text:
Re: Ummatin Oromoon hundumtu harka walqabachuufi waligaludhaan qabsoo jalqabame itti fuufsiisuuf waan nurra eeggamuu
Posted by ODFist on 17 Jun 2014, 17:15
Ijoolleen Ummata gudda kana keessa bahanif biyya keessas ta’e biyya ala jiraatan gaaffii mirgaa Ummata walin walqabate kaasanif maalif moormii kaasuun barbachise? Ani kan naaf hingalle waayyanen Ummata Oromoof maali isaati? Bakka bu’umma Ummata eenyu keenne? Kaanaafuu wayyanen Ummata Oromoof bakka bu’uu hindanda’u. waani ta’uu qabu garuu qabsoo bilisumma kallatti hundanu jalqabame kana, dargagoota Oromootin, mootumma werara wayyaane lafa fi ceekuu Ummata keenyaa irra haaxoofnne ballessuun Ummata midhame kana guyyaa araddaa fi lafa isaa irratti nagaan itti jiraatuu safisisuu qabna. Mootumman wayyaane guyyaa angoo qabate bra 1991 irra kaase gaafii ummata oromoo Ukkamsudhaan ajeechaa fi hidhaa kan haafa ni immoo biyya irra akka baqatan gocha inni godha jiru dhaabbachuu qaba.
Re: Ummatin Oromoon hundumtu harka walqabachuufi waligaludhaan qabsoo jalqabame itti fuufsiisuuf waan nurra eeggamuu
Posted by OPFist on 24 Jun 2014, 15:01
Fakkenyaaf yoo kaasne: namni tokkoo gaafii mirgaa yoo kaasee Oromoo ta’u isaaf qoofa shorerkeessa, dhadhessituu, gooliiumtoota ilaalaha waayyanne dhiphumman jedhuun nihidhama, nireebama, dubartootni yoo ta’an immoo nigudeedamuu, daa’imman hadhaa malee raasaa irratti gatamu.Sirna gita bitumma kanaatin maatiin hindigama, akka carra ta’e midhaa kana irra kan haafan immoo qa’ee isaani, biyyaa isaanii gadhisani nigodaanuu (nibaqatuu). Lafa bara dheera irra jiraatani saamamani maqaa investimentif samtoota biyya alatif nikeennama. Midhoota kanaafi kan hintuqamneen mootumma waayyaneetiin ummata Oromoo irratti nirrawwatama. midhaan kun Ummataa Oromoo irratti haadhawaahata’uu malee, Saboota iragaafii mirgaa kasaan irrattis midhaa fi cunqursaa, hidhaafi ajeechaa akka rawwatamuu ifa dha. Kanaaf mootummaan waayyaane Ummata bakka bu’ef kan dhaabbate Ummatni Tigray parseentidhaan yoo shallagamu, Ummataa waligala itoophiyaa jiruu keessa %6 qofa yoo ta’u, Ummatni Oromo garuu Ummataa waligala jiruu keessa %40 niqaba. Kanaafuu Ummatin kun lakoofsaan ammana kan caaluu ta’e aangoo qabuufi ofin ofbulchuun akkamitti mariif dhiyaata?


c: text/html

text:
Daily Archives: January 31, 2013
Dorgommii Kubbaa Miillaa Kibba Afirca Guyyaa Lammataa Irrattis Qeerroon Seenaa Guddaa Galmeessan.
Amajjii 31,2013 Kibba Afirca
Dorgommii Kubbaa Miillaa biyyoota Africa Amajjii 2013 keessa kibba Africa keessatti gaggeefamaa jiru irratti gootonni Qeerroon Oromoo alabaa ABO stadiyoomii kubbaa sanii keessatti balaliisuun eenyummaa ummata Oromoo fi biyya Oromiyaa aduunyaatti beeksisuu irratti seenaa guddaa hojjetanii jiru. Guyyaa jalqabaa alaabaan ABO aduunyaa irratti muldhate sanitti biyya Ethiopia keessatti hordoftooti kubbaa miillaa sanii karaa TV Ethiopia warri hordofaa turan alaabaa ABO dirree kubbaa keessatti balali’u ilaalaa turan.Haalli kun Absahootaa fi warra Wayyaanee haalaan yoo rifaasise iyyuu Oromoota Oromiyaa jiran ammo guddoo gammachiisee jira.Qeerroon manneen barnootaa fi magaalota adda addaa jiran akkuma TV irratti arganiin sirboota warraaqsaan magaalaa fi kolleejjota howwisaa bulanii turan.
Haalli kun daran kan riifaasise mootummaan Wayyaanee gaafa guyyaa dorgommii lammataa namni alaabaa ABO qabatee akka dirree kubbaa san akka hin seennee fi akka dhorkamu jechuun mootummaa kibba Africa itti iyyachuun beekamee jira.Haala kanaan namni itti ramadamee Qeerroo Oromoo alaabaa baatanii Stadiyooma san seenan akka dhorkaman qoqqobbii irra kaayan, warri kaameeraan waraabanis akka hin waraabne qajeelfama akka itti darbu ta’e.Gara alaabaan ABO jirutti qabanii akka hin waraabnes itti himame. Kun kana haata’u malee Qeerroon kanaaf hin abboomamne alaabaa Oromoo miidhagduu san ol qabachuun seenan yeroo kana warri itti ramadaman dhufanii dhorkuu yaalan. Garuu Qeerroon “ Nuti seeraan bakka kana dhufne waan ta’eef baqataa seeraati” jechuu dhaan waraqaa isaanii itti agarsiisan.Amma illee namtichi dhorguuf yaalii guddaa goonaan “maaliif dhiibbaan kun nurratti ta’aa?ykn maaliif dhorkamnaa? Yoo nu dhorku ta’e warri tapha kana qopheesse warri CAF yoo dhiibbaa kana nurraa gahee ta’e akka nuu himan barbaadna yeroo san gaazexessitoota yaamnee itti himnee akka isaan dhiibbaa nurratti godhan adduunyaatti himnee sirnaan baana” ittiin jedhan.
Yeroo kana namtichiis “lakkisaa nuti discriminate isin hin goone, CAF illeen akkasuma discriminate hin goonne” jechuudhaan falmaan itti jabaannaan ofirraa lakkise. Warri kaameraas hanga kaasan kaafatan. Qeerroonis Injifatnoon eenyummaa Oromoo fi Oromiyaa aduunyaatti beeksisaa oolan.
BIRROOLEEN MAAL TAATE?
Gammachiis Naadoo irraa
Birrooleen maal taate maaliif qara ilaalte,
Naasuu tokko malee dallaa keessaa baatee,
Barcuma ulfinaa of jalaa darbattee,
Bakka isheef hin malle qe’ee halagaa galte.
Tarii nagaa miti isheen waa rakkatte,
Gaaf tokko deebiti yaada naanneffatee,
Jennee mari’atnee irratti walii gallee,
Ilmaan abbaa tokkoo wal qooduuf hin malle.
Dhiiginni dhiiga hin dheessu waliin dhalatanii,
Marabbaa fi jaalala yoo dhabuuf baatanii,
Maal maatii ishee dhiiftee maaliif qara ilaaltii,
Masaraa ulfinaa maliif diiguuf yaaltii?
Dachii Taaddee Birruu kan Elemoof Baaroo,
Galma hunda keenyaa fi qe’ee Guuree Faaroo,
Kan gootaan marfamte darbiin nuti dhaalle,
Maaliif nyaapha hafeertii moo seenaa irraa laallee?
Galma abbootii gadaa fii dachii kumatamaa,
Masaraa booranaa fii ardii barantumaa,
Seenaa raga bahaa biyya goota hundumaa,
Tasa hin gurguramuu eenyuun jijjiiramaa?
Akkan hin shakkineef nama hormaa miti,
Qaamaan nuu wajjini fedhiin fagoo jirti,
Bu’aa lubbuun fidnee halagaaf sharafti,
Maalummaa ishee gantee maaliif jijjiiramtii?
Waadaa waliif seennee nu lachuu gaaf tokko,
Nuti foon tokkicha ilmaan abbaa tokkoo,
Maaliif hin furannu waliin teenyee raakkoo,
Maal abaarsa qabnaa waan dur bara rakkoo?
Kan keenya raajii dha hamtuu nu mudatee
Maal yoo nu baraareef Rabbitti hin guddatee?
Yaadaan wal dadhabuun jira marraa tokko,
Gargar baana hin seene fira gaafa rakkoo,
Erga na tuffattee hormaaf taatee fakkoo ,
Bakka feete dhaqi karaan dudda indaqqoo.
Nuti duute seene isheen muuxateettii,
Haala ilaallattee mormiif dhihateettii,
Carraan suma tokkoo duraan milkoofteettii?
Moo ofiisheef raatoftee nu joonjessuu fetii?
Gochaan ishee inni duraa barumsa naaf tahee,
Hallan dabarsine seenaadhaaf ol kaa’ee,
Ani diiguu hin beeku ijaaruun bobba’ee,
Kan hojii koo hin dhabu waan Rabbi naaf kaa’e.
Bra baayyee joorte ittis dadhabdeettii,
Badii isheen dalagdes kan dagatan mitii,
Tarkaanfii fudhachuuf mataa nama hiitii,
Kan nuun nu mudate rakkoo salphaa miti.
Hormi nu gaafata mal taate hin maraattee?
Akkamittiin diigdi masaraa ofii jaarate ,
Jaallewan ishee duriif mala akkamii dhaamte,
hin yaadin baatee galli waa’ee taatee?
Kan ishee seenaaf dhiifnaa baayyee nutti cophxee,
Waa hundaan nu miitee yeroo keenyas gubdee,
Waa sirrachaa hin jirtu kan darbe irraa bartee,
Erga nuuf hin taanee dhiisaa baga dhaqxee.
Mee sana itti dhiifnee waan harraa dubbannaa,
Nama ofii isaa ganautti maalumaaf dhiphannaa,
Akka wal fakkannuun waliin mari’atnaa,
Lammii dhumaa jiruuf ol kaanee dirmannaa.
Kanan wal mufadheen amma wal hubadhee,
Hamataa fii goomataas hunda adda baafadhee,
Kan saba koo dursee dhiifama wal gaafdhee,
Barumsa irra argannaas sirriitti abdadhee.
Imimmaan jaalalaa baayyeen dhangalasee,
Gargar baanee turuun gar malee na aarsee,
Hojii isaa haa argatuu kan gargar nu baasee,
Walitti nu deebisee Rabbi koo naannessee.
Tokkumaan Oromoo ammas haa dagaaguu,
Jalalli saba koo yoomuu haa bargaaguu’
Nu riqicha taanee lammii koof haa darbuu,
Sabinni koo gaaf tokko bilisummaa haa arguu.
Natti hin dallaninaa waan taheen dubbadhee,
Kanan yeroo dheeraa baayyee itti dhiphadhe,
Kun nu hin baasu jedhees baayyedhan iyyadhee,
Harra carraa argadheen saba kootti himadhee.
Amma milkahuufii bara baayyeen jooree,
Adeemsa koo keessas fira bayyeen horee,
Ililliin facaafne ija godaeeraa,
Hayataan dhihannee isa wal hafeerraa.
Oromiyaan dhiiga ilmaan isheen bilsoomti !!
Injifatnnoon uummaa Oromoof!!
Gammachiis Naadoo: abdii.bori@yahoo.com

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Garaa Firoota Keenyaa Tuquu
YESUS KIRISTOS namicha tokkoon, “Gara mana keetii fi lammii keetii dhaqi, waan gooftaan siif godhe hundumaa, attamittis akka si maare isaanitti himi!” jedhee ture. Akkas kan jedhe, tarii yeroo Gaadaaraa ishee Galaana Galiilaarraa kibba bahaatti argamtu keessa turetti, nama duuka buutuusaa taʼuu barbaadu tokkoonidha. Yaanni Yesus dubbate, fedhii namoonni waaʼee dhimma barbaachisaa taʼe tokkoo firootasaaniitti himuuf qaban akka hubate kan argisiisudha.—Mar. 5:19.
Yeroo harʼaas, haallisaa aadaa hunda keessatti haala walqixa taʼeen mulʼachuu baatus, namoonni fedhii akkasii akka qaban ni argina. Kanaaf, namni tokko Yihowaa isa Waaqa dhugaa taʼe waaqeffachuu ennaa jalqabu, amantiisaa isa haaraa firootasaatti himuuf fedhii guddaa qabaata. Taʼus, kana gochuu kan qabu akkamitti? Namni kun, garaa firootasaa warra amantii kan biraa hordofanii ykn sirumaa amantii hin qabnee tuquu kan dandaʼu akkamitti? Gama kanaan Macaafni Qulqulluun gorsa gaarii qabateera.
“MASIIHICHA ARGANNEERRA”
Jaarraa tokkoffaatti, Indiriyaas namoota Yesus Masiihii taʼuusaa jalqaba baran keessaa tokkodha. Maarree, wanta bare jalqaba eenyutti hime? ‘Indiriyaas, dura obboleessasaa Simooniin argatee, “Masiihicha arganneerra” jedhee itti hime; “Masiihii” jechuun “Kiristos” jechuudha.’ Indiriyaas Phexrosiin gara Yesusitti geessuudhaan, bartoota Yesus keessaa tokko taʼuuf carraa akka argatu godheera.
Gara waggaa jaʼaa booda ennaa Yophee turetti, Phexros gara Qorneelewos isa angafa dhibbaa loltoota Roomaa tureefi mannisaa Qiisaariyaarraa gara kaabaatti argamuu akka dhaqu afeerame. Yeroo Phexros achi gaʼetti, namoonni manicha keessatti walitti qabamanii turan eenyufaʼi? ‘Qorneelewos, aantiisaafi michootasaa waamee, [Phexrosiifi namoota isaa wajjin garasaa dhufaa turan] eegaa’ ture. Qorneelewos firootasaa waamuunsaa, haasaa Phexros dhaggeeffachuudhaan wanta dhagaʼanirratti hundaaʼanii murtoo akka godhan carraa isaaniif baneera.
Wanta Indiriyaasiifi Qorneelewos firootasaaniitiif godhanirraa barumsa akkamii arganna?
Indiriyaasis taʼe Qorneelewos fironnisaanii kun yeruma taʼetti haa dhagaʼan jedhanii hin dhiisne. Indiriyaas waaʼee Yesus ofumasaatii Phexrositti kan hime siʼa taʼu, Qorneelewosimmoo haala mijeessuudhaan firoonnisaa haasaa Phexros akka dhaggeeffatan godheera. Taʼus Indiriyaasis taʼe Qorneelewos, firootasaanii hin dirqisiisne ykn isaan gowwoomsuudhaan duuka buutota Kiristos akka taʼan gochuuf hin yaalle. Kanarraa maal baranna? Nutis akkumasaanii gochuun keenya gaariidha. Firoota keenyatti yaada tokko tokko himuudhaan, dhugaa Macaafa Qulqulluu akka beekan, akkasumas obboloota keenyaa wajjin akka wal baran gochuu dandeenya. Haataʼu malee, isaan dirqisiisuuf yaaluurraa of qusachuu qabna. Firoota keenya akkamitti gargaaruu akka dandeenyu ilaaluuf, fakkeenya hiriyoota gaaʼelaa Jarman jiraataniifi Yuurganiifi Peetraa jedhamanii haa ilaallu.
Peetraan Dhugaa Baatota Yihowaa wajjin Macaafa Qulqulluu qayyabachuudhaan yeroo booda cuuphamte. Abbaan manaashee Yuurganimmoo geggeessaa raayyaa waraanaa ture. Jalqabarratti murtoo haati manaasaa gootetti hin gammanne. Yeroo booda garuu, wanti Dhugaa Baatonni lallaban Macaafa Qulqulluurratti kan hundaaʼe taʼuusaa hubate. Achiis Yihowaadhaaf kan of murteesse siʼa taʼu, yeroo harʼaa jaarsa gumii taʼee tajaajilaa jira. Garaa firoota keenya warra amantii kan biraa hordofanii tuquu ilaalchisee Yuurgan gorsa akkamii kenna?
Akkas jedheera: “Dhimmoota hafuuraarratti firoota keenya dirqisiisuu hin qabnu. Akkas gochuun jibbi isaan qaban akka guddatu gochuu dandaʼa. Suuta suuta, malaan yaada muraasa isaanitti himuun keenya gaariidha. Obboloota firoota keenyaa wajjin umriifi fedhii wal fakkaataa taʼe qabanii wajjin wal isaan barsiisuunis gaariidha. Akkas gochuun keenya akka isaan dhugaa fudhataniif haala mijeessuu dandaʼa.”
Phexrosiifi firoonni Qorneelewos dhugaa Macaafa Qulqulluu dafanii fudhataniiru. Warri kaan garuu, murtoo gochuuf yeroo itti fudhateera.
OBBOLOONNI YESUSOO?
Firoonni Yesus baayʼeensaanii ergaa inni lallabaa turetti amananiiru. Fakkeenyaaf, Yaaqoobiifi Yohannis durbii Yesus kan turan siʼa taʼu, haatisaanii Salomeenimmoo adaadaasaa turte. Salomeen dubartoota ‘qabeenyasaaniitiin Yesusiifi bartootasaatiif hojjechaa turan’ keessaa tokko taʼuu hin ooltu.
Haataʼu malee, miseensonni maatii Yesus kaan ergaa inni lallabaa ture yeruma sana hin fudhanne. Fakkeenyaaf, Yesus cuuphamee waggaa tokko booda, namoonni baayʼeen isa dhaggeeffachuuf walitti qabamanii turan. “Firoonni isaa immoo kana dhagaʼanii, ‘Innoo qalbii dabarse’ jedhanii, isa qabuudhaaf dhufan.” Yeroo muraasa booda, obboloonnisaa Yesus eessa dhaquuf akka karoorfate ennaa isa gaafatanitti kallattiidhaan isaaniif hin deebisne. Maaliif? ‘Waan isaan isatti hin amanneef ture.’
Akkaataa Yesus firootasaa itti qaberraa maal barachuu dandeenya? Firoonnisaa tokko tokko akka inni qalbii dabarse ennaa dubbatanitti hin aarre. Erga duʼaa kaʼee booda obboleessasaa Yaaqoobitti mulʼachuunsaa, firoonnisaa akka isatti amanan isaan jajjabeesseera. Kunimmoo Yaaqoob qofa utuu hin taʼin, obboloonnisaa kaanis Yesus Masiihii akka ture akka mirkaneeffatan gochuu hin oolu. Kanaaf, Yerusaalemitti mana tokko keessatti ergamoota Yesusiifi duuka buutotasaa kaanii wajjin taʼuudhaan hafuura qulqulluu fudhachuu dandaʼaniiru. Yeroo booda, obboloota Yesus kan taʼan Yaaqoobiifi Yihudaan mirga addaa argataniiru.—HoE. 1:12-14; 2:1-4; 1 Qor. 15:7.
NAMOONNI TOKKO TOKKO DAFANII DHUGAA HIN FUDHATAN
Akkuma jaarraa jalqabaatti ture, firoonni keenya tokko tokko dafanii dhugaa hin fudhatan. Roswiitaa ishee yeroo abbaan manaashee bara 1978tti cuuphametti amantii Kaatolikii Roomaa hordofaa turte akka fakkeenyaatti haa ilaallu. Amantiisheetiif hinaaffaa waan qabduuf, jalqabarratti abbaa manaashee mormitee turte. Waggoota hedduu booda garuu, mormuushee dhiisaa kan deemte siʼa taʼu, wanti Dhugaa Baatonni Yihowaa barsiisan dhugaa akka taʼe hubachuu jalqabde. Achiis bara 2003tti ni cuuphamte. Wanti ishee jijjiire maalidha? Abbaan manaashee jalqabarratti mormii isheen isarratti gessisteen aaruu mannaa, ilaalchashee akka jijjiirtu yeroo kenneeraaf. Roswiitaan gorsa akkamii kenniti? “Wanta baayʼee gaarii taʼe argachuun obsa guddaa gaafata” jetteetti.
Moniikaan kan cuuphamte bara 1974tti siʼa taʼu, ijoolleenshee lamaan Dhugaa Baatota kan taʼan waggaa kudhan boodadha. Abbaan manaashee Haans, amantiisaanii mormuu baatus hanga 2006tti hin cuuphamne. Maatiin kun gorsa akkamii kennu? “Amanamummaadhaan Yihowaatti maxxanaa, akkasumas amantii keessanii wajjin haala walqabateen ejjennoo cimaa qabaadhaa” jedhaniiru. Maatiin kun, Haansitti jaalala argisiisuu itti fufuunsaanii akka isa fayyade beekamaadha. Abdii kutachuu dhiisuunsaanii yeroo booda akka inni dhugaa fudhatu godheera.
BISHAAN JIREENYAA DHUGUU
Yesus, dhugaan bishaan jireenya barabaraa argamsiisu akka taʼe ibseera. (Yoh. 4:13, 14) Firoonni keenya bishaan dhugaa diilallaaʼaafi qulqulluu taʼe dhuganii akka qabbaneeffatan barbaanna. Taʼus, bishaan dhugaa kana yeruma tokkotti isaanirratti dhangalaasuudhaan, isaan dhiphisuu hin barbaannu. Karaan amantii keenya isaaniif itti ibsinu, akka qabbaneeffatan ykn akka dhiphatan gochuu dandaʼa. Macaafni Qulqulluun, “Namni qajeelaan deebii kennuu isaa dura irratti in yaada,” akkasumas, “Namoonni ogeeyyiin itti yaadanii in dubbatu, dubbiin afaan isaaniis nama in amansiisa” jedha. Gorsa kana hojiirra oolchuu kan dandeenyu akkamitti?
Haati manaa tokko waaʼee amantiishee abbaa manaasheetiif ibsuuf hawwii qabdi taʼa. ‘Dubbachuushee dura kan itti yaaddu’ taanaan, jechoota itti fayyadamtu ni filatti; suuta suuta itti himtis. Taʼus, haala isheen qofti sirrii akka taateefi akka isa tuffattu argisiisuun isatti dubbachuu hin qabdu. Dubbiin itti yaaduudhaan dubbattu, qabbana isaaf argamsiisuufi nagaa buusu dandaʼa. Abbaa manaasheetti miirri gaariin kan dhagaʼamuufi salphaatti isa haasofsiisuu kan dandeessu yoomi? Waaʼee maalii haasaʼuu ykn dubbisuu jaallata? Saayinsii, siyaasamoo ispoortii jaallata? Miiraafi ilaalchasaa akka kabajju karaa argisiisuun, waaʼee Macaafa Qulqulluu beekuuf fedhii akka qabaatu gochuu kan dandeessu akkamitti? Wantoota kanarratti yaaduunshee, dubbiinis taʼe gochishee hubannaarratti kan hundaaʼe akka taʼu ishee gargaara.
Garaa miseensota maatii warra Dhugaa Baatota hin taanee tuquuf, amantii keenya hamma tokko ibsuun qofti gaʼaa miti. Wanti dubbannu amala argisiisnuun deggeramuu qaba.
AMALA GAARII
Yuurgan inni olitti caqasame, “Jireenya keessan keessatti seerawwan buʼuuraa Macaafa Qulqulluu hojiirra oolchuu keessan itti fufaa. Akkas gochuun keessan firri keessan kanaan dura haalasaa hin hubanne yoo taʼellee, amma akka irratti yaadu gochuu dandaʼa” jedheera. Haans, inni haati manaasaa erga cuuphamtee waggaa 30 booda cuuphames yaada kanarratti walii gala. “Firoonni keenya jijjiirama dhugaan jireenya keenyarratti fide akka hubataniif amala Kiristiyaanarraa eegamu argisiisuun keenya barbaachisaadha” jedheera. Akkas gochuun keenya firoonni keenya, sababiin nuti namoota kaanirraa adda itti taane sirrii akka taʼe akka hubatan godha.
Phexros, haadhotii manaa abbootiin manaasaanii amantoota hin taaneef gorsa gaarii akkas jedhu kenneera: “Warra dhiiraa keessaa kaan dubbii Waaqayyoo hin amanne yoo taʼan iyyuu, isin waan tokko utuu hin dubbatin, amala isin warri haadhota manaa isaanii taatan argisiiftaniin akka moʼamanitti, abboota manaa keessaniif abboomamaa! Isaan amala keessan isa qullaaʼaa fi isa sodaa Waaqayyoo argisiisu in argu. Of kuuluun keessan, wanta alaan mulʼatu, mataa tolfachuudhaan, warqee naqachuudhaan, uffata babbaʼeessa uffachuudhaanis hin taʼin! Garuu of kuuluun keessan inni hin badne keessa namummaa keessanii isa dhokataadhaan haa taʼu! Kunis hafuura garraamummaa fi gabii isa Waaqayyo duratti guddaa gati-jabeessa taʼe sanaan haa mulʼatu!”—1 Phe. 3:1-4.
Phexros, abbaan manaa tokko amala gaarii haati manaasaa argisiistuun harkifamuu akka dandaʼu barreesseera. Kiristaan bara 1972tti erga cuuphamtee booda, gorsa olitti kenname hojiirra oolchuudhaan amala gaarii argisiistuun garaa abbaa manaashee tuquuf yaaltee turte. Abbaan manaashee kanaan dura qayyabachaa kan ture taʼus, of hin murteessine ture. Walgaʼiiwwan tokko tokkorratti kan argamu siʼa taʼu, obboloota gumichaa wajjinis walitti dhihaata ture. Isaaniis gama kanaan mirga filannaasaa ni kabaju turan. Kiristaan garaasaa tuquuf kan yaalte akkamitti?
“Daandii jireenyaa Yihowaan akkan irra deemu barbaadurra deemuukoo itti fufuuf kutadheen ture. Taʼus, abbaa manaakootti ‘waan tokko utuu hin dubbatin,’ jechuunis amala gaarii argisiisuudhaan gara dhugaatti isa harkisuuf nan yaalan ture. Seera buʼuuraa Macaafa Qulqulluu hamma hin cabsinetti, wanta inni barbaadu gochuuf carraaqqii gochaan ture. Mirga filannaasaa nan kabajaaf, wanta hafemmoo Yihowaarratti gateen dhiisan ture.”
Muuxannoon Kiristaa, akka haalasaatti jijjiirama gochuun faayidaa akka qabu argisiisa. Walgaʼiirratti argamuufi tajaajilarratti hirmaachuu dabalatee, sochiiwwan hafuuraa ciminaan raawwachuushee itti fuftee turte. Taʼus, abbaa manaasheetiif jaalala, yeroofi xiyyeeffannaa kennuu akka qabdus hin daganne. Karaa firoota keenya itti qabnurratti akka haalasaatti jijjiirama gochuuniifi haalasaanii isaaniif hubachuun keenya gaariidha. Macaafni Qulqulluun, “Wanti hundinuu yeroo qaba” jedha. Kunimmoo, yeroo miseensota maatii keenyaa warra Dhugaa Baatota Yihowaa hin taanee wajjin, keessattuu yeroo hiriyoota gaaʼelaa keenyaa wajjin dabarsinu kan dabalatudha. Yeroo waliin dabarsuun carraa itti waliin haasaʼan argamsiisa. Muuxannoorraa hubachuun akka dandaʼamutti, akka gaariitti waliin haasaʼuun miirri kophummaafi hinaaffaan akka namatti hin dhagaʼamne godha.
ABDII HIN KUTATINAA
Holgar inni abbaansaa miseensonni maatiisaa kaan erga cuuphamanii waggaa 20 booda cuuphame, “Miseensota maatii keenyaa akka jaallannu argisiisuun, akkasumas isaaniif kadhachuun keenya barbaachisaadha” jedheera. Kiristaan, ‘abbaan manaashee yeroo booda Yihowaa cinaa akka dhaabatuufi dhugaa akka fudhatu abdii godhachuushee akka itti fuftu’ dubbatteetti. Yeroo hunda firoota keenya warra amantii keenya hin hordofneef ilaalcha gaarii qabaachuufi jijjiirama akka godhan abdii godhachuu qabna.
Kaayyoon keenya, firoota keenyaa wajjin walitti dhufeenya gaarii qabaachuu, dhugaa akka baran gargaaruufi ergaa Macaafa Qulqulluutiin garaasaanii tuquudha. Yeroo hunda ‘arraba laafaadhaan dubbachuufi akka nama safeeffannu’ argisiisuunis barbaachisaadha.


text:
Kitaaba beyquunaa kan barnoota hundee hadiisaa (musxalahaa)
Card Assembly
mataduree: Kitaaba beyquunaa kan barnoota hundee hadiisaa (musxalahaa)
afaan: afaan oromoo
leekchara: Muhammad waadoo
irradeebii: Jamaal muhammed ahmad
raabsaa: Biiroo daiwaa Rabwaa
diskiribshiina gabaabaa: Qophiin kun akkataa hundee hadiisaa (musxalaha) ittiin hadiisa sahiihaa fii da'iifa (jabaa fii laafaa) ittin adda baafatan nama barsiisa.
guyyaa edaame: 2013-11-09
Short Link: http://IslamHouse.com/448321
waraqaan tuun afaanoowwan itti aanu kanatti hiikamtee jirti: afaan arabii


text:
The Web's #1 Hindi Lyrics Web Site
Browse Lyrics by Title
asit: raajaabeti, kekaraalaa guunthaluu tuu rachirachi chunachun phuulan ke haar mahila: ihaan aao chupakese kaanamen bataauun tohe boluun naa main batiyaan pukaar raajaabetaa, kekaratuu sapanaa dekhal nit jaage-adhajaage harabaar asit: ihaan aao rase-rase gitamen sunaauun tohe boluun naa main batiyaan pukaar mahila: uun huun, raajaabeti nahin jaayegi kisike thaur, hanse laagi gaanvake ganvaar asit: uun huun, haathakangan na gale motimaal sohai, jhuuthe raajabetike gohaar mahila: phuulanake haar par haar haar jaayen laakhon ratan o moti balihaar asit: kaune mol deuu sakhi hiyaraake harabaatuun mahila: manavaan je chaahe hamaar asit: manavaankaa chaahe tor mahila: manamen jo naache mor asit: aav kahuun kaanamen tohaar mahila: uun huun tum duurase hi gitamen sunaao hamen naahi ab hogi taqaraar


text:
Sirni Awwalcha Sabboonaa Dargaggoo Oromoo Galaanaa Nadhaa Haala Ho’aa Ta’een Gaggeeffamaa Jira
Sirni Awwalcha Sabboonaa Dargaggoo Oromoo Galaanaa Nadhaa Haala Ho’aa Ta’een Gaggeeffamaa Jira Kutaa 1ffaa: Kutaa 2ffaa: (Qeerroo.org) – Waxabajjii 23/2014 Sirni Awwalcha Gooticha Sabboonaa Oromoo dargaggoo Galanaa Nadhaa guyyaa har’a…
Mootummaan Wayyaanee Uummata Oromoo Jiraattota Magaalaa Naqamtee Akka Dirqamanii Bahaniif “Walgayii Ariifachiisaa” Jechuun Waamicha Taasisaa Jira
Guyyaa Booruu, Waxabajjii 25, 2014f Mootummaan Wayyaanee Ummanni Oromoo magaalaa Naqamtee Dirqamaan Akka Walgahii Ariifachiisaa Bahaniif Jedha Waamicha Taasisa Jira. (Qeerroo.org) – Gabaasaan Qeerroo Magaalaa Naqamtee Irraa Waxabajjii 24, 2014…
Godina Lixa Shawaatti Sabboonaa Dargaggoo Oromoo Galaanaa Nadhaa Cawwaaqaa Miidhaa Loltooti Mootummaa Itiyoophiyaa Irraan Gahaniin Boqote
Dargaggoo Oromoo Galaanaa Nadhaa Cawwaaqaa (Qeerroo.org) – Waxabajjii 21, 2014 Godina Lixa Shawaatti Sabboonaa Dargaggoo Oromoo Galaanaa Nadhaa Cawwaaqaa daraaraa mootummaan fashistii Wayyaanee irraan ga’een dhukuba sammuuf saaxilamee dhukkubsachaa kan…
Umar Suleyman: Geerarsa – Remix #OromoProtests*
Umar Suleyman: Geerarsa – Remix #OromoProtests FDG Solidarity * Re-posting lost file.…
#OromoProtests – Summary of Student Protests, Solidarity Rallies, News Reports and More
#OromoProtests – Summary of Rallies, Solidarity Protests, News Reports and More…
Odeessa Qeerroo Oromiyaa – Waxabajjii 2014
(Qeerroo.org) – Mootummaan Faashistii Wayyaanee FDG itti fufinsaan gaggeeffama jiruun raafamee maqaa walga’ii jedhuun olola afaan faajjeessaa diriirsuun barattoota dhabbilee barnoota olaanoo jeequuf karoorfate. Waxabajjii 17/2014 Mootummaan Wayyaanee uummata Oromoo…
Wallagga Anfilloo Keessaa Qonnaan Bultooti Oromoo 26 fi Jiraattoti Kaan Waraana Agaaziin Ukkamfaman
Gabaasa Qeerroo magaala Dambi Dolloo irra – Waxabajjii 19, 2014 (Qeerroo.org) – Kanaan dura yeroodhaa yerootti diddaa uummanni Oromoo Wallagga, Qellem Anfilloon taasisaniin walitti bu’iinsi loltoota Wayyaanee waliin ta’een gaaga’ami…
Qeerroo: FDG Wallagga, Magaalaa Dambi Dolloo Keessatti Itti Fufe
(Qeerroo.org) – Gabaasa Qeerroo Qellem Dambi Dolloo – Waxabajjii 18, 2014 – Kaleessa barattootni mana barumsaa sadarkaa olaanaa fi qophaayinaa Qellem gaffii mirgaa dhimma hidhamtoota oromoo mana hidhaa keessattio dararamaa…
Wallee Haaraa Hawwisoo Qeerroo Bilisummaan: Labsiii Labsii – Qeerroon Faarsaa
Wallee Haaraa Hawwisoo Qeerroo Bilisummaan: Labsiii Labsii – Qeerroon Faarsaa…
Milkii Bashaadaa: Finfinnee
Milkii Bashaadaa: Finfinnee…


text:
May 28, 2014 at 10:47 am · Gadaa.com
April 14, 2014 at 8:00 am · Gadaa.com
February 19, 2014 at 9:50 am · Gadaa.com
Baareentuu Gadaa irraa*
Yeroo ammaa kana akkuma hunduu quba qabu karaa qindaawee fi walirraa hin cinneen duulli maqa baleessii, seenaa Oromoo xiqqeessanii fi xureessanii dhiheessuu midiyaalee adda addaatiin geggeeffamaa jira. Duulli jumlaadhan saba Oromoo arrabsuurratti fuullefate kun kan gaggeeffamaa jirus karaa medialee Nafxanyootaa fi leellistoota sirna gabrummaan marsaalee adda adaa,TV fi Raadiyoolee biyyoota Lixaa keessa maadheeffatanii fi fakkaattoota isaanii biyya keessa jiraniin ta'uun ifaa dha. Midiyaalee kana ammoo akkuma beekamu kan abbummaadhan gaggeessaa jiru harcaatoota ilmaan Nafaxanyootaa fi warren wayyaaneedhaan harka lafa jalaan mahaalaqaan hirphamanii dha.
Diinoonni Oromoo kaleessaa hanaga ammaa rafaniifii hin beekne kun har'a yeroo kamiyyuu caalaa karaa qindaayeen kan itti ...
February 13, 2014 at 11:07 am · Gadaa.com
Baareentuu Gadaa irraa*
Mammaaksa Oromoo "Qarriffaa Saree Lafeerratti Akeekkatu!" jedhu kan lammii Oromoo taane martuu akka dhagahaa fi mammaakaas guddanne shakkiin hin jiru. Mammaaksi kun mammaaksoota ummata Oromoo biratti beekamanii fi mammaakaman keessaa mammaaksa ijoo fi warreen akkaan jireenya hawaasummaa keessatti barbaachisoo ta'an keessatti akka ramadamuu danda'us tilmimaamuun nama hin rakkisu. Namni ennaa Sareen lafii goggogaas ta'e jiidhaa qoqortu (Cabisitu) ilaale maalif akka mammaakame hubachuu hin dadhabu. Sareen ennaa lafee qoqortu ilkaan ishii keessaa inni halaalatti muldhatu isa Qarriffaa jedhamuu dha. Kan ittiin namas tahee lubbu qabeeyyii biraa foxxoksitee nyaattuun isuma. Namni Qarriffaa saree dhedheeraa ittiin lafee cabsitu kan argee, gocha ...
February 5, 2014 at 7:36 am · Gadaa.com
Baareentuu Gadaa irraa*
Akkuma hunduu beeku murni Impaayera Itiyoophiyaa weerartee bulchaa jirtu wayyaaneen ummatoota biyyattii keessattuu saba Oromoorratti xiyyeeffattee maqaa 'Tokko Shanee' jedhuu fi ijaarsaalee siyaasaa adda addaatin gaaditee jireenya isaa guyya-guyyaa booressaa fi goolaa jirti. Maatidhaa kaaftee hanaga naannootti walitti qaanjessitee tokko-tokko akka hordofuu, akka too'atu fi akka basaasu gootee bahaa gala dhorkaa jirti. Biyyattii keechatti addatti ammoo naannoo Oromiyaa keeysatti har'a namni 'Tokko shanee' wayyaaneen diriirsite keeysatti hammatamee hojii basaasummaa fi dalagaa biraa wayyaaneen itti kennite hin raawwanne farra misoomaati, farra uummataati, farra biyyaati. Tokko shanee keessatti hin hammatamu jedhee diduu isaatiin adabbiin isarra gahu hanga lafa ...
January 20, 2014 at 9:26 am · Gadaa.com
Baareentuu Gadaa irraa*
Tibba kana ilmaan nafxanyootaa biyyaa fi Alattii wal-tahanii duula olaantummaa isaanii calaqqisiisu, kan tuffii saba Oromootif qabana caalaatti argisiisu dalagaa jiraachuu kan quba hin qabne hin jiru. Leelliftoonni sirna gabrummaa kun waggoottan 100n darbaniif Oromoo xiqqeessanii ilaalu, tuffachuu, saamuu hidhanii dararuu fi ajjeessuurraa kan duubattii deebi’anii hin beekne tahanilleen; gochi tibba kana itti jiran garuu kan duuriitin adda. Kan adda isa godhummoo maqaa abbootii isaanii warreen harkaa-miila Oromoo ciran, abbootii isaanii warreen harma haadha teenyaa ciran faarsuu fi dhaadheessuu akkasumas ofii isaanitiifuu osoo carraa argatanii gocha wal-fakkaataa Oromoorratti dabaluuf fedhii kan qaban tahuu calaqqiisiisuu isaanii ...
October 21, 2013 at 8:38 am · Gadaa.com
1≥ 55555555555555…….nee Wayyaanee Afirikaa Hang Ameeriikaatti Diiriiree Jiru Fuundura Dhaabbachuun Dirqama Oromoo Hundaati!
Baareentuu Gadaa irraa*
Har’a Impaayera Itiyoophiyaa keessatti namni tokko jaalallee, haadha warraa ykn abbaa warraa argachuuf 1≥ 555555555….nee keessatti gurmaawuun dirqama ta’aa dhufeera. Dhiirrii intala laallatee takka haadha warraa godhachuuf ykn jaalallee taasifachuuf yoo barbaade dirqama 1≥ 5555555555555555…nee isaatti gabaasuu qaba. Karaa dursaa 1≥ 555555555……nee isaatiin intalattiin 1≥ 555555555…nee dubartootaa keessatti hammatamuu fi “Abiyootaawii dimokiraasif” amanamtuu tahuun ishii mirkanaawee heeyyamni fuudhuu dandeessa ykn jaalallee taasifachuu dandeecha jedhamu kennamaaf. Gama dubartootaatinis akkasuma jaalallee ykn abbaa warraa aragchuu isaanii 1≥ 5555555…….nee isaanitti gabaasanii nama “Abiyootaawii Dimookiraasaawii” cuubbamee fi miseensa 1≥ 5555555555…….nee ...
October 19, 2013 at 6:55 pm · Gadaa.com
Baareentuu Gadaa irraa*
Yeroo baay’ee namoonni tokko tokko beekaniis haa ta’u wallaalan jabina diina Oromoo kaleessaa haga har’aa gabroomfatee jiruu olkaasanii dubbatu. Baay’ina waraana isaanii fi jabinaa tikaa isaanii garmalee dhaadheessanii lafa nagahatti shoroorkaawu. Bara Minilkis, bara H/sillaasees, bara Dargii fi wayyaanee harr’as karuma walfakkaatun waraanaa fi tika jabaadhan kan of ijaaran ta’utu dubbatama. Keessattuu “Wayyaaneen murna meshaa waraanaa hanga funyaanitti hidhattee dha?!, Murna humna waraanaa eenyuu sochoosuu hin dandeenya ijaarte dha,!? Murna tika waan halkan habjootanilleen beekuu danda’u qabduu dha!?, kanaafuu maaltu danda’ee sochoosa!?” jedhaniit hololu. Holooltoonni kun Jaleewwan wayyaanee yoo tahan; namootni “nu sabboonoo dha” ofiin jedhan tokko tokkos ...
October 6, 2013 at 11:54 pm · Gadaa.com
Baareentuu Gadaa irraa*
Akkuma hundi keenyaa karaa miidiyaalee adda addaatiin arginee fi dhageenyetti yknis qaamaan hirmaanneetti; ayyaanni Irreecha baranaa kan yeroo kamiyyuu caalaa ho’aa fi hawwataa ture. Ayyaanni Irreecha Oggaa-Oggaan sirna ho’aa fi miidhagaadhan uummata Oromoo biratti Oggoota dheeraadhaaf kabajamaa as gahe kun; bara kanas iddoo hawaasni Oromoo fi jaallattoonni aadaa Oromoo Miliyoonaan lakkaawwaman argamanitti biyya keessaa fi biyyoota alaa gara garaa keessatti kabajameera. Kabajini ayyaanichaa iddoo hundattuu sirna hoo’aa fi miidhagaadhan akka aadaa Oromootti dhugeeffatame. Keechattuu isa Oromiyaa Magaalaa Bishooftuu, Hora Harsadiitti kabajame’ratti uummanni Oromoo Miliyoonni hedduun danqaraa mootummaa wayyaaneerra tarkaanfatee kabajachaa ooleera. Ayyaanichiis uummanni Oromoo; uummata baha Afirikaa keessaa ...
September 29, 2013 at 9:12 am · Gadaa.com
Baareentuu Gadaa irraa*
Irreecha bara 2013 Kana’ratti Hundi Keenyaa Bakka Itti Ayyaaneeffannutti Harka Wal-Qabannee Dhiittaa Mirga Namoomaa fi Ukkaamsaa Wayyaaneen Nurraan Gahaa Jirtu Haa Balaaleffannu, Adduunyaattis Sagalee Keenya Haa Dhageessifannu!
Impaayera Itiyoophiyaa keessa ayyaanoonni fi qophiileen sabaa fi sablammoonni biyyatti heeddumminaan irratti hirmaatan danuu dha. Ayyaanoonnii fi qophiileen kun baay’een isaanii kan amantiidhaan walitti hidhaman yoo tahan kaan isaanii ammoo kan mootummoonni abbootiin irree Impaayerittii bulchaa turanii fi jiran dirqiidhaan akka uummattoonni biyyattii irratti hirmaatan taasifamanii dha. Qophiilee fi sirni kabaja ayyaanota uummattoonni biyyattii keessattuu uummanni Oromoo heddumminaan fedhiidhaanis ta’ee dirqiidhaan irratti hirmaachaa ture heddu kaasun ni danda’ama. Kanneen uummanni Oromoos ta’ee ...
April 18, 2013 at 6:03 am · Gadaa.com
Baareentuu Gadaa Irraa*


text:
ODUU: Guyyaa kaleessaa Godina Iluu Abbaa Booraa Aanaa Deeggaa Mana Barumsaa sadarkaa 2ffaa Lalisaa Sanaagaa fi Sadarkaa 1ffaa fi Giddu Galeessa Sanaagaa Wucaalee irraa baratootin human goolessituu ergamtoota wayyaanee wajjin walitti bu’iinsa uumameen baratootin 5 reebicha hamaa irra gaheen Yaalaaf gara Hospitaala Baddalleeti ergamuu gabaasuun keenya ni yaadatama. Oolaan guyyaa har’aa akkuma suuraa kana irraa argitanu konkolaataa fe’isaa mooraa Mana Barumsaa keessaa dhaabanii Ilmaan Oromoo akka meeshaati walitti guuranii fe’uun gara hin beekamneti fuudhanii adeemaniiru jedhu maddeen keenya. Maatiin ijoollota kanaa dhaamsa nuu birmadhaa dabarfataniiru.
(Facebook: F.I.)
Developing Story: #OromoProtests in Iluu Abbaa Booraa
Posted: Waxabajjii/June 12, 2014 · Finfinne Tribune | Gadaa.com | Comments
ODUU: Guyyaa kaleessaa Godina Iluu Abbaa Booraa Aanaa Deeggaa Mana Barumsaa sadarkaa 2ffaa Lalisaa Sanaagaa fi Sadarkaa 1ffaa fi Giddu Galeessa Sanaagaa Wucaalee irraa baratootin human goolessituu ergamtoota wayyaanee wajjin walitti bu’iinsa uumameen baratootin 5 reebicha hamaa irra gaheen Yaalaaf gara Hospitaala Baddalleeti ergamuu gabaasuun keenya ni yaadatama. Oolaan guyyaa har’aa akkuma suuraa kana irraa argitanu konkolaataa fe’isaa mooraa Mana Barumsaa keessaa dhaabanii Ilmaan Oromoo akka meeshaati walitti guuranii fe’uun gara hin beekamneti fuudhanii adeemaniiru jedhu maddeen keenya. Maatiin ijoollota kanaa dhaamsa nuu birmadhaa dabarfataniiru.
Gadaa.com delivers information on Oromia and the Horn of African region: top news stories and analyses, politics, and culture, arts & entertainment, and more.


text:
WASHINGTON,DC
—
Dorgommii waancaa kubbaa miilaa bara 2014 biyya 32 Biraazilitti irratti wal dorgoma.
xDorgommii waancaa kubbaa miilaa bara 2014 biyya 32 Biraazilitti irratti wal dorgoma.
Dorgommii kubbaa waancaa miilaa addunyaa Waxabajjii 12, 2014 Biraazilitti jalqabanii biyyootii dorgommii tanaa dabran wa;ti qophaahumatti jiran.
Biyyootii Afrikaa fulaa bu’anii dorgommii waancaa Afrikaa kanaa Biraazil yaahan Gaanaa,Naayjeriyaa,Aljeeriyaa,Kaameronnii fi Ayvoorii Koosti faan nama biyya alaatii qaban ka akka ilmaan obbo Turee lamaan Koloo fi Yaayyaa Salomon Kalou
, Gervinho
, Didier Drogba
faatti itti dhufa.
Aljeeriyaalleen nama 23n dorgommii kubbaa miilaatii ergatte ya qopheeffatte Biraazililleen akkanuma.Kamerunileen akkanuma nama isii qopheeffattee taatullee namii akka Mohaammad Idrissour barana hin filatamane.
Biraaziliin bara 2002 jalqabdee waancaa kubbaa miilaa hin moohin tun waanca akana moohuuf dheebuu ganna hedduu qabdi,waan miilii isaa biyyaa fi biyyee isii irratti tolchu walumaan ilaalla.
Gama atileetiksiitiin ammoo Itoophiyaa dabalee biyyootii gara garaalleen dorgommii Diamond League ta IAAF qopheessuuf Amerikaa,Eugune fi biyya akka akkaatti dorgommiitti jiran.
Dorgommii metirii 3000 irratti atileetotii Itoophiyaa Soofiaa Aseffa tokkeessoo,Hiwot Ayyaalewu lameessoo fi Iteenesh Diiro ammoo torbeesoso baate.Metirii 800 irratti ammoo Mohaammad Amaan lammeessoo bahe.Dorogmmiin Diamond League tun dorgommii biyyitii hedduun irratti dorgomtuu haga Fulbaan dhuftuu turti biyya 14tti irratti dorgomuutti jiran
Luiz Felipe leenjisaan garee kubbaa Birazilillee warra biyya isaa fulaa bu’ee taphatu 23 filatee waan jarii tolchu eegachuutti jira.Iftaan kilabootii NY RenjersiI fi Los Angeles Kingsitti waliin taphata.
Dorgommii metirii 3000 irratti atileetotii Itoophiyaa Soofiaa Aseffa tokkeessoo,Hiwot Ayyaalewu lameessoo fi Iteenesh Diiro ammoo torbeesoso baate.
Metirii 800 irratti ammoo Mohaammad Amaan lammeessoo bahe.Dorogmmiin Diamond League tun dorgommii biyyitii hedduun irratti dorgomtuu haga Fulbaana dhuftuu turti biyya 14tti irratti dorgomuutti jiran.
Amerikaa gama Kaabaatti ammoo yoo dorgommiin Hockey,
afaan keennaan qillee jennuun dhumachuutti jirtii abbaan moohe waancaa Stanley CUP
kennaniif.
Mee tana ammoo caqasaa


text:
Iyyannoo Baratoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa
Bulchiinsa Yuunibarsiitii Jimmaatiif
Jimma.
Ebla 11 /2014
Nuti Dargaggootni Barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa rakkina haala yeroo uummata keenya hudhee qabee jiruu fi yeroo irraa gara yerootti jechootni ilmaan nafxanyaa uummata keenya tuffachuu, xiqqeessuu, arrabsuu fi yakka duguuginsa sanyii(genocide) mootiin habashaa minilikii uummata keenya irratti raawwateef har’a illee leelliftootni ilmaan nafxanyaa waraanni miniliik gaggeesse waraana qulqulluudha jechuun dhaadachuu irra darbanii mana maxxansa dhuunfaa ‘hinquu’ jedhamuu banachuun ifatti jechoota dhiiga nama danfisuun nu arrabsuu irratti argamu. Harma muraa fi harka muraa Aannoolee fi Calanqootti minilik uummata keenya irratti raawwates tarkaanfii sirriidha jechuun maxxansa kanaan ifatti barreessanii eenyummaa , sabummaa, Oromummaa fi abbaa biyyummaa keenya mulquun maxxansa ‘hinquun’ torbee lama lamaan maxxanfamu kan lakk.113/ Bitootessa 2006 A.L.H maxxanfame irraa hubachuun danda’amee jira. Waan baay’ee qaaneffachiisaa fi saalfachiisaa ta’e ilmaan nafxanyaa bulchiinsa Yuunibarsiitii Jimmaa keessa jiran maxxansa kana chaappaa Yuunibarsiitii Jimmaan rukuchuun(mirkaneesuun) ‘social Library’ fi ‘library’ kanneen mooricha keessa jiran hunda keessa kaa’uun yakka sanyii keenya irratti rawwachuun mirkanaa’ee jira.
Rakkoo ulfaataan, haala jiruu fi jireenya hawaasa keenya waliin wal qabatee jiru inni kan biraan rakkoo sirna bulchiinsa mootummaa EPRDF ti. Mootummaan amma aangoo siyaasaa biyyattii dhuunfatee jiru, rakkoo qabiinsa mirga dhala namummaa fi dimookiraasiin nurraa mulqee mirgi uummata Oromoo dhiitamaa, fi gadadoo keessa jiraachuun yaaddoo jireenyaa keessa kan jirru ta’uun dhugaa addunyaan beekudha.
Walumaagalatti, rakkinoota haala yeroo keessa jirru ilaalchisuun furmaata sirna qabeessa argachuuf qaamota dhimmi isaa ilaalu hundatti iyyannoo keenya dhiyeeffachuuf, mirga keenyaaf falmachuuf murteessuun iyyannoo keenya yeroo dhiyeeffannu gaaffiiwwan armaan gadiif haalduree tokko malee deebii sirriin akka nuuf kennamu barbaadna!
- Manni maxxansa dhuunfaa ‘‘hinquu’’ jedhamu hatattamaan cufamuu qaba! Akkasumas barreeffamonni fi maxxansi garaagaraa amariffaan maxxanfamanii Oromiyaa keessatti gurguraman, seeraan dhorkamuu qabu! Namonni jechoota sanyummaa fi leellistummaa miniliik qabanii fi ajjeechaa miniliik uummata Oromoo irratti raawwate tarkaanfii sirriidha jechaa jiran seeratti nuuf dhiyaachuu qabu! Ilmaan nafxanyaa bulchiinsa Yuunibarsiitii jimmaa keessa jiran kanneen maxxansa hinquu kan eenyummaa fi mirga uummata keenyaa sarbuuf barreeffame chappaan mirkaneessanii ‘library’ Yuunibarsiitii Jimmaa keessa kaa’an seeratti nuuf dhiyaachuu qabu! Bulchiinsi Yuunibarsiitii Jimmaas itti nuuf haa gaafatamu!
- Yakka ajjeechaa duguuginsa sanyii(genocide) mootiin nafxanyaa miniliik uummata keenya irratti raawwateef, mootummaan amma aangoo irra jiru mootummaan nannoo amaaraa gumaa uummata keenyaaf kanfaluu qaba! Leelliftootni sirna nafxanyaa miniliik kanneen akka ‘asmaarii’ teedii afroo(teediroos kaasahun) fi manni maxxansa dhuunfaa ‘hinquu” jedhaman seeratti nuuf dhiyaachuu qabu!
- Waldorgommii Shaampiyoona Itoophiyaa 2006 baahirdaaritti gaggeeffame irratti mirgi, eenyummaa fi sabummaan uummata Oromoo sarbamee ilmaan nafxanyaa fi bulchiinsi mootummaa nannoo amaaraa mirga dorgomtoota ijoollee Oromoo fi barattoota Oromoo yuunibarsiitii baahirdaar sarbuun jechoota maqaa xureessuun arrabsuu, hamilee uummata keenyaa tuquun, yakka nurratti raawwatameef mootummaan naannoo amaaraa itti nuuf haa gaafatamu!!
- Finfinneen magaalaa guddoo Oromiyaa ta’uun ishee beekamaadha. Maqaa fi jecha kana bira darbee Oromiyaan tajaajila abbummaa lafaa fi qe’ee Finfinnee irraa argachaa hin jiru waan ta’eef, Finfinneen tajaajila dursaa uummata Oromoof kennuu qabdi! (heera mootummaa RDFI, keeyyata 49(5)) Bulchiinsi Magaalaa Finfinnee Mootummaa Naannoo Oromiyaatiin haa to’atamu!
- Yaaliin Magaalawwan gurguddoo Oromiyaa naannawaa Finfinnee kanneen akka:-Bishooftuu, Duukam,Aqaaqii Qaallittii, Sandaafaa, Laga-Xaafoo Laga-Daadhii, Sulultaa, Buraayyuu, Hoolotaa fi Sabbataa bulchiinsa Finfinnee jala galchuu fi Magaalaa Oromiyaa kanneen akka Adaamaa, Shaashamannee, Jimmaa, Naqamtee fi Amboo illee to’annaa mootummaa Federaalaa fi bulchiinsa Magaalaa Finfinnee jala galchuuf shirri guddaan Oromiyaa irratti raawwatamaa waan jiruuf, mootummaan ‘EPRDF’ akeeka kana hatattamaan nurraa dhaabuu qaba!
- Gurgurtaan lafaa maqaa Investimeentii fi Liizii jedhuun mootummaa amma aangoo irra jiruun Oromiyaa keessatti babal’chuun Uummata keenya qe’ee fi qabeenya dhabsiisuun abbaa biyyummaa fi qe’ee uummata Oromoo sarbaa waan jiruuf, keessattuu: Naannawaa Finfinneetti uummanni keenya qe’ee fi qabeenya isaanii irraa buqqifamuun jiruu fi jireenyaan dararamaa waan jiraniif, akeekni kun uummata keenya irraa dhaabbachuu qaba! Kanneen qe’ee fi qabeenya isaanii irraa buqqa’aniifis beenyaa guddaan kanfalameefii qe’ee isaanii fi lafa isaaniitti deebi’uu qabu!
- Mirgi Dimookiraasii fi Namummaa uummata keenyaaf kabajamuu qaba! Uummanni Oromoo akka baay’ina isaatti, qabeenyaa isaa fi bal’ina lafa isaatti gama siyaasaan qoodannaan aangoo sirna ‘EPRDF’ keessatti qabu xiqqaa fi qaaneffachiisaa waan ta’eef, bulchiinsii sirna dimookiraasii dhugaan dhaabbatee, uummata keenyaaf qoodannaan aangoo siyaasaa madaalawaan kennamuufii qaba! Mirgi abbaa biyyummaa uummata Oromoo kabajamuu qaba! Uummanni Oromoo gita bittaa kam jalaa iyyuu ba’ee ofiin of bulchuu qaba! Mirgi qe’ee fi abbaan qabeenyummaa isaa mirkanaa’uu qaba jennee jabeessinee gaafanna!!
- Maqaa Siyaasaan Ummanni Oromoo jumlaan hidhaatti guurame haalduree tokko malee hiikamuu qaba! Maqaa siyaasaan barattootni Oromoo jaarraa 21ffaa keessa illee barnoota irraa arii’atamuu fi ittifamuun dhaabachuu qaba! Kanneen arii’atamanii fi hidhaman hatattamaan gara barnoota isaanitti akka deebi’an ni gaafanna!!
Kanaafuu, bulchiinsi Yuunibarsiitii Jimmaa gaaffiiwwan keenya kana hubachuu fi qaama dhimmi isaa ilaalutti dabarsuun deebii sirriin akka nuuf kennamu barbaadna jechuun iyyaannoo keenya kabajaan dhiyeeffanneera
Barattoota Oromoo Yuunbarsiitii Jimmaa
Garagalcha: Uummata Oromoo Hundaaf.
Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaatiif
Koomishinii Poolisii Oromiyaa fi Dhimmoota Nageenyaa Oromiyaaf
Bulchiinsa Godina Jimmaa fi Komishinii Poolisii Godina Jimmaaf
Dhaabbilee Mirga Namummaa Biyyattiif, Afrikaa fi Addunyaaf!.
Like this:
Like Loading...


text:
Du’aaf qophaawuu toltuu dalaguudhaan
Card Assembly
mataduree: Du’aaf qophaawuu toltuu dalaguudhaan
afaan: afaan oromoo
leekchara: Amiin ibroo - Ibnu Useymiin
irradeebii: Jamaal muhammed ahmad
raabsaa: Biiroo daiwaa Rabwaa
diskiribshiina gabaabaa: CDn kuni akka gaaritti wayee hameenya du’aa tii fii waan isii boodaa namaaf ibsa.akkaataa itti ibaadaa heddummeessuudhaan qophaawan ibsa.
guyyaa edaame: 2013-11-14
Short Link: http://IslamHouse.com/448500
waraqaan tuun afaanoowwan itti aanu kanatti hiikamtee jirti: afaan arabii


text:
Archive for January, 2012
January 22, 2012 at 1:26 am · Gadaa.com
Ibsaa Guutama irraa*
Waabarii ijoollumaatt moggaasi maqaa dhuunfaa nama, bakka yk wayiiti jennee baranne. Miira, akaakuu yk haala uumama addaa ifsuuf nama yk wayiif kennama. Abbaan taha jedhee duuba kan dhufu hundi kan biro caalaa ragaa dhuunfachiisuu dandahu dhiheeffachuu qaba. Abbaa isa dhugaa tahuu raggaasisuuf barrunqabilee fi/yk kan yeroo dhalatu ijaan arge dhugaa baasuuf ni waamama. Addi Bilisummaa Oromoo (ABO) maqaa moggaasaa waggaa afurtama dura kanneen bu’ursan kennaniif. Guddina saatiif kaayyoo, tarsimoo fi tooftaa inni hordofu lafa kaa’anii jiru. Gochi saa egeree hundi, heera, sagantaa fi dambileen masakama. Eenyummaa ABO kan ciicataniif maxansaa buleen bu’uurfamaa fi ragaan namaa ...
January 22, 2012 at 1:21 am · Gadaa.com
By Ibsaa Guutama*
As children, we all went through schools that taught a proper noun was a name of a particular person, place or thing. It is exclusively give to one to express specific character, quality or condition of creation. Any later claim laid to it has to prove its authenticity against all other claimants. Documents and/or eyewitness at its birth will be called to verify if the claimant is a genuine owner of the name. The Oromo Liberation Front (OLF) is a proper noun. It was given by its founders forty years ago. They have described its goals, strategy and ...
January 21, 2012 at 11:32 pm · Gadaa.com
By Yaadasaa Dafa*
One of the pervasive issues in the struggle of the Nation of Oromia, for emancipation from century-old and backward colonization by Abyssinia, is the failure to fully realize the connections that cement Oromummaa, the OLF and the know-how of the different styles of leadership. This problem, not only stagnates the struggle itself, but facilitates the gap for those who are bending over to dissect and destroy the liberation journey that our Nation has embarked upon since its formal occupation by the Abyssinian invading army.
January 20, 2012 at 1:21 am · Gadaa.com
The Atse Meles Zenawi government has banned elite Oromian Athletes, Kenenisa Bekele, Sileshi Sihine, Tirunesh Dibaba and others, from local and international competitions on frivolous grounds. Below is the news broadcast from the state-controlled Ethiopian Television (ETV).
January 20, 2012 at 1:06 am · Gadaa.com
Oromiyaa magaalota gurguddoo fi Universtiy adda addaa akkasumas wajiraalee gurguddaa kan Wayyaanee cinaatti barruuleen qeerroo fi dhadannoon diddaa gabrummaa kan qabu maxxanfaman.
January 20, 2012 at 12:56 am · Gadaa.com
Abdii Boruutiin*
Barruu kiyya kan har’aa keessatti, mata-duree kanaan waa lamatti xiyyeeffachuun barbaada. Inni tokko, hojii yeroo ammaa Habashootni dalagaa jiran yoo ta’u; inni biraa ammoo, kan haala mooraa qabsoo bilisummaa Oromoo (QBO) keessa jiru wajjin waan walqabatu dha. Diina guddaa kanan jedhu, diina hamma funyaaniitti hidhate; kan mootummoota jajjaboo addunyaa kanaatiin, keessumaayuu mootummoota warra biyyoota dhihaatiin gargaaramaa jiru; kan karaa adda addaatiin humna cimaa horate fi qabu, faashistii nama-nyaataa Wayyaanee dha. Jaarmayoota jala kaattuu fi/ykn tajaajiltuu Wayyaanee irraa kan hafan, jaarmayoota Habashaas ta’ee kan Oromoo, hunduu fedhiin isaan qaban fi kaayyoon waloo diina cimaa kana kuffisuu dha. Haa ta’u malee, ...
January 18, 2012 at 11:28 pm · Gadaa.com
The following is the front cover of the 1976 Oromo Liberation Front (OLF) Program. The 25-page Program was ratified in Finfinnee, Oromiyaa, in June 1976.
January 18, 2012 at 9:50 pm · Gadaa.com
Ayyaana Amaji fi guyyaa waraana bilisummaa Oromoo, Amajjii 01, Sambata , gaafa 07/01/2012 sirna hoo’aan bakka miseensoti fi deeggartooti ABO fi hawaasti Oromoo Austiraaliyaa kibbaa argamanitti sirna hoo’aan kabajamee oole.
January 18, 2012 at 9:34 pm · Gadaa.com
Dhaamsa kana akka barreessinu waan nu dirqe keessa tokko ibsa mata duree “Mooraa qabsoo walabummaa Oromiyaa tokkoomsuuf ABO irraa waamicha dhihaate” jedhu jalatti maxxansitanii dha. Dhaamsa ibsa kanaa akka argannuuf waan nuuf maxxansitaniif hedduu galatoomaa. Haata’uutii, amma illee yeroo diinni waan qabduun karaa hundaa nutti duultee nu balleessaa jirtu kanatti waan akka sabaatti nuuf hin malle, waan qaanessaa fi saalfachiisaa akkasii keessa jiraachuun keenya hedduu nu yaaddessaa jira. Keessaayyuu, kanneen bara dur akka faajjii keenyaatti ilaalaa turreen waanti qaanessaa fi saalfachiisaa kun oofamaa jiraachuun hedduu nu didhee jira. Mee akka sabaatti waan keessa jirruu fi waan diinni keenya nu gochaa ...
January 18, 2012 at 8:34 pm · Gadaa.com
A new breed of African entrepreneurs are creating their own sucess story
January 18, 2012 at 8:30 pm · Gadaa.com
Waldaan kun manguddoota hedduu ammata Mootummaa biyya kanaa, irraa seeran beekumsa qaba. Akeekni keenna guddaan hawaasa Oromoo keessatti walhubannaa, araara fi dada dagaagsu dha.
January 18, 2012 at 12:26 am · Gadaa.com
Tokkummaan humna kan jennu sana hojiin addunyaatti mul’isuuf carraan isaa amma. Diinni keenya alagaa biratti irra deddebi’e kan odeessu Oromoonni waliif galuu hin danda’an jedha. Kanas dhara ta’uu itti argisiisuutu nurraa eegama.
-- Waamicha Guutuu
January 18, 2012 at 12:12 am · Gadaa.com
Malkaa Caffee
Tamsaasa Sagantaa Radio Sagalee Amerikaa Qophii Amaarinyaa kan gaafa Amajjii 14, 2012 galagala mata-duree "(laxiyyaaqeewoo malsi)" jedhu jalatti dhimma dhihaate hordofeetin, tuffadhee dhiisuu mannaa waa barreessuu akkan qabu sammuun koo na dirqe. Warri qophii VOA sana hordoftan yoo sirriitti hubattanii keessa gadi ilaaltan wanti sun waan warri humnoota Habashaa fi diinotaa fi farreen QBO tahan kan biroos wal tahanii qindeessanii akka Kamaal keessaan dubbatamuuf dirqama isatti kennan akka tahe ni mul’ata. Warra VOA qophii Amaarinyaa irra hojjetan keessaas tumsi waan jiru fakkaata.
January 17, 2012 at 10:22 pm · Gadaa.com
Abdul Aman aka Zigla of Madda Walaabu FC (an Oromo Sports Federation of North American/OSFNA team from Seattle, Washington) has been drafted by the Seattle Sounders FC (a Major League Soccer/MLS team). Zigla had also played for the Huskies, the University of Washington team in Seattle, as well as his high school team.
January 16, 2012 at 10:17 pm · Gadaa.com
The following press release is from the Oromo Liberation Front's Info Desk (OromoLiberationFront.org)


text: Thaluku Thaluki adi Album arumbu Director erumbu hOi... idhu karumbu konja kurumbu Lyricist Lyrics manja morachchi munnaalae nenjOram ninnOmae pannai pattaadai pinjaagi piththaaram Singer sirichchi siththaadai sokkaadha Song thadukki thalukki (thalukki) thindaadi udal valai vambOdu varappu verachchi : adi Album anjaaru arumbu arumbudhaan azhagulae Balasubramaniam dhinam Director ellOrum eppOdhum erumbu erumbudhaan hOi... idhu Ilaiyaraaja innaeram jeeranamaaga kaalayai kadikkudhae kannaalae karumbu karumbudhaan kaththaazhai Kizhakku konja kulukki Kumar kurumbu kurumbudhaan kuththaala Lyricist Lyrics maadu manasilae manja mayakkudhu minukki morachchi morachchidhaan munnaalae naalaachchu naanthaanae naaraachchu nadaiya nadakkudhu neerOdai nenjOram ninnOmae nOyaachchu Odaadhaa P paaraatti paaththu paavaadai pannai pattaadai pinjaagi piththaaram poomaanae poththaanum puliyangaaththu puththaadai R S saeraachchu seeraatti sikkaadhu Singer sirichchi siththaadai sokkaadha Song sOru thadukki thalukki (thalukki) Thalukki thavikkudhu thindaadi thinna thumbOdu udal Uday V vaara vaaraadhaa Vaasal vaaththu valachchi valai vambOdu vandhaalae vandhu Vandhu varappu varappudhaan varum vayasilae vazhukkudhu verachchi verachchidhaan virichchi vizhundhudhaan


text:
Archive for February, 2014
February 23, 2014 at 10:13 am · Gadaa.com
February 23, 2014 at 10:02 am · Gadaa.com
The following is a statement from Oromo Social Network (oroSN).
-------------------
The Oromo Social Network (oroSN), an Oromo social networking page, was officially launched as of February 8, 2014 @ oroSN.com. Within a few days of its launch, oroSN has already registered more than 1000 users.
oroSN let you connect and share interests, activities or chat real-time with other people. We have invited all Oromo to join this new Oromo networking site. The Afan Oromoo translation of oroSN is underway and will be released soon.
Visit oroSN at oroSN.com
February 23, 2014 at 9:40 am · Gadaa.com
በነጌሳ ኦዶ ዱቤ
“ሚኒሊክን ብትወቅሱ ማንነታችሁን ትረሱ” በሚል አርዕስት ፅፈህ የለጠፍከዉን ሀተታ አይቸዋለው። የግዕዝ ፊደሎችን መፃፍ ባልችልም ፤ ጫፍ የወጣ ወገንተኝነትህና ጥላቻህ ፊደል እየለቀምኩም ቢሆን መልስ እንድሰጥ አስገድዶኛል። ለነገሩ ቃለ ምልልህን ከሰማሁ ጊዜ ጀምሮ በኦሮሞ ህዝብ ላይ ልዩ ጥላቻ እንዳለህ የተረዳሁ ቢሆንም ምክንያቱ ምን እንደሆነ ላውቅ የቻልኩት ከዚህ ፅሁፍህ ላይ ነው፡፡ በዚህ ፁሑፊ ራስህን ያልቻልክ የስርአቱ ሰለባ መሆንን ስላስመሰከርክ ፥ ይህ መልስ ለስርአቱ አቀነንቃኞች የተሰጠ ነው። ለማንኛውም እስኪ የፅሁፍህን ይዘት ወደ መገምገም ልመለስ፡፡
የኢትዮጵያ ታሪክ
የኢትዮጵያ ታሪክ የዉሸት ታሪክ ነዉ። ባለሟሎቹ ነገስታቱን ለማስደሰት ንጉሱን በማሞገስ ታረክ በማስመሰል ይጽፉለታል። እንድያው ም የኢትዮጽያ ታረክ ክብረ መንግስት ይባል የለም:: ጠላቱን ደግሞ በማዉገዝ ያስደስቱታል። እንግዲህ እነ ደብተራ ...
February 23, 2014 at 9:12 am · Gadaa.com
Taammanaa Bitimaa irraa*-
DURADUBBII
Barreeffamni matadureen isaa: "Stop Clearing Oromo from their Land in the name of boosting economic development - Who will stand for the Oromo’s living on the outskirts of Finfinnee?" jedhamu, kan maqaa "Sabbontoota Oromoo" jedhun, gaafa 11.02.14 mandhee Oromoo "ayyaantuu.com" irratti maxxanfamee baye, akkan ani amma waraqaa tana dhiyeessuuf na kaase. Wanni barreeffama sana keessatti kaafame kan hedduu nama naasisu, kan hedduu aariin nama bobeessuu fi kan xiiqii fi booree-dhaan ol nama kakaasu! Barreeffamni sun qorannoo fi xiinxala hunde-qabeessa irratti kan bu'ureeffame. Kan nama dhibu garuu, Oromoonni biyyambaa ("diaspora") jiran dubbii cimtuu fi dubbii lafee tanaaf, qalbii fi ...
February 23, 2014 at 9:00 am · Gadaa.com
[audio mp3="http://gadaa.com/oduu/wp-content/uploads/2014/02/23022014SBO.mp3"][/audio]
February 23, 2014 at 8:34 am · Gadaa.com
ከቃሉ ኩሳ
- ከቃሉ ኩሳ
February 22, 2014 at 6:14 pm · Gadaa.com
(Oromia Media Network) - The Oromia Media Network (OMN) is an independent, nonpartisan and nonprofit news enterprise whose mission is to produce original and citizen-driven reporting on Oromia, the largest and most populous state in Ethiopia. OMN seeks to offer thought-provoking, contextual, and nuanced coverage of critical public interest issues thereby bringing much needed attention to under-reported stories in the region. Our goal is to create a strong and sustainable multilingual newsroom that will serve as a reliable source of information about the Oromo people, the Ethiopian state, and the greater Horn of Africa region.
- Read the Full Statement (OromiaMedia.org)
February 21, 2014 at 12:41 pm · Gadaa.com
By Ayele Zewge Bojia*
The devastating news of the death of the legendary leader of Macha and Tulama Association, Obbo Bekele Nadhi, was received with deep grief and sorrow. The passing away of such a notable leader, apart from causing an instantaneous grief and agony, usually has got a special power of inducing a moment of reflection by many others. Obbo Bekele Nadhi’s death is one such moment that has got that unique power of spurring thousands to stop for a while, and reflect on the path they have traversed thus far and destined to traverse in the future, too. This ...
February 21, 2014 at 10:14 am · Gadaa.com
A Note from a Gadaa.com reader:
Dear Gadaa.com readers, please find the attached article (excerpt) published on the Capital, a local newspaper in Ethiopia, on the death of the Honorable Mr. Bekele Nadhi as written by his daughter, Gifti Bekele Nadhi.
-----------------------
Capital - Bekele Nadhi (1935-2014)
On Wednesday, February 13, 2014, my father, Bekele Nadhi, was laid to rest at Abbo Mekanisa Church in Addis Ababa, Ethiopia. Bystanders looked out at the unusual scene causing the traffic jam. Close to 40 Oromo horsemen in colorful, heroic insignia hailed from nearby Sululta, Hanna Mariam and Ochocha to pay their respects. As the procession inched ...
February 20, 2014 at 11:55 pm · Gadaa.com
- ከቃሉ ኩሳ
February 20, 2014 at 6:47 am · Gadaa.com
[audio mp3="http://gadaa.com/oduu/wp-content/uploads/2014/02/19022014SBO.mp3"][/audio]
February 19, 2014 at 10:33 am · Gadaa.com
Bilisa Baafna Lammii
Bilisa baafna lammii
Alagaan nutti kaate falmii
Alagaan nyaaphaa falmitullee
Gantumaa sila maaf hin gallee?
Gantuus amma galaa jiraa
Alaga ari’aa ofirraa
Maali barri gidiraa
Kamtu nyaaphaa kamtu firaa?
Barattimatu nu faansee
Alagaaf dabarsee
Teessorratti hambisee
Sabboontota mankaraarsee!
Guuree gantoota gurmeessee
Maqaadhaf sabatti dhiyeessee.
Oduu dhiisaa kun kijibaa
Gantuun hin falmitu sabaa.
Saba koo falmadhu hardhallee
Gabrummaan waan siin hin mallee!
Fifincilaa saba ol kakaasaa
Gabrummaa hiddumaan buqqisaa
Bilisummaa sabatti uwwisaa!
Ennee Ennolee
Ennee Ennolee
Oromoon sitti wallaale
Dangaajallee fidaa
Okkotes barbaadaa
Akka hin nyaannee dangaaja marqite
Akka hin dhiifnee itti carreessite!
Sigabaan isii hunduu gatee lafatti
Enneen sila maalif qayyaan gubatti?
Qayyallee haa qayyattuu amalaa
Isin irraayyi tolaa
Dargaggoo waa malaa
Bilisetu jaartii faayaa
Dargaggoo naaf dhagayaa
Jaarsillee taa’ee jaarsummaa
Kuftumti Ennee yoomuma?
Gulufi Mee Daaman
Boorri waa jab na taphsiisee
Seenaan isaa garaa ana raasee
Garmaamaaf ...
February 19, 2014 at 9:50 am · Gadaa.com
Baareentuu Gadaa irraa*
Yeroo ammaa kana akkuma hunduu quba qabu karaa qindaawee fi walirraa hin cinneen duulli maqa baleessii, seenaa Oromoo xiqqeessanii fi xureessanii dhiheessuu midiyaalee adda addaatiin geggeeffamaa jira. Duulli jumlaadhan saba Oromoo arrabsuurratti fuullefate kun kan gaggeeffamaa jirus karaa medialee Nafxanyootaa fi leellistoota sirna gabrummaan marsaalee adda adaa,TV fi Raadiyoolee biyyoota Lixaa keessa maadheeffatanii fi fakkaattoota isaanii biyya keessa jiraniin ta'uun ifaa dha. Midiyaalee kana ammoo akkuma beekamu kan abbummaadhan gaggeessaa jiru harcaatoota ilmaan Nafaxanyootaa fi warren wayyaaneedhaan harka lafa jalaan mahaalaqaan hirphamanii dha.
Diinoonni Oromoo kaleessaa hanaga ammaa rafaniifii hin beekne kun har'a yeroo kamiyyuu caalaa karaa qindaayeen kan itti ...
February 18, 2014 at 11:48 pm · Gadaa.com
Tasfaayee Kennaa Irraa
Obboo Baqqalaa Nadhii Ji’a Amajjii bara 1935 Abbaa issaanii Obboo Nadhi Ida’aa fi Haadha issaanii Aaddee Dastaa Birruu Irraa Magaalaa guddittii Finfinnee keessatti dhalatan. Umuriin issaanii mana baremsaaf geenyaan barumsa sadarkaa duraa mana barumsaa Shimallis Habteeti, sadarkaa lammaffaa mana barumsaa Tafarii Mokonon jedhamutti hordofanii xumuran.
Barumsa sadarkaa olaanaa Unvarsiitii Qadaamaawwii Hayilasillaasee keessatti hordafanii bara 1958 LLB digrii seeraatiin eebbifaman. Ammalleen barumsuma seeraa kana itti fufuudhaan Kanaadaa Maagiil Unavrsiitii irraa barumsa seeraa Maastreet digirii dhaan bara 1961 eebbifaman
Kana booda hojii mootummaa qabatan. Biyya Etoopaatti ministeera maallaqaa keessatti gorsaa seeraa ta’uun keessumaa dhimma gargaasa dinagdee biyya alaa fi biyya keessatti dhimoota ...
February 18, 2014 at 11:19 am · Gadaa.com
Lubee Biruu irraa* | Guraandhala 17, 2014.
Jaalle Baqalaa Nadhii bara 1966 Waldaa Maccaa Tuulamaatti walbarree. Baqalaa Nadhii karaa Abbaa isaatin Gullalee, kara hadha isaatin Galaan irra, Shaggaritti dhalatee, guddate, hamma University Shaggaritti deeme Abbaa Seerummaan ebbiifame. Barmoota isaa itti fuufudhan Biyyaa Ameerika Kaanaadaa Dhaqee degrii lammatatin milkoome ammas Abbaa seerumma ol anaa ta’e ebbifame.
Obbo Baqalaa Nadhii Kana. Amma ogga sadeetam jedhama.
Biyyaa isaastti debie naanno Qeera Jedhamutti mana ijarate; Waajira Abbaa Seerumma (International Lawyers Office) Obbo Tafarii (nama Eritra tokko waliin banatanii ogga heduudhaf waliin hojjatuu turan. Haadha waarra isaa ayyee Zanabuu fuudhe ilmaan dhiira lamaafi dubaroota lama argatan. Ilmoo qabaachuun gammachuudha, ...


text:
Jimma
Jimma godinaalee Oromiyaa keessa jiran keessa tokko dha. Maqaaan Jimma kuni maqaa mootummaa Jimmaa durii kan Kafaa wajjiin bara 1932 kessatti walitti makamani irra dhufe.
Jimmaan kibbaan mootummaa naannoo Saba, Sablammootaa fi Ummattoota Kibbaan, kaaba-dhihaan godina Iluu Abbaa Booraan, kaabaan Wallagga Dhihaan, kaaba-bahaan Shawaa Dhihaan daangeffamtee argamti. Bakki dheerina guddaa godina kana keessa Garaa Maigudotti. Aanoleen Jimma keessatti argaman kan akka Aggaaroo, Gannat, Gommaa, fi Saqqaa jedhamani ni jiru.
Barreeffama Abbaa Taayitaa Bunaa fi Shaayii Itoophiyaa (Ethiopian Coffee and Tea authority) irratti hunda'uudhaan Abbaa Taayitaa Istaatistiksii Itoophiyaa (Central Statistical Agency) akka gabaasetti tooniin buna hanga 26,743 bara dhuma 2005tti oomishama. Kun immoo baasii Oromiyaa keessaa dhibbantaa 23.2% yoo ta'u baasii biyya keessaa immoo parsentii 11.8% ta'a. Kuni immo Jimman zonii buna midhasun bekkaman sadeen kessa tokko ishee godha. Lamman hafaan kan birra Sidaamaa fi godiina Gede'oo dha.
Jimmaan kibbaan mootummaa naannoo Saba, Sablammootaa fi Ummattoota Kibbaan, kaaba-dhihaan godina Iluu Abbaa Booraan, kaabaan Wallagga Dhihaan, kaaba-bahaan Shawaa Dhihaan daangeffamtee argamti. Bakki dheerina guddaa godina kana keessa Garaa Maigudotti. Aanoleen Jimma keessatti argaman kan akka Aggaaroo, Gannat, Gommaa, fi Saqqaa jedhamani ni jiru.
Barreeffama Abbaa Taayitaa Bunaa fi Shaayii Itoophiyaa (Ethiopian Coffee and Tea authority) irratti hunda'uudhaan Abbaa Taayitaa Istaatistiksii Itoophiyaa (Central Statistical Agency) akka gabaasetti tooniin buna hanga 26,743 bara dhuma 2005tti oomishama. Kun immoo baasii Oromiyaa keessaa dhibbantaa 23.2% yoo ta'u baasii biyya keessaa immoo parsentii 11.8% ta'a. Kuni immo Jimman zonii buna midhasun bekkaman sadeen kessa tokko ishee godha. Lamman hafaan kan birra Sidaamaa fi godiina Gede'oo dha.
This is an excerpt from the article Jimma from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Apparent Magnitude
Apparent Magnitude (m) iin bayyina iffa Planet yokan Urjii iin qabdu yoo lafaa kenya irra lalani tilmamani dha. haa ta'u malee lakkofsii kunii akka bayyina isatti hin fudhatamu, kunii jechuni immo yoo lakkofsi kunii diqaa ta'e Planetii yokan urjiin sunii bayye iffa jechu dha. Yoo immo lakkofsii gudda ta'u bayye hin iffu jechu dha. Fakkenya Mars iin apparent magnitude -2.9 qoffaa qaba, haa ta'u malee Marsiin iffan Aduu, Batti fi Venus tti anne affurafa gubbatti argama.
This is an excerpt from the article Apparent Magnitude from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Walaloo Jaal Ibsaa Guutama: Cuuraa Manguddootaaf
Handhurtuu nuu waama ciniinfataa jirti waa malee hinfoolattuu
Maal gadfiduuf laata toolaa hin fakkaatuu maaf ofirraa hin baaaftu
Ililil yaa abbaa Muudaa lubbuudhaan dhalatee maqaa moggafatee
“B”n itt moofofnaan ammayyaa ta’uudhaaf “D” bakka buufate
Hammachiisaan maalii aadaa doofawwanii qeesii bira dhaqnaa
Kan gamasiin Waldee gamanaan Waltee kaasifnee feenu amba taana
Ambillee kan duri jara, orma, yaa’ii, public saffi hizib faa jechuu turtee
Amma baasa baastee biyya xobbiyaatt citizen ambooma taatee jijjiiramtee
Globalization dibbee rukutamee gurra utuu hin duuchinii
Maal hin dhageenye nu maaliso hin taane lubbuun jiraannaani
Dhagahii ADO cuuraa maanguddootaa
Garaatt hafi hin jedhu lafawoo geesseetta
Dursee sin goomadhuu hiree kee sin orguu
Kan dhalches jiraatee hobbaatii kee hin arguu
Ashamaa! lammiiwwan miltolee kaayyoo dur, naguma attam jirtuu
Karaa dhaa fi garaa dha kan nama addaan kutu jedhama durattu
Karaa isn filattan walmaraa jallisii bishaanii kan fulla’ee hin baane
Waliin tirachuufis mullata jettanii yaacii shugugguraa ta’etu arginee
Yaadi ni dhalata dhalatee guddataa horee wal horsiisa
Hamaa taanaan hamaa tolaa taanaan tolaa biqilchee Gabbisaa
Yaadi isn dhalchitan karaarraa kan maqee karaa isa kaleessaa
Kaayyoon nun dorgomufi annisaa dhabullee takka nu rakkisaa
Yaada nagaan deemu kaayyoo Oromummaa fedhaa walabummaa
Mudaa ofii keenya irra haanuu dadhabnee maa inni hadheeffamaa
Haaraa ijaarra jennus jalqabnee xumuruun hin beekamnu duruu
Mamiitu qabate silaa gamnaa fi janni duubbee ofii hin gurguruu
Jarreen Qinjiti mirga abba tokkee afarsaa kan bahanii
Murnaa irraanfachiisuuf hin turree kan ifaajja’anii
“Citizen” afarsuun maal addummaan saanii jedhaa kan bahani
Afaan Amaaraatiin sanuma mitiiree isaanis yeros kan baananii
Dur yeroo ofiin yaadnnu of irratt hirkannee
Waan tolchinu hundaafi waluma abdannee
Malbulchaa fi hidhannoo ofii karoorfannee
Orma orma jechuu amma eessaa gad fidnee
Qabsoo malbulchaafii qabsoon hidhannoo dhaa gar lame dumbulshoo
Walitt camadnee walqixxee oofudhaaf caccabne bar tokkoo
Roorroon biyyaa hammaate nagaadhaa fi tasgabi ummata dhowwatee
Haala san jalati dhossaan handhuramee harka qabsaawati ABOn dhalate
Laf jala galfamee Icaatiin da’atee daannoo hulluqa keessaatt kurkuree guddatee
Baallammisaa geenyaan laf jalaa barraaqee daannoo saa jijjisee ifatt of mullisee
Hidhaa ganda Dargii fi Qabalee Kaazanchiis ni yaadattuu laataa hedduu rifachiisee
Filmaati amma dhufee yeros jiraatullee, amantee kaayyootu hamlee isin jabeessee
ABO saafilli baddaa gammoojiidha salphatt as hin geenye humna qindeefatee
Qabsoo gufachiistuu hunda tarkaanfatee ammas xiichaa jiraa yoom aara galfatee
Inna warraaqaani dallaa diinaa keessatt qabsoo guduunfatu kan muu ittiin jettee
Yeroon darbee heddee ragaan bade seetee seena san micciruuf huffisaan gad baate
Mee laalaa waan raajii kan addaggeen jettuu isiniin da’attee
Waggaa afurtama yoo foqoquu malee kaayyoo dhaan maal baaftee
Feedhi ummata Oromoo qooqi ittin ibsamuu “kaayyoo” kan jedhamee
Nu maal goone dhiiroo maqaa saa akka hin dhoofnewoo akeekkachifamnee
Yoo beektan natt himaa halagaa moo galtuu kan waa halleef buubuu
Fedhaa ummata Oromoo mirga walabummaa kaasaa malee jibbuu
Kana egaa jaallawwan bu’aan jijjiiramaa bu’aan mullata haaraa
Birmadummaa dhabnee wareegama baafneef galtuu nu abaaraa
Eeny soba haa buusu kan dhugaa saa beekan yoo qoollifatanii
Goota dhahatanii “Qabsoon itt fufaa!” hin jedhan taanaanii
Kaan maliif komanna kan itt cabanii wareega baasani yoo ofirraa dheessani
Mala diiggaa haara qiqindeeffatanii duubatt harkiistuu daandii mijjeessanii
Sangaan qalbii hin qabne marga arge malee qilee hin agarree inna bowwaa galee
Hamaan duuba dhufuu isaan qofa miti seena qabsoo irratt cobuun waan hin oollee
Farroota Oromummaa himuun dhimma hin baasuu nuti hin kaafnu beeknaa
Dhibee kan nudhiifne abboolii ABO sabboonoo ganamaa maaltu tuqe jennaa
Keettolee dhaa fj galtuu dhaabicha hin jaallannee tolaa irra hin eegnu
Namaa maqaa hin dhoofnu durdurii jalqabnee waan ta’an kan beeknu
Raadi harreen oolee maal bara jedhanii yeroo mammaakanii
Afuura baafachuun yeroof anjaa qaba qaanii dandeenyaanii
Qeerransoo fi jajjabeen eenyu amananiitu fooggalaa baroodaa kan wareegamanii
Ebbisaa fi jaallan saa ximboo fi dibbeenii kan diina lolanii eny dammaqsinaanii
Seexaa yoo qabaanne hardha mitii bori nu hanqooquu maraachuu raatessuun hin hafuu
Fagoo utuu hin deemin qabsoo tokkomsinee yaada keenya addaa, boriif ol haa kee’anyuu
Maaloo firoota koo yaa jaallan koo duri jallan dargaggummaa
Yoom walitt deebinee yoomuu walbalfinee gargar faffacaanaa
Maaloo hin jedhinaa gowwaa dhaa hin arguu hin hubatuu innii
Mallattoo adda addaan ganama fi galgala yoo itt agarsiisanii
Kaayyoof gowwoomeen bu’aa cicannoo dhaa jaalewanii kennee
Isin deeffachuu dhaaf ammas nan gowwoomaa abdii hin kutannee
Jabuutitti kutuun faanni nu luqqa’ee Somaalee qar’iuuf lubbuun gaaga’amee
Kanumaaf rakkannee maatii ofii deegsinee fedhaa ofii dhiifnee abiddatt timnee
Akeeki Oromoo akeeka hunda caaluu Warraaqaatu karoorsaa
Kan of fakeessanii dhugaan looguu hin beeku qullaatt hambisaa
Akka tasaa taanee tasaan gargar baanee hedduu dararamne
Meeqan keenya duunee hamamtu irra hafne tasammoo dachaanee
Baricha Cehumsaa teenyee walii iyya’uuf haalli hin mijjoofne jedhama ta’innaa
Borcaa fi unkurammi tasgabii nu dhorke kurnaalee lamaawoo akkamitt himnaa
Eenyutu kiyyoo kaa’e eenyutu eenyyun sade wal maarachisuufi
Eenyutu haaloo baasuuf burquqee gad bahee laafina golguufii
Akka waliin jaarre waliin bu’ursine wajiniin hin diignu yoka hin kabeebfannu
Maaf bakka tokkott dhufnee gaaddisa waloott irmii jaallewanii waliin hin baafannu
Kottaa hirmii hin nyaanu kanneen awwaltanii fi kan allaatiin nyaate faa nutt himtuu
Utuu du’aan ka’ee hin ka’uufi malee Gammachiis Gota Bobbaas Milkeessan maal jettuu
Dhaaba hunda itt dhabadan attamiin lagattuu diinattis saaxiltuu
Dhuguma keessan moo nutti qoosaa jirtu xiiqii nuun qabatu
Nu dura buutanii “Yaa bada gadhe mee si haabatu” jennaan fiignee itt dirminee
Kaan keenya caccabne kaan keenya ol dachaanus wayyabi achitt hafnee
Lafa jala deemnee qaawwaa dhaaba diina qubaa itt hin dhoofnee
Yeros kun hin turree keessawoo seenneera maa achumatt hin hafnee
Maaf Somaalee buunee hidhaan dararamne
Bineensa fi dheebuuf du’aatt darbatamne
Bilisummaaf mitii? malaa fi qawwee argachuu dhaaf kaanee
Qabeenyaa, lubbuudhaa fi qaama hagam itt dhabnee
Malreedii Sadadii Sogiddee dhaaf Liigii loonee hin fossinee
Qabsoof akka tolu ramaddiin tolchine kaayyoof bu’aa hin buufnee
Mala yoom waldhaallee iyyaatiis guurranne namas ni oolfannee
Duru akka saaniti yaadna yoo jedhame maa laf jaala seennee
Emaledii seennee minister, direkter waannaa xaafii hin taanu
Sabboona utu hin taane lubbuun qoosaa miti gaagaa kan fudhannu
Maali sun hundumtuu maaf OBDN hintaane Icaat taanee hin hafne
Sadarka itt haanutt ceene walceesifna jenneewoo kakannee
Kakannee hin hafnee nagaa dhaddhammannee kara karaa yaanee
Kaan gaarreen Oromiyya kaan kaan biyyi ollaan nu fudhadhaa jennee
Kaan ramaddiin hafnee carraa utu hin argatin Karcheellee gad buunee
Garlachuunu duunee ciccitnee cacabnee wareegammi hin hafnee
Meerre hogganooti waliin bobbaatanii dagattan moo dhiiroo maaliif callistanii
Meerre Badhoo Dachuu meerre Baaroo Tumsaa Muhee eessaan dhaqxanii
Akka guca halkanii nu dura bu’anii qabsoo finiintuu dhaaf kan nu qopheessani
Yoo isaan hin jirree ekeraa woo qabu kan araara saanii maal dhibaafattanii
Sagantaa fi heera dambiilee baafannee kaayyoof irbuu seennee dur waliin bobbaane
Kan seera cabsanii nurra achi bahanii adabi maal jennee maalfaa murteeffannee
Walakkaa jaarraatiif miira keessan amma maaf arguu dadhabne maaf irra dabarree
Yoo seerraasoo cabee yoo kaayyoos daddabee halagaan jajamee amma maal goonaree
Mee dhugaa haa baafnu nutu talisemoo kaayyoot dogoggoree kaayyoon walabummaa
Magaalaa fi baadiyyaa nammi horannee jiraa maandhee meeqaa qabna of sobuun maalumaa
Karoonni saa hamaa dhaa kutannoo dudhama annisaa fii qabeenya guguddaa gaafatuu
Kaan keenya kaan dhabnee kaan keenya dudhama, dhugaa hin dubbatanii ma biro himatuu
Kaayyooni akeekaa akeeka qajeeltuu walabummaa sabaa kan seera uumamaa
Yoo dabeessa hin taane yk leelloo halagaa mudaa dha jedhamee maal saatu himama
Mee kotaa deebi’a “tuf aagii” haa jennu hunda nutt himaatii walumaan haafurruu
Qabsoo keessaa goonaa akka alaat himannu inni kan hin furre homtuullee hin jiruu
Xoobiyaa nurraa usaa duuba itt deebinaa garaa tokkoon kaanee
Dura of haa taanuu kaan duuba dhoofsifna walumanuu taane
Carraa haa argatu hiree ofi murteessuu Oromoon bilisoomee
Kan kolonome irraa tumsi kan bareeduu innaa walaboomee
Nagaa fi araara kan ofii jaallannee eeggannuu fi ofiis mararfannu
Ollaa wal amannuuf qoqqobnees waakkannees hin beeknuu
Mee hin jarjarinaa qabsoo keessaa qabnaa dheesuun homaa hin baasu
Qabsaawaan qajeeltuuf alaa mana ta’ee callisee tuffatee hin dhiisu
Dhagahaa lammii koo maaliif burjaajofnaa maaf kan kolfaa taanaa
Isa waliin dhabne walitt haa deeffannu yoosuu walumaan ulfaannaa
Kan kufe olkaafne geergoo irra urgufnee cabaasaa dhinsinee hedduu abdachiifne
Yero irra haanutt yeroo bayyaannatu keessa deebiin maali maaf mogolee buufne
Mari’annee jirraa maalumaaf walhaallaa mee wal haa gaafannu
Kan darbe amannee egeree tolfachuuf yaada haa jijjiirannu
Yaada jijjirachuu fi ganuun tokko miti walumaa gargar jirtii
Dhugaa wal amannee kan dhiita’ee haa dhowu hajennu nagaattii
Kanii nama beektu haa badduu haa dhumtu jedhu abbooliin
Sobuu barbaadanii waa keessaa buufachuuf seenaa jallisanii
Kan keessan sanaaree hin gowwoomtu malee gowwoomsuu beektuuree
Isinitt hin maqu dhugaa yoo hin taane kan ammaa yaaciidha duroo hin agarre
Lakkisaa jaallan koo walirraa hin fagaanuu walumaan bareedna
Kan nu hafte meeqaa hammamis bashaanaa malumaaf arreedna
Lakkisaa jaallankoo yoo amala tahee uka keessa suuqaa walumaan hulluuqaa
Duubbee hin balleesinaa leelloo of hin dhowwinaa maaloo adaraa waaqaa
Waaqaa lafa waamee kunoo isin magane jaallan gaafa xiiqii an isin hin sobuu
Walabummaa haamadhaa kophee isin dhungadhaa sanaaf koora hin beekuu
Kaleessa garbummaa, hardha sabboonummaa borimoo ambomummaa
Jennee ummaticha maaliif joonjessinaa isaafoo qabsoofnaa
OO firaa kottaa hin boonyaa, gad baanee gadoodnaa addaababayiitti
Kan amanan ganee gargar baahuu caalaa hin hammaattu duutii
Xoobbiyaa ta’uudhaaf kan hin murteeffannee nagaatti haa jennuu
Nuuf abboomaa malee ambomummaa jaraa agarree hin beeknu
Gabbarsiisa malee luboomsuu hin beekanii hundi haa hubatu
Yoo innuu haaraa ta’e mullata haaraa irra isaan maal buufatu
Jechuu akka hin taane fedhaa gabariitin baasa haaraa barattuu
Isiniif kadhanna gufuunii burkutuu boollisi didibee akka isiniif ta’u
Dhaqaa amba ta’aa ambomas argadhaa nuf inni hin mijjaawuu
Nuti walabdichaa kan Walaabuu baanee addunyaa ufifnee
Sichi amba hintaanu bilisummaaf deemnaa walumaan dhiichine
“Xobbiyaan haa dursituu” didnee fincilleetu Bakalcha labsinee
Amma mal gaabbinee yookaa mal arganne kan keessa deebinee
Kottaa ammas nuu wayyaa Oromiyaa dhaabbanna
Achirra ijaaajjinee yaadaan waldorgomnaa
Allaattiin waaqaallee muka jabaa laaltee isa irraa kan dulte isatti deebiti
Nus teessoo haaqabanuu kaan booda haa dubbannu akka allaatitti
Xobbiyaa utuu hin ta’in dura manaa haakaanu Oromiyaa haa dursinuu
Yoo nuti of dandeenye Xobiyaan haa hafuu Afrikaallee hin dhiifnuu
Hiree murteeffannee dura nama haa taanu duraa haa bilisomnu
Walaba kanta’ee fedha ofiin bobba’u homaayyuu hin sodaatuu
Eenyu faa tuffannee, eenyufaa goobannee,udaan itt dibne maalfaa waliin jennee
Kormi saree qarsatt fincaayee arraabaa akka hintaane wayya yoo itt yaadnee
Kun waan malbulchaati eegee suuqqachunis bubbuufaa oolunis jettu akka hin taanee
Nuti Oromoo dhaa aadaa boonsaa qabna Oromoon wal hin sobuu safuuf irbu seennee
Maljennu Argaawun, Muhee fi Kabbadaa, Yiggazu fi Gazaanyii
Firri waa’ee hin beeku jaalli hin awwaallanee hidhaati qalamanii
Kan naa waliin kaasee kan roorroo dhandhaman Maa’ikalaawiittii
Lakkaawamee hin dhumuu jaallan hidhati hafan Oromiyaa balloottii
Keessan nama meeqaa kumamoo, kumkum kumatama kan irraanfatanii
Gumaan utuun hinbahin warra dhiigaan nyaachuufi maa akkas shir jettanii
Madrak gammadan Haarannaa fi UDJ daboo empaayeraa
“Qunxurraa argannee! qunxuraa arganne!” jedhanii, mooraa Oromoo irra
Naagaati jallewwan utuu isn kabajnuu utuu isn jaallannu taatanii jibbituu
Yaada jijjiirrachuun mirga ilmoo nama isicha hin mulqamne malgoona lachittuu
Kan walirraa qabnu kanneen wal gaafanu bor iftaan yaadannaa
Ammaaf nagaa dhaamaa duuba nuuf haa taa’u bara walti kaafnaa
Kan waliin jalqabane karaatt hin dhaabbatu kan hafne itti fufnaa
Kan ta’u hunda taanee kaayyoo saba keenyaa fiixaan ni baafanna
Jiraannu horarratt duunummoo gabaatt gogaanii wali haagarru jette dullatiinii
Nus wal arginnaa reeffan lafa jala yooka dirree lolaa gamaaf gamanatti
Mee nutt himaa jaallan yoom guddifnee geessisuuf waan haaraa hamilannaa
Hawaasa ofii irratt akka hantuuta yaalaa yaadaanmala haaraa shaakaluuf rakkannaa
Beekaa, Oromoof “B” saa homtuu bakka hin bu’u “A” jedhee ittaansee “B” jedha
Yoo “B” saa hin taane amantee irra qabu Dagamas hin fedhu “B”n Bilisummaa dha
Jarri isn qabatee “gallaa agar” jedhanii himan addunyaati
Isin, utuu hin dhofsisin eeny isin afeerraan xobiyaa tatanii
Mee waliin haa jennuu dhaadannoo durattii sagalee ol kaafnee “Diinni haa mancaatu”
Biyyi abbaa Gadaa kan bokkuu gurrattii kan gaaddisa Odaa “Oromiyaan walabi haa jiraattuu!!”
* Ibsaa Guutama: Gubirmans.com
Title: Walaloo Jaal Ibsaa Guutama: Cuuraa Manguddootaaf
Duration: 16:43
Category: Advocacy/Activism, Politics
Added on: Ebla/April 19th, 2013


text:
Pahoehoe Lava
Pahoehoe lavan jedhamu kuni lava akka fountain jirru yoo ta'u, dherrinan hanga 10m (33ft) ni ta'a. Lavan kuni Pu'u kahaulea, Hawaii kessa tinniqa. Pahoehoen Basaltic lava yoo ta'u, lafi ishee immo dirirra, chocho'a gudda kan qabu, halla olii fi gaddi kan demmu qaba. Fakki akkana akka qabattu kan godhe immo demma lava akka bishanni jirru kan jalla isaa jirru irra ka'etti. Pahoehoe lava kuni temperature degree centigrade 1100 hanga 1200 qaba.
This is an excerpt from the article Pahoehoe Lava from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Anuppiyavar Singappoor Musthapaa! Rameeshum Sureeshum Oree Aluvalakatthil Veelai Paarppavarkal
Rendu Perum Pakkatthu Pakkatthil Ninru Kondu Kalivaraiyil Siru Neer Peythu Kondu Irunthaarkal
Rameesh Ethaartthamaaka Sureeshin Poolai Paartthuviddaan
Athu Skroo Aaniyil Iruppathai Pola Surul Surulaaka Irunthathu
Rameesh mm
Intha Maathiri Oru Poolai Naan Paartthathee Illai Sureesh een Ennaachi- Rameesh illai Un Pool Surul Surulaa Surundu Skroo Maathiri Irukkee Sureesh een Un Pool Eppadi Irukku- Rameesh ellaaroda Pool Maathiri Neeraa Irukku Sureesh Rameeshin Poolai Paartthu Viddu Un Poolai Paarkkirathukku Munnaal En Pool Naarmalaa Irukkunnu Ninaisukiddu Iruntheen Rameesh Mootthiram Peythu Viddu Than Poolai Leesaaka Aaddinaan
Sureesh een Un Poolai Aaddura- Rameesh kadaisi Soddu Mootthiratthaiyum Koddanum ithuvum Naarmalaa Ellorum Seyyirathu Thaan Sureesh adangotthaa! Itthanai Varushamaa Naan Poolai Pulinjukiddu Iruntheen! 25 2010 5 00 Asaiva Nakaichuvai Neeram
2
0


text:
Kaayoon kallachi ayyaana kanaa, qabsoon bara 1960’mootaa Baaletti jalqabamtee achirraa kutaawwan heddu walgeette, qooda seenaa sochiiwwan bilisummaa Oromoo keessatti qabdu ifatti baasuudha. Seenaa qabsaawota barootaa saniitillee tooftaa teknooloojii ammayyaatiin galmeessanii dhaloota dhaalchisuun immaammata guddaa ayyaana kanaati.
Ayyaanni kun, qabsaawota kufan yaadataa kanneen lubbuun jiran irraa seenaa qorata. Seenaan qabsoo Oromoo martinuu walitti hidhata qaba. Kanaaf, qabsoowwan kanaan dura turaniifii kanneen san boodarrallee dhufan walitti qabanii dhiheessuun galmee seenaa gabbisa; hundee itti fufiinsi qabsoo irraa madde illee mul’isa. Saniif, seenaa baroota dhibbaatiin walsimachiisanii himuun barbaachise.
Qabsaawota, manguddootaafi hayyoota rraa koottaa seenaa: Aanole-Azuule, Calii-Calanqoo, Lola Dhoonbir, Sochii Afran Qalloo, Lola Raayyaa-Azaboo, Sochii Waldaa Maccaa-Tuulamaa, Lola Soowraa fi kkf dhagayaa.
Hagayya 9–10/2014:
- Sanbata (Saturday) – 9wd–5wb
- Dilbata (Sunday) – 9wd–9wb
Bakki: Hamline University, 775 Snelling Ave North, St, Paul, MN 55104
Akka sirna kanarratti nuu argamtan kabajaan isin afeerra.
Koree Qopheessituu Ayyaanichaa


text:
Galiin kun kan argame baatiiwwan kurnan bara bajataa baranaatti akka ta’e himameera.
Galiin kun kan argame gurgurtaa omisha Saliixii Buna Boloqqee adiifi Maashootiin akka ta’e eerameera.
Hojii raawwachiisaa muummeen dhaabbatichaa obbo Shimallis Habtawald galiin argame kun kan bara darbee wajjin yoo wal bira qabamee ilaalamu Birrii miliyoona 99n caalmaa qaba.
Fooyya’uumsi gatii omishawwan addunyaa galiin dhaabbatichaa akka dabaluuf shoora ol’aanaa akka gumaaches eeraniiru.
Man-kuusaawwan 19 dhaabbatichi qabu keessatti kuufamni midhaanii jiru meetiriik toonii kuma 500fi kuma 19 akka ga’uu danda’es himameera.
Dhaabbatichi Magaalawwan Paawwiifi Dajan malees dameewwan dabalataa banuuf qorannoo taasisaa akka jirus eerameera.Balaay Tasfaayeetu gabaase.


text:
- Haшиды Mишapи Paшид
- Дpyrиe пecHи Mишapи Paшид
- Single Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Quran Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Anaqeed Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Hanini Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Thekrayat Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Athan Mishaari Raashid al-Aafaasee
- CBящeHHый KopaH Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Дpyrиe пecHи Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Banat Alreeh Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Mishary Alafasi Musshaf Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Дpyrиe пecHи Shaikh: Mishary Rashid Al-Afas
- 1419 Juz Amma Mishaary Bin Raashid al-Afaasy
- Laysa Al Ghareeb Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Ouyoun Al Afaey Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Tarahamy Ya Quloub Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Qalby As Saghir Mishaari Raashid al-Aafaasee
- Alafasy Service Phone Mishaari Raashid al-Aafaasee
- vnfdj Rashid Behbudov


text:
DUULA OGBARRUU OROMOO
Adoolessa 13, 2013
Bakkuma jirtanitti nagaan keenya kan Waaqa Gurraacha Garaa Garbaa Leemmoo Garaa Taliilaa isin haaqaqqabu.Yeroo garaagaraatti barruulee ‘SIIFSIIN’ jedhamuufii kitaabota Afaan Oromoo hedduu maxxansiisaa jiraachuun keenya Oromoo biratti kan beekamedha. Ammas hojiin kun hojii akka abidda saafaa itti fufudha…
Akkuma beekamu aartiin saba tokkoo sabicha bakka bu’e dubbata. Waan aartii kanaa keessaa ammoo barruu/barroon isa tokkodha. Dhimmi afaaniin dubbatamu gara barreeffamaatti yoo dhufe ammoo nuti dabarrus bakka keenya bu’ee dhaloota itti aanuuf ergaa hinbanne ta’ee jiraata. Afoolli Oromoo beekumsa hammaaramee hindhumne of keessaa qaba; waa’een Oromoos barreeffamee dhuma natti hinfakkaatu.
Kabajamtoota Lammii Oromoofi Leellistoota Aadaafi Afaan keenyaa...
‘Tuullaa beekumsaa sammuu keenya keessa taa’ee dhokatee taa’u mannaa, barruu fal’aana tokko hawaasa keenya bira nuuf geesse wayya’ kan jedhu yeroo hunda natti dhaga’ama. Dhugumattuu taanaan dhaloonni keenya keessumattuu dargaggoonni keenya guddataa jiran kitaabota dubbisuufi seenaa darbe beekanii kan har’a ammoo qeequufi hubachuu barbaadu.
Maarree waan barreessinee of harkaa qabnu tokko gara barreeffamaatti fiduutu nurraa eegama. Waan nu harka jirtu fuulli tokkittiin nama shantamman keenyarraa yoo walitti dhufte fuula 50 taati; kun ammoo barruu (kitaaba) tokkicha ni ta’a. Animmoo yoo isin maqaa keessan faana beekumsa isin harka jirtu kana naaf ergitan qindeessuusaafi bifa kitaabaa qabsiisuuf itti gaafatamummaa nan fudhadha. Haaluma kanaan barruun isin nuuf ergitan ulaagaa armaan gadii yoo nuuf guute nutti tola.
- Barruun isin nuuf ergitan walaloo, asoosama gabaabaa, Afoola Oromoo (weedduu, eebba, Geerarsa, Mammaaksa, oduu durii, Hibboo Oromoo, baacoo Oromoo, tapha ijoollee, Faaruu Waaqaa, faaruu gootaa, faaruu Asmaarii….) ta’uu danda’a.
- Hammi isin nuuf ergitan fuula hamma barbaaddan ta’uu danda’a. Nuti garuu akka barruuchaaf mijachuu danda’utti gulaaluu dandeenya…maqaa keessanis barruu keessan faana baafanna…yoo isin maqaan keessan akka hinbaane barbaaddan ta’es dhiisuu dandeenya.Kan nuti barbaannu inni guddichi beekumsi sammuu keessan keessaa isin duutanillee isin duukaa akka hinduune barbaaduu keebnyadha. Waggaa kumaatamaaf lafa kanarra hinjiraatamu mitiiree?
- Barruun isin nuuf ergitan lammii Oromoo mara duratti fudhatama kan qabu jechuunis amantiifii siyaasaan garaagarummaa nugidduu buusuu kan hindandeenye ta’ee Oromoon tokko karaan inni ittiin aadaasaa, seenaasaa, dandeettii dubbisuusaa guddisuuf kan gumaacha kennu ta’uu qaba. Waan sammuu dhalootaa gara fuulduraatti tarkaanfii tokkollee achi butuufi dhaloota kana kalaqqiifi argannoo garaagaraaf kan qopheessu utuu ta’ee hedduu bareedaadha.
- Hamma ammaatti namoota bebbeekamoo Oromoo ta’an (gootota Oromoo, Artistoota Oromoo, Hayyuu Oromoo-barreessitoota–proofeseroota…., Atileetota Oromoo, lafa seena qabeeyyii Oromiyaan qabdu gurgudoo, sooressoota Oromoo qabeenyaan badhaadho ta’aniifii uummata isaaniif karaa garaagaraan tajaajila kennan, Oromoota sadarkaa saayintisummaarra ga’an-argannoo garaagaraa sadarkaa addunyaatti kan galmeessisan, waan beektaniifi waan barreeffamaan jiran Afaan Oromoon yookaan Afaan Ingiliziin kan jiran yoo nuuf ergitan nuti gara Afaan Oromootti gulaallee qindeessuu dandeenya. Hubadhaa! Barruun maxxanu kun Oromoof waan ta’eef nuti gara afaan Oromootti deebisuun dirqama.
- Barruu nuti qopheessinu kun kallattumaan lafa lammiin Oromoo jiru kamiyyuu (biyya keessaaf alaa) ga’uu akka danda’uuf daandii kan nu agarsiistan yoo jiraattan gammachuu guddaan isin simanna. Hubadhaa! guddinni barruuf afaan keenyaa kan madaalamu: kan barreessu, kan dubbisuu, kan qeequufi kan raabsu yoo jiraatedha.
- Barnoonni meeshaa guddaa ittiin hiyyumaafi doofummaa barbadeessan ta’uusaa beeknee hojii guddaafi seena qabeessa hojjechuutu nurraa eegama. Kanaaf ammoo waan barreeffamee jiru kanneen akka ogbarruu baay’ee murteessaa ta’uusaa hubannee duula wallaalummaa barbaadeessuurratti tokkummaan haakaanuun dhaamsa keenya isa guddaadha.
- Waggaa sadii dura kitaaba ‘DILBII’ jedhamu tokkicha qofa Yunivarsiitii Ambootti eebbisiisne; waggaa isaatti ammoo kitaaba torba Yunivarsiitichumatti eebbisiisne; amma waggaa kana keessa ammoo kitaabota 43 walfaana eebbisiifne. Waggaa isa itti aanutti ammoo yoo Waaqayyo jedhe 100:100 (Kitaabota dhibba, barreessitoota dhibbaan) dhaadannoo jedhu qabannee hojii keessa seennee jirra. Haaluma kanaan yoo xiqqaate bara itti aanu kana kitaabota afaan Oromoo lakkoofsaan 100,000 ta’aniifii barruulee (magazine) Afaan Oromoon barreeffaman kan ji’a lama lamaan maxxansuu jalqabne kooppii 120,000 lammii Oromoo hundaan ga’uuf kutannee hojii keessa seennee jirra.
- Namni dhuunfaasaatti kitaabota Afaan Oromoo tokkicha qopheeffatee garuu mana maxxansaatiin hingeenye yoo jiraate mana maxxansaatiin ga’uun sabni keenya akka dubbisu gochuu nidandeenya. Fageenyi danqaa ta’uu hindanda’u. Fakkeenyaaf Kan Dargaggoo Gasharee Abdiisaa Gurmeessaa jedhamu tokkoo fakkeenya guddaadha. Utuma Denmark irraa dooktorummaasaa barataa jiruu Asoosama dheeraa ‘HIMALA JIREENYAA’ jedhamtu as gara biyyaatti erguun maxxnsiisuun dirqama lammiinsaa isarraa eegu ba’uun Oromoo bal’oo biraa galata guddaa argateera. Namni Leellisaa Aadaa jedhamus kitaaba seenaa qabeessa ‘KUDHAAMA SEENAA’ jedhamu barreessee as gara biyyaatti erguun lammiisaa gammachiisee jira; namni Hundsaa Waaqwayyaa jedhamus kitaaba afaan Oromoo ‘ABC’BU’UURA AFAAN OROMOOFI AFOOLA OROMOO’ jedhu maxxansee dhaloota lammiisaa ta’an biraan ga’ee dirqama isarraa eegamu raawwatee jira. Mee keessumattuu warreen biyya ambaa jiraattanii kitaaba seenaa gurguddoo of keessa qaban harkatti qabattanii jirtan jarreen ani irranatti maqaa isiniif dha’e sadan fakkeenya waan isiniif ta’aniif amma beekumsa keessan harka bal’isnee isinirraa eegaa jirra. Duula ogbarruu keessatti hundumti keenya waraqaafii waan ittiin barreessan qabannee yeroo hundaa itti jirra…
- Kitaabonni Afaan Oromootiin barreeffamuu qaban dirqamatti kan asoosamaafi walaloo…ta’uu qabu miti. Kitaabota saayinsii ammayyaa barsiisan: gama qonnaan, daldalaan, hojii uumuun, kompiiteraafi kkf ta’uu danda’a. Guddinni biyya tokkoo kan mirkanaa’u yoo gama hundaan irratti hojjennedha.
- Bara amma keessa jiraataa jirru kana bara haaromsa ogbarruu Oromoo (renaisance for Oromo Literature) ta’uu akka qabu wal nama hingaafachisu. Haaromsi kun warra amma jirru kanaan galma ga’a. Duula afaan, seenaa, aadaafi eenyummaa guddisuu keessatti qooda yoo fudhanne bu’aa gama hundaan argamu kana keessaa nuuf ijoollee keenyatu qooda qabaata….
Kabajamtoota Lammii Oromoofi Leellistoota Aadaafi Afaan keenyaa…
Hojiin kun hojii nama tokkoof lamaa miti. Hojii Oromoo addunyaa gubbaarra jiru maraati. Yoo harka walqabannee hojii wallaalummaafii doofummaa barbadeessuu kanarratti waliin qabsoofne, dhaloonni bor biyya keenya kana dhaloota ammaa kanarraa fuudhee gara fuulduraatti adeemsisu dhalachuuf jira. Dhaloota bor hojii nuharkaa fuudhan guddisuu caalaa hubannaan hinjiru. Qabeenyi biyya keenyaa dhaloota guddataa jiran kanadha. Dhaloota boriif biyyaaf lammii isaaniif yaadan kana…
Kabajamtoota Lammii Oromoofi Leellistoota Aadaafi Afaan keenyaa…
Yeroo ammaa kanatti aadaan dubbisuu biyya keenyaa isa durii caalaa fooyyee kan argate fakkaata. Qaanqeen kaafame kun giimii bu’ee guutuu addunyaatti finiinuutu irra jiraata. Kanaan walqabatee waan barreeffamu dhabamee osoo hintaane, nama of kennee ogummaa sammuusaa keessaa qabu kana dhalootaaf arjoomutu bal’inaan argamaa hinjiru fakkaata. Namni kamuu wal’aansoo jirenyaa kan dhuunfaasaatii keesssa akka jiru wallaalameef miti. Garuu utuma hirmaannaa eenyummaa ofii keessattis qooda fudhachuun waan barbaachiseef malee… Namni kamuu ogummaa irratti muuxannoo qabu sanarratti yoo barreesse dhalootaaf bu’aa guddaadha. Dhaloonni amma ka’aa jiru kun beekumsa gama hundumaaniitiin of jabeessuuf of ijaaruutu irraa eegama. Gama saayinisiif takinooloojiin dabalatee beekumsa addunyaawaa (universal knowlede) waan ta’e kanaan guddachuutu eegama. Dhaloota kana guddisuuf ammoo ga’een qareeyyii amma jirruu (elites) isa guddaadha. Har’aaf nutu jira; bor isaantu bakka bu’aam…
Kabajamtoota Lammii Oromoofi Leellistoota Aadaafi Afaan keenyaa…
Barreessitoota Oromoo ka’aa jiran kana guddisuuf gorsuuf akka mijatutti waldaan akka Addunyaatti beekamtii qabu tokko hundeeffamuutu irra jiraata. Innis Waldaa Barreessitoota Addunyaawaa (International Oromo Writers Association) kan jedhu dhaabbachuu qaba. Kaayyoonsaa guddaan ammoo guddina afaaniifii Aadaa Oromoo irratti kan hojjetu ta’uu qaba. Barreeffamni barreeffamu kun Afaan Oromoo qofaan osoo hintaane, Afaan Ingiliziinis barreeffamee guutummaa addunyaa qaqqabuu qaba. Kana keessatti waa’een Oromiyaa akka addunyaatti beekamtii guddaa qabaatu gochuutu eegama…
Kabajamtoota Lammii Oromoofi Leellistoota Aadaafi Afaan keenyaa…
Galma ga’insa guddinaafi dagaagina ogbarruu kanaaf Oromoon hundumtuu dirqama lammummaa qaba. Kunis qooda fudhannaafi gumaacha taasisuu gaafata. Dubbisanii qeequu, dubbisuufi dubbisiisuun, fuudhanii raabsuun akka namni dubbisu taasisuun gumaacha guddaadha. Ergaan takkaa duula barbadeessa wallaalummaa kanarratti waliin akka hojjennu abdiin qaba. Bara itti aanu kanatti hawaasni Oromoo biyya keessaas taatan kan biyya ambaa jiraattan beekumsa sammuu keessan keessaa lammii keessaniif akka karaa barruutiin arjoomtan abdiin qaba. Isin eegaa jirras.
Kabajamtoota Ilmaan Oromoo Biyya keessaaf alaa…
Waan hinmul’atiin jiru mul’achuu; waan ifa hinba’iin ammoo ifa ba’uu qaba. kun ammoo riqaa barreeffamaatiin mul’ata. Waan haqaafi murtii dhugaa marti gola barreeffamaa keessaan sabaaf ifa ba’a. Dhimmi karaa barroo hindabarre jira natti hinfakkaatu…
Ammas baay’ee jira waan mul’achuu malu
Sammuu namaa keessaa kan himalaa jiru
Madda wallaalummaa kan caccabsuuf jiru
Dhaloonni akka xiyyaa ammas ka’aa jiru
Dhalootni qubeedhaa himaammati haaraa
Barreessuurra jiru kan darbeef kan har’aa
Waa’ee isa darbees kalaqa sammuudha
Rafiitiin hinjiru dammaquun ammadha!
Iyyaa iyya dabarsaa maaloo waldammaqsaa
Waa’ee saba bal’aa dammaqaa barreessaa
Godaannisa darbe sana cabsaa hunkuteessaa
Humna hindhabiinaa cimsaa waljabeessaa!
Kabajamtoota Sabboontota Ilmaan Oromoo…
Karaa barreeffamaatiin waan hedduutu dubbatamuu danda’a. Meeshaa guddichi akka ‘Newukileera ammayyaa’tti ilaalamu waan barreeffama kana. Newukilaarrillee’ meeshaa ittiin lubbuu balleessan ta’a; barreeffamni garuu kan ittiin sba ijaaran, guddisan, cimsaniifii fedhaafi hawwa aggaamame bira ittiin ga’anidha. Egaa hojii waggaa guutuuf itti dadhabne kana Talavaziinii Oromiyaa (TVO) fi VOA nugargaaranii lammiilee Oromoo Addunyaa kanaan nuuf ga’an, isa dhufu ammoo gargaarsa Waaqaan Kitaaba 100, Barreessaan 100, Kooppiin kitaabaa, 100,000 fi barruulee (oromo Magazine) kooppii 120, 000 hojiirra oolchuuf dhaloonni qubee hojii oonnachiisaafii ajaa’ibsiisaa keessa seenee jira.
Mee Lammiin keenya guutummaa biyya lafaarra jiraattan marti gumaacha keessan kana gama dandeessaniin mul’isa.
Milkaa’ina hojii keenya baranaa keessaa Namoota isin akka addaatti naagalateeffattan keessaa muraasan kaasuu fedha
- Dargaggoota Oromoo biyya keessaa utuma barnoota faana wal’aansoo qabanii waa’ee seenaafi afaan saba guddaa kanaa barreessuurratti argaman
- Yunivarsiitii Amboo kan ofitti nuqabuun bakka nuuf kennanii akka kitaaba eebbisiifannu godhan.
- TVO hojii dargaggoonni kun hojjetan walitti nuuf qabuun saba Oromoo biyya alaaf keessaatti akka beekamu godhan (Keessumattuu Dargaggeessa cimaa Gaazexeessaa Natsaanet Hayiluu of kennee hojii dargaggoota kanaa ifa gochuufi Akkasumas Hisqeel Argaaw TVO irraa gara Amboo dhufee hojii kana nuf hojjechuusaa)
- Dargaggoo Gasharee Abdiisaafi Obbo Hundasaa Waaqwayyaa hojii nuti itti dadhabaa turre kana keessatti haala baay’een nujajjabeessuun cinatti lammii isaaniitiif utuu haala barnootaafi qabsoo jireenya dhuunfaa biyya ambaa keessa jiranii kitaaba tokko tokko barreessanii hawaasa isaanii biraan ga’uusaaniif.
- Dr Asafaa Kuru kitaabota keenya bitachuuf fedha guddaa qabaatee akka iddoo inni jirutti isaaf erginuuf fedhaafii haamilee hundaan nufaana ta’uusaa
- 6. Dargaggoota Oromoo ‘Washington DC kitaaba keenya akka itti erginee saba Oromoo faana walbaruuf haamilee cimaan nucina dhaabachuu isaaniif,
- VOA (Jaallannee Gammadaa, Namoo Daandii, Tuujubee, Soraa) waggaa waggaan hojii dargaggoonni Oromoo gama barreessuutiin taasisan kana qilleensarra oolchuun akka lammiin isaanii dhaga’u gochuusaaniif,
- Mana Maxxansaa SUBII PLC hammam qarshii dhabnus barattoota kana walitti qabee liqii nuuf eeggachuun balbala maxxnsaa nuubanuusaaf,
Egaa lammiikoo kun jalqaba hojiiti malee xumura miti. Dargaggoota mul’ata qabeeyyii gama barreeffamaatiin waa’ee saba isaanii dubbachuu danda’an Oromiyaan hortee jirti. Gammaduutu nurra jiraata. Bara dukkanaafii wallaalummaa labsaa hinjiraannu. Yoo jabaannee hojjenne, Oromiyaa keenya Addunyaayyuu dabarsinee Plaanet’ biraarratti arguu dandeenya. Maal dhabne. Oromootu nama barate dhabee? Maaliif hinbarreessinu? Waan barbaanneyyuu haabarannuuti muummee barnoota keenyaa kamuu Oromoof gumaacha guddaa qaba. Yoo Waan qaban of harkaa darbatanmee….
Gaaffii
- Waan maqaakeessaN qabattee teessu kan isin dhalootaaf arjoomtanii lafa kanarraallee godaantan maaltu sinharka jira?
- Ofumakeenyaaf qofa jiraannammoo Oromiyaa nubarsiistee asiin nugeesseef gumaacha qabna laataa?
Amma gaaffii baay’isuunkoo gaarii mitiiti lammiikoo dogoggorakoof na ofkalchaati duula Ogbarruu bara kana jalqabne kana keessatti qooda guddaa qabaadhaa…
Kitaabni keenya yoo maxxanee ba’u, yoo xiqqaate bu’aa armaan gadii niargamu.
- Afaan Keenya guddatee sadarkaa addunyaatti dubbatamuu mala.
- Beekumsi nuti qabnu karaa baduufi du’uu hindandeenyeen dhaloota itti aanuuf darba.
- Waa’ee madda seenaa Oromoo ilaalchisee falmii dheeraan booda yaada ta’erra niga’ama.
- Tokkummaan walitti dhufu kun fuulduratti akka waldaatti ijaaramuurra darbee galma biyyoolessaa tokko ijaarratee keessatti dhimma biyyaaf ta’u hedduurratti hojjechuu danda’a.
- Humni kun kitaabota waa’ee dhimma Oromoo ilaallatan kan addunyaa mararra tamsa’ee jiru hunda walitti qabee olkaa’uun madda qorannoofi qo’annoo Orommootiif ka’umsa lafa kaa’uu danda’a.
- Waa’ee afaaniifi uummata Oromoo qo’achuuf balabala guddaatu banama.
- Kallattii Afaaniifi aadaan uummata Oromoo dagaaguu danda’utu diriirfama.
- Aadaa, seenaafi afaan uummata Oromoof madda gaariitu uumama.
- Lammiilee Oromoo alaaf keessaatu walgargaarsaafi hariiroo gaariitu uumamuu danda’a.
- Humna ijaaramu kana keessatti beektonni seenaa, Antiropoloojii, Saayikoloojii, saayinsii siyaasaa, sirna Gadaa geggeessan, aadaarratti qo’annoo qorannoo kan taasisan qooda fudahttootta ta’u.
- Tokkummaan walfaana ka’uu barreessitoota kanaa kanaa gaaffii: maal hojjedhu? Eessatti hojjedhu? fi Madda eessaan argadha? jedhaniif deebii kan kennudha. Dhalootaaf waatu ol kaa’ama. Beektonniifi maanguddoonni Oromoo bakka deemanii itti waa gumaachan argatu. Dhalataan bakka deemee waa dubbisuufi waa baratutu mijaa’aa. Waantonni bakka tokkotti kuufamanis humna argatu; akkasumas, bu’aa buusuu danda’u.
- Seenaan saba Oromoo gadifageenyaan qo’atama.
- Qo’annoon Oromoo irratti adeemsifamu bakkaafi toora qabata.
- Beektonni qo’annoo Oromoorratti adeemsisaniif madda guutuu argatu.
- Waa’een Oromoo baa’yeen qindaa’manii ol kaa’amu.
- Hayyoonni Oromoo iddoo garaagaraarraa qo’annoo garaagaraa taasisan iddoofi madda keessatti waa gumaachan argatu.
Eebbi Kitaabotaa bara dhufuu eessa?
Bakki eebba kitaabota kanaa ‘galma Miliniyeemii Finfinnee’ keessatti ta’a. Kana keessatti Mootummaan naannoo Oromiyaa akka nugargaaruufi galma kana nuuf eeyyamsiisu danda’u abdii qabna. Hojii kitaaba barreessuutiin sammuu namaa misoomsan, akka qaama misooma birootti ilaalamaa waan jiruuf yeroon kun ogbarruu Oromootiif yeroo gaariidha. Kana ilaalchisee heerri mootummaa naannoo Itoophiyaa keewwaata 5 lakk 1 qooqni Itoophiyaa kamiyyuu mootummaa biratti beekamtii walqixxee qabaatu “All Ethiopian Languages shall enjoy Equal state recoginition” jedha. Dabalataanis heerri mootummaa Itoophiyaa keewwata 39/2 keessatti waa’een afaanii ibsameera. Sabni, sablammiin, uummanni Itoophiyaa kamiyyuu mirga qooqa isaatiin dubbachuu, barreessuu, qooqa isaa guddisuufi aadaa isaa ibsuu, gabbifachuufi babal’isuu akkasumas, seenaa isaa kunuunsuu qaba jedha.
Mala gurgurtaa yookaan qaqqabsiisa kitaabaa
Barreessitoonni 100 kaanu kun yoo kitaabota 100,000 maxxansine, kudhan kudhan walii gurguruu qofaan kitaabota keenya haala salphaan biyya keessaafi alatti tamsaasuu dandeenya. Kana cinattis Oromiyaa keessatti manni raabsaa kitaaba Afaan Oromoo tokko tokko mul’achaa waan jiraniif abdiin jira.
Fuuldurattoo?
Hojiin kun ciminaan kan itti fufuu qabu waan ta’eef ijaarsi addaa hundeeffamuu qaba. Kana ammoo waldaan barreessitoota Oromoo biyya keessa jiru itti gaafatamsaa nifudhata.
Gargaarsa Barbaanna…
- Namni fedhasaatiin wixinee (proposal) qopheessee qaama dhimmi isaa ilaalaallatu maraan nuuga’uu malu nubarbaachisa.
- Koree dhimma kana qindeessuu barbaadu ijaaruuf fedhiin jiru utuu adda nuuf ba’e gaariidha.
- Kitaabota waa’ee Oromoo ilaallatanii garuu Afaan biroon jiran gara Afaan Oromootti deebifachuuf gumaacha ogummaa barbaanna.
- Oromoon kamuu kan kitaaba barreessee of harkaa qabuufi barreessuutti jiru of nuuf mul’isuun duula Ogbarruu bara 2014 irratti nufaana haaromsa guddaa seena qabeessa kanarratti nufaana lammiisaaf gumaacha akka taasisu.
- Namni kamuu wiirtuu kitaabonni maxxanan kun irratti gurguramuu danda’an irratti akka dhuunfaan itti gaafatama fudhachuun yoo xiqqaate hiriyaa 10 of jalatti ijaaruun kitaabonni maxxanan akka dirqamaatti mana Oromoo kamuu keessa seenuu akka danda’an irratti hojjechuu..
- Ariifannaanis ta’e beekumsa dhabuun dogoggora akka hingooneef hangafti keenyas ta’e namni hunduu yaada qabu hundaan akka nucina dhaabatuuf dhaamsa dabarfanna. Hubadhaa lammiiko! Qabeenyi guddaan kuufama yaada hayyootaati!!
- Miidiyaan biyya keessaafi alaa gama danda’ameen akkuma amala kanaan duraatti hojii barruu dargaggoota Oromoo kana qilleensarra nuuf oolchuun hawaasni keenya dammaqee gama barnootaan, dubbisuufi argannoo garaagaraan akka qixa saba kamiyyuu ga’uu danda’u beekee akka oonnatuuf sagantaa garaagaraan barsiisuu…
- Hojiin barreessuu nuti irratti bobbaanee jirru kun saayinsaawaa akka ta’uuf, qorannoo garaagaraan akka deggaramu gochuu, muuxannoon biyyoota biroos akkaataa duudhaafi safuu uummata keenyaa miidhuu hndandeenyeetii madaqee muuxannoon kan irraa argamuufi Oromoo har’aa takinooloojii ammayyaatti fiduuf muuxannoo nuu qooduu…
Galatoomaa!!
Beekan Guluma Irana
PhD Candidate at Addis Ababa University
In Documentary Linguistics and Culture
Email: beekanguluma@gmail.com
misganuguluma@gmail.com
Skype name: misganu.guluma
Tel. 0911074437


text:
Dhugaa Baatonni Yihowaan Isaan Qofti Fayyina Akka Argatan Yaaduu?
Lakki. Namoonni miliyoonaan lakkaaʼaman, Dhugaa Baatota Yihowaa hin turreefi jaarraawwan hedduu dura jiraatanis fayyinaaf carraa ni argatu. Macaafni Qulqulluun addunyaa haaraa Waaqayyo akka fidu abdii kenne keessatti, ‘
warra qajeelotaafi warra jalʼootaaf duʼaa kaʼuun akka jiru’ ibsa. (Hojii Ergamootaa 24:15) Kana malees, namoonni hedduun yeroo harʼaa jiraataniifi carraa Waaqayyoon tajaajiluu hin argannes fayyina ni argatu. Kanas taʼe sana, fayyina namootaa wajjin haala wal qabateen nuyi murtoo kennuu hin dandeenyu. Hojiin kun kan kenname Yesusiifidha.—Yohannis 5:22, 27.


text:
Waxabajjii 27, 2014, WASHINGTON,DC (VOA Afaan Oromoo) —Natinal Mall,dirreen balloon teessoo mootummaa Amerikaa Washington DC jirtu yoo amma bahanii laalan dotii oowwituu fi qilleesoftu qofaa miti lafa waan hedduu daawwatan.
Biyya akka akkaatti bahee aadaa ufii itti agarsiifachuutti jira. Dhaaba qorannoo fi muuziyeemii Amerikaa addunyaatti beekkamu, ‘Smithsonian Institution’ baruma baraan aadaa,seenaa fi faaya biyya gara garaa adduyaan wal barsiisutti aadaa biyya heddduullee akkana agarsiisuutti jira. Read more…
Be the first to comment - What do you think?
Posted by admin - 27/06/2014 at 5:05 pm
Categories: Oromia Tags: