text:
Jeequmsa bara darbe kutaalee Itoophiyaa garagaraa keessatti ka'aa turan heera biyyi keenya ittiin bulaa jirtu gaaffii keessa waan galcheef ykn seera jiruun to'achuun waan hindanda'amneef, mootummaan keeyyata 93 bu'uureffachuun Fulbaana 28 bara 2009 irraa eegalee Labsii Yeroo Hatattamaa baasuun ji'oota jahaaf hojiirra akka oolu taasisuunsaa ni yaadatama. Labsiin Mana Maree Bakka Bu'oota Ummataan raggaasifamuun hojiirra oolaa tureefi jiru kun danbiiwwan addaaddaa baasuun raawwiinsaa Koomaandi Poostiitiin madaalamaa kan ture yoo ta'u, yeroo yerootti ummatni akka hubatu taasifameera. Turtii ji'oota shaniin boodas raawwiin labsichaa sakatta'amuun wayita ilaalamu jeequmsa duraan balaa geessisaa ture hamma tokko to'achuun danda'amee jira.
Ka'umsuma kanaan dhorkamoota labsicha keessatti hojiirra oolaa turan keessaa muraasni ka'uusaanii Walittiqabaan Komaandi Poostiifi Ministira Raayyaa Ittisaa Obbo Siraaj Fageessaa torbee darbe beeksisaniiru. Dhorkamoota danbii lakkoofsa 1/2009fi 2/2009n hojiirra oolaa turan keessaa danbii lakk. 3/2009n ammoo kanneen kaafaman, naannawaa bu'uuraalee misoomaa gurguddoo kanneen akka warshaalee qonnaa, abaaboofi kanneen biroo keessa sa'aatii eeyyamameen alatti jechuun galgala sa'aatii 12:00 hanga ganama 12:00 duras ta'e booda seenuun hindanada'amu, nama shakkamaa ta'e tokko ajaja Mana Murtii malee to'annaa seeraa jala oolchuu, bakka barbaachisaa ta'etti tursiisuufi leenjisuu, akkasumas gadilakkisuufi mana murtiitti dhiyeessuu, ajaja Mana Murtii malee sa'aatii kamittuu sakatta'iinsa taasisuufi meeshaalee yakki ittiin raawwatama jedhamee shakkamu hirmaannaa hawaasaafi poolisiitiin qabuu, ergaawwan karaa Raadiyoo, Televiizhinii, tiyaatiraa, ogbarruufi suurawwanii balaa geessisuuf darban to'achuufi qabeenyawwan namoota dhuunfaa ajaja Mana Murtii malee saamaman kamiyyuu sakatta'uun abbaa qabeenyaaf deebisuu kanneen jedhaman guutummaan kaafamaniiru.
Dhorkaawwan muraasa kaafaman kunneen ija seeraan akkamitti akka ilaalaman ogeessota seeraa lama dubbisnee akka armaan gadiitti dhiyeessineerra.
Obbo Jeylaan Jamaal Magaalaa Adaamaafi Finfinneetti Ogeessa Seeraati. Labsiin Yeroo Hatattamaa Fulbaana darbe dhumaarratti labsamuusaa yaadatu. Kunis sababa jeequmsa keessattuu Naannoo Oromiyaatti lubbuun lammiilee hedduufi qabeenyi waan badeef seera biyyattiin ittiin bulaa jirtuun to'achuun humnaa ol ta'ee ture. Kanuma to'annaa seeraa jala oolchuuf mootummaan heera biyyattii keeyyata 93/1-4 irratti hundaa'uun Labsii Yeroo Hatattamaa ji'oota jahaaf hojiirra akka oolu taasisuun biyya bulchaa jira. Kanarra ka'uun dhuguma jeequmsa ture tasgabbeessuun danda'ameera. Kuni ija seeraan wayita ilaalamu, fudhatamaa waan ta'eef bu'aa barbaadamu argamsiisuusaa dubbatu.
Haala kanaan, dhorkaawwan kaafaman keessaa toora invastimantiifi bu'uuraaleen misoomaa gurguddoon jiranitti galgala sa'aatii 12:00 hanga ganama sa'aatii 12:00tti seenuun dhorkamee kan ture yoo ta'u, kun ka'uunsaa gama tokkoon mirga socho'anii hojjechuu lammiileefi hojjettoota warshaalee ykn bu'uuraalee misoomaa kamuu kan eegsiseedha. Gama biraan ammoo abbootiin qabeenyaa biyyattii keessatti invastimantiirratti bobba'uun hojjechaa jiran hedduu waan ta'aniif, sa'aatiin daangeffamuunsaanii sodaafi dhiibbaa isaanirratti uumaa tureera. Kunimmoo hojiileen bu'a qabeessi akka hinhojjetamneef hanga tokko danqaa ta'ee ture. Kanarraa kan ka'e faayidaan lammiileefi galiin biyyaas hangi tokko akka hir'atu taasiseera. Dhorkaan kun ka'uunsaa ammoo faayidaa hawaasaafi galii biyyaa guddisuurra darbee ilaalchi invastaroota biyya keessaafi alaa haala gaariin bakka duraan turetti akka deebi'u kan godhu ta'uu himu Obbo Jeylaan.
Kana malees, kanneen ji'oota jahaaf dhorkaman keessaa yeroo barbaachisaa ta'ee argametti nama tokko ajaja mana murtii malee to'annaa jala oolchuufi hidhuun eeyyamamaa tureera. Kunimmoo Heeruma biyyattiin qabduun labsicha keessatti hojiirra haa oolu malee seeraan kan hindeggaramneedha. Hanga Heera biyya tokkoo seera jiruun kabachiisuun hindanda'amnetti garuu dhorkuunis ta'e; eeyyamuun kan danda'amu ta'uusaa dubbatu Obbo Jeelyaan. Kunis jiraachuufi jiraachuu dhabuu lammiilee kan murteessu waan ta'eefidha. Kana murteessuuf ammoo aangoo Mana Maree Bakka Bu'oota Ummataatu qaba. Kanaaf, dhorkamni kuniifi kanneen biroo kaafamuunsaanii ija seeraan yoo ilaalaman sodaa hawaasaa caalaatti kan hir'isuudha. Kunimmoo namni kamuu oliifi gadi socho'ee jireenyasaa gaggeeffachuuf mirga guutuu kan argatu ta'uusaa ibsa jedhu.
Magaalaa Finfinneetti Ogeessa Seeraa kan ta'an Obbo Zafaaniyaas Alamuu gamasaaniitiin akka jedhanitti, dhorkamoonni Labsii Yeroo Hatattamaa keessatti hojiirra oolaa jiran ka'uunsaanii ija seeraan sirriidha; dhorkamuunsaanillee Heeraan taa'eera. Fakkeenyaaf, ajaja mana murtii malee nama tokko qabuufi hidhuun seeraan hindeggaramu. Kun ka'uunsaa mirgi dimokiraasii lammiilee sababaan molqamee ture bakkatti akka deebi'u taasiseera. Kana waliinis ergaawwan karaa midiyaalee, ogbarruufi tiyaatiraa dhiibbaa geessisuuf darban labsichaan dhorkamaa turaniyyuu wayita ammaa ka'uunsaanii karaa seeraan walabummaa pireesii Heera biyyattii keessatti labsii 590/2000n tumamee jiru kan kabaju ta'uu Obbo Zafaaniyaas ni ibsu. Kunis odeeffannoowwaniifi ragaaleen icciitii biyyaafi nama dhuunfaa ta'uun seeraan dhorkamaniin alatti namni kamuu odeeffanoofi dhaamsa barbaade kennuufi dabarsuuf mirga qabaachuu kan dhugoomsudha. Kunimmoo ummatni biyyattii mirga namummaafi dimokiraasii duraan Heera biyyattiitiin argate bakka duraatti kan deebisu waan ta'eef, sodaafi dhiibbaa jiru kan maqsu ta'uu dubbatu.
Walumaagalatti, dhorkamoonni Labsii Yeroo Hatattamaa keessatti hojiirra oolaa turan muraasnisaanii kaafamuunsaanii ummataaf hiika kan qabu yoo ta'u, sochii guddina dinagdee biyyattiifillee murteessaadha. Sababiinsaa lammiileen seeraan dhorkaman si'aayinaan hojjechuun bu'aa buusuu waan hindandeenyefidha. Nageenyi garuu biyya kamiifuu wabii waan maraa ta'uu ogeessotni kunneen irratti waliigalu.
Takkaalliny Gabayyootiin


c: text/html

text:
Muummee ministiraa ibsa laataniin; baatiin soomanaa kan nagayaa, jaalalaa, waldeeggarsaa, tokkummaa, gaddaa ba’uu fi bu’aalee hafuuraa itti argamu ta’uu yaadachiisaniiru.
Namni akkuma foonin jabaa ta’e, hafuuranis nagaya argachuuf soomanni Ramadaanaa badhaasa keenya isa jabaadha jedhan.
Gaarummaan amantaa keessa jiru, jireenya idilee keenya keessattis bakka guddaa qaba jedhan muummee ministiraa Dooktar Abiy.
Soomanni Ramadaanaammoo gaarummaan sun kan itti calaqqisiifamu keessaa tokko akka ta’e ibsaniiru.
Baatii kana keessas hordoftoonni amantaa Islaamaa nagaa fi jaalala, badhaadhina biyyaaf akka kadhatan gaafataniiru.
Soomanichaan ofiin araaramnee gara Uumaatti kan itti garagarru waan ta’eef, waan biyyaa fi ummataaf tolu qamatamaadhan lafa qabsiisuuf nu gargaara jedhan muummee ministiraa Dooktar Abiy Ahimad.
Ummanni keenya barootaf jaalala, gamtoomaa fi tokkummaadhan akkuma waliin jiraachaa ture, aadaan gaariin kuni akka fulla’u soomana Ramadaanatiin yaadachuun ni barbaachisa jedhan.
Muummee ministiraa soomanni Ramadaanaa hamaan kan itti badu, kan nagayaa fi tokkummaa, kan gammachuu fi jaalalaa akka ta’u hawwuu isaanii Waajjirri Muummee Ministiraa ibseera.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kaardichi, dhiyeessaa kreediit kaardii kan ta’e Maastar Kaardiin kan hojjetame yammuu ta’u, Afrikaa Kibbaatti yaaliin milkaa’aa lama akka taasifame himameera.
Teeknooloojiin maastar kaardii haaraan kun kanaan dura kaffaltii moobaayilaan isa hojjetamaa tureen walfakkaatadha.
Maamilli kaffaltii yoo barbaadu ashaaraa qubasaa irra kaa’uutu irra jiraata.
Hoji gaggeessaan olaanaa Maastar Kaardii Aajeey Bihaalaan akka jedhanitti, teeknooloojichi kaardii keenya yeroo fayyadamnu caalman ofitti amanummaan akka nutti dhagayamu taasisa.
Maddi: BBC


text:
"Sirnuuma Mootummaa Amma Jiruttu Yakkamaa Biliisa Godhee, Bilisa Immo Yakkamaa Godha" Obbo Baqqalaa Garbaa
Washington, DC
Manni murtii olaanaa Federaalaa inni Lidataa jiru dhaddachi 4ffaan har’a waa’ee obbo Baqqalaa murtii kennuuf yeroo muudameetti maatii fi firri ykn namoonni ka biraan akka hin seennne dhorkamuun ibsamee jira. Murtii kenname kanas Abukaatotatuu erga dhaddachaa ba’anii booda ibseef. Himanni shoroorkeessummaa duraan ittiin himatamanii turan gara yakka idileetti kan jijjirame ta’us obbo Baqqalaan yoo wabiin gadhiifame deddebi’ee dhaddachatti hin dhiyaatu, hokkara ammaan duraa itti fufaa fi kanneen biroon mirga wabii dhorkamu abukaatoota keessaa tokko Obbo Abdul Jabbaar Heseen ibsanii jiru. Abukaatooleen isaanii ol-iyyannaa dhiyeeffachuuf akka jiran ibsanii jiru.
Obbo Baqqalaan murtii kenname sana booda mana murtiif akka ibsantti nuti dhaddachatti deddebi’aa kan turre haqa argachuuf otoo hin taane adeemsa jiruu fi waan kennamaa jiru akka uummanni baruuf jenne turre. Inni kun har’a naa milkaa’eera, gammadeera jedhan. Kana malees murtii kana arguun koo kan na dinqisiise miti, waanin eegaa ture waan ta’eef jedhan. Sirnuuma mootummaa amma jiruutu yakkamaa biliisa godhee, bilisa immo yakkamaa godha jechuun obbo Baqqalaan mana murtiitti himan.
Namoonni keeyyata wal fakkaataa fi keyyata isa kan koo caaluun himataman mirgii wabii eegameefii alaa deddebi’uun dhimma isaanii hordofaa akka jiran argaa jirra. Garuu anaa fi uummata an bakka bu’eef kun ta’uun isaa na gaddisiisa. Namoonni miira ofii isaaniif jecha hojjatan yeroo dhufan haallii kun ni jijjirama jedhee waaniin yaaduuf abdii hin kutuu jedhan Obbo Baqqalaa Garbaa. Dhimmi Obbo Baqalaa Garbaa ija seeraan murtii kan argate otoo hin taanee siyaasa irratti hundaa’uun abbootiin siyaasaa kan murteessan dha jedhu hayyuun seeraa Dr. Xaggaayee Araarsaa.


text:
Fayyina kootiif akkamiinan waabdii qabaachuu danda’aa?
Gaaffii: Fayyina kootiif akkamiinan waabdii qabaachuu danda’aa?
Deebii: Ati akka fayyiteetta ta’e akkamiin sirriitti beekuu dandeessa? 1 Yohannis 5:11-13: ilaali, “Waaqayyo jireenya bara baraa nuuf kenne; egaa dhugaan isaa isa kana; jireenyi bara baraa kunis ilma isaa keessatti argama. Namni ilma Waaqayyoo qabaatu jireenyicha qaba; namni ilma Waaqayyo hin qabne, jireenyicha hin qabaatu.” Inni ilimicha qabu eenyuudha? Inni jarreen isatti amananiif isa simataniidha (Yohannis 1:12). Ati Yesusiin qabaannaan, ati jireenya qabda, jjireenya yeroodhaafii miti garuu jireenya bara baraati.
Waaqayyo fayyina keenyaaf akka mamii hin qabaanne barbaada. Jireenya kiristaanummaa keenyatti dhugaatti fayyuu keenyaa fi fayyuu dhiisuu keenya mamaa fi yaaddaa jiraachuu hin dandeenyu. Inni kanaaf Macaafni qulqulluun karoora fayyinaa baay’ee ifaa taasisuuf. Yesus Kirstositti amani atis ni fayyitaa (Yohannis 3:16; Hojii Ergamootaa 16:31). Yesus fayyisaa akka ta’e ni amantaa, Inni gatii cubbuu keetii kaffaluudhaaf akka du’e (Roomaa 5:8; 2 Qorontoos 5:21)? Fayyinaaf isa qofaa amanachaa jirtaa? Deebiin kee eeyyeen, yoo ta’e ati fayyiteetta! Waabdii jechuun, “shakkii gararraa ta’uudha.” Sagalee Waaqayyoo gara keessa keetti fudhachuudhaan, ati “shakkii hundumaadhaan gararraa ta’uu dandeessa dhugaa fi dhugoomuu fayyina kee bara baraa.”
Yesus mataan isaa warra isatti amanan ilaalchisee isa kana mirkaneesseera: “Ani jireenya bara baraa isiniif nan kenna, isaan bara baraan hin badan, namni tokko illee harka koo keessaa isaan hin butatu. Abbaan koo inni anatti isaan kenne hundumaa irra guddaadha; humtinuus harka abbaa koo keessaa isaan butachuu hin danda’u” (Yohannis 10:28-29). Jireenyi bara baraa- kan bara baraati. Umtinuu, ati illee mataan kee, kennaa fayyina Waaqayyoo- kenne Kirstosiinsirraa fudhachuu kan danda’u hin jiru.
Sagalee Waaqayyoo garaa keenya keessa dhokfanna isa irrattis cubbuu hin hojjennu (Faarsaa 119:11), inni kun cubbuu shakkii illee dabalata. Sagaleen Waaqayyo kan siin jechaa jirutti gammadi, shakkuu manna boqqoonnee jiraachuu dandeenya! Fayyinni keenya gaaffii keessa akka hin galletti sagalee Kirstos mataa isaa irraa waabdii qabaachuu dandeenya. Waabdiin keenya kan inni irratti hundaa’e jaalala Waaqayyoo karaaa Yesus Kirstos nuuf qabu irratti.
English
Fayyina kootiif akkamiinan waabdii qabaachuu danda’aa?


text:
Tarkaanfii Waraanaa Gootichi WBO Godina Bahaa Gurraandhala 29,2016 Lixa Harargee Keessatti Waraana Wayyaanee Irratti Fudhateen Injifannoo Cululuqaa Galmeesse.
Abdii fi Gaachanni Ummata Oromoo WBOn falmaa diina waliin godhu finiinsaa kan jiru oggaa ta’u, Godina Baha Oromiyaa Lixa Harargee keessatti injifannoo boonsaa galmeessee jira.
Haaluma kanaan gootichi WBO Godina Bahaa keessa sossohu Gurraandhala 29,2016 guyyaa kaleessaa Lixa Harargee Ona Daaroo-Labuu bakka Halloo-Goobaa jedhamutti humna diinaa weeraruun tarkaanfii haleellaa irratti fudhateen loltoota diinaa 15 ajjeesee, 28 ol madoo taasisuu Ajaji WBO Godina Baha Oromiyaa beeksiseera.
Waraanni Bilisummaa Oromoo (WBO)n haleellaa weeraraa kanaan qawwee AK 14 hidhannoo waliin, akkasumas mi’oota waraanaa gara garaa diina irraa booji’uu Ajaji WBO Godina Bahaa dabalee hubachiisa.
Mootummaan faashistii fi goolessituu wayyaanee humna waraana isaa haleelame kanaaf dirmatuu fi haala diddaa ummataa naannoo san jiru dhuunfatuuf humna dabalataa konkolaataa 14 olii fi helekopteroota 4n bakkichatti sossoosus sochii WBO fi diddaa ummataa geggeeffamaa jiru dhaabuu akka hin dandeenye gabaafameera.
Gurraandhala 27,2016tti ammoo Gartuun Humna Addaa WBO Baha Harargee magaalaa Laangeey keessatti diina dhahee 3 yeroo irraa ajjeesu, konkolaataa bulchiinsaa tokko daaressee, Pistoola tokko booji’eera.
Tarkaanfii WBO Godina Bahaa kan biraan, WBOn Godina Bahaa Gurraandhala 25,2016 Lixa Harargee Ona Gammachiis naannoo Qun’ee araddaa Mayra-beekaa jedhamutti loltoota diinaa ummata gooluuf sossohaa turan rukutee 3 ajjeesuun, 5 madeessee jira.
Gama biraan Humni Addaa WBO Gurraandhala 25,2016 Lixa Harargee naannoo magaalaa Hirnaatti hidhattoota diinaa kanneen gufuu ta’an to’atnaa isaa jala oolchuun qawwee kilaashii 2 irraa hiikkatee farrummaa itti jiran irraa yeroon akka dhaabbatan gorsee gadi dhiisee jira.
Diinni torban tokkoon dura irraa eegalee sochii WBO danquu fi FXG dura dhaabbachuuf Godina Baha Oromiyaa keessatti humna waraana isaa lafoo fi helekopterootaan guuruun bakkoota hedduutti qubsuma waraanaa tolfatuun kan beekame oggaa ta’u, kanaan alattis humna poolisaa kan “Liyyuu Haayil” jedhaman Ogaaden keessaa qabus gara Baha Oromiyaatti akka sossoose ifa ta’eera.


text:
Itti aanaan Kantibaa fi Itti Gaafatamaan waajjira Caarraa hojii uumuu fi wabii nyaataa magaala Bishooftuu obbo Baqqaalaa Daadhii, dargaggota hoji barbaadoota gurmeessuu qofa osoo hin taane hojitti galchuun yoo xiqqate daabboo akka nyaatan gochuu qabna jedhaniiru.
Sheediiwwan saamsaman torbaan dhufu dargaggoota gurmaa'aaniif carraadhaan furtuun kan darbu tahuu ibsaniiru.
Gara fuulduraattis tarkaanfiin akkasii cimee kan itti fufuu fi fayyadamummaa dargaggootaa kan mirkaneessan tahuu dabalanii himaniiru.


text:
“Laftin ani qote, callaa kennuu hin dhiifne,
Callaan qotee galche, maatii wal hin geenye
Weessoon ani raase, dhadhaa bahuu hin dhiifne
Dhadhaa ani baase, dibata hunda hin taane
Lammiin agabaahee, kaanis daalachaa’ee
Ani jooruu hin dhiifnee, takkaa gad hin teenye
Kaayyoon koo hin dhugoomne, bakka garaa hin geenye
Ammas fagoon deema, qalbiin kiyya hin teenye
Adaraa yaa du’aa, naannoo koo akka hin geenye!!”
Dhaabasaa Waaqjiraa (25.04.2015)
Kanneen Yaman, Liibiyaa fi Afrikaa Kibbaatti dhuman haa yaadatu!


text:
Quurruu/Arraagessa
Yeroo baay’ee barsiifataan namootni keenya nama buqqee mataa guddaa qabu dandeettiin waa yaaduusaa olaanaadha jedhanii amanu. Yaadni namootaa kun ija saayinsiitiin yommuu ilaalamu garuu dandeettii waa yaaduufi hanga guddina buqqee mataa gidduu hariiroon akka hinjirre hubanna.
Kunis kan mirkanaa’e qorannoo yeroo dheeraa bineensotarratti taasifameeni. Dandeettiin waa yaaduu dhala namaa qofaaf jedhamaa haa turu malee bineesonni akka gooriillaa, chimpaazii, qamaleefi jaldeessaafaa bilchina waa yaaduun dhala namaatti hiiqu qabu.
Qorannoon dhiyeenya kana saayiintistoonni Jarmaniifi Ingilizii taasisan waan haaraa qabatee as ba’eera. Isaanis arraaggesa/quurruurratti qorannoo yeroo dheeraa taasisaniin dandeettiin waa yaaduusaa kan bineensota armaan olitti eeraman waliin walqixa ta’uu ifa taasisaniiru.
Kunis quurruun uumamaan buqqee mataa xiqqoo yoo qabaatellee, dandeettii yaaduun bineensota biroo isaan buqqee mataa guddaa qabaniin walqixa ta’uu mirkanaa'eera. Kanaaf, hangi guddina buqqee mataa dandeetti waa yaaduurratti dhiibbaa akka hinqabnedha kan hubatame.
Waaqshuum Fiqaaduutiin


text:
President Barck Obaman Hillary Clintoniif kaleessa beekkannaa ennaa kennan akka jedhanitti prezidaantii ta’uun hagam ulfaataa akka ta’e nan beeka. Ministritiin dhimma alaa kan bulchiinsa isaanii fi giifti dureen duraanii hojii kana hojjechuu akka danda’an illee nan beeka jedhan.
Dhugumatti waajjira kana qabachuuf namni ishee caalaa ulaagaa guutu hin jiru. Gootummaa isaa fi Hamilee isaa qabdi. Onnee ittiin hojii kana hojjettus qabdi jedhan.
Obamaan sirnaan beekannaa kennuun kan dhaga’ame erga White House keessatti kan mormituu Clinton kan ta’anii fi deggertoota keessumaa daragaggoota miliyonaan laka’aman kan qaban sanders waliin erga sa’aatii tokkoof mari’atanii booda.
Sanders Wal ga’ii sana booda Clinton waliin wal arguuf kan jiran ta’uu dubbatan.
Yeroo dhiyootti Clinton waliin wal arguu dhaan Donald Trumpiiin injifachuuf attamiin waliin hojjechuun akka nu irra jiraatu irratti mar’iannee, mootummaa namoota dhibba irraa harka tokko qofaa utuu hin taane mara keenya bakka bu’u attamiin hundeessuu dandeenyu irratti hojjenna jeduan.
Clinton beekkannaa ijoo ka biroo kaleessa Senetora kutaa Massachuseets Elizabeth Warren biraa argatan. Warren dubartii senetora demokraatotaa kan Clintoniif deggersa hin kennine turan. Garuu kaleessa TV MSNBC jedhamuuf ibsa kennaniin deggersa isaanii beeksisan jedhan.
Qophaa’iin jira. Qabsoo sanatti seenee Hillary Clinton presidentii US itti aanu akka ta’an akkasumas Donald Trump karra White HOusitti akka hin siqne gochuuf tattaaffii gochuuf qophee dha jedhaniiru.
Obamaan yeroo jalqabaaf toraban dhuftu kutaa Wisconsin keessatti Clinton waliin duula filannoo geggeessuuf jiru. Obamaan ennaa prezidantummaaf dorgoman kutaa kana keessatti filannoo walii galaa lamaanuu injifatanii jiran. Sanders kibxata dhuftu duula filanoo Washington keessatti kan geggeessan ta’uu isaaniif hanga gumiin demokraatotaa Adoolessa keessaa ga’utti illee kan itti fufan ta’uu dubbatan.


text:
Aangawaan ol’aanaan ka Tokkummaa Mootummootaa, haala itti hojjetoonni gargaarsaa Sudaan Kibbaa keessatti rakkifamaa jiran balaaleffatan. “Hojjetoota gargaarsaa irratti hookkarrii fi doorsisni hojjetoota irratti gargaarsaa irratti oofamu, akka gargaarsi uummata garqaaramuu qabu gara miliyoona toorbaa hin dhaqqane danqaa itti tahe.” – jedhu.
Dhimma gargaarsa namoomaatti, gargaaraa barreessaa muummicha Tokkummaa Mootummootaa ka tahan – Maark Lowkuuk, baatiilee lamaan dabran keessatti qofa, Sudaan Kibbaa keessatti hojjetoonni gargaarsaa afur ajjeesamuu fi kudhan ka biroon qabamanii hidhamuu dubbatu.
Kas torban kana keessa Sudaan Kibbaa daawwatan – Lowkuuk, hookkaricha dhaabuufis tahe humnoonni gochaa kana raaw’atanii fi akka gargaarsi iddoo itti akeekame hin geenye danqan akka gochaa kana dhaaban gochuuf, qoodni mootummaanis tahe humnoonni hidhattootaa gumaachan baay’ee xiqqoo dha.


text:
Kitaabni qulqulluun waa’ee ittisa da’umsaa maal jedha?
Gaaffii: Kitaabni qulqulluun waa’ee ittisa da’umsaa maal jedha? Kristaanni ittisa da’umsaa fayyadamuun irra jiraataa?
Deebii: “Horaa baay’adhaa lafas guuta” (Uma. 1:28) jedhamee namni Waaqayyoon ajajameera. Ga’iillii kan mija’eef haala tasgabaa’aan ijoollee horuun Waaqayyoon kan hundaa’ee dha. Bifa nama gaddisiisuun ijoolleen garuu har’a akka rakkoo fi ba’atti lakkaa’amu. Jireenya namaa keessatti karaan hojii galmii dinaagdee akkaatee jireenyaa fi jireenya hawaasummaa irratti akka dhaabbatan yaadama. Yeroo baay’eetti kan akka kanaa of jaallachuun ka’umsaittisa da’umsaa fayyaduu jalaati.
Of jaallachuu faalleessuun ittisa da’umsaa fayyadamuu duuba kitaabni qulqulluun ijoolleen kennaa Waaqayyiitti jedhee dhi’eessa. (Uma. 4:1, Uma. 33:5). Ijoolleen kennaa Waaqayyooti (Luqa. 1:42).Ijoolleen gonfoo mataati. (Fak. 17:6). Waaqayyo dubartoota dhabduu ijooleedhaan eebbisa. (Faru. 113:9, Uma. 21:1-3, 25:21-22, 30:1-2, 1Sam. 1:6-8, Luq. 1:7, 24-25). Waaqayyo ijoollee garaa keesstti hojjeta. (Fak. 139:13-16). Waaqayyo ijoolleen osoo hin dhalatiin dura isaan beeka. (Erm. 1:5, Gala. 1:15). Dhi’ootti kan argannu ittisa ulfaa kan mormuu kutaan kitaaba qulqulluu kan argannu Uumama 38 mucaa Yihuudaa Er’inaa seenaa Awunaanitti. Er. Ti’imaan kan jedhamtu dubartii fuudhe. Nama hamaa waan turef du’e, Ti’imaari abbaa manaa fi mucaa malee hafte.Obboleessaa Awunaan sera lak. 25:5-6 ga’ilaaf kennite. Awunaan dhaala qabuu qooda obbolessaa isaati kan godhatuuf hir’uuf waan hin barbaanneef yeroo sanatti shaakala ture sanyii isaa dhabamsiisuuf ittise. Uma. 38:10 “Wanti inni hojjete kun Waaqayyon duratti jal’aa ta’ee argame, kanaaf Waaqayyo innis immoo akka du’uu godhe.” Awunaan laphee of-jaallachuudhaan guute miira foonii isaaf Teyimar wajjiin ciisaa obboleessa isaaf garuu sanyii ambisuu fi hin barbaanne. Kutaan kun yeroo baay’ee ittisa da’umsaa Waaqayyo akka hin barbaanne eeruudhaaf faayidaa irra ooleera. Ta’us garuu Awunaan kandu’eef sanyii isaa addaan kutuuf osoo hin taane of-jaallachuudhaan gocha hamaadhaan sababa guutamee dha.
Addunyaa ijoolee nu akka agaruuf karaa ittiin nutty himtu osoo hin taanne Waaqayyo akka isaan ilaalu ilaalutu barbaachiisa.Kitaabni qulqulluun ittisa da’umsaa (contraception) hin dhowwu yoo jennu ittisa da’umsaa (contraception) burqisiisuu) faallaadha. Ittisa da’umsa fudhachuu miti sirriis dogogoras kan isa godhu. Awunaa irraa akka baranutti ulfa addaan kutuu duuba motivii jiruuf yaada ka’umsaatin sirrii yookaan dogogora kan godhu. Abbaa manaa fi haati manaa lama ittisa da’umsaa kan isaan itti fayyadaman caalaa baay’ee akka qabaataniif yoo ta’e dogogoraa dha. Ittisa da’umsaa garuu kan fudhataniif dinagdee fi bilchina hafuuraa caaluu qopheessuudhaaf yeroo murtaa’eef tursuu yoo ta’e ittisa da’umsaa fudhachuun fudhatama kan qabuu dha. Dabalataan waan hundumtuu garuu motivi yaada ka’umsaati.
Kitaabni qulqulluun yeroo hundumaa ijoollee da’uun waan gaarii dha.Akka kitaaba qulqulluutti abbaa manaa fi haatii manaan yeroo hundaa ijoollee qabaachuutu irra jiraata.Kitaaba qulqulluu irratti mucaa godhachuu dhiisuun miiri eenyu iyyuu sagalee Waaqayyoo yeroo ibsinu in arginu. Haala wal fakkaataadhaan kitaaba qulqulluutti yeroo murtaa’eef ittisa da’umsaa fayyadamuun kan wal nama mormiisiisu miti.
English
Kitaabni qulqulluun waa’ee ittisa da’umsaa maal jedha? Kristaanni ittisa da’umsaa fayyadamuun irra jiraataa?


text:
Jette jettee (namiimah)
Akkuma kutaa darbee keessatti ilaalu yaalletti jette- jette jechuun namni tokko namoota walitti naquu fi oduu baadhachuun hariiroo isaani balleessuf yommuu adeemudha, hariiroon isaani gaarii fi gammachiisaa ta’ee osoo jiru. Dhugumatti amalli gadheen akkanaa hawaasa keenya garmalee miidhaa kan jiruudha. Haalli namoota lama yookiin garee gaarii taanan jette jette itti fiduun karaa adda addaan isaan diigu barbaada. Niiti fi dhiirsi walitti tollaan waanyoon hanga isaan addaan baastu hirriba hin qabdu. Jette jettee itti guurun isaan addaan bittineessite. Read more
Hamni dhibee hamaa hawaasa kamuu huuba jiruudha. Badiwwan arrabaan dhufan keessa hamni iddoo ol’aana qabata.hamni miidha fi rakkoo hangana hin jedhamne geessa. Mee duraan dursine hamni maal akka ta’e haa ilaallu. Hiikkan isaa maalidha? Hiika isaa yoo hin beekin fi hin hubatin adabbii fi miidha inni fidu irraa baraaramu hin dandeenyu. Read more
Arrabni foon diimtu baay’ee laaftu, akka feete sochuuti fi dubbiif bu’uura tan taatedha. Arrabni meeshaa dubbiti. Arrabaan ala jechoota sagaleen baasun ni ulfaata. Haasofti arrabaan uumamu nama dubbatu irratti hundaa’e gariin isaani gaarii, gariin isaani immoo badaadha. Waa’ee badii arrabaa ilaalchise wanti baay’ee jedhame, wanti baay’een barreefame garuu dubbii fi barreefamonni sunniin hundii badii arraba keenya dhowwuu danda’aniiru? Eeti badii arraba keenya barreefamni yookiin dubbii namoota biraa kan dhowwuu osoo hin ta’iin matama keenyatu badii arrabaa dhowwuu qaba, matama keenyan arraba keenya lugaamu danda’a. Read more
Duraan durse barattoota qormaata biyyoolessa kutaa 12ffaa fudhataniif hamileen keessan hin cabin, carraaqin keessan akkanumatti kan hafu hin ta’in isiniin jedha. Qormaata jechuun hangam ati jabaa akka taate si qoruuf kan sitti dhufuudha. Qormaanni kan waraqaa irratti qoramnu qofa osoo hin ta’in jireenyu mataan ishii qormaata guddaadha. Ilmi namaa qormaata adda addaa keessa darbee bakka tokko gaha. Osoo qormaanni jireetu baate silaa badaa fi gaariin addaan hin foo’aman, jabaa fi laafan addaan hin bahan. Kanaafu qormaanni kan nutti dhufuuf nu jabeessufi. Read more
Ramadaanni akka lakkoofsa hijriitti ji’a saglaffaa irratti argama. Ramadaanni ji’a kabajamaa Qur’aanni itti bu’ee fi leylat-ul qadr (halkan ji’aa kuma caaltu) of keessaa kan qabudha. Jinni Ramadanaa ji’aa rahmataa, barakaa fi jaalalaati. Ji’a diinni ilma namaa kan ta’ee sheyxaanni itti hidhamuudha. Sheyxaanni waan hidhamuuf namoonni ibaadatti ka’u, wanta gaariitti fiigu. Read more


text:
Sochiin warraaqisaa Ummata Oromoon Biyya keessaa gaggeeffamaa jiru guyyuu jabaachaa deemaa jira. Toftaa fi tarsiimoon barbaadamus akkasuma. Qabsoon Oromoo jabaachaa deemuun, qaama sadii uumuun haqa.
- Qabsoon sabasaa jabaachutti ka gammadu.
- Diina qabsoo Oromoo sodaatu
- Isa gidduu mumunyuuquu ykn hinaaffuuf, dhiphuu itti uumuun waa hin oolle.
Dhugaan jiru Garuu, Qabsoon kun wareegama ulfaataa gaafataa waan jiruuf, xiyyeeffannaan isaa,isa 1ffaa qofaaf taati. Kun filannoo miti. Waan lubbuuti. Waaan jiraachuu fi dhabamuuti. Akka dhuunfaatti osoo hin taanee akka sabaatti kan herreegamu. Kanaaf filannoo tokkicha qofaaf tarkaanfataa jirra. Waan lubbuun itti wareegamtee ammo, bakka isaaf maluu odoo hin ga’iin hin dhaabbatu. Kana dhugeessuuf har’aa Qeerroo fi Qarree wabii waammachuun rakkisaa miti. Qeerroo fi Qarreen sochii har’aa taasisaa jiran, dantaa adda addaaf sharafanii akka barbaadanitti qajeelchaa hin jiran. Dhugaa saba OROMOO qofarratti hundaa’anii wareegama baasaa jiru. Ummata isaaniitti kabajaa itti horaa jiruu. kanaaf Ummata Oromoo guutuurraa amantaa argatanii murannoo guutuudhaan tarkaanfachaa jiran
Sochiin Qabsoo Oromoo har’aa bakka maraa argaa fi dhaga’aa jirru, akkasumas ummati itti boonaa jiru, sochii itti yaadamee fi saganteeffamee, akkasumas kaayyoo fagoo kan qabuu ta’uu hunda caalaammoo naamuusaan gan gutamee ta’uunsaa , Ummataaf abdii guddaa ta’eera. Kanaaf wareegama ijoollee isaa Gootummaan faarfataa jira . humna qaroo ta’een gaggeeffamuun sochii kanaa ummataaf abdii ta’eera . Qabsoon har’a argaa jirru akeekaa fi galii isaa gidduu galeessa ka godhatee, eenyufillee jedhee kan hin jarjarree, eenyuuf jedhees kan hin harkifannee, dantaa siyaasaa Oromoo har’aa fi hegaree herreeggatee ka tarkaanfatu ta’uu guyyu taajjabaa jirra. Diinni irriiba dhabee qabsoo saba Oromoo bilchinaan tarkaanfataa jiru gara ofii barbaadutti jal’isuuf irriiba itti dhabuus, gonkumaa akka hin dandeenye mirkaneessee jira. Qaroon Biyyaa waan hundee isaa tolchee tarkaanfatu karaa irraa osoo hin jal’annee, siyaasa addunyaa keenyarratti hin argamnee ta’ee irraa dubbatamuu irra ga’ee jira.
Kaleessa Qeerroon hundeeffamee yeroo qabsoo isaanii tokko jedhan, namoonni hedduun waan eegalamee boruu baduuf amma maal godhuu ? ykn waliin hin hiriirruu ykn waliin hiriiruuf mamii guddaa keessa turre. Sun hundumtuu har’aa habjuu ta’eera. Akka tilmaama namoota adda addaa osoo hin taanee, sochiin gaafas itti seenamee kan warra qaroo taatee, kunoo, ADDUNYAATTI dhageetti guddaa argachuu fi Anga’oota yaaddeessitee Angoo irraa akka baqatan taasisaa jira. Sochiin Qeerroo fi Qarree kaleessa Qabsaa’oota muuxannoo ga’aa qabaniin gadi fageenyaan irratti hojjatanii yeroo hojiitti seenan, Ijoolleen gadi baatee iyyitee manatti galtii jechaa turre. Har’a garuu ijoolleen tuffannuu sun, qabsoo Oromoo sadarkaa amansiisaan dhaaltee Qabsoo Oromoof furmaata taatee jirtii. Ijoolleen qaroon kun, hegaree Oromoo kaayyeeffatanii socha’aa jiran, wareegama nuuf baasan kabajuu dhiifnee har’allee, hiriira isaan keessaan waammatanii Ummata seenaa hojjachiisaa jiran jalaa tuffachuun dhugumatti nama gaddisiisa. Warri of jaallatan Qeerroo fi Qarreen wareegama waan itti baasan qofaa gabaasuuf wal nyaatu. Bakka akkasii nu ga’ee ykn magaalaa akkasii irraa nu ga’ee jedhanii ittin Ummata sobuu barbaadu. Ijoolleen sun garuu lubbuu itti dhabaa jirtii.
Sochiin arrabaa fira fakkaattootaa mitii, humni diinaa amma funyaanitti hidhateyyuu Qabsoo Qeerroo fi Qarree akka hin dhaabnee, duubattillee akka hin daabifnee diinatu qalbifatee jira. Qeerroo fi Qarree Qaroon, hegaree firaa mitii diinaayyuu hubachiisaa jiran. Qeerroo fi Qarreen , of keessattis ta’uu gara alaatti qaroodhaa.galiin isaanii tokkichadha. Mirga guutuu Ummata isaaniitii. Qarree fi Qeerroo gonkumaa abshaalummaan diinaa kamiitu isaan hin dogogorsu. Gootoonni isaan ijaaran warra qabsoo dheessee galee miti. Warra jireenya filatee mitii. Warra kachachalummaan kaayyoo gurguree miti. Warra cichoomiinaan kaayyoo asiin ga’aniidhaa. Warra dantaa fi angoon isaan hin moonee, murattoota sabaatu isaan ijaaree. Kanaaf ijoolleen kun akka sibiilaa jabaattee. Diinnis ABO diiguuf umurii isaa guutuu itti ifaajjee akkuma dadhabee, waan ABOn ijaarees diiguu akka hin dandeenye beeku. Wanni diina caalaatti sodaachiisaa jiru isa kanaadha. OPDOn isaaniif kan harka laattee fakkaattee, isaanitti dhimma ba’uuf yaaddii taanaan dhiisuutuu tolaaf. Polisiin Oromiyaas keessa qeerroo qabachuuf ykn boruu Qeerroomatti dhimma ba’uuf yaadani taanaan , osoo itti hin kasaarree dhaabbachuu qabu. Akkasuma wayyaaneen Jaarsummaa karaa Maanguddoos ta’ee, kkf Qeerroo dhaabuuf yaadu taanaan, Qabsoo daran hammaataa dhoosuuf deeman. Ijoollee QAROO kana gonkumaa dhaabuun hin danda’amu.
Wayyaaneen bifa hedduun socha’aa jirti. Qeerroo ka dhuunfatu gama hundaan uummachuuf yaalaa jirtii . kun gonkumaa hin taatu. Anga’oonni qabsoo Oromoo dagachiisuuf Angoo irraa harca’aniis, sochiin Qeerroo fi Qarree dantaa Oromoo galmaan ga’uu irratti hundaa’ee gonkumaa hin dhaabbatu. Shirri warra Qaroo kana naaffisuu miti, akka yaada hiran taasisuu hin jiru. Mirga ofii dabarsanii kennanii mariin taa’amuu hin jiru. Wayyaaneen waggaa 27 guutuu haaromsaa nuun jettee jirti. Haaromsii kana boodaa hin jiru. Wal ga’ii yaamanii yaada keessaan bilisaan dubbachaa ykn akka fedha keessanii hiriira ba’aan gonkumaa Qeerroo fi Qarree akkasuma lafee duddaa isaanii kanneen ta’an Qabsaa’oota gonkumaa duubatti hin deebisu. Ittis hin dagaman.
Qarree fi Qeerroon Ummata ijaaranii waamichaa fi lallabbii tokko maleetti hirriiri Mormii Biyya keessatti gaggeessaa jiran, diinni gonkumaa waan kana tu’achuu akka hin dandeenye amansiiseera. Warra Qeerroon nu harka jira jedhanii maallaqa walitti guuraniis, duwwaa ta’uu isaanii mirkaneessee jira. Kanaaf Qeerroo fi Qarreen Qaroodhaa jenne. Toftaan diinni bira ga’uu hin dandeenyee tarrifamanii jiru. Eenyullee osoo hin beeknee Ummati Oromoo yeroo barbaadetti Biyya Abbaa isaa dhuunfachuu danda’aa. Garuu waan dursuu qabu hundumtuu dursuu qaba. Ummati qabsoo kana keessatti of qorachuu qaba. Irree isaa akka dansaatti itti amanuu qaba. Jaalala waliif qabaachuu qaba. Waliif birmachuu hojii guyyuu godhachuu qaba. Hadhaa fi mi’aa qabsoo dachee ofiirraa akka dansaatti adda baasee beekuu qaba. Akkatti of ittisu beekuu qaba. Naamuusaa fi abboomamuu beekuu qaba. Firaa fi diina adda baafatee beekuu qaba. Waa hundaa adda baafatee muuxeffachuu qaba. Adeemsi warra Qabsaa’ootaa baroota itti fudhatanii hojjatanii fi Qeerroo fi Qarreen dhugoomaa jiru isa kana.
Warri qabsoon harkifatee jedhan kana booda mee haa dubbatan. Dhugaa yeroo fudhatee kana haa amanan. Waan hundeen isaa tolee hunda hamalchiisaa jiran kanammoo simachuu qaban. Qeerroo fi Qarreen Qaramaniiru. Diinarra tarkaanfachuu baraniiru. Miliquu fi balaa buusuu baraniiru. Lammii baraaruu fi ijaaruu baraniiru. Kan itti aanuu isaantu beeka. Waan isaan yaadan onnee Ummataa keessa jira. Isaaf of haa qopheessinu. Dhugaan dhihaattee jirtii.Sochiin opdo har’aa maddi isaa Qeerroo fi Qarreedhaa. Maddi Qeerroo fi Qarree ammo , Abbaa Qabsaa’oota kumaatamaatii. Waan ganama toleetu galgala toluuf jiraa liqimsaa ykn amanaa !!!Qabsoo Oromoo sadarkaa itti aanutti ceesisuuf of qopheessaa . diinni carraa laatameefitti fayyadamuu yoo didee, kadhaa isaa hin dhaqinuu. Diinnis ta’ee qaamni kamiyyuu waan gochuuf deemu hundaa, qabsoo Oromoo tilmaama keessa kan galchuu yoo ta’ee qofaadhaa. Araarri jiraatus dhiisuus, waliin dubbachuun jiraatus dhiisuus, qabsoo amma Ummati itti jiruu laaffisuuf shirri barbaadee saganteeffamuus, Sochiin Qarree fi Qeerroo galii isaa irraa hin maqu. Jaarsummaa fi Maanguddummaan hin dhaabbatu. Wayyaanee haaromsuu ykn OPDO haaromsuun kan furamuu miti. Tokko fi tokko . wayyaanee Angoo irraa buusuudhaa ! Mirga Hiree murteeffannaa Ummata Oromoo fi cunqurfamtootaa mirkaneessuudhaa. Abshaalummaan Habashootaa fi warra Habashootaaf jilbeenfatanii raawwateera. Itoophiyaan jiraachuu fi dhiisuu, Ummatootatu murteessaa. nagaa isaaniitu dhugeessa. Kana Qeerroo fi Qarreen kan jedhaa jiran. Taphi siyaasaa kaaba keessa wawwaattu xumuramtee jirtii. QAROON YEROO HUNDAA GALIIN ISAA HEGAREEDHAA. Hegaree keenyaa diinaaf dabarsinee hin kenninuu jabaadhaa .
HORAA BULAA !!!!!


text:
USA Teknooloojii Jabanaatti Abdattee Lakkoofsa Waraana Isii Akka malee Diqqeessuutti Jirti
VOA
25.02.2014
WASHINGTON,DC — Akka Minsiteri Ittisa Waraana Amerikaa, Chuck Hagel jedhetti lakkoofsii waraanaAmerikaa haga gaafa Waraana Addunaya Lammeessootti duraan jiruutti gadi bu’a.
Bulchiinsii perzdaanti Obaamaa yoo hedduu lakkoofsa waraana isaa diqqeessuuf dubbachaa ture. Akka jecha Ministera Ittisa Waraana Amerikaa,Hagel jedhetti bajaeti waraana biyya isaanii bara waraana Iraaqii fi Afgaanistaan keessa dooloara biliyoona 700tti dhiyaatu amma gara doolara biliyoona 496tti deebiha.
Waan bajata waraana Amerikaatiin diqqeessuuf karoorfataniin keessaa tokkoo jeettilee jabana Cold Wara,lola dubbii siyaasaatiin wal hadhanii ((A-10)) ta taankilee Soviet Union loluuf qopheessanii fi loltuu waraana Amerikaa bara 9/11 duraan turanii 570,000 irraa gara 440,000-450,000tti gadi buusuu.Lakkoofsii waraana Amerikaa bara 1940 asitti akkana diqqaatee hin beeku.
Humnitii warana garba irrallee irraa loltuu diqqeessuuf karooratti jira.Akka Hagel jedhetti humna waraana isaanii Asia-Pacific jirullee humna komputeratti deebisuuf karoorii jira.
“Humana waraana Amerikaa gamuma cufaanuu diqqeessaa,jabana teknooloojii baranaatiin qophii jiraachu keenna agarsiisuuf eena.”
Minsitrii Ittisa Waraana Amerikaa, dubbii tana Konigreesii Amerikaatti himuuf qophii jira.Achii ammoo, hujiin tun humna waraana Amerikaa laaffistee doorsisa Chaayinaa, Jiddu-Gala Bahaa, Afrikaa fi Azhiyaa Kibbaati dhufu dabaluu dandeetti jedhani falmiin hedduun dhufuu dandeetti.
Taatullee karoorii perzdaanti Obaamaa lakkoofsa waranaa teknooloojii jabanaatiin hojjatu qabaachuu.


text:
Sunis haala yeroo ammaa kana ummata oromoo jiddutti argamu kan addaan wal qoodun hojjachaa jiran keessumatti hooggantoota adda bilisummaa oromoo keessaa warra ammas akkuma kaleessaa maqaa ethiopiatin qabsaawuu barbaadan keessaa akka fakkeenyatti amin jundi kan jedhamu maqaa kaasun kan danda'amu yommuu ta'u amin jundi miseensota qabsoo bilisummaa oromoo keessaa nama isa tokko yommuu ta'u yeroo ammaa kana garuu warra habashaa maqaa ginbot7
jechuun of moggaase wajjin haraarama geggeessaa akka jiruu fii qabsoon bilisummaa oromoo ammas akkuma kaleessaa akka lafa irra arkifatuuf gochaan inni gochaa jiru akka inni yaadutti ummata oromoo fii miseensota hunda abdii kutachiisuf socha'aa akka jirus beekamaadha.
Haalli kunbifa lamatti addaan bahee laalamuu kan qabuu fii qabsoon bilisummaa oromoo galma gahuu kan danda'u sochii habashootaa kan ginboot7 otuu hin ta'in qabsoo qulqulluu makaa of keessaa hin qabneen qabsoon bilisummaa oromoo galma gahuu danda'a malee habashoota wajjin akka hin taanes warri muuxannoo qabsoo bilisummaa oromoo qaban irra deddeebi'anii dubbachaa jiru.
Egaa akkuma beekamutti qabsoon bilsummaa oromoo kun gara qabsoo warra habashatti dabalamee wajjin qabsaayun kan dirqama ta'ee mull'dhatu yoo ta'eef waan lama gurguddaa hubachuun barbaachisaadha.innis tokkummaa fii wal amantaa wal amananii wajjin hojjachuu fii waliin tarkaanfachuu ilmaan oromoo caayaa tokko jalati walitti qabamee tokkummaan miseensota bilisummaa oromoo cimee sadarkaa kam irra akka gahe erga hubatamee booddee tokkummaa kun bakka barbaadamu gahee yoo kan argamu ta'eef habasha wajjin qofa otuu hin ta'in abbaa barbaadne wajjin waliif galteedhan qabsoon kamiyyuu geggeeffamuu ni danda'a.sunis mirkanaawuun kan danda'amu tokkummaan miseensotaa fii kan abbootii taa'itaa adda bilisummaa oromoo kan haala amma jiru kanaan otuu hin ta'in fuula duraas amansiisaa fii rakkoo boru ummata oromoo qunnamuu danda'uuf deebii guddaa deebiisuu fii injifachuu kan danda'u yoo ta'eef ammaa barbaadne wajjin qabsoo hidhannoo geggeessun kan nama rakkisu miti.
Haala kanaafis fakkeenya guddaa ta'uu kan danda'u rakkoolee kaleessa qabsoo bilisummaa oromoo keessatti mul'dhachaa turan otuu sirna tokkoon hin ilaalamin hooggantoota duwwaatti amanuudhan qabsoon bilisummaa oromoo galma gahuu danda'ama jedhamee otuu tokkummaa fii wal amantiin siyaasaa miseensotaa fii abbootii waraanaa jiddutti hin mirkanaahin waan guddaa hojjachuuf karaa seenun adda bilisummaa oromoo akkuama yeroo ammaa ilaaltan kanatti qabsoon kun yeroo dheeran akka lafarra butamee duubatti harkifatuu fii gara dadhabbinaatti deemaa jiraachuun isaa haala yeroo sana irraa ka'een ta'uu isaa hubatamera.
Yeroo ammaa kanas akkuma kaleessaa sanatti tokkummaan keenya eessa akka gahee fii sadarkaa kam irra gahuu akka danda'u keessumatti miseensotaa fii ummata oromoo magaalaa fii baadiyyaa jiddu galeessa kan godhate hirmaannan tokku ta'uu isaa fii ummatni bal'aan oromoo kutaalee hunda keessa jiru akkasumattis warra biyya alaa jiru dabalatee ummatni kun kan afaan tokkoon dubbatu yoo ta'eef warra habashaa qofa otuu hin ta'in warra abbaa barbaaddee wajjin walii galuun tokkollee kan rakkoo fiduu danda'u akka hin taane hubachuun barbaachiisa ta'a jedheen yaada.


text:
Abbootiin qabeenya 269 Invastimantii qonnaa irratti bobba’an lafa fudhatan qaama sadaffaatti dabarsanii gurguru, Maallaqaa baankii liqeeffatan hojii biraaf oolchuu, gara hojii seenuu dhabuu fi hojimaataa Invastimantii waan hin hordofneef waliigalteen Invastimantii isaanii akka addan citu taasifamee ture.
Murtii Koree rakkoo Invastimantii qonnaa naannoo Gambeellaa mudate akka qoratuuf wajjiira ministiira muummeen hundeeffameen waliigalteen Invastaroota qonnaa addan citee ture dhibbentaan 98 gara hojiitti akka deebi’aan taasifameera
Abbootiin Qabeenya irra caalaan Saba Tigraay ta’an murtii miseensoota koree fi hoggantoota olaanoo baakii Misooma Itoophiyaa gufuuwwaan misoomaa jechuun mootummaa Federaalaa fi naannoo Gambeellaatti iyyataniiru
Haaluma kanan Abbootiin qabeenyaa saba Tigraay iyyaannoo gorsaa ministiira Muummee fi hoggansa adda bilisa baasaa Ummata Tigraay Arkabaa Iqubaayiif dhiyeessaniin dhimmi isaanii ji’oota laman darbaniif sakkata’ama tureera.
Abbootii Qabeenyaa komii dhiyeeffatan 190 keessa 186 gara hojiitti akka deebi’aan murteeffameef jira
Abbootii Qabeenyaa gara hojiitti akka deebi’an murteeffameef 186 keessa 4 qofti dhalatoota naannoo Gambeellaa yoo ta’aan, nkan hafan irra caalaan isaanii dhalatoota saba Tigraay akka ta’an himameera.
Abbootiin Qabeenyaa Tigiraay Sababa Hojii Invastimantii Qonnaa Naannoo Gambeellaa Wajjiin walqabaten dhorkamanii turan gara Hojii isaaniitti akka deebi’an taasifamaniiru
Abbootiin qabeenya 269 Invastimantii qonnaa irratti bobba’an lafa fudhatan qaama sadaffaatti dabarsanii gurguru, Maallaqaa baankii liqeeffatan hojii biraaf oolchuu, gara hojii seenuu dhabuu fi hojimaataa Invastimantii waan hin hordofneef waliigalteen Invastimantii isaanii akka addan citu taasifamee ture.


text:
WASHINGTON, DC —
Tokkummaa mootummootaatti bakka bu’aan addaa Somalia Nick Kay al-shabab tattaaffii somalia keessatti nageenya buusuuf godhamu irratti yeroo ammaa balaa ta’aa argamu dhaqqabsiisaa jira.
Nick Kay odu gabaasaa VOA Moqadishoo keessaaf har’a ibsa kennaniingareen hidhata al-Qaida qabu kun Moqadishoo fi magaalaalee ijoo kanneen biroo keessaa erga ari’atamee as hagas cimaa miti. Garuu leellistoota kana kutaalee biyyattii ka biroo keessaa dhabamsiisuuf duula waraana itti dabalaatu barbaachisa.
Lammiiwwan Somalia kanneen Moqadishoo eegumsa, odeeffannoo basaaaa fi qindoomina wayyaawaa dhaan gargaaruu dandeenya. Garuu dhugumatti yoo al shababiin kutaawwan Moqadisho ala jiran keessaa baasne baasne malee sodaa jiru dhabamsiisuu hin dandeenyu jedhan.
Humni naga eegumsa gamtaa Afriikaa AMISOM jedhamu bara 2011 fi 2012 keessa magaalaalee ijoo al shabab qabatee ture keessaa ari’anii jiran. Haa ta’u malee michoota kan ta’an humnootiin Itiyoopiyaa akkuma somalia gad dhiisanii ba’u ueegalaniin humnootiin naga eegumsaa duula jiru itti fufuuf xiqqoo itti ulfaate.
Kay akka jedhanitti miseensonni gola naga eegumsaa kan tokkummaa mootummootaa lakkoobsa loltoota itti dabaluuf jecha xumura baatii kanaa hojii AMISOM xiinaluuf jiru.
Gama biraatiin imoo humnootiin addaa US Libiyaa fi Somalia keessatti duula farra shororkeessummaa labsanii jiran.
Afrdii biyya isaanii irraa km kumaan laka’amu fagaatu irraa humnootiin waraana US sanbata darbe hshoorkeessota barbaadamaa turan lama qabanii jiran.
Meseenso al Qaida gameessi tokko magalaa galma mootummaa Libya Tripoli keessatti to’annaa jala ooluu isaa angawoonni US mirkaneessanii jiran. Humnootiin galanaa US immoo magaalaa somalia Barawe keessatti shororkeessota waliindhukaasa walitti bananii jiran.
Ministeerri dhimma alaa US John Kerry odola Indonesia Bali jirutti kan geggeessame gumii wal ta’iinsa biyyootii Asia Pacific irratti yaada kennaniin US shororkeessota barbaadaman murtii haqaatti dhiyeessuuf tattaaffii gootu itti fufte jedhan.


text:
Akki itti jirru,akkataan itti jirrus kan wal nama gaafachiisu miti! Kan wal gaafatanis miti!.Haa ta’u malee, dhimma sirni garboomfataa afaan faajjii uummata keenya taasisuuf yaalu irratti barreessuuf,afaan kobbee kootii saaqe!
Sirni garboomfataa kun salphina hin beeku,qaanii hin beeku,Gadaa hin beeku,caaccuu,bokkuu,siiqqee,dhaabata,alangaa hoodaa,meedhichaaf moggaasas hin beeku! Waraanni wayyaanee kun wanbadee badduu akka taate,murna kana keechaa qaamni ergamtuu dhalatte OPDOn illee xurree wanbadee kanaaf haala aanjessaa,mijeessaa ilmaan Oromoof qilee dhiphinaa qotuun Oromoon gaaga’ama hammana hin jedhamne keessa bu’eera!
Yeroo ammaa kana Oromoon diinaaf akka hin jilbeenfanne,biyyasaa akka hin saamsifneefi eenyummaa isaaf eegumsa fi jaalala guddaa akka qabu hubachuun diinaayyuu diina Uummata Oromoo boqonnaa dhoorgee jira!.Kanaaf Oromoon ammas waan isa barbaachisu mijeeffatee itti fufuu….biyya isaaf Bilisummaa,dachee isaaf walabummaa labata isaaf birmadummaa gonfachuun kanaafimmoo wareega hanga dhumaatti baaasuun dirqama
Haala qabsoo Oromoon amma irra ga’e kana gara fuuladuraatti nu tarkanfaachisuu danda’an irratti jabaachuun egeree Oromiyaa milkeessiif wantoota nu barbaachisan!
Uummata Oromoo maraaf biyya keessaafi alatti namni martuu bilisummaa Oromiyaaf kan Oromoo ta’e martii fi quuqama Oromummaa qabu marti sochii kana akka tumsu beekamaadha.Yaa ta’u malee akkaataa fi ilaalchi nuti kana itti milkeessuuf adeemnu adda adda ta’uu mala kanaaf immoo Oromoon marti bakka jirrutti sabboonummaa keenya daran jabeessuun diina nu garboomfatee jiru qeenduuf garaagarummaa yaadaa fi ilaalcha walii danda’aa,garagarummaa keenyas dhiphifnee sochii fuuldura keenya haa ilaallu
Kana keessatti:-
- Dhaabonni Siyaasaa biyya keessaa fi ala jiran kan qabsoo Oromoo tumsan marti waraana wayyaaneen Uummata Oromoo irratti bantee jirtu kana irra aanuudhaaf fuuldura dargaggoo/qeerroo Oromooo tumsuun barbaachisaadha.Kunis, beekumsaa,tooftaa waraanaa,sagantaa siyyaasaa fi adeemsa diinagdeen deeggarameen bakka irra ga’erraa tarkaanfachiisuuf dhaabonni siyyaasaa bilchinaa fi ogummaan tarkaanfachuuu qabu
- Qeerroon Oromoo warraaksa uummataa kana asiin ga’uufi jabinaan wal’aansoo wayyaanee wajjin qabuu keessatti gahee guddaa qabna. Ta’ullee qabsoon jalqabne kun, labsii waraana wayyaanee command post jedhamuun akka hin gudunfamneef karoora FXG milkeessuuf jabina guddaa akka nu gaafatu beekuun hubatamuu qaba.Kunis, adeemsi kana duraa sochii karaa nagaatiin kan taasisaa turree ta’ullee mootummaan garboomfataan murnaan wal ijaaree aantummaa uummataa hin qabne yeroo inni itti qawween nu tumee wal irra ejjetan,utuu baqatanii kufan… jechoota hedduu fayyadamuun haqa keenya addunyaa keessatti haguuguuf yaalullee sochiin kun daran sirna kana hudhee qabuun, kufaatii sirnichaaf akka mana duufee taasisuun keenya beekamaadha.Haa ta’u malee, sochiin dargaggoota Qeerroo Bilisummaaf Dimikiraasii Afaan Qawwee irratti labsameen akka hin haguugamneef,qabsoo kana kallattii itti akka adamoo bosonuutti dhumnu akka hin taaneef ajjeesaa du’uu fi ajjeesuufis qophaawuu qabna! Akka Oromoon alagaa biyyaa isaa saamaa jirtu,garbummaan nu danqaa jirtu ajjeesuun yakka ta’eefi Oromoon du’ee miidiyaalee hawaasaatti maxxansamuun gootummaatti ilaalamuuun hafee,Oromoon diina biyya isaa dhufte ajjeesee qolachuuf nuti Qeerroon Bilisummaa Oromoo adeemsa kana milkeessuuf adeemsa waloo ta’een socho’uu qabna.
3 Dureeyyii Oromootiif :- Amma yeroon kun yeroo itti gala mana hidhaa,kan madaawe itti yaalaman qofa utuu hin taane yeroo itti qeerroon alaa fi mana magaalaa fi baadiyyaa baddaa fi gammoojjii keessa dhaabbattee diina haleeluu qabdudha.Kanaaf immoo qaamni diina waliin WBO tumsuun haleellaatti seenu xiyyitii fi qawwee qabaachuu qaba kanaan dura waggoota hanga har’aa Oromoo irraa qawwee guuruun Oromoon ogummaa lolaa sadoo Gadaa keessatti qabu illee akka dhabu ta’ee waan jiruuf leenjii waraanaa isa barbaachisa kanaaf waan hidhannoof barbaachisu, qeerroo bakka jiranitti walitti itichuun murteessaadha.
Dureeyyiin biyya Ormaa kana beekuu qaban diinni interneeta akka uggurte diinagdee gara biyya keessaatti ergamu ugguruu waan maltuuf, hawaasa Oromoo biyya Ormaa wajjin hatattamaan diinagdee walittti qabuu,diinagdee kanas Oromiyaa zoonii diinagdee gara garaatti hiruun waraana biyya keessatti ijaaramu utubuu
Dureeyyiin biyya keessaa waan qabaniin qeerroo utubuun kutaalee zoonii diinagdee Oromiyaa keessatti hundaa’u wajjin ta’uun akkaataa diinagdee qabsoo sabichaa gabbisaniifi icciitiwaa ta’een adeemsisuuf dirqama lammummaa fudhachuudha.
Egaan humna uummataa diinni itti bobba’e tokko tokkoon hanga uummatichi dhumuu fi mata mataa keenya qaqqabutti ilaaluu hin qabnu,daranuu humna uummatichaa walitti itichinee wayyaanee ofirraa furguggisuudha!
Walumaa galatti bakka jirrutti humna uummataatti ititaa yoo deemne waraanni wayyaanee ofii jilbeenfata malee humna uummataa hin jilbeenfachiisu!
Gadaan Keenya Gadaa Bilisummaati!
Horaa Bulaa!
Hubachiisa:- Barreefamni armaan gadii kun yaada dhuunfaa koo malee ejjennoo dhaaba ykn gurmuu kamiiyyuu miti.


text:
Qullaawu Maxaafi Xaˈmonna Dawaro
Buxima heedhannokki alame dagga ikka?
Tutunsite amaddino buximanni kainohunni sagale hoogenna xiwame diru kiiro lowo miliyoone ikkanno manni reyanno. Mite gobbuwa dureeyye ikkiturono, rooru manni buutote buxima giddo no. Qullaawu Maxaafi buxima mannu ooso lowo diro mitiinsitanni heedhinota kulanno.—Yohaannisi 12:8 nabbawi.
Maganu Buxima Nookki Alame Abbannohu Hiittoonniiti?—Maatewoosi 6:9, 10.
Buxima hunate, mitte alamete mangiste hasiissanno. Hatti mangiste alamete jiro manna baalaho taashshite beehatenna buximate qara kora ikkinoha ola huna dandiitannota ikka hasiissannose. Maganu hattoota alamete mangiste abbara qaale eino.—Daanieeli 2:44 nabbawi.
Buxima huna dandaannohu ayeti?
Maganu mannu ooso baala gashshara Beettosi Yesuusa shoomino. (Faarso 2:4-8) Yesuusi buxane qarrunni gatisannonsa; hattono gadadonna finqille hunanno.—Faarso 72:8, 12-14 nabbawi.
Yesuusi balanxe masaalloonniha “Salaamete Halaqicha” ikkinohura, alamete aana salaame heedhanno gedenna teense heeˈnanni gede assanno. Hakkiinnino uullate aana heeˈranno mannira baalaho uminsa mini, hagiirsiisanno loosinna falakkino sagale heedhannonsa.—Isayyaasi 9:6, 7; 65:21-23 nabbawi.


text:
Adeemsa hojii TBOJ fi haala qabsoo bilisummaa Oromoo irratti mariyachuuf koree hojii geggsituun gaafa Waxabajjii 22 (sanbata duraa) bara 2013 waaree boda saatii 14:00tti magalaa NureenBerg kessatti waligayii miseensotaa egaluf qindaawera. Waligayiicha irratti bakka bu`onnii Adda Bilisummaa Oromoo argamuun ibsas ni kennu.
Kanaafu miseensoti damilee TBOJ martinuu akka sagantaa waligayii irratti yeroon argamtaniif kabajaan isiin aferra.
Qunnamtii: Odeefannoo dabalataan argatuuf
015210536858 fi tboj.uosg@gmail.com
Injifatnoon ummata Oromoof!
Koree Hojii Geggesitu TBOJ
Waxabajjii 14 bara 2013


text:
Jalqabaa kaasani namoonni Lammaa Magarsaa kaasettii Woyaaneeti jedhaa turan jiran. Lammaa fi waahilonni isaa hará mana murtiitti dhiyaachuu dhabuu isaanii gara ‘nuti duruu isiniin jenne’ jechuutti deebisan. Dhugaan jiru Lammaa fi waahilonni isaa humna cimaa dhabanis, kaasettii osoo hin taane, raadiyoo laaftuu ‘waveband’ mataa isii qabdu ta’uun isii namoota siyaasa keessatti ilkaan buqqifateef mitii namoota yeroo dhihoo as ABC siyaasaa eegalaniif ifa ture. Raadiyoo Lammaa tana, jalqabaa kaasee hanga har’aatti, akkuma OMN fi ESAT, yaaliin jam godhuu fi qilleensa irraa buusuu gama Woyyaaneetiin yaaliin godhamu irraa dhaabatee hin beeku. Biyyatti ummanni, dubbiin baranaa isa duriin adda ta’uu isaa ganamumaan hubatee qaamaa fi qalbiinis Lammaa fi garee isaa faanaa gugate. Worri duubatti rincicaa tures, gara boodaa osoo hin jaalatin deeggarsi ummanni Lammaaf laate dhiibee hiriiratti isaan naqe. Hubatanii, xiqqaatus qilleensi jijjiiramaa jiraachuun isaa onnee irraa fudhatanii waan hin taaneef yoo hir’inni mudhatu, yoo gufuun Lammaa mudatu worri jalqaba qiyaamaan dhaabachuu labsuu fi ummatas ummatas amansiiisuuf dadhabu isaani.
Yaaliin duula amma Lammaa fi garee isaa irratti baname waan dhimma Ob. Baqqalaa fi hidhmtoota keenna qofaan wolqabatee miti. Dhimmi kuni dubbii hammeessuu, sagalee worra duula geggeesuu ol kaasuu hin oolle garuu. Yeroo dhihoo dura namoonni #GareeLammaa faarsuun akka heddumaate nutti himaa turanis jiru. Hoogganoota ijaa fi qalbiin ummataa irra jirtu irraa ija kaasaa jechuudhaan alatti, qabsoo bilisummaaf jecha eennuun faarsuu fi eennuun jalatti wolhiriirsuu akka qabnu garuu akka filannootti wanti ummataaf dhiyeessan hin turre. Hanga yakki isaanii dirree irratti bayutti, hanga qabsoon sirreeffachuun akka hin danda’amne hubannutti garee Lammaa Oromoo godina hundaa biratti fudhatama argataa dhufe irraa ijaa fi qalbii keenna gara deebifnu hin qabnu. Tokkummaa Oromoo uumamaa dhufe keessatti namoonni kuni qooda mataa isaanii qabu. Utubaa tokkummaa diignee daandii gara gandummaatti nu deebisuu malu hin qabannu.
Tibbanas, #GareenLammaa Oromoo buqqa’e naannoo Finfinnee qubsiisuuf sochii eegaluu isaatiif abaaramaa tureera. Oromoon buqqa’an kan qubsiifamaa jiru naannoo Finfinnee qofa miti. Bakka Oromoon demography dhaan qe’ee isaa irratti dhiibbaa jala jiru heddu (magaalaa akka Bishaangaariitti, kan daangaa Hawaasaatti argamtu) irratti hujiin qubsiisuu kun eegaleera. Fedhiin mootummaa Woyyaanee (akkuma karaa Haylamaaram Dassaalenyiin nutti himame) Oromoota buqqaán Somaaletti deebisuu ture. Gareen Lammaa kana afoo dhaabachuu bira darbee ummata kana kan qubsiisaa jiru naannoo Oromoof tarsiimawaa (strategic) taé irratti. Gareen Lammaa tankaarfii kana fakkaatu fudhachuu isaatiif galata malee abaarsa argachuun isarra hin turre. Siyaasni Dayaaspooraa yeroo heddu micciiramaa waan ta’eef Lammaan abaarameera. Ummanni Oromoo bal’aan, inni Mandii hanga Raayyaatti qalbii fi qabeenyaan lammii isaa bira dhaabate, lammiin isaa naannoo Shaashamannee fi Finfinneetti quphatuuf ni gammada malee hin gaddu. Hunda caalatti, ummanni naannoo Somaalee irraa buqqaé hedduun isaa hujii daldalaa irra ture. Ummata daldala malee qonna hin beekne baadiyaa fi magaalota carraan hujii hin jirre qubsiisuun bifa kamiin adeemsa sirrii taá?
Baqqalaa Garbaa fi Oromoonni heddu yakka tokkoon maletti mana hidhaatti dararamaa jiraachuun isaanii ifa. Hireen Oromoo woggoottan hedduu kanuma ture. Kana kan fige gabrummaan jiraachuu fi ol’aantummaan seeraa biyyattii keessa dhabamuu isaa isaatiif. Tibbana garuu hoogganoonni Oromiyaa mana murtiitti dhiyaatanii hidhamtoota keennaaf ragaa bayuuf mallattoolee argisiisanii turan. Kunis abdii jijjiiramni dhufaara jedhu hunda keenna keessatti osoo hin uumin hin hafne. Abdiin ture guddaa ta’us ammatti hoogganoonni kunniin dhaddacha mana murtiitti waan hin dhiyaanneef abdii abdii bira hin darbine. Kuni ta’uu dhabuun isaa hunda keenna garaa hanqate, gaddisiise. Mana murtiitti dhiyaachuu dhabuu isaaniitiif qeeqamuu qabu, #GareenLammaa. Duulli wolxiqqeessuu, woldiinsuu fi maqaa wolballeessuu sirriidhaa? Yoo sirrii taé hanga sadarkaa kamiitti itti deemamuu qaba? Qabsoon wolhiliinsa hin qabne, qabsoon woldhabamsiisuu hunda keenna akka dhabamsiisu, hunda keenna Woyyaanee jalatti akka kuffisu daqiiqaafis dagatamuu hin qabu. Kan diina rifachiisne, kan alagaa maalalchiisne, kan lammii keenna boonsisne woldhagayuu fi tokkummaa keenna cimsachuu waan eegalleef.
Guyyaa har’aa mana murtiitti dhiyaachuu dhabuu isaatiin gareen Lammaa waan hiríse qaba. Taús, akka waan gareen kuni aantummaa ummataatti guutummatti dudda laateetti labsuun ammatti sirrii hin ta’u. Murtii kanarra gayuun waan baayee ariifate fakkaata. Kan nama raaju warri dhimma kana hafarsu tokko tokko yeroo Ob. Baqqalaa fi Dr. Mararaan Awurooppaa fi Ameerikaa dhaqu namoota isaanuu dubbisuuf fedhii hin qabne. Wanta qabsoo kana miidhaa jiru keessa inni tokko fakkeessuudha.Ammas, worri jalqabaa kaasee gareen Lammaa kaasettiidha jedhaa ture yoo gareen kun diina jedhe nama hin raaju. Namoonni kunniin nuti duruu isiniin jennee jechuu qofa kan itti mulátu. Dubbii kanas yoo hafarsan nama hin raaju. Wanti hubatamuu qabu hunda keenna kan #GareeLammaa hidhe gandummaa osoo hin taane hujii abdachiisa eegaluu isaaniiti. Ammas, qaamota biraa irraa oduu malee abdii dhabuu keenna. Gama biraatiin, worri Lammaa Magarsaa fi Abiyyi Ahmad abaaran Qeerroon karaa cufuu qabdii jechuu malee kallattii Baqqalaa fi waahilooni isaa mana hidhaatii ittiin hiikaman hin akeekne. Dhiimmi ijoon, maddi rakkoo isa waan taéef.
Lammaa fi Abiyyi osoo saba isaaniitti dudda laatuu eegalaniiyyuu nuti dudda isaanitti laatuu hin qabnu. Lammaa fi Abiyyiin kan achi kaaye qabsoo Qeerroo Oromooti jennee irratti walii gallee hin turree? Egaa namoota dhiigaan dhiibnee achi keenne yoo diinni shiraan sakaalee nu harkaa kuffisu nuti akkamitti diinaaf dhiisnee dheessina? Kan taúun isarra ture qabsoo keennaan namoota kana tikfachuu fi harka diinaatii baafachuudha. Isaan qofa osoo hin taane kan duubatti harkifate, inni mooraa diinaa keessatti maandheffates akka as bayu godhuu irratti hojjachuu malee inni gadi baye akka qocaa mataa isaa dhagaa Tulluu Araraatti akka awwaaluuf haala mijeessuun nurra hin turre. Injifannoo harcaasaa dheessuun sirrii miti. Dallannee fiignee baayuun salphaadha. Fiignee deebiúun ammoo salphaa hin ta’u. ABOn abdii lolee dafee deebi’a jedhuun chaartaraa bayee achumaan hafe. Barri kuni bara 1992 ta’uu baatus yoo uf eeggannaa fi bilchinaan siyaasa keenna geggeeffanne gaarii taá. Aarii fi dallansuun siyaasni geggeessan gara kasaaraatti male gara injifannootti nama hin geessu. Ammas, siyaasa keessatti injifannoon altakkaan hin galmeeffamu.
#GareenLammaa mana murtiitti osoo dhiyaatanis carraan ob. Baqqalaa fi Gurmeessaan faati hiikamuun xiqqaadha. Garuu hiikkaan inni qabu (Oromoo fi gama ol’aantummaa seeraan wolqabate) guddaa ture. Mana murtii irraa hafuu isaaniittiif wanti jedhama jiru heddu. Namni torbee tokko dura Lammaan diinaan wolhudheera jedhu torbaan tokko boda kaayyoo ummataatti dudda laate yoo jedhu kan jedhuun namaaf salphatu torbee darbe waan hojjatamaa ture quba hin qabu isa jedhu. Yoo wolqeeqnuuf wolirrrati duullu wol’eeggataa fi wol’qusataa ta’uu qaba. Torbaan muraasa booda Lammaa fi Abiyyi mana murtiitti dhiyaatanii yoo ragaa bayan, sanuu bifa mataa Woyyaanee lafa ilaalchisuun, waaée namoota kanaa maal jechudhaaf deemna? Worri har’a Lammaa Magarsaa Muktaariin wolitti qixxeesse, worri har’a Abiyyiin salphise maal nutti himuuf, bifa kamiin waan haara odeessan, xiinxala maal dhiyeessuuf deemu? Kaleessa kaasettii…boodarra diinaan morma wolqabaaran…hara OPDO amanuun erga duutee…boru ammoo deebinee seenaa hojjatte jechaa faarsuu… wanti akkanaa mallattoo hubannaa dhabuu malee mallattoo bilchinaa hin taú. Yookaan dursanii waa arguu, yoo kun hin taane dursanii waan labsuu irraa uf qusachuun barbaachisaadha. Torbaan torbaaniin nama olkaasa fi gadi buusuun, sanuu olola jajjabaadhaa, xawalwaallee nama fakkeessa, eenyummaa fi hubannoo namaas salphisa.
Dhugatti rakkoon jiru heddu. Ni jalqabne malee wolakkaa hin geene…xumuruun mee haa hafuu. OPDO dhiiga Oromoon ykn qabsoo hadhaayaan asiin geenneerra. Xiqqaattee guddattee wanti ta’e bu’aa qabsoo Oromooti. Xiqqaattus, deeggarsi #GareeLammaa Poolisiin Oromiyaa Qeerroo ajjeesuu irraa akka uf qusattu taasise, poolsiin ummata isaanii waliin dangaa irratti akka du’aniif bobbaase, hanga tokkos taú lafa afaan saamtotaatii buuse, OBN rakkoo sabaa akka saaxiluuf haala mijeesse, magaalota keenna keessaati Oromoon mataa akka ol’qabatuuf taasiseera. Injifannoon kunniin waan irratti ijaaruu qabnu malee waan diigamuu qabanii miti. Lammaa fi Abiyyiin hundatti ganne taanaan waan hanga ammaa argame diignee gara ziiroo iraa waa cufa eegaluutti nu geessuu mala. Ziiroo irraa waa ijaaruun hundarra ulfaataadha. Falli garee Lammaa diinni akka nu harkaa hin fudhanneef qabsaayuudha. Kuni jaalala Lammaaf osoo hin taane jaalalaa fi dheebuu bilisummaaf qabnuuf. Karaan bilisummatti nu geessu heddu. Ammatti, abshaalummaan itti deemnaan inni irra gabaabaan isuma amma #GareenLammaa qabate kana. Garee Lammaa hujii Woyyaaneen itti laatte osoo hin taane kan nuti itti kennine akka hojjatan godhuuf qabsayuu qabna.


text:
Dubbiftoota barreeffama kanaa jaalatamoo fi kabajamoo, mee dursee barri 2014 kun bara nagaa fi bara badhaadhinaa, bara milkii gaarii fi bara tokkummaan Oromoo sonaan jabaatu isiniif haa tahu! Ilaa, amma waayee mataduree kanaa olitti kaayamee irrattan waa isiniif dhiyeessaa mee na hoofolchaa! Duula dhuma bara dabree isa muummiyyeewwanii (iliitonnii) warra Amaaraa: uummata Oromoo, saba Oromoo fi Biyya Oromoo irratti adeemsisan duradhaabanno fi ofirraa-qolannaan dhalawwan Oromoo alaa-manaa agarsiisan kan hedduu nama gammachiisu. Amma irraantii tokko tokkollee arganneeti jirra. Hubaddhaa nuti Oromoonni biyya namaa deemnee: laga Abbayyaa, laga Barreessaa fi laga Bashiloo ceenee biyya Habashaa qabannee, mirga warra Habashaa irra ijjanneetii mitii! Isaan garuu biyya keenya humna qawwee fi humna gargaarsa Faranjiitiin qabatanii: harma aayyolee cicciranii, harka aabbolee mummuranii, ijaa-funyaan dargaggeeyyii fi shamarranii buqqifatanii, lafa lafee Oromoo sarbatanii, gabbaarii fi gabra nu taasifatanii waggaalee hedduu qaxxaamuruun as gayani. Kana hundaa kan jalqabee fiixaan-isaaniif baase, isa qaamaan namaa garaanimmoo bineensaa san kan Minilik jedhamu.
* Minilik kun wanneen inni uummata Oromoo Keesaahuu Oromoo Arsii fi Oromoo Harar hiddaan dhabamsiisuuf gocha Suukaneesaa irratti godheefi , uummatoota: Waalayitaa, Kafichoo, Dimmee, Gimiraa fi kanneen biroo irratti adeemsise wanneen Hitler, naazichi uummata Yuudaa irratti adeemsee gadii miti. Ammoo,warri isaa iliitonni Amaaraa “kana irraanfadhaatii akka jagnaatti isaa fudhadhaa” nuun jechaa jiru. Hardha uummannii fi mootummaan Biyya Jarmanii nama waayee Hitler kaasee faarsu, waayee isaa xiqqoo ishiillee akka gaariitti ilaalu mana seeraa geessuun adabsiisu. Isaan “keenyaa” nama harma harmeewwan teenyaa mummure faarsaa akka gootaatti akka fudhannuuf nu dirqisiisu! Abadan lafa irraayyi ammas nu duguugu malee, kun dachee Oromoo irratti hin tahu! Egaa, fiixaan-bayiinsi waayee asmaarii sanii isa Minilik faarsuu fi faabrikaa Baddallee irratti gonfanne kun, gara qabsoo isa kana fakkaatuutti nu ceesisuu dha qaba! Akkamitti, eessatti, maal maal faa irratti isa jedhamu kanaa gaditti wajjumaan ilaalla. Ilaallees, humnaa fi onnee tokkoomeen wajjumaan ol-jenna!
* SEENASA
Amma gareen warra Amaaraa kan “Garee Cuquliisaa – Blue Party” jedhamu, duulahamaa Afaan Oromoo irratti banee jira. “Engineer Gizachew of Blue Party said, “Afaan Oromoo was a rural language and will stay as such and it will never ableto get modernised therefore we are forced to keep using Geez”/ obboo Bariisoo irraayyi. Yaa Oromoo koo, yaa saba Gadaa namtichi kun kana
jechuun duula fi waraana: Afaan Oromoo, uummata Oromoo fi saba Oromoo irratti ifumatti kan labse Shaggar, handhuura Oromiyaa, qeyee jagnicha Oromoo qeyee Tufaa Munaa keessatti. Ee, Shaggar dachee Oromoo Kurnan Gullallee isaan erga qawwee ibiddaatiin, waraanaa Minilikiin moyamanii, isaan dhuumatii irraa hafan qawween buqqifamanii, quwween oofamanii naannoo Arsiitti hariyamanii saniitti. Wanni kun Oromoota bakka jiran maratti, alaa-manaa ilkaan ciniinnachisetoo kan isaan tokkoomsuun olkaasu tahuu qaba! Dabrees, Gareen Cuquliisaa kun biyyattis, biyyoota alaattis oggaa walgayii isaan waamame banu: dursee sirba Minilik faashisticha faarsu tokko dhageessisuuni. Raaji Waaqa, safuu namaa nuti afaan isaanii, afaan qawween nutti dhufuun marcuma afaan keenyaa qabate kana baranna! Isaan garuu afaan keenya irratti, biyyuma keenya irratti duula banaa jiru. Kanaafuu, tarkaanfiiwwan lama gara fuulduraatti tarkaanfachuun:-
AFAAN KEENAAN AFAAN KEENYAAF HAA KAANU !
waamicha saba Oromoo fi waamichaa harmee Oromiyaa ti!
* AFAAN OROMOO
Warri eeboo fi fardaan cabseetoo biyya keenya seene, gocha hamaa fi hammeenyaa inni adeemsise keessaa inni tokko isa Afaan Oromoo irratti tahe. Hamma yeroodhiyoo, bara 1991-tti Afaan Oromoo akka bakka balaqqeessa tahe kan akka: yaa’ii, paarlamaa, bataskaanaa, mana barumsaa, mana seeraa fi waajjirootatti ittiin hin hojjatamneef seeraan dhoowwamee ture. Gaazexoonni, kitaabeewwanii fi barrooleen marti isaan baafamuun dhoorkaa ture. Kan biraa hafee Barroo Qulqulluu kan biyyoota Oroppaatti afaan keenyaan barreeffamanii dhoksaan karaa Sudaanii fi Keeniyaa faa biyya seenan guursisuun, mootummaan Habashaa inni Kiristaana ofiin jedhu gubsiisee jira. Kana bira kutee olola jibbaa fi jibbisiisaa afaan Biyya Gadaa kana irratti oofsisaa ture. Garuu, kun cufti fiixaan isaaf bawuu hin dandeenye. Afaan qawwee, Afaan Amaaraa bakka maraa fi akka maraatti iddoo Afaan Oromoo buufamuuf humnii fi horoon irratti dhangalawullee afaan isaa kun boongoowwan isaa, jechuun magaalaawwan
bira dabruun gandeen Oromoo hulluuqee seenuu hin dandeenye. Sirumaa Afaan Oromoo keenya dhiibbaa gurmee wayii malee, babaldhachaa, guddachaa kunoo Dhaloota Qubee daggala-raasaa fi gabrumfataa hollachiisaa dhaqqabee jira.
*Afaan Oromoo biyyoota Gaafa Afrikaa sadii keessatti akka afaan dhalootaatti (afaan haadhaa-abbaatti) dubbatama. Kunis: Impaayera Toopphiyaa, Biyya Keeniyaa fi Somaliyaa Kibbaa keessatti. Baddaa Raayyaa, hara Ashangee irraa hamma Maanya Hindiitti (“Indian Ocean“-tti), Muggii fi Beegii duubaan daangaa Sudaan irraa hamma Magaalaa Jijjigaa cinaatti dubbatama. Akka afaan dhalootaatti uummata kitila 46-tu, akka afaan lammaffaa yookaan sadaffaatti immoo uummata kitila 12-tu, walumatti uummata kitila 58-tu isaan dhimma-baya.
Ardii Afrikaa keessatti akka afaan dhalootaatti Afaan Arabaa fi Afaan Hawusaatti aanee sadarkaa 3-ffaa irratti argama. Afaan Oromoo afaan daran sooressa tahee fi afaan hedduu, hedduu miidhagina isaatiin raajeffatamu. Heddumminni jechoota isaa, bareedumni afaanii yaa’inni sagalee isaa kan nama maalalu. Akkuman walooloo kiyya tokko keessatti ibsuuf yaale, inni “afaan nadhii dammaa” ti. Kan biraa hafee, waggaalee 130 seeraan dhoowwameeyyuu, hardha hanqina jechoota ammayyaa kan afaanota Addunyaa Sadaffaa hunda keessatti argamu sanillee karaa qabachiifatee jira. Oromoonni hundi alaa-manaa, fiixaan-baanee jirra jechuun otoo haara wayiituu hin baafatin dagaaginaa fi misooma afaan keenyaa irratti hojjachuu qabna!
* WANNEEN HOJIIRRA OOLUU QABAN. Egaa amma, waraana fi duula ginni-bittee Amaaraa fi mummiyyeewwan Amaaraa afaan keenya irratti banan kana ofirraa faccisuuf, maal maal faa gochuun akka nu irraa eegamanin armaan gaditti baldhinaan tarreessa. Baldhinaanis jala-harriqa.
1) Oromiyaa keessatti afaan biyyaa Afaan Oromoo tahuu eenyumtuu beekuu qaba. Ijoolleen Oromoo manneen barumsaa kam keessattuu, yoo mabbawwanii (unibasiitotaa) fi kolleejota Afaan Ingiliziitiin barsiisan tahe malee, afaan ofiitiin barachuu qabdi. Ammaan tana ijoolleen Oromoo afaan qawween nutti dhufee qawweenis nutti fe’ame kana, Afaan Amaaraa wanni barattuuf sababni wayiitu hin jiru. Gayeen gayee dhaa afaan qawwee kun nu irraayyis, marcuma Afaan Oromoo irraayyis bu’uu qaba! San bira dabreeyyuu namoonni Oromiyaa keessa akkaa waaraatti jiraatan afaan biyya keessa jiraatanii kana, Afaan Oromoo barachuutu isaan baasa. Kun mee seera biyyoota addunyaatii! San irratti ijoollee Amaaraas tahee, kan warreen biroo bakka tuuta-tuutaan jiraatanitti afaan ofiitiinis barachuun seeruma. Kana irratti warri amma “Oromiyaa nutu bulchaa jira” nuun jedhan, warri OPDO miila isaanii lamaanin dhaabachuun isa jedhame kana hojii irra oolchuutu isaan baasa.
Jalakaattummaan Afaan Alaagaas, jalakaattummaan warra Wayyaanees inni isaan adeemsisaa jiran kun eessumaanuu isaan hin gawu! Uummata isaanii, uummata Oromoo galaana Abbayyaa kana gaachana taasifachuun oljechuu qabu! Yaa Oromticha, yaa Oromtittii, yaa qeerransoota Qubee dhageessuu! Gayeen gayee dhaa, amma irraa kaasee Oromiyaa guutuu keessatti ennaa barsiisaan Afaan Amaaraa isin barsiisu, yookaan inni wanneen biroo Afaaan Amaaratiin isin barsiisu olseenu isinimmoo akkuma jirtaniitti kutaa sana gadhiisuun gadi-baatu! Hubaddhaa kun seenaa keenya keessatti bara 1969 keessa dachee Oromoo Afran Qalloo irratti magaalaa Dirre Dhaawaatti tahee ture! Bara Dargii, ee bara mootummaan Habashaa ilmoo namaa qalee karaa irratti darbatu san dachee Oromoo Sadan Liiban magaalaa Amboo fi magaalaa Walisootti tahee ture! Bara dukkanaa san keessa kan ijoolleen Oromoo sun hojii raajeffatamaa kana goote, isin hardha bara ifaa, bardhibbee 21-ffaa keessa gochuu hin daddhabdani! Oromoonni addunyaa tana mara keessatti argaman hundumtuu karaa hundumaan isin cinaa jiruwoo!
2) Dira Shaggar keessattis Afaan Oromoo Afaan Amaaraa cinaatti afaan ballaqqeessa (“official language“) tahuu qaba. Ijoolleen Shaggar akkuma ijoollee dira Biruusel isa magaalmataa Biyya Beeljigii sanaa afaan lamaan kutaa tokkoffaa irraa kaasanii Afaan Oromoo fi Afaan Amaaratiin barachuu dha qabu!
3) Oromiyaa guutuu keessatti Afaan Amaaraa afaan balaqqeessaa tahuun isaa hatattamaan dhaabachuu qaba! Horoo fi horiin: bunni, sabbuu, diggaa fi hoomishinni warshaalee Oromiyaa keessaa isaan amma Afaan Amaaratii oolaa jiran dhaabachuun, Afaan Oromootiif ooluu qabu! Waajjiroonni mootummaa Toopphiyaa isaan Oromiyaa keessatti argaman Afaan Oromootiin hojjachuun dirqama!
4) Manneen amantii hundumtuu Biyya Oromoo keessa jiran Afaan Oromootiin hojjachuu, Afaan Oromootiin uummata tajaajiluutu isaan irraa eegama. Oromiyaa keessatti yoo isaan kana gochuu baatan, Waaqa tokkichaa fi guddicha san akka rifachiisan beekuu qabu!
5) Namoonni Biyya Habashaa irraa dhufuun manneen daldalaa fi seedataa banatan Afaan Oromootiin hojjachuu qabu. Oromtichi tokko, Oromtittiin takka Oromiyaa keessatti: gabaattis, manneen bunaatti, manneen nyaataa fayittis afaan ofiitiin tajaajilamuu qaba, qabdi! Yoo kun tahuu baate Oromoonni warreen kana irraa waa bituu fi waa itti-gurguruu, akkanuma irraa bitatanii dhuguu fi nyaachuu dhaabuu qabu!
6) Oromiyaa mara keessatti nama uummata Oromoo fi saba Oromoo arrabsu irraa waa bituu fi waa itti-gurguruun dhaabachuu qaba! Nama akkanaa kanatti dubbachuun, gaafa rakkoon itti-dhufte hamma inni ifumatti dhiifama hin gaafatinitti isaaf birmachuun hin jiru.
7) “Gareen Cuquliisaa” inni amma Afaan Oromoo irratti waraana fi duula bane kun, hatattamaan uummataa fi saba Oromoo dhiifama gaafachuu qaba. Tahuu baannan, gareen kun dachee Oromoo irratti, wiirtuu Oromiyaa dira Shaggar irratti hojii isaa adeemsisuu hin qabu!
8)Namnoonni Amaaraa isaan Oromiyaa keessatti gaazexoota faa baasuun: “Gaallaa Gadaay” isaanii oofaa jiran ifumatti uummata Oromoo dhiifama gaafachuu qabu! Tahuu baannan, jarreen kun dachee Oromoo irratti, wiirtuu Oromiyaa dira Shaggar irratti hojii isaanii adeemsisuu hin qabani!
9) Oromoonni Oromiyaa keessatti bakka kamittuu afaan ofiitiin dhimma-bawuu qabu. Ijoolleen Oromoo warri miseensota Dhaloota Qubee tahan, namoota alagaa isaan Afaan Oromoo barachuu barbaadan tolumaan barsiisuu qabu. Warri OPDO immoo bakka itti-baratamuu fi wanneen ittiin-baratamu ijoollee tanaaf dhiyeessuun dirqama! Warri OPDO kun faajjii Afaan Oromoo olqabanii akka tarkaanfataniif, karaa garagaraatiin dhiibbaan adeemsifamuutu karaa qajeelaa taha.
XUMURA-DUBBII
Yaa Oromoo yaa uummata koo, nuti Oromoonni aadaa fi duudhaa uummata keenyaa irraanfachuu hin qabnu. Namni kamuu, Amaarris, Tigreenis eenyu fi eenyu faa marti nagaa fi kabajaan nutti dhufnaan akkuma aadaa keenyaa boonsisaa saniitti simanna! Isa afaanii fi billaa qaratee nutti dhufu guruu, tokkummaan dura dhaabanneetoo ofirraa deebifna! Uummanni Habashaa: warri Amaaraas, warri Tigrees uummata ollaa keenyaa waan tahaniif nageenya fi ollummaan isaan waliin qabnu kana ololli warra Garee Cuuqulisaa fi kan warreen faarsituu Minilik naazichaa faa booressuu hin qabu.
Faashisota Amaaraa isaan kaleessa fi isaan hardhaatii obsa tokkollee horachuu hin qabnu! Ammoo, baaqaa-callaa addaan-baafachuun aadaa Oromooti. Ilaa gayeen gayee dhaa, fashistoonni fi sanyiitti-amantoonni Habashaa nurraa bu’uu qabu! Mirgaa fi haqa uumamaan qabnuuf sochowuun, bilisummaa fi walabummaa keenyaaf tarkaanfachuun mirgaa fi haqa uummata Habashaa: kan warra Amaaraas, kan warra Tigreess kan miidhu akka hin taane, eenyumtuu beekuu qaba! Akkuma mammaaksi Oromoo tokko: “abbaan iyyu malee, ollaan namaa hin birmatu” jedhu san, nuti karaa maraan of ijaarree, karaa maraan hidhannee yoo kaane malee, kan nuuf maluu hin jiru. “Ilma yartuu haatiyyuu hin jaalattu” jedha Oromoon. Kanaaf, nuti hundumtuu:-
AFAAN KEENAAN AFAAN KEENYAAF HAA KAANU !
============== // ==============


text:
Gabaasni Mootummota Gamtoomanitti dhaabbanni baqattootaa,UNHCR baasee lakkoofsi baqqattootaa fi godaantota Giriisitti dahoo barbaadanii 24,000 gahuu isaatiif kana keessaa 8,500 qarqara Masaadooniyaatti gara dhaqan dhabaanni han jiran ta’uu agarsiisa.
Baayyinni baqattoota kanaammoo hanqinaa nyaataaf dhugaatii, bakka dahoo godhatanii fi rakkoo qulqullinaa eggachuudhan wal-qabatee dhufu hammeeseera jedha, gabaasnni kun.
Viinseenti Kochiteel UNHCRtti geggessaa dhaabbata rakkoo baqqattootaa Awurooppaati. Daangaa Baalkaanitti bayyinnii fi walitti ukkaamamuun keessa darban baqqatootaa fi godaantota kana biratti sodaa guddaa uummera jedha.
Mormiin baqattoonnii fi godaantoonni hojaadura,kaleessaa, daangaa Masaadooniyaatti godhan, poolisiin gaazii imimmaanesuu itti facaasuu isaaniitiin gara jeequmsaatti geedaramee ture. Poolisoonnis han gaaziicha facaasee jara kana dallaa shiboo irraa akka fagaatan gochuufiyyu jedhameera.
Bara kana,2016 qofa namoonni 132,000 galaana Medeteraaniyaanii cehaniiru, hundi isaanis Giriisi seenaniiru jechuu danda’ama han jedhe gabaasnni kun, kana keessa harki walakkaan dubartootaaf ijoollee ta’u mullisa.
Dubbii himaan UNHCR, Eedriiyaan Edwaardis Gamtaan Awrooppaa murtii barrengadda dabarsee, han baqattootaa fi godaantota biyyoota miseensa gamtichaa ta’an 28niif hiranii qubachiisu akka hojjirar olchuu gaafata.
Kana malee,s UNHCR biyyi Giriis daddaftee haala itti namoota baayyinaan garas godaanan kana ofitti fudhaturatti hojjachuudhafi biyyoota miseensaa Gamtaa Awuroopaa 28tanuu wajjiin jara kana qubachiisuratti haala mijeesuu qabdi jechuu isaa gabaasni kun ibseera.


text:
Fincilichi ammas kan itti fufe jiru yemmuu ta’u, MOORAA KESSAA BAHUUNIS TA’E GARA MOORAATTI SEENUUN HUMNOOTA UF IRREE WAYYAANEEN UGGURAMEE JIRAACHUUNIS BARAMEERA.
Jiraattotni gandichaa toora mooraa sanaa irra illee akka hin baane dhorkamanii nami achiin darbuuf yaletti hoggusuu dhukaasni akka irratti banamus beekameera. Sababaa kanaan namootni hdduun qabamanii kan hidhamaa jiraniifi reebichaan ulfaataan irra gahuunis addaateera.
Bifuma wal fakkaatuun Aanaa Booseet ganda Boolee keesssaa Qeerroolee hidhannoo hiikkatan maanguddummaan deebisanii mana hidhaatti guuruuf namoota OPDO fi hogganootni Agi’aazii duula eegalanii jiraachuunis saaxilame.
Qeerroolee kunneen to’achuuff kan dadhabd wayyaaneen maanguddoota gandaafi bera q’eetii funante hudhaatti ukkamsaa akka jirtus ifa ta’ haaluma kanaan gandaa xiqqoo BOOLEEE jedhamtu keessaa qofaa namoota 110 ol hidhaa keessatti dararamaa jirachuufi Abbootiin Gadaa duula araaraa wayyaanee kana irratti hiriiruun dargaggoota kenya dabarsitanii diinaf lataa jirtan akka irraa uf qusattan feena dhamsa jedhus dabarsuu, Qeerroon gabaasee jira.
Kun kanaan otoo jiruu Aanaa Adulaalaa gandoota Dirree, Cuqqaalfi Gafaat keessatti Abbootiin Gadaa fi Qeesotni maqaa araaraan Qerroo dabarsitanii diinaaf lachaa jirtan akka irraa uf qusattan Qeerroon gad jabeessee isin akeekkachiisa!


text:
Irshahad Ipharra:
Sirbaan haa sirbu! Nutti maalif wal nyaana? Dr. Ali Birraan ummata Oromootiif yaadu hin dhiisu. Isa malee eenyuunu yaadaa fi kaayoo isaa jijjiiru hin danda’u. Wanti nutti godhuu dandeenu: warra qophii ‘Diaspora-f’ jedhe biyya dhaqe, afooshaa keessa baasuu, akka nama dhukkuba ‘Ebola’ qabutii irraa fagachuudha. Qabsoon kee artiistoota irraati ta’u hin qabu; namoota ‘Diaspora’ saniin irratti ta’u qaba.
Dr. Ali Birraan: sirba isaa beekamaa fi jaalatamaa sirba; sabaa fi sablamoota gammachiisa jira.
Ni deema; ni deema
Biyya feteen dhaqa
Mee jecha ‘nideema’ jedhu haa laalu, haa xinxaliinu, haa hiika mataa isaa itti keenninu. Waanti tokko ‘nideema’ yeroo jennu, kallattii kaminnuu haa ta’u bakka tokko ka’e gara bakka tokkotti deemudha.
Dr. Ali Birran qophii ‘Diaspora’ irratii; “ni deema, ni deema. Biyya feteen dhaqa. Biyya kiyyaan dhufa” jedhe; gammadee uumatas gammachiise. Namoota tokko-tokkoof kan rakkoo ta’e, inni akkamitti ‘Biyya kiyyan dhufa” kan jedhu. Jedhe rakkoo maal qaba? Mee Obsi! Nama arrabisuu, tuffachuu fi iyyuurra. Ee! ‘Ethiopia dhufa’ kan jedhe; dagadeeti miti. San dura! Gargarummaan deemuu fi dhufu maal?
Deemuu fi dhufuun waliif faalladha. Oromoon rakkoo siyaasaa fi rakkoo adda addaatiin biyya bayaan osoo kaayoo galmaan hin gayeen biyyati deebi’aan. Sunis waliif faalladha. Dr.Ali Birra dhiisti sirban haarooftu asumati waa’ee kophee sirba; asumati waa’ee koofiyyaa hin sirbu. Kophee fi koofiyyaan waliif lukaa fi mataadha.
Dr. Ali Birraan namoota ‘diaspora’ irra dhufanitti kolfa, gorsa, itti hima jira. Warri ‘daispora’ bu’aa buufachuuf dhufani kasaaraa jiran. Ni yaadatu jedhe abdaadha; ‘Millennium fi Dam Diaspora’ irratii warri hirmaataan waan tanii fi wanta irra gayees. Baratu darbee dhufa malee; inni sirbuu fi dhamsa isaa dabriifachuu hin dhiifne. Yaa warra ‘Daispora’: “takka dhufun dhiirummaadha. Lama dhufun Haruummaadha.” Yaa ilmaan Abbaa-Gadaa: nama yakku, murti hin tan nama irraatti murteessuu, kaayoo nama xureesuu dhiisa. Boru miti har’a wal gurmeessaa, kaayoo ganama jalatti hiriira, shira siyaasaa xinxala, maaltu maalii fi eenyuutu eenyuudha addaan baafadha. Kanummaa gargaruman ilma namaa fi bineensoota.
Rakkoo fi jequmsa guddaa kan dhume. Dr. Ali Birran akkamiti; “Ethiopia dhufa!” kan jedhu. Dhugaa dubbachuuf anu baay’ee reefadhe. Waan Afaan isaa keessa bayee hin seene. Ee! Afaanuma isaa keessa baye. Haa ta’u malee, yeroo irra deebi’ee deeddeebi’ee itti yaadu; wanti inni jedhe sirridha. Dhugaadhas! Yaadaa fi dhamsa isaa beekuuf; ‘siyyaasaa Oromoo, Tigree fi Amaaraa’ sirritii beeku qabda. Yaadatu? Adda Demokraatawaa Oromoo (ADO/(ODF)ii fi dhabbin obbo Meelees waadaa waliif seenaani turan. Obbo Meelees ni du’e. Waadaa fi kaayoon siyaasaa ODF-llee waliin du’e. Hin duune jedhu. Dhugaa isaanitti. Du’aa fi jiruu giddu jira. Ni beektu jedhe abdaadha. Tigree garee lamaatu jira. Gareen tokko mootummaa fi biyyatii bulcha jiran; dhabba Amaraaf keennu barbaadu. Gareen lamaaffaa imoo ‘humnaan dhuufne, humnaan buuna’ ykn ni duuna malee nama tokkotiillee hin keenninu kan jedhu. Kun rakkoo gudda mootummaa cunqursaa jiddu jiru. Isaanu wal nyaata jiru. Dhabbiin Oromoo tokko-tokkoo maaliif kadhatu? Oromoon hin kadhatuu: akka Chiitatii fiigee, akka Boofatii furgee, akka Leencatii kaayoo isaa gonfata.
Xayyaaraa yaadaatin barrisaa jirta. Namni Oromoo ta’e Oromoo irrati shira hojjaatu. Qanaani yeroof jedhe boollolu. Kaayoo Oromootiin daldaaltu. Oromoo addaan faffacaasuuf yaada qabdu. Dhugaa sitti hima! Seenaa kee fi kan ilman keetiitu baddaa malee; kaayoo Oromoo hanga FAANA duubatti hin deebiistu. “Qabsaan ni kufa! Qabsoon itti fufa!”
Irshahad Ipha


text:
Hojiin hordoffii fi too'annoo kun aanota 32 fi gandoota naannichaa 64 ta'an keessatti qaamaan argamuun kan gaggeefamu yoo ta'u, hojiileen bulchiinsa gaarii walakkaa waggaa kana keessatti ni hojjetamu jedhamanii qabaman raawwin isaanii maal irra akka gahe addatti kan ilaalan ta'as jedhameera.
Keessumattuu sirna oodiitii bajata mootummaatin walqabatee rakkoolee muudataa turan hambisuudhaf dhaabbilee mootummaa irratti xiyyeeffachuun hanqinaa fi cimina jiran ilaaluun koreen dhaabbii kun kallattii fulduraa kan kaa'u ta’a.
Hojii too'annoo fi hordoffii koreen kun gaggeessu boodas rakkoolee fi hanqinoota jiran erga adda basen booda hawaasa waliin marii gaggeessee kallattii gara fulduraa akka kaa'u kan eeggamu ta'uu isaa koreen dhaabbii Caffee mootummaa nannoo Oromiyaa Faanaa Broodkaastiing Koorporeetitti himeera.
Rakkoolee hoggansaa fi bulchiinsa gaaris ta'ee kanneen biroo hawaasni kaasus sadarkaa aanaa irraa hanga federaalaatti qaamolee jiran waliin mari'achuun deebii kennuuf koreen dhaabbii kun kan hordofu yoo ta'u, hojiin too'annoo fi hordoffii gaggeefamu kunis torbanoota lamaan dhufan keessatti kan xumuramu ta'as jedhameera.


text:
Wixinee labsii “dantaa addaa” jedhamee bocame kana suphuun hin danda’amu.
*****
Sababoota muraasa:
**Keewwata 2 (5): Dhalattoota sabaan Oromoo jechuun Oromoota magaalattii keessaafi Godina Addaa Oromiyaa Naannawa Finfinnee jedheetu hiike.
**Keewwata 3: Labsiin kun kan hojiirra oolu magaala Finfinnee fi yeroo barbaadametti immoo Godina Addaa keessatti jedha.
***Godinni Addaa Oromiyaan bulti. Godina Oromyaa tokko fudhatee irratti seera baasuu hin danda’u paarlamaan federaalaa. Aangoon sun kan Naannoo Oromiyaati. Mootummaa Naannoo Oromiyaa irraa awwaalanii, yoo labsii kana seera godhanii baasan heeruma federaalizimii jedhan sanallee ni diigu. Biyyi kunis ifaa ifatti sirna unitary durii isheetti deebiti jechuudha. Paarlamaa Federaalaa fayyadamuun asuma taa’anii magaala ykn baadiyyaa barbaadaniif seera kan jedhan baasuu itti fufu jechuudha.
**Keewwata 4: Manni barumsaa dhalattoonni sabaan Oromoo ta’anii itti baratan “akka gurmaa’an ni taasifama”. Jechoota kana ilaalaa. Mana barumsaa Afaan Oromoo, Af Sumaaleen ykn Gamoon Finfinnee keessatti argachuun mirga heerri saboota hundaaf kennedha. Mootummaan Finfinnee kana kennuu dirqama heeraa qabdi ture. Manneen barnootaa Afaan Amaaraa Oromiyaa keessa jiran bu’uurama kanaan banamani. Dadhabinni MN Oromiyaa nama gaddisiisa. Gama kanaan dadhabinni (sodaan) abbootii qabeenyaa keenyas nama gaddisiisa. Namnu mana barnoota afaan kanaa maaliif bante jedhee nama gaafatu hin turre. Namni mana barumsaa Afaan Oromoon banadha jedhee Biiroon Barnoota Finfinnee eeyyama dhorke hin jiru (ani biiroo sana qorannoo koof gaafadheen ture). Hunduu banachuu sodaateetu ofsakaale. Dadhabina hunda keenyaati (qorqalbiidhaan dhumneerra).
*Keewwata 5: Mirga mana yaalaa dhaquu dantaa addaa ta’ee? Waan tokkon isinitti hima. Hospitaalli Dil Corraa Dirree Dhawaa dhukkubsattoota Naannoo Oromiyaa fi Sumaaleen cinqamti yeroo mara. Dhimmi kun biyya federaalawaa ofiin jedhan keessatti dhimma “spillover effect” waan jedhamuun ilaalama malee dantaa addaa jettanii nu hin kofalchiisiinaa.
**Keewwata 6(1): Tajaajila dantaa addaa jedhaman kana akka argataniif Afaan Oromoo afaan hojii bulchiinsa magaalattii ta’ee tajaajila. (Afaan mana murtii hin dabalatu, mana maree magaalattii hin dabalatu, hoji-raawwachiiftuu ykn kaabinee magaalattii hin dabalatu, manneen daldalaa hin dabalatu, siivil sarviisii hin dabalatu…..eessa egaa afaan hojii?). Kanaafuu, fakkeessaadha dubbichi. Dantaan addaa Oromoos hin jiru, Afaan Oromoonis afaan hojii hin taane akka labsii kanaatti. Labsittiin yeroo darbe miliqxee baate sun gama kanaan gaarii turte. Ifaa ifatti keessi ture isheen.
**Keewwata 6(2): Addabaabayii, kaaraa, bakka bashannanaa, tiyaatira, giddu gala aadaa, kkf seenaafi eenyummaa Oromoo akka calaqqisu ni taasifama jedha. Mirgoonni aadaa, mirga lammilee magaalattii keessa jiran maraaf heerri biyyattii mirkaneessedha; Finfinneen teessoo Mootummaa Federaalaa waan taateef, afaan, aadaa, seenaa, eenyummaa sabaafi sablammiif bakka kennuu qabdi ture bu’uura heeraan. Waan akkasiitiin dantaa addaa jechuun wallaalummaa ykn tuffii irraa dhufa.
**Keewwata 7: Mootummaan Naannoo Oromiyaa qamoo wayii ijaarrachuu yoo barbaade “liizii irraa bilisa” kan ta’een argata. Oromiyaan Finfinnee keessatti keessummaa ykn maxxanee qaama jiraatudha jechuudha. Lafa kadhateetu argata. Oromiyaan abbaa lafa Finfinnee miti jechuudha.
**Keewwata 8 hanga 24tti wanni jedhame dantaa addaa Finfinneen Godina Addaa Oromiyaa irraa argachuu qabdudha (maaster pilaanii qindaawaa jedhamee dhiiga ilmaan Oromootiin nurraa haqame sanadha). Dirqama addaa Oromiyaan Finfinneef qabudha. Fakkeenyaaf Keewwata 8 (dhiheessii bishaanii Godina Addaa irraa Finfinneedhaaf), Keewwata 9 (geejiba qindaa’e Godina Addaa fi Finfinnee), Keewwata 10 (carraa hojii Finfinneefi Godina Addaa), Keewwata 11 (Giddu galli gabaa Ashawaa meedaa cufamee qotee bulaan Finfinneetti as fidee gurguruu qaba), Keewwata 12 (ijaarsa kondomiiniyeemii), Keewwata 13 (qotee bulaa lafarraa buqqaasuu), Keewwata 14 (misooma bishaanii), Keewwata 15 (kosii Oromiyaatti gatuu), Keewwata 16 (waajira maaster pilaanii hundeessuu—isuma duraan ture haarumsuudha), Keewwata 17 (teessoo waajirichaa), Keewwata 18 (Kaayyoo waajirichaa), Keewwata 19 (miseensa waajirichaa- Mana Maree Finfinnee fi Caffee Oromiyaa irraa miseensota walqixa ta’an), Keewwata 20 (itti waamama waajirichaa—isayyuu Mootummaa Federaalaaf jedhaam! Itti waamamni isaa Caffee Oromiyaa fi kan Finfinneef utuu jedhee fakkeessuufillee ni tola ture). Keewwa 21 (dirqama hojiirra oolmaa isaa tumsuu), Keewwata 22 (seerota fudhatama hin qabne), Keewwata 23 (dambiifi qajeelcha Mootummaa Federaalaatu baasaaf), fi Keewwata 24 (guyyaa hojiirra oolmaa labsichaa).
***Walumaa galatti, labsiin qaamni wayii xaxee Paarlamaa Federaalaa galchee yeroof achumatti dhaabbate kun balaa cimaa baata waan ta’eef, akkuma jirutti keewwanni hundi isaa jijjiiramuu qaba. Kanaaf, isarratti yeroo ofii gubuun hin fayyadu. Wanni guddaan miseensonni DhDUO paarlamaa keessa jiran labsicha irratti haa marii’atamu jechuun nurraa dhaabuu isaaniiti.
***Kanaafuu, labsiin ji’a tokkoon dura miliqxee baate sun (ka DhDUOtu qopheesse jedhame sun) ni wayyiti waan ta’eef, isheen akka fooyyoftuuf irratti yoo mariin godhame wayya jedheen amana. Ogeessonni Oromoo (kan seeraa, bulchiinsaa/siyaasaa, afaanii, dinagdee, seenaa, barnootaa, geography, environmental science, mahaandisoonni, abbootiin Gadaa, kkf) hundi irratti hirmaatanii marii’achuu qabu. Wanni dhoksaan godhan gadi yoo baatu nama qaanessiti.
——–
Galagalcha:
✍ Addisu Arega Kitessa
✍ #OPDOOfficial (“waca” jedhe fuulli kuni)
✍ Betru Dibaba


text:
Ripaablikaanonni sagalee irra jireessa argatan mana marii bakka bu'oota uummataa dhuunfataniiru. Demokraatonni immoo Seneeta keessaa sagalee irra hedduu qabu, kun immoo mootummaa United States addaan qoodee jira.
Senatara haaraa Ripaablikaanootaa kan kutaa Kentaakii Raand Pooll Televiziyoona CBSf akka ibsanitti, maallaqnii baasiif ramadamuu akka malee guddaa yoo hin ta’iin, liqaa mootummaan barbaadu akka guddatuuf sagalee hin kennu jedhan.
Namonni haaraan gara Washington dhufnee kun liqaan akka hin baayyanneef hojjanna, kanaaf jecha baajata jiru madaaluu qabna jedhu.
Liqaa fudhatamu qabu ni uggurama taanaan,mootummaan Amerikaa liqaa kennuuf dirqama irra jiru eeguu waan dadhabuuf jecha, badii rakkoo maallaqaa hamaa fida jechuun bulchiinsi Prezidaant Obamaa akeekkachisee jira.
Baajata qabamee keessatti itti gaafatama qaban ibsuuf, miseensonni mana maree kan riipaablikaanotaa, mindaa ofii argatan irraa gad cabsuun tarkaanfii duraa taana jedhu. Koongiresni Yunaayitied Isteets seera tajaajiila eegumsa fayyaa kan prezidaant Obamaa raggaasisanii turan keessa deebi'ee torban dhufu sagalee itti kenna jedhamee eegama.
Dhimmi kun carraa hojii fi dinagdeetti hidhata qaba, seerri waa’ee tajaajiila eegumsa fayyaa nama dhunfaa fi kanneen carraa hojii kennan irratti dabala dilaalaa guddaa waan uumeef jecha,carraan hojii aargachu akka gad cabuu taasise jedhan.
Afaan-yaa’ii mana-marii Yunaaytiid Isteets kan turan Naansii Peloosi haala jabaa keessa darbuun injifannoo uummata Amerikaaf argamsiisneef jabaannee qabsaa’uu qabna jedhan.Carraa hojii banuun dhimma iddoo duraa kennamuu fi handhuura ejjennoo keenyaa akkuma ta’e gama tajaajiila eegumsa fayyaa fi wabii dinagdeen injifannoo argaman eegsiuuf nuti Demookraatonni hojjachu ittuma fufna jedhan.


text:
Mootummaan uggura kaa’uus mormiin itti fufee jira. Waltajjii Tahriir irratti walga’uun guyyaa har’aa jedhu hiriirtonni “ guyyaa gadhisanii deemuuti ” mubaarakiifi !
Darbee darbee dhukaasa dhaga’amu irraa kan hafe hirirrii jimaata har’a nagaa ture jedhma. Namonni waltajjii Tahiriir seenan waraqaa eenyumaa gaafatamu. Sakatta’uun kunis yeroo dheeraa kan fudhatee ta’uutu dubbatama. Helikooptarri immo samii irraa haala jiru faana dhahaa oole.
Kanneen Mubaarak deggeran waltajjii Tahriir akka hin sennee dhorkaman. Kanaaf jecha watajjii "Musxafaa Mahmoud" jedhamu irratti hiriiran.
Hiriirtonni mootummaa irratti mormii dhagesisaa jiran kun prezidaant Mubaarak hanga aangoo irraa bu’antti achuma turra jedhu.
Prezidaant Mubaarak Televiziyoona Amerikaa ABC jedhamuuf akka ibsantti, aangoo gadhiisuu nan fedha, garuu yoon kana godhe biyyattiin jeeqama keessa buuti jedhan.


text:
(OromoDemocraticFront.org) – Qophiin Galgala Irbaataa ADO Marsaa ADO Minnesotaan gaafa Bitootessa (March) 22, 2014 magaalaa lakkuu (Minneapolis-Saint Paul) keessatti qohaa`e milkiin xumuramee jira. Qophii irbaataa kana irratti kan argaman miseensootaa fi deeggartoota ADO afeeramanii fi dhibbaan lakkaawaman ture. Qophiin kun akka aadaa Oromootti eebba maanguddootaa fi abbootii amantiin baname.
Itti aanusuudhaan wal-gahii kana irratti bakka buutuun Waajjira Senator Minnesota Al Franken jedhamu irraa argamte Aadde Ayianna Kennerly dhaamsaa fi nagaa Waajirra Senaotor Al Franken irra fidde dhiyeesitee jirti. Dhaamsa ishee keessattis Waajjirri isaanii ilmaan Oromoo Minnesotaa keessatti argaman karaa barbaachisaa ta`een tajaajiluuf qophii ta`uu fi qabsoo Oromoo bira akka dhabatan adeessitee jirti. Haasaa ishee booda Vidiyoon Sochii Addi Demokiraatawaa Oromoo erga bu’ureeffamee kaasee waggaa tokko kana keessatti raawwate kan Damee Beeksisii fi Odeessiin qophaa`e dhihaatee agarsiisamee jira. Vidiyoo kana irrattis hojii ADO dameelee torba qabuun;- karaa Jaarmayaa fi Siyaasaa, Diplomaasii, Dinagdee, Beeksisii fi Odeessii, Qunnamtii, Tumsa dhaaboolee mormitootaa, Qorannoo fi Xiinxalaa fi Caayaalee ummata ijaaruun hojjataman cunfuun agarsiisaaf dhihaate.
Itti fufuun sirni simannaan keessummootaa fi hogganootaa ADO; gaafatamaa Birkii ADO USA kan ta’an J/ Amaanoo Duubeen erga raawwateen booda hoggantootni ADO bakka qabatan.
Hogganootni ibsa kennuuf qophii kana irratti argamanis J/ Dr. Diimaa Nagoo, Itti Aanaa Prezidaantii ADO fi J/ Hassan Huseen, Gaafatamaa Damee Qoranoo fi xinxalaa ADO turan. Isaanis ADOn eessaa ka`ee yeroo amma kana wagga tokko keessatti eessa akka gahee jiru gad-fageenyaan ibsan. Keessattuu dhaabni ADO waggaa tokkoo keessatti hojii inni karaa jaarmayaa, siyaasaa fi diplomaasii hojjate ykn hojjechaa jiru, dirqama Korri ADO qabsoo kana biyya keessatti akka maadhessuuf hogganoota ADO’tti kenne akka milkeessaa jiru ykn milkiitti geessaa jiru addeessan.
Ibsa hogganoota kanaa booda gaafii mana keessa ka`ee irratti deebiin qubsaan kennamuun maree bal’aan deeme. Gaafii fi deebii kanatti aansuunis sagantaa gumaacha yaadaa fi qabeenyaa itti fufe. Haala kanaanis sagantaa gumaata maallaqaa yeroo gabaabaaf ta’een mallaqni kumaatamaan lakkawamu bu’uee hojii ADOf galii ta’ee jira.
Sagantaa gumachaa fi yaadaa booda dhaamsa maayyii fi galataa Ittii Aanaa Prezidantii J/ Diimaan dhiyaateen waligahiin irbataa sa`aa 6:00 w.b. jalqabamee halkan keessaa sa`aa 11:30 w.b. milkiin xumuramee jira.


text:
Hoggantoonni Kongiraasi Federaliistii Oromoo galmee Gurmeeessa Ayyaannoo jalatti himataman qondaltoota mootummaa Olaanoo ragaa ittisaan dhiyeeffachun isaanii kan yaadatamudha. Haaluma kanan, Manni Murtichaa Ministira Muummee Obboo Hayilamariyaam Dassalaany fi Afa yaa’iin mana mariii bakka bu’oota ummataa Obboo Abbaa Duulaa Gammadaa mana murtiitti dhiyaatan ragaa akka bahan ajaje ture. Akkasumas Pirezedantiin Naannoo Oromiyaa obboo Lammaa Magarsaa, Hogganaan giduugaleessa Dh.D.U.O Doktor Abiyyi Ahimaad ...Read More »
Koree Hojii Raawwachistuu Adda Bilisaa Baasaa Ummata Tigraay walgahii isaanii waliigaluun xummuru hin dandeenye jedhame.
Walgahiin Koreen hojii rawwaachistuu guddugaleessa Adda Bilisaa Baasaa ummta Tigraay ji’a tokko oliif itti fufe dhimmoota gurguddoo irratti waliigaluu akka hin dandeenye himameera Walgahiin koree hojii raawwachistuu waayyaannee kun jalqaba ji’a onkololeessa magaala Maqaleetti akkasuma immoo magaala Finfinneetti gaggeeffama tureera. Walgahiin koree hojii raawwachistuu waayyaannee kun waliigalteen xumuramu waan hin danda’amneef guyyoota 10n dura irra deebiin magaala Maqaleetti jalqabamee ture. ...Read More »
Lakkofsi Barattoota Yuunivarsiitii Sababa dhabamuu tasgabbiin hir’achuun akka isa yaaddesse Ministeerri Barnoota Beeksise
Lakkofsi Barattootaa yuunivarsiitii ja’a Fulbaanaa jalqabee barnootarratti argamuu qabanii hir’achuun akka isa yaaddesse Ministeerri barnoota beeksiseera Minsitirri Barnoota Doktor Xilayee Geetee fi hoggantoonni ministeericha biroo gabaasa raawwii hojii kurmaana tokkoffaa mana marii bakka bu’oota ummataatti koree dhaabblilee barnoota olaanoof wayita dhiyeessan lakkofsi Barattoota hir’achuu himaniiru. Keessattuu Yuunivarsitiwwaan Naannoo Oromiyaa keessa jiranitti barattoota haaraa ramadamanii fi kan dura barnootarra turan ji’a ...Read More »
Lammiileen Zimbaabwee carraa Roobart Mugaabee fi biyyaa isaanii gara fulduura maal ta’uu akka maluu shakkiin ilaala jiru
Pirezedaant Roobart Gabri’eel Mugaabeen waggoota 37 darban mormitoota isaanii akka barbaadanitti barbadeessuun Ziimbaabuwe olantummaan bulchaa turaniiru Pirezedantichi tarkaniiffii lafa qonnaa babal’aa qonnaan bultoota warraa adiin qabamee ture harkaa fuudhuun lammiilee biyyaatti gurachootaaf waan qoodaniif ilkaan biyyoota dhiyaa jala galaniiru Biyyoonni dhihaa tarkaniiffii lafa qonnaa warraa adii harka fuudhuun gurrachoota lammiilee biyyaattiif kennu kana hordofun pirezedantichi mirga namooma hin kabajan jechun ...Read More »
Godina Shawaa Bahaa Aanaa Gimbichuu Caffee Donsaatti dhaabbileen mootummaa fi Ummataa Ibidaan akka gubatan himame
Godina Shawaa bahaa aanaa Gimbichuu Caffee Donsaa ganda Dhowwaattuu Calleetti wajjirri qonnaan bultoota tokko ibidaan akka gubate maddeen oduu gabaasaniiru. Wajjiira qonnaan bultoota kana eenyu akka gube beekamu baatuus,Xaa’oon, Shukkaara uummataaf raabsuuf kuufame,Maallaqaa fi galmeen qonnaan bultoota ibidaan barbada’uun himameera Mormii jiraattoota aaniicha wajjiin walqabatee manneen barnoota, manni murtii fi dhaabbiilee Ummataa fi mootummaa biroorra balaan gahusaa jirattoonni dubbataniiru. Pooliisiin ...Read More »
Wajjiirri Tikaa Waayyaannee maallaqa Dhaabbanni Mootummoota Gamtomanii Baqattoota Itoophiyaa keessa jiran gargaaruuf ramadu saamaa jira jedhame
Bajeenni Dhaabbanni Mootummaanni Gamtooman baqattoota biyyoota adda addaa Itoophiyaa keessa jiraatan gargaaruf ramadu wajjiira tikaa waayyaannee sammaamaa akka jiru himamee. Miseensoonni tikoota waayyaannee bajeeta dhaabbaticha ramadu saamaan wagga waggaan dolaariin miiliyoona hedduu ofirraa buusu akka hin dandeenye qamooleen dhimmicha dhiyeenyaatti beekan ESATti himaniiru Tikoonni Waayyaannee kunniin konkolattoonni Komishiinii Gargaarsa Baqqattoota Mootummoota Gamtomaanii gargaarsaaf kennu gocha ajjeechaa, ukkamsaa fi hidhaaf itti ...Read More »
Saawud Arabiyaatti maallaqni karaa seeraan alaan qisaasame dolaarii Biiliyoona dhibba tokko akka ta’e himame
Mootummaan Saawud Arabiyaa duula farra maalanmaltummaa tibbaana jalqabeen maallaqni karaa seeraan alaan qisaasame dolaarii biiliyoonna dhibbaa tokko akka ta’e beeksiseera Lakkofsi namoota maalanmaltummaan shakkamanii too’aannoo jala oolfamaniis gara 200tti akka dhiyaatu Abbaan Alangaa Biyyaatti dubbataniiru. Duula Farra maalanmaltummaa halkan sanbaata darbee jalqabame maatiiwwaan mootii, Ministiroonni fi abbootiin qabeenyaa baay’een shakkamanii hidhamaniiru. Abbootii qabeenyaa maalanmaltummaan shakkamanii hidhaman keessa dhalootan Itoophiyaa kan ...Read More »
Manni Marii Nageenya Biyyaaleessaa Dhimmoota Yeroo fi Tarkaniiffii Fudhatamu qabu irratti mari’achuun himameera
Manni marii Nageenyaa Biyyaaleessa fi naannoolee haala yeroo biyyaatti fi tarkaniiffi fudhatamuu qabu irratti wajjiira ministiira Muummeetti mari’achuun himameera. Marii kanaas Ministiira Muummee Obboo Hayilamariyaam Dassalaany fi Hogganaan mana marii nageenya biyyaaleessa fi ministirri Ittisaa Siraaj Fageessaa akka hogganaan gabaafameera. waltajjiin mariin kun karoora nageenya biyyaaleessa kopha’eerratti mari’achun hubannoo walfakkatuu aragachuf akka qopheeffame himameera. Akkasumas nageenya biyyaatti karaa qondomiina qabuu ...Read More »
Mirgi Wabii Obboo Baqqalaa Garbaa Mana Murtii Waliigalaan Eyyamamee ture dhoorkame.
Itti-Aanaa Dura Taa’aan Kongirasii Federaaliistii Oromoo obboo Baqqalaa Garbaa yakka idilee himatamaniin mirga wabii birrii kuma 30n mana hidhaati akka bahan Manni Murtii Waliigalaa ajaje ture. Maatiin isaanii birrii kuma 30 mirga wabii manni murtichaa ajaje hatattamaan kaffalaniis manni hidhaa qilinxoo sababa dogongora lakkofsa galmee qaba jechun obboo Baqqaalaa gadhiisuu dideera. Manni hidhichaa obboo Baqqalaa Garbaa jalqaba lakkofsa Galmee Shororkeessummaa ...Read More »
Konfiransiin dhaabbatumaa Dh.D.U.O Ajandaa marii irratti waliigaluu dadhabuun guyyoota muraasa dheerefame ture xummurameera.
Konfiransin Dhaabbata Dimokirasummaa Ummataa Oromoo torbaffaa Onkololeessa 19 hanga 23tti Adaaamaa galma Abbaa Gadaatti geggeeffamaa tureera Konfiransiin kana irratti Kadiroonni olaanoo fi sadarkaa gadii aanaarra jiran ajandaa marii irratti waliigaluu waan dadhabaniif guyyaa itti xumurame jedhamee karoorfameetti xummuramuu hin dandeenye jedhameera. Konfiransichi kan yeroo kamuu caalaa qondaltoota Olaanoo fi kadiroota sadarkaa gadanarra jiran giduutti mormii cimaa keessumeessa akka ture keessa ...Read More »


text:
Oduu Gaddaa: Jaal Mohammad Gammada Addunyaa irraa boqotani
Jaal Mohaammad Gammadaa, biyya Oromiyatti, baha Oromiyaa magaalaa Shashamannetti bara 10/12/1954 dhalate. Barnoota isaa sadarka lammaffaa, ogummaa harkaatiin(technical school) fixate. Biyyaa America yeroo dhufellee Mount Hood Community College deemuun ogummaa welding baratee certificate argachuun ittin hojjataa ture.
Jaalli kun ogummaa qabuun tajaajilu callaa osoo hintaane bara 1991 yeroo ABO biyya gale namoota dhaaba kana jala hiriiruun halkanii guyyaa hojjataa ture keessaa tokko ture. Jaalli kun bara 1991 kaasee haga lubbuun isaa boqattutti miseensa ABO ture.
Bara 1998 - 2005 hucuuccaan diinaa itti hammaannaan maatii isaa biyyatti dhiisuun jiruu baqaa jiraachuuf dirqame. Biyyaa Kenya keessatti yeroma baqatummaa irra tureellee saba isaa tajaajiluuf yoomillee nama boqonnaa hin fudhane turee. keessattu yeroo adda addaa rakkoo baqqatoota Oromoo keessatti umaamu furuuf akka jaarsatti maanguddoo dabalatee furmataa fiduuf nama carraaqqii guddaa godhaa ture.
Hiree argatee biyyaa America haga seenellee hawwii saba isaati qabuuf asitillee magaalaa portland tti hawaasa Oromoo jabeessuun, fi ijaaruun carraa argamee maraan nama tattaafii godhaa turee. Jabinna inni muldhiseen hawaasn Oromoo magaalaa Portland president hawasaa Oromoo akka ta'u filateen. Yeroo hawaasa kana tajaajilaa ture, iddoo waltajii Oromoo(Oromo Cummunity center project) bituuf ummata gurmeessee hawwii kana fiixaa basuuf nama halkanii guyyaa xaaraa turee keessaa isa fakeenyaan waamamu turee. Bara 2009 yeroo filannoon hawaasa ta'e ammalee deebisan president hawaasa magaalaa Portland ta'ee filatamee ture.
jaalli kun sabboonummaa caalaa nama saba isaa milkeessuuf hujiin tattaafataa ture. Baruma kanaalle kora Atlanata tti ta'e irratti argamuuf nama tikect xayyaaraa bitaatee deemuuf qophii irra osoo jiru dhibamee hospitaala Seene. Jaalli kun Hospitaala Oregon Health Science University keessatti yaalaataa turee guyyaa 08/25/2009 addunyaa kana irraa boqate.
Jaalli kun ijoolee afur kan qabu yoo ta'u, gadda nutti dhagayameef, sabboona tokko uf keessaa dhabuun kan nu gaddisiisee yoo ta'u, gadda kana namootiin isaa beekaniif, sabn isaa akka nu wajjin maatii isaa jajjabeessu dhaamsa gabaabaa kana dabarsina.
Waldaa hawaasa Oromoo Magaalaa portland /Portland Oromoo Comunity Association/