text:
Shira kan Hawaasa Oromoon Dhabama!!
“Barruun gabaabaa kun ergamtooti Wayyaanee sochii biyya alaatti taasisan qabatamaan muldhisa”
Mootummaan wayyaanee ummata Oromoo qabsoo mirga isaa kabajsiifatuuf gaggeessaa jiru irraa
gufachiisuudhaan bittaa sirna gabrummaa isaa hundee jabeeffatuuf yeroo adda addaatti shira xaxaa akka ture beekkamaa dha. Sirnichi QBO ABOn durfamaa jiru dhabamsiisuuf tahuufii baannaan ammo laaffisuuf adda durummaan kan irratti fuuleffatu hawaasa Oromoo biyyoota ambaa keessa jiruu dha. Akeeka isaa farrummaa kana galiin gahatuudhaafis Ministeera Haajaa Alaa jalatti, Dhimmoota Diyaaspooraa kan jedhuun Damee utubuun maallaqa biyyattii miiliyoonaan itti dhangalaasaa ture; ammas itti jira. Ergama wayyaanee qabsoo Oromoo diiguun Oromoo fi Oromiyaa gabrummaa jalatti hambisuu akeekkate kana fudhatanii raawwataa kan turanii fi jiran ammo lukkeelee sirnichi ramadate
keessattuu OPDOta.
Murni bicuu TPLF ergama isaa kana wayta lukkeeleetti laatus akka hawaasa biyyoota alaa salphaatti
gowwoomsanii fi irraas deeggarsa argataniif jecha maqaa baazaarii misoomaa, ijaarsa bu’uraalee adda addaa fi tinnisa Waldaalee maqaa Oromiyaan dhaabbataniitin akka sossohan golgaa uuma. Kanaaf ammo dabaa-shirri sirnichi maqaa WMO jedhamuun biyyoota alaatti addatti USAtti gaggeessaa jiru akka fakkeenyaatti kaasuun ni danda’ama. Icitiin dhiyeenya kana keessa wayyaanotaatii nu dhaqqabes kan dabaa-shira sirnichi karaa lukkeelee isaa, maqaa Waldaa Misoomaa Oromiyaatin Kaaba-Ameerikaa keessatti hawaasa Oromoo keessatti gaggeessuuf jiru bal’inaan kan saaxile dha. Nutis Sagantaa har’aa keessatti akeeka ergama wayyaanee kanaan duuba jiruu fi namoota hoji-raawwachistummaan akeeka diinaa kana galiin gahuudhaaf sossohaa jiranii raga qabatamaa arganne
irratti hundaa’uun saaxilla.
Ragaan gola wayyaanotaatii nu dhaqqabe kun akka hubachiisutti, mootummaan wayyaanee QBO ABOn durfamu dura dhaabbachuu, diiguu fi dabrees madda galii isaa gogsuuf karaa dhaaba maxxannee isaa taate, OPDOtin, hojjetaa jira. Hojiin shiraa kun jaarmota Oromoo biroo kanneen sirnicha irratti qabsa’anis ni ilaallata. Sirnichi garaaf bultootaa fi lukkeelee ergama diinaa fudhatuun lammii isaaniitti umrii gabrummaa dheeressuu filatan bakka bakkaa walitti qabuudhaan golgaa Waldaa Misooma Oromiyaa-Kaaba Ameerikaa (ODA-NA) jedhuun ergama isaa itti laatee jira. Haaluma
kanaan gareen ergamtoota maallaqa guddaa wayyaanee irraa fudhachuun hojii shiraaf bobbaafamanii maqaanii fi hojiin isaanii kana gaditti ibsamu kunneen akka waan Waldaan ijaaramanii misoomaaf sossohanii fakkaatuun walgahanii ajandaa Wayyaaneen itti laatte akkaataa raawwatan irratti marihatan. Akka raga kanaatti Kutaalee Ameerikaa adda addaa fi Kaanaadaa irraa dabalatee ergamtoonni kan
keessatti argaman Koreen tokko maqaa Waldaa kanaatin kan ijaarame yoo tahu, Muddee 12, 2010 walgahii gaggeeffataniiru. Hirmaattoti dabaa-shira wayyaanee kana qindeessuudhaaf maqaa Boordii kanaatin walgahii karaa telefoonaatin gaggeeffame kanarratti argamanis maqaa, teessoo fi gaafatama isaanii waliin kanneen armaan gadii ti.
1. Nugusee Birraatuu (DC) Dura taa’aa Walchiaa
2. Abdulwaasii Raabsaa (MN) I/A D/T
3. Abdurahman Umar (MN) Barreessaa
4. Mohammed Jafar(Philade.) Horii-qabaa
5. Abbaa Duulaa Muussaa (MN) I/G Q- ummataa
6. Feysal Abraahim (DC) Imbaasii wayyaanee irraa
7. Fiqaaduu Bayyanaa (DC) Imbaasii wayyaanee
8. Hussenur Hassan (DC) Miseensa
9. Adaaene Bashule (DC)
10. Muhammad Daawud fi
11. Najii Ibraahim (MN) Miseensota
12. Muhammad Jaafar (Philiy) Horii-qabaa
13. Aman Kadir (Seatle) Miseensa
14. Yassin Yasin (Seatle) Gargaaraa Barreessaa
15. Daani’eel Yaadataa (Chicago) fi
16. Muhammad Ibsaa (Atlanta) Miseensota.
Kanneen malees, namoonni 6 walgahii Koreen QBO fi hawaasa Oromoo biyyoota ambaa keessatti argaman irratti shiruuf golgaa waldaa misoomaatin wayyaaneen sossoosu Muddee 12, 2010 gaggeessite kanarratti hin argamne. Isaanis:
1. Seyfu Begashaw (Ohio) I/A D/T
2. Darajjee Mul’ataa (S/ Dakota) Miseensa
3. Ibsaa (Toroontoo) I/G Qunnamtii Ummataa
4. Shimelis Hailu fi Jifar Miseensota yoo tahan namni 6ffaan maqaa isaa hin ibsamne.
Akeekni ijoon mootummaan wayyaanee karaa OPDOtaa Koree kana maqaa waldaa Misooma Oromiyaatin ijaaree sossoosaa jiruuf hawaasa Oromoo biyya ambaa keessa jiran kanaan qabatee keessa seenuun diiguudhaafi. Kanaan alas olola oofuu fi shira xaxuun ilmaan Oromoo biyyoota ambaa keessa jiran QBO ABOn durfamaa jirtu keessaa akka qooda hin fudhannee fi jala hin hiriirre taasisuu dha ergamni haaraan lukkeelee kanneenitti kenname. Kanaanis madda galii ABO gogsuudhan sochii QBO gufachiisuun ummata Oromoo fi Oromiyaa cunqursaa wayyaanee jalatti hambisuuf diinaaf marxifatanii hojjechaa jiru ergamtoonni olitti ibsaman. Gama kaaniin ammoo, hawaasa Oromoo gowwoomsuudhaan maqaa misoomaatiin maallaqa irraa saamuuf akeekkatan. Ergamni wayyaaneen bifa haaraan lukkeelee maqaa Boordii WMO jedhuun ijaare kanatti kenne, dhaaba kallacha qabsoo Oromoo ABO irratti olola oofuu fi shira xaxuudhan falmaa bilisummaa gaggeeffamaa jiru gufachiisuuf yaaluu qofaan kan daangahee miti.
Oromoo fi Oromoon akkasumas jaarmayaaleen Siyaasaa Oromoo sirna isaa irratti qabsoo gaggeessaa jiran dabaa-shira inni xaxuun gufatanii akka waldura dhaabbatan gochuu fi diiguu dhas dabalata. Kana malees, karaadhuma koree maqaa waldaatin ergama abaaramaa baattee deemtuu kanaan Oromoon sirna wayyaanee jalatti mirga guutuu qaba jechuun lallabbii dharaa dhageessisuun alagaa biratti jaarmiyaa Oromoo laafisuu kkf keessatti argama. Egaq ergama kana bifa icitaawaa taheen hojiirra oolchuuf lukkeelee armaan olitti maqaan isaanii ibsame dirqamni adda addaa itti kennameera. Gaafatamtoota Koree kanaa ti kan jedhamanii fi hirmaattonni walgahii Muddee 12 bara 2010 sa’aatii 9:00 WB jalqabe kanaa ajaja gooftolii isaanii irratti erga haasa’anii booda ergama diinummaa kana qooddataniiru.
1. Waldicha galmeessuu fi seera qabeessa fakkeessuuf ID waraqaa TAKSII baasuuf kanneen ramadaman Abdulwaasii Raabsaa fi Abbaaduulaa ti.
2. Akkaawuntii Baankii akka bananiif Feysal Aliyyii fi Fiqaaduu Bayyanaa.
3. Chaappaa fi Asxaa Waldaa hojjechiisuuf Feysal Abraahimii fi Fiqaaduu Bayyanaa.
4. Weebsaayitii baasuuf(Website development) Feysal Abraahimii fi Abdulwaasii Raabsaa
5. Waldaalee fi jaarmayaalee akeeka kana tumsaniif cimsuu Feysal Abraahimii fi Fiqaaduu Bayyanaatin kan raawwatamu yoo tahu ergamoota kana olii hunda yeroon akka xumuramaniif wayyaanotaan beellamni qabameef kan maayyii Muddee 19,2010 akka ture icitiin gola wayyaanotaatii nu gahe kun ni addeessa.
6. Miseensota galmeessuun akkasumas miseensi kabajaa jedhamee waldaa kana keessatti galmaahu eenyu fi akkamitti galmaaha kan jedhus miseensotaan dalagama akka ergama wayyaanee kanaatti.
Koreen ergama wayyaanee fudhate kun dhimma Dokumenteeshinii irratti kan hin marihanne tahuu kan hubachiisu ragaan nu gahe, hojiin inni xumuraa fi ijoon akeeka farrummaa kana akkaataa itti hawaasa Oromoo keessa facaasan qabxii 9ffaa jalatti tarrisa. Haaluma kanaan waa’ee Koree golgaa WBO-KA (ODA_NA) jedhuun dhaabbate kanaa ilaalchisuudhaan ibsa akka baasuuf ergamticha Nugusee Birraatuu jedhamutti kan dirqamni laatame. Barruu, waraqaalee fi Kaalaandara fi kkf maxxansuudhaan akeeka cubbamaa kana ilmaan Oromoo biyyoota ambaa jiran biraan gahuudhaaf ammo namni itti hin ramadamne. Gaaffii fi deebii adda addaa Raadiyoo irratti taasisuudhaan olola oofuuf ammo ergamtoonni itti gaafatamtoonni qunnamtii ummataa koree kanaa fi kanneen biroo akka raawwataniif kan kaahame tahuutu ibsame. Kana malees, ergamtoonni kunniin hundeeffamuu waldaa kanaa ilaalchisuudhaan xalayaa adda addaa erguudhaafis kan karoorfatan tahuu dokumentiin kun ni ibsa. Mootummaan wayyaanee karaa ergamtoota walitti qabee kanaan saamicha maqaa misoomaatiin amma gaggeessaa jiru malee, fuula durattis teletoonii qopheessuu fi koreen kunis kanarratti hawaasa Oromoo ala jiraatu akka sossobuuf dirqama itti laatuutu ibsame.
Walumaagalatti egaa akkuma olitti icitiin dabaa-shira wayyaaneen hawaasa Oromoo biyyoota alaa fi QBO fi qabsicha kan hoogganu ABO irratti xaxuuf saganteeffate saaxile kun dhala Oromoo qalbifateef waan hubachiisu qaba. Inni duraa mootummaan wayyaanee ammallee sirna gabrummaa isaa itti fufsiifuu fi Oromoo fi Oromiyaa akkuma cunqursaa jiru itti fufuus karaa lukkee isaa, OPDO, hojii farrummaa itti fufuu dha. Addatti ammo hawaasa Oromoo biyya ambaa keessa jiru gamtaa fi waliigaltee dhoowwee akka isaan qabsoo saba isaanii hin finiinsine diinagdee fi waan dandeettii isaanii maraan hin tumsine gochuuf rafee kan hin bulle tahuu dha. Inni lammafaan ammo kannen maqaa Oromoo baadhatan, maallaqaan bitamanii biyyoota ambaa keessa sossohan farreen siicoo hawaasaa tahanii fi ergama diinaa bakkaan gahuun saba isaanii miidhuuf golgaa adda addaan sossohaa jiraachuu isaanii ti. Hawaasni Oromoo biyya ambaa jiru keessattuu kan Ameerikaa Kaabaa jiru kana hubachuun ergama wayyaaneen lukkeelee kanneenitti maqaa WMO-KA (ODA-NA) jedhuun itti laatetti dammaquun dura dhaabbachuun fashalsuu qabuun dhaamsa keenya.


c: text/html

text:
Kabajamtoota jaalattoota bilisummaa Oromoo ergaan kiyya kan obbolummaa bakkuma jirtanitti isinhaagayu.
Kanatti aansee jidduu namootaa deddeebi’uun mormii keessa seenaa kan jiru dhimma obbo Junaydii Saaddo
irratti yaada kiyyaa isiniif qooduu barbaada.
Maaltu siin gaye akka hinjenne nama dhimma kana hayyootaaf dhiisaa jiru hinargine. Aniis kanaafan asutaale.
Dhugaadha Obbo Juneydiin Saaddon mootummaa wayyaanee keessatti nama sadarkaa guddaa irratti hojjataa
tureedha. Yeroo inni angoo irra turetti gaarii fii badaan hojjatamees jira. Yeroo muraasa duratti barruun maqaa
obbo Juneydiin gadi bahe tokko qabiyyee dheeraa qabatee dhufuun isaa beekamadha. Ijoon dubbii barruu sanii
AniJunadiin Saaddon ummata kiyya akka dhiifama naaf godhan gaafadha jedha.
Dhugaadha Junaddiin erga biyyaa bahanii baroota lakkaaweera. Kunoo ammaas asbahee bifa guutuun dhiifama
gaafataa jira. Ibsa bal’aas kennee jira. Fedhii isaa gara fuulduraas lafa kaayee jira.
Yeroo angoo gubbaa turettiis waan hedduu yakkuus gaarii jijjiiruuf yaalee itti milkaaweefii dadhabees ibsee
jira. Guutumatti gaafiilee isaaf dhihaatan deebisee jira.
Ani amma dhiifama godhuufii diduu irratti mormii Fb irratti deemaa jiru kanarratti taajjabbii kiyya isiniif
dhiheessa.
1,Gaafa Junaydiin angotti dhufe kan isa filatee olbaase ummata Oromoo miti. 2,Gaafa irraa bu’uus dhiibbaa
ummataanii miti. Gaafuma biyyaarra bahe media irratti as bahee dubachuu inni gaafatee ummataan dhorkamee
amma hayyama ummataan asbahee dubachaa hinjiru. Yeroo haalli isaaf mijjate argannaan asbahee dubbachaa
jira. Qabsoon keenya finiinee gulantaa gaarii irra gayuun hamilee keessa isaatitti uumameen dhiifama
gaafachuuf kan asbhuus qalbii guutuun simachuu qabna . Namoota bifa gara garaatiin mooraa diinaa irraa
bahanii mataa gadi qabatanii jiraatan hundi ifsaaxiluun gara qasoo keenyaatti yoo dhufan kuniis bu’qabsoo
keenyaa waan ta’eef ittiin boonna . Gammachuu guutuufii qalbii qulqulluu taheen isaan simachuu qabna .
Kanaafiis kanneen mooraa diinaa keessa jiran maraaf yaamicha dhawaataa godhaa jirra . Ammaas ijoon dubbii
isaa waan hedduu kaasuus akka ummanni dhiifama isaaf godhuu fii umrii isaa kana boodaa waandandayuun
qabsoo sabaa keessatti akka hirmaatu ballama seenuu isaa dhagayaa argaas jirra.
Kan inni dhiifama gaafatees saba isaati. Ammaas akka waliigalaatti, Malee qaamni sabarraa bakka bu’e kan itti
dhiheeffatanii argachuu dhabuu irratti mirkaneeffatan kan sabni bakka buufate qaamni tokko hinjiru. Dhiifamni
haagodhamuufii hingodhamuun kan irratti deemaa jiru Fb irrattiidha. Petition dhimma kanaaf banamee sagaleen
yoo laalame murtii ummataa beekuuniifii fudhachuun gaariidh.
Mee waantokko isin yaadachiiseen yaada kiyya xumura.
Gaafa Habashaan Oromiyaa weeraru baay’inni ummata Oromoo m10 ture. Maqaa Ethiopia jedhu kana diddaaf
m5 wareegamee Maqaan kun humnaan nurratti fe’amee har’a geenye. Wareegamni qabsoof bahu haga ammaatti
itti fufee jira. Habashaan haga ammaatti lubbuu nama miliyoonotaan lakkawamu duguugee takkaa dhiifama
nugaafatee hinbeeku. Gaafachuufiis fedha hinqabu.
Tan dabarteef walhudhuun tan amma harkaa nuqabdu fageessiti jechuun Oromoofii Amaarri waliin sirna
kanarratti qabsaa’uun bifa bal’aan labsamaa jira. Junaddin kan mooraa diinaa keessa ture dhiisii warri MQBO
keessatti badii kana caalu hojjatees danuudha. Dhiifama gaafachuun hafee badii hojjachuu isaanii amanuu
hinfedhan. Kanaaf kanballeessee callisees wanni goonu hinjiru.
Isa balleessee badii fudhatee ifatti dhiifafama gaafateef dhiifamni godhamuu qaba.Kana jechuun Juneydiin
gaafa angoo gubbaarra jirutti angoo qabutti fayyadamee ajaja isaatiin ykn harka isaatiin lubbuun itti himatamu
yoo jiraate dhiifama amma godhamuuf kanaan jalaa baha jechuu miti.
Dhiifamni akka sabaatti inni gaafate haagodhmuuf yoo nuwaliin qabsaa’uu fedhees balballi haabannuuf.
Ammaas bu’aa bahii qabsoo hinxumurre. Dirree qabsoo keessa jirra. Dhimma kanarratti walmormuun ammaa
kaasee dhaabbachuu qaba. Dhiifama gaafachuun oromoo biratti gatii guddaa qaba. Haaluma ulfaata keessa jirru
kana keessattuu Aadaa, Hooda, Hurmada, Safuu fii duudhaa keenya haaeggannu. Eenyummaa keenya
waanta’eef.
>
Aniis naofkachaa. Ijarraa nahambisaasaa.
Lellisaa Tuujii
September 23/2016

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Eerem taliin sevelzuur salhi Etsej yadraad amarsan yumuu Amrag hosiin yaria sonsohoor Amisgaa daran chagnasan yumuu Ulaanbaatariin udesh namuuhan, namuuhan Uchraliin bolzoond zaluus yaruuhan Hansh neesen dolgoon havriin Hairaa ilchilsin dulaan oroi Haluun moroo tushiltsen nalaad Hanashgui tsengel amsan suuhad Ulaanbaatariin udesh namuuhan, namuuhan Ucharsan hoyriin yaria eyduuhen Ohi tengeriin odod urjeed Oron bariin gerel tsatsraad Ijil hosiin orgoo gerees Itgel bayariin aylguu dursana Ulaanbaatariin udesh namuuhan, namuuhan Ugtah ireeduin daanch yaruuhan Back to HOME
Ulaanbaatariin udesh
(¯ã: ug: B.Yavuuhulan Àÿ: aya: G.Purevdorj)


text:
Eejansichi bara 2009 barattoota kuma 30 ol simatee leenjisuufi
- font size decrease font size increase font size
Finfinnee, Hagayya 16,2008(BDHKMNO) – Eejansiin Barnoota Leenjii Teeknikaa fi Ogummaa Finfinnee bara barnootaa 2009 idileedhan barattoota kuma 30 ol simachuuf qophaa’era jedhe. Daayreektarri olaanaa eejansichaa obbo Zaruu Simuu’ir leenjichaaf humni namaa fi meeshaaleen barbaachisan marti guuttamaniiru jedhan. Waggaa waggaadhan barnoota idileedhan barattoonni leenji’an akka jiran yaadachiisanii, bara 2008 qofa eejansichi barattoota kuma 35 simachuun leenjisaa akka jiru himaniiru daayreekatarichi. Lammiilen kuma 40 olis leenjiiwwan gaggabaabaa kan fudhatan yammuu ta’u, leenjitoonni kuma 13 ol ta’anis ebbifamaniiru. Bara barnootaa itti aanunis leenjitoota hedduu simachuun barnoota qulqullina isaa eeggate laachuuf hojjetamaa jira jedhan obbo Zaruun. Damichaan humni leenji’ee ba’us qaawwa gabaa guutuun oomishaalee gara biyyoota alaatti ergamanirratti galteewwan dabaluun ga’ee olaanaa tabatu jedhaniiru.
Last modified onTuesday, 23 August 2016 06:40


text:
Prasad,nenu road lo nadusthunnaamu.venaka nunchi vere aayana vachchaadu.sir!meeru Nellore vaallaa annaadu.Prasad avunu,sir annaadu.mee nadaka patte kanukkunnaanu,Nellore vaallanu ani annaadu.mee cell number cheppandi,nenu feed chesukuntaanu ani annaadu.nenu theledu annaadu,Prasad.poneelndi,naa number chebuthaanu,not chesukondi annaadu.Naa cell cancel ayindi.malli revive ayithe chepthaanu annaadu.vaallu velli poyaaru.maa intiki bayalu deraamu.velletappatiki maa friend wait chesthundi.yemi ani adigithe naaku pelli kaavaali anindi.Prasad ni chesukuntaanandi.Padmaku objection lekapothe naaku OK annaadu Prasad.Prasad vellipoyaadu.Maa friend relaxed gaa bench paina koorchonundi.
Nenu annaanu.nijangaa naaku objection ledu.kaani okati alochinchu.mana mugguri lives okkate kaadu involve ayyedi.mee pillalu,maa pillalu koodaa involved.vaallaabhipraayam theesukovaddaa.andaru majors.vaallu consent ivvaali kadaa.nee biddalu nuvvu vaalla naannaku anyaayam chesthunnaavu an baadha padathaaru.maa biddalu vaalla naanna vaalla ammaku anyaayam chesthunnaadu ani baadha padathaaru. Ee viyasulo nijangaa pelli antha necessity ani feel avuthunnaavaa.nijangaa loneliness kaaranam ante,nenu cheppinatl cheyyi.yedo oka vyaapakam pettuko.neek nachchina pani cheyyi.naaku pusthakaalu chadavatam ishtam.alaane neeku koodaa nuvvunachche vyaapakam yedo okati vuntundi kadaa...vanta cheyatamo,gardening,singing laaga.aa field lo pursue cheyyi.rojulo twenty four hours chaalavu ani cheppaanu.Sarele Padma,nuvvu cheppinatle le ani vaalla intikivellipoindi.


text:
Dubbifamuu qabaa !!!!! DIRREEN BASAASTUMMAA (Intelligence Gathering) WOYYAANEE GUDDAAN DIYAASPORAA TA’UUN HIMAME
=============================================
#OromoProtests
Bara dur kitaaba የእሥራኤል ክንድ (ሞሳድ) jedhuu dubbisee ture. Kitaaba kana keessaa wonti arge tokko yo mara na dinqa. Akkana jedha:
Israa’el Araboota basaasuuf basaastota ishee biyya arabaatti hin ergitu. Sababni isaa Arabonni biyya isaanii keessatti hin bashannanan; bilisummaas hin qaban, dhugaatii hin dhugan; of eeggatu. kanaafuu odeeffannoo isaanirraa argachuun rakkisaa dha. Basaasa Israa’el qabnaanille ni ajjeesu waan ta’eef. Araboota basaasuuf tooftaan salphaan basaastota gara biyya Europe erguu dha. Araboonni Awurooppaa keessatti ni dhugu, ni sagaagalu, ni bashannanu, akkasumas eennulle osoo hin sodaanne bilisa ta’anii haasawu. Europe keessatti namni nu basaasa jedhanii hin yaadan.
Sabni (Diyaasporaan) keennalleen biyyoota lixaa keessatti waan Woyyaaneen isa basaastu itti hin fakkaatu. Kanaafuu achitti ijoollee ijaarreerra, ”abalu fa godina kanaa qabna”, jchaa sodaa tokko malee jimaasaa cirachaa fi booka isaa dhugachaa qaaqa. Yo isaatiif woyyaaneen Ameerikaa keessatti basaasa hin bobbaastu itti fakkaata. Akka odeeffannoo amma qabnuutti bakki odeeffannoon guddaan sassaabbamuufiyyuu USA fi EUROPE ta’eera. Uuummanni biyyaa of-eeggata waan ta’eef jarri hin argattu. Asitti gauu akka feenetti maqaa jaraa kaasnee haasawuun balaa guddaa qaba.
Kan biraa ammoo uummanni keenna namni inni basaasa jedhee shakku nama wa mormuu fi nama wa balaaleffatu! Basaasni akkas hin godhu. Basaasni si fakkaatee waan ati jaalattu jaallatee si basaasa. Namni basaasa taasifamu ammoo nama halaan access qabu, kan dandeettii fakkeessuu qabu dha. Namuma Oromoottu isaaniif basaasa malee Tigiree Oromoo basaasi jedhenii isinta hin erganu. Isaan duuba taa’anii bobbaasu.
Ergaan armaan gadii FB keessaan na qaqqabde:
#OromoRevolution
Of Eeggannaa Daayspoora biyya alaa jirttaniif.
————————————————
Maqaa qabsaa’ota keenyaa biyya keessa jiranii tokkollee nama biraatti hin himinaa. Wayyaaneen biyya keessa maqaa namoota qabsoo qindeessanii dhabnaan fuula ishee gara biyya alaatti garagarfachuun biyya keessa qabsaa’onni cimaan hin jiru jette Warra biyya alaa gaafatti kan jedhe dhageenyerra. Daayspooran Ergga maqaa sana itti himanii booda maqaa qindeessitoota keenya biyya alaa ta’anii wayyaanetti qaamnni dabarssu akka jiru irra geenyee jirra. kanaaf daayspooran keenya qaama isinitti dhiyaatu sirriitti beekuu qabddu.from DN


text:
Walgahii Idilee 4ffaa Waggaa 1ffaa Bara Hojii Caffee 5ffaa Guyyaa 10/11/2008 egaleera
Kabajamtoota Miseensota Caffee Oromiyaa
Kabajamtoota Hirmaatootaa fi keessummoota keenya!
Hunda dura waamicha keenya kabajjanii Walga’ii Idilee 4ffaa Waggaa 1ffaa Bara Hojii Caffee 5ffaa kana irratti hirmaachuuf baga nagaan dhuftan jechuun barbaada.
Caffeen Mootummaa Naannoo Oromiyaa akkaataa bu’uura heera mootummaa naannichaa keewwata 46(1) irratti tumameen qaamolee mootummaa naannichaa keessaa isa tokkoo fi aangoo seera tumuu, seeronni tumaman hojii irra oolanii fayyadamummaa ummataa mirkaneessaa jiraachuu isaanii hordofuufi to’achuu, akkasumas bakka bu’aa ummata naannichaa ta’uun aangoo siyaasaa fi seeraa olaanaa qabuudha.
Bu’uuruma kanaan, Caffeen Bara Hojii 5ffaa kunis, jalqaba bara hojii xumuraa jirruu kana irratti hojiiwwan isaa kan eegale mootummaa naannichaa bifa haaraan hundeessuun karoora misoomaa, dimokiraasii fi bulchiinsa gaarii faayidaa ummata naannichaa mirkaneessan karoora Gudinaa fi Tiraanisfoormeeshiinii 2ffaa fi isuma keessaa kan madde karoora waggaa kan bara 2008 raggaasisuun labsii baajata bara hojii kanaaf barbaachisus mirkaneessuun raawwii hojiiwwan qaamolee mootummaa naannichaa hordofaniif to’atan of keessaa filachuun hojii isaa kan jalqabeedha.
Caffeen keenya kun umurii isaa waggaa tokkooffaa kana keessatti Yaa’iiwwan Idilee Sadii fi Yaa’ii Ariifachisaa tokko adeemsiseen seeroota adda addaa rakkoolee hawas-diinagdee naannichaa furuu danda’an raggasisuu fi karaa koreewwan dhaabbii isaatiin hordoffii fi to’annoo qaamota mootummaa irratti gaggeessuun ga’ee isaa ba’achuuf carraaqqii guddaa gochaa tureera.
Sochii akka waliigalaatti mootummaan gama hundaan taasisaa jiru kanaan jijjiiramni abdachiisaan kan galmaa’aa jiru ta’uun isaa kan wal-nama hingaafachiifne ta’us, fedhii guddaa ummanni keenya misoomaaf qabu yeroodhaa gara yerootti dabalaa jiru waliin yoo ilaalamu ammas kana caalaa hojii guddaa akka nugaafatu kan agarsiisuudha. Keessumattuu, qabsoon ilaalchaa fi gocha kiraa sasaabdummaa irratti taasifamaa jiru jajjabeessaa ta’us, ammas yeroo kamuu caalaa kutannoon hojjechuu kan nu gaafatu ta’a.
Rakkooleen kanneen hundeerra maqfamanii misoomni ummanni keenya hawwu akka mirkanaa’uufi bulchiinsi gaariin akka dhugoomu gochuu kessatti Caffeen keenya gama tokkoon seerota rakkoolee kana bu’uura irraa dhabamsiisan baasuudhaan, gama biraan immoo hordoffii fi to’annoo cimaa wal irraa hin cinnee fi hirmaannaa ummataan deegarame lafa qabsiisuudhaan sochiin jalqabame daran cimee akka itti fufu taasisuu keessatti shoora olaanaatu irraa eegama.
Kana malees, mootummaan yeroo kamuu caalaa yeroo itti ummatatti siqee yaadaafi komii ummanni kaasuuf gurra kennee itti caqasuu qabuu fi dhimmoota koomii ummataaf sababa ta’an madda isaa irraa gogsuuf tattaaffii olaanaa gochuu itti gaafatu ta’uu hubachuun barbaachisaa ta’a.
Kabajamtoota Miseensota Caffee Oromiyaa
Kabajamtoota Hirmaatootaa fi keessummoota keenya!
Yaa’iin Idilee 4ffaa Caffeen keenya har’a irraa egalee guyyoota lamaan as deman kana adeemsisu kun, gabaasa raawwii karoora bara hojii 2008 qaamolee mootummaa gadi fageenyaan kan qoratuu fi kallattii karoora bara 2009 irratti marii bilchaataa taasisuun akka raggaasisu kan eegamu yoo ta’u, wixinee labsii baajata bara hojii 2009 mootummaa naannichaa irratti mari’atee kan raggaasisuu fi ajandaalee biroos akkaatuma sagantaa qophaa’een mariin irratti kan adeemsifamu ta’a.
Dhuma irrattis, akkaataa Heeraafi Seeraan taa’een, baay’inni miseensota Caffee argamuu qabanii Walgahii keenya gaggeessuu kan nu dandeessisu ta’uun isaa waan mirkanaayeef Walgahiin Idilee 4ffaa, Waggaa 1ffaa Bara Hojii Caffee 5ffaa kun ifaan banamuu isaa ibsaa, walgahiin keenya kun kan milkii akka nuuf ta’u hawwiikoon ibsa.
Mootummaan Yeroo Kamuu Caalaa Ummatatti Siqee Yaadaafi Komii Ummanni Kaasuuf Gurra Kennee Yeroo Itti Caqasuu Qabudha Jedhame
Afyaa’ii Caffee Oromiyaa Kabajamoo Obbo Lammaa Magarsaa Walgahii Idilee 4ffaa Waggaa 1ffaa Bara Hojii Caffee 5ffaa haasawaa baniinsaa taasisaniin Hudhaalee jiran maqsuun, misoomni ummanni keenya hawwu akka mirkana’uufi bulchiifni gariin akka dhugoomu taasisuu kessatti Caffeen gama tokkoon seroota rakkoolee kana bu’uura irraa dhabamsiisan baasuudhaan, gama biraan immoo, hordoffii fi to’annoo walirraa hin cinneefi hirmaannaa ummataan deeggarame lafa qabsiisuudhaan sochii jalqabame daran cimee akka itti fufuu taasisuu keessatti shoora olaanaatu irra eegama. Kana malees, Mootummaan yeroo kamuu caalaa yeroo itti ummatatti siqee yaadaafi komii ummanni kaasuuf gurra kennee itti caqasuu qabuu fi dhimmoota koomii ummataaf sababa ta’an madda isaa irraa gogsuuf tattaafii olaanaa gochuu itti gaafatu ta’uu hubaachuun barbaachisaa ta’a.
Yaa’iin Idilee 4ffaa Caffeen keenya har’a irraa egalee guyyoota lamaan as deman kana adeemsisu kun, gabaasa raawwii karoora bara hojii 2008 qaamolee mootummaa maal akka fakkaatu gadi fageenyaan kan qoratuu fi kallattii karoora bara 2009 irratti marii bilchaataa gochuun akka ragaasisu ni eegama, kana malees Wiixinee Labsii Bajata bara hojii 2009 Mootummaa Naannicha irratti mari’atee kan raggasisuu yoo ta’u ajandalee biros akkaatuma sagantaa qophaa’een mariin bilchaataan irratti taasifamee kan adeemsifamu ta’a.
Kabajamtoota Miseensota Caffee Oromiyaa
Kabajamtoota Hirmaatootaa fi keessummoota keenya!
Hunda dura waamicha keenya kabajjanii Walga’ii Idilee 4ffaa Waggaa 1ffaa Bara Hojii Caffee 5ffaa kana irratti hirmaachuuf baga nagaan dhuftan jechuun barbaada.
Caffeen Mootummaa Naannoo Oromiyaa akkaataa bu’uura heera mootummaa naannichaa keewwata 46(1) irratti tumameen qaamolee mootummaa naannichaa keessaa isa tokkoo fi aangoo seera tumuu, seeronni tumaman hojii irra oolanii fayyadamummaa ummataa mirkaneessaa jiraachuu isaanii hordofuufi to’achuu, akkasumas bakka bu’aa ummata naannichaa ta’uun aangoo siyaasaa fi seeraa olaanaa qabuudha.
Bu’uuruma kanaan, Caffeen Bara Hojii 5ffaa kunis, jalqaba bara hojii xumuraa jirruu kana irratti hojiiwwan isaa kan eegale mootummaa naannichaa bifa haaraan hundeessuun karoora misoomaa, dimokiraasii fi bulchiinsa gaarii faayidaa ummata naannichaa mirkaneessan karoora Gudinaa fi Tiraanisfoormeeshiinii 2ffaa fi isuma keessaa kan madde karoora waggaa kan bara 2008 raggaasisuun labsii baajata bara hojii kanaaf barbaachisus mirkaneessuun raawwii hojiiwwan qaamolee mootummaa naannichaa hordofaniif to’atan of keessaa filachuun hojii isaa kan jalqabeedha.
Caffeen keenya kun umurii isaa waggaa tokkooffaa kana keessatti Yaa’iiwwan Idilee Sadii fi Yaa’ii Ariifachisaa tokko adeemsiseen seeroota adda addaa rakkoolee hawas-diinagdee naannichaa furuu danda’an raggasisuu fi karaa koreewwan dhaabbii isaatiin hordoffii fi to’annoo qaamota mootummaa irratti gaggeessuun ga’ee isaa ba’achuuf carraaqqii guddaa gochaa tureera.
Sochii akka waliigalaatti mootummaan keenya gama hundaan taasisaa jiru kanaan jijjiiramni abdachiisaan kan galmaa’aa jiru ta’uun isaa kan wal-nama hingaafachiifne ta’us, fedhii guddaa ummanni keenya misoomaaf qabu yeroodhaa gara yerootti dabalaa jiru waliin yoo ilaalamu ammas kana caalaa hojii guddaa akka nugaafatu kan agarsiisuudha. Keessumattuu, qabsoon ilaalchaa fi gocha kiraa sasaabdummaa irratti taasifamaa jiru jajjabeessaa ta’us, ammas yeroo kamuu caalaa kutannoon hojjechuu kan nu gaafatu ta’a.
Rakkooleen kanneen hundeerra maqfamanii misoomni ummanni keenya hawwu akka mirkanaa’uufi bulchiinsa gaariin akka dhugoomu gochuu kessatti Caffeen keenya gama tokkoon seerota rakkoolee kana bu’uura irraa dhabamsiisan baasuudhaan, gama biraan immoo hordoffii fi to’annoo cimaa wal irraa hin cinnee fi hirmaannaa ummataan deegarame lafa qabsiisuudhaan sochiin jalqabame daran cimee akka itti fufu taasisuu keessatti shoora olaanaatu irraa eegama.
Kana malees, mootummaan yeroo kamuu caalaa yeroo itti ummatatti siqee yaadaafi komii ummanni kaasuuf gurra kennee itti caqasuu qabuu fi dhimmoota koomii ummataaf sababa ta’an madda isaa irraa gogsuuf tattaaffii olaanaa gochuu itti gaafatu ta’uu hubachuun barbaachisaa ta’a.
Kabajamtoota Miseensota Caffee Oromiyaa
Kabajamtoota Hirmaatootaa fi keessummoota keenya!
Yaa’iin Idilee 4ffaa Caffeen keenya har’a irraa egalee guyyoota lamaan as deman kana adeemsisu kun, gabaasa raawwii karoora bara hojii 2008 qaamolee mootummaa gadi fageenyaan kan qoratuu fi kallattii karoora bara 2009 irratti marii bilchaataa taasisuun akka raggaasisu kan eegamu yoo ta’u, wixinee labsii baajata bara hojii 2009 mootummaa naannichaa irratti mari’atee kan raggaasisuu fi ajandaalee biroos akkaatuma sagantaa qophaa’een mariin irratti kan adeemsifamu ta’a.
Dhuma irrattis, akkaataa Heeraafi Seeraan taa’een, baay’inni miseensota Caffee argamuu qabanii Walgahii keenya gaggeessuu kan nu dandeessisu ta’uun isaa waan mirkanaayeef Walgahiin Idilee 4ffaa, Waggaa 1ffaa Bara Hojii Caffee 5ffaa kun ifaan banamuu isaa ibsaa, walgahiin keenya kun injifannoo dabalataa kan ittiin galmeessisnu akka nuuf ta’u hawwiikoon ibsa.


text:
GALFATA- Itaaba Haaraa Dargaggoo dhaloota qubeetiin
–
Xiyyeeffannoonsaas:
Galfati kitaaba ajaahibaati yoon jedhee arboomsuukoo miti. Kitaaba qooddattoota heedduun jalqabee, buhaa bahii jireenyaa baayyee keessa lufsiisuun dhimma jaalalaa, hawwaasummaa, seenaafi aadaa akkasumas afoola Oromtichaan faayameera. Kitaabni kun jireenya barataafi barattuu Oromoon amma dhamdhamaa jiran. Maatii gammachuu mulqamee lammiisaa waansaaf dhabee boosooma taa’e, Xiqqaan tiratee guddachuun, guddaa dur isa qucarsu caalee yeroo argamu. Maal kana qofa GALFATI galaa dubartiin harka toleetti galaasteen tokkuma.
Yaa’insi kitaabichafi jechoonni achi keessaammoo jabinaaf qaroomina saba Oromoo argisiisa.Addumaan waa’ee saba Oromoo Yajjuu waan baayyeetu irraa baratama. YAJJUU WALLOOn eenyu ? Eessa jiru? Haala kam keessa jiru? Hundaafuu deebiin kitaabuma kana keessatti argama.Waa’ee qaroomina Oromoofi beektota Oromiyaas haala ajaahibaan qindeeffamanii kitaaba kana keessa jiru. Dhumarratti jechan kitaaba kana keessaa arge muraasa yoon jedhe “CUUBEE GADHEEN MANNEE NYAATTI” fi ” Sareen qonqoftuun ilmooshee nyaatti; namni gadhees Galfataaf hin iltu” jedha. Kitaabichi torbee muraasa booda manneen raabsaa garaagaraa armaan gadii kana keessaa iddoo muraasatti argamuu mala.
Kitaabanisaa jalqabaa dubbistoota biratti ajaa’ibsiifannaa guddaa kana rgateefi irra deebi’amuun kan maxxanfamedha.
LALISAA INDIRIS Eenyu?
Qeerroon Dargaggoon kun akka maatiisaarraa baratetti akka itti aanu kanatti maqaasaa himachuu danda’a. Lalisaa Indiris Adam Haayimad Muusaa Alii Birmmajjii Waaqoo Doorii Tulluu…..Akka lakkoobsa warra Habashaatti 1987 ji’a 10ffaa keessa guyyaa gaafa 3 Godina Wallagga lixaa aanaa Laaloo Assaabiitti Abbaasaa Obbo Indiris Adam Haayimad fi haadhasaa aadde Geexee Taaddasaa Dheressaa irraa dhalate. Lalisaan kara abbaasaa hidda Baarentummaa sanyii warra Yajjuu kan yeroo ammaa kana Oromiyaarra achi hiiqanii jiraatan saba dhiignisaa Oromoo ta’ee uummata kaabaa gidduu jiraatu, saba afaan Oromoo waggoota 80 oliif afaan federaalaa Bulchiinsa Gondar durii gochuun bulchee yeroo ammaa kanamoo sirna nafxenyaan koloneeffatamee jiru hidda saba Yajjuu qooddatee, kara haadhasaammoo Boorana keessaa hortee warra leeqaa qomoo Abboonnoo jedhamu keessaa dhalte. Lalisaan maatiisaaf ilmoo 3ffaadha.Obboloota 2 qaba. Isaanis Amaanuhel Indiris fi Caaltuu Ibdiris jedhamu. Maqaa dhalootaa Lalisaaf moggaafame haarmeen abbaasaa ykn Akkoonsaa Ayyaantuu waan taateef jifuu naqxee seera hunda guutuun ayyaana ilaaltee Lalisaan ayyaana Arbarra dhalate jechuun “Nuuressaa” jettee moggaaste. Maatiin Lalisaan keessaa dhalate akkoosaan alatti amantaa musiliimaa waan ordofaniif maqaa Nuuressaa jedhu gara afaan arabaattii harkisuun “Nuuree” jechuun waamuuf mijeeffatan.
Silaas waan namni akeeke caalaa kan waaqayyo yaade waan raawwatuuf Lalisaan dhalatee ganna tokkoof ji’a jahaaffaasaatti walitti bu’insa maatii gidduutti ta’een Abbaafi haati Lalisaa fuula jaarsolii biyyaa duratti wal hiikuun gargar ba’an. Abbaansaa obbo Indiris yeroo sanaa eegalee waan biyya ba’eef Lalisaafi obboloonnisaa filannoo jiraachuu haadhasaanii wajjin godhachuun jireenya itti fufan. Yeroonis jijjiramtee umuriin ijoollee gara dargaggummaatti kan dargaggoommoo gara jaarsummaatti siiqaa akkuma deemeen umuriinsaa barnootaaf geenyaan ALH tti bara 1993mana barumsaa olmaa Daayimmanii magaalaa Innaanggoo seenuun barnoota eegale. Turtii waggaa lamaa boodas 1995 Eessumnisaa Obbo Abdataa Dhabsuu gara mana barumsaa sadarkaa 1ffaa magaalaa Innaanggoo geessuun maqaasaas Lalisaa jechuun kutaa 1ffaatti galmeessanii deebi’an. Lalisaanis yerosirraa eegaluun barnootasaa idilee itti fufuun sadarkaa dareetiin giddu galeessa ta’uun gara kutaa 2ffaatti darbee. Bara itti aanus barnoota eegalee rakkoo hawwaasummaa harmeesaa quunnameen barnoota addaan kutuuf dirqame.
Waggaa tokko duubatti hafuun bara 1997 kutaa 2ffaa galee barnoota itti fufe. Ergasii as gargaarsa tokkittii harmeesaan utuu barnoota addaan hin kutin bara 2003 manuma barumsaa sanatti qormaata biyyaalessaa kutaa 8ffaa qoramee qabxii gaariin gara kutaa itti aanutti darbe.Lalisaan akkuma sadarkaan barnootasaa dabalaa adeemee dandeettiin yaaduufi gocha hawwaasa naannoosaatiirratti rawwataman xinxaluus jabaachaa dhufe. Keessumaa filannoo biyyaalessaa bara 2002 guutuu xoophiyaa keessatti adeemsifamerratti paartiilee mormaa magaalittii keessatti of beeksisuuf dhufan irratti gocha bulchitoonni aanaa laaloo assaabii nama itti bituun namoota paartiilee mormaa bakka bu’uun dorgomuuf dhufan reebsiste argee umurii ijoollummaan inaaffaan biliisummaa saba Oromoo keessasaa buluu eegale. Sadarkaa barnootaa erga kutaa 9 gara kutaa10 tti darbees bilchinni yaadaasaa gabbataa yeroo dhufu kitaabota Asoosama Afaan Oromoo ergifatee dubbisuu eegale. Dandeettii keessasaa jirus dafee waan hubateef yeroma barnootaan sadarkaa gadiirra jiruyyuu walaloofi baacoowwan addaa addaa dareefi hiriira mana barumsaarratti dhiheessa ture. Itti gaafatamaa gumiiwwan addaa adda ta’unis yeroo garaa garaatti mana barumsaasaa tajaajileera. Dhaabbata amantaa Adiveentistii jedhamu keessattis Sambata fi ayyaanota garaagaraarratti walaloo dhiheessaa ture. Bara 2004 ayyaana daayimmanii sababeeffachuun walaloo mata dureensaa”GAA’ELAAFI QABEENYA” jedhu har’a lubbuun jiraachuu baattus hiriyaa akka obboleettiisaatti jaallatu durbee Ayyaanee Birruu faanaa amantoota fuulduratti dhiheessuun kolfaaf bo’ichaan garaa amantootaa raasaniiru.
Lalisaa bara 2005 qormaata biyyaalessaa kutaa 10ffaa qoramee qabxii gaarii gosa barnootaa sadiin (Herrega, Seenaa, Jihoogiraafii) A yeroo fidu gosa barnootaa Afaan Oromoon B kanneen hafaniinimmoo C fiduun gara kutaa itti aanutti darbe. Akka lakkoobsa Habashaatti 2005 kaasee sadarkaan guddina oogbarruu Oromoo safisaa yeroo dhufuu Lalisaanis kitaabota Afaan Oromoo bara sana dura dubbiseen alatti; kitaabota haaraa heedduu arguu eegale. Maarree “lafa qalbiin jirtu miilli namaan dhaqa” jedhu mitiiree gaafa mamnaakan. Lalisaanis baruma sana kitaabota adamsee dubbisuu itti fufe. Hayyuu warraaqsa oogbarruu Oromoo keessatti yoomuu hin dagatamne Barreessaafi Barsiisaa Beekan Gulummaa wajjinis kara midiyaa hawwaasummaa facebookii wal quunamuu jalqabe. Barsisaa Beekan Gulummaas siha heedduu gorsaafijajjabinni isaan namaaf laatan isa barreessuuf yaadaa qabu utuu hintaane isa A B C D qubee Oromoo hin beekneyyuu barreessi barreessi godha. Lalisaas gorsiifi jajjabinni hayyuu kanaa akkanni waa barreessuuf kakaasnaan kitaaba asoosamaa mata dureensaa “Dhangaa summii makate” jettu barreessuu eegale. Ammas lammatarratti kitaaba fuula140 “DHIDHIIBBAA CABA DABALE” jettu barreessee xumuree waggaa tokkoof erga of harka tursee si’a heedduu diigee ijaaree booda Barreessaa Beekan Gulummaatti bilbiluun mariisise. Isaanis barreeffama sana Email ofii isaanirratti ergee akka gulaalaniif gurra isa buufnaan barreefamasaa sana marrummaan kompiteratti naqachuun garasaaniitti ergate. Beekanis kitaaba Lalisaa sana Barreessaafi ogeessa seeraa Galaanaa Dheeressaa waliin ta’uun gulaalanii xumuranii akkanni qarshii maxxansaa qoopheeffatee hojii maxxansuutti seenu itti himan. Innis gargarsa Obboleettiisaa Caaltuufi firootasaa akkasumas deggersa liqii manni maxxansaRaajii goodhefiin 2007 ji’a 4ffaa keessa barataa kutaa 12 ta’ee utuu jiruu kitaabasaa kana maxxansiisuun xumuree gabaarra oolche.
Garuu maal godhuree “bara milkaayinaa danqaatu sagaltama” jedhu mitiiree kitaabni Lalisaa utuu gabaarra hin oolin suuraa qola kitaabasaa miisiyaa hawwaasummaa facbookirratti arguun bulchitoonni aanaasaati akkanni hin baranneef dorsisa cimaa isaaf haadhasaarratti geggeessu eegalan. Yeros Lalisaan waan malatu wallaalee tabjaajjahu eegale. Dorsisnis kan duraa caalamaa itti dabalaa dhufnaan barsiisonni isa jaallatan qophaatti isa waamuun “yoo as jiraatte si ajjeesu kanaaf amma warqaa geggeessaa dhoksinee siif baafnaati asi deemii iddoo biraatti baradhu” jechuun gorsan. Innis yaada kana harmeesaa mariisisee waraqaa sana fudhachuun ollaa magaalaasaanii kan taate mana barumsaa Adiveentistii Dongoroo tti jijjirratee ademe. Erga achi ga’ee haala hunda xumuruun barnoota itti fufee guyyaa 2 barateen booda kitaabnisaas gara Oromiyaa lixaatti raabsamtee gurguramuu eegalte. Bulchitoonni biyya Xoophiyaa sadarkaa gandaarraa kaasee amma sadarkaa olaanaatti wa’een guddina Afaan oromoo yeroo ka’u mata dhukkubbiitu itti ka’a.Yeroo sirbi ykn kitaabni afaan Oromoo tokko maxxanfamu faayidaafi waangaarii isaarra taruun gurrasaanii qeensanii waan mootummaa qeequufi gocha hamaasaanii ifatti mullisuu sakkatahuun barreessaa ykn weellisaa sana adamsanii akka waan dhaloota qubee hunda hidhaniitti yaaduun mana hidhaatti isa darbatu. Yoo fedhanis barnootarra isa harihuu. Lalisaas gochuma kanatu irratti raawwate. Mana barumsaa inni itti jijjirate hordofuun xalayaa Lalisaan shororkeessaadha waan ta’eef yoo badiin geggeefame mana barumsichaatu itti gaafatama’ jedhu waajjira dhaabaa DHDUOrraa mana barumsaa inni itti barachaa jirutti ergame. Manni barumsaa Adiveentistii Dongoroos yeroo sanaa eegalee akka Lalisaan mooraa sana gad lakkisuuf dirqisiise.
Lalisaanis imimmaamsaa lolaasaa moorichaa ba’ee fuulasaa gara biyya dhalootasaatti naannefate. Yeroo Innaanggoo ga’us hidhamuuf humna tikaan barbaadamaa akka jiru baree lubbuusaa olfachuuf sababa afaan Oromoon kitaaba barreesse qofaaf adamoo jaroota kanaa baqatee gara finfinneetti barnoota addaan kutee baduuf dirqame. Erga finfinnee ga’ees biyyaa afaaniif nama beeku hin qabne keesaatti rakkoo heedduu dhamdhamachaa qarshii kitaabumasaa gurguratee argatuun ciniinatee jiraachuu itti fufe. Bara namatti jige bishaantu muka namatti yaaba jedha Oromoon. Lalisaa rakkoosaa kana ilaalees rakkinni garaa hin laafneef kitaabasaa ija 200 utuu ambootti erguu karaarratti humna tikaan jalaa saamame. Maal kana qofaree konkolaataa awutoobisii guddaa bara 2007 finfinneetii gara Dambi Doollootti utuu imaluu Jaajjiifi Geedoo gidduutti galagaluun lubbuu nama heedduu galaafate sana keessattis kitaabonnisaa jalaa babbadaniiru.Akkuma akkasaatti jireenya hadha’aa dhamdhamaa turtii finfinnee keessa jiraachuu itti fufe. Al tokko tokko darbee darbee hayyucha dhaloota qubee Beekan Gulumnaa bira dhaquun bira tutture gorsaafi jajjabina hayyuu kanarraa dhagahuun amileesaa xuqatee akka deddeebi’aa ture afaansaan ni hima. Kitaabni Lalisaan maxxansiise sun”DHIDHIIBBAACABA DABALE” jaallatamummaa guddaa argachuun turtii ji’a 2 gidduutti gabaarra dhumnaan abbaa qabeenyaa mana maxxansaa Raajii dargaggoo Rooberaa Hinsaramuu ammas qarshii muraasa akka eeggatuuf abdachiisee kitaaba sana akka Lalisaan irra deebihuun maxxansuuf jajjabeesse. Kitaabni sunis yeroo lammaffaaf maxxanfamtee gabaarra dhumte. Lalisaanis rakkoofi harihannaa mootummaan sababa Afaan Oromoon barreessuusaa qofaaf irraan geeseen utuu amileesaa hin laafisin.Qabsoo eegale kana xumuruuf barnoota malee akka hin dandaamne amanuun deggersa waaqaafi barsiisota inaaffaan dhugaa keessasaanii jiruun waggaa tokko booda barnootaatti deebihuun yeroo ammaa kana irra deebihee kutaa 12ffaa barachaa jira. Akkasumas kitaaba fuulduratti gabaarra oolan heeddu of harkaa qaba. ….
Itti fufa……
Teessoo kanaa gadiin argadhaa!!
Yaada dabalataaf face book Lalisaa Indiris Adam
Gmail dhidhiibba@Gmail. com


text:
Mootummaan gabroonfataa uummata Oromoo qe’ee fi lafa isaa irraa buqqisuu aadeffate har’a illee saalfii tokko malee magaalota naannoo FF kan akka L/Xaafoo L/Daadhii,Burraayyuu,Sabbataa fi Duukam fa’aatti lafa qonnaan bulaa irraa saamee maallaqattii gurguratuu irra darbee qonnaan bulaa Oromoo lafa isaa ifaan ifaatti irraa fuudhuun ummaata Amahaaraa fi Tigrree naannoo isaanii irraa fiduun sababa rakkattoota jedhuun qubachiisee uummata Oromoo jireenya gadadoo keessatti kuffisaa jiraachuun hubatamaa jira.kana malee sirni abbaa hirree uummata Oromoo lafuma isaa waliin uummata Oromoo dhabamsiisuuf tattaaffataa jiru,magaalota Oromiyaa kan akka magaalaa Jimmaa fi Adaamaa godina addaa jechuun Oromiyaa jalaa baasuun harka federaalaa galchuun beekkame,dabalataan magaluma Jimmaa kana keessa uummattoonni jiraatan harki guddaan/74%/ saboota biroo waan tahaniif afaan hojii fi barnootaa afaan amariffaa tahuu qaba jechuun illee jijjiiruuf tattaaffii godhaa jiraachuun
dhagahamaa jira.
Gabaasa KSBO!


text:
Haromaayaa.
Guyyaa Ayyaana Wayyaanee Caamsaa 20 jechuun kabajamu mormuun barattooti Oromoo Yuuniversitii Haromayaa har’aa nyaata lagachuun mormii isaanii dhageessifataa oolan. Haala kanaan galgala ammaa sa’aa muraasa dura humni loltuu Federaalaa mooraa Yuuniversitii Haromayaa seenuun barattoota Oromoo 10 bakka ciisicha isaanii irraa deemee funaanuun ukkaamsee mana hidhaa hin beekamnetti geessee jira. Haalli kun haalaan sukkanneessaa ta’ee jira.
Sabboonaa barataa Leencoo Fiixaa Hordofaa agriculture waggaa 3ffaa ,bakki dhaloota Godina Shawwaa kibba lixa Aanaa Daawo
Ararsaa Laggasaa kan inni baratu engenering waggaa 4ffaa,bakki dhaloota Godina kibba lixa shawaa aanaa Tolee
Jaarraa Margaa,kan inni baratu water engenering waggaa 4ffaa bakki dhaloota Godina shawwaa kibba lixaa Sabbata
Alsan Hassan bakki dhalootaa shawaa dhihaa Ambo,kan inni baratu electrical engenering wagga 2ffaa
Walabummaa Goshee kan inni baratu Economics waggaa 2ffa bakki dhalootaa godina shawaa lixaa Ambo,
Irranaa Kabbadaa kan inni baratu agricultural wagga 2ffaa bakki dhalootaa godina Shawaa lixaa Ambo
Sanyii Yaalii kan inni baratu economics waggaa 3ffaa bakki dhalootaa godina Shawaa lixaa AMBO
Biqila Toleeraa kan inni baratu veternari Medecine waggaa 6ffaa bakki dhaloota godina kibba lixa Shawaa AMBO
Raggaasaa kan inni baratu waggaa lammaaffaa water engenering bakki dhalootaa Godina Shawa lixati 10.maqaan nu hin geenye
Ammaaf maqaan hin baramne.
Barataa Fiixaa Hordofaa agriculture waggaa 3ffaa
Barataa Fiixaa Hordofaa
agriculture waggaa 3ffaa//
Updated News: [Ten Oromo Students Abducted From Haramaya University on May 27]
Ten Oromo students were abducted from Haramaya University by Ethiopian security forces on Tuesday, May 27, 2014. Their where abouts is unknown. Among the abductees are:
1. Lencho Fita Hordofa, 3rd year in the Department of Agriculture. He was born in the district of Dawo, South Shewa Zone of Oromia state
2. Ararsaa Lagasaa, 4th year student in the Department of Water Engineering. He was born and rised in the Tolee distrit of South Shewa Zone
3. Jaaraa Margaa, 4th year student in the Department of Water Engineering. He was born and raised in Sabata, South Shewa Zone
4. Alsan Hasan, 2nd year student in the Department of Electrical Engineering. He was born and raised in Ambo, West Shewa Zone
5. Walabummaa Goshee, 2nd year student in the Department of Economics. He was born and raised in Ambo, West Shewa Zone The names of the other five students are unknown at this time.


text:
Qeerroo Oromoo adamsuuf ergamtoota Wayyeenee bobba’an
Caamsaa 14,2014 mootummaan abbaa irree Wayyaanee abbaa irree dhabaa jalee isaa fi meeshaa isaa OPDOtti fayyadamuun barattoota Oromoo maqaa gara Yuuniversitiitti deebi’aa jedhuu olola haaraa banatee ilmaan Oromoo irratti FDG bifa haaraan banatee barattoota barsiisota jiraattoota magaalaa, daldaltoota utuu hin jenne jumlaan mana hidhatti uummata guuraa jira.
Haaluma kanaan Univarsitii Jimmaa irraa barattootni Oromoo huma tikaa, waraanaa fi poolisii Federalaan ukkanfama jiru.
1.Barataa Mo’iiboon Baqqalaa mummee fayyaa waggaa 3ffaa mooraa main cumpas Jimmaa irraa
2.Tasfayee Nugusee mummee mechanical Engeenering wagga 3ffaa, mooraa Saayinsii fi Technology Jimmaa kittoo Furdisaa irraa
3.Barataaa Damee barataa mummee Engineering waggaa tokkoffaa mooraa saayinsii fi Technology Jimmaa Kittoo Furdisaa irraa.
Kannee keessatti argamaan barattootni Oromoo nagaan ukkaanfamanii gara geeffaman beekama hin jiru, kun utumaa kanaan jiruu sochii FDG haalan jaabaataa fi Wayyaaneen dura dhaabbachuu hin dandeenyee qabsiifama jirachuun hubatamera.
Mooraa Yunversiitii Jimmaa keessatti baay’inni waranaa dachaa baay’ina barattoota ta’uun mooricha dachii waraanaan weeraramte fakkeessee jira


text:
tirsdag 25. mars 2014
The continuing of Human Rights Violation against Oromo people
By Kiyyaa Gonfaa
Over the past 22 years, the TPLF-led and dominated Ethiopian government, has imprisoned tens of thousands of oromo political opposition and citizens, . As the result of the government’s repressive policies, thousands of innocent citizens have been languishing in prisons and secret camps and many have been severely tortured and killed. Others have been abducted and made to disappear. Hundreds have been murdered in broad day-light. Well respected human rights organizations such as Amnesty International, Human Rights Watch, and the US State Department’s own annual reports have documented rampant arrests,tortured and Extra-judicial killings and disappearances (hidden assassinations) and other human rights abuses by TPLF government.today, there are more than 30,000 Oromos jailed and being torturing in Ethiopian prison centers being suspected of Oromo Liberation Front (OLF) members and supporters and Prominent Oromo individuals, civil servants,teachers and students, farmers are being murdered, detained, kidnapped, displaced and harassed for no crime committed.
The TPLF-led regime mainly targets the Oromo people and oromia because of the economic resources and political resistance. Now a days, there is no single independent media in Ethiopia.News papers, websites,bloggs have been closed by the government. In addition oromo Journalists and activists have suffered for the last 22 years under TPLF because of their peaceful struggle for justice of Oromo people in Ethiopia.
Read More:- Oromo.odt
Over the past 22 years, the TPLF-led and dominated Ethiopian government, has imprisoned tens of thousands of oromo political opposition and citizens, . As the result of the government’s repressive policies, thousands of innocent citizens have been languishing in prisons and secret camps and many have been severely tortured and killed. Others have been abducted and made to disappear. Hundreds have been murdered in broad day-light. Well respected human rights organizations such as Amnesty International, Human Rights Watch, and the US State Department’s own annual reports have documented rampant arrests,tortured and Extra-judicial killings and disappearances (hidden assassinations) and other human rights abuses by TPLF government.today, there are more than 30,000 Oromos jailed and being torturing in Ethiopian prison centers being suspected of Oromo Liberation Front (OLF) members and supporters and Prominent Oromo individuals, civil servants,teachers and students, farmers are being murdered, detained, kidnapped, displaced and harassed for no crime committed.
The TPLF-led regime mainly targets the Oromo people and oromia because of the economic resources and political resistance. Now a days, there is no single independent media in Ethiopia.News papers, websites,bloggs have been closed by the government. In addition oromo Journalists and activists have suffered for the last 22 years under TPLF because of their peaceful struggle for justice of Oromo people in Ethiopia.
Read More:- Oromo.odt
torsdag 13. mars 2014
We oromo have to stand for our rights and our beliefs for liberating of oromia.
Kan na Boonsu
Eenyammaankoo = Oromummaa
Sannyiinkoo = Oromoo
Biyyikoo = Oromiyyaa
Amantiinkoo = Bilissummaa
Afaankoo = Orommiffaa
Aadaankoo = Kan Oromoo
Seenaankoo = Kan Oromoo
Kaayyoonkoo = Tokkummaa Oromo
Eenyammaankoo = Oromummaa
Sannyiinkoo = Oromoo
Biyyikoo = Oromiyyaa
Amantiinkoo = Bilissummaa
Afaankoo = Orommiffaa
Aadaankoo = Kan Oromoo
Seenaankoo = Kan Oromoo
Kaayyoonkoo = Tokkummaa Oromo
Kora Xiqqaa ABO Kutaa Iskandinavia
Hunda dura nagaan keenya ilmaan Oromoo maraaf.
1. Korri xiqqaan ABO Kutaa Iskaandinaaviaa kan bara kanaa kan taa’uu deemu Magaalaa Oslo dhatti Ebla 11, 2014 ganama waaree dura sa’aa 09:00-15:00 waaree boodatti.
Teessoo Grønland OLAFIAGANGEN 5 (mana poosta bira) ykn bakka magaalaa Saftii (Sanbata) beekkamtu bira.
2. Ebla 12, 2014 Yaadannoon Guyyaa Gootoota Oromoo waaree dura sa’aa 10:00 eegala. Teessoon Tåsen seniorsenter Tåsenveien 66 . Oslo City irraa “bus” lakkoofsa 34 fi T-bane lakkoofsa 6 kan gara Sogensvann deemuutu nama geeysa.
Galgala san wallistoinni oromoo bebbekkamoon isin booharsuf qophaawanii jiru.
Qunnamtiif
- Yonas Hambisaa + 47 95892477
- Hussein Ahmed +47 90527298
- Amansiis Qanaatee +47 99543661
http://www.youtube.com/watch?v=NQIPU6TeFKA#t=247
tirsdag 11. mars 2014
Obboo Juneeddii Saaddoo gara uummata isaatti deebi’uuf fedhii fi carraa qabaa?
Abdii Boruutiin*
Dhiyoo kana mata duree “Ob. Juneeddii Saaddoo Eenyu?” jedhuun gabaasa Obboo Ahmad Saayyootiin TVOMT irratti dhiyaate daawwadhee ykn dhaggeeffadheen ture. Yaadolee namootni dhimma kanarratti barreessanis ta’e kan bakkee adda addaatti dubbatamanis argee fi dhagyee jira. Yaadolee waliin mormantu wal bukkee waan deemaa jiran nattt fakkaata. Kanaaf, anis yaadan dhimma kanarratti qabu ibsuuf jedhee barreeffama gabaabaa kana dhiyeessuu barbaade.
Duraan dursee, dhimma kanarratti hunduu waan isaanitti mula’tu ibsuu fi yaada fi ilaalcha qabanis dhiyeessuuf mirga qabu. Haa ta’u malee, ani dhimma kana karaa lamaanan ilaala. Yeroo ammaa dhiyaachuun isaatis gaarummaas ta’ee badummaas qaba jedheen yaada. Akka waliigalaatti yoo ilaalame garuu, waan Obboo Ahmad dhiyeesse waanuma dhugaarratti hundaaye fi beekamus waan ta’eef, badii dalagame irraa barachuuf gorsa ta’a jedheen amana malee, waan akka ololaatti dhiyaate natti hin fakkaatu. Waanuma ta’eefuu, mee waayee kana karaa lamaan akkan ilaalu ibsuun yaala.
Akka hubannoo, yaada fi ilaalcha kiyyaatti, Obboo Ahmad waanuma addunyaa kanarratti ta’e fi kan seenaan ragaa ta’uu danda’u fakkeenyota gara garaatiin dhiyeessee; seena saba Oromoo keessattis waan ta’e fi ta’aas jiru waan ibseef, warri uummata isaaniirratti waan badaa dalagani fi dalagaa jiranis; akkasumas dalaguuf deemanis seenaa kanarraa akka baratan waan taasisuuf jecha gabaasni kun dhiyaate malee, waan ololarratti hundaaye natti hin fakkaatu. Kun ilaalcha dhuunfaa kiyyaa ti. Obboo Ahmadis ittisuufii miti. Kun karaa tokko, karaa ani dubbii kana ittin ilaaluu fi hubadhu dha. Karaa biraatiin yoon ilaalu garuu, dhimmi kun dhimma dhugaarratti hundaaye ta’ullee; Obboo Juneeddiinis waan badaa uummata Oromoorratti dalagullee; kanaafis ittigaafatama qabaatullee; yeroo gabaasni kun itti dhiyaate (timing) yeroo gaarii natti hin fakkaatu. Xinnoo waan muddamaan dhiyaate dha jedheen yaada. Maaliif yeroon kun yeroo gaarii hin taane? Muddamaan dhiyaate yoon jedhu hoo maal jechuu kooti? Gaafiilee kanaaf deebii gabaabaa kennuun yaala.
Innumtuu (Obboo Juneeddiin) sababaalee adda addaatiin, fakkeenyaaf qaaneffachuudhaan yookaanis waan itti amanee hojjechaa ture sanarratti hanga lubbuun isaa dabartutti irratti cichuudhaan of dhoksuu waan maluuf, gadi bayee dubbachuuf tarii fedhii qabaachuu baatus, otuu gabaasni kun uummataaf hin dhiyaatin dura Obboo Juneeddii ofitti dhiyeessanii wajjin dubbachuun ykn haasa’uun tooftaa gaarii ture jedheen yaada. Kun silaa karaa lamaan carraa bana ture. Tokkoffaa, Obboo Jundeeddiin gadi bayee waan ta’e hundaa uummata isaatti ibsuu fi achumaanis dhiifama gaafatee, xinnaatullee boqonnaa sammuu akka argatu carraa isaaf bana ture.Lammaffaa ammoo, innumtuu (Juneeddiin) waayee kana dubbachuuf fedhii kan qabaatu yoo ta’e, mootummaa Wayyaanee keessatti nama bakkee guddaa (taayitaa olaanaa) qabaachaa ture waan ta’eef (badii inni uummata Oromoorratti dalage akkuma jirutti ta’ee jechuu kooti) waan diinni godhaa ture fi jiru akka saaxilu fi hawaasota addunyaatti akka himu malaan ittifayyadamuun ni danda’ama ture.
Dhiyoo kana mata duree “Ob. Juneeddii Saaddoo Eenyu?” jedhuun gabaasa Obboo Ahmad Saayyootiin TVOMT irratti dhiyaate daawwadhee ykn dhaggeeffadheen ture. Yaadolee namootni dhimma kanarratti barreessanis ta’e kan bakkee adda addaatti dubbatamanis argee fi dhagyee jira. Yaadolee waliin mormantu wal bukkee waan deemaa jiran nattt fakkaata. Kanaaf, anis yaadan dhimma kanarratti qabu ibsuuf jedhee barreeffama gabaabaa kana dhiyeessuu barbaade.
Duraan dursee, dhimma kanarratti hunduu waan isaanitti mula’tu ibsuu fi yaada fi ilaalcha qabanis dhiyeessuuf mirga qabu. Haa ta’u malee, ani dhimma kana karaa lamaanan ilaala. Yeroo ammaa dhiyaachuun isaatis gaarummaas ta’ee badummaas qaba jedheen yaada. Akka waliigalaatti yoo ilaalame garuu, waan Obboo Ahmad dhiyeesse waanuma dhugaarratti hundaaye fi beekamus waan ta’eef, badii dalagame irraa barachuuf gorsa ta’a jedheen amana malee, waan akka ololaatti dhiyaate natti hin fakkaatu. Waanuma ta’eefuu, mee waayee kana karaa lamaan akkan ilaalu ibsuun yaala.
Akka hubannoo, yaada fi ilaalcha kiyyaatti, Obboo Ahmad waanuma addunyaa kanarratti ta’e fi kan seenaan ragaa ta’uu danda’u fakkeenyota gara garaatiin dhiyeessee; seena saba Oromoo keessattis waan ta’e fi ta’aas jiru waan ibseef, warri uummata isaaniirratti waan badaa dalagani fi dalagaa jiranis; akkasumas dalaguuf deemanis seenaa kanarraa akka baratan waan taasisuuf jecha gabaasni kun dhiyaate malee, waan ololarratti hundaaye natti hin fakkaatu. Kun ilaalcha dhuunfaa kiyyaa ti. Obboo Ahmadis ittisuufii miti. Kun karaa tokko, karaa ani dubbii kana ittin ilaaluu fi hubadhu dha. Karaa biraatiin yoon ilaalu garuu, dhimmi kun dhimma dhugaarratti hundaaye ta’ullee; Obboo Juneeddiinis waan badaa uummata Oromoorratti dalagullee; kanaafis ittigaafatama qabaatullee; yeroo gabaasni kun itti dhiyaate (timing) yeroo gaarii natti hin fakkaatu. Xinnoo waan muddamaan dhiyaate dha jedheen yaada. Maaliif yeroon kun yeroo gaarii hin taane? Muddamaan dhiyaate yoon jedhu hoo maal jechuu kooti? Gaafiilee kanaaf deebii gabaabaa kennuun yaala.
Innumtuu (Obboo Juneeddiin) sababaalee adda addaatiin, fakkeenyaaf qaaneffachuudhaan yookaanis waan itti amanee hojjechaa ture sanarratti hanga lubbuun isaa dabartutti irratti cichuudhaan of dhoksuu waan maluuf, gadi bayee dubbachuuf tarii fedhii qabaachuu baatus, otuu gabaasni kun uummataaf hin dhiyaatin dura Obboo Juneeddii ofitti dhiyeessanii wajjin dubbachuun ykn haasa’uun tooftaa gaarii ture jedheen yaada. Kun silaa karaa lamaan carraa bana ture. Tokkoffaa, Obboo Jundeeddiin gadi bayee waan ta’e hundaa uummata isaatti ibsuu fi achumaanis dhiifama gaafatee, xinnaatullee boqonnaa sammuu akka argatu carraa isaaf bana ture.Lammaffaa ammoo, innumtuu (Juneeddiin) waayee kana dubbachuuf fedhii kan qabaatu yoo ta’e, mootummaa Wayyaanee keessatti nama bakkee guddaa (taayitaa olaanaa) qabaachaa ture waan ta’eef (badii inni uummata Oromoorratti dalage akkuma jirutti ta’ee jechuu kooti) waan diinni godhaa ture fi jiru akka saaxilu fi hawaasota addunyaatti akka himu malaan ittifayyadamuun ni danda’ama ture.
mandag 10. mars 2014
Oromo Youth in North Norway on March 1, 2014 protested against the ongoing human rights violations
Oromo Youth in North Norway on March 1, 2014 protested against the ongoing human rights violations, inhuman killings, and the repression being done by the criminal Ethiopian Government and urges the TPLF/ERPDF to stop dictatorship with Impunity.qabsoon gamaa hundaan gaggefamtuu bilisumman nama gessiti kanaaf qabsoo kenyaa karaa kaminuu yoo ta'ee dhabbachuu hin qabuu.Oromia shall be free!
Yaadannoo Wareegamuu Goota Oromoo Barataa Wandimmuu Daamanaan Wal Qabatee Barattooti 6 Ukkamfaman.FDG Itti Fufe.
Gabaasaa: Bitootessaa 06/2014Godina Lixa Shawaa Aanaa Midaa Qanyii fi Aanaa Calliyaa Geedootti FDG haalaan jabaata ta’ee itti fufe jira. Goototni Qeerroon baratootni Oromoo mana barumsaa Ballaammii sadarkaa lammaaffaa fi qophaa’ina fi mana barumsaa Geedoo sadarkaa lammaa fi Qophaa’ina guyyaa kana waggaa shanaffaa wareegamuu barataa Sabboonaa Oromoo Wandimmuu Dammanaa barataa kutaa 11ffaa M/B Geedootti utuu baratuu arrabsamuu fi maqaa xurreessa ilmaan habashaa fi ergamtootni Wayyaanee Uummata Oromoo irraatti gaggeessan mormuun diddaa bara 2001 akka lakkofsa Ethiopiatti FDG gaggeeffame keessatti adda dureen uummaata keenya maqaa xurreessuun, lafafuun, hadheessuuni fi xiqqeessuun dhaabbachuu qaba jechuun warreen FDG kaachisan keessa barataa Wandimmuu Dammanaa nama tokko waan ta’eef Diddaa baratootni Oromoo gaggeessan dura dhaabbachuuf mootummaan Wayyaanee humna waraanaa of harka qabu itti bobbasuun dhukaasaa baratoota Oromoo irraatti godheen barataa Wandiimmuu Dammanaa ajjeefamuun ni yaadatama.
Kanuma sababeeffachuun goototni baratootni Oromoo mana barumsaa Ballaammii sadarkaa 2ffaa fi Geedoo sadarkaa 2ffaa Bitootessaa 2 fi3/2014 yaadannoo sabboonaa Barataa Oromoo Wandimmuu dammanaaf yeroo shanaffaaf si’a gaggeessan kanatti dhunguu halluu alaabaa ABO qabsiifachuun guutummaatti barnoota dhaabuun yaaddannoo sammuu yeroo taasisan, kayyoo bilisummaa fi kabajamuu mirga Oromoo goototni ilmaan Oromoo bara baraan irraatti wareegaman yaadachuun qabsoo bilisummaa Oromoo fulduratti tarkaanfachiisuuf FDG egalamee jiru ni jabeessina jechuun barruu warraqsa FDG kan gaaffii mirga abbaa biyyummaa Oromoo of irraa qabu Qeerroon bilisummaa Oromoo hoggansii dhiha Oromiyaa maxxansee uummataaf tamsaasaa jiru, Guutummaa magaalaa Ballaammii fi Geedoo keessatti uummataaf rabsuun barnotaa dhaabuun FDG qabsiisuun mormii wayyaaneef qaban ifatti argisiisan.
Kanaan wal qabatee M/B Ballammiitti sirni baruu fi barsiisuu guyyota lamaan kanaaf dhaabbate jiraachuun ibsame jira, sabaaba FDG armaan olitiin walqabatee Baratootni Oromoo nagaanhumna poolisii wayyaaneen qabamanii wajjira poolisii Aanaa Midaa
Qanyiitti hiraarfaman:
1,Barataa Biraanuu Cimdeessaa barataa kutaa 12ffaa
2 .Alamuu Tayyee barataa kutaa 10ffaa
3. Dammumaa Tasfayee barataa kutaa 10ffaa.
4. Tashoomaa Dhugaasaa barataa kutaa 12ffaa
5,Guddataa Moosisaa barataa kutaa 10ffaa
6. Geetuu Cimdeessaa batarataa kolleejji irra eebbifame hojii dhabee ta’aa jiru kanneen keessatti argaman baratoota Oromoo nagaa namoota 24 hidhuun hiraarsuu ibsamera. maqaa baratoota hafanii kan qaqqabsifnu ta’a.
Kanuma sababeeffachuun goototni baratootni Oromoo mana barumsaa Ballaammii sadarkaa 2ffaa fi Geedoo sadarkaa 2ffaa Bitootessaa 2 fi3/2014 yaadannoo sabboonaa Barataa Oromoo Wandimmuu dammanaaf yeroo shanaffaaf si’a gaggeessan kanatti dhunguu halluu alaabaa ABO qabsiifachuun guutummaatti barnoota dhaabuun yaaddannoo sammuu yeroo taasisan, kayyoo bilisummaa fi kabajamuu mirga Oromoo goototni ilmaan Oromoo bara baraan irraatti wareegaman yaadachuun qabsoo bilisummaa Oromoo fulduratti tarkaanfachiisuuf FDG egalamee jiru ni jabeessina jechuun barruu warraqsa FDG kan gaaffii mirga abbaa biyyummaa Oromoo of irraa qabu Qeerroon bilisummaa Oromoo hoggansii dhiha Oromiyaa maxxansee uummataaf tamsaasaa jiru, Guutummaa magaalaa Ballaammii fi Geedoo keessatti uummataaf rabsuun barnotaa dhaabuun FDG qabsiisuun mormii wayyaaneef qaban ifatti argisiisan.
Kanaan wal qabatee M/B Ballammiitti sirni baruu fi barsiisuu guyyota lamaan kanaaf dhaabbate jiraachuun ibsame jira, sabaaba FDG armaan olitiin walqabatee Baratootni Oromoo nagaanhumna poolisii wayyaaneen qabamanii wajjira poolisii Aanaa Midaa
Qanyiitti hiraarfaman:
1,Barataa Biraanuu Cimdeessaa barataa kutaa 12ffaa
2 .Alamuu Tayyee barataa kutaa 10ffaa
3. Dammumaa Tasfayee barataa kutaa 10ffaa.
4. Tashoomaa Dhugaasaa barataa kutaa 12ffaa
5,Guddataa Moosisaa barataa kutaa 10ffaa
6. Geetuu Cimdeessaa batarataa kolleejji irra eebbifame hojii dhabee ta’aa jiru kanneen keessatti argaman baratoota Oromoo nagaa namoota 24 hidhuun hiraarsuu ibsamera. maqaa baratoota hafanii kan qaqqabsifnu ta’a.
tirsdag 4. mars 2014
Hojjetootni Mootummaa Magaalaa Hararii fi Yuuniversitii Haromayyaa Irraa Hojii Gadhiisaa Jiraachuun Beekame.
Hara Bitootessa1,2014 gabaasaan Qeerroo Yuuniversitii Haromayyaa irraa ibsutti ammaan dura hojjetootni mootummaa 1000 ol taan dhimma eda’iinsa miindaan wal qabatee waggaa tokkoon dura godina Harargee Haromayaa keessaa diddaa kaasaniin hojii irraa ariyatamuun ni yaadatama, ammas bifuma wal fakkaatuun hojjetoonti walii galaan kan mooraa yuuniversitii Haromayyaa(barsiisota) fi hojjetoota waajjiraalee garagaraa keessaa dalagan guutummaa magaalaa Hararar keessatti argaman gaaffiiwwan wal fakkaatoo inni duraa hojjetootni armaan dura hojii irraa ariyamanii jiran hojiitti haa deebian; jireenyi hedduu nutty qaalaeera kanaaf miindaan nuuf haa dabalamau jedhu qabatanii jiru,gaaffiin kunis hanga ammaatti deebii kan hin arganne gaaffiin kun mootummichaattti kan dhiyaate jioota tokko ol yoo tahu hojjetootni akka walii galaatti magaalaa Hararii fi mooraa yuuniversitii Haromayyaa keessatti argaman hunduu hojii dhaabanii akka jiran Qeerroon gabaasee jira barattootni barsiisonni hojii dhaabaa waan jiraniif barumsa argachuun dhabaa jiru isa kanaaf diddaan gara magaalaa kanaatti jabaatee akka jiru gabaasaan Qeerroo addeessaa jira. Itti Fufa!
Wayyaaneen Uummata Oromoo maqaan ABOn hiraarsuu irra darbee keessa Caasaa isaa goolaa jira.
Yeroo ammaa mootummaan wayyaanee gara itti goru dhabeetu jira gama hunda diddaan kautti waraana isaas ramadee diddaawwan qabatan dhaamsuuf yaalullee hin dandeenye,gara caasaa isaa shakkuutti geessee jira,namoota dur shakkaman hunda walitti qabuudhaan qorannaa irratti gaggeessaa,isaan kaan ammo bakka buuteen isaanii dhabamaatu jira,hojjetotas tae barattoota. Gabaasaa Qeerroo Shawaa Kibba Lixaa magaalaa Wallisoo irraa Bitootessa gaafa 01/2014 addeessuun magaalaa kana keessa kan jiraatan nama lama bakka buuteen isaanii dhabamee jira,akka gabaasaa Qeerrootti maqaa ABOtiin kan yakkamaniidha namootni lamaan kuni jireenyaa magaalama Wallisooti. Kanneen kunis
1. Tafarii Mokonnin-yuuniversitii Finfinnee irraa kan eebbifame garuu hojii dhabee kan jiru;
2. Girmaa Dhugaasaa-yuuniversitii Amboo irraa kan eebbifame yoo tahu namootni kun lamaan siyaasa ABOtiin tikoota wayyaaneen qabamanii ukkaamfamanii jiru,kunis olitti akkuma caqasne gaafa Bitootessa 01/2014 ti. Maatiidhaan akkasuma hiriyoottaniin hanga ammaatti hordofamanii kan dhabaman tahuu isaanii gabaafamee jira. Mootummaan Wayyaanee ammallee saba oromoo keessaa kan sabboonummaa qaban adamsaa jirti,abjuun hiika argachuuf dhiyaateera,diinni ilmaan oromoo hojii hojjetetti yeellauun isaa kan hin oolleedha,ammas jabaatee shira gurguddaa ilmaan oromoo irratti raawwachaa jiraatus kufaatiin isaa kan itti dhiyaate sochii yeroo ammaa gaggeeffamaa jiru,wal nyaatinsii fi walitti buiinsi caasaa isaanii gudduutti taaa jiru kuni mallattoo kufaatii wayyaanee tahuun isaa ibsa, diddaan yeroo ammaa wal qabatee kaaa jiru uummata oromoo fi barattoota oromoo jabeessaa fi onnachiisaa jira,ammallee qabsoonii fi diddaan itti fufa hin dhaabbatu!!!
1. Tafarii Mokonnin-yuuniversitii Finfinnee irraa kan eebbifame garuu hojii dhabee kan jiru;
2. Girmaa Dhugaasaa-yuuniversitii Amboo irraa kan eebbifame yoo tahu namootni kun lamaan siyaasa ABOtiin tikoota wayyaaneen qabamanii ukkaamfamanii jiru,kunis olitti akkuma caqasne gaafa Bitootessa 01/2014 ti. Maatiidhaan akkasuma hiriyoottaniin hanga ammaatti hordofamanii kan dhabaman tahuu isaanii gabaafamee jira. Mootummaan Wayyaanee ammallee saba oromoo keessaa kan sabboonummaa qaban adamsaa jirti,abjuun hiika argachuuf dhiyaateera,diinni ilmaan oromoo hojii hojjetetti yeellauun isaa kan hin oolleedha,ammas jabaatee shira gurguddaa ilmaan oromoo irratti raawwachaa jiraatus kufaatiin isaa kan itti dhiyaate sochii yeroo ammaa gaggeeffamaa jiru,wal nyaatinsii fi walitti buiinsi caasaa isaanii gudduutti taaa jiru kuni mallattoo kufaatii wayyaanee tahuun isaa ibsa, diddaan yeroo ammaa wal qabatee kaaa jiru uummata oromoo fi barattoota oromoo jabeessaa fi onnachiisaa jira,ammallee qabsoonii fi diddaan itti fufa hin dhaabbatu!!!
søndag 2. mars 2014
Yaadannoo Baqqalaa Nadhii
Obboo Baqqalaa Nadhii boqochuu gadda guddaaniin dhagaye. Boqochuun Baqqalaa Nadhii maatii isaa, firoota fi hiriyoota qofa biratti odoo hin taane, kaka’iinsaa fi falmaa mirga ummata Oromo argamsiisuu fi tiksuuf qooda guddaa inni gumaache murnoota beekan hundaaf gadda guddaadha.
Obboo Baqqalaa Nadhii sochii qabsoo bilisummaa ummataa Oromo keessattin bare. Dhiifama wajjin, qooda Baqqalaa Nadhii gahatti hubachuu haa gargaaruuf, daandii Baqqalaa fi murnoota isaa Walda Maccaa fi Tuulamaa jaaranii hoogganaa turan bira na geessen xiqqo yaadachuu fedha. Gaafan barnoota sadarkaa 1faa barachaa ture namoota lafa akka Aggaaro, Awash, Salaale, Baale fi Dawwe kanneen falmaa nam-tokkee fi tuutaa gaggeesan dhagayaa tiin ture. Gariin isaanii cunqursootaa fi abbootii qalaadaa hiyyeessa miidha turan diniinanii isa gorfamuu dide adaban fa’itu himamaa ture. Dammaqiinsi eenyummaa fi aadaa biqilee dagaaguu itti fufe. Gaafan barnoota sadarkaa 2ffaa gahu falmaan hidhannoo walitti dhaabbatte Baale keessatti jalqabuu dhagaye. Namoonni gariin wal-kakaasanii sochii sanitti hirmaachuuf bobbahuus dhagaye. Yeruma san maqaa Maccaa-Tuulamaa tiin sochiin Oromo guutuuf dhaabbate Shaggaritti jaaramee hojii jalqabuu dhagaye. Isa kana argadhee wajjin tahuu qalbiin na hawwite. Qilleensa kaka’iinsaa, sochii mirga dhal-namaa fi dimokraasii tiif falmuu kan 1960ta keessa Afrikaa guutuu bubbisetu Oromiyaas rooraasaa ture jechuudha. Tahus, biyya teenyatti wanti arr’a laaftuu fakkaattu baay’een jabeenya turte. Fakkeenyaaf, bara barnoota 1965/6 gaafan yuniversitii seene Shaggar dhufe Waldaa-Maccaa Tuulama argachuun qorannoo cimaa feesise. Hiriyaa achitti horadhetu marii dheertuu booda miseensa jaarmaya sanii tokkotti na geesse. Miseensi Maccaa Tuulamaa dura argadhe Guutaa Sirneessaa ti. (Guutaa Sirneessaa Bulchaa Shaggar tahee erga filamee “Ethiopian People’s Revolutionary Party”-n, EPRPn, galaafatte.)
Guutaa Sirneessaa nama yeroo hanga tokkoof barsiisee barnootatti deebi’e, gamnaa fi beekaa ture. Gammachuun na simate walgahii jaarmayichaa tan itti aantu isa wajjin akkan dhaqu naaf hime. Yeroon gaafa geessu akka baalamannetti Gullalee galma Maccaa Tuulamaa na geeysee miseensota hedduu fi hoogganoota jaarmayaa wajjin tokko tokkoon wal na barsiise. Hoogganoota keessaa Baqqalaa Nadhii itti aanaa prezidentii jaarmayichaa tahuu fi nama biyya keessaa fi Kanadaa yuniversiitii McGill’tti seera barate, ammallee waajjira seeraa hiriyaa tokko wajjin banatee ofiif hojjachaa akka jiru naaf hime. Namoonni biraa kan gaafas wal na barsiisa Gen Taddese Birru, Haile-Maaran Gammada, Seifu Tasamma, Maammoo Mazammir, Kol. Alemu Qixxessaa, Col Qadiidaa Gonfaa fa’in yaadadha. Namoonni akka Baqqalaa fi hoogganoota kaanii maqaa Oromo maraa tiin sochii san adeemsisaa jiraachuun hamilee fi murannoo naaf haarayoomse. Seera barachuuf waanin hawwaa tureef ammoo, Baqqalaa Nadhii karaa kanaanis fakkii 2ffaa ol’aanaa naaf tahe.
Baqqalaa Nadhii Waldaa Maccaa Tuulamaa hoogganaa fi tika seeraa gochuun qoodni kenne himame waan dhumuu miti. Seerumti jaarmayni ittiin haa masakamuuf tumamee, sirnaan galmaawee ittiin hajjatamaa ture, yeroo sanitti gadfageenya yaadaa hangamii akka aammatee fi hojii ogeessi raaw’ate tahuu sirriitti nama hubachiisa. Seeraan dhibdee hawaasummaa fi politikaa furmaata soquu beekumsaa fi ogummaan tattaaffii godhamte san qoodni Baqqalaa Nadhii gumaache hiriyaa hinqabu.
1960ota keessa jaarmayni Maccaa Tuulamaa irree fi arraata Oromo hundumaa tokkicha tahuun ummata Oromoo hedduu sochoose, abdachiise. Sirna yeroo sanii jalatti seeraan jaaramanii sochii bifa sanii gochuun falmaa hidhannoo yeroo san adeemsifamaa turteen wal qabatee ummata kakaasuu fi kophattis dargaggeessa qabsootti hamilchiisuu dandaye. Waldaa Maccaa Tuulama dhalachuun fi hoogganoota akka Baqqalaa Nadhi argachuun, miseensota ummatoota ollaa Oromiya birattillee waan uume qaba. Dhaloonni ummatoota ollaa, fakkenyaaf lammoonni Sidaamaa, Yem, Walaytaa, Hararii (Adaree) fi kan birootis, waaltawuun sochii Oromo isaaniifis gaachena abdii taha jechuu dhaan, ifaan itti miseensoman. Hoogganni sirnaawaan Baqqalaa Nadhii waa’iloota isaa wajjin kennaa ture Oromoo fi olloota birattis gatii hangana hin jedhamne qabaachuu mamiin hin jiru.
Dhala-namaa lafe-qabeessa gaafni baran tokko gaafa biyyaa, gaafa rakkoon mudatte. Baqqalaa Nadhii dhimma ummataarratti hagam murataa akka ture gaafa mootummaan Hayle-Slaasee itti duultee hoogganoota baayyee hidhatti guurte, filmaata miseensaa tiin bokkuu hoogganaa ol-qabuu dhaan, gaafatama prezidentii fudhatee, miseensotaa fi ummata Oromo akka hamileen hin tuqamne taasise. Barsiisaa universiti kan ture Obboo Basazino Baayy’isaa gaafas barcuma itti aanaa prezidentiitti filamee ummataaf hojjachuuf Baqqalaa wajjin kakuu seene.
Gaafa Dargiin kufee mootummaan ceehumsaa tan Addi Bilisummaa Oromo itti hirmaate dhalatte dhimmoota seena-qabeessa mirkanaawan keessaa tokko qubeen afaan Oromoo seeraan raggaasifamee hojiirra ooluudha. Oromiya keessa manneen barnootaa, lafa hojii mootummaa fi iddoo biraa ittiin hojjatamuu jalqabe. Magazinootni fi gaazexoonni adda addaa baay’eenis mumul’achutti ka’an. Baqqalaa Nadhii magazinoota afuriif maxxansaa (publisher) tahuu afanuma isaa irraa hiin dhagaye.
1990ota keessa erga Addi Bilisummaa Oromo mootummaa ceehumsaa keessaa dhiibamee bahee miiddhaan qondaalotni Wayyaanee hojjatan takka bulchiinsa Oromiyaa handhura biyyattii Shaggar keessaa baasuu yaaluudha. Murtii Wayyaanee san ummanni Oromo jibbuu fi mormuu dhaan magaalaa Shaggar’tti hiriira guddaa bahe. Hiriira dhimma Oromiyaa guutuu rooraasee san namni hoogganee dhaamsa seena-qabeessa ummata Oromiyaa fi addunyaaf dabarse Baqqalaa Nadhii ti. Ergasiihis Baqqalaa Nadhii dandeettii isaa tiin mirga ummata Oromo tiksuu fi injifannoo irratti injifannoo dabaluuf carraaquu takkaa itti laafee hin beeku. Baqqalaa Nadhii jeynaa fi gamnoota Oromoyaa gurguddoo keessaatti lakkaawama. Jeyni du’us hojiin jeynaa hin-duutu, yeroo hundumaa jiraattuudha.
Warraa fi maatii akkasumas sabboonotaa fi ummata Baqqalaa Nadhii fi qooda inni gumaache beekan hundaaf jabeenyan hawwa. Baqqalaa Nadhii faarsuun dhimma ummataa kan inni jireenya isaa guutuu tarkaanfachiisaa ture fuul-duratti butuu fi galmaan gahuuf tokkummaa dhaan sochoohuu, hojjachuu, akka tahuun abdadha.//
Obboo Baqqalaa Nadhii sochii qabsoo bilisummaa ummataa Oromo keessattin bare. Dhiifama wajjin, qooda Baqqalaa Nadhii gahatti hubachuu haa gargaaruuf, daandii Baqqalaa fi murnoota isaa Walda Maccaa fi Tuulamaa jaaranii hoogganaa turan bira na geessen xiqqo yaadachuu fedha. Gaafan barnoota sadarkaa 1faa barachaa ture namoota lafa akka Aggaaro, Awash, Salaale, Baale fi Dawwe kanneen falmaa nam-tokkee fi tuutaa gaggeesan dhagayaa tiin ture. Gariin isaanii cunqursootaa fi abbootii qalaadaa hiyyeessa miidha turan diniinanii isa gorfamuu dide adaban fa’itu himamaa ture. Dammaqiinsi eenyummaa fi aadaa biqilee dagaaguu itti fufe. Gaafan barnoota sadarkaa 2ffaa gahu falmaan hidhannoo walitti dhaabbatte Baale keessatti jalqabuu dhagaye. Namoonni gariin wal-kakaasanii sochii sanitti hirmaachuuf bobbahuus dhagaye. Yeruma san maqaa Maccaa-Tuulamaa tiin sochiin Oromo guutuuf dhaabbate Shaggaritti jaaramee hojii jalqabuu dhagaye. Isa kana argadhee wajjin tahuu qalbiin na hawwite. Qilleensa kaka’iinsaa, sochii mirga dhal-namaa fi dimokraasii tiif falmuu kan 1960ta keessa Afrikaa guutuu bubbisetu Oromiyaas rooraasaa ture jechuudha. Tahus, biyya teenyatti wanti arr’a laaftuu fakkaattu baay’een jabeenya turte. Fakkeenyaaf, bara barnoota 1965/6 gaafan yuniversitii seene Shaggar dhufe Waldaa-Maccaa Tuulama argachuun qorannoo cimaa feesise. Hiriyaa achitti horadhetu marii dheertuu booda miseensa jaarmaya sanii tokkotti na geesse. Miseensi Maccaa Tuulamaa dura argadhe Guutaa Sirneessaa ti. (Guutaa Sirneessaa Bulchaa Shaggar tahee erga filamee “Ethiopian People’s Revolutionary Party”-n, EPRPn, galaafatte.)
Guutaa Sirneessaa nama yeroo hanga tokkoof barsiisee barnootatti deebi’e, gamnaa fi beekaa ture. Gammachuun na simate walgahii jaarmayichaa tan itti aantu isa wajjin akkan dhaqu naaf hime. Yeroon gaafa geessu akka baalamannetti Gullalee galma Maccaa Tuulamaa na geeysee miseensota hedduu fi hoogganoota jaarmayaa wajjin tokko tokkoon wal na barsiise. Hoogganoota keessaa Baqqalaa Nadhii itti aanaa prezidentii jaarmayichaa tahuu fi nama biyya keessaa fi Kanadaa yuniversiitii McGill’tti seera barate, ammallee waajjira seeraa hiriyaa tokko wajjin banatee ofiif hojjachaa akka jiru naaf hime. Namoonni biraa kan gaafas wal na barsiisa Gen Taddese Birru, Haile-Maaran Gammada, Seifu Tasamma, Maammoo Mazammir, Kol. Alemu Qixxessaa, Col Qadiidaa Gonfaa fa’in yaadadha. Namoonni akka Baqqalaa fi hoogganoota kaanii maqaa Oromo maraa tiin sochii san adeemsisaa jiraachuun hamilee fi murannoo naaf haarayoomse. Seera barachuuf waanin hawwaa tureef ammoo, Baqqalaa Nadhii karaa kanaanis fakkii 2ffaa ol’aanaa naaf tahe.
Baqqalaa Nadhii Waldaa Maccaa Tuulamaa hoogganaa fi tika seeraa gochuun qoodni kenne himame waan dhumuu miti. Seerumti jaarmayni ittiin haa masakamuuf tumamee, sirnaan galmaawee ittiin hajjatamaa ture, yeroo sanitti gadfageenya yaadaa hangamii akka aammatee fi hojii ogeessi raaw’ate tahuu sirriitti nama hubachiisa. Seeraan dhibdee hawaasummaa fi politikaa furmaata soquu beekumsaa fi ogummaan tattaaffii godhamte san qoodni Baqqalaa Nadhii gumaache hiriyaa hinqabu.
1960ota keessa jaarmayni Maccaa Tuulamaa irree fi arraata Oromo hundumaa tokkicha tahuun ummata Oromoo hedduu sochoose, abdachiise. Sirna yeroo sanii jalatti seeraan jaaramanii sochii bifa sanii gochuun falmaa hidhannoo yeroo san adeemsifamaa turteen wal qabatee ummata kakaasuu fi kophattis dargaggeessa qabsootti hamilchiisuu dandaye. Waldaa Maccaa Tuulama dhalachuun fi hoogganoota akka Baqqalaa Nadhi argachuun, miseensota ummatoota ollaa Oromiya birattillee waan uume qaba. Dhaloonni ummatoota ollaa, fakkenyaaf lammoonni Sidaamaa, Yem, Walaytaa, Hararii (Adaree) fi kan birootis, waaltawuun sochii Oromo isaaniifis gaachena abdii taha jechuu dhaan, ifaan itti miseensoman. Hoogganni sirnaawaan Baqqalaa Nadhii waa’iloota isaa wajjin kennaa ture Oromoo fi olloota birattis gatii hangana hin jedhamne qabaachuu mamiin hin jiru.
Dhala-namaa lafe-qabeessa gaafni baran tokko gaafa biyyaa, gaafa rakkoon mudatte. Baqqalaa Nadhii dhimma ummataarratti hagam murataa akka ture gaafa mootummaan Hayle-Slaasee itti duultee hoogganoota baayyee hidhatti guurte, filmaata miseensaa tiin bokkuu hoogganaa ol-qabuu dhaan, gaafatama prezidentii fudhatee, miseensotaa fi ummata Oromo akka hamileen hin tuqamne taasise. Barsiisaa universiti kan ture Obboo Basazino Baayy’isaa gaafas barcuma itti aanaa prezidentiitti filamee ummataaf hojjachuuf Baqqalaa wajjin kakuu seene.
Gaafa Dargiin kufee mootummaan ceehumsaa tan Addi Bilisummaa Oromo itti hirmaate dhalatte dhimmoota seena-qabeessa mirkanaawan keessaa tokko qubeen afaan Oromoo seeraan raggaasifamee hojiirra ooluudha. Oromiya keessa manneen barnootaa, lafa hojii mootummaa fi iddoo biraa ittiin hojjatamuu jalqabe. Magazinootni fi gaazexoonni adda addaa baay’eenis mumul’achutti ka’an. Baqqalaa Nadhii magazinoota afuriif maxxansaa (publisher) tahuu afanuma isaa irraa hiin dhagaye.
1990ota keessa erga Addi Bilisummaa Oromo mootummaa ceehumsaa keessaa dhiibamee bahee miiddhaan qondaalotni Wayyaanee hojjatan takka bulchiinsa Oromiyaa handhura biyyattii Shaggar keessaa baasuu yaaluudha. Murtii Wayyaanee san ummanni Oromo jibbuu fi mormuu dhaan magaalaa Shaggar’tti hiriira guddaa bahe. Hiriira dhimma Oromiyaa guutuu rooraasee san namni hoogganee dhaamsa seena-qabeessa ummata Oromiyaa fi addunyaaf dabarse Baqqalaa Nadhii ti. Ergasiihis Baqqalaa Nadhii dandeettii isaa tiin mirga ummata Oromo tiksuu fi injifannoo irratti injifannoo dabaluuf carraaquu takkaa itti laafee hin beeku. Baqqalaa Nadhii jeynaa fi gamnoota Oromoyaa gurguddoo keessaatti lakkaawama. Jeyni du’us hojiin jeynaa hin-duutu, yeroo hundumaa jiraattuudha.
Warraa fi maatii akkasumas sabboonotaa fi ummata Baqqalaa Nadhii fi qooda inni gumaache beekan hundaaf jabeenyan hawwa. Baqqalaa Nadhii faarsuun dhimma ummataa kan inni jireenya isaa guutuu tarkaanfachiisaa ture fuul-duratti butuu fi galmaan gahuuf tokkummaa dhaan sochoohuu, hojjachuu, akka tahuun abdadha.//
lørdag 1. mars 2014
FDG Jimmatti qabsiifame Wayyanee raasuu irraan waraanni moraa barnootaa keessa qubate.
Gabaasa: Guraandhala 28/2014 Yuunivarsiitii Jimmaatti Waraanni Wayyaanee Mooraa Yuunivarsiitii Jimmaa qubate. Goototni baratootni Oromoo sodaa kamuu akka waraana Wayyaneef hin qabne argisiisuun barnoota dhaabuun diddaa jabeessa jiru. kana biraan baratootni Yuunivarsiitii Jimmaa lammiileen cunqurfamoo biyyatii waraana Wayyaanee dammaquun gara-maatiitti baqataa jiru. Qeerroon baratootni Oromoo qawwee fi waraannii umrii abbaa irree dheeressuu hin danda’u, qabsoo diddaa garbummaa bilisummaa uummata Oromoo eenyuu iyyuu duubatti deebiisuu hin danda’u kan jedhu ejjennoo qabaachuu irraan FDG jabinaan itti fufanii akka jiran Qeerroon Yuuniversitii Jimmaa gabaasa.
Abonner på: Innlegg (Atom)


text:
Abdii Boruutiin*
Barruu kiyya kan har’aa keessatti, mata-duree kanaan waa lamatti xiyyeeffachuun barbaada. Inni tokko, hojii yeroo ammaa Habashootni dalagaa jiran yoo ta’u; inni biraa ammoo, kan haala mooraa qabsoo bilisummaa Oromoo (QBO) keessa jiru wajjin waan walqabatu dha. Diina guddaa kanan jedhu, diina hamma funyaaniitti hidhate; kan mootummoota jajjaboo addunyaa kanaatiin, keessumaayuu mootummoota warra biyyoota dhihaatiin gargaaramaa jiru; kan karaa adda addaatiin humna cimaa horate fi qabu, faashistii nama-nyaataa Wayyaanee dha. Jaarmayoota jala kaattuu fi/ykn tajaajiltuu Wayyaanee irraa kan hafan, jaarmayoota Habashaas ta’ee kan Oromoo, hunduu fedhiin isaan qaban fi kaayyoon waloo diina cimaa kana kuffisuu dha. Haa ta’u malee, akka hubatamutti, jaarmayootni Habashaa Wayyaaneerratti qofaa waan duulan hin fakkaatu.
Akka haalli yeroo ammaa ifa godhaa jirutti, Wayyaanee kuffisanii bakkee ishii bu’uun kaayyoo guddaa isaanii ta’ullee; hawwiin ykn kaayyoon Habashootaa inni kan biraa diina xiqqaa har’aa, garuu kan boru guddaa nutti ta’uu danda’a jedhanii yaadan, Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) kuffisuu fi balleessuu dha. Kufaatii Wayyaanee booda, kan isaan sodaachisu ABO waan ta’uuf, dafanii mooraa QBO, keessumaayuu mooraa ABO laaffisuu fi yoo danda’ame ABO dhabamsiisuuf tattaaffii walirraa hin cinne godhaa jiru. Kanaaf, diina guddaa sana dura, diina xiqqaa har’aa, kan boru ykn egere guddaa ta’ee isaan sodaachisu kana, kuffisuuf waan danda’an, karaa danda’an hundaan ABOrratti duulu. Duuluuf ammoo dura meeshaa fi tooftaa nama barbaachisa. Meeshaa isaan barbaachisu kanas asuma mooraa QBO keessaa barbaadanii argatu. Isa kanas hin dhabne; kunoo namoota muraasa argatanii, karaa kanaan hawwii isaanii mirkaneessuuf halkani fi guyyaa hojjechaa jiru.
Kaayyoo guddaa fi tooftaan Habashootaa ammoo, mooraa QBO keessatti tasgabbii fi nagaan akka hin uumamne godhuu fi karaa kanaan humnootni Oromoo gara gara faca’anii; mooraan keenya akka laaftu godhuu dha. Daba isaanii kana dammaqinsaan hubachuu dadhabuu fi naannofnee naannofnee isaan harka seennee; isaaniif meeshaa ta’uutu nama gaddisiisa. Nu akka walirratti duullu nu godhanii; isaan garuu bukkee taa’anii nutti kofluun isaanii, uummata Oromootiif qaanii guddaa dha. Jarri keenya, Afaan Amaaraa caccabsanii dubbachaa; miidiyaalee isaaniirratti fedhii Habashootaa akka dhaamsaatti dabarsuun, hangam akka of hirraanfatan namatti mul’isa. Warri har’a kabajaan? isaan affeeranii; fedhii ofii calaqqisiisuuf itti fayyadaman kun (Habashootni), gaafii fi deebii isaanii yoo xumuran booda, achi garagalanii, “Yihin tabtaabbaa … aaganyan….” jedhanii waan dur baran sana akka dubbatani fi itti koflan waan nama mamsiisu natti hin fakkaatu.
Oromoo walirratti kakaasanii, yoo isaan wal nyaatan ofii moggaa taa’anii nutti koflu kanan jedheef, fakkeenyaaf, dhiyoo kana gaafii fi deebii Oromoota sadi wajjin raadiyoonii Jarmanii, kan “Deutsche Welle” jedhamu, sagantaa Afaan Amaaraa irratti godhame tokko dhaggeeffadheen ture. Namni kana dhagaye ragaa ba’uu danda’a. Erga namoota keenya jechootaan akka walirratti duulan taasisan booda, ofiif moggaa taa’anii akkamitti akka nutti qoosani fi dubbii jara keenyaatti koflan hubachuun nama hin rakkisu. Tuffiin isaan nuuf qaban ifatti mul’ate. Har’a miidiyaa Habasha irra taa’anii jechootaan walirratti duuluu fi diina keenya gammachiisuun; uummata keenya qaanessuun; hammam hamilee nama tuqa!! Dabni fi shirri alagaa fi diinaa kun yoom nutti mul’ata? Yoom nuuf gala laata? moo otuma kana beeknuu hojii qaanessaa kana dalagnaa? Hangamitti haalli kunis itti fufa? Oromoo, yoomuma ija keenya banannee haala keessa jirru arguu dandeenya? Yoom gurra keenya banannee shira alagaa fi diinaa kana dhaga’uu dandeenya?
Nuuf galus nuuf galuu baatus; hubannus hubachuu baannus; fedhiin Habashootaa Wayyaanee kuffisuu dura, mooraa QBO laaffisuu fi keessumaayuu ammoo, jaarmayaa jaalatamaa fi abdatamaa ta’e kana, ABO dhabamsiisuuf akka ta’e ifatti mul’achaa jira. Habashootni, mirga hiree ofii ofiif (ofiin) murteeffannaa uummata ykn saba Oromoo ni kabaju jedhanii isaan wajjin hojjechuu yaadu fi yaaluun shakkii tokko malee abjuu dha. Kan humnaan bilisummaa fi biyya namarraa fudhate, akkamitti deebisee kana namaaf kenna jedhanii yaadu? Jaalannus jibbinus; amannus amanuu baannus; hawwii fi kaayyoon Habashootaa bu’aalee hanga har’aatti QBOn nuuf argamsiise kanaa balleessuu akka ta’e hubachuu qabna. Hunda caalaa ammoo, kan dhukkuba mataa isaanitti ta’e, Oromiyaa dhiiga fi lafee ilmaan Oromootiin ijaaramte tanaa, yoo danda’ame kaartaarraa balleessanii biyya takkittii hawwan, Itoophiyaa takka, deebisanii ijaaruu barbaadu.
Waayeen isaanii dubbatamee waan hin dhumneef, amma gaafiin ka’uu qabu gabaabumatti: Maal godhuu qabna? kan jedhu dha. Deebii gaafii kanaatu waayee mata duree barruu kanaa isa kan biraatti na geessa. Har’a, qabsaa’otni Oromoo, ilmaan haadha fi abbaa tokkoo, kan ganama kaayyoo tokkoof wajjin manaa bahan, gara gara hiramanii waliigaltee dhabuun; sababa kanaan humna mooraa keenyaa laaffisuun; innumti kunuu diinummaa dha. Diina QBO ti yoon jedhe, dubbii oo’isuu hin ta’u. Maaliif diinummaa ta’a? Waliigaltee dhabuun akka hin tokkoomne ykn tokkummaa hin uumne taasisa. Tokkummaa dhabuun ammoo humna laaffisuu qofaatti hin hafu; diina fi alagaa dhaaf karaa baasa; balbala bana; qaawwa uuma. Diinni fi alagaan ammoo, karaa, balbala fi qaawwa argatan kanaan nu keessa seenanii gara gara nu hiruuf carraa argatu. Gara gara hiramuunis hunma keenya faffacaasee; mooraa keenya akka laaffise waanuma argamu dha.
Kanaaf, nuyi mooraa keenya qulqulleessuuf; humna cimaa fi abdachiisaa uumuuf; dura diinummaa dadhabbii fi laafina uume kana injifannee, balleessuu qabna. Waayeen kun dursa argachuu qaba. Karaa kanaan malee humna mooraa keenyaa cimsuun hin danda’amu. Yoo humna jabaa hin qabaanne fi akkuma amma jirru kanatti gara gara hiramnee kan hafnu ta’e, diina guddaa Wayyaanee kuffisuun hafee, bu’aalee hamma har’aatti argannee, harka keenyatti galfanne kanaayuu ittisuun mamsiisaa ta’a jechuu dha. Dhugaan kun hunda birattuu hubatamuu qaba. Tokkummaa keenya qofaatu humna, abdachiisaa fi wabii ta’uu danda’u, uuma. Yeroon tokkummaa dhugaa nu barbaachisus amma ta’uu qaba. Hamilee diinaa fi alagaa akkasuma kan gantuu cabsuuf, qabsaa’otni mooraa keenyaa hatattamaan marii araaraa fi tokkummaa jalqabuu qabu. Haal-duree tokko malee, waan fedhii uummata Oromoo guutu fi kaayyoo hatattamaa tokkorratti walii galuu qabu.
Waliigaltee dhabuun; tokkoomuu dadhabuun; waayee kana lafarra harkisaa turuun; har’a maalirraan akka nu gahe fi eessa akka jirru yoomiyyuu caalaa hubachuun barbaachisaa dha. Kaayyoo ofii ifa godhuun; adeemsa ofii sirreesuun; afaanfaajjiin akka hin uumamne waan taasisuuf, akka uummatni keenya ifatti beeku fi kana duuba hiriiru taasisa. Wanti haguuggamee deemu eessanuu nama hin gahu. Mooraa keenya tasgabbeessuu fi qulqulleessuu dadhabuun (diina xiqqaa injifachuu dadhabuun) gantummaa fi ayyaanlaallatummaaf carraa uuma. Waanuma argamaa jirus waan ta’eef, kun dhara miti. Kan biraa ammoo, ammas gareeleen biroo akka hin uumamne, warri kaayyoo tokko ykn walfakkaataa qaban walitti dufanii waliin mar’achuu fi furmaata argachuu qabu. Kun akka dirqamaattille ilaalamuu qaba. Kun dirqama Oromummaa fi Sabboonummaa waan ta’eef, kana keessatti hunduu gahee isaanii taphachuu qabu.
Mirga hiree ofii murteeffannaa saba Oromootti hunduu itti amananillee, garuu adeemsa fi akkamitti mirkanaawuu akka danda’u irratti waliigalanii; adeemsa kanas ifa godhuun murteessaa dha. Jechoota “mirga hiree murteeffannaa” jedhan dubbachuu fi mul’isuun qofaa gahaa hin ta’u. Warri har’a sagantaa ABO jijjiirre jedhanillee, sagantaa isaanii haaraa keessatti jechoota kana otuu hin mul’isin hin hafne (sagantaa isaanii 6.2 ilaali). Wanti isaan ifa godhan garuu, akka miidiyaa Habashaarratti dubbatani fi ibsanitti, “Nuti uummata Oromoo kan gorsinu, akka inni tokummaa Itoophiyaa keessa ture dha” jedhanii dubbachuu dha. Yoo akkana ta’e ammoo, erga sanummaa asittuu waan ofiif barbaadan murteessanii, mirga hiree murteeffannaa uummata Oromoo ni kabajna jedhanii sagantaarra kaa’uun maaliif barbaachisaa ta’eree?
Dhumarratti, haalli yeroo ammaa uumame kun, mooraa Habashootaa gammachuu dhaan guutee; mooraa keenya keessatti dheekkamsa fi dallansuu uumee; kana birallee dabree gaddisiisaa ta’ullee, karaa biraatiin garuu, carraa haaraa nuuf uume jedheen yaada. Carraa kanatti fayyadamnee, rakkoolee hanga har’aatti rarra’amanii as gahaniif furmaata bu’uraa argachuun yeroon isaa amma waan ta’uuf, akka haala keessa jirru hubannu fi ciminaan irratti hojjennu nu taasisa. Gammachuu fi wacuun Habashootaa hamilee qabsaa’ota Oromoo fi uummata Oromoo cabsuu hin danda’u. Yoomiyyuu caalaa akka tokkummaa keenya agarsiisnu nu taasisa. Yoo tokkummaan qabsaa’ota Oromoo milkaawe ammoo, eenyu akka injifate fi injifatame gaaf sana argina.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com