c: text/html

text:
Gabaasa Qeerroo Qeellam,Caamsaa 22,2015
Gabaasa Qeerroo Wallagga Qellem Jimmaa Horroo Irraa, Caamsaa 22,2015 Kutaaleen Oromiyaa baadiyaalee fi magaalaaleen akkasuma manneen barnootaa, Yuuniversitii fi koollejjiwwan humna waraana mootummaan Wayyaaneen marfamtee kan jirti. Uummanni Oromoo humna waraana wayyaanee dacha’ee uummata keessa dhangalaase kana sodaa tokko malee mirga isaaf dhaabatee jira, uummata nagaa daandii gubbaatti qabuudhaan reebuu fi hidhuu yakka malee mana hidhaatti guuraa jiraachuu Qeerroon godinaalee oromiyaa bakka adda addaa irraa gabaasaa jira.
Mootummaan Wayyaanee irra deddeebiidhaan WBO waliin jirtu kan jedhuun Qellem Jimma Horroo irratti torban lama dura namoota 50 ol mana hidhaatti guutuun mirgawabiin walakkaan torban tokko booda kan gadhiifaman gabaasni Qeerroo darbe addeessa, haaluma wal fakkaataadhaan halkan edaa ummanni guutumman aanaa Jimmaa Horroo keessa jiraatu ABOdhaan bula, WBO nyaachisa waliin jiraata deggeraa ABOti uummanni aanaa kana jechuun basaasaa Wayyaanee yeroo baayee uummata dabarsee diinaaf kennu irratti uummanni diina of keessa keenyee hin teenyu jechuun tarkaanfii adabbii irratti fudhateen humni waraanaa fi uummata gidduutti diddaa dhalateen dhukaasni uummata irratti baname, kun halkan Caamsaa 19/2015 tahuu Qeerroon aanichaa gabaasee jira.
Humni waraana mootummaa wayyaanee aanaa Jimmaa Horroo buufatee jiru sodaadhaan uummata irratti dhukaasaa kan bulee fi dargaggoota Qeerroo oromoo 20 ol tahan mana hidhaatti ganama sa’a 1:00 irratti guuruun, humni waraana naannicha jiru humna keenyaan ol waan taheef waraanni dabalamee akka dhufus jedhameen magaalaan Jimmaa Horroo dirree waraanaa fakkaattee kan jirtu tahuu Qeerroon gabaasee jira. Humna waraana wayyaaneen ukkaamfamanii mana hidhaatti kan darbaman keessaa muraasa maqaan nu gahe;
1. Tigistuu Tamasgeen,
2. Charinat Tamasgeen,
3. Daani’eel Gurichoo,
4. Tajuu Shariif,
5. Keeruu Shariif,
6. Sanbataa Oljirraa,
7. Gammachuu Bantii,
8. Yaadesaa Danuu,
9. Caalii Ganjoosaa,
10. Amaanu’el Tafarii,
11. Yoohannis Qixxeessaa,
12. Jamaal Wandimmuu,
13. Shamarree Docaa Hundee
14. Shamarree Jiituu Tamasgeen,
15. Shamarree Indii Isiraaj
Namootni olitti maqaan isaanii tarreefame duula FDG kan taasisanii fi ABOdhaan kan durfaman uummatas kan kakaasan jechuudhaan caamsaa 21,2015 ganama keessaa naannoo sa’a 1:00 tti humna waraana Wayyaaneen ukkaamfamanii mana hidhaatti darbuu gabaasni Qeerroo addeessa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tuesday, April 19, 2016
Qabsoo Bilisumaa Dhugaa Galmaan Gahuuf
Damee Boruu Irraa
Bara 2016 itti” Kallacha Daandi Qabsoo Bilisummaa Dhugaa”mataa durree jedhu Jalatti rakkinni qabsoo bilisumma uummata Oromoo inni duraa dhalootan Oromoota tahanii Oromoo fi diina uummata Oromoo jidduu warra qubatee jiru akka tahe ibsuu yaalleen ture(Ayyaantuu.net 7/12 ilaaluu dandeessu). Uummatni Oromoo diina isaa wajjin fuulatti walitti bahuuf Oromoota kana duraan dursee of jalaa daandii qabsoo irraa maqisuu qaba. Har’a akka uummatni Oromoo warra kana karaa irraa qulqulleessaa jiru ifatti argaa jirra. Galatni fi ulfinni bara baraan qeerroo fi qaree Oromoof haa tahu malee dhiiga isaanii akka bishaanii lolaasisnii salphinaa fi qaanii wagaa dhibaa olii keessaa Saba Oromoo baasanii jiru. Har’aan kana uummatni Oromoo fira isaa, diina isaa fi halgaa biratti ol aantummaa qaba. Lamuu gad aantumatti ilaalamutti hin deebi’u. Har’a bilisummaa ykn du’aa jedhee tokkummaan ka’eera.
Haalli kun tasa kan argame miti. Bara dheeraaf qabsoo bilisummaa dhiiga ilmaan Oromoon sooramee guddatee as gahee dha. Har’as dhiigni amma kana hin jinne itti lolaafamaa jira.Wareegamni qaalii baasaa jiru qabsoo bilisummaa kana gabsee galma isaa mirkaneesa malee kan gara duubaa nu deebisu miti. Yaroo kana keessa namni Oromummaa isaa beeku bakka jiru maratti kan qabsoo kanaaf hin gummaachine jira jechuun hin ulfaata.Qabsoo Bilisumaa dhugaa Galmaan Gahuu
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Bitootessa 07, 2013
Bara waanjoon gabrummaa uummata Oromoo irratti saaree eenyummaan saba keenyaa haalamee akka gadootti ilaalamuun jireenyi itti dukkanaawe keessatti “Dukkanaan Duuba Ifatu Jira” jedhanii biiftuu bilisummaa Oromootti muldhisuuf jecha qabsaawoti fi gootonni Oromoo dhaa daggala seenan keessaa Jaal Jaarraa Abbaa Gadaan kanneen hangafaa fi jalqabaa ta’an keessaa tokkoo dha. Jaal Jaarraan umurii isaanii guutuu kaayyoo ganama sabaaf jecha manaa bahaniif dararama heedduun irra gahu illee xiiqiin guddoo qabsaawan. Kanaaf, kabajaan keenya guddaa dha.
Wareegamuu qabsaawota Oromoo biraa dhumaniitti firii gochuuf jecha qabsoo walabummaa fi bilisummaa Oromoof osoo wal irraa hin citne hanga ammaa deemaa ture kanaaf Jaal Jaarraan aarsaa kafalee jira. Dhalooti hafes harkaa fuudhee furii itti gochuun dirqii ta’a.
Nuti qabsaawoti Oromoo kanneen sochii Qeerroo Bilisummaa jalatti gurmoofnee guutuu Oromiyaa keessa sosso’aa jirru karaa gara garaa du’aan aduunyaa kana irraa boqochuu gooticha Oromoo Jaal Jaarraa Abbaa Gadaa yeroo dhageenyetti gaddi keenyi kan daangaa hin qabne ta’uu ibsina.
Walabummaa fi Bilisummaa Oromoof jecha wareega Jaal Jaarraan kafalaa ture bakkaan gahuuf ummanni Oromoo addattis dargaggoonni Oromoo qabsoo bilisummaa fi dimokraasii godhchaa dhaa jirtan daran akka cimistan waamicha keenya dabarsina.
Maatiin Jaal Jaarraa Abbaa Gadaa fi qabsaawota Oromoo maraaf ammo
Waaqayyo jajjabina isaa akka kennuuf hawwina.
Qabsaawaan ni kufa! Qabsoon itti fufa!!
Injifatnoon Ummata Oromoof
Sochii Dargaggoota Oromoo Biyyoolessaa (Qeerroo)
Finfinnee Oromiyaa.


text:
Thursday, January 9, 2014
Godina Shawaa Lixaa Keessatti Ayyaanni Bokkuu Cittuu fi Guyyaan WBO Sirna Howwaan Kabajame.
Amajjii 5,2014 Amboo
Gabaasaa: Amajjii 5/2014 Godina Shawaa Lixaatti Sirni kabajaa Bokkuu Cittuu bifa howaa ta’een ilmaan Oromoo kumootaan lakka’amaniin kabajame. Bokkuun Ccittuu Aamboo irraa gara kibbaatti 15km fagaattee kan argamtu Sirni kabaja Bokkuu Cittuu akka Gadaa Oromootti bakka olaanaa kan qabuu fi Aamajjii garajalqaba Amajjii Guyyaa WBOtti aansuun Amajjii gafaa guyyaa shani kan kabajamu yoo ta’uu kan bara kanas 5/2014 bifa baay’ee miidhagaa ta’een kabajame jira.Sirna kabajaa Bokkuu Cittuu bara kanaa kan asiin fulduraa irraa wanti adda godhuu Ummaanni Oromoo Godina Shawaa Lixaa heddumminaan irraatti argamuun aadaa, seenaa, dhuudhaa, gootummaa, Amaantaa, Afaan fi eenyummaa isaa faarsuu isaati. keessaattuu Sabboontotni Qeerroon Yuunivarsiitii Aamboo, Yuunivarsiitii kolleejjii RiftiVallii Damee Aamboo, Sabboontootni Magaalaa Amboo fi Gudar gamtaan hirmachuu fi Sabboontotni Oromoo Aanotaa Aakka Aanaa Amboo, Tokkee Kuttaayee, Xiiqur Incinni, Geedoo , Jalduu, Wancii, Walisoo fi Giincii irra heddumminaan irraatti argamuun Oromumma fi Sabboonummaa Oromoo sadarkaa duratti olkaasuun leellifatan.Gabasaasa Godina Shawaa Lixaa
Gabaasaa: Amajjii 5/2014 Godina Shawaa Lixaatti Sirni kabajaa Bokkuu Cittuu bifa howaa ta’een ilmaan Oromoo kumootaan lakka’amaniin kabajame. Bokkuun Ccittuu Aamboo irraa gara kibbaatti 15km fagaattee kan argamtu Sirni kabaja Bokkuu Cittuu akka Gadaa Oromootti bakka olaanaa kan qabuu fi Aamajjii garajalqaba Amajjii Guyyaa WBOtti aansuun Amajjii gafaa guyyaa shani kan kabajamu yoo ta’uu kan bara kanas 5/2014 bifa baay’ee miidhagaa ta’een kabajame jira.Sirna kabajaa Bokkuu Cittuu bara kanaa kan asiin fulduraa irraa wanti adda godhuu Ummaanni Oromoo Godina Shawaa Lixaa heddumminaan irraatti argamuun aadaa, seenaa, dhuudhaa, gootummaa, Amaantaa, Afaan fi eenyummaa isaa faarsuu isaati. keessaattuu Sabboontotni Qeerroon Yuunivarsiitii Aamboo, Yuunivarsiitii kolleejjii RiftiVallii Damee Aamboo, Sabboontootni Magaalaa Amboo fi Gudar gamtaan hirmachuu fi Sabboontotni Oromoo Aanotaa Aakka Aanaa Amboo, Tokkee Kuttaayee, Xiiqur Incinni, Geedoo , Jalduu, Wancii, Walisoo fi Giincii irra heddumminaan irraatti argamuun Oromumma fi Sabboonummaa Oromoo sadarkaa duratti olkaasuun leellifatan.Gabasaasa Godina Shawaa Lixaa
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Waaqayyoon gaditti Galanni Gootoota keenyaaf haa ta’uuti, Gabrummaatti xumura gochuuf, malaa fi yaada wal gaafachuu irra geenyee jirra. Har’a akka kaleessaa Abbootiin keenya goota turan jennee of ceepha’uu irraa baanee, dhaloota Gootummaa ija keenya duratti galmeessisu argu irra geenye jirra. Dhaloota seenaa qofaa odeessu irra tarkaanfannee, dhaloota Gootummaa Akaakilee isaa wareegamaan haaromsuu danda’e irra geenyerra. Dhalooti Bilisummaa dhiigaan argachuuf muratee, Seenaa Qabsoo waggoota dheeraa geeddaree, Addunyaan akka dhimma isaa kaaftee fala soqixuuf taasisuu irra geenyee jirra. Dhalooti qubee wareegama baasaa jiru kanaan boonuu qofaa osoo hin taanee, Angafoonni fi abbootiin isaanii gaaffii of gaafachuu qaban hedduun akka jiru nu akeeku isaanii qalbifatu qabna. Wareegama isaanitti firii xumuraa gochuuf birmannaan isaanii fardii ta’uu caalaatti qalbifatanii, sochii Fincila Xumura gabrummaa kanatti makamuuf qophaa’uu fi sochii eegaluun akka irraa eegamuu beekuutu nurraa eegama. Gootummaa akaakilee fi abbootii keenyaa Afaan irraa atu nu hin bu’iin, Gootummaa ijoollee keenyaa dubbachuuf ga’uun eebba ta’uus, Gootummaa ofii osoo hin dubbatatiin dabruun qaaniidha jennee of qopheessuun gamnummaadha.
Dhalooti kun tarii akkasumaan itti fufee jennaan, wareegama ol aanaa kafalutti aanee kaa jiru aakuma of tuultootaaf yaaddofnuu, ofiifis yaadda’uu nu barbaachisa. waan nuuf ga’aa ta’een ala baanaan, waan itti seennu keessaa ba’uu akka hin dandeenye beekuun barbaachisaadha. har’a sochiin Biyya keessaa fi alatti gaggeeffamaa jiru, of eeggannoo fi naamuusa badii biraa akka ofitti hin finneef taasifamuun kan masakamedha. Wareegamni gaafa baayyatu garuu, gara gumaatti ce’ee tarii humni siyaasaa Oromoo kamuu sadarkaa tu’achuu hin dandeenye irra ga’uu waan maluuf, hojiileen daddaffiin hojjatamuu qaban ykn qophiileen gama hundaan taasifamuu qaban tokko tokko akka jiran natti mul’ata. Sochiin bara 2000 kaasee gaggeeffamaa jiru kana nu akeeka.Waan barbaannu bira ga’uuf, akka kaleessaa waggaa 30 fi 20 jennee lakkaawu keessaa baanee jirra. Waggoota muraasa booda waa hedduu ija keenyaan arguuf teenya. Tarii qophii taasisnuuf illee kan nu hin geenye ta’uu mala. Qophiin nu barbaachisu fixachuu fi sochii har’aa adeemsa qindoomina mudaa hin qabnetti ceesisuun heedduu, hedduu murteessaadha.akkamitti? itti deebina.
Mirgi Abbaa Biyyummaa Oromoo fi Bilisummaan Oromoo waan hin hafne ta’uun mirkanaa’ee jira. Faranjootaa fi diinoota keenyallee, wareegama ijoollee fi obbolaa keenyaan mirkaneessinee jirra. Kun haqa. Gootummaa kanatti kabajaa horuuf, wareegamni ijoollee kanaa gammachuun akka xumuramuuf, qaamni hawaasaa fi Siyaasa Oromoo kamuu waan daddaffiin hojjachuu qabanu danuudha. kana booda dogoggorri keessa keenyatti umamuu ykn hanqinni keessa keenyatti mudatu, diina nu balleessuu caalaa kan ittiin of balleessinu ta’aa. Dogoggorri waggoota dheeraaf argaa turre, akka irraa barannuuf nu fayyadeera. Dogoggorri kana booda hojjannu garuu nu dhabamsiisa. Kana beekuun barbaachisaadha. Dogoggorri umamuu jechuun, waan itti jirru irraa dhaabbachuu jechuudha. Waan itti jirruu irraa dhaabbachuun ykn dubbatti jechuun diinaaf human ta’uudha. Yeroo laachuudha. Kun ammoo shakkii tokko malee, akka inni nu irra deemuuf hayyamuudha. Kana gadi fageessinee hubannee wareegama har’aa kunuunfachaa isa caaluuf qophaa’uun barbaachisaadhaa jedheen amana. Gabrummaatti xumura tolchuuf, diina dursanii argamuun barbaachisaadha. miila tokkon gabrummaa keessa dhaabbatanii, miila tokkon Bilisummaa keessa dhaabbachuun gonkumaa hin danda’amu. Gabrummaa awwaaluuf, awwaalcha isaa gadi fageessuun murteessaadha. Biyye irra dibanii deemuun Bilisummaa hin gonfachiisu. Bilisummaa bulee boora’uu tolfachuudha. Kanaaf akka yaadaa fi ilaalcha kiyyaatti yaadoota raawwatamuu qaban tokko tokkoo kaasee hegaree keenya bareechuu yaadeeraa na ofkalchaa!!! haala yeroo ammaa kana waliin yaada gadi fageenyaa kaasuun ni danda’ama. garuu kan ammaaf nu ta’uu qofaan kaasa.
Wayyaaneen akka mootummaatti jiraachuuf murteessaan jabiina ishee osoo hin taanee, laafina Kenya qofaa barbaadu. Lubbuu dheerachuu fi gabaabbachuun wayyaanee, harka OROMOO keessa jira. haalli kun waggaa 10n dura ta’uu hin danda’uu. Waggaa 5 duras hin ta’u. jabiinni Oromoo har’a arginus osoo waggaa ammanaa dura akkas ta’ee jennee dubbachuu hin dandeenyu. Namoonni waa hedduu dubbatu. Waa hedduu tilmaamu. Tilmaamni fi ibisi isaanii garuu, waana amma ta’aa jiru achi butuu ykn dhiheessuu hin danda’u. Waan har’a ta’aa jiru yerooma isaatu geenyaan ta’aa jira. Waan Oromoon har’a murteeffate kana raawwachuuf guyyaan isaa har’uma qofa. Qalbiin har’aa waggaa 10n dura jiraachuu hin danda’u. tokkummaan har’aa borittis dabruu hin danda’u. waggaa 10 dura atu ta’ee jennee hawwuus hin dandeenyu. Sadarkaa irra jirrutu kana uume.Oromoon waggaa 20 dura waraana 500,000 osoo qabaatee, bilisummaa goonfata jennee amanna taanaan dogoggorre jirra. Waggaa 20 dura Ummataa fi dhaloota qawwee isaaf jedhamee dhuka’uu kan baqatu ture. inni har’aa garuu kan ofiin dhukaasuudha. Kanaaf wayyaaneen kana ijaan argitee waan jirtuuf, keessi ishee isa akka miidiyaa irratti ittiin of dhiiteessituu miti. keessi ishee burkutaa’ee jira. Wayyaaneen Siyaasa Ummata addunyaas ittin gawwamsitu fixattee jirti.. Oromoon ammoo gaaffiin koo deebii hin argannee jedhee iyyaa turee fi shira wayyaanootaan ukkaanfamaa ture, waan ittiin ukkaamamee ciree ba’ee EU seenee jira. Senaataroota Ameerikaaf Ajandaa ta’eera. Kanaaf wayyaaneen ol kaatee gadi deebi’aa jirti. Nuuti ammoo gadi jechaa kan turree ol ka’aa jirra. Seerri umamaa kanatti yeroo dabalamuu bu’aa maalii akka fidu walitti himuun barbaachisaa miti.
WAYYAANEEN SIYAASI ISHEE FASHALEE JIRA:-
wayyaaneen yeroo mootummaa ta’uuf warra dhihaan marii gaggeessaa turtee fi ABOtti karaa cufaa turtee waadaan seenaa turtee lakkoofsa qabaatu baatuus, waa sadiin biyyee nyaattee jirti .
- Biyya Itoophiyaa jedhamtu keessatti kana booda sagaleen dhukaasaa hin dhaga’amuu, gaaffiin Ummatootaa deebii ni argataa,
- Ummatoonni Biyyatti kana booda gargaarsa jalaa ba’anii , Biyya Dinagdeen of dandeessu taatii, beelli guutummaatti bade, of irra dabarree warra beela’ee daara baafnaa,
- Lammiileen Biyyattii kana booda kan Biyyattii keessaa baqatan osoo hin taanee, kan waggoota dheeraaf Biyyaa baqatan kan itti deebi’an taatii
- Akka 4ffaati dabalamuu kan danda’uu, Biyyoota Afriikaaf fakkeenya taanee, madda nageenyaa, madda beekumsaa fi qaroomiinaa taanaa jedhame hundumti isaa qabatamaatti jalaa fashalee jira. Kana dhugeessuuf ragaan tokkolee hin barbaachisu. Kun fashaluu isaa kan mirkaneessu, warri waadaa seenteefii turte har’a ifatti ishee sardaa jiraachuudha.
MAQAA GOOLESSUMMAAN SHIRRI WAYYAANEE XUMURAMEE JIRA.
Ilmaan Oromoo wareegama hanga har’atti, addatti yeroo ammaa kafalaa jiraniin, Maqaa Goolessummaan Gaaffiilee Ummatootaa Ukkaamsuuf yaalaa turtee xumuramee jira. Wayyaaneen, dhaabbilee Siyaasaa ishee dura dhaabbatan ykn gaaffii Mirga Abbaa biyyummaa Ummata isaanii kaasan, warri dhihaa fi Ameerikaan maqaa goolessummaan bara baraaf balleessuuf waltajjii irratti dhiheessaa turte irratti, har’a ofii gaafatamuu eegaluun ishee, xumura siyaasa ishee mirkaneessa. ABOn gaaffii Ummata Oromoo osoo hin taanee, kan namoota muraasaa kaasaa jiraa, ajandaa Biyya diiguu of duubaa qabaa jettee kan iafaajjaa turtee, har’a gaaffiin isaa kan Ummata OROMOO ta’uu isaa dhalooti har’aa wareegama ulfaaataa kafalee mirkaneessee jira. Faranjoonni kana booda kan yaadan, dhibeen biyya Sanaa wayyaanee ta’uu qofaadha. Ummati Oromoo dhiiga ijoolleen isaa dhangalaasaa jiraniin kan dhugeeffatee jiru, Mirga isaa deeffachuuf sochii taasisuu fi diina of irraa ittisuuf tarkaanfiin fudhatu kamuu, Gooleessummaatti kan isa hin ramachiifne ta’uu qofaadha. badii Biyya sana keessatti dhalatuuf kan itti gaafatamu har’a abbaa godhateera. Kun ammoo wareegam qaalii ijoolleen Oromoo kafalaa jirtuun mirkanaa’ee. Seenaa dubbachuu fi sabboonummaa ofii himachuun qofaan miti. wareegama lubbuudhaan dhhugoome. .
ADEEMSI DIPPILOMAASII WAYYAANEE DHUMATEERA:-
Wayyaaneen sochiilee Ummatootaa kanaan dura sababaa adda addaa uumuudhaan dura dhaabbachuu fi kijibuudhaan hojiilee dippilomaasii hedduu hojjachaa turte. Hiriira mormii adda addaa jala deemtootaan qopheessuudhaan, gaaffii warra haqaaf dhaabbatanii haguugaa jiraatte. Dhaabbileen siyaasaa Biyyoota alaa keessatti dhageetti akka hin qabaanneef, maallaqaanis haa ta’uu shira adda addaan, karaa itti cufaa baate. Kun hundi har’a dhumateera. Balballi dhaabbilee mormitootaa fi sagalee Ummatootaa irratti cufamee ture har’a banamee jira. Ajjeechaa fi hidhaan akkasumas reebichi ijoollee irratti, Ummatoota irratti raawwatamu har’a saatalaayitaan waraabamee wayyaaneen akka afaan qabattu taasifamee jira. Gargaarsi karaa dippilomaasii argamu hundumtuu shakkii keessa galee gabaasaan kijibaa ifatti ba’ee jira. Dhiigaa fi sochiin hawaasa OROMOO Biyya alaa har’aa gurra dhaggeeffatuu fi Biyya isa simatu argataa jira. Kanaaf wayyaaneen gama kanaan kasaaraan irra ga’ee danuudha.
WAYYAANEEN SABOOTA BIRATTI MAAL TA’UUF JIRTI ?
Saboonni Biyya Itoophiyaa wayyaaneen sobanii jiru. wayyaaneen Dorsifamaniiru. Oromoon Biyya isaa dhuunfannaan isin liqimsaa jettee waggoota 20 oliif gawwaaffatteetti. Waadaan seenameef hafee, waadaa habjuun beela’anii dheebotaniiru. Jireenya wabii hin qabneen mankaraaraniiru. Kun hundi har’a xumuramee jira. Siyaasi ishee guutummaatti fudhatama dhabeera. Ummatoonni habjuu wayyaanee waggaa 5,5n lakkaa’amuu dhiisanii isa waggaa 30 fi 50 tilmaamanii kan isaan baasu fi dhaloota isaaniif tolu yaaduu eegalaniiru. Hammeenya OROMO irratti raawwattu kun bor isaaniif akka taa’uu hubataniiru. Kanaaf hegaree isaanii tolfataa jiran. kun wayyaaneef balaa guddaadha. Sadarkaa kana irra geenyaan saboonni kun Oromoof humna dabalataa akka ta’an hin shakkiitu. Saboonni kun gama hundaanuu Oromoon walitti bu’uun maal akka ta’ee akka dansaatti hubatanii jiru. gaaffii fi fedhiin oromoo maal akka ta’ee tolchanii beekaniiru. Beeku irra dabranii gaaffii Oromoo kun dhugaa ta’uu itti himuu eegalaniiru. Shirri maqaa daangaa Oromiyaa waliin qabaniin hojjachaa jirtuu gutummaatti bishaan dhugee jira.Kun ammoo, umurii wayyaaneef kan xumuraati jechuudha. Yaadi wayyaanee saboota of bira hiriirsitee Oromoo cabsuuf yaaddee gutummaatti burkutaa’ee jira. Siyaasi gama kanaan eeggatu xumurateera.
WAYYAANEE FI, HUMNA TIKAA, POLISII FI WARAANAA :-
Wayyaaneen jireenyi ishee miidiyaa irra qofa ta’ee jira. Badiin hojjattu hundi ammoo hegaree wayyaaneef akka hin tollee isaanuu beekanii jiru. humnoonni Biyya keessaa hajajamuu diduu fi Ummataaf loogu irraa, humna aga’aazii fi Waraana Somaaliyaa buqqisanii ijoollee irratti bobbaasuun, keessa wayyaanee kan ifa baasuudha. Waraanni har’a jiru ilmaan sabaa keessaa ijaarame. Irra keessa malee , kan qawwee baatee jiru, ilmaan sabootaati. akkuma isheen humna namaa diigduu, kan humna ishee diiguu fi kan isaa keessatti iajaaru ni jira. Humni kun waan Biyya keessatti ta’aa jiru, Biyya inni eeguuf lubbu isaa kennaa jiru, sirni inni lubbu isaa kennee jiru, maatii isaa maal gochaa akka jiru ifatti argaa fi dhaga’aa jira. Fincilli har’aa kun sirri ta’uu warra dubbachuu danda’an irra ga’uu wayyaaneen argitee jirti. Kanaaf waraanni kun gaaf tokko gara UMMATAA akka goru haqa ta’eera. Humna polisaa fi tikaa hanga dhumaattu sirna jiru waliin yoo ta’an, humna Ummataa jala hin dhaabbatan. Yoo waan hamaan dhufee, Hunda dura kan sirnicha ganee manatti galu isaanii. Maaliif jennaan shirootaa fi hammeenya hojjatan ni beekan. Kanaaf wayyaaneen gama hundaan dhiphuu fi waan qabduu fi dhiisuu keessa jirti. Kan ijoollee waggaa 7 rasaasaan ajjeesisuu fi barattoota kaaraateen akka dhahan taasisu abdii kutannaa kasaaraa kana irraa madduudha.
QABXIILEEN KANNEEN WAYYAANEE KEESSATTI MAAL UUMAN? UMMATA TIGIRAAYI KEESSATTOO ?
Sochiin Oromoo guddachaa dhufuu irraa sodaan wayyaanee keessatti uumee, guyyu mul’ataa jira. Addatti saba Tigiraayi keessatti uumaa jiru ammoo akka malee guddaadha. Warri waggoota muraasa dura adeemsi wayyaanee kun deemee deemee saba Tigiraayi balaaf saaxila jechaa turan balbala isaanii ga’uu himaa jiran. Akka dhaga’amaa jirutti akka saditti jiran.
- Warri Angoo irra jiran kan yaadan,
- Warra durumaan adeemsi kun itti hin tollee fi ifatti qeeqaa jiran,
- Warra Dingdeen isaanii dachee Oromiyaa fi saboota biraa keessa ta’ee ykn warra duroomanii qabeenyaan isaa yaaddeessitu.
- Akka 4ffaatti kan ka’an, sabootuma keessatti guddataniif kanneen loogan. Wayyaaneen akkuma ummata Tigiraayiif falmee, saboonni biraas falmuu akka danda’anii fi dhageetti atu argatanii warra jedhan.
Yaadoonni kun saba sanaaf furmaata ni ta’uu? yoo jennee, deebiin isaa, yoo deebii quubsaa rgatan furmaata ni ta’uudha. Yaadoonni sadan duuba irra jiran bubbulee, yaada isa tokkoffaa irratti humna ta’uun waan hin hafne. oduun keessaa muliqaa jiran kana mirkaneessa. Hegareen isaanii yoo isaan yaaddeessee karaa qajeelaa argachuu danda’u. yaadi kun hundi furmaata isaa waliin isaan harka jira. Yoo duubatti deebi’uu Oromoo habjoochaa jiraatu ta’ee, kasaaraa isaanii bara baraa baadhatu. Jabaachuu Oromoo isa dhumaa hin eegnuu yoo jedhan ammoo, filannoon isaanii maal ta’uu akka qabu nu irraa eegu hin qaban. Kana irraa kan hubannuu, caalaatti jabaachuun akka nu barbaachisuudha. Maal keessa jiruu? isa jedhu ilaaluuf keessa isaanii ilaallee malee, isaan qajeelchuuf keessa isaanii ilaaluuf mirga itti hin qabnu. Waan ta’aa jiran irraa garuu jabiina keenya gilgaaluu ni dandeenya. Barreeffama koo har’aa kana irraa kaanee, maal gochuu qabna? akka dhaaba siyaasaatti, akka Hawaasaatti, akka miseensaatti, akka dhuunfaatti, akka beekaatti, akka ogeessaatti kkf jennee wal gorsuuf ammoo kutaa 2ffaatti walitti deebina.
GALATOOMAA !!!
HORAA BULAA !!!!!!!!!!!!!


text:
Caamsaa 11, 2014 | Seenaa Y.G (2005)
Seenaan Gootummaa Oromoo bakkatti deebi’uuf, Mallattoon isaa mul’achuu eegaleera. Oromoo shiraan dadhabsinee gabroomsinaa jedhanii kanneen Maallaqaa fi qabeenyaan nutti duulan, deebii keessa deebii hin qabneen shirri sun hundumtuu fashaluu haa hubatan. Kanneen dantaa bubuutuuf of gurguranii, qabsoo saba isaanii seenaa xuraa’aan faaluu barbaadanis, Ummata Oromoo, Sirnoota Itoophiyaa irraa muuxannoo qaban dhiisaatii, dhaloota har’aa illee, gabrummaaf abbaluun akka hin danda’amne, Seenaa Gootummaa Biyya keessatti galmaa’aa jiru irraa barachuu qaban. Sochiin qabsoo Oromoo guyyaa tokkotti Oromiyaa waliin ga’uu akka danda’amu , firaafis diinaafis hojiin argisiisuun, maal irraa akka maddu kan ofittummaan maraate qofaatu irraa barachuu hin fedhu. warri Qabsoo Oromoo dhabamsiifnee, Oromiyaas dhaallee, jireenya bara baraa jiraanna jedhanii shira dhaloota isaanii dhabamsiisu kanneen dalagaa jiran, Ummati Oromoo Biyya keessaa fi alaa sadarkaa maalirra akka jiru odoo hubatanii hegaree isaaniif tola.
Wayyaanee fi kanneen qabsoo Oromoo bifa garagaraan jibba irraa qaban, Sochii Qabsoo Ummata Oromoo ifatti addunyaa irratti gaggeeffamaa jiruun rifatanii waan jedhan wallaalanii jiran. Wayyaanoonni rifaatuu bifa sadiitu irraa mul’ate. sochii akka tasaa isaan rifaasise kana, Mormii isaan mudate qofatti ialaalanii bira dabruu hin barbaanne jedhama. Hiwaatoonni qophaatti kan xiinxalan akkasitti jedhan.
- Biyya waan hundaa dhuunfanne jirra jedhanii yaadan keessatti, Sabboonummaa Ummata kanaa dhabamsiisuuf shiroota amma kana raawwannee, miidiyaa isaanii Ukkaamsinee, keenya chaanaalootaa fi FM kudhanootaan lakkaa’aman itti gadhiifnee, meeshaa hammayyaa Intarneetaa fi bilbila tu’atu galchinee tu’achaa odoo jirru, humnoota tikaa maanguddoo hanga daa’immanii hiriirsinee odoo jirru, Dargaggoota miliyoonaan lakkaa’aman maallaqaan gawwamsinee gurmeessinee ofiitti qabnee osoo jirru, kkf, maallaqa Biyyatti biliyoonaan lakkaa’amu dhangalaafnee odoo jirru, akkamiin humni Oromiyaa guutuu kun sa’a tokkotti sochaa’uu danda’ee?
- Sochiin Gootummaa Ummata Oromoo bakkatti deebi’uuf mallattoo ta’e kun Oromoota irra diinatu hubatee jira. Sochiin kun ammoo dhaloota har’aa qofaa odoo hin taanee, daa’imman mana barumsaa sadarkaa 1ffaa gadii hirmaachisuun isaa, waan gara fuula duraatti isaan eeggatu irraa rifataniiru. Haala kanaan, Karoora dhoksaa keewwatan, suuta Dizaayinii siyaasaa jijjiiruuf keewwannee itti fufna? moo, ni dhiifna? tarkaanfiilee fudhatamn irraas waan akeekkannu qabnaa, hegaree Ummata keenyaa akkam goona?
- waggaa 23f Qabsoo Ummata Oromoo dhabamsiisuuf shiroota Biyya keessaa hanga Biyyoota alaatti gaggeessaa jirruun milkaa’aa jirra odoo jennuu, Sochiin amma argaa jirru, akkamiin Biyya keessaa fi alatti qindaa’ee hojii irra ooluu danda’ee? kana irraa kaanee hegareen keenya maal ta’uu danda’aa? waan hanga har’aatti hojjanne hundi bishaantu itti naqamee. toftaa akkamiin nu jalatti waan amma kana ga’u gaggeeffamu danda’ee? akkamiin shariikoota keenyaaf wabii ta’uu dandeenya? sochiin kun dhufaatii Mummicha ministeeroota Chaayinaa fi Ministeera Dhimma alaa Ameerikaan akkamiin wal irra ooluu danda’e? humni tikaa fi nageenyaa akkamiin bira ga’uu dadhabe? jechutti jiru.
Wayyaaneen ala kan jiranii fi Qabsoo Ummata Oromoo dhabamsiisanii habjuu isaanii ummata kana irratti fe’achuu kanneen barbaadan, Sochii Gootummaa Ummata Oromoo addatti Dargaggootaa kanaan hedduu rifatanii jiran. Shirri Nafxanyoota durii, wayyaaneen akka nu rukuttuu fi isaan ammoo, Wayyaanee rukutanii bakkatti deebi’uu barbaadu. Wayyaaneen ammoo, Oromoon Amaara akka rukutuu fi isaan humna amma qabaniin Oromoo rukutanii jiraachuu barbaadu. kana malees Oromoo fi Amaara walitti naqixee ofii diriiffattee jiraachuus ni yaaddi. Sochii ammaan garuu, Nafxanyoonni dubbii hamaa akka ofitti harkisaa jiran hubatanii, sochii kana deeggaruu kan jedhu keessa ilaallataa jiru. Oromoon garuu Tapha akka isaanii kana irraa bu’aa kan argatu hin fakkaatu. Of danda’ee lamaanuu of irraa haleeluu qofaadha carraan qabu. kana jechuun, Ummatoota isaanii fayyaaleyyitti duuluu akka hin taane gadi jabeessinee hubachuu nu feesisa. Ummati Magaalaa Amboo hojiin siyaasaa dhiheenya kana raawwatan barnoota nuuf ta’uu qaba. Oromoon dhala Namaaf kabajaa kan kennu, waan isaan waliin wal fuudheef, yk heerumsifateef, ykn wal irraa ilmaan godhateef ykn michoomeef miti. Dhala Namaa ta’u isaanii qofaan kabajaa kennaaf. “Quphannaan na tuffattee, ol kaanaan na baqattee”jedhee Mammaaksa haaraa kanan uumeef kanaafi.
Sochiin Ummataa fi Qeerroo Biyya keessaa fi alatti bifa qindaa’een gaggeefame jiruu fi wayyaaneen ajjeechaan Dargaggoota irratti gaggeesse, Miseensoota OPDO lamatti qooduun ibsamaa jira. Kunis, Deeggartoota Hiwaatootaa Maastar Pilaanii kana hojii irra oolchuuf shira gara garaa raawwatanii fi warruma dura irraa kaasee Maastar Pilaanii kana morman giddutti rakkoo Ulfaataan umamee jiraachuu warri keessa beekan ibsanii jiru. warra hiwahaatiin deeggaran keessaa inni adda duraa Kumaa Dammaqisaa wayita ta’u, inni Bulchaa Magaalaa Finfinnee wayita ture, Maastar pilaanii Magaalaa Finfinnee 10ffaa raggaasisee kan ka’ee fi harka hiwaatootaa kanjiru yennaa ta’u. Daangaan Magaalaa Finfinnee, Burraayyuu, Sulultaa, Laga Xaafoo, Laga Dadhii, Galaan, Dukam, Sabbataa kan of keessatti hammatu ta’uu keessa beektoonni odeeffannoon baasan ni ibsa. Mukitaar Pirazadantii Oromiyaa kan ta’ee muudame waan kana raawwachiisuuf ta’uun beekameera. Obbo Alamaayyoo Atoomsaa lubbun wayita jiranitti, warra Maastar Pilaanii kana hin fudhanne keessaa tokko turu warri keessa beekan ni dubbatu. Dhugaan ni qallatti malee hin cabdu kan jedhan kanadha. Kan nama raaju, Hiwaatoonni Maastar pilaanii kana maaliif akka itti fayyadamuuf deeman miseensoonni OPDO irra jirees duuba keessa irratti Dammaquutu dubbatamaa jira. Wayyaanoonni waan yaadan kan biroo yeroo isaatti itti debi’a. amma keenyatti haa deebinu.
Yaaddoon wayyaanee inni adda duraa, Sochii dhaloota har’aan gaggeeffamaa jiru kana ka’umsa isaa wallaaluudha. Dhugumatti jabinni Qeerroos isa kanadha. Kun wayyaaneen xiyyeeffannaa ol aanaa kennameefii irratti hojjatamuun waan hin hafnee, of eeggachuun gaariidha. Gootummaa Oromoo bakkatti deebi’uuf Mallattoo argaa jirra kan jedheef kanaaf. Bara Oromoon GADAAn bulaa ture, waan deemaniif mana keessatti fixatanii, akka Galaanaa diina irra garagaluu malee, waan ta’uuf deemu kan beeku hin jiru ture jedhama. Kufaatiin kan isaan mudachuu eegale, gaafa diinni qaawwaa isaan giddutti uumedhaa jedhama. Har’a scohiin Biyya keessaa hanga Biyyoota alaa addunyaan raajeffateetti gaggeffame kun, yoo irratti hojjanne, yaadaa fi qalbiin Kenya bakka tokko jiraachuu keenya nu mirkaneessu irra dabree, Gootummaan keenya balbala keenya irra ga’uu nu dhugeessa. Hojii nu hafuuf waan har’a eegallee kun, bu’ura ta’uu qaba. Tumsi keenya keessa keenyatti hamilee seexaa of keessaa qabu uume kun, gonkumaa deebi’ee badu hin qabu. Ijoollee rasaasa diinaan ajjeefaman eenyuf jedhanii akka ta’ee qalbeeffachuu qabna. Dhalli Oromoo Guddaas ta’ee xiqqaa, faajjii ijoollee kanaa ol kaasuun ala furmaata akka hin qabne hubachuu nu feesisa. Gootummaan kun akkaataa hangafoota isaanitti tarkaanfatee, duula Hojii dhaabuu fi daldala dhaabutti ce’uun dirqiidha. Kanaaf ammoo, dhalli Oromoo Biyya alaa jiru, Ummata Biyya keessaa bifa danda’een ijaaree qabsoo Ijaarsa dhaloota har’a cinaa dhaabuun dirqamadha.
Oromummaan har’a kan madaalamtu dhiigaan qofaa miti. waan sabummaa ofiif hojjataniin madaalamti. Hedduu Odeessu irra, waa xiqqoo qabsoo Oromoof gumaachutti haa jijjiiramnu. Humnaa fi beekumsa muraasaan hojii gootummaatti nu geessu mirkaneessinee jirra. Kana irra yoo hojjanne, diinatti xumura gochuu ni dandeenya. Dhalli Oromoo Tumsi har’aa Biyya keessaa fi alatti gaggeessaa jiru, Dhala Oromoof abdii ol aanaa ta’eera. Oromummaaf dursa yoo kennine, ilaalchaan adda ta’uun, diina irratti tokko ta’uu irraa nu hin dhaabu. Sochiin Biyya keessaa fi alaa irraa kan amma hubannes kanuma. Yeroo kana Addunyaan nama dhaggeeffachuu eegalti.
Qeerroon Oromoo Gootummaa isa caaluuf akka of qopheessu shakkii hin qabu. Eegee qeerransaa hin qaban. Qaban ammoo gadi hin lakkisan. kun mammaaksa Oromooti. Oromoon kana ofumaa hin mammaakne. Mammaakisi kun har’a hojjataa jira. Dhiigni obbolaa keenyaa Asfaaltii irratti dhangalaate booree Nuuf taatee, qabsoo isa ol aanaaf nu kakaafti malee, manatti ol nu hin deebiftu. Ummati Oromoo Biyyoota hambaa keessa jiranis, Seenaa amma hojjatan kana daran jabeessuuf, halaknii fi guyyaa hojjachu qaban. Hundumtuu bakka jirutti of qopheessuu fi wareegama barbaachisu baasuuf, wal ijaaruun fardiidha. Haqi Oromoo Ilamaan Oromoo walitti fidu dhihaateera. Gaafas, wayyaanee fageessitee yaadu dadhabdee, muka of irratti muraa jirtuuf moojii !!!!!!!!jala deemtoota har’allee gawwamsaa wayyaaneen machaa’aa jiranifis ani hin beeku.warra mallaqa dhiiga ilmaan Oromoo dhangala’aa jiru caalsifatanii, of gatanii saamicha mana isaaniif karaa mijeessaniif waaqatu beeka !!!! kun waan hin hafne. Sochiin Dargaggoota Oromoo Addunyaa maraa itti fufa. Waan hojjannuu fi maaliif akka hojjannu, ofitti amanamummaan of harkaa qabna. Waan itti jirru hojii keenyaa fi seenaa keenyatu nu ibsa. Oromiyaa borii keessatti mirga guutuu qabaachuuf, boontee jiraachuuf, Afaan guuttee dubbachuuf, har’a qooda kee gumaachii seenaa hojjadhu.


text:
Labsiin Yeroo Hatattamaa Itiyoophiyaa Rakkoo Biyyattii Mudate Furuu Caalaa Daranuu Hammeessa Jedhu, Aangawoonni Yunaayitid Isteets
Dubbi-himaan Ministrii Dhimma alaa Yunaayitid Isteets, Joon Kirbii fi Dhimmoota Afrikaatti itti-aanaa ministaraa Yunaayitid Isteets ka duran, Ambaasaadder Joonii Kaarsen, haala Itiyoophiyaa ilaalchisuun gaaffii Raadiyoo Sagalee Ameerikaa irraa gaaffii dhihaateef deebii kennaniin, muddamsi biyyattii keessatti dabalaa deemuu isaatti “Yunaayitid Isteets baay’ee yaaddoftee jirti” jedhu.
Prezidaantiin Itiyoophiyaa - Dr. Mulaatuu Tashoomee, Wixata dabre kana jechuun, gaafa Onkoloolessa kudhanii, ibsa paarlaamaa biyyattiif kennan keessatti, komeewwan hiriirtota mormiitiin dhihaatan keessaa haga tokko kannneen akka mirga abbummaa lafaa fi jijjiirraa haala filannoo akka deebii itti kennan dubbachuu isaanii, mootummaan Yunaayitid Isteets ka qalbeeffate ta’uu ka dubbatan – Dubbi-himaan Ministrii Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Joon Kiribii, “Mootummaan yaadawwan sana akka murtiidhaan hojii irra oolchu jajjabeessina” jedhan.
“Mootummaan Itiyoophiyaa labsii yeroo hatattamaa dhuma trban dabree irra baase sana, keessumaa tarkaanfiilee yeroo hatattamaa, kan akka ajaja mana-murtii malee hidhuu, walabummaa haasaa daangessuu, walga’ii uummataa dhorkuu fi sochii sa’atiin ugguruu akkamitti akka hojii irra oolchuu yaadu akka ifa taasisu jajjabeessina” – jedhu – Dubbi-himaan Ministrii Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets kun. trkaanfiileen kun keessumaa – sagaleewwan ukkaamsunii fi mirgawwan ugguruun --- bu’aa isaanii irra miidhaan isaan mootummichatti akka caalu dubbatu.
“Tarkaanfiileen sun sirna eegsisuuf yaadamanii ka fudhataman yoo tahe illee, sagalee walabaa ukkaamsuunii fi mirgawwan lammiwwan Itiyoophiyaa ugguruun toftaa ofiin of injifachiisuu, kan komeewwan dhihaatan furuu caalaa hammeessu” jedhan – Mr. Kiribiin.
Ka duraan Dhimmoota Afrikaatti Itti-aanaa Ministara Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets turan – Ambaasaadder Joonii Kaarsen illee, dhimmuma labsii yeroo hatattamaa, Mootummaan Itiyooophiyaa waggoota 26 keessatti yeroo duraaf baase kana irratti, Raadiyoo sagalee Ameerikaaf ibsa kennanii jiran.
Itiyoophiyaan Afrikaa keessatti biyya baay’ee barbaachistuu fi biyyoota Afrikaa Uffee Sahaaraa gadii keessatti, Naayijeeriyaatti aantee biyya baay’ina uummataatiin sadarkaa lammataa irra jirtu – akkasumas, waggoota kurnan dabran kana keessa, biyya gama dinagdeetiin guddina jabaa agarsiistee fi gama naga-eegumsaan waahila gaarii Yunaayitid Isteets ta’uu ishee kan dubbatan – Ambaasaaddar Joonii Kaarsen, “Tasgabbii-dhabinsi dhiheenya kanaa keessumaa naannawa Finfinnee fi naannoolee Oromoo keessatti uumame kan nama rifaasisuu fi nama yaaddessu. Mootummaan labsii yeroo hatattamaa baasuun isaas, mootummichi waa’ee nagaa-dhabinsa dabalaa deeme to’achuu irratti yaaddoo qabaachuu isaa ifatti calaqqisa.” – jedhan.
Itti-fuudhaanis, humnoonni Itiyoophiyaa keessatti ilaalcha argachuu qaban akka ifatti mul’atan ka dubbatan – Dhimmoota Afrikaatti, Itti-aanaan Ministrii Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets duraanii kun, “biyyattiin dimookiraasumaa ishee bal’isuu fi eegumsa mirga dhala-namaa fooyyessuun gara fuul-duraatti tarkaanfachuu qabdi” – jedhan.
“Dimookiraasummaa fi eegumsa mirga dhala-namaa babal’isuu itti fufuunnii fi gurmuulee siyaasaaf iddoo kennuun barbaachisaa dha. Dhimmoonni kun akkaataa bu’a-qabeessa ta’een hojii irra hin oolfaman taanaan, bu’aalee karaa dinagdee fi hawaasummaa biyyattiin argatte miidhuuf jira – jedhun” jechuun hubachiisan – Ambaasaadder Kaarsen.


text:
Egaa amma maloo dammaqaa yaa ilmaan Oromoo. Ijooleen Oromoo heddun isaanii mana hidhaa kessatti yeroo ammaa kana dararama jiru. Yaa saba Oromoo maaloo wal irratti hin callisinaa dhuga isiinin jechuf hidhan nu irra gahe kun haala kanaan itti fufnaan isin irras gahun isaa hin oolu.
Hidhamuuf Du’uun kenyaa isiniif malee ofii kenyaaf miti, lakki yaa saba kenyaa. Dhiigni Kenya akka tasaa dhangala’aa jiruu Kun isinitti haa dhagaamu. Oromoon durii kaasee hanga ammaa kanatti Dhiitamaa, Hidhamaa, D u’aa, biyya isaa kessa Ari’amaa jira... siniif haa galtu maaloo carran hidhamuu keenya hara kun bor immo kessan ta’uuf deemtii. Sin hara’a mana kessan tessanii kolfuu, tapachuun, hirriba naga rafuun kessan wanta nuffif, tuffin jiruuf malee wanta mootumman wayyanee isin kabajee isinitti hin fakkatin!!!!!!!!
Egaa dubbin barattota Oromoo mana hidhaa kessaa jiran kan magaala Naqamteetii hidhaman kessa baratonni WOLLEGA UNIVERSITY kudhan (10) halkaan walakkaatti mana hidhaa kessa fudhataman achii buteen isaani dhabamee jiraa. Yerro amma du’uuf jirachuun isaanii wanti beekamuu tokkoille hin jiruu.
Haluma wal fakkatuun barattonni mana barumsaa 11ffa fi 12ffa baratan:-
- Barata Tasfayye Tufaa fi
- Barattu Boontuu Hayiluu fi
- baratoota kan biraa saddet (8)
Barattonii eesa akka bu'aan hin beekamnee 50 ol ta'aan, achi kessas durbi 13 fi hojjetonni immo 7 isaan keesas durbii 3,...halkan saati 3:30 irratt nu biraa fudhatamaniiru. Kana malees mucaan Oromoo kan MEDICINE Baracha jiruu tokkos manuma hidhaa kana kessatti reebichi hamaan irratii rawwachaa akka jiru ijaa kootin argeen jira......wanti nama gadisiisu magalaa Nekemtee kessa qofa dhienya kanatti namoonii 250, dhibba lamaaf shantama ta’an yeroo amma kanatti mana hidhaa akka seenan beekamaa dha.......... kanaaf yaa saba koo calisuun furmaata nuuf hin ta’uu.......isiin warrii bakkee jirtan maliif callistuu ree??? gaffii kana isinumaafan dhiisaa..... "Dhiignii kenyaa bishaan dhugdan issinitti haa ta'uu".
NUTII BARATTONNI HIDHAMNEE QABENYII KENYAA SAMAMUUN ISAA SIRRI MITII JENNE TU KAN AKKAS TAANEE.
NAMNII BARREFAMA KANA ARGE IMAANAA GUDDAAN SITTI AKKA KENNAMEETTI ILMAAN OROMOO HUNDATTI AKKA HIMTU, DABARSITUU, ADERAAN JEDHA.DHUMA IRRATTI BARATOOTA ARMAAN GADII HARKA MOOTUMMA FEDERALATTI KENNAMUUF JEDHU;
- Chalaa Fekaduu Gashe Kutaa 12ffaa
- Chalaa Fekaduu Rajoo Kutaa 12ffaa
- Nimoonaa Kebede Wollega University 5th year law student
- Moi Bon Misganuu Wollega University
- Abdii Gaddisaa Kutaa 12ffaa
- Abel Dagim Kutaa 12ffaa
- Qalbessa Getachew Kutaa 12ffaa
- Mulgeta Gemechu Kutaa 12ffaa;
NUUF DIRMADHAA JEDHUU !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!"
*ARIITII DHAAN WAANAN BARRESSEF DOGGONGORRAA HUNDA ISAAF DHIIFAMA.


text:
Beeka Biyyaa Irraa
Diddaan gabrummaa hanga gabroomfataan jilbeenfatutti, hanga
kan gabroomemmoo walaboomutt hin
dhaabatu, hin du’us.
Mootummaan Wayyaanee qabsoo bilisummaa Oromoo dhabamsiisuuf
dhagaa isheen hin gargalchine tokko hin jiru. Oromoon kutaan, gandaa fi
amantiin akka wal qoodee walii isaa irratti duulu taasisteetti; hooggantoota
garaa isaaniif bulan bitteetti, kanaanis kan ka’e mooraa qabsoo bilisummaa
Oromoo yeroodhaaf laafistetti. Bakka akeekni ishee fudhatama dhabetti waraanaa
itti bobbaaftee hamilee ummataa laashessuu yaaltetti.
Garuu yaaliin ta’e hundi qabsicha yeroof laafise malee
ajjeesee owwaaluu hin dandeenye. Kanaafis ragaan, diddaa gabrummaa fi falmannaa
abbaa biyyuummaa sabni Oromoo fi dargaggoonni Oromoo yeroo addaa addaa fi bakka
addaa addaatti bifa qindaawaa hin ta’iniin gaggessaa turani fi jiran dha.
Sochiin diddaa gabrummaa dargaggootaa fi barattoota Oromoo
Oromiyaa maratti gaggeeffamaa jiru, wareegamani ijoollee Oromoon ta’aa jiru fi
ibiddi qabsoo bilisummaa yoom iyyuu akka dhaamuu hin dandeenye - yaaliin mootummaa Habashaa
olee bulee firii akka hin qabne - mirkanneessaa jira. Kanaafuu, ummatni Oromoo,
beekaan Oromoo, qabsaawoonni bilisummaa Oromoo, akkasuma Oromoonni garaa
isaaniif bitamanillee dhugaa dirree jiru kana irraa maal baranna?
Fincilli dhuga qabeessi lubbuu ilmaan keenya hedduu
galaafate, galaafachuufis jiru kun maal nutt himaa jira?
1) TOKKUMMAA; Fincilli
Oromiyaa mara keessatti ta’e , OROMOON TOKKO kan jedhuu nu hubachiisa. Oromoon
sararaa daangaa diinni sarareen adda akka hin baane nutti hima. “Qotee bulaa
naannoo Finfinneetu lafa isaa irra buqqa’e nu hin laallatu” hin jenne. Oromootu
lafa isaa irraa buqqa’aa jira jechuun tokkummaan walii dirmate. “Ijoollee Ambootu ajjeefame dhimma keenya miti”
hin jenne. Obboolota keenyatu ajjefaman jechuun hiree isaan irra gahe
hirmaatan. “Dhimmi isaa Shawaa laallata” jedhee kutaan Oromia biroon harka
maratee hin teenye. Akeekni diinaa Finfinnee fi Shawaa qofa utuu hin taane, kan
inni itti xiyyeeffate eenyummaa Oromoo dhabamsiisuuf ta’uu hubachuun akka
ilmaan abbaa tokkootti, akka Oromootti walii dirmatan.
2) OROMUMMAA;
Oromummaan mallattoo eenyummaa Oromoo ta’uu beekuun, diinni Oromoo bakka
Oromummaa Itophiyummaa buusuuf abbalaa jiraachuu hubachuun “WAAWUU, NUTI OROMOO;
FINFINNEENIS HANDHUURA OROMIYAA ti” jechuun utuu kutaan, gandaa fi amantiin wal
hin qoodin harka duwwaa diina meeshaa waraanaa ammayaa hanga funyaanitti
hidhate dura dhaabbatan. “Nuti Oromoo, biyyi keenyas Oromiyaa” jechuun
maalummaa isaanii fi biyya isaaniif kufan malee, kun Islaama, sun kristaana,
kaanimmoo waaqeeffata jechuun falamii eenyummaa fi abbaa biyyummaaf hin
kakaane. Hundi eenyummaa keenya booda dhufuu qaba jedhanii ajjeefaman,
madaa’an, hidhaman, jireenya dhaban.
Ijoolleen Oromoo yakka tokko malee mirga eenyummaa fi abbaa
biyyummaaf waliin ka’anii, wliinis ajjeefamn. Nutihoo, ammas akkuma kaleessaa
kutaa koo, ganda koo, amantee koo jenna moo, “NUTI OROMOO, BIYYI KEENYA OROMIYYA!”
jennee faajjii ijoolleen Oromoo ajjeefamaniif qabannee wal cina dhaabannee
biyya keenya falmanna?; mirga namummaa sarbamne kabajifanna?
Deebiin isaa kan hunda keenyaa ta’uu qaba.
Have your say!


text:
Diraama Dheebuu Kutaa 60ffaa irratti Goolabame
Diraama Dheebuu marsaa 1ffaa kutaa 60ffaa irratti goolabamuusaa barreessan diraamicha Obbo. Qalbeessa Magarsaa ibsaniiru. Diraama Dheebuu daawwattoota hedduun kan dinqisiifatame yoo ta’u, biyya keessa fi biyyoota alaa haala gaariin hordofamaa ture. Haa ta’uyyuu erga qillensarraa oole diraaman kun waggaa tokko guutee jira. Waggaa tokko kana keessatti immo kutaale 60 haala ho’an torbee torbee dhan televishinaa Oromiyaa irratti kan darbaa ture.
Dhaamsa Obbo. Qalbeessa Magarsaa toora youtube irratti kan daawwatootaf dabarse haala kanaan isiniif barreesse.
“Hordoftoota diraamaa keenyaa bakka jirtan hundatti nagaan isiniif haata’u jechaa diraamaa keenya hamma kutaa kanaa haala gaariidhaan hordoftanii kunoo ammammoo marsaa lammaffaaf yaada ummataatiif boqonnaarra jirra. Isinis yaada nama gabbisu adda addaa nuuf kennaa turtaniirtu. Haaluma kanaan ammas akka yaada keessan nutti hinqusanne isin gaafanna.”
Warrotni diraama dheebuu kutaa 1ffaa-60ffaa hunda kan daawwattan isa kanarratti yaada keessan yommuu kennitan Diraamaa kanarratti hanqinaaf cimina jiru hunda isaa obbo. Qalbeessaaf toora facebook isaa ykn youtube isaa irratti barreessuu dandeessu. Akkasumas dhaamsa fi yaada gama marsariiti keenyarratti ergame nutiis gama Obbo. Qalbeessatti ergina!
Galatooma!
Hamma Marsaa 2ffaatti walitti deebinuutti kutaa 60ffaa isiniif afeerree jirra!
Hora Bula!


text:
Walfalmii Kaadhimamtoota Pireezdaantummaa Ameerikaa Ija Hawaasa Oromootin
Kaadhimamtoonni lameen, filannoo prezidaantummaa Yunaayitid Isteets baatii dhufu geggeessamuuf wal-dorgomaa jiran – Dimookiraatittiin Hilarii Kilintanii fi Ripubilinkaantichi – Doonaald Traamp, wal-falmiin marsaa lammataa geggeessan, kallattiin televiiziyoonaan tamsaasamaa ture. Kana irratti hawaasaalee Oromoo keessaa, sadii kutaalee adda adda irraa dubbisneerra: Obbo Abdulaxiif Dirree – Minisootaa irraa, Obbo Daanyee Turee, Merilaand irraa, Dubree Seena Jimjimoo Chikaagoo irraa.


text:
Waaqayyo nu waliin Jira! Amantiin kaanees ni ijaarra, Keessi keenyas abdiin guuteera.
Waaqayyo mooticha Faares “Qiiroosiin” Yerusaalem keessatti mana qulqullummaa akka deebisee ijaaruuf isa abboomee yaada isaas ni kaase. Mootichis sabni Israa’el warri booji’amanii jiran biyya isaaniitti deebi’anii Yerusaalem keessatti mana qulqullummaa akka ijaaraniif labsii labse. Waaqayyos akka isaanii waliin jiru saba Israa’elitti ni hime.
Angafoonni, Luboonni, Leewwonni Yihudaa fi Beniyaaminis dhaamsa kana akka dhaga’aniin
biyya isaanii Isiraa’elitti deebi’anii galan. Mana qulqullummaa Iyerusaalemitti deebisanii
ijaaruufis ni ka’an. Warqeen, meetiin, horoonni qe’ee fi mi’ooleen gati jabeessa
qabanis ijaarsa mana qulqullummaa kanaaf jechaa waltti ni qabgaman. Mootichis qabeenyaa
qabu hunda gadi baasee ni kenne. Luboonni, Leewwonnii fi hangafoonni Isra’elis
wal-
Waldaan Kristaana Oromoo Torontos akkuma saba Israa’el kana mana qulqullummaa ijaaruuf harka walqabatanii ka’anii jiran. Qabeenyaa fi humna isaaniis otuu hin qusatin gumaachuu irratti argamu. Waaqayyos mullata isaanii kana akka bakkaan ga’u amantii fi abdii guutuu qaban. Fuula Waaqayyoottis alkanii fi guyyaa kufuudhaan kadhata isaanii Waaqayyotti dhiheessaa jiran.
Warri jaalalli Waaqayyoo laphee keessan xuqee fi mullati guddaan kun akka bakka ga’u waldaa kanaaf hawwitan hundinuus karaa barbaachisaa ta’een akka humna keessanii fi Waaqayyo isinitti mullisetti akka nu nubira dhaabattan waldaan kun maqaa Waaqayyoon isin gaafatti.
Nu quunnamuu yoo feetab as tuqaa.
Tokkumaan keenya Humna keenya!


text:
Muddee 20, 2014 | Qeerroo.org
Gaaffii fi Yaada Artistoota Irraa Ka'an
Muddee 15/2014 irraa kaasee mootummaan naannoo Oromiyaa waajjira aadaa fi tuurizimii waliin tahudhaan seenaa mootota darbanii kaasuudhaan mootummaa amma aangoo of harkaa qabu mootummaa wayyaanee waliin wal madaalchisuuf, gocha mootota darbanii hammeenyatti, gocha mootummaa wayyaanee ammoo gaaritti lakkaawuudhaaf aartistoota Oromoo, muuziqeessota, weellistoota, ogeessota dhuunfaa Adaamaa, galma Abbaa Gadaatti walgayii teesisuudhaan marii eegalanii jiran irratti gaaffiin ka’aa jiraachuun gabaasuun keenya ni yaadatama.
Artistooni galma kanatti walgayii kana irratti hirmaataa jiran kan Adaamaa nama 203 yoo tahu,naannoo Arsii Shaashimannee irratti gaggeeffamaa kan jiru namoota 480n mariin godhamaa jira,gabaasni ammatti nu gahee jiru kan Adaamaa yoo tahu, gabaasa haala marii kan Shaashimannee haala nu qaqqabeen kan dabarsinuudha. Guyyaa walgayiin kun eegalee kaasee gaaffii fi yaadotni hedduun Artistoota kana irraa ka’aa jiru Adaamaa, Galma Abbaa Gadaa irratti;wal duraa duubaan akka kana gadiiti:
- OPDOn uummata oromoof dhaabbate osoo hin taanee uumatatu OPDO dhaaf dhaabbate, dhugaatti uummata oromoof utuu dhaabbattanii maalif ilmaan oromoo mana hidhaatti dhumti? Maalif barataan keenya gaaffii mirgaa gaafateen rasaasan rukutama? Qabeenyi oromiyaa maaliif ormaan dhuunfatamaa? Lafti qote bulaa keenyas maaliif gurguramaa?
- Dhaaba OPDO kan bu’uressee obbo Mallasaadhaa?
- Bilisummaa ni fedha uummanni oromoo, uummata oromoof dhaabbattanii bilisummaa saba keesaniif fiduu hin dandeenye, bilisummaan saba oromoo kan eegamu ABO irraati, kanaaf ABO maaliif hadheessituu? Uummatini birmadummaa isin irraa eegaa hin jiru….
- OPDOn saba oromoo bakka bu’uudhaaf gahumsaa fi haamilee maaliif dhabee?
- Addi Bilisa Baasaa Tigraay(TPLF) waan isin bu’ureesseef akka barbaade isin taasisaa jiraa?
- OPDOn kan hundeeffameef uummata oromoo ittiin qabachuudhaaf malee aangoon itti kennamuuf miti, TPLFn lolee dhufee as gahee aangoo of harka galche,mootummaa wayyaaneef faayidaa taatan malee uummataaf faayidaa maalii hin taane OPDOn?
- Itti seensa marii keenyaa fi kaayyoodhumti keessaniyyuu waayee mootota Haayila Sillaasee fi Minilikiidha, moototni kun uummata Itoophiyaatiif bu’aa buusan osoo hin taanee uummata biyyatti fixan, miidhan, moototni kun maqaan isaani leellifamuun maaliifii? Mootummaan har’aas isaan irraa maaliin adda tahaa? Maqaa isaanii waamuun hanga yoomitti itti fufaa?
- Waayee ijaarsa OPDO yeroo kaafamu maqaan obbo Mallasaa biraa hin hafu, sababni isaa maalii?
- Biyyattii keessatti hucuu siivilii uffachuudhaan kan lubbuu ilmaan namaa ajjeessaa jiru irratti mootummaan yaada maalii qabaa?
- OPDOn waggaa 23 Artistoota oromoo walitti qabee waliin marii gaggeessuun isaa maal kaayyeffateetii?
- Itiyoophiyoomuu keenya nu gochuu hin dandeessan nuti oromoodha, akka oromummaa keenyaatti maaliif hin jiraannu? Akka Itoophiyummaatti akka yaadnu maaliif barbaadduu? Lagni Abbaay jettanii amma waamtan uummanni oromoo dur kan itti beeku laga Mormoritti amma maaliif maqaa jijjirtanii? Dhimma laga Abbaayiif hirmaachuu kan nu dhorke waayee Itoophiymmaa fi jijjiirraa maqichaati, nuti Itoophiyaadha yoo ofiin jenneyyuu uummanni biyyattiii dhuguma nu amanaa?
- Artistootni oromoo, rakkoon keenya inni guddaan, rakkoo diinagdeeti.sababa kanaaf ammo sochii jabaa goonee akka hin hojjenneef ammoo kan nu godhe kaabinoota OPDOti.
- Nuti Artistoonni oromoo isin waliin akka hiriirru yoo feetan, waan uummanni oromoo gaafataa jiruuf deebii haqaa kennaa, gumaacha barbaachisaa sana keessaniif bahaa, wayyaaneedhaan waanni uummata miidhu yoo isinitti kenname bu’aa garaa keessanii fi taayitaaf jettanii nutti hin dhufinaa?
- ABOn uummata oromoo gidduutti waan uummata daqiiqaadhaaf gaddisisu hojjetee hin beeku, dhugaadhaaf waan falmeef ammo isin biratti yakkamaa tahe, bara dhufaa darbu, bakka wal gayiitti ABOn shororkeessa jettanii uummata biratti yakkuun arraba kana dubbatuuf guyyaan tokko deebiin haqaa akka jiru hin hubannee? Mee ABOn maal godhee? Har’as taanan uummata biratti jaallatamaadha jibbamaan isinii, humnumaan jiraachaa jirtu, garaa keessaniif maaliif dhaaba tokko yakkituu?
- Dhimma ABO ilaalchisee gaaffii gaggeessitoota waltajjii saniin Artistoota gaafatame:- ABOn har’a biyya keessa hin jiru, har’a biyya keessatti ABOn isinumaadha, waanABOn biyya biraa irraa dirqama gadi buuse hojiitti hiikaa jirtu, agarsiisa garagaraatiin uummata ABOf ijaartu, bakka ABOnjirutti nama tooftaadhaan ergitu,ABO biyya alaatti deggeraa jirtu, bosonattis nyaachisaa hin jirtanii?
- ABO maqaa hadheessuu itti fuftanii boodarraan waan dhufu isinuu arguuf jirtu jechuudhaan hanga guyyaa har’aatti gaaffiin gafatamaa fi yaadni ka’aa ture kanaan goolabamee kan jiruudha.
Waltajjii marii kana irratti miseensota koree giddu gala OPDO irraa ergamanii Artistoota kana kan mariyachiisaa jiran:
- Mohaammad Ahimad Qophee-Miseensa paarlaamaa fi presedaantii Oromiyaatti waajjira aadaa fi gorsaa uummataati.
- Musxafaa-presedaantii Oromiyaatti, itti gaafatamaa wal quunnamtii uummataati.
- Isheetuu Dasee-koree giddu gala OPDO gaaffilee Artistoota irraa ka’aa jiraniif deebii kennuuf kan ergameedha.
Gaaffiin isaanii haaluma kanaan kan itti fufuudha. Gabaasa isaa waliin jirra kan biroon ammoo Shaashimannee irrattis Artistoota walii gala nama 480n gaggeeffamaa jira gama kanaanis Qeerroon qindeessee ni gabaasa.