text:
Hogganaan paartii mormituu fi Kaadhimamaan filannoo Pirezedantummaa Keeniyaa Raaylaa Oodiigaa filannoo preezdaantummaa biyyattii keessaa ba’uuf akka murteessan beeksisan. . Boordiin Filannoo Biyyaatti yeroo argatee jijjirama adda adda hojiirra oolchun filannoo haqa qabeessa akka filachiisuuf kaadhamummaa Filaannoo Pirezedantummaa biyyaatti keessa akka bahan himaniiru. Filannoo Pirezedantummaa kanan dura tasifameen Pirezedaant Uhuuruu Keenyattaa injifachuusaanii Komishiniin Filannoo Biyyaatti beeksisuun ni yaadatama. Yaa ta’u malee, ...Read More »
Deeggarsi Lammiilee Oromoo Naannoo Sumaaleerra Buqqa’aniif Taasifamu Itti Fufeera.
Sababa Walitti bu’iinsa daangaa Oromiyaa fi naannoo Sumaalee wajjiin walqabatee lammiileen Oromoo kuma hedduu naannoo Sumaalee jiraata turan qe’ee fi qabeenya isaniirra buqqa’aniiru. Lammiileen kunniin qabeenya waggoota hedduu horatanii fi mana o’aa maatii isaanii wajjiin jiraacha turan keessaa badii tokko malee hidhatootaa naannoo sumaaleen akka buqqa’an hin beekamaa. Lammiileen Oromoo biyyaa keessaa fi biyyoota alaa jiraatan yemmoo lammiwan isaanii naannoo ...Read More »
Ayyaana Irreechaa Malkaa Ateete haala gaariin kabajuf Qophiin Haalduree Xumurameera.
Ayyaanni Irreecha Malkaa Ateetee ayyaana Irreecha ummanni Oromoo baay’inaan bakka tokkootti walitti dhufee kabaju keessa Irreecha hora Arsadii magaala Bishooftuutti kabajamutti aanee kan kabajamuu dha. Ayyaanni Irreechaa Malkaa Ateetee kun naannoo magaala Burraayyuutti Fulbaana 28 bara 2010 gaafa dilbataa akka Irreeffatamu himameera. Ayyaaniichi akkaata aadaa Oromoo mul’isuu fi haala miidhaagadhan nagaa kabajamee akka xumuramuuf Abbootin Gadaa, jaarsooliin Biyyaa fi Bulchiinsi ...Read More »
Daldaltoonni Jimaa ykn caatii Baha Oromiyaa miidhaa hidhatoonii naannoo Sumaalee daldalatoota Jimaa Oromiyaa irran gahan mormun torbee tokkoof daldala Jimaa dhaabuuf akka murtesan himamera.
Weerara hidhatoonii naannoo Sumaalee gandoota daangaa Oromiyaa irratti gootee wajjiin walqabatee daldali jimaa rakkoo keessa akka jiru waan ibsamee yoo ta’u, Daldaltooni Oromoo daldala Jimaaf magaala Jigjigaa fi magaloota naanniichaa biroo keessa turan baay’een isaanii wayita waldhabdeen daangaa kun sadarkaa olaanaarra gahe ture ajjeeffamuu isaanii gabasameera. Daldaltooni Oromoo baay’een biyyii nagaa jechun jimaa daldaluuf gara magaloota naannoo Sumaalee adda addaa ...Read More »
Naannoo Oromiyaa Sirna Bulchiinsa Dargii deebisuuf yaalaa jira jechun Mootummaan Naannoo Sumaalee himate.
Bulchiinsi Mootummaa naannoo Sumaalee haala yeroo iirratti waltajii marii jaarsoolii biyyaa wajjiin magaala Jigjigaatti gaggeessen, mootummaa naannoo Oromiyaa daangaa babal’ifachuuf jecha weerara akka labse beeksiseera Sirni Federaliziimii Itoophiyaa Afaan irratti hunda’ee balaaf akka saaxilame mootummaan naannoo Sumaalee waltajjii marii jaarsoolii biyyaa booda ibsa baaseen himeera. Walitti bu’iinsi daangaa Oromiyaa fi naannoo Sumaalee mootummaan federaalaa waan gidduu seeneef tasgaba’ee jedhamuus haali ...Read More »
Barattoonni fi Barsisoonni Oromoo Yuunivarsitii Jigjigaa miidhaan sabaarratti xiyyeeffate irratti raawwatamuu akka danda’u himan.
Barattoonni Oromoo Yuunivarsitii Jigjigaatti ramadamanii barnoota isaanii hordofaa turanii fi haaraa ramadan walitti bu’iinsa duulaa qondaaltonii mootummaan naannoo Sumaalee oromoo irrati bananiin walqabatee balaaf saaxilamuu akka danda’an beeksisaan. Ministeerri Barnootaa fi Mootummaan naannoo Oromiyaa haala qabatamaa yeroo amma lammiilee Oromoo naannoo Sumaalee keessa jiraatan irratti raawwatamu xiyyeeffannoo keessa galchuun furmaata akka barbaadaniif gaafataniiru. Hidhattoonii mootummaa nannoo sumaalee waraqaa eenyummaa isaanii ...Read More »
Mootummaan Itoophiyaa fi Sudaan Maallaqaa biyyaa isaaniitti fayyadamuun wajjiin Daldaluf waliigalan
Itoophiyaa fi Sudaan maallaqa biyyaa isaaniitti fayyadamuun walitti dhufeenya daldalaa qaban itti fufisisuuf walii galaniiru. Waliigalteen daldala maallaqa biyyaa ofiitti fayyadamu kun waggoota 3f akka turu himameera. Waliigalteen Maallaqa biyya ofiitti fayyadamuu kana biyyoonni Ollaa hanqina sharafa biyyaa alaa qabanii fi ilaalcha Siyaasan walfakkatan akka wajjiin mallatteessan ogessoonni Diinagdee dubbataniiru Mootummaan Itoophiyaa rakkoo sharafa alaa qabu itti fufinsaan kan furuuf ...Read More »
Obboo Andargaachoo Tsiggee mana hidhaatii akka gadi dhiifamaniif Mootummaan Biriteen dhiibaa gochu akka qabu gaafatame
Obboo Andargaachoo Tsigee mana hidhaatii akka gadi dhiifamaniif mootummaan Biriteen dhiibaa gochuu akka qabu Waldaleen Abukatootaa biyyaatti lama gaafatan Waldaaleen Abukatootaa kunniin Obboo Andargaachoo Tsiggee mana hidhaa waayyaannee keessaa akka gadi dhiifamanii gaafachun Ministeera Dhimma Alaa Biriteeniif xalayaa bareessuu isaanii Zaa Gaardiyaan gabaaseera. Obboo AndargaachooTsiggee hatattamaan mana hidhaatii akka gadi dhiigfamaniif mootummaan xiyyeeffannaan adda kenneef hojjachuu akka qabu Pirezedantiin Hawaasa ...Read More »
Abbootiin Qabeenyaa Konkolattoota Shukkaraa fe’aanii Daangaa Itoophiyaa fi Keeniyaa irra dhaabbatanii jiran rakkoof saaxilamne jedhan
Mootummaan Itooophiyaa Shukkara Kuntaala kuma heddu yeroo jalqabaaf gara Keeniyaatti akka erge odeessa turuun kan yaadatamudha. Konkolattoonni 100 ol shukkaraa kuntaala kuma heddu warshaa Shukkaraa Wanjii irra fe’uun gara Keeniyaatti imala jalqaban bakka yaadan magaala Naayroobii osoo hin geenye daangaa biyyoota lamaniirra ji’oota lamaa oliif dhabbachuuf dirqamaniiru Konkolattoonni 110 ol tokkon tokkoon isaanii shukkaara kuntaala dhibba Afur fe’an rakkoo mootummaa ...Read More »
Ayyaana Irreecha Dilbaata dhufu kabajamuu irratti Tikoonni Mootummaa, poolisiin federaalaa fi raayyan ittisaa Biyyaa akka hirmaatan Komishiniin Pooliisii Federaalaa Beeksise.
Ayyaana Irreechaa dilbaata dhufu kabajamu irratti toikoonni mootummaa, Miseensoonni Pooliisii Federaalaa fi Rayyaa Ittisa biyyaa akka hirmaatu Komishiniin Pooliisiin Federaalaa Ibsa beeksisuun Faallaa waliigaltee gumii Abbooti Gadaa Oromoo akka ta’e beekameera. Gumiin Abbooti Gadaa Oromoo ibsa baaseen, sirna kabaja Ayyaana Irreecha bara kana irratti humni meeshaa waraanaa hidhate kamuu akka hin argamne mootummaa naannoo Oromiyaa wajjiin waliigaltee irra gahamu beeksisee ...Read More »


c: text/html

text:
Help talk:Contents/Barressu Jalqabu
Jump to navigation Jump to search
=Accounti Ban[Lakkaddaa gulaali]
- Ammaf garru akkam akka barresani bekkuf kana dubis:-
- Fakkenaf english wikipedia irra gara afaan oromotti jijjiruf, duran english wikipedia -> [1] banni. Boxii search jedhu kessatti wa'e waan baresiitu barbadi. bakka biratti yokan window birratti oromo wikipedia bani. akka log in tate duraan dursii ilalli. english wikipedi irratti log in ta'u hin barbachisu.
- Itti anni immo oromo wikipedia irratti box jirru kan bitta ketiit argamu kan Fufi fi Barbadu jedhu qabu kessatii waan atti barresu fettu qubee sirri ta'en barressi. Achii immo Fufi kan jedhu tuqqi yokan bani. Kunis garra fulla biratti si gessa. Fulli kuni fulla wanna odeffano suni qabu si banu danda'a, haa ta'u malle yoo odeffanon suni hin jirrane ta'e atti barresu ni dandetta jechu dha.
- Itti anni create this page kan jedhu bani. yerro tokko tokko create this pageiin argamu dhabu danda'a, yerro akkanatti maqqa suni kan dimman diqatte barefamet jirra, suni bani. yerro kana bakki duwwa guddan tokko dhufaa. bakki itti baresitus bakka sunit.
- Ergaa barresitte xumurtee bodda gara gaddi bu'i Save Page kutta jedhu tuqqi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Baga Nagaan dhuftan! Welcome!Herzlich Willkommen!
Biiftuu Bilisaa is a quarterly magazin published in Germany by the Union of Oromo students in Germany (UOSG / TBOJ) and distrubuted through out the world in general and Oromia in particular. The magazin in our view section invite prominante activist, political leaders, acadamician and human right activiste to give illustration and interview on the current issues regarding horn africa in general and Oromia in particular. In this edition we have invited Jaawar Muhammad a poltical analysit and a prominante oromo activiste to enlight us about the current political and social situation in the ethiopian empire and horn of africa and we present it as follows.
Gaaffif Deebi Obbo Jaawar Muhammad Waliin Godhame
Gaaffif deebi Obbo Jaawar Muhammad waliin goone armaan gaditti isiniif dhihessineerra. Haala qabsoon Oromoo yero ammaa keessa jiruf egeree qabsicharratti kanxiyyeffate waan ta'ef barumsa guddaa akka isin irraa argattan abdachaa Obbo Jaawarin maqaa dubbistoota barulee Biiftuu Bilisaatin gudda galateffanna.
Biiftuu Bilisaa; Duran dursee Obbo Jawar Mohammad akka of barsiiftanin isin afeera sochi qabso Oromoo kessattis ta'e hawwasa Oromoo kessatti ga'een keessan ykn hirmannan keessan maalidha?
Obbo Jawaar Muhammad; Jawaar Siraaj Muhammad naan jedhan. Yeroo ammaatti barnoota sadarkaa ol'aantiitin (graduate studies) hordofaan jira. Hojiin teenya garri caalu, waa qorachuudha. Ammaaf wannin qoradhu haariiroo diinagdee tan hawaasaafi mootummaa jidduu jirtu fuulleeffatti. Dhaloonni kiyya naannawa yeroo dheertuudhaaf sochiin qabsoo sabaa keessaatti godhamtu waan ta'eef joollummanin siyaasaa Oromootin walbare. Barnoota sadarkaa duraatirraa kaasee sochii barattootaa keessatti miseensummaafi hoggansaan hirmaachaan ture. Ala kanas ergan dhufe sochii dargaggootaa keessatti waggoota muraasaaf hirmaadhen jira. Yeroo ammaa xiinxala siyaasaatifi gorsa tarsiimoofi tooftaa qabsootiin jaarmayoota gargaaraatif kennutti jira. Hireen argadhetti cunqursaafi hacuuccaa Oromoorra gahu ninbarreessa; dubbadheetis dubbiidhaan nin hima. Kanaas namootaafi jaarmayoota qabsoo oromoo gargaaruu nidanda'an jedhee yaaduttin hima. Wanni namni biyya alaa jiru gochuu dandayuus kanuma..
Biiftu Bilisaa; Obbo Jaarraa Abbaa Gadaan lubbudhan darbusaanitti Oromon hundikenya gadda guddaatu nutti dhaga'ame. kan nama dhibu Oromon walirratti duulaa turelle bakka jiru walbukke dhabachun gadda‘isaa dhagessisaa ture gargaarssalle bayye godhanif. Paltalki irrattile wal arrabsuun hafee afaan tokkoon hasa'a turani. Haata'u male ammas walirratti duulun, maqaa walxuressuun, walccaccabsuun itti deebi'era. Aadaan hololaa kun maal irraa madde jettu isin? Akkamin hafuu danda'a jettu?
Obbo Jaawar Muhammad; Hawaasni ilma namaa tokkummaan isaa kan cimtu takkaa gaafa injifnoo guddoo goonfate, yookaan ammoo gaafa gaddi hamtuun isa mudatte. Injifannoo dhabuun hamilee nama buusuun wal-sababefachuu fiddee garaa walitti nama hammeessitti. Akkanaan tokkummaa hawaasaa laaffatti. Duuti Jaarraatis dabruu goota saba kanaa guddaa sanii waan taatef Oromoon ni gadoode; hunda caalaa salphina keessa jirru hunduu of yaadachiiseeti walitti gugate. Duuti Jaarraa gootota kaayoo tanaaf wareegaman cufaafi laamshayuu qabsoo tanaa ummata yaadachiifte hirriba dammaqsite. Ummani Oromoo arjaadha, wal-irraa hin qusatu. Warra siyaasaatitu hamilee cabsee harka isaa akka sassaabatu godhe malee. Ummanni kun wal-jaallata, waliif naha, waliif obsa, murnoota siyaasaatitu walitti diree addaan facaase malee. Ammas yoo siyaasaa teenya sireeffanne, injifannoo galmeessine, diina lafa teenyarraa haleeluu eegalle Oromoon kan dur daran tokkummaa akka ummatu shakkii hin qabu.
Biiftuu Bilisaa; Akkuma beekamu jaarmiyaalen qabsoo oromo geggessaa jiran bakka adda addaatti garaagar caccabuun nibeekama. Caccabun yookan tokkumma dhabun jaarmiya Oromoo sababni inni guddan malidha jettu?
Obbo Jaawar Muhammad; Sababni guddaan, injifannoo goonfachuu dhabuu keenya. Kan injifannoo nu dhabsiise ammoo, dogongoroota tarsiimoo baroota sagaltamoota keessa uumame. Waraana mooratti galchuun, san booda hogganni jaarmayaafi qondaalota dirretti facaasee biyyaa bahuun, itti aanse handhura jaarmayaa hiddaan buqqaasee biyya alaa bakka waraana taliguudhaaf hin aanjofne geessuun, jaarmayni biyyaafi ummata ofii keessaa buqqa'ee lammiilee biyya alaa jirturratti irkachuun hundi walitti dabalamee injifannoo qabatamaa argamsiisuu nu dhoorkite. Dogongoronni kuni injifannoo hanqisuu isaaniitiin malees akka ummataafi miseensi dhaabaa hogganaratti hijaa (muufannoo) horatu godhe. Dhibbaan hogganarratti uumame isaan jiddutti wal-sababefachuu uumuudhaan murnoota dhalche. Akkuma namni itti siqee laale hundi hubatutti murnoota Oromoo bifa kanaan hundi garaagarummaa kaayootis kan tarsimootis hin qaban. Fakkeeffachuuf akka waan garaagarummaan akkasii jirtutti maqaa haa dhiyaatan malee, garaagarummaan hin jirtu. Kanaaf fakkeenyi guddan warri kaleessa kaayoo ykn tarsiimoo tana malee jedhee kakatu, gaafa kaan laayyumatti kaayoo ykn tarsiimoo biraa yoo dhaadhessu agarra.
Biiftuu Bilisaa; Qabsoo Oromoo keessatti warri qabsoo hidhannoo geggeessaa jiranis lafa tokkollee Oromiya keessaa bilisa baasuu hindandeenye akkasumas warri karaa nagaa lolla jedhanis qabeenya Oromoo akka hinsaamamne gochu akkasumas ilmaan Oromoo mana hidhaatti akka malee rakkataa jiran eewaluu hindandeenye. Oromoon akkamitti salphina kana keessaa ba'u danda'a jettu?
Obbo Jaawar Muhammad; Jaarmayan qabsoo sabaa geggeessuu fedhu saba sun keessa jiraachuudha qaba; kuni dirqama. Hariiroo jaarmaya bilisa baaftuufi ummata isaa jidduu jirtu hariiroo qurxummiifi bahara jidduu jirtuun wanni fakkeeffamtuufis kanuma. Jaarmayoonni keenya bu'aa buusuu wanni dadhabaniif ummata keessa hin jiran. Hedduun isaanii biyya alaati jiru. Kan biyya jirus yoo ta'e Shaggarumabattala (mishigii) qotatee taa'aa jira malee lafa dhihoo akka Aqaaqii, Dukam, Sabbataafi Burraayyuudhaqee ummata jaaruufi jajjabeessuu hin agartu. Waan warra keessaatis kan alaatis laamsheesse keessaa tokko, akka paartii siyaasaatitti of laaluu isaaniiti. Paartiin siyaasaa ummata bittaa alagaa jalaa bilisa bayee sirna dimokraatawaa uummateef filmaata imaammata diinagdeefi hawwaasummaa dhiheessuf hojjata. Dirqamni jaaramayaafi hoggana ummata cunqurfamee waanuma tokko qofa. Kunis diina ummataa haleelee roorroo jalaa isa baasuudha. Kanaaf jaarmayni qabsoo hogganu humnaafi yeroo qabu keessaa harka guddaa, dhibbeentaa sagaltamii ol, kallattiidhaan diina rukutuurratti (opreational) dabarsuutu irraa eegama. Hojii ololaatifi diplomaasiitif dhibbantaan kudhanuu ni gaya. Milkii bobbaadirreetti helte (argatte) hamilee ummata keetii kakaasuuf, kan diinaa laamshessuufi biyyoota alaatiifi humnoota haqaaf tumsanirraa gargaarsa argachuuf itti fayyadamta. Dalagaan dirreetti dalagamtu yoo jiraachuu baatte namni ololaafi diploomaasii kee gurratti qicatu hin jiraatu. Akka amma agarruun garuu jaarmayoonni keenya fuggisoo isaati raawwatu. Kana yoo jijjirree biyya teenya idilee keessatti ummata keenya waliin guututti diinaan loluu fuulleffannu malee akka amma jirruun garuu dhaquu hin dandeenyu.
Biiftuu Bilisaa; Mootummaan wayyane amantaa keessa seenudhan rakkoo gurguddaa uumaa akka jiru nibekama, keessumattu karaa amantaa muslimaa mormii guddatu isa mudate jira. Akka ilaalcha keessanitti mootumman wayyane maalif amanta muslimaa keessa seenu barbade? Amawo mormii hordoftonni muslimaa gochaa jiran malirra jira?
Obbo Jaawar Muhammad; Wayyaaneen waan dantaa isii tarsiimoo sadiiif ummata Muslimaatitti kaate. Kan duraahumna Islaamaatu natti ka'ee jechuudhaan gargaarsa biyyoota dhihaaleeyyii (warra dhihaa) kan yeroo ammaa jalaa shirgigaataa jiru harkatti deeffachuudha. Akkuma beekkamutti yeroo dheertuuf sababa Soomaleetiin gargaarsa maallaqaatiifi kan meeshaa waraanaa warra Dhihaatirraa hodhaati baate. Weerarri isii kan bara 2006 gaaga'ama guddaa erga fidee booda bulchiinsi Obaamaa dubbii Somaaliyaatiif Itoophiyaatti fayyadamuun bu'aa isaarra miidhaatu caala jedhee murteeffachuudhaan Keniyatti fayyadamuu eegale. Kana malees, firummaan Wayyaaneen Chaayinaa waliin jabeessaa jirtu warra dhihaa hin gammachiifne. Kanaafu akka warri Dhihaa harka irraa qal'ifachuuf deemu Wayyaaneen waan hubatteef, harka isaanii hidhaa tursiisuuf humna maqaa islaamaatiin shoorarkaaf bobbahubiyya keessatti uummachuu barbaadde. Kana ammoo garee amantii jibbamtuu taate tan maqaa Al-Ahbaash jedhamtuun beekkamtu Lubnaanirraa fiduudhaan humnaan ummatarratti fe'uun muslimoota duchisiisee jeequmsaatti isaan naqa; yoos nimilkoofna jettee yaaduudhani karoorfatte. Sababni lammataa hawaasa amantii keessatti jeequmsa uumuudhaan, akka hawaasni wal afaan garagalee mormiin isaaniitiis siyaasaa sabaatirraa gara tan amantiitti jijjiiruudha. Wayyaaneen humna saba bicuurrraa baatee waan taateef dubbiin kan sabaatirraa tan gara amantitti jijjiiramuun ol'aantummaa saba isii amantii Kiristaanaatiin haguuguudhaan jalatti dahachuu barbaaddi. Kanarrattii keessaafuu lolli amantiidhaa ka'uun diina isii muummicha kan ta’e ummata Oromoo qoqqoodee jeequmsa keessa waan seensisuufisilaa. Wayyaaneen bara hedduu haara galafatti. Garuu, gaanni kan Rabbiitii Wayyaaneen shira kanatti hin milkooyne. Kan sadaffaa, aalimoota Muslimaa isiidhaan morman mancaasuudhaan jaarmayoota amantii tooyattee of tursiisuudha. Akkuma beekamu bara 1995 jeequmsa ofii kaafteen Muslimoota Finfinnee masgiida Anawaaritti walitti buuftee, jaarmaya Majliisaa too'atte. San booda namoota isiif amanamoo ta'an kan beekkumsaafi naamusa amantiis hin qabneen guutaa turte. Kuniis ummata muufachiisee filannoon majlisaa akka godhamtu gaafataa turan. Gaafii tana ukkamsuuf ammallee jeequmsa uumuu barbaaddeeti Al-Ahbaash fidde. Walumaa galatti wanni Wayyaaneen ummata Muslimaatitti kaateef umrii isii dheerafachuuf kaardiin takkittiin hafte amantii borcuu dha jechuu nidandeenya.
Biiftuu Bilisaa; Mummichi ministeroota Tophiyaa, obbo Mallas Zenawwin du’uun motummaa abbaa irre tan murna wayyaanee keessatti dhibbaa akkam uumera jettu? Keessumattu jijjiiramni dhaaba Dh.D.U.O (OPDO) keessatti fide jira? Yo Jiraate jijjirama akkami jettu?
Obbo Jaawar Muhammad; Duuti Mallasaa Wayyaaneef kasaaraa guddaadha. Tokkoffaa innii Wayyaaneedhaaf ogeessa tarsiimoo guddaa ture; nama gama saniin isa bakka bu'u argachuun laayyoo miti. Lammaffaa, dhaaba san keessatti namoota silaa dandeettiifi dhageetti qaban aangoof waan sodaateef dhabamsiisee waan tureef, ammatti namoota murnoota jiran mara walitti qabu dhabaniiti jiran.Kuna ammoo jeequmsa keessaa dhaamsuu akka dadhaban saaxileeti jira. Sadaffaa Mallasaan addunyaarratti dhageetti guddaa horachuun gargaarsa heddu sirna saniif fidaa ture. Amma gargaarsi sun irraa qaqal'achaa jira. Afraffaa hogganoonni dhaabbilee Wayyanetti maxxananii jiranii hedduun kan amanamoo ta'aniif Mallasaa akka nama tokkotti waan kabajaniifi sodaataniif ture. Amma warra hafeen akkuma wal-qixxeeti wal-ilaalu. Kanaaf Wayyaaneen akka duritti dhaabolee maxxannee kanniin too'achuuf isii dhiba.
Duuti Mallasaa OPDO keessatti jijjiirama guddaa hin finne. Wanni tokko kan ta'ee namichi akka gaaddisa baarzaafi ta'ee isaan qancarsaa ture kufuun, hanga tokko akka aduu argatanii hiree olbabahuu qabaatan haala mijeessuu mala. Haata'uuti Wayyaneen kana waan beektuuf namoota jajjaboo OPDO keessa jiran rukutaa jirti. Abbaa Dulaa Gammadaa, Girma Birruutifi Juneydii Saaddoo rukutanii jiran. Yaanni saanii warra mooyxannoo qabuufi nuun qixaa kana yoo dhoofne, warri haarayni muudamu nuun hin morman kan jedhu. Garuu namni barate heddu jaarmaya keessa seenee waan jiruuf akeekni Wayaanee kun waan milkaa'uuf deemu natti hin fakkaatu.
Biiftuu Bilisaa; Dhumarratti ergaa dabarfachu barbaaddan yoo qabaattan carran isinif kenna.
Obbo Jaawar Muhammad; Ergaan ani qabu, Oromoon boortaandhaan moo'amee, har'as boortaadhan ukkaamfamee saamamutti jira. Ummata guddaa lafa biyyattii guutuu soorturra jiraatu kanaaf kadhaadhaan takkaahoo gargaarsa alagaatin mirga isaa deebisuun waan yaadamuu miti. Oromoon biyya ofitti abba ta'uuf diina aangorra jiru mancaasuun dirqama. Kanaaf ammoo jaarmayaafi hoggana ummataafi lafa isaarratti lolee lolchiisu, kan wareegamaaf of qopheesse isa barbaachisa. Afaanfajjiifi atakaaruu waldhabbii kaayoofi tarsiimoo fakkeessanii jalatti dahachuun hafuu qaba. Dhaadannoon fagoorraa goonu tun bu'aa akka hin qabne beekuu qabna. Diina sossobnee, alagaa warra dhihaa naasifannee aangoo qabanna jechuudhaan of sobuu haadhiifnu. Dhiiga obboleeyyaan keenyaatifi gargaarsa waaqaatin as geenye; ammas sanumatu bakkaan nu gaha. Namni ummata kanaaf hadoodu hundi salphina ummanni kun keessatti kufe jalaa baasuuf dammaquu qabaan jedha.
Biiftuu Bilisaa; yeroo keessan aarsaa gochudhaan gaafif deebii barulee Biiftuu Bilisaa waliin gootanif maqaa tokkumaa batattoota oromo Garmanitif (TBOJ) maqaa qophessitoota barule kanaatin guddaan isin galateeffadha. Akkasumas dubbistonni barulee keenyaa gaaffif deebi Obbo Jaawar Muhammad waliin gonerra barumsa guddaa akkasin argatan ni abdanaa.
Obbo Jaawar Muhammad; Isinillee hiree naaf kennityaniif ulfaadhaa wayyoomaa! Tajaajila ummataafi kennaa jirtaniif ammoo galannii keessaan bilisummaadha.
News and Current Affairs
Political Affairs
Human Rights
Oromo Communities


text:
The following is a statement from the Oromo Liberation Front (OLF). Click Here to Read the Amharic Version
JARRAA ABBAA GADAA WILL BE REMEMBERED WITH REVERENCE
(OLF statement on the passing away of Jaarraa Abbaa-Gadaa)
It is with enormous sorrow and grief that all Oromo nationals and friends in Oromia and beyond to hear that one of the great leaders of Oromo liberation struggle has passed away, after long time illness, while conducting resistance from exile.
Jaarraa Abbaa-Gadaa’s history is an integral part of the initiation of the Oromia-wide armed struggle for liberation. His arduous journey to launch armed struggle started from eastern Oromia, passing through the armed uprising in the southeast, Somalia, the Middle East, back to Somalia for five years incarceration in Somali prisons and back to eastern Oromia to realize the dream, which demonstrates a distinctive determination. His continued defiance of any pressure or temptation from governments and entities throughout the region and beyond, and his steadfast resolve in the principle he stood for to the last minute is something that all Oromo nationalists have to take as a reference.
He was also a good communicator leader as witnessed during the discussion to resolve the differences between the then Islamic Front for the Liberation of Oromia (IFLO) and now Front for Independent Oromia (FIDO), that he led, and the Oromo Liberation Front (OLF). He immensely contributed to the constructive resolution of existing differences in 2000, which proved conclusive. This was followed by the formation of United Liberation Forces of Oromia (ULFO), a coalition of all Oromo organizations at the time.
We in the OLF wish to express our deepest sorrow and convey our sincere condolences to the family, members of FIDO and the Oromo people and friends at large and renew our commitment to carry the struggle through for the cause to which he committed all his life. We call upon all Oromo nationalists not to be disheartened by the passing away of the great leader Jaarraa Abbaa-Gadaa but to follow him in their commitment, loyalty and honesty in working for our people’s legitimate cause and carry forward the struggle to liberation.
Victory to the Oromo People!
Oromo Liberation Front
March 4, 2013
———————————–
JAARRAA ABBAA GADAA KABAJAA GUDDAADHAAN YAADATAMA
(Du’aan Boqochuu Jaarraa Abbaa Gadaa ilaalchisee ibsa Adda Bilisummaa Oromoo)
Hoggana qabsoo bilisummaa Oromoo hangafoota keessaa tokko kan tahe Jaarraa Abbaa Gadaa yeroo dheeraaf dhukkubsatee waldhaanamaa turee addunyaa kana irraa duáan boqochuun sabboontotaa fi firoottan Oromoo Oromiyaa keessaa fi ala jiran mara biratti gadda guddaa waliin dhagahame.
Seenaan Jaarraa Abbaa Gadaa eegalamuu qabsoo hidhannoo Oromiyaa baláa keessatti qooda murteessaa qabaachuun beekama. Qabsoo hidhannoo Baha Oromiyaa keessatti eegaluuf jecha fincila hidhannoo Kibba Baha Oromiyaa waliin tahee, sana biras dabruun hanga Soomaaliyaa fi Baha Giddu Galeessaatti gargaarsa qabsoo argamsiisuuf jecha sochii qabsoo obsa fixachiisaa geggeesse. Sana boodas Soomaaliyaatti deebi’ee waggoota shaniif manneen hidhaa Soomaalii keessatti hiraarfame. Hidhaa irraas gaafa bahu hawwii qabsoo bilisummaa Oromoo itti fufsiisuuf qabu dhugoomsuuf jecha hidhatee Baha Oromiyaatti deebi’uudhaan cichaa fi murannoo akkaan jabaa qabaachuu isaa mirkaneesse. Dhiibbaa fi hammeenya mootummootaa fi humnoota biroo godinaa kana keessatti isa irratti aggaammatamu hunda jabinaan qolachuuf, akkasumas, kaayyoo hanga daqiiqaa maayyiitti dhaabbateef galmaan gahuuf murannoon bara jireenya isaa guutuu agarsiise sabboontota Oromoo maraan kan yaadatamaa jiraatuu fi akka fakkeenyaatti kan fudhatamu.
Kana malees, dhaaba isaa kan duraan Adda Islaamummaa Bilisummaa Oromiyaa (IFLO) jedhamaa turee amma Adda Walabummaa Oromiyaa (FIDO) jedhamu fi Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) gidduutti mariin araaraa wayta geggeeffametti hoggana ilaa-fi-ilaameetti amanu tahuu isaa agarsiise. Bara 2000 keessa wayta garaagarummaa gurmuulee siyaasaa Oromoo gidduu jiru furuuf hojjetametti qooda jaaraa gumaachuu isaatiin yaadatama. Kunis jaaramuu agoobara Tokkummaa Humnoota Bilisummaa Oromiyaa (ULFO) mirkaneessuuf gumaache.
Nuti akka Adda Bilisummaa Oromootti boqochuu hoggana hangafaa kanaatiin gadda gadi fagoo nutti dhagahame maatii isaaf, miseensota dhaaba FIDO fi ummata Oromoo biyya keessaa fi alaaf, akkasumas, firoota Oromoo maraaf wayta ibsinu, kaayyoo bilisummaa Oromiyaa Jaarraan hanga jireenya isaa maayyiitti qabsaayeef galiin gahuuf irbuu keenya haaromfachuu waliini. Sabboontonni Oromoo marti du’aan boqochuu hogganticha hangafa Jaarraa Abbaa Gadaatiin akka qalbii hin cabnee fi kaayyoo haqaa ummata keenyaa kan inni jireenya isaa guutuu wareegama kafaleef galiin gahuuf murannoo keessan akka jabeeffattan dhaamna.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Qabsaayaan ni kufa; qabsoon itti fufa!
Adda Bilisummaa Oromoo!
Bitootessa 4, 2013


text:
Tattaaffiilee MM Dr Abiyyi fi Qormaattota Gurguddoo isa eeggatan
Berhanu Hundee
Kutaa Lammaffaa
Muummichi Ministeeraa (MM), Dr Abiyyi hogganaa kallattidhaan uummataan filatame ta’uu baatullee, garuu yeroo gabaabaa keessatti jaalala uummataa akka horate; tattaaffiilee inni godhaa ture fi akkasumas bu’aalee fi/ykn jijjiirama bulchinsa isaa jalatti argaman tokko tokko barreeffama kutaa tokkoffaa keessatti ka’anii jiru. Tattaaffiileen MM hanga har’aatti godhaa ture kan dinqisiifataman ta’anillee, rakkoolee biyyattii tanaa furuuf; qormaattota ciccimootu isa eeggataa jiru. Rakkooleen biyyattii tanaa bar-dhibbee tokkoo fi wal’akkaa ol hidda baasanii waan as gahaniif, dhugumatti baay’ee walxaxaa dha. Biyya akkanaa tana keessatti furmaata hundaafuu ta’u argachuun baay’ee rakkisaa dha. Barreeffama kana keessatti rakkoolee biyyattii tanaa hamma tokko kaaseen yaada kiyya irratti kennuu yaala.
Itoophiyaa ayidoolojii fi fedhiin adda addaa keessatti calaqqisamu tana keessatti furmaatni waloo argamuu ni danda’aa?
Biyyi Itoophiyaa jedhamtu tun biyya sabaa fi sab-lammoota adda addaa kan Aadaan, Afaan, Seenaa fi Amantiin gara garaa keessatti mul’atan qofaa osoo hin taane, ijaarsa ishiitiin walqabatee biyya kaayyoo fi galiin siyaasaa akkasumas ayidoolojii fi fedhiin adda addaa keessatti calaqqisanii dha. Dabalataan immoo, Mootummoota Habashootaa dhufaa dabraniin biyyattiin tun ukkaamamtee humnaan bitamaa waan as geesseef, mana hidhaa sabootaa (prisons house of nations) jedhamtee yaamamti. Osoo sirni siyaasaa fi bulchinsaa diimookraatawa ta’ee fi walqixxummaan jiraatee, sabootni fi sab-lammootni eenyummaa adda addaa qaban nagaa fi jaalalaan waliin jiraachuun rakkisaa hin ta’u.
Haa ta’u malee, biyya humnaan ijaaramtee, qawweedhaan bitamaa as geese; biyya olaantummaan saba tokkoo keessatti calaqqisaa ture; biyya lubbuun lammiilee meeqaa keessatti dabre fi dhiigni dhangala’e; kan har’allee hin dhaabbatin tana keessatti, madaan hundaatuu fayyee; gaafiileen uummata deebii argatee; biyya hundaafuu haadha takka taatu ijaaruun baay’ee rakkisaa qofaa osoo hin taane waanuma danda’amuu hin fakkaatu. Fedhii fii tattaaffiin MM Dr Abiyyi biyya akkanaa tana tokko godhee jiraachisuu dha jedheen yaada. Gaafii guddaan asirratti ka’u garuu Akkamitti biyya tana tokko godhuun danda’ama? kan jedhu ta’a. Qormaata guddaa kanatu MM fi bulchinsa isaa eeggataa jira.
Garaagarummaa siyaasaa fi ayidoolojii
Akkuman barreeffama kutaa tokkoffaa keessatti ibsuu yaale, waayeen Minilikuu biyyattii tana bakkee lamatti waan baase fakkaata. Warri kaabaa Minilik akka gootaatti yoo faarsan; warra kibbaatiif inni garuu kan seenaan hin daganne diina hamaa ture. Warri kaabaa badii Minilik warra kibbaarratti raawwate sana amananii fudhatanii hanga araarri hin buunetti, madaan warra kibbaa kun tuttuqamaatuma jiraata. Kan nama gaddissiu garuu humnootni warra kaabaa tokko tokko waan Minilik godhe sana amananii fudhachuun hafee; siriidhaa sirni dulloomaan dur sun akka deebi’ee dhufu hawwu. Seenaa fokkataa sana faarsuudhaan madaa uummattooa warra kibbaa tuttuqaa jiru. Humnoota kana, kan mirga hiree murteeffannaa uummattootaa, sabootaa fi sab-lammootaa ukkaamsuuf,waan heera biyyattii tanaa keessatti lafa kaa’amee jiru Keeyyatni 39 akka haqamu kan barbaadan.
Keeyyatni 39 haqamuuf deema moo maal ta’a?
Warri isa kanaan morman sababuma fedhes dhiyeessan; hanguma fedhes jibban, keeyyatni kun waan qoosaan barreeffamee miti. Kuni injifannoo qabsoo bilisummaa sabootaa ti. Injifannoo kana balleessuun waanuma hin danda’amnee dha jedheen amana. Mirgi hiree murteeffannaa uummattoota waanuma Addunyaarratti fudhatama qabuu dha. Kun Itoophiyaaf addatti hin uumamne. Kanaafuu kabajamuun isaa dirqama ta’a. Warumti keeyyata kanaan mormanuu, inni kun mirga uumaa akka ta’e ni beeku garuu wanti isaan keeyyata kana balaalefataniif biyyattii tana gara diigamuutti geessuu danda’a jedhanii waan yaadaniif, keeyyatni kun akka haqamu gaafachaa jiru. Akkuma “Abjuu sodaatanii hirriiba hin dhiisan” jedhamu, biyyattii tana diiguu danda’a jedhanii keeyyatni kun akka haqamu taasisuun rakkoo biraa uumuu ta’a malee furmaata hin ta’u. Keeyyatni kun jiraatus jiraachuu baatus, yoo gaafiin uummata deebii hin arganne, diigamuu biyyattii tanaatti geessuun waan hin oollee bar!!
Sirni Federaalaa amma jiru kun fooyya’ee, diimookraata’ee ittifufama moo ni jijjiirama?
Warri keeyyata 39n morman, keeyyata kana akka addaatti laalaniiti malee, sirni Federaalaa kan naannoleerratti hundaaye kunis isaan hin gammachiisne. Isa kanaanis mormaa fi balaaleffataa jiru. Jaalatanis jibbanis, fudhatanis dhiisanis, inni kunis dhiiga fi lafee ilmaan saboota cunqurfamaniitiin argame. Kunis injifannoolee argaman keessaa isa guddaa fi hangafa dha. Keessumaayuu injifannoolee Qabsoon Bilisummaa Oromoo (QBOn) argamsiise keessaa kun isa guddaa dha. Oromiyaan kaartaarratti mul’achuu fi beekamuu kan dandeesse sirni kun ijaaramnaani. Isa kana Wayyaaneetu isiniif ijaare jechaa akka Habshootni waayee Oromoo gadi xiqqeessuu fi busheessuuf odeessan osoo hin taane, kuni bu’a QBO kan ABOdhaan hogganamu argamsiisee dha. Kanaafuu, sirni Federaalaa amma jiru kun caalaatti diimookraata’ee fooyya’a malee diigamuun gonkumaa waan hin danda’amnee dha.
Gaafiin biyyoolessaa Oromoo deebii argachuu danda’aa, akkamitti?
Inni kuni gaafiilee ciccimoo MM Dr Abiyyi tti qormaata guddaa ta’an keessaa isa tokkoo fi hangafa dha. Akka amma hubatamaa jirutti Dr Abiyyi gaafii Oromoo deebisuun hafee waan Oromummaa fi Sabboonummaarraa achi fagaatee deemu fakkaata. Waanuma ta’eefuu eeguun gaarii dha. Muddamanii waa jechuun gaarii miti. Kan ta’es ta’u, Dr Abiyyi rakkoo cimaa kana jalaa miliquu yaala moo gaafiin kun akka deebii argatu taasia? Yoo kana godhuu dhiise hireen isaa maal ta’uuf deema? Uummatni Oromoo keessumaayuu immoo Qeerroon kan sadrkaa kanaan isa gahan yoo fuula irraa gargalfatan maal ta’uuf deema? fi gaafilee biroo barreeffama kutaa itti aanu keessatti qabadheen dhiyaadha.
Ittifufa
Hanga walitti deebinutti nagaan turaa.
Ulfaadhaa
Berhanu Hundee
Kutaa Sadaffaa fi Xumuraa
Garaagarummaan siyaasaa fi ayidoolojii Itoophiyaa keessatti mul’atan; dhimmi Keeyyata 39; waayeen Sirna Federaalaa amma jiru fi dhimmoota ciccimoon bulchinsa Muummicha Minsteeraa (MM) Dr Abiyyi keessatti qormaattota ta’an hammi tokko barreeffama kutaa lammaffaa keessatti ibsamanii jiru. Barreeffama kutaa sadaffaa kana keessatti qormaata isa baay’ee cimaa fi hangafa kan ta’e Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) fi gaafii biyyolessaa Oromoo laalchisee dhimmoota tokko tokko kaaseen yaada koo ibsuu yaala. Gara dhimma har’a kaasuu barbaadutti osso hin seenin dura waan tokko jechuun barbaada.
Akkuma miidiyaalee adda addaarraa argamaa fi dhaga’amaa jirutti, Habashootni keessumaayuu warri sirnni durii dulloomaan sun akka deebi’u hawwan tibba kana baay’ee wacaa jiru. Sababni wacuu kuni immoo Kaantiibaa Finfinnee isa haaraa muudame laachisee yommuu ta’u, isa kanaan mormuuf bulchinsa Obboo Lammaa fi Dr Abiyyi komachaa, qeeqaa fi duulas irratti gaggeessaa waan jiran fakkaata. Isaan kun warra, yeroo Dr Abiyyi haasa’a isaa keessatti Minilik faarse gammadanii dhiichisaa turanii dha. Har’a garuu fedhiin isaanii guutamuu hafnaan fuula isaanii Dr Abiyyirraa garagalfatanii, bulchinsa isaa qeeqaa jiru. Egaa, kunoo qormaatni Dr Abiyyi eeggatu tokko isa kana waan ta’eef, asirraa jalqabaa jira jechuu dha.
Bulchinsa MM Dr Abiyyi keessatti gaafiin biyyoolessaa Oromoo akkamitti deebii argachuuf deema?
Gaafiin Oromoo matumti isaatuu maali? jennee yoo gaafii kaasne, hiika adda addaatu kennamaafii jira natti fakkaata. Addi Bilisummaa Oromoo (ABOn) gaafii kanaaf yoo hiika kennu: sabni ykn uummatni Oromoo waraana Minilikiin humnaan weeraramee, biyyi isaa waan irraa fudhatameef, kun gaafii kolonii ti jedha. ABOn hiika seenaa kanarratti hundaa’ee, uummatani Oromoo akka bilisoomu fi Oromiyaanis walaboomtee mootummaa birmadummaa ishii akka dhaabbatuuf qabsootti seenee; isa kana galiin gahuuf qabsaa’aa jira. Asirratti, akka hubannoo kiyyaatitti, kun kaayyoo fi galii ABO ta’ee, wanti jaarmayichi kun irratti xiyyeeffatu garuu mirgi hiree murteeffannaa uummata Oromoo kabajamee; uummatni kun yoo bilisummaa argatee, hiree ofii murteeffachuu danda’e, akkamitti fi eenyu wajjin jiraachuu akka barbaadu kan filatu uummatichuma kana jedhee waan amanu natti fakkaata.
Jaarmayootni Oromoo kan biroo immoo gaafii Oromoo akka gaafii diimookraasii fi ofiin ofbulchuutti waan laalan fakkaatu. Dhimma kolonii jedhurratti ABO wajjin waan waliigalan hin fakkaatu. Asirratti yoon dogongora na sirreessuu danda’u. Kanaaf, mootummaa birmadummaa Oromiyaa dhaabbachuun barbaachisaa miti; Oromoon ofiin of bulchee (Self Rule), uummattoota fi saboota Itoophiyaa wajjin bulchinsa waloo (Shared Rule) uummatee jiraachuu ni danda’a waan jedhan natti fakkaatu. Asirratti kuni fedhii uummata bal’aa Oromoo yoo ta’e, ABOnis kanaan waan mormuu fi dura dhaabbatu natti hin fakkaatu. Kanaafuu, jaarmayoota Oromoo jidduutti rakkoonuu jiraachuu hin qabu ture. Hundi isaaniituu fedhii uummata bal’aa Oromootiif kan dhaabbatan yoo ta’e, waliin mormuu maaltu fide??
Gara gaafii isa mata dureerratti ka’etti yoo deebinu, OPDOn hoo gaafii Oromoo akkamitti laalti? Akkamitti hiika kennitiif? Gaafii kanarrtti jaarmayoota Oromoo hafan wajjin keessumaayuu ABO wajjin waliigaluu dandeessi? Obboo Lammaa fi Dr Abiyyi hoo isaanumtuu waan kana akkamitti laalu? Yoo hiika gaafii Oromoo kana amananii fudhatanii, deebii barbaachisu kennuu yaalan, Habashoota wajjin waldhabuu waan ta’uuf, humnoota lama jidduu galu jechuu dha. Lakkii Itoophiyummaan araada jedhanii gama sana kan goran yoo ta’e, uummata Oromootiin waldhabuu ta’a. Waldhabuu qofaa osoo hin taane, yoo gaafii Oromoo deebisuu dadhaban, seenaa Oromoo keessatti waan badaa hojjetanii dabruuf deemu jechuu dha. Kanaaf Oromummaa ykn Itoophiyummaa filachuun dirqama ta’a jechuu dha. Kun isaaniif qormaata cimaa dha.
Gaafiin Oromoo gaafii Abbaabiyyummaa ti
Bifuma kamiinuu haa ta’u, wanti jaarmayootni Oromoo hunduu irratti waliigaluu qabu jedhee amanu, abbaabiyyummaa Oromoo mirkaneessuu dha. Abbaabiyyummaan Oromoo garuu karaa adda addaatiin laalama. Kuun akka Oromiyaa walaba taate ijaaruutti laalu; kuun immoo Oromoon Itoophiyaa keessatti ofiin ofbulchuu danda’ee; lafa fi qabeenya isaarratti abbaa ta’uu yoo danda’e, abbaabiyyummaa isaa mirkaneeffate jechuu dha warri jedhan jiru. Gama biraatiin yoo laalamu garuu humnootni Itoophiyaa kan waayee kanaan morman hedduu dha. Isaan kun gabaabumatti warra hiree murteeffannaa uummattootaa, sabootaa fi sablammootaatti hin amanne; warra Keeyyata 39 haqsiisuu barbaadanii dha. Humnootni kun walumaagalatti warra QBO dhabamsiisuu fedhanii dha. Bulchinsi Obboo Lammaas ta’ee kan Dr Abiyyi humnoota walfaallessan kana lamaan jidduu waan jiruuf, fedhii hundaatu eeguun baay’ee rakkisaa isaanitti ta’a.
Dhimmi Finfinnee fi kan magaalota Oromiyaa akka Diree Dhawaa faa maal ta’uuf deema?
Oromiyaan walaba taatee mootummaa birmadummaa ijjaarrattus ta’ee Itoophiyaa keessatti biyya ofiin ofbulchitu taatus, karaa lamaaniinuu dhimmi Finfinnee fi kan akka Dirree dhawaa faa dhimmoota laayyootti furmaata argatanii miti. Keessumaayyuu dhimmi Finfinnee baay’ee murteessaa waan ta’eef, isa kanaaf furmaata xumuraa argamsiisuun bulchinsa Obboo Lammaas ta’ee kan Dr Abiyyiif qormaata guddaa dha. Amanamus amanamuu baatus, fudhatamus fudhatamuu baatus, Finfinneen qaama Oromiyaa qofaa osoo hin taane, handhuura ishii ti. Kanaafuu karaadhuma fedheenuu yoo ta’e, abbaabiyyummaan Oromoo mirkanoofnaan, Finfinneen haadha ishii Oromiyaatti deebi’uun dirqama ta’a. Haa ta’u malee, humnootni har’a Kaantiibaan ishii Oromoo ta’eef gamaa gamanaa wacan kun gaafa Finfinneen Oromiyaa jala galte maal ta’uuf deemu? Gaafiin kun Dr Abiyyiif qormaata cimaa dha.
Walumaagalati, gaafiilee fi dhimmoota rakkisaa ta’an tokko tokkon asitti kaase malee, rakkoolee hedduutu jiru. Gaafiin Oromoo gaafii laayyootti deebii argatuu miti. Gaafii wareegama ulfaataa kaffalchiise fi ammas kaffalchiisuuf deemuu dha. Furmaata xumuraa osoo hin barbaadin dura mooraa Oromoo keessattuu dhimma kanarratti sirriitti waliigalamuu qaba. Hiika isaarratti waliigalteen yoo hin jiraanne, galii isaarratti waliigaluun hin danda’amu. Oromoon maaliif qabsoo kana jalqabe? Eessa gahuu barbaada? Akkamitti bakka barbaadamu sana gahuun danda’ama? Walumaagalatti egereen keenya maal ta’uuf deema? fi gaafiileen walfakkaatan baay’eetu ka’uu danda’u. Gaafiilee kanaaf deebii waloo argachuun baay’ee barbaachisaa fi murteessaa dhas. Dhimma kana yeroo biraan itti deebi’a. Ammaaf garuu barreeffamni ani mata duree “Tattaaffiilee Dr Abiyyii fi qormaattota isa eeggatan” jedhu jalatti kutaa sadiin dhiyeese asirratti xumura.
Hanga dhimma biraatiin walitti deebinutti nagaan turaa.
Ulfaadhaa


text:
Har’a mana-murtii ol’aanaa Federaalaa, Ramaddii Lidetaa, dhaddacha yakkaa afuraffaatti, hoogganoota Koongiresa Federaalawa Oromoo galmee Obbo Gurmeessaa Ayyaanoon waamaman irraa ragaa of irraa ittisaa dhaggeeffachuun jalqabamee ture.
Garuu, qondaalli poolisii, hidhamtoota sana mana-hidhaa Qilinxootii gara mana-murtichaa geese, akka hidhamtootni laaqana maatiin isaanii dhiheessaniif nyaatan ajaja abbaan-murtii kenne waan fudhachuu dideef, wal-dhibdeen uumamee ragaa ittisaa dhageeffachuun booritti dabarsame – jedhu – maatiin himatamtootaa fi abukaatoon isaanii. Namoon, abukaatoo himatamtoota kanaa – Obbo Abdujabbaar Huseen Gammadaa Finfinnee irraa haasofsiisee jira.


text:
Hayyoota: Oromiyaan bara 1950 as dolaara tiriliyoona 3.5 dhabdeetti
(BBC Afaan Oromoo) — Imaammamtni siyaas-diinagdee Itoophiyaafi dhabamuun dimokiraasii diinagdee uummata Oromoo cimaa miidhunsaa himame.
Mariin hayyoota Oromoo dhimma diinagdee Itoophiyaa irratti xiyyeefate kaleessa galma diinagdee komishinii Afriikaatti taasifameera.
Dhimma dhaabbilee misoomaa mootummaa kanneen akka baankii daldalaa fi baankii misoomaa Itoophiyaa, Itiyo-Telekom, daandii xayyaaraa Itoophiyaa fi kanneen biroo irratti waraqaa qo’annoo isaanii kan dhiyeessan Doktar Kabbadaa Fedhasaa dhaabbileen kun qabeenya guddaa kan sochoosan ta’ullee gumaachi isaan diinagdee biyyattiif qaban garuu xiqqaa akka ta’e himan.
Baankii addunyaatti ogeessa olaanaa dhimma diinagdee kan ta’an Dr. Kabbadaan gumaachi dhaabbilee gurguddaa kunneenii diinagdee biyyattiif qaban dhibbeentaa 20 qofa jedhan.
- Biyya qabna jechuun nu yaaddesseera – KFO
- ‘Dhimma siyaasaa ijoo Finfinneetti mari’anna’ – Leencoo Baatii
- Misoomaa fi jiruu qonnaan bultoota naannawa Finfinnee
Kunis kan biyyaalee biroo walin yeroo madaallamu xiqqaa ta’uusaa himu.
“Qarshiin dhaabbileen kun argatan eessa deema kan jedhu gaafii ijoodha” jechuun Dr Kabbadaa dubbatu.
Gama biraatin “rakkoo hooggansaa irraa kan ka’e qabeenyi naannoon Oromiyaa irraa fayyadamuu dandeessuu faayyidaara ooluu dhiisu isaatin fi humni nama baratee sababa siyaasaan biyyattidhaa godaanaa turuunsaa naannoon Oromiyaa bara 1950 hanga ammaatti qabeenya dollaara triliyoona 3.5 akka dhabdu taasiseera” jedhu.
Dr. Kabbadaan “haalli amma jiru yoo jijjiirame malee qabeenyi naannoon Oromiyaa dhabdu kun bara 2050ti gara triliyoona 8.2tti ni guddata” jedhan.
Dhimma Lafaa
Yunivarsiitii Minisootaatti barsiisaa ikonomiksii kan ta’an proofesar Badhaasaa Taaddasaa imaammatni lafaa biyyatti dhimmoota guddina diinagdee uummata Oromoo cimaa miidhan keessaa tokko akka ta’e qorannoo dhiyeesanin himan.
Uummatni Oromoo mirga abbaa lafummaa dhorkamuunsaa uummatichi lafa isaa irraa akka hin fayyadamne taasiseera jedhan.
Lafti maqaa investimantiidhaan qonnaan bultoota irraa fudhatames miidhaansaa guddaa akka ta’edha kan himan
“Qubeedhaan barachuun Oromummaa keenya hagam akka geeddare ni beekna. Oromoo abbaa lafaa gochuun immoo bu’aa qubee dhaan barachuu caalaa nuf fida” jedhu professor Badhaasaa.
Kanaafis abbummaa lafaa uummata Oromoo mirkaneessuuf wantootni sadi hojjetamuu qabu kan jedhan professor Badhaasaa jalqaba imaammatni lafaa biyyattii bifa mirga abbuummaa lafaa uummatichaa mirkaneessuun jijjiiramuu akka qabu himan.
Itti aansunis eenyu lafa hagamii bifa kamin qabate kan jedhu qoratamuu qaba jedhan.
Dhumarattis namoota abbaa mirgaa ta’anif lafa hiruu fi kunneen beenyaa gahaa malee lafa isaanirraa buqqa’an dhaabbilee investimantii isaan buqqisan irraa akkaataa itti fayyadamuu danda’an mijeessuun akka barbaachisu profeessar Badhaasaa waraqaa qo’annoo dhiyeesanin himan.


text:
Haleellaa waraanni Mootummaa Israa’el halkan edaa raawwateen; dubartii ulfaa daa’ima ji’a 18 harkaa qabdu dabalatee, lammiilen falasxiin 3 ajjeefamuu isaanii dubbi himaan Ministeera Fayyaa Gaazaa, Ashraf al Qidraa beeksise. Dabalataan abbaa warraa dubartii ajjeefamtee dabalatee namoonni 12 madaayuun isaaniitis beekameera.
Ka’uumsi rakkoo ammaa, waraanni mootummaa Israa’el halleellaa miseensota Hamaas irratti rawwatuu isaa akka ta’e gabaafamutti jira. Guyyaa Roobii mootummaan Israa’el Kaampii waraanaa Hamaas haleeluun miseensota Hamaas 2 kan umriin isaanii 23 ta’u ajjeesuu isaa hordofee, Hamaas rokkeeta gara Israa’el dhukaasuu jalqabe. Akka mootummaan Israa’el jedhutti; Rokkeetni 150 ta’u gara Israa’el dhukaafameera. Kana keessaa 25 kan ta’u Misaa’el rokkeeta qolachuu danda’uun fashaleeffamuu isaa waraanni Israa’el beeksiseera. Kanneen hafan hedduminaan dirree qullaa kan haleelan ta’uu kan ibse waraanni Israa’el, ta’us lammiileen Israa’el 6 haleellaa rookkettaa kanaan miidhamuu isaanii beeksise. Kana booda Waraanni Israa’el yeroo 140 ol haleellaa garagaraa raawwachuu isaa hime.
Hamaas haleellaa dabalataa Israa’el irratti raawwachuuf dhaadatuu isaa hordofee, waraanni israa’el marii ariifachiisaa jalqabuun isaa beekkameera. Akkasumas lammiilee falasxiin daangaa Israa’elii fi gaazaa irratti argaman bakka biroo qubsiisuuf yaada akka jiranis himameera.


text:
#OromoRevolution "Haarayoomsa qaamoole haqaa fi nageenyaa
Gargaar bahinsa qamoolee mootummaa saden kana dura gargar bahinsi jiraachuu qabu gargar bahinsa mootummaa fi paartii biyya bulcchuuti.Yoo gargar bahinsi mootummaa fi paartii biyya bulchuu hin jiraanne qoodaminsi aangoo qamolee motummmaa sadanii hiika hin qabaatu.
Fakkenyaaf qaamolee sadeen mootummaa keessaa tokko mana murtiiti .Manni murtii qaama mootummaa keessaa tokko tahuus qaama paartii biyya bulchuutii miti
.Paartii siyaasa biyya bulchuu fii ' motummaa' walitti makuun kallatiidhaan manaa murtii meeshaa siyaasaa godhachuudha. Sirna amma jiru kana keessatti caasaan mootummaa/bulchinsaa fi paartii biyya bulchu addaan bahee jiraachuu dhabuurraa kan ka'e mana murtii/ wajjirri haqaa guutumatti meeshaa siyaasaa godhaa jiran.Haala kanaan maqaa fooya'insa jedhuun 'caasaa' adda addaa mana murtii keessatti ijruudhaan mana murtii sakalaanii meeshaa godhataa jiru.Caasaa kaayyoo kanaaf ijaarame keessa muraasni koree foyyainsa sirna haqaa,fi koree jabahaadha kaasuun ni dandayama.Akka qajeeltootti koreen kun dhimma mana murtiitti ilaalamaa jiru irratti hin mariyatamu jedhamuus qabataamaadhaan koreewwan kun yeroo manni murtii namoota ilaalacha siyaasaan hidhamaniif mirga wabii kabajee fii murtii bilisaa kenne kan isaan waltajjii ta'anii mariyatan .Koreewwan kuniis yeroo dhimmoonni akkanaa kun uumaman dhimmoota akkanaa kun murtii haqaa akka hin arganne dhibbaa ssiyaasaa umuu fi abbaa alangaa fi seeraa hujii kana hojjataan kanneen ejjanoo seeraan deeman irratti duula olalaa gaggessudh.Kanarraa ka'udhaan abbootiin seeraa fii alanagaa baayyeen akka hujii isaanii ofitti amantaadhaan hin hojjanne godhamaaa turan /jiran.
.Koreewwan mana murtii laamshessuuf uumaman kana cinatti waggoota as dhiyoo kana maqaa leenjiitiiniis dhibbaan guddaan abbooti seeraa fi alangaa / mana murtii fi wajjira haqaa irratti godhamaa ture.Wagga kana dura waggoota lamaaf waltajjiin maqaa leenjii qaamolee haqaa jedhamun godhamaa turee ragaa guddaadha.Akkuma jalqabarratti ibsamaa ture, mootummaa fi paartiin biyya bulchu walitti baqee waan jiruuf waltajjiin maqaa mootummaatiin yaamanii leenjii dabballee kennaa turan.Kayyoon leenjii kanaas abbootii seeraa fii alanga koreewwan fii duula siyaasa irratti godhamaa tureen harka hin kennin yaada isaan waltajjii irratti kennaniin adda baafachuudhaan hordoffi godhuufi.Kaayyoon inni biroo immoo qaamolee haqaa kana dabballomsuu fii tokkummaadhaan dhiibbaa akka dhunfaatti abbootii seeraa fi alangaa irratti godhaman fi akka dhabbataatti mana murtii fi wajjira haqaa irratti godhaman akka tokkummaan hin falmanne dorsisuu fii ilaalchaan adda qooduudha.
Waltajjiin maqaa haarayoomsa qaamolee haqaa fi nageenyaan waggaa kana keessa taasifamee kuniis qabiyyee hirmaattotaatiin kan duraanirraa adda tahuus kayyoon isaa kaniin tokkuma.Garaagarummaan waltajjiin haramooysaa kun gama qabiyyee hirmaattotaatiin qabu waltajjii kanarratti namootaa muraasa qaamolee haqaa fi nangeenyaan filaman yommu tahu waltajjii kanaan duraa irraatti abbootiin seeraa fi alangaa gututti hirmaataa turaan.Hirmattonni waltajjii harayoomsaa kana irratti hirmatan kun namoota gaaffi mirgaa fi dhibbaa siyaasaa abbootii alangaa fi seeraa irratti godhamaa jiru hin dubbatan jedhamanii tilmaamaniidha.Sababni namoonni gaafii hin gaafanne filatamaniis waggaa darbe kana keessa sababa warraaqsa ummataa keessaa harka qabdan jedhuun reebichi fi doorsisni baayyeen abbootii seeraa fi alangaa irratti godhamaa tureef abbootiin seeraa fi alangaa hundi waltajjii kana irratti yoo hirmaatan dhibbaa umuu dandayu jedhaniiti.Sababni biroo immoo waggaa kana keessa gaaffiin dabballii mindaa waggoota dheeraaf abbootii seeraa fii alangaan dhiyaataa ture akka waltajjii irratti kaafamee mormiin isaan hin mudanne godhuuf ture.Haa tahuu malee gaaffileen bayyeen dhimmota akkanaa ilaallatan ka'anii turan.Gaaffilee ka'an sana keessa kan daballii mindaa ilaallatan tokko ture.Gaffiin kun gaaffii daballi mindaa qofa osoo hin tahin gaaffii walqixummaati.
Nannoo Oromiyaa malee nannoon hundi akkasumaas Federaalli mindaa qaamolee kanaaf dabalee osoo jiruu kan Oromiyaaf dabalamuu dhabuun mirga walqixxummaa heeraan kabajame mulquudha.Gaaffiin kun gaaffii seera fi heeraan akkamusaamaas haala qabatamaa jireenya biyyattitiin deegarame tahuus deebisaan hoggansa ol'aanoo qamoolee kanaan kenname arrabsoodha.Hoggansi qamoolee kanneenii mirga qamota kanneenii kabachiisuu caalaa ajendaa paartii biyya bulchuun itti kenname hirmaattota waltajjii irratti fe'uu ture.
.Haala kaanan,rakkoon amma biyyatti keessatti uumameef sababa kan tahe nuhi itti gaafatumummaa ni fudhanna jedhaa jedhanii hirmaattota dirqisiisaa turan.Rakkoo kanaaf sababa kan tahe garuu qaamolee kana osoo hin tahin imaammata paartii biyya bulchuuti.Paartiin biyya bulchu immamata saamicha lafaa,dirree siyaasaa cufuu ,bilisummaa yaada ibsachuu mulquu ,jireenya siyaasaa fii dinagdee keessa Oromoo mogguu qabatee demuu fi gaafii siyaasaa gara rakkoo nageenyaatti jijjiruun isa akka rakkoo amma biyti keessa jirtuuf akka sababa tahe beekkamaadha.Eegaa mootummaan kun tarsiimoo qamolee haqaa siyaasomsuu fii lamshessuu fayyadamuudhaan abbootiin seeraa fi alangaa akka tokkomanii dhibbaa isaanirra jiru hin falmanne godhuu bira dabree akka daballii mindaallee hin dubbanne taasisee jira
.Akkuma waltajjii harayoomsaa dhiheenya kana godhamerraa hubatamutti hoggansi qamolee kannenii gaaffii mirgaa dhihaate kana deebisuuf akka fedhii hin qabne ifaan agarsiisaanii jira.Inumaa kana bira darbanii qamolee kana walitti qabatti arrabsan.Silaahuu mirgi kennaa bilisaan namaaf kennamuu miti.Mirga abbaa dhimmaatu qabsaawee kabachiifata.Kana immoo muuxannoo abbootii seeraa fi alangaa nannoo Amharaa irraa hubachuu dandeenya..Kanaaf,kabajamtoota abbooti seeraa fi alangaa ,mirga keenya kabachiisfachuuf haa kaanu."


text:
Gamtaan waraana Araabaa fi Mootummaan Yaman magaalaa Hudeeydaa keessaatti Finciltoota Huusii irratti duula bal’aa jalqaban
Finciltoonni Huusii magaalaa Hudeeydaa tan buufata doonii qabdu lakkisanii akka bahaniif guyyaan isaanii kenname dabruu hordofuun, waraanni gamtaa biyyoota Arabaa Sa’udii fi Emreetiin hoogganamu, human lafoo mootummaa Yaman waliin tahuun Arba’aa har’aa haleellaa cimaa jalqaban. Gamtaan waraana Arabaa haleellaa hanga ammaa qilleensaa fi galaana irraa raawwateen Kaampiin finciltoota Huusii tokko kan barbadaa’e tahuu gabaasni arganne ni ibsa. Guutuu magaalattii keessattis haleellaan cimaan kan geggeeffamaa jiru tahuu gabaasni Aljaziiraa irraa arganne ni mul’isa.
Mootummaan Yaman kan biyya irraa godaanee Sa’udii keessa jiru duula kana ilaalchisee ibsa baaseen “Finciltoonni Huusii karaa nagayaatiin magaalaa Hudeeydaa gad lakkisanii akka bayaniif carraaqqiin godhame wanta hin milkaayiniif, duulli magaalattii bilisoomsuu jalqabamee jira” jedhe. Mootummaan Prezedaant Abdurabuu Mansuur ibsa isaa kanaan “buufata magaalaa Hudeeydaa too’achuun guutuu Yaman harka finciltoota Husii fi Iiraan irraa bilisa baasuudhaaf barbaachisaa tahuu” hime.
Yeroo ammaa loltoonni mootummaa Yaman waraanaa lafootiin magaalatti gama Kibbaa kan too’atan tahuu miidiyaaleen Sa’udii fi Emreets ibsaa jiru.
UN duula kana ilaalchisee ibsa baaseen, “magaalaa Hudeeydaa fi naannawa isii namoonni 600,000 ol kan jiraatan yoo tahu, duula ammaa Kanaan namoonni 250,000 tahan lubbuu fi qabeenya isaanii dhabuu malu” jechuun akeekkachiise.
Hudeeydaan magaalaa guddoo Yaman Sana’aa irraa gara Kibba-Lixaatti Kilomeetra 150 fagaattee qarqara Galaana diimaa irraatti argamti. Lola waggaa sadihii oliif Yaman keessatti geggeeffamaa jiruun lammiilee biyyattii dhibee fi beelaaf saaxilaman kanneen miiliyoona torba tahaniif gargaarsi guutuu addunyaa irraa buufata doonii Hudeeydaatiin seenaa ture. Lola bara 2015 jalqabame kanaan lammiileen Yaman miiliyoona 2 tahan qe’ee fi qabeenyaa isaanii irraa kan buqa’an yoo tahu, namoonni 10,000 ol ammoo ajjeefamanii jiru.
.


text:
Manni murtii Itoophiyaa bloogaroota ‘Zone 9’ jedhamuun beekamana afur yakka shororkeessummaan himatamanii erga Bitootessa 2014 mana hidhaa turan bilisaan gadi lakkisuun isaa gabaafame.
Barreessitoonni Zone 9 miseensota 9 ammate kan too’annaa tika nagaa biyyattii jala oolan imaammata mootummaa qeequudhaan barreessitaniirtu, akkasumas ummanni mootummaa irratti akka ka’u godhuudhaaf yaaltaniirtu himannaa jedhuun ture. Deeggartoonni barreessitoota kanniiniifi jaarmayaaleen mirga namaaf falman tankaarfiin mootummaa Itoophiyaa lammiilee ukkaamsuuf kan qiyyaafate malee barreessittoonni kunniin yakka raawwatanii miti kan mana hidhaatti darbamaniif jechuudhaan mootummaa afoo dhaabbataa turan.
Mootummaan biyyattii baatii afur duras baarreessitoota Zone 9 shan yakka ittiin himate gatuudhaan balbala mana hidhaa Qiliinxoo jalaa banuun isaa niyaadatama.
Barreessitoonni Zone 9 erga hidhamanii kaasee si’a 39 mana murtii deddeebi’an.
Bloogaronni (barreessitoonni) Zone 9 Itoophiyaan erga bara 2009 seera farra-shororkeessummaa, hanga woggaa 20 nama adabsiisu, baastee asi nama imaammata mootummaa qeequudhaan barreessu kamuu yakka shororkeessummaan sodaachisafi adamsa, isa cime jette ammoo yakkaa mana hidhaatti tortorsaati kan turte. Seeraafi tankaarfiin mootummichaa kuni barreessitootaafi gaazexeessitoota heddu kan hidhaaf, baqaa fi doorsisaaf saxilaa kan ture.
Motummaan irra dedeebi’ee namoonni too’annaa jala oolan hundi yakka cimaa irratti waan bobba’aniif malee akka gaazexeessaatti (bloogaraatti) waan hojjataniif miti jechuun himannaafi qeeqa kallatii hundaa itti darbatamaa ture kan haale. Dhuaagaan jiru garuu, inni dubbii mootummaa kana fashalsu, mootummaan mataan isaa namoota yakka shororkeessummaan himatee mana hidhaa deddeebisa ture irraa waan tokko dhabnaan dhumarratti bilisaan geggeessuu isaati. Kuni kan ta’u garuu erga badiifi miidhaan cimaan lammiilee irratti raawwatee booda. Namonni yakka malee yeroodheeraadhaaf harka mootuummatti dararaman Itoophiyaa keessatti beenyaas akka hinarganne nibeekama.
Barreessitoonni zone 9, guyyaa 539’f mana hidhaatti erga dararamanii booda gadi lakkifamuun isaanii mirga yaada ufii ibsachuutiif akka injifannootti ilaallamuu kan hinqabne ta’uu isaati Amnesty International kan ibse. ‘Jalqabumaa kaasee mootummaan dharaan yakkee isaan hidhee mana murtii sobaatti isaan dhihessuun sirrii hinturre,’ jedhe Mutoonii Waanyekii, daayireektariin Amnesty International naannoo Baha Afrikaa. Itti dabaluudhaanis, Mutoonii Waanyekii, mootummaan Itoophiyaa mootummaa abbaa irree ta’uu dubbatee, kanniin mana hidhaa jiran hundis akka hatattamaan gadi lakkifaman gaafatee.
Mootummaan Itoophiyaa namoota shororkeessummaa irratti bobba’uu isaaniitiif hidhe kan jedhu. Irra deddeebi’ees kana kan ittiin mirkaneessu raga gayaa qabaachuu isaati kan dubbataa ture. Kan irra deddeebi’ee mul’ataa jiru garuu namoota murti mana seeraan alatti erga yeroo dheeraadhaaf hidhee booda yakka irraa bilisa jechuun gadi lakkisa. Lammiin biyyattii kamuu shororkeesuummaadhaan osoo ragaan gayaan hinargamne yakkamuun jalqabumaa sirrii miti. Yakka gurguddaadhaan himatamanii dhumarra bilisa bayuun kan mul’isu jalqabumaa kaasee namoonni hidhamuu hinqabne, mirga mulqamanii jiruufi naga sarbamanii, mana hidhaatti darbamuu isaaniiti. Bifa kanaan namoota meeqa kan dararamaa jiran laata?
Itoophiyaa keessatti yeroo ammaa Oromoonni kumaatamaani laakkawaman shorokeessummaan himatamanii ganna hedduuf mana hidhaa addaddaa keessatti akka tortoraa jiran nibeekama. Nama mirga isaaniif falmee, akka worra zone 9’f lallabametti, harka mootummaatii isaan gachisiisutu dhabameeti malee, yakka isaanii hinfakkaatu kan mana hidhaa keessa bara baraaf isaan jiraachise.


text:
Badhaasa Ibiraahim: Aaddee Eeleen badhaasa gaggeessummaa Afirikaa mo'atte
Pirezidaantiin Laaybeeriyaa duraanii, Eelen Joonsan Serliif Badhaasa Gaggeessummaa Ibiraahim $5m (£3.6m) ta'u mo'atte.
Aadde Serliif, kan ji'a darbe aangoo dabarsan, dubartii Afirikaa bara 2006 pirezidaantii ta'uun filatamtedha.
Hojiiwwan waraana biyyattiin keessa turteen booda deebisanii biyyattii ijaaruufi adeemsa waliigaltee uumuu gaggeessuudhaan hojjeteen ciminaan jajamti.
Koreen badhaasichaa, Aadde Serliif yeroo komeen malaammaltummaaf obsaa agrsiisaa turte jedhu irraatti ka'aa ture haala rakkisaa sana keessatti gaggeessummaa cimina addaa qabu agarsiifteetti jechuun amana.
Laabeeriyaan biyyoota Afirikaa 54 keessaa safartuu Ibiraahim Bulchiinsa Afirikaa keessatti ramaddii addaa addaan foyya'insa agarsiisan keessaa biyyaa jalqabaati.
Aadde Serliif marsaa lamaaf pirezedaantii ta'uun kan hojjette yommuu ta'u, fillannoo dhiyeenya kana taphataa kubbaa miilaa duraaniin Joorji Wehaan kan mo'ate irratti garuu hirmaachuu hin dandeenye.
Caalaatti Obbo Wehaa deggeruun duula gaggeessaa turte himannaa jedhuunis Paartiisheetiin ari'amteetti.
Legaasii dubartii pirezedaantii Afirikaa jalqabaa ta'uun filatamtee itti fufsiisuu.
Badhaasa bara 2007 irraa kaasee gaggeessitoota Afirikaa warra sirriitti gaggeesaniifi jireenya foyyeessuun yeroo hojii isaanii xumuran badhaasu kana mo'achuuf ishee nama shanaffaadha.
Badhaasni $5m kun waggoota 10 tti kan qoqqoodamuufi isatti aansuun ammoo waggaa waggaan badhaasa $200,000 umurii guutuuf kan itti fufu ta'a.
Badhaasni akkasii kun garuu yeroo hunda hin kennamu. Badhaasawwan ja'a turan irratti gaggeessaan hanaga kanaa argates hin turre.
Badhaasa Moo Ibiraahim yeroo gara garaatti ture:
- 2007: Pirezedaantii Mozaambik duraanii Jo'aakuhim Chissaannoo
- 2008: Pirezedaantii Botiswaanaa duraanii Festuus Mogahee
- 2009: Badhaasni kenname hin turre
- 2010: Badhaasni kenname hin turre
- 2011: Pirezedaantii Keeppi Veerdee duraanii Pedroo Veroonaa Payires
- 2012: Badhaasni kenname hin turre
- 2013: Badhaasni kenname hin turre
- 2014: Pirezedaantii Namiibiyaa duraanii Hifikipunyee Pohaambaa
- 2015: Badhaasni kenname hin turre
- 2016: Badhaasni kenname hin turre


text:
Labsii prezdaantii Ameerikaa kan Al-Qudsi/Jerusalem “magaalaa guddoo Isra’eeliiti”jedhu hordofuun, gamtaan biyyoota Arabaa walgahii ariifachiisa magaalaa Kaayiroo keessatti jalqabe. Baniinsa Walgahii ariifachiisaa kanaa irratti Barreessaan Gamtichaa labsii Traamp “murtii hamaa fi fudhatama hinqabne, akkanumas waldhabdee Falasxiinii fi Isra’eelitiif furmaata barbaadamaa jiru kan diige” jechuun ibse.
Gamtaan Biyyota Araabaa murtii Donaald Traamp balaaleffate
Walgahii guyyaa kaleessaa jalqabame kana irratti Ministeeronni haajaa Alaa biyyoota miseensa Gamtaa Araabaa 22 hirmaataa kan jiran tahuun beekameera. Barreessaan Gamticha Ahmad Abul-Geyit haasawa baniinsaa kanaan,”murtiin Ameerikaa seera idil-addunyaa kan cabsee fi kana booda biyyoonni Arabaa Ameerkaan nagaha buusuuf loogii malee hojjatti jennee hin fudhannu”jechuun dubbate.
Labsii Donaald Traamp Arba’aa dabree kana hoggantoonni biyyoota hedduu kan qeeqan yoo tahuu, dachii Falasxiin irratti nageenya buusuuf tattaaffi taasifamaa jiru kan miidhu akka ta’e ibsaa jiru.
Biyyoonni miseensa Mana marii nageenya mootummoota gamtoomanii walgahii ariifachiisaa Jum’aa dheengaddaa taa’aniin murtii Donaald Traamp cimsanii balaaleffataniiru. Haaluma walfakkaatuun guyyaa Arba’aa irraa jalqabee lammiilee Ameerikaa dabalatee lammiileen biyyoota hedduu murtii Traamp mormuun hiriira bahaniiru.
Odeeyfannoo walqabateen Itti aanaan prezdaantii Ameerikaa Maayik Peens torbee dhufu biyyoota Arabaa kan daaw’atu yoo tahu, Muftiin Yunvarsiittii Azharii fi hoogganaan Kooptikii Masrii Mr Peensi waliin wal arguuf karoora qabame irratti kan hin hirmaanne tahuu beeksisaniiru.
Comments
Loading...


text: Baga jela Bultii Ayyaanaa Tumaa Shanan Dallee geessan. Bara dheeraaf bakka Tumaa Shanan Dallee Aanaa Dallee Waabaraa gandaa Allee Gumaatti argamu kana humna Warraa biyyaa bulchanif shiroota gargaaran nu jela baddee ture Yeeroo amma kana qabsoo ilmaa isheen bakkii Tumaa Shanan Dallee bakkatii nuuf deebii’aa jira Ayyaanaa kan Dilbata dhuftu gaaffaa kabaajun nageenyuman Ummata keenyaf qeerroon eegamuu qaba kanaaf immoo Aadaa keenya deefachuuf akkasumas kabaajuuf bakka dhaabinii biyyaa Bulchuus ta’e dhaabni siyaasaa itti leellifamuu miti kanaaf Alaabaan bakka Ayyaanaa kanatti qabatamuu Alaabaa Abbaa Gadaa qofa ta’u qaba.Yeroo amma kana Warrii deheninetti bakkoota gargaraatti shiiraa xaxa jiru akkasumas Ayyaanaa Tumaa Shanan Dallee irratti jerii Deheninetti kun shiraa Xaxa jiru Alaabaa hedduu magaalaa akka galcha jiran Odeessaa argane jira kanaaf qeerroon ofii eegannoo guddaa gochuu qaba bakka Ayyaanaa kana irratti kan qabatamu tokkicha Alaabaa Abbaa Gadaa qofa ta’u qaba Shiiraa diinni keenyii qopheessaa jiru fashaaleesuu qabana qeerroon Aanaa Dallee Waabaraa kana hubaachun namootaa hundaa Shiiiraa mootummaa Wayyaanee karaa deheninetti ishee rawwacha jiru harkatti rukkutu qabana. Aadaa keenya Sirnii Gadaa Alaabaa qaba isaa qabana Ayyaanaa tokummaa keenyaa fi Aadaa Sirna Gadaa keenya Guddifanuu nuuf haa ta’uu. IUOF Gadaan Gadaa bilisummaatti.


text:
Nuti miseensonni ABO konyaa Gadaa Bilisummaa waggaa 1ffaa Fincila Diddaa Gabrummaa uummatni keenya Sadaasa 9, bara 2005 eegale ilaalchisee obboloota kana irratti wareegaman yaadachuudhaan, magaalaa Edimenten(Edimonton) biyya Kanadaa keessatti sirna ho'aan kabajannee qabsoo keenyaaf qarshii Kanadaa doolaara 1500 oli (kan uummatni keenya gumaache waliin) walitti buusuudhaan Ibsa Ejjennoo armaan gadii dabrfannee jirra:
1.Fincila uummatni keenya godhee fi gochaa jiru nideggerra, waan barbaachisuun bira nidhaabbanna,
2.Obboloota fincila kana irratti wareegaman yaadachaa, kaayyoo isaan wareegamaniif bakkaan ga'uuf irbuu keenya nihaaromsina, Sadaasa sagalis bara baraan nikabajna,
3.Qabsoo bilisummaa ABOn gaggeeffamu waan barbaaschisuun bira nidhaabbanna, dirqama dhaabni keenya nutti kennu kamiyyu nibaana,
4.Gochaa mootummaan wayyaanee barataa Oromoo Shibbiruu Damissee irratti fudhate nibalaalleffanna, Kanneen kana raawawatanis murtiitti akka dhiyaatan nigaaffanna,
5.Haala mootummaan Wayyaanee uummattoota nagaa amantiin walitti buusaa jiru nibalaalleffanna, uummatni keenyas dammaqee akka ofirraa eegu nibeeksifna,
6.Sabootaa fi biyyoota ollaa waliin uummata Oromoo walitti buusuuf shira mootummaan shororkeessaa wayyaanee raawwachaa jiru nibalaalleffanna, biyyoonni ollaas tarkaanfii fudhataa jiran akka keessa deebiyanii ilaalan nigaafanna,
7. Mootummoonni addunayaa mootummaa wayyaanee uummata nagaa ajjeesaa jiru kana gargaaran akka irraa of-qusatan nigaafanna,
GADAAN GADAA BILISUMMAATI
INJIFANNOON UUMMATA OROMOOF
Sadaasa 11, bara 2006
Ediminten, Kanaadaa


text:
Finfinnee, Fulbaana 7,2011(FBC) – Daandin Qilleensa Ityoophiyaa karoorasaa bara Faranjootaa 2025 milkeessaa jiraachuu beeksise.
Hoji gaggeessaa olaanan daandichaa obbo Tawaldaa G/maaryaam Faanaa Broodkaastiing Koorporeetitti akka himanitti, bara Faranjootaa 2025tti guddina %20 galmeessisuudhaf karoorsee hojjetamaa jira.
Haata’uutii barichi osoo hin ga’in karooricha milkeessaa jiraachuu ibsan.
Karoorri milkeessuf qabame kan daandiiwwan qilleensaa idil addunyaatin wal bira qabamee yammuu ilaallamu garaagartee bal’aa qabaachuu ibsaniiru.
Qaqqabamaa fi milkaa’ina galmeessisaa jiruun adda duree akka ta’es kaasaniiru.
Xiyyaarota 100 ol qabaachudhaan adda dureedhas jedhan.
Comments
Loading...


text:
- State Emergency waan hunda dura dhaabbu fi badii isaan geesisan sirreesu.
- Oromoon Millyoni 1 ol ta’e qe’ee irraa buqa’ee lafa galu dhabee magaalota keessaa karaa irra bulaa jira kaan ammo mooraatti galee lafti isaa Liyuu Poliisin qabame jira, Abdi Ilyee fi Waraanaa wayyane Achii basu qaba,
- Oromoo siyaasaan mana hiidha jiru hunda gadi dhisisu,
- EPRDF jijjirama bu’uura feesisa waan hundan TPLF seeran ala Angoo, Daldala fi bu’ura misomma hunda dhunfate jiru harka fudhu fi EFERTn qabeenya ummata gochu, Ango isaan waga 27 qabatan fakeenyaf Military security, finance, telecom, airlines, military industry, constriction industry kkf hunda qabachun isaan siiri miti, kun jiriramu qaba.
- EPRDF keessaati dhabbileen siyaasaa 4 sagalee wal qixaa qabaachu hin qaban kun siira’uu qaba,
- Dhaabotiin siyaasaa biyyaaf qabsaawanii fi eenyummaa Oromoof ija bananii asiin nu gahan seera shororkeessummaan yakkamuu fi paarlaamaan TPLF murteessee ture daddaffiin haqamuu qaba.
- Qabeenyi Oromoo samama jira, Albudan Oromiyaa hundi Tigireen qabatee jirtu, lafti Oromoo seeran ala Tigireen hiratee jirtu kana Oromoof deebisu ,
- Finfinneen Oromiyaa jalati buluu qabdi federaali lafa hin qabu, Dire Dawaansi kan Oromootti,
- Angoo biyyaatti Oromoon akka baayina isaati qodachuu qaba, Bajata biyyaatti Tigireef birr 500, Oromoof birr 50 diigoman federaala irra ramadama ture siirachu qaba ,
- Dargaggooni Oromoo akka diinatti ilaalamu hin qaban Qeerroon fi Abbootin gadaa akka institution Oromooti ilaalamu qabu,
- Ogantoon EPRDF Malamaltumman guutaman fi OPDO moofa ergamtoota TPLF saba midha turan ummata irra kassun hojii atatama ta’u qaba,
- OPDOn baabsummaa TPLF dhiisee dhaabota Oromoo ummata Oromoof qabsaawan hunda waliin walii galee hojjechuu fi hireen murteeffannaa akka hojii irra ooluuf warra qabsaawan hunda akka isaan biyya keessatti qabsaawan taasisuu.
- Dhaabbilee Mormitoota Oromoo biyya keessa fi biyya alaa hunda waliin marii geggesudhan jijjirama biyyati keessaatti akka hirmatan gochu.
- Afaan Oromoo Afaan Hojii biyyoollesa atataman gochu,
- Waraanaa seeran ala Oromiyaa keessa qubate jiru hunda Magaalaa hunda keessaa basuu,
- Waraanaa biyyaati olaantummaa gosa tokkoo ykn TPLF jalaa baasuu fi proportional gochuu,
- Qabeenya Malamaltuman samame fi Kontrobandistootan qabame dhabsisu,
- Federation dhugaa hojii irra olchu, Federaali dhimma naannoole keessa akka hin gale gochu fi galiin nannoo Mootumma akka nannoof olu gochu,
- Arara fi nageenya biyyati busuuf marii, bakka bu’otaa siyaasaa fi lammii biyyati abbooti Gadaa fi dargaggoota hirmachise geggesu,
- Yakka Siyaasaa fi waraanaa warra rawwatan seeratti dhiyeesu,
- Lafa Oromoo fi Magaloota Oromoo Tigiroon human Oromiyaa irra kutan deebisu, Hundane, Dasse, Diredawa, Wanbara, Waloo fi Rayyaa Oromiyaatti deebisuf siiriti irratti hojeechu;
- Embasy Ethiopia Lammii Tigiray qoofan qabame jijjirama bu’uura gochun hunda qulqullesani proportional gochu dha.
Dr. Abyii fi Lammaa Magarsaa Daddaffiin Waan gochu qaban!
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 3/29/2018
Bitootessa 29, 2018 (Qeerroo) — TPLF Gaafi Oromoo ni deebisa yaadi jeedhu yoom ilee samuu ummataa keessa hin jiru garuu gareen Lama magarasa fi Dr. Abyi Ahemd fedhinnaa fi golgaa fedhii TPLF keessaa bahuu fi aanummaa sabaa qabaachuu isaanii kan ittiin muldhisan keessaa Gaafi ummata Oromoo kana gadii kana irratti daddaffiin furmaata gochuu deemsa siyaasaa tokko jedhanii jalqabuun barbaachisaa dha.
Kanaaf ammatti waanneen gochuu qaban keessaa:-
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Addunyaa ispoortii keessatti, keessumattuu ganda kubbaa miillaatti, oduun oo’ituu tarii mi’ooftuun tibbanaa eenyutu ‘Ballon d’Or’ FIFA bara 2014 injifata kan jedhu. Tarree dheeraan gara jalqabaatti bahee ture calalamee amma maqaa namoota 3 qofa kan galmee irratti hafe- Kiristiyaanoo Ronaaldoo, Li’ooneel Mesii fi Maanu’eel Nuweer. Isaan keessa isaa tokko jechuudha kan bara kana Ballon d’Or harkatti galfachuuf deemu.
Maqaan Ronaaldoo fi Mesii erga woggaa woggaan dorgommii kanaan wolqabatee ka’uu eegalee bubbule. Lamaan isaanii badhaasa kana wolitti daddarbaa, wolitti dabarsaati kan as gahan. Egaa Maanu’eel Nuweer kan akka haarawaatti barana as bahe. Baranas, akka taajjabdootaatti, badhaasichi jarreenuma lamaan bira dabra wonti jedhu heddus hinjiru.
Maanu’eel Nuweer kilabii isaaf (Baayer Muniik) waan dansaa hojjate, Bundasliigaa injifate. San bira ce’ee gareen biyyoolessa Jarmanii geebba addunyaa akka argatuuf gumaacha guddaa laateera. Hojii isaa kana egaa Mesiifi Ronaaldoo fundura akka dhaabatu kan isa dandeessise. Maanu’eel Nuweer yeroo jalqabaatiif kan maqaan isaa galmee nama sadii irra taa’e. Badhaasa kana argata taanaan erga bara 1963 as goolii eegaa isa jalqabaa (seenaa keessatti ammo isa lammataa) ta’uuf deema jechuudha kan injifannoo kana goonfate.
Ronaaldoon dorgomaa cimaa ta’ee kan dhihaateef cimina garee Riyaal Maadriid keessatti argisiiseen. Ronaaldoon Maadriid Shaampiyoonaa Awurooppaa akka injifatu godhuun alatti bara tokko keessatti shaampiyoonaa kana irratti goolii 17 laakkofsiisuudhaan rikoordii haarawa galmeesseera. Maadrii geeba nugusichaas injifachuun isaa ni yaadatama. Ronaaldoon bara kana injifate taanaan badhaasa kana yeroo 3ffaa f injifachuu isaati.
Mesiin bara kanatti sochii cimaa godhaa ture. Barceeloonaan 3ffaa ta’ee La Liigaa akka xumuru godheera. Goolii heddu galchuudhaanis rikoordii haarawa heddu La Liigaa keessatti galmeessiseera. Biyyi isaa Argeentiinaan Gebba Addunyaa irratti heddu funduratti deemuudhaan sadarkaa 2fffaan woldorgommii xumute. Kana hunda keessatti dirqamni Mesiin bahaa ture waan laayyo hinturre.
Eenyu Ballon d’Or’ FIFA bara 2014 akka injifatu ammatti eenyuu hinbeeku. Tilmaamuun, wolmormuun oo’ee itti fufeera, garuu. Ronaaldoon yeroo 2ffaaf wolitti aansee injifachuun isaa kan hinoolle ta’uu keessa beektonni kan odeessan. Dhuma isaa beekuuf hanga sagantaa Zuurikitti Amajjii 12, 2015 geggeeffamuuutti obsaan eeguuf dirqamna.


text:
Waancaa kubbaa miilaa addunyaa baranaa FIFA 2018 biyyaa fi naannoo 200 caalaatti wal dorgomee biyya 32tti keessaa filatanii lamatti eegee walti aane; Faransaayii fi Kirooshiyaa.Faransaay Kirooshiyaa 4-2 mootee waancaa irraa fudhatte.Dorgommii marroo 62 taphatan tana irratti goolii 169tti gale.
Gareen dorgommi tana moote doolara miliyoona 40tti dhiyaatu mooti. Akkuna kanaan Harry Kane kophee goolii 6 Ingilaandii galchee kophee warqii badhaasan Luka Modric tapahtaan Kirooshiyaa ammoo kubbaa warqii badhaasan Kylan Imbaappeellee nama diqqeennaan waancaa kubbaa miilaa irratti goolii gachee badhaafame.
Kirooshiyaan biyya diqqayyoo nama miliyoona 4 oli qabdu biyya hedduu ufi jalaa qaqaarisaa Faransaayiiin walti martee moohan.
Faransaay bara 1998 waliin ta baranaa waliin marroo lama waancaa kubbaa miilaa moote.Goolii Faransaay tana lama ijoollee biyya isaaniitii taphatan hidda Afrikaa qabanitti galcheef.
Gooliin qaraa daqiiqaa 18 irratti taphataa Kirooshiyaa Mariyoo Manduzkiitti dogongoraan mataan goolii ufitti galche.
Faransaay goolii lammeessoo ammoo adabbii argattee galfatte sadeessoo gurbaa dhalootaa Afirkaa maatiin isaa biyya Giinii, Paul Pogbaati galcheef.Akkii innii itti galchee fi humnitii innii galcheen waan afaan nama qabachiisaati.N
Poogbaan Manchester United taphataa akka bara 2016tti mindaan isaa paawondii miliyoona 15.6.Mario Mandukzii kubbaa namicha Faransaayii goolii eegu balbalauma goolii duratti irraa buufatee galfate.Ivaan Periskiitti galcheef.
Jabeennii garee Faransaay akka leenjisaan isaanii jedhutti ijoollee Afirkaa hedduu tapachiifachuu.
Garee kubbaa miilaa Faransaay keessaa ijoolleen 14 namii akka Paul Pogba, Kilylian Imbaappee, fi Samuel Umtiti faattti jira.
Saamuel nama ganna 24 dhalootaan Kaameruun. Baarseloonaa fi Faransaayii taphata.
Kiliyaan Imbappeede gurbaa ganna 19ti eegii Peeleen dorgommii waancaa kubbaa miilaa bara 1958 irratti isa gannii 17 goolii galchee asitti Impeebeen nama jalqabaa ka ganna 19tti dorgommii kubbaa miilaa irratti goolii galche. Tanumaaf badhaafamellee.
Gurbaa kun Paris St. Germen, kialbii Faransaayiitii taphata.Mindaan isaa akka bara 2018ti Euro miliyoona 17.5. Imbaappeen ganna kana goolii afur Faransaayiif galche.
Badhaasa warqii dorgommii tana irratti kennaniif, qubee warqii gurraallee dhaaba ijoollee nama miidhame ispoortii hojjachiisaa jajjabeesanii fi hospitaalatti wallaananiin,Premiere De Corde jedhanii kenna.
Kirooshiyaan biyya diqqayyoo lola ganna 5tiin bara 1991 Yugosilaaviyaa irraa cittee baate.Faransaay jabeenna kubbaa miilaatiin beekan dhahuma dhooftee jilbiifachiiste.Tapha daqiiqaa 45 qaraa irratti kubbaa ufumatti qabaadhattee Faransaay buffisiifte.
Kalee moohanii waancaa dhabdee lammeessoo taatullee akkii isiin itti taphatte humaa fi dandeettii jarii kubbaa miilaatii qabu qalbii fi garaa dhaloota itti aanu keessaa waan baddu hin fakkaattu.
Imbaappee fi Modric
Namicha Kirooshiyaa taphatu Luka Modric ammo kubbaa warqii badhaasan.Imbaappeen ka Faransaayii taphatu ammoo nama ganna diqqaa ka ganna 19tti waancaa kubbaa miilaa irratti goolii galcheen badhaasan.
Modric lakkoofsa 10 keeyyatee Real Madriidiif taphata. Modriciin amma ganna 32 kun gaafa diqqaa baqataa kaambii baqaalleetti galee beeka.
Gurbaan Beljiyeemii goolii eegu Tibahut Koritous ammoo glove, waan harkatti keeyyataii goolii eegan warqi badhaafame.


text:
Oromiyaa: Rakkoo nageenyaa Asallaatin shakkamtoonni 39 fi meeshaaleen waraanaa qabamaniiru
( BDHKMNO Fulbaana 13/2011)-Rakkoo nageenyaa tibbana magaalaa Asallaatti uumameen shakkamtoonni 39 too’annoo jala oolan.
Waajjirri Bulchiinsaa fi Nageenyaa Magaalaa Asallaa akka beeksisetti, shakkamtoota 39n keessaa dhimmi 31 poolisiidhan qoratamee mana murtiitin hordofamaa jira.
Itti gaafatamaan waajjirichaa obbo Shamsaddiin Mohaammad akka jedhanitti, shakkamtootarratti beellamni guyyoota 14 gaafatameera.
Namoota shakkaman 8 irratti immoo ragaan dabalataa irratti qulqulleeffamaa jira.
Humni nageenyaa sakattoo taasiseen meeshaan woraanaa seeraan alaa Mintoofiin 2, PHS 1 fi shugguxiin 2 too’annoo jala oolera.
Magaalichatti rakkoon akka hin mudannee fi nageenyi waaran akka mirkanaa’u jiraattota waliin hojjetamaa akka jirus eerameera.Maddi:fbc
Iccitii Rakkina Obbo Lammaa magarsaa
Hanga feenellee woljaalannu dhugaa wolitti hamaa deemna.Kun ammoo badii hin qabu.
Obbo lammaan nama keenna hedduu tokko jaalannuuf jabaja guddaas kenninuuf keessaa
nama tokkoodha.Nama keenna jabaa waan ta’eef qofa osoo hin taane alagaanuu nurra jaalalaaf kabajaa isaa leellisee dhakaaf mukni isaaniituu lammaa lammaa jechuu tureera.
Dhiheenya gaafa bulchiinsi obbo lammaa magaala finfinneerraa buqqa’uu qaba jettee ilmaan abashaa fiigderraa as diinni faaruu san hunda garagalchee lammaa abaaruutti jira.
Hardha ammoo akka seeraaf dhihaatee obbo lammaa magarsaa nuuf gaafatamu jechuu afaan baasanii yoo dubbatan argine.sababa maleedhaa miti jechuus hubanneerra.
Badiin obbo Lammaa magarsaa :-
Muldhata isaa gaafa argite irraa ilmaan diinaa isa hawattee itoophiyaa qofaaf akka uf kennu yaalaa akka turte namuutuu argaa ture.
Faaruu gootummaaf hayyummaadhaa jarri isaan hin dhaadin hin jiru ture jechuu mallas.
Iddoo hundatti badhaasa garagaraafi akka jabaa nama isaaniitti beekkamtii isaaf kennan manni haa lakkaawu jennee dhiisna. Kun hunduu akka jaalatame jedhee maqaaf faarfamuu barbaacha toophiyummaa saba oromoodhaatiif dhukkuba taatu san qofa wojjiin baadhatee akka oromootti dugda kennu irraa waan barbaadaniif qofa ture jedhuudha. Obbo Lammaa magarsaa garuu faaruuf maqaa isaan ittiin isaaf sirban san hunda hanga xurii qeensaattuu herregee argamuufii dhabe.
Inumaayyuu beekkumsaaf lubbuu kennuu biraan oromummaaf sabboonummaa herreega hinqabne takkaan saba ufii jaaree argamuufi gammachuu gaafa hayyoonni akka jawar fi dhaabbileen sabaa alaa galan isarraa gadi bahee muldhatetu obbo lammaa biraa diinatti as fullaafame.Yaalii ijibbaataatiifis dhihoo kana badhaasa nama gaarii bara kanaa jedhu worri ESAT maqaa obbo lammaa magarsaatiin baasee hafarsaa ture.kanaafis gammadee iddoo kennee yoo fiigu arguu dhaban. Eda’ama kana undaatiin ammoo maqaa balleessuu yaaluufi jibbaaf himata irratti oofuu eegalaniiru.Oromoon ammoo nama ija sabaa ta’e kan akka obbo lammaa magarsaa kana dhiisiitii osoo goobanni daacceetuu amma boollaa baheetiin diinnni kan itti roorrisu taatee badii kaleessaatiif ufii gaafata malee diinaaf abadan sadarkaa carraa hin kennine bira gahee jira.Dhaabboleen oromoo hundi kana beekanii qaawwa diinni jidduu isaanii galuun hunda cufatanii wol kabachiisuudha qabu.
Umriin hayyootaaf goototaa haa lalisu.
Barri diinni carraa nutti argatus dabreera.
Kabajaaf jaalalatu obbo lammaan mala.
Hayyoota keenyarraa diina haa qolannu.


text:
Fulbaana 20,2017
Saamicha lafaa yeroo yerootti adeemamuun uummata lafa isaarraa buqqaasuun namoota halagaa qubsiisaa turuun wayyaanee yaadannoo jabaadha. Adeemsi saamicha lafaa sun har’as aanjaa’ee kan itti fufe yoo ta’u, abbootii lafaa irraa lafa saamuun maallaqatti jinniirratanuu namoota biraaf qubsuma taasusuurratti investment irratti babbal’isuurratti argamu. Uummanni Oromoo lafa abbuummaa itti qabu molqamuu mormu kaawwan hidhuu kaawwan ajjeesuunillee ture. Buqqa’iinsa Oromoo kanaaf beenyaa gahaaf qabeenyi bakka bu’umsaa utuu hinkennamiin lafa saamuun gagdadoo jireenyaa keessatti ilmaan Oromoo kufaa turuun beekamaadha. Gartuun Tigirootaa ykn Wayyaanee kun saamicha taasistu ammallee daran jabeessitee kan jirtu ta’uun beekamaadha.
Haaluma kanaan aanaa Guutoo Giddaa ganda Lookoo keessatti Bulchaa Gandaa kan ta’e Addaam Fayyisaa Gooftoliisaa Tigiroota faana walii galuun
1, waggoota 7’n dura kaampii 5ffaa uummatarraa fuudhuun Oromoo lafa irraa buqqisee lammii Tigiree nama maqaan isaa Gabra Tsisaayee jedhamuuf keennee jira.
2, Ganda Lookoo keessaa kaamphii Lookoo jedhamuu dabalataan ilmaan Tigirootaaf laachuun Harka halagaa galchee jira. Lafa Kanas Tigirtichi nama Obbo Tamasgeen Ifaa jedhamutti kiraa laatee qochisiifachaa jira. Lafti kun hektaara 150H (Hektaara Dhibbaa tokkoo shantama) akka ta’e dubbatama
3, Konkolaataa qabeenyummaan isaa kan uummataa ta’ee uummata tajaajilu konkolaataa Qotiisaarraa Maarashaa saamee gurguratee jira
4, Seeraan ala ilmaan burjaajaa’oo barnootaan alatti ergama Tigiree fudhatanii akka uummata cunqursan gochuuf seeraan alatti namoota lama kan maqaan isaanii, Abdoo Mohammad fi Tigist jedhaman ramadee uummatatti taphsiisaa tureera
Badiiwwaan olii kana cinatti uummatarraatti badii jajjabaa dalaguun konkolaataa Waraanaa uummata keessa deemsisuun uummata naannichaa haala malee reebsisuurratti bobbaa’aas tureera. Yakkoota saamicha lafaan wal qabatee uummatni himata irratti banee kan jiru yoo ta’uu amma mana adabaa magaalaa Naqamtee keessa jiraachuu Qeerroon gabase. Ta’us Bulchitoota gandaa ykn dinninnatoota inni
kawwaate hojjechiisaa ture kanneen
A, Dassaalenyii Hinkoosaa Bulchiinsa ganda 01 Ukkee
B, Asfaahu Hinkoosaa dhimma nageenyaa keessaa kan hojjetu
C, Kaffaalee Akkumaa Oduu uunnataarraa guuruun kan isaan gargaaru
D, Tacaanee Dabaalqee abbaa qabeenyaa Hoteela Globaal Ukkee
Fi Tigiroota faana wal ta’uun mana adaabaatii obbo Addaam Fayyisaa nama yakkoota hamaa kana dalagaa ture mana hidhaa baasisuuf qarshii 100,000 kuma dhibbaa tokko walitti buusuun gubboo gara magaalaa Naqamtee Qorataa yakkaaf laatanii baasuuf tattaafachaa jiraachuun himamaa jira.


text:
Baga Nagaan dhuftan! Welcome!Herzlich Willkommen!
The Human Rights League of the Horn of Africa (HRLHA) would like to express its deep concern over the negligence of both the federal and regional governments in Ethiopia regarding the violence that has been going on for about six months against the Oromos in Eastern Hararge Zone of Oromia Regional State. Read More
After the activist group in the name of the oromo Oromo Dialogue Forum (ODF) has announced the formation of a new political organization called Oromo Democratic Front (ODF) or Adda Dimokiraatawaa Oromoo (ADO) on March 28, 2013, the newly formed Oromo Democratic Front held its first public gathering in Saint Paul, Minnesota on march 30, 2013 for the first time according to reports. According to the same report this meeting has attracted unseen large crowd.
According to reports by Hegeree Media, many of the audience at the gathering in Minnesota lodged critical questions such as: Why launch ODF now? Great idea but how are you going to put your program into practice? Why should we trust you this time? Why the OLF flag? Can an empire be democratized? When did you begin to entertain this idea? Why did you not try to fix OLF? The same report has said most of the attendant have been satisfied by the answer given by the ODF/ADO leaders. The announcement circulated by ODF/ADO in Afaan Oromo and in Englisch is presented belowo
Nuti, miseensonni Kora Bu’uressaa Adda Dimokiraatawaa Oromoo (ADO) sochii politikaa Oromoo haaraya dhugoomsuu keenya labsina. Sochiin haarayni kunis, kan haqa Oromoo fi saboota Itophiyaa maraaf falmu ta’a. Tarkaanfiin fudhanne kun seenaa qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti boqonnaa haaraya saaqa. Kana qofa osoo hin taane, empayerummaa Itophiyaa hundeedhaan buqqisee sirna federalummaa demokraatawaadhaan bakka buusuu akeekkata. Read more
DECLARATION OF THE OROMO DEMOCRATIC FRONT (ODF)
We, members of the Founding Congress of the Oromo Democratic Front (ODF), announce the launching of a new Oromo political movement that advocates justice for the Oromo and all other nations in Ethiopia. The founding of ODF ushers in a new phase in the Oromo nationalist struggle with the objective of working for the transformation of the Ethiopian state into a truly democratic multinational federation equitably owned by all the nations. READ MORE
Magalaa Munshin-Germany, keessatti gaafa Amajjii 5 bara 2013 miseensoota dame TBOM ykn Tokkummaa Baratoota Oromo Munichin waree booda kabajjae olee. Ayyaanni guyaa Waraaana Bilisummaa Oromoo /WBO/ Jarmani – magaalaa Munshin keessatti sirna hoo’aan kabajamee ooluun seena yeroo dheera ta’uun isaa ni yaadatama.
Haata’uu malee jequmsa fi haala yeroo amma jiru keessatti miseensootin TBOM rakkina tokko malee fi jequmsa tokko malee gamtaadhaa guyyaa WBO kabajjani jiru.
Guyyaa WBO Amajjii 1, kana kabajamuun duratti Ayyana guyyaa kana mangudootiin ebba akka bannani afferamani sirni kabajji guyyaa kana shaman ykn dungoon eegaa ifee booda ebban banamerra.
Itti annisudhan faruun alaaba Oromoo farffame daqiqqa murasafi yaadannoo gootowwan qabso bilisummaa Oromoo irraati lubuu isaan gummataniif yaadannoon godhame jira.
Akkasumas seena qabeesumama guyyaa kana warranna WBO keessatti jaalen qoda gudda fi dirqamma baha turan jaal/Kasim Ali seenaa Ayyaana Amajjii 1 ykn guyya WBO ilaalchisanii ibsa kenneen keessatti guyyaan kun guyyaa yaadannoo humni kaayyoo fi cichoomina qabu rakkoon injifatamee faca’uu akka hindandeenye itti dhugoomse ta’uu hubachiisan jiru:
Kana malees guyyaa seena qabeesa kana ayyaneefachuuf miseensoota TBOM fi koree qindeesitu Ayyana kanaattif galaata onee irra madee dhiyessudhaan ibsa godhani jiru.
Akkasumas guyyaan WBO Amajjii 1, ayyaana tokko kan maqaa isaan sadarkaa dhaabaatti bara baraan ayyaaneeffatu akka qabaatu kan murtaa’e Amajjii 1, 1980 ta’uu kan yaadachiise, guyyaan kunis erga gaafasii kaasee, dhaaba keessatti kabajamaa akkuma har’a gahe fuuldurattis kabajamuun isaa kan itti fufu ta’uu ibsan jiru.
Miseensoti n TBOM ayyaana guyyaa WBO kana irratti hirmaatanis gaafif yaada gabaasaa kennaniin, Amajjii ayyaaneffatan haala WBOn keessa dabre, amma immoo qabsoo hadhawaa diinaa wajjin godhamaa jiru akka wal yaadachisan addeessaniiru.
Itti anisse qabsawwan ni kufa, qabsoon itti fuffa yaada jedhu irratti walgaluun hanaga sabi Oromo abba biyyummaa isaa dhugefatutti akka boodatti hindeebine mirkessana.
Guyyaan WBO yeroo ayyaaneffannu WBO jabeessuuf akkuma baratame waan dandeenyu maraan akka birmannu waadaan galaniru.Yeroo amma kana sochii ummatin motummaa TPLF irratti geggesu ciina akka dhabatanu murteewwerra.
Gadan Gadaa Bilsummatti!
Injifannoon Ummata Oromoof!
Amajjii 1, Guyyaa WBO ti! Haa lalisuu!
Amajjii 5, bara 2013
Munich-Germany
Mariin Oromoota biyya Jarmanii fi ollaa ishee keessa jiraatan gidduutti qindoomina Waltajjii Marii Oromoon biyya Jarmanii magaalaa Frankfurt keessatti gaafa 10.11.2012 geggeefame milkiin xumurame. Mariin kun walgahiilee kanaan dura deemaa turan mara irraa kan adda isa taasisu baayyina hirmaatotaa fi hirmaannaa ho`aa isaan agarsiisaniidha. Marii kana kan haasaan banan I/ HD ABO duraanii kan ta’an J/Leencoo Lataa ogaa tahan Dargaggoo Oromo obbo Garasuu Tufaa fi Obbo Daawey Ibrahim warra marii kana irratti barumsa kennan keessatti argamu. Hirmaatoti marii kanaa J/Leencoo Lataa fi jaallan biroo barumsa kennuuf dhihaatan Jaalalaa fi kabaja guddaan harka walitti rukutuun erga simatanii booda marichis mata dureelee :- Deemsa a Qabsoo Bilisuummaa Oromoo haga amaatti keessa darbe, amma keessa jiruu fi egeree isaa; Haala siyaasa Impaayera Itophiyaa yeroo ammaa; Haaromsa aadaa qabsoo bilisummaa Ormoo haga ammaati ture xiinxaluu ka jedhu turan. Calqaba irratti maricha banuun J/ leencoo Lataa mata duree deemsa QBO fi mul`ata toftaa qabsoo haaraa jedhu jalatti QBO eessaa kaheeeessa akka gehee jiru erga ibsanii booda mirga hiree murteeffannaa ummata Oromoo fi saboota biroo Impaayera Itophiyaa keessatti argaman dhugoomsuufNQBO bakka amma itti hadoodee jiru kana irraa haarawee fuuldura tarkaanfachuu akka qabu ibsan. Kanaafis sabni Oromoo mirgoolee haga ammaatti wareegama guddaan galmeefate kana jabeessuun akka qubsuma, qabeenyaa fi baayyina isaatti mirga hiree murteeffannaa isa hafe dhugoomsuufis tahe jijjiirama haaraa fi nagaa waaraa fiduuf murteessaa tahuu isaa jala muranii jiru. J/Leencoon maalummaa bulchitoota Impaayera Itophiyaa duraaniis taahe ka amma jiru qeeqanii biyyattii keessatti jijjiirama maqaa malee jijjiiramni hundeehaga ammaati waan hinjirreef ammayyuu mirgi ambummaa (citizenship rights) akka walqixatti hinkabajamin fakkii kennuun addeessan.Xumura irrattis qabxiillee torba ka ilaalcha siyaasa haarayaa kana kabiroo irraa adda baasu erga tarreesanii booda hirmaatoti marii kana akka irratti marihatanii qeeqa ijaaraas tahe waan kanarra fooyawaa yoo jiraate akka dhiheesan jechuun haasaa isaanii gudunfan. Itti aansuun obbo Daawey Ibrahim s karaa gama isaanii haala amma Itophiyaa keessa jiru yeroo ibsan waan mootummaan TPLF bifa gara garaan ummata Oromoo irratti dalagaa jirtu tarreesanii gochaan ishee kunis ka sanyii Oromoo balleesuuf xiyyaafate jedhanii jiru.
Obbo Garasuu Tufaas haaromsa aadaa QBO haga ammaatti ture fakeenya gara garaa kennuun erga ibsanii booda aadaan qabsoo kun guddinaa fi jijjiirama adunyaa duukaa haaromuu ykns Transformed tahuu akka qabu addeesanii jiru. Kanaafis qabsaawonni Oromoo laphee qulqulluu fi sammuu banaan akka bifa qabsichi itti deemaa turee fi jiru ilaalan yaada dhiheessanii jiru. Hirmaattotni walgahichaas gaaffilee qaban mara erga dhiheessanii fi yaada qaban yeroo fudhatanii dhifatan booda maree bal’aan ta’uun wal gahichi akeeka yaamameef guutuun milkiin xumurame.
Korri TBOJ waggaa wagaatti kan adeemsifamu inni 37ffaan magaalaa Münchenitti guyaa 08.09.2012 waaree booda sa’a 14:00 irraa eegalee hanga sa’a 18:00tti haala gaarii dhaa fi ho’aa ta’een gegeeffameera. Korri kun eebba bakka bu’oota damee amantii Kiristaanaa, Islaamaa fi Waaqefataan erga banamee booda yeroo itti fufu, waltajjii gegeessuudhaan kan qooda fudhate Jaal Qasim Ali, haala korichaa ilaalchisuun ibsa kan kenne akkasumas gabaasa waggaa kan dhiyeesse Jaal Mekonen Gurmeessa yeroo ta’an Jaal Mulugeta Giragn mata-duree, ‘Guddina Siyaasa tokkoo keessatti Ga’een Uumataa maal?’ jedhu irratti barumsa ball’aa gad fageenyaan hubannaa namaaf kennu kennaniiru. Kora kana irratti miseensoon harka sadii keessaa harki lamaa ol argamuun yeroo qooda fudhatan gaafii fi deebiin gegeefamuudhaan hubachiisi ball’aan godhameera. Itti dabaluudhaanis korri kun koree TBOJ kan waggaa itti aanuuf hojii gegeessan filatee sagantaan guyichaa sirnaan xumuramee ooluu isaa isin hubachiisaa.
News and Current Affairs
Political Affairs
Human Rights
Oromo Communities