text:
SHEMPPO NAAˈˈAA
I Tumu “Xoossaara Hemettiis”
1, 2. Noheenne a soo asay ay oottidonaa, qassi eta bolli gakkida paacee aybee?
NOHEE keehi arggaacido gishshawu, hokkosaappe xoqqu giidi zephottees. Mudido mittaa bolli uttidi shemppiiddi, i keexxana wogga markkabiyaabaa yererees. SHiday peenotees; mittaa qanxxiyo, massiyoonne hegaa malabaa oottiyo miishshaa cenggurssay siyettees. Nohee he sohuwan uttidi, ba naati he markkabiyaa keexxanawu oottiyoobaa beˈees. A naati, a naatu machotinne a siiqo machiyaa daro layttawu ha oosuwaa aara oottidosona. Eti darobaa oottidaba gidikkokka, he oosuwaa poliichibookkona.
2 Asa ubbay eta eeyya asadan xeellees. Asay kumetta saˈaa bashshiya iray bukkanaagaa ammanibeenna gishshawu, markkabee keexettiyo wode eta bolli qilliicciis. Nohee ubbatoo yootiyo bashshaa haattaabay etawu tuma milatibeenna. Maaddennaba milatiya he oosuwaa oottiiddi Noheenne a soo asay wodiyaa wurssiyoy aybissakko he asati akeekibookkona. SHin Xoossaa Yihooway Noha eeyya asadan xeellibeenna.
3. Nohee Xoossaara hemettiis geetettiyoy ayba ogiyaanee?
3 Xoossaa Qaalay, “Nohee Xoossaara hemettiis” yaagees. (Doomettaabaa 6:9 nabbaba.) Hegee woygiyoogee? Xoossay saˈaa yiidi hemettiis woy Nohee saluwaa biis giyoogaa gidenna. SHin hegee, Nohee Xoossaa mintti azazettido gishshawunne siiqido gishshawu, i Yihoowaara laggedan issippe hemettiis giyoogaa mala. Nohebaa Geeshsha Maxaafay daro xeetu layttappe simmin, ‘i ba ammanuwan saˈaa bolli pirddiis’ yaagees. (Ibr. 11:7) Nohee ba ammanuwan saˈaa bolli waati pirddidee? Ammanuwaa xeelliyaagan nuuni appe ay tamaariyoo?
Iita Asaa Giddon Deˈida Suure Bitaniyaa
4, 5. Nohe wode, asay waanidi kaseegaappe keehi iitidee?
4 Nohe wode deˈida asaa hanotay iiti iiti biis. Noheppe kase oyddantta yeleta gidida, Xoossaara hemettida xillo asa Heenooka wodekka asaa hanotay iita. Xoossaa erenna iita asati pirddettiyo gallassay yaanaagaa Heenooki kasetidi yootiis. Kaseti odettidaagaadan, Nohe wode iitatettay dariis. Ee, saˈay makkalan kumido gishshawu, Yihoowa sinttan biittay tuniis. (Doo. 5:22; 6:11; Yih. 14, 15) Iitatettay daranaadan oottidabay aybee?
5 Issi issi kiitanchati makkalidosona. Etappe issoy kasetidi Xoossaa sunttaa mooriyoogaaninne Addaamanne Hewaano cimmidi nagaraa ootissiyoogan Yihoowa bolli makkalido gishshawu Seexaana Dabloosa gidiis. Nohe wode qassi hara kiitanchatikka Yihoowa bolli makkalidi, i etawu saluwan immido sohuwaa aggidi, ashuwaa maayidi saˈaa yiyoogan puulancha maccaasata ekkidosona. He otorettiyaanne bantta xallaa siiqiya, makkalancha kiitanchati asaa qofay moorettanaadan oottidosona.—Doo. 6:1, 2; Yih. 6, 7.
6. “Wogga adussa” asati alamiyaa hanotaa waati mooridonaa, qassi Yihooway waatanawu qofaa qachidee?
6 Qassi, he kiitanchati maccaasaappe keehi dumma naata yelidosona; he naati keehi gitanne wolqqaama. Geeshsha Maxaafay eti “wogga adussa” gidiyoogaa yootees. Eti keehi iita gidiyo gishshawu, saˈan iitatettay daranaadan oottidosona. Xoossay “he wode sa7aa bollan de7iya asaa iitatettai daridoogaanne eti wozanan qoppiyoobai ubbai ubba wodekka iita xalaala gididoogaa be7iis.” Yihooway he iita alamiyaa 120 layttan xayssanawu qofaa qachiis.—Doomettaabaa 6:3-5 nabbaba.
7. Noheenne a keettaayyiyaa bantta naata iitatettaappe naaganawu baaxetiyo wode ayba metuwaa genccidonaa?
7 Hegaa mala alamiyan naata dichiyoogee metiyaaba! Gidikkokka, Nohe ba naata suure dichiis. Nohe machiyaa gooba asa. Noheyyo layttay 500 gidin, a machiyaa Seema, Kaamanne Yaafeeta giyo heezzu attuma naata yelaasu. * Eti naaˈˈaykka iitatettaappe bantta naata naaganawu baaxetidosona. Attuma naati darotoo wolqqaama, “minonne erettida” asata nashshoosona; he “wogga adussa” asati qassi hegaa mala wolqqaama asa. Noheenne a keettayiyaa bantta naati he wolqqaama asati oottidobaa siyennaadan teqqana danddayokkona; shin eti iitatetta ubbaa ixxiya Xoossaa Yihoowa xeelliyaagan ufayssiya tumaa bantta naata tamaarissana danddayoosona. Yihooway alamiyan deˈiya makkalaban azzaniyoogaa bantta naati eranaadan eti yootidoogee erettidaagaa.—Doo. 6:6.
8. Ha wodiyan deˈiya akeekancha aawatinne aayeti Nohanne a keettaayee leemisuwaa waati kaallana danddayiyoonaa?
8 Ha wodiyan deˈiya aawatinne aayeti Nohanne a keettaayee hanotaa akeekoosona. Ha wodiyankka alamee danuwaaninne makkalan kumiis. Katamatun kobabaa oottiya yelagati daridosona. Naatuyyo giigissiyo, wodiyaa aattiyoobati hanttaaraban kumidaageeta gidana danddayoosona. Akeekancha gidida aawatinne aayeti, hanttaarabaa ubbaa xayssiya, sarotettaa Xoossaa Yihoowabaa bantta naata tamaarissiyoogan hegaa mala iitabaa eqettoosona. (Maz. 11:5; 37:10, 11) Iita alamiyankka naata suure dichana danddayettees! Noheenne a keettaayiyaa bantta naata suure dichidosona. Eta naati diccidi wozannaamidosona; qassi etaagaadan tumu Xoossaa Yihoowa bantta deˈuwan kaseyiya maccaasaa ekkidosona.
“Neeyyo Markkabiyaa Keexxa”
9, 10. (a) Nohe deˈoy laamettanaadan oottida Yihoowa azazoy awugee? (b) Yihooway Nohee keexxana markkabee ay mala gidana koshshiyaakko, qassi hegaa keexxiyoy aybissakko woygi yootidee?
9 Issi gallassi, Nohe hanotay laamettanaadan oottiyaabay merettiis. Yihooway he alamiyaa xayssanawu qofaa qachidoogaa Noheyyo yootiis. Xoossay Noha, “Mino mittaappe neeyyo markkabiyaa keexxa” yaagiis.—Doo. 6:14.
10 Hegee ha wodiyan deˈiya markkabiyaa mala gidenna. Sinttaarakka guyyeerakka markkabe milatenna; qassi a laaggiyo maree baawa. Hegee gita saaxine mala. Yihooway markkabee ay keena gidanaakko, qassi ay mala gidanaakko Noheyyo yootiis; qassi sooranne kareera shidan meeshanaadan yootiis. Yihooway Nohee markkabiyaa keexxanaadan azazido gaasuwaa, “Taani . . . ha sa7aa bollan bashshaa haattaa yeddana; yeddin ha sa7an de7iyaabai ubbai xayana” yaagidi yootiis. SHin Yihooway, “Neeni ne keettaayyiyo, ne attuma naatanne ne attuma naatu maccaasata nenaara ekkada markkabiyaa giddo gelana” yaagidi Nohaara maacettiis. Nohee ubba qommo mehiyaappenne doˈaappe amaridaagaa markkabe giddo gelissana. Yaatin, markkabe giddo gelidaageetu xallay Bashshaa Haattaappe attana!—Doo. 6:17-20.
11, 12. Noheyyo imettida gita oosoy aybee, i hegaa waati xeellidee?
11 Noheyyo gita oosoy imettiis. Markkabiyaa zananay 133 meetire, gomppay 22 meetire, qassi geesay 13 meetire gidiyo gishshawu, hegee keehi gita markkabe. Hegee ha wodiyan deˈiya, mittaappe oosettida gita giyo markkabetuppekka keehi gita. Nohee he oosuwaa oottideeyye woy hegaara gayttidaagan a paacee gakkido gishshawu zuuzummidee? Woy hegaa hara ogiyan oottanawu malidee? CHiikka, Geeshsha Maxaafay, “Nohee ubbabaakka Xoossai azazidoogaadan oottiis” yaagees.—Doo. 6:22.
12 I hegaa 40ppe biidi 50 gidiya laytta oottennan aggenna. Hegawu mittaa qanxxana, mudido mittaa issisaappe harasaa efaana, woocana, massananne xishana koshshees. Markkabee heezzu pooqe gididi, daro kifiletinne miyye baggaara penggee deˈiyoogaa. Kaaraa lanqqen maskkoteti deˈiyoogee, qassi haattay duge wodhanaadan markkabiyawu giddo ginan kaaray guuttaa xoqqu giidi keexettoogee qoncce.—Doo. 6:14-16.
13. Markkabiyaa keexxiyoogaappe aaruwan Noha metana danddayiya oosoy awugee, qassi asay i yootiyoobaa siyidi waanidee?
13 Amarida layttappe guyyiyan markkabiyaa oosuwaappe darobay oosettin, Nohee ba soo asay a he oosuwan maaddido gishshawu keehi ufayttidoogee qoncce! I markkabiyaa keexxiyoogaappekka aaruwan metana danddayiya hara oosuwaakka oottiis. Geeshsha Maxaafay Nohee “xillotettaabaa yootida” asa gidiyoogaa yootees. (2 PHeexiroosa 2:5 nabbaba.) I gakkana haniya bashshabaa iita asatussi sintta xeera gididi xalatettan yootanawu baaxetiis. Asay hegaa siyidi ay oottidee? Yesuus Kiristtoosi he asatubaa guyyeppe, “Eti akeekibookkona” yaagiis. Eti muussan, ushshan, machiyoogan woy geliyoogaaninne hegaa mala galla galla oottiyo haraban bichaariyo gishshawu, Nohee yootiyoobaa sheneho giidoogaa Yesuusi yootiis. (Maa. 24:37-39) Daroti anne a soo asaa qilliiccidoogee erettidaagaa; qassi issoti issoti a yashissennan aggokkona. Eti ubba i markkabiyaa keexxennaadan digganawu malennan aggokkona.
14. Yihoowa Markka gidida aaway, aayyiyaanne naati Noheeppenne a soo asaappe ay tamaarana danddayiyoonaa?
14 Gidoppe attin, Noheenne a soo asay he oosuwaa oottiyoogaa mule aggibookkona. Eta yuushuwan deˈiya asay hegaa goˈˈi baynnaba, hadanne eeyyatetta giidi qoppiyaaba gidikkokka, Noheenne a soo asay markkabiyaa keexxidosona. Yihoowa Markka gidida aaway, aayyiyaanne naati Nohanne a soo asaa ammanuwaappe darobaa tamaarana. Qassi, nuuni ha iita alamiyaa ‘wurssetta gallassan’ deˈiyoogaa Geeshsha Maxaafay yootees. (2 Xim. 3:1) Nuuni deˈiyo wodee Nohe wodiyaa mala gidiyoogaa Yesuusi yootiis. Kiristtaaneti Xoossaa Kawotettaa mishiraachuwaa yootiyo wode asay eta sheneho giyaaba, qilliicciyaaba woy qassi yedettiyaaba gidikko, Nohebaa hassayana koshshees. Hegaa mala metoy haratu bollikka gakkiis.
“Markkabiyaa Giddo Gela”
15. Noheyyo 600 laytta gidana haniyo wode a kayyoyiyaabi aybi gakkidee?
15 Daro layttay aadhin, markkabiyaa keexxiyo oosoy wuranawu matiis. Noheyyo 600 laytta gidana haniyo wode, a kayyoyiyaabi gakkiis. A aaway Laameeki hayqqiis. * Ichashu layttappe guyyiyan qassi, a aawaa aaway Maatusaali 969 layttaa deˈidi hayqqiis; Geeshsha Maxaafan xaafettida, asa bare ubbaappe adussay Maatusaalaagaa. (Doo. 5:27) Inne Laameeki koyro bitaniyaa Addaameera issi wode deˈidosona.
16, 17. (a) Noheyyo 600 laytta gidiyo wode, Xoossay a woygidee? (b) Noheenne a soo asay beˈido, awudenne dogettenna hanotaa yoota.
16 Noheyyo 600 laytta gidiyo wode, Xoossaa Yihooway a, “Ne so asaa ubbaara markkabiyaa giddo gela” giidi azaziis. Qassi ubba qommo mehiyaappenne doˈaappe, yarshshuwawu haniya, geeshsha gididaageeta laappunaa laappunaa, harata qassi naaˈˈaa naaˈˈaa markkabe giddo gelissanaadan Xoossay Noheyyo yootiis.—Doo. 7:1-3.
17 He hanotay awudenne dogiyooba gidenna. Guuttay, gitaynne dumma dumma eeshshay deˈiyo woxxi qaaxxiya shaˈan qoodettiya meretati dumma dummasaappe hemettiiddi, paalliiddi, gooshettiiddinne shirqqiiqiiddi shiiqidosona. Nohee he ubba doˈaa qoddidi woy cimmidi markkabe giddo gelissidabadan qoppana bessenna. Geeshsha Maxaafay, “[Eti] Nohekko markkabiyaa giddo gelidosona” yaagees.—Doo. 7:9.
18, 19. (a) Nohe wode hanidabaa siriyaageeti denttiyo oyshaa waati zaarana danddayiyoo? (b) Yihooway mehiyaanne doˈaa ashshanawu doorido ogiyaara gayttidaagan a eratettaa waati akeekiyoo?
18 Geeshsha Maxaafaa toochiya issoti issoti, ‘Hegee waani hanana danddayii? He ubba meheenne doˈay issippe gurddetidi waani saruwan deˈana danddayii?’ giidi oychana danddayoosona. Ane qoppa: Saluwaa saˈaa Medhida Xoossay mehiyaa doˈaa ba koyidoogaadan oottana, qassi aadissana danddayennee? Yihooway mehiyaa doˈaa Medhidaagaa gidiyoogaa hassaya. Qassi daro wodiyaa takkidi, i Zoˈo Abbaa shaakkiisinne awaa ayfee qaaxxennaadan oottiis. Yaatin, Nohe wode hanidabaa i polana danddayennee? I hegaa polana danddayees; qassi poliis!
19 Xoossay mehiyaanne doˈaa hara ogiyan ashshana danddayees. SHin i koyro asaa naati saˈaa bolli woxxi qaaxxiya mereta ubbaa haaranaadan etawu immido aawatettaa nuuni akeekanaadan oottiya ogiyaa eratettan dooriis. (Doo. 1:28) Yaatiyo gishshawu, ha wodiyan deˈiya daroti Yihooway ba medhido mehiyaa, doˈaanne asaa xoqqu oottidi xeelliyoogaa bantta naata tamaarissanawu Nohe taarikiyaa goˈettoosona.
20. Bashshaa Haattay yaanaappe kase wurssetta saaminttan Noheenne a soo asay oottido darobay ayba gidana danddayii?
20 Yihooway issi saaminttappe guyyiyan Bashshaa Haattaa ehaanaagaa Noheyyo yootiis. Hegee a soo asaayyo oosoy darido wode. Mehiyaa doˈaa, qassi etawunne asawu koshshiya qumaa gelissidi maara wottiyoogeenne so asaa miishsha ubbaa markkabe giddo gelissiyoogee wolqqaama ooso. Nohe machiyaanne Seema, Kaamanne Yaafeeta machoti markkabee deˈanawu giiga soho gidanaadan minnidi oottennan aggokkona.
21, 22. (a) Nohe wode deˈida asay sheneho giidoogan nuuni garamettana bessennay aybissee? (b) Nohanne a soo asaa qilliicciyaageeti sirphi giidoy awudee?
21 Hara asay shin ay oottii? Yihooway Nohanne i oottiyoobaa anjjidoogaa bessiya darobay deˈikkokka, eti haˈˈikka “akeekibookkona.” Eti meheenne doˈay markkabe giddo zuliyo wode coˈˈu giidi beˈoosona. SHin nuuni eti sheneho giidoogan garamettana bessenna. Ha wodiyan deˈiya asaykka nuuni deˈiyoy ha iita alamiyaa wurssetta gallassaana gidiyoogaa bessiya daro naqaashaa akeekenna. Kiitettida PHeexiroosi kasetidi yootidoogaadan, qilliicciyaageeti Xoossaa zoriyaa kaalliyaageeta qilliiccoosonanne toochoosona. (2 PHeexiroosa 3:3-6 nabbaba.) Asay Nohanne a soo asaakka qilliicciis.
22 Asay qilliicciyoogaa awude agganee? Nohee ba soo asaara, mehiyaaranne doˈaara markkabe giddo gelin, ‘Yihooway markkabiyaa penggiyaa gorddi aggidoogaa’ Geeshsha Maxaafay yootees. Eta qilliicciya asati Xoossay hegaadan oottido wode qilliicciyoogaa aggidi sirphi geennan aggokkona. Eti hegan sirphi gaana xayikko, iray bukki aggin sirphi giidoogee qoncce! Iray soosidi aggennan bukkin, Yihooway kasetidi yootidoogaadan, kumetta saˈan haattay walxxi giidi kumiis.—Doo. 7:16-21.
23. (a) Yihooway Nohe wode xayida iita asatu hayquwan ufayttennaagaa waati erana danddayiyoo? (b) Nuuni Noheegaadan ammaniyoogee eratetta gidiyoy aybissee?
23 Yihooway he iita asatu hayquwan ufayttidee? CHiikka. (Hiz. 33:11) Ubba i, eti bantta iita oosuwaappe simmanaadaaninne loˈˈobaa oottanaadan darobaa giigissiis. SHin eti hegaadan oottana danddayiyoonaa? Nohe ba deˈuwan oottidobaappe hegaa zaaruwaa demmana danddayoos. Nohee Yihoowaara hemettiyoogaaninne ba Xoossaayyo ubbaban azazettiyoogan bashshaappe attiyoogee danddayettiyaaba gidiyoogaa bessiis. I hegaadan oottiyoogan, ba ammanuwan alamiyaa bolli pirddiis. A ammanoy he wode deˈiya asaa iitatettaa qoncciyaa kessiis; qassi anne a soo asaa bashshaappe ashshiis. Noheegaadan ammanikko, neenikka hegaadan nenanne neeni siiqiyoogeeta ashshana danddayaasa. Noheegaadan neenikka Xoossaa Yihoowa dabbo gidada aara hemettana danddayaasa. Hegee merinawu duuxxenna dabbota!
^ MENT. 7 Beni asaa baree ha wodiyaagaappe keehi adussa. Eta baree hegaadan aduqqidoy, issi wode minonne nagari baynna asa gidida Addaameenne Hewaana deˈido wodiyaappe takkennan deˈido gishshataassa.
^ MENT. 15 Laameeki ba naˈaa Noha sunttiis; he sunttaa birshshettay “SHemppissiis” woy “Minttettiis” giyoogaa gidennan aggenna; Laameeki qanggettida biittan Nohee ba sunttaa birshshettaadan asaa daafuraappe shemppissanaagaa kasetidi yootiis. (Doo. 5:28, 29) Laameeki he hiraagay polettishin beˈibeenna. Nohe aayyiyaa, a ishanttinne michontti bashshaa haattan xayennan aggokkona.


c: text/html

text:
Ministirri Mummee dhimma Hidhamtootaarratti 'dogoggoraan hubataman'
Motummaan Itoophiyaa hidhamtoonni siyaasaa hundi ni hiikamu jechuusaa, kanneen sababa siyaasaatiin hidhaman muraasaaf dhiifamni ni taasifamaaf jechuun haaleera.
Gorsaan ministira Mummee akka jedhanitti, hikaaan dogoggoraa akka waan hidhamtoonni siyasaa hundinuu ni hiikamu jedhaniitti akka dogoggoraan hubataman taasiseera.
Kana malees, ministirri Mummee jiddugalli akka lafa dararaatti beekamu, ni cufama jedhaniiru.
Itoophiyaan waggoota dhihoo asi dambalii jeequmsa siyaasaa keessa galuunshee ni beekama.
Dhaabbanni mirga namoomaa addunyaas ibsa jalqabaa simachuun, kunis mallattoo 'dhuma jaarraa bulchiinsa dhiigaan makame kan biyyaatii ta'a,' jedheera.
Garuu cufamuun jiddugala hiidhaa Maa'ikalaawii qofaan isaa taateewwan 'hamoo' achi keessatti raawwatan 'quulleessuu' kan hin dandeenye ta'usaas akeekachiseera.
Akka warra mirgaa namoomaafi gareewwan mormitootaatti, biyyattiin yeroo hunda hidhamaan siyaasaa homtuu akka hin jirree dubbatti.
Ibsa Kamisa darbe waajjira Ministira Mummee Obbo Haayilamaariyaam Dasaalanyiin baheetiin, haala siyaasaa biyyattii fooyyeessuf jecha ''miseensoonni paartilee siyaasaa muraasnii fi namoonni yakka raawwataniiru jedhamuun shakkaman kan biraa ykn kan itti murtaa'e dhiifama ni argatu ykn haaluma qorannoo taasifamutiin dhimmi isaanii adda akka cituu taasifamu'' jedhamee ture.
Garuu namoonni meeqaafi yoom akka gadhiifaman ifaa miti.
Gareewwan gurguddoo keessaa tokko kan ta'e Foramiin Tokkummaa Dimokraasummaa Federaala Ethiopia (Madirak) akka jedheetti, mootummaan yeroo hundumaa yoo 'rakkina keessa galu' tarkaanfiiwwan akkasii fudhachuun 'yeroo bitata'.
Madirak yoo inni dhuguma sirrii ta'eefi mariichi kan filannoo bilisaafi haqa qabeessatti kan geessu ta'e, motummaa waliin marii'achuuf qophii ta'usaa, hogganaa ittaanaan Madirak Dr. Bayyana Phexiroos dubbatan.
Hidhamtoonni eenyu fa'ii?
Gutuu biyyattiitti kan hidhaman rogeeyyii mormitootaa kanneen hiriira mormii motummaa bara 2015-2016 naannoolee Amaaraafi Oromiyaa keessatti gaggeeffameen hidhamaniifi gaazexessitoota motummaa qeeqan kan dabalatu ta'u, riiportarri BBC Emaanu'el Ugunzaa dubbateera.
Akkasumas hidhamtoota keessaa nama lammii UK kan ta'e Andaargaachaw Tsigee, kan bara 2014tti yammu xayyara geeddaratu Yaman keessatti qabamuun humnaan gara Itoophiyaa geeffamees keessatti argama.
Namni kunis sochii siyaasaa isaatiin bakka hin jirreetti murteen du'aa itti murtaa'ee ture.
Namoonni meeqa sababii siyaasaatiin akka hidhamanii jiran beekuun baay'ee rakkisaa ta'a, garuu aanga'oota paartilee mormitootaa dabalatee namoonni gara 1,000 ta'an seera shororkeessumaa jalatti hidhamusaanii ni himama.
Haa ta'u malee, namoonni 5,000 sababii labsii yeroo ariifachisaa baatiii Onkolooleessa bara 2016'tiin qabaman kan hin ilaalamiin jiru.
Dhugumatti gadhiifamuu laata?
Mootummaanis hidhamtoota kanneen, isaan murtii eeggachaa jiran dabalatee, yoom akka gadhiisu yeroo hin keenye.
Kan hiikaman taa'uun isaanii kan argamu ta'a.
Haaluma walfakkaatunis dura taa'aan Komishinii Gamtaa Afriikaa Mosaa Faakii Maahaamat ibsa Ministira muummee kana irratti ibsa keennan yoo ta'u, miseensoota paartilee siyaasaa dhimmi isaanii mana murtiin ilaalamaa jiruuf kanneen itti murtaa'e akka gadhiifamaniif murtaa'u dinqisiifataniiru.
Motummaan Itoophiyaa kana murteessuun isaafi tarkaanfiin haalli waltajjii siyaasa biyyaattii akka bal'atu taasisuun walta'iinsa biyyaaleessaa uumuuf fudhatamee, gocha ogummaan gutameedha jedhaniiru.
Dura taa'ichis lammileen Itoophiyaa ilaalcha siyaasaa kamiin iyyuu osoo adda hinbahiin dhiifama taasisuufi miira bu'aa tokkummaa biyyaatiin akka fudhataniif waamicha taasisaniiru.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
WASHINGTON,DC —
Obboo Najiib nama Itoophiyaatii,Kanaadaa jiraata,dhiyoo tana humna ibsee ka Itoophiyaa haga ammaatti hojjatteenii hin beenne maqaa porojeektii Rift Valley, Geothermal
jedhaniin ibsee fi huji ibseen hojjataniin hujiittit jira.Hujii naanno Oromiyaa,Shaashamannee,ganda Korbeettiitti jalqaban tana birrii biliyoona 80tti itti bahe.
Yoo hujiin tun dhumatte nama Itoophiyaa dhiisii biyyoota ollaa isiitiiyyuu ta akka Somaalee,Keenyaa fi hedduuf ibsee galchuu dandeetti jedha.Tana tolchuuf ammoo dhaab isaanii Rift valley Geothermal
jedhan, korporeshiini telekomunikeeshiini Itoophiyaa waliin tahee hujii tana kalee walii mallatteesse.
Hujiin Geotermal tun akka obboo Najiibitti hujii horiin guddaan itti bahu ta biyyiti akka Itoophiyaan faan akka feetetti hojjatteenii hin beenne.
Hujiin tun ganna lamaan duubatti ummataa bu’aa buusuu jalqabdi,Korbeettiin hujii tana itti hojjatan tun qorannoo ganna shaniitiin bisaan lafa jalaa km sadii ka bididdaa keessa jiraatti jira. Sun akka humanaatti jijjiiranii ibsee biyyaa galchuu dandahan jedha obboo Najiib.
Gama kaaniin ammoo obboo Najiib faan Oromiyaa keessa lafa akka Mooyyalee, Daawwaa, Goolii fi Mandii,Shiree, Najjoo,Affaar fi Binishaangul faatti hujii akka warqi baasuu fi xaahoo baasuu hojjachuutti jira.
Yoo walti deebisan obboo Najiiba faan Oromiyaa dabalee naannoo akka akakatti maqaa gara garaatiin doolara biliyoona hedduuttiin investimentii hojjachuutti jiran.
Obbo Najiib biyyiti kennattu koottaa misooma hojjadhaa jedha.


text:
by Itana Guteta | 06.12.2013
Ilmii namaa kamiyyuu Adduunyaa kanarraa jiraachuuf carraan kan isa qaqqabee hundii jireenyasaa guyya gayyaa geggeeffachuuf, oolee buluuf,akkasumaas kanneen biroo ilma namaaf barbaachiisan hundaa yeroo geeggeffatu kessaatti dursa kan isa barbaachiisuu bilisummaa dha. Garbomaanii jiraachuun fedhi ofiin utuu hin ta’iin tooftaa fi mala garboonfatan fayyadamuun yoo dirqaame qofa. Sabni garbomee kamiyyuu bilisummaa barbaachaf yoo socho’ee yookan fiincilee, garboonfataa fi isa garboomee gidduu garagarummaan jiruu guddaa waan ta’eef salphaatti bilisoomuun heedduu daadhabsiisaa akka ta’ee eenuyu jalaayyuu kan dhokaatu miti. hatayyuu malee garbuummaa filannoo isa dhumaa godhatee jiraachuuf namni kamiyyuu sammuun isaa amansiisee itti boqoochuun kessummeesse jiraachuu kan fedhuu tokkollee akka hin jirree beekamaa dha.
Garbuummaa ani keessuummattu caqasee ilaaluu barbaaduu kan ilmaan OROMOO irra ga’a jiruu yommuu ta’uu waggoota heedduu kana hundaa akka kessummeesinee jiraannu kan nu godhe maal laata? gara boodaati ergaa ani barreeffama kana kessaatti ibsuu yaaleen hanga tokko deebii ni argaattu jedheen amana.
Sabni Oromoo Waaqnii Uumaamaan kan baadhaasee qabeenya hedduu,dachee bal’oo,aadaa boonsaa fi,sirna ittin buluu kkf mara lakkofsaan uummata milii’oona (kitila) 40 ol dabalatee ni qaba. Garbummaan jiraachuuniis akka furmaata hin taanee hubaatee erga qabsoo eegalee waggoonni heedduun darbaaniiruu.
Sochiiwwaan godhamaa turaniif yeroo amma taasiifamaa jiran keessaatti dagatamuu kan hin qabnee injifannoowwan heedduun galma’aaniiruu. Karaa abbootiin keenya baasanii irra deemaan asiin ga’aan kun sochii keenyaa amma itti jirruufiis ta’ee kan itti fuufnuu kessaatti hamilee keenya kan jabeessu malee danqaaraa fi sabaabaa addaa addaa nutti ta’ee qabsoo keenya kan laaffisuu akka hin taanee xiinxaallee ilaaluun barbaachiisaa dha.
Sochiwwaan biyya keessaatti Qerroo Oromoon godhamaa jiranis galmee injifannoo qabnuu keessaa isaa guddaa dha. keessummattuu barattootaa Oromoo University addaa addaa keessaatti fiinciila diiddaa garbummaa wagga waggaatti geeggeffamuniis ta’ee yeroo garaagaraa mormii mootummaa wayyane irratti barattonni kaasani ilmaan Oromoo maraa kan boonsuu dha. Gochaan diinaa hamilee isaanii cabsee, booddessaaii akka deebi’aan isaan hin goonee, Lubbuun barattoota Oromoo heedduu wareegameera, sabaaba tokko malee mooraa Unversity irraa hari’amaaniiru, qabxii gadii aanaa kennufiin hamilee barattota keenya cabsaa jiru,haatayyuu malee, Garbummaan hamtuu akka taatee haalan waan hubaataniif waggaa waggaan utuu gargar hin kutiin ni fincilu,ni mormu.
Ilmaan Oromoo kanneen yeroo ammaa kana mana hidhaa kessaatti dararaamaa ,reebamaa,dhiitamaa,kolaafamaa,samuunsaan adoochifamaa jiraan badii addaa qabatanii utuu hin ta’iin garbummaa keessummeessanii jiraachuun waan ulfaataa itti ta’eef akka ta’ee ni beekna. Motummaan Wayyaanee seerrii fi Herrii inni baafaatee jiruu adduunyaa irraa iyyuu darbee Oromoo gowoomsaa jira. Seerrii fi heerii farra shororkeessummaa motummaan Wayyaanee baafatee jiruu kun irraa guddaa kan irraatti xiyyeeffatee jiruu; dararuuf, ajjeesuuf,kolaasuuf, Ilmaan Oromoo hudairraatti akka ta’ee odeesii gargaraa ba’uu irraa akka argataan abdiin qaba.
Kaneen ani armaan oliitti caqasuu yaalee hundii jiijjiramni addaa tokko yoo uumaamuu dha baatee Oromoon itti du’aa fi midhamaa kan nugarbonfaatee jiruu moo haala suukkanneessaa ta’ee nu acuucaa itti fufuun isaa waan walnugaafaachiisu miti . Roorroo nurra ga’ee kana,wareeraa, birraachaa,sodaadhaan olaa bulaa jiraachuun kan hafuu aarsaa barbaachiisaa ta’ee yoo baasane qofa malee bilisummaan waan siree ofi irraa ciisaan eegaatan akka hin taanee gaarii gootanii beektu.
Biliisummaa kan hin baarbaannee erga hin jirree; Bilisummaan immoo salphaatti kan argamuu miti erga jennee furmaatni nuut qabnuu hundumtuu dhuunfaa keenyatti ani akka Oromoo tokkootti maal godheera? maal gochan jiraas? jennee ofii keenya haa gaafannu.
Sochii qabsoo keenya ittin geeggesinuu karaa tokko yookiis lamaan qofa miti. Namni kamiyyuu waan danda’uun yoo hiriiree qabsoo keenya isa boodaatti nu jaalaa harkifatee jiruu salphaatti fiiniisuu akka dandeenyu shakki hin qabu. kessummatuu lammiwwaan Oromoo biyya hambaa keessa jiraachaa jirtan hundi daraarama fi gochaa wayyaneen isiinirran ga’uuf turee baraaramtanii yeroo amma kana jireenya ofii keessaanii geeggeeffachaa kan jiratan, qabsowwaan gurguddoo isiin gochuu dandeessaan kan akka: Odeessii addaa addaa dabarsuu,qabeenya keessaanirraa gumaachuu,aadaa Oromoo bakka jirtaaniit guddisuu, Seenaa oromoo warraa hin beekneetti beeksiisuu kkf yoo gootaan adeemsaa qabsoo keessaatti shoorri isiin xabaachaa jirtaan salphaa akka hin ta’iin beekuun baarbaachiisaa dha. Yoo kana gochaa hin jirru ta’e garuu waan hin kenniin tokko akkamitti fudhaachuu dandeenya jeennee yoo of gaafaannee gaarii dha.
Bakka hojii fi maatii isaaniirra fudhamanii mana hidhaatti kan darbatamanii,sabaaba bal’aa kanaaniis ijolleen isaanii iyyummaa, beelaa akkasumaas carraa barnoota dhabuun kan saxilamaan hunduu aarsaa isaan kafaala jiran kun badii addaa qabatanii miti. Itti midhaman malee waanuma tokkoyyuu argachuun akka hin danda’amnee waan beekaniif jechaa dararamaa,kolaafamaa,sammuun isaanii adoochiifamaa,reebaamaa jiruu.
“Hoolaa waa lama jallattuu gabaa hin baasiina” akkuma jedhamuu Bilisummaa hawwaa garuu callisinee akkasumaatti utuu itti hin midhaamiin kan eegnuu yoo taanee, kana jechuun” lafa loon hin ooliin diikee barbachaa” nutti ta’a. Uummanni egeeree gaarii qabuu yoomiyyuu hamilee hin dhabu waan ta’eef roorroo diina irraa nutti dhuftee kana ofiirra loluu fi falmacuun qoodiisaa keenya malee kan eenyuyyu miti.
Kan nuti sodaannuus kan nuuf hin oollees du’a waan ta’eef ,Kottaa!! yaa ilmaan Oromoo Jaabaannee waan dandeenyuun waaliin taanee haa qabsoofnuu!
Oromiyaan ni Bilisomtii!!!
Galatoomaa!!!
itanaguteta@gmail.com


text:
“Taani Giyoogaa Siyitenne Akeekite”
“Ubbai taani giyoogaa siyitenne akeekite.”—MAR. 7:14.
1, 2. Yesuusi yootiyoobaa siyida daroti hegaa akeekibeennay aybissee?
ISSI uri bana haasayissiya asa cenggurssaa siyana danddayees. I ubba bana haasayissiya uraa shonggaakka akeekana danddayees. SHin i he siyiyoobaa akeekana xayikko, hegee a ay maaddii? (1 Qor. 14:9) Hegaadan, Yesuusi yootiyoobaa shaˈan qoodettiya asay siyiis. I ubba eti akeekana danddayiyo qaalan yootiis. SHin i yootidobaa akeekida asati ubbata gidokkona. Hegaa gishshawu, Yesuusi bana ezggiyaageeta, “Ubbai taani giyoogaa siyitenne akeekite” yaagiis.—Mar. 7:14.
2 Yesuusi yootidobaa daroti akeekibeennay aybisee? Issoti issoti bala qofaa qoppidosonanne iitabaa halchidosona. Yesuusi hegaa mala asata, “Intte intte wogaa naaganau Xoossaa azazuwaa yeggi bayeeta” yaagiis. (Mar. 7:9) Eti Yesuusi yootidobaa akeekanawu koyibookkona. Qassi bantta qofaa laammanawu koyibookkona. Eta hayttay sissaa siyana; shin eta wozanay dammiis! (Maatiyoosa 13:13-15 nabbaba.) Yaatin, nuuni Yesuusa timirttiyan goˈettanawu nu wozanay akeekiyaagaa gidiyoogaa waati erana danddayiyoo?
YESUUSA TIMIRTTIYAN WAANI GOˈETTANEE?
3. Erissiyo ashkkarati Yesuusi yootidobaa akeekana danddayidoy aybissee?
3 Nuuni ashkke gidida Yesuusi erissiyo ashkkaratu leemisuwaa kaallana bessees. I eta, “Intte aifee xeelliyo gishshaunne intte haittaikka siyiyo gishshau, intte anjjettidaageeta” yaagiis. (Maa. 13:16) Harati akeekibeennabaa eti waati akeekana danddayidonaa? Koyruwan, eti oyshaa oychanawu koyidosonanne Yesuusi woygana koyidaakko eranawu baaxetidosona. (Maa. 13:36; Mar. 7:17) Naaˈˈanttuwan, eti kase eriyoobaa bolli gujjidi eranawu koyidosona. (Maatiyoosa 13:11, 12 nabbaba.) Heezzanttuwan, eti siyidobaaninne akeekidoban bantta xallaa gidennan, haratakka maaddanawu baaxetidosona.—Maa. 13:51, 52.
4. Yesuusa leemisuwaa akeekanawu, nuuni oottana bessiya heezzubati aybee?
4 Nuuni Yesuusa leemisuwaa akeekana koyikko, ammanettida a erissiyo ashkkaratu leemisuwaa kaallana bessees. Yaatanawu heezzubaa oottana koshshees. Koyro, Yesuusi giidobaa xannaˈanawu, wotti denttidi qoppanawu, pilgganawunne bessiya oyshaa oychanawu wodiyaa bazzana koshshees. Yaatiyoogee eraa demissees. (Lee. 2:4, 5) Kaallidi, he eray kase eriyoobaara waani gayttiyaakko, qassi hegee nuna waati goˈˈiyaakko qoppana koshshees. Hegee akeekancha oottees. (Lee. 2:2, 3) Wurssettan, nuuni tamaaridoban goˈettana woykko oosuwan peeshshana koshshees. Hegee aadhida erancha gidiyoogaa bessees.—Lee. 2:6, 7.
5. Eraa, akeekaanne aadhida eratettaa giddon deˈiya dummatettaa leemisuwan yoota.
5 Eraa, akeekaanne aadhida eratettaa giddon deˈiya dummatettay aybee? Kaallidi deˈiya leemisuwan hegaa qonccissana danddayettees: Neeni kaamiyaa ogiyan gidduwan eqqidaashin issi kaamee neekko yiiddi deˈiyaabadan qoppa. Koyruwan, kaamee neekko yiiddi deˈiyoogaa beˈadasa; hegee eraa. Kaallada, neeni yan eqqaaggiyaaba gidikko, nena kaamee dirxxanaagaa eraasa; hegee akeekaa! Hegaa gishshawu, neeni kaamiyaa ogiyaappe eesuwan kiyaychaasa; hegee aadhida eratettaa! Geeshsha Maxaafay nuuni ‘loˈˈo aadhida eratettaa naaganaadan’ minttettees. Hegee shemppo ashshiyaabaa!—Lee. 3:21, 22; 1 Xim. 4:16.
6. Yesuusi yootido laappun leemisota pilggiyo wode nuuni qoppana oyshati awugeetee? ( Saaxiniyaa xeella.)
6 Ha huuphe yohuwaaninne hagaappe kaalliyaagan, Yesuusi yootido laappun leemisota pilggana. He leemisota pilggiyo wode, kaallidi deˈiya oyshata qoppana: He leemisuwaa birshshettay aybee? (Hegee nuuni eraa demmanawu maaddees.) Yesuusi he leemisuwaa yootidoy aybissee? (Hegee akeekaa demmanawu maaddees.) Nuuni hegaa nu huuphiyawu, qassi harata maaddanawu waati goˈettana danddayiyoo? (Hegee aadhida eratetta.) Wurssettan, hegee Yihoowabaanne Yesuusabaa nuna ay akeekissii?
SANAAFICIYAA AYFIYAA
7. Sanaaficiyaa ayfiyaa leemisuwaa birshshettay aybee?
7 Maatiyoosa 13:31, 32 nabbaba. Yesuusi sanaaficiyaa ayfiyaabaa yootido leemisuwaa birshshettay aybee? Sanaaficiyaa ayfee Kawotettaa mishiraachuwaanne he mishiraachuwaa yootiyoogan demmido ayfiyaa, woykko Kiristtaane gubaaˈiyaa leemiso. ‘Zeretta ubbaappe guuxxiya’ sanaaficiyaa ayfiyaadan, Kiristtaane gubaaˈeekka PHenxxaqosxxe gallassi 33 M.Ln, keehi guutta qoodan doommiis. SHin amarida layttaappe guyyiyan eesuwaninne aahuwan dicciis. (Qol. 1:23) Yesuusi “kafoi” he mittaa “tashiyan keexxiyoogaa” yootiis. Hegee Kiristtaane gubaaˈee diccidi aakkiyo wode, ashkke gidida asati ayyaana qumaa, shemppiyoosaanne deˈiyoosaa yaappe demmanaagaa bessees.—Hizqqeela 17:23ra gatta xeella.
8. Yesuusi sanaaficiyaa ayfiyaabaa leemisuwaa goˈettidoy aybissee?
8 Yesuusi ha leemisuwaa goˈettidoy aybissee? I Xoossaa Kawotettay waani diccanaakko, xube gidiya ubbabaa waati teqqanaakkonne xoonanaakko bessanawu maalaalissiya sanaafice mittaa dichaabaa leemisuwan yootiis. Kiristtaane gubaaˈee 1914ppe doommidi keehi dicciis! (Isi. 60:22) He gubaaˈiyaa yara gididaageeti ayyaanaaban naagettidi deˈidosona. (Lee. 2:7; Isi. 32:1, 2) Qassi gubaaˈee dicciyoogaa aybinne diggana danddayenna.—Isi. 54:17.
9. (a) Sanaaficiyaa ayfiyaa leemisuwaappe nuuni ay tamaarana danddayiyoo? (b) Hegee Yihoowabaanne Yesuusabaa nuna ay akeekissii?
9 Sanaaficiyaa ayfiyaa leemisuwaappe ay tamaarana danddayiyoo? Nu heeran deˈiya Yihoowa Markkati keehi guutta woy haggaazuwan sohuwaara loˈˈo ayfiyaa demmennan aggana danddayoos. Gidikkokka, Xoossaa Kawotettay xube gidiya aybakka gidin xoonana danddayiyoogaa mule dogana bessenna. Hegee nuuni genccanawu maaddees. Leemisuwawu, Ishaa Ediwin Iskineri 1926n Hindde biido wode yan deˈiya Yihoowa Markkati guutta; qassi dichay keehi laafa gidiyo gishshawu, oosoy ayfennaba milatiis. SHin i sabbakiyoogaa aggibeenna; qassi Kawotettaa mishiraachoy wolqqaama xubiyaa xooniyoogaa akeekiis. Haˈˈi Hindden 37,000ppe dariya Yihoowa Markkati deˈoosona; qassi zillaytti 108,000ppe dariya asay Godaa Kahuwaa bonchanawu shiiqiis. Kawotettaa oosoy waani aakkidaakko hara leemisuwaakka beˈa. Zambbiyan oosoy doomettidoy Ishaa Iskineri Hindde biitti biido layttaana. Haˈˈi yan deˈiya Yihoowa Markkati 170,000ppe daro; qassi 2013n Godaa Kahuwaa bonchanawu 763,915 asay shiiqiis. Hegee Zambbiyan deˈiya 18n asaappe 1y shiiqiis giyoogaa. Keehi maalaaliya dicha!
IRSHSHUWAA
10. Irshshuwaa leemisuwaa birshshettay aybee?
10 Maatiyoosa 13:33 nabbaba. Irshshuwaa leemisuwaa birshshettay aybee? Ha leemisoykka Xoossaa Kawotettaa mishiraachuwaanne i ayfiyo ayfiyaa bessiyaaba. Xiilliyaa “munaqai ubbai” asa ubbaassi leemiso; qassi munaqay denddiyoogee sabbakiyoogan Xoossaa Kawotettaa mishiraachoy ubbasan aakkiyoogaa bessees. Sanaaficiyaa ayfiyaa dichaa asay beˈidi akeekees; shin irshshoy koyro munaqaara walahettiyo wode asi beˈidi akeekenna. Irshshoy munaqaa denttana gakkanaashin amarida wodiyawu asi hegaa akeekenna.
11. Yesuusi irshshuwaa leemisuwaa goˈettidoy aybissee?
11 Yesuusi ha leemisuwaa goˈettidoy aybissee? I Xoossaa Kawotettaa mishiraachoy ubbasan odettanaagaanne hegee suure wozanay deˈiyo asata laammanaagaa bessiis. Kawotettaa mishiraachoy ‘saˈaa gaxaa gakkanaashin’ odettiiddi deˈees. (Oos. 1:8) SHin Kawotettaa mishiraachoy ayfiiddi deˈiyaaba gidikkokka, koyro heeran hegaa akeekennan aggana danddayoos. Ubbasan deˈiya asay Kawotettaa mishiraachuwaa siyidi ammaniiddi deˈees; qassi he mishiraachoy eti bantta deˈuwan issi issibaa laamanaadan maaddiiddi deˈees.—Roo. 12:2; Efi. 4:22, 23.
12, 13. Irshshuwaa leemisuwan qonccidaagaadan, Xoossaa Kawotettaa mishiraachuwaa yootiyo oosoy waani diccidaakko leemisuwaa yoota.
12 Kawotettaa mishiraachuwaa yootiyoogee demissiyo ayfee darotoo qoncci beettiyoy asay koyro he mishiraachuwaa siyi simmin daro layttay aadhiina. Leemisuwawu, haˈˈi hara macara biiruwan oottiya Franzinne a keettaayiyaa Margita 1982n Brazile macara biiruwan oottoosona. Eti issi qeeri kataman sabbakidosona. Eti Geeshsha Maxaafaa xinaatiyaa doomissido asatu giddon issi aayyiyaanne i oyddu naati deˈoosona. He naatuppe issuwaassi he wode layttay 12; i keehi dungguuxa gidiyo gishshawu, xinaatiyaa doommana haniyo wode darotoo qosettees. Franzinne Margita hara oosoy etawu imettido gishshawu, he asata xannaˈissana danddayibookkonna. SHin 25 layttappe guyyiyan eti he katamaa beˈanawu biidosona. Eti yan 69 aassiyaageetinne 13 kumetta wodiyaa aqinyeti deˈiyo gubaaˈee deˈiyoogaa, qassi ishatinne michoti ubba shiiquwaakka ooratta Kawotettaa Addaraashan shiiqiyoogaa beˈidi ay keena ufayttidaakko qoppa! He dungguuxa naˈay shin? I haˈˈi gubaaˈiyaa cimata shiishshiyaagaa gididi haggaazees! Yesuusi yootido irshshuwaa leemisuwaadan, Kawotettaa mishiraachoy ubbasan odettiisinne daroti bantta deˈuwan issi issibaa laammanaadan oottiis; qassi he azinaynne machiyaa hegaa beˈidi keehi ufayttidosona!
13 Ishantti sabbakennaadan digettido biittatunkka Kawotettaa mishiraachoy asay deˈuwan issi issibaa laammanaadan maaddiiddi deˈees. Hegaa mala biittatun Kawotettaa mishiraachoy waani gakkidaakko akeekiyo wode darotoo garamettoos. Leemisuwawu, Kawotettaa mishiraachoy Kuuba biitti gakkidoy 1910na; qassi Ishaa Rasili he haruuruwaa 1913n xomoosiis. SHin koyro dichay qoncce gidenna. Ha wodiyan Kuuban deˈiya hanotay aybee? Kawotettaa mishiraachuwaa yootiyaageetu qooday 96,000ppe bolla; qassi 2013n Godaa Kahuwaa bonchanawu 229,726 asay shiiqiis; hegee he haruuruwan deˈiya 48n asaappe 1y shiiqiis giyoogaa. Mishiraachuwaa yootiyoogee digettibeenna biittatunkka gidin, he heeran deˈiya Yihoowa Markkati darin oosettibeennabadan qoppiyo moottankka mishiraachoy gakkana danddayees. *—Era. 8:7; 11:5.
14, 15. (a) Yesuusi irshshuwaa leemisuwan tamaarissidobaappe nuuni waani goˈettana danddayiyoo? (b) Hegee Yihoowabaanne Yesuusabaa nuna ay akeekissii?
14 Yesuusi irshshuwaa leemisuwan tamaarissidobaappe nuuni waani goˈettana danddayiyoo? Nuuni Yesuusa leemisuwaa birshshettaa wotti dentti qoppiyo wode, Kawotettaa mishiraachuwaa siyibeenna miilooniyan qoodettiya asati waati siyana danddayiyaakko keehi hirggana koshshennaagaa akeekoos. Yihooway ubbabaa ba sheniyaadan oottees. SHin nu oottanabay aybee? Xoossaa Qaalay hagaadan gees: “Maallado guuran gidinkka omarssan, ne zerettaa zeriyoogaa aggoppa; aissi giikko, maalladoogee lo77anaa omarssaagee lo77anaa neeni erakka.” (Era. 11:6) SHin nuuni Kawotettaa mishiraachoy ayfiyaa ayfanaadan, ubba qassi sabbakiyo oosoy digettido biittatun ayfanaadan woossiyoogaa mule dogana koshshenna.—Efi. 6:18-20.
15 Qassi, nu oosuwaa ayfiyaa koyro heeran beˈana xayikko hidootaa qanxxana koshshenna. Nuuni “guutta doomettaa” mule karana koshshenna. (Zak. 4:10) Wurssettan beˈiyo ayfee nuuni kasetidi qoppidoogaappe keehi daro gidana danddayees!—Maz. 40:5; Zak. 4:7.
ZALˈˈANCHAANNE MOOGIDO MIISHSHA
16. Zalˈˈanchaabaanne moogido miishshaabaa leemisuwaa birshshettay aybee?
16 Maatiyoosa 13:44-46 nabbaba. Zalˈˈanchaabaanne moogido miishshaabaa leemisuwaa birshshettay aybee? Yesuusi saˈan deˈiyo wode, zalˈˈanchati alˈˈo inqquwaa demmanawu keehi haaho biitti boosona. Ha leemisuwan zalˈˈanchan leemisettidaageeti ayyaanaaban banttawu koshshiyaabaa demmanawu haahosaa biya ashkke asata. ‘Daro alˈˈo inqqoy’ keehippe xoqqu oottidi xeelliyo Xoossaa Kawotettaa tumawu leemiso. Zalˈˈanchay he alˈˈo inqquwaa goˈˈaa akeekidi, hegaa shammanawu bayyo deˈiyaabaa ubbaa bayzzanawu koyiis. Yesuusi goshshan “moogido” miishshaa oottiiddi demmida bitaniyaabaakka yootiis. Zalˈˈanchaagaappe dumma ogiyan he bitanee alˈˈo miishshaa koyanawu harasaa bibeenna. SHin ikka zalˈˈanchaagaadan he alˈˈo miishshaa demmanawu “baayyo de7iyaabaa ubbaa” bayzzanawu koyiis.
17. Yesuusi zalˈˈanchaabaanne moogido miishshaabaa leemisuwaa yootidoy aybisee?
17 Yesuusi ha naaˈˈu leemisota yootidoy aybisee? I asay tumaa dumma dumma ogiyan siyiyoogaa bessanawu hegaa yootiis. Issi issi asay tumaa siyanawu koyidi, keehi haahosaa bees. Harati qassi tumaa daafurennan demmoosona; geella issi asi etakko yiidi markkattin siyana danddayoosona. Ha leemisuwan qonccida naaˈˈu asatikka bantta demmidobaa xoqqu oottidi xeellidosona; qassi hegaa banttabaa oottanawu daro baaxetidosona.
18. (a) Ha naaˈˈu leemisuwaappe nuuni waani goˈettana danddayiyoo? (b) Hagee Yihoowabaanne Yesuusabaa nuna ay akeekissii?
18 Ha naaˈˈu leemisuwaappe nuuni waani goˈettana danddayiyoo? (Maa. 6:19-21) Nena hagaadan oycha: ‘Ta qofaykka ha asatuugaa malee? Taanikka tumaa hegaadan xoqqu oottada xeelliyaanaa? Taani tumaa demmanawu daro baaxetiyaanaayye woy galla galla deˈossi koshshiyaabaa demmanawu qoppiyoogaa malabawu hirggiyaanaa?’ (Maa. 6:22-24, 33; Luq. 5:27, 28; Pili. 3:8) Nuuni tumaa demmido gishshawu wozanappe ufayttiyoogee, nu deˈuwan a kaseyanawu murttanaadan oottees.
19. Kaallidi deˈiya huuphe yohuwan ay pilgganee?
19 Nuuni Xoossaa Kawotettaara gayttida ha leemisotu birshettaa siyiyaageetanne wozanaappe akeekiyaageeta gidanaadan amottoos. Nuuni yaatanawu he leemisotu birshettaa eriyoogaa xalla gidennan hegaappe tamaaridobaa oosuwan peeshshana koshshiyoogaa hassaya. Kaalliya huuphe yohuwan, hara heezzu leemisota pilggana, qassi hegaappe nuuni ay tamaarana danddayiyaakko beˈana.
^ MENT. 13 Kaallidi deˈiya biittatunkka hegaa malabay haniis: Arjjenttiina (2001 Laytta Maxaafaa, sinttaa 186); Arshsho Jarmane (1999 Laytta Maxaafaa, sinttaa 83); Papiwa Niwu Giinii (2005 Laytta Maxaafaa, sinttaa 63); qassi Robinson Kurasaˈo Haruuruwaa (Wochiyo Keelaa, Tamme 15, 2000, sinttaa 9). Ha xuufeti Wolayttattuwan birshshettibookkona.


text:
Suraa: Sirni Badhaasaa Hooteelaa Sharaatanitti yeroo adeemsifamu
Sirbi Haacaaluu Hundeessaa ‘Maalan Jiraa’ fillannoo Dire Tube.Com oonlaayiiniitiin gaggeesseen ‘Viidiyoo Muuziqaa Bareedaa kan bara 2015’ jedhame badhaafame. Filannoo kanaratti sirboonni naannoo 20 ta’an (baay’een isaanii Afaan Amaaraatiin kan sirban yoo ta’an, Afaan Tigreetiin, Afaan Guraageetiin fi Afaan birootiinis kan sirbamani dha) dorgomiif kan dhiyaatan yoo ta’u, sirbi Haacaaluu ‘Maalan Jiraan’ sagaleee kuma torbaa ol argachuun ‘Best Music Video of 2015’ jedhame badhaafameera.
Saganataan kenninsa badhaasaa Diree Tiyuub qopheesse Hoteelaa Sharaatanitti gaafa Bitootessa 26/2016 kan adeemsifame yeroo ta’u, Haacaaluu bakka bu’uudhaan Amansiisaa Ifaa badhaasaa kenname fuudhatee jira. Viidiyoo muuziiqaa ‘Maalan Jiraa’ kan daayrektii godhee kan qopheesse Amansiisa Ifaa ture. Sagantaa kanuma irratti Alii Birraa wellisaa umurii dheeraa ‘legendary award’ Dirree Tiyuubiin (Dire Tube) badhaafameera.
Haacaaluu Hundeessaa, dargaggoo muuziqaa Oromoo sadarkaa olaanitti ceesise ta’u namoonni hedduun irratti waliigalu.Waggaa jaha dura albamii muuziqaa ‘Sanyii Mootii’ jedhuun kan uummata Oromoo biratti fudhatama guddaa kan argate yeroo ta’u, eragsiiti sirboota ergaa cimaa qaban kan qabsoo uummata Oromoo irratti xiyyeeffatan sirbuudhaan Haacaaluun baay’ee jaalatamaa ta’eera. Sirbi isaa ‘Maalan Jiraa’ jedhu immoo daran dandeetti isaa kan muli’ise ture. Walaloo, yeedalloo fi akka itti sirbichi viidiyoon qindaa’e Oromoota biratti qofaa osoo hinta’aan namoota Afaan Oromoo hindhageenye birratti fudhatam guddaa kan argate ture.
Sirbi kun abbaa biyyummaa Oromoon Finfinnee irratti qabu seenaan walqabsiise kan dhiyeessu yeroo ta’u, yeroo ammaa kana garuu Finfinneen Oromoo harkaa baatee harka ormaa akka galte xiiqii guddaatiin kaasa. Oromoota hedduu birratti ‘Maalan Jiraan’ hojii muuziqaa guddaa (master piece) akka ta’etti fudhatama.
Badhaasa muuziqaa warri habashaa qopheesan irratti sirbi Afaan Oromoo yeroo jalqabaaf kan kaadhimames kan moo’es sirba Haacaaluu ‘Maalan Jira’ jedhuuni dha. Kun immoo kan agarsiisu yeroo dhiyoo keessatti sirboonni Afaan Oromoo sirboota habashaa waliin waldorgomee bakka guddaa irra taa’uu akka danda’u kan mirkaneesse dha.


text:
Biyyoota mirga uummataa hin kabajnee kan akka gaanfa Afrikaa keessatti barbaachisummaan gargaarsa hatattamaa ni dabala jechuun komishinarittiin mirga dhala namaa kan Tokkummaa mootummootaa Navi Pillay hubachisan.
Haallii qilleensa uumamaa caama fidee uummata midhe jedhamuus, garuu mootummonni hangi tokko mirga lammiwwan isaanii kabajauuf dirqama irra jiru eegsisuu dadhabuun haala jiru daranuu hameesse jedhan.
Kunis yeroo ammaa biyyoota gaanfa Afrikaa keessa kan jiran uummata kuma 700 fi kuma 50 irratti mul’ataa jira jedhan Navi Pillay.
Gabaasaa Guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
Kaampaaniin oomisha miimoorii beekkamaan sandisk miimoorii qabiyyeen isaa addunyaa tana irraa isa guddaa tahe hojjate beeksisee jira. Miimoorichi qabiyyeen isaa 1TB/teeraabaayitii tokko/ akka tahes himee jira.
Miimoorichis ammaaf yaalii irra kan jiru akka tahes beekkamee jira. Waggaa 16 dura sandisk miimoorii yeroo jalqabaatiif 64MB qabatu tolchee gabayaadhaa dhiyeessee ture. Waggaa lama booddee immoo 512GB kan qabatu yookiin baachuu kan danda’u miimoorii jabaa hojjatee akka ture ni beekkama.
Har’a immoo kan yeroo jalqabatiif hojjate isa 64MB’tiin wal maddii qabnee yoo ilaallu; inni haaraa hojjatame kun si’a 16384’n kan caaluudha.
Ammaaf miimoorichi kun yaalii irra waan jiruuf kaampaanichi waan gatii ittiin gurguramuu fi yoom gabaa irra akka oolu wanti dubbate takkallee kan hin jirreedha.


text:
Siiqee/Siinqee
Abbaa Hoduu, jette Jiituun. Manguddoo heddutu ulee siiqee jedhamu manaa qabu. Dhimmi ulee kanaa maanni? Abbaan Hoduu fakkaatii siiqee beekuu gadi baasee itti hodeessuuti ka’e.
Siiqee dubaroo Boranaa, Arsii fi kan biraa fi kan Waaqittii Masir, Isis
Fakkaattiin gara bitaa fakkaatii Siiqee dubaroo Booranaati jedhe. Fiixeen saa saala dubartii caalaa kan dhiiraatt gaalcha. Inni itt haanu kan dubarti Arsii dhuma jaarraa 19ffaati . (“The Oromo” Qannoo laali) Kan itt haanu akka dubartummaa calaqisutt goodame. Arfaffaan walbira qabanii ilaaluun akka toluuf siidaa Isis masir duriiti. Durbi Oromoo yoo seeraan eerumtu haadhi deesse Siiqee (Siinqee) fi filaa kennitiif ture. Siiqeen mallatoo mirga dubartummaati. Yeroo jila irratt qooda fudhachuu dhaqxu Siiqee see qabattee baati. Yeroo waa kadhattu, yoo hoo qubaa galchitu, yeroo nama araarsitu, yeroo birmattu hunda Siiqeen harkaa hin dhibu. Siiqee qabattee waan gaafateef deebii kennuun dirqii seeraa fi aadaa Oromooti. Kun kooti jettee dubartiin fiixee Siiqee seen tuqnnaan waan sun gulummaa see tahuu agarsiisa. Nammi biraa aangoo irratt hin qabu.
Horii qalmaaf dhihaate haati warra siiqeen hariirti. Mataa kaastee hanga randaatt siiqee see irra butte eebbisti jechuu dha. Siiqqeen ulee ulfoo dha. Nammi hundi ni kabaja. Siiqeen nama haatahu horii hin rukutan. Dhaabata hin godhatan. Yoo dubartii Siiqee qabattu namatt dhuftu karaa irra goruuf. Yoo farda irra jiraatan bu’anii Siiqee na ooffalchi jedhanii darbu.
Siiqeen dubartii mirga kenna jennee jirra. Yoo itt dabame, yoo seerri cabe dubartiin ollaa Siiqee qabatanii yaa’uun akka sirreessamu gaafatu. Mirgi siiqee Seeraan beekamaa dha. Kanaaf warri seera tissue dafanii faluu qabu. Kan itt dabame fi seerri Waaqaa fi nama cabe sirraawuu, kan jalaa fudhatame bakka buufamuu qaba. Kan balleesses ni adabama.
Sirni Siiqee sirna Gadaa waliin deema ture. Erga Gadaan cabee qabatanii jila deemuu irra darbee waan seeraan eegamu tahuun hafee jira. Seeraan bulummaatu rarra’e, mirga ilmoo namaatu haqame. Oromiyaa gara caalu keessatt immoo Siiqeen kan irranfatame fakkaata. Kanaaf deebisanii jiraachisuun fedhaa fi kutannoo dubaroo Oromo gaafata. Jilumaafuu osoo dubartii hundi akka qabattu godhamee mirga ittiin gaafachuun itt haanee dhufuu dandaha. Kanaaf kan beektan kan hin beekne ittiin gamteessaa jechuu malee maal jenna.
Intala eerumtuu akkuma Siiqeen kennamuuf gurbaa fuudhufis Horooroon (Orooroo) ni kennama ture. Dhiirri olhantummaa waan qabuuf hoodumaaf malee horooroon mirga dabaluuf kan qabu hin fakkaatu. Akka mallatoo aaboott, dhiiraaf Bokkuu, Kallacha fi Alangaan (Lichoon) jira. Garuu kan hin qondaalomne jila adda addaa irratt yeroo iseen Siiqee qabatu inni orooroo qofa qabata ture. Akkuma Siiqee Orooronis ulee ulfina malee kan ittiin sa’a tissan yk hamaa ofirraa itt fachisan miti. Lachanuu mi’a hawaasomaati. Kan gahe hundi waan qabatu malee akka Bokkuu fi Lichoo martii xinnoott hin dangahamu.
Siiqeen meeshaa dubarti erga tahee danaan saa dubartummaa (dhalfa) agarsiisuu qaba kan jedhan jiru. Mallatoo dhiirri qabatu akka kallacha fi Bokkuu seeruu dhiiraatt gaalcha. Siiqqeen ol jirus fiixeen qara. Kanaaf dubartummaa mamii malee hin calaqisu. Siiqeen amantee calaqqisuu qaba. Amantee dubartiin dhiira waliin mirga walqixee qabdi jedhu. Adda malee gadii akka hin taane kan mirkaneessu. Mukichi mallatoo amantee kanaa malee ofii amanticha hin tahu.
Egaa Siiqeen mallatoo mirgaa fi ulfina dubartiiti. Ulfinaa fi mirga badde deeffachuun dirqama uumaati. Akkuma bofi “… abbaatu of mara” jette dubartiins falachuu qabdi. Tokkummaan dubarti tokkummaa biyyaati. Siiqeen mallatoo tokkummaa dubartiiti. Tokkummaan humna jedhama. Dubartii hundi Siiqee qabatee walii haa birmattu. Hamma yoonaa nammi dubartiin malee wal hin horree. Jabinni see jabina horee mirkaneessa.
Attis deemi haadhi kee akka gaafa cida keetiif siiqee sii qopheessitu gaafadhu, jedhe abbaan hoduu Jiituun.
Abbaa Hoduu
Abbaa Hoduu! Mee hoduu kee natti hodeesi!
Waa’ee sa’a kooti isa muchi saa lafa taraaru gaafi saa waaqaa taaraaru sitti himeen ture. Hardhammoo waan hammaa hin baaneen sii himaa dhaggeeffadhu.
Oromoon durii jedhe abbaan hoduu, barruun osoo hin tahin dubbii afaniin seenaa sabasaa daa’ima barsiifata. Gara caaluu halkan yeroo ibddati marsanii qaammatan hamma nyaati gahutt beekaan wan tokkoo tokkoo itt hima. Abbaan hoduu hardha Haadha Dalleen qabatee seena Nabee hima.
Haadha Dallee hirribaa gadi qabaa jiru, sagalee dhageesse. Qilleensatu bubbisaa Dallee? Namatu na dubbisaa Dallee, jete? Sagalichi ittuma fufe. Sa’atu dallaa diigaa Dalleee? Fardatu garbuu lixee dallee? Barat darbuu didee jettee Dallee? Jette. Dallee mana hin jiru ture. Harme maal taate anatu sidubbisaa jedhee raaseen Disiis, gurbaan ollaa. Akka dammaquu taatee, yaa Ayyaana Odaa Nabee, sumatu abjuu nati ta’ee gurbtii nana jetteen; silaa Odaan Nabee yoo gadditus, yoo waa dinqunis, yoo gammaddus, yoo waa harkaa bu’es afaan see keessaa hin bu’uu.
“Harmee!”, jedhe gurbaan ollaa, Dissiis, yeroo hundaa Odaa Nabee, yaa Ayyaana Odaa Nabee jetta Nabeen kun maal keeti jedheen. Maal maal jettee olkaatee harmasee golxa afuuffee afuurabaafate fakkaatu rarraasaa. olgaa sireerra teessee. Warri kee iseema kana illee sitti hin himnee, jette dinqisiifattee? Gurbaa kan Odaa Nabee hin beekne warra sanyii ol dhihoo qofa ture. Waa’een Nabee osoo sitt hin himamin yoona gahanii? Kun maan jiraadhee kana dhagahe na jechisiisa jetteen. Ati maal gootee galtuu sanatu siballeessee jette itt haansuun. Abbaa saa isa xaaficha (barreessicha) jechuu seeti.
Dur dur jettee gurbaatt himuu eegalte. Janna biyya tokkoo lola irratt madaawee jiru niitiin deessi. Madaan saa hamaa waan tureef fayyuu hin dandeenyee. Faarri waan itt hin tolleef bakka ciisee wallaanamutt ilma koo fidaa nan laalaa jedhe. Deessuun yeroo malee ulumaa baatee mana madoo lixuun waan hoodaati sitt haa hafu jedhaniin. Innis akka haati fiddee dhuftu cimsee gaafateen. Yoo diddan foqoqeen ibidda ollaatt kaa’a jedheen. Muka ichima of harkaa hin dhabu ture. Akka inni kan jedherraa hin deebine beeku. Kanaaf niitiin laguu hunda cabsitee dhalattuu akka fiddee dhuftu tolchan.
Kun naabee! (anaa bee) jedhe. Danaan kee kootii onnee koo sif haa kennu. Darbattee hin dhabin. Kan lammii guddisee mullisu tahi. Dhalooti dhufu hundii kan si yaadatu tahi jedhee itt tuttufee eebbise. Haadhaanis ulumaa cabsii bahi. Yoo feete eerumi yoo feete qabeenya koo hunda too’adhuu ilma kee guddisi jedhe. Iseettis tuttufee eebisee ulumaatt deebi’i jedhe. Aadaa cabe hundaaf Waaqaa fi lammiin siif haa dhiisu jedhe.
Hanga iseen gadi baatee ija duraa badduti caqasaa ture. Intala loomaa, kan mudhiin soonsaa, dhihoo dahe hin fakkaanne ture. Soora ulumaatt argateen fullisee duru durii qabee dhadhaa fakkaate ture. Jannichi imimmaan itt dhufnaan yoo ol deeffatu ni muldhata ture. Osoo ati jiraachuu baattee qacceen koo badde jedhe garaa saatt.
Jaarsolii achi jiraniin yoo guddatu dhaamsa kana itt himaa jedhe. Abbaan koos akaakayyuun koos ilmoo takka caalaa hin godhanne. “Kan an si godhadhe ergan qancareeti. Ati godhachuu baattullee maqaan keenya si irratt akka hin hafne waan bara baraan yaadatamu dhiisii darbi naa jedhaani”. Seena hafe isinuu beektu itt himaa jedhee ija cufate. Aara haagalfatu jedhanii suuta biraa deeman. Borumtii cireesi dhufee dammaqsuu yoo yaalu inni goggogeera. Lammiin hoduu kanatti hedduu rifate. Fardaa fi lafaan yaa’ee gaggeessaa isa dhumaa argamee hin beekamne godheef. Meeshaan lolaa fi mirgi saa hundi duukaa bahee ambatt mullate. Goota gaafa xiiqii dhabani. Lafoonis abbaan fardaas waraana mirmirsanii dhaadatan. “Eesaan dhaqxa?” jedhanii du’a sodaachisuu yaalan. Inni waan hin hafne garaama jabaatanii biyyoo itt deebisanii galani.
Nabeen kunuunsa lammiitiin guddate. Haammachiisaa yoo gahu warra ayyaanaati geessan. Qaalichis qoratee abbaan “kun naabee” jechuu haa dhagahuu, ayyaanni itt haamullisuu maqaa saa Nabee jedhe moggaase. Yeroo namummaa gahu akkuma dargaggoo biyyichaa yaa’a leejjisaa hedduu jala darbee qondaalome. Yeroo gabaabaa keessatt jabduu gurguddaa raawwate. Beekumsaa fi jabina saa ilaaltee hiriyaan hoggana godhate. Bara abbaa duulaa ture tokkoo diina daangaa irra fageessuun mala eegumsaa adda addaa itt tolche. Weedduun lolaa “Ari’ee balleessee, warraan gahu laataa? jedhu baras bahe jedhama.Haa tahu malee Nabeen nuti kan namaa hin barbaadnu asumati dhaabbadhaa jedhe waraana saatiin. Leenjisi ijoollee isa beekamu caalaa akka fooyya’ee itt fufu tolche. Dargaggoon biyya sanaa kan farda garmaamsuu, waraana darbachuu, bishaan daakuu, gaaduu hin dandeenye hin turre. Hojiin harkaa akka wayyaa dhahu, sibila tumuu, gogaa duuguu fi lafa qotuun baras baballate jedhama.
Yeroon saa gahee bar saddeetiif abbaa Gadaa yoo tahes bulchi qajeeltuu biyyasii muda hin qabnee tahe. Seeraan bulummaa hunda caalaa gad jabeesse. Seera daddaaqa malee hojiirra oolchuun walqixxummaa nambiyyaa mirkaneesse. Balleessaan eenyuunuu walqixee akka adabsiisuu dandahu labse. Nagaa fi araaraan osoo hin yaalamin hirreen keessan fira tahee halagaatt hin dabin jedhe. Kan humnaan namatti dhufe ofirraa faccisanii lamuu akka hin deebine iggitiin itti haa godhamu jedhee tume.
Bara gadamojjummaa saa keessa waan raajiitu irra gahe. Ganama tokkoo yoo kahu gola saa keessaan odaa biqiluuf ol quuqu arge. Muki dagalatt yoo hin taane ona keessatt malee hin biqilu. Mana daawwataan itt heddumaatu akka kan Nabee keessatt odaan ni marga jedhee kan yaadu hin turre. Dubbiin saa isa dhibnaan raaga biyya bira dhaqee gaafate. Dhiisi baalaa shan haa baasuu. Isa booda orma waamiiti waan tahe itt himi. Odichi maal tahuu akka barbaaddus dhaammadhu. Jireenyi kee sichi dhumatt dhihaatee jira jedheen. Nabeen hanga sanatt ilmoo hin qabu. Dubartii hedduutu jalaa du’e. Iseen amma jirtus dulloomteett. Akkuma abbaan saa jedhe ilmoo malee du’uu saati.
Akkuma raagichi jedhe odaan hanga baala baasutt eegee. Raajiin biraammoo naannaa mana saa akka tarkaanfii kudhanii ol odicha irra fagaatanii odooti diidatt biqilani. Odoota sana biras garbii tokkoo tokkotu ture. Odaanis garbiiin biraas naannaa hin turre. Nabeen raajii kana ifa baasuuf dhangaa guddaa qopheessee biyya waame. Erga nyaachisee obaasee booda hooda odaan mana saa keessaa biqiluu dubbate. Tokkoo tokkoonis akka ilaalanii galma afeerraatt deebi’an itt hime. Hunduu ilaalanii raajeffachuun bakka saaniitt deebi’ani. Isa booda, firoota koo jedhe, ani sichi lubbuun baayyee akka hin turre raagi keenya natt himeera. Barri kiyyas fagaatee jira.
Akkuma beektan ilmoo hin qabu. Anas abbaan dhalatuutt narraa du’ee lammitu naguddise. Kan ana dura turanis ilmoo tokkoo tokkoo malee hin godhanne. Ana irratt qaceen keenya raawwachuu saati jechuu dha. Kanaaf Odaa kana akka ilmoo kooti kanneen alati biqilan akka obbolaa saatti ilaalaa guddifadha, maqaa kootiinis naa waamaa jedhe gaafate.
Nammi hedduun tokkoo tokkoon ol kahanii sanyii Nabee akaakayyuu hedduu kaasee biyya saaniif maal akka godhan tarreesani. Inni tokkoo ka’ee, “Na ooffalchaa!” jedhe. Hunduu sagalee tokkoon “ooffali” jedhanii huursan. Hardha Nabee fi sanyii saa jajuun homaa hin baasu. Dhaamsa saati kan lafaa fi garaa lammiitt hafuu dandahu. Kan barbaachisu maqaa gootota kanaa oolfachuu dha jedhe. Kanaaf, jedhe, Abbaan Gadaa kallachaan hunda keenya akka waan Nabeen gaafate hojii irra olchinu nu haa kakachiisu jedhe. Hundi kana irratt walii galee, Abbaa Gadaa fulduratt kallachatt qubaa qabee walfaana kakate. Ergasii Odaan sun maqaa Nabeen waamamee hafe. Kuunnoo Dukamii fi Tulluu Gujii gidduu jiraa dhaqii ilaali jette.
Bara dhibba torba dura Oromoon hima raagaan bakka dur irra godaanett deebi’uu murteeffate. Battala saa Madda Walaabuu kahee ol deebi’uti yoo eegale Odaa Nabee qubate. Oromoon duraan achi turan gurmuu guddifachuu saanii gammadanii seeraan ofitt dabalan. Sana duuba mootummaa Oromoo cimaa fi amansiisaa tahe. Firoota kanaan dura kara karaa faca’an barbaaduuf dulli kallatii hundati bobbaafame.
Bulee bulee duulli sun wiirtuu irra fagaachaa deeme. Sun tahus Odaa Nabee hin irraanfachiifne. Garuu too’annaan gidduu hanga waliigalati cituti haphataa deeme. Sana duuba Tuulama qofatu akka muummee tokkummaa bulcha Gadaatt dhimma itt baha. Isa caalaamoo guyyuu nammi fagoo itt yaa’ee kaan ni muuda, kaan wareega galcha, kaan achi jalatt wal araarsa, kaan Waaqa saa kadhata, kara deemaan qabbana saa jalatt aara itt galfata, horiin jala ciisti, jette haadhi Dallee.
Ilmoo koo waan ani sitt hime kana atis hiriyootaa fi ijoollee keetti dabarsi. Waggaa saddeet saddeetiin yoo danddeessan itt godaanaa seenaa keessan wal yaadachiisaa. Hanga alaabaan Oromiyaa bilisii deebitee dhaabbatutt maqaa Nabee hin irraanfatinaa. Isa duuba, yaadannoo barabaraa lammiinuu irra deebi’ee ni tumaafi. Seena boonsaa darbee fi lafee akaakilee keessanii yaadadha. Sanyiin sanyii keessanii gammachuu fi qananiin akka jiratu bilisummaa gonfachuuf carraaqaa. Kan tokkoon bulu nama fakkaata malee nama miti horii dha. Alaabaan keessan kan qabsoo haa tahu kan seenaa lafa hin kaa’inaa. Tokkumaa, aangoo fi surraa Odaa Nabeett qabaataa turtan isin malee kan isinii deebisu hin jiru. Yaadannoo siif haa tahu jettee kuula wayyaasee moofaa adii, diimaa fi gurraachaan goodame tarsaaftee, kun halloota Odaa Nabee irra balali’aa turanii ol kaa’adhu jette gurbaa kenniteef.
Gurbaan gaafa guddatu hammam gorsa see akka yaadate waanti an qoradhe hin jiru, jedhe Abbaan Hoduu.


text:
Kaleessa galgala Krooshiyaa fi Swiizarlaand tikkeeta waancaa addunyaa kutachuu isaanii mirkaneeffataniiru.
Gara Griik kan qajeelan Krooshiyaanonni galchiii malee deebi’aniiru.
Taba duraatin Vaagreev irratti Krooshiyaan 4f 1n injifachuun isaa ni yaadatama.
Qabxii kaleessatiin boodas Krooshiyaan ida’amaan injifachuun hirmaannaa isaanii mirkaneeffataniiru.
Aayarlaand kaabaa kan keessummeessite Swiizarlaand ammoo zeerodhaan adda baatetti.
Taba Beelfaastin 1f 0n kan injifatte Swiizarlaand, qabxii ida’amaatin injifattee waancichatti dabarteetti.
Har’a galgalammoo Speenitti aanee ramaddiisa keessaa 2ffaa ta’uun kan xumure Xaaliyaan Swiidin waliin tabata.
Taba jalqabaatin 1f 0n kan injifataman Xaaliyaanonni, har’a istaadiyamii Saanseerotti gitasaanii waliin ni tabatu.
Xaaliyaanonni 2f 0 fi sanaa oliin yoo injifachuu baatan, waggaa 60n booda waancaa adduntyaatin ala ta’uu isaaniti.
Boorummoo Kooppan Haaganirratti Deenmaarkin zeerodhaan adda kan ba’e Riippabliikni Aaryarlaand taba deebii taasisu.


text:
Kabajamtoota ilmaan Oromoo!!!
Ji’oota afran darbaniif ummanni keenya mirga abbaa biyyummaa isaa kabajchiisuudhaaf xiiqiin ka’ee qabsoo wareegama qaqqaalii nu kafalchiise, akkasumas injifannoolee cululuqaa nu gonfachiise godhaa jira. Sirni abbaa hirree ol’aantummaa wayyaaneetiin hoogganamu gaafii ummanni Oromoo karaa nagayaatiin dhiheesseef nagayaan deebisurra dhiiga lammii keenyaa dhangalaasuu fi hidhuu itti fufee jira. Hanga ammaattis gochaa suukkaneessaa raawwataa jiruun dubartii ulfa fi daa’imman kichuullee otoo hin jedhin raasaasaan akaayuun diinummaa uummata Oromootiif qabu agarsiisaati jira. Gorsaa fi akeekkachiisa ummata addunyaa biraa dhihaataafii jirutti gurra cufatee jira gochaa sanyii duguuguu ittuma jira. Murni wayyaanee kun yaada furmaataa DHDUO/OPDOn dhiheesseef tuffatee qondaalota DHDUO lakkii gochaan Oromoo irratti raawwatamaa jira jedhanii diddaa agarsiisan hidhuu fi hojirraa ari’uun doorsisuu filatee jira. Murni wayyaanee kun warreen kaaniin immoo uummata Oromoo gadi qabdanii akka nuti barbaadne akka bulu taasisuu dadhabdan jechuuniin aangoo irraa kaasaati jira.
Murni wayyaanee abbaan hirree kun yaada araaraa manguddoota Oromoo fi abbootii Gadaatiin dhihaate wayitti hin lakkoofne. Waamicha nagayaa maanguddoota Oromoo fi Abbootii Gadaa kana tuffachuun ol’aantummaa guyya guyyaan jalaa shigigaataa jirtu humna qawweetiin deeffachuuf Oromiyaa bulchiinsa waraanaa jala galchee jira. Murni wayyaanee kun duula ifatti uummata Oromoo irratti labsuun humnoota isaa hidhatan Oromiyaa guutuutti bobbaasee hanga ammaatti yoo xinnaate ilmaan Oromoo meeshaa waraanaa wayiituu hin hidhanne dhibba shanii ol haala suukkaneessaa ta’een galaafatee, Kuma dhibba tokkoo ol hidhee mana hidhaa keessatti dararama hammaataa ilma namaa irratti hin raawwatamne raawwataa jira. Bakka mormiin hin jirrettiyyuu Oromoota nagayaan karaa deeman ykn mana isaanii keessatti fixaa jiran. Yeroo ammaa kana Oromoo ta’uu qofaan ilmaan Oromoo akka yakkamaatti ilaalamaati jiru.
Duula ajjeechaa kanarraa saba keenya baraaruu fi qabsoon mirga abbaa biyyummaa injifannoon akka goolabamtuuf tooftaalee qabsoo babal’isaa sirna abbaa hirree kana hudhuun murteessaa dha. Kunis fincila marsaa 3ffaa keessatti hojirraa ooluu eegalee jira. Akeekni ijoon tooftaa kanaa qabsoon Oromoo duula mirga ofii gaafachuutirraa gara tarkaanfii mirga ofii deeffachuutti ceesisuudha. Haaluma kanaan tooftaaleen armaan gadii kun amma booda bal’inaan hojitti yoo hiikkaman sirna kana hafuura itti kutuun takkaa akka harka kennee mariif gadi taa’u, yookaanii gaggabee akka lafa dhahu taasisu.
1) Wayyaaneen gaafii saamichi lafaa haa dhaabbatu kan saamame haa deebi’u jedhu diddee jirti. Kanaafuu ummanni humna isaatiin gaafii tanaaf deebii argachuu qaba. Tarkaanfiin qabeenyaa invastaroota alagaa kan lafa Oromoo fudhatanii saba keenya hiyyoomsanii ofii duroomaa wayyaanee gibiraa fi matta’aa/gubboon goobsaa jiranii barbadeessuun lafa deeffachuun cimee itti fufuu qaba. Faayidaa: Akka seera Itoophiyaatti qabeenya lafarra jiru malee lafti kan ummataati. Kanaafuu qabeenyi irratti tuullatan dhabamnaan wanti hafe kan saba keenyaati. Itti dabaluunis kasaaraan invastarootarra gayu dinagdee isaan biyya sanitti seensisan sodaan akka dhaaban waan godhuuf madda galii Wayyaanee goggogsuun laaffisaa deema. Tarkaanfiin hamma ammaatti fudhatameeyyuu maallaqni abbootii qabeenyaa biyya alaarraa seenuu guututti akka dhaabatu godheera. Dabalataanis inveestaroonni biroonis gara Oromiyaa dhufuun maqaa inveestimentiitiin saamicha lafaa irratti bobba’uu akka sodaatan taasisaati jira. Tarkaanfiin amma booda fudhatamu immoo maallaqa biyyasii qaban akka baasan godha. Kun kaaznaa Wayyaanee goggogsuun sirnicha laamsheessee kufaatii isii saffisiisa.
2) Wayyaaneen ummata mirga isaa karaa nagayaan gaafannaan mana hidhaatti guurte hidhaa keessaa akka baastu ummanni Oromoo fi ummanni addunyaa sagalee tokkoon gaafatus kan hidhaman hiikuu dhiisi kumaatamaan guyyumaan itti dabalaa jirti. Kanaaf ummanni keenya ilmaan isaa mirga abbaa biyyummaaf waan falmaniif hidhaman takaanfii ofiitiin hiiksisuu eegalee jira. Hanga ammaattis seenaan hin dagatamne hojjateeti jira. Duulli manneen hidhaa wayyaanee Oromiyaa keessa jiran irratti eegalame kun of eeggannoo cimaa fi tooftaadhaan itti fufuun dirqama ta’a. Bakka mana hidhaa diiguun danda’amutti mana hidhaa diiguun qabsaa’ota harka diinaa jiran baasuu bakka hidhaa diiguun rakkisaa ta’etti heddumminaan itti hidhamuunis fala. Faayidaa: Qabsaa’otaaf bilisummaa argamsiisuutti dabalee caasaa sirnichaa gara gadii laanshessuu fi dhabamsiisuun sirnicha caasaa sirnichi uummata keessatti diriirsee uummata ittiin to’atu dhabamsiisuuf gargaara.
3) Daandii Cufuun bu’aa guddaa buusee jira. Tarkaanfiin kun tooftaalee sirnicha akka malee wareersuun waan qabatu wallaalchisee bu’aa guddaa buusan keessaa tokko. Tarkaanfiin daandii bakka hundatti cufuu kun akkuma jirutti ta’ee daandiilee gurguddoo sochii Agaazii fi diinagdee Wayyaaneef barbaachisoo ta’an cufuun yeroo dheeraaf adda kutuun faayidaa guddaa qaba. Faayidaa: Sochii Agaazii saffisaan bakkaa bakkatti geessuu hanqisa. Akkasumas sochii geejjibaa laaffisuun humna diinagdee sirnichaa laamshessaa deema. Hojiin daandiiwwan cufuu kun bifa gurmaa’aa fi qindaa’aa ta’een yeroo halkanii halkanii duulaan yoo raawwatame qabsoo guyyaa itti aanuuf fayidaa guddaa qaba. Yeroo halkanii daandiiwwan cufuun immoo lukkeeleen wayyaanee eenyu akka cufe akka hin beekne waan godhuuf gaaga’ama qabsaa’ota irra gahus hedduun xiqqeessa.
4) Diddaan konkolaachiftoonni/shufeeronni taaksii, baajaajii fi konkolaattota biroo kun karaa cufuudhaan deeggaramnaan geejjiba biyyattii dhaabuun mootummaa guututti laamshessa. Shufeeronni hojii dhaabuu qofa osoo hin taane gaafin isaanii deebi’uu baannan konkolaattota tajaajila kennan kan biroo irratti tarkaanfii dhaabsisuu fudhachuun faayidaa guddaa buusa.
5) Gibira Kafaluu Diduu: Akkuma beekamu qonnaan bulaan keenya tumsa qabsichaaf qabuu fi aantummaa Oromummaaf qabuun akkasumas jibbiinsa sirnicha irratti qabuun gibira lafaa kafaluu dideeti jira. Duulli gibira lafaa kafaluu diduu kun bakka maratti bifa walfakkaataan itti-fufuu qaba. Tokkoon tokkoon barataa fi dargaggoonni dhimma kana irratti maatii isaanii hubachisuun dirqama. Fayidaan gibira lafaa kafaluu diduu: sirnicha beekkamtii dhorkuu, mootummaa galii dhabsiisuu, gaaga’ama siyaasaa mootummaa irraan gahuu faati.
6) Uggura gurgurtaa: Akkuma beekamu midhaan, beelladni, kudraafi fudraan biyya san sooru irra caalaan Oromiyaa keessaa dhufa. Galii mootummaa sanii daran hanqisuufi rakkoon Oromoo mudatte tun ummata kaanis geettee akka mootummaa irratti ka’aniif duulli ominishi nyaataa saffisaafi baay’inaan akka hin sochoone godhuu feesisa. Tooftaaleen kun omishoota jireenyaaf murteessoo ( necessity) ta’an adda baasuun yeroofi bakkaa murteessaa ta’een dhaabuun milkii isaa ni guddisa. Tooftaa kana hojitti hiikuuf qonnaan bulaanfi daldalaan keenya gurgurtaa dhaabuu ykn hir’isuu dabalatee tarkaanfii daandii cufuufi shofeeronni hojii dhaabuun hojitti hiikama.
6) Barnoonni Bilisummaan Booda: Akkuma beekamu ji’oota sadan dabraniif barnoonni sirnaan Oromiyaa keessa hin turre. Mootummaan kun barsiiftota 60 ol ajjeessee, kuma lamaa ol mana hidhaa keessatti hiraarsaa jira. Barattoota dabtaraa fi qalama qofaa of harkaa qabanitti dhukaasa banuun hedduun fuuldura barattootaatti wayita galaafatu, hedduun dhiigni isaanii dhangala’eeti jira. Barattoonni 20,000 ol mana hidhaa keessatti hiraarfamaa jiru. Manneen barnootaa Oromiyaa buufata waraanaa waan ta’aniif tasgabbiin barachuun hin danda’amne. Kanaafuu haala kana keessatti baranneet wayitti baanaan hin yaadamu. Fakkeenyaaf warreen qormaata biyyaalessaa qorataman bifuma kamiinuu barattoota naannolee biroo bifa tasgabbaa’een waggaa guutuu barataa turan waliin dorgomanii gara barnoota ol’aanaatti ce’u jedhanii yaaduun gonkumaa hin danda’amu. Barattoonni Oromoo barana qormaata biyyaalessaa tasa fudhachuun irra hin jiraatu. Kanaaf barnoonni Oromiyaa keessa bilisummaan booda ta’uu qaba mariin jedhu baldhinaan godhamaa turuun ni yaadatama. Kanarratti amma namuu waliif galee jira.
Garuu tooftaa kana barattoonni mana barnootaa irraa hafuun osoo hin taane manneen barnootaatti argamuun kan amma duraa caalaa daran dirree qabsoo bilisummaa Oromoo gochuutu nu baasa. Kanarraa ka’uun Wiixata dhufu irraa eegalee barattoonni hundi manneen barnootaa banaa jiranii fi kan cufaman dabalatee yunifooormii isaanii sirnaan uffatanii dhaquutu irra jiraata. Barsiisonnis hojii idilee isaanitti deebi’u. Garuu adeemsa baruu fi barsiisuu osoo hin taane tooftaalee diddaa garaagaraatiin guyyaan dabra. Bakka qeerroo fi qonnaan bulaan hiriira qopheessanitti gurmuun itti dabalamuun, bakka haalli akkasii hin mijoofnetti taa’umsaan, seenaa barreessuun, waliif dubbisuun, warra miidhameef kadhannaa gochuun, faaruu qabsoo Oromoo farsuun kkf dabra.
7) Tarkaanfii hojii dhaabuu: Akkuma konkolaataan tokko socho’uuf goommaa isaa irratti irkatu, mootummaan kamiyyuu bulchiinsa/ bittaa guyya guyyaa geggeessuuf ogummaa hojjattootaa irratti hundaaya. Hojjattonni kun galii isaanii mootummaa irraa waan argataniif akkasumas dirqamni lammummaafi biyyummaa itti dhagayamee hojii isaanii sirnaan hojjatu. Garuu yeroo sirni abbaa irraa mirga ummataa sarbee, dantaafi ilaalcha hojjattootaa moggatti bgate, mootummaa san kararratti deebisuuf yookin ofirraa kaasanii kan irra wayyaatin bakka buusuuf hojjattoonni shoora guddaa qabu. Baatilee darban kana keessa hojjattoonni mootummaa Oromiyaa keessaa duulaa hojii laaffisuu (procrastination) godhaa jiraniin laamshayuufi burjaajjawu sirnichi yeroo ammaa keessa seeneef gahee guddaa taphatanii jiran. Amma tarkaanfii isaanii ol dabaluu diddaa hojii dhaabuutti seenuun kufaatii sirnicha kanaa saffisiisa. Tarkaanfii kana ammoo tooftaalee diddaa barattonni, shofeeronnifi qonnaan bultoonniifi daldaltoonni fudhataniin walitti qindeessuun bu’aa isaa dachaan guddisa.
Tarkaanfileen armaan olii kun bifa qindaawaa ta’aniin hojitti yoo hiikaman bu’aalee tarsimoo (strategic gains) armaan gadiitu irraa argama. Baasiin mootummaa ni dabala, galiin isaa ni hir’ata. Bajata namoota ittin bitee ummata ittin cunqursuun rakkata, kan warra alaa sossobuun hanqataa deema. San qofaa miti akkuma diinagdeen laaffatuun qondaalonni ol’aanooniin quba walitti qabuun walsababuu akkasumas adda babahuu aangorraa waldarbutti seenu. Kun ammayyuu akkuma agartan galma gayaa jira. Daran itti jabeessinaan yeroo gabaabaa keessatti gaaga’ama hamaa (acute crisis) keessaa bahuu hin dandeenye seenti. Kun ammoo tarkaanfii isa dhumaa irratti fudhatamuu qabuuf toora saaqa. Tarkaanfiin sun maali? Yoo achi geenye mari’anna. Amma qabsoo jalqabne finiinsuu qofaa dha filmaanni qofa galeessi qabnu!!!
Dhumaratti ilmaan Oromoo milishaa, poolisii fi loltuu ta’anii sirnicha tajaajilaa jiran hamma ammatti obsaan turuun keessan nama boonsa. Ammasyeroon tarkaanfii dhihaachaa jirti. Miidhaan lammii keessanirra gahu garaa isin gubee dhuunfaan tarkaanfiitti seenun dogongora tarsiimooti. Tarkaanfin fudhatamuu bifuma karooraatin karaa qindaawaa ta’een gamtaan raaw’atamuu feesisa. Amma qophiin lojistikii, qorannoo fi karooraa (research and planning) saffisaan goolabamuu qaba. Mootummattiin saffisa yaadameen olitti diigamaa waan jirtuuf hojiin qophii bifamu saniis saffisaan goolabamee gara tarkaanfii seenamuu baannaan gaaga’ama hamaatu uumamuu mala. Amma gara tarkaanfii karoorfameetti deemamutti gaaga’ama uummata Oromoo mormiif dirreetti bahu irra gahu xiqqeessuuf toftaalee garaagaraa bilchinaan fayyadamaa.
Ilmaan Oromoo miseensummaa DHDUO/OPDO keessa jirtan immoo hedduun keessan keessa keessa qabsoo deemamaa jiru deeggaraa fi kallattiiwwan addaa addaatiin gargaaraa akka jirtan uummanni hubachuun barbaachisaa dha. Warreen duraan irraa jalqabdanii qabsicha gargaaraa fi deeggaraa jirtan haaluma jalqabdaniin qabsicha cinaa dhaabbachuun galmee seenaa keessatti seenaa boonsaa akka olkeewwatan isin yaadachiisuu feena. Namoonni muraasni fayidaa dhuunfaaf jecha qabsicha gufachiisuuf ulee diinaa ta’aa jirtan uummanni Oromoo balleessaa keessan irraa ni barattu jedhee obsaan yeroo isiniif kenneeti jira. Obsis hanga akka qabu isin hubachiisuu barbaadna. Dogoggora seenaa hojjattanii maqaa keessan seenaa xuraawaa dibuu qofaa miti wanti isin eeggatu. Uummanni dheekkamee jira waan ta’eef yeroon otoo karaatti deebitanii isiniif gaarii dha. Sirna kufaa jirtutti rarra’uun fiiguun kun waliin qilee seeenuun ala fayidaa tokkollee hin argamsiisu.
Dhimmi inni biraa fi murteessaan Oromoo marti dagachuu hin qabne waan naannawaa keessanitti ta’aa jiru Suuraa fi Viidiyoo kaasuun erguun gochaa wayyaanee saaxiluu fi adeemsa qabsoo Oromoo addunyaatti beeksisuun dhimma murteessaa dha.
Haqaaf falmanna,tokkummaan qabsoofna, tarsiimoon masakamna, ni injifanna!!!
Source:Jawar Mohammed


text:
Karoora Guddinafi Tiraansfoormeeshinii 2fa biyya keenyaa dhugoomsuu keessatti gaheen miidiyaa olaanaadha. Miidiyaan sochii siyaasaa, hawaasummaafi dinagdee biyya tokkoo hawaasa biraan gahuufi hirmaanaa ummataa finiinsuu keessatti qooda cimaa qaba.
Miidiyaan akkuma guddina biyyaa tumsu sirnaan hojiirra ooluu baannaan miidhaan dhaqqabsiisus salphaa miti. Kunis odeeffannoon karaa miidiyaa darbu madaalawaa kan hintaaneefi haqa qabeessummaansaa gad bu’aa taanaan ilaalcha dogoggoraa ummata keessatti dagaagsa. Ummatni ilaalcha dogoggoraan faalame ammoo ijaarsa sirna dimokraasiifi misoomarratti aantummaafi abbummaan hirmaachuu hindanda’u.
Akkuma beekamu Itoophiyaa keessatti gaazeexessummaa misoomawaa ‘Developmental Journalism’ hojiirra oolaa jira. Diinni guddaan biyya keenyaa hiyyummaa ta’uun amanameeti miidiyaas toora misoomawaarra hiriirsuuf kan yaadame. Ta’us miidiyaaleen biyyattii gaheesaanii sirnaan ba’ataa akka hinjirre mootummaan ifatti dubbataa tureera.
Haaromsa gad fagoon sadarkaalee gara garaatti adeemsifamaa turanirraa hubatames kana. Wantoota dadhabbii miidiyaaf sababa ta’an keessaa tokko humna namaa ga’umsaafi qulqullina qabu baay’inaan horachuu dhabuudha.
Ministirri Muummee Hayilamaariyaam Dassalanyi tibbana kominikeetarootaafi miidiyaalee biyyattii waliin wayita marii taasisan akka dubbatanitti, bara saayiinsiifi teknolojiin sadarkaa olaanaarra ga’etti rakkoo ga’umsaa kaasuun rakkisaadha.
Kunis jijjiiramaaf fedhii dhabuu yoo ta’e malee namootni miidiyaalee hawaasaarratti yaada qalbii hawaasaa daran hawatu barreessan hundi leenjii gaazexeessummaa fudhatanii osoo hintaane shaakalaafi dubbisuurraa kan horataniidha.
Qabeenyarra taayitaaf bakka kennuun hariiroo gaarii hawaasaafi mootummaa jiddduu jiru hangam akka miidhee ture hubachuun danda’ameera. Anis leenjii gabaabduu tibbana ogeessota miidiyaatiif Magaalaa Hawaasaatti kennamerraa kanan hubadhe kanuma.
Gaazexeessaa kan tureefi ogeessota dhaabbilee mitmootummaarraa leenjicharratti hirmaatan keessaa tokko kan ta'e Isheetuu Galatuu akka jedhetti, maddi odeeffannoo dhugaa, madaalawaafi wayitaawaa ta’uu qaba. Nama dhuunfaarra gaaffiifi fedhii hawaasa bal’aa bakka bu’utti cichuun barbaachisaadha.
Namni dhuunfaan bakka gad dhiisuu yookiin du’uu danda’a. Dhimmiifi gaaffiin hawaasaa garuu darbee jiraata. Ogummaa guddaan miidayaa keessatti hordofamuu qabu bu’aafi miidhaa qabiyyee dhimma dhiyaatu dursanii hubachuudha; Miidiyaan goolii kaasuufis ta’e dhaamsuuf humna guddaa waan qabuuf.
Akka yaadasaatti ilaalcha gara tokkotti luucca’e qabatanii jijjiirama eeguun gowwummaadha. Odeeffannoo madaalawaan ejennoo ofiirra turuuf nama gargaara. Odeeffannoo madaalawaan sababaan deggarame hawaasa keessa turuun miidiyaafis ta’e guddina biyyaatiif daran murteessaadha.
“BBC” dabalatee miidiyaalee adda addaarraa hojjetaa kan tureef ammaan tana dhaabbata mitimootummaa keessa hojjetaa kan jiru Naaziif Jamaalis guddinni yaadame caalaatti kan dhugoomu yoo miidiyaan sirnaan ga’eessaa taphate qofa ta'uu dubbata. Hundaa ol miidiyaan aantummaa ummataa gonfachuu qaba. Miidiyaan odeeffannoo sirrii qabatee ummataafi mootummaa gidduu riqicha amanamaa ta’ee tajaajiluu qaba.
Yeroo ammaa garuu wanti miidiyaa tokko tokkorraa hubatamu faallaa kanaa ta’ee mul’ataa akka jirus eeree, waan madaalawaa dhiyeessuurra fiixee tokko qabatanii faarsuu yookiin hafarsuutu heddummaata jedha. Garuu lameenuu sababaan madaalliisaanii eegsisanii walduukaa tarkaanfachiisuun akka danda'amus ni ibsa.
Walumaagalatti, miidiyaan madaallii odooffannoosaa eegee dhiyaatu guddina biyyaa tumsuu keessatti shoora guddaa qaba. Misoomaafi dimokraasii eegalame itti fufsiisuuf miidiyaaleen mootummaafi hawaasa gidduutti riqicha dhugaa ta’anii tajaajiluun irraa eegama.
Waaqshuum Fiqaaduutiin


text:
Guyyaa har’aa Bitootessa 30,2017 G/W/Liixaa magaalaa Naajjoottii Qeerroon magaalaa Naajjoo Bifa qinda’aa ta’een Warqaa wammichaa qabsoofi
akeekachisaa sirna Wayyaanee akeekachiisu of irraa qabu guutuummaa magaalaa Naajjoo maneen namaaf waajjirallee keessaa facaassanii ollanii jiru. Halaa warqaa faca’eerraattii Wayyanneen nasuu guddaa keessa seente humnaa polisii Feederraallaa dabalaata magaalaa naajjoottii bobasanii jiru..
Magaalaan Naajjoos yeroo ammaa kana humnaa warrannaa guutamtee jirttii.
Godina Wallaggaa Magaalaa Najjoo Keessatti FXG Itti Fufe.
Guyyaa har’aa Bitootessa 30,2017 G/W/Liixaa magaalaa Naajjoottii Qeerroon magaalaa Naajjoo Bifa qinda’aa ta’een Warqaa wammichaa qabsoofi


text:
Cincatenni Quqquxantine Agadhitinanni?
“Kiˈneno . . . cince.”—YAI. 5:8.
FAARSO: 114, 79
1, 2. (a) “Mamooti geeshsha?” yine xaˈmineemmo gede assannonkeri maa ikkara dandaanno? (b) Hunda Yihowara ammaname soqqamino manni lawishshi jawaachishannonke yineemmohu mayiraati?
‘MAMOOTI geeshsha?’ Togo yite xaˈmitinori ammanantino masaalaano Isayaasinna Imbaaqoomiiti. (Isa. 6:11; Imb. 1:2) Moote Daawitino Faarso 13 borreessi yannara, “mamooti geeshsha?” yitanno xaˈmo shoole hige xaˈmino. (Far. 13:1, 2, NW) Mootichinke Yesuusi Kiristoosino ammana nookki manni qarrisisi yannara tenne xaˈmo xaˈmino. (Mat. 17:17) Hakko daafira, ninkeno hatto yine xaˈmineemmo yanna heedhara dandiitanno.
2 Ninke “Mamooti geeshsha?” yine xaˈmineemmo gede assankera dandaannori maati? Taashsho xeˈino coyi iillankera dandaanno. Qoleno, geedhimma woy fayyimmate hoonge qarrissankera dandiitanno; woy ‘goofimarchu barrite qarrissanno yanna’ giddo heeˈra qarra ikkitinonkeha ikkara dandaanno. (2 Xim. 3:1) Woy qooxeessinkera heeˈranno manni gara ikkitinokki lao noonsare ikkansa, hexxo mudhineemmo gede assitankera dandiitanno. Ninkera qarra ikkinonke coyi ikkiha ikkirono, hundi yannara Yihowara ammaname soqqamino mannino ninke xaˈmineemmo gedee xaˈmo xaˈminotanna tennera Yihowa boroorinonsakkita afa jawaachishshannote.
3. Fonqolu iillannonke wote mayi kaaˈlankera dandaanno?
3 Fonqolu iillannonke wote kaaˈlannonkeri maati? Rosaanchu Yaiqoobi qullaawu ayyaaninni togo yee borreessino: “Roduuwaˈya! . . . Mootichu daa [“bayicho amada,” NW] geeshsha cincatenni agadhe!” (Yai. 5:7) Ee, ninke baalunku cinca hasiissannonke. Ikkina, cincate yaa mayyaate? Cinca dandiineemmohu hiittoonniiti?
CINCATE YAA MAYYAATE?
4, 5. (a) Cincate yaa mayyaate? Cinca dandiineemmohu hiittoonniiti? (b) Rosaanchu Yaiqoobi cinca hasiissannonketa mitte doogo lawishshunni xawisinohu hiittoonniiti? (Hanafote noo misile lai.)
4 Qullaawu Maxaafi cinca qullaawu ayyaaninni afiˈnanni akata ikkinota kulanno; guuntete xeˈne noonsa manni Maganu kaaˈlo nookkiha woˈmunni woˈma cinca didandaanno. Cinca Maganu aanno eltooti; iso banxeemmota leellinsheemmote qara qara doogga giddo mitte cincate. Cinca manna banxeemmota leellishateno kaaˈlitannonke. Cinca hooga kuni baxilli baˈˈanno gede assitanno; cinca kayinni jawaachishshanno. (1 Qor. 13:4; Gal. 5:22) Cinca wole Maganu baxanno akatta ledono xaado afidhino. Lawishshaho, cinca qarru yannara danchare hendanni gede assannohu kaajje heeˈrate akatiwiinni bande laˈnannire diafidhino. (Qol. 1:11; Yai. 1:3, 4) Qoleno, cinca gawajjannori iillannonke yannara bado qola agurre dandiine heeˈratenna baxi qarri iillinkerono ammanamme heeˈrate ledo xaado afidhino. Qullaawu Maxaafi mitto coye agadha hasiissannonketa ammanne adha hasiissannonketa xawisanno. Yaiqoobi 5:7, 8 giddo konni garinni cinca hasiissannota xawinsooni. (Qummeeshsha nabbawi.)
5 Yihowa qaale einore wonshanno yanna cincine agadha hasiissannonketa ammana hasiissannonke. Mayira? Yaiqoobi ninke gara gibirinnu looso loosiˈranno manchi ledo heewisiisino. Gibirinnu looso loosiˈranno manchi daafure loosiˈrannoha ikkirono, arrishsho fultanno gede woy xeena gananno gede assa didandaanno, hattono wixiˈrinori rahe lophanno gede asse diafanno. Woy wixiˈrinore mixxanno yanna rakke dagganno gede assa didandaanno. Kuni manchi baatto laashshitannoha “dancha guma” afiˈrate cince agadha hasiissannosita ammane adha hasiissannosi. Hatteente gede, ninkeno Yihowa eino qaale wonshanno yanna agadhineemmo wote assine anfeemmokkihu haammatu coyi no. (Maq. 13:32, 33; Soq. 1:7) Gibirinnu looso loosiˈranno manchi gede ninkeno cinca hasiissannonke.
6. Masaalaanchu Mikiyaasi lawishshinni maa ronseemmo?
6 Ninkerano masaalaanchu Mikiyaasi yannara noo gedee coyi iillannonke. Isi heeˈrinohu bushu Moote Akaazi moohe noo yannaraati; hattee yannara addi addi bunshe batidhino. Isinni, hatte yannara noo manni “bushino coye assate addintanni busuloota” ikkinota kulloonni. (Mikiyaasi 7:1-3 nabbawi.) Mikiyaasi konne coye umisinni soorra dandaannokkita afino. Isi assa dandaannori maati? Isi togo yiino: “Ani kayinni Kaaliiqa agadheemmo. Gatisaanchoˈya Magano hexxeemmo. Isino macciishshannoe.” (Mik. 7:7) Ninkeno Mikiyaasi gede ‘Magano hexxa’ woy iso agadha hasiissannonke.
7. Yihowa eino qaale agadha hasiissannonkehu hiittoonniiti?
7 Mikiyaasite gedee ammana heedhunkero cincine agadhineemmo. Yihowa eino qaale wonshanno yanna quqquxamme agadhineemmo. Ninke gari, shinannisi barra agadhe noo usuranyi gedeeha diˈˈikkino. Kuni usuranyi konne barra agadhannohu baxe diˈˈikkino; qoleno reyosi quqquxame diagadhanno. Ninke gari kayinni horo baxxinoho! Ninke Yihowa eino qaale wonshanno yanna quqquxamme agadhineemmohu, isi hegere heeshsho aankera eino qaale murino yannara wonshannota anfoommo daafiraati. Konni daafira, “cincatenni baalanka coye dandaate hagiirrunni” qixxaambeemmo. (Qol. 1:11, 12) Yihowa coye rahe biddi diassino yine gungummanni agarreemmoha ikkiro kayinni, isi dihagiidhanno.—Qol. 3:12.
CINCATE LAWISHSHA IKKITANNONKERE
8. Ammaname heeˈrinohu hundi labballinna meenti lawishsha hiincineemmo wote maa heda hasiissannonke?
8 Yihowa eino qale wonshanno yanna cince agadhinohu hundi labballinna meenti lawishsha qaaganke quqquxamme agadhate kaaˈlitannonke. (Rom. 15:4) Insa lawishsha hiincanke, insa mageeshshi yanna cinca hasiissinonsaronna cince agadhinohu mayiraatiro, hattono tini mayi atoote afiˈranno gede assitinonsaro qaagate kaaˈlitannonke.
9, 10. Abirihaaminna Saara Yihowa eino qaale wonsha geeshsha mageeshshi yanna agarino?
9 Hanni Abirihaaminna Saara lawishsha laˈno. Insa, ‘ammanatenninna cincatenni kaajje Maganu hedinonsa coye ragiˈranno’ manni wodooti. Qullaawa Borro “Abirihaamino cince agadhihu gedensaanni,” Yihowa iso maassiˈratenna sirchosi batisate qaale einosita kultanno. (Ibi. 6:12, 15) Abirihaami cinca hasiissinosihu mayiraati? Isi cinca hasiissinosihu, Yihowa einosi qaali woˈmate yanna hasiissanno daafiraati. Yihowa Abirihaami ledo eino gondoori woˈma hanafinohu, Niisaani 14, 1943 K.A. Hatte yannara Abirihaaminna Saara, mininsa manni ledo Efiraaxisi Laga tayise sae Hexxote Gobba eino. Abirihaami hakkuyi gedensaanni, 1918 K.A. Yisihaaqi ilama geeshsha 25 diro agara hasiissinosi; hakkiinnino 1858 K.A. beettisi ooso Eesawunna Yaiqoobi ilanta geeshsha 60 diro agara hasiissinosi.—Ibi. 11:9.
10 Abirihaami Hexxote Gobbara mageeshshi baatto ragiˈrino? Qullaawu Maxaafi togo yaanno: “[Yihowa Abirihaamira] kaxxe uurranno darga nafa diuyinosi. Ikkollana hattenne gobba isiranna sirchisira iqqa asse aara xaarino. Xaarinohu Abirihaami ooso ilikkinniiti.” (Soq. 7:5) Yihowa Abirihaamira eino qaali, Abirihaami Efiraaxisi Laga tayise saihunni kayise sirchisi daga ikke hexxote gobba ragiˈra geeshsha, yaano 430 diri saˈˈa geeshsha diwoˈmino.—Ful. 12:40-42; Gal. 3:17.
11. Abirihaami Yihowa qaale eino coye quqquxame agadhinohu mayiraati? Isi cince agadhasi albillitte mayi atoote afiˈranno gede assitannosi?
11 Abirihaami cince agadhinohu Yihowa yiinore wonshannota ammananno daafiraati. (Ibiraawoota 11:8-12 nabbawi.) Abirihaami Yihowa einosi qaali gudisame woˈmanna lainokkiha ikkirono, hagiirrunni agadhino. Isi gannate ikkitino uullara reyotenni kaˈˈanno wote mageeshshi geeshsha hagiidhannoro hanni hedde. Abirihaami Qullaawu Maxaafi giddo isinna sirchisire kultannota lowo xagge borreessinoonnita afanno wote lowo geeshsha dhagge assiˈrannoti dihuluullissannote. * Qoleno, Abirihaami Yihowa Mesihichu ilamanno gede assinohu isi sirchi widoonni ikkinota mite yee macciishshanno wote mageeshshi geeshsha hagiidhannoro hanni hedde! Isi lowo yanna cince agadhasinni horo digaabbanno.
12, 13. Yooseefi cinca hasiissinohu mayiraati? Isira hiitti dancha lao noosi?
12 Abirihaami awura ikkannohu Yooseefino cince agadhino. Isira addi addihu taashsho xeˈinori iillinosi. Isira 17 diro ikkisi balla roduuwisi borojjimate hirtinosi. Gedensaanni mootichisi galte seyate hooginoe yite beebba wortinosi daafira usuru minira eessinoonnisi. (Kal. 39:11-20; Far. 105:17, 18) Kuni coyi, isi danchare assinotera atoote afiˈranno bayicho qarru iillinosiha lawara dandaanno. Ikkollana 13 diri gedensaanni coyi baalu soorrami. Isi usuru mininni fule Gibitsete gobbara silxaanetenni layinkiha ikki.—Kal. 41:14, 37-43; Soq. 7:9, 10.
13 Yooseefi taashsho xeˈino coyi iillinosihura caaccaawinoni? Woy Maganu Yihowara noosi ammana baˈanno gede assiˈrinoni? Diasiˈrino. Yooseefi cincatenni agadhanno gede kaaˈlinosiri maati? Tennera kaaˈlitinositi Yihowara noosi ammanaati. Isi Yihowa coye biddi assannota afino. Yooseefi roduuwisira coyiˈrinori tenne leellishanno: “Waajjitinoonte! Bado qolammora ani Magano diˈˈikkoommo! Kiˈne busha coye heddinierono, Maganu kayinni techo laˈnanninte gede lowo manna gatisate danchummate qolino.” (Kal. 50:19, 20) Yooseefi afiˈranno atooti Yihowa coye biddi assanno yanna agadhatenni roorannota afino.
14, 15. (a) Daawiti cincasi dhagge ikkitannohu mayiraati? (b) Daawiti cincanno gede kaaˈlinosiri maati?
14 Moote Daawitirano batinyu taashsho xeˈino coyi iillinosi. Yihowa Daawiti Israeelete moote ikkanno gede anje heeˈreenna buurinosiha ikkirono, isi gaˈresira moote ikke moohate mitu 15 diri geeshsha agara hasiissinosi. (2 Sam. 2:3, 4) Tenne yannara ammanamikki gatinohu Moote Saaooli Daawiti shaara shorra hanafino. * Konnira, Daawiti mito wote wole gobbara, mito wote kayinni goddate maaxamanni heeˈrino. Isi Saaooli olunniwa reyihu gedensaanni nafa, Israeelete dagara moohanno gede mootimma uyinasi geeshsha, xaano mitu lamalu diri geeshsha agadha hasiissinosi.—2 Sam. 5:4, 5.
15 Daawiti cince agadhinohu mayiraati? Isi, “Mamooti geeshsha?” yee shoole hige xaˈmi fooliishshonkura cince agadhinohu mayiraatiro kulanni togo yiino: “Ani kayinni bagamannokkiha baxillekki addaxxeemmo; wodaniˈyano gatisaanchimmakkinni hagiidhanno. Assinoe danchummara, Kaaliiqira faarsiˈreemmo.” (Far. 13:5, 6) Daawiti Yihowa baxannositanna duuchanka wote ammanaminoha ikkinota afino. Isi iillannosi qarra Yihowa hoolanno gara afate quqquxame agadhino; hattono alba Yihowa kaaˈlinosi gara qaagino. Ee, Yihowa coye biddi assanno yanna agadhasi kiissannosita afino.
Yihowa umisi cincannokkiha ikkoommero ninke cince diyaannonke
16, 17. Yihowanna Yesuusi cince agadhate dancha lawishsha ikkitannonkehu hiittoonniiti?
16 Yihowa umisi cincannokkiha ikkoommero ninke cince diyaannonke. Quqquxame agarate baalunkunni roore lawishsha ikkannonkehu isooti. (2 Pheexiroosi 3:9 nabbawi.) Lawishshaho, lowo diri albaanni Sheexaanu Yihowara gashshate qoosso dinosi yee yekkeeramino; Yihowa tenne yekkeerora dawaro huluullisannokki garinni qolate cince keeshshino. Isi suˈmisi woˈmunni woˈma qullaawa ikkanno yanna cince agare no. Tini, Yihowa eino qaale wonshanno yanna cince agadhanno manni taalle nookki atoote afiˈranno gede assitanno.—Isa. 30:18.
17 Yesuusino cince agadhannoho. Isi uullate aana fonqolo baala qeele iimira haˈre 33 M.D. kakkalosi waaga Maganu albira shiqishinoha ikkirono, gashsha hanafate 1914 geeshsha cince agara hasiissinosi. (Soq. 2:33-35; Ibi. 10:12, 13) Qoleno, diinnasi isihu Kumu Diri Gashshooti jeefora gudisante baˈa geeshsha cinca hasiissannosi. (1 Qor. 15:25) Tini shiima yanna diˈˈikkitino; ikkirono cinca kiissanno.
CINCINE AGADHATE KAAˈLANNONKERI MAATI?
18, 19. Cincine agadhineemmo gede kaaˈlannonkeri maati?
18 Ninke baalunku cincine agadha hasiissannonke. Tennera kaaˈlannonkeri maati? Maganu qullaawa ayyaanasi aannonke gede huuccatto assiˈra hasiissannonke. Qullaawu ayyaani gumi akatta giddo mitte cinca ikkitinota deˈinoonte. (Efe. 3:16; 6:18; 1 Tes. 5:17-19) Konnira Yihowa cincitine kaajjitine heeˈrate kaaˈlannoˈne gede iso eeggifatte.
19 Qoleno, Maganu qaale eino coye cince agadhino manna, lawishshaho Abirihaami, Yooseefinna Daawiti kaaˈlinonsare qaagge. Insa kaaˈlitinonsati Yihowara noonsa ammanaatinna iso addaxxansaati. Insa uminsare woy afiˈra hasidhanno coyi aana diˈˈillachishshino. Insa afidhino atoote hiincanke, ninkeno cincine agadhineemmo gede jawaachishshannonke.
20. Maa assate murciˈrootto?
20 Konni daafira, fonqolunna qarru iillinkero nafa, hexxotenni cincine agadhate murciˈno. Hige mito wote, ‘Yihowa, mageeshshi geeshsha?’ yineemmo woti heeˈrara dandaanno. (Isa. 6:11) Qullaawu ayyaani kaaˈlonni, baalunku Ermiyaasi yii gede murciˈne togo yineemmo: “Anera nooehu Kaaliiqa [“Yihowa,” NW] ikkinohura, iso calla hexxeemmo.”—Erq. 3:21, 24.
^ GUFO 11 Kalaqamu maxaafira 15 ikkitanno fooliishshuwa Abirihaami xagge ledo xaado afiˈrinore kultanno. Qoleno, Giriikete Afiita Qullaawa Borro borreessitinori Abirihaami suˈma 70 saˈanno basera qummi assitino.
^ GUFO 14 Saaooli moote ikke gashsha hanafihunni lame diro ikkisi yannanni kayise Yihowa mishinosiha ikkirono, isi reya geeshsha 38 diro gashshanno gede fajjinosi.—1 Sam. 13:1; Soq. 13:21.


text:
HEESHSHOTE XAGGE
Danqicha Ikkaˈya Wolootaho Rosiiseemmokki Gede Diassitinoe
Cuuamoommohu 1941nni 12 dirihu heeˈreeti. Ikkollana 1946 geeshsha Qullaawu Maxaafi halaale gude dibuuxoommo. Halaale gude buuxummokkinni keeshshoommohu mayiraatiro affinanni gede xaggeˈya kuleemmoˈne.
MAATENKE 1910 balla Joorjiyaho Tibiliisi yinanniwiinni Kanaada dagge galchimaanni Saskaachiwaani giddo Pelii yinanniwa saada ceˈe heeˈra hanaffino. Ilamoommohu 1928nniiti; ani lee oosonke giddo maaˈneho. Anniˈya reyinohu amaˈya ane iltara lewu agani albaanniiti; amaˈya reyitinohu kayinni ani danqu qaaqqi heeˈreennaati. Hakkiinni keeshshikkinni Luusi yinanniti bayira rodoonke 17 diriti heedhe reyitino. Hakkuyi gedensaanni abbinke anenna gatino roduuwanke isiwa haaˈrinke.
Mito barra maateˈya ani farashshu farro cuˈme goshooshanna laˈu; hakka waro ani xaallalla qaafa hanafe noommo. Insa ane farashshu qoxe gananno yite massinohura hakkiinni hoˈleemmo gede cancite coyidhu, ani kayinni riffi nafa diyoommo. Ani insara badhe wodhe noommo; qoleno yitannore dimacciishshoommo. Ikkollana Maganu assa gede farashshu diganinoe; maatenke ani danqicha ikkoommota huwattinohu hakko barraati.
Maateˈya jaali insa ane danqootu rosi minira eessitannoe gede amaali; hakko daafira abbiˈya Niki Saskaachiwaani giddo Saskaatooni yinanniwa noohu danqootu rosi mine eessie. Maateˈyawiinni haammata saate haˈne iillinanniwa haˈre heeˈra hanafummo; hakkawaro anera onte dirolla ikke nooe; konni daafira waajjummo. Maateˈyawa haˈreemmohu ayyaanna ayirrinsanninna rosu mini cufamanno wote callaati. Gale hosanni danqootu afoo rosummo; qoleno hakko wole ooso ledo godoˈla baxisannoe.
QULLAAWU MAXAAFI HALAALE ROSUMMO
Bayira rodoonke aaniti Maariyeni, Biili Daaniyelchekira assidhuta rodooˈya Firaansesinna ane insa towaata hanafi. Fiixiˈya giddo balaxe Yihowa Farciˈraasine ledo xaadinori insaati. Rosu cufameenna insawa dayeemmo yannara, insa Qullaawu Maxaafinni rosanni noore anera kulate dandiire baala assanno. Noore coyiˈrummoro, insa danqootu afoo dandaannokki daafira hakka waro insa ledo hasaawa shota diˈˈikkitinoe. Ikkollana, insa ani ayyaanaamittete coye baxeemmota huwatino. Ani insa assannori Qullaawu Maxaafi giddo noore ikkinota huwatoommo daafira, insa sabbakate haˈranno wote ledonsa haˈreemmo. Hakkuyi gedensaanni mulenni cuuama hasiˈrummo; hakko daafira Wocawaaro 5, 1941nni Biili yinanni rodii kurete giddonni maashinetenni fushshinoonni waa wonshinoonnihu siwiilu gandira cuuie. Hakku wayi qorre qiidinoho!
Mitte hige 1946nni hawado rosu mini cufameenna qaera hige heeˈreenna, Ameerikaho Ohayo giddo Kiliivilaandi yinanniwa jawa gambooshshe haˈnummo. Gambooshshunniwa umi barra, rosiinsannire huwata dandeemmo gede roduuwiˈya shiqanno roso bado bado borreesse leellishie. Layinki barra kayinni, danqootu afii gaamo noota afummoti lowo geeshsha hagiidhummo; hakko mitte rodoo shiqanno roso danqootu afiira qolte tirtanni no. Konni daafira gambooshshe hagiidhanni harunsummo; hattono jeefote Qullaawu Maxaafi halaale huwatummo!
HALAALE ROSIISUMMO
Hatte yannara, Layinkihu Alamete Oli xaalla uurre no; qoleno meessi gobba bande baxate hedo iibbite no. Gambooshshunniwa rosoommori rosu mine ammanaˈyara gaaramate murciˈre kaeemmo gede assinoe. Konni daafira, baandiraho ayirrinye aanna gobbate faarso faarsa agurummo. Qoleno, ayyaanna ayirrisate karsamanna beetekiristaane haˈra agurummo. Rosu mine loossannori tennera dihagiidhitino; hakko daafira ane waajjishiishatenna nookkire coyidhe hedoˈya soorrate woˈnaaltu. Ledoˈya rossanno ooso tenne macciishshitu; tini insara farciˈreemmo faro fantinoe. Ledoˈya rossannori lawishshaho, Leerii Andirosoofi, Normani Ditirikinna Emili Shineeyideri jeefote Yihowara Farciˈraasine ikkite xaa geeshsha isira ammanante soqqantanni no.
Wole katama haˈneemmo yannara, duuchanka wote danqootaho farciˈreemmo. Lawishshaho Moontiriyali giddo noohu danqootu boohaaranno bayicho Edi Taageri yinanni wedellichira farciˈroommo; isi hakka waro mitte duuru gaamo miilaati. Isi niro reyi geeshsha Quyibeeki giddo Laavaali yinanni bayicho noote danqootu afii songora soqqamino. Ani Kiwaani Ardaneezi yinannihu wolu wedellichi ledono egennamoommo; isi biˈre Beeriyu manni gede Qullaawu Maxaafi sokka halaale ikkase buuxate diinaggaawe xiinxallino. (Soq. 17:10, 11) Isino halaalu minira daye, Ontiriyo giddo Otaawa yinanniwa cimeessa ikke lubbote noo geeshsha Yihowara ammaname soqqamino.
Ani 1950nni Vaankeeri haˈre heeˈrummo. Danqootaho sabbaka baxisannoeha ikkirono, Kiristi Ispayiseri yinannite coyiˈranna macciishsha dandiitanno manchora doogote farciˈre afiˈroommo woˈnaalsha horo dihaweemmo. Ise borronke ganyite adhate sumuu yite, minaannise Geeri ledo xaadissaera hasidhinota kultue. Hakko daafira ani mininsara mareenna hedonke mimmitoho borreessine kullanni seeda yanna hasaambummo. Hakkuyi gedensaanni insa ledo xaandoommohu boode diro keeshshineeti; insa Ontiriyo giddo Toronto katamira gambooshsheho dayino manni giddo bade afie; insa ane hawa hoogansa dhagge ikkitinoe. Hakku barri Geeri cuuamannoho. Kuni woˈnaalshi, halaalu wixi muranno yannanna bayicho anfoommokki daafira, ayewoteno sabbaka hasiissannota qaageemmo gede assinoe.
Hakkuyi gedensaanni Saskaatooni haˈre heeˈrummo. Hakko Jeeninna Joyana yinanniri lakkuwu danqootu seenni noose mancho, insara Qullaawa Maxaafa rosiisammonsara hasidhinota kultue; hakka waro insa alba ani rosoommo rosi mine rosanni no. Mulenni lamenti seenni rosanni noore rosu mini jaallansara farciˈri. Ledonsa rosannori giddo onte seenni gedensaanni Yihowa Farciˈraasine ikkino. Insa giddo mitte Yunesi Kooleni yinannite. Ani Yunesi ledo egennamoommohu danqootu rosi mine roso gudummo dirooti. Hatte yannara ise karameellicho uyiteˈˈe jaalla ikkineemmo gede xaˈmitinoe. Gedensaanni ise lowo geeshsha baxeemmo minaama ikkitinoe!
Yunesi ama ise Qullaawa Maxaafa xiinxallitanni noota affuti, rosu mini sooreessi xiinxalla agurtanno gede assara kultu. Isi Qullaawa Maxaafa xiinxallate horoonsidhanno borro nafa adhinose. Ikkollana, Yunesi Yihowara soqqantanni heeˈrate murcidhino. Ise cuuamate kaˈuta annisenna amase, “Yihowa Farciˈraasincho ikkittaro minenke diheeˈratta!” yee waajjishiishinose. Insa yiinonte gede Yunesi 17 diriti heedheenna mininni fushshe huneennase qooxeessisera heedhannoti mitte Yihowa Farciˈraasine maate haadhuse. Ise xiinxalla diagurtino; ise gedensaanni cuuantino. Isenna ani 1960nni adhammummo barra annisenna amase sargenke didayino. Ikkollana, diru saˈˈanni haˈrita insa ammanankenna oosonke lossiˈnoommo gara laiti ninke ayirrisa hanafino.
YIHOWA TOWAATINOE
Ninke danqoota ikkinummorono, lamala coyiˈranna macciishsha dandiitanno ooso lossiˈnoommo. Tini shota ikka hooggurono, oosonkera danqootu afoo rosiinsoommo daafira, insa ledo dancha gede hasaambeemmo hattono halaale rosiinsoommonsa. Songote giddo noo roduuwino lowo geeshsha kaaˈlinonke. Lawishshaho, mitte maate oosonke giddo mittu Mangistete Addaraashera gara ikkinokkire coyiˈranna affe borreessite kultinonke. Tennera qaaqqonke hakkawontenni seejjiˈnummo. Shoole oosoˈya Jeemsi, Jeeri, Nikolasinna Istiiveni hattono minaamuwinsanna maatensa Yihowara ammanante soqqantanni no. Shoolunku songote cimeeyye ikkite soqqantanni no. Qoleno, Nikolasinna minaamasi Diboora ledo Biritaaniyaho noote sinu biirora danqootu afiita tirote gaamo kaaˈlitanni no; Istiiveninna minaamasi Sheeneni kayinni, Ameerikunniti sinu biiro giddo danqootu afiite tirote gaamo miillaati.
Oosoˈya Jeemsi, Jeerinna Istiiveni minaamuwinsa ledo danqootu afiinni sabbakate looso duuchu garinni kaaˈlitanno
Yunesi, adhammummohunni 40ki diro ayirrisate mittu agani gate heeˈreenna kaanserete xibbinni reyitino. Ise hattee qarru yannara jawaatte heedhino. Jawaattanno gede kaaˈlitinoseti reyino manni kaˈˈannota ammanaseeti. Ise ledo galagale xaadeemmo yanna quqquxame agadheemmo.
Ammajje 2012nni uwe gaˈne hallo taoommo daafira kaaˈlo hasiissinoe. Hakko daafira, mittu beettiˈya minira higoommo. Xa ninke Kalgaari Danqootu Afii Songo miillaati; ani hakko cimeessa ikke soqqamanni noommo. Ani danqootu afii songora soqqamanna tini umite. Tini dhaggete! Ikkina, 1946nni kayise kageeshshi geeshsha Ingilizete Afii songora heeˈre ayyaanaamittetenni jawaate keeshshoommohu hiittoonniiti? Yihowa anniweelo ooso towaatate eino qaale wonshino. (Far. 10:14) Ane kaaˈlate yite, rosiinsanni roso borreessite leellishshuere, danqootu afoo rossurenna dandiitu deerrinni tirate woˈnaalture baala galaxxeemmonsa.
Noore coyiˈrummoro, rosiinsannire huwata hoogoommotera woy danqootaho hasiisannore lashshi assine agurroonni yee hedoommo daafira, dadille hexxo mudhe hoogoommo yanna no. Ikkollana hatte yannara Pheexiroosi Yesuusira coyiˈrino qaale qaagoommo; isi togo yiino: “Mootichaˈya, ayenkewa haˈneemmo? Atera hegere heeshsho qaali noohe.” (Yoh. 6:66-68) Lowo diro halaalu mine keeshshinohu danqootu afoo coyiˈrannohu wolu roduuwinte gede, anino cinca rosa hasiissinoe. Yihowanna dirijjitesi agadha hasiissannoeta rosoommo; hatto assaˈya lowo horo afiˈreemmo gede kaaˈlitinoe. Xa anera umiˈya afiinni qixxeessinoonniti falakkinoti ayyaanaamittete sagale nooe; qoleno Ameerikunnihu Danqootu Afiinni (ASL) assinanniha songotenna jajjabba gambooshshe haˈreemmo. Ee, bayiru Maganinke Yihowara soqqama hagiirsiissanno heeshsho heeˈreemmonna lowo atoote afiˈreemmo gede kaaˈlitinoe.