text:
Oromia (Finfinnee): Maasaanuun daangaa qabdi August 4, 2019Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: Finfinnee, Finfinnee Karri Shani, SAY NO, Why do the Oromo Resist the Finfinnee (Addis Ababa) Master Plan?
trackback
Jawaar Mahaammad: ‘Kaayyoon ‘Master Plan’ jalqabaas quubsuma uummataa jijjiiranii naannicha alagoomsuudha’
BBC Afaan Oromoo, Bitooteessa 8 Bara 2019
Magaalaan kamiyyuu daangaa mataasaa qabaachuun dirqama jedha xiinxalaan siyaasaafi rogeessi Obbo Jawaar Mohaammad.
Obbo Jawaar Mahaammad yeroo Maaster Pilaanii Qindaa’aa Finfinnee hojiirra ooluuf yaalame keessa mormii ture keessatti tarkaanficha mormuun nama qooda guddaa qabu ture.
Akkaataa Maaster Pilaanichaatti magaalaa Finfinnee babal’isuuf jecha seeraan ala magaalicha irraa fageessuun manneen jireenya ijaaramaa turan jedha.
Finfinneen magaalaa guddoo Oromiyaa waan taateef, babal’inni ishee akkamitti seeraan ala jechuu dandeenya kan jedhu ilaalchisee Jawaar waan jedhu, ”Dhimmichi waldhabdee naannolee lamaanii osoo hin taane, magaalan kamiyyuu daangaa mataasaa qabaachuu waan qabuuf,” jedha.
Magaalotumti Oromiyaa keessa jiran kamiyyuu daangaa qabu jedhee, fakkeenyaaf magaalaan Adaamaa Walancitii deemee mana ijaaree qooduu hin danda’u jedha.
”Maasaanuun daangaa qabdi.”
Dhimmi amma raawwachaa jiru seeraa fi heera kan hin eeggannee fi qonnaan bulaa buqqaasuuf jecha waan raawwachaa jiru jedha Jawaar.
”Quubsuma uummataa jijjiiranii naannicha alagoomsuun, booda adeemsa keessa immoo Finfinnee naannoo biraatiin waliiti qabanii Oromiyaa bakka lamatti muruun; karoora master pilaaniidhaan lafa kaawwame sana hojiitti hiikuuf kan yaadamedha,” jedha xiinxalaan siyaasaa kun.
- Jawaar Mahaammad hamma jedhe gahe
- Imala OMN Minisootaa hanga Finfinneetti
- ”Mirgi abbaa biyyummaa bilisummaa dhugaa qofaan kabajama” ABO
Aanga’oonni naannoo Oromiyaa tokko tokko Finfinneen iyyuu kan keenya daangaa nu hin barbaachisu ejjennoo jedhu akka qaban dubbata.
Haa tahu malee Jawaar inni akkuma jirutti tahee Finfinneen magaalaa amala addaa qabdu fi qonnaan bulaa buqqisaa babal’ataa bultudha jedha.
Dabalataan ajandaa siyaasaa guddaas waan taheef daangaa itti gochuun dirqama jedha.
Gaaffii uummatni dhiyeessaa ture cinatti dhiisuun manneen ijaaramaan kennuun seeraan ala waan taheef ammas mormiin jalqabe jedhan.
Gaaffii abbaa biyyummaa
Gaaffiin abbaa biyyummaa Finfinnee gaaffi qabsoo Oromoo keessaa isa ijoodha jedhanii garuu cehumsi kun nagaa fi tasgabbiin haa gaggeefamu jedhameeti gaaffiin kunii fi Afaan Oromoo yeroodhaaf akka bulu kan taasifamee ture jedhan.
Uummannis garaan isaa osoo aaruuti mootummaan gaaffii keenya suuta nuuf deebisa jechuun kan ture kan jedhu Jawaar mootummaan garuu deebisee karoora master pilaanii waan irratti yaaleef uummanni dallanee hiriira bahe jedhe.
”Hiriirrii fi gaaffiin ammaa kun kan ijaarsa manneetii qofa natti hin fakkatu, gaaffii abba biyyummaa Finfinnee kan inumaayyuu alagaan Finfinnee hin seentan jedhee mataa raasuu fi mootuymmaanis irra dibee darbaa jiru furuuf waan godhamu natti fakkata.”
Haalli kun yoo yeroodhaan hin furamne jijjirama siyaasaa amma biyya keessa jiru irratti dhiibbaa qabaachuu danda’aa gaaffii jedhu Jawaar uummanni ammas jijjiramicha deeggaraa jira jedhee uummannis tasgabbaa’ee karaa nagaa qabuun gaaffii isaa dhiyeessuu qaba jedhe.
Mootummaanis deebisee madaa isaa tuttuquu dhiisee gadi taa’ee tasgabbiidhaan uummata kana waliin mari’atee deebii itti kennuutu furmaata jedha Jawaar.
Mootummaan micciireen humnaan deebisuuf kan yaalu yoo tahe garuu uummata waliin wal dhabuun gatii akkamii akka nama kaffalchiisu fi eenyu akka injifatu waan beekamudha jedhee sadarkaa kana irra garuu gaha jedhee hin yaadu jedha.
Related, Oromian Economist sources:
“Finfinnee irratti abbaa biyyummaa Oromoo kan kabajsiisu Oromoo dha malee ODP yookiis paartii siyaasaa kamuu miti. Qabsoon Oromoo Finfinneedhaan finiinti, Finfinneedhaan furamtis. Kun diinaafis firaafis ifa tahuu qaba. ODPiif dhaamsi qabnu ‘Yaa soogiddaa ofii jettu mi’aaahii…’ dha. Ummata Oromoo waa meeqa obsee jara jajjabeessuu filate mufachiisanii humna jibbaa fi abaarsa dunuunfiitiin dachii jala jara dabarsuu fedhuuf dhugaa galchuu/gammachiisuu filatan taanaan filannoon kanuma jaraa ti.
Ummata keenyaaf wantin dhaamu waan tokko qofa. Kaleessas paartii siyaasaatiin osoo hin taane akka ummataatti qabsooftee dhiibdee dhuftee as geesse. Har’a garuu sagaleen kee dhokatee sagalee waca humnoota siyaasaatu lafa qabataa jira. Nagaadonni siyaasaa kamuu dantaa keetti qabatanii si ganuus tahee siin nagaduu malu. Dammaqinsaan ofirraa eegaa injifannoo kee dhiigaan asiin geesse ammas qabsoo haalli si gafatu kamiinuu kabasiisuuf of qopheessi.” – Yaya Beshir
Comments»
No comments yet — be the first.


c: text/html

text:
Guyyaa har’aa gama akka sa’atii Itiyoophiyaatti tokkoo fi walakkaa irraa jalqabee, reeffi Artistii beekamaa fi Jaallatamaa Haacaaluu Hundeessaa mana warra isaa magaalaa Amboo, lafa dur ganda 06 jedhamuu fi amma Toorban Kuttaayee, bakka addaa Araadaa jedhamee waamamu irraa fuudhamee, jaallatoota isaa, dinqsifattoota isaa hawaasa naannoo isaa muraasa, jiraattota magaalaa muraasaa, akkasumas maatii isaatiin marsamee gara Itaadiyeemii Yunivarsitii Ambootti ka geessame yoo tahu, kabajaa sirna kanaaf jecha Baandiin Naashinaal Baandii Oromiyaa jedhamus bakka sanatti argamee muuziqaan dabaaluu isaa dubbatan, namoota sirna kana irratti argaman keessaa kanneen Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsa kennan.
Ka sirna sana irratti maatii bakka-bu’uun dura haasawa dhageessisan, abbaan Artist Haacaaluu, Obbo Hundeessaa Boonsaa “gumaa amucaa Waaqayyo haa baasu,” jechuu isaanii, hiririyyaan isaa fi namoonni ka biroon sanaa booda dabareedhaan haasawa dhageessisanis, sirni geggeessaa baay’ee kana caalu akka Haacaaluuf taasisamuu male dubbatanii, ammaa boodas siidaan isaa bakka dhalata isaa Amboo fi magaalaa handhuura Oromiyaa Finfinneetti akka dhaabachuufii qabu gaafatanii jiru, jedhan – namoonni sirna sana irratti argaman keessaa.
Bakka-bu’aan Mootummaa naannoo Oromiyaa – Obbo Dhaabbaa Dabalee haasawa sirna geggessaa sana irratti dhageessisaniin, “Haacaaluun qabsaawa qofa miti, Haacaaluun waan hundumaa dha. Siidaan isaa Ambo keessatti qofa otuu hin taane Finfinnee keessattillee dhaabachuu qabaa, jechuu isaanis himanii jiran.
Haati warraa isaa ergaa barreeffamaan Finfinnee irraa ergiteen, “gaddi nu irra gahe gadda guddaa dhaa. Gaddi waa’ee Haacaaluu keessa keenyaa hin baduu. Akka siidaan isaa magaalaa Finfinnee, bakka lubbuun isaa itti darbetti dhaabatu maqaa koo fi maqaa ijoollee kootiinan gaafadha,” jechuun isaas dubbifamee jira – akka namoonni sirnicha irratti argame jedhanitti.
Sirni geggeessaa isaa eega xumuramee booda, reeffi Artist Haacaaluu Hundeessaa maarshii Baandii Naashinaalii Oromiyaatiin dabaalamee jaallatoota isaa, firoota isaa hawaasa naannoo isaa muraasa, jiraattota magaalaa muraasaa, akkasumas maatii isaatiin marsamee gara bakka awwaalchaa reeffi siaa qubatuu, gara Waldaa Kirtistaanaa Ortodooksii Iyyesuusiitti geessamee kabajaan awwaalamuu isaa dubbatan – kanneen sirnicha irratti argaman.
Gama biraatiin, qeerroon dhibba hedduutti lakkaawaman sirna geggeessaa Artist Haacaaluutti hirmaachuu qabna jechuun ganama irraa kaasanii kan gaafataa turan tahuu isaa fi humnoonni naga-eegumsaa immoo, akka irraa deebi’an, yoo deebi’uu didan akka itti dhukaasan akeekkachiisaa turuu isaanii, yeroo adda addaattis magaalattii keessatti qawween dhukaasamaa turuu isaa – namoonni achi turan VOAtti dubbatanii jiran.
Namoonni ijaan argan akka jedhaniitti, yeroo reeffi Artist Haacaaluu mooraa Yunivarsitii Ambootii bahu, dargaggoota hedduu sirna geggeessaa sanatti hirmaachuuf gaafataa turanii fi humnoota mootummaa gidduutti wal-falmii uumame irratti dhukaasa banameen, namoonni lama du’anii, kudha tokko madaa’uun himamee jira.
Gabaasaa guutuu caqasaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Roobaa Gannattii, Miseensa WBO’ kan kaleessa wayyaanee kuffisee ofiis kufe isa kanadha. Magaalaa Mandii mana Sibuutti ta’e. Mucaa amala gaarii qabu; leenjii ispoortiitiin nama beekamaafi nama mala garaagaraa beekuufi kana duras diina sabasaarratti haleellaa hedduu fudhatedha. Egaa qabsoon aarsaa waan gaafattuuf utuu mirga abbaa biyyummaaf waraanee waraansisuu kaleessa wareegameera.biyyoon sitti haa salphattu
Gootni gootummaan ni kufaa,gootoota akkasaas kumatamaan ni horata 💪Nagaan boqodhu Roobsan!!!
(SBO Waxabajjii 13 Bara 2018) Godina Gujii Bahaa Ona Sabbaa Boruu ganda Utuluu keessatti waraanni wayyaanee ummata nagaa irratti guyyaa har’aa dhukaasa banuun obbo Kateeloo Qilxaa ajjeesuun obbo Roobaa Tasfaayee madeessuu maddi oduu SBO ibsee jira.
Magaalaa Mandii
================
Waraani Mootummaa Goolessituu wayyaanee Waxabajjii 12 Bara 2018 Godina wallagga Lixaa Magalaa Mandii keessatti Galgala keessaa Sa’a 6:00 (12:00) irraa kaasanii Korabitineessaa fi Poolisii Oromiyaa wajjin ta’uun Ummata nagaa irratti dhukaasa banuun miidhaa qaqqabsiisanii jiru. sababiin dhukaasa kanaa guyyaa har’a Aanaa Mana sibuu bakka Caalaa Dabbusi fi Gaara Warabeessaa jedhamutti WBO irratti sakkataa geggeessuuf bahanii WBOn haxxee keessa galchee bakka jarri hin yaadintti tarkaanfii irratti waan fedhateef reeffaa fi madoo konkolaataa 3F tokkoon fudhatanii gara Hospitaala Manddiit yeroo adeemanu Uummanni Magaalaa keessaa guute dhabattee jiru arguun du’a keenyatti gammaddanii dhabbattu jechuun ummata nagaarratti dhukaasa banuun nama obbo Takilee jedhamu Osoo Suuqii banee daldalataa jiru ajjeesaniuru. Kan biraan maqaa isaanii Gaaddisaa Mulgeeta jedhamu jilbaa isaaraa akka rukutan beekameera.Lolaa kana ulee Diinaa ta’uun qindeesse du’aa fi madoo ilmaan oromoo kanaaf sababa ta’e
Fiqiruu Fufaa nama jedhamu ta’uu odeessi nu gahe ifa godheera.
To TPLFites: You have chosen to taken the golden parachute. You are lucky OPDO & ANDM paved a safe exit for you before you are destroyed by the revolution. They let you retreat with all the loots and crimes you committed. If I were you I would count my luck and stay away. Retreating to your last trench, Mekele, to regroup and sabotage the ongoing transition will be costly. You will put yourself and your people in serious danger. You are warned!!


text:
Prezidaantiin 41ffaa Yunaayitid Isteetis Joorgi H. W. Buush, kan maatii jireenya sadarkaa ol’aanaa irraa dhalatanii fi kabajaan, hojii fi tajaajilli isaan biyya isaaniif kennan jaarraa 20ffaa keessaa waggoota jaatamaaf qooda gumaachaa ture kaleessa mana isaanii kutaa Teksaas, magaalaa Hiyusten jiru keessatti du’aan boqotan. Dubbi-himaa maatii isaanii tu Jimaata dhiha keessa boqochuu isaanii labse.
Kan umurii isaanii 94ffaatti boqotan prezidaantiin Yunaayitid Isteetis duraanii kun waggootaaf dhibee fayyaa akka dhukkuba Paarkinsensii fi dhukkuboota biroon qabamanii yaalamaa turan.
Kan umurii isaanii 94ffaatti boqotan prezidaantiin Yunaayitid Isteetis duraanii kun waggootaaf dhibee fayyaa akka dhukkuba Paarkinsensii fi dhukkuboota biroon qabamanii yaalamaa turan.
Ibsa boqachuu isaanii laalchisee masaraan mootummaa Yunaaytid Istees, Waayit Hawus harra baase irratti pirezdaant Traamp, “aniifii Melaaniyaan gadda uummanni keenya guyyaa harraa taa’aa jiru kana wajjin gaddaa jira,” jedhanii hojiiwwan Buush bara jireenya isaanii biyyattiidhaf hojjatan akkasumas amala isaanii gaarii kaasudhan faarsaniiru.


text:
Sagantaa haaraan, CollegeBound Saint Paul kun maatiifis ta’ee magaalichaaf gara fuula duraatti abdii ifa ta’e qophessuuf haala mijeessa. Kaayyoon sagantaa kanaa maatii fi ijoollee isaanii, qabeenyaa yeroo ijoollummaa akkasumas baasii barnootaa fi meeshaalee fayyaalessa ta’an argachuuf akka ta’utti walitti firoomsuuf.
Ijoollee fi maatiin karaa lakkoofsa herregaa kaffaltii dabalataa argachuuf carraa ni qabaatu. Yeroo jalqabaatiif gara akkawnttii qusannaa kanatti kuusuudhaan, hirmaannaa olaanaa taasisuudhaan, sagantaa yeroo ijoollummaa kanatti hirmaannaa taasisuudhaan, akkasumas shariika guumaacha maallaqaa karaa magaalaa fi dhaabbata hawaasaatti taasifamutti gargaaramuudhaan kaffaltii dabalataa kan argachuu danda’an ta’a.
CollegeBound Saint Paul, akkamitti maatii keessan gargaaruu akka danda’an, caalmaattis akkamittiin faayidaa argachuu akka dandeessan, fi kan biroo… hubachuuf
Haawaasa keessan cimsuuf deggersa taasisuu. Shariika CollegeBound Saint Paul ta’a.


text:
Har’aawuu Oromoon Wal qabatee ol ka’ee kan Farraa fi Gufuun Keessa hin jirre waan dalaguufitti ka’e akkuma jedhe sanitti Galmaan gahee kunoo As nuuf Baase .
Duraan Dursinee Faaruu honga hin qabne Rabbii keenna guddaaf galchina
Waan itti kaani kana milkiin nu muudee galmaan nuuf gayee oromoo gammachiisee dinaa fii nyaapha oromoo naasisurratti.
Eegasii Nabiyyii keennarratti Rahmataa fi Nagaya buufna.
Eegasii gootota Oromoo kan haqaan oromoo bilisoomsuu fi Oromiyaa walaboomsuf qabsoo hadhaawaa godhanii eega Rabbiitii sadarkaa amma jirru tanaan nugayan hundaaf Rabbiin haa araaramu warra isaanirraa Rabbitti hin amaninillee seenaan hin dagatuu akka fakkitti garii isaanii maqaa kaasun nugammachiisa: kan akka: Leenjisoo diigaa, kan akka: Daadhii tarree, kan akka: she/ barruu, kan akka: bakara waaree, kan akka: harqaa buxee, kan akka: Imaam/ Muhammad Ali walloo, kan akka: Imbiraa xuur/ Iyaasuu Muhammad Ali , kan akka sulxaan Nuhoo Daadhii tarree, kan akka: Haaji/ Adam saaddoo, kan akka: Qaadi/ Ahmad dirree, kan akka: J/taddasaa birruu, kan akka: J/waaqoo guutuu, kan akka/ Huseen bunee, kan akka: konoreel Mahmuud Bunee, kan akka: Haaji/ Is’haaq Daadhii tarree, kan akka: konoreel / Ali cirri, kan akka: konoreel / Ali Umar Agaa, kan akka: konoreel/ Haaji/ Umar Qeebaloo, kan akka: Haaji/ Abdullaa Ganamoo, kan akka: Tilmoo Ali, kan akka: Maammee Harqaa, kan akka: Abdurrahmaan maammee, kan akka: kan akka: Jaarraa Abbaa gadaa, kan akka: Haaji/ Huseen suraa, kan akka gootichi hiriyaa hin qabne: Hasan juuree, kan akka: Siraaj Haaji Is’haaq kan akka Tafarii Bantii , , kan akka haaji/Hasan Ibraahiim (elemuu qilxuu) , fikkf kan hafanis eessa eessa maqaa dhahee keessaa bahuu dandeessaa , fakkeenyumaafi malee .
akkasuma kan isaan fakkaatan hedduu warra balbala bilisummaa biraan oromoo gayee wareegaman hedduu dhabne Rabbiin Isaaniif haa araaramu jechaa , akkanuma yeroo Rabbi kadhannuu, garee biraa tan farra bilisummaati fi gufuu qabsoo oromootti nyaqarsa taatee jirtu Abaarasa irratti roobsuu dagachuu hin qabnu . isaan cubbuu kun akka fakkitti doofaa dabeesa gantuu gadi galtuu Biyya Oromiyaa gurgure goobanaa daacee jedhamee kan beekkamuu fi bitamtoota warra garaa wayya qoonqoo isa jala deemtuun jalqabee hanga Abbaa cubbuu dabeesticha bitamaa guddaa Abbaa hongoo fi fafaa kan waggaa 23 ol carraa oromoon tattaafattee as baaftu guutuu jala miliqsee hongoon bira dabarse kan bilisummaa oromoon dhiigan fiddee hogganaa dhugaa seehee itti keennate dabarsee bara 1991, 1992, 1993 walirraa qaanfii takkaan malee diinaf gurguree Oromoo fi oromiyaa gabrummatti uf duuba deebise akkasuma bara 2000- 2004- 2006 walirraa carraalee orommon argate jalaa balleese kan Ar’allee oromoo burjaajessee akka gabrummaa jalatti waggaa dhibbaatam kan biraa dhaalchisuuf ykn dararuuf olii gadi batachaa jiru maqaan isaa Leencoo Lataa jedhamee kan beekkamu Abaarsa guddaa irratti roobsuun dirqama yammuu tahuf fi kan yeroon wajjiin itti nu gaafattuudha .
Gootichi gootota dhaale kan faana gameeyyotarra deemaa jiru kan qabsoo oromoo bakka isiin itti awwaalamte dhaqee qilxibsee baasee akka qabsoon kararraa baddee fi wanti takka akka lafa hin jirre adda baasee ummata keessa baheen gahe , oromoon yeroo isaati fi human isaa akkasuma qabeenna isaa bilaashumatti gubaa jiru oromoo hubachiisee gootummaa daangaa hin qabneen sodaa malee Oromotti gadi bahee sagalee olfuudhee lallabee: yaa oromoo qabsuun kee kararraa baduu qufa osoo hin tahin imaahuu maqaa isaatin mooraa isaa keessan gabrummaa irra hamaa simudataa jiraa beeki ka’ii , iyyii bakka jirtaniin hula dhadhahaa , qabsoo kee kararratti deeffadhu jedhee bal’innaa fi gootummaan beeksise, kan osoo isa Rabbiin nuuf godhee akka qabsoon teenna deemaa hin jirre hubachuu baannee wagga 100 ol teennee osoo eegnuu gabrummaan nyaatee nu fixu !!! akkasuma osoo inni akka qabsoon deemaa hin jirre nu hubachiisee namuu addeelluma jiruun tattaaffii mijjate gudhuu baannee miidiyuma Ar’a itti gammannu kanaahuu banachuu hin dandeenne, gooticha Oromoo Bergaader Jeneraal / kamala galchuu galatonfachuu fi du’aa’ii godhuuf qabna akka gaaritti.
Eega kanaa wanni ilmaan oromoo hundaan jennu Gammannee Gammadaa baga Rabbiin ar’a tattaaffi ilmaan oromoo tan milkiin muudamtee galma geettu nuhundaan gahe akkasuma gaafa oromoon bilisummaa isaa gonfatee ayyaaneffatulleen nuhaa gayu .
Eegasii wanni nu hundi beekuu qabnu oromoon doqnaa miti, dabeesaa miti, muyaa miti, sodaataa miti, gowwaa miti, maali ree maaf gabroomee gabrummaa jalaa bahuu dadhabe yoo jettan? Qabxiilee kanneen kaasuu nu freesias .
1- Angoof bolola hin qabu kanaaf jiruu isaa laaftuu amanteeffatee taa’a.
2- Walii galtee fi walmarii hin qabu, akkasum: waliif obsuu fi waliif irra taruu hin beeku, akkasuma diina ykn nyaapha isaa kan isa duguuguf deemu fi fira isaa kan isa jiraachisuuf carraaqu addaan baafatee hin beeku, rakkoon oromoo isa kana . Amma ammo miidiyaa kanatti fayyadamuun waan kana hundarraa ni muuxata kan jedhu abdii qabna.
3- Miidiyaan kun miidiyaa duraa waan taheef Deegarsi ummata oromoo Biyya keessa fi Biyya alaa Jiran keessaafuu warroonni beekkumsa gahaa qabanii fi Qabeenya gahaa qaban dabalatee jaarmayoonni oromoo cuftuu deeggarsa karaa hundaan godhuufiin dirqama keenya kan yeroon ittiin nu gaafattuudha . Kanaafuu akka gaaritti carraa baniinsa isaa kanatti fayyadamuun akka Aalamarratti of beeksifnu dhaamsa kooti .
4- Yeroo miidiyaan kun oromoof kan duraati jedhu nun ajaa’ibinaa, wanni kana nu jechisiise midiyoonni asdura oromoon banate hundi isaa Raadiyorraa jalqabee hanga tilvizoona gahutti rakkoon isaa dhoortoo kadhatamee yeroon isaa daqiiqaa 30 kan hin caallee fi sunummaanuu Torbaan keessatti marra takka ykn lama qofa oromoo bira gahuu . kana males karaa Miidiyaalee Adunyaan itti gargaaramtu akksuma akka miidiyaa walabaatti Adunyaa irratti beekkomsa argatee saba isaa fi adunyaa irratti dabarsaa jiruu miti . kan inni darbuunis karaa Intarneetaa fi waraabbi isa akka leenjiitti darbuudha . Isa kana qofa osoo hin taane ergaan inni oromotti dabarsuuf dhaabbate cufti ergaa oromoo dhamaasu malee kan oromoo kaasuu miti .
5- Waa’ee Miidiyaa kanarraa waa dabatanii dhumuu miti . Haatahuu ti miidiyaan saba isaaf hojjatu guyyaa keessaa kan argamanis jiru . kan sabboontotaa dhugaa warraaqtota sabaaf dhaabbatan hamma dandahan qabeenya isaanii fi sabichaatiin waa hojjataa jiranis jiru . Haatahuutii isaan kunuu harka namaa jala qabatanii kan hojjataa jiranii fi miidiyaa namaa irratti irkatanii rakkoo sabaa isaa irra gahaa jiruuf hojjataa jiraniif dhaamsa gabaabduu ergaa of qeessaa qabdu mammaaka kanaan goolabaaf . ( Namni Okotee Namaatti NYaatuun Hudha Gahee Hin Arraabu ) jedhan manguddoonni teenya . kanarraa kaaneeti yaada kana kennuu dandenye .
6- Waa’ee Miidiyaa kanarraa kan sabni kiyya beekee wallaluu hin qabnee Warra waggaa 30 ol qabsoo oromoo hoogganaa jirra jedhan kan akka Leencoo Lataa Umrii kiyya guutuu qabsoo oromoo keessatti fixe jechuun qaanyii takka malee odeessaa jiruu fi biyya keessaas tahee alaa fakkaattoonni akka isaa biyya keessaa fi biyya alaa jiran amaluma akka isa kanaa qaban hedduudha . Isaannan kunniin Miidiyaa walaba kana 1 Mitii Miidiyaa 60 ol banuu dandahan . baay’inna saba oromoo miliyoona 62 n wal qixxeesanii . Keessumattuu jaroonni kun wanti isaan saba oromoo irratti hin dalagin kan hafanis waa takkaa lamaa miti . Biyya maallaqatti Gurgurataa turanis ammas ittuma jirani . Osoo saba oromoof kan yaadan tahee Qabeenyuma biyya teenyaa saamaa turanii fi saamsisaa turaniin miidiyaa banuu dandahan . kana males Kanuma ummata oromoo irraa maqaa deeggarsa qabsoo bilisummaaf jecha sabboontonni dhugaadhaa godhaa turanii fi itti jiran saniin miidiyaa tokkoo mitii miidiyaa 50 ol kan adunyaa irratti dhageetti fi fudhatama qabu banana . kana qofaa deeggarsi warra dhihaa irraa argatan qofaan Tola banuu warra dandahanii . isaaniifuu dalaganii isaanuu tola banuu ykn gad furuu fii dandahan . Kan Waraana oromoo irratti dalaganii fi Mooraa qabsoo keessatti dalagaa turan kan qabsaa’otarratti hojjataa turan waan dubbatanii dhumuu miti . kan jara tanaa waan dhumaatii miti OSOMAA Arguu huuba wajjiin jette sareen . Isaan kun Guyya takka sabaaf osoo dhaabbatanii miidiyaa saba isaaniif banan turan . kana kan dhugoomsu Hujii jaraati .
7 . Sabni oromoo akka hin bilisoomnee fi tokkummaa isaan dheerke Warra FUULA LAMEE ykn Arrab lamee Warra gaafa fedhe Amaaraa fi Tigree , Gaafa Fedhan immoo OROMOO Tahantuu nu awwaalee oromoon bilisummaa mitii diiggamsa jala turtu nu gochaa turantu har’as nu keessa jira . Isaan kun kaayyoo fi akeekni isaanii kan biraa qabatanii maqaa oromootiin daldalachaa nu keessatti Harcaatotaa fi gantoota akkanuma boodeessitoota anatu beekaa fi yaanni kiyya kana tahuu qaba kan jechaa turan harcaatota murna leencoon barsiifaman karaa nutty cufaa ture , ammas itti jira . kana hubannee jaraa fi fakkaattota akka isaanii irraa Gurra keenya cufatuun abaarsaa irratti darbataatuma deemuu qabna . kun kanaan osoo jiruu akkuma ammaan tanaa kanati namuu bakka jiruun ol kaanee harka wal qabannee wal dhageettii fi wal kabajaan wal jala yaa’uun hayyootaa fi gootowwan teennas jajjabeeffannee kan karaa irra maqes gorfataatuma kan dide deebii isaaf tahu kennuuf akka abbootaa fi akaakayyoota teenyaatti wareegamaaf uf qopheessuun nurra jira .
Mee gara yaada miidiyaa isa jalqabneetti haa deebinu .Diiggamsaa malee tokkummaan akkanuma nama sabaaf Miidiyaa banu ykn hojjatu maaf dhabne ? kun hoo maaf tahe ?Miidiyaaleen jiran hoo akkamitti hubataa jirraa ? Miidiyaaleen maqaa sabaan hojjataa jiran akka silaa barbaachisutti maaf hin dalagne jenne irraa wal mari’achuuf ani akka kiyyatti Kan natti mul’atu waa lamaaf ~~~
1.ffaa: isumaahuu diina gabroonfatatu ijaare taha kun wama gabroonfataa tajaajilu qofarratti waan hundaahee ergaa isaa oromotti buufuuf yooyyuu Alba’uuf qophaahe inni kun oromoo rakkisuu malee kaasuuf carraa hin qabu.
2.ffaa: namoota oromootu sabbontota kan tahan rakkinnaa fi dadhabbinnarraa kan ka’e dhoortoo kadhatee takkaa gabroonfataa kalee kan ar’allee oromorratti deebi’uuf dhidhiitatu jalatti cinaa galee ijaare taha yoo kana tahe gabroonfataan kale kun yeroo daqiiqaa gabaabduu tana oromoof laatu ulaagalee hamtuu ulfaattu irratti bulfata ulaagaleen sun isitu ergaan haqaa akka miidiyaa kanarraan gama oromotti hin geenne dhoorga
Kanaafuu midiyaa oromoon bilisummaa fi walabummaa taa’ee qabeenna isaati fi beektota isarratti irkatee, sagantaa umma isaati fi biyya isaa tajaajilurratti hundeessee, yeroo gayaa fudhatee banate isa kana qofa waan taheef akka gaaritti deeggarsa gayaa argachuu qaba.
Kana Biraan galanni inni dacha Bergaader Jeneraal Kamaal Galchuu kan ummata oromoof karaa bane Adunyaa irratti akka waamaman kan godhee fi Mooraa kijibdootaa Biyya alaa jirtuus tahee Warra Biyya keessaa maqaa oromootiin daldalataa jiran keessa seenuun oliif gad hargufee akka isaan qullaa taa’an ummata oromoof ibsee . kana qofatti yoom dhaabe ummata oromoof akka wanti takka hin jirre saba oromoof himun mala akka dhawatan akkasuma yeroon osoo nurra hin kunne daddaffitti mariidhaaf karaa banuun teennee irraa haa mari’annu fala haa barbaadannu wanti karaa ummanni eegaa jiruun cufaa akka isaan kijiba duwwaa irra jiranii fi yeroo gara yerootti gabrummaa ummata oromoo dhaalchisuuf Rafaniituma akka waan hin garree fi hin dhageenyeetti ilaalanii erga hirriba quufanii ka’anii Mirgi saba oromoo sarbame jichuun taa’aniituma Ibsa fuula dhibbaa tamsaasuun kanumaan gurra ummataa duuchuun qofti gahaa miti jennaan warra kanarra jiraniin . kana malees karama miidiyaa isaaniituun Erga wanti darbe darbee akka waan boolla keessaa bahaniitti wacuuf bu’aa ummata keenyaaf kan fidaa hin jirre tahuu akka hubatuu qaban akkanuma Wareegama gootoowwan teenya kafalanii asiin nu gahan bilaash taasisuun dhaloota dhufanitti karaa itti golgoleessuun hafuu kan qabuudha .
Walumaa galatti yaada koo gara goolabuutti deemaa jiruuf dhaamsaa fi wal hubannoo gabaabduu tanaan isiniif dabarsa . Wayyaaneen murna laafaatti, akka qoosaatti isa harka duwwaa itti dhaqeef Aangoo keennituu miti. Dhaaba nagaahaa fi seera beektu akka hin taanes gochaaleen gara jabinaa ilmaan Oromoorratti waggoottan 22n darbaniif hojjette raga guddaa dha. Fuunduuraafiis hanga rukutamtee Oromiyaa keessaa hin baanetti murna yakkoota adda addaa saba Oromoorratti hojjeechuurraa duubatti hin deebitu. Murna waggootan 100n dhufuufi uummata Oromoorratti karoora baafattee hojjeechaa jirtuu dha. Silaa jarri kun kana hubatanii, warra isaan dura “karaa nagahaatin qabsoofna” jedhanii harka wayyaaneetti kufanii boodarra hidhaatti tortoran, ajjeefamanii , Biyya irratti dhalaterraa ari’amanii fi bakka buuteen isaanii dhabamerraa barachuu qaban turan. Beekaan namarraa barata wallaalaan ammoo ofirraa barata akkuma jedhamu san jechuu dha. Dubbiin Akka gaafa Aangoo ufumaa itti darasanii amaanaadha hanga waggaa kanaa jedhan san jirti natti hin fakkaanne . yoo duraanumaa wajjiin hojjataa jiran tahe malee . kanaafuu Dhaamsii fi fedhiin Oromoo yeroo hunda tokkummaa dha. tokkummaa diina keenya nurraa Jilbiiffachiisuudha . . Tokkummaa mooraa qabsoo Oromoo daandii injifannoo qabsiisu ta’uu qaba.
Eega faaruu Rabbii keennaati !!! Rahmata Nageenyi Rasuula keennaaf !!!
Kanarraa ka’uun Galanna dargaggoo fi shamarran oromoof hundaaf haagahu
Kan akka: johar Muhammad
Kan akka: Sa’id Muhammad
Kan akka: Muhammad Adeemoo
Tan akkan: toltuu tufaa
Tan akka: Faaxumaa Ali fi kkf cufaaf
Iznii Rabbiitin oromiyaan ni bilisoomti !!!!!!!!!!!!!!!!
BY Bosona Oromiyaa @gmail.com


text:
Seenaa Qabsoo Oromoo Haaluudhaan Qabsicha Galii Isaa Hanqisuuf Shirri Xaxamu Kamuu Hin Milkaawu !
(Ijoo Dubbii ABO – Ebla 23, 2019)
(Oromo Liberation Front) — Sabni Oromoo Ummata Amaaraa irraa akka Ummataatti rakkina siyaasaas tahe kan biraa hin qabu. Ummatoota kaan irraahis akkasuma. Ummatni Oromoo kan irratti qabsaawaa turee fi jiru cunqursaa fi roorroo gama siyaasaa, dinagdee fi hawaasummaa, akkasumas, bittaa afaan qawwee mootummoota Itoophiyaa dhufaa-dabraan irratti wal furaa yoona gahan irratti malee Ummata kamuu irratti miti. Gochaa suukanneessaa Harkaa fi Harma Muraa Aanoleetiifis Sabni Oromoo takkaa Ummata Amaaraa akka Ummataatti yakkamaa taasisee ykn. komatee hin beeku. Itoophiyaa keessatti miidhaa mootummootni Itoophiyaa dhufaa-dabraan Oromoo fi ummatoota biroo irraan gahaniif Ummatni jimlaadhaan akka Ummataatti itti gaafatamu ni jira jenneetis hin amannu.
Seenaan Harkaa fi Harma Muraa Aanolee fi kan Calii Calanqoo seenaa qabsoo Oromoon Bilisummaa isaa tikfachuuf godhe keessatti iddoo ol’aanaa kan qabuu fi yoomuu hin dagatamne dha. Seenaa qabsoo Ummataa hangas mul’ataa kana haaluu ykn. dhoksuudhaan rakkoo uumamu malee bu’aan irraa argatamu hin jiraatu. Tattaaffiin akkasii Qabsoo Bilisummaa Oromoo gufachiisuuf yoo akeekame tahes gonkumaa fiixaan hin bahu.
Hariiroon gaariin wal-qixxummaa, obbolummaa fi dantaa waloo irratti hundaawe Ummata Oromoo fi Amaaraa gidduutti qofa osoo hin taane Ummatoota hunda gidduutti dagaaguun akka barbaachisu kan haalu hin jiru. Hariiroon akkasii kan uumamuu fi dagaagu ammoo hamaas haa tahu gaarii, seenaa keessatti hariiroo fi seenaa Ummatootni kunniin wal gidduutti fi mata mataattis qaban dhugaa isaa beekanii isa gaarii jabeeffachuu fi isa hamaa irraa baratanii fuula duraaf irraa of tiksuu irratti hubannaa fi ejjennoo wal fakkaataa qabaachuun yoo danda’ame dha. Sirni siyaasaa Itoophiyaa dhufaa-dabraa as gahee fi ammas jiru garuu addaan qoodanii walitti buusuudhaan aangoo irra turuu kan aadeffate waan taheef kana gochuu kan danda’u hin fakkaatu.
Walitti dhufeenya (hariiroo) Ummatoota Oromoo fi Amaaraa cimsuu akeeka jedhuun walgahii ODP fi ADPn guyyaa dheengaddaa magaalaa Ambootti qopheessan irratti hooggantootni ol’aanoon ODP waahiloota isaanii gammachiisuuf haa tahu waan biraa sababa isaan qofti beekaniin seenaa qabsoo Oromoo fi miidhaa Saba Oromoo irra gahee dabre ifatti oggaa haalanii fi jallisan mul’atan. Kuni Oromoo hundaan kan balaaleffatamuu qabuu fi Dhaabni ODPtis ifatti gadi bahee Saba Oromoo kan dhiifama itti gaafachuu qabu dha jennee amanna.
Maayyii irratti, rakkoo siyaasaa, dinagdee fi hawaasummaa naannoo Gaanfa Afiriikaaf furmaata argamsiisuudhaan nagaa waaraa fi dimokiraasii dhugaa naannoo kanatti argamsiisuun kan danda’amu bilisummaa fi mirgi Abbaa-biyyummaa ummatootaa yoo kabajameef qofa tahuun hundaan beekamuu qaba. Adeemsi faallaa kanaa (keessattuu ammoo sab-boonummaa Oromoo cabsuudhaan gaaffii Sabichaa ukkaamsuuf shirri xaxamuu fi daboon ykn. guuzni waliif bahamu) madda jeequmsaa fi diigamiinsa guddaa Godina Gaanfa Afriikaa tahuu waan danda’auuf irraa of qusachuun barbaachisaa dha.
Injifannoo Ummata Oromoof !


text:
ODUU Hatattama mudama Bilxiginna kessa Birhanu Nega Ministira tahun oromo ukamsuf hime|Moha Oromo
ODUU Hatattama WBON waraanaa Motummaa 103 ol barbadesu Humni gambeellaa pp halelu |Moha Oromo
Oduu Onkoloolessa 7,2021|| Injifannoo WBO | Amaanee Badhaasoo K. USA fi Oolmaa Paarlaamaa Itoophiyaa
Oduu Onkoloolessa 6,2021|| Tarkaanfii WBO tii fi Butamuu fuula fb EBC duuba qaama jiru .
Bilxiginan Wal Afaan Debi,aa Jirtii Biranuu Naggaa Mudamuu Rakoo Fidee Wal Ha Nyatuu WBOn Injifano
ODDUU AMEE Shiraa Mudamaa Kan Abiyii Birhanu Naggaa Saxilamaa Jiraa Lixaan WBOn Itii Mudaa Olee Jira
Dhugaan Jirtuu Tanuma Waranii Bilisumaa Oromo fi Qeeroo fi Diasporan Oromo Fonqolcha PP Irati shoraa


text:
Sadaasa 21 2016
Jimma Yuunibarsiitii Keessatti barsiisota Yuunibarsiitii hadamsanii qabuun hiraarsuun danatee jira.Yeroo sochii jaabaaf takaroo gurguddaa uummati Oromoof diinnisaa ilmaan nafxanyootaa walii gaggeessa jiran kana keessatti barsiisota hidhuun akka waan qabsoo Oromoo naafisuutti kan fudhatanii jiran,Hojii isaanii kana itti cimanii hojjetanillee guyya guyyaa warraqsi wal horee itti finiinaa jira.Akkuma kaleesaa gabaasnee turre mooraa kitoo furdisaarraa ilmaan sabboontota barattoota saddet(8) mootummaan ukkanfamanii kan jiran yoo ta’u barattoota cinatti barsiisotas hidhaa jiraachuu Qeerroo Yuunibarsiitichaa gabaasa .
Dr.Fiqaaduu Asaffaa kannee hidhamanii hiraarfamaa jiran keessatti argamu
Godina Jimmaa Keessatti Loltooti Wayyaanee Ummata Nagaa,Barattootaa fi Hojjettoota Ragaa Tokko Malee Hidhaa Jiraachuu Qeerroon Gabaase.
Sadaasa 21 2016


text:
Itti gaafatamtuun sub quunnamtii uummataa jarmiyichaa Ms Judith Shuuler VOAf ibsa kennaniin tarkaanfiin fudhme yeroo gabaabaa dhaaf jedhan.
Gargaarsi namoomaa kun yeroo gabaabaa kanaaf kan dhaabatu naannoo Somalee qofaa malee naannolee biyyattii ka biroo keessatti kan itti fufu ta’uu mirkaneessaniiru.
Tarkaanfiin kunis haala kamiinuu gargaaramtoota kan hin miine ta’uu Judhith Shuuler ibsanii jiran.
Egaa hojiin keenya hagi tokko akka dhaabatu goonee jirra. Kana yeroo goonu immoo haala nageenya naannoo sanaas guyyaa guyyaatti qorataa jirra. Kana jechuun namoonni nuti gargaarru ni beela’u jechuu miti.
Sababiin isaas gargaaramtoota kanaaf nyaata kan nuti raabsinu ji’atti yeroo tokko qofa. Kanaaf jecha gargaarsa isaaniif kennamu yeroo xiqqoo keessatti ni argatu jechuu dha jedhan.
Yaaddoon nageenyaa hanga jiraatetti jarmiyichi gargaarsa namoomaa naannoo sanatti kennu addaan cita yaaddoo jedhuufis hojiin gargaarsaa fi sochiin jarmiyaa kanaa kanaan wal qabate kan dhaabatu guyyoota xiqqoo qofaaf ta’a jedheen abdadha jedhan Judith.
Ministeera qonnaa baadiyyaatti minister de’ittaan ittisa balaa fi qophaa’inaa fi wabii nyaataa obbo Mitiku kaasaa gama isaanittiin jarmiyaan kun yeroo gabaabaafis haa ta’u yeroo dheeraaf hojii isaa idilee dhaabuu isaa mul’inatti quba kan hin qabaanne ta’uu beeksisan.
Haalli nageenyaa fi tasgabbii naannoo somalee akka amma jirutti itti fufa taanaan sagantaan nyaata addunyaa hojii gargaarsa namoomaa yoom akka itti fufu ifaa miti.
Sagantaan Nyaata Addunyaa Yeroof Gargaarsa Kennu Rarraase
- Meleshaachew Amahaa
Itti gaafatamtuun sub quunnamtii uummataa jarmiyichaa Ms Judith Shuuler VOAf ibsa kennaniin tarkaanfiin fudhme yeroo gabaabaa dhaaf jedhan.
Kanaas caqasuu feeta ta'a
-
26-10-2021
Sudaanii fi Mormii Ishee Mudatee
-
-
-
-
-


text:
“Dhimma Misooma Warqii Midrookiin wal qabsiisee aangoo naannoleen qabeenya uumamaa bulchuu irratti qaban ija seeraan maal akka fakkaatu barsiisaankoo duraanii Dr Dejene Girma Janka Afaan Amaaraan barreesse animmoo gara Afaan Oromootti hiikee isiniif maxxanseera dubbisaa. (Qaamoleen Bulchiinsa mootummaa naannoo Oromiyaas barreeffamattiin isin fayyaddiitii itti gargaaramaa. Hin rafinaa, dammaqaa)
Har’a heera mootummaa keewwata 51(5) fi 52(2) irratti waan muraasa jechuun barbaada. Yeroo hedduu gaaffiiwwanii fi yaadota keewwattoota kana bu’uura godhatan nan arga, akkasumas nan dhaga’a. Gabaabaadhumatti qabeenya uumamaa ilaalchisee keewwatni 51(5) aangoon tokkichi inni mootummaa federaalaaf kennu akkaataa qabeenyi uumamaa kun itti buluu fi itti fayyadamuu qabu irratti seera baasuu qofa. Kana irraan kan hafe aangoo biraa kiisa mootummaa federaalaa keessa kaa’e hin qabu. Karaa biraatiin immoo mootummooleen naannoo seera mootummaan federaalaa baase bu’uura godhachuun qabeenya uumamaa bulchuuf aangoo akka qaban heerichi keewwata 52(2)(d) jalatti akka fuunyan fuula keenya irra jiruutti ifa godhee kaa’a.
Asirratti mootummooleen naannoo aangoo qabeenya uumamaa bulchuu qabu gaafa jennu ”bulchuun” maali jechuun ni danda’ama. Jecha kanaaf hiikkoleen garagaraa itti kennamuu kan danda’an yoo ta’es seera mootummaan federaalaa baase raawwachiisuu fakkeenyaaf ulaagaawwan seera mootummaa federaalatiin ba’an jalatti ka’aman kanneen akka EIA(Environmental impact assessment) guutamuu isaanii mirkaneeffachuun hojiiwwan albuudaa fi k.kf irratti heyyama kennuu, haaressuu, daangessuu(suspend) fi kaasuu kan dabalatu ta’uunsaa garuu falmisiisaa natti hin fakkaatu.
Egaa qabeenya uumamaa ilaalchisee walitti dhufeenyi mootummoota lamaanii (federaalaa fi naannolee) kana yammuu fakkaatu keewwatni 50(8) immoo mootummooleen lamaan kun walii isaanii akka kabajan jechuunis inni tokko aangoo isa kaanii akka kabajuu fi akka harkaa fudhachuu hin qabne ifatti tumee jira. Saamichi aangoo ykn aangoo wal harkaa butuun (usurpation of power) yoo jiraate immoo gara keewwata 9(1) qajeelcuudhaan tarkaanfiin akkanaa raawwatiinsa hin qabu jechuun ni danda’ama.
Kana ka’umsa godhachuudhaan dhimma hojii albuudaa irratti heyyama kennuu, heyyama haaressuu, heyyama daangessuu fi heyyama haquudhaaf aangoo kan qabu eenyu gaaffii jedhu kaasuun sirriidha. Akka kootti yoo ta’e seerotni kan biroon waan fedhan kan jedhan yoo ta’eyyuu sadarkaan isaanii Heeraa gadi waan ta’eef hojii albuudaa guddaas ta’e xiqqaa irratti heyyama kennuu, haaressuu, daangesuu fi haquun gaalee ”qabeenya uumamaa bulchuu” jedhu waliin walitti dhufeenya dhimmoota kan qaban waan ta’eef dhimmichi Heera mootummaa keewwata 52(2)”n dhimma ilaalamudha. Kun taanaan immoo aangoon isaa kan mootummoolee naannoo ta’a jechuudha. Heerichi aangoo kana mootumma federaalaaf kennuu utuu barbaadee silaa ifatti aangicha adda baasee mootummaa federaalaaf kenna ture. Kanas immoo heericha keewwata 52(1) irraa hubachuun ni danda’ama. Keewwatni kun aangoon mootummaa federaalaa aangoo ifatti keewwaticha jalatti ibsaman qofaa ta’uu agarsiisa. Fakkenyaaf heerrchi keewwata 98(3) jalatti mootummaan naannoo fi mootummaan federaalaa hojii albuudaa gurguddoo irratti waliin ta’uun gibira galii fi kaffaltii rooyalitii akka murteessanii fi funaanan ni tuma. Kunis kan ta’e galii hojii albuudaa irraa argamu irratti mootummaan federaalaa ga’ee akka qabaatuuf taasifame. Haala kanaan hanga ifa ta’ee mootummaa federaalaaf aangichi hin kennamnetti immoo aangoon heyyama kennuu, haaressuu, daangessuu fi kaasuu kan mootummaa federaali jechuun sirrii natti hin fakkaatu, dabalees heericha keewwata 52(1) faanas kan wal faallesau ta’a.
Walumaagala, qabeenya uumamaa (albuuda, gaasotaa fi k.k.f) irratti aangoon heyyama kennuu, haaressuu, daangessuu fi kaasuu fi akkasumas hojiin bulchuu biroon aangoo mootummaa naannooti malee aangoo mootummaa federaalaa akka hin taane heericha keewwata 51(5), 52(1) fi 52(2)(d) irraaa hubachuun ni danda’ama. Kanaafuu qaamni qabeenya uumamaa kana akka itti fayyadamuuf akka misoomsuuf heyyama argate tokko yoo badii raawwate tarkaanfii bulchiinsaa kan fudhachuu danda’u qaama aangoo sana of harkaa qabu jechuunis mootummaa naannoo ti amantaa jedhun qaba. Qabatamni lafa irra jiru ykn hojimaatni jirubmaal fakkaata kan jedhu inni dhimma biraati. Kanuma Dubbiin!”


text:
Hawaasi Yuniversitii Maqalee kumatti hedamu sambata jechuun Fulbaana 15/2014 magaalaa Meqeleef gargaarsi midhaan nyaataa fi dawaan akka ergamu hiriira gaafatu gggeessanii jiran. Hiriirtonni kun Tigraay keessatti kan uumame beela harki namaa fide ta’uu isaa tuqanii, gaaffii isaanii gamasitti kan argaman hawaasa sadarkaa addunyaaf xalayaa isaanii galfataniiru.
Hiriira sana irratti kan argaman keessaa tokko Dr. Kaashisaa Taaddelee ti. Dr. Kaahisaan Yuniversitii Maqaleetti barsiistuu fi qorattuu dhimma qabeenyaa beeladaalee ta’uutti dabalee, Yuniversitii sana keessatti daayiiktera waaltaa dhimmootii saalaa ti. Kaayyoo hiriira sanaa akkas jechuun ibsan.
Akeeki hiriira kanaa inni ijoon sagalee uummata keenyaa dhageessisuu dha. Tigraay keessatti waan uumame ni argina. Beelli harki namaa fide jira, hanqinni dawaa jira. Haala kanaan attamiin sagalee keenya dhageessisna. Tokkummaan mootummootaas furmaata kallattii akka kennu jechuu dhaan sagalee hawaasichaa dhageessisuuf baane jedhan. Haala beelli harki namaa fideen ijoolleen, dubartoonni du’aa waan jiraniif furmaanni hatattamaa akka kennamu gaafachuufi jedhan.
Hiriirtonni hawaasa yuniversitii Maqalee xalayaa isaanii waajjira baqattootaa kan tokkummaa mootummootaatti kan galfatan yoo ta’u, bakka bu’aan sagantaa nyaata addunyaa hiriira sana irratti argamuu dhaan xalayaa sana harkaa fuudhaniiru jechuun Alem Fissehaa Meqelee irraa gabaaseera.
Gama biraan gargaarsa midhaan nyaataa erguu gama ilaaleen kana dura dura ibsa kan kennan itti gaafatamtuun kutaa presii kan waajjira muummicha ministeeraa Billenee Siyyuum Rakkooon deggersi dhaqqabuu yoo jiraate, gaaffiin dhiyaachuufiin kan irra jiraatu qaama rakkoo sana uumaa jiruuf jedhanii turan.
Uummata Tigraayiin gargaarsi akka hin dhaqqabne gochaa kan jiru, saamicha kan raawwataa jiruu fi dhiyeessii midhaan nyaataa butee waraansaaf oolchaa kan jiru TPLF jedhan. Ministriin nagaa Mufriyaat Kamiil, torbee VOAf ennaa ibsan, naannoo Tigraayiif gargaarsa ittiin ga’uuf adeemsi jiru mijataa akka jiru ibsaniiru. Konkolaattonni gargaarsa fe’atan, keellaa sakatta’aa isaan irra dhaabatan fakkeenyaaf sagal irraa gara lamaatti gad siqeera jedhanii turan jechuun isaanii ni yaadatama.


text:
Galmeen eegumsa mirga dhala-namaa Mootummaa Itiyoophiyaa hamaa ta’uun isaa fi kun immoo hariiroo Yunaayitid Isteets Mootummaa Itiyoophiyaa waliin qabdu irratti jijjiiramni fide mul’achuu dhabuun nu yaaddesse ka jedhan – Seneetaroonni kutaa Minesootaa bakka-bu’an lameen – Al Fraankinii fi Amii Kiilo-Baashaar.
Keessumaa ka biyyattii keessatti baay’ina uummataan guddicha tahe - Saba Oromoo haala itti mootummaan Ethiopia qabee jiru irratti yaaddoo qabaachuu isaanii fi kabajamuu seeraa fi qabiyyee dhala-namaa dabalee deemsi dimookiraasii hunda hirmaachisu dhabamuun yaaddessaa ta’uu isaa ibsan – xalayicha kaleessa galgala Joon Keeriitti ergan sana keessatti.
Akka xalayaan Senator Al Fraankinii fi Senator Amii Kiloobaashaaritti dhhiheenya kana – fakkeenyaaf, gareen mirga dhala-namaa Hiyuumaan Raayits Waach barattoota, daangaa magaalaa Finfinnee bal’isuuf karoora bahe mormuun hiriira nagaa bahan dhaabsisuuf -- humnoonni naga-eegumsaa Itiyoophiyaa humna gitaa-olii gargaaramuu gabaasee jira. Bakka tokko tokkotti mormii sanaaf deebiin hookkaraa kenname du’a hiriirtotaa illee dubbate. Yaaddoon isaanii inni guddaan Itiyoophiyaa keessa, mormii polotikaaf iddoon banaan jiruuchuu dhabuu akka tahe ka dubbatan - Senataroonni Yunaayitid Isteets lameen filannoon Itiyoophiyaa fuul-dura keenyaa ka Caamsaa, 2005 geggeessamuuf deemu dhugumatti, walabaa, madaalawaa fi banaa ta’uu isaa irratti yaaddoo amansiisaa qabna - jedhanii jiran – Senaator Fraankinii fi Senaator Kiloobaashaar.
Akka xalayaa isaaniitti , bara 20014 Kongiresiin Yunaayitid Isteets marii waa’ee baajetaa geggeesseen -- gargaarsa humnoota waraanaa fi poolisii Itiyoophiyaaf kennamuuf haal-duree lafa kaa’ee jira.
“Gargaarsa kana argachuuf” - Mootummaan Itiyoophiyaa -- imaammata -- walabummaa murtii seeraa, walabummaa yaada ofii ibsachuu, kan ijaaramuu, kan walga’uu fi kan amantii tiksu -- kan paartiilee polotikaa, jaarmayaalee hawaasaa, gaazzexeesotaaf mirga walabummaan socho’uu fi murtii haqaan ilaalamuu kennu hojii irra oolchuu qaba - akka haal-duree Kongiresii Yunaayitid Isteets lafa kaayame sanaatti jedhu – Senaataroonni lameen.
Ministarri Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Joon Keerii, ennaa dhiheenya gara Itiyoophiyaatti imalanitti, hojii jaarmayaa hawaasaaf akka carraan wayyaawaan banamu dubbatanii, waa’ee walabummaa Preesii fi walabummaa yaada ofii ibsachuu biyyattii keessaa irratti yaaddoo qaban beeksiisuun isaanii mallattoo gaarii isaan jajjabeesse tahuu kan ibsan – Senator Fraankinii fi Senaator Kiloobaashaar.
keessumaa, hiriira dhiheenya geggeessame irratti kanneen humna seeraa-alaa gargaaramani fi tarkaanfii hookkaraa fudhatan seeratti dhiheeffamuu isaanii, Ministarichi akka mirkaneeffatanii fi hariiroon Yunaayitied Isteetsii fi Mootummaa Itiyoophiyaa gidduu kabajamuu mirga dhala-namaa fi ol’aantummaa seeraa akka ilaalcha keessa galchu, xalayaa kaleessa Joon Keeriitti ergan kanaan gaafatanii jiran.


text:
HD, ABO ajjeesuuf yaaliin Murna PP kan guyyaa har’aa godhe kun QBO duubatti hin deebisu!
Ibsa Hogganootaa fi Jaarmiyaa ABO Biyya Alaa
QBO bara dheeraaf geggeeffamaa har’a gahe keessatti jaala qooda olaanaa fi wareega ulfaataa kafalee fi har’allee kafalaa jiruudha, HD wareega kafalaa jiruun nama jaalala, kabajaa fi ulfina hiriyaa hin qabne saba Oromoo hunda biratti horate ta’ee osoo jiruu, guyyaa har’aa mana jireenyaa isaa magaalaa Finfiinnee keessatti gochaa diinummaa irratti raawwatame dhagahuun ummata keenya hunda kan gaddisiise ta’ullee ummanni keenya gochaa diinaa Kanaan qalbiin keessan osoo hin cabin xiiqiidhaan qabsoo itti jirru bakkaan gahuu malee falli biraa kan hin jirre ta’uu dhaammanna.
Murni PP Wayyaaneen ergachaa baate injifannoo QBO wareegama ilmaan keenyaatin dhufe butee aangoorratti bahee biyyaan Bulchaan jira jachaa jiru kun hoggaa sadeen dabre kana keessa dararaa, dhiibbaa ulfaataa fi gochaa farra namoomaa kan HD ABO,qabsaawootaa fi ummata keenya hunda irratti raawwachaa turan hanqatee guyyaa har’aa Caamsaa 03,2021 halkan toora sa’aa 2:30 akka lokkofsa Ethiopiatti humna guddaan mana jireenya HD marsanii hulaa manaa banaa jachuun yeroo dheeraaf eega doorsisan hula banuu dinnaan humna cabsanii itti seenanii jaallan achi jiran irratti gochaa sukanneessaa raawwachuudhaan xalayaa ajaja mana murtiiti alatti mana sakatta’ani meeshaalee electronicsi, computer, telefanaa fi kkf hunda fuudhanii waardiyoota ramadamanii isaan eegaa turaniis hiikkachisani akka deeman godhuudhaan yeroo ammaa kana HD eeggomsa tokko malee jiraachuun isaa yaaddoo hunda keenyaa ta’uu yaadachiisaa dhimma kana irratti yaaddoo qabnuu fi waan ta’uu qabu akka armaan gadii kanatti ibsina.
- Biyya mootummaa fi heerri ni jira ja’amu keessatti gochaan akkanaa kun ta’uun faallaa heera addunyaa, aadaa Oromooti fi kan uumamaati jannee amanna, gochaan har’a HD irratti raawwatame kun itti fufa duula saba Oromoo balleessuuf murna kanaa fi waahillan isaatiin irratti baname waan ta’eef Murna ummata keenya balleessee aangoo irra turuuf abjotaa jiru kana yoo firraa kaafne malee Oromoon nagayaan jiraachuu waan hin dandeenyeef Qabsaawootaa fi ummanni Oromoo kana booda murna kana irraa wanni eegu hin hafne, falli tokkichaan qabnu qabsoo keenya keessaa fi alaan jabeessinee murna nu balleesuuf hojjachaa jiru osoo nu balleessine balleessuu qofa jannee amanna.
- ABOn qabeenya dhuunfaa nama tokkolleemiti, ABOn qabeenya waan hunda irra qaalii Sabni Oromoo waloo dhaan qabu waan ta’eef dhaaba kanaa fi hoggana isaa tiikfachuun gahee hunda keenyaa ta’uu yaadachiisaa sabni Oromoo biyya keessa jiruu fi biyya alaa jiru hundi gochaa diinaa kan ammaa kana fashalsuun karaa isaa dandahame hundaan qabsoo isaa cimsee itti fufee bilisummaa isaa akka gonfatu dhaammachaa ABOn Galma dhiigaa fi lafee ilmaan Oromoo qaqqaalii irraa waan ijaaramee fi ABOn Kakuu Oromoo fi Ayyaana Oromummaa waan ta’eef humni isa dhabamsiisuu kan hin jirre ta’uus irra deebinee ummata keenyaaf mirkaneessina.
- HD irratti gochaa kana dura irratti raawwachaa turanii fi amma irratti raawwatameef fuuldura isa mudachuu maluuf murni meeshaa nafxanyootaa ta’e kun kan itti gaafatamu ta’uu yaadachiiisaa murni kun daddaffitti gochaa itti jiru kana keessattuu HD, ABO irratti aggaammii ajeechaa geggeessaa jiru kana irraa dhaabbatee biyya diigamaa jirtu tana dandamachiisuuf yaada furmaataa lafa jiru fudhatee gahee isaa gumaachutti akka fulleeffatu akeekkachiisaa, kana gochuu dhiisee kan itti jiru kana itti fufuudhaan diigomsaa fi balaa biyyattii tana qunnamuuf taa’uuf kan itti gaafatamu ta’uu hubachiifna.
- ABO fi hoggana,qondaalota, miseensaa fi ummanni Oromoo ajjeefamaa, hidhamaa saamamaati har’a gahe diinootni keenya nu hidhan malee qabsoo keenya hidhuu hin dandandeenye. Ummanni keenya har’aas duubatti deebi’uuf hin taa’u kan wareegame irraan tarkaanfatee qabsoo isaa itti fufee galmaan gahachuu yoomiyyuu caala har’a murannoo fi dandeeytii gahaa waan qabuuf bilisummaa isaa goonfachuu irraa humni isa boodatti deebisu kan hin jirre ta’uu diinoota keenya yaadachiifna.
- Murnoonni fedhii dhunfaadhaa guuttachuu fi sirna durii kan abbaa irreedhaa ummata irraatti deebisuuf jacha murna biyyaan Bulcha jachaa jiruu waliin dhaabbachuudhaan qabsoo ummataa dura dhaabbatan itti hin milkaawan, yeroon itti qaanyawan dhihoo ta’uu isaan yaadachiisaa ummanni biyyattii tana keessa jiran nagayaan waliin akka jiraachuu dandahan godhuudhaaf gochaa farrummaa kana irraa akka dhaabbatani rakkoo biyyattii mudatee jiru furuu irratti akka xiyyeeffatan dhaamnaaf.
- Oromoon kamuu har’a kana argee callisee taa’uu hin qabu, Oromoon murna lola nu irraatti labse kana tajaajilu kan bakka fedhe jiru hundi guyyaa kana irraa jalqabee Oromoo ta’e Oromoo waliin dhaabbachuu Ykn Oromoo dura dhaabbate diina ta’uu filachuun kan irraa eeggamu ta’uu dhaamnaaf.
- Mootummoonni addunyaa fi qaamoonni addunyaa dhimmi kun ilaallatu gochaan har’a HD irratti raawwatame kun ummata Oromoo kan yaaddeessaa jiru ta’uu hubatuudhaan ummanni aarii fi miraan haala hin feesifne gara uumutti osoo hin deemini murna biyyaan Bulcha ja’u kana irratti dhiibba barbaachisu akka godhanii biyya tana dandamachiisan dhaamna
Injifannoo Ummata Oromoof!


text:
Warri Maqaa Xoophiyaatiin socha’an Oromiyaa fi Oromoo diigaa jiru!
Addisu Bullallatiin
KUNOO MISEENSOTA KFO HIDHUUN ITTI FUFE.
1. Obbo Abirahaam Dhiyaanoo I/A Qindeessa koree KFO godina Wallagga Lixaa
2. Ob. Jaatanii Mitikkuu, miseensa koree giddu galeessafi barreessa koree godina Gujii Lixaa
3. Dargaggoo Dhugoomsaa Nagaasaa, dursaa liigii dargaggoota godina Shawaa Kaaba
Godina Arsii keessa
4. Ob. Bashiir Mohammad
5. Ob. Dinquu Mangistuu
6. Ob. Jamaal Jawaar
7. Ob. Nuuraa Abdallaa
8. Ob. Ramadaan Abdulqaadiir
Godina Gujii Lixaa
9. Ob.Waacuu Duubaa
10. Ob. Gammachuu Anaa
Godina Gujii
11. Ob. Tissee Jaarsoo Bulloo
12. Ob. Liibaan Gannalee Cuwee
Godina Addaa Sabbataa
13. Ob. Ob. Morkaa Tolasaa, dura ta’aa liigii dargaggoo KFO
14. Ob. Ahimmad Nuur
15. Ob. Abeebee Disaasaa
16. Ob. Addisuu Disaasaa
17. Ob. Abdii Eebanuu
18. Ob. Rabbirraa Dabaree
19. Ob. Abarraa Baqqalaa
20. Ob. Dabalaa Birratuu
Deeggartoota KFO Godina Shawaa Lixaa keessaa
21. Ob. Taammiruu Alamayyoo
22. Ob. Baqqalaa Goshuu
23. Ob. Addunyaa Biraanuu fi
24. Ob. Dalasaa Abarraa hojjetaa mootummaa
25. Ob. Ob. Biqilaa Addunyaa hojjeta mootummaa
26. Ob. Qana’aa Waldee hojjeta mootummaa
27. Ob. Gaashawu Furgaasaa hojjeta mootummaa ti
Yaadachiisa: Namooti kun kan hidhan ajaja qaamni ol’aanaan kenneen ta’uusatifi gara Kaampii Xolaayitti erganii hanga xumura filannootti achuma tursuuf akka barbaadame odeeffannoon achuma buufata poolisii bira nu gahe addeeseera.
‘Ati miseensa WBOti’ jedhani ijoollee dararun, otoo hin ajjeesin dura fi erga ajjeesani booda haala mirga ilma nama tuqeen sukkaneessaa ta’een dararu fi suraa kaasani social media gubbaa kaahu. Kuni Lixa fi Kibbaa Oromiyaatti qaamota ‘mootummaa’ jedhamanin kan gahaa jirudha.
Ammammoo magaalaalee naannoo Finfinneetti ‘ati WBO deeggarta’ jedhani nama dhibbaatamaan qabani hidhaa jiru.
Jarana, ‘target’ wal-gochun yoo jalqabame, biyyattiin akkuma Mexico fi Honduras taati. Yeroo sanitti, paartii kiyya fi ganda kiyya dhiisi maatii kiyyallee jechu hin dandeessu. Haalli amma jiru akka yeroo Dargitti bakka lamatti qodamani wal-fixu miti, bakka heddutti qodamani wal-nyaatutu dhufa.
Paartileen KFO fi ABO wanna amma deemaa jiruratti murtii isaani dabarsu qabu. Nama baay’eetu qabamaa hidhamaa jira.
Hubachiisa
“Abiyyi Ahimad Gara Arabaa kana Deemuf.akkuma amala isaa ajaja ajjeechaa dabarsee deemun isaa waan hin oolleef hayyoonni Oromoo sabaaf quuqamtan of eeggannoon imalaa jenna.xiyyeeffannoon isaas Hayyoota Oromoo ajjeesudha waan ta’eef.boru (13/2/2020) waare booda gara biyyoota Arabaa ni deema. Silaa yoo biyyaa bahu shira dalaguun beekama waan ta’eef; akkuma amala isaa namni (namootni) bebbeekamoon akka ajjeeffaman (midhaman) ajaja dabarsuun isaa hin oluu ta’aa nama, qee’e fi aante keessan mara sirritti eeggadhaa.”
Warri Maqaa Xoophiyaatiin socha’an Oromiyaa fi Oromoo diigaa jiru!
Gidduu kana waan raajii argaa jirra. Ummata keenya Maccaa Wallagga jiraatuu Buraayyuu, Kattaa, Gafarsaa, Ashawaa Meedaa fi bakkoota garagaraa irraa buqqisaa jiru. Biyya keessanitti galaa jedhu. Biyyi isaanii eessa laata?
Ummata keenya Gidduu galeessaa Tuulamaan ammoo lafa keessan isiniif deebisna jedhu. Qonnaan bulaa fi namoota shira isaanii fudhachuu danda’u jedhanii yaadaniif maallaqa dhangalaasaa jiru. Gujii fi Boorana dhaqanii Afaan Gujii fi Booranaa isinitti dubbanna jedhu.
Obbolaa Maccaa fi Tuulama, Siikkoo fi Mandoo, Ituu fi Humbanna, Raayyaa fi Raayituu, Booranaa fi Baarentuu ijoollee Oromoo diina walitti gochuun jaarsummaa nuuf taa’aa Angoo isaanii dheereffatanii nu cafaquuf dhama’aa jiru.
Ni danda’meeree?! Abadan warri kun biyya mitii ganda tokko ykn maatii isaanii bulchu hin danda’ani.
Oromoon gonkumaa lafa fi gosaan wal hin lolu. Lafti Oromoo tokkoo kan Oromoo hundaati. Adeemsi durii Nafxanyaa(Minilik) qoqqoodee nu cabsa ammas haaromsanii itti fayyadamuutti jiru. Nuti ilmaan Oromoo adeemsaa moofaa fi rakasa kana bira kunneerra.
Diinni keenya tooftaa biraa yoo qabaate haa barbaaddatu malee nuti akka adeemsa harcaatota Nafxanyaa har’aan gargar akka hin baane abdii qabna.
Gada Gabisa


text:
Adda Bilisummaa Oromoo (ABO)n biyyatti deebi’uu
09.08.2018Karaa hoolaa dhalee, karaa nagaa galaa!
ABO namni hedduun keenya kan dhageenye bara 1991 yeroo Darguun kufee dhaaboliin siyaasaa kan nuti dhageenye fi dhageenyee hinbeeknes gara biyyaa galan san. ABO yoosuma waajjira ofii Gullalleetti banatee Oromoon akka bishaanii itti jige. Ani yoos baratan ture Koollejjii Kotobeen ture. Hiriyoota koo waliin Suusin Gullallee nu qabee turban hamma gahee dhaqnutti nurraa fagaata ture.
ABO wayyaanee waliin waliigaluu dhabaa dhufuu isaanii hundumtuu nibeeka ture. Garuu ABOn biyya gadhiisee baha kan jedhee tilmaame hinjiru, jiraatus nama xiqqaatu tilmaamuu danda’a.
ABO akkuma biyyaa baheen Oromoon kuma hedduun lakkaahamu hidhaatti guurame, waraanni hedduminaan kaampii galee achumatti wayyaanee harka galee, qabaatan, beekan jaarsi, jaartin, daldalaan, barataan Oromoo hidhaatti guurame. Kuni seenaa ija keenyan agarree, gurra keenya dhageenyee argaa-dhageettii irraa qabnu.
ABO hamma 1998 Jaalle Galaasaa Dilbootin hogganmaa turee san booda sababa na dhukkube jedhuun aangoo Jaallee Dawud Ibsaatif dabarse oduu jettu dhageenye. Seenaa qabsoo Oromoo keessatti yeroo lammeessodhaaf dhaaboliin Oromoo jaha walitti dhufanii Tokkummaa Humnoota Bilisummaa Oromoo (THBO) Asmaraatti kan dhaabanis bara 2000 keessa ture. Oromoon ililchee gammade. Osoo takka hinturin gammachuun kunis dhabamaa deeme. Baruma 2000 keessa Jaalle Galaasafi Jaalle Dawud jiduutti waldhabdeen dhalatee ABO lamatti qoodame (ABO-Shanee fi ABO- QC ykn Qaama Cehumsaa).
Lameen kuni Oromoota biyya alaa jiru kana qircachaa turanii, addaan qoodamnee namni hedduun miseesummaa ofii gadhiise. Haaluma Kanaan osoo jiruu bara 2008 keessa ammas ABO- shaneen bakka lamatti qoodame (ABO-shanee fi ABO-Jijjiirama) ta’e. Ammas kunis diiggaa hedduu fidee, ummata gandaan qoodee waan dhageenyee hinbeekne dhageenye. Haata’uu Oromoon inuma deebi’ee walitti fayye.
Baroota as dhiyoo gara 2013 keessa ABO-Jijjiiramaa bakka lamatti bahe. Isaanis (ABO-Tokkoome fi KWO-Kallacha Walabummaa Oromoo) ta’an. Warri hedduu kanatti hafe immoo walitti dhufee ADO (Adda Dimokiraatawaa Oromoo ijaarratan.
ABOn waggoota 27 darbe kana keessas ta’ee san dura ilmaan hedduu hore. suuraa asii gadii irratti ibseen jira.
Ilmaan ABO dursanii galanii jiran. ABO- shaneen Asmaraadhaa guyyaa torbee tokko biyya gala. Ilmaan ABO kuni walitti dhufanii akkuma DHDUO fi ABO araara buusan wal jidduuttis araara buusuu qaban. Gadoo durii dhiisanii hundi afaan seedaa dubbatanii fixachuu qaban malee maqaa ABOtiin dhaabni sadi afur ummatatti bahee ummatallee rakkisuu tokkummaa keenyas gaaga’uu hinqabu.
Ilmaan ABO amma jiran kan ifatti beekamu kan maqaa ABO irraa hinjijjiiratin sadi. Isaanis ABO-shanee, ABO-QC fi ABO-Tokkoome. Kanniin keessaa kan sirriitti beekamu dhiyootti galu ABO-shanee Asmaraati.
ABO hadaraa keessan yoo galtan waliigalaatii galaa, itti dabalaataanis kana godhaan dhaamsa kooti:
1. Ummata osoo miseensa keessan hintayin, ABO argeetuu osoo hinbeekin dirqama miseesa tokko caalu fudhatee, biyya keessatti lubbuu ofii, qeyee ofii, qabeenya ofii, ilma ofii barumsa ofii wareege kanaaf iddoo guddaa kennaafii
2. Miseensota keessan yoo ABOn biyyaa bahun ABO barbaacha bosonaa fi biyya olla keessa osoo naanna’u rakkoon guddaadhaf saaxilameef qabsoo isaatif murannoo isaatif iddoo kennaa
3. Miseensota keessan dirqamarra osoo jiranuu gaaga’ama diinaa jala bu’anii achumaan iyyaasuun isaanii dhabame, ammallee hinbeekamne xiyyeeffannaa kennaafii barbaachisaa
4. Caasaa keessan tokko tokko namootarra miidhaa geessise ummata kana dhiifama gaafadhaa
5. Sababa ABO qoodameen dirree kibbaaf bakka adda addaatti lubbuu qabsaa’otaa wareegameef dhiifama gaafadhaa, isaanis yaadadhaa
6. Namoonno hagoon kan ABO akka qabeenya dhuunfaa godhatanii miseensota keessaa harcaasan, yakka seenaa dalagame kana fooyyessaa, itti gaafatama fudhadhaa
7. Namoota Miseensas ta’ee miseensa osoo hintaane maqaa ABOtiin wayyaanen miidhaa irraan geessef beekamtii kennaatii jajjabeessaa
8. Dogoggora seenaa bara 1991 dalagame akka irra hindeebi’amne ammumarraa ABO saba bal’aatti deebisaa. Hayyuun akka itti hirmaatuf karaa saaqaa, qeerron akka qabsoo fudhatee haaromsuuf carraa kennaafii.
Karaa nagaa, karaa hoolaa dhalee galaa
Via: Asnake T Erko


text:
Our struggle is what unite us, our resilience & persistence is what will bring us to victory. #OromoProtest #OromoRevolution #HaacaaluuHundeessaa #FreeOromia
Dura Taa’aan Adda Bilisummaa Ummata Beenishaangul, ajjeechaa Artisti Hacaaluu Hundeessaa irratti raawwatame jabeessanii balaaleffatan; ummata Oromoo fi maatii Hacaaluu Hundeessaaf dhaamsa jajabinaa dabarsaniiru.
Dura Taa’aan Addichaa, Ob Yusuf Naasir gaaffii fi deebii #Oromedia waliin taasisan keessatti ajjeechaan Artisti Hacaaluu irratti raawwatame gochaa goota sabaa balleessuuf akeekamee ta’uu eeran.
“Sirni walqixxummaa sabootaa hin barbaanne gootota walqixxumamaf falman hin jaalatu. Kun biyya Itoophiyaa keessatti akn abrameedha.” jedhan Ob Yusuf.
“Hacaaluun goota; goota ajjeesuun gootota kumaatamaan baay’isa,’ jechuunsi, ummanni Oromoo fi ummanni Beenishaangul tokkummaa isaanii ajbeessanii qabsoo farra agbrumama akka finiinsan dhaamaniiru.
Gaafffii fi Deebii kana gidduu kana bal’inaan isinifi dhiheessina.
Kkkkkkkk kolfuu woyya.
Shanee baandiraa habashaa jaallatu argee hin beeku. Rifeensa mataa dheerissuun worra bosona jiru fakkeessuufii? Hin fakkaannee fakkeessa.
Afaanuma dheengadda shmarran lamaafi dhiirri tokko shakkamtoota 35wojjin to’atamaniiru jeetteen, as deebitee diirri lama to’atamee tokko miliqee barbaadamaara jette Dhadde Addaanech.
Shimallis ammoo. OMNtu akkanni qalamu taasise dhejedhe. Haacaaluun gaafa omn irratti dubatu shaneemoo habashaa qeeqee?
Dr. Abiy ammoo Silaa gaafa 22du’a jedhan”. Erga du’asaa beekanii maaf eeguu gochuufii dhiisanii?????
This is Tilaye Yami who assassinated Haacaalu Hundeessaa. Naftenganism/Neonaftenganism is an evil ideology that has no ethnic bounds, an Oromo by ”blood” can be Naftenga/Neonaftenga. Examples are this Tilaye guy and evil Abiy Ahmed.
Stalin was Georgian who killed millions to keep ”mother Russia” together, Hitler was an Austrian who wanted to institute the supremacy of German people. The most heinous and evil Naftengas/Neonaftengas are ”Oromos”, keep that in mind.


text:
Kitaabni haaraan Afaan Oromoon barreeffame kan “ Quba Qabduu Laataa ? “ jedhu dhiyeenya kana gabaa irra oolee jira.
Kitaabni kun waa’ee Aadaa fuudhaa fi heerumaa, Baacoo, Oduu durii ykn sheekkoo, makmaaksa, Eebba, Walaloo, Geerarsaa fi Hibboo of keessaa qaba.
Biyya baqatummaan keessa jiran Ugaandaa irraa kitaaba kana kan barreessan Obbo Laggasaa Fiqaaduu Fiixee, Aadaan durii dagatamee akka hin hafne akkasumas dhaloota haaraatti akka darbu gochuuf yaadeen barreesse jedhan.
Biyya ofii keessa jiraannee barreesuuf carraa dhabnuu iyyuu, waan dur beeknu galmeessinee kaa’uun dirqama keenya jedhu Obbo Laggasaan.
Gutummaa Gaaffii fi Deebii kanaa MP3 tuquun dhaggefadhaa.


text:
Ajandaa Mana Marii Nageenya Biyyolessaa (National Security Council/ NSC) Roobii Darbee:
September 12, 2020
Source: Ferhan Abdulselam
Roobii darbe jechuun gaafa Qaammee 4 bara 2012 Abiyyi Ahimad Mana Marii Nageenyaa jedhamu walitti qabuun isaa ni yaadatama.
*Walgahii kana eenyutu waame? *Ajandaan Marii hoo maal ture? *Waltajjii sanarratti eenyutu maal jedhee dubbate kan jedhuuf odeeffannoon achuma keessoo mootummaa keessaa baate cuunfaan isaa kunooti.
1. Walgahii sana eenyutu waame? kan dhiibbaa godhee waame warra Amaaraati.
2. Eenyutu itti hirmaate? Hirmaattota sana namoota 9 keessaas 5 Amaaraa dha. Namoonni 2 makaa saba adda addaa yoo tahan 2 ammoo Oromoodha. Garuu hunduu bara wayyaanee ergamtoota ummata nyaachaa turanii fi har’a ammoo Nafxanyummaa gadi dhaabuuf hojjetaa jiranii dha.
3. Ajandaan Marii sanaa maal ture?
Ajandaan Marii yaaddoo nageenyaa,
Kufaatii Diinagdee fi Biyya kufaatii irraa oolchuu kan jedhu ture.
4. Waltajjii sanarratti Eenyutu Maal jedhee dubbate?
A) Ahimad Shiidee __ Bara baajataa 2013tti hanqinni baajataa nu muudatuuf deema jedhe. Baajata mootummaa Federaalaa biliyoona 460 keessaa biliyoonni160 liqii fi gargaarsa alaarraa abdannee turre. Garuu biyyoonni alaa rincicaa jiru. Kan Biyya kessaas biliyoona 300 qabanne gibirrii fi Taaksiin guuramaa akka hin jirre dubbatee Kunis sababaa tasgabbiin siyaasaa hin jirreefi jedha. Kanaaf mootummaan hatattamaan tarkaanfii yoo fudhachuu baate Ji’a lama booda project ni dhaabbata. Mindaa hojjetaallee kanfaluu rakkanna jedhee watwaate.
B) General Biraanuu Juulaa _ Biraanuu Juulaa akka yaaddoo guddaatti kan kaase dadhabuu fi diigamaa jiraachuu waraana Itoophiyaati. Kanaaf ammoo sababaa guddaan qondaalonni sabaan Tigree tahan raayyaa Waraanaa keessaa ba’anii gara Tigraayitti galuu isaaniti jedha. Baatii darbe kana qofa kaaba Walloo, keellaa Waldiyaatti ajejoota Waraanaa kan tahanii fi poolisii Federaalaa keessa turan hedduu qabne turre garuu waan goonu wallaallee gadhiisne jedhe. Waraanni kun waggaa 20 ol isaaniin ijaaramaa ture waan taheef yeroo ammaa hedduu laaffatee jira; iccitii Waraanaas fudhatanii lakkisaa jiru. Fulbaana 30 booda mootummaan hin jiru Kan jedhu olola guddaatu waraana keessatti facaafamaa jira. kanaaf fala ariifachiisaa barbaada jedhe.
C) MM Abiyyi Ahimad _ Qabxiileen biroon Abiyyi irratti dallansuun yaada kennaa ture dhimma diddaa ummataa Oromiyaa Bahaa fi yaaddoo cufamuu daandiiti. Akkas jedhe “Qoonqoon Itoophiyaan ittiin bishaan dhugduu fi nyaata nyaattu Daandii Jibuutii – Finfinnee kanaadha. Kun cufame jechuun biyyi teenya duute jechuudha. Kanaaf wareegama kaffalamuu qabu kaffaltanii daandii kana sa’aatii 24 eeguu qabdu. Mootummaan Affaaris rakkoo keessoo isaatti qaba. Isa dhiyootti sirreessuuf yaalla. Musxafee waliin Mari’annee Liyyuu poolisiin akka RIB gargaaree daandii eegu ni goona… dhimma TPLF waliin loluu ani hin heyyamu . Nu diiga waan taheef. Dura lola keessa jirru moo’aachuu qabna ( Oromoo jechuu isaati). Yoo TPLF n nu waraane deebinee Mari’annee fala barbaanna.” jedhe.
Walumaagalatti, miseensonni walgahicha irratti argaman rakkoolee yeroo ammaa uumamaniif sababaan dadhabbina hoggansaati jechuun kan qeeqan yoo tahu haala yeroo ammaa deemaa jiru ummata amansiisuuf illee kan rakkatan tahuu himanii tarkaanfii yoo hin fudhatamne biyyi diigamuuf akka deemtu fi gaafatama seenaa jalaa bahuuf dirqama akka qaban abdii kutannaadhaan haasaa turan.


text:
Hooggantoonni Ameerikaa fi Kooriyaa Kaabaa wal arganii mari’achuuf waliigalan.
Prezdaantiin Ameerikaa Donaald Traamp affeerraa marii prezdaantii Kooriyaa Kaabaa irraa dhufeef kan fudhate tahuu beeksise. Traamp akka jedhetti affeerraan prezdaantii Kooriyaa Kaabaa Kim-Jong Un irraa isaaf dhihaateef, dhimmaa Niwukilarii hir’isuu fi yaalii misaa’elaa Koriyaan Kaabaa gaggeessaa jirtu irratti hooggantoonni lamaan qaamaan wal arganii mari’achuuf akka tahe beeksise.
Traamp affeerraa kana ilaalchisuun gama Twitter isaatiin yaada Sabtii har’aa kenneen, “Kooriyaa kaabaa waliin waliigaltee cimaa irra ni geenna jedhee amana. Waligalteen yoo milkaahe ammoo kan addunyaa guutuu fayyadu taha. Yeroo fi iddoon walgahii keennaa fuulduratti kan murtaahu ta’a”jedhe.
Mariin amma yaadame kun yoo milkaaye, marii hoggantoonni biyyoota lamaanii kallattiidhaan wal argauun gaggeessan kan jalqabaa taha. Traamp taayitaa eega qabatee asitti hoggantoonni lamaan dhuufaan wal arrabsuu dabalatee, biyyoonni lamaan humna waraanaa fi meeshaa Niwukilarii qabaniin walitti dhaadataa turuun isaanii niyaadatama.


text:
AwrooppaaOdeeyfannoo
Mootummaan Turkii, “mootummaa Miyaanmaar irratti tarkaanfii fudhachuuf qophiidha” jedhe.
Pirezdantiin Turkiyaa Rajab Xayyib Erdogaan, Kora dhaabbata mootummoota gamtoomanii kan dhuma ji’a kana keessa Niiwuyoorkitti geggeeffamu irratti, ajjeechaa muslimoota Roohingaa irratti raawwatamaa jiru kan dhiheessu tahuu ibse.
” Addunyaan duguuggaa sanyii Muslimoota Miyanmaar irratti raawwatamaa jiru osoo argan callisaa jiru; Kora mootummoota Gamtoomanii kan Fulbana 19 magaalaa Niiwuyoorkitti geggeeffamu irratti dhimma kana ilaalchisee mootummoota Addunyaa waliin dubbatuuf teenya!”
Rajab Xayyib Erdogaan
Akkasumas Dhaabbanni mootummoota Gamtoomanii Mootummaa Miyanmaar irratti tarkanfii kan hin fudhanne taanaan, Turkiyaan waraana isii gara Miyanmaar erguuf qophii tahuu ibsite.


text:
Dr.Faadummaa Boruu Guyyoo haadha ijoollee didiqqoo lamaati. Durumaa durii durii, hiibboyyaa,gadaa Booranaa,seenaa Afrfikaa,ka addunyaatii seena saba hedduu barachu feeti.
Durii durii fi waan hedduu akaakuu isiiti fi akkoo isii irraa barachaa dhuftetti asin is gahe.
“Akaakuu isan eessaa dhuftan?Akaakuu Boorannii hagii tokko Keenyaa hagii tokko Itoophiyaa jiraa maaniif akkana?” jedhee gaafadhaa jette.
Dr.Faadumma seenaa Afirkaa,ka addunyaa barachaa dhuftee dhiyoo ammoo Amereikaa yuniversitii Southern Illinosi ka Chicago jirtuu PhD eebbifamte.
Biyya alaatti haadha maatii tahanii,hujii hojjachaa,barachaa deemuun hin jabaatti maanti asiin si gahe jennaa;
“Abbaa kiyya diqqaatti na gargaaree,ufi dhugeeffadhee ta sadeessoo ammoo qilee Akkoo Manooyyee bu’uu dide tanatti na gargaare.”
Akka jecha Dr.Faadummaatti dhugeeffachaa ufii qabaachuun biratti karoora ufii qabaachuun,obsaa,gargaarsa jaarsa isii argattee fi gargaarsaa fi jajjabeenna nama hedduu ka asiin isi gahe galateeffatte.
Warra seenaa barreessuun maan jechuu feeta jennaan waan dhugaa ta namii irraa wa baratu barreessuu wayya jette.
Waan baratte kanaan ummata keessaa dhufte maaniin gargaaruu dandeetta jennaan;
“Wannii ani baradhe karaa dhuugaan gosa gargaaruu dandeetti maan jennaan baduu dhowwiti,seenaan waan egerillee aadaallee addunyaa barsiisuu dandeetta fedhii tiyyatti achi keessa jira.”
Barumsa PhD gahuuf wannii nama dhibaa maan jennaan namii yo ufii beekee waan baheef beeke fulaa hedduu gahaa jetti.
Egerii maan hojjachuu feeta jennaan ammoo ijoollee dubraa akka isaan barumsa PhD gahan gargaaraa jetti.
Dr.Faaduma gaafa barumsa PhD fixuuf deemtu wannii isiin barreesite Historical Perspectives on the Role of Women in Peace-making and Conflict Resolution in Tana River District, Kenya, 1900 to Present jedha.
Qooda haawaan ummata Keenyaa OrmaS fi Pokomoo nagaa biyya isaanii eeguuf qooda isaan qaban barreessite.Tun maan gargaarti jennaan, “nagaan nadheen keessa hin jirre nagaa hin tahu.”
Asiin duubatti maan hojjachu feeta jennaan akka ijoolleen dubraa carraa barnootaa argatan NGO bane hojjachuu feena jetti.


text:
Seenaan Qabsoo Oromoo seensa si kaayyateera.
Namni heedduun seenaa dubbiseera.Heedduutus seenaa barreesse.Garuu muraasootatu seenaa dalage.Muraasa san keessaa tokko Jaal Daawud Ibsaati.
John J Yaadasaa
Dhugaan yoomiyyuu ni mooti.
ABOn nuti beeknu Isa hiddi waldaa Maccaaf Tuulamaa guduunfe,isa Ashaaran qabsoo Elemee Qilxuutu hanga Taaddasaa birruu keessatti ichimame. Isa Nadhii Gammadaa fi Laggasaa Wagii fakkenyummaadhan keessatti leellifaman.isa dhumaatin jaallan shinnigaa wal qoqqoodinsa dhiiga isaatin daangessanii iddoo tokko awwaalaman. Isa Oromoon kuma hedduudhaan kitima itti ta’e. Isa…. isa…. isa…. isa beekna.
Innis HD Daawud Ibsaatin hoogganamaa jira. Kaayyoo kana asiin gahuuf Summiidhaa hanga beelaaf gadadoo,hidhaadhaa hanga biyyaa baqachuu aarsaa qabsoon gaafattu kafaleeraati kabajatu malaaf.baga dhugaan moote jechuun fedhaa!!!!!!
OMN: Oduu ( Bit 28,2021)
Oromia11: HaraGalfii – Gaafii fi deebii paarlaamaa itoophiyaa
Haala lolli babal’ifannaa daangaa fi duguuggaa sanyii, Poolisoota Humna Addaa Naannoo Amaaraa kanneen Raayyaa Ittisaa Impaayera Itoophiyaa fi Loltoota Mootummaa Eertiraan deggeramaniin Oromoo Walloo irratti torbee darbe (Bitootessa 19, 2021) irraa qabuun bifa addaan geggeeffamaa ture ittiin eegalee, adeemsifame; haala Uummanni Oromoo ittiin ofirraa qolatee fi miidhaa gam-lachuun qaqqabe. – Oromticha Walloo
Lolli duguuggaa sanyii fi babal’ifannaa daangaa Milishoota Naannoo Amaaraan, kutaalee Oromiyaa garaagaraa keessatti, Uummata Oromoo irratti geggeeffamu jabaatee itti-fufuun, lola guyyaa kaleessaa, Oromoota Konyaa Matakkal keessa jiraatan irratti bifa haarayaan banameen, Ona Dibaax, Ganda Sirban jedhamu keessatti, mannii fi qabeenyi Oromoo danuun gubamuu. – Oromticha Matakkal
#RSWO
– Bitootessa 28, 2021
Related


text:
Dorgommii Daayimand Liigii: Atileet Siifan Haasan maayilii tokkoon riikardii addunyaa cabsite
(bbcafaanoromoo)—-Atileet Siifan Haasan fiigicha fageenya maayilii tokkoon riikardii addunyaa waggoota 23’f ture cabsite.
Atileetin dhalootaan Itoophiyaa garuu biyya Neezarlaandiif fiigaa jirtu Siifan, dorgommii daayimand liigii Monaakootti dorgomame daqiiqaa afuriifi sakandii 12:33’n xumurte.
Kunis riikardii atileetii Raashiyaa Sivetilaanaa Maasterkovaadhaan bara 1996’tti daqiiqaa afuriifi sakandii 12:56 galmaa’e kan cabsite.
Fiigicha fageenya 5,000 shaampiyoonaa Awurooppaa kan taate atileet Siifan Haasan injifannoo isheen akka hedduu gammadde himti.
Dorgommiin kaleessa (Jimaata) galgalaa osoo hin dorgomamin guyyaa tokko dura ‘sakandii sadii ykn afur’ fooyyessuuf yaada qabdi turte.
Ta’us, 800m saffisa hin qabu ture kan jettu Siifan, dorgommiin hanguma xumuramaa deemu riikardii cabsuf akka jettullee hin hubanne ture.
Atileetii Itoophiyaa Gudaf Tsaggaay suuta of biraa dhiistee saffisa dabaluun erga injifatte turte booda ture riikardii cabsuu ishii kan hubatte. Waan hin eegnees ture.
”Yeroon sarara fiigichaa xumuru qaxxaamure, baay’een gammade. ”
Fiigicha fageenya 1,500m shaampiyoonaa Awurooppaa kan taata atileetin Biriteen Laawuraa Muyir 2ffaa yeroo baatu atileetin Kanaadaa 3ffaa baate.
Atileet Siifan duuba kan kaataa turte atileetin Itoophiyaa Gudaf Tsaggaay 4ffaa kan baate.
Yaada 5,000m cabsuu
Akitti 400m xumuraa itti fiige bareeda ture kan jettu Sifan ”fiigicha 5,000m irratti ofitti amanamummaakoo naaf dabala,” jetteetti.
Yaada ishee Walda Federeeshinoota Atileetiksii Idil – addunyaa (IAAF)’f kan kennite Siifan, jajjabina daawwattoonni isheef kennaniin guddaa gammadde.
Dorgommiin itti aanu isheen fiigdu 5,000 dha. ”Riikardiin addunyaa biraa cabsuu barbaadu 5,000m dha. Eessatti akkan dorgomu garuu hin barre,” jetteetti.
Atileet Ganzabee Dibaabaan waggaa afur dura 1,500m’n riikardii addunyaa jorroo fiigichaa Sifan galmeessite irratti injifatatte.
Atileet Yoomiif Qajeelchaan baranuma baatii Bitootessaatti fiigicha mana keessaa maayilii tokkon Boostanitti riikardii addunyaa waggoota 22 ture cabsun isaa ni yaadatama.
🚨WORLD RECORD ALERT🚨
Sifan Hassan breaks 23-year-old world record in mile
1. Sifan Hassan 🇳🇱 4:12.33 *WR*
2. Laura Weightman 🇬🇧 4:17.60 PR
3. Gabriela DeBues-Stafford13 🇨🇦 4:17.87 PR
4. Tsegay 🇪🇹 4:18.31
5. Arafi 🇲🇦 4:18.42 NR
6. Embaye 🇪🇹 4:18.58 PR
7. Nanyondo 🇺🇬 4:18.65 NR
8. Mageean 🇮🇪 4:19.03 PR
9. Rachel Schneider 🇺🇸 4:20.91 PR


text:
Obboleettii teenyaa fi gootittiin Oromoo Kunuuzaa Saaniyyoo Alhada/Dilbata/ dhufu gara bakka dhaloota isii Magaalaa Booketti ni deebiti.Kunuuzaan barattuu cimtuu barnoota isiitiin adda duree turte yoo taatu, bara 2015 keessa Qabsoo Bilisummaa Oromotti makamuuf of kennitee WBO barbaaddee dirree qabsoo galte. Onneen isiin qabdu isii booji’ee dubartummaa isiitiifillee odoo hin sodaatin ejjennuma mataa ofiitiin barbaaddee qabsotti galte.
Amma kunoo Bilisummaa Qeerroon Oromoo fidee fi jijjiirama Mootummaan haaromsaa fideen waraana bilisummaa Oromoo wajjiin Ertiraa irraa biyyatti galtee Alhada dhufu maatii fi firoottan isii laaluuf qe’ee dhaloota isii Aanaa Bookee ni dhufti.Kanaafuu Qeerroon, hoggansi mootummaa fi ummanni Aanaa Bookee fi Magaalaa Bookee hundi keessan baatanii simannaa gootaan malu akka gootaniif cimsinee isin gaafanna.
Jabaa ofii abbumaatu jabeeffata!
Horaa Bulaa


text:
#Diary koo gaafa Hiriira deeggarsaa irratti Boombiin nutti darbatame keessaa fudhadhe.
Ilmaan Oromoo hubannoo cimsuun murteessaadha. Ilmaan Oromoo jijjiirama amma biyya keessatti dhufeef wareegama qaqqaalii hanaga lubbuu ofii kennuu gochuun eenyuufuu ifaadha. Gaafa kana ilmaan seemi(Haabashoonni) cinaarra dhaabbatanii ilaaluu qofa osoo hin taane Qeerroo keenya jijjiirama biyyattii kanaatiif lubbuu ofii wareegaa ture tuffachuu arrabsuufi maqaalee adda adaa moggaasaafii akka turan ilmaan Oromoo hedduun keenya ni beekna.
Haatah’uu malee, Qabsoon Qeerroon Oromoo irratti cichanii ofwareeganii lubbuu takkittii hin deebineef kennan, hardha firee godhattee biyya Itoopiyaa tana diigamuu irraa hambiftee, yeroo ammaa ilmaan Oromoo dur tuffatamaa turan Masara mootummaa seenuu qofa osoo hin taane Qoricha biyya tanaa ta’anii akka jiran Ilmaan Oromoo osoo hin taane Habashootumatu hardha ragaa bahaa jiru. Isaanis akkas jechuun ibsaa jiru:
‘Lammaan Ergamaa Muusee kan rabbi biyya Xoobiyaatiif erga jechuun dhaadatu.’
‘Dr.Abiyiifi Obbo Lammaa – Rabbumatu biyya keenya Xoobiyaa akka hin diigamneef erge, Biyyi keenya Rabbumarraa eebba qabdi, silaa bara kana balaan dhufu guddaadhafikkkf…..’ waan heddu jechuun Gammachuun qabsoo Oromoo gara masara Mootummaa Itoopiyaa seenuuf imala jalqabde simachuuf yeroo ittin fudhanne, inumaayyuu hooggantootni sadarkaa oliirra jiran dabalatee harka garaa jalaatiin haalaa mijessuu kan eegaluufi Maqaa Oroomaaraatiin qabsoon dhiiga ilmaan Oromootiin karaa qabattee imala eegalte xumura yaadame hardhas gahuu dadhabdu, imala jalqabde akka hin gufanneef tumsi bitaaf mirgaa itti fufe, Dhaabbani dorgomaa OPDO tures, QQO akka hin dhaabbanne waan baraniif ofii keessaa ofbaasanii ilmaan Oromoo Masara Mootummaa kan dur-Oromoon dandeettiifi Gahumsa masara sana seenuun hin qabu jechaa turan seenaa godhanii imala jalqabame deeggaruun qofti furmaata akka tahe waan baraniif deeggarsumatti cichan, Dhuma sa’aatii 11ffaattis Filannoo keessaa harka fudhachuun ilmaan Oromoo galma yaadan akka qaqqaban gahee olaanaa taphachuun isaanii Ummata Oromoofi Itoopiyaa irraa akka eebbi itti roobsamu carraa argatan. Ummanni keenyaafi Haangawootni Mootummaa keessattuu OPDOn ifaan ifatti Galata galchaniif, kun Istraateejii Kab.MM Dr.Abiyyi hordofan(‘Innidamar’) jedhu sana akka hojitti seenuuf dhiibuun xiyyeeffannoo isaanii ijoodha.
Haalli kun, Eenyyun Fayyadamaa taasise?, Eenyuuf Haala mijeesse? Qeerroo Lubbuu takkittii qabu wareege moo kanneen xiggii irra dhaabbatee qeerroo arrabsaa turee? yaada jedhu yoo ilaallu, Hardha Hiriira Guddicha irratti ifaan ifatti muldhatee jira, Adeemsi garaf fuulduraa biyyattiis xiinxaltootni adda addaa yaada kennaa jiran qofa osoo hin taane ta’iiwwan muldhataniif Hamilee habashootni qabatanii Addabaabayii Masqalaatti bahan irraa hubachuun nama hin dhibu.
Haalli ture ifaan ifatti hiriira deeggarsaa PM Dr.Abiyyif Addabaabayii Masqalaatti gaggeeffame maal nutti agarsiise gaaffii jedhu osoo hin deebisin dura dursee, Amaloota Habashootaa(Ilmaan seemii) keessaa muraasa isiniif kaasuu yaala. Isaanis:
~Ilmaan Habashootaa Abshaala. Abshaalummaan isaaniitiin fayyadamanii waggaa 140 oliif Ummata Xoobiyaa mitii gaanfa Afrikaa keessatti lakkoofsaan olaanaa tahe ummata keenya too’annoo ofii jala galchanii turan.
~ Ilmaan Habashootaa yeroo kamiinuu iddoo isaan jiranitti wanta raawwatamu ykn qophaayu kamiinuu ala dhaabbatanii hin ilaalan, Affeerraa qaama biraallee hin eeggatan, OFUMAA hirmaatu, OFUMAA seenanii ta’ii qophaayetti abbaa ofgodhu, Ofumaa keessa seenanii kanneen biroo(warra qophicha qopheesseeyyuu) too’annaa ofii jala galchu, ajaju, faawulii tuqsiisanii taphaan ala baasu keessattuu Ilmaan Oromoo Faawulii tuqsiisuun hojiin ala gochuuf yeroo itti hin fudhatu, Sana booda ofii abbaa itti tahu.
~Yoo Qophii qophaayu sanaaf hoogganaa filadhaa jedhamee carraan kenname ofumaa harka baasanii ‘Ani Fedhiidhaan na ta’a!’ jedhanii of-filu, sana booda Fayyaalessa keenya akkamitti Faawulii tuqsiisanii akka taphaan ala godhan beeku sirritti. Kanaaf Fakkeenyi guddaan Waltajjii Artistootni Masara MMtti affeeraman yaadachuun gahaadha.
~Ilmaan Habashootaa Uumama isaaniitiin ‘hooyi-hooyii!’ jaalatu. Nama hojii jarri hin feene hojjatullee itti marsanii hooyi-hooyi itti jedhanii hamilee kennuuf, Sana booda nama sana kallattii inni itti karoorfate dhiisee kallattii jarri feetutti deebisuuf bitaaf-mirgaan harka itti rukutu, ni qajeelfatu. Hooyi-hooyi sana keessa faayidaalee muldhatan isaantu fayyadamaa taha.
– Kab.MM Dr.Abiyyin haala kana keessa seensifatan natti fakkaata.
~Akkuma Dr.Mararaan ‘jarri bofa, yoo balleessitellee isuma hafetu firaaf sanyiisaatti dhaamee dhalli dhufu nama isaan miidhe sana akka balleessu godhu, keenya ammoo qaamni tokko yoo nu miidhe immoo faallaasaaniiti, firaasf sanyii keenyaa dhaamnee akka safara sana hin geenye waliif dabarsina’ jedhe sana, isaan Afaan nutti kolfaa, harka nuuf rukutaa FAAWULII nama tuksiisu, sana booda taphaan ala gochuun taayitaas tahee faayidaa jiru dhuunfatu, yoo humnaa oltahee dadhabanis nama sana kallattii hundaan hooyi-hooyi itti jedhanii kaan gamaa gamanaan harka rukutee kallattii ofii barbaadanitti oofatu.
-Kab.Dr.Abiyyiin akkas gochaa jiru.
~ Jarri Habashootaa kun Dhaloota isaaniitii kaasanii #Shira xaxuu kanatti guddatu, oflamaaniifuu waliif hin dhiiftu, shira walirratti xaxaa, guddatti, ilmi abbaa jalaa, intalli haadha jalaa baru, walbarsiisus. Akka keenya fayyaalummaaf garalaafummaan hin jiru, Faayidaa isaanii irratti maaliif Abbaa ykn obboleessa isaanii hin taane irra waliif darbuu hin beekan, kanaaf Ummata keenya Fayyaalessaaf garalaafessa kana kuffisuun baay’ee itti hin ulfaatu.
Walumaagalatti, Hawaasa Habashootaa kana wajjiin yoo xiqqaate waggaa 12 ol wajjiin, ollaafi naannoo tokko keessa jiraanneerra, sirritti walbeekna, ija-garaa jalaatiin waan heddu xiinxallinee, humna ittiin dubbannee jijjiirama fidnu waan hin qabneef caljechaa turre. Sababa wajjiin jireenya keenyaatiinis Balaan Gurguddaan hanga lubbuu Hayyoota Qaqqaalii dhabuun nu mudatee, isaan yakka raawwataniifis hin gaafatamin hafaa turan.
Ani akka kootti qofa – Hayyuu Cimaa Biyyi kuniyyuu Abdattu barnootaaf biyya Siwzerland irraa Research hojjachuuf dhufe nu jalaa ajjeesisanii- hanga hardhaa xiinsammuu nagaa nudhabsiisaniiru, kun shira dubartiin habashaa mana keessatti nurratti raawwatteen nurra gahe.
Xumurarratti, Yoo gara yaada kiyya kan QQO fi Abshaalummaa isaanii guyyaa hardhaa(Hiriira deeggarsaa Kab.Dr.Abiyyi Addabaabayii Masqalaatti) godhamerratti akkuma kaasuuf yaale sana gabaabbinaan yoo ibsu:
~ Isaan Guyyaa shanii oliif walitti iyyatanii iyya dabarsanii(akka keenya xurumbaan osoo hin taane) keessaan waliin mari’atanii waltajjiin godhamu kan Habashaa akka tahu olaantummaa fudhachuuf hojii biraa dhiisanii isuma kana hojii godhatanii adda durummaan hojjachuu jalqaban.
~ baajata Miliyoona hedduun lakkaawamu kanaafis ramadan, Maxxansaaleen adda addaa akka qophaayu hojiin baldhaan hojjatame.
~ Hiriira Ummanni keenya Dr.Abiyyi deeggaruuf hiriirra jedhe, isaan GALII(Business focus) Argachuuf haalduree xumuran.
~ Dhaabbileen maxxansaa isaanii hundi walitti mari’atee qophaaye. Dhaabbanni Ani beeku tokkichi qofti T-Shirt Dhaadannoo Dr.Abiyyi qabdu 65,000(kuma jahaatamii shan) maxxansiise. T-shirt maxxanfame kun galgala jalabultii jimaata galagla dhumee bule. halkani sanas maxxansaa bulan, Hirriba dhiisanii Daldala cimaa banan.
Gabaabumatti namni hiriiruma ummanni keenna deeggarsaaf bahe kanarraa, Qaamni galii Biliyoonaan tilmaamamu hammaarate jiraachuu akkuma beektaniif fakkeenya tokkicha kaase malee daldaalli akkamii akka gaggeeffame hanga hardha galgala(Sanbata xiqqaa guyyaa hiriira deeggarsichaayyuu jechuu kooti) namootni Finfinnee keessa jiru ragaa baha.
~ Maal kana qofaree, Isaan dursanii waan ofqopheessaniifi qophaayaa turaniif Dhaadannoo, Ilaalcha siyaasaa, Ijjannoo isaanii, Halluu ofii barbaadan, Ergaa ofii barbaadan, Barreeffamaafi dhaadanoo ofii barbaadan qopheeffatanii WALTAJJII guutuun guutumatti too’achuun muldhataniiru, Hafuura Oromummaa kan Qeerroon kutaalee Oromiyaa garagaraarraa fedhiifi qindeessaa nama tokkootiin ala dhiibbatee seene sana haguuganii Habashummaafi Xoobiyummaa isaan barbaaddu Miidiyaa biyyattiifi Addunyaattilee agarsiifatanii milkaayinaan galaniiru.
Yoogalanis dhiischisaa sirbaa, akka milkaayan ifatti dhaadachaa galan.
Haaluma kanaan osoo xiqqoo hin bubbulles Artistoota keenya kan qabsoo Oromootiif hidhamee, wareegamee, tumamee, kolaafamee, waggoota dheeraaf qabsoo kana sad.kanaan gahuuf gahee isaanii bahan, hanga Goota Hacaaluu Hundeessaa kan Diina fuulduratti Galma barkumeetti dhaadate fa’a keessaa hambisanii Habashootni Maqaa ‘Maatii Artistootaatiin’ Marii Kab.MM Dr.Abiyyi wajjiin godhan.
Ammaafi kana boodallee haalotni kun kanuma itti fufu taha. Sababiileen Qeerroon Qabsoo Oromoo ofatti baase kun dhiibamee, Habashootni fayyadamoo taatuuf maali yoo jettan:
a) – Ilmaan oromoo anumarraa eegalee, ni saalfanna, Safuuf Sadoo jeechuu baay’ifna, hanga nawaamanii sanuu Xalayaadhaan affeeramutti ani waanuma na ilaallatu keessatti hirmaachuullee nan saalfadha, nan qaanfadha…. HANGA YOOMII??
b) Abshaalumaan nu hafa. Aaduma keessatti dhalanne tahee safuuf saalfii jechaa, ijaan lafa qabna, maaltu naannoo keennatti ta’aa jira jennee lafa hin mildhannu, hin taajjabnu, kan dursi nu kuffise kanuma.
c) Saffisatu nu hanqata. Nuti ni harkifanna, waan hardha gochuu qabnu, borullee yoo raawwadhe rakkoo hin qabu, ykn hiriyyaa keenyaanillee suutuma yeroo siif mijate hirmaadhu, xumuri, yoo sidhibe dhiisi…. jennee chilla jenna, kun Kufaatii guddaadha.
d) Hojii Tuffachuu – namni keenya heddu keessattuu dargaggeessi hojii tuffata, hojii salphasalphaa ni tuffanna, ni hifanna, hojiif kabaja hin qabnu, waan argine hojjannee faayidaa argachuuf kaka’umsi hin jiru. Kun Eeggattummaa uumuu bira darbee yeroo baay’ee naannoo keennatti Humni dargaggeessaa kan barateef hin baratinillee MOOTUMMAAtti quba qabuu qofatu baldhinaan muldhat.
e) Hangina Bilisummaa #Xiinsammuu – Namni keenya dhiibbaa waggaa dheeraa nurratti deemaa tureen dhibbaa cunqunsaafi gadi nuqabuudhaaf hojiiwwan hojjatamaa turaniin hardhas namni keenya hojiifis tahee hirmaannaa saffisaatiif qophii miti, kun immoo ammas jarumaaf karaa saaqee isaan nurratti #hartick hojjatu…… mee isinillee dabalaa tarreessaa
Kanneeniifi kan kana fakkaatan kan tarreessee hin dhumne heddutu jira.
RAKKOOLEE KEENYA olitti tarreeffame kana RAKKOO kiyya jennee fudhannee FURMAATA ofuma keenyaa yoo hin kaawwatin, BALAA keessaa hin baane kan akka kufaatii bara ce’umsaa 1991 sun nu mudachuu akka danda’u hubachuun salphaadha jedheen yaada.
HORAA BULAA DEEBANAA
Abdiisaa Bancaa Jaarraa
Yaadannoo gabaabduu – guyyaa Hiriira Deeggarsa Dr.Abiyyi Addabaabayii Masqalaattii taherraa kan fudhatame.


text:
Pileetoo
Pileetoo (Giriik: Πλάtwv barreeffama duriirratti [pileetoon] jedhamee dubbifama; 428/427 or 424/423 – 348/347 DhKD) filoosofera, akkasumas abbaa herregaa, kan Giriik duriiti. Guddina falaasamaa keessatti, keessattuu aadaa dhihaa keessatti, akka nama gumaacha olaanaa godheetti ilaallama. Pileeton akkaadaamii barnootaa Ateensi keessatti bane, kunis addunyaa dhihaa keessatti dhaabbata barnoota olaanaa kan jalqabaati. Barsiisaa isaa Soqiraaxis fi barataasaa beekkamaa Aristootil wajjin, Pileeton bu'uura falaasamaa fi saayinsii warra dhihaa dhaabe. Alfireed Noorzi Waayitheedi yeroo tokko akka jedhetti: "amalli baramaan falaasa Yuurooppi miiljalee Pileetoo ofirraa qabachuu dha".


text:
Daily Archives: April 6, 2020
Oromiyaa: Mootummaan Abiy Guyyuu Oromoota Shan Ajjeesa
(Oromiyaa, 6 Ebla 2020) Mootummaan Abiy Ahmad Guyyaatti yoo xiqqaate Oromoota shan ajjeesaa akka jiru beekame.
Daataa Qeerroo Bilisummaa Oromoon walitti qabame akka ibsutti, baatii lamaan darban kana keessa qofaa sabboontonni Oromoo 150 jala gahan mootummaa Abiyiin ajjeefamaniiru.
Tarreessa maqaa nu gahe irraa akak hubatamutti kanneen ajejechaan kun irratti xiyyeefafte, Qeerroo Oromoo fi sabboontota Oromoo quuqama sabaa qabanii dha.
Daataan Oromoota ajjeemanii kun seenaa qabsoo Oromoo keessatti gochaa hamaa raawwatame ta’ee galmeefafmeera.
Haga yoonaatti qaamni mootumama ajjeechaa sabboontota Oromoo irratti raawwatamee gaafatame fudhate tokko illee hin jiru.
Daataa Oromoota Ajjeefamanii kana PDF kanatti aanee jiru kana tuquun argachuu dandeessu: Daataa Ajjeechaa 2020


text:
Gaabon,biyyitii Afrikaa gama Jidduu jirtu.Dorgommii AFCON 2017 qopheessite.Dorgommii tana eegii jalabanii amma guyyaa sadeesso keessa jiranii haga ammaatti goolii 10 gale.
Hardha Ayvoorii Koostii fi Toogoon 0-0 gargara bahan.DRC fi Morookootti amma taphachuutti jira.
Gaabonii fi Giinibisawu 1-1, Burkiinaa Faasoo fi Kaameruun 1-1,Aljeeriyaa fi Zimbaabuween 2-2 gargar bahan.Sengaal Tuniziyaa 2-0 adabde.
Dorgommiin tun ta 31essooti biyya 16 tapachuutti jira.Ayvorii Koostiin amma Toogoon 0-0 gargar bahan kun ijoollee kilabii Awurooppaa keessa tapachatan hedduu guurrattee dhfutullee akka eeganitti taphattee hin moone.
Ayvori Kosti shaampiyoonaa bara 2015. Baranallee hin mooti jedhanii abdatanii taatullee akka amma jiru kanatti woma hedduutti irraa hafe. Ijoollee Awurooppaa keessa tapathaniif ka akka Serge Aurier, Eric Bailly, Franck Kessie,Wilfried Zaha, Wilfried Bony, Salomon Kalou fa qabdi.
Toogoon ammoo tapahtaa isii beekamaa Emmanuel Adebayor durii Arsenal, Manchester City, Tottenham Hotspur fi Crystal Palac fa taphate amma tama ufi jiraatu garuma yaamaniif deemee taphatu waan abdatti.
DRC fi Morookoon amma waliin tapachuutti jiran. Taphattootii Koongoo mootummaan horii duraan taphattoota tana badhaasuuf waadaa gale waan hin kenniniif Jimaata dabrellee leenjiillee didanii eegee itti deebihan.
Morookoon yoo akkam diqqaate biyya 4n dorgommii walti hafan tahuuf tapatti Coongoo ammoo gareen hamtuun walti marree jetti.
DRC nama 23 keessa ijoollee 18 kilabii biyya alaa keessaa yaammatte. Morookoon ammoo nama tokko malee tapahtoota 22nuu biyya alaatii yaammatte
Fayyisaa Leellisaa dorgommii Husten Teksas irratti lammeessoo bahe
Atileeti Fayyisaan eegii dorgomiitti deebihee torbaan lamaan dabran dorgomumatti jira.Dorgommii Honoluluu,Hawaahii irratti lammeesoo bahe.Fayyisaan akkuma gaafa Riyoo,Biraail ammallee yo moohee galu cufa mallattoo mormii Oromoo agarsiisa.
Ta Husten Teksaas irralleetti lammeesso bahe.Qilleensaa qabbanaahaa keessatti leenjifamee qabbanaahaa keessatti dorgomeef na rakksie malee silaa kana caala moohaa jedhe Fayyisaan.
Dorgommi Teksas innii lammeessoo tahe sun dhiiraa fi dhalaallen Keenyaati tokkeessoo tahee moohe.Dorgommiin tun km 23ti.
Tokkeessoon Leonard Korii atileeti keenyaati.Teweldee Gebruu atileetiin Itoophiyaa sadeessoo bahe.Fiqaaduu Tsaadiq atileetumaan Itoophiyaa ammoo afreessoo tahe.Demmellaash Indaalee shaneessoo bahe.
Dubralleen Keenyaatti tokkeessoo.Atileeti Vernonikaa Nyaaruhaai mooheef. Dheeraa Diidaa lammeessoo.Meerii Waseeraa atileetiin Keenyaatii sadeessoo.


text:
Qabsoon Qeerroo Bilisummaa Oromoo ABO jalatti qindaayee Oromiyaa fi lammiilee Oromiyaa walaba baasuudha.
[SQ-onkoloolessa 31/2020]
Qeerroon Bilisummaa Oromoo faayidaa dhuunfaa fi dantaa namootaa kabachiisuuf osoo hin taane kan qabsoo gaggeessu Oromiyaa fi lammiilee Oromiyaa walaba bahanii akka isaan nagaan qe’ee isaanii fi biyya isaanirra jiraatan akkasumas nagaa fi tasgabbii haaraan Oromiyaa keessatti jiraatee Impaayera Itiyoophiyaa irra darbee gaanfa Afrikaaf nagaan akka jiraatuuf roorroo isaa fi lammiilee Oromiyaa irratti gaggeeffamutti xumura gochuuf qabsoo isaa ABO jalatti qindaayee kaayyooo,heeraa fi seera ABOn taliigamee qabsoo hadhooftuu gaggeessaa as gahe ammas gaggeessaa jira.
Qeerroon Bilisummaa Oromoo har’aa ogummaa fi dandeettii qabuutti fayyadamee ofis tahe sabaa fi biyya isaa gargaaruun kan irra jiraatu barnootaaf bahee reeffi yeroo gara manaatti deebi’u arguu caalaa wanti garbummaa akka sabaatti nurratti sirna amma jiruun nurratti fe’amee jiru eelaan hin jiru.
Qabsoon keenya amma karaa nagaa irraa gara daandii warraaqsaatti akka cee’uuf roorroon daangaa darbe Oromiyaa keessatti lammiilee Oromiyaa irratti addatti immoo Oromoota sabboontota tahan irratti raawwatamaa jiru daran Qeerroon Bilisummaa Oromoo jiraachuuf wabii dhabaa waan jirruuf qabsoo haala waliin tooftaa haaraa warraaqsa jijjiirama sirnaa fidu gaggeessuuf qophiin xumuramaa jira.
Jiraannu baranna hojjetannees bulla haala amma jirruun Oromoonni fi lammiileen Oromiyaa jiraachuuf wabii dhabanii haati ilmoo ishee awwaallachuu yeroo dhorkamtu arguurra duunee biyyoo dhuffachuutu furmaata jennee amanna. Qabsoo karaa heerri biyyittii eeyyamuun Mootummaaan gadaa isaa fixatee afaan qawween aangoo isaa dheereffachuu barbaadu waamicha ABO Mootummaa Cehumsa Biyyoolessa Oromiyaaf godheef daandii yoo hin saaqne gaaga’ama mudatuu fi lubbuu baduuf akkasumas kisaara biyyittiirra gahuuf kan itti gaafatama fudhatu Mootummaa gadaa isaa fixatee afaan qawween nama ajjeesaa,hidhaa jiru kan Abiyyi Ahimediin durfamu tahuu ummata bal’aa keenyaa fi Addunyaaf himuu feena.
Qeerroon Bilisummaa Oromoo tooftaa qabsoo kee jabeessi of tumsi sirna kana hundeen buqqisi biyya mataa keenyaa fi Mootummaa mataa keenyaa hundeeffachuuf akka jirrutti of qopheessi.
Du’a sodaa xurree Qabsaa’ota Oromoo Oromiyaaf jecha wareegaman irraa hin maqnu.
Injifannoon Ummata Oromoof.
Mee ilalaa garaa garuma hogana umata isaf bitame umatumatu marse egaa warra garaaf bitanes warruma garaatu marsee ergataa
Ethiopian dhiibba mirga namomaa keessati hala hama jirachuf akka namati oso hin tanee akka binensotatile ilalama hin jiru ilmii nama Awwalame kanatu ifa baasa
labsi qero marsa 5ffa .mofriyat kamil .sinnashow mul’ata bakka hacalu .nama 100 ol barumsara ariyama
Sinishaw Muleta – Goota Koo – ስንሻው ሙለታ – ጎተ ኮ – Oromogna Music 2020 (Official Video)


text:
Gabaasa Qeerroo Aanaa Midhaa Qanyii
Caamsaa 9,2015 Godina Lixa Shaggar Aanaa Midaa Qanyitti uummatni Oromoo gita bittaa mmootummaa Wayyaanee Abbaa irree EPRDF/TPLF/ jalatti hin bulluu jechuun mormii isa jabeesse, Mootummaan Wayyaanee Qeerroo barattoota Oromoo qabee hidhaatti darbuun dararuu itti fufe.
Goototni barattootni Oromoo Aanaa Midaa Qanyii M/B Baallammii sadarkaa 2ffaa fi qopha’ina Oromummaan yakkamanii wajjiraa Poolisii Aanaa Midaa qanyiitti humna poolisaan qabamanii darbamuun dararama jiraachuun walqabatee diddaan uummata qonnaan bultoota haalan jabachuun dabbaalloota wayyaanee EPRDF/TPLF/OPDO gandoota baadiyaa keessa adeemuun nu filadhaa jechuun maqaa filannoo kijibaan uummata afaan faajjeessuuf walga’ii garaagaraa uummata baasuuf karoorfatan, uummatni mormii guddaan jaladhabbachuun f irraa arii’achaa jira.
Uummatni Aanaa Midaa Qanyii ifatti wayyaaneedhaan isin nu hin bulchitan nuti isinitti hin bullu, uummata Oromoos OPDO’n bakka bu’uu hin dandeessuu, nuti bilisummaa fi dimookiraasii dhugaa barbaadna jechuun dabballoota OPDO of irraa arii’ate jira. Ergamtootni Wayyaanee diddaa uummataa nu mudachaa jiru kanaaf sababaan guddaan Qeerroo barattoota Oromooti jechuu barattoota Oromoo dararuu fi hidhatti darbuu itti fufte jiraachuun ibsame.
Haaluma kanaan Qeerroon barattootni Oromoo badii tokko malee yeroo amma kanatti hidhatti darbamuun dararama jiran:
1. Barataa Addunyaa Birhaanuu barataa kutaa 9ffaa
2. Barataa Boruu Badhoo
3. Barataa Fayisaa Badhoo
4. Barataa Guutaa Girshaa
5. Barataa kuubaa Taakkalaa
6. Barataa Taarikuu Gusoo
7. Barataa Haptamuu Haptaamuu Caalchisaakanneen keessatti argaman
yeroo ta’u. Barattooti kuniswajjira poolisii Aanaa Midaa qanyii Baallammiitti hidhamuu madden Qeerroo Baallammii irraa gabaasan. Ummatni Oromoo hidhaa fi ajjeechaa, barnoota irraa arii’atamuu fi Oromummaan yakkamuun dimookiraasii miti, Mootummaan maqaa dimookiraasii jedhuun lafa dimookiraasiin hin jirreetti mirga keenyaa ukkamsaa na filadhaa jechaa jiruu dhaabuun yakka dalagaa jiruuf seeratti nuuf dhiyaachuu qaba jechuun kaabinoota ergamtuu wayyaanee uummata goolaa jirtu gaaffiin mataa hadoochaa jirachuun ibsame jira.


text:
Cabaan Lamaan Fayyaa Tokko Tahuu hin Danda’u!
Damee Boruu tin: Muddee 2, 2018
Yaroo hooggantoonni KFC Dr. Mararaa, Obbo Bakalee fi gareen isaan wajjinturan mana hidhaa keesaa hiikaman, Uummatni Oromoo kumaata dhibaan bahee isaan simachaa fi gammachuu isaa akka ibsachaa ture hundi keenya kan argaa turre. Fulbaana 15, 2018 guyyaa ABO Hayya Duree Dawud Ibsaan hooggannamu Finfinnee seene Uummatni Oromoo milliyoona hedduun lakkawwamu fardaa fi lafaan bahee simaanaa seenaa qabeessa taasiseef jira.
Ijaarsonni Oromoo walitti dhufanii waliin dhaabbachuun yaada eebisamaa dha. Garuu maqaa tokko tahuun yakkamtonni hojii yakka Uummata Oromoo irratti dalaguuf kan godhan garummaa isaa caalaa badii isaatu madaala. OPDOn amma maqaa jijjiratee ODP ofiin haa jettu malee meeshaa diinaa taate waggaa 27 Uummata Oromoo irratti yakka rawwataa turte uummatni irraanfachuu hin danda’u. Maqaa jijjiruun hammenya dalagamee fi cubbuu hojjetame qulqulleessuu hin danda’u. Har’a miseensonni OPDO illee maqaa jijjiratanii bakka dur turanii bakka biraa deemanii muudamuun faashina tahaa jira.
Amma yoom itti uummata kana gowwomsuuf akka yaalamu naaf hin galu. Uummatni Oromoo dammaqee, qindaa’ee ijaaramee haala abdii guddaa namaa kennuu danda’u irra akka jiruu waanan hubadheef lapheen koo gammachuu qaba. Obsi Uummatni Oromoo qabu kun garuu eessaan akka isa gahuuf deemu beekun salphaa miti. Yaroo dheeraa keessa OPDOn shira xaxxaa jirtu Kanaan daandi bilisummaa irraa maqsuun ni mala yaadoo jedhu nan qaba. Karaa biraa gaafa obsa isaa fixe tokko OPDOs akkuma Wayyaanee na gahe jedhee of irraa darbuufis humna gahaa akka qabu naa gala.
Akka ijaarsatti an OPDO irraas tahe kan biraa irra rakkina mataa koo hin qabu. Hunduu amma beekumsaa fi dandeettii isaanii uummataaf yoo qabsawwan eebisamuu qabu. Garuu yakka rawwatamaa jiru utuu agarruu bira darbuun immoo cubbuu caalu taha. OPD fi ODF maal irratti wal tahu danda’u? Nageenyaa fi bilisummaa Uummata Oromoo irratti akka hin taane ifa jira. Cabaan lamaan fayyaa tokko tahuu hin danda’u! Maaliif jedhaa?
Obbo Leencoo Lataa akka OPDO nama qabsoo Uummata Oromoo irratti umurii Wayyaanee guutuu yakka guddaa hojjechaa ture. WBO kuma digdamaa ol campii itti naqee akka ficisiise namni hunduu beeka. Amma gaafa du’uutii akka Malasaa wajjin hojjechaa ture isatu afaan isaan himata. Ega inni du’ees deddeebi’ee biyyaa seenee Wayyaanee wajjin hojjechuuf kadhachaa ture. Wayyaanetu gatii hin qabdu jedhee of irraa darbaa ture. ABO mataa irraa gad diigaa akka quucaru kan gochaa ture. Akeeka ABO guufachiisu kan inni keessaa fi alaan hin goone hin jiru. Hojiin isaa inni guddaan dandeetti itti qabu diigumsa. Wal tahuu Obbo Leencoo utuu dhageenyee hin fixxiin oduun diigee bahuu isaa dhufa. Dhiinya kana ijaarsa Ginbot 7 jedhamu kan Dr. Birhanuu Nagaa hooggannamu waajjin wal taheture. Ginbot 7 kun Uummatni Oromoo hiree miga isaa murteefachuu miti afaan isaan dimma bahuu iyyuu hin feene dha. Duruu achi utaatelee immoo OPDO keessa xiliqsoo seene. Warra akka OPDOn diigamtu fedhuuf ayyaana bareedaa dha.
OPDOn utuu hawwii fi fedhii Uummata Oromoof hojjechuu qabatee ofii dagatee illee taatu ijaarsota Uummatni Ormoo itti gagbaa jiru warra akka ABO fi KFC wajjin walitti dabalamuun uumata biratti kabajaa fi amantii horaaf ture. Warri har’a OPDOn wajjin sirbaa jirtuu fi warri korojoo gudufatee uluuqee biyya seenee aangoo warri badhaasamee jiru , Koloneer Ababaa Garasuu, B. j. Hailu Gonfa, B. J. Kamaal Galchuu fi Obbo Leencoon kan waliin qaban jibinsa ABO fi Akeeka ABO dhabamsiisu qofa. Obbo Lamaanis wagga 27 jibinsa ABO kana waan horachaa tureef warra kana wajjin dhaabbachuuf waan filate fakkaata.
Uummatni Oromoo Mootummaa kan jedhamu hin qabu. Mootummaa jechuun kan nageenya uummataa eeguu fi biyyaa tiksu dha. Uummatni Oromoo utuu Mootummaa OPDO irraa gargaarsa eegatuu dhumaa jira. Salphinaa fi gadadoo hiriyyaa hin qabne itti roorisaa jira. Waan qabu qabatee diina ofi irraa ittisuuf dirqama qaba. Utuu manni maree caffee Oromoo, Uummata Oromoof Uummata Oromoon filamee jiraate guyyaa tokko itti Mootummaa OPDO akka fedhii isaan aangoo gadhiisu gochuuf dirqama qaba. Garuu warri kun miseesota OPDOtu maqaa uummata Oromoon Mana Marree uummataa keessa taa’ee dhiigaa fi foon ilmaan Oromoon coocoo nyaachaa jiran mana marre uummata qabna jechuun waan baayyee nama qaanessu. Utuu achii hin bahiin boqqonnaaf utuu gara Qilinxoo deemanii bareedaa dha.
Warra ABO fi WBO jilbeefachiifna jedhee yaadu lolli isaan gochaa jiran ifaa fi ifatti Uummata Oromoo bal’aa wajjin akka tahe hubachuu qabu. Uummata keenya irratti honkora uumuu danda’u. Balaa fi dhumaatii uummat keenya irraa gahaa jiru akkuma ammaan kana gochaa jiran calsaanii ilaaluun ni mala. Garuu Uuummata Oromoo humni injifachuu danda’u tokko iyyuu akka hin jirre jala sararee isaan yaadachiisu fedha. Gaga’ama isa irra gahaa jiru kanaa mootummaa hin jirre na gargaari jedhee kadhachuu dhiise humna isa tuteese diina of irraa ittisuu qaba.
Injifanno Uummata Oromoof!
Gadaan Gadaa Bilisummaa Ti!


text:
Oduu Gaddisiisaa…Iyyaa Iyya Dabarsaa: Mootummaan Federaalaa Ifatti Waraana Uummata Oromootti Baneera
Godina Booranaa A/Areerootti liyyuun Hayilii somaalee fi raayyaan waraana mootummaa federaalaa kan Agaazii
jedhamu har’a ganama sa’atii 12:00 irratti uummata nagaa irratti waraana bakka sadiitti(3)tti
1.Naannoo Bonqoora
2.Dirree Diimaa fi
3.Kuuba dhuntii jedhamutti banuun hanga amnatti namoota 23 madeessuun namoota 6 ammoo ajjeesaniiru.Haaluma kanaan hanga ammaatti namoonni 13 ammoo gara Hospitaala yaaballotti Rifeeriin ergamanii jiru.Haalli yeroo ammaa kana uummanni Aanaa Areeroo keessa jiru yaaddeessaa ta’eera.
Mootummaan federaalaa ummaata
Oromoo fixuuf karoorfatee jira.Kanaaf gocha kana hatattamaan ofirraa dhaabsisuun murteessaa ta’ee argameera
OMN: ODUU IJOO SADAASA 24/2017
Diasporaa Keenyaa Waliin!!!
“Har’a walbira jirra kan jenneen olitti, boor immoo waan guddaa waliin hojjechuu dandeenya”
Kab. Obbo Lammaa Magarsaa
Sagantaa Galateeffannaa Guyyaa Har’aa Waaj/ Pirazidaantitti Qophaa’een Kan Dubbattan keessaa
Dina Oromoodha Jawar_Mohammed Qeerroo bilisummaa Oromootiin Qeerroo Oromiyaa maqaa jedhu jijjiiruun moggaaseefi, Ijoollee waldhageessee tarsiimoodhaan qabsaa’aa turte bakka lamatti gargar qooduun hololaan walitti isaan naqee, matumayyuu ammoo ijoolleen Alaabaa ABO qabattee sababa baateef, diinaatu hiriirse jechuun daboo kadhatee miidiyaa OMN tiin baatii tokkoo oliif xiinxala geggeessaa tureera. Qeerrooowwan alaabaa ABO waliin argaman akka poolisiin oromiyaa qabuuf ajaja dabarsee, uummanni sun akka ooggansa Lammaa Magarsaa (OPDO) jalatti buluuf kallattiidhaan midiyaa OMN irraatti waamicha dabarsee,Qabsoo abbaa Biyyummaa waggaa 40 ol geggeeffame, harka OPDO tti deebisee maalif OPDO jechuun Sombaa TPLF dha;kanaaf namni biraan itti gaafatamaa Dinaa Oromoo Jawar_Mohammed malee TPLF miti?
Via: Chali Ensermu Beyene
Oromia News network ONN Live Stream


text:
Siyaatil
Siyaatil magaalaa naannoo qarqara garbaa jirtu yoo taatu, USA keessatti mootummmaa naannoo Waashingiten keessatti argamti. Bara 2012tii, magaalaan kun jiraattota 634,535 kan qabduu fi akkasumaas magaalaa USA ariitidhaan guddachaa jiran keessa ishii tokko. Naannoo magaalaa Siyaatil uummata miliyoona 4 ta'u kan jiraatu wayita ta'u kunis USA keessaa sadarkaa 15ffaa qabata.
Dhalattoonni Ameerikaa (Native Americans), odoo qubattooni Yuurooppi kan jalqaba hin dhufin dura, naannoon Siyaatil waggaa 4,000 ol achi jiraachaa turan. Artur A. Deenii fi gareen isaa gaafa Sadaasa 13, 1851 iddoo Alkii Pooyint jedhamu ga'an. Bara 1853, qubsumni isaanii gara iddoo amma magaalaan Siyaatil jirtu kanatti kan jijjiirrame yoo ta'u maqaa Siyaatil jedhus kennameef. Maqaan kunis kan moggaafameef nama yeroo sana gosa naannoo san turan kan Duwamish fi Suqu'amish jedhaman bulchu kan Si'aal jedhamu irraayi.