text:
Y.G (2005) tiin, 01-05-2014
Gidduu kana Intarneeta irraa waanan dubbisee fi natti tole keessaa, Mammaaksa tokkodha. Maal jedha seetan, “Taa’anii Buqqee jedhamu mannaa/irra, ka’anii bubbee ta’u wayyaa ” kan jedhu. Mammaaksi kun qalbii koo hawwateera. Sochiin Biyya keessaa ijoole’e GOOTA UMMATA isaanii ta’aniin gaggffamaa jiru, maaliif kutaa hawaasaa , addatti, Hojii Mootummaa ta’uu kan biroo irratti bobba’ee jiraniin utubamee mul’achuu dadhabe ? kan jedhuu fi Ijoolleen kaleessa Koleejoota keessatti gaaffii kaasaa turan, mindaa ji’aan deebii argatee ??? jedhee akkan of gaafadhu na taasise.
Gaaffii kun na keessatti hafuu hin qabu jedheen katabe. Kun qalbii Namoota hedduu keessas ni jira. Warra gaaffiin kun isaan ilaallatu, deebii kennuu qaban. komeen kun dhara miti. Waanuma arginuudha. sababaan ammoo, gabrummaan walii gala keenya irra waan jiruuf. Gaaffii Ummata Guddaa kanas , Mindaa fi Abbaa qabeenyaa ta’uun qofa kan dhaabbatu akka hin taane qalbiitu beeka. Gaaddisaa Hirphasaa, Jaagamaa faa’aa, Mindaa fi Imaaxaa wayyaaneef hin wareegamne. Qalbiin keenya hanga kanas gadi bu’ee yoo ta’ee, Diinni keenya shira qorannoo jabaan utubameen nu dhabamsiisuf deemu, ykn waan nu qaraa jiru kana dubbisaa .shirri wayyaanee nu qophaa’aa jiru, Hojjataa Mootummaa fi barataa jedhee adda kan baasuu miti. Shira kana kan hubate,wareegama kamuu kafaluuf, ijoollee kana cinaa akka dhaabbatu hin shakku. Yoo dabeessa nyaatee buluun Bilisummaa itti fakkaate hin ta’iin. Ijoollee kana cinaa dhaabbachuun dirqama sabummaati.
Hiwaatoonni waan isaan har’a deemaniif miti, Bara Chaartaraa ABO humnaan dhiibanii baasaniyyuu, maaliif akka ka’an ni hubanna turre. Ilaalachi isaanii Qabsoo Oromoof qaban eessa irraa akka eegalu ka wallaalu hin jiru. Bara Qabsoo turan walii galtee dhaabbilee siyaasa Biyyatti addatti ABO waliin qaban haala akkamiin gananii , humnoota alaan wal ta’anii sirna wayyaanee akka kuffisan qalbiitii qabna. ABO Biyyaa baasuu qofaa odoo hin taanee, Biyyoota ollaatti teessoo duubbee akka hin qabaanneef, shiroota Biyyoota ollaa keessatti gaggeeffaman numa beekna. Shirri yeroo sana ifatti gaggeeffamaa ture, har’a sadarkaa maalii irra ga’ee akka jiru, dhalooti har’a iyyuu tolchee beeka. Hiwaatoonni Qabsoo Oromoo bara baraaf awwaaluuf, kan isaan dura dhaabbate hundaa ajjeesuu jedhanii murteeffataniiru. Qabsoo kanas Sadrkaa Addunyaatti Gooltummaa keessa galchanii , ajjeechaa Ummata kana irratti gaggeessaa jiran seera qabeessa taasifachuuf tattaafataa jiraachuu, guyyuu argaa fi dhaga’aa jirra. Kana irra taranii, Biyyuma abbaa keenya irraa nu buqqisanii, mana isaanii ijaarrachuuf hojjachaa jiraachuu , shiroota isaanii guyyuu raawwataa jiran irraa argaa jirra.
Hiwaatoonni QABSOO UMMATA OROMOO hundeetii buqqisanii balleessuu ,yoo dadhabamee ammoo, ABO ofii hajajan bakka buusanii Oromoo garba isaanii taasisuuf shirri hin gaggeessin hin jiru. ABO humnaan dhabamsiisuun qabsoo Oromoo dhabamsiisuudha jedhanii, hanga har’atti irratti hojjachaa jiru. kan gaaffii Bilisummaa kaasu hundaa ajjeesuu , hidhuu, Biyyaa baasuu hojii guyyuu godhatanii waggaa 22 oliif irratti hojjataa jiraatan. Ammallee sanuma. kanaan dura , Magaalaa gudditii OROMIYAA Finfinnee irraa Adaamaatti Naanneessuf yaalii dhaloota gaaga’ee gaggeessaniiru. Sabni kamuu Miseensa OPDO ta’uu danda’a jedhanii Namoota Afaan beekan itti naqanii, Oromiyaa dhuunfachuu yaalaniiru. Bulchiinsi Oromiyaa ofiin jedhee wawwaataa jiru, mirga Oromiyaa Bulchuu waggaa 10 dura qabu amma qabaa ? jedhanii yoo gaafatan, deebii fakkeessaa argachuun ala qabatamaan waan argatu hin qabu. Kanaaf raga hedduu of harkaa qabna. Har’a Biiroon Qonnaa, Biiroon Fayyaa, Biiroon Barnootaa, Polisiin Oromiyaa, Biiroon Investimantii Oromiyaa jedhaman mirga kaleessa Oromiyaa keessatti qaban har’a hin qaban. Harki 70 ol Sirna Fedaraa jala jiru. hojii waliin qindeeffachuu sababaa jedhuun, waa hedduu harkaa fudhanii jiru. fkn. Biiroon Qonnaa lafa of harkaa qabu keessaa amma itti hajaju meeqa ? yoo jedhame waan raajiitii . Biiroon Investimantii Oromiyaa lafa heektaara kuma 10 ol kennuu hin danda’u. Oromiyaa keessaa lafti maqaa investimantiin lammii Biyya keessaas ta’u alaaf laataman hundumtuu , wal ta’iinsa Mootummaa Fedaraalaan qofaadha. Hojiilee Investimantii Oromiyaa keessatti bifa kamiinu jiran , gibirri isaan kafalaniif Mootummaa Fedaraalaaf malee Oromiyaaf miti. Oromoon, Mirga addaa Finfinnee keessaa qabu eegamuufii miti. Oromiyaa keessaa kan argatu iyyuu dhabaa jira. Adeemsi wayyaanootaa kun Naannoo Tigiraayi keessatti faallaadha. Mootummaan Fedaraalaa waan Tigiraayi keessaa kafalamuuf dhibbeentaa 30 illee hin ta’u. gibirri kubbaaniyaa fi industirilee Tigiraayi keessa jiran irraa argamu harki 70 Naannichaaf gala. Daandiin humna qillensa Itoophiyaa , buufata xiyyaaraa Tigiraayi keessaa qabutti ni kafala.walumaa galatti Akka Bara Dargii “ye sarto addar quxixir komite” jedhamee waajjira hunda keessatti caasaa Dargii ijaarratan san, wayyaaneenis “Biiroo Kominikeeshinii ” jettee waa hundaa tu’atanii jiru. Biiroon kun waajjira Mummicha Ministirootaa keessatti, Ministeera Kominikeeshiiin suduudaan ajajamu malee naannichaaf miti.
Humna Ibsaa fi Dingadee Biyaattif lafee duddaa wanni ta’e hundi Oromiyaa keessaa saamamaa jira. Oromiyaa fi Oromoof garuu bu’aan buusan tokkollee hin jiru. shirri wayyaanootaa maqaa Biyya misoomsuu jedhuu Finfinnee irratti raawwatamaa jiru, itti fufiinsa shiroota isaanii Naannoo Oromiyaa keessatti bifa gara garaan raawwachaa jiraniiti. Kana irratti waa hedduu kaasuu ni dandeenya. Finifinnee Maqaa Misoomsuun shirri Hiwaatoonni gaggeessaa jiran, dhuma irratti sadarkaa biyyaatti waan raawwachuu barbaadantu jira. Hiwaatoonni adeemsa isaanii kana yoo mormiin Ummataa isaan hin mudatiin, dhuma irratti Sirna Fedaraalizimii kan jedhan kana geeddaruu akka barbaadan gamanumaa mul’ifachaa jiran. Qabeenyaa har’a horatanii fi jireenya isaanii hegareef yaadda’u irraa , gaaffii Ummatootaa dhaamsuuf, Sirna FEDARAALIZIMII jiru iyyuu dhaamsanii, Dizaayinii biraa karaa itti hin dammaqamneen hojjachaa jiru. Dizaayiniin wayyaanootaa Sabboonummaa Ummatootaa dabalaa dhufe dhaamsuuf karoorfate kana wayita ifa taasifnu, tarii kun akkamiin ta’a ? jettanii calliftanii bira hin tariinaa. Maaliif jennaan, Kan waggaa 3 fi 5 dura dubbatamaa ture yk karoorri isaanii galiin isaa kana jedhamaa ture, akkamiin ta’a ? jennee odoo wal gaafannu, waan sun hojii irra oolee ijaan arguu irra geenyerra waan ta’eef. Kan ammaa kunis waan hin hafneedha. Dursanii waa ofitti fudhatanii hojjachuun, adeemsa diinaa dhaabuuf waan duraa fi duubaa hojjachuuf nama gargaara.
Hiwaatoonni wanni yaadaa jiran, Magaalaa Finfinnee Daangaa KM 45n Daangeessanii Guutummaatti wiirtuu Dingdee isaanii taasisuudha. Kun hojii tokkoffaadha. Naannoo kanas ZOONII GIDDUU GALAA jedhanii moggaasaniiru. Naannoolee hafan , jechuu Km 45 ala kan jiran, bakka Afuritti qoodaniiru. Kunis ZOONII KAABAA , ZOONII KIBBAA , ZOONII BAHAA , ZOONII DHIHAA jedhanii kaa’aniiru. Kun hundeedha. Hojiileen Misoomaa gurguddaa, Daandii, Ibsaa, Bishaan kkf n , kana irratti hundaa’anii hojjachaa jiru. kan dhugeeffachuu yoo barbaaddan bu’uraalee Misoomaa Sadarkaa Biyyaatti ijaaramaa jiran irratti qorannoo gaggeessaa . fakkeenyaaf humna Ibsaa akka itti qoodanii jiran, Hidha laga Abbaayyaa irraa kan Maddu, Zoonii dhihaa fi gidduu galaaf akkasumas, Boondii Ummataa deebisuuf amma tokko Biyyoota Ollaatti gurguru. Gilgal gibe Zoonii Kibbaaf, zoonii Bahaaf karooraan qabamee jira, , Zoonii Kaabaaf Takazee fi Xaanaa ta’u. gama hundaan kun qophaa’eera. Daandiin Baaburaa, Konkolaataa irra jireessi isaanii Biyya sana bakka Afuritti qoodanii Biyyoota ollaan odoo hin hafnee wal quunnamsiisuu akka danda’anitti hojjataman. Karaa biraan, humni waraanaa, humni Tikaa, humni Polisii Fedaraalaa caasaa kanaan qixaa’aniijiru. Komishiniin Ispoortii Biyyattiis, Dorgommii kubbaa miilaa shamarranii haala akkasiin gabaasaa jira. Zoonii giduu galaa, kaabaa……. jechaa jira. Karoorri kun waan hedduun mul’ataa jira . shirri irra jireessa kan hojjatamaa jiru, waliin misoomuuf kan jedhu irratti rarra’a. akkuma Finfinnee ammaa kana . kanaaf, Piroojaktoonni gurguddaa amma Hojjatamaa jiran sadarkaa Naannootti ibsamaa jiru odoo hin taane, Naannoo kaabaaf akka feyyadutti jedhanii hojjatu. Kibba Biyyattif Daandiin kun tajaajila kenna faa’aa jechaa jiran.
Kana irraa kaanee Qabsoo nu eeggatu tilmaammatanii ka’umsa ofi tolfachuu hedduu barbaachisaadha. Sirna Fideraalizimiin Itoophiyaa keessa jiru Biyyoota ollaaf soda qaba. Biyyooti ollaas tumsa akkasii keessa galchuuf dantaa adda addaan ofitti qabuun ni jira. Ati ebaluu naa ari’ii , kanan siif godhaan hedduummaachaa jira. Kanaaf Ummata koo, shirri Naannoo Finfinneetti argaa jirru dhumni isaa waan isiniif katabe kanadha. Kana amanuun rakkisaa fakkaachuu ni mala. Kana gochuun wayyaanootaaf dhabamuudha jechuus ni dandeessu. Kana caalaa kan isaan dhabamsiisuu fi qabeenyaa keenya bara baraaf dhabuurra jedhanii kan lafa kewwaatan sabboonummaa sabootaa addatti kan Ummata Oromoo cabsuuf, ka’umsa gaaffii isaanii dhabamsiisuu qabna jedhanii karoora haaraa kana hojjatan. Balaa hegaree isaaniif furmaata ta’u kana karaa itti hin dammaqamneen irratti hojjachaa jiru. Oromiyaa dhabuun isaaniif du’a bara baraati. Dhabuu miti, gaaffii isaanii dhaggeeffachuunu , muka of irratti muruudhaa jedhanii waan hundaa humnaan cufuuf murteeffatanii jiru.adeemsa isaanii kana humnoota alaa fudhachiisuuf irratti hojjataaa jiraachuu odeeffannoon milqixe ni saaxilti. Tokkummaa Itoophiyaa baraaruuf jedhamee.
Kanaaf dhalli Oromoo “KARAA CABE HAA DHANGALA’U !!”, mirga isaaf falmii eegale daran jabeessuun ala furmaati biraa hin jiru. Hojjattoonni Oromoo fi Ilmaan Oromoo biroon sochii Dargaggootaa fi Barattootaa akka Fiilmii taa’anii daawwatan , shirri wayyaaneen gaggeeffamaa jiru, isaaniin qofaatti filee akka hin jiraachifne hubachuu qaban. Hojjattoonni fi ilmaan Oromoo kaleessa Yunivarsitii fi Kooleejoota adda addaa keessatti seenaa hojjachaa turan, akka waan gaaffiin isaanii maallaqa argachuu ta’etti mindaa fi hojiilee adda addaa irraa waan argataniin afaan qabatanii taa’uun qaaniidha. Shirri wayyaanootaa gola isaan dhokatanii ykn riphanii jiranitti isaan dhaqabuun waan hin hafneedha. Ijoollee har’a wayyaaneen kokkee wal qabaa jirtu faana hiriiranii gabrummaa daran nu qophaa’aa jiru irraa of haa barbaarru. Yoo ta’uu baate hima didduun du’a hin didduun ni dhugeeffama.
Dhalooti har’aa hojii boonsaa gaggeessaa jiran , daran sochiin isaanii kun kutaa Hawaasaa adda addaa akka seenu taasisuun murteessaadha. Gidduutti akka hin dhaabbanneef toftaa gegeddaruu fi sochiilee jiran babal’isuu, karaa diinnii nama eegu irra odoo hin taanee, waan hojjachuu qabnu gama hundaan taasisuun furmaata guddaa qaba. wayyaaneen Finfinnee qofaa odoo hin taanee, Oromiyaa iyyuu shiroota adda addaan nu harkaa baasuuf hojjachaa jiraachuu hubannee, Qabsoo keenyaa fi sochii keenya sadarkaa wayyaaneen nu yaadaa jirtu kana irra akka taru taasisuuf, irratti hojjachuu qabna. Sochiin har’aa kan isa kaanii irra adda kan isa taasisu , Miseensoota OPDO hedduu of bira dhaabu isaati. Kana irratti daran hojjachuutu murteessaadha. Akka walii galaatti wanni yaadu qabnu, Ummati Oromoo qabsoo walii galaaf afeeramaa jiraachuudha. Kun dhiibbaa diinaan kan taasifamuudha. Kun ta’uun ega hin hafne ammoo xuxxuqu qofaa odoo hin taanee, Gootummaa Oromoota kaleessaa dhugeessudha. Diinni Oromoo adda baasee waanan jiruuf, Qabsoo isaas laamsheessee waanan jiruuf shira koo hojii irra oolchuun danda’a jedhee wixifachaa jira. Kun akka hin taane mirkaneessuuf gama hundaan waan jiru finiinsuun hamilee walii waan ta’uuf hunduu of haa baraaru. GALATOOMAA .
HORAA BULAA !


c: text/html

text:
2014.02.04 17:13
1 sariin 31 nd tundemunii noild baasan owogtoi namsraigiin bichig barimt ugaaltuur deer tawiad orihsoniig olson hun ni holboo barij tuslaach hariih bolhoor naad dotor bgaa bichig barimt ni mash chuhal heregtei bolood bna. zugeer l holboo bariad bichig barimtiig ni ogchih teghuu mongiig ni shagnald ni awaa iimee tiimee aih ayulgui zugeerl holboo bariad bichig barimtiig ni yawuulaad ogooch utas 01021848599 ali iswel wolf_cl eer messengereer holboo bariach zaluusaa tusalwal bayarlah bolnoo

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
WAAMICHA SABA OROMOO: Kutaa Saddeettaffaa
Taammanaa Bitimaa irraa*
Dubbiftoota mandhee tanaa jaalatamoo fi kabajamoo, durseen xiqqoo isin jalaa turuu kiyyaaf dhiifaman isin gaafaddha!
Ilaamee, isa harraa kana waayee torban dabre, Irreecha hara Harsadii irratti Oromoota keenya irra gayeenin jalqaba! Xalayaa dhaabni “OSGA” jedhamu, gaafa 10. 10. 12 waajjira: “United Nations High Commissioner for Human Rights“-f erge keessaa kunoo akka armaan gadii jedha:
“The Oromia Support Group Australia (OSGA) expresses its deep concern, and appeal to your office for your urgent intervention in relation to the arbitrary arrest of Oromo civilians on 30th September 2012, by Ethiopian armed forces, during celebration of ‘Irrechaa’ Festival – Thanks Giving Day – in Oromia region.So far, OSGA has confirmed that Fifty two (52) civilians were unjustly imprisoned because the government authorities charged them with wearing unapproved clothing, including the wrong colour of clothes.”
Yaa Oromoo argituu, dhageessuu kun mee roorroo roorroo caaluu! Habashoonni biyya keenya humna meeshaa waraanatiin of-harkatti galfatan kun, jedhanii jedhanii kanateeraa fi muntaantaa nuti uffannullee nuuf murteessuutti gattaa’ani. Kun mulqii mirga namoomaa keessaa isa hamaa dha. Ani otoon humna qabaaddhee, mana murtii addunyaa isa magaalaa “The Hague” keessa jiru sanittan isaan dhiyeessee seeraan adabsiisayyu.
Walaloo tokko kanan bara warri Wayyaanee “Mootummaa Naannoo Oromiyaa“, Shaggar handhuura fi handhuuraa Oromoo irraa gara Adaamaatti hariyan san, waa walaleesse keessaan isiniif tuqa. Waan amma isaan Irreecha irratti namoota keenya irraan gayan, isiniif addeessa jedheen yaadaa, mee konoo:
“—
Biyya abbaa gadaa
Qabatee cagadaa
Dachee abbaa muudaa
Dhiiga keenyan dhuubaa
Biyya haadha ateetee
Jarri laayyoo seetee?
Yaa roorrisaa in maraattee
Gadameessa haayyoo dhaantee?
Odaa murtee caccabsitaa?
Intifaada-dha hawwitaa?
Saammattee
Raammattee
Otoo bultee siin wayyuu
Madaan harmee bar hin fayyuu
Daangaa biyyummaawoo dur dabartee
Amma kunoo kan namummaatti olkaate!
Gola keenya seentee
Diinqa keenya teessee
Okkotee as kaayaa
Eelee-faa gama kaayaa
Jettee afaan qawweetinoo
Nu abboomtaa
Kunoo rabboomsiteetoo
Of shosshoomtaa!
Bar alagaan golan seenuu
Iyyaafaddhu beekaa beenuu
Diinqi Oromoo qulqulluu-dhaa
Yoo xureessan cubbuu-dhaa!
Wayyuu kana beeki
Oromoon mandiisaa
Ka’ee kakakkisaa
Nafxuu kana beeki
Sabnikoo kanniisaa
Tuqamnaan yoom dhiisaa?
Gaagurri kanniisaa hin horfamuu
Boongoon qeerransootaa hin marfamuu
Nu dhiisaa goleetti
Ammas nun dhiibinaa
Nus ilmoo namaatii
Akkas nun miidhinaa
Adurreenillee ishiin nagaa qabdu
Yoo goleetti dhiiban ciniinuun daddhabdu!
Magan kun kakuudha
Magan kun laguudha
Biyyi ofii haadhaa
Lakkiin gurguramuu
Shaggar keenya abbaadhaa
Qabdii hin kennamu!”
Jedheetoo itti-fufa walaloon mataduree : “Odaa Murtee Caccabsitaa” jedhamuu fi kan fuuleewwan jaha qabu suni. Ilaamee:
Dubbiitu dubbii kaasaa
Diinatu nama dhamaasaa
Kanaaf qeerransi daggala raasaa
Yeeyyii qabeewoo albaasaa!
Waayee IRREECHA baranaa irrattan waa jedhaa, “mataduree kaateef gallakkifte” naan hin jedhinaa:
Malkaan IRREECHAA qulqulluu-dhaa
Qawween keessa yaa’uun cubbuu-dhaa
Yaa Wayyaanee kan dur caala maraattee
Irreessa wajjin nama kan dhaante?
Irreessi lubbuu-dhaa hin gubamuu
Asxaa jireenyatii hin hubamuu
Kiristaana ofiin jechaa
Irreessa isa akka taabotaa salphiftee
Bineensa tahuun namummaarraa of-hanqifte!
Egaa erga qawween Irreechatti dhuftee
Qawwumaan Irreecharraa deebitaa
Gaaf Oromoon Irreechaa fi irreen olka’e
Eessuma keetti jaalaa dhiinsitaa?
Gaafa galaanni Abbayyaa kun
Iyyee iyya dabarse
Gaafa Raayyaa irraa
Hamma Booranaatti si marse
Egaa maal baatta, maal nyaatta
Afaar keessas, Wallo keessas
Hin dabartuu maalum taata?
Maaf kana faa sana faa uffattan
Maaf haadha-warraa teessan dhuggattan
Jettee Irreecharratti
Safuu Irreechaa cabsuun
Ija addunyaa duratti
Dhugaa Waaqaa dabsuun
Kunoo, INTIFAADAA ofitti waamtee
Lafa awwaallaa-llee gurgurachuun
Reeffa Oromoollee ofitti kaafte!
Ilaa, kun laguu-dhaa
Ilaa, kun kakuu-dhaa
Malkaan Irreechaa hin xureeffamuu
Lafeen qawween hin bulleeffamu!
Magan, kun laguu-dha
Magan, kun kakuu-dha
Qabsoorraan deebinu
Walirraan dheensinu
Oromiyaa diinatti hin kenninu
Kuushiyaas gabrummaatti hin dhiifnu
Otoon bilisoomin
Otoon walaboomin
Gaaf tokkolee gadi hin ciifnu!
Dhaloonni qubees
Dhaloonni duriis
Dhiiraa-dubartiin
Jaarsaa-xiqqattiin
Muslimnii fi Waaqeffataan
Kiristaanii fi sooshaleeffataan
Harka walqabannee
WAAQ-tokkicha abdannee
Irreechaaf gadi-babbaana
Irree keenyan gabrummaa achaana!
Egaa, amma kallachumatti gara wiirtuu kutaa saddeettaffaa kanaatti seenna. Kutaa dabre san keessatti: “Haalli jaarmoolee Oromoo kanneen bilisummaaf dhaabatanis haa tahuu, kanneen empaayera Toopphiyaa dimokiraatessuuf deemanii“, ilaalamee ture. Amma kan waliin ilaaluu qabnu: “Uummanni, sabnii fi Biyyi Oromoo, Oromiyaan waanjoo gabrummaa Habashaa jalaa akka bayaniif, maal maal faa gochuu qabna?” Kan jedhamu taha.
Waan hundumaa dursee jaarmoleen bilisummaa Oromiyaa isaan addaddaa, waltahuun tumsaa fi koodee (tiruu, haadhoo) waliif tahuu qabu. “Tahuu qabuun” kun waan filmaata hin qabne, bilisummaaf jecha, qabsoo waggaalee 40 itti-dhamayameef jecha, ekeraa fi lafeewwan jagnoota fi gamnoota qabsoof wareegamaniif jecha, uummata Oromoo isa qabeenya isaa, dhalawwan isaa, lubbuu isaallee qabsoof kenne saniif jecha, Oromoota manneen hidhaatti garafamanii fi waxalamaniif jecha, Oromoota bineensummaa gita-bittee Habashaa jalaa baqachuuf adaala (“desert“) biyyoota alagaa keessatti biyyee cirrachaatiin awwaalamanii hafanii fi isaan Calba Adan keessatti irbaata qurxummii nama nyaatu sanii, kan shaarkii tahanii hafan saniif jecha, waltahuun tokkummaa Oromoo fi Oromiyaa ijaarrachuu qabu!
Dureewwan Oromoo isaan ijaarsota Oromoo kamiyyuu hogganan, rafanii ka’anii, buna dhuganii qalbii ofitti deebisuun of-gamaaggamuu fi qabsoo isaaniin gaggeeffamu sanis xiinxaluu qabani. Bakka jiran maratti uummata ofii keessa seenanii, isarraa barachuun deebisanii isa barsiisuutu isaan irra jira. Moggaa moggaa deddeemuu dhiisanii, uummata Oromoo baldhichaa fi gamnicha san keessa lixanii, akka bullukkootti isa oolgachuutu karaa bilisummaa isa ganamaan ka’anii, bara dheeraa dhamayaniif san galmaan gaya! Dureewwan kunii fi dabballeewwan isaanii, Oromoota of-ijaaraniifis, isaan of hin ijaarreefis fakkeenya tahuutu isaan irraa eegama.
Uummanni Oromoo alaa-manaa, baddaa fi gammoojjii irraa, magaalaa fi baadiyaa keessaa, bahaa-lixaa, kaabaa-kibbaa akka barbaachisaa tahetti, akka haalli nagaa fi nageenyaa isaaf hayyametti ifaa fi dhoksaan ijaaramee wal-ijaaruu qaba. Harra galanni guddaan dureewwanii fi dabballeewwan Oromoo, kanneen du’anii fi jiraniif haa tahuu, dammaqiinsi saba Oromoo hedduu gammachiisaa dha. Erga akkana tahee, kan amma hunda dursee Oromoo fi Oromiyaa barbaachisu IJAARSA, ee ammas IJAARSA, yeroo shantamii shan IJAARSA! Hayyee of-ijaaruu! Ammas of-ijaaruu! Of-ijaaranii wal-ijaarutu wanna cufa dursa. Uummata akka gaariitti of-ijaare, of-ijaarees karaa hundaan of-qoppheesse, karaa hundaanis hidhate: waaqaa (samii) gaditti lafaa olitti namni isa cabsu hin argamu! Erga, waayeen ijaarsaa kun sonaan harriqametoo addeeffamee, mee amma isuma dhimshaashaan jala-buufame kana, qalbiin itti-hiiqnee walumaan haa gabbifannu!
1) Jaarmoleen Oromoo kanneen bilisummaaf dhaabatan danuu dhaa, akkuma kanaa olitti ibsame waldandayanii tokkummaa biyyaa ijaarrachuu qabu. Kanneen karaa maraan walitti dhiyaatanillee dandayamnaan walitti baquun sirriidhuma. Kaaniis adda tokko jalatti walitti dhufuu qabu. Kun lamaanuu daddhabamnaan, akka jaaramolee obbolaatti wal-ilaaluun tumsa waliif tahuutu karaa nama baasu taha. Fakkeenyaaf: ABO-Gumii, ABO-QC fi ABO yaada isaan kana lamaanii deeggaranii fi THBO (ULFO) daddafanii waltahuutu isaanis, Oromiyaas baasa! Otoo sagantaa bilisummaa irratti walii galanuu, xiqqaa-guddaaf walitti mufatanii addaan cecceyuun kun eessumaanuu nama hin gawu. “Tokkummaa, tokkummaa, ammas tokkummaa“, jedha waamichi saba Oromoo!
2) Akkuma kanaa olitti ibsame Oromoonni alaa-manaa ijaaramuun wal-ijaaruu qabu. Dubartoonni Oromoo kan ammaa caala bakkaa bakkatti ijaaramuutu isaan irraa eegama. Isaan bakkaa bakkatti of-ijaaran kunis, jaarmaa jaarmolee dubartoota Oromoo kan addunyaa ijaarrachuun sirrii dha. Qoonni dubartoonni Oromoo qabsoo bilisummaa keessatti qaban, gadi xiqqeeffamee ilaalamuu hin qabu. Galmeewwan seenaa Oromoo isa bara Minilik biyya keenya qabatee san, gaggaragalchinee qooda dubartoota Oromoo qalbeeffachuu qabna.
Bara waraanni Minilik qawwee ibiddaatiin biyya Oromoo isa Shaggar irraa gara kaabaa jiru, namaa-sa’a gubaa naannoo Kurnan Gullallee gaye, Oromoon Gullallee akkamitti ofirraa deebisaa akka ture galmeeffamee jira. Booda immoo erga deebiyee waraana Oromoo Gullallee moyee, loltuuwwan isaa mana manatti hiree, dhiironni loltuu qawwee boraafatee diinqa isaa cisu arguun mataa gadi-qabatan san, akkamitti dubartoonni Oromoo Gullallee akka isaan kakaaftee, hundumtuu waltahuun diina ofirraa kaasan anumtuu waa barreesseen ture. Ammas, dubartoonni teenya akkuma tiirawwan (dubartoota gootolii)Oromoo Gullallee san, siiqqee ofii qabatanii gandeen Oromiyaa keessa labuun nu kakaasuu qabu. Aboo nuti diroo (qaccee) Warqituu-tii, diroo Biiftuu Amoosaa Tuqaa-tii, diroo Saartuu fayii diinatti harka hin kenninu!
3) Dargaggoo fi shamarran Oromoos bakkaa bakkatti of-ijaaruu fi wal-ijaaruu qabu. Isaan of-ijaaran kunis akkuma isa kan dubartootaa, isa kanaa olitti kaayametti kan addunyaa gurmeeffachuutu karaa qajeelaa taha.
4) Oromoonni bakka jiran maratti waldaalee hawaasaa ijaarrachuutu isaan irraa daran eegama. Waldaan hawaasaa hundee waan hundaati. Hundeen Oromummaas, hundeen tokkummaas, hundeen misoomaas, hundeen mararfannoo fi wal-jaalalaas achi irraayyi madda. Jaarmoleen Oromoos, namtokkeewwan Oromoos shoora (qooda) waldaaleen hawaasaa qaban, gadi-xixiqqeessuun isaan irra hin jiru. Waldaaleen magaalaa magaalaa keessatti ijaaraman, sadarkaa biyyoota keessa jiran saniitti of-ijaaruu qabu. Kanneen biyyoota biyyootaa kunis ardii keessa jiranitti of-gurmeessuu qabani. Isaan ardiiwwan saniis addunyaa irratti walitti dhufuun, jabeenya fi sagalee isaanii, dabrees sagalee Oromoo fi Oromiyaa addunyaa irratti cimsee dhageessisa.
Waldaaleen hawaasaa kun jaarmolee bilismmaa Oromoo kamiyyuu irraa walaba tahuu qabu. Yoo walaba tahan qofa kan jaarmoleen kunillee gaafa karaa bilisummaa irraa maqan, kan qeeqannoo uummataa fi sagalee uummataa dhageessisuu dandayani. Biyya kamittiyyuu waldaaleen hawaasaa jarmolee taliigaa irraa walaba. Kan keenya kun haaraa tahuu hin qabu. Hojii fi dirqama waldaalee hawaasaa keessaa inni sonaan cimaa tahe: biyyoota alaa fi magaalaawwan Oromiyaa, isaan mootummaan Wayyaanee Oromiyaa irraa walaba isaan taasise, kanneen akka: Finfinnee-Shaggar, Dirre Dhawaa faatti ijoollee Oromoo Afaan Oromoo barsiisuu dha! Kan nama dhibu, fakkeenyaaf mootummoonni biyyoota Oroppaa Lixaa fi Kaabaa, Kanadaa fi Awustiraaliyaa faa waldaalee biyyoota alagaa irraa dhufuun, biyyoota isaanii keessa jiraataniif gargaarsa isaan ijoollee ofii, afaanota isaanii ittiin barsiisan ni kennu. Barsiiftota Oromoollee kanneen Afaan Oromoo, ijoollee Oromoo barsiisaniif gaafatamnaan ni kennu. Fakkeenyaaf, Falastiinonni Biyya Jarmanii keessa jiraatan, gargaarsa kanaan dhalawwan ofii barsiifachaa jiru. Yaa Oromoo koo, nutu ofiin of-laaffisee moo, ala teenyee waan akkanaatiif mootummaa koloneeffataa san sababeeffanna! Amma gayeen gayee-dhaa, Afaan Oromoo hunda caala hundee OROMUMMAA-tii afaan keenya ijoollee teenya haa barsiifannu!
Kanatti dabalee dubbiin afaanii kun, kan waldaalee hawaasaa callaatti kennamee hafuu miti. Dursee haadha fi abbaan ijoollee ofii wajjin, afaan ofii dubbachuun murteessaa dha! Shaggar irraa kaasee hamma Ameerikaa Kaabaatti warreen ijoollee ofii wajjin, afaan alagaatiin haasawuun isaan irra hin jiru. Namoota Shaggarii fi magaalaawwan guguddoo Oromiyaa keessa jiraatan, gariin isaanii kan ammallee gadaantummaa nafxanyoonni Amaaraa itti-nannaqan san keessaa kanneen hin baane ni jiru. Kan nama dhibu, warruma Oromummaa leellisan tokko kokko keessas kun ni jira. Nafxanyaan Amaaraa inni afaan ofiituu guddifachuu daddhabee, bara dheeraa hamma Ormoonni dhufaniitoo isaaf guddisaniitti eegaa ture sun, afaan keenyaan “afaan shimbirroo” jedha.
Bara gara naannoo 1969 keessa, addunyaa tana irratti dursaniitoo obbolaan keenya, warri Somaalee Maqadishootti raadiyoo Afaan Oromootiin dubbatu banani. Mana barumsaa sadarkaa lammaffaa Oromiyaa Bahaa keessa, kan magaalaa Dirre Dhawaa keessa jiruu, kan maqaan isaa ilma mootichaa isa “Li’ul Makonnin” jedhamuun waamamu keessatti, ijoolleen nafxanyootaa isaan raadiyoo Afaan Oromootiin dabarfamu dhagayan aarii fi tuffiin: “akkamitti akkana tahe? Aaffi ammaa Afaan Qottuu raadiyoo tana caccabsa” jedhani. Isaan uummata keenya isa Oromiyaa Bahaa, boonaa fi boonsisaa kanaan “Qottuu“, damee Afaan Oromoo isa naannoo saniitiin immoo “Afaan Qottuu” jedhuuni. Kun akkuma: “Gaallaa, Walaamoo, Gudeellaa, Shaanqillaa” isaan nuu fi obbolaa keenyaaf babbaasan saniiti. Warri ammallee Afaan Oromoo akka afaan daddhabaa wayiitti, Afaan Amaaraa immoo akka afaan karaa saayinsii fi teeknolojiitiin afaanota akka Jarmanii, Ingilizii fi Faransaa fayiin morkuutti ilaalan Oromoonni tokko tokko hin dhabamne. Dhugaa dubbii yoo tahe, badhaadhinni, baldhinnii, tujuba-qabeessummaa fi mi’aawni Afaan Oromoo qabu, Afaan Amaaraa isa nuti Oromoonni danuun guddifneef san caala. Kun dhugaa ija banatee lafa ciisu malee, gonkumaa waan biraa miti. Namni afaanota lachuu gola isaanii keessa soqee akka gaariitti beeku, naqaashii taheetoo isa jedhame kanaa ragaa bawuuf tarree gallee dhaabata.
Gara ijoolleetti yoo deebinu, kan ijoollee ofii qaree Afaan Oromootiin qarsiisu warruma ijoollee saniiti. Ammoo, guddisa ijoollee irratti ollaa fi hawaasni qooda guddaa qaba. Amma dhiyoo waggaa tokko duraa Hawaasa Oromoo Barliinitu kurfii foon-waaddii qaba. Aduun bonaa Oromiyaa waan jirru fakkaata. Ijoollen teenya ililliiwwanii fi ijawwan teenya silaa ennaa walargan akka wayiitti gammaduu, dirree keessa oliigadi fiffiganii taphatu. Ennaa Oromtichi tokko mucayyoo takka waliin Afaan Jarmanii-tiin haasawuu argeen: “maaloo maaf Afaan Oromootiin itti hin haasofnen” jedheeni. “Kan warri itti hin haasofne ani maalan godharee?“, naan jedhe. Akkan qalbeeffaddhetti bakka tokko tokkotti warrumatu dida. Bakka kaanitti immoo ollaatu dida. Yaa Oromoo kiyya yaa isaan Shaggar jirtaniis, isaan Ameerikaa jirtaniis gariin keessan yommuu ijoollee teessanitti afaan alagaatiin haasoftan, ijoolleen teessan sun alagaa isinitti hin fakkaattuu? Gayeen gayee dhaa, naqarsa gadaantummaa kana buqqisaatii of-keessaa baasaa!
5) Artistoonni, barreessitoonni fi gaazexeessitoonni Oromoos of-ijaaruun dhaabilee ofii ijaarrachuun waan isaan irraa eeggamu. Harra ardiiwwan mara keessa hayyoonni fi barateeyyiin (“educated“) Oromoo baay’atanii argamu. Kana tahee otoo jiruu amma gaazexaan takkallee, kitaabeen takkallee, barruuleen takkallee biyyotambaa kana keessa hin jirani. Kun gaddisiisaa fi qaanessaa dha. Akka warra biyya jiruu, ulee fi garaftuun mootummaa Habashaa nu duubaa fi nu fuuldura hin jiranoo kun maali yaa Oromoo koo! Darsa qaanii kana jalaa bawuuf, daddafnee jalqabaaf gaazexaa takka tan baatii sadii sadiin baatu haa qoppheeffanu. Kunoo, ani ammumayyuu “tole-kaa” jechaan harka-baasaa jira.
6) Yaa Oromoo kiyya, yaa tiruu fi lubbuu tiyya: anis, atis, innis (ishiinis), nuti marti akka amma jirru kanatti itti-fuufuu hin qabnu. Of-geeddarree walis geeddaruu dha qabna! Akkuman kanaa olitti dureewwan Oromootiif jedhe sani dubbiin. Of-geeddarree ofiifis, dhalawwan keenyaafis, uummataa fi biyya keenyaafis miila lamaan dhaabachuu qabna. Innin kanaa olitti jaarmolee bilisummaatii, waldaalee uummataa fayiif jedhe marti, nu namtokkee irratti dhaabata. Namtokkee mallee of-kennuun, namtokkee mallee waltummaan hin jiru. Namtokkeewwantu ijaarsallee ijaarsa cimaa, hawaasa biyyaallee hawaasa cimaa taasisa. Kanaaf, bakka jirru maratti cimnee wal haa cimsinu! Nuti mata mataan keenya lamii Oromiyaa (ambaasaaddara) akka taanellee qalbeeffachuun sirrii dha.
Egaa, jaarmolee Oromoo isaan bilisummaa fi walabummaa Oromiyaatii gixaanaa (laffa’aa) jiran: horiidhaan, humnaan, beekumsaan, muuxannoo-dhaan, gorsaa fi qeeqannoo ijaaraa-dhaan cinaa haa dhaabannu! Wal-mararfachuu fi walgargaaruu uummata keenya baldhaa san irraa haa barannu!
7) Nuti warri biyyoota alaa kana jirru, lammiiwwan biyyoota keessa jirruutti siquun waayee biyya keenyaa haa beeksifannu. a) Isaan waliin waldaalee gargaarsa Oromoo haa hundeeffannu! Akkuma warra Awustiraaliyaa fi Biritaaniyaa Guddoo jiranii saniitti jechuu kiyya. b) Nuti Oromoonni immoo dhaaba bilisummaa fi walabummaa Oromiyaa karaa horii fi kaaniin deeggaru kan maqaa: “Oromoota Deeggartuu Bilisummaa - Oromos for Liberation” jedhamu haa bu’ureeffannu!
8) Gaafa jaarmoleen Oromoo jabaatanii karaa maraanuu gabroomfataa haleelluutti ka’an, Oromoonni biyyoota alaa keessa jirru marti, ji’a ji’aan akkuma buusii yookaan qaraxa mootummaa tokkoof galuutti kan fedhii keenyaan, “hammana” jenneetoo murteeffanne, haa kenninu! Kunis waajjira waltajjii tokko yoo qabaate, qajeelaa tahaa deema.
9) Hayyoota fi barateeyyii hedduu kanneen barumsa addaddaa-tiin jifaaraman danuu qabna. Garuu, Oromoota biyya alaa tokko keessa jiran akkanumaan, afaanumaan jenna malee, lakkaawwachuun istaatistika wayiituu of-hakaa hin qabnu. Haalli kun jijjiiramuu qaba. Kun waan hammana nama rakkisuu waayii miti. Fakkeenyyaaf: nuti warri Barliin Oromoota dira (“metropolis“) kana keessa jiran ni beekna. Kunis kanneen ammallee, qeyee warra Difaabbaachaw fi Gizaachawu keessa deddeeman dabalachuu qaba. Dubbiin tun akka laayyootti ilaalamuu hin qabdu.
10) Waldaan Gargaarsa Oromoo (ORA)-n akka duriitti deebiyee cimuu qaba. Isa deebisanii cimsuun, Oromoo fi Oromiyaa cimsuu wajjin sirriitti walqabata.
11) Waldaan Namoomaa kan jiru cimuu, kan hin jirree immoo hundeeffamuun barbaachisaa dha. Isa maqaa Gaafa Afrikaatiin of-ijaare sanis deeggaruun sirriidhuma.
12) Biyyatti bartuuwwanii fi barattuuwwan Oromoo alaabaa Afaan Oromoo kan ammaa caala olkaasuu qabu! Isaan ammaan tana wareegama jagnoota fi gamnoota Oromootiin kan argame, qubee Oromoo fi Afaan Oromootiin barachaa jiru. Kun eebba fi gonfama sonaan cimaa tahe. Kanaaf, isaan isa qabsoo Oromootiin argame kana qarriffootti qabatanii isa hin argamneef, harka walqabatanii sochowuu qabu. Oromiyaa harraas tahee Oromiyaa boruu, ishii walaboomte keessa abbaan fedhe hojjatee jiraachuu dandaya. Garuu, seerri ittiin-bulu seera biyyaa, seera Oromiyaa tahuutu irra jira. Afaan biyyaa, Afaan Oromoo, afaan hojii fi afaan walqunnamtii, jechuun afaan balaqqeessa (“official language“) waan taheef, tahuuf jiraattonni Oromiyaa marti barachuu fi dubbachuu qabu. Kuni kan ilaalu imaltootaa (turistoota) fi nama yeroo gabaabaa achi jiraatuu otoo hin taane, warra achitti dhalatanii guddatan, warra yeroo dheeraa achi jiraatanii fi achi jiraachuuf sagantaa qaban kan ilaalu. Kun seera biyyoota biyyalfaa hundaa waan taheef, Oromiyaan kana irraa ala tahuu hin qabdu. Kana irratti idayamee warri tuuta guddaa tahanii bakka tokko jiraatan, Afaan Oromoo erga baratanii kan ofiis yoo baratan, manneen sagadaa kan ofii yoo ijaarratan, aadaa ofii duukaa yoo bu’an Oromiyaan dura hin dhaabattu.
Kanaaf, ammuma irraa kaasee ijoolleen Oromoo dirqiin Afaan Amaaraa isa macuma Afaan Oromoo irra bargaafatee taa’u kana barachuu hin qabani. Sadarkaa tokkoffaattis, sadarkaa lammaffaattis yoo sadaffaan jiraates isa barachuus, isaan barachuus dhaabuutu karaa bilisummaa Oromoo sisirreessaa deema. Sababnii fi fayidaan tokkollee, kan akka isaan afaan qawween biyya gadaa seene kana barataniif hin jiru. Bara 1969 keessa ijoolleen Oromoo kan mana barumsaa sadarkaa lammaffaa keessa jiran, magaalaa seena-qabeettii Dirre Dhawaa keessatti, silaa oggaa san kutaa torba irraa kaasee, afaan barumsaa Afaan Ingiliziitii, Afaan Amaaraa isa akka barumsa tokkoo callaatti kennamu hin barannu jechuun, oggaa barsiisaan Afaan Amaaraa olseenu, isaan immoo gadi yaa’uu jalqabani. Barumsa Afaan Amaaraa dhaaban (“boycott“ godhan”) jechaa dha.
Bara Dargii keessa, bara warri Dargii nama ajjeesanii reeffa karaa irratti baasanii gatan san, bara dhiigni namaa karaa irra dhangalawu san keessa magaalaa boontuu fi boonsiftuu, Ambo keessaa ijoolleen Oromoo isaan mana barumsaa sadarkaa lammaffaa jiran, Afaan Amaaraa barachuu diduun dhaabani. Ibiddi qabsoo kun otoo hin bulin, otoo hin turin magaalaa Walisoo dhaqqabee, achittis Afaan Amaaraa barachuun dhaabame. Magaalaawwan lachuuttuu yeroof, hamma Dargiin korbeessa re’ee iyyisiisaa, taankii fi qawwee ibiddaatiin hin dhufinitti jechaa dha. Dhaloonni qubee dhaloota bar sanii isaan Dirre Dhawaa, Amboo fi Walisoo gadi tahuu hin qabani! Ijoolleen teenya kanneen bara sanii, dukkana gabroomfattoota Habashaa isa hamaa san keessattuu gocha seena-qabeessa adeemsisanii jiru. Harra Oromoon alattis, biyyattis humna cimaa dha. Teeknolojiin addunyaan amma irra geessee, ganda biyya-lafaa isa kam keessattuu wanni tahe, ennasuma ardiiwwan mara keessatti dhagayama.
Kanatti dabalee, namoonni, gurmeewwanii fi ijaarsonni Oromoo tokko tokko ammas Afaan Amaaraa jala kaachuu dhiisuu qabu. Qabeenyi, humni, beekumsii fi muuxannoon isaan afaan kanaaf dhagalaa jiran, gara Afaan Oromoo guddisuutti garagalfamuu qaba! Firqiriqa (“luxury“) akkanaa gochuuf, Oromoo fi Oromiyaaf yeroon isaa amma miti.
Jaalatamoo fi kabajamoo dubbiftoota barreeffama kanaa, dubbiin nutti dheeratte. Tahus wanneen ciccimoo fi barbaachisoo gara irra-caalan walumaan “ofirraa obbaafannee” jirra. Kanneen hafan immoo walumaan kutaa saglaffaa keessatti ilaalla. Hammasitti nagaa fi nageenyi isin biraa hin dhabamin-kaa!
Itti-fufa —!
============== // ==============
* Taammanaa Bitimaa: Gurree@web.de
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
4 Comments
-
Qwa'ra:
Don’t talk about Oromaia b/c all ormo haven’tLands at the 1st ,this Lands Abyssinian Lands. Tuletula
-
hantati baretuma:
aboo nurraa us! safuu!
yeroon yeroo tarkaanfiiti malee yeroo itti way ijaaranii miti, bilisummaaf ulaa maayii irra ga’uu kanatti isin rifaasise fakkaattu,goolii isan uumtani kan duriitu imimmaan nurraa hin qorrine, “akaayiin lama dhiira dura hin gubattu jedha oromoon”holola kanaan kan raafamu warra boru dhaddacha murtii oromiyaat akka dhiyaatan mamii/shakkii hin qabnbaqassu.
Isaa asitti daandii dhiifama qabadhaa gadaamessi harmee marrimaan wal hin baqassu.
-
Qanquree:
Barrefamoota kee kana utuu akka bifa barrefama xiqaa (pumplet) gotee rabsamee heduu gariidha. Kessumayuu maal akka godhamuu qabu kana utuu qinda`ee qajeelfama namuu hordofu ta`ee keessafi allan roga kennuu danda`a. Hundee wal-galtee kan ta`an Oromiyaa, Oromoo fi Afaan Oromoo irrati waliin dalaguun kaayyoo warra hafaniif hida jabaa uuma.
-
Qanquree:
Qwa`ra,
Are you talking about the brave Warqituu warreor Sanbatoo who did god job with your bandit Tewodros In Maqa-dalaa?


text:
BIYYA KOO OROMIYAA
Gammachiis Naadoo irraa*
Biyyi koo Oromiyaan hundaan dureettii dha,
Qabeenya uumamaan sorettii fi taadhii dha,
Keessummaa dha hin jettu namahundaa baatti,
Arjaa fi soorettii dha waan qabdu hiixatti.
Jabana hijiraa keessummota fagoo araba simatti,
Arjummaan beekamti lubbuu hundaa soorti,
Seemii fi kuushi hin jettu halagootas baatti
Nama addaan hin qooddu baattuu uumamaa ti.
Garuu carraa hin qabdu gadootti ilaalamti,
Ganna dhibbaa oliif nyaaphaan hiraarfamti.
Bara baayyeef kunoo habashooti kaabaa irratti wal jijjiiru,
Galata hin beekanii irra nyaannee dhuguneen isaan bira hin jiruu.
Uummata garramii isaan jiraachise,
Afaan keessaa fuudhee isa isaan nyaachise,
Silaa hin beekanii akka isaan cubbisu,
Gabatee irra nyaatan dhiitanii kuffisuu.
Warri safuu hin beekne kan galaanni fide,
Warri dhakaa keessaa Rabbi illee isaan dide,
Soorettii uumamaa irratti wal waamee,
Awaannisinni kaabaa nu irratti godaanee.
Lafa dhaatii argateetu irratti gadoodaa,
Dachiinuu isaan jibbee gaduma gadadaa.
Qabeenya isaa saamu ofii itti jiraatuu,
Osoo ijaan arguu taasisanii raatuu.
Karaa ittiin baalleessan sagantaa baafatuu,
Lafa isaa gabbataa gar malee mancaasuu,
Xaa’oo dha jedhanii summii itti facaasuu,
Albuda isaa hunda kaabatti dabarsuu.
Biyyuma isaa irratti awwaara itti kaasuu,
Yoo inni waa dubbate ija itti bobaasuu,
Halkan dhokatanii loltuu itti bobbaasuu,
Gaaffii tokko malee achumaan calaasuu.
Maal sanyii jibbamaan kan uumaan abaare,
Rabbi hundaa danda’u maa irraa nu hin baraarre.
Daggala gubanii roobinni nu irraa citee,
Mukeetii gameeyyiin hundumtuu hin jijjigee,
Daraaraan harcaanaan kannisinni godaanee,
Bineensi daggalaa garri caalu hin hafnee.
Jara abaarsaati warra biyya dhakaa,
Rabbi nu irraa kaasi goomattuu halagaa.
Lammii koo miidhanii jireenya itti hadheessu,
Qabeenya saamanii qoonqoodhaan agabsu,
Kanuma isaa irratti dhabaa isa taasisu,
Nagaa dhorkatanii gar malee hiraarsu.
Socho’uu hin danda’u deemee wal gaafachuu,
Biyyuma isaa irratti naannoodhan daangessu,
Maatiitu facahe dadhabee jiraachuu,
Garii horee dhabe ilmaan isaa ergachuu.
Tasa itti dhiphisu horee dachaafachuu,
Silaa dadhabeeraa qotee makarachuu,
Garii harree oofa midhaan barbaaddachuu,
Garii biyyaa baha lubbuudhaan jiraachuu.
Tigiraayiin dhaqnnee nu dhakaa hin gaafatnne,
Goojjamiins ceenee hare hin barbaaddanne,
Maaf nutti roorrisu warri awaannisaa
Nutoo bara dheeraa isaaniif gaaddisaa.
Erga isaan dhufanii garaan namaa hin quufne,
Gombisaan midhaanii guyyaa tokko hin guutnne,
Murnni gurra hin beekne mishooma nuuf labsaa,
Bara dheeraa kunoo beelatu nu marsaa.
Misooma mishooma mishooma eebbisuu,
Dhugaa jiruun garuu saba koo agabsuu.
Investii jedhanii lafa halagaaf raabsuu,
Ardii midhaan baasu ilillii facaasuu,
Isa gurguranii ofii ittiin sooromuu ,
Lafti sana baase lammaffaa hin horoomuu.
Iji gurra hin beekne kadhaa malee hin arguu,
Dachiin keenya garuu kan nu irra iyyuu darbu,
Beelaan nu fixanii mirga keenya sarbuu,
Yoo kaanee hin lolanne gonkumaa nuu hin darbu.
Oromoo ol kahaa kan kaabaa kan kibbaa
Wal jalaa awwaadhaa kan bahaa kan dhihaa
Nyaaphinni wal jijjiiru hundumtuu nu jibbaa
Of irra haa buqqafnnuu roorroo waggaa dhibbaa!
* Gammachiis Naadoo: abdii.bori@yahoo.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
1 Comment
-
Mahmud Garu:
Galatomii obbo Gammachiis
Walaloo bayye namatti toluu horri bulii nurra hin badiin


text:
Coagulation
Coagulation akkatta xaxama dhigni walitti qabame jabba ta'u dha. Kuni immo kutta hemostasis (walit-anne jiggu dhigaa) kessa isaa barbachisaa dha, kunis yerro girgidaan tuboon dhigaa midhame jirru yoo walitti qabama platelet fi fibrin ofii kessa qabun dhiga'un yoo dhabatte, tuboo midhame qajjelchu jalqabu dha. Disorderiin coagulationiin kuniin midhama dhiga'u fi/yokan walit-qabamu dhiga fi embolismii fiddu danda'a.
Biology kessatti coagulationiin bayye eggama; hosiftotta hunda kessatti, coagulationiin kessatti lachuu: cellular (platelet) fi protein (coagulation factor) ofii kessa qaba. Akkataan coagulation kuni nama irratti waan bayye qo'atamuf nama kessatiis akkanuma bekkama.
Coagulationiin kan jalqabu yerro bayye ergaa nami tuboo dhigaa irratti midhama argatte midhami kuni immo endothelium (tartibaa tuboo) midhee dhufaa. Osoo hin turiin Plateletonni dhigii jiggu akka dhabatu hemostatic plug ummu kunis primary hemostasis (hemostasis duraa) jedhame bekkama. Yeroo hunda itti anne secondary hemostasis (hemostasis lammaffan) bakka fudhata, kunis yeroo proteiniin blood plasma kessatti argamu kan coagulation factor jedhamu yoo dafee dhaqabuf fibrin umme akka plugiin plateletiin umamee akka jabatuu godha.Wikimedia Commons on Coagulation
Biology kessatti coagulationiin bayye eggama; hosiftotta hunda kessatti, coagulationiin kessatti lachuu: cellular (platelet) fi protein (coagulation factor) ofii kessa qaba. Akkataan coagulation kuni nama irratti waan bayye qo'atamuf nama kessatiis akkanuma bekkama.
Coagulationiin kan jalqabu yerro bayye ergaa nami tuboo dhigaa irratti midhama argatte midhami kuni immo endothelium (tartibaa tuboo) midhee dhufaa. Osoo hin turiin Plateletonni dhigii jiggu akka dhabatu hemostatic plug ummu kunis primary hemostasis (hemostasis duraa) jedhame bekkama. Yeroo hunda itti anne secondary hemostasis (hemostasis lammaffan) bakka fudhata, kunis yeroo proteiniin blood plasma kessatti argamu kan coagulation factor jedhamu yoo dafee dhaqabuf fibrin umme akka plugiin plateletiin umamee akka jabatuu godha.Wikimedia Commons on Coagulation
This is an excerpt from the article Coagulation from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
KUTAA DABALATAA
Bara 1914—Waggaa Raajii Macaafa Qulqulluu Keessatti Iddoo Guddaa Qabu
BARATTOONNI Macaafa Qulqulluu, bara 1914tti wantoonni hiika guddaa qaban akka raawwataman barri olitti caqasame utuu hin ga’in naannoo waggaa afurtamaa dura dubbatanii turan. Wantoonni ni raawwatamu jedhaman kun maalidha? Barri 1914 waggaa hiika guddaa qabu ta’uusaa ragaan argisiisuhoo maalidha?
Luqaas 21:24rratti Yesus akkas jedheera: “Yerusaalemis saba Waaqayyoo warra hin ta’iniin irra in ejjetamti, kunis hamma barri, warra saba Waaqayyoo hin ta’initti kenname raawwatamutti.” Yerusaalem magaalaa guddittii saba Yihudii, jechuunis bakka mootonni sanyiin Daawit ta’an itti bulchan turte. (Faarfannaa 48:1, 2) Haata’u malee, mootonni kun mootota biyya lafaarra adda turani. Waaqayyoon bakka bu’uudhaan “Teessoo Waaqayyoorra” taa’u turan. (1 Seenaa 29:23, 1899) Kanaafuu, Yerusaalem bulchiinsa Waaqayyootiin fakkeeffamti turte.
Haata’u malee, bulchiinsi Waaqayyoo ‘saba Waaqayyoo warra hin ta’iniin kan irra ejjetame’ yoomiifi akkamitti? Kun kan ta’e Dh.K.D. bara 607 yeroo Yerusaalem warra Baabiloniin injifatamtettidha. Yeroo sanaa jalqabee ‘teessoo Waaqayyoorra’ kan taa’e kan hin jirre yeroo ta’u, bulchiinsi sanyii Daawitiin bakka buufamus gargar citeera. (2 Mootota 25:1-26) Bulchiinsi kun bara baraaf ‘irra ejjatamee’ hafaa? Hin hafu. Raajiin Hisqi’el, mootii Yerusaalem isa dhumaa Zedeqiyaa ilaalchisee akkas jedha: “Marata of irraa baasi! Gonfoos of irraa fuudhi!…kunis hamma abbaan firdii sun dhufee, ani isatti kennutti hin ta’u.” (Hisqi’el 21:26, 27) Gonfoo Daawit gonfachuuf “abbaan firdii” [inni mirga seeraa qabu, NW ] Yesus Kiristosidha. (Luqaas 1:32, 33) Kanaafuu, yeroo Yesus Mootii ta’etti ‘irra ejjetamuun’ kun ni hafa.
Wanti guddaan kun kan raawwatamu yoomi? Yesus warri saba Waaqayyoo hin ta’in kan bulchan yeroo muraasaaf ta’uusaa dubbateera. Yaanni Daani’el boqonnaa 4rratti argamu dheerinni yeroo kanaa hammam akka ta’e akka hubannu nu gargaara. Raajichi abjuu mootiin Baabilon Nebukadnezaar arge ibsa. Mootichi muka guddaa murame arge. gufuun mukichaa sibiilaafi sibiila diimaadhaan waan hidhameef guddachuu hin danda’u. Ergamaan tokko: “Barri torba isa irratti haa darbu” jechuudhaan labseera.—Daani’el 4:10-16.
Macaafa Qulqulluu keessatti al tokko tokko mukoonni bulchiinsa ilmaan namootaa argisiisu. (Hisqi’el 17:22-24; 31:2-5) Kanaafuu, mukti akka fakkeenyaatti ibsame muramuunsaa bulchiinsi Waaqayyoo inni mootota Yerusaalemiin bakka buufame akka dhaabatu argisiisa. Haata’u malee ‘Yerusaalemirra kan ejjetamu’ yeroo muraasaaf, jechuunis— ‘bara torbaaf’ akka ta’e ibsameera. Yeroon kun hammam dheerata?
Mul’anni 12:6, 14 barri sadiif walakkaan “guyyaa kuma tokkoo fi dhibba lamaa fi jaatamaa” wajjin akka qixxee ta’e dubbata. Kanaafuu, “barri torba” dachaa lama ykn guyyoota 2,520 ta’a. Haata’u malee, saba Waaqayyoo warri hin ta’in guyyoota 2,520 keessatti bulchiinsa Waaqayyoorra ‘ejjechuu’ hin dhaabne. Kanaafuu, raajiin kun yeroo kanarra baay’ee caalu akka argisiisu hubachuun ni danda’ama. Lakkoobsa 14:34rratti “guyyaan tokko akka waggaa tokkootti” ykn Hisqi’el 4:6rratti “waggaan tokko akka guyyaa tokkootti” waan ibsameef, “barri torba” waggoota 2,520 ta’u.
Waggoonni 2,520 kan jalqaban, Onkololeessa 607 Dh.K.D. yeroo Yerusaalem warra Baabilon jalatti kufteefi mootiin sanyii Daawit ta’e teessoorraa akka buufamu yeroo godhamettidha. Barri kunimmoo kan raawwate Onkololeessa 1914ttidha. Yeroo sanatti, "barri warra saba Waaqayyoo hin ta’inii” kan raawwate ta’uusaarrayyuu Yesus “Mootummaa Waaqayyoo isa samiirratti Mootii ta’ee muudameera.*—Faarfannaa 2:1-6; Daani’el 7:13, 14.
Akkuma Yesus dursee dubbatetti, samiirratti mootii ta’ee yeroo inni aboosaatiin ‘dhufetti’ ykn [“argametti, NW] addunyaa maratti waraanni, beelli, socho’i lafaafi dha’ichi haala kanaan dura ta’ee hin beekamneen ga’aniiru. (Maatewos 24:3-8; Luqaas 21:11) Dhugumayyuu, wantoonni akkasii kun bara 1914tti Mootummaan Waaqayyoo samiirratti akka dhalateefi ‘guyyoonni gara dhumaa’ sirna hamaa kanaa jalqabuusaanii ragaawwan argisiisanidha.—2 Ximotewos 3:1-5.
* Onkololeessa 607 Dh.K.D. jalqabee hanga Onkololeessa 1 Dh.K.D, waggoota 606 ta’a. Waggaan duwwaa jedhamu waan hin jirreef, Onkololeessa 1 Dh.K.D kaasee hanga Onkololeessa 1914 Dh.K.B. waggoota 1,914 ta’a. Waggoota 606 fi waggoota 1,914 yeroo walitti edaanu waggoota 2,520 arganna. Badiisa Dh.K.D bara 607tti Yerusaalemirra ga’e ilaalchisee yaada dabalataa argachuuf, kitaaba Caaffata Qulqullaa’oo Gadi Fageenyaan Qoruu [Ingiliffa] jedhamuufi Dhugaa Baatota Yihowaatiin qophaa’e mataduree “Kiroonooloojii” jedhu ilaali.


text:
Bara durii keessa jaartiin Akkoo Manooyyee jedhamtu takka angoo/taayitaa /aargattee turte. Angoo isii kanaan wonta ajaa’ibaa raawwataa/hojjataa turte. Yeroo angoo irra jirtutti akkoon mannoyyee turte tarkaanfii asii gaditti ibsamaan tartiibaan ummata ishee irratti fudhatte:
Jalqaba namoota …
Xiiqidhaaf dhalattee
Xiiqiidhaan guddattee
Gabrummaa balfitee
Bilisummaa faarsitee Read the full story »
Dr. Sheekh Mahammad Rashaad
(Sheekha Yoomiyyuu hin irraanfatamne)
Wanni sabni ittiin beekkamu keessa tokko afaani. Kana hubachuun, diinni afaan Oromoo dhabamsiisuuf ijibbata gudda godhe. Ijibbaanni diinni godhaa ture, arra namatti mul’achuullee baatu yaroo isaa sanitti, haalaan cimaa …
Itti Makoo Barii
Yaa hundee uumaa koo
Waamicha maqaa koo
Oromoo saba koo
Asittu, achittu waan walaale faalla
Ani bakkera jooraa, itti makoo mana galaa
Itti makoo barri isaatu wachalaa
Itti makoon siin dubatta, sii gubata fakkaata
Si of godhe, of si godhe, …
Dur dur , lukkuun duula yaate.
Haga yoom sodanna?
Bofa luka hin qabnee, mataa irraa kunna.
Jedhanii kakatan, fira hunda waaman.
Yeroo bira gahan bofti ciisee laale,
Innis lubbuu qabaa, sodaa dhan gutame,
Haga humna isaa,
Ofirraa lolachuuf marga keessa looye.
Arraba saa …
/Amaan Hedatoo Qeerransoo tiin/
Qubeen afaan kamiituu mallattoo sagalee afaanichaati. Afaanota heddu addunyaa tana keessatti dubbataman ka itti fayyadaman qubee Laatiniiti.Qubeewwan afaan Oromootis qubeewwan afaan Laatinii irraa fudhataman. Qubeen kun akkaataa bocasaaniitiin bakka lamatti qoodaman.
By Totolamo Bitacha,
The following is from Teessisso Korroso, Kofale area of Arsi region. He was a very well known elder in the area and I had an opportunity to visit him before his death. He …
SEENSA
…Amma Daakanii, amma Bukeessanii, ammuma tolchuun caariggi (benii) tolchuuf jedhama. Eeyyee dhugaadha caariggii (benii) tolchuufi caariggii (benii) sana namoota yeroo dheeraaf nyaataa wajjin wal dhabanii turan baay’eetu nyaatee beela ba’a. Egaa akkuma kana kitaabni “Nimoonaa!” …
Wajji dhalatuu moti
hamtuun wajji jireenya
marartee ool bultiiti
handhurti tiyyaa teenyaa
heey’ii quudha’a feeti
hodhaan ciicoo jaalalaa
wal koonnisa lubbu’uuti
waliif wal abbalata
ameeffata qalbi’iiti
kan yaadan wal argataa.
Rukeessa Boruu Irraa*
Hamayyoon weedduu dubartii ta gaafa cidha Gadaati. Hamayyoon okolee tooyaati, walirraa ree qoqqocanna je’an duraanumaa isaanuu hoggaa dhayatan. Akkasuma irraa yoon isinii qooqoce je’eeti anis. Hamayyoo keessatti akaakorraa hanga obboleessatti faarsiti dubartiin-ta …
The Oromo weelluu/weedduu (love lyric) is a short poem in verse produced by individual composer and it serves as cultural and literary reputation for the pastoralist who composes it. It is one of the most …
1. Heeruma dharraanee(hawwinee) heerumnaan rarraane (rakkannee)
2. Asuu oolle jette tan heerumaaf muddamte”
3. Takkattii qayyannee taduraa hanqannee ykn takkaa qayyannee lukaa gubanne
4. Bakka dhiiganii hin fiigan.
Jaalala Bilisummaa Hiraar Gabrummaa
Boontu Dhugaa Irraa*
Hiraar gabrummaan sammuun na dhiphattee
Jaalala bilisummaan onneen na rarraatee
Jaalallee dhabeeti qaamni koo cinqamaa
Isa kan argadhu eegaa mee yoomumaa?
Asoosama kana Amaan Hedatoo-ttu barreesse. Amaan Hedatoo amma biyya Ameerikaa, isteeta (kutaa) Koloraadoo, magaalaa Denver keessa jiraata. Amaan waayee adda addaa irratti nama asoosamoota gaggabaaboo heddu barreesse. Kitaaba xumuree harkaa qabu maxxansee ummataa dhiheessuuf hiree …
The Atete ritual shows that in the traditional Oromo society, men are functionally dependent on women in many ways (Legesse, 1973). It is a vivid indication of the place women had in the religious and …
Weeddun akaaku adda adda qabdi. Weeddu kan jaalate/tan jaalatte, weedduu ijjoollee, weedduu isa garaan aare fi kkf. Dargaageesi Oromoo yoo fuudha yaade fi garaan duula andisee, taa’e weedisa. Hawwaan (haadholiinis akkasuma daa’imti akka booche hin manqaraare itti weedissu. Fuula kana jalatti weedduu isin nuuf ergitan dhiyeesina.
Lashii – wayyaa, gaarii. Lashii qabda yoo jedhan, sitti wayyawe jechu. Afaan Inglishiitti, are feeling better/well?


text:
Seismic wave
seismic wave kan jedhamu kuni gosa wave kan Planeta kenya irra ademmu fi yerro bayye immo kan Chocho'a lafa tectonic ta'en yokan yero tokko tokko immo toka'an kan umamu dha. Haa ta'u malle Seismic waven kuni yeroo hunda (diqatulee) dhibaa Oocean wave fi buben dhibamu danda'a, haa ta'u male osoo hin bekamin dabra. Namonii seismic wave qo'attan seismologist kan jedhaman yoo ta'an, kan seismic wave ittin lakka'an immo seismographiin, meshaan kuni immo ba'itti seismometer yokan geophone gabasa. Qo'ano seismic bakka kussa gazii (Amh:nedag)f odeffanon hydrophones irra itti darame barbachisa dha.


text:
Political
-
32:57
Must Watch: Bobbaa Diinni Oromo dhabamsiisuf bane ufirraa deebisuuf dirqama lammummaa haa baanuu!Added 4 Views / 0 Likes
TV Oromiyaa Magaalaa Toronto : Bobbaa Diinni Oromo dhabamsiisuf bane ufirraa deebisuuf dirqama lammummaa haa baanuu!. Haala hamaa Oromorrati aggaammate kana dura dhaabbachuuf Petitiona kana oromoonni heddumminaan mallateesun fardii taha. Kana gochuuf link
-
45:34
TV Oromiyaa MT: Producer Artist Sharmarkee Aadam hojii boonsaa hojachaa jiran ibsuAdded 14 Views / 0 Likes
TV Oromiyaa MT: Producer Artist Sharmarkee Aadam hojii boonsaa hojachaa jiran ibsu
-
35:21
TV Oromiyaa MT:- Artist Abdi&Nasir discus about one of the best Action Movies from OromiyaaAdded 23 Views / 0 Likes
TV Oromiyaa MT:- Artist Abdi&Nasir discus about one of the best Action Movies from Oromiyaa
-
06:23
Qubee Generation Takes on the Freedom Tourch! Watch this amazing songAdded 12 Views / 0 Likes
Qubee Generation Takes on the Freedom Tourch! Watch this amazing song
-
48:57
TV Oromiyaa MT: Gaafif Deebii Artist Adnaan Mohamad waliin Goone HodofaaAdded 17 Views / 0 Likes
TV Oromiyaa MT: Gaafif Deebii Artist Adnaan Mohamad waliin Goone Hodofaa
-
2:20:34
Kurfii Guyyaa Eebba OMN Galma Aadaa Oromiyaa Magaalaa Toronto ti raawate HordofaaAdded 13 Views / 0 Likes
Kurfii Guyyaa Eebba OMN Galma Aadaa Oromiyaa Magaalaa Toronto ti raawate Hordofaa sagantaan kan Torontoo fii USA ti geffeefame yemmuu tahu hirmaattonni isa Ameerikati gaggeefames hordofaati irraa hirmaatan. Rakkoo qulgullin sagalee garuu dursinee dhiifama
-
14:11
TV Oromiyaa MT: Obboo Juneeddii Saaddoo Eenyu?Added 18 Views / 0 Likes
TV Oromiyaa Magaalaa Toronto Obboo Juueddiin Saaddoo Eenyu? Seenaa xuraawaa obboo Juneeddii Saaddoo namoottan hedduun waan beekaniif sagantaan teenya gabaabdun tun gochaalee suukanneessaa inni lammii isaatirrati raawwate hamma tokko irraa ni tuttuqan jenn
-
18:30
Obboo Juneedin Saaddoo Waan gochaa tureef maal jedha laata?Added 10 Views / 0 Likes
TV Oromiyaa MT: Badii Obboo Jundeedi Saaddoo Saba isaa irrati raawate hin himinaa jedhuu? Kun waan addunyarrati hin argamini. Yoo badii kan hin qabne tahe abbummaan as bahee akka badii itti hin qabne himachuutu akka malee, haqa jiru dhoksuuf muka walirrat
-
19:53
Breaking News: The Afaan Publications Star addee Toltu Tufaa is in Toronto, CanadaAdded 25 Views / 0 Likes
Breaking News: The Afaan Publication Star addee Toltu Tufaa is in Toronto, Canada
-
1:27:36
Aaddee Toltu Tufaa Kurfii Kaaba Ameerkaa Kan duraa Torontoti GeggeesiteAdded 20 Views / 0 Likes
Aaddee Toltu Tufaa Kurfii Kaaba Ameerkaa Kan duraa Torontoti Geggeesite
-
23:20
TVOMT: Gaafif Deebii Fincila Diddaa Gabrummaa kan barattootan durfamu laalaAdded 5 Views / 0 Likes
TVOMT: Gaafif Deebii Fincial Diddaa Gabrummaa kan barattootan durfamu laala
-
06:24
Fincila Diddaa Gabrummaa Baldhinaan Deemaa jiru KaAdded 10 Views / 0 Likes
Fincilli Diddaa Gabrummaa Baldhinaan Deemaa jiru Kanaaf Maaltu Barbbaachisa?
-
Popular
No One Will be Displaced - Abba Duulaa GammadaAdded 533 Views / 0 Likes
No One Will be Displaced - Abba Duulaa Gammada
-
01:56
Beka inbel BekaAdded 42 Views / 0 Likes
Haaga'u!! Enough is enough!! Beka!!
-
02:04
Akeldama- Best 2011 Ethiopian DramaAdded 13 Views / 0 Likes
Staring Debebe Eshetu Directing Bereket Simon Script by Meles Zenawi Prdoucer ETV
-
01:41
Menilik - Tikur Sewu.aviAdded 12 Views / 0 Likes
By Abdi Fite
-
24:35
Are You Oromo or Ethiopian first?Added 9 Views / 0 Likes
Are you Oromo or Ethiopian first? Jawar Mohamed Said 'I am Oromo first" what about you?
-
31:28
We Don't Expect a Dove From Snake Egg (Ke Ibab Inkulal Irgib Antebikim)Added 11 Views / 0 Likes
Response to Pro. Befikadu Lamessa&Bewketu Seyoum !!
-
24:02
My take on Tedy Afro's promotion of holy war in the name of Love and UnityAdded 11 Views / 0 Likes
Bedele Beer (A Subsidiary of Heineken NV) most stop sponsoring of the holy war promoter Tedy Afro who glorifies murderous King Menilik II
-
07:47
Oromia is bleeding!! Dhaamssa darggaggoo Oromof Daniel Daffa irraa darbee!Added 32 Views / 0 Likes
Pray for Oromia Nation!


text:
Help:Contents/Fayyida Barrefamotta Bita Jalla
From Wikipedia
FBBJ[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
- Maniin akka asiin walitti qabatte - Kunii fuula baname tokko wajiin maliin akka walit-qabatee jiruu ilaluuf nama qarqara. Fakkenaf fuula Ionizing Radiation jedhuu kessatti X-rays kan jedhutti jiraa, innis semayawi dha, kunii jechuun immoo fuuli X-rayiiff qopha'e ni jiraa jechuu dha. Kanaaf fuuli X-rays, fuula Ionizing Radiation jedhamuun walitii qabaterra jechuu dha. Akkasumas yoo fuula X-rays biraa dhaqtanii Ionizing Radiation kan jedhuu ni jiraa. Kanaafu kara lachuun fuuli kuni lameen walit-qabatanirra. Fuuleen biraa Ionizing Radiation wajiin kara lamaan walitti qabataan salphatti ilaluuf, fuula kana bananii Mannin akka asiin walitti qabatte kan jedhuu tuqii. Haa ta'u malee fuuli tokko yoo garaa tokko qofaan walitii qabatee jiratee ta'ee, Maniin akka asiin walitti qabatte kan jedhuu yoo tuqnu, fuula sunii hin agaruu. Fakkena fuula Ionizing Radiation jedhuu kessatti, DNA kan jedhuutti jiraa, garuu fuula DNA irratti Ionizing Radiation kan jedhuu hin jiruu, kanaafu fuuli lameen kuni kara laman walitti hin qabanee, kara tokkon qofa. Kanaafu fuula Ionizing Radiation jedhuu banee, yoo Maniin akka asiin walitti qabatte tuqne, DNAn kessatti hin argamuu.
- Jijjirama walitti dhihatu - Kunii jijjirama fuula kana irratti tasifame fi jijjirama fuula fuula kanaan walit-qabatanni irratti tasifamee agarsisaa. Fakkenaa:- Fuula Nile wajiin, fuleen Gallana Mediterraniani fi Afrikaa jedhamanii walitti qabamanii argamu. Haa ta'u malee fuleen laman kana irratti jijjirami waan tasifamef, jijjirami kunii akka jijjirama fuula Niletiis fudhatama, maniif? yoo jetaan fuleen kuni walit qabatanirra. Kana ilaluuf Nile bana jijjirama walitti dhihatu kan jedhuu tuqaa.


text:
Gabaasaa Qeerroo Naqamtee,Amajii 10,2012
Baratotaa University wallaaggaatti midhaan humna olii irraa gahee jiruu kessaa barataa Tasfaayee Daggafaa barataa Envaromental Health waggaa 2ffaa kan ta’ee, reebichaa humnaa olii humnota poolisaa Wayyaaneetiin qaama isaa irraa gaheen akka malee midhamee,yeroo amma hospitala Naqamtee kessaatti giluukosii fi oksiijiiniin hidhameefi kan jiruu ta’uun bira gahame,hospitala ol aanaatti riiferiin akkaa barreeffamuuf Sabboontoti magaalaa Naqamtee gaafataniifii jiraachuu qeerroon gabaasa.
Barataa Leejjiisaa Raggaasaa mooraa University Wallaggaa keessatti rasaasa Wayyaanee rukutamee Hosptala galuu irraan kan ka’e sabboontoi magaalaa Naqamtee fi barattooti manneen bardoota sadarkaa 2ffaa jiran haalaan diddaa isaanii muldhisaa waan jiraniif humni poolisa Feederaalaa dabalamee magaallii fi manneen barnootaa eegamaa akka jiru gabaasi Naqamte irraa addeessa.
Barattooti Oromoo reebaman heddumminaan waan Hosptala galanii jiraniif ummani Oromoo magaalaa Naqamtee jiraatu gargaarsaa fi birmannaa inni godhaafii jiru seenaa keessatti kan hin dagatamne tahuu qeeroon beeksisu.
Bulchitonni Wayyaanee gaaffii mirgaa barattooti gaafataniif sagalee raadiyoo VOA irratti ukkaamsanii barataan fooqii irraa wal darbe kan jedhanii deebii kennaniif caalatti dheekkamsa ummataa fi barattootaa kaasee waan jiruuf haalli mirga Oromoo kanaan akka hin dhaabbannee addeessu.
Kana malees Amajjii gaafa 8,2012 Wayyaaneen barattoota Oromoo mooraa University Wallaaggaa irraa Qeerroolee 60 oliitti lakkaahaman konkolaataan ukkamsee kanneen ture Amajii 9,2012 konkolaattaatti ugguree gara mana hidhaa Ma’ikelaawwii fi hidhaa dhoksa Tigray jirutti geessuuf qophii fixatee yeroo inni konkolaataa kaaftee magaalaa Naqamtee bahuuf jedhu barattooti Oromoo fi ummanni Oromoo dursanii odeeffata kana waan argatanii jiraniif karaa cufuun konkolaaticha dabarsuu waan dhorkaniif hidhamtoota kana gara Finfinnee geessuu irraa deebisanii gara magaalaa Gimbiitti akka dabarsan gaabasi qeeerroo addeessa.
Qabsoon itti fufa! Gabrummaan ni kufa!


text:
WASHINGTON, DC
— Seera tumtoonni paartii ripaablikaanota US president Obamaan kun waggaa 20 dura jalqaba irratti Rwanda keessatti ta’e nama yaadachiisa kan ittiin jedhan dhangala’uu dhiigaa sudan kibbaa keessaa dhaabsisuuf daran hin hojjenne jechuun qeeqan.
Miseensa mana maree kan ta’an Frank Wolf, president Obamaan presidentota duraanii George W Bush fi Bill Clinton hookkarri sun dhaabatee nagaan akka bu’u akka gargaaraniif sudan kibbaatti akka ergan gaafatan.
kutaa varginiyaa irraa Miseensa kongresaa kan ta’an Frank Wolf akka jedhanti/Dubartootaa fi Ijoollee dabalatee siviilonni hedduun lafa waaqeffannaa isaaniitti ajjefamanii iddoon sun lafa awwaala isaanii ta’e jedhan.
Ajjechaa Benti’uu keessaa fakkii agarsiisan qabatanii turan. Koree hariiroo alaaf aangawaan dura ta’aa ta’an kun Prezidaant Obaamaan hatattamaan tarkaanfii akka fudhatan gaafatan.
Gabaasaa Guutuu Armaa Gaditti Caqasaa


text:
Walgahii Waltajjii Marii Oromoo Menniapolis MN fi Washington DC Keessatti
Waltajjiin Marii Oromoo Fulbaana 22 bara 2012 Washington DC keessatti, Fulbaana 29 bara 2012 ammoo Minneapolis Minnesota keessatti walgahii uummataa gaggeessee milkiin xumurame.
[gpslideshow exclude="" caption="on"]
Akkuma ibsa duraa keessatti bal’inaan beeksifnettis hawwaasni Oromoo Washington DC fi naannoo isaa kutawan USA Maryland, Virginia, New York, Pennsylvania fi Ohio irraa dhufan baayyinaan irraa qooda fudhachuu isaanii fi haallen ture gabafnee turre. Bifuma wal fakkaatuunis Fulbaana 29 bara 2012 walgahii ummataa WMOn qindaawee St. Paul MN keessatti gaggeeffame irratti Lammiiwwan Ormoo biyyaaf kanneen dorgamanii fi sochii Obama deebisanii filuu kanneen qindeessan keessaa walgahii kana irratti argamuun ummata Oromoof dhaamsa dabarsanii jiru. Keessattuu, Congressman, Keith Olison dhaamsa karaa Video ummata Oromoof dabarse keessatti biyya Ameerikaattis tahe Oromiyaa keessatti sagaleen saba Oromoo magaalaalee lakkuu fi naannoo jiraattan lakkoobsaan danuu tahan walgahii kana irratti kan argaman yemmuu tahu, walgahii kana irratti argamuun ummataaf ibsaa kan kennanii fi mari’achiisan hayyoota Oromoo ABO bu’ureessanii fi kannaan bara dheeraaf ABO sadarkaa adda addaatti hoogganaa turan keessaa, Dr.Diimaa Nogoo, Dr.Bayyan Asoobaa fi Obbo Hassan Hussen, yoo ta’an, Obbo Leencoo Lataas karaa Skype dhihaatanii ummata walgahicharra jiruuf ibsa kennan.
Walgahiin kun eebba maanguddoota Oromoo waldoota amantii sadan keessaa ba’anii Abbaa Liiban Dabbasaa Guyyoo, Haaj Bushuraa fi Luba Malkaamuu Nagariin kan jalqabe yoo ta’u, itti fufuunis MN bakka bu’anii Kongressii akka dhagahamu, ijaaramuu fi siyaasaa keessaa qooda fudhachuun barbaachisaa akka tahe dubbatanii jiru. Itti dabaluunis gama isaanittiin sochii ummatni Oromoo mirga isaatiif godhu akka tolchanii hubatanii fi deeggara nis ifa godhan.
Itti fufuunis Dr. Bayaan Asoobaa haasaa taasisaniin, baroota dheeraa ABO keessatti dabarsan keessatti mooraan qabsoo bilisummaa Oromoo jabaatee akka mul’attu dursee rakkoo keessaa akka furamu isaanii fi jaallan isaaniis qabsoo guddaa taasisanis akka itti hin milkaa’inii fi haala kana irraa kan ka’e ummatni Oromoo jaarmaya isaa falmuu fi hooggana isaaf dubbatu akka dhabe akeekanii jiru. Haala kana keessatti ummata Oromoo salphinaa fi qaanyii yeroo ammaa jalatti kufe jalaa baasuuf mariin addaan hin citne Oromoo gidduutti deemuun akkaan fardii akka tahee fi haala kana dhugoomsuufis Waltajjiin Marii Oromoo akka dhalatu dirquu ummataaf ibsan. Haasaa isaanii keessatti waggoota 20 dabran duullin ilmaan Oromoo wal irratti gaggeessaa turan qabsoo Oromoo akka laamshessee fi akka booresse mana erga yaadachiisan booda sochiin isaan keessa jiran gonkuma qaama diiggaa akka hin taane ummataaf mirkaneessan.
Itti aanudhaan kan dubbatan Dr. Diimaa Noggoo ti. Dr. Diimaan erga qabsoo blisummaa ummata oromoo eegaltee kaasee xaxaa hanga ammaa keessa dabramee, tattaaffii ABOn godhaa turee fi mirgoota gonfataman ilaalchisee ibsa bal’aa kennan. Akka jedhanitti, hanga ar’atti qabsoo gaggeessaa turreen mirgoota hanga tokkoo gonfannus ummatni keenya ar’as akkuma kaleessaa cunqursaa fokkataa jalatti kufee akka jiruu fi qabsoon isaas sadarkaa qaanessaa irra gahuu akeekan. Hunda caalaa, kan nama gaddisiisu yeroo hundaa hiree dhalattu qophii gahaa dhabuun akka ummata Oromoo dabartuu fi haala kana jijjiiruuf jaarmaya cimaa Oromoo akka feesisu dubbatan.
Itti aansuudhan kan dubbatan Obbo Hasan Hussein yommuu tahan, isaanis xiinxala haala diinagdee, hawaasummaa fi siyaasaa dhiheessan. Biyya Ethiopia jedhamtu keessatti haala jireenya ummatoota hedduu fi madaala humnaa irratti xiinxala bal’aa walgahii kanaaf dhiheessuun haasaa isaanii ammas biyyattii keessatti humni aangoo harkaa qabuu fi hiree biyyatti murteessu wayyaanee qofa akka tahee fi wayyaanenis cunqursaa ummata irraan gahaa jirtu hanga humna ummataatiin dirqamtutti akka itti fuftu qormaata irraa ka’uun dubbatan.
Dhuma irratti karaa Video Konference ummataaf ibsa kan godhan obboo Leencoo lataa ti. Obboo Leencoon Ethiopian jalqaba irraa kaafte hanga ar’aatti empaayera ykn biyya fedhii maleen ummatoota hedduu of jalatti galchuun cunqursaa jiraattu akka taatee fi haala kana jijjiiruuf Ethiopia haarawa kan ummatoota hundaaf gaaddisa kabajaa taatu ijaaramuu akka qabdu dubbatan. Kunis akka dhugoomu mirgootni nam-tokkee fi waloo kabajamuu fi hiree ofii ofiin murachuu dhugoomfamuun akkaan barbaachisaa akka tahe ibsan.
Haasaan isaanii mata duree “mul’ata Haarawa” jedhu jalatti kan dhihaate yoo ta’u mul’atni haaraan kun maal akka ta’ee fi bu’aa maalii akka qabus gad fageenyaan ibsan.
Dhuma irratti hayyootni wal irraan dubbatan kun qabxii lamaan armaa gaddi kana irratti xiyyeeffatan.
1. Tokkummaan mooraa Oromoo keessatti akka kan yeroo kamuu caalaa barbaachisu, kanaafis yaamicha jaarmaya hundaaf akka dabarsan, fi walitti xiyyeefachuun Oromoo hafee diina irrattti duulli keenya akka deebi’uu yaamicha jaarmaya Oromoo hundaaf dhiheessan. Gama WMOtiin akkuma asiin dura ummata Oromoof waadaa seenan, waldhabbii fi sochii saba Oromoof bu’aa hin qabne, keessatti sochii diiggaa moora a qabsoo Oromoo keessatti babal’ate, aadaa diina dhiisanii lammiiwwan Oromoo fi jaarmaya Oromootti duuluu keessaa gonkumaa akka qooda hin fudhannee fi,
2. Empaayerri Ethiopia diigamee biyyi haaraan fedhii, kabajaa fi dantaa ummatootaa irratti ijaaramtee fi olaantummaan heeraa fi seeraa keessatti mirkanaawe akka ijaaramtu kanneen kabajaa dhala namummaatti amanan hundaaf yaamicha qabsoo dhiheessan.
Dhuma irrattis gaaffii ummata keessa dhihaataniif deebisni gahaan erga kennameen booda, maree bal’aan ta’ee walgahichi sirnaan xumurame.
Walgahiin wal fakkaataa akkasiis: Onkololessa 20 bara 2012 Denver Colarado keessartti, akkasuma Onkololessa 27 bara 2012 Oslo Norway fi Manchester UK keessatti kan gaggeeffamu ta’uun isaa hubatameera.
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
5 Comments
-
Wami Duga:
Marii haala kanaan geggessuun keessan baay’ee kan karaa nuuf saaquu fi abdii fiixaan baasuu danda’u akkasumas yaadannoo jaallewwan wareegamanii akka nu onnachiise gammachuudhaan ibsaa adaraa wareegamtootaa galmaan ga’uuf rafuun nurraa hin eegamu maaloo tokkummaa jabeessaa
Dhiha Oromiyaa irraa,
IUOf!!!
-
Abbaa Jikssaa:
“Wali irratti xiyyefachuun hafe diina keenya irratti duulli keenya akka deebi’u….!” kan jedhu kana nami ilaale jira?
Enyu diinni keenya, diinaan wal maknne harkka edda diinatti laatanne booda? Atuu badiin hamma kana hojetamu enyu akka taa’ee harkka dachaafate isaan ilaalu barbaadanittu ilaa nuwi waaye nama hin haasofnnu cal jenne dubbi biyatte galle habasha oromoon ijaaramufi jirttu hojetaa jirra nutti hin haasa’ina nuun jedhu mitii jarri kuni? Hamaan hamaadhaa dhaane bo’icha dhowwa, jedhama mitii dur yammu nami nama miidhe akka miidhaadhuma hojetame sana miidhamttichi hin himanne taasisu? Kunisi qabsoo ummata keenya hamma dandda’ani caccabsani iddo kanaan gahani, amma lafa dhaqu hin qabu ifaani waan barbaanne hojechu danddenya jecha, maree godhaa jirra jechuni lakki mareen kuni nuuf mitii, nurratti male, jenne waan isaan godhaa jiran akka hin haasofnnefi nami waaye keenya hin haasa’ini nusi waaye namaa hin haasofnnu jedhu! Kan ofiifu hin saalfanne nama saalfachiisaan duru jira maal jennare?
Namicha gubbanaa “Dhiha Oromiya, irra” jedhe yaada dhiheesse sanaafi garuu gaddiko guddaadha. Inni wantti inni namoota biya bilisaa taa’ani siyaasa oromoo gegesina jedhani irraa eegu akkuma jedhe kana ta’uutu irra ture. Akka warri siyaasa gegesinu isaanisi gurguraa, wareegamoota darban sanasi lafee isaani gadi fageessa, iraanfachisaafi nyaataa jirru hin galuufi. Maal attam godhe, kuni aadaa oromoos miti iddo ta’efi, yaadu hin dandda’u akkasittin! Obbo Leencoon, Oboo Diimaas beekakaa, attamittiin qaamaafi mataa isaan qabsoo umata kanaa keessa ture harra deebi’e harkka kenachuufi akkas wargamu jedhe hayaadu namichi Dhiha Oromiyaa jiraatufi cunqursaafi ajeechaa diinaa jala waggaa 20fi ceeba’ame jiraataa turefi ammayyu jiraataa jiru kuni?
“Nama amanuuni eega awaalani booda ta’u qaba,” yaa obbolessako, mee isaan nuunisi isniinisi onnefachiisuufi atu hin ta’in, inni isaan as ta’ani wagga himame sanaafi humnna keessanifi qabssoo keessani cacabssa turan suni itti xinnnaannnaani, achuma dhanne, itti makamnne, waaye odu qabsoofi bilisummaa jedhamu sana hundeedhuma isaati dhaamsuufi, ballessuni, akkuma bara durii sana bittaa Habasha jalatti gumaawu keenya mirkaneessufi ariifataa jiru. Waan kana irratti isinisi tokko ta’un rakkisaadha, kan bakke jirru kunisi yoo itti waliif galu dadhabnne nu hin komatina isini warri biyaa suni! Warri kuni durumaa yammudhuma biyya turani sanayyuu, hojii gaarii hojetaa hin turre, nutti fakaate male. Atuu hojii gaarin hojetameera ta’e hamma yoonaa dhimmi keenya gototame, dhuma irratti kunoo oromoo hamma sana, gahu suniifi atiisi hunddi keenyas beennu suni bilisummaan isaafi hin ta’u, mirgga bulchiinsa naannoo, / regional autonomy / yoo nuuf kennani hinuma nugaha, jedhani warra nucabssaa jiranidha. Isumayyummo nama hayamuufi ganaa dhaqani Habashoota walitti qabani kan gara laafessa itti fakkaate keessaa mamari’achisufi deemu dhageffadhu! Maalitti tokko taanaa, maali isaatu nu onnefachiisa, jetta yaa obbelsako. Ani karaako waanan sih komadhu hin qabu, rakkina jiru irraa kaate hiika nama akka jara keenyaa kanarra argachuni waanuma malu waan ta’efi kana dubbatte, garu salphina akkasi akka fudhachuuf hin jirre hubatamaadhuma. Atuu isaan lafa kana hin gahin gaafa oduun “Wlataji Maree Oromoo,” jedhamu kana dhokssaani gegessaa turani odu isaa dhaga’uni namooti murtaawan tokko Obbo Leencoofi Obbo Dimmaa Noogoofi xalayaa isaan barressan tokko dubbisu koo nan yaadadha. Website dhuma gada.com kana irra yoo xiqqo gara boodaatti haatee ilaaltte ni argatta. http:gadaa.com/oduu/13566/2012/04/30/laalaa-ibiddaa-isa. ‘ Laalaa Ibiddaa isa Gubataa Jiurutu Beeka,’ April 30,2012. kan jedhu mee dubbisin siin jedha. Kuni lafuma ati jirttu biyya keessa barrefame jechuudha! Waayen jara kana iddoo baayetti barrefames dubisama jira, akka lama hin gowwomsamnne of eguun baaye barbaachisa anatti fakkaata. Garo atu isaan ifatti bahani hin argamini waaye isaani baaye barun nama rakkisu dandda’a, sunisi waan fagoo jiru miti, yero dhihootti bira geenya jedhen abddadha. Yeroo sana waan isaa ega hubatte booda, ” bayiidhakaa yaa gabaa yoo waan kaa’initti hin deebi’an ta’e,” jette yoo gaabite jiru hin qabu, ammumaa jalqabi jara kana shakkutti ka’i!!!!
Gurgurttun hammam yoo dhamaatelle, yoo nu gufachiisufi hojettelle, dhuma irratti Oromiyaan ni bilisoomtti!!!!!!!!!!
-
Biraanuu:
Gabaasa kanarraas ta’e kan Washington, DC irraa akka hubachuun danda’amutti akkaataan mariin uummataa kan Waltajjii Marii Oromootiin gaggeeffamu itti adeemaa jiru kuni calqaba gaarii fakkaata.
Dogoggora adeemsa keessa hojjatames ta’ee rakkoo fi bu’aa bayii qabsoon Oromoo keessa darbe hunda haalaan xinxalanii attamitti yoo deemne haala qabatamaa amma biyya keessas ta’ee sadarkaa Afrikaa fi Addunyaa keessa jiru keessatti qabsoo kana fuunduratti deemsisuu dandeenya? jedhanii Oromoo dhimmi kuni yaaddessu hunda waliin mari’achuun barbaachisaa ta’uun isaa wal nama hin gaafachiisu. Gareewwan marii adeemsifamaa jiru kana hinfudhannu jedhan, yookiimmoo ittiin mormuu filatan hundi yaada saanii naanneefachuudhaan karaa hunda ilaalanii gara mari’i kanatti otoo dhufanii Oromoo amma qabsoo bilisummaa ABOdhaan gaggeeffamuu qabu ilaalchisee abdii kutatee mana manatti galee taa’e baay’ee gara tokkotti fidanii fuunduratti tarkaanfachuu danda’u.
Mari’atanii waa tokkotti dhfuun gaaffii keessa galuu hinqabu.
Galatoomaa
-
Looshanii:
Let’s support these maanguddos. Their new vision offers complete vision for our struggle. For those against maanguddo’s vision I respect your views but allow me to put this in different format: Even if your goal is to create independent Oromia, you can use maanguddo’d vision as shortcut to your goal. Let us unite! Let us stand with them! Thank you,
Looshanii
-
Mootii:
Akkkuma isaanuu himan jarri kun yeroo adda addaatti hoogansa qabasoo bilisummaa oromoo sadarkaa olanna keessatti yeroo dheeraadhaaf qooda qabaachaa ka turani dha. Garuu yeroo sanatti dhabni keenya ABOn dadhaba dha qabsoon keenya dhimma uummata oromoo guutumaatti hoogganuu hanqateeraa, akkamitti rakkoo kana furree qabsoo keenya daran jabeessuu dandeenya jedhanii yeroon itti marii fakkaataa kaassan mul’atee hinbeeku. Hara’a haarominsa hooggana dhabicha keessatti ademsifamee irra kan kaa’een hooggansa irraa erga bu’anii ykn fedha isaniitiin qabsoo keessa of duguganii booda dadhabinni dhaabicha nutti mul’ate, ijji keenya reefuu banamee lafa arguu calqabne jedhanii nutti hima jiru. Yeroo ABO hogganaa turan rakkolee amma tarree galchanii himan kana ka furuu dadhabanii amma erga maqa biraadhaan (WMO) gurmaanii booda akka rakkoolee kana furuu danda’an nutti himaa jiru. “Gullicha maqeyayer wex ayaxaffixim” jedhu warri abashaa. We have no reason to trust you; and more than, that we have every reason to believe that we can do better without you.


text:
Kabajaa guyyaa Gootota Oromoo Ebla 15,2012 fi guyyaa hundeeffama Qeerroo walitti kan ayyaaneffatan dargaggoonni Oromoo University Adaamaa sina guddaan kabajatanii jiru,sirna Ayyaana isaanii kana guutuu waan video n waraabameef gara sagalee qofatti jijjirree isinii dhiheessina. Qeerroon University Adaamaa yeroo sirna kana kabajatanitti haalli tika Wayyaanootaa haalaan itti hammachuu fi eegumsi jabaan haata’u iyyuu malee karaa dandayameen Qeerroon Ebla 15 sirna howwaan kabajate.
Title: Qeerroon University Adaamaa Ebla 15 Sirna Howwaan Kabajatan
Duration: 10:09
Category: Advocacy/Activism
Added on: Ebla/April 18th, 2012


text:
Gaaffiin Mirgaa Itti fufe,Gootonni barattooti Oromoo xichoominaan Wayyaanee dura dhaabbatan.
Odeessa Qeerroo,Ebla 21,2011. Barattoonni Oromoo University lee gara gara keessa jiran hanga ammaa waldhaansoo sirna bulchiinsa Wayyaanee waliin wal qabanii akka jiran guutummaa biyyaaf ifaadha.Sochii gootota Oromoo kanaan kan rifatte mootummaan Wayyaanee human waraana feederaalaa fi tikaan barattoota tohachuu hanqachuu irraan kan kaafte,yeroo ammaa moora University Arbaminci keessatti human waraana feederaalaatti dabaluun kanneen dhalootaan Tigroota tahan qofa gara mooraa University galchuun barattoota Oromoo humnaan qabanii hidhuu itti fufanii jiru.
Ebla 21,2011 Mooraa Arbaminci keessaa haaraatti gootota barattoota ilmaan Oromoo tahan nama 6 fuudhaanii deeman keessaa:-
- Xilahuun Fufaa Guutuu Economics Waggaa 3ffaa
- Tasfayee Dhabaa sociology Waggaa 3ffaa
Kanneen jedhaman keessatti argamu.
Qabsoon Itti fufa!!
Gabaroomfataan ni kufa!!


text:
Barumsa 17
Daawwattoonni Olaanaa Kan Nu Gargaaran Akkamitti?
Caaffanni Qulqullaaʼoon afaan Giriikii, Barnaabaasiifi Phaawulosiin irra deddeebiʼanii caqasu. Namoonni kun bakka addaddaa deemuudhaan gumiiwwan jaarraa tokkoffaa daawwatu turan. Maaliif? Nageenya obbolootasaanii warra hidhatasaanii taʼaniif garaadhaa waan yaadaniif ture. Phaawulos ‘deebiʼee dhaquudhaan akka amantoonni itti jiran ilaaluu’ akka barbaadu dubbateera. Dhaqee isaan jajjabeessuuf karaa kiilomeetira dhibba hedduutti lakkaaʼamu deemuuf fedhii qaba ture. (Hojii Ergamootaa 15:36) Daawwattoonni olaanaa yeroo harʼaa jiranis fedhii akkasii qabu.
Nu jajjabeessuuf dhufu. Daawwataan olaanaa aanaa waggaatti siʼa lama gumii 20 ykn isaa ol daawwachuudhaan torban tokko tokko isaanii wajjin dabarsa. Daawwataan olaanaa koonyaammoo aanaa kudhan ykn isaa ol keessa naannaʼuudhaan gumiiwwan daawwata, akkasumas walgaʼii aanaa waggaa waggaadhaan godhamurratti dura taaʼaa walgaʼichaa taʼee tajaajila. Muuxannoo obboloota kanaafi yoo gaaʼela godhataniiru taʼemmoo kan haadha manaasaaniirraa faayidaa gudddaa argachuu dandeenya. Obboloonni kun, gumii keessatti namoota umrii addaddaa qaban baruuf kan carraaqan siʼa taʼu tajaajilaafi qayyabannaa Macaafa Qulqulluurratti nuu wajjin hirmaachuuf fedhii qabu. Daawwattoonni kun jaarsolii wajjin taʼuudhaan babalʼistoota kan jajjabeessan siʼa taʼu, amantii keenya nuu cimsuuf, gumiifi walgaʼii gurguddaarratti haasaa nama jajjabeessu nuu dhiheessu.—Hojii Ergamootaa 15:35.
Obboloota hundaaf xiyyeeffannaa kennu. Haalli hafuuraa obboloonni keessa jiran daawwattoota olaanaa baayʼee yaaddessa. Guddina gumichi argisiise baruufi gorsa gaarii itti gaafatamummaasaanii baʼuuf isaan gargaaru isaanii kennuuf jaarsoliifi tajaajiltoota gumii wajjin walgaʼii godhu. Qajeelchitoonni tajaajilasaaniirratti milkaaʼina akka argataniif isaan gargaaru, akkasumas babalʼistoota haaraa wajjin wal baruufi guddina isaan godhan dhagaʼuuf fedhii qabu. Obboloonni kun hundi ‘nuuf hojjechuutti hidhata keenya’ taʼuuf bilisaan of dhiheessu. (2 Qorontos 8:23) Kanaaf amantii qabaachuufi Waaqayyoof buluurratti fakkeenyasaanii hordofuu qabna.—Ibroota 13:7.
Daawwattoonni olaanaa gumiiwwan kan daawwatan maaliifi?
Daawwannaasaaniirraa faayidaa argachuu kan dandeessu akkamitti?