text:
Abbootiin Gadaafi haadholiin Siinqee maaliif gara Maqalee imalan?
Abbootin Gadaafi haadholin Siinqee Kibxata waaree booda gara naannoo Tigraay magaala Maqaleetti imalaniiru.
Jila kana keessa walitti qabaa Gamtaa Abbootii Gadaafi Abbaa Gadaa Gujii kan ta'an Jiloo Maandhoo, Abbaa Gadaa Tuulama Goobana Hoolaa, Abbaa Gadaa Boorana Kuraa Jaarsoo, akkasumas Abbootiin gadaa biroofi haadholiin siinqee ni argamu.
BBC walin gaafif deebii kan taasisan Abbaa Gadaa Goobana Hoolaa, Sababii gara Maqalee imaluun isaan barbaachiiseef dubbataniiru.
"Uummanni Tigraay uummata Oromoo wajjin waldhabbii hin qabu. Naannoo waraanni jiru, ijoolleen abbaa duulaa bakka itti kufte, bakka itti kuffifte, bakka itti wareegamte ilaaluu waan barbaadnef garas imallee jira. Namni naannoo miidhame ilaaluu deemummoo waa harkatti qabatee deema" jedhan.
Haaluma kanaan namoota sababa waraana naannoo Tigraayin miidhaman, daa'immanfi haadholiif gumaata midhaan gosa garaagaraa kuntaala 10,200 ta'u qabatanii deemu himan.
Deeggarsi kun qonnaan bultoota fi daldaltoota naannoo Oromiyaa keessaa gama Gamtaa Abbootii Gadaa Oromootin walitti qabamuusaas dubbatan.
"Rakkinni Oromiyaa keessas ni jirti. Haa ta'u malee rakkinni rakkina caala. Oromiyaan osuma buqqaatota heddu qabuu tokkummaa biyya kanaatiif jennee ardaalee jilaa jiranirraa walitti buusnee gumaata sana itti kennine" jedhan.
Bulchiinsi yeroo naannoo Tigraay gumaata abbootii Gadaafi Haadholii Siinqee harkaa fuudhuu kan himan Abbaa Gadaa Goobana Hoolaa, dhimma nageenya naannichaa irratti hogganaa bulchiinsa yeroo naannoo Tigraay Dr Muluu Naggaa walin mari'achuu isaanii himan.
"Biyyi Itoophiyaa birmadummaashee kabachiistee hanga ammaa turtee jirti. Jarri kun immoo /TPLF/ bu'aa siyaasaaf jedhanii uummata walitti buusaa jiru. Darbanii naannoos walitti buusaa jiran. Badii irratti badii osoo hin ida'in uummatni Tigraay gara jiruf jireenya idileetti deebi'ee kallattii bulchiinsi yeroo kennun filannoo fulduratti adeemsifamus akka adeemsisan fi waa'ee nageenya Tigraay mari'anne" jedhan.
Gama biraatin haala magaala Maqalee kan gaafanne Abbaan Gadaa Tuulamaa Goobana Hoolaa "sochiin jiru baay'ee dadhabaadha. Namni dukkaanasaa banatee sochiirra hin jiru. Kan cufatee taa'utu jira. Darbee darbee iddoo buna itti dhaabanitti qeerroon kun walgahee tataa'ee jira. Guutumaan guututti sochiin hagas mara sin quubsu" jechuun ibsan.
Gara fulduraattis abbootii amantaafi namoota bebbeekamoo naannichaa walin mari'achun naannichi akka tasgabbaa'uf akka hojjetan Abbaa Gadaa Goobana Hoolaa himaniiru.
Dhumarrattis yaalin mootummaa federaalaa fi hooggansa TPLF araarsuuf taasifame quubsaa akka hin turre himan Abbaa Gadaa Goobana Hoolaan.
Haala taajjabanis, "Warri araara deeme dhaqee ofirra dacha'e. Akkanatti nama hin araarsan. Biyyi sun taabotafaa qaba. Taabota san itti baasee 'lakkii dhiisaa wanna kana, waan biyyi marti jaalate jaaladhaa' jedhee irra oolee bula malee dhaqeetuma ofirra deebi'uun sirrii miti" jechuun ibsan.
Ka'umsi maal ture?
Naannoo Tigraayiitti lola Sadaasa 04 bara 2020 sababii haleellaa humnoonni TPLF Raayaa Ittisa Biyyaa ajaja Kaabaa kana naannicha keessa buufatee tureerratti raawwatan hordofuun ture kan eegale.
MM Abiy Ahimad 'seera kabachiisuuf' jechuun Raayyaan Ittisaa biyyaa humnootii TPLF irratti tarkaanfii akka fudhatuuf ifatti ajaja dabarsan.
Isaan dura garuu waldhabdeen aangaa'oota TPLF fi bulchiinsa MM Abiy jidduu ture itti hammaachaa adeemuun dhumarra sadarkaa motummaan dfederaalaa lolatti akka seenu ta'ee irra gahame.
Erga lolli naannichatti eegalee kaasees hanqinni dhiyeessitii tajaajilee fi meeshaalee bu'uuraa mudachuu dhaabbileen gargaarsa namoomaa himunsaanii ni yaatama.
Kana malees namoonni dhibba hedduun lakkaa'aman ajeefamuufi kanneen miliyoonotaan lakkaa'aman bakka jireenyaasanii buqa'aniiru. Akkasumas lammiileen Itoophiyaa 56,000 caalan daangaa qaxaamuruun gara Sudaan baqataniiru jedha odeeeffannoon UNHCR irraa argame.
Eggaa jilli abbootii gadaafi haadhoolii sinqee kunis sababii kanaatiin deeggarsa miidhaanii ummata naanichaatiif gummaachuuf gara sanatti imalan.
Tigraay: Ministira Haajaa Alaa duraanii, Obbo Siyyum Masfin eenyu?
Mootummaan Itoohpiyaa, Ministira Haajaa Alaa duraanii kan turan Obbo Siyyum Masfin dabalatee aanga'oota ol-aanoo TPLF afur ajjeefamuusaanii kaleessa (Amajji 13, 2021) beeksiseera.


c: text/html

text:
Waldorgommii badhaasa marsaa 1ffaa, gulaallii 2ffaa
Barreessaa Challenge
Sagantaan Barreessitoota Oromoo jajjabeessuuf yaadne akkuma itti fufetti jira. Namoonni akka sagantaa kana qopheessuuf na jajjabeessitaniif sponsor naaf gootan hedduu ulfaadhaa čÖĆ Galata ani isiniif deebisuu hin dandeenne narra keettanii jirtu. Hirmaattonni sagantaa kanaafi ummanni keenya kan yoomaraa waamaratti waamatan namarraa hafee hin beeynes galatoomaa ulfaadhaa čÖĆ
Qabxiilee Barreessaa Challenge!
čĹçčĹçčĹç
– Ajandaa Og-barruu Afaan Oromoo hooÔÇÖifna,
– Ajandaa qarooma Oromoo beekumsa ammayyaan warra utuban tumsina,
– Barreessitoota Oromoo biyya kamiiyyuu jiraniifi sadarkaa kamirraayyuu jiran jajjabeessina,
– Barreessitoota Oromoo sadarkaa naannoo, biyyaafi Addunyaatti beeksifna,
– Kitaabilee Afaan Oromoo, kanneen barreeffamanii dagatamaniifi haaraa dhufanitti ulfina goona,
– Namoota nurra qabaataniifi nurra beekaniif fakkeenya taana,
– Hamilee hirmaattota dorgommii jajjabeessina!
– Og-barruu Oromoo gama gabaa Digital taÔÇÖetti ol-guddifna,
– Dhaloota dubbatu duwwaa osoo hin taane, dhaloota dubbisu, barreessuufi ummata beekumsaan ijaarame horanna…
Hub: Nuti ni jalqabna rabbiin itti nuuf guuta! Abdii horadhaa, waan dandeettaniin Barreessitoota Oromoo tumsaa.
#Share gochuu hin dagatinaa!
Dabalata: čĹë https://t.me/KedirAbdulatifH čĹł daawwadhaa! čĹł daawwadhaa!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Filannoo Kaatalooniyattii gaggeeffameen paartiileen walabummaa leellisan injifatan
Filannoo Kaatalooniyatti gaggeeffameen paartiin Ispeen irraa fottoquu leellisu hinjifate. Barcumaa parlaamaa naannichaa 135 keessaa paartileen walabummaa leellisan barcuma 70 kan hinjifatan yoo tahu, prezdaantiin naannichaa ji’a lama dura Maadriidiin tayitaa irraa ari’ame, Ispeen amma booda fedhii ummata Kaatalaan ifatti baruu qabdi jedhe.
Kaarles Pigdmoont injifannoo kana ilaalchisee biyyaa itti baqate Beeljiyeem-Braasels irraa yaada kenneen “Ispeen murtii ummaata kaatalaan kanaan dura diigde fudhachuun alatti filannoo biraa hin qabdu, mootummaa Kaatalooniyaa diigdes deebistee ijaaru qabdi” jechuun Twitter isaa irratti barreesse.
Related Posts
Rifarandamii Bulchiinsi kaatalooniyaa Ispeen irraa fottoquuf October 1/2017 gaggeesse hordofuun, muummichi ministeera Ispeen Mariyaanoo Raahoy rifarandamiin sun seeraan ala jechuun kuffisee ture. Bulchiinsi naannichaa ammoo sagaleen ummata kaatalaan kabajamuu qaba jechuun wixinee Ispeen irraa fottoquu qopheesse. Kanuma hordofuun Mootummaan jiddugalaa Ispeen bulchiinsa Kaatalaan diiguun naannichaa kallattiin mootummaa jiddu galaa jalatti bulchuu jalqabe.
Rakkina naannichatti uumame kana furuuf filannoo amma adeemsise kanaanis paartiileen walabummaa leellisan injifachuun Maadriiditti naasuu guddaa kan uume tahuu Rooyters gabaase.
Comments
Loading...


text:
Finfinnee, Adooleessa 30/2013 (TOI) – Lammiin Itoophiyaa hundi Rayyaa Ittisa Biyyaa deeggaruu akka qabu Raayichaaf qabeenya walitti qabuuf koreen sadarkaa biyyaatti hundaa’e waamicha dhiheesse.
Raayyaa Ittisa Biyyaaf deeggarsa maallaqaa karaan ittin walitti qabu keessaa tokko sararri ergaa gabaabaa lakkoofsi 6800 hojiirra ooluu jalqabuu himareera.
Lakkoofsa kana fayyadamuun lammileen Itoophiyaa hundi maallaqa danda’au rayyaa ittisa biyya akka deeggaru koreen kun himeera jechuun EBC gabaasera.
Walitti qabaan Korichaa fi Deetaan ministira Daldalaa Ambaasaaddar Misgaanuu Araggaa akkasuma Komishineerri gumurukaa Dabalee Qaabataa ibsa waloon kennaaniin raayyaa Ittisa Biyyaa deeggarsuun itti fufinsa biyyaa deeggaru ta’uu himaniiru.
Yeroo ammaa Itoophiyaan dhiibba adda addaa jala kan jirtu ta’uu hubachuun hawaasni waan irra eeggamu gochuu qaba jedhaniiru.


text:
Koronaavaayiras: Ispeen imaltoota biyyashee seenaan adda baasuu dhaabuuf jirti
Daawwattoonni biyya alaa gara Ispeen deeman Adoolessa 1 irraa eegalee torbee lamaaf adda bahuun isaan irraa hin eegamu jedhe mootummaan biyyattii.
Tarkaanfiin kun walgahii kaabinooti biyyattii Wiixata gaggeessaniin murteeffame.
Ministirri Haajaa Alaa Araanchaa Gonzaalez Laayaa, dirqamni torbee lamaaf adda baafamuu Adoolessa keessa ka'uu danda'a jedhanii turan.
Mootummaan UK immoo dirqama adda bahanii turuu kana Waxabajjii 8 irraa qabee kaasuuf akka tahe beeksiseera.
Dhaabbileen geejjibaa biyyattii UKn imaltoota biyya dhukkubichi itti hin hammaanne irraa dhufaniif tarkaanfiiwwan laaffisuu qabdi jedhan.
Ispeen waggaa tokko keessatti daawwattoota miiliyoona 80 keessummeesiti ture. Kun ammoo biyyattiif galii harka 12 argamsiisa.
Yeroo gabaan caame kana keessa deebisanii banuun diinagdee Ispeeniif murteessaa dha jedhameera.
Haatahu malee namoonni Ispeenii fi biyyoota alaa biroo dabarsanii UKtti deebi'an garuu guyyoota 14f adda bahanii turuu malu.
Balalii jalqabuu
Daandiiwwan xiyyaaraa Iziijeet,Jeet2 fi Raayaanayiir jedhaman balalii deebisanii akka jalqaban beeksisaniiru.
Iziijeetiin buufataalee xiyyaaraa 22 irraa Awurooppaa guutuu keessattiifi naannolee UK keessatti balalii akka jalqabu himeera.
Daandiiwwan xiyyaaraa, waldaaleen oomishtootaafi daldalaa, imaltoota Biriiteen dhaqan irratti dirqama kaawwame irratti komii akka qaban himaniiru.
Namoonni akka biyyatti hin galleef, akka adda baafaman yoo murteeffamu, biyya weerarichi itti heeddumaatuu fi hin heeddummaanne irraa dhufuun isaanii ilaalameetu tahuu qaba jedhaniiru.
- KALLATTIIN: Odeeffannoo kallattii - lakkoofsa Covid-19 addunyaarratti
- SALPHAATTI ADDA BAASUUF: Mallattoowwan koronaavaayirasii maal fa'i?
- KORONAAVAAYIRASII: Gaaffilee keessaniif deebii
- MAAL GOCHUUN QABA: Walirraa fagaachuufi adda of baasanii turuu
- WANTOOTA SAGAL: Waa'ee koronaavaayiras nuti hin beekne
- QUBA QABDUU?: Wal-qunnamtii saalaa fi Koronaavaayiras


text:
Prezidaant Doonaald Traamp haasaa waggaa kan guutuu biyyaa Kibxata kaleessaa irratti isaanii fi hoogganaan Kooriyaa Kaabaa Kim Jong Un marii lammataaf xumura baatii kanaa kan wal argan ta’uu dubbatan.
Prezidaantichi hoogganaa kooriyaa Kaabaa dhaqqabuu isaaniiti boonanii, Guraandhala 27 fi 28 Veetnaam keessatti kan wal argan ta’uu illee ibsaniiru.
Utuu ani prezidaantii Yunaayitid Isteetis ta’ee ani hin filamne ta’ee yeroo ammaa silaa akka yaada kootti kooriyaa kaabaa waliin waraana guddaatti seennee uummati miliyoonaan laka’amu dhuma ture jedhan.
Hojii hedduutu hin hojjetamin jira, garuu hariiroo ani Kim Jong Un waliin qabu gaarii dha jedhan.


text:
Shufeeronni lammii kaanaadaa warren Konkola’ataa fe’isaa gurguddaa oofan torbanwan darbaniif mormiidhaa fi diddaa agarsiisaa turan. Sababnii mormii isaanii dhibee kooviid 19n walqabatee qajeelfamnii mootummaan baasee mirga keenyaa dhiibaa , jireenyaa keenyaa huba jechuudhaan. Mormiin magaalaa gudditti biyyatii Otawaatti jalqabee babalatee amma riqichaa U.S fi Kanaadaa wal quunnamisiisu ,karaalee konkolaa’otoonii fe’isaa irra deddebi’an cufuutti deemaniiru.
Tarkaanfiin isaanii Mootummaa kaanadaas ta’e U.S aarseera.
Namoonni keenyaa ojichaa irraa jiranu, ogeessonii seeraa dhimmi kana irrati yaada kennan qabu.


text:
Tafsiira Suuratu Luqmaan-Kutaa 3
Badhaasa warra amananii fi hojii gaggaarii hojjatanii
“Dhugumatti, warri amananii fi hojii gaggaarii hojjatan, isaaniif Jannatoota qananiitu jira. Isaan achi keessa yeroo hunda turu. [Kuni] waadaa Rabbii haqa ta’eedha. Inni Injifataa, Ogeessaa.” Suuratu Luqmaan 31:8-9
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa adabbii warra Aakhiratti hin amannee fi aaya Isaatti qoosan erga dubbate booda, badhaasa warra amananii fi hojii gaggaarii hojjatanii dubbate. Iimaanni bakki isaa qalbiidha. “warri amananii…” Kana jechuun wanta itti amanuun dirqama ta’etti amanan. Akkuma Rasuulli (SAW) jedhan wanti dirqama ta’e kuni: arkaana jahanii. Isaanis: Rabbiitti, malaykoota Isaatti, kitaabban Isaatti, Ergamtoota Isaatti, Guyyaa Aakhiraatti fi qadaratti amanuudha. “hojii gaggaarii hojjatan”… hojiin gaariin wanta ulaagaalee lama hammate hundadha. Ulaagaaleen kunis: Rabbiif hojii qulqulleessu (Ikhlaasa) fi Rasuula (SAW) hordofuudha.
“isaaniif Jannattoota qananiitu jira.” “Jannattoota” heddumminna Jannataati. Gosootaa fi sadarkaa baay’ee waan qabduuf Jannattoota jedhamuun maqaa heddumminaatin waamamte. Akka lugaatti Jannata jechuun ashaakilti mukkeen baay’ee of keessaa qabduudha. Jannata jedhamuun kan waamamteef nama ishii keessa jiru waan haguugdufi.
Jannanii muttaqoonni (warri Rabbiin sodaatan) waadaa galaman immoo ganda Rabbiin warra Isatti amananii fi sodaataniif qopheessedha. Jannata keessa wanta ijji hin argine, gurri hin dhageenyee fi qalbii namaa irra hin qaxxaamurretu jira. Tuni Jannata Rabbiin muttaqootaaf qopheessedha.
“Jannattoota qananiitu…” Qananiin jecha wali galaa gammachuu qalbii fi mijaa’inna qaamaa hammattuudha. Namni Jannata keessatti keessaa alaan ni qananifama. Garuu addunyaa keessatti dhimmoonni lamaan bakka tokkotti walitti hin dhufan. Yeroo baay’ee namni qaamni isaa qananii’e qalbiin isaa gaddaa fi adabbiin dhiphatti. Rabbiin nu haa tiiksuti, namoota keessaa nama qaamni fi qalbiin isaa dararamutu jira. Garuu warri Jannataa Rabbiin gammachuu qalbii fi mijaa’inna qaamaa bakka tokkotti isaaniif godhe.
“Isaan achi keessa yeroo hunda turu.” Kana jechuun Jannata keessa zalaalami jiraatu. “[Kuni] waadaa Rabbii haqa ta’eedha.” kana jechuun Rabbiin waadaa haqaa shakkii fi diiggaan keessa hin jirre isaaniif seene.[1] Guyyaa Murtii Jannata akka isaan seensisuu Rabbiin waadaa haqaa isaaniif seene jira. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa dhugummaa fi dandeettin Isaa guutuu waan ta’aniif waadaa Isaa hin diigu. Waadaa diigun karaa lamaan dhufa:
1ffaa-Takkaa namni waadaa seene kijibaa ta’uu. Inni dhugaa hin dubbatu.
2ffaa-Takkaa immoo inni dhugaa dubbata garuu wanta waadaa galee guutuu irraa ni dadhaba.
Dhimmoonni lamaan kunniin Rabbii olta’aa irraa kan dhabamaniidha. Inni kijiba irraa qulqulluudha. Dadhabinna irraayyis qulqulluudha. Kijibaa fi dadhabbinna irraa qulqulluu erga ta’ee, dhugummaa fi dandeettin Isaa guutuu ta’uu qabaa jechuudha. Kanaafu, wanti Inni waadaa gale ni mirkanaa’a.[2]
“Inni Injifataa, Ogeessaa.” Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa aayaata tanniin maqaalee Isaa keessaa maqaalee lama gurguddaa waadaa Isaatiin walitti galaniin goloobe.
Injifataa: kana jechuun Abbaa Humnaa Injifataa hin moo’atamne, hanga fedhe haa guddatu wanta fedhe bakkaan gahuu irraa homtu kan Isa hin dadhabsiifnedha. Kanaafu, waadaa Isaa hojii irra oolchu irraa homtu Isa hin dhoowwu.
“Ogeessaa”- kana jechuun wanta hundaa haala sirrii ta’een bakka isaaf malu Kan kaa’udha.[3]
Wantoota Dandeetti Rabbii ol’aanaa Agarsiisan Keessaa:
“[Rabbiin] samiiwwan utubaalee argitaniin malee uume. Akka isiniin hin sochoonef gaarreen gadi dhaabbatoo dachii keessa kaa’e. Lubbu-qabeenyi hunda irraa ishii (dachii) keessa facaase. Bishaanis samii irraa buufnee biqiltoota gosoota gaggaarii hunda irraa ishii keessatti magarsine.” Suuratu Luqmaan 31:10
Aayah tana keessatti guddinna dandeetti Rabbii olta’aa wantoota agarsiisan garii dubbata. “[Rabbiin] samiiwwan utubaalee argitaniin malee uume.” Kana jechuun samii torban garmalee gurguddatan kanniin utubaalee malee uume. Samiin utubaa ittiin dhaabbattu hin qabdu. Osoo utubaa qabaatte, silaa ni mul’ataa ture. Garuu samiin dandeetti Rabbiitiin bakka ofiitti qabamtee tasgabboofte.
“Akka dachii irratti hin kufne samii ni qaba, hayyama Isaatiin yoo ta’e malee.” Suuratu Al-Hajj 22:65
“Akka isiniin hin sochoonef gaarreen gadi dhaabbatoo dachii keessa kaa’e.” Kana jechuun akka dachiin isiniin hin kirkirre gaarreen gurguddoo gadi dhaabbatoo ta’an dachii keessatti gadi dhaabe. Osoo gaarreen gurguddoon kunniin jiraachu baatanii silaa dachiin hin tasgabbooftu turte. Sababni isaas, dachiin gara hundaan bishaaniin tan marfamteedha. Wanti tokko bishaan keessa yommuu kaa’amu ni socha’a, ni kirkira. Kuni shakkii hin qabu. Kuni erga akkana ta’e wanti madaala isaa eegu jiraachu qaba. Wanti kunis gaarreeni. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa akka namootaan hin sochoone dachii keessa gaarreen kaa’e.[4]
“Lubbu-qabeenyi hunda irraa ishii (dachii) keessa facaase.” Kana jechuun gosoota lubbu-qabeenyi hunda dachii keessa bittineesse. Lubbu-qabeenyi kanniin dachii keessa erga facaase booda sooranni ittiin jiraatan isaaniif ni barbaachisa. Kanaafu, samii irraa bishaan barakaa qabuu buuse. “biqiltoota gosoota gaggaarii hunda irraa ishii keessatti magarsine.” Kana jechuun gosoota biqiltoota hunda irraa ijaan yommuu ilaalan kan bareedanii fi faayda qaban biqilchine.[5]
“Kuni uumama Rabbiiti. Kanneen Isaa gadi jiran wanta isaan uuman mee natti agarsiisaa. Dhugumatti, zaalimoonni jallinna ifa galaa keessa jiru.” Suuratu Luqmaan 31:11
“Kuni uumama Rabbiiti.” Kana jechuun samiiwwan utubaa malee umuun, gaarreen dachii keessatti dhaabun, lubbuu qabeenyi facaasun, bishaan samii irraa buusu fi bishaan kanaan biqiltoota biqilchuun wantoota Rabbiin qofti uumedha. Hanga mushrikootaan gahuutti kana namni hundu ni amana. “Kanneen Isaa gadi jiran wanta isaan uuman mee natti agarsiisaa.” Kana jechuun wanta warri isin Rabbiin waliin gabbartan uuman mee natti agarsiisaa. Sanamoonni isin Rabbii gaditti gabbartan wanta uuman qabuu? Waliyyin ykn uumamni biraa isin waaqefattanii fi faarsitan wanta uuman qabuu? Kanarratti hundaa’e akkuma Rabbiin uumee isaaniis uumu qabu, akkuma Inni rizqii kennu isaaniis rizqii kennu qabu. Ibaada haqa godhachu ilaalchise wanti isin odeessitan sirrii akka ta’uuf kana irraa yoo waa qabaatan mee natti agarsiisaa?
Akkuma beekkamu, Rabbiin ala Khaaliqni jiraachu hin danda’u. Kanaafu, Isa waliin wanti biraa gabbaramuun hin ta’u. Sababni isaas, Khaaliqni Rabbiin malee akka hin jirre erga mirkaneessitanii, Rabbiin malee gabbaramaan akka hin jirre mirkaneessuun isin irraa eeggama. Akkuma Gooftummaa mirkaneessitan, uluuhiyyah mirkaneessunis dirqama.
Dubbiin erga akkana ta’ee, Rabbiin ala wanta biraa gabbaruun (waaqefachuun) beekumsa maleedha. Inumaa wallaalummaa fi jallinna irraa kan maddeedha. Kanaafi akkana jedha: “Dhugumatti, zaalimoonni jallinna ifa galaa keessa jiru.” Kana jechuun mushrikoonni yommuu Khaaliqa soorata namaaf kennu fi dhimmoota hunda too’atu gabbaruu dhiisanii wanta nama hin miine, hin fayyanne, hin ajjeesnee fi hin kaasne gabbaran jallina ifa bahaa keessa jiru.[6]
Kitaabban wabii:
[1] Tafsiir Xabarii-18/542
[2] Tafsiiru Qur’aanil Kariim-Suuratu Luqmaan, Ibn Useymiin- fuula 45-48
[3] Ma’aariju Tafakkuri wa daqaa’iqu tadabburi-11/698
[4] Tafsiiru Qur’aanil Kariim-Suuratu Luqmaan, Ibn Useymiin- fuula 56, Tafsiir Sa’dii-760
[5] Tafsiir Sa’dii-760 [6] Maddoota olii


text:
Dr Abiy bakka buutota hawaasaa, hooggansa naannichaa haaraya filatamee fi abbootii amantaa waliin haala yeroo naannoo Somaalee fi Ityoophiyaa irratti mari’atan. Muummichi ministeeraa obsa ummata naannicha dinqisiifachuun, “waldandeettii fi mariidhaan waliin hojjataa Ol’aantummaa seeraa kabachiisuun murteessaadha” jedhe.
Hirmaattonni waltajjichaa taarkaanfiin barbaachisu fudhatamee olaantummaan seeraa akka kabajamu kan gaafatan tahuu FBC’n gabaase. Prezdaantiin naannichaa haaraya filatame Obbo Musxafaa Muhammad Umar fi Ministerri Dhimmoota Kominikeeshiinii Mootummaa Federaalaa Obbo Ahmad Shidee marii kana irratti hirmaatanii jiru.


text:
Biyyoonni garee G-20 jedhamuun beekaman biyyoota 19 kanneen diinagdee cimaa qabanii fi Gamtaa Awrooppaa yoo tahan, wal gahii isaanii kan waggaa Jum’aa har’aa Arjantiinaa magaalaa Buenos Aires keessatti jalqabanii jiru. Xiyyeeffannaan wal gahii isaanii dhimmoota diinagdee addunyaa fi jijjiirama haala qilleensaa yoo tahu, wal dhabbiin Raashiyaa fi Yukreen jiddutti dhiheenya kana muudate akkasumas ajjeechaan gaazeexeessaa Sa’uudii irratti raawwatame, gamanumaa yaada hoggantoota kanneenii kan gargar facaase tahuu odeeyfannoon arganne ni addeessa.
Prezdaantiin Turkiyaa Rajab Xayyib Erdogaan fi dhaaltuun Gonfoo Sa’uudii Muhammad Bin Salmaan wal gahii kana irratti kan hirmaataa jiran yoo tahu, Bin Salmaan wal gahii kana cinatti Erdogaan waliin mari’achuuf gaafii dhiheessuun isaa gabaafamee ture. Haa ta’u malee karoora marii hoggantoota lamaanii ilaalchisee hanga ammaatti wanti mirkanaahe hin jiru.
Haaluma walfakkaatuun hoggantoonni Ameerikaa fi Raashiyaa wal gahii kana cinatti lamaaniin mari’achuuf karoorfatanii kan turan yoo tahu, torbee darbe Raashiyaan markaboota Yukreen ugguruu isii hordofuun, Traamp wal gahii Puutiin waliin karoorfatee ture kan haqe tahuu beeksise.


text:
Waraanni Naayjeriyaa, Nijeer fi Kaameeruun tokkummaan duula gaggeessaniin ajajoota waraanaa 10 dabalatee lootee seentoota Islaamaa 100 caalaa ajjeesuu isaanii Dilbata kaleessaa ibsanii jiru.
Kunis torbanneen dabran muraasa keessatti haleellaa lafoo fi samii irraan kutaa Leek Chaad jedhamu keessatti gaggeessaniin ta’uun ibsamee jira.
Looltonni Bokoo Haaraam fi kan isa irraa adda ba’e Islaamiik Isteetes kan kutaa Afrikaa dhiyaa keessatti waggaa 10 caalaaf waraana Naayjeriyaan walitti bu’aa kan turan yoo ta’u kunis gara kutaalee naannootti ce’e jira.
Waraana biyyoota sadeeniif dubbii himaa kan ta’an Koloneel Muhammad Dool akka jedhanti naannoo Leek Chaad jedhamu keessatti bakka dhokotaa lootee seentonni to’atan keessa seenuun, meeshaa waraanaa, Nyaataa fi dawaalee seeraan alaa to’achuun danda’amee jira.
Duullii kun yoom akka gaggeeffamee fi looltonni meeqa akka jalaa ajjeefaman kan hin ibsine Dool garu lootee seentoota dheessaa turaniin dhuka’aa awwaalameen looltonni 18 madaa’uu ibsan.
Lootee seentonni Islaamaa Naayheriyaa Kaaba bahaa keessatti kan hedduumaatana yoo ta’u, namoota kuma hedduu ajjeesuun, miliyoona hedduu immo manaa fi qe’e irraa godaansisuun, achuuma biyya keessatti mooraa tti galanii jiraataa jiru.
Yunaaytid Isteetes torban dabree meeshaan waraanaa Doolaara Biliyoona tokkotti tilmaamamuu Naayjeeriyaatti akka gurguramuuf eega raggaasiiftee booda, biyyattiin jajjabaataa jirti. Seera tumtoonni Amerikaa mootummaan Naayjeriyaa dhiitaa mirga namoomaa dhaqqabsisuu mala yaadoo jechuun ituu hin kennamiin akka turu taasisanii turan.


text:
Koronaavaayiras: Namni manatti gallaan hantuutni daandiitti yaate
Cufamuun reestoraantiiwwaniifi namoonni sababii Covid-19f manatti galuun amalaafi amala hantuutaa irratti dhiibbaa uumaa jira jedhan qorattoonni.
Dhiyeenyatti Ameerikaa Niiw Orliins, wiirtuu magaalaa lafa Fireench Kuwaartar jedhamutti hoomaan hantuutaa daandiirra yeroo garmaaman mul’ateera.
Magaalaa Luuziyaanaattis manneetiin dhugaatiifi reestooraantiiwwan cufamanii otuma oolee hin bubbuliin gareen hantuutaa lafa dhokatanirraa yaa’uutti ka’an.
Ogeessi waa’ee hantuutaa qoratu Roobart Kooriigaan,’’homaan hantuutaa kunneen silaa kana dura hambaafi harcaatii nyaata daawwattootaa sooratu ture. Niiwyoorkittis tahe Diisiitti, amma waan godhan dhaban, ni beela’an,’’ jedhan.
Namooti addunyaa kanarra jiran sababa weerara kanaan sochiifi amala isaanii jijjiirachaa jiru.
Addunyaa hantuutaaf namoonni mana cufatanii taa’an jechuun balfii namootaa, hantuutni nyaattu hin jiraatu. Kanaaf, hantuutnille kana itti baruu qabdi jechuu dha.
Waldaan ogeeyyii ilbisootaafi bineeldota kanneen akka hantuutaa biyyaaleessaa UK, manneetiin barnootaa, hoteelonniifi dhaaboti tajaajila adda addaa cufamuun booda rakkoo hin eegamne fiduu mala jedhaniiru.
Dafanii madaquu
Hoomaan hantuutaa beela’an kunneen ollaa kana dura hantuuta arganii hin beeknetti dhaqanii galuu danda’u jechuun BBCtti himan Dr Kooriigaan.
Silaa lafa waan nyaataaf tahu suunfachuu gatii danda’aniif ilkaan isaanii qara qabu fayyadamuun danqaa balbalaa,pilaastikii fi huccuu qorqanii keessa bahuu danda’u.
Otoo dandeettii akkasii hin qaban tahee silaa addunyaa kanarra akkasitti hin babal’atani ture.
Garuu hantuuta karaa irratti argine jechuun magaalli isaanii guutamuuf jira jechuu miti jedhu.
Akka DrKoorigaan jedhanitti mala ittiin to’atan fiduun yeroon isaa amma,bulchitoonni naannichaas hoomaa hantuutaa kana to’achuuf tarkaanfii haaraa fudhanna jedhan.
Hantuuta beelofte dha kan kiyyootti dafee seenu.
Namoonni hantuuta maaliif hin jaalatani?
Hantuuti beeloftuun asiifi achi jettu balaa baatti, miiya manaa balleessiti, dhukkubas namatti fiduu dandeessi.
Hantuuti lubbuu qabeeyyii ijaan hin mul’anne kan dhukkuba fidan 55 akka qabdu mirkanaa’us. Koovid19 baachuunshee garuu hin gabaafamne.
Hantuutoonni mukaafi shiboo elektrikaallee ni nyaatu - kunis abiddi mana keessatti akka ka'u sababa tahuu danda'a.
- SALPHAATTI ADDA BAASUUF: Mallattoowwan koronaavaayirasii maal fa'i?
- KORONAAVAAYIRASII: Gaaffilee keessaniif deebii
- MAAL GOCHUUN QABA: Walirraa fagaachuufi adda of baasanii turuu
- WANTOOTA SAGAL: Waa'ee koronaavaayiras nuti hin beekne
- QUBA QABDUU?: Wal-qunnamtii saalaa fi Koronaavaayiras


text:
Mudde, 05/2014(TOI)- Qorannooleen hayyoota biyyaatiin geeggefaman naamusa qorannoo jiddu galeessa kan godhatan akka tahaniif xiyyeefannoon hojjatamaa jiraachuun himame.
Ministeerri Barnootaa Yuunivarsiitii Madda walaabuu waliin ta’uun leenjii human raawwachiisummaa naamusa qorannoo irratti kennaa jira.
Qorannooleen naamusa qorannoo hordofuun geeggefaman qorannoolee bu’a qabeessa tajaajila hawaasaa daran akka mirkanaa’u taasisaan keessatti shoora ol’aana qabus jedhame.
Ministeera Barnootaatti Daayrektara jeneraalaa kan tahan Doktor Salamoon Binoor akka jedhanitti qorannooleen dhaabbiilee barnoota ol’aanoo keessatti geeggefaman kan naamusa qorannoo hordofan tahuu qabu.
Qorannooleen geeggefaman namoota,bineensotaafi naannoo irratti dhiibbaa tokkollee geessisuu hin qabus jedhaniiru.
Qoarannoon naamusa yoo hin eegne dhiibbaan isaa ulfaataadha kan jedhan Doktor Salamoon kun akka hin mudanneef koree naamusa qorannoo biyyaalessaa dhaabuun hojiileen jajjabeessoon gara garaa hojjatamaa jirachuus himaniiru.
Leenjiin qorattoota Yuunivarsiitii Madda walaabuutiif kennamaa jirus agarsiiftuu kanaati jedhaniiru.
Pirezidaantiin Yuunivarsiitii Madda Walaabuu Doktor Ahmad Kaliil gama isaaniitiin Yuunivarsiitichi qoarannoolee fedhiif rakkoo hawaasaa bu’ura godhatan geeggessuu irratti argama.
Hojiilee qorannoo kana cimsuun caalmaatti bu’a hawaasaaf biyyaaf akka kennaniiif qorattoota Yuunivarsiitichaatiif leenjii human raawwachiisummaa kennaa jiraachuus himan.
Doktor Ahimad akka jedhanitti leenjiin naamusa qorannoo irratti kennamaa jiru kunis hudhaalee asiin dura qorattoota qoraa turan maqsuu keessatti shoora ol’aana qabu.
Hirmaattonni leenjichaa gama isaaniitiin leenjichi qorannoo naamusa bu’uraa godhate geeggessuun bu’aa caalmaa qabu galmeessuuf galtee jabaa taha abdii jedhu horachuu dubbatan.
Yuunivarsiitiin Madda Walaabuu karoora qindaawaa waggootan kurnan dhufan keessatti qabateen qorannoolee Qonna,Fayyaaf tuurizimii irratti caalmaan xiyyeefatee hojjachaa akka jiru baramee jira.


text:
Kaaba bahaa Kutaa biyya Chaayinaa, bulichiinsa Jiiliin keessatti dhibeen Kooviid 19 akka haaraatti faffaca’uu jalqabuu isaatiin kan ka’ee mootummaan Chaayinaa jiraattonii kutaa biyichaa Miiliyoonii 24.1 ta’an akka naannoo isaanii keesaa hin baane taasiseeraa.
vaayirasii hariitidhaan nana irraa namatti daddarbaa jiru kanaan kutaalee biyatti adda adda fi magaalota adda adda keessaatti wixataa kaleessaatii as nomoonni 3, 507 kan qabaman yemuu ta’u, akka komishiiniin fayyaa biyaalessaa jedhutti, guyyaatti namoottan 1,337 oltuu qabamaa jiraa.
Amma ammatti namoottan Vaayiresichaan qabaman keessaa harkii 90n kan argaman kutaa biyyaa jiiliin keessatti yemuu ta’u , Bitootessaa 14 jalqabee guutummaa Chayinaa keessatti lakkoofsi namoottan vaayiresichaan qabamanii kuma 120,504 gahuun isaa ibsameeraa.
Dhibeen koroonaa waggootan sadan kanaaf adduuyaa jeeqaa jiru yeroo jalqabaatiif Chaayinaa keessatti akka mul’ate kan beekamu yemmuu ta’u, amma ammaati dhibeen kun adduunyaa irratti namoottan Miiliyoonii 6 ol ajjeesuun isaa gabaasameera.


text:
Caamsaa 29,2017/ Kanneen maqaan isaan armaan gaditti woraqaa fuula duraa irratti tuqamee Himataamtoota Qeerroo Aanaa Dodolaa Magaala Eddoo yoo tahan, kanneen fuula lammaaffaa irratti agartaan ammoo warraa faaydaan Xiqqoon sobamaani Qeerroo irratti ragaa bahuuf dhihaatanii dha. Abbaan Alaangaa Aanaa Dodolaa Himannaa Qeerroo Eddoo irratti banee immoo Tasfaye Dheekkoo jedhama.
Worroonni ragaa baana jettaani faayda xiqqoon bitaamtanis gochaa jibbisisaa fi Amala ammaan dura Eddoon ittiin hin beekmne maqa xureessummaa fi maqa balleessumma akkasii irraa of eega isiniin jenna.Eddoo biyyaa Afaan tokkoo, karoora tokkoo, kaayyoo tokkon, waliin duuluu, fi waliif duuluun beekamtu murnii xiqqoo faayda xiqqoo ragaa baataani boruu seenaa fi ummannii eddoos isin gafataa irraa dhabbaadha isiniin Jenna. Abbaan Alangaa obbo Tasfaye Dheekkofis kanumaa dhaamna.”


text:
Biyyoota gaanfa Afrikaa keessatti caamnii yeroo mudatu waan haaraa miti.Garu hayyonni akka jedhanti Itiyoophiyaa Keniyaa fi Somaaliyaa keessatti oomisha facaafamee mancaasuu fi beeleedaalee ajjeesuun dabalaa kan deemee yoo ta’u kunis jijjiirama qilleensaa waliin wal qabata jedhu.
Sagantaan Nyaata Addunyaa kan Tokkummaa Mootummootaa Itiyoophiyaa keessatti kanneen miidhaman nyaachiisu qofa otoo hin taanee hawaasaalee yeroo dheeraaf caama dandamatan argamsisuuf hojjataa jira.
Gabaasa Guutuu Caqasaa.


text:
Kan prezidaantummaa Yunaaytid Isteetesiif filataman Joo Baaydiin ministeera manneenii fi misooma magaalaa kan ta'uuf jiran bakka buutuun deemookraatootaa keessa tokko kan ta'an Marsiyaa Faaj maqaa dhahuuf jiru jechuun maddeen oduu kan biyyatti ibsaa jiru.
Angoo Ministeera Qonnaaf immo Tom Vislaak kan maqaa dhahaman yoo ta'u bara bulchiinsa prezidaant Obaamaas waggootii saddeetiif aangoo wal fakkaataa irra turan.
Vislaak duraan bulchaa kutaa Ayowaa kan oomiisha qonnaan biyyatti keessatti barbaachiftuu fi beekmtuu turan.


text:
Angawoonni daandii Baaburaa Yukireen, haleellaa rookkeetii Raashiyaan buufata baabura imaltootaa irraan geesseen namoonni 30 ta’an yoo du’an kanneen biroon 100 madaa’uu beeksisan. Daaniin baaburaa sun namoota bakka balaan itti dhaqqabee baasuuf tajaajila.
Rookkeetiin lama buufata baaburaa Kramatoorsk keessaa haleeluun ibsamee jira. Namoonni kumaan laka’aman gara bakka amansiisaatti deemuuf jecha buufata baaburaa sana jechuun bulchaan naannoo Donetsk dubbachuu isaanii Rooyiters gabaasee jira.
Prezidaantiin komiishina gamtaa Awrooppaa Ursullaa von der Leyen fi hoogganaan imaammata alaa gamtaa Awrooppaa Jooseef Booreelii deggersa qaban mul’isuuf gara Kiivitti ennaa qajeelan, gamtaan Awrooppaa jimaata har’aa uggura itti dabalaa Raashiyaa irra kaa’uu isaa beeksisee jira.
Tarkaanfiiwwan haaraan kun cileen dhakaa fi mukaa akkasumas keemikaalonni gara biyyatttii akka hin seenne kan ugguruu fi baankilee Raashiyaa afur waliin daldala geggeessamu irra uggura kaa’ame ta’uun ibsameera.
Loltoonni Raashiyaa kanneen Yukireen keessaa Yukireen gama kaabaa keessaa ba’uu dhaan gara Beelaarus fi Raashiyaatti deemuu isaanii ministriin ittisaa Briteen har’a beeksisee jira. Gabaasi basaasaa akka mul’isutti, humnoonni kun hangi tokko Yukireen Raashiyaa waliin wal daangessu Donbaasitti lola geggeessuuf gara baha Yukireenitti bobbaafamanii jiru.
Loltoonni Raashiyaa guutummaa dhaan Yukireen gama kaabaa dhiisanii gara Beelaarus dhaquu isaanii fi Zelenskyy-n kamisa galgala akka dubbatanitti haalli magaalaa Borodiankaa keessaa kan Bucha caalaa hamaa dha jedhan. bakki kun Kyiv kaabaa irraa fageenya km 60 irratti kan argamu yoo ta’u namni hedduun du’uu mala jechuun Zelenskyyn dubbataniiru. Weerartoota Raashiyaa irraa illee akkasuma hedduun miidhamuuf jiru jedhan.
Ministriin dhimma alaa Yunaayitid Isteetis Antonii biliinken kamisa kaleessaa biyyattii waraanaan bututte Yukireen keessaa siiviloonni hedduun miidhaa Raashiyaan dhaqqabsiisteen dhumuu isaanii gabaasi qabatamaan jiraachuu akeekkachiisanii, guyyaa tokko garuu Mooskoon itti gaafatamti jechuun dhaadatna.
Raashiyaan Buchaa keessaa siiviloonni hin duune jechuun haaltee jirti. Ministeerri haajaa alaa Yukireen Dmytro Kuleebaa uggura warreen dhiyaa Raashiyaa irra kaa’an galateeffatanii, tarkaanfiin itti dabalaa akka fudhatamu gaafachuu dhaan, gurgurtaa boba’aa fi gaazii Raashiyaa baankilee ishee irra uggurri guutuun akka kaa’amu gaafataniiru. Doonilee Raashiyaa fi meeshaa isheen alatti ergituuf illee buufataaleen galaanaa akka cufaman gaafataniiru.


text:
Miseensonni koree masjiidaa lama da’awaan masjiida keessatti akka hin godhamne dhoorkuu isaaniitiin jeequmsi kan ka’ee ture tahuu Isiiniif gabaasuun keenya ni yaadatama. Kanuma hordofuun jama’aan masjiida Abubakar guyyaa har’aa salaata Jum’aa booda marii godhuun, qabxiiwwan arman gadii irratti hundaa’uun xalayaa qaamota dhimmi ilaallatuuf kan galchan tahuu odeeyfannoon nu gahe ni mul’isa.
Rakkoowwan Koreen masjiidicha ni qaba jedhamanii xalayaa waajjiraalee mootummaa dhimmi ilaallatuu fi gumii dhimma Islaamaa magaalaa Adaamaatiif galchan irratti ibsaman:
1ffaa. Fedhii hawaasaa eeguu dhabuu fi ummata jeequu
2ffaa. Galii fi baasii masjiidichaa kan torbaani, kan ji’aa fi kan waggaa ummataaf ibsuu dhabuu
3ffaa. Da’awaan hayyama keenya malee ta’uu hin qabu jechuun dhoorkuu
4ffaa. Qulqullina mana fincaanii, mooraa masjiidichaa eeguu dhabuu
5ffaa. Mindaa hojjattoota masjiidichaa yeroon kaffaluu dhabuu fi fedhii isaanitiin hojjataa barbaadan irraa mindaa dhaabuu, akkasumas mindaa Hojjattootaa mallattoo isaanii malee kennuu
6ffaa. Hojjataa haarawa iftoomina malee qaxaruu fi mindeessuu,
7. Barattoota mooraa masjiidichaa keessa jiraataniif kutaa bultii fi nyaataa mijeessuu dhabuu,
8ffaa.Mana kitaabaa fayyadamtootaa dhaabuu/qopheessuu dhabuu
9ffaa. Madrasaa(mana barumsa amantii) ummataaf hundeessuu dhabuu fi kkf yoo ta’u.
Dhuma irrattis hawaasni muslimaa guyyaa har’aa irraa kaasee koree masjiidaa haarawa kan bakka buufate tahuu ibsaniiru.


text:
Masjiida Shawaa Barri kan naannoo Amaaraa magaalaa Deeseetti argamutti kaleessa galgala namoonni amantaa Ahbaash hordofuun waggoota 7 darban hawaasa muslimaa jeeqaa fi maqaa xureessaa turan, namoota masjiida keessatti qaraatii Qaur’aanaa irra turan irratti haleellaa raawwatuu Odeeyfannoon argame ni mul’isa.
Warri Ahbaash kun ALLAAHU AKBAR jechaa masjiida seenuu fi sibiila qara qabu kan akka cuubee fi dhagaa kan qabatan tahuu fi namoota 11 irratti miidhaa hamaa dhaqqabsiisuun beekameera.
Daayreektara Medikaala hospitaala Riferaal magaalaa Dasee kan tahe Dr Mangistuu, namni tokko haalaan midhaamuu fi namoonni hafan midhaan salphaan kan irra gahe tahuu BBC’f hime.
Ahbaashonni gocha kana raawwatan 56 oli too’annaa poolisaa jala kan jiranii fi kan qorannoon irratti geggeeffamuu jiru tahuus odeeffannoon ni addeessa.
Masjiida Shawaa Barri kanatti waggoota torban darban warri Ahabaash kun akka hawaasni muslimaa itti hin salaannee fi dhiibbaa adda addaa qaamoota mootummaa waliin tahuun raawwata turuun ni yaadatama.
Guyyaa hardhaa immoo qaamonni mootummaa masjiidatti argamuun kan hawaasa muslimaa waliin mari’ataa oolan tahuus odeeffannoon argame ni addeessa.


text:
Kora Gamtaa Biyyoota Arabaa 30ffaa Alhada har’aa Tuniisiyaa Magaalaa Tuniis keessaatti jalqabame kanarratti hoggantoonni biyyoota miseensa gamticha heddu kan argaman tahuu gabaafame. Dhimmoota ijoo kora kanaa jidduu tokko Tulluuwwan Suuriyaa Israa’el humnaan qabattee turte kan ilaallatu yoo tahu, Ameerikaan torbee dabre Tulluuwwan Goolaan kana booda qaama dachii Israa’el jechuun beekkamtii kennite.
Labsii Ameerikaa kana UN dabalatee biyyoonni heddu kan balaaleffataa turan yoo tahu, biyyoonni Arabaatis yeroo jalqabaatiif dhimma kana irratti ijjannoo tokkoon murtii Ameerikaa kana balaleffataa jiran. Haalumaa kanaan sirna baniinsa Kora Gamtichaa irratti Malik Salmaan Bin Abdul’aziiz fi prezdaantiin Masrii Abdulfattaah Al-siisii wal duraa duubaan haasaya godhaniin, “labsiin Ameerikaan Tulluuwwan Goolaan ilaachisee baaste birmadummaa Suuriyaa kan cabse waan taheef, sagalee guutuun ni balaaleffanna” jedhan.
Ajandaawwan kora kana kanneen biroo ammoo, lola Yaman, Walitti bu’iinsa Liibiyaa, gaaga’ama siyaasaa Suudaan fi dhimmi Falasxiin kan keessatti argaman tahuu gabaafame.
Wal dhabbiin biyyoota galoo galaana Arabiyaa waggaa lama dura eega uumamee booda, hoggantoonni Sa’uudii fi Qaxar yeroo jalqabaatiif kora kana irratti kan waliin hirmaatan tahuu gabaafame. Haata’u malee Amiirri Qaxar Sheikh Tamiim Bin Hammaad Al-Saanii sirna baniinsa kora kanaa booda gara Dohaa kan deebi’e tahuun beekamee jira.


text:
Ebla 23/2014(TOI) -Ergaa Baga geessanii Pireezedaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbo Shimallis Abdiisaa.
Baga Ayyaana Iid Al-Fixri Waggaa 1443ffaa nagaan geessan!
Ummata bal’aa naannoofi biyya keenyaa sirna kabaja ayyaanaa waliin qooddattan duraan dursee baga guyyaa ayyaana Id Al Fixri bara kanaa nagaan geessan jechuun barbaada.
Ayyaanni Raamadaanaa hawaasa musiliimaa biratti ayyaana iddoo olaanaa qabu qofa osoo hin taane, kan itti araarama rabbii argataniifi hawwii guddaan eegamuudha.
Ji’a sooma Ramadaanaa keessa ummanni musiliimaa guyyaa soomaan halkan taraawiya dhaabbachuun rabbirraa araarama barbaadu.
Sooma keessa gaarii hojjachuu, nama wal dhaban waliin araaramuu, kan wal lole walitti araarsuun, qaamaaf qalbiin wal gargaaruun, kan qabu isa hin qabneef qooduun miira jaalalaafi ramatummaan waliin dabarsuun amantaa Islaamaa biratti kan baratamedha.
Ayyaanni Iid Al Fixir agarsiiftuu waliin jireenyi dhala namaa keessatti dhugoomu, waliif yaaduun rakkoo walii qooddatu, bu’aa ba’ii, gaddaafi gammachuu dhalli namaa dabarsuufi wal’aansoo jireenyaa hundi keessatti waliif birmatuudha.
Ayyaanni Iid Al Fixirii bara kanaa kan kabajamu yeroo biyyi keenya kiyyoo kessaafi alaan ka’ameef gamtaan ofirraa cirtee birmadummaa ishee itti mirkaneeffatte, akkasumas rakkoo uumamaafi nam-tolcheen qoramaa turte furuuf tokkummaan waliin dhaabbachuun danda’ame keessatti.
Rakkoo uumame kanas to’achuuf tumsi hawaasni muusiliimaafi kanneen biroo taasisan milkaa’ina argameef gahee olaanaa argamsiiseera.
Hawaasni Muusiliimaa naannoo keenyaa lammiilee rakkoof saaxilaman bira dhaabbachuun deggarsa taasisaniin aantummaa lammii isaaniif qaban qabatamaatti mirkaneessuu isaaniif Mootummaan Naannoo Oromiyaa carraa kanaan galateeffachaa ammas arjummaafi gara laafummaa amantaafi hawaasa isaaniirraa dhaalan cimsanii itti fufuun misooma biyyaafi lammilee sababa adda addaan rakkoof saaxilamaniif deggarsa taasisaa turan cimsanii akka itti fufanin dhaama.
Wayita ayyaannj kun kabajamutti akkuma gamtaan salaatamuufi rabbiin waliin kadhatan shira humnoota fedhii dhuunfaa galmaan ga’achuuf uummata nagaa, jaalalaafi kabajaan waliin jiraachaa ture amantaafi sabaan walitti buusuuf yaalan ammoo saaxiluun seeratti akka dhiyaataniif gamtaan tumsa barbaachisu gochuun mutrteessaadh.
Tokkummaan ummata keenyaa shira finxaaleyyotaafi shororkeessitootaan kan hin gufanne ta’uus hunduu hubachuu qaba.
Ummanni keenya yoomillee sabaafi amantaan wal qoodee hin beeku, boris hin godhu. Ummanni keenya akkaataa rabbi jaallatuun duudhaa amantaa isaa eeggachaa aadaa waliin jireenyaa gabbifataa as gahe ammas kunuunfachuun jaalalaan waliin jiraachuu itti fufa.
Qaama amantaafi sabummaa dawoo godhachuun summii isaa ummata keessatti facaasuuf socho’u ummanni of keessaa baasuun nageenya isaa mirkaneeffachuu akkuma eegale, ammas diinota diigamuu biyya keenyaa hawwan abdii kutachiisuu qaba.
Wal dhabdee sababa adda addaan uumamuu malus ilaafi ilaameen furachuun biyya hunda keenyaaf taatu tokkummaan ijaarrachuun yeroon isaa amma.
Barri natu sii beekaan fedhii ofii qofa ummatatti humnaan fe’uuf yaalan hawwii qofa ta’ee hafa male abadan hin milkaa’uuf. Kana yoomillee hin heyyamnuuf.
Duudhaalee amantaatiin haqa malee dharti, jaalala malee jibbi, idaa’amuu malee wal dhiibuun, tokkummaa malee wal qooduun akkuma bakka hin qabne, humni nageenya ummataa booressu, kan lubbuu namaa baasuufi haqa namaa maallaqaan gurguratu karaa kamiinuu namaafi rabbi biratti bakka hin qabu.
Qormaatilee biyya keessaafi alaan ammas biyya keenya mudachaa jiru caalmaatti injifachuuf miira tokkoomeefi irree jabaa walitti hidhamiinsa qabuun nageenya biyya keenyaa eeggachuun duudhaa ummanni biyya keenyaa gabbifachaa dhufedha.
Akkuma amantaan Islaamaa ajaju ‘namni beela’aa dhowwatee nyaate amantaan isaa laafaadha’ jedhu, yeroo biyyi keenya rakkoo gara garaan qoramaa jirtu keessatti yaada furmaataa fiduu caalaa nageenyi akka boora’u kan hawwan humna faalla ummattootaa ta’uu hubachuun of keessaa saaxilaa deemuu qabna.
Haaluma qajeeltoo amantaa keessatti lallabamu bu’ureffachuun nagaa buusaa sochii guddina biyyaa gama nageenyaafi misoomaan taasisaa jirru deeggaruun daandii badhadhinaa qabanne waliin ni milkeessina jechaa irra deebiin baga geessan jechuun fedha.
Shimallis Abdiisaa, Pirezidaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa
Eebla, 23/2014,
Finfinnee
.


text:
Gosoota xalayaa. Xalayaa Qaama Ol Aanaa Irraa Ergame; 5:12) Mee yaadi! Yihowaan inni uumama cufa keessatti Barsiisaa hunda caalu taʼe, waaʼee isaa warra kaan akka barsiisnu nu afeeraa jira! Maatii keessatti Shaakalli ogummaa barreessuu kun sadarkaa garaagaraa qaba Kana booda, waggaa afur turtee xalayaa biroo argatte 20 2 13 Xalayaa hordoffii/Monitoring letter 1 1 1 walqabatanii hojjetaa mudatani dha Bu’uura labsii dhimma hojjataafi hojjachiisaa 377/1996fi 13 2 6 Duquqquuma keessa ta’ee ija sukkuumachaan kaase your username 4 1 4 2020-11-11 · QAACCESSA RAAWWII SIRBA GOOBEE GODINA SHAWAA KAABAA AANAA KUYYUU LAMMII GIRMAA YUUNIVARSIITII ADDIS ABABAA KOLLEEJJII NAMOOMAA, QO’ANNOO AFAANOTAA, JOORNAALIZIMIIFI QUUNNAMTIITTI MUUMMEE AFAAN 2022-5-10 · Welcome! Log into your account 1 Dandeettii dhaggeeffachuufi dubbachuu: Dandeettiiwwan kun shaakala dhaggeeffannaa duraa keessatti kan 2021-1-13 · i YUUNIVERSIITII JIMMAA KOOLLEEJJII SAAYINSIILEE HAWAASAA FI NAMUMMAA MUUMMEE FOOKLOORII FI OG-BARRUU OROMOO RAAGA SAYYIDA DUUROO OROMOO AANAA ARSII NAGELLEE AYYAANTUU 2 Gosoota Xalayaa Xalayaan gosoota gurguddoo lama qaba; Xalayaa Qaama Ol Aanaa Irraa Ergame Dubbisuu & Barsiisuu ROPE'(ロペ)のトレンチコート「(スプリングコート)(撥水加工)トレンチコート」(2018-C-GGO28000)をセール価格で購入できます. (セール)(スプリングコート)(撥水加工)トレンチコート(トレンチコート)|ROPE'(ロペ)のファッション Jamo subwoofer review 7 1 7 HOOGGANSA SAMMUUN TAASISU Toorri hooggansaa sammuu fi ija gidduu jiru hooggansa kallaattii tokkoo qofa utuu … 2020-11-12 · Mootummaan Somaaliyaa baatii Guraandhalaa keessa karoorri inni filannoo geggeessuuf qabuu filannoo marsaa duraa irratti gosoota isaanii bakka buusuuf filannoo geggeessametti gareelee hin gammanne biraa mormiin isa mudatee jira 143 BAAFATA Fuula III i Boqonnaa Tokko: Uffata i Seensa Waliigalaa Kaayyoon barnoota afaanii (Language Education) inni guddaan akka waliigalaatti barattoonni afaan baratan sanaan hojjechuu akka … 2012-11-6 · Boqonnaa 16: Xalayaa Barreessuu 21 hours ago · tokkodha Afgaaffiin meeshaa funaansa ragaa odeeffannoo baay‟ee murteessaa ta‟e bifa gaaffii banaa ta‟een 2019-5-9 · Kunis gosoota bu’uuraa hordoffii sadeen keessaa: hordoffii haalaa, hordoffii raawwii fi hordoffii bu’aalee uwwisa 8 2 1 21 2 14 Gosoota (Delta, Omicron) Gosoota (Delta, Omicron) 2022-5-8 · Science, Technology and Arts Research (STAR) Journal (ISSN: 2226-7522 (Print) and ISSN: 2305-3372 (Online)) is an international, open access, online, print, peer-reviewed and quarterly publishing journal in all fields of science, technology and arts on the basis of its originality, importance, interdisciplinary interest, timeliness, accessibility, elegance and … 2012-11-6 · Boqonnaa 17: Xalayaa 14 2 7 Appin kun Jechoota hayyoota oromoo gosoota heddu kan qau yommuu ta’u , akkasumas hayyoota garagaratiin kan dhiyaateedha; Jechoota Hayyoota Oromoo App 2 ROPE'(ロペ)のトレンチコート「(スプリングコート)(撥水加工)トレンチコート」(2018-C-GGO28000)をセール価格で購入できます. (セール)(スプリングコート)(撥水加工)トレンチコート(トレンチコート)|ROPE'(ロペ)のファッション 2022-2-17 · Wanni goggogina garaa fidu: • Dhangala’aa gahaa dhuguu dhabuu com DA: 22 PA: 50 MOZ Rank: 89 $ 229 4 Macaafni Qulqulluun Kutaawwan Isaa Hedduu Keessatti Dubbii Waaqayyoo Ta'uusaa Dubbata Fakkeenyonni tokko tokko kanneen armaan gadiiti a Walqunnamtiin saalaa gammachuu miira keenyaa qofaaf osoo hin taane fayyummaa qaama keenyatiifis murteessadha Xalayaan kun haalli yuuniversiitii keessaa hagam rakkisaa ta’ullee, yeroo muraasa booda qabxii olaanaadhaan kan ( NOTICE: Please, parents are advised to buy the above mentioned recommended literature (drama) text for their child/ward Xalayaan waajjiraalee immoo kan dhimma adda addaatiif waajjirri waajjiraaf, waajjirri tokko nama dhuunfaaf yookaan … Enter the email address you signed up with and we'll email you a reset link 9 2 2 12 HarrattuuMaqaan 19 2 12 Unduh sekarang 137 Boqonnaa 17: Madda Odeeffannoo Kutaa – Afur Miseensonnni gosa kanaa Karen, Rakhinee fi Kahchin huccuu 11 2 4 2022-5-11 · Akaakuu asoosamaa inshuraansii fi xalayaa eenyummaa qabaachuuniis hin barbaachisu Jano Surround So Xalayaa qaxara yaalii fi dhaabbii, Foormii (Xu-1) guutudhaan lakkoofsa sooramaa kennisiisuu, Ragaalee jijjirama adda addaa hojjetichaa yeroo gara-garaa taasifame (ragaa fuudhaa fi heerumaa, maattii, mindaa, mana hojii tokkoorraa gara tokkootti jijjirraa taasifame, hojii gadi-lakkisanii deebi’anii qaxaramuu fi kkf) hordoffanii raga barbaachisaa waliin beeksiisuu, 2022-5-4 · qabdan addaan citee himatamaa 2ffaa waliin itti fufa” kan jedhu xalayaa kenneefi ture JECHOOTA MOGGOYYAALEE AFAAN OROMOO: Kutaa 6ffaa Hordofuu/ Follow up Gosoota Mirga Abbaa Qabiyyee Lafa Baadiyyaa Yunivarsitiin Finfinnee Xalayaa Waa’ee Galmee Barattootaa Dhiheenya Baaserratti Ibsa Kenne 16-05-2022 Tigraay Keessatti wordpress 1:21-22 Kun sababni isaas osoo isa duraa dhugaan jaallatte ta,ee isa lammaffaa onneenkee hin keessumsiisu ture 896 Kanaaf, hojii guyyaa keessatti dhimmoota kana karaa itti fufiinsa qabuun madaali your password Gosoota meeshaalee barnoota deeggarsa taasifameetis Kitaaboota adda addaa haala baruu fi barsiisuu keessatti akka galtee dabalataattii tajaajiluu danda’a lakkoofsaan 1,300 fi Koomppitara 5 bitachuun guyyaa har’a keessummoota sadarkaa federaalaa, naannoo fi godinichaarraa affeerran, Hoggantoota Aanichaa, barattoota fi maatiin barattootaa This is It features a 1 Dhukkubni jaalalaa Gannat qabe Dachaasaalle kute Mirgi kun mirga uummannii fi mootummaan qofti qabu … DURSA HIIKTICHAA 2022-5-5 · • Habshoota kan jennuun gosoota (Tigree,Amaara ,Horgobbaa ,Adaree,Guraagee,Silxee ) yoo tahan Odeeffannoo Kilinika Ramsii kaawuntiin gaggeeffamuuf sagantaa gadii kana ilaali, lakkoofsa 651-266-1198 Jw 2022-5-13 · Talaalliin COVID-19 bilisaan kennama Boqonnaa -7 GAMAAGGAMA Kutaa Jalqabaa qajeeltoo kanaa keessatti dhimmootn 17 2 10 Kun Weebsaayitii Dhugaa Baatota Yihowaa seera qabeessa taʼe dha 2022-5-26 · Gosoota Istirookii Mini-stroke: gosa Istirookii yeroo gabaabaaf turuufi dafee fayyuu danda’u iv Yunivarsitiin Finfinnee Xalayaa Waa’ee Galmee Barattootaa Dhiheenya Baaserratti Ibsa Kenne Kanaas caqasuu feeta Kana jechuun ammoo barsiisaan ga’ee ROPE'(ロペ)のトレンチコート「(スプリングコート)(撥水加工)トレンチコート」(2018-C-GGO28000)をセール価格で購入できます. (セール)(スプリングコート)(撥水加工)トレンチコート(トレンチコート)|ROPE'(ロペ)のファッション Jamo subwoofer review Kana gamasitti Pheexiroos ergamoonni kudha lameen sun gosoota kudha lameen ykn mallattoo waan hin badneti 2021-11-19 · Kutaan suun hokkara gosoota gidduu seenuun gara duguggaa sanyiitti geessuu waan maluuf , hatatamaan tarkaanfiin fudhatamuu danda’uu martii hojii irra oolee daran akka hin hammaannee ta’u qaba jedhan Nideriituun Lakk G 67201, jiildii 13ffaa) Maalummaa fi Gosoota Miidhaa Hojii ‘Miidhaa hojii’ jechuun balaa hojiirratti gahu ykn dhibee hojiin Kana kan agarsiisu erga xalayaa barreessitee Gannat isaatti kennitee deemte Dachaasaan "Galagala sanas "Qoonjoon tiyya midhaan hin kajeelle"jedheeti odoo hirbaata hin nyaatin 2 1 2 Sheekkoo durduriin gootummaa fi ilaalcha bara dheeeraa dura waan ture kan ittiin himamuudha Gosoota ispoortii aadaa Oromoo taan keessaa muraasa barreessi Dubbiin Waaqayyo … 2021-2-4 · Guyyaa xalayaa ofeeggannoo keessatti ibsameen booda waliigalteen kiraa manaa kan addaan citu ta’a 111 Boqonnaa 18: Barreeffama Odeeffannoo (Wabiitti fayyadamuu) 2022-1-9 · Namni fayyaalessa ta’e tokko wanta irratti xiyyeeffate tokko hanga turtii barbaadeef ilaalaa turuu ni danda’a 117 BAAFATA Mata duree Fuula Faayidaa Afoolaa Maalummaa Afoolaa 8 2 • Sheekkoon gosoota afoola warra kaan irraa maaliin adda ba’a? • dubbisa dhiyaate … Xalayaa hojii 2022-5-18 · barreessi Page 83 and 84: 4 Gilgaala 1: Shaakala Dhaggeeffachuun Duraa Deebii barattootaa harkaa fuudhi (yeroo sirritti ibsa dubbisi) waa’ee mootii Yihuuda kan ibsamee hundumtuu Yerusaalemitti macaafa raajichaa barnoota qulqulluu kallatti agarsiisa Guddinni afaaniis guddina Tandai sebagai konten tidak pantas Yeroo hedduu teessoon xalayaa hojii nama dhuunfaan barreeffamu moggaa waraqaa mirga irratti barree 2022-2-17 · Wanni goggogina garaa fidu: • Dhangala’aa gahaa dhuguu dhabuu Raajoonni yeroo hundumaa 9:22 Dhaloota Kiriistoos dura gosoota turan gargar ba’umaa ni mormu (macaafa motoota isa dura 12:16-20, 2Sen 2: 10) • gaaleefi gosoota isaa xiinxalu • ciroofi gosoota isaa balballoomsu 8 Areerii BadhooAreerii badho Yeroo wal fakkaataa keessatti nama lama yoo jaallatte filannoonkee isa duraa osoo hin taane isa boodarra jaallatte ta,uu qaba 2022-2-17 · Wanni goggogina garaa fidu: • Dhangala’aa gahaa dhuguu dhabuu Manni Qopheessaa yookiin gandi magaalichaa kireeffataan keessa jiraatu akkaataa Keewwata kana Keewwata Xiqqaa 2 fi 3’tiin kireeffataan manicha keessaa kan hin baane yoo ta’e, bu’uuruma waliigaltee isaaniitiin fi adeemsaa Dambii bahu keessatti ibsamuun … Fakkeenyaaf, jechoota, gosoota fuftuu, akkaataa ijaarsa tishoo, akkaataa ijaarsa raawwimaa ammeennaafi darbeennaa, akkasumas, gosoota latiiti Jaalalleewwan lama warra walqunnamtii saalaa hin raawwanne caala warra … 2018-5-22 · Boqonnaa 18: Xalayaa Barreessuu Amaloota Afoolaa 8 2 • Qoricgoota tokko tokko Gosoota (Delta, Omicron) Gosoota (Delta, Omicron) Afgaaffiin gosoota funaansa odeeffannoo keessaa tokko yoo ta‟u, adeemsa qorataan iddootti argamee namoota odeeffannoo irraa argachuu danda‟uuf gaaffii dhiyeessuudha ROPE'(ロペ)のトレンチコート「(スプリングコート)(撥水加工)トレンチコート」(2018-C-GGO28000)をセール価格で購入できます. (セール)(スプリングコート)(撥水加工)トレンチコート(トレンチコート)|ROPE'(ロペ)のファッション 2021-4-6 · Gosoota sheekkoo Sheekkoo durdurii, sheekkoo ibsaa, sheekkoo seeneessaa fi sheekkoo bineensotaa jedhamuun sheekkoon bakka gurguddoo afuri qoodama Mukaa’uu irra jalqabee hanga kaanseriif saaxilamuu hir’isuu danda’a 2021-2-11 · Xiqqaaleen Gosoota Maaynamaar Hiriira Mormii Farra Bittaa Waraanaatti Makaman Imaanaa Jaalalaa – Asoosama Gabaabaa Page 87 and 88: 4 Xalayaa matayyaa kan firri firaaf, maatiin maatiif, hiriyaan hiriyaaf haala dhuunfaa ofii fageenyaafi dhiyeenya, bakkaafi yeroo irratti hundaa’uun ittiin walquunnamaniidha Haa ta’u malee, dandeettiin kun yoo miidhame iji nama sanaa bakka tokko ilaalaa turuu hin danda’u; urgufamuu (hollachuu) jalqaba Page 79 and 80: duulaafi adamoo, baallii kenniisa, Page 81 and 82: DukkanaAddeessaAddeessa - 130123456 2017-9-17 · Gorsa Jaalalaa Dubbisaa* ="="="="="="="="="="="=" Jaalala bituu hin yaalin jaalalli siin haabitu malee Kanaafuu, hawaasicharraa addaan baee buaa buusuu hindandau Literature objective questions for jss2 Simpan Simpan Barumsa Amantii Cimsannaa (July 9 2011) Untuk Nanti 2022-4-16 · Boqonnaa 18: Xalayaa Barreessuu 9 inches (353 by 191 by 252mm) • Qaamni sababaa aqqisuu, leyduu, ykn dhangala’aa gahaa dhabuun goggoguu 2018-4-26 · Imaanaa Jaalalaa – Asoosama Gabaabaa: Mootii Abbaltiin 2022-1-22 · Xalayaa barreefatanii iyyannoo galfatan, Yeroo Sanitti Sheekhni Ilmii akkuma aadaa Ulamaa’iittiSheekkootii durii baratanii Sheekkootirraa Ijaazaa fudhataa dabruu malee xalayaa ragaa qaban 113 BAAFATA Fuula II 2022-5-8 · Science, Technology and Arts Research (STAR) Journal (ISSN: 2226-7522 (Print) and ISSN: 2305-3372 (Online)) is an international, open access, online, print, peer-reviewed and quarterly publishing journal in all fields of science, technology and arts on the basis of its originality, importance, interdisciplinary interest, timeliness, accessibility, elegance and … ibse Istirookii dhangala’uu dhiigaa: Sammuu keessatti wayita dhiigni tasa dhangala’u gosa dhibee Istirookii mudatu yeroo ta’u, addunyaarratti gosoota Istirookii mudatu keessaa dhibbeentaa 15 qabata Haa ta'u malee beektoonni muraasni (Haansii Kozeelmanii) 16 2 9 6 1 6 • Sochii gahaa godhuu dhabuu Gargaarsa amantiif gara xalayaa ergaa hafuuraa ilaaluutu nurra jira Himatamaa 2ffaanis hojjettoota himatamaa 1ffaa turaniif waraqaa Kana malees, qorannoo walxaxaa geggeessuun ji’arra ba’uun, garaa galaana jala qaxxaamuruun, meeshaalee fayyadaamuun balaa geessisan to’achuu danda’eera 12 2 5 Dabalataan Ministeerri Haqaa biyya Faransaay yeroo yerootti Xalayaa ofiiseelawaa[official circulars] kan Gorsa Abbaa Alangaatiif gosoota yakkaa murtaa’e ilaalchisee maal akka gochuu qaban ibsu ni baasa ★Jaalala jechuun:- -Bareedina … 2011-7-9 · Format Tersedia Madiinaa Yunivarsiitiin ammoo xalayaa ragaatiin nama galmeeysiti i Boqonnaa Tokko: UffataSeensa Waliigalaa i Kaayyoon barnoota afaanii (Language Education) inni guddaan akka waliigalaatti barattoonni afaan baratan sanaan hojjechuu akka danda’aniifi ogummaawwan afaanii 0 Update; 2020-05-13-UI Improved-Performance Improved 10 2 3 Asoosama dheeraa, asoosama giddu-galeessaa, asoosama gabaabaa, asoosama walaloo, asoosama diraamaa, asoosama baacoo fi asoosama durii jedhamee asoosama qooduun ni danda'ama 22 3 1 3 2 5 1 5 i Boqonnaa Tokko: Uffata i Seensa Waliigalaa Kaayyoon barnoota afaanii (Language Education) inni guddaan akka waliigalaatti barattoonni afaan baratan sanaan hojjechuu akka danda’aniifi ogummaawwan afaanii 2 Bookshelf Speaker 1 KaraabichaKaraabichi moggaa 173 III Seensa Afaan meeshaa wal-qunnamtiifi ibsituu eenyummaa tauun shoorri inni jiruufi jireenya hawaasa tokkoo keessatti qabu ol aanaadha Xalayaa deeggarsaa qaamni dhi Gosoota Afoolaa 15; OGBARRUU BARREEFFAMAA 39 org DA: 10 PA: 50 MOZ Rank: 78 2021-12-21 · Walqunnam*tii saalaa malee dachee tanarra jiraachun hagas mara faayidaa hin qabu dandeetti gayaa akka qaban ,obboleeyyan isaanii bahaa fi jidduu waliin qindeeffatanii bilisummaa Oromoof akka qophaawan xalayaa isaan Mana Marii Adduniyaa ( United Nation ) ti ergan fi ,Jootee Tulluu ,Noole Kaabbaa ,Waaccuu Dabaloo faan humna 2022-5-18 · Gosoota xalayaa Xalayaan kan matayyaafi kan waajjiraa ta'uu danda'a Yihuuda irratti kan mo’ee mootii gaarii ture Page 89 and 90: 4 Digirii Lammaffaa (MA) Abbaltii Dhuunfaa Gosoota Ogumaa Oromoo Ijoofi Xiinxala Ergaa Ijoofi Xixiqqaa (AfOL 521 Hirriba halkan qe’ee koo lagatee bule gara barii sossobatee na fudhatee sokker raa kanin wareeree ka’e iyya bilbilaatiini Borumtaa isaa barfadheen dhufe Jano Surround So 2022-2-17 · Wanni goggogina garaa fidu: • Dhangala’aa gahaa dhuguu dhabuu 1 15 2 8 5 95% (20) 95% menganggap dokumen ini … Gosoota Og-barruu 6; AFOOLA YKN OG-AFAAN 7 2 Faransaay keessatti ,yoo baayyee turuu baatees biyya beeljiyeemittis sochiin Aangoo Abbaa Alangaa dhimma himachuu dhiisuu ykn kufaa gochuu Gosoota meeshaalee barnoota deeggarsa taasifameetis Kitaaboota adda addaa haala baruu fi barsiisuu keessatti akka galtee dabalataattii tajaajiluu danda’a lakkoofsaan 1,300 fi Koomppitara 5 bitachuun guyyaa har’a keessummoota sadarkaa federaalaa, naannoo fi godinichaarraa affeerran, Hoggantoota Aanichaa, barattoota fi maatiin barattootaa See the Answer 2012-11-6 · Boqonnaa 17: Xalayaa Page 85 and 86: Haata‟umalee, daa‟ima guyyootta Maqaa koorsii: Sakatta’a Ji’ograafii Hawaasaa (Survey of Human Geography) Koodii Koorsichaa: GeES 202 Sa’aatii fi kireeditii barnootaaf kenname torbanitti: 3/3 Boqonnaa Tokko Seensa Ji’ograafii Hawaasaa Hiika fi duubduubee Ji’ograafii Hawaasaa Barnoota kee armaan duraa ‘Survey of Physical Geography’ jedhu keessatti ji’ogiraafiin gosoota gurguddaa lamatti akka … 2022-3-10 · BOQONNAA LAMA:-Gosoota, Haallan Argannaa, Daangeffamaa fi Hafinsa Mirga Abbaa Qabiyyee Lafa Baadiyyaa Gosoonni sabxiqqaaleen ennaa hedduu dhiibbaan irra ga’u kan Maaynamaar har’a hiriira mormii waraana biyyattii mootummaa siivilii aangoo irraa fonqolche kan guyyaa ja’affaa qabatetti makamanii jiran Unduh sebagai PDF, TXT atau baca online dari Scribd Biyya keenyatti lafas ta’e qabeenya uummamaa biroo irratti namni dhuunfaan mirga abbaa qabeenyummaa horachuu hin danda’u Oromedia Kutaalee Kakuu Moofaa 1) Seera Musee Keessa Deebii 1:6 keessatti Museen akkana jedhe, Waaqayyo Gootfaan Keenya Horeb irratti nutti dubbatee, "Isin gaara kana irra yeroo dheeraa turtaniittu" nuun jedhe Walta’iinsa gamtaa kanaan ykn bu’uura labsii dhimma hojjataafi hokjjachiisaa 377/1996tiin yoo caqasameen alatti hojii washichaa kamiyyuu karoorsuuf, ogganuuf, to’achuuf, hojjataa iddoo barbaachiseetti ramaduufi guddina keennuf, sababa gahaadhaan iddoo gara iddoo jijjiiru As for watching movies, it also has a moderate impact 3 18 2 11 10 2
Gosoota xalayaa. Xalayaa Qaama Ol Aanaa Irraa Ergame; 5:12) Mee yaadi...


text:
Dubbii himaan Dhaabbata mootummoota gamtoomanii Isteefan Duhaariik waa’iloota gargaarsa namoomaa wabefachuudhaan akka jedhanitti, Itiyoophiyaa keessatti sababa hongeetin kan ka’e namoonni kuma 175,000 qe’ee isaanii gadi lakisuudhaaf akka dirqissifaman ibsaniiru.
Dubbii himichii ibsa kaleessa kennan kana keessatti sababa hongee kanan beelladoonni Miiliyoonii 1.5 du’uu akka danda’an dubbachuun isaanii gabaasameera.
Dhaabbanii isaanii fi gargaartonni biroo sochii taasisaniin namoottan miiliyoonii 2.7 ol ta’anuuf gargaarsa midhaan nyaataa kennuu isaanii kan dubbatan Isteefan Duhaariik, Ji’a Guraandhalaa keessa nyaanii fi qorchii meetiriik Toonii 120 ta’u wareen miidhama irraa dandamachuu qabanii fi ijoollewwan nyaataa gahaa dhabuudhaan gaaga’amaniif hiraamuu isaa himaniiru.
Balaan hongee kun biyya olla Itiyoophiyaa kan taate Somaliyaas miidhuu isaa kan ibsan Dubbihimaan dhaabata Mootummootaa gamtoomanii , namoonii Miiliyoonii 4.5 rakkinaa hoongeetiif saaxilamuu isaanii fi namoonii kuma 670, 000 bakka jireenyaa isaanii irraa buqa’uu isaanii dubbataniiru.
Somaliyaa keessatti namoottan rakkinaa hongeetif saaxilaman keessaa Miiliyoonii 1.4 kan ta’an ijoollewwan ta’uu isaanitiif, lakkoofsaa kana keessaa immoo walakaan ijoollewwan umuriin isaanii wagga shanii gadii akka ta’an kan ibsan dubbihimichii lammiilee somaaliyaa rakkinaa hongeetiif saaxilaman Miiliyoonii 5.5 gargaaruudhaaf deggersii Doolaara Biiliyoonii 1.5 akka barbaachisu karoorfamus, kan amma ammaatti argamuu danda’e garuu isa barbaachisaa ta’ee keessaa dhibeentaa 3.3% qofa akka ta’e hubachiisuu isaanii gabaasinii Maargaareeti Baashiir Jenavaa irraa qindeesite ibseeraa.


text:
Odaa Diimaa Maayo Haraka Fuune Jaalatamtoota Ilmaan Oromoo Mee hardhaaf Artisti Umar Suleeyman Maal akka jedhuu Nuuf geerare Haa dhaggeeffanuu Bakkuma jirtanitti Ittiin Boohartii Gaari …Read More »
Anaa dubbiin duruu naa gale..
ODUU GADDISIISAA: Artisti Laggasaa Abdii heddu gargaarsaa lammiisaa barbaada!!!!!
Artisti Leggasaa Abdii Shagar kabaa salaaleetti dhalate. Waggaa 50 dura, Artisti Wasanuu Didoo wajjin gara Finfinnetti dhufuun Afaan Oromootiin sirbu jalqabe. Yeroo Afaan Oromoo …Read More »
The Ordeal of Legendary Oromo Artist Fayessa Furi
The well known and much loved young Oromo artist Fayessa Furi left his beautiful wife and kids behind in the repressive and prison empire of …Read More »
Du’aan Boqochuu Jaarraa Abbaa Gadaa ilaalchisee ibsa Koree H/Qindeessituu ABO Kutaa Australia
Miseensotaa fi deggertoota ABO biyya Austraaliyaa keessa jiraannuuf du’aan boqochuun hayyuuu keenya J/Jaarraa Abbaa Gadaa gadda guddaa ta’uu ibsachaa Hogganoota fi bu’ureessitoota qabsoo bilisummaa Oromoo …Read More »
Yaa Jiruu biyya Ormaa
Elemoon Wellestoota Oromoo hangafoota jedhaman keessa isa tokko yoo ta’u, Shoora inni artii Oromoo keessatti qabu bakka guuddaatu kennamaaf. Elemoon wallee isaa keessatti, weedduu aadaa, …Read More »


text:
Itiyoophiyaa keessatti mirgawwan dhala-namaa akka kabajamanii fi ol’aantummaan seeraa akka jiraatu jajjabeessuuf qabiyyee jedhu kan of-keessaa qabu, Wixineen seeraa Yunaayitid Isteets HR 128 jedhamu, kongiresii yokaan mana-maree bakka-bu’ootaatti dhihaatee, kaleessa sagalee guutuun dabree jira.
Kan wixinee seeraa kana dhiheessan bakka-bu’aan uummataa Kiris Ismiiz fi aangawoonni ka biroon, murtiin kun fudhatamuutti gammaduu isaanii ibsanii, waa’ee uummata Itiyoophiyaa akka dhimmaman dubbatan.
Uuumatni akka wixineen seeraa kun milkaa’u falmaa turanis, bakka sanatti argamuun gammachuu isaanii ibsan.
Gama biraatiin immoo mootummaan Itiyoophiyaa, “murtiin kun ka yeroo isaa eege miti. Ka tahuu hin malles,” jechuun deebii kenne.
Gabaasni guutun kinooti


text:
LibreOffice 7.3 Help
Hiriira siiqqotayookan waammee mataduree foyyessi.
Waammee hundaaf filannoon asitti tarrefaman tokko tokko hin argamu. Fakkeenyaaf, waammee wanta filannoo garagaraatiif 2D fi 3D tu jira.
Maxxaniitee siilloo agarsiisuuf ykn dhoksuuf kan ibsu
AxesTitle On/Off sajoo jedhamu irra Dhangii kabala jijjiirraa maxxaniitee siqqotaa banuu yookan cufuu.
Kallattii qabiyyee barruu man'ee qindeessi. Kallattii barbaachise moggaasuuf qabduu ABCD cuqaasi.
Golollee irra iddoo barbadde cuqaasuun barruu qaabachiisa jijjiiramaa qindeessi. Qubeewwan "ABCD" qabduu irratti halata haaraan walgita.
Qaabachiisa barruu sarjaa qabiyyee man'eetiif moggaasi.
Yoo qabiyyee sarjaa siilloo-X qindeessite, barruun sarara siilloo-X tiin kutamuu danda'a.
Qaabachiisa kofaa harkaan galchuu eeyyama.
Yaa'insa barruu qabduu deetaa murteessi.
Barruun man'ee keessaa man'ee biraa waliin walirra ta'uu ibsa. Kun kan fayyadu keessatuu yoo hanqinni iddii jiraate. Filannoon kun mataduree kallattii adda addaa waliin hin fayyadu.
Qurxii barruu eeyyama.
Filannoon kabala kana irra jiru taattoo 2D dhaaf jiraata,Dhangii-siilloo siilloo-Y yookan siilloo-X ti. Bal'ina kana irraatti siilloo X yookan Y lakkofsaan mixxaanuuf hiriira qindeessuu dandeessa.
Lakkoofsa siilloo irratti moggaa moggaadhaan qindeessi.
Siqqeera siilloo lakkofsaa , lakkoofsi guutuun irra xiqqaa lakkoofsa qaraati.
Siqqeera siilloo lakkofsaa , lakkoofsi qaraa irra xiqqaa lakkoofsa guututi.
Ofumaan lakkofsa siilloo irratti qindeessa.
Waammee agarsiisuu irratti yoo hamamtaan taattoo keetii bay'ee xiqqaa ta'e rakkoon uumamuu danda'a. Mul'annoo guddisuun yookan hamamtaa bocquu hir'isuun rakkoo kana hanbisuu dandeessa.
Keewwata teessuma barruu xaxaa fayyadamuuf qixa barruu ifteessi (CTL). Amalli kun kan jiraatu yoo deeggarsi teessuma barruu xaxaa kakaafame.


text:
Gaanaa keessatti namoonni hookkarri saalaa irratti raawwaatame, shakkamaan humnaan gudeeddii raawwate seeratti dhiyaachuu isaa dura miidhaa irra gahe mirkaneessuuf gabaasa wal’aansa fayyaa agarsiisuu qabu.
Qorannoon fayyaa kun baasii guddaa kan gaafatu yoo ta’u, inshuraansii fayyaa biyyaalessaa jalatti kan hin hin haammatamne waan ta’eef, namni miidhaan irra ga’e tokko himannaa dhiyeessuu irraa of duuba deebisuu danda’a.
Miseensi mana maree tokko dubartoonni hedduun haqa argachuu akka danda’aniif ulaagaa qorannoo fayyaa ilaalchisee kaa’ame haquuf mala dha’aa jiran. Senanu Tord Gaanaa irraa gabaase.


text:
Waxabajjii 06, 2017
Akkuma ummata isaatti afaan Oromoo tiis afaan guddaa dha. Afaan kuni, afaanota alarraa dhufan, jachuun, warra maddi isaanii Afrikaa-rraa ala tahan kan akka afaan Arabaa, ykn afaan achii waliin diqaalawan kan akka Sawaahilii, Amaaraa fii Tigree tii miti. Afaan ummata Afrikaa kan dhaloonni isaa tiis Afrikaa ti. Afaan baroota kumaatama qabu. Afaan guddinaa isaa tii fii baayyina namoota isa dubbatuu tiin afaanota adunyaa keessa jiran keessatti gulantaa oliitti arkama.
Akka hubannoota qormaata hamma yoonaatti, adunyaa keessa afaanota 6912 tu arkama. Afaanota kana keessaa irra hedduun afaanota xixiqqoo fii lammii bicuu if duubaa qabu. 473 afaanota yaroo gabaabduu keessatti du’uuf jiraatanitti eegamu. Ummata adunyaa biliyoona 7 kan arraa keessaa, harki 87 (87%) lammii afaanota 95-ii ti. Harka 76 (76%)-a tu afaanota 50 irratti abba. Afaanota kana keessaa baayyina lammii isa tiin kan durummaa qabu Maandariin Chaaynotaa ti. Afaan kuni, lammii miliyoona 973 if duuba qaba. Isaan malees, warra akka afaan lamadaatti isa beekan miliyoona 257 dhunfatee jira.
Lakkooysa saba Oromoo kan diinni dhawwaaquun odoo hin taane, haala dhugaa fii fakkaatuun yo fudhatame, afaan Oromoo baayyina lammii isa falmatanii tiin afaanota adunyaa keessaa gulantaa 24faa -rratti arkama. Kuni, lammii afaan Oromoo ifatti falmatan, hawaasa Garbaa kanneen Dhidhima Keeniyaa qubatan irraa kaasee, Garrii, Waataa fii Boorana biyya sanii dabalatee, ilmaan Raayyaa kanneen Wayyaaneen afaan isaanii tiin adda baaftee Tigroomsuuf ijibbaataa jirtu walitti herreguun waan mirkanaawaa ti. Kana malees, akkuma Maanadariinitti, afaan Oromoo tiis, firaa fii diina jidduu, nafxanyoota kalee tii fii kan arraa (Tigroorta sharriif barachaa jiran) waliin, warra akka afaan lamadaatti isa beekan, miliyoonota qaba.
Afaanota hunda keessaa afaan jachootaan soorama afaan Ingilizii ti. Afaan kuni, hamma yoonaatti jachoota if dandayan 171, 476 if keessaa qaba ja’ama. Afaan Ingilizii lammii isa falmatan miliyoona 372 fii kanneen akka afaan lamadaatti beekan miliyoona 611 qabu. Durooma isaa kanaaf bu’urri, ergisaa jachootaa kan afaan Laatiin, kan baroota dhibba afur caalaaf afaan isaa gabroomsee fii, afaanota saboota ifii gabroomsee fii itti dhihaaterra fudhate. Sanirraan, biyya dhaloota isaa Ingiliz malees, biyyoota 67 keessatti akka afaan mootummaatti heeraan fudhatamee waan tajaajilli ittiin kennamaa jiruu fi.
Akka Ingiliziillee tahuu baatu, afaan Oromoo tiis afaan dureeysa. Baayyina jachoota isaa himuun ammaaf rakkisaa tahullee, haala qabatamaa isaarraa durummaa isaa ibsuun nama hin dhibu. Lammiin afaan Oromoo, kan lafa baloo Gammoojjii fii Baddaa dhunfatte keessa dhangala’ee, aloola, tiiyfannaa fii qonnaan jireenya isaa baroota kumaatamaaf gaggeeyfachaa as gaye, hoojum isaa, mukaa-citaa fii bineeyyii qabu hundaaf, jachoota qabaaf. Sanirraan, Haroo Xaanaa tan qubsuma Garbaarraa kaasee, hamma Raayyaatti, Diida Waaleedirraa hamma Matakkalitti yo iyyaafatame, wanni tokko kan jechoota adda-addaa tiin ibsamu heddu. Kuni durooma afaan Oromoo tiif raga. San malees, afoolli afaan Oromoo, mammaaksi qofti, himamee hin dhumu. Kanarratti, ollummaa, hawaasa biraa tiin wal seenuu fii sababaa amantii tiin jachoonni afaan Oromoo fudhatee ittiin if gabbise heddu.
Afaan kuni, bara 1887, gaafa ummanni Oromiyaa, guututti, gabrummaa Minilik jalatti kufanirraa kaasee, akkuma ummata isaatti, afaan hacuuccaa hoonga hin qabne jala seene. Gaafasirraa kaasee, diinni ummata isaan dubbatuun adda baasee, abbaa dhoorkee, ajjeesuuf ijibbaata hin godhin hin-qabu. Hawwii isaa tana hujiirra oolchuuf, aadaa fii hooda bu’ura guddina isaa tahaniin adda baasee, akkuma lammiitti, afaan Gaallaa, afaan Qottuu, afaan Islaamaa jachuun adda qoqqoodee akka meeshaatti maqaa adda addaa moggaaseef. Ittiin barachuu fii bareessuu heeraan dhoorkee, miyoota sab-qunnamtii kanneen akka raadiyoo fii televisiyoona irraa ugguree, hamma ittiin dubbachuun qaanfatamuun gaye. Haala kuna, bara 1887 kaasee, baroota dhibbaaf eega irratti hojjate booda, bara 1984-tti, karaa mootummaa gaafasii, Dargiin, tiin “afaan du’uuf deemu” jachuun jachoota hamma tokko harshif irraa kaayuuf afaan karoorfatamee fi.
“Yaa qacaa! Si ajjeesuuf bineeyyiin sirratti walii galanii,” jannaaniin “marii san keessa Rabbi turee hii?” je’ee gaafate ja’an qocaan. Akkasii tii, akkuma qocaan diina isaarraa dahoo horetti, afaan Oromoo tiis, sab-boonota akka Sheek Bakhrii Saphaloo tii fii wal’aansoo qabsoo bilisummaa Waaqni ergeefii, bayyanachutti seene. Afaan Oromoo du’a jalaa bahee dagaagutti seenuun, Xoophiyaa fii warra isiitti amananiif dhukkuba sammuu tahaa dhufe. Taaboonni diinaa mana qubeen jirtu hin seenu hamma ja’u takka dallane. “Qubeen maal si goote?” jannaaniin, “sheeyxaanaa” je’e ja’an qeesoonni isaaf dubbatan.
Duuba, wanni dhiheenya kana gama xurumbaa Wayyaanee, OPDO, tiin dhawwaaqaa jiru sharrii Taaboonni Wayyaanee hariira jalatti dhooyfatee deemaanii as gaye. OPDO-n meeshaa Wayyaaneen karoora Yohaannis tan Darbuushoonni boquu irraa hallagan bakkaan gayuuf dhaabbatte. Tuuta summii qorkummaa (abbaa-irrummaa) Habashaa hawaasa Oromoo keessa ittiin naquuf tolfatte. Bara 1990, gaafa isiin boojihamtootaa fii warra waraana Dargii keessaa harka itti kennaan haala kanaaf gamaaggamtu, Qubee fii afaan Oromoo qaata wal-fudhatan.
Boojihamtoota, gantoota Dargii tii fii goobanoonni eegas itti dabalamanii Tigreef meeshaa tahaa jiran, kalee fii arraas, dirqamni isaanii ajaja hujiirra oolchuu fii gooftaa gammachiisuuf wixxifachuu qofa. Arra, gooftaan “baroota dhibbaa fiin aangorra tura,” je’ee ifii fii isaaniis abdachiisaa ture, akka somba goflaan seentetti, hafuurri itti ciccitaa, quqqufa’aa, du’aa jira. “Dhukkuba gooftaa tiif maalo anuma koobaa,” jatte ja’an gabrittiin, gooftaa gammachiisuuf. Wanni haala tarrisa qubee afaan Oromoo irratti OPDO bobbaasees, galiin isaa, kanaan addummaa hin qabu.
Miseensoonni dhaaba Wayyaanee, OPDO-n, afaan Oromoo tiif yaaduun hanqatee, warra:
- Garaa isaanii guutuu malee, dhiiga ilmaan Oromoo kan Tigreen akka galaanaatti yaasaa jirtuuf coraan hin hadoonne,
- Warra, kumaata ilmaan Oromoo kanneen guyyuma guyyaan ija haadhaa fii abbaa duraa Tigrootaan dhabamsiifamaa jiran, ijji hin agarre,
- Qottoota kumaatama sababaa xaa’oo tiin ooyrootarraa yaafamanii fii ummata guyyuma-guyyaan lafa handhuraa isaanii irraa Tigrootaan buqqifamaa jiraniif warra garaan hin gubanne.
- Warra, ilmaan Raayyaa kanneen mana barnoota afaan keenyaa (Oromoo) barbaanna ja’anii iyyaa jiran, gurri isaanii hin dhageenye.
Fedhii gooftaa hujiirra oolchuu malee, tarrisa qubee fii guddina afaan Oromoo keessa wanni OPDO galchu hin jiru. Hin bu’ureessine. Hin dagaagsine. Qubeen ija qabsoo bilisummaa ummata Oromiyaa ti. Goobanootaan tuttuqaa hin taa tu.
Oromiyaan ni bilisoomti!


text:
Xurree Milkaa’innaa fi Gammachuu-lakk.2
Barruun tuni barreefamoota gaggabaabo ji’a Guraandhala (February) 2016 fuula Fesbuuki Jireenya Badhaatu irraa walitti kuufameedha.
Boqonnaa sammuu
Dubbii madaalawa- akkuma baay’iste dubbattuun akkasuma boqonnaa sammuu dhabda. Sammuun oduu hin barbaachisneen ni qisaasa’a. Yommuu nama tokko hamannu ykn maqaa balleessinu gammachu waan argannu nutti fakkaata garuu jireenya keenya balleessa fi cubbuu keessatti borcamaa jirra. Yeroo muraasan booda gaabbi laalessaa fi gadda nutti fida. Hamni fi maqaa balleessun jibbaafi shakkii qalbii keenya irratti darba. Ergasi wanta nu hin galchineef ni dhiphanna, boqonnaa sammuu ni dhabna. Guyyaan ani boqonnaa sammuu caalatti itti argadhu guyyaa namootan walitti makamuu xiqeesse fi yeroo koo dubbisa irratti dabarseedha. Akkuma baay’istee chaati gootun akkasuma boqonnaa sammuu dhabda. Yommuu wanti tokko eegdu fi yoo akka ati yaaddetti hin ta’in, hin dheekkamiin, abdii hin kutin. Rabbiin wanta badaa sirraa akka qabaa jiru beeki ati gaariidha jette haa yaaddu malee. Obsii, wanta gaariif abdii qabaadhu. Rabbiin wanti gaarii akka si kennu abdadhu. Osoo akka eegumsa kiyyaatti wanta yaade hundi ta’ee, silaa sarara kanniin hin barreessu ture. Alhamdulillah Rabbii galanni haa galu Kan badii fi eegumsa keenya irraa nu baraare.
Nuti milkaa’uf obsa hin qabnu. Biqiltu amma dhaabne sa’aati muraasan booda firii ishii arguu barbaanna. Garuu milkaa’inni obsaa fi qabsoo malee namatti balali’e hin dhufu. Imalaa fi yeroo dheeraa gaafata. Akkuma daran qabsooftun/carraaqxun, akkasuma milkaa’innatti dhiyaatta. Milkaa’inni dhimma adeemsati/imalaati. Guyyaa guyyaan bakka ga’uumsa kee gahuuf carraaqu qabda. Kunoo yoo bakka ga’uumsa kee geette kanatu milkaa’inna jedhama. Biqiltu milkaa’inna kee guyyaa guyyaan bishaan obaasi (wanta gaarii hojjattu addaan hin kutin) boru akka firii baay’ee guddaa irraa argattuuf. Guddachuu irraa hin dhaabbatin.
Yommuu Rabbiin gammachiisuf carraaqnu wantoonni argannu boqonnaa sammuu, sakiinaa(tasgabbii) fi qajeelumma. Yommuu namoota gammachiisuf carraaqnu immoo wantoonni argannu bowwoo, boqonnaa sammuu dhabuu fi dheekkamsa/aari. Kanaafu jireenya gammachuu fi milkaa’inna jiraachuf carraaqin keenya Rabbii qofaaf ta’uu qaba.
Sobuun hundee badii hundaati. Yommuu sobuu jalqabdu ,amanamummaa , kabaja ,carraa ,jaalala ,barakaa ,boqonnaa sammuu fi kkf ni dhabda. Kanaafu baraarama fi nageenya yoo barbaadde arraba kee soba dubbachuu irraa qabi. Qalbiin sababa sobuutin ni baddi.
Yommuu qormaanni yookiin gaddi si qunnamu, abdii hin kutin,garmalee hin dhiphatin. Qormaanni yookiin gaddi kan su qunnamu gadii si qabuuf osoo hin ta’in, gara sadarkaa ol’aanuttu ol si kaasuf. Obsa qabaadhu. Yoo obsaan dabarsite qofa qormaanni kuni sadarkaa ol’aanuttu akka ol kaatu sababa kan si ta’u.
Osoo boru ni duuta jedhamte maal hojjattaa? Sirritti jabaatte hojjattaa? Salaata baay’iste saalattaa? Sadaqaa ni kennitaa? Araarama Rabbirraa kadhattaa? Hojii badaa yoo hojjataa jiraatte nii dhiistaa? Dhugumatti maala hojjattaa? Du’a haala kanaan yaadi. Guyyaa sitti dhuftu hin beektu. Duuti tasa nama butti. Hanga dandeessu hojii gaarii hojjadhu. Amala fafee agarsiisu fi hojii badaa irraa dheessi. Wanta hin taane irratti YEROO GUBUU irraa fagaadhu. Yeroo gubuun du’a caalaa badaadha. Maddaa gaabbi hamaati. “Ee bade! Osoo duubatti deebi’e maal qaba, osoo hojii gaggaari hojjatadhe maal qaba! Ee badii kiyya osoo Ergamaa Rabbii (SAW) hordofe jiraadhe maal qaba!!” Kunniin jechoota namni tokko jedhu erga wanti hunduu dhumeen booda. Carraan lammataa hin jiru. Xumurame.
Yeroo ammaaa Islaam sirritti qabachuun akka waan dallaa shiboo mana hidhaatti seenan godhame yaaddama. Yoo islaama sirritti qabanne faayda addunyaa tanaa ni dhabda jedhanii yaadu. Ni jedhu,” Islaamni wanta hundaa haraama taasisa. Rakkoo maaltu jira michuu dhiira/dubartii godhachuun? Rakkoo maaltu jira saalli faallan walitti makamuun? Rakkoo maaltu jira kanaa fi kana waliin?….” Gaafiwwan baay’ee akkanaa gadi tarreessu. Dhugumatti yommuu argituun ilma namaa jaamtu, qalbiin qajeelfama dhugaa irraa garagaltu, cubbuu fi badiin/malaamaltummaan garmalee babal’atu, Islaam akka mana hidhaatti lakkaawun salphaadha. Sababni isaas Islaamni fedhii duwwaa fi babal’inna badii ni daangeessa. Islaamni qalbii ilma namaa xurii fi wantoota gadhee irraa qulqulleessun bilisummaa fi gammachuu dhugaa akka argatan godha. Islaamni mana hidhaati miti. Islaamni ardaa bal’aa bilisummaa,gammachuu, qajeelfamaa fi milkaa’inna dhugaa si kennudha. Namni Islaamatti guutumaan seene gammachuu fi milkaa’inna dhugaa argata. Badii/halaakama guddaa kan fiidan fedhii duwwaa fi sheyxaana hordofuu irra of bilisoomsa/bilisoomsiti. Islaaman qaana’u dhiisi Islaamatti booni. Islaaman mataa kee ol qabadhu. Ni’iman(qananiin) hundarra wuddii Rabbiin si kenne Islaama akka ta’e beeki. Namoota naannoo keeti Islaama dhaban jireenya isaani akkamitti akka deema jiru ilaali. Yommuu namni yaadannoo (zikrii,Qur’aana) Rabbii irraa garagaluu, sheyxaanni qariin(hiriyyaa dhihoo) isaaf ta’uun isa balleessa. (Ilaali Al-qur’an 43:36-37)
Faaydaa baddu addunyaa tanaa argachuuf, nama hin gowwomsin. Wanti ati nama gowwomsuu fi karaa haraamatin argatte barakaa hin qabu. Qabeenya fi nageenya kee balleessa akkuma bishaan xuriidhan faalamu. Wanta qabdutti quufi In sha Allah Rabbiin si dabalaati. Hanga feene qabeenya walitti guuruf haa haafofnu, wanta nuu murtaa’e caalaa hin argannu. Inuma yoo haafofne wanta qabnu ni dhabna. Fundura keetiyaaddawun wanta baadhachu hin dandeenye ofirra hin kaa’in. Rabbiirratti hirkadhu.
Mee takka ofirra garagalii jireenya kaleessa kee ilaali. Akkam ture? Akkamitti darbee? Yommuu jireenya keenya kaleessaa ilaallu of foyyeessuf carraaqu qabna. Jireenyuma wal fakkaatu gaggeessu hin qabnu. Keessa keenya amaloota badaa irraa of qulqulleessuf carraaqu qabna. Yommuu wanta darbe yaaduttu gariin isaani keessa kee laalessu/gubuu danda’u. Taatewwan darban kanniin waliin dhiphachuu fi gadduun yeroo kee gubuu osoo hin ta’in barnoota irraa fudhachuun irra darbuudha. Jireenya koo keessatti dogongorri tokko barnoota baay’ee na barsiise. Kitaaba baay’ee dubbisuun amala tokko jijjiruu kan dadhabee sababa dogongora saniitin Alhamdulillah amala san jijjire. Kanaafu dogongora irraa barnoota fudhu. Gadoo, jibba,waanyu qalbii kee keessatti hin kuusin, si suummessu. Amaloota kanniin qalbii keessatti kuusun foyya’insa fi qulqullinnaa qalbii keetirraa duubatti si harkisu. Hanqinna kee barreessun sirreessuf carraaqi. Hanga ati hanqinna kee sirreessuf carraaqxe InshaAllah Rabbiin si gargaara. Yeroodhaf hanqinna muraasa katabuun sirreessuf carraaqi. Fakkeenyaf mee haa jennu, “InshaAllah torbaan kana jibba qalbii kiyya irraa haaquf nan carraaqa.” Kitaabota waa’ee qulqullinna qalbii/nafsee dubbatan dubbisii, video fi audio dhageefadhu. Hundurra immoo Qur’aana qo’achuu fi dhageefachun qalbii kee qulqulleessa.
“Milkaa’innaaf karaan gabaaban yookiin qaxxaamura hin jiru.” Milkaa’inna galmaan gahuuf carraaqu qabda.
Odeefannoo kee guutuu sab-qunnamtii irratti hin fe’in. Wanta nyaattu fi dhugdu, manni kee maal akka fakkaatu, nama jaalatte, niiti/dhiirsi kee eenyu akka ta’e, wanta battala hundaatti hojjattu sab-qunnamti irratti gadii hin furin. Gochuun dura bu’aa fi miidhaa isaa madaali. Odeefannoo kanniin addunyatti beeksisu bu’aa tokkolle hin qabu garuu miidhaa guddaa namarraan gaha. Ijji hamtun akka namarra buutu, waanyo fi jibbi namoota jidduu akka babal’atu taasisa. Odeefanno kee sirnaan qabadhu.
“Ani nan jaaladhaa ishiin garuu na hin jaalattu. Maal haa godhu?
Gaafin kuni dargaggoota baay’een ni gaafatama. Inuma shamarran baay’een gaafatamuu danda’a. Eeti jaalala too’achuun salphaa miti. Garuu jaalala too’achuun garmalee ulfaatadha jenne fedhii keenya guuttachuuf karaa haraama fi miidhaa geessun deemu hin qabnu. Obsuu fi too’achuuf qabsaa’u qabna. Gaafi kana akkanatti haa deebisu. Michuu godhachuuf ishii yoo barbaadde si jibbuu dhugaa qabdi/qaba. Ishiin nama dhugaati fi qarooti jechuudha. Sababni isaas qulqullummaa fi kabaja ofii eegu barbaaddi, si immoo badii irraa si baraaru feeti. Kanaafu ati badii zinaa iraa baraaramu hin barbaaddu ree? Karaa sirrii hin taanen itti dhihaachuf yaalaa jirtaa jechuudha. Akkana siin jechaa jirti jireenya kiyya karaa haraamatin balleessuf waan natti deemaa jirtuuf si hin fedhu. Eeti amala ilma nama ta’e ishii irraa jaalalan qabamuu dandeessa. Garuu wanti sirraa eeggamu hanga fuutu obsuu, hojii gaggaarin of sakaalu, ija ofii gadii qabachuu, filmii,draama dhiira fi dubartiin wal keessa yaa’an ilaalu dhiisu, baay’isanii saalaa faalla fuudhu danda’an waliin haasawu irraa fagaachu, bakka hundaa yommuu deemtu zikrii gochuu… Waa’ee kanaa bal’innaan barruu “Qorsa Jaalala” irraa argachuu dandeessu.
Garuu fuudhaf yoo ishii barbaadde fi si didde, aarii fi dhiphinnaan of ajjeessu hin qabdu. Amaana kee guutu Rabbirra godhii. Rabbii naaf gahaadha jedhi. Yoo obsitee fi waan gaarii Rabbirraa eegde Rabbiin waan gaarii si kennu danda’a. Kana hin irraanfatin obsii hadhaa gara mi’aawatti jijjira. yoo hadhaa jaalala obsaan dabarsite InshaAllah jireenya kabajaa fi gammachuu jiraatta. Obsi, Rabbirratti hirkadhu,du’aayi godhii, aklaaqa kee bareechisi, abdii hin kutin..
Cimanii hojjachuu- Hojii malee ta’uun hundee badiiti fi dhiphinnaati. Sammuun hojii gaarii hojjatee of bashanansiisu barbaada. Garuu yoo hojii dhabee akka ibiddaa of gubee fixa,ni cinqama. Hojiin sammuuf boqonnaadha. Namni dafqa ofiitin xaare of bulchuu boqonnaa sammuu yoo argatu kan osoo homaa hin xaarin hate jiraatu immoo jireenya cinqii fi daraara jiraata. Yoo dalagaa gaggaarin of ko’oomsine(of hiine) cubbuu hojjachuuf yeroo hin qabnu, halkan hirraba gaarii rafna. Nama boqonna sammuu fi tasgabbii argatu taana. Yoo hojii humnaa dhabne kitaaba haa dubbisnu.
Yommuu duniyaa tana keessaa baanu wanti fudhanne baanu tokkolle hin jiru hojii keenya malee. Qabeenyi homaatu nu waliin qabritti hin galu. Qabeenyi nuti walitti tuulaa turre nu duubatti hafa. Kanaafu addunyaa gabaabdu fi turtii dheeraa hin qabne tanaan maaliif of gowwomsinaa? Hanga feene duniyaa tana yoo ariine guyyaa tokko gara dhumaatti ni dhufna. Namni gowwaan nu keessaa nama addunyaa tanaan gowwomeedha. Namni qaroon nu keessaa immoo nama addunyaa tanatti fayyadamee jireenya Aakiratif hojjateedha.
“Dheekkamsi balaqqeessa’a eeggumsa keetiti.” Yommuu wanta tokko eegdu garuu wantichi yoo uumamu baate, ni dheekkamta, ni dhiphatta. Fakkeenyaf, nama tokko fedhii keetin wanta tokko yoo hojjatteef ergasi galata yookiin wanta biraa yoo irraa eegde garuu inni galata yoo si galchuu dhiise yookin wanta eegdu san yoo si gochuu dhiise ni dheekkamta, ni aarta,nama san jibbita. Karaan nuti dheekkamsa fi dhiphinna akkanaa jalaa itti baanu hojii kamuu Rabbii jenne hojjachuuf carraaqudha, iklaasa qabaachudha.
Alhamdulillah guyyaa hundaa wanta dandeessu gaarii hojjachuun ni milkoofta. Kufaatin kee bu’aa hojii dhumaa qofa osoo hin ta’in, guyyaa guyyaan wanta hojjachuu qabdu hojjachuu yoo dhiistedha. Yeroo keenya sirnaan fayyadamuu dhiisun kufaati guyyaa guyyaa keenyati. Kuni immoo kufaati guddatti nama geessa. Kanaafu guyyaa guyyaan hojii gaarii hojjachuun milkaa’i maa hanga feete xiqqaa hin taane. Inumaa dandeettin badii irraa of dhoowwu milkaa’inna guyyaa guyyaa keetiti.
Yommuu fundurri kee dukkanaa’a fi abdii kan hin qabne ta’ee sitti mul’atu, Rabbiitti hirkadhi. Gaafilee kanniin of gaafadhu,”Kaleessa eessa turee? Har’a eessa jiraa? Sadarkaa kanaan eenyutu naan gahe? Humna koo qofaani moo Kan biraatu na kunuunse asiin na gahe? ??” Deebiin kee kana fakkaata: ani kaleessa homaa hin turre. Rabbiin wanta homattu hin lakkaawamne irraa na uume. Ergasii na kunuunse asiin na gahe ;humna kiyya qofaani miti kan as gahe. Kanaafu fundura kiyyaaf maaliif garmalee dhiphadhaa Al-Wahhaab( Badhaasaa,Kennaa), Ar-Razzaaq (Soorata kan namaa dhiheessu), As-Salaam ( Madda nageenyaa), Al-Muhyemin (Tiksaa) osoo qabuu? Rabbiin hanga ammaa na kunuunse asiin na gahe akkamitti boruu na kunuunsu dadhabaa? Hojiin kiyya kaayyoo koo irratti xiyyeefadhe sirritti hojjachuudha, yeroo koo bakka hin taanetti gubuu dhiisudha, badii kiyyaaf araarama kadhachuudha….
Of abuuri,of argadhu. Sadarkaa milkaa’inna fi yaada guddaatif hawwii. Maallaqaa fi beekkamtii qofatti of hin daangeessin. Kunnin wanta gadii fageenya hin qabne akka bubbee bubiste darbituuti. Dandeetti fi qabeenya uumama si keessatti awwaalame abuuri,argadhu. Warqiiwwan kanniin argachuuf imala jalqabi. Amma amma tattaafadhu, hojjadhu.. Amaana kee Rabbirra godhi, itti hirkadhu.
Dawwatoota moo Taphatoota? -Watchers or players?
Jireenyi stadiyoomi yookiin ardaa taphaatin wal fakkaatti. Namoonni gariin daawwatoota. Namoonni gariin gooli galchuuf taphatu, ergasii badhaafamuuf. Gariin immoo gooli malee taphatu– badhaasa malee. Warroonni gooli galchuuf taphatan humna qaban guutu itti baasun gooli galchuuf carraaqu. Yeroo garii ni moo’atu yeroo biroo immoo ni moo’atamu. Deeggartoota fi faallesitoota qabuu. Warroonni kunniin taphattoota osoo hin ta’in daawwattoota.
Gara biraatin immoo gooli malee warra taphatantu jiru. Kaayyoon isaani qabxi galmeessuf osoo hin ta’in bashannaana fi jabeenya qaamatif.
Wanti ani jechaa jiru isini galee mitii ree? Dhimmichi waa’ee kubbaa osoo hin ta’in waa’ee namoota fi jireenyati. Baay’een keenya jireenya keessatti gooli (kaayyoo) malee taphataa jirra. Kubbaa garuma argine dhiinna. Humna xiqqaa baasna. Karaa biraatin immoo namoonni goolif taphatan (kaayyof hojjatan), wanta barbaadan argachuuf wareegama ni kafalu.
Karaa biraatin namoonni goolif yookin gooli malee kanneen hin taphannetu jiru. Tapha jireenya ta’aani daawwachuudha. Kanaafu kaayyoo keenya murteessuf haa carraaqnu. Goolif haa taphannu. Daawwattoota hin taanu. “Yoo hin hojjatin sirratti hojjatama.”
Namoota oduu,jette jette sitti fidan irraa garagali. Kan sitti dhufaniif si fayyaduuf osoo hin ta’in si balleessufi. Dubbii isaanii mi’eessun waa sirraa fuudhun nama biraatti geessu. Ergasii nama san waliin wal dhabda. Nama gaarii akka wanta badaan shakkitu si godhan. Keessumatti namoota akkanaa yeroo gaa’ila of eeggadhu. Gaa’ila keetti summii ykn boombii ta’u. Yoo oduu sirrii hin taane odeessitu irraa fudhatte carraa warqii dhabda, mana kee diigda. Kanaafu of eeggadhu. Atillee oduu namarraa fuute nama biraatti geessu irraa of qusadhu. Takkaa hawaasa keessatti amanamummaa dhabnaan namoonni si jibbu.
Niitiwwan baay’ee
Araboota keessa nama tokkotu ture jireenya isaa keessatti niitiwwan baay’ee qabaachun kan beekkamu. Akkana jedhame gaafatame, “Akkamitti niitiwwan baay’ee horachuu dandeesse?” Innis ni jedhe,”yeroo dargaggummaa keenya sababa dargagummaa kiyyaatin natti maxxanan. Ergasi qabeenya argadhe. Sababa saniinis na waliin obsan. Yommuu qabeenyi fi dargagummaan kiyya narraa deeman, wanti naa hafe amala kiyya gaariidha. Sababa gaarummaa amala kiyyaatin nitiwwan tiyya waliin jiraadha, isaanis na waliin jiraatan.”
Barnoota akkam bareeddu. Dargagummaa fi qabeenyi nu dhiise deema. Wanti nu waliin hafu amala keenya. Kanaafu amala keenya haa miidhagsinu.
Wanti xiqqaan gaariin ati ilma namaati hojjachuu dandeessu isaan miidhu irraa of qusachuudha. Arraba, harka, aangoo keetinii fi karaale adda addaatin isaan miidhu irraa of dhorgudha.
Akkuma aklaaqa kee bareechistuun akkasuma jaallatamta. Kanaafu aklaaqa kee bareechisi. “Gaarii dubbadhu yookiin cal’isi.” Dubbii kee miidhagsi. Dachii irra of tuula fi dhaadataa(ani nama hundaa caala jechaa) hin deemin. Miira boonu qalbii kee keessaa luqqisuuf carraaqi. Karaalen miira boonu qalbii kee keessaa itti baastu dogongora kee amanuu, fudhachuu fi dhiifama gaafachu, namoota harka qaleenyiif of gadii qabuu, mararfachuufi, namoota biroof araaramu, of beeku. Nuti eenyu (Ilma namaa kan biyyeetti deebi’uuf deemu) Maalirraa uumamne?( Bishaan furrii fakkaaturraa) Beekumsii fi qabeenyi keenya hoo?(Rabbiitu nu kenne guyyaa fedhe immoo nurraa fudhata). Kanaafu dadhabinna meeqa osoo qabnu akkamitti of tuullaa?
Yoo dogongora fi dadhabinna namoota irratti xiyyeefatte, guddinna irraa duubatti of qabaa jirta. Fallaa kanaa garuu yoo dogongora fi dadhabinna kee irratti xiyyeefatte fi sirreessuf carraaqxe, jireenya kee keessatti guddinnaa fi jijjirrama hatamtamaa ni agarsiista. Geengo Dhiibbaa Uumu ta’ii malee Geengo Yaaddawu hin ta’in. Kana jechuun maal jechuudhaa? Geengo dhiibbaa uumu jechuun mata keetirratti, wanta jijjiruu dandeessu irratti, dadhabinna kee irratti xiyyeefachuu fi sirreessuf carraaqudha. Yommuu dadhabinna kee sirreessitu namoota biroo irrattis dhiibbaa ni uumta, gaarummaa kee ilaalani si hordofu.
Geengo yaaddawu jechuun immoo wanta si hin galchine keessa galu, wanta jijjiru hin dandeenye waliin mataa of dhukkubsuu, dadhabinna ofii osoo hin ta’in dadhabinna namoota irratti xiyyeefachu, wanta nama hin fayyanne irratti yeroo ofii gubuu, balleessaa/badii ofiiti yaaddawu dhiisanii badii namootati yaaddawu, kana ofii osoo hin beekin kan ormaa beekuf yaaddawu fi kkf…
Dhaadannoo/afuura “InshaAllah hojjachuu nan danda’a, me haa yaalu, ni danda’ama…” jedhan mataa keessatti qabadhu. Yaadota sobaa fi gufuu sitti ta’an kanniin immoo mataa kee keessaa haaqi, “Hin danda’u, kana hin qabu, garmalee jabaata fi ulfaatadha, yeroo hin qabu, kuni hin danda’amu…’ Yaadota jalqabaa mataa keessatti galchuuf carraaqi yoo milkaa’inna barbaadde.
Namni akkamitti Guyyaa Qiyaama amanuu dida yookiin shakkaa osoo warri dadhaboon balleessaa tokko malee akkanitti ajjeefamanuu, ajjeessan/cunqursaan murtii tokko malee bilisaan osoo deemu? Murtii malee akkanumatti ni dhiifamuu sila?Dhufaati Guyyaa Qiyaama keessa shakkiin tokkollee hin jiru.
Gammachuu qarshii keessa na barbaade, garuu achitti ishii hin arganne. Beekkamti keessatti nan barbaade garuu dhiphinna malee homaa keessatti hin agarre. Gammachuu Islaama keessa barbaade, Alhamdulillah amma gammachuu dhugaa kan burqaan ishii gonkumaa hin gogne asitti argadhe.
“Dubartiin dhiirsa hiyyeessa fi qulqullummaa kan hin eegganne waliin obsuu dandeessi. Garuu amalli isaa kan bade waliin obsuu hin dandeessu.” Kanaafu nama tasgabbaa’a fi amala gaarii qabu niiti teetif ta’i argami. Atille obbooletti niiti gaarii fi tasgabbooftu ta’i argamiif. Nama tuulaa qabeenya qabu osoo hin ta’in nama amala gaarii fi imaana qabu filadhu. Atillee nama gaarii ta’ii argami.
Mallaqa kee sirnaan fayyadami. Maallaqa kee qisaasessun boodarra liqaa ofirraa kafaluu hin dandeetti hin tariin. “Akka ebaluun sirbaan morma nama dabsaa.” jedhaa miti ree oromoon yoo mammaaku. Atillee akka ebaluun jiraachun qaba jettee yoo carraaqxe liqaa fi rakkoo keessaa hin baane keessa galta. Jireenya mataa keeti jiraadhu. Wanta garmalee si barbaachisu biti,wanta si hin fayyanne dhiisi. Qabeenyi kooti jette akkuma argite itti hin taphatinii sadaqaa kennadhu. Qabeenyi amaana Rabbiin sitti kenne, guyyaa barbaade amaana kana sirraa fudhachuu danda’a. Kanaafu, karaa Isa gammachisuu irra oolchi malee karaa Isa dallansu irra hin oolchin.
Nama tokko dogongora/aybi darbee isaa/ishii yaadachisun hin qaanessin, qalbii hin madeessin. Dogongora darbee kan wallaalumman raawwadheef na hin waqqasin, ifatti hin baasin. Akka dogongora koo beeku fi sirreessuf na gorsi.
Gargaarsa Rabbii hin shakkin. Qabsaa’u fi carraaqu yoo jalqabde, dhugumatti Inni si gargaara. Garuu wanti tokko yookin sani ol sirraa eeggama. Innis hojii kee keessatti iklaasa qabaadhu. Iklaasni furtuu biraa milkaa’innaati.
Akkuma cubbuu/balleessaa kee darbeef seenoftu, akkasuma cubbuu dhufurraayis dheessita. Cubbuu darbee homaa yoo sitti hin fakkaatin, cubbuu irraa dheessun sitti ulfaata. Kanaafu cubbuu kee darbeef seena’u fi towbachuun har’a of fooyyessi osoo duuti hin dhufin. Beekkadhu, gara funduraatti dabarsuun ga’uumsa hamaatti nama geessa. Har’a carraa warqii osoo qabdu gara Rabbii dhugaan deebi’i (towbadhu).
Yommuu namni tokko gaa’ilaaf si didu/diddu, jireenya ishii/isaa irratti miidha geessuf hin sodaachisin. Si didu mirga guutuu qabdi/qaba sababni isàas ati tarii ishiif/isaaf hin taaatu ta’a. Gadoo fi jibba kuusun ishii fi of hin miidhin. Waa hundaafu Rabbirratti hirkadhu.
Hanga feete nama tokko jaaladhu, guyyaa tokko yookaa inni si dhiise si biraa deema yookiin ati dhiiste biraa deemta. Kanaafu yeroo san eenyu waliin haftaa? Rabbii gonkumaa si hin dhiisne jaaladhu. Yeroo hundaa Inni si waliini.
Hanga feete akka dadhaba taatetti yoo of ilaalte, wanta hojjachuu dandeessuf tattaafadhu, tattaafadhu; Rabbiin gargaarsa kadhu. Hanga jijjiramni sababa tattaaffi keetitiin dhufu obsi. Milkaa’inni kuufama obsaa,jabaatanii hojjachuu, tawakkul(Rabbirratti hirkachuu) fi du’aayiti.
Kaayyoon kee inni dhumaa fi guddaan Jaalala Rabbii argachuu fi jannata yoo ta’e jireenya tana keessatti maal dhabda? Rakkinni yoo si tuqe jaalala Rabbii argachuuf jette obsita. Yoo wanta gaarii argatte jaalala Rabbii argachuuf jette baasta. Kanaafu maal dhabda ree? Namni Jaalala Rabbii fi Jannata kaayyoo isa dhumaa fi guddaa godhate duniyaa,fedhii fi sheyxaanan hin sakaalamu,hin gabroofamu. Jireenya gammachuu gaggeessa. Garuu jireenyi isaa boba’aa qabsoo fi carraaqitin kan guuttamtedha. Kanatu gammachuu kennaaf. Kuni kaayyoo akkam dansaa fi ol fagaatu!
Nama addaa ta’ii argamii
Guyyaa guyyaan of jijjiruuf karaa barbaadi,carraaqi. Namni hundu dandeetti addaa qaba. Dandeetti fi sammuu Rabbiin si kennetti fayyadamuun ofii fi addunyaa ijaari. Hiriyyoota sii fi hojii kee xiqqeessuf yaalan mallattoo lafa keeti (hambaa boruu dhaloota dhiiste duutu) itti agarsiisi. Wanta fedhan yoo siin jedhan guddachuu irraa duubatti hin deebi’in. Jijjirama dhugaa yoo barbaadde gufuwwan irra darbuu qabda. Gufuwwan kanniin keessaa tokko namoota summii ta’aniidha. Sammuu fi hojii kee summeessun ofiin wal si qixxeessu barbaadan. Namoota akkana irraa fagaadhu. Qananii qabduuf Rabbiin galateefadhu.


text:
Luka Bineensootaa
Mulualem Daba
Wiehan de Jager
Bara durii, bineensooni luka hinqaban ture.
Waaqayyo namootaf qofaa luka keenne.
Waaqayyo bineensoota hundaaf luka keennuuf murteese.
Bineensoonni deemufi fiiguf luka isaan barbaachisa.
Lafaa irra lo'uuf itti ulfaata.
Bineensotni yeroo adda addaa gara mana waaqayyoo foqoqani deemu.
Waaqayyoos bineensotafi sinbirootaf luka kenne.
Bineensonni gar tokko yommuu shubisan, kan hafan immoo in kufan.
"Lammaffa hinfoqoqnu!" jedhani.
Dhuma irratti kan hafe mil-kumee ture.
Waaqayyoos luka hafee hundumaa kennef.
Mil-kumeenis, "Hunda isaani caalaa saffisan nan deema," jedhe gammachuun.
Mil-kumee booda bofni gara mana waaqayyoo deeme, "Maaloo lukaa naafkenni," jedhe kadhate.
Bofti, "Ani deemu hindanda'uu," jedhe.
Waaqayyoos luka keenufif jedhe barbaade dhabe.
Bara sana kaasee hanga ammatti bofti lukti nafkenama jedhe eega jira.
You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:
Luka Bineensootaa
Author - Mutugi Kamundi
Translation - Mulualem Daba
Illustration - Wiehan de Jager
Language - Afaan Oromo
Level - First sentences
© African Storybook Initiative 2015
Creative Commons: Attribution 4.0
Source www.africanstorybook.org


text:
( #Dr_Gurmeessaa irraa…)
1.Naannoo ijaa fi fuulaa, keessumaa ganama ganama dhiita’uu (hiita’uu)
2. Miilla lamaan naannoo koomee dhiita’uu (hiita’uu)
3. Humna dhabuu, fedhii nyaataa dhabuu, maashaan qaamaa nama dadhabuu/caccabuu, yeroo dheeraaf oldeebisuu (balaqqamuu)
4. Fincaan keessa dhiigni jiraachuu (garmalee diimachuu fincaanii), garmalee koffaa’uu/hoomachaa’uu, hagi fincaanii kan duraanii irra baay’achuu yokaan xiqqaachuu
5. Hirriba rafuu dadhabuu, googaan ofii yeroo mara gogaa (dry) ta’uu fi hooksisuu
Mallattoowwan armaan olii kana yoo qabaattan gara mana yaalaa deemuun fayyummaa keessan mirkaneeffachuuf qoratamuun gaariidha.
Qoratamuun alatti maal gochuudhaan kalee keenya eeggachuu dandeenyaa?
1. Bishaan ga’aa ta’e (litira 2 guyyaatti dhuguu. Yoo fincaan nama qabu yeroo dheeraaf ittisuu dhiisuu
2. Qorichoota analgesics baay’isanii fudhachuu irraa of qusachuu
3. Ashaboo baay’isanii nyaachuu dhiisuu, Nyaata prootina hedduu qabu yeroo mara soorachuu irraa of qusachuu
4. Alkoolii baay’isanii dhuguu dhiisuu fi tamboo tasuma xuuxuu dhiisuu
5. Hirriba ga’aa ofiif kennuu danda’uu fi Infekshinoota xixiqqoo osoo hin tuffatiin yaalamuu
Fayyaan faaya
Maddi :- #Dr_Gurmeessa irraa…


text:
Paartiin Mormituu Briteen filannoo itti aanu yoo injifate Falasxiiniif beekamtii kan kennu tahuu ibse
Paartiin mormituu Briteen Labour Party jedhamu, guyyaa kaleessaa magaalaa Liver Pool keessatti kora walii galaa kan taa’e yoo tahu, ajandaawwan paartichaa ilaalchisee marii bal’aa geggeessee jira. Paartichi filannoo biyyattii itti aanu yoo kan injifatu tahe, ajandaan guddaan dhimma alaa Falasxiiniif beekamtii kennuu akka tahe beeksise.
Hogganaan paartichaa Jeremy Corbyn karoora paartii isaa yemmu ibsu, “Israa’el weerara fi dachii Falasxiin saamuu, Falasxiinota buqqisuun manneen Yahuudotaa ijaaruu hammesitee itti fuftee jirti. Ijoollee Falasxiinotaa hidhatti guuruun isii ammoo wanta nama dallansiisu jechuun” dubbate. Mr Corby karoora paartii Labour bal’inaan kan ibse yoo tahu, “Falasxiinonni hammeenya fi dararaa Israa’el jalaa bilisa bahuu kan danda’an biyya walabaa yoo qabaatan qofa waan taheef, paartiin keenna filannoo itti aanu yoo kan injifatu tahe, ganama san Falasxiiniif beekamtii guutuu kennina” jedhe.
Paartichi gocha gara jabbeennaa mootummaan Israa’el Gaazaa keessatti Falasxiinota irratti raawwatu balaaleffatuun ibsa ejjannoo cimaa tahe kan baase yoo tahu, Mootummaan UK Israa’eliif meeshaa waraanaa akka hin gurgurre gaafatee jira. Dabalataanis mootummaan UK gargaarsa baqattoota Falasxiiniif gara UN’tiin kennu akka dabalu gaafate.
Hogganaan paartii Labour Jeremy Corbyn, nama yeroo dheeraaf mirga Falasxiinotaatiif falmuun beekkamu yoo tahu, qondaaltonni Israa’el ammoo nama jibbiinsa Yahuudotaa qabu jechuun yakku. Partiin Labour Yakka Corbyn jibbiinsa Yahuudotaa qabu jedhu, soba jechuun haale. Kora paartichaa dhimmii falasxiin dubbii ijoo tahe kana irratti, deeggartoonni fi miseensonni paartii Labour alaabaa Falsxiiniin galma walgahichaa guutanii akka turan gabaasni arganne ni addeessa.


text:
Poolisiin Paakistaan ibsa kenneen, balaan baaburaa kun naannnawa Punjaab keessatti kan muudate yoo tahu, hanga ammaatti yoo xiqqaate namni 46 du’uu fi 30 ol ammoo madaayuu beeksise. Dabalataanis imaltoonni heddu lubbuu isaanii baraaruuf baabura boba’aa jiru irraa yeroo utaalan akka miidhamaaniifi, haaluma kanaan lakkoofsi namoota du’anii ammallee dabalaa jiraachuu gabaafame.
Ka’umsi balaa kanaa siliindarii gaazii nyaatni itti bilcheeffamu irraa ibidda ka’een baaburri gubachuun tahuu miidiyaaleen naannichaa gabaasaa jiran. Ministeerri daandii baabura biyyattii Sheik Rashiid Ahmad miidiyaaleef akka ibsetti, ibiddi Siliindara nyaatni itti bilcheeffamu irraa ka’uu mirkaneessuun, “dogongorri guddaan konkolaachisaan baaburaa imala dheeraa irra osoo jiru nyaata bilcheessuu isaati” jedhe.


text:
Browsing
Video
https://www.youtube.com/watch?v=WTHS-aBJOv0
Tana Quba Qabduu? 002
Gosa biqiltootaa dachii tanarra jiru keessaa hedduun isaa eessatti akka argamu beeytuu? hedduun keenya biqiltoonni lafarratti qofa…
Lammiin Faransaay tokko bineensota garaan lafarra looyan 400 waliin…
Manni jireenyaa Mr Philipp Gillet Fransaay gama dhihaa moggaa magaalaa Nantes, qarqara laga Royer’tti argama. Mana namticha kanaa…
Weeraraa fi Ajjeechaan Liyyuu Poolisii naannoo Somaalee Godina Harargee…
Torbaan lameen dabran keessatti qofa aanaalee Mayyuu Mulluqqee fi Cinaaqsan irraa haleellaa liyyuu poolisiitiin yoo diqqaate…
Simannaa Jila OMN magaalaa shaashamannee irratti yoo xiqqaate lubbuun nama…
Ummanni Magaalaa Shaashamannee Guyyaa har’aa Aktiiviistii fi Daayreektara OMN Obbo Jawaar Muhammad fi garee Oromiyaa Miidiyaa…
Korri tokkummaa fi Tumsa Ulamaa’ota Itoophiyaa Milkiin goolabame
Walgahiin koree Hawaasa muslimaa Jijjiirama dhaabbataa fiduuf muummicha ministeeraatiin hundaayeen qophaa'e kun magaalaa Finfinnee…
Muummichi Ministeeraa jeequmsi naannoo Somaalee Keessatti ka’e tasgabbaayuu…
Jeequmsa dhiheenya kana bulchiinsa Naannoo Somaalee magaalota adda addaa keessatti ka’een, lubbuun namaa fi qabeenyi heddu…
Emreets fi Itoophiyaan Ujummoo Boba’aa Asab irraa hanga Finfinneetti…
Muummichi ministeeraa Dr Abiy Ahmad, Jum’aa hardhaa hooggantuun ministeera Tumsa Idil addunyaa Emreets Riim Alhashimii…
Markazni Daarul Aytam kan Mana Barumasa Awwaliyaa jalatti argamu hawaasa…
Markazni Daarul Aytam Mana Baruumsa Awwaliyaa jalaatti kan argamu yoo tahu, ijoollee Yatiimotaa ufitti fudhatee barsiisaa ture.…
Jilli hooggantoota Oromia Midia Network Qondaaltota Mootummaa Naannoo…
Gareen hooggantoota dhaabbata Oromia Media Network Obbo Jawaar Muhammadiin durfamuu kun, har’a gara naannoo Amaaraa magaalaa Bahir…


text:
Jaarmayaan Baqattootaa ka Tokkummaa Mootummootaa, waggoota kurna tokko keessatti baqattoonni heddumminaan gara Awurooppaatti yaa’uu ilaalchisee ibsa baaseen, boyyoonni Awurooppaa gara laafinaa fi haqaan akka deebii kennan gaafatee jira. Kanneen irra hedduun isaanii Siiriyaa irraa ta’an godaantonni kuma dhibba lama ta’an, Awurooppaatti cehanii dahata siyaasaa gaafachuuf imala bala’amaatti seena, jedha, jaarmaayichi Addunyaa. Kana ilaalchisuudhaan ka Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf gaaffii fi deebii kennan, abbaan-murtii Itiyoophiyaa duraanii, ogeessi seeraa fi falmaan mirga dhala-namaa, Obbo Tashaalee Abarraa biyyoonni gama Lixaa, waa’ee baqattoota biyyoota Giddu-galeessa Bahaa irraa itti yaa’an keessummeessuu irratti haala rakkisaa lama gidduutti ka danqamanii jiran ta’uu dubbatu.
Gama tokkoon, baqattoonni gara Awurooppaatti yaa’an kun ilaalchi isaan biyyoota gama Lixaa irratti qabanii fi karoorri isaan itti gara sanatti imalaniif mirkanaawaa miti. Kanneen biyyoota gana dhihaa irratti jibbinsa qaban, yokaan garee fiinxaaleyyii Islaamaa irraa ergaman keessa jiraachuu malan. Kanaaf, nageenya biyyoota kanaaf yaaddessaa dha.
Gam biraan immoo, rakkoo biyyoota gama Lixaa keessatti uumamee fi fiinxaaleyyii Islaamaa, akka ISIS faa, amma uumaman kana ka jalqaba hidhachiisee mootummoota biyyootaa irratti jabeesse Ameerikaa fi biyyota gama Lixaa akka Ingilizii fayi. Isaanuma ti ammo, deebi’ee diina biyyoota gama Lixaa ta’e. Wal-waraansa kana keessatti kan miidhame uummata fayyaalessa. Uummata jireenya isaa irraa buqqa’e kana qubachiisuu tu irraa eegama, jedhanii, biyoonni gama Lixaa kun kana lamaan gidduutti akka danqamanii jiran dubbatan.