text:
Sad News
Jaal Margaa Dabaloo to’annaa Wayyaanee jalatti kufuun dhaga’ame!
Obbo Margaa Dabaloo Godina Wallaggaa Bahaa Aanota Giddaa waliigala (Giddaa Ayyaanaa,Kiiramuu,Eebantuuu,Galiilaa fi Haroo Limmuu) gidduu socho’uun waggoota 18ttan darban oliif mootummaa Wayyaanee wajjin wal’aansoo jabaa geggeessaa kan ture biyya keessaa harka wayyaaneetiin to’atamuun dhaga’ame
Obbo Margaa Dabaloon ilma isaanii ilaalcha sabboonummaa keessatti Guddisan dargaggoo Darajjee Margaa Dabaloo Liigii Dargaggoota KFO kan ture ji’a shaniin dura harka wayyaaneen to’atamuun isaas beekameera.
Obbo Margaa Dabaloo waa’ee mirga uummata Oromootiif waggoota dheeraa bosona kan jiraateef uummati Oromoos falmii dhageessisuun wabii lubbuusaa ta’uu akka qabu qeerroon Giddaa dhaameera!
Musliimoonni Magaalaa Jimmaa fi Finfinnee Irraa Qabamanii Mana Hidhaatti Dararamaa Jiran Digdamman Guyyaa Boorii Mana Murtiitti Akka Dhihaatan Beekame!
# RDH Kibixata, Ebla 18/2008 (April 26, 2016)
Musliimoonni Magaalaa Jimmaa fi Finfinnee irraa humna tikee wayyaaneen butamuun galmee himannaa Kadir Mohaammad jalatti himatamanii jiran guyyaa boorii Mana Murtiitti akka dhihaatan beekameera.
Musliimoonni kun humna tikee wayyaaneen butamuun mana hidhaa Maa’ikelaawwii keessatti baatiiwwan shanii oliif hidhamuun dararamaa erga turanii booda Mana murtiitti dhiheeffamuun, yakka shororkeessummaatiin kan himataman yommuu ta’u, Manni Murtii kaangaaroo Himatamtoonni kun abbaan seeraa nuuf haa jijjiiramu jechuu isaaniitiin, adeemsa murtii isaanii ji’oota sadiif addaan akka citu akka taassise ni yaadatama.
Akka seera biyyattiitti himatamtooni baatii 4 caalaa mana hidhaa Maa’ikelaawwii keessatti hidhamuu akka hin qabne kan labse ta’us, Mootummaan Wayyaanee garuu himatamtoota kana ji’oota shanii oliif mana hidhaa maa’ikelaawwii keessatti hidhuun dararaa tureera.
Himatamtoonni kun waggaa tokkoo oliif murtee osoo hin argatiin mana hidhaa kessatti daramaa kan jiran yommuu ta’u, adeemsi murtii isaanii addaan erga citee turtii baatii sadii booda guyyaa boorii waaree dura sa’a 2:30 irratti mana murtii Lideetaatti akka dhihaatan beekameera.
Hawaasni Musliimaas guyyaa boorii dhaddacha irratti argamuun deggersa isaa akka agarsiisu waamichi dhihaateer
#OromoProtests Bekele Gerebe again ?????? he have been charged what he never committee crime along side OFC members by Tigray government. We can see that how vicious TPLF regimes become, against our nations and all Ethiopians that’s why Bekele Gerebe and his fellow OFC members have been charged this week by TPLF. They are labeled them by being OLF Member and the TPLF have listed OLF as terrorist group for long time when TPLF Terrorist evils still operating in Ethiopia as terrorist. Bekele Getbe the man who’s even refuse to spoke to OLF leaders shouldn’t deserve this just by meeting OLF supporters it’s doesn’t mean he is OLF. We know they have been just because they are Oromo’s and the TPLF still un willing to give up on killing, kidnaping torturing abusing and chasing down all Oromo national from child to elderly even pregnant women including well educated intellectual Oromo’s all over Oromiyaa. Being Oromo in Ethiopia at the moment is crime, It’s really sad indeed.
What our Oromo nations to know is we are at war since 1992 by Terrorist Tigray librations front (TPLF ) now our nations in secret genocides form since by minority Tigray TPLF and they are still work hard to keep Oromo’s silence by any means to survive and stay on power for little while and the TPLF criminality against humanity unlimited. Amhara siitariit yabasabasa zinab ayfaram yiiale” so that’s why they are never stop killing and destroy our people life but it’s not easy for them after our nations are united Oromo people still resisting and fighting along side with QEERRO and some of them even start joining OLF, may be they are on Military training and no body knows The remain QEERRO in Oromiyaa must be with our nations it’s war time against Tigray and and we will never ever give up fighting against injustice and our right al Oromo will achieved their own freedom, we have a people with a massive populations we don’t to fear for minority Tigray who is equipped heavy weapon and machines gun by Wester any more, After what they have done to Oromo nations. They don’t have capable ruling Oromo’s or other Ethiopians any more it’s over. We know for sure the TPLF are already fighting for survival only by killing
Unfortunately that’s no for long and watch out while they are even going to collapsed them self just matter of time.
Our struggle is continues !!
Ebla 25 Bara 2016) Naannoo Finfinnee Godina Addaa Oromiyaa Magalaa Buraayyuu Ganda Gafarsaatti Ebla 25/2016 Mootummaan wayyaanee ilmaan oromoo irratti mana jireenyaa diigaa akka oole oduun suuraan deggaramee nu gahe ifa godheera.oromootin mani jireenyaa jalaa diigame kun mootummaan wayyaanee karoora Maaster Pilaanii qabu ifatti hojiira oolfachuu waan dadhabeef tooftaa gara garaa baasee lafa keenyarraa waan nu buqisaa jiruuf oromoo bakka jiruu akka nuu birmatu jechuun dhaamsa dabarffachuu isaanii dhaamsa SBO qaqabe irraa hubachuu dandeenyeera.
ውጤት አልባው ኢሕኣዴግ የውጪና የደህንነት ፖሊሲውን እንዲፈትሽ የቀረበለትን ሃሳብ እየመረመረው ነው:: #Ethiopia #EPRDF #EthiopianForeignPolicy#MinilikSalsawi #Dictators
Minilik Salsawi (ምንሊክ ሳልሳዊ) – የደህንነት ተቋሙን ምስጢር ለውጪ ሃይል አሳልፈው ሰጥተዋል የተባሉ የደህንነት ሃይሎች አስሯል::በተባለበት በዚህ ሳምንት ውስጥ ኢሕኣዴግ መራሹ መንግስት የውጪ ፖሊሲውን እንዲፈትሽ የቀረበለትን ሃሳብ እየመረመረው መሆኑን ለኢሕኣዴግ አገዛዝ የደህንነት እና የዲፕሎማሲ አማካሪዎች ቅርብ የሆኑ ምንጮች ጠቁመዋል:: በአራት ዘርፍ ተከፍሎ በግለሰቦች አምባገነናዊ አመራር ስር የወደቀው የደህንነት እና የዲፕሎማሲው ዘርፍ በከፍተኛ ደረጃ በሃገር እና በዜጎች ላይ አደጋ መደቀኑን ምንጮቹለምንሊክ ሳልሳዊ ተናግረው ኢሕኣዴግ የውጪ ፖሊሲው ከዜጎች ይልቅ ዜጋ ላልሆኑት ቅድሚያ መስጠቱ እንዲሁም የደህንነት ተቋማቱ ዜጎችን ለማጥፋት ሌት ተቀን እየሰሩ መሆናቸውን በግልጽ ያስቀመጠ ሲሆን እየተከተለ ያለው ፖሊሲ አደጋው ለሃገሪቱ ካሁኑ በባሰ መልኩ ብሄራዊ ውርደትን ያከናንባል በተያዘው ቸልተኝነት እና ነገርን በንግግር ብቻ አንጠልሎ መተው አደጋው የከፋ መሆኑ ተገልጿል::
ለሃገር ቅድሚያ ሰጥቶ ዜጎችን ማክበር ማስከበር ያልቻለ መንግስት የውጪን ወረራ መመከት ያስቸግረዋል የሚሉት አማካሪዎቹ ከውጪ ሃይሎች ለሚደረግ ማንኛውም የግልጽ እና የእጅ አዙር ወረራ ሕዝብ ፊቱን ካዞረ መመከት ስለማይቻል ወቅታዊ ሁኔታዎች ስጋታቸው መስፋቱን ጠቁመዋል::ሕዝቦች በመንግስት ላይ እምነት የሚኖራቸው ብሄራዊ የዜግነት ማንነታቸውን የሚያከብር አገዛዝ ሲኖር መሆኑን መዘንጋት የለብንም የሚሉት አማካሪዎቹ ለዜጎች የምንተገብረውን እና የምንጠቀምበትን ቋንቋ ልንለይ እና ልናውቅ ይገባል ሲሉ ከሽብር ጋር በተያያዘ በዜጎች ላይ የሚጻፈው ስም አሳሳቢና ብዙም የማያስጉዝ በሕዝቡ ብቻ ሳይሆን በአባላቱ ጭምር ተቃውሞ ያለበት የሕግ ሂደት መሆኑን አስምረውበት ዜጎችን በሃገሪቱ ወንጀለጫ መቅኛ ሕግ መክሰስ እየተቻለ በሽብር ሕግ ማንገላታቱ አደጋው የከፋ መሆኑን አስቀምጠዋል::የሕወሓት ባለስልጣናት ይህን ሃሳብ ቢያስከፋቸውም ራሳቸው በጠየቁት መሰረት ተጠንቶ የቀረበላቸው መሆኑ ታውቋል::
60 ሺህ የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን በተለያዩ የአለም ክፍሎች ተከራካሪ መንግስት አጥተው በየእስር ቤቱ እየማቀቁ ይገኛሉ:: እንዲሁም በተለያዩ የደህንነት የጨለማ ድብቅ እስር ቤቶች በርካታ ዜጎች ካለፍርድ ታስረው ይገኛሉ::የደህንነት አባላቱ በቡድን በመደራጀት ዘረፋ እና ግድያ ይፈጽማሉ:: በተጨማሪም ሽብርተኛ የሚለውን የማያሟሉ ዜጎች በየእስር ቤቱ በሽብር ስም ተከሰው መገኘታቸው ትልቅ ስጋት መሆኑ ተጠቁሟል::ይህ በደመነብስ አገር የሚመራው ሕወሓት መራሹ ጁንታ የመጨረሻው ሰአት ላይ መድረሱ ሲታወቅ በከፍተኛ ደረጃ የውጪ ሃይሎችን ይፈራል የመከላከያ ሰራዊቱ እንደማይዋጋለት ስለሚያውቅ ወደ ጦር ሜዳ አይልክም ሲሉ ምንጮቹ የጠቆሙ ሲሆን ሕወሓት ራሱ ያደራጃቸው የወሮበላ ሰራዊቶች የመከላከያ ልብስ በማልበስ ሕዝቡን እያስፈጀ መሆኑን ጠቅሰዋል::#ምንሊክሳልሳዊ
#oromoProtests 26/4/2016 hiriira guyyaa arraa sabboontoonni magaalaa waashingitanifii naannoo isii jiraatan waajjira dantaa alaa USA fulduratti godhame
ODUU magalla Adaree iraa ykn Harar iraa amma nu dhabaqee kana dubissa Ebla 26 bara 2016
Magaalaa Harar keessa arra wayaaneen jiraattoota mana isaanii buqaasuuf dhufanii ummataan waliitti bu’uudhaan arra ganama sa’a 8:00 am ummanni waliitti dirmachuun humnoottii mootummaa wacaafaadhaan qaaneessanii deebisan kanaaf ummanni wal gurmeessanii naannoo baadiyyaa irraa waliitti dhufanii ammallee eeggachaa jiran haalli kun ammaan duraas ummata oromoo magaalaa irraa baasuuf karoorfame dubbatamaa jiruudha. Ammaf oduun nu gesse kana qofa jelaa buune issiin gabafnaa galatoma
SEENAA HAALA HUNDEEFAMA ROOBEE
________________________________________
Oromoon lafa Baale irraa qubate, Oromoon Mandoo ilmaan 7 argatr, Ilmi hangafaas Oromoo Raayyaa dha, Raayyaan Ilmaan 33 argate, ilmaan isaa keessaa gosti Walashee
angoo abbaa bokkuu qaba,abbootti bokkuu ciccimoo qabaachunis beekkama.
Akka kanaan nama Oromoo Raayyaa ta’ee balleessa balleesse irratti murti kan dabarsu
abbaa bokkuu walasheedha,
bara tokko Abbaan bokkuu walashee, Danboobaa Tiksee, kan jedhaman angoon bulchiinsa naannoo walashee kan kennameef waan ta’eef , nama badii akka hannaa fi lubbuu namaa balleessuu raawwate akka balleessaa isaattiin ilaalanii haala seera Gadaatiin murtii jajjaba waan dabarsaniif, namni kamiyyuu walashee dhaquu ni sodaata ture.
Akkuma sirni Gadaa dhiibbaa nafxanyootaatiin badaa dhufeen Abbaa bokkuun Walashee Dhihootti yaadataman Abbaa bokkuu Sheeyimoo Finqilaati.
Magaalaan Walashee guddoon Roobe jedhamti. Haala Roobe itti hudeenfamte, mangudoonni yoo himan akkana jedhu. Roobeen dura gabaan guddoon naannawa sanii, gabaa ganda Abbakara Hambaqaa ta “Mis’ra” jedhamtutu ture. Mis’ra kiiloo meetira kudha lama Rooberraa gara kiibbaattti argamtti. Guyyaa tokko,namni maqaa isaanii Haaji Alii Walee jedhamu, gabaa Misraa ta waare oo’ite dhufanii Ummataa gabaa jiruun:
“Hambaqa waaree baanee, Roobetti eeyidi qixxeen Haaji Alii Walee”
jedhanii ammaan booda gabaan misraa gara roobeetti akka jijjiramtu jedhanii murtii dabarsanii guyyama kana namoota gabaa dhufan hunda gara roobee kaasan jedhama.
Abbaan bokkuu Walashee, Danboobaan Hawaasa Walashee heddu wajjiin, Ummata gabaa Misraa irraa gara Robee yaa’u, laga Togona jedhamutti simatanii haga Robee wajjiin dhufan jedhama.
Kanaan booda Roobeen “Roobee Roobaa torbaanii” jechuun waamamuu eegalte jedhama. Manguddoonni yaada “Roobee Roobaa torbaanii”kana bifa lamaan himu. yaada tokkoon, magaalaan Robee ganda torba Jiddutti waan dhaabatteef yoo jedhan yaanni lammataa, namoonni maqaan isaanii Roobaa jedhaman torba torbaaniin . roobetti walgahanii murtii kan dabarsan waan ta’eef, jechuun himama.
Yeroo ammaa kana magaalan roobee teessoo sabaa fi sablammii hedduuti, ilmaan Oromoo qabsoo abbootiin teenna godhaniin waan hundaanu Olaantummadhaan hortee gitta bittoota nafxanyaa irra ooluun haqa abbaa biyyuummaa isaa firii dhandhamataa ilmaan isaatiif Magalaatti dhaala jira,magaalawwan Oromiyaa keessaa magaalan Abbaan biyya Oromoon Hangafumaan sadarkaa olaanaatti qabeenyaa fi hojii magaala keessaa dhunfate qabe magaala Roobe qofa jechuun ni danda’ama.
Magaala roobe baroota 10 darbanii asitti ummata Oromoo abbaa biyyaa cunqursaa kan jiru “Nafxanyaa Oromoo” , ” Hojjattoota Bulchiinsa Kantiibaa Magaala Roobeti”.
Hojjattoonni bulchiinsa magaala Roobee waggoota 10 darban keessatti angoo mootummaa fedhii dhuunfaa isaani ittiin bahuun birrii miliyoona 100 ol bifa malaamaltummaatiin hataa jiru.
Nafxanyoonni Oromoo,Hojjattoonni Bulchiinsa Kantiiba Magaala Roobee,lafa abboonni teenna nuuf dhaalan maqaa inveestenmeti jedhuun namoota hortee nafaxnyaa mallaqa qabanii fi hortee cunqursitoota angoo irra jiraniif dabarasnii gurguraa turan ammas gurguraa jiru.


c: text/html

text:
[01/12/2017]
Magaalaa Harar keessa diddaa shira wayyaaneetiin lafa Oromoo naannoo Harariitti muranii jalatti buluu fi saamicha lafaa maqaa naannichaatiin wal qabatee mormii guddaatu ture.
Dhimma uummanni Oromoo qe’eetii buqqaafamuufi ajjeefamuu balaaleffachuudhaan uummanni Harar sagalee isaanii dhageessifataniiru. Maqaa Liyyuu hayilii somaaleetiin uummanni guyyuu ajjeefamuun akka dhaabbatuufi hidhamtoonni siyaasaa mana dabaa wayyaanee keessaa akka lakkifamaniif sagalee mormii isaanii dhageessisaniiru.
=====
Barattootni Yuunivarsiitii Haramaayaa mooraa gadi dhiisanii ba’uurraa kan ka’e waraanni wayyaanee naannoo magaalaa Baatee fi Magaalaa Haramaayaa keessa marsee barattoota adamsaa jira.
Sirna mootummaa wayyaanee mormuufi qajeelfama mootummicharraa ba’u mormuudhaan barattoonni mooraa lakkisanii kan ba’an yommuu ta’u, waraanni mootummaa wayyaanee magaalaa keessa deemuudhaan barattoota dararaa akka jiru dhaga’ame. Barattoonni kun uummata magaalattiidhaan simatamanii kan tajaajila barbaachisu kan argatan ta’uyyu haalli jireenya isaanii magaalaa keessatti yaaddessaa ta’uu odeeffannoon arganne ifa godha. Poolisoonni Oromiyaafi korri bittinneessaa magaalaa keessa socho’uudhaan akka barattoonni humna waraanaa wayyaaneen hin qabamne tumsaa akka jiranis maddeen gabaasan.
================================
Fincilli xumura garbummaa magaalaawwan Oromiyaa adda addaa keessatti geggeeffamaa jira.
Mootummaan wayyaanee Warraaqsa Biyyaalessaa FXG kan dhaamsan itti fakkaatullee diddaan ummata Oromoo daran finiinaa jira.Maddeen Oduu Godinoota Oromiyaa gara garaa irraa akka gabaasaa jiranitti mootummaan wayyaanee fi dhaabni isheen ergattu OPDOn akka waan gaaffii Oromoo deebisaa jiranii fakkeessuun shira adda addaa xaxanii, afaaniin ololaa jiraatanis, ummatni olola diinaa dhagahuu diduun falmaa finiinsuu itti fufe.
Keessumaa dargaggootni/Qeerrroonii fi barattootni dhaabbattoota barnootaa olaanoo gara garaa keessa jiran Warraaqsa Biyyaalessaa FXG daran finiinsuu itti fufaniiru.
Yunversitiilee Amboo, Jimmaa, Wallagga, Haromaayaa, Madda Walaabuu fi kanneen hafan hedduu keessatti barattootni Oromoo haga gaaffiin keenya deebii argatutti jechuun sagalee mormii dhageessisuu itti fufaniiru. Yakka waraanni liyyuu haayil wayyaaneen deggeramu ummata Oromoo irratti raawwataa jirus mormuun diddaa jabaa mul’isaa jiru. Waraanni wayyaanee mooraa manneen barnootaa qubsuma waraanaa godhachuu irraas, barattootni hedduun barnoota dhaabanii gara maatii isaaniitti galaa akka jiran ibsameera.
Keessumaa Warraaqsi Biyyaalessaa FXGn Sadaasa 26,2017 irraa qabee Godinoota Oromiyaa Kibba, Baha, Giddugalaa fi Lixa Oromiyaa keessatti haalaan finiinaa jira. Sadaasa 28,2017 magaalaa Harar keessatti Qeerroleen Oromoo Warraaqsa FXG jabaa geggeessuun sirna wayyaanee kan hin barbaadne ta’uu mul’isaniiru. Diinni sochii kana ugguruuf dargaggoota irratti boombii aaraa fi dhukaasa irratti banus falmaa addaan kutuu hin dandeenye. Godinoota Harargee lamaan keessatti Warraaqsi Biyyaalessaa FXGn daran finiinee jira. Adaamaa fi naannoo ishee keessatti warraaqsi akkaan finiinuun itti fufeera. Lixa Wallaggaa Onootaa fi magaalota adda addaa keessatti FXGn belbelaa jira; addatti Begii keessatti falmaan jabaateera; daandii cufuun sochii waraana wayyaanee danquunis itti fufeera.
Humnaan deemuu malee rakkoo siyaasaa biyyattii hudhee qabee jiruuf, furmaata siyaasaa kennuuf kan himilee itti hin qabne sirni wayyaanee/TPLF gaaffii ummataa ammas humna waraanaanan fura abjuu jedhuun guutummaa Oromiyaa keessatti humna waraanaa bifa haaraan bobbaasaa jira. Bakkoota daandiin sochii duraa ugguramettis elekopterootatti dhimma bahee baadiyaalee keessa waraana qubachiisaa jiraachuu maddeen ifa godhu.
Ijibbaatni mootummaan wayyaanee humna waraanaatti rarra’ee bultii yeroo bitachuuf dhama’u tasumaa kan him milkoofnee fi kufaatiin isaa mirkana ta’uu sabboontotni Oromoo hubachiisuun, ummatni Oromoo fi cunqurfamtootni kaanis falmaa sirna wayyaanee irratti finiinsuu akka itti fufan hubachiisu.
=====
“Baalee Roobetti mormiin cimaan gaggeeffamaa oolera.
” Kolleejjiin barsiisota Roobee fi manni barumsaa Alii birraa mormii guddaa irra akka turan dhaga’ame. Barattoonni kunneen haala yeroo Oromiyaa keessa jiru bu’uura godhachuudhaan mormii isaanii geggeessaa oolaniiru. Weerarri liyyuu hayilii somaalee mootummaa wayyaaneen qindaa’ee lubbuu uummata Oromoo gaaga’aa jiruufi qe’eefi qabeenya isaaniirra buqqisee jireenya gadadoo akka jiraatan kan godhe ni balaaleffanna jechuudhaan furmaanni waaraan akka kennamus sagalee isaanii dhageessisaniiru. Akkasumallee tibba kana maqaa COC tiin barattoota dhaabbilee olaanoo jeequun haa dhaabbatu jedhaniiru. Humni waraanaa wayyaanee kutaalee Oromiyaa adda addaa keessa deddeemee lubbuu ilmaan Oromoo akka malee balleessaa jirus akka dhaabbatu gaaffii isaanii dhiyeeffataniiru.
======
Walgahii ariifachiisaa university amboo damee awwarootti bulchiinsi Mana barumsichaa waamee ture haala walii galtee HIN qabneen diddaan cimaan isaan quunnamee osoo walii galteen hin ta’in xummurameera
Wal ga’iin kun yaadaafi gaaffii barattootarraa isaan mudate deebisuu dadhabuudhaan walii galtee malee hafeera.
barattoonni amboo university damee awwaroo dantaa mataa isaanii kabachiifachuuf dantaa uummataa Kan sarbuu miira dadhabaan barumsa itti fufuu akka hin qabne ibsaniiru.
ummati keenya nannoo sumaalee qe’ef qabeenya isaarraa buqqa’ee Akka Saba Lammii hin qabneetti dunkkaanni ijjaarameefii adun,bineensaan doorsifama osoo Jiranii miirri barumsaaf nukakaasuu hin jiru jechuudhaan aantummaa uummata ofiif qaban ibaaniiru.
dabalataan shirri mootummaa wayyaanee humna addaan ykn liyyuu polisii waliin ta’un osoo walirra HIN kutin ummata keenya naannoo daangaarraa booranaaf harargee ammas dabalee dhukaasa irratti banaa osoo jiruu barachuu ammas hamilee hin qabnu jedhan.
shira qabsoo barattota oromoo laaffisuuf COC n labsamees YOO Akka qoramnen dabarree nii ramadamna ta’e Kan walii gallu ta’u yoo kana HIN taanee Kan walii HIN Galle ta’u isaa beektani hubachuun amma kun ilaalamee labsamuuti miirri ittin barannu hin qabnu jechuudhaan barattoonni kun imyaadasaanii ibsataniiru.
nutti deemnee leenjii barbaachisu fudhachuun mootummaa nannoo oromiyaa milishaa leenjisaa jiru nus leenjisee Akka ummataafi daangaa keenya eeggannuf nujabeessu qaba jedhuun gaaffii fi yaadaan sardanii, amma Kana HIN taaneeti mooraa dhiisnee ba’a Akka jirru isin beeksisna jedhanii walgaicha xummuraniiru.
=======
“Godina Harargee Bahaa Aanaa Gursumitti Weerarri Liyyuu Poolisiin Sumaalee Itoophiya Ummata Aanaa Gursum Irratti Taasisan Akkuma Itti Fufetti Jira .
Weerara Liyyuu Poolisiin Sumaale Itoophiyaa Guyyaa sadaas 29 Araddaa Kaasaa Oromiya Irratti Gaggeesaniin Namoonni 3 miidhaa cimaaf saaxilamuu maddeen ibsan. Namoonni sadan kunniin,
1. Obbo # Xayyib_Mohammad
2. Obbo # Abduramaahan_Rashid
3. Obbo # Xayyib_Kilaas_Muhmmad kan jedhaman akka ta’e dhaga’ameera. Namoonni kunniin akka malee waan miidhamaniifis yeroo ammaa yaalamuudhaaf gara hospitaala Harar geeffamanii akka jiran odeeffannoon arganne addeesseera.
Kanarraa ka’uudhaan Ummanni Aanaa Gursum Xiqqaa Guddaan Obsa Fixanneera, Diina Keenya Baanee Firraa Dhoorkina, Nu Hidhachisaa Jedhachuun Hiriira Cimaa Gaggeessaa turaniiru. Qaamni isaan waraanaa jiru liyyuu hayilii somaalee qofa utuu hin taane, humna waraanaa wayyaanee makatee akka ta’es ifatti ibsaniiru.
======
Gidina Booranaa aanaa Taltalleetti sadaasa 29 mormii cimaan geggeeffamaa ooleera.
Hiriira mormii kanarratti dhaadannooleen adda addaa dhaga’amaa oolaniiru. Dhaadannoolee isaanii kana keessatti dhimma daangaa Oromiyaan wal qabatee weerarri liyyuu hayilii somaalee akka dhaabbatu sagalee mormii isaanii dhageessisaniiru. Akkasuma mirgi abbaa biyyummaa Oromoo akka kabajamu jechuudhaan gaaffii isaanii dhiyeessaniiru. Godina Booranaatti qaamni hoggansaa rakkoo qabaachuusaaniitiin komii qaban ibsanii, bulchiinsi godinichaa aangoo akka gadhiisu gaafataniiru. Godinni kun bu’uuraalee misoomaa ga’aa akka hin qabne ibsanii wanti eegalamee karaatti dhaabbate hatattamaan akka xumuramuufis yaada isaanii ibsataniiru.
=======
Barattoonni Yuunivarsitii Amboo Kaampaasii Walisoo akkuma barattoota Yuunivarsitii kanneen biroo gaaffilee dhimma biyyaa fi dhimma keessoo yuunivarsitii isaanii hedduu gaafachaa turanii jiru.
Sababa gaaffin isaan gaafatan kun deebii quubsaa dhabeef erga barnoota adda kutanii bubbulaniiru. Yeroo garagaraa keessatti bulchiinsa yuunivarsitii isaanii waliin marii taasisaa turanis walii galteerra ga’uu hin dandeenye. Gaaffileen adeemsa keessa deebii barbaadan akkuma jiranitti ta’ee kanneen hatattamaan deebii barbaadan dafanii akka deebii itti laatanif bulchiinsa yuunivarsitichaaf gaaffii dhiyeessanii turan. Garuu deebiin quubsaan gaaffii isaanitif kenname tokkollee hin jiru. Daree galtanii barnoota eegaluu baannaan rakkoo isinirra ga’uuf itti gaafatamummaan kan mataa keessaniiti jechuudhaan akeekachiifni barattootatti kennamee ture. Barattoonnis hanga deebii argannutti hin barannu jedhanii didaniiru. Kanumarraa kan ka’e guyyaa sadaasa 28 #barattoota fi # Poolisii Oromiyaa walitti buusuf jecha gaaffii barattoonni gaafatan kana gara kallattii biraatti jijiirudhaan akka waan barattoonni jeequmsaaf wal kakaasaa jiranii fakkeessuun akka poolisoonni dallaatti galanii ijoollee reeban taasisanii jiru. Haa ta’u malee poolisoonni Oromiyaa barattoota muraasa uleedhaan erga rukutanii barattoonni maalif akka barnoota dhaaban erga hubatanii dallaa dhiisanii gara alaatti akka ba’an maddeen nuuf himan. Haga gaaffiin gaafatame deebii argatutti barnoita eegaluu akka hin dandeenyes ibsaniiru.
=====
Godina Baalee aanaa Raayyituutti liyyuu hayiliin Somaalee ajjeechaa itti fufteetti.
Sadaasa 29 waraanni liyyuu hayilii dhokachuudhaan dhukaasa banteen maanguddoo tokkoofi daa’ima waggaa 6 tokko ajjeestee akka deebite maddi odeeffannoo keenyaa eereera. Uummannis gocha kana mufachuudhaan haaloo ba’uuf yaalaa wayita turetti waraanni wayyaanee gidduu seenuun akka dhaabsisetu gabaafame.
“=======
Yakka hamaa uummatarratti raawwachuun ittuu jabaatee jira. Summiin uummata Oromoo daguun Waraana Wayyaanee, Ajjeechaa Kaaraa Jijjiirrateen Socho’aa Jirudha.
Lixa Oromiyaa Begii keessatti uummanni balaaleffannaa Sirna wayyaaneerra turuudhaan uummata Oromoo daangaarraa buqqa’aniif dirmannaa taasisaa tureera.
Karaa nagaa ba’ee qabeenya kam utuu hinbarnadeessin harka qullaa sagalee dhageessisaa tureera. Kanaan ammoo Waraanni Wayyaanee hedduu aarii keessa galuun bishaan boonbaatti summii naquun dhagaa’ame. Balaa kanaan akka gabaasa argachaa jirruutti taanan lubbuun ilmaan Oromoof Oromoo gaaga’ama hamaa keessa galaa jira.
Akka gabaasa kanaatti “Yeroo ammaa raayyaan ittisa biyaa begiitti Bishaan boonbaatti qoricha naqanii ijoolleen lama akka miidhamaniifi hedduunis yaalamaa akka jiran odeeffannoon nu gahaa jira.kanaafis jiraattonni beegii hiriira balaaleffannaa guddaa gaggeessaa oolan jabeessanii jiru.” Jechuun sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoof ibsan
====
“Jamaal_Abdoosh kan jedhamu Goonni Oromoo tokko Aagazii hedduu soora allaattii taasisee wareegame.
Goonni kun lola baha Oromiyaa aanaa Gursumitti liyyuu hayilii waliin taasifamerratti gootummaa cimaa agarsiisee akka wareegame odeeffannoon keenya ni ibsa. Gaara Mullataatti kan dhalate goonni kun, qeerroo Gursum dura hiriiree waraana wayyaaneetti dhukaasuudhaan agaazii 5 ajjeesuun boodarra akka ofiis wareegametu ibsame.
========
Dhumarratti, qabsaa’aan Ormoo Falmataa Urgeessaa du’aan addunyaa kanarraa boqote.
Falmataan goota lammiif gaachanaa rakkatees harka hin laannee dararaa mana hidhaaf alaatti wayyaneen gidirfamaa kan ture qabsa’a Falmataa Urgeessaa kan dhalate magalaa shaambuu ganda 02 naannoo mana barumssa Elementeri shaambuu fuulduratti bara 1976 dhalate.bara 1982 mana barumssa shaambuu sadarka 1ffaa Eemeterii 1_7 achuuma shaambuutti barate bara 1994 qormata biyyoolleessa kutaa 12ffaa fudhachuuf qormaataaf seenee tikni wayyaanee qabdee hidhuuf yeeroo mana barumsa seente itti marsitu karaa fodda bahuun jalaa akka miliqe seenaan jalewwansa qabsoo yeeroo sana ni himu.guyyaa Falmataan Urgeessa kara fodda ba’ee badee obbolessisa Darajjee Urgeessa bakka isaa qabamee yeeroo hidhamu Falmataan dhufee haraka kennate obbolessa isa mana hidhatii baasee wagaa 1f ji’a jaha gaafii tokko malee mana hidhatti darara hamaaf reebicha gara maleen darara hama keessa akka ture hiriyoonniif maatiin isaa ifa godhuu. Falmataa Urgeessa wa’ee oromoof oromiyaaf jeecha dhiibbaan kara wayyaaneef jala deemtoota ishee wan itti baaya’ateef shaambuurra baqatee gara finfinnetti dhoksaan jiraacha akka ture seenaansa ni dubbata. finfinne qofaa oso hin taane oromiyaa keessa bakka garagaraatti baqate jiracha kan ture yoo ta’u bara 1997 wayyaaneen midiyaaf Gaazixaadhaan labsitee akka inni qabamuuf barbaada akka turtes seenaan goota kana ni dubbata.Falmataa ykn Zarhuun du’us seenaansa bara hanga barabaratti ni jiraata. Boollasaa daadhiin haa guutu jechaa, jaallan qabsoofi firoota isaaf jajjabina hawwina.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Woyyaanee Maaltu Raasa Laata? Jijjiirama Tartiiba Qubee Afaan Oromoo Ilaalchisee Yaada Kenname Dr. Eshete Gemeda
Bofa Dhakaa Keessaa, Nama Bifa Bineensaa: Kan Dhiigaan Machaa’ee Dawaa Hin Qabu
Woyyaanee Maaltu Raasa Laata? Jijjiirama Tartiiba Qubee Afaan Oromoo Ilaalchisee Yaada Kenname
Dr. Eshete Gemeda
Afaan saba tokkoo mallattoo saba sanii qofa osoo hin ta’in, jireenya fi eenyummaan isaatiifis hundeedha. Aaadaan, dhuudhaan, sabboonummaanii fi ofitti-amanuun afaaniin alatti jiraachuu hin danda’an. Akka saba tokkootti teknolojiidhaan guddatanii addunyaa keessatti oflaaluun afaan irratti kan hundaa’edha. Yoo afaan saba tokkoo qancaraa (stagnant) ta’e, yookaan ammo yoo du’aa deeme, sbani sun hin jira jechuun nama dhiba.
Duulli roorriftoonni Abashaa waggaa 145 guutuu Afaan Oromoo balleessuf godhaa turan, kan ammas godhutti jiran, kanaan alatti kan laallamuu miti. Duulli ardha Woyyaaneenii fi kittillayyoonni isii afaan, aadaa fi duudhaa Oromoo balleessuuf godhaa jiran kun, akkuma baratame “Oromummaa haquu” irratti kan xiyyeeffate waan ta’eef, tarkaanfii asiin booda ummanni Oromoo fudhatuuf Woyyaanetu ittigaafatama.
Sirna Woyyaanee dukkanaawaa bifa “Apartaayidiitiin” (Apartheid System) bocame (designed/structured) kana keessatti, balaan kana jedhamee himamuu hin dandeenye baa’etu ta’e. Woyyaantonni bifa bineensaa kan dhiiga saba keenyaa dhangalaasuu malee akka ilma namaatitti nama waliin jiraachuu hin dandeenye, dhiigaan machaa’uudhaan raatiinsa tokko irraa gara raatiinsa biraatti tarkaanfachuu ittifufaniiru. Yammu kana godhan hundumaa, kan meeshaa ta’uudhaan duguuggaa sanyii ummata Oromoo irratti akka raawwatamu kan godhan, hooggantootaa OPDOti.
Kan qabeenya Oromoo saamee Woyyaanee saamsisiisu OPDOdha, kan ilmaan Oromoo lafa isaanii irraa buqqisee alagaa dhaalchisu OPDOdha, kan mana mana irra deemee saba Oromoo ajjeesee ajjeesisiisu, OPDOdha, kan diinaa tumsee lammiiwwan keenya man hidhaatti guru OPDOdha, kan Woyyaanee fira godhatee, ilmaan Oromoo kan kumaatamatti laakkawaman biyya isaanii keessaa baqachiisu OPDOdha, kan Woyyaanee gargaaree hayyoota Oromoo hojii irraa ari’u OPDOdha, kan hayyoonni keenya hojii dhabanii, hiyyummaa jalatti kufanii dhakaa falaxan godhe OPDOdha. Gabaabbinatti, diina aangomsuudhaan ilmaan Oromoo akka biyya isaanii keessatti gidirffaman kan ulee ta’ee Woyyaaneen akka dalluu baaftu godhe hooggantoota OPDOti. Kanaafuu, hooggantoonni Jaarmayaa maxxanaa kanaa Oromoodha jechuun nama dhiba. YOMA KUNIS TA’E, WANTI OPDO IRRATTI DUULUU IRRAA OFQUSANNUUF, WAAN SABBOONTONNINII fi GOOTONNI QAQAALIIN SABA OFIITIIF QUUQAMAN JAARMAYAA KANA KEESSA JIRANIIF.
Akkuma asiin dura barreeffama darbe irratti kaasetti, wanti Obboo Lammaa Magarsaa afaan damma dibatee Ummata Oromoo haasa’uu fi gidiraan duubaan (harka lafa jalaatiin) ummata Oromoo irratti hojjatamu walfaallessa.Yeroo hundumaa haasawa isaatiin booda gidiraan Woyyaaneen saba keenya irratti raawwattu hammaachaati deema. “Afaaniin Sheik Husseein jedhaa, harkaan gara mukaa,” jedha Oromoon yoo mammaaku. Fuula bifa lamaa qabu muldhisuudhaan abbaa fakkaachuun hin danda’amu.
Ummata Oromoo burjaajessanii, injifannoo hamma ardhaatti karaa “Afaan Oromootiin” argame kana “suuta suutaan” balleessuuf jecha, “Qubee Afaan Oromoo” kan waggoota 27 ittiinbaratamee, ittiinhojjatame jijjiiruun, akka hooggantoonni OPDOtii fi Woyaaneen ummata keenya balleessuuf murteeffatan agarsiisa.
Dargiin ummata Oromoo garboomffachuuf jecha, tooftaa baafatee “Labsii Lafaa” (Land Proclamation) lallabe. Yoo isa kana godhu, sabni Oromoo dachee ofii dhuunfatee injifannoo dhiigaan argate san hin mirkaneeffata (hin eeggata) jedhee hin yaanne. Kanaafuu, “suuta suutaan” lafa Oromoo deebisee nafxanyoota kennuuf jecha, “Quphsiisa Gandaa” (Villagization) jedhuudhaan, ummata Oromoo lafa isaa irraa buqqisee. Sirna dukkanaa Haile-Sellaasee deebisee, ummata Oromoo hiyyoomsee, balleessuuf jecha, osoo asiif achi raata’u, ofiifuu duguugamee manca’e.
Ardhas wanti mootummaan Tigree “Afaanii” fi “Aadaa” Oromoo irratti hojjachaa jiru kanuma. Lafti kan ummataati erga jedheen booda, maqaa “Investmentii” (Investment) jedhamuun lafti Oromoo saamameera. Kunis issa hanqatee (quubsuu dadhabee), “Maastar Pilan” (Master Plan) jedhee Oromummaa balleessuuf erga saganteeffateen booda, wareegama saba keenya gootichaatiin shirrii diinaa kun fashalaayeera.
Akkum “Labsii Lafaa” kan bara Dargii san, “OPDOnii fi Woyyaaneen, “Qubee Afaan Oromoo” sadarkaa “Elementarii” (Elementary level) iraa hanga Yuniversiititti, akka baratamu seeraan murtaa’ee, wagoota 27 guutuu ittiinbaratameera.
Akkuma Dargiidhaa, Woyyaaneenii fi hooggantoonni OPDO yoo kana godhan, “Afaan Oromoo” akkanatti guddatee, addunyaa guututti beekkamee, bakka olaanaa nigaya, jedhanii hin tilmaamne. Haalli kun muddama guddaa keessa isaan galcheera. Erga “Qubeen Afaan Oromoo” hojii irra oolee eegalee, yeroo kudhan jijjiirraan irratti godhhameera. Yeroo kana hundumaa wanti “Oromummaa fi sabboonummaa cimsu” “Kaarikuleemii” (Curriculum) keessaa akka baduu danda’u harka lafa jalaatiin irratti hojjatamaa tureera. “THE OROMOO LANGUAGE IS NOT OLY SUPPRESSED, BUT ALSO MUTILATED.” Qubee Afaan Oromoo irrattis duguuggatu raawwatamaa jira jechuudha.
Akkuma sila jedhe, Woyyaaneenii fi ergamtonni isiidhaa, kallattiidhaan Qubee Afaan Oromoo akka badu godhuu waan dadhabaniif, tooftaa biraa yaaluu qaban. Akkuma Dargiidhaa harka lafa jalaatiin Afaan keenya balleessuuf yookaan akka hin guddanne “qancarsuudhaaf” (to reduce it to nominal existence and/or stagnant level) baldhinaan akka saganteeffatan karaa adda addaatiin irra gayameera.
Afaan hundeen isaa “Laatiina” ta’e (Latin originated Language) addunyaa guututti, “Qubee” “A/a” jedhuun jalqaba. Afaan Oromoollee “Afaanota Addunyaa” kan uumamni isaanii “Laatiina ta’een” addatti laallamuu hin danda’au.
Sabni Oromoo Afaan isaa kan alagaan jala balleesse deebiffachuuf jecha, wareegama kana jedhamee himamuu hin dandeenye kafaleera. Sabboontonninii fi hayyoon qaqaallin sababa kanaaf dararamanii ajjeefamaniiru. Akkuma “Lafa Oromoo,” dubbiin “Qubee Afaan Oromoottis” “dubbii jireenyaa fi du’aati.” Woyyaaneenii fi dabballoon isii kan waan godhan hin beekne, Qubee Afaan Oromoo kan dhiiga ilmaan Oromootiin jiraachuu danda’e, jijjiiruuf mirga hin qaban. Akka ardha dabballoonni Woyaanee “Soofaa Garbummaa” irra gaangalachaa qoosan osoo hin ta’in, Qubeen Afaan Oromoo du’a jalaa ba’ee bakka amma jiru kana ga’uu kan danda’e, qorannaan waggoota dheeraa fudhate godhameeti. Diinni dhiiga ilmaan Oromootiin harka dhiqate, waa’ee guddina afaaniititti irkkachuudhaan, dhaloota haarawa “maataan bilisoome” burjaajessuuf raata’uu dhiisuu qaba. Woyaaneenii fi hordoftoonni “Goobana Dacee” osoo ummata keenya tuttuquu irraa ofqusatanii isaanii woyya. “LUKKUUN HAATEE HAATEE, ALBEE ISII QALU BAATI,” jedha Oromoon yoo mammaaku. Akka saree maraattee raata’uun kun “SUNAAMII FIDUUN ISAA WAAN HIN OOLLE.”
Akkuma armaa olitti tuqeetti, Qubeen Afaan Oromoo kan waggoota dheeraa hojii irra oole kun, hayyoota Oromootiin qorannaan olaanaan irratti godhameeti. Inni kun ammo hamma ardhaatti milkaa’ina gudddaa argamsiiseera. Akkuma baratame, Woyyaaneenii fi lukkiileen isii jireenya Oromootii fi waan saba kana guddisu maraa balleessuu irratti cichanii hojjachuun, sagantaa isaanii kan duraa godhataniiru. Oromummaa fi waan Oromoon qabdu hunda diiguuf dhakaan isaan garahingalchin hin jiru. Dabballoonni Woyyaanee kan shiraan leenjifamanii maqaa Oromootiin daldaluudhaan dalluu baasan, hojiin isaan irratti bobba’an kanuma. “Ilmaan hattuun oomishte mataa boruuf ittiinyaadan hin qaban.” “THIS IS the TRAGEDY of the ROBOTIC PEOPLE.”
Jijjiirraa Tartiiba Qubee Afaan Oromoo” iilaalchisee, sababni warri waa’ee kana irratti hojjatan dhiyeessan, waan hundee hin qabne. Qorannaan isaan goone jedhanis soba akka ta’e mulddhateera. Afaan saba tokkoo guddisuuf “Tartiiba Qubee” afaan sanii jijjiiruun barbaachisaa miti. Woyyaaneenii fi dabballoonni isii tapha amma taphatan kan yoo qopheessan, xiyyeeffannaan isaanii - DAA’IMMAN OROMOO AFAAN ISAANII KAN DHALOOTAA JIBBISIISANII KOOMEE DIINA JALATTI AKKA KUFAN GODHUUDHA. Shiftoota dhiigni macheessee hin galu malee, dhaloonni keenya haarofni, garbicha “Afaan” ofii hin qabne ta’ee, “Afaan Ergisaatiin” (borrowed language) hidhamee, booji’amaa diinaa akka hin taane, wareegama olaanaa kafalee muldhiseera.
Afaan Oromoo guddisuudhaaf “Tartiiba Qubee” jijjiiruu osoo hin ta’in, “AADAA, SEENAA, DUUDHAA, SAFUU fi SABBOONUMMAA” Oromoo irratti kan hundaa’e qorannaa “SAAYINSIFFAA” (Scientific Research) godhuudha. Qorannaan akkanaa kun yoo godhamu, duraan dursee, wanti barbaachisu inni duraa, waan armaa gadii kanniin (kanneen) xiyyeeffannaa keessa galchuudha:
1. hawaasa hirmaachisuu (mari’achiisuu)
2. hayyoota beekkomsa olaanaa qaban (highly trained
experts) hirmaachisuu (mari’achiisuu)
3. barsiiftota hirmaachisuu (mari’achiisuu)
4. barattoota hirmaachisuu (mari’achiisuu)
Waa’ee guddina Afaan keenyaa ilaalchisee, murteessaan hayyoota keenyaa fi saba keena malee, “KOMPUTARRI” (computer) akkasi jedha, jechuudhaan waan jaarraa 21ffaa waliin hin deemne irratti haasa’uun nama saalfachiisa. Yoma wanti biyyoota guddatan irraa fudhannu jiraates, akka jaarraa 19ffaa yaada alagaadhaa kan “Afaanii fi Aadaa” keenya waliin hin deemne fudhannee masakkamuu hin dandeenyu. “The Woyyaanee and its followers do not have their own world other than imitating the anachronistic method of foreigners.”
Woyyaaneenii fi dabbaloonni isiidha lafa teenya humnaan dhuunfatanii, qabeenya Waaqayyo ummata keenya badhaase saamanii, AFAAN, AADAA, DUUDHAA, SEENAA fi EENYUMMAA keenya balleessuudhaaf waan murteeffataniif, ummanni Oromoo osoo hin badiniin dura, akkuma asiin dura godhe san, tokkuummaadhaan ka’ee Mootummaa “Apartaayid” (Apartheid Regime) kana ofirraa buqqisuun barbaachisaadha.
Faashistummaan Woyyaanee yoommiyyuu caalaa jireenya Oromoo waan sodaachisuuf, galtuuwwaan bifa bineensaa jalatti buluun ga’uu qaba. Osoo hin badiniin dura diina balleessuun filannoo (murtii) ilmaan Oromoo isa dhumaa ta’uu qaba.
The Oromo nation will not negotiate its language in favour of the rule of Beasts.


text:
Xuuxuu irratti ilaalchi kristaanaa maalii dhaa? Xuuxuun cubbuu dhaa?
Gaaffii: Xuuxuu irratti ilaalchi kristaanaa maalii dhaa? Xuuxuun cubbuu dhaa?
Deebii: Kitaabni qulqulluun xuuxuu kallattiidhaan raawwatee hin ibsuu. Kan ta’es ta’ee qajeelfamni jiru, amansisaati waa’ee xuuxuuf ooluu kan danda’an. Tokkooffaan, Kitaabni qulqulluun nu abooma, qaamni keenya waan kam irratti iyyuu “akka hin bitamne.” Hundumtuu naaf iyyamameera__ hundumtuu garuu hin fayyadu. Hundumtuu naaf eyyamameera__ wanti kam iyyuu garuu naratti gooftaa hin ta’u” (1Qor. 6:12). Xuuxuun ganamuu bifa hin qabnen araada cimaa dha. booda irratti dubbisa wal fakkaataan nutty dubbata, “Dhagni keessan mana qulqulluummaa hafuura qulqullu isa isin keessa jiruu ta’uu isaa hin beektaniiree? Hafuura kanas Waaqayyo biraa argattan, mana qulquluummaa hafuuraa isaas erga taatani, isin kan ofii keessanii miti, Waaqayyoo gatiidhaan isin bitate, kanaaf guutummaan dhagna keessaniin waan inni ittiin gallateefamu hojjedhaa” (1Qor. 6:19-20). Xuuxuun shakki tokko malee fayyummaa keessaniif miidha kan fiduu dha. xuuxuun sombaa fi laphee akka miidhuu mirkaneefameera.
Xuuxuun akka “waan faayidaaqabuuti” ilaalamuun irra jirahi (1Qor. 6:12) xuuxuun fooniin Waaqayyoon ulfeessa jechuun hin danda’amaa (1Qor. 6:20)? Namni dhuunfaa tokko “ulfina Waaqayyoof” amanamummaan xuuxuun ni danda’amaa (1Qor. 10:31)? Isaan gaaffiiwwan sadan kanaaf deebiin isaanii inni deebissu“miti” dha. hundee kanaan, nun akka amanuuti xuuxuun cubbuu dha, kanaaf Yesus Kristosin duuka buutota ta’uu gochuun irra hin jiraatu.
Namoonni tokko tokkoo ilaalcha kana ni faalleessu, namoonni baay’ee nyaata fayya qabeessa hin taane nyaatu kan jedhu irratti xiyyafachuun innis akka araadaa ta’uu kan danda’uu fi qaamaaf miidhaa kan geessisu. Akka fakkeenyaatis namootni baay’een bifa hamaataan buna kan araadan ta’aniiru, ganamaan buna shiini tokko yoo hin arganne amma hin hojjeneeti. Kun dhugaa yoo ta’e ta’es, sun akkamitti xuuxuu sirrii godhaa? inni falmi keenya, kiristaanoonni diinummaa fi daangaa irra kan darbee fayya qabeessa kan hin taane nyaata akka dhabamsiisuuf. Eeyyee, Kiristaanoonni yeroo hundaa fakkeesituu dha ,cubbuu tokko yakkuudhaa fi cubbuu kan biraa dhoksuuf, ta’us garuu irra deebiin xuuxuu kanas Waaqayyoon ulfeessuuf hin godhan.
Falmii kan biraan ilaalcha xuuxuu kana mormuudhaaf, namoonni gaariin heedduun xuuxaan baay’een turaniiruu , akka lallabaa Biritaaniyaa C.H. Sipaarji’oon, beekamaan, tamboo tuutuun kan beekamu. Akka gahaanab, wal falmiin kun madaalli akka qabuu hin amannu. Siparji’oon xuuxuu isaan dogogora isaa ni amana. Karaa kan biraan inni nama gaarii fi ajaa’ibsiisaa sagalee Waaqayyoo lallabaa hin turree? Akkamitti! Sun gocha isaa fi amala isaa hundumaa Waaqayyoon kan hin gallateefanne isaan godha? Mitii!
Xuuxuu cubbuu jedhee kaa’uudhaan, amantootni hundumtuu hin fayyine jechuu miti. Dhugaan baay’een Yesus Kristoositti kan amannan jiru, kan xuuxan. Xuuxuun nama dhuunfaa fayyina irraa hin dhorku. Ta’uu yoo baatees inni nama dhuunfaa fayyina isaa akka dhabuu hin godhu. Xuuxuun cubbuu kan biroo irra dhiifama caaluu kan godhamu miti, nama kiristaana ta’es cubbuu isaas/ishees Waaqayyoof kan qalbi jijjiratu (1Yoha. 1:9). Yeroo wal fakkaataatti , sabritti kan amanu xuuxuun cubbuu dha, dhiifama cubbuu argachuutu irra jira, gaargarsa Waaqayyo kan dhiisu.
English
Xuuxuu irratti ilaalchi kristaanaa maalii dhaa? Xuuxuun cubbuu dhaa?


text:
Fulbaana 25,2017/ Namoota haalli jireenyaa rakkisuudhaan gara wallaalchise walitti guuree raayyaa ittisa biyyaa jechuun dargaggoo funaanaa kan ture mootummaan abbaa irree Wayyaanee, har’as itti fufuudhaan dargaggootaaf beeksisa baasee akka jiru odeeffannoon kutaalee Oromiyaa adda addaa keessaa arganne ifoomsee jira. Dargaggoonni Oromoo carraan barnootaa isaan rakkisuufi haalli jireenya hawaasummaa isaanitti ulfaachuudhaan tarkaanfii raayyaa ittisa mootummaa wayyaanee ta’uudhaan hojjechuu ofirratti fudhataa akka turan namui quba qaba. Akkuma baroota darban irraa hubachuu dandeenyutti, ilmaan hiyyeessaafi harka qalleeyyii barnoota gahaa hin qabne funaanuun leenjii waraanaa kennee uummatyma ofiitti bobbaasuudhaan hojii diinummaa akka hojjetan taasisaa kan ture mootummaan Wayyaanee, yeroobammaa kanas hojii kanaaf carraaqaa akka jiru madden eeraniiru. Dargaggoota Oromoo gara humna waraanaatti fiduudhaaf tooftaa adda addaa fayyadamaa kan turte mootummaan Wayyaanee, tooftaa kanaanis milkaa’aa turteetti. Karaa itti dargaggoonni Oromoo gara leenjii waraanaatti seenuun humna ittisa wayyaanee ta’an keessaa tokko, dargaggoota biyya keessaa nageenya booressitan jechuudhaan
adamsanii akka daegaggoon jiraachuu jibbu taasisuudhaan tarkaanfii kana akka ofirratti fudhatan taasisaa turteetti. Akkasumas, dhiibbaa garaagaraa dargaggoorratti gochuudhaa, bakka barbaachisetti sossobuudhaan Oromoon akka Oromoo miidhu taasisaa turteetti. Shirri mootummaa wayyaanee kun fashalaa’uudhaan dargaggoonni Oromoo dhimmi Oromummaatiif akka hojjetan jechuun qeerroon bilisummaa dhaammataniiru.
Dargaggootni Oromoo yeeroon kun yeeroo Wayyaanee irratti duulan malee yeeroo humna Waraanaa Wayyaanee jabeessaan miti waan ta’eef, gocha kanarraa of qusachuudhaan mootummaa wayyaanee dhabamsiisuuf akka hojjetan jenna.
Wayyaanee qormaata biyyoolleessa barattoota kufisun yeeroo namni mira Aarii keessaa jiru beeksiisaa bastee human waraanaa fi Poolistii ijoollee keenya naqxee achii keessaatti tooftaa Wayyaanee lubbuu dheeressu hojjechiisuudhaan namoota gaaffii mirgaa gaafatan ukkaamsisaafi ajjeesisaas jirti. Dargaggoonni Oromoo gara raayyaa ittisaa wayyaaneetti gaafa makamtanii kaastanii hojii diinummaa ilmaan Oromoorratti waan hojjettaniif, diina Oromoo waliin diinomsamuu keessan hubattanii akka of qusattaniifi Qeerroon dhiimma kana irratti dammaqee Oromoo kan ta’e namni tokko galma’uu akka hin qabne dhaamsa Oromummaa dabarsina. Qabsoo keenya jabeessiinee yeeroo itti meeshaa Wayyaaneetti galgachan malee barrii Wayyaaneef meeshaa ta’aniif hafera. Kanaafuu qeerroon biyya keessaa caasaa Qeerroo ABOtiin ijaarame Qeerroo bilisummaa Oromoo jalattihiriiruun hojii boonsaa hojjetamaa jiru akka itti fufsiistaniifi mootummaa garboomfattuu wayyaaneetti xumura gochuuf akka carraaqxan dhaamsa Oromummaa isiniif dhaamna!


text:
CAFFEE-28/01/2011: 1. Aadde Xayyibaa Hasan Kaayyoo….. Itti Aantuu Pirezidaantii MNO fi Qindeessituu Sektara Hawaasummaa2. Dr.Girmaa Amantee Noonnoo….Sadarkaa I/A Pirezidaantiitti Qindeessaa Sektara Qonnaa3. Obbo Ahimad Tusaa….Sadarkaa I/Aanaa Pirezidaantiitti Qindeessaa Sektara Diinagdee4. Obbo...Gutuu isaa Dubbisuuf
CAFFEE- 28/1/2011: __________ // _________ Sirna fo’annoofi filannoo manneen hojii mootummaa keessatti gaggeeffamu bu’uuraan jijjiiruun akka naannootti hojimaata mirkaneeffannaa ga’umsa ogummaafi hojii diriirsuun akkasumas pabliik sarvaantii ilaalcha tajaajiltummaafi aantummaa ummataa gonfateefi guddina...Gutuu isaa Dubbisuuf
_____ // ______Caffeen Oromiyaa "Yaa'ii Ariifachiisaa 3ffaa Waggaa 4ffaa Bara Hojii Caffee 5ffaa" Fulbaana 25/2011 irraa eegalee gaggeessuuf jedhu ilaalchisee Miseensonni Caffee Oromiyaa Fulbaana 24/2011 Magaalaa Adaamaa Galma Caffee galtanii...Gutuu isaa Dubbisuuf
_____ // ______Caffeen Oromiyaa "Yaa'ii Ariifachiisaa 3ffaa Waggaa 4ffaa Bara Hojii Caffee 5ffaa" Fulbaana 25/2011 irraa eegalee Magaalaa Adaamaa Galma Caffeetti ni taa'a jedhamee eegama.
Gutuu isaa Dubbisuuf
Wixineen Labsii Mannen Murtii Mootummaa Naannoo Oromiyaa Irra Deebiidhaan Hundeessuuf Bahe haala armaan gadiin kan isiniifi dhiyeessine wayita ta'u hanga Yaa'ii Caffeetti dhiyaatee ragga'utti yaada keessan karaa Email WCO :...Gutuu isaa Dubbisuuf
Wixineen Labsii Waldaalee Hojii Gamtaa Oromiyaa Hundeessuuf Bahe haala armaan gadiin kan isiniifi dhiyeessine wayita ta'u hanga Yaa'ii Caffeetti dhiyaatee ragga'utti yaada keessan karaa Email WCO : caffeeoromia@gmail.com ykn ...Gutuu isaa Dubbisuuf


text:
Gaafa gannii isaa 15 Sawudii Arabiyaatti gala jedhee biyyaa bahe. Hin taanee qabanii Itoophiyaatti deebisan. Abdusalaam Abbaa Jabal warqii barbaada jedhee naannolee Itoophiyaa hedduu keessa mare. Saniinis hinmilkoofne, achii Yamanitti dabre.
Akka warrii isa beeku jedhutti,bara tokko osoo bidiruu yaabbatee galaana gubbaa deemuu bidiruun galaana irratti qurxamteen. Achillee nagumaan bahe, Abdulsalamii fi namoonni isa wojjiin turan. Deemuma deemee Keenyaa gahe, haguma turu turee bara 2004 milkaahee biyya bara hedduuf dharrahaa bahe,Ameerikaa gahe.
Abudulsalaam Abbaa-Jabal (Abdil) nama ganna 33, eegii Ameerikaa dhufee ganna 10.Amma New York, Manahattanitti mana cuunfaa,Oasis Jimma Juice Bar jedhamu banatee hojjachuutti jira.Hojjattoota saddeet qaba. Nama biyya alaatii dhufee jabaatee hojjannaan milkaayina gudda akka argachu kan danda’u ta’uu isaatioif, Abdulsalaam, fakkeenyaa gaariidha jedhamuun faarfama.
“Gaafa Amerikaa dhufe jabaadhee barachuu ykn ammoo jabaadhee daldaluu malee jedhee murteeffadhe,” Jechuun dubbata. Namii guddachuu fedhu akka inni jedhutti jabaatee hojjachuu fi waan hojjatu sun jaalachuu male.
Akka Abdul jedhutti nama Ameerikaa bebeekamaa fiilmii hojjachuun beekamu ka akka Saamu’eel Jaaksenii fi qabsahaan mirga Amerikaa fi kitaaba gara garaa barreessuun beekamu Dr. Cornel West,ka fiilmii akka akkaatii fi tapha TV irratti nama gammachiisuun beekamu,Ben Stillerii fi nama bebeekamaa Amerikaa hedduutti mana juusii ‘Oasis Jimmaa Juice Bar’ kanaa dhufee juusi dhuge.
Mama cuunfaa Abdullitti cuunfaa akka akkaatti gurguran; hagii tokko ta namii gabbachuu hin feene dhugu,hagii tokko ammoo ka warri sukkaarii hin jaalanne dhuguu fi cuunfaa gosa gosaattti jira. Manneen amantiillee dhaqee yoo tokko tokko tolaan ummata gargaaraa jedha, Abdul.
Ganna diqqaa keessatti maaltu akkana si milkeesse jennaan “Abbaan kiyya durii gaafa Jimmaa jiru,saatii 16 caalaa hojjatee waan hedduun ummata gargaaraa bahe,anilleen jabeenna sunti asiin na gahe,” jedha.
Karoorii isaa itti aanu waan ummata New York rakkisuutti jiraa ka akka gabbinna haga dabraa,dhukkuba sukkaaraa fi ka akka akkaa irratti documentary hojjachuu fedhaa jedha. VOA Afaan Oromoo


text:
Siriyaa: Halleellaan xayyaara Rusiyaa 'siviloota hedduu ajjeesse'
Baha Siriyaatti mandara Al- Shaafaah keessatti yoo xinnaatee siviiloonni 53 halleellaa xiyyaara Rusiyaattiin ajjeefamu isaaniin ajjeefamu isaanii, gareen to'attootaa dubbate. To'ataan Mirgoota Namoomaa UK'tti bu'uurefatee (SOHR) namoota Dilbata ganama ajjeefamuun isaanii gabaafame keessaa 21 daa'imman jedheera.
Mandarri Dee'ir al-Zoor keesstti argamtu tunis lafa warra garee islaamtootaa qabatan kan dhumaati. Jalqaba SOHR akka jedhettis, halleellaa gamoolee jireenyaa irratti raawwatameen namoonni 34 ajjeefamaniiru.
Garuu ogganaan garee hordoftootaa Ejansii oduu AFP'tti akka himeetti, lakkoofsicha kan isa caalu ta'u amma amanameera. ''Lakkoofsi namoota ajjeefaman erga lubbu baraartoonni jijjiggaa kaasanii dabale,'' jedheera Raamii Abdal Raahmaan.
Duras Rusiyaan xayyaaroon boombii dheedheeroon jaha naannchatti halleellaa raawwataniiru, garuu kan aleelan milishootaa fi bakkeewan isaan qabantaniidha jettee turte. Rusiyaan Pirezidaantii Siriyaa Baashaar al- Assaad waliin michuu waraana sivilii yeroo dheeraati.
Mariin UN deegaramu torban dhufu keessa Jeeneeviitti akka eegalamu eegama, garuu mariiwwan kana duraa hedduun fashalaa'aniiru.
Karaa gara biraatiinis Dilbata qarqara Damaasqoo lafa finciltootaan to'atamteetti namoonni 23 ajjeefamaniiru. SOHR akka jedheetti Baha Ghowutaatti magaaloonni hedduun alleellaa qilleensaa fi dhokaaraan rokaasaan rukutameera. Gabaasni kamiyyuu qaama bilisaatiin hinmirkanoofne.
Gareen hordooftootaas erga loltoonni Siriyaa gochaa yakkaa isaanii eegalanii erga torban lamaatii as namoon 120 ta'an ajjeefamaniiru. Erga haalli waraanaa Baha Ghowuutti waggootaaf eegalameen asittis jiraattoonni kuma 400 ta'an jireenya sukkaneessaaf saaxilamun beelaan du'usaanii gabaafameera.
Gabaasa torban darbee keessattis, UN soorannii baayyee rakisaa ta'usaatiin kan ka'ees jiraattonni soorata loonii fi gataa keessaa furaananii gara nyaachu irra gahaniiru.
Siriyaatti Bahii Ghowutaa bakeewwan 'lolli keessatti babal'atee' baay'ee keessaa tokko ta'usaa Rusiyaa, Iraan fi Turkiin jalqaba waggaa kanaatti ibsanee ture.


text:
Murtii Traamp waa’ee Magaalaa Al Quds irratti dabarse hordofee, mormiin jiru addunyaa waliin gahutti jira. Eeshiyaa irraa kaasee hanga Afriikaa fi Awurooppaatti, Muslimooni Murtii kanatti dallanan dirretti bahanii mormii isaanii bifa garagaraatiin ibsataniiru.
Alhada kaleessaatis mormitoonni kumaatamaan laakkawaman alaabaa Falasxiin qabachuudhaan, deeggarasa ummata Falasxiiniif qaban ibsaniiru.
Murtiin Traamp Roobii darbe dabarse kana, haga ammaatti Israa’el yoo taate malee namni deeggaru tokkollee hin argamne. Hooggantoota irrraa kaasee, namoonni garagaraa mormii isaanii haala garagaraatiin ifa godhaniiru. Hiriirri Falasxiin keessatti eegalame haga ammaa hin dhaabbanne.
Akka dhaabbanni Fannoo diimaa Falasxiin beeksisetti, Alhada kaleessaa dhukaasa loltootni Israa’el Falasxiinota West Baank fi Gaazaa keessatti hiriira bahan irratti bananiin, namoonni 157 madaayaniiru. Guyyaa hiriirri jalqaberraa hanga kaleessaatti Gaazaa keessatti Falasxiinonni 4 ajjeefamaniiru.
Biyya Lubnaan Magaalaa Beeruut keessattis hiriirtonni poolisootaan walitti bu’aniiru. Hiriirtonni gara Imbaasii Ameerikaa deemanii mormii isaanii dhageeysisuuf yaalanis, loltoonni mootummaa garuu akka garas hin deemne isaan dhoorkan. Kana booda dallansuudhaan alaabaa Israa’elii fi Ameerikaa ibiddaan gubanii, poolisootattis dhakaa darbataniiru. Poolisiinis bishaan danfaa fi gaasii imimmaanii dhukaasuun, hiriirtotni gara Imbaasii akka hin deemne dhoorkeera.
Mormitoota keessaa Adnaan Abdullaah, “Murtiin Traamp haga namoonni akka kiyyaa kunniin lubbuun jiranitti dalagaa irra hin oolu” jechuun gaazexeessitootaaf ibse. Dargaggeessi biraatis, Mootummaan Lubnaan Ameerikaa cinaa dhaabbachuu isaa balaalleeffachuudhaan, “Hooggantoonni tokkoon isaaniillee nu waliin hin jiran. Biyyoonni Arabaatis nu deeggaraa hin jiran. Yaa Rabbi! Nuti Alaabaa Falasxiin olkaasna” jedhe.
Ministeeronni dhimma Alaa biyyoota Arabaatis guyyaa Alhadaa walitti qabamuun, Traamp Murtii isaa akka haquufi, dhaabbanni mootummoota gamtoomaniitis tarkaanfii Ameerikaa kana akka balaalleeffatu gaafataniiru.
Indooneeshiyaa:magaalaa Jaakaartaa keessattis hiriirtonni kuma 5 ta’an Alaabaa Falasxiin qabatanii, Imbaasii Ameerikaa duratti guyyaa lammaffaaf hiriira bahuun mormii Murtii Traamp irratti qaban ibsataniiru. Namoota Hiriira kana qindeessan keessaa Nuurjannaah Nurwaanii, “Haasofni hooggantoonni haasawan qofti nu hin quubsu. Dhaabbileen gurguddoon addunyaa dhiibbaa garagaraa gochuun Murtiin kun akka haqamu taasisuu qabu” jedhe.
Preezidaantiin Indooneeshiyaa Jookoo Widoodootis Murtii Traamp mormuun, Ambaasaaddarri Ameerikaa Jaakaartaa jiru dhimma uumame irratti ibsa akka kennu gaafatee jira.
Turkiyaattis namootni kumaatamaan laakkawaman Alaabaa Turkiyaa fi Falasxiin qabatanii dirretti bahuun mormii isaanii dhaggeeysisaniiru.
Eega gaafa Murtiin kun dabarfamerraa kaasee Preezidaantiin Turkiyaa Erdogaan mormii isaa haalaan ibsaa jira. Murtii Traamp kanas ’Murtii Qullaa Gatii hin qabne’ jechuun haga xumuraatti kan falmatu ta’uu beeksise. Biyyoonni Islaamaatis dhimma kanarratti saffisaan akka mari’atan waamicha godheera.
Morookoo:Magaalaa Raabaat keessatti hiriirtonni dallansuu Murtii Traamp irratti qaban dhaggeeysisaniiru. Miseensooni mootummaa, dhaabbileen mormitootaa, warroonni Amantii leellisanii fi balaalleeffatanis, gamtaan dirretti bahuun mormii isaanii ibsaniiru.
Indiyaa:Kutaa Kaashimir keessatti ammoo jiraattoonni suuqaa fi mana isaanii cufuun karaa duwwaa godhanii mormii isaanii ibsatan. Yamanii fi Suuriyattis mormitoonni Murtii Traamp kan balaaleeffatan ta’uu beeksisan.
Masr: Yunivarsiitii Al Azhaar keessattis barattootaa fi Proofeesaroonni mormii isaanii ibsaniiru.
Paakistaan:magaalaa Kaaraachiittis, hiriirtonni gara Imbaasii Ameerikaa deemuun mormii isaanii ibsachuuf yaalanis, poolisiin kora bittanneessaa akka of duuba deebi’an godhee jira.
Qophii: Abuu Ibtisaam
Comments
Loading...


text:
Kuubaa: Ilmi Fidal Kaastroo of ajjeesan
Ilmi hoogganaa duraanii Kuubaa Fidal Kaastroo, Maanguddoon waggaa 68, magaalaa guddoo Kubaa Havaanatti lubbuu of baasuu isaanii miidiyaan biyyattii beeksise.
Maqaan isaanii guutuun Fideel Anheel Kaastroo Diyaaz Balaart kan ta'e Ilmi Fidal Kaastroo, kamisa ganama du'anii kan argaman yoo ta'u, dhibee gadduu/gammachuu dhabuun rakkachaa turan jedhameera.
Ilmi Hangafaa Fidal Kaastroo kun, abbaa isaanii fakkaatu waan tureef maqaa masoo 'Fidalitoo' yookan 'Fidal isa xiqqaa' jedhamuun beekamu ture.
Fidalitoon ogeessa Newkilar Fiiziiksii Yuuniyeenii Sooveetiitti leenji'an turan.
''Fidal Kaastroo Diyaaz Balaart, garee dooktarootaan yeroo dheeraaf dhibee nagaa sammuu dhabuun yaalamaa erga turanii booda, ganama kan of ajjeesaniiru'' jechuun gaazexaan Kuubaa Graanmaa jedhamu guyyaa kamisaaa gabaaseera.
Teleevizhiiniin biyyaatti ammoo yeroo dheeraaf Hospitaalatti yaala hordofaa erga turanii bood, ji'oota muraas darban manaa deddeebi'anii waldhaansa hordofa turan jedheera.
Hanga sa'aatii du'aan boqotanitti mana maree biyyattiif gorsaa Saayinsii akkasumas Akaadaamii Saayinsii Kuubaaf ammoo Pireezidantii ta'uun tajaajilaa turan.
Bittinaa'uu Yuuniyeenii Sooveet dura, bara 1980-1992tti hoogganaa sagantaa Niwkileeraa Kuubaas turan.
Fidal Anheel Kaastroo Diyaaz Balaart haadha warraa Fidal isaan jalqabaa Miirta Diyaaz Baalaart irraa dhalatan. Haati isaanii Miirta, warraaqsi biiyyatti keessatti ka'uusaan dura hoogganaa siyaasaa beekamaa turan abbaan Miirtaa.
Ibsa Televizhiinii biyyaattii irratti kannameen sirni awwaalchaa 'Fidaliitoo' maatii isaaniitiin kan karoorfamu ta'uu malee odeefannoon dabalataa hin kennamne.


text:
Yoomi Laata?-Kutaa 2ffaa
Torbaan darbe mataa duree ‘Yoomi Laata?’ jedhu jalatti rakkoolee fi furmaata muraasa eeruf yaalle turre. Har’as itti fufuun rakkoolee fi furmaata muraasa eerra.
Yoomi laata niiti nyakkistuu ykn dhiirsa nyakkisaa kana jalaa kan bahuu?
Niitin ykn dhiirsi nyakkistu/nyakkisaa yoo ta’e ibiddi manatti qabate. Halkanii guyyaa nageenyi hin jiru. Yoomi laata namticha ykn namtitti tana jalaa kan bahu jechuun yaaddon gara hundan si marsuu danda’a. Tarii ati dargaggeessa hin fuune ykn shamara hin heerumne ta’uu dandeessa. Akka carraa ta’ee nama nyakkisuun walitti dhufuu dandeessa. Yeroo inni galgala galuu fuula guuraa itti dhufta, nyakkisaa fi wantuma argeef waan hoboobsuuf. Ykn duubartii yoo taate, ‘Maaliif kana hin bitin? Maaliif akkas hin godhiin?’ osoo jettu keessa kee gubuu dandeessi. Wantuma xiqqoo sirra barbaadde, bowwoo sitti taati.
Furmaata: kan hin fuudhin ykn hin heerumin yoo taate, ammarraa eegalii amala nyakkisuu ofirraa kaasuf carraaqi. Amala tokko ofirraa jijjiruuf yoo hin tattaafatin akkasumatti si waliin tura. Har’a nyakkisaa yoo taate boru niiti ykn dhiirsa keetti ibidda qabsiifta. Karaan hundarra gaariin amala nyakkisuu ittiin jijjirtuu imaana kee dabalachuudha. Sababni isaas, akka nyakkisan kan nama kakaasu sheyxaana. Akkuma namtichi imaanni isaa dabaluun sheyxaanni isarraa fagaachaa adeema. İmaana dabalachuuf beekumsa barbaadu, dirqamoota amantii sirnaan bahuu fi hojii gaggaarii dabalataa hojjachuu, badii fi cubbuu irraa fagaachudha. In sha Allah yoo akkana goote imaanni kee ni dabala, amalli nyakkisuu sirraa hir’ata.
Kan fuute ykn heerumte yoo taates, wantuma armaan olii kana hojjachuudha. Isin lamaanu keyrii (wanta gaarii) irratti wal gargaarun gara Rabbii dhiyaachuf tattaafachudha. Jidduu fi hariiroon namoota kan diigamuuf sababa isaan Rabbiin irraa fagaatanii fi sheyxaana hordofaniifi. Sheyxaana hordofuun immoo balbala badii hundaa ofitti banuudha.
Addaan bahuuf ykn hiikamuuf muddamuu osoo hin ta’in amala keessan jijjiruuf tattaafadhaa. Yoo addaan baatan isin lamaanu miidhaa guddaa dhandhamtu. Wal dandeettanii fi amala keessan foyyeessuf yoo taattafatan In sha Allah jireenya gaarii jiraattu. Irra walii darbuun, walii araaramuun, walii mararfachuu fi wal gargaarun bartee fi aadaa keessan haa ta’u. Bakka qimamiwwan kunniin hin jiretti jireenyaa fuudhaa heerumaa gaarii gaggeessu hin dandeessan. Lamaan keessanu kaayyoo guddaa tokkoof osoo carraaqxanii silaa jireenya gaarii gaggeessitu. Kaayyon keessan lamaanu guddaan ‘Jaalala Rabbii argachuuf’ osoo ta’e silaa jireenya gaarii jiraattu. Sababni isaas, isin lamaanu wanta Rabbiin dallansu irraa ni dheessitu, wanta Rabbiin gammachisu ni hojjattu. Kuni immoo jireenya keessan mi’eessa. Dhoksattis ta’ee ifatti Rabbiin sodaattu. Yoo isin lamaanu gamtaan akkana gootan gaafi ‘Yoomi Laata?’ jedhuuf deebii gahaa argattu.
Yoomi laata badii /dillii itti lixe kana keessaa bahee gara Rabbii kan deebi’u?
Yommuu badii fi cubbuun kee baay’atu, teette, “Yoomi laata dukkana cubbuu keessaa kan bahuu?” ofiin jetta. Dukkanni cubbuu si marsee gaafii yoomi laata? Jedhuuf deebii dhabda. Yookiin immoo gaafii ‘Yoomii laata?’ Jedhuuf deebii dogongoraa kennita. ‘Amma marsaa dargaggumma ykn shamarrummaa irra waan jiruuf yeroo umriin kiyya ol siqe nan tawbadha.’jechuun of gowwomsita. Duuti yoom akka sitti dhuftu osoo hin beekin umrii dheeraa jiraachu kee akkamitti beekte? Osoo umrii dheeraa akka jiraattu beekteyyu badii keessa jiraachun namarraa ni bareedaa? Eeti akka hin bareenne ni beekta. Garuu akkuma badii kana keessaa bahuuf tattaafattuun wantoonni adda addaa duubatti si harkisu. Isaan keessaa;
1.Badii laaffisanii ilaalu– akkuma cubbuu laaffistee ilaaltun, qalbii kee keessatti hidda qabataa fi ishii daandii’essaa adeema. Ergasi gara wanta si fayyadu ittiin ilaaltu dhabda. Qalbiin wanta gaarii fi badaa addaan ittiin baasan waan taatef. Namni qalbii ofii cubbuun gogsee fi dukkaneesse, adabbii isatti bu’uuf mataa ofii malee enyullee komachuu hin danda’u. Karaa sheyxaanni nama gowwomsuun keessa tokko ija namticha keessatti cubbuu xiqqeesse itti mul’isa. Cubbuun /dilliin xixxiqaan kunniin walirra tuulame namticha gara badii guddatti oofa. Badiin zinaa (sagaagalummaa) ija gadi qabachuu dhiisu irraa dhufaa mitiree? Kanaafu xiqqeenya cubbuu osoo hin ta’in eenyun akka faallessaa jirtuu fi eenyuuf akka ajajamaa jirtu ilaali. Rabbii si uume fi sooru faallessite diina kee gara badii fi adabbii cimatti kan si geessu sheyxaanaf ajajama akka jirtu hubadhu.
2.Boru nan tawbadha jedhanii gara funduraatti dabarsuu– namni hirribaa gaflaa (daguu) keessatti yommuu lixu guyyaa tokko duuti isa dammaqsiti. Gara funduraatti dabarsuu osoo hin ta’in har’a gara Rabbitti deebi’u fi hojii gaggaarii hojjachutu nama baasa.
3.Waadaa fi adabbii Rabbii wallaalu ykn amanuu didu. Namoonni osoo wanta Rabbiin namoota hojii gaggaarii hojjataniif waadaa galee fi hojii badaa warra hojjataniif adabbii cimaa qopheesse osoo beekanii silaa akkuma salphatti baditti hin lixan. Sababni guddaan badii irraa akka hin tawbannee fi Rabbiin araarama hin kadhanneef wanti namoota dhowwee adabbiin ummata darbee akka isaanitti bu’u ykn adabbiin fuundura isaanititti akka mul’atu eegudha. Rabbiin (subhaanahu wa ta’aala) akkana jedha:
“Namoota yeroo qajeelumni isaanitti dhufe amanuu fi Gooftaa isaanii araarama kadhachuu irraa wanti isaan dhorge karaan (dhumiinsi) warra durii isaanitti dhufu yookiin adabni fuundura isaanitti dhufuu (eegu) malee homaa hin jiru. “ Suuratu al-Kaf 18:55
Adabbii ijaan arganii amanuu fi Rabbiin araarama kadhachuu barbaadu. Yommuu Ergamtoonni Rabbii adabbiidhaan isaan sodaachisan, ‘Adabbi waadaa nu galte nutti fidi.’jechuun isaan qeequ. Adabbiin yoo namatti bu’e ykn Qiyaaman dhaabbatte gara Rabbii deebi’u fi araarama kadhachuun bu’aa maalii buusaa? Dhugumatti sababni guddaan araarama Rabbiin irraa kadhachuu isaan dhoowwu, taa’anii adabbii eegudha.
Kanaafu, namni baditti lixe yommuu aayaa (keeyyata) armaan olii tana dubbisuu fi du’a yaadatu, gaafii Yoomi Laata? Jedhuuf deebii argataa adeema. Duuti yoom akka isatti dhuftu waan hin beeknef dafee badii itti lixe keessaa bahuun jireenya ofii foyyeessuf tattaafata. Namni of-dagatan immoo hanga duuti itti dhuftu yookiin adabbiin Rabbii isa marsuu eegun, “Amma amane, Yaa Rabbii naaf araarami’jechuun iyya. Namni qaruuten ajaja Rabbii kana tole jechuun hordofa.
“Gara Rabbii keessanii deebi’aa, Isaafis ajajamaa odoo adabbiin isinitti hin dhufiniin duratti. Sana booda hin tumsamtanu.
Adabni tasa osoo isin hin beekin isinitti dhufuun dura irra gaarii waan Gooftaa keessan irraa gara keessanitti bu’e hordofaa (kana jechuun Qur’aana).” Suuraa Az-Zumar 39:54-55
Adabbiin takkaa namatti buunan gargaarsis ta’ee birmannaan hin jiru badii hojjataa waan turaniif. Fira’aawni yommuu galaanaan liqimfamu, “Amma kunoo amane”jechuun Rabbitti iyyate. Garuu gargaarsa wayitu hin arganne miidhaa fi badii dachii irra babal’isaa waan tureef. Fuggisoo kanaa immoo Nabii Yuunus, yommuu qurxuumiin liqimfamu Rabbitti iyyate. Rabbiin yaadataa fi Isaaf ajajamaa waan tureef, yeroo balaan isatti bu’ee gargaarsa Rabbiin irraa argate.
Yoomi laata Qiyaama tan dhaabbattu? Jenne eegu irra har’uma yeroo fi carraa osoo qabnu gara Rabbii haa deebinu, Isaaf haa ajajamnu, badii irraa haa fagaannu.
4.Ijjannoo dhabuu– namni Rabbiin didaa turee yommuu afuurri adabbi itti bubbisu ijjannoo cimaa argata. Yerooma san gara Rabbii fiiga. Rabbiin malee wanta hundaa ni dagata.Yommuu adabbiin sun irraa deemu immoo Rabbii adabbii irraa isa baraare dagachuun badii ofitiitti deebi’a. Dhugumattti ilmii namaa of miidhaa fi wallaalaadha.
Tarii adabbii amma ijaan waan hin argineef, cubbuu irraa buqqaate gara Rabbii deebi’uuf ijjannoon kee dadhabaa ta’uu danda’a. Dukkana cubbuu ilaalte, ‘Rabbiin naaf ni araarama?’jechuun abdii kutachuun sitti dhagahamu danda’a. Kana hundaa yommuu ilaaltu, ‘Yoomi laata gara Rabbii kan deebi’u?’jechuun of gaafatta. Yoomi kan jedhuuf boru osoo hin ta’in har’a ta’uu qaba. Har’a badii keessaa bahuuf jalqabuu qabda.
“Jalqabuun moo’achuudha.”
Har’a badii kee tarreessite, tokko jette akkuma keessaa bahuuf tattaafattuun karaan siif banamaa adeema. Garuu ‘Yoomi Laata?’jette yoo teette, karaan wayitu siif hin banamu.
“Gara Rabbii baqadhaa. Ani (Nabii Muhammad (SAW)) Isa irraa isiniif akakeechisaa ifa bahaadha.” Suuratu az-Zaariyat 51:50
Badii irraa gara Rabbii yoo hin dheessin eessatti dheessinaa? Dhimma keenya hundaaf gara Isaa yoo hin baqatin eenyurraa gargaarsa argannaa? Kanaafu, hanga yoomi Rabbiin faallessu itti fufnaa? Hanga yoomi salaata irraa baqannaa? Hanga yoomii badii keessaa turraa?
Yoomi laata maatii nyakkisaa kana jalaa kan bahu?
Balleessaa keetif maatiin yommuu sitti nyakkisu, ‘Yoomuma laata maatii kana jalaa kan bahuu?’ jechuun yaaddofta. Keessa keetti jibbinsii fi irraa baqachuun sitti dhagahamu danda’a. Maatiin wanta xiqqaa guddaaf ijjoolle isaanitti yommuu nyakkisan, ijjoollen finciltoota fi roorristoota itti ta’u. Inuma yommuu umriin isaanii achi deemu ijjoollen isaan rukutu fi miidhaa irraan gahuu danda’u.
Furmaata: duraan dursee maatiin yommuu nutti nyakkisan amala keenya fi ifaaje (xaari) nu guddisuuf baasan ilaalu qabna. Tarii amalli keenya badaa waan ta’eef halkanii guyyaa nutti nyakkisu. Tarii isaan marsaa dullumma irra waan gahaniif sammuun isaanii dadhabuun wantuma xiqqoof nutti nyakkisuu danda’u. Yommuu isaan nutti nyakkisan amala keenya ilaalu qabna. Ifaaje meeqan akka asiin nuun gahan haa hubannu. Jecha Rabbii olta’e haa yaadannu:
“Gooftaan keetis akka isin Isa malee homaa hin gabbarree fi haadhaa abbaa keessanitti tola ooltan murteesse jira. Yoo odoo ati lubbuun jirtuu tokkoon isaani yookiin lamaanu sadarkaa dulummaa irra gahan, jecha hifannaa (uff) isaaniin hin jedhin.Isaaniinis hin lolin. Jecha kabaja isaaniin jedhi.
Isaaniif rahmata godhuuf jecha koola(qoochoo) xiqqeenyaa isaaniif gadi qabi.”Gooftaa kiyya! Akkuma isaan anaa xiqqaa ta’ee na guddisan Atis rahmata isaaniif godhi.”jedhi. “ Suuraa Al-Israa 17:23-24
Wantoonni Keeyyata tana irraa barannu:
- Rabbiin qofa gabbaruu fi haadhaa abbaa tola oolu
- Jecha hifannaa uff isaaniin jechuun isaan hin hifatin
- Isaan arrabsuu osoo hin ta’in isaan kabaji
- Isaaniin lolu osoo hin ta’in cal’isi
- Isaaniif koola rahmataa gadi xiqqeessif. Yoo isaan si miidhan akka homaa hin miidhamnetti ilaalun isaanii irra darbi. ‘Na guddisuuf humni natti baasanii fi rakkoon isaan argan kana caala.’ jechuun isaanii irra darbi, garaa laafif.
- Rabbiin irraa araaramaa fi rahmata isaanii kadhu. Akkuma isaanii du’aayi gootun mirri jibbu fi hifannaa siif hir’ataa adeema.
Gudunfaa
Ma’aqil ibn Abiidillahi al-jazariyyi akkana jedha, “Yommuu aalimoonni (hayyoonni Islaama) walqunnaman jechoota kanniin walii dhaamu. Yoo wal hin qunnamin immoo tokko tokkoo barreessa. Jechoonni kunniinis: Namni keessa ofii sirreesse Rabbiin ala isaa ni sirreessaf. Namni wanta ofii fi Rabbiin jidduu jiru sirreesse, wanta isaa fi namoota jidduu jiruuf Rabbiin isaaf gahaadha (ni sirreessaf). Namni dhimma Aakhiraa ofii irratti xiyyeefate, Rabbiin dhimma addunyaa isaatiif gahaadha (ni laaffisaaf).” (Hayatu Salaf- fuula 216 irraa fudhatame)


text:
SEENAA GABAABAA ARTIST USMAAYYOO MUUSAA
Duuti sabboonaa Oromoo artisti Usmaayyoo Muusaa gadda ummata Oromoo walii galaa ta‘ee darbe baatii darban kanatti. Artisti Usumaayyoon jiruu fi jireenya isaa keessatti dalagaa aartiin inni uummata isaaf kaa‘ee darbe ammo artisti Usmaayyoo bara dhufaa darbu hunda akka yaadatamu isa taasisa.
Wallisaa Oromoo beekamaa fi jaallatamaan Usmaayyoo Muusaa baatii Amajjii 1967 abbaa isaa Muusaa fi haadha isaa Faaxumaa Abdullaahi irraa Baha Oromiyaa magaalaa Haroomaayyaatti dhalate. Artisti Usmaayyoon jiruu fi jireenyaan ennaa ummata isaa wajjin lafa irra ture gara laafinaa fi mararoo guddaa uumama Waaqni uume hundaaf qabaachuun beekama.
Artiisti Usmaayyoo Muusaa mararoo fi jaalala saba isaaf qabu irraa
Artisti Usumaayyoon Bara 1987 ega Abdii Mahammed (qophee), Kadir Sa’id, Adam Haarun, Abdii Abraahim, Halloo Daawwee fi artistoata biro waliinis wal bareen booda
fedhii jaalala muuziqaa tan isa keysa jirtu ifatti baasuuf Abdii Mahammed wajjiin hujii muuziqaa qindeyfate shakala xumuree albama tokkofaa isaa gitaara Ahis habbootan dabaalee mana muuziqaa JOLIY kan je’amutti gurgure. garuu kaasettiin isaa osoo magaalaarra hin ooliniif, sirni gitabittaa isappaa dargii qabsoo cunqurfamootaatiin bar bodaawe kufe. Kaasenni isaa saniis achumaan cilee bishaan buute tahee duraa hafe.
Bara 1991 eega dargiin Caphe booda waamicha Addi Bilisummaa Oromoo (ABO)n Artistoota Oromoo hundaaf godhe kabajuudhaan Artist Usmaayyoon artistoota baayyee wajjin kaayyoo bilisummaa irratti hundaawee akeeka siyaasaa kaallacha qabsoo ummata Oromoo (ABO) fudhatee hawwisoo caffee gadaa wajjin magaalaa dadar keysatti gurmaawee qabsoo itti fufe. yaadannoodhaaf seenaa hujii isaa tan gaafasi keysaa Bilisummaaf imimmaan ijatoo walmaraa
Obese sirraa hafuu nindadhabe garaa
Sidhabee hinjiraadhu biyyatoo Oromiyaa …
Sirbi Usmaayyoon sagalee isaa laayyoo alalaasaa ture, ummata Oromoo baayyee garaa roraasee qabsoof Kakaase. Bara 1992 erga mootummaan Ce’umsaa diigamteen boodas
Artis usmmaayyoon sirboota siyaasaa ummata Oromoo jajjabeessanii fi hamilee cimsan wallisaa ture.
Albama lammaffaa isaa nuyaamti
Bara 2004 keysa akka mana hidhaa Zuwaayii gad lakkifamettis ji’um
Artisti Usmaayyoo Muusaa abbaa ijoolee shanii ture. Haati warraa isaa gannoota saddetan Artist Usmaayyoon mana hidhaa mootummaa wayyaanee keessatti rakkachaa ture gidduutti ijoollee guddisuu fi abbaa ijoollee ishee ammoo mana hidhaa keessaa baasisuuf olii fi gad osoo fiigduu dadhabbii, miidhamaa fi roorroo ishee mudateen ijoollee ishee dirreetti facaaftee, abbaa warraa ishee mana hidhaatti dhiiftee addunyyaa kana irraa godaante.
Artisti Usumaayyoon roorroo fi dararama qaamaa fi qalbii irra ga’aa tureen mana hidhaa Zuway keessatti baatii Sadaasaa bara 2006 addunyaa kana irraa du‘aan godaane.
Sirni awwalcha isaas magaalaa Ciroo bakka uummatni Oromoo hedduminaan irratti argamanii gadda isaanii haala xiiqii fi haluu baafannaa guddaa of keessaa qabuun raawatameera.
”Qabsaawaan ni kufaa, qabsoon itti fufa”
Lubbuu artiist Usmaayyoo Muusaa Waaqayyoo haa boqochiisu jenna.!
Waldaa Artistoota Oromoo (WAO) irraa
Muddee 2006.


text:
Seenaa Barreeffama Afaan Oromoo:
Dr. Abdulsamad Muhammed | Waxabajjii 17, 2013
Seera afaan isaaniitiin afaan Oromoo barreessuu yaalan. Rakkoolee gararreetti gara dheerina, gabaabina, laafina fi jabeenya sagalee jennee ibsine sun qaban.
[sagalee takka qubee adda addaa tin bakka buusuu fkf ny —> gn, …]
Kan itti aanu tattaaffii Lola Addunyaa kan Lammaffaa keessa taateedha. Kuni gadaa qubee afaan Oromootiif aduun baate,
gadaa qormaata karaa saayinsii afaaniitiin maalummaan afaan kanaa sirnaan itti hubatame jechuu ni dandeenya.
Tattaaffii ogeessa saayinsii afaanii Martin Moreno warra biyya Xaliyaaniitiin godhameedha.
Kitaaba isaa kan mataduree “Gramatica della Lingua Galla” jechuudhaan moggaasees bara 1939 keessa maxxansiise.
Nama yeroo duraatiif xiinsaga (phonology), xiin-unkaa (morphology) fi walfaanoommii jechootaa sirritti hubate waan
taheef gadaa sanaan “Gadaa Moreno” jedhee yoon moggaase dogongora hintahu.
Qubee MARTIN MORENO
A B C Č
D Ḑ0 E F
G H I
J K L M
N Ñ O H
Q R S
Ṧ T Ṭ U
W Y Z
Lola addunyaa kan lammaffaa booda haala ilmaan biyyaa barnootaaf gara biyya alaa itti imalaniitu dhalate.
Akkaataa biyyaa itti bahaniin immoo,murnoota lamatti qodaman. Murni tokko warra hiree barnootaa bifa qaari’aatiin (scholarship) ykn m
otummaadhaan ergamanii biyya alaatti deemani. Jarri kuni warra barnoota sadarkaa lammaffaa biyya eessatti fixatanii digrii duraatiif alatti imalan ykn
kanneen digrii duraa qaata biyya keessatti univarsitiirraa eebbifamanii digrii Maastersiitiif ykn Doktaraatiif deeman of keessaa qaba.
Isaan kuni biyya itti deeman, universitii itti baratan, maal akka baratan, yeroo hammam keessatti barnoota san akka xumuran,
maallaqa ittiin jiraataniifi meeqa akka argatan beekaniiti xayyaaraanaan gara biyya itti baratan sanitti imalan.
Jarri kun yeroo baay’ee gara biyyoota Awuroopaa ykn gara Ameerikaati deemu.
Garri caalu, Ilmaan Amaaraa haa tahan malee, ilmaan sabootaafi sablammiilee birootis hammi tokko ni jiran.
Barattoonni hiree tana argatanii barnootaaf gara Awuroopaa deeman barnoota qofa osoo hinta’in kaka’umsa siyaasaatis ni horatan.
Siyaasaa gara bitaatti conqoltutti waan amananiif bitaaleeyyii yaada maarkisistii ykn sooshalistiitiin masakamuufi biyyaas ittiin masakuu kajeelan.
Isaan kuni, dura Waldaya Barattoota Itophiyaa kan Awuroopaa jedhamuun beekkamu ijaarratan.
Ilmaan Oromoo miseensoota waldaa kanaa tahan keessaa, kanneen Afaan Oromoo gara afaan barruutitti akka tarkaanfatu hawwaniifi
hawwii sanas dhugoomsuuf hojii nama boonsitu hojjataniifi seenaanis dagachuu hinqabneetu jira.
Isaan kuniis Haylee Fidaatiifi Abdullaahi Yuusuf turan.
Lameen keessaa Qubeefi bara kufiinsa Haylesillaasee booda kan qooda guddaa qabu Haylee Fidaati.
Qubee Martin Moreno fudhatanii jijjiirama xiqqaa itti gochuudhaan ittiin barreessuu jalqaban.
Qubeen isaaniitiis kunoo tana. Qubeefi seera Martin Moreno lafa kaayetti jijjiirama xiqqaa itti godhaniiti kunoo qubee kanatti aantuun as bahan:
A B C Č
D Ḑ E F
G H I J
K L M N
Ñ O H Q
R S ṧ
T Ṭ U
W Y Z
Warri Awuroopaa kuni garuu, waa lama dagatan. Laageen (’) tan namni garii hudhaa ykn hamzaa jedhuun phoneme (dhamsaga) of dandeesse tahuu dagataniiti keessaa hanqisan.
Qabxiin lammaffaan Qubee tanaan biyyatti galanii ittiinis barreessuuf hiree yoo argatan makiinaan barruutiifi manni maxxansaa kanaaf qophaawan jiraachuu dhabuudha dagatan.
Akkasiinuu qubee tana lafa hinkeenye. Bara 1973-1974 keessa kitaabban lama biyya Jarmanitti maxansiisan.
Matadureen kitaabban lameenii: tokko Hirmaata Dubbii Afaan Oromoo kan jedhu yoo ta’u kaan immoo Bara Birraan Barihe jedha.
Kitaabni duraa, akkuma maqaan isaatuu himutti kitaaba seera afaaniiti. Seera afaanii kan bu’uraa bifa gabaabaadhaan dhiheessa.
Kitaaba kana qopheessuurratti maqaan baay’ee dhawamu Haylee Fidaa haatahu malee, jarri kaanis qooda ni qaban.
Kan Bara Birraan Barihe jedhu immoo, roorroo sirni nafxanyaa ummatarraan gayu bifa diraamaatiin dhiheessa.
Kitaabban lameen kunneen jabeenya fi laafina, dheerina fi gabaabina sagaleelee Afaan Oromoo yeroo duraatiif sirritti adda baasanii mul’isan waan tahaniif
seenaa barreeffama Afaan Oromoo keessatti bakka guddaadha qaban. Jarri kitaabban kana qopheesse kuni kufiinsa mootummaa Haylesillaasee booda,
dhaaba siyaasaa “MEISON” jedhu moggaafatanii gara biyyaa deebi’an. Maqaan “MEISON” Kottoonfii maqaa
Afaan Amaaraatiin dhaaba saaniitiif moggaafataniiti (“Mellaa Itiyoophiyaa Soshalist Niqinnaaqee”) Afaan Oromootti (Sochii Soshalistii Idil Tophiyaa) jechuudha.
Yoos sochiin ABO tiis qaata jalqabde. Hoggansa Jaarraa Abbaagadaatiin [Elemo?] qabsoon hidhannoo dhandhaaramte.
Waraanni ijaaramuus barnoota siyaasaa, leenjii lolaatiifi barnoota qalamaa akka argatu, barnoonni kuniis afaan Oromootiin akka kennamu murteeffame.
Kanaafuu, Qubee warri MEISON fide guutumatti fudhatan. Makiinaa Barruutiin barreessuuf immoo, makiinaaleen qubee tanaaf qoramanii tolfaman hinjiran.
Makiinaan jirtu tanuma afaan Ingiliizii qofa. Konkolaataan Afaan Ingiliizii Qubee Haylee Fidaa ittiin barreessuuf hinmijjooftu.
Barkoo ykn baallaa xixiqqoo mallattoolee garii gararreerra (gubbaarra) jiran harriiqqaadhaan bakka buusanii barreessuu jalqaban.
Kuniis golollee waraqaa ooftu oliifi gad qabuudhaan harriiqqaa ykn qabxii itti godhuu dirqama tahe.
Kuniis tarree yaa’a barruu jallisuufi barruus buburreeysuu fide.
Yeroo dheertuu fudhachuu malee rakkoon barruu fokkiftu mul’achuun dhimma furmaata saffee itti barbaadan taate.
Gaafas kitaabni “ Fura Afaan Oromoo” kan Sheek Mahammad somaaliyaarraa hulluuqee gara biyya teenyaa seenuu haahimamu malee, harka namayyuu gayuu hindandeenye.
Garuu, Makiinaan barruu tan biyya keessa jirtuun rakkoo malee ittiin barreessuun akka dandayamu hoggaa dhagayan barbaachaaf karaa bu’an.
Dr. Mahammad Rashaad qunnamuun dirqama tahe. Akkasitti booddee magaalaa guddittii biyya Soomaaliyaa moggaasatti wal qunnamanii haasawaafi marii booda
Qubee Dr. Mahammad Rashaad fudhatanii ittiin fayyadamuu jalqaban.
Qubeen ar’a manbarnoottan keessatti ilmaan Oromiyaa ittiin barataniifi waajjiroota Oromiyaa keessattiis ittiin hojjetan qubee sani.
Qubeen sun kitaaba mataduree “Fura Afaan Oromoo” jedhuun bara 1969 keessa dura harkaan barreeffameeti ganna lama booda yeroo duraatiif maxxamfame.
Namni kana barreessees Sheek Dr. Mahammad Rashaadi.
Qubee Afaan Oromoo bifa arra qabdu kana Sheek Mahammad Rashaad Abdulleetu itti abbaan.
- 31Shares
- Tweet


text:
Godina Qellem Wallaggaa aanaa Hawwaa galaan magaalaa gabaa roobii ganda 21 jedhamu keessa jiraataa kan turan obbo Ahimed Jibril hidhattoota mootummaan dilbata ganama barii rasaasaan dha’amanii ajjeefamuu isaanii jiraattonni naannoo fi maatiin isaanii fi bulchiinsi aanaa Sanaa nuuf himaniiru. Obbo Ahimed nama nagaa hawaasa keessatti jaaltamaa ta’uun gabaasameera.
Haati warraa obbo Ahimed aadde Caaltuu yooyyaa akka jedhanitti ganama barii akka lakkoobsa Itiyoophiyaa sa’aati 11tti namoonni hidhatan dhufanii cufaa nutti rukutanii bani jedhanii erga bansiisanii booda itti dhukaasan jedhan.
Anaan afaan na cuqqaalanii akka hin iyyine na dhorkanii itti dhukaasanii booda konkolaataa dhaan fudhatanii deeman jedhan.
Bulchaan godina Hawwaa Galaan obbo Mittikkuu Lammeessaa illee obbo Ahimed Jibril nama nagaa hawaasi dhugaa ba’aaf jedhan. Maaliif akka ajjeefaaman nuufis gaaffii dha. Namoonni shakkaman to’annaa jala oolanii jiru. Poolisiinis dhimma isaa qorataa jira jedhan.


text:
Uummanni Oromoo Baalee Gobbaan haala hamtuu keessa jiru. Foolisiin haala kanaa itti dhukaasaa turte
Uummanni Oromoo Baalee Gobbaan haala hamtuu keessa jiru. Foolisiin haala kanaa itti dhukaasaa turte DINAA OROMOO #OPDO DHA!Kun Hojjii #OPDO_TPLF ilaaali.WAKE UP Oromo gowwaa OPDO! #Guyyaa_tokkotti: -maqaa #liyyuu_poolisii_Somaaleetiin >#Bordoddeetti nama #2, -maqaa #saba_amaaraatiin #Gobbaatti agaaziidhaan nama #10 -maqaa WBO sakattaanaatiin #lixa_Oromiyaatti nama #4 ajjeesnaan maarree ummata [Read More]


text:
Barreeffama kana ilmi Oromoo kamuu dubbisuu qaba! Haqa Oromoon waggoota dheeraaf dheebotaa ture barruu gadii kanarraa nii argattu.
Du’a Jaal/Baaroo Tumsaa, Jaal/ Badhoo Dachaas, fi akkamitti akka Waraanni kuma 20 ol WBO irraa dhume? Mooraa Huursootti oromoonni kuma afurtama ta’an akkamitti dararaman? ABO maaltu hanga har’aa quucarse? Obbo Leencoo Lataa qabsoo Oromoo hanga fayyadan moo hanga miidhantu caalaa? ABO kaleessa leellisan har’a maaf jibbani? Kunooti
========
Faana Tokko hin Tollee
Waaqwayyaa Namootiin
Seenaa qabsoo Oromoo keessatti Oromoonni dammaqiinsa gahaan qabsoo Oromoof if kennanii wareega kafalan hedduu dha, wareegama lubbuu, qabeenya, yeroo, qaamaa fi kkf baasuun qabsoo saba Oromoo haala amma irra jirruun gahanii jiru. Kana keessatti seenaa tokko qofaan kaasuu barbaada. Innis “faana Obbo Leencoo Lataati” Obbo Leencoon akkuma qabsaawota kaamuu Oromoof qabsaawuun isaanii wal nama hin gaafachiisu. Ammo deemsa qabsoo keessatti “Faana ykn Dhaabbiin” isaan irra deeman bifa lama qaba. Gara tokkoon saba Oromoof bu’aa buusanii turan yoo jenne gara biraan ammo bakkuma deemanii gadi eejjetan maraitti rakkoo umuu fi badiilee godaannisi isaa bara irraa baratti kan ummata Oromoo miidhu dalaganii jiru ykn qabu. Barruu bifa gabaabaa kana keessa waan tolchan jennu irra faanni Obbo Leencoo dhaa bakkatti badii saba Oromoo irra geessise keessaa hamma xiqqaa tokko caqafna.
1. Dhalachuu IFLO fi Lola ABO Jidduu ture (Badii 1ffaa)
Seenaa Qabsoo Oromoo keessatti qabsoon hidhannoo fi siyaasaan qindaayee mirga ummata Oromoo falmuu kan jalqabe ABO ta’uu wal nama hin haalchisu.
Dirree Baha Oromiyaa keessatti Bara 1974 qabsoo hidhannoon yeroo eegaletti qabsaawoti qaqqaallii kanneen akka Elemoo Qilxuu, Jaarraa Abbaa Gadaa Mul’isi, Baaroo Tumsaa fi Badhoo Dachaasaa hedduu maqaa dhahuu kan dandayamuun haala akkaan hamtuu keessatti hidhannoon sirna gabroomsaa mootummaa Amaaraa yerosii dura gootummaan dhaabbataa turan, gootan qaqaallii kun naamusaa fi sansakkaa qabsoon tokko barbaachisuun taliigamanii wayita qabsoo gaggeessuu eegalan keessatti humni dabalataa Obbo Leencoo Lataafa magaalaa Finfinnee irraa gara qabsoo hidhannootti makaman. Obbo Leencoo Lataan yerositti leenjii waraanaa tokko illee osoo hin fudhatiin duratti Jaallan qabsoo warra duraanuu gaara ture jidduutti rakkoo fi wal dhabbii tasa hin eegamiin dhalchuu eegale. Olee bulee Jaal Baaroo Tumsaa rasaasaan rukutamee akkuma tasaatti wareegame; Badhoo Dachaasaas akkasuma wareega isaaf hin malle baasee QBO hogganoota Oromoon tasa deebi’ee argachuu hin dandeenye battala tokkotti dhabe. Obbo Leencoon guyyuma Jaallan wareegaman baqatee waraana biraa baduun biyya Jibuutii gale.
Sababaan wareegama hin mallee kana irraan gahame inni guddaan Obbo Leencoo Lataa ta’uu baroota dheeraaf seenaa Oromoo keessatti dubbatamaa fi haasaasaa gabaa keessaa ta’ee har’aan gahamee jira. Obbo Leencoonis kana of irraa ibsuu didee ukkamsee irra taa’aa jira. Fanni Obbo Leencoo Lataa eegala irraa bosona ykn dirree bahaa seene milkooma dhabee dhaaba Oromoo bakka lamatti baasee dhalachuu ykn uumamuu Jaarmiyaa Adda Isilaamummaa Oromoo(IFLO) kan jedhamuun beekamu, Jaal Jaarraa Abbaa Gadaan hogganamuuf sababaa ta’e. LFLO fi ABO baroota dheeraaf wal duraa dhaabsisee akka diinaatti lolaa fi wareega hin barbaachifne wal irraa baasa turan; diina(Dargii)yerosii if irraa lolaa kara biroo ammo walii isaanii wal lolaa qabeenyas ta’e lubbuu Oromoota hedduu qinsaasaa turaniiru.
Seenaa dheeraa bifa gabaabaa kanaan wal yaadachiisuu kan nama dirqu Obbo Leencoo Lataa eegala irraa faanni isaa milkoomna dhabee falfala ture.
2. Badii Bara Chaarteraa fi Cabiinsa Waraana ABO Yerosii.(Badii 2ffaa)
Bara 1991 sirni cunqursaa fi abbaa irree Dargiin aangoo irraa ka’uun wal qabatee injifatnoolee EPRDF fi ABOn gonfataniin ummata biyyaa waliin wal arguu fi Chaartera Cee’umsaa dhaabuun seenaa bara dhihooti. ABOn waraana isaa baroota dheeraaf ijaarate qabatee godinaalee Oromiyaa Bahaa fi Dhiha akkasumas kibba bahaa keessaa diina cabsee lafoota ofiin bulchu qabate, chaartera erga gales yeroo jalqabaaf waajjira isaa naannoolee Oromiyaa bakka gara garaa fi magaalaa Finfinnee Gullallee keessatti banate. Umanni Oromoof daangaa hamma daangaatti ABO waliin hiriiree qabeenya isaas ta’e hanga lubbuu isaa kennuutti gahe. Jaalalaa fi kabaja ABO fi WBOf qabu ummanni Oromoo if qusannaa tokko malee muldhise. Injifannooleen kunii fi tokkummaan ummata Oromoo osoo ifatti muldhatee jiruu,WBO humnda guddaa hanga 20,000 tilmaamu godinoota Oromiyaa keessatti horatee meeshaalee ammayyaa hidhatee waraana Wayyaanee yerosii cabsuutti qophii ta’ee osoo jiruu dubbiin akka tasaa waraana rifachiisuu fi haamlee cabsu,ummata Oromoo rifaasisutu dhagahame. “WARAANNI ABO MOORAA HAA GALU” WBOn baroota dheeraaf diina rifaasisee gootummaa fi murannoon kan eenyu iyyuu isa beeku akka loonitti mooraa waraanaa akka galu murtee Chaarteraati isa jedhuun Obbo Leencoo Lataa ajaja dabarse. WBOn meeshaan isaa irraa hiikamee tokkoo fi lamaan lakkaawamee mooraa seenee achi keechatti akka Wayyaaneen raashinaan qallabdu murtaaye. WBO yeroo duraaf raashina Wayyaanee irraa hin fuunee hin nyaannu jechuun yeroo dheeraaf nyaata lagate. Booda irra murtoon Obbo Leencoo hijii irra Oolee gootonni ilmaan Oromoo akka beeledaatti hiikkatanii mooraa seenan. Gochaa Faana Gubataa Obbo Leencooti.
3. WBO Mooraa Baasuu 1992 (Badii 3ffaa)
Murtoo Chaarteraatti jedhamee duraan WBO hiikkachiisanii mooraalee adda addaa lafoota fageenyaan WBOn wal arguu fi wal quunamuu hin dandeenye keessa qubsiifamee ture yeroo baatii muraasa booda ammo mooraa akka bahan ajaji Obbo Leencoo irraa yeroo lammeessoo darbe. Waraanni Bilisummaa Oromoo harka duwwaa mooraa keessa jiru irraa ajaji gogaa kenname “ABOns Chaartera Keessaa bahee waan Jiruuf WBOns moraa qubattan gadhiisaatii faladha” waan jedhutu ture. Yerositti Obbo Leencoon jireenya gaarii magaalaa Finfinnee keessa jiraatu,WBOn daggala isaatti harka qullaa deebi’e,meeshaa kuufame hin qabu, galaa fi uccuu gahaa hin qabu, qubsumaa fi dirree duraan bilisoomsee ture akka jirutti waraana Wayyaanee fi tikaan weeraramee hanga baatii muraasa WBOn mooraa turetti waraanni TPLF jala darbee lafa hunda qabatee jira.
Haalli kun kan itti bita gale WBO fi ajajoonni waraanaa murteeffatanii lola itti seenan, hogganootiin Koree Gidduu yerosii,Ajajoonni waraanaa,qondaaltoti siyaasaa,miseensi WBO dhiiraa fi dhalaan lubbuun isaanii haala hin barbaachifneen dhibbaa alaan dirree bahaa dhihaan wareega kafalan. Qabeenyi waraanaa fi ABO hedduun manca’e, waraanni hangi lolu lolee hangi hafes harka diinaa galee mooraalee TPLF “Haaromsa” jettee qopheessite kan akka Hursoo,Taaxeq, Diddeessaa fi bakkoota hedduu keessatti guuruun gootota Oromoo 40,000 ol tahan reebichaa fi qorqalbiin hedduu laaffiste.
Gochaa kana hundaan keessatti mortoo hin barbaachifne Obbo Leencoon kennaniin akka ta’e beekamaa dha.
4. Chaartera Booda Karaa Boolee Biyyaa Bahuu fi Karaa Boolee Biyyatti Deebi’uu .( Badii 4ffaa)
Waraanni ABO cabee hogganni isaa hedduun wareegamee,griin akka ta’uttuu rakkoo meeqaan booda biyyaa bahe, TPLF waraana qabde mara erga moora haaromsaatti galchite.
Wayita kanatti suuta eenyu illee osoo isaan hin gaafatiin yeroo waraanni darara arguttu bakka nagana jiraatan Finfinnee lakkisanii bara 1993 Finfinnee irraa gara Aurooppaati kan imalan Obbo Leencoon, wagga tokkoo oliif yeroo ABO fi miseensonni isaa godina hundaa qabamaa turan isaan nagaa fi bashaadaan Finfinnee keessaa mana Villaa Wayyaaneen kenniteef keessa turanii eenyu illee osoo isaan hin gaafatiin biyyaa bahan.
Haala kanaan biyya alaatti bahuun Waajiraalee ABO ala jirutti hirkatanii jireenya chaarteraa boodaa eegalan,yeroo kanatti hogganootiin wareega irraa hafanii bahaa fi dhihatti hafan qabsoo hidhannoo haaromsanii bifa haaraan jaaranii qabsoo itti fufan. Haalli kun kanaan osoo jiruu bara 1993 dhaabotiin siyaasaa Ethiopia haasaa nagaa waliin taasifna isa jedhuun Finfinnee irratti wal baallaman, Jaal Ibsaa Guutamaa ABO bakka bu’ee gara magaalaa Finfinneetti akka imalu yeroo ergametti Wayyaaneen TPLF akka inni FF galeen qabdee hiite, Sabboontoti Oromoo dhibbaatamaan lakkaawaman Jaal Ibsaan haa hiikamu jechuun hiriira TPLF irratti bahuun wal qabatee namooti hedduun reebaman qabamaniis hidhaman. Haaluma kanaan Obbo Leencoo Lataa ajaja ABO malee, Hoggana HD yerosii Jaal Galaasaa Dilboon osoo hin beekiin biyya Auroppaa irraa ka’anii Finfinne seenan. Sababiin isaan “Jaal Ibsaa Guutamaa kan wayyaaneen hiite hiksisuuf biyyatti deebi’eera” jechuun labstan. HD ABO yerosii Jaal Galaasaa Dilboos badii Obbo Leencoon balleessan kanaan Obbo Leencoo Lataa dirqama irraa ari’e.
5. Ajala ABOn alatti MM Mallas Zeenaawii dubbisuun WBO qabsoo hidhannoo hikachiisuu irratti mariyachuu (Badii 5ffaa)
Akka haaswamaa turetti barrii isaa 2005-2006 ta’a. Muummichi Misntera mootummaa Wayyaanee yerosii Mallas Zeenaawwiin imala gara biyya Norwayitti taasiseen wal qabatee Obbo Leencoo Lataa osoo ABOn hin beekiin maqaa ABOn qabsoo hidhannoo lagachuu sababaa jedhuun Mallas Zeenaa duubisuu fi bakka ABO bu’ee biyyatti deebi’uuf haasaa waliin taasisu iyyuu yerositti itti hin milkoofne; ammo sirna dhablummaan maqaa ABOn deemee Mallasiin dubbisuun waan badii ta’ee fi badiilee baroota dheeraaf ABO irran gahaa ture irratti hundaawuun Koreen Gidduu ABO Obbo Leencoo dhaaba keessaa ari’e.
6. ABO irraa bahee dhaaba Waltajjii Maree jedhamu ijaarsuun olola jiraa fi hin jirree deemsa qabsoo ABO irratti deemsisuu ( Badii 6ffaa)
Obbo Leencoon akka ABO keessaa umurii ture keessatti rakkina uumuu fi bakka inni jiru falmaa malee tasgabbiin jiraatee hin beeku jedhama haala Kanaan ABO irraa erga arihamee booda dhaaba Waltajjii Maree jedhu ijaaran. Biyyoota Auroppaa fi Ameerikaa keessaa harcaatota Dargii fi EPRP durii waliin ta’uun namoota seenaa qabsoo Oromoo waliin hidhata hin qabne waliin duula ifaa fi dhokataa deemsa mooraa qabsoo Oromoo irratti banan. Haalli kunis daran deemsisuu yeroo dadhabu. Kanneen jaarmiyaa ABO keessaa gananii turanii fi badiilee adda addaan ABO irraa arihaman biyya alaa keessaa walitti qabachuu eegalan. ABO Irrattis ololchiisanis milkaawuu hanqatan.
7. ADO (ODF) Jaaruu fi Itiyophiyummaa fudhachuun Amaara waliin mooraa qabsoo Oromoo irratti duula banuu( Badii 7ffaa)
Jaarmiyaan duraan jaaran Waltajjii Maree jedhamuun milkaawuu hanqatan,namoonni waliin eegalanis tokko lamaan irraa harca’anii mooraa Amaaraatti galan. Gariin itti galagalanii karaa irraa nu kaafte jechuun mufatan, haala kanaan milkaawuun hanqannaan dhaaba haaraa ADO jedhu namoota kanneen akka Obbo Diimaa Nagoo waliin bu’uuressan. Daandin qabsoo ABOn irra deemu sirrii miti kiyyatu sirrii dha,Oromiyaa jedhanii deemuun nu hin baasu, jaarmiyaa Amaraa Itiophiyummaa leellisan waliin Itiyopiyaa haaraa jaarra fi kkf jechuun daandii qabsoo Oromoonni kumaatamaa kitilaa irratti wareeganan irratti qoosuu fi akka taphaatti fudhachuun mooraa QBO jeequu guddoo yaalan. Haala kanaan bakka dhaqanii fi waltajjii biyya alaa keessatti ummatan mara irratti qaanya’uu fi arrabfamuun hawaasa Oromoo irraa isaan mudate. Kanattis kan mufatan murtoo addaa fudhatan “Biyyatti galanii qabbsaawuu” isa jedhuun eyyama mootummaa Wayyaanee malee biyya galeen qabsaawa jedhanii imala gara Finfinneetti taasisan. Wayyaaneensi Booleetti qabdee deebiftee biyyaa aariite.
8. Caamsaa 2018 ODF Qabatanii EPRDF waliin walta’uu (Badii 8ffaa)
Kunoo maggaanyaan nama kabale osoo hin kuffisiin biraa hin deemuu akkuma jedhan Caamsaa 2018 ammoo EPRDF waliin waltahuun haala QBO mooraa EPRDF diigaa jirtuu kana keessatti kufaatii Wayyaanee tursuu fi lubbuu itti horuuf gara biyyaa imalaa jiru. Faanni isaanii badii malee kan hin baatne gaaga’ama ummata Oromoo irratti harkisuuf deeman danda’amu of irraa eeguu dadhabamu ammo of irraa xiqqeessuuf umamtni Oromoof of qopheessuu qaba. Faana badii fi jeequmsaa fi diigumsaa baatanii kunoo waggaa 40 ol mooraa QBO rakkisaa waan jiraaniif ummanni Oromoo haxxummaan if irraa eeguu qaba.
Jaarmiyaa Gimbot 7 jedhaman biratti marraa meeqa kakatanii waliin kufnee kaana wal dhiifnee qaama kamuu waliin hin araaramnu jechuun itti wawwaataa turan,Gimbot 7 irra Wayyaanee filatanii kutan,Jaarmota Oromoos wal malee qofa qofa Wayyaaneetti galuun kufaatii fi badiisa guddaa dha jechaa fi wawwaachaa turan. Har’a maaltu dhalatee?? Ummanni Oromoo deebii isaa ni beeka.
Qabsoon Galii ishee osoo hin geenye hin dhaabbattu!
Horaa Bulaa
Caamsaa 2018
Waqwayyaa Namoo


text:
Maatiin kirstaana tokkoo mucaa dhiiraa yookaan dubaraa bitimsa yoo qabaatee maal gochuutu irra jiraata?
Gaaffii: Maatiin kirstaana tokkoo mucaa dhiiraa yookaan dubaraa bitimsa yoo qabaatee maal gochuutu irra jiraata?
Deebii: Seenaa mucaa badee keessatti maatiin amantoota ta’an ijoollee isaanii guddisuuf kan isaan argisiisan kan faalleesse yoo deemaan fayyadamuu kan isaan danda’an qajeelfamoota adda addaa arganna. (Luqa. 15:11-32) maatiin ijoollee isaaniif umuri dargagummaa erga gahanii booda aangoo maatii isaanii jalatti akka hin taane yaadutu isaan irra jira.
Seena mucaa baddee keessatti mucaa quxisuun gahee dhaala isaa fudhatee gara biyya kan biraa deeme bittimse. Irra deebiin dhimmi mucaa hin baratamne salphaatti ni ta’a jedhamee kan eegamu kana dha. Yeroo tokko karaa ifaa ta’een Yesus Kristoositti amanuun mucaan deemaa ture “Mucaa bade” jenaan.Hiikni isaas “Qabeenya qabu akkasumaas kan bittimse” jechuu dha. Kun mana isaa dhiise maatiin isaa kan itti dadhabandhaala hafuuraa mucaan bittimsee labsii gaarii dha. Mucaan kun nyaachiisuu, barsiisuu, jaalalaa fi kunuunsa maatii gochaa kan turan waggootaaf Waaqayyo irratti yeroo fincillu hir’aanfate. Eenyu iyyuu Waaqayyo irratti hameenya godhu jalqaba maatii fi aangoo maatii faalleessuun ibsa. Haa caqafnu fakkeenyicha keessa kan nu ilaalu abbaan mucaa isaa deemuu irraa hin hambifne. Yookaan eegumsa gochuufi duuba isaatiin hin hordofne. Keessaa iyyuu maatiin amanamummaadhaan mana ta’aanii ni kadhatuuf turan. Mucichi “Gara laphee isaatti deebbi’uu” naanna’ee deebi’ee akka dhufuu maatiin isaa eegaa waan turaniif mucicha simachuuf ganaa fagoo osoo jiruu fiiganii dhufan.
Ijoolleen keenya yaada mataa isaanitiin yeroo deeman kana yaaduuf kana gochuudhaaf umuriin isaanii hanga gaheetti, fillannoo isaan filatan rakkina akkami akka isaanitti fiduu danda’u osoo beeknuu, maatiin akka deemaniif gad dhiisuu tu nurra jiraata. Maatiin duukaa bu’uu hin barbaachisu akkasumas bu’aa itti aanee dhufuu gidduu hin galan. Keessaa iyyuu maatiin amanamummaan kadhachaa qalbi jijjirannaa fi mallattoo kallatti jijjiruu amma irratti arganiitti mana taa’anii turuutu isaan irra jiraata. Kun amma ta’uutti maatiin gorsa isaanii itti haa fufan hameenya isaanii hin degerin gidduus akka hin galle. (1Phex. 4:15). Yeroo tokkoo seerri ijoollee kan isaanii eyyamu umurii irra erga ga’aanii itti gaaffatamummaa isaanii Waaqayyoo fi qaama mootummaan aangoo kenneef (Roomee 13:1-7). Akkasumas isaan yeroo tokkoo kallatti Waaqayyoo irraa tarkaanfii mataa isaanii yoo fudhatan gara gooftaatti dhihaannee fuula gooftaa duratti dhaabannee ijoollee keenya badan jaalala maatii fi kadhataan isaan gargaaruu dandeenya: Waaqayyo yeroo baay’ee rakkina ofii keenyaan fidnu dhiphinni nuyiin gara ogummaatti waan itti fayyadamuuf tokkoon tokkoon nama dhuunfaa sirritti deebii ofii isaa kennuutu irra jiraata. Waaqayyo malee nuun akka maatiitti fayyisuu hin dandeenyu.Yeroon isaa hanga gahuutti eeguu fi kadhachuu wantoota harka Waaqayyoo irratti dhiisuutu nurra jiraata. Kun baay’ee wanta nama dhukkubsu ta’uu danda’a, garuu akka dubbii Waaqayyootti yeroo goonu sammuu fi laphee keenyaaf nagaa kenna. Ijoollee keenyaatti faraduu hin dandeenyu kana kan godhu Waaqayyo qofaa dha. Jajjabina guddaa kanaan boqonnaan ta’a.“Abbaan firdii guutummaa biyya lafaa firdii ta’u ni kenna mitii ree?” (Uma. 18:25).
English
Maatiin kirstaana tokkoo mucaa dhiiraa yookaan dubaraa bitimsa yoo qabaatee maal gochuutu irra jiraata?


text:
Soomni kiristaanaa, kitaabni qulqulluun maal jedha?
Gaaffii: Soomni kiristaanaa, kitaabni qulqulluun maal jedha?
Deebii: Qulqulluun sagalee isaa kiristaanoonni akka sooman hin aboomu. Waaqayyo hin barbaaduu yookaan kiristaanoota hin aboomuu. Yeroo wal fakkaataatti macaafni qulqulluun sooma ni ibsa, gaarii, bu’a qabeessa, fi faayida qabeessa akka ta’ee. Hojiin ergamootaa akka galmeessetti amantootni murtoo barbaachiisaa murteessuu isaanii dura ni sooomu turan (Hoji ergamootaa 13:2, 14:23). Soomaa fi kadhatni yeroo hundumaa wali wajjin wal qabata (Luqaas 2:37, 5:33). Baay’ee irra deddeebi’ee xiyaafannoon soomaa nyaata fudhachuu dhiisuu dha. kana cinaanis kaayyoon soomaa ta’uu kan qabu ija wanta addunyaa kanaa irraa buqisanii guutuu guututti Waaqayyo irra kaa’uu dha. Soomni Waaqayyoodhaa fi mataa keenya karaa ittiin dhi’eesinuu dha, jechuun isaa wajjin walitti dhufeenyi nu qabnu dhugaa ta’uu isaa argisiisa. Soomni Waaqayyo irratti yaada haaraadhaa fi amantaa haarefamee akka qabaanu nu gargaara.
Ammam illee soomni qulqulluu sagalee isaa keessatti yeroo hundumaa nyaata soomuu yoo ta’es, karaan sooma kan biroonis jiru. Wanti kam iyyuu yeroodhaaf yoo dhiifame nyaata keenya hundumaa Waaqayyo irratti xiyyaafachuu yoo ta’ee akka soomaatti lakkaa’ama (1ffaa Qorontos 7:1-5). Soomni sa’a murtaa’e ta’uutu irra jiraata, keessumatti nyaata irraa of qabuu yeroo ta’u. yeroo dheeraa fi sa’a dheeraan nyaata malee ta’uun namummaa keenya miidhuu danda’a. Soomni foon adabuudhaaf yaadame miti, ha ta’uu malee nyaata keenya gara Waaqayyootti deebisuu dha malee. Akkasumas soomni “mala nyaataa” godhamee fudhatamuun irra hin jiraatu. Kaayyoon kadhata kitaaba qulqulluu ulfaatina isaa hir’isuu miti, ha ta’uu malee Waaqayyoodhaa wajjin tokkummaa gadi fagaatee argachuuf malee. Eenyu iyyuu soomuu danda’a, namoonni tokko tokko garuu midhaan soomuu hin danda’an (fakkeenyaaf dhibee sukaaraa kan qaban). Eenyu iyyuu yeroo dhaaf wanta tokko dhiisuu nidanda’a, gara Waaqayyootti akka ta’uutti dhi’aachuuf. Waan biyya lafaa kana irraa ija keenya fudhachuun, baay’ee bifa milkaa’aa ta’een yaada keenya gara Kristoositti naanneessu ni dandeenya. Soomiin waan barbaadne akka nuuf godhuuf karaa Waaqayyoon ittiin argannu miti. Soomni nu jijjira, Waaqayyo osoo hin taane. soomiin kan biroo caalaa nama hafuuraa kan ittiin taanuu miti. Soomiin godhamuu kan qabuu hafuura gadi of deebisuu fi haala gammachuu qabuuni dha. Maattewos 6:16-18 ni labsa, “Yeroodhuma soomtanitti immoo, akka warra of argisiiftuu nyaara keessan hin guurinaa! Isaan soomuun isaanii namootatti akka mul’atutti, fuula isaanii in boosomsu, dhuguman isinitti hima, isaan gatii isaanii fudhataniiru. Ati garuu yeroodhuma soomtutti, mataa kee dhibadhu, fuula kees dhiqadhu! Soomuun kee abbaakee isa wanta dhoksaatti hojjetamu hundumaa argutti malee, namoota duratti akka hin mul’anne godhi! Abbaan kee inni wanta dhoksaatti hojjetamu hundumaa argu immoo gatii siif in kenna”.
English
Soomni kiristaanaa, kitaabni qulqulluun maal jedha?


text:
Hariyaan Furii Kaffiyaaloo jettiin,maqaan isaa,Taammiruu Kaffiyaaloo Damiseeti.Taammiruun nama ganna 23ti.
Bara 2000 keessa fiigicha jalqabee bara 2003 keessa ammoo akka dansaa dorgommii jabeeffate.Eegii sunii asitti metirii 400, 800 fi 1,500 irratti dorgoma. Haga ammaatti medaaliyaa 45 caalaa badhaafame.
Taammiruun nama biyya keessaa fi biyya alaalleetti Paralympic dorgmuun beekama.Paralympic dorgommii namii cabaa-baqaa, naafaa fi qaamii akka akkaa irraa hirdhate ka doktoriin mirkanseef irratti dorgomu.
Dorgommii Paralympic ta bara, 2016 Fulbaana 7-18,bara 2016 Riyoo,Biraazilitti itti jiran.Atileetota 4000 caalanitti itti jira.
Itoophiyaan dorgommii tanaaf Taammiruu waliin nama shan ergatte.Taammiruun fiigicha metirii 1,500 guyyaa dheengaddaa dorgome irratti lammeessoo bahee mallattoo mormii Oromoo agarsiise.
“Wanta biyya keessatti godhamaa jiru addunyaatti akka beekamu. Dhiiga saba kiyyaatii ka dhangala’a jiru…kan gubachaa jiru saba kiyya waan taheef---namini meeqa akka du’e hin beekna,kanaaf mormii agarsiise,”jedha.
Kanaafuu jedha Taammiruun mallatoon tun mallattoo ummatii "Oromoo hidhamuu isaa, cunqurfamuu isaa agarsiisu waan taheef agarsiise,” jedha.
Atileeti Taammiruun mallattoo mormii Oromo tana yoo dorgommii jalqabe,yoo fixe,yoo badhaasa medaaliyaa fudhate mul’isee dirree keessa fiigaa agarsiisaa ture.Yoo waltajjii irratti alaabaa Itoophiyaa oli baasan afaan qabatee faarsuu dide.
Afaan qabachuun ammoo “ummatii Oromoo osoo waan hedduu qabuu ukkamamuu isaa,osoo wannuma hundaa gochuu dandahuu afaan qabee akka homaa hin dandeennetti ilaalamuu isaa agarsiisaa,” jedha.
Taammiruun mormii tana agarsiisuuf Fayyisaatti na durse malee eegachaa ture jedha.
“Tokkoffaa baheetoo rikordii nan cabsaa tureeyyuu.Oggaa ani harka oli qabu innii gadi jedhee seeneeyyuu.Innii rakkoo hin qabuu.Anaaf rakkoo hin qabu.”
Taammiruun dorgommii jara qaamii miidhamee Paralympic keessatti dorgomaa.Innii diqqeennaan ila tokko dhabee,iltii lammeessoolleen akka dansaa lafa hin agartu.
Taammiruun waltajjii dorgommii addunyaa irratti mallatoo mormii siyaasaa agarsiisuun 'seera malee' jedhanii yoo fkn seera sun cabsite jedhanii medaaliyaa sirraa fuudhan maan jetta jennaan “kaan lubbuu itti dhabaa medaaliyaa narraa fuudhuun rakkoo hin qabu,” jedha.
Mormii atileetotii Itoophiyaa dorgommii biyya alaa irratti harka mataa irratti oli qabatanii mallattoo mormii hiriira Oromiyaa agarsiisuu kana, Fayyisaa Leellisaatti jalqabe.
Fayyisaa Biraazilii bahee amma Amerikaa jira.


text:
Boruu Barraaqaatiin
Qeerroon keenya abbaa galataati. Jaratu wareegama baasee Team Lammaa dhalche. Jaratu adda isaanii rasaasaaf kennanii Wayyaanee olaantummaa siyaasaa irraa finqilche. Jaratu lubbuu ofii bakka buutee hin qabne wareegee dhiiga ofii dhangalaasee warraaqsa addunyaan dinqisiifattu kanaan qilleensa abdachiisaa kana fide. Jaratu adda durummaan qabsaahee akka dhaabonni siyaasaa biyya ambaa turan biyyatti galan karaa saaqeef. Kanaafuu dhimma qabsoo kanaa yeroo kaafnu galanni guddaan kan malu Qeerroofi.
Haa tahu malee Qeerroon jijjiirama dhufe kana irraa akka buufatu hanga ammaatti haalli aanja’eef hin jiru. Dhugaa dha, qabsichi hin xumuramne. Ammas Qeerroo irraa dirqamni eegamu hedduu dha. Akkasuu tahee garuu hegeree Qeerroo keenyaa ifaa gochuuf karaa adda addaan haalli aanja’uufii qaba. Kana keessaa tokko akka dinagdeedhaan of dada’an gochuu dha. Mootummaan carraa hojii dinagdee gurguddaa Oromiyaa keessatti banuudhaan akka Qeerroon wal gurmeessee aksiyoonaan dinagdee keessa galu haala mijeessuufii qaba. Warra maallaqa ka’umsaa (capital) hin qabneefis haalli liqii itti argatan mijaahuufii qaba. Kun gargaarsa gama mootummaatiin godhamuufii qabu taha.
Qeerroo irraa hoo, maaltu eegama?
Qeerroon siyaasaa keessa oolee siyaasaa keessa buluu hin qabu. Jireenya isaafis yaaduu qaba. Gama siyaasaatiin wareegama baasee jijjiirama kana fideera, kana booda ammoo akkam godhee akka jireenya mataa isaa utubu yaaduu qaba. Kan barate ogummaa barateen gargaarsa mootummaan godhuuf waliin hojii uumee hojjechuuf of haa qopheessu. Kan daldala hawwu daldalatti haa seenu. Kan qonnaadhaan duroomuu barbaadu qonnaa mechanized tahe keessa galee misooma qonnaa biyyattiif gumaachaa jireenya mataa isaas haa utubu. Qeerroon dinagdeedhaan of danda’e salphaatti qaama siyaasaa kamiifuu hin gowwoomfamu. Dhaabonni siyaasaa maallaqaan Qeerroo bitanii murna siyaasaa biraa irratti kakaasuuf carraa hin qabaatani. Karaan sun tokkummaa Qeerroo isa akka gaachana keenyaatti laallu sana sharafuutti geessa. Kana ofirraa ittifnaan tokkummaan Qeerroo balaa iraa of oolcha.
Qeerroon baratee hojii argachuuf dirqama dhaaba siyaasaa wayii keessatti miseensa tahuun irraa hin eegamu. Yookiis dhaaba siyaasaa tokko jalatti maxxanee durgoo fi mindaa dhaabni sun dantaa isaa oofsifachuuf kafaluufiin buluu jireenya godhachuu hin qabu. Fedhii isaa yoo tahe garuu dhaaba fedhetti miseensummaan seenuu danda’a. Maallaqaaf jedhee dhaaba siyaasaa kamiifuu bitamuun garuu ulfina Qeerroo hin madaalu. Gabaabumatti, dhaabota siyaasaatu ofiif jecha Qeerroo irratti hirkachuu qaban malee Qeerroon dhaabota irraa dantaa kajeelee itti hirkachuun hin taatu. Qeerroon danta jireenyaaf jecha dhaabota irratti hirkata taanaan tokkummaan Qeerroo diigamte jechuu dha. Sababni isaas dhaaba tokkicha osoo hin taane dhaaba sagaltama qabna waan taheef. Akkuma ofii sagaltama tahan Qeerroos bakka sagaltamatti ciruun waan hin oolleef.
Yoo Qeerroon dinagdeedhaan of utube biyyis saffisaan guddatti. Sektera hojii qonnaa (qotiisaa, horsiisa loonii (beeyladaa), horsiisa qurxummii, horsiisa kanniisaa) daldalaa, barnootaa, ogummaa fayyaa, ogummaa teekniikaa, industirii, siiviil serviisii fi kan biroo irrattis Qeerroon bal’inaan bobbaanaan beelatu dhabama. Hiyyummaatu bada. Hannaa fi saamichatu irra aanama. Sirna dhablummaatu dhabamsiifama. Walumaa galatti hawaasa dammaqaa, badhaadhaa, fayyaa, of gahaa fi qaroomaa tahetu jaarama. Kana hundaaf ammoo Qeerrootu bu’uura.
Dhaamsa kana yoo jaalattan share waliif godhaa.


text:
Roobii kaleessaa waaree ykn walakeessa guyyaa irratti humnootiin waraana mootummaa kokolaataa tokko irratti dhukaasa banuu isaanii kan dubbatan jiraattonni dhukaasa sana giddutti barataan umriin isaa kudha lamaa kan gara mana barumsaatti adeemaa ture rasaasaan ajjefamu jiraattonni dubbatanii jiru.Reeffii mucaa kanaas hospitaala keessa kan jiru ta’uu fi maatiin isaa baadiyyaa keessaa barbaadamaa akka jiru ibsamee jira.Mgaalaa Bulee Horaas ta’e godiina sana keessaa namoonni hidhamaa akka jiran kunis yeroodhaa gara yarootti hammaataa deemuu jiraataan kun ibsan.
Bulchaan magaalaa Bulee Horaa Obbo Morkataa Teroo akka jedhantti konkolaataan irratti dhukafame sun kontrobaandii fe’uun kan shakkame ture jedhan. Dargaggoon tilmaamaan umriin isaa kudha afur ynk kudha shan ta’u ajjefamuu ibsanii ajjeechaa dhaqqabeen akka bulchiinsaatti gadduu isaanii ibsan. Maatiin mucaa ajjefamees baadiyyaa dhufanii dubbachaa jirra jedhanii namnii ajjechaa kana rawwates to’annaa jala ooleera jedhan.
Hokkara nannoo sana keessatti gaggeeffame waliin hidhata kan qaban to’annaa jala oolchuun leenjiin kennamaafii akka jirus ibsaniiru.