text:
Marqqoossa 10
Machchatto Yeddanaw Bessenna
(Mat 19:1-2; Luq 16:18)
1Yesuusi hewaappe denddiide, Yorddaanoosa Shaafaappe hefintha bagganna Yihudaa gadiyaa beedda. Cora asay shirettiide aakko shiiqina, kase I oothiyaawaadankka he asaa tamaarissuwaa doommeedda.
2Itti itti Parisaawatuu paaccanaw Yesuusakko yiide, “Itti asay bare machchatto yeddanaw nuussi higgii azazii?” yaagiide A oochcheeddino.
3I zaariide, “Muse hinttentta waagi azazeeddee?” yaageedda.
4Unttunttu, “Muse, ‘Itti asay bare machchatto paramaa immiide yeddo’ geedda” yaageeddino. -
5Yesuusi zaariide unttuntta, “Hinttenttu odina sisennawantta gidiyaa diraw, Muse ha azazuwaa hinttenttoo xaafeedda. 6Shin Xoossay koyro medhdhiyaa wode, attuma asanne macca asa oothiide, unttuntta medhdheedda. - 7Hewaa diraw, itti asay bare aabbanne bare daayo aggiide, bare machchattinna ittuwaa gidee; 8unttunttu laa77atuu itti asho gidiino; hewaa diraw, unttunttu itti asa gidiyaawaappe attin, laa77u asa gidikkino. - 9Hewaa diraw, Xoossay ittippe gatheeddawaa asay shaakkoppo” yaageedda.
10Unttunttu soy simmeedda wode, Yesuusa kaalliyaawanttu ha yewuwaabaa Yesuusa zaari oochcheeddino. 11Yesuusi unttuntta, “Bare machchatto yeddiide, hararo akkiyaa uray ooninne izinna woshummee. 12Qassi maccawunnakka bare asinaappe kesaade hara asinaa gelooppe woshummaw” yaageedda.
Yesuusi Guutha Naanaa Anjjeedda
(Mat 19:13-15; Luq 18:15-17)
13Yesuusi guutha naanaa bochchana mala, itti itti asay naanaa aakko aheedda; shin Yesuusa kaalliyaawanttu he asaa seereeddino. 14Yesuusi hewaa be7iide, barena kaalliyaawantta hanqqetteedda; unttuntta, “Guutha naanay taakko yiyaawantta diggoppite; ayissi gooppe, Xoossaa kawutethay hawanttu malaassa. 15Taani hinttenttoo tumuwaa gay; Xoossaa kawutethaa guutha na7aadan akkenna uray ooninne he kawutethaa ubbakka gelenna” yaageedda. 16Guutha naanaa idimmiide, bare kushiyaa unttunttu bolla huuphiyan huuphiyan wothiide, unttuntta anjjeedda.
Miishshaa Siiqussay Ahiyaa Metuwaa
(Mat 19:16-30; Luq 18:18-30)
17Yesuusi baanaw keseedda wode, itti bitani woxxiidde yi A sinthan gulbbatiide, “Lo77o tamaarssiyaawoo, medhinaa de7uwaa laattanaw taani ayaa oothoo?” yaagiide A oochcheedda.
18Yesuusi, “Ayissi taana lo77oo gay? Xoossaa xalalaappe attin, hara lo77uu ooninne baawa. 19Xoossaa azazuwaa, ‘Wodhoppa; woshummoppa; wuu77oppa; wordduwaa markkattoppa; cimmoppa; ne aabbanne ne daayo bonchcha’ yaagiyaawaa eraasa” yaageedda. -
20Bitani Yesuusa, “Tamaarissiyaawoo, taani hewaa ubbaa na7atethaappe doommaade ha77i gakkanawukka naagay” yaageedda.
21Yesuusi bitaniyaa doseedda; A caddi xeelliide, “New ittibay pacceedda; baade new de7iyaabaa ubbaa zal77aade, he miishshaa hiyyeesaw imma; neen saluwan durettana. Yaatowaappe guyyiyan yaade taana kaalla” yaageedda. 22Shin bitani hewaa sisiide, I daro dure gidiyaa diraw, bare som77iyaa dhumissiide, nashettennaan aggiide beedda.
23Yesuusi barena kaalliyaawantta yuushshi aathi xeelliide, “Daro dure asay Xoossaa kawutethaa gelanaw waani metanddeeshsha!” yaageedda.
24A kaalliyaawanttu A haasayaa sisiide maalaletteeddino; shin Yesuusi qassikka unttuntta, “Naatoo, Xoossaa kawutethaa gelanaw wooti metanddeeshsha! + 25Dure asay Xoossaa kawutethaa gelanawaappe, gaaluu marppiyaa xoo7iyaanna aadhdhanawe matattee” yaageedda.
26Yesuusa kaalliyaawanttu maalalettiide, “Yaatina, oone attanaw danddayiyaawe?” yaagiide ittu ittuwaa oochcheeddino.
27Yesuusi unttuntta caddi xeelliide, “Hawe Xoossaw danddayettiyaawaappe attin, asaw danddayettenna; ayissi gooppe, Xoossaw ubbabaykka danddayettee” yaageedda.
28Phexiroosi Yesuusa, “Be7a; nuuni nubaa ubbaa aggiide, neena kaalleeddo” yaageedda.
29Yesuusi, “Taani hinttenttoo tumuwaa gay; ta dirawunne wonggalaa mishiraachchuwaa diraw, golliya woy ishatuwaa woy michchatuwaa, woy aawuwaa woy aatto woy machchatto, woy naanaa woy gadiyaa ageedda asay ooninne, 30ha77i ha wodiyaan xeetu dakkuwaappe dariya golletuwaa, ishatuwaa, michchatuwaa, aatto, naanaa, gadiyaa, qassi metuwakka akkanawaa. Sinthappe yaana wodiyankka medhinaa de7uwaa akkanawaa. 31Shin coratuu ha77i sinthan de7iyaawanttu guyye aadhdhana; qassi coratuu ha77i guyyen de7iyaawanttu sinthaw aadhdhana” yaageedda.
Yesuusi Barena Gakkana Metuwaabaanne Hayquwaabaa Heezzenthuwaa Odeedda
(Mat 20:17-19; Luq 18:31-34)
32Unttunttu Yeerusalaame biidde, ogiyaan de7iino; Yesuusi barena kaalliyaawanttuuppe sinthanna hamettee. Unttunttu maalaletteeddino; A kaalliyaawanttu yayyeeddino. Zaariide tammanne laa77u barena kaalliyaawantta gaxaa kessiide, barena gakkanabaa dummayiide unttunttussi hawaadan yaagiide odeedda; 33“Be7ite; nuuni Yeerusalaame ha77i kesoytte; yaani taana, Asaa Na7aa, qeesatuwaa kaappatuwassinne Muse higgiyaa tamaarssiyaawanttussi aathiide immana. Unttunttu ta bollan hayquwaa pirddaa pirddana; qassi Ayihuda gidenna asaassikka taana aathiide immana. 34He Ayihuda gidenna asay ta bolla qilliiccananne cuchchana; taana lissuwan shocananne wodhana; taani qassi heezzu gallassaappe guyyiyan, hayquwaappe denddana.”
Yayiqoobinne Yohaannisi Woosseedda Woosaa
(Mat 20:20-28)
35Zabiddiyoosa naanay Yayiqoobinne Yohaannisi Yesuusakko yiide, “Tamaarissiyaawoo, nuuni neena woossiyaabaa ubbabaa nuussi oothaarikkii” yaageeddino.
36Yesuusi unttuntta, “Taani hinttenttoo ayaa oothoo?” yaageedda.
37Unttunttu A, “Ne bonchcho kawutethaan neeni uttiyaa wode, nuuppe ittuwaa neeppe ushechcha bagganna qassi ittuwaa haddirssa bagganna utissaarikkii” yaageeddino.
38Shin Yesuusi unttuntta, “Hinttenttu ayaa woossanaw bessinttokka erikkita; taani ushanaw bessiyaa metuwaa xuu7aa ushanaw danddayiitee? Qassi taani xammaqettanaw bessiyaa xinqqataa + xammaqettanaw danddayiitee?” yaageedda.
39Hewaappe guyye unttunttu zaariide, “E danddayeetto” yaageeddino.
Yesuusi qassi, “Taani ushanaw bessiyaa metuwaa xuu7aa hintte ushana; taani xammaqettanaw bessiyaa xinqqataakka hintte xammaqettana. 40Shin taappe ushechcha baggannanne haddirssa bagganna uttanawantta dooriyawe taana gidikke; shin he sa7ay Xoossay immanaw giigissi wotheeddawanttussa” yaageedda.
41Yokko tammu Yesuusa kaalliyaawanttu hewaa siseedda wode, Yayiqoobanne Yohaannisa hanqqetteeddino. 42Yesuusi unttuntta ubbaa barekko xeesiide, hawaadan yaageedda; “ ‘Ayihuda gidennawantta mooddiyaawantta’ giide qoppiyaawanttunne hewantta kaalethiyaa asatuu barenttu asaa mooddiyaawaa eriita. 43Shin hintte giddon hewaa mala gidenna; hintte giddon woggatana koyyiyaa ooninne hinttenttoo qoomaa gidanaw bessee. 44Qassi hintte giddon ubbaappe bolla gidana koyyiyaa ooninne hintte ubbaw ayille gidanaw bessee. 45Ayissi gooppe, haray atto taani, Asaa Na7aykka, asaw oothanawunne coratuwaa wozanaw yeeddawaappe attin, asay taw oothana mala yabeykke” yaageedda.
Yesuusi Qooqaa Barxxamoosa Ayfiyaa Patheedda
(Mat 20:29-34; Luq 18:35-43)
46Unttunttu Iyarkko giyaa katamaa beeddino; Yesuusi barena kaalliyaawanttunnanne cora asaanna Iyarkkoppe kesishshin, Ximoosa na7ay qooqay, Barxxamoosa giyaawe, ogiyaa doonan woossiidde utteedda. 47Barxxamoos Naazireetiyaa Yesuusa gideeddawaa sisiide, bare kooshshaa dhoqqu oothiide, “Daawite na7aa + Yesuusaa, taana maaraarikki!” yaagussaa doommeedda.
48Cora asay A, “Hayzza!” giide hanqqetteedda.
Shin, I bare kooshshaa kasewaappekka darissi dhoqqu oothiide, “Daawite na7aw, taana maaraarikki!” yaageedda.
49Yesuusi ogiyaan eqqiide, “A haa xeesite” yaageedda.
Unttunttu qooqaa, “Aynne baawa; dendda eqqa; neena xeesee” yaagiide xeeseeddino. 50Qooqay bare mayuwaa olii aggiide, guppi denddi eqqiide, Yesuusakko beedda.
51Yesuusi A, “Taani new ayaa oothanaw koyyay?” yaageedda.
Qooqay, “Tamaarissiyaawoo, taani xeellanawaa koyyay” yaageedda.
52Yesuusi A, “Ba; ne ammanuu neena patheedda” yaageedda. Elekka A ayfii xeellii aggina, ogiyaan Yesuusa kaallii aggeedda.


c: text/html

text:
Kolombiyaa keessatti, dhaabbatni riphxee-loltootaa Markisistii duraanii – FARC – qabsoo hidhannoo dhiisuudhaan, maqaa haarawa baafachuudhaan akka paartii siyaasaa Siiviliitti ka qabsoo itti fufu tahuu beeksisee jira.
Gurmuun kun, miseensota dhibba sagal tahan wajjiin walga’ii torban tokkoof turu eega geggeeffatee booda, sagalee wayyabaa guddaadhaan daandii qabsoo isaa fuul-duraa kana murteeffate – jedhama.
Tahus garuu, gurmuun waggoota shantamaa ol biyyattii keessatti qabsoo geggeessaa ture, bara dabre, mootummaa biyyattii waliin araara mallatteessuu isaa dura, bifa warraaqsummaa qabsoo isaa kan qabatee turu tahuu beeksisee ture.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Waa’ee Gadaa Oromoo
Sirni Gadaa Oromoo ummatichi waggoota hedduuf ittiin wal-bulchaa turee, jalqabbii demokraasii fi duudhaa guddaa kan of keessaa qabu. Akkaataa waggaa dhalootaatiin gurmuu ykn murni ilmaan kormaa tartiibaan keessa dabran kanatu sadarkaa Gadaa jedhama.
Sadarkaan Gadaa tokko waggaa saddeet qaba. Waggaa saddeet saddeettan kanaan namni Oromoo hamma gaafa dulloomee du’utti hawaasa keessatti bakkaa fi qoodama dalagaa hedduu qabaata.
Gadaan gogeessa (garee) shan kan qabu yoo ta’u isaanis shanan Gadaa Oromoo jedhamu. Gareewwan kun ganna sadeet sadeetiin aangoo wal harkaa fuudhu. Shanan Gadaa Oromoo kun bakka adda addaatti maqaa adda addaatiin beekkamuu.
Fakkeenyaf; ilmi Oromoo kamiyyuu, guyyaa itti dhalatee eegalee gogeessa shanan Gadaa keessaa tokko keessatti haammatama. Duraan dursee kan inni hammatamu, shanan Gadaa keessaa miseensa isa gaafa inni dhalatu aangoorra jirutini, kunis gogeessa abbaa isaa keessatti jechuudha.
Sadarkaalen Gadaa ilmaan kormaa keessa dabran bakka adda addaatti amala addaa yoo qabaatellee waliigalatti yoo ilallamu garuu;
Dabballee;
Ittimakoo (Gaammee Didiqqaa) (Ganna 8-16)
Foollee (Gaammee Guguddaa) (Ganna 16-24)
Qondaala (Kuusaa) (Ganna 24-32)
Raabaa (Raabaa Doorii) (Ganna 32-40)
Gadoomaa (Luba) (Ganna 40-48)
Yuuba 1ffaa amma 4ffaa
Gadamoojjii (Ganna 80-88)
Dabballeen sadarkaan daa’immaaniiti, da’imman umurii 0-8 qaban Dabballee jedhamu. Riifeensi mataa mucaa sadarkaa Dabballee hin haadamu, guduruu guddifata. Akkasumas Dabballeen maqaa kan argatu yeroo sadarkaa kana hulluuqee, amma sanatti maqaa manaatin waamama (fakk. Jaldeessoo, Qamalee kkf.). Warri isaanii horii aannanii kan hin qabaane yoo ta’an gosatu annan kennaf. Wa’ee safuu bu’uuraa baratu, fkn kan akka gadhee fi gaarii, firaa fi diina addaan baasuu baratu. Galgala galgala himtee (myth), taba hiibboo fi seenaa akaakayuu fi abbaabileetuu itti himama.
Mucaa sadarkaa Dabballeerraa rifeensi mataa haadamee, firri waamamee ayyaani guddaan godhamme, kennaan goromsa tokkoo (Gubbisa) erga godhameefii booda gara Sadarkaa Gadaa Ittimakootti (Gaammee Didiqqaa) ce’a. Kana jechaan Hammachiifamee maqaan baafama. Guyyaa hammachiisaa kanaa eegalee maqaa kanaan beekama. Ijooleen Sadarkaa Ittimakoo seenan bara afur booda gaammee haaddatanii, Roggee filatanii, jabii tiksuu, bishaan daakuu, farada gulufuu, sirba sirbuu fi geerarsa geeraruu baratu. Hidda saynii yoo xinaate amma mana kudhatokkoo beekuu qabu. Hojii tiiksaa, qonnaa fi adamoo, morkii ispoortii akkasumas warri durbaa hojjii jirbii fo’uu baratu. Wa’ee siyaasa (mirgaa fi dirqamaa, seeraa) fi hawaasummaa baratu.
Ayyaana ijoolee ykn guyyaa kabaja ijoolee (ayyaana taaboree), obbolaa fi hiriyaa ofii wajjin ayyaaneffatu. Guyyaa taaboree ijooleen bixxillee nyataa, farsoo dhugaa, sirbaa gammachuudhan dabarsu. Yeroo gaammee haadattanu goromsi tokko dhuunfaatti nikeenamaaf. Karaa uumatiin waggaa 16tti ijoolen areeda fi guntuta baasu, sagaleen isaanii ni jijjiirama. Haaluma kanaan qoodni fi itti-gaafatumman isaanis ni jijjirama jechaadha.
Gaammee Didiqqaan Ukkee ykn Unkee jala ba’uudhan gara sadarkaa Foolleetti ce’u. Godoon Ukee ega ijaaramee booda isa keessatti haati gurbichaa waan barbaachisaa ta’an hundaa (fkn Coqorsa kichuu miila isaa irratti hirreeffachuu, bixxillee sagal caccabsuudhan itittuu fi aannan itti dhibaasuudhaan) erga qopheessitee booda hiriyoonni isaa bakka argamanitti eebiftee sirni ayyaanaa sirbaan calqabama. Sirbuma kana keessa gurbichi godoo cabsee karaa boroo keessaan baha. Sana booda ijoolleen maaliif godoo keenya keessa bahe jedhanii dhaanuuf itti fiigu. Innis arreedee ykn dhaadachuudhan harkaa baha, ukee cabsee bahe jedhama. Ijoollummaa keessaa bahe jechuudha. Ciisa ijoolleetii baheetu mana jala buluu eegala. Ayyaani ukee kun yeroo gannaa rawwatama. Namni ukkee bahe birraa masqalarratti Giifatoo sirbee horii fudhata. Achumaan Foollee sirbuu itti fufa.
Dardaroonni sadarkaa Gadaa Foollee keessa jiran adamoo adamsuu (bineensi akka horii hin nyaanne ittisuu) akkasumas barumsa ittisoo fi ispoortii kkf. baratu, biyya irra deemudhaan sirbaa, foollisaa sabaan wal baru.
Yeroo buttaan qalamu foolleetu korma kuffisee qaba. Cinaacha korma buttaa akkuma jirutti foolleetu fudhata. Foolleen foon buttaa akka leencaattii wal harkatti ciree nyaata. Yoo sirni buttaa jallate (seera irraa gore) foolleen korma hin kuffisu, foonis hin nyaadhu jechuuf mirga qaba (fkn namichi buttaa qaluu fedhe nama seera cabsee yoo ta’e). Foollee malee immoo buttaan hin qalamu. Foolleen seeran ala nama hin tuqu, saalfii tokko malees sirbaan ibsa. Foollisaa, yoo fedhe abbaa Gadaa ni faarsa.
Sadarkaa Gadaa Foollee keessati dargagoon siritti biyyas walis baru (hiriyumaadhan wajjin deemu). Booranatti, jalqabaaf koree hayyuu hiriyaa jedhamu namoota jaha kan of keessaa qabu ofuma isaaniitii filatu. Akkuma sadarkaa Gadaa Ittimakkootii Foolee gidduuttis walmorkiin jiru kanuma qaamaa (ispoorti fi dandeetti fi kkf.) qofaadha. Yeroo isaanii isa irra caalaa waan wajjin dabarsaniif sirriiti wal beeku.
Dursee galmi (masari) guddaan gosa gosatti erga ijaaramee booda hayyoota (koree) Gadaa sadarkaa kanaa hoogganutu filatama. Alaabaa mallattoo Kuusaa (diimaa adii) kan ta’e erga dhaabatanii booda sirba Xunnee (kan umurii isaanii) fi sirba ce’umsaa Mokkee jedhamu sirbu. Abbootiin ijoolee kanaa (sadarkaa Gadaa Yuuba 3ffaa keesa kan jiranu), bakka faajjiin isaanii itti dhabatte irraa jalqabuudhan sirba Mokkeetiin haadha warraa ofii (haadha ijoolee kuusaa) faarsaa gara bosonaa deemanii damee muka mi’eessaa kan baala qabu muratanii qabatanii deebi’u. Baala mi’eesaa karrattii suuqu. Haadhotiin ammoo bishaan aannaniin makanii gabatee guutuu dhiyyeessu. Abbootiin ijoolee bishaan aannanii kanaan rifeensa mataa ijoolee ofii laaffisanii irraa erga haadanii booda morma irraati callee godhuuf.
Kanati aansee saani eelmamtu tokko jabbii ishii waliin badhaasa kan godhameef fudhatee hiriyyoota ofii wajjin torban lamaaf bakka tokkooti ulmaa galu. Haadhoonni isaanii achitti Galaa aannan fiduuf. Garuu ijoolleedhaan wal hin arganu. Galaa yeroo kennanu maqaa ilma ofii otoo hin ta’in maqaa gosa ofii waamuu. Torban lama booda wayaa aadaa ufatanii Liichoo bokkuu xiqqoon itti hidhame qabatanii galma ulmaa keessaa bahu. Horii badhaasaan fudhatan sana horii warra ofiitti dabalatu. Kana booda ulmaa bahe jedhama. Ayyaani kun boorana keessati Ayyaana Godiyyaa jedhama.
Ce’umsi sadarkaa Gadaa Kuusaa iraa gara sadarkaa Gadaa Raabaatti godhamu hangas sirna guddaa hin qabu. Hayyoonni warri sadarkaa Gadaa kuusaa keessatti filataman kan du’anii fi kan jaaran waan ta’uu danda’aniif bakka buufatamuu malee akkuma jiruti itti-fufu. Warri sadarkaa Raabaa hoogganan kun Aduulaa Raabaa jedhamuudhan beekamu. Ittigaaffatumaan isaanii inni duraa waraana hoogganuu yoo ta’u yeroo nagaa immoo aadaa, seeraa fi Seenaa adda addaa baratu. Torban tokkoof jaarsolii isaan gorsan (barsiisan) wajjin ardaa-jilaatti ulmaa galu. Yeroo kana nama biraa waliin dubbachuun dhoowadha. Yeroo ulmaa fixanii bahan hiriyyoon isaansii damee muka daannisaa badhaasudhaan sirbaa siimatu. Isaanis kanaaf galata galfachaa daannisa sana irra dhaabbatanii waliin sirbaa sirnichi xumuurama.
Sadarkaa Raabaa keessati warroomuu fi qabeenya dhuunfaa godhachuun nama irra eegama. Miseensi Aduulaa Raabaa ta’e tokkoo fuudhuu akkasumas qabeenya dhabee yoo dhabe horii shan kan kottee afuriin adeemu qabaachuun irra jira. Kana guutuu baannan umrii isaa guutuu Raabaa ta’eet hafa (Gadoomuu hin danda’u jechaadha). Namni akkanaa Qolee ykn Cufattee jedhama. Cufatteen nama waan waamuu fi waan yaasu hin qabaanee dha. Cufateen hin gadoomu malee waan yakka miti (namni ofii ta’uu dadhabe biyyaafis hin ta’u jedhamee waan amanamuufi). Sadarkan Gadaa Raabaa waggoota sadeet idda xumuurre booda Raabaa Doorii jedhama. Warra hayyuu fi Abbootii Gadaa aangoo irra jiran irraa sirriiti muuxannoo argachuu akka danda’anu walumatti waggoota 13 sadarkaa Raabaa fi Raabaa Doori keessa turu. Sana booda ni Gadoomu.
Waggaa 40tti namni tokkoo waan hundaanuu ni bilchaata (muuxxannoo fi beekumsa gahaa ni argata), kanaafuu biyya bulchuu fi ittigaafatummaa fudhachuu ni danda’a jedheet Oromoon amana.
Sadarkaa hoogganaa siyaasaa fi amantii itt ta’amu. Sadarkaan kun sirna bulchiinsa Gadaa keessatti sadarkaa murteesssaadha. Warri aangoo qabachuuf carraa qaban warra sadarkaa kuusaa, Raabaa fi Raabaa Doorii keessatti dandeetii adda addaa agarsiisudhaan morkii hedduu keessa injiffannoon darban ta’u.
Jarreen kun warra umurii 48 amma 80 keessa jiranidha. Yuubni warra aangoo gadi-dhiisee sadarkaa adda addaa keessa jiru. Ittigaafatumaan isaanis, keessatuu yuubni 1ffaan akka gorsituu, seeraa, hiiktuu fi seera murtuu ta’uun hojjata. Yuubni 4ffaan (Booranatti) immoo sadarkaa Raabaa Doorii (ijoolee ofii) wajjin seera tumuu irratti qooda qabu. Akkasumas ijooleen isaanii dorgommii (morkii) irratti injifatanii akka filatman ni gargaaru. Kana malees yuubni gosaa keessatti wa’ee araaraa fi misoomaa ilaalchisee tajaajjila guddaa biyyaaf kenna. Seerri, aadaanii fi safuun akka hin badne kan to’aatu yuuba sadarkaa adda addaa keessa jirani. Tuulama keessati Yuubni warra Ayyaantuu (Qaalluu) wajjin iccitiidhan miseensota Gadaa filanii sabatti dhiyeesu. Tuulamni jaarsolee kana Guula jedheetti waama.
Namni sadarkaa Gadamoojjii seenu umuriin isaa waggaa saddeetama ta’ee, nama sadarkaa gadaa darban seeran huluuqe ta’uu qaba. Ijoolen Gadamoojjii aangoo qabatanii biyyaa bulchaa kan jiranidha. Umurii isaanii keessatti yeroo sadiif Gadaa ofii aangoo irrattii arguu warra danda’an jechuudha, kana jechuun, bara dhalatan; sadarka Daballee (umurii 0-8) keessa yeroo turan ykn bara abbootin isaanii biyya bulchaa turan waggoota afurtama booda, ofii isaanitii yeroo abbootii Gadaa ta’an (aangoo qabatan) waggoota saddeettama booda yeroo ijooleen isaanii aangoo fudhatanii biyya bulchaa turan, paartiin keessa jiranu, fkn Meelbaan wayita sadaffaaf naanna’ee yeroo dhufu jechaadha.
Ce’umsa irratti sirni godhamu ni jira, sirni kun sirna Qumbii wal irraa fudhachuu jedhama, sirna ce’uumsaati. Sirna kana irratti xinnaa guddaa otoo hin jedhamin hundi ni argama. Seenan gootota kanaa ni himama, warri biyyaaf waan jabaa hojjatan akka gootaati ni faarfamu, ni kabajamu, isaanis ni dhaadatu. Sana booda amma lubuun jiranutti ittigaafatumaa hin qabani, sabn jara kana amma lubbuun jiranitti ni kunuunsa, ni qananiiniisa.


text:
Ergama
Guddinna hawaasa diinagdee Oromiyaa keessatti mirkanaa’ee hojii bulchiinsa fi itti fayyadama lafa baaddiyyaa daran cimsuudhaan misooma gaggeeffamu kamiyyuu akkataa qorannoo karoora itti fayyadama lafaan akka hoogganamu fi qabeenya lafa dhaloonnii amma jiru haalaan kunuunsee itti fayyadamnndhaan dhaloota dhufuuf akka darbu taasisuudha
Mul’ata
Bara 2012tti Naannoo Oromiyaa Misoomnii ishee Karoora Ittifayyadama Lafaa gahumsa qabuun Ogganamee sirnii bulchiinsa lafa baddiyyaa ammayyaa ta’e diriiree misooma itti fufiinsa qabuuf mijataa e uumuu
Duudhaalee
· Itti gaafatamummaa
· Iftoomina
· Tajaajila gahuumsa qabu
· Qophaa’ina fi jijjirama
· Aadaa fi duudhaalee Hawaasaa kabajuu
· Hirmaachisumaa


text:
Bilisummmaan saba Oromoo karaa qabsoo hidhannoon argamu lubbuu namoota heedduu galaafata jedhamuun ibsamuuf yaalamu: (a) Kan lubbuu ilmaan keetii, impaayerittii keessatti balleessaa tokko malee dhumaa jiran kan hin geenye ta’uu fi; (b) Kan dantaa koloneeffatoota habashaa kabachiisuuf waraana mootummaa habashaa keessatti qooda fudhachuun Itoophiyaa jiraachisuuf jecha harca’aa jiran har’aas lubbuu ilmaan keettii ta’uu; hin dagatin!...
Lubbuun ilmaan Oromoo impaayera Itoophiyaa jiraachisuuf duguugame, osoo qabsootti hiriiree, kan Oromiyaa bilisoomsuu danda’u qofaa osoo hin taane, kan biyyoota akka Oromiyaa hedduu walaboomsuun bilisummaa saboota hedduus dhugoomsuu danda’u ta’uun kan wal falmisiisu miti!.
Qabsoon impaayera Itoophiyaa jiraachisuuf carraaqamu … kan ilmaan Oromoo taasisan hundi, kan lubbuu isaanii dhabamsiise fi kan bara kolonii saba Oromoo dheeresse.
Page 46 of 58


text:
Akka warrii nu dubbifne jedhutti waraanii Liyuu Poolis mi’a waraanaa gugurdaa, makiinaa waraanaatii fi qawwee gugurdoon naannoo Somaaleetii dhufe ollootaa fi aanaa magaalaa Nageellee Booranaatti dhiyaatu hadhee nama 18 fixe malee 36 madeesse. Madoolee fi ka dhumattelleen kana caaluu dandahaa jedha.
Gandii hadhan kun akka jecha warra lola sun nutti himetti aanaa Liibanii fi Gumii-El Dallooti.Hagii tokko godina Booranaa fi Godinii Gujiitti irratti wal daangessu.
Jarii lolee kun ammallee waraanaa hedduu daangaa Somaalee keessaa fidachuutti jiran jedhan.
Waraanii kun akka jecha warra dubbii tana nutti himeetti,Liyuu Poolisi, milishaa gandaa,hidhataa naannootii fa wayaa waraanaa naannoo Somaalee qaballee.
“Qawween namaa hadhan jedhan bkm,matiriyeessi 50 kalibber fa.Gandaa fi ollootii keessatti nama hadhan jedhan Funnana Agarsuu, Qoraattii, Ejaaruu, Galaana Odaa Diimaa, Malkaa Galaanaa Buruurii fi Jirma Qoonee. Hadhessaa fi Qoraattii.Kun cuftii ollaa fi ardaa Booranaati” jedha.
Waraanii nama hadhe jedhan kun fedhii isaanii lafa Oromiyaa kutachuu ka jedhan jiraattotii waraanilleen "Jijjiraa,Dooloo fi Godee dhufe," jedhan.
Wannii mirkanaa akka jecha isaaniitti "waraqata ragaa jara irraa argan,waan jarii waraana Itoophiyaatti himee fi nama beekuutti akka isaan naannoo Somaaleetii dhufan mirkanse."
Nama dhumate malee qabeennii mootummaatii fi ka dhuunfaallee waraana kanaan akka barbadaahee fi namii kuma 10-15 baqachiisee jedha.
Obboo Adoolaa Miheessaa itti gaafatamaa biiroo dhimma nagaa Godina Gujii Bahaati.Akka jecha isaatti rakkoon jiraachuun mirkana,fedhii daangaa baballifachuutti jira.Rakkoo jiru karaa seeraa fi nagaatiin faluuf itti jiraa jedha.
Rakkoo tana mootummaalleetti akka himan,mootummaan nananoo Oromiyaalleen dhimmii daangaa akkuma seeraan bahetti akka kabajamu dubbachuu isaatii fi akka rakkoon tun hin baballannee hujiiti jirraa jedha obboo Adoola.


text:
Namoota torban darbee gadhiifaman keessa harka caalaan dargaggoota. Afooshaa nannoo Bolee Bulbulaan wal qabatee waggaa lama dura kannen himataman namoota 33 keessaa dargaggoo Tolosaa Badhaadhaa tokko. Manni hidhaa Qilinxoo gubamuun wal qabatee himannaan lammataa irratti dabalame.
Turtii mana hidhaa kan waggaa lamaa keessatti mana hidhaa Maakalaawwii, Qilinxoo, Baatuu, Shawaa Robiit fi dhuma irrattis Qaallittiti hidhame.Qaallitti keessatti Oromoota waggaa dheeraaf hidhaa keessa jiran arguuf carraa aragatee jira.
Kanneen keessaa Injiinar Masfin Ababaa, Darguu Ittaanaa, Masfin Ittaanaa, Abbabaa Urgeessaa argee jira. Warra akka Kefyaaleew Tafarraa, Faqqadaa Abdisaa, charinat Yemane, Amanuuel Gammachuu fi kanneen biroo immoo seenaa isaanii nu ibsee jira.
Mana hidhaa shanan keessa ture keessatti lakkoofsii Oromoota Hidhaa keessa jiranii hedduu jedha.
Gaaffii fi deebii dargaggoo Tolosaa Badhaadhaa waliin gaggeeffame caqasaa.


text:
Warshaan Sukkaaraa Oomoo Kurraaz lakkoofsi 3 Dilbata eebbifama
Finfinnee, Onkololeessa 1,2011(FBC)-Godina kafaa fi Beenchii Maajii keessatti kana aragamu warshaan Sukkaaraa Oomoo lakkoofsi 3 Dilbata eebbifama.
Proojektii misooma Oomoo Kurraaz jalatti kanneen ijaaraman warshaalen sukkaaraa Afur keessaa tokko kan ta’e warshaan kun liqii baankii misooma Chaayinaa Birrii Biliyoona Saddeetin ijaarame.
Dhaabbata Chaayinaa Kaampilaant jedhamuun kan ijaarrame yoo ta’u, guyyatti sukkaara kuntaala kuma 8 hanga kuma 10 oomisha jedhameera.


text:
Jaarraa hedduuf sukkaarii nyaata mi’eessaa, qaamaafis faayda-qabeessa ta’eeti kan ilaallamaa ture. Hanga yeroo dhihootti, sukkaaratti baay’inaan dhimma bayaa kan turan hawaasa hundaa miti. Ummata hawaasa keessatti diinagdeenis ta’ee siyaasan gulantaa addaa qaban; abbootii qabeenyaafi kanniin sadarkaa taayitaa addaddaa irra turaniidha. Sukkaarri manniin hiyyeessaa fi kanniin jireenya jiddu-galeessaa qabanii kan seenuu eegale naannoo dhuma jaarraa 20ffaa keessa.
Biyyoota Awurooppaa heddu imala kolonii irratti akka bobba’an kan godhe keessaa inni tokko barbaacha ykn omisha sukkaaraati. Lammiiwwan ardii Afrikaa miliyoona heddu ta’an gabrummaadhaan gara ardii Ameerikaatti kan geeffamaniif qonna shankooraa, sukkaara omishuu, irratti akka hojjataniif. Jaarraa 16ffaa kaasee hanag gara dhuma 20ffaatti, tarree mi’eessitootaatti, sukkaaraaf kabajaafi sadarkaa addaatu laatamaa ture. Haata’uu malee, woggoottan dhihoo asi odeeffannoon bayan hundi kan mul’isan, sukkaarri jaalalaa fi kabajaa jaarraa hedduuf qabaataa ture sarbamaa dhufuu isaati.
Jaarraa heddu booda waa’ee sukkaaraa irratti hubannoon qabnu hedduu dabalaati kan dhufe. Kunis kan madde qorannoo saayinsii heddu yeroo dheeraadhaaf sukkaara irratti geggeeffamaa ture irraayi. Jaarraan kuni dhalli namaa faaydaaleefi miidhaa sukkaraa, bifa nama hin mamsiisneen, kan qajeelatti gargar baasee keessatti hubateedha. Akka ilaalchaa fi hubannoo kana dura tureetti osoo hin taane, sukkaarii, waan jireenya dhala namaa mi’eessu qofa osoo hin taane waan summeessus ufkeessaa qabaachuu isaati kan barame.
As biratti kan hubatamuu qabu, gonkumaa sukkaara lagadhaa jechuu koo akka hin taane. Guyyatti, dhiirri sukkaara giraamii 38 oli, dubartiin ammoo giraamii 25 oli nyaachuu kan hin qabne ta’uu isaati kan ogeeyyii fayyaatiin gorfamu. Kuni sukkaara nyaata garagaraa keessatti argamus dabalateeti. Rakkoon fayyaa kan dhufu, egaa sukkaarri kanaa olii guyyatti yoo nyaatameedha.
Dhugaan jiru garuu, hedduun keenya guyyatti sukkaara qaamni keenya hayyamuu oli kan soorannu. Namoonni tokko tokko sukkaara kan hin nyaanne itti fakkaatee yeroo shaayiifi buna dhugan sukkaara kan heddummeessan argina. Kuni sirrii hin fakkaatu. Sababnis, nyaanni nuti nyaannu hedduun isaa (daabboo, cuunfaa fi kanniin biroos dabalatee) sukkaara qaama keenya miidhu kan uf keessaa qabu ta’uu isaati. Sukkaara nyaata addaddaa irraa argannuun alatti, shaayii fi bunatti sukkaara maankaa 5 hanga 10 yoo kurru maal hayya?
Rakkoon fayyaa sukkaara heddummeessuu irraa maddan kanniin asii gadiiti.
- Sukkaarri gulukoosii dhigaa olkaasa.
- Insuliinii qaamaa jeequudhaan, sukkaarri balaa dhibee sukkaaraa fi onneetiif nama saaxila.
- Furdina qaamaa (ijooleefi gayeessa irrattis) hin barbaachifne namatti fida.
- Sukkaarri, akkuma foonii, nama jaarsaa.
- Miidhaa tiruu irraan gaya, sukkaarri.
- Uumamiinsa kaansariitiifis sukkaarri haala kan mijeessu ta’uu isaati kan hubatame.
- Ilkaan namaas balleessa, sukkaarri.
Mi’aa sukkaaraatiin sobamuun nurra hin jiraatu. Kan cululuqu hundi worqee miti jedhuu mitii?


text:
Filannoo biyyoolessaa Sadaasa dabre geggeessame irratti, Donaald Traamp sagalee bakka-bu’oota kutaalee biyyaa “electoral vote” jedhamu 306 argatan. Paartii Dimookiraatii irraa kan isaan dorgoman – mormituun isaanii, Hilarii Kilinten sagalee 232 argatan. Sagaleen kun, akkaataa falmsiisaa hin taaneen injifachuu isaanii mirkaneesse. Garuu, ba’iin lakkoobsa sagalee gara boodaatti ifa bahe akka agarsiisettti, Hilarii Kilinten, sagalee uummataa gara miliyoona sadi’iin ka Donaald Traamp caalanii argaman. Eega Jimaata dabre kakuu fudhatanii, Prezidaantummaatti muudamanii booda, Doonaald Traamp --- “ba’iin sagalee sun dogoggora yokaan gochaa seeraa alaa calaqqisa” jechuun dubbatan.
Kana malees, bulchiinsi Traamp, sirna aangoo walitti-dabarsuu yokaan muuda prezidaantummaa bara kanaa irratti baay’inni uummata argamee kan ammaan dura takkaa huu argamee hin beekne, jechuutti cichee jira. Gabaasaaleen sabaa-himaa fi suuraaleen kaasaman garuu, wanni isaan ibsan faallaa kanaa ti. Hedduun akka tilmaamanitti, lakkoobsi uummata mormii dubaratootaa, guyyaa muuda prezidaantummaa Traamp tii booda geggeessame baay’ee guddaa ta’uu, lakkooba uummata muuda prezidaantummaaf ba’e gad-xiqqeessee mul’ise. Paartii Ripublikaanii irraa – dura-taa’aan Mana-maree – Pool Raayaan dhimma kana dubbachuu dhiisuu yaalanii jiran.
Battaluma immoo dubbii isaa wanna biraatti geddaran. Garuu, dimookiraatonni ergaa cimaa prezidaantichatti dababarsan. “Wanna dubbataniif itti gaafatama fudhachuu qabu” – jedhu – mana-maree murtii-seeraa Yunaayitid Isteets keessatti, hoogganaan gurmuu sagalee-xiqqaa Dimookitaatotaa – Chak Shuumer.
Dhimma sagalee filannoo dabree irratti, wanna prezidaant Traamp dubbatanii fi deebii gama Dimookitaatotaa kennamaa jiruu kana ilaalchisee --- ogeessa seeraa fi xiinxalaa siyaasaa, Dr. Bayaan Asoobaa, Koomishina Mirga Namoomaa kutaa Ohaahiyoo irraa dubbisnee jira.
Kana cuqaasuun qophii guutuu dhaggeeffadhaa


text:
INTARNEETII IRRATTI OF-EEGGANNOOF BEEKKUMSA BARBAACHISU
Kutaa 2ffaa – SHARE – Ferhan Abdulselam
Haakiingi (Hacking):
Sooftweerii ykn haardweerii kompiyuutara tokkoo jallisuudhaan kaayyoo kompiyuutarichi tolfameefiin ala kaayyoo biraa ittiin geggeessuu jechuudha. Kunis laafina siistama kompiyuutara tokkoo ykn neetworkiin tokko qabu (qaawa laafaa) adda baasuun laafina ykn dadhabina isaatti fayyadamanii keessa seenuu jechuudha. Haakiingi jechuun salphumatti hanna bifa virtual taheen adermsifamu jechuu dandeenya. Odeeffannoo nama dhuunfaa, ykn jaarmaya tokkoo keessa seenanii funaannachuu dha.
Gosoota Haakarootaa:
* Cracker: Warra hayyama namaatiin ala computer namaa seenee odeeffannoo hatu
* Ethical Hacker: Laafinna siitama kompiyuutaraa hiikuuf warra haak godhan. Isaan kun seekuriitii kompiyuutaraa cimsuufuuf godhu
* Hacktivist : Warra website namaa cabsuun/hijack godhuun ergaa isaanii achirratti maxxansan
* Phreaker: Warra bilbila hack godhan fkf akka bilbila ijoolleen biyyatti hack godhanii tolaa akka bilbilamu godhan
Jarri kun hundi dadhabina system sanii barbaaduun cabsan jechuudha.
Karaa kamiin fayyadamanii computer namaa seenuu danda’u?
* Public Wi-fi ( wifi banaa/tolaa kan ummataa) yeroo fayyadamnu of eggannoo barbaachisu
Tooftaa Haakaroonni fayyadaman keessaa tokko man-in-the-middle (MITM) jedhama. Public wifi kun encrypted waan hin tahiniif, Haakarri WIFI kana fayyadamaa jiruu fi meeshaan ati WIFI sanitti connect gootee fayyadamaa jirtu walitti hidhaa waan jiraniif yoo meeshaan kee secured/password hin qabaanne tahe, salphaatti seenuu dandaya. Haakaroonni akkanaa ammas sii fi networkii ati fayyadamaa jirtu kana jidduu seenee odeeffannoo ati dabarsaa jirtu jidduu kanatti qabachuu dandaya. Kuni email tahuu dandaya, password tahuu dandaya waan ati WIFI san fayyadamtee internet irratti godhaa jirtu kamuu jechuu dandeenya.
WIFI ummataa kana secured hin taane kana fayyadamuun, malware adda addaa computer ati fayyadamaa jirtutti erguu dandaya. Namoonni hubannoo haakiingii hin qabne computer isaanii irratti file-sharing hayyamu. Gaafa kana argate, salphumatti malware gosa barbaade computer keetitti erga jechuudha. Hacker cimaa yoo tahe connection san xalafee hoggasuma pop-up window sitti ergee software kana upgrade godhi jedhee si gaafata. Yeroo kana hubachuu dhabuu malta. Nagayuma seetee yeroo ati upgrade godha jettee permission/ hayyama computer keetii kennite kan install tahu spyware tahuu dandaya.
Public Wi-fi yeroo fayyadamnu karaa VPN fayyadamuun akka haakarootaaf hin saaxilamne nu fayyada.
VPN hubachuuf: https://www.facebook.com/
VPN Download godhuuf: https://www.facebook.com/
Malware maali?
Malware (malicious software) sooftiweerii computer namaa keessaa waa hatuuf, ykn balleessuuf Hacker itti fayyadamu jechuudha. Isaan kun hedduu dha keessaa kan irra hamaa tahan sii hima
* spyware: Akkuma maqaa isaarraa hubannu sooftiweera waa basaasu jechuudha. Odeeffannoo kee hordofaa qaama biraatti dabarsa. Akkasumas setting antivirus haa tahuu security ati fayyadamtuu fooyyessuu akka waan fedhe godhuuf mijeeffata.
* Trojan horses: file/program sirrii fakkaatee dhufa akka ati download gootuuf. Isa takka install goonaan computer si caala nama Trojan sitti ergetu harkaa qaba jechuun ni dandayama. Waan ati achirratti gootu kamuu gochuu dandaya. Screen computer keetii daaw’achaa. Kuni hedduu hamaadha. Kanaaf namni hin beeynet yeroo antivirus kee trojan arge jedhu hin rifatu waan inni dalagu waan hin beekneef.
* Viruses: Malware yeroo seene daddafee ofumaa of baay’isuun copy of godhee babaldhata. Computer adda addaatti dabruu danda’a saffisaan. Inni kun irra caalaatti computer namaa balleessuuf fayyadamu . Inni kun yoo file isaa download tahee yoo itti hin bu’amne ofiin of hin hojjachiisu. Tuqaa/run gochuu barbaada. Haa tahuu garuu odeeffannoos hatuuf itti dhimma bahu
* Worms – Kuni akkuma virus tahee networkii irratti miidhaa fida. Kuni osoo namni hin tuqne ofumaa of ajaja. Virus garuu sochoosuu ykn tuquu barbaachisa hojjachuuf. Isa kana kan yeroo hedduu email keessatti namatti ergamu. Download goonaan san booda inni hojii isaa eegale tuqaa hin eegu.
* Rootkits – Inni kun isa irra hamaati. Inni kun computer kee bakka biraa taa’anii hordofu osoo antivirus kee hin qabne. Kunis takka seennaan akka jirutti system computer waan dhuunfatuuf, keessaa baasuun rakkoo rakkisaadha.
Akkam taha yeroo Malware/virus computer seenu
* Parsanteejiin fayyadama CPU kompiyuutaraa haala malee ol ka’uu
* Saffisa kompiyuutaraa laaffisuu
* Rakkoo neetworkii godhachuu
* Jidduutti dhaabatee socho’uu diduu
* Faayiloota irratti jijjiirama ati quba hin qabne geessisuu ykn haquu
* Desktop irratti mallattoolee ati amma dura hin argin heddummeessuu
* Softiweeriin tokko tokko ofumaa banamee ofumaa cufamuu
* Ativaayrasa cufamuu
* Iimeelii ati quba hin qabne gara hiriyoota keetitti erguu
Of eeguuf:
– Sharing hayyamuu dhabuu
– Public WIFI secured hin taane dhiisuun ykn VPN fayyadamuu
– Antivirus qabaachuu fi yeroo yerootti update gochuu
Jarjaraan waan barreesseef dogongora qubeetiif na hofkolchaa! Kaayyoon guddaan hubannoo warra hin qabneef hubannoo kennuudha.
Barnootni intarneeta irratti of eeggannoof barbaachisoo tahan itti fufa…
Copy/paste godhuu irra SHARE yoo gootan akka namni kutaa itti aanu fb kiyya irraa argatu gargaara.


text:
Waldaan Fannoo Diimaa Addunyaa Liibiyaa keessatti lolli geggeefamaa jiru bu’uuraalee biyyattii barbadeessaa akka jiruu fi kun immoo kufaatii diinagdee dabalatee gaaga’ama guddaa kan hordofsiisaa jiru tahuu akeekkachiise. Dhiheenya kana walitti bu’iinsa gareewwan hidhattootaa jiddutti babal’ataa dhufeen walqabatee, jireenyi lammiilee Liibiyaa kuma dhibbaan lakkaahamanii balaa hamaa keessa kan gale tahuu gabaasni ICRC ni mul’isa.
Fincila bara 2011 keessa prezdantii yeroo dheeraaf biyyattii bulchaa ture Mu’ammar Gadaafii taayitaa irraa fonqolche hordofuun, Liibiyaan hanga har’aatti jeequmsa hamaa keessa jirti. Lola Liibiyaa keessatti waggaa torba dura jalqabame kanaan, lammiileen biyyattii 500,000 ol tahan qe’ee fi qabeenya isaanii irraa kan buqqifaman tahuu gabaasni kun ni ibsa.
Waggoota lamaan dabran keesa biyyattiin kan tasgabbaahaa dhufte tahus, lola hamaa geggeefamaa tureen manneen jireenyaa, buufataalee fayyaa, manneen barnootaa akkasumas bu’uuraaleen misoomaaa kanneen akka humna elektirikaa fi bishaan dhugaatii wanta barbadaayaniif, jireenyi lammiilee biyyattii kan gaaga’ame tahuu gabaasni kun ni addeessa. Bara 2011 dura Liibiyaan biyya lammiileen isii badhaadhinaan keessa jiraatan turte.
Liibiyaan yeroo ammaa mootummaa beekkamtii UN qabu kan magaalaa Triippoolii maandheffatee fi Garee miseensota Paarlaamaa magaalaa Tobruk jedhamtu keessa mandheffateen buulaa jirti. Humnoota lamaan gurguddoo Liibiyaa bulchaa jiraniin alattis gareewwan hidhattootaa heddu naannawa adda addaa kan too’atan yoo tahu, qabeenya boba’aa fi buufataalee doonii too’achuudhaaf wal dorggommii godhaniin biyyattiin dirree jeequmsaa taatee itti fuftee jirti.
______
#Liibiyaa


text:
Bulchiinsa naannoo Oromiyaa, godinaa Qellem Wallaggaa, aanaalee Gidaamii fi Beegii keessatti Waraanni Bilisummaa Oromoo raayyaa ittisaa Itiyoophiyaa irratti haleellaa banuudhaan, konkolaataa loltoota fe’ee deemu gubuu fi loltoota ajjeessuu dabalee miidhaa geessisuu isaa, jiraattonnii fi aangawoonni naannoo sanaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsanii jiran. Dhimmoota yeroo ammaa, kan labsii yeroo hatattamaa irratti Sanbata dabre kana kan ibsa kennanii turan – Koomishinarri Koomishinii Poolsiii Federaalaa Itiyoophiyaa Jeneraal Asaffaa Abiyyuu, “gurmuulee biyya jeeqan kan leenjisee hidhachiisee biyya keenyatti bobbaasaa jiru – Ertiraa dha” jechuun balaaleffatan.
Mootummaan Ertiraa immoo “Mootummaan Itiyoophiyaa rakkoo isaa biyya keessaa hidda gad fageeffateef sababaa biraa barbaaduu mannaa, deebii dhuga-qabeessa tahe itti kennuu isaaf wayya” – jechuudhaan, balaaleffannaa mootummaa Itiyoophiyaa sana “dhara” jechuun haale. Gama biraan, dhiheenyuma kana, haleellaa godinaa Booranaa keessatti geggeessame ilaalchisuun kan ibsa kennanii turan, bakka-bu’aan Komaand Poositii Yeroo Hatattamaa Itiyoophiyaa, Jeneraal hasan Ibraahim, “loltoonni Adda Bilisummaa Oromoo, kallattii biyyattii sadi’iin – jechuun – gama Bahaa, gama Lixaa fi gama Kibbaatiin akka biyyattii seenuuf sochaa’uu jiran beekamaadha” jedhanii turan. Dubbi-himaan Adda Bilisummaa Oromoo – Obbo Toleeraa Adabaa, Addi Bilisummaa Oromoo humna guutummaa Oromiyaa keessa uummata isaa waliin socho’aa jiru, jechuun deebii kennanii turan.
Guutummaa gabaasaa kanaa dhaggeeffadhaa


text:
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Qabsoon Oromoo ifaajjiifii dhamaatii danuu booda sadarkaa har’aarra ga’eera. Qeerroon kaayyoo fi mul’ata abbaasaatti ciccee falmiirra jira. Saba walaba ta’ee dhalatee, walabummaansa irraa mulqameef qabsa’a. Aarsaa hedduus baaseera baasaas jira.
Qeerroo Bilisummaa Oromoo kobbortaa garbummaa sabasaarra ciruuf ifaaja. Nuffii fi sodaa tokko malee qabsoo hadhoofturra jira. Firaaf diina qabsoos bareechee Beeka.
Haala yeroo ammaa ilaalchisee, Yeroo nuti keessa jirruu nuuf Warqeedha. Nama dhuunfaa mormuufis ta’ee deggeruuf yeroo hin qabnu. Firii dhadhabbii keenya kaleessaa arguuf carraaqudha malee. Daandii eegalees qoree sakatta’aa deemu qabnas. Yeroon kun yeroo kam caalayyuu bilchina nu barbaachisa. Kanaaf ammoo Firriis diinnis miidhegsee beeka. Haqa haqaaqame deebisuuf daandii dheeraatu nu hafe.
Haala amma addunyaan illee qabsoo keenya deggaruuf nu cina dhaabbataa jirutti, qaamota yakkamoo hidhaa fi seeratti dhiyaachuu baraaramuuf afaanfajjiif “hiriiraan bahaa nu deggaraa!” jedhan deggaruun kan qisaasama yeroo cinatti harkifannaa Bilisummaaf qabsoo keenya ija addunyaa cinatti xiqqeessu ta’a jennee ilaalla; waan ta’eef Qeerroo Bilisummaa Oromoo gadjabeessee hiriira garboonfataa dhaadessuuf karoorfame ni morma.
Qaama yakkamaa yakka tokkoon alatti waggoota 28 guutuu nu ajjeesaa, nu kolaasaa sanyii nu kutaa, haamilee nu cabsaa, qaama nu hir’isaaf nu irratti daguuggaa shanyii raawwataa ture baanee dhaadessuuf si cina jirra jechuu nuti Qeerroo Bilisummaa Oromoo waan addunyaa kanarratti ta’ee hin beenne daba siyyaasaa Oromoo irratti deemuuf jiru kana ni mormina. Qaamota yakka ajjeechaaf gidiraa lafarraa nu buqqaasuu nu Oromoo irratti raawwataa turan deggaruun yakka seenaan nama gaafatu hojjechuu akka ta’ettis fudhanna.
Yakkamaa faana socho’uufis hojjechuufis Qeerroon akeeka uummatasaa Oromoo faalleessu kamiinuu kan hin hojjenne ta’uu gamanumaan dhaamna. Kanaaf gaaffiin Qeerroo Bilisummaa Oromoo addatti ammallee gaafatu wayiita babal’ataa jirutti qaamonni yakkamoon TPLF akkasuma ijaarsi isaaniin ijaaraman uummata keenya gowwoomsuuf akeeka dhokataan socho’aa jiran dura ni dhaabbanna.
Qeerroo Bilisummaa Oromoo rakkoo siyyaasaa biyyattii furuuf ibsa ABO’n irra deddeebiin Wayyaaneef qaamota dhimmichi ilalallatu bakka qaamni sadaffaa jirutti furuuf qophii ta’uu baase kan hojiirra oolfamu akka ta’u ni gaafata. Akkasuma gaaffiiwaan abbaa biyyummaa ABO dhaan hogganamee gaafataa turetti dabalee gaaffii Mootummaa Ce’umsaa gaafachuu, yakkamtoota manni seeraa biyyattii akka seeratti dhiyeessu gaafachuu, ajeechaa jumulaa nurratti raawwataa jiru akka nurraa dhaaban gaafachuu, qe’ee keenyarraa nu buqqaasuun nu dararuun akka dhaabbatuuf irra deddeebin ammoo kan jedhu qaamonni nurraan darara gahaa turan akka seeratti dhiyaataniif qaamota nagaa mana hiraarsaatti qaama hir’isaa turaniif akka beenyaan kaffalamu gaafachuu, Liyyuu Ayiliin mootummaan Wayyaaneen ijaaraman akka seeratti dhiyaatan gaafachuu itti fufna!
Waan ta’eef Qeerroon Bilisummaa Oromoo yeroon ammaa nuuf Warqeedha, nama dhuunfaa deggaruufis ta’ee mormuuf yeroo hinqabnu. Nuti sirna biyyattii keessatti Wayyaaneen direeree jiru akka diigamuuf kan nagaa biyyattii eegsisu akka bakka buufamu gaafanna. Yeroon nuti qabsoo Oromootti Xumura gochuuf hojjetaa jirru kanatti of ko’omsuun waan uummata keenya miidhu kamiin kan hin deggarreef kan irratti hin hirmaanne ta’uu hubachiisna. Hiriira halagaan waame kamirraayyuu qooda kan hin fudhanne rakkoo uummataa addunyaaf karaawwan hiriiraaf FXG addunyaaf beeksisuuf kan duubatti hin jenne ta’uu hubachiisa.
Injifannoon Uummata Oromoof
Gadaan Gadaa Xumura Garbummaati!
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Waxabajji 20,2018
Finfinnee Oromiyaa


text:
Rakkoo nageenyaa Naannoo Beenishaangul Aanaa Maa’oo Koomootti dhaqqabeen qe’eesaaniirraa ka buqqa’anii turan dhalattoonni Oromoo kuma sadii qe’eetti deebi’famuu Aanaan Begii beeksise. Itti Gaafatamaan Waajjira Dhimma Nageenyaa Begii Obbo Haruun Beqqelee, namoota qe’eerraa buqqa’an kana Angawoota Aanaa Maa’oo Koomoo waliin mariyatanii akka ofirra deebisan dubbatan. Namootni gara ganda isaaniitti ofirra deebi’an garuu ammaa Aanaa Maa’oo Koomoo keessa nageenyi guutuun hin bu’in akka jiru dubbatu.
Galmoo Daawit dabalata qaba.


text:
Oromiyaa keessatti aangawoonni bulchiinsa sadarka adda addaa fi itti gaafatamtoonni waajiraalee polisii akkasumas nageenyaa hidhamaa akka jiran jiraattonni ibsuu eega jalqabanii bubbulee jira.
Kanneen keessaa tokko kan ta’an ajajaan waajira polisii magaalaa Mattuu Komaandar Nagaraa Dhufeeraa eega to’annaa jala oolanii baatii lama guutuuf jiran. Garu haga ammaatti himannaan irratti dhiaate waan hin jirreef jecha dargaggoota isaan waliin to’annaa jala jiran sagal waliin waajiira polisii godinaa seeraan hiamatamanii jiru.
Manni murtiis ajaja waajiricha himatameef ergeen dhiyaatanii waa’ee kanaa akka ibsan xalayaa ajajaa ergee jira.Kunis har’a waaree booda kan ture yoo ta’u manni murtii bellama biraa kennuu isaa maatii keessaa nu ibsanii jiran.
Gama kaaniin bulchaan magaalaa Ciroo Obbo Xahaa Waaqoo bulchaan magaalaa Hirnaa Obbo Iskindir Ahmad Dirree Daawaa keessatti to’annaa jala akka jiran beekamee jira. Godiina Wallaggaa dhiyaa aanaa Bedii keessatti aangawaan nageenyaa itti anaa isaa waliin akkasumas itti gaafaamaan waajiira polisii Begii gidduu kana to’annaa jala oolfamuu jiraatonni ibsanii jiru.
Ajajaan polisii wallaggaa bahaa komaandar Caalii Tasammaa torban lama dura hidhaa kan gadhiifaman yoo ta’u barreessaa paartii Kongrasii Federaala Oromoo Obbo Baqqalaa Nagaa yeroo waggaa lama ta’uuf mana ofii keessatti uugguramanii eega turanii booda amma hojii paartii isaanii jalqabuu isaanii ibsanii jiru.
Gabaasaa Guutuu Caqasaa


text:
#Breaking #Chinaksan: Abdi Illen Lola qindaawa ganama kana araddoota keenyarratti baneen hamma ammat ilmaan Oromoo 2 woreegamani Tokko ammo haalan miidhameera .
Ilmaan Oromoo Woreegaman
1 / Abdeq mahmuud fi
2 / Abdi Aptidoon jedhamaniif Obboleessi keenya Suura irrat argitani kun Hakiim Mahmuud jadhama yeroo amma karaa Harar refer tahe jira.
Obbaleessa keenya Rabbi lubbu isaa nuuf haa baasu.
Obboleewwan keenya Woreegaman Rabbiin Haa Araramuuf !!!
Laakofsii Madoo dabala Kan jiruuf ummani Ambulaansis dhabee nuu birmadha jechuun iyyata jiru .
Lolii kun Ganamma Guyyaa hardhaa Sa’a lamarraa jalqabe aradda #Uusweyneweerare kan jiruuf ummanni keenya jeynummaan ofirra deebisani jiran.
Mootummaan Dhimma kana irrat Furmaata nu kenu qaba Abdii Illeen hamma mana hidhat hin darbamiin furmaani argamu hin jiru jechuun jechuun jiraatton RDH komii isaani dhiheesaniiru .
#RDH Caamsaa 15 2010


text:
Prezidaant Doonaald Traamp haasaa biyyoolessaa kan waggaa kan jalqabaa bor gongresa biyya isaaniif dhiyeessuuf jiran.
Seera tumtoonnii fi dhaggeeffattoonni guutuu addunyaa irra jiran dhimmootii biyya keessaaf imaammata alaa kan bara 2018f ka jrezidaantichi dursa kennaniif dhaga’uuf jiru.
Traamp waggaa tokko falmisiisaa ta’e hojii itti jalqabanii boosa dilaala warra dureessaaf gad xiqqeessuu irratti injifannoo argatan irratti deggersa uummataa argachuuf carraaqaa ennaa jiran kanatti garuu immoo falmii fi walii galtee dhabiinsi hedduu irraan kan ka’e seenaa keessatti prezidaantiin haaraan deggersa uummataa qabu isa gad aanaa argatan.
Haasaan biyyoolessaa kan waggaa prezidaantii dhaan Kongresiif dhiyaatu aadaa dimokraasii Ameerikaa ti.
Traamp kongresii biyyaaf waggaa darbe haasaa dhageessisanii turan, garuu hojii erga jalqabanii torbanneen hanga tokko qofaa waan ta’eef jecha haasaa biyyoolessaa kan waggaa hin turre.
Galgala kana kan ani as jiruuf ergaa tokkummaa fi ciminaa akkasumas ergaa onnee koo irraa ta’e jedhan.
Waggaa kana haasaa isaanii keessatti prezidaantichi cimina dinageee Ameerikaa irratti fuuleffatu jedhamee eegama.
Nan jedha, biyyi keenya dhugumatti haala gaarii irra jirti. Dinagdeen keenya isa kana duraa caala gaarii ta’ee jira. Lakkoobsa dalagaa jiruu yoo ilaalte. Gabaa addunyaa yoo ilaaltes sadarkaa ol aanaa irra jirra jedhaniiru.
Hamma ammaatti dinagdeen guddataa adeemuun garuu Traamp deggersa isaan uummata biraa qaban hin fooyyessine.
Demokraatonni waan dursa kennaniif ifatti hin ibsine jechuun komatu. Hoogganaan garee demokraatotaa senator Chuck Schumer akka jedhanitti hoogganoonni keenya garee Republikaanotaa ofii isaanii danda’anii gara fuula duraatti sosso’uu hin barbaadan. Prezidaant Traampiin sodaatu. Waan isaan gochuuf jiran beekuu fedhu. Garuu kana godhaa jedhanii waan itti himan tokko iyyuu hin qaban. Kan isaan yeroo mara ittiin jedhan. ofuma keessanii hojjedhaa ka jedhu. naaffannee jirra jedhan.
Dinagdeetti dabalee daldala, fi dhimmootii immigration irratti Traamp dhimma imaammata alaa kooriyaa kaabaa, Iraanii fi Afgaanistaaniin ilaalchisee ibsa kennu jedhamee eegama.


text:
Mootummaan prezidaant Traamp, kan akka lammiwwan Sudaan Kibbaa yeroodhaaf Yunaayitid Isteets keessa jiraatan taasisu, ehama “Temporary Protected Status” yokaan TPS jedhamu bara 2018f ka dheeresse yoo tahu, ka lammiwwan Sudaan garuu dhumachuu isaa beeksisee jira.
Minisarri naga-eegumsa biyyaa, ka Yunaayitid Isteets, kaleessa, akka jedhetti, haalli Sudaan keessaa hala ga’insa qabuun waan fooyya’eef, lammiwwan biyyattii irraa gara Yunaayitid Isteets dhufaniif, ammaa booda ehamicha dheeressuun barbaachisaa miti.
Ehamni TPS, ka lammiwwan Sudaan, Sadaasa dhufu kana ka dhumatu yoo tahu, sagantaa DHS jedhamnuun immoo, haga waggaa tokkootti turuun, dhimma isaanii Yunaayitid Isteets keessaa xumuratanii, gara biyya isaaniitti deebi’uu danda’an.
Ehamni TPS, namoota biyya irraa dhufanitti deebi’uu hin dandeenye yokaan biyyi irraa dhufan isaan gargaaruu hin dhandeenye akka yeroof Yunaayitid Isteets keessa turan ka kennamu.


text:
Memory, Flash,Fi SD Card Akkamitti Sirreeffama: OROMO ICT
#Memory, #Flash ykn #SD Cardnuuf hojjachuu dide akkamitti sirreessina(how
to repair)…….. …OROMO ICT……. #share
- Dursa yoo deetaa isin fayyadu irraa qabaattan irraa qabaattan waan biraatti irraa garagalfadhaa.
- Itti aansuun memory yoo ta’e qabduu memory fayyadmanee, Flash/SD keenya koompuutaratti suuquu qabna. Sana booda tartiiba kana hordofaa…..
- CMD administrator mode dhaan banaa
- Sana booda ajaja barbaaddan hunda tartiiba isaa eeggachuun itti galchuun’furtuu utaali’ cuqaasaa.
- DISKPART
- LISTDISK(filannoon kun diiskiiwwan koompitara irra jiran lakkoofsa wajjiin nutti agarsiisa. Kanaaf diiskii barbaadnu filachuuf nu fayyada. Fkn: disk1 ta’uu danda’a.
- SELECT DISK * (iddoo urjiin jiru kana maqaa diskii keessanii barreessaa, akka 2ffaarraati jenne disk1 yoo ta’e, SELECT DISK disk1 jennee, furtuu utaalii cuqaafna.
- CLEAN (kun guutumatti waan keessa jiru hunda haqee qulqulleessa)
- CREATE PARTITION PRIMARY (Kun kutaaletti adda hira)
- SELECT PARTITION 1
- ACTIVE (Kun disk san qophii akka ta’u taasisa)
- FORMAT FS=FAT32 (kun guutummaa disk sana gadi bu’ee, virus fi rakkoo jiru hunda kan balleessuudha. Kun xiqqoo turuu danda’a waan ta’eef obsaan eeguu barbaachisa.)
- ASSIGN (Disk haaraa uumnee Qubee(maqaa) laataaf)
- EXIT (Kun hojii hunda nuuf xumura)
Haala kanaan filaash/memory/SD haaraa uumneef ofeeggannoodhaan fayyadamuufi dhibee adda addaa inni qaburraa qulqulleessuu dandeenya.
Horaa Bulaa
OROMO ICT[sgmb id=”1″]


text:
Daily Archives: January 23, 2018
SQ Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromo, Amajjii 23, 2018
Hanga Sirni Wayyaanee Angoorra Jirutti Ajjeechaan Hordoftoota Amantii Adda Addaarra Geessifamu Akka Hin Dhaabbanne Yakki Waldayaatti Raawwatame Ragaa taha
Hanga Sirni Wayyaanee Angoorra Jirutti Ajjeechaan Hordoftoota Amantii Adda Addaarra Geessifamu Akka Hin Dhaabbanne Yakki Waldayaatti Raawwatame Ragaa taha (Ibsa ABO) Mootummaan Wayyaanee ajjeechaa fi balaa suukaneessaa Ummatoota Itoophiyaa amantaa adda addaa hordofan irraan gahu itti fufuu yakka Kaaba biyyattii… Read More »


text:
Dhaabbanni Aayfeeks jedhamu kan dhimmoota yaada walabaan ibsuu irratti hojjatu ayyaan guyyaa har’aa yaada-ibsachuu adunyaa ilaalchisuun ibsa baasaniin ji’a Waxabajjii bara darbee irraa jalqabee waggaa tokko qofa keessatti gaazexeessitoonni 46 haala qindaaween ajeefamuu isaanii gabaasaniiru. Hojmaata gaazexeesootaa keessatti hojii malaammaltummaa (hattummaa) gabaasuun ajeefamuu gaazexeessitootaaf akka sababaa guddaa ta’e barameera. Ji’a Waxabajjii waggaa darbee irraa jalqabee Gaazexeessitoota 46 bifa ta’e ja’amee ...Read More »
Biiya Libnaan keessatti lammiin Itoophiyaa takka warra ishee hojjachiisuun reebamtee daandii gubbatti darbamte.
Aaddee Hawwii Guddataa dhalattuun Naannoo magaalaa Amboo kan biyya Libnaan ti warra ishe hojjachiisuun reebamtee daandii gubb irratti darbamte umreen ishee waggaa 20 gadi ta’uun barameera. Aaddee Hawwiin hojjachiistuu ishee saaraa jedhamtuun reebamtee magaalaa Beeyruut tti daandii gubbaa dhiiga dhangalaasaa deemaa akka turte ragaan mul’iseera. Lammiileen Itoophiyaa kanneen Aaddee Hawwii ishee dhiiga dhangalaasaa deemtuu argan waajjiraa Mootummaa Gamtoomanii bilbiluun ambulaansiin ...Read More »
Magaalaa Paarisitti namoota 200 guyyaa dafqaan bultootaarratti jeeqan poolisiin hidhaman
Poolisiin magaalaa Paaris namoota hiriirarratti hirmaatan 200 fi fuula isaanii haguuguun guyyaa dafqaan bultootaa irra foddaa suuqotaa caccabsanii fi konkolaattota guban to’annoo jala oolche. Gartuu gara bitaachaa fi Bilaak Bilooksi jedhamuun beekaman hojjettoota mootummaa ilaalchisee haaroomsa Pirezidaanti Imaanu’eel Maakrooniin mormuun hiriira nagaa geggeeffamaa ture kan dogoggorsan ta’uun beekameera. Seera hojjettoota mootummaa isaanii akka haaromsaniif hiriira nagaa godhamaa ture irratti jeequmsa ...Read More »
Warshaan warqii Midrook Laga dambii kan Godina Gujii, jiraattoota naannoo warshichaatti argaman irraan miidhaa qaqqabsiisaa jiraachuun osoo komiin jiruu irra deebi’ee haaromsamuun komii kaase.
Qondaalli mootummaa Oromiyaa qorattoonni yaada keenya fudhachuu dhaban yeroo jedhan, mootummaan federaalaa immoo qorannoon akka taasifamaa jiru himuun yoo bu’aan qorannoo sanaa jireenya lammiilee balaarra kan buusu ta’e waliigalteen haqamuu danda’a jedheera. Jiraattoonni Godina Gujii Aanaa Oddo Shaakkisoo naannaa warshaa warqee Laga Dambii jiraatan sababa kemikaala warqii warshichaa keessaa bahauun guddaa rakkachaa jiraachuunis beekameera. Walumagalattis sababii keemikaala warshicha keessaa bahuutiin ...Read More »
Nageenyi magaalaa Moyyaalee erga boora’ee hanaga yoonaa eddo durii tti hin deebine.
Nagenyi magaalaa Moyyaalee erga boora’ee hanaga yoonaa eddotti deebi’uu dhabuun kan ka’e guyyaa Wiixata kaleessaa daandiin cufamee, waajjiraaleen mootumaa fii manneen daldalaa guutumaan guututti cufamanii oolaniiru. Mooyyaleetti ammas nageenyi magaalattii rakkisaa ta’uu jiraattonni ibsaati jiran. Guyyaa Sanbata darbe ammas hidhattoonni naannoo Soomalee magaalaa Moyyaalee ti utuu boombii ummta irratti darbachuuf jedhanii harkatti dhoo’uu jiraattonni ibsaniiru. Guyyaa Wiixata kaleessaa loltoonni Liyyuu ...Read More »
Labsii yeroo muddamaa sababeeffachuun Dararaa fi hidhaan humnoota mootummaa Itiyoophiyaan jiraattota irratti gaggeeffamaa jiru cimee itti fufe .
Ajjeechaan hidhattootni mootummaa Itiyoophiyaa ilmaan Oromoo irrraan Oromiyaa keessatti gahaa jiran guyyaa irraa guyyaan cimee itti fufeera. Akkuma beekkamu qabsoo Qeerroo gufachiisuuf LYM dahoo godhachuun sirni Wayyaanee raayyaan ittisa isaatiin qeerroowwan godinaalee Oromiyaa keessaa hidhaa turuu isaanii yeroo irraa gara yerootti gabaasuun keenya kan yaadatamuudha. Kanumaan wal-qabatee magaalaa Gurawaa qofa irraa dargaggoonni 30 ol garee Komaand Postiin guyyaa Wiixata kaleessaa ...Read More »
Ameerikaafi Israa’ee Iraan meeshaalee niwukileeraa omishaa jirti jechuun yoo himatan illee UK’n waliigaltee murtessaa nikulaaraa Iraan waliin taasifame akka deeggartu beeksifte .
Ameerikaan himannan Israa’el nageenyashee waliin kan walitti fufiinsa qabu ta’uu dubbatti. waliigalteen niwukileeraa Iraan bara 2015 biyyoota ciccimoo adunyaa jahaa fi Iraan gidduuttii mallattaa’e Iraan gabbisa niwukileerashee akka dhaabduuf kan tureedha. Dubbi himaan UK qorattootni ramadaman akka qaama waliigaltichaatti, Iraan waliigalticha kabajuushee karaa of danda’aa taheen mirkaneessaniiru kan jedhutti dabaluun, nuyi tasuma waa’ee Iraanii fi niwukileerashee hin morminu jedhan. Briiteen, ...Read More »
Mumichi ministeeraa Dr. Abiy Ahimad daawwannaa naannoo gara garaatti taassisaa jiran itti fufuun guyyaa har’aa magaalaa hawaasaa daawwatan.
Dr.Abiy erga aangoo qabatanii , imala isaanii Naannolee gara garaatti taassisaniiru. Imala isaanii jalqabaatiin Naannoo Somaalee magaalaa Jijjigaa kan daawwatan yoo ta’u, itti aansuun Ambo, Maqalee, Naannoo Amaaraa Gondarii fi Bahir-daritti taasisuun guyyaa har’aa ammoo Naannoo Kibbaa magaalaa Hawaasaatti ummata marihachiisan . Wayita jilli DR. Abiyyiin durfamu magaalaa hawaasaa gahanitti Simannaa ho’aan qondaalotaa fi hawaasa naannichaan taassifameefii jira. Dr.Abiy turtii ...Read More »
Barattoonni Yunivarsitii Amboo guyyaa Kamiisa har’aa mormii gegeessan.
Barattoonni Yunivarsitii Amboo mormii guyyaa har’aa geggeesaniin gaafiiwwan hedduu dhiheesan keessaa barattoonni Komaand Poostiin hidhaman akka hiikaman, Labsi Yeroo Muddamaa haa ka’uu, fii waadaan galame hujitti haa hiikkamuu dhaadannoo jettu dhiheessuun, barattoonni hidhaman yo kan hin hiikkamne ta’e mormii ciminaa akka itti fufuuf jiraatan dhageessisaniiru. Barattoonni mootummaan bakka adda addaa daawwachuu irra darbee hojiitti haa seenu, waadaa gale guutumaan guututti ...Read More »
Qotatee bultoonni Godinaa Kibba Walloo mormii cimaa geggeessan.
Godinaa Kibba Walloo iddoon Gobayyaa jedhamtu dachee qonnaaf toltuu fii bishaan qabdu ta’uun iddoo oomisha qonnaa gaarii itti oomishamuudha. Qotatee bultoota godinaa kibba Walloo irraa sababaa ijaarsa baaburaa jedhamuun dacheen kaffaltii xinnoon waan irraa fudhatameef mormii geggeessaniiru. Qotee bultoonni rakkoon isaanii akka ilaalamuuf iyyannaa qaama mootummaa dame gara garaati dheheeffataniis deebisaa tokkollee akka hin argatin himaniiru. Dachee oomish qonnaa gaarii ...Read More »


text:
ADDA BILISUMMAA OROMOO
OROMO LIBERATION FRONT
Hawaasni addunyaa kamiyyuu, gootota isaa gabrummaa osoo irraa faccisanii kufan, bilisummaa ummata isaaniif lubbuu isaanii dabarsan, haqaa fi dimokraasii ummata isaanii kabajsiisuuf jecha farreen dimokraasiin wal qabanii lubbuu isaanii wareegan guyyaa itti yaadatu guyyaa wareegamtootaa qaba. Ummatni Oromoos akkuma ummata addunyaa kamiiyyuu guyyaa Gootota isaa itti yaadatuu fi faarsu kabajuu erga eegalee waggootni muraasi dabranii jiran.
Guyyaan Goototaa, guyyaa Gootota lubbuu isaanii bakka bu’aa hin qabnee fi kennaa hundaan olii mararfatnaan alatti ummataaf kennan itti yaadatan waan taheef ummata biratti kabajaa ol aanaan yaadatama. Ummatni Oromoo guyyaa goototaa Ebla 15 wagga waggaan kabajuu fi yaadatuu erga jalqabee waggoota dheeraa kan hin lakkoobsifne tahullee, har’a biyya keessaa fi alatti bakka Oromoon jiru hundatti sirna bareedaan kabajama. Ebli 15 guyyaa Gootota Oromoo tahee akka yaadatamu ABOn wayta murteessetti, miseensota dhaabaa wareegaman ittiin yaadatuu herreguun qofa hin turre.
Kanneen gabrummaan booda, bakkoota adda addaatti ummata Oromoo irraa waanjoo gabrummaa kaasuun akka sabaatti mirgi qabu kabajameefii jiraatuu qabaatti amanuun sirna gabroonfataa irratti osoo qabsa’anii wareegaman akka ittiin yaadatamaniif yaaduu irraa Ebli 15 guyyaa goototaa tahee akka yaadatamu murteesse.
Kana irraahis, guyyaan Goototaa, Oromiyaa keessaa bakkoota murtaa’oo fi ummata Oromoo keessaa namoota hagoon kabajamaa fi yaadatamaa ture, har’a kan ummata Oromoo maraa tahee bakkayyuutti yaadatamaa fi kabajamaa jira.
Gootota ofiif kabaja barbaachisu gochuu fi yaadatuun tarkaanfii sirrii fi kabajamaa lammii hundi irraa hirmaatuu qabuu dha. Guyyaa kana wayta yaadannuttis akeeka kufaniif sana galmaan gahuuf nutis gama keenyaan qooda lammummaa nurraa eegamu gumaachuuf of irratti murteessuun tahuu qaba.
Ummatni Oromoo walabummaa isaatiif jecha wareegamni baase guddoo ulfaataa tahuun hin falamsiisu. Ummatni Oromoo gabrummaa jalatti miidhaan dorgomaa hin qabne irra gahuu fi wareegamni itti heddummaatuu irraas diinaan waldhaansoo qabuu hin dhaabne. Har’as akkuma wayta dabree wareegama ulfaataa baasuu irratti argama.
Guyyaa Gootota Wareegamtootaa bara 2017, bakka jirru maratti wayta yaadatnu qaphxiilee itti aanan yaadatuu fi wal yaadachiisuun egeree qabsoo bilisummaa fi ummata keenyaaf bakka ol aanaa qabaata.
Ebli 15, guyyaa Gootota Oromoo gabrummaa didatuun osoo dura dhaabbatanii kufan, gootummaa isaaniin boonaa fi faarsaa dhaamsa dhaammatan waliin yaadatuu qabna. Gootota keenya wareegaman wayta yaadannu, kanneen har’a lubbuun jirru onnatnee faajjii isaanii ol kaasuun kaayyoo kufaniif bakkaan gahuuf waadaa keenya haaromsuu fi dachaan guddisuuf waadaa seenuun kabajaa fi jaalala qabnuuf hojiin fasaruuf murannoon ka’uu keenya agarsiisuun tahuu qaba.
Hundaan olitti ammoo Guyyaa kana Ebla 15, oggaa yaadatnu, kaayyoo bilisummaa ummatni Oromoo irratti cichee har’aan gahe xumuraan gahuuf qabsoo bilisummaa itti fufuuf waadaa keenya haaromsuun tahuu qaba.
Kanatti dabalee Guyyaa kana, kaayyoo Gootowwan keenyaa, Oromummaa irratti hundaa’ee fi tokkummaa saba Oromoo tiksuu fi cimsu, milkeessuu irratti hojjatuuf waadaa seenuudhaan kabajaa Gootota keenyaaf qabnuuf agarsiisuu qabna.
Har’a Qeerroon Bilisummaa Oromoo fi murni hawaasaa garagaraa miidhaa daangaan alaa humnaan irratti fe’amee jiru jalaa of bilisoomsuuf harka qullaa diina dura dhaabbatuun wareegama ulfaataa baasaa akka jiran hubatamaa dha. Wareegama baasame kanaanis sirni abbaa irree Wayyaanee hundee dhaa raafamee labsii hatattamaa labsuun bulchiinsa impaayerattii hunda waraana jala galchuun ifatti beekama. Mootummaa Wayyaanee irratti Fincilli Xumura Gabrummaa finiinfame ummata Oromoo irra dabree ummatoota ollaa onnachiisee mirga isaanii falmatuuf akka ka’an taasisuunis naannoo kanaaf fakkeenya tahuu isaa mirkaneessa.
WBOn, Qeerroon Bilisummaa, walii gala ummatni Oromoo walabummaa Oromiyaaf jecha waggaa dabre keessa qofa lubbuu kumootaan lakkaa’amu baasan. Kuma kudhanootaan mooraa waraanaa fi manneen hidhaa mootummaa shorarkeessaa gara garaa keessatti ukkaamsaa jalatti irratti roorrifame. Gochaan gara jabinaa fi faashistummaa kunis itti fufe malee hin dhaabbatne.
Wareegamni baafamaa turee fi jiru, Oromoo bakka hundaa waliif dirmachiisee akeeka tokkoof akka hiriiru taasisuu irratti shoorri taphate dinqisiifamaa dha. Dhumaatii abbootii, haawwanii fi obboleeyyan irra gahaa ture ilaalchisee tarkaanfiin lammiilee Oromoo biyyoota gara garaa keessa jiraniin fudhatames kan dinqisiifamuu dha. ABOn kanneen sagalee ummata Oromoo tahan kanneeniif kabajaa qaba. Miidhaa Oromoo irra gahaa jiruu fi iyyata ummata Oromoo addunyaa beeksisuuf tarkaanfiin fudhatame kun fuula duras akka itti fufu yaaddachiisa. Sochii biyya keessaa ummatni keenya, Qeerroon Bilisummaa fi WBOn itti jiran karaa mijate hundaan cinaa dhaabbatuunis kan darbe caalaatti fardii tahuu ABOn jabeessee hubachiisuu fedha.
Har’a ummatni Oromoo miidhaan alagaa qabsoon alatti kan hin dhaabbatne tahuu beekuu dhaan bakka hundatti diina hudhee qabaa jira. Kun kan firii horatuu danda’u Oromoon qabsoo isaa keessaa fi alatti finiinsuutti dabalee akka nam-tokkootti yoo ka’ee fi waliin hiriire qofa.
Kana hubatuun, roorroo diinaa jalaa baanee akka sabaatti bilisummaan jiraatuuf, wal irratti duuluu dhaabuu dhaan qabsoo keessatti gumaacha keenya guddisuun murtii keenya isa duraa tahuu qaba.
Tarkaanfiin gara jabinaa mootummaa farra dimokraasii fi bilisummaa, jabaatuu fi heddummaatuun injifannoo irraa nuhi hin hanqisu. Deggersi ummata keenyaa fi hawwiin bilisummaaf qabu meeshaa waraanaa fi baay’ina waraanaaf kan hin jilbeenfanne tahuu fincilli itti turamee fi jiru kan mirkaneesse raga jiraataa dha.
Wayta ammaa kana mootummaan farra ummata Oromoo jaleewwan isaa ummata Oromootti bobbaasuun qabsoo isaa irraa daguuf afaan tolanii akka itti dhihaatanii fi midiyaalee irratti kan raawwachuu hin dandeenye kan raawwatuu danda’an fakkaatanii akka dubbatan hayyamuufiin ummata Oromoo sossobatuuf yaalaa jira. Gam-tokkoon sossobataa gama kaaniin ammoo ummatoota ollaa irratti duulsisuun lafa Oromoo qabsiisaa jira.
Tarkaanfileen fakkeessii fi diinummaa fudhatamaa jiran hundi, Wayyaaneen rakkoo siyaasaa impaayera Itophiyaa furuu kan hin barbaadne tahuuf ragaa dha. Kana ammoo qabsoon irra aanuuf Gootummaan qabsaa’uun murteessaa taha.
Wareegama Goototaatu bilisummaa dhalcha. Walabummaan Oromiyaa Goota lubbuu hin mararfanne mirga ummata isaanii kabajsiisuuf jecha dabarsanii kennaniin qofa mirkanaawa. Qabeenyi Oromiyaa alagaan dhuunfatee irratti abbaa of taasise ummatni Oromoo irratti ajajuu fi dantaa ofii irra oolfatuuf wareegama Goototaa gaafata.
Mootummaa humnaan aangootti dhufee fi humnatti amanu kan ummata irraa qaarisu humna qofa. Humnaan of irraa kaasuufis kan ammaa caalaatti ijaaramuudhaan humna tahanii argamuun murteessaa dha. Hanga humna tahanii hin mul’atnetti haqni dhageettii hin argatu. Kana malees kadhaa fi diina sossobatuun bilisummaan argamu hin jiru. Waan taheef akkuma hangafoota keenyaa roorroo alagaa nurraa ittisuuf, ummata Oromoo bilisummaa gonfachiisuuf jecha lubbuu isaanii dabarsanii kennan, nutis fakkii tahuun qabsoo fi diddaa itti jirru jabeeffatnee gumaa wareegamtoota keenyaa bilisummaan baasuuf gootummaan haa kaanu.
Wareegamtoota Keenya bara baraan yaadatna!
Injifannoo Ummata Oromof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Ebla, 2017


text:
Koloneel Aliyyii Cirriin qabsaa’ota Fincila Baalee keessatti hirmaatan keessaa isa tokko. Gabrummaa ummatarra ga’aa tureen aaruun ijoollummaa isaatti; umriisaa 12ffaan qabsaa’uf bosonaa seene.
Qabsoorra osoo jiru, Jeneraal Waaqoo Guutuun qabsoo jalqabuu yeroo baru, waliin qabsaawuu jalqaban. Koloneel Aliyyiin sana duras ummata biratti qabsoon beekkamaa waan tureef, Jeneraal Waaqoo hedduu gammachiise.
Sirna Hayilasillaasee keessa bara 1957 Waxabajjii keessa Oborso aanaa Madda Walaabuutti nafxanyaa muddees waraanera. Qabsoo Oromoo Baalee finiinsuunis nama maqaa adda durummaa qabu.
Koloneel Aliyyii Cirriin hiriyoota fi qabsaa’ota akka isaa Haji Goobanaa Yuuboo, Saamoo Kormee, Jeneraal Waaqoo Guutuu, Koloneel Adam Jiloo, Koloneel Dubroo Waaqoo, Koloneel Huseen Bunee, Koloneel Kadir Waaqoo Shaaqeefaa waliin diinan lolaa turan.
Aanaa Dalloo Mannaa fi Madda Walaabuu kan waldaangessu Malkaa Amaanaarratti guyyoota 7f nafxanyaan saamichaa fi weeraraaf bobba’e akka hin dabarre dhoorkera.
Camarrii, Horri Korree, tulluun Araaraa, tulluun Habbisuu (lafti dhaloota warra isaa) nafxanyaa muddaa ofii injifannoon keessa burraaqaa turani.
Koloneel Aliyyi Cirriin amma aanaa Madda Walaabuu magaalaa Bidiree keessa jiraata.
Aliyyi Cirriin; Jaarraa Habbisuu Jiloo Galma Odaa Guljuu Bariisoo Huqqaa jechuun abbootii isaa lakkaa’a. Lakkoofsichis gosa isaa Karrayuun isa geessa.
Koloneel Aliyyii Gubbaa, Dalloo, Angeetuu, Bidiree, Oborsofaatti goota diina irriiba halkanii dhoorkee guyyaa abjoochise ture. Magaalaa Oborsootti waraanni Aliyyii Cirrii waraana nafxannaa barbadeessera. Aliyyiin nama cunqursaa danda’ee baatu hin turre.
Aliyyi, magaala, jajjaba, dhaabbata qajeelaa qabu.
Koloneel Aliyyii haadha warraa afur irraa ijoollee 25 horateera.
Hacaaluu Hundeessaas sirba isaa keessatti; Aliyyii Cirriitu beeka … karaa dhoombiriin dhukaate…. jechuun Aliyyiin dhukaasa dhoombiriin gita akka hin qabne dhugaa ba’eefira.
Aliyyi goota qawwee dhoombiriin xiyyaara samii buusus ture.
Ayyaana Iid Al faxir 1437ffaa, bara 2008 sababeeffachuun OBS Aliyyii Cirrii waliin turmaata taasiseet ture. Koloneel Aliyyiin “Ilmaan teenyayyuu osoo qabsoorra jirruu bosonuma keessatti horre, yeroon nuti loon horsiifannee dikee jalaa harre hin jiru. Humnaa fi yeroo keenya bosona seennee qawwee diinarratti dhukaasaa turre.” Jedha seenaa isaa yoo himatu.
Koloneel ijoollummaa isaatirraa eegalee lolaa fi adamoo baay’ee jalata ture. Adamoo kanaas kan gaggeessaa turan obbooloota isaa A/Raamaan Cirrii, Awwaluu Cirrii,Usmaan Cirrii,Isaaq Cirrii,Harbisee Cirrii waliin ture.
Abbaan isaanii loltuu cimaa loltoota sirna nafxanyaa waliin yeroo dheeraa wal waraanaa turuun haaloo ilmaan Oromoo lubbuun isaanii darbe gumaa deebisaa turani. Mootummaa Hayilasillaasee hidhannoon Oromoorraa qolachaa turan.
Qabsoo isaanitiin mootummaan H/sillaasee uummata Oromoo irratti cunqursaa gaggeessaa ture keessaa garee waraana shaambaal Baqqalaan hoogganamu waliin bakka Sannaatee jedhamutti wal waraanuun shaambaal Baqqalaa ajjeesun loltoota isaa hedduus barbadeessuun injifannoo argataniru.
Mootummaan H/Sillaasee loltootni isaa dhumachuu dhaga’ee hoomaa waraanaa baay’ee erguun akka obbo Cirrii Jaarraan qabamu godhe. Mana hidhaa Gobbaattis darban. Waggaa shaniif mana hidhaa Gobbaa keessaas turan.
Dhuma waggaa shanii booda qaamni mootummaa H/sillaasee Cirrii Jaarraa lubbuu baay’ee balleessitee jirtaan, umurii guutuu hidhamuurra gumaa nama ajjeestee kanfalii ba’i jedhame. Innis dheebuu qabsoo ilmaan Oromoof qabu waan itti urgooftef mana hidhaa keessa taa’urra gumaa kaffalee ba’uu wayyaan kaffalee ba’e.
Madda Walaabutti deebi’ee galuunis maatii isaa fi ijoollen isaa maal irra akka jiran erga hubatee booda Aliyyii Cirrii, Awwaluu Cirrii, A/ramaan Cirrii, Usmaan Cirrii, Isaaq Cirrii fi Harbisee Cirriin waraana akka baran taasise.
Baaletti yeroo Aliyyii Cirriifaanti ijoollee turan qabsoo kan jalqabe Mahaammad Gadaa Qaalluuti. Qawwee Xaaliyaanirraa bara 1938 argateeni lolichas kan jalqabe.Sirna Hyilasillaasee sanarra gabrummaan filatamuu baatus Xaaliyaanii wayyaayyu Oromoof jedhu Haji Adam Tiinnaa seenaa Koloneel Aliyyii fi hacuuccaa bara sanaa yoo himan.
Aliyyii Cirriifaanti lola Mahaammad Gadaa Qaallurraa baratan. Sirni nafxanyaa Mahaammad Gaadaa Qaalluurratti karaa 3n duula irratti bane. Isaanis karaa Gadab, Raammii W/mikaa’eel, Muloo Daadhii, Saannata, Hangeetuu, Manniisaan lola guddaatu ta’e. Wraana kanarratti gootonni Oromoo 3n; Huseenonni loltoota nafxanyaa 56 ajjeesuun wareegamaniiru.
Waraannii Mahaammad Gadaa Qaalluu laafee hiikkachuu jalqabe. Innis Raayituu Galdii seenan. Booddees qabamee mootummaa Hayilasillaaseef dabarfamee laatame. Mana hidhaa Gobbaattis summii nyaachifamee ajjeefame.
Boodas Aliyyi Abdullaahiifaa waliin Aliyyi Cirriifaan falmaa turan. Diinni maqaa isaanii dhageenyan ofirratti fincaa’aa ture.
Waaqoo Guutuu namoota 40 fudhatee Somaaliyaa dhaquun qawwee 40 argatee deebi’ee. Aliyyii Cirriinis yona Waaqoofaatti dabalame. Waaqonis Aliyyiin bosana seenee diinan loluun cimaa akka ture waan beekuf yoo isa argatu guddaa gammade.Maddattis walga’anii walii kakatan.
Bara 1956 Madda Walaaburraa nafxanyaa ari’uun to’annoo ofii jala oolchan. Maddatti yoo walga’anis hoogganaa filatan.
Waaqon jeneraalummaan hoogganaa olaanaa, Aliyyiin koloneelummaan itti aanummaan akka tajaajilu filatame. Koloneel Dubroo Waaqoo, koloneel Adam Jiloo Waaqoos hoggantummaa argataniiru.
Waggoota 7 mootummaa Hayilasillaasee waliin ega lolaa turaniin booda jidduutti waggoota 4 Dargiin gara aangoo yoo dhufu boqatanii lolli akka haaraa cimee itti fufe.
Jaagamaa Keelloo mootummaa Haylasillaaseen muudamee gara Baalee yoo deemu ummata sossobee ofitti akka qabachuu yaalaa ture. “Gootonni Baalee harka akka kennatan kan nu taasise Jaagamaa Keeloo ture.” jedha Aliyyi Cirriin seenaasaa yoo himatu.
Loltoota Baalee lafatu isaan gargaara. Sanaaf yeroo heduu injifannoo gonfatu.Sulula Gannaalee, sulula Weelmal, bosona Harannaa Bulluq keessatti injifannoowwan jajjaboos galmeessisaa turaniiru.
Baale Waaqoo Luugoo, Soomoo Kormaa, Ibraahiim Qaalluu, Suufii, Kadir, Usmaan, Awwaluu Cirrii fi gootota jajjaboo horateera.
Aliyyii Cirrii Somaaliyaatti baqatee bara mootummaa ADWUI biyyatti deebi’ee jiraachuu jalqabe. Umrii ofiis guutuusaa qabsootti fixee maanguddummaan sireerratti deebi’an.
Aliyyii Cirriin qabsootti fuudhee, maatii bosonuma keessa deemaa horate. Aantummaa ummataa kanas yoo Koloneel Adam Jiloo ajajaa waraanaa fi hayyuun Oromoo Somaaliyaatti maqaa Oromoon waggaa 11f hidhamanii turan biyyatti yoo deebi’an, “Nama ijoollee fi niitirraa du’e osoo hin taane, nama biyyarraa du’e natti himaa; silaa waggaa 11n hidhamee ala turee deebi’ee.” jedhan jedhama. Biyyaaf du’uun Baaletti akkanaan barsiifamaa ture.
Waajjirri Dhimmoota Koomuniikeeshinii aanaa Madda Walaabuu (2008) waa’ee Koloneel Aliyyii raga yoo ba’u, Koloneel Aliyyii Cirrii jeneraala waraanaa diina isaanitiin maalif isaaninakka lolan yoo itti himan; “Nuti kan isiniin lolluuf isin diina keenya waan taataniifi. Yoo isin injifannes yoo duune seenaa arganna. Isin injifannaanis lafa keenya; lafa ummata Oromoo isa bareedaa kana isa uummanni duraanii lafa isaatti boonee loon isaa irratti bobbaafachaa ture, seera isaa irratti tumataa aadaa fi afaan isaa itti guddifataa ture kana arganna” jedhee deebiseef.
Koloneel Aliyyii Cirrii Jeneraal Walda Sillaasee Barakat, Jeneraal Kabbadaa Yaa’iqoob, Fitawuraarii Alamaayyoo Taayyeefaan ummata Oromoo irratti hacuuccaa gaggeessaa turan nuffuun, “Yoo nu dhiisuu baattan qabsoon keenya ittuma fufa!” jechuun kutannoon nama dubbataa ture.
Keessattuu Fitawuraarii Alamaayyoo Taayyee Amaara ta’ee, Dalloo bulchaa turuun ilmaan Oromoo irratti hacuuccaa daangaa hin qabne geessisaa ture. Kana malees, Fitawuraarii Galchuu Toogee ammoo gosa Oromoo ta’ee Madda Walaabuu bulchaa ture. Fitwuraariin kun mootummaa Hayila Sillaasee biratti fudhatama argachuuf jecha ummata Oromoo lammii isaa fixaa ture.
Gama biraatiin lammiin Oromoo dhalootaan Angeetuu; ajajaa kudhanii kan ture Bulloo Gammadaan immoo gidduu deemtuu ykn haala mijeessaa nafxanyaa ta’uun tajaajilaa ture. Kunis dubbiin Oromummaa amma galuufitti ture.
Kana jechuun waraanni koloneel Aliyyiin hoogganamu iddoo inni qubatuu fi bulu waan beekuuf odeeffannoo nafxanyaa mootummaa Hayila Sillaaseef dhiyyeessaa ture. Haaluma kanaan otuma nafxanyaa waliin ummata Oromoo waraanaa jiruu loltoota Oromoo Madda Walaabuun booji’amuun waraana Shaalaqaa Awwaluu Cirriin hoogganamu jala gale.
Yeroo kanatti ajajaan kudhanii Bulloo Gammadaan kaayyoo ummata Oromoo fi kallaatti deemsa isaanii erga hubateen booda garee waraana ummata Oromoo waliin ta’uun Oromummaa isaa amanee ummata Oromoo waliin gara waraana nafxanyaatti seenuun Godina Gujii bakka ‘Gurraa’ jedhamutti harka nafxanyaan du’e.
Yeroo sanatti waraanni kun humnaan ol waan cimeef ummanni Oromoos ta’e nafxanyaan osoo wal baqatanii galaana bishaan Gannaaleen lubbuu isaanii dhabaniiru. Haaluma kanaan gareen waraana koloneel Aliyyii Cirrii magaalli Oborsoo fi Bidiree akka nafxanyaa yeroo saniif hin taane guban.Akkasumas Riqicha laga Gannaalee gubuuf ka’anii yoo hafe nu fayyaduu danda’a jedhanii gubuu dhiisan.Yeroo kanatti bakka Maddaatti waraanni akka hin gaggeeffamne dhaamsi isaanii bineensi illee ykn Allaattiin illee bakka kanatti akka hin ajjeefamneef beelladoota manaa keessaa immoo Gaala akka hin qallee dhaamsa walii dabarsanii waraana isaanii itti fufan.
Koloneel Aliyyiin mootummaa Hayila Sillaasee gaaffii ciccimoo gaafatee ture. Finfinnee deemuun, “Erga ummata keenya injifattee akka durii gadi nu hin qabin; jiruu keenya ol qabi, Dalloo Mannaatti erga biyya Somaaliyaatii nu waamtee kunoo dhufne gaaffii keenya duraa akka deebinee si hin gaafanne waan dura balleessite lammata akka nutti hin deebisne.” jedheen.
Haaluma wal fakkaatun bara mootummaa Dargii, mootummaa Hayila Sillaasee caalaa cunqursaa guddaan ummata Oromoorra gahaa ture. Bara muutummaa Dargii kana keessatti waraanni meeshaalee waraanaa ammayyaa waan qabuuf ilmaan Oromoo hedduu irratti ajjeechaa raawwachaa tureera.
Koloneel Aliyyiin sirnicha kana cal jedhee hin ilaalle ture. Akkuma mootummaa Hayila Sillaasee irratti qabsaa’een mootummaa dargii jalas dhaabbachuun hacuuccaa cunqursaa ummata oromoo irratti gahaa ture ofirraa qolachuuf hoomaa waraanaa isaa qabatee dargiin lolaa turuun isaa ni beekama.
Koloneel Aliyyiin uummanni Oromoo tokkummaa kan qabaatuf ilaalcha biyyoolessummaa qabu ture.
Koloneel Aliyyiin mirgi ummatichaa qawwee qofaan mirkanaa’uu danda’a amantii jedhu qabaachuun, waraana Dargii jala dhaabbachuun erga waraanaa turee, mootummaan Dargii waraanni isaa humnaan ol cimachaa adeemuun, koloneel gara mootummaa Somaaleetti baqachuun waggaa 11 achi ture.
Koloneel Aliyyiin fedhiin isaa inni guddaan ummata Oromoo gabrummaa keessaa baasuu ture. Erga sirnoota mootummaa Hayila Sillaasee fi Dargii keessa umurii isaanii guutuu qabsaa’anii booda ummata barnootaaf kakaasuun namni hunduu akka baratu gochuun hojii bu’a qabeessa hojjataa ture.
—————————————–


text:
Gootichi Footoo irratti argitan kun Fawzii Al Juneydii jedhama. umriin isaa 16. Waraana Israa’el kan meeshaa waraanaa guutuu hidhatee isa ajjeesuuf itti dhufe dhagaan darbannaan qabame. gurbaa tokko nama 20n Qabanii ija hidhanii eega hedduu tumanii booda mana hidhaatti darban. footoon kun torban kana keeysa Miidiyaalee hawaasummaa irratti faca’ee addunyaan irraa haasawutti jirti.
Eega Doonaald Traamp magaalaan Al-Quds magaalaa guddoo Israa’eel tahuu labsee booda, hanga ammaatti falasxiinonni 16 ol waraana israa’eliin hidhamaniiru. namoonni 4 ol ajjeefamanii 700 ol ammoo miidhamanii jiru.
Rabbiin guddaan Haqa warra haqaatiif haa deebisu.


text:
2 posts published by Oromia Online Broadcast on April 8, Oromia Economic O Taxi Service, Kristinedalsvägen Online. + Lägg till hemsida · + Lägg till e-post Ändra Oromia Economic O Taxi Services uppgifter. Detta är online kartan för adressen Adele, Arssi, Oromia. Du kan använda knapper för att flytta och zooma in / ut. Kartinformationen är endast för referens.
Oromia online Video
Oromo man speaks the truth about the people of Tigrai and TPLF fighters Dubbiin Ameerikaa tun hedduu nama dhibdi! Menu youtube About facebook facebook page twitter blogger instagram oromia online. Tryggt och Säkert Säkerhet är högsta prioritet hos TransferGalaxy. Oromia Online Broadcast Tweet. Välj nätverk Välj nätverk. Vi erbjuder överföringar genom debit- och kreditkort från Visa och Mastercard samt banköverföringar från din lokala bank. Oromoon humna isaatiin Wayyaanee irra aanu malee, kadhaa fi kajeellaan bilisummaan akka hin dhufne beekuun barbaachisaa.
Oromia online Video
Best New Oromo Dirama 2018 (Dubartii) Vi tar alltid lägsta möjliga naked random och har utmärkta växelkurser. Sorry, your blog cannot share animated sex series by email. Menu youtube About facebook facebook page twitter blogger instagram oromia online. Asian tits huge humna isaatiin Wayyaanee irra aanu malee, kadhaa fi kajeellaan bilisummaan akka hin dhufne beekuun barbaachisaa. Tryggt och Säkert Säkerhet är högsta prioritet hos TransferGalaxy. Vi erbjuder överföringar genom debit- och kreditkort från Visa och Mastercard samt banköverföringar från din lokala bank. Wayyaaneen shororkeessitootaan lolla jettee meeshaalee waraanaa Ameerikaa irraa fudhachaa, Porr lebb shororkeessaa jiraachuu mootummaan Ameerikaa hin wallaalle. Vänligen kontrollera att mottagaren redan har ett aktivt mobila pengar konto. Vi tar alltid lägsta möjliga avgift och har utmärkta växelkurser. Post was not sent - check your email addresses! Osoo ijaan argan, osoo dhagayan, ijaa fi gurra Oromoo irraa cufatanii, gargaarsa Wayyaaneef godhan ammallee bifa haarawaan itti fufanii jiru. Oromoon humna isaatiin Wayyaanee irra aanu malee, kadhaa fi kajeellaan bilisummaan akka hin dhufne beekuun barbaachisaa. Oromia Online Broadcast Tweet. Välj nätverk Välj nätverk. Post was not sent - check your email addresses! Välj nätverk Välj nätverk. Posted from WordPress for Android. Oromoon humna isaatiin Wayyaanee irra aanu malee, kadhaa fi kajeellaan bilisummaan akka hin dhufne beekuun barbaachisaa. Menu youtube About facebook facebook page porno gratis ohne anmeldung blogger instagram oromia online. Osoo ijaan argan, osoo dhagayan, ijaa strap on fick gurra Oromoo irraa cufatanii, lesb sexo Wayyaaneef godhan ammallee bifa haarawaan itti adhley madison jiru. Wayyaaneen shororkeessitootaan lolla jettee meeshaalee waraanaa Ameerikaa irraa fudhachaa, Oromoo shororkeessaa jiraachuu mootummaan Ameerikaa hin wallaalle. Posted from WordPress for Android. Oromoon humna isaatiin Wayyaanee irra aanu malee, kadhaa fi kajeellaan bilisummaan akka hin dhufne beekuun barbaachisaa. Välj nätverk Välj nätverk. Vi samarbetar med världsledande betalningsleverantörer, banker, teleoperatörer och compliance-experter över hela världen för att säkerställa att dina pengar är i trygga händer. This site uses cookies. To find out more, including how to control cookies, see here: Dubbiin Ameerikaa tun hedduu nama dhibdi! Sorry, your blog cannot share posts by email. Oromia Online Broadcast Tweet. Tryggt och Säkert Säkerhet är högsta prioritet hos TransferGalaxy. Kanarraa wanti hubatamuu qabu, Ameerikaa fi warra dhihaa kana hedduu itti watwaatnee, garuu deebiin isaanii gochaan hanga ammaatti Wayyaanee gargaaruudha. 2 posts published by Oromia Online Broadcast on April 8, Oromia Economic O Taxi Service, Kristinedalsvägen Online. + Lägg till hemsida · + Lägg till e-post Ändra Oromia Economic O Taxi Services uppgifter. Abyssinia Law is dedicated to make Ethiopian Law freely available online. Now you can find the Laws of Oromia Regional State in Afaan Oromo, Amharic and.


text:
Magaalaa Naayijeeriyaa, Dapchii keessatti warroonni ijoollee durbaa mana-barnootaatti erguu ammallee sodaataa jiran.
Guraandhala 19 dabre kana gareen fiinxaaleyyii amantii Islaamaa – Boko Haraam, barattoota 109 butee fudhatee, baatii tokkoo booda immoo, tokko malee kaan hunda deebisee galche.
Ijoolleen sun deebisamuutti gammadan iyyuu, sanaa booda ijoollee durbaa deebisanii mana barnootaatti erguu irratti yaaddoo qaban.
Baatii sadii booda, Wixata – gaafa Caamsaa toorbaa, yeroo jalqabaatiif, barattoonni mooraa mana barnootaa isaanii keessatti walitti-dhufanii faaruu alaabaa waliin faarsan.
Mootummaan kutaa Yoobee, kan kutaa sana keessa jiru manni-barnootaa Daapchii Ebla soddomaa jalqabee akka banamu kan ehame tahus, toban tokkoo booda – barattoota 900 keessaa kan gara barnootaatti deebi’a 200 qofa – jedhama.


text:
Dura ta’aan paartii Kongreesa Federaalawaa Oromoo fi Itti aanaa dura ta’aa gamtaa MEDREK kan ta’an Dr. Mararaa Guddinaa erga harki isaanii to’annaa jala oole Muddee 1 bara 2016 kaasee guyyootii 14 booda har’a Muddee 14 bara 2016 abukaattoota isaanii Obbo Wandimmuu Ibsaa fi Dr. Yaaqoob Haayle Maariyaam waliin daqiiqaa soddomaaf wal arguun isaanii ibsamee jira.
Dr Mararaan harki isaanii lamaan caancala ykn Kaatenaan walitti hidhamee akka ture kan ibsan Obbo Wandimmuun himannaan irratti dhiyaate seera labsii hatattamaa cabsuu akkasumas shoroorkeessummaa lameenuu fakkaataa jechuun Dr. Mararaan dubbachuu ibsan.
Fayyaa isaanii kan ilaaleen dawaa dhukkuba Sukkaaraa fudhataa akka jiran nyaatis mana ofiitii kan dhufuuf ta’us hidhaa keessatti nyaachuun salphaa akka hin ta’in Dr. Mararaan dubbatanii jiran jedhu Abukaatoon isaanii kun.
Dr. Mararaan kutaa tokko keessatti qofaatti hidhamanii akka jiran kana malees fincaaniif ta’uu baannaan guyyaa guutuu itti cufamee akka oolanii fi bulan dubbatan.
Sabaa himaan tokko tokko Dr Mararaa irratti reebichi gaggeeffamuu kan gabaasan ta’us Dr. Mararaan garu kun hin taane jechuun dubbachuu isaanii Obbo Wandimmuu Ibsaa dubbatanii jiran. Dr Mararaan maatii fi firottan isaanii waliin akka wal argan waadaan kan seenameef ta’us haga har’atti nama tokko akka hin argin dubbatu. Dr Mararaan amma iyyuu hamileen isaanii jabaa akka ta’e kan ibsan Obbo Wandimmuu Ibsaa akka seera biyyatti irra jiruutti taanaan abukaatoon nama dhaabatee falmuuf waliin wal arguuf mirga waan qabuuf deebinee wal argina abdii jedhu kan qaban ta’uu hubachisanii jiru.
Gabaasa guutuu kana cuqaasuun dhaggeeffadhaa


text:
“Gaffiin umataa oromoo gaffii jirchuufii jirchuu dhabutii mallee gaffii siyyassaa qofaa mittii.”
Namni oromoo ta´ee waa’ee oromoo naa quqaa jedhee hudii motummaa abbaa irree wayyaannee ykn TPLF waggottaa 23 darbbanii keessaa gaffii ummattaa orommoo fi billsuummaa umattaa oromoo ukkammssee ijollee,aboottee,hawwttii,osoo hin jedhiin nama sabbaa oromoo taee gaffii mirgaa gaffattuu hunddaa irratii xiyyeeffchuuni gochaa sanyii balleessuu rawwachaa turunii isaa nii bekkammaa kuni kanan osoo jiruu yeroo ammaa maqqaa master planii finfinee jedhuuni magallottaa nanwwaa finfinee jirani hundaa finfinee jalatii debisuuni akkaa fedhii isatii maqqaa investimentiintiin qottee bullaa laffa irraa buqqisuu qabenyaa umatichaa sammuufii hallaa mijjeefchuu qofa irrattii xiyyeeffattee Afaan adaa fi qabenyaa umataa kan balleesuufii kutatee ka´uuni isaa kan bekkamme
Gaffaa barrtotaa oromoo gaffii mirgaa hiriraa naggaa bahuunii qottee bullaa oromoo laffaa irraa hin buqqasiinaa jedhanii gaffii gaffattanii irrattii kuttallee oromiyyaa hedduu finfinee dabalatee akkaa dinii biyyaa weeraretii garara jabinanii rasasanii dhiggaa isanii dachii irraa dhangallssee kana imoo mana hidhaa isanii durranuu oromooni guttammee jiruttii darbbattanii rabichanii halkaniifii guyyaa cinqqaa jiruu.
Kuni imoo ofii jibbee mirgaa dhabbee biyyaa isaa dhissee baqqattee karatii reeffaa isaa alattiifii qurxummiin nyatamaa.
Malliifi Wayyaneenii Sabbaa Oromoo iratii Xiyyeeffatii?
Oromiyyattuu qabenyaa umaman badhatuu lalafituu kani waan fedhanii hundaa akkaa salphatii argchuu dandanii waan tateefii biyyaa fi abbaa biyyaa akkaa wal hin argiinnee gochunii umrii ishee guttuu nuu gabbrroossttee nublchuu qabnyaa kenyaa samuu dha fedhiin isannii kuni akka fixxaa hin bannee qeerroo oromoo bakkaa jiruu hundaa fudurraa dhabchuu qabaa ilmani kenyatii gabrummaa hin dabrsiinuu jechuuni harkaa wal qabannee qabbssoo ummattaa oromoo garaa fullaa duraaa tarkanfchisuufii haa kanuu nuu kassaa
OROMIA SHALL BE FREE
GADAAN GADAA BILISSUMMAATI


text:
Xalayaa Jaalalaa – Xalayaa nama Boochisu
KUTAAN DHUMAA KUN YOO ISIN HIN BOOCHISIN DHUGUMA GARAA JABAATTU ISIN
Maqaan koo abdii jedhama biyya sweden jiraadha
Wanta nama aja’ibu yeroo hundumaa kan waa naaf fidee dhufu isheedha ani guyya takka dogogore waa isheedhaf qabadhe dhufee hin beeku ani yeroo hundumaa yoom ishee arga yoo arge akkamitti wajjiin taphata oola isa jedhu qofa yaada malee akka ishee kanatti kennaa isiidhaaf qabadhe dema jedhe yaade hin beeku
Kanaafuu guyya san ayyaanas waan taheef nu lamaanuu baay’ee gammachuu guddaa qabna eddoon nuti teenne sunis margaa magariisa fi bishaan lagaa akkasuma gaaddisa bareedaa ture anu muka gaaddisa qabu jalatti erkadhee luka kiyya diriirsee taa’a isheen ammo qaama isheetiin lafa ciiftee mataa isheetiin luka kiyya gubbaa ciistee fuulan ol garagaltee ija koo keessa na laalaa na wajjiin haasawuu itti fufte
Haga yeroo kanaatti nu lamaanuu jaalala hiriyyumma wal jaalanna malee jaalala biraa keessa hin seenne umriin keennas baay’ee xiqqa waan taheef nuti waanuma horii waliin tiiysinuuf akasuma waan isheen waan guddaa anaaf gooteef onneen kee leensaa leensaa na jedha
Haaluma kana keessa osoo jirru ijoollummaa keenya wajjiin waan sadarkaa ijoollummaatti haasahamuu qabu hunda taphane haasaya turre yeroo toko ol jettee boqoo kiyya gubba na dhungatte anis qabee dhungadheen
[Gocha san yoo har’a taa’ee yaadu yeroo sanatti ijoollumma waan qabnuuf jaalala waliif ibsuu dadhabne malee nu lamaanuu jaalaluma guddaa keessa akka seenne natti mul’ata]
Egaa akkasumatti osoo taphannu jaalala qulqulluu tan dhoksaa hin qabne waliif kennine qalbii ijoollummaatiin waan dubbachuu qabnu oso hin saalfatin osoo hin sodaatin walitti dubbataa turre
Yeroo isheen mataa isheetiin luka koo gubba ciiftee fuulaan natti ol garagalte nati haasoftu san har’allee nan yaadadha harka kootiin laphee ishee bakka harmaa san qaqabee ati harma hin qabduu? Jedhee gaafadhe isheenis sodaa tokko malee ani harma hin baafne garuu osoo naa bahe hin jaladha naan jette yeroo kana uffata ishee irraa achi qabe qaama ishee qullaa bakka harmaa saniin gadi jedhee bakka harma ishee san laale ati harma hin qabdu dadafii harma naa baasi jedheen isheenis aniyyu hin barbaada dadafee sii baasa naan jette
Yeroo kana nu lamaanuu karamela yokin mi’ooftuu afaan keessa qabna ture ani gadi jedhee karameella afaan koo keessa jiru afaan kootiin afaan ishee keessa kaahee kan afaan ishee keessa jiru ammo keessa fudhadhe “OOHH”
Yeroo dheeraaf osoo akkas goonu karameella afaan keessa fixanne yeroonis baay’ee nutti galgalaahe waan jiruuf amma kaanee haa gallu naan jette ani osoo achi bulee bineensi achitti nu nyaatelle waan hunduma irranfadhe ture
Sana booda nuti ijoolle baadiyaa waan taaneef warri keenna yeroodhaan mana barumsaa nu hin seensisne kanaafuu tole amma kara manaa galla garuu anaafi ati yoom mana barumsaa seenna ijoolleen ollaa keenna hundinuu mana barumsa seenanii jiru jedhee ishee gaafadhe isheenis anis osoo mana barumsa na seensisani ni barbaada naan jette kanaafu amma akka manati galteen barumsa na seensisaa jedhii gaafadhu anis warra koo galee gaafadha jedheenii haga mana isaanii geeggeseenii gargar baane
Galgala sana qalbiin koo akka nama bishaan qorra dhiqateetti na qabbanoofti maal akka tahe uf wallaale baay’ee keessi koo na gammada ture gammachuu saniin osoo homaa hin nyaatin rafee bule ganama yeroo lafaa ka’u obboleessi koo guddaan kan magaalatti barumsa baratu ni dhufe anis obboleessa kootiin abbaan koo mana barumsa aka na galchuu qabu naaf gaafadhu jedheeni obboleessi koos nama barate waan taheef akka ani baradhu barbaada kanaaf abbaa koo naaf amansiise yeroo san barumsi banamuuf yero muraasatu hafe anis baay’ee gammade guyyaa sana manuma oole
Guyya itti aanu horii koo oofe akkuma baratame bakka horii itti tiksu geesse ija kootiin leensaa barbaaduu jalqabe leensaan ana dursitee achiti argamte yeroon ani naanno isheen jirtuti dhihaadhu fagoodhaa na ilaaltee abdiiiiiii jettee natti lallabdee abbaan koo mana barumsaa seeni naan jedhe jettee natti iyyaa karakoo natti as fiigde anis gammachuu of wallaalee anaanis barumsa seeni naan jedhan jedhee itti lallabee walitti fiigne wayta wal bira geennu walitti maramnee wal hammannee bakka qara waliin teennu geenne
Guyyaa kana garuu wanta hin yaadamintu nu qunname
Muka gaaddisa qabu baka bareeda teenne haasaya taphata osoo jirru horii warra leensaa keessa sangaan tokko fiiga dhufe horii keenna keessa sa’a wahii gubbaa koree akkuma beekkamu horiin lamaan wal qunnamtii saalaa yeroo gudhu anaa fi leensaan ija keessa wal laalle walitti kolfinee deem irraa dhooggi naan jette
Anis irraa hin dhooggu dhiisi nuuf haa dhaltuu jedheen ammas natti kolfitee narra gadi ciifte yeroo san irraa jalqabnee akkataa horiin itti dhalu fi akkata namni itti dhalu wal gaafataa turre osomaan waan akkasii haasofnuu haasawa keenna keessa anaa fi leensaanis waan kana aka yaaluu qabnu walii galle
Garuu maalumma isaa hin beeknu hagam aka nama gamachiisus hin beeknu isheenis aka ishee miidhu hin beektu turte haa tahu garuu bakkuma teennu sanitti nu lamaanuu haga ijoollummaa keennaan waan ijoolleen waggaa 9 fi 8 dalaydu dalayne kana jechuun kiyya yeroo saniif himni keenna waan hin gahiniif homaa wal godhuu hin dandenne garuu akkaata itti godhamuu fi waan tahuu qabnu hunda taane jirra
Egaa guyyaa kana kan ani xiqqo ufitti beeku eega akkas goone booda jaalala dhuga wanni jedhu wahii onne too na sochoose ilaalcha jaalala akka isiif qabaadhu na godhe guyya sanas haala saniin dabarsinee galgalofnaan manati galle
Guyya itti aanus deebine wal agarre garuu waan kaleessa goone san yaadanne nu lamanu amma wal saalfachuu jalqabne haa tahu garu waluma bira teenne waliin hasoyna osomaa haala kanaan jirru ji’a 1 booda mana barumsa seenne mana barumsatis waliin oolla waliin galla jaalali keenna cimaa dhufee ani barataa cimaa waan tureef kutaa tokko ji’a 6 qofa baradhe kuta 2tti tare gaafa wagga ani kuta 3 isheen kuta lama turte ani amas kuta 3ffa keesa ji’a 6 qofa baradhe kuta afuriti tare gafa waga amas kuta 5ffatti tare yero kana ani ka galgala isheen ka ganama barachuu waan hedduuf carraan waan gargar nu baasa jiruuf mee guyya toko wal agarre haasofna jenne wal beellamne yeroo wal beellamnu hunda bakka horii itti tiiysinu saniti male wal hin beellamnu kanafuu oso barumsi hin jalqabin baka duraan horii itti tiksinu sanitti walhaa tahu garu jenne achumati wal agarre
Egaa amma nu lamaanu gugurdanne jirra jaalali maal akka tahes barree jirra yeroon addaan nu baasa jira nuti wal jaalanna akkam taana jenne wal gaafanne homa rakko hin qabu barumsa jabadhu baradhu ati barata cimadha guyya barumsi hin jirre wal agarra guyya kaanis dabrinee dabrinee wal agarra naan jette osoma qalbiin ko na rifattu tole jedheen
Garuu waa si gaafadhu naan jette ee jedheen na jaalattaa? Naan jette anis rifadhee deebii osoo hin deebisiniif ufitti qabeenii hammadheenii dhungadheen isheenis ammas irra deebitee ol jette na laaltee na jaalatta? Naan jette anis eee si jaaladha jedheenii ammas ufiiti qabee dhungadheen achumaan nu lamaanuu wal dhungachuu jalqabne osmaa lafarra wal rirignu waan biraa keessa seenne yeroo dheeraaf osoo wal rirignu turre dhumarratti waan hundumaa wal goonee wanti tahe tahe “OOHHH”
Egaa kana booda nu lamaanu wal qabannee walitti boonne akka namni nu hin dhageenne jenne wal amansiifne itti aansinee wal fuuna jenne waadaa waliif galle
Waadaa keenna waliin wagga 5 eega turre booda ani naanno biraa deemee barachuu waan qabuuf dirqama ammas gargar bahuun nu qunname ammas irratti mari’anne waadaa waan qabnuuf ani kara magaalaa deeme barumsa eegale ji’a kesati yero 1 gara badiya dhufe laalani ture haaluma kanan oso jirru ani barata cimaa waan tureef wagga muraasa booda ani scholarships biyya sweden argadhe
Egaa biyya sweden deemuu kiyyaan duratti leensa waliin mari’annee warrattis himuu qabna kanaafu gaa’ela godhannee si biraa deema haga waggaa 7 ani biyya sweden keessa waan turuuf na eeguu qabda jennee walii galle booda garuu yeroo warri ishee dhagahe inni waan waggaa 7 turuuf hireen kee baduu hin qabu jedhaniinii gaa’ila nuuf godhu didan
Jaarsota biyyas itti erginee gaa’ila hin goonu nuun jedhani nu didanii kadhaa baay’ee booda gaa’ila hin goonu garuu siif kennine jedhanii waada naaf galan
Egaa carra biraa waan hin qabneef anaaf leensaan wal mari’anne wanni guddaan anaaf ati wal amanudha ani yo warri ko nama biraaf na kennanis uf ajjeesa malee hin heerumu naan jette anis si male hin fuudhu yoo si dhabeyyu umrii kiyya guutuu osoo hin fuudhin jiraadha jedheeni walitti boonne waada isa dhuma waliif seenne guyyaan deemsa kiyya waan gaheef imimmaan osoo hin tahin dhiiga walitti boonne wal geegessine
Ani amma kan jiraadhu biyya sweden magaala Stockholm keessa kanaafuu eega biyya kana dhufe booda wagga 3 wayta gahu warri leensaa nama biraatiif kennuuf akka tahe dhagahe leensaaf bilbilee yeroo gafadhu ee dhugaadha nama biratif si kennina naan jedha jiranii naan jette
Obboleessi leensaa baay’ee nama hamaa waan taheef inni kan gaafa isheen horii kiyya gadi naa dhiifnaan ishee tume hark cabseen san waan taheef leensaan baay’ee sodaatti yoo ati nama nu itti si kennine kana didde si ajjeesa naan jedhaa jira jette bilbilaan natti himte
Onneen koo dhiphate rifadhe bakka seenu wallaale guyyaan natti halkanaa’e maraachuu malee homaa naaf hin hafne guyya itti aanus bilbileefi leensaa maal godhu qabna jedhe gafadhe ishenis ani si malee jirachu hin dandahu yo warri kiyya didan obboleessi ko na ajjesu irra ani akkuma waada siif gale uf ajjeesa naan jette bilbila narati cufte
Guyyaa sanii kaase sagalee leensaa osoi hin dhagahin wagga 1 guutu ture maatii kiyyas yoo gaafadhu ufii cidha isheetis hin agarre isheellee naanno kanatti hin agarre ima naan jedhan edaa leensaan koo guyya bilbila nati cufte san irraa kaaste baddee biyyaa baate jirti
Haa tahu garuu anis obsuu dadhabe namoota osoo gaafachiisu naanno keenna irra kilometira500 fagate magala argamtu wahii keessatti wagga tokko dura akka uf ajjeeste dhagahe uuuuuuuuuu nan gubadhekaa
Ani kana booda wanta isiniin jedhu hin qabu carraan kiyya kun isin hin qunnamin isiniin jedha
Leensaan too dhuguma na jaalatti waadaa anaaf seentes guuttee jirti anis yoo si dhabe nama biraa hin fuudhu jedheenii waada isiif seene ture amma garuu eega wanni kun raawwatamee wagga 6 gahee jira anis haga amma waadaa koo eegee leensaa koo yaadaa kophaa koo jiraataa jira
Mee isin hoo maal naan jettan yaa lammii koo jiruun kophaa kun natti ulfaatte maatiin kootis fuute ilma kee oso hin argin du’uu hin qabnu naan jedha jiranii mee akkam yoon godhe naaf wayya ????
Maddi: Xalayaa jaalalaa
- 29Shares
- Tweet


text:
Laga Dhedheessaa
Lagni Dhedheessaa laga dhiha Itoophiyaa keessatti argamu. Dhedheessi galtuu Laga Abbaayi yoo ta'u kan inni ka'us gaarren Gommaa irraayi. Achii erga ka'ee booda gara kaaba-dhihaatti yaa'un Laga Abbaayittii odoo inni bakka 9°57′Ka 35°41′Dtti gara kaabatti hin jallatin itti makama. Iddon kunis yeroo Lagni Abbaayi kallattii kibbaatti deemu ga'u fiixee kibbaati. Bishaan Laga Dhedheessaatti galu ballina lafaa 19,630 isquweer kiilomeetirii ta'urraa kan dhufu yoo ta'u kunis Godina Wallagga Bahaa fi Beeniishaangul-Gumuz keessa.
Galtuuwwan Laga Dhedheessaa kan karaa mirgaa Inaariyaa, Aet, Waamaa fi Angari; karaa bitaa ammoo galtuu inni guddaan Laga Dobanati. Bara 1890n keessa laga Dhedheessaa qorachaa kan ture Aleeksaander Bulaatooviichi, qorannoo isaafi gaaffiif deebii ummata naannoo wajjin godherra ka'uun, ya'aasaa gara gadiitti erga Angariin walitti dabalamee booda, Lagni Dhedheessaa suuta waan yaa'uuf geejjibaaf ooluu danda'ama jedhe.
Seenaa Namoota fi Lagichaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Abuuraa jaarraa-20ffaa gara jalqabaa kan ta'e Herbert Weld Blundell maqaan Dhedheessa jedhu maqaa laga kanaa kan duraanii kan bakka bu'e ta'uu hinhafu jedhee dubbata, kunis maqaa Dhedheessa jedhu kana bara 1861, yeroo d'Abbadie gara Shawaatti imalee qorannoo godheen dura faayidaarra oolee hinargamne waan ta'eefi. Yeroo bara 1905ttii dhaqee turetti, Bosonni Handak kan Laga Dhedheessaarra karaa mirgaa jiru, iddoo arba itti adamsan beekkamaa ture. Arbi, Laga Dhedheessaa fi Laga Dabbus hordofuun gara Laga Abbaayitti dhufu fakkaata, kan Laga Dabus leemmani waan keessatti marguuf sanaa barbaacha lagicha hordofanii deemudhaan. Itti aansees, bakka Lagni Dhedheessaa Laga Abayitti dabalamutti, "hojii warqii miccuu guddaan jira, kunis Laga Abbaayi, Dabbusii fi galtuuwwansaa hordofee ittuma fufa" jedhe:
Dhiqama lolaa guddaa kan dhagaa baazaaltiirra ga'uu fi tortoruun biqiltootaa sana booda dhufu, istiraataa jala jiru gubbaatti ol baasa; kaanafis, biyyi guutuun Chochii jalaa kaasee hanga Laga Dhedheessaatti, fageenya maayilii 15 ta'u, cirracha quwaartizii fi qarsaadhan uwwifama, akkasumas dhagaa gurguddaa ol dhaabbatutu mul'ata. Qaawwan tortore lafarratti faffaca'ee argama, warqiin inni qabatee jirus dhiqamee lagatti nama, achii hooffamee gara Laga Abbaayi dhaqa [1]
Abuurtonni kun yaalii godhaniyyuu, akkasumas namoonni naannoo laga kanaa erga sanyiin namaa uummamee kaasee achi jiraataniyyuu, karaan Lagni Dhedheessaa deemu kan naannoo Naqamteetii kasee amma inni Laga Abbaayitti dabalamutti jiru kun as dhihoo bara 1935 Dunlop fi Taylorin guutummaan deemmame. Jarri kun lamaan yoo gaafatan, Dajjaazmaach Habta Maariyaam bulchaan Naqamte jiru "Namuu, warra Shaanqillaayyuu dabalatee, amma ani beekutti, laga kana amma inni Abbaayitti dabalamutti hordofee kan arge hin jiru" jedhe
"Waggaa keessatti yeroo muraasa [Dajjaazmaach itti fufee yoo dubbatu], Shaanqillaa muraasni ooyiruu jirbii muraasa kan ani hundeesse keessa nihojjatu, kunis riqicha Dhedheessaarraa gara kaabaatti maayilii 15 fagaatee argama; garuu karaadhumti gabaabaan kun, akka jecha isaatti, "biyya qamalee fi jaldeessaf qofa mijatu". Gufuu guddaa nu mudatu cimsee yoo dubbatu: leemmana yabbuu, bosona, dhibee qaama oo'isu, fi harkasaa ol kaasudhaan gaarreen hamaa naanoo laga kanaa jiru agarsiise. Yaada biraa yoo kennu, yoo bakka itti Lagni Dhedheessaa fi Lagni Abbayi walitti makaman ilaaluu barbaaddan, Naqamterraa karaa hordofuun gara Najjoo deemudhaan, achii ammas karaa duraan jiru hordofuun gara sana deemun ni dandeessu". [2]
Wabii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- "Tana & Beles Integrated Water Resources Development: Project Appraisal Document (PAD), Vol.1", World Bank, 2 May 2008 (accessed 5 May 2009)
- From Entotto to the River Baro (1897), translated by Richard Selzer, Ethiopia through Russian Eyes: Country in Transition, 1896-1898 (Lawrenceville: Red Sea Press, 2000) ISBN 1-56902-117-1 (accessed 2 November 2009)
- H. Weld Blundell, "Exploration in the Abai Basin, Abyssinia", Geographical Journal, 27 (1906), p. 541
- A. Dunlop, "The Dadessa Valley", Geographical Journal, 89 (1937), p. 513
- ↑ H. Weld Blundell, "Exploration in the Abai Basin, Abyssinia", Geographical Journal, 27 (1906), p. 541
- ↑ A. Dunlop, "The Dadessa Valley", Geographical Journal, 89 (1937), p. 513


text:
HD ABO J-Daawud Ibsaa Holola Hidhannoo Hiikuu WBOn Walqabatee Gaggeeffamaa Jiru Ilaalchise Miidiyaaleef Ibsa Laatan.
J/Daawud Ibsaa Turtii Miidiyaalee Waliin Taasisan Kanaan Kan ABOn Jedhuu Fi Kan Namoonni Tokko Tokko Mootummaa Keessa Taa’anii Waayee Hidhannoo Hiikkachiisuu WBO Miidiyaalee Hawaasaa Irratti Kaasan Sirrii Miti Jedhaniiru.
Kan Mootummaa Waliin Dubbachaa Turree Fi Jirrus Akka Namoonni Qaama Mootummaa Ta’an Karaa Miidiyaalee Hawaasaa irratti kaasanii mitis Jedhaniiru.
Adaraa Waaqaa fi lafaa hidhattoota Oromoo kana akka TASAA hin hiikkachiifne!!
#ObbolaaaWBO
Gaaffii fi deebii Ob Daawud Ibsaa Kan kutaa lammaffaa kanas heduun jaaladhe.
Aadaan Oromoo hagam akkka dhugaa irratti hundaa’e ragaa ta’a!
ከኦሮሞ ነፃነት ግንባር ከአቶ ዳውድ ኢብሳ ጋር የተደረገ ቃለ መጠይቅ ክፍል ሁለት ።
ከኦሮሞ ነፃነት ግንባር ከአቶ ዳውድ ኢብሳ ጋር የተደረገ ቃለ መጠይቅ ክፍል ሁለት ።
Jilli ABO Sululta, Caancoo Seenaa Jira.
09-10-2018