenna irra maqaa Misoomaa, Masterplani jedhuun Ummata naannoo Finfinnee buqisuuf karoora bafachuun isani Oromoo fi Oromiyaa suuta sutaan dhabamsiisuu waan ta’eef Nuti Miseensoni Adda Bilisummaa Oromoo (ABOn) B/G/ Kamaal Galchuu ttin Hoggannammu dhaaduu dhihoo kana Tigrichi Abayi Tsahayii jedhe wereegamma lubuu , qabeenyaa kenninee dura dhabachuuf waan qara caala mirkaneesinna.
Oromiyaa irratti ba’aan hadha(har’a) jiru dacha dacha ta’aa jira. Tigirotiin Qabeenyaa keenna ufi xuuxaa turtee amma ammo olaa duraan nagayaan wolin jiranuu naannolee hundaa samsisuuf ummata kenna irratti duula maqaa Liyuu Milsha jedhun samsissa jirachuun waan namu beeku. Kanaaf Ummani oromoo haala kana keessa bahuuf qabeenya issa irratti abba ta’uuf abba biyyumma issa mirkanefachuuf sab-‐biccuu tigiroota ufi irra lolee kasuu malee kadhaan ykn maqaa filmaata kijibatiin akka hin taane Addi bilisummaa Oromoo (ABOn) waan amanee sabaa issa tiif qabsoo irra jiruuf nuti Miseensoni GKA dhaaba keenna cinna dhabanee Qabsoo Hogganummaa B/G/ Kamaal Galchutiin geggeffamtuun irree tokko taanee haala Duguggaa OROMO irratti Abayi Tsahayii Labsse dura dhabanna.
Cunqursaan yeroo adda addaatti dhufani tooftaa fi maqaa gara garaa qabataniis akeekni isaanii mirgaa saba Oromoo ukkaamsanii bituu haga ta’etti dalagaan isanii tokkuma. Qalama adda addaa ofitti dibanii ummatta Oromoo gowwoomsuuf yaalanilee tasa hin milkaa’ani. Wayyaanneen osoo aangoo harkatti hin galfatiin dargii karaa danddtte hundaan balaaleffataa turtte,dhimmi dargii ittiin abaaraa turtte keessa ,Dargiin mirga dimokiraasii hin eegu kkf jechuun olola irratti oofaa turtte.dhuguma dargiin mootummaa cuqursa waan ta’eef mirga dhala namaa hin kabajamu ture.dalagaan dargii raawataa ture mormitoota hin gabbise malee waan huqqise hin qabu.dargiin ummata Oromoo fi Sab-‐biccuu tigire irraan midhaan gahe hin walaalamuu. Tigiroota beelaan fixuu caalaa wayyaanneen akka qullaatti haftuuf kumoota dhibbaan lakayamu buqqise lafa gara biratti geesuun qubachiise, ummata gabaa dhaqee wal bitee gururatuu boombiin dhahe fixuun waan seena bara dhihoo kanatti. Wayyaanneen haala yeroo sani dargiin irratti raawwataa ture amma ummata oromoo irratti gara jabinaa hiriyyaa hin qabneen raawwataa oromoota hedduu sababa ABO deggartu jedhuun yeroo dheeraa hidhuu, ajjeessu,biyyaa abba issa irra akka baqatu godhu namoota mana hidhaa keessa jiraan dalagaa fashistumaa raawwataa jirachuun waan Adunyaan guutuun beeku waan ta’eef asi irratti barreessun hin barbaachisssu. Sirna Impaayera Itoophiyaa keessa kan Dargii ilmaan oromoo maqaa milishaa jedhamuun lola isa hinilaalleefi hinbeekneen oofanii ficcisiisaa turaan, hadha (har’a)garuu oromoon kan du’aa jiruuf sababa inni of baree Bbilisummaa barbaaduuf ajjeessaa jiru. Kana irra dabree garu oromoon doorsisaa tigree didee Dhaaba Opdo ufiin jettu taan maxxantuu taatee ummata oromoo irratti wayyaannee mootii goote, ajajamuu didee dhaaba isaa ABO muldhaata harayaa (New Vision) akka deeggaraa jiru mamii hin qabu. Haata’u malee ABOn rakkollee keessatiif kan alaa ttin akka ummani baldhaan fedhutti deemee ummata kenna sab-‐biccuu wayyaannee jala baasu akka hin dandeene dhugaa dhokachu hin qabne. Haala kana irra kan ka’ee ABOn B/G/Kamaal Galchuutiin hoggannammu malaaf dhawwaa haali qabsoo gafatu hundaan qabsoo irra waan jiruuf nutti
Miseenson Adda Bilisummaa Oromoo dhaaba keenna cinna hirirree wayyaannee hidaan buqqisuuf maqaa Misoomatiin lafa issa irra akka oromoo hin buqqifnee qabsoo keenna halakan guyyaa itti fufina.
(A soft answer turnth wars: but grievous words stir up anger) gabaabatti haali amma Abayi Tsahayi ummata oromoo bakka jiru hundaa waan madaa issa itti kaasse fakkatta kanafuu madaa teena tana yerooma gabaabaa nuajjeessaniif nuarabsaan dubbachuu osoo hin taane akka Ijaaramuun diina kana ufi irra kafnee biyyaa teena keessatti sirna Gadaa debbiffanuuf dalaguun barbachissa dha. The tongue is more to be feared than the sword: akka galtuun tigiroota Abayi Tsahayi jedhetti ummani oromoo waan jecha isattin jilbifatuu itti fakkatte garuu duubbiin faala sani ta’udhaan ummani oromoo akka gaarii woligurmesee Masterplanii issa akka fashalsiissu nuti miseensoni ABO, Godina Kaaba Ameerikaa social media adda addaa irra waan argaa jiruuf daran ummata keenaaf qabsayuu qabna jenne abdii horee jira.
The tongue is like a sharp knife … kills without drawing blood. Akka dhadanoo galtuu Abayi Tsahayi tti, ummata oromoo sodaciisuu akka hin dandeenee qabsoo keenna bakka hundanuu jabbanne itti fufu barbachiissa dha jennee waan
amanuuf jallaan haala adda addaa irra kan ka’ee yeroof cal-‐jetanii teetaan dhaaba kessaan ABO goota moonaa wayyaannee diigee Ummata isatiif jecha jiru gaarii , maatii isa facaasee qabsoo irra jiru, B/K/ Kamaal Galchutiin Hoggannammu jalatti akka hiriruun Mater plani wayyaannee dura wolin dhabanu nuti Miseensoni ABO GKA isinyadachiffanna.
Qabsoon bilisummaa ummatta oromoo wareegama ulfaata fi qabsaawotni oromoo baasaniin sadarka har’a irra gahe dhaqqabuu danda’eera ,wareegama gootoonii ilamaan oromoo Kaaba kibba, baha dhiha lubuu isaan qaalii itti dhabaan nuti Miseensoni ABO Godina Kaaba Ameerikaa , ‘’qabsaawaa malee qabsoon hin kuftu’’ jecha jedhuun dhaadatta qabsoo ummatta oromootiif godha jiru irra jechi sab-‐biccuu wayyaannee Tigirayi Abayi Tsahayi nu cimsa malee nu hirfacisu.
Wolumagalatti akkatta mooyxannoo asiin dura argaa ture irra hubannetti
kaayoon dharraasisaa fi maqaan cululuqaan callaan galama akeekkatameen nama hingawu.ka galama xiyyeeffatameen nama gawu yoo kayyoo xaliila irratti
ijaaramani sirnaan, naamusaa fi murannoon hojjatan qofadha. ABOn B/G
/Kamaal Galchu tiin hoggannammu jijjiirraa hundee ummata oromoo keessatti fiduuf waan qabsoo irra jiruuf nuti miseensoni ABO Godina Kaaba Ameerikaa, Murtii fi Ejjannoolee armaan gadii haala Master planii irratti dabarfanna.
1/haali wayyaanneen ummata oromoo irraan gaha tureef kan amma maqaa misoomaatiin qotee bula biyyaa abba issa irra kaaseef amalee kasuuf sagantaa bafatee suuta sutaan ummata oromootif oromiyaa dabamsisuuf deemu hanga wareegama lubuu itti kafaluun dura dhabanna.
2/ilmaan oromoo biyyaaf ala keessatti wayyaannee wolin ummatta keenna qe’ee isa irra buqisaa lafa bitachuun hirmataan akka itti gafatama seena jala hin bane beeka, gocha akana irra akka ufi qusataan hubachifnna.
Dhabbolleen oromoo kan wayyeennee hidaan buqqissu qabna jetani amataan
gara garumma xixiqqo siyaasaa dhiftanii akka diina woligala ummata oromoo TPLF sirna issa diiguu irratti fulleffatan nuti miseensoni ABO GKA wamicha lamumma isin goona
4/ sab-‐bontooni dhaaba Maxxantuu TPLF –OPDO keessatti falmii godha jirtaan ummatta keessan cinna dhabachuun wayyaannee irratti meeshaa woranaa fulleffataan itti gafatamaa seena jala akka bataan irra deddebi’aa wamicha isin goona.
5/jallaan asiin dura qabsoo bilisumma keessatti qooda heddu fudhataa turtaan sababaa adda addaa tin duuba ta’aa jirtaan akka qabsoo tessanitti debbitanii wolin qabsoo teena itti fuuffnuu nuti miseenson ABO B/G/Kammal Galchuuttin hoganamnuu, amallee qabsoon isin itti rakkata, hidhama, biyyaa oromiyaa irra bataniif galama hin geene koota wolin qabsayaa ummata keenna biyya abba issa irratti akka abba ta’uu goona jecha fedhi kenna isin dhamna.
6/ hawaasni oromoo adunyaa guutuu jirtaan, darggagoon darggagetiin abootiin
hawotiin, baratan barsiisaan, qotee bulaan polisiin woraani bakka adda addaa keessatti sadarkaa qabdan, wolumagalat ummani oromoo bakka jirtaan hundaa haala Master planii wayyaannee dura akka dhabataan gadifagenaan isinitti dhamanna. Miseensota Adda bilisummaa Oromoo B/G/Kamaal Glachuu tin hogganammu Godina Kaaba Ameerikaa
Injifannoon Ummata Oromof
March/01/2015


text:
Finfinnee, Hagayya 30, 2013 (TOI) –Milkaa’inni hojii Ashaaraa Magariisaatiin argame hojii hundaan mirkaneessu akka dandeenyu kan mul’isudha jedhan Ministirri muummee FDRI Dooktar Abiy Ahimad.
Sagantaan cufiinsa Ashaaraa magariisaa bara kanaa Godina Shawaa Bahaa aanaa Lumeetti bakka Ministirri Muummee FDRI Dooktar Abiyii fi hoggantoonni olaanoo mootummaa Federaalaa fi naannolee argamanitti hegaggeeffameera.
Waggaa 4 biqiltuu biiliyoona 20 dhaabuuf karoorfannee waggaa sadii keessatti biqiltuu biliyoona 18 ol dhaabuun danda’amuu ibsaniiru.
Ministirri Qonnaa obbo Umar Huseen gama isaaniin barana mata duree ‘Itoophiyaa haa Uwwisnuu’ jedhuun biqiltuu biliyoona 6 dhaabuuf qabamee biqiltuu biliyoona 6.7 dhaabuun danda’ame jira jedhan.
Waggoottan sadan darbanitti akka Naannoo Oromiyaatti biqiltuu biiliyoona 9.2 biqiltuun bunaa biliyoona 2.8 Walumaagalatti biqiltuu biiliyoona 12 dhaabaman keessaa harkii 84 ol latuu Pireezdaantiin mootuummaa naannoo Oromiyaa obbo Shimallis Abdiisaan ibsaniiru.


text:
Dirree Dhawa- Kun simannaa ABO magaalaa Dirree Dhawaatti guyyaa har’aa gaggeeffame.
Simannaa ABO- #DirreeDhawaa, Oromia
Simannaa ABO- Dirreen gootummaan qabsoo gaggeessan; Adda Bilisa Baasaa Oromoo(ABO) fi hogagnoota dhaabichaas magaalaa Dirree Dhawaatti kabajaa olaanaan simatan.
Dirree Dhawa- Kun simannaa ABO magaalaa Dirree Dhawaatti guyyaa har’aa gaggeeffame.
Ummanni miliyoonaan bahee ABO fi hoggantoota ABO simatu, Ummanni kabajamaa kun simannaa kana waan baheef qaba. Kaayyoon isaan bahaniif tokko, kabajaa dhaabichaaf qaban ibsachuuf. Lammaffaa, waanti dhaabichi hojjate kabajamaa fi fudhatama qabaachuu isaa mirkaneessuuf bahan.
Dhaabichis waan hojjatetti ummanni boonuu fi gammaduu karaan itti beekuu fi hubatu tokko simannaa akkanaa ti. Simannaan ummataa abdii ummtichi dhaaba irraa qabu ifatti agarsisia.


text:
Fakkeenya Hojii mushrikootaa/kaafirotaa-Kutaa 1
Jalqaba kaafirota jechuun namoota haala sirriin Rabbii olta’aatti hin amanne ykn arkaana iimaanaa keessaa tokkotti amanuu didan ykn hojii kufrii hojjataniidha. Mushrikoonni immoo namoota Rabbii olta’aa waliin waan biraa gabbaraniidha (waaqeffataniidha). Mushrikni hundi kaafira. Kanaafu, kaafirri mushrika caalaa maqaa wali gala ta’eedha. Hojiin kaafiraa Rabbii olta’aa biratti fudhatama hin qabu. Sababni isaas, ulaagaalee hojiin fudhatama itti argatu hin guunne. Ulaagaaleen kunniinis: arkaana (hundeewwan) iimaanatti haala sirriin amanuu, ikhlaasa qabaachu fi shari’aa hordofuun hojii gaggaarii hojjachuudha. Qur’aana keessatti fakkeenya hojii kaafiroota ykn mushrikoota haala ajaa’ibaatin dhiyeessa. Mee haa ilaallu.
“Warri kafaran hojiiwwan isaanii akka saraaba dirree keessatti dheebotaan bishaan se’uuti. Yommuu isatti dhufu homaa hin argatu. Isa biratti Rabbiin argata, hisaaba isaa guutuu godhee isaaf kafala. Rabbiin qorannoon Isaa saffisa.” Suuratu An-Nuur 24:39
Saraaba jechuun sababa balaqqeessa ifa aduutin walakkaa guyyaa keessatti fagoo irraa yommuu ilaalan wanta akka bishaanitti mul’atuudha. Fakkii armaan gadi irraa ilaalun ni danda’ama.
Aspaalti kana gara fuunduratti yommuu ilaalan wanti bishaan fakkaatu ni mul’ata. Kuni saraaba jedhama. Ingiliffaan “mirage”
“Warri kafaran hojiiwwan isaanii akka saraaba dirree keessatti dheebotaan bishaan se’uuti.” Kana jechuun namoonni Gooftaa isaanititti amanuu didanii fi Ergamtoota Isaa kijibsiisan hojiiwwan isaanii faayda qaba jedhanii yaadan akka saraabati. Namni dheebotee saraaba kana fagoo irraa yommuu ilaalu bishaan akka ta’etti yaada. Haaluma kanaan kaafironni hojiin isaan hojjatan hojii gaarii faayda isaaniif buusu akka ta’etti yaadu.
Fakkeenyaf, Rabbii olta’aan alatti wanta biraa yommuu waaqeffatan, “Kunniin Rabbiitti nu dhiyeessu, shafa’aa (jaarsummaa) nuuf ta’u” jedhu. Garuu akkuma namni dheebote yommuu saraabatti dhufu homaa hin argannee, isaanis Guyyaa Qiyaamaa wanta hojjatanii fi abdatan irraa homaayyu hin argan. Hojiiwwan gaggaariin biroos nu fayyada jechuun hojjatan homaa isaan hin fayyadu. Sababni isaas, waan kafaraniif kufriin hojii guutuu jalaa balleessa.
“Isa biratti Rabbiin argata, hisaaba isaa guutuu godhee isaaf kafala.”
Hojiin kaafiraa akka saraaba waan ta’eef yommuu duuti isatti dhuftu homaa hin argatu. Kana irra, Rabbiin argata. Kana jechuun erga du’ee booda Rabbiin wal-qunnama. Kanaafi, akkana jedhe, “hisaaba isaa guutuu godhee isaaf kafala” kana jechuun Guyyaa Qiyaamaa jazaa hojii isaa guutuu godhe kafalaaf.[1]
Ibn Abbaas (radiyallahu anhu) aayah armaan oli ilaalchise ni jedha: “Inni kuni Rabbiin namticha dheebotee dheebun isaa itti jabaattee ergasii saraaba arge akka fakkeenyaatti dhiyeesse. Namni kuni saraaba kana bishaan se’e. Kanaafu, bira deemu barbaade, bishaan akka argatetti yaade. Garuu yommuu bira gahu, homaa hin arganne. Yeroo kanatti ni du’e. Kaafirris haaluma kana. Hojiin isaa akka isa fayyadu godhee yaada. Hanga duuti isatti dhuftutti homaa irrattu hin tasgabbaa’u. Yommuu duuti isatti dhuftu, hojiin isaa kan isa fayyadu ta’e hin argatu.”[2]
Wanta armaan oli chaarti armaan gadiitiin ibsuun ni danda’ama:
[1] Tafsiir Muyassar-355, Tafsiir Qur’aanil Kariim-Suuratu An-Nuur-fuula 274-275, Ibn Useymiin [2] Tafsiir Xabarii-17/328