text:
Seenaa Rasuulaa (Sallallaahu aleyhi wa sallam) beekuun bu'aa hedduu qaba. Rabbiin keenna seenaa warra asiin dura dabree hedduu isaani Qur'aana keesssatti nuuf hi-mee jiraa. Seenaa warra dabree kana keessatti gorsatu jira jedhe Rabbiin nama waa xiinxalluuf. Rabbiin suuraa Yuusuf aayata [111] keessatti" Seenaa warra. SEENAA QUR'AANA KEESSAA : Oduun nabiyyootaafii ummata durii babbareedaan gorsa guddaa qabu hedduutu qur'aana keessatti dhufee jira. Kitaabni kuni kanarraa dubbata. Read . Download . 1. SEENAA QUR'AANA KEESSAA . PDF 3.75 MB 2020-09-01 . ittigaafatamaa websayita kanaatti komeentiikee ergi. seenaa qur'aanaa bareedduu tana dubbisaa Maatii Tokko keeysa Akaakoo tokko kan akkaan yeroo hunda QUR'AANA qara'u jaalatu ture , kana mucaaan xiqqaan inni akaakoo tahuuf haala akaakoo isaa kana laalee hedduu gammadee gama akaakoo isaa dhaqe, maal kan ja'u tahe.". tafsiira qur'aana afaan oromoo. Download. Version 8.0. Download 267. File Size 85.7. File Count 1. Create Date Sun _3 _April _2022AH. Last Updated Sun _3 _April _2022AH.
finger mehndi design simple and easy
Religion & Spirituality · 2019. seenaa qur'aana keessaa Oduun nabiyyootaafii ummata durii babbareedaan gorsa guddaa qabu hedduutu qur'aana keessatti dhufee jira. Kitaabni kuni kanarraa dubbata...
Jun 16, 2022 · '‘Waldichis Itoophiyaatti seenaa fi iddoowwan amantii Islaamaan walqabatan qorachuu, Qur’aana barsiisuu fi dorgommii Qur’aanaa qopheessuu, manneen barnootaa ijaaruu fi deeggarsa adda addaa .... Qur'aana. Qur'aanni kitaaba bay'ee Qulqulluu Musliimotaati. Musliimoni kan amanan ergaan Rabbii inni dhumaa Qur'aana akka.
Jun 16, 2022 · '‘Waldichis Itoophiyaatti seenaa fi iddoowwan amantii Islaamaan walqabatan qorachuu, Qur’aana barsiisuu fi dorgommii Qur’aanaa qopheessuu, manneen barnootaa ijaaruu fi deeggarsa adda addaa .... Qur'aana. Qur'aanni kitaaba bay'ee Qulqulluu Musliimotaati. Musliimoni kan amanan ergaan Rabbii inni dhumaa Qur'aana akka.
goddess artemis x male reader
Argannoon kun seenaa saayinsii addunyaa keessatti jijjiirama guddaa fidee jira. Ilaalchaa fi yaada namootaa jijjiiree ture. ... Walumaa galatti akka Qur'aana keessaa hubannetti wantoonni hawaa kana keessa jiran, Aduun, Jiini, Urjiilee, Plaaneetonni, fi wantoonni biroo heddu kan Rabbiin uumaman cufti isaaniituu falaka (oorbiitii) mataa isaanii. Jun 16, 2022 · '‘Waldichis Itoophiyaatti seenaa fi iddoowwan amantii Islaamaan walqabatan qorachuu, Qur’aana barsiisuu fi dorgommii Qur’aanaa qopheessuu, manneen barnootaa ijaaruu fi deeggarsa adda addaa .... Qur'aana. Qur'aanni kitaaba bay'ee Qulqulluu Musliimotaati. Musliimoni kan amanan ergaan Rabbii inni dhumaa Qur'aana akka.
Seenaa Oromoo Hanga Jaarraa 16 Ffaa Pdf Part; Sanaan booda, jecha ‘dictionary’ jedhamuun bakka bu’uun hanga har’aatti tajaajilaa jira. 2.3 Seenaa Guddina Galmee Jechootaa Afaan Oromoo Afaan Oromoo afaan dubbattoota hedduu qabu yoo ta’eyyuu kan yeroo dheeraaf/jaarraa tokkoo oliif/ hacuuccaa jala ture ta’uun isaa ni beekama. Seena dhugaa tan qur'aanaafii hadiisa bu'ureeffatte barachuun barbaachisaadha. Gama kaaniin seenaa maddi isii hinbeekamne yookaan tan kijibaa.... Qur'aana. Muhaammad. Islaamummaa Seenaa Itiyoophiyaa. Dubartoota Islaamummaa Keessatti. Kitaabota. Barreeffamoota haarawa. Waa'ee keenya. Nuuf barreessaa (nuun .... cooks forest cabin rentals with pool. Jun 16, 2022 · '‘Waldichis Itoophiyaatti seenaa fi iddoowwan amantii Islaamaan walqabatan qorachuu, Qur’aana barsiisuu fi dorgommii Qur’aanaa qopheessuu, manneen barnootaa ijaaruu fi deeggarsa adda addaa .... Qur'aana. Qur'aanni kitaaba bay'ee Qulqulluu Musliimotaati. Musliimoni kan amanan ergaan Rabbii inni dhumaa Qur'aana akka.
bcg assessment test practice
this end up cushion covers


c: text/html

text:
Godinaa Horroo-Gduruu Walllaggaa keessa kanneen jiran – aanaalee sadii, jechuun, Amuruu, Jaardagaa Jaartee fi Jimmaa Gannatii keessaa namoonni hedduun hidhamanii gidirfamaa jiru, jedhu – jiraattonni godinaa sanaa. Akka jecha jiraattota godinaa sanaatti, kanneen Amuru keessaa qabaman barsiisootaa fi barattoota dabalatee namoonni 11, akkasumas, kanneen jaardagaa Jaartee irraa qabaman barsiisonni, warri barattootaa fi daldalaan walumaa-galatti namoonni kudhan, gara magaalaa Godinaa sanaa – magaalaa Shaambuu geessamanii, mana-hidhaa gadaanaa keessatti, qaama saanaa qullaa simmintoo irraa ciibsamanii akka gidirfamanii jirani dha, ka dubbatame. Aanaa Jimmaa Gannatii keessattis, eega labsiin yeroo hatattamaa labsamee as kanneen hidhamani achuma mana-hidhaa aanichaa keessa kaa’amanii jiran, jedhu – jiraattonni. Itti-aanaa ajajaan waajira poolisii Godinaa Horroo Guduruu-Wallaggaa garuu, sababaa yakkaan namoonni aanaalee irraa qabaman akka jiran mirkaneessanii, garuu lakkoobsa isaanii fi maqaa isaanii hin qabanne, jedhu. Namoota seeratti dhihaachuuf geessamanii, guyyoota xiiqqoof hidhaman tokko lama yoo tahe irraa kan hafe kanneen maqaan isaanii tarreessame sana quba hin qabnu, jedhu.
Horro-Guduruu Keessatti Hidhaa fi Dararaan Hammaate Jedhu, Jiraattonni. Waan Seeraa Ala Hojjetame Tokkoyyuu Hin Jiru, Jedhu – Ajajaan Poolisii Godinichaa Immoo
- Namoo Daandii
WASHINGTON, DC —
Oduu
Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa
23-09-2022

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
#OromoProtests, 20160806: Animal Agazi barbarism in Addis Ababa/Finfinne
Ilmaan Oromoo dhalootaan naannoo Jimmaa taatan maraaf!
(Waamicha kana hatattamaan walii raabsaa, keessumattuu warri gara Jimmaa) Waamicha seenaan isinii dhiheessaa jirtu jalaa yeroodhaan owwaadhaa! (Boruu Barraaqaatiin) Oromiyaan ciniinsuu warraaqsaa irra jirti. Bilisummaa …Read More »
#OromooProtests Dhaamsa Ariifachiisaa Amma Barattootni Yuunivarsiitii Madda Walaabuu dabarfachaa jiran.(waliif Dabarsaa)
Nuyi Barattootni Oromoo Yuunivarsiitii Madda Walaabuu halkan edaa yeroo sadaffaaf diddaa itti fufnee jirra. Halkan darbe kana humni waraanaa ifaa balleessuun mooraa Yuunivarsiitichaa weeraruun …Read More »
MURTII GAMTAA AWROOPPAA (EU) IRRAA OROMOON MAAL EEGGATA?
(Dura obsaan dubbisaa xumuraa, eegas ammoo ‘Share’ godhuun dabarsaa) (Saphaloo Kadiiriin) Akkuma beekkamu gamtaan Awrooppaa (EU) dhimma fincila Itoophiyaa keessatti taasifamaa jiruun wal qabatee …Read More »
Dubaratoota Oromoo Biyya UK waajjira Muummee Minsteera UK Deeviid Kaameruun fuula dura Buluun sagalee ummataata Oromoo dhageesisaa jiru
Amajjii 6 Bara 2016) Waldaan Dubaratoota Oromoo Biyya UK ajeechaa fi hidhaa ilmaan oromoo irratti mootummaa faashistii Abbaa Hirree TPLFn gegeeffamaa jiru balaaleffachuun Amajii …Read More »
We deducted this film to #Oromoprotests. The life cut short, but their memory and courage lives on. WE ARE OROMO, AND WE ARE UNITED!
#OromoProtests Machara ( West Hararge) screaming at the TPLF devil back to hell December 31, 2015
Oromiyaa fii Algeeriyaa Madaala Seenaa Gabrummaa fii Wal’aansoo Bilisuummaa
Haalli dhiheenya kana Oromiyaa keessatti deemaa jiru onnee ummataa keessatti abdii bilisummaa tan Wayyaanee keessatti naasuu guddoo uumee jira. fincilli diddaa gabrummaa tiif kaabaa-kibbaan, …Read More »


text:
Waamichaa Birmannaa Hawaasa Baqattoota Oromoo Magaala Naayiroobii fi Gaanfa Afrikaa February 13, 2015Posted by OromianEconomist in Oromia, Oromian Voices.
Tags: Oromia, Oromiyaa, Oromo, Oromo people, Oromummaa
add a comment
Waamichaa Birmannaa Hawaasa Baqattoota Oromoo Magaala Naayiroobii fi Gaanfa Afrikaa
Koree Hawaasa Baqqattoota Oromoo Magaalaa Naayiroobii
Gurraandhala 12, 2015
Jilli dabballoota OPDO olaanoo mootummaa gita bittuu wayyaaneen bobbaafame baqattoota Oromoo biyyoota ollaa Itoophiyaa keessa jiran (Keenyaa, Ugaandaa, Somaaliyaa, Jibuutii, Ijibtii fi sudaan lamaan) keessa jiraatan irratti xiyyeeffannaa hamaafi adda ta’e saganteeffatee ukkaamsuu fi biyyatti deebisuu kan jedhuun duula hamaa gochaa jira. Haaluma kanaan baqattoota Oromoo biyya Keenyaa keessa jiraatan irratti xiyyeeffannaa addaa gochuun marsaa jalqabaaf gaafa guyyaa Guraandhala 14, 2015 magaala Naayiroobiitti duula ji’oota lamaaf walittifufinsaan raawwatu mataduree marii baqattoota waliin jedhuun karaa ergamtuu ykn lukkeelee diinaa baqattoota fakkaataniifii saba biraa Afaan Oromoo dubbataniin waliin makanii hawaasa keenya afaan faajjessuuf walga’ii geggeessuudhaaf xalayaa waamichaa facaasaa jiru.
Haaluma kanaan dabballoonni OPDO fi basaastonni murna gita bittuu wayyaanee dhibbaan lakkaa’aman gara magaala Naayiroobiitti galuun embaasii alatti waajjira dhimma kana qindeessu saaquun duula hamaa geggeessutti argamu. Kanaaf, dhalattoonni Oromoo dhimma kana otoo hin hubatiin itti hirmaachuuf yaada qabdan balaa dhokataa sagantaa kana duuba jiru hubattanii akka irraa of qusattan yaadachiisa kana isiniif dhaamna.Jilli dabballoota OPDO olaanoo mootummaa gita bittuu wayyaaneen bobbaafame baqattoota Oromoo biyyoota ollaa Itoophiyaa keessa jiran (Keenyaa, Ugaandaa, Somaaliyaa, Jibuutii, Ijibtii fi sudaan lamaan) keessa jiraatan irratti xiyyeeffannaa hamaafi adda ta’e saganteeffatee ukkaamsuu fi biyyatti deebisuu kan jedhuun duula hamaa gochaa jira. Haaluma kanaan baqattoota Oromoo biyya Keenyaa keessa jiraatan irratti xiyyeeffannaa addaa gochuun marsaa jalqabaaf gaafa guyyaa Guraandhala 14, 2015 magaala Naayiroobiitti duula ji’oota lamaaf walittifufinsaan raawwatu mataduree marii baqattoota waliin jedhuun karaa ergamtuu ykn lukkeelee diinaa baqattoota fakkaataniifii saba biraa Afaan Oromoo dubbataniin waliin makanii hawaasa keenya afaan faajjessuuf walga’ii geggeessuudhaaf xalayaa waamichaa facaasaa jiru.
Kaayyoo ifaa ykn. Jechoota Sossobbaa Sagantichaa
- Baqattoota mariisisuun lafa mana irratti ijaarratan magaala Finfinneetii kennuu;
- Mana koondomineemii kennuuf waadaa galuu;
- Maqaa ‘business Group’ jedhuun Imbaasii jalattii ijaaruun Imbaasiin deeggarsa addaa waan kennuuf fakkeessuu’
- Maqaa kominiitii Itoophiyaa jedhu jalatti akka ijaaraman gochuu;
- Viidiyoo fi fakkiillee adda addaa agarsiisuun nageenyii fi Misoomni jabaan biyya keessatti waan deemaa jiru fakkeessuun qalbii baqattootaa hawachuu yaaluu;
- Baqattoota biyyatti deebi’uuf fedha qaban sossobuun gara biyyaatti deebisanii ololaaf itti fayyadamuu;
Kaayyoo Dhoksaa Sagantichaa
- Sochii baqattoota Oromoo harka lafa jalaan hordoffii fi to’annoo Imbaasii Itoophiyaa jala galchuu;
- Baqattoota walga’iirratti hirmaatan dhoksaan viidiyoon waraabuun, akkasumas maqaa isaanii galmeessuun akka waan baqattoonni Oromoo biyyatti deebu’uuf iyyata galfatan fakkeessuun maqaa fi galmee baqattootaa viidiyoon deeggarame qabachuun waajjira UNHCR fi DRAtti dhiyeessanii baqattummaa Oromoo sadarkaa ‘repatriation’ keessa akka galu irratti hojjachuu;
- Sochii siyaasa Oromoo Naayiroobii keessa jiru ji’oota lama keessattii dhabamsiisuu;
- Suuraalee fi viidiyoo affeerraa nyaataa fi saganticharratti waraabame ETV irratti dhiyeessuun olola siyaasaaf itti fayyadamuu;
- Baqattoota sirrii ta’an ukkumsanii biyyatti deebisuun mana hidhaatti darbuu;
- Magaalota Naayiroobii, Isolloo fi Mooyalee keessatti ejentoota mootummaa Keenyaa waliin ta’uun duula walfakkaataa geggeessuu fi sagantaalee kana fakkaatan qabatanii bobbaatti jiru.
Kanaafuu, hawaasni Oromoo fi miidiyaaleen Oromoo biyyoota adda addaa keessatti argamtan akkasumas jarmiyaaleen kabajaa mirga namaaf dhaabattan duula mirga baqattoota Oromoo ukkaamsuuf bobba’e kana qolachuuf tumsa barbaachisu akka gootan waamicha lammuummaa isiniif dabarsaa, namoota baqataa fakkaatanii duula kana milkeessuuf xalayaa waamichaa facaasaa jiran hordofnee maqaa isaanii kan saaxillu ta’uu nihubachiifna.
Koree Hawaasa Baqqattoota Oromoo Magaalaa Naayiroobii
Waamichaa Birmannaa Hawaasa Baqattoota Oromoo Keeniyaa fi Gaanfa Afrikaa Feb 2015
Sirna kufuuf daddaaqamaa jiru jireessuuf kanneen dhama’an dhumni isaanii salphina February 13, 2015Posted by OromianEconomist in OLF, Oromia News, Oromian Voices, Oromiyaa, Oromo, Oromo Liberation Front (OLF), Oromo Nation, Oromo News, Oromummaa.
Tags: Dhaamsa ABO, Oromia, Oromiyaa, Oromo, Oromo people, Oromummaa
add a comment
Sirna kufuuf daddaaqamaa jiru jireessuuf kanneen dhama’an dhumni isaanii salphina
(Ibsa ABO duula diinaan Oromoo irratti baname ilaalchisee)
Gurraandhala 13, 2015 (Oromo Liberation Front) — Mootummaan Wayyaanee ummatoota irraan gama dinagdee, siyaasaa fi hawaasummaan miidhaa ol aanaa dhaqqabsiisaa jiru kufaatiin isaa kan hin hafne tahuu caalaatti wayta mirkanaa’ee jiru kanatti abdii kutannaa irraa shira gara garaa hojjatuun bittaa isaa itti fufsiisuuf yaalii ijibbaataa gaggeessaa jira. Ummatoota bittaan nu gahe! Sirni Cunqursaan nurraa haa ka’u! jechuun bifa gara garaan qabsoo adeemsisan kolaasuu fi kan ummatoota irraa deggersa qabu fakkaatee mul’atuuf wixxifannaan adeemsifamaa jirus lammiiwwan Itophiyaa gara garaa addatti ammo lammiilee Oromoo sirnicha baqatuun biyya alaatti argaman irratti kan xiyyeeffate tahuu sochii diinni gochaa jiru irraa hubatama.
Lukkeelee diinaa bittoota murna bicuuf riqicha tahanii ummata Oromoo saamuu fi saamsisuu, ajjeesuu fi ajjeesisuu, biyyaa baqachiisuu fi hiisisuu keessatti shoora ol aanaa qaban, ergaa diinaa kana qabatanii biyyoota alaa keessa oggaa laban kan arge isaan taajjabuu irra dabree akka namaatti yaaduu isaanii shakka. Ergamtootni osoo ummatni Oromoo bakka bu’ummaan hin filatiin humnaan bakka bu’aa of taasisan kunneen hin galleef malee kanneen har’a maqaa guddinaa fi misoomaan isa hawwatuuf itti bobba’an kanneenuma kaleessa miidhaa isaanii baqa biyyoota adda addaatti baqatani dha. Kanneen Abbaa fi Haadha, Obbolaa fi firoottan, ilmaan, akkasumas hiriyootni isaanii jalaa ajjeefaman, mana hidhaatti guuramani hiraaraa jirani dha.
Wayyaanee dantaa murna bicuuguutuuf jecha ijaaruu irra diiguu, haqa lagatuun kijibaaf dhaabbatu , mirga dimokraasii dhugoomsuu irra bittaa abbaa irrummaa jireessuu, biyya misoomsuu irra deegsuun beekame, mootummaa guddinaa fi misoomaa ti jechuun duulli ergamtoota sirnichaan biyyoota alatti eegalame fudhatama fi deggeraa dhabee bakka dhaqan maratti mormii ol aanaa fi salphina guddaan akka deebi’an taasifameera. Haa tahu malee salphifamaa fi xiqqeeffamaa harca’aa funaannatuu akka aadaa fi kabajaatti fudhatan lukkeeleen diinaa kunneen, garaa itti nyaatan malee sammuun ittiin yaadan waanitti hin uumamneef mormii irra gahaa jiru danda’aa fi obsaa ergaa diinaa baqataa Oromoon akka gahaniif karoora itti kenname itti fufuuf murteeffatanii jiran.
Lukkeeleen diinaa raata’oo kunneen ummatni Oromoos akkuma isaanii akka raata’uuf hojjatan. Akkuma isaanii har’a nyaadhee bullaan ana gaha! jechuun ulfina isaa gurguree akka jiraatu barbaadan. Akkuma isaanii ashkara alagaa tahee biyya isaa irratti alageeffamee jireenya gadadoo fi salphinaa akka jiraatu barbaadu. Waggoota 24 boodallee fedhiin ummataa maal akka tahe hubatuu dadhabu/diduu irraa mirga isaaf falmatuu dhaabee akka harka kennatuuf irratti bobba’uun isaan taajjabsiisa malee ummata ejjannoo isaa hin jijjiirsisu. Kanneen of xiqqeessanii ummata xiqqeessuuf yaalan hin galleef malee ummatni guyyaa irratti of irroomsanii eegalee kan isaan hin deggerre, waliinis hin dhaabbanne tahuu ifatti itti himeera. Mormuun dura dhaabbatee walabummaa fi bilisummaa isaaf falmateera, falmaas jira.
Jilli gara garaa muddama qabsoon ummatootaa gooftolii isaanii irraan gahaa jiru jalaa baraaruuf dhiheenya kana dirqama Wayyaanee fudhatuun Awrooppaa, Ameerikaa, Kanadaa fi Austraaliaatti bobba’uun Oromoota biyyoota kanneen keessa qubatan gowwoomsuuf yaalanii taasisaniin salphifamaa akka turan midiyaaleen gabaasaa turan. Jilootni bakka gahan hundatti salphifamaa turan kanneen kan dhagahu hin argatiin malee, lafti mana irratti ijaarratan magaala Finfinneetii isiniif kennama, qabeenya qabdan investment/misooma irra akka oolchitaniif deggersi addaa fi barbaachisu isiniif kennama jechuun waadaa kijibaa tarrisuun hawwataa akka turanis gabaafamaa ture. Biyyi misoomaa fi guddataa akka jirtu, wal qixxummaan ummatootaa mirkaneeffamuu fi mirgi dimokraasii dagaaguu qaanii malee haa dubbatan malee haalli empaayera Itoophiyaa fi kan ummataa addaan fagoo tahuun hubannaa ummataan ala hin turre.
Mootummaa abbaa irreef aangoo isaa turfatuun alatti kan itti mul’atu waan hin jirreef hanga kufutti tikfatuuf dhidhiitatuu hin dhaabu. Waan taheef Wayyaaneen salphina ergamtoota isaa Awrooppaa fi Ameerikaa itti bobbaafate irra gahe irraa barachuu hanqatee baqattoota Oromoo Afriikaa biyyoota gara garaa keessatti argaman irratti karoora bal’aa baasuun akka sossobanii biyyatti deebisaniif, dadhabame ammoo mootummoota of gargaarsisuun biyyatti deebisuu irratti akka hojjataniif ergamtoota isaa bobbaasee jira.
Baqattoota Oromoo, Sudaan Kaabaa fi Kibbaa, Kenyaa, Ugaandaa, Jibuutii fi biyyoota birootti argaman kanneeniinis waadaa kijibaa:
- Lafa mana irratti ijaarratan magaala Finfinneetii argattu;
- Manni koondominemii isiniif kennama;
- “Garee business “ jedhuun embaasii jalattii yo ijaaramtan embaasiin deeggarsa addaa isiniif godha kan jedhanutu argamu.
Haqni bobbaa diinaa kanaan duuba jiru garuu, waldaalee maqaa baqattoota Oromoon ijaaraman diiguun waldaa Itophiyaa jala galchuu, suuraa fi vidiyoolee baqattootaa midiyaa isaanii irratti agarsiifatuun hamilee ummataa biyya keessaa qabsoo irratti finiinsaa jiru cabsuu, baqataa gowwoomsuun biyyatti akka deebi’u taasisuun kanneen hafan galuu danda’u, rakkoon homaatuu irra hin gahu, jechuun golgaa UNHCR irraa argatan akka dhaban taasisuu, Sochii baqattoota Oromoo hordoffii fi to’annoo embaasii Itoophiyaa jala galchuu; hidhaa fi ajjeechaa isaanii jalaa kanneen baafatan biyyatti deebisuun mana hidhaatti darbuu kan akeekkate dha.
Sirni heeraa fi seera ofiif tume cabsuun lammiilee seeraa fi murtiin alatti ajjeesu, badiin alatti raga kijibaan hidhaa waggaa dheeraa itti murteessee manneen hidhaa keessatti dararuu fi humna tikaa fi poolisaa amanamoo isaa tahaniin tumsiisaa jiru, misoomaa fi Sirni heeraa fi seera ofiif tume cabsuun lammiilee seeraa fi murtiin alatti ajjeesu, badiin alatti raga kijibaan hidhaa waggaa dheeraa itti murteessee manneen hidhaa keessatti dararuu fi humna tikaa fi poolisaa amanamoo isaa tahaniin tumsiisaa jiru, misoomaa fi guddina, mirga dimokraasii fi namoomaa ilaalchisee ololli adeemsisu kan madaala kaasu miti. Qabiinsi mirga namoomaa fi mirgi dimokraasii biyyattii maal akka fakkaatu ummatoota biyyattii irra dabree kan alagaan iyyuu kijiba tahuu hubatee dura dhaabbataa jiru tahee jira.
Ummatni Oromoo biyya keessaas haa tahu biyya alaa kijiba Wayyaaneen kan hin dagamne tahuu ifatti agarsiisaa jira. Addatti ammo lammiileen Oromoo biyyoota alaa adda addaa keessa jiran ergama diinaa fashalsuun qoodni gumaachan kan Oromoo hunda boonse, ergamtoota diina rifaasise dha. Bobbaa’an jiilota Wayyaaneen baqattoota Oromoo Afriikaa jiran irratti xiyyeeffates akkasuma akka fashalu shakkiin hin jiru. Haa tahu malee haalli biyyoota Afriikaa, akka biyyoota Awroppaa fi Ameerikaa aanjaa kan hin qabne taahuun beekamaa dha. Waan taheef , hawaasni Oromoo biyyoota adda addaa keessatti argamtan obboleeyyaan keenya diinni itti xiyyeeffatuun shira irratti raawwatuuf abuurratee jiru hordofuun miidhaa diinaa akka qolatuu danda’aniif tokkummaan akka cinaa dhaabbattan ABOn yaadachiisa. Midiyaaleen Oromoo fi kanneen haqaaf dhaabbatan kan biros gochaa diinummaa fi farra namoomaa baqattoota Oromoo irratti xiyyeeffate kana saaxiluun garee haqaaf dhaabbatan tahuu akka mirkaneessitan ABOn waamicha isaa isiniif dabarsa. Akkasumas jarmiyaaleen kabajaa mirga namaaf dhaabattan duula mirga baqattoota Oromoo ukkaamsu Wayyaaneen itti jiru akka hin milkoofne taasisuuf tumsa barbaachisu akka gootan waamicha isaa dabarsa.
Shirri diinaan Qabsoo bilisummaa Oromoo irratti raawwatamu qabsoo caalaatti finiinsa malee hin laaffisu. Kanaaf lammiileen Oromoo biyya keessaaf alaa bittaa Wayyaanee gateettii ummataa irraa buusuuf qabsoo bilisummaa caalaatti finiinsuun gaaffii yeroo tahuu hubannee tokkummaan haa kaanu.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Gurraandhala, 13, 2015


text:
Amaloota Gabroota Ar-Rahmaan-Kutaa 1
Hawwin guddaan namni jireenya tana keessatti qabu keessaa tokko nama amalaa fi kabajaa guddaa qabu ta’ee argamuudha. Amala gaariin of faayee kabajamuu barbaada. Eenyullee taanan salphinnaan haguuggamee jiraachu hin barbaadu. Akkasi miti ree? Dhugumatti karaan amaloota gaggaarii fi kabaja guddaa itti argatan gabroota (ibaadu) ar-Rahmaan keessaa ta’uudha. Sababni isaas, yommuu isaan Rabbii Guddaa olta’aaf gabra ta’an, wantoota fokkuu fi salphinnatti nama geessan irraa ni fagaatu. Rabbiinis subhaanahu isaan qulqulleessun kabajaa fi sadarkaa isaanii olkaasa. Nu keessaa eenyutu amaloota kanniinin of faaye dachii irra tasgabbii fi kabajaan tarkaanfachuu jaallataa? Mee amaloota kanniin ibsa waliin suuratu Al-Furqaan irraa (aayah 63-76) haa ilaallu. Laa hawla walaa quwwata illaa billah.Itti Fufii…


text:
Dorgommii tana irratti atileeotota Itoophiyaa duraan Oromiyaa oli guddatan sadeen akka leenjisaa Toleeraa Dinqaa jedhutti Abarruu Kabbadee, MariyamaMohammed,fi Ashuu Qaasimitti 1-3 bahe.Jarii kun amma mana sirreessaa federaalaatiifii dorgomullee sadeenuu Oromiyaatti leenjifmaan. Leenjisaa Hajjii Mohaammad faatti jara kana leenjisee asiin gahe.
Biyya keessallee dorgommii Qaxxaamura Biyyaa kalee(Dilbata) Sulultaatti dorgoman irratti akka leenjsiaa Obboo Toleeraa Dinqaa jedhutti ijoollee kahimaa egerii abdatan hedduutti mumullate.Dorgommii dhiiraa keessaa ammoo Afrikaa Kibbaatti moohate.
Gama kaaniin ammoo dorgommii Dorgommii CECAFA,Dorgommii Waldaan Kubbaa Miilaa Afrikaa Gama Jidduu fi Gama Bahaa waliin taphatan Keenyaatti taphachuutti jiranii Itoophiyaa fi Keenyaatti qabxii dansaa qaba.
Suudan Kibbaa qaata dorgommii baate.Haga hardha ganamaatti goolii 21 galee, biyya 12 tapha jalqabee marroo 10 tahphatani taphii bulti 10n duubatti dhuma.
Akka oduu BBCtti ammoo taphattootii Eertiraa lama ta ammatti maqaan hin dhahamin biyya isaanii mormatanii baduu hin oolan.
Akka Nicholas Musonye, itti gaafatamaan CEACFA jedhutti taphattootii Eertiraa lama biyya ufi mormatanii Keenyaatti harka kennachuun dubbiin tun waan hedduun nama yaaddessuutti jirti jedha.
Waldorgommii waancaa adduyaa Rugby ta baranaa ammoo Australiyaatti marroo 10essoof moo’e.Austiraaliyaan tun Niiwu Ziilandi 34-2 badhaafamte.
Gama kubbaa miilaatiin ammoo FIFA,waldaan Kubbaa Miilaa Addunyaa waancaa bara dhufuu biyya dorgommii kubbaa miilaa Biraazilitti tapahtan moohattuu kennan biyya akka akkaan maruutti jiraa.Akka namii fedhii ispoorti qabaatuuf akkana lafaan maran.
Waancaa kana biyya Afrikaa hedduu keessumaan bahaa dhufanii Afrikaa Kibbaa ganna sadiin duratti waancaa addunyaa qopheessite taab guyyaa sadii keessaan bulanii Biraazilittiin deebihanii,achiin duubatti ammoo biyya Jiddu-Gala-Bahaatittiin dabranii akka namii fedhii ispoortii guddifachuu tolchuuf lafaan maran.


text:
Nama Anteenaa Qabu argitanii beeytuu?
Hedduun keenya Anteenaa Raadiyoonaafi Anteenaa TV qofa beeyna. Ilmi namaa kan anteenaa mataa gubbatti baatee deemu jiraachuu hoo quba qabduu? Namni lammii Ingiliiz tahe kan Neon Harbison jedhamu bakka deemu hunda Anteenaa mataa gubbatti baatee deema. Namni kun rakkina halluuwwan addaa baafachuudhaa qaba. Wanti inni argu hundi daalacha ykn black and white qofa.
Ijji ilma namaa halluu gosa 3 (RGB) Diimaa, Magariisaa fi Cuquliisa walitti qindeessitee argiti. Halluuwwan jidduu kanatti argaman hundi qindoomina halluuwwan kanniin sadeenii irraa argama. Neon Harbison garuu carraa kana uumamaan hin badhaafamne. Wanti inni argu hundi halluu 2 qofa. Ilillii diimtuu fi cuquliisa yoo fidanii dura qaban halluudhaan adda baafatuu hin dandayu. Halluun hundi Gurraacha ykn adii tahee itti mul’ata.
Namni kun Ijoollummaa isaarraa kaasee aartiidhaaf bakka guddaa qaba. Rakkina qaburraa ka’uun yeroo dheeraadhaaf qorannoo guddaa gaggeessee, dambaliiwwan bifaa gara sagaleetti jijjiiruu danda’eera. Haaluma Kanaan bara 2003 Teeknolojii kana fayyadamuudhaan meeshaa yeroo hunda sammuu irratti baatee deemu tolchee doktorootatti geese. Doktoroonnis sammuu isaa bananii meeshaa kana itti galchan. Meeshaan kun gubbaarraa anteenaa qaba. Anteenaan kun sammuu isaa keessaan ol bahee gama kallachaa as caafama. Haala Kanaan Anteenaan kunis halluuwwan adda baasuudhaan gara sammuu isaatti dabarsa.
Namni kun Part Cyborg Part Man jedhamuun beekama. Kana jechuun Nama cinaan isaa Maashinaa, cinaan ammoo namaa jechuudha. Isaa tokkicha malee dachii tanarra namni biroo kan anteenaa matatti baatee deemu hin jiru.


text: Daarektoreetiin naamusaafi farra malaanmaltummaa Yunivarsiitii Odaa Bultum barattoota miseensa gumii naamusaafi farra malaanmaltummaa ta’aniif leenjii gabaabaa kenne. Daarektoreetichi barattootaf hubannoo kennuun gumii naamusaafi farra malaanmaltummaa kan hundeesse yoo ta’u, dhimmoota qajeelfamaafi hojiirra oolmaa farra malaanmaltummaa irratti leenjii gabaabaa hubannoo uumuu kenneera. Kaayyoon leenjichaas barattoota naamusa gaariifi gahumsa biyyattiin barbaaddu qaban horachuu kan bu’uureffate yoo ta’e, hubannoo leenjichaa argataniin biyya isaanii akka gargaaranis daarektarri daarektoreetii naamusaafi farra malaanmaltummaa Yunivarsiitii Odaa Bultum Obbo Yusuuf Obsee dhaamaniiru.


text:
Kaan manneen amantii ufiitti yaa’ee waqa ufii yaammatee waan dabreef galateeffahcaa waan itti aanaaf abdachaa bara haaraa gahye.
Kaan manneen sirbaatti, kaan adaalatti walii yaa’ee qaanqee facaasa,kaan firaa fi fiixaan walti yaa’ee bara haaraa siamta.Addunyaan gamuma gamaan bara 2019ti seente.
Amerikaa,New Yorkitti nama kuma kurnya hedduutti roga Times Square keesatti walti dhufa. Akkuma duruu amaleeffatan kubba guddayyoo yoo barii haarahii gahu cufa siqiachaa gadi buusan laalaa achiin woma harkaa qaban abbuuqachaa,unachaa ganna haaraatti dabran.
Yoo ummatii akkana walti bahee kana drone, xuyyuura diqqayyaa namii keessa hin jirree kaameraan qabatee biyya gubbaa marattu nagaa lafaa eegan.
Poolisiin New York tana malee kaameraa video 1,200 lafa eegaa akka namuu nagaan gargar galu biyya tissiti.
Faransaay, Paarisitti warrii lafaa Champs Elyse,lafa daawwii itti yaa’anitti walti dhufee qaanqee waaqa keessa oli facaasan daawwachaa bara 2019 gahe.
Warrii Jermen,Berlin ammoo karaa biyya isaanii dheeraa Brandeburg Gate faati walti dhufee sirba baadii biyya isaantii daawwachaa gammachuun walti sirbe.
Warrii UK,London qoonqoo bilbila biyya isaanii Big Ben caqasaa qaanqee laga Thames irraa oli tokkosaniin bara haaraa gahe.
Raashiyaa, Moosootti ammoo warrii lafaa naannoo Red Square fi paarkii isaanii keessaatti ganna haaraa gahe.
Dubaahiin fooqii biyya isii dheerinnaan addunyaa keessaa tokkeessoo taate Burj Khalifa irraa qaanqee facaafattee addunyaa wal fakkaate.
Australia, New Zealand fi laftii didiqqoon garba Paasifik keessaalleen akkuam wal duratti bari’aniin gammachuun bara haaraa gahan.
Jappaan dorgommii gurba biyya isaanii ka ganna 21, dorgommii martaal artiin addunyaa keessatti beekan Tensin Nasukawa kalee namicha Amerikaa boksiin addunyaatt keesastti maqaan baheef,Floyd Mayweather dorgommii isaanii daawwachaa jala baulti bara 2019 geette.
Addunyaan gamuma jirtuun ganna haaraa kana abdii fi gammachuun itti duudde.
Barii haarahii ka roobaa fi nagaa,quufaa gabbinnaa, hormaataa fi bultumaa fi ka kaayoo isanii haa tahuu, jenne.


text:
Finfinnee Hagayya 7/2012(TOI)- Jibuutitti Ambasaddara Itoophiyaa guutuu ta’uun kan muudaman Ambasaddar Biraanuu Tsaggaayee xalayaa muudama isanii pirezedaantii biyattii Isma’il Omar Geelleef dhiheessan.
Ambasaddar Biraanuun hariiroo biyyoota lameenii yeroo dheeraa turee fi hariroo tarsiimawaa caalatti jabeesuuf akka hojjetan dubbatan.
Uummataafi motummaa jibuutii waliin walittidhiheenyaan akka hojjetanis ibsanif.
Pirezedaantiin Jibuutii Isma’il Umar Geellee mootummaan isaanii hariiroo hunda galeessa biyyoota lamanii daran cimsuuf akka hojjetu ibsan.
Hariiroon uummata amaanii fi mootummootaa gama hundaan akka fakkeenyatti kan ibsamuufi ambasadar Biraanuuf deeggrsa barbaachisu hunda akka taasisan kan himan ta’uu waajjirri dubbi himaa ministiteera dhimma alaa itoophiyaa beksise.


text:
Itiyoopiyaan naannoo Oromiyaa keessatti jeeqama dhiyeenya uumameen badii ga’e ilaalchisuun ibsa baste.
Daayiriktera sabquunnamtii Oromiyaa Geetaachoo Baalchaa VOAf akka ibsanitti manneen dhuunfaa fi daldalaawwan kummi tokko yoo gubatan konkolaataan dhuunfaa 240 erga artist Haacaaluun ajjeefamee booda mormii ka’ee jeeqama ka’een manca’aniiru jedhan.
Obbo Geetaachoon akka jedhanitti hookkara ka’een uummanni kuma 10 qe’ee ofii irraa godaananii manneen sagadaa fi buufata poolisii keessa qubatanii jiru.
Koreen dhuunfaa miidhaa dhqqabe galmeessuu dhaan viidiyoo akkasumas kanneen miidhaan irra ga’e haasofsiiseera jedhan. Siiviiloonni 167 fi humnoonni naga eegumsaa 11 du’uu isaanii poolisiin beekiseera.


text:
Maatii Laggasaa Wagii: 'Ollaan barattoonnis ijoollee shiftaa nuun jedhu ture'
- Ammayyuu Ittaanaa
- Gaazexeessaa, BBC News Afaan Oromoo
Ajajaa Waraana Bilisummaa Oromoo zoonii Lixaa kan ture Laggasaa Wagiin waggoota 11 dura ture duula waraanaa mootumaan gaggesseen kan ajjeefame.
Ji'aan dura immoo Addi Bilisummaa Oromoo ibsa baaseen Ministirri Muummee Itoophiyaa ammaa Dr Abiy Ahimad dhimma Laggasaa irratti odeeffannoo miliqsani ture jechuun mirkanesseera.
Dhaabbichis ibsa kana kan baasee erga MM Abiy walgahiiwwan adda addaarratti waa'ee Laggasaa dubbataniiru erga jedhameen booda ture. Haata'u malee, waajjirri MM dhimma kanarratti isaan booda waanti jedhe hinturre.
Yeroo Laggasaan waggoota 10 oliif waraana keessa socho'aa tureetti maatiin isaa Finfinnee jiraataa turan garuu rakkoo keessa jiraachu himu. Rakkoon kunis akka biyyaa bahan isaan dirquus himu.
Haata'u malee waa'een jirenya maatii Laggasaa Wagii kunis hammana hin beekamu ture. Dhimmuma kana ilaalchisuunis BBC'n maatii Obbo Laggasaa waliin turtii taasiiseera.
Torban darbe waltajji dhaabni ABO magaalaa Ambootti taasisen suurri qabsaa'aa kanaa caalbaasiin akka gurgurame gabaafameera. Abbaan ijoollee dubaraa sadii kan ta'e Laggasaan garuu seenaa hin himamne qaba.
Kanneen dhaaba ABO deeggaran goota jedhani waamanis, loltonii inni lolaa ture garuu 'shiftaa'' jechuun isa waamu.
Maatii Laggasaa
Aadde Wayinisheet Getaahun haadha warraa qabsaa'aa Laggasaa Wagii yoo ta'an, dhaloonniifi guddinni isaanii magaalaa Finfinne ta'u himu.
Qabsaa'aa Laggasaanis Magaalaadhuma Finfinnee jiraataa kan turan yoo ta'u, hojii daldalaatiif gara Dirree Dhawaafi magaalota kaan deemun meeshaa daldalaa fidaa akka turan himu. Ofiifis daldala, daldaltootaafis ni hiru.
Egaa kanuma keessa ture Aadde Wayinishet waliin kan walbaran.
Aadde Wayinisheet daldala keessa hin turre. Obbo Laggasaan galiidhuma hojii daldalaa irraa argataa turaniin maatiisaanii jiraachisaa turan.
Bakki jireenya isaaniis ''naannoo Addis Katamaadha, Kolfeefis markaatoofis dhihoo ture.'' 'Erga walbarree booda seerumaan cidhaan gaa'ila raawwanne,'' jedhu Aadde Wayinisheet.
Turtii gaa'ilasanii kan 'waggoota afur yookiin shanii' keessatti ijoollee dubaraa sadii godhatan.
Ijoolleen dubaraa qabsaa'aa Laggasaan sadanis: Bilisummaa, Fireehiwatiifi Natsaannat akka jedhan haatiisaanii BBC'tti himaniiru.
Laggasaan nama akkamii turan?
Laggasaan obbolaa dhiiraa afurii fi obboleetti dubaraa tokko qaba ture.
Ijoollummaa isaatii kaasee quuqama qaba ture kan jedhan obboleessi isaa hangafaa Obbo Baqqala Wagii, obbooleessaa isaa nama wanta yaade hanga galmaan gahutti hin deebine jechuun ibsu.
Obboleessi isaanii kan biraa bara Dargii keessa hojii 'giddaajii'tiif [konkolaachisaa kan ture] gara Eertiraa deemun achitti du'u himu Obbo Baqqalaan.
Yeroo sanas, Laggasaan ''Ani bakka Getaachoon gahe kana osoo hin geenye hin hafu,'' naan jedhe jechuun yaadatu.
Haati warraa Obbo Laggasaa yeroo ammaa ijoollee isaanii waliin biyya Awuroopaa kan jiratan yoo ta'u, abbaa warraasanii waan gaariin yaadatu.
''Laggasaan nama fageesse yaadu ture. Nama nama dhagahuufi kan dubbachuuf hin jarjarre ture. Waan yaade raawwachuu akka qabu yaada ture. Waan yaade osoo hin raawwatin hin dhiisu.''
Ijoolleen Afaan Oromoo beeku?
Ijoolleen Obbo Laggasaas ta'e haati warraa isaanii Afaan Oromoo hin dubbatan. Kunis sababii daa'imman yeroo dheeraaf Laggasaa waliin hin jiraannef akka afaan baruu dadhaban himu Aadde Wayinisheet.
''Yeroos baay'ee daa'ima turan. Yoo bilbilaan ta'e malee isa hin beekaniin jechuun danda'ama'' jedhu.
''Isheen guddoo isa yaadatti. Intalli lammataa ammoo yoo sana harma hooti turte. Ishee sadaffaa immoo ulfan ture,'' jechuun himu.
Laggasaan gara qabsootti kan dabalame osoo isheen sadaffaa, Nastaannat, hin dhalatiin ture jedhu.
'Erga qabsoo seene boodas maqaa ishee barreesse mucaan dhalatu dhiiras ta'e dubara maqaa Natsaannat jechuun moggaasi jedhee xalayaa natti erge,' jedhan.
''Dubbachuu hin jaalatu, yeroo baay'ee callisa,'' kan jedhan Aadde Wayinisheeti, turtii gaa'elaa waggaa shaniif turan keessatti Obbo Laggasaan dhimma siyaasaa mana keessa haasa'a ture jedhu.
''Waan ta'u maraan nama gammachuu qabu hin turre. Hin aaraafi gadda ture. Gara qabsootti akka seenu qabu darbee darbee natti dubbata ture.''
Gaafa Laggasaan manaa bahe
Laggasaan manaa kan bahe ALI bara 1982 baatii Muddee tibba xumura Dargiiti ture jedhu. Magaalaa Finfinnee keessa yeroo turettis maandheedhaan ijaaramuu isaa wanti beekamu hin jiru.
''Muddee 23 manaa bahe ayyaana Gannaaf [Qillee] nan deebi'a jedhee ture. Ayyaana Gannaaf [Cuuphaa] qophofnee osoo isa eegnu hin dhufiin hafe.''
Wayita manaa baheettis qabsoof akka imalu hin dubbane. 'Osoo hin dubbatiin manaa bahe' jechuun ibsu maatiin. Daldalaaf gara Wallaggaa akka deemaniifi ayyaana Qilleef akka deebi'an hime jedhu.
Maatiin isaa gurra qeensaa wayita eegaa turan sanatti haatiifi abbaan isaa bakka dhaloota isaa Aanaa Shinoorraa ka'un ''gara ji'a tokko ykn ji'a lamaa suuraa isaa qabatanii barbaadanii dhabuun deebii'anii dhufan.''
Yeroos konkolaataan itti demaa ture rukutame, kuun ammoo du'eera waan jedhamee malee achi buuteen Laggasaa hin dhabame turre.
Xalayaa sa'aatii harkaa waliin ergamte
Laggasaan manaa bahe ji'a muraasa booda maatiif xalayaa erge. Xalayaan sunis Laggasaan lubbuun akka jiru kan mirkaneesse ture.
''Ani dahe ji'a lammaffaatti gara qabsoo akka seene sa'aatii harkaa saa waliin xalayaa naaf erge.''
Xalayaan kuni hanga yeroo dhihootti na harka ture jedhu Aadde Wayinisheet. Xalayichis ''Gara qabsoo seeneera. Yoo fedha Waaqaa ta'e injifannoon deebiina. Kadhannaakeetiin na yaadadhu,'' jedha ture jedhu.
''Booda keessas darbee darbee xalayaa ergaa ture. Bilbila ollaatiinis ni bilbila ture. Boodarra garuu waggoota dheeraaf bade. Nutis sagalee isaa waan dhabnef abdii kunne'' jedhu haati warraasaa.
Ergasiin waggaa 16 booda nuuf bilbile kan jedhan Aaddee Wayinisheeti, ''Waggaa 16 erga guute booda yeroo nuti hin eegneen bilbillaan amanuu hin dandeenye. Baay'ee gammadne!''jedhu.
''Wayita karaa bilbila ollaatiin nuuf bilbiluttis, nan galaa osoo hintaane, jabaadhu ijoollee guddisi,'' qofa jedha ture.
''Ijoolleekoo ummata Oromoof adaraa kenneera. Aadaa isaanii barsiisanii haa guddisan. Waaqayyoof adaraa kenneera naan jedha ture.''
Yeroo kana garuu ijoolleen isaa of baranii turan. Kanaaf, gaaffii kana dura inni dhagahee hin beekne gaafatu eegaluu himu haati warraasaa kun.
''Erga bilbilaan wal arguu eegalle booda hin dhuftuu jedhanii bilbilaan yeroo isaan dubbisu ni boo'u ture. Innimmoo ijoolleetti dhugaa isaa himi. Ani adaraa ummataa dhiise dhufuu hin danda'u. Ijoolleekoo adaraa namatti kenneera jedhiini. Dhugaa isaa itti himi,'' jedha ture jedhu.
Laggasaan attamiin du'ee?
Laggasaan du'unsaa dhagahuu isaatiin dura garuu maatiitti waan dubbate qabaachu haatii warraa isaan ni yaadatu.
''Bakka qabsooti bahi jedhameera jedhee xumura irratti akka hafe natti hime. Maal jennaan Waardiyyaakoo waliin taanee yeroo baanu irraafi jalaan waan nutti dhuka'eef bahuu hin dandeenye. Waardiyyoonnikoo dahoo naaf ta'aa turan baay'e wareegaman.
''Anaafi waardiyyoonni muraasni hafne gara mishigitti deebineerra. Waaqayyoon lubbuukoo yoomiif akka naaf tursu hin beeku,'' jechuun dubbachuu isaa haati warraa ni yaadatu.
Laggasaan kana kan haadha warraatti dubbatan A.L.I baatii Adoolessaa bara 2,000 keessa ture. Akkasumas dutii isaa osoo hin dhagahamiin torban tokko yookin lama dura bilbilaan waliin dubbattee akka turte immoo intalti isaa hangafaa Bilisummaan BBC'tti himte jirti.
Ragaadhaan mirkaneessuun danda'amulleen tarii yeroon kuni, yeroo itti MM Abiy akka of baraaru kan ergaa dhaaba ABO'tti erganiifi Laggasaan murtii ofiitiin of baraaru dhabe ta'uu mala.
Maatiin Obbo Laggasaa du'aa isaa akkuuma lammii gara biraa televijiniirraa dhagahu isaanii himu. ''A.L.I Onkololeessa 26 barii du'ee boromtaa isaa gaafa 27 oduu galgalaa irratti himame,'' jechuun himu Aadde Wayinisheet.
Akkaataa ajjeefama isaarratti seenaan televijinii mootummaa gubbaatti himameefi odeeffannon dhaabni qabu akka wal fakkaatu qondaalli dhaabichaa BBC'tti himanii turan.
'Gadda Keeniyaatti taa'ame'
Akkuma bara san tureetti namni; keessumaa kan mootummaa waraanu yoo du'etti akka aadaatti gadda taa'un waan yaadamu hin turre. Firris dhufee gadda taa'uu hin danda'u ture.
Magaalaa Finfinneettis kanumatu ta'e. ''Boo'us hin dandeenye. Baay'ee ulfaata ture,'' jedhu haati warraa yeroo dubbatan.
Gaddi kan dhorkame achi qofaatti hin turre, qe'ee warraattis akka dhorkamee ture obboleessi isaanii Obbo Baqqalaan ni himu.
''Akka hin boonye immoo yoggas ni dhowwame. Garaadhuma keenyatti gaddine malee eenyumtu baafate hin gaddine.''
Egaa biyyaa bahuuf kan yaadan ergasii booda akka ture himu.
Maatiin Obbo Laggasaa Finfinneetti dhiisuun gara qabsootti makaman magaalaa guddoo keesstti bilisummaa dhabuun ija shakkiin ilaalamaa akka turn dubbatu.
''Jireenya hawaasummaa irraa kan qollifamne turre,'' jedhu Aaddee Wayinisheeti. Kan caalaa itti cime ammo erga gadda ibsachuu dhaabni booda akka ta'e himu.
Isan boodas gargaarsa namootaan gara biyya Keeniyaatti bahuun, achitti gaddaaf taa'u himu.
'Ollaan haadha warraa shiftaa naan jedha ture'
Poolisoonni mana dhufe sakatta'anii beeku kan jedhan haati warraa isaa, 'Chaappaan tokko isin bira jira' jechuun haadhaafi intalli hangafaa waajjira poolisii yeroo geeffaman akka tures ni yaadatu.
''Inumaa ishee guddoo yeroo tokko loltuun mana seene rebeera,'' jechuun himu. Egaa kana booda ture intalli hangafaa, Bilisummaan biyyaa bahuf kan murteessite.
''Ijoollee qofaa guddisuun baay'ee ni ulfaata. Abbaa warraa ijoollummaakoon dhabe baay'ee ni ulfaata. Gootummaa isaatiin bonus natti ulfaateen guyyaa sana dabarse,'' jechuun qofaa ijoollee guddisuun akka ulfaataa ta'e dubbatu.
Midiyaarratti yoo gabaafamu malee yeroo sanatti hammana maqaa guddaa horachuu isaatiif quba akka hinqbne himu haati warraasa.
''Karaa dhaabaan namni na arge jiraachu baatuus, Oromoonni garuu qaamaanis na simataniiru, na deeggarus. Ammas anaaf akka obboleessa ta'anii, ijoolleekoof ammoo akka abbaa ta'ani jiru,'' jechuun galateeffatu.
''Gootummaa isaatti gammachuun qaba. Du'eeras hin jedhu'' jedhan. Haa ta'u malee ollaan ''haadha warraa shiftaa naan jedhu ture. Jireenya hawaasummaa irraa qollifamneerra. Ani gara caalu yeroo koo kanin dabarsu bataskaanatti ture. Jireenya kootti gammachuu hin qabun ture,'' jechuun haala keessa itti darban himu.
''Haatiifi abbaan isaallee akkuma bahetti hafuusaatti gaddu ture. Gadda isaarraan kan ka'es walitti aansani kan boqotani. Yeroo hunda isa yaadatu turan,'' jedhu Aadde Wayinisheet.
Laggasaan ammoo waa'ee du'a maatii isaa osoo hin dhagahin du'uu isaa himu.
Laggasaafi Bilisummaa
Bilisummaan intala hangafaa Laggasaati. Ijoollee sadan keessaa kan xiqqoo Laggasaa yaadattu ishee qofa. Wayita ammaa kanattis nama umuriin waggaa 33 yoo taa'u, ijoollee sadi akka godhatte BBC'tti himte jirti.
Bilisummaan obboleeyyan ishee kaan caalaa Laggasaa kan yaadattu qofa osoo hin taane, erga guddattes bilbilaan yeroo hedduu isa dubbisaa akka turte himti.
''Waa'ee abbaakoo baay'ee kanin bare ergan ani biyyaa ba'e boodadha'' jettt Bilisummaan.
''Mana barumsaattis abbaankee shiftaadha naan jedhu'' kan jettu Bilisummaan yeroo tokko Afaan Oromoo barachuuf galmaa'un isaanii dubbichaa akka hammeesse dubbatti.
''Booda keessa jireenya keenyas ta'ee, isaanin mo'un nutti ulfaataa dhufe,'' kan jettu Bilisummaan, sababa kanaaf waggoota 13 dura biyya gadhiiste akka baate himti.
Imalli ishee garuu dheeraa ture: Sudaan, Liibiyaa, gammoojjii Sahaaraa keessa qaxxaamuruun gara Awurooppaatti ceete.
'Abbaa Fiixaa'
Abbaa Fiixaan nama guddaadha. Nama ergamas qabaniidha. Namni kun nama Laggasaan ergatudha, akka maatiin jedhanitti.
''Dhokatanii galgala keessa dhufanii ergaa nutti himu, xalayaas nuuf kennu ture. Suuraa keenya geessaniif, suura isaa nuuf fidu ture,'' jechuun ibsiti Bilisummaan.
Wayita waa nu fidaniittisa nu biraas waa fuudhanii deemu ture kan jetti Bilisummaan, dura garuu dargaggeessi biraas odeeffannoo biraa Abbaa Fiixaa bira gaha ture jetti.
''Yeroo hundaa erga dukkanaa'e booda dhokatanii mana erga seenanii booda baay'eedhuma hin turan. Isaan alattis nama hin amanani ture.''
Booda garuu akka hordofaman erga baranii booda akka hin deebine dhaamanii achumaan hafan. Dhimma kanas akka hin dubbannes maatii akeekkachiisan turan.
Bilisummaan ammallee ta'u Abbaa Fiixaatiif umurii dheeratee osoo isaan agarte jaalatti. Abbaa Fiixaa caalaa ammoo osoo caroomtee abbaa ishee si'a takkichaaf illeen ijaan agartee baayyee feeti turte.
''Gootummaa, seenaa fi waan inni raawwate maraan baay'een boona. Garuu, osoon guyyaa tokkichaafillee ijaan isa arge maal ta'a kan jedhu nan yaada ture,'' jechuun dubbatti gaabbiiBilisummaan waa'ee abbaashee yeroo daa'ima turte dhabde yoo dubbattu.


text:
ila
Duula marumatu duula,daboo marumatu itti bobba’a, kan hinjifannoon galu garuu muraasaa beeki!
Namtichi biyyaa teennaafi Amantii jeeqe,nama walitti naqe,islaama bakka lamatti addaan baasaa jira warri jedhee nu wajji shubbisaa bahee qabsoo jijjiiramaa kana godhe hedduudhaa hubadhaa! Haa tahu malee
Gaafa Filannoo prezidantii majlisaa haaraa bakka buusutti ceenu waan tahuuf deemu hubannaan o’ooo jedhanii hedduun isaanii harka isaanii sassaabatanii xisxinbaa osoo hinjedhiin harka maratanii laalaa jiru! Dubbiifi barruunis lafa lixan, “si ganee abbatti hin himanii jalumaa goran jedha “ Oromoon!
Jaaloo
Hojjattu Rabbiif hojjadhu, dhiistu itti dhiisi ayyaana laallattee hin dhufin jennaan!
Eee
Warroonni amantii biraa duulli isaan dhimma majlisaa irratti geggeessaa jiran,eenyu eessa akka dhaabbate agarsiisaa jira,eenyuun wajji akka hojjataa turanis ifa godhan!
Eekaa
Nuti immoo akka isaan jedhan san baala gizeellee miti baala taraas miti” jechi kuni nuhinmadaalu nuti abbaa biyyaati,abbaa haqaati,baala gizeen nidhufa nikufa, nuti hindhufnes wanni kufnuufis hinjiru,qaamni kamuu kan nukuffisuu dandahus,mirgaafi humna nutti qabus hinjiru tika Rabbii jala jirra,haqa qabna,haqaan bulla, haqaaf deemna,haqa lafarratti argamsiisna!
Jaalakoo
Abbaan biyyummaa immoo dachee Rabbi uumerra sochoo’uu qofa osoo hintaane,waan dachiifi samiin ani keessa jiru qabdu hundattuu qixa sirriitiin yoo itti fayyadamne qofa!
Kanaaf
Ka cinaa galtee,sanyummaafi gosummaan kee diinii kee ol sitti tahe,kan gaafa keenna kuffisnu harka rukuttee gaafa kee rukutamu immoo koola cufatte, qilee quxaleetti tari malee namni ufirra garagalee si dhaggeeffatu hin jiru jennaan!!!!
Eee
Jabaa kee jabeeffadhu!Silaa nuti hinjennee,Erga dubbii ufitti kakkaasuu fedhan immoo prezidantiin Majlisa federaalaa kan tahuu qabu seeraanis tahee heeraanis hawaasa baldhaa kanarraa tahuu qaba wanni jennuuf haqa waan taheefi!
Ustaaz: Sufyaan Usmaan
Falls Church, Virginia (09/20/2022) – As previously reported by OLLAA, on August 30, 2022, an attack was perpetrated by Amhara…
Mekfira Hussein told Sahan Journal in early 2022 that her experience with hunger as a…
Baruumsi bu'ura jireenya ilma namaati. Barnoonni bu'ura waa hundaati. Manni barnootaa naannoo kee jiraachuu jechuun…
The Conflict Testing Ethiopia’s Nobel-Winning Leader
For several months, Ethiopia has witnessed an escalation of threats on various fronts, both internal…
In a sign of growing concern in Washington about the Civil War in Ethiopia, the…


text:
>>
Dhimma waa’ee kiyyaa ilaalchisee toora miidiyaa hawaasaa ‘Facebook’ irratti deemaa jiru irraa waan tokkoon dubbachuu barbaada. Inniis maali yoo jettan dhimma anaafi Artist Saalihaa Saamii jidduu jiru osoo hin beekne, osoo hin hubanne lafumaa ka’anii waanuma itti fakkaate yoo haasa’an ni agarra. Garuu maaliif osoo hin hubatin dubbatan? “Osoo hin hubatin qubaa hin gubatin” jedha Oromoon. Warri gara keessaatiin na gaafatanniifi kan osoo hin hubatin dubbattan maraaf eegaa aniis waan jiru akka addaan isiniif bahuufi sirritti hubattaniif hubachiisa gabaabaa kana isiniif dhiheessuun barbaada. Gabaabatti anaafi artist Saalihaa Saamii jidduu waa’een biraa takkalleen hin jirtu. Nuti dhimma dhunfaa irratti wal dhabne malee waan sabaafi qabsoo Oromoo irrattii miti. Rakkoon dhimma dhunfaa immoo fuula ‘Facebook’ irratti ni baati ja’ee tasa yaadee hin beeku. Haa tahuu malee eega bahee gaariidha. Maaliif gaari yoo jattan waan hedduun arkee, taajjabe waan taheef kun ammoo barnoota guddaa taha. Ani Saalihaa irraa rakkoo hin qabu, eenyu irraallee ani dhimma biraa hin qabu, ilma namaa kamirraa illee haajaa mataa kiyyaa hin qabu.
Haatahuu garuu moobayil isii irratti ‘text’ akkaan godhu kan na dirqeetu jira. Saniis dhimma obbooleettii tiyya Hawwii irratti uumamee dha. Dubbiin akkana. Saalihaafi obboleettii tiyyaatu wal dide. Yeroo kana Saalihaan akka tumaniif nama obboleettii tiyyatti ergite. Namni saniis joollee ‘Calgary’ keessatti jaaramtee jirtuudha. Joolleen tun isii Saalihaa waliin gosa takka. Warra gosaan jaaramee, jaarraa 21ffaa keessa, saniifuu yeroo qabsoon Oromoo tokkummaa ilmaan sabaa mirkaneessite kanatti gosaan namatti duultu yeroo duraatiif ‘Calgary’ keessattiin arke. Ani takkaa gosa tiyya, sanyii tiyya waan jedhu yaadee hin beeku. Garuu isaanumaatu “Sirkanaan Afran qallo, afran qalloo waa’ee oromoo tahee waan fedhe keessatti, keeysattuu ‘Calgary’ keessatti nu wajjiin hirmaachuu hin dandeessu” ja’anii gareen (group) gosaa kan wal jaartee san keessatti labsatan. Aniis yeroon dhagayu ‘galatooma! waa’ee gosaa keessa duruu hin seenu’ ja’eetumaan dhimma kana osoon hin kaasin garatti qabadhee cal’ise.
Waan kana dubbachuuf hedduun yaaddawaa ture. Yoon dhimma kana dursee dubbadhe namni gariin fiinxa qabee akkuma ammaa kanatti fiigaan waan taheef ani ijaaruumsa ilmaan oromoof malee diigamiinsaaf maaliifiin sababa taha jedheen use. Eega ololli dhiheenya kana deemu garuu namoota wal dhageenyuun kan akka Jawar Mohammed fi sabboontoowwan ilmaan oromootu na dhorkaa ture. Amma garuu dubbiin guddattee dubbii goosaafi rakkoo dhunfaa irraa kaate dhaaba Adda Bilisummaa Oromoo ‘ABO’s dabalattee akkasumaas waa’ee namticha baasaasa Girmaa Xurunees dubbuma tana keessatti makuun guyyaa meeqaaf ajandaa taatee ‘Facebook’ fi ‘paltook’ irrattiis deemaa jirti. Kanumaan wal qabatee namni hedduuniis gama keessaan waan na gaafataniif arrabaafi olola sobaatiin osoo hin taane waan jiruuf deebii dhugaa kennuun barbaada. Garuu uummannii keenya yoom akka rakkoo dhunfaa nama 2 jiddutti uumamte bifa jijjiiranii hawaasa keessatti gadi baasanii ummataan jeequu kana irraa of qusatuufi hawaasni keenyaas dhimma nama lama akka wal dhabdee hawaasaatti guddisee laaluu kana dhiisu naaf hin galu. Jireenya kana keessatti dur jirti namni walitti bu’uuniis walitti araaramuuniis. Kun nu qofa irraan hin baane. Haatahuu garuu wall lola dhimma dhunfaa hanga jaarmaya siyaasaa guddaatti fidanii hawaasaan shoorarkeessuun kun sirrii miti. San daran dhimma akkanaa dhaabbatanii addaan xinxalanii laaluu irra warruma akka barbaadetti fudhatee wadaaja keessa hogoggorsaa harkisuutu nama ajaa’iba. Haala amma namuu dubbii qarqara qabee fiiguun malee maaltu uumame jedhee hin laalle kana yoon hubadhu daranuu na gaddisiisa. Namniis kan walitti nama aarsuu malee kan walitti nama araarsu waan addunyaa irraa dhabame fakkaata. Fannisiifi jallis malee namni faalkaa kan dubbii gad qabee ilaalu maaliif dhabame laata? Tana deebisaa isinumaafiin dhiisa.
Gama mata duree kiyyaatti yoon deebi’u, namni hedduun ‘Ati akkas jettee ‘text’ maaliif gootaaf, maaliif arrabsita?’ jettani na gaafattanii turtaniif deebiin kiyya gabaabaadha. Ani lafaa ka’ee akkas hin jenneen. Namni wal dide ‘bareedduu, qashtii’ je’ee kan wal faarsu hin jiru. Isiiniin na arrabsite. Aniis waan isiin jatte irra dhaabbadheen deebisaa deebiseef. Isiin hangas qofa irraa murtee miidiyaa hawaasaa irratti maxxansite. “Gowwaa takka nama arrabsaa sagal ifiif if arrabsa” jatte Oromoon. “Ati maaliif waan san akka isiitti olii hin baafnee?” yoo jettan immoo san hojii kiyyaa miti. Waa’ee na tumuuf natti fiyde jettees ani guyyaa san ‘Calgary’ hin jiru ture bakka biraan jira. Warrii walitti figee obbooleettii tiyyaafi Saalihaa dha. Saalihaan immoo Sirkannaaniitu natti fige jettee. Fakkeessuufi kijibuudhaan haqni namaaf hin laatamu. Garuu sobuun maaliif akka barbaachise abbummaan haa if gaafatu. Isaan hoo maaliif walitti fiigan yoo jettan immoo akkuma namuu walitti bu’u dhimma dhunfaa irratti wal lolan akkasitti hubadhaa.
Gama biraatiin Saalihaan yeroo ammaa akka waan hoggantoonni ABO narratti duulan jettee haasooytu immoo namni ABO tahe tokko nu wajjiin hin jiru. Namoota isiin maqaa dhooytee narratti duulan jettee keessaa namni tokkoo kan isirratti duulee hin jiru. Saalihaan garuu artistii Oromoo tan waan hunda ni hubatti jedhanii yaadan, tan rakkoo silaa uumamtullee ni furti jedhanii abdatan dubbii furamuu dandeessu hangana mara sadarkaa wal qoodiinsaatti waan guddifteef isiitu beeka. Wal diddaa dhimma dhunfaa irratti uumame Saalihaan maaliif hanga ABO’ti akka ol guddiftee immoo isumaatu beeka. ABO’n dhaaba olola dhunfaaf tuqamu osoo hin taane dhaaba saba bal’aa kana bakka bu’uu dha. Dhaaba jechuun akeekaafi kaayyoodha. Dhaabni ABO akeekaafi kaayyoo lola dhunfaa keessa galuuf tokkollee hin qabu hin qabaatuusi. ABO’n lola dhunfaa osoo hin tahin lolli isaa diina Oromoofi Oromiyaa miidhaa jiruu waliini. Namni kamuu dhaaba tokko jaalachuus jibbuus mirga qaba. Saalihaas akka dhunfaatti ABO’s tahee dhaaba biraa yoo barbaadde jaalachuu ykn jibbuu mirga qabdi. Maaliif jaalatteefi maaliif jibbite kan jedhu irraa dhimma hin qabu. Haatahuu garuu ABO’tu waliin narratti duule jechuun dhaaba guddaa kana maqaa xuriissuufi hangana xiqqeessuun ana qofa osoo hin taane eenyuufillee gaafii dha.
Dhimma waa’ee ‘qeerroo international support group’ kan dubbattees yeroo duraa egaleen ture. Garuu osoon hojjachaa jiruun dhimma tokkoof ‘America’ deeme. Yeroon deebi’uu Saalihaan namootaan ani duraan wajjiin dalagaa ture waliin wal agartee waliin haasawa gootee ‘Waa hunda anaatu isiiniif hojjataa Sirkannaan nutti hin fidinaa’ jatteen. San isii qofa osoo hin tahin joollee goosa isii tan gareen jarte san hundaatu ja’e. Aniis ‘tolee galatoomaa’ ja’een irraa dhaabadhe. Haaluma kanaan ana qofa osoo hin tahin nama gosa isaanii tahe malee Oromoo gosa biraa taate keessattuu afran qallo hunda offirraa fageessan. Nutiis dhifneefi keessaa deemne. namni isaan afran qalloo keessaa irratti xiyyeefatan NOOLLEE ture sababni ani noollee waanin tahef jecha. yeroo isaan goosan deeman anis goosa yamuu nin danda’aa ture garuu kayyoo kiyyaa miti malee.
arraboota isiin namati ykn ganda keessaa deemte haasawa jirtu keessaa hanga a takkaa
jartii arsii jattii. yoon jartii arsii tahe hoo rakkoo maal qaba? ?? deebisaan isiin birraa jira. jarttii tigreefi amhara tahu irra wayyaa moo? Jarsii kiyyalleen carraadha harargeedhaa. osoo carraa tahu battee arsii tahes gammachuudha because arsiinis oromoodha, sayiboota arsii qabachuunis akkan kunoo” yeroo aalatti gad battee immoo sirkanan haawasni arsii hin jaalatuu isaan akka arrabsannin godha jattii, dubbii fallaadhaa. haawasa kiyyaa kan arsii wajjiin rakkoo qabu ani.. isaan keeysahillee nama hanga takkaa dubbiseen jira, akka rakkoo nara qabnees naaf himani jiran.
ammaas ani professional, Ani Doctor sirkanan huma hin beeytu afaan hin beeytu jattii lol. sirkanan gaafa hanga kee kan umriin geessee biyyaa bulchiiti digrii miti. waa’ee hedduu jira tannaa asummarrattin dhabba.
Waa’ee artist Jireenyaa Shifarraa immoo Oromoo Adduunyaa guutuu irra jirtuutu beeka. Gaafa inni hidhamee san miidiyaan keenya OMN’s dabarsee ture. Garuu yeroo dubbii jala deemanii qoratanii laalan dhimmaa dhunfaa irratti Saalihaan hiisiisuu beekkamee jira. Rakkoon san maali yoo jettan immoo ani rakkoo dhimma dhunfaa waaniin miidiyaa hawaasaa irratti ol baasuuf tokkollee hin qabu, Namni rakkoo dhunfaa san baruu barbaaddan ykn dubbiin tun kijiba jettan immoo isaan gaafachuu dandeessan. jireenyanis waan hangaa arraa irra gahe yeroo gababdu keessatti gara middiyyaatin isiinif ibsa. Guyyaa obboleettii tiyya Hawwii wajjiin wal lolan saniis akkaan qulqulleeffadhetti Saalihaa dura itti utaale malee Hawwii miti, tanaas nama gaafachuu dandeessaan.
Ani wanniin jechuu barbaadu immoo rakkoon jirtu Saalihaafi Jireenyaa jiddu malee rakkoo sabaatii miti. Haa tahuu malee maaliif akka rakkoo sabaa tahees naaf hin galu. Goosa isiin narratti duulchiisaa jirtu immoo aniis gama tokkoon irraahiin dhaladhe. Kanaaf gosa tiyya lamaan walitti buusuun, oromoo kutaafi firummaan, kijibaafi rakkoo dhunfaatiin walitti naquun, dhaaba qabsoo sabaa guddaa ololaan maqaa xureessuun immoo hojii kiyyaa miti. Ilmaan Oromoo warreen gara Saalihaa jirtaniis tahee warri gara kiyya jirtan akkasumaas warri osoo hin hubatin dubbii keessa buxaalaa jirtan marti hadaraa keessan waan kana hubadhaa. Dubbiin yeroo ammaa facaafamaa jirtu tun gara malee deemaa jirti. Nuti immoo ilmaan Oromoo rakkoo dhunfaaf jennee dagamuufi kana mara baaraguu hin qabnu. Wanti qabsoo Oromoo baroota dheeraa qancarsaa tureefi hanga ammaa ummata Oromoo gargar facaasuun bara baraan umrii gabrummaa nurratti dheereessaa jiru dhimma akkanaati. Yeroo nuti haala kanaan gamagama baanee dhagaa walitti harru kana diinniis qaawa kanaan seenee nutti fayyadamuu akka danda’uus eenyulleen hubachuu qaba.
Keessattuu yeroo ammaa diinni keenya marti gurra dhaabee, ija baasee adeemsa qabsoo teenyaa tana ifirratti dhageeffachaa jira. Yeroo dhaabbiileen qabsoo oromoo kan baroota dheeraa gargar caphanii turan itti tokkoomanii, gamtaan qabsaa’uuf qophaa’an kanatti ilmaan oromoo gosa, kutaafi amantiin akkasuma maqaa dhaaba siyaasaatiin gargar diiguuf yaaduun, yeroo ummanni keenya biyya keessaa tokkummaan qabsoo finiinsee diina naasisaa jiru kanatti namni olola kijibaatiin dubbii tottolfatee, dhimma dhunfaa gara dhaaba siyaasaa hiixachiisun qabsoo oromoo laamsheessuufi ilmaan oromoo addaan fottooysuun akka hin danda’amne eenyulleen beeku qaba. Ani kaniin jechuu fedhu gabaabsee yoon ibsu dubbii teenya tan ana, obboleettii tiyyaafi Saalihaa Saamii jidduu jirtufi wanta irratti walitti buune keessa tasuma dhimmi dhaabaa, dhimmi qabsootiifi dhimmi Qeerroo hin jiru. Isin maaliif walitti buutan yoo jettan immoo ilmi namaa jireenya hawaasummaa keessatti walitti bu’uun dur jira. Dur ammoo oromoon aadaa gaarii yoo namni walitti bu’u ittiin walitti fayyisu qaba. Yoo namni wal lole jaarsummaan manguddoon qabannaa lamaan wal lole walitti fidanii jidduu ta’anii badii jiddutti laalanii walitti araarsa malee fiinxa qabanii dubbiin fiiguu, kaaniifi kaan walitti harkisanii, kootaafi maammudii walitti erbanii, waan hin fakkaanne diranii walitti fannisuun kun hin jiru ture. Arrabaafi ilkeenuu walumatti gufata. Namniis jiruuf jireenya keessatti walitti bu’uun numa jira. Haadhaaf ilmoonuu walitti gufatan.
Nuti Oromoon obboleeyyani, eessallee jiraannu eega harmee Oromiyaa irraa dhalanne maatii takka. Maatiin mana tokko keessa jiraatu immoo tasa walitti gufachuun hin hafu. Lolli warra ofii immoo dhiiga ilkeeti. Garii liqimsanii garii tufan. Arra walitti mufanne ja’anii waan hunda diddiguun immoo salphina. Kanaaf rakkoon dhunfaa finnee qabsoon laaquun, dhaaba maqaa xureessuun, walitti bu’iisa dhunfaa miidiyaa hawaasaa irra fiduuniis nurraa hin eegamu. Gonkuma walitti bu’iinsa dhunfaa keessa qeerroofi dhaabni seenuu hin qabu. Wahalle nyaatan malee wahalle hin dubbatan jedhanii mitiiree? Bara dabruuf ja’anii jecha nama muruufi gocha hamaa seenaa kee xureessu dubbachuun immoo gaarii miti. Miila mucucaate deebisan malee arraata mucucaate hin deebisan.
Xumura irratti wantiin jechuu barbaadu yoo jiraate namoonni tokko tokko kan osoo humaa hin hubatin iyyaa jirtan hundafu suuta deema. Yoo oromoo taatan akka aadaa teenyaatti maali rakkoon ja’aa walitti nu fidaa rakkoo teenya baruuf yaalaa. Dandeessan walitti nu araarsuu dadhabdan itti dhiisuu qofa. Amma yeroon tan dhagaa walitti harru osoo hin taane tan diina keenyarratti qabsooynuu dha. Kanaaf diinaa keessan irratti dhakaa darbadhaa. Yoo diina taatan ykn diinaaf guuza oolaa jiraattan immoo achumatti dhaabbadha. Yeroon diinni haala kanaan fayyadamu haftee jirti waan taheef isinitti orraate. Rakkoo nutiifi artist Saalihaa Saamii jidduu jirtu immoo rakkoo teenya rakkoo dhunfaa waan taateef lafarratti fixanna. Ammallee namoonni gara kiyya gortanii waan hin taane barreessaa jirtan dhiisa. Saalihaan yoo barbaadde waan feete haa gootuu. “Dubbataa salphisuun jalaa cal’isuu” ja’anii mitiiree? Eeyyee! Yeroon ammaa tan fuula keenya bakka takkaa diinarratti deebifannu malee tan walirratti deebifnuu miti. Kana waan taheef Saalihaa Saamiitiis waa’ee kiyyaan wal qabsiiftee olola qabsoo Oromoof maqa xureessii adda bilisummaa oromoo irratti oofaa jirtu aartistii takka irraa waan eegamuu miti waan taheef akka Saalihaa’tti osoo hin taane akka aartistii Oromoo takkatti sirraa hin eegamu dhaabbadhu jechuuniin barbaada. ‘Dubbiin guddatteef harretti hin fe’anii’ dirqamaatu na dubbachiise malee silaa waa isinitti hin dheereessu. Hundaafuu namni lafarratti wal lole lafarratti ofirraa wal dhorka, yoo fixatees lafumarratti fixata malee ‘Facebook’ irratti miti. Namni ‘Facebook’ irrati wal lolees ‘Facebook’ irratti offirraa wal dhorkaa, yoo fixattaniis ‘facebook’ irratti fixadhaa jechaan dhaamsa koo guduunfa. Waan na waliin turtaniif galatoomaa. Ilmaan oromoo kan tokkummaa sabaafi bilisummaa keenyaaf quuqamtan mara baayyeen isin jaaladha. Kan oromoo facaasuu yaadu cumaa isaa alatti haa facaasu. Oromoon yoomillee tokko.
By Sirkanan Ahmed
Galatooma


text:
Gariin namaa ilaalchaafi yaada akkam akka guduunfatee deemu yoon hubadhu na gaddisiisaas, yeroo gariis immoo na aarsa. Dhugatti nama tulluu guddoo mul’attu qeeydii hanga …Read More »
#OromoRevolution: LABSA Akkuma dhageessanii jirtan Wayyaaneen duula sanyii Oromoo duguuguu ji’oota 11f itti jirtu har’a ifaan ifatti labsitee jirti.
Ummanni keenya akkuma arman duraa labsa diinaa kana tokkummaa, murannoofi tooftaadhaan ofirraa qolachuu qaba. 1) Diina humnaan isin caalu kallattiin dura hin dhaabbatinaa. Daguudhaan haleelaa. …Read More »
BREAKING NEWS: ETHIOPIA UNDER MARSHAL LAW
Prime Minister Hailemariam Desalegn has informed the nation this afternoon, October 9, 2016, a decree by his cabinet to impose a state of emergency effective …Read More »
Ethiopia declares state of emergency
ADDIS ABABA, Ethiopia – The Ethiopian government has declared a state of emergency effective immediately following a week of anti-government violence that resulted in deaths …Read More »
Foreigners Shutting Down their Businesses in Ethiopia
Foreigners Shutting Down their Businesses in Ethiopia By making peaceful and democratic change impossible, the Ethiopian regime makes violent revolution in the country almost inevitable. …Read More »
Ibsa ejjannoo qeerroo Godina Harargee Bahaa fii Dirree Dawaa irraa:
Akkuma beekkamu, qabsoon Oromoo bu’aa bahii hammana hin jedhamne keessa darbaa as-gahe. Danqaalee fii roorroo hamtuu wayyaanee fii qaamuma keenya irraa numudataa ture hunda obsaan …Read More »
OLF SPOKESPERSON SAYS UNITY IS NOT AN OBLIGATION IT MUST BE A COMMITMENT
DHUMAATII GAAFA IRREECHAA
Taammanaa Bitimaa irraa Seenaa saba Oromoo fi Oromiyaa keessatti waggalee 140-n dabran kanneen keessa, ajeechaan suukaneessaa fi dhumaatiin bineessummaa irratti hundaawe hedduun adeemsifamee jira. …Read More »
#OromoProtests OMN director Ob Jawar regarding #Ireechaa and future Oromiyaa
Shanyi duguuggaa faashistooni mootumaa Wayyaanee ummata Oromoo kan nagayaan Ayyaanaa Irreechaa Bara 2016 ayyaaneefataa jiru irratti raawwate laalchisee labsa ABO fi THBO baasan
Onkololeessa 2, 2016 Ummanni Oromoo Oromiyaa mara keessaa wali yaa’ee, Hora-Arsadee, Bishooftuu, Oromiyaa keessatti Irreecha wagga waggaan ayyaaneefata. Ayyaana Irreechaa kan bara 2016 kana …Read More »


text:
Afa-Yaa’iin Mana Maree Federeeshiinii Aadde Keeyriyaa Ibraahim angoo gadi lakkisuu gabaafame.Dhaabbanni Televizhiina Naannoo Tigraay akka gabaasetti, Aadde Keeyriyaa Ibraahim “mootummaan heera biyyattii hin kabajne” sababa jedhuun fedhii isiitiin aangoo kan gadi lakkiste tahuu ibsame.
Gaazexaan Addis Standard akka gabaasetti ammoo, Filannoon bara kanaa dabarfamuu isaa hordofuun, angoo mootummaatiin wal qabatee Keeyyanni heeraa akkam tahuu qaba, dhimmi jedhu irratti qorannoo gumiin heeraa dhiheesse Manni Maree Federeeshiinii Arba’aa dhuftu sagaleen irratti akka kennu yaadamee ture. Haata’u malee Angoo gadi lakkisuu Afa-Ya’ii kanaan wal qabatee karoorichi haqamuu yookaan kan geggeeffamu tahuu wanti beekame hin jiru.
Dabalataanis hanga ammaatti gama mootummaa Federaalaa irraa ibsi hin kennamne.
Aadde Keeyriyaan waggaa lama dura Ebla 30,2018 Afa-Ya’ii Mana Maree Federeeshiinii taatee muudamuun ni yaadatama.


text:
Qophii har’aa irratti keessummaan keenya Taatoo fi ogeessa koomedii Waakkennee Geetaachoo ti.
Komeediiwwan Afaan Oromoo haala yeroo irratti qiyyaafatan ykn “Sitcom” jedhamaniin dargaggoota beekamaa dhufan keessaa tokko tahuu isaa dubbata. Komeediiwwaniifi fiilmota Afaan Oromoo hedduurratti hirmaachuu isaa kan nuuf ibse Waaqoon, gara fuulduraattis, waan guddina Aartii Uummata Oromoof tahu nan gumaacha, jedha.
Waaqoon hojii aartiin alatti, barsiisaa tahuu isaa, kitaaba akka barreessaa jirullee nutti hime.


text:
Mgaalaa Nureemburg kan Jarmanii keessa Oromoonni jiraatan har’a paarlaamaa magaalatti fulleetti hiriiranii jiru. Kaayyoon hiriira kanaa Maaastar Plaaniin magaalaa Finfinneef ba’e hojii irra hin ooliin akkasumas barattoota Oromoo Univasitiwwan adda addaa keessatti ajjesuun haa dhaabatu jechuun iyyachuuf akka ta’e koree qindeessituu hiriira kanaa keessaa tokko kana ta’an Obbo Dastaa Kabbadaa Bultee ibsanii jiru.
Iyyannoo isaanii kanas barreeffamaan paarlaamaatti dhiyeeffachuu isaanii fi gara fuula duraatti deebii kan kennan ta’uun nu ibsameera jedhu. Hiriirri wal fakkaataan torban dhufu Barliniin dabalatee magaaloota adda addaa keessatti gaggeeffamuuf kan jiru ta’uun ibsameera.


text:
Oromoon Eyyamaa fi pilaanii qidaawaa magaalaa hin qabdan jechuun uummatarratti mana diiguufi aantummaan uummataa mootummaa itti hin dhaga’amne ta’uu isheetiin tuffiifi qabsoo hadheeffannoo hawaasiifi maqaa leenjii barattootaa jedhuun wayita sababaa barattootaan hojjettoota walitti qabanitti mormii mootummaa Wayyaanee mudateen dabballoonni Wayyaanee OPDON uummata magaalaa manneen tarsiimoo fi pilaana hin qabdan jechuun mancaasuu itti fufan.
Onkoloolessa 22,2015 magaalaa Naqamtee keessaa manneen dhibba tokkoo fi shantamaa ol ta’an ganda 07 fi 03 keessaa qofa cufamanii akka hojii dhaaban taasisamaniiruManneen dukkaanaa,manneen rifeensaa,manneen bunaa manneen nyaataa manneen cuunfaa fi manneen raabsaa dhugaatii kaaffeewwaniifi hoteelonni utuu hin hafin maqaa”eyyama Daldalaa hin haaromsine ykn eyyamichi hin sirranne,kana maleellee abbaa feshaniin ati jiraataa magaalaa kanaa ta’uun keeyyuu hin beekamu” jechaa uummaticha gooluun mana isaanii irratti SAAMSAMEERA jedhanii irratti barreessanii maxxansuun cufaa oolanii jiru.
Ergamtoonni mootummaa kana godhan kun xiyyeeffatanii kana kan godhaniif mootummaan IHIADEG filannoo darbee taayitaas walii laatee waan mormiin uummataas irraa laaffateef ammaan booda warreen isaaf miseensummaa didaniifi wayita filmaataa isa hin filatin hafaniifis maqaa eyyama gahaa hin qabdan jedhuun mana irratti cufuun tooftaa ishee addaati jedhu keessa beektonni Jiraattonni dubbifne maaliif eyyama baafachuu dhabdan jenneen yeroo dubbatan “yeroo biiroo isaanii dhaqnu qaama garagaraatti nu’ergu eyyamicha baafachuuf matta’aa kanfallu gaafatamna yoo isa hin kaffalle immoo gatii galii guyyaa nurratti baa’isuun qaraxa guddaa kisaaraasaa keessaa hinbaane waan gaafatamnuuf haalli waajjira dhimma galiif gibiraa ykn faayinaansii yaaddessaa waan nutti ta’eefi gama biraanis warrumti dhaqanii eyyama gaafatan kan dhorkatamaniif matta’aa akka laataniif eyyami isaaniif hin laatamne” jedhu.
Namooti adda durummaan uummata keenya karaa matta’aan hiyyoomsuu fi diinagdeedhaan uummata keenya kuffisuuf magaalaa Naqamtee bara dhufee darbu saamanii TPLF saamsisan
1 Tolasaa Waggaarii
2 Raqiiq Akiliiluu
3 Tasfaayee Wandaafiraash
4 Asaffaa Baqqalee
5 Roomaan Tasfaayee
6 Eelsaa Barhee
7 Immiruu
Namoota jedhaman yeroo ta’u namoota kana uummati Oromoo ija qalbii qaduun akka ilaalamuu qaban hubachiifna
Magaalota Oromiyaa Adda Addaa Keessatti Dhiibbaan Afaan Oromoo Irratti Godhamaa Jiru Hammaachaa Akka Jiru Dargaggoo Sabboonaa Ibsaa Dhugaa Gaaffii fi Deebii SBO Waliin Taasiseen Beeksise October 23, 2015Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: Amensty International Report: Because I am Oromo, Business grabs, Genocidal Master Plan, Genocide, Land grabs in Africa, Magaalota Oromiyaa Adda Addaa Keessatti Dhiibbaan Afaan Oromoo Irratti Godhamaa Jiru Hammaachaa Akka Jiru Dargaggoo Sabboonaa Ibsaa Dhugaa Gaaffii fi Deebii SBO Waliin Taasiseen Beeksise, Master Plan is Master Killer, SAY NO
add a comment
(SBO) – Afaan, seenaa fi aadaan Oromoo walumaagalatti eenyummaan Oromummaa duula gabroomfattootni dhabamsiisuuf irratti banan irra aanee sadarkaa har’a irra gahee jiru kana irra gahuu isaatiif galanni kan gootowwan Oromoo ti. Keessumattuu Afaan Oromoo kaleessa dubbatamuudhumtuu akka cubbamaatti nama lakkoofsisuu fi Raadiyoo cabsa faa jedhamee Habashootaan irratti duulamaa ture qabsoo sabboontonni Oromoo roga hedduun gaggeessaniin ummanni Oromoo qaanii fi dhoowwaa tokko malee dubbataa, barnoonni ittiin kennamaa fi afaan hojii tahee jira.
Afaan Oromoo wareegama qabsaawota Oromootiin sadarkaa har’a irra gahe kana irraan gahamuun injifannoo galmaahe haa tahu iyyuu malee, Oromiyaa keessatti afaanicha afaan barnootaa fi afaan hojii taasisuu irratti har’ayyuu dhiibbaan diinaa kan irraa hin hafne tahuun sirriitti hubatamaa jira. Bakkoota hedduutti Afaan Oromoo afaan Amaaraatiin bakka buufamee wayta hojiin hojjetamuu fi dhimmoonni adda addaa raawwataman agarra. Gartuun mootummaa wayyaaneetiin bixxillame, ergamaan sirnichaa OPDOn, maqaaf Oromoofin dhaabbadhe haa jedhu malee har’aan tana fedhii diinnan Oromoo tiksuudhaaf hojjechuu irraa guddina Afaan Oromootiif wayta danqaa tahu mul’ata. Afaan Oromoo har’aan tana Oromiyaa keessatti sadarkaa maalii irra jira? Wanneenii fi warreen afaan saba guddaa kanaaf gufuu tahan hoo maal faa dha? dhimmoota jedhan irratti, walumaa galatti ammoo dhiibbaa Afaan Oromoo irratti godhamaa jiruu fi Afaan Amaaraan bakka buusuuf shira xaxamaa jiru ilaalchisee Oromiyaa irraa dargaggoo Ibsaa Dhugaa gaaffii fi deebii SBO waliin godhe keessatti yaada bal’aa kennee jira.
Impaayera Itoophiyaa keessatti mootummaan wayyaanee maqaadhaaf naannoleen hundumtuu afaan isaaniitiin barnootaa fi hojii gaggeeffatu jechuudhaan haa labsuyyuu malee kun Oromiyaa keessatti hojii irra oolaa hin jiru. Haala qabatamaadhaan Oromiyaa keessaa mul’atuun walgahii fi waltajjiilee dhimmoota adda addaatiif jedhamanii ergamtuu sirnichaa OPDOdhaan magaalota Oromiyaa garaagaraa keessatti adeemsifaman irratti Afaan Oromoo afaan Amaaraatiin bakka buufamee dhimma bahamaa jira. Akka fakkeenyaatti kaasuudhaaf mariin ykn walgahiin magaalota Oromiyaa kan akka Ciroo, Shaashamannee, Adaamaa, Sululta, Sabbata, Laga xaafoo laga daadhii, Buraayyuu, Galaan, Bishooftuu, Kamisee, Darraa, Fiichee fi magaalota kanneen biroo keessattis adeemsifaman afaan Amaaraatiin tahuu dubbata dargaggoo Ibsaan. Kanatti dabalee waajjiraalee keessattis tahu dhimmoota adda addaatiif Afaan Oromoo gabaasaadhuma hojii galchuudhaaf sadarkaa barreeffamaatti dhimma bahuuf yoo taheen ala namoonni Oromiyaa keessatti hojiif guutummaa guutuutti Afaan Oromoo yoo fayyadaman hin mul’atani jedha.
Biyyattiin biyya sabootaa fi sab-lammootaa ti jedhamtee wayyaaneedhaan lallabamaa jirtu tana keessatti mirgi ummatoonni naannoo isaanii irratti afaan isaaniitiin dhimma bahuu ni tikfama jedhamee kan ololamu Oromiyaa keessatti hojii irra oolaa hin jiru. Oromiyaa keessatti Afaan Oromoo ukkaamamaa afaan saba biraa keessumaa afaan Amaaraa iddoo hojii fi barnootaatti dhimma bahamaa kan jiru yoo tahu, Afaan Oromoo garuu naannolee biyyattii biroo keessatti dhimma bahamuun hafee TV fi Raadiyoo irraa Afaan Oromoo akka hin dhaggeeffatamne iyyuu dhiibbaan taasifamaa fi akka yakkaatti ilaalamaa jira.
Oromiyaa OPDOn bulchaan jira jettu keessatti akkuma sirnoota darbanii har’a iyyuu afaan, aadaa fi seenaan Oromoo ukkaamamee akka afaan saba biraa keessumaa afaan amaaraa akka ol’aantummaa qabaatuuf hojjetama. Kun immoo kan tahaa jiruuf namoonni waajjiraalee Oromiyaa adda addaa keessa dalagaa jiran Oromoota odoo hin taane namoota Afaan Oromoo dubbachuu dandahan garuu ammoo dagaagina afaanii fi eenyummaa Oromoo hin feeneen kan guutame waan tahaniifi.
Danqaan Afaan Oromoo mudataa jiru kun mormii Maastar Pilaaniin durayyuu kan ture akka tahe kan SBOtti hime dargaggoon Oromiyaa kun, manneen barnootaa Oromiyaa keessattuu Afaan Oromoo bifa adda addaatiin afaan amaaraatiin bakka buufamaa jiraachuus saaxileera.
OPDOn wanta afaan, aadaa fi eenyummaa Oromoo calaqqisuu fi dagaagsu gadi qabuu fi ukkaamsuudhaan dantaa siyaasaa gooftolii isaa Wayyaanotaa tiksuuf hojjeta malee eenyummaa Oromoof dhimmaa hin jiru kan jedhu dargaggoo Ibsaa Dhugaa, kana ammoo gaaf eebba kitaabota Afaan Oromoo, ayyaana Irreechaa fi sagantaalee adda addaa irratti wayta Afaan Oromootiin sirboonni aadaa Oromoo sirbaman OPDOn kan TV fi Raadiyootti dhiyeessu yoo gulaalamanii kan dantaa wayyaanee tuqu keessaa hambifame ykn kan siyaasaa OPDO lallabu yoo tahe qofaa dha. Yookaan ammoo namoonni sirba sana sirban warreen Afaan Oromoo hin dandeenye kan afaanicha baran yoo tahanii fi wallisichi yoo miseensa OPDO tahee akka isaan barbaadanitti sirbeef qofaa dha kan isaan sirba sana miidiyaatti dabarsuudhaaf eyyaman jedha.
Itti dabaluunis galma aadaa Oromoo jedhamee kan Finfinneetti ijaarame keessattis namoonni sabboontota Oromoo tahan akka isaan aadaa fi seenaa waliigalatti eenyummaa Oromummaa achi keessatti calaqqisanii fi guddisuudhaaf hojjetaniif hin eyyamamuuf. Kunis sirnichi irra keessa fakkeessuudhaaf malee dhuguma aadaa fi Afaan Oromoo guddisuuf akka galmicha hin ijaarre agarsiisa.
Fakkeenyaaf Sagantaan walliisaa Oromoo Sayyoo Dandanaatiif galii walitti sassaabuuf dhiyoo kana gaggeeffame akka galma aadaa Oromoo keessatti tahuuf gaaffiin dhiyaatee OPDOn diduudhaan akka waltajjii aadaa Finfinnee kan afaan amaaraatiin “Ye Addis Ababaa Mahil Addaaraash” jedhamu keessatti akka tahu taasifame. Dhuguma galmichi yoo aadaa fi Afaan Oromootiif ijaarame tahe maaliif wayta ilmaan Oromoo dhimma aartii fi artiistota Oromoo ilaallatu gaggeessuuf yaalan dhoowwaman kan jedhu eenyummaa dhaaba jalee kanaa kan ibsuu dha.
Karaa kaaniin ammoo magaalota Oromiyaa Kaabaa-Kibba, Bahaa-Dhiha jiran keessatti ilmaan Oromoo wayyaa fi faaya aadaa Oromoo uffatan akka dhiphootti ilaalamu. Dabballoonni OPDO kan maqaaf aadaa Oromoo guddisna jedhan wayta ummatichi uffannaa fi mallattoolee aadaa fi eenyummaa isaa calaqqisan uffatee fi kaasseeta Afaan Oromoo dhaggeeffate akka yakkamaatti lakkaawu.
OPDOn akkuma sirnoonni kaleessaa gochaa turan Oromoon akka eenyummaa isaatti qaana’uu fi eenyummaa alagaatiin dhaalamuuf hojjechaa jiru. Kun diinummaa hundaan olii ti. Ummata Oromoo ololaan afanfajeessanii sirna isaanii cinaa hiriirsudhaafi malee OPDOn seenaa, aadaa fi Afaan Oromoo dagaagsuudhaaf dhimmee hojjetee hin beeku kan jedhu dargaggoo Ibsaan, dhalataan Oromoo keessumaa dhaloonni Qubee (Qubee Generation) tokkoon isaayyuu diinaaf gowwoomaa hin jiru. Dammaqiinsi dargaggoota Oromoo akka biyyattiitti mitii akkuma Baha Afrikaattuu eenyuyyuu caalaa guddaa ta’uu ibse.
Wanti Impaayera Itoophiyaa keessatti hojjetamu akka dantaa gabroomfattootaa tiksu taasisuuf malee Oromoof dhimmuuf tahee hin beeku. Fakkeenyaaf artiistonni Oromoo wayta qophii tokko irratti sagantaa qopheeffatan yoo dantaa isaanii lallabaniif, isaan faarsan malee hin eyyamaniif, ni danqu. Artiistonni Oromoo ammoo irra hedduun jechuutu dandahama kanneen saba isaaniif dhimman waan tahaniif wayyaanee fi OPDOf hin hojjetan. Rakkatanis, danqamanis harka hin kennatan. Kan harka kennanii OPDOf waa hojjetanis yoo tahe, akkuma gargalchi waaqaa miilli mataa hooqa jedhan san tahee warreenuma kanaan dura guddina aadaa fi Afaan Oromootiif hojjetaa bahan keessaa isaan muraasa.
Artiistoonni Oromoo biyya jiran keessumaa dhaloonni ammaa garuu hojii farra Oromoo tahe keessaa hin qaban, kutannoodhaan aartii, aadaa fi Afaan Oromoo dagaagsuuf hojjechaa jiru malee, ergama diinaa fi lukkeelee fudhatanii jala fiiguu fi kan isaanii lallabuutti ni qaana’u, tole hin jedhan jechuun sabboonummaa artistoota Oromoo ragaa baheera dargaggoon Oromoo dhimmicha irratti SBOf yaada laate.
Fakkeenyaaf Irreecha Malkaa Ateetee irratti artiistota Oromoo qophii dhiyeessuuf eyyama argatanii sagantaa xumurataniin OPDOnni nu jala galaatii nuuf sirbaa qarshii 5000 mata mataatti isinii laanna jechuudhaan wayta kadhatanitti artiistonni Oromoo qophii keenya irratti isin hin faarsinu hafu maallaqni keessan hafa malee jechuudhaan diddaa mul’isan; OPDOnnis kanatti aaruun eeyyama dhoowwatan. Egaa kun kan agarsiisu biyyattii sana keessatti afaan, aadaa fi seenaa Oromoo guddisuu fi mul’isuudhaaf hojjechuun fedhii fi tattaaffii sabboontota Oromoo tahus kuni akka hin taane ammoo warreen diinaaf ergaman maqaaf Oromoof dhaabbanne jedhaniin danqaan guddaan uumamaa jiraachuu isaa ti. OPDOn ummataa fi artistota Oromoo birattis jibba waan qabaniif yeroo isaan akka aadaa, seenaa fi Afaan Oromoo irratti hacuuccaa geessisan ifatti argama.
Ummanni Oromoo yeroon itti gabroomfattootaaf tole jedhee jilbeenfate hin jiru. Ummanni Oromoo shira bittootaan gosaan, lagaan, amantii fi wantoota adda addaatiin akka gargar qoqqoodamuuf hojjetamus jabinaan dura dhaabbatee tokkummaa isaa akkuma eeggatetti jira. Dhaloonni haaraan biyya keessa jirus falmaa fi fincila wayyaanee irratti gaggeessaa jiru tokkummaa Oromummaatiin adeemsisaa jira. Hawaasni Oromo biyyoota alaa adda addaa keessa jiraatu Tokkummaa Oromummaa ummanni Oromoo biyya keessaa hacuuccaa diinaa jala jiru jabeeffatee irree tokkoon falmaa gaggeesaa jiru kana fakkeenya taasifatuu qabu.
Waan taheef, ummanni keenya ala jiraatu hiriira nagaa fi bifa adda addaatiin hawaasa addunyaatti iyyachuudhaan, wayta diinni lammii Oromoo hidhu maatii isaanii biyya keessatti gargaaruu, abukaatoo bitee falamsiisuun, hamilee fi deeggarsa bifa adda addaatiin qabsicha cinaa dhaabbachuun falmaa mirga abbaa biyyummaa Ummatni Oromoo gaggeessaa jiru cinaa akka dhaabbatan dargaggoo Ibsaa Dhugaa gadi jabeessee gaafateera.
Yakki amma Maastar Pilaanii Finfinneetiin walqabatee Oromoo irratti raawwatamaa jiru harka muraa fi harma muraa Aanoleetiin adda baafamee hin ilaalamu. Dhaloonni haaraan ammoo yakka kana wareegama barbaachisu hunda baasee dhaabsisuu fi mirga Oromoo tiksuuf qophaawaa dha; falmaattis jira. Waan taheef ummanni Oromoo biyya keessaa fi ala jiru tokkummaadhaan harka walqabatee sa’aatii diinaaf dhumatte tana keessatti falmaa caalaatti finiinsuudhaan bilisummaa fi walabummaa isaa mirkaneeffachuuf akka duulu dhaammateera dargaggoo Ibsaa Dhugaa gaaffii fi deebii Sagalee Bilisummaa Oromo (SBO) waliin taasise keessatti.
Gaaffii fi deebii Dargaggoo Ibsaa Dhugaa waliin taasisame sagantaa SBO Dilbata dhufu Onkoloolessa 25,2015 tamsa’u keessatti akka caqastan kabajaa waliin isin beeksisna.
Sagalee Bilisummaa Oromoo
Onkoloolessa 23, 2015
Bulchiinsi Magaalaa Naqamtee Maqaa Eyyama Daldalaa Hin Qabdan Jedhuun Manneen 150 Ol Seeraa Ala Cufee Uummata Rakkisaa Jiraachuu Qeerroon Gabaase.
Oromoon Eyyamaa fi pilaanii qidaawaa magaalaa hin qabdan jechuun uummatarratti mana diiguufi aantummaan uummataa mootummaa itti hin dhaga’amne ta’uu isheetiin tuffiifi qabsoo hadheeffannoo hawaasiifi maqaa leenjii barattootaa jedhuun wayita sababaa barattootaan hojjettoota walitti qabanitti mormii mootummaa Wayyaanee mudateen dabballoonni Wayyaanee OPDON uummata magaalaa manneen tarsiimoo fi pilaana hin qabdan jechuun mancaasuu itti fufan.


text:
Konfaransiin maree imaammata ABO gaafa Waxabajjii 3, 2018 magaalaa Asmaraa keessatti eegalamee ture guyyaa sadaffaaf itti fufee akka jiru gabaasaan ONN galma walgahiichaa keessaa nuu ergeen addeesseera.
Akka gabaasa kanaatti gaafa Waxabajjii 3, 2018 waaree dura imaammanni dinagdee Oromiyaa maal akka ta’uu qabu qorannoo ogeeyyota dinagdeetiin qophaa’ee ture dhihaatee mareen bal’a…an hirmaattota Konfaransiichaatiin kan taasifamaa oole yammuu ta’u, waaree booda ammoo imaammanni barnoota Oromiyaa ogeeyyota barnootaatiin dhihaatee mareen bal’aan taasifameera.
Akkasumas gaafa Waxabajjii 4, 2018 waaree dura qorannoon imaammata qabeenyaa uumamaa fi qonnaa ogeeyyotaan erga dhihaatee booda mareen bal’aan kan taasifamee ture yammuu ta’u, waaree booda ammoo qorannoon imaammata fayyaa hawaasaa ogeeyyotaan dhihaate mareen bal’aan taasifameera.
Guyyaa har’aa jechuun Waxabajjii 5, 2018 waaree dura qorannoon dhimmaa caasaa mootummaa ilaalchisee ogeeyyotaan dhihaatee mareen geggeeffamaa kan jiru yammuu ta’u, waaree boodas maree banaa waliigalaatiin kan itti fufu ta’uun barameera.
Ogeeyyonni imaammatoota kana qorannoo waggaa tokkoof deemsisaa turan irratti hundaa’anii dhiheessan kunniin hundi mareen kun erga xumuramee booda qaranii fi wayyeessanii kan dhiheessan yammuu ta’u, konfaransii kana booda Walgahii idilee Shanee Gumii ABO irratti dhihaatee erga wayyeeffamee qaramee booda Shanee Gumii ABO tiin raggaasifamee, imaammata mootummaa TPLF/EPRDF booda, mootummaa hundeeffamuu malu keessatti ABOn hordofu malu ta’a jedhamee eegama.
Konfaransiin Maree Imaammata ABO Guyyaa 3ffaaf Itti Fufeera. Waxabajjii 5, 2018.
Konfaransiin maree imaammata ABO gaafa Waxabajjii 3, 2018 magaalaa Asmaraa keessatti eegalamee ture guyyaa sadaffaaf itti fufee akka jiru gabaasaan ONN galma walgahiichaa keessaa nuu ergeen addeesseera.


text:
Mootummaan naannoo somaalee boordiin filannoo wiirtulee filanoo 30 gara naannoo Affaaritti dabarsuu isaa mormee jira.
Boordiin filannoo kaartaa filannoo baatii Bitootessaa keessa ennaa beeksisu wiirtuleen filannoo 30 naannoo somaaleef kennamanii turan.
Boordichi irra deddeebi’uu dhaan kaartaan filannoo sun daangaa bulchiinsaa hin mul’isu jechaa ture. Haa ta’u malee naannoon Somaalee xalayaa prezidaantiin naannoo sanaa Musxefee Mehammed irratti mallatteessaniin yoo boordichi irra deebi’uun hin xiinxalu ta’e filannoo keessaan ba’a jechuun dhaadatee jira jechuun Addis Chekol gabaaseera.


text:
Federeshiiniin atileetiksii biyyooleesaa qooda hujii gugurdoo hedduu qaba. Koreen hujii raawwachiiftuu atileetiksii biyyooleessaa atileetii fi leenjsisaa biyya fulaa bu’ee dorgommii fi huji akka akkaatiif biyya alaa dhaqu filti.Atileetii biyya fulaa bu’ee deemu, leenjsiaa atileetii biyya alaatiin dhaquu fi murtii gugurdoo irratti wa mura.
Naannoon Itoophiyaa sagallanuu akka jecha leenjisaa Toleeraa Dinqaatti federeshiinii biyyooleesaa keessaa adoo itti gaafatamummaan tahee, miseensa koree tahe nama isaan fulaa bu’u qaban.
“Keessumattu fiigichii Oromiyaaf aadaadhaa.Yerroo dheeraadhaaf akka biyyatti beeksisaa jirrutti,akka addunyaa tana irratti gootata baayyee horannetti kabaja baayyee hin qabaanne,” jedha.
Oromiyaan rakkoo akkanaa tana marroo hedduu himachaa baate.Akka rakkoon jedhan hedduun fala argattu gaafachaa bahan.
Oromiyaan kilabii atileetiksi 20 qabdi.Akkuma kilabii hedduu qabuun koree hujii raawwachiiftuu federeshiinii keessallee nama qabaachuu feeti.Nama achii dhabuun ammoo murtii gama atileetiksiitiin dhuftu keessaa qooda dhabdi.
Akka tana qajeelchan jedhanii Oromiyaan dorgommii federeshiiniin biyyoolessaa qopheessuu cufaa keessaa baate amma itti deebite.Waan wayyaahetti jiraaf itti deebite.
Waan Oromiyaa federeshiinii atileetiksii biyyoolessaa waliin hojjachuutti deebise keessa tokko koloneel Daraartuu Tulluu itti aantuu pirezidaantii federeshiinii atileetiksii biyyooleessaa taatee Hayilee G/Sillaaseetti aantee filatamuu. Oromiyaa federeshiinii keessaa nama lama qabaachuu fa.Sileshii Siini fi Maarqos Gennetii faatilleen warra Oromiyaa fulaa bu’ee koree hujii raawwachiiftuu federeshiinii atileetiksii biyyoolessaa keessatti filatame keessaa tokko
Taatullee akka jecha leenjsiaa Toleeraatti ammallee waan qajeeluu male hedduutti jira.
Woma taateefuu federeshiiniin atileetiksii Oromiyaa kalee jalqabdee federeshiinii atileetiksii biyyooleessaa waliin hojjachuutti jirti qabsoon itti fututi jedha obboo Toleeraan.


text:
Filannoo Jibuutii: Pirezidant Ismaa'il omaar Giileen marsaa shanaffaaf dorgomanii fagootti irra - aanan
Filannoo pirezidantummaa biyya Jibuutiitti taasifame pirezidantiin biyyattii bulchaa jiran Ismaa'il Omaar Giile yeroo shanaffaaf irra aanan.
Filannoo guyyaa Jimaataa taasifameen Giileen sagalee 98% yeroo injifatan morkataan isaanii Zakaariyaa Ismaali Faarah sagalee 1.59% argatan.
Morkataan tokkochi kuni gareen filattoota isaabuufata filannootti hin simatamne jechuun guyyaa kaleessaa ofii isaaniif sagalee hin kennine.
Filannoo kana olaantummaan kan gaggeessan Ministeerri Dhimma Biyya Keessaa Jibuutii Mumin Ahimad Sheek lammiileen 177,000 sagalee kennuu himan.
Kanneen filannoo kana irratti hirmaachuuf sagalee kennan 200,000 ol turan.
Bara 1999 eegale aangoorra kan jiran Giileen maanguddoo ganna 73'ti. Filannoo ammaan waan irra aananif waggoota shan dhufanif biyyattii bulchuu danda'u.
Taajjabdoonni filannoo Liigii Arabaa irraa bakka bu'an wanti martinuu karaa naga qabeessa ta'een gaggeeffamaa jira jechuun kaleessa dubbachuu isaanii Ajaansi Firaans Pireesitu [AFP'tu] gabaaseera.
Gabaasaan BBC Mohaammad Abdiraahim akka jedhutti, paartileen morkattootaa jajjaboo ta'an filannichi kan dhugaa osoo hin taane calliseedhuma fakkeessuudha jechuun dhiisanii ba'aniiru.
Pirezidanticha waliin kan dorgoman nama Zakkaariyaa Ismaa'el jedhamu yommuu ta'an, daldalaa hedduu beekamaa hin taanedha. Meeshaalee qulqullinaa biyya alaatii galchuun daldalu.
Namni amma Omaar Gilee waliin filannoorratti dorgomaa jiran kun kanaan dura miseensa humna ittisaa turan.
Zakkaariyaa Ismaa'el hanga Amajji darbe filannoo irratti akka hirmaatu beeksisutti ummata biratti beekamaallee hin turre.
Ga'eessa umuriin isaa 57 ta'e Zakkaariyaa Ismaa'el, Pirezidant Omaar Gileetiif yaaddoo waan hin taaneef Pirezidantichi filannoo kana mo'achuun isaaniis waan hin oolledha jedhamee eegamaa ture.
Jibuutiin ummata miiliyoona tokkoo gadi akka qabdu kan tilmaamamu yommuu ta'u, biyya xiqqoo taatulleen teessuma lafaa istiraateejikii ta'e waan qabduuf baay'ee barbaadamtuudha.
Ameerikaafi Chaayinaa dabalatee biyyoota gurguddoo addunyaatiif buufata waraanaa ta'uun ishee beekamaadha.
Ministerri Muummee Itoophiyaa Abiy Ahimed (PhD) bara 2018 keessa erga aangootti dhufanii dowwannaa Jibutiitti taasianii turan. Dr Abiy Ahimed daawwannaasaanii kanaanis dhimmoota murteessoo ta'an irratti hawaasaafi qondaaltota mootummaa Jabuutii waliin mari'ataniiru.
Dhimmi buufata doonii Jabuutiifi haala itti fayyadama buufatichaa, akkasumas dhimmoota misoomaa kan biroo irratti marii taasisaanii Jabuutiitti Ambaasaadarri Itoophiyaa yeroo Sanaa Shameeboo Fitaamoo BBC'tti himanii ture.
Itoophiyaan doonii Jabuutiitti dhibbentaa 80 fayyadamti.. Buufata kanatti fayyadamuuf Itoophiyaan waggaatti naannoo dolara biiliyoona lama akka baaftu kan himan Ambaasadarrichi kun, kun dinagdee Jabuutii dhibbentaa 70 ta'a jedhaniiru.


text:
Guyyaa 30n duratti jalqaban hardhallee ittuma jiran. MN haga Hawaii godina ykn State Amerikaa 50nu waliin gahanii addunyaalleen irraa fuutee dabarteen.
Namii afaan tokkoo dubbaa.Black lives Matter,BLM lubbuun gurraachaa bilaashaa miti jechuutti jira.
Poolisii Amerrikaa nama gurraacha woma fedhan tolchan jedhanii himatan. Rakkoo bara dhibba hedduu turte.
Caamsaa 25 Poolisichii faranjii Derek Chauvin nama gurraacha George Floyd morma irratti jilbiiffatee adoo innii waakuu diqquma miila dhaabatee namii sun du’e.
Warra sunillee balleessaa lubbuu namaatii himatanii dubbiin isaanii lafa jirti.
Nama gurraacha akkuma durii ganna dhibba hedduun duratti Afrikaa bitatani dhufaniiniin ammallee caasaa seeraatii fi bulchiinsaa wal xaxeen gadi qabuutti jiran jedhanii iyyuufiitti jiran.
Namii Amerikaa caasaa poolisiitii fi qorannoo yakkaa Amerikaa keessatti akka wanii hedduun qajeeltu himachuutti jira.
- Seerii poolisiin namaan qabdu
- Poolisi humna haga dabraatiin nama qabuu dhiiftu
- Poolisii haga wa balleessaniin itti gaafatam dhabuu fi waan hedduu.
Warrii hiriira bahe kun dallanee fulaa hedduutti soodduu warra nama garboomfate, bulchoota akka garbummaan hin banne lolan pirezidaantota bitattee nama garboomfachaa baatee fi ta nama hedduu bubuqqisanii halluu didabii taan qaqaarsian.
Soodduu Minisootaatti qaarisan keessa tokko ta Christopher Columbus, nama durii Amerikaa arge jedhanii seenaan barreeffameef.
Dhalootaan Xaliyaanaa nama bara jaarraa 14essoo keessa Atlaantik taakkee Amerikaa waliin lafa Awurooppaan bittee garboomfachuu dandeettu dooyaa dhaqe.Bara 1492 keessa Amerikaa argee biyya itti godaansise jedhanii seenaa barreessaniif.
Mawardi Hamid abbaa alangaa addaa(State Attorney)Minisootaati.Seenaa Kolomboos waan dharaa nu barsiisanii tanaaf ummatilleen itti dallanee soodduu isaa buqqise jette.
Adoo warrii lafaa native Indians ka duruu Amerikaa irra qubatan seenaa ufii barreessanii mana barumsatti nama barsiisanii silaa seenaa dogoggoraa hin barannu jette.
Amerikaatti poolisi kuma kuma dhibba hedduutti jira.Poolisi magaalatti qaxarata.Godinilleen godinii poolisi ufi qaba. Poolisiin godina Sherfiff jedhan poolisiin ammoo hujii guddoo hojjattu poolisii magaalati.
Waldaan Poolsiin Amerikaa humna guddoo qaba.Mindaa poolisii wayyeessuu,yoo himatan gargaaruu,faayidaa poolisiin argachu malte dubbachuu fi waan hedduun golaaf gargaara.
Waldaan hagii tokko jijjiiramii kun poolisii balaa irra buusa jedhee dida.
Poolisii Amerikaa yoo viidiyoo kaameraan qomattit naqatani yaahan.Waan jari hojjate suniin tohatan.
Ummatilleen waan poolisiin hojjattu kaameraan waraabuu dandaha kun mirga seerii kenneef.
Ummatii gurraachii bulchiinsa keessatti namii keenna diqqaa ollaa keennatti ammoo poolisii itti heddataa oolmaa fi bultii nu dhowwan jedha.
Minisootaa keessatti akka jecha Maawardiitti namii waan hedduu gaafachuutti jira:
Akka poolisii horii hin baafane
Caasaan poolisii diigamee ummati itti dabalamee poolisii haaraa jaaran
Bulchiinsii Miniyapoolis hagii guddaan caasaa poolisi diiganii haaraa jaaruuf akka dansaa itti deemuutti jiran.
Maqaa poolisiillee jijjiiranii ‘eegumsa nagaa ummataa jeequmsa tohatu’ jedhanii baasuuf itti jiran.
Woma taheefuu Amerikaan caasaa poolisii isii jijjiiruuf godinii cuftii seera isaa baafatee marii fi falmaatti jira.


text:
Waxabajjii 30,2013 Mattuu
Mootummaan Wayyaaneetti diddaan barattoota Yuunivarsiitii Mattuu bara guutuu itti jabaachaa kan ture guyyaa eebbaa irratti itti jabaachuun mootummaa Wayyaanee rifaatii guddaa keessa seensise.Yuunivarsiitii Mattuu keessatti barattootni oromoo gurmuun walitti dhufuun sirbawwan gootummaa fi xiiqii diina waliin wal qabanii jiraachuu kan weellisan yoommuu tahu uummatni eebbaaf Yuunivarsiitii Mattuu deeme gootummaa ilmaan isaaniitti hedduu boonuun barattoota waliin makamuun sirbawwan gootummaa sirbanii jiran.Mootummaan wayyaanee gocha kanaan kan baarage waraana hedduumminaan Yuunivarsiitii keessa seensisuun barattootaa fi uummata nagaa doorsisuu irratti argama.Barattootni oromoo gamtaadhaan walitti dhufuun jala bultii eebbaa irratti sirba Eebbisaa Addunyaa EENYUSHEEN DAANGAA OROMOO LIXXU IRRA EJJETTEE MORMA ISHEE HIN KUTTUU jedhu sirbuun bulchinsa Yuunivarsiitii,Waraana wayyaanee fi basaastota rifaatii guddaa keessa buusisanii jiran.Mootummaan wayyaanee dhiibbaa kamuu taasisu diddaan jabaatee akka itti fufu qeerroon Yuunivarsiitii Mattuu gabaasee jira.


text:
Jaal Amaan Filee manni murtii erga bilisaan lakkisee dhimmi nageenyaa mana hidhaatti deebise.
[SQ Adoolessa 21/2020]
Miseensa GS ABO kan ta’e jaal Amaan Filee Bitootessa 6/2020 miseensa SHG-GS ABO jaal Abdii Raggaasaa mana hidhaa Buraayyuutti gaafachuu deemee erga hidhamee gara Booranaatti geeffamuunsaa ni yaadatama. Godina Booranaa Magaalaa Yaaballootti mana murtiitti deddeebi’aa erga turee booda torban lama dura manni murtii akka lakkifamu murteessee ture. Isa dura manni murtii qorattoonni akka ragaa irratti fidaniif beellama qabee guyyaa beellamaatti ragaa fiduu waan hanqataniif jaal Amaan akka lakkifamu manni murtii murtoo kenne. Haala kanaanis jaal Amaan mana hidhaatii ba’ee balbalarra wayita ga’u poolisoonni biroo isa eeggachuun qabanii gara qajeelcha poolisii Godina Booranaatti deebisuun hidhan. Sababaan isaan deebisanii hidhaniifis dhimma nageenyaa kan Godina Booranaafi abbootii alangaa godinaatiin akka hin lakkifamne ajajni kan darbe ta’uu odeessi SQBO qaqqabe ifa godha.


text:
Waggoota shanan darban irraa jalqabee poolisoonni Liyyuu Hayil kan mootummaa Itiyoophiyaatiin deeggaraman jiraattota godina Harargee bahaa aanaalee gara garaa irratti weerara geggeessaa akka turan beekkamaadha.
Poolisoonni Liyyuu Hayil kun wayta adda addaattii daangaa Oromiyaa seenuun tarkaanfii ajjeechaa raawwataa kan turan yoo ta u, ammas haala hamaa ta een namoota nagaa ajjeesaa jiran.
Guyyaa dheengaddaa irraa jaqlabee wal waraansa polisoota liyyuu Hayilii fi jiraattota godina Harargee bahaa aanaa Qumbii jiddutti geggeeffamaa jiruun, namoonni kudha jaha yoo ajjeefaman, qabeenyi hedduun poolisoota kanaan saamamee jira.
Lola geggeeffamaa jiru kana jalaa jiraattoonni hundi qe ee isaanii gadi dhiisanii baqatanii jiru.
Lolli jiraattota aanaa Qumbii irratti baname kun guyyoota sadii dura kan jalqabe yoo ta u, haga ammaatti akkuma itti fufetti jiraachuullee jiraattoonni dubbatan.
Wal waraansa achitti geggeeffamaa jiru kana keessaa mootummaan Itiyoophiyaa harka qabaachuu isaatis himame.
Lola ta e kanaan namoonni kudha jaha poolisoota liyyuu Hayiliin kan ajjeefaman yoo ta u, haga ammaatti reeffi namoota kudha shanii awwaalamee jira.
Reeffi nama tokkoo ammoo danqaraa keessatti waraabessaan yoo nyaattamu, namoonni jaha madaayuu isaanii namni kun mararfatanii dubbatanii jiru.
Akka isaan jedhanitti, gochaa mootummaan Ityoophiyaa nurratti raawwateen reeffa nama keennaa awwalachuu dadhabnee jirra.
Qabeenyi hedduun nu jalaa samaamee jira. Qe ee dhaloota keennaa dhiifnee lubbuu keennaan baqachuuf ammoo dirqamnee jirra jedhan.
Wayta lolli hamaan poolisoota Liyyuu Hayiliin nurratti raawwatamaa jiru kanatti qaama nuuf birmatu dhabnee ajjeefamaa jirra jechuun dubbatan.
Sababaan lolli kun jiraattota aanaa Qumbii irratti banameef maalii gaaffii jedhuuf namni kun yoo deebisan.
Bakki lillo kun ammaan kana haalaan jabaatee itti geggeeffamaa jiru aanaa Qumbii naannawa magaalaa Minoo akka ta es namni kun himanii jiru.
Haalli ammaan kana muldhataa jiru hedduu yaaddessaa ta uu kan nuuf himan namni kun, keessumattuu wayta poolisoonni naannoo shanii duula hamaa nurratti geggeessaa jiranitti, poolisoonni Federaalaa daanagaa lamaan jidduu jiran ammoo qaamota mootummaan nutti bobbaasee kanaaf tumsa ta anii jiru jedhan.
Itti dabaluun akka namni kun jedhanitti, lafaa fi qabeenya isaaniirratti ajjeefamuu qofa osoo hin taane, daangaan Oromiyaa poolisoota kanaan weeraramee jira.
Lola guyyoota sadiif geggeeffamaa jiru kanaan poolisoonni kun lafa baldhinni isaa kiilo meetira 40 ta u daangaa Oromiyaa ufi jalatti dhuunfatanii jiru.
Bulchiinsi mootummaa Oromiyaa ufiin jedhus haga ammaatti furmaata kenneef tokkos akka hin jirre himan.
Poolisoonni kun mootummaa Itiyoophiyaatiin leenjifamanii meeshaa waraanaa gurguddaa hidhachuudhaan kan jiraattoota irratti tarkaanfii ajjeechaa raawwaataa turan. Ammas akkasuma.
Maqaa babaldhifannaa lafaa jedhuun loltoonni Liyyuu hayil kun, daangaa Oromiyaa humnaan weeraruun qabeenya hedduu saamaa jiru.
Lola geggeeffamaa jiruun ammoo namoonni hedduun qe ee isaanii irraa baqatanii jiran.
Rakkoo kana furuuf qaamni birmateef tokkos akka hin jirre jiraattoonni dubbatan.
Wayta gara garaatti milishoonni mootummaa Itiyyophiyaatiin gargaaraman kun daangaa godina Harargee bahaa seenuun duula jabaa geggeessaa kan turan yoo ta u, inni ammaa kun haalaan yaadessaa ta uullee jiraattonni himanii jiru.
Usmaan Ukkumeetu gabaase.
Guyyaa dheengaddaa irraa jaqlabee wal waraansa polisoota liyyuu Hayilii fi jiraattota godina Harargee bahaa aanaa Qumbii jiddutti geggeeffamaa jiruun, namoonni kudha jaha yoo ajjeefaman
Waggoota shanan darban irraa jalqabee poolisoonni Liyyuu Hayil kan mootummaa Itiyoophiyaatiin deeggaraman jiraattota godina Harargee bahaa aanaalee gara garaa irratti weerara geggeessaa akka turan beekkamaadha.


text:
Walgahiin ministeeroota eeguumsa fayyaa kan ardii Afrikaa har’a Finfinne kan jiru galma gamtaa Afrikaa keessatti jalqabamee jira. Bakka Uummanni walitti qabamee jiruutti tamboo xuxuun akka dhaabatu gochuuf seera ba’e gama hojii irra oolchuun foyya’insii argamuu ministeerri eegumsa fayyaa kan Itiyoophiyaa beeksisee jira.Seerri waggaa sadii dura jechuun dhuma bara 2006 irratti ba’e kun hojii irra eega oolee waggaa tokko ta’e jira.
Gama kaaniin talaalii haaraan kan farra vaayrasii HIV ta’e bu’aa hanga tokko argamsisee yaaliif hojii irra oolee akka jiru ibsamee jira.Kunis yaaliidhaaf Afrikaa kibbaa keessatti uummataaf kennamaa jira.Hayyonni saayinsii akka jedhanti harka 50 hojjachuun isaa qoftii faca’iinsa vaayrasichaa gama ittisuun qooda guddaa qaba.Qorannaan dabalataa biyyoota addunyaa irra jiran 127 keessatti itti fufee akka jiruus gabaafamee jira.


text:
Siiraa-Lakk.18.3
Azaa fi rakkisuu sahaabota Nabiyyii (SAW) qunname–kutaa 4ffaa
5-Mus’ab ibn Umeyr (Radiyallahu anhuu)
Makkaan keessatti Mus’ab ibn Umeyr ijoollee hundarra qanani’aa fi of faayu ture. Abbaa fi haati baay’ee isa jaallatu turan. Haati isaa Mali’at dubartii qabeenya baay’ee qabdu turte. Uffata hundarra gaarii fi laafaa ta’e isa uwwisti. Mus’ab warra Makkaa keessaa hundarra shittoo urgaa’a dibata. Kophee hundarra gaarii taate godhata. Haati isaa garmalee isa jaallachuu irraa kan ka’e, yommuu hirribaa ka’u akka nyaatuuf teemira, eeybi fi dhadhaa walitti makte kubbaayyaa keessa gochuun mataa isaa bira keetti.


text:
OBSAA FII KABAJAA QEEYROO HARARGEE, DOOFUMMAA FII GOWWUMMATTI FUDHATUUN CUBBUU DHIIFAMA hin QABNE.
~~~~~~~~~~~~~~~
Oromoon Haragee gosummaa fii gandummaan hin komatamu, silaa gandummaa fii gusummaa qabaatee akka ardha keessa jiru kanatti dhaabbilee siyaasaa Oromo jiran hunda keessa faffaca’ee qe’ee ofii dagatee/facaasee hin jiraatu ture.
Harargeen uf qolummaan hin qeeqamu.
Silaa of qola tahee kutaalee Oromiyaa hunda irraa fii inumaahuu sabaaf sablammoonni garagaraa kan hariiroo takka Oromo waliin hin qabne Harargee keesatti qotatee fii daldalatee hin duroomu ture.
Oromoon Haragee jaalala malee jibbaa namaa hin qabu. Umma jaalala fii tapha malee hamtuu takka hin qabne tahuu Oromo dhiisii alagaan Harargee keessa jiraatuhuu(fknf Hamalmaal Abate) ragaa isaanif bahuu bira kuteet mararfannaa isaanif qabu ibsa.
*Ummanni Harargee amantiin nama hin jibbu.
*Kutaan nama qooduu fii gosummaan amala isaatii miti
*of tuulummaa fii shira xaxuu Harargeen hin komatan
Ragaan dubbii kanaa👉Namni Qeerron Harargee maaf bulchaa Godinaa irraa nurraa buuftan jedhee mormaa jirru obbo #Taakkale Dheeressati, inni ammo dhalataa Wallaggati amantiin kiristaana , mee duuba Qeerron Harargee yoo “gandumma” fii amantiin qooduu qabaate nama ganda biraa maaf narraan buusinaa jedha?
Harargeen amantii jirtu hundaa ammateet nagayaan wajji jiraata. Hagan an beekutti kan bakka biraatii itti gale yoo tahe malee Oromo tahee kan Harargee keessa jiraatu Oromo Muslimaati, haa tahuu ammo amantiin hundinuu mana amantii achi keessaa qabu. Inumaatuu waldaan kiristana Orthodox ayyaana sadarkaa biyyoolessatti guddaa kabajamu Harargee Qullubbii keessatti.
Ar’a OPDO shamtuun kan maqaa biyya bulchinaatin biyya/lafa Oromiyaa #Mi‘esso, #Afdhaab, #Erer, #Mullu, #Huurso, #Bikke #Dirreedhawaa, #Harar, #Jijjiga, #Baabbile, #Mayyuu Mulluqqee fii kkf diinaf gurgurte, kan dheengadda Calanqotti qoteebulaa Oromo(~18) ol badii takka malee duguuyde, kan kaleessa osoo isaan biyya bulchanuu Abdi Ileyen nama 1,000000 miliyoona tokkoo ol qe’ee irraa buqqisee kaan fixee kaan mana wajjiin ibiddaan guggube, kan torbaanuma dabran kana keessa Ilyyuu poolisiin Somalee Oromiyaa keessa galtee Mayyuu Mulluqqetti nama 52 ol ficcisiisee akka nama itti gammadetti cal jedhe ilaalaa ture,.
Ar’a kunoo Qeerron Harargee nama sabaaf tolu(obboTakkallee) faa buuftanii kan sabaaf hin tolle nurratti hin fe’inaa jennan, “ololaaaaan amantiin nama walitti buusufi”
“Nama asitti dhalatee amantii teenya qabu malee nun bulchu jedhan” bla bla jettee alba’uu eegalte.
Naanno/laga fii amantiin nama qooduun kan komatamuu male OPDO malee Qeerroo Harargee miti
kanaaf ragaa biraa hin barbaachisu gochuma suukanneessaa nuti hundinuu akka Oromotti balaaleffannee turre kan ji’uma ilmaan Oromo Harargee murruq tahan kana keessa Dambiidoollotti taheedha, sunis dubartii Oromo ulfaa tan mana yaalattiin deeman, diinni ajjeesee ture. Ajjeechaa suukanneessaa kana kan balaaleffate hawaasa Oromo, aktiivistoota, miidiyaa Oromo qofa osoo hin tahin Mootummaan Naannoo Oromiyaatis balaaleffateet Dr Nagarii Leenco (dubbataa MNO) qe’eetti erganii maatii fii Oromoota naannoo sanii jajjabeessanii turan.
Suni waan gaarii deeggaramuu qabuudha,
Gaafa ummanni Kibbaa walitti bu’e MM Dr Abiyyi ofiif dhaqeeti hawaasicha jidduu taa’ee boohee jara jajjabeessee ture, garuu
Murruqiin Harargee Mayyuu Mulluqqee kun isa Kibbaa fii Danbii Doollotiin wal adda moo wal caala?
Yoo ulfa tahuuf lubbuun kan wal caalu taate, murruqii ~Mayyuu Mulluqqee tan namoota 52 ol fixxee san keessa dubartii meeqatu jira? Isaan keessaa hoo meeqatu ulfa laata?
Daa’imman xixiqqoon hoo meeqa?
Jaarsoliin humnan qabne hoo meeqatu keessatti argama maalo?
●Lubbuutu lubbuu caala laata?
●Kutaatu kutaa caalaa?
●Mo amantiitu amantii caalaa?
Qeeyroo Harargee lakkaawwadhu cubbuun sitti galte suma laallatti😢 😢 😢
Obsaa fii kabajaa Ummata Oromo Harargee kana, doofummaa fii gowwummatti fudhatuun cubbuu dhiifama hin qabneedhaa hubadhaa
Dhaamsa OPDO fii fakkaattuu isaanitiif
Yaa OPDO waan kalee ati turtes Oromoon cufti ni beeka, harka kee irrattis waan Oromo fii Oromiyaan dhabnes sabni Oromo guututti beeka, waan taheef uf jirjiirtee gaafii sabaa haqaan deebisuu dandeessu uf jirjiirii sabaaf hojjadhu, diddu immoo Qeerron karaa isa baasu inninuu ni beekaa gurra si calaw.


text:
Akkauma beekkamu Sadaasa 12, 2015 irraa kaasee sochiin saba Oromoo cimee mootummaa abbaa-irree jalbiiffachiisee jilbaan lafarraa shoqoqsaa jira. KFOn Sochii Duula filannoorraa kaasee mormii masterpilaanii fi lafaa dabalatee mata-duree ta’ee socho’uunsaa ni yaadatama.
Kanumaan wolqabatee hoggantoota isaa dabalatee woreegama guddaa kaffala jira.
Gaaffiiwwan :
“Hegereen Qabsoo Oromoo maal ta’a?” Fi “Tarkaaffiin itti aanu maal ta’a?”
“Maal gochuu qabna? Maaltu nurraa eeggama?”
jedhuu fi Haala Qabatamaa biyya keesssaa irratti mariin ni taasifama. Sochiin KFO biyyaa fi GD -KFO Idil Addunyaa maalirra akka jirus ibsi ni kennama.
Hundi keessanuu akka nuuf argamtanu kabajaan waamamtaniirtu.
Horaa Bulaa! Qabsoon itti fufa!


text:
Ajjeechaa suukanneessaa Qeerroo Oromoo 11 fi Qarree Oromoo 3 irratti, guyyaa kaleessaa (Eebila 4, 2020) Konyaa Qeellem, Ona Sayyoo, Ganda Abboo, Ardaa Mogoraa jedhamutti, RIXn raawwatame
Marii Ajajaa WBO Konyaa Giddu-galaa, Jaal Sanyii Nagaasaa waliin, haala sochii WBO ilaalchisuun taasifne
Qophii keenya kana sagalee qofaan dhaggeeffadhaa.
Odeeffannoo Wayitawaa Haala Weerara Dhibee ‘Coronavirus’
- Baay'ina namoota dhibee kanaan qabamanii: 1,133,758
- Baay'ina namoota dhibee kanaan du'anii: 62,784
- Baay'ina biyyoota dhibeen kun dhaqqabee jiru: 208
Madda: WHO: Novel Coronavirus (COVID-19) Situation. Last updated: 5 April 2020, 10:00 CET