text:
Tag: ll
(Saamraawiit Girmaa) ALA Hagayya 18 bara 1918, kutaa baadiyyaa Afrikaa Kibbaa bakka Tiraansikee jedhamtutti daa’imni.
(Dr. Abdulsemed Mohammed) Afaan meeshaa walqunnamtiiti; mallattoo eenymmaatiisi. Akeeka barruu tanaatiif meeshaa walqnnamtii tahuu isaa.
(Mulunee Tolasaa) Obbo Aagawoo Dassuu dhalatanii kan guddatan Naannoo Saboota, Sablammootaafi Ummattoota Kibbaa, Godina Oomoo.
(Bayyanaa Ibiraahim) Yeroo tokko tokko “Ammayyummaa badaarra doofummaa gaarii woyyaa laata?” najechisiisa. Qaroominni seera uumaatiin.
Naannoo Oromiyaatti baasii birrii miiliyoona 200fi miiliyoona 78 fi kuma 900’n jiddu galeessawwan aadaafi siidaan.
Ijaarsi manneen waliinii 40/60 saayiitii Booleetti manneen kuma 6 fi 500 ijaarun jalqabame. Manneen waliinii.
(Charinnat Hundeessaa) Ji’oota muraasa dura korri 10fan Afaan Oromoorratti xiyyeeffate tokko kan Biiroo Aadaafi Turizimii.
Biyyi keenya Itoophiyaan lafa misooma qonnaaf ta’u bal’aa fi lagawwaan misooma jallisiif oolan hedduu qabdi.Lafti.
(Charinnat Hundeessaatiin) Irreechi hiika baay’ee yoo qabaates hiiknisaa inni guddaan, “Galatoo Waaqayyoo” (Happy, thanks giving.


c: text/html

text:
Sagantaa Ifxaaraa Manni Marii dhimmoota Islaamaa Ityoophiyaa guyyaa hardhaa galma barkumeetti qopheesse irratti, Ulamaa’onni gurguddoon biyya keenyaa, qondaaltonni mootummaa,dippiloomaatonni biyyoota gara garaatii fi hawaasni muslimaa lakkoofsaan guddaa ta’e irratti hirmaatee jira.
Muummichi Ministeeraa Dr Abiy Ahmad sagantaa Ifxaaraa kana irratti argamuun haasaya kan godhe yoo tahu, Baankiin Islaamaa biyyaatti keessatti akka hundeeffamu deeggarsa mootummaa irraa barbaachisu hunda godhuuf waadaa gale.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Appaartaayidii
Appaartaayidii (Afaan Afrikaa kibbaati, adda cokuu), maqaa waliigalaa kan siyaasa jibba dhala namaa bifa fi sanyii irratti hundaa’ee nama addaa qooduti. Siyaasni kun biyya rippabiliika Aafrikaa kibbaa keessatti adeemsifamaa kan ture yoo ta’u. Sirni kuni bara 1948 fi 1994 jidduutti biyyattiii keessatti gaggeeffamaa ture.
Siyaasa Appaartaayidii kanatti fayyadamuun dhiibbaa fii cunqursaa gaggeessaa kan turan worroota galtuu Awurooppaa irraa dhufan yoo ta’u, warrii biyyaa (gurraachota Aafrikaa) ammoo seera warri adii isaanitti baaseen cunqurfamanii kophaatti cokamanii jiiraataa turan. Seerota cunqursaa keessa kan akka mana bunaa, hoteela, mana barnootaa fii wirtuulee tajaajilaa kan hawaasa biyyattii keessa jiran warri adiif gurraachi akka walitti hin fayyadamne godhuu ture. Karaa biraatiin ammoo jiraattonni biyyattii dirqiin akka taaksii (tax) kaffalan godhaa turan.
Gara biraatiin ammoo, jecha Appaartaayidii kana sirna bulchiinsaa adda ta’e, kan siyaasa isaa ”rasisme”ykn jibba gosa biraa kan bifaa fi sanyii irratti hunda’een adeemsisuun waamna. Sirni akkana kuni yeroo baay’ee koloniin walitti hidhata qaba. Mootummotni Walii Galan MW(UN) yeroo jalqabaatiif jecha Appaartaayidii jedhu kan ifatti baasee fayyadame bara 1976 karaa International convantion against Apartheid (turjumaanaan na gargaaraa)yoo ta’u. Halaaf amala mootummoota cunqurfataa ibsuufi jechii Appaartaayidii ni fayyadama.
Appaartaayidii Afrikaa Kibbaa keessatti[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Kutaa bifaa[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Mootummaan Appaartaayidii kuni bifarratti hundaa'ee dhala namaa sanyi afuritti qoode:
- Adii : Hedduun isaani warra afaan ingiliffaa fi buntu ka dubbatan warra Awurooppaa irraa dhufan,
- Gurraalee ykn buntu: warra biyyaa kaa baay'ina guddaa qaban,
- Eeshiyoota: warra Chaayinaa, Hindootaa fi Paakistaanota
- Halalamtoota(coloured): gosa garbaatiif warra saba khoisa irraa dhalatani.
Sanyummaan lammoota biyya sanii ifatti bahee waraqaa eenyummaafii pass irrattis barreeffamee mul'ata. Haala kanaan mirgaa fii dirqama akkamii namni tokko hawaasa keessatti akka qabu addaan fooyanii ibsu. Namoota waraqaa isaanii irratti chaappaan "Adii" jedhu rukutameef qofatu mirga dimokraasiifii abbaa qabeenyaa ta'uu qabaa ture. Worroonni bifaan adii hin ta'in kunniin boodarra lammuummaan isaanii kan Afrikaa Kibbaa jedhu irraa mulqamee gosa didiqqotti addaan qoodamanii waamamaa turan. Seerri gara garaas kan wolitti dhufeenna "sanyii" arfanii dhooggu tumamee dhiibbaa godhaa ture. Fakkeennaaf "the immorality-act of 1950" Kan walqunnamtii saalaa "sanyiiwan" afran jiddutti akka hin godhamne kan dhoogguu ragaa tokko.
Seenaa[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Bulchiinsi Appaartaayidii kan Afrikaa Kibbaa kan mirkanaa'ee erga paartiin leellissan kan irra caalaa warra boer'n deeggaramu filannoo bare 1948 moo'atee aangotti dhufeen booda. Dhiibbaan fi jibbaan uummata adii hin ta'inii saniin duras haa jiraatu malee kaayyoon warra leellistootaa siyaasa, aadaa, fedhii fii worraaqsa qabeennaa kan warra Awurooppaatiin ala geggeeffamu hundaa hundeen buqqisanii balleessuu ture. Haala kanaan seerri gara garaa tumamee ummata adda qoodaa fi cunqursaa isaa hanga bara 1977 itti fufe. Bara 1977 fincila Suweetoo tiin walitti qabatee dammaqiinsi uummataas guddataa dhufe. Kanarraan kan ka'e Appaartaayidoonni diqqoo laafuu jalqaban. Hanga bara 1984titti warra adii malee paarmaalaa biyyattii keessa taa'uu, mana qabachuu, lafaratti abboomuu, filachuus ta'ee filatamuu fi mirga lammiin tokko qabu maraa argachuu hin dandeenne. Yeroo jalqabaatiif bara 1984 warri sanyii " Halaleeffamaa (coloured)" fi " Eeshiyaa(Hindi)" mirga didiqqoo kennuufii jalqaban.
Seerru nuuffisiisaan kuni hanga bara 1994 titti bulchiinsarra turee. Qabsoo dheeraafii jabaa qarqaarsa mootummoota addunyaatiin deeggarameen boodarra kufuu danda'e


text:
Koolu galtoonni kuma 40 ta’an erga Israa’el doolaara 3500 gatii tikeetii xayyaaraa kennuufii dhaan guyyoota 60 keessatti gara Rwaandaatti akka imalan ykn hidhaan akka isaan eeggatu beeksistee booda egereen isaanii waan beekamu hin qabu.
Koolu galtoonni kun irra hedduun biyya waraanaan bututan Sudaanii fi Ertraa irraa kurna tokko dura Israaliin kan seenan seeraan ala ture. Hedduun isaanii gara Afriikaatti deebi’uun filannoo keenya miti, kanaaf filannoo hamtuu kenname lamaan keessaa kan salphaa ta’e filanna jedhu.
Mana hidhaa Israa’elin seena jedha kan Daarfuur irraa gamas dhaqe Katir Abdullah. Rwaandaan biyya isaa miti. gamasitti kan isa eeggatu daraeraa, hoji dhabiinsaa fi hiyyummaa dha jedhe.
Israael erga Rwaandaan biyya amansiisaa dinagdeen ishee guddataa jiru ta’uu qorattee booda koolu galtoota gamasitti erguuf murteessiti. Rwaandaan immoo kan Israael koolu galtoota simatti jetti haaltee jirti.
Lammiin sudaan Adam Ahmad uummati biyya kee akka gad dhiisaniif maallaqa kennuufiin gantummaa dha jedha.
Uummati Israa’el uummata Afriikaa ykn lammiiwwan Afriikaa dahata siyaasaa gaafatan gurguraaf dhiyeessuun kan nama gaddisuusu.
Israael lammiiwwan Afriikaaf dahata siyaasaa kennuu diduu dhaan koolu galtoota jireenya wayyaawaa barbaada dhufan malee gaqattoota miti ittiin jette. Angawoonni akka jedhanitti uummata Juushotaaf bakka qubsumaa ta’uuf uumamte malee jamaa hiyyummaa Afriikaa keessaa baqateef miti jedhan.
Minsiteera dhimma biyya keessaa kan ta’an Aryeh Deri akka jedhanitti dirqamni Israael inni jalqabaa uummata isaafi.
Lammiiwwan Afriikaa lootee seentota kanneen yakkaa fi daandiiwwan Tel Aviv kibbaa irratti rakkoo uumani jedhan.
Qabsaa’onni mirga namaa gamasii akka jedhanitti garuu Israa’el ofii ishee iyyuu baqattoota Juushotaa kanneen fixiinsa Naazii jalaa miliqaniin ijaaramte waan ta’eef lammiiwwan Afriikaa gargaaruuf kan jalqabaa ta’uu qabdi.
Colette Avital dhaabbata warra fixiinsa Naazii irraa oolan kan Israa’el keessaa hoogganu.
Ennaaa waraan addunyaa 2ffaa addunyaan callqisuu isaa hubannee jirra. Israa’el immoo callisuu akka hin qabaanne akeekkachiisuu dhaan jedhan Avital kanneen gargaarsa barbaadaniif dhaqqabuu qabdi.


text:
Ulamaa’onni aanaalee Godina Arsii Lixaa keessa jiran Marii waxabajjii 25-28/2010 magaalaa Shaashamannee keessatti geggeessan xumuruun ibsa ijjannoo qabxii 8 qabu baasan.
- Jijjiirama haaromsaa akka mootummaa naannoo Oromiyaatis ta’ee Federaalaatti dhufe kan deeggarru yoo ta’u, jijjiirama kanaaf faallaa kan ta’e gocha yaalii ajjeechaa muummicha ministeeraa Dr Abiy Ahmad fi ummata nagahaa irratti raawwatame akkasumas gochoota sana boodas faallaa jijjiiramaa jiran hunda cimsinee mormina.
- Gaaffii hawaasa muslimaa dhageeffachuun marii muummeen ministeeraa koree fala barbaadduu hawaasichaa waliin taasisan fi koree dhaabbates ni deeggarra, muummicha ministeeraatis ni galatoomfanna aadaan kun cimee itti haa fufu jenna.
- Yeroon yeroo sirna Hajjii waan ta’eef koreen dhaabbatee fi mootummaan ariitiidhaan baasiin imala hajjii madaalawaa fi hujjaajotaaf tajaajila gahaa tahe biyya keessaa fi alaattti akka argataniif deebiin akka kennamu cimsinee gaafanna.
- Ibsa ijjannoo fi fatwaa ulamaa’ota Godina Harargee lamaanii, Baalee, Jimmaa fi Iluu Abbaa Boor irraa kenname ni deeggarra.
- Majilisni kana booda hundeeffamu, majiliisa akka waldaatti waggaa sadi sadiin hayyamni isaa haaromfamu osoo hin ta’in, dhaabbata amantaa mataa ofii danda’ee qorannoo, qu’annoo fi muuxannoo biyyoota gara garaa irraa ka’uun seeraan mirkanaa’ee tuttuqaa tokko malee kan dhaabbatu akka ta’u cimsinee gaafanna.
- Dhimmi muslimtoota Aksuum dhimma keennas waan ta’eef furmaanni waaraan yeroo gabaabaa keessatti akka kennamuuf muummee ministeeraa kabajamoo Dr. Abiyyi Ahmad ni gaafanna.
- Koreen muummee ministeeraatiin dhaabbate dhimma majilisaa qofa osoo hin taane rakkoolee hawaasa muslimaa baroota dheeraaf kuufamaa turan, hawaasa bal’innaan mariisisuun qorannoo gaggeessuun motummaaf dhiyeessuun furmaanni waaraa akka kennamu kabajaan gaafanna.
- Mootummaan hidhamtoota siyaasaa fi amantaa akkuma gad-dhiisaa turetti ammas ciminaan itti fufuun ulamaa’ota keenna kan sababa gidiraa adda addaatiif biyya ormaatti baqatanii jiran biyyatti akka galanii fi hidhamtoota sababa amantaanis ta’ee siyaasaaf biyyya keessaa fi alatti rakkataa jiran akka hiikkaman kabajaan gaafanna.
Xumura irratti Ulamaa’onni Godinaalee hafan keessa jirtan, naannolee biyyaa hunda keessa jirtan akkasumas hayyooleen gara garaa fi qeerroo fi qarreen biyya keessaa fi biyya alaa jirtanis guddina, misooma, nageenya biyyaatiif bu’aa buusuu keessatti fi jijjiirama amma jiru daran cimsuu irratti deeggarsa barbaachisaa hunda taasisuun gahee keessan akka baatan yaamicha kabajaa isiniif taasifnee jirra.
Maqaa Ulamaa’otaa fi Sheekkota marii irratti hirmaataniis kan armaan gadii ti.
- Haaji Yuusuf Aadam (Ciroo)
- Sheik Abdallah Biiftuu
- Haaji Hasan Gammadaa
- Shei Alii Buttaa
- Sheik Amaan Haaji Loloo
- Sheik Ibraahim Aadam
- Sheik Aadam Hasan
- Sheik Abdulqaadir Kadiir (Sheekkota Hansawwee)
- Sheik Alii Goojjaa
- Sheik Tamaam Hasan
- Sheik Seeyfaddiin Ahmad
- Sheik Ahmadhuseen Abdallah
- Shiek Abdulgaffaar Qaasim
- Sheik Kadiir Alii
- Sheik Muhammad Badhaasoo
- Shik Faaruuq Abubakar
- Sheik Alii Muhammad
- Sheik Qaasim Muhammad
- Sheik Abdussalaam Haaji Abdallah
- Sheik Qaasim Ismaa’il
- Sheik Dastaa Kurkuree
- Sheik Qaasim Irreessoo
- Sheik Sulxaan Muktaar
- Sheik Sulxaan Amaan
- Sheik Abdallah Eda’oo
- Sheik Muhammad Baatii
- Sheik Qaasim Kadiir
- Sheik Kadiir Galatoo
- Sheik Hasan Abdurrahmaan
- Imaammanii fi du’aatonni birootis argamanii jiru.
Waxabajjii 28/2010
Shaashamannee


text:
Hawaasni Muslimaa kanaan dura, galii dukkaanota masjiida Anwaar irraa argamu bulchiinsi masjiidaa fi qaamni dhimmi ilaallatu akka ifa godhuuf gaafataa kan ture yoo tahu, gaaffiin ummataa kun hanga har’aatti deebisaa argachuu hin dandeenye.
Amma immoo yeroo majliisni bifa haarawaan akka hundeeffamu irratti hojjatamaa jiru kanatti, manni marii dhimma Islaamaa bulchiinsa magaalaa Finfinnee iddoowwan naannawa masjida Anwaaritti argaman, abbootii qabeenyaatiiif gurguruuf caalbaasiin kan bahe tahuu odeeyfannoo ni addeessa.
Yeroo hoggantoota mana marichaa fi majliisaa bifa haarawaan ijaaruuf sochiin godhamaa jiru kanatti, Manni marii dhimma Islaamaa magaalaa Finfinnee caalbaasii akkanaa baasuun kun tarkanfii sirriitii miti jechuun hawaasa irraa komiin kan ka’aa jiru tahuun beekamee jira.


text:
Diina qabsoo kessaa
Social Median qabsoo Oromoon gabrumaa jalaa bahuf yaroo dheeraa dhaaf Oromia kessatti itti jiru, midhaa, dararaa fi ajjechaa dhinnii Oromoo nuratti hojjachaa jiru adunyaatti saaxiluf heeddu gargaaree. Akkasumatti Social Median gummaacha qabsoo biya keesaatif Oromoon diaspora taasisaa jiru jabeessu fi qindomina akka qabuf qoodha guddaa qaba. Kanaafu diinni Oromoo enyuu? Akkammitti Oromoon disapora diina Oromooratti ciyyeefata?
Gumaachi Oromoon diaspora bilisummaaf Oromiaf gumaachu murtaawaadha. Akka namu beekutti lubbun namaa mallaqaan waan hin shalagamneef gattin isii tilmaama hin qabu waan taheef qabsoon biya keessaa kan lubbu nama baasisu yoo jannu kan diaspora moo gumaacha murtaawee qabsoo biyaatif taha.
Kanaafu Oromoon diaspora murnaan adda baasudhaan — catagorize — murna kamitu diina akka tahee laalamu qaba. Yoo Fakkesaa firraa ittisun ciyeeffanaa gumaacha qabsoo TPLFti garagalchinee — focused efforts — malee dararaan, gudeeddin dubartoota keenyarra gayaa jiru, hidhaa fi ajjeechaan Oromoo biya kessaa deemaa jiru dhaabuf gumaachi nuti goonu bakka hin gayyu. Oromoon diaspora akka Fakkesaan diina keenya tahe kan hin hubanee yoo jiraateellee kan hubatu moo heeddudha. Yaroo adda addaatti barrudhaa fi media ratti bahun Oromoon heddun hojii Fakkesaan Oromoo diaspora jiran laafisuf hojjachaa jiruraa akka of eegnu nama goorsaa jiran.
SEENAA QBSOO OROMOO KEESSATTI QOODA ADDA BILISUMMAA OROMOO (ABOn) QABAACHA TUREE KUTAA 1ffaa
Haatahu malee hujin Fakkesaa waan babalachaa deemaa jirtuf dhima kana gadi fageenyaan xincalun barbaachisaa tahaa. Oromoo diaspora kessaa murni Fakkesaadhaan dhagayamu dandayuu murna kami?
Kanaafu caraan Jaaramaan sobaa fi oloola Fakkesaa amanee fudhaachun xiqqaadha. Murni kaan Alee dha. Alee kessa hayyuleen heedu fi median adda addaa qabsoodhaaf gumaacha heedu akka goodaa jiran ni beekkama. Murna Alee keessa namoottan walaalaan ykn beekkumsaan Facebook ratti bahanii ergaa Fakkeesaatin Oromoo diaspora diguuratti hojjachaa jiraniitu jira. Kanaafu Oromoon diaspora jirru diinni Oromoo tareeffamaan :. Erga diinni Oromoo enyyu akka tahee adda baasnee hubanee booda Oromoon diaspora jiru murti fi tarkaanfi cimtuu tahee fudhachun dirqama Orommummaa qoofa osoo hin tahin TPLF mohuudhaas.
TPLF qabsoo fixaan baha jirtu of booda deebisuf kan halkani guyyaa tataafachaa jiru tahu hubachun barbaachisaa dha. Kanafu tarkaanfin nuti akka Oromoo tokkotti fudhacu qabnu murna lameen boodaa Fakkesaa fi ergamaa Fakkesaa ratti kan ciyyeefattee tahu qaba. Kana waan taheef Fakkesaan murna Mek substitute walin waan wallitti laaqamee hojjachaa jiruuf isa adda baasun barbaachisaa taha.
Fakkesaan akki itti beekkamu dandayu 1 maqaan isaa Oromoo tahee yaroo heeddu wantoota nama digan Facebook ratti bareessa ykn dubata, 2 Facebook isaa yoo laalan suraa — photo — isaa kan dhugaa hin dhoysudhaan suraa alabaa Oromoo, gootoota Oromoo fi Qeerroo maxansa.
Heddun isaa kan bara booda banamee dha. Kana hubachudhaan Oromoon diaspora Fakkesaaratti tarkaanfi akka Oromoo tokkotti fudhachuf:. Oromoon walaalaa fi dogoogooraan ergamaa ykn afaan Fakkesaa tahee waan dhugumatti qabsaawaa jiru itti fakaatee Oromoo diaspora jidutti shorarkaa umuudhaan diina gargaaraa jirufi moo:.
Yaroo Oromoon biyyaa gootumaa fi muranoon harka duwaa TPLF dura dhaabatee loolee ammalee loolaa jiru kana keessatti TPLF karaa ergamtoota isiitin diaspora kan moohu hindandeenyee akka tokkon qoofa.
Kana waan taheef Oromoon diaspora martuu akka Oromoo tookkooti diina ykn TPLF meshaa ammayaatin — Facebookin — mana ofiitti galfanee kana yoo nuttumaan isaan Facebook keenyaraa haquuf murannee tarkaanfi fudhanee malee Oromoon diasporan fulduraaf Seenaa fi Sheenaafile hin toolu.Gidiraa fi rorroon osoo wal irraa hin citiin mootummaa Habashaa dhufee-darbun bifa walfakkaatun ummata Oromoo irratti bara rawwatamaa jira.
Sanyii Oromoo kallattiin lafa irraa duguguuf gabiromfataan meshaaleen fayyadame: 1 aangoo lolaa ammayyawe hedduminaan hidhachuu waraana Habashaa, 2 daldala garbaa, fi 3 dhukkuba daddarbaa ture. Duula badiisaa irraa ummati hafe miliyonni 5 fi dhalooti aanu ammoo seera mootummaan Habashaa tolfatee waggoota darban alkallattiin sanyii duguggaa geggessaa jiruuf saaxilaman. Mallattolee sabummaa Oromoo owaaluuf dulli wal irraa hin citiin karaa hedduun geggefama.
Mootummaan Hayile Silaase beelaa fi xiyyaara waraanaa fayyadamuun Oromoo miliyoonaa oli lafa irraa duguge. Ittuma fufuun beelaa fi waraanni bara mootummota kolonel Mangistuu fi Mallas hogganamees namoota milyoona lamaa oli lafa irraa haxaaweera.
Caamsaa bara jalqabee murni mootummaa Habashaa, kolone Abyi hogganuus, haaromsuma warra darbee ti. Fincila yookiin waraana gargaaramuudhaan sirna siyaasaa fi bulchiinsa mootummaa biyya tokko jijjiruun warraaqsa jedhamuun beekama.
Revolution is a change in the way a country is governedusually to a different political system and often using violence or war Dictionary Cambridge. Gurmaawudhaan waggoota 60 darban — diddaa fi fincilli ummati Oromoo adda durmmaan keessatti hirmaate baroota sadii walittifufinsaan warraaqsoota sadii argamsisuun mootummaa Itoophiyaa gartulee Habashaan geggefamu jijjireera.
Waan kaleessa keessa turame hiraanfachuun, amma eessa akka jiramu hubachuu nama hanqisuun boori garamitti akka deemamu dursanii beekuu nama dhabsisudhaan, gara gufulee ofi duraa bubuqisu dadhabuun galma sagantefame hanqachuu nama geessa. Kaayyoon barruu kanaa: barrulee fi argaa-dhageettii keessaa odeeffannoo maddan ragoomsachuun sochiilee FDG bara — fufinsaan deemsifaman keessaa warraaqsa walittifufinsaan marsaalee sadii dhalatan fi shirra siyaasaa Habashaan butamanii galma akeekamaniif hankaakan xiinxaluu dha.
Sirna mootummaa Habashaa kan saamiicha lafaa fi duguuginsa sanyii namaa yookin dhabamsisuu enyummaa Afaan, Aadaa, fi Seenaa sabootaa raawwachuun beekamu ofi irraa kaasuuf Oromoo fi sabooti cunqurfamoon FDG haala facawaan xummura jaarraa 19ffaa keessa jalqaban. Diddaan bara jalqabaa kun daandii sochiilee QBO saaquun akka fincilli itti fufuuf gumaachan. Sochiileen diiddaa qotee bultootaa peasant uprisings haala facaween kutaalee Walloo, Tigiraay, Gojjam, Harargee, fi Baalee keessatti baroota adda addaa geggefamaa turan.
Sochileen kun sababii qindoomina jaarmiyaa fi siyaasaa hin qabneef aangoo waraana mootummaa Habashaa injifachuuf hin milkoofine. Garuu qabsaawonni kufaniis qabsoon bilisummaa bakkoota adaa addaatti fufeera.
Ficilli kun konyaa Qobboo irraa eegaluun gara konyaalee Raayyaa, Waajiraat, fi Endertaatti baballachuudhaan bara keessa sochii Wayyaanee Tumsuu jedhamu hundesse. Sochiin FDG kunis konyaalee kaaba Oromiyaa keessaa afuur qabatamaan mootummaa gartuu Amaharaan hogganamu jalaa bilisomsee ture, garuu mootummaan Haayile Sillaasee, gargaarsa xiyyaara waraanaa mootummaa Ingilizii irraa argateen, konyaalee FDG keessatti geggefaman irratti boombii robsuudhaan ummata kuma hedduu lafa irraa duguuge.
Qabsaawoti hedduun kufaniis qabsoon inuuma ittifufe. Bara booda sochii misomaa fi siyaasaa kan jaarmiyaa Macaa fi Tulamaa, sochii aadaa Waldaa Afran Qalloo, sochii Baalee, fi fincila Barattootaan qabsoon hogganame: warraaqsa jalqabaaf daandii tottolche.
Sochiileen FDG kun qindaawaa fi guddachaa adeemuudhaan bara kessa sochiin gara sadarkaa biyyoleessaa guddachuun sirna saamicha lafaa fi daldala garbaa, kan mootii motoota Habashaan hogganamaa ture, hundee buqqiisee ijaaramuu jaarmiyaa siyaasaaf daandiin tolchamuu eegale. Warraaqsa bara argamsisuu fi qindeessuu keessatti hirmaannaan hayyoota Oromoo guddaa ture. Caasaa jaarmiyaa ummataa kan ijaaree fi diriirse hayyuu Oromoo, Dr Haayilee Fidaa, ture.
Sadarkaa biyyolessaa irraa hanga ganda qotee-bulaatti ijaaramuu fi diriirfamuu waajjira dhimma jaarmiyaa ummataa WDhJU keessatti qoodi hayyoota Oromoo guddaa ture. Garuu murni Darguu koree loltuu bulchiinsa yeroo gutummaatti WDhJU dhuunfachuun jaarmiyoota siyaasaa bara sana ijaaraman hunda diigee jaarmiyaa siyaasaa tokkicha aangoome hundeessu saganteesse.
Darguun aangoo waraanaa fayyadamuun jaarmiyootaa fi ummata irratti lolli labse, gara sochii FDG kan warraaqsa 2ffaa argamsisutti ceesifame.
SABBOONUMMAA LAMMAA MAGARSAA FI HOLOLA ISAA : GUCA QABSOO OROMOO
Mootummaan Darguu aangoo meeshaa waraanaa keessaa maddu fayyadamee warraaqsa jalqabaa gara dabarse. Sochii warraaqsa bara keessatti gaaffileen siyaasaa gaafataman: 1ffaa lafti qotee bulaaf haa deebiyu fi 2ffaa mirgi hiree murteeffannaa ummatootaa haa dhugomuu turan.
Gaaffiileen siyaasaa kun lamaan kallattiin mirga sabummaa fi abbaa-biyyummaatti hidhamoo dha. Garuu mootummaan Habashaa gartuu Darguun durfamu gaaffilee gurguddoo kana lamaan gara dabarsuudhaan gaaffii qabsoo gitaatti jijjiiree impaayera Habashaa tiksuu saganteefate.
Abbootii Gadaa waliin ilaa fi ilaamee
Goyyomsaa siyaasaa kana irratti gurmuun qabsaawotaa dammaqan sochii FDG eegalan.Message from the Web-editor:-This web page is created and maintained by an ordinary Oromo who had to run away from his homeland for a simple reason of upholding and exercising his basic human rights and the right of the Oromo people who have been subjugated by successive Ethiopian regimes for over hundred years.
I would like visitors to share their opinion and relevant news items to the editor at:oluma5 yahoo. Walgahiin GS-ABO kun haala qabsoon hilisummaa Oromoo keessa jiru, roorroo mootummaan Wayyaanee ummata Oromoo irratti geessisaa jiru, haala jeequmsa adda addaa naannawa Gaanfa Afriikaa keessatti yeroo ammaan kanaa irrattii fi haala idila-adunyaa gadi fageenyaan erga xiinxalee booda qabsoo bilisummaa Oromoo finiinsuuf murtiilee jajjaboo dabarsee jira.
Kanaaf jecha, dhaabicha dagaagsuun haala irratti xiyyeeffachuu qabau kessaa olaantulmaa qaba jenna.
WBO Zoonii Lixaa, Diinaraas: 'Marroo waliin galuuf erga waliigalle booda yaada jijjiirrate'
Qabsoon tokkao kan dagaaguu danda'u fi akeekni isaa kan galma ga'uu danda'u kaayyoo, tarsiimoo fi tooftaan hordofamu xaliiluun murteessaa akka fa'e beekama. Seenaa gabrummaa,kan hawaasni keenya keessa dabre ammaas keessa jiruu waliin yoo ilaalle bakki amma gahe kun madaala kamiin iyyuu injiffannuo xiqqaa miti. Haa ta' u malee waggoota dhiyoo as maqaa dbaaba kanaa kanneen himatan adda addaa kaayyoo kana haguuguuf tattaaffin isaan godhan hin miilkaawin malee hojii dhaabichaa irratti danqaraa ta'u danda'ee jira.
Dhaabni bilisummaaf warraaqu tokkoo dursee kan mirkaneeffachuu qabu walabummaa mataa isaa akka ta'e walgahichi irra deebi'ee yaadatuun walabummaa ABO tiksuu fi miidhaa alagaan harka lafa jalaan dhaabichaa fi qabsoo bilisummaa Oromoo irran ga' uuf carraaquu iggituu irratti hajjetamuu akka qabu murteesse. Sabboontota Oromoo Ilaalchisee Jeequmsa ABO keessatti dhalate irraa kan ka'e miseensotnii fi deggertoonni dhaabichaa kan qabsoo irraa of qusatan martinuu egereen ummata Orumoo mirkanaawuu kan danda'u dhaaba jabaa fi kaayyoo ititaa jalattii gurmaawuun qofa akka ta'e hubatuun ABO deebisanii dagaagsuu irratti akka hirmaatan waamicha jaallummaa goonaaf.
Ummata Oronmo Ilaalchisee Qabsoo ummatiii keenya bilisummaa isaa gonfachuuf geggeessaa jiru kan abdii namatti bulchu akka ta'e mirkanaawuun wal nama hin gaafachiisu. Walgahi GS-ABO wareegama ummatni keenya baasaa ture ammaas itti jiru, bilchinaa fi dammaqiinsa ummatni keenya argisiseef kabajaa guddaa akka qabu ibsa. Humnoonni siyaasaa tokkummaa Itoophiyaa tiksuu irraa dhimma qaban harka sadaffaatti gargaaramuudhaan ummata Oromoo biyya amba keessa bakka adda addaa jiraatu gidduu seenuun tokkuummaa isaa akka jeeqamu tattaaffii wal irraa hin cinnee oofaa jiraachuu walgahichi hubatee jira.
THBO akka humna tokkummaatti yoo fudhanne, jaarmayaa qabsoon Oromoo haala amma irra gahe irraa fuudhee, gurmuu tokkummaa Oromootaa caalaatti magarsee, galii isaan kan gahu jechuu keenya. Humna bilsummaa Oromoo itichuudhaan, dammaqiisa ummatichaa, humna jaarmayaa, kan siyaasaa fi hidhannoo taasisee,jijjiirama dhugaa kanfidu, jaarmayaa tokkummaa homnoota bilisummaa Oromiyaa jabeessee gamtaan kan hiriirsu jechuu keenya. Jaarmiyaa injifannoolee keenya kan dabran utubee, dadhabbiilee keenya kan darban haqee, dogoggora keenya foyyessee, itti fufa qabsichaa mirkaneessu jechuu keenya.
Mootummaa Wayyaanee Ilaalchisee Mootummaan Wayyaanee kun ummata Oromoo lafa irraa duguuguu imaammata dhaabbataa godhatee erga itti bobba'e bubbuluu isaa walgahichi hubatee jira. Humna diina hamaa akkanaa of irraa deebisanii of dandamachiisuun kan danda'amu qabsoo hidhannoon of irraa faccisuu qofa. Kanaaf jecha, qabsoo of ittisuuf ummatni keenya gochaa jiru mirkaneessuuf sochiin Waraana Bilisummaa Oromoo WBO yoom iyyuu caalaa dandeettii fi ayinaan irroomsuu fi dagaagsuu irratti akka xiyyeeffatu walgahiin GS-ABO murteessee jira.
Ilamaan Habasha walii isaanii gidduutti aangoo irratti wal-haadhaban malee, ummata Oromoo kiyyoo kolonii isaanii jala tursifachuuf akeeka tokkicha qabu. Ilmaan nafxanyootaa aangoo bar a dheeraa harka isaanii ture,Tigirootaan harkaa fudhatame deebifatanii aangoo irratti deebi'anii sirna Impaayerummaa biyyichaa akka duriitti tursuuf dharra'aa. Murni kun dur irraa kaasee tarkaanfii seenaa of duuba deebisuuf tattaafata. Mirga hiree murteeffannaa ummatootaa akka biyya diiguutti fudhatee dura dhaabbata.
Kanaaf, bum-wohin aangoo harkaa buute deebifachuun sirna impayerummaa biyyichaa tursiifachuuf dharra'anii fi kan mirga hiree murteeffannaa ummatootaa dura dhaabbatan diina qabsoo bilisummaa Oromoo ti. Harr'as hojiin kun itti fufee argina.Post a Comment. Monday, April 11, bareefama. Abdii Boruutiin. Kuni ammoo Oromoo dhaaf waan haaraa miti; qabsoo bilisummaa isaarraa duubatti isa deebisees hin beeku. Uummata hidhuu, dararuu, ajjeesuu fi biyyarraa baqachiisuun mallattoo gabroonfataa ti.
Filannoon tokkohojii balleessaa fi seenaa xureessaa kana itti fufanii; duula balleessanii baduu dalaganii; yoo Wayyaaneen kufte isaanis gooftolee isaanii wajjin kufuu dha. Kuni ammoo, kufanii hafuu qofaa otuu hin taane, seenaa badaa barreessanii dabruu dha. Wayyaaneetti garagalanii kufaatii ishii daddafsiisuu jechuu dha. Dargaggootni keenya, Oromummaa fi sabboonummaan isaanii hammam akka guddatan artistoota, weellistoota fi barattoota keenya akka fakkeenyaatitti ilaaluu ni dandeenya.
Bakkee Wayyaanee faashistii dhiiga-xuuxaan jirutti, soda takka malee sirboota tokkummaa cimsan; jagnoota faarsan; Oromummaa guddisani fi qabsoof kakaasan weellisaa jiru. Barattootni Oromoos hamma qabsoo hadhaawaa godhaa, hidhamaa fi ajjeefamaa akka jiran kanuma arginu fi dhageenyu dha. Walumaagalatti, uummatni keenya, otuu qawwee Wayyaaneetiin ukkaamamee jiruu, hammam akka of baraa fi dammaqaa deeman hubachuun nama hin rakkisu jechuu dha.
Cancala gabrummaa kukkutee; hamma bilisummaa fi abbaabiyyummaa isaa deebisee argatutti qabsoon isaas hin dhaabbatu. Uummatni, bar-dhibbee tokkoo ol gabrummaa jala jiru; kan hidhaan, darara fi ajjeechaan akkasumas saamichi qabeenya isaa dabaree dabaree dhaan irra gahaa jiru, kana booda wanta sodaatu hin qabu.
Yoo mooraan keenya jabaate fi humna abdachiisaan humni sagalee tokko dhageessisu uumame booda, tumsa alaa barbaaduu fi humnoota biroo wajjin hojjechuun nama hin sodaachisu jechuu kooti. Kanarratti yaadni, ilaalchi fi ijjannoon kiyya hin jijjiiramne.
Wanti dagatamuu hin qabne fi hunduu hubachuu qaban, yoo Wayyaaneen daftee kufuu baatte, kan biraa hafee; biyyi ijaarrachuuf hawwinu tun, Oromiyaan akka gurguramtee dhumaa deemtu fi booda biyya keessatti dhalannee guddanne tanaa akka hin dhabne dha. Waayee kana Oromootni hunduu hubachuu qabu. Biyya teenya dhabuu yoon jedhuu, gurguramtee dhumuu ishii qofaa otuu hin taane, kan gurguramuurraa haftellee summii dhaan baddee; biyya bareedduu fi dureettiin tun bifa biraatiin akka hin argamne jechuu kooti.
Kanaaf, kufaatiin Wayyaanee, uummata keenya gabrummaa hamaa kana keessaa baasuu qofaa otuu hin taane, biyya teenya Oromiyaas badiirraa hanbisa jechuu dha.
Dhumarratti, otuu barruu kiyya hin xumurin dura, carraa kanaan, dhaamsa kanaa gadii kana dabarsuun barbaada:. Seenaa xureessitee barreessaa jirtu kanallee sirreessuuf carraa argatta. Kanaaf, uummata Oromoo wajjin dhaabbadhu! Diina kufuun isaa hin oolle wajjin hin kufin! Hammasitti qabsoo kee itti fufuu qabda. Injifatnoon xumuraa kan keeti. Yeroon dirqama kana hubatani fi hojiirra oolchanis amma. Kufaatiin Wayyaanee dursa priority argachuu qaba; kanarratti haal-dureen waan jiru natti hin fakkaatu.
No comments:. Newer Post Older Post Home. Subscribe to: Post Comments Atom.Diyaaspooraawwan iddoolee waraanaan miidhaman daawwachuuf Samaraa galan. Koreen dhaabbii dhimmaa misooma baadiiyaa Caffee Oromiyaa aanaa Kofaleetii hojii…. Leave A Reply Cancel Reply. Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Diyaaspooraawwan iddoolee waraanaan miidhaman daawwachuuf…. Komishinar Lalisee Namee Ityoophiyaatti Ambaasaaddara…. Imaammanni rakkoolee gabaa beelladoota dhaabbii furuuf….
Fana: At a Speed of Life! Obbo shimallis haala yeroo ilaachisuun ibsa laataniiru. Ummanni biyyattii walqixxummaa, demookraasii fi fayyadamummaa haqa qabeessaaf waliin qabsoo hadhaawaa gaggeessaa turaniiru, ammas waliin imalaa jiru jedhan obbo Shimallis ibsa isaaniin. Qabsoon ummataa kun lafa akka hin qabne qaamoleen badii gochaa farra ummataa raawwachuu itti fufuu isaanii eeraniiru. Gareen haalaan miidhame kun abdii kutachuun ummata nagaa, qonnaan bultootaa fi hoggantootarratti gochaa shororkeessummaa raawwachaa jiraachuu obbo Shimallis eeraniiru.
Guyyaa kaleessaa godina Wallaga Lixaa aanaa Gullisoo ganda gaawwaa Gaanqaatti ummata nagaarratti miidhaa hammaataa qaqqabsiisuu ibsaniiru. Akka mootummaatti wareegama barbaachisu kamiiyyuu kanfaluun tokkummaa ummataa fi Ityoophiyaa itti fufsiisuuf xiyyeeffannoon ni hojjetama jedhan.
You might also like. Oduu biyya keessaa.
Oromo Freedom News and Views
Prev Next. Leave A Reply. More Stories. Jan 2, Prev Next 1 of 3,Kabajamaa Ummata Oromoo, mirgi kee sarbamuun alagaan roorrifamuu irraa jireenya hadhaawaa gaggeessuuf dirqamte.
Waraana Bilisummaa Oromoo diina kuffisaa kufaa jirtu. Qeerroo Bilisummaa Oromoo, diina dhala namaaf naasuu hin qabne irratti finciluun mirga ummata keessaniif falmaa irratti argamtan. Akkasumas deggertootaa fi firoottan QBO. Waggaan haaraa kunis waggaa ummatni Oromoo harqoota gabrummaa jalaa bahee bilisummaa isaa itti gonfatu, bara diinni ummatootaa itti jilbeenfachiisamee kabajamuun mirgi ummatootaa itti mirkaneeffamu akka tahu hawwina.
Maqootnii sirnaa hawwatoo moggaafatanis summii dammaan makame, waaroo akeeka qaban ittiin golgatan tahuu irra dabree ummatoota fayyaduu hin dandeenye. Kana irraas, Oromoo lafa isaa irraa buqqaasuun kan badhaadhaa jiran alagoota maqaa investmentiin alaa dhufanii fi Wayyaanota aangoo humnaan dhuunfatani dha. Oromiyaan bakka Abbaan biyyaa itti hagabuu fi hiyyoomu alagaan ammoo keessatti duroomu taateetti.
Qaroo fi hubataa, beekaa fi dammaqaa keessaa filanii ajjeesuu fi hidhuun, tarkaanfii Wayyaanee ummata Oromoo qor-qalbii isaa cabsuun, hogganaa fi hayyuu dhabsiisuun bittaa isaa turfatuuf fudhataa jiru dha.
Kanneen hawaasa biratti fudhatama qaban hidhaa fi doorsisaan jireenya dhorkatuunis tarkaanfii diinaa beekamaa taheera. Baratanii hojii dhorkatamuun ykn hojii gadi aanaa hojjatuuf dirqamuun hiree dargaggoo Oromoo taasifameera. Qeerroon Oromoo adda durummaa fi murannoon falmaa waggoota kudhanii oliif addatti ammoo waggoota lameen as aanan keessa adeemsiseen ummata isaatti abdii horeera. Miseensotni dhaabaa hundi, deggertootnii fi ummatni Oromoo marti sochii ilmaan isaa itti jiran kana beekee waliin akka hiriiru ABOn hiree kanaan dabalataan yaadachiisa.
ABO fi WBO dhabamsiisuuf duulli waraanaa fi diplomaasii wal irraa hin citne waggoota dheeraaf irratti adeemsifamaa jira. Kan irratti duulamuufis Kaayyoon haqaa deggersa ummata Oromoo qabu kun akka hin milkoofne taasisuuf jecha. Milkii kana argamsiisuu keessattis qoodni ummata keenyaa biyya keessaa fi alaa, akkasumas miseensotaa fi deggertootaa olaanaa waan taheef ABOn galata dhiheessaaf.
Waggaa dabre keessa ummatni keenya harqoota gabrummaa jalaa of baasuuf tarkaanfiin fudhataa ture kan qabsaawotaa fi firrootan qabsoo gammachiise, diina ummata Oromoo hamilee cabsee fi mataa gadi qabachiise dha. Hundaan olitti ammoo bilisummaan wareegamaan alatti hin dhuftu! Firaa fi diina adda baafatee bilchinaan tarkaanfiin fudhataa tureen shira diinaa fashalseera.
Kabajaa qabaaf. Qabsoo bilisummaa wareegni qalii itti bahaa jiru kanas caalaatti finiinsuun bakkaan gahuuf kaayyoo keenya irratti cichinee daran dachaa dachaa haa warraaqnu jedha. Tarkaanfii diinni fudhatuun osoo hin rifanne waliin hiriiruun haa qabsoofnu. Mootummaan Waayyaanee Master plan kaafame jechaa ture harka lafa jalaan hojii irra oolchuuf karoorfateera. Kanaaf gochaa diinaa Oromummaa balleessuu irratti xiyyeeffate kana hubbatnee gurmuu keenya caalaatti jabeeffatuun qabsoo finiinsuun dura haa dhaabbannu.
ReverbNation Channels
Lammiilee mirga ifii fi ummata isaaniif dubbatuu fi falmuu irraa diinni irratti roorrisaa jiru kanneeniif ABOn kabajaa qabaaf. Mootummaan Wayyaanee kana hunda kan raawwataa turee frequency meter for generator jiru ummatni Oromoo mootummaa isaa jala hiriiruu diduu irraa ti. Ummatni keenya alaas sochii kana daran jabeessuuf kan duraanii caalatti waan qabu maraan akka waliin dhaabbatuu waamicha lammummaa dhiheessinaaf.
Mootummaa Wayyaane kan jiraataa jiru gargaarsa mootummoota gara garaa irraa argatuun malee deggersaa fi fedhii ummatootaan akka hin taane ifaa dha. Maddi galii fi jireenyaa kun akka gogu ykn qooru gochuun ammoo dirqama miseensotaa fi kan nagaa jaallattootaa ti. Kana waliin rakkoo baqattummaa lammiilee mudataa jiruuf sababni rakkoo siyaasaa bittoota Itophiyaan uumame tahuu beeksisuu fi miidhaa gosa adda addaa baqataa Ormoo irra gahaa jiru dhageesisuu irratti akka hojjatan hubachiisa.
Murtiilee dabran hojiitti hiikuuf kan gargaaran dirqamaa fi qajeelfamoota adda addaa KHR-ABOf kennuudhaanis wal gahii isaa milkii fi injifannoodhaan xumurate. Kanneen keessaa dhimmi Kora Sabaa jabinaa fi shaffisaan irratti hojjetamee akka xumuramu wal gahiin 23rd jump street kun qajeelchee jira.
Walgahiin GS ABO kun sochii boonsaa fi seena-qabeessa karooraa fi qindoomina diriire ofitti fudhatuun Ummatni keenya itti jiru kana gadi faginaan xiinxale. Adeemsa xaxamaa diinotiin saba Oromoo ABO fuuldura afan hunda injifatuun yeroo irraa yerootti if jabeessaa fi if humneessaa qabsoo bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa gulantaa itti aanutti tarkaanfachiisaa turee fi itti jirutti, sirna isaa hordofuun Kora Sabaa godhachuun daran akka of gurmeessuu fi cimsu wal gahiin GS-ABO tartiiba ittiin xumuramu murteessee jira.
Baroota as aanan kana yaaliin gama kanaan godhamu jajjabeessaa tahuu GS hubatee jira.Lataa Damee December 8, Comment. Oromiyaa Damee Oromo.
ABO mil. Thank you Alemu for another amazing song and allowing me to share it with my subscribers. Damee Raadiyolojii Beeysisa Qoranno Altrasaawindi Meesha Garaa waan akka kalee, tiruu, rajijii,hadhooftuu fi macaroo keessaa. Waajjira damee keenya daawwachuu warri barbaadan akka dhufan afeeramaniiru. Haaluma kanaan Liqii bittaa Maashineeriifi Pirojektoota deeggaruu fooyyessuuf dhaabbileen faayinaansii haala akka mijeessaniif ni hojjetama jedhanii jiru.
Afaan Oromoo qubee qabaachisuuf tattaafachuun isaa akeeka qaba. Gosti Karrayyu damee gurguddaa Baasoofi Dullachatti qodama. Borumtaa isaa barfadheen dhufe. Pirezidaantiin itti aanaa Akkadaamii Yuunivarsiitichaa dooktar Malkaa Hiikaa Tajaajila Oduu Itoophiyaatti akka himanitti, baratoota barnoota isaanii yeroo idilee fi kanneen biroon sadarkaa digirii jalqabaafi digirii sadaffaan barachaa turan … Urbanization,Decentralization and urban Linkage manager.
Tarbaayinoonni Hidha Haaromsaa 2 baatiwwan jalqabaa waggaa haaraatti humni… Sifen Megersa Sep 9, Tigree jalaa baatee Amaaraa jala galuuf wixiffachaa jirti. The sixth day of the week in many religious traditions, and the fifth day of the week in systems using the ISO norm; the Biblical sixth day of a week, the day before the Sabbath, or "day of preparation" in preparation for the Sabbath; the Islamic sabbath; it follows Thursday and precedes Saturday.
Faya Dayiin badhaasa Oskaar 94ffaa damee … Akkam jirtuu Qophesitota damee hortee ilmaan Oromoo baga jirtan jechaa seenaa ani oromoo dhunfaa ykn mangudoo oromoo tokko irraa baradheef seenaa akkata hortee ilmaan Oromoo isiin asirraati barreessitan wal dhabbaa kanafu yoo dogongorii kara koo. Dameen qorannoo Oromoo pirojeektiiwwan Biiroon Aadaafi Tuurizimii Oromiyaa calqabsiise akka itti fufu taasiseera.
They worshipped one Supreme Being. Dubbima olii kanaafillee mammaaksa qaba - mammaaksi dubbii fidaa, dubbii fixaas. Milishoonni kunneen dhimmoota heera mootummaa, dambii fi qajeelfama milishaaimaamma Finfinnee, Muddee 24, FBC — Mariin paanaalii hayyootaa fi qooda fuudhattoota damee qonnaa hirmaachise magaalaa Adaamaa galma Abbaa Gadaatti gaggeeffamera.
October 27, Hojiin waajjira damee Dhugaa Baatota Yihowaa keessatti hojjetaman hundinuu hojii lallabaa deggeruu. Siddisee dha. I've made a repository of Oromo music lyrics in the hopes that it will help Oromo youth in the diaspora or any other Afaan Oromo learner appreciate the content and beauty of … Jecha Walaloo "Jecha walaloo" is Afaan Oromo for 'words of song'.
Zalaalam sagalee bara Akka Abdii Hassan Husseen, daayrektariin basaastuu Puntilaandi duuraanii jedhutti deggartoonni Aysiis Somaaliiyaatti damee qabaachuun han beekame bara darbe, Onkoloolessaa keessa. Post navigation. Gaazeexotni Oromoo fi waldaan aadaa Oromoo dhaa akka cufaman godhee jira. Yaadaan osoo isin hin fageessin mee qajeelumatti gara muudannoo koo isin haa fiduu. Damee Boruutiin, Ebla 27, Mallattoo Hawaasaa.
Damee hortee oromoo pdf. Damee Misooma Teeknoloojii 1. Wanni tolfameef meeshaa garaa keessa laaluf. Gabaasa, Ibsa, Information September 20, Diyaaspooraa eergamtootaa diina Oromoo. amanttii tokko kessaa yaa'an wayyaanee caala maaliifi ABO jibbanii Shaneen diina keenya jedhuu? Waaqin Oromoo diina balleessa Itophiyaan jaannaba Oromoon itti hidhamee ajjeefamee awwalamudha. Barabaran jaannaba keessatti kan hidhu. Kun diina cvnn.eun har'a malee hin ta'u?bor guyyaan hin jiruu?
३ महिना प्रतिवेदन गर्नुहोस्. OMN wan cvnn.eu qabsoo iraa. likes. yes we can now time is up that just Akkuma bekamutti yeron amma kessaa jiru See more Eritrea: Fira mo Diina? Kanaafu Oromoon diaspora murnaan adda baasudhaan – catagorize – murna kamitu diina akka tahee laalamu qaba.
Oromoon diaspora – kan wan qabsoo. Kana waliin itti fufiinsa qabsoo bilisummaa Oromoo iggiteessuu keessatti WBOn qooda mul'ataa gumaachuu ummata keenyaa fi diina jalaa. Hundee dheeressaa yookiin maqaa qabsoo Diinaraas jedhamuun beekama.
Hooggantoota Waraana Bilisummaa Oromoo keessaa kan karaa nagaan. Qabsoo Oromoo yeroo dheeraaf gaggeeffamaa jirutti xumura gochuu hanqachuun waamicha Biyya kessaa fi alaa isaaniif dhihaateef deebii laachuu eegaluu. Qabsoo Oromoo irratti diina ta'uu isaa ibsuuf, "nuti ABO/Shane ummata dhiganis ta'e yaadaan kan of kessaa hinqabne ta'anii mul'atu.
Happened in Adama, Oromia – February 14, Seensa. Ummati Oromoo mootummaa-maleeyyi ta'uudhaan walabummaa sarbamee, aangoo ittiin diina. Jaarmayaa walabi kun immoo kan diina cininee madeessuu danda'u ta'uu qaba. Ummata dammaqee, of bare, of ijaare du'a hin sodanne kan qabsoo iraa deebisu. Siyaasa gantummaa fi gartummaa to`achuun tokkummaa moraa qabsoo siyaasi gartummaa amantaa moraa QBO kessaa dhalachuu mirkaneessa. Gochaan isaa kunis Artist Usumaayyoon yoomiyyuu qabsoo kana irraa boodatteetti waan isaan jadhan kessaa hanga tokko haa walin caqafnnu.
Qabsoo Oromoo irratti diina ta'uu isaa ibsuuf, "nuti ABO/Shanee ummata bilisummaa Oromoo biqilche kessaa meeqa saanitu qaanii malee akka. Kana keessatti kan akka waliin hojeetu kan waliin ramadame kessaa of uuman ta'u irra darbanii diina balaaleffachuu irratti hojii qabatamaa qabsoo Oromoo. Qabsoo boqonnaa kana keessatti demsifameen: kan mirga hiree murteeffannaa ummatootaa dura dhaabbatan diina qabsoo bilisummaa Oromoo ti.
Eejjannoon kun firaafis diinaafis cvnn.eu Qabsaa'aan tokko guyyaa qabsoo kanatti seenee kaasee kan itti himamuu fi haalaan hubatee itti. Qabsoon Oromoo hanga bara tti diina dandamachuu fi diinarraa aanuuf Kaleessa diinni hidhaa fi ajjeechaan qabsoo keenya ukkaamsuuf. Duree qabsoo ilmaan Oromootaa Hundee fi burqaa gootootaa Madda beeytootaa fi Jaalaalan sii jaaluu kessaa baqeessen sii kayaa silaa onnee too kessaa.
Diina QBO sirni kolonii fi namoonni kolonii gageessan ykn tiksan diina qabsoo oromiyaati. 5. oromiyaan biyya impaayera Itophiyaa kessaa bakka.


text:
Dimookiraasii fi dhaabbattoota Dimokraasummaa gama ijaaruutiin sabaa-himaaleen ka qooda olaanaa qaban, ka jedhe VOA – Damee Afrikaatti Daareekara kan ta’e Obbo Nugusee Mangashaa, toora kanaan Sagalee Amerikaa qooda gama isaa ka gumaachu tahuu ibsee jira.
Kun akka fiixaan bahu gochuuf Raadiyoon sagalee Amerikaa Itiyoophiyaa fi biyyoota ollaa ishee irraa oduu gabaastoota 27f har’a Finfinnee keessatti leenjiin jalqabamee jira.
Obbo Niguseen, ogeessa gameessaa fi kanneen akka lakkoobsa Awurooppaatti Fulbaana bara 1982 tajaajila raadiyoo Afaan Amaaraa VOA keessatti hundeessan keessaa tokko yoo tahu, sana duras tahe sana booda maqaa raadiyoo “Getaahun Taammiraat” jedhuun dhaggeeffatoota Raadiyoo miliyoonaan lakkaawaman biratti beekama ture. Booda hoogganaa kutaa Afaan Amaaraa tahee kan hojjetee fi waggoota hedduudhaaf hoogganummaa sadarkaa adda addaatiin kan VOA tajaajile – Obbo Nugusee Mangashaa, daarektara Damee Afrikaa tahuun dhalata Afrikaa isa jalqabaa ti.
Sagalee Ameerikaa – tajaajila Gaanfa Afrikaatti, “managing editor” – Tizitaa Belaachoo fi waahiloota isaanii kaan waliin tahuudhaan, Sanbata dabre kana Fininnee seenan yoo tahu leenjii gabaastotaaf kennan har’a jalqaban.
Sagantaan leenjii Fifinneetti kennamu kun Jimaata dhufu xumurama. Gabaasaa guutuu caqasaa.


text:
Mootummaan Itiyoopiyaa hanqinni dhiyeessii midhaanii akka hin uumamneef hojiin dursanii of eeggannoo hojjetamuu isaa fi ammas haala mijataa uumuuf yaaliin taasisamaa jiraachuu beeksise.
Mootummaan Itiyoopiyaa murtii lola dhaabiinsaa murteessee Tigraayiin dhiisee ennaa ba’u, ittiin ka’umsi isaa hawaasichi tajaajila barbaachisu akka argatu yaaduu dhaan jechuun ministrittiin nagaa aadde Mufriyaat Kamiil VOAf ibsaniiru.
Mootummaan Itiyoopiyaa murtii dhukaasa dhaabinsaa inni murteesse, akeeki isaa tajaajila namoomaa dhiyeessuu irratti kan hundaa’ee dha. Bu’uurri murtii sanaa tokko isa kana. Gama sanaan Meqelee keessaa
yeroo dhaaf ennaa baanus midhaan gara kuntaala 384,000 keenyee baane. Kunis uummatichi akka hin rakkanne, tajaajila akka argatan gochuuf dhaaboliin gargaarsaa sadarkaa addunyaa shan kanneen mootummaa waliin hojjetan jiru. Dhaaboliin kun hojii isaanii akka itti fufan gochuu carraa dandeessisu uumnee baane jechuu dha jedhan
Kanneen lafoo fi xayyaaraan deggersa Tigraayiif erguu barbaadan maraaf daandiin banaa ta’uu isaaf martinuu garuu sakatta’aman malee hin darban jedhan aadde Mufriyaat.


text:
Yeroo Ammaa ardii Afrikaa keessatti nama 4 keessaa nammii tokkoo hanqina wabii nyaataatiif akka saaxilame Koreen Dhaabbta fannoo diimaa adduunyaa ibsaa baaseen beekisiseera.
Jiraattonii Afrikaa harka sadii ol ykn Miiliyoonii 3 fi miiliyoonii 46 ta’an rakkinaa wabii midhaan nyaataf saaxilamuu isaanii kan ibsee gabaasi fannoo diimaa ,rakkinchii lixa Afrikaa Mooritaaniyaa fi Burkiinaa faasoo kaasee ammaa baha Afrikaa Somaliyaa fi Itiyoophiyaatti akka mul’atu beeksiseera.
Biyoottan Somaaliyaa, Keeniyaa, Naajeriyaa fi Burkiina faassoo keessatti sochii gargaarsaa dabaluu isaanii kan himan, dhaabbataa fannoo diimaatti hogganaa gargaarsa Idlee adduunyaa kan ta’an Dominiik Stiilhart namoonii miiliyoonatii lakkaawaman beela’aa jiraachuu isaaniif Daa’imman hanqinaa nyaata qaamaa isaaniitiif gahaa ta’een kan ka’ee du’aa jiraachuu isaanii dubbataniiru.
Haalli jijjirama qileensaa, waltii bu’iinsi, dhibeen kooviid 19 sababootaa rakkinichaa hammeesan akka ta’an kan eere ibsii fannoo diimaa kun, walwaraansii dhiheenyaa kana Ukireen keessatti dhalate qaala’insaa midhaan nyaataatiif Boba’aa uumuu issaa ibseeraa.
Rakkinichaa fooyyesuudhaaf laffa irratti deggersii dabalataa akka isaan barbaachisuu kan dubbatan Dominiik stiilhart, mootummoonni, michuuwwan gargaarsa namoomaa fi wareen arjooman akka qindoominaan gargaarsa taasisan waamichaa dhiheesaniiru.
Yeroo ammaa dhaabbanni fannoo diimaa fi sochiin baatii diimaa adduunyaa, waloodhaan biyyoottan Afrikaa, Somaaliyaa, Keeniyaa, Itiyoophiyaa, Sudaan Kibbaa, Koongoo Demokraatiik Repabliik , Sudaan Najeeriyaa, Repabliikii Afrikaa walakkeessaa, Chaad, Kaameruun, Niijer , Burkinaa faasoo, Maali fi Moritaaniyaa keessatii bakeewan rakkinii nyaataa muudate irratii xiyyeeffatanii hojjachaa jiraachuu isanii ibsii fannoo diimaa kun beeksiseera.


text:
Baatii Waxabajjii bara 2021 gaggeeffamuuf kan karoorfamee filannoo guutuu biyyaaf qophii gaggeeffamaa jiru irratti mariin dubbatee kana irratti waan haaraa jiru kan ilaaleen dura teessuun bordichaa Aaddee Birtukaan Miidhaqsaa hogganoota paartileef ibsa kennanii jiru.
Paartiileen siyaasaa hangii tokko KFO dabalatee hogganoonnii fi miseensoonni keenya hidhaa keessa waan jiraniif jechuun yaaddoo qaban ibsanii jiran.
Paartii biyya bulchaa jiru Badhaadhiina dabalatee paartilee hundii haala jechuun danda'amuun marii kana irratti argamanii jiru


text:
Wraanni Yunaaytid Isteetsii fi koriyaan Kibbaa har’a ganama misaa’eela Baalistiik 8 dhukaasanii jiru. Kunis Koriyaan Kaabaa misaa’eela Baalistiik kan fageenya gabaabaa 8 eega furguggiiftee guyyaa tokko booda.
Shaakala daqiiqaa 10f gaggeessan Kanaan, caasaa misaa’eela kan tooftaa lafa irraa ykn donii irraa qiyyaafata isaa galaana bahaa ykn galaana Jaappan jedhamuun beekamuu godhate, kan Amerikaa tokko akkasumas kan Koriyaa Kibbaa torba dhukaasan.
Wraannii Koriyaa Kibbaa akka jedheetti, shaakalli misaa’eelaa kun yoo koriyaan kaabaa haleellaa gaggeessite, attamiin hatatamaa fi qiyyaafata sirrii ta’een deebii kennuun akka itti danda’amu dandeetti jiru agarsisuuf kan gaggeeffamee dha.
Waraanni Koriyaa Kibbaa Dilbata kaleessaa Koriyaan kaabaa shaakala misaa’eela fageenya gabaabaa cina magaala galma mootummaa Pyoong Yaang dabalatee bakka 4 irraa daqiiqaa 35 gaggeessuu ishee hubatee jira.
Bulchiinsa prezidaantii haaraa kan Koriyaa Kibbaa jalatti, Amerikaan Koriyaa kibbaa waliin shaakala ennaa gaggeessitu inni har’a kun yeroo lammataaf ta’u isaa ti.


text:
Rifarandamii June 23, 2016 geggeeffameen, umaatni Briteen Gamtaa Awrooppaa keessaa bahuuf sagalee caalmaa taheen eega murteessee booda, mootummaan biyyattii hariiroo daldalaa, hawaasummaa, nageenyaa fi diinagdee Briteen fuulduraaf Gamtaa Awrooppaa waliin qabaattu ilaalchisee sanadii walii galtee “Brexit Deal” jedhamu qopheessee ture. Haa ta’u malee Paarlaamaan biyyattii sanadii dhihaate yeroo heddu eega kuffisee booda, muummittiin ministeera Briteen duraanii Tereesaa Meey ji’a tokko dura taayitaa gadi lakkisuuf kan qophaayaa jirtu tahuu beeksiste.
Kanuma hordofuun Paartiin Briteen bulchaa jiru kan “Conservative Party” jedhamu kaleessa kantiibaa magaalaa London duraanii Boris Johnson hogganaa haaraya godhuun filate. Haaluma kanaan Arba’aa har’aa Boris Johnson, muummitti ministeera duraanii Teresa May bakka bu’uun aangoo muummicha ministeeraa kan fudhate tahuun beekamee jira.
Boris Johnson kanaan dura ministeera haajaa alaa Briteen tahuunis hojjatee jira.
Mr Johnson nama hidda dhalata Turkiyaa qabu yoo tahu, muslimootaa fi namoota gurraacha ilaalchisee yaada jibbiinsaa barreessuu fi dubbachuun beekama.


text:
Abbaan Taayitaa to’annaa nyaataa fi Dawaa Ityoophiyaa magaalaa Finfinnee dabalatee qorannoo iddoo garagaraatti godhe irratti hundaa’uun, oomishaaleen Zeeyita nyaataa 17 rakkoo qabatuu kan beeksiise yoo tahu, oomishaaleen kunniin eessatti akka oomishaman, lakkoofsa addaa oomishicha ibsu fi teessoo qaama oomishe agarsiisu kan hin qabne tahuu ibsuun ummanni akka itti hin fayyadamne akeekkachiise.
Akkasumas oomishaaleen kunniin guyyaan tajaajilli isaanii itti dhumu (expire date) kan irratti hin katabamiin tahuunis ibsame.
Oomishaaleen Zeeyita nyaataa ummanni akka itti hin fayyadamne dhoorkaman kunniin:
1.lulu zayit /ሉሉ ዘይት
2.Arsii zayit /አርሲ ዘይት
3.Ahadu zayit /አህዱ ዘይት
4.Dire zayit /ድሬ ዘይት
5.Amen zayit /አሚን ንጸህ የምግብ ዘይት
6.Royal zayit /ሮያል የምግብ ዘይት
7.Dagim zayit /ዳግም የተጣራ የኑግ ዘይት
8.Jedan zayit /ጄዳን የምግብ ዘይት
9.Wub zayit /ውብ የተጣራ የኑግ ዘይት
10.Lema zayit /ለማ የኑግ ዘይት
11.Nud zayit /ኑድ ንጽህ የምግብ ዘይት
12.Gebeta zayit /ገበታ የምግብ ዘይት
13.Zemen zayit /ዘመን ዘይት
14.Agar zayit /አጋር ዘይት
15.Anajina zayit / አናጅና ዘይት
16.Saba zayit /ሳባ ዘይት fi
17.Jalo zayit /ጃሎ ዘይት kanneen jedhaman tahuu gabaafame.
Abbaan taayitaa to’annaa nyaataa fi Dawaa Itoophiyaa ummanni oomishaalee kamiyyuu yoo bitu, qabxiiwwan armaan olitti ibsaman qabaatuuf dhiisuu akka adda baafatu qabu akeekkachiise.
Akkasumas qaamonni to’annaa sadarkaa naannoolee jiranis oomishaalee kanneen gabayaa irraa hatattamaan akka walitti qaban ajajamaniiru.


text:
Nuti miseensotni ABO Shanee Gumii nannoo USA, Canada, Kenya, South Pacific, Europe jirru fi akkasummasi Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) sababaalee armaa gadiitti tarrifaman, haala hoogganni dhabichaa yeroo ammaa keessa jiruu fi rakkina tokkomni mooraa qabsoo yaadamee lafa irra harkifamuu laalichessee ABOn rakkoo keessa jirachuu isaa abbaa qabsichaa ummata Oromoo hubachiisuun furmaatni akka soqamu iyyanna.
1. Rakkoo hoogganoota keenya qunnamee keessa:
a. Jaal Abbaa Caalaa Laataa biyya Sweden dhaquun qubsumma gaafatuu,
b. Jaal Bultuum Biyyoo biyya Uganda irra karaa biyya Australia ti godanaa jiraatu,fi
c. Jaal Abdii Raggaasaa yeroof Shanee Gumii keessa baa’ee biyya Uganda galee jiru.
2. Rakkina yeroo ammaatti dhaaba keenya takaalanii jiraniif furmaata dhaba irra kana kaa’een hoogganottin keenya fi dhaabichii facaa’aa jira. Kunoo ammoo baalaa guudaa dhaabaa keenya irra gaa’aa jira.
3. Yeroo ibsii wal-hubannoo bara 2012 Shanee fi Qaama Cehumsaa waliin labsame nuti hundi keenya mooraan qabsoo bilisumma walii gaaluufii gammachuu keenya karaa adda addaa tiin dabarsaa ture haa taa’uu malee deebiin dhumma irra gaa’ee mooraan qabsoo waliitti qabu ottoo hin taane waaraa “Marrii” (ODF) akka bakka hin argane ture kan jedhuu lafa jala odeeffama. Haallii kun ammoo miseensoota giduttii rakkina fidee jira. Akka ilaalcha keenyaattii tokkuummaan dhugaa qabsawota Oromoo dirqii dha.
4. Akka H/D dhaabichaattii namni gaafatamaa olaanaa qabu Jaal Dawud Ibsa taa’uus kallattiin yaadachiifna. Rakkoon haalaan yaaddeessaa ta’een dhaabichii diigamaa yeroo deemaa jiruttii maal dhibdiin callisuun isaas nu ajaa’iba.
5. Akkasummasii rakkoon qabsoo keenyaa booji’e inni guudan moottumma Eretria taa’uun addaatee ummata Oromoo birattii akka beekamu qabu yaadachiifna.
5. Diinnii biyya keenya qabatee jiru ummata keenya lafa irraa dhabamsiisaa tibba jiruttii Dhaabni keenya waltajjii rakkinaa hooggona fi meseensoota taa’ee ittifufuun daddaffiin furmaata argatuu dhabuun yaadoo guuda nuti bulchee jira.
6. Yeroo ammaan tana dhabbileen Oromoo walitti dhuufani mooraa qabsoo bilisummaa jabbeessuuf tattaafataa jirantii dhaabiin keenya garuu garee offii irra darbanii laaluu hin dandanye. Kun dhaabica keessatti rakkina guudaa nutti taa’ee jira.
7. Hariiroon qabsaawotaa jidduu hafuura jaallummaa ture hafee maqaa nannootiin ija adda addaa tiin akka walii illalluu taasifamee jira. Haallii akkanaa ammoo akka hubannoo keenyaatti yaakka guuda dha.
8. Maqaa qabsoo hidhanootiin maallaqni ummata irra guuramma jiru, qabsoo bilisuummafii olluun haafee danta mataa offirra oolchuun rakkina taa’ee jira. Kanas akka ummatni keenya bekkuuf dirqama keenya taa’ee jira.
Ummatni Oromoo biyya keessa fi alaa jirtaniif qabsoo bilisummaa deggertan rakkina keenya kana hubnataan akka hooggonnoota keenya irra dhibaa gootan kabaja Oromummaan isiin gaaffanna.
Hooganootni keenyaas sagalee fi yaaddoo miseensotaa kana ijaa kabajaa qabuu fi qalbii jaalluummaan ilaltanii dhaabichii rakkoo keessa seenee dhoksuu osoo hn taanee ifattii marii miseensotaan akka furmaatnii waaraan argamuu irrattii hojjeettan kabajaa jaalluummaan isinittii iyyaanna.
Miseensoota ABO Shanee Gumii
Naannoo USA fi Canada,
Naannoo Kenya
Naannoo South Pacific
Naanno Europe
Miseensotina WBO
Injifannoo Ummata Oromoof


text:
Naannoo Oromiyaa magaalaalee Yaaballo fi Shaashamanneetti hiriira mormii taasifameen namni tokko ajjefamee kanneen shantamaa ol ta'an hidhamuun himame.
Kaneen hiriira kana bahan barattoota ta'uun isaani kan himame yoo ta'u, " Qormaanni kutaa 12ffaa dafee nuuf kennamuu fi hidhamtoonni siyaasa haa hikaman" gaafilee jedhu dhiheessun isaaniis ibsamee jira.
Motummaan naannoo Oromiyaa immoo "tarkaaniffiin fidhatame madaalawaa dha" jedhee hiriira kanaan wal qabatee namni du'ee fi kaneen hidhaman jiraachuus mirkaneesse jira.
Gabaasaa guutuu caqasaa


text:
Guyyaa tokko barsiisaan Herregaa tokko daree keessaattii osoo barsiisaa jiruu, baratootaa gaffii tokkoo gaffate. “Ro’oota 10 irraa 1 yoohir’isan meeqatuu hafaa?” jedhee gaffate. Barataan warraa isaaf horii fi ro’oota tiksuu tokkoo harka baase “ Homtuu hin hafan”Jedhee deebise. Barsiisichis, “ Akkamitti?” jedhee gaffate. Baratichis deebisee, yaa barsiisaa ani amala ro’oota keenyaa nan beeka, yoo tokkoon … Continue reading Baacoo
Month: April 2019
Namootnii yeroo ykn sa'ati jalqabaaf yeroo fayyadamuu jalqabaan enyuu fi akkamitti akka ta’ee beektu? Akka ragaan tokkoo tokko ibsutti yeroo jalqabaaf yeroo ykn sa’atii fayyadamuun kan jalqabamee dhaloota kiriistoos dura bara 1500 yemmu ta’u innis bishaan meeshatti naquun hangaa inni hir’achaa deemuu shallaguun ture. Maree egaa yeroo fayyadamuun waggoota 3000 duraa ta’uus har’a isiin yeroo … Continue reading Beekumsaa walii galaaf
Ilaalchi ofiif qabduu Maaf ta’a gad-anaa Sagaantaaf kayyoon kee Hin hafuu imaanan Haalota ilaaluun Ofbuufnaan hamilee Abdiin ati qabduu Dukanaan qabamee Nan danda’a jedhi Hamiile ofiif kenni Akka har’aa mitii Jira guyyaan borii!


text:
Prezidaantiin bulchiisa naannoo Oromiyaa – Obbo Shimallis Abdiisaa, kaleessa, bulchiisa naannoo Amaaraa, magaalaa Baahir Daaritti ka geggeessame ayyaana guyyaa nagaa fi galateeffannaa irratti argamuudhaan haasawa dhageessisaniin, “uummatnii Oromoo fi Amaaraa tokko, mul’ataa dha,” jedhanii jiran.
Baatii tokko dura haasawa prezidaant Shimallis Abdiisaa ti, jedhamuun sagalee dhaga’ame irratti, “laga Abbayaa ceenee, Baahir Daar deemnee, garii isaanii amansiisnee, kanneen amanuu dhaban immoo burjaajessinee, qumaaricha nyaannee jirra. Afaan Amaaraa dadhabsiisaa, magaalaa Finfinnee karaa seera qabeessaanis tahe seeraa alaa galfannee jijjiiraa jirra,” ka jedhuu fi ergaawwan ka biroon keessaa dhaga’amuun ni yaadatama.
Sirna kaleessa geggeessame kana irratti, bulchiisa naannoo Amaaraa keessatti, “nageenya waggaa tokko keessatti argameef qooda gumaachanii jiran,” kanneen jedhaman – miseensota poolisii, namoota ka biroo fi naannoolee ollaaf, Prezidaantiin mootummaa naannichaa argamuun badhaasa kennanii jiran.
Prezidaantichi Oromiyaa fi Prezidaantiin bulchiisa naannoo Benishaangul Gumuzis sirna kana irratti kan haasawa dhageessisanii yoo tahu, Obbo Shimallis Abdiisaa, “walitti-dhufeenya nageenyaa naannoo Amaaraa waliin uumameef qooda gumaachanii jiran” jedhamuun – prezidaanicha naannoo Amaaraatiin kaabbaa badhaasamanii jiran.
ama biraan, yeroo Obbo Shimallis “Uummatni Oromoo fi Amaaraa tokko,” jedhan kanneen dhaggeeffatan, jiraattonni magaalaa Baahir Daar, mufannaa isaanii VOAtti dubbatanii jian. “Dura uummata Amaaraa dhiifama gaafachuun otuu irra jiruu, ammas haasaadhuma qumaara fakkaatu dhageessisan,” jechuu isaanii – Aster Misgaanaaw Baahir Daar irraa gabaastee jirti.


text:
Waan Raashiyaa fi bulchiinsii Tiraampii filannoo Amerikaa irratti dhossaan waliin qabaatte quba qaba jedhanii yaaman.
Abukaatoo Tirampi ka durii,Maaykil Kohenitti ilmii Tiraampi akka abbaan isaa Mooskootti fooqii jaarrachuu fedhu marroo 10 dubbachaa bahe jedhee Gurrandhalaa dabre koree senetii Amerikaatti hime.
Senetiin Amerikaa armaan durallee waan Raashiyaa fi bulchiinsii Tiraampi filannoo Amerikaa bara 2016 irrati dhossaan waliin qabaatan jedhe irratti bulchoota Tiraami qorachaa bahe.
Hajaja kana Senetii Amerikaa paartiin Tiraampi,Rippaabilikaan itti gaafatama tahetti baase. Pirezidaanti Tiraampi hajajii kun waan nama ajaahibiisaa jedhe.
Ilmii Tiraampi angafii hajajii itti bahe kun Donald Trump Jr. nama ganna 40 oliiti. Akka abbaan isaa jedhetti ilmii isaa waan Raashiyaa fi bulchiinsii Tiraampi waliin qabaate jedhan kana qaraa saatii 20 waan beeku ragaa bahe.


text:
Waggootii dhufan shaniif hojii irra kan ooluu fi seeftii Neettiin misoomaa Kun lammiwwan biyyatti 816,000 fi itti fayyadamoo taasisaa kan jedhame yoo ta’u, misooma magaalaaleefis kan gumaachu qaba jedhameera.
Mgaalaalee 83 keessatti hojii irra kan ooluu karoorri kun Doolaarrii Miliyoona 500 fi Miliyoonni 50 kan ramadameef yoo ta’u, irra jireessaan kan itti fayyadamuuf jiran dubartoota ta’uun waltajjii qophaa’ee irratti ibsamee jira.
Waltajjii magaala Dirree Dawaa keessatti projeektii seeftii Neetti misoomaa kan ilaalchisee gaggeeffame irratti argamuun haasawaa kan dhageesisan waajiira misooma magaalaa fi hundee misoomaaf de’etaa misnisteeraa kan ta’an aaddee Caaltuu Saanii turan jechuun Addis Chekool gabaasee jira.


text:
Pirezdentiin Keeniyaa Uhuuruu Keeniyaattaa, mootummaan biyyattii tajaajila ummataaf kennu ‘ammayyeessuu’ itti fufaa jedhan.
Keeniyaattaan tajaajilli mootummaa fooyya’uun dargaggootaaf hojii uummuu keessatti akka gahee qabu, fayyadamina teeknooloojiis akka fooyyessudha kan ibsan.
Keeniyaan tajaajila mootummaa biyyattiitiin ummataaf kennamu fooyyeffataa jirti. Dhuma torbee kanaa Pirezdentiin biyyattii Uhuuruu Keeniyaattaa, pirojektiwwan dargaggoota biyyattiitiin tajaajila mootummaa fooyyessuuf hojjetamaa jiran Damee Waajjira qabeenya bineensa Bosonaa Keeniyaa kan kutaa bulchiinsaTaaytaaveetaa jirutti argamuun ilaalanii jiru.
Dubbii yeroo kana dubbataniinis Keeniyaattaan, mootummaan akkas tajaajila kennu ‘ammayyeessuun’ dargaggootaaf carraa hojii banuufillee gaariidha jedhan. Dargaggoonni biyya jaallatan diinagdee biyyaa ammayyeessuu keessatti hirmaachuun guddina biyyaaf gaarii ta’uu eeranii, ammas ogeeyyiin biyyattii, ‘Maappii/ kaartaa qabeenya albuuda Keeniyaan qabdu agarsiisu qopheessaa jiraachuu ifoomsanii jiru.
Pirezdent Keeniyaattaan hojiin maappii kana qopheessuu bara dhufu kana akka xumuramus dabalanii ibsanii jiru. Itti aananii kan isaan dubbatan waa’ee lakkoofsa dhuunfaa mootummaan Keeniyaa lammilee biyyattiif qopheessaa jirudha. Lakkoofsi mootummaa biyyattiitiin kennamu ka ‘HUDUMA NAMBA” jedhamu mootummaa Keeniyaatiin ogeeyyii biyyattiitiin kan gaggeeffamuudha jedhan Keeniyaattaan. Lakkoofsa dhuunfaa lammii hundaaf akkasitti qopheessuun waan diinagdeen Keeniyaa gara ammayyummaatti saffisaan seenaa jiruuf ta’uus Keeniyaattaan dabalanii himanii, namootni siyaasaa fi qaamoleen kaan garuu odeeffannoo kana lammilee biyya alagaatu walitti qabaa jira ka jedhamee odeefafme haalanii jiru.
Lakkoofsi dhuunfaa kun yoo hojiirra oolu lammileen biyyattii tajaajila mootummaarraa fedhan kamuu, bakka tokkotti argachuu kan dandeessisu ta’uu, kana keessas waan tajaajila kanaaf barbaachisan
keessatti hirmaachuun dargaggoonni carraa hojii fi teeknooloojin wal baruu hedduu akka argatanidha Keeniyaattaa kan eeran.
Keeniyaan barana bara 2020 duula lakkoofsa ummataa ka gaggeessite yoo tahu, hojii lakkoofsa ummata biyyattii kanaaf ka hojiirra oolanii turan meeshaaleen hedduun biyyumatti kan omishaman ta’uu ministeerri Infoormeeshinii fi teeknoolojii biyyattii alas beeksisuunsaa ni yaadatama.


text:
Isra’eel lammiilee Turkiyaa sadi Juma’aa dabre magaalaa Al-Quds keessattii qabdee kan hiite yoo tahu, guyyaa kaleessaa ammoo kan gad lakkifte tahuu gabaasni arganne ni mul’isa. Lammiileen Turkiyaa sadan seensa masjida al-Aqsaa irratti loltoota Isra’eeliitiin qabaman. Isra’eel guyyaa kaleessaa mana murtii eega dhaabdee booda namoonni sadan “mormii seeraan alaa irratti hirmaachuu fi loltoota Isra’elii irratti miidhaa dhaqqabsiisuuf yaalan” himannaa jedhu kan isaan irratti bante akka ta’e gabaasni Anaadooluu Niiwus ni mul’isa.
Labsii Traamp hordofuun mormiin guutuu Falasxiinitti eega jalqabamee asitti, lotoonni Isra’eel lammiilee Falaasxiin 14 ajjeessuun 500 ol ammoo mana hidhaattii darbaniiru.


text:
UNHCR hojii galmee idilee isaa Zamalek (lammiilee Sooriyaatiif), Main Building (saba biroof) fi waajjira Aleeksaandiraa irraa deebisee kan jalqabe yoo ta’u, dandeettii Galmeessuu isaa suuta suutaan ni dabala.
Haala yeroo ammaa COVID-19 irraa kan ka’e iddoo UNHCR keessatti iyyattoota beellama qabatanii qofatu tajaajilama.
Of eeggannoo fayyaa itti fufee jiru ilaalcha keessa galchuun iyyattoota baay’inaan argamaniif hojimaataa fi tajaajila sirrii ta’e mirkaneessuuf, UNHCR baqattootaa fi koolu galtoota kanneen armaan gadii yaadachiisuu barbaada:
1. Only cases that have been contacted or have called the Infoline to book an appointment will be allowed inside UNHCR offices.
2. Kan nama dhibu, dursinee beellama malee isin gargaaruu hin dandeenyu. Gaaffii keessan gara Infoline qajeelchuu ykn odeeffannoo dabalataaf akkuma fuula Facebook keenya irratti ibsametti marsariitii Gargaarsaa keenya daawwachuu dandeessu.
3. Yeroo dheeraa eegaa fi waajjiraalee UNHCR alatti akka hin dhiphatneef, beellama dursitee murtaa’e cimsinee akka hordoftanii fi beellama keessan dura daqiiqaa 15 qofa dura waajjira fuuldura akka taatan cimsinee isin gorsina.
4. Hojimaata nageenyaa hordofuu, fageenya qaamaa guutuu eeguu, haguuggii fuulaa uffachuu fi tarkaanfiiwwan nageenyaa hunda kabajuun yeroo waajjira daawwannaa gootan, nageenya baqattootaa fi hojjettoota UNHCR isin tajaajilan mirkaneessuu fi saaxilamummaa keessan daangessuuf tumsa gaarummaa isin gaafanna balaa fayyaa hin barbaachifne kamiyyuu.
UNHCR dhaabbata koolu galtootaa fi baqattoota Masrii keessa jiraniif tajaajila galmee fi sanadoota kennu qofa yoo ta’u, kana booda namoonni dhuunfaa aangawoota Masriitti dhiyaachuun hayyama jireenyaa isaanii argachuu danda’u. UNHCR hojii kana qaama sadaffaa kamiifuu akka hin kennine, tajaajilli hundi bilisaan akka ta’e yaada keessa galchaa.
Iyyattoonni sagantaa qaban UNHCRn karaa bilbilaa fi/ykn ergaa gabaabaatiin ni qunnamu. Barreeffamni ergaa gabaabaa (SMS) bal’ina beellamaa hunda of keessatti qabata.


text:
Halleellaan Xayyaarri biyyi Sa’udi Ti fi kanneen biroo Dabalate Magaaloota Yaman mara Rukutaa jiru eega jalqabe Guyyaa 13 gaheera, kanumaan walqabatee guyyaa kaleesaa fi arraa kana Mooraa waraanaa kan magaalaa Sana’a naannoo (Khowlan)ja’amutti kan argamu Xayyaari lolaa haalaan Rukutuu irraa kan ka’een Matiwwaan Baqattoota Oromoo Kudhantamaan lakkaawaman iddoo(mana) jireenyaa isaanii’irraa mi’a(meeshaa) tokko malee godaansise,
Yaa Ummata Oromoo Bakka jirtanii Nuudirmadhaa-Gara Addunyaatti Nuu iyyadhaa-Balaa keesajirru kana irraa Furmaata Nuubarbaadaa!!
Lammiin biyya qabdu balaa kana jalaa gara biyyoota isaanii nagahaan galaa jiru.


text:
Ebla 14/2014 (TOI) – Ministirri Maallaqaa Obbo Ahimad Shiideen hoggantuu dhaabbata gargaarsaa Ameerikaa/USAID/ Saamaantaa Paawor waliin dhimmoota deeggarsa diinagdee biyyoota lameeniirratti mari’ataniiru.
Mariin isaanii Itoophiyaatti rakkoolee sababa waraanaan uumaman, naannawichatti beela uumamee fi hanqina nyaataa sababa dhiibbaa idil addunyaatiin uumaman irratti kan xiyyeeffate ta’uu ibsameera.
Haala birmadummaa biyyaa, faayidaa fi fedhii uummataa kabachiiseen mootummaan hojiilee deeggarsaa, nageenya kabachiisuu fi hirmaannaa siyaasaa guddisuu hojjechaa jiraachuu obbo Ahimad Shiideen marichaan ibsaniiru.
Dabalataanis haala qabatamaa dhiyeessii deeggarsa namoomaa naannolee Affaar, Amaaraa fi Tigraay ilaalchisee ibsa taasisaniiru.
Haala dhaabbatichi naannawichatti wabii nyaataa mirkaneessuuf deeggarsi taasisu cimee itti fufuu danda’urratti mari’achuus ragaan Ministeera Maallaqaarraa argame ni mul’isa.


text:
Gaambeellaa Mudde 21/2011Naannoo Gaambbeellaatti nageenya itti fufiinsa qabu fiduudhaan jijjiirama akka biyyaatti jalqabame itti fufsiisuuf yaalii godhamu keessatti ga’ee isaanii akka ba’an dargaggoonni magaalaa Gaambeella ibsan.
Maree magaalaa Gaambeellaatti taa’ame irratti dargaggoonnii yaada kennan tokko tokko akka jedhanitti, nageenya magaalicha keessatti mul’atuu fi ijjiirama akka biyyaatti jalqabame itti fufsiisuuf yalii gama isaanii ni taasisu.
Dargaggoo Umood Uchaalaa yaada kenneen, itti fufiinsa nageenyaa fi jijjiirama yeroo ammaa naannicha keessatti mul’atu mirkaneessuuf nageenya naannoo isaanii eegsisuudhaan ga’ee isaa akka ba’u ibsee, yeroo ammaa iddoowwan addaddaatti aggaammii saba irratti xiyyeeffate akka balaaleffatu dubbateera.
Kaayyoon marii kanaas rakkoowwan ga’uu danda’an duursanii ittisuun jijjiirama eegalame itti fufsiisuudhaan nageenya naannichaa caalaatti mirkaneessuuf akka ta’e eereera.
Dura taa’aa dargaggootaa kan ta’e dargaggoo Uboongi Ugutaa yaada kenneen, nageenyi nannichaa itti fufiinsa akka qabaatuu fi fayyadamummaa dinagdee dargaggootaa mirkaneessuuf mootummaa cinaa dhaabachuudhaan hojjechaa akka jiran ibse.
Nageenya yeroo ammaa naannicha keessa jiru eegsisuuf hanqinoota jiran marii fi furmaata barbaaduudhaan misooma naannichaaf waliin akka hojjetan dhaameera.
“Gaaffiiwwan dargaggoonni gaafatan kamiiyyuu deebisuun kan danda’amu nageenyi yoo jiraatedha” kan jedhe dargaggoo Uboongi, nageenya naannoo isaa eegsisuuf hundumtuu waliin hojjechuu akka qabu dhaameera.


text:
Babalachuu toora marsaritiitin wal qabatee carraan hojii toora (online) hojetamuu babal’acha dhufeera kunis nama dandetti gosota hojii addaa addaa qabaniif carraa guddadha.
- Yeroo amma kana babalachu marsaritti wal qabate dhabatonni addaa addaa hojii(biznasi) marsariti irratti hojataman bayyee hundesaniru.
- Hoji kana irrattis akka hojii dhabatati ykn akka hojii dabalatati hojechuun ni dandahama
- Hoji kana hojechuuf kaffalti galme kan barbadus kan hin barbanne tahuu dandaha.
- Dhabati itti galmoftan kaffalti akka isinif rawatuuf tajajila banki idil-adunyati fayadamun dirqama.
Hal- duree dursine itti qophahuu qabnuu
- Hojii idilee kenya biratti kan dabalatan kan hojennu yo tahee filatamadha.
- Komputera hojiif nu tahuu qabachuu qabdu
- Sarara internet arifata yoo qabatan filatamadha
- Galii hojanne arganurra akkata hojimata dhabaticha irratti hundahee (Additional Tax) taksi dabalata nurraa cituu dandaha.
- Dandetti afaan ingilifaa sirritti ( Dubisuu , barressu , dubachuu) qabachuun dirqama.
Dhabata kaffaltti tora marsaritin nu kaffalan
Kafaltiin yeroo amma keenya kana kessatti osoo qaaman wal arguun hin barbaachisin (electronic payment system) haala jedhamuun toora marsaritii irratti kaffaltii akka rawannu nu gargaareera. Dhaabatoota toora marsaritiitin kafaltii akka rawwannuuf nu gargaran kessaa bebekamoon kannen akka PayPal , Mastercard warra baayyee bebekamoodha. Biyyi kenyas yeroodhaaf gara kafalti elektiroonikii idil-adunyaa hin egallee kanaan wal qabatee hojii toora marsariti irratti hojechuun kaffalttii rawwachuun rakkisaa tahee tureera garuu dhaabati Payoneer jedhamuu oduu aagaa nu dhagesiseera innis biyoota afrikaa dabalatee biyyootnii biraas akka (Virtual Bank account ) akka banatan godheera, kanan walqabatees torrii marasaritii hedduun akka (Payment Gateway) dhimma itti bahuu egalaniiruu Payoneer mee saaqati ilaala.
Kutaa lammaffaa kessatti waa’ee payooneerii gadii fagenyaan isin hubachisna.


text:
Taammanaa Bitimaa irraa Seenaa saba Oromoo fi Oromiyaa keessatti waggalee 140-n dabran kanneen keessa, ajeechaan suukaneessaa fi dhumaatiin bineessummaa irratti hundaawe hedduun adeemsifamee jira. …Read More »
Police fire teargas, warning shots at Ethiopia protest
http://uk.reuters.com/ By Aaron Maasho | ADDIS ABABA Police in Ethiopia’s Oromiya region fired teargas and warning shots on Sunday to disperse anti-government protesters at a …Read More »
#OromoProtests Breaking news. Update: At least 500 people have been killed by Tigre Agazi force on Irreechaa 2016 thanks giving day
Aljazeera: At_least_500_Oromoo_Killed in Anti-Government Protesters in#Bishoftu_Festival Hundreds feared dead in Bishoftu Helicopter committing the #IrrechaMasscre. Befekadu haile speaks to Aljazeera about #IrrechaMassacre #OromoProtests “Down down Woyane!! …Read More »
Qophii Deegarsa OMN Fii Khabajaa Ayyaana Irreeysaa Irratti yaadaafii dhaamsa Hawaasa Oromoo biyya Sweden.
Durataa’oota fii khoreelee irraa yaadaafii dhaamsa dabarfame. 1 Dura ta’aa Khoree Qindeeysitu hayyuu kheenya Obbo Ahmed Abdullahi 2 Mangudo oromoo biyya …Read More »
Taajjabbii Irreecha bara kanaa!!!
Guyyoota darban keessatti uummanni Oromoo hundi dammaqinaan Irreecha bara kanaa irratti akka hirmaatuuf biyya keessaaf biyya alaa irratti yeroo odeeffannoon raabsamaa turetti duulli guddaan …Read More »
Irreecha Irree Tokkummaa Keenyaa Taasisuu Irratti Of-eeggannoo Godhamuu Qabu
Akkuma beekamu yeroon isaa yeroo Irreechaa ti. Ayyaana kana yeroo kabajnu hundumaa dhugaa dagachuu hin qabne jabaa tokkotu jira. Irreecha ayyaana lammii Oromoo maraa taasisuu …Read More »
Ayyaanota Oromoon kabajatuu kaamfaa beektta?
Duraa otuu barruu keenyya kan har’aa kana hin dubbisin waa isiin yaadachifnna! Akkuma beekamuu ummanni keenyya wagga waggan ayyaana irrechaa kabaja garuu ummanni keenyya irra …Read More »
2014 Ireechaa Celebration in Adelaide, South Austalia
On September 20, 2014, members of the Oromo community residing in the city of Adelaide, South Australia celebrated Irrechaa, Oromo Thanksgiving Day, at …Read More »
IRREEECHI AYYAANA EENYUUTI? AKKAMITTI EEGALE?
Qophiin: Urjii Ahmad Ayyaannii Irrechaa Maali?Irrecha jechuun Hikkaan Isaa gabbaruu ykn Ibaadaa godhuu jechuudha.Hikkaa Isaa kanarraa wanni hubannu Ayyaanni kun ayyaana Ibaadaa itti godhan, kan …Read More »
Ayyaanni Irreessaa (Irreechaa) mallattoo Oromummaa waan ta’eef, bakkee hundattuu bal’inaan..
Abdii Boruutiin Waayeen Irreessaa (Irreechaa) yoo ka’u, beekaniis ta’ee otuu hin beekin namootni baay’een amantii wajjin walitti hidhanii karaa tokkoon qofaa …Read More »


text:
Oromiyaa Bahaa: Magaalaan Dirree Dawaa hayyuu fii sabboonaa isii, abbaa ummata Oromoo, kan saba isaa dukkana wallaalaa keessaa baasuuf hamma lubbuun isaanii gama akhiraa deemtutti …Read More »
VOA Afaan Oromoo waayee Dr. Sheek Muhammad Rashaad
Gaafiif Deebisaa VOA Afaan Oromoo waayee aakhiramuu Dr.Sheek Muhammad Rashaad Abdullee Laalchisee gaazeexeessaa Obboo Sa’id Mohammad fii joollee Dr. Sheek Muhammad Rashaad waliin taasise…(galanni kan …Read More »
SHEEKH MUHAMMED RASHAD KABIIR ABDULLEE KABIIR MUUMAYYAA
DHALOOTA ISAA :- Dhaloonni isaa akka bara faranjiitti bara 1934. BAKKEEN INNI ITTI DHALATE : Baha Oromiyaa Carcar Laga Arbaa ganda Jarjaree ja’amutti BARMOOTA ISAA …Read More »


text:
Sirna Qaama ilma namaa
Rabbiin (SW) haala uumama ilma namaa yeroo dubbatu, ilma nama haala gaarii irratti isa uumne jedhe. Dhugaadha Rabbiin guddaan haala bareedaa fi gaarii irratti nu uume. Akkaataan ijaarsa qaama keenyaa kan ajaa’ibaati. Wanti hundi haala ajaa’ibaatiin akka wal simu godhamee uumame. Sosochii fi dalagaan qaamaa hundi “sirna qaamaa” jedhamuun beekkama. Sirni qaamaa, kutaalee qaamaa heddu of keessaa qaba. Ijji kophaa isii waa ilaaluu hin dandeettu, gurris kophaa hin dhagahu. Onneenis ujummoon jiraatu malee, dhiiga gara qaama biraa facaasuu hin dandeettu. Walumaa galatti qaamni keenya hundi walitti hidhata qaba. Hunduu dalagaa isaa dalaga. Garuu dalagaa san dalaguudhaaf qaama biraa irratti irkata. Wantootni kunniin ofuma isaaniitiin osoo hin taane, qindoomina Rabbiin isaan qindeesseen dalagaa ulfaataa fi wal xaxaa ta’ e kana geggeessutti jiru.
Qaamni ilma namaa sirnoota garagaraa 10 irraa ijaarame. Kurnanuu walitti irkatanii dalagaa hunda haala gaariin dalagu. Sirna qaamaa kurnan keessaa tokko yoo miidhame, qaamni hunduu dalagaa isaa haala gaariin dalaguun itti ulfaatuu danda’a. Sirni biraa dalagaa isaa bakka bu’ee dalaguu hin danda’u. Sirni qaamaa kun maal jechuudha? Mee akka fakkeenyaatti sirna tokko keessaa filannee haa wajji laallu.
Sirna Qaama ilma namaa keessaa barruu tanaan sirna lafee ykn Skeletal System jedhamuun kan beekamu ilaalla. Sirni lafee kun qaamman akka lafee, moorgayaa fi humna ykn cabsata of keessaa qaba. Walumaa galatti qaamman kunniin lafee keessatti ramadaman jechuudha. Lafeen qaama ilma namaa keessaa isa jabaadha. Foonii fi gogaan nuti qabnus, lafee kanarratti marguudhaan isa haguuganii argaman. Boocni ilma namaatis lafee irratti hundaa’a. Humnaafi cabsatni ammo qaamman jajjabaa kunniin akka caccaafamanii fi dalagaa garagaraa rakkoodhaan maleetti akka dalagan taasisa. Osoo humni yookaan ammoo cabsatni jiraatuu baatee, ilmi namaa qajeeleetuma dhaabbata. Bakkarraa bakkatti socho’uunis itti ulfaata.
sirni lafee qaamman garagaraa sadih irraa ijaarame. Inni duraa lafeedha. Lafeen qaama jabaataadha. Akkasuma qaamni keenya akka haala gaariin qajeelee dhaabbatu taasisa. Jabinni akkasumas ulfaatinni qaama keenyaatis lafeewwan qabnu irratti hundaa’a. Qaamni lammataa ammo moorgaya jedhama. Inni kun akka lafee jabaataa miti. Ha ta’u malee dalagaan isaa kan lafeetiin walitti dhihaata. Garaagarummaan isaan lamaan jidduu jiru; lafeen albuudota akka kaalshiyamii irraa kan ijaarame yoo ta’u, moorgayni ammo faaybar irraa ijaarame. Akkasumas lafeen bakkuma tokkotti goggogee jabaatee kan dhaabbatu yoo ta’u, moorgayni garuu ni harkifama. Akkasumas ni sosocho’a. Qaamni sadaffaan ammoo humna ykn cabsata. Cabsatni qaamni keenya akka garanaa garas ajajamu taasisa. Qaamni kun lafee lamaan jidduu, lafee fi moorgaya jidduu, akkasumas moorgaya lamaan jiddutti argama. Osoo cabsatni jiraatuu baatee, ilmi namaa ol jedhee gad jechuu, akkasumas bakka irraa bakkattis socho’uu hin danda’u.
Lafeewwan qaama keessatti argaman garee gurguddaa lamatti kan qoodaman yoo tahu, Inni duraa Axial Skeleton yookaan ammoo lafee handhurtuu jedhama. Isa kana keessatti qaamman gurguddaa 3tu argama. Isaanis buqqee mataa, lafee dugdaatiifi lafee cinaachaati. Lafeen buqqee mataa keenya keessatti kan argamu yoo ta’u, buqqee mataa kana keessatti lafeen garagaraa digdamii lamatu argama. Inni lammataa ammo lafee dugdaati. Lafeen kunis qamman keenya kan gad aanu, buqqee mataatiin wal qunnamsiisuudhaaf tajaajila. Lafee dugdaa keessas lafeewwan xixiqqaa 33tu argama. Inni sadaffaa ammoo lafee cinaachaati. Lafeen cinaachaa, qaammaan akkaan barbaachisaa ta’an keessaa isa tokko. Tiruun, sombi, onneen, lafee cinaachaa jalatti dhokatanii argamu. Walumaa galatti bitaafi mirgaan lafeewwan cinaachaa 24 badhaafamnee jirra.
Gareen lammataa Appendicular Skeleton ykn ammo lafee dhaabbii jedhamuudhaan beekkama. Lafeewwan kunniin akka qaamni keenya dhaabbannaa gaarii qabaatu gagrgaaru. Garee kana keessa lafeewwan jiran keessaa inni duraa, lafee ceekuuti. Lafeen kun lafee bareedinaa jedhamuunis ni waamama. Lafeewwan miidhagina ilma namaatiif kennan keessaa inni tokko lafee ceekuuti. Akkasumas lafee dugdaa fi harkaa wal qunnamsiisuudhaan dalagaan harki dalagu akka salphatu taasisa. Lafeen lammataa garee kana keessa jiru, lafee harkaati. Harki ilma namaa ceekuu irraa kaasee haga qubbiiniitti, lafeewwan 30 of keessaa qaba. Lafeen Harkaa kun fiigichaafis deeggarsa guddaa qaba. Harki sochou malee, miilli akka barbaadetti fiiguu hin danda’u.
Lafeen sadaffaan ammo Pelvic Girdle yookaan ammo lafee luqqeettuuti. Lafeen kunis lafeewwan tajaajila guddaa kennan keessaa isa tokko. Innis qaamman keenya kan hidhaa olii, isa hidhaa gad jiru waliin wal qabsiisa. Lafeen kun dhiiraa fi dubartii irratti garaagarummaa qaba. Rabbiin keenya dubartootaaf lafee kana bal’isee kenne. Kunis yeroo dahuumsaatti heddu akka hin rakkanne isaan gargaara. Inni Afraffaa ammo lafee miilaati. Lafeen miilaatis akkuma lafee harkaa lafeewwan 30 of keessaa qaba.
Walumaa galatti, Dizaayinii bareedaa fi haala bareedaa kana Rabbitu nuuf uume. Waan akka tasaa arganne, yookaan ammo waan dhawaataan jijjiiramaa dhufee miti. Gaafuma jalqaba uumamnu haala kanaan uumamne. Ilmi namaa if dura dhufus haaluma kana irratti dhalata. Gaafa kaafamaatis haaluma kanaan kaana. Rabbii qaama bareedaa akkanaa nuuf uumeef galanni haa gahu. ALHAMDULILLAAHI RABBIL AALAMIIN.
Qophii Abu Ibtisam


text:
Universitylee Oromiyaa keessaa fi naannoolee Ethiopia kaan keessatti FDG Itti fufe.
Gabaasa qeerroo,Ebla 25,2011 Barattooti Oromoo mooraa University adda addaa keessaa baratan FDG itti fufanii hanga har’aa human Feederaalaa Wayyaaneen marfamanii jiraachuun beekamaa dha. University hedduu keessaa barnooti dhaabbatee akka jirus gabaasa keenya dhihoo keessatti dhiheessuun ni yaaatama. Guyyaa kaleessaa mooraa University Maqalee keessaa barattooti Oromoo baratan human tikaa mootummaa Wayyaanee waliin waan walitti bua’aniif mooraa Universiticha keessaa akka hin baanee dhorkamanii yoo didanii fincila caalaa kaafna jedhan ammoo akka telefonni isaanii irraa fudhamee qunamtii maatii waliin dhaban doorsisi human tikaa Wayyaaneen irra gahee jira.
Kana malees mooraa University Madda Walaabuu keessatti diddaan gabrummaa barattoota Oromoon ka’e itti fufee jira. Sababaa diddaa kanaaf barataa Oromoo Abdiisaa Guddattaa barnoota Geogaphy Waggaa 3ffaa kan baratu human loltoota Federaalaan qabamee moraa irraa fuudhamuun hanga amma bakka buuteen isaa wallalamuun qunamtiin qeerroo mooraa University Madda Walabuu gabaasee jira.
Kanuma waliin barattoonni moraa keessaa bahuu dhorkamanii diddaa isaanii moraa keessatti deemsisa jiran Oromoota Oromiyaa keessaa fi biyyoota alaatti argamaniif dhaamsa dhaammataniin diddaan gabrummaa hanga bilisummaatti itti fufa qabsoon keenyi kan haqaati jabaadha kan jedhu dhaamachuu qeerroon gabaafti.
Qabsoon itti fufa! Gabroomsaan ni kufa!


text:
Gaa’ila Islaamaa-Lakk.9.2
Cidha-Kutaa 2ffaa
Kutaa darbe keessatti cidhni karaa gammachuu fi fuudhaa heeruma itti labsan akka ta’e ilaalle turre. Yeroo cidhaa namoonni bakka adda addaatti walitti qabamuun dallaa cidhaa bareechisu. Warroonni wal fuudhanis gammachuu guddaatu guyyaa cidhaa kana itti dhagahama. Kutaa darbe keessatti badii fi dogongora yeroo cidhaa raawwataman ilaalle jira. Har’a immoo wantoota gaggaarii yeroo cidhaa raawwataman ilaalla.
1.Waliimah (Affeerraa Cidhaa-Diggisii)
Waliimah jechuun nyaata yeroo cidhaa qophaa’udha. Yeroo cidhaa hanga humni ofii danda’een nyaata gaarii qopheessun wanta shari’aa fi aadaan itti kakaasudha. Ergamaan Rabbii (SAW) yeroo fuudhu waliimah gochaa ture. Sahaabota isaas itti kakaasaa ture.
Anas bin Maalik akkana jedha: Abdurahmaan bin Awf mallattoo sufrah (shittoo boora) kan ofirraa qabu ta’ee gara Ergamaa Rabbii (SAW) dhufe. Ergamaan Rabbiis (SAW) waa’ee mallattoo kanaa isa gaafatan. Abdurahmaanis Ansaara irraa dubartii takka akka fuudhe itti hime. Ergamaan Rabbis (SAW) ni jedhan, “Mahrii hangam ishiif kennitee?” Innis ni jedhe, “Warqii hanga firii timiraa geessu kenneef.” Ergamaan Rabbii (SAW) ni jedhan, “Osoo hoolaa takkallee taate affeerraa cidhaa (diggisii) godhi.” Sahiih Al-Bukhaari 5153
Akka aadaatti affeerran cidhaa yeroo baay’ee kan gaggeefamu nikaah booda. Shari’aanis affeerraan cidhaa nikaah booda akka ta’u ni mirkaneessa. Gosti nyaataa qophaa’u dandeetti abbaa irratti hundaa’a. Hoola yoo danda’e hoola qaluu, horii qaluu kan danda’u yoo ta’e horii qaluu danda’a. Wanti haraama ta’e keessatti hin argaminii malee wanta halaala ta’e kamiyyuu yeroo cidhaa qopheessun ni danda’ama. Garuu akkuma yeroo darbe jenne nyaata baay’ee qopheessun qisaasessuun namarra hin jiru.
1.1 Namoota Cidhatti affeeru (waamu)
Hiyeeyyi ta’i dureeyyi namoota gaggaarii gara cidhaa affeerun ni jaallatama. Firoota, hiriyyoota isaa fi namoota gaggaarii beeku affeeru danda’a. Namoota hiyeeyyi dhiisanii dureeyyi qofa waamun adeemsa sirrii miti. Kana irra, hiyeeyyis itti makuun isaaf jaallatamaadha. Abu Hureyraan akkana jedha:
“Nyaanni badaan nyaata waliimati. Kan dureeyyin itti waamamanii hiyyeeyyin itti dhiifaman. Namni waamicha dide, Rabbii fi Ergama Isaa (SAW) faallesse.” Sahiih Al-Bukhaari 5177
1.2 Affeerraa Cidhaatiif Awwaachuu
Namni tokko yommuu cidhaaf waamamu, waamicha kanaaf deebii kennuun isa irratti dirqama yoo uzrii (rakkoo) qabaate malee. Abdullah ibn Umar akka gabaasetti Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan:
إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْوَلِيمَةِ فَلْيَأْتِهَا
“Tokkoon keessan yeroo gara affeerraa cidhaa waamame, haa dhufu.” Sahiih Al-Bukhaari 5173
Haaluma kanaan dubartiinis yommuu gara affeerraa cidhaa waamamtu dhufu qabdi, wanti badaan achitti kan raawwatamu yoo ta’e malee. Kan akka dhiiraa fi dubartiin walitti makamuu, kophaa waliin ta’uu fi kkf. Yoo wantoonni akkana raawwataman dhaquu hin qabdu.
Faaydaa: Namni osoo soomu gara affeerraa cidhaatti waamame, affeerra ni dhufa. Erga achi gahee filannoo lama qaba. Tokkoffaa, soomni sooma waajiba (dirqama) yoo hin ta’in sooma hiikun isaan waliin nyaachu danda’a. Lammaffaa “Lakki sooma hiiku hin barbaadu” yoo jedhe, sooma itti fufuun isaaniif du’aayi gochuu danda’a.
1.3 Affeerraa Cidhaa irratti argamuu yeroo kam dhiisanii?
Akkuma irranatti jenne namni cidhaaf waamame cidha irratti argamuun dirqama. Garuu kuni dirqama kan ta’uu uzriin (sababni) cidharratti argamu irraa nama dhoowwu yoo hin jiraannedha. Uzrii (sababoota) cidharratti akka hin argamne nama taasisan keessaa:
1-Wanti jibbamaa fi dhoowwamaan bakka cidhaatti kan raawwatamu yoo ta’e– bakka cidhaa sanitti wanti dhoowwamaan akka khamrii (alkooli), muuziqaa fi kkf kan argamu yoo ta’e, namni achi dhaquun isaaf hin hayyamamu. Haa ta’uu malee wantoota kanniin balaalefachuu fi deemsisuuf yoo ta’e, argamuu danda’a. Garuu kana gochuu kan hin dandeenye yoo ta’e, deebi’u qaba. Ragaan kanaa hadiisa Aliyyiiti. Aliyy akkana jedha: “Ani nyaata qopheessee Ergamaa Rabbii (SAW) nan waame. Innis ni dhufe. Mana keessatti suuraa arge. Ergasii duubatti deebi’e. [Anis ni jedhe, Yaa Ergamaa Rabbii! Maaltu duubatti si deebisee? Innis ni jedhe, “Mana keessa haguuggi suuraa ofirraa qabutu jira. Dhugumatti Malaaykonni mana suuraan keessa jiru hin seenan.”” Sunan ibn Maajah 3359 fi Abu Ya’alaa 436
2- Namni cidhatti nama waamu hiyyeeyyi dhiisee dureeyyi qofa kan waamu yoo ta’e– namtichi cidhatti nama waamu hiyyeeyi dhiisun dureeyyi qofa kan waamu yoo ta’e, cidha irratti argamuun hin barbaachisu.
3-namni nama affeeru nama haraama nyaachu irraa of hin qabnee fi wantoota shakkisiisatti kan taru yoo ta’e, affeerraa isaa irratti argamuun hin barbaachisu.
Haaluma kanaan namni uzrii shari’aa qabu, affeera cidhaa irratti argamuun dirqamaa miti. Fakeenyaf, roobni cimaan roobu, diina sodaachu fi kkf.
2. Mushurrootaa Eebbisuu fi Du’aayi gochuufi
Dhiira fi dubartiin jireenya haarawa waliin jalqabaa jiran kunniin eebbaa fi du’aayi isaan barbaachisa. Jechoota gaggaarin isaan gammachiisuun wanta baratameedha. Tarii jechoonni namoonni jedhan hundi nama hundaaf gaarii miti. Kanaafu, jecha wali gala fi bareedaa ta’e sunnaah irraa ni fudhanna. Abu Hureeyraan akkana jechuun gabaase: namni tokko yommuu fuudhu Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jechuun gammachisu (eebbisu):
بَارَكَ اللَّهُ لَكُمْ وَبَارَكَ عَلَيْكُمْ وَجَمَعَ بَيْنَكُمَا فِي خَيْرٍ
Baarakallahu lakum wa baaraka aleykum wajama’a beynakumaa fii kheyr.
Rabbiin barakaa isiniif haa godhu, isin irratti barakaa haa buusu. Kheeyri keessatti isin lamaan walitti haa qabu.” Sunan Ibn Maajah 1905
Aa’ishaan akkana jechuun gabaaste: Yommuu Ergamaan Rabbii (SAW) na fuudhan, haati tiyya dhufuun mana na seensifte. Yommuu seenu dubartoonni Ansaaraa mana keessa jiru. Dubartoonni kunniinis akkana jedhan, “Keeyrii fi barakaa irratti ta’i, milkii gaarii qabaadhu.” Sahiih Al-Bukhaari 5156
3. Mushurrootaaf Kennaa Kennuu
Namoota haarawaa wal fuudhan kanniiniif kennaa kennuun wanta jaallatamuudha. Yommuu kennaa kennan qajeelfamoota armaan gadi hordofuun gaariidha.
A-Garmalee baay’essuun (qisaasessuu) fi na argaaf kennamu hin qabu. Kana irra madaala isaa kan eeggatee fi jaalalaaf kennamu qaba.
B-Akka dirqama ta’etti ilaallamu hin qabu. Kutaa tokko qopheessun namoonni achitti argaman kennaa akka kennaan dirqisiisuun hin barbaachisu. Kennaan kuni fedhii irratti kan hundaa’e ta’uu qaba.
C-Kennaan kennamu Islaama keessatti kan hayyamame ta’uu qaba. Wantoota akka siidaa (boca xiqqaa lubbu-qabeenyi), meeshaalee muuziqaa fi wantoota dhoowwaman biroo ta’uu hin qabu.
4-Naamusa Halkan Cidhaa
Adaboonni ykn naamusoonni armaan gadii naamusa mushurronni lamaan halkan cidhaa yommuu walitti seenan hordofuu qabaniidha.
1-Abbaan manaa mushurraa isaa nageenya gaafachu (salaama ishii irratti qara’uu)– abbaan manaa yommuu haadha warraa isaa irratti seenu nageenya ishii gaafachuun wanta sodaa fi dhiphinna ishii irraa oofudha.
2-Dhugaati ykn wanta mi’aawaa ishiitti dhiyeessun ishiif mararfachuu– Asmaa’in bint Yaziid (radiyallahu anhaa) akkana jetti: Ani Aa’ishaa Ergamaa Rabbiitiif (SAW) nan faaye. Anis gara keessaa akka seenu isa nan waame. Innis dhufuun cinaa ishii taa’e. Qabeen aannanii isatti fidame. Innis irraa dhuguun gara Aa’ishaa dabarse. Ishiinis saalfachuun mataa gadi qabatte. Asmaa’a ni jetteen, “Harka Ergamaa Rabbii (SAW) irraa fudhu. Ishiinis fudhattee ni dhugde…” (Ahmadtu gabaase, 6/452)
3-Harka ofii mataa ishii irra kaa’un du’aayi ishiif gochuu. Ergamaan Rabbii (SAW) akkana waan jedhaniif: Tokkoon keessan yommuu dubartii fuudhu yookiin nama isa tajaajilu bitu, akkana haa jedhu:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا وَخَيْرَ مَا جَبَلْتَهَا عَلَيْهِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا وَمِنْ شَرِّ مَا جَبَلْتَهَا عَلَيْهِ
Allahumma innii as’aluka kheyrahaa wa kheyra maa jabaltahaa aleyhi, wa a’uuzu bika min sharrihaa wa min sharri maa jabaltahaa aleyhi
“Yaa Rabbii! Kheeyri ishii keessa jiruu fi keeyri ishiin akka itti dabdu taasiste si kadha. Sharrii ishii keessa jiruu fi sharrii ishiin akka itti dabdu taasiste irraa siin tiikfama.” Sunan Abu Daawd 2160, Sunan Ibn Maajah 2252
4-Ishii waliin raka’aa lama salaatu-
Abu Sa’iid akkana jedha: “Ani gabra ta’ee osoo jiru nan fuudhe. Sahaabota Nabiyyii (SAW) irraa namoota garii nan waame. Isaan keessa Ibn Mas’uud, Abu Zarr fi Huzeeyfaatu ture. Yommuu salaataaf iqaamaan godhamu, Abu Zarr salaachisuuf gara fuunduraa bahe. Garuu isaan ni jedhan, “Dhaabbadhu”, Abu Zarris, “[Dubbiin] akkasii?” jedhe. Isaanis ni jedhan, “Eeyyen.” Abu Sa’iid ni jedha, “Ani gabricha haa ta’uu malee gara fuunduraatti bahuun isaan salaachise. Salaata booda isaanis akkana jechuun na barsiisan: Yommuu haati manaa tee sitti dhuftu, raka’aa lama ishii waliin salaati. Ergasii, wanta gaarii ishii Rabbiin akka siif kennuu fi wanta badaa irraa akka si tiiksu kadhadhu. San booda dhimmichi sii fi haadha manaa keetitti hafe.” (Albaanin Adaabu Zifaaf fuula 94 keessatti ibn Abi Shaybah akka gabaasetti eere jira.)
5-Gara ishii dhufuun dura rigaa rigachuun isaaf jaallatamaadha. Afaan ofii qulqulleessu fi fooli badaa deemsisuuf rigaa rigachuun wanta garmalee jaallatamaa ta’eedha. Kuni isaan lamaan jidduutti jaalalli akka itti fufu taasisa. Shurayh akkana jedha: Ani Aa’ishaa akkana jechuun gaafadhe, “Ergamaan Rabbii (SAW) yommuu mana isaa seenu, wanti jalqabaa hojjatu maaliidhaa? Ishiinis ni jette, “Rigaa rigachuuni.” Sahiih Muslim 253
Kitaabban Wabii
Sahih Fiqhu Sunnaah -Jiildi 3,fuula 182-186, Abu Maalik
Quest for Love and Mercy Fuula 94


text: Tirriin shubbisa aadaa Godinaalee Arsii Lixaa, shawaa bahaa, Arsii fi Baale keessatti beekamuudha. Akaakuu afur kan ofe keessaa qabu tirriin, gaafa cidhaa fi qophii gara garaarratti shubbifama jedhu obbo Abdurkaadir Tukee; Angawaan Waajjira Aadaa fi Tuurizimii Arsii Lixaa. Obbo Abdurraahmaan, Tirriin Arsii keessatti ittuu beekamaa akka tawuuf hawwissoowwan gara garaallee, kan Godinicha keessatti hundaayan aadaa kana gabbisaa jiraachuu dubbatu. Miseensa hawwisoo Utaa Waayyuu jedhaman kan magaalaa Shaashamanneetti argaman dhaqee daawwachuun shubbisa tirrii fi haala shaakala isaan taasisaa jiranii Galmoo Daawit gabaasa itti aanu qopheesseera.


text:
Ministeerri dhimma alaa Yunaayitid Isteetis Antonii Biliinken gitoota isaanii kan biyyoota G-7 waliin wal arguuf Londonitti argamu.
Marii sirnaa kan guyyoota sadii fi sana cina mariiwwan geggeessamaniin, dhimma weerara vaayiresii koronaa, Raashiyaa fi Chaayinaa ajendaawwan dhiyaatan ta’uu akka hin oolle ibsamee jira.
Kan dhiyeenya sagantaan niwkileraa isaanii qalbii hawate Iraanii fi kooriyaan kaabaa wixata galgala saganaa irbaataa irratti mata duree marii ta’uuf jiru.
Ministeerri kooriyaa kibbaa Chung Eui-yong, ennaa Biliinken waliin wal arganitti kooriyaa kaabaa ilaalchisee imaammata jiru xiinxaluun erga xumuramee booda Ameerikaa waliin gad fageenyaan mari’achuuf carraa kana argachuu kootti nan gammada jedhan.
Bulchiinsi Baaiden jimaata darbe akka beekietti biyyattii koministii taate Kooriyaa kaabaa ilaalchisee mari’achuuf banaa ta’uu isaa tarsiimoo jiru labsee jira.
Blinken gita isaanii ministeera dhimma alaa Jaappaan Toshimitsuu Moteegii waliin wal arganii, biyyoonni lamaan sagantaalee nukleraa fi dhuka’aa misaayilaa kan Kooriyaa kaabaa ilaalchisee yaaddoo qabaachuu dubbatanii, dhimma kana kooriyaa kibbaa waliin ta’uu dhaan fufruuf cicha qabna jedhan.
Blinken ka biroo ministeera Bruneey Dato Erywan Yusof, ministeera dhimmootii alaa Hindii Subraa-himan-yaam fi ministrii dhima alaa Briteen Dominic Raab waliin wixiata haraa wal argani mari’achuuf jiru.
Ministriin dhimma alaa Yunaayitid Isteetis akka jedhetti wal ga’iin torban kanaa guddina dinagdee saffisuu, mirga namaa, wabii nyaataa, qixxummaa saalaa fi dubartootaa fi durboota dandeettii cimsuu mata dureewwan jedan irratti akka mari’atamuuf carraa ni kenna.
Briteenii fi UStti dabaluu dhaan wal ga’iin G-7 kun Kanaadaa, Ferensaay, Jarmanii, Xaaliyaanii fi Jaappan of keessaa qaba. Austiraaliyaa, Hindii, Afriikaa Kibbaa, Kooriyaa kibbaa Biruneeys kanneen marii sana irratti hirmaatan keessaa ti.
Wal ga’ii sana booda Bliinken, gama Yukireenitti imaluu dhaan prezidaant Volodymyr Zelensky fi angawoota mootummaa gameeyyii ka biroo waliin wal arguuf jiru.
Dubbi himaan ministrii dhimma alaa Ned Price ibsa kennaniin, Bilinken haleellaa Raashiyaan geessisaa jirtuun wal qabatee, abbaa biyyummaa Yukireeniif Yunaayitid Isteetis deggersa isheen qabdu irra deebi’uun mirkaneessaniiru.


text:
Manni-maree Naga-eegumsaa, ka Tokkummaa Mootummootaa, mata duree “Nageenyaa fi Sabatiinsa” jedhuun kaleessa marii geggeessee jira. Mariin dhimmoota ijoo itti fuuleffate keessaa tokko
rakkoo yeroo ammaa Kaaba itiyoophiyaa keessa jiru. Biyyottan miseensota mana mariichaa ta’an yaadaa muummichi-barreessaan Tokkummaa Mootummootaa - Antoniyoo Gutereez dhiheessan irratii marii taasisanii, nageenyaa buusudhaaf gareeleen hundinuu waan gochuu qabu, jedhan yaada kennanii jiran.
Tokkummaa Mootummootaatti bakka bu’aa itiyoophiyaa kan ta’n Ambasadar Taayyee AtsiqeSillaasees ejjannoo Itiyoophiyaan qabdu walagahicha irratti dhiheesanii jiran.


text:
Yunivarsiitiileen Amboofi Wallaggaa haala yeroo ammaa biyyattii keessa jiru irraa kan ka’e barattootni isaanii silaa barana eebbifaman akka maatii isaanii bira yokaan bakkuma amma jiran turan waamicha dabarsan.
Sababaa Weerara Vaayirasii Koroonaan barattootni dhhaabbilee barnoota Olaanaa bara darbe barnoota isaanii addaan kutanii galan, hanga waamichi irra deebiin taasifamuufitti akka maatii isaanii bira turan, kanneen mooraalee Yunivarsiitii dhaqqaban immoo akka mooraalee sana keessa turan yaadachiisee jira
Yunivarsiitiiwwan Itoophiyaa keessa jiran hedduunis ergaa kana barattoota isaaniif dhaamaniii jiran.


text:
Ebla 03/2014(TOI) – Ministirri Muummee FDRI doktar Abiy Ahimad Oomishni Avokaadoo waggaa lama dura eegale bu’a qabeessa ta’aa jira jedhan.
Ministirri Muummee FDRI doktar Abiy Ahimad, karaa miidiyaa hawaasummaasaniin ergaa dabarsaniin midhaan nyaataan of danda’uuf akkuma misooma qamadiirratti hojjenne, oomisha kuduraafi muduraarrattis humna keenya cimsuun jabbaanee hojjechuu qabna jedhaniiru.
Oomishni Avokaadoo yeroo gabaabaa keessatti oomisha bunaan qixa gabaa alaa keessatti dorgomaa ta’uu akka danda’us doktar Abiy himaniiru.


text:
Ebla 26/2014 (TOI) – Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanitti ergamaan Addaa Itoophiyaa Ambaasaaddar Taayyee Atsiqasillaaseen Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanitti Ergamtuu Addaa Gaanfa Afrikaa Haannaa Saariwaa Teetee waliin mari’achuu ibsameera.
Marii isaaniin, dhimmoota waqtaawaa siyaasa naannawaa akkasumas Itoophiyaatti deeggarsi namoomaa akka ariifatuuf murtoo dhukaasa dhaabuurratti mari’ataniiru.
Naannawichattis rakkoolee nageenyaa daangaa ce’anii fi dhimmoota walfakkaatarratti mari’achuusaanii ragaan waajjira Dubbii Himaa Ministeera Dhimma Alaarraa argame ni mul’isa.


text:
Ibidda mana sirreessaa Shaashamanneetti ka'een lubbuun nama tokko darbe
Balaa ibiddaa har'a ganama mana sirreeessaa magaalaa Shaashamannee mudateen lubbuun nama tokko darbuu, sadii madaa'uufi bilookii mana sirreessaa sadii gubachuu, hogganaan mana sirreessichaa BBC'tti himan.
Hogganaan mana sirreesichaa Inspeektara olaanaa Fayyisaa Tiksee akka jedhanitti, erga ibiddi ka'een booda hidhamaan miliquuf yaalee tokko rasaasaan rukutamee du'eera. Akkasums, ibiddi ganama sa'aatii 1:30 irratti sirreefamtootaan eleektirikaarraa akka uumame shakkame kunis namoon biraa sadi madaa'usaanii inispektara olaanaa Fayyisaan himaniiru.
Mana sirreessaa kana keessatti walumagalatti sireeefamtoonni gara kuma lamaa ta'an kan argaman yoo ta'u, mana bulmaataa bilookiiwwan shan keessaa sadi balaa kanaan barbadaa'eeras jedhaniiru.
Hirmaannaa jiraattoota naannootiin ibdichi toatamuun, 'amma bakka bultii sirreefamtootaa mijeessaa jirra' jedhaniiru. Jiraattota magaalatti keessa tokko akka nutti himanitti ammoo, amma naannoo mana sirreessichaa raayyaan ittisa biyyaafi poolisiin Oromiyaa eegaa jiru.
Akkasumas daandiin guddaan Shaashamannee gara Hawaasaa geessu cufamee ture amma banamuun, magaalattiinis tasgabbii keessa jiraachu BBC'tti himaniiru.


text:
Magaalaa Haratitti har’a ganama irraa jalqabee ugguramee oole, jedha – gabaasaan VOA Addis Chekkol. Daldaltoonni ganama dhaabbatoota isaanii banan akka cufan dargaggootaan itti himamuu isaa fi kanneen cufuu didanitti dargaggoonni dhagaa darbachuu, daldaltoonni maqaan isaanii akka himamu hin feene itti himuu isaanis gabaasee jira.
Jiraattonni VOAf yaada isaanii kennan saaminsis tahe qabeenyaa gubuun akka hin turiin kan dubbatan yoo tahu, garuu karaa cufuuf jecha yeroo gommaaleen karaa irratti gubaman kanneen agarsiisan – suuraaleen midiyaalee hawaasaa irratti maxxansamaa turan.
Guyyaa Ayyaana Cuuphaa fi Jala-bultii Isaa Hookkara Hararitti Ka’ee Qabeenyaa Irra Miidhaa Gessise Maal tu Kakaase?
Akka ragaalee VOA dhaqqabaniitti, dhaabbatoonni daldalaa, manneen hojii mootummaa fi baankonni magaalattii keessa jiran guutummaatti cufamanii oolan. Daandiileen gommaa fi meeshaalee adda addaatiin cufaman tokko tokko ennaa humnoota naga-eegumsaatiin banaman, daandiileen ka biroon immoo akka cufamaa turan – maddeen kun gabaasaa VOAf ibsanii jiran. Kana irratti gama mootummaa tii ibsa argachuuf jecha, waajira poolisii, Biiroo Haqaa fi Nageenyaa, akkasumas, aangawoota waajira dhimmooa Koomiyunikeeshinii naannoo Harariitti bilbilee akka itti hin milaaka’iin – gabaasaan VOA himee jira.
Sochiin uggura hojii fi cufanisa kanaa magaalaa Godinaa Harargee Bahaa, keessumaa, Qobboo fi Awwadaay keessa akka ture, maddeen VOAf ibsanii jiran. Sababaa kanaan, geejjibni biyyoolessaa sa’atiilee haga tokkoof danqamuu maddeen kun himanii jiran.


text:
Prezidaant Traampiin aangoo irraa buusuuf Yakka ilaalcha Kibxata waaree boodaa jalqabee hanga walkeessaa halkaniitti sa’atii dheeraaf sirna gaggeefamee booda Seeneetnii Amerikaa Robii har’a falmii bakka bu’oota miseensoota mana marii kanneen Traamp aangoo irraa bu’u qaba jechuun falmii dhiyaatu dhaggeefachuuf jira.
Kibxata kaleessaa walakeessa halkanii booda sa’atii lama eega darbee sagalee 53 fi 47 ta’een seeroota adeemsaa kan hogganaan sagalee yayyabaa kan Ripaablikaanootaa Miich Mak Konnel dhiyeessan raggaasiisan.
Sagaleen kenname kun yaada akka foyya’uu Deemkraatonni dhiyeessan irratti falmii dheeraatu gaggeeffame.Kunis ragaalee waamanii dhiyeessuu akkasumas raga ba’iinsa aangawoota bulchiinsa Traamp dhaggeeffachu kan jedhu of-keessaa qaba.
Kunis aangawoota koree birkii kan mana marii Yunaaytid Isteetesiin qorannaa gaggeeffame irratti dhiyaachuuf gaafatanii Waayit Hawusiin dhorkaman of keessaa qaba.


text:
Namoota sababaa weerara vaayrasii koronaan kan ka'e hojii dhaabaniif gargaarsa kennamuu qabu irratti dubbachuuf jecha marsaa sadaffaaf har'a wal argan.
Ministeerri maallaqaa kan Yunaaytid Isteetes Stiveen Manuchiin marii sa'atii tokkoo fi walakkaa booda Kibxata kaleessaa akka ibsanti kaayyoon keenya guyyoota dhufan kana keessatti yaada dhiyaatan xumuruun torban dhufu kongreesnii sagalee akka irratti kennu gochuu dha.
Waliigalteen hangii tokko jiraatuus dhimmootii akkaan barbaachisoo ta'an irratti waliigaltee irraa fagoo jirra jechuun bakka buutonni Demokraatootaa kanneen walgahii kana irratti dhiyaatan beeksisanii jiru.


text:
Prezidaantiin Somaaliyaa Karoo isaanii guyyoottan100 ibsan
Dilbata dheengaddaa kan filataman prezidaantiin Somaaliiyaa Haasan Sheek Maahamud karoora mootummaan isaanii guyootan 100 dhufan keessatti hojjatamuu qabuu irratti ibasa kennanii jiru.
Prezidaant Mahaamud VOA Afaan Somaalii fi ibsaa adda kennaniin , nageenyii, dandamannaan diinagdee, tasgaba’umsii siyaasaa fi dhimmii boqonnaa argannaa liqii wanneen mootummaa isaanii hatattamaan hojachuu qabu akka ta’e ibsaniiru.
Wal waraansaa garee Al Shabaabii wajjin taasifamaa jiruu ilaachisee yaada kennaniin, guyyoottan 100 dhufaan keessatti nageenyaa magaala gudditti biyyatti moqaadishoo mirkaneesuun hojiiwwan dursii kennamaniif keessa issa tokko akka ta’e himaniiru.
Prezidaant Mahaamud VOA dhaaf ibsa keennuu isaaniitin duratti yunaayitid Isteets loltootaa ishee Somaaliyaatti deebistee akka ergituu murtoo isaan dabarsaniif prezidaant Joo Baayiden galateeffataniiru.
Lola farra Shorokeessumaa fi tasgabbii Somaaliiyaa irratti Yunaayitid Isteets michuu barbaachisaa akka taate Prezidaant Mahaamud Fuulaa Tiwuutarii irratti yaadaa kennaniin ibsunn isaanii beekameera.