text:
TOKKUMMAA HUMNOOTA BILISUMMAA OROMIYAA (THBO)
UNITED LIBERATION FORCES OF OROMIA (ULFO)
Guyyaa: Caamsa 10/04/2013
BILISUMMAA UMMATAATIIF FI WALAABUMMAA OROMIYAATIIF KAN QABSAAWU HOGGANNI DHAABAA ULFO/THBO HAARAYNI, JIDDUU GALEEYSA HOGGANA QABSOO BIYYA AMBAA HIN GODHATU!
Falmaan abbaa biyyummaa Oromiyaa, jiddu galeeysa hoggana qabsoo Awrooppaa ykn Ameerikaa (USA) godhatee qabsoo bilisummaa hin jalqabu. Garuu yeroo as dhihoo kanatti kan mul\’ataa dhufe faallaa isa kanaati. Qabsoo bilisummaa Oromoo kan lubbuu gootoota meeqaatiin bosona Oromiyaa keeysatti biqilte biyya ambaatti galchanii Saarukha intarneetaa game (tapha) joollee fakkeeysuun hin danda\’amu. Ummatni Oromiyaatiis qabsoo akkasii hin barbaadu. Wal hubachiisuuf, yeroon ammaa yeroo ajandaan dhooysaa kan Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) keeysatti dhokattee qabsoo qancarsaa ture ifa if baasee saaxilamaa jiruu. Kanaaf, yeroon tun yeroo biyya ambaa keeysaa waan qaamni tokko hojjate himachaa cubbuu xibaaranii hawaasa dogoggorsiisanii miti. Yeroo roga hundaan gara biyyaatti fuulleffannee diinarratti qabsooynu. Ijoon dubbii ibsa kanaa eenyummaa hoggana dhaaba ULFO Oromiyaa keeysaa qabsoo hidhannoo finiinsaa jiru hawaasa Oromoo hubachiisuu irratti fulleffata. ULFOn Uumama isa irraa kaasee hanga ammaatti bu\’aa bahii gara garaa keeysa qaxxaamuruun sadarkaa sadaffaa irra jira. Isaaniis:
1, ULFO bara 2000 keeysa labsame: Kun kan dhaabbiilee Siyaasaa Oromoo ilaalcha gara garaa qaban walitti fiduun bifa Agoobaraatiin magaalaa Asmaraatti ijaarame. Yeroo sanitti ummanni Oromoo hedduu gammaduus turtii ji\’a afuriitiin booda hawwiin ummataa abjuu tahee hafe. Kanaaf, sababa kan tahan kanneen sharriifi iftuultummaan isaan keeysatti maryreen (margeen) sakaalamee labsamuu fi diigamuun wal faana tahee ture.
2, ULFO bara 2010 ti jaaramees, namoota harcaatuu dhaaba tokko yookiin lama irra walitti dhufanii nuti ULFO ifiin jechaa turani. Baay\’inni namoota kanaa lakkoofsaan kudhan(10) kan hin geenye. Namoonni kun yeroo takkaafillee bifa qabsoo kamiinuu if dura sossoosanii hin beekan. Dhaaba itti dabalamanii yeroo gabaabaaf waliin turan keeysattiis taanaan irratti hojjatanii dhaaba san guddisuu irra diiganii hiddaan buqqisuun, dhaabaas dhabamsiisanii ifiifiis harca\’anii dirretti hafuun isaanii eenyuufille ifaadha. Namoonni kun yeroo ammaa biyya Ameerikaa (USA) keeysaa nuutu ULFO dha, jechaa jiran kun “harka hanna bare dooluutu sossooha ykn Afaan dubbii bare mooqaa alanfata” Akkuma ja\’amu san tahee hawaasa Oromoo biyya ambaa keeysa jiraatu dogoggorsuuf yoo tahe malee, wanti isaan hoggonaa jiran tokkolleenuu hin jiru.
3, Dhaaba ULFO/THBO kan bara 2012 irratti heeraa fi seera guutuun labsame: Dhaabni kun, yeroo Qabsoon Bilisummaa Oromoo haalaan laaffattee, gara diigamutti deemuun haalli tokko tokko mul\’ataa dhufetti hundeeyfamuun waan dhaaba kana kanneen duraarraa adda taasisu. Kuniis, qabsoo lubbuu fi qabeenyi ummata Oromiyaa hedduun itti bade kana dhabama irraa hanbisuuf itti yaadamee kan bifa haarayaan hundeeyfame. Dhimma kana irratti marii yeroo dheeraa godhameen booda Aangafaticha qabsoo bilisummaa Oromoo kan tahe Sooreeysa Janaraal Jaarraa Abbaa Gadaa waliin tahuudhaan U.L.F.On haarayatti dhaaba Siyaasaa guutuu tahee akka qabsaawu guyyaa 20/02/2012tti labsamee.
Aangaftichi QBO Sooreeysi Janaraal Jaarraa Abbaa Gadaa akuma dargaggummaa umrii isaaniitti QBO biqilchanii turan, du\’a isaaniitiin durattiis moggaasa maqaa ULFO/THBO kan harcaatuu murna shiraatiinillee qaadhimamuu jalqabe gara Dhaaba guutuutti jijjiiranii turan. Akkuma dhaaba kana hundeeysaniin eeybisanii dhaloota haarayaaf dabrsuudhaan boqonnaa QBO haaraya bananii wareegaman. Dhaabni kun hujii bara tokkoo keeysatti human waraanaa bifa, tooftaa fi tarsimoo haarayaan kutaalee Oromiyaa hedduu keeysatti ijaaruudhaan diina (Nyaapha) Oromiyaa haleeluu itti fufee jira.
Hogganni dhaaba kanaatiis gooticha humna waraana ULFO wajjiin lafa Oromiyaa keeysa warraaqaa jira. Biyya ambaa keeysatti kan maadheyfatuuf sababni tokkolleen hin jiru. Namoonni Ameerika (USA) keeysa taa\’anii nuutu ULFO dha, jechaa jiran kun hoggana dhaaba ULFO haaraya kana waliin hariiroo tokkollee kan hin qabne tahuu isaanii lammiilee keenya kan bilisummaafii walaabummaa biyya Oromiyaatiif quuqaman hundaaf dabarsina. Nu duukaa buutanii sochii keenya hordofuuf kan barbaaddaniif gara bakka bu\’oota koonyaalee dhaaba ULFO/THBO kan naannoo keeysanitti argamurraan nu hordofuu kan dandeeysan tahuu kabajaan isin hubachiifna.
Tokkummaan Human!!
Oromiyaan Ni Bilisoomti!!
KHR ULFO/THBO
Odeeffannoo dabalataa: E-mail: ulfo2012@yahoo.ca or Info.ulfo2012@gmail.com


c: text/html

text:
Kutaaleen Yunaayitid Isteetis hangt tokko sababaa weerara vaayiresii koronaan ugguram kaa’amee ture kaasuuf sochii jalqabnii jiru. Angawoonni eegumsa fayyaa kan federaalaa immoo mallattoon dhibee vaayiresii kanaa dabaluu isaa beeksisan.
Angawoonni eegumsa faayyaa Yunaayitid Isteetis akka jedhanitti qaamni namaa nama hoollachiisuu, mataa dhukkubbii, qoonqoo keessi nama dhukkubuu, waa dhandamuu fi fuunfachuu dadhabuun mallattoo daariqa ykn infection vaayiresii koronaa ta’uu akka dand’a.
Waaltaan ittisa fi to’annoo dhukkubootaa kan US qaamni ho’uun hafuura nama kutuu fi qufaan mallattoo COVID 19 ta’uu beeksisanii turan.
Hoogganoonni Koloraadoo, Missisiippii, Montaanaa fi Teenesii maneen daldalaa hangi tokko hojii har’aa akka banamu eeyamaniiru. Hoogganoonni Joorjaa, Oklahoomaa, Alaaskaa fi South Karolaayina namoonni akka hojiitti akka deebi’an jajjabeessanii jiru.
Hayyoonni eegumsa fayyaa daldalaawwan dafanii banamuu isaa mormuu dhaan akeekkachiisanii jiru.
US keessaa namoonni 980,000 COVID -19n yoo qabman kummi 55 du’aniiru.
Sababaa vaayiresii koronaan hojii dhaabanii kan lammiiwwan Ameerikaa miliyoona 26.5 ta’uu ministriin dhimma hojjettootaa beeksisee jira.
Prezidaant Doonaald Traamp daldalaawwan xixiqqoo fi hospitaalatoa deggeruuf kan oolu seera doolaara biliyoona 484 raggaasisu Jimaata darbe mallatteessaniiru.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mootummaan naannoo Oromiyaa tatamsa’ina vaayirasii koronaa ittisuu fi xiyyeeffannoo addaatiin socho’aa jira. Sosochii hanga ammaatti taasifame akka jirutti ta’ee gaaga’ama sababa dhibee daddarbaa kanaan dhufuu danda’urraa ummata keenya baraaruuf jecha murtoo dabalataa dabarsuun barbaachisaa ta’ee waan argameef mootummaan naannoo Oromiyaa murtoowwan armaan gadii dbarsee jira.
1.Geejjibni magaalaa keessaa kan akka taaksii,baajaajii, mootor saayikilii. gaarii fi kkf guutummaa guutuutti akka dhaabbatan akkasumas sochiin geejjiba ummataa naannoolee qaxxaamuru guutummaatti akka dhaabatu murtaa’ee jira. Sochiin geejjibaa ummataa aanaalee Oromiyaa keessaatti taasafaman dandeettii fe’umsaa isaanii %50 qofaan tajaajila akka kennani, tajiijila yeroo kennanis kallattiii ogeeyyiin fayaa kennaniin of eeggannoo cimaadhaan qofa akka raawwatamu murtaa’ee jira.
2.Walgahiin kamiyyuu akka dhaabbatu, caasaan mootummaas ta’e kan paartii gandaarraa aanaatti, aanaarraa godinatti, godinaa fi magaalota irraa naannootti waamichi walgahii godhamu kamiyyuu akka dhaabbatu, qaama walgahii waamus ta’e walgahii irratti hirmaatu kamiyyuu irraatti tarkaanfiin ol’aantummaa seeraa kabajichiisuu akka irratti fudhatamu murta’aaee jira
3. Amma dandaa’ametti ummatni keenya sadarkaa gandaatti
qe’ee isaa keessa akka turu sosochii baadiyyaa irraa gara magaalatti
taasifamu irraa akka of daangessu murtaa’ee jira.
Walumaa galatti sosochiin ummataa bakkuma jiranitti akka daangeffamu, namootni bakka gabaa gurguddaa dhaquurraa akka of qusatan, gabaawwaan gurguddaan yeroodhaaf akka daangaa’an murtaa’ee jira.
4.Yeroo rakkinaa kana keessa saalaatnii fi kadhannaan gara Uumaa keenyaatti goonu barbaachisaa akka ta’e mootumman ni amana. Ta’us lakkoofsa heedduudhaan gara mannen amantaadeemuun tatamsa’ina dhibee kanaaf nama saaxila waan ta’eef sagantaaleen dhaabbilee lakkoofsa guddaadhaan taasifamu akka daangeffamu, namni dhuunfaadhaan mana ofiitti kadhannnaa isaa akka geggeessuu, abbootiin amantaas ummata baraaruuf jecha kallattii kaa’me kana raawwachiisuun akka tumsan mootummaan waamicha dabarse jira.
5.Manneen bashannanaa galgala, mannen ragadaa, manneen jimaa qamaasisanii fi manneen shiishaa dhibeen kun akka tatatmsa’u shoora guddaa waan qabaniif guutummaatti akka cufaman murtaa’ee jira.
6.Seensaa fi bahinsa magoolota Oromiyaa gurguddoo keessatti iddoon sakkata’iinsa ho’ina qaama namaa itti safaran (body tempratture check points) guyyaa har’aa irraa eegalee ogeeyyiidhaan akka eegalamu, sakatta’insa taasifamuun namootni vaayirasichaan qabamuun shakkaman giddu gala tursiisaa (Isolation center) dhiyeenya isaanitti argamu galanii hordoffiin barbaachisaan akka taasifamuuf mutrtaa’ee jira.
7.Ogeessotni fayyaa soorama bahanii fi barattootni ogummaa fayyaa barachaa jiran waamichi lammii isaanii baraaruuf tajaajila lammummaa akka kennani godhamuufi waan maluuf waamicha mootumaan taasisuuf akka of qopheessani.
8.Yunvarsiitiiwwan naannoo Oromiyaa keessa jiran, kolleejotni, giddu galli dargaggootaa, manneen barnoootaa namoota vaayirasii kanaan qabamuun shakkamaniif bakka tursiisaa (isolation centre) ta’anii tajaajiluuf akka qophaa’aan murtaa’ee jira.
9.Manneen hojii moootummaa tajaajila kennuu kan itti fufan ta’a. Ta’us hojjetoootaa murteessoo ta’an qofa hambisuun kanneen biroo murtoo hoggansa dhiyootti aragamuun boqonnaa akka bahan, iddoo hojii fi geejjiba waliinii keesatti gorsa ogeeyyii fayyaatiin kenname namuusa cimaan hojiirra oolchaa tajaajilota murteesssaa ta’an qofa akka kennan murtaa’ee jira.
10.Tatamsa’ina vaayirasichaa ilaalchisee qaamota odeeffannoo sobaa tamsaasuun ummata burjaajessan irratti tarkaanfiin ol’aantummaa seeraa kabajichiisuu cimaa ta’e akka fudhatamu murtaa’ee jira.
11.Yeroo rakkinaa kana bira darbuuf tattaaffii godhamaa jiru kana keessatti humni mootummaa xiqqaa waan ta’eef ummatni akaataa duudhaa Oromummaatiin akka walbira dhaabatu, inni waa qabu namoota harka qalleeyyii ta’an akka gargaaru, kenniinsa tajaajila lammumaatiin qabeenya, humnaa fi beekumsa qabuun akka walbira dhaabbatu, qaamni mootummaa sadarkaan jiru hojii tajaajila lallmuumaa qindeessuun dhibee kana mo’achuuf sochii taasifamuuf qabeenya, humnaa fi beekumsa jiru walitti qindeessuun sochii ittisaa fi to’annoo vaayirasichaaf oolchuuf xiyyeeffanno adaatiin itti gaafatamummaa isaanii akka bahatan kallattiin kaa’amee jira.
12.Murtoo Mootummaan naannoo Oromiyaa ummata keenya balaa dhibee vaayirasii kanaatiin dhufurraa ittisuuf dabarse qaamotni nageenyaa ol’aantumaa seeraa kabajichiisuudhaan akka raawwachiisan ajajni darbee jira.
Mootummaa Naannoo Oromiyaa
Bitootessa 21/2012
Finfinnee


text:
About
Wayee Bakka kanaa
Magaalaa Minniyaapoolis Paarkii West Bank Lot A irratti argamu gara Iddoo Aadaa Haaraa tahetti jijjiiruuf kan barbaadu tahu isaa beeksisa.Iddoon kun yeroo amma konkolaataa 93’f tajaajila turtii kennafitti kan jiru yommuu tahu,bakki argama isa immoo 1500 4th St. S irratti kan argamudha.Iddoon kun bakka yakkaa fi dhimmi rakkoo sodaa nageenya uummata itti mudatu tahudhaan yaadatama.
Bakki ‘’parking lot A’’ kun sababa adda addaadhaaf iddoo baayyee murteessa fi barbaachisaa dha. Iddoon argama isa daandii baabura lama kanneen magaalaa Minneapolis fi Saint Paul akkasumas immoo Giddu Gala Gabaa guddicha Ameerikaa,’’Mall of America’’ fi bakka buufata xiyyaaraa, wal qunnamsiisu irratti argama. Dabalatan illee iddoon kun kaampaasiiwwan yuuniversiitii Minnisoota fi yuuniversiitii Augsburgiif dhiyeenya irratti argama. Akkasumas Lot A n aanaa daldalaan guddataa jiruu gidduutti argamaa.
Magaalichi bakka turtii konkolaata A kallattii gara kaabaatti argamu fi abbaan qabeenyummaansa Hennepin county tahe kana bitudhaaf fedhii kan qabu dha. Iddoon kun bal’ina lafa iskuweerii fiit kuma sagaltam sadii(93,000 square feet) kan qabu yammuu ta’u, iddoon kunis naanno Gabaa Aadaa Afrikaaf haara’a uuma.
Mul’ata Ammaa
Pirojektiin Misooma Ganda Afrikaa kun:
- Giddu galli gabaa haaraa kan iddoo itti tajaajila qinxaaboo fi sochii daldala xixxiqqaa hawaasaa Afrikaa fi warreen Afrikaa hin taanef ooludha.
- Carraa hojii diinagdee warreen haaraa hojii eegalaniif uuma akkasumaas immoo gara fulduratti abbootiin qabeenya daldala isa kana irratti hunda’udhaan akka guddataniif carraa uuma.
- Mamiltoota baayyee hawwachudhaan qabeenya guddaan gara hawaasaa baldhaa West Bankiif akka argamu taasisuu keessatti shora ol’aanaa ni qaba.
- Carraa mana jireenya hawaasni gatii madaalawadhaan akka argataniif illee ni oola.
Gandi Afrikaa kun karoora diinagdee keessatti qooda fudhannaa fi misoomaa fi guddisu hawaasa naannoo Cedar River Side iif barbaachisaa ta’anis xiyyeeffannoo keessa kan galedha. Aanaan kun itti gala dinagdee daladala hawaasa godaantotaa naannoo kana jiraataniif kan saxaxamee dha.
Aanaan aadaa kun ifaa gaarii, balfa karaa irraa kaasuu dabalatee biizinesoota kallattii kanarra jiraniif fayidaa dha ammas magaalaa Minneapolis investimentii dhaf hawwata
Kaayyoolee misoomaa
Kaayyoon misoomaaf bulchiinsi magaalicha
iddoo kana irraa qabu:
- Giddu galli gabaa haaraa kan iddoo itti tajaajila qinxaaboo fi sochii daldala xixxiqqaa hawaasaa Afrikaa fi warreen Afrikaa hin taanef ooludha
- Giddu galli gabaa kun tajaajiila hawaasa kanneen akka manneen jireenya, biiroolee, kilinika,bakka bashannanaa sagantaa oolma dargaggoota ni qabata.
- Ijaarsi iddoo kana kun gamoo gurguddaa hanga fooqii 10 fi isaa ol ni qabata
- Karoorri isa namoota miillan deemaniifis tahe ‘’bike’’ oofudhaan gara daandii baabura xiqaa Greeen Line West Bank deemaniif illee wal qunnamsiisudhaan haala mijeessudha
- Namoota miillan deemaniif immoo naannicha magariisaa fi hawwataa taasisudhaan karaa daandii cina dabarsu’’sidewalk’’ dabalatan mijeessudha
- Bakka uummatni konkolaataa amma tursiisuus tahe gara fulduratti tursiisuu danda’u mijeessudha
- Bakka bakka makiinaa dhaabanii yaada
Hirmaannaa Hawaasaa
Akka guddinni magalaaa keenya dabala adeemudhaan nuyis xiyyeeffannoon keenya jiraattota, biizinesoota, dhaabbilee ollaa jiraniifi hawaasa keessaa warra dhimmi isaa ilaalu hirmachisuu dha.
- Wantoonni furtuu ta’an fi Gaaffiin Yaada Karoora/wixinee hojii Paarkii Lot A ilaalchise jedhamu karoora mul’ata Waldaa Biizinesii West Bank (WBBA) kan REF bara 2012 dhiyaates xiyyeeffannoo keessa galfamudhaan karoora kana keessa galchee jira.
- Kaayyoon misooma - osoo yaadni misooma kun hin ibsamne dursinee qaamoota kanneen akka ‘’West Bank Business Association’s (WBBA), Cedar Riverside Partnership (CRP) fi olloota jedhamaniif karoorri hojii isa dhiyaate erga illaalame,yaadnis itti kennamudhaan hojii irraa kan oolu ta’a
- Erga yaadi karoora misooma kun fudhatame boodde immoo waltajjiin marii dhaabbillee kanneen akka WBBA, CRP fi kanneen olla waliin gaggeeffamudhaan yaadni irratti akka kennamu ni taasifama
- Gareen misoomaa karoora kanaaf filatamanis itti fufinsan dhaabbillee kanneen akka WBBA,CRP fi olloonni isaa hanga raawwii misoomichatti wal qunnamtii isaanii kan itti fufan ni taha.
Pirojektiin Gabaa Ganda Afrikaa kunis komiishinii karoora fi Mana Maree
Magaalaadhaan keessa deebi’amee ilaalama.
- Koreen sagantaa Komishiinii waliigalaas osoo murtoo raawwii isa xumuratti hin seenee sagantaa pirojektii kana sirrittii ni madaala. Erga Komishiinii Karooraa Waliigalaas dhimma hojiicha madaalen boodde immoo, yaada jijjiramaa akkaataa kamiin warri ijaarsa geggeessan hojii irraa akka oolchan gaafata ykn yaada kenna.
- Komishiiniin Karoora aangoo dhimmicha mirkanneessus tahe didudhaan harkatti kuffisudhaan ijaarsichi akka itti hin fufne gochu ni qaba. Yoo karoorri kun hin darbin karaatti hafee;koreen dhimma karoora hojii pirojektii kana komii isaanii Mana maree Magaalaaf dhiyeeffachu ni danda’u yookiin immoo mirga qabu.
- Erga adeemsa kana keessa darben boodde Mana Maree Magaalaatti koreen Guddina Diinagdee fi Tajaajila Qajeelfamaa Seeraa (EDRS) waliigalteen gurgurtaa lafaa kun dhaggeetti uummatan akka gahuf uummanni yaadaa isaanii akka ibsatuuf carraa kennuun dirqama.
Dhuma irratti Mana maree Magaalaa guutummaan guututti waliigalte sanadaa fi gurgurta lafa kanaa mirkanneessudhaan hojii itti aanutti pirojektichi akka darbudhaaf murteessu qaba.


text:
Waggoottan afran dhufan keessatt Itoophiyaan Briteen irraa gargaarsa misoomaa dolaara biliyoona lama argatti.Itoophiyaatti dura taa'aan sagantaa gargaarsa Briteen Haawaard Teeloor akka jedhanitti barbaachisummaan gargaarsa kanaa kan hundee godhate ragaa guddina Itiyoophiyaan yeroo dhiyoo keessatti fidde irratti hundaa'uun akka ta'e ibsan.
Mummichi ministraa Itiyoophiyaa Mallas Zenaawwii akka jedhanitti diinagdeen biyya isaanii waggoota 7 keessatti waggaa waggaatti harka10 ykn isaa ol guddateera.Dhaabileen guutummaa adduyaa garu mala ittiin herragame kana shakkuun gaaffii keessa buusu.
Teeloor akka jedhanitti qoranoon yaroo dhiyooa kan muul'isuu gargaarsii Itoophiyaan argachaa jirtu kan ishee barbaachisu irraa gadii yoo ta'u gargaarsichii biyyoota Afrikaa kan hafan waliin walcinaatti yoo ilaallamu galiin nama dhuunfaa walakkaa gadi.
Filannoo biyyoolessaa bara 2005 Itoohpiyaatti gaggeeffameen motummaan mormitoota waan ajjeessef biyyoonni gargaarsa kennan hamma tokko hirisanii turan.
Yniversitiin Oxfordi fi dhaabbanni Tokkummaa Mootummootaa madaallii hiyyummaa ilaalchisuun gabaasaa baassaniin Itoophiyaan addunyaa irratti hiyyummaadhaan Niijeritti aantee lammafaadha.
Briteeni fi gamtaan Awuroppaa gargaarsa guddaa kan kennan yoo ta'u Yunaaytiid Isteetes bara 2007 eegale adda durummaan waggaatti doolaara biliyoona tokko caalaa kennite.Yeroo kana keessattis gargaarsa ittisa beelaa fi hiri'ina midhaan nyaataatiif kan oolu dabalatee doolaara biliyoona 1.5 caalaa kennite jirti.


text:
Onkoloolessa 15/2014(TOI) – Gamtaan Afriikaa haalli waqtaawaa Sudaanitti uumame guddaa akka isaan yaaddessee fi hooggantoonni siyaasaa akka gadhiifaman waamicha dhiyeesse.
Dura taa’aan komishinii gamtaa Afriikaa Musaa Faakii Mahaammat dhimmoota bulchiinsa siiviilii fi loltuu gidduu jiru hatattamaan marii siyaasaanii fi golga heera mootummaan akka hiikamu gaafataniiru.
Biyyattii rakkoorraa baraaruu fi ce’umsaa dimokiraasiif marii fi waliigalteen murteessaa ta’uu hubachiisaniiru.
Dura taa’aan gamtichaa Musaa Faakii Mahaammat haalli har’a Sudaanitti uumame yaaddessaa dha jechuun ibsaniiru.
Akka Musaa Faakii ibsanitti, hidhamuun muummee ministiraa Abdallaa Hamdookii fi abbootiin taayitaa biyyattii biroon kamuu caalaa isaan yaaddesseera.
Kanaaf hooggantoonni siyaasaa akka hiikamanii fi eegumsi namoomaa akka isaanii taasifamu waamicha dhiyeessuu isaanii odeeffannoon gamticharraa argame ibseera.


text:
Shororkeessaatu baqattootaan dahate. Abbootiin alangaa Ferensaay Ahmad Al-Mohammad naanno dirree kubbaa miillaa Paaris cinatti ka boombii ofitti dhoose lammii Ferensaay ta’uu kaleessa mirkaneessan.
Paspoortiin isaa sobaa kan lammii Siiriyaa ta’uu isaa mul’isu reeffa isaa cinatti argame.
Ashaaraan quba Al-Mohammad kan angawoonni Girikii odola Lerostti baatii Onkololessaa keessa ennaa koolu galtoonni 70 ta’an andaara galaana biyyattii dhaqqaban kaasan waliin wal fakkaata.
Hoogganaan paartii Ferensay kan “far right National Front” jedhamuu ennaa dubbatanKoolu galtoonni kun gandeen fi magaalaalee Ferensaay keessa faca’uun sochii uummataatti kanaanis magaalaa galma mootummaa keenya qofaa utuu hin taane magaalaalee Frensaay illee haleeluu malu sodaa jiru uume jedhan.
Poolaand keessaa immoo kan haaraa filatame paartiin safuutti cichuu fi kan murtii haqaa waa’ee baqattoota qubachiisuu ilaalchisee walii galtee Awrooppaa keessaa ba’uu akka malu akeekkachiise.
Tole kan nuti simachuu dandeenyu yoo mirkanuu nageenyaa arganne qofa. Kun dhimma ijoo dha. kun naannoo Awrooppaa mara gaaffii keessa galcheera jedhan.
Brusselsis rakkoo koolu galtummaa Awrooppaa waliin wal qabatee ka jiru balaa shororkaa ilaalchisee akeekkachiistee jirti.
Balaa uumameef isaan komachuu jechuun kanneen miidhaan irra ga’e yakkamoo gochuu dha. Kun waan nuti goonu keessaa isa dhumaa ti jedhan.
Xiinxaltoonni kanneen haleellaa raawwatan irra hedduun lammiiwwan Awroppaa ti jechuun akeekkachiisaniiru.
ISIS gama dhiyaa keessatti haleellaa raawwachuu barbaannaan, shorokeessummaa karaa baqattootaa seensisuun irra hin jiru. Hawaasaalee dhuma keessaa filachuu danda’u.
Gareen mirga namaa Amnesty International deebii rifaasisaan jiraachuu akka danda’u akeekkachiise.
Kan nuti amma nu barbaachisu hooggana nageenya amansiisaa ta’e nuu eegu. Kana jechuun mirgi kanneen eegumsi barbaachisuu utuu hin dhiitamin jedhee jira.
ISIS immoo muddama koolu galtummaa Awrooppaa keessa muddama inni muumetti gargaaramuu yaala jechuun xiinxaltoonni beeksisaniiru.


text:
Jijjirama gaarii yeroo ammaa kutaa gaanfa Afrikaa keessatti argamee fi rakkowwan amma iyyu hin furamiin jiran attamitti falli akka argamuufii danda’amu irratti yaada wal jijjiran.
Itiyoophiyaa fi Ertraa giddutti araarri argame bu’a qabeessaa ta’u fi nagaa fi tasgabii kutaaf waan gaarii ta’u barreessaa dureen tokkummaa mootummotaa ibsanii jiru.
Isa kanaafis ta’e Ertraa fi Jabuutii gidduutti mariin akka itti fufuu gochuuf carraaqqii Itiyoophiyaan gochaa jirtu hundumaaf Tokkummaan mootummotaa deggersa akka godhu Gutarrees irra deebi’anii mirkaneessanii jiru.


text:
Hegeree Oromiyaatiin
Mudde 11/2015 walakkaa handhura Oromiyaa magaalaa Finfinnee keysatti kan argamu Masjidni anwar dhohinssa bonbi keysatti dhoheen namni 4 kan galaafataman tahuun gabaafame jira.
Keysa beytonni haala motummaa wayyaane akka ibsaa jiranitti FDG barattota Oromotiin gad-geyfamaa jiru dhukkubbii mataa waan itti tahee jiruuf dhimma amantii keysa gale iddo salaataaf muslimonni itti walitti dhufan dhosee qaama biraatu biyya sene jechuu fakkeysuuf kan karorfate jiru tahuun hubatamaa fi qabatamaan irra genye jirra jechuu dubbatanii jiru.


text:
Angawoonni ummata ajjeesisan angoo osoo gadi hin dhiisin, worri Oromoo ajjeesan osoo seeraaf hin dhiyaatin nageenni waaree Itoophiyaa keessatti yoomuu dhufuu hin danda’u.
By Nasruu –
Paarlaamaa biyyattiitti guyyaa har’aa kan dhiyaate Haylamaaraam Dassaalenyi badii baatii afurii oliif dhala Oromoo irratti rawwataa turaniif dogogorri uumamuu dubbachuun isaa dhagayameera. As biratti kan hundi beekuu qabu Woyyaanee harkaa qawween baaraqeetii miti kan ummanni dhibba heddu ajjeefamee fi kumaatamni madaaye. Ilmaan Oromoo baatii afurii oliif akkasitti harca’aa kan turan gocha garajabeenyaa itti yaadamee hojjatamaa tureen. Agaazii fi humni federaalaa xayyaraa fi taankiin ummata lafarraa xuruurraa kan ture ajaja gubbaa irraa (Haylamaaramii fi gooftota isaatiin) kennameen. Egaa gocha sanyii duguuguu itti yaadamee fi akka gaaritti karoorfamee geggeeffamaa tureef dhiifama ykn dogoggora jechuu maaltu fide?
Nuti Oromoon beekna. Haylamaaramii fi gooftonni isaas qajeelatti beeku. Daandiin ajjeesuu fi sanyii Oromoo mancaasuu kan filatameef Itoophiyaa keessatti ajjeesuun waan aadeffatameef malee wanti gara ajjeefamuutti nama geessu raawwatamee miti. Mootummaan Woyyaanee angottis kan dhufe, angoo irras kan jiru addadurummaadhaan Oromoo ajjeesaatiin. Ganna 25 guutuu gaafii ummataaf kan laatamaa ture rasaasa. Oromoo sodaachuu fi angoo irraa dheebuu hamaa qabaachuun kan nama geessu gara bineensummaatti: duruunfatanii daa’imaa hanga manguddootti ajjeesuu. Yeroo kamuu caalatti baatiin afran dabran kana hundaaf ifa godhaniiru.
Lubbuu namaa caalatti wanti kabajamaan hin jiru- biyya seerrii fi itti-gafatamummaan jiru keessatti. Mootummaa dhumaatii nama hedduuf sababa ta’ee mitii kan lubbuun nama tokkoo harka isaatti baate gatii guddaadha kan kaffalu; biyya lubbuun namaa kabajaa qabdu keessatti. Kan daran nama aaarsu mootummaan Woyyaanee gocha diinummaatiin erga dachii Oromoo kabaa hanga kibbaatti, bahaa hanga dhihaatti dhiiga uwwisee booda qoosaa fi dubbii gowwoomsaa qabatee gadi bayuu isaati. Mootummnaan kuni Oromoo haa ta’u jedheeti kan ajjeese. Kana jechuun kan isarraa eeggamu dhiifama jedhaa ummata sobuuf carraaquu osoo hin taane yakka raawwateef itti-gafatamummaa guutummatti fudhachuudha. Itti gafatamummaa fudhachuun hanga hundi isaanii angoo gadi dhiisutti deemuu qaba. Wanti kanaa gadii tokkoyyuu naga waaree biyya san keessatti fiduu hin danda’u. Kaba godhuu didanii angotti silmii ta’uun ibiddi qabate cimee akka boba’uuf hayyamuu jechuudha.
Woyyaaneen akka amala isii addunyaa sobuuf arraba mummuxachuu eegaluu isiiti kijibni dhiifama jedhu kun kan agarsiisu. Garuu, Oromoo sobuu fi sossobuun kana booda tasa yaalamuu hin qabu; Woyyaaneen waa hubatti osoo ta’ee. Falli jiru tokko qofa: dhugaa fudhachuudhaan gaafii Oromoo ganna hedduuf afaan qawween ukkaamsaa turaniif deebii laatuudha.
Woyyaaneen dhugaa liqimsuudhaaf kan hin qophoofne ta’uu hujii fi haasofni isii addeessutti jira. Wotraanni Oromiyaa dhuunfate mooratti kan deeb’iu hin fakkaatu. Yoo hin jilbbiiffannee ajjeechaa fi hidhaan itti fufa jedhaa Oromoo doorsisuu irraa hin dhabanne. Ammas gaafii ummataa qaamota ‘farra nagaa’ jettuun wolitti guduunfuu hin dhiisne. Hala kana keessatti gaaga’ama gayeef gaddineerra jechuun gocha madaa irratti sooqiddaa naquudhaati.
Oromoon maaliif, akkamittii fi eenyuun akka ajjeefamee fi qe’een isaa saamame bareechee beeka. Gochas badii sadarkaa kanaa saba kana irratti raawwatame fi gaaga’ama gayeef falli dhiifama sobaa gaafachuu miti. Ammatti kan barbaachisu waan lama qofa. Tokkofaa, gaafiin Oromoon kaase hundi hatattamaan deebii argachuu qabu. Keessumayyuu waa’een ajjeechaan dhabachuu, Agaaziin ummata irraa ka’uu fi namoonni hidhaman hiikamuu waan yeroon itti laatamuu miti. Inni lammaffaa, gubbaa hanga lagaatti angawoonni ajaja ajjesuu laatanii fi kanniin kallattiidhaan ajeechaa irratti bobba’an huni angoo gadi lakkisuu qabu. Angoo gadi lakkisuu qofattii miti kuni kan dhabatu: kan harki isaa dhiigaan laaqame hundi seeratti dhihaatutu irra jira. Bakka kuni hin taanetti mootummaan fderlaalaa fi OPDOn paarlaamaa fi caffee Oromiyaa irra deddeemaa ‘dhiifama dogoggora’ jedhaa firimbii kijibaa afuufaa deemuun halicha yoo daran hammeese malee bifa kamiinuu madaa Oromoo fayyisuu fi imimmaan lola’e gogsuu hin danda’u
Maddii #Awashpost


text:
“Yaa soogidda ofiif jedhii mi’aawii ykn dhagaa dha jedhanii achi si darbatuu”
Berhanu Hundee tiin
Mata duree “Rakkoolee Uummata Oromoo fi Qormaata DhDUO (OPDO)” jedhuun barreeffama gabaabaa dhiyoo kana dhiyeesse tokko keessatti, Haasa’a Obboo Lammaa Magarsaa akka dammaa mi’aawu duuba maaltu jira? jedhee gaafii dhiyeessuu fi haasa’a Sabboonummaa Oromoo calaqqisu kana duuba maal akka jiraachuu malu tilmaamaalee tokko tokko akka natti fakkaatanitti ibsuu yaaleen ture.
Tilmaamaaleen kun ammas dhugumatti maal akka ta’an beekuun rakkisaa ta’ullee; garuu akka yaada fi laalcha kiyyaatitti mi’aawuu jechootaatii ala wanti hojiidhaan mul’ate fi dhugumatti jaarmayichi kun ykn hoggansi isaa uummata keenyaaf uummata Oromootiif quuqamee, dararama fi ajjeechaa lammiilee Oromoorra gahaa jiru kana dhaabuuf murannoo fi kutannoodhaan waan ka’e natti hin fakkaatu.
Daangaalee Oromiyaa fi Sumaalee irratti uummatni keenya guyyaadhaa gara guyyaatti akka baala mukaa harca’aa osoo jiranuu; keessumaayuu immoo dhiyoo kana Calanqootti seenaan durii sun deebi’ee mul’achaa osoo jiruu; miseensotni hoggansa jaarmayichaa bakka deeman hundatti jechoota gaarii dubbachuun ykn haasawuun qofaa hiikni isaa maali? Gooftaan keenya uummata keenya malee kan biraa ta’uu hin danda’u jechaa; ajjeechaa uummata kanarra gahaa jiru irraa ittisuu yoo hin dandeenye, jechootni mimiidhagoon baay’achuun isaanii maal godha?
Akka amma argamaa jirutti, jaarmayichi kun fedhii gara lamaaniituu (uummata Oromoo fi Wayyaanee) guutuu hin dandeenye bar !! Yookaan dhaamsa warra isaan ijaaree, ittifayyadamaa turee/jiruu fudhatanii sochii uummataa dhaabuu hin dandeenye; yookaanis immoo gara uummataatti goranii, qabsoo bilisummaa uummataatti makamanii, uummaticharraa duula diinaa dhoowwuu hin dandeenye. Maarree, humnoota lamaan kana jidduu taa’anii rakkachuun hiikni isaa maali? Hamma yoomiitti akkanatti ittifufas?
Ana akka natti fakkaatutti ykn mul’atutti, haaromsuu jaarmayichaa godhuuf kan murteeffatan yoo ta’ellee; fedhiin kun jaarmayicha keessatti guutuma guutuutti waan mul’atu natti hin fakkaatu. Tarii warri gara uummata Oromootti deebi’anii, qabsoo bilisummaa kanatti makamuu barbaadan muraasa ta’uu malu. Warri hafan ammallee kaayoodhuma jaarmayichi kun duraan ijaarameef sana qabatanii fedhii gooftolee isaan ijaaranii guutuuf waan hojjechaa jiran natti fakkaatu.
Kun ammas haaluma jirurraa ka’ee tilmaama ani qabuu dha. Maaliif yoo jedhame, har’a uummatni Oromoo bakkee hundatti ajjeefamaa, lafarraa buqa’aa, qabeenyi isaa saamamaa, unkuramaa yeroo jiru kanatti jaarmayaan kun callisuun isaa tilmaama kanatti nama geessa jechuu dha. Tarii akka nuti yaadnu osso hin taane, waan tokko godhuuf jaarmayichi kun humnas ta’ee aangoo akka hin qabaanne agarsiisa.
Gama tokkoon yoo laalamu, humni jaarmayicha kanaa dadhabaa ta’ullee; miseensa jaarmaya ADWUI/ABUT waan ta’eef, seerri fi heerri keessaa isaan hidhee qabaachuu malullee; gama biraatiin garuu osoo dhugumatti uummata ofiitiif hojjechuu fi qabsaa’uuf murteeffatan ta’ee, mirgoota aangoos ta’ee kan biraa, kan seera Federaalaa keessatti lafa kaawwamee jirutti fayyadamuudhaan nagaa naannichaa eeguu fi uummatichas ajjeechaarraa ittisuu ni danda’u turan. Erga kun hin taanetti immoo, jaarmayaa motummaa Naannoo Oromiyaa ta’uun isaanii hiikni isaa maali?
Jaarmayaa mootummaa ijaaree bulchaan jira jedhu; jaarmayaa caasaalee bulchinsaa naanicha keessatti diriirsee jiru fi naanicha keessatti murtii hundaa dabarsuuf aangoo qabu dhiisii, Abbaan Warraa tokkoo maatii isaarraa diina ittisuun dirqama; ni danda’as, danda’uu qabas. Maarree, yeroo uummatni keenya guyyaa guyyatti bakkee hundatti ajjeefamaa jirutti jaarmayich naanichan bulchaa jira jedhu callisuun dhugumatti humna hin qabne moo haasa’a mi’aawaa dubbachuu ala dhugumatti uummataaf qabsaa’uuf fedhii fi kaayyoo hin qabne laata?
Yeroo ammaa, yeroo uummatni Oromoo jumlaadhaan ajjeefamaa jirutti, yeroo dhiigni lammiilee keenyaa bakkee hundatti dhangala’aa jirutti, karaa danda’amu hundaan uummaticha bira dhaabbatanii duula uummatarratti godhamaa jiru kana yoo dhaabuu hin dandeenye, haasa’a midhaawaa haasa’aa qalbii fi onnee uummata raasuu dhiisanii; akkuma dur barame sana gama tokkotti goranii; gooftaalee isaan ijaare tajaajiluu fi uummatni immoo hiree isaa ofumaaf akka murteeffatu taasisuuf karaarraa goruu qabu. Yoo kun ifa ta’e, uummatni keenyas kana booda eenyurraayuu homaa akka hin eegne ifa ta’a jechuu dha.
Dhugumatti gara uummatichaa goranii; qabsoo bilisummaa kanatti makamuu fi hogganuu kan barbaadani fi danda’an yoo ta’e, haal- duree takka malee lola ykn waraana uummata keenyarratti labsamee, sanyii saba keenyaa duguugaa jiru kana dhaabsisuu qabu. Inni kun rakkoolee jiran hundaa caalaa furmaata hatattamaa argachuu qaba. Kanaafuu, DhDUOn murtii xumuraa godhuuf sadarkaa ittidirqamu irra gahee jira. Yookaan meeshaa diinaa ta’anii ittifufuu yookaan immoo jaarmayaa uummataa ta’anii humna haaraadhaan as bahuu dha. Filannoo kan isaanii ti.
Ulfaadhaa!!
DhDUO = Dhaabbata Dimookraasummaa Uummata Oromoo (OPDO)
ABUT= Adda Bilisummaa Uummata Tigraay (TPLF)
ADWUI= Adda Warraaqsa Dimookraasummaa Uummata Itoophiyaa (EPRDF)


text:
Kamiisa Kaleessaa ganama bulchiinsa Amaaraa kan bulchiinsa naannoo Beneeshangul Gumuuz waliin wal daangeessu irratti kan mootummaan hidhattoota Gumuuzii ittiin jedhe qonnaan bulaa ijoollee isaa lama waliin ture irrti xiyya darbatanii kan jalaa dheessuun miliqan ta'uun ibsamee jira.
Iddoon kun itti gaggeeffamees bulchiinsa naannoo Amaaraa godiina bulchiinsa gosa Awii kan aanaa Gwangaa ganda Moxaa keessatti ta'uun ibsamee jira.
Waajiira polisii aanaa Gwangaa akka ibseetti haleellaa gaggeeffameen miseensoonni humna addaa kan bulchiinsa naannoo Amaaraa 2 ajjeefamanii milishaan naannoo tokko madaa'uun ibsamee jira.
Itti gaafatamaan waajiira Komunikeeshinii bulchiinsa naannoo Beneshaangu Gumuz garu waa'ee halellaa jedhame kanaa hin beeku jedhe.
Gabaasa Asteer Misgaanaaw Baahir Daar irraa ergitee caqasaa.


text:
http://uk.reuters.com/ By Aaron Maasho | ADDIS ABABA Police in Ethiopia’s Oromiya region fired teargas and warning shots on Sunday to disperse anti-government protesters at a …Read More »
Ibsa Guyyaa Ayyaana WBO Ilaalchisee JTBO-ABO Yemen irraa kenname
Jaarmayaan Baqattoota Oromoo ABO Yemen Ammajjii 9-2015 Magaalaa Sana’aattii Hawaasa Oromoo Maraaf Waamicha Gochuudhaan Hirmaachisee Gaafa Ammajjii 9-2015 Sirna Hoo’aan Kabajee Ooleera Ayyaana Kana irratti …Read More »
Ayyaana Guyaa WBO biyya Ayelaanditti Kabajamee oole.
Ayyaanni gootota Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) kan bara 2015 kaleess gafa 17/01/15 magalaa guddittii Ayerlaan Dabliin keessatti haala howwaa fi gammachiisaan kabajamee ooleera. Uummatinii Oromoo …Read More »
Ibsa Ijjannoo Godina ABO Jijjiiramaa Giddu Gala Baha Eeeshiyaa
Nuti Miseensonni Giddu Gala Baha Eeshiyaa Ayyaana Amajjii 1 , bara 2015 Guyyaa Waraana Bilisummaa Oromoo WBO dhaa Sababeeffachuudhaan Walitti DHufnee Haala Gaariidhaa fi …Read More »
Kabajaa Ayyaana Gootota Oromo – ABO -G/Kemal Gelchu- Afrikaa Kibbaa
Ayyaanni Irreessaa (Irreechaa) mallattoo Oromummaa waan ta’eef, bakkee hundattuu bal’inaan..
Abdii Boruutiin Waayeen Irreessaa (Irreechaa) yoo ka’u, beekaniis ta’ee otuu hin beekin namootni baay’een amantii wajjin walitti hidhanii karaa tokkoon qofaa …Read More »


text:
Lola kaabaa
Akkuma lola isa waggaa lama duraa ammas humni waraanaa PP ‘Ajaja Bahaa’ jedhamu daangaa cehee Eertiraa akka seenu godhameera. Lola darbe keessatti bifa kanaan Eertiraa cehanii achirraa waraana Eertiraa daboo waammatanii Tigraay weeraran. Ammas toftaa wal fakkaataadhaan deemaa akka jiran maddeen Tigraay gabaasaa jiru. Lola kanaan gareen lachuu (abbaa fi ilmi ykn PP fi TPLF) marsaa isa xumuraati jechuun walitti dhaadataa jiru.
Ergaa ilmaan Oromoof!
Garee kamuu amantee waliin dhaabbattee wareegama bilaasha hin kafalin. Lola isa qehee keetii wal tahii irree tokkummaa hanga guddina Oromoo gahuun qehee keerratti loladhu. Kan masaraatti dhufes tahee kan deebi’ee dhufuuf hawwu kamuu dhiiga keerra ejjetee lafatti si haqatee aangootti ol baha. Kan ammatti fagoo jirus gaafa daangaa keetti siqu si tuffachuu eegala. ”Humni samii gadii kamuu Shaggar seenuu nan dhorku” jedhee dhaadata. Dhaada akkasiif deebii gahaa deebisuuf kan dandeessu yoo ammumarraa saba guddaa kana jaartee akka of kabajsiiftutti warraaqxe likkii kee garsiifte qofa. Gaafas daangaa kee seenuu fi dhiisuu irratti hayyama kee gaafachuuf dirqama. Yoo kan humna gahaa hin qabnee fi afaan wal garagaltee wal nyaattu tahe garuu dhaadachuu bira darbee haaloo isa ati aangoorraa isa kaaftee san si bahata. Lola diinni kee waggaa 30 guutuu si qorqe har’a bakka lamatti wal baasee wal lolu keessaan hiree laalladhu waan kee jabeeffachuuf oolfadhu malee garee kamiifuu hin booji’amin!
Addis Abeba – Protests erupted in many towns and cities, including schools and university compounds,…
Shabboo Miidiya: Seenaa amaarsaa fii gara jabeenya isaanii. https://www.youtube.com/watch?v=MjL1acJzXgc
Gocha suukkanneessaa sirni nafxnyaa Oromoo irratti gidduu kana raawwachaa jiran balaaleffachuun Barattoonni Oromoo godina addaa…
His Excellency, Olusegun Obasanjo, former President of the Federal Republic of Nigeria and AU High…
By Daniel Behailu Overview of Ethiopian Politics Africans have always complained that their resources are looted…
Akkuma beekkamu baroota dabran keeysa gaafa mootummaa EPRDF sanitti hoggansa amantiin isaa islaama tahe irra…


text:
OromiyaaFulbaana 16 2015 (TOI) Namoota beekamoofi ogeeyyota miidiyaa dabalatee gareen ergamootaa kutaalee hawaasaa addaddaa of keessaa qabu Irreecha baranaarratti akka hirmaatu komishiniin tuuriizimii naannoo Oromiyaa beeksise.
Komishinichi ibsa guyyaa har’aa kenneen jaarsolii biyyaafi bakka bu’oota ummataa dabalatee gareen ergamootaa Keeniyaa namoota 250 qabu Irreecharratti nihirmaatu.
Gareen kun Naayiroobiirraa amma Finfinneetti kiiloomeetirii kuma 1 fi 500 qaxxaamuree Konkolaataan kan dhufu yoo ta’u, Kamisa Fulbaana 19 simannaan dammaqaan nitaasifamaf jedheera Komishinichi.
Ayyaanni Irreechaa baranaa qindeessummaa komishinii turizimii Oromiyaatiin sagantaawwan addaddaatiin akka kabajamus beekameera.
Akka kanaan Roobii Fulbaana 18/2015 egzibiishiniin tuurizimii tajaajiloonni turizimii addaddaa, oomishoonniifi bu’aaleen agarsiisaafi gabaaf nidhihaatu, agarsiifni faashinii Irreechaa niadeemsifama.
Kamisa Fulbaana 19 dorgommiin Miis-turizimii fi awwaardiin tuurizimii Oromiyaa kan waggaa akka gaggeeffamus ibsameera.Kana malees Jimaata Fulbaana 20 Adeemsi Irreechaa guddaafi sagantaan buna dhugaa namoota kuma 10f dhihaatu addababayii Masqalaatti akka adeemsifamu himameera.
Ayyaanni Irreechaa baranaa dhaadannoo” Irreechi fakkeenya nageenyaafi obbolummaati” jedhuun fulbaana 21 Hora Finfinneefi Fulbaana 22 Hora Harsadeetti akka ibsamu ibsameera.
Ayyaanni Irreecha bifa aadaafi duudhaa Oromoo ibsuun akka kabajamu hundi ga’eesaa akka ba’u komishinichi waamicha dhiheesseera


text:
Baatilee hedduuf boodatti harkifataa erga turee booda namoonni siyaasaa garee Sudaan kibbaa wal waraansa waggoota lamaa booda mootummaa ce’umsaa haaraa hundeessanii jiran.
Itti aanaa presidentii ta’uun kan muudaman hooganaan garee mormituu Riyaak Machaara gumii ministeerotaaf har’a ibsa kennaniin biyyattii waraanaan bututte kana dinagdee ishee dandammachiisuuf lolli jiru dhaabachuu qabna jedhan.
Kan mana marii kana dhibu yoo jiraate haala nagaa buusuu ti. Dhimmi nageenyaa kun kan minsiteerota qofaatti lakkisan utuu hin taane hojii nama maraa ti jedhan.
President Salva Kiiris uummatichi araarri akka bu’uuf gadda wal irraa qabu akka irraanfatu gaafataniiru.
Haga xiqqaa ani beeku walii dhiisuu ykn walii bira dabruu dha. Waan bira dabranis deebi’anii qaabachuu dhabuu. Tana kan ani beeku jedhan Kiir.
Gamtaan Afriikaa waggaa darbe yakka garee lamaan ittiin himataman kan akka ajjeechaa, dararaa, saamichaa fi hookkara quunnamtii saalaa mana murtii qoratu akka hundeessu labsee jira.
Ministeroonni kaabinee haarawaan waggoota dheeraaf waltajjii siyaasaa Sudaan kibbaa irra kanneen tuarn angawoota beekamoo dha. Gareen kun nagaan waliin hojjeta jechuuf shakkii cimaatu jira.
President Kiir fi Machar Muddee bara 2013 erga kiira Machaariin aangoo itti aanaa presidentii irraa kaasanii booda falmii siyaasaa hamaatu gidduu isaanii ture.


text:
SQ-Oduu Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo onkoloolessa 26/2021
Monthly Archives: October 2021
Oduu Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo onkoloolessa 21/2021
Ajjeechaa guyyaa saafaan qaamoleen hidhatan Uummata Oromoo Wallaggaa harka nagaa fi hidhannoo hin qabne irratti raawwatameef adda durummaan kan itti gaafatamu Mootummaa Dr.Abiyyi Ahimadiifi paartii isaa Paartii Badhaadhinaati.
Ajjeechaa guyyaa saafaan qaamoleen hidhatan Uummata Oromoo Wallaggaa harka nagaa fi hidhannoo hin qabne irratti raawwatameef adda durummaan kan itti gaafatamu Mootummaa Dr.Abiyyi Ahimadiifi paartii isaa Paartii Badhaadhinaati.
Ibsa ABO-Onkoloolessa 15/2021
Bilisummaa Oromoo ajjeechaa Humni Addaa Amaaraa (Miliishaan Amaaraa) mootummaa giddugaleessaan tumsamu deddeebi’ee ummata Oromoo nagaa fi hidhannoo hin qabne irratti raawwatu gadi jabeessee balaaleffachaa ture. Mootummoonni impaayera Itoophiyaa dantaa siyaasaa isaanii milkeeffachuudhaaf walitti bu’insa sabaafi sablammootaa akka tarsiimoo siyaasaatti fayyadamuudhaan kan beekaman yoo ta’e iyyuu, walitti bu’insi yeroo ammaa yeroo kamiyyuu caalaa daran hammaatee jira. Miliishonni Amaaraa qofatti of boobbasanii, akkasumas humnoota mootummaa federaalaa fi Ertiriyaa waliin qindoomuudhaan naannoo Oromiyaa fi naannoo Beneeshaangul Gumuzitti bobbaafamuun isaanii ni yaadatama. Fakkeenyaaf kanuma yeroo dhihoo raawwatame yoo fudhanne, ji’a Gurraandhala fi ji’a Bitootessaa bara 2021 keessa Milishonni Amaaraa heddduu ta’anii fi meeshaalee waraanaa gurguddoo hidhatan uummata Oromoo Nagaa, Godina Wallaggaa Bahaa, bakkoota Waasti, Sireedooroo, Hagamsaa fi Haroo/Lalisee jedhaman keessa jiraatan irratti rasaasa roobsuudhaan Oromoota nagaa fi hidhannoo hin qabne hedduu ajjeesanii jiru. Tibbuma kana, gareen waraana Ertiriyaa loltoota hedduu of keessaa qabu Naannoo Beneeshaangul Gumuz, Godina Matakkalii fi godinoota Qellem Wallaggaa fi Wallaggaa Lixaa, Shaashamannee, Godina Gujii fi Booranaa dabalatee lixa Oromiyaa keessatti bobbaafamanii ajjeechaa hedduu raawwatanii jiru. Continue reading
Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo Qophii Onkoloolessa 15/2021
Nadhaqabaa Jetti Harmeen Oromiyaa
Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo(SQ) Qophii 11/10/2021
Maqaa ABO itti moggaasanii muudama kennuu dandahu; kaayyoo fi akeeka ABO dhugaa garuu uummata irraa hanqisuu hin dandahan!
Maqaa ABO itti moggaasanii muudama kennuu dandahu; kaayyoo fi akeeka ABO dhugaa garuu uummata irraa hanqisuu hin dandahan!
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Murni PP tibbana ‘mootummaa haaraa hundeessina’ jechuun harcaatota mooraan qabsoo dadhabe maqaa ABOtiin aangoo kennus dhaaba dhiigaa fi lafeen jiraatee as gahe ammas jiraataa jiru ABO fi ummata Oromoo akkasumas Qeerroo Bilisummaa Oromoo bakka hin bu’an.
Qeerroon Bilisummaa Oromoo kaayyoo fi akeeka ABO jalatti heeraa fi seera ABOn taliigamee Oromiyaa walaba ijaaruu, ummatni Oromoo biyya abbaa isaa Oromiyaa irratti hiree isaa mataa isaan akka murteeffatuuf kan irbuu seenee qabsootti jiru malee Itoophiyaa goototaa fi hayyoota Oromoo dabalatee dhaloota kichuu kumaatamaan galaafatte ammas galaafachaa jirtu ijaaruuf miti.
Mooraa Qabsoo Oromoo keessatti namootni faayidaa fi fedhii dhuunfaaf jecha qabsoo qabsaa’otni kumaa kitilli itti kufan ammas kufaa jiran irra tarkaanfatanii hiree fi sadoo isaaniif qabsicha ganan yoomillee qabsoo Oromoo ABOn durfamu akka bakka hin buune gadi jabeessinee ibsaa akkuma turre ammas ni ibsina.
Muudama paartiin PP tibbana harcaatota qabsoo keessaa bahanii ummatnis jibbee Qeerroon Bilisummaa Oromoos balaaleffate, gantoota mooraan Qabsoo Bilisummaa Oromoo baachuu dadhabee harcaase paarlaamaa gogaa waraabessaan ijaarame keessatti kan Dr Abiy maqaa ABOn muudama kenne dhaaba keenya ABO kan bakka hin buunee ta’uu uummannia tolchee hubata jennee amanna. Gocha PPn seerawaa fi dimokiraatawaa of fakkeessuuf maqaa ABO fayyadame Qeerroon Bilisummaa Oromoo cimsee kan balaaleffatudha. Continue reading
The Prosperity Party has no Right to Misuse and Abuse the OLF name and defame the Oromo people
The Prosperity Party has no Right to Misuse and Abuse the OLF name and defame the Oromo people
OLF Statement- October 8, 2021
The OLF has repeatedly informed peoples of Ethiopia and the international community that the Ethiopian national election held on June 21, 2021, was totally unacceptable by any standard as the process and outcome. It was sub-standard and immoral. The election does not correspond to free and fair election standard. From the beginning to end the process and outcome of the election was full of irregularities and in total delusion.
Literary there was no Election that took place in FDRE Ethiopia as the ruling group claim but it was drama planned and executed by the ruling group to manipulate and misuse the democratic process for their own objectives. The election was an event in which the Prosperity Party (PP) has turned itself into the ‘government’ to trickster the Ethiopian peoples, particularly the Oromo people. In the first instance, the establishment of the PP itself was illegal as there was no constitutional mandate for Dr Abiy Ahmed to dismantle the EPRDF without following legal procedures and replace it by Unitary Prosperity Party. This illegal party has no mandate to rule the country or to organize the national election. In addition, there were series of constitutional crises since Dr Abiy came to power and clear manipulation of resources and power to institute the party (the Prosperity Party) as the Government using sham election. The democratic institutions, such as electoral board, were handicapped and arms twisted systematically to fit to the PP’s Objectives. There was no participation of opposition parties in the election as they were intentionally marginalized from the beginning and ultimately pushed away. In this regard the Ethiopian peoples and the world community know that OLF had been forcefully pushed out of the election. Similarly, the OFC had been pushed out in a similar manner. Even other nominal opposition parties who have loyalty to the PP, but had little divergent ideas, had been either systematically pushed away or harassed during the election.
Addi Bilisummaa Oromoo muudama Abiy maqaa ABOtiin kenne “maqaa dhaabichaafi maqaa uummata Oromoo balleessuudha” jechuun balaaleffate.
Addi Bilisummaa Oromoo muudama Abiy maqaa ABOtiin kenne “maqaa dhaabichaafi maqaa uummata Oromoo balleessuudha” jechuun balaaleffate.
[SQ Onkoloolessa 8/2021]
Bilisummaa Oromoo ibsa Onkoloolessa 8/2021 baaseen muudama Abiy kenneefi kan maqaa ABOtiin daldalame irratti yaada kenneera.
Ibsa kana keessatti Addi Bilisummaa Oromoo irra deddeebiidhaan filannoon marsaa jahaffaa jedhamee Waxabajji 21/2021 geggeeffame seerawaa akka hin taaneefi fudhatama kan hin qabne ta’uu uummata Itoophiyaa fi dhaabbilee Idil-Addunyaaf ibsaa turuu eeruudhaan filannichi jalqabarraa haga dhumaatti wal xaxaafi haqa qabeessa kan hin taane, waliin dhahamee kan keessa darbame ta’uu ibse.
Itoophiyaa keessatti filannoon haqa qabeessaafi dimokiraatawaa ta’e jiraatee kam hin beekne ta’uu kan ibse ABOn, jalqabumarraa Abiy Ahmed qaama biyya bulchu kan duraan ture EPRDF seeraan ala diiguudhaan paartii mataasaa PP uummatee kaayyoo ofii galmaan ga’achuuf hojjechaa kan tureefi jiru ta’uus hubachiiseera. Dhaabni seeraan ala ijaarameefi tokkichummaa (Unitary) leellisu PPn filannoo qindeessuufis ta’e biyya hogganuuf seerummaafi fudhatama kan hin qabne ta’uu ABOn ibseera.
“Abiy Ahimed akkuma aagngoo qabateen gaaga’ama heeraa dhalchee paartii isaa PP akka mootummaatti ijaaruudhaaf qabeenyaafi humna akka malee fayyadameera”.
Filannichi geggeeffame paartilee hunda kan hin hammanneefi ABO fi KFOn humnaan dhiibamanii filannoo keessaa ba’anii PPn akka fedhetti filannoo geggeessuunsaas ibsa kanaan tuqameera.
Yeroo filannoo kana keessa kutaalee biyyattii kan akka Lixa Oromiyaa, Kibba Oromiyaa, Kaaba Oromiyaa, Giddu galeessa Oromiyaa, Affaar, Somaalee fi Naannoo Tigiraay keessatti walitti fufinsaan lolli geggeeffamaa akka ture kan ibse ABOn, haala ulfaataafi bakkoonni hedduun sababa waraanaatiin filannoon keessatti hin geggeeffamiin hafe keessatti PPn filannoo sobaa kanaan uummata biyyattiifi uummata Addunyaa dogoggorsuuf yaaluu akeeke.
Yeroo ammaa paartiin tokkichummaa Abiy Ahimed of haaressee kan ‘mootummaan ijaara’ ofiin jedhu kun yaada Abiy dhugaa gochuudhaaf dhama’aa kan jiruu ta’uu akeekuudhaan, adeemsa kana keessatti kan ‘mootummaan ijaara’ ofiin jedhee walitti qabame tutni kijibaa maqaa ABO fi kan uummata Oromoo seeraan ala akka malee itti fayyadamuusaa Addi Bilisummaa Oromoo cimsee kan mormu ta’uu ibsee jira.
“Mootummaan Dr Abiy maqaa Adda Bilisummaa Oromoo fayyadamee seerawaa of gochuuf uummata Addunyaa fi uummata Oromoo gowwoomsaa jira”
Irreechi mallattoo tokkummaa Oromoo fi ibsituu duudhaa Oromummaati.
Irreechi mallattoo tokkummaa Oromoo fi ibsituu duudhaa Oromummaati.
Ijoo Dubbii Qeerroo Bilisummaa Oromoo
dursee, uummata Oromoo bal’aa kan biyya alaafi biyya keessa jirtan, kanneen mana hidhaafi dirree qabsoo jirtan Baga Ayyaana Irreechaa kan bara 2021 geessan jennee ergaa keenya isiniif dhaamu barbaanna!
Akka galmee seenaarraa hubachuun danda’amutti ayyaanni Irreechaa waggaa 3000 (kuma sadii) dura uummata Oromoo biratti kabajamaa tureera. Kana jechuun, kabajni ayyaana kanaa umurii dheeraa kan qabuufi seenaa saba Oromoo waliin walitti kan hidhatudha. Uummanni Oromoo utuu kolonii Habashaan cabee aadaafi eenyummaan isaa hin ukkaamamiin Hora Harsadee fi Laga Abbayyaatti ba’uun kabajaa turaniiru. Erga sirni mootii gonfoo kaabarraa dhufee Oromiyaa seenee garuu gosa gosaan bakka jirutti waggaa keessaa yeroo lama (Arfaasaafi Birraa) Malkaa fi Tulluutti ba’ee Irreeffata. Irreechi Malkaa (Birraa) ayyaana galateeffannaati. Bacaqii gannaa ba’anii, rooba hamaafi lolaa hamaa keessa kan nama baase Waaqa galateeffachuuf uummanni Oromoo Malkaa bu’ee marga jiidhaa qabatee Irreeffata. Akkasumas, waqtii Arfaasaa ammoo roobni nagaan akka roobu, lolaa hamaarraa akka baraaramu, arfaasaa nagaa akka qotatu uummanmi Oromoo Tulluutti ba’ee Waaqa uumaa kadhata.
Haata’u malee, bara bulchiinsa Minilik irraa kaasee ayyaanni Irreechaa kun ukkaamfamaafi dhorkamaa deeme. Mootummaa Dargii booda erga EPRDF aangootti dhufee asis Addi Bilisummaa Oromoo shororkeessaa jedhamee wayita moggaafamu namni ayyaana Irreechaa kabaju akka deeggaraa ABOtti ilaalamee Irreecha akka hin hirmaanne taasifamaa tureera.
Garuu, uummanni Oromoo Irreechi mallattoo tokkummaasaafi aadaa isaa ta’uu waan hubateef xiiqiidhaan ba’ee Irreeffachuu itti fufe. Irreeffachuu qofa utuu hin taane, uummatichi gabrummaa jala waan jiruuf aadaa isaa dhabuu hubatuudhaan Qabsoo Bilisummaaf taasifamuuf akka jabaatee itti hirmaatu bakka itti waadaa waliif seenu, bakka itti irbuu haareffatu ta’e.
Gabaabumatti, ayyaanni Irreechaa mootummaa abbaa irree Wayyaanee/EPRDF aangoorraa kaasuuf qooda olaanaa kan taphate, seenaa Qabsoo Bilisummaa Oromoo keessatti yoomuu kan dagatamu miti. Waldaan Maccaa fi Tuulamaa ayyaanni Irreechaa kun akka kabajamu dhiibbaa waan taasiseef danqaan hedduu isa mudateera. Continue reading


text:
- Odeeffannoo Sharafa Mallaqaa kan Gabaa Gurraachaa
BILBILA JAALALLEE KEETII BASAASUUF APPII KANA FAYYADAMI DOWNLOAD
HUBANNOO
gabaa gurrachaa keessatti mallaqa sharafuus ta’ee sharafsiisuun seeraan ni dhoorkama, karaa seraan alaatiin qaamoleen hojii kana irratti bobba’an mallaqa namoota yeroon saamaniis ni mu’ata.
haa ta’u malee gatiin isaan mallaqa ittiin sharafan kan baankiirra waan caaluuf namoonni of eeggannoo mataa isaanii gochuudhaan , karaa gabaa gurraachaatiin mallaqa isaanii ni sharafatu.
Qarshiiwwan Biyyoota Arabaa
BILBILA JAALALLEE KEETII BASAASUUF APPII KANA FAYYADAMI DOWNLOAD
GABAA ETHIOPIA
Gatiiwwan meeshaalee adda addaa amma Ethiopia keessatti meeqaan akka gurguramaa jiran baruuf / wantiita adda addaa bituuf
SHARAFA BANKIDHAAB
Karaa baankitiin Mallaqiinni biyyoota adda addaa meeqaan akka sharafamaa jiran baruuf
Qarshiiwwan biyyoota alaa kan Ethiopia fiddanii dhufuu hin qabne Baruuf
BILBILA JAALALLEE KEETII BASAASUUF APPII KANA FAYYADAMI DOWNLOAD


text:
Nama 800 caalaa fixee miliyoona hedduutti sodaan jiraata.Addunyaan woma isaa dubbachuutti jirti. Haga ammaatti Afrikaa gama Dhiyaahatii alatti nama irratti arganii hin dhageenne.
Ebola,dhukkubi qorsa hin qamne ka addunyaan waan isaa akkana dubbachuutti jirtu jiidha nafa namaatiin namatti dabra.
Eboolaan dhukkuba qorsa hin qamne,Nama dhukkuba kana fuudhee fayyallee guddoo hin dhageennee,taatullee yoo hurree akimatan hinuma fayyan fa jedhan.Akka WHO,Dhaabii Fayyaa Addunyaa dhukkubi kun achumatti dhowwuu baannaan addunyaa keessa faffacahee jennaan akkuma ibidda sadaasaa waliin gaha.
Itoophiyaan akka jecha Dr.Daadhii Jimaa,itti aanaan daarektera olaanaa Instituutii Fayyaa Ummata Itoophiyaa jedhutti dhukkuba kana biyya irraa egachaa tohachuutti jirti.
Itoophiyaan hojjattoota fayyaa,hojjatoota daandii xuyyuuraati fi nama hedduu leenjiftee waan dhukkuba qorsa hin qamne kanaa nama barsiisuutti jirti jedhan.
“Haga ammaatti milikeeta dhukkuba kanaa hin argine,hojjattootii fayyaa, daandii qilleensaatii fi hedduutti waahee dhiba kana barsiisuutti jira.”
Keessumattu akak jecha Dr.Daadhiitti biyya dhukkubi kun itti argame,Afrikaa gama Dhihaatti xiyyeeffannoo guddoo kennanii waan dhukkuba kanaa tohachuutti jiran jedhan.
Nama Itoophiyaa gara biyya alaa deemuu fi ka biyya alaa keessattu dhukkubii kun keessatti argamellee gorsaa kennaa kaan ammoo qorachaa hojjachutti jiran jedhan.
Maan jettanii akka ummati EBOLA ufi irraa eegu barsiiftan jennaan “quluqulinna keessanii fi nafa keessani jabeessaa eegadhaa jenna,”jedhe Dr.Daadhiin.
Dr.Daadhiin koree dhukkuba daddarbaa Itoophiyaa irraa tohatuu itti gaafatamaa.


text:
Magaalaa Gimbii keessatti hidhaan hammaachuu isaa fi uummanni ba’ee galuutti yaaddoo guddaa akka qabu namoonni hangi tokko magaalaa Gimbii keessatti akka hidhaman kaan immoo diidatti geessamuu fi karaa irraa fi manni isaanii cabsanii seenuu dhaan hidhamaa akka jiran jiraattonni dubbataa jiru. Waluma gala haalli jiru sodaachisaa ta’uu isaa ibsanii jiru. Waajjirri poolisii magaalattii immoo labsii yeroo hatattamaa as namni hidhamee hin jiru, garuu labsii sana dura kanneen yakka adda addaa raawwatan to’annaa jala oolaniiru jedhee jira.
Magaalaan Gimbii fi Naannawaa Ishee Maal Keessa Oolan
- Jaallannee Gammadaa
WASHINGTON, DC —
Oduu
Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa
07-12-2022


text:
– Qormaatota kaleessaa, kan har’aa fi kan boruu –
Berhanu Hundee
Kutaa Jahaffaa
Barreeffamoota kutaalee shanan dabran keessatti qormaatota Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) kan kaleessa turan fi har’a jiran laalchisee dhimmootni tokko tokko hanga tokko ibsamuu yaalamaniii jiru. Rakkooleen har’a mooraa QBO keessatti mul’atan harki caalaan isaanii kan hawaasota Oromoo biyya alaa keessatti hubatamanii dha. Dhimmoota QBOtti har’a qormaata ta’an keessaa osoo hin bahin, waan biyya keenya Oromiyaa keessa deemaa jiru laaluuf, barreeffamni kutaa kanaa fi kan itti aanan dhimma kanatti xiyyeeffatu. Sochii uummata Oromoo wajjin walqabatee, gahee ykn/fi qooda DhDUOn (OPDOn) qabu fi akkasumas waan diinni keenya godhaa jiran laalla.
Dhaabbatni Diimookraatawaa Uummata Oromoo (DhDUOn) QBO ni gargaara moo gufuu itti ta’a?
Yeroo ammaa kana akka dhagahamaa jirutti, DhDUOn isa kaleessaa tii miti; sochii uummata Oromoo gargaaraa jira; QBOfis tumsa ta’aa jiraa jedhanii warri haasa’an jiru. Ani garuu waan jedhamaa jiru kanarraa shakkiin qaba. Maaliif akkan shakku ibsuuf, duraan dusee, mee jaarmayaan kun akkamitti akka ijaarame, maaliif akka uumame, maal godhaa akka ture fi godhaas jiru gabaabsee ibsuun yaala. Dhugaa dha, wanti tokko akka kaleessa turetti har’a, akka har’a jiruttti boru argamuu hin danda’u ta’a. Kaleessi har’aa miti; ha’ris boru ta’uuf hin deemu jechuu kooti.
Seenaa jaarmayaa kanaa warruma seenaa barreesaniif dhiisee, garuu jaarmayicha kana laalchisee waan seenaan Oromoo ragaa bahu tokko tokkon kaasa. Akkuma beekamu, jaarmayaan kun jaarmayaa walaba ta’ee Sabboontota Oromootiin ijaarame osoo hin taane, dhaabbata diinni ittifayyadamuuf jedhee ijaaree dha. Kaayyoon ijaarsa dhaabbatichaas tokkoffaa, Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) ittiin dadhabsiisuuf; lammaffaa, dhaaba kanatti fayyadamanii Oromiyaa fi uummata Oromoo keessa seenuuf jecha karoora Wayyaanotni baafatan bakkaan gahuufi. Sababa kanaan dhaabni kun kan uummata Oromoo bakka bu’u osoo hin taane jaarmayaa Oromiyaa keessatti Wayyaanota bakka bu’e ta’ee diina tajaajilaa as gahe.
Haa ta’u malee, waggoota 25 dabran keessatti sababaalee adda addaatiin Sabboontotni Oromoo dhaaba kanatti akka dabalaman kunis waanuma beekamuu dha. Sabboontotni dhaaba kana keessa jiran immoo, kallattiidhaanis ta’ee al-kallattiidhaan quuqama isaan uummata Oromootiif qaban karaalee adda addaatiin agarsiisaa turan. Haala kana keessatti sochiin uummata Oromoo bara 2015 yoo eegalu, kan dhaaba kana keessa dhokatee fi uukkaamamee ture akka gadi bahu taasise. Sochiin kun dhaaba kanarratti dhiibbaa guddaa uume jechuu dha. Sababa kanaan jaalataniis ta’ee osoo hin jaalatini, fedhaniis ta’ee osoo fedhii hin qabaatin, namootni tokko tokko gadi bahanii waan Sabboonummaa fi Oromummaa calaqqisan haasa’uu eegalan. Isaan keessaa kan adda durummaadhaan beekaman Obboo Lammaa Magarsaa ti.
Haasofni Obboo Lammaa dhugumatti kan akka dammaa mi’aawuu dha; kun shakkii hin qabu. Gaafii guddaan garuu haasawa mi’aawaa kana fi waan waadaa galan hojiidhaan agarsiisuu laalchisee wanti hamma kana ifatti mul’ate hin jiru yoon jedhe dhara hin ta’u. Dhugaa dha hoggansa Obboo Lammaa jalatti jijjiiramni xixiqqoon tokko tokko mul’atanii jiru. Jijjiiramani kun garuu hangam QBO deeggaruu danda’a kan jedhu mormisiisaa dha. Ana akka natti fakkaatutti, namoota Sabboonummaa calaqqisantu as bahan malee, DhDUOn akka dhaabaatti dhugumatti ofhaaromsee, jijjiirama barbachisu godhee, jaarmayaa uummataa ta’ee as bahaa jira jechuun baay’ee nama rakkisa. Ammallee kaayyoodhuma ittiin ijaarame sana qabatee, jira yaada jedhun qaba.
Dhaabni kun ammallee, dhiibbaa Wayaanee irraa bilisa hin taane. Miseensotni dhaaba kanaa ammallee ajajuma Wayyaanee fudhatanii uummata keenya miidhaa waan jiran natti fakkaata. Karaa biraatiin immoo, dhaabni kun aangoos ta’ee humna Wayyaanee ittiin mormu waan qabu hin fakkaatu. Hoggansi Obboo Lammaa haaraanis haasawa qalbii Oromoo hawwatan haa dhageessisu malee, gama hojiitiin sakaalamee waan jiru fakkaata. Maaliif ykn akkamitti yoo jedhame, uummata Oromoo bal’aa nagaa isaa eegsisuun hafee; miseensota dhaabichaa fi qaamota hoggansaallee nagaa isaanii eegsisuu dadhabee; kunoo namootni hedduun dhaaba kana keessaa gara mana hidhaatti guuramaa jiru. Eessaree humni dhaaba kanaa? Eessaree aangoon dhaaba kanaa?
Osoo humna fi aangoo qabaate (aangoo yoon jedhu akka seera Federaalaatti akka bulchaa naannoo tokkootti jechuu kiyya) silaa dura nagaa miseensotaa fi qaamota hoggansa isaa eegsisa ture. Isa kana godhuu hin dandeenye. Nagaa fi jireenyi hoggansa haaraa kan Obboo Lammaatuu gaafii keessa galee jiraa bar!! Namoota kanarra wanti gahuuf deemuu hin beekamu; wabii tokkollee hin qaban. Maaree, dhaaba miseensota isaallee tiksuu hin dandeenyetu uummata bal’aa Oromoo nagaa eegsisaa? Dhaaba nagaa uummatichaa hin eegsisnetu QBO deeggaraa? Kanaafuu, asumarraayuu kaanee yoo laalle, dhaabichi kun QBOtiif gargaarsa waan ta’u natti hin fakkaatu. Gargaarsa ta’uun hafee; jiraachuumti dhaaba kanaatuu, akka amma jirutti, gufuu QBO ti jedheen amana.
Warri OPDOtu jijjirama fiduu danda’a jedhan dhugaa lafarra jiru waan hubatan hin fakkaatu. Dhaabni isaan abdii irraa qaban kun gonkumaa humna hin qabu. Humna jijjiirama fidu dhiisii humna ittiin ofittisuu hin qabu. Dhaabni kun akka dhaabaatti QBOtiif gargaarsa ta’uu hin danda’u ergan jedhe booda; mee namootuma dhaaba kana keessaa as bahanii uummata Oromootiif hojjenna jedhanuu haa laallu. Obboo Abbaa Duulaa Gammadaa gaafa ani aangoo Afa-Yaa’ii gadidhiise jedhanii dubbatan, akka waan uummata Oromootiif hojjechuu barbaadaniitti; akka waan gama uummata kana goraniitti ofdhiheessanii turan; namootnis abdiidhaan waa irraa eegaa turan. Osoo hin bubbulin kunoo bakkeedhuma sanatti deebi’anii hojii isaanii ittifufanii jiru. Gaafiin maaliif? jedhu har’allee deebii sirrii waan argate natti hin fakkaatu.
Namootni hafanis waan isaan dubbatanii fi waadaa galan hojiidhaan ni mul’ata jechuuf wabii maaltu jira? Wanti baay’ee nama ajaa’ibu immoo waayee filmaata Muummicha Ministeerotaa (MM) biyyattii sanaa ti. Akka waan gaafiin Oromoo MM Oromoo argateef deebii argachuu danda’uutti; akka waan MM Oromoo keessa bahuun tokkummaan biyyattii sanaa eegamuu danda’uutti; akka MM Oromoo keessa dhufuun jijjiiramni ce’umsaa tokko mirkanaawuu danda’uutti waan hin milkoofne haasa’uun dhugaa jiru hubachuu dadhabuu dha moo ofgowwoomsanii kan biroos gowwoomsuufii? Hanga sirni Wayyaanee bakkuma sana jirutti MM tokko dhiisii Oromoo miliyoon tokkollee achi hoo buusan jijjiiramni takka hin argamtu.
Egaa, gaafii akka mata duree barreeffama kutaa kanaatti ka’etti yoo deebinu, DhDUOn QBO gargaaruu kan danda’u wareegama kamiiyyuu kaffaluudhaan AWDUI keessaa bahee, jaarmayaa uummataa kan walabaa ta’uudhaan jaarmayoota Oromoo hafan waliin hojjechuu ykn tumsa ijaaruu dha. Kan kanarraa hafe, hanga sirni Wayyaanee jirutti, achii keessatti akka miseensa AWDUI tokkootti ittifufeen qabsoo uummataas gargaara kan jedhu yoo ta’e, kun bu’aa tokko fiduun hafee; dhaabichillee baduuf akka deemu hubachuun gaarii dha. Yoo karaa kanaan ittifufan, warri xinnoo quuqama uummataa qaban takka takkaan guuramanii akka hidhaman shakkiin hin jiru. Adeemsi akkanaa immoo QBO gargaaruurra gufuu itti ta’a. Barreeffama itti aanu keessatti dhimmoota biroorratti yaada qabadheen dhiyaadha.
Hanga walitti deebinutti nagaan turaa!
Ulfaadhaa!


text:
Hoggantoonni Somaaliyaa fi Itoophiyaa diina waloo isaanii kan ta’an , shororkeessummaa fi finxaaleessummaa irratti haala bu'a qabeessa ta'een qabsaa’uun wal tumsuuf kutannoo qaban irra deebi'anii ibsaniiru.
Xumura daawwannaa pirezidaantii haaraa Somaaliyaa Hasan Sheek Mohaammad irratti Ibsa waloo hoggantoonni lamaan baasaniin, dhaabbileen nageenyaa gam lameenii tumsa jiru akka cimsan qajeelfama kennuun odeeffannoo wal jijjiiruuf waliigalaniiru.”
Somaaliyaa waggoota 30 oliif uggura meeshaa waraanaa irra kaa'amee ture akka kaafamu gaaffii mootummaan federaalaa somaaliyaa dhiyeesse golli naga eegumsaa akka ilaalu hogganoonni lameen gaafatanii jiru.
Dabalataan waliin hojjechuu, gidduu seensii alaa kan hin malle nagaa fi tasgabbii naannichaa eeguuf tattaaffii waliinii taasisan laamshessuu danda'u xiqqeessuu fi shororkeessummaa ittisuu akka barbaachisu cimsuuf walii galan.


text:
LibreOffice 7.4 Help
Batergaa uuma. Fuuloota caancalaa sadii irratti, teessoottaaf ergaa, teessoota lachuuf qubannoof dhangii, akkasuumaas, hamamtaaf qaabachiisa batergaa ifteessuu ni dandeessa.
Galmee haaraa uumeetu, batergaa saaga.
Galmee keessaa batergaa fuulaa ammaa dura saaga. Batergaan kan dhangeeffame, akkaataa fuulaa Batergaa waliini.
Fuula ammaa gochuuf fuulaa batergaa keessa cuqaasi.
Dirree sarara haalojii isa "Batergaa" mul'isu irra mirga cuqaasi.
baafata xiqqaan akaataalee fuulaa mul'isaa bana.
Baafata xiqqaa irraa "Durtii" haalataa fuulaa filadhu.
Kun dhanga'ina fuulaa "Batergaa" addaa haqa.
Goodayyaalee ergaaf fudhataa haqi. Daangaalee goodayyaa tokko tokkoon cuqaasitii, qabduu Del dhiibi.


text:
OROMIA: IYYANNOO BARATTOOTA OROMOO YUUNIBARSIITII HARAMMAYAA December 2, 2015Posted by OromianEconomist in Genocidal Master plan of Ethiopia, No to the Addis Ababa Master Plan, NO to the Evictions of Oromo Nationals from Finfinnee (Central Oromia), Oromia wide Oromo Universtiy students Protested Addis Ababa Expansion Master Plan, Oromian Voices, Oromians Protests, Oromo and the call for justice and freedom, Oromo students protests, Oromo University students and their national demands, Uncategorized.
Tags: #OromoProtests November 2015, IYYANNOO BARATTOOTA OROMOO YUUNIBARSIITII HARAMMAYAA, Master Plan is Master Killer, Oromo Protests, SAY NO
trackback
IYYANNOO BARATTOOTA OROMOO YUUNIBARSIITII HARAMMAYAA
=====================================================
Bulchiinsa Yuunibarsiitii Harammayyaaf
Harargee
Nuti dargaggootni barattootni Oromoo yuunibarsiitii Harammayyaa DUULA cunqursaa fi Gidiraa Maqaa Master Plan Finfinnee fi Magaalota Oromiyaa Federaala jala galchuuf Caffeen Oromiyaa raggasisee jiru wayita dhageenyetti gadda guddaatu nutti dhagaa’ame. Uummatni keenya Oromiyaa badhaatuu keessa utuu jiruu mootummaa isa misoomsuu fi mootummaa wabii uummataa dhaabbatu dhabuun balaa beelaan lafarraa duguugame dhumaa jiruu yeroo aginuutti obsinee tenyee ilaaluuf boqonnaa dhabnee waan jirruuf iyyachuuf dirqamnee jirra. Bara 2014 Karoora master plan Finfinnee hin fudhannu jennee gaaffii mirga abbaa biyyummaa karaa nagaan waan gaafanneef mootummaan EPRDF/TPLF/OPDO jedhaman humna waraanaa of harka qabu nurratti bobbaasuun ilmaan Oromoo dhobbootaan lakkaa’aman daa’imman ganna 8 hanga manguddoo ganna 80tti kanneen umriin isaanii keessatti argamu dabalatee ilmaan Oroomoo guyyaa saafa loltoota mootummaan ajjeefamaniif mootummaan itti gaafatamummaa fudhachuu diduun dhiiga ilmaan Oromoo irra ejjechuun karoora master plan Finfinnee fi Karooraa Magaalota Oromomiyaa Federaalaa jala galchuuf dabballoota mootummichaa kan maqaaf ‘ Caffee Mootummaa naannoo Oromiyaa’ ofiin jedhan karoora master plan Finfinnee fi Magaaloota Oromiyaa federaala jala galchuuf karoorfame kan raggasisuun gadda gadda caaluu nutti ta’ee jira.
1. Caaffeen Mootummaa naannoo Oromiyaa OPDO’n Karoora Master Pilaanii Finfinnee kan mootummaan EPRDF/TPLF Oromiyaa ittin diiguuf qopheeffate hojii irra olchuuf tooftaa haaraa labsii Magaalaalee Oromiyaa jedhu itti dabaluun akaakee Master pilaanii Finfinnee kan jabeessuu fi saffisaan karooricha hojii irra olchuuf kan oluu Caffeen Oromiyaa murtii dabaa kan duula labsii duguuginsa sanyii (genocide)n wal gitu uummata Oromoo fi Oromiyaa irratti raggasisuun yakka uummata qe’ee irraa buqqisu, kan aadaa Oromoo fi Afaan Oromoo balleessuu fi teessuma Maappii Oromiyaa cicciruu biyyarratti labsuun yakka duguugaa sanyiin wal madaaluu labiin mirkaneessuun yakka guddaa uummata Oromoo irratti raawwataniru waan ta’eef seeraatti dhiyaachuun itti gaafatamuu qabu, Labsiin Magaalota Oromiyaa fi Master Pilaaniin Finfinnee gaaffii tokko malee akka haqamu gadi jabeessuun gaafanna!!
2. Balaa Beelaa Uummata Oromoo irra qaqqabee jiruu fi Uummata keenyaa balaa beelaan akka baalaa harcafamee waan nyaatu dhabee dhumaa jiruuf itti gaafatamaan mootummaa EPRDF/TPLF Oromiyaa saamaa jiruu fi OPDO uummata Oromoo saamsisaa jirtu ta’uu ni hubachiifna. Oromiyaan badhaatuudha dhimmi uummatni Oromoo balaa beelaan dhumaa jiruuf mootummaa aantummaa uummataa Oromoo qabuu fi wabii uummataaf dhaabbatu dhabuu fi uummata keenyaa misoomsuu dhabamuu irra uummatni keenyaa balaa beelaan gaaga’amaa jiraatuuf iyyachuuf dirqamnee jirra. Dhaabbileen gargaarsa Addunyaa uummata keenyaa balaa beelaan dhumaa jiruuf akka dirmannaan atattamaa itti fufinsaan godhamuuf jabeessinee uummataa keenyaaf iyyannoo dhiyeesina.
3. Bara darbe Ebla 11/2014 irraa eegaluun gaaffii mirgaa fi dimookiraasii karaa nagaan barreeffamaan dhiyeeffaneef aangawootni sirna EPRDF/TPLF/OPDO’n yakka ajjeechaa duguuginsa sanyii (genocide)n wal gitu uummata Oromoo irratti labsuun uummata karaa nagaa sirna abbaa irreen mormaa jiru jumlaan ajjeessan, hidhatti guuran, barnoota irraa ari’atan, manguddoo ganna 80 hanga daa’ima ganna 7tti utuu bira hin darbiin guyyaa saafaa yakka gara jabeenyaan guutameen dhukaasanii ajjeessaniif to’annoo jala oolfamanii hatattamaan seeraatti akka dhiyaatan irra deebi’uun gaafanna!!
4. Yaaliin magaalawwan gurguddoo Oromiyaa naannawaa Finfinnee kanneen akka:Bushooftuu, Dukam, Aqaaqii Qaallittii, Sandaa faa, Laga-Xaafoo Laga-Daadhii, Sulultaa, Buraayyuu, Hoolotaa fi Sabbataa bulchiinsa Finfinnee jala galchuu fi magaalaawwan Oromiyaa kanneen akka Adaamaa, Shaashamannee, Walisoo,Jimmaa,Mattuu, Naqamtee fi Amboo illee to’annaa mootummaa Federaalaa fi bulchiisa magaalaa Finfinnee jala galchuuf shirri guddaan Oromiyaa irratti raawwatamaa waan jiruuf, mootummaan ‘EPRDF’ akeeka kana akka hatattamaan nurraa dhaabuu gaafanna!!
5. Gurgurtaan lafaa maqaa Investimeentii fi Liizii jedhuun mootummaa amma aangoo irra jiruun Oromiyaa keessatti babal’chuun Uummata keenya qe’ee fi qabeenya dhabsiisuun abbaa biyyummaa fi qe’ee uummata Oromoo sarbaa waan jiruuf, keessattuu, naannawa Finfinneetti uummanni keenya qe’ee fi qabeenya isaanii irraa buqqifamuun jiruu fi jireenyaan dararamaa waan jiraniif, akeekni kun uummata keenya irraa akka dhaabbatu gaafanna. Kanneen qe’ee fi qabeenya isaanii irraa buqqa’aniifis beenyaa guddaan kanfalameefii qe’ee isaanii fi lafa isaaniitti akka deebi’an gadi jabeessuun gaafanna!!
6. Mirgi dimookiraasii fi namummaa uummata keenyaaf akka kabajamuu jala murree akeekkachiifna!!
7. Yakka shororkeessummaa fi Maqaa Siyaasaan Ummanni Oromoo yeroo irraa gara yerootti jumlaan hidhaatti guurame manneen hidhaa biyyattii keessatti dararamaa jiru haalduree tokko malee akka hiikaman ni gaafatna!! Yakka sobaan Oromoo hidhuu fi murtii sobaa irratti dabarsuun uummata shorokeessuun uummata keenya irraa dhaabbachuu qaba jenna!!
8. Uummanni Oromoo akka baay’ina isaatti, akka qabeenyaa isaa fi bal’ina lafa isaatti gama siyaasaan qoodannaan aangoo sirna ‘EPRDF’ keessatti qabu xiqqaa fi qaanfachiisaa waan ta’eef, bulchiinsii sirna dimookiraasii dhugaan dhaabbatee, uummata keenyaaf qoodannaan aangoo siyaasaa madaalawaan kennamuufii akka qabu beeksifna. Mirgi abbaa biyyummaa uummata Oromoo kabajamuu qaba.Uummanni Oromoo gita bittaa kamiyyu jalaa ba’ee ofiin of bulchuu qaba. Mirgi qe’ee fi abbaan qabeenyummaa isaa mirkanaa’uu qaba jennee jabeessinee gaafanna!!
9. Biyya dimookiraasiin hin jirreefi mirgi namoommaa ukkanfamuun afaan qawwee qofaan bultu keessatti filmaata haqa qabeessaa fi dimookiraatawaa ta’e gaggeessuun hin danda’amu waan ta’eef maqaa filannoo waliin dha’insaa fi sobaan mootummaan EPRDF, jecha dimookiraasii fayyadamuu malee gochaan isaa faallaa dimookiraasii waanta’eef adeemsii filannoo sobaa daheeffachuun Addunyaa biyya lafaa gowwomsuun umrii bittaa abbaa irrummaa dheereffachuuf yaaliin EPRDF gaggeessa jiru Addunyaa dimookiraasii fi mirga ilma namaa kabajjuuf kallatti hundaan saaxilamee, Filannoo sobaan daldaluun dhaabbachuu qaba. Gama addunyaan deeggarsii Filannoo sobaaf godhamu dhaabbachuu qaba. Biyyattii keessatti yoo nagaa fi Dimookiraasiin barbaachisee Mootummaan Ce’umsaa hundeeffamee bu’uurri dimookiraasii dhugaan hundeeffamee Filannoon dhaabbilee siyaasaa biyyatti hundaa kan bilisummaa sabaa isaanii fi walabummaa biyyaaf dhaabbatan,kan kabajamuu mirga dimokiraasii fi mirga namoommaaf falman kan hirmaachisuu filannoo dhugaadhaaf haalli akka mijeeffamu gadi-jabeessinee gaafanna!!
10. Humnootni tikaa,waraanaa fi milishootni mootummaa EPRDF’n hundeeffamanii bu’aa mootummaa Wayyaanee qofa tiksuu qofaaf dhaabbatan hatattamaan akka diigaman jabeessinee gaafachuun; humnootni tikaa fi qaamoleen nageenya sabaa fi sablamoota biyyatti eegan
gartuu/leellistummaa kam irraa iyyuu bilisa ta’an hundeeffamuun nageenya uummataa fi biyyaaf akka dhaabbatan ta’ee gaaffii mirgaa abbaa biyyummaa, dimookiraasii, fi namummaa akka tiksan akka godhamu jabeessinee gaafatna!!
11. Lafti kan qotee bulaa ta’uu qaba.Uummatni Oromoo fi lammiileen cunqurfamoon sabaa fi sablamootni biyyattii lafa qabeenyaa isaanii irraa haala fedheen iyyuu dirqisifamanii buqqifamuu hin qaban. Dhiibbaan mootummaan EPRDF bifa kamiinuu irratti godhuu akka dhaabbatu gaafatna. Kanaafuu, nuti dargaggoonni Oromoo Yuunibarsiitii Harammayyaa qabxiileen jajjaboon armaan olitti tarrifaman akka mootummaa gabroomfataa saba keenya hacuucaa jiru kanaan akka hojiitti hiikamaniif jecha, wareegama fedheyyu baafnee qabsoo hadhaawaa gochuuf waan murteeffanneef, jarmiyaaleen siyaasaa fi waldaaleen hawaasa Oromoo hundii fi jarmiyaaleen siyaasaa fi waldaaleen sabaa fi sablammoota cunqurfamoo biyyatti hundi nu cina dhaabbaachuun akka falmattan jabeessinee gaafatna. Dhabbileen mirgoota namummaa addunyaa fi mootummootni gamtoomanii kanneen sirna giloobalayizeshiinii keessatti hirmannaa guddaa qabdanii fi bulchiinsa dimookiraasii babaldhisa jirra jettan akka nu cinaa dhaabbachuun mootummaa abbaa irree EPRDF irra qoqqobbii siyaasaa fi dinagdee kaayuudhaan dhiibbaa feesisu akka gootanii fi uummata keenya balaa beelaan dhumaa jiruuf dirmannaa itti fufinsa qabu akka gootan jabeessinee gaafachuun gaaffiiwwan keenya kana hubachuu fi qaama dhimmi isaa ilaalu qooda fudhachuun deebii sirriin akka nuuf kennamu barbaadna jechuun iyyaannoo keenya kabajaandhiyeeffanneera!!
Barattoota Oromoo Yuunbarsiitii Harammayyaa
Garagalcha:
Uummata Oromoo Hundaaf
Jaarmiyaalee Qabsoo Bilisummaa Oromoo Hundaaf
(Dhaabbolee mormitoota Mootummaa ERDF)
Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaatiif
Koomishinii Poolisii Oromiya fi Dhimmoota Nageenyaa Oromiyaaf
Bulchiinsa Godina Harargee Bahaa fi Komishinii Poolisii Godina Harargee Bahaaf,
Dhaabbilee Mirga Namummaa Biyyattiif, Afrikaa fi Addunyaaf
Dhaabbilee Gargaarsaa Idil Addunyaa Hundaaf
__________
iyyannoo-barattoota-oromoo-dhaabbilee-barnoota-olaanoo-hunda-irra-22
Maddii: –
Comments»
- 1. Oromia: #OromoProtests: Gabaasa FDG Oromiyaa | OromianEconomist - December 2, 2015
-
[…] OROMIA: IYYANNOO BARATTOOTA OROMOO YUUNIBARSIITII HARAMMAYAA […]


text:
videos
-
Islam House
hogganaan qajeelu dargaggoonni sirraawuu masjidatt...
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.11/03/2020338
-
Islam House
jaartiin jaarsa isii gammachiisuu
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.11/03/2020327
-
Islam House
janaazarratti salaatuu eegasii jala deemanii awwaa...
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.11/03/2020351
-
Islam House
jannata Rabbi kadhatanii ibiddarraa maganfachuu
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.11/03/2020341
-
Islam House
jecha subhaanallaahi walhamdulillaahi wallaahu akb...
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.11/03/2020332
-
Islam House
subhaanaka Allaahumma wabihamdika Ashhadu anlaaila...
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.11/03/2020304
-
Islam House
jecha subhaanallaahilaziim wabihamdihii
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.22/02/2020264
-
Islam House
jia hundarraa guyyaa sadi sadih soomanuu - arafaat...
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.22/02/2020276
-
Islam House
karaa Rabbii keessatti guyyaa tokko soomanuu
sagantaa kana keessatti hojiiwwaniifii jechoota galata gurguddaa qabantu ibsama.tan akka zikrii du'aaiifii sabrii fi kkf.22/02/2020284
-
-
-
Islam House
muslimarratti laaffisuufii muslima sattaruu
muslimarratti laaffisuufii muslima sattaruu.22/02/2020274


text:
Qorachiifamuu
Gosa qorannoo
Yaalaaf qoratamuu (Test to Treat)
Jiddugalli qorannoo hawaasaa muraasni amma iddoo qorannaa irraa gara iddoo qorachaa yaaluutti ceehuun kiniinota yaalaa covid-19’f oolan dhukkubsataaf dhiheessaa jiru. Kanaaf qorannaa covid-19 godhachuun yoo poozotivii taate dhiheessitoonni achumatti si qunnamu. Yoo yaalamuuf ulaagaa kan guuttu tahe yeruma sanitti qorichi kiniinaa siif ajajama. Iddoo sitti dhihaatu baruuf toora Test to Treat locator ilaali.
Iddo Qoranno COVID-19 itti kennamu
Naannoon Minisootaa iddoolee qorannoo covid-19 namoota minisootaa tahan hundaaf tolaan dhiheessa.


text:
Kan as Yunaayitid Isteetis keessa maadheffate, dhaabbatni “Freedom House” jedhamu haala qabinsa bilisummaa dimookiraasii biyyoota addunyaa ka bara 2019 irratti gabaasaa waggaa baase kana keessatti, “bilisummaa fi dimookiraasiin biyyoota addunyaa irraa gad adeemaa jira,” Jedha.
Hiriirtota Hong Kong irratti tarkaanfiin mootummaan Chaayinaa fudhate jalqabaa, Iraan keessatti uummata jijjiirama barbaadu irratti hookkara geggeessame eeruudhaan mootummoonni aangoo isaanii jabeeffachuuf tarkaafiilee akkanaa ka fudhatan ta’uu eere – gabaasichi. Biyyoota dimookiraasiin guddatan jedhaman keessattillee gochaan sammuu nama jeequ akka mumula’tu dubbata.
“Freedom House”tti, Prezidaantii itti-aantuun dame Qorannoo fi Xiinxalaa Saaraa Rappuuchii, “Dimookiraasiin haala rakkisaa keessa jira,” jedhu. Caqasaa.


text:
Ummanni Oromoo Dhugaa namaa dabsuuf, haqa namaa sarbuuf qabsaawaa hin
turre, qabsaawaas hin jiru, Oromoon haqa isaaf qabsaawaa ture. haqa
isaaf qabsaawaa jira. Kan dhiigni ilmaan Oromoo kumaa kitilaa
dhangalahaa jiru haqa ummanni Oromoo akka sabaatti dhabe deebisuuf
malee akka iccitiin biraa hin jirre eenyufuu ifaadha. Qabsoon kun
ammoo amma mirgi abbaa biyyumma, walqixummaa fi bilisummaan Oromoo
kabajamutti kan itti fufu ta’uunis akkasuma ifaadha.
Qabsoon keenya, qabsoon haqaaf , wal qixxummaaf, mirga abbaa
biyyummaa keenya kabachiifachuuf taasifnu kun, akka argaa fi dhagahaa
jirru baayyeen keenyas akkuma irrattis hirmaachaa jirru sadarkaan
har’a irra jiru akkaan boonsaa fi abdachiisadha, diina rifaasisee
lammii gammachiisaa jira. Dhiigni gootoota keenyaa, lafeen ilmaan
Oromoo akka bade hin hafin ragaa bahaa jira. Injifannoolen gurguddoon
galamaahaa, qabsoon keenya barootaaf itti dhiignee fi itti cabne firii
naqachaa jira. Qayeen gabroonfattootaa, qayeen saamtootaa barbadaawaa
fi dukkanaawaa qayeen Oromtichaa ammoo ifaa jira. Qayeen Oromoo
saamtootaa fi ergamtoota irraa qulqullaawaa jira.
Har’a diinni keenya kan waggoota 25n darbaniif nu garoonfata fi
nujjeesaa, kan nu hidhaa fi nu saamaa turte wayyaaneen FXG ummanni
Oromoo gaggeessaa jiruun dhiphuu hamaa keessa jirti. Dhiphuu hamaa
kanarraayis kaatee gutummaa Oromiyaa keessatti waraana ishii
Aga’aazii bobbaaftee dhalataa Oromoo dhiiraa dubartiin , xiqqaa
guddaan jumlaan fixaa jiri. Keessumaa erga FXG gutmmaa Oromiyaa
keessatti finiinee ka’ee as wayyaaneen waraana ishii ajjeechaa
muxeeffate aga’aazii bobbaaftee ajjeechaa fi dararaan raawwataa
jirtu akka malee hammaateera. Baatilee 11n darban keessatti qofa
osoo ajjeechaa jumlaa Hora Arsdiitti onkololeessa 2 bara 2016
raawwatte hin dabalatin namoota 1000 ol dhukaaftee fixxee jirti. Kan
onkololeessa 2 bra 2016 hirmaatoota ayyana irreecjhaa irratti
raawwatte ammoo akkaan sukanneessaa fi kan amma ammaatuu lakkoofsi
isaa adda hin bahin yoo xiqqaate namoota dhibba 500 ol ta’uudha. Kan
Ergasii asiyiis guyyaa guyyaan dhumaa jiran ilmaan Oromoo hanga hin
qaban.Kanneen mana hidhaatti manakaraaraa jiran hayyoonni Oromoo
danuudha. Biyyaa kan baqatan, kanneen bakka buuteen isaanii dhabame
akkasuma manni haa lakkaawu. keessumaa yeroo ammaa kana gutummaa
Oromoomiyaa keessatti duguuginsi sanyiiti wayyaaneedhaan ummata
Ooromoo irratti raawwachaa jira. Ajjeechaan jumlaa, Namoota
ukkaamsanii essa buutee dhabamsiisuun akka sirnichaan akka fala
xumuraatti fudhatameera. Qabeenya Oromoo saamuunis kan yeroo kamiituu
caalaa babbalatee jira. Walumaa galatti yareeoo ammaa kana sochii
wayyaaneen bara bittaa fi saamichaa dheereeffachuuf taasiftuu fi
FXG ummanni Oromoo murna tanarratti gaggeessaa jiruun impaayeerri
Itiyoophiiyaa dhiphuu hamaa keessa jirti jechuutu danda’ama.
Ummanni Oromoo ajjeechaa, hidhaa fi darraaa akkasumas saamicha
wayyaaneen barootaaf gaggeessaa jirtu kana ofirraa kutuuf fincilarra
jira. Fincilli kun akkuma dirreetti muldhachaa jiru firii naqachaa
saboota biraafuu fakkeenya guddaa ta’aa jira. Wayyaaneen waan qabduu
fi gadi dhiiftu wallaaltee ajjeechaa jumlaa raawwchaa jirti, kan fagoo
dhiifne ajjeechaa jumlaa nama nagahaan irreeffannaaf baheerratti
dhukaasa banteen yakka sukanneessaa Bishooftuu Hora arsadee irratti
onkoleessa 2 bara 2016 gaggeessitee yoo kaafnee ilaalle ammam akka
badii kutatte ifatti muldhisa. Qarqara boollaa gahuu sirnichaa
argisiisa. Qabsoon ummata Oromoo FXG egalle akka bara garbruummaa
nurraa kutuuf dhihaate muldhisa. Osoo ajjeefamnuu .. osoo hidhamnuu
akkuma eenyuyyuu ragaa bahuu danda;utti balbala bilisummaarra
geenyeerra.
Onkolooleessa 2 bara 2016 qeerroom dargaoonni kutatoon lammii
isaaniif dhaabbatan, kan seenaan isaan hin daganne, waltajjii
wayyaaneen irraa holooluuf qopheeffatte Bishooftuu Hora Harsadeetti
argamuun daawoon daawoon TPLF, daawoon …wayyaanee jedhaniiru. Qabeenya
diinaa gubuun, lukkeelee wayyaanee miseensoota OPDO fi kanneen biroo
irratti tarkaanfiin WBO fi qeerroon fudhatamaa ergamtoonniis
Oromiyaa keessaa baqachaa jiru. Kanneen akka Fayyisaa Leellisasaa fi
atleetonni biroo ammo akkuma hunduu quba qabnu ennaa olompikii Riyoo
Dabalatee ennaa iddoo gara garaatti kaatanii injifatanii galanitti
dhugaa Oromoon qabu addunyaa hubachiisuun seenaa dalaganiiru.
Dalagaas jiru. Kan sabboontoota Artiistoota Oromoo ammoo silaa
lakkaawamee hin dhumu. Hawaasi Oromoo biyya alaas achittis lukkeeleen
wayyaanee dhabamuu baataniis hojii deeggarsaa, hojii dippiloomaasii
lakkaawwamee hin dumne raawwachaa jira. Walumaa galatti alaa-manatti
qabsoon ummata Oromootin wayyaanee irratti gaggeeffamu cimeera, gara
balabala bilisummaatti kalaayeera. Caalaatti cimuus qaba. Akkuma “
ilkaan socho’e osoo hin buqqaane hin hafu” jedhamu san, sirni
Wayyaanee buqqayee baduuf qaraqara gaheera. Mootummaan faashsitiin
nufixaa bahee fi jiru kun sochiin isaa ammaa martuu sochii abdii
kutannaa ta’uu ifatti mirkaneessaa jira. Haata’uutii dadhabaa jira,
ykn dadhabee jira jennee daqiiqaaf of dagachuu hin qabnu, qabsoo
keenya FXG bakkayyuttuu fininsinee itti fufuu qabana. Holola
riifoormii jettee Wayyaaneen odeessitu kamuufuu gurra kennuuraayis of
eggachuun akkaan barbaachisaadha. Alaa manatti irreen keenya tokko
ta’ee qabsoo ummanni keenya irratti dhiigaa fi dararamaa jiru kana
firii itti horuun dubbii Fardiidha! Kan gabrummaa jalaa nubaasee
bilisummaa nu gonfachiisuus isuma///
IUOf!
Hidhamaa fi Ajjeefamaatuma Balbala Bilisummaarra Geenyeerra.
Ummanni Oromoo Dhugaa namaa dabsuuf, haqa namaa sarbuuf qabsaawaa hin


text:
Qabsoon bilisummaa Oromoo sadarkaa kam irra jira?
- Guutuu
Guraandhala 2015
Gaafii kana Oromoota heddutu gaafataa jira. Deebiin kennamaa jiruus, akkasuma hedduu dha. Walumaa galatti deebii sadihitu ifatti kennamaa jira. Qabsoon bilisummaa Oromoo tokkoof, finiinaa fi ofdura tarkaanfataa jira; tokkoof ofduubaa deebi’ee jira; tokkoof ammoo, dhaabatee bakkuma dhaabatetti lafa dhiitaa jira. Ilaalcha kanneentu calaqisa Oromoota keessatti.
Murni ilaalcha qabsoon ofduuba deebi’ee jira jedhan ibsa akkanaa keennu. QBO harka tokko ofdura yoo takaanfatu, harka-lama ammoo ofduuba tarkaanfata jedhu. Har’a, jechi Qaboon Bilisummaa Oromoo booddeetti harkifamee dimimmisa dukkanaa keessa seensifamee jira kan jedhu amantii Oromoota hedduu ti. Fakkeenyi kennamuus hooggana qabsoo, waraana, sabaa fi biyya keessaa qabatuu isaa ti. Kanuma wajjiin hoogganni kun qabsoo
bilisummaa, qabsoo baqatootaa godhee jiraatuu isaa ti. Aniis akkuma barruu “Qaabsoon Bilisummaa Oromoo eessarraa garamitti?” jedhu keessatti ibsuu yaale, Oromoota ilaalcha kana qaban keessaa tokko. Hoogganni bara 1999, hoogganummaa ABO qabate qabsoo bilisummaa Oromoo qancarse malee hin misoomsine; ni laamshesse malee hinjabeessine; miseensoota facaase malee, tokkummaa isaanii hin eegne; tokkummaa ABO fi kaayyoo isaa hin tiksine.
Har’a qabsoo Oromoo keessa murni sadii jiraatuun ifaa dha. Murni duraa, murna gaafiin Oromoo Impaayera Itoophiyaa keessatti deebii argata jedhee amanuu fi ifatti ijjannoo fudhate. Isaaniis: OPDO, ODF fi murnoota adda addaa kan heera, seeraa fi tokummaa Impaayera Itoophiyaa fudhatanii socho’aa jiranii dha. Murnootiin kunniin, murnoota qabsoo walabummaa Oromiyaa ifatti gane (conspiratorial forces). Murnoota ifatti diinaaf jilbiifate.
Murni lamaffaa, qabsaawota bilisummaa Oromoo ti. Murna walabummaa Oromiyaa argamsiisuuf qabsaawu. Kun humna tarkaanfataa (progressive force) jedha, qabsoo bilisummaa keessatti. Qabsoon murna kanaa, Oromiyaa walabaa fi mootummaa walaba Oromoo dhabuu, dhugoomsuu, waabii itti godhuu fi tiksuu kan jedhuu dha. Isaan kun, abukkaatoo qabsoo ti. Hedduun isaanii qabsaawota ABO ijaaran. Qabsaawota wareegama qaqqaalii qabsoo kanaaf kaffalanii turanii fi ammallee kaffalaa jiru. Gariin isaani mana hidhaa Dargi keessatti guraaramaa (torture) turan; garii isaanii ammoo qabsoo hidhannoo keessaa qooda sadarkaa gargaraa keessatti fudhatan. Isaan keessaa hedduu qabsoo hadhooftuu tana keessatti kufanii jiru. Har’a, kan jiran laakkobsaan hagoo dha. Isaan kun, qabsaawota woramaxa ibidda qabsootiin qoratamanii darbanii dha (These were and are the nationalists who were tested by the flame of fire and passed). Qabsawootni kuniin of duuba deebuu hin beekan, fuldura deemuu malee.
Murni sadaffaa ammoo, murna afaaniin tokkummaa, bilisummaa, walabummaa jedhu kan garuu hojiidhaan faallaa jechoota kanaa hojjatuu dha. Inni kun, humna booddeessaa (regressive force) jedhama qabsoo bilisummaa keessatti. Murni kun, murna siyaasaa walfaalleessan walitti makee qabatee deemuun. Siyaasaan akkanaa dhaaba diiga; miseensootallee hin facaasa; qabsoo illee hin dadhabsiisa. Haalli kun, iffatti mul’atuu hamma jalqabe oolee, bubbulee jira. Kan hubatamuu qabu garuu, murni siyaasaa walfaalleessaa qabatee deemu kun, murna qabsoon jabaate, finiinaa fi ofdura furga’aa jira jedhaa lammiiwwan Oromoo fayyaaleyyii (innocent) dogoggorisiisuuf bobahee jiruu dha. Gareen kun, rakkinni qabsoo keessa jiraachuu odoo ijaan argu, qabsoon finiinte jedhaa, soba mimmi’eessaa fi babareechisaa qabatee asii fi achii hafarsaa fiiga. Inni, murna har’a hoogganummaa ABO dhuunfatee jiru. Isaanis: Obbo Daawud Ibsaa, Obbo Dhugaasaa Bakakkoo fi obbo Bultum Biyyoo ti. Haalli kun, fagoo nama hindeemsisu.
Sobanii fi sobsiisuun, turii dafii wal amanuu dhabuu fida. Akkuma Oromoon yoo makmaaku, karaan sobaan darban, deebiirratti nama dhiba jedhan ta’a. As irratti jecha qabsaawotaa, “Soba hin himin; injifannoon salphatti argame jettee hin falmni (Tell no lies; claim no easy victory)” kan jedhu qiyyaabatuu fi hojjiirra oolchuun barbaachisaa dha. Miseensootni dhaabaa akka komii isaanii himataa jiranitti, hoogganni kun miseensoota fi saba karaa siyaasaan afaanfajjeessuu fi joonjeesuu irratti akka xiyyeeffatee jiruu himu. Shira kana hojjiirra oolchuuf, akka himamutti, sannaayira/network Itoophyaanistootaa dhibbaatamootaan iccitiin ijaaree miseensootaa dhaabaa fi hawaasaa Oromoo keessa diriirsee jiraatuu isaa dubbatu. Akkuma Wayyaaneen nama tokko nama shaniif jettee ijaaratte, Daawud Ibsaas miseensoota ABO keessatti ijaaratee jira jedhu, miseensootni. Hooggani kun, Eritriyaa, Ugaandaa fi Awustiraaliyaa taa’ee toohaa halaalaan/ remote control qabsoo finiinsaa jiraatuu isaa labsa. Qabsoon toohaa halaalaatiin finiinuu hindandeetu. Kun waan haqaa ti. Miseensootni isa jalatti gurmaawwan, hooggana filachuu fi hoogganummaa irraa buusuu hin dandeennu kan jedhu komii himatu. Gubbaarraa, hooggani ABO miseensootaaf hooggana fila jedhu. Akka miseensootni himatanitti, Hayyuu-Dureen Daawuud Ibsaa, bakkee qabsoof furtuu ta’an hundaa dandeettii miseensootaatiin osoo hintaane nama isa waaqeeffatu duwwaa hoogganummaa irra kaayata jedhu. Haalli kun, waggoota hedduuf ABO laamshessaa ture jedhu. Kun ifatti hojjii abbaa irrummaa ti; farra sirna dimokraasii ti.
Hedduun miseensootaa, haala qabsoon bilisummaa Oromoo keessa jiru hin beeknu jedhu. Soba heddutu odeeffama jedhu. Dhugaa fi soba garaagaroomsuun (differentiate) ykn addaan baasuun rakkisaa dha kan jedhu komii qabu. Dhiibbaan miseensoota irratti godhamu akka ayyaana ayyaaneeffatan duwwaa dha. Kanaaf, qabsoon isaanii guyyaa WBO, guyyaa Gootootaa fi guyyaa FDG ayyaaneeffatuu duwwaa dha. Boru, yoo hiree argatanii hoogganummaa irra turuu danda’an guyyaan ayyaaneeffannaa Qeerroo illee ni dhufa ta’a. Murni kun, akkuma Amaaraa guyyaa 365 tokko tokkoo isaa gara guyyaa ayyaaneeffannatti jijjiiruu fedhu osoo danda’ameefi.
Yaadanoo guyyaa WBO fi guyyaa gootootaa yaadatuun barbaachisaa dha. Garuu, waan isaan kufanii fi wareegamaniif dhiisanii ayyaaneeffannaa duwwaatti fuulleeffatuun dogoggora guddaa dha. Yaadannoo fi qabsoof qabsaawuun waliin deema. Silaa, har’a kan barbaachisuu fi irratti xiyyeeffatamuu kan qabu WBO dachaa- dachaadhaa fi aynaan ijaaruu, tokkummaa dhaaboota bilisummaa Oromoo walitti fiduu fi gurmeessuu fi biyya suduuda suduuddaan bilisoomsuu ture. Akkasuma, hooggani biyyaa keessa dirree lolaa jiraatuutu irra ture; irraa illee eegama. Garuu, kun hin taane. Hubatamuu kan qabu, guyyaan WBO, guyyaa irbuun itti haaromsiifamu; guyyaa mariin laafinnaa fi jabeenni qabsoo irrati xiinxalamu.
Dhiyeenuma kana, miseensoota ABO waliin waayee qabsoo fi hooggana isaanii haasawaa turre. Haasawa keenna keessatti hunduma isaaniitiif gaafii dhiyeesse. Gaafiin dhiyeesseefiis kana. Qabsoo godhaa jira jettu; qabsoo finiinaa jira jettu. Mee woma tokko isin gaafadhaa natti himaa jedheen. Gaafiin kiyyaas: “Bara 1999, Obbo Daawuud Ibsaa, Obbo Bultum Biyyoo fi Obbo Dhugaasaa Bakakkoon hoogganummaa ABO irratti bahan. Mee bara kanarraa jalqabdanii qabsoo bilisummaa Oromoo tiif bu’aa kana buufne jettanii wanti saba Oromootti himuu dandeettan maalii dha?” kan jedhu gaafii gaafadhe. Woma tokko illee naaf deebii kennuu dadhabanii seseeqataa ija keessa wal ilaallan. Ammallee woma isaan jedhan laalluuf, akkana jedheen “Hoogganummaan ABO kan Obbo Daawuud, Bultum fi Dhugaassaan hoogganamu bara 1999 irraa jalqabee hamma adhatti ABO diigee caccabse malee bu’aa qabsoo bilisummaa Oromootiifi fide tokko illee hin jiru. Hooggani kun, miseensoota, hoogganootaa fi waraana facaase. Walumaa galatti ABO diige; har’a illee tokkummaa qabsoowoota Oromoo hin fedhu” jedheen. “Yaa Obbo kan ati jette dhugaa dha” jedhan. Akkuma jedhamu, “nuy sa’a ibidda dhale taanee jirra; arraabuuf ibidda; dhiisuuf dhala isaa ti” jedhan. “Nuys ABO dhiisuufiis rakkinna irbuu seennee jira; keessa jiraatuufis rakkanna, rakkinna hamatu jira” jedhan. An ilee dhugaa keessan jedheen.”Qabsoon hadhootuu dha” kan jedhaniifis kanumaaf jabaadhaa jedheen. “Garuu, irbuu kan seentan maqaa jaallawwan kufanii fi kaayyoo isaan kufaniif malee hoogganaa waaqeeffachuuf akka hintaane hubatuu qabdu” jedheen. Dhugaa dha jedhan. Akkanan, waliigaltee fi walhubannoon adda deemne.
Oromootni gariin, hooggana amma jiru kana jalatti qabsoon bilisummaa Oromoo ofduraas hindeemne; ofduubbaas hindeebine; bakkema tokko dhaabatee jira jedhu. Asiis hin siiqu; achiis hin siiqu; hin socho’u; daabata irra jira jedhu. Sababni kennamuus, ABO keessa humnoota lamatu jira jedhu. Isaan keessaa tokko qabsoo gara ofdubaa harkisa; tokko ammoo gara ofduraa harkisa jedhu. Humnootni lachuu walmadaalanii jiru. Kan Oromootni heddu hubachuu dadhaban, kan booddeetti harkisuus; kan fuulduratti harkisuus bilimmaa, walabummaa jedhaa ti. Xiyyeeffannaan murna qabsoo hidhannoo booddetti harkisu, qabsoo bilisummaa fi ABO laamshessuu fi dhabamsiisuu dha. Dhugummatuu, kan nama gaddisiissuus, kan nama maalalchiisuus haala kana hubatuu dadhabuu miseensootaa ABO ti. Har’a dhugaan jiru kan hubatamuu qabu kana. Hoogganummaan Obbo Daawuud Ibsaa, Obbo Dhugaasaa Bakakkoo fi Obbo Bultum Biyyoo, hooggana qabsoo bilisummaa fuuldura tarkaanfachiisuuf dandeettii,kutannoo, beekumsaa fi fedhii qabuu miti jedhu bal’innaan Oromoo jiddutti ifatti haasawama. Hooggani kun, qabsoo hidhannoo lagatee jira. Kanaaf, dirree lolaa seenuu hin barbaadu. Hojiin murna kanaa, tarkaafii lammiiwwan Oromoo biyya keessatti diinnarratti fudhatan hallanyeeffachuuf yookiin kan ofii godhachuuf, raadiyoona fi televiziyoona daayaasporaa irra bahee soba odeessuu fi odeessisuu, xalayaa kijibaa barreessee marsaa weebsaaytootaa irratti faacaasuu, baqatoota Eritriyaa keessatti rakkataa jiraatan walitti funaananee hayyama Eritriyaatiin “uniform” waraanaa itti uwwisee suuraa waliin ka’uu fi olola oofuu duwwaa hojjii godhatee jira.
Dhugumatti hooggani kun osoo bilisummaa Oromootti kan amanu ta’ee, yoma qabsoo hidhannoo lagatellee, fakkeenya Mahaatamaa Gaandhi ni fudhatu ture. Mahaatmaa Gaandhii bilisummaa saba isaatiif Impaayera Britaaniyaa dura dhaabatee hidhannoo malee diddaa noolaa/non-violence civil disobedience godhuudhaan duwwaa saba Indiyaa hiriirsee, ofii isaatiillee waliin hiriiree diina dura dhaabatee “Leave us; Let India be free” jedhaa qabsoo godhe ture. Qabsoo kanaan mootummaa Impaayera Britaaniyaa Indiyaa irraa buqisuun danda’ame. Murni kunis osoo kutannoo fi fedha qabaate, akkuma Mahaatmaa Gaandhi ni godhu danda’a ture. Akkuma, Moses bilisummaa saba Israeliif yoo falmatu, Ijipt ykn Misra keessatti Pharaoh dura dhaabatee “Let my people go;let my people free” jedhe. Kanumaan kan walfakkaatu, Martiin Luuter King Jr. mirga noola/civil rights saba isaatiif Mootummaa Ameerikaa dura dhaabatee “Let my people go free” jedhe; Akkuma Malkoomeks
“Black power” jedhe san; murni kunis Mootummaa Impaayera Itoophiyaa dura dhaabatee “Let Oromiyaa be independent; let Oromoo be free” godhuu ni danda’a ture. Akuma Moses, Mahaatmaa Gaandi, Martiin Luuter King fi Malkoomex gaaga’ama (risky) dhufuu danda’u fudhatuuf qophii ta’uu isarra ture. Garuu, kanaas hin goone. Murni kun, murna gaaga’ama fudhachuuf fedhii fi qophii hin qabne. Kanaaf,murni kun ulaagaa hoogganummaa hin guutu. Dhugaan jiru, hoogganummaan Daawuud Ibsaa, Dhugaasaa Bakakkoo fi Bultum Biyyoo qabsoo hidhannoo illee lagatee; qabsoo diddaa noolaa illee lagatee jira. Dhugaan jiru, hooggana kana jalatti qabsoon bilisummaa dhaabatuun isaa ifaa dha. Hooggani kun, qabsoo hidhannoo fi hidhanno malee diddaa noolaa illee hikkatee sabaas hiikachiisuufi tattaafataa jira.
Eegaa waan asii oltti jedhaman irraa kaanee gaafiin ka’uu qabu, qabsoon bilisummaa Oromoo kan dadhabsiisaa jiru hooggana moo, miseensa moo yookaan saba Oromoo ti kan jedhu ta’a. Akkuma asii olitti jedhame, hooggani ABO fi miseensootni isaa bakkee hiddutti qoodamaa dha. Qoodama kana kan kallattiin fide hoogganummaa Obbo Daawuud Ibsaa ti. Akkuma qabxiillee asii olitti ka’anii kuniis kan nama walmormisiissuu miti waan dhugaa qabatamaa ta’eefi.
Akkuma barruu kiyyaa Kan “Qabsoon Bilisummaa Oromoo eessarraa garamitti?” jedhu keessatti ibsuu yaale, hooggani har’a hoogganummaa ABO dhuunfatee jiru kun hooggana baqataa dha. Baqataa duwwaa osoo hin taane, hooggana faca’aa dha. Tokko Eritriyaa jiraata; tokko Ugaandaa jiraata; tokko ammoo Awustraaliyaa jiraata. Yeroo har’aa kana Addunyaa keessatti lolli hidhannoo bakkee heddu keessatti adeemsifamaa jira. Fakeenyaaf, Suudaan, Yemeen, Ukaraine, Iraaqii fi Syriyaa keessatti lolatu deemaa jira. Hoogganni loltoota kanneenii hundinuu biyyaa isaanii keessa jiru; lolanii lalchiisaa jiru.
Garuu Hoogganni ABO, gaafa hoogganummaa ABO dhuunfate, bara 1999 irraa jalqabee biyyaa baqate. Kun qabsoo laamshese. Kana duwwaa miti, hoogganni kun ABO illee gara kioskii jijjiire. Har’a ABO kioskii murna gargaraa keessatti dhuunfatama. Kanaaf, dura dursummaan QBO kan dadhabsiisee haala hamaa keessa seensisee jiru hoogganummaa Obbo Daawuud Ibsaa ta’uu isaa wayyabni Oromoo irratti waliigalee jira. Dhugaan lafa jiru, Hooggana kanarraa walabummaa Oromiyaa eeggachuun, nama gaangeen osoo akka hin dhalle beekuu ni dhaltii jedhee eeggatuu ta’a.
Saba Oromoo
Qabsoon Oromoon godhaa turee fi jiru, qabsoo bilisummaa ti; qabsoo walabummaa ti; qabsoo mirgaa ti; qabsoo dimokraasii ti. Qabsoon tun tan sabaa ti; tan biyyaa ti; tan hoogganaatii miti. Kanaaf, sabni Oromoo ofii isaatii fi qabeenna isaa itti wareegaa ture; ammallee itti wareegaa jira. Akkasumas, sabni tokko hooggana qabaata. Hoogganni kunis, yeroo hamtuu fi gaarii keessatillee saba fi biyyaa isaa keessa jiraata.
ABO dhaaba bilisa baasaa Oromiyaa ti. Dhaaba biyya qabu; sabu qabu; kaayyoo qabu. ABO waan sadii kanneenin utubamee jira. Hoogganni ABO ammoo, miseensoota ABO keessaa filama. Kan filamuufis tokkummaa fi nagaa ABO, sabaa, biyyaa, fi kaayyoo eegee akka qabsoo bilisummaaf Oromiyaa keessatti qabsaawuu dha. Faalleeffamuun tokkoo, faalleeffamuu hundaatuu ta’a. Biyyaa baqatuun faallaa kanneen hudaa ti. Hoogganni ABO, bara buu’uureeffame iraa jalqabee hamma bara 1999 biyyaa isaa keessaa baqatee hinbeeku ture. Jagnoota kumaatamaan laakkawamtu biyyaa keenyaa keessaa hin baqanunu jedhanii qabsoo bilisummaa hadhooftuu keessatti wareegaman. Kan fagoo dhiifnee yoma kan dhiyootuu yaadanne gootootni akka Mul’is Abbaa Gadaa, Nadhii Gammadaa, Guutamaa Hawas, Laggasaa Wagi fi kkf WBO, Sabaa fi biyya keessa hin baqannu jechuudhaan wareegama qaalii qabsoo keessatti kaffalan. Faallaa kanaa garuu, Daawud Ibsaa, Bultum Biyyoo fi Dhugaasaa Bakakkoo guyyaa hoogganummaa ABO dhuunfatan ,bara 1999, irraa jalqabanii baqatummaa filatan. Hidhannoo hikkatanii lafa kaayanii Xayyaarra yaabatan; biyya, saba, WBO fi qabsoo bilisummaa keessaa baqatan. Biyyaa ambaa teessoo godhatan. Har’a kan qabsoo bilisummaa Oromoo kanaaf, ittisa ta’ee jiru, saba, dargaggootaa fi beektoota Oromoo ti. Gootummaa isaanii kana, kan diina raasaa jiru. Sabni Oromo, har’a kumaatamaan qabsoo bilisummaa ofiitiif wareegamanii jiru; wareegamaa illee jiru. Garuu, hoogganummaan Daawud Ibsaa hojii sabaa kana butee/kidnap hallanyeeffachuuf ykn itti abboomuuf asii fi achi fiigaa sab-qunnamtii gargaraa irratti akka waan ofii hojjachiisaa jiruu fakkeessee odeeffannoo facaasaa ture; ammallee facaasaa jira.
Miseensoota ABo
Yoo miseensootni ilaallame, miseensootni ABO hundinuu bilisummaa Oromoo dhugumaan itti amanu. Waan qabsoon isaan gaaftu illee godhuuf fidhii qabu. Garuu, rakkinna qabu. Rakkinni jiru, wayyabni isaanii siyaasaan damaqoo miti. Miseensa hooggani taa’i yoo jedhe taa’u; deemi yoo jedhe deemu; fiigi yoo jedhe fiigu; iyyi yoo jedhe iyyu; rafi jedhe rafu. Jechuun namoota damaqii hin qabnetu miseensummaa dhaabaatti horatamee jira. Yoo miseensootni kun, waayee tokkummaa dhaaboota Oromoo, waayee hooggana ala jiraatuu, waayee kaayyoo, waayee WBO, waayee hidhannoo fi kan kanneen fakkaatan kaasaanii hooggana gaafatan, hooggani akka bofaa mataa keessa isaan gad dhawa. Kanarraa kan ka’e, akka qocaa mataa isaanii gad keessatti deebifatanii cal’isanii taa’u.
Miseensootni kun, hooggani qabsoo bilisummaa laamshessaa akka jiru osoo argaa jiranuu hin dubbatan. Miseensootni kun, akka sodaadhaan guutaman, ofumaa akka of maman, of shakkan; gaaddidduun isaaniituu osoo hin hafne akka sodaatan fi hooggana akka waaqeeffatan/worship godhamanii jiru. Kanarraa kan ka’e, miseensootni kun dadhabinna qabsoo bilisummaaf gummaachanii jiru. Gaafiin jiru, miseensootni kun hamma yoom rafu kan jedhu ta’a. Hirriba jireenna bara-baraa rafu moo ni damaqu kan jedhu gaafii wayyabaa ta’ee jira, Oromoo keessatti. Garuu, miseensootni kun yoo damaqisa horatan humna guddaa ta’u qabsoo jedheen amana.
Maaltu baramuu dada’a
Duraan dursa hoogganummaan Daawud Ibsaa fakkii hamtuu dhaloota haarawaaf daba’rsaa jira. Bara 1999 irraa jalqabee, hamma ammatti qabsoo bilisummaa Oromoo tiif bara dukkanawaa dha. Sababni isaallee kana: Bara hoogganni biyyaa baqatee ala jiraataa jiruu dha. Jechuun, bara Qabsoon Bilisummaa Oromoo hooggana dhabe. Bara abbaan irrummaa ABO liqimse; bara alagatti irkannoon durfama kennameef; bara Kayyoon qabsoo falleeffamee ukkaamsaa, dimimmisaa fi hurrii dukkanaa keessa galfamee jiru; bara hoogganni faca’e, miseensi diigame; bara qabsoon bilisummaa Oromoo qabsoo baqataa ta’e. Yeroon kun, mama tokko malee mallattoo hoogganummaa (leadership) Daawud Ibsaa fi Bultom Biyyoo ti. Hooganaummaa isaaniitu haala rakkisaa fi jibbisiisaa kana uume. Seenaa qabsoo Oromoo keessatti yoomiyyuu irraanfatamuu kan hinqabnee fi bara-baraan yaadatamuu kan qabu, bara 1999 irraa jalqabee hamma ammatti waggoota dukkanaawaa hoogganummaa Daawud Ibsaa fi Bultum Biyyoo ta’uu isaa ti.
Xumurraatti, rakkoon qabsoo bilisummaa Oromoo rakkinna hoogganaa ti. Qabsoon kun hooggana qabsaawaa, kutataa fi samaanaa qabu hin qabu. Akkuma irra deddeebi’amee himame, hooggani kun hooggana baqataa fi alagatti irkataa dha. Akkuma beekamu hooggani kun, gaafa aangoo qabate, bara 1999, irray jalqabee baqatummaa fi irkatummaa irra jira. Dhugaa kana eenyuu haaluu hindanda’u. Yoo kan of subnu ta’e malee, dhugaan har’a jiru garuu, murni har’a qabsoo bilisummaa Oromoo hooggana ofiin jedhu kun murna kutannoo fi samaanaa hin qabne; murna baqataa fi alatti irkataa jiru. Ifa gochuufi, hoogganummaa Daawuud Ibsaa, Dhugaasaa Bakakkoo fi Bultum Biyyoo irraay gonkuma bilisummaa Oromoo dhugoomsuun hin danda’amu. Kana oollee bullee arguuf deemna.
Eegaa gaafiin Oromoon kaasuu qabu, gaafiin yeroo maalii dha? maaltu godhamuu qaba? maal godhuu qabna? kan jedhan ta’uu qabu. Akka ilaalcha kiyyatti gaafiin yeroo fi belbelchiiftuun kan yeroon odoo itti hin kennamne deebii argachuu qaban walittimakamuu/merger GQ, ULFO fi ABO ti. Kanuma wajjiin, gaafii hoogganaa ti. Tokkoomsuun GQ, ULFO fi ABO haal-duree tokko malee hatattamaan xumuruu qaba. Kana wajjiin kan deemu, miseensoota qabsaawaa (militant members) fi hooggana qabsaawaa (militant leadership) horachuu fi saba Oromoo abbaa qabsoo godhuu dha. Hooggana amma jiru kan qabsoo walabummaa fi tokkummaa qabsaawoota Oromootti hankaakuu fi gufuu ta’ee jiru kana hoogganummaa irraa kaasuun milkaawuu qabsoo bilisummaa tiif murteessaa dha. Qabxiilleen tuttuqaman kunniin yoo guuttaman duwwaa dha, Qabsoo bilisummaa Oromoo finiinsuu fi galii isaa dhugoomsuun kan danda’amu.
Tokkummaan qabsaawota Oromoo haa ijaaramu!