text:
Gootottni dargaggootni barattootni Oromoo M/B sadarkaa 1ffaa, 2ffaa fi qopha’inaa Aliiboo Gaaffii mirga abbaa biyyummaa fi bilisummaa uummata Oromoo fi Mormii karooraa badii balleessii uummata Oromoo fi Dachee Oromiyaa kan ta’ee Master Pilaaniin Finfinnee fi Labsiin Magaalota Oromiyaa caffeen Oromiyaa wayyaaneen Labsame guutummaatti haqamuu qaba jechuun dhaadannoo guddaa Magaalaa Aliiboo keessatti dhageesisuun uummata Baadiyaa kan dammaqfatan goototni barattootni Oromoo warraaqsaa FDG jabeessuun itti fufan.
Mootummaan abbaa Irree Waayyaanee humna waraana isaa poolisii federaalaa fi Kora bittinneessa jedhamu Godina Horroo Guduruu irra gubsiisee jiru uummata karaa nagaa hiriira ba’ee jiru irratti bobbaasuu sochii karaa nagaa gaggeeffamaa jiru irraatti dhukaasaa banuun uummata gooluutti gadi ta’ee jira. Warraaqsaa gaggeeffamaa jiru kanaan ilmaan Oromoo 4 humna poolisii Fedraalaa fi Kora bittuinneessaa rukuttaa ulee sibiilaan rukutamanii haalaan kan madaa’anii haala rakkisaa keessatti argama ta’uu fi barattootni hedduun waraana Wayyaaneen qabamanii hidhamuun ibsamera.
Kana malees gaafa Muddee 4, 2015 Godina Horroo Guduruu Wallaggaatti Aanaa Jimmaa Raaree M/B Wayyuu 2ffaa fi Qopha’ina Uummata Oromoo Jaarsolii Biyyaa Qabachuun Bulchiinsa Aanaa Jimmaa Raareetti Gaaffii Isaanii Dhiyeeffachuun Sagalee isaanii dhageesifachuu Egaalan. Deebii Gaaffii isaaniif Wiixata dhufutti deebiif beellamni waan qabameef, Wiixatatti Aanaa Jimmaa Raaree Magaalaa Waayyuu keessatti Goototni Barattootni Mana Barumsaa Wayyuu fi Uummatni Oromoo Jaarsooliin Biyyaa utuu hin hafiin deebii gaaffii Mirga Abbaa Biyyummaa fi Mormii karoora Master Pilaanii Finfinnee fi Labsii Magaalota Oromiyaaf godhame fi yeroo amma kanatti duguuginsa sanyii ilmaan Oromoo irratti Mootummaan Wayyaanee gaggeessa jiruuf Mootummaan kun itti gaafatamuu qaba jechuun waan gaafataniif Deebii keessan Wiixata isiniif kennina jechuun Beellamni qabame jiraachuu fi Humni waraanaa fi poolisiin Federaalaa Magaalaa Waayyuutti guuramaa jiraachuu maddeen keenya gabaasan.


c: text/html

text:
Monday, November 11, 2013
Urgent !!! Urgent !! Assistance…
Abdulkadir Noor Gumi | Sadaasa 10, 2013
Ilmaan Oromoo biyyaa Awropaa fii Ameerikaa kan jiraattan, akkasuma kan Australia jiraattan hundii keesanuu , isaan kanneen carraa jiruu argattanii biyyaa nagaa jiraattan hundii keesanuu, carraa argattanii mirgi namummaa keesan isaniif eeggamee jirru dirqama lammummaa kan Oromummaa akka baatan marii hatattamaa roorroo Obboleeyan kanneen Gabrummaa warra Itoophiyaa jalaa baqatanii lubbuu ofii baafachuufi biyya Saudi Arabiyaa, Masrii, South Africa , Kenyaa, Djaboutii, Somaliland, Yemen jiraatanratti yeroo adda addaa rakkoon irraatti argamtee jirtuu tana Embasii biyyootaa kanaa kan akkaa Saudii Arabia, Kenyaa, Masrii kan biyyoota isan keeysatti argamtan duratti hiriira bahuun balaaleyfachuu fii lubbuu ilmaan Oromoo kan isaan jalatti baqatanii osoo jiranii ajjeechaa fii roorroo Nama suukanneeysitu Tana akka irraa gaafatamuu jiraatanii fii, haala fokkataa bineensummaa kana ilmaan Oromoorraa akka dhaaban gaafachuun dirqama lammummaa Oromoo waan taheef Communitiin Oromoo biyyaa alaa Jiraatan hundii akka hiriira akkasii qopheeysanii gaafatan , Oromoon Itoophiyaa miti ! Oromoon Biyyiti isaatii fii lammiin isaatiis Oromiyaa dha!nuu rakkoo qabnaa , rakkoo san nuuf baraa jechuudhaan akka namaa keenna biyyaatti hindeebifneefi ammaas mirgii isaani akka eegaman.
Abdulkadir Noor Gumi
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sunday, February 2, 2014
MINILIKOOTA BARDHIBBEE 21-FFAA : Kutaa Duraa
Taammanaa Bitimaa irraa
DURADUBBII
MINILIKOOTA? Eenyu isaan? Gaafii qalbii! Raajii Rabbi! Eenyu egaa isaan? Dursee Minilikoonni as irratti ka’an kun namoota laalleewwan (informeeshina) dhabiisaan, itti-yaada dhabiisaan yookaan lafumaa ka’anii onnoomudhaan: “Minilik, Minilik” jechuun Minilik naazicha Afrikaa sana faarsanii miti. Minilikoonnin ani baanu kun Habashoota Amaaraa keessaa garii kanneen yaada Minilik Lammaffaa amantii fi baruyaa (idolojii) godhachuun alaa-manaa nutti wacaa, arrabaa fi qalamaan nutti duulaa jiran kana. Isaan waraana fi duula hamaa fi kan hammeenyaa, jibbamaa fi jibbisiisaa kanan: “waraana qulqulluu” jedhaniiti jiru. Jarreen kun namtokkeewwan asii fi achi cecceyaa jiran wayii otoo hin taane, warreen: gareewwan taliigaa dhaddhaabbatan, gaazexootaa fi kitaabeewwan maxxaansuun raabsatan, weebotaa fi biloogota kukurfeeffatan, paaltokii fi maaltokii wawaammatan, raadiyolee fi fago-muldhiftuuwwan (tiibiiwwan) babbanachuun “waraana qulqulluu” isaanii kana: uummata Oromoo, saba Oromoo fi Oromiyaa irratti dabraniis uummatoota Kibbaa maraa fi biyyota isaanii mara irratti oofaa jirani.
Nuti Oromoonni, nuti Somaalonni, nuti Sidaamonni, nuti Hadiyyoonni, nuti Kambaatonni, nuti Gede’oonni, nuti Koonsonni, nuti Walaayitoonni, nuti Gaamonni, nuti Kafichoonni, nuti Gimiroonni, nuti Moochonni, nuti Adareewwan, nuti Guraageewwan, nuti Nuweeri fi Anyuwaakonni, nuti Beenishaanguloonni, nuti uummatoonni Sulula Laga Omoo akka isaan nu waamanitti: eekaa “Gaallonni, Shirrixaamonni, Gudeellonni, Walaamonni, Shaanqilloonni,“haramanoonni” fi ”minaamintoonni”, maarree nuti ”gabroonni fi niigaroonni (Niggers)“laggeen isaanii ceenee, daangaa isaanii irra tarkaanfachuun Gondorii fi Goojjam, Manjee fi Amaaraa Saayintii deemuun biyya isaanii hin qabanne.
Isaan garuu, ofii kophaa isaanii jaarraawwan danuu yaalanii daddhabnaan baargama cewuun daboo fi bayii kadhatanii qawwee ibiddaatiin ibidda tufaa nu fixanii, nu qalanii biyyoota fi biyyee teenya qabatani. Harmoota aayyolee teenya fi harkoota aabbolee keenyaa mummuratanii, mormoota fi funyaanota manguddoolee cicciranii, ijoollee kichuuwwan jiraa isaanii hallayyaatti darbachuun irbaata waraabeyyii godhanii, dachee jagnootaa Biyya Walaayitaatti akka waraabessaa dhiiga namoota gorra’anii gadi-ciisuun xuuxxatanii, uummata Dimmee fi uummata Kafichoo lafa irraa duguuguun dhibba keessaa harka 70 fixani. Egaa kunoo, hamma hardhaattti kolonii taasifamuun, harqootata gabrummaa isaanii jalatti argamna.
Hamma Tokkummaan Addunyaa kan “League of Nations” jedhamu, bara 1922 keessa isaan dhoowwetti akka bineeyyii daggalaatti addamfamnee gabaa biyya keessaa fi biyyoota alaatti gurguramaa turre. Abbootii gabraa fi daldaltoota gabraa isaan olaanoo tahan keessaa Minilik isa hangafa ture. Namicha wanneen isaan kanaa olitti eeraman adeemsise, Minilik Lammaffaa isaanii kana ofii isaaniif goota taasifachuu bira kutanii nuuf goota taasiisuuf aggaamaa, wacaa, gurra nu duuchaa jiru. Amma ija-nyaatanii, nyaara-addachuun: “Minilik jagna keessanii siidaa isaa qeyee-qeyee keessan keessatti dhaddhaabbaddhaa” nuun jechuutti ka’ani. Nuti sagalee tokkoon kana fudhachuu dinnaan kunoo: “waraana qulqulluu” nutti labsanii jiru. Egaa, waayeen kanaa baldhinaan barreeffata kana keessatti ilaalamaa, yoo yeroon isiinii hayyame mee duukaa-bu’aa!
SEENSA
Irranatti: “Minilikoonnin ani baanu kun namoota Habashoota Amaaraa keessaa garii, kanneen yaada Minilik Lammaffaa amantii fi idolojii” godhatani jedheetan ture. Jarreen kun “amantii fi idolojii” bira dabraniiyyuu yaada Minilik “sagantaa” taasifatanii argamu. Jarreen ijjii fi sammuun isaanii waan yaada Minilikiin cufameef, ekaraa isaa amantii godhachuu irra dhaqqabanii jiru. Dabraniis yaada isaa “idolojii” ofii, hojiiwwanii fi gochoota isaammoo “sagantaa” ofii godhachuun adeemaa jiru. Raajii WAAQAA, safuu namaa! Jarreen: “nuti Kiristaanota” nuun jedhan kanatu, ekeraa Minilik bakka Kiristoos buufate jechaa dha. Akkuma jirutti bala’ummaa fi balleessanii baduun jarreen kanaa as irratti kan dhaabate.
Kanaaf, ee kanaaf nuti Oromoonni fi uummatoonni Kibbaa warreen harqoota gabrummaa Habashaa jalatti argamnuu, dubbii isaanii kana akka laayyootti ilaaluu hin qabnu! Namni harra ekeraa Minilik, yaada Minilik, hojiiwwanii fi gochoota Minilikiin adeemaa jiru, boru: hojii fi gocha suukkaneessaa inni bowwaa Aannoleetti, gooroo Calanqootti, baddaa Gullallee fi Darraatti, dachee Walaayitaa fi Kafichootti, qeyeewwan Dimmee, warra Gaambellaa fi Gimiraa faatti adeemsise sana amma adeemsisuu irraa hin deebiyu. Ammaan tana duulli isaan nu Oromoota irratti: eekaa nu Jawaarota, nu Qeerrota, nu dura-dhaabattoota Biiraa Baddallee, nu dura-dhaabatoota asimaarii maraatee, nu “Wonagoota (OLF)“, ee isaaniif silaa “Gaallaan Gaallaa“-dhumaa nu ABO-ota fi nu ULFO-ota warra OPDO irraa addaan hin baasanii, duulli fi ololli, maqaballeessii fi maqaxureessiin isaan oofaa jiran kan hedduu nama maalalu, dabreetuu kan nama suukkaneessu. Jarri karaa badii fi badiisaa qabatan kun, sarara-diimaa (“redline“) irra tarkaanfachuun uummata Oromoo guddicha irratti duula hamaa labsaa jiru.
“Karaan jaldeessaa hallayyaa nama geessa“, jedha mammaaksi Oromoo tokko. Jarreen karaa jaldeessaa qabatanii deemaa jiran kun, otoo karaan isaan qabatanii deemaa jiran sun kan biyya isaanii, Biyya Amaaraa yookaan Biyya Habashaa keessa tahee ammana rakkoo miti. Garuu, karaan badii fi badiisaa inni isaan irra xaxallisaa jiran kun kan Oromiyaa fi Biyyoota Kibbaa keessatti argamu. Isaan biyyuma keenya keessatti, dacheedhuma teenya irratti, magaalaawwanii fi baadiyyaalee keenya keessatti duula hamaa kana nu irratti gaggeessaa jiru. Ammoo, ibiddi isaan nu guggubuuf nu irratti, qeyeedhuma keenya keessatti qabsiisaa, afuufaa jiran kun akka garuma isaaniitti cewuu dandayu ganamumaan beekuu qabu. “Yaa qotiyyoo ati marga agarte malee, hallayyaa hamaa marga san cinaa jiru hin agarrekaa, yaa matadhabeessa, garaqabeessa nanaa!”, jedha jechantaan Oromoo tokko! Ibiddi hamaan amma isaan nuuf shidaa jiran kun waan akka laayyootti ilaalamuu hin qabne. Jarri karaa badii fi badiisaa qabatee nus, ofis balleessuuf deemu kana, Oromiyaa guutuu fi addunyaa guutuu irratti sagalee tokkoon akka isaan kana irra adabatanii taa’an cimsinee itti-himuu qabna! Ee, kana akka isaanitti himuun ofis, isaanis ibidda isaanii jalaa-oolchinu kan nu taasisu aadaa keenya, aadaa Oromoo isa namummaa fi namooma irratti hundaaye sana!
Wanneen jarreen kun raasaa kana (jidduu kana) uummataa fi saba Oromoo irratti adeemsisan keessaa inni tokko: “Oromoon Toopphiyaa fi Afrikaa alaayyi” dhufe kan jedhamu, isa dabtaroonni isaanii bardhibbee 16-ffaa irraa kaasuun xibaaran sana haaromsanii afuufuu dha. Muummiyyeewwan (iliitonni) Habashoota Amaaraa seenaan isaanii kan sobaan lallaaqame waan taheef, kan warreen biroos akkanuma isaanitti fakkaata. Dubbiin isaanii tun akkuma Oromoon: “haati hattuun intala ofii hin amantu” jedhu sani. Isaan alaa, Arabiyaa Kibbaa, Yaman irraa dhufuu isaanii dhokfachuuf dursaniitoo nuun: “Biyya Hindii irraa“, “Biyya Faransaa irraa“, maaloo maaloo irraa nuun jedhu.
Isaan seenaa sobaa fi seenaa ergisaa akka kooraa fardaatti ergifachaa waan as gayaniif, keenyas akkanuma isaanitti fakkaatee laata? Mootuu Saabaa, Minilik Tokkoffaa, mootii warra Yuudaa Solomoon faa irraayyi dhalannaa faan, amantiin Kiristaanaas dhuunfaa isaanii tuhuun isaa, fidalli isaanii kan alaa Yaman irraa, innumtuu Fooneshiyaa (Libaanon ammaa), innumtuu Gibxii, qeyee Fara’oonotaa Afrikaa, dachee Kuushota durii fi Nuu-Biyyaa faa irraa madduun isaa dhokfameeti akka xaafii Bichanaatti, akka baaqilaa Saalaa Dingaay faatti biqiluu isaa, ammoo Qubeen teenya alaa dhufuu isaa nutti lallabu. Garuu, yoo hundee dubbii tanaa jala-buune, deemnee deemnee hundeen fidala isaanii fi hundeen Qubee teenyaa tokkuma. Deemee deemee maddi isaanii dachee Fara’oonotaa, Gibxii Kuushota duriiti. Isaan ala irraa dhufuu keenya kana, isaanimmoo Biyya Habashaatti biqiluu isaanii kana maaf isaan dabtaroota Mooxaa-Qaraaniyoo kanneen fidala isaanituu dubbisuu hin dandeenye sana dhiisanii, bantii barateeyyii barachiis (pirofeesar) Laaphisoo Deleeboo leencicha Hadiyyaa, qeerransicha Kuush keenyaa sana hin gaafanne?
Rakkoon amma jiru, oduu isaanii isa Oromoon ala irraa dhufuu isaa himu sana otoo hin taane, isaan keessaa gariin ammaan tana: “uummanni Oromoo biyya dhufe sanitti haa deebiyu“, jechuu isaaniiti. Uggum yaa WAAQ! Jarri kun namoota fayyaaleyyii dha moo maal dubbiin? Mee haa jennutti yaada maraattuuwwanii fi warra dhukkubsatoota sammuu kana, warra Hospitaalli Qarree Kolfee (“Amaanu’eel“) isaaniif malu kana uummanni isaanii kabajamaan sun fudhate haa jennu. Maal godhaniitu? Akkamitti? Humna maalitiin faa uummata Oromoo kan kitila 46-aan lakkaawamu kana Gaafa Afrikaa irraa buqqisanii Biyya Hindii yookaan Paaris, Biyya Faransaatti ergu? Harra mee, baqattoota kitila lamaa-sadii faatu eessattuu gaafa argaman addunyaa guutuu iyyisiisaa, rakkisaa jiraa?
Inni uummanni tokko waggaalee 500, yookaan sanaa ol booda: “gara biyya irraa dhufeetti haa deebyu” jedhamu kun, yaada bu’ura-maleessa tahe kan raatuu fi maraatuun wayii kaasu. Akka isaan jechaa jiran kanatti yoo deemne mee, warra Oroppaa irraa gara Ameerikaa Kaabaa, Ameerikaa Kibbaa fi Awustiraaliyaa dhaquun qubates gara Oroppaatti deebiya jechaa dha. Kun dubbii maraatuun gabaa keessaa dudubbatu wayiiti malee, kan nama-lafee tokkoon kaafamuu miti. Waan hundaafuu, Oromoon eessumaayyuu gara Afrikaa akka hin dhufne; akka uummatoota maddi isaanii Afrikaa Kaaba-Bahaa fi Bahaa tahe kan agarsiisu waan hedduutu tuulamee, tuulamee ciisaa nuti kanatti homaa hin rakkannu.
Yaa warra abbaa “Manxir“, yaada “minxaraa” kana irraa adabattanitoo yoo teessan isiniif wayya! Hin maraattani moo maaf uummataa fi saba Oromoo burkaana (“volcano“) riphee ciisu kana dhagaraa fi doomaa-dhaan qoqqottanii ofitti gadi-dhiiftu? Garuu, nuti akka keessanii mitii, akka keessan of hin goonuu namummaa-dhaan namummaa irraatti dhaabanee qabsoo namummaa, isa mirga ilmoo namaa kan jalqabne kana fiixaan-baafanna. Gaafas, uummanni keessan kun inni amma isin maqaa isaatiin nutti kaatan, ibidda qabsiisaa jirtan kana jalaa-bawuu dandaya. Gaafa sana Oromiyaan walaboomtee Republika Gadaa-tiin durfamtu biyya keessan Biyya Habashaa wajjin akka biyya ollaa tokkootti, akkuma Biyya Jarmanii fi Biyya Faransaa hardhaa kana nagaan wal-cinaa jiraatti! Kun akkuma jagnichi Oromoo Jaarraa Abbaa Gadaa jedhe san: “waan akka du’aatii, homaayyuu hin hafuu“, kana ganamumaan nuuf beekaa!
Itti-fufa!
Mooraan Yuuniversitii Haromayaa Goolame.Barattooti Hedduun Nyaata Summaaye Nyaachuu Irraan Miidhaman.
Diddaa barattooti Yuuniversitii Haromaayaa kaasaniin wal qabatee guyyaa har’aa sirni abbaa hirree mootummaa Wayyaanee baraa gara baraatti barattoota mala adda addaan fixuu aadeffate har’as caalmaatti jabeeffatee itti fufee jira. Haala kanaa har’a 31/1/014 dallaa university Haromayyaa keessatti nyaata barattootaa keessatti summii lubbuu dabarsaa makuun barattootni nyaata kana nyaatan kumaatamni miidhaan guddaa irra gahuun kan mana yaalaa seenan yoo tahu, kanneen maqaan isaanii adda hin baane lakkoofsi isaanii tilmaamaan ja’a tahan lubbuun akka darbee jiruus dhagahamaa jira. Barattootni mana yaalaa galan illee lubbuu darbuu irraa akka hin baraaramne dhagahamaa jira. Kanneen maqaan isaanii adda hin bahiinii fi haala gabaasa kanaa jala jalaan kan gabaafnu tahuu gamanumaa Qeerroon hubachiifna.
=>qeerroo
=>qeerroo
Ayyaanni WBO Magaalaa Perth keessatti Kabajame milkii fi injifannoon xumuramee
Guraandhala 2, 2014, MOA, Perth;- Ayyaanni WBO Amajjii 26/2014 magaalaa guddittii “West Australia” kan taate “Perth” ti sirna hoo’aa fi miidhagaan ayyaaneffatame. Sirni ayyaana kanaa akkuma aadeeffatametti eebba manguddotaa fi Faaruu Alaabaa Oromoon eegale. Itti aansuun Konyaa ABO Perth bakka bu’uun hirmaattotaan bagan nagaan dhuftanii fi galata kan galchan Ob. Gammachuu Dambalii ti. Ob. Gammachuun keessummoota hirmaattotaan erga wal barsiisaniin booda, akeeka qophichaa fi sagantaalee jiran beeksisuun MGS fi MBBA – ABO Ob. Gaashuu Lammeessaa fi gaafatamaa Jaarmayaa fi Siyaasaa kutaa ABO Australia Ob. Gammachuu Fayyeeraa gara waltajjiitti afeeran.
Ob. Gaashuu Lammeessaa seenaa Ayyaana Guyyaa WBO yaadachiisuun dirree qabsoo fi caayaalee ABO qofaa biratti waggoota muraasaaf erga kabajamee booda guddachaa fi babal’achaa deemuun ayyaana Ummata Oromoo bal’aa ta’uu ibsan. Kan seenaa hayyoota seenaaf keenyee, akka qabsaa’aatti kan itti xiyyeeffannu haala qabatamaan har’a harkaa qabnuu irratti kan jedhan Ob. Gaashuun qabsoon bilisummaa Oromoo yeroo ammaa qabatamaan irra jiru ayyaaneffattootaaf bal’inaan ibsan.
Qabsoon bilisummaa Oromoo ABOn hogganamu bu’aa bahii fi gufuun keessaa fi alaan itti heddummaatu illee gufuulee hunda injifannoon irra aanee akeeka QBO; Bilisummaa Ummata Oromoo fi Walabummaa Oromiyaa dhugoomsuuf qabsoo hidhannoo, siyaasaa, dipilomaasii fi Warraaqsa Ummataa qindeeffatee gaggeessuun humna guddaa ta’uutti Ummanni Oromoo ittiin boonuu qaba jedhan.
Wabii fi Gaacha Umaata Oromoo kan ta’e WBO ilaalchisee Ob.Gaashuun yommuu ibsan dirree sochii kaabaa-kibba, bahaa-dhiha, akkasumas jeddu gala Oromiyaa keessaatti babal’ifachaa tarkaanfilee jajjabduu diina irratti fudhachaa akka jiru, tarkaanfii kanas jabeessee akka itti fufu ta’uu firootaa fi diinota keenya maraaf ifa goona jedhan.
Sochii biyya keessaa ilaalchisees caasaalee ABOn ijaaraman fi qabsichi kan of keessa uummate Sochii Qeerroon Bilisummaa Oromoo taasisu akka jabaatee humna jijjiirraa bu’uraa argamsiisuu danda’utti Addi Bilisummaa Oromoo tumsa irraa eegamu mara of qusannaa tokko malee taasisa jedhan. Kanuma waliin hojii dipilomaasii kan ilaalu sagalee Ummata Oromoo fi sochii QBO dhageessisuun cinatti shiraa fi yakka Wayyaaneen Ummata Oromoo fi Oromiyaa irraan gahaa jirtu saaxiluuf ABO jabaatee hojjataa akka jiruu fi dhageettii hedduun argamuu kan ibsan Ob. Gaashuun hojii gama kanaa humneessinee gurra horuun; adda durummaan hawaasa Oromoo biyya alaa jiraatan irraa kan eegamu ta’uu jabeessanii dhaaman.
Ibsa bal’aa viidiyoo fi suuraaleen deeggaramee kenname si’aa’inaan kan dhaggeeffatan ayyaaneffattoonni waantota ifa hin taane hunda naamusaa fi naamusa ijaaraa ta’een gaafataniiru. Ob. Gaashuunis deebii qubsaa deebisaniiru. Dabalataan ABO maal nurraa eega? Maal nuuf dhaamtu? Gaafii jedhuuf;
Diinonnii QBOs ta’ee Ummata Oromoo cabsuuf dhama’an Wayyaanee qofa otoo hin taane kanneen bakka kufanii ka’uuf ekeraa faarsuu eegalan akka dabalatu yaadachiisuun kana hunda irra aanuuf injifannoolee amma har’aatti argame eeggachaa qaawwa diinni ittiin nu seenuu danda’u mara cufachuu keenya marikaneeffachuu akka feesisu; kanuma waliin mooraa Oromummaa keessatti of eeguun ulaagaa sabbonummaa ti kan jedhan Ob. Gaashuu yeroon ammaa taa’anii kan hojjatu yeroo itti qeeqan otoo hin taane kan beekumsa qabu beekumsaan, kan ogummaa qabu ogummaan, kan humna qabu humnaan, kan maallaqa qabu maallaqaan qabsaa’otaa fi WBO cina dhaabbachuun gaafatamuummaa seenaa jalaa yeroo of baasuu qabnu waan ta’eef bakka dandeettii keenyaa adda baafannee dirqama keenya haa baanu jechuun dhaaman.
Ayyaana kana irratti kabajamtuu fi jaalatamtuu kan taane artiisti Ilfinash Qannoo Norway irraa kan argamte yommuu ta’uu haasaa gabaabaa taasifteen jabinni qabsaa’otaa obsaa fi cichoomina akeeka dhaabbataniif qabaniin akka madaalamu ibsuun obsa waliif qabaannee tokkummaan dhaaba keenya ABO cinaa haa dhaabbanu jechuun dhaamsa qabdu dabarfatte.
Ob. Gammachuu Fayyeeraa gama isaaniitiin sochii ABO biyya Australia keessatti taasisaa jiruu fi tarsiimoo diinni ittiin hawaasa Oromootti seentu yaadachiisuun, hawaasni Oromoo akkuma aadaa isaatti jabaatee sochii diinaa akka fashalsuu fi dursee irratti hojjatu dhaaman.
Ayyaana kana irratti Vidiyoon sochii WBO fi diddaa sabboontota Oromoo biyya keessa qalbeeffachiisu kan agarsiifame yommuu ta’u; hirmaatonni ayyaana kanaas vidiyoolee sa’aa dheeraaf agarsiifame gammachuu fi marartoo guddaan erga ilaalanii booda battalumatti tinnisa WBOf oolu kumoota hedduun lakkaa’amu gumaachuun gumaachi fakkaataan jabaatee akka itti fufuu fi waan qaban maraan ABO waliin akka hiriiran waadaa galan. Gumaata taasifameenis ta’ee hirmaannan hawwan Oromoo Perth fakkeenya gaarii fi abdii qabsaa’otaa Oromoo ta’uu isaanii kan mirkaneesse ture.
Saturday, February 1, 2014
America exports death to Ethiopia” I The White Mountain’s Independent Online
I just returned from two weeks in Ethiopia, one of my many trips to that ancient, fascinating country. My time was spent working in the maternity home my husband and I founded five years ago.
The Ethiopian culture is made up of over 80 different ethnic groups and languages. It is diverse both in geography and culture. But there is a common thread … it is the belief that abortion is wrong. In fact, in nearly all of these groups, abortion is anathema. There is an instinctive understanding that when a woman’s body swells with pregnancy, she has a life inside of her that is not to be cut short. They know this without the visual impact of ultrasound clearly showing a baby sucking his/her thumb, yawning, playing with his/her umbilical cord or sleeping. In their culture, they believe that abortion is a shameful thing.
The current pro-abortion leadership in America gives lip service to multiculturalism. Yet they are forcing abortion on this culture. In partnership with the U.N. and the Bill & Melinda Gates Foundation, they are using money, dangling at the end of a stick like a carrot, to “buy” the Ethiopian government’s acquiescence.
In October, the Third Global International Council on Family Planning was held in Addis Ababa. Bill and Melinda Gates are two of the underwriters of this event. Their goal is to make abortion available to every woman in Ethiopia. They want clinics across the landscape, in every city and town. They cannot get enough doctors to perform abortions so they plan to train nurses and midwives.
This is appalling. Nurses there are not like their American counterparts in schooling and ability. Midwives are even less qualified. Already many of the clinics are primitive. I can’t imagine the carnage on the women, much less the unborn babies, when this goes into effect. But to abortion peddlers, the women are simply collateral damage in their war on the unborn.
Dr. Seyoum and his wife, both Ethiopians, speak all over Africa. He quit his practice and together they have dedicated their lives and resources to educating people on the humanity of the unborn and the reality of abortion, hoping to stop this evil. We sat in on one of his speeches. Part of his PowerPoint presentation was photos of aborted babies and baby parts from dumpsters and waste buckets from American abortion clinics. I have seen these pictures many times here in the states, but they always shake me. That day in Ethiopia, I saw them through Ethiopian eyes. The horror, the recoil and then the tears. There is something horrific about tearing a baby limb from limb and wrenching it out of the mother’s womb. Or partially delivering a third trimester baby, who with one push could be born and live, and killing it in the most unspeakable way. Isn’t it ironic? America is forcing the most barbaric practice on Africa and Africans are recoiling in the face of it!
Millions are being poured into this bloody business. Imagine if that money was used instead to help better mothers’ lives in Third World countries. Train them. Educate them. Help them set up small businesses. It would revolutionize this continent! These women don’t want to kill their babies. They don’t want to go against their culture and their conscience. They don’t even want a handout. They want a hand up.
Obianuju Edeocha, an African woman, penned this statement in response to the ICFP Conference: “We are thirsty and they give us condoms! We are hungry and they offer us contraceptive pills! We are sick and they offer us the most modern techniques of abortion! We are naked and they lead us into the arms of sexual hedonism! We are imprisoned by poverty and they offer us sexual liberation! Silent tears roll down for Africa in a modern world that can neither see our pain nor hear our cry for help. We mourn deeply for the destructive seeds of sexual revolution which were sown last week in Addis Ababa.”
How tragic that America, once the exporter of progress and hope to Third World countries, is now the exporter of death.
Dinah Monahan is the founder and former executive director of Living Hope Women’s Centers in the White Mountains and a national pro-life speaker and author. She is currently involved in Living Hope Maternity Home in Adama, Ethiopia, in Africa, which she and her husband founded.
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Damee Faayinaansii fi Dhaabbilee Misoomaa Mootummaa
Damee Faayinaansii fi Dhaabbilee Misoomaa Mootummaa
1) Raawwii imaammataa fi tarsiimoo damee faayinaansii fi dhaabbilee misoomaa mootummaa hordofuu fi xiinxaluun gabaasa xiinxala imaammataa fi tarsiimoo dhiyeessuu,
2) Yaada imaammataa, tarsiimoo fi sagantaalee damee faayinaansii fi dhaabbilee misoomaa mootummaa bu’a-qabeessa taasisuu danda’an maddisiisuu,
3) Kallattiiwwanii fi murteewwan Pirezidaantii fi mana maree bulchiinsa mootummaa naannichaatiin damee faayinaansii fi dhaabbilee misoomaa mootummaa ilaalchisee kennaman raawwachiisuu fi raawwatiinsa isaas dhiyeenyatti hordofuu fi deeggaruu,
4) Yaada imaammataa, tarsiimooo fi murteewwan damee faayinaansii fi dhaabbilee misoomaa mootummaa irraa preezdaantiif dhiyaatu xiinxaluun qulqullinaa fi gahumsa isaanii mirkaneessuu
5) Dhimmoota damee faayinaansii fi dhaabbilee misoomaa mootummaa bu’a-qabeessa taasisan irratti Pirezidaantiif gorsa kennuu,
6) Gabaasa raawwii karoora damee faayinaansii fi dhaabbilee misoomaa mootummaa walgahii idilee Caffee Oromiyaatiif dhiyaatu qopheessuun dhiyeessuu
7) Iyyannoo fi komii hiikkaa tarsiimo’aa qabanii fi damicha ilaallatan qorachuun fala akka argatan taasisuu
8) Gabaasa Mana Hojii Odiitii Mummichaa xiinxaluun yaada murtee dhiyeessuu.
Seektaroota/Manneen Hojii Damee Faayinaansii fi Dhaabbilee Misoomaa Mootummaatiin Hordofamaniifi Deeggeranman
v Biiroo Maallaqaa fi Misoooma Dinagdee
v Biiroo Galiiwwanii
v Abbaa Taayitaa To’annoo Dhaabbilee Misoomaa Mootummaa


text:
Godina Iluu Abbaa Booraa magaalota fi aanaale garagaratti ji’oota tokko ol kan eegale baadiyaa fi magaala keessa wal gahuudhaan itti fufee jiraachuu Qeerroon yeroodhaa yerootti kan gabaasee jiruudha. Manneen barnootaa kanenen akka sadarkaa 2ffaa Abdi Boruu fi Mattuu akkasuma sadarkaa 1ffaa Nikolaas barumsi dhaabbatee FXG itti fufuu har’a s Qeerroon gabaasee jira.
akkasuma barattootni mana barumsaa Beddelleess FXG har’a itti fufanii akka jiran Qeerroon gabaasaa jira. Guutummaatti godina Iluu A/booraa aanaalee hedduutti FXG uummataan jabaatee kan itti fufee jiruudha. Sirbootni qabsoo fi dhaadannoon Qeerroo halkani guyyaa osoo wal irraa hin cinnee torban sadii oliif kunoo ittuma fufeetu jira.


text:
- Barataa Hinnawuu Addunnaa Waajjira poolisii Aanaa Midaa qanyii
baallammiitti hidhaman
- Barataa Dassuu Haacaaluu Waajjira poolisii Aanaa Midaa qanyii
baallammiitti hidhaman
- Barataa Goonanaa Araarsaa Waajjira poolisii Aanaa Midaa qanyii
baallammiitti hidhaman
- Barataa Kabbabaa Magarsaa Waajjira poolisii Aanaa Midaa qanyii
baallammiitti hidhaman
- Barataa Qixaataa Magarsaa Waajjira poolisii Aanaa Midaa qanyii
baallammiitti hidhaman
- Barataa Warqinaa Araarsaa Waajjira poolisii Aanaa Midaa qanyii
baallammiitti hidhaman
- Barataa Goobanaa Abdiisaa Waajjira poolisii Aanaa Midaa qanyii
baallammiitti hidhaman
- Barataa Taakkalaa Iddoosaa Waajjira poolisii Aanaa Midaa qanyii
baallammiitti hidhaman
- Barataa tamasgeen Ayyaanaa Waajjira poolisii Aanaa Midaa qanyii
baallammiitti hidhaman
- Barataa Dassaalee Baahiluu Waajjira poolisii Aanaa Midaa qanyii
baallammiitti hidhaman
- Obboo Sisaay Mokonnoon mana baaburaa midhaan daakuu irratti cufan.
- Obboo Dammilaa Shuree baabura midhaan daakuu irratti cufan
- Obboo Daandanaa Diriirsaa baaburaa midhaan daakuu irratti cufan
- Obboo Tashaalee Angaasaa suuqii isaa fi baabuura midhaan daakuu
irratti cufan.
- Obboo Takkiluu Rakka’aa baabuura midhaan daakuu irratti cufan,
- Obboo Abarraa Mokonnoon Suuqii isaa irratti cufuun daldalachuu dhorkan.
Kanneen jedhama dabalatee Uummata AANAA MIDAA QANYII irratti mootummaan wayyaanee yakka jibbinsa sanyummaa fi abbaa irrummaan guutamee karaa jalee isaa fi kumaandii poostii isaa rawwachaa jiraachuun saaxilame.
Friday, August 14, 2015
Godina Lixa Shaggar Naannoon Garaagaraa keessatti Uummatni Sirna Bulchiinsa Wayyaanee Dura Dhaabbachuu Irraan Oromoonni Nagaa 16 Hidhamuu Qeerroon Gabaase.
Hagayyaa 14,2014 Midaa Qanyii
Godina Lixa Shaggar , AANAA MIDAA QANYII keessatti Uummatni Oromoo qonnaan Bultootni, dargaggootni fi Barattootni guutummaatti sirna Wayyaanee EPRDF/TPLF/OPDO jalatti afaan qawwee fi loltuun doorsifamaa hin bulluu , qajeelfamaa fi ajaja Wayyaanee irraa dabarfamu hin fudhannuu , balleessaa tokkoo malee duullii hidhaa fi adabbiin mallaqaa dabbaallota Wayyaanee maqaa Kumaandii Poostii jedhamuun ijaaramanii qawwee hidhachuun nurratti rawwachaa jiraniif hin jilbeeffannuu FDG jabeessuun dura dhaabbachuun mirga keenyaaf falmanna jechuun uummatni murtii dabarsee jira.
Haaluma kanaan Loltooti Wayyaanee akkasumas kaabineen bulchiinsa aanaa Midaa Qanyii fi Kumaandii Poostiin Wayyaanee qawwee hidhatee sochoo’aa jiru murtii uummataa kanatti rifachuun dargaggoota fi barattoota Oromoo hidhaatti guuraa jiraachuun ibsame, dargaggoota, barattoota , qonnaan bultootaa hidhuu fi daldaltoota irratti manneen daldalaa badii tokko malee cufaa jiraachuun ibsame.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Abdii Boruutiin*
Otuu gara dhimma mata-duree kanaatti hin seenin dura, warra maqoota jaarmayaaota Oromoo kana hin beekneef ykn hirraanfataniif ibsi isaanii akka armaan gadii ti:
ABO = Adda Bilisummaa Oromoo
AWO = Adda Walabummaa Oromiyaa
Jijjiirama = warra maqaa ABOtiin bara 2008 mooraa kana keessatti jijjiirama fidna jedhanii garee biraa uuman
ADO = Adda Diimookraatawa Oromoo
KWO = Kallacha Walabummaa Oromiyaa (kan dhiyoo kana maqaa jijjiirrate)
THBO = Tokkummaa Hmnoota Bilisummaa Oromiyaa (kan ULFO dhaan beekamu)
??? = Yaa Waaqayyo/Rabbi maal nu dhageessisuuf jirta?
Waayee jaarmayoota keenyaa, gadifageenyaan beekuu baadhullee, akkan hubadhutti kan THBO irraa hafan hundi isaaniituu warra qaama ABO turanii dha. Jaaramyootni miseensota THBO tokko tokkollee akkasuma warruma duraan qaama ABO turan natti fakkaatu.
Gaafii mata-duree irratti dhiyaateef guutumaa guutuutti deebii kennuun rakkisaa dha. Maaliif yoo jedhame, jaarmayootni kun eessaa akka ka’antu beekamuu danda’a ta’a malee garamitti akka deemamu ykn waan boru uumamu beekuun baay’ee rakkisaa waan ta’uufi. Karaa biraatiin yoo ilaalame ammoo, jaarmayootni kun yeroo ammaa haala akkamii keessa akka jiranis sirriitti beekuunis nama dhiba. Waanan kana jedheef boodarra barreeffama kana keessatti ibsuun yaala. Gaafiin sana dura ka’uu qabu garuu, “Jaarmayoota ykn gareelee kana akkanatti heddoomsuun ykn jijjiiruun tooftaa fi tarsiimoo qabsoo kanaatiif jedhameeti moo kaayyoo iccitiin isaa hin beekamnetu mooraa QBO keessa jiraa laata?” kan jedhu ta’a. Gaafii kana akkuma jirutti uummata Oromootiif dhiisee; garuu waan dhiibboo natti ta’e tokkon kaasuu fedha.
Durumaa jalqabee rakkooleen adda addaa mooraa ABO keessa turanillee, wanti bara 2008 booda mooraa keenya keessatti ta’e fi ta’aas jiru waan nama ajaa’ibuu dha. Jijjiiramni yeroo sana labsame, kan bu’aa fidu ta’uun isaa hafee siriidhaa diraamaa dhuma hin qabne akka uume fi diraamaan kun ammallee akka ittifufaa jiru hubachuun waan nama rakkisu natti hin fakkaatu. Bara 2008, yeroo gargar hiramuun uumame sana, sababni guddaan jijjiiramni labsameef mooraa ABO keessatti jijjiirama bu’uraa fiduu fi ABO haaromsuu jedhamee ture. Hogganummaa ABO keessa rakkoon akka turellee irra deddeebi’amee ibsamaa ture. Jijjiiramni labsame fi ibsame sun dhugumatti bu’aa tokko argamsiisuu danda’a jedhamee waan eegameef, qalbii uummata Oromoo waan hawwate natti fakkaata. Haa ta’u malee, jijjiiramni sun bu’aa fiduun isaa hafee waan nama gaddisiisan baay’eetu mul’atan.
Waan tokko tokko yaadachuuf, akkasumas fakkeenya tokko tokko kaasuuf, bara 2010 Liiccoo Bukuraafaa miseensota WBO hanga tokko fudhatanii hidhannoo guutuu wajjin diinatti harka kennatan. Sababuma fedheenuu haa ta’uu, yaaliin gareelee ABO walitti fiduu fi tokkoomsuuf godhamaa ture otuu hin milkaayin hafee; sana biras darbamee bara 2012 kaayyoon ABO akka jijjiirame labsame. Sababa kanaan warra jijjiiramaa keessatti addaan faffaca’insi uumame; garee kana keessatti gareeleen biroo ijaaraman; waliigalteen dhabamee, gargar hiramuun ittifufe. Kanuma wajjin walqabatee, bara 2013 jaarmayaan biraa maqaa ADO jedhuun gadi bahe. Warri jaarmayaa haaraa kana dhaabanis warruma duraan miseensota ABO fi/ykn hoggantoota olaanaa turanii dha. Warri duraan walabummaa Oromiyaa qofaatti amanna jedhanii, jaarmayaa AWO jedhu dhaabanii turanillee booda sana dhiisanii ADOtti makaman.
Waggoota lama booda, bara kana (2015), warri jijjiirama keessa turani fi kaayyoo ABO jijjiranii turan sun deebi’anii bakka lamatti bahn. Gareen tokko ittiyaaduudhaan ykn ittigaabbuudhaan as deebi’anii sagantaa ABOn bara 2004 fooyyesse ni fudhanna; bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaatiif qabsoofna jedhanii labsan. Gareen biraa ammoo waayee jijjiiramuu kaayyoo ABO sanarratti ibsa otuu hin kennin garuu maqaa biraatiin as bahn, maqaa KWO jedhuun jechuu dha. Gaafiin asirratti ka’u garuu “Kallacha Walabummaa Oromiyaa (KWO) yommuu jedhan, kun deebi’anii walabummaa Oromiyaatti amanuu dha moo kaayyoon jijjiirame sun akkuma jirutti hafee, maqaadhuma qofaatu jijjiirame?” kan jedhu dha. Waan baay’ee nama dinqu fi nama dhibuu dha. Egaa, gama tokkoon dhimma akkanaatu gaafii uumee; qabsaa’otni Oromoo garamitti (karamitti) deemaa jiru? nama jechisiisa.
Gaafiin “Qabsaa’otni fi jaarmayootni Oromoo eessa jiru” jedhus gaafii baay’ee nama rakkisuu dha. Mee THBO (ULFO) irraan jalqaba. Maqaan ULFO jedhu kun duraanuu akka tumsa jaarmayoota Oromootti jiraatullee, jaarmayootni Oromoo sadi bara 2010 walittibaqanii, jaarmayaa tokko kan maqaa kana qabu akka uuman ni yaadatama. Haa ta’u malee, walittibaqinisi ykn tokkoomuun jaarmayoota sanaa gammachuudhaan simatamuu fi jijjiirama tokkos fiduu ni danda’a jedhamee eegamaa haa turu malee, jijjiirama ykn bu’aa fiduun hafee; jiraachuumti jaarmayaa kanaatuu (THBO) wanti beekamu hin jiru yoon jedhe dhugaarraa fagaachuu kiyyaa miti. Eessa jiru? Maal godhaa jiru?… Yoo jiraatan ammoo, kophaa socha’uun rakkisaa yoo ta’e maaliif jaarmayoota Oromoo kan kaayyoo fi galii walfakkaataa qaban waliin tokkummaa hin uumne?
Itti aansuudhaa, ADO kaasuun fedha. Jaarmayaa haaraan kun karaa nagaatiin qabsaayee; Itoophiyaa diimookraatofte keessatti sirna Federaalisimii dhugaa ijaaruuf akka kaayyoo qabu ibsee jira. Gara biyyaattillee deebi’anii qabsaa’uuf yaalii waan godhan fakkaatu. Yaaliin sun ammoo akka hin milkaayin mul’atee ture. Ergasii kaasee, waan jaarmayaan kun irra jiru fi maal godhaas akka jiru ani hin beeku. Kun gaafii tokko. Karaa biraatiin ammoo, jaarmayaan kun, erga karaa nagaatiin qabsoo gaggeessuutti amane, maaliif warra tooftaa fi tarsiimoo akkasumas kaayyoo walfakkaataa qaban waliin tumsa hin uumne ykn waliin hin hojjenne? kan jedhu gaafii biraa ta’a. Walumaagalatti, gaafiin asirrattis ka’u jaarmayaan kun (ADOn) maalirra ykn eessa jira? kan jedhu waan ta’uuf, gaafiin mata-dureerratti ka’e isa kanas ni ilaallata jechuu dha.
Warra bara 2008 jijjiirama keessa turani fi dhiyoo kana tokkummaa jaarmayoota Oromoo afurii (ABO) uumne ykn walittibaqne jedhan yoo fudhanne, tokkummaa uumuun waan gaarii dha; kun gammachuudhaan simatamuus qaba. Ani akka ilma Oromoo tokkootti baay’een itti gammade. Haa ta’u malee, wanti gaafii natti ta’e ni jira. Jarri kun akka dubbatanitti (dhiyoo kana hogganaan isaanii akka dubbatetti) waraanallee ijaarratanii akka qabanii dha. Waraanni isaanii kunillee, kan milishaa ajjeesu qofaa otuu hin taane, kan Wayyaanee dugda cabsuu danda’u akka ta’e ibsame. Yoo dhugumatti kana qabaanne, anaaf gammachuu daangaa hin qabnee dha. Garuu kun hammam dhugaa akka ta’e Waaqayyoo/Rabbi haa beeku! Koottaa nutti makamaa ykn nu wajjin tokkummaa ijaaraa jedhanii kan yaamicha godhan, waan humni isaanii kun caalaa fi cimaa ta’eef ta’inaa laata?
ABO duraan garee lama turani fi amma walitti deebi’anii tokko ta’anis (Shanee fi QC kan turan) ilaalchisee waanan jedhu qaba. Asirratti wanti hubatamuu qabu, ani misseensa ta’ee ykn jaarmayaa kanaaf dubbachuuf ykn ittisuuf otuu hin taane, walaba ta’ee, ilaalcha fi yaada akkasumas hubannoo kiyya ibsuufi. Dhugaa dubbachuudhaaf, lolani lolchiisanii lafa Oromiyaa tokko qabatanii waan tokko mul’isuu baatanillee, hanga ammaatti waan amanan tokkotti cichanii, kanas bakkaan gahuuf sochii godhaa kan jiran ABO Obboo Daawudiin hogganamu dha jedheen yaada. Jaarmayoota bilisabaastota saboota cunqurfamoo waliin tumsa ijaaruun isaaniillee deeggaramuu qaba. Kun akka yaada kiyyaatitti barbaachisaa fi murteessa dhas. Haa ta’u malee, rakkinni natti mula’tu tokko (kanaaf ammo isaan ibsa ykn sababa qabaachuu malu) hogganummaa keessatti sirna Gadaa hojiidhaan mul’isuurratti hir’ina qabaachuu isaanii ti. Waanan kana jedheef yeroo biraan bal’inaan ittideebi’a.
Waanuma fedhes ta’u; rakkini fedhes jiraatu, hundeen ABO isuma kan Obboo Daawudiin hogganamu dha jedheen amana. Kanaafuu, inni kun silaa waa hundaafuu ittigaafatamas ta’ee dirqama; akkasumas gahee inni taphachuu danda’us guddaa waan ta’eef, akka hangafaatti, akka hundeetti kan biroorratti dhiibbaa godhuu danda’a jedheen yaada. Asirrttii wantin hubachiisuu fedhu, ittigaafatama yoon jedhu balleessaa warri biroo dalaganiif jechuu otuu hin taane, akka hangafaatti ittigaafatama isaa hubatee; mooraa keenya keessatti tokkummaa dhugaa uumuudhaaf waan guddaatu irraa eegama jechuu kooti. Kana daandii gaariitti fiduudhaaf dandeettii fi dirqamallee qabu jechuun barbaade. Akuma tumsa alaa uumuurratti bakkee furtuu qabaatu, mooraa QBO keessattillee akkasuma furtuu ta’ee, jaarmayoota kaayyoo fi galii tokko ykn walfakkaataa qaban irratti dhiibbaa godhee tokkummaa jaarmayoota Oromoo ijaaruuf gahee guddaatu irraa eegama jechuu dha. Kanaaf, gaafiin asittis ka’u, kana godhaa jiruu? Maalirra jiru? kan jedhu ta’a.
Dhumarratti, dhaamsi ani dabarfachuu barbaadu, jaarmayaa heddoomsuun; maqaadhaan taphachuun; asii fi achi dhama’uun; ejjannoo tokko ykn kaayyoo ifa ta’e tokko dhabuun; kaayyoo tokko ykn walfakkaataa otuu qabanuu waliin hojjechuurratti wal lagachuun; garagara hiramuun; diinaaf qaawwa uumuun; beekumsa, dandeettii, qabeenya fi humna ofii garagara hiranii mooraa ofii laaffisuun dhaabbachuu qaba. Maqaa otuu hin taane, jaarmayaa hojiidhaan waan tokko agarsiisuu danda’utu deeggarsa uummata bal’aa Oromoo argachuu danda’a. Dubbachuu qofaa otuu hin taane, waan dubbannu hojiidhaan agrsiisuutu jabina jaarmayaa tokkoo mul’isa. Waaqayyo/Rabbii Ayyaanni Oromoo hubannoo nuuf haa kennu!
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
By Oluma.a 07 05 1969
Yeroo ammaatti dhaabonnii adda addaa empire Ethiopia walittii dhufuudhaan ‘Tumsa Tokkuummaa Bilisummaa fi democtacy’ kan jedhu jaarmiyy Ethiopia tokko dhiheenya kana jaarrachuu ifa godhuun isaanii ni yaadatama.
Tumsa kana keessattis Maqaa Adda Bilissummaa Oromootiin gartuun qooda keessatti fudhatan jiraachuun ni beekama.
Haala kanaa fi malummaa tumsa kanaa ilaachisee Jaallee Galaasaa Dilebboo Raadiyoo Voice Of Oromiy waliin Dilbata Grandhala ykn Juni 4 2006 gaaffiif deebii godhanii jiru. Gaaffiif deebii isaan Qopheessaa Raadiyoo kanaa kan ta’e Obbo Jeliil waliin godhan akka armaan gadiitti dhihaatee jira.
Jeliil eenyummaa Jalle Galaasaa Dilboo gabaabaatti edda ibseen booda gara gaaffiif deebii armaan gadiitti ce’ee jira.
Jaliil:-
Obbo Galaasaa waayee tumsa jedhamuu tumsa bilisummaaf deemocraacy jedhamuu dhaan booddee kana labsame; kan jaarmonni toora Shanii kan keessa jiran, tumsa kana attamiin ilaaltan?
Obbo Galaasa:-
Tumsichi tumsoota kanaan duraa, tumsoota Ethiopia irraa adda baasee hin ilaalu. Tumsa Ethiopia jechuun kiyya kan akka UEDF, COEDF... maal maal jedhamanii ijaaramaa turan irraa adda baasee hin ilaalu. Maaliif yoo jenne sagantaan isaanii, caasaan isaaniis tokkuma.
Kanuma isaaniiti. Kanaafuu tumsuma Ethiopiyaatu ijaarame. Waan Oromoo wajjin walitti hidhaa hin qabu.
Gaaffii Oromootiifs deebii kenne irrattis waan xiyyeeffate hinqau. Yoo xiqqaate akka warri Shanee gumii nutti himuu barbaadanitti mirga hiree murteeffannaa jedhu illee of keessaa hin qabu.
Akkuma COEDF, UEDF, jedhaniitti waati inni himu yoo jiraate biyya sanatti nagaa buufnaa; Mootummaan Ethiopia rakkoo seenee kana, rakkoo irraa baasuuf kan jedhu qabate. Kanaaf tusa Ethiopia kanaan dura ijaaraman irraa adda miti. Tumsa Ethiophiati.
Tokkoffan Gartuun Oromoo achi keessatti argame maqaa Adda Bilisummaa Oromootiin argamuun isaatiin tari garii namaa afaan fajjessuu danda’a. Garuu Adda Bilisummaa Oromoo bakka hin bu’an.
Lammaffaan tumsa kan akka ani itti ilaalu, tumsa warri walitti dhufan sun ijaaran miti. Dhaabota achi keessatti hirmaatanis baay’ee isaanii nan beeka. Tumsa warra garii seenaa yeroo dheeraa qaban malee kan akka warra warra kana miti. ‘Arbenyoochi’, ‘Qinijjitii’ isaan kanaa nan beeka. Tumsa kana humna biraatu dudduduuba jira. Humna halagaatu duuba jira. Akeeki isas Wayyaanee ittiin doorsisuu dhaaf kan akeekame dha. Kana akkasittin ilaala.
Kabiraan tumsa halagaa ittiin doorsisuuf yeroon jedhu, maqaa Adda Bilisummaa Oromootiini. Maqaan kun uummata Oromoo biratti dhagahama qaba. Maqaa wareegamni itti ba’e dha. Jaalala qaba. Humnootiin gartuuwwan kana keessatti maqaa Oromootiin hirmaate keessummeessan, maqaa kanaatiin Wayyaanee doorsisuu barbaadu.
Karaa biraatiin tumsa ‘Qinjit’ tokkooffaa uummata keenya biratti waan biraa dhiisnaan yeroodhuma filannoo dheengaddaa illee sagalee dhabee, deebi’ees ammoo ergasii asis warri Tigree tarkaanfii fudhataniin mootummaan qabanna jedhee wacaa ba’etu, deebi’ee hoggana keenya nuuf hiikaa jechuun gadi deebi’ee; yeroo ammaa kana bifa adda addaatiin faca’aa jiru; deebisee kan humneessu dha.
Ka biraa tumsicha akka ani itti ilaalu, tumsa wareegama waggaa dheeraadhaaf goone; kan ilmaan keenya bahaa-dhihaa, kaabaa-kibbaa dhiiga isaanii itti dhangalaasan irra ejjete dha jechaa dha.
Ibsa isaan baasan yoo namni Oromoo ta’ee dhugaan Oromummaan itti dhaga’amu argee ta’e; akka warrii dabballoota isaanii tooftaadhaaf maal maal jechuun himatan utuu hin ta’in, kan sana irra ejjetu dha. Mirga hiree murteeffannaa jedhu jechaan illee hin qabu.
Jelii:-
Tooftaa kan jedhu edda kaastanii jirtan. Yeroo ammaa jecha tooftaa eega isin illee maqaa kaastanii, tooftaa sanii jara kanas ida’atanii mootummaa Tgree dhaa kana eegaa cabsinee booda kana,uummanni Oromoodhaa waan barbaadu hundaa waa silaa argatee jiraa, gara Mootummaa qabachuutuma duwwaatu hafeef yaanni jedhu ni jira. Oromoon kanaan booda dammaqee jira. Jabaatee jiraa.Ammaan booda abbaa fedheenuu hinsobamu. Kanaaf jecha mirgawwan kana keessatti tooftaa kana keessatti Oromoo dhaatu irraa argachuu dhaaf jiraata. Yaanni jedhu jira. Kana attanmiin ilaatu?
Obbo Galaasaa:-
Waan dhihoo kana Raadiyoo keessan irratti dabaatur dhaga’een ture. Waan Ma’aadiin jedhe san.
Oromoon bari kanaan duras takkaa gowwoomee hin beeku.Oromoon kanaan duras takkaa gowwoomee hin beeku. Eega gaafa biyyi isaa qabamee jalqabee. Inni dhagaa qabu Dhagaa Dhaan, inni Mancaa qabu Mamcaa dhaan, inni Qawwee qabu Qawweedhan duran dhaabbadha jedhee yeroo inni ka’utti warra si dursina jedhantu isa sobe.
Kanaaf sobneetu hinsobamuu, dammaqaa dhaa,... maalii kan jehu kanaa,takkaayyuu sobamee hinbeeku.
Akkuma amma warrii Shanee itti jiranitti kaleessas warri isin dursina jedhattu sobee akka inni jilgeeffatu godhe. Yoo warri qabsoo kana dura jirra jedhanii fi itti jiran sobuu dhaa fi sobuudhaan akka inni jilgeefatu godhan malee; uummata sobamee jilgeeffatu mit.
Har’a immoo warruuma sobuu barbaadaniifu hin sobama jedhee hin yaadu. Kanaaf tooftaan amma isaan jedhan kun, tooftaa hojjetu miti.
Eenyu iyyuu wal-sobaa? Hundumtuu walitti dammaqaa dha.
Empira Ethiopia keessatti yeroo ammaa kana humnoota Sadiitu jira.
1. humna Tigree itti wareegamnee, itti dhiignee biyya kana qabanne jedhu.
2. humna Amaaraa Abbootii keenyatu itti dhiigee itti du’ee biyya kana tiksee yoonaan ga’e.kan jedhu.
3. humna Oromoo biyya Abbaa keenyaatu humnaan nu jalaa qabame. Itti dhiignee, itti duunee asiin geenye. Itti dhiignee; itti duunee; immoo arganna kan jedhu, humna Sadiitu dhiiga irratti wal-gaafachaa jira.
Kanaaf abaluun sobnee , abaluun maal goonee, kan jedhu kun maluma ittiin karaa gabaabduu dhaan mataa dhaaf wayitti baana yaadamu jedhame dha.
Jeliil:-
Obbo Galaasaa yeroo ammaan tana egaa waan san keessaa dhaabni Adda Bilisummaa Oromootis ni jira. Isin illee Adda Bilisummaa Oromooti jechuudhan bakka lamatti maqaan kun yaamamaa jira. Wanni maqaa tokkoon kennamu isiniifis walumaan kennamaa. Yoo balaaleffannaafis taate isiniifis walumaan balaaleffatamaa kana akkamiin ilaaltu?
Obbo Galaasa:-
Waliin hin balaaleffatamu.Adda Bilisummaa Oromoo jechuun, ABO jechuun Abaluu fi Abalu jechuu miti.ABO jechuun ‘propaganda’ amma tumsa halagaatiin gartuun tokko oofu irratti hin irkatu.
ABO jechuun kaayyoo Bilisummaa walabummaa Oromiyaa jechuu dha.
Kaayyoo walabummaa Oromiyaa jechuun immoo, kan waraqaa irratti namoonni xiqqoon barreessan utuu hin ta’in; kan dhiigaan barreeffame dha. Bahaa-dhiha, kaabaa-kibbatti.
Kanaaf har’a akka tumsi kun dhufuudhaaf ta’u nuti duraanuu ni beekna. Akka kaayyoo kana dhaaba kana keessatti yeroo nagaan hundi keenya waliin jirru, gartuun Lama yeroo dheeraadhaaf wal-falmaa turre ni beekana jechaa dha.
Kar’a gartuun kun ifa ba’ee jira. Har’a gartuun kuni kaleessa yoo ABO dha jedhee mamiin jiraate; har’a bilisummaan inii baanu, akka afaan ‘Engliiziitti’ ‘Freedom’ ta’uun isaa ifa ba’ee jira jechuu dha.
Kana waan ta’eef jechaadhaaf Adda Bilisummaa Oromoo ta’uu hin danda’u kan jedhu qabna nuti. ABO miti isaan.
ABO akka hin taane hiikkaan isaan Bilisummaa dhaaf kennan iyyuu ifa ba’ee jiraa jechaa dha. Isaan kan godhan Bilisummaa maqaa jedhuuniti uummata Oromoo dogoggorsina, uummata Oromoo sobna kan jedhu. Uummanni Oromoo hin sobamu. Ijoollee itti guddisaa jirraatii; Ittin guddisaa jirra.
Kanaaf maqaa kana mootummaa haata’u, Abaluuf Abalu keessa jiran haa ta’uu, abbaan fedhe haa jedhuu; maqichi Kaayyiicha irra jira.
Kana waan ta’ef nuyi gama keenyaan rakkoo sanaa hin qabnu. Warri hubatuuf mamii qabanii warra rakkina biraa qabanidha jechuu dha.
Karaa gabaabaan hin jiru. Tumsa jedhamu kanaanis jijjiiramni dhufuudhaaf ta’u, akka hin jirre beekuu qabani.
Mootummaan isaan wal gahii waaman akkasumatti ka’ee isaanii bu’ee mootummaan ce’humsaa yookaan ‘chartera’ lammaffaan tolfama kan jedhanis hin jiru. Namoota tokko tokkotu jiru; ‘chartera’kan jedhu kun akkasumatti sammuu isaanii kessatti uumamee ‘charteriin’ biraa tolfama kan jedhan hinjiruu jechaa dha.
‘Diplomatic kudetaan’ isaan amma jedhan akkas jedhu gariin isaani. Diplomatic kudeta goona jedhu. Hin jiru. Sun ‘Diplomatic victory’ utuu jiraatee isaan wal-ga’ii godhatanii utuu fixanii hinba’inti addunyaan Biiliyoonii Tokko Tigree dhaaf hin kennitu jechaa dha.
Kana waan ta’eef jechaadhaaf gama keenyaan nuti Addi Bilisummaa Oromoo inni kaleessaa ganama Kaayyoon Walabummaa Oromiyaatiif ka’e, har’a illee qabsootti jira. Har’a illee qabsootti jira.
Maalitti jirtu ree? Maal gootu ree? Jedhu. Atee ni bareeddee jennaan; ni dabarti ni agartaa jedhe. Sun homaa miti. Kaleessas akkas turre. Kaleessa gaafa ‘Meissoonii’ fi ‘Ehaapaan’ dache kana balleessaa turan xiqqishoo turre.jechaa dha. Qabsoo uummata keenyaatiin, qabsoo uummata keenya isa Qotee bulaa sanaa, isa ilmaan isaa dabarsee qabsoof kenneetiin haala sana jijjiirree har’a geenye jechaa dha. Boris akkasuma.
Kanaaf ABOn ni jira. Qabsootti jira. Kaayyoo isaas ammoo kan Bilisummaa Oromooti. Bilsummaa Oromoo yennaan jedhu ‘Freedom’ jechuu kiyya mitil. Akkasitti namni akka na hin hubanne.
Jeliil:-
Obbo Galaasaa wanni tumsa kanaa Amaara takkaa Oromoo hin hubatin Oromo hubachiisee jira.
Mellas illee tumsa kana fashalsiisuu dhaaf jarmiyoota Oromoo kan biyya jiran Oromoo dhaaf illee waa ‘reform’ godheeti jira.
Sababa tumsa kanaatiinis gara ABO tiin Diplomaatota Amaarri kophaatti ‘monoplis’ goodhu illee garii argatanii jiranii, kanaafuu mohinsa wayii of keessaa ni qabaa?
Obbo Galaasa:-
Hin qabu. Gabaabaatti akka ani jechuu barbaadu Oromoodhaafis waan addaa waan godhu hin qabu. Mallas yeroo ammaa kana May 15 as ‘Qnijjitin’ iyyuu ni facaasee bar. ‘Qnijjit’ aangoon qabadha jedhee wacaa turetu, hoggana keenya nuuf hiikaa jedhee wacaa jira.Amma kanatti deebi’ee jira. ‘demandiin’ isaa. Melles faa akkanatti hin jirani.
Lammaffaa immoo addunyaas yoo fudhanne, Addunyaan har’a isaanii wajjin hidhattee jirti jechuu dha. Yoo humnaan, yoo qabsoofnee jaaramnee jijjiirre malee. Addunyaan jaaramuu fi labsa ‘utrict’ irraa ba’een waan jijjiirtu hinqabdu. Kanaaf iyyuu dhiheenya waan gootu goote.
Jeliil:-
Dubbii humnaa kana edda maqaa dhooftanii, namni hedduun waan biroo kana waan achi ilaaluuf humna dhaba. Qawween kun dhabmtee, waan gandaa dhaa kan waa takka namaa kennu Somaaleen kun illee akkumaa Keenyaan illee akkumaa, jarri kaanis egaa waanuma sanafaatu dhabamee; kana akkamiin ilaaltu ree?
Obbo Galaasaa:-
Qabsoo kana umrii dhuma amma jiru, anaaf sihiin ilaallaayii?
Qabsoon kun qabsoo dhalootaatii bar.
Biyyii kun ni gabroomteen dhugaa dha mitii?
Erga biyyi kun ni gabroomtee kan jennu ta’eetii, dhatootatu jiraa. Oromoon maseena miti. Dhaloota lafaa itti ka’aa jirutu jira. Har’a yoo nu irratti ta’uu baates, bor ijoollee keenya irratti ta’a. Har’a yoo ollaa hin qabu ta’e bor ni qabaanna.
Dubbiin guddaan kan jiru ijaaramnee jirraa?
Tokkummaa dhaan Kaayyoo dhaaf dhaabbataa jirraa?
Egaa waggaa 34 boodatti har’a illee gartuun tokko nu irraa cabee kunoo halagaatti galaa jira jechuu dha. Kana waan ta’eef jechadhaaf Ollaa, Adunyaa, Humnaa,.... yoo jennu kanaa mataa keenya isa har’a jirru irraa kaasnee hin jennu. Kaleessa yeroo Zi’adbaarreen nudura dhaabbatu ture; booda warri biraa nu gargaaranii as galagalanii jechaa dha. Kaleessa Sudaan yeroo itti nu gargaaruu dhaabdee itti deebitee nu gargaartetu jira. Kanaafuu akkaataa nuyi hojjennuu fi sochoonu irratti irkata.
Maali immoo ofii keenya warra waggaa Shantamaa tiif Jaatamaa keenya qofaa irratti kaanee ilaallaa?
Yoo nuti dadhabne ta’e dhowwaan hinjiru. Galuu dha. Biyya sanatti bilisummaa jennee biyyaatti galuu wanni nu dhorku hin jiru. Ethiopia ta’uudhaaf dirqiitti Amaara ta’uu hinqabnu. Maaliif tarkaanfiin ammaa fudhate kun yoo xiqqaate akkuma namoon gari garii as irratti jechaa turan mirga Uummanni Oromoo wareegama qaqqaaliidhan amma ammaatti argate kan of duubee deebisu dha.
Haaraatti ‘negotiate’ goona jeha. Mirga nuti biyya Oromiyaa jedhamtu, Qubee Afaan Oromoo jedhu kana; haaraatti ‘negotiate’ gochuuf deemu warri shanee‘conference’ Qinjitii waamanii.
Warra isaan ‘Xeqilaay Gizaatiin’ ijaarrachuu qabna hin baasu kun jedhan. Isaan ammoo tari akka tokkotti ‘Federation’ goona jedhutu waan akkasiin kanatu deemuuf deema.


text:
Qormaata ykn fitnaan yommuu bu’uu nama jaanjessa, dukkanni namatti bu’a, gara deeman nama wallaalchisa. Nama Rabbiin eege malee namni qaroon dukkana qormaataa kanaatin ni dhama’a. Fitnaa yoo jennu wantoota lubbuu, qalbii fi qabeenya nama irratti balaa fiduu danda’aniidha. Isaan keessaa gurguddoon waraana, wal lola, balaa uumama kan akka kirkira lafaa, rooba cimaa, wantoota fokkuu kanneen akka sagagaalummaa, gudeeddaa, alkooli fi kkf babal’achu, qabeenyi garmalee baay’achuu fi hiyyuummaan jabaachu. Read more
Waan namoonni si miidhaniifi mitii waan ati namoota miitef dhiphadhu. Sababni isaas yommuu namoonni si miidhan ajrii (mindaa) argatta. Namtichi yommuu towbate fi ati araaramtuuf Rabbiin mindaa siif kataba. Namtichi osoo hin toowbatin yoo du’e immoo boru Guyyaa Qiyaama harka kee ni kafalatta. Cunqursaan hin jiru, mizaana haqaatu dhaabbata. Garuu ati yoo nama miite fi osoo hin towbatiin duute adabbii argatta, hojiin gaariin(hasanaanni) tee nama saniif kennamti. Kanaafu arrabaan, harkaan fi karaa adda addaatin nama miite yoo jiraate yeroon towbadhu, araarama gaafadhu.Yoo araarama gaafachuun sitti ulfaate hojii gaggaari baay’isi hojjadhu. Read more
6.Karaa sirrii irratti fi haala sirriin baasu– namoonni baay’een qabeenya yommuu argatan eessatti fi akkamitti akka baasan hin beekan. Fasaanni (badiin) guddaan addunyaa irratti kan babal’ataa jiru sababa baay’inna qabeenyaatin. Boombii fi nuwkilariin namoota nagahatitti roobsan sababa baay’inna qabeenyatinii mitii? Qabeenya sirnaan yoo itti hin fayyadamiin namtichaaf badii taati. Iccitiwwan galii gaarii itti argatan keessaa tokko qabeenya sirnaan itti fayyadamuudha. Wantuma arganirratti bitteennessu dhiisudha. Qabeenyi amaanaa Rabbiin nama bira kaa’edha. Guyyaa fedhe namarraa fudhata. Qabeenyi kiyya jedhanii akkuma fedhan itti taphachuun of gowwomsuudha. Qabeenya sirnaan fayyadamuuf: Read more
Galii jechuun soorata namni tokko addunyaa tana keessatti jireenya ofii itti fufsiisuuf argatuudha. Yeroo baay’ee galii maallaqaan wal qabsiisna. Addunyaa tana keessatti jireenya ofii itti fufsiisuuf namni hunduu madda adda addaa irraa galii adda addaa argata. Gariin immoo inumaa kan galii hin qabne jira. Yoo argatan nyaatan, yoo dhaban ni obsan yookiin beelan miidhamuun namoonni du’an manni haa lakkaa’u. Gariin immoo galii ofiitin machaa’un yommuu addunyaa balleessanii fi badii babal’isan argina. Galiin isaani haraama ta’ee halaala ta’ee haajaa itti hin qaban, kan argan hundaa walitti haruudha. Namoota miidhuun qabeenya walitti guuruf fiigu. Hanga yoomi akkanitti walitti haruuf fiigu, hanga yoomi akkanatti nama miidhu? Read more
Sababa dogongora keetin qaana’uun achitti kufte hin hafin. Namni dogongora tokko malee takkaan milkaa’u akka hin jirre beeki. Ammalle hojjadhu, dogongoruu dandeessa, ammallee hojjadhu kasaaru dandeessa, ammalle hojjadhu wanti yaadde si ta’uu dhiisu danda’a. dogongora kanniin yommuu uumtu karaan ati hordofaa jirtu akka si hin baasne sitti akeeka, gara funduraatti karaa kana hordofuu akka hin qabne sitti agarsiisa. Gabaabumatti yaada hin danda’u jedhuun sammuu kee cufuu dhiisiti wanta si harka jiruun wanta hojjachuu dandeessu dalaguun sammuu fi ija kee banii, jireenya kee haaromsi. Read more
Yuniversitiin iddoo dhaloonni beekumsa itti kuufate biyyaa fi addunyaa ofii itti ijaarudha. Wantoota adda addaa irraa fagaachun beekumsa fi akkamitti biyya akka jijjiran irratti iddoo itti xiyyeefataniidha. Kanaafu yuniversitiin iddoo jijjiramaa fi isa seenun carraa guddaadha jechuu dandeenya. Garuu yuniversitii seenuun qofti gahaadha? Jijjiramni yuniversitii keessatti adeemsifamuu hoo maaliidha? Of gaafanne beeknaa? Read more
Madaan kee kan darbanii fi yaadonni negaativi ammaa gara olii ol guddachuu irraa duubatti si hin harkisin. Mataa kee ol qabadhu, baatiri/ibsaa milkaa’innaa fuundura keetti ilaali. Fundura kee dukkana goote hin ilaalin. Gargaarsaf Rabbiin kadhu. Dhugumatti Inni Tumsaa /Gargaaraa hundarra caaludha. Read more
Meeqa kamtu obsa dhabee milkaa’innaa fi gammachuu irraa duubatti mucucaate! Obsii yeroo tokko tokko akka ibiddaa nama guba. Garuu gubaan isaa gara waan gaarii fi ifatti jijjirama. Namoonni gubaa obsaa kana baadhachuu dhabuu isaanitirraa kan ka’ee gubaa hamaa san caalu wanta jarjaniifi dhandhamu. Ilmi namaa jarjaraa fi ariifataadha. Wanta tokko dafee argu barbaada. Kuni garuu miidhaa malee bu’aa isaa fidu hin danda’u. Seenaa ummattoota darbanii yoo ilaallu, Nabiyyoota isaanitiin, “Adabbii ittiin nu sodaachistan fidaa dhugaa kan dubbattan yoo taatan.” jechuuni turan. Wanti Nabiyyoonni isaani itti waaman obsaan fudhachuu dhiisanii, adabbii waadaa galamanitti ariifatu. Wanti itti ariifatan isaanii hin oolle isaanitti bu’ee isaan balleesse. Kuni hundi obsa dhabuu fi jarjaruudha. Read more
Barruun tuni barreefamoota gaggabaabo ji’a Caamsaa (May) 2016 fuula Fesbuuki Jireenya Badhaatu irraa walitti funaanamtedha. Xurree jechuun karaa biraatin ‘daandii’ jechuudha.
Jireenya kee keessatti jijjiramni wanta tasa uumamu osoo hin ta’iin adeemsadha. Takkaan fiixe barbaaddu koruu hin dandeessu. Akkuma guyya guyyaan jijjiramuuf carraaqxun marsaa guddinnaa tokko irraa gara marsaa itti aanutti dabarta. Jireenya keessatti tuqaan ani nama guutudha itti jettu gonkumaa hin jiru. Yeroo hundaa jijjiramaaf affeeramta. Kanaafu jijjirama arguuf carraa argatte hundatti fayyadami. Jarjarte abdii hin kutin. Abdii fi obsaan gara funduraatti tarkaanfadhu. Yommuu rakkoon ykn dogongorri uumamu rifatte jijjiramaa fi foyya’iinsa irraa duubatti hin mucucaatin. Yommuu gufuun si muudatu marsaa jijjiramaa tokko irraa marsaa itti aanutti akka darbaa jirtuu yaadadhu. Gufuwwan jireenyatin rukutamte duubatti hin hafin. Wanta qabduun carraaqi. Insha Allah guyyaa tokko jireenyi tartiiba horatti. Read more
Gosoota Obsaa
Obsii furtuu milkaa’innaa fi gammachuuti. Obsaan ala wanti ta’u tokkollee hin jiru. Obsa qabaachun nama hundarrattu dirqama.Akkuma Oromoon jedhu “Obsaan aannan goromsaa dhugaa.” Namni obsuu rakkoo fi carraaqi booda jireenya mijaawa jiraata. Akkuma goromsii aannan kennuuf yeroo fudhatu, firiin obsaas yeroo kan fudhatuudha. “Jarjaraan re’ee hin horu.” jedhe Oromoon. Namni obsuu dhiise jarjaruu jireenya gaarii hin jiraatu. Kanaafi obsii furtuu milkaa’innaa fi gammachuu jenne kaane. Read more


text:
Tuesday, June 10, 2014
Ummatin Oromoon hundumtu harka walqabachuufi waligaludhaan qabsoo jalqabame itti fuufsiisuuf waan nurra eeggamuu
Mesfin Habtemariam irraa | Waxabajjii 10, 2014
Ummatin Oromoon hundumtu harka walqabachuufi waligaludhaan qabsoo jalqabame itti fuufsiisuuf waan nurra eeggamuu gochuudhaan sirna gita bittumma Wayyaane ceekuu ummata keenyaa irra kuffisuuf goocha adda durumma nurra eeggamuu dha.
Jalqaba nuti Oromoonni sabaafi sablammii Itoophiyaa keessa jiran keessa baayyina gudha kan qabnuufi jechuun lakoofsaan %40 yoo taanuu, bal’ina lafaatinis baay’inni isa lafa Oromooti. Kun akkuma jiruu ta’e seena dubatti deebine yoo lakoofnuu sabni guddaan kun midhaa bulchiinsa waliin walqabateefi godaannisa nama gaddissisuu baayyee gatee yoo darbelle sabaa fi sablammii biro waajjiin jalalaafi kabajaan kan jiraate ummata obsaa qabuu dha.
Ummatin kun aadaafi afaan ofi guddisuu, akkasumas qabeenyaa uumama qabuun fayydamuu irra dhoorkame gita bitoota sirnoota darbaniin midhame (hacuccame)ummata jiraate dha. Sirna gita bitta waayyane amma jirunis gochoota jaaraa 21 keessatti nigodhaman jedhame hintilmamamneen hacuccaafi midhaa bulchiinsa ummataa Oromoo irratti geessisa jira.
Fakkenyaaf yoo kaasne: namni tokkoo gaafii mirgaa yoo kaasee Oromoo ta’u isaaf qoofa shorerkeessa, dhadhessituu, gooliiumtoota ilaalaha waayyanne dhiphumman jedhuun nihidhama, nireebama, dubartootni yoo ta’an immoo nigudeedamuu, daa’imman hadhaa malee raasaa irratti gatamu.Sirna gita bitumma kanaatin maatiin hindigama, akka carra ta’e midhaa kana irra kan haafan immoo qa’ee isaani, biyyaa isaanii gadhisani nigodaanuu (nibaqatuu). Lafa bara dheera irra jiraatani saamamani maqaa investimentif samtoota biyya alatif nikeennama. Midhoota kanaafi kan hintuqamneen mootumma waayyaneetiin ummata Oromoo irratti nirrawwatama. midhaan kun Ummataa Oromoo irratti haadhawaahata’uu malee, Saboota iragaafii mirgaa kasaan irrattis midhaa fi cunqursaa, hidhaafi ajeechaa akka rawwatamuu ifa dha. Kanaaf mootummaan waayyaane Ummata bakka bu’ef kan dhaabbate Ummatni Tigray parseentidhaan yoo shallagamu, Ummataa waligala itoophiyaa jiruu keessa %6 qofa yoo ta’u, Ummatni Oromo garuu Ummataa waligala jiruu keessa %40 niqaba. Kanaafuu Ummatin kun lakoofsaan ammana kan caaluu ta’e aangoo qabuufi ofin ofbulchuun akkamitti mariif dhiyaata?
Ijoolleen Ummata gudda kana keessa bahanif biyya keessas ta’e biyya ala jiraatan gaaffii mirgaa Ummata walin walqabate kaasanif maalif moormii kaasuun barbachise? Ani kan naaf hingalle waayyanen Ummata Oromoof maali isaati? Bakka bu’umma Ummata eenyu keenne? Kaanaafuu wayyanen Ummata Oromoof bakka bu’uu hindanda’u. waani ta’uu qabu garuu qabsoo bilisumma kallatti hundanu jalqabame kana, dargagoota Oromootin, mootumma werara wayyaane lafa fi ceekuu Ummata keenyaa irra haaxoofnne ballessuun Ummata midhame kana guyyaa araddaa fi lafa isaa irratti nagaan itti jiraatuu safisisuu qabna.
Mootumman wayyaane guyyaa angoo qabate bra 1991 irra kaase gaafii ummata oromoo Ukkamsudhaan ajeechaa fi hidhaa kan haafa ni immoo biyya irra akka baqatan gocha inni godha jiru dhaabbachuu qaba.
Mootumman wayyaanneen qajeelfamuu maqaa adda bilisumma Oromootin goolii umtoota jechudhan midhaa lammiwwan qulquluu irratti gessisa jiruu, gita bitumma hadhawwan kun yeroo dhumaatif ceekuu ummata keenyar irra ka’uu qaba. Akkuma beekkamuu yeroo kami irra caala barabaachisa yeroo ta’e Ummata keenyaa biraan gahuun kallatti siyaasa tokkoon fiduun barbaachisa dha.
Qabsoo bilisumman godhmuu kakkasuuf ragaa tamsaasuun qabsoon biyya keessa jiru akka fininuu, midiyawwan Oromoo biyya ala jiran gaheen isaan taphata jiran kan jajjabatuu fi itti fuufuu qabu dha. Midiyawwan kanaan fayyadamudhaan Ummata keenyaa raga ni hidhachisna propaganda soba wayyaneen afuufuu qulla akka ta’e fi Ummatnis akka hinfudhanne goochuun mirgaa isaatif kana caalaa akka ka’uu nigoona.
Dhuma irrattis Ummata keenyaa ragaa fi infoormeshinii yoo hidhachisne qawwee dhookaasa males wayyanen lafa keenyaa kessa haxa’ame akka baduu nigoona. Kunis yoo ta’uu baate qabsoo waliigalan ceekuu keen yoo irra guyyaa wayyaane itti kuuffisnuu fi bilisumma ittin gonfachuu dhiyoo dha.
Sirna wayyannetin Ummata dukkana kessatti dararama jiruuf nuti daragaggoni Oromoo ifa nitaana.
Injifannoon Ummata haccucameef haa ta’uu!!!
Email:mesfinabt@gmail.com
10 Waxabajjii 2014
source:http://ayyaantuu.com/horn-of-africa-news/oromia/ummatin-oromoon-hundumtu-harka-walqabachuufi-waligaludhaan-qabsoo-jalqabame-itti-fuufsiisuuf-waan-nurra-eeggamuu/
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Hayyee! Attam jirtu? Barreeffama kana yoo dheerate iyyuu haala mijateen gurra sabaan nuuf gahaa!
Seenaan saba tokkoo dhugaa irratti hundaa’e yoom iyyuu hin badu. Diinni hagam yoo seenaa soba barreesse iyyuu dhugaa haquu fi soba irra dibuun dhugaa balleessuu fi awwaaluu tasumaa hin danda’u. Dhugaan yoo awwaalame illee awwaala diinni ittiin isa awwaale foqolchee ifaatti ni baha. Abbaan dhugaa ni turti, ni bulti malee injifannoon kanuma isaa ti.
Addunyaa kana keessatti seenaa isaa fi biyya isaa qofa otoo hin taane maalummaa isaa akka of-haaluuf (ganuuf) cubbuu fi bittaan garbummaa kan irratti raawwatame kan akka saba Oromoo hin jiru. Tarii sabni Israa’eel jira jettu ta’a. Isaan kan bitaman biyya isaanii fi lafa isaanii irratti otoo hin ta’iin biyya Misiritti dha. Kan Oromoo garuu kan adda isa godhu qe’ee fi lafuma isaa irratti waan bara dheeraaf garboomeef adda isa taasisa. Karaa biraa immoo sabni keenya,oromoon bay’ina uummataa fi dachee bal’aa yoo qabaate iyyuu gara laafummaa fi dagattummaa isaa irraa kan ka’een gurraachi akka isaa, Habashaan haxxummaadhaan lafa isaa dhaalee isa garboomsee, itti hiiqee fira fakkaatee maxxanuudhaan hanga har’aatti garboomsee isa bitaa jira. Kunis akka waan gaariitti odeeffamee har’as itti fufee jira.
Habashaan Qomootiin yoo danda’e humnaan, yoo dadhabe sossobuudhaan maqaa waaqaatti kakatanii isa ganu. Seenaa akkasii kana kan dhugaa nuuf bahu jaarraa kudha saddettaffaa keessa Horro irratti kan Goojjamoonni Mootii isaanii Takilahaymanotiin mottii Horroo kan ture Abiishee Garbaa irratti raawwatan ni dhugoomsa. Bara sanas Oromoodhuma keessaa nama Qadiidaa Wannabee jeedhamu ofitti qabuun ergatteetu Abishee Garbaa Hurrubaa gantee qabame. Oromoon ni cabe, Cittuu Kokor irratti beellamni halagaa waliin Abisheen sossobamee nagaaf dhaqe achi ennaa gahu”gabbir, gabbir”mallattoo jedhuun dibbeen Waaqayyoof rukutama fakkaatu, akka Habiishee qabanii booji’amu itti fayyadamuu isaanii abbootiin keenya nutti himanii darbaniiru. Guyyaa sanatti Oromoon kuma afur caalan Cittuu kokor, Homii bakka jedhamutti dhumuu isaanii abbootiin keenya dhugaadhaan seenessaniiru. Hanga bara dhiyoo asitti lafeen mataa namaa achi keessa akka jiru ni beekama. Kana irraa kan ka’een akka Habashaan gantuu ta’anii fi yoom illee, hangam illee yoo kakatan akka isaan hin amanne abbootiin keenya bareechanii nu gorsanii darbaniiru. Nutis ammas kan argaa jirru kanuma dha. Habashaan tooftaan isaan ittiin oromoo garboomsanii bitan kallattii biraan yoo isaaniif milkaa’uu baate kallattii biraan biyya alaatti (Ambaa) hirkatanii meeshaa kadhachuun Oromoo cabsu. Akka seenaan ibsutti kaleessa biyya akka Inglizifaa, ammas kan akka Chaayinaa fi Amarikaatti hirkatanii ittiin nu garboomsanii nu bitaa jiru. Boruufis aangoo isaani jabeeffachaa jiru. Dhugaa keenya uukkaamsuun olola nu irratti ofaa jiru. Maalummaa keenyaf akka hin dubbatneef labsii du’aa nu irratti labsanii biyyaa fi biyya alatti nu adamsanii nu ajjeesaa fi hidhaatti ilmaan Oromoo guuraa jiru.Imammatni bittaa garbummaa kun kaleessa akkuma bara Toodiroos (Dhalaan kan boojitee isa ajjeefte), Minilikfaa (Garbicha Qurcii Amaaraa),Yohaannisfaa (Tigree biyyaa fi seenaa kan hin qabne, bakka dhufte kan hin beekamne) seenaa sobaa fi kijibaa barreeffatanii biyya Ittophiyaa isaan hin ilaallatne itti of-moggaasuun har’as akkuma durii seenaa kijibaa fi sobaa ololuun daandii bittaa isaanii otoo hin jijjiriin kallattuma sanaan ammayyeeffatanii jajjabeesuun nu bitaa jiru.
- Kaleessaa “nagaan waliin jiraanna “ jechuun akkuma mootiin Gojjam takilaaymaanot haxxummaan Qadiidaa wannabee Abiishee Garbaatti erguun kokoritti ganee qabee gojjamitti booji’ee Horroon cabsee,
- Minilik immoo Ejeree Cangareetiin Shawaatti halkan huccuu dubartii uffatee dubartii fakkaate mana Ejereetti ol-galee booda miilla Ejereetti kufee ana hin tuqiin, si hin tuqu, maaloo loltee ana hin qaanesiin “jedhee galee booda isa ganee lolee cabse har’as “waliin jiraannna, sirna diimookraasii ijjaarra, Itoophiyummaatti jiraanna” jechuun Lafa Oromoo hanga biyyoota Ambaatti kan isaan irraa hfe gurgurachaa,Oromoo Oromoo irratti ijaaruun wal yakkisiisuun mana hidhaatti guuraa, biyya keessaa baasaa,fi akka barumaan garboomee jiraatu gochaa jiru.Har’a dhalootni oromoo hundi seena abbaa fi akaakilee isaa sirritti hin beeku. Kana iraa kan ka’een Habashaan yoo”Afaan Oromoo yoo dubbatte si ga’a, Itoophiyaan tokkichuma, seenaan biraa hin jiru,ati adda miti”jedhan dhaloota “tole” jedhee fudhatee waa’ee birmadummaa Oromoo fi biyyi Oromiyaa qofaatti jirachuu ishee kan isa hin quqquuqne isa/ishee hin dhukkubsine hedduutu jira.kunis kan irraa madde,
- Seenaan garbummaa waan nu irra dheeratee fi akkauma eebbaatti waan simanneefi dha. Kuni hadooddaa fi raateffamuu jabaa halagaan nu irratti raawwatee fi waan nu jiilcheefi dha.
- Kallattii biraan immoo, otuma beekanii kan abdii kutatanitu jiru.seenaa qofaa odeessu. Ulee halagaatiin waan eelaniif lamuu dubbachuu hin barbaadani.Yoo danda’ame halagaatti hirkatanii jalagalanii fakkeessanii jiraachuu ykn akkasumatti du’uu filatu. Warri akkasii kuni yaroo ammaa kana maqaa biroo moggaafatanii kaleessa ganamfatanii kan ka’aniifii kaayyoo isaaniifi galma isaanii jijjiruun halagaa jala gugguufuuf kan of qopheessaa jiran "ADO" ykn "ODF" jechuun of mogaasanifaa ti. Isaan kuni gantoota seenaa ti. Maqaa mogaafatan illee sirritti hin beekani. "ODF" jechuun sayinsiidhaan ennaa hiikamu "Open Deficaton Free"jechuu dha. Kanuma illee bitaa fi mirga otoo hin ilaallatiin maqaa saba saanii maqaa Udaaniitti waara moggaasanii orma nutti kofalchiisani dha. Jarreen kuni waarra qabsoon bitaa isaanitti galee dullomani dha. Maqaaf doktora jedhamu malee kijee mandaraa bunaa ta’aniiru. Abdii warra kutate waan ta’aniifjareen kana irraa of-eeguun ni barbaachisa. Isaan waliin ooluun, oduu isaanii dhaggeeffachuun nama hadoocha. Sodaa namatti naqa. Haamilee sabboontummaa cabsa. Kanaaf waarra "ODF" ykn "ADO" irraa yaroo ammaa fagaachuun barbaachisa. Isaan waa’ee mataa isaanii fi saba isaanii dhiisanii waa’ee garboomsitootaa fi gantootaa gaarummaa isaanii fi daandii bittaa isaanii akka siirrii ta’e kan labsanii fi kan of- ganani dha.
- Warra waa hin beeknee fi ergaa halagaa bakkaan gahuuf fiigani dha.Isaan kun maalummaa isaanii fi kan saba isaanii seenaa dhugaa hin beekani. Kanuma isaanitti halagaan odeessetu dhugaa itti fakkaata. Seenaa akaakayyuu isaanii fi akaakilee isaanii dhugaan itti himan iyyuu waan halagaan jallisee isaanitti himeef dhugaa gananiiru. Ofis gananiiru,biyyaa fi lammii isaanii dantaaf gurguruun akka cubbuu fi yakka ta’e hin beekani.
- Warri walmakoonis ni jiru. Isaan kuni “kan haadha koo fuudhe abbaa koo ti” warra jedhani dha. Garuma ho’etti goru.Obboleessa isaanii irra ejjetanii warra darbanii dantaaf fiiguuf jedhani dha.
- Michoota halagaa. Oromotni akkasii kan halagaatti firoomanii mataa isaanii fi biyya isanii irra halagaa caalsifatani dha.Kan halagaan jedhee fi itti himetu dhugaa itti fakkaata. Booda garuu ganamanii ennaa boo’an ni argamu. Seenaa akkasii kan qaban keessaa kan akka Soorii Gelaafaa ti. Erga darbee gaabbanii kan boo’ani dha.
Kan garbummaa Oromoo addaa isa taasisu inni lammaffaan saba bay’inattis ta’e gootummaatti kan isa hin caalle jalatti waggaa dhibbaatamaan lakka’amuuf bitamuu isaa ti.Oromoon ukkamamee garbummaa tooftaa hidda gadi fageeffateen waan bitaamaa jiruuf biyyi Addununyaa illee gurra ittiin nu dhageessu hin qabdu. Oromoon yoo du’e, biyyaa isaatii ari’ame, yoo hidhaatti guurame, lafaa fi qe’ee isaa irraa yoo buqqifame iyyatni isaa hin dhaga’mne. Biyyootni addunyaa kanaa gudatneerra jechuun “Mirga ilmaan namaaf falmina” jedhan kan akka Amerikaafaa, Auroppaafaa—mirga Saree fi Sinbirroof ennaa iyyan duutii fi hidhamuun Oromoo isaan hin dinqu.Otuma beekanii fi arganii callisuun bira darbaa jiru. Jal’ee Dawd Ibsaa yaroo tokko kan dubbatan nan yaadadhe "Halaagaan gurra itti nu dhaga’u nutu uuma" akkuma jedhan ilmaan Oromoo kana gochuun dirqamaa fi kutannoodhaan Oromoon tokkummaan irratti hojjechuu qabna. Kun cubbuu fi kan nama qaanessu miti. Qaaniif Oromoon kan qaana’uu qabnu garbummaa keessatti jiraachuu keenya qaana’uutu nuuf mala. Du’uun kan hin oolleef maqaa fi seenaa salphinaa gonfatanii du’utu nama qaanessa. Kana irraa bilisa ta’uuf immoo Oromoon hundi kallattii biraa eeguu fi dhaggeeffachuu isaa irra gahoo fi dirqama dhaloota bahuun isa irra jira. Nama komachuu irra ani maalan gumaache jechuu qabna. Qabsoo keessatti ani dandeettii fi gahoon ani raawwadhu isa kami jechuun of haa gaafannu.
Haalli barreeffama kanaa akkan barreessu ana kakaase waanan haala brreessuu sirritti wanan beekuuf miti. Ani ogeessa kanas miti. Kan jallate sirreeffachhun dhugaa keessa jirtu kan sifeeffatu abbaa waa’een Oromoo ana galcha, anis nan gumaacha, Bilisummaa dheebochaan jira, garaan kiyya ana gubaa jirti kan jedhu qofaafidha.
Kan ana kakaase keessa tokko garuu, guyyaa 23/07/2005 ALH, guyyaa kabaja “TB” Addunyaa (Yealem TB qan) jedhamu magaala Adamaatti akka “Oromiyaa” jedhnitti kabaja gaggeeffame gaggeeffame irratti Qorannoo fi Qo’annoo mana Hidhaa wayyaanee hidhamtoota irratti gaggeeffame fi haala mana hidhaa magaala Adaamaa akka do’annee arginetu ana ajaa’ibsiise. Qorannoon gaggeeffame kuni akka ibsutti manneen hidhaa beekamoon Oromiyaa keessa jiran gurguddoon (Wahinibet) 36 tu jiru. Tokko tokkoo issnii keessatti giddugaleessan hidhamtoota Oromoo 2,000 (kuma lama ) akka jiran qoranichi ni ibsa.Walumaa galatti 2000X36=72,000 (Kuma torbatamii lama) kan ta’an dargaggeessii fi dargaggeettiin Oromoo umuriin isaanii waggaa 15-45 bay’inaan waggaa soddoma kan ta’an sababa adda addaa itti funaanamee murtoo waggaa dheeraa itti murtaa’ee jireenya gadadoo fi duuti isaan eegatu keessatti kufanii jiru. Kuni oromota gara dabarsamanii hidhamanii fi guyyaadhaan, torbeedhaan ji’aan itti dabalamu hin dabalatu. Ilmaan Oromoo kana keessa Kan baratan, kan qabeenya guddaa qaban ni jiru. Garuu akka achitti du’aniif dhukkuba akka “TB” HIV/AIDS, Golfaa fi wkf”du’aa jiru.
Do’annoo taasifame kan irratti dhukkubsatoonni “TB I HIV/AIDS” waan baay’ataniif akka “NGO USAID” fi “TB-CARE1”jedhaman akka mana hidhaa babal’isanii ijaaraniif afferamanii achitti argamuun akka ijaaran waadaa galuu isaanii tu ana ajaa’ibsiise. Warri biroon hedduunis yaruma sanatti akka kana gargaaran waadaa galani.Kan nama ajaa’ibsiisuu fi gaddisiisu imaammata wayyaaneen ammas uummata Oromoo hidhuuf karoorfatte kana qaamoleen birroo garggrsa uummataaf hojenna jedhan kana irratti walii galuu isaaniti. Oromoon hidhaa dha hiikamee manicha bal’isuu irra ijaarsa projektii mana hidhaa ilmaan Oromoof babal’isamaa jira. Kunis garbummaan akka jabaatuu fi Oromoon akka baduuf tahuu isaa beekuun nama hin dhibu.
Eegaa,kuni hanga yoomitti itti fufuu qaba? Seenaa darbe qofa odeessuunis ta’e hadoodanii ta’uun, walgurguurunis ta’e tokkummaa dhabanii garbummaa jala jiraachuun yoom dhaabbata? Oromoon eenyuun eegaa? Halagaan hanga yoomitti nu ergata? Michoomni halagaa kan lammii keenyaa irra caalee hanga yoomitti daganna?”
Torbee darbe dubartiin halagaa tokko magaala Finfinnee, markaatoo lafa jedhamutti meshaa bitachuufan affaan Oromotiinan gaafadhe jennaan akkas ana jette “Innezii affexaxeraachew inde ziinjaroo newnii?”. Kuni har’a illee Habashoota keessaa hin baane. Kana ennaa dubbattu Poolisiin ajajaan dhibbaa ani dubartii sana lollaan”ani dhaghaan jira, anuu Oromoo dha ajajaa dhibbaa abban koo maqaan isaa Guutaa dha “ana jedhe .Seeratti anaaf dhiyeessi jennaan dhiisi anaan jedhee otoo anis innis sabni keenya arrabsamuu anaan sossoba.Maqaaf jiru malee jaleewwan wayyaanee kan hin jirre ta’uu isaanii caalattan mirkaneeffadhe. Mmas salphachaa, arrabsamaa jirra jechuu koo ti.
Walumaa galatti maqaa itoophiyummaadhanis ta’e Dimookraasiitiin bilisummaan Oromoo haguugamuu hin qabu.Dhaabbotni maqaa Oromotinis ta’e dhuunfaan dhimmi birmadummaa saba Oromoo fi biyya Oromiyaa ana galcha jedhu kallattii tokko qabachuun ABO jalatti hiriiruun qabsoo Bilisummaa finiinsuu qaba. Bilisummaan keenya lafa irra harkifachuun isaa kutannoo fi tokkummaa dhabuu fi du’a sodaachuu irraa kan madde malee Waaqyoon kan daangaffamne, qabsoo cubbuu miti. Cubbuun of-ta’uu dhabuudha. Cubbuun Of-gurguruudha. Cubbuun Obboleessi ofii ennaa miidhamu birmachuu dhiisanii cal jechuudha. Cubbuun dabarsanii lammii ofii ormatti (halagatti) kennuudhaan ajjeesisuudha. Cubbuun obboleessa ofii akka hidhamu, akka badu, gochuu dha. Cubbuun kan rabbi namaaf kenne dabarsnii jalli’aan halagaaf kennuu dha. Akka Oromotti haallii filatnoon Oromoon qabu kallattii kana sammuu isaa qajeelche yarootti birmadummaa ija ishee arginee dhandhamnu fagoo miti. Kanaa alatti “otoo kan ishee danfuu kan ormaa mooqxi” akkuma jedhan akkuma “ADO ykn ODF” eegoo “OPDO” lafa qaqqabuun haafa funananii halagaatti maxxanuu fi garaa isaan ciibsuuf fiiguun gaaffii seenaa jalaa nama hin baasu.Jarreen kunis otoo hin du’iin akka jiraatti du’anii fi siicoo seenaa gatata dhalootaa ta’aa waan jiraniif deebi’aa isaaniin jenna. Karaa fi kallattii abaarsaa irra jiru. Kan isaanitti gammadu halagaa malee fira keessaa bahanii akka qullaa adeemaa jiran haa beekani jennee asumaan dhamsa keenya dabarsina.
IUO!


text:
Hanga Tokko Waa’ee Jaal Obsee Margoo Irraa
Posted by Madda Walaabuu Press on 11/01/2013
Sadaasa 01, 2013 | Yahyaa Jamaal*
Waa’ee du’aan boqochuu Jaal Obsee Margoo yoon yaadadhu ammayyu garaan na laalata. Akkuma tasaa dhibamtee yeroo gabaabduu keessatti addunyaa kanatti nagaa dhaammachuun ishii dafee naaf amanamuu dide. Ammayyuu soba natti fakkaata. Duuti nama hin filattu malee Obseef kun hin malle. Obseen akkuma maqaa fi bifa isii haadha obsaa ti. Obsa barattee obsa barsiisaa jiraatte. Hamilee jabaa hidhattee abbaa warraa isii, jaallanii fi firoottan isii mara hamilchiisaa baate.
Akka tasaatti boqochuun Jaal Obsee du’a jaallan qabsoo fi sabboontota Oromoo bakka adda addaatti kufan irraa adda taheef miti, kanin maqaa isii kaasee faarsu. Yookiis haadha warraa Hayyu duree ABO taateef miti kanin barruu kanaan isii yaadadhu. Obseen intala Oromoo kan dhiiraa dhalaan keenya, xiqqaa guddaan keenya beekkumsa qaalii irraa barachuu dandeenyu takka turte. Hanga ammaatti waa’ee isii barreeffamee ummataaf dhihaate keessaa kanin ni hanqate jedhu, kaniin keessa kootti dinqisiifachaa bahe gad baasee ragaa bahuufiifan waa xiqqoo kana katabuuf dirqame.
Dhuguma dubbachuuf Jaal Obsee Margoo Oromtittii dhugaa, tan maalummaa Oromummaa isa dhugaa barsiisuuf dhalattee jiraatte takka turte. Obseen amantii mataa ofiif hordoftu qabaattu illee, amantiin Oromoon hordofu hundi amantii isii ture. Obseen Kiristiyaana dhugaa turte. Obseen Musliimas. Obseen Waaqeffattuudhas. Gabaabumatti Obsee Margoo obbolummaa amantiilee Oromoon hordofu hundumaatti nama amantu turte. Kun dandeettii fi bilchinna Oromummaa ol’aanaa dha. Baay’een keenya kennaa fi hubannoo bilchaataa akkasii kana waakkatamne. Gariin keenya hangamuu sabboonaa Oromoo haa taanu malee, dhimma amantii irratti garuu womatu nurraa calaqqisa. Jireenya keenya keessatti yeroon amantiin Oromummaa keenya nu dagachiisu al danuu nu mudata. Amantii ofii keenyaaf hordofnu amantii warri kaan hordofu irraa addatti mararfachuu yaaluun bakka hedduutti ni mul’ata. Obsee Margoo goota dhimma akkasii kana irratti hin hamatamne turte. Obseen sabboontittii Oromoo qabsoof jecha biyyaa baate qofa osoo hin taane, haadha manaa hayyu duree dhaaba guddicha kanaa taatee waamamuufis obsa, gahummaa fi hamilee ol’aanaa itti qabaachuu isii jabina kanaan agarsiifte.
Obseen hawwii guddaa tokko qabaachaa turte. Gaaf tokko Oromiyaan bilisoomnaan kutaa Oromiyaa tokko tokkoon daaw’attee biyyoo biyya Oromoo mara irra ejjettee mul’achuuf hawwiti ture. Ilmaan Oromoo kutaa Oromiyaa mara waliin wal gartee guddina saba isii fi bal’ina biyya isiitiin gammaddee hafuura baafachuuf hawwii qabaachaa turte. Firoota isii bahaa dhihaa, kaabaa kibbaa fi giddu galeessaa waliin guyyaa takkaaf illee taatu waliin ooltee bultee haadha fira gobbuu tahuu isii ijaan arguuf dharraati ture. Kun hawwii Oromummaa dhugaa kan sabboontota baayée biratti mulátu tahuun ifaa dha. Haa tahuutii kan Obsee garuu adda fakkaata. Huccuu aadaa kutaa Oromiyaa hundaaf ilaalcha addaa qabdi. Isiidhaaf huccuun aadaa uffattu tokko uffata qofa hin turre. Isiidhaaf huccuu aadaa Oromoo Harargee, Baalee, Arsii, Booranaa, Gujii, Jimmaa, Wallaggaa, Iluu Abbaa Booraa, Shawaa, Walloo fi Waanbaraa jechuun, huccuu qaamatti uffatamu qofa osoo hin taane, bakka bu’aa (wakiila) kutaalee Oromoo kanneenii ti. Huccuu kutaa Oromiyaa tokko yoo uffattu waan firoota isii Oromoota kutaa sanii waliin jirtu itti fakkaatee booharti.
Waggoota lamaan tokko dura gaaf tokko ayyaana Irreechaa irratti wal argine. Uffata aadaa Walloo uffattee miidhagdee mul’atti ture. Eega nagaa wal gaafannee booda “Baay’ee sirraa bareeda.”n ittiin jedhe.
Jecha kootiif na galateeffattee kaatee akkas jette. “Eega kana jettee egaa, dirqama kudhan kan biraa of irra keessee jirtaa, beekkadhu.”
“Dirqama akkam?” nan gaafadheen, deebisee.
“Amma miidhagina huccuu isa kanaaf ragaa baatee jirta. Kan biraa kudhantu si hafe jechuu koo ti.” naan jette.
Wanti isiin jechuu barbaadde dafee naa gale. Osoon kana irratti yaada hin kennin na dursitee akkas jette. “Kutaan Oromiyaa kudha tokkoonuu uffannaa aadaa babbareedaa qabu. Amma bareedina uffata isa kan Walloof ragaa baatee jirta. Kurnan hafaniifis ragaa bahuuf dirqama of irra keessee jirta. Tokko faarsitee tokko dhiisuun eessaa ta’a ree?” naan jette seeqachaa. Itti aansitees, “ Hanga milkoofnee biyya keenya tokko tokkoon daaw’annee itti gammannutti huccuudhuma mallattoo keenyaa kanaan biyya keenya yaadachaa of jajjabeessina kaa.” naan jette. Dhugaa ishee ture.
Jechi Jaal Obsee Margoo kun gaafas dilas adda tahee natti hin mul’anne ture. Har’a garuu gurra koo keessaa baduu dide. Jechi isii sun hangam tokko jecha bara baraan jiraatu tahuun isaa har’a eega isheen du’aan nurraa adda baatee booda naa gale. Obseen naannoo turte keessatti sassaabduu firooma Oromummaa taatee beekamti ture. Dubartoota Oromoo walitti sassaabuun obbolummaa Oromummaa dhugaa barsiifte. Mooyxannoo gaarii qabdu kana babal’iftte. Akkuma maqaa isii obsa, akkuma bifa isii haadha simboo ta’uun hawaasa naannoo isheef fakkeenya taatee jiraatte. Jaala qabsoo qofa osoo hin taane giiftii kabajamtuu, garuu ammoo hundumaa waliin walii galtee fi amala namootaa hubattee waliin jiraachuuf nama kennaa guddaa qabdu turte. Oromoon hafnaan alagoota ollaa ishee illee biratti gaarummaa fi beektuu jireenya hawaasummaa tahuu isheetiin mararfatamti ture. Haadha Warraa Hayyu-Duree ABO akkuma jedhamte hunda naatoo fi ulfina Giifti-Durummaa guddaa nama gonfatte tokko turte Obseen.
Garuu duuti gara jabeettii dha. Obseen akkasitti faarsinuu fi jaalannu, jaalti teenyaa fi obboleettiin teenya qaaliin har’a nu waliin hin jirtu. Akka lamuu hin deebinetti akka tasaa deemteetti. Sirni owwaalcha ishees guyyaa muraasa dura biyya Norway, magaalaa Bergen, Waldaa Kiristyaanaa tokko keessatti raaw’atameera. Ani guyyaa owwaalchaa san bakka sanitti hin argamne. Namoonni dhibbaan lakkaawaman akka sirna owwaalcha ishee irratti argaman garuu quban qaba. Ilmaan Oromoo sirna owwaalcha Jaal Obsee Margoo irratti argaman keessaa gariin kanneen ilaalcha siyaasaatiin addaan babahanii bara dheeraa booda lafa sanatti wal argan faa dha. Suuraa namoota sirna owwaalchaa kana irratti argamanii yoon daaw’adhu, sagalee Jaal Obsee tokko waanin dhagahe natti fakkaate. “Yaa obboleeyyan koo ilmaan biyyaa! Hanga yoomitti gaafa du’aa qofa iyyaafattanii adda tokkotti walgeessuu? Maaloo utuma jiraan jirtanii wal iyyaafadhaa! Ana qofaaf hin booyinaa; walii keessaniifuu boohaa!!!….” kan jedhu.
Jaal Daawud Ibsaaf, maatii fi firoottan, akkasumas jaallan du’a Jaal Obseetiin gadditan maraaf jajjabinan hawwa.
Jaal Obsee Margoo biyyeen sitti haa salphattu!
Waaqayyo jennataan si haa qanansiisu!
==================================
* Yahyaa Jamaal: gulummaa75@gmail.com
Waa’ee du’aan boqochuu Jaal Obsee Margoo yoon yaadadhu ammayyu garaan na laalata. Akkuma tasaa dhibamtee yeroo gabaabduu keessatti addunyaa kanatti nagaa dhaammachuun ishii dafee naaf amanamuu dide. Ammayyuu soba natti fakkaata. Duuti nama hin filattu malee Obseef kun hin malle. Obseen akkuma maqaa fi bifa isii haadha obsaa ti. Obsa barattee obsa barsiisaa jiraatte. Hamilee jabaa hidhattee abbaa warraa isii, jaallanii fi firoottan isii mara hamilchiisaa baate.
Akka tasaatti boqochuun Jaal Obsee du’a jaallan qabsoo fi sabboontota Oromoo bakka adda addaatti kufan irraa adda taheef miti, kanin maqaa isii kaasee faarsu. Yookiis haadha warraa Hayyu duree ABO taateef miti kanin barruu kanaan isii yaadadhu. Obseen intala Oromoo kan dhiiraa dhalaan keenya, xiqqaa guddaan keenya beekkumsa qaalii irraa barachuu dandeenyu takka turte. Hanga ammaatti waa’ee isii barreeffamee ummataaf dhihaate keessaa kanin ni hanqate jedhu, kaniin keessa kootti dinqisiifachaa bahe gad baasee ragaa bahuufiifan waa xiqqoo kana katabuuf dirqame.
Dhuguma dubbachuuf Jaal Obsee Margoo Oromtittii dhugaa, tan maalummaa Oromummaa isa dhugaa barsiisuuf dhalattee jiraatte takka turte. Obseen amantii mataa ofiif hordoftu qabaattu illee, amantiin Oromoon hordofu hundi amantii isii ture. Obseen Kiristiyaana dhugaa turte. Obseen Musliimas. Obseen Waaqeffattuudhas. Gabaabumatti Obsee Margoo obbolummaa amantiilee Oromoon hordofu hundumaatti nama amantu turte. Kun dandeettii fi bilchinna Oromummaa ol’aanaa dha. Baay’een keenya kennaa fi hubannoo bilchaataa akkasii kana waakkatamne. Gariin keenya hangamuu sabboonaa Oromoo haa taanu malee, dhimma amantii irratti garuu womatu nurraa calaqqisa. Jireenya keenya keessatti yeroon amantiin Oromummaa keenya nu dagachiisu al danuu nu mudata. Amantii ofii keenyaaf hordofnu amantii warri kaan hordofu irraa addatti mararfachuu yaaluun bakka hedduutti ni mul’ata. Obsee Margoo goota dhimma akkasii kana irratti hin hamatamne turte. Obseen sabboontittii Oromoo qabsoof jecha biyyaa baate qofa osoo hin taane, haadha manaa hayyu duree dhaaba guddicha kanaa taatee waamamuufis obsa, gahummaa fi hamilee ol’aanaa itti qabaachuu isii jabina kanaan agarsiifte.
Obseen hawwii guddaa tokko qabaachaa turte. Gaaf tokko Oromiyaan bilisoomnaan kutaa Oromiyaa tokko tokkoon daaw’attee biyyoo biyya Oromoo mara irra ejjettee mul’achuuf hawwiti ture. Ilmaan Oromoo kutaa Oromiyaa mara waliin wal gartee guddina saba isii fi bal’ina biyya isiitiin gammaddee hafuura baafachuuf hawwii qabaachaa turte. Firoota isii bahaa dhihaa, kaabaa kibbaa fi giddu galeessaa waliin guyyaa takkaaf illee taatu waliin ooltee bultee haadha fira gobbuu tahuu isii ijaan arguuf dharraati ture. Kun hawwii Oromummaa dhugaa kan sabboontota baayée biratti mulátu tahuun ifaa dha. Haa tahuutii kan Obsee garuu adda fakkaata. Huccuu aadaa kutaa Oromiyaa hundaaf ilaalcha addaa qabdi. Isiidhaaf huccuun aadaa uffattu tokko uffata qofa hin turre. Isiidhaaf huccuu aadaa Oromoo Harargee, Baalee, Arsii, Booranaa, Gujii, Jimmaa, Wallaggaa, Iluu Abbaa Booraa, Shawaa, Walloo fi Waanbaraa jechuun, huccuu qaamatti uffatamu qofa osoo hin taane, bakka bu’aa (wakiila) kutaalee Oromoo kanneenii ti. Huccuu kutaa Oromiyaa tokko yoo uffattu waan firoota isii Oromoota kutaa sanii waliin jirtu itti fakkaatee booharti.
Waggoota lamaan tokko dura gaaf tokko ayyaana Irreechaa irratti wal argine. Uffata aadaa Walloo uffattee miidhagdee mul’atti ture. Eega nagaa wal gaafannee booda “Baay’ee sirraa bareeda.”n ittiin jedhe.
Jecha kootiif na galateeffattee kaatee akkas jette. “Eega kana jettee egaa, dirqama kudhan kan biraa of irra keessee jirtaa, beekkadhu.”
“Dirqama akkam?” nan gaafadheen, deebisee.
“Amma miidhagina huccuu isa kanaaf ragaa baatee jirta. Kan biraa kudhantu si hafe jechuu koo ti.” naan jette.
Wanti isiin jechuu barbaadde dafee naa gale. Osoon kana irratti yaada hin kennin na dursitee akkas jette. “Kutaan Oromiyaa kudha tokkoonuu uffannaa aadaa babbareedaa qabu. Amma bareedina uffata isa kan Walloof ragaa baatee jirta. Kurnan hafaniifis ragaa bahuuf dirqama of irra keessee jirta. Tokko faarsitee tokko dhiisuun eessaa ta’a ree?” naan jette seeqachaa. Itti aansitees, “ Hanga milkoofnee biyya keenya tokko tokkoon daaw’annee itti gammannutti huccuudhuma mallattoo keenyaa kanaan biyya keenya yaadachaa of jajjabeessina kaa.” naan jette. Dhugaa ishee ture.
Jechi Jaal Obsee Margoo kun gaafas dilas adda tahee natti hin mul’anne ture. Har’a garuu gurra koo keessaa baduu dide. Jechi isii sun hangam tokko jecha bara baraan jiraatu tahuun isaa har’a eega isheen du’aan nurraa adda baatee booda naa gale. Obseen naannoo turte keessatti sassaabduu firooma Oromummaa taatee beekamti ture. Dubartoota Oromoo walitti sassaabuun obbolummaa Oromummaa dhugaa barsiifte. Mooyxannoo gaarii qabdu kana babal’iftte. Akkuma maqaa isii obsa, akkuma bifa isii haadha simboo ta’uun hawaasa naannoo isheef fakkeenya taatee jiraatte. Jaala qabsoo qofa osoo hin taane giiftii kabajamtuu, garuu ammoo hundumaa waliin walii galtee fi amala namootaa hubattee waliin jiraachuuf nama kennaa guddaa qabdu turte. Oromoon hafnaan alagoota ollaa ishee illee biratti gaarummaa fi beektuu jireenya hawaasummaa tahuu isheetiin mararfatamti ture. Haadha Warraa Hayyu-Duree ABO akkuma jedhamte hunda naatoo fi ulfina Giifti-Durummaa guddaa nama gonfatte tokko turte Obseen.
Garuu duuti gara jabeettii dha. Obseen akkasitti faarsinuu fi jaalannu, jaalti teenyaa fi obboleettiin teenya qaaliin har’a nu waliin hin jirtu. Akka lamuu hin deebinetti akka tasaa deemteetti. Sirni owwaalcha ishees guyyaa muraasa dura biyya Norway, magaalaa Bergen, Waldaa Kiristyaanaa tokko keessatti raaw’atameera. Ani guyyaa owwaalchaa san bakka sanitti hin argamne. Namoonni dhibbaan lakkaawaman akka sirna owwaalcha ishee irratti argaman garuu quban qaba. Ilmaan Oromoo sirna owwaalcha Jaal Obsee Margoo irratti argaman keessaa gariin kanneen ilaalcha siyaasaatiin addaan babahanii bara dheeraa booda lafa sanatti wal argan faa dha. Suuraa namoota sirna owwaalchaa kana irratti argamanii yoon daaw’adhu, sagalee Jaal Obsee tokko waanin dhagahe natti fakkaate. “Yaa obboleeyyan koo ilmaan biyyaa! Hanga yoomitti gaafa du’aa qofa iyyaafattanii adda tokkotti walgeessuu? Maaloo utuma jiraan jirtanii wal iyyaafadhaa! Ana qofaaf hin booyinaa; walii keessaniifuu boohaa!!!….” kan jedhu.
Jaal Daawud Ibsaaf, maatii fi firoottan, akkasumas jaallan du’a Jaal Obseetiin gadditan maraaf jajjabinan hawwa.
Jaal Obsee Margoo biyyeen sitti haa salphattu!
Waaqayyo jennataan si haa qanansiisu!
==================================
* Yahyaa Jamaal: gulummaa75@gmail.com
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
- Mirgootni dimookiraasii fi Mirgi namummaa uummata keenyaaf haa kabajamu.
- Doorsifnii humna poolisaa ,tikaa fi waraana wayyaaneen nurratti godhamaa jiru nurraa dhaabbachuu qaba.
- Sakkatta’insii mooraa Yuunibarsiitii irra kaa’ame kaafamu qaba.
- Filmaata sobaa dura gaaffii keenyaaf deebiin nuuf kennamuu qaba.
- Oromiyaa keessatti bosonnii Uumamaa fi warshaleen akka Warshaa suukara Fincaa’aa ibiddaan barbadeeffama jiru, tokkummaan kaanee balaa ibiddaa Mootummaan wayyaanee qabeenyaa Oromiyaatti qabsiisee haa dhaamsinu, Mootummaan Wayyaanee yakka kanaaf gaafatamuu qaba.
- Dimookiraasiin hin jiru, Mootummaan EPRDF abbaa irree Afrikaa Bahaati.
- Uummatni Oromoo Oromummaan Yakkamee hidhatti ukkaanfame gaaffii tokko malee haa hiikaman.
- Mootummaan Wayyaanee EPRDF/TPLF/OPDO’n yakka ajjeechaa,hidhaa fi baranoota irraa arii’achaa turan seeratti dhiyaachuu qabu.
- Abbay Tsahayee angawaan TPLF/EPRDF kan ta’ee yakkamaan saba keenyaa arrabsee fi eenyuummaa uummata keenya balfe angoo gadhiisuun yakka dugugginsa snyii oromiyaa keessatti gaggeeffamaa jiruuf seeratti dhiyaachuu qaba.
- Master Plan Finfinnee guutummaatti haqamuu qaba.
- Oromoo qe’ee fi qabeenyaa irraa buqqisuun dhaabbachuu qaba.
- Hanga Mootummaan abbaa irree Wayyaanee angoo gadi lakkisutti FDG jabaatee itti fufa. Warraaqsa karaa nagaa fi dimookiraasii gaggeessa jirru jabeessinee karaa nagaa fi Dimookiraasii addunyaatti iyyachuu fi abbaa irree wayyaanee dura dhaabbachuun jabaatee itti fufa barruun jedhu bittinneeffama jira.
Saturday, March 21, 2015
Warraaqsi Bilisummaa Gootota Barattoota Oromoo Jimmaa Har’as Itti Fufee Oole,Magaalli Jimmaa fi Mattuu Sababaa Kanaan Muddama Wayyaanee Jala Jirti.
Gabaasa Qeerroo Bitootessa 21,2015 Jimmaa
Warraaqsii FDG Goototni dargaggootni barattootni Oromoo Yuuniversiitii Jimmaa qabsiisan daran jabaachuun guyyaa kaleessa hanga gaaffiin mirga fi dimookiraasii gaafachaa jirru deebii argatuttii jechuun nyaataa fi barnoota dhaabuun diddaa isanii ibsacha kan jiran yoo ta’u, Guyyaa hardhaa Bitootessa 21,2015 immoo goototni barattootni Oromoo Yuunivarsiitii Jimmaa Mooraa Yuunibarsiitii keessa gadi akka hin baane humna poolisa federaalaa fi humnota tikaa Wayyaaneen ittifamuun eeggichi guddaan irratti gaggeeffama jira. Barruuleen warraaqsa FDG’s magaalaa Jimmaa fi Mattuu keessatti guyyaa har’aa irree Qeerroo barattoota Oromoon facaafame, qabxiilee Armaan gadii of irraa qaba.
Gama biraan Paartiin mormituu KFO kun Guyyaa har’aa wayita Magaalaa Jimmaa hanga Mattuutti duula na filadhaa gaggeessa jiranitti barruulee sagantaa ejjennoo KFO ibsu facaasuun ittumaa mootummaa wayyaanee dhiphinaa fi muddama guddaa keessa galchan. Mootummaan Wayyaanee humnoota tikaa, dabballootaa fi waraana isaa bobbaasuun barruulee warraaqsaa na filadhaa paartiin kun facaasaa jiru, funaanuu fi akka uummatni bahee hin fudhannee fi hin dubbifneef yaalii guddaa godhan iyyuu humni uummataa humna Wayyaanee ol itti ta’uun uummatni barruulee warraaqsa FDG Qeerroon bilisummaa Oromoo facaasaa jiruu fi barruu duula na filadhaa KFO faacaasaa jiru argachuun dubbisee waliif daddabarsa jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Saturday, February 15, 2014
Godina Jimmaa fi Ilu-Abbaa Booraa Keessatti Barruuleen Warraaqsaa Baldhinaan Maxxanfamuu Qeerroon Gabaase.
Gabaasa Qeerroo Jimmaa,Gurraandhala 14,2014
Lixa oromiyaa magaalaa Jimmaatti barruuleen warraaqsaa waamicha diddaa gabrummaa calaqqisiisan guutummaa magaalaa keessa erga rabsamuu jalqabee guyyoota sadi lakkoofsisee jira.Itoophiyaa keessatti hordooftoonni amantaa musliimaa qabsoo karaa nageenyaa erga finiinsuu eegalanii ganna lama lakkoofsisanii jiru yoo jenne waan haalamuu miti.Diddaan gabrummaa hanga bilisummaatti jedhuu mitiiree gootonni qabsoo ganamaatti cichan, kanuma bu’ura godhachuudhan hordoftoonni amantaa musliimaa magaalaa Jimmaa mootummaa wayyaanee kan yoo iyyatan iyya namaa dhagahuuf gurra hin qabnetti sagalee isaanii dhageessifachuuf barruulee warraaqsaa qabxiilee armaan gadii kana ofkeessaa qabdu akka waraqaa waamichaatti ummata magaalaa mara qaqqabsiisanii jiru.Qabxiileen isaan kaasan:
-Beellamni ji’aa musliimonni itoophiyaa mootummaa wayyaanef akka itti yaaduf kennaniif dhumuu isaa asumaan beeksisaa mormii nageenyaa boqonnaa lammaffaaf amma irraa eegallee tarsiimoo haaraa diriirsina.
-Cunqursaa fi hacuuccaa musliimota itoophiyaa irra gahaa jiru mootummaa biraan akka gahaniif koreewwan fala barbaadan jedhamanii mallattoo ummanni sassaaben namoonni kudhatorbaa filatamanii gaaffiwwan sadi wajjin gara mootummaatti ergamanii turan. Gaaffiwwan isaaniis:
1.Qaamonni majliisa irra jiran bu’anii filannoon iftoomina qabu haa taasifamu
2.Anjaan ahaabash jedhamu akka humnaan nutti hin fe’amne
3.Awwaliyaan bilisa ta’ee ummataan haa geggeeffamu kan jedhu ture.Mootummaan garuu gaaffii isaanif deebii kennuu irra koreewwan bakka buufaman irratti himannaa banuun yakka shororkeessummaan mana hidhaatti darbatee gidirsuu fi hiraarsuu filate. Akkasumas filmii dookumantarii sobaan hojjechuun miidiyaa wayyaanee kan ta’e ETV irratti fiilmicha agarsiisuni fi ragaalee sobaa leenjisuun koreewwan sana irratti akka sobaan ragaa bahan taasise.
-Cunqursaan mootummaa itti fufuun :- Masjiidonni akka weeraraman,akka diigaman,abbotin amantaa akka gidirfaman,gaazexeessitoonni, artistoonni,walumaagalatti dhaabbataa fi miidiyaa waa’ee musliimaa odeessu cufuun ukkaamsa isaa itti fufe.
-Gochoonni kun hunduu kan isa hin gammachiifne mootummaan wayyaanee:- finfinnee, garbaa,asaasa, baddallee, harar, waaldiyaa, adaamaa, kofalee,fi aggaarotti musliimota qulqulluu ta’an reebicha irraa eegalee hanga sobaan dhiiga isaanii dhangalaasutti deemee jira.
-Gochaa kana hundaa raawwatee ummata musliimaa tasgabbeessuu dadhabnaan ummata waggoota dheeraf waldanda’ee kabajaa fi jaalalaan wajjin jiraachaa ture amantaan walitti buusuf dhama’aa turu illee kiyyoon inni qopheesse abshaalummaa ummataan fashaalaahuu danda’ee jira.
-Mootummaan cunqursaa kana hundaa nurraan gahuu isaatif nuti musliimonni itoophiyaa gaafa jimaataa(7/06/2006) walitti qabamnee sagalee mormii dhageessifachuu irraa kan hafe dhagaa tokko illee darbachuu akka hin qabne cimsinee wal hubachiifna, sababni isaas mormiin keenya mormii karaa nageenyatiin amantaa ofii kabachiifachuu waanta’eefi.
Gaffiin keenya hanga deebii argatutti fi warroonni hidhaman hanga hiikamanitti qabsoon keenya itti fufa.
SAGALEEN KEENYA HAA DHAGAHAMU!!!
Carraa kanatti fayyadamuun qeerroon magaalaa jimmaas qabsaa’otaa fi ummata oromoo maraaf dhaamsa armaan gadii dabarsuu barbaada: IRREEN SOCHO’U ILLEEN SOCHO’A jedha oromoon yoo mammaaku yoo nuti warri sabaaf falminu fincille warri falminuuf kun illee nufaana socho’a waan ta’eef dammaqnee wal haa dadammaqsinu. Gochi magaalaa jimmaatti qabsiifame kun goleewwan oromiyaa afranuu haa qaqqabuun dhaamsa keenya.
QEERROO MAGAALAA JIMMAA IRRAA!!
INJIFANNOON KAN UMMATA OROMOOTI!!
GADAAN GADAA BILISUMMAA!!
Lixa oromiyaa magaalaa Jimmaatti barruuleen warraaqsaa waamicha diddaa gabrummaa calaqqisiisan guutummaa magaalaa keessa erga rabsamuu jalqabee guyyoota sadi lakkoofsisee jira.Itoophiyaa keessatti hordooftoonni amantaa musliimaa qabsoo karaa nageenyaa erga finiinsuu eegalanii ganna lama lakkoofsisanii jiru yoo jenne waan haalamuu miti.Diddaan gabrummaa hanga bilisummaatti jedhuu mitiiree gootonni qabsoo ganamaatti cichan, kanuma bu’ura godhachuudhan hordoftoonni amantaa musliimaa magaalaa Jimmaa mootummaa wayyaanee kan yoo iyyatan iyya namaa dhagahuuf gurra hin qabnetti sagalee isaanii dhageessifachuuf barruulee warraaqsaa qabxiilee armaan gadii kana ofkeessaa qabdu akka waraqaa waamichaatti ummata magaalaa mara qaqqabsiisanii jiru.Qabxiileen isaan kaasan:
-Beellamni ji’aa musliimonni itoophiyaa mootummaa wayyaanef akka itti yaaduf kennaniif dhumuu isaa asumaan beeksisaa mormii nageenyaa boqonnaa lammaffaaf amma irraa eegallee tarsiimoo haaraa diriirsina.
-Cunqursaa fi hacuuccaa musliimota itoophiyaa irra gahaa jiru mootummaa biraan akka gahaniif koreewwan fala barbaadan jedhamanii mallattoo ummanni sassaaben namoonni kudhatorbaa filatamanii gaaffiwwan sadi wajjin gara mootummaatti ergamanii turan. Gaaffiwwan isaaniis:
1.Qaamonni majliisa irra jiran bu’anii filannoon iftoomina qabu haa taasifamu
2.Anjaan ahaabash jedhamu akka humnaan nutti hin fe’amne
3.Awwaliyaan bilisa ta’ee ummataan haa geggeeffamu kan jedhu ture.Mootummaan garuu gaaffii isaanif deebii kennuu irra koreewwan bakka buufaman irratti himannaa banuun yakka shororkeessummaan mana hidhaatti darbatee gidirsuu fi hiraarsuu filate. Akkasumas filmii dookumantarii sobaan hojjechuun miidiyaa wayyaanee kan ta’e ETV irratti fiilmicha agarsiisuni fi ragaalee sobaa leenjisuun koreewwan sana irratti akka sobaan ragaa bahan taasise.
-Cunqursaan mootummaa itti fufuun :- Masjiidonni akka weeraraman,akka diigaman,abbotin amantaa akka gidirfaman,gaazexeessitoonni, artistoonni,walumaagalatti dhaabbataa fi miidiyaa waa’ee musliimaa odeessu cufuun ukkaamsa isaa itti fufe.
-Gochoonni kun hunduu kan isa hin gammachiifne mootummaan wayyaanee:- finfinnee, garbaa,asaasa, baddallee, harar, waaldiyaa, adaamaa, kofalee,fi aggaarotti musliimota qulqulluu ta’an reebicha irraa eegalee hanga sobaan dhiiga isaanii dhangalaasutti deemee jira.
-Gochaa kana hundaa raawwatee ummata musliimaa tasgabbeessuu dadhabnaan ummata waggoota dheeraf waldanda’ee kabajaa fi jaalalaan wajjin jiraachaa ture amantaan walitti buusuf dhama’aa turu illee kiyyoon inni qopheesse abshaalummaa ummataan fashaalaahuu danda’ee jira.
-Mootummaan cunqursaa kana hundaa nurraan gahuu isaatif nuti musliimonni itoophiyaa gaafa jimaataa(7/06/2006) walitti qabamnee sagalee mormii dhageessifachuu irraa kan hafe dhagaa tokko illee darbachuu akka hin qabne cimsinee wal hubachiifna, sababni isaas mormiin keenya mormii karaa nageenyatiin amantaa ofii kabachiifachuu waanta’eefi.
Gaffiin keenya hanga deebii argatutti fi warroonni hidhaman hanga hiikamanitti qabsoon keenya itti fufa.
SAGALEEN KEENYA HAA DHAGAHAMU!!!
Carraa kanatti fayyadamuun qeerroon magaalaa jimmaas qabsaa’otaa fi ummata oromoo maraaf dhaamsa armaan gadii dabarsuu barbaada: IRREEN SOCHO’U ILLEEN SOCHO’A jedha oromoon yoo mammaaku yoo nuti warri sabaaf falminu fincille warri falminuuf kun illee nufaana socho’a waan ta’eef dammaqnee wal haa dadammaqsinu. Gochi magaalaa jimmaatti qabsiifame kun goleewwan oromiyaa afranuu haa qaqqabuun dhaamsa keenya.
QEERROO MAGAALAA JIMMAA IRRAA!!
INJIFANNOON KAN UMMATA OROMOOTI!!
GADAAN GADAA BILISUMMAA!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)