text:
Hiyyeessa jechuun nama homaa hin qabne yookiin waa qabaate bu’uuraalee sadan sirnaan guuttachuu kan hin dandeenyedha. Bu’uuraalen sadan sunniin: nyaata, uffataa fi mana jireenyati. Akkuma namni kamu bu’uuraalee kanniin guuttachuuf battisu hiyyeessis ni battisa. Bu’aa bayii jireenyaa keessatti rakkoolee fi daraara baay’ee arga. Rakkoo fi daraaran kunniin kallatti garagaraatiin isa qunnamuu danda’a. Jireenya hiyyeessa keessatti rakkoon guddaan kan isa qunnamu miidhaa karaa ilma namaatiin itti dhufuudha. Har’a yoo Rabbii fedhe imimmaan hiyyeessaa ni ilaalla. Read more
Jireenya keessatti rakkoolee fi daraaran baay’een nama muudatu. Bosona jireenyaa keessa darbanii milkaa’inna fi gammachuu argachuun aarsa baay’ee fi obsa kan gaafatudha. Akkuma bosonni jireenyaa xaxamaa ta’uun aarsi (wareegamni) namni kafalu akkasuma guddaadha. Obsaan carraaqqi kana yoo itti fufan firiin isaas akkasuma guddaadha. Bosona jireenya kana keessa osoo deemtu qoreen si waraanti, ni aadda, dhukkubbiin onne tee irratti ni dhagahama. Qalbiin tee ni cabdi. Bosona jireenyaa yommuu jedhu maal jechuu akka barbaade hubattanii? Bosona jireenyaa yommuu jedhu mukkeen bakka tokkotti baay’atan jechuu osoo hin ta’in, rakkoolee, tola fi haala jireenya ilma namaati. Akkuma bosonni qoree, daraaraa, habaabo, gaalee, fi kkf qabu jireenyi teenyas rakkoolee, badhaadhinna, dhiphinna, fi kkf of keessatti tan hammattedha. Kanaafu, haala jireenya teenyaa bosona jireenya jenne yoo moggaafne nama hin saalfachiisu mitiree? Read more
Wantoonni sooma cabsan /balleessan gosa lama. Isaaniis
A.Wantoota sooma cabsan qadaa kan barbaachisu
B.Wantoota sooma cabsan qadaa fi kaffaaraa kanneen barbaachisan Read more


c: text/html

text:
Muddee 22/2017 Godina Lixa Shaggar Magaalaa Ambootti Sochii Warraaqsa FXG duula gabaa lagachuufi qabeenyaa ofii gabaa laguu, guggura geejjibaa kaa’uun itti fufe. Guyyaa har’a ganama irraa eegaluun daldaltootni manneen daldalaa isaanii dunkana (suuqii) cufuun, konkolaachiftootni sochii konkolaataa dhaabuun, baankiiwwaan hedduun illee qajeelfamaafi waamicha Qeerroon godhe simachuun hojii dhaabuun duula gabaa lagachuu irraa qooda fudhachuun yakkaa duguuginsa sanyii uummata Oromoo irratti mootummaan wayyaanee gaggeessa jiru balaaleffatan. Har’a Amboo keessaatti baankii daldala Ethiopia qofatu
banaa ta’uu Qeerroon gabaase.
Sochii daldalaa, gabaafi geejjibaa irratti duulli gabaa lagachuufi qabeenyaa ofii gabaa laguu, ugguraa geejjibaa kaa’uu akka guutummaa biyyattiitti akka itti fufuuf qabsoo finiinsaa waan jiruuf Qeerroon Bilisummaa uummaanni keenya dursee akka qophaa’uuf dhaamsa dabarsee jiraachuun ni yaadatama. Ammas uummaatni Oromoo cufti bakka jirtan hundatti dhaamsa dabarfamee daddaffiin hojiirraa olchuun duula gabaa lagachuufi qabeenyaa ofii gabaa laguu irraa qooda akka fudhatan Qeerroon waamicha dabarsan!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dhuka’aa konkolaataa fe’isaatti guutamee, Sanbata dabre kana magaalaa Moqdishoo keessatti dhoosameen lakkoobsi namoota du’anii dabalaa jira. Har’a gara waaree boodaa ibsi mootummaa Somaaliyaa irraa kenname akka agarsiisutti, lakkoobsi namoota du’anii 276, kanneen madaawan immoo 429 gahee jira. Mootummaan Somaaliyaa, haleellaa akka kanaa biyyattii keessaa dhabamsiisuu yoo fedhe, dhukaatota biyyattii keessatti hojjetaman ilaalchisuu tarkaanfii daran cimaa fudhachuu qaba – jedhu – xiinxaltoonni.
Gama biratiin immoo, hoogganaan gurmuu Al-shabaab duraanii, haleellaa guddaa Sanbata dabre kana magaalaa Moqdishoo keessatti geggeessamee fi yoo xiqqaate namoota dhibba lamaa fi toorbaatamii-ja’a galafate balaaleffatee jira.
Emiirii itti-aanaa Al-shabaab ka ture – Muktaar Rooboo, har’a, magaalaa Moqdishoo bakka dhiigni namoota hedduu itti dhangala’e sana eega daawwatee booda, “gochaan kun, gochaa bineensummaa fi hedduu gaddisiisaa dha” jechuun balaaleffate.
“Namoonni haleellaa kana dudduuba jiran, kanneen ashaaraan isaanii gochaa kana irra jiru, dhiiga musliimotaa dhangalaasuu irraa of deebisanii gochaa isaanii kanaan dhiifama gaafachuu qaban” jechuun ka dubbate, Muktaar Rooboo, “namoota nagaa fixuudhaan Jeennata galuu hin dandeessan. Namoonni gochaa kana dudduuba jiratan – jechuun kiyya, Al-shabaab, gochaa kana dhaabuu qabdan” jedha.
Ka gara jalqaba waggaa kanaa irra, gurmuu Al-shabaab gananii gara mootummaa Somaaliyaatti dabalame – Muktaar Rooboo, hundeessaa fi itti-aanaa hoogganaa Al-shabaab ta’uudhaan, bara 2007 haga bara 2011-tti waraana mootummaa fi naga-eegdota Gamtaa Afrikaa waraanaa ture.


text:
Muummichi-ministaraa Awustraaliyaa – Maayikil Turnbuul, waa’een haasawa telefoonaa Doonald Traamp fi isaan gidduutti geggeessamee eega wal-famsiisaa ta’ee turee booda, har’a ibsa kennaniin, Prezidaant Traamp akka telefoona gurra isaanii irratti hin cufiin dubbatan.
Baqattoota gurmuudhaan otuu gara Awustraaliyaatti imalanii karaatti qabaman deebisanii qubachiisuuf walii-galtee tolfame hojii irra oolchuuf illee Prezidaant cicha qabaachuu dubbatan.
Wali-galteen sun yeroo bulchiisna prezidaant Obaamaa ka tolfame yoo tahu, achii booda, prezidaat Traamp baqattoota Yunaayitid Isteetsitti simachuun yeroof akka rarraafamu ajaja hooggana ol’aanaa dabarsuu tu yaaddoo guddaa uume.
Garuu, nama sana galchuun walii-galtee ammaan dura Yunaayitid Isteets sadarkaa Addunyaatti mallatteessite hojii irra oolchuuf taanaan, dhimmi isaa addatti ilaalama – jedhanii turan – Traamp.


text:
Akka jarii Metemmaa keessaa baqate jedhutti walumattu Tigree 8,000 tahanitti Suudaniin qaxxaamuree Humeraatti gale ammallee nama hedduutti baqaaf karaa jira jedhan.
Jari kun paartii bulchiinsa mootummaa naannoo Amaaraa EPDM faallee rakkoo nama baqatee faluu didanii adoo arganuu itti dhiisan jedhee himate.
Bulchaan magaalaa Metemmaa obboo Isheetee Melkee ammoo rakkoon tun Hagayya 25 jalqabde jedha.
"Ijoolleen kahimaatti walti dhufee rakkoo wayii uume qabeenna heddutti miidhame.Jarii nagaa eegu itti dabalamee nagaa eeguu irratti nama haga shaniitti lubbuu dhabe.Dhaabbilee haga 80 tahan irrallee miidhaatti gahe.”
Akka warrii baqate kun jedhutti “naannoo Amaaraa keessatti asi achi wantii Tigree jedhan jiraachuu hin malle Tigrinyaa asitti haasahuun hin taatu jedhanii rakkoo nutti fidan,”jedhan.
Jarii Tigree saamee horii isaaniillee saame jedhan akka warrii saaman jedhutti milishaa qawwee qabdu.
“Waan tokkollee harkatti hin qabannee ufumaan baqadhee bahe.Wayaa tokkollee harkaa hin qabuu Suudanitti gale.Suudanitti nu simatanii achii Humeraatti dabarre. Nyaataa dhugaatii fi fulaa bultiillee nuu kennaniin akka dansaa jirra.Yoo laftii nagaa taate ammallee achumatti deebina," jedha jarii baqate.
Akka bulchaa aanaa Metemmaa jedhitti ammoo ammoo dubbiin Tigree Metemmaa baqachiifte dubbii saba sun qofa achii baasuuf dhuftee miti.
"Wannummaan akkanaatuu hin jirtu.Jari nuu gaafanelleen ijoolllee kahimaa dubbiin hin galiniiftti tana tolchee nuu jedhan.Jarii nuu gaafannu ka rakkoo nutti fide ummataamiiti jedha.Adoo ummatii rakkoo tana hambisuu baate hagana caala hammaatiyyu.Ummatumatti warra rakkoon irra geettellee nutti irraa hambisaa jedhee waadaa gale. Qabeenna isaaniillee deebisuuf faluutti jirra.”
Dhalattoota Tigraay naannoo Amaaraatii baqatan kana koree naannoo Tigraay keessatti qabusiifutit jira.Koree tana itti gafatamaa biiroo Qonna Tigraay obboo Hayilee Asfihaati.Akka innii jedhutti jara kana beekuma beekaa waan jarii Tigree taheef achii baasan.
Jarii kun akka jecha itti gaafatamaa kanaatti oduu Ginbooti 7, Facebook fi ESAT irraa kahee isaan lola.
Akka jecha isaatti jari akkana nama fixu kun seera Itoophiyaan bultun Feeraalsizlimi jissuu alaabaa Minilik ka durii deebisuu fedha.
Akka itti gaafatamaan paartii Guutummaa Tokkummaa Paartilee Amaaraa obboo Adaanee Xilahun jedhutti rakkoon nama Tigree naannoo Amaaraa jiraachaa bahe irra geette tun waan gosa tokko balleessuuf bahee miti.
Sabii kun lamaanuu Amaaraa fi Tigree akka jecha obboo Adaaneetti warra waliin jirachaa bahe ka akka sabaatti rakkoo walti fiduu miti.Warra nagaa hin jaalannetti Amaaraatti Tigree fixeef bahe jedhu dubbataa jedha.
Dhalattootii Tigree dhiyoo tana Metemmaa baqatanii Humeraa gahan haga guyyaa lamaatin duraatti nama 2010.Ji’a diqqaan duratti ammoo rakkoo dhalatteen ammoo nama 5000 tahutti rakkoo akkanaa baqatee naannoo Tigraayitti gale jedha itti gaafatamaan Biiroo Qonnaa naannoo Tigraay, obboo Hayilee Asfaahi.
Rakkoo naannoo Metemmaatti Tigree baqachiifte kana Solomoon Abaatee bulchoota Federaalaa hedduu bilbilee deebii quubsaa argachuu hin dandeenne jedha. Waan warra baqatee fi bulchootii jedhan asi irraa caqasaa.


text:
Yesus dhugumaan ni jiraa? Yesus jiraachuu isaatiiff ragaan seena qabeessa ta'e jiraa?
Gaaffii: Yesus dhugumaan ni jiraa? Yesus jiraachuu isaatiiff ragaan seena qabeessa ta'e jiraa?
Deebii: Yeroo heedduu, gaaffiin kun yeroo gaafatamu, namni kana gaafataa jiru gaafficha gaaffii , 'Macaafa Qulqulluun alaa' taasise jira. Macaafni Qulqulluun jiraachuu Yesusiif akka madda ragaatti fudhatamuu akka hin dndeenye yaada jedhu kana hin fudhannu. Kakuun Haaraan waa'ee Yesus Kiristoos eertuuwwan dhibbaan lakkaa'aman qabatee jira. Barreeffamuu wangeelaa erga Yesus du'ee waggoota 100 booda jaarraa lammaffaa keessa akka ta'e kan dubbatan jiru. Inni kun sababa ta'ee turu illee (isa nuyi jabeessinee ittiin falminu), akkaataa raga bara duriitti, erga ta'umsichi ta'ee booda barreeffamoonni waggootta 200 dura ta'an, akka raga amanamoota ta'aniitti ilaalamu. Darbees, beektonni arki heedduun (kirstaanotaa fi kan kiristaanota hin ta'in) barreeffamoonni Phaawloos (jara keessaa tokko tokko) giddu gala jaarra jalqabaa keessa Phaawloosiin barreeffamanii turan, Yesus erga du'e waggoottan 40 gad kan ta'anu keessa. Akka ragaalee barreeffamoota duriitti, jaarraa jalqabaa keessaa namni Yesus jedhamu Israa'eel keessa jjiraachaa akka ture inni kun raga guddaa cimaadha dha.
Bara 70 keessa warri Roomaa magaalaa Yeruusaaleem akka weeraranii akka diigan jiraattotas Israa'eelota heedduus akka ajjeessan beekuun barbaachisaadha. Guutummaan magaalattii ibiddaan gubatte bade. Ragaaleen Yesus Kiristoos heedduun isaa yoo balleeffameera ta'e egaa dinqifachuu hin qabnu. Yesusiin ijaa isaaniitiin arganii kan dhugaa ba'an baay'een jaraa ajjeeffamaniiru ta'a. Dhugaalee kunniin jiraachuu lakkoofisa warra Yesusiin ija isaaniitiin arganii dhugaa ba'anii tarii daangessaniiru ta'a.
Tajaajilli Yesus akka waanta barbaachisaa hin taaneetti bittaa warra Roomaa golee xinnii keessatti daangeffamee akka ture yaada keessa galfachuudhaan, odeeffannoon dinqisiisaan heedduun galmee seenaa keessaa haqamuu ni danda'a. Jiraachuu Yesusiif ragaalee seena qabeessi caalaa barbaachisaa tan muraasin warra kanatti aananii jiran haammata:
Taktus namni Roomaa jaarraa jalqabaa, namni waa'ee seenaa barreessuu fi qoratu kan baay'ee amanamaa ta'e, nama waanta uumamaan olii ta'e hojjetu 'kiristaanna' (Christus irraa isa Laatiiniintti Kiristoos ta'e), bara Xibaariyoos moo'ee turetti Phaanxoos Philaaxoos jalatti rakkina kan arge eereera. Su'etonus kan jedhamu immoo, Mooticha Hadrianiif barreessaa kan ture, namnio Yesus jedhamee waamaa ture tokko (yookiin Kiristoos) jaarraa jalqabaa keessaa jiraachaa tureerea jechuun barreessera. 2099 (galmeessa 15.44).
Flaviyaas Josefaas qorataa seenaa baakmaa nama Israa'eeliti. Haambaalee isaa keessatti Yaaqoobiin kaa'eera, 'Obboleessa Yesus, isa Kiristoos jedhamee ture.' Waraabbiin morkii kaasu tokko jira (18:3) innis kan jedhu, 'Amma waa'ee yeroo kanaa Yesus, namni ogeessi, nama jedhanii waamuun yoo seera qabeessa ta'eef. Inni hojiin jajjabaan dinqisiisaan akka uumamu taasiisee ture' inni Kiristoos ture' guyyaa sadafaatti jiraataa ta'e lammee jaratti mul'ate akkuma raajonni kan Waaqayyoo kanaa fi waa'ee isaa waantota dinqisiisaa kuma kudhan dursanii dubbatanii turan.' Hiikini tokko akkasitti dubbifama, ' Yeroo kanatti namni ogeessi tokko kan Yesus jedhamu ture. Amalli isaa gaarii ture [innn] ba'eessa akka ta'etti beekama ture. Yihudoota keessaa fi saboota kan biraa keessaa namoonni heedduun duuka buutuu isaa ta'anii turan. Philaaxoon akka fannifamuu akka du'u isaratti faradee. Garuu duuka buutuu isaa ta'anii kan turan duuka buutuu isaa ta'uu jaraa hin ganne. Erga fannifamee guyyaa sadii booddee akka isaanitti mul'ate gabaasaniiru, innis akka jiraataa ture; sababa kanaatiif tarii inni Masihicha ture, raajonni isa dinqii dubbataniif.'
Julius Afriikanus nama seenaa barreessaa ta'e Thallusiin eereera mare dukkana fannifamuu Kiristos booddee ture irratti (Barreeffa amma iyyuu jiru, 18).
Pliny inni angafni, Xalayaa 10:96 keessatti, shaakala waaqeffannaa kiristaanota jalqabaa galmeesseera Kiristaanonni Yesusiin akka Waaqayyootti waaqeffachuu isaanii dabalatee baay'ee naamusa qabu akka turan, irbaata jaalaatiif irbaata gooftaas keessatti dabalee eera.
Barreeffamin warra Baabloonotaas (mana maree 42a) gaafa jelabultii ayyaana faasikaatti fannifamuu Yesusii fi falfala shaakaluu jadhamee akkasuma Yihudonni amantii isaanii akka gananuuf jajjabeessuu isaatiin himatamuu isaa ni mirkaneessa.
Luukiyaan kan Samosata barreessaa Giriikii kan jaarraa lammaffaa keessa ture Yesus kiristaanotaan akka waaqeffatame, barsiisa haaraa akka beeksise, fi jaraafis fannifame akka turekan fudhatu. Barsiisi Yesus obolummaa amantootaa, barbaachisummaa geeddaramuu, fi barbaachisummaa waaqoat gara biraa ganuu ni haammata jedheera. Kiristaanonni akkaataa seera Yesusitti jiraataniiru, ofii isaaniis akka hinduunetti amananiiru, du'a tuffachuus amaleeffataniiru, ofii isaanii kennuuf fedhaqaboota, qabeenyaa lafa kanaa kan ganan.
Maraa Baar-Seraphiyoon Yesus nama ogeessaa fi bayeessa akka tureetti yaadama akka ture, namootaa heedduudhaanis mootii Isaraa'eel ta'uuf akka jedhutti akka ilaalame, Yihodotaan akka ajjeefamee ture, akkaataa barsiisa duuka buutota isaattis akka jiraate ni mirkaneessa.
Achumaanis barreeffamoota warra Gnostikii (beekumsi nama fayyisa jechuun kan amana) hundumaa qabna (Wangeela dhugaa, mul'ata Yohaannis, wangeela Toomaas, barreeffamoota du'a ka'uu irrattii, kanaaf kana kan fakkaatan) sun hundinuu Yesusiin caqasa.
Dhugaadhumatti, wangeela madda kan kiristaanaa kan hin taane irraa gara walitti ijaaruu danda'u geenyeera: Yesus Masiihicha jedhamee waamameera (Joosefas), 'falfala' hojjeteera, Israa'eelota gara barsiisa haaraatti geggeesseera, jaraaf gaafa ayyaana faasikaa fannnifameera (Barreeffamin warra Baabloonotaa) Yihudaa keessatti (Taakitus), garuu Waaqayyo akka ta'etti dubbateera deebi'uus ni danda'a (Elii'ezar), duuka buutonni isaa kan amanan, akka Waaqayyooniitti isa waaqeffataniiru (Pliiney isa angafa).
Jiraachuu Yesuusiif raga baay'eetu jiru, kan Macaafa Qulqulluu fi kan biyya lafaa keessa. Tarii akka Yesus jiraachaa ture ragaan inni guddaan jaarraa jalqabaa keessa amantoonni heedduun jiraachuu isaaniiti, ergamoota kudha lamman dabalatee, Yesus Kiristoosiif jireenya jaraa wareegama godhanii kennuu isaaniiti. Namoonni dhugaadha jedhanii waan amananiif lubbuu jaraa dabarssanii kennu, garuu soba ta'uu isaa kan amananiif namni kami iyyuu hin du'u.
English
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi'aa
Yesus dhugumaan ni jiraa? Yesus jiraachuu isaatiiff ragaan seena qabeessa ta'e jiraa?


text:
Jarusaalemii fi Itoophiyaa: seenaan walitti michoomse?
Durii eegalee lammiileen Itoophiyaa garee gareen ta'uun gara Jarusaaleem akka imalan seenaan ni hima.
Amma ammoo dhaabileen daawwachisan garaagaraa heddumachuun namoonni hedduun Jarusaalemitti akka imalan haala mijeeseera.
Jarusaalem lafa hawwii haadholii, abbootii fi dargaggeeyyii hedduti.
Heenook Tsehayyee Ameeriikaatti jireenya eegaluusaan dura, harmeesaa hawwii jarusaalemiin daawwachuuf qabdu akka milkeessuf waadaa galeefiit ture.
Bara darbe hawwii harmeesaatii milkeesuf wayita dhihaatee turetti abban isaa lubuun darbuun karooricha jalaa fashaleesse. Haati Heenook garuu gadda keessas ta'anii hawwiin Jarusaalem daawwachuuf qaban hin hir'isne.
Ayyaan qillee baranaatti harmeesaa daawwanaa kanaatti erguuf murteeseera. Hawwii harmeesaatii milkeesuun gammachuu daanga hin qabne akka kennuuf Henok dubbateera.
Ameeriikan Magaalaa guddoon Israa'eel Jarusaalem ta'uu qabdi jechuu isheen walqabatee Heenok yaadaa BBC f kenneen erga waliigaltee Baalfoor bara 1917 hudeefama biyya Israa'eel mirkaneesse as Jarusaalem bakka walitti bu'iinsaa ta'uu yaadachuun durumaa kaasee Jarusaalem kan Paalestaayin miti jedhe akka amanu ibseera.
bu'uuruma kanaan ''garri lixa Jarusaalem kan Israa'eel garri bahaa ammo kan Paalestaayin ta'uu akka qabun amana'' jedheera
''Biyyi qulqullooftuun Jarusaalem kun bu'uura amantaa, seenaa fi aadaa ta'uu isheetiin bakka hiika addaa qabduu dha. Lakkoofsi baraa Itoophiyaan itti fayyadamtu jalqabnisaas dhumnisaas biyya qulqullooftuu kana wajjin hariiroo qaba. Gooftaan keenya Iyasuus Kiristoos bakka itti dhalatee guddate dhas waan ta'eef,'' jedha barsiisaa barnoota amantii fi gaazexessaa kan ta'e Heenook Yaared.
Abba isaa waliin waggaa shan dura gara Jarusaaleem kan deeme ji'a barri haaraa beeta-Israa'eelotaa itti kabajamu Fulbaan keessa akka ta'e ni yaadata. Kitaaba qulqulluu, kitaaba seenaa fi maddeen garagaraa irraa kan dhagahaniin dabalatatti lafa hawwii lammilee Itoophiyaa hedduu Jarusaalemiin arguun miira addaa qaba jedha.
Dhaloota kiristoos dura daawwannaan mootittiin Saabaan gara Jarusaalem taasifteefi mooti Solomoon wajjin wal argitee akkasumas dhalachuun Minilik isa duraa hariiroon Itoophiyaa fi Isra'eel adda akka ta'e ibsas jedhu.
Hundeesituu fi hooggantuu dhaabbata daawwattoota gara Jarusaalemitti imalchiisuu 'Qaraaniyoo ba Iyarusaalemi' jedhamu kan ta'an Aadde Ijjigaayyoo Beyyenee bara bulchiinsaa Haylasillaasee miseensaa waldaa daawwannaa Jarusaalem mijeessu tokko turan. Ammas miseensa waldichaati.
Fedhiin lammiileen Itoophiyaa Jarusaaleemiin daawwachuuf qaban guddaa ta'uu hubachuun bara 2002 tti dhaabata isaanii hudeesuuf akka isaan kakaasee himu.
''Kaayyoo koo bu'aa buufachuu miti. Namoonni hedduun lafa sana ejjetanii akka deebi'aniin barbaada. Ilmi harmeesaa ishee buddeen gurgurtee isa guddiste gammachiisuuf waan godhau dha wanti kun'' jedhu aadde Ijjigaayyoon.
Gadaamiwwan Itoophiyaa Jarusaalemitti
Waldaan Ortodoxii Itoophiyaa Jarusaalem keessaatti gadaamiiwwan torba qabdi.
Isaanis Dira Silxan, Kidaana Mihirat, qidus Filiphoos, Qidist Sillaasee, Qidus Gabreel, Qidus Alazariifi Beteliheemi.
isaan keessa tokko Dira Silxan yoo ta'u afaan Gi'iiziitiin hiika Debire Silxaan jedhu kan qabuu fi bakka awaala gooftaan Iyasuus itti awaalame irraa gara lixaatti argama.
Seenaa manneen amantaa waabefachuun Heenok yoo ibsu Dira Silxaan mootiichi Solomoon keessummoota, daawwatootaa fi ergamtoonni Itoophiyaatii dhufan bakka itti boqotan gochuun mootittii Saabaaf bakka kennedha jedha. Boodas gadaamii ta'uun mootota Itoophiyaan gargaaramaa akka jiru himama.
ammas lammileen Itoophiya gadaamota kana hirphaa akka jiran Aadde Ijjigaayyoon ni himu. Gadaamii Qidus Gabreel jiguuf jedhuufis gargaarsi godhamuu dubbataniiru,
Magaala Barootaaf walfalmisiifte
lammilileen Israa'eeliis Paalistaayiniis magaala Jarusaaleem akka magaala guddoo isaanitti ilaaluun gidduugala bahaatti dhimma falmisiisaa giddaa ta'ee itti fufeera. Dhimmichi sadarkaa idil-addunyaattis falmisiisaa dha.
Amma ammoo Ameerikaan Jarusaalemiin akka magaala guddoo Isra'eelitti fudhachuun beekamtii kennuun ishee daranuu falmisisaa godheera.
Jarusaalem sababoota garaagaraan hordoftoota amantaa Kiristaanaa, Ayiihuudii fi Islaamaaf lafa qulqulloofte dha
Israa'eel bara 1980 Jarusaaleem magaala guddoo ishee akka taate labsuu isheen walqabatee warri Paalestaayinis biyya gara fuulduraatti hundeeffataniif magaala guddoo akka taasifatan dubbatu.


text:
Telugu Sex Stories iddaramuu Tavals tiisukoni koDutunTae viiDu mii amma nu cuustuu maamundae voopukOsaagaaDu.antalO naaku cilipi aalOcana vacci annayyaa idi ammaku ceptaanu laedaa maemu ceppinaTlu caeyaali annaanu.vappukunnaaDu.oak Taval tiisi viiDi kaLLaku gantalu kaTTaamu.baTTalu vippaamu.iddaramuu okari mohaalu okaru cuusukoni nOreLLabeTTaamu.anta poDavu moDDa vunTundi anukOlaedu”ani aagindi lalita.
bhaaskar garvamugaa manjula vaipu cuusaaDu.caallae baDaayi annaTlu cuusindi manjula. “naenu mii amma daanni paTTukoni kaduputunTae adi antakantaku peddadavasaagindi.naenu bahyapaDutunDagaa mii amma dhairyamugaa munduku tala peTTi naalukatO naakindi.viiDi moDDanu naaki caaalaa baagundae tappaemi kaadu andi.ika naenu kuuDaa naakaanu.appaTikae maaku moDDalu ciikaDamu gurinci telusu.iddaramuu maarci maarci ciikaamu.elaa guu ammaa naanna peLLiki veLLaaru inkO renDu rOjulu raaru kaabaTTi bhayamu laedu.
annayyanau maa gadilOki pilucukeLLaamu.vaaDidi appaTikae baagaa mettabaDibOyindi.maLLii gaTTiparacakapOtae ammaku nuvvu cuusaavani ceptaanu ani bhayapeTTaanu.enta voopina adi gaTTakapOvaDamutO maa guddala madhya rudditae gaTTibaDutundi annaaDu.ika tappadani naenu naiTii vippi viiDi toDa miidugaa naa guddatO ruddutunTae kramakramamgaa adi gaTTidavutunnadi.
inkaa kaavaalanTae nuvvu nii pyaanTii vippaali annaaDu.naenu vappukOlaedu.antalO mii amma vonTimiida vunna Taval viipi ruddindi.viiDu mii amma naDumu paTTukoni ruddutuu duurci kummutunTae idi arustunnadi.koddisaepaTiki iddarikii ayipOyi hattukonnaaru.mii amma laeci baagundae nuvvu caeyincukO andi.naenu sarae ani pyaanTii vippi vellakilaa paDukObOtunTae kaadu vangO ani pirralanu adumutuu kummaaDu.alaa modalayindi.ii vedhavaku modaTinunDi maa guddalanTae kakkutri”ani ceppi bhaaskar daggaraku vacci nettina moTikkaaya vaesindi.


text:
Hogganoonni mormituu kanneen hidhaa keessa jiran haa hiikaman, aangawoonni yakka rawwatan seera duratti dhiyaachuun lafa irra harkiifatee jechuun magaalaalee Amboo Ginncii fi Gudar keessatti manneen daldalaa fi geejiib cufaatti jiraachuu isaanii jiraattonni ibsanii jiru.
Biyyattii keessa seerri hin jiru dararaa fi hidhaan hin dhaabanne jedhu.Labsiin yeroo hatattamaa ka’e jedhamee labsamuuf Oromiyaan duruu kaasee bulchiinsa waraanaa jala jirti jedhan.Mormii kana keessas gatiin dilaalaa dabaluun akka sababaa tokkotti maqaa dhahamee jira.
Bulchiinsa naannoo Amaaraa magaala Baahir Daar keessatti Wiixata Hagayya 7 barba 2017 barii Bombiin dhohuu fi guyyaa guutuu manneen daldalaa fi geejibnii cufamee uummanni mana keessa ooluun ibsamee jira.
Har’a immoo waldiyaa fi wadlaa keessatti baasii dilaalaa waliin wal qabatee mormii jiruun daldallii fi geejiibii cufaatti kan jiran ta’u jiraattonni ibsanii jiran.


text:
Eega dho’insawwanii fi dhukaasaaleen gar-tokkoo magaalaa Siiriyaa lammaffaa – Aleepoo keessatti belbelanii booda, Mootummaan Siiriyaa har’a, uummata ssivilii magaalattii gama Bahaa keessaa baasuu yeroof dhaabee jira.
Gurmuuleen finciltootaa lamaa fi mootummaan biyyattii, walii-galtee dhukaasa-dhaabinsaa cabsuutti wal-balaaleffataa jiran.
Ka deemsa araaraa Aleepoo keessaa qooda guddaa qabdu – Tarkiin ammoo, siiviloota achii baasuu dhaabuun kun yeroof qofa malee, namoonni hedduun amma illee akka achii ba’uu fedhan dubbattti.
Siiviloota achii baasuun kun yoon akka deebi’ee jalqabamu waan beekame hin jiru.


text:
-
Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?Meeqqat nerisassanik, sinimmik isumassorneqarnissamillu pisariaqartitsipput: Meeqqat timikkut, tarnikkut, anersaakkut, inuuniarnikkullu ineriartorniassagunik pitsaasunik atugassaqartinneqarnissartik pisinnaatitaaffigaat.
-
Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?Meeqqat nerisassat, sinik isumassorneqarnerlu pisariaqartippaat: Meeqqat ullumi ulloqeqqanut sutorpa?
-
Meeqqat pisinnaatitaaffii nalunngiligit?Meeqqat nerisassat, sinik isumassorneqarnerlu pisariaqartippaat: Meeqqat asanninermik misigitippiuk? Meeqqat Innalermat atuffappiuk, ullaakkut makeqatigaajuk, aneernerani malinnaaffigaajuk?
-
Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?Meeqqat nerisassat, sinik isumassorneqarnerlu pisariaqartippaat: Meeqqat illaqatiginissaa eqqaamaviuk?
-
Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?Meeqqat nerisassat, sinik isumassorneqarnerlu pisariaqartippaat: Eqqaamallugu meeqqat qimalerukku asallugu eqitaarnissaa kunilaarnissaalu.
-
Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?Meeqqat atuarnissaminnut pisinnaatitaaffeqarlutillu piginnaatitaaffeqarput: Eqqaamaviuk, meeqqavit ullumi suna ilinniarsimaneraa pillugu oqaloqatigissallugu?
-
Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?Angajoqqaat meeqqamik inuunerissaarnissaannut akisussaanerpaapput: Illit pisariaqartitatit tunulliuppigit meeqqavit pisariaqartitai salliutillugit?
-
Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?Angajoqqaat meeqqamik inuunerissaarnissaannut akisussaanerpaapput: Meeqqat oqaloqatiginerani ”Qanoq isumarpit?”-mik aperinissaa eqqaamaviuk?
-
Meeqqat pisinnaatitaaffii ilisimavigit?Angajoqqaat meeqqamik inuunerissaarnissaannut akisussaanerpaapput: Ullumi meeqqat nersualaassallugu pakkutissallugu eqqaamaviuk?


text:
Prezidaant Doonaald Traamp walii galtee jijjiirama qilleensaa kan paaris keessaa US akka baatu murtii isaan murteessan Afriikaa irratti dhiibbaa hamaa qabaachuu kan danda’u ta’uu ardittii keessa kanneen jiraniif waa’ee jijjiirama qilleensaaf falman ibsanii jiru.
Afriikaa kibbaatti gargaarsa maallaqaa kan dhimma bineensa daggala addunyaaf itti gaafatamaa kutaa imaammataa kan ta’an Saaliim Faakiir US biyyoota guddataa jiraniif tooftaa fi teeknooloojiwwan haala qilleensaa akka hin miidhamne ittisan beeksisuuf kan turte maallqi “Green Fund” doolaarri biliyoona lama kan ta’u hafuun miidhaa guddaa akka dhaqqabsiisu illee ibsaniiru.
Mootummoonni Afriikaas murtii Mr. Traampitti gadduu isaanii ibsanii jiran. Prezidaantiin Gaanaa Joon Diraamaanii Mahaamaa US dhimmootii addunyaa keessaa bakka murteessaa qabdu dabarsitee kennite jechuun qeeqan. Mootummaan Afriikaa kibbaas murtii US cimsiee balaaleffatee jira. Gabaasa Steve Baragona fi Jesusemen Oni Namotu dhiyeessa.


text:
Senator Jeff Sessions abbaa alangaa muummicha US itti aanan ta’uu dhaan sirna white House keessatti har’a qophaa’e irratti hirbuu seenan.
Senetiin US Roobii kaleessaa ture falmii ciimaa booda Sessionsf sagalee kennuun kan raggaasisan.
Session waahiloota isaanii hojiif haasaa dhageesisaniin kun kabajaa addaati. Kanaaf amantaa isin na irratti gattan nan eega jedheen abdadha kadhannaa kootis. Hamman danda’e hojii irra oolchuuf nan hojjedha jedhan. Repuublikaantichi Sessions Senetora kutaa Alabamaaf kan yeroo dheeraa turan.


text:
Yunivarsitii Amboo, moooraa isa guddicha keessatti har’a barattoonni hiriira bahuudhaan, “eega labsiin yeroo muddamaa labsamee booda, barattoota hedduu humnoota komaand-poostiin hidhaman hidhaman” jedhaman akka hiikaman, akkasumas, labsiin yeroo muddamaa akka biyyatti irraa kaasamuu gaafatanii jiran. Akka barattoonni jedhanitti, akkuma hiriirichi jalqabametti, humni federaalaa mooraa yunivaristichaa keessa buufatee jiru itti bobba’uudhaan gaazii imimmaansu itti dhukaase. Barattoonni hedduun baqatanii mooraa gad-lakkisanii bahuu ka dubbatan, barattoonnni, “barattoonni humnoota sanaan reebamanillee ni jiran” jedhu.
Dhugumatti hiriirichi geggeessamuu ka mirkaneessan, prezidaantii itti-aantuun Yunivarsitichaa, Sister Muluu Kitaataa, gaaffiilee barattoonni dhiheessaa keessaa ijoon, waa’ee hiikamuu barattoota hiriyyoota isaanii fi kaasamuu labsii yeroo muddamaa tahuu dubbatan. Gaaffiilee barattootaa kana irratti hundaa’uudhaan, haala barattoota hidhaman jedhaman sana adda-baafachuuf waajjira komaand-pootiitti bilbiluu isaanii dubbatu. “Barattoonni sun wabiidhaan akka hiikaman kaleessa murtaa’ee jira. Kanaaf har’uma hiikamuu malan” deebii jedhu argachuu isaanii illee dubbatanii jiran.
Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa.


text:
Oromia: Gadda: Wallisaa beekaman Oromoo Dabalaa Damee du’aan addunyaa kana irraa Boqote. Biyyoon isatti haa salphatu. October 30, 2016Posted by OromianEconomist in Dabalaa Damee.
Tags: Africa, Dabalaa Damee, Music, Oromia, Oromo, Oromo Artist Dabalaa Damee, Oromo music and Oromo identity
trackback
The beloved and one of the greatest Oromo musicians, actors and poets, Dabalaa Damee died on 29 October 2016. He was highly talented and gifted artist and selfless. He dedicated all his life to develop the suppressed Oromo art music and culture. He was very incredible. He lived a life as an artist, activist and selfless human being. he was advocating for equality, peace, justice and freedom for Oromo people and all oppressed people.
Remembering his wonderful and gentle soul will forever remain in our hearts. May he rest in peace!
Artist Dabalaa Damee Onkoloolessa 29 bara 2016 du’aan addunyaa kana irraa Boqote.
Dabalaa Damee nama walleef artii Afaan Oromoo keessatti bakka guddaa qabudha.
Jireenya isaa guutuu artii saba kanaaf hanga dhumaatti nama cichaa turedha. Kuusaa artii Oromoo nama jabaa tokko dhabneerra har’a. Biyyoon isatti haa salphatu. Maatii saaf Oromo maraaf immoo rabbi jajjabina haa kennu.
OBS: Weelluuwwan Oromoo weellisuu fi weellistoota birootiif sirboota aadaa barreessee kennuun guddina Aartii Oromoo keessatti gaheesaa bahaa kan ture Weellisaa Dabalaa Damee Addunyaa kanarraa du’aan boqote.TV’n OBS du’a Artistii keenyaatiin gadda guddaa itti dhahame ibsaa,maatiisaa fi qooda-fudhattoota Aartii maraaf jajjabina hawwina.
Weellisaa Dabalaa Damee bara [2016] keessa dhukkubsachuun isaa dhagahamnaan,gareen TV OBS bakka inni dhukkubsatee ciise qorachuun karaa Abbaa Qabeenyaa Obbo Dinquu Dayyaasaatiin Hospitaala Riifti Vaaliitti wal’aansa bilisaa fi gargaarsa birrii 100,000 gumaachuun niyaadatama.
Comments»
No comments yet — be the first.


text:
OFEEGGANNOO!! ðð» Share (Waliif dabarsaa)
Spyware[Software Basaastuu] Â Maali: Farhaan Abdulsalaamiin!
Spyware (Softiweera basaastuu) : softiweera hamaa osoo ati hin beekin sitti ergamee odeeffannoo kompiyuutara keetirra jiru hayyama keetiin ala osoo ati quba hin qabaatin gara kompiyuutara biraatti dabarsuudha. Wanti inni godhuu dandayu cimina spyware saniitu murteessa. Fkf, kan iskiriina kompiyuutara keetii akkuma jirutti waraabuun akkuma ati argitutti nama biraatti kan dabarsus ni jira. Gariin odeeffannoo HDD kompiyuutara keetirra jiru akkuma jirutti suuta suutaan yeroo qunnamtii intarneetaa argate dabarsa. Yoo diinni sitti ergee osoo hin beekin kompiyuutara kee seene, waan ati kompiyuutara kee gubbaarratti gootu hunda hordofaa jira jechuudha. Spyware ykn softiweerri basaastuun kompiyuutara qofaaf osoo hin ta’in OS mobaayilaa kan akka Android irrattis kan hojjatu bifa app’tiin ni jira.
Akkaataan spyware sitti ergamu hubachuun barbaachisaa. Fakkeenyaaf:
Suuraa/viidiyoo nama dinqisiisu photoshop fayyadamuun fakkeessanii laaluuf astuqi faa jechuun link sitti ergan. Fkf, ‘reefu Abbaay Tsahaayyee waltajjii gubbaarratti osoo inni haasawu namni wahii qawween rukute’ oduu jettu suuraa isaa kan dhiigni irra yaa’u waliin qindeessanii ‘daaw’achuuf as tuqaa’ osoo isiniin jedhanii link isinitti erganii ykn kan fb irratti share godhamte argitanii hanga dhugaaf dhara addaan hubattannitti jarjartanii tuquun keessan hin oolu. Erga link tuqxanii boodas viidiyoo kana daaw’achuuf ‘adobe flash player’ si barbaachicha jedhee isinii fida. Asirraa buufadhaa jedhee yeroo ati buufachuuf tuqxu inni spyware sitti erge jechuudha. Viidiyoon sunis kijiba; inni hajaa isaa bahate spyware sitti ergee kompiyuutara kee saa’aa san booda waliin itti jirtan jechuudha.
Mallattoon ittiin beekuu dandeessan:
– Odeeffannoo erguuf hojii dabalataa kompiyuutara irratti waan dabaluuf, kompiyuutara dadhabsiisa.
– Waan ati hin goone kan homepage (duree ykn fuula jalqabaa yeroo browser bantan waan ofii barbaade kaaya kan dura ture dhiisee (garuu mallattoo kana softiweera tolaa tokko tokko irratti yeroo buufattan arguutu mala waan sanirraa maallaqa argataniif jecha)
– Kompiyuutara akka hin sochoone godha. Kunis hojii dabalataa waan hojjataa jiruuf qofa osoo hin taane, waan waraabuutti jiru saniif haala mijeessuufhaafis tahuu dandaya.
– Yoo mobaayila tahe, odeeffannoo erguuf data hedduu waan fixuuf, data mobaayilaa humnaa ol yoo deeme isa tahuutu mala
Farmaatni isaa:
– Dura ofirraa tiksuu (filannoo irra gaarii)
– Erga kompiyuutara keessan seene booda anti spyware fayyadamtanii balleessuu (filannoo guutuun guutuutti amansiisaa tahee miti)
– Erga seenee/shakkitee HDD kompiyuutara keetii format gochuun waan keessa jiru guutumaan guutuutti faayiloota kee dabalatee haquun qulqulleessitee akka haarawaatti OS galfachuu (filannoo gaarii yoo faayiloota hedduu barbaachisaa keessaa hin qabaanne tahe)
Dhimma kana gaafa yeroo argadhe baldhinaan akka hubattaniif gadi fageenyaan ibsuuf yaaliin godha ammaaf kanumaan goolaba.
[ Ferhan Abdulselam | Bit 22, 2017 ]


text:
Bilbila Android isin Jalaa Saamsame Osoo Deetaan isin jalaa hin badin akkamitti Banattu[Unlocking Android Smart Phone Pattern without losing Data]
Yeroo ammaa bilbilli Android Bilbila baldhinaan addunyaa keenya keessatti namni hedduu fayyadamaa jiru ta’uu hedduu keenyaaf ifa, ittis fayyadamaa jirra. Kanuma Hubannoo keesssa Galchuun Injiinarootni dhaabbata GOOGLE xiyyeeffanna guddaa kennanii Bilbila kana icciitessuuf hojjachaa jiru.
Haaluma kanaan walqabatee, Bilbila keessan yeroo Jecha darbii[password] ykn Pattern isaa irranfattan #Reset gochuun Deetaa keessaa balleessanii bilbila kan sirreefatan mala baratamaa yeroo ta’u, Amma Garuu Tooftaa salphaa armaan gadii fayyadamnee Deetaan keenya tokkooyyuu osoo hin badin Bilbila keenya banachuu akka dandeenyu beekuun barbaachisaadha.
Kunis:
Mala 1ffaa:
Malli kun waa sadi isin barbaachisa. Isaanis:
- Moosajii[Software] Aroma File Manager. jedhamu
- Bilbila keessan kan saamsame ykn cufame fi
- Kuustuu ykn Memory dha
Sana Booda tartiiba kanaa gadii hordofaa:
- Aroma File Manager. gadi buufadhaa[download], Moosajii kana Memory keessan keessa kaayaa, sana booda memory bilbila isin jalaa cug=fame keessa kaayaa.
- Bilbila keesan POWER KEY + qabduu[button] Sagaleee guddiftuu[volume up] walitti qabaatii REBOOT godhuun STOCK RECOVERY MODE Banaa. Hub: Bilbilli adda addaa amala adda addaatiin REBOOT waan ta’a.
- Erga Recovery Mode keessa seentanii qabduu[button] Volume + fi volume – dhaan oliif gadi sochoosuu dandeessu, Filachuuf immoo qabduu[button] gidduu fayyadamaa.
- Achi keessaa “INSTALL ZIP FROM SD CARD” filadhaatii daandii qajeelchaa[give the path to install AROMA FILE MANAGER fro SD Card.
- Yeroo fe’amee ka’e, Recovery Mode nuuf bana
- Aroma File Manager irraa Setting seennee, gara gadii gadi buunee “Automount all devices on start” cuqaasnee achi booda keessaa baana.
- Tartiiba 4ffaafi 5ffaa irra deebina
- Sana Booda Aroma Fike Manager nuuf banama ammas
- Amma DataFolder keessaan System Folder seenuudhaan “gesture.key”or“password.key”kan paasword ykn pattern cufamee tartiiba walduraaduubatiin arganna.
- Faayiloota sana hundaa balleessaa Aroma File Manager keessaa bahaatii Bilbila keessa REBOOT Godhaa. Sana booda ammas Bilbilli keessan pattern ykn Password qaba. Ta’us hin dhiphatinaa “Caluma jedhaa pattern ykn Password barbaaddan galchaa isiniif banama.”
Tooftaalee Biraatiin Hanga walitti Deebinutti Jedhaaa!
HORAA BULAA DEEBANAA
OROMO ICT


text:
Irreechi Tulluu kabajamaa jira
Duudhaalee Sirna Gadaa Oromoo keessaa Irreessi/Irreechi iddoo olaanaa qaba. Oromoon kadhaa waaqaa fi galata galchuuf jecha tulluufi malkaatti ba'ee irreeffata.
Wayita arfaasaa tulluutti ba'uun roobaafi nagaa akkasumas badhaadhina waaqa kadhata Oromoon, ganni ba'ee wayita birraan bari'u ammoo waaqa bacaqii gannaarraa booqaa birraatti nu ceesisteef galata hoodhu jedhu.
Egaan waqtii ammaas arfaasaan waan dhufee jiruuf Irreechi Tulluu kutaalee Oromiyaa garagaraa keessatti kabajamaatti jira.
Torban darbe keessa Irreechi Tulluu ykn Arfaasaa Godina Jimmaa Tulluu Beegiitti kabajameera.
Haalli kabaja ayyaana Irreecha Tulluu kan naannoo kanaa akkam ture, kan baranaawoo akkamiin kabajame jennee Yuunivarsitii Jimmaatti barsiisaa Fookloorii kan ta'an Kaamil Mahaammad gaafanneerra.
''Duraan barattoota Yuunivarsitii fi kolleejjiitiin, waggoota dheeraadhaaf kabajamaa ture. Amma erga ummanni Oromoo sabboonummaasaa cimsachaa dhufee, erga Oromoon hunduu of baree duudhaasaa cimsachaa dhufee, namni amantaan osoo wal hin qoodin waaqeffattoota waliin kabajaa jira. Irreechi tulluu kan baranaa akkuma Irreecha Malkaa bara darbee baayyee kan namatti toluudha, qeerroon Oromoo huccuu aadaa oromootiin kan hoirmaatan ture, baayyee namatti tola.''
''Roobii yaa waaqayyoo, Arfaasaan rooba jaallataa" sirba Irreecha Tulluu
Shoora irreechi duudhaa oromoo keessatti qabuufi akkaataa Irreechi tulluu bara kanaa itti kabajamaa jirurratti Abbaan Gadaa Maccaafi Abbaan Seeraa Tokkummaa Abootii Gadaa Oromoo Abbaa Gadaa Taakkalaa Dhiinsaa ibsa nuuf kennaniiru.
''Oromoon irreessa lama qaba. Isaanis Arfaasaafi Birraadha. Irreessi Tulluu inni jedhamu isa yeroo ammaa waqtii arfaasaa keessa kabajamuudha. Irreessi Malkaa ammoo isa birraa kabajamuudha.
Wayita daraaraan daraaree, bishaan guutuun gadi hir'atuudha. Irreessi amma kabajamu kun akka safuu Oromoo waaqaan buluutti kan itti rooba kadhatee waaqarraa argatuudha. Bona guutuu waaqni duumessa hin qabne, kan namarraa fagaatee ture, wayita Oromoon Arfaasaa keessa tulluutti ba'ee waaqayyoon dhugoomfatu, ni rooba.
Kan birraa ol nuuf keesse gadi nuuf deebisi jedhuun. Roobi yaa waaqayyo ansiroon facaasaa, Roobi yaa waaqayyoo asheetan qotadhaa, roobi yaa waaqayyoo arfaasaan eeggadhaa, roobi yaa waaqayyoo Arfaasaan rooba jaallataa, jedhu,'' jechuun ibsaniru.
Waaqayyoon kadhachuuf utuma gara tulluutti hin ba'in yoo roobni roobewoo sirni tulluutti ba'uu itti dhiifamaawoo gaaffii jedhuufis deebii wayita laatan,''Waggaa waggaadhaan Irreessi Arfaasaa hin hafu, duudhaa waan ta'eef.
Hongee yoo jiraates, roobni yoo jiraates duudhaa waggaadhaan naanna'u waan ta'eef hin hafu. Namni ciree ganamaafi Laaqana guyyaa nyaachuu hin dhiisu, irreessa arfaasaafi irreess birraa jechuun akkuma kana waan ta'eef roobus caamus hafuu hin qabu.
Irreessi birraa bishooftuutti ta'uu fi irreessi arfaasaa jimmaatti ta'uusaaniif sababni addaa jiraa laata gaaffii jedhu wayita deebisan,''Tulluun wal hin caalu. Oromoon bakkuma hundatti abbaa malkaa fi abbaa tulluu qaba. kanaaf wanti bakkaan adda qoodanii wal caalchisaniif hin jiru. Iddooma tulluun jirutti galati galfamuu danda'a.


text:
Ji’a hagayyaa darbe Manni-maree Nageenyaa Dhaabbata mootummootaa biyyattiitti loltuun naga eegsistuu dabalataa kuma 4 bobba’uu akka qabu ibsee ture.
Mootummaan gamasaatiin wayita ammaa biyyattiitti nagaa fi tasgabbiin waan bu’eef humna naga- eegsisaa dabalataa bobbaasuun barbaachisaa miti jedheera.
Dubbi Himaan Ministeera Dhimma Alaa biyyattii Maaweeyin Ariik mootummaan nagaa eegsistoonni osoo gidduu hin-seenin humna nagaa fi tasgabbii uummata biyyattii mirkaneessuu qaba jedhaniiru.
Ministirri Ittisaa Ku’ool Maaniyaang gamasaaniin biyyisaanii humna naga-eegsisaa bifa kamiiyyuu akka ishee hin-barbaachifne dubbataniiru.
Akka ibsa isaaniitti qaamoleen biyyattii irraa fagaatanii jiran Sudaan Kibbaa waraanatti akka jirtu yaaduunsaanii dogoggoradha.
Bulchiinsi Saalvaa Kiir ji’a Sadaasaa darbe humni naga eegsisaa biyyattiitti akka bobba’u eyyamee ture.
Murtoon isaa ammaas murtoo ji’a Sadaasaa keessa murteesse kan jijjiiru ta’eera.
Garaagarummaan siyaasaa Itti-aanaa pireezdaantii biyyattii Duraanii Riik Maachaar fi Saalvaa Kiir gara waraanaatti isaan seensise 2013 lammileen biyyattii kumoota 10tti lakkaa’aman lubbuun isaanii akka dhaban sababa ta’eera.
Walitti-bu’iinsi ji’a Adoolessaa darbe deebi’ee ka’es Riik Maachaariin godaansaaf saaxileera.
Koomishiniin Mirga Namoomaa Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanii ammoo bulchiinsi Kiir miidhaa gosa bu’uureffate qaqqabsiisaa jira jechuun qeeqa.
Madda: Aljaziiraa


text:
Rakkooleen bulchiinsa gaariifi sassaabdummaa kiraa biyyattii keessatti babal’achaa waan dhufaniif, nagaafi tasgabbiin itti fufiinsa qabu akka hinjiraanne taasiseera. Kanarraa kan ka’e labsiin yeroo hatattamaa irra deebiin labsamuunsaa kan yaadatamudha.
Rakkoo uumamaa turan matumaa furuuf sosochiifi kutannoon gama mootummaan calaqqisaa jiru akka cimuufis ummatni itti dhiyeenyaan hordofachaa jira.
Kunimmoo qaamoleen gocha sassaabdummaa kiraa keessatti kufanii jiran gareedhaan walitti hidhamanii qabeenya biyyattii saamaa waan turaniif, umriinsaanii akka gabaabbatuufidha.
Haala kanaan qabsoon ummataa yeroorraa yerootti bifasaa jijjiirraachuun finiinaa kan ture yoo ta’u, haaromsa gadi fagoo taasifameen jijjiiramni mul’achaa jiru ummata bal’aa garaa kan ciibsu ta’ee mul’achaa jira.
Kunimmoo kan mul’isu, barri kun bara ummata sobanii jiraatan akka hintaanedha. “Yaa soogiddaa yoo ofiif jette mi’aayi, yoo didde dhagaadha jedhanii sigatu” akkuma jedhamu hoggansi kana booda aangootti bahu kan ummataaf jiraatu ta’uu hubatamuu mala.
Hoggansa amantaan ummataa irra hinjirre buqqisanii, kanneen antummaa ummataa qaban bakka buusaa deemuun jijjiirama ummatichi barbaadu yoo ta’u, kanneen qabeenya ummataa saamaa turan seeratti akka dhiyaataniif hoggansi haaraa of kennee hojjechuu barbaachisa.
Yeroo ammaallee hoggantootni antummaa ummataa hinqabne aangoo akka gad lakkisan taasifamaa jiru. Aangoo akka gadi dhiisan qofti gahaa dha jechuun kan ulfaatu yoo ta’u, qaamolee kanneen seeratti dhiyeessuuf yeroo fdhachuu hinqabu. Hanga kuni hintaanetti faayidaan ummataa eegameera jechuun kijibadha.
Hoggantoonni antummaa ummataa qabatamaan mul’isu jedhamuun abdataman hojiitti bobba’aa kan jiran yoo ta’u, madaa hawaasaa tuttuqaa yeroo lakkaa’uurra qabatamaan jijjiirama hawaasni barbaadu galmeessisuuf kutannoon hojjechuu qabu.
Jijjiiramni barbaadamu kunis kan ijaan mul’atu, itti quufinsa hawaasaa qabatamaan kan mirkaneessu yoo ta’een alatti, abdii ijaan hinmul’atne tarreessuun gonkumaa jiraachuu hinqabu. Ministirri Muummee Itoophiyaa haaraa Doktar Abiyyi Ahmad haasaa taasisan keessatti, “Abdii sobaa hawaasaaf galuun dogoggoradha, kan dubbatame hojiitti hiikuun ammoo cimina waan ta’eef hunduu tumsuu qaba” kan jedhudha.
Kunimmoo hoggantootni haaraa gaaraa kaasee hanga dakaatti muudaman marti hanqina kaleessa ture sababeeffachuun ergama isaan itti laatame lafarra akka hin harkifneef kallattiin taa’ee jiru cimaa ta’uusaa argisiisa.
Dogoggorootni kaleessa turan irraa baratamu malee irra deebi’amanii argamuu hinqabani. Hoggantootni haaraa muudaman kana hubachuun isaanirraa eegama.
Itti gaafatamummaan ulfaataadha, ofirra darbanii biyyaaf jiraachuu jechuu yoo ta’u, faayidaa al kallattiin argamu dhuunfachuuf jecha yaaliin taasifamu garuu dhumnisaa salphinadha.
Kaleessa qabeenyi hawaasaa saamameeras, kaazinaan mootummaas duwwaa ta’uu danda’a. Ta’us, hojii kaleessa babbadaa ture ilaalanii kutannoo hawaasa tajaajiluuf qaban laaffisuun barbaachisaa waan hintaaneef, of kennanii hojjechuun dirqama hoggansaa kennameerudha.
Ummatni haaromsa taasifamaa jiruun bakka garagaraatti gammachuusaa ibsachaa kan jiru yoo ta’u, fedhii ummtaa eeguuf, akkasumas dursiisuuf eeggannootiin hojjechuun barbaachisaadha.
Gammachuun ummataa calaqqisaa jiru kun ija godhatee mul’achuu kan danda’u, seenaa odeessuun osoo hintaane qabatamaan waan hawaasni barbaadu hojiitti hiikuun ta’uu qaba. Kunimoo kufaatii dhufuu malu gamanumaan ittisuudha.
Hawaasni mootummaasaa jaalatu yoomiyyuu yaada ijaarsaa kan kaasu yoo ta’u, mootummaanis gurrasaa ummataaf kennuun isarra jiraata. Kun taanaan ammoo hoggayyuu hawaasni mootummaa cina kan hiriirudha.
Walumaagalatti, muudamtoonni aangoon ummataaf amantaafi imaanaan itti laatame fayadamummaa lammiilee biyyattii mirkaneessuuf hojjechuu qabu. Ergama isaanitti laatame lafarra harkisuuniifi guutummaatti furuu dhabuun rakkoo biraa uumuu akka ta’e hubachuun murteessaadha. Madaa bule tuttuquurra fayyisuutu caala kan jenneefis kanumaafi.
Waasihuun Takleetiin


text:
Amerikaan filannoo pirezidaanttii jirti.Demokiraati keessaa Hilari Kilintonm Rippaabilikaan keessaa ammoo Doonald Tiraampitti dura jira.
Paartiin lachuu nama nama isaan fulaa bu’ee pirezidaanti tahuuf torbaan dhufuu fi torbaan itti aanaa keessaa seerumaan labsachuuf kurfoo jiran.
Senator Bernii Sandersi,ka pirezidaantii tahee biyya tana bulchuuf dorgomaa bahe hardha akka Hilarii Kilinton pirezdaantii taatu eebbiseefii duula filannoollee irratti gargaaruuf waadaa walii galan.
Waliin jabaannaa tanumaan biyya teennallee guddifannee mootummaa namii cuftii qooda keessaa qabu waliin qabaanna waliin jedhanii magaalaa New Hmapshaayer keessatti wal faarsan.
Nama paartii Rippaabilikaan keessaa dorgomu Donaldi Tiraampi waliin moohuuf walii mirkansan.
Namii paartii Demokiraati fulaa bu’ee pirezidaantii tahuu dandahu Hilarii Kilinton jedhee waan cufaan hin gargaarra jedhee faarse Saandersi.
Sanderi nama lamaan paartii Demokriaati keessa walti hafe keessaa tokko Hilarii Kilintonitti haga guddaan isa dura jira.
Hilarilleen tanaaf Sandersii fi warra tanaa jedhee dhufe cufaa galateeffattee filannoon tun keessattuu Sandersilleen itti dabalmaee midhaagaa tolaa deemuutti jirti jetti.
Jarii kun Amerikaa haga duriillee caalaa jabduu malii jireenna isii dureeyyii qofaa mitii hiyyeessallee bu’aa buusee namuu qooda keessaa qabu waliin jaarraa jedhanii walii mirkansan .
Pirezidaanti daati Obaamaalleen torbaan dabre keessaa akka Hilary Kilinton prezdaanti Amerikaa taatu godina North Carolina keessatti qabsaaheef.
Senator Sandersi Hilariin nama Amerikaa hiyyuma keessaa baasu, egeree biyya tanaa karaa qajeelaatti geessu dandahu,nama jijjiirama qilleensa addunyaa rakkisuutti jiru kanaan faltee jireenna Amerikaa wayyeessuu jedhe.
Hilary Kilinton nama akka namii Amerikaa mindaa dansaa argatee hujii hojjatu jabaatee qabsaahu jetti.
Paartiin Demokiraati guyyaa 15 duubatti Filadelfiyaatti walti dhuftee Hilarii Kilinton seerumaan filachuuf kurfoo jirti.


text:
Raashiyaan filannoo prezidaantummaa Amerikaa keessaa harka qabaachuu fi qabaachuu dhaba ishee mirkaneessuuf qorannaa mootummaan Federaalaa gaggeessu keessaa kan hin senne ta’u abbaa alaangaa mummichii kan Yunaaytid Isteetes Jeff Seshiins beeksiisan.
Seeshiins Kamiisa kaleessaa oduu gabaastoota waliin kan wal argan yoo ta’u kunis gaazexaan waashingtoon post seeshiins filannoo Amerikaa dura Amerikaatti Ambaasaaddara Raashiyaa Sergee Kislyak waliin yeroo lama wal argan jechuun eega gabaasee booda.
Odeeffannoo kanas yeroo aangoo haaraa kanaaf muudamuu dura mana marii bakka bu’ootaa duratti falmii gaggeeffame irratti hin ibsine jedhee gabaase.
Seeshiins yeroo sana waa’ee filannoo prezidaantummaa Amerikaa Ambaasaaddara Raashiyaa waliin dubbataniiru yoo ta’e gaaffiin jedhu dhaga’amaa jira.
Kakatee sobe jechuun seshiins aangoo haa gadhisuu jedhu Demokraatonni hangi tokko.Seera tumtoonni hangi tokko paartilee lamaan irraa koree qorannaa gaggeessuu keessaa of- haa baasu jechaa turan.


text:
Baatii kana keessa ajjechaan mana barumsaa sadarkaa lammaffaa Floridaa irratti dhaqqabe yeroo bulchiitoonni kutaalee Amerikaa maraa wal ga’an ajandaa duraa akka ta’u prezidaantiin Amerikaa Donaald Traamp dubbatanii jiru.
Kun dhimmi biyya keenya keessatti xumuura argachuu qabu jedhan Traamp Dilbata darbee haasawaa dhageesisaniin.Kutaaleen Amerikaa Qawwee bitachuu fi qabaachuu kan ilaaleen seera adda addaa kan qaban yoo ta’u haala itti qawwee to’achuun danda’amu irratti ilaalcha adda addaa qaban.
Kanaaf mootummaan Federaalaa tarkaanfii ofii fudhachuu qaba.Miseensoonni seeneetaa fi seera tumtoonni Amerikaa torban tokkoof boqonnaa irra eega turanii booda har’a hojiitti deebi’an.


text:
Aleeppoo gama bahaa kan Siriyaa keessa to’attonni tokkummaa mootummotaa battalumatti akka seenaniif golli naga eegumsaa sagalee guutuun raggaasisee jira.Faransaayiin akka jettutti tarkaanfiin kun fixiinsa uummataa kan humnootiin siriyaa fi hidhatonni geesisan ittisuuf gargaara.
Maadhee riphxee looltootaa ishee dhumaa kan taate Aleeppoo kan Siriyaa keessaa har’a uummata baasuun kan itti fufee yoo qabsaa’onnii fi aangawoonni nannoo akka jedhanti uummata awutoobuusa digdamaan Aleeppoo gama bahaa irraa gara naannoo mormitootaatti geeffamanii jiru.
Uummanni kumnii hedduun amma iyyu Aleeppoo gama bahaa keessa kan jiran yoo ta’u iddoo sana bara 2012 kaasee riphxee looltotaan kan bultu ta’uun ni yaadatama.Garu duula humnootiin mootummaa gaggeeessaa jiraniin lafa qabatan mara dhabaa jiru.
Uummata Aleeppoo keessaa baasuuf mootummaan gama isaan gaaffiin dhiyeesse kanneen kutaa Idlib Kaaba-dhiyaa Fouaa fi Kefrayaa keessatti siviloota dhukkubsatanaii fi madaa’an akka ba’aniif ehamamuufi qaba jedhe.
Kanaaf jecha uummanni Awutoobuusa kudhaniin har’a magaalaalaee kana lamaan keessaa baafamu Briteen keessa kan maadheffate gareen siriyaan obsarvaatorii foor hiyumaan raaytis jedhamu beeksisee jira.


text:
Ergaa Gulaalaa ejjennaa imaammata ADO – May 29
Yeroo ammaa kanatti haalli siyaasaa Ethiopia keessatti mul’atu, baayyee wal xaxaa, yaaddeessaa fi xumurri isaa maal ta’uu akka malullee tilmaamuun kan nama rakkisu ta’aa jira. Addi Dimokiraatawaa Oromoo (ADOn) akka dhaaba siyaasaa rakkoowwan uummata Oromoos ta’ee kan biroo waggoota dheeraadhaaf turaniif furmaata waaraa argamsiisuudhaaf dhaabbate tokkootti waan biyya sana keessatti adeemaa jiru dhiyeenyaan hordofa. Har’a biyya Ethiopia keessatti kanneen gaaffii mirgaa gaafatan, gaaffii mirgaa gaafachuu isaanii qofaan qamaa fi qalbiin bakka jiran hundaatti dararamaa jiru, itti dabalees mirgi, bilisaan yaada ofii ibsachuu, amantii barbaadan akka barbaadanitti hordofuu, mirgi dubbisuu fi barreessuu, mirgi qooda fudhannaa dhaabbii siyaasaa uggaramee jira. Itti dabalees…
Dhalootaa fi Imala Adda Dimokraatawaa Oromoo
Dhaggeesffattoota keenyaa Dhalootaa fi Imala Adda Dimokraatawaa Oromoo mata duree jedhu jalatti qopheen nuti fudhannee dhihaanne, Bu’ureeffama Adda Dimokraatawaa Oromoo fi deemsa isaa fuula duraa irratti hubannaaf qophee dhihaatee dha. Akkuma beekamu Addi Dimokiraatawaa Oromoo maqaa amma qabu kana qabatee osoo as hin ba’inii fi waltajjii Marii Oromoon beekamaa turetti, ganna tokko darbe kana keessa qorannaa fi maree bal’aa taasisaa ture. Qorannaa fi mare isaa kanaanis Qabsoon bilisummaa Oromoo baroota dheeraaf deemaa turee ABO dhalche , waggoota afurtaman darban keessatti wareega heedduu baasee, bu’aa hin tuffatamni argamsiisellee rakkoo keessaan qabamee gaadi’amee of dura tarkaanfachuu dadhabuu ta’ee arge. ABO dhibee keessaan qabamee, waldhabee,…
Kaayyoon Adda Dimokiraatawaa Oromoo (ADO)
Kaayyoon Adda Dimokiraatawaa Oromoo (ADO) ummatni Oromo bittaa halagaa jalaa bayee, biyya ofii irratti abbaa biyyummaa isaa deebifatee, mirga guutuu qabaatee ofiin of bulchaa, mootummaa biyyoolessaa Itiyoophiyaa keessatti ammoo uummattoota biyyittii kan fedhii fi hawwii sirna diimookiraasii jalatti buluu qaban hunda waliin ta’uudhaan mootummaa Federaalaa kan sirna diimookirasii dhugaatiin gaggeeffamu ijaaruudha. Isa kana dhugoomsuunis Oromoon akka saba guddaa hundee biyyittii ta’e tokkootti aangoo polotikaa isa fakkaatu akka qabaatu taasisuudhaaf qabsaawuudha. Kana jechuun biyyi/lafti Oromiyaa handhuura biyyittii, qabeenyi Oromiyaaa utubaa diinagdee biyyittii, sabni Oromoo immoo madaaluma kamiinuu uummata guddaa waan ta’eef dhimmi Oromoo ilaalu sabaaf sab-lammoota biyya sanaa hunda karaa gara…
Raadiyoo Adda Demokiratawaa Oromoo (ADO)
Raadiyoo Bilisummaa Oromoo (RBO) jedhamee kan moggaafame Raadiyoon Adda Dimokiratawaa Oromoo harra Caamsaa 15 bara 2013 irraa jalqabee qilleensarra ooluuf jira. Raadiyoon Bilisummaa Oromoo(RBO)n Adda Demokiratawaa Oromoon qophaawee ammaaf torbanitti guyyaa tokko, guyyaa Roobii sa’a tokkoof afaan Oromoon tamsaasa isaa jalqabuuf jiru RBOn, hawaasa Oromoo adunyaa guutuu keessa jiraataniif sagantaa isaa dhiheessa. Raadiyoon Bilisummaa Oromoo sagantaa isaa kana keessatti sochii Addi Demoikraatawaa Oromoo gaggeessuu fi walii gala qabsoo sabani Oromoo mirga isaa deeffachuuf taasisu irratti kan xiyyaafatu yoo ta’u, itti dabalees, aadaa, seenaa fi ogbarruu Oromoo irratti gad fageenyaan hojjeta. Tamsaasi Raadiyoo Bilisummaa Oromoo ammaaf kara marsaa interneetii Adda Demokiraatawaa…


text:
Laaptooppiin keenya kunammoo sa’aatii dheeraaf wayita itti fayyadamnu akka malee hoo’uu danda’a.
Fayyadamtoonni laaptooppii dhibbantaa 90 ta’an laaptooppiin isaanii akka malee akka hoo’u dubbatu.
Hoo’iinsi garmalee kun ammoo laaptooppiin keenya sirriitti akka hin-hojjenne qabiyyeen isaa keessaa akka miidhamu gochuu danda’a.
Maloota armaan gaditti tarreeffaman laaptooppiin keenya akka malee akka hin-hoo’ine gochuu danda’an hojiitti hiikuun umurii laaptooppii keenyaa dheeressuu dandeenya.
Itti-fayyadama humnaa: Laaptooppii irratti wayita hojjannu Chaarjii irra keenyee yoo ta’e humna olaanaa akka fayyadamu waan godhuuf laaptooppiin keenya akka malee akka hoo’u godha.
Kana ittisuufis filannoowwan task baarii laaptoppii keenyarra jiran keessaa humna qusachuu kan dandeessisan filachuun humna akka qusatu gochuun laaptooppii keenya akka malee hoo’uurraa eeguu qabna.
Meeshaa qilleensa afuufuun (Air Compressor) yero yerootti qulqulleessuu: Bakkee awaarri jirutti hojjanna yoo ta’e qaawwaa laaptooppiin keenya qabuun awwaarri seenee cufuun akka malee akka hoo’u gochuu danada’a.
Kanaafis laaptooppii keenya meeshaa qilleensa afuufuun (Air Compressor) yero yerootti qulqulleessuun umurii laptooppii keenyaa dheeressuu dandeenya.
Bakka irra keenyu filachuu: Baay’inaan Laaptooppii fayyadamuuf akka nuuf mijatutti sireerra yookaan soofaarra keenyee fayyadamna.
Waantonni lallaafoon garuu hoo’i laaptoppicha keessaa akka hinbaane dhorkuun hoo’ichi gara keessa laaptooppichaatti akka deebi’u waan godhaniif qaamni keessaa Laaptooppichaa hoo’aan akka miidhamu godhu.
Kanaaf Laaptoioppii wayita fayyadamnu waantota jajjabboo akka xarabbeezaa irra kaa’uun fayyadamuun gaariidha.
Laaptoppicha guutumaan guutuutti dhaamsuu: laaptooppii keenya yeroo itti hin-fayyadamnetti guutumaan guutuutti dhaamsinee kaa’uun laaptooppiin keenya garmalee akka hin-hoo’ine godha.
Laaptooppicha deebi’een itti fayyadama jechuun guutumaan guutuutti osoo hindhaamsin dhiisna yookaan istaandbaayiirra keenya yoota’e laaptooppicha garmalee hoo’isa.
Kanaaf laaptooppii keenya yeroo itti hin-fayyadamnetti guutumaan guutuutti dhaamsuutu gorfama.
Madda: geekfreak.com


text:
Obbo Baqqalaa Garbaaf mirgii wabiin gadhiifamuu akka kabajamuuf gochuuf abukaatoleen isaanii iyyata kan galfatan ta’uus manni murtii yeroo arfaffaaf har’as bellama ka biroo Kennee jira. Akka seera biyyattitti mirga wabiin gadhifamuu kan ilaaleen iyyati dhiyaatu sa’atii 48 keessatti murtii argachuu qaba.
Abbootiin seeraa wal dabree dhukkubsatan jedhamee yeroo sadii bellama erga dabarsanii booda inni isa dhukkuffate jedhame bakka bu’e dhaddacha irratti argamu murtii kennuu hin danda’uu? Akka seera jiruutti abbaan seeraa yoo dhukkuffate ykn guutummaatti dhimmi sana irraa yoo kaafaman kanneen haaraa bakka buufaman ykn isa dhukkubsate bakka bu’uun dhaddacha irratti yoo argame dhimmicha ilaaluun murtii kennuu danda’uu ka jedhu ta’uun ibsamee jira.
Dhukkubii dabaree abbootii seeraa kana dhaddacha kana irraa isaan hambiisu kun ragaa ogeessa fayyaa qabaa?Maraafuu isa dhumaa jedhamee Kamiisa Hgayya 10 bara 2017 bellamnii arfaffaan kennamee jira.


text:
Oromiyaan galaana atileetotaati. Atileetiksiin aadaa, duudhaafi eenyummaa Oromooti.
Seenaa biyyattii keessatti atileetonni Oromiyaa keessaa burqan yeroo atileetota gootota duriifi hangafiota Abbabaa Biqilaa, Maammoo Waldee, Daraartuu Tulluu, Faaxumaa Roobaafaa irraa kaasee hanga Xirunash Dibaabaa, Ganzabee Dibaabaa, Almaaz Ayyaanaa, Maaree Dibaabaafaatti kallacha injifannoo Oromoo qofa osoo hin ta'in biyyaafi ardii Afrikaafis miira dammaqinaafi mallattoo injifannoo ta'anii itti fufaa jiru.
Oromummaan haala kamiyyuu keessatti dorgomanii injifachuu akka ta'eefi rakkoo fedheefiyyuu jilbifachuun akka hinbarbaachifne, Oromummaan faajjii (aasxaa) injifannoo akka ta'e dhalootas, addunyaas, firaafi diinas barsiisaa jiru.
Oromiyaan galaana atileetotaa taatee akka ittifuftu gochuuf rakkoowwan sochii atileetiksii sadarkaa hundatti xaxanii qaban hiikuun dirqama. Sababiinsaa kufaatiin atileetiksiirraatti dhufu kufaatii eenyummaa keenyarratti dhufu waan ta'uuf.
Kanaafuu mirgaafi faayidaa atileetota Oromoo waltajjiifi sadarkaalee hundarratti kabachiisuuf Federeeshiniin Atileetiksii Oromiyaa sochiiwwan babaldhaa gochaa jira.
Nus sochiiwwan atileetiksii naannoo Oromiyaa keessatti taasifamaa jiran ilaalchisuudhaan dhiheenya kana qaamolee dhimmichi ilaallatu Magaalaa Bushooftuutti haasofsisnee turre.
Dhimuma kana pirezidaantiin federeeshinichaa, Obbo Daanyaachawu Shifarraa akka ibsanitti, Guddina atileetiksii Oromiyaafi biyyaattii dagaagsuuf, ilaalchaafi gochawwan sassaadummaa kiraa federeeshinnoota atileetiksii sadarkaalee gara garraa jiran biratti mul'atan karaa gurmaa'een irratti qabsaa'uun sirreessuu qabna jedhu.
Hunda caalaa jedhu pirezidaantichi, atileetiksiin aadaafi duudhaa, eenyuummaa Oromoo ta'ee akka ittifufu gochuu keessatti atileetonni Oromiyaa sadarkaa sadarkaan gufu tokko malee kilaboota naannichaa keessatti hirmaachisuun abdiiwwan biyyattii boru akkaa ta'an gochuun ni barbaachisa.
Oromiyaatti kilaboonni 20n waggoota saddeet dura ijaaramuusaanii kan ibsan Obbo Daanyaachawu, kilaboota kanneen keessaa kan Bulchiinsa Magaalaa Jimmaafi Walisoo yoo diigaman, kanneen hafan hirmaachaa jiru.
Keessumaa kilaboonni atileetiksii magaalota Adaamaafi Asallaa, Intarpiraayizii Daandii Oromiyaafi Dhaabbata Bosonaa Bineensaa Oromiyaa, magaalota Lagaxaafoo Lagadaadhii, Buraayyuu, Sabbataafi kkf ciccimoota jechuun eeraniiru.
Oromiyaa keessatti atileetota baayi'ee horachaa jirra kan jedhan pirezidaantichi atileetota heddu horachuu qofa osoo hinta'in atileetii naamusa gaariidhaan ijaarame horachun barbaachisaa akka ta'e addeessu.
Akka isaan jedhanitti, shaampiyoonaawwan kanaan dura gaggeeffamanitti Oromiyaa olaantummaadhaan xumuraa ture. Haata'u malee dhiheenya kana shaampiyoonaa atileetiksii Itoophiyaa 47fatti naannichi tokkoffaa ba'uu osoo danda'uu lammaffaa ta'uunsaa rakkinni akka jiru agarsiisa.
Gareen rakkoo kana qoratus hundaa'uu qaba jedhanii, garichis kan hundaa'u Federeeshinii Atileetiksi Oromiyyaa dabalate waldaalee Leenjistoota Atileetiksifi Atileetota Oromiyaarraa akka ta'u himaniiru.
Leenjisaan kilaba atileetiksii Magaalaa Adaamaa, Obbo Habtaamuu Girmaa gamasaaniin, leenjisaafi maaneejara jechuun atileetii tokko waggaa 16tti gara ispoortii atileetikii yoo fidu haala maraanuu amala isaa beekuun barbaachisaadha jedha.
Leenjisaan kilaba atileetiksii Dhaabbata Bosonaafi Bineensaa Oromiyaa, Obbo Birihaanu Mokonnin gamasaaniitiin, “Leenjistoonni tokko ta'anii hojjechuurra waltuffatu. Tokko ta'amee hinhojjetamu taanaan qabxiin eegamu hinjiraatu” jedhu.
Kilaboonni Oromiyaan hundeesses qaama dhimmi ilaallatuun hordofamuufi deggaramuu akka qabanis eeranii, ogeesonnis hojii kiyya jedhanii xiyyeeffannaan hojjechuun qabxiin ummanni eegu galmeessisuuf tattaafachuu akka qaban ibsu.
Leenjistoonni garee biyyaalessaa Koloneel Huseen Shaboofi Komaandar Toleeraa Dinqaa guddina atileetkisii naannichaatiif akkasumas Oromiyaan madda atileetikii taatee akka itti fuftu gochuuf qaamolee dhimmi ilaallatu wajjin hojjechuuf qophii ta'uusaanii beeksisaniiru.
Balballoommii Oduu
Tashoomaa Qadiidaatiin


text:
Baqattota Oromoo biyya amba kessatti darama jiran bira dhaabbachuu dirqama Oromo maraati!
Akkuma beekamu yeroo ammaa gochaan sukkannessaa mootummaan Aduunya baqatotaa biyyaa amba irrattii gaggessa jiru waan addunyaa hunda gaddisisaa jiruu ta’uun ni bekama.baqattotaa kana kessaa bay’een isaani ilmaan oromo ta’us qubaa ni qabnaa.sabaabni hedduun oromoon itti biyyaa baqatee biyya akkuma oromoota lakkofsaan hedduu ta’anii biyyota olla fi biyyota biroo kessatti saba ilalcha siyasa isani irran kan ka’ee wayyaneen jirenya dhowwite gidiraan heddun itti hammaannaan sodaa lubbu isaaniif biyya irra gara biyyota Olla akka Jibuutii,somaalee fi sudaanitti baqatanii isaan boda kara adda addaatin biyya Saudi seenuun jireenyaa sukkanessa fi jirenya sodaan gutamen biyya ambaa kessa kan jirachaa jiran dha.
Ilmaan oromoo biyya isaanii kessattii sababa rakkoo ilaalcha siyaasaa qaban irran kan ka’e ogummaa qabaniin hojiitti bobba’anii of gargaaruuf maatii isaanii gargaaranii akkuma ilmoon namaa tookko jirattutti jirenyaa gaariif nagaa qabuu akka hin jiraannef asinis achinis motummaan wayyaanee gufuu itti ta’ee jirachuun bekkama dha. Oromoon harka dhibba kessa 95 ol sababni guddaan ittin biyya jallatan irra ba’ani gidiraa heddu biyyota ambaa kessatti argaa jiraanif jireenyaa adda ta’ee jirachuuf filatanii osoo hin taanee sababa sodaa lubbuu isaaniif sirna ajjesaa wayyaanee jala jiraachuu hin dandenyeef qofa kan baqatani ba’ani dha.
Torban darbaan kessaas warren reebichaafi samicha ummata biyya arabaatiin irraa ga’ee irraan kan ka’ee osoo hin jaallatin dirqamaan gara biyyaatti kan deebi’aan kessaa ilmaan oromoo warren ta’an wayyaneen calalamani deggertota ABO dha jechuun akkaa ija adda ta’een ilalamu qabanfi namota kana duka bu’uu akka qaban kadirota wayyaneef dirqamni itti kennamu isaa misensotni wayyanee ifa baasani jiru.
Ilmaan oromoo ogummaaa qabaniin hojittii bobba’anii nagaan hojjetanii jiraachuuf yoo hin dandenyee,saba ilalcha siyaasa qaban irran kan ka’e carraa hojii argachuus yoo hin qabaanne ,hojii mataa isaanii umanii hojjechufis yoo hin dandenyee,lafti isaan qaban irra buqqisuun wayyaneen gaaffi tokko malee irra fudhamee abba qabenyaa habashotaaf kan biyya alaatti yoo hiramu ,gaffii kaasaniif debiin isanii mana hidhaafi ajjechaa yoo ta’uu,ilaalcha siyaasa itti amanan qabaatani jirachuus yoo hin dandenyee,biyya dhalatani guddatan kessa akka hin jiraanne akkuma bineensaatti qawween yeroo adamsamani,biyyaarra baqataniis biyyaa amabaa kessatti nagaan jirachuu yoo hin dandenye,addunyaa kana irraa essa dhaqanii ha jiraataniree? waan nama ajaa’ibu kessaa yeroo amma finfinnee dabalatee magalota gurguddoo oromiya kessa ummatnii habashafi tigrotaa heddumminaan qubacha fi qabenyaa hedduu horachaa bakka jiranitti Ilmaan oromoo magalota oromiya irra sababota adda addaan dirqamaan akka godananfi biyya gadhisanii akka biyya ambaa kessatti dararaman tasisaama jiraachuun hojii wayyaneen biyya oromoo gutumma gututti dhunfachuuf gochaa jirtuu ta’un waan hubatamu qabu dha . yeroo amma magaalota oromiya kessatti ijaarsaa manafii fooqii adda addaa kan ijaaraa jiruu hedduminaan ummata habasha fi tigrota dha,afaan hedduminaan dubbatama jiruus afaan oromoo osoo hin taane afaan habashotaa akka ta’ee heddun kenyaa waan ifatti argaa jirru dha,lafa oromoo kessaattii maannen barumsaa afaan amharaan banamee jiru lakkosaan heddu ta’ee jira. akka wali galaattii wayyaaneen ilmaan oromoo dirqamaan akka biyya isaanii gadi lakkisanii baqatan sababa adda addaa itti funaanaa biyya oromoo ammoo ummata habashaaf tigree itti naquun hojii wayyaaneen fulduratti oromoo biyya dhabsisuu dhaf irraatti hejjechaa jirtu ta’uun waan dagatamuu hin qabne dha . Motummaan wayyanee har’as ummata oromoo godaa hangaa gubbaattii siyaasa isaa akka deggeran YKN miseensaa akka ta’uu qaban dirqisisaa jira .warren didan garuu jireenya akka hin jiraanne ifatti rakko irraan ga’aa jira.Dirqisisuu irra darbee warreen miseensa ta’uu didaniif warren ilalacha siyaasa wayyanee mormaan sababa adda addaa itti barbaaduun ABO dha jedhee mana hidhatti tortorsaa jira.warreen kaan ammoo sababa adda adda itti barbaaduun gufuu itti ta’uun hojii isanii irraa akkaa dhaabbatan fi carraa hojii biyyitti kessattii akka hin arganne taasisuun abdii murannaadhaan biyyaa isanii irraa gadhisanii godaansaa akka filataan dirqamsisa jira.Warreen dirqamaan godansa filataan kun egaa bakka godaansaattii kessattu biyyota Olla fi biyya akka Saudi Arabiyatti dararamni hedduun akka irra ga’uu danda’uu utuu hubatanii maaliif godanuu jenne gaffii waan kasnu miti.Sababni isaas harkaa motumma wayyaneen du’uu irra jedhanii carraa biroo waan dhabaniifi yoon du’es yoon jiradhess carraa kiyya yaluun qabaa jechuun murtee ofirratti murtessuun godaansaa filatanii waan demaniif. Hala kanaan lammiwwan Oromoo hedduun yeroo Baqattota Oromoo biyya amba kessatti darama jiran bira dhaabbachuu dirqama Oromo maraati!
dirqama oromummaa share godha lamii koo
Baqattota Oromoo biyya amba kessatti darama jiran bira dhaabbachuu dirqama Oromo maraati!
Baqattota Oromoo biyya amba kessatti darama jiran bira dhaabbachuu dirqama Oromo maraati!


text:
Kabajamtoota ilaam Oromoo, nagaan kabaja Oromummaa bakka jirtanitti isin haaga’u. Barri haarayaa itti adeemnu kun bara ilmaan Oromoo waliif galanii alaa galan, bara wal gorfatanii tokkoomaan, bara dogoggora darbeef dhiifama waliif godhan, bara xiqqaa fi guddaan walii abboomaman, bara diinumman afee obbolummaan itti dagaagu, bara safuun ulfinni Oromummaa itti kabajamu, bara gammachuu bara jaalaa, bara nageenyaa, bara tokkummaa, bara bilisummaa isinnif haata’u!
Kabajamtoota ilmaan Oromoo kutaalee garaagaraa keessatti dhalachuun, Ilaalcha siyaasaa garaagaraa qabaachuun, Amantii adda addaattii buluun fafa hin qabu, mirga dhuunfaati. Garuu moo dhiiga ittiin ganama umamne Oromummaa waliin qabnu waliin jabeefachuun mirga qofaa otoo hin ta’iin dirqama keenya. Kanaafuu kutaa kamittuu haa dhalannuu, Jaarmiyaa Siyaasaa Qabsoo Bilisummaa Oromoo adda addaa kamillee haadeeggarru, Amantii kamittillee haa bulluu tokkummaa Oromummaan waliin qabnu cimsuuf qophii haa taanu! tattaaffii haa goonu!
Oromummaa Foundation kaayyoo calqabe baldhinaan ummataan ga’uuf Koree Qindeesituu WTUOGA-Ntherlands waliin ta’uudhaan sagantaa addaa qopheessee jira. Sagantaan kun bara harayaa 2010 itti seennu ilaalcha haarayaan, sammuu obbolummaa Oromummaa tiin waliin akka simanuuf, wal hubannoon ilmaan Oromoo jidduutti akka dagaagutti yaadamee sagantaa qophaa’ee dha.
Sagantaan kun akkuma adaa Oromoot Maanguddootinni tarree galanii margaa jiidhaa qabatanii eebbaan banu. ibsa gabaabaa fi mariin booda sagantaa bashannanaatu itti fufa. Dhumarrattis eebba Maanguddoo tiin xumurama.
SAGANTAA BASHANNANAA
Sagantaa kana midhagsanii milkeessuuf Artistoota Oromoo bebeekkamoo ta’an, Gazexeesitoota, Walaleesitoota, Abbaa qoosaa/Comedian qooda fudhatu.
Artistoota:- 1.Hangaatuu Baalchaa 2.Mahaaddii Sheekaa 3.Habtaamuu Hayeta Dabalee 4. Bakkaangahaa Margaa
Waggaa lamaan darbe, Mudde 23 bara 2007 yeroo sabboontotinni Gazexeesitoota oromoo arfan Dammaqaa Nagaasaa, Lamlam Faantaa, Mohaammad Ahmad fi Dassuu Duulaa yeroo biyya Eritira’aa gara biyya Netherlands dhufan jiraatotinni Oromoo Netherlands ilaalcha siyaasaan, kutaan, amnatiin otoo wal-hin qoodiin Jaallan kanaaf simannaa addaa gochuun isaanii ni yaadatama. Ammammoo “tokkummaan oromummaa wanta hunda caala, dhaabbannee isin keessummeesina” jechuu dhaan obbolaawwan keenya kun sagantaa qophaa’ee kana’rratti dabaree isaanii Uummata simachuun ogummaa qabaniin waltajjii kana sagantaa seena qabeessa ta’e taasisuuf qophaanii sin eegaa jiru.
“Dhaamsa kiyya addaan hin kutu, yoo qalbeefattan walaloon kiyya lafa hin buutu!” jedhu addee Makkiyaa Abdullah /Binta Dirree
Kolfaan gammaduun akka nyaachaa fi dhugaati nama gabbisa, an qoosuu hin dadhabu isin kolfuu hin dadhabiina!”jedha Raayyaa Abbaaduraa/Lateo Arrrrrrrrrrrrrrrr
“Harmeen kiyya Weelluu dhaan isin gammachiifti ani moo walaloon hiriyoota koo Daa’imman Oromoo dadammaqassa, dhaamsa nama guddaa isiinif dabarsa!” Jedha mucaan waggaa 11 Roobinus Shimallis.
Calqabaa sagantaa hanga dhumaatti isin keessuummeesuuf sabboontoota kabajaan isin eegaa jiran:- 1. Raayyaa Abbaaduraa 2. Shimallis Shaanqoo 3. Aliimaa Usmaan 4. Sannayiti Galataa 5. Ambassee Sambataa 6. Hussein Mahaammad 7. Midhaqissaa Baalchaa
Sagantaan kun bakkee da’imman Oromoo itti wal-arganii, waliin gammadan, Lakk. bilbilaa, e.meela wal-jijjirrattani enyummaa obbulummaa Oromummaa isaan kan ittiin jabeefatanii dha. Kaffaltiin galma ittiin seenamu EU.20.00, namoota kaampii baqataa keessa jiraatani “documentii”bakkee jireenya isaanii mirkaneessu agrsiisanii EU 10.00 qofaa kaffalanii galma seenu. Ijoolleen waggaa 18 gadii hanga umurii 15 waraqaa eenyummaa/umurii isaan mirkaneessu agarsiisanii kaffaltii malee bilisaan galma seenu. Sagantaan bashananaa kun karaa sarara “paltalk” Waldaa Tokkummaa Uummata Oromoo Guutuu Addunyaa tiin suduudaan qilleensa’rra oola.
Guyyaa, sa’a fi bakkee sagantaan itti gaggeeffamu:- Amajjii 09 bara 2010, sa’a 12.00_21.00, Straat Weltevreden 4 postcode: 3731 AL De Bilt/Utrecht Netherlands.
Akkaataan ittiin dhuftan Utercht centeral train station’rraa Bus lakk. 77 kan gara Magaalaa Bilthoven deemu qabadhaa. Bakkee Groenekanseweg/ Alfred Nobellaan jedhamutti Bus’rraa bu’aa. Karuma Busa’rraa buutaniin fuula duratti xiqquma yeroo deemtan ibsaa tiraafikaa ceetanii harka mirgaatti daandii qaldhoo “biskileetaa” ‘rra miilaan bakkee/mana Weltevreden lakk.4 ga’uuf minute 8 qofaa deemtu. Yoo train stationa Magaalaa Biltihoven’rraa kaatanis garaagarina hin qabu, bifuma armaan olitti caqafameen deemama.
Wuxineessaan Sagantaa kanaa, Bakkaangahaa Margaa Bu’uuressaa Oromummaa Foundation fi WTUOGA Lakk.bil. 0031624548926
Haala kaayyoo Oromummaa Foundation fi WTUOGA gabaabumatti quba isin qabsiisuuf:- Oromummaa Foundation Mirgaa fi Gargaarsa Namoomaa garaagaraa raawwachuuf akkasumas Dagaagina Aadaa fi Hawaasummaa Uummta Oromoo’rratti kan fuulleefateedha, keessattuu Baqatoota Oromoo, Hidhamtoota Siyaasaa, Daa’imman maatii hin qabne gargaaruuf Dhaabbata Namoomaa seeraan hundeefamee dha.
Tokkummaa Oromoo cimsuun fedhii ilmaan Oromoo maraati. Kanaafuu fedhii Tokkoominaa Uummata Oromoo galmaan ga’uuf “Oromummaa Foundation” ijaarsa Waldaa Tokkummaa Uummata Oromoo Guutuu Addunyaa (WTUOGA) gaggeessaa jira. Ijaarsi kun biyya alaa fi biyya keesatti ilmaan Oromoo maraa kan hammatuudha. (Namootaa diinaaf meeshaa ta’anii hojjachaa jiraniin alati ilmaan Oromoo martinuu WTUOGA keessatti qooda fudhachuu ni dandayu).
Jiraatota Oromoo biyya Netherlandi fi biyyoota ollaa kanneen dhaamsi kun hin qaqqabne akka qaqqabsiiftan kabajaa Oromummaan isin gaafanna.
Waan Bayeessa haa Hojjannu!
www.oromummaa.com
Oromummaa Foundation fi
Koree Qindeesituu ijaarsa WTUOGA-Netherlands


text:
Bilbila Ammayyaawaa[SMART Phone] keessan Yeroo Hunda Qulqullinni isaa akka eeggametti Fayyadamuuf tartiiba armaan gadii hordofaa:
Bilbilli keessan dandeettiin yeroo bitattan qabuufi yeroo xiqqoo ture qabu jijjiiramaa deemee, hirdhachuun gara dhumaatti dadhabaa ta’a.
Dandeettiin bilbilli Smart phone keessan qabu akkasumatti yeroo dheeraa akka turuuf tartiiba armaan gadii hordofaa.
- Sirna Wiirtuu[Operating System [OS]] qafoo keessanii haaromsuu[keep update phone OS]
Bilbila keessan Haaromsuuf yoo barbaaddan, dursa, WI-FI dhaan fayyadamaa, Moosajii(software) naqatu(download) godhu waan qabuuf, Mallaqaan hunda isiniif osoo hin buusin karatti cituu ykn mallaqa fixee dhaabbachuu danda’a.
Bilbila keessan haaromsuuf:
- Qindaa’ina(settings) –> waa’ee qafoo(about phone)–> Sirna Haaromsa Moosajii(system software update ykn wireless update) cuqaasaa–> Ok jedhaa.
Hanga inni xumuree ofiin ofcufee banutti(restart) godhutti obsaan eegaa.
Hub: Deetaan bilbilicha keessaa qabdan baduu danda’a waan ta’eef dursitanii bilbila ykn kuustuu(memory) biraatti garagalfachuu hin irraanfatinaa.
- Fayyadamaa[Apps] itti hin fayyadamne hin fe’inaa[not install unnecessary Apps]
- Fayyadamaa[App] haaraa yoo fayyadamtanii kaatan cufaa
- Sajoo[icon] fayyadamaa barbaaddanii fuuldura[home] irra kaawwadhaa, kunis akka salphatti argachuuf waan isin fayyaduuf barbaacha bilbila keessan hin jaataneessitan.
- Dug-duubee[background] isa sosoccho’aa[animation wallpaper] hin fayyadaminaa
- Kuusaa[Memory] keessanii qulqulleessuuf wantoota hin barbaachifne suuraafi suursagalees irraa balleessaa
- Gutummaa isaa qulqulleessaa[Factory Reset] – Turtii irraas ta’ee haala itti fayyadamaatiin bilbila keessan akkaataa armaan olitti eerametti qabdanii, yeroo inni jaatanaawuu[busy] eegalu, guutummaasaa qulqulleessuun gaariidha. Qafoon keessan bifa haaraan tajaajila akka isiniif kennu taasisa.
Haalota armaan olitti eeramaniin fayyadamnee Bilbilla keenya qulqullina olaanaan eeggachu dandeenya
HORAA BULAA
OROMO ICT


text:
Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa haaraan, Dr. Abiyyi Ahimed, Wixata dabre kana muudama isaanii irratti ennaa paarlaamaa Itiyoophiyaa fi uummata biyytiif haasawa godhan keessatti namoota biyyaa otuu mirga siyaasaa fi mirga dhala-namaaf falmanii ajjeesaman, ijoollee otuu umurii dheeraa hin jiraatiin karaatti kutamaniif dhiifama gaafatanii jiran.
Mootummaan isaanii rakkoo kanatti furmaata gochuudhaan akka isaan kiisullee dubbachuun waadaa seenan.
Godinaalee Oromiyaa adda addaa keessaa, maatiileen namoonni isaanii humnoota mootummaan nu jalaa ajjesaman, jedhan dhiifama hoogganaa haarawa kanaan dhihaateef akkamitti simatan? Gara fuul-duraatti hoo maal irraa eegan?
Guutummaa qophii keenyaa dhaggeeffadhaa


text:
Sirna kabaja ayyaana cuuphaa
Guyyaansaa Kamisaa ganama obboroodha. Daandiiwwan Finfinnee keessaa (kan gandaa keessaa baasaniifi daandiiwwan guguddaan) dirree Jaanmeedaatti geessan hunduu imaltootaan faayamaniiru. Halaalarraa dhaabbatanii wayita daawwatan goondaa adaadii qarqara daandii qabattee yaatu fakkaata malee namoota hinfakkaatan. Namoonni kunneeen irra jiresssi uffannaa adiidhaan faayamanii gurmuudhaan walfaana yaa'u. Kanaa ammoo faarfata, walitti baacaa, qoosaafi taphataa, akka farda fuuloon daangeffamee fuulduratti tarkaanfatu. Uffannaan adaadiin namoonni uffatan miidhagina guyyichaa dabaaleera. Guyyaa ayyaanaa Cuuphaa kana.
Cinaa cina daandiitti kan gurguraman minminii waa hedduutu mul'ata. Burtukaana, muuzii, piriimii, shonkoraa, koshooroo, buskutii, saanbusaa,.... Kana malees, dhugaatiiwwan lallaafaafi kanneen biroonillee ni mul'atu. Namoonni gara kabaja ayyaana Cuuphaatti yaa'anis kan barbaadan filatanii muuxataa, dhandhamataa, kan hinqabneef hiixataa, bitees akka kennaatti waliif laataa, akka jabbii reefuu manaa gadhiisanii buburraaqqaa, akka gogorrii lagaa kaakkisaa, kolfaa, basha'aa adeemu.
Haalonni mul'atan kunneen daandii gubbaa handaara daandiitti taateewwan gaafa ayyannichaa mul'atan ta'us gara dirree Jaanmeedaatti oggaa fulla’an kan caalu nama hawwata. Gara dirrechaatti wayita siqaa deeman baay'inni ummataas dabalaa adeema. Bubbisi namootaa akka muummee xixiqqoo walqabattee harootti yaatu fakkaata. Miidhaginni jirus akkasuma dabalaa dhufeera. Gara dirrechaatti wayita seenanii baay'ina namoota kabaja ayyaanichaatiif ba'ee mil’atan waggaa keessatti ayyaanni kabajamu ayyaana Cuuphaa qofa waan jedhame fakkeesseera.
Dirrechii hordoftoota amantii Kiristaanaatiin guutameera. Gurmuu gurmuudhaan walitti naanna'eetu faarfata. Mooraa bishaan cuuphaatti sirnoonni garagaraa dura bu'oota amantiitiin geggeeffamaa jira. Hawaasni hunduu tasgabbiin sirna geggeeffamu kana dhaggeeffata. Lammiileen biyya alaa hedduunis sirnicha hordofaa yaadannoof akka isaaniif tolutti suuraafi viidiyoodhaan waraabbatu. Keessumattuu, waraabbii ayyaanichaatiif jecha teknolojiiwwan suuraafi viidiyoo dhiyeenya addunyaatti as ba’an keessaa teknolojiin diroonii ayaanicha caalaattii akka miidhaguuf gumaacheera.
Lammiilee biyyaa alaa daawwannaadhaaf sirna kanarratti hirmaatan keessaa Turkiirraa akka dhufte kan naaf ibsite Suuliyaa Arbaaki akka jettutti, ayyaanaa Cuuphaa kanarrattii hirmaachuun isheef yeroo jalqabaati. Addunyaarra socho'uun sirnoota hedduu kan daawwatan ta’uu himuun, sirni ayyaana Cuuphaa kunis sirna addaa akka ta'eedha kan ibsitu. Akkasuma biyyasheetti sirnoonni ayyaanaa garagaraa jiraataniyyuu, kan ayyaana Cuuphaa kun garuu adda akka ta'e himti. Akkasheen jettutti sirnoota amantiilee garagaraa geggeeffaman hedduu akka jaallattuufi sirna Cuuphaa kanarrattis hawaasni akkanatti ba'ee ayyaneffachuun anaaf adda taassisa jetti.
Lammiin biyya alaa kan biraa sirnicha hordofaa turan Afriikaa Kibbaa Johanisbargirraa kan dhufan Mister Jeral Piteran akka nuuf himanitti, sirnaa kanarrattii hirmaachuun jalqabasaaniiti. Wantisaan sammuutti tilmaamaniifi wantisaan argan ajaa’ibsiisaa ta’uudha kan ibsan. Kanaaf sirnichi isaaniif waan addaa akka keessasaaniitti uume ibsuun, oggaa biyya galan lammileen biyyasaanii sirnicha dhufanii akka daawwataniif nan affeera jedhan.
Sirni mooraa bishaan cuuphaatti geeggeeffamu xumuramee sirni cuuphaas raawwateera. Hordoftoonni amantichaa faarfannaa garagaraa qooqa garagaraatiin dhiyeessuu eegalan. Keessattuu, faarfannaa 'Yaaredaawwii Zeemaa'tiin sirnichi caalaatti miidhage.
Ministirri Aadaafi Tuurizimii Dr. Hiruut Waldamaariyaam ayyaanni Cuuphaa hawaasa hedduu hirmaachisuunsaa, ayyaanichi ayyaana Itoophiyaa keessatti qofa kabajamu ta'uun hedduu nama boonsa. Qabeenyaa dhuunfaa biyyattii akka hambaatti tarraa’aniifi hawwata tuurizimiif oolan eeruun, qabeenyichi biyyattii qofaaf utuu hintaane addunyaafis bu'aa akka ta'an tuqaniiru. Biyyattiin hambaalee akka siidaa Aksum, Laallibalaa, gamoo Jagool Hararitti argamu, sirna Damaraa, Fichee Cambalaalaa, sirni Gadaafi hambaalee kitaabootaa jiran dabalatee hambaalee 12 ‘UNESCO’tti akka galmeessisteedha kan eeran.
Ayyaanni Cuuphaas duudhaasaa eeggatee dhalootaa dhalootatti darbaa kan dhufe ta'uu kan eeran ministirittiin, ayyaanawwan biyyattiin ittiin calaqqisiifamtu keessaa tokko akka ta’e dubbatu. Akkasumas ayyaanichi kan jaalalaa, araaraafi nageenyaa akka ta'eefi duudhaa amantii qabu cinaatti ayyaana guddistuu aadaalee birooti jedhu.
Addunyaarrattii ibsituu Itoophiyaa qofaa kan ta'e 'Yaaredaawwii Zeemaa' faarfannaa hafuuraatiin dabaallamuu bira darbee, muuziqaawwan aadaa sabaafi sablammootaa biyyattii akkasumas taateewwan hariiroo jaalalaafi hawaasummaa biyyattii tumsan kan itti calaqqisiifaman, kutaaleen hawaasaa hunduu uffanaa aadaatiin faayamanii, tokkummaadhaan baay'atanii akka tokkootti, tokko ta'aniis akka baay'eetti walta'uun gammachuusanii kan itti ibsatan yeroo addaati jedhu.
Akka Dr. Hiruut jedhanitti mootummaan hambaalee aadaafi seenaaf kunuunsa taasisuu cinaatti aadaaleen biyyattiitti beekamoo ta'an akka addunyaa ga'anillee hojjetamaa jiru. Fuuldurattis ayyaana Cuuphaa dabalatee qabeenyaa umamaa, seenaafi aadaa ibsitoota biyyattii ta'an caalaatti akka kunuunfamaniifi dhaloota ittaanutti akka darban, hawaasa addunyaatti caalaatti akka beekaman, dhaabbilee beekamoo addunyaatiinis beekamtii akka argataniifi haala itti galmaa'uu danda’aniif carraaqaa jirra jedhan. Sirni geeggeeffamu xumurameera. Taabotnis gara qe'eetti deebi'uuf fuula deeffateera. Hawaasnis gammachuun isaa dabaleera. Ayyaana Cuuphaarratti taateewwan yeroo hedduu mul'atanii odeeffamaniif keessaa darbannaan loomii natti hinmul'anne. Ayyaanni Cuuphaa wayita ka'u loomiin biraa hinhafu ture. Maal maqe loomiin? moo kan walilaallatutu dhabame? Ayyaanichi caalaatti ayyaaneffatamuu itti fufeera.
Gaaffii na keessatti uumameef deebii barbaacha oliifi gadi sochii eegale. Namoota waljaallatanii walmichoomfachuuf loomii walitti darbatan arguuf. Garuu kan loomii darbatu mitii nama loomii baatuyyuu hinargine.
Dabalaa Taaddasaatiin


text:
Hibboo ajjeechaa hojjettoota warshaa Daangootee
Hogganaa warshaa simintoo Daangootee dabalatee hojjettoonni warshichaa sadi Roobii darbe haleellaa namoota hidhatan kan eenyummaan isaanii hin beekamneen lubbuun isaanii darbeera.
Mootummaan Itoophiyaaa ajjechaa raawwatame kanaan gadda guddaa itti dhagaahame ibsee, dhimmicha qorataa akka jiru beeksisee jira.
Warshichi rakkoo hojjettoota isaa waliinis ta'e, hawaasa naanichaa waliin qabu mariin furee ture jedhu hojjeettonni warshichaafi jiraattonni naannichaa.
Hogganaan dhaabbatichaa Obbo Diip Kamaaraa rakkoolee hojjettootaafi bulchiinsa warshichaa gidduu ture mariin furanii turani jedhu ittigaafatamaa wal-qunnamtii hawaasaa warshichaa kan ta'an Obbo Tasfaahun Derresenyi.
"Torbaan muraasaaf hojii dhaabee kan ture dameen geejjiba warshichaas waliigaltee uumameen eegalee ture," jedhu.
Gama kaaniin waldhabdee jiraattota naannichaa waliin warshichi qabu furuuf marii hawaasaa naannoo waliin taasifameen hogganaan warshichaa sirna 'harma hodhaatiin' hawaasa naannootti makamuufi moggaasa maqaa Galataa jedhu argachuu jaarsi biyyaa naannichaa obbo Girmaa Taaddasaa BBC'tti himaniiru.
Rakkoon hojjettootaafi hawaasa naannoo waliin warshichi qabu furamuun isaa ajjeechaa kana hibboo nutti taasisee jedhu.
Roobii gara galagalaa warshaa simintoo Daangootee irraa gara mana jireenyaa isaanii Finfinnee jirutti otoo imalanii ture dhukaasa banameen hogganicha dabalatee barreessituu fi konkolaachisaan isaanii kan ajjeefaman.
Namooti ijaan argan akka dubbatanitti konkolaataa toyoottaa raavaa foor ittin deemaa turan biratti qalahaawwan 17 tahan aragamaniiru.
Hogganaan waajjira Ministira Muummee Itoophiyaa Obbo Fitsuum Araggaa, Ministira Muummee dabalatee gadda guddaa mootummaatti dhagaahame ibsuun, qorannoon dhimmicha irratti eegalamuu isaa fuula tiwiitarii isaanii irratti eeranii jiru.
Haleellaan itti gaafatamaa Warshaa Simintoo Daangotee irratti fi lammiilee Itiyoophiyaa irra gahe lafa Gaattiraa jedhamee waamamutti yoo tahu namoota kana ajjeesuuf yoo xiqqaate qawween si'a 15 dhukaafameera jechuun Itti gaafatamaan waajira DH.D.U.O Aanaa Ada'aa Bargaa Obbo Diriirsaa Taaddasaan BBC'tti dubbataniiru.
"Konkolaachistoonni warshichaa waldhabdee bulchiinsa waliin qabaniin baatiiwwan darbaniif hojii irra hin turre. Ejensiiwwaan warshicha wajjin hojjetanii illee wal dhabdeen baramaa tahe akka jiru ni beekna,''jedhu.
Mormii waggoota darban Oromiyaa keessa tureen konkolaataawwanii fi maashinoota warshichaa irratti haleellaan gahe ture.
Warshaa Simintoo Daangootee waggaa tokkoofi walakkaa kan bulchan Diippii Kaamaar hawaasa naannichaa biratti fudhatamaa argataa akka turan hojjetaan warshichaa nutti himaniiru.


text:
Dhimmi mana jireenyaa ammallee xiyyeeffannaa fedha
Bara darbe mootummaan mataduree, “Manni jireenya koo” jedhuun waltajjii hawaasaa bal'inaan adeemsisaa kan ture yoo ta'u, sagantaalee misooma manneenii biyyattiin hordofturratti furmaatasaa waliin bal'inaan mari'atameera.
Kanarraa ka'uun baroota KGT 2fa keessatti manneen jireenya waliinii miliyoona 2.4 ijaaruuf karoorfamuun kan ibsame yoo ta'u, kanneen keessaas miliyoonni 1.7 baadiyyaatti kumni 750 ammoo Finfinneetti hojiirra oola.
Karooricha milkeessuuf aadaa qusannoo lammiilee fooyyessuufi dandeettii kontiraaktarootaa guddisuufillee waliigalteerra gahamee ture.
Baranas marii walfakkaatuun Ministeerri Misooma magaalotaafi manneenii Amajjii 19 hanga 20 bara 2009 waltajjii Finfinneetti qopheessuun raawwii hojiisaa ji'a jahaa qorateera.
Haaluma kanaan Finfinneetti manneen abbaa 20/80fi 40/60 ijaaraamaa jiran daran gadaanaa ta'uun eerameera. Kanaafis akka sababaatti kan ka'u hojmaatni haaraan Baankii Daldalaa Itoophiyaatiin eegalamuun ijaarsi manneenii duubatti akka harkifatu taasisuusaati ministeerichi kan eere.
Qaamoleen dhimmi ilaallatus bakka lammiileen sababa hanqina mana jireenyaatiin dararfamuurra darbanii yaaddoo xinsammuuf saaxilamaa jiranitti maal na dhibeen bira darbuun fudhatama kan hinqabne ta'uu hirmaatotni waltajjichaa nikaasu.
Rakkoo hamaa kana furuuf kurmaana lamaan darban keessa wiirtuu Boolee Bulbulaa lamarratti, Boolee Bashaalleefi Hayaatitti manneen waliinii ijaaramaa jiran kuma 17fi 50 ta'uun yoo ibsamu, hojiinsaanii giddugaleessaan %34.6 irra akka jiraniidha ministirri ministeerichaa, Doktar Anbaachoo Mokonnoon kan ibsan.
Ijaarsa manneen waliinii abbaa 20/80n bara 2006 eegalaman kuma 52fi 245 yoo ta'u, ijaarsisaanii %52.74 gahuusaaniis ni eeru. Ta'us, dhiyeessa manneenii dabaluun fedhii lammiilee guutuuf karoorri yoo qabameyyuu waggoota shanan dhufan keessatti kan ijaaraman karooraa gadi ta'uu ministiri ni ibsu.
Sochii hanga ammaatti gama kanaan taasifameen Finfinnee qofatti manneen waliinii kumni 300 ol ijaaramuun fayyadamtootaaf kan dabarfaman yoo ta'u, naannoleettis hojjetamaa jiraachuu Doktar Anbaachoon ni addeessu.
Sagantaaleen misooma manneen waliinii rakkoo mana jireenyaa lammiilee hundeerraa furuuf mootummaan kan karoorfame ta'ullee raawwii hanga ammaatti jiruun oggaa ilaalamu gadaanaa ta'uu nihubatama.
Keessumaa Finfinneetti ummanni maallaqasaa qusachuun mana jireenyaa hinarganne baay'eedha. Kanaafuu, qaamoleen dhimmichi ilaallatu marti akkaataa karoora qabameen qindoominaan ijaarsa manneenii jalqabamanii xumuruun fayyadamtootaaf dabarsuu qabu.
Takkaalliny Gabayyootiin


text:
Baarentuu Gadaa Irraa, Ebla 6, 2018
Bubbeen siyaasa kijibaa impaayeera itiyooophiyaarraa asiif achiin bubbiseef qabsaawaan, sabboonaan kaayyoo isaa kan ganamaa,qabsoo mirga abbaa biyyummaa Oromoo dhugoomsuuf, bilisummaa Oromoo bakkaan gahuuf gaggeessaa jirurraa duubatti jedhu hin jiru. Eeyyee holola diinaatiin namuu hin seesu. Hin burjaaja’usi. Uummanni Oromoo holola fakkeessii diinni qindeessee maqaa isaatiin afarsaa jiruunis mirgi koo kabajame, bilisoome jedhee sirba gammachuutin lafa qaaccessu hin jiru. Yoo jiraate diraamaan diinni waggoota 27n darbaniif dalagaa ture kan isaaf hin gallee dha.
Wayyaaneen waggoota 27n darbaniif gaafiin mirga abbaa biyyummaa Oromoo akka hin dhugoomne hanqisuuf, walabummaan Oromiyaa fi bilisummaan ummata Oromoo akka hin milkoofne karaatti kutuuf carraaqaa turte. Wayyaanen hidhaa, dararaa fi ajjeechaa dabalatee hololli Oromoo irratti hin gaggeessiin hin turre. Oromoon irree tokkoon akka inni mirga abbaa biyyumma, bilisummaa isaaf hin kaane, yoo ka’ees cichee akka itti hin fufne shira hedduu raawwachaa ture. Haa ta’uutii guyyaan guyyaa caalaa, barris bara keessaa akkuma jedhamu san Oromoon akka diinni yaade dhiisee walfaana ka’uun, cichee loluun injifannoolee har’a wayyaanee dhiphisaa jiru kana argamsiisuu danda’eera. Qabsoon bilisummaa Oromoo ABOn durfamu kaayyoo eegaleef, walabummaa Oromiyaa bilisummaa Oromoo dhugoomsuuf itti dhihaateera. Mootummaa gabroonfataa TPLF /EPRDF dhiibee kufaatii jalaan gaheera. Xumurri sirnichaa dhihaachuu mallattooleen har’a Impaayeera Itiyoophiyaa keessa jiran mirkaneessaa jiru.
Roga kamiinuu hoo deemame, alaa manatti Oromoon har’a galiin qabsoo bilisummaa Oromoo ABOn durfamuu maal akka ta’e ni beeka. Beeku qofas osoo hin taane akka galma gahuuf waan danda’u hunda gumaachaa jira. Daa’ima sd. 1ffaa barattuurraa kaasee amma hayyoota yunvarsitoota adda addaatti baranii fi barsiisaniitti, kan Oromoon qabsaawuuf mirga abbaa biyyummaa, walabummaa fi bilisummaa ofii dhugoonfachuuf ta’uu beeku. Kana dhugoomsufis qabsoo, FXG gaggeeffamaa turee fi jiru keessattis kan hirmaachaa jiran, gootonni hirmaatanii wareegama adda addaa kaffalan danuudha. Kun amma Oromoon mirga abbaa biyyummaa isaa gonfatutti hin dhaabbatu. Halli amma Oromiyaa keessa jirus kanaaf ragaadha.
Wayyaaneen hidhaa, ajjeechaa fi dararaa waggoota 27n darbaniif Oromoo irratti gaggeessaa turteen uummata Oromoo jilbiifachiiftee jiraachuuf yaaltee jirti. Garuu hin milkoofneefi. Uummanni Oromoo addatti qabsaawonni qeerroon ilmaan isaa guyyaarraa guyyaatti heddummaachaa, jabaachaa fi cichitoota ta’uun dura dhaabbataa turaniiru. Ittis jiru. Kan ulee diinaaf hin jilbeenfanne, hololaaf gurra hin kennine ta’aa dhufan. Qawwee Wayyaanee duras dhaabbatanii daawoon, daawoon wayyaanee!, Wayyaaneen nurraa haa butu, haa kuftu jechaa jiru. Amma Wayyaaneen buqqaatuttis qabsoon, FXGn kan duubatti hin deebine ta’uun amma dinaafis firaafis mirkana.
Torban tokko dura Murni gabroonfattuun TPLF/EPRDF miseesnsa dhaaba bixxiltee ergachaa turte miseensota OPDO keessaa kan Dr. Abiyyi Ahimad jedhamu maqaa Oromootiin hogganaa EPRDF godhu kan quba hin qabne hin jiru. Ebila 2 bara 2018 ammoo paarlaamaa fakkeessii ergamtoota isiitiin guutametti dhiheessitee, ergamaa kana ergama biraaf ministeera muummee fakkeessii gootee muddee jirti.
Wayyaaneen muudama ergamaa kana boodas angoon karaa nagahaa tokkorraa tokkootti cehe jettee hololaan lafa dirrisiisaa turte. Jabummaa, hayyummaa, nama jijjiramaa ta’uu Abiyyi Ahimadis tuultee karaa midiyaa ishii holola baayyee gaggeessaa jirti. Kanneen sirba baasanii abbaa jijjiramaa ta’uu nama kanaa dhaadhessanis jiru. kun hunduu garuu soba, holola sobaatii. Aangoon jijjirame hin jiru, Abiyyi Ahimad bakka Hayilamaariiyaam Dassaalanyi buufame, ykn wayyaaneen qabsoo FXG Oromootiin dhiphatte H/Dassaalanyi bakkaa kaaftee Abiyyi ykn Abiyoot Ahimadiin bakka buufte malee jijjiramni dhufe hin jiru, kunis kan ta’eef dhiphuu qabsoon Oromoo itti bulcheen malee fedhiin ykn jaalataniiti miti.
Filannoon gaggeeffames akkasuma hin ture. Abiyyi ykn Abiyootiif kan kenname muudama. Oromoo nurraa qabbaneessi muudama jedhuudha. Dhugaan turee fi jiru kana. Dhugaan kana ta’ee osoo jiruu ergamtoonnii fi garaaf bultoonni garuu waan galii qabsoo Oromoo hin beekneef akka waan Oromoon OPDO keessaa nama tokko ministeera muumee naaf godhaa jedhee qabsaawaa, dhiiga isaa dhangalaasaa tureetti muudamuu Abiyyi Ahimaditti lafa qaaccessu. Kan baayyee nama ajaa’ibu ammoo ergamtoonnii fi garaaf bultoonni biyya keessaa fi alaa lafa nagahaatti lafa qaacceessan kun ofii of-gowwoomsanii fi burjaaja’anii nama biraas burjaajeessuuf yaaluu isaani ti. Akka isaan yaadanitti akka inni kuniis yaadu kufaa ka’aa jiraachuu isaanii ti. Ergamtoonni kun holola Abiyyi rakkoo uummata Oromoo furuuf dhufe, mirga Oromoo kabachiisuuf dhufe jechuun waan hin fakaanne nama qabsiisuuf tattaafatu. Garuu hin milkoofnefi, holola dharaa kanaan yomiyuu hin milkaawanis.
Fakkeessitoonnii fi ergamtoonni garaa malee mataa hin qabne kun Oromoon akka isaan caalaa Abiyyiin beeku quba hin qabani. Abiyyi Ahimad guddisa wayyaanee ta’uu Oromoon har’a osoo hin taane waggoota danuu dura beeka. Muudamni isaas Oromoof dhimmamamee osoo hin taane akka mootummaa Wayyaanee /EPRDF tajaajiluuf, qabsoo uummata Oromoo yoo danda’e dhaamsee yoo dadhabe qabbaneessee sirnichaaf bara bittaa fi saamichaa dheereessuuf akka ta’e beekamaa dha. Warri burjaaja’anii nama biraas burjaajessuuf yaalan garuu garaan isaanii waan mataa isaanii injifateef kana quba hin qabani.
Muudamni Abiyyi Ahimad diraamaadha, Wayyaaneen diraamaa bu’aa hin qabne hojjechaa jirti, diraamaan kun gongumaa humrii isii hin dheeressu. Oromoon Abiyyis ta’ee Oromoon biraa sirna Wayyaanee /EPRDF jalatti yoo muudame akka jijjirama wayiituu hin finne ni beeka. Gaafiin mirga abbaa biyyummaa Oromoo TPLF EPRDF jalatti deebi’uu hin danda’u. Mirga abbaa biyyummaa mitii sirna wayyaanee jalatti gaafiin bulchiinsa gaariituu akka hin deebi’iin waggoonni 27 bara bittaa wayyaanee kan amma mummicha ministeeraa Itiyoophiyaa ta’e koloneela waraanaa, ministeera waajjiroota adda addaa itti ta’ee keessatti taajijilaa ture darban ragaa bahaniiru.
Har’a uummanni Oromoo baddaa gammoojjitti, baadiyyaa magaalaatti haala Wayyaaneen itti jirtu quba qaba. Kan tarii faajja’e yoo jiraate ammoo sirna Wayyaanee/EPRDf keessatti ergamtoota akka miseesnoota OPDO warra waggoota 27 amantummaan wayyaaneef tajaajilaa turanii miti osoo ministeerri muummee dhaabooleedhuma mormitootaa jedhamanii fi karaa nagahaa ni qabsoofna jedhanii waggoota 27n darbaniif hidhamaa fi gadi dhiifamaa biyya san keessa socho’aa turan keessaawuu aangoon ministeera muumee kun kennamee amma wayyaaneen biyya sanaa hundeen hin buqqayinitti jijjiramni dhufu hin jiru. Kan jijjiramni dhugaa dhufu awwaala wayyaanee qofa irratti, gaafa wayyaaneen aangorraa kaatee ummattoonni biyyatti keessumaa Oromoon gatii dhiiga isaa mirga abbaa biyyummaa dhugoonfate qofa. Kan ABOn/WBOn/qeerroon Oromoo walumaa galatti kan uummanni Oromoo qabsaawaa turee fi jiruufis kanumaafii. Amma kun dhugoomutti ammoo holola fakkeessii gaggeeffamuun Oromoon sobamu hin jiru. Jiraachus hin qabu. Diinni maqaa Oromootin ergamtoota isaaf aangoo hireef gammachuun lafa qaacceessuuniis ofuma taajjabsiisuu yoo ta’e malee bu’aa hin qabu. Kan ta’uu qabu holola fakkeessii kanaaf osoo gurra hin kennin qabsoo eegalame, FXG bakkayyattuu finiinsanii itti fufuu dha. Qabsoon keenya Amma Walabummaa Oromiyaa, Amma Bilisummaa Oromootti waan ta’eefi!


text:
Hriira mormii naannoo Oromiyaatii fi Amaaraa iratti akka oduu gara garaatti nama dhibba hedduu fixan.
Koomishiinii mirga Ummataa fi Hawaasa akka mootummaan Itoophiyaa miidhaa hiriira sun irratti dhalatan ykn ufii ykn ammoo dhaabbilee biyya alaa qorachiisu gaafate.
Mootummaan Itoophiyaa rakkoo tana ufumaa malee dhaaba biyya alaa itti fidee akka hin qorachiifne ammallee irra deebihee mirkanse.
Gama kaaniin ammoo paartiin Tokkummaa Guutummaa Paartilee Itoophiyaa nama mana hidhaa Qilinxoo keessatti dhumateef mootummaatti itti gaafatama jedhe.
Paartiin tun dubbii muummeen minsitera Itoophiyaa torbaan dabre keessa akkaataa nagaa eeguu qaban irratti dubbate waan biyya nagaa dhowwaa jechuun dubbate.
Namii Itoophiyaa ka London jiraatulleen hardha embaasii Itoophiyaa biyya sun jiraatu oli duudee akka waan mana hidhaa Qilinxoo keesstti nama fixe ariitiin qoratanii ummata Itoophiyaatti himan gaafate.
Jarii kun embaasii kana oli duudee daqiiqaa 45 keessa turee alaabaa achi jiru fuudhee ka ufii fidate achi keeyyate.
Akka Solomoon Kiflee gabaasetti hojjataan embaasi Itoophiyaa London jiruu maqaa ufiillee himachuu hin barbaadin tokko dubbii nama mana hidhaa Qilinxootti hidhamee mootummaatti qorahcuutti jiraa, jedhee jara seera malee embaasii Itoophiyaa duudeef deebii kennuun barbaachisaa miti.
Manii hidhaa Qilinxoo sanbata dabre gubate keesatti akka mootummaan jedhetti nama 23 dhumatee reefa nama sadii ya maatiitti kennan.


text:
Mana Hidhaa Qiliinxoo Keessatti dhukkubsataa kan jiru Eliyaas Kifluu gargaaruuf jecha Dilbata darbee Amajjii 21 bara 2018 qophiin tokko magaalaa Finfinnee keessa kan jiru galma giddu gala aadaa Oromiyaa keessatti gaggeeffamee jira.
Weellesaa, ogeessa kaameeraa fi Dizaayinii uuffata aadaa Oromoo baasuun kan beekamu Eliyaas Kifluu mana hidhaa keessatti fayyaan isaa dhibamee dhukkubsataa akka jiru ammaan dura mana murtii duratti dhiyaachuun dubbataa ture. Kanaafis jecha wal’anssa fayyaa argachuuf akkasumas mucaa isaa deggeruuf jecha qophiin kun gaggeeffamuun ibsamee jira.
Sirna eebba VCD kana irratti argamuun keessummaa kabajaa kan turan Dr.Mararaa Guddinaa Tokkummaa jabeessaa jechuun dubbatan. Kanneen Eliyaas waliin mana hidhaa Qilinxoo keessa turan keessaas argamanii jiru.
Qindeessitoota Qophii kanaa keessaa Aaddee Masarat Dhaabaa waliin gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa.