text:
1GODAI hagaadan yaagees; "Bii, yelabeenna mainee, yexxa! Nenoo, maareti oiqqi erennaaree, ne qaalaa xoqqu oottada ilila! Aissi giikko, ba azinaara de7iya maccaasee naatuppe, barkka de7iya maccaasee naati darana. 2Ne dunkkaaniyaa sohuwaa aassa; qassi neeni de7iyo sohuwan magalashotakka piddi oottada micca. Guyye gooppa; wodoruwaakka adussa; xishiyaakka mintta. 3Neeni ushachcha baggaaranne haddirssa baggaara aakkana; ne zareti kawotettata laattana; laattidi eta baisa katamatun keexxidi uttana. 4"Yayyoppa; aissi giikko, neeni yeellatakka. Dagammoppa; aissi giikko, neeni kauyyakka. Neeni ne yelagatetta yeellaa dogana; ne am77etettaa boriyaakka hagaappe sinttan hassayakka. 5Aissi giikko, nena Medhdhidaagee neessi azinaa; ayyo sunttaikka Ubbaappe Wolqqaama GODAA. Israa7eela Geeshshai nena Wozidaagaa; i biitta ubbaa Xoossaa geetettees" yaagees. 6Ne Xoossai hagaadan yaagees; "Azinai muleera aggi bayin, dogettada azzaniya maccaaseedaaninne yelagatettan azinaa sooppe kiyida maccaaseedan neeni hana uttidaashin, taani GODAI nena xeesaas. 7"Issi guutta wodiyau taani nena aggaas; shin gita maarotan nena taani shiishshana. 8Suulliya hanqquwan, taani ta sinttaa neeppe guutta wodiyau genttaas; shin merinaa siiquwan taani neeyyo qarettana" yaagees. GODAI, nena Woziyaagee hagaa odees. 9Neessi qarettiya GODAI hagaadan yaagees; "Hagee taassi Nohe wodiyaa mala. He wode taani Nohe bashshaa haattai naa77anttuwaa sa7aa mittennaadan caaqqaas; hegaadankka, nena naa77antto hanqqettennaaninne seerennan agganau taani caaqqaas. Dereti qaxxanau, keratikka bantta de7iyoosaappe kichchanau danddayoosona; shin ta aggenna siiqoi neeppe shaahettenna; ta sarotettaa maachchaikka kichchenna" yaagees. 11GODAI hagaadan yaagees; "Nenoo, metootida katamee! Gotee yaanne haanne shocidooree, minttettiyaabi xayidooree, be7a, taani nena bonchcho shuchchan alleeqissada keexxana; ne baasuwankka sampperiyaa giyo shuchchaa hiixxana. 12Ne adussa shuchchaa gimbbiyan de7iya gumbbuwaa taani inqquwaa giyo daro al77o zo7o shuchchan gimbbana; ne penggiyaa phooliya al77o inqquwan, ne dirssa ubbaakka bonchcho shuchchan gimbbana. 13Ne attuma naata ubbaa GODAI tamaarissana; ne naatu sarotettaikka darana. 14Neeni xillotettan minnada eqqana; sugettainne huqqunnai neeppe haakkana. Neeni aibaassikka yayyakka; dagamaikka neekko shiiqenna. 15Nena olanau denddiyaabi de7ikko, hegee ta sheniyaa oottenna; taani ne bagga gidiyo gishshau, nena olanau denddiya ubbai kunddana. 16"Be7a, womppiinan tamaa womppiinidi, ba halchchuwau haniya ola miishshaa qoxxiya wogaaciyaa taani medhdhaas. Qassi bashshanaadan, bashshiyaageetakka taani medhdhaas. 17Nena qohanau oottido ai miishshinne nena qohidi kantti kiyenna. Nena mootiya inxxarssa ubbau gidiya zaaruwaa neeni immana. GODAA ashkkaratu laatai hagaa; eta taani shatinttana" yaagees. GODAI hegaa yootees.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
1Nuuni la77atethan daana mela Kiristtoosi nuna aylletethaafe kessis. Hiza, minnidi eqqite; zaaridi aylletetha qambbaran geloppite. 2Ta, Phawuloosi, geyssa si7ite. Hintte qaxxarettanaw koykko, Kiristtoosi hinttena aykkoka maaddenna. 3Qaxxarettiya oonikka higgey kiittiya ubbaa polanaw besseyssa gujjada ta odays. 4Higge naagidi xillanaw koyeyssato, Kiristtoosappe shaakettideta; Xoossaa aadho keehatethaafe kunddideta. 5Shin nuuni Xoossaa Ayyaana baggara ammanon xillanaw ufayssan naagoos. 6Hiza, Kiristtoos Yesuusan de7ikko, siiqon qoncciya ammanoppe attin qaxxarettin, qaxxarettonna aggin nuna aykkoka maaddenna. 7Kase hintte lo77o woxxeeta, shin ha77i tumaas kiitettonna mela hinttena diggiday oonee? 8Hayssa mela iita cimoy hinttena xeegida Xoossaafe yibeenna. 9Hessika, "Guutha irshshoy munuqa ubbaa denthees." geetettidi xaafettidayssa mela. 10Hinttew hara qofi baynnayssas ta Godan ammanettays. Shin hinttena buqiya oonikka Xoossafe ba pirddaa ekkana. 11Ta ishato, ta ha77i gakkanaw qaxxaro sabbakkiyabaa gidikko, yaatin tana ays gooddonaa? Hessi tuma gidiyakko Kiristtoosa masqaliyabaa tamaarssoy asaas dhube gidennashin. 12Hinttena buqeyssati qaxxaretetha xalaala gidonnashin banttana qaaratiyakkoka ta dosays. 13Ta ishato, hintte la77a daanaw xeegettideta. Gidoshin, hintte la77atethay asho amo polanaw hinttew gaaso gidoppo; hessafe aathidi issoy issuwa siiqon maaddite. 14Higge ubbay, "Ase needa dosa" yaagiya issi qaalan qashettis. 15Shin hintte issoy issuwara saxetiyabaanne meetettiyabaa gidikko, hintte woli wurssonna mela naagettite. 16Hiza, ta hinttew odays; Ayyaanan de7ite; hintte asho amuwaa poloppite. 17Asho amoy Ayyaana amuwaara morkke; qassi Ayyaana amoykka asho amuwaara morkke. Entti issoy issuwara ixettiya gisho hintte dosiyabaa oothanaw dandda7ekketa. 18Shin Ayyaanay hinttena kaalethiyabaa gidikko higgey hinttena haarenna. 19Asho oosoti erettidayssata; enttika, laymatethi, tunatethi, qayxe, 20eeqa goynno, bita, morkketethi, kachchi, qanaate, hanqo, bana doso, shaaketethi, iita tobbe 21gene, matho, yethinne hessa hessa melata. Kase ta hinttew odidayssada ha77ika ta hinttew odays. Hayssa melabata ootheyssati Xoossaa kawotethaa laattokona. 22Shin Ayyaana ayfey, siiqo, ufayssi, sarotethi, dandda7a, keehatethi, lo77otethi, ammano, 23ashkketethi, bana haaro. Hayssa melabata ixxiya higgey baawa. 24Kiristtoos Yesuusabaa gididayssati bantta ashuwa iya iita qofaranne iya amuwaara issife masqaliya bolla kaqqidosona. 25Nu Ayyaanan de7iyabaa gidikko, nuna Ayyaanay kaaletho. 26Ane issoy issuwa yiloyishenne qanaatishe coo ceeqetteyssa aggoos.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Paartiin tokkummaa dimokraasii fi haqaa hidhamtoota sammuu ti kan ittiin jedhee fi kanneen mana hidhaa qaallittii keessatti argaman nyaata lagachuun mormii isaanii geggeessaa kan jiran ta’uu ibse.
Mormii kana kan dhageesisanis miidhaa isaan irra ga’e qaamni isaaniif ilaalu dhabamuu isaaf ta’uu paartiin kun beeksisee jira jechuun Meleskachoo Amhaa gabaaseera.
Paartiin kun hidhamtoonni nageenya isaaniif kan sodaachisan yakkawwan hedduun irratti raawwataa jira jechuu dhaan ibsa barreeffamaan kaleessa baaseen himatee jira.
Galmeelee mana hidhaatiin argadhe jedhe tuquu dhaanis hidhamtoota kana irra miidhaa ga’e jedhes tarreessee jira. Kana keessaas murtiin utuu hin kennamin turuu isaa, angawootaa fi poolisoota mana hidhaa sanaan kan irratti raawwatamu gocha farra namoomaa fi dhiibbaa isaan irra kaa’an ka jedhu of keessaa qaba ibsi sun.
MP3 tuquun gbaasa guutuu dhaga'aa


text:
Godina Booranaatti jiraattotii magaalaa Yaaballootii fi Bulee-Horaa hardha hiriira bahanii rakkoolee gara garaa himatan.
Hiriira ummata magaalaatii fi barattootii Mana barumsa Qophaahina Yaaballoo fi Sadarkaa Lammeessootii keessatti bahan jedhan kana irratti nama hedduutti bahee jedha warrii lafaa.
Jarii hiriira bahe kun ijeechaan haa dhaabbattuu,ka ijjeefameef gumaan haa bahuu,seera dhabiitiin haa dhaababtuu fi waan hedduu himachaa bahe jedhan.
Nama hiriira bahe bittinneessuuf akka jarii achi jiru jedhutti poolisiiin akka malee qawwee dhaanuun ummata bittinneesuu yaalan jedhan.Hiriira kana irratti intala dubaraa,Xummee Jaarsoo jedhanitti madaahe hospitaala jiraa namii hedduulleen miidhamuu hin oolu jedhama.
Jiraattotii magaalaa Bulee-Horaalleen akka akak jiraattotii jedhanitti jiraattota gandaalleen walti dabalamanii hardha hiriira bahan.Rakkooleen himatan jedhan keessaa; saamichii qabeenna uumamaa haa dhaabatuu! Seera malee nama hidhuu fi ijjeesuun haa dhaabatuu!Warrii nama fixee seeraan haa gaafatamuu fi rakkoo gara garaa himatan.
Nama hiriria bahe irratti poolisiin qawwee tokkosee nama lamaan madeessan jedhan keessaa tokko Dhaddacha Dandanooti hospitaala jiraa kaan maqaan hin beekamnee miilatti dhawame jedhan.
Akka bulchaan magaalaa Bulee-Horaa obboo Daadhiin jedhutti namii seera hiriira mormii guutee bahee hin jiruu nama 50-60 tahutti dhagaa dadarbatee poolisiin bittinneesse.
“Nama madaahee fi hidhamee jedhan “qulqulleeffachuutti jirra,”jedha.
Godina Harargee lixaa aanaa Daroo Labuu magaalaa Machaaraa keessatti wixata Guraandhala 22 bara 2016 hiriirri guddaan geggeessamuu jiraattonni nuuf ibsanii jiru. Hiriia kana bittinneessuuf humnoonni mootummaa bobba’an hiriirtota nagaatti qabanii dhukaasuu isaanii dubbatu jiraattonni magaalaa Machaaraa.
Dhukaasa Kanaan lubbuun namootaa hedduu darbuu jiraattonni ni dubbatu. Namoonni balaan irra ga’e gara Hospitaala Galamsootti ergamuu isaaniif kaan illee achi erga ga’anii lubbuun isaanii darbuun ibsamee jira.
Maddeen hospitaala Galamsoo namoonni madaa’anii gara mana yaalaa sanaatti fidamuu isaaniif kanneen keessaa afur Wixatuma akka achi ga’aniin battala lubbuun darbuu nuu ibsanii jiru. Hiriira geggeessame jedhame kanaaf lubbuun namaa darbuu ka jiraattonni himatan qaama mootummaa irraa adda baafachuuf gara angawoota naannoo fi poolisiitti bilbillus deebii argachuuf itti hin milkoofne
Godina Wallaggaa Lixaa magaalaa Begii keessatti hiriira wiixata Guraandhala 22 bara 2016 gaggeeffameen kan ka’e Polisiin Oromiyaa dhukaasee nama lama ajjesee hedduu madeesse jechuun jiraattonni ibsanii jiru. Erga guyyaa Sanaa qabee magaalattiin muddama jala akka jirtuu fi Humni ittisa waraanaa seenuu isaa ibsanii jiru. Garuu itti gaafatamaan waajiira polisii aanaa Begii Saajin Maatewoos Waaq-wayyaa akka jedhantti kashalabboonni ba’anii sirbaa akkasumas wacan turaniiru . Garuu polisiin bobba’e tokko iyyuu hin turre, namni dhukkubsatee da’uu ni danda’a malee kan polisiin ajjeese hin jiru jedhan.


text:
1Paasikaa bonchchiyo gallassai gakkanaappe kasetidi, ha sa7aappe shaahettidi, Aawaakko biyo wodee gakkidoogaa Yesuusi eriis; ha sa7an de7iya baageeta ubba wode siiqiis; wurssettai gakkanaassi eta siiqiis. 2Yesuusinne erissiyo ashkkarati kahuwaa miishin, Simoona na7aa Yihudaa Asqqorootu Yesuusa aatti immanaadan, xalahe halaqai a qofissi wottiis. 3Yesuusi ba Aawai ubbabaa a kushiyan wottidoogaa, qassi Xoossaa matappe i yiidoogaanne, simmidi akko baanaagaa eriis. 4Yesuusi miyoosaappe denddi eqqidi, bolla bagga maayuwaa qaari wottidi, pooxaa ba xeessan gixxiis. 5Hegaappe guyyiyan, haattaa kuixaaruwan tigidi, ba erissiyo ashkkaratu tohuwaa meecciyoogaanne ba xeessan gixxido pooxan qucciyoogaa doommiis. 6Yesuusi Simoon PHeexiroosakko yin PHeexiroosi, “Godau, neeni ta tohuwaa meeccanau hanaiyye?” yaagiis. 7Yesuusi zaaridi a, “Taani oottiyoogaa neeni ha77i erakka; shin guyyeppe akeekana” yaagiis. 8Yaagin PHeexiroosi, “Neeni ta tohuwaa mulekka meeccakka!” yaagiis. Yesuusi a, “Taani ne tohuwaa meeccana xayikko, neeyyoonne taayyoonne issippetetti baawa” yaagidi zaariis. 9Yaagin PHeexiroosi Yesuusa, “Godau, yaatikko, ta tohuwaa xalaalaa meeccoppa; ta kushiyaakka ta huuphiyaakka meecca!” yaagiis. 10Yesuusi zaaridi, “Bollaa meecettiichchida urai ooninne tohoppe harabaa meecettanau koshshenna; ayyo ubbasaikka geeshsha. Qassi inttekka geeshsha; shin ubbai geeshsha gidekketa” yaagiis. 11Aissi giikko, Yesuusi bana aatti immana urai oonakkonne erees; i, “Intte ubbai geeshsha gidekketa” giidoogee hegaassa. 12Eta tohuwaa meeccidoogaappe guyyiyan, Yesuusi ba maayuwaa maayidi, ba sohuwaa guyye simmidi biidi uttiis; uttidi eta yaagiis; “Taani intteyyo oottidoogaa akeekeetii? 13Intte tana tamaarissiyaagoonne Godau geeta; taani he intte giyoogaa gidiyo gishshau, loittideta. 14Taani intteyyo Godanne inttena tamaarissiyaagaa gidaidda, intte tohuwaa meeccidabaa gidikko, inttekka issoi issuwaa tohuwaa meeccanau bessees. 15Aissi giikko, taani intteyyo oottidoogaadan, inttekka oottana mala, intteyyo leemiso gidaas. 16Taani intteyyo tumaa odais; ashkkari ba godaappe aadhdhenna. Qassi kiitettida uraikka bana kiittidaagaappe aadhdhenna. 17Intte hegaa eridi oottiyaabaa gidikko anjjettidaageeta. 18“Taani intte ubbaabaa haasayikke. Taani dooridoogeeta erais; shin Xoossaa maxaafai, 'Taani barssidoogee ta kushiyaa saxxiis' giidoogee tuma gidanau bessees. 19Hegee haniyo wode taani tana gidiyoogaa intte ammanana mala, hegee hananaappe kasetada intteyyo haara odais. 20Taani intteyyo tumaa odais; taani kiittiyo oonanne mokkiya urai tanakka mokkees; qassi tana mokkiya ooninne tana kiittidaagaa mokkees” yaagiis. 21Yesuusi hegaa haasayidoogaappe guyyiyan, ba wozanan daro metootiis; metootidi, “Taani intteyyo tumaa odais; tana intteppe issoi aatti immana” giidi qoncciyan odiis. 22I obaa haasayiyaakkonne, erissiyo ashkkaratuyyo mulekka erettennan ixxin, issoi issuwaa xeellidosona. 23Erissiyo ashkkaratuppe issoi, Yesuusi siiqiyoogee, Yesuusa matan uttiis. 24Hegaa gishshau, Simoon PHeexiroosi he erissiyo ashkkaraa qim77otidi, “I oona giyaakko, ane a oichcha” yaagiis. 25Hegaa gishshau, he erissiyo ashkkarai Yesuusa haittaakko shiiqidi, “Godau, i oonee?” yaagiis. 26Yesuusi zaaridi, “Taani oittan cambbaa tushkkada immiyoogee a” yaagiis. Qassi oittaa mentti ekkidi, cambbaa tushkkidi, Simoona na7aa, Yihudaa Asqqorootuyyo immiis. 27Yihudai oittaa menttettaa ekkidoogaappe guyyiyan, Seexaanai sohuwaarakka Yihudan geliis. Yesuusi a, “Neeni oottanaagaa eesuwan ootta!” yaagiis. 28SHin he sohuwan uttidaageetuppe ooninne Yesuusi hegaa a aissi giidaakkonne eribeenna. 29Yihudai miishshaa qarcciitaa oiqqiyo gishshau, erissiyo ashkkaratuppe issooti issooti Yesuusi Yihudaa, “Paasikaa bonchchiyo gallassau banttana koshshiyaabaa baada shamma woi hiyyeesau muxuwaataa imma giis” yaagidi qoppidosona. 30Yihudai oittaa me7ettaa ekkidi, sohuwaarakka kare kiyiis; he wode sa7ai qamma. 31Yihudai kare kiyidoogaappe guyyiyan, Yesuusi yaagiis; “Ha77i taani Asa Na7ai bonchchettaas: Xoossaikka ta baggaara bonchchettiis. 32Xoossai ta baggaara, Asa Na7aa baggaara bonchchettikko, i ba huuphen tana Asa Na7aa bonchchana; qassi i tana sohuwaara bonchchana. 33Ta naatoo, taani inttenaara daro wodiyaa gam77ikke. Intte tana koyana; shin taani Aihudata, 'Taani biyoosaa intte baanau danddayekketa' giidoogaadan, intteyyookka ha77i odais. 34Taani inttena ooratta azazuwaa azazais; issoi issuwaa siiqite. Taani inttena siiqidoogaadankka, intte issoi issuwaa siiqana bessees. 35Intte issoi issuwaara siiqettikko, ta erissiyo ashkkarata gidiyoogaa asai ubbai erana” yaagiis. 36Simoon PHeexiroosi Yesuusa, “Godau, neeni au bai?” yaagiis. Oichchin Yesuusi zaaridi, “Taani biyoosaa neeni ha77i tana kaallanau danddayakka; shin guyyeppe kaallana” yaagiis. 37Yaagin PHeexiroosi, “Godau, taani nena ha77i kaallanau aissi danddayikkinaa? Taani ne gishshau, haiqqanaukka giiga uttaas!” yaagiis. 38Yesuusi zaaridi, “Ta gishshau haiqqanau hai tumu giiga uttadii? Taani neeyyo tumaa odais; kuttoi waassanaappe kase, neeni tana heezzutoo kaddana” yaagiis.
Copyright
Learn More


text:
Godina Iluu Abba Boor magaalaa Baddallee fi nannootti barattotaa fi jiraattoota irratti reebichaa fi hidhaan daran hammaate jechuun maddeen ibsanii jiru.Kibxata darbe Polisoonni Federaalaa Mana barumsaa sadarkaa lammaffaa Baddalle seenuun “Namnii Mana Barnootaatti Dhagaa Darbate” eenyu jechuun aara himiimaansu darbatanii barattoota 81 ol ta’aantu ukkamamanii Hospitaala seenuun ibsamee jira. kanneen keessaa 41 amma iyyu mana yaalaa keessa akka jiranii fi kanneen lubbuuf haala sodaachisaa keessa jiran jiru jedhu.Itti anaa bulchaan magaalaa Baddallee Obbo Girmaa Terrafaa polisiin mooraa mana barumsaa seene hin jiru, barataan midhamee hospitaala seene hin jiru jedhan. Garuu kannen polisii harkatti Dullaa argan ofumaa sodaatanii kukkufan boodas hospitaalatti wal’anamanii ba’an 6 ta’u jedhu.
Akkasumas Handaara magaa Baddaleetti kan argamu mana barumsaa sadarkaa duraa Lalisaa Haroo Toree keessatti kibxata darbe barattonni mooraa mana barumsaa keessa eega seenanii booda bulchaan aanaa kaleessa sirbaa waan turtaniif amma walgahii gaggeessina waan jedhaniif jecha nuti barachuuf malee walga’iif hin dhufne jechuun barattonni waan didaniif jecha polisiin aanaa waamamee dhufee barattonni dheessanii barnootattis akka hin deebi’iin barattonni ibsanii jiru.
Garuu kan qabamanii gara magaalaa Baddaleetti geessaman jiru jedhu. Bulchaan aanaa Baddallee Obbo Araggaa Shiguxee walgahii irran jira booda natti deebi’aa jechuun bilbila cufan. Gama kaaniin magaalaa Bishooftuu fi handaara magaalaatti reebichaa fi hidhaan hammaate jedhu jiraatonni fi barattonni. Angawoonni garu ni haalan.


text:
Miseensotnii fi deeggartootni qeerroo Yuunivarsiitii Haramaayaa fi naannoo ishee Ebla 15 guyyaa gootota oromoo hordoffii diina jalaa miliquuf Ebla 16/2013 haala hoaan ayyaaneffatanii jiran. Mootummaan garboomfataa wayyaanee Ebla 15 irratti ayyaanni kun akka hin ayyaaneffatamneef basaastotaa fi federaalota ganda keessa gadhiisuun sakattainsa gaggeessaa kan ture yoommuu tahu sabboontotni barattoota oromoo fi jiraattootni naannoo kanaa Ebla 16/2013 walitti dhufuun haala hoaan ayyaaneffatanii jiran. Qophii isaaniif yaadannoo gootawwan wareegamaniif gochuun eegalan. Marii balaa erga gaggeessanii boodas ibsa ejjennoo qabxii toorba of keessaa qabu baafatanii jiran.Ibsawwan ejjennoo kunneen:
- Akeeka gootawwan keenya itti wareegaman bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa galmaan geessisuuf wareegama barbaachisaa ni baana.
- Dhaaba keenya dhugaa ABO jalatti hiriirree hiree murteeffannaa uummata keenyaa mirkaneessuuf hanga dhumaatti ni hojjenna.
- Gantootaa fi ayyaan laallattootaaf harka hin laannu.Kanneen uummata oromoo dogoggorsuuf sochoanis dura ni dhaabbanna.
- Saaminsa
- Qaalainsa jireenyaa,hojii dhabdummaa fi malaammaltummaa mootummaa bicuu wayyaanee irraa nu mudate ni morminaqabeenya Oromiyaa,hidhaa fi ajjeechaa ni mormina.
- Waraana bilisummaa Oromoo ni deeggarra.Waan qabnu maraan cinaas ni dhaabbanna.
- Qotee bulaa,barataa,barsiisaa osoo hin jedhiin ilmaan oromoo marti mirga isaaf akka dhaabbatu gahee keenya ni baana.
Kanneen jedhani dha.Dhuma irratti alaabaa ABO qabachuun waadaa walii seenuun ayyaana guyyaa gootota oromoo diina jalaa bifa miliqaa taheen ayyaaneffatanii jiran.QBO galmaan geessisuufis maallaqa 275.00(dhibba lamaa fi torbaatamii shan) walitti qabatanii jiran.
=========================================================================
*Hub:- Gabaasi kun suuraa fi Vidiyoon waan jiruuf Qeerroon barruu qofaan baasuuf dirqame)


text:
Lammileen Itiyoophiyaa seeraan ala Taanzaaniyaan qaxxaamuraa turan 80 ol ta’an naannoo kibba baha biyyattiitti to’annoo jala oolchan.Yeroo to’annoo poolisii fi Immigreshinii jela oolanis baqattoonni kuni, beelaafi dheebuu irraa kan ka’e baayyee miidhamanii akka ture poolisiin biyyattii beeksiseera.
Yeroo ammaatis baqattoonni kuni naannoo bulchiinsa Imbeeyaa Kutaa Iriingaa jedhamtu keessatti to’annaa poolisii jela ka jiran yoo ta’u, koomishinera Kutaa keeyilaa kan taate Dr. Teehaa Irnaangaa akka Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf himtetti, warra Iriingaatti qabamanittis dabalata baqattoonni seeraan ala Taanzaaniyaa seenan naannoo Keeyilaa jedhamuttis mana hidhaa keessa akka jiran dubbatanii jirani.
Itiyoophiyaan Taanzaaniyaadhaa waajjira qoonsuulaa ka hin qabene yoo taatu, dhimma kana itti aantummaan ka hordofu waajjirri qonsuula Itiyoophiyaa Naayiroobii jiru garuu waa’ee lammilee Itiyoophiyaa qabaman kanaa ifaan waanti inni dubbate hin jiru.
Nutis waa’ee qabamuu baqattoota seeraan alaa lammilee Ethiopia kanas akka dhageenyeen waajjira Qoonsuulaa Itiyoophiyaa Naayiroobii jiruuf kaafnee ka turre yoo ta’u, oduu kana nuyyuu reef isinirraa dhageenya waan ta’eef odeeffannee haala jiru isiniif himnaa jechuun dubbatanii turan. Haata’uyyuu malee haga oduu kana qindeessuuf studio seennutti, deddeebinee yoo isaan gaafannus, nama waa’ee dhimma kanaa nuuf himu argachuu hin dandeenye.
Raadiyooniin VOA Waajjira Qoonsiila Itiyoophiyaa Naayiroobiitti Itti aanaa hoj raawwachiisaa dhimma diyaaspooraa kan ta’an obboo Andaarguu Berihee irra deddeebiin email fi bilbilaan argachuu yaalus yaaliin keenya milkaawuu hin dandeenye.
Lammilee Itiyoophiyaa kana seeraan ala Taanzaniyaa seensisuun wal qabatee lammiin Taanzaaniyaa Alex Adam ka jedhamu to’annaa poolisii biyyattii jela kan oole yoo ta’u, waa’ee baqattoota to’annaa jela oolan kanaas Dr. Teehaaf kaafnee akka gadi fageenyaan eenyummaa isaanii hin beekne nuuf himtee jirti.
Kanaan duras bara 2012 Kaaba giddu gala Taanzaaniyaa bakka Koongwaa jedhamutti, lammileen Itiyoophiyaa lakkoofsaan 40 ol ta’an konkolaataa fe’umsaan utuu deemanii sababa qilleensa dhabuutiin ukkaamamanii lubbuun isaanii darbuun isaa ni yaadatama.


text:
WELLISAA YOONUS ABDULLAAH: NAMNI DAGATUUS SEENAAN ISA HIN DAGATU.
–
Wellisaa Yoonis Abdullaahi kan dhalatee guddate Baha Oromiyaa, lafa seena qabeettii biqilchituu Afran Qalloo magaalaa Dirree Dhawaa, naannoo Qabri Joollee jedhamutti. Yeroo ijoollummaa isaa akkuma ijoollee Oromoo asiif achi burraaqaa kan dabarse yoo tahu yoo umriin isaa barnootaaf gahu mana baruumsa Jadiidaa kan magaalaa Dirree Dhawaa keessatti argamutti barate. Yoo umriin isaa dargaggummaa guutu garuu xiyyeeffanoon isaa hojiifi hoojum, barnootaafi hojjata biraa irra gara artiitti yakkatte. Hogga kana inniis fedhiifi dandeettiin isa keessa jiru hunda caalaa wellisuu tahuu hubannaan Bara 1960’moota gara aartii seene.
Barri 1960’moonnii bara dukkanaa, bara cunqursaafi miidhaan gabrummaa Oromoofi Oromiyatti hammaatte ture. Yeroon san kan sabni oromoo wal arguufi waliif dhiiguu dhoorkame, afaan oromoo dubbachuus tahee ani Oromoodha jechuun yakka hamaa turteedha.
Sabni bal’aan ganfa Afrikkaatti hangafaa, baayyinaan garbaa, kan bal’ina lafaa daran badhaadhinaafi gabbina dachii isaatiin dureessaa, Oromoon biyyuma isaa irratti mirga jiraachuullee dhabee, waa hojjachuu dhiisii waa nyaachuufi qilleensa harganuuf illee warra gabroonfattoota habashaatiin dhorkame ture. Yeroon kan habeenoo gabrummaatiin oromoo ijji jaamtee, afaan fi aartiin sabaa dhukkubsatanii du’aaf sakaraatan, aadaafi seenaan Oromoo fuula ardii kanarraa du’anii awwaalcha seenuuf xiqqoo hafeef ture. Dimshaashumatti barri san bara hadhaawaa bishaan lagaa summiin laaqame, qilleensi Oromiyaa gaasii summaa’aan faalame, mirgaafi hireen oromoo ukkame, bara sabni hiddi dhalootaa hayyuufi gootaa, qaroofi qaraa kun holqa gabrummaa dukkana’aa keessatti akka xuuxillaa saree adabfamaa ture waan taheef ijji oromoo wal arguu dhiisii lafa arguufuu yeroo dhoorkamee dha.
–
Bara qaroon Oromootaa jaamtee, banamuuf mitii waa mil’achuuf illee hin qooyne, bara billiqii ibsaatiis dhabuun lafti Oromiyaa dukkanooyte kana keessa quuqamtoonni sabaa gootoonni sodaa malee lubbuu if kannanii dukkana cillimii tana nurraa saaquuf ibsaa, akka lafa agarruuf immoo qaroo ijaa nuuf tahan baayyee keessaa tokko wellisaa hangafaafi seena qabeessa Yoonis Abdullaahiiti. Onnattoota sabaa kan wayta afaan Oromoo raadiyoo cabsa jedhamu sanitti raadiyoo caphsuu miti raadiyoo badeehuu kan tolchuu danda’u akka tahe mul’isan, kan if laatanii afaaniifi aartii saba Oromoo jiraachisanii nuun gahuuf hojiin mirkaneessanii dha. Warreen gaafas qabsoo isaanii walleef weedduun jalqaban keessaa baayyeen isaanii kufanillee kan akka Wellisaa Yoonis Abdullaah immoo warra lubbuun jiruu dha.
–
Yoonis Abdullaahi wellisaan hangafni hangaftootaa magaalaa Dirree Dhawaatti gara addunyaa aartii yoo seenu kallattiin hawwisoo hangafa biqilchituu aartii, kunuunsituu afaan Oromoofi gaaddisa hayyoota danuu, tan bara 1962 hundeeffamte Hawwisoo Afran Qalloo seene. Hawwisoon Afran Qalloo yeroo sanitti damee lama kan qabdu yoo tahu Urjii Bariisaafi Biiftuu Ganamaa jedhamuun moggafamte yaamamti ture. Wellisaa Yoonis Abdullaahiis miseensa hawwisoo Biiftuu Ganamaa tahee hayyoota sabaa kan akka Abuubakar Muussaa, Usmaa’il Mummaad, Hassan Aliyyee (Jarman) fi k.k.f waliin carraa wal arguu milkaa’ee hojii sirbaa jalqabe. Gaafasii jalqabee guddina aartii, walleef weedduu, aadaa, seenaafi afaanii danuu hojjachuun waan baayyee ummata Oromoof gumaache.
–
Wellisaa Yoonis Abdullaahi yeroo hawwisoo Afran Qalloo keessa turetti sirboota baayyee kan sirbe yoo tahu isaan keessaa sirbi jaalatamaafi beekkamaan:
“Hin yaadinii hin yaadinii, ×2
Yaanni namaan badaa
Maal akkana yaaddaa…. ×2
Silaa siiniin badaa……..” jedhu kan walaloo isaa hayyichi dandeettii danuu waloofi gaazaxeessaan Abuubakar Muussaa barresse faa sirbaa ture. Sirbuma kana eegas wellisaa kabajamaan Dr. Ali Birraan irra deebi’ee sirbuun ni beekkama.
Hawwisoon Afran Qalloo tuuta sabboontoota baayyee waan taateef bu’ura hundee qabsootiis akka taate seenaarraa hubanna. Hawwisoon Afran Qalloo hojii adda addaa hojjachuu yoo jalqabdu gabroonfattoota nafxanyaatiif yaaddoo tahaa dhufuuf yeroo itti hin fudhanne. Hojii aartii qofa osoo hin tahin hojii qabsoofi warraaqsaas hojjachuun qaanqee ka’uumsa qabsoo Oromoo tan taate hawwisoo tun tuuta quuqamtootaafi gurmii sabboontoota Oromoo tahuu hubate mootummaan yeroo sanii Hawwisoon Afran Qalloo facaasuuf kaayyeeffate. Hawwisoon kun garuu hojii isii daddaaqaatuma itti fufte. Yaaliin hawwisoo tana diiguu osuma taasifamaa jiruu sabboontoonni ammaas harka maratanii hin teenye.
–
Hidhamaa, biyyaa ari’amaatiis kaayyoo ganamaa san galmaan ga’uuf haaluma adda addaatiin ummata isaanii biraan dhaqqabuuf qabsoo itti fufan. Osuma kanaan jiranii hawwisoon Afran Qalloo hojii isaanii hawaasa Oromoo garsiisuufi dadammaqsuuf gara biyya Jibuutii deeman. Yeroo kana wellisaa Yoonis Abdullaahii biyyatti yoo deebi’ees shirri nafxanyootaa sossoo’uu akka hin dandeessifne waan hubateef Jibuutii irraa gara biyya Soomaliyaa, Maqdishoo deemee hayyicha qaroo gaazaxeessaa Ayyuub Abuubakar waliin wal qunname.
Hayyichi sabboonaan, gootichi abbaa afaan Oromoo gaazaxeessaa Ayyuub Abuubakar, Bara 1967 keessa tamsaasa raadiyoo Maqdishoo hundeessee hojjataa ture. Raadiyoon kun yoo jalqabu daqiiqaa 15 afaan oromoo, daqiiqa 15 afaan amaaraatiin kan dabarsu yoo tahu daqiiqaa 15’nan afaan oromoo Ayyuub, daqiiqaa 15’nan amaariffaa immoo nama Geetachoo jedhamuutu dabarsaa ture. Hundeeffama tamsaasa raadiyoo kana keessatti Ayyuub Abuubakar waliin hayyoota gahee guddaa gumaachaa turan keessaa Sheek Dr. Mahammad Rashad, Abdoo Husseeniifi kkf akka ture himama.
–
Yoonis Abdullaahiis bara 1968, yeroo jalqabaatiif sirba isaa Raadiyoo Maqdashoo irratti dhiheesse. Yeroo sanitti sirboonni raadiyoo irratti dhihaatan marti waraabamanii kan dhihaatan osoo hin tahin kallattiin yeruma san sirbamaa qilleensarratti kan tamsaasamu ture. Bara 1968 sirbi Yoonis yeroo jalqabaa tamsaasa raadiyoo Maqdishoo irratti kallattiin dhiheessee gurra ummataatiin gahe:
“Obsi mee itti dhiisii
Guyyaa fidaa bar isiisii,
Guyyaan guyyaa bar inninuu
Kee bareediinni qaaliinuu..
Na boochise kee amaliinuu…..” kan jedhu yoo tahu kana malees sirboota baayyee hojjachuun qilleensarraan gurra ummata keenyaan gahaa ture. Wellisaa Yoonis Abdullaahi yeroo sanitti wellisaa hangafa akka isaa wellisaa Abdullaah Arusii waliin sirboota raadiyoorratti kan dhiheessaa turan yoo tahu eega Abdullaah Arusii ajjeefame booda garuu hanga tahe tokko kophaa isaa dhiheessaa ture.
Yoonis Abdullaah nama afaan isaa jaalatuufi hedduu kabaju sabboonaa eenyummaa saba isaa jaalatu akka tahe hojiin isaa ni ibsa. Wellisaan kun baroota dheeraa Soomaliyaa keessa kan jiraate yoo tahu afaan Oromootiin ala afaan Soomaalee tokkollee osoo hin sirbine nama turee dha. Biyya afaan oromoo hin beekne keessatti namni tokko gara afaan biyyatti seenuuf malee namoota san gara afaan ofii fiduun baayyee ulfaataa ture. Yoonis immoo gara afaan Soomaalee seenuu irra Biyya Soomaaliyaa keessa taa’ee warra afaan Soomaalee malee afaan biraa hin dandeenye akka afaan Oromoo sirban nama taasisee dha. Haaluma kanaan welliftoota Soomaalee dubartoota 8 yadaloofi walaloo hojjatee itti laachuun afaan oromootiin sirbisiisee afaan Oromoos barsiise ture. Dubartoota san keessaa Dunoo, Hiboo Ahmad (Nuuraa), Faaxumaa Qaasim, Aashaa Abdoofi kkf tuquu ni danda’ama.
Wellisaa Yoonis Abdullaah sagaleessaa qofa osoo hin tahin nama dandeettii walaloo sirbaa barreessuu, yadaloo sirbaa yadaleessuufi meeshaa muziiqaatiis taphachuu kan danda’uudha. Kanarraa ka’uun yeroo afaan Oromoo dubbachuun baayyee rakkisaa tahe sanitti sirboota baayyee sirbe. Yoonis wayta weellisaa ture sirboonni isaa kallattiin tamsaasa raadiyoo irratti waan dabraa tureef hedduun isaa carraa sagaleen kuufamuu hin arganne ture. Sababa kanaaf sirboota isaa keessaa kan kaasetiin waraabamee kuufame muraasa qofa. Sirboota inni sirbe irra caalaa immoo welliftoota deebisanii kan sirban yoo tahu isa caalaa immoo kan irra deebi’anii sirbaniitu irra hedduu ittiin beekkama ture. Welleelee Yoonis Abdullaah danuu keessaa kan hedduu beekkaman muraasni:
“Booyi yaa onnee gubattee,
Taan namaan naanee jaalattee
Tanaafuu cinqii mudattee…
Akkanat cinqamuun wallee dilii tiyyaa,
Mee dafi na furii gooytaa cinqii tiyyaa..
An humaa cinqamee tahe kophaa kiyyaa,
Taniin wal jaalanneen baane biyya biyyaa..”
Kan jedhu yoo tahu sirbi kun wellisaa Adnaan Mohammad’iin kan sirbe ture.
Sirbi Yoonis kan biraa immoo sirba:
“Arkee humaa humaa x2
Eega horii taate jaalalti namaa
Rabbii malee namni ni jijjiirama….”
Jedhu yoo tahu sirba wellisaa Wagaayyoo Dagginnatuu sirbaa tureefi
“Waa dhaban yaadinii ni eegganna hiree
Gooytaan nuuf kennaa ka akka namaan jirre,
Tattaafadhuu.. ×2
Hiree tee eeggadhuu…..” fi kkf baayyee keessaa kan hedduu beekkamanii dha.
Sirboonni weellisaa Yoonis Abdullaahii kan lakkaawamee dhumuu miti. Sirba dhimma jaalalaa, hawaasummaa, jiruuf jireenyaa ibsu qofatti kan daanga’ee miti. Saniifuu yeroo bilisummaa Oromootiif nama dadammaqsuufi kakaasuu dhiisii ani Oromoo dha jattee himachuufi afaan Oromootiin wellisuu mitii waliin haasa’uunuu adaba lubbuu nama adabsiisanitti, wayta dhimma walabummaa oromoo dubbachuu dhiisii jecha qubee ‘O’ tiin jalqabu kan biraatuu dubbachuuf yoo jalqaban habashootaafi mootummaan isaanii nyaara namatti bututti, Yoonis immoo zaraaraa Xoophiyaa jala taa’ee biyya Soomaaliyaa Maqdashoo taa’ee raadiyoo keessaan sirboota warraaqsaa bookkisee diina naasisaa ture. Sirboota warraaqsaa tamsaasa raadiyootiin gurra ummata Oromoo gahe keessaa muraasni:
“Bilisummaan bilisummaan
Gaariidha yaa obboleyyan
Ka’aa hirriibaa…..
Dachii teessan masnoo teessan,
Kan irra taa’u adawwii teessan….”
Kan jedhu isa tokko. Gaafa sirba kana jalqaba sirbu mootummaan Xoophiyaa aaree Yoonis du’a itti murteeffamee rabbummaan kan jalaa baasee lubbuu isa eewale akka tahe afaan isaarraa dhageenyee jirra. Haatahuu Yoonis sirba kana qofatti daanga’ee hin hafne.
“Yaa dachiin dubbattuun dubbattuu,
Dardara keen dammeessituu
Bilisummaan mi’ooytuu
Ka’aa barbaadaan jattuu…” kan jedhu yoo tahu, kan biraa immoo,
“Bilisummaan aananii
Nama beekuu dhugaa
Kan bilisummaa hin beekne
Firra taa’ee mugaa
Rakkoon nurraa haftii bal’oon numa dhuftii
Walii nu haa fiduu dirree bal’oo irrattii
Waan tokko dalagu tokko taa’ee nyaataa
Ifitti eeguun rabbiin yoom jaalataa” sirba jedhu jalqaba Welliftuu soomalee Dunoo jedhamtutti kennee wellisiise.
“Waraabessii osoo jirruu
Kan goggogee nurra ciisuu
Waliigalaa yaa Oromoo
Sodaan tun haa nurraa haftuu..
Oromoon saba keenyaa
Oromiyaan biyya teenyaa
Waliigallee haa eeggannuu
Yaa aboo lafti teenyaa
Kan gabrummaa jaalatee
Gammachuu waan arkatuu
Harka isaa hin eeginii
Mirguma kee aara hin baatuu” sirba jedhuus sirbee kan hidhamee, akeekkachiisaan bahee kan ture akka tahe dhageenyee jirra. Kana qofaa miti weellisaa Yoonis Abdullaahii sirboonni warraaqsaa kan sirbe. Gama biraatiin barnoonni furtuu jireenyaa, fonqolcha gabrummaafi qartuu ssammuu ilma namaa akka tahe yoo walleen ibsu:
“Yaaboo barnoota haa barannuu” sirba jedhuus yeruma san kan sirbe yoo tahu gaafasiifi as jidduu walakkaa jaarraa tokko kan tahuu dha.
Eegaa kabajamtoota hordoftoota keenya seenaan wellisaa hangafaafi seena qabeessa keenya Yoonis Abdullaahi warra dur irraa qabsoo saba kanaa karaa danda’an maraan finiinsaa turan kan arra lubbuun jiran keessaa isa tokkoo dha. Yoonis yeroo ammaa biyya keessatti deebi’ee Oromiyaa keessa kan jiraatu yoo tahu, Yoonis abbaa ijoollee afurii dhiira 3 fi dhalaa 1 qaba. Wellisaan hangafni kun umrii isaa dargaggummaa tan itti fiigee bahu, arihee qabuu danda’utti ummata Oromootiif hojjachuu irratti dabarse. Dhugaa dubbachuuf Yoonis sirboota isaa keessaa kaaseetiin baasee tokko illee gurgurate hin beeku. Afaan, aadaa, seenaafi aartii oromoo jiraachisuuf humnaa, qabeenyaafi beekumsa isaa duguugee gumaachaa waan tureef ifiif arra umrii jaarsummaatiin rakkatee jiraachaa jira. Hojii danuu kana nuuf hojjatee arra immoo umrii isaa dulloomte tanatti saba oromoo danuu lakkaa’anii hin dhumne kana biraa waan ittiin jiraatu dhabee, biyya teenya Oromiyaa bal’oo san keessatti goojjoo daasaa tan mataa jalatti qabatu malee dirretti jireenya hamaa keessa jiraachaa jira.
Eegaa! Yaa ilmaan Oromoo, “Namaatu seenaa dagata malee seenaan nama hin irraanfatu” akkuma jedhamu san nama ija nuuf ture kan waan baayyee Oromoof hojjate, osoo inni lubbuun jiruu kan oromoon dagate Wellisaa hangafaafi qabsaawaa Yoonis Abdullaah haa gargaaruu jechaa, TV’n OBS welliisaa seena qabeessa kana bakka jiruu barbaadee nuuf dhiheessuu isaaf guddaa galateeffachaa. (Gaaffiif deebii OBS wellisaa Yoonis Abdullaah waliin taasise link kana tuquun argattu:
http://www.obstv.net/… )
Ilmaan oromoo immoo bakka jirtan maraa wellisaa ija nuuf tahee kana amma nuti faraqaa teenya ija haa taanuuf, qabsaawaa afaan Oromoo jiraachisaa aartii keenyaa kana sumuniif shilingii ergineefi, arra waan dandeenyuun gargaarree akka inni afaan saba guddaa kana jiraachisetti haa jiraachifnu jechaa barruu koo goolaba. Warri wellisaa Yoonis Abdullaahi qunnamuu barbaaddan immoo gara TV OBS’n qunnamuu kan dandeessan tahuu gamanumaan isiniif ibsa.
–
Hubachiisa!
Warreen Wallisaa Yoonis Abdullaayii argachuu barbaaddan
Lakk. Bilbilaa +251 924905459
ykn Lakkoofsa account Bank: Oromia International Bank
acct no. 530704/11000146
Galatoomaa.
Barreessaan:Saphaloo Kadiir | Abdulbasit
Caamsaa, 2016.


text:
Abbaan alangaa Federaalaa Itiyoopiyaa dhaddachi 19ffaan Onkoloolessa bara 2007 galmee zelaalem Workagenyeufaatiin yakka shororkeessummaan kan himate namoota 10 keessaa kanneen balleessaa itti mure sadii Zelaalem Workagenyehu, Solomon girma fi Tesfaye Teferii murtii hidhaa irratti dabarsee jira.
Yakki isaa giddu galeessa ka jedhame Zelalem Workagenyeehu hidhaa waggoota shanii fi baatii afurii, yakki isaa salphaa kan ittini jedhe Tesfaye Teferii hidhaa waggoota sadii fi ji’a 11 haaluma wal fakkaatuun yakki inni hojjete salphaa kan ittiin jedhe Solomon Girmaa hidhaa waggoota sadii fi baatii torbaan akka adabaman manni murtichaa murteessee jira.
Guyyaan kun guyyaa qabamanii irraa qabee kan laka’amu ennaa ta’u, qaamni komee qabu mirgi ol iyyannoo isaa kan eegamuuf ta’uu ibsuu dhaan manni murtichaa galmee sana cufee jira.
Galmee dhuma kana irratti himatamanii kan turan miseensonni bulchiisa paartii tokkummaa duraanii obbo Habtaamuu Ayyaaleew, obbo Daani’el Sileshii, miseensa paartii Arena obbo Abredhaa Destaa, kan Semayawii paartii obbo Yeshiwas Aseffaa ofi irraa ittisuun utuu hin barbaachisin manni murtichaa walaba gad dhiisee jira.
Manni murtii kun yakka shororkeessummaan kan himate kanneen interneetii irratti barreessan fi gaazexeessota 10 keessaa akka ofi irraa ittisuuf kan ajajame ragaa Befeqaaduu Haailuu dhaggeeffatee jira.
Abbaan alangaas ragaa isa duraa ennaa mormu manni murtichaa falmii gam lamaanii dhaggeeffatee himannaa abbaa alangaa hambisuu dhaan ragaa lamaan dhaggeeffatee jira. Murtii kennuufis waxabajjii 22 bar 2008tti beellama ka biroo kennee jira.


text:
summary goes here
Universitii Finfinnee keessatti, gumiin Aadaa fi Afaan Oromoo ykn (GAO)n eega hundeffame waggaa 5 ta’eera.Akeekii hundeffama gumii kanaa,guddina aadaa fi Afaan akkasumas Artii oromoo baratoota oromoo giddutti jajjabessuuf kana malees, baratonni kana keessatti qooda gama isaani akka ba'an gochuf akka ta'e, prezidaantii gumii kanaa Barataa Gololcha Baallii ibsee jira.
Torbanitti guyyaa tokko baratonni walaloolee, Asoosamaa fi wallelee aadaa dhiyessuun kan wal argan yoo ta'u, darbee darbees beektootaa fi keessummoota afeeruun, muxannoo aadaa qaban akka baratotaaf ibsan kan taasifamuu ta'u Barataa Goloolcha ibsee, wellistoota oromoo beekamoo Finfinnee keessaa afeeruun kan irratti hirmaatan ta'u hubachise.
Waggaa barnootaa jalqabaa fi xumura irratti qophii agarsiisa aadaa kan addaa akka qabaatan,dhuma waggaa irratti immo eebbifamtoota kan ta'an baratoota oromoof guyyaa eebbaa addaatti qophessun,kitaaba suuraa eebbifamtootaa qabatee ba'u gumiin kun ka maxxansisuu ta'u, prezidaantiin gumii kanaa Barataa Gololcha Baallii ibsee jira.
Hojii kana gaggeessuuf kan ooluu barataan oromoo mooraa univarsitii Finfinnee keessa jiru hundumtuu ji'a ji'aan qarshii lama lama kan buusuu ta'u, kunis barreefamoota ammaan dura qopha'anii jiran akka kitaabaatti maxxansisuu kan hin dandeesiifne ta'u kan ibsee barataa Gololcha, gara fuula duraatti marsaa internetti fi 'Face book' irratti hojii gumii kanaa baasuuf carraaqaa waan jiraniif,gargaarsi oromoota maraa kan fedhan ta'u dubbatan.


text:
Eegii hiriirii mormii Oromiyaatti jalqabee waggaa tokko guutuuf deemuu kanatti naannolee Oromiyaa keessaa rakkoolee hedduutti mumullata; hidhaa,ijjeechaa,hiriiraa,karaa cufiitii,waajjiraalee mootummaa gubuu fi waa hedduutti mumullata.
Godiina addaa oromiyaa kan naannawaa Finfinnee kan taate GAFARSA GUJEE SARITTI keessatti dargageessi umriin 15 har’a ajjefameera.Godiina Shawaa Lixaa aanaa DAANNOO keessatti miseensoonni OPDO uummata keessa seenanii gocha badii rawwachaa jiran jedhama
Godina wallaggaa dhiyaa Magaalaa Gimbii keessatti waraanni mootummaa rakkoo uumes jedhama.
Gama biraatiin jiraattotii godina Gujii magaalaa Bulee Horaa Oromoon Irreecha Bishooftuutti dhumachuutti dallanuun qabeenna mootummaa hedduu barbadeessuu isaani himatan.Tana irratti waraanii mootummaa dubartii fi ilmee isii dabalee nama afur nurraa fixee jedhan.
Bulchiinsii naannoo ammoo jara qabeenna ummataa barbadeesse irratti takrkaanfiin fudhatame jedha.
Godina Booranaatti hidhamtootii mana hidhaa Yaaballoo Irreecha Bishooftuu irratti Oromo hedduun dhumachuutti garaa hammaatanii dheengadda jalqabanii nyaataa lagatan.
Tana irratti poolisiin nama lama mana hidhaatti fixxee 8 madeessite jedhani tana irratti deebii mootummaa eegachuutti jirra.


text:
Muummicha ministeeraa sadii Qabaachuun Heera Itiyoopiyaa keessa taa'ee hin jiru, kaabineewwan filatamanis fedhii paartii tokkichaa qofaa baabsu jechuun gareeleen mormituu qeeqan
WASHINGTON, DC —
Torban darbe muummichi ministeeraa Itiyoopiyaa Haayilemaariam Desaaleny jijjiirraa fi muudama kaabinee isaanii beeksisanii jiran.
Akkuma kanaan kan kana dura turetti dabaluu dhaan taayitaa itti aanaa muummicha ministeeraaf namoota lama muudanii jiran. Mormitoonnis heera biyyattii 75ffaa irra taa’ee kan jiru muummichi ministeeraa tokkichi qofaan jiraachuu seera jedhu faallessa.
Gamtaan Medrekis aangoo qooddannaan madaala isaa kan eege mitii akkaataan kaabineewwan kun itti muudamanis faallaa heeraa ti jechuun ibsa baasee jira. Gamtichatti bakka bu’aa WAFDO kan ta’an obbo Baqqalaa Nagaa ibsa nuuf kennanii jiran.


text:
Kubbaniyaan Sabaahimaa Baha Afiriikaa (KSBA) Afaan Oromoo afaanota Afiriikaa keessaa ammayyummaadhaan isa olaanaa gochuuf dhaadateDecember 17, 2016
Akkuma yaadatamu bara 2016 baatii Adoolessaa keessa KSBA n sooftweerii dogoggora qubee Afaan Oromoo qajeelchu hoomishee tajaajila sabaaf akka oolu gadi lakkisee ture. Kana malees, sooftiweeriiwwan biraa kan akka dogoggora seerlugaa qajeelchaa, haasaawaa afaanii barreeffamatti geeddaraafi, sooftweerii tajaajila hiika af-heddee kennu dhihootti hoomishee akka sabaaf gumaachu beeksisee ture.
Dalagaan pirojektii guddaafi haarawaa ta’e kanaa utuu adeemsifamaa jiruu gidduutti garee gorsitoota KSBAfi garee saayinseesitoota dalagaa kanarratti hirmaatan gidduutti maal jalqaba hoomishamuu akka qabuufi projekticha guutuu gochuuf maal akka itti dabalamuu qaburratti falmiin bal’aan godhame. Haaluma kanaan, hunda dursa, guuboowwan jechootaa Afaan Oromoo-Afaan Ingliziitti akkasumas Afaan Ingilizii-Afaan Oromootti hiikan kan jechoota miliyoonota hedduu of keessa qabaniifi logoota Afaan Oromoo guguddoo jiran mara kan hammatan akka qophaawan irratti waliigalamee sooftiweeriiwwan isaan biroo cinatti hojiin isaanii jalqabamee jira. Akka kaayyeffatametti, akkuma guuboowwan jechootaa xumuramanii marsariitiirratti gadi lakkifamaniin sooftweeriin seerluga qajeelchuufi isaan biroonis gadi lakkifamu.
Projectii Sooftiweeriiwwan Afaan Oromoo KSBA haaraawaafi adda maaltu godhaa?
- Guutuu tahuu
- Namoota maraaf tola marsariitiirratti gadi lakkifamuu
- Oromoodhaaf-Oromoodhaan qophaawuu
- Namoota waa gumaachuufi fedhii qaban mara hirmaachisuu
- Afaan Oromoo afaanota Afiriika mara keessaa ammayyummaatiin sadarkaa olaanaarra kaa’uu
Wiixataa, Sadaasa 21 bara 2016 ibsa haarawaa waa’ee pirojektii kanaa ilaalchisee akkasumas namoonni Oromoos mit-Oromoos taatan projectii kana keessatti kallattii dandda’aniin hirmmaatanii xumura isaa arguu kan fedhan akkamitti akka danda’aniifi maal akka isaanirraa eegamu ballinaan dhiyeesina.


text:
Baatilee darbanii qabee falmiin bajataa mootummaa America danqaa guddaa uumee jira. Kana irraan kan ka’es hamma jimaata darbe walakkeessa halkaniitti mootummaan federaalaa cufamuu mala sodaa jedhutu ture. Walii galtee dhabiinsi bajataa kun presidentii fi paarii mormituu congresaa gidduu kan jiru si’a ta’u amaluma siyaasaa isa dhugaa ti, Mootummaa cufuu jechuun garuu amala siyaasaa kanattii adda
Hayyoonni siyaasaa adeemsa siyaasaa America isa kamtu mootummaan cufamuuf sababaa ta’a isa jedhu irratti mari’ataniiru. Cufamuu mootummaa jechuun hojjettoonni federaalaa hojii dhaabu, tajaajilli uummataa fi waajjiraaleen bajata mootummaan socho’anis hojii dhaabu jechuu dha.
MP3 tuquun dhaggeeffadhaa


text:
Ka magaalaa Finfinnee keessatti dhalattee guddate Kadijjaa Mohammed, waggaa digdama dura mana-barnootaa sadarkaa lammaffaa akka xumurtetti gara YEMEN-tti godaante. Achumatti eerumtee, maatii horattee jiraataa tute. Nama biyya ishee ka ta’e abbaa-manaa ishee wajjiin ijoollee lama qaban dhiira tokkoof durba tokko qaban. Abbaan manaa ihee uffata hodhuudhaan, isheen mana namaa tii hojjechuudhaan jireenya ofii geggeeffataa turan. Kana gidduutti haalli YEMEN keessaa jijjiirame. Finciltoota HUUTII fi kan SAUDI-ARABIA-n hoogganamu humna wal-taatotaa xayyaaraan isaan tuman gidduutti waraansi deemaa jiru, biyyattii ka jireenyi irraa baqatee fi duuti keessa buufate taasisee jira. Kanaaf Kadijjaa fi maatiin ishee, biyya waggoota hedduuf keessa jiraatan gad-lakkisanii, kaleessa lammiwwan Itiyoophiyaa ka biroo waliin Finfinnee seenan.
Kan umuriin waggaa 16’aa mucayyoon Aadde Kadijjaa Aanaan Muusxafaa, soda fi yaaddoo waraansa sana irraa kan ka’e dhukkuba dadhabbii onneef saaxilamuu ishee dubbatti. Maaliif akka biyyatti deebite gaafatamtee akkas jette Aanaan .
Karaa jimmaa irraan magaalaa TAJII keessa ka jiraataa turtee fi waggaa sadii dura kan gara YEMEN deemtee turte Aadde Dirribaa Margaas kanneen KALEESSA gara Itiyoophiyaatti deebi’an keessaatti. Maaliif akka deebite, gabaasaan keenya ESKINDIR FIREW gaafatee akkana jette Dirribeen.
Biyya YEMEN, magaalaa ADDAA jedhamtu keessa, mana nama dhuunfaa keessaa hojjettummaatti bobbaatee jiraataa turte – Dirribeen. Otuu achii hin ba’iin haala ture ibsite.
KALEESSA, Dirree-xayyaaraa BOOLEE tti argamuun ka baqattoota lammiwwan Itiyoophiyaa YEMEN irraa gara biyyaatti deebi’an ka simatan Ministarri Dhimma-alaa Itiyoophiyaa Dr. TEWODROOS ADHAANOOM baqattoota sana deebisuun akka haala gaariitti jiru dubbatan.
Har’a dhibba lamaa fi jaaatama tu gale. Haga ammaatti gara kuma lamaa fi dhibba shanii fi digdamii afurii ti kanneen gara biyyaatti deebi’an. Kanaaf gaarii dha. Eega Dilbata dabree tii jalqabee, guyyaa guyyaatti deebisaa jirra. Addaan hin cinne jedhu.
Haga ammaatti, dhibba afurii ol galmaa’uu isaanii ka dubbatan Dr. TEWODIROOS duraan uummata baasuu jalqabanii, dirreen xayyaaraa haleelamuu isaan addan citee ture. Amma eega dirreen-xayyaaraa sun suphamee deebisnee immoo, guyyaa guyyaatti namoota baasuu jalqabne - namoonni galmaawaa jiru jedhu.


text:
Kamiisa Bitooteessa 12 bara 2015 ganama Awutoobusiin imaltoota 68 fe’e magaalaa Finfinnee irraa ka’ee gara magaalaa Dambi Doollootti qajeelaa ture tokko magaalaa Geedoo akkuma darbetti garagalee lubbuun nama 11 darbuu isaa Godina shawaa Lixaatti waajirri polisii aanaa Calliyaa ibsee jira.
Ajajaan waajiira polisii aanaa Calliyaa Komaandar Kabbadaa Dabarsaa Raadiyoo Sagalee Amerikaaf akka ibsanti namoonni battalumatti lafa balaan sun dhaqqabeetti du’an dhiira 7 fi dubartoota 2 akka turan sana booda garuu mana yaalaatti lubbuun isaanii kan darbe dhiiroonni 2 jiraachu ibsa.
Qorannaa gaggeessaa jirruun Awutoobusiin sun ariitii guddaan deemaa akka ture madden adda addaa irraa mirkaneffanneerra kan jedhan Komaandeer Kabbadaan kan balaa kanaan mada’uu salphaan irra ga’e shofeerri Awutobusichaa garuu “Freeniitu na dide, kanaaf dhaabuu hin dandeenye” jechuu isaa fi yeroo ammaas to’annaa poolisii jala akka jiru dubbatan.
Imaltoota balaa kana irraa lubbuun hafan keessaa tokko akka jedhanitti jalqabumaa kaasee Awutoobusiin kun ariitii guddaan deemaa akka ture fi suuta jedhii jechuun imaltonni kadhataa kan turan ta’uu fi shofeerichi garuu inumaa ariitii itti dabalee jedhu.
Shofeerris ta’e gargaartonni isaa umrii ijoollummaa akka qabanis imaltonni ni dubbatu.Gaaffii deebii guutuu armaa gadiiti caqasaa.


text:
1Abeet GODAU, ta Xoossau, taani neekko baqatada qosettais. Tana yedettiya ubbatuppe neeni tana ashsha ekka. 2Neeni tana ashshennabaa gidikko, eti tana gaammuwaadan zaazidi, ooninne ashshennan dafidi carqqayana. 3Abeet GODAU ta Xoossau, taani asa naaqqidabaa gidikko, hegeenne ta laggiyaassi lo77uwaa gishshaa iitaa zaaridabaa gidikkonne, woikko gaasoi bainnan ta morkkiyaa bonqqidabaa gidikko, hagaa mala yohotuppe issuwaanne taani oottidobaa gidikko, 5ta morkkee tana yedettidi oiqqo. Oiqqidi tana sa7an kinchcheretto; yaatidi, tana biittan oli bayo. 6Abeet GODAU, ne hanqquwan denddada, ta morkketu eexxiya hanqquwaa xaissa. Ta Xoossau, beegotta; tumaa pirdda. 7Deretu yaa7ai ne yuushuwan shiiqo; neeni etappe bollaara gidada haara. 8GODAI dere asata bolli pirddees. Abeet GODAU, taayyo ta xillotettaadaaninne ta suuretettaadaaninne pirdda. 9Qofaanne wozanaa qorada eriya xillo Xoossau, iitatu geniyaa neeni xaissa. SHin xilluwaa sarotan mintta wotta. 10Wozanaa xilluwaa ashshiya Xoossai taayyo gonddalle. 11Xoossai xillo pirddiyaagaa; i hachchi hachchi hanqqettiya Xoossaa. 12Asi ba nagaraa paaxidi simmennan ixxikko, Xoossai ba bisuwaa leefees; i ba wonddafiyaa tolidi giigissees. 13I ba woriya ola miishshata giigissees; tamaa lacuwaadan pol77attiya ba zubbiyaa giigissees. 14Iitatettaa shahaaridi, geniyaa abbe ixetidaagee, wordduwaa yelees. 15Hara asatuyyo olla bookkida asi ba bookkido ollan bau kunddees. 16I ehiyo genee a huuphiyau simmees. A makkalainne a huuphiyau simmees. 17GODAA xillotettaa gishshataayyo taani GODAA galatana; qassi Ubbaappe Xoqqiya GODAA sunttaayyo taani galataa yexxana.
Copyright
Learn More


text:
1Abeet Ubbaappe Wolqqaama GODAU, neeni de7iyoosai aiba lo77ii! 2Taani GODAA Beeta Maqidasiyaa laamotais; ta kumetta asatettai de7o Xoossaayyo ufaissan yexxees. 3Abeet Ubbaappe Wolqqaama GODAU, ta kawuwau, ta Xoossau, neeyyo yarshshiyo sohuwaa matan siine kafiyaa baayyo de7iyoosaa demmaasu. Haraphphiyaakka baayyo phuuphulliyo keettaa yan keexxaasu. 4Ne Beeta Maqidasiyan de7iyaageetinne merinau nena sabbiyaageeti anjjettidaageeta. 5Wolqqaa neeppe demmiyaageeti, bantta wozanan Xiyoone efiya ogiyaa baanau amottiyaageeti anjjettidaageeta. 6Baaka giyo mela zanggaaraara eti kanttiyo wode, he sohoi pultto kiyees. Badhdheesaa iraikka bukkidi, yan deelliyaa zin77issees. 7Eti biyo wode, wolqqaa gujji gujjidi baana. Eti xoossatu Xoossaa Xiyoonen be7ana. 8Abeet Ubbaappe Wolqqaama GODAU Xoossau, ta woosaa neeni siya. Abeet Yaaqooba Xoossau, ezgga. 9Abeet Xoossau, nu gonddalliyaa be7a; neeni doorido kawuwaa ne keha aifiyan xeella. 10Taani harasan sha7u gallassaa de7anaappe Xoossaa keettan issi gallassaa de7iyoogee lo77o. Iitatu dunkkaaniyan de7anaagaappe ta Xoossaa keettaa penggiyaa naagiyoogee taayyo lo77o. 11GODAI Xoossai nuussi gonddallenne nuna naagiyaagaa; i nuussi bonchchuwaanne kehatettaa immees. Suuretettan hemettiyaageeta i lo77obaa ubbaa diggenna. 12Abeet Ubbaappe Wolqqaama GODAU, nenan ammanettiyaageeti anjjettidaageeta.
Copyright
Learn More


text:
1Farisaaweta yaraappe gidida, Ayhudeta halaqay, Niqodimoosa giya issi addey de7ees. 2Niqodimoosi qamma Yesuusakko yidi, "Asttamaariyaw, neeni Xoossay kiittida asttamaare gideyssa nuuni eroos. Ays giikko, Xoossay iyara doonna ixxiko ha neeni oothiya malaata oothanaw dandda7iya asi baawa" yaagis. 3Yesuusi zaaridi, "Taani new tuma odays; oonikka zaari yelettonna ixxiko Xoossaa kawotethaa be7anaw dandda7enna" yaagis. 4Niqodimoosi, "Ceega asi waanidi zaari yelettanaw dandda7ii? Ba aaye ulo simmi gelidi zaari yelettanaw dandda7ii?" yaagis. 5Yesuusi zaaridi, "Taani new tuma odays; oonikka haathafenne Geeshsha Ayyaanaappe yelettonna ixxiko, Xoossaa kawotethaa gelanaw dandda7enna. 6Asho na7atethi aawuppenne aayippe yees; Xoossaa na7atethi Geeshsha Ayyaanaappe imettees. 7Taani, 'Hintte zaari yelettanaw bessees' gada hinttew odida gisho neeni malaalettofa. 8Carkkoy ba koyida bessi carkkees. Neeni iya kooshinchcha si7asappe attin I awuppe yaakko woykko aw biyakko erakka. Ayyaanaappe yelettida ubbay hessa mela" yaagis. 9Yaatin Niqodimoosi, "Hessi waanidi hananaw dandda7ii?" yaagidi oychchis. 10Yesuusi zaaridi, "Neeni Isra7eelata asttamaare gidashe hayssa erikkii? 11Taani new tuma odays; nu eriyabaa odoosinne be7idabaa markkattoos, shin nu markkatethaa hintte ekkeketa. 12Taani hinttew sa7abaa odin hintte ammanonnabaa gidikko salobaa odin waati ammananee? 13Saloppe wodhdhida Asa Na7aappe attin salo keyiday oonikka baawa; [salon de7iya Asa Na7ay tana]" yaagis. 14- 15Musey bazzo biittan biraata shooshi kaqqidayssada tana ammanida ubbay merinaa de7uwa ekkana mela Asa Na7ay dhoqqu gaanaw bessees. 16Xoossaa Na7aa ammaniyaa ubbay merinaa de7uwa laattanaappe attin dhayonna mela Xoossay ha alamiya daro dosida gisho ba issi Na7aa immis. 17Xoossay ba Na7aa ha alamiya kiittiday alamiya pirddanaw gidonnashin alamiya iya baggara ashshanaassa. 18Na7aa ammaniyaa oonikka pirddettenna, shin Na7aa ammanonna oonikka issi Xoossaa Na7aa ammaniboonna gisho ha77i pirddettis. 19Pirddayka hayssa: poo7oy alamiya yis, shin asaa oosoy iita gidiya gisho asay poo7uwappe aathidi dhumaa dosees. 20Iitabaa oothiya oonikka poo7o ixxees. Ays giikko, ba oosoy qoncconna mela poo7uwakko yeenna. 21Shin tuma oothiya oonikka Xoossay kiittidayssada I oothidayssa poo7oy qonccisana mela poo7uwakko yees. 22Hessafe guye, Yesuusinne iya tamaareti Yihuda biitta bidosona. Yesuusi yan xammaqishe enttara guutha wode uttis. 23Qassi Yohaannisi Saleeme matan de7iya Henoona giyason gidiya haathi de7iya gisho asaa yan xammaqees. Asaykka yaa bidi xammaqettosona. 24He wode Yohaannisi buroo qashettibeenna. 25Hessafe guye, Yohaannisa tamaaretinne issi Ayhude addey geesho wogabaa palamidosona. 26Entti Yohaannisakko bidi, "Asttamaariyaw, Yorddaanose Shaafappe hefinthan neera de7eyssi, neeni iyabaa markkattidayssi, hekko xammaqees. Asay ubbayka iyaakko boosona" yaagidosona. 27Yohaannisi zaaridi, "Xoossay immonna asi aybibaakka ekkanaw dandda7enna. 28'Taani Kiristtoosa gidikke, shin iyappe sinthe kiitetas' gidayssas hinttee, hintte huu7en taw markka. 29Gelos giigidaara ekkenaw giigidayssassa. Ekkeyssa laggey iya matan eqqidi I geyssa si7iya wode daro ufayttees. Hessa gisho, hayssi ta ufayssay polettis. 30I gitatanaw taani guuxanaw bessees. 31Bollafe yeyssi ubbaafe bolla. Sa7appe benttidayssi sa7abaa. I sa7abaa odees. Saloppe yeyssi ubbaafe bolla. 32I ba be7idabaanne si7idabaa markkattees, shin iya markkatethaa ekkey baawa. 33Iya markkatethaa ekkiya oonikka Xoossay tuma gideyssa qonccisees. 34Xoossay ba geeshsha Ayyaana iyaw kumethi immiya gisho Xoossay kiittidayssi Xoossaa qaala odees. 35Aaway ba Na7aa dosidi ubbabaa iya kushen wothis. 36Na7aa ammaniyaa uraas merinaa de7oy de7ees. Shin Na7aa ammanonnayssa bolla Xoossaa hanqoy de7eesippe attin I de7o demmenna" yaagis.
Copyright
Learn More


text:
Kongresiin Federaalistii Oromoo har’a ibsa qabxii 10 of keessaa qabu baaasee jira. Iyyata isaa kanas mootummaatti dhiyeessuun isaa gabaafamee jira. Maastar Plaaniin Finfinnee lafa Oromiyaa waan dhiibbatuuf hojii irra ooluu hin qabu, barattoota mirga qaban fayyadamuun karaa nagaan hiriiran irratti humnootiin mootummaa tarkaanfii humnaa fudhaachuun haa dhaabatuu, qonnaan bultoota sababaa invastmentii Misoomaa jedhuun manaa fi qe’ee irraa godaansisuun haa dhaabatuu akkasumas qabxilee kanneen biroo kan of keessaa qabu ta’uu Obbo Baqqalaa Nagaa ibsanii jiru.
Rakkoo guddaan jiru Bulchitoota Oromiyaa kan sadarkaa adda addaaan wanni dubbatamuu fi kan aangawoonni mootummaa Federaalaa jedhan kan wal faalleessu ta’uu isaa ti kan jedhan Obba Baqqalaan kanneen Oromiyaa bulchan waa murteessuuf aboo hin qaban jedhu. Hidhaa fi ajjechaa Oromiyaa keessatti uumamaa jiruuf mootummaan Itiyoophiyaa itti gaafatamaa ta’uus ibsi kun hubachisee jira.


text:
Qaammee tokko bara 2016 dargaggoonni lama godina Qellem Wallaggaa magaalaa Dambi Dolloo keessatti du’uu isaanii gabaasuun keenya ni yaadatama. Mootummaanis kana irratti kaleessa deebii kennee jira. Tujuben Gara Dambi Dolotti deebitee qophii qindeessite qabdi kuno.
Dubbi himaan waajjira kominikeeshinii Mootummaa Itiyoopiyaa obbo Mohamed Seid, VOA waliin gaaffii fi deebii geggeessaniin dargaggoonni lama jechuun dargaggoo Hailu Efreem fi Ibsaa Rundee magaalaa Dambi Dolloo keessatti ajjeefamuu, keessumaa Hailu Efreem haati isaa aadde Taaddaluu Tamaam reeffa ilma isaanii irra akka taa’an taasisaman gabaasa jedhuuf deebii kennaniin namoonni akkas jedhaman magaalattii keessa hin jiran. Oduu kijibaa ti jedhan.
Kaleessa erga gabaasi sun dhaga’amee as uummati naannoo fi barsiistonni yeroo ammaa leenjii irra jiran mufannaa isaanii kanneen leenjisa kennan bulchitoota magaalattiif dhiyeessuu dubbatan. Mootummaan dhugaa keenya haguuge namoota nuti awwaalle jiraattota miti jechuun isaa nu gaddisiiseera jedhu. Barsiistota leenjii kana irratti gadda itti dhaga’ame ibsanii jiran. Nu sobaa nu blchuu hin danddeessan waan ta’eef aangoo gad dhiisaa. Dhangala’uun dhiiga lammii keessanii akka dhiiga bineensaatti ennaa ilaalamu isin hin dhibuu? Jechuun aarii dhaan dubbachuu isaanii barsiistota mana barnootaa sadarkaa lammataa Qelllem keessaa tokko kan ta’anii fi wal ga’ii sana irratti hirmaatan tokko nuuf ibsaniiru.
Dargaggoo Qaammee tokko ajjeefame ka biroo Ibsaa Rundee ennaa sanatti maatii isaa dhaqqabuu yaallus argachuu hin dandeenye. Erga gabaasi kaleessaa dhaga’amee booda haadha warraa Ibsaa Rundee Aadde Xeenaaye Gammachuu argadhee dubbiseera. Mooraa mana jireenyaa keenya seenanii ani mucaa koo xiqqoo akkan baadhadhetti haati isaa bakka dhaabatanii turanitti nu duratti rasaasa morma isaatti naqanii ajjeesan jedhan.
Gabaasa kaleessa waajjira kominikeeshinii mootummaa biraa kenname kana ilaalchisee dubbi himaa kan ta’an obbo Mohammed Seidiin argachuuf irra deddeebi’uun yaalii goonuus har’aaf itti hin mikloofne. Waajjira kominikeeshinii mgaalaa Dambi Dolloof itti gaafatamaa kan ta’an obbo Zemene Xigaabuu garuu argannee jirra. Dargaggoonni kun lamaan jiraattota magaalaa keessanii ta’uu mootummaan haalee jira Maaliif? jedhee gaaffiin dhiyeesseef kun maaliif akka haalame ani hin beeku garuu dargaggoo Haayiluu Efreemii fi Ibsaa Rundee akkasumas aadde Taaddaluu Tamaam haati Haayiluu jiraattota magaalaa keenyaa ti jechuu dhaan qaamni ol aanaan haalli kun magaalattii keessatti hin uumamne jedhe ofuma isaaf deebii kennuu danda’a. Dargaggoonni lamaan du’uun mirkana jedhan.


text:
QULLUBBII ADII- Dawaa Gatii madaalawaan argamuu danda’u!
Dacheen Oromiyaa lalistuun alubuuda garaagaraan badhaadhuu keessaa dabartee dawaa uumamaa kan fayyaa namaatiif gumaacha guddaa taasisan hedduudhaan kan badhaatee jirtudha. Ammaaf qorannoon saayinsawaa ta’e irratti geggeeffamee tarree dawaa addunyaalessaatti galmaa’uu baatanillee uummanni hedduun labataan walitti dabarsee kan asiin ga’e hedduutu jiru. Isaan keessaa ‘Qullubbii Adiin’ isa tokkodha. Qullubbii adiin qaama dhala namaatiif faayidaalee kanaa gadii kennuu danda’a.
1. Dhukkuba qufaa (utaalloo), akkasumas dhukkuboota vayirasii fi baakteriyaan dhufan nurraa ittisuuf.
2. Dhiibbaa dhiigaa akka ol hin kaane hir’isuuf
3. Carraa dhukkuboota onnee adda addaan qabamuu hir’isuuf
4. Fayyummaa lafee eeguu irratti gahee guddaa qaba.
5. Rifeensi mataa akka nurraa hin dhumne prootiina taasisu of keessaa qaba.
6. Madaawwan gogaa irratti argaman daaknee yoo itti dibne hedduu nu gargaara.
7. Allarjiwwan gargaraa nurraa ittisuu danda’a
8. Qabiyyee qaamaa cholesterol/Faattii jedhamu kan yeroo baayyatu dhukkuba garaa garaaf nu saaxilu nu keessaa hir’isa.
9. Dhukkuba qorraarrafi busaarraafi kkf rraa ittiin fayyuu dandeenya
–
Dr. Gurmeessaa Hinkoosaa


text:
Dhaabii Gargaarsa Ijoollee Addunyaa Tokkummaa Mootummootaa, UNICEF jireenna biyya 22 waraanii bultii dhowwe qoratee gabaasa baase.
Lisa Bender UNICEF keessaa ogeettii barusmaati fi sagantaati. “Waraanii, jeequmsii ijoolle hedduu barnoota keessaa oofuutit jira.Adoo barumsatti hin deebinee turan.Hedduutti barumsaa keessa hin jirre. Rakkoo gugurdoo keessa baratan.Nu yaaddessiti.”
Akka gabaasa UNICEF-ti ijoollee mana barumsa sadarkaa tokkeessootii fi sadarkaa lammeessoo,miliyoona 109 harka afur keessaa harkii tokko lafa waraanaa keessa waan jiraniif barumsa dhabuutti jiran. Keessattuu ijoollee ganna 6-15 jidduu jiran.
Laftii waraanii ijoollee barumsa dhowwuutti jiru hagii guddaan Afrikaa keessa.
“Biyyitii ijoolleen isii haga guddaan barumsa keessa hin jirre Suudan Kibbaati. Achitti ijoollee harka 50 caalaatti barusmaa ala jira. Naayjeeriyaan ijoollee harka 47 barumsaa ala jira.Suudan keessaa ijoollee hakra 41 barusmaa ala jira. Afgaanistaan diqqoo wayyaa qabaattullee ammallee ijoollee isii harka 40 barusmaa ala jira.”
Siiriyaa biyya waraanii miila lafa fuudhee ummatii isii baqaaf karaa marullee ijoollee isii hedduutit barumsaa ala jira.
Ijoollee barumsa dhabuun akka gabaasa UNICEF-ti addunyaa keessaa qooda aabaachuu dhabuu.
UNICEF akka biyyiti cuftii ijoollee isaanii barsiiifatan lafa itti baratan dansaallee qopheessan gaafatti.


text:
WASHINGTON,DC —
Ijoollee dubraa 100 caalaan milishootii islaamummaa fa'tanii dabruun hin oolan jedhan tana godina Bornootii guurratan
Hajajii odeeffannoo waraana Naayjeeriyaa ijoollee 107 keessaa saddeeta qofatti dhabame jedhee labsullee daarektera mana barumsa ijoollee dubra godina Bornoo odeeffannoon waraanaa sun tokkolleen dhugaaniti jetti.
Akka jecha daarektera Asabe Kwamburati ijoollee tana keessaa 14 qofatti gadi dhiifamee taanillee barbaadii ittuma jira.
Ganamuma tokkoo warrii qawwee tokko lafatti baafatee manneen barnootaa, manneen akimii fi waan hedduu caaccabsee mana barnoota ijoollee dubraa lolee ijoollee fahatee dabreen.
Perzdaantiin Naayjeeriyaa Goodluck Jonanatan ammoo akka waraanii biyya isaanii ijoollee tana barbaadee harka warra isaan qabeetii isaan baasu haaje.
Naayjeeriyaan biyya zayitiin badhaate taatullee yoo hedduu warra qawwee ka gurmaahetti maqaa amantiitii fi waan akka akkaatiin nama rakkisee jireenna hammeessa.
Warrii ijoollee dubraa mana barmusaa Naayjeeriyaa kanaa guurratee dabreen ammatti beekamuu baatullee yoo hedduu dubbii akkanaa milishoota Boko Haramiin shakkan.


text:
Qeerroon Maal Jedha?
Dhalooti Oromoo guyyaa mirgi abbaa biyyumaa isaanii irraa mulqamee eegalee, diddaa inni yeroo adda addaan taasisu jabaataa deemuun isaa seenaan nu yaadachiisa. Qabsoo bilisummaaf godhamu kana keessatti hirmaannaan barattoota Oromoo bara 1970 eegale, gara humana jabaatti jijjiramuun Jaarmiyaa siayaasaa guddaa uummata Oromoo biratti kabajamaafi jaalatamaa ABO gad dhaabuun qabsoo hidhannoo finiinsuutti seene. Jaarmiyaan siyaasaa kun dhibbaan dhibbatti milkaahuu baatus bu’aalee gurguddaa ijaan argamanis tahe kan hin argamne saba isaaf gumaachee jira. San keesssa tokko dhaloota amma jiru, kan eenyummaa isaa irratti dammaqe, an diinaaf hin bitamu jedhu; Dhaloota fincilaa dhalchee dabre.
Anis waan haaraa barreessuuf odoo hin taane, akka barataa Oromoo tokkootti shoorri barattonni Oromoo Fincila diddaa gabrummaa bara 2000 irraa eegalee keessatti taphatan wal yaadachiisuun dirqama taatee natti mul’atte jennaan qalama koo ol qabe. Fincila diddaa gabrummaa barattoonni Oromoo taasisan san keessatti qooda fudhadhee dabruun koo akka an obboleeyyan Oromoo waliin barnootaaf manaa bane, warreen Oromummaaf jecha wareegaman, kan qaamni irraa hir’ate kan hidhaatti dabramee fi kan bakka isaan jiran hin beekamnetu sammuu keessaa na belbelee boqonnaa na dhorke.
Sochii gootonni barattoonni Oromoo qabsoo bilisummaa saba isaaniif taasisan bara 2000 irraa eegalee golee Oromiyaa mara keessatti akka malee finiinuun diina meeshaa waraanaa hidhate waliin hudhee wal qabe. Kana keessatti guyyaa Fincilla diddaa gabrummaa Saadasa 09/2005 Uummata Oromoof waamicha godhame keessatti hirmaannaan baratoota Oromoo akkam ture ? Wareegamuufi qaamaa hir’achuu gootota baratoota Oromoo meeqan keenyatu quba qaba? Meeqan keenyatu yaadata?
Fincila diddaa gabrummaa barattoonni Oromoo bara 2005 taasisan kan adda isa taasisu, barattooni Oromoo diina meeshaa hidhatee jiru waliin harka qullaa soda tokko malee hudhanii wal qabuu isaaniiti. Fincilli kun Oromiyaa mara kan hammate yoo tahu, wal quunnamtiifi tokkommaa barataan Oromoo bakka cufatti qabu kan diina rifachiise ture. Diinnis akka malee rifachuun Waraana harkaa qabu, Oromiyaa keessatti facaasuun gootota barattoota Oromoo sodaachisuuf yaale. Dargaggoon Oromoo kaabaaf kibbaa, bahaaf dhihaa waliif dirmachuun fincila finiinse.
Gaaffiilee barattooni Oromoo dheeheessa turan keessaa inni gurguddaan, Mirgi abbaa biyyummaa Oromoo haa kabajamu, Mirgi Hiree ofii Ofiin murteeffachuu Uummata Oromoo haa mirkanaahu, Hidhamtoonni siyaasaa Oromummaan yakkaman gad haa lakkifaman, ABOn nu haa bulchu, fi kan biro ture. Gaaffii barattootaa kanaaf deebii diinni qopheesse, gara laafina tokko malee baratoota harkaa qullaa jiran irratti Rasaasa gad roobsuu ture. Kanaafis Ragaa kan tahu, wareegamuu baratoota Oromoo sadarkaa 2ffaa Amboo, barataa Jagamaa Badhaaneefi Kabbadaa Badhaasaa ti. Barattooni kun lameen hiriira nagayaa guyyaa san gudhamaa jiru irraa qooda fudhachaa odoo jiranii tarkaanfiin gara jabinaa battalumatti irratti fudhatame. Tarkaanfiin diinni guyyaa san fudhate sochii Oromiyaa fincilaa keessatti eegale sodaachisuuf haata’u iyyuu malee, gootonni barattoota Oromoo caalatti bakka maraa fincila finiinsuun Mootummaa biyyatti rifaasisuun Magaalaafi baadiyyaa Oromiyaa gara dirree lolaatti jijjiire.
Fincili diddaa gabrummaa kun babal’achuun, wareegamuun barattoota Oromoo bakka adda addaatti daddabalaa deeme. Kaan mana hidhaatti dabree reebicha gara jabinaa irratti gaggeessuun, barataa waggaa 4ffaa Yuuniversitii Finfinnee kan tahe barataa Gaaddisaa Hirphasaa du’aaf akka inni saaxilamu godhan. Achuma barataa moraa Yuuniversitii Finfinnee bartataa Alamaayyo Garbaa uumamaan qaama hir’uu ta’e mana hidhaa keessa baduuf jedhe jechuun rasaasan tumanii ajjeessan. Diddaa barattooni eegalan kun Oromiyaan ala baratoota barnoota Olaanaa baarachaa jiran birattis deggersa guddaan itti fufe. Baarataan Oromoo Impaayera biyyatti keessatti tarkaanfiin adda addaa akka fudhatamuuf wal quunnamtiin baratoota Oromoo caalaatti akka jabaatu taasise. Addunyaa birattis dhageettii guddaa argate.Bakkootii adda addaattis Alabaan ABO guyyaa murtaahef gad dhaabbuun akka balali’u gochuu irra dabree Qabsoo bilisummaaf godhamu dhugaa ta’uu isaa mul’ise. Ilmi Oromoo barnootaaf manaa bahe reeffi isaa yeroo maatii issaf deebi’u, eenyutu rafee haa buluree? Kanatu baratoota baratoota Oromoo bakka jiran maraa wal faana hiriisuun tokkummaan gaaffii mirgaa akka kaasan taasise.
Wareegamuu, qaamaa hir’achuu, barnoota irraa adabamuu fi mana hidhaatti dabramuun barataa Oromoo yeroo sanii, meeqan keenyatu yaadata? Meeqan keenyatu immoo kaayyoo isaan irratti wareegaman san galmaan gahuuf bakka jirru maraa waan dandeenyuun dirqama lammummaa bahaa jirra? Moo gaaffii barattonni Oromoo gaafataa turan sun deebii argattee jirti?
Dhugaa dha, bara 2008 irraa eegalee haalli mooraa qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti dhalate sochii siyaasaa haa laaffisu malee waan har’aa taa’aa jiru san duubatti dhiifannee , meeqan keenyatu daandii gootonni Oromoo bilisummaa saba isaaniif eegalan san galmaan gahuuf dalaguutti jira.? Gaaffiin kun kan dargaggoo Oromoo ilaallattu taati. Yaa ilmaan biyyaa, nuti dhallotni har’a waan warri nu afoo turan tolchan ykn balleessan komachuun yeroo keenya gubaa jiraanna yoo tahe, dhalootni nutti aanee jiru immoo waahee keenya maal dubbata laata? Of gaafadhaa. Waa maraafuu Torbeen fuuldura keenya jirtu kun waqtii/ waktii baratoota Oromoo fincila diddaa gabrummaa irratti wareegaman itti yaadannu waan taheef waliin haa yaadannun jedha.
Seenaa Qabsoo Barattoota Oromoo: //www.youtube.com/watch?v=AHG90sf_kAw&feature=player_embedded]
Bakka jirru maraa waan bilisummaa saba keenyaaf ta’u irratti haa dalagnu!!
Seenaan haaraa wareegama Qeerroottin ni dalagama!


text:
Maratoonii Berlin,Jermen keessatti dorgoman dhiiraa fi dhalaalleen Itoophiyaatti moo’e
Dorgommii Kilaboota Waancaa Kubbaa Miilaa Addunyaa ji’a lamaan duubatti Jappaanitti jalqabanii Kilabiin Afrikaa fulaa buutee dorgomtu dhiyoottuu beekamti
Kalee,Fulbaana 25,2016 nama kuma kurnya hedduutti maratoonii km 42 caaltu irratti dorgomuuf magaalaa Berlin,Jeremeni baafate.
Dorgommii IAAF qopheessu kana dhiiraan Qananiisaa Beqqeleetti moo’e. Qananiisaan dorgommii km 42 tana 2:03:03 moo’e.Rekordii haaraa argachuu baatullee atileetii addunyaa irratti km hagasi tana ariifatee moohe tahe.
Dorgommii namii kuma kurnya hedduu irratti wal dorgome tana Qananisiaa fi atileetii Keenyaa Wilson Kipsangitti walti hafee Qananisiaa fixuuf metiriin diqqoon haftee jennaan bira dabree moo’e.
Atileetiin Keenyaa Wilson lamessoo bahe sadeessoolleen atileetii Keenyaati.Atileetiin Itoophiyaa Sisay Lemmaa ammoo afreessoo bahe.
Gama dubraalleen atileetii Itoophiyaa Aberruu Kebbedeetti tokkeessoo bahe. Birhanaee Dhaabaa lammeesoso baate. Sadeessoo ammoo Hiruuti Aagaati.
Aberruun km 42 tana 2:20:45 moote.Dorgommii km kuma 41,283 irratti dorgomee biyya nama biyya 122 itti dhufe IAAF, Federeshiinii Waldaa Atileeota Addunyaatti qopheesse.
Qananiisaan dorgommii tana moo’ee jennaan ‘mormii atileeti Fayyisaa Leellisaa akkamitti laalta, dorgommii Olompikii waan ati Oromoo taateef si hambisan moo,’ jedhanii wa gaafatan.
“Ispoortiin siyaasaa ala.Akka itti mormanitti jiraa fulaa itti mormanitti jira. Mormii fi gaafiif mirga qabda.Waan si dhibe mootummaa gaafatttaa. Mootummaan ItoophiyaA gaafilee karaa demokiratawaa faluu fi mariif dhiyeessuuf yaaluutti jira. Dorgommiif filatamuuf filatamuu dhabuuf ammoo yoo namii filu beekumsa dhabee ykn ammoo namii dorgomu saatii guutachuu dadhabde faaf nama hambisan malee waan ati gosa tokko taateef nama hin hambisan.”
Dorgommii kilaboota waancaa kubbaa miilaa Addunya.
Dorgommii tana Muddee 8-18 bara 2016 magaalaa Jappaan lama keessatti qopheessan. Kilaboota 7 ardii addunyaa jaha keessaa dhufanitti istaadiyoomii magaalaa Jappaan Suita Osaka fi Yokohama keessatti wal dorgoma.
Awurooppaa keessaa Real Madri Jappaan dhaquuf kurfoo jirti.Kilaboota South America keessaa ka dabru dhiyoottuu beekan.
North America keessaa ammoo kilabii Meksikoo Club America jedhanitti dabree kilabii biyyoota garba keessaa qubatbiyya New Zealanditti dabre.
Afrikaalleen kilaboota biyyoota isii 50 caalan wal dorgomsiifattee amma kilabii lamatti walti hafe.
Dorgommii tana Federeshiinii Kubbaa Miilaa Afrikaatti qopheesse.Amma kilabii lamatti walti hafuuf deema; kilabii Afrikaa Kibbaa Mamelodi fi ta Masrii Zamalekitti walti hafe.


text:
Wednesday, 1 June 2011
Baqattoota oromoo fii mootummoota ollaa ethiopia
Baqattoota oromoo fii biyyoota ollaa ethiopia
akkuma beekamutti biyyotni biyya ethiopia wajjin wal daangessan akkasumatti ollee biyyattii kan ta'an biyyota muraasa akka ta'an beekamaadha.
isaan keessaa amma tokko yommuu ilaallu:-
1-somaliyaa
2-somaliland
3-kenyaa
4-suudan
5-jibuutii
6-Ertiraa fii akkasumas biyyoota tokko tokko maqaa kaasun ni danda'ama.egaa waanti biyyoota kana barbaachiseef cimina biyyootni kun qaban ilaaluf otuu hin ta'in haalli isaan baqattoota oromoo irratti qaban maal akka fakkaatu yommuu ilaallu duraan dursa garuu biyya somaliland kan ofiin jettu baqattoota oromoo wajjin hariiroo isheen qabduu fii hojiin isheen baqattoota oromoo irratti hojjajaa turtee fii ammallee hojjachaa kan jirtu maal akka fakkaatu dhalootni boruu seenaa kana akka qoratuuf jedhamee barreessun barbaachisaa waan ta'eef jecha kan hojjatamedha.
Akkuma beekamutti biyyi somaliland jedhamtu bara 1991 dura qaama biyya somaliyaa akka turtee fii qaama somaaliyaa irraa kutaa kaaba dhiya somalitti argamuu akka turte beekamadha.bara 1991 akka lakkoofsa oromootti qabsoo cimaa geggeessaa turteen mootummaa somaliyaa mohammad ziyaad barree aangoo irraa fonqolchuudhan walabummaa biyya ishee kan labsatte biyyi sumaliland kun baruma dhiyoo kana keessa ture.
Bara1991 dura guutuu biyya somaliyaa bulchaa kan turan moototni somaliya Abdurahaman shermarkee fii mohammad ziyaad barree yommuu ta'an mootummootni kun sirni isaan geggeessaa turan akkuma mootummoota habashaa wajjin kan wal fakkaata akkasumatti gabrummaa daangaa hin qabneen ummata sumalee yeroo dheeraa bulchaa kan turan yommuu ta'u biyyi somaaliland jechuun yeroo ammaa kana maqaa ofitti moggaafte kun qaama somaliyaa fii lammii somalii irraa adda kan taate yommuu ta'u lammiin ishee sumale Isaaq jechuudhan beekama.
akkuma beekamutti biyyotni biyya ethiopia wajjin wal daangessan akkasumatti ollee biyyattii kan ta'an biyyota muraasa akka ta'an beekamaadha.
isaan keessaa amma tokko yommuu ilaallu:-
1-somaliyaa
2-somaliland
3-kenyaa
4-suudan
5-jibuutii
6-Ertiraa fii akkasumas biyyoota tokko tokko maqaa kaasun ni danda'ama.egaa waanti biyyoota kana barbaachiseef cimina biyyootni kun qaban ilaaluf otuu hin ta'in haalli isaan baqattoota oromoo irratti qaban maal akka fakkaatu yommuu ilaallu duraan dursa garuu biyya somaliland kan ofiin jettu baqattoota oromoo wajjin hariiroo isheen qabduu fii hojiin isheen baqattoota oromoo irratti hojjajaa turtee fii ammallee hojjachaa kan jirtu maal akka fakkaatu dhalootni boruu seenaa kana akka qoratuuf jedhamee barreessun barbaachisaa waan ta'eef jecha kan hojjatamedha.
Akkuma beekamutti biyyi somaliland jedhamtu bara 1991 dura qaama biyya somaliyaa akka turtee fii qaama somaaliyaa irraa kutaa kaaba dhiya somalitti argamuu akka turte beekamadha.bara 1991 akka lakkoofsa oromootti qabsoo cimaa geggeessaa turteen mootummaa somaliyaa mohammad ziyaad barree aangoo irraa fonqolchuudhan walabummaa biyya ishee kan labsatte biyyi sumaliland kun baruma dhiyoo kana keessa ture.
Bara1991 dura guutuu biyya somaliyaa bulchaa kan turan moototni somaliya Abdurahaman shermarkee fii mohammad ziyaad barree yommuu ta'an mootummootni kun sirni isaan geggeessaa turan akkuma mootummoota habashaa wajjin kan wal fakkaata akkasumatti gabrummaa daangaa hin qabneen ummata sumalee yeroo dheeraa bulchaa kan turan yommuu ta'u biyyi somaaliland jechuun yeroo ammaa kana maqaa ofitti moggaafte kun qaama somaliyaa fii lammii somalii irraa adda kan taate yommuu ta'u lammiin ishee sumale Isaaq jechuudhan beekama.
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Mormii Oromiyaa fi gaafii eenyumma ummanni Qimaant kaasee irratti lubbuu namoota darbee, han madahee, akkasumas bayyina nama hidhamee,laalchisee itti gafatumma eennyu akka fudhatuu kara mootumma fi mormitoota yaadin kennamu addan goraa ta’uun, itti fufeera.
Dhimma kanaratti ibsaa fi gabaasa kennaaa han turan, dhabbaatoonni mirga dhala namaatii falman fi paartiileen siyaasaa, “mootummaan Itoophiyaa humna gita hin taane fayyadamee hubaatii hammataan gaheera, kanaaf immoo mootumman itti gafatamuu qaba,” jedhan.
Motummaan Itoophiyaa garuu, hubaatii gahee kana lakkoofssan lafa godhuu dhaa, gabaasa Koomishinii Mirga Dhala Namaa Itoophiyaa eggaa tureera. Gabaasni kun dhuumuu fi torbban lama keessatti mana marii biyichaatii dhihaachuu dha akka qophahee han ibsan Koomishineerri dhaabichaa Dr. Addisuu G/Igzaabeer Koomishinii Mirga Dhala Namaa Itoophiyaa gadi bu’ee haala jiru qorachuu fi jarjaraan oddo hin ta’in tasgabbiidhan qorannoo geggessaa turuu dubbatan.
Mootumman Itoophiyaas gama isaatiin ,beekumsa han kennu gabaasa kana ta’u ibsa tureera. Gabaasnii Koomishinii Mirga Dhala Namaa Itoophiyaa kun bayyina namoota lubbun bade, han madaahanii fi hidhamanii afaan mootummaa irra dhagahuuf fala ta’a jedhamee eggama.


text:
Yunivarsitii Haramaayaa keessatti wal-dhideen barattootaa fi humnoota mootummaa gidduutti geggeessamu torbanneen lakkoobsisuu isaa dubbatu, barattoonni yunivarsitichaa.
Akkuma guutmmaa Oromiyaa keessatti geggeessamaa ture, mormii barattoonni Yunivarsitii Haramaayaa geggeessaniin wal-qabatee barattoonni hidhamanii turna achii-bbuteen isaanii dhabamuu fi waraanni mooraalee Yunivarsitichaa keessatti bobbaafamuu mormuudhaan gaaffiin barattoonni Yunivarsitichaa “kaasne” jeddhan deebii quubsaa dhabuu tu mormii barattootaa marsaa ammaa kana kakaase, akka barattoonni jedhanitti.
Mormiiwwan barattoonni bifa adda addaan kaasan irraa kan ka’e, waraanni federaalaa “Agaazii” jedhamuun beekamu, halkan halkan barattoota doormii dhaa yaasuudhaan, hiriirsisee ka reebaa jiru ta’uu isaa illee dubbatu barattoonni.
Akka barattoonni mooraalee Yunivarsitichaa keessaa hin baane mooraalee martinuu torban tokkoo oliif cufaatti turan, jedhu – barattoonni. Ka dhimma kana akka qabbaneessaniif gara sanatti ergaman, Ministarri Horsiisa Qurxummii fi Beeyladaa, Obbo Sileshii Getaahun, immoo barattoonni guyyaa lamaaf barnoota dhaabanii turan. Amma garuu, gaaffiin isaanii deebii argatee gara barnoota isaaniitti deebi’anii jiran, jedhan.
Guutummaa qophii kanaa dhaggeeffadhaa.


text:
1Intte azazettennan ixxido gishshaunne intte nagaraa gishshau, kase wodiyan ayyaana haiquwaa haiqqideta. 2He wode intte ha sa7aa iita ogiyaa hemettideta; carkkuwaa giddon de7iya wolqqaama ayyaanatu halaqaayyo qassi Xoossaayyo azazettenna asaa ha77i haariya ayyaanaayyo azazettideta. 3Nuunikka qassi ubbai he asaa mala; qassi nuuni nu meretettaa amuwaadan de7ida; nu asatettainne nu wozanai koyidobaa oottida. Nuunikka haratuugaadan, nu meretan Xoossaa hanqquwaa ekkanau de7oos. 4SHin Xoossaa maarotettai daro gidiyo gishshau, ba siiquwaa daruwaadan, 5Nuuni ayyo azazettennan ixxidi, harai atto ayyaanan haiqqidaageeta gidinkka, i Kiristtoosaara nuuyyo de7uwaa immiis. Xoossaa aaro kehatettan intte attideta. 6Nuuni Kiristtoos Yesuusaara saluwaa sohuwan haaranaadan, Xoossai nuna aara issippe haiquwaappe denttiis. 7I sinttappe yaana wodiyan, nuuyyo Kiristtoos Yesuusan de7iya kehatettan, ubbaappe aadhdhiya ba aaro kehatettaa gitatettaa bessanau hegaa oottiis. 8Aissi giikko, intte Xoossaa aaro kehatettan, ammanuwan attideta; hagee Xoossaa imoppe attin, intte oosuwaana gidenna. 9Intte daafuran beettibeenna gishshau, intte ceeqettiyoobi aibinne baawa. 10Aissi giikko, nuuni Xoossaa mereta; i nuuyyo kasetidi giigissi wottido lo77o oosuwaa nuuni oottanaadan, Kiristtoos Yesuusa baggaara nuna medhdhiis. 11Hegaa gishshau, inttenoo zariyan Aihuda gidenna asatoo, bantta asatettaa bolli kushiyan oosettidoogan, banttana qaxxarettidaageeta giya Aihudati, qaxxarettibeennaageeta giidi xeesiyoogeetoo, intte kase oonakko akeekite. 12He wode intte Kiristtoosappe shaahettideta; imatta gididi, Israa7eela asaappe haakkidi de7ideta; Xoossai ba asaayyo immana giidi maacido maachchaappe ainne demmibeekketa; ha sa7aa bolli intte demmana giidi, ufaissan naagi uttidobaa demmennaaninne qassi Xoossi bainnan de7ideta. 13SHin intte kase haakkidi de7iyaageeti ha77i Kiristtoos Yesuusaara de7idi, Kiristtoosa haiquwan mataa shiiqideta. 14Aissi giikko, Kiristtoosi Aihuda asaanne Aihuda gidenna asaa timidi, nuuyyo sarotettaa ehiis. Eta naa77aa shaakkidi, morkke ootti wottida morkketettaa godaa ba asatettan qoqqofi yeggiis. 15I ba huuphen ha naa77u zaretuppe issi ooratta asa medhdhidi sarotettaa wottanau, Aihuda asatu higgiyaa a azazotuuranne wogatuura issippe xaissiis. 16Kiristtoosi masqqaliyaa bolli misimaariyan xishettidi haiqqido ba haiquwan morkketettaa xaissiis; qassi masqqaliyaa baggaara naa77u zaretakka issi asa ootti sigettidi, Xoossaakko ekki ehiis. 17Kiristtoosi yiidi, Xoossaappe haakkidi de7iya intteyyo Aihuda gidennaageetuyyoonne, a matan de7iya Aihudatuyyo ubbaayyo, wonggeliyaa mishiraachchuwaa sarotettaa yootiis. 18Aissi giikko, nuuni ubbai, Aihudatikka Aihuda gidennaageetikka, issi Geeshsha Ayyaanan Kiristtoosa baggaara Aawaa sintti shiiqanau danddayoos. 19Simmi intte Aihuda gidenna asati hagaappe sinttau allaga woi imatta gidekketa; ha77i inttenne geeshshati issi biittaa asa; qassi Xoossaayyo intte so asa. 20Yesuusi kiittidoogeetinne hananabaa yootiyaageeti baasido baasuwaa bolli inttekka keexettideta; godaa xaphuwaa minttiya waanna shuchchai Kiristtoos Yesuusa. 21I keettaa ubbaa issippe shiishshi oiqqidi, Xoossaa baggaara geeshsha beeta maqidase gidana mala dichchees. 22Intte qassi Xoossai ba Ayyaanan de7iyo keetta gidanau, haratu ubbaara issippe Kiristtoosan keexetteeta.
Copyright
Learn More


text:
1Hawaaretinne Yihuda ubban de7iya ammaneyssati, Ayhude gidonnayssatikka Xoossaa qaala ekkidayssa si7idosona. 2Phexiroosi Yerusalaame bida wode qaxxarettida ammaneyssati, 3iyaakko, "Neeni qaxxarettiboonayssatakko gelada enttara kathi ays madii?" yaagidosona. 4Shin Phexiroosi hanidabaa koyroppe doomidi maaran maaran odis: 5"Taani Yoophe kataman Xoossaa woossashe qonccethi be7as. Gita afila daaniyabay oyddu baggara oykettidi saloppe wodhdhishe taakko yis. 6Taani tishshi ootha iya giddo xeelliya wode oyddu tohora de7iya meheta, wora do7ata, ulora gooshettiya medhetethatanne salo kafota be7as. 7'Phexiroosaa, dendda, shukkada ma' giya qaala si7as. 8"Shin taani, 'Godaw, akkay, tunabay woykko geeyonnabay ubbaka ta doonaakko shiiqi erenna' yaagas. 9" 'Xoossay geeshshidayssa neeni tuna gooppa' yaagiya qaali nam77antho saloppe yis. 10"Hessi heedzu toho hanin, wurssethan ubbabay salo pude ekettis. 11He saatenkka heedzu asati Qisaariyappe taakko kiitettidi taani de7iya keetha gakki aggidosona. 12Sidhonna enttara baana mela Ayyaanai taw odis. Qassi ha usuppun ishati Yoophefe taara Qisaariya bidayssatara Qornneliyoosa soo gelida. 13Kiitanchchoy iya son eqqidi, 'Yoophe kiittada Phexiroosa geetettiya Simoona xeegisa. 14Nenanne ne soo asa ubbaa ashshiya qaala I new odana' gidayssa Qornneliyoos nuus odis. 15"Taani haasaya doomiya wode Geeshsha Ayyaanay koyro nu bolla wodhdhidayssada entta bollaka wodhdhi aggis. 16He wode 'Yohaannisi haathan xammaqis, shin hintte Geeshsha Ayyaanan xammaqettana' yaagida Godaa qaalay taw qofettis. 17Xoossay nuus Godaa Yesuus Kiristtoosa ammanidayssatas immida imotaa Ayhude gidonnayssataska immiko, yaatin Xoossaa digganaw taani oonee?" yaagis. 18Entti hessa si7ida wode bantta palamaa aggidi, "Hesaa gidikko, Xoossay Ayhude gidonnayssatikka nagarappe simmidi de7on daanada qaada immis" yaagidi Xoossaa galatidosona. 19Isxifaanose hayqos gathida gooda gaason laalettida ammaneyssati qaala Ayhudeta xalaalas odishe Siroofinqe, Qoophiroosanne Anxookiya gakkanaw yuuyidosona. 20Shin Qoophiroosappenne Qereenaappe yida issi issi ammaniyaa asati Anxookiya bidi, Godaa Yesuusa Wonggelaa Girike asaaskka odidosona. 21Godaa wolqqay enttara de7ees; qassi daro asay ammanidi Godaakko simmidosona. 22He odaa Yerusalaamen de7iya woosa keethay si7ida gisho Barnnabaasa Anxookiya kiittis. 23Barnnabaasi Anxookiya bida wode Xoossaa aadho keehatethaa oosuwa be7idi ufayttis. Entti ubbay bantta kumetha wozanan Godan minnidi daana mela entta zoris. 24Barnnabaasi Geeshsha Ayyaanaynne ammanoy kumida lo77o asi gidiya gisho daro asay Godaa ammanidosona. 25Hessafe guye, Barnnabaasi Saa7ola koyanaw Terseese bis. 26Yan Saa7ola demmida wode Anxookiya ekkidi yis. Barnnabaasinne Saa7oli woosa keetha asaara laythi kumethi uttidi daro asaa tamaarssidosona. Ammaneyssati Anxookiyan "Kiristtaane" geetettidi koyro xeegettidosona. 27He wode issi issi nabeti Yerusalaameppe Anxookiya wodhdhidosona. 28Entta giddofe Agaboosa geyssi denddidi biitta ubban gita koshi keyanayssa Ayyaana wolqqan tinbbite odis. Hessi haniday Roome Kawuwa Qalawudiyoosa wodena. 29Ammaneyssati huu7en huu7en bantta wolqqaa mela miishe kessidi Yihudan de7iya ammaneyssatas maade yeddanaw qofa qachchidosona. 30Entti hessada oothidi, miishiya Barnnabaasa bollanne Saa7ola bolla woosa keethaa cimatas yeddidosona.
Copyright
Learn More


text:
1Issi Hanaaniyaa giyo bitanee ba maccaasee Saphphiiro giyooriira gade baizziis. 2He baizzido miishshaappe ba maccaasiyaa erishin ashshidi, baggaa ehiidi, Yesuusi kiittidoogeetussi immiis. 3SHin PHeexiroosi Hanaaniyaa, “Neeni Geeshsha Ayyaanaa cimmada ne gadiyaa baizzido miishshaappe shaakkada ashshana mala, xalahee ne wozanan aissi kumidee? 4Neeni baizzanaappe kase gadee nebaa gidenneeyye? Qassi neeni baizza simminkka miishshai neessa gidenneeyye? Yaatin, hagaa malabaa oottanau aissi ne wozanan qoppadii? Neeni Xoossau worddotidoogaappe attin, asau worddotabaakka” yaagiis. 5Hanaanee he qaalaa siyidosaarakka kunddidi haiqqi aggiis; hegaa siyida ubbai daro yayyiis. 6Wodalla asati soo gelidi, a ahaa xaaxidi, gade kessidi a moogidosona. 7Heezzu saate heerappe guyyiyan, Hanaaniyaa maccaasiyaa hegaa erennan de7aidda PHeexiroosi de7iyoosaa gelaasu. 8Gelin PHeexiroosi o, “Intte gadiyaa hanni keena miishshen baizzidetii? Ane tau oda” yaagiis. A, “Ee hanni keena miishshen baizzida” yaagaasu. 9PHeexiroosi maccaasiyo, “Neeninne ne azinai Godaa Ayyaanaa paaccanau aissi zorettidetii? Be7a; ne azinaa moogida asati karen de7oosona; nenakka eti kare kessana” yaagiis. 10Maccaasiyaa sohuwaarakka PHeexiroosa tohuwaa matan kunddada haiqqa aggaasu; wodalla asati geliyo wode haiqqidaaro demmidi, kare kessidi, i azinaa lanqqiyan moogidosona. 11Woosa keettaa asai ubbainne hegaa siyida hara asai ubbai daro yashshaa yayyiis. 12Yesuusi kiittidoogeeti daro malaataanne oorattabaa asaa giddon oottoosona; ammaniya ubbati Solomona baranddaa giyoosan issippe gaittidosona. 13Hara asappe etaara gaittanau harai atto issoinne xalibeenna; shin asai eta bonchchees. 14Ammaniya maccaasainne attumaasai kaseegaappe daroi Godaassi gujettees. 15Hegaa gishshau, asai hargganchchata halaaninne saleenan tookkidi, PHeexiroosi hegaara aadhdhiyo wode harai atto, au eeshoikkonne etappe issuwaa issuwaa bollaara aadhdhana mala, katamaa ogetu dooni kessidi wottees. 16Qassi daro asai Yerusalaame matan de7iya katamatuppe hargganchchatanne tuna ayyaanan ohettida asata ekki yees; ubbatikka paxidosona. 17Paxin qeese ubbatu halaqainne aara de7iya Saaduqaaweti ubbati Yesuusi kiittidoogeeta daro qanaatidi, eta bolli denddidosona. 18Qassi Yesuusi kiittidoogeeta oiqqidi, dere asaa qachchiyo keettan yeggidosona. 19SHin Godaa kiitanchchai qammi qasho keettaa penggiyaa dooyidi, Yesuusi kiittidoogeeta kare kessidi, 20“Intte biidi, Beeta Maqidasiyan eqqidi, ha ooratta de7uwaa qaalaa ubba asau yootite” yaagiis. 21Yesuusi kiittidoogeeti hegaa siyido wode, guuraara Beeta Maqidasiyaa gelidi, tamaarissanau doommidosona. Qassi qeese ubbatu halaqainne aara de7iyaageeti yiidi, yaa7aanne Israa7eela cimata ubbata issippe xeegidi, Yesuusi kiittidoogeeta bantta sintti ehaana mala, wotaaddarata qasho keettau kiittidosona. 22SHin wotaaddarati qasho keettaa biidi, Yesuusi kiittidoogeeta demmibookkona; guyye simmidi yaa7au, “Nuuni biyo wode qasho keettaa kariyaa daro mintti gorddin, naagiyaageetikka penggen eqqidaageeta demmida; shin nuuni kariyaa dooyiyo wode, giddon harai atto issi asinne baawa” yaagidosona. 24Yaagin Beeta Maqidasiyaa wotaaddarata azaziyaageenne qeese halaqati hegaa siyido wode, “Hagee waanidee? Qassi digin waananee?” yaagidi hirggidosona. 25Hegaappe guyyiyan, issi bitanee etakko yiidi, “Be7ite; qasho keettan intte yeggido asati Beeta Maqidasiyan eqqidi, asaa tamaarissoosona” yaagidi etau odiis. 26Odin, Beeta Maqidasiyaa wotaaddarata azaziyaagee wotaaddaratuura biidi, Yesuusi kiittidoogeeta ehiis; shin eti banttana asai shuchchan caddana giidi yayyido gishshau, eta loddan ehiidosona. 27Eti Yesuusi kiittidoogeeta ehiidi, yaa7aa sinttan essin, qeese ubbatu halaqai eta, 28“Inttena nuuni he bitaniyaa sunttan tamaarissenna mala minttidi azazibookkonii? Be7ite; intte timirttiyaa Yerusalaame katamaa muleera gattideta; qassi he bitaniyaa shemppuwan nuna oittanau qoppeeta!” yaagidi oichchiis. 29Oichchin PHeexiroosinne Yesuusi kiittido harati zaaridi yaagidosona; “Nuuni asau azazettanaappe Xoossau azazettanau bessees. 30Masqqaliyaa bolli misimaariyan xishi kaqqidi, intte worido Yesuusa nu aawatu Xoossai haiquwaappe denttiis; 31Israa7eelatussi nagaraappe simuwaanne nagaraa atto geettaa Yesuusi immana mala, Xoossai haariyaagaanne ashshiyaagaa a oottidi, baappe ushachcha baggan xoqqu xoqqu oottiis. 32Hegaassi nuuni markka; qassi Xoossai baassi azazettiyaageetussi immido Geeshsha Ayyaanaikka markka” yaagidosona. 33Yaa7aa asai hegaa siyido wode, daro yiillotidi, Yesuusi kiittidoogeeta woranau qoppidosona. 34SHin asa ubban daro bonchchettida Gamaaliyaala giyoogee, higgiyaa tamaarissiya issi Parisaawee, yaa7an denddi eqqidi, Yesuusi kiittidoogeeta guutta wodiyaa kare kessana mala azaziis. 35Azazidi yaa7aa hagaadan yaagiis; “Israa7eela asatoo, intte ha asata oottana qoppiyooban inttena naagite. 36Aissi giikko, hagaappe kase wodiyan Tewodaasi bana gita giidi denddiis; denddin oiddu xeetu gidiya asati aara gaittidosona; shin a worin, a kaallida ubbatikka laalettidi, pattenna asa gididi attidosona. 37Hegaappe guyyiyan, asai qoodettiyo wode, Galiila Yihudai denddidi, daro asaa panggayidi kaalettiis; shin akka worin, a kaallida asai ubbaikka laalettiis. 38“Ha77ikka taani intteyyo odais; ha asatuppe shaahettite; eta bochchoppite. Aissi giikko, ha qofainne ha oosoi asi oottidobaa gidikko xayana. 39SHin ha qofainne ha oosoi Xoossaappe yiidabaa gidikko, intte eta xaissanau danddayekketa; geelladan yaaniiddi Xoossaara intte iitettananne” yaagiis. 40Yaagin yaa7ai Gamaaliyaala zoriyaa ekkidi, Yesuusi kiittidoogeeta soo xeesidi, lissuwan garafissiis; hegaappe guyyiyan eta, “Yesuusa sunttaa naa77anttuwaa mulekka denttoppite” giidi birshshi yeddiis. 41Yesuusa sunttaa gishshau, eti kauyyanau bessiyoogaa Xoossai qoppido gishshau, yaa7aappe ufaittiiddi kiyidosona. 42Eti ubba gallassi Beeta Maqidasiyaaninne asa son Yesuusi Xoossai tiyido Kiristtoosa gididoogaa tamaarissiyoogaanne yootiyoogaa yaa gujjidosona.
Copyright
Learn More


text:
Waldootiin Kiristaanaa Oromoo kutaa Minesootaa keessa jiran haala yeroo ammaa Oromiyaa keessatti geggeessamaa jiru ilaalchisee Waaqa kadhachuuf jecha jimaata borii qabee guyyoota sadiif yeroo kadhataa fi soommanaa qabaachuuf akka jiran beeksisan. Guyyoota kana fuula Waaqaa ennaa barbaaddannu ajjeechaa fi hiraarsi uummata keenya irratti geggeessamu akka dhaabatu isa kadhanna. Uummati keenyas garaa tokkoon ta’ee Waaqa biraa araara akka kadhatu waamicha dabarsina kan jedhan dura taa’aa
Tokkummaa waldoota Kiristaanaa oromoo Luba Gammachuu Olaanaa turan. Yeroon kun yeroo kamiinuu caalaa tokkummaa keenya kan walitti fidu waan ta’eef martinuu bakka jirutti kadhannaa nuti geggeessinu kana hafuuraan nu faana akka ta’u jechuu dhaan kanneen biyya keessa jiranis isaan waliin jiraachuu isaaniif yoomuu akka isaan hin irraanfanne, qofaa keessan miti ittiin jechuun ergaa Darbarsan Luba Gammachuun.


text:
Dorgommiin waancaa kubbaa miilaa Afrikaa Ammajii 17 haga Muddee 8,2015 dhumatti. Dorgommii torbaan sadii tana Morookootti qopheessa.Taatullee Morookoon Eboolaaf jettee akka dorgommiin tun duratti siixxu ykn guyyaan isii jijjiiramu gaafattte.Konfidereshiiniin kubbaa Miilaa Afrikaa,CAF ammoo dubbii tana irraa hin fudhanne.
Bulchootii CAF, dorgommiin tun guyyuma jedhanitti taati, Morookoon yoo qooheessuu dadhabde Sadaasaa 8,2014 irratti deebii kennuu malte. Taatullee guyyaan dhumaa waan qophi tanaa irrati murkii kennan Sadaasaa 11,2014.
Akka oduu odu gaazexaa Aljeeriyaatti perzidaantiin koree CAF Issa Hayato’u, faa fi miilata isaanii hedduutti mari’ate. Ebolaan,dhukkubii haarahii lafa dhufe Afrikaa gama Dhihaatii nama 5000 tahutti dhumate.
Dorgommii Fardaa
Awustiraaliyaa magaalaa Viktooriyaa fi magaalaa gara garaatti Sadaasaa 4,2014tti dorgommii fardoo beekmatuu Melbourne Cup jedhan ta teettoon fardaa bebeekamoo fi fardii qolchaan beekamaan irratti wal dorgomutti jalqaba.
Dorgommii tanaan “dorgommii biya miila tokkoon dhaabdu,” jedhanii faarsan.
Fardoo tana karaa metirii 3200 irratti wal qolchisiisan.Teettoon fardaa warra adoo fardi gussanii garaa fardaa jala loo’ee ulee lafaa guru,axxiyyoo farda irra teteettee wa aatu ta darbatte hin dhabnee fi warra fardoo muka kuchisiisuun beekamu. Lafti tun hagii tokko tabbaa hagii tokko koofee.Nama ganna dabre dorgommii tana moohee dolara miliyoona 3 kennan.
Dorgommii tana Austrailaaiaa cufatti TV daawwatanii addunyaatti nama miliyoona 650tti TV daawwata.Awsutiraaliyaatti saatii 3n duubatti namuu wayaa aadaa ufii naqatee kaan faashinaa,namuu faaya ufii naqatee daawwii yaa’a. jedhan.
Atileetiksii
New York,Amerikaatti Keenyaa,Shangaahitti Itoophiyaa fi Afrikaa Kibbaatii, Soweettoo Afrikaa Kibbaatti ammo atileetota Itoophiyaatti moo’e.Addunyaan gamuma gamaan dorgommiitti jirti.Dorogmmii 19essoo tana, Federeshiinii Atileetiksii Addunyaa,IAAF qopheessa.
Dorogmmii NY nama kuma 50 tahu ka hagii tokko artistoota,atileetota,abbootii siyaasaatii fi hedduutti km 42.195 irratti wal dorgome.Atileetii Keenyaa Wilson Kipsangitti dhiiraan moohe.Atileetiin Itoophiyaa Lalisaa Deessiaa lammeessoo, sadeessoolleen atileetuma Itoophiyaa Gebre Gebremariam.Atileetiin Amerikaa, Meb Keflezighiti.
Gama kaaniin ammo atileetiin Keenyaa beekamaan Rita Jepetoo qorsa humna namaa kennee nama utaalchisu liqimse jedhanii dorgommii irraa dhaaban. Atileetota dorgmmii biyya alaatti dorgomuun duratti qaraa qorsa humna namaa kennu liqismuu fi liqimsuu ykn fudhachuu dhabuu isaani laalani.
Yoo dhiiga isaani keessatti argan dorgommii irraa dhaabani waan hedduun adabanillee. Ganna lamaan dabre keesatti Keenyaatti atileetoa 36tti qorsa akkanaa fudhatani jedhanii dorgommii irraa dhaaban.Jeptoo maratoonii Boston, Chigaackoo,Stockholm, Paris, Miilaan fi Lisbon fa moohachun beekama.
Dorgommii Afrikaa Kibbaa dhiiraa fi dubralleen Itoophiyaatti moo’e.Dhiiraan Sintayehu Legese fi dubraan ammoo Meseret Birruutti moo’e .Namii afreessoo ammo atileetii Amerikaa Meb Keflezighi.
Gama kaaniin ammo waldaan kubbaa miilaa addunyaa ji’a dhufu keessa taphattoota kubbaa miilaa bebeekamoo dorgommii Ballon D’or kedhan irratti taphattoota 23 wal dorgomsiisuuf filate.
Kilabii Real Madrid keessaa nama jaha, Baayner Muunki keessaa jaha, walumattuu nama hedduutti filatame.Jara kana gaazexeessitotaa fi warra kubbaa taphachiisutti fila.Taatullee taphataan Urugay ka amma Barcelona taphatu doolara miliyona 75 caalaan bitatan Luis Suharez dorgommiifuu hin dhiyaanne.
Amala hammeenna isaa tapha irratti ilkaaniin nama nyaachisutti dorgommii tana keessaa dhaabe jedhan.Maanajeria Liverpoolii Barceloonaa fi namii hedduun Luia hafuun seeraa malee jedha.Isaan maan jettan?
Qophii ispoortiiti fi jedhaa nuu ergaa


text:
SEENAA IRRAA WAAN BARUU QABNU HAA BARANNU!
–
HIRIIRA NAGAA WAASHINGTONITTI GEGGEFAME(Washington march)
–
Hiriira nagaa Adoolessa 28,1963 ALA geggefame kana irratti namoota 200,000 ol ta’antu hirmaate.Hiriira kanaaf Sababni hojiif biliissumaan dhibuu ture.Dhaabilee mirga dhala namaaf falmaniifi dhaabbilee amantan qophaa’uun fulduraa Afirikaanota Ameerikaaf bu’aa nii qabaata jedhamee yaadamee ture.Maartiin Luuter kingille haasawaa isaa jaallatamaa “Abjuun qaba…” jechuun waa’ee gurraacha keessaa pirezidaantiin Ameerikaa bahuu akka danda’u taasiise hiriira nagaa kana irratti.Mirga namoomaaf falmachaa dhufuu gurrachotaafi walqixxumma fi haqqumaan haa dhufuuf sochii godhame keessatti hiriirri kun akka olaanaa qaba.
Hiriirri waashiingtonitti walqixxumaa gurrachotnii Ameerikaa siyaasaaf diinagdee biyyatti keessatti haa argataniif waamamee isa lammaffa ganna digdama booda deebi’e ture hiriirri kun.Inni duraa kan yaadamee ture ara 1941tti ture.Gurrachootnii Ameerikaa kufaatii diinagdee booda qoodinsi sanyii irratti geggefamaa ture akka isaan raayya ittisa biyyaa keessattille hin hirmaanneef qooqqobiitu irra ture.Hiriiri kana kan qopheesse nama A.Filip Randolf jedhamu ture.Inniis hiriira kana irrattii akka hirmaataniif namoota 50,000 ol ture kan waame.Kanuma irraan kan ka’e pirezidaantiin Ameerikaa yeroosi Firaankiliin D. Rosevelt qoqqodiinsa sanyii bakka qaccarrii hojiitti jiru hambisuuf jecha murtii akka seeraa waan akkasii jajjabeessu haquu hamma fudhachuutti gahee.Kun kun waan abdii ummatoota gurracha biratti horeef gara waashiingitanittii duuluun hirriri nagaa bahamuuf yaadame nii hafe.Dhuma bara 1944 gurrachotnii Ameerikaa kitila lamatti hiiqan raayya ittiisa biyyatti keessatti miindeffamanii turani.Haqamuun heera biyyatti yeroosii hamma tokko fooyya’iinsa fidus mo’uumsa daangaa qabu waan argamsiise fakkaatuus abdiin isaaniif kenname garuu bara 1946 darbee jiraachuu hin dandeenye.
Waraanni addunyaa lammaffaan erga goolabamee as qoodiinsi sanyii gurrachota irratti raawwatamu utuu hin dhaabbatin itti fufe.Gareen hiriira gara waashiingitan wagga waggaan wal arguun dhimma gurrachotaa irratti waliin mari’achuu itti fufanii turan. Falmitootnii mirga dhala namaa bara 1960’ta keessa wal arguun utuma irratti mari’atanii hiiriira nagaa gara waashiingitan lammaffa wamuuf walii galtee irra gahani.Hiriirri nagaa lammafaan kunis kan qophaa’e dura bu’umma A. Filiip Raandolfii fi gargaaraa isaa yeroo dheeraa kan ture Bayard rustiiniin enna ta’u namootni 100,000 irratti nii hirmaatu jechuun yaadamee ture.Pirezidaantiin yeroosii Joon F. Kenediin akkuma Roosevelt abdii xiqqoo kennuun hiriira kana hambisiisuuf yaaluus geggesitoota gurrachaa yeroo sanii amansiisuun salphaa hin turre.Joohn leewis namni jedhamu John F. keenedii irratti haasawaa taasiisuuf mormii kakkaasuu taasisuuf yaadamee kan ture maqaa gaarii hiriirichaa eeguuf jecha akka keessa hambisu taasisani.
Hiriira kanaaniis milkaa’inni boonsaan kan eegamee olii nii argame.Namootni hiriira kana irratti hirmaatanis 200,000 ol turani.Ameerikaan guyyaa gammachuu haasawaa gurguddotaa , sirbaafi qopheelee bashanansiisoon faayame dabarsite.Haasawaan Dr. Maartin Luter kingiin taasifames sadarkaa olaana sochiin mirga namoomaaf taasifame irra gahe oggum jechisiise.
Akkuma isa jalqabaa hiriirri inni kuniis boqonaafi gaafii deebii argateen waggottan itti aanan darban.Kanas ta’u sanas hirrirri nagaa lameenuu abdii,amantaa adeemsa sirna diimookiraasifi amantaa gurrachootnii waliin jireenya warra adii waliinii irratti walqixxumaan akka hirmaachuu danda’an beeksisu fidee dhufe.
Egaa Mataa dhukkubiin keessan akka seenaa Ameerikaa hin taane utuun beekuun barruu kana hiikee isiniif dhiheesse.Garuu seenaa kana keessa tokkumaan humna akka ta’e nii barana.Abbaan mirgaas abbaa dhugaa akka ta’ee nii agarra.Yeroon fuula keenya dura jiru tokkumaa yoo qabaanne yeroo itti milkiin gallu akka ta’e raaguuf dirqamaa qaalluu ta’uun qaba hin se’u. Mo’ichi kan #Oromoprotest haa ta’uun hawwii kiyya yeroo hundaadha.
BILIISOOMAA BULA!
TAMASGEEN AXINAAFU
SHAAMBOO IRRA
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017


text:
1Hegaappe guyyiyan GODAI Yaasa hagaadan yaagiis; 2"Israa7eela asaayyo hagaadan yaaga; 'Taani Muuse baggaara inttena azazidoogaadan, asai baqati biidi attiyo katamata doorite. 3Ai asinne akeekennaaninne erennaani asa worikko, yaa baqati biidi, suuttaa achchiyaagaappe attana. 4Asa woridaagee he katamatuppe issuwaakko baqato; baqatidi biidi, katamaa geliyo penggiyan eqqidi, hanidabaa he katamaa cimatuyyo yooto. Yootin eti bantta katamaa efiidi, i de7ana sohuwaa immin, i etaara yan de7o. 5Suuttaa achchiyaagee a kaallidi yiikko, he katamaa cimati a aattidi immoppona. Aissi giikko, ba shooruwaa i halchchidi, ba kase morkketettaa gishshau woribeenna. 6Yaa7aa sinttan pirddau i eqqana gakkanaassinne he wodiyan de7iya qeese ubbatu halaqai haiqqana gakkanaassi, he kataman de7o. Hegaappe guyyiyan, baqatidi kiyido katamaa guyye simmidi, ba soo gelo' yaaga" yaagiis. 7Yaagin Israa7eela asai Nifttaaleema gezziyan, Galiilan de7iya Qedeeshanne a hentta gadeta, Efireema gezziyan de7iya Sekeemanne a hentta gadetanne Yihudaa gezziyan de7iya Qiriyaati-Arbbaa7a woikko Kebroona dummayidosona. 8Yorddaanoosa SHaafaappe hefinttan, Yarkkoppe arshsho baggaara bazzon, xoqqasan de7iya Roobeela zaretu biittaappe Beexera, Gaada zaretu biittaappe Gala7aaden de7iya Raamootanne Minaase zaretu biittaappe Baasaanen de7iya Golaana dummayidosona. 9Israa7eela asaa ubbaassinne eta giddon de7iya betetussi dummayido katamati hageeta; erennan de7iiddi asa worida ai asinne, yaa7aa sinttan eqqana gakkanaassi, suuttaa achchiyaagaa kushiyan haiqqennaadan, he katamatuppe issuwaakko baqatanau danddayees.
Copyright
Learn More