text:
Yaamicha Birmatnaa Lammii – WGO (ORA):
Lammii Oromia biyya ambaa jirtan hundaaf,
Lammiin lammiif birmatuun yeroon isaa har’a.
Waldaan Gargaarsa Oromo – (ORA) – Oromia keessaa fi Damee Waldaa Gargaarsa Oromoo biyyoota adda addaa keessa jiran guyyaa yaamicha birmatnaa lammii waliin qopheessaa jiran.
Ilmaan Oromo biyya ambaa keessa jirtanis akka qooda irraa fudhattan kabajaa lammummaatiin yaamicha isiniif dhiheessaa jiru.
Qophiin kun toora Zoomiitiin, Mudde yookaan December 5 bara 2020 gaggeessama.
Keessummootni gargaarsa namoomaa biyya keessaa fi alaa irraa qooda ni fudhatu.
Medialeen Oromo adda addaas qophii kana irratti hirmaatuudhaan yaamicha kanaaf tumsa irraa eegamu ni gumaachu
Isin illee irraa hin hafinaa. Yaamicha birmatnaa lammiif deebii maluuf kennaa.
Guyyaan: Mudde (December) 5 bara 2020 – Akka sa’aa Washington DC
Sa’aa: Waaree booda sa’aa 2 irraa eegalee (2 pm DC time)
Toora: Zoom
Qindeessitoota Yaamicha Birmatnaa Lammii –
Waldaa Gargaarsa Oromo (ORA)


c: text/html

text: Waggootii dhufan shaniif aangoo mummicha Ministeerummaan akka Itiyoophiyaa hogganan kan muudaman Haayle Maariyaam kaabinee isaanii har’a muudanii jiru. Miseensoota Kaabinee 26 keessaa irra hedduun aangoo ministeeraa duraan irra turaniin itti fufu. Gama kaaniin ministeeroonni duraanii kan aangoon jijjirameef kan keessa jiran yoo ta’u kanneen maqaan isaanii keessa hin jirre kan akka ministeera Bishanii Jallisii fi Eneerjii kan turan Obba Alamaayyoo Taganuu , ministeera maallaqaa fi misooma dinagdee obbo Sufiyaan Ahmed gonkumaa keessa hin jiran. Iddoo Obbo Alamaayyoo Taganuu Obbo Mootummaa Maqasaa muudamanii jiru. Kan haaraa aangoo ministeerummaaf muudaman kan akka Obbo Abdul Azizi Muhammad bulchiinsa naannoo Oromiyaa irraa Ministeera maallaqaa fi walta’iinsa dinagdee ta’uun muudamanii jiru. Kan waajirri haaraan banamee ministeerummaa duraan irra turan irraa kaafamuun ministeera Dargaggootaa fi Ispoortii ta’an Obbo Reedwaan Huseen ta’anii jiran.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Waa’ee badhaasa Noobeelii sadarkaa adduunyaa irratti waggaa waggaadhaan kennamu beektuu? Badhaasi Noobeelii sadarkaa adduunyaa irraatti Saayinsii Fiiziiksii, Keemistirii, Fiziyolojii (waldhaansa fayyaa) Dinagdee fi Nagaa buusuudhaan adduunyaa keenyaaf namoota gumaachaa olaanaa galmeessisaniif kennamudha.Iddoon badhaasi kun itti kennamu biyya Siwidinii magaalaa Isitookholmii fi biyya Norweey magaalaa Osloo keessatti.
Kaayyoon barreefama kanaa seenaa ka’umsa badhaasa Nobelii fi namni dhaabbata badhaasa Nobelii kana hundeesse eenyuu akka ta’e yaada isinii kennuufii dha.
Dhaabbata badhaasa Noobeelii kan hundeesse lammii Siwidinii Alfred Nobel jedhama. Alfred Brenhard Nobel abbaa isaa Amaanu’eel Nobel haadhasaa Andrite Nobel irraa A.l.A. Onko.21 bara 1833 biyya Siwidinii magaalaa Istookhoolm keessatti dhalate. Abbaan isaa Amaanu’eel Nobel ogummaan isaanii Injinera.
Magaalaa Istookholm keessatti gamoowwanii fi riqichitoota guguddaa baay’ee ijaaraniiru. Hojii isaanii kana irratti dhagaa kattaa guguddaa caccabsuuf kan isaan gargaaru dhuka’aa hojjechuuf yaalaa turan.
Abbaan Alfred Nobel ijoollee afur qabu. Alfred Nobel ilma isaanii sadaffaadha. Amanu’el Nobel ijoolee isaanii afran biyya Ruusiyaa magaalaa Piiters bargitti fudhatanii yeroo deeman Alfred Nobel reefuu daa’ima xinnoo ture. Achittis ijoollee isaanii kanaaf barsiisaa dhuunfaa qaxaranii mana jireenyaa isaanii keessatti barsiisuudhaan sadarkaa jalqabaa akka xummuuran godhaniiru.
Dargaggoo Alfred Noobeel ijjoollummaa isaatti barumsa Keemistirii, afaanii fi Oggbarruuf fedhii guddaa waan qabuuf, dargaggeessa waggaa 17 yeroo ture Afaan Siwidinii, Ruusiyaa, Faransaayii, Ingilizii fi Jarmanii sirriitti qulqulleessee dubbata ture. Abbaan isaa garuu fedhii ilma isaanii kana hin jaallanne. Fedhiin isaanii, ijoolleen isaanii hundi akkuma isaanii Injinera akka isaaniif ta’an barbaadu ture. Kanumaan ilma isaanii Alfred Nobel biyya gara biraa deemee Injinerummaa Keemikaalaa (Chemical engineering) akka baratu ergan.
Dargaggoo Alfred Nobelis magaalaa Piitrs barg irraa gara biyyaa Siwidinii, Jarmanii, Faransaayii fi Ameerikaa kaabaa (USA) keessaa nanaanna’ee barumsa adda addaa barachuu danda’e. Keessumaa biyyaa Faransaayii, magaalaa Paaris keessatti Labraatoorii dhuunfaa tokko (mana keessatti yaalan) keessa yeroo hojjetu Saayintiistii lammii Xaaliyaanii, dargaggeessa ogeessa keemistirii, Asaniyoo Sibreenoo jedhamu wajjin walbare.Saayintiistiin Xaaliyaanii kun, keemikaalii dhangala’aa baayi’ee balaahamaa ta’e,kan Nayitro gilisiriin asiid jedhamu nama argatedha.
Dhangala’aan baayi’ee balaahamaa kun, asiidii salfarikiifi Naayitiriikii yeroo walitti makaman dhowiinsa guddaa kan uumudha. Keemikaaliin Saayintiistii Xaaliyaanii kanaan hojjetame kun, hojii egeree Alfred Noobeeliif gumaacha guddaa godheera.
Alfreed Nobeel, Keemikaalii Naayitroo Gilisiriiniif xiyyeeffannaa addaa kennuudhaan keemikaalichi hojii ijaarsaaf (konestrakshiniif )itti fayyadamuu akka danda’u hubate.Kun kanaan utuu jiruu abbaan isaa Amaanu’eel Nobeel warshaa biyya Ruusiyaa keessatti jalqaban akka isaan gargaaruuf ilmasaanii Alfred Nobeliin gara Piiters bargitti akka dhufu waaman. Nobelis waamicha abbaa isaa fudhatee magaalaa Piters barg dhaqe.Kana booda jabaatee hojiidhaan abbaasaa gargaaraa utuu jiruu, akka tasaa haala hin yaadamneen warshaan isaanii inni magaalaa Piiters barg keessatti dhaabbate kun kasaaraa irratti kufe.
Sababii kanaan abbaan isaanii ijoollee isaanii hunda fudhatanii gara magaalaa Istookolmitti deebi’an.
Iddoo dhaloota isaanii kan ta’e, magaalaa guddaa biyya Siwidinii Istookholmiitti erga deebi’an booda, Alfreed Noobeel keemikaalii balaahamaa Naayitroogilaayisriin jedhamu bara 1863A.L.A oomishuu jalqabe.Waggaa tokko booda A.L.A.bara 1864 keemikaaliin balaahamaa kun laaboraatoorii keessatti dhowiinsa hin yaadamne uumuudhaan balaa guddaa uume. Dhowiinisi uumame kun lubbuu obboleessa isaa Eemiil Nobeel fii namoota garabiraa baayi’ee galaafate.
Balaan kun, Alfred Nobeel irratti naasuu guddaa uume.Baayi’ees gadde.Balaa kana booda qondaaltoti mootummaa Siwidinii yaalliin Nayitro gilaayisiriin, kamillee akka hin godhamne uggure.
Alfred Nobels uggura kanaan utuu harka maratee hin taa’in, magaalaa Istookhoolm keessaa fagaatee ba’ee, haroo tokko biratti Asiidii Naayitroo gelaayisiriinii oomishuu itti fufe.Garuu Keemikaallin kun balaahamaa akka fidu obboleessa isaafi namoota isa waliin turan irratti badii geessise waan beekuuf, haala balaa hin uumneen qorannoo isaa itti fufe.Dhumarrattis Keemikaalli dhangala’aa kana, Keemikaalii “Kieselguhr” jedhamu wajjin yeroo walitti maku dhangala’aarraa gara goggoguutti geeddarame.Kunis salphaadhaan akka hin dhoone isa godhe.Kan amma argate kun biyya keenyaatti ”Dimaamitii “ yeroo jedhanu Afaan Ingiliziitiin immoo “Dynamite “jedhama.Kunis Kalaqa Alfred Nobel jedhamee, mirgi abbummaa (Patent Right )isaa kenname.
Alfreed Noobeel gurgurtaa Dimaamitii kanarraa qarshii baayi’ee argachuu jalqabe.Kanumaan dureessa ta’uu danda’e.Keessumaa biyyaa Jarmanii magaalaa Hamburg keessatti kan dhaabame warshaan oomisha Dimaamitii A.L.A.naannoo bara 1865 biyyooti Awurooppaafi Ameerikaa bitachuudhaan hojii albuudaa qotuuf, gaara jijjigsuufi dhagaa kattaattaa caccabsuuf itti fayyadamuu jalqaban.Hojii ijaarsa karaa irraatti gaara dhagaa diiguufi gaaricha keessa Dimaamitii awwaaluudhaan dhukaasanii jijjigsanii karaa tolchuuf itti gargaaramu jalqaban.
Alfred Noobeel yeroo baayi’ee kan jiraatu biyya Faransaayii magaalaa Paaris keessadha.Keessumaa al tokko tokko dabree darbee dhowiinsi Keemikaalii Naayitro glaayisiriinii kun lubbuu namoota tokko tokko waan galaafatuuf namoota tokko tokko biratti “daldalaa du’aati”(Merchant of death ) ittiin jechuudhaan baayi’ee qeeqama ture.Barreessaan kitaaba Asoosamaa biyya Faransaayii kan Viktoor Huugoo jedhamu immoo “waanbadee sooressa Awurooppaa” (Europ’s richest Vagabond) jedhee isa arrabsee ture.
Kanas ta’e sana Alfred Noobeel hojii kalaqa isaa kana itti fufuudhaan keemikaalota lakkoofsi isaanii baayi’ee ta’an uumeera.Utuu hin du’in dura qalaqa 355 ta’an uumee abbaa mirgaa ta’ee kabajaa guddaa itti argateera.
Alfred Noobeel jireenya isaa kana irratti iddoo tokko tasgabbaa’ee nama taa’u mit.Hojiinis baayi’ee waan isa dhamaasuuf umrii isaa waggaa 43 tti, qaamni isaafi haalli isaa maanguddoo umrii guddaa isa fakkeessa.
Alfred Noobeel, nagaa jaallataadha.Kana malees ogbarruuf jaalalaafi kennaa guddaa qaba.
Isaan kunniin lamaan jabeessee waan jaallatuuf, ulaagaa badhaasaa Noobeelii adduunyaa irratti waggaa waggaadhaan kennamu keessatti kunniin lamaan jiru. Alfred Noobeel utuu hin du’in waggaa tokko dura A.L.A bara 1895 ji’a sadaasa 27 namoota karaa nagaa,ogbarruu, Fiiziiksii,Keemistirii,Fiizi’olojii ykn waldhaansa fayyaatiin, adduunyaa kana irratti qooda olaanaa raawwataniif qabeenya isaarraa badhaasi akka kennamu mallatteesse. Dhumarrattis Alfred Noobeel A.L.A. Sadaasa 10 bara 1896 biyyaa Xaaliyaanii magaalaa San Roomee jedhamu keesatti umrii waggaa 63tti adduunyaa kanarraa du’aan buqote.
Alfred Noobeel bultii hin dhaabbanne.Dhalas hin qabu.Garuu Warshaa kaampaanii tokko keessatti midneeffamanii kan hojjetan dubartoota sadii wajjin walquunnamtii jaalalaa akka qabu namooti dhiyeenyatti isa beekan ni dubbatu
Badhaasi Noobeelii haala inni utuu hin du’in himateen waggaa waggaan utuu kennamuu, erga inni du’ee waggaa 73 booda A.L.A.bara 1968 baankiin giddu galeessi biyya Siwidinii, badhaasi Noobeelii namoota Saayinsiinis Ekonomiksiitiinis adduunyaaf gumaacha olaanaa baasaniifis akka kennamu murteesse. Hamma har’aatti waa’ee badhaasa Noobeelii Qabxiiwwan tokko tokko:
A.L.A.bara 1901 hamma 20015tti namooti 874 fi dhaabbileen adduunyaalessaa 26 badhaasa kana fudhataniiru.Isaan kunniin keessaa Looreetoti 76 saayinsii diinagdeedhaan kan argatanidha.
Badhaasa Noobeelii namoota badhaafaman keessaa umriidhaan xinnoon lammii Paakistaanii kan taate dargaggeettii waggaa 17 Isaam Maalaalaa Yusaafiiz jedhamtudha.(Mirga dubartootaaf waan qabsoofteef.)
Umrii guddumaa isaaniirratti kan badhaafamanimmoo jaarsa waggaa 90 Liwoniid Hurwiichi jedhamanidha.(Saayinsii diinagdeedhaan).
Baroota 1901 hamma 20015tti dubartooti badhaasa Noobeelii badhaafaman 49 qofadha. Badhaasa Noobeelii mo’atanii badhaasicha fudhachuu kan didan immoo namoota lamadha. Isaanis Falaasamaa fi barreessaa biyya Faransaayii Jiin Pool Saartireet jedhama.Kan mo’ate Ogbaruudhaan ture.Badhaasa Noobeelii maaliif fudhachuu akka dide gaafatamee yeroo deebisu;”Badhaasi akkasii malaamaltummaadha.(corruption)dha”jedhe.
Barreessaa fi falaasamaan Faransaayii kun kana qofa osoo hin taane badhaasa biyyasaa Faransaayii baayi’ees dideera.
Garabiraa badhaasa nagaa Noobeelii mo’atanii hin fudhadhu jedhanii kan didanimmoo, lammii Veetinaamii Leeduuk Too (Le duc Tho) fi ministira dhimma alaa biyya USA kan turan Henerii Kisiinger jedhamanidha.
Badhaasa Noobeelii mo’atanii mootummaan biyya isaanii akka hin fudhanne kan isaan dhowwemmoo, namoota afuridha.Tokko barreessaa biyya Ruusiyaa Booriis Pasternaak kan jedhamu si’a ta’u,sadanimmoo Jarmanootadha. Chansilerii biyyasaanii Adolf Hitilertu dhowwe.
Badhaasa Noobeelii mo’atanii mootummaan biyya isaanii kan isaan hidhemmoo gzeexeessaa biyya Jarmanii Kaarl Von Ossietcy,Lammii biyya Barmaa Auug San Suukyis filammii biyya Chaayinaa Liuxia jedhamanidha. Namni jalqaba badhaasa nagaa Noobeelii bara 1901tti fudhate, waldaa fannoo diimaa adduunyaa kan hundeesse Henerii Duunaadha.Waldaan fannoo diimaa adduunyaas akka waldaatti yeroo sadii badhaasa nagaa Noobeelii fudhateera.
Namooti badhaasa Noobeelii mo’atan; Dippiloomaa, Meedaaliyaa fi,Qarshii argatu.
Meedaaliyaan Noobeelii harkaan kan boocame, gatiinsaa baayi’ee mi’aa (qaalii) kan ta’e warqee magariisairraa kan hojjetame si’a ta’u warqee kaaraatii 18 fi 24 kan irratti dibamedha.
Alfreed Noobeel yeroo du’e mana baankii keessaa qarshii Siwidinii, (Siwidin Krooner) miliyoonii 31 qaba ture. Sharafa qarshii Siwidinii hardhaatti yeroo tilmaamamu biliyoonii 1 fi Miliyoonii kuma 3 fi miliyoonii 702dha.


text:
Injifannoofi Galatni Kan uummata Oromoo Hundaafi Qeerroo Bilisummaa Oromooti!
Ibsa Gabaabaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Irraa Kenname
Manni Maree minsteerotaa Itoophiyaa ADWUIn Seeraa dabaa kan maqaa Labsii Shororkeessummaa jedhuun ABO, ONLF fi G7 ittin maqaa balleessuu cinatti labsii seeraa kana dahoo godhatee lammiilee keenya nagaa mirga sarbaa, dhiiga dhangalaasaa, lafee cabsaa, hidhaan gidirsaafi biyyarra ittin baqachiisa ture akka haqamu murteesseera. Uummatni Oromoo akka uummatattiifi jaarmiyaan qabsoo hadhooftuu wareegama qaalii gaafate gochuun injifannoo boonsaa qabsoon galmeeffameen icciitiin seeraa dabaa lammii keenya miidhaa ture saaxilamuun sirnachi dirqamee sadarkaa seeraa dabaa farra dhala namaa addatti farra uummata Oromoo ta’e kana haquu danda’ee jira. Dhugaan jiru jaqabuma iyyuu ABOn shororkeessaa akka hin taane sirriitti utuu beekanii jaalala guddaa uummatni Oromoo ABOf qabu irraa ka’uun Uummata Oromoo ittin miidhuuf ta’ee jedhamee labsii shira guddaan uummata keenyarra kaa’amedha.
Amma egaa yoo dhuguma araara siyaasaa biyyoolessaa ni buufna badii keenya ni fudhanna rakkoon jirtu hundaa karaa nagaa haafuramu, gaaffii uummataaf deebiin haa kennamu kan jedhan ta’ee ABO waliin ifatti bakka qaamni 3ffaan jirutti dubbachuudha. Kanaaf immoo gama ABOtiin ABOn karaa ifaafi qabatamaa ta’een bakka qaamni 3ffaan jirutti waliin dubbii araaraa gochuun biyyatti keessatti mirgi Bilisummaa, walqixxummaafi Dimookiraasiin dhugaan akka jiraatuuf qophii ta’uu irra deddeebi’uun Medialee garaagaraan Hayyuu Dureen ABO Jaal Daawudi Ibsaa Ifa godhaniiru. Kanaafuu deebiin hundagaleessa ta’ee Mootummaa Ethiopia ADWUI (EPRDF) MM Dr Abiyyi Ahimed irraa eegama jira.
Dhaamsa Maayii akka waliigalaatti dabarsinu:
1. wanti hundii akkuma jirutti ta’ee akka Qeerroo Bilisummaa Oromootti dhaamsii jaarmiyaalee Qabsoo Bilisummaa Oromoo, uummata Oromoofi Mootummaa ADWU’f dabarsinu biyyatti keessatti araarrii siyaasaa dhugaafi amansiisaan wabii mirga siyaasaafi mirga dhala namaaf ta’uu danda’u labsii seeraan deeggaramuufi raggaasifamuun qophaa’ee labsamuu qaba!!
2. Uummaatni Oromoo, Qeerroon Bilisummaa Oromoofi Jaarmiyaaleen Qabsoo Bilisummaa Oromoo hanga gaaffiin mirga abbaa biyyuummaa, mirgi Bilisummaafi Walabummaa Uummata keenyaa kabajamutti Oromoon akka sabattis akka jaarmiyaattis kaayyoo qabsaa’ee wareegama qaalii kanfalaa as gaheef ejjennoofi akeekaa qabsa’eef utuu hin jijjirre injifannoolee qabsoon gonfanne utuu hin sharafiin tokkummaan dhaabbachuun dirqama haalli yeroo gaafatu ta’uu gadi jabeessuun hubachiifna!! Kanuma waliin qabsoon hanga bilisummaafi Walabummaan Oromiyaa mirkanaa’uutti kan itti fufu ta’uu dhaamsa dabarsina!!
3. Adeemsaa Araaraa Siyaasaa ABOfi ADWUI gidduutti godhamuu danda’uuf Uummatni keenyaa ibsaafi yaada ABO adeemsa haala yeroo irratti kennu hordofaa qabsoo Bilisummaa Oromoo galiin gahuuf Caalaatti ofjabeessuufi injifannoolee Qabsoon argaman qabsoon tiksuun barbaachisa ta’uu irra deebi’uun dhaamsa dabarsina!!
4. Yakki ajjeechaa duguuginsa Sanyii uummata Oromoo irratti AWUI(EPRDF)n saboota ollaa hidhachiisuun kallattii hundaan rawwatama jiru atattamaan akka dhaabu gadi jabeessuun gaafatana!!
5. Hidhamtootni ilmaan Oromoo Manneen hidhaa biyyatti garaagaraa keessatti hafan kanneen Siyaasaan hidhamanii gidirfamaa jiraniifi kanneen ukkanfamanii achii buuteen isaanii uummata jalaa dhokfaman bakka jiran hundaa akka gadi gadhiifaman gadi jabeessuun gaafachaa, Sochii Warraaqsa FXG gadi jabeessuun kan dirqisiifnu ta’uu uummata Oromoo hundaaf waamicha dabarsina!!
Injifannoon Uummata Oromoof
Gadaan Gadaa Xummura Garbummaati!!
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Waxabajjii 30/2018


text:
Koronaavaayiras: Namni 6ffaa koronaavaayirasiin qabame Itoophiyaatti argame
(bbcafaanoromoo)-Itoophiyaa keessatti lakkoofsi namoota koronaavaayirasiin qabamanii jaha gahuu Ministeerri Fayyaa beeksise.
Akka Ministirri Fayyaa Itoophiyaa Dr Liyaa Taaddasaa jedhanitti namni jahaaffaan vaayirasichi keessatti argame, dubartii ganna 59 dippiloomaatii lammii Ingiliiz taatedha.
Dubartiin kun Dubaay irraa gara Itoophiyaa kan dhuftedha.
Eeruu hoteela dubartiin kun keessa buufatte irraa kennameen achumatti kophaatti adda of baastee akka turtu erga taasifameen booda qorannoo taasifameen poozatiivii taatee argamteetti jedhan Dr Liyaan fuula Facebook isaanii irratti.
Hojiin namoota dubartii kana waliin qunnamtii qabaachaa turan adda baasuu cimee itti fufeera jedhan.
Dubartiin namoota amma dura vaayirasichi keessatti argame waliin qunnamtii kan hin qabne yoo taatu hordofiin taasifamaafi akka jiru himameera.
Gama biraan namoota 113 lammii Jappaan Itoophiyaa keessatti yeroo jalqabaaf COVID-19’n akka qabame mirkanaa’e waliin qunnamtii qabaachuun shakkamanii qorataman keessaa 74 bilisa ta’uu isaanii Inistitituutiin Fayyaa Hawwaasaa Itoophiyaa beeksiseera.
Isaan keessaa tokko hogganaan Biiroo Barnootaa Oromiyaa Dr. Tolaa Bariisoo qorannoon erga taasifameefii booda dhibee kanarraa bilisa ta’uu BBC’tti himaniiru.
Namoota lammii Jaappaan kana waliin qunnamtii qabaniifi qorannaa taasisanii bilisa tahan keessaa 21 hojjettoota seektara barnootaa ta’uus himan Dr. Tolaan.
Namoonni hafan 34 ammoo ammallee qofaatti akkuma adda baafamanitti bu’aa qorannoo isaanii eeggachaa jiru jedheera Inistiitiyuutichi.
Walumaa galatti namoota jaha amma dura koronaavaayirasiin qabamuun isaanii mirkanaa’e waliin qunnamtii kan qaban namoonni 994 ol adda baafamanii hordofamaa jiru.
Inistiityuutichi koronaavaayiras maalirra akka jiru ilaalchisee ibsa baaseen, namoonni 1,285 ammoo guyyoota 14’f hordoffii taasifameen fayyummaan isaanii mirkanaa’era jedhame.
Namoonni jahaan qabamanis yeroo ammaa bifa addaan yaalli godhamaafii kan jiru yoo ta’u, haala gaarirratti argamu jedheeraa.
Vaayrasicha ittisuuf hawaasni maloota ittisaafi qajeelfamoota haalaan hojiirra oolchuu akka qaban Inistiityuutichi waamicha dhiyeessera.


text:
Qixxeessaa Lammii | Adoolessa 15, 2018
Bara dheeraaf dhaaba kan kan jaalatu ummata isaa inni qabsaawuuf qofa malee diinotaa fi farreen qabsichaa yeroon dhaaba kana diiguuf itti hin duulin hin jiru. waan hin jaalatneef jecha waan isaan hin jedhinii fi waan isa irratti hirn raawwatin hin qaban. Akka silaa hawwii fi fedhii isaaniitii qaata bada ture.
Dhiphaa, shorarkeessaa, fottoqsaa, wanbadee, diigaa, bulguu mee wanti isaan hin jedhamin maaltu jira? Dhugaan ni qal’atti malee hin citu, ni tiratti malee hin jarjartu waan ta’eef dhugaa irratti cichuu isaaf har’a kunoo bu’aa bahii ololaa fi lolaa hunda keessa qaxxaamuree asiin bahe. Ammalee taanaan akkuma kalee ololli jibbitoota isaan irratti deemsifamu daran itti hammaate malee irraa waan lash jedhe hin qabu. Keessumaa arrabsoon Oromoo fakkaatotaan irratti adeemsifamaa turee fi jiru daran cime. Dubbataa
salphisuun jalumaa cal’isuudha jedhee dhaaba dirree arrabsoo keessa seenuu irraa of qusate akka ta’e warri beeku ni beeka.
Duula farreenii fi diinotaan kallattii maraan itti baname a’atee as gahuu isaa jabina irraa kan ka’e malee osoo dhaaba dhara irratti hundaa’e ta’ee maqaan isaatuu kaafumaa silaa qaata dhiifama ture. Dhara karaa midiyaatiin many’ee baasee qabsoo bara dheeraaf inni irra ture gatii dhoorguuf itti roobsamu hunda obsee suuta tirachuun isaa dhugaa eenyullee haaluu hin dandeenye qabaachuu isaatti amantaa guutuu waan qabuufiidha.
Diihiin dhaaba kanaa fi hooggana isaa irratti yeroo ammaa qaamota gara garaan biyya keessaa fi alatti hojjatamaa jiru guddaadha. Fakeenyaaf miseensotaa fi hoogganoota dhaaba kanaa warreen turan, kan bara dheeraaf qabsoo kana keessaa ala of baasanii hojii dhuunfaa isaanii irratti bobba’anii biyyoota faranjiitti bashannanaa turan, of bariisaa fi maatii isaanii barsiisaa turan, qabeenya kuufatanii jireenya isaanii akka dhuunfaatti gadi dhaabbatan har’a dhaaba daqiiqaa tokkoofillee qabsoo saba isaa irraa boqatee hin beekne xiqqeessuuf fiiganii biyyatti lixaniin maqaa isaatiin gabayaa siyaasaa rakasaa ummata keessa ceehanii hennaa oowwisan argamu. Hedduun isaanii warra lammii biyya biraa qabanii fi yoo tarii boru haalli hamaan biyyattii keessatti kan dhalatu ta’e akkuma xayyaaraan dhufan xayyaaraan keessaa godaanan akka ta’e beekkamaadha.
Akka isaaniitti qabsaawota erga qabsoof gadi bahiin qabsoo irraa boqatanii hin beekne of seehan. Jeneraal Kamaal Galchuu yoo ta’e malee bakka bu’oota dhaabbilee ata’anii gara biyyaatti namootni dhangala’an kun mee eenyu fa’atu Oromiyaa mitii biyyoota Afrikaa keessaa biyyatti gale? dhugaa kana ummatni keenya gadi fageenyaan beekuu qaba. Qaama ani ABO jedheen hunda ABO jedhee keessummeessuu irraa of qusachuu isa barbaachisa. Murnootni maqaa qabsoo dhahatanii biyyatti dacha’an cuftuu yeroo gabaabaa keessatti akka biyyoota irraa dhufanitti dacha’an dagachuu hin batbaachisu.
Waan hunda irraa kan ma ajaa’ibsiisu warri biyyatti galanii fi qacceen isaanii biyyoota faranjiitti hafanilee sab-himaalee adda addaa irratti yaa’anii qaanii tokko malee dhaaba akka mootummaatti waan hunda guuttatee jiru hennaa qeeqan dhagahamuu isaaniiti. Morka Arbaa uttaalaaf hilleettii miilaa fattaate akka ta’an of hin beekan. Mootummaan mala of tasgabbeessuu baafatee huubaa fi huura ala keessaa itti waccu walitti guuree mooyyee tokkotti naqee tumuuuf akka isaan waame hanga ammaattuu hin galleef. Itti
dhufanii hojiidhaan hanga arganii xiyyeeffatnaan isaanii dhaaba keessaa gananii bahan irratti akka ta’e haasawoota isaan gochaa jiran irraa hubachuun ni danda’ama. Hinaaffaan qaamota kanaa ABO ni cimsa malee hin dadhabsiisu.
Akka isaaniitti biyyatti yoo deebi’ellee kabajaan inni ummata isaa fi diina birattis argachuuf deemu kan saba isaan boonsu malee kan xiqqeessu akka hin taane taatewwan achii as ta’aa jiran irraayuu mul’achaa jira. 0PDOn kalee ilmaan Oromoo dhiiga dhangalaasaa baate har’a afaan guuttattee ABOn gaafa ummatni keenya dhumu ummata keenyaaf hin dirmatin har’a eessaa as bahe jettee teessuma isii irratti hennaa dubbattu nama ajaa’ibiisisa. Kan ummata keenya fixee fi ficchisiise eenyu ta’ee dhiiga sana irraa akka nama qululluuti har’a gaaffii akkasii kaasti?
Abbootiin ummata keenya irratti badii dhiifama hin qabne raawwachaa bahan mataa wal jala qabataniif murtii seeraa jalaa miliquu hin danda’an. Murnoota ABO diiguu irratti bobba’anii karaa qaxxaamuraan biyyatti dacha’an dabalatee gaafa dhugaan baate akka amma bakka dhugaan hin jirre keessa dhaabbatanii lallaban kana akka hin taane beekuun barbaachisaadha. Nama waan yaate beekan waan inni udaanu hin gaafatan. Diigduu fi dhiibduun akka banjii lafaa yaatee qabsaawaa dhugaa of gootee ummata keessa keessa yommuu cecceetu hammuma abbaan dhugaa itti dhufuuf saammachuudhaaf akka ta’e hubatamaadha. Dhara gabbatte dhugaa seehee ummatni keenya waliin girrisuunis yeromaaf malee waan umrii qabu osoo hin taane fixeensa barraaqa tokkooti.
Ilma abbaa hin qabnetti haaddii baratan akkuma jedhamu bakka abbaan qabsoo irree fi gaachenni Oromoo WBO fi dhaabni kallacha ummata Oromoo ABOn hin jirretti ABO ofiin jechuun hoomacha ta’ee afuuf akka jiratu beekuu barbaachisa. ABO biyyaan dhugaa durumaa biyya keessa jira. Bosonaa fi magaalaa keessa jira waan ta’eef biyyatti galuuf xayyaaraa fi konkolaataa isa hin barbaachisu. Waajjira banachuu fi ifatti ummata isaatti bahee waltajii dirreelee magaalota Oromiyaa keessatti geggeessuu qofatu isa hanqate malee dhaaba baqataa miti. Fira, farraa fi diinnis tolchanii beeku. Dhugaa mul’ate deebisanii awwaaluuf asii achi baduun armaa achi bu’aa hin qabu.
ABOn kaayyoo fi akeeka isaa akka qabatetti yoo gales gala malee walii galtee beekkamaa tokko irra osoo hin gahin diina firmoofatee galuuf qophii miti. Dhalli Oromoo waggoota 28 kana keessatti maqaa siaan mootummaa kanaan galaafatame bakka argachuu qaba. Kan lubbuun jiru mu’achuu, kan hin jirre beekkamuu, kan hidhame kiisamuu, kan diigame hadhaahiyyamuu, kan buqqifame gadi dhaabsifamuu, kan saamame hirpamuu, miseensotaa fi deeggartootni isaa bakka isaaniin malu argachuu, ummatni Oromoo mirga hiree murteeffatnaa argachuu qaba dhaabbii jedhu qaba.
Tokkummaa madamarrii booda mammanxarii saba isaatti taatu yoomiyyuu keessummeessuuf qophii miti. Qaamotni hurrubisanii biyyatti galan walumaa galatti warra addistuwaa Itophiyaa jalatti ummata isaanii ittisuuf harramatan akka ta’an ummatni keenya dursee beekee jira. Warri duraan hin hubatin jiranis amma suutasuutaan hubachaa jiru. Sababaan uleen ololaa ABO irratti cimee deemaa jiruufis amana isaanii akka gufachiisu waan beekaniifiidha. Ummata Oromoo sobuuf haasawa mi’aawuun Leencoo Lataa irratti guduunfame. Warri har’a miidiyaa dhuunfaa horatan irraa wocanis mi’aan haasawa isaanii suuta suutaan bushaawaa deemuun isaa waan hafa hin qabneedha.
Gabaabatti karaa ololaa fi ololaanis ABOtti yeroo ammaa duuluun ABO daran cimsa malee hin laaffisu waan ta’eef farreenii fi diinnan hojii ololaa hamilee ummata keenyaa cabsuuf itti jiran kana irraa daddaaffiidhaan soo of qusatanii itti gaafatama seeraa fi seenaa boru itti dhihaachuuf jiraatan irraa hafuuf isaan gargaaruu dand’a yaada jedhu qaba.
Barruun kun yaada akka dhuunfaatti natti dhagahame callaqqisa malee yaada dhaaba kamuu ilaallatuu miti. Tokkummaa dhugaa gaabbisuuf dhara hushaalatanii fiiguun yeroo ammaa dhala Oromoo kamiifuu hin barbaachisu.
IUOf!
Qixxeessaa Lammii
Related


text:
Dararaa Gurra Namaatti Ulfaatu Dubbachuun Rakkisaa Dha. Dargaggoo Kaffiyaaloo Tafarraa
Jaallannee Gammadaatin, Waxabajjii 18, 2018
Gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa.
WAASHINGITAN, DIISII (VOA Afaan Oromoo) — Waxabajjii 15 bara 2018 ykn Jimaata darbe hidhamtoonni 304 mana hidhaa Qaallitti keessaa kan gadhiifaman yoo ta’u kanneen keessaa sadii lammiiwwan Keeniyaa ta’uun gabaafamee jira.
Warra gadhiifaman kana keessaa 289 himannaa shororkeessummaan himatamaanii adabi du’aa fi hidhaan umurii guutuu kan irratti murame keessatti argamu.
Kana gadhiifaman keessaa tokko kan ta’e kan miilli isaa lamaan mana hidhaa keessatti irraa kutame dargaggoo Kaffiyaaloo Tafarraa waggootii darban kudha lamaaf hidhame. Keessumaa Milli isaa Inni mirgaa fayyaa akka turee fi yeroo sadii irra deddebi’uun kutamuu ibsee jira.
Dararaa isaan ana irratti gaggeessan dubbachuun gurra nama dhaggeeffatuutti kan ulfaatu, waan namni dhaga’uu hin qabnee fi waan aadaa keenyaan alaati jedha Kafyaaloon.
Gaaf-tokko akka jijjiramni dhufu nan amana. Garuu dararaa hamaa ana irra ga’e irraa ka’uun umrii dheeradhee lubbuun jiraadhee jijjirama kana nan arga jedhee gonkumaa yaadee hin beeku jedha.
Kaffiyaaloo Tafarraa gargaaruf: gofundme tuqaa


text:
Ibsa Itti fufa iriira deeggarsaa MCBO fi Mormii gartuu bulchinsa PP ilaachisee kenname.
Qeerroo Bilisummaa Oromoo | Guraandhala 09, 2021
Uummatni biyyi isaa hin kabajamne kabajaa hin qabuuf jecha Oromoon qe’ee isaa kabajsiisuuf, irratti murteessuuf, nagaan bahee galuuf qabsoo hadhooftuu gaggeessaa ture; wareegama qaalii gootota kumaatama itti wareeges kaffale. Dhaabotni Oromoo qabsoo Oromoo kana galmaan gahuuf qabsoo Oromoo hoogganaa turan, ABO fi KFOn akkasumas Jaarmayaalee fi Waldaaleen Oromoo sabboonummaa uummatichaa cimsuun lammiileen Oromiyaa hiree isaanii ofiin akka murteeffataniif dammaqsan. Kana irraa ka’uun bara 2011 ALA/2003 ALHtti Jaarmayaan Qeerroo Bilisummaa Oromoo ifaan labsamee namuusaa fi qajeelfama ABO tiksuun qabsoo Oromoo ceesisuu itti fufe. Qabsoon Qeerroo Bilisummaa Oromoo barattoota Yuunivarsiitii, manneen barnootaa sadarkaa lammaffaa fi 1ffaa keessatti eegale artistoota Oromoo hirmaachisuun uummata Oromoo walii gala dhaqqabe. Uummatni Oromoos gamtaan dammaqee wareegama daa’imaa hanga maanguddoo, qarree fi qeerroon itti wareegame kaffaluun Wayyaanee waliin morma wal hudhe.
Kabajamaa Uummata Oromoo,
Reeffa firaa sagal galagalchuuf jecha qabsoo qeerroo fi qarreen Oromoo gaggeessaa turan dura wayyaanee, TPLF waliin wal qixa diina uummata keenyaa kan ture, OPDO (PP har’aa)tti imaanaan kenname. Imaanaan kenname ifaa fi safuu uummatichaa karaa eegeen Abbaan Gadaa alangee qabatee, haati Siinqees Siinqee fi Caaccuu qabattee ture. Imaanaan wareegama hadha’aa kaffallee lammiileen Oromiyaa nagaa, bilisummaa, walqixxummaa, fayyadamummaa wal qixaa akka argatan hooggantootaa fi miseensota PPtti kenname nyaatamuu irra darbee galagaltoo tahe. Kana irraa kan ka’es Oromoon yeroo kamiyyuu olitti salphifamee akka bineensaatti adamfamee ajjeeffama, hayyootni mana hidhaa keessatti ukkaamfaman, manni jireenyaa qotee bulaa gubata, shakkamaan seeraa manni murtii bilisa jedhe mana hidhaa keessaa baafamee ajjeefamee gatama, ilmaan Oromoo qaalii tahan kan akka Artist Haacaaluu Hundeessaa shiraa fi tika PPdhaan ajjeefaman.
Kabajamaa Qeerroo fi Qarree Oromoo,
Qeerroon Bilisummaa Oromoo kabajaa hayyootaa, maanguddootaa, waldaalee amantaa fi siivilii garaa garaaf jecha malee durumaa bulchinsi OPDO, PP kun gartuu nama nyaataa fi bartee TPLF tahuu sirnaan beeka. Imaanaan gootota Oromoo akka galmaan geessisan yoommuu isaanitti kennamu barii irraa shira akka eegalan itti dhiyeenyaanis beekna. Kanaafis, yeroo garaa garaatti ibsa baasaa turuun keenya ni yaadatama. PPn imaanaa dagachuu fi dagachuu irra darbuun inumaa ABO, KFO fi Qeerroo Bilisummaa Oromoo maxxantuu TPLF gochuun olola eegalte. Kanatti kan hin qaanofne hooggantootni PP kun WBO maqaa SHANEE jedhu moggaasuun ERGAMTUU WAYYAANEE jechuun duula ajjeechaa uummata Oromoo fi qabsoo Oromoo irratti labsan. ABO fi Hooggantoota ABO, bara jireenya isaanii guutuu uummata Oromoo fi qabsoo Oromoof jiraatan ABO SHANEE fi ERGAMTUU WAYYAANEE jechuun ifaan olola miidiyaa eegalan. Hooggantoota hedduus hidhan. Waajjira ABO fi KFO Oromiyaa keessaa guutuutti cufan. Ammas duula hamaa uummata Oromoo fi qabsoo Oromoo irratti xiyyeeffate gaggeessaa jiran. Kanaaf fakkeenyi guddaan yeroo dhihoo kana hiriira dirqii fi durgoon deeggarame, deeggarsa muummicha ministeeraa jedhani dha.
Kabajamoo Lammiilee Oromiyaa, Aktivistootaa fi firoottan Oromoo, “Takka na sobde ati itti qaana’i; lama na sobde ani ittan qaana’a.” jedhama. Wareegama uummatni Oromoo amma kaffalaa jiruuf dogoggora kan PP duwwaa goonee ilaaluun sirrii miti. Nutu dogoggore jechuu fi lammaffaa gowwoomfamuu hin qabnu jechuu kan qabu nuyi dha. Jijjiiramni siyaasaa dhiiga ilmaan Oromoon gaanfa Afrikaatti dhufe kan butame tarsiimoo irraa jallachuu keenyaani. Taarsiimoo hunda hammataa nu ceesisu, kan dhaabotni, hayyootni, miidiyaaleen itti amanan, addunyaa biratti fudhatamaa fi dhageettii qabu qabaachuun murteessaa dha. Hayyootni, dhaabotni Oromoo, ABO fi KFOn haala walii galaa xiinxaluun lammiileen Oromiyaa nagaan, bilisummaan, tasgabbiin akka jiraataniif fuulli hayyoota, aktivistoota, Qeerroo fi Qarree hundi gara Mootummaa Cehumsa Biyyoolessa Oromiyaa akka deebi’u labsanii jiran. Qabsoo Oromoon taasisu qabsoo dhalootaaf nagaa fiduuti. Ofii wareegamnee dhalootni itti aanu biyya isaa irratti murteessee aangomuuti. Kanaaf, amma gootummaan aarsaa taanee seenaa keessatti yaadatamuun kabaja.
PPn kisaaraa siyaasaa ishee mudatee fi qabsoo Oromoo dho’uuf bokoke sodaachuunii fi filannoo fakkeessaa barana gaggeessuuf jiru durumaan ololaan haala mijeessuuf hiriira deeggarsaa dirqii fi durgoo akkuma eegalteen koreen qindeessituu hiriiraa Mootummaa Cehumsa Biyyoolessa Oromiyaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo, barattootaa fi uummata Oromoo waliin tahuun olola PPtti biyyoo naqee jira. Uummatni hunduu kana hubatee hiriirri kunis kan itti fufu tahuu baruun quuqama Oromummaa, lammiilee Oromiyaa, mirga namaa kan qabu kanneen armaan gadii kana sirnaan hubatee deeggarsa barbaachisu akka kennu waamicha goona.
A. Haala Hiriiraa:
1. Hiriirri eegale hanga MCBO mirkaneeffamutti hin dhaabbatu.
2. Hiriira keessatti arrabsoon saba biraa, amantaa biraa tuqu, alaabaa saba biraa gubuu hin jiraatu.
3. Qabeenyaa barbadeessuun dhorkaa dha.
4. Hiriira gaggeeffamu keessatti kabajaan saboota biroof, shamarraniif, maanguddootaaf qabnu agarsiisna.
B. Dhaadannoo dhageessifamu:
1. Mootummaan Cehumsa Biyyoolessa Oromiyaa nuuf haa mirkanaa’u
2. Hidhamtootni siyaasaa haalduree tokko malee haa hiikaman
3. Ajjeechaa, duulli Oromoo irratti maqaa shaneen gaggeeffamu haa dhaabbatu
4. Boordii filannoo haqaa malee maqaa hin barbaadnu
5. Waajjiraaleen ABO fi KFO haa banaman
6. Haqni Artist Haacaaluu Hundeessaa haa bahu
Kanaaf,
Injifannoo Lammiilee Oromiyaaf!
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Guraandhala 9/2021


text:
Godina Baaleetti Manni barumsaa Awaash Kolaatii sababii lolaan waggaa waggaatti manca'aa ture
Lolaan yeroo hunda ganni yoo galu gaara mana barumsaa Awaash Kolaatii gubbaa jirurraa didichaa dhufu, bo'oosaa qabatee lola'ee hin darbu.
Daree barattoota kutaa tokkoo hanga saddeeetii baratanii foddaafi balbala cabsee gala, jalaa jijjigsee darba.
Daa'immanfi ijoollee daricha keessatti baratan doorsisaa ganni baayyeen tare.
Daariktarri mana barumsaa Awaash Kolaatii obbo Musxafaa Birkaa manni barumsaa kuni bara 1990 erga hundaa'ee as ''lolaan waan keessa deemuuf kutaan barnootaa waggaa lama caalaa hin turu faayidaa ala taha,'' jedhan.
Addisuu Haayileen immoo barataa kutaa saddeettaffaati waggaa tokko dura '' Yeroo galoon(lolaan) kutaa seenu baqannee badheetti baana turre, daa'imman immoo baqachuun gatii isaan rakkisuuf ni miidhamu ture'' jedha.
Addisuun yeroo baayyee muka jalatti faa akka baratan ni dubbata.
Mana barumsaa waggaa waggaatti ijaaramu
''Hawaasni waggaa waggaatti manni barumsaa baduu yoo argan waan mana barumsaa ijaaruuf barbaachisan fiduudhaan manneen yeroo baayyeedhaaf ijaaraa turan.'' jedhe
''Nuti barattoonis yommuu manni sun jigu iddootti barannuu gatii hin qabneef barnoota keenya gubnee manicha ijaaraa turre'' jedha barataa Addisuun
Barattuu Qoonjit Girmaa immoo ''barattoonni hedduun sababa galoo kanaantiin barumsaa addaan waan kutaaniif gaggeessituu fudhachuun mana barumsaa kanarraa gadhiisaa turanii'' jetti.
''Yeroo tokko lolaa kuni gaararraa gadi waan dhufuuf ol nutti guutee hanga jilba keenyaatti balbala illee hin bansiisuu kitaabaafi dabtara keenya achumatti ganne baqanne'' jechuun BBCtti himtee jirti.
Obbo Musxafaan lolaan waggaa eeggatee dhufu qabeenya mana barumsaa waan mancaasuu irra darbee lubbuu irrattillee sodaa waan uumuuf maatiin ijoollee isaanii barsiifachuuf jecha ganda sanarraa godaanu, warra kana gochuu hin dandeenyetu asitti rakkachaa ture jedhu.
''Ji'a bitooteessaatii qabee yoo dumeeessa arginu ijoollee gaggeessa turre, nutillee mana jireenyaa keenya naannoo sana waan taheef yoo roobni roobu diida baanee dhaabbanna sababa sodaa dhaaf'' jedhu obbo Musxafaan.
Yoo xiqqaate barattoonni 100 ol tahan waggaatti akka barnoota addaa kutan dubbatan.
Haa tahu malee miidhaan guddaa lubbuu namaarratti gahe hin jiru jedhan.
Bara 2008 keessa dhaabbtni imagine1day jedhamu dhufee leenjii humna raawwachiisummaa cimsuu, mana barnootaa ijaaruufi leenjii barsiisota kennuurratti hojjechaa ture.
''Gandi manni barumsaa kuni keessa jiru abbaa warraa 318 qaba dhaabbatichi immoo mana barumsicha ijaarsisuuf qarshii parsantaa 20 yookiin birrii 200,000 gaafachuun isaan yaaddessee ture.
Boodarra garuu barattootta, barsiisota, maatii barattootaa, abbootii amantaafi maanguddoota erga mariisisaniin booda ''karaa bulchaa gandaa maallaqni sun torbee tokko keessatti walitti qabamee, dhaabbileen imagine1day fi Costafoundation jedhaman waliin tahuun ijaarsichi akka jalqabame obbo Musxafaan ni himu.
''Kutaa tokkoo hanga saddeetii mana kitaabaa kitaaba guutuu wajjin, meeshaalee baruufi barsiisuufi mana fincaaniillee qabu ijaarani' jedhan obbo Musxafaan.
Kana dura kutaan gaafa ijaaramu bakki ilaalamee hin turre.
Ogeessotillee kan dandeetti gahaa qaban hin turre jedhu daariktarichi.
Manni barumsichi baatii sadaasaa 2011 eebbifame erga hojii eegaleen as, bakki filatamee ijaaramuun dabalata, biqilooti garaagraaa lolaan akka achirra hin dabarre dhaabbataniiru.
Naannoon gaara sanaas daangeeffamaa waan taateefi manichi sadarkaa isaa eeggatee dhakaadhaan ijaarame waan ta'eef yaaddoon waan durii sun dhufuu danda'a jedhu hin jiru jedhan.
''Ani mataan kooyyuu yeroon jalqaba dhufe baayyeen jibbaa ture mana barumsichatti barsiisuu, barsiisoti illee jijjiirraa gaafataa turan ammaa baayyee nutti tolee baruufi barsiisuu keenya haala itti fufnee jirra'' jedhan.
Barataa Addisuun ''erga manni kuni ijarramee balaarraa baraaramne, barnoota keenya sirriitti hordofaa jirra,'' jedheera.
''Ala teenyee barachuufi barumsa keenya addaan kutuurraa hafneerra,'' jetti barattuu Qoonjits.
Isa qooda dur 'nabsee' keenyaafillee yaaddofnu amma barnoota keenya sirnaan baranna jetti.


text:
BBC and VOA Afaan Oromoo – Aug 3, 2020
Oromiyaa Keessatti Uggura Geejjibaa Labsame Irraa Kan Ka’e Bakkawwan Adda Addaatti Hanqinni Geejjibaa Uumamuu Tu Himama
ADAAMAA (VOA Afaan Oromoo) — Naanno Oromiyaa bakkawwan garagaraatti uggura geejjibaa waamameen walqabatee shochiin geejjibaa darbee darbee hanqachuu isaa, jiraattonni bakkawwan adda addaa irraa VOAtti himanii jiru.
Kaayyoon uggura geejjibaa kun mootummaan hoogganoota siyaasaa dabalee namoota hedduu Oromiyaa keessatti hidhee jiru akka hooku gaafachuuf akka tahe dubbatan, namoonni kun.
Mootummaan naannoo Oromiyaa labsiin ugguraa kun kan farreen nageenyaan labsame jechuun, si afuraffaaf kan harkaa fashale tahuu dubbata.
Gabaasaa guutuu caqasaa.


text:
Maddi: RDH Guyyaa Kaleesa Sagantaan Geggeesa H’oo ta’e kan qoph’eef ta’uu Ibsame. Raadiyoo Daandii Haqaatiin Jimaata Caamsaa 28 /2007 Musliimoota Yaaka tokko malee Mana Hiidhaa …Read More »
Magaalaa Cirootti abbaa matii tokko hadhaa manaa fi joollee isaa bira butani ajjeesanii daggalatti darban
Magaalaa guddittii godina Harargee lixaa magaala Ciroo iddoo lakk. 9 jedhamtutti jiraataan oromoo tokko galgala kaleessaa dhoksaan halkan balbala caphsanii mana itti seenuun ilmaanii fi …Read More »
Seenaa Gabaabduu Obbo Aammad Sheekh Usmaan Qawwee
(Abbaa Abdii) Baha Oromiyaa keessatti iddooleen seena qabeessa tahan heddu. Lola diddaa gabrummaa tiif Calanqo, harshifiif Goda Wanjii, magaalaaf Biyyoo Kharaabaa warra maqaan dhawamu. …Read More »
Teessuma Lafaa fi Haala QilleensaaTeessumni ji’oograafii fi haalli qilleensa Oromiyaa baayyee bal’aa dha.
Obsan maleen Oromiyaan gaarreen dhedheeroo, badda-rogeelee (plateaus), ija laggeenii (gorges) nama maalachiisan, diida ijji ilaalee hin kutne (rolling plains) fi laggeen gurguddoo hedduu qaba. Qarqara …Read More »
‘የፍቅር ከተማ’ jedhanii? ‘Yaa Marqa si Afuufuun si Liqimsuufi’
Boruu Barraaqaa Namni marqa jaalatu akka kootii tokko barruu kana mammaaksa marqaatiin yoo jalqabu hancuufatu afaan guuta. Eeyee! Marqi nyaata aadaa Oromoo ti. Ho’aatti nyaatama. …Read More »
Uummata Bal’aa Gaanfa Afriikaa, Uummata Hacuuccan Miidhe.
Seensa Oromoon yeroo mammaaku “Baraa fi murxuxxee gadi jedhanii jala ba’u” jedha.. Haa ta’u iyyuu malee murxuxxee gugguuffiin nama hin baraarre, yoo gadi jedhan …Read More »
KUTAA 2ffaa SAGANTAA KEESSUMAA WA’EE LOLA ANNIYAA DAWADHAA SHOW MORE
SEENAA GABAABAA Obboo KADIIR WAAQOO SHAAQEE
INNAA LILLAAHI WO INNAA ILEEYHI RAAJI’UUN !!! Kadiir waaqoo kan dhalatan godina baalee aanaa harannaa bulluq ganda bulluq jedhamu keessatti abbaa isaanii waaqoo shaaqee …Read More »
Hamma hin jirree bookkisa dullacha
Gidduu kana gara Awaasaa kanaa dullachi Tigree adeemsa seenaa hin hubannee fakkaatu tokko Oromoon isuma Yohaannis arraba irraa cire sana se’ee farra Oromummaan yoo bookkisu …Read More »
Oromia’s forests are burning, latest fire broke out in Hararge (Carcar)
Kun kan gubachaa jiru bosona Baaleti. Bosonni Cilaaloo inni Arsiitti argamus laboobni abiddasaa inni wayyaanen itti qabsiifte waan dhaamu hin fakkaatu. Wayyaanen sodaa ABO tu …Read More »


text:
Hojiin abbaa seerummaa hojii ulfaataa naamusa ol’aanaa gaafatu ta’uun ni beekama. Qacarrii fi guddina gaggeeffamu kamuu keessatti xiyyeeffannoon naamusaaf kennamu ol’aanaa dha.
••••
Dorgommii gita hojii Gargaaraa Abbaa Seeraa Manneen Murtii Aanaa tibba kana taasifamaa jiruun wal qabatees dandeettii dorgomtootaan dabalatatti naamusa isaanii gadi qabnee ilaaluun kanneen dandeettii fi naamusa ol’aanaa qaban guddisuu barbaadna.
•••
Isinis kanuma ka’uumsa godhachuun naamusa dorgomtoota maqaan isaanii armaan gaditti ibsamee irratti yaada akka nuuf kennitan gaafachaa kanaafis lakkoofsa bilbilaa 011 1234435 fayyadamuun ykn qaamaan Waajjira Gumii Mana Murtii Waliigalaa dhufuun kennuu kan dandeessan ta’uu isin yaadachiifna.


text:
Yunaayitid Isteets, guyyaa Briteen irraa walaba itti baate waggaa 240ffaa, har’a, guutummaa biyyattii keessatti ayyaaneffee oolte.
Alatti walitti-dhufanii waaddii foonii fi nyaata adda addaa nyaachuudhaan, agarsiisawwa adda addaa geggeessuu fi xaaxee ibiddaa xaaxessuudhaan – guyyaa walabummaa isaanii kana yaadatanii oolan – lammiwwan Ameerikaa.
Prezidaant Baaraak Obaamaa, waaddii foonii fi konsertii sirbaa - Kedrik Lamaarii fi Jaanet Moonee, masaraa Waayti Haawus keessatti geggeessamu irratti maaltiilee loltota Ameerikaa afeeruudhaan waliin ayyyaaneffatan.
Ayyyaana Walabummaa Ameerikaa waggaa 240ffaa kana ilaalchisuun, qophii qindeessine guutummaa isaa dhaggeeffadhaa.


text:
Akaam, galatoomi caqasuu dhaaf, kuni Oduu Siouxland Public Miidiyaa Oromiffan Anii Fatiya.
Deparmantiin mana fayyaa Iowa nama 18 haarawa dabalataan akka covid-19 duan himan, namni 400 haarawa kan qabame yoo tau kana keessa namni sadihii Woodbury County keessayi.
Lakkoofsi nama qabameefi nama due seaati 24 keessati kan tae miti state kan yeroo biraas itti dabaluu waan maluf.
Yeroo ammaati namni 190 ta’an sababa corona virus kan hospitaala keessati yaalama jiran yoo tau namni 5 amoo hospitaala Sioux City keessa kan jiraniidha.
Qorannoo bultiii 14 keesati godhameen akka biyyati guututti namni qabame parsantiidhan wayta kaahamu 3.8% dha. Woodbury County keessati ammo 3.5% dha.
Gabaasni kan garee non-profit irraa bahe “fayyaa America tiif amanamuma” akka jedhanitti Iowa sababa dhukuba kanaa $million 460 CDC irraa kan fudhate yoo tau, kunis akka biyyati guututi lakkoofsa 23rd irra kan jirtuudha.
Haatau malee, Iowa state turban keessa state tokko kan birrii public health dhaa kennuu diddee,bara 2019 parsantii 3% kan ture wagga darbe ammo 1% dha.
Bakka eegumsa daaimani South Dakota bakka yeroo dingata dhukuba kana baayisuun sodaataman keesa isaan tokko.
Osoo dhukubni kun hin jalqabin dura darbee darbee dhiiban ijoole irra gahu dabaluu waan maluuf yaadessa akka tae himan. Akkasumas, dhimma tokko tokko sababa hin beekamneen himamuu dhabuu akka malu himan.


text:
Finfinnee, Gurraandhala 26, 2012– Feesbuukiin vaayrasii koroonaa ittisuu waliin walqabatee Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa bilisaan akka beeksisu eeyyame.
Hoji raawwachiisaa olaanaan Dhaabbata Feesbuukii Maark Zuukarbarg vaayrasicha ilaalchisuun odeeffannoo sobaa ba’an adda baasuuf Dhaabbanni Fayya Addunyaa bilisaan akka beeksisu eeyyamuu himaniiru.
Kanumaan walqabatee dhaabbatichi fayyadamtootaf beeksisa dhiyeessurra kan darbe deeggarsa biroo taasisuuf qophii ta’uu ibseera.
Tarkaanfiin dhaabbatichaa fayyadamtoonni Feesbuukii kallattiin Dhaabbata Fayyaa Addunyaa akkasumas anga’oota dhaabbilee fayyaa naannoo isaaniirraa vaayrasicha ilaalchisuun odeeffannoo sirrii akka argataniif ni gargaara jedhameera.
Feesbuukiin vaayrasii koroonaa ilaalchisuun odeeffannoowwan sobaa ba’an ittisuun odeeffannoo sirrii fayyadamtoota isaaf laachuun itti gaafatamummaa hawaasaa akka ba’u ibseera.
Maddi:- Rooytars fi FBC


text:
Kun diraamaa miti; kun shororkeessummaa waraanni mootummaa Abiy ti.
Humni kun gaafa Gaazexeessitoonni ONN Hoteela Kakuu Maammee keessaa qaban akkanatti itti bobba’anii turan.
Nama nagaan taa’ee hojiisaa hojjetatutti qawween roorrisuun dhumatuu qaba.
Sirni gaggeessaa Qeerroo Roobsan Daanyee Shaggar Kibba Lixaa, Aanaa Bachootti bakka firoottanii fi hiriyoonni isaa jirannitti guyyaa har’aa raawwatamee jira.
Roobsan Daanyee gaafa Artist Haacaaluu Hundeessaa ajjeefamu birmannaaf gara Finfinneetti imalanii ilmaan Nafxanyaatin Boombin itti darbatamee rukutamuun harki mirgaa isaa hojiin ala ta’ee ture.
Yuunivarsiitii Amboo irraa ogummaa Computer Science ‘n digirii jalqabaan eebbifamee kan ture yoo ta’u; sochii Qabsoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo keessatti shoora olaanaa kan taphachaa tureedha.
Biyyeen sitti haa salphatu.
Qophii Addaa Jawar Abiy Jaal Marroo fi Qabsoo Oromoo kuno itii dhiyadha |Moha Oromo
Roorrisaa Geetuu – Manni Abbaan Tola – Oromo Music 2020 [Official Video]
Related


text:
Namoonni carraa DV argatan ragaa mana barnootaa fi ka biroo barbaachisaa utuu qabnuu carraan keenya nu duraa gubate jechuun himatan.
Embaasiin Amerikaaa kan Finfinnee jiru garuu galmeen namoonni DV argatan dhiyeeffatan kan dhugaati taanaan carraa isaanii duraa hin balleessine jedha.
Finfinnee kan jiru Embasii America irraa itti gaafatamtuun kutaa qoonsiilaa embaasichaa Abigeel Rupp Itiyoopiyaa keessaa namoonni haga tokko ragaa kan dhugaa hin taane ykn foorjidii waan dhiyeessaniif jecha qorannee wayita bira geenyu visa dhorkanna jedhan.
Fuudhaa fi heerumaan kan walitti dhufanis hariiroo dhugaa utuu hin taane dhimmuma godaantummaa qofaan kanneen wal barbaadan waan jiraniif haalli akkasiis visa akka hin arganne ni uggura jedhan.
Gabaasa guutuu MP3 tuquun dhaggeeffadhaa
Carraa DV Kanneen Argatan Nuti Hin Gufachiisne Jedha Embaasiin Amerikaa Finfinnee Jiru
Namoonni carraa DV argatan ragaa mana barnootaa fi ka biroo barbaachisaa utuu qabnuu carraan keenya nu duraa gubate jechuun himatan.


text:
dhaval meaning in english
धवळ का अंग्रेजी में अर्थ
Transliteration : dhavaLaOther spellings : dhaval
Meanings in english :
bright
Meaning of dhaval in marathi
Identical words :
dhavalaar ( धवळार ) - mansion made of mortar
dhavalane ( धवळणे ) - to brighten
Recent Marathi English Meaningdhavalaar, dhavalardhasdhasaapiti, dhasapiti, dhasaapitidhasaal, dhasaldha, dhdhaangadi, dhangadi, dhaangadidhaanda, dhanddhaandaal, dhandaldhaandolane, dhandolanedhaandola, dhandoldhaanda, dhanddhaandulamoksh, dhandulamokshdhaandha, dhandhdhaanvane, dhanvanedhaai, dhai, dhaaidhaairinsoirin, dhairinsoirin, dhaairinsoirindhaairik, dhairik, dhaairikdhaauu, dhauudhaae, dhaedhaak, dhak


text:
(Oromedia, 6 Onk 2020) Bara 2013 waraanni guddaa akka gaggeeffamu Pirezidaanti Sahilawarqi akeekan.
Pirezidaantittiin haasawaa paarlaamaa yeroon gubate irratti dubbii dhageessisaniin bara 2013 keessa mootummaa malee qaamni hidhatee socho’u hin jiraatu. Iccitiin dubbii kanaas Waraanni guddaan biyyattii keessatti gaggeeffamuun akka jiru hubachiisa. Waraanni kun adda dureen Oromiyaa lixaa fi kibbaa keessa kan socho’u WBO irratti kan xiyyeeffatuu dha. Odeessi keessoo mootummaa irraa bahu akka hubachiisutti mootummaan Abiy sadarkaa duraatti WBO zoonii lixaatti waraana banuuf jira.
WBOn alattis naannoo Tigray karaa nagaan araarfachuu, didan immoo waraanaan cabsuuf qophiin xumuramu keessa beektonni eeraniiru.
Waraanni Bilisummaa Oromoo gama isaatiin waraana mootummaa Itoophiyaa Oromiyaa keessaa qophii fi gahummaa barbaachisuun ofijaaree akka jiru yeroo addaddaatti ibsaa jirra.
Ummanni Oromoos waraana gabroofataa duula itti bane kana ofirraa kaasuuf waan qabu maraan akka ofqopheessu dhaamsi darbeera.
Oromiyaan bulchiinsa kolonii jala erga galtee waggoota 150 ol ta’uun kan beekamuuu dha.
Related


text:
Gabaasa Qeerroo Gimbii Muddee 30,2014
Muddee 26 fi Muddee 27/2014 Godina Dhiha Oromiyaa magaalaa Gimbiitti Dhaddachi Mana Murtii Godina Wallagga Dhihaa galmee hidhamtoota Oromoo Oromummaan yakkamanii hidhamanii himatamaa jiran ilaaluun ilmaan Oromoo 32 bilisaan gadi lakkisee galmee hidhamtootaa cufee jira.Mootummaan abbaa irree Wayyaanee sobaan Ilmaan Oromoo yakkee balleessa malee hanga barbaade erga hidhatti ukkamsee booda, galmee sobaan qindeessee ittin ilmaan Oromoo hidhee dararaa ture turtii je’oota hedduu fi waggootan lakka’amuu booda bilisan gadi lakkisuun haamilee fi sammuu ilmaan Oromoo erga torture godhee booda gatii kan hin qabne ta’uun beekamadha. Ilmaan Oromoo jumlaan ukkanfamanii manneen hidhaa Wayyaanee garaagaraa keessatti argaman hundi Oromoo ta’anii dhalachuu fi ani Oromoodha, mirgi keenyaa sarbamuu hin qabu waan jedhanii dubbatan qofaaf yakkamaa ta’an malee balleessa kan hin qabne ta’uun beekamadha.
Kanaafuu manneen murtii Oromiyaa dhugaa jiru hubachuun tarkaanfii sirrii fi seeraa warreen fudhachaa jirtan galatni keessan bilisummaa haa ta’uu jechaa ilmaan Oromoo manneen murtii Wayyaanee garaagaraa keessa jirtan waan dhugaa hojjettaniif midhaan fedhe iyyuu yoo isin irra ga’ee uummatni Oromoo cufti dugda keessan duuba jiraachuu hubachuun dhugaa Uummata keessanii fi haqa uummata Oromoo afaan qawween dabsamaa jiru akka dura dhaabbattan amma illee waamicha keenya dabarsina. Maqaa fi galmee himata ilmaan Oromoo irra bilisaan gadi lakkifaman kan isin qaqqabsifnu ta’uu ni hubachifna!!
Godina Dhiha Oromiyaa Magaalaa Gimbii Keessaitti Dhaddachi Maana Murtii Godina Wallagga Dhihaa Galmee Hidhamtoota Oromoo 32 Cufe.
Gabaasa Qeerroo Gimbii Muddee 30,2014


text:
Monthly Archives: September 2017
Ayyaanota Biyyatti keessatti kabajaman gurguddoon, ayyaana Arafaa, Ayyaana Qillee, Chambalaalaa, Masqala dabalatee ayyaanota gurguddoo biyya impaayera Ethiopia keessaa tokkodha. Ayyaanonni kunneen akka amantaa amantaa mataasaanitti gartuu mootummaaf qaama mootummaa tokkoon utuu hindoorsifamin kabajamanii darbu. Ayyaanni kun hordoftoota amantaaf duudhaa sanaan bifa gammachuu ho’aa qabuu kabajamu. Keessaattuu ayyaanota sanyiin habashaa kabajan uummanni keenya gargaaree isaan faana bu’uun kabajee miidhaksa. Ayyaanota halagaa haalaan ba’ee bifa ollummaan gargaaree kabajuun Oromoo akka jirutti ta’ee ayyaanota Oromoo gargaaraanii kabajuunillee isa guddaadhaa dhavamiinsa isaaf aggaammiin halagaan darbatu, kanan dhaga’erran ijaan arguutti jira.
SBO: Onkoloolessa 1 bara 2017. Oduu, Saamicha Godina Jimmaatti gaggeeffamaa jirturratti yaada jiraataan naannichaa SBOf laate fi Qophii Haala Yeroo Irratti Fuuleffate.
Aside
“Jarri Silaa” Artist Itti Tuqi Tafarii
Aside
SQ: Sagalee Qeerroo Bilisumma Oromoo, Fulbaana 29, 2017
Aside
Sababaa Liyyuu Poolisiniin Lammiileen Oromoo Qabeenya Isaanii Saamaman Maal Keessa Jiruu??
Aside
Maqaa saboota ollaa keessattuu maqaa olloota daangaa Oromiyaan dahatee sirni gita bittuu Wayyaanee uummata Oromoo irratti loltoota bifa addaan biyyoota awuroophaa faana waliin ta’uun leenjifate itti bobbaaseen Oromoon kumoota hedduun lakkaahaman ardaa isaanirraa buqqaa’anii jiru. Ilmaan Oromoo garraamiin kun badii tokko malee rakkoo daangaa irraan xuxxuuqqaa jirus utuu quba hinqabaatin Sumaalee bakkoota Jijjigaaf, Wucaalee keessa dararaa hamaan irra dhaqqabeera. Dararaa gara jabeenyaa hamaa kanaan uummatni keenya kumootaan qabeenyaa isaanii mara dhabanii kan deemaan cinatti miidhaa suukaneessaan irra dhaqqabee jiraachuu dubbatu. Lammiilee Oromoo manaaf qabeenya isaanii dhabanii Oromiyaatti baqatan keessaa , gurmuu gara Oromiyaa Lixaatti qubsiifamanii jiran akka arginee haasofsiifnetti. Ilmaan Oromoo waan tokko wal dhabdee takka utuu gurraan hindhaga’in dararaa hamaan irra dhaqqabee jira jedhu. Daraaraawwan suukanneessoo kanneen keessaa keessattuu
Booreen bahuun booreen galuuf
Aside
Gaafa na fannisanii
Hidhatti na reebani
Hidhaatti na rukutaa
Ibsaa na qabsiisani
Obsaan guyyaa eeggadheen
Barii lafaa hawwa taa’ee
Humni Waraanaa Wayyaanee Sodaa Hokkora Irreecha Irratti Kaafamuu Mala Jedhuun Gara Bushoiftuutti Guuramaa Jira.
Aside
Fulbaana 29,2017/ Aadaaf duudhaa Oromoo keessaa Irreechi isa guddaaf olaanaadha. Ayyaanni Irreechaa sirna galata galfannoo Waaqaa kan lammiin marti itti wal gahu ta’uun hubatamaadha. Irreechi Bushooftuu bakka nagaa, bakka jaalalaa, bakka kadhaa amantaa Oromooti. Bu’aa ba’ii hedduu mudataa turanis jabaatee asiin gahatee ayyaana kana kabajachuuf jalabultiirratti argama.
Ayyaanni kun akka miidiiyaan biyyaa keessaaf alaa wal harkaa fuudhanii dubbataa turanitti humbi waraanaa kamuu akka achitti argamuu hindandeenye jedha. Murtiin abbootii gadaas, kan Qaamni hidhannoo hidhatu kamuu akka achitti hinargamne, bakka sana alaba
Qeerroon Gindhiir Guyyaa Har’aa Akkasitti Jiru.
Video
Qophii GAADDISA DHUGAA: Gaaffif Deebii Itti Aanaa Haayyu Duree ADDA BILISUMMAA OROMOO Waliin Fulbaana 2017
Aside


text:
Walitti-bu’insa Koonsootti uumame ilaalchisee, bakka-bu’oota uummata Koonsoo 23 keessaa tokko ta’uu isaanii kan ibsan Obbo Gammachuu Gamsee akka ibsanitti walitti-bu’insa Konsoo keessaa ilaalchisee wanni bu’uraa jijjiirame hin jiru. Wanni jijjiirame tokkichi yoo jiraate humna ittisaa qofa tu naannawa sana gad-lakkisee bahe. Kun ta’e iyyuu, humna hidhataa bakka waraanaa sanaa buusane tu jira jedhu Obbo Gammachuun.
Obbo Gammachuu Gamsee, itti fufuudhaanis , bakka walitti-bu’insi uumame sana keessaa haga ammaatti reeffa namoota du’anii kaasuun hin danda’amne. Bakka tokko qofatti reeffi namoota ja’aa argamuun hubatamee jira. Reeffi namoota sadeenii sun akka hin kaasamne waraanni amma illee dhorkaa jira. Guyyoota sadii ta’uu isaa ti. Eegaa maal akka ta’uuf deemu hin beeknu. Hidhaanis hammaatee jira. Har’aa fi kaleessa gidduutti gara namoota saddeetii ti hidhame. Namoota booji’anii fudhatan immoo, haala nama gaddisuusuun qaama dhaluu isaanii tumaa jiru – jedhan.
Dubbi-himtuun Bulchiisa Naannoo Uummatoota, Sabaa fi Sab-lammoota Kibbaa – Aadde Hik Maahireddin, gama isaaniitiin, haala naannoo sanaa kan har’aa ennaa ibsan, “Har’a waltajjiileen marii sadii geggeeffanii, uummatni kanneen badii hojjetan irratti akka tarkaanfiin fudhatamu hubachiisee jira” jedhan.
Miidhaa qabeenyaa irras tahe lubbuu namaa irra gahe ilaalchisee, ka kaleessaa irraa waan addaa tahe, waan ibsan akka hin jirre Melleskaachewtti himan. Obbo Kaasaayee Arkaayidoo ka jedhaman – jiraataan naannoo garuu, amma illee wal-waraansa cimaa tu deemaa. Dudduubaan immoo Manneen gubaa jiran jedhu.


text:
Mudde 03,2015 Jimmaa Horroo
Godina Qellem wallaggaa Ona Jimmaa Horrootti har’a ganama sa’a 5:30 irraa kaasee WBO fi ABOn uummataan faarfatame. Hiriirri mormii Maaster Pilaaniis itti fufee jira.
Odeessa Qeerroo ona Jimmaa Horroo irraa, FDG akkuma jabaatee itti ffuetti barattootni mana barumsaa sadarkaa 2ffaa har’a uummatas kaasanii ofii dura bu’uudhaan qonnan bulaan tokko osoo hin hafnee daldalaan, hojjetaan mootummaa diddaa gaaffii abbaa biyyummaa mormii
master pilaaniitti hirmaatee jira.
Dhaadawwannoowwan har’a magaala Jimmaa Horrootti barattootaan dhaadeffaman Mootummaan wayyaanee nurraa haa ka’u ABO n nu haa bulchu Hidhaa fi ajjechaan ilmaan oromoo irraa haa dhaabbatu Ajjeefamuun, hidhamuun, rasaasaan madeeffamuunii fi doorsifamuun mirga keenyaaf falmachu hin dhaabu Mootummaa wayyaaneetiin ilmaan oromoo ajjeefamuun haa dhaabbatu Yeroo ammaa kana magaalaan Jimmaa WBO fi ABO faarsuudhaan diddaa isaa itti fufee jira. Barattootni hedduun ukkaamfamanis gaaffiin abbaa biyyummaa haala wal irraa hin cinneen kan itti fufee jiruudha. FDGnitti fufa!
Kana malees har’a Muddee 3,2015 Oromiyaa Bahaa magaalaa Calanqoo keessatti FDG guyyaa har’aa itti fufee ooluu Qeerroon gabaasee jira. Haala gabaasaa kanaa guutuun ni dhihaata.


text:
KMN:- Caamsaa 15/2020
Haala yeroo siyaasa biyyattii irratti marii qondaala siyaasaa ABO obbo Lammii Beenyaa waliin taasifame.
OBS – (kutaa 1ffaa)Qophii Addaa Haala Yeroo irratti Lammii Beenyaa fi Addisuu Bullaallaa waliin
OBS – (kutaa 2ffaa)Qophii Addaa Haala Yeroo irratti Lammii Beenyaa fi Addisuu Bullaallaa waliin
OBS – Qophii Gamaaf Gamanaa Obbo Leencoo Lataa Waliin!
Shukshukta (ሹክሹክታ) – ዳናይትና የአዲስ አበባ ጉዶች | Danayit Mekbib | Addis Abeba
KMN:-Haala yeroo siyaasa biyyattii irratti marii qondaala siyaasaa
KMN:- Caamsaa 15/2020


text:
Guyyaa Invastimantii
Komishinii Invastimantii Oromiyaa
Guyyaa Invastimantii Qonnaan / Horsiisaan Bulaa fi IMX Naannoo Oromiyaa
Qonnaan/Horsiisaan Bultootaa fi Waldaalee Intarpiraayizii Ulaagaalee guutuun gara Invastimantiitti Ce’an 400f beekkamtiin kenname.
Qonnaan /Horsiisaan Bultoota fi Waldaalee Intarpiraayizii Kilaastara Godina Addaa Oromiyaa Naannawa Finfinnee Ulaagaalee guutuun gara Invastimantiitti ce’an 400’f bakka Pirezidaantiin Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbo Shimallis Abdiisaa fi Hooggantoonni Olaanoon argamanitti beekkamtiin kennameef.
Akka Naannoo Oromiyaatti Kilaastara Shanitti Qonnaan/Horsiisaan Bulaa fi Waldaaleen Intarpiraayizii 2,481 oliif beekkamtiin kennameefii gara Invastimantiitti ce’aniiru.
Caamsaa 1, 2012
- Kilaastara GAONF
- Kilaastara G/Shawaa Bahaa
- Kilaastara G/Arsii Lixaa
- Kilaastara G/Wallagga Bahaa
- Kilaastara G/Jimmaaa
Categories
- Beeksisa/Announcement (1)
- Download Documents (7)
- Facebook (1)
- Hubachiisa/Notice (2)
- Invastimantii Haaraa/New Investment (2)
- Oduu/News (9)


text:
Ilmaan Nafxanyaa Oromoo Irratti Shira Shiru, Lukkeeleenis Bakkuma Nyaatanii Dutu!
(Ibsa Ajaja Ol-Aanaa ABO/WBO), Ebla 12 2020
Oromoon impayera Itoophiyaa keessatti sirnoota dhufaa darbaan aangoo qabatan hundaan mirga isaa sarbamee fi qabeenyaa isaa saamamee, biyya isaa irratti mirga abbaa biyyummaa dhabee jiraate. Har’as, durummaa sirna gita bulchiinsa PP kan birookraasii EPRDF irraa dhaaleen itti fufee miidhaa ulfaataa, seenaa gabrummaa keessatti hiriyaa hin qabne ummata Oromoo irraan gahaa jira.
Ilmaan Nafxanyaas sirna kana keessatti haguuggatanii ABO/WBO dhabamsiisuuf sosso’aa jiraachuun ifa galaa dha. Kanaafuu, lukkee tolfatanii saba qoqqooduun, barnoota abbaa isaanii Minilik irraa fudhatan Kibba, Lixaa, Kaabaa, Bahaa fi Gidduu-Galeessa Oromiyaa keessatti hojii irra oolchaa jiru. Haala kanaan lubbuun saba keenyaa kumaatamaan wareegaanii, qabeenyi saba keenyaa kumaa fi kitilaan lakkaahamu mancasan. Akeeki saba keenya irratti lola labsanis, ol-aantummaa Nafxanyaa bakka isaa duriitti deebisuuf kan akeekkate ta’uu ofii isaaniis lallabu.
Gidduu kana ajjeechaa weerartuun Nafxanyaa ilmaan Oromoo irratti gaggeessan haguuguuf lukkeeleen duula ololaa WBO irratti bananii jiru. Kunis, shiraa fi olola rakashaa kan Nafxanyootaan tolfame media hawaasummaa irratti, namoota maqaadhaaf qondaala mootummaa ofiin jedhaniin gaggeeffamaa jiru dha. Kunis, Kibba Oromiyaa, Gjuii keessatti maanguddoo Oromoo Haaji Umar Nageessaa Waaccuu jedhaman faa fi Lixa Oromiyaa, Ganjiitti ammoo hojjettoota Wangeelaa kan ta’an obbo Asaffaa Mokonnon faa irratti akka WBOn tarkaanfii fudhatee ajjeeseetti ololaa jiru.
WBOn akkuma yeroo hedduu irra deddeebihee ibsetti, lolli isaa humna waraanaa PP kan hidhatee akeeka ABO/WBO dura dhaabbatee isa lolaa jiru waliin malee maanguddoota, abbootii amantaa fi walumaa galatti siviilii irratti kan qiyyaafate akka hin taane ajajaan ol-aanaa ABO/WBO gadi jabeessee hubachiisa. Ajjeechaan ilmaan Oromoo bebbeekamoo irratti gaggeeffamaa jiru kun gaaffii bu’uuraa Oromoon qabu of duuba deebisuuf tikoota PPtiin ta’e jedhamee shiramee raawwatamaa jiru akka ta’es hubatamuu qaba. Namooti media hawaasummaa irratti WBO maqaa xureessuuf tattaafatan kun maaliif waggaa tokkoo oliif yeroo ilmaan Oromoo kumaan lubbuun darbu, qabeenyi Oromoo kitilaan manca’u afaan cuqqaallatanii amma afaan banatan? Gaaffii jedhu uummata keenyaaf dhiisna.
Seenaa dhala namaa keessatti, seenaan ergamtoota diinaa takkaa tolee hin beeku. Diinni akeeka isaa ittiin galmaan gahuuf qofaa itti dhimma bahee, dhuma irratti garuu akka qodaa cabeetti darbee gata. Ergamtooti diinaa har’a ABO/WBO irratti maqaa ‘shanee‘ jedhuun ololanis dantaa diinaa tiksuuf dhama’u. Injifannoon WBO galmeessaa jiru hirriba isaan dhorka. Akeekni WBO fi uummata Oromoo harkaa qabu yoo galii isaan gahe, yakki gooftoliin isaanii, ilmaan Nafxanyootaa, hojjetan kan itti gaafataman ta’uu waan beekaniif gooftolii isaanii irraa yakka qulqulleessuuf dhama‘u. Akkuma saree bakka nyaatanii dutu.
Ajajni Ol-Aanaa ABO/WBO ajjeechaa ilmaan Oromoo irratti gaggeeffamaa jiru mara ni balaaleffata. Akkasumas, Ajajni Ol-Aanaa ABO/WBO ajjeechaa, saaminsa, gudeeddii, manca’uu qabeenyaa fi sarbamu mirga dhala namaa Oromiyaa keessatti gaggeeffamaa turee fi ammaan tanas bal’inaan itti fufee jiru maraaf qaamni walaba ta’e tokko dhaabbatee dhugaa jirtu uummata Oromoo fi addunyaaf akka ibsu waamicha dhiheessa. Yakka ajjeechaa abaaramaa raawwataman kanneen mara abaaraa, maanguddootaa fi abbootii amantaa maraaf kabajaa fi ulfina guddaa qabaachuu mirkaneessa.
Yeroo ammaa kanatti, yeroo dhukkubni daddarbaa Koronaa jedhamu ilmaan namaa addunyaa lafa irraa haxaawaa jirutti, yeroo mootummootni hedduun sochii lammii isaanii ugguranii uummata isaanii balaa irraa ittisaa jiran keessatti, PPn faallaa kanaa dhaabbachuun uummata keenya Oromiyaa keessa jiraatu maqaa walgahiidhaan walitti qabuun balaa vayrasiin kanaan akka hubamu haala aanjessaa jiru. Kun ammoo duguggaa sanyii Minilik ilmaan Oromoo irratti raawwate irraa adda baafamee kan ilaalamu miti. Dhimma walgahiidhaan wal qabatee balaa dhukkuba daddarbaan Oromiyaa keessatti dhaqabuu maraaf kan itti gaafatamu mootummaa shiraa kan ilmaan Minilik fi lukkeelee isaanii utubamee, kan shiraan uummata keenya fixaa jiru ta’uu hubachiisaa, uummatni keenyis balaa diinni isaaf qopheessaa jiru kana keessa osoo hin seeniin of eeggannoo jabaa tolchuun, yeroo ammaa kanatti walgahii kamuu qopheeffamu irraa akka hin hirmaatnee fi balaaleffatu ajajaan ol-aanaa ABO/WBO dhaama. Dabalataan, Ajajni Ol-Aanaa WBO ummatni Oromoo fi firootni Qabsoo Bilisummaa Oromoo marti falmaa qabsaawotni ilmaan sabaa qaqqaaliin ho’a-qabbana, beela-dheebuu, akkaasumas humna gabroomfattuuf osoo hin jilbeeffatiin baddaa fi gammoojjii golee Oromiyaa cufa keessatti diinaan morma wal qabanii injifannoo boonsaa galmeessisuutti jiran cinaa; beekumsa, ogummaa fi qabeenya ofii osoo hin qusatiin deeggaruun galma gahinsa qabsoo keenyaa akka shaffisiiftan gaafata.
Maayii irratti, Ajajni Ol-Aanaan WBO ololaa fi shira diinotni Qabsoo Bilisummaa Oromoo kallattaniis ta’e karaa ergamtootaan itti aggaammatan kamuu murannoo fi gootummaan burkuteessuun akeekaa fi amna bilisummaa qabatee jiru irraa osoo hin maqiin injifannoo waaraa saba ofii gonfachiisuuf kan halkanii fi guyyaa itti fufinsaan hojjetu ta’uu haamilee fi onnee guutuun ibsa.
Injifannoon Ummata Oromoof!
Ajaja Ol-Aanaa ABO/WBO
Ebla 12, 2020


text:
Monthly Archives: June 2018
SBO Adoolessa 1,2018. Oduu, Gaaffii fi Deebii HDn ABO Jaal Daawud Ibsaa Raadiyoo VOA Afaan Oromoo Waliin Waxabajjii 28, 2018 Taasisanii fi Haala Naannoo Banishangul Gumuuz Ilaalchisee Yaada Jiraataa Naannichaa Obbo Falmataa Nagaa SBOf laatan.
Aside
Ibsa Gabaabaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Irraa Kenname
Aside
Injifannoofi Galatni Kan uummata Oromoo Hundaafi Qeerroo Bilisummaa Oromooti!
Ibsa Gabaabaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Irraa Kenname
Manni Maree minsteerotaa Itoophiyaa ADWUIn Seeraa dabaa kan maqaa Labsii Shororkeessummaa jedhuun ABO, ONLF fi G7 ittin maqaa balleessuu cinatti labsii seeraa kana dahoo godhatee lammiilee keenya nagaa mirga sarbaa, dhiiga dhangalaasaa, lafee cabsaa, hidhaan gidirsaafi biyyarra ittin baqachiisa ture akka haqamu murteesseera. Uummatni Oromoo akka uummatattiifi jaarmiyaan qabsoo hadhooftuu wareegama qaalii gaafate gochuun injifannoo boonsaa qabsoon galmeeffameen icciitiin seeraa dabaa lammii keenya miidhaa ture saaxilamuun sirnachi dirqamee sadarkaa seeraa dabaa farra dhala namaa addatti farra uummata Oromoo ta’e kana haquu danda’ee jira. Dhugaan jiru jaqabuma iyyuu ABOn shororkeessaa akka hin taane sirriitti utuu beekanii jaalala guddaa uummatni Oromoo ABOf qabu irraa ka’uun Uummata Oromoo ittin miidhuuf ta’ee jedhamee labsii shira guddaan uummata keenyarra kaa’amedha. Continue reading
Jala Bultii Bilisummaa!! Magaalaa Dambi Doolloo
Aside
Wallagga Dambii Doolloon Alaabaa ABO Magaalaa Keessaa fi Handaaraan Balaliisuun Bilisummaa Dhandamaa Jiru. Ummanni Oromoo jala bultii Bilisummaa isaaf magaalaa fi baadiyyaalee isaa keessa alaabaa isaa fannifachuutti jira.
“WBOn Keenya! WBO ni Deggerra- ABOn Keenya”!! Jechuun Ummanni Wallagga Magaalaa Mandii Hiriira Bahan.
Aside
SAGALEE QEERROO; Waxabajjii 28, 2018
Aside
Uuummata nagaa irratti lola bananii nagaa biyyaa booressun amala bineensummaa qaban calaqisiisuudha
Aside
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Finfinnee Oromiyaa
Waxabajji 27,2018
Sirni Mootummaa abbaa irree EPRDF/Wayyanee gochoota jallataa uummatarratti dalaguu itti fufsiisuun gochanni tibba kana uummata nagaa irratti raawwataa jiru gocha farrummaa isaa kan saaxiludha. Gocha faashistummaan uummata nagaa qabu nagaa isaa booressanii qee’eerraa buqqaasuun kan addunyaa har’aa keessatti balaaleffatu uummata Oromoo irratti raawwatamaa jira. Gochaan kun hojiiwwaan isaanii kaleessaa kan dhoksaan ilma Oromoof Oromiyaa irra gahaa ture ifaan ifatti akka saaxilamu gochaa jira. Akeeka jallataa uummata waraanaan bituuf waraanaan bulchuu fuulleffatee kan jiru sirni waggaa 28 darban amaluma qabaataa ture dabalee Oromoo irratti agarsiisaa akkasuma afaan qawween bulchuuf akeekkatee hojiin agarsiisaa jira. Akeeka kana dura dhaabbachuun ilmi Oromoo kamuu akeeka halagaan mootummaan garboomsaa baafatee jiru dura dhaabbachuu qaba! Jenna. Continue reading
Ummanni Oromoo magaalaa Asoosaa keessa jiraatu Ajjeechaan irratti raawwatamaa jira.
Aside
Lolli guddaan uummata Oromoo Magaalaa Asoosaafi naannoo daangaa Beenishaangul Gumuuz jiraatu irratti gaggeeffaman jira. Uummata Oromoo dheengadda Aanaa Toongoo jiraatu irratti yakka waraanaa rawwatameef Mootummaa Naannoos ta’ee Mootummaan Federaalaa dirmannaa tokkollee hin godhiin jiran.
Magaalaa Asoosaa keessatti hidhattootni loltootni mootummaa dhukaasaan uummata gooluu, madheessuufi shororkeessuu erga eegalanii guyyoota sadii ol lakkoofsisa jira.
Mootummaan yakka waraana kana uummatarraa dhaabsisuuf tarkaanfiin fudhatama jiru hin jiru kan har’a Magaalaa Asoosaa keessatti gaggeeffama jiru lubbuun jiraattoota gagga’amaa jiraachuufi hedduun madeeffa kan jiran ta’uun hubatamera. Haalli yeroo ammaa MagaalaaAsoosaa keessatti yakki waraanaafi saboota ollaa uummata Oromoo irratti kakkasuun uummata keenyarratti fixinsa rawwacha jiran akkan hammaatadha.
Sirna cunqursaa fi garboomfataa EPRDF harka lamaan Uummata Oromootti bobba’e ofirraa deebisuun dirqama Oromoo maraati!
Aside
Ijoo Dubbii Qeerroo Bilisummaa Oromoo Finfinnee Oromiyaa, Waxabajjii 26,2018
Garbummaa bar-dhibbee tokkoo fi walakkaa nurra lakkoofsiisaa jiru ofirraa qolachuuf wareegama gita hinqbane taasisaa, aarsaa Bilisummaa ofii gonfachuuf baasuu qabnu baasaa qabsoo jabaarra kan jiru Oromoon, hanga har’aa qabsoo isaa galiin utuu hingahin kan jiru ta’ullee ulaa Bilisummaa irra gahee jira. Adeemsa qabsoo Oromoo daandii ulfaataaf obsa fixachiisaa mara hulluuquun egeree uummataaf jecha qabsoo jiraachisuuf wareegama qaalii gootaawwan wareegaman kumootni, Bilisummaa Oromoo fi Walabummaa Oromiyaati.
Akeeka qabsoo jallisanii gara maqsuun Oromoon akka waan Ithiyoophiyaa ijaaruuf lafee cabaa tureetti, Oromoon akka waan faajjii garboonfataa kan ta’e faajjii Ithiyoophiyaa jalatti kufaa tureetti oduu tirrisuun qabsoo Oromoo jallisanii gara ijaarsa Ithiyoophiyaa kan sirna Oromoof qoodaaf bakka hinqabne ijaaruuf dhaloonni wareegama baasaa akkka tureetti ilaaluun yakka seenaaf ekeraan gootota Wareegamanii nama gaafatudha jedhee amana Qeerroon Bilisummaa Oromoo. Fedhii fi hawwii uummata aangoo irraan dhiibee isaan gahee tiksuuf dadhabanii gara fedhii mataa ofiitti harkisanii dhaloota Bilisummaaf qabsoorra jiru akka waan ijaarsa sirna EPRDF jajjabeessuuf akkasuma, ijaarsa sirna nama nyaata Mootummoota garboonfattoota durii deebisuuf wareegamaa turee fakkeessuun sharafa fotolikaan daandii Bilisummaa uummataatti diilloo garbummaa buusuuf kan oolu malee kan uummataaf tattaafatamu miti.
Qabsoo Uummata Sharafanii Gara Dabarsuun, Utuu Ajjeesanii Uummata Oromoo Garbummaa Keessatti Tiksuuf Akeekni EPRDF/Wayyaaneen Qabatee Jiru Qabsoon Irra Aanama Dhaaltummaa hangafoota isaarraa dhaaleen, mootummaan Wayyaanee sirni EPRDF akeeka qabsoo uummata Oromoo sharafuun garbummaa keessatti uummata tiksuu irratti fuulleffatee sochiitti jira. Amna qabsoo dheeraa Wayyaanee waliin goone kana keessatti, tarkaanfiiwwan waraanaa kallattiin uummatarratti adeemsiisaa hanga ammaa waraanaan nu bitaa jiraachuun isaas waan ifaati. Qabsoo Oromoo gama waraanaan dhaabuuf carraaqqiin waggoota afran darban walitti fufiinsaan ajjeechaa Mootummaan Oromoo xiqqaa hanga guddaa irratti taasisaa ture kan sadarkaa jechaa qofaaniin himamee bira darbamu miti. Haala kamiinuu qabsoo Oromoo meeshaan waraanaa ammayyaa dhaabuu akka hindandenye dheebottoonni Bilisummaa kanneen garbummaan na gaha jedhan qabsoo saba ofiitti firii gochuuf rasaasa fuuldura dhaabatanii sagalee dhageessisaa addunyaaf diinummaa Mootummichaa saaxilaa yoona gahaniiru. Qabsoo uummanni Oromoo wareegama ulfaataan dhaadannoo “Bilisummaa barbaadna!” Jedhuun hanga ammaa Faajjii isaa qabatee taasisaa jiru utuu arganii kanneen garbummaa keessatti Oromoo tiksuu fedhan kan fedhii uummataarra dantaa isaanii eegsisu uummatatti lallabuun gara sossoobbiitti deebi’anii jiru. Qabsoo Oromoo waraanni dadhaabe sossoobbaan dhaabuuf yaaluun bakakkaa samii lakkisee bu’aa jiru samiitti oldeebisuun walkipha. Akeeka fakkeesssiin uummata bituuf garboonfata baafatee kana dura dhaabbachuuf qabsoo Qeerroo Bilisummaa dhawatumaan guddachuun murteessaa ta’uu Qeerroon hubachiisa!.
Mootummaan gita bittuu Wayyaanee/EPRDF guutummaa Oromiyaa addatti daangaawwan Oromiyaa irraan duula waraana dhaabbataa qabsoo Bilisummaa Oromoo irratti taasisaa yoona gaheen hanga ammaa fandalee qabsoo Oromoo waliin tiraatuun; qabsoo Oromootti danqaa ta’uuf akeekni garboonfataan guyyuutirraa baafataa jiru humna qabsoo uummataa kan hincaalle ta’uuf qabsoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo ABO durfamu kan guutummaa Oromoo makatu kan hincaalle ta’uu irra deebiin Qeerroon hubachiisa. Daangaawwan Oromiyaa irratti lola banee jiru dhaabuurra, lubbuu Oromoo baasuu irratti, daangaa Oromoo cicciree akka fedhiisaatti gurgurachuu itti fufuun Mootummaa kan uummata onnachiisudha. Ajjeechaa jumulaa/deettii/ bakkoota hedduutti sirna EPRDF raawwataa jiru dhaabuurra gara hookkara olaanaatti ceesisuuf waraana qabu Agaaziidhaan uummatatti dhaadachuurra taree duula ifaan uummata Oromoo irratti banameen Uummati balaan Oromoo kallattii maraan sirna ERPDFn buqqaa jiraatuun haqni kun akka salphaatti hubatamu qeerroon ni amana.
Sirna garboomfataa har’aa qofa odoo hin taane sirnoota darban keessattis Oromoon kan qe’ee isaa irratti ajjeefamaa ture yoo tau har’aan tanas Oromoon lafa ashaaraa seenaa fi duudhaa akkasumas kan safuu isaa irraa qabu sirna kanaan maqaa Itoophiyaa Somaalee jedhuun kan moggaafamte keessaa Oromoon miliyoona tokko caalu buqqauun;Karaa Kibbaa Oromoon Gujii fi Booranaa,karaa Oromiyaa Bahaa Haragee fi Karaa Lixaatiin waraannii sirna AWDUI ofiin jedhu ifaan uummata Oromoo buqqisaa jiru.Haalli kun harka tokkoon maa taa kan jedhuuf sirni EPRDF/AWDUI ta’e jedhee humna Oromoo dadhabsiisuu fi akeeka Qeerroo Bilisummaa Oromoo laamshessuuf yaalameeti. Oromoo hiyyoomee fi rakkatu arguun Oromoo qe’ee isaa irratti beelauu fi dheebotu arguun fedhii fi sagantaa Habashootaati. Oromoo hiyyoomee fi rakkatu arguun Oromoo qeee isaa irratti beela’uu fi dheebotu arguun fedhii fi sagantaa Habashootaati.
Weerarri sirna garboomfattoota kanaa haala dawweessaa ta’ee fi afaan dhadhaa godhatanii uummata Oromoo moogaasuu kan jalqaban har’aa miti. Ilmaan Oromoo sirna ofiitti fudhatanii warra akka nama qullaa deemuutti Oromummaa ofii gatee Itoophiyaa maqaa faarsuun handhuura biyya abbaa isaa irratti afaan isaa dhiisee kan afaan isaanii haasayu,Oromummaa ofii abaaree kan Itoophiyaa Immiyyee Minilik isaanii ijaare faarsu arguun dharraa Habashootaa isa olaanaadha. Humnooti Habashaa seenaadhumaan yeroo aangoof wal waraanan humna Oromootti dhimma bahaa turan.Har’as wareegama Qeerroon Bilisummaa Oromoo dhaabasaa fi uummata bal’aa Oromoo waliin itti wareegamee hanga sirnicha barbadeessuttii geessise kana kanneen ofii isaanii sammuu fi qalbii keessaa fuudhanii Itoophiyummaa itti kennaniin qabsoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo qaxxaamuruuf akeekkatanii kaan roga kanaan hanga ammaatti buaa bahiin garboomfattooti sirnichaa hin basin hin jiru.
Abjuun sirni garboomfataa kun itti jirus adda tokko ta’ee teessoo wal jijjiiruun wal harkaa fuudhinsa aangoo fakkeessuu fi qabsoo saba bal’aa qaxxaamuraan irra aanuuf yaaliin taasisan gonkumaa kan itti milkaayan akka hin taane fi harki inni jalqabaa isaan ittiin qabsoo qabachuuf yaalan Qeerroon ciqilee dhahee akka harkaa baasuu ,akeeka wareegama baasaa hara gaheef akka milkeessu hubachiisa. Harki Habashootaa gama lammataan waraana dhokataa duubaan saba Oromoo waraanuu(out flanking) taasisuudha. Sirnichi Oromoo Impaayerichaaf akka diinaatti kan ilaalu yoo tau, akkuma olitti tuqne Oromoon nageenyaa fi tasgabbiin jiraatee badhaadhinaa fi gamtaan ka’ee jennaan Ipmaayera afaan qawween itti isa galchine keessaa yaaa soda jedhurraa humni Habashootaa waraana maqaa biyyaalessaan ijaaruun uummata Oromoo duubaan waraanaa jira.Waxabajji 25/2018 Maa’oo Koomoo fi Asoosaa keessatti dhimmi Oromoon waraana raayyaa Ittisa Itoophiyaa fi humna poolisii Somaaleen kan rukutameef kanuma.Gara saba Sidaamaan yoo ijaalle walitti buiinsa Sidaamaa fi Walaayittaa gidduutti kabajaa ayyaana Cimbalalaa irratti dhalateef hooggantooti Naannichaa aangoo yoo gadi dhiisan hanga godinaa fi magaalotaatti,namooti 200 gahan kan badii kana dalagan jedhaman immoo to’atamanii jiru. Haa ta’u malee,gara Oromiyaatiin Oromoo kallattii afraniin waraanamaa jiruuf kan to’atamee fi seeratti dhiyaate hin jiru. Kunis giti bittaa EPRDF/ADWUIn ta’e jedhee saganteessuun Oromoo fi Oromiyaa irratti weerara bane akka jiru hubachiisa. Akkuma olitti kallattii harka lamaan Oromoo waraansisuun Itoophiyaa keessatti Oromoo harka kennachiisuun bituun akeekaa fi kaayyoo Habashootaa ta’e Qeerroon Bilisummaa Oromoo gadi jabeessee morma balaaleffata. Duula karaa lamaan uummata Oromoo irratti aggaamame kanas wal hubachuu fi wal dhagahuun sirna Itoophiyaa fi ilaalcha anatu siif beekaa walitti si idaana /መደመር/ maqaa jedhuun Oromoon sirna Gadaa kan moggaasaa fi guddifachaa mataa ofii isaatii kan qabu akka itti ofitti nama dhuunfaa hanga sabaatti dabaluu danda’u seeraa fi duudhaa mataa ofii isaa kan qabu saba jabaa fi sirna Bulchiinsa Gadaa of harkaa qabu malee uummata sirbaan lafa qaacceessee eenyummaa ofii jijjiiru miti.
Kan isa barbaade ofitti ida’uuf/dabaluuf/ sirna Caffee fi lallaba mataa isaatii alagaaf kan baase abbaan fedhe kan itti galu,kan hin feene firoomaa fi nageenyaan isa wajjin itti jiraatu kan qabudha kanaaf sirbaan lafa dhiichisuun qabsoo Oromoo gara dabarsuun akeekaa fi kallattii isaa jijjiirsisuun akka hin danda’amne Qeerroon ammas gadi jabeessee hubachiisa.
Dhumarratti Oromoon waraana qorqalbii,diinagdee fi hawaasummaaa akkasumas fotolikaa isa irratti wal ijaaree Itoophiyaa lafee biyya isaaf wareegama gootota isaa nyaataa yoon geese jalaa bahuu qaba.Kanaaf immoo kaayyoo ganama qabatee wareegamaa yoona gahee fi wareegama gootota ganamaa milkeessuuf akka hojjatu,uummata bal’aa isaa wajjin haalli fotolikaa Impaayerichaa ilmaan Oromoof baraarama kan hin laanneefi Qeerroonis ofirraa qolachuu qabaan dhaamsa Qeerroo Bilisummaa Oromooti Sirna cunqursaa fi garboomfataa EPRDF harka lamaan Uummata Oromootti bobba’e ofirraa deebisuun dirqama Oromoo maraati!
Gadaan Gadaa Xumura Gabrummaa ti !
Injifannoo Ummata Oromoof !
Qeerroo Bilisummaa Oromo


text:
Browsing Tag
Maxxansa har'aa keessatti akkaataa faayiloota keessan (Suuraa, Sagalee, Vidiyoo, Barreeffamaa fi Lakkoofsa namootaa) ol kaayachuu dandeessan isin agarsiifna. Ati nama faayilli jalaa baduun rakkate yoo taate kuni furmaata filannoo hin!-->…
Youtube seera haaraya baasen Gibira 24% isinirraa sassaaba jedha
Dhaabbanni Google hojjattoota Youtube irraa kan Ameerikaan ala jiranirraa TAX (Gibira) sassaabuf deema. Google dhaabbata Ameerikaa guddaa yemmuu ta'u tajaajiloota hedduu kenna. Tajaajila isaa keessa tokko Youtube dha. kana dura Google!-->…
Hiikkaa Google Afaan Oromoo irratti haa hirmaannuu
Afaan Oromoo Afaanota Gurguddoo Addunyaa 109 tti makamee tajaajila kennuu jalqabuuf Jechootni English Miliyoona 1 fi isaa ol Afaan Oromootti yoo hiikamaniidha. Kana milkeessuf Namni Jechaa fi Hima Afaan English gara Afaan oromootti hiikuu!-->…
Dargaggoo lamaan Google kalaqan
Google amma nuti fayyadamnu kun jalqaba dargaggoota lamaan kan hundeeffamedha. Dargaggoonni kunneen kaadhimamtoota barnoota PhD kan ta'an maqaan isaanii Larry Page fi Sergey Brin jedhamu. Akkamiin gara hojii kanaatti dhufan? !-->!-->!-->!-->!-->…
Wantoota dinqisiisoo Google qabu 10
1. Google search irratti jecha 'google' jedhu mirgarraa gara bitaatti galagalchinee yoo barreessinu 'elgooG' ta'a. Haaluma kanaan address elgooG.im yoo seenne google search miragarraa gara bitaatti galagalchee nuuf fida.2. 'Zerg rush'!-->…


text:
Mootummaan Haal Jiru Dammaqiinsaan Eguu Qaba: Izemaa
WAASHINGITAN, DIISII — Mootummaan Itiyoophiyaa nageenyaa fi tasgabii biyyatti irratti oloola ofaman kannee balaa uumuu danga’an dammaqinsaan hordofee tarkaanfii seeraa akka fudhatu Izemaan waamicha dhiyeessee jira.
Paartleen imaammata adda addaa kan ilaaleen uummataaf dhimmi dhiyeessan irratti mootummaan murtii dabarsuu fi hojii irra oolchu irraa akka of qusatuufis gaafatee jira.
Waajiira Izemaaf itti gaafatamaa kutaa hariiroo alaa kan ta’an Obbo Naatnaa’eel Fallaqee akka jedhanti mootummaan mirga bu’uraa kan yaada ofii ibsachuu fi mirga Demokraasii ka biroo irratti tarkaanfii akka fudhatuuf paartiin keenya hin fedhu jedhanii jiru.
HAMARSSAAN ” ABBAA TORBEE” NEW AFAN OROMO MUSIC VIDEO 2020


text:
Siri Laankaatti haleellaa boombiin namootni 290 ajjeefaman
Sirilaankaatti dhohinsa boombii saddet waldaa kiristaanaa fi hoteelota gurguddoo irratti dhaqqabeen yoo xiqqaate namootni 290 ajjeefamuun namootni 500 ol madaa'aniiru.
Dhohinsi boombii kun waldaalee kiristaanaa sadii Negomboo, Batikalo fi Kolombo bakkeewwan jedhamitti dhaqqaban.
Hoteelotni gurguddoon akka Shangari La Kingisbarii, Sinamoon Girandi hoteelii fi hoteelli gara biraan tokkos haleelamaniiru.
Haleellicha qaamni dhaqqabsiise hanga ammaatti baramuubaatus namootni 24 to'annoo jala ooluu isaanii poolisiin beeksiseera.
Hanga haalicha irratti hubannon kennamutti sochiin akka biyyaalessatti dhorkameera.
Akkasumas miidiyaaleen hawwaasaas yeroodhaaf ugguramaniiru.
Ministirri dhimma alaa akka beeksisetti yoo xiqqaate lammiileen biyya biraa 27 kanneen ajjeefaman jkeessatti argamu.
Ministirri muummee Siri Laankaa akka jedhanitti haleellicha waliin wal qabatee namootni saddet to'atamaniiru. Haa tahu malee haleellicha dudduuba kan jiru eenyu akka tahe wanti barame hin jiru.
Ministirri Muummee biyyattii Ranil Wikreemesinge qaamni nageenyaa haala haleellicaa irratti odeeffannoo qaba ture jedhanii garuu yeroodhaan irratti hin hojjenne jechuun ibsan.
Haleellichi akkamiin dhaqqabe
Dhohinsi boombii jaha aluma takkaa hoteelotaa fi waldaalee kiristaanaa irratti raawwachuun kaleessa ganama ture kan gabaafame.
Waldaan Qulqulluu Seebaastiyaan magaalaa Negombo akka malee kanneen miidhaman keessaa yoo tahu namootni hedduunis achitti du'aniiru.
Akkasumas waldaa Qulqulluu Antoniyaa jedhamu kutaa Kolombo keesatti argamu irratti dhohinsa dhaqqabeenis akkasuma miidhaa guddaan dhaqqabeera.
Roobert Teeyiler waggoota jahaaf Siri Laamkaa kan jiraate BBCtti akka himetti hoteelotni lama yeroo namootni hedduun ciree nyaachuuf baay'atanitti mana nyaataa isaanii irratti xiyyeeffachuun haleellamuu hin hafne jedhe.
Dhohinsi torbaffaan Kibba Kolombotti kan dhaqqabe yoo tahu sadeffaan ammo naannoo paarkii Dehiwala jedhamu cinuma Kolomootti dhaqqabe.
Miidiyaaleen akka gabaasanitti balicha kan dhaqqabsiisan namoota badanii balleessan yoo tahu namootni sadii yeroo sakkata'insaa ajjeefaman qama nageenyaa tahuu hin hafan jedhama.
Kaleessa sa'a booda ammoo naannoo buufata xiyyaaraa Siri Laankaatti meeshaaleen dhohan gurguddoon gara biraan dhabamsiifamuu beeksiseera.
Qondaaltotni biyyattii akka jedhanitti namootni waraqaa raga darbuu qopheeffatanii fi waraqaa eenyumeessaa qaban sakata'amuun dhorka imalaa labsame kana keessa gara buufata xiyyaaraa deemuu akka danda'an himaniiru.
Haa tahu malee imaltootni sa'aa balalii isaanii sa'a afur durssuun achi gahuu akka qaban himaniiru.
Lubni mana amantaa Qulqulluu Antooniyoo eenyu haleellicha dhaqqabsiise ammaaf ibsuun ulfaatus lubootni hundinuu achi turan gadda keessa jiraachuu ibsuun haleellaa itti yaadame qindaa'e jechuun balaaleffataniiru.
Erga bara 2009 gareen Taayiger jedhaman injifamaniin as Siri Laankaatti haleellaan akkanaa dhaqqabee hin beeku
Miidhamtootni eenyu fa'i?
Irra caalaan namoota ajjeefamanii lammiilee Siri Laankaa yoo tahan kanneen sagantaa ayyaana faasikaa hordofaa turan tahuu gabaafameera.
Yoo xiqqaate lammiilee Ingiliz shan kanneen keessaa lamummaa Ameerikaas kanneen qaban lama keessatti argamu.
Mootummaan Ameerikaa akka ibsetti ammoo lammiileensaanii hedduun kanneen ajjeefaman keessatti argamu.
Lammiileen Denmaarki sadii fi Turkii lamas akkasuma ajjeefamuu isaanii ibsameera.
Akkasuma lammiileen Nezelaandis,Hindii fi Poortugaalis kanneen ajjeefaman keessatti argamu.
Lammiileen Siri Laankaa namoota madaa'anii dhiiga barbaadaniif amanataa fi gosaan osoo wal hin qoodiin dhiiga gumaachaa akka jiranis gabaafameera.
Hawwaasni idila adunyaa maal jedhe?
Pirezidaantiin Siri Laankaa Maatiripaalaa Siriseenaa uummatni hundinuu tasgabbaa'uu akka qaban dhaamuun qama mootummaa haleellicha qoratu deeggaruu akka qaban dhaamaniiru.
Ministirri Muummee biyyattii Ranil Wiikriimesingee haleellicha balaaleffachuun haleellaa ''hiika hin qabne''jedhan.
Yeroo hamaa akkasii kana keessatti lammiileen Siri Laankaa tokkummaa'uu fi cimuu akka qabanis dhaamaniiru.
Poopi Fraansis Vaatikaanitti yeroo ayyaana faasikaa irra turan haleellaa jibbisiisaa akkasii kiristaanota ayyaana faasigaa ayyaaneffatan irratti dhaqqabe jechuun balaaleffataniiru.
Barreessaa Olaanaan Dhaabbata Mootummota Gamtoomanii Antooniyoo Guutires haleelichi akka malee ''na rifachiiseera'' jedhanii namootni kana raawwatan seeratti dhiyaachuu akka qaban abdii qabanis himaniiru.
Phaaphaasiin Kolomboo gochaa gaddisiisaadha jedhanii guyyaa ayyaana faasikaa irratti waan akkasii ni raawwata jennee tasuma hin eegne jedhan.
Ministirri Muummee UK Teresa Meey haleellaan waldaalee Kiristaanaa fi hoteelota Siri Laankaa irratti dhaqqabe gochaa suukaneessaadha jechuun karaa tiwwiterii isaanii barreessan
Pirezidaantiin Ameerikaa Doonaald Tiraampis gadda isaanii ibsaniru.
Haleellaan akka kanaa erga waraana walii waliinii biyyattii keessa turee bara 2009 as dhaqqabee hin beeku.
Waraanichi gosa Tamil Tigers jedhaman foxxoquuf waggoota 26'f waraanaa turanii fi saba kaan gidduutti kan gaggeeffamaa ture yoo tahu waraanicha irratti injifamaniiru.
Waraanicha irrattis lubbuun namoota 70,000 hanga 80,000 darbeera jedhama.
Amantaa
Bara 2018 keessa yeroo hordoftootni amantaa Budizimii Sinhala jedhaman masjiidotaa fi qabeenya Musiliimotaa irra miidhaa dhaqqabsiisan mootummaan labsii yeroo muddamaa labsee ture.
Hordoftootni amantaa Budizimii Teravaadaa lakkoofsaan heddumina qabu.Kunis 70% kan tahu yoo tahu amantaa saba Sinhaleesee jedhamaniiti. Heera biyyattii keessatti dursi kan kennamuuf yoo tahu kaan irraa addattis ibsameera.
Hinduun [ 12.5%] Musiliimonii ammoo 9.7% tahu. Akkasumas akka raga lakkoosa uummataa bara 2012tti Kiristaanotni miilyoona 1.5 tahan Siri Laankaa keessa jiru.


text:
Oromootii DC,VA,MD fi godina akka akkaatii dhufan hardha bulchiinsa mootummaa Amerikaa,White House duratti walti dhufanii Maater Pilaanii Finfinnee falmanii hiriira bahan.
Ijoollee Oromoon fixuun haa dhaabbatuu,Maater Pilaanii Finfinnee dinne,Oromoo lafa irraa buqqisuun haa hafuu,Maaster Pilaaniin Oromiyaa lamatti qoodee qonnaan bulaa miliyoona hedduu lafa irraa buqqisa jechaa barreeffama gara garaa qabachuun hiriiratti bahan.
Kana malee obboo Olbaanaa Leellisaa fi hidhamtootii Oromoo hidhaa haa bahanii, USA, Tokkummaan Mootummootaa, Itiyoophiyaa gargaaruu haa dhaabanii jechuun hiriiran.Hiriirii akkanaa kun akka warrii qopheesse jedhetti biyya hedduu keessatti hardhaa fi borillee baha.
Hiriira kana Hawaasa DC fi naannoo isii,Waldaa dubartoota Oromoo addunyaa,Waldaa Dargaggoo Oromoo,Waldaa Maccaa-Tuulama, Waldaa Qeerroo Addunyaa,Waldaa Qeeroo Oromoo fi Waldaa Oromo Amerikaa Kaabaatti waliin qopheesse.


text:
Kan addunyaa irratti dinagdee fi faalama qilleensaa guddaa qabaachuun beekaman Yunaaytid Isteetes fi Chaayinaan Kibxata kaleessaa,jijjirama qilleensaa kan ilaaleen adda addatti kan labsan qabu.
Prezidaantiin chaayinaa Jii Piing biyyii isaaanii humna cilee guubuu maddisiistu biyya alaa keessatti hin gaggeessuu jedhan.Chaayinaan kana gochuun ishees waggootii lamaan walitti aananiif qilleensa naannoo kan ilaaleen walgahii Tokkummaan Mootummootaa gaggeessu irratti ajaa’ibsiifannaa argamsiseefii jira.
Prezidaantiin Yunaaytid Isteets Joo Baaydiin biyyoota hiyyeeyyiif gargaarsa maallaqaa kennamuu dachaan dabaluun bara 2024tti Doolaara Biliyoona 11.4 kennuuf karooroorfamuu isaa eega labsanii booda Chaayinaan immo kana beeksiiftee.
Maallaqii kunis biyyoota ho’a qilleensa addunyaa akka hin hammaannee gochuuf hojjataa jiran tooftaa faalama qilleensaa hin fidneetti akka jijjiran gargaaruuf oola jedhamee jira.


text:
Mootummaan kun fala araaraa paartii mormituu waliin jalqaban ariifachiisuuf jara kana gadi dhiisee jedha. Jarii afran kun itti gaafatmaa paartii Bilisummaa Ummata Suudan Kibbaa ka durii Pagam Amum fa.
Akka perzdaantiin Suudan Kibbaa jedhutti gadi lakkifamuun jara afran kanaa araaraa jalqabame jajjabeessa.
“Tun gatii araaraati.Jara afran kalee bahee fi jara torbaan asiin duratti bahe walti dabaltee adoo waan dhibii dhiisii fannisanilleen tun lubbuu nama kuma hedduu ta badde hin deebistu.”
Mootummaan Suudan Kibbaa nama torba ka maqaa siyaasaatiin himate ragaa irraa dhabanii Ammajii keessa gadi lakkisan.
Suudan Kibbaa ta Suudan irraa cittee baate wal dhabii bulchoota isaani nama kuma hedduu fixee kuma dhibba hedduu baqachiisee fala hedduu itti barbaaduutti jiran.
Caamsaa 3,4, 2014 ammoo perzdanatiin isii Salvaa Kiir akka ummatii bahee Juubaatti waaqa kadhatee waraanii dhaabatu hajaje.


text:
Akraarii fi Nama Hafuuraa
=====================
'akraarii' (áááááµ á á¥á£á/ pious or piety)...afaan biraa waanan fayyadameef dhiifama jechaa asumaan afaan Oromootiin hiikasaa nuuf himaa.
Akraaronni amantaa kamuu keessa ni jiru. Akraaronni karaa sirrii hin taaneen amantaa ofiitiif warra mormuudha. Warri akkasii sirriis haa ta'u dogoggoras haa qabaatu amantaan isaanii akka tuqamu hin barbaadan. Dhugaa caalaa amantaa jaallatu.
Mee garaagarummaa akraarotaa fi nama hafuuraa gidduu jiru gabaabsinee haa ilaallu:ð
Namni hafuuraa dhugaadhaan masakama; shufeeriin nama akraarii konkolaachisu garuu miira isaati.ð
Namni hafuuraa waan gaafatame hundaaf deebii qaba; hidhii akraarotaa jala garuu summiitu jira. akraariin arrabaan lola.ð
namni hafuuraa ogeessa. waan itti amane sana fixeellee beekuu baatu hamma humna isaa bareechee beeka. beekumsi akraarotaa garuu qumxaa caalaa gabaabduudha.ðnamni hafuuraa amantiidhaan jiraata;
akraaronni garuu amantaa malee amantii hin qaban.ð
namni amantii qabu waan ijaan hin mul'anne amana, namni amantaa qofaan dhaadatu (akraariin)ammoo miseensa dhaabbata amantaa(Religious organization) tokkoo qofa.ð
namni hafuuraa dhugaadhaaf jedhee du'a; akraaronni garuu sababii amantaan isaanii tuqameef hamma nama ajjeesuutti gahu.ð
diinni nama hafuuraa sobaafi abbaa sobaa(Seexana) qofa; diinni akraarotaa garuu nama yaada isaanii mormeedha.ð
namni hafuuraa sababaawaa(logical)dha; akraaronni garuu Doogimaatti amanu. Waaqarraayis haa buusu, lafa jalaayis haa burqisiisu waanuma abbaan amantaa isaanii jedhe osoo hin alanfatin liqimsu.ð
namni hafuuraa qeeqa ni fudhata, dogoggora ofii isaarraas ni barata; akraaronni garuu madaan isaanii yoo tuqame ni danfu, negative side isaaniitti yoo buute si jibbuuf sababa gahaa qabu.ð
Namni hafuuraa osoo jalqabuun isaa bakkeetti hin mul'atin xumuree milkaa'a; akraaronni garuu fuula namaatti mul'achuuf jecha "na argaa na argaa" baay'isu. xiyyeeffannoon isaanii alaan mudo-maleessa ta'anii mul'achuudha.ð
dameen nama hafuuraa kallattii baay'eetti faca'ee guddatee ija kenna. ofirraa hafanii nama biraaf ta'u; akraaronni garuu osuma qilleensaan garmaamanuu osoo hin guddatin hafu. Akraaronni ofiif hin ta'an nama biraas hin fayyadan maseenaa fi dheedhii ta'anii hafu.Akraarii ta'uurra nama Hafuuraa haa taanu.
âï¸
Obboleessa keenya Oliyaad Makuriyaati
============ J o i n
& S h a r e
============ @MaranataYesuus @MaranataYesuus @MaranataYesuus


text:
Waajjirri ABO Godina Jimmaatti baname! Dhiibbaa guddaanis irratti godhame!
[SQ, Gurraandhala 16,2020] Waajjirri adda Bilisummaa Oromoo godina Jimmaa magaalaa Jimmaatti guyyaa har’aa Gurraandhala 16,2020 banamee jira.
Waajjirri guddichi godinichaa kun kanaan dura yeroo garaagaraatti yaalii banamuuf taasisaa ture hundaan milkaa’uu dadhabuun hanga guyyaa har’aatti dhiibbaa qaama mootummaa isa mudataa tureen, takkaa miseensota Waajjirichaa hidhuu fi takkas caccabsuuf doorsisa hamaa hogganoota waajjirichaa irra gahaa ture damdamatee guyyaa har’aa haala onnachiisaan banamuu danda’e.
Baniinsa waajjira ABO kana irratti uummati Oromoo kumootaan lakkaa’aman kan argaman yoo ta’u, hogganootiin olaanoo ABO itti aanaa Hayyu Duree ABO jaal Araarsoo Biqilaa akkasuma miseensotni Shanee Gumii Gumii Sabaa ABO: Jaal Ibsaa Nagawoo fi Jaal Toleeraa Adabaa dabalataan miseentiin gumii sabaa ABO’s bakka sanatti argamanii waajjiricha eebbisiisanii jiru. Dabalataan paartilee siyyaasaa Oromoo keessaa tokko kan ta’an paartiin kongreensii Oromoo (KFO’n) sagantaa kana irraa qooda fudhatanii jiru. Wellistoonni Baandii Gadaa, Akkasuma jaal Suutee Baarentoo miseensa Hawwisoo WBO fi kaanis sagantaa kana irratti argamuun qooda fudhatanii jiran. Miidiyaan Oromoo ONN fi raadiyoo Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo bakka kanatti argameera.
Sagantaan kun eebba maanguddoon erga eegalee booda “Hiree Oromiyaa alagaan akka murteessu hin hayyamnu.” Kan jedhan gaafatamtuu waajjira ABO godina Jimmaa, akkasuma miseensa gumii sabaa ABO jaal Faaxumaa Adam haasaa baniinsaa taasisanii jiru. Itti fufanii uummataaf kan himan jaal Faaxumaan “Hunda caalaa kan nagaa biyya kanaa jaallatuufi hawwu Adda Bilisummaa Oromoodha. Mariifi konkolaachisaan keenya uummata keenyadha. Karaan gara bilisummaatti geessu xurree gootowwan keenya irratti kufan karaa ABOti” kan jedhan dhaamsa uummataa himaniin “Bakka quphanan argannaan, bakka ciisaniif bakka itti diriirfatan abbaatu bal’ifata.” Kan jedhan gaafatamtuun waajjira godina Jimmaa Jaal Faaxumaa Adam MGS ABO akka uummati qabsoodhaan waan kanaan olitti dagaagfatu dhaammatan.
“Amma ifa xiqqoo arganne. Jabaannee qabsoofnaan ifa kana ballifanna, laaffannan ammoo dukkanaan dhuunfatamna” yaada jedhu uummataa kan hiran Itti aanaan HD ABO jaal Araarsoo Biqilaa, uummati Oromoo tokkummaa isaa dagaagfatee qabsoo isaa galmaan akka gahu uummatatti himan. Tokkummaa Oromoo jechuun Bilisoomnus garboomnus walumatti, waliif dirmachuu fi waliin qabsaa’uun murteessaa ta’uu dubbatani jaal Araarsoon “humnoota tokkummaa uummataa diiguuf tattaafatan mormannas” jedhan.
“Nuti federaiziimii kan jaallaannuuf hiree Oromiyaa guutuutti Oromoon akka dhuunfatuu fi Xoophiyaa bulchuu keessattis Oromoon qooda akka qabaatu kan deggarutu federaliziimii waan ta’eefidha. Kanneen hiree kana jibban Federaalizimii balleessuutti jiru. Isa kana hinfudhannus” jedhan jaal Araarsoo Biqilaa Itti Aanaan Hayyu Duree ABO
Dargaggootaaf dhaamsa dhaamaniin “Qeerroo garaaf dantaaf bitamu utuu hintaane qeerroo dhugaaf bitamu nu barbaachisa. Qeerroo dhugaadhaaf bitamu ta’aas” kan jedhan jaal Araarsoo Biqilaati. Dhimma filannoon wal qabatee wayiita yeroon isaa gahe irratti haasofnas jedhan jaal Araaarsoon. “Nuti Oromiyaa nii fottoksina kan jedhu heera keenya irraa hinqabnu. Hiree isaa uummati haa murteeffatu. Waan isaa ta’u uummatni haa murteeffatu jenne. Warreen akka waan ABO’n biyya diiguutti lallaban dubbii ‘Oromiyaa fottooksuufi’ jedhu eessaa akka fidan hinbeeknus” jedhan waltajjii kana irratti Itti aanaan HD ABO jaal Araarsoo Biqilaa
Bakka baniinsa waajjira ABO kanatti kan argaman hoggana ABO olaanaa keessaa tokko MSHG-GS ABO jaal Ibsaa Nagawoo “Fira baayifachuuf malee diina baayisuuf qabsoo hingoonu. Isinis fira baayifachuu irratti hojjedhaa!” Jechuudhaan Oromoo yaaddoo saboota kaanii salphisuuf nageenyaan sabaaf sablammoota cunqurfamoo akka ofitti qabuuf dhaamani, gamnaaf bilchaatoo ta’uu akka qabnus irra deddeebiin dubbatan.
Akkasuma barataa Oromoo ilaalchisees “Barattoonni Oromoo gaafa addi bilisummaa Oromoo mo’e, miilli isaanii Oromiyaa keessaa hinba’u! Kanaafuu barataan keenya uummata keenya nuu dammaksaa” jechuudhaan barataan akka Oromoon ABO waliin hiriiruuf gahee isaa bahachuu akka qabu dhaaman
Dhimmaa paartilee Oromoo irratti kan dubbatan jaal Ibsaan “Barcumni Oromoo 178 paarlamaa keessa jiru akka qaama biraaf hinlaatamneef dhaabbilee Oromoo waliin mariitti jirra. Mariin kun hinxumuramne” Jedhan
“Gufuu nu mudataa jiru ilaalchisee, akkamiin bira dabarra kan jedhuuf Oromoon sammuudhaan cimee socho’uu qaba. Waldorgommii diina waliin goona; malee walitti deebinee wal qoccoluun hinfeesisu” kan jedhanis jaal Ibsaa Nagawooti.
Aangoon kan uummataa ta’uu kan mirkaneessu yaadni Jaal Ibsaa Nagawoo “Uummatni Oromoo aangoon isaa quba isaa irra jiraachuu beekuu qaba. Oromoon humnoomuu qaba. Uummata keenya waan humneessuu danda’u irrattis nii hojjenna!” Jedhan. “Mootummaan uummata keenya irratti gufuu ta’uu hinqabu. Gufuu ta’a taanaan of irratti gufuu ta’uu isaa beekuu qaba.” Kan jedhan miseensi shanee gumii gumii sabaa ABO jaal Ibsaa Nagawoo Dhumarratti “Oromiyaan haa jiraattu, Oromiyaan nii jiraatti! Tokkummaan Oromoo nii jabaatas” jedhanii jiranu.
Haasaa isaanii keessatti kan yaadatan keessaa goota Jimmaan biqilchee qabsoo Bilisummaa irratti wareegame Suuraa Maahhammad Xaayib maatiin gooticha kanaa jaal Ibsaa Nagawoo laatanii jiran. Maatiin kun suuraa kana kan kennaniif kaayyoof akeeka Maahhammad Xayib irratti kufe galmaan nuu gahaa kan jedhu akka ta’e waltajjii bal’aa kana irratti ibsatan. “Mohaammad hinduune jira” dhaadannoo jedhus maatiin kun lallabatan.
KFO’n dubbii isaan har’a baniinsa waajjira ABO godina Jimmaa ilaalchisuun “Dhabbileen Oromoo waan waliin dhabne malee waan irratti wal dhabne hinqabnu. Dhaabni Oromoo ABO’n hangafa dhaabbilee siyyaasaa Oromooti” kan jedhan hogganooti KFO bakkichatti argaman; “Aarsaa gurguddaa kaffallee as geenye.” Jechuun “Waajjirri ABO banamuu isaaf gammachuu guddaa qabna. Baga gammaddan baga gammadne” jedhanii gammachuu qabaniif himan. Jabeessan hoggannoonni KFO kun yaada bu’uuraa isaan dubbatan, “waajjirri kun kan waloo keenyaati mana keenya waan ta’eef baga gammadne jenna malee baga gammaddan hinjennus” jedhan.
Caasaan ABO Godina Jimmaa ona Limmuu Kossaa Jaal Faaxee hoggantuu waajjira ABO godichaaf suuraa gootiitti Aster Gannoo laatanii jiran. Asteer Gannoo shamarran warraaqsa afaan Oromoo dagaagsuu keessatti qooda bahataanii darban keessaa tokko.
Akkasuma suuraa Daraaree Kumarraa barattuu kutaa 12ffaa Godina Jimmaa ona Saqqaa Coqorsaatti Fincila Diddaa Garbummaa irratti wareegamtee! Kennaa waajjira ABO godina Jimmaa ta’uudhaan jaal Faaxeetti laatameera.
Dabalataan kennaan hogganoota olaanoo dhaaba keenyaa itti aanaa HD ABO jaal Araarsoo Biqilaa, MSHG-GS ABO jaal Toleeraa Adabaa, MSHG-GS ABO jaal Ibsaa Nagawoo fi miidiyaa uummataa ONN’f bullukkoon kennamee jira.
Baniinsa waajjira kanaa irratti rakkooleen baay’inaan mudatan akkuma godinicha keessatti caasaa ABO irra dhiibbaan gahaa ture kan hindhaabbanne, barattoota Yuunibarsiitii Jimmaa sagantaa kana akka hinirmaanneef caasaan mootummaaf bulchiinsi Yuunibarsiitii Jimmaa walii galee barataatti balbala cufanii akka gadi hinbaane dhorkaniiru. Kana malees onoota magaalaa Jimmaa jala jiran keessaa uummati imala taasisee waraana mootummaan dhorkamee of irra deebi’uus sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo odeeffateera.
Gabaasi kan Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromooti.


text:
Waxabajjii 24/2018 Godina Kaaba Oromiyaa Walloo Baatee!!
Qeerroon meesha jarri diina Hiriira Qiixii irra balaa geessuf itti wal-qunnama ture akkanatti irra fuute Poolisa Oromiyaatif kennitte. Qeerroon Qeerreensa!!
Uummanni Gaahoo Qebbee WBO yeroo darbe wareegame jaal Roobsan Gannatiif siidaa dhaabuu murteesse.
Boombii isinirratti kiyyeessuuf yaadaa jiranii hiriira kana yeroof haqaa jennee kaleessa warra Dirree akeekkachiifnee turre. Du’a sodaaf jecha abadan goota keenya deeggaruu irraa hin hafnu jedhan.
Hiriira ar’a godina Walloo magaalaa Baateetti godhame irratti guyyaa har’aa kana dhugoomsuu keessatti qooda murteessaa Qeerroon gumaachite akkasitti faarsan.
With Abdi Jemal


text:
Bulchiisi Magaalaa Dirree Dawaa Bulchaa Magaalaa Haarawaa Filate
WAASHINGITAN, DIISII — (voaafaanoromoo)—Bulchiinsi magaalaa Dirree Dhawaa gumii waggaa 2ffaa waameen afaan yaa’ii haarawaa fi itti aanaa bulchaa magaalaa haaraa filatee jira.
Taayitaa bulchaa magaalaatti itti aanaa bulchaa ta’uun kan muudman obbo Ahimed Medhammed buhii, nageenyaa fi dinagdee magaalattiif qiyyaafata duraa kennanii akka hojjetan beeksisan.
Afaan yaa’ii ta’uun waggoota 13n darbaniif hojjetaa kan turan Abdallaa Usmaan fedha ofiin hojii waan gad dhiisaniif bakka isaanii itti gaafatamtuun dhimmoota dubartootaa fi ijoollee aadde Faxxum Musxafaa filataniiru jedha gabaasi Addis Chekol.