text:
Ibraahim Jeeylaanitti metirii 10,000tti moohatee Itoophiyaa warqii malee duwwaa galuu dhowwe biyyitii meetii afurillee argattee sagaleessoo baate
Atileetota 2000 tahaatti ka addunyaa walti yaahE Kooriryaaa Kibbaatti yaahe.Bisaan dhaakachaa,fiigicha metirii akka akkaa fi walumattuu Kooriyaan Kibbaa dorgommoo IAAF,Federeshiinii Waldaan Atileetiksii Addunyaa qopheessee 13eessoo irratti waan hedduu lafa isii Deagutti kopheessite.
Atileetotii Keenyaa barana itti hin fuurre;meetirii 800-Maratoonii moohatanii warqii haratanii galataniin,warqii torbaan galatte.Haaloo ganna lamaan duratti ta Germen ka warqii afur qofaan galatte bahuuf fakkaata jennaa ree...Akkuma taateefuu Keenyaan warqii toba argachuun biyyaa gamamchuu guddoo taate.
Itoophiyaan warra leenjisu dabalee nama haga nama 40tiin Kooriyaatti qajeelte.Atileetotii warqii guurrachuun beekamaan hedduun keessa jiraachuu baatanillee meetii afur argattee.Ibrahim Jeylan ka namii hedduun egriiyyuu abdiin eegatu meetirii 10,000 irratti gurbaa Soomalii ka amma Britaniin cehu Maammad Faaraa caalee sekondii jahaan moohate.
“Atsedee Baayyiyaa warra maratoonii dorgomu keessaa tokkoo 14eessoo baate.Durattuu qophoofnee yaanullee qilleensii lafaa baayyee waan oowwuuf nu ukkaamsee fiiguu nu dhowwe taatullee galata waaqaa Ibraahimitti warqii nuu fide.”
Dorgommii Kooriyaa Kibbaa tana irratti haga guddaan USA-tti badhaasa guddaa argate,Russiayaatti itti aane Keenyaatti faana jira.
Adoo tana jennuu atileeti Atsedeen nama fiigu qofaa miti nama sirbullee sirbii isaa amma maqaa isiitn youtube irra jiraa,dhiyoottuu sirbaa haaraa baasee gadi dhiisaa jettee nama ala keenna ka ala jiru cufattu nagaa naa dhaami jette.
Mee qophii Ispoortii ta hardhaa caqasaa.


c: text/html

text:
Milishoonni Al Shabaab ta’u Hin Oolle Somaaliyaa Keessatti Sochii Godhan
Jiraatonni giddu galeessa Somaaliyaa hidhattoonnii milishoota Al Shabaab ta’uu hin oole qehee isaanii, Gara’ad seenu dubbatan. Hidhattoota kanaa fi milishoota naanichaa edduutti dhukaasnii banamee san booda toorri bilbilaa magaalitti gutumaan guututti cituu issastu himama.
Jiraattonni magaalitti Gabaasan Radiyoo Sagalee Ameerikaa dubbise, han soda haloo bahuu irra maqaa sanii himuu dhiisan, akka jedhanitti milishoonni Al Shabaab kun Gaar’aad – bakka magaala gudditti Godina Mudug ,Galkaayoo irra kiloomeetirii 280 fagaattu - han seenan bidiruu sadi’iin.
Milishoonni kun Gaar’ad seenuun isaanii looltoonni Alshabaab eddu galeessa Somaliyaa senaanii tooraa bilbilaa magaala Harardheree fi Hobyoo addan kutanii guyya lama booda.
Bulchiinsi Gara’aad Putlaand jala haata’u malee hoggantoonni Putlaand sochii milishoota kanaa irratti amaaf waan jedhe hin qabu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Godina Jimmaatti Manneen Amantii Kiristaanaa Hedduutti Gubate
Godina Jimmaa magaalaa Asndaaboo fi naannoo isheetti manneen amantii kiristaanaa damee Muluwangeel,Mekaane Iyyesuus,Adventisti waliin 50 caalaan gubate.
Namii kiristaanaa kuma hedduu tana baqatee gara magaalaa Jimmaa fi naannoo Hadiyaa gahelleen hinuma jira akka oduu arganneetti.Akka gaazexeessitotii VOA ta biyya jiran warra naannoo sun qubatu maqaa dhahanii jedhanitti Musliimootatu manneen amantii isaani irraa gube.Abbootiin amantii Musliimaa ta Finfinnee dubbifne ammoo, amantiin isaani hujii akkana hin feetu hin deeggartullee jedhu.
Oduu himaan mootummaan Itoophiyaa shimalis kamaal ammoo warra balleessaa akkanaatiin shakkame Hidhamu labse. Mee oduu tana irratti hojjanne MP3 gararroo Komputera keessanii gara harka mirgaatiin jirtu irraa caqasaa.


text:
Shaampiyoonaan Beejingi 15essoo dorgommii atileetii addunyaa irratti wal dorgoman.Dorgommii tana IAAF (International of Athletics Federation)Waldaan Federeshiinii Atileetota Addunyaa qopheessu ka atileetotii addunyaa bebeekamoon irratti wal dorgoman.
Dorgommiin istaadiyoomii Chaayinaa maqaa Mana Simphirree(Bird’s Nest) Hagayya 22-30,2015 wal dorgoman.
Dorgommii fiigicvhaa gabaabaa haga maratoonii irratti wal dorgoman tun dorgommii atileetotii addunyaa bebeekamoon itti wal dorgoman.
Itoophiyaan dorgommi tana irratti Genzebee Dibaabaa,Imaanaa Margaa,Yoomiif Qajeelchaa,Hagos G/Hiwot,Muktaar Idriis, Musinnet Geetahun,Galatee Burqaa, Alemitu Harrooyyee, Belaaynesh Olijirraa,Almaaz Ayyaanaa, Sanbaree Teferii waliin nama 12 dorgommii tanatti ergate.
Akka leenjisaan atileetota Itoophiyaa obboo Melkaamuu Derresee jedhetti atileetotii Itoophiyaa fayyaa guutuu qabanii qalbiin akka dansaa jiranii abdii guutuun dorgommii tana dhaqan.
Guyyaa dorgommiin nama jalatti dhiyaattu shaakala akkam leenjsian jennaan leenjii didiqqoo jedha.
Atileetota tana akka jecha obboo Melkamuutti leenjisitoota akka Dr.Yilmaa Bertaa,Toleeraa Dinqaa,Sennaayit Hayilee fa waliin nama hedduutti achiin dhaqa.


text:
1GODAI Muusa, 2"Israa7eela asaa gishshau, neeni Midiyaama asaa bolli GODAA haluwaa kiya; hegaappe guyyiyan, neeni haiqqana" yaagiis. 3Hegaa gishshau, Muusee asaa, "Midiyaama asaa bolli GODAA haluwaa kessana mala olaa baanau, intte asaa ola miishshaa gixissite. 4Issi issi Israa7eela zaretuppe issi sha7u attuma asaa olau yeddite" yaagiis. 5Yaagin Israa7eelappe tammanne naa77u sha7u attuma asai, issi issi zariyaappe issi sha7u asai, olau giigidosona. 6Issi issi zariyaappe issi sha7u asaa Muusee qeesiyaa El77aazara na7aa Piinihaasaara olau yeddiis; yeddin Piinihaasi geeshsha miishshatanne malaatau punniyo xurumbbaa banaara ekkidi biis. 7GODAI Muusa azazidoogaadan, eti Midiyaama asaara olettiiddi, attuma asaa ubbaa woridosona. 8Qassi Midiyaama kawota ichchashata, Eewa, Reqeema, Xuura, Huuranne Rebaa7a giyoogeeta woridosona. Eti qassi Bi7oora na7aa Balaamakka bisuwan siifidosona. 9Israa7eelati Midiyaama maccaasatanne naata omooddidi, eta miizzaa, eta dorssaa wudiyaanne eta miishsha ubbaa bonqqidosona. 10Midiyaama asati de7ido katamata ubbaanne eta moottata ubbaa taman xuuggidosona. 11Eti asaa, mehiyaanne omooddidobaa ubbaa ekki efiidosona. 12Eti omooddido asatanne bonqqidobata Muusekko, qeesiyaa El77aazarakkonne Israa7eela maabaraakko, Yarkkoppe hefinttan, Yorddaanoosa SHaafaa matan de7iya Moo7aaba Dembban eti dunkkaanidosaa ehiidosona. 13Muusee, qeesee El77aazarinne maabaraa halaqati ubbai dunkkaanidosaappe gaxi etaara gaittanau kiyidosona. 14Olaappe simmida gadaawatu bolli, shaalaqatu bollinne mato halaqatu bolli Muusee hanqqettiis. 15Muusee eta hagaadan yaagiis; "Maccaasa ubbaa intte aissi ashshidetii? 16Eti Balaama zoriyan, Pa7oora giyoosan Israa7eela asai GODAA naaqqidi, eeqau goinnanaadan oottidaageeta; GODAA asaa bolli boshai yiidoogee hegaassa. 17Hegaa gishshau, ha77i attuma naata ubbaa worite; qassi attuma asaara zin77ida maccaasa ubbaa worite. 18SHin attuma asaara zin77ibeenna macca naata ubbaa intteyyo ashshite. 19Intte giddoppe asa worida uri woikko ahaa bochchida uri ooninne dunkkaanidosaappe gaxan laappun gallassaa utto; heezzantta gallassinne laappuntta gallassi inttenanne intte omooddidoogeeta geeshshite. 20Qassi maayo ubbaanne galbbappe, deeshsha ikiseppenne mittappe oosettidabata ubbaa geeshshite" yaagiis. 21Yaagin qeesee El77aazari olaappe simmida olanchchata hagaadan yaagiis; "GODAI Muuseyyo immido higgiyaa maarai hagaa: 22Worqqaa, biraa, nahaasiyaa, birataa, qorqqoruwaanne irssaasiyaa giyo birataa 23taman meetettennabata ubbaa tama giddoora aattin, hegee geeyana. SHin hegee qassi tunatettaappe geeyiyo haattan geeyanau koshshees. Qassi taman meetettiyaabata ubbaa tunatettaappe geeyiyo haattan geeshshanau koshshees. 24Laappuntta gallassi intte maayuwaa meeccite; meeccidi inttekka geeyite. Hegaappe guyyiyan, dunkkaanidosaa gelite" yaagiis. 25GODAI Muusa hagaadan yaagiis; 26"Neeni, qeesee El77aazarinne maabaraa halaqati omoodettida asaanne mehiyaa ubbaa qoodite. 27Qoodidi olan olettida olanchchatuyyoonne attida maabaraayyo naa77u kessidi shaakkite. 28Olettida olanchchata gakkida shaahuwaappe, asa gidin, miizza gidin, hareta, dorssata woikko deeshshata gidin, ichchashu xeetaappe issuwaa GODAAYYO giiraa giirite. 29Eta gakkida baggaappe ekkido giiraa GODAA gishshaadan qeesiyaa El77aazarayyo immite. 30Hinkko Israa7eelata gakkida shaahuwaappe, asa gidin, miizza gidin, hareta, dorssata, woikko deeshshata gidin, mehetu ubbaappe ishatamaappe issuwaa ekkite; ekkidi hegaa GODAA Dunkkaaniyau aawatiya Leewatuyyo immite" yaagiis. 31Yaagin Muuseenne qeesee El77aazari GODAI azazidoogaadan oottidosona. 32Olanchchati banttayyo ekkin, attida omoodoi 675,000 dorssata, 72,000 miizzata, 61,000 haretanne attuma asaara zin77ibeenna 32,000 macca naata. 36Olan olettidaageeta gakkida shaahoi 337,500 dorssata; 37etappe GODAASSI giirau kessidoogeeti 675. 38Miizzati 36,000; etappe GODAASSI giirau kessidoogeeti 72. 39Hareti 30,500; etappe GODAASSI giirau kessidoogeeti 61. 40Maccaasati 16,000; etappe GODAASSI giirau kessidoogeeti 32. 41GODAI Muusa azazidoogaadan, GODAA gakkiya giiraa Muusee qeesiyaa El77aazarayyo immiis. 42Olanchchati ehiido omooduwaa Muusee naa77u kessidi shaakkin, Israa7eela maabaraa gakkida shaahoi 337,500 dorssata, 36,000 miizzata, 30,500 haretanne 16,000 maccaasata. 47Israa7eela maabaraa gakkida shaahuwaappe ishatamu ishatamu asaappe issuwaanne ishatamu ishatamu mehiyaappe issuwaa Muusee ekkidi, GODAI bana azazidoogaadan, Xoossaa Dunkkaaniyau aawatiya Leewatuyyo immiis. 48Hegaappe guyyiyan, ola gadaawati, shaalaqatinne mato halaqati Muusekko yiidosona. 49Yiidi eti Muusa, "Nuuni ne ashkkarati nu azazuwaa garssan de7iya olanchchata qoodin, issoinne paccibeenna. 50GODAI nu shemppuwaa ashshido gishshau, nuuni huuphiyan huuphiyan ekkido worqqa alleeqota, kushe sagaayota, toho albbota, migidota, haitta gutichchatanne qooriyan aattiyo gujjumata GODAAYYO imuwaa ehiida" yaagidosona. 51Muuseenne qeesee El77aazari worqqa alleeqota ubbaa etappe ekkidosona. 52SHaalaqatinne mato halaqati ehiidi GODAAYYO immido worqqai ubbai naa77u xeetu kilo giraame gidiyaagaa. 53SHin hara olanchchati ubbai bantta omooduwaa omooduwaa banttau ekkidosona. 54Muuseenne qeesee El77aazari shaalaqatuppenne mato halaqatuppe ekkido worqqaa GODAA sinttan Israa7eela asaa hassayissana mala, Xoossaa Dunkkaaniyaa giddo gelissidosona.
Copyright
Learn More


text:
Intalti maatii obboo Dibaabaa Qananii ta ganna 24,Ganzabee Dibaabaa barana kana marroo hedduu fiigichaan addunyaa moote.
Itoophiyaan gama dubraatiin dorgommii Shaampiyoonaa Addunyaa mooteetuu hin beettu.
Shaampiyoonaan Addunyaa dorgommi biyya fulaa bu’anii dorgomani rekoordii haaraa argachuu dorgomanii miti.Dorgommi atileetotii addunyaa bebeekamoon irratti wal dorgoman.
Obboleetiin Ganzabee Xurunesh Dibaabaa dorgommii Olompikiitit marroo sadii moote.Firii isii ka akka Daraartuu Tulluu faatilleen warra addunyaa fiigichaan afaan qabachiise.
Ganzabeen duruu dorgommi addunyaa gugurdoo mootee ammallee fiigicha Herculis,Monaakoo ka Adoolessa bara 2015 mootee rekordi haaraa harkaa qabdi badhaasa manaa qabdu irratti ammallee ta Beejingi, Chaayinaallee dabalatte.
Ganzabeen dorgommii guyyaa afreessoo tun dhumachuuf marsaan lama haftee jennaan dhiitte keessaa kaatee moote.
Namii isiitti aane Sifan Hassan,dhalootaan Itoophiyaa biyya Nezerlandisii fiifgdi, sadeessoon ammoo Keenyaa.
Ganzabeen ammallee iftaan,Hagayya 27,2015 irratti Metiri0 5000 irratti dorgomti.
Dorgmmii tun Sanbata,Hagayya 30,2015 dhumatti Keenyaatti warqii 4n dura jiraa Biritenitti sadiin lammeessoo,Jameyikaatti lamaan sadeessoo. Itoophiyaa, Eerita fi USA warqii tokko tokko qaban.
Itoophiyaan dorgommii guyyaa afressoo irratti waan guddoo argachuullee baatti akka obboo Duubee jilo jedhetti guyyaa hafetti waan hedduu abdatti.


text:
Harargee Lixaa aanaa Mi’eessoo magaalaa Asaboot keessatti hiriirri momrii dilbata darbe kana jalqabe amma illee itti fufuu isaa jiraattonni dubbataa jiru. Waa’ee master plaaniif deebiin Dh.d.u.on kenne quubsaa miti. Barattoonnii fi lammiiwwan Oromoo kaan hidhaman haa hiikaman.
Akka jiraattonni Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsanitti,“Kanneen ajjeefamaniif mootummaan itti gaafatama haa fudhatu. Walitti bu’iinsa uummata Somaalee ollaa sana jiru waliin uumame, mootummaan callisee ilaallaa jira, furmaata hin kennine” jechuun kanneen balaaleffatan hiriirtonni, akka humni federaalaa aanaa sana gad-lakkisee ba’u gaafataa jiran. Itti-aanaa bulchaan aanaa Asaboot Obbo Toofiq Aliyyii, ibsa dheengadda Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kennaniin, “walitti-bu’insi uummatoota naannoo sanaa gidduu, kan horsiisee bultoota jiraattota Bulchiinsa Somaalee fi jiraattota Oromiyaa gidduutti yeroo hedduu naannawa sanatti mul’atu.
Humnoonni federaalaa guyyaa tokkoo booda dubbii isaa qabbaneessuuf gidduu seenan” jedhanii turan. Gama biraan, Shawaa lixaa magaalaa Gudar keessattis har’a hiriirri geggeeffamuu fi humnoonni mootummaa reebichaa fi hidhaadhaan deebii kennuu duuubatu dargaggoonni.


text:
1Kunyuun oo, tuupchēēnichuuch, kumārēēchaan āsōwuukwaan kilē tyaan :chamata nyoo kiinyōōru :kaaniiseen chēpō kōōroo Makeetoonnya. 2Mpō ntā /kiikuutyam /keenyariil pichoochēē, ku kiipāypāyō. Mpō ntā kii mēēy :pichoochēē, ku kiireelacha :mootinēēkwaak sukuutētooy mpō rōōpiyō chaa chaangʼ kitya. 3Koomwoorwook kilē kiipāsēy :pichoochēē rōōpiyō chaa chaangʼ choo tēēnō choo kiimuukēy akutāsi mpō walak. Kikōōnu :chiich kilēē wōloo kiichāmtooy inyeentee. 4Kiisaarsaareech :akwaaneek /kēētēē pārooyin kuutoorēt piich chēpō Kiriistō nkōō Chēērusālēēm. 5Ki-ir :pichoochēē kir nyoo ōōw nyoo kiimākupkootiniichaan. Nkōō makaa Iriin, ku kiitē keey :pichoochēē Kiptaayaan kupōk akukōōnēēch keey lētuun. 6Kusoomēy nyuun Tiitō nyoo kiisip kutoowu paswaani kuutoorētook awaantee pāyiisyōōni karaam pō chamat. 7Akwaan mōkōrō chēpō tukun tōkōl: nēē kā kaarana, nēē kā /kwoomtooy lōkōōy, nēē kā ngʼoroomnyō, nēē kā /kēētētō keey /kee-ir kir, ntā nēē kā choomnyoot. Karaam nyuun ākiilchi keey pāyiisyōōni /kuutoorētēē piich walak. 8Moomiiyaa āngʼātwook ngʼātuut. Āmāraa kipaat āsōwuu wōloo lēē :choomnyēēngʼwoongʼ nēē /kuukarkeeyiit nkōō nyēpō piikō walak. 9Ānkēt :akwaan wōloo lēē :chamataa Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō. Mpō ntā kii mōkōryoon, kucham kilēku mēēywoon akipō akwaan soolēku mōkōrō kupunuunō mēēywoontiinyiin. 10Wōloo ārōōtitooy ngʼālyoontooni ku kaykay awaantee pāyit nyoo kyootoowu kēnyiikoonyō, āmu kyoopō taay āpkootēy ātētō tukuuchoochēē akyoopō mpō taay a-ir kilēē nyoonēē. 11Ātēē keey awaantee pāyiisyōōnoonēē kilēē paani kyootoowuuy, aku-ir :chiich kilēē wōloo muuktooy. 12Nēē chāmēy :chiich kuutētō tukuuchiich, kuurōōtēy :Iriin kiyoo kēētētō kutuup keey nkōō kiyoo tingʼēy :chiichoonēē mēēlē kiyoo mātingʼēy. 13Makeenyoon /kumakuu-iimaak /sikēētoorēt piich walak, wōloo kumārtoochaan ku kusopyō :piich tōkōl. 14Ātingʼēēkwaan paannyēēnyi tukun chaa chaangʼ, ātoorētēē nyuun piich walak. Nēē mii pērēētuu nyoo tingʼēy :akwaaneek tukun chaa chaangʼ, kuutoorētook mpō. Karkeey :piich tōkōl 15kilēē paani /kikusir kilē: "Piich choo kiirum chaa chaangʼ ku mēēlē kiinyōōru choo kiisiirtō, ku choo kiirum choo ngʼērin ku mēēlē kiirārchi." 16Āmwoochinii Iriin kōōnkēy nyoo kiitē Tiitō moo nyoo lēē nyaanyaa akipō :akwaan. 17Mēēlē kiicham kipaat :Tiitō kiyoo /kiikēēmwoochi, aku miitō kuchōōnēy wōloonēē āmiikwaan nkōō pāypooyō aku kacham :inyeentee ākityōōn. 18Kumii kēēyookuuy kuchō nkōō tuupchēē aka nyoo loosuuy :kaaniiseen tōkōl akipō wōloo irtooy :inyeentee pāyiisyeenyiin nyēpō amtaarpō lōkōōy choo kāroomēēn. 19Aku kitya ku kiikwar inyeentee :kaaniiseen kilē sikuwētootō ākōō achaan sikuriipēy tukun choo /kipāsēy. Ku-irēy pāyiisyōōni sikēēkoonyitō Kiptaayaan ākēēngʼuutu moo nyoo kutingʼēy kēētoorētō piich. 20Kaku-ir kilēē nyoonēē simakwiintaan :piich akipō wōloo kuriiptooy tukuuchu chaangʼ /kupāsēy. 21Kiikiilchinii keey kee-ira kir nyēpō man amēēlē nkōō taayuu Kiptaayaan kipaat aku mpō nkōō taayuu piich. 22Kumii kēēyookuuy tuupchēē aka kuchō nkōō mpō Tiitō. Kiikungʼuutwēēch keey :tuupchoonoonēē nkōō oortin chaa chaangʼ kilē tingʼēē moo pāyiisyōōni aku aniinee kitya, āmu chēērēēnook keey :inyeentee kuyam. 23Tiitō ku toorētiintēēnyuun ākēē-irēy :tōkōl pāyit nkōō wōloo āmii :akwaan. Aku mpō wēēchiichooch walak ku kiikwar :kaaniiseen aku piich akwaaneek choo koonyitēy Kiriistō. 24Kunyuun, āpāypāchii pichoochēē, tākuurō :kaaniiseen tōkōl choomnyēēngʼwoongʼ akusōwu kilē kiikutingʼēy man paani kiikusālook :kichaan.
Copyright
Learn More


text:
Itiyoopiyaa keessatti dhaabbatoota dhuunfaa gargaarsa arjooman, akeeka hundeeffamaniif ala utuu sosso'anii argaman ittiin jedhe haga tokko cufuu isaa mootummaan Itiyoopiyaa beeksise. Jarmayaa mirga namaaf falmu tokkoos maallaqni inni qabu ugguramuun beekamee jira.
Ministeera haqaa Itiyoopiyaa jalatti dhaabbati ykn ejensiiin waldootaa fi jaamayoota gargaarsaa akka jedhetti Jarmayoota akeeka dhaabataniif irraa jal’atan haga tokko barsiisee bakkatti kan deebise ta'uu beeksise. Akeekkachiisi kanneen itti kenname jiraachuus angawaan Ejensichaa Obbo Asaffaa Tasfaayee dubbataniiru.
Hoogganaan adeemsa hojii odeeffannoo dhaabbata kanaa jaarmiyoonni cufaman VOA dhaaf ibsaniiru. Kanneen keessaas dhaabbattoota ijoollee guddifachaan guddisan haga tokko cufee jira. Jamiyoota biyyootii alaa lama irrattis tarkaanfiin fudhatameera. Direkterri Jarmayoota dhuunfaa "samaritan" fi "Mobility without barieer" jedhamanii bu’aa ofiif utuu socho'anii waan argamaniif jecha hojii irraa ugguramanii jiru. Kanneen biron tarkaanfiin irratti fudhatamesakka jiran ibsameera.
Gareen mirga namaa Itiyoopiyaa kan duraan ISAMAGU kunis tarkaanfii kana mormuu dhaan iyyata galfatee jira. Waldaa dubartoota ogeessota Itiyoopiyaa irratti tarkaanfii fudhatame garuu ragaa ga'aa waan hin qabaanneef obba Asaffaaan ibsa kennuu irraa of qusantaniiru.


text:
Ana Mukni Qottoo
–
Na tuqe onnee koo dhaamsi mukaa qottoo
Kan walaleeffamee hayyuu keenya tokkoon
Edaa mukaa muruu hin danda’u qottoon?
Osoo kophaa ta’ee dhabee muka qottoo!
Jira gaafiin tokko wallee kanarratti…
Eenyuu muka qottoo kan ta’e sabatti?
Kan sabarraa citee nyaatu of duubatti?
Garraamummaa dhabee firoomee diinattii
Sabuma fakkaatee makamee sabattii
Anuma deebinsaa akkan tilmaametti
Yemmuun of madaalu yaada kee keessatti
Akkamiin si ta’aa? Deebiin gaafii kanaa
Jettee yoo gaafattee waan na hin beekneef ta’a
Garuu dhugaa jiruu anuu siifan himaa
Akka na hin jibbinee adaraa dhalootaa
Gaafan of yaadadhee deebi’u haqattii
Kan darbee naaf dhiisii jaalala naaf kenni
Akkan tokko ta’uuf sabaa koo wajjiiniin
Jaalala sobaatin qalbii na sakaalee
Dargaggeessi diinaa afaan na haxaayee
Garaasaa na dhoksee dubbii mimi’aayee
Iccitii lammii koo na harkaa funaanee
Ciminaa fi laafinaa tokkoo hin hambisnee
Ani osoo hin beekin ofiin of saaxilee
Karaa dadhabbii koo qubaan agarsiisee
Lammii kiyya gidduu kiyyoo kaawwachisee
Tokko tokkoon guuree boollatti guursise
Muka qottoo ta’een dargaggoo nyaachise!
Ana baasaasadhaa mukni qottoo hamaan
Gamana fakkaachaa gamas irraa nyaachaa
Qarshiin goyyoomfamee garaa kootiif jechaa
Kanan sodaan galee badii kana keessa
Diinan doorfifamee du’a lubbuu dheessaa
Osoon himuu qabuu hiriyoota kiyaaf booji’amuu tasaa
Maree kanan kaa’ee sammuu kiyya keessa
Hilkaan addeeffadhee kolfa sobaa kolfaa
Hojii keessan mara diinatti gabaasaa
Kanan sin gurgure anuma basaasaan
Ashaaraa koo laalaa galmee seenaa keessaa
Ana mukni qottoo doqni onnee sombaa
Irree laammii kootii kan hin beekne mugaan
Goototaan marfamee kanan yaaddu kophaa
Garaan mari’ataan baqadhee ogeessa
Beekaa of fakkeessee oso hin beekin mala
Guyyuma takkallee kan na hin galle dhugaan
Doorsisa halagaa kanan se’u dhuma
Osuman sodaadhuu alaalatti du’a
Saba koos ajjeesee kanan du’e booda
Ana sodaatadha mukni qottoo jallaan
Anis asan jira kan naa hin galle hoomtuu
Kanan adda hin baasne aango fi ajajamtuu
Ulee harkaa ta’e diinni kan naan loltu
Akka hin jiru hin jenne teessoorraa na argu
Akkan hin dalagne ani mirga hin qabu
Gubbaarraa gad dhufaa qajeelfamnii martuu
Isuma naaf dhufee kanan sin baachisu
Ija dunuufadhee osoo shira arguu
Wanta na marareef aangoo gad-lakkiisuun
Anatu Goobana kanan du’e garaaf
Abjuu dhugaa hin qabneef kan maqe karaarraa
Saba ofii ganee kan nyaate adaraa
Lubbuu saba guutuu kan galche darabaa
Sabatti kan fe’e ba’aa bara baraa
Kan sin keessa make sanyii abaarraamaa
Mukni mukaa hin tolle mukni qottooo anaa
Lakkii nutti haa hafuu ta’uun mukaa qottoo
Walaloo haayyichaan of madaalaa martuu
Hunduu of yaadadha an eenyu jedhaatoo
Walirratti haa duunu wal taane lammii koo
Ani ammaa kaasee jijjiiree yaada koo
Lammata hin ta’u daabaa mukaa qottoo
Kan darbe naaf dhiisaa waliif jennaa hafoo!!!
–
Sabboontuu Jimmaa’tiin


text:
1Iziraa7eeliyaa Naabutessi Samaariyaa Kawuwaa Akaaba keettaa matan Iziraa7eelan woiniyaa turaa sohoi de7ees. 2Akaabi Naabuta, "Ta keettaa matan de7iyo gishshau, taani taayyo ataakiltte soho oottanau taayyo ne woiniyaa turaa sohuwaa imma. A gishshaa neeyyo taani hara lo77o woine turaa sohuwaa immana; woikko neeni dosikko, a waagaa taani neeyyo qanxxana" yaagiis. 3Yaagin Naabutee Akaabayyo, "Taani ta aawatuppe laattido gadiyaa tana neeyyo imissiyaabaappe GODAI ashsho" yaagiis. 4Iziraa7eeliyaa Naabutee, "Taani ta aawatuppe laattido gadiyaa neeyyo immikke" giido gishshau, Akaabi yiillotidinne lanccidi ba soo biis. Biidi ba hiixan godaakko simmi zin77idi, qumaa meennan ixxiis. 5A maccaasiyaa Elzzaabeela akko gelada, "Neeni hagaa keeni aibissi yiillotadii? Aibissi qumaa meennan ixxai?" yaagada oichchaasu. 6Oichchin Akaabi iyyo, "Iziraa7eeliyaa Naabuta taani, 'Ne woiniyaa turaa sohuwaa taayyo baizza; woikko ne dosikko, a gishshaa taani neeyyo hara woiniyaa turaa sohuwaa immana' yaagin, i, 'Ta woiniyaa sohuwaa neeyyo immikke' yaagiis. Taani hegaa gishshau yiillotaas" yaagiis. 7A maccaasiyaa Elzzaabeela a, "Neeni Israa7eela bolli kawo gidaidda hagaadan hanai? Dendda; denddada ma! Wozanappe ufaitta! Iziraa7eeliyaa Naabute woiniyaa turaa sohuwaa taani neeyyo immana" yaagaasu. 8Hegaa gishshau, maccaasiyaa Akaaba sunttan dabddaabbeta xaafada, a maatafan attamaasu; attamada Naabuteera issippe kataman de7iya cimatuyyoonne gita asatuyyo kiittaasu. 9He dabddaabbeta hagaadan yaagada xaafaasu; "Issi gallassau xoomaa awaajjite; yaatidi asaa giddon Naabuta bonchcho sohuwan utissite. 10Utissidi naa77u pattenna asata a sinttan utissite. He asati, 'Naabutee Xoossaanne kawuwaa cayiis' yaagidi markkattanaadan oottite. Hegaappe guyyiyan gaxi kessidi, shuchchan caddidi worite" yaagada xaafaasu. 11Hegaa gishshau, Naabuteera issippe kataman de7iya cimatinne gita asati Elzzaabeela etau xaafido dabddaabbetun giidoogaadan oottidosona. 12Eti xoomaa awaajjidi, Naabuta asaa giddon bonchcho sohuwan utissidosona. 13Hegaappe guyyiyan naa77u pattenna asati yiidi, akko simmi uttidi, asaa sinttan, "Naabutee Xoossaanne kawuwaa cayiis" yaagidi wordduwaa markkattidosona. Markkattin Naabuta katamaappe gaxi kessidi, shuchchan caddidi woridosona. 14Hegaappe guyyiyan cimati Elzzaabeelikko kiittidi, "Naabutee shuchchan cadettidi haiqqiis" yaagidosona. 15Naabutee shuchchan cadettidi haiqqidoogaa Elzzaabeela siyosaarakka, Akaaba, "Iziraa7eeliyaa Naabutee neeyyo miishshan baizzanau ixxido woiniyaa turaa sohuwaa denddada baada, neeyyo ekka. I ha77i paxa de7enna; haiqqiichchiis" yaagaasu. 16Iziraa7eeliyaa Naabutee haiqqidoogaa Akaabi siyidi, Naabute woiniyaa turaa sohuwaa bau ekkanau denddidi, duge biis. 17Hegaappe guyyiyan Tishbbiyaa Eelaasakko GODAA qaalai yiidi, 18"Samaariyan kawotida Israa7eela Kawuwaa Akaabaara gaittanau duge wodhdha. I ha77i Naabute woiniyaa turaa sohuwaa ekkanau biidi, yan de7ees. 19Neeni a hagaadan yaaga; 'GODAI nena, "Bitaniyaa worada, a gadiyaa neeyyo ekkadasa gidikkii?" yaagees' yaaga. Qassikka a, 'GODAI nena, "Naabute suuttaa kanati laaccido sohuwan ne suuttaakka kanati laaccana" yaagees' yaaga" yaagiis. 20Hegaappe guyyiyan Akaabi Eelaasa, "Hai ta morkkiyau, tana demmarggadii?" yaagiis. Yaagin, "Ee, taani nena demmarggaas; aissi giikko, neeni GODAA sinttan iitabaa oottanau, ne huuphiyaa nagaraassi baizzadasa. 21GODAI nena hagaadan yaagees; 'Siya, taani ne bolli iitabaa ehaana. Taani ne zerettaa xaissana; taani Israa7eela biittan Akaaba keettaa asaappe aille gidin goqa gidin, issi attumaasinne attennan xoqollana. 22Taani ne so asaa Nabaaxa na7aa Iyorbbaama so asaadaaninne Akiiya na7aa Baa7isha so asaadan oottana. Aissi giikko, neeni Israa7eela asaa nagaraa ootissada, tana hanqqetissadasa' yaagees. 23Qassi GODAI Elzzaabeelibaa yootiiddi, 'Iziraa7eela katamaa gimbbiyaa lanqqen kanati Elzzaabeelo maana' yaagees. 24Akaaba zare gididi kataman haiqqiya oonanne kanai maana; qassi gaxariyan haiqqiya oonanne saluwaa kafoti maana" yaagiis. 25Ba maccaasiyaa Elzzaabeela denttettin, GODAA sinttan iitabaa oottanau ba huuphiyaa nagaraassi baizzida, Akaaba mala asi mulekka baawa. 26GODAI Israa7eela asaa sinttappe laaggidi kessido Amooretudan eeqau goinniyoogan Akaabi aadhdhiya sheneyiyaabaa haniis. 27Akaabi ha haasayaa siyido wode, ba maayuwaa pooshshidi, waaruwaa maayiis; yaatidi xoomiis. Waaruwaa maayosaara zin77iis; azzaniiddi hemettiis. 28Hegaappe guyyiyan GODAA qaalai Tishbbiyaa Eelaasakko yiidi, 29"Akaabi ba huuphiyaa ta sinttan kaushshidoogaa be7adii? I ta sinttan ba huuphiyaa kaushshido gishshau, taani ha bashshaa a wodiyan ehiikke. SHin taani a na7aa wodiyan a so asaa bolli ha bashshaa ehaana" yaagiis.
Copyright
Learn More


text:
Angawoonni Jarmanii yeroo gabaa ayyaana dhaloota Gooftaa Yesuus Berlin keessatti nama konkolaataa gara jamaatti oofee balaa geessise Aniis Amiir waliin hidhata qaba jedhamee to’annaa jala kan oole lammii Tuuniisiyaa gad dhiisanii jiran.
Aniis Amiir waliin hariiroo qaba jedhamuun namni shakkame illee isa akka hin ta’in adda baafanne jedhan.
Amiir lafa gabaa jamaan itti heddummaatetti konkolaataa itti oofee namoota kudha lama galaafatee kanneen 58 ta’an madeessee jira.
Haleellaa sana raawwachuu isaa dura illee kan inni viidiyoon waraabeef amanamummaa hoogganaa garee finxaaleyyii IS Abu Bakar al-Bagdaadiif qabu ibse argamee jira.


text:
Eerem taliin sevelzuur salhi Etsej yadraad amarsan yumuu Amrag hosiin yaria sonsohoor Amisgaa daran chagnasan yumuu Ulaanbaatariin udesh namuuhan, namuuhan Uchraliin bolzoond zaluus yaruuhan Hansh neesen dolgoon havriin Hairaa ilchilsin dulaan oroi Haluun moroo tushiltsen nalaad Hanashgui tsengel amsan suuhad Ulaanbaatariin udesh namuuhan, namuuhan Ucharsan hoyriin yaria eyduuhen Ohi tengeriin odod urjeed Oron bariin gerel tsatsraad Ijil hosiin orgoo gerees Itgel bayariin aylguu dursana Ulaanbaatariin udesh namuuhan, namuuhan Ugtah ireeduin daanch yaruuhan Back to HOME
Ulaanbaatariin udesh
(¯ã: ug: B.Yavuuhulan Àÿ: aya: G.Purevdorj)


text:
WASHINGTON,DC —
Addi gamtaa paartiilee mormitootaa Itiyoophiyaa, Medrek, Dilbata dabre kana magaalaa Finfinnee keessatti walga’ii uummataa waamuudhaan, maanifeestoo yokaan tarsiimoo isaa irratti ibsa kennee jira. Kanneen walga’icha irratti ibsa kennan hoogganoota addichaa lama, Dr. Mararaa Guddinaa fi Dr. Nagaasoo Gidaadaa turan.
Itti-aanaa Dura-taa’aan Medrek fi Dura-taa’aan Koongiresa Federaalawa Oromoo, Dr. Mararaan akka jedhanitti tarsiimoo dhimmoota sadii, jechuun, haala siyaasaa, dinagdee fi hawaasummaa amma Itiyoophiyaan keessa jiruu fi jijjiirraa dhufuu qaba, jedhanitti fuuleffate – maanifeestoon Medrek.
Gama siyaasaan filannoo walaba geggeessuu dhabuun, boordiin filannoo fi manni-murtii walaba ta’uu hanqachuun, miidiyaa yokaan sabaa-himaan walabaa dhabamuun, mootummaan hoogganoota mormitootaa fi gaazzexeessota seera shororkeessummaa dabalee seera adda addaa itti baasee yakkuu fi hidhuun, adabbii waggoota dheeraa itti mursiisuun dimookiraasii biyyattii ukkaamsuu isaa dubbatu, Dr. Mararaan.
Gama dinagdeetiinis, mootummaan akka dinagdeen guddatee fi biyyattiin misoomtetti haa dubbatu malee “uummatni biyyattii yeroo dhaa yerootti hiyyummaa hamaatti sigigaataa jira, kan nyaatu dhabaa jira. Ka malaammaltummaan duuromaa jiru aangawoota, dabballootaa mootummaa fi daldaltoota mootummichatti hidhata qaban qofa” jedhu.


text:
Asoosama kana Amaan Hedatoo-ttu barreesse. Amaan Hedatoo amma biyya Ameerikaa, isteeta (kutaa) Koloraadoo, magaalaa Denver keessa jiraata. Amaan waayee adda addaa irratti nama asoosamoota gaggabaaboo heddu barreesse. Kitaaba xumuree harkaa qabu maxxansee ummataa dhiheessuuf hiree barbaadataa jira. Namni isa qunnamuu fedhuuf, teessoon isaa: misxira@yahoo.com
Lallaba hin dhagayamne
/Asoosama gabaabaa- Amaan Hedatootiin/
*****************************
-1-
Guyyaan Dilbata ganama. Saa’aan guyyaa gara tokkoo fi cinaati. Hin roobu. Duumessi garuu ulfaateera. Ulfaachuu qofaa miti. Gurraachateera; Finfinnee guutuu irratti. Namni naannoo Qaallitti akkuma namoota naannoo kaanii duumessa dorrobeeru uf gubbatti laalaa gara hajaa isaa wol mura. Jaarsaa fi jaartiin woyii konkolaataa jiddu jireessa nama fe’u woyii keessaa bu’anii dhadhaabatan. Gurbaan cufantaa konkolaatichaa qabatee dhadabatu “kuunno achii dhaqaa” jedhee karra woyii itti akeeke. “Qaallittii maarramiyaa” jedha barruun afaan Amaaraatiin karra san gubbaa mudhatu. Mana hidhaa Qaallittii.
Jaarsaa fi jaartiin sun yoo gara karra itti akeekamee, achi laalan loltoota haga lamaa sadihii woyiittu karra san irraa mudhata. Gurbaa san eebbisaa gara karra itti akeekamee qajeelan. Isaan karra bira geennaan loltuun tokko itti as dhufee “maal barbaaddan?” jedheen, Afaan Amaaraatiin. “As nama woyii gaafanna jenneeti?” jedhan jaarsi Amaariffi harkaa qoqonyatu.
“Eessaa dhuftan?” jedheen.
“Amborraa dhufne?” jedhan jaarsi.
“Guyyaa adhaa karri nama gaafatan asiinii miti. Asiin deemaa duubarra naannayaa. Duubasiin malee asiin hin gaafatan” jedhee harkaan gara deemuu qaban itti akeeke.
Karaa ka hin beennee fi lafaafillee haarawa ta’uu itti himnaan “an homaa isin gargaaruu hin danda’u! asiin deemaa duubas naannayaa” jedhee, ceela’aa, dallaya keessa turetti ol deebi’e. Jaartiin jaarsa san woliin jiran Afaan Amaaraa, ka hin beenne ta’us, fuula loltuu sanii irraa tola hin dubbifne. Loltuun sun biraa lin’aan “maal siin jedha?” jedhanii jaarsa gaafatan. Jaarsi waan jedhaman itti himanii, karaa jedhame jaartii jalaa qajeelan. Bakka jedhaman ammoo ka beekanii dhaqanii kaan hin beenne. Jaartiinillee waan duddaa qaban tottolfataa, jaarsa faana qajeelan.
Moonaa loltuun sun itti ol deebi’e keessa, blookota kutaaletti qoodaman, kanneen namootaan guuttaman heddutu jiran. Kutaalee sanniin keessaa balbalti tokkoo ban’a. Namtichi tokko jaakkeettii gullootti deebi’ee, harka kiisii kaayatee, karra kutaa sanii afoo garaa dhiibaa biqiqa. Namni kutaa san keessa jiru, garri irra jiru bakka ciisuuyyuu ka’ee hin jiru; Tolcha Magarsaa Jiloo Qilxuu woliin taa’ee haasayu malee.
Du’a Oromootaa, ka guyyaa lama duraatiin kutaan guutuun akkuma guyyichaa dukkanaayeera. “Dhibee baasaa ka mana hidhaa keessatti ka’een du’an” haa jedhamuu malee waan isaan ajjeese qajeelatti ka beeku Waaqa tokkicha.
Sagale guddiftuun mooraa san keessa, bakka woyiitii, maqaa namaa waamu ammoo, mooraa san qofa uduu hin taane, fagotti namoota karaa deemanittillee dhagayama. Namoonni gara shanii sagale-guddiftuu saniin waamamanii yaa’aniiran; kutaa sanii.
“Dheengadda woliin mana murtii oollee bar”
“Akkam jira gaafas?”
“Fayyaalessa! Wolumaan turre!”
“Maaltu tuqe ree yoo ufumaa ajjeesan malee…hay Gammuu! Dabre inni!”
“Kuuwwan hoo laata?” jedhe ammallee ka gaafatu, kuun cadhifnaan.
“Gammachuun yaaluma dhabaaf. Kaan ammoo kama uleen ajjeefte baasaan maqaa itti badde” Ima haasayan; Tolchaa Magarsaa fi Jiloo Qilxuu.
“Ajaa’ibni ka mucattii saniiti?”
“Ishii woggaa kudha shan kennaniif san baantaa?”
“Yaa rabbi!” jedhee mataa irbe Jiloon. Tolchaan cadhifnaan “eeguma Oromoo du’e yaadachuunillee hidhaa woggootaa ka namatti murteessisiisuu…” jedhe.
“Dhiisi obboleessa koo!” jedhee mataa irbee itti fufe kuun. “…dubbiin yoom qawwee dhukaasuu fi dhiisuu taate… Oromoo ta’uun…” jedhee uduu Tolchaan hin fixatin, sagale guddiftuun wol faana iyyitu maqaa isaa dhoofte.
Waamichi waanuma eegaa ture ta’us maqaa isaa dhageennaan rifate. Nama dhiheenna kana, akkuma tasaa dhufee isa dubbisetu, abbaa fi haati isaa akkasumas namni biraa guyyaa adhaa dhufee akka isa dubbisu itti hime. Namni biraa, ka dhufee isa dubbisu eennu akka ta’e inni gaafannaan “namuma beektu! Hin shakkinii dubbisi!” jedheen namni gaafas kana itti hime sun. Akka namni guyyaa adhaa dhufee isa dubbisu ammoo, nama amma woliin haasayu Jiloo Qilxuutii fi namoota muraasatti himeera. Akkuma maqaan isaa waamameen Jiloo achumatti dhiisee ka’ee balbala laale. Umriin shantama dhudhuleera. Hojjaa hin gikkata. Bifti adha gurraachatus dur diima ta’uu hin beessisa. Qaamaan ammoo duruu qadhaadha. Ammoo jireenna keessa jiruun taan caalaa xochateera.
Gabbahee bitaa-mirga midhatee, jaakkeettii moofaa wolitti harkfataa gara waaman qajeele. Rifachuu irraa dhikkifni onnee isaa waan yeroo san dhagayu mara caalaa itti dhagayama. Haga qabsoo Oromootti makame garaan malee ijaan booyee hin beeku. Wanni nama boochisaa waan isa hin qunnaminiifii mitii. Meeqa fi meeqa keessa tare? “Dhiirti hin aarti malee hin boochu. Yoo booches imimmaaniin fuula hin dhiqattu. Garaa ishii keechatti!” jedhan dur akaakayyuun isaa. Jecha akaakayyuu isaa irraa dhagayaa guddate santu, imimmaan isa dhooggaa laata? Hin beeku. Yoo silaa taa’ee ka booyuu ammoo, mara caalaa ka isa boochisu, ka waahiloota isaa, isa biraa kufaniiti. Adha garuu Tolchaa garaan malee ijaan booyee hin beenne, imimmaan ija keessa mare. Abbaa fi haadha isaa arguuf deemaara. Keessattuu haadha isaa,ta yeroo baay’ee “Tolaa koo” uduu jedhaniin woggoota heddu dura adda baheen.
Eeydoowwan rarraatoo moonaa mana hidhaa sanii marsanii muldhatan heddu. Waardiyyoonni isaan keessa taa’anii yookiin dhaabatanii waan moonaa san keessatti ta’u hordofan. Kutaaleen mana hidhaa dallaa san keessa jiran irra caalaan qorqoorroodhaan adda bahaniiran. Kutaan Tolchaan fa’a jiranii fi ka gara dhihaatiin jiru tokko garuu shiboon adda haqaaqamaniiran. Xurree qaldhoo qorqoorroo fi shiboo jidduu jirtu keessa uduu deemaru dallaya shiboo gamarraa, hidhamaan gara kutaa deebi’aaru woyii dubbisee “akkam taate dheengadda?” jedheen.
“Kudha torba badhaafame!”
“Homaa mitii hin yaaddayin kaa!”
“Atuu ima jirtaa mitii!” jedheenii nama saniin wol bira taran. Tolchaan worra hidhaan isaa gad itti murtaaye biratti itti dhagayamullee umrii guutuu nama amma isa dubbisetti murteessan biratti woggaan kudha torba homaa itti hin fakkaanne. Ka isa yaachise kanaa miti. Ka abbaa-haadha woggoota dheeraa dura adda bahe arguuti ka harkaa isa qabu. Adda bahuu woggoota kudha afuriitiin booda haadhaa fi abbaan isaa akkam jiran laata? Keessattuu haati isaa? Yaadaa tankaarfata. Tankaarfataa yaada.
Kallattiin Sambataa fi Dilbata hidhamaa gaafataniin kaabaa fi baha manicha hidhaatiin. Namni alaa dhufu bakka hidhamaadhaan wol argu gahuuf, karra sakattaa ka kophee, qabattoo fi jaakkeettii nama mulqachiisu sadihiin booda. Bakka san yoo gahan dallaya lamatu wol irraa fageenna meetira tokkoo fi cinaatiin ijaarameera. Hojjaanillee san hin hanqatu.
Bakka gahee, yoo achi midhatu namni dallaya keessa jiru hin baay’atu. Ka dallaya duuba jiru ammoo marsee ijaajja.Nama maraa laale. Ka beeku hin agarre. Abbaa fi haadha isaa keessa soqe. Namootuma san keessatti wollaalinnaa? Morma baasee hiixxate.Namoota dallaya duuba jiran keessatti jaartolee fi jaartoleen ka mudhatan ta’us namni abbaa fi haadha isaa fakkaatu itti mudhachuu dhabe. Namoonni alarraa, akkuma isaa hiixxatanii dallaya keessa achi laalan martuu, isallee ijaan dhayaa ka biraatti taran. Innillee ka ijaan isa dhaye maraa itti gogee laalaa ka biraatti tara. Daqiiqaa muraasaaf akkasumatti barbaadaa ture. Homaa hin agarre.
Ijibbaatee, jara sagale-guddiftuudhaan hidhamaa namni barbaadutti lallaban bira gahee, nama isa barbaadu uduu gaafataaru “Tolchaa!” qoonqa jedhu dhagahee dallaya irraan achi midhate. Namni isa waame, gobbuu namaa tarree galee dallaya duuba ijaajju keessaa gara dallayaa as hiiqaa isa haatate. Sakondoota muraasaaf dhaabatee nama san xiinxalle. “Tokkicha mana samii! Waaqayyoo koo na dhaqqabi! Namni woggoota kudhan dura du’e boollaa keessaa biyyee booratee ka’e? moo samii bu’e?! moo namatu wol natti fakkaate?!…” jedhaa, harkaan afaan qabatee nama san laalaa, itti achi tankaarfate. Namoota irraan hiixxatee harka fuudhaa “baga jiraatte!” jedheen namni sun. “Baga jiraatte!” jedheen innillee. Nama shake ta’uun nama isa dubbisee hin qulqulleeffanneef. Namni sun isa woliin qaaquuf dallayatti as maxxannaan bitaa-mirga midhate. Poolisoonni dallaya lamaan jidduu, adda fageenna yoo guddate meetira sadi sadihiitiin, muka dalgaa furdaa, dallaya lamaan wolitti maagareeru irra tataa’anii ija hafarsan. Jarri ammoo wol-qixxee poolisoota lamaanii jiran; Tolchaa fi namni amma isa dubbise.
Nama yakka gara garaatiin himatame, ka mana hidhaa san jiru keessaa harki sagaltamii shan hidhamaa siyaasa Oromoti. Hidhamaa Oromoo kana keessaa ammoo harki sagaltamni, ka nama isa gaafatu hin qabne qofaa miti. Ka du’aa jireenna isaatuu firri hin beenne. Worri akka jiru beekamullee hammi gaafatamu haga diqqoo dha. Namni mana hidhaa san hidhamaa gaafachuuf dhaqu dursee gaafii ka gaafatamu yoo ta’u gaafileen sun mataan isaaniituu nama sodaachisan. “Eessaa dhufte? Ati eennu? Maaliif gaafatta? Ati maal isaati? Namni gaafattu maaliif hidhame?…” gaafilee jedhan bira, nama taretu hidhamaa san dubbisa. Ka waan gaafatamuuf dursee uf qopheessetu uggee achi dhaqa jechuu dha. San bira yoo tare garaa haadhaa-abbaa obsuu dadhabetu achi nama fida. Egaa namni gaafatamuuf rakkoo hin qabne, irra caalaan hidhamaa yakka gara garaatiin himatame, ka saba biraati. Namoota kanniin gaafachuuf yeroo takka namni dhufu tokko irra taree sadii- afurillee ta’uu danda’a. Kanaafuu namni dallaya duubaa jiru baay’inna irraa wol hucuucee, wolitti maxxanee, dallayatti as irkatee, qoonqa ol qabatee gabayiffa nama gaafachuu dhufeen wolitti woca. Ka gurraa fi afaan wolitti akeeke malee wonni namni wolitti qaaqu hin dhagayamu. Innummaan wolitti haasawuuyyuu waan jedhu mara wol irraa hin hubatu.
“Ati Kormee dhaa?” jedhe Tolchaan uduma kuun nagaya gaafatu, itti jedhee, qoonqa gad qabatee, ija keessa laalaa, eega nagaya wol gaafataniin booda.
“Lakki; Taajuddiin Aliidhaa beektaa?” jedheen namni sunillee gad qabatee.
“Maarree! Biyyee jalaa kaate moo ekeraa teettu samiidhaa bu’e?”
“Eessaa baate?” jedhe ammallee kuun caldhisee ija keessa laallaan.
“Namaan konkolaataa keeysatti wal barreetiin as jirtaa kee dhageenyaaniin dhufe! Wanni fadhe haa tahuu jedheetumaan dunuunfadhee dhufe! Yoo akii si gaafatan ilma adeeroo kiyyati ji’i. Maqaas Taajuddiin Gulummaa jettaan. Gulummaan adeeroo kee ta’uu ammoo hin wallaaltu. Waraqaa maqaa saniin qaba. Yoo kana cufa bira taran kaa humaa godhuu hin dandeenyu! Waan ta’u qeebaluu dha!” jedhe, namni sun.
“Eenyu namni wol bartaniin?” jedhe Tolchaan mataa raasee.
“Guddataa dha!”
“Namoonni si bira dhufan naan jedhee ture. Tokko harmee fi abbaa kooti. Hanga ammaa hin agarre. Namni biraas si dubbisa kan inni naan jedhe ammoo suma ta’uu hin oolu kaa?”
“Eee!”
“Hayyee baga jiraatte kaa obooleessa koo!”
“Atiis baguma jiraatte! Ka jiru yoo hireen jiraatte numa wal arkaa!”
“Ee! ka biyyeen nyaatte malee!” jedhee gadde Tolchaan.
“Akkam mee… Guddataan murtii arkachuudhaaf deema naan je’ee ture… akkam taate?”
“Argadheera!”
“Hangam sitti murteeysan?”
“Dhiis abboo! waanuma xinnooshii narra keette”
“Hangam?”
“Kudha torba”
“Waggaa moo?” jedhee afaan qabate Taajuddiin Alii.
“Guyyaa yookiin ji’a ree?” jedheen Tolchaan ija keessa laalaa.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
****************************************************************


text:
Guyyaa jahatti hafee biyyya 4tti walti hafe.Afur qofa,afran mucha saayyaa.Biyya jahatti walti hafe warrii walti hafe walti qophaahuutti jira.
Dorgommii waancaa kubbaa miilaa addunyaa biyyitii 32 jalqaban taan warri maqaa akka nyeecaa,geedalaa,risaa,sheexanaa didiimaa, geedala gammoojjii,risaa ciwwisaa,nyeenca namaa hin hille,a'arba fi warrii kilabii ufiitii maqaa akka akkaa baase 28 keessaa gale amma afur qofatti walti hafe.
Dorgommiin sanbata kana dhumattii biyyooti walti hafan afran walti qophaahuutti jiran.Biraazilii fi Jermeniin,Nezerlaandii fi Arjentiinaan bori waliin taphatan.
Taphataan Kubbaa miilaa Biraazil beekamaan Neymar da Silva Santos,Neymaar tapha irratti cinaachii caphee wasaasan fuudhani dorgmmi keessaa bahe kaan ya biyya isaatti deebihe wallaanchuutti jira,Biraazil isa malee moohachuu dandeeti re.
Tahiga Silvaalleen tapha dheengaddaa irraa waan adabameef ta isaalleen taphatti deebihee Biraazilii taphachuun dhiba taati.Taatullee Biraazil akka dhiyoo tapha taphachaa deemtu kanatti ammallee waan hedudu irraa eegan.
Dorgommii kubbaa miilaa baraa haga ammaatti goolii 159 gale nama kuam hedduutti bahee daawwachuutti jira dorgommiin baranaa akkam akkam?
Waancaa Addunyaa ka baranaa eennutti galataan seetan,Awurooppaa moo Laatin Amerikaa?
Biyyooti Laatin Amerikaa duruu yoo dorgommii waancaa addunyaa qopheessan ufumaa moohan.Jarii afran walti hafe kun dorgmmii waancaa adudnyaa tanaa dabaruuf garee waliin dorgome keessaa tokkolleen hin moohamne.
Biraazil dorgommii biyyaa fi biyyee isii irratti qopheessitee doolara biliyoona 10tti dhiyaattu itti baafte kana ufumana moohachuu feeti.
Woma taateefuu fardilleen kanaa kooraalleen kanaan bari jalqabdi warri bori wal moohee sadakraa lammessoo fi sadeesoof walti dabra.Warri lamaan walti hafe Sannbata itti yaanu waancaa taphata.
Taphataan Arjentiinaa beekamaan Angel Di Maria tapha dhiyoo irratti miilii miidhamee tapha boriitti waan deebihu dandahu hin fakkaatuDoktorootii Di Mariaalleen dhibii luqqeettii Maira kun tapha bori biyyitii isaa Nezeraldandi waliin qabdulleetti hin deebisu jedhan.
Teenisi
Taphataan Teenisi Dirree Addunyaan beekamaan ka biyya Serbiyaa Noovak Jokoovich dorgommii Teenisi UK magaalaa Wimbledtonitti taphatan irratti taphataa biyya Swiss Roger Federer moohee tanaan lammeeffachoo jedhee addunyaa irratti tokkeessoo tahe.Namii kun tana waliin waliin dorgommii Wimbeldon tana marroo lama moohe.
Namii Jokoovich moohe kun nama marro 7 dorgommii akkanaa moohate.Noovak moohee irraa bahee jennaan qaraa marra dotii irra gadi jedhee kutatee imimmaan xuruurratee, nama waliin tapahte galateeffatee, gammachuu tana niitii tiyyaa fi ilmaan tiyya ta egeriiti fi maati tiyyaa oli kaaha jedhee warra isa gargaare leenjisa isaatii fi hedduulleen galateeffatee badhaasa qophaaheef doolara miliyoona 200 dhiyaattu fudahte.
Tanaafuu taphataan Teenisi Addunyaa ka qaraa Novak Jokovich, lammeessoon Roger Freder,sadeessoon ammoo Rafael Nadal.
Dorgommiin Wimbledon tun dorgommii Teenisi addunyaa bebeekmatuu keessaa tokko.


text:
Filannoo har’a, Caamsaa 24, bara 2015 Itiyoophiyaa keessatti geggeessamaa jiru ilaalchisuun, gabaasaalee keenya magaalaalee adda addaatti bobba’anii jiran dubbisnee jirra. Ka Naannoo Sabaa fi Sab-0lammootaa fi Uummatoota Kibbaatti bobba’ee jiru – Henook Semmaagzeer, Muummichi Ministaraa Itiyoophiyaa – Obbo Haile-mariam Dessalenyi – aanaa filannoo Gunnenotti argamuun ennaa sagalee kennan dubbisee jira.
Namoota bakkawwan adda addaatti sagalee kennaa jiranii fi ka biroo illee dubbisnee jirra. Hayyoonni biyya keessaa deemsa filannoo ilaalaa jiranis hubannaa isaanii nuuf ibsanii jiran. Waan maraafuu guutummaa qophii keenya addaa.


text:
WASHINGTON,DC —
El Ninon garba Paasifik oowwee oowwii sun addunyaan gahee biyya gahe ykn bokkaa ykn ammoo bona itti fidu
El Nino
jechuun jijjiirama qilleensaa garba Naannoo South America
jedhanii irraa oowwee kahee qilleensallee oowwisee oli bahee biyya gara garaa gahu.
Qilleensii kun yoo biyya gara garaa gahu ykn bokkaa guddaa fidaa ykn ammooaa bokkaa silaa eegatan diqqeessa.
Naannolee Itoophiyaatti amma bokkaatti roobuutti jira,bokkaan kun godinoota Oromiyaa haga tokko roobuutti jiraattullee haga fedhanitti wal hin geenne midhaan daraaran goguuf sodaatan.Fkn godina Booranaa,Gujii,Boorana,Baalee naannoo Somaalee fi naannoo akka akkaatti.
Gama kaaniin ammoo jijjiiramii qilleensaa, EL Nino
jedhan ji’a Muddee,Onkololeessaa fi Sadaasaa keessaa bokkaa Itoophiyaatti roobu jijjiiruu dandaha jedhan.
Akka daarekterii Metrooloojii Itoophiyaa Damee Raaqa Qilleensaa fi Dursa Akeekkachiisaa, Dr. Dirribaa Qorichaa jedhetti ammatti EL Nino dhufu baatullee ji’a diqqaan duubatti jijjiiramii qilleensaa dhufee waan hedduu fiduu dandaha.
Jijjiiramii qilleensaa kun yoo hedduu garba Paasifik addunyaa irraa ballinnaan beekamutti oowwee qilleesa naannoollee oowwisa.
El Nino
kun Itoophiyaa keessaa gara Muddee keessa dabalaa jedhanii eegan.Bokkaan bokkaa sugaa,nagaa fi quufaa ha nuu tahuu jennaa me marii teena tana caqasaa.


text:
Ijoolleen obbo Dibaabaa ta dubraa sadeen angafaa fi maandhaalleen, Ijjigaayyoo, Xirunesh fi Genzebee Dibaabaa mohannaa fiigichaan biyyattii addunyaa irrati beeksisumatti jiran.Obboleessi isaanii Derejjjee Dibaabaalleen akka obboleeyyaan isaa haga ammaaa addunyaatti beekkamuu baatullee fiiguutti jira.
Genzebeen eegii fiiguu jalqabdee amma ganna shan keessa jirti, gaafa diqqoottuu fiiguu aansite. Eegii sunii asitti akkanuma addunyaa fi biyya keessallee dorgommii fiigicha meetira 3000 fi 5000tiin badhaasa hedduu argatte.
Waa'ee obboleeyyan ishee waliin dorgomuu yoo dubbatu, yoo dubbiin fiigichaa dhuftee obboleeyyan jedhanii wanni dhiisan hin jirtu jirtu jetti Genzebeen.”Hojjaa irratti angafaa fi quxusuun hin jiru, yoo jarii na moohee jalaa hafe malee… hin dandeenneef jalaa hafe malee hin dhiisineef,”jetti.
Nama jabaa jabaati duuba jiraa jedhan,Genzebeen ammoo haga guddaa jabeenna fiigicha isiititi obboleeyyan ufii galateeffatti.Genzebeen barana qofa marroo sadii caalaa badhaafamte.Amma dorgommii Berliniif qophaahuutti jiri. Gaaffii fi deebii Genzebee Dibaabaa waliin geggeessine MP3 gama harka mirgaa jiru tuqaa caqasaa.


text:
WASHINGTON,DC —
CECAFA,dorgommii waldaan biyya Afrikaa gama Jidduutii fi Gama Gaafaa baruma baraan qopheessee waldorgomsiisu.
Dorgommii tana bara 1927 keessa jalqabanii haga guddaan Ugaandaatti akkana moohataa, Itoophiyaan marroo afur moohatte.
Barana biyya 12tti Sadaasaa, 24-Muddee 8 waldorgoma.Taphattoota Itoophiyaa garee 21 qabdu Ugaandaa yaahan tana leenjisaa Siyyum Kebbedeetti fuudhatee achiin dabre.
Obboo Mokkonin Kuruu,Federeshiinii Kubbaa Miilaa Itoophiyaatti damee tekinikaa keessa hojjata.
Akka obboo Mokonninitti Itoophiyaan taphattoota Waancaa Afrikaatii fi Afrikaa Kibbaatti taphatanii dabalee nama hedduu dabalattee tapha kanaa qophii jirti.Qophiin guyyaa 15 qofatii gahuu baattullee Itoophiyaan waancaa fudhachuuf dorgommii tanatti seenti jedha.
Warra dorgommii tanaa alaa dhufe keessaa tokko Fiqiruu Teferraa,nama Awurooppaa fi biyya Afrikaa keessallee taphatee beeku,kaan ammoo Yuusuf Saalaatii innilleen nama biyya gara garaatii taphate.
Gama kaaniin ammoo biyyitii hedduun dorgommii CECAFA tanaa yaahan taphattoota isaanii dhiba EBOLA jedhan ka Ugaandaatti nama hedduu fixe irraa eegachuuf akimsiisan.
Warra dorgommii dhaquun milkaahaa nagaan dhaqaa nagaan galaa jenna.Mee qophii Ispoortii teennaa nuu caqasaa.


text:
Baatii Ebla bara 2015 keessa Donii godaantoota 400 ol feetee galaana Meedtraaniyaan keessatti liqimfamtee keessaa lubbuun hafuuf kanneen carroman nama 4 qofa kan jedhu dargaggeessi Oromoo maqaan isaa soda nageenyaaf jecha ifatti akka hin ibsame gaafate tokko lammiwwan Itiyoophiyaa 30 kanneen dhiyeenya kana gareen hidhatoota ISIS ajjesee keessaa tokko ilma adaadaa isaa kaan immoo Hiriyyaa isaa ta’u Raadiyoo Sagalee Amerikaaf ibsee jira.
Firri jalaa ajjefame kan inni obboleessa waliin guddanne ittiin jedhu Awwaqee Gammachuu Hiriyyaan isaa immoo Mangistuu Gaashee kan jedhaman ta’uu ibsee jira. Obboleessi isaa baatii 3 dura sudaan irraa ka’ee Beengaazii, Libiyaa yeroo dhaqqabeetti bilbilaan waliin dubbatanii akka turan kan dubbatu baqataan oromoo balaa irraa hafuuf carroome kun na bira Tripoolii dhufuuf imaltuu jalqabauu isaanii natti himanii turan jedha. Kana giddutti ture sagalee isaanii kan dhabe. Baatii 3 booda garuu lammiwwan Itiyoophiyaa 3 fi kan Eertraa lama kanneen garee ISIS harkaa miliqanii ba’an Tripolii keessatti argee Awwaqee fi Mangituun harka jara ISIS akka jiran itti himanii lakkoobsa bilbila waardiyyaa mooraa jarreen keessatti hidhamanii kennaniif. Bilbilee obboleessa koo gadhisaa waan barbaachisu mara nana godha akka jedhuuf gorsan.
Akka gorfameetti bilbilee maqaa namoota barbaadu lameenii yeroo itti himuu namanii akkas jedhamu hin jiru, bilbila kana eessaa argatte? Ofii kee eessa jirta? Eenyuu jedhamta ? jechuun gaaffii waan itti heddumeesaniif soda nageenya ofii jecha yaalii godhu dhaabuu isaa dubbata baqataan kun. Sana booda Abdii kutatee baatii keessa jirru Ebla walakaatti galaana irraa imaltuu gara xaaliyaaniitti qajeelee donii liqimfamte keessaa lubbuun hafuuf eega carroomee booda xaaliyaanii seene.
Achittis mana komputaraa seenee ituu waa ilaallaa jiru oduu lammiwwan Itiyoophiyaa ISIS harkatti ajjefamuu arge suuraa obboleessa isaa fi hiriyyaa isaa vidiyoo irraa adda baafachuu dubbata. Of wallaaleen kufe jedha.


text:
Guddina biyyi keenya waggoottan darbe galmessiste
keessatti gaheen dargaggootaa heddu guddaa dha. Gara
fuula duraattis ijaarsi sirna dimokraasii, hawaasummaa,
dinagdeefi bulchinsa gaarii mirkaneessuu keessatti
hirmaannaafi qooda fudhannaa dargaggootaa malee
haaromsaa biyyaa keenyaa milkeessuun kan yaadamu miti.
Mootummaan naannoo
Hojjattootni mootummaa sadarkaa naannoorra jiran marsaa duraatiin
marii haaromsaa taasisuun kenna tajaajilaarratti hanqinoota isaan
mudataa turan of gamaaggamu jedhe Biiroon Misooma Humna Namaa
fi Pabliik Sarviisi Oromiyaa.
Hojjattootni sadarkaa naannoorra jiran kuma 6 ta’an, boorurraa
eegaluun guyyoota afuriif magaalaa Adaamaa, Bishooftuu, Baatuu fi
Sabbataatti kenna tajaajilaarratti hanqina dandeettii
Daldaltoota 56 waliin ta’uun sharafa alaa Doolaara
miiliyoona 75.7 ol dhabsiisuun kan shakkaman
daayreektarri odeeffannoo gabaa fi to’annoo akkasumas
gaggeessaan garee Gabaa Bunaa fi Shayii duraanii to’
annoo jala oolan.
Poolisii Federaalaatti qorannoon yakka faaynaansii
shakkamtoota mana murtii olaanaa....
Ummanni keenyaa jijiirama dinagdee, hawaasummaafi sirna
diimokiraasii dabalaa dhuferraa dhandhamachaa dhufuu
isaatiin feedhiin misoomaaf qabu daran dabalaa dhufeera.
Dheebuu misoomaa ummataa dabalaa dhufe yeroon
deebisaa akka hin deemneef ammoo rakkoon bulchiinsa
gaariifi kiraasassabdummaa hudhaa ta’aa akka jiru
beekamaadha.
Rakkoo kana hiikuufis mootummaan haaromsa ....
Addi Dimookraatawaa Warraaqsa Uummattoota
Itiyoophiyaa paartiiwwan siyaasaa morkattootaa waliin mari’
achuuf waltajjiiwwan qopheessuunsaa guddinaa fi jijjiiramni
biyyaalessaa galmaa’aa jiru itti-fufiinsa akka qabaatu
gaheen gochuu isaa cimaa ta’uu paartiiwwan ibsan.
Bakka-buutonni Paartilee Addaa Humnoota Haqaa fi
Dimookraasummaa Itiyoophiyaa, Paartii Tokkummaa fi
Dimookraasii Qinijjit, Paartii Dimookraasummaa Itiyoophiyaa,
Ijaarsi Istaadiyoomii Wallaggaa bara 2001 wayita
eegalamu baajetni isaa guutummaa guututti kaka’umsa
hirmannaa uummataa Wallaggaafi dhalattoota Wallaggaa
iddoowwan garaagaraa jiraataniin waggaa shan keessatti
akka xumuramuuf karoorfamee hojii isaa kan jalqabame
dha.
Haa ta’u malee galiin hirmaannaa uummataa irraa karaa
garaagaratiin walitti qabame gahaa waan hin taaneef.....
Hayiluun Qellem Wallagga Qaaqeetti dhalate. Konkolaataa
fe’umsaan jalqaba biyya ba'ee yoo Finfinnee dhufu artiistii
ta’uun abjuusaa hin turre. Sagaleesaa bareedaan 'hagar
Fiqiriitti'' yoo sirbu garuu qalbii Iyyu’eel Yohaannis booji’uu
danda’e. Iyyu’eel baras "Hagar Fiqiri" keessa hojjeta ture.
Hayiluu waltajjiirra baasee mee sirbi jedheen. Hayiluun
sagaleesaa kiiloleen waltajjii raase. Innis baay'ee itti
gammadee hojiisaa kanatti cimuu akka qabus.......
Ji’oottan 12n dhufanitti paarkonni indaastirii 3 Birrii biiliyoona
10.5n ijaarramuufi.
Ijaarsi paarkota indaastirii Qilinxoo fi Boolee Lammii marsaa
lammaffaan maallaqa liqaan Baankii Addunyaarraa
argameen gaggeeffamu.
Guyyaa kaleessaa waliigalteen .....
Qaamota hawaasaa haaromsa gadi fageenyaa geggeessan keesaa
hojjetootni mootuummaa isaan tokko dha. Haaluma kannaan,
sadarkaa Naannoo Oromiyaatti hojjettootni mootumaaa sadarkaa
addaa addaatti argaman waltajii haaroomsa gadi faageenyaa Amajjii
4-7/2009 magaalota Adaamaa, Baatuu fi Sabbataatti geggeessaa
turanii jiru.
Toorri misoomawaafi dimokraatawaan qabsoo hadhaawaa ummattoota
biyya keenyatiin ijaarame qilee gadaddoo keessaa ummata keenya
baasaa akka jiru qabatmaadhaan eega mirkanaa’ee waggoottan lakkaa’
amaniiru. Oggansa dhaabaafi mootummaan kennamaa tureen jiruufi
jireenyi ummata keenayaa sadarkaa sadarkaadhaan fooyya’aa, fedhiin
misoomaaf qabus dagaagaa, .....
Baaburri Finfinnee- Jibuutii ji’a Guraandhalaa dhumatti tajaajila
akka jalqabu ibsame.
Hoji-raawwachiisaan Olaanaa Korporeeshinichaa Doktar Injinar
Geetaachoo Batiruu dhiheessii humna elektirikaa dabalatee yaaliin
sararichaa xumuramaa akka jiru himaniiru.
Haaroomsa gadi fageenyaa keessoo dhaabaatti jalqabame
milkaa'ina guddaadhaan qaamolee hawaasaa addaa
addaa bira gahaa jira. Haaromsi gadi fageenyaa
geggeefmaa jiru kana karaa guutuu ta'een hubachuudhaan
walqabatee hanqinni ni mul'ata. Haaromsa gadi
fageenyaa guutummaa isaa hubachuu dhabuu irraa kan
ka'e haaromsa jechuun jijjiirama toora godhanii ilaaluun
darbee darbee ni mullata.......
Haaromsi hanga gandaatti bu'aa jira
January 23, 2017
Haaromsi hojjattoota mootummaa waliinii sadarkaa naannoo Oromiyaatti geggeeffamee darbe
hanga gandaatti bu'aan waadaa galame ammatti dhugummaan ilaalamaa jira.
Godinaalee 20 fi magaalota 18 itti waamamni isaanii naannoof ta'etti haaromsi hojjattootaa
jalqabe muraasa isaanitti xumura horachuu jalqabeera.
Yaa’ii hoggantoota Gamtaa Afrikaa 28ffaarratti hirmaachuuf
keessummoonni biyyoota addaddaa Finfinnee seenuu eegalaniiru.
Ministeerri Dhimma Alaa akka beeksisetti yaa’icharratti
hoggantoota biyyoota Afrikaa 32 oltu hirmaata.


text:
Tajaajila eegumsa fayyaa oromiyaa keessaa irra heedduun isaa dhukkuboota daddabraa irratti kan fulleefate ta'uu kan ibsan itti gaafatamaan waajjira eegumsa fayyaa Oromiyaa Obbo Shaalloo Dhaabaa, fayyaan da'immanii fi haadholee kanneen ilaalcha argatan keessaa ta'uu hubachisanii jiru.
Oromiyaa keessatti buufatii fayyaa duraan 53 qofa turan yeroo ammaa 1012 ga'uu isaa ibsanii lakkofsi Hospitaalootaa waggaa shan dura gara 20 ture amma 42 ga'uu ibsan.Hojiin tajaajila eegumsa fayyaa hojjattoota eksteenshinii fayyaan gaggeefamu hawaasa keessatti milka'iina argamsisuu isaa kan ibsan obbo Shaalloon, irra hedduun hojjatoota kanaa durboota ykn dubartoota ta'uun rakkoo fayyaa kan dubartootaa furuun heddu gargaare jedhu.
Gama kaaniin Biiroo fayyaa oromiyaatti itti gaafatamaa kutaa ittisaa fi to'annaa HIV/AIDS kan turan Dr. Ibraahiim Ammee Elemoo, tajaajila eegumsa fayyaa kana gaggeesuuf bajatni mootummaan giddu galeessaa Oromiyaaf ramadu ga'aa waan hin taaneef hojiin gaggeefame quubsaa dha jechuu hin dandeesisu jedhan.Bal'ina lafa Oromiyaa fi heddumina uummataa ituu hin ilaaliin naannoo biroon qixxee bajata waan ramadaniif jedhu Dr Ibraahiim.
Rakkoon biraa gama humna nama baratee ijaaruuf dandeettiin hin jiru kan jedhan Dr.Ibraahiim Hospitaalonni haaraa ijaaraman jedhaman tajaajila bishaanii, ibsaa fi kanneen biroo hin qaban jedhu.Hojjatonni Eksteenshinii gama dhukkuboota ittisuun hawaaasa barsisuu keessatti qooda guddaa qabaatan iyyu kan dhukkubsate wal'anuuf oguma waan hin qabneef jecha hojiin milka'iina qabu gaggeefame jechu hin dandesisuu jedhu.
Waluumaa gala jedhu Dr. Ibraahiim tajaajila eegumsa fayyaa oromiyaa keessaa ilaalchisee jijjiramni hangi tokko jiraatuus, bulchiinsa naannoo ka biraa waliin wal cina yeroo ilaalmu kan Oromiyaa keessaa haala gaddisiisaa keessa jira jedhan.
MP3 kutaa adda addaa tuquun guutummaa isaa dhaggefadhaa.


text:
ICCITA MILKAA’INAA ‘BARAAK OBAAMAAFI HAADHA MANAASAA MICHELLEE’rraa maal barannaa?- ICCITA MILKAA’INA DHALA NAMAARRA
–
Lati Hirpa Hunde
–
Michellen, Barak Obama tiin akkasumatti lafa duwwaa ykn otuu inni waa hin qabaatiin isa barte ykn jaallatte. Garuu, har’a lachuun isaanii addunyaa kana irratti haadha manaa fi abbaa manaa ciccimoodha. Waggaa 25 guutuu isa waliin dhaabattee isa gargaartee, isa suphitee, isa qartee mul’ata isaa biraan waan isa geesseef, kunoo har’a ishee jajata; ishee galateeffata.
Namoonni har’a Addunyaa kana irratti ciccimoo ta’an, dur yeroo wal fuudhaan sana haati manaa koo ykn abbaan manaa koo akka har’a kana nama cimaa ykn cimtuu ta’a/ taati jedhanii hin beekan turan. Garuu, jaalala dhugaa irrati hundaa’anii gaa’ela godhachuun, jabaatanii wal duukaa hojjechuun kunoo har’a addunyaa irratti beekaman.
Gargaarsi, gorsi, obsi, kabajni, hubannaan, aarsaan fi jaalalli gam lachuu irraa gaafa ta’u jaalalli isaan gidduu jiru ni miyaawa; akkasumas wal guddisuuf isaan gargaara.
Ergaan koo: dhaloonni har’aa kun xiqqoo adda dha. Shamarran tokko tokko nama mana qabu, nama konkolaataa qabu, nama qarshii baayyee ‘acount’ isaa keessaa qabu tti borsaa isaanii qabatanii dhaqanii itti galanii jireenya jalqabuu barbaadu. Akkasumas, dhirri tokko tokko dubara hojii gaarii fi kaffaltii gaarii qabdu, dubara of dandeesse, kan mana mataa ishee fi konkolaataa qabdu fuudhuu barbaadu.
Hawwaasa akkamii keessa jiraachaa jirra? Waliin jabaatanii hojjechuun eessa dhaqe? Haati manaa fi abbaan manaa Wal gargaaranii gara mul’ata fi abjuu ofiitti wal guddisuun eessa dhaqe? Namni kan wal fuudhu: wal qaruuf, wal gargaaruuf, wal geggeessuu fi waliin guddachuuf malee callisanii waliin taa’uuf miti.
Mee hundi keenya waan alaa mul’atu irratti osoo hin taane, waan keessa namaa jiru irratti haa xiyyeefannu! Kaleessi har’a miti; har’i imoo bor miti. Waan alaa mul’atu akka fixeensa ganamaati.
Galatoomaa!
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017


text:
Mootummoonni dimokraatawaa fi kanneen mirga namaa eegsissan mootummoota dhiittaan mirga namaa hamaa raawwatan irraan dhiibbaa ga’aa gochuu hin dandeenye.
Gabaasi sun namoota beekamoo addunyaa demokraasummaa shaffisiisuu hin dandeenye kan akka muummicha barreessaa tokkummaa mootummoota mootummootaa Ban Ki-moon, hooggantuu imaamta alaa gamtaa Awropa Catherine Aston fi president US Barack Obama ti.
Biyyootumti gama dhiyaa demokraatawaa ta’an iyyuu ofii isaanii waggoota kurnan darban keessa dhiittaa mirga namaa hamaa keessatti utuu hirmaatanii argamaniiru.
Kanaaf jecha mirga namaa shaffisiisuu irratti fudhatamni isaan qaban gad bu’aa adeeme.
Gareen kun biyyoota tarreesse keessaa Iran, Myanmar, KOriyaa kaabaa, Yemen fi Zimbabwen mootummoota dararaa hamaa geessisan jedhee jira.
Porteous akka jedhantti Afrikaa keessaa Rwanda fi Itiyoopiyaan waggoota dhiyeenya kana biyyoota hacuuccaan keessatti hammaate keessaa tokko ta’aniiru.
Sababiin isaas biyyootin gama dhiyaa mootummoota isaanii waliin hidhata itti dhiyoo waan qabaniif jecha dararaa gamasitti raawwatu ilaaluuf iji isaanii jaamaa dha.
Gabaasi kun haala mirga namaa addunyaa ilaalchisee kan bae gabaasa Human Rights Watch 21ffaa dha.


text:
Fulli kun dhimma Oromia fi Oromo irratti yaada wal jijjirrannaaf kan ummamee dha. Yaada qabdan yoo nuuf hirtan, galatoomaa jenna. Yaada keessan karaa Oromia2008@gmail.com nuuf ergaa. Galatoomaa, Alamu
Friday, April 18, 2008
Seenaa Afaan Oromoo
Ummatni tokko ummatootaa biraa irraa addaan bahee ulaagalee inni ittiin beekamu baayyee keessaa afaan sabichaa ulaagaa duree qabuu dha. Ummatoota Gaanfa Afirka keessaa, Oromoon afaan Oromoo dubbachuun beekamu.
Gaanfa Afrikaa keessaa ummanti harki guddaan afaan Oromoo dubbata. Baayyinni ummata Oromoo, kan afaan Oromoo afaan dhalootaa taheef, miliyoona afurtama tahu. Akkasumas ummatni olla Oromoo kan afaan Oromoo akka afaan lameessotti may itti bahanis gara miliyoonaa 20 gahu. Ummata miliyoona hedduutu afaan Oromootti maayii baha jechuu dha. Walumaagalatti, afaan Oromoo afaan saba ballaati.
Afaan Oromoo gosa afaan Kushitik jedhamuu dha. Afaan Oromoo afaan ummatoota kushitik biro waliins wal-fakkata. Haala kanaan, afaan Oromoo afaan Sumalee fi afaan Afar waliin hanga tokko wal-fakkata. Afaanonni kun dame afaan kushitik bahaa keessatti argamu. Gama biroon, ummatni Oromoo walakkeessa, bahaa, dhihaan, kibbaa fi kaabaa utuu hin jenne hunduu afaanuma tokko dubbatu: afaan Oromoo. Afaan Oromoo Oromiyaa keesaa qofaa osoo hin taane, biyyoota olla Oromiyaa kannen Oromiyaa daangessan keessattis hedduminaan dubbatama.
Afaan Oromoo Oromiyaa guutummaa fi biyyoota Oromiyaa daangessan keessatti hedduminaan dubbatamu iyyuu, imaammatni mootummaa Habashaan guddina afaanichaaf danqaraa tahee ture. Afaan og-barruu akka hintaaneef bara dheeraaf uggura cimaatu irra kaa’amee ture. Kanaaf afaan Oromoo baroota dheeraaf afaan afoollaa qofa ta’ee ture. Afaan Oromoo afaan og-barruu akka hin taanee fi meeshaalee sab-quunnamtii kan akka raadiyoon ummatni akka itti hin tajaajilamneef mootummaan Habashaa ifatti dhorkee ture waan taheef.
Barreessi fi og-barruun afaan Oromoo isa mootummaa Habahsaan dhorkamee daangeffamee ture sana mana hidhaa baasanii guddisuuf qabsoo hadhooftuu geggeeffame. Afaan afoollaa irraa gara afaan og-barruutti ol-guddisuuf hayyoonnii fi beektotni Oromoo akkasumas hayyootni qooqaa kan fedha afaan Oromoo qabanii gumaacha godhaniin harra afaan Oromoo qooqaa og-barruu tahee jira.
Falmaa ummatni Oromoo godheen bara 1990 ALOtii eegalee Oromiyaa keessatti afaan Oromoo afaan hojii fi barumsaa ta’ee itti tajaajilamaa jira. Harra afaan Oromoo afaan hojii mootummaa naannoo Oromiyaa ta’eera. Mana seerattis tajaajilli afaan Oromoon kennama: kan himatus kan himatamus afanuma Oromon dhimma baha jechuu dha.
Mana barnootattis barumsi sadarkaa tokkoffaa fi giddugaleessaa afaan Oromoon kennama. Mana barumsaa sadarkaa lammaffaa fi dhaabbata barumsaa olaanoo keessattis barumsi afaan Oromoo akka afaan tokkootti kennamaa jira. Walumaa galatti, afaan Oromoo uggura jalaa bahee afaan afoolla irra taree afaan og-barruu fi afaan sab-quunnamti tahee ummata taajaajilaa jira.
1 comment:
- Jinenus Geleta said...
-
Galata argadhu Alamuu. Odeeffannoowwan barumsa kennan kanneen birootiinis gumaacha sabummaa sirraa eegamu itti fuftee ba'achuunkee gammachuu guddaa naaf kenna. Akka sirreesituuf kanan barbaadu garuu sirna qubeessuukeetiiti-keessumaayyuu hudhaa gargaaramuu irratti. Yoo irra deebitee ilaalte jechi saba arrabsu illee ni mul'ata. Afaan saba (ballaa). Oromoon ballaa miti--saba bal'aadha malee.
- October 09, 2014 12:16 AM
Ergaa Qe'ee
Fuulli kun bakka dhimma Oromia fi Oromummaa irratti haala bilisa taheen yaada wal jijjirruu fi marihanuu dha. Yaada gorsaas tahee yaddoo dhibdee Oromia fi Oromummaa irratti qabdu kabajaan simannee siif keessumsiifna. Irra caalaa garuu dandeettii afaan Oromoo barreessuu horachuuf toora kanaan yaada wal-jijjiruu kan fedhu hundaaf ulaa banuun fedha. Ani gama kiyyaan hiree kanatti dhimma bahuun qabxiilee Oromia fi Oromummaa irratti rarra’an irratti tokko lama jechuuun fedha. Akeeki koos, orma caala hubannaa fi ejjennaa tan mata koo of –qoruu fedheen. Ormis utuu akkas yaalee, fuula kana akkasumas marsaalee Oromoo biro bilchinaa fi ogummaan dhimma itii baane humnaa fi qabeenya (yeroo fi dandeettii dabalatee) waan biyyaaf faayidaa qabu tokkorra oolchuu dandeenya jedheen yaada. Kanaafuu, ofirraa eegaluu kooti. Harraa eegalee, barruu adda addaan fuula kanarratti dhiheessuu yaala.
Barruuleen dhuhaachuu malan qabxii adda addaa irratti kan xiyyeeffatan yeroo tahu, waliigalatti afaan Oromoo akka diriirfatuuf gahee akka nam-tokketti bahuun narra jirun raawwachuuf carraqa.
Tole, yeroo kee fudhattee hanga kana fuula kana doowwachuu keef hedduu galatoom. Yaada qabdus asumaan yoo lafa nuuf keessa galatni kee walabummaa dha jednna.
Alamu. Yaad karaa Oromia2008@gmail.com naa erguu dandeessa


text:
Kan Afaan Oromoon haaraa ba’e fiilmiin Ajaa’iba jedhu Ebla 4 jechuunis Sanbata dhuftu magaalaa Shikaagoo keessatti uummataaf mul’achuuf jira.
Fiilmiin kan seenaa nama gaddisiisu kan nama gammachiisuus of keessaa qabaachuu isaa barreessaa fi directorri fiilmii kanaa obbo Saamsoon Maariqoos ibsaniiru.
Fiilmii kana kan barreessan obbo Saamsoon oguma fiilmii barreessuu barnootaan argachuu baadhuus fedhii fi quuqaman guddina afaan kanaaf qabu gumaacha gama koo akkan ba’u na dirqisiise jedhan. Afanoota kanneen biroo dhaan fiilmiiwwan hedduun yoo ba’an kan Afaan Oormoo garuu hagas ta’uu dhabuun hinaaffaa na keessatti uume jedhu obbo Saamsoon. Kanaaf dhaloonni borii uummata koof maal hojjette yoo jedhan waanan jedhu hin dhabu jedhan.


text:
Magaalaa galma mootummaa Somaaliyaa Moqaadishoo keessatti boombiin konkolaataa irraa mana shaayee biilsa waajjira poolisii cinatti har’a dho’e yoo xiqqaate angawoota poolisii sadii galaafachuu poolisiin biyyattii beeksisee jira.
Komiishineri poolisii Moqaadishoo Ali Hersi Barre aka jedhanitti shofeerri konkolaataa Sanaa dho’iinsa sanaan akkaan miidhamee to’annaa jala jira. Poolisiin haala isaa qorataa jiraachuu beeksisan.
Haleellaan har’aa kun kan Wixata darbe magaalaa Beledweyne keessatti raawwametti aana. Dho’iinsa sanaan yoo xiqqaate namoota ja’a dabalatee loltoota gamtaa Afriikaa lamatu madaa’an.
Ajajaan poolisii Beledweyne Koloneel Alii Dhuh Abdii gaaffii fi deebii VOA sagantaa Afaan Somaalee waliin geggeessaniin dho’iinsi sun karra buufata xayyaaraa cinatti dhaqqabe


text:
1GODAA galatite! Aissi giikko, i keha; aggenna a siiqoi merinaagaa. 2Xoossatu Xoossaa galatite! Aggenna a siiqoi merinaagaa. 3Godatu Godaa galatite! Aggenna a siiqoi merinaagaa. 4A xalaalai gita maalaalissiyaabaa oottees; aggenna a siiqoi merinaagaa. 5Ba aadhdhida eran i salota medhdhiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 6Biittaa haattaa bollan micciis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 7Gita poo7ota medhdhiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 8Awai gallassi haaranaadan oottiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 9Aginainne xoolintteti qammi haaranaadan oottiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 10I Gibxxe biittan bairata woriis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 11Israa7eela asaa Gibxxeppe kaalettidi kessiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 12Ba mino kushiyan, ba wolqqaama qesiyan hagaa oottiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 13Zo7o Abbaa shaakki yeggiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 14Israa7eela asaa he abbaa gidduwaara pinttiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 15Gibxxe kawuwaanne a olanchchata Zo7o Abban muukissiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 16I ba asaa kaalettidi, bazzuwaa kanttissiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 17Gita kawota shociis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 18Erettida kawota woriis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 19Ee, Amooretu kawuwaa Sihoona woriis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 20Qassi Baasaane kawuwaa Ooga woriis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 21Yaatidi eta biittaa ba asaa laatissiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 22Ee, ba ashkkaraa Israa7eela laatissiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 23I nuuni kauyyido wodekka nuna qoppiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 24Nuna nu morkketuppe ashshiis; aggenna a siiqoi merinaagaa. 25Mereta ubbau qumaa immees; aggenna a siiqoi merinaagaa. 26Saluwaa Xoossaa galatite! Aggenna a siiqoi merinaagaa.
Copyright
Learn More


text:
Godaantonni karaa Liibiyaa fi xaaliyaanii ba’uu dhaan garaba Mediteraaniyaan qaxxaamuran akkam malee dhumachaa deemuun addunyaa yaaddessuu isaa jamrayaan baqattootaa kan tokkummaa mootummootaa UNHCR beeksisee jira.
Qilleensi ho’aa adeemee bubbeen galaana irraa gab jedhee yeroo jiru kanatti godaantonni 800 caalan torban darbe galaana Mediteraaniyaan ce’uu utuu yaalanii galaanichaan nyaatamaniiru.
Waardiyaan andaara galaana Xaaliyaanii lubbuu godaantota hedduu dilbata darbe baraarsuu danda’ee jira. Reeffa namoota 45nis baasuu isaa ibse. Kanneen lubbuun hafuuf carrooman kanaaf wal’aansa fayyaa nyaataa fi uffata raabsaa jiran. Waan of harkaa qaban mara galaanatu fudhate waan ta’eef.
Xaaliyaaniin lubbuu godaantotaa baraarsuuf yaalii guddaa goote jechuu dhaan Tokkummaan Mootummootaa galateeffatee jira. Torban darbe qofaa namoota kuma 14 baraasaniiru.
Torban darbe balaa bidiruu adda addaa sadii irratti dhaqqabeen namni 880 kan caalan dhumuu tokkummaan mootummootaa beeksisee jira.


text:
Abdii Boruu:- Dhaloota seenaa boonsaa galmeessaa jiru
Abdii Boruutiin* Qabsoon Bilisummaa Oromoo (QBOn) bu’aa bayii hedduu keessa dabartee as geessullee, waggoota shanii jaha ofduuba garagallee haala ture yoo yaadannu, qabsoon teenya laaftee abdii kutachiisaarra waan geesse fakkaata…
Abdii Boruu:- Qabsoon karaa nagaa dhugumatti Impaayara Itoophiyaa keessatti jijjiirama fiduu ni danda’aa?
Abdii Boruutiin* Gaafii akka mata dureetti dhiyaate kanaaf otuu deebii hin barbaadin dura gaafii biraa kaasuu fi walbira qabaniis ilaaluun barbaachisaa dha. Innii kunis, qabsoon hidhannoo maaliif barbaachisa ykn maaliif…
Abdii Boruu:- ABO -> AWO -> Jijjiirama -> ADO -> KWO -> ??? fi THBO … Qabsaa’otni fi jaarmayootni Oromoo eessaa ka’anii eessa jiru? Garamitt (karamitti) deemaas jiru?
Abdii Boruutiin* Otuu gara dhimma mata-duree kanaatti hin seenin dura, warra maqoota jaarmayaaota Oromoo kana hin beekneef ykn hirraanfataniif ibsi isaanii akka armaan gadii ti: ABO = Adda Bilisummaa Oromoo…
Abdii Boruu:- Garaagarummaa AFD fi PAFD
Abdii Boruutiin* Gara dhimma mata-duree kanaatti otuu hin seenin dura, jechootni lamaan AFD fi PAFD Afaan Ingiliziitiin (AFD = Alliance for Freedom and Democracy; PAFD = Peoples’ Alliance for Freedom…
Abdii Boruu:- Uummatni Oromoo, hanga yoomiitti gadadoo keessa jiraata?
Abdii Boruutiin* Uummatni ykn sabni gabrummaa keessa jiru yoomiyyuu jiruu fi jireenya gaarii qabaachuu baatullee, haalli uummatni keenya, uummatni Oromoo keessa jiru yeroodhaa yerootti hammaachaa dhufee; sadarkaa hamaarra akka gahe…
Abdii Boruu:- Afaan Oromoo wiirtuu (jiddugala) qorannoo qabaachuu qaba
Abdii Boruutiin* Dhimmi kun yeroo baay’ee sammuu kiyya keessa deddeebi’ullee, barruu gabaabaa kanaan yaada kiyya akkan dhiyeessu kan na taasise gaafii fi deebii Dr. Abdulsamad Mohammad OMN wajjin godhan OMN:…
Abdii Boruu:- Oromoon karaa nagaatiin qabsaayee bilisummaa argachuu hin danda’u
Abdii Boruutiin* Mirga namummaa kabajjiisuufis ta’ee bilisummaa dhaban deebisanii argachuuf qabsoon karaa nagaatiin godhamu filannoo (option) gaarii akka ta’u kun dhugaa waliigalaa ti. Haa ta’u malee, biyya akka impaayara Itoophiyaa,…
Tokkummaan uummata Oromoo yoomiyyuu caalaa amma barbaachisaa fi murteessaa dha
Abdii Boruutiin* Barreeffamoota (barruulee) yeroo adda addaa dhiyeessaa ture keessatti harka caalaa waayee tokkummaa ilmaan Oromoo barreessaa akkan ture ni yaadatama. Yeroo sanatti dhimma tokkummaa cimsee akkan kaasu kan na…
Oromoon wal malee gargaarsa biraa akka hin qabne yoomiyyuu caalaa ifa ta’uu qaba | FDG: Oromoon yoo har’a waliif hin mirmanne (dirmanne) yoom waliif mirmata (dirmata) laata?
Oromoon wal malee gargaarsa biraa akka hin qabne yoomiyyuu caalaa ifa ta’uu qaba Abdii Boruutiin* Impaayara Itoophiyaa tana keessatti, sochiilee godhamaa turani fi jiran yoo ilaalle, hamma Oromoon saboota biroo…
Siidaa Aanoolee fi Siidaa Minilik
Abdii Boruutiin* Biyya tokko keessatti, siidaan yaadannoof dhaabbatu ykn ijaaramu tokko kan uummatootni biyya sanaa ija takkaan ilaalani fi fedhii irraa qaban akkasumas kan waan waloo tokko calaqqisu ta’uu qaba.…
Barreeffama Obboo Juneddii Saaddoorratti dhiyaate
Abdii Boruutiin* Waayee Juneddii Saaddoo ilaalchisee, gaafiin dhiyoo kana akka mata duretti ka’e “Ob. Juneddii Saaddoo eenyu?” kan jedhu gara gaafii biraatti ce’ee “Obboo Abdii Boruu eenyu?” kan jedhutti waan…
Obboo Juneeddii Saaddoo gara uummata isaatti deebi’uuf fedhii fi carraa qabaa?
Abdii Boruutiin* Dhiyoo kana mata duree “Ob. Juneeddii Saaddoo Eenyu?” jedhuun gabaasa Obboo Ahmad Saayyootiin TVOMT irratti dhiyaate daawwadhee ykn dhaggeeffadheen ture. Yaadolee namootni dhimma kanarratti barreessanis ta’e kan bakkee…
“Oromia Media Network – OMN” Seenaa saba Oromoo keessatti boqonnaa haaraa dha
“Oromia Media Network – OMN” Seenaa saba Oromoo keessatti boqonnaa haaraa dha Abdii Boruutiin* Duraan dursee, projektii guddaa akkanaa kana dhugoomsuuf Sabboontotni Oromoo kan asii fi achi dhama’aa turtan fi…
Jaarmayootni siyaasaa Oromoo sochii “Oromo First” jedhutti fayyadamuu danda’uu?
Abdii Boruutiin* Akkuma beekamu, bu’aalee qabsoon bilisummaa Oromoo (QBOn) argamsiise keessaa inni tokko fi guddaan Oromummaa badiirraa dandamachiisee cimsuu fi Sabboonummaa Oromoo guddisuu dha. Gabaabumatti ibsuuf, Sabboonummaan Oromoo Oromummaadhaan bilchaachuu…
Oduu durii kana beektuu?
Abdii Boruutiin* Dhiyoo kana mata duree “Oduu Durii Oromoo” jedhuun barreeffama Obboo Beekan Gulummaa Irranaatiin qophaaye tokko dubbiseen ture. Achirraa ka’een anis mee waanan dur beeku ykn dhagaye tokko tokko…
Warra eenyummaa saba tokkoo hin kabajne wajjin biyya waloo takka ijaaruun hin danda’amu
Abdii Boruutiin* Gara qabiyyee barreeffama kiyyaatti otuu hin seenin dura, duula nafxanyoonni yeroo ammaa Oromummaarratti godhaa jiran ilaalchisee, deebii mooraa keenya keessaa kennamaa jiruuf akka waliigalaatti; keessumaayuu ammoo Sabboonaan keenya…
Duulli Sabboontota Oromoorratti godhamu, QBO dhaabuu hin danda’u
Abdii Boruutiin* Erga TV Aljaziraa irratti Sabboontota Oromoo sadi (Dr. Fidoo Eebbaa, Obboo Jawaar Mohaammad fi Obboo Mohaammad Adamoo) waliin waayee saba Oromoorratti mariin godhame fi keessumayuu Sabboonaan Oromoo Obboo…
Kennaan, dandeettii fi beekumsi Oromoo kan fedhii saba Oromootiif hin taane ykn hin oolle hiikkaan isaa maali?
Abdii Boruutiin* Mata duree kanaan barruu kana akkan dhiyeessu kan na taasise, barreeffama dhiyoo kana Obboo Fayyis Oromiatiin mata duree “Oromo Talents in the Habesha Political Clubs” http://gadaa.com/oduu/20698/2013/07/10/oromo-talents-in-the-habesha-political-clubs/ jedhuun dhiyaate…
Oromoon eenyummaa ofii dhiisee waan biraatiif dursa hin kennu
Abdii Boruutiin* Waan yeroo ammaa deemaa jiru yoo hubatne, Oromummaa fi qabsoo bilisummaa Oromoorratti karaalee adda addaatiin duulli godhamaa waan jiru fakkaata. Yoon akkana jedhu, hanga har’aatitti duulli hin godhamne…


text:
Guyyaa har'aa Sudaan Kibbaa Juubaa dhaa' ka'uu dhaan gara kiiloo metra 800 erga balaliitee booda xayyaarri Antoonoov tokko bosona Naayil keessatti kuftee caccabuun ishee beekamee jira.
Imaltoonni keessa turan 32 ennaa du'an daa'immi tokko lubbuun irraa hafuun illee ibsamee jira. Xayyaarattiin namoota 18 baattee balal'iaa kan turte ta'uu isaaf kan hafan ja'a immoo hojjettoota xayyaaratii ta'uu Rooyters gabaaseera. lammiiwwan Ameerikaa shanii fi kan Raashiyaa tokko balaa sanaa du'uun illee beekameera. Xayyaarattiin Polaash kan jedhamu bakka Upper Nile jedhamutti namootaa fi nyaata fe'attii balal'iaa utuu jirtuu balaan sun dhaqqabuun gabaasamee jra.


text:
~~~~~~~~Darsii Siiraa 2ffaa~~~~~~~~
Sagaleen Dhageefachuuf: As tuqi: http://goo.gl/6agNY
Darsii/Barnoota Siiraa 2ffaa kan peejii Madda Islaamaatiin isiiniif qophaawu.
Peejiin Madda Islaamaa guyyatti daqiiqaa kudhan isiniirraa osoo hin finne, Muslimni hundi akka amantii Isaa hubatu sagantaa barnootaa isiniif qopheeysiti.
3) Dhalootaa fi Hoosistuu Isaa.
Gaafii 10: Nabiyyiin S.A.W yoom dhalate?
Deebii 10: Rasuulli S.A.W, guyyaa Isniinaa/Wiixataa, 12, baatii Rabi’ul Awwal, Bara Arbaa dhalate.
Gaafii 11: Eysatti dhalate?
Deebii 11: Rasuulli s.a.w Makkatti dhalate.
Gaafii 12: Barri dhaloota Isaa maaliif Bara Arbaatiin moggaafame?
Deebii 12: Barri dhaloota Isaa bara Arbaa jedhamee sababaan moggaafameef, Mootiin Habashaa bara dhaloota Isaa Ka’abaa Jiysuuf waraana gama Makkaa erge, Waraana san keeysa Arba guddaatu jira. Garuu Rabbiin isaan halaake (Isaan Balleeyse), kabajaa dhaloota Nabiyyiitiif S.A.W.
Gaafii 13: Erga haadha Isaati enyuutu Isa hoosise?
Deebii 13: Erga haadhaa Isaatii tan Isa hoosiste, Suweybatul Aslamiyyaadha. Isiin khaddamtuu Adeera Isaa Abuu Lahab, egas Haliimatu Sa’diyyaadha tan Isa hoosiste, hanga amata Afur gahutti.
4) Du’a Haadha Isaatii fii Guddistuu isaa.
Gaafii 14: Haati Isaa yoom duute?
Deebii 14: Haati Isaa Inni umrii 6 keeysa Osoo jiruu jalaa duute, Isii Madiinaarraa deebi’aa jirtu.
Gaafii 15: Gama Madiinaa maaliif deemte?
Deebii 15: Gara Madiinaa wanni deemteef Qabrii Abbaa Isaa Ziyaaruufi, Isii waliin Akaakoo Isaa Abdul Muxxalibtu jira.
Gaafii 16: Haati Isaa eeysatti Awwaalamte?
Deebii 16: Bakka Abwaa jedhamutti Awwaalamte, Abwaan ganda Makkaa fii Madiinaa jidduu jirtu.
Gaafii 17: Erga Haati Isaa duute eenyuutu Isa guddise? (guddisa kunuunsaa kan akka haadhaa eenyuu godheef?)
Deebii 17: Erga Haati duutee Ummu Eymantu Isa Guddise, Khaddamtuu Abbbaa isaa Abdullaahiti turte.
Cuunfaa
Rasuulli s.a.w Makkatti dhalate Bara Arbaa, Suybatul Aslamiyyaatu Isa hoosise, eegas Halimatu Sa’diyyaadha.
Haati Isaa umriin Isaa amata jahatti jalaa duute, Abwaa bakka je’amutti Awwaalamte, eega Haati duute Ummu Eyman Isa guddifte, Isiin Khaddamttuu Abbaa Isaa tan Abdullaahiiti.
Yaadachiisa:
• Guyyaan dhaloota Rasuulaa s.a.w Rabi’ul Awwal 12 ykn 9 kan jedhu Ulamaa’ii jiddutti khilaafaatu jira. Kana malee warri jedhuus ni jira.
• Guyyaa dhaloota Isaa mowlida godhuu fii wanni adda addaa tan ilmi namaa itti jiru hundi waan Hadiisaan sabatee miti, Rasuulli s.a.w hin goone, Abuubakar, Umar, Osmaan, Aliyyii fii Sahaabaan takka hin goone. Kana namni hundi beekuu qaba.
Darsiin siiraa 2ffaan kanumaan xumurama.
Torbaan dhufu guyyaa saftii/dilbata qormaata Aqiidaa fii siiraa kan torbaaniitu jira. Kanaaf barattoonni jala deemaa jirtan qophooytanii akka dhuftan Isin hubachiifna.
Kamiisaa fii Jum’aan guyyaa boqonnaati. Rabbiin achiin nu gahee warra wal fayyaduuf walitti deebi’u nu haa godhu.
Rabbiin warra Rasuula s.a.w jala deemee Jannata argatee, Oollaa Rasuulaa s.a.w qubatu nu haa godhu.
As wr wb