text:
Wanta kaatimaa (dhuma) namaa nama jalaa balleessan keessaa tokko WAAN GAARII AGARSIISANII WAAN BADAA DHOKSUUDHA. Fakkeenyaf, namtichi tokko waan gaarii hojjata. Ni salaata, ni azaanaa, hojii gaggaarii adda addaa hojjata. Namoonni hojii isaa kana ilaalun “Nama gaarii akkami!” jechuun dinqisiifatu. Garuu namtichi keessi isaa kan badeedha. Namoota irraa yommuu adda bahuu fi dhoksatti waan badaa adda addaa hojjata. Fakkeenyaf, filmii badaa ilaala, namni yoo isa hin argin hin salaatu, Rabbiin kophatti hin sodaatu. Namni kuni yoo hin tawbatin kaatima badaa irratti du’a. Hiriyyaan kiyya tokko akkana nan jedhe, “Dargaggeessi tokko ni azaana, hojii gaggaari hojjata. Garuu dhoksatti filmii wal qunnamti saalaa ilaala. Osoo inni kana ilaalu duuti itti dhufte.” Rabbiin kaatimaa badaa irraa nu haa tiksu. Kanaafu, keessaa fi dhoksaa keenya qulqulleessuf haa tattaafannu.
Dabalata dubbisi
Mana fuudhaa heerumaa (gaa’ila) kee waa lama irratti ijaari. Isaanis: TaqwaAllah (Sodaa Rabbii) fi Ridallah (Jaalala Rabbii). Maal jechuu keeti yoo jettan; Sodaa Rabbiitin wanta mana kee diigu eegda, Jaalala Rabbitiin wanta mana kee ijaaru hojjatta. Wanti guddaan jireenya fuudhaa heeruma diigu “waan badaa hojjachuu fi waan gaarii hojjachuu dhiisudha“. Hiika taqwaa keessaa tokko waan badaa dhiisun adabbii Rabbii irraa of eegudha. Kanaafu, yommuu niitin, dhiirsi fi ijoollen wanta Rabbiin dhoowwe hojjachuu dhiisan, addaan bittinaa’u fi jeequmsa irraa of tiiksu. Akkasumas, Jaalala Rabbii barbaadun yommuu hojii gaggaarii hojjatan, hariiroo fi jaalalli isaan jiddu ni jabaata. Kuni maatii gaarii ijaarudha. Qur’aanni bu’uura jireenya keenya taqwaa fi jaalala Rabbii irratti ijaaru akka qabnu nu jajjabeessa. Haala kanaan fakkeenya nuuf dhiyeessa:
Dabala Dubbisıı
Nama salaata dhiisu osoo akkana jedhamee gaafatamee, deebiin isaa maal ta’inna laata? “Salaata dhiisun jireenya keessatti waan milkooftu ykn gammachuu argattu sitti fakkaataa?” Deebiin isaa, “Eeti, kunoo kaafironni salaata hin salaatanii garuu milkaa’inna fi gammachuu guddaa argatu.” Deebiin keenya immoo, “Dhuguma qabeenya baay’ee walitti haruun (kuusun) milkaa’innaa fi gammachuu guddaa ta’uu danda’aa? Eeti yoo jette, deebiin keenya qabeenya kana hunda dhiisanii biraa du’u. Milkaa’inni guddaan kuni du’aan badee jiraa jechuudha. Kanaafu, wanti badu milkaa’inna guddaa ta’uu danda’aa yaa obboleessoo? Koottu mee milkaa’inni guddaan maal akka ta’ee Qur’aana irraa sitti agarsiisaa.
Dabalata dubbisi
Sheyxaanni namoota amala sadii qaban irratti aangoo ykn humna hin qabu. Isaan jallisuu hin danda’u. 1. Yaqiina (dhugaan amanuu fi shakkuu dhiisu) 2. Iklaasa (Hojii Rabbiif qulqulleessu, Isa qofaaf hojjachuu) 3. Tawakkula (Rabbiin irratti hirkachuu)
Dabalata Dubbisii
Barreefamoota gaggabaaboo Fesbuuki Jireenya Badhaatu irraa walitti funaanun kunoo mata duree “Ibsaa Jireenyaa” jedhu jalatti isaaniif dhiyaate. Barreefamni kuni kan ji’a Gurraandhala (February) 2018 irraa kan fudhatameedha. In sha Allah gara fuunduraattis haaluma kanaan itti fufna.
“Garuu isaan amananii fi hojii gaggaarii dalagan isaaniif mindaa addaan hin cinnetu jira. ” Suuratu At-Tiin 95:6 Namoonni dhugaan amanuun ergasii hojii gaggaarii hojjatan addunyaa fi aakhiratti mindaan isaanii guddaadha. Addunyaa tana keessatti sakiinaa (tasgabbii) qalbii argatu. Aakhiratti immoo qananii Jannataa addaan hin cinnetu isaaniif jira Read more


c: text/html

text:
Jecha Darbii(Password) Koompitaraa yoo daganne: OROMO ICT
Jecha Darbii(Password
#Laptops ykn Koompitaraa keenya #password yoo irraanfanne osoo hin qulqulleessine(
Kallattii 4 isinitti agarsiifna
#Jalqabarratti wanti isin barbaachisu #Moosajii tokko.
Tartiiba armaan gadii isinitti agarsaisnu keessaa kan isiniif salphatu filadhaa.
1)Backtruck Opreting Sistom Internet irraa gadi buufadhaa ( #Download godhaa)
2) OpretingSistom gadibuuftan sanaMatadureewa
3) Flash Disk irratti kan OpretingSistom F12 dhaan kaasaa
4)System 32 keessa seentanii #Sethc maqaa jijjiiruudhaan,
5) Sana booda Comuter –ShutDown- gochuun Flash Disk boot goone irraa buqqisuu
6)Deebisnee #On gochuun Windows itti fayyadamnu ni dhufa
7) Jecha Darbii(Password
9) CMD Command yerooo nuuf dhufu
10)Net user %username%, Password barbaadnu galchuun #reset gochuu dandeenya.
OROMO ICT
HORAA BULAA[sgmb id=”1″]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mummichi Ministeera Itiyoophiyaa Dr. Abiyyi Ahmad Samabata Ebla 7 bara 2018 aangawoota federaalaa fi kan bulchiinsa naannoo waliin magaalaa guddoo bulchiinsa naannoo Somaalee kan taate Jigjigaatti imalanii turan.Achittis aangawoota bulchiinsa Somaalee fi bakka bu’oota uummataa kana naannoo sana waliin marii gaggeessanii turan.
Uummata gam lameen irraa jireenya ofii irraa buqqa’an debisanii dhaabuu fi nagaa buusuu irratti kan fulleefate marii kun kanas fixaan baasuuf mootummaan Federaalaa bulchiinsa naannoo lamaanii wajjin kan hojjatu ta’uun ibsamee jira.
Gidduun dhaabachaa fi hammaachaa baatileef kan itti fufee walitti bu’iinsa Kanaan uummanni Miliyoona tokko caalu manaa fi qe’e ofii irraa buqqa’uuf dirqamee jira.
Gama kaaniin kanneen mooraa Hamaareessa keessa buufatan batii saddeet kan guutan yoo ta’u bulchiinsa naannoo Somaaleetti deebi’uu waan yaadamu miti jedhu.
Gabaasa guutuu caqasaa


text:
Ijaarsi Paarkii indaastirii Jimmaa marsaan jalqabaa xumuramee dhiyeenya walharkaa fuudhuu ni gaggeeffama
Finfinnee, Fulbaana 30,2011(FBC)- Ijaarsi Paarkii indaastirii Jimmaa marsaan jalqabaa xumuramee dhiyeenyatti sirni walharkaa fuudhuu ni gaggeeffama jedhame.
Ijaarsa paarkichaa Doolaara miiliyoona 71.6n gaggeessaa kan ture dhaabbanni Chaayinaa CCCC Koonistiraakshin dhiyeenya Koorporeeshinii Paarkota Indaastirii Ityoophiyaatif ni dabarsa jedhameera.
Ijaarsi marsaa jalqabaa lafa heektaara 75 irratti kan gaggeeffame yammuu ta’u, sheedota 9 qaba.
Sheedota salgan keessaa sheedonni 5; tokkoon tokkoon isaanii lafa kaaree meetira 5,500 irratti ijaarraman.
Arfan isaanii ammoo lafa kaaree meetira 3,500 irratti kan ijaarramani.
Abbootin qabeenyaa Emmireetota Arabaa Gamtooman huccuu fi uffannaawwan addaddaa dabalatee damee oomishaarratti bobba’an sheedota ijaarraman kanneen fudhataniiru.
Paarkin Indaastirii Jimmaa marsaa 5n guutummaadhan ijaarrameet xumuramaan eegama.
Afawarq Alamuutu gabaase.


text:
Jilli angaawota Eeertiraa Pirezdaantii biyyatti Iisaayyas Afawarqeetin durfamu Sambat-duraa harraa ganama yeroo buufata xiyyaaraa idila addunyaa Boolee gahaan muummicha ministiraa Itoophiyaa Dr. Abiyyi Ahimad dabalatee angaawota mootummaa olaanoodhan simatame.
Pirezdaantiin Eertiraa Fardaa fi Gaachana Badhaafaman
Pirezdaantiin mootummaa naannoo Oromiyaa obboo Lammaa Magarsaa pirezdaantii Eertiraa Isaayyas Afawarqee ti farda miha guutuu wajjin, akkasumas eeboo fi gaachanaa kennaniif
Imbaasii Eertiraa Itoophiyaatti
Jilli Eertiraa turtii isaa guyyaa sadi’ii keessatti sagantaawwan qophaahan keessaa tokko imbaasii Eertiraa cufamee ture Finfinnee keessatii sirna ifaan baanuu ta’uu miidiyaaleen biyya keessaa gabaasatii jiran.
Itoophiyaa fi Eertiraan dhimma daangaatiin Bara 1998 - 2000 wal waraanan. Ergasii as oggoota kudha sadeetittiif walitti gaarreeffachaa turan. Tibbana garu suni jijjirrameera. Biyyoonni lamaan nagaha buusaanii walkeessa deemuu jalqabaniiru.


text:
Onkololessa 31, 2006 (Oromiyaa) - Raayyaa Ittisa Biyyaa Daangaa irra jiran keessaa lammiin kan oromoo ta'an baay'inni isaanii 10,000 kan ta'an yeroo ammaa wayyaaneen hojiirraa ari'achuuf irratti hojjechaa akka turtee fi yeroo ammaa karoora isaa xumurtee qophaa'aa kan jirtu keessaa kan irratti qophoofte keessaa dhaamamu:
Kutaa waraanaa 23ffaa keessatti kan argaman lammiiwwan oromoo 500 ta'aniin isin deeggartoota ABOti yeroo fakkaattoti keessan isin biraa deeeman ykn bahan maaliif biraa haftan, amma ammoo maal raawwachaa jirtu? jettee gaaffii gara biraatiinis qorannoon dararaa turtee ammas mooraa hidhaa isheetti dararaa jirti.
********
Yuniversity Adamaa Keessatti Jeequmsi Dhalate.
Yunversitii Adaamaa keessatti guyyaa 29/10/2006 kaasee Jequmsa Basaastonni Wayyaanee maqaa barattootaatiin mooraa keessa jiran kaasaniin Barattonni gara 30 tahan madaahaniiru. Barattoota kana keessaa barattoonni 4 (Afur) tahan miidhaa cimaan kan irra gahe yoo tahu, Afura isaanii yuu jara jeequmsicha kaachisan keessaa tahuun bira gahameera.
Ka`umsi jeequmsichaa, bulchiinsa yunversitichaa keessatti bakka bu`aa barattootaa filachiisuudhaaf yoommaa jedhan koree filachiiftuu erga filatanii booda, barattoonni filataman barattoota Oromoo sababa tahaniif akkamiin kuni taha? jechuudhaan barattoonni Lammii Tigree tahan warra jaleewwan isaanii dabalatanii halkan sa`aa 2:30 irratti barattoota Lammii Oromoo tahan irratti jeequmsa guddaa waan kaasaniif. Halkanuma sana Poolisoonni dallaa sana marsanii bulani jiru.
Barattoonni miidhaan irra gahe, Hospitaala Adaamaa keessatti yaalamaa jiru. Maqaa barattootaa sababa kanaan miidhama barattoota Oromoo irraan geessise Loltuu Federaalaa jedhamaniin gara jabinaan/hammeenyaan tumamani jiru. Barattoota miidhaan irra gahee jiru keessaa :
1. Usmaan,
2. Mikaa`eel,
3. Malkaamuu,
4. Muluuqan,
5. Ayyaanaa Dagafaa
6. Iddoosaa Geetaachoo
Jeequmsa keessa kan miidhaman
1. Geetaachoo Tarfaasaa,
2. Mulugeetaa Laggasaa,
3. Daadhii Amsaaluu,
4. Daagim Disaasaa
5. Taammiraat Bushee,
6. Gammachuu Magarsaa kan jedhamani dha.
Jeequmsichi guyyaa kaleessaa qabbanaahee kan oole yoo fakkaatellee, basaastonni ilmaan Tigree barataa fakkaatanii mooraa mana barumsichaa keessa jiran, jequmsichi akka qabbanaahu wan hin barbaaneef, galgala kalee jechuun, gafaa 30\10\06 barattoonni Oromoo nutumu sababa jedhu uumanii, mooraa mana barumsichaa gadi lakkisanii jiru jechuudhaan keessa beektonni nuuf ibsaniiru.
*******
Lukkeeleen Wayyaanee Ilmaan Oromoo Oromummaa Isaanii Qofaan Isin ABO Jechuun Hidhaa Jiru!
Godina Iluu A/booraa Ona Dhidheessaa Ganda Calloo keessatti namoonni heddu hidhamaaa jiru. Akka kanaan gaafa guyyaa 18/2/99 ALHtti namoota heddu maqaa miseensa ABO jedhuun ganda Calloo keessaa :
1. Sulxaan Jamaalaa hojjetaa waajjira Qonnaa,
2. Zeenuu Ahimad hojjetaa waajjira Qonnaa
3. Naasir Huseen barsiisaa, 4. Jamaal Aashim barsiisaa, 5.Muhiddiin Aashim qotee bulaa.
Namoonni kun Oromoo ta’uu isaanii qofaaf yakkamanii yaroo ammaa kana waajjira Poolisa Ona Dhidheessaatti hidhamanii rakkifamaa jiru. Namoonni ganda kanarraa hidhamaa jiran kana qofaamiti; keessaa kan maqaan nugaheedha. Namoota kana hidhuurratti yaroo ammaa kana kan bobba’anii nama mana hidhaatti kan guuraa jiran:-
1. Ittafaa Obsaa, 2. Girmaa, 3. Darajjee Waaqjiraa
Jedhamantu godina irraa bobba’anii gara Ona kanaatti ergamuun ummata hidhaa jirani. Namoota kana jechuun Dabbolloota godina Iluu ykn Mattuu irraa ergamanii dha.
**********
Ibsa Maadhee Eeggataa Bilisummaa Tulluu Baallammii Lak.1 Jalatti kan gurmaa'an
Yommuu ta'an haala yeroo fi siyaasa Oromoo irratti marii bal'aa erga taasisaniin booda ibsa eejjennoo qabxii shan qabu akka armaan gadiitti baafataniiru.
1. OPDO'n Oromoo bakka buute osoo hin taane wayyaanotaaf ergamtoota waaan ta'aniif cimsinee ni balaaleffanna.
2. Tarkaanfiin sabboontoti Oromoo iddoo adda addaa irraa fudhataa jiran waan nurraa eeggamu hundaan ni deeggarra. Warroonni hafanis tarkaanfii boonsaa akkasii akka fudhatan ni gaafanna.
3. TBD dhaabni keenya ABO'n dhaaboota mormitoota biroo wajjin taasise qabeenyaan, humnaan, akkasumas beekumsa qabnuun cinaa dhaabachuuf waadaa ni galla.
4. Dararaa fi ukkaamsaan lukkeewwan wayyaanee OPDOn sabboontota Oromoo irraaan gahaa jirtu hatattamaan akka dhaabattu ni gaafanna.
5. Hanga Oromoo fi Oromiyaan bilisoomtutti ABO cinaa hiriiruun aarsaa barbaachisu ni gumaachina.
********
Ibsa Ejjennoo Maadhelee :
1. Maadhee “Imaanaa Oromoo”
2. Maadhee “Bakkalcha Cooraa”
3. Maadhee “Bokkuu Cooraa Lakk.1”
4. Maadhee “Bokkuu Lakk.2”
Godina Iluu A/Booraa Keessaatti ijaaraman ibsa ejjennoo kan armaan gadii baafatanii jiru.
1. Dhaadannoo Mallas Zeenaawwii ummata Oromoorratti dhaaddate ni mormina.
2. Waan Oromummaa keenyarraa eegamu hojjechuuf dhaadannoon kun booda nun deebisu.
3. Tarkaanfii General Kamaal Galchuu fi Jaallan isaa fudhatanitti guddoo gammanna.
4. Waaraanni kaan hafanis tarkaanfii fakkaataa akkanaa akka fudhatanu waamicha goona.
5. Tarkaanfii poolisoonni Abtaamuu Shifarraa Tiraafikii fi Ajajaan 100 Darajjee Mulugeetaa Ona Cooraa barataa Huseen Mahammad irratti fudhachuun qaama
hirrisan cimsinee balaaleffanna.
6. TBD ABOn durfamuun gadhaabbate ni deeggarra.
7. TBD kana galmaan gahuufis ciminaan dhaaba keenya waliin ta’uun ni hojjenna.
Gadaan Gadaa Bilisummaa ti!!
Injifannoo Ummata Oromoof!!


text:
Moosajii basaastuu akkamitti beekna, akkamitti ofirraa eegna(how to know and catch spywares)
Moosajii basaastuu akkamitti beekna, akkamitti ofirraa eegna(how to know and catch spywares)
Lafa kana irra basaastuun nama qofa miti. Moosajiileen akka namaa ta’anii nubasaasan ykn waan nuti hojjannu fi odeeffannoo icciitii dhuunfaa keenyaa guuranii qaama barbaaduuf dabarsan heddutu jira.
Moosajiileen kunneen hedduun isaanii yeroo interneeta irraa ykn yeroo interneeta fayyadamnu bifa adda addaatiin gara keenya dhufuu danda’u. Isaanis
1)Qaamni barbaadu xiyyeeffatee gara keenya erguudhaan
Qaamni barbaadu karaalee adda addaa kanneen akka teessoo ergaa(email), kallattiin interneeta irraa tessoo addaa interneeta keenyaa(IP address targeted) xiyyeeffatee nutti erguudhaan odeeffannoo barbaadu argachuu bira darbee koomputara keenya irratti maala akka hojjachaa jirruufi eenyuun akka walqunnamtii gochaa jirru adda baafachu(Remote monitoring) gochuu danda’a.
2) Interneeta yeroo fayyadamnu osoo hin beekin nutti dhufuu danda’u.
Moosajiileen akkasii bifa beeksisa toorarraa(online ads) fakkaachuun bifa bareedina qabuufi nama hawwachuu danda’uun qophaayanii kan gadi lakkifaman yoo ta’an, nutid osoo hin beekin cuqaasuu fi beeknees cuqaasuun amala maxxannee waan qabanii sirna(system) keenyatti haala salphaan qabachuu danda’u. Sana booda hojii isaanii eegaluudhaan odeeffanoo barbaachisaa sassaabee qaama dhimmi ilaallatuuf erga.
Hubadhaa: Moosajiin Basaastuun(Spyware) kun hojii isaa hojjachuuf hayyama keenya hin barbaadu.Akkasumas yeroo inni hojiisaa hojjatu ijaan hin agarru, haata’uu malee amaloota tokko tokko ni agarsiisa.
Amaloota kanneen keessaa:
~Koomputarri/Mobile keenya amala addaa agarsiisuu, amala duraan hin qabne agarra.
~Koompitarri/mobile keenya ni jaatanawa(busy).
~Koompitarri/Mobile keenya ofumaan lamkaasi(restart) ta’a
~koompitarri/Mobile keenya hojii barbaannu akka seeraan hin hojjanne godha, ni dadhabsiisa.
~Mobile irratti daataa hedduu akka fayyadamnu gochuun baasii hin taaneef nu saaxila, kunis sababa dadhabsiisuuf mobile seeraan hojii akka hin hojje waan godhuuf.
Kataa Moosajiin Basaastuun(Spyware) nutti dhufuu danda’uun keessaa muraasni:
~Suuraa/Suursagalee(photo/video) fakkeeffamee nutti ergamee Ilaaluud asi tuqi, achi tuqi nuun jechuu danda’a.
~Hidhaa(link) wajjiin nutti ergamee isin fayyadaa dubbisi jechuu danda’a.
~Wantoota kanaafi kana fakkaatu yoo bantan ammas BALAQQEE TAPHATAA(Flash Player) naqadhaa(download) jedhu nutti agarsiisuun akka nuti kana tuqnee naqannu godhee nutti seena.
Tooftaalee ofirraa ittisuuf nu fayyadan:
~Wantoota Interneeta irraa buufannu ykn naqannu filachuu- kunis wanta barbaadnu malee wantootni biraa miidhaa geessisuu danda’an akka nutti hin seenneef fayyada.
~Mosajii tokko yoo ijaarru(install) goonu waliigaltee(agrement) isaa dubbisuu. Kunis caljenneetuma gara gadii buunee mirkaneessuu(agree) jechuu osoo hin taane waa’ee maliifi maal maal akka ta’e waliigalticha dubbisuun filatamaadha.
~Beeksisa cuqaafamaa(clickable advertisement) ofeeggannoo gochuu. beeksifni akkasii yeroo hedduu mosajiilee akkanaa waan qabuuf ofeeggannoo olaanaa gochuu qabna.
~Ergaa (Email) nama hin beekne irraa nutti dhufee, hidhaa(link) banaa jedhu irraa ofeeggannoo olaanaa godhuu.
~Farra Basaastuu ka’aa(Active Anti-spyware ) qabaachuu. Yeroo tokko tokko miini(tools) tolaan qulqulleessu(anti-spyware free scan) godhu jedhamee yaadamu mataan isaayyuu basaastuu ta’ee argama. kanaaf hubannoodhaan farra basaastuu gaarii ta’e qabaachuu qabna.
HORAA BULAA DEEBANAA
Qubee Technologies and OROMO ICT Teams!


text:
Abstract:
Kaayyoon qorannoo kanaa adeemsa sirna ayyaana ateetee qaaccessuudha. Akkasumas, barruuleen mata duree kana waliin hidhata qaban sakattaa’amaniiru. Malli qorannichaa mala qulqullaa’inaa (qualitative) yoo ta’u, tooftaalee iddatteessu darbaa dabarsaatti fayyadameera. Maloonni funaansa ragaalee qorannichaaf hojiirra oolanii af-gaaffiifi keessatti hirmaachuun daawwachuudha. Ragaaleen maloota kanaan walitti qabaman ammoo tooftaa qorannoo ibsaa fayyadamuun qaacceffaman. Adeemsa kana hordofuun hojiin qorannoo kanaan qorannoowwan bira gaa’aman: Sirni kabaja ayyaana ateetee waqtiilee itti raawwatu akka qabu, sirna ayyaana ateetee kan qajeelchuu danda’u hawaasa keessaa warra ayyaantuu akka ta’an, dubartoonni hawaasa Oromoo biratti kabaja guddaa akka qaban, ayyaana ateetee kan facaafachuu danda’an namoota mana dhaabbatan qofa akka ta’e, hirmaattonni kabaja ayyaana ateetee warra dubartootaafi dhiirotas akka dabalatu, ayyaanni ateetee hawwii uummanni Oromoo jiruufi jireenya isaaf qabu karaa ittiin agarsiisu, sirni raawwii ayyaana ateetee halkan kan adeemsifamuufi meeshaaleen ulfoo ta’anfi dhangaan ayyaana ateetee gosti adda addaa kan qophaa’u ta’uusaa fa’a. Yaboo qorannoo kanaatin xiyyeeffannoon barbaachisaa ta’e akka kennamuufi qabu akeekni ijoo ta’e kennameera.


text:
Search Videos
Sijibbee jollen wallaggaa Sharmuxaa jattee Dulaa jawarirraa bantee Arusifi harargee
Related Search Keywords
Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee Tamil Video, Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee HD Video Song, Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee Tamil Video Songs, Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee Indian Desi, Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee Punjabi, Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee Tamil, Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee Hindi, Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee Bangla, Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee Tamil, Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee Telegu, Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee Youtube Videos, Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee New Hd Songs, Sijibbee Jollen Wallaggaa Sharmuxaa Jattee Dulaa Jawarirraa Bantee Arusifi Harargee New Movies


text:
Qeerroon jechun afaan oromoo dargaggoota jechu ta’uus mootummaan waayyaannee hiika biira kennaaf akka jiru ibsa pooliisii federaalaa irra hubatameera.
Qeerroon Oromiyaa gita bittaa fi olantummaa waayyaannee mormun guutuu Oromiyaa fi biyyaatti qabsoo jalqabeen umirii aangoo waayyaannee gabaabsa akka jiru ifatti mirkana’eera.
Mootummaan waayyaannee Qabsoon Qeerroo bowwoo mataa fi Ibidaa miilaa waan itti ta’eef hiika biraa laateef maqaa seeraa kabachisuu jedhun qorannoo akka jalqabe beeksiseera.
Komishinaariin Pooliisii Federaalaa Obboo Abiyyuu Asaffaa garee Qeerroo Oromoo jedhamu irratti qorannoon akka jalqabame himaniiru.
Gareen qeerroo godinaalee Oromiyaa tokko tokko keessatti caasaa mootummaa guutuman gutuutti diiguun hidhamtoota hanga gadhiisuu gaheera jechun Komishinariichi himaniiru
Mootummaan waayyaannee yeroo adda addaa ajandaa jeequmsa uumuun qabsoo ummataa oromoo dadhabsisuuf yaala turan kan yaadatamudha.
Ibsi Poolisiin Federaalaa kunis ajandaa jeequmsaa uumuu fi Bulchiinsi Pirezedaant Lammaa harka isaaniitti akka hin baane mul’isuuf kan kaayyeeffame jedhameera
Qabsoon qeerroo Oromoo humna waayyaannee sagalee ummataa ukkamsuuf itti fayyadamtu Pooliisii Federaalaa fi Agaazii guffachiisa akka jiru komishinaar Abiyyuun mana marii bakka bu’oota ummtaatti himaniiru
Qorannoon Pooliisiin Federaalaa Qeerroo irratti jalqabe jedhu kun tarkaniiffii bu’aa hin qabne ta’u miseensoonni Kongirasii Federaliistii Oromoo beeksisaniiru
Dargaggoo Oromooo miiliyoona 20 ol irratti qorannoo akkamittu gaggeeffama jechun miseensoonni kongirasi Federaliistii Oromoo gaafataniiru.
Qeerroo jechun diinaa mitii Qeerroon Afaan oromoon dargaggoota jechudha, dargaggeessaa miiliyoona heddu diinaa jettee farajjee eenyuu bulchita jechun Pirezedantiin naannoo Oromiyaa Obbo Lammaa Magarsaa waltajjii irratti kana dura dubbachun isaanii ni yaadatama
Qorannoo Pooliisiin federaalaa Qeerrooratti jalqabe jedhu kana mootummaan naannoo Oromiyaa waan beeku akka hin jire hogganaan Dhimmoota Komunuikeshinii Biiroo Haqaa Oromiyaa obbo Taayyee Danda’aa Raadiyoo Jarmaan Docheveletti himaniiru.
Qeerroon Oromoo rakkoon nagaa uumee kan jirree ta’u fi yoo jiraatees qorannoo gaggeessuuf aangoo kan qabu qaama nageenya naannoo Oromiyaa waan ta’eef qorannoo Pooliisii Federaalaa seeran ala jedhan akka ta’e obbo Taayyeen dubbataniiru.
Dhimmi qeerroo Oromoo irratti qorannoon jalqabame jedhu tapha siyaasa ajandaa haaraa uumuu fi yaada jijjiirsisuun sodaa uumuuf kaayyeeffame ta’u xinxaltoonni siyaasa himaniiru
Qabsoon Qeerroon Oromoo guutuu Oromiyaa waliin gahuun dargaggoota Itoophiyaa biroo wajjiin qindominaa cimaa uumuun Itoophiyaa gabrummaa waayyaannee jala bilisa baasuuf gootummaan itti fufeera
Pooliisiin Federaalaa Qeerroo Oromoo irratti Qorannoon akka jalqabe beeksise
Qeerroon jechun afaan oromoo dargaggoota jechu ta’uus mootummaan waayyaannee hiika biira kennaaf akka jiru ibsa pooliisii federaalaa irra hubatameera.


text:
Yeroo ammaa kana Afaan Oromoo afaan hojii mootummaadha, afaan barnootaafi saayinsiidha. Miidiyaaleenis Afaan Oromootiin babal’achuutti jiru. Gaazexoonni, barruleefi kitaabonni Afaan Oromootiin warra dubbisaniif dhiyaataa jiru.
Yunvarsiitii Finfinneetti kaadhimamaa doktoraafi Yuunvarsiitii Haroomaayaatti ammoo Afaan Oromoo barsiisaa kan ture Abbabaa Lameessaa sadarkaa yeroo ammaa afaanichi irra jiruufi egereen isaa maal ta’uu akka qaburratti BBC Afaan Oromoo gaafatee ture.
Garuma abbaa dhabuutti deemaa jira…
Afaan Oromoo dhimma eenyummaa Oromooti kan jedhu Abbabaan, dhimmi itti gaafatamummaa afaanichaas kanuma Oromoodha jedha.
Akka Abbabaan jedhutti akka sabaatti sabaatti, aadaan dubbisuu gaariin hin jiru. Yoo aadaan dubbisuu jiraates aadaan barreessuummoo jiraata.
“Afaan Oromoo afaan abbaa hin qabne yoo jechuu baadhellee haala amma irra jiru kanaan baayyee nama yaaddeessa. Garuma abbaa dhabuutti deemaa jira,” jechuun soda haala Afaan Oromoo irra jiru ibsa Abbabaan.
Kanaaf yeroo sababii dhiyeessan ammoo, giddu-galeessaan akaadaamiin Afaan Oromoo waal ta’insa afaan kana akka adda-durummaan hoogganuufi to’atuuf itti kana ba’achaa jiru hin jiru.
Afaan waaltessuudhaaf galmee jechootaa, seerlugootaafi kan biroo akka giddu-galeessaatti wabiidhaan tajaajila kennaa jiru waan hin jirreef tattaaffii namoonni dhuunfaadhaan taasisaniin qaawwi kun guutamaa jira jedha Ababbaan.
Akka dhuunfaatti yeroo hojjetaa deeman ammoo loqoduma dhuunfaa bakka buusaa waan deemaniif garaa garaummaa ballisaas jedha.
“Giddu-galeessaan kan to’atu hin jiru yeroo jennu ammoo abbaan isaa dhaabbata ta’uu dhiisee nama dhuunfaa ta’a.”
Kanaaf jedhan, abbaan Afaan Oromoo akka dhaabbataatti dhibe malee akka dubbataa afaaniitti ni jiraata. “Garuu kan nu barbaachisu barreeffama irratti abbaan isaa dhaabbataa ta’uu qaba, dhaabbatichaanis to’atamuu qaba,” jechuun fala ta’uu dubbata Abbabaan.
Fedhasaaa Taaddasaa ammoo Yuunvarsiitii Wallaggaatti barsiisaa Afaan Oromoodha. Innis Afaan Oromoo ilaalchisee qaamni giddu-galeessummaan hojjetu jiraachuun barbaachisaa ta’uu dubbata. “Afaan Oromoo jechoota itti fayyadamuun, seeraafi seerlugaan akka waalta’uuf giddu-galeessa tokkorraa ba’uu qaba.”
Akka barsiisaa Fedhasaan jedhutti afaanichi afaan hojii ta’uu isaatiin, saayinsiiniifi miidiyaaleen itti fayyadamuu isaaniitiin gara waalta’uutti deemaa jira garuu kana haala sirnaawaa ta’een cimsanii gaggeessuuf giddu-galli tokko ni barbaachisa.
Afaan Oromoorratti itti gaafatamummaa fudhatee hojjechuu kan qabu akaadaamiin afaanii hundeeffamuun barbaachisaadha kan jedhu barsiisaa Fedhasaan, hayyoonni argannoofi qorannoo qopheessan achitti walitti fiduudhaan akka gabbisaniifi tokkoomsan gargaara jedha.
Barreessuun afaan waalta’e barbaada…
Akka Abbabaab jedhanitti afaan barreeffamaan (og-barruudhaan) guddachuudhaaf waaltessuu barbaachisa. Afaan waalta’emmoo afaan giddu-galeessaan to’atamu jechuudha.
Afaan to’achuun ammoo qubeessasaa, seerlugasaa akkasumas loqoda sirrii kan namoonni Afaan Oromoo akka afaan lamataatti baratan waaltessuudha jedhu.
Loqonni waalta’aa kuni sirriidha kuni dogoggora jettee ati nama barsiisaa deemtu tokko jiraachuun barbaachisaadha kan jedhan qorataan kun, “Gara sanatti deemaa jirraa kan jedhuuf baayyee rakkisaadha. Sababiin isaas kitaabonni hanga ammaa barreeffamanii dhiyaatan baayyeen isaanii loqoda dhuunfaatiin,” jedhan.
Akka ilaalcha kaadhimamaa doktoraa kanatti waalta’aamoo al-waalta’aa jira kan jedhu gaaffii guddaadha.
Barsiisonni kunneen lamaan, akkaataa namoonni dhuunfaatiin, miidiyaaleerratti, hojii waajiraatiifi barnoota keessatti Afaan Oromootti dhimma ba’an akka cimee waalta’aa deemu gochuu caalaa garaa garummaa bal’isaa deemuu danda’a sodaa jedhu qabu.
Namootaafi qaamota adduma addaan Afaan Oromootti dhimma ba’an akka quba walqabaatan gochuu keessatti dhaabbanni itti gaafatamummaa fudhatee hojjetu jiraachuu qabas jedhu.
Daarekteera Giddu-gala Aadaa Oromoo duraanii Dr. Garramoo Hulluuqaa yaaddoofi gaaffiin Afaan Oromoo ilaalchisee ka’u kun guddina afaanichi irra ga’e ta’uusaa dubbatanii, Afaan Oromoo hanga gama hundaan guddachuun isaaf malu guddisuudhaaf ciminaafi quuqamaan hojjechuun ga’ee nama hundaati jedhu.
“Waalta’inarratti hojiiwwan gurguddaan hojjetamaniiru. Garuummoo akka barbaadameefi afaanichi irra ga’uu qabuun, akka afaan guddaafi saba bal’aa ta’e qabuun giddu-galeessaan waaltessuun alatti isa waalta’e waliin geessisuurratti hanqina guddaatu jira.”
Waanti hanga ammaatti hojjetame gaarii ta’ee, gara fuula duraatti walhubannaadhaan yoo irratti hojjetame malee dhimmi waaltinaa ammallee Afaan Oromootiif rakkoodha, jedhu Dr. Garramoon. “Abbaan isaa anadhaa, warra yuunvarsiitii keessaa barsiisanidha, warra naannoo hoogananidhaa, warra aadaafi turiizimiirra hojjetanidhaa, Oromoota biyya keessaafi ala jiranidha.”
Giddu-gala Aadaa Oromoo jalatti Wirtuun Qorannoo Oromoo gumii afaan waaltessu hundeeffamee hojjechaa turuusaa kan dubbatan Dr. Garramoon, “Yeroo Afaan Oromoo afaan hojii federaalaa goona jennee ejjennoo siyaasaan yeroo itti deemaamaa jiru kanatti kuni ga’aa miti, ammallee hojiiwwan gurguddoo barbaada,” jedhan.


text:
Akka bar-lakkoobsa Itiyoophiyaatti bara amma xumurame – bara 2009, bara baay’ee rakkisaa – kan ittiin jedhan – paartiileen mormitootaa Itiyoophiyaa lama – Tokkummaan Guutummaa Itiyoophiyaa fi Semaayaawii paartiin, bara haaraya dhufaa jiru – bara 2010tti jijjiirama haaraa fiduuf, qabsoo karaa nagaa kan itti fufan ta’uu ibsa har’a gaazzexootaaf kennaniin beeksisanii jiran.
Bara haaraya dhufaa jiru kana keessa, xiyyeeffannaan isaanii inni duraa, filannoo bulchiinsa magaalaa Finfinnee ta’uu ka dubbatan – paartiileen lameen, gama kanaan sochii cimaa gochuuf karoora baafachuu isaanii fi yoo uummatni sagalee isaa kennii fi sagalee isaa eeggate shakkii tokko malee kan injifachuuf jiran ta’uu ibsa har’a kennaniin beeksianii jiran.
“Deemsa waggoota digdamii ja’aa, kan irreen-bultummaan geggeessamu jalatti, uummatni mirga isaa gaafatuu fi mirga isaaf falmatu uumnii jirra” kan jedhan – hoogganoonni paartiilee lameenii, bara haaraa dhufaa jiru kana keessatti illee yoom iyyuu caalaa, dimookiraasummaan, ol’aantummaan seeraa fi mirgi dhala-namaa akka kabajamu gochuuf, dimookiraasummaan biyyoota biraa keessatti mul’atu akka biyya keenya seenu gochuuf, qabsoo karaa nagaa ka jabeessanii itti fufan ta’uu ibsan – jechuun, Eskindir Firew Finfinnee irraa gabaasee jira.


text:
#Finfinnee: arbitrary arrest of Oromos should stop!!!
#Inbox)
“The people on the video [below] are captured by police around Signal, on the street from Megenagna to Aware. They were singing the holiday songs. They haven’t done anything of a threat – nothing!”
#Finfinnee (via inbox): threats, slurs, and intimidation on the rise. Law-enforcement ought to be reinforced!
“Finfinnee keessatti doorsisa cimatu nurra gahaa jira. #Wayyaalaan gareen gurmaaye nama keenya kophaa socho’u eegee arrabsuu, doorsisuu fi maqaa jibbaa dur habashaan ittiin nuwaamtuun nama heddu mufachiisaa jirti. Haalli kun dhimma #lubbuun jiraachuutiin ykn #Finfinnee gad-dhiisanii bahuutiin garaagarummaa waan qabu hin fakkaatu. mootummaan hatattamaan jara kana adabatti deebisuu qaba.
Tsegaye Ararssa
Warra #Esat fi jibba Oromoo qabu hundaaf share godhaa.
ኦሮሞ ፎቢያ ላለባቸው ለነ #Esat ሼር አድርጉ
በቡራዩ አካባቢ ስለተፈጠረው እልቂት አስመልክቶ “እውነታው ሲጋለጥ” በሚል ርእስ OMN ያወጣው ዘገባ
የአርበኞች ግንቦት 7 አቀባበል ከስታደዮም ውጭ የነበረው ድባብ ይህን ይመስላል
Jijjiiramni Wareegama Ulfaataadhaan Argame Olola Dharaatiin Hin Gufatu
(Ibsa ABO – Fulbaana 20, 2018)
Yeroo ammaa waliigaltee Adda Bilisummaa Oromoo fi mootummaa Itoophiyaa gidduutti baatii tokko dura irra gahameen lolli gidduu isaanii dhaabbatee, Addi Bilisummaa Oromoo karaa nagaa qabsaawuudhaan akeeka polotikaa isaa galmaan gahuuf hojiitti seenee jira. Akka kanaanis Hoogganni ol’aanaan Addichaa Hayyu-Duree isaa Jaal Daawud Ibsaatiin durfamee Fulbaana 15, 2018 handhuura fi magaalaa guddittii Oromiyaa fi Itoophiyaa tan taate magaalaa Finfinnee seenuun ni yaadatama. Simannaa Hooggana ol’aanaa Adda Bilisummaa Oromoo kana irratti ummatni miliyoonota hedduutti lakkaawamu bahee gammachuu isaa ibsachuunis miidiyaalee biyya keessaa fi biyya alaa hedduudhaan gabaafamaa ture, gabaafamaas jira. Simannaa guddaa fi seena-qabeessi kunis jaalalaa fi deggersa, akkasumas, abdii ummatni keenya ABO fi kaayyoo isaa irraa qabu bareechee kan mul’isuu dha.
Mootummaan Itoophiyaas gama isaatiin waliigaltee araaraa Adda Bilisummaa Oromoo waliin taasisuu irraa eegalee hanga simannaa guddaa fi seena-qabeessa kanaaf haala mijeessuuttis tahe sanaan asitti haalli agarsiisaa jiru adeemsa nagaa fi araaraa kana milkeessuuf fedhii guddaan qabaachuu fi qophii tahuu isaa kan mirkaneessu dha jennee amanna. Walumaagala fedhiin, murannoo fi qophiin yeroo ammaatti gama lachuutiin (Adda Bilisummaa Oromoo fi Mootummaa Itoophiyaa) mul’achaa jiru rakkoo siyaasaa, dinagdee fi hawaasummaa baroota hedduuf Itoophiyaa madda jeequmsaa, beelaa fi hiyyummaa taasisee yoona gahetti furmaata waaraa gochuuf abdii guddaa kan uume dha jechuun ni danda’ama. Jijjiiramni abdachiisaan kun ammoo tolatti osoo hin taane wareegama ulfaataadhaan kan argame tahuun dhugaa eenyu illee haaluu hin dandeenye dha.
Gama kaaniin sochiin nagaa fi araaraa Mootummaa Itoophiyaa fi humnoota siyaasaa adda addaa gidduutti eegalame kun akka gufatuuf kanneen ifaajan namootni,
qaamotnii fi humnootni siyaasaa tokko tokko har’as hin dhabamne. Akka kanaanis guyyoota muraasa dabran kana magaalaa Finfinnee fi bakkoota biroo tokko tokkotti jeequmsa hin feesisne kaasanii ummatoota walitti buusuuf carraaquun mul’atee jira. Gochaan akkasii simannaa Hooggana ABO wajjin wal qabsiifamee raaw’atamuun isaa ammoo qabsoo haqaa Ummatni Oromoo bilisummaa fi mirga abbaa biyyummaa isaa deebisee gonfachuuf taasisaa jiru alagaa biratti maqaa xureessuuf kan akeekkatame tahuu isaa mallattooleen mul’isan hedduu dha. “Qacceen ofiif dhaanee ofumaaf iyya.” akka jedhamu qaamotni shira kana dalagan gochaa fokkataa isaanii kanaaf ummata Oromootti quba qabuudhaan olola dharaa karaa miidiyaalee fi bifa adda addaan tamsaasaa jiraachuus argaa fi dhagahaa jirra. Qaamotnii fi miidiyaaleen gochaa diigaa akkasii irratti bobba’an hatattamaan gochaa kana irraa akka dhaabbatan mootummaa fi qaamotni dhimmi ilaalu hundi gaafatama isaanii bahachuun barbaachisaa dha.
Ummatni keenyas dhugaa lafa irra jiru (abdii jijjiiramaa fi shira abdii kana dukkaneessuuf xaxamu hunda) qajeellootti hordofee hubachuun barbaachisaa dha. Humnootaa fi qaamota araara dhugaa fi nagaa waaraa argamsiisuuf hojjetan waliin dhaabbannee humnoota fi qaamota faallaa kanaa shira xaxan gocha isaanii saaxiluu fi hoongessuun dirqamaa fi gaafatama hunda keenyaa tahuu qaba. Adeemsi jijjiiramaa kan cehumsa gara dimokiraasii dhugaa fi nagaa waaraatti geessu guutuutti milkaawuu kan danda’u yoo hundi gaafatama keenya bahanne qofa jennee amanna. Kana irratti Addi Bilisummaa Oromoo Mootummaa Itoophiyaa dabalee humnootaa fi qaamota dhimmi ilaalu hunda waliin wal marii fi wal hubannoodhaan dalaguu cimsee kan itti fufu tahuu hundaaf mirkaneessa.
Maayyii irratti miseensotnii fi deggertootni ABO, Qeerroon Bilisummaa Oromoo fi ummatni bal’aan Oromoo waliigalatti tuttuqaa humnootaa fi qaamota kamiinuu miira aarii hin feesisne keessa galuu irraa of qusachaa haala mudatu hunda keessatti qajeelfamaa fi murtii Dhaabni dabarsu hojiitti hiikuuf akka carraaqxan ABOn dhaamsa dabarsa. Jijjiiramni wareegama ulfaataadhaan argame olola dharaatiin hin gufatu !
Injifannoo Ummata Oromoof !
Adda Bilisummaa Oromoo
Fulbaana 20, 2018
Oromoon mootummaa federaalaa bulchaa jira. Oromoon naannoo guddaa Oromiyaa bulchaa jira. Oromoon finfinnee keessatti maaliif salphate? – https://t.co/W4gKFHH4bW pic.twitter.com/m2w66p5bnK
— Kichuu (@kichuu24) September 22, 2018


text:
(SQ) G/Q/Wallaggaa aanaa Jimmaa Horroo
Magaalaa Nuunnuu
Akkuma kanaan dura barraa’ee ture Koreen Qulqulleessituu Godina Qellem jedhamu kun kan liyyuu haayilii fi makkalaakayaatti huccuu korabittinneessaa itti uwwisanii ittiin ajjabamanii deeman olola ABO irratti oofuuf biyya nagaa jeequuf karoorfatanii erga dhufanii guyyaa isaan dhufanii eegalee nagaan biyya kana ni burjaaja’e ni jeeqame.Biyya nagaa qabu olola jibbisiisaa uummatni gurraan dhagahuu hin barbaanne oofuun nagaa biyyaa booressuu itti fufan.Wantootni ijoon madda walitti bu’iinsaa ta’e kan armaan gadiiti.
1.Namichi Oromiyaa irraa dhufe kun Alamaayyoo jedhama jechoota inni waa’ee ABO’f fayyadamu tuffii ABO irraa qabu agarsiisti.ABO’n humnaan waan fidu hin qabu,Namni bosona seenee jiru ijoolleedhuma keenya,a ariidhumaan bahan, namoota 13ykn 14 hin caalan jettee ergama wayyaanee lafa tuulti.kun immoo qeerroon akka inni aaruuf sababa ta’eera.
2.Liyyuu Hayiliin isaan fudhatanii dhufan magaalaa keessatti keessuma ajajaan liyyuu haayilii Addunyaa kan jedhamu jechoota safuu aadaa Oromoo keessatti hin jedhamne sagalee olkaasee jaarsa,jaartii,ijoollee utuu hin jedhin arrabsoo inni fayyadamu qeerroo fi uummaticha daran aarseera.
Utuma namittiin kun ajandaa dhugaa tokko qabattee dhufteeyyee namni arraba jara kanaaf gochaa isaanii sana ilaalee kun kashalabboota jedhee harkaa hin fudhatu.
3.Ittuma dabaluun Liyyuu haayiliin kun Waxabajjii 15/2018 galgala naannoo sa’a 2:00tti hidhannoo guutuun paatiroolii magaalaatti bobba’anii ijoollee nagaan DSTV ilaaltu olgalanii caccabsanii ijoollee mana DSTV qabdu hiyyeessa kana hojjettee daabboo bitattee bultu ofii xibsii quufanii nama Kibiruu Oljirraa Fi Takkaaliny Oljirraa jedhaman akka malee tumuun saanjaa qawweetti jiru mormatti gadidhiisee jenneen mucaan jalaa miliqe saanjaan sun garuu biradarbee girgiddaa manaa keessa bahe.
Gochaa bineensummaati.
4.Ittuma Fufuun Waxabajjii 16/2018 galgala sa’a ealfakkaataatti ijoolleetti dubbii kaasanii qeerroo Gammachuu Bantii jedhamu saanjaadhaan herkabitaarra waraanan.kana irraa kan gaafa sana uummatni dhaggadhaan ofirraa ari’ee waajjira poolisiitti naqee deebi’e.
Kana bu’uura godhachuun qeerroo fi uummatni magaalattii hedduun aariin guutamuun jara nama jeeqan kana ofirraa kaasuu qabna kan jedhuun Waxabajjii 17/2018 galgala mormii dhageessiseen waajjira dhaabaa aanichaa guutummaatti gubuun barbadeessee dookimantii diinaa achi keessa jirus barbadeesse.Ittuma fufuun waajjira nageenyaa kan jedhamtu waajjira erga uumamee shira uummata oromoorratti xaxu waan ta’eef isa cabsuun meeshaalee waraanaa achi keessa jiru keessaa guurratee dookimantii diinaa waajjiricha keessa jirus hojiin ala godheera.
Kana hundumaa kan fide ergama wayyaanee fudhatanii kan dhufan waan ta’eef erga magaalaa kana ga’aniis poolisootni oromiyaallee dabalachuun waxabajjii 18/2018 liyyuuhaayilii fi waraana 3f sadii warra duraan jiranitti dabalachuun guyyaa sa’a9:30 irraa eegalanii magaalaa Nuunnuu weeraruun guyyaadhaan mana namatti cufanii,daldalli illee dhaabbatee,qeerroon baqatee bosonatti galee utuu jiruu Guutummaa magaalattii keessa Namicha Oromiyaa irra dhufe kanaa fi poolisoota oromiyaa waliin mana namaarra deemuun uummata burjaajessaa jiru.Kun immoo ittumaa qabsoo finiinsa malee boodatti kan nama hin deebisne ta’uu beekanii warri mana nanaarra fuutanii deemtanis ta’e warri WBO barbaachaaf maallaqaan gowwoomtanii karaa itti agarsiisaa jirtan ija qeerroo fi WBO jalaa gonkumaa bahuu hin dandeessan muraasni keessan ammayyuu barameera.Kanaaf waan fiduu hin dandeenye tokkoof lubbuu kee hin gabaabsin dhiisii hojii si ilaallatu qofa hojjedhu.
Uummataan xiiqii qabachuun isunuma mataa keessan akka dhabamsiisu jala mutanii beekuu qabdu.Gochaa bineensummaa keessan kana sobdanii afaan oromoo dubbachaa ergama dhoksaa warri baattanii deemtanis jirtu irraacof hin qusattan taanaan immoo waajjirri isin itti galtanii nama darartan kun akkuma waajjira nageenyaa fi dhaabaa ta’uuf jira.Uummatichatu jilbeeffataa fi isintu jilbeeffataa walumaan ilaalla.
IUO’f
Gadaan Gadaa Xumura Gabrummaati.


text:
Akka dhaabbileen gargaara Tokkummaa Mootummootaa lama jedhanitti torbaan kana keessa bidiruun baqattootaa fi nama godaannu yaa’u hedduu baatte deemtu tana jara seera malee biyya nama baasuutti bidiruu diqqootti nama guuree yaa’aan.
Akka dhaabbileen tun jedhanitti adoo dhaabii isaanii dursee biyyatti himuu name akkana dhumate.
Bidiruun tun ka baqataa seera malee guuree Jibuutiitti geessa.Jarii kun hagii guddaan Somaalee fi Itoophiyaa.
Bara 2017 qofa keesa baqataa fi nama jireenna wayyaa’aa barbada yaahu 87,000 tahutti biyya wayyaa qabdutti baqachuuf jedhee Yemen gahe.
Jarii kun biyyoota Afrikaa gama Gaafaatii kahe.
Deemmaan du’aa fi jireennaa Awurooppaatti baqachuuf jedhanii bidiruu diqqaatti wal guuranii garba duudan tanaan nama kuma hedduutti gannuma gannaan dhumata.


text:
Godinii Oromiyaa naannoo Somaaleetiin walti dhiyaatu dhiba guddaa keessa jiraa ganna lamaan kana fa keessa bu’uura misoomaa hedduullee irraa akka fedhetti faayidaa argachuutti hin jiru.
Rakkoon tun ganna lamaan dabaran fa guddoo hammaatte jedha itti gaafatamaan Biiroo Barnoota Oromiyaa Dr.Tolaa Bariisoo.
“Walumaa gala godina Harargee lamaan, Baalee,Booranaa fi Gujii lamaan keesatti manneen baranotoaa 159 tahanitit cufaman, samaman ykn caban.Gatiin isaa qarshii miliyoona 43.3 oli.”
Ka maatii waliin naannoo Somaalee Jijjigaa baqatanii dhufan waliin ijoollee 65,000 caalan akka kanaan barumsa isaanii male dhabe,jidduutti kute.
Taatullee akka Dr.Tolaan jedhutti ijoollee tana gara manneen barnootaa nagaa tahanitti geessanii barsiisan.
Oromoo Jijjigaa baqatanii dhufan magaalaa Oromiyaa 11 keessatti qubsiisanii ijoollee warraallee manneenuma itti dhiyaatan keessatti barsiisan jedha Dr.Tolaan.
Taatullee ammallee ijoollee 22,000 tahanitti akka Dr.Tolaan jedhetti barumsatti hin galmaahin.
“Eegii dhufanii yeroon barumsaa waan isaan darbeef.Rakkoon tokko kan nu qunname ijoolleen kun achitti Afaan Somaaletiin baratan.Asitti Afaan Oromootiin barumsa kennina,” jedha Dr.Tolaan.
Ijoollene hin galmaahin hagii guddaan ijoollee didiqoqo akka jecha Dr.Tolaatti.
Ijoollee 65,000 tun kutaa 1-12 baratan manneen barnootaa itti dhiyaatanitti raranii barsiisanillee kutaa silaa nama 40-45 qofa qabatti jedhanitit ammoo akka jecha itti gaafatamaa Biiroo Barnoota Oromiyaatti ijoollee 70-80 tahan walti naqanii barsiisan.
Gaafa Oromoon kuma hedduu Jijjigaa baqatte sun barsiisota 437 achii dhufee jara kanallee ya hujii qabsiimne jedha Dr. Tolaam.
Ijoollee manneen barnootaa kanatti galchanilllee akka jecha Dr.Tolaatti nyaataa fi mi’a barnootaallee hinuma kennaniif.
Biiroon barnootaa ganna dhufu keessaa manneen barnootaa caacaban kana jaartee hujiitti deebisuuf akka jecha Dr.Tolaatti bajata baafattee itti jirti taatullee laftii itti baratan sun nagaa tahuu malte qaraa. Itoophiyaatti dhiyoo tana ijoollee kutaa 10 fi 12tti Qormaaa Yuniversitin seenan fudhate.
Lafa Liyuu Poolisiin keessatti nama aatu ammoo akka maatiin ijoollee jedhanitti ijoolleen hedduutti qormaata kana hin fudhatain adoo fudhatanillee ittuu hin qophoomne.
Akka Dr.Tolaan jedhutti ammoo maatii waliin mari’atanii hin barannee jedhnii qormaata fudhachu dhabu mannaa fudhachuu wayyaa jedhanii fudhachiisan.
Oromiyaa keessa akka jecha itti gaafatamaa Biiroo Barnootaa Oromiyaatti manneen barnootaa 16,000 jiraa ijoollee miliyoona 10ti keessa barata.


text:
(Sagalee Bilisummaa Oromoo/SBO – Caamsaa 30, 2015) – Irree fi Gaachanni Ummata Oromoo WBOn Zoonii Kibba Oromiyaa keessa sossohu haleellaa humna diinaa irratti fudhatu jabeessee itti fufuun Caamsaa 30, 2015tti bari’u magaalaa Moyyaalee ganda 02 keessatti kan argamu mooraa Gumrukaa bakka waraanni Wayyaanee maadheffatee jiru haleeluun yo xiqqaate loltoota diinaa 17 ol hojiin ala gochuu Ajaji WBO Zoonii Kibbaa beeksiseera.
Tarkaanfii kanaan loltootni Wayyaanee 7 oggaa ajjeefaman, 10 ol ammoo madoo taasifamuu Ajaji WBO Zoonii Kibbaa ifa godheera.
Meeshaaleen adda addaas diina irraa fudhatamuun dantaa QBOf akka oolfaman hubachuun danda’ameera.
Waraanni faashistii mootummaa Wayyaanee akkuma amala isaa tarkaanfii WBOn irratti fudhataa jirutti aare ummata meesha maleeyyiitti roorrisuu fi daangaa biyya ollaa cabsee seenuun maqaa WBOn ummata nagaa ajjeesaa fi goolaa jira.
Haaluma kanaan loltootni Wayyaanee barii kana daangaa Keenyaa cabsanii seenuun ollaa ummata Soomarre jedhamutti maanguddoo tokko akka ajjeesan gabaafameera.
WBOn Zoonii Kibbaa Caamsaa 24, 2015 magaalaa Moyyaalee keessatti mooraa poolisii federaa Wayyaanee irratti tarkaanfii fudhateen 5 ol hojiin ala akka godhee fi guyyuma kana Ona Miyoo ganda Goomoo fi magaalaa Iddii Lolaa keessatti haleellaa geggeesseen hidhattoota diinaa 9 ol hojiin ala gochuun isaa kan yaadatamuu dha.
——
OMN: ODUU AMMA NU GAHE | Caamsaa 30, 2015:
——
Hawwissoo WBO Zoonii Kibbaa:


text:
Oromia:Aayyoo Foolii Gorbaa, haati goticha Oromoo, Hayiluu Raggaasaa, du’an addunyaa kana irraa boqotan May 24, 2016Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: Aayyoo Foolii Gorbaa, Fooli Gorbaa, Haadha Goota Oromoo, Hayiluu Raggaasaa
trackback
Aayyoo Foolii Gorbaa (1915-2016)
Hayiluu Raggaasaa
Aayyoo Foolii Gorbaa kan dhalatan bara 1915 yoo ta’u, dhalatanii waggaa 101tti Caamsaa 23 bara 2016tti boqotan. Haati gooticha Oromoo Kolonel Hayiluu Raggaasaa kan dhalatan Oromiyaa, Godina Shawaa Dhihaa, Aanaa Meetaa Roobii, Ganda Gileetti . Kan boqotani Caamsaa 23, 2016 Finfinneetti.
Maatii isaaniif Aayyoo Foolii daa’ima tokkittii turan. Dhalatanii waggaa 13tti kan heeruman yoo ta’an umurii isaanii keessatti ijoollee 16 dahan.
Aayyoo Foolii Gorbaa haadha gootaa, sabboontuu qabsooftuu fi nama seenaa saba Oromoo caqasuu fi yaadachuun dandeetti aaddaa qaban aayyoo seenati. Ilmi isaani, Kolonel Hayiluu Raggaassaa, Taddassaa Biruufaa waliin ta’uu warra qabsoo bilisummaa Oromoo calqabaa qindeessanii utuu finiinsaa jiranii kan wareegamanidha. Aayyoo Fooli qabsoo kana irratti akkaataatti qooda itti fudhachaa turanii fi waan ilmaan saaniis keessa turan ifatti ibsaa turani. Kunisi vidyoota armaa gadii irraa kan caqasamudha.
Aayyoo Foolii Gorbaa seenaa saba Oromoo keessatti bara baraan yaadatamu.
Biyyoon isaanitti haa salphatu.
Comments»
No comments yet — be the first.


text:
Lammiiwwan naannoo Somaalee irraa buqqa’anii magalaa Bishooftuu keessa jiraatan rakkoolee adda addaaf saaxilamne jechuun himataa jiran. Kanaanis komee isaanii iyyachuuf gara bulchiisa ennaa dhaqnutti namoonni keenya nu duraa hidhaman jechuun himataniiru. Bulchiinsi magaalattii immoo hidhamuu namoota kanaa hin mirkaneeffanne jedha.
Gama biraatiin godina Qellem Wallaggaa magaalaa Dambi Dolloo keessatti humnoonni mootummaa namoota nagaa hiraarsaa jiraachuu jiraattonni magaalattii himataa jirn.
Alaabaa adda bilisummaa Oromoo fanniftan gad buusaa jechuu dhaan namoota daandii irra deeman dararu kan jedhan jiraattonni kun gad ba’anii ol galuun rakkisaa ta’aa dhufee jedhu.
Waardiyyaa mana baankii Awaas badii tokko malee rasaasaan dha’anii yeroo ammaa wal’aansaaf gara hospitaala Aayitaatti geessamuu isaa jiraattonni kun dubbataniiru.


text:
Ibsa Ejjennoo Qeerroo Matakkal Asoosaa irraa
Bitootessa 30, 2018
Uummanni Oromoo naannoo Beenishaangul Gumus bakkoota Matakkal, Wambaraa, Gaalessaa fi Asoosaa jiraatu Waggoota Dheeraaf saboota biro naannichaa wajjin wal dandauun, wal kabajuun akkasumas Aadaafi Duudhaa Uummata Oromoo naannicha waliin qooddachuun nagayaan jiraachaa ture.
Nageenyii fi walitti dhufeenyi kun Karoora saamichaa mootummaan nama nyaataa wayyaanee Naannicharratti baafatteef danqaa guddaa waan itti ta’eef, Waggootii Kurnan darban keessattii shira a fi daba garaa garaa xaxaa turteetti. Kunis akkuma Oromoota naannoo Sumaalee, Raayyaa fi Walloo saboota naannichaa wajjin walitti buusuun Oromoota ajjeesuu fi Buqqisuu ture.
Haa ta’uyyuu malee Qabsoo Hadhaawaa Qeerroo fi Hawaasni Oromoo Naannichaa godheen harkatti fashalee jira. Kanaan kan Gubatte Mootumman Murna Bucuu TPLF sabboontota Oromoo Qaqqaalii naannichaa waggaa darbe qabdee mana hidhaatti waxalaa jirti.
Gaafa 28/03/2018 Uummanni Oromoo Matakkal, Wambaraa Filannoo Muummicha Ministeeraa wajjin wal qabatee akkuma Oromoota kaanii gammachuu isaa ibsataa utuu jiruu walitti bu’insa karoorfattee karaa dhabdee rakkachaa jirtu uumuun, waan Qeerroon naannichaa saba biraa irratti balaa uume fakkeessuu kunoo ammas dhalattoota Oromoo hidhaatti Guuraa jirti.
Utuu Eelaan keenya bara darbee hin irraanfatamiin, Qabsaa’onniifi Gootonni keenya Mana Hidhaatii hin bahiin Qeerroo Matakkalii fi Wambaraa har’as mana hidhaatti guurtee tumaa jirti.
Maqaan namoota Gammachuu ibsannaa wajjin wal qabatee mana hidhaatti Guuramanii:
- Fikaadu Abarraa
- Tolasaa Waaqshumaa
- Kifilee Baay’isa
- jireenya Balaay
- Yaadata Disaasa
- Getahun Dhinsaa
- Abbabaa Taaddaga
- Caalii Getaacho
- Oliyaad Tasgaraa
- Lalisaa Gammachu
- Eyyaasu Malaakuu
- Tolosaa Dassuu
- Biqilaa Disaasa
- Gammachuu Baabe
- Temesgeen Deebis
- Magarsa Galataa
- Biraanuu Balaayi
- Fayyisaa Tammiruu
- Amsaaluu Abdisaa
- Galataa Amsaaluu
- Taakkalee Aberraa
- Rooba Tamasgeen
- Malaakuu
- Jirraa
- Abarraa Abdiisaa
- Dirriba Bashuu
- Gurmeessaa
Nutis Qeerroon Matakkal- Asoosaa Ibsa Ejjennoo Kanaa gadii baafnee jirra:
- Qeerroofi Uummanni Oromoo mana hidhaatti guuramaa jiran hatattamaan haal duree tokko malee haa hiikaman;
- Gootonni Dhalattoonni Oromoo Matakkal Yakka tokko malee Mana Hidhaa Qiliinxoo Keessatti Hiraarfamaa jiran hatattamaan haal duree tokko malee nuuf haa hiikaman;
- Obbo Habtaamuu Bayyanaa
- Obbo Kaffaaloo Nigaatuu
- Obbo Gonfaa makuraa
- Obbo Caalii Yaadataa
- Obbo Bilisummaa Fiqaaduu
- Obbo Shaanqoo Akkushoo
- Obbo Olaanaa Baay’isaa
- Obbo Tasfaayee Abbabaa
- Obbo Waaqtolee Haayiluu
- Uummanni Oromoo naannoo Beenishaangul gumuz jibbaafi tuffii uummata kamiifuu akka hin qabneefi shira walitti bu’insaa mootummaan wayyaanee xaxxe hubatee Sabni naannichaa hundi qabsoo Uummata Oromoo Cinaa akka dhaabbatu waamicha Goona;
- Uummanni Oromoo Biyya keessaa fi Alaa marti Hacuuccaa, Tuffii, Duguuggaa sanyii fi Sarbaa mirgoota nammummaa Uummata Oromoo Naannoo Beenishaangul irratti ta’aa jiru Hubatee akka Nuuf Dirmatu waamicha Goona;
- Hidhaa fi Ajjeechaan Guutummaa Oromiyaa fi Oromoo akkasumas Nurratti ta’aa jiru hanga gaaffileen keenya deebi’anitti Qabsoo keenya irraa duubatti nu hin deebisu
Oromiyaan Kan Oromooti!
Bitootessa 30, 2018
Qeerroo Matakkal-Asoosaa irraa.


text:
#OromoProtests Gumiin Abbootii Gadaa Oromiyaa ibsa ejjannoo cimaa mootummaa wayyaanee balaaleffatu baasee jira. Ibsa kanarratti mootummaan waamicha nagayaa isaaf dhihaate diduudhan hidhaafi ajjeechaa itti fufuu isaa abaaree jira. Ummanni Oromoos tokkumma isaa daran cimsee akka itti fufu waamicha dhiheessanii jiran.
Guutuun ibsa kanaa kunooti
Maddaa: Jawar Mohammed (FB)
====================
IBSA EJJENNOO GUMII TOKKUMMAA ABBOOTII GADAA OROMOO
WALTAJJII MARII ABBOOTII GADAA GODINOOTA OROMIYAA MARA IRRAA WALITTI DHUFAN MARII GUYYAA SADIIF (HAGAYYA 24- 26/2008 A.L.H) Gaggeeffame
BAKKA: – HOTEELA RIZORTII SOODAREE
Nuti Abbootiin Gadaa Oromoo rakkoolee hawaasummaa, dinagdee fi siyaasaa hiikuuf mootummaa fi uummata gidduu taanee hojjechaa turuun keenya ni beekama.
Keessattu rakkoolee nageenyaa biyya keenya keessatti uumame ilaalchisee yaada furmaataa akka mootummaaf dhiyeessinetti guutummaa guutuutti hojiirra oolee hin jiru.
Gaaffilee ummatni qabatee hiriira bahullee abbootiin taayitaa irra jiran gaaffiii uummataa kana seeraan dhiyaatanii deebii kennuurra humna waraanaa qofaan fayyadamuun rakkoo hiikuu hin dandeenye.
Sababuma kanaan yeroo yeroodhaan reebichi, ajjeechaan, hidhaan uummata keenya miidhaa jira. Kanaafuu, shakkii qofaadhaan hidhaa fi reebichi ajjeechaan hammaataa jira. Ammas irra deebinee yaada furmaataa kan kenninu haala armaan gadiitiin ibsa ejjennoo qabxii kudha sadii(13) qabuun ibsina.
1. Ummatni Oromoo kamiyyuu godiinaan ,aanaan, gandaan, amantiinii fi ilaalcha siyaasaatiin osoo wal hin qoodiin gaaddisa Sirna Gadaa jalatti duudhaa Sirna Gadaa Oromootiin tokkummaa keenyaan Gadaa keenya ni jabeeffanna.
2. Waraanni mootummaa Fedreraalaa daangaa biyyattii eeguurra taree , seeraan ala daangaa mootummaa naannoo Oromiyaa cabsee seenuun, ,kutaawwan oromiyaa adda addaa irra qubatee jiru, waraanni kunis aadaa , duudhaa fi afaan ummatichaa waan hin beekneef hubaatii fidee jira , akkaata Sirni Gadaa kaa’uun hogganaan waraanaa Abbaa Duulaa jedhamu dhaabbannee isa jalattiimmoo kuusaa, dabballee fi foolleedhaan rakkoowwan naannoo keenyaa kamirrattuu akka ofii keenyaan furannu ummata keenyaaf dhaamsa dabarsaa waraanni kun akka nurraa kahu mootummaa federaalaa ni gaafanna.
3. Badii fi seera malee namoonni keenya mana hidhaatti guuraman yeroo dhihootti akka gadi lakkifaman sagalee tokkoon gaafanna.
4. Namoonni dhiiga Oromoo taatanii lammii keessan ajjeestanii fi ajjeesaa turtan, waan hamaaf dabarsitanii kennitan sobaaf raga baatan , guyyaa har’aatii kaasee yaa’ii tokkummaa abbootii gadaa oromoo kun maqaa uummata oromoo kabajamaa fi guddaatiin badii darbeef dhiifama gaafattanii,dhugaa lammii keessaniitiif akka dhaabbatan isinii dhaamaa, kanarra kan darbe kana booda gocha kana irra deebitanii yoo raawwattan lafee fi dhiigni ilmaan oromoo, akka safuu fi safeeffannaa Sirna Gadaatiin kan isin gaafatu taha.
5. Ilmaan Oromoo naannawaa Finfinnee lafarraa buqqaa’an akka deebi’anii manni jirenyaa kennamuuf ni gaafanna.
6. Irreechi hora Finfinnee akka nuuf deebi’uuf fulbaana 24/2009 ummatni Oromoo fi Abbootiin Gadaa achirratti argamuun akka kabajannu beeksisaa akka nuuf mirkanaa’u ni gaafanna.
7. Qotee bulaan sababa baballina masterpilaanii magaalaatiinii fi investimentiitiin uummata keenya lafarraa buqqisaa jiraachuun akka nurraa dhaabbatu ni gaafanna.
8. Hojii dhabdummaa Naannoo Oromiyaatti babal’ataa jiruufi naannoowwan magaalotaa fi Finfinnee jirurratti dargaggoota yuniversitii fi koollejii irraa eebbifamaniif rakkoo hojiidhabdummaatiin dararaman haalli mijachuun deeggersi barbaachisaa tahe akka godhamuuf ni gaafanna.
9. Nuti uummatni Oromoo sabaa fi sablammiiwwan jiran waliin nagaan jiraachuu barbaadna. Sababa daangaan keenya sharafamaa jiruuf uummatni keenya sabaa fi sablammiiwwan ollaa jiruun walitti bu’aa jira. Kanaafuu ,mootummaaan kara lachanuu ilaaluun furmaata akka kennuuf ni gaafanna.
10. Sirni Gadaa Oromoo safuu fi safeeffannaa isaa ganamaa eegee caasaa qabuun akka ijaaramuu fi kan ijaaramee jiru jabinaan akka itti fufu imaanaa guddaa saba keenyaaf kallattii hundaan cimsinee haa hojjennu.
11. Sirni Gadaa Oromoo Sirna Bulchiinsa Oromoo karaa nagaa fi tasgabbii qabuun rakkoowwa hawaasaa hiikuun aadaa fi duudhaa hawasaa babl’isuun abbaa qabeenyummaa dinagdee hawaasichaa kan mirkaneessudha waan taheef sirni kun jabeeffamuu kan qabuu fi kan ittiin bullu tahuu uumata keenyaaf dhaamsa dabarsiina.
12. Sirni Gadaa Oromoo faajjii mataa isaa:- Gurraacha,, Diimaa Fi Adii kan qabu dha.kanaafuu ummatni Oromoo fi ummatni Ayyaana Irreechaa fuuldura keenyaa kamirratuu kabajamu irratti Faajjii kanaan ala alaabaa dhaaba siyaasaa kamiyyuu qabatee akka hin dhufne ni akeekkachiisna.
13. Afaan Oromoo afaan hojii federaalaa tahuun akka tahu ni gaafanna.


text:
JIRTU QEERROO SHAMBOO! Jiraattoota magaala Shaamboo fi naannoshe hundaaf.
Wal ta’insa ABO fi Motummaa Ethiopia gidduutti taasisame deeggaruuf hiriirrii deeggarsaa guyyaa boruu tti yaamamee jira. Jaallattoonni WBO fi deeggartoonni ABO akkasumas miseensoonni PDO hundi hirira kana irratti argamtani deeggarsa keessan akka argisiftan kabajaan afeeramtaniittu.
Hiriira kana milkeessuuf nagaa ummataa tiksuun barbaachisaa dha. Qeerroon magaala Shaamboo dirqama guddaatu sinirra jira.
Dhábasá Wakjira Gemelal


text:
Maqaa saboota ollaa keessattuu maqaa olloota daangaa Oromiyaan dahatee sirni gita bittuu Wayyaanee uummata Oromoo irratti loltoota bifa addaan biyyoota awuroophaa faana waliin ta’uun leenjifate itti bobbaaseen Oromoon kumoota hedduun lakkaahaman ardaa isaanirraa buqqaa’anii jiru. Ilmaan Oromoo garraamiin kun badii tokko malee rakkoo daangaa irraan xuxxuuqqaa jirus utuu quba hinqabaatin Sumaalee bakkoota Jijjigaaf, Wucaalee keessa dararaa hamaan irra dhaqqabeera. Dararaa gara jabeenyaa hamaa kanaan uummatni keenya kumootaan qabeenyaa isaanii mara dhabanii kan deemaan cinatti miidhaa suukaneessaan irra dhaqqabee jiraachuu dubbatu. Lammiilee Oromoo manaaf qabeenya isaanii dhabanii Oromiyaatti baqatan keessaa , gurmuu gara Oromiyaa Lixaatti qubsiifamanii jiran akka arginee haasofsiifnetti. Ilmaan Oromoo waan tokko wal dhabdee takka utuu gurraan hindhaga’in dararaa hamaan irra dhaqqabee jira jedhu. Daraaraawwan suukanneessoo kanneen keessaa keessattuu
Dhiira qaama hormaataasaa, muruu, dubara harmaa irraa muruun kaanimmoo baajajjitti hidhanii harkisanii , kaanimmoo Billaan morma ciranii kaanimmoo rasaasaan ajjeesanii nu daraaran jechuun bifa akka malee nama gaddisiisuun bilbilaan nuuf himanii jiru. Dararaa kana akka malee mufachiisaa ta’uu isaa yoo nuuf himan garaa akka malee nu madeessuun dararaa akkanaan miidhamuu lammiilee keenyatti xiiqiif aarii hamaa keessa nu galcheera. Ilmaan Oromoo qaqqaaliin kunneen harka qullaa qe’ee isaanii gadhiisanii bahuu cinatti lubbuu keenya malee humaa hinqabnu. Maatiin gartokko du’ee kan du’arraa hafanis wal argaa akka hin jirre dubbatan. Haala deggarsa adeemaa jiruus gaafannee jirra.Yaada deggarsaa Akkam feggaramaa jirtuu ka jedhu akka nuuf kaasanitti marii irra akka jiramuu nuuf himan. Mariin sunis qubsuma lafaa kan kennisiisuuf ta’uu dubbatu. Haa ta’u malee maatii keenya ardaa isaa dhabee jiru kana qubsuma lafaa cinatti maatii isaanii irraa citanii biyya hormaatti hafan kanaan wal agarsiisuuf carraaquun hangafa. Akka iyyaafannetti ilmaan Oromoo buqqaa’an kunneen manneen barnootaa, kolleejjiiwwaaniifii waajjiroota mootummaa tokko tokko keessatti walitti qabamanii jiraachuudha.
Ilmaan Oromoo kunneen furmaataaf mala gaafanneen bifa garaa nama moogessuun falli tokkittii isaan qabaniif qaamni isaan itti iyyachuu danda’an mootummaa naannoo Oromiyaa alaan fala biraa akka dhabanillee dubbatu. Lammiilee konkolaataa gurguddaa 80 oliin maatii isaanii dhaban kanaaf habukaattoo jabaan dhibuunillee hammam akka nama gaddisiisu tilmaamuun nii danda’ama. Biyyoonni Ollaas ta’ee biyyoonni alaa keessaa kan dubbatuuf dhibuu nama hubachiisa. Isa kana shaffisaan gurra addunyaa cina gahuu dhabuun isaallee hammam akka hanqinni jiru nama agarsiisa. Yaadota Ilmaan nagaa ilmaan Harmee qe’ee isaanii dhabanii bilbilaan Jaal Michuu Lammii akkanaan haasofsiise…
Egaan qaamni odeessa kana dhaga’e kamuu Akka cina dhaabbatu gaafanna. Oromoon biyya isaa keessa jiraachuu dhabuu cinatti biyyoota naannoo isaallee jiraachuu akka hinqabne taasifamaa jira. Kanaaf firaaf falmaan keenya wal malee qaama biraa akka hintaane gamanumaan dhaamna.
Turtii nu waliin gootaniif ulfaadhaa
Gadaan gadaa Xumura garbummaati
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Related


text:
Jilli Mootummaa Itoophiyaa, Dr. Lammaa Magarsaan durfamuu fi ministarri dhimma-alaa Itiyoophiyaa Dr. Warqinee Gabayyoo keessatti argaman, jila ABO hayyu-duree dhaabichaa Obbo Daawud Ibsaan durfamu fi Obbo Ibsaa Nagawoo, Obbo Atoomsaa Kumsaa, Obbo Toleeraa Adabaa fi Obbo Gammachuu Ayyaanaa keessatti argaman waliin har’a, Hagayya 7 bara 2018 magaalaa Asmaraatti waliin marii geggeessuudhaan waliigaltee kana irra gahan.
Mariin araaraa kun, kan hafuurri obbolummaa keessatti calaqqise fi wal amantaa guutuun gaggeeffame tahuu isaa, qaamonni gam-lameenii ibsanii jiran. Kana ilaalchisuun, Bakka walii-galteen kun itti mallatteessame magaalaa Asmaraa irraa prezidaantiin bulchiinsa naannoo Oromiyaa Dr. Lammaa Magarsaa fi dubbi-himaan Adda Bilisummaa Oromoo Obbo Toleeraa Adabaa ibsa nuuf kennaniiru.


text:
Mummichi ministeera Itiyoophiyaa Haayla Maariyaam Dassaaleny walitti bu’iinsa dhiyeenya kana biyyatti naannoo adda addaa keessatti uumamee ittiin jedhan kan ilaaleen Uummata biyya isaaniif hasawaa dhageesisuu isaanii beekamee jira. Walitti bu’iinsa uumaman jedhan keessaatti kanneen lubbuu isaanii dhabaniif gadda itti dhaga’ame ibsuun haallii uumaman qoratamanii furmaanni barbaadamuuf akka jiru dubbatan.
Haasawa mummicha ministeeraa kana paartiin Kongreesa Federaalawaa Oromoo attamitti ilaalee? Itti aanaa dura ta’an KFO Obbo Mulaatuu Gammachuu akka jedhanti biyya tokko keessatti Oromoon uummata isa kaan waliin ija wal qixxeen hin ilaalamuu jedhan.
Kanaafis ragaa tokko kan dhiyeenya kanaa keessaa uummanni Oromoo kuma dhibba ja’a ta’u qe’e ofii iraa ari’amee yeroo ba’u akkasumas dhiyeenya kana calanqoo keessatti lubbuun nama kudha shan ol raayyaan ittisaan yeroo ajjeefamu mootummaan cal jedhee ilaalaa turee jimaata darbe uummanni bulchiinsa nannoo Somaalee ajjefaman jechuun ibsa kennuuf ba’e jedhan.
Wal dhabdee daangaati jedhamee humna uummata Oromoo godaansisaa fi ajjesaa jiru kan bulchiinsa naannoo Somaalee kan leenjiisee hidhachiise mootummaa Federaalaa ta’u ibsanii gama kaaniin mootummaan Federaalaa kanneen jireenya isaanii irraa godaansiifaman kuma dhibba ja’aa ol gargaarsa kennuu ykn uummata qe’e isaa irraa godaansiifame attamitti deebisuu akka dadhabe nuu galuu jedhu.
Gaaffii fi Deebii gaggeeffame caqasaa


text:
Ijoollee durbaa waggaa sadii dura garee shororkeessaa Boko Haraamiin qabaman keessaa tokko miliqxee jirti.
Dubbi himaan prezidaant Muhammadu Buhari kana ilaalchisee ibsa itti dabalaa hin kennine, garuu loltoonni Nigeria arganii gara magaalaa galma mootummaatti fiduu isaanii ibsan.
Gareen Islaamummaa kun bara 2014 keessa ture ijoolleen durbaa 276 doormii mana barnootaa Chibok keessaa kan qabaman. Oduun kunis naannoo addunyaatii hedduu rifaasise.
Ijoollee kana keessaa 21 baatii Onkoloolessaa keessa yoo gad dhiisaman kaan immoo tokko tokkoon kaan immoo miliqanii harkaa ba’an.
Ijoolleen 100 amma iyyuu qabamanii jiru. Boko Haram Nigeria keessa seera shariyaa gad dhaabuuf duula shorokeessummaa waggoota 8f geggeesseen uummata kumaan laka’amu galaafate.


text:
Kolleejjii poolisii Oromiyaa
Kolleejjiin poolisii Oromiyaa ergama koomishiniin poolisii Oromiyaa nageenyaa fi tasgabbii ummata naannichaa mirkaneessuu ba’uuf taasisu milkeessuu keessatti gahee humna namaa koomishiinichaa cimsuu ni qabaata. Adeemsa gahee kana bahuu keessaa feedhiiwwan adda addaa komishinichaa irraa maddan irratti hundaa’uun, xiinxala irratti hundaa’een leenjii hojii irratti fi hojiidhaan alaa qopheessuun kennu, istaandaardii hojii adda addaa xiinxaluun hojimaata akka ta’u gochuun, hanqinaalee qabiinsa humna nama sadarkaa adda addaa irratti mul’atan xiinxaluun furmaata leenjii fi gorsaa kennuun hojiiwwan gurguddoo kolleejjichi raawwachuuf hundaa’e keessa isaan muraasadha.
Bu’uuruma kanaan adeemsa guddina gara gargaaraa inispeektaraatti itti guddatamu leenjii sadarkaa isaa eeggateen akka deeggaramu taasisuuf akka dandeessisu, hanqinaalee fi rakkoowwan gama kanaan jiran adda baasuuf gaggeefame bu’uureeffachuun Sirni barnootaa leenjii qondaalummaa sartafikeetii ol’aanaa kun akka qophaa’uu taasifamee jira. Sirna barnootaa kana keessatti gosoota barumsaa yeroo inni fudhatu waliin, adeemsa baruu fi barsiisuu, akkasumas sirni madaallii fi simannaa maal akka ta’u qabu bal’inaan kutaa Saditti qoqqoodamee akka armaan gaditti taa’ee jira.


text:
[SQ, Waxabajji 4,2018] Lola guyyaa har’aa godina Gujii Lixaa bakka Hedeerraa jadhamutti gaggeeffameen agaaziin nama 5 galaafattee jiraachuu Qeerroon Bilisummaa Oromoo gabaase. Akka gabaasaan keenya jedhetti manneen barnootaa 3 waraana agaaziin gubatanii jiru. Lollis ammayyuu hammaatee itti fufee jiraachuu gabaafame.
Mootunmaa aannoo Oromiyaati kan ofiin jedhu gareen Ob. Lammaa Magarsaa fa’aa aantummaa Ummata Oromoo yoo dhugumaan qabaatan Uummata nagaa irratti ajjeechaa gaggeeffamaa jiruuf ittisa gochuun qabuuyyu. Garuu waltajjii qabatanii dhaadachuu fi haasaa mimmi’aahaa haasa’uun ummata bakka bu’uu akka hin taane ummatni keenya hubatee lola itti baname tokkummaan ka’ee ofirraa qolachuu akka qabu Ummanni Oromoo godina Gujii Lixaa jabeessanii dhaamaa jiru. Lola adeemaa jiru ilaalchisee odeessa dabalataa hordofnee Ummata keenya ni geenya jechuun maddi Qeerroo Bilisummaa Oromoo gabaaseera.


text:
Waajiira Komaand postii Qaxanaa afur isa magaalaa Naqamtee jiru biraa qajeelafama kennameen baatii lama caalaaf to’annaa qajeelcha polisii godina Iluu Abba Boor jala kan turan hogganaan polisii magaalaa Mattuu Komaandar Nagaraa Dhufeeraa har’a waaree booda gadhiifamuu isaanii beekamee jira.Himannaan ituu irratti hin dhiyaattiin yeroo dheeraaf turuu isaanii mormuun komaandar Nagaraan dargaggoota to’annaa jala oolan saddeet waliin mana murtii sadarkaa olaanaa godiinaatti iyyachaa turan.Guyyaa kaleessaa ajaja haaraa darbeen komaandar Nagaraan hanga murtiin tokko kennamuutti to’annaa jala akka turan komaandii postiin Naqamtee irraa qajeelfama kennee ture.
Har’a garu waajirri abba alangaa godinaa waamee hidhaa akka ba’an ka itti himee yoo ta’u himata haaraa irratti dhiyaata jechuun kan kaleessa mana murtiitti dubbifameef kan ilaaleen wanni itti himamee hin jiru.Dargaggonni Komaandar Nagaraa maatii isaanii waliin wal arguu kanneen itti dhiyeenya qaban ibsanii jiran.
Garu Dargaggonni 8 kanneen Komaandar waliin mana murtiitti iyyataa turan akka hin gadhiifamiin maddeen ibsanii jiru.


text:
Iccitiwwan Galii-Kutaa 2ffaa
6.Karaa sirrii irratti fi haala sirriin baasu– namoonni baay’een qabeenya yommuu argatan eessatti fi akkamitti akka baasan hin beekan. Fasaanni (badiin) guddaan addunyaa irratti kan babal’ataa jiru sababa baay’inna qabeenyaatin. Boombii fi nuwkilariin namoota nagahatitti roobsan sababa baay’inna qabeenyatinii mitii? Qabeenya sirnaan yoo itti hin fayyadamiin namtichaaf badii taati. Iccitiwwan galii gaarii itti argatan keessaa tokko qabeenya sirnaan itti fayyadamuudha. Wantuma arganirratti bitteennessu dhiisudha. Qabeenyi amaanaa Rabbiin nama bira kaa’edha. Guyyaa fedhe namarraa fudhata. Qabeenyi kiyya jedhanii akkuma fedhan itti taphachuun of gowwomsuudha. Qabeenya sirnaan fayyadamuuf:
a.Wanta itti fayyadamtuu qofa fi hanga murtaa’a ta’e biti– namoonni gariin wanta lubbuun isaani feetu hundaa walitti haruun gara manaa fidu. Wanta lubbuun isaani feetu hundaa ni bitu, hanga hin beekan. Qabeenya isaani wanta isaan hin fayyanne bituun qisaasessu. Mi’eessituwwan galii kee guddisan keessaa tokko wanta ammaaf si fayyaduu fi hanga murtaa’a bituudha. Fakkeenyaf, uffata yoo bitu barbaadde, ji’a ji’aan bitu osoo hin ta’in, waggatti al tokko ykn lama bitudha.
b.Wanta si hin fayannee fi miidhu dhiisi– wantoota miidhaa sirraa fi maatii keetirraan gahan kanneen akka caati, sigaraa, biiraa, fi kkf fayyadamuu irraa dheessi. Kuni fayyaa fi qabeenya kee miidha. Akkuma wanta fafee kanniin fayyadamtu hiyyeessa taate hafta. Ol hin guddattu. Sababni isaas, araadonni kunniin sammuu hadoochu, qabeenyatti salaabi ta’u. Kanniin irraa dheessun kabajaa fi qabeenya kee eegudha.
c.Hin qisaasessin– namni qabeenya qisaasessu qabeenyi isaa barakaa (tola) hin argattu. Qisaasessu jechuun qabeenya baay’e bakka sirrii ta’etti baasu osoo hin ta’in qabeenya xiqqatus guddatus bakka sirrii hin taanetti baasudha. Warroonni qabeenya qisaasessan obboleeyyan sheyxaanati (Seexanati). Sheyxaanni Rabbitti kafaruun daangaa Isaa darbe jira. Namoonni qisaasessaniis qabeenya isaanitin daangaa Rabbii darbu. Kanaaf obboleeyyan sheyxaana jedhaman.Rabbiin (Subhaanahu wa ta’aala) akkana jedha:
“Yaa ilmaan Aadam! Masjiida hundaa biratti faaya keessan qabadhaa (yommuu salaattanii fi Kaaba irra naannoftan uffata qulqulluu uffadhaa). Nyaadhaa dhugaa, garuu hin qisaasessinaa. Dhugumatti Inni (Rabbiin) warroota qisaasessan hin jaallatu.” Suura Al-A’araaf 7:31
Kanaafu yommuu nyaannu fi dhugnus baay’isne soorachuun qisaasessu hin qabnu. Nyaata hanga itti fayyadamnu qopheessun itti fayyadamu qabnaa malee gabataa guutu qpheessun boodarra kositti darbuu hin qabnu.
Kanaafu iccitiwwan galii keessaa tokko qabeenyatti sirnaan fayyadamuu fi qisaasessu dhiisudha.
d.Ijoolletti qabeenya kee akkuma argite hin kenniin– ammas Qur’aanni ijjoolletti ykn namoota sammuun bilchinna hin qabnetti qabeenya keenya akka hin kennine nu gorsa.
“Qabeenya keessan kan Rabbiin dhaabbata jireenya isiniif taasise gowwootatti hin kenninaa. Ishee (qabeenya) irraas soorata isaanif kennaa, isaan uffisaas, jechoota kabaja isaanitti dubbadhaa.” Suura An-Nisaa 4:5
Asitti gowwoota yoo jedhu ijoolle fi namoota bilchinna sammuu hin qabneedha. Maatii meeqatu qabeenya isaani akkuma argan ijjoolle isaanitti kennuun ergasii ijoollen isaani kashlabbee fi hattuu jalaa taate. Wanta ijoollen feetu hundaa bituunis kashlabbee isaan taasisa. Keeyyata Qur’aana armaan olii keessatti wantoota afuritti ajajamne tokko qabeenya keenya akkuma arginee ijjoolle fi namoota gowwaatti kennu dhiisu, lama isaan sooru, sadii isaan uffisuu, afur jechoota gaarii fi kabajamoo isaanitti dubbachuudha. Kanaafu seera kana hordofuun qabeenya fi ijoolle teenya sirnaan guddisuu dandeenya.
Tola maatiin koo narratti oole yoo amma takkaa taa’ee itti yaadu, qarshii akkuma argan natti kennuu dhiisun isaani tola guddaa akka ta’e natti dhagahama. Alhamdulillah maatiin koo sirnaan nu soorus nu uffisuus turan. Qarshii yommuu gaafannu,”Maal ittiin goota?”jechuu turan. Wanta binne irraa hafteen yoo jiraate, “Fidi” jedhu. Haala kanaan kashlabummaa fi wanta gadhee raawwachu irraa nu eegaa turan. Akkuma argine qabeenya keenya ijjooletti yoo kennine boruu ba’aa guddaa nuu fi ofirratti fe’u. Hannaan qaccee keenya kutu. Kanaafu iccitiwwan galii itti guddisan keessaa tokko ijoolle fi namoota sammuun bilchinna hin qabnetti qabeenya kennu dhiisudha. Bakka kanaa isaan sooru, uffisuu fi jechoota gaarii itti dubbachuudha.
e.Namoota hin akkeessin– yeroo ammaa namoonni wal akkessuun qilee baditti of darbaa jiru. Eebalu kana bite, anille kana bitu qaba jechuun qabeenya ofii bakka hin taanetti qisaasessun idaa ulfaatatti galu. Fakkenyaf, telefoona haarawa yoo nama harkatti argan, telefoona san bituuf qabeenya isaani haaxawanii gurguru. Ergasi rakkoo cimatti seenu. Kanaafu akka ollaatti bulaa osoo hin ta’in akka mataa keetti buluuf carraaqi. Namoonni naa haa arganii fi na haa jajaniif jette wanta humni kee hin dandeenye ofitti hin baachisin. Namoonni naa haa kabajaniif jette uffata qaali bituuf of hin dhiphisin, idatti hin seenin. Wanta namoonni waa’ee kee ilaalchise jedhaniif gurra hin kenniin. Karaa kana jalaa itti baatu sitti himuu? Karaan kunis Rabbiin qofa gammachiisuf carraaqudha. Namoota nan gammachiisa yoo jette fedhii namoota kumaatamitti lakkawaman guutuf carraaqxa. Kuni immoo humna keeti oli. Garuu Rabbii tokkicha qofa nan gammachiisa jette yoo carraaqxe ba’aan kuni hindii sirraa bu’uun gammachuu fi tasgabbii argatta. Namoota akkeessuf oli gadi hin fiigdu.
7.Hariiro firummaa eegu fi sadaqaa kennu– meeqa keenyatu hariiroo firummaa fi sadaqaa (kennaa) kennuun jireenya keessaa gammachuu dhandhamaa jirraa? Osoo wal jibbinuu fi hariiroo firummaa kukunnu qabeenya keessaa barakaa (tola) haaqna. Wal gaafachu fi walitti dhufuun duraanitti hafe. Dhugumatti akaakilee keenya jireenya mi’aaya jiraata turan. Sababni isaas, wal gaafatu, walitti dhufu, wal gargaaru, jibbii walii qaban baay’ee xiqqaadha.
Karaan qabeenya keenya ittiin guddisnu keessaa tokko hariiroo firummaa eegudha. Ergamaan Rabbii (Nageenyi fi rahmanni Rabbii isaan irratti haa jiraatu) akkana jedhu:
“ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ، وَيُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ، فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ ”.
“Namni sooranni (rizqiin) isaa akka bal’attuu fi umriin isaa akka dheeratu barbaade, hariiroo firummaa haa eegu.” (Sahiih Al-Bukhaari)
Rahimummaan (firummaan) haadha abbaa irraa ka’uun obboleessa, obboleetti, adaada, eessumma, abbeeraa, akka’oo, akaakayyu, soddaa fi kkf of keessatti hammata. Hariiroo kanniin eegun jaalala maatii cimsuun qabeenya dagaagsa. Wal waanyu fi wal jibbuu haaqun hundee cimaa ijaara. Tokko tokko gargaarun salphinna irraa wal tiiksu. Meeqa keenyatu haadha abbaa keenya kunuunsaa jirra? Meeqa keenyatu daqiiqa muraasaf adaadota, eessumoota fi abbeerota keenyaa bilbille nagaha gaafanna? Yommuu qarshii wanta hin taane irratti baasnu garaa nu hin nyaattu yommuu firoota keenya irratti baasnu garaa nu nyaatti. Doy’a hin ta’in, bilbiliif, nagaha jedhiin Insha Allah qabeenya kee keessatti barakaa argattaati.
Karaan biraan qabeenya keenya itti daballu jaalala Rabbii argachuuf sadaqaa kennudha. Sadaqaa yommuu kenninu niyyaan (yaanni) keenya qabeenya keenya guddisuuf ykn namoota irraa kabajaa fi galata argachuuf osoo hin ta’in “Jaalala Rabbii argachuu fi jireenya boodaa (aakhiraa) bitachuuf” ta’uu qaba. Akkuma sadaqaa kennuuni fi Rabbiin sodaannuun jireenya salphaa taati. Kunoo Rabbiin nama sadaqaa kennuu fi doy’a haala Kanaan wal bira qaba:
“Namni (sadaqaa) kennatee fi Rabbiin sodaate; Al-Husnaa (mindaa gaarii Aakhiraa) dhugoomse, karaa laaftu (gara gaarummaa) isaaf ni laaffifna.
Nama doy’oome fi of gahe (Gooftaa isaa hin barbaanne), Al-Husnaa (mindaa gaarii Aakhiraa) sobsiise karaa jabduu (gara badii) isaaf ni laaffifna.” Suurat al-Layl 92:5-10
Kanaafu akkuma sadaqaa kennuuni fi mindaa gaarii Rabbiin irraa eegnu jireenyi teenya laafaa fi nu salphataa adeemti,hojiiwwan gaggaari hojjachuun nuuf salphata. Akkasumas akkuma doy’a taanu fi Rabbiin irraa garagalluun jireenyi jabataa fi balballi badii nutti banamaa adeemu. Mee haa ilaallu warra sadaqaa hin kenniine badii isaan raawwatan. Karaa badii ibiddatti isaan geessu isaanii baname jira. Sadaqaa kennuu dhiisanii alkooli ittiin dhuguu, sigaaraa ittiin xuuxu, caati ittiin qama’uu fi kkf raawwatu. Kanaafu badii irraa eeggamuu fi jireenya gammachuu jiraachuf sadaqaa kennudha.
8.Taqwaa– taqwaa (Rabbiin sodaachu) jechuun ofii fi adabbii Rabbii jidduu, Rabbii ajajamuu fi wanti Inni nama dhowwe irraa dhowwamuun, eeggumsa (girdoo) kaa’u jechuudha. Jecha biraatin namni tokko ajaja Rabbii bakkaan gahuu fi wantoota Inni dhowwee irraa dhowwamuun adabbii Rabbii ofirraa deebise jechuudha. Fakkeenyaf namni tokko Rabbiin sodaachun sagaagalummaa raawwachuu, alkooli dhuguu fi kkf irraa ni dheessa. Kanaafu sodaan Rabbii adabbii sagaagalummaa fi alkooli irraa dhalatuu nama kanarraa deebise jechuudha. Haaluma kanaan Rabbiin sodaachun qabeenya karaa haraamatin (dhowwamaatin) argachuu irraa yoo dheessite adabbii ofirraa deebisuun qabeenya keessa barakaan ni ka’aama. Fakkeenyaf alkooli, sigaraa, caati fi kkf gurguruu, nama gowwomsuu, malaamaltummaa, mattaa fi kkf irraa yoo dheessite jireenya badhaadhinna jiraatta. Rabbiin namoota Isa sodaatan Rakkoo keessaa isaan baasa, bakka isaan hin yaanne isaan soora.
“Namni Rabbiin sodaatu (Rabbiis) karaa bahiinsaa isaaf godha. Bakka inni hin yaadin irraayis isa soora. Nama Rabbii irratti hirkatuuf Inni isaaf gahaadha. Dhugumatti Rabbiin ajaja isaa bakkaan gahaadha. Dhugumatti Rabbiin waan hundaafu hanga sirraawaa taasiseera. “ Qur’aan, Suurat Ax-Xalaq:2-3
Yommuu ati Rabbii jette wanta badaa dhiistu, Inni karaa san caalaa bal’aa fi gaarii si bana. Akkuma ati Rabbiin faallessituu fi daangaa Isaa dabartuun qabeenyi kee barakaa dhaba, gammachuu fi tasgabbii hin argattu. Kanaafu iccitiwwan galii keessaa sadettaffaan Rabbiin sodaachudha. Qabeenyi kiyya xiqqaadha jechuun haraamatti harka hin hiixatin.
9.Du’aayi– jireenya tana humna keenya qofaan moo’achuu ni dandeenyaa sila? Osoo ifaajnu yeroo meeqa kufnaa, kasaarraa. İccitiiwwan galii keessaa inni sagalaffaan Rabbiin irraa qabeenya gaarii fi nama hin balleessine kadhachuudha. Rabbiin addunyaa fi Aakhiraatti waan gaarii argachuuf du’aayi tanaan akka Isa kadhannu nu jajjabeessa:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
“Gooftaa keenya! Duniyatti toltuu, Aakhirattis toltuu nuuf kenni; adaba ibiddaa irraa nu baraari.” Suura Al-Baqaraa:201
10.Galata galchuu– dhugumatti ilmi namaa hiyyeeyi fi of tuultota. Yommuu dhabanii fi rakkatan gara Rabbii fiigu, yommuu argatan immoo galata Isaa galchuu dhiisanii irraa garagalu, oftuulu namoota lakkoofsi isaani xiqqoo ta’ee malee. Rabbiin immoo namoota akkanaa hin dhiisu haloo bahaaf malee. Galata yoo Isaa galchinee mata keenyaf yoo irraa garagalles matama keenya miina.
“Yeroo Gooftan keessan, “Yoo Na galateefattan (qananii kiyya irraa) isiniifin dabala. Yoo natti kafartan, dhugumatti adabni Kiyya akkaan hamaadha.” Jedhee labse yaadadhaa.” Qur’aan, Suura Ibraahim 14:7
Rabbiin galateefachu jechuun afaaniin qofa Alhamdulillah (Faaruu fi Galanni hundii kan Rabbiiti) jechuu qofa osoo hin ta’in fayyaa fi qabeenya Inni nutti kenne karaa sirrii Rabbiin jaallatutti itti fayyadamuu fi baasudha. Fayyaa osoo qabnu yoo Rabbiin gabbarre, qabeenya keenya sadaqaa kennuu fi amantii Isaa tumsuuf yoo hojii irra oolchine Rabbiin galeefachaa jirraa jechuudha. Ta’uu baannan garuu qabeenya fi fayyaa keenya bakkuma arginetti yoo itti taphanne Rabbii galata galchaa hin jirru jechuudha. Kanaafu durummaan sobame halaakamu (baduu) irraa Rabbiin nu haa tiiksu. Namoota meeqatu durummaan daangaa Rabbii darbuun nafsee ofii miidhaa jiru! Sababa durummaatinii mitii wantoonni fokkuun akkanatti addunyaa irratti baay’atan? Kanaafu qormaanni durummaa qormaata hiyyummaa akka caalu beekun of haa eeggannu. Qabeenya qabnutti fayyadamne daangaa Rabbii darbuu fi dirqama Inni nurra kaa’e dhiisu/dagachuu irraa of eggannoo haa goonu.Kanaafu karaa fi iccitiin galii itti argatanii fi eegan inni kurdaffaan Rabbii galata galchuudha.
Gudunfaa
Iccitiwwaan Galii hanga ammaa ilaalle kana fakkaatu:
- Kaayyoo murteefachuu
- Gara Rabbii deebi’uu fi araarama kadhachuu
- Hojjachuu fi carraaqu
- Rabbiin irratti hirkachuu
- Karaa halaalatiin (seera qabeessan) galii barbaadachuu
- Karaa sirrii irratti fi haala sirriin baasu
- Hariiroo firummaa eegu fi sadaqaa kennuu
- Taqwaa (Rabbiin sodaachu)
- Du’aayi (Rabbiin kadhachuu)
- Galata Rabbii galchuu


text:
Qorattoonni Facebook irratti qorannoo adda addaa godhaati kan turan. Qorannoon haarofni tibbana ifa ta’e ammoo kan xiyyeefate wolitti hidhata amala namoota Facebook fayyadamaniifi wontoota isaan Facebook irratti gadi lakkisan baruu irratti. Wonti nuti yeroo heddu Facebook irratti gadi lakkifnu, itti yaadnees ta’ee tasa nuharkaa bayee, waa’ee eenyummaa keenyaa irraa waan ibsu ykn dubbatu heddu qaba. Qorattoonni Yunivarsiitii Brunel UK kan tibbana ifa godhan isuma kana qajeelatti mirkaneesse. Dhuguma waan namoonni Facebook irratti gadi lakkisan hordofuun amala namootaa irraa waa jechuun nidanda’amaa?
Qorattootaaf deebiin gaafii kanaa ‘eeyyen’ isa jedhuudha. Afaan guuttatanii eeyyen akka jedhan kan qorattoota Yunivarsiitii Brunel dandeessise qorannoo fayyadamtoota Facebook 555 irratti geggeessaniidha.
Saayinsistoonni wolitti hidhata amala namootaafi dhimmota isaan Facebook irratti gadi lakkisan baruuf amaloota namaa gurguddoo jedhaman shan irratti kan xiyyeefatan. Amaloonni namootaa gurguddoon kunniinis fayfayyo (extroversion), iftooma (openness), anamalee (narcissism),dhiphina (neuroticism) fi dammaqiinsa (conscientiousness).
Akka qorattoota Yunivarsiitii Brunel kanatti namoonni amala fayfayyo (extroversion) qaban Facebook irratti kan gadi lakkisan irra jireessatti waa’ee qophii hawaasaati. Namoonni kunniin miidiyaa hawaasatti dhimma kan bayaniif ergaa akkasii dabarsuufi ykn labsuuf.
Namoonni yeroo hedduu waa’eema isaanii Facebook irratti, keessattuu waa’ee waahila, hiriyyaa dhalaa ykn haadha manaa isaanii gadi lakkisan, kanniin, xiqqaatee guddatee, dhiphina ykn rakkoo sammuu wojjiin wol’aansoo bayaa jiraniidha. Kana kan godhaniif, akka qorattoonni kunniin jedhanitti, mirkanaafi fudhatama namoota irraa argachuuf. Bifuma wolfakkaatuun, namoonni sadarkaan ufitti amaniinsa isaanii laga dhaqes si’a heddu kan Facebook irratti maxxansan waa’eema dhuunfaa isaaniiti: jaalala isaanii namatti faarsuu, mul’isuufi agarsiisuu carraaqan. Qorannoon kuni itti dabalees kan ifa godhe namoonni yeroo heddu, keessattuu, waa’ee jaalala isaanii gara Facebookittiin kan fiigan yeroo dubbiin nagaafi gaarii ta’e qofaa miti. Gaafa dubbiin gamteefi gammachuun dhabamte namoonni waa’ee jaalala isaanii Facebook irratti baasu, facaasu- nagaafi tasgabbiin jiraachuu argisiisuuf yalii taasisu.
Namoonni iftooma (openness) ykn ufitti amaniinsa qaban irra hedduun isaanii waa’ee isaanii Facebook irratti gadi lakkisuu hinheddummeessan, akka qorannoon Yunivarsiitii Brunel ifa godhetti. Namoonni sadarkaan ufitti amaniisa isaanii guddaa ta’e wa’ee qophii hawaasaa, bu’aa qorannoo addaa addaatiifi ilaacha siyaasa isaanii Facebook irratti gadi lakkisuuu aadeffatu. Akka qorannoo kanaatti isa kanniin mallattoon isaan hawaasa Facebook kanniin biroon gargara bayanii ittiin beekaman.
Worri dammaqiinsa (conscientiousness) qaban Facebook irratti irra deddeebi’aa kan firaafi hiriyyoota isaanii biraan gayuuf carraaqan irra jireessatti wa’ee ijoollee isaaniiti.
Gama birootiin namoonni amala anamalee (narcissism) kan biroo hinjiru waan jedhuun dhuunfataman Facebook kan fayyadamaniif gabaa facebook irraa xiyyeeffannaafi mirkan argachuuf. Wontoonni namoonni amala na argaa qaban yeroo heddu Facebook irratti gadi lakkisan waa’ee hujiifi sochii isaaniiti.
Qorannoon kuni itti dabalee kan ifa godhe Like Facebook yeroo hunda Like dhugaa ta’uu dhabuu isiiti. Firriifi hiriyyaan waan nurraa hinjaalanneefi itti hinamannes, isuma waa Faceboook irratti gadi lakkise gammachiisuuf jecha yeroon ‘likattii’ rukutanis heddu ta’uu isaati kan ifa taasisan. Heddumini Like waan goonu irratti nusobuu hinqabu jechuudha.
Wolumaagalatti, akka qorannoo kanaatti, amala namootaa irraa waan isaan gadilakkisan beekuun ykn tilmaamuun nidanda’ama. Waan namoonni gadi lakkisan irraas eenyummaa isaanii tilmaamuun kana booda waan rakkisaa miti.
Wonta hanga ammaa osoo hinbeekne godhaa turtaniin akka gaaritti eenyumaa keessan ibsuu dandeettaniirtu. Kana boodas wonti hedduu jijiiruu qabdan heddu hinjiru. Sababni isaasa, ufta’anii jiraachuu irraa garri baqatan hinjiru waan ta’eef.
Amalli hiriyyoonni keessan qaban waan isaan Facebook irratti gadi lakkisaniin wolitti hidhannoota qabaa? Wonti isin yeroo heddu Facebook irratti gadi lakkistan, daawitii qorannoo kana keessaan yoo ufilaaltan, eessatti isin ramada? Amaloota shanan kana keessa isa kam isinitti agarsiisa, mul’isa?


text:
Hagayya sagalii fi kudhan bara 2017 doniin lama baqattoota fe’anii Somaaliyaa irraa eega ba’anii booda handaara galaana Yamantti eega dhiyaatanii booda imalatoota galaanatti naqanii deebi’uu isaanii jaarmayaan godaantoota addunyaa ykn IOM gabaasee ture.
Irra heddduun godaantoota kanaa lammiwwan Itiyoophiyaa kaan immoo kan Somaaliyaa ta’uun ibsamee jira. Oromoota balaa kana irraa hafan haasofsiifnee Jimaata Hagayya 11 bara 2017 dhiyeessuun keenya ni yaadatama.
Kanneen balaa kana irraa hafan wal’ansa fayyaa kan hatattamaa jaarmayaa godaantoota kan addunyaa irraa eega argatanii booda imaltuu itti fufanii jiru. Kanneen humni isaanii dadhabee miidhama qaban immoo mooraa baqataa UNHCR naannoo sana jiru seenan. Oduu haaraan dhaga’ame immoo Kamisuuma sana doniin biraa Bosaasoo irraa baqattoota feete nagaan Yamantti galuun ishee ti.


text:
7 responses
-
ALA HIN MARSIN! Ala hin marsin diinaaf diinqa laattee, Ofii baala nyaattee baala boraafattee, Kaayyoo kaayyeffattee irbuu lammiif seentee, Kan sila manaa baateef bosona filattee, Oromoo nan baasa gabrummaa jalaa jettee, Otuu fiixa hin baafatin barris tutturtee, Kaayyoo maseene maaf jechisiiste? Diina amajaajii ofitti qoosiste. Hin marsin ala seeni Oromiyaa, Diigii barbadeessi diina biyyakeerraa, Gabii hin argachiisin hin marsin alaala, Diinni nu funaanee nu fixuufii lafarraa, Diinaaf biyya laattee maaf teessa alaala? Yoo sagalee kee dhaga’e lafa raasa Oromoon, Inni taa’ee aadu gubatee mar’ummaan, Inni taa’ee gaddu dhangalaasee imimmaan, Inni roorroo morme dhiita’ee onneen. Diinasaa barbadeessuuf alana kutateera, Hamma yoomiitti jedhee itti ciniinnateera, Hin marsin malee ala diinni yoos wareeraa, Oromoon humna ta’uu alas walii baraa, Oromoon sabni kee inni baadiyyaa fi magaalaa, Reeffa diinotsaa akka aramaa walrra tuula, Alaabaa balaliisee injifannon geerara. =//= WBO!!!
-
Hayyee; Yaa Oromoo ormii Qaroo keenya Hayyoota abdii Biyyaa Sabaa nuu keessaa nyaatee fixaa jiraachu isaa osoo argaa dhagahaa jirtu ree? maaf caliiftuu?…maaf ciiftuu?….namni ija hin qabnee Duukkana Adduunyaatu isa nyaataa karam deemaa,akkamitti bobba’ee dalagataa ree?…. Hayyuun kan jiruu dammaqee haadammaysuu. Fiinciilun mataa ofirratti jalqabu qaba. Sana booda SIRNA NAMA NYAATAA KANA HUNDEEN BUQQIISUU DHA.
-
Wal arguu yoo tahe malee yeroo ammaa Kana oromoon hin dammaqin hin jiruuti,mee humna tana gara qabsoo hidhannootti nuuf haajijjiiramu!
-
Eeyyee Oromoon Enyummaa Ofiiti fi Mirgi isaa Boortaan Saamamee jiraachu isaa kan wallaalee hin jiru; kun mataan isaa hedduu nama abdachisaa! Haqa kanatti fayyadamun nuti Ana irraa jalqabee Wareegama Sabaa fi Biyya kootif kaffaluf murnoon ka’un bu’aa tokko galmeessun dirqama yeeroon nurraa barbaadu dha! kanaafu durrii Hidhannoo Siyaasaa qabaachun Daandii Bilisummaa safsiisaa! Ofiitti amantummaa cimsa! Qabsoon jalqabaa Bakka jiranitti Mirga ofitif Fiinciluu,Wal gurmeessun Waloon Fiinciluu fi Carraa argamee h
-
Hayyee; Galatoomi Yaa Qeerroo karaa harargee. Sochi Qabsoo Mirga Sabaa fi Biyyaa Kabchiisuf godhamu keessatti hidhannoon gaggeessun Fiilannoo maayyiiti Keenyas kanuma; Hunda dura ammoo Hidhannoon Siyaasaa Qabaachun Murteessaa fi Diirqama Qabsoon gaafatuu dha! Nutis Dargaggoota biyya keenyaa bakkuma jirruu irraa kaafnee Hidhannoo siyaasaa hidhachiifnee Hadhaa Qabsoon gaafatu murnoo fi Obsaan tarkaanfannee WAREEGAMA QABSOON NUU GAAFATU KAFFALUF Yeeroon sunis amma kan Sirna nama nyaataa kana irratti Hidhannee itti kaanu,Loollee isa moonu! Of kenniinee Haloota kana mijeessun nurraa eggama! Mirga keenya nu malee namni biroo nuf kabachisu essaayyuu hin dhufu! Ani Of keennee ka’ee ka’ii !! har’aa boruun hafee.
-
Qeerroo fii oromoonni martti kan biyya keeyssaa FXG gaggeessaa jirttan akka kaayoon keessan galmma geessu shakkii hinqabnnu. Lubbuun ilmmaan oromoo hagana hinjedhamnne sochii kanaratti nujalaa diinaan nurraa dabarttee jirtti. Gumaan isaanii bilisummaa walabummaa fii oromiyaa dhuunfachuun malee maallaqaan fii waanfedheen gonkumaa hindeebitu waantaheef, haga dhumaatti qabssoo fii fincila addaan hinkutinaa adaraa. Ummannta oromootii fii dhaaba oromoo kammiiyyuu dhaamssi guddaan ani dhaamuuf rabbiif jedhaa yoo dhugumatti bilisummaa ummataa keenyaatiif qabsoofttan sochii tana bira dhaabbadhaa waan qabnnuun beekummsaan ogummaan dinagdeefii wareegama lubbuutille kaffaluun walqooduufii walmormmuu dhiifnnee haadeeggarruu. Sababnniniis hireen nuti qabnnu amma sochiin amma qeerroon kaate tun yoo fashalooytte waggaa 40 boodallee deebisuuf ni ulffaatti. Chanssiin kana itti haaffayyadamnnuu dhiiroo. Dhiiga ilmmaan oromoo kan arraafii dirillee gannaqamee hafe kana haa olqabnnuu haa hadoonnuu haa onnannuu. Ka’a KA’AAAAAAAA.
-
Akkam jirtuu nageenyi badhadhaa jechaa waanhn arraaf qabu akka armaan gadiitii. Kunis hiwaat fi uummatni yeroo ammaa dugdaa fi garaa ergaa ta’anii oolee buleera.Hiwaat uummata keessaa akka hin akka hin baaneetti of lakka’aa turee. Ammas of lakkaa’aa jira.Waggaa digdamii shan guutuuf seera fi labsiin gubbaa irraa gara gadii ykn hiwaat irraa gara uummatatti gadi rooba malee uummata irraa gara hiwaat deeme hin beeku.Ilaa fi ilaameen yaadi fi murtiin biyyaa rawwii dhabuun oolee buleera.
Labsii yeroo hatatamaa (state of emergency) mana maree ministerootaan murta’ee paarlamaan mirkana’ee komandi poostiin dalagaa irraa akka ooluu erga rawwii jalqabee oolee buleera.Labsiin bifa kanaan haa ba’uuyyuu malee rawwiin akkaana yeroo duraas akka turee dha. Kan kana addaa tasiisuu kan duraa waggaa dheeraaf bifa dhosaan yeroo ta’uu kan ammaa kuni bifa mul’ataan ta’uu isaati.
Hiwaat biyyatti keessaatti abbaa warshaa fi qabeenyaa ta’ee karaa mul’ataa hin taaneen waggaa digdamii shan guutuuf biyyatti keessaatti angoo ol’aanaan bitaa jiraachuun isaa fi labsii kanaan of duraa qabuun waan nama dinquu miti.Mee enyuummaa shumamtoota ministeeraa ,paarlamaa fi komaandi poostiin jedhaman enyuu waan jedhuu lafaa ka’uuf namootni kun gubaa hanga gadiittii waggotan digdamii shanii guutuuf namoota quuqaa sammuu tokkoo malee saxilaa fi saxisiisaa,hidhaa fi hisiisaa, ajjeesaa fi ajjeesiisaa, dhabamsiisaa turan namoota isaan fakkaatan of jala keewwatanii ammalee “namni hiwaattitti dhufee annaatti dhufe” amantaa jedhuun waan ijibata sadarkaa dhumaa irraa waan jiran dha.
Yeroo ammaa paartii angoo olaanaa koomandii poostii biyyattii guutuu keessaatti ittiin socho’aa jiran angoo fi qabeenyaa hiwaat kan ta’ee keessaayyuu warshaa yaada jedhu waan qabu fakkaata.warshaan kunis hagi tokkoo Finfinnee kaan ammoo gara naannoo tokkoo jedhan keessaatti argama.yeroof akkaataa warshaa kana ittii hundeesiisanii fi hundeessanii saminsaa qabeenyaa angoo biyyaattitti dhimmaa ba’uun ta’uun isaa enyuu duraa kan dhokkatuu miti.Garuu warshaan jedhamu kun hirmannaa uummaataan kan hunddeeffammee laataa?Akkanitti dafqaan bultoota warshichaa hojjeechisaa? Hagamtuu kafalamaaf? galiin isaa enyuuf? Gaaffiileen armaan olii kanneen murteessaa ta’anii dha.
Warshaan tokkoo wayita hundeeffamuu fedhii biyyaa (uummataa) gidduu galeessaa yoo godhate malee cal’isee uummataa irratti kan fehamuu ta’uu hin qabu.Hundeen isaanii wantoota maree uummataa of keessaa hi qabneedha.Gareen ammoo yoo xixxaate abbaa qabeenyaa lafaa qotee bulaa irraa humnaan kaasuun ofii abbootii qabeenyaa ta’uun kafaltii baayy’ee gadi aanaa ta’een ammoo namoota kana hojjechisa.Dafqa isaanii irraa ofii mallaqaa kuufachaa (monoopoolistii) ta’aa hojjeetoota ammoo gidiraan akka jiraatan gochaa jira.Yoo milka’eefis paartiin hiwaat paartii abbaa warshaa (qabeenyaa) ta’ee angoo ol’aanaa biyyaa bitaa jira.Kan bakkaan ngahuufis warana agaazii uccuu waranaa diddaa dhabamsiistuu itti uwwisuun biyyaatti keessaatti bakkaa diddaan jira jedhamuu hundatti warana fi hidhaa deemsiisuu dha.
Uummata gidiraa akkasii keessaa jiru irratti nagaa fi tasgabii waraanaan fida jedha.
Yeroo ammaa kana guutuu lammiileenn Itoophiyaa bittaan of tultummaa fi meshaa waraanaa hiwaat nuu gaha jechaa jira.Uummatni biroonis keessayyuu tigray bakka sochii warshaalee ijaareef (ijaaradhee) jedhu kanatti uummatni itoophiyaa biratti sababa hiwaatiin akka kabaja
dhaban gochuun akka shaqaxaatti lakkaa’aa jira.Namootni kunis uummata biroo waliin rakoo qoodachuuf warraqisaaf gonkumaa qoophii hin fakkaatan.waggaa digdamii shaniif osoo akka lubbuu dhabbeeyyii naqama hiwaat jalatti uukkamamee hojjeetaa jira.Monopolisttootni hiwaat yeroo xiyyaraan cidha gaggeeffatan dafqaan bultootni warshaa hiwaat fi shirkaa isaanii keessaa hojjeetan waan kafaltii qoonqoo guyyaa qofaan akkaa jiraatuu eegama.
Yoo sadarkaa ukamamamuu fedhii namaatiin ilaalle ammoo, gulantaa fedhii dhala nama kan cabsuu sadarkaa fedhii ol aanaa kan akka fedhii enyummaa fi of dhogomsuu namni dhabee waggoota dheeraa jiraachuu ni danda’a.Fakkeenyaaf enyummaa saba oromoo fi kan biroo.Achi fedhii kabajaa fi jalalaa namni yeroo dheeraaf dhabee jiraachuu ni danda’a. Achii fedhii nagaa fi fayyuummaa namni tokkoo dhabee hanga tokkoo jiraachuu ni danda’a.akkasumas fedhii nyaataa fi dhugaatii, mana jireenya dhabee namni tokkoo hanga tokkoo jiraachuu akka danda’uu ni beekama.Garuu, fedhii hatatamsiisaa fi mudamsiisaa kan ta’ee argansuu qileensa fudhannaa malee yeroo daqiiqa hin caallee ol turuun akka hin danda’amneedha.
Kanaafuu,biyyatti keessaatti gita bitaa uummatoota biyyatti haalan daraaraa fi ukkamsaa jiru kana irratti qabsoo keessan wanttota armaan gadii gochuun akka fininsiitan.
• Shira tikii hiwaat qaama hawaasa, maatii, baratoota, hojjeetoota fi uummaata fakkaachuun xaxaan irraatti damaquun diduu.
• Seekterri hojii biyyaa hiwaatiif akka mijaahaa hin taanee gochuu ta’uu banaan diduu.
• Sochii hawaasa, wal gahii, barnoota, aadaa, amantii fi kannen biroo keessaatti xuxuqaa hiwaat irraa walaba gochuu bakka kun hin taaneetti diduu.
• Labsii haayilemariyaamii fi komaand poostii diduu lammiilee dura dhabachuu
• Uummatni , qeerroo fi dargagootni biyyatti akeeka labsii yeroo atatamsiisaa hubachuun magaalaa fi badiyyaa biyyattitti keessaatti fashalsiisuu.
• Harcaatuun Hiwaat magaalaa Finfinnee teessoo godhatee seera farraa akkanaa baasuu irratti diddaa wal madaluu itti mul’isuu haa jalqabamu.
Dhamsa hiwaatiif warana dargii fashistii jedhamuuyyuu “hanga qawwee tokkoo fi namni tokkoo hafutti naan lola” jedha tureeyyuu osoo waraanaa kuma dhibbaa shan (500,000) ol qabu Finfinnee uummataaf jechaa isiniii gad dhiisee deeme.Isinoo maal fakkaattu laataa? Biyyaa dargiin isinitti kenee kana gad ofiis ukkutooftanii biyyaas unkuteesitanii hanga qawween tokkoo nami tokkoo hafuttii filannoon keessan?Warrii akka Sibihat qabsoon harcaatuu hiwaat itti fufa jechaa turtan ammalee akkasumaa? Sagaleen keessan maa badee? Xumura irratti walee Hacaaluu hundeessaa qeerroo fi qeerriittiif “Finfinneen kan tufaa” isiin hafeeree arraaf kanuma.


text:
(voaafaanoromoo)—-Yuniversitiin Haro-Mayaa yuniverstii biyyitii qabdu keesaa tokko.Akka ijoolleen achii dubbifne jedhanitti ijoolleen achi barattu eegii barumsa dhaabanii ji’a tokko aaluutti jiran.
Wannii warrii gaafate akka barattootii jedhanitti akka barattootii Har-Mayaa ka qabaman hiikaman,akka waraanii mootummaa yuniversitii keessaa bahuu fi akka wannii hedduun qajeeltuuf gaafatan.
“Guyyaa Roobii laaqana irratti akka hin nyaanne ijoollee dhoorkaa turan. Ijoolleen bakka tokkotti wal gettee maaliif nyaata nu dhoorkattuu namnii hidhameeyyuu nyaata hin dhoorrgamuu jettee yoo ijoolleen wal geettu poolisiin federaalaa ijoollee ari’atanii aaraa bombii darbuudhaan ijoollee baayyee doormiitti dhaanuun miidhan.”
Akka ijoolleen tun jedhanitti tana keessa nama 32 akka malee miidhame ka ilkaan caphanii fi matan dhoofamelleen hedduu“ isaan keessaa namnii afur hospitaala Hararitti wallaanamaa jira hagii tokko hospitaala Hiywet Faanaa jira.”
Aara bombii tana doormii dhiiraa ta “amel” jedhanii fi ka dubraa ka “Wiig” jedhanitti darbatan.
Ijoolleen hidhaman jedhan tana haga tokko yuniversitii keessaa haga tokko ammoo yo jari boqonnaaf maatii isaaniitti galuuf karaa qaban.
Waraanii mootummaa akka ijoolleen jettutti ijoolleen doormii(manneen bultii barattootaa) irra deemee humnaan barnootaatti oofuu fedha.
Bulchiinsii ijoolleen hidhaman guyyaa shan keessatti gadi dhiifsan jedhullee haga ammaatti hin baane jedhan.
Ijoollee tana haga tokko Hararitti hidhanii haga tokko Dirree Dhawaatti hidhan.
Tana maleellee barattootii tun akka waraanii mootummaa yuniverstii keessaa bahuf gaafatanillee.
“Nuuti mooraa barnootaa keessa jirraa malee mooraa waraanaa keessa hin jirru kanaaf waraanii federaalaa,poolisii federalaa jedhamu kun nurraa haa bahuu jechaa jirra,” jedhan.
Waan ijoolleen himatte tana bulchootallee gaafachuuf jennee bilbillee ufi jibbaanne.
Manni-maree Yunaayitid Isteets HR 128 Raggaasisuu Ni Deggerra, Hooggantoota Mormitootaa Itiyoophiyaa Keessaa
WAASHINGITAN, DIISII — Itiyoophiyaa keessatti mirgawwan dhala-namaa akka kabajamanii fi ol’aantummaan seeraa akka jiraatu jajjabeessuuf – qabiyyee jedhu kan of-keessaa qabu, Wixineen seeraa mirga dhala-namaa fi itti-gaafatamummaa HR 128 jedhamu, kongiresii yokaan mana-maree bakka-bu’ootaatti Yunaayitid Isteetsiin reggaasisamuu isaa ka deggeran tahuu, hoogganoonni paartiilee mormitootaa Itiyoophiyaa biyya keessaa socho’anii beeksisanii jiran.
Mootummaan Itiyoophiyaa, wixineen seeraa Yunaayitid Isteets sun, “jijjiirama Itiyoophiyaa keessatti mul’ataa jiru kan ilaalcha keessa hin galchiin waan taheef, kan yeroo isaa eege miti” jechuun deebii kennuun isaa ni yaadatama.
Hoogganoonni paartiilee mormitootaa garuu, “Itiyoophiyaa keessatti daandiin jijjiiramaa si’achi, hin jalqabamne” jedhu.
Mana-maree bakka-bu’ootaa Yunaayitid Isteetsiin kan raggaasisame – wixineen seeraa HR 128 jedhamu kun, mootummaan Itiyoophiyaa, labsii yeroo hatattamaa biyyattii keessatti labsamee jiru akka kaasu, humnoonni naga-eegumsaa humna gitaa-oliitti gargaaramuu isaabnii akka akka dhaabsisu, mirga walga’uu, akkasumas walabummaa preesii akka kabaju, kana malees, kanneen haga ammaatti lammiwwan ajjeesanii fi hidhaa irratti reebicha geggeessan seeraan akka gaafataman akka taasisu gaafata. Tarkaanfiilee ka biroo hedduu, ka mootummaan Itiyoophiyaan fudhatamuu qabu – jedhu tarreessee jira- seerri kun.
Dhaggeeffadhaa


text:
Prezidaantin Raashiyaa Vladimir Putin filannoo prezidaantummaa US waggaa darbee jidduu biyyi koo hin seenne jechuu dhaan himannaan akkasii hamee bu’aa siyaasaa Ameerikaa keessaaf tolu jechuun haalan.
Himannaa kana haaluun isaanii kan dhaga’ame Chansilerittii Jarmanii Angela Merkel waliin magaalaa Sochitti kan argamu mana isaanii bashannanaatti tuuta oduuf ennaa ibsa kennan ture.
Hariiroon Raashiyaa fi Jarmanii waraana Siiriyaa fi Raashiyaan biyya hollaa ishee Ukraine-n weeraruu irraan kan ka’e laaffatee jira.
Yaadi Putin kennan kan dhaaboliin tika nageenyaa US Raashiyaan e-mail paartii dimokraatotaa dhoksaan saaxilameef itti gaafatamtuu dha jedhaniin faallaa dha. Kunis Republikaanticha Donaald Traampiin ennaa fayyadu mormituu isaanii Hillary Clintoniin miidha jehdamee jira.
Wal ga’ii sana dura Putin akka jedhanitti dhimma Ukraine fi siiriyaa mari’achuuf carraa gaarii dha. Merkel garuu injifannoo guddaa kan hin eegne ta’uu beeksisan.