text:
Baarentuu Gadaatin //
Waggoota hedduuf impaayeera itiyoophiyaa keessatti uummanni gaafiin mirgaa fi dimookiraasii gaafiin waliqixxummaa kaasaa ture, keessumaa uummanni Oromoo abbaa biyyummaa isaa kolaneeffattoota habashaa itti duulanii biyya isaa qabataniin dhabe deeffachuuf qabsoo hadhooftuu gaggeessaa ture. ittis jira. Gaafii uummataa kana ukkaamsuufis weeratoonni haga wayyaanee har’aatti jiran yakka danuu uummattoota irratti addatti ammoo uummata Oromoo keessumaa sabboontoota ilmaan isaa irratti raawwachaa turaniiru. Baroota dhihoo as aanan kana keessa ammoo yakki uummata Oromoo addatti ilmaan isaa irratti raawwataa jiru ammoo akka malee sukanneessaa fi kan daangaa hin qabne ajjeechaa jimulaa taa’aa dhufeera. Ilmaan Oromoo gaafii mirgtaa karaa nagahaa gaafatan hedduun hidhattoota sirnichaa naatoo namaaf hin qabneen ajjeefameenaiiru, reebamanii miidhaan qamaa qalbii irra gaheera. Kuuniis mana hidhaa sirnichi heddumminaan ijaarratte keessatti manakraarfamaa jiru. kan eessa buteen isaa dhabames amma hin qabu.
Wayyaaneen toltu sobaa fi sossobaan hammaattu ajjeechaa fi dararaan immaammata jedhu diriirfattee waggoota 26n darbaniif uummattoota impaayeera itiyoophiyaa addatti ammoo ummata Oromoo gabrummaa ishii jala tursiisuuf carraaqaa turteetti,. Uummanni Oromoo uummata sabooaa fi sossobaa, uummata holola gowwoomsaa sirnichaan abbaa biyyummaa isaa, mirga uumamaa fi dimookoraasii isaa mulqamee maratee taa’u ta’ee waan hin argamaniif wayyaaneedhaaf dubbiin akka yaadde osoo hin ta’iniif hafeera. Immaammanni sobaa fi sossobaa kkasumas holola falkkeessii adda addaa gaggeesuun bara bittaa fi saamichaa kan qabsoo sabboontoota Oromootin harkaa fashale wayyaaneen immaammata 2ffaa isa hidhaa, ajjeechaa fi dararaan bara bittaa fi saamichaa dheereeffachuu diriirstee uummata oromoo addatti ammoo ilmaan isaa sabboontoota mirga saba isaaniif qabsaawan ajjeesaa fi bakka buutee dhabamsiisaa turteetti. Haa ta’uuti kunis qabsoo Oromoo ittuu finiise malee dhaabuu hin dandeenye. Oromoon bahaa lixatti kaaba akibbatti qabsoo isaa FXG dabalatee toftaalee adda addaan sirnicha dura dhaabbachuu itti fufe.
Uummani Oromoo hidhaa, ajjeechaa, dararaa fi saamicha weeratoonni Habshaa kan baroota dheeraa kana; keessumaa kan bara bittaa wayyaaneen waggoota 26n darbanii as jiru kana ofirraa dhaabuuf qabsoo hadhooftuu gaggeessaa ture, itti s jira. Yakki qabeenya isaa saamurraa kaasee amma ajjeechaa jumlaatti isarratti raawwatu kana sabni Oromoo xumura itti gochuuf akkuma kaleessa bara abbootii isaa qabsaawaa ture har’as FXG irraa kaasee amma hidhatee qabsaaawuutti jabinaan itti jira. Qabsoo gaggeeffamaa jiru kana keessattis kaleessaa amma har’aatti wareegama qaqqaalii gaggeessaa jira. Keessumaa ilmaan isaa sabboontoonni osoo hidhaa , dararaa fi ajjeechaan irratti gaggeeffamuu inni tokko yoo kufu inni biraa itti darbaa qabsoo bilisummaa abbaa isaanirraa dhaalan asiin gahaniiru. Diina amma funyaanitti hidhtae dura dhaabbachuun bilisummaaf lolaniiru, lolaas jiru. qabsoo dhiiga isaani iitti dhanagalaasan , lafee isaanii itti cabsaa turanii fi jiran kanaaniis uummata isaanii ummata Oromoo akkuma eenyuyyuu ifatti ragaa bahuu danda’u balabala bilisummaarran gahaniiru. Diina dhiphuu hedduu fi hamaaf saaxilanii kan qabuu fi gadi dhiisu wallaalichisaniiru.
Amma uummanni Oromoo kan yeroo kamiituu caalaa sirni wayyaanee nagahe jedheera. Hadheeffatees irratti qabsaawaa jira. Keessumaa qeerroon ilmaan isaa murna waggoota 26f akka silmii ummata Oromootti karaa OPDO maxxantee dhiiga xuxaa turte tana dhiiga isaanii dhangalaasuun, lafee isaanii cabsuun xumura itti gochuuf qabso hadhooftuu irratti gaggeessaa jiru. hidhaa fi dararaan, ajjeechaa fi ukkaamsaan fincila finiisaa jiranirraa isaan dhaabuu hin dandeenye. Wayyaaneen garuu beekaa haa ta’uu hubannaa dhabaan haa ta’uu nagahee uummata Oromoo kana waan sirnaan hubatte hin fakkaattu. Ammalleen akkuma kanaan duraa bara bittaa fi saamichaa dheeraa kan biraa uummta Oromoo iarratti diriirfattee jiraachuuf hawwii qabdu holola gaggeessaa jirturraa hubachuutu danda’ama. Uummanni oromoo garuu nageh jedheera, kan yeroo kamiituu caalaa nagahee nuffe jedhee jibba isaa kara aadda addaa dhageessifateera. Ammas wayyaaneen dhagahaa waan jirtu hin fakkaatu, halli itti jirtuu fi itti hololaa jirtu nama daalachooftee dhaqii waa fuula dibadhuu koottu jedhamete of fakkeessaa jirti. Uummanni Oromoos ta’e saboonni biyyattii fuula dhiqadhuu of babbareechiitii koottu jechaanii hin jiru. uummattoonni biattii addatti ammoo ummanni Oromoo kan jechaa jiru ija kee arguu hinj barbaannuudha. Eeyyee nugaheedha jechaa jira. Wayyaanees ta’e kan maqaa uummata Oromootiin daladaltu OPDONn gongumaa aantee uummata Oromoo ta’uu hin dadeechuu bahaa narraa jechaa jira, kan FXG gaggeessaa turee fi jirus kanumaafui. Wayyaaneen kana maraafuu gurra cufattee uummaticha gara balaa booddeen isaa hin tolleetti oofaa jirti. Diddee toftee fokkisaa fi dulloomaa gaafii uummataa waliin dhahanii bira darbuu, holola sobaa fi sossobaa adda addaa gaggeessuutti jirti. Kun gongumaa fudhatama hin qabu. Humurii sirnichaas ittuu gabaasa malee hundheereessu.
Egaa wayyaaneen na bubbulacha jettee gaafii ummataa dhiiftee toftaa dulloomaa fi fokkisaa qabttee sochootuus uummanni Oromoo addatti ammoo qeerroon Oromoo deemsa wayyaanee kana sirnaan hubatee toftaa fi mala qabsoo adda ddaatti fayyadamee karaa isaa anje’e hundaan qabsoo finiisaa akka jiru beekamaadha. Inni kun jabaatee itti fufuu qaba, Oromoon alaa manatti qabsoo isaa tumsuu diina gaafii ummataa tuffattee holola aangorrtra ishii tursiisu hololtu tana hundeen ofirraa buqqisee gatuuf sochii isaa cimsuu qaba. eeyee nagaheen nagaheedha, nagahee isaa ammoo Oromoon caalaatti cimsee itti fuun yoo qabsioo isaa finiinse uumriin wayyaanee dheeraa miti. Dheereechuus hin qabu. Waliin dhahaa bara bittaaa fi saamichaa dheereeffachuuf yaaluun koloneeffatoota Aworoobbaa jarraa walakkaa dura turanuu aangoorra hin bubbilchine waan ta’eef uummanni Oromoos osoo holla wayyaaneen guirra hin kenniin diina innikkaa wayyaanee ofiin jettu tana ergamtuu ishii OPDO waliin irree isaatiin dhiibee ofirraa buus ee bilisa of baasuu qaba jenna. Qabsoo malee bilsummaan dhuftu waan hin jirreef!


c: text/html

text:
Finfinnee, Sadaasa 11, 2013 (TOI)- Komishiniin Gumuruukaa tajaajila kaargoo tiraakiingi teeknooloojiin deeggaruuf Dhaabbata Tireed Maark Isti waliin waliigaltee mallaatteesse.
Waliigalticha komishinara Gumuruukaa obbo Dabalee Qaabataa fi bakka bu’aa Dhaabbata Tireed Maark Isti obbo Taaddasaa yimaamuu mallateessaniiru.
Komishinarri Gumuruukaa obbo Dabalee Qaabataa akka ibsanitti, komishinichi bifa haaraan erga dhaabbatee eegalee, tajaajila gumuruukaa mijataa, ammayaa’aa fi si’ataa taasisuuf carraaqaa tureera.
Dandeetti ofii isaa guddisuu cinaatti dhaabbilee idil addunyaa gara garaa waliin dhiyeenyatti hojjechaa jiraachuu ibsaniiru.
Bakka bu’aan Dhaabbata Tireed Maark Isti obbo Taaddasaa yimaamuu gama isaaniin, dhabbanni isaanii gaanfa Afrikaatti tajaajila gumuruukaa si’eessuf hojiiwwan hojjetaman hirmaachuun muuxannoo olaanaa qabaachuu kaasaniiru.
Pirojaktichi baatii 18 keessaatti akka xumuramu eeruun, hojjettootaaf leenjii gara garaa akka laatan ibsaniiru.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xayyaara Imaltootaa Raashiyaa kan nama 224 fe’ee masrii keessatti kufee hunduu dhuman sanaaf Raashiyaan rakkoo Teknikaa fi digoggora dhala namaa miti jechuu dhaan beeksiiftee jirti.
Xayyaarri kun samii keessatti akka caccabuu kan godhu rakkoon Tekniikaa hin jiruu jechuun itti aanaa Daayreekteerri daandii balalii xayyaaraa Alexander Smirnov har’a dubbatanii jiru.
Xayyaarri kun balalii’aa lafa hin dhoofne in kufee malee jechuun tuuta oduuf Mooskoo keessatti kan ibsan yoo ta’u hojjatonni xayyaaricha keessa turan to’annaa isaaniin ala waan ta’eef balaa isaan mudatee kan ilaaleen qunnamtii gochuu ykn haala qunname gabaasuuf al tokko iyyuu hin yaalle jedhan.
Smirnoov akka jedhantti kaampaaniin xayyaara Raashiyaa "metro jet" balaa guddaa isa mudate Kanaan hojii balaii itti fufuu hin danda’u.
Kufaatii xayyaara kanaa kan ilaaleen wanni ibsamuu danda’uu tokko xayyaara sanaan ala tarkaanfii fudhameetu kuffise.


text:
Konferensiin ykn yaaroon hafuuraa kan tokkummaa waldoota Oromoo warra wangeelaa inni 22ffaan kamisa kaleessaa galgala jechuun Adoolessa 27 bara 2017 magaalaa Minneapolis MN keesatti jalqabamee jira.
Konferensii kana irratti amantoonni Kirstaanaa kutaalee US adda addaa irraa akkasumas Oromiyaa irraa dhufan irratti argamaniiru. Konferensii bara kanaa kan qopheesse “Our Redeemer Oromoo Evangelical Church” ykn waldaa Oromoo magaalaa Minniyaapolis keessa jirtu. Konfrensiin akkasii bara 1995 magaalaa Filaadelfiyaa keessatti Oromoota Kirstaanota ta’aniin fi kan biyyoota ambaa keessa jiraataniin jalqabamuu prezidaantiin waldatti beeksisaniiru.


text:
Dubartii Ilma Dhiiraa deesse ni ariyate.
(Mul.12:13)
Mata dureen kun waa’ee godaansa haadha keenya dubroo Maariyaam irratti xiyyeffatee kan barreeffamedha. Kanaan dura barullee Hamar waggaa 18ffaa lakkoofsa 7 irratti amaariffaan barreeffamee kan dhiyaate yoo ta’u barbaachisummaan isaa baay’ee waan ta’eef afaan oromootti hiiknee dhiyeessineerra. Kan gara Afaan Oromootti hike Dn. Zannabaadha. Barreeffamni kun baruullee dhangaa Lubbuu waggaa 1ffaa lakkoofsa 2 irratti kan bahedha. Dubbisa gaarii
Abbaa mul’ataa kan jedhame qulqulluu Yohaannis Ilmi qaqawwee bakkee lafa bishaaniin marfamtee jirtu, Fixmoottii hidhaarra( to’annaa) jala osoo jiruu Godaansa Giiftii keenya qulqulleettii dubroo Maariyaam mul’ataan argee “Jawwichis akka lafarratti darbatame yoo argu dubartii Ilma dhiiraa deesse ni ariyate” jechuun diyaabiloos Heeroodsirra buluun haadha keenya akka ariyate barreesseera.( Mul. 12:13-15)
Bara diyaabiloos inni jawwee jedhamu Heeroodsirra bulee haadha keenya ariyate yoo ibsu bara tokko ( waggaa tokko), baroota (waggaa lama), walakkaa baraa (ji’a jaha) waliigalatti waggoota sadii fi ji’a jahaaf gara bakka itti eegamtutti akka balaliitu dubartittiif koochoo lama kennameef jechuun ibsa. Koochoo lama kan jedhaman qulqullummaa foonii fi qulqullummaa Lubbuuti. Haati keenya qulqullummaa kana lamaanuu qindeessitee kan argamte waan taateef.
Haadha keenyarratti yeroo godaansaa sana rakkoo fi gidiraan baay’een ishee irra gaheera. Abbaan Gabra Maariyaam yeroo godaansaa, gadda, boohichaa fi gidiraa ishee irra gahe ilaalchisee barreeffama isaa Gadda durbee ( Saqooqawa Dingil) jedhamu irratti ibsu:-“ Aduu (biiftuu) kan uffattu ilmoo ifaa yaa qulqulleettii dubree Maariyaam Ilma kee Heeroods isa hamaa sana duraa yeroo dhoksitetti rakkoowwan sirra ga’an baay’ina deemsaa fi gubiinsa cirrachaa miilli kee addeessa kaawwatan akka bilchaatan yeroo dhaga’amu namini haa hafuutii dhagaan illee kan boohuu qabudha ture.” Jechuun ibseera.
Mana kiristaanaa Ortodooksi Tawaahidoo godaansa haadha keenya qulqulleettii dubroo Maariyaamiifi kan Ilma ishee Isa fayyisaa addunyaa ta’ee waggaa waggaadhaan Fulbaana 25 hanga sadaasa 6 tti Soomaa fi kadhannaan ni yaaddatama. Sooma kanas sooma Tsigee (sooma Abaaboo), ji’a isaas ji’a (waqta) Tsigee (Abaaboo), galata yeroo kana keessa dhiyaatus galata (Maahileeta) Tsigee jedhamee beekama; kanaaf manni kiristaanaas yeroo kana soomaan, galataan kabajji. Yeroo kanatti qiddaaseen (sirni qulqulleessaa), faarfannaan adeemsifamu godaansa haadha keenyaa kan nama yaaddachiisudha. Kana bu’uura taassisuun uummanni kiristaanaa baay’een ji’a tsigee soomaa fi kadhannaadhaan dabarsu.
Haati keenya Maalif godaante?
Mootiiwwan bahaa eebba (barakata) dhaloota irraa akka hirmaattu carraa argatan mootii samii isa dhugaa Iyyasuus Kiristoosiif galchaa galchuuf humna kumaatama baay’eetti lakkaa’amu hordofsiisuun “Mootiin yihudaa dhalate garami? Isaaf sagaduuf dhufneerra” jechuun baha irraa gara Iyyarusaaleem dhufan(Maat.2:1-2). Bara sanatti Israa’eel bulchaa kan ture Heeroods kana dhagahee nahe; sababiin isaas mootummaasaa garagalchuun Israa’eel bittaa Roomaa Jalaa bilisa waan baasu waan itti fakkaateefi.
Hangafoota Lubootaa walitti qabee Kiristoos kan dhalatu yoomii fi eessatti? Jechuun gaafate. Isaanis Raajichi Miikiyaas “Beeteliheem yaa Efraataa ati kumaatama Yihudaa keessaa ta’uuf xiqqoodha; garuu si keessaa bahiinsi Isaa duraa eegalee kan bara baraa kan ta’e, Israa’eel irratti mootii kan ta’u naaf baha” jedhamee raajiin dubbatamuu isaa itti himani. (Mik.5:2)
Heeroods warra ogeessotaan (sabaa sagaliin) barri urjicha itti arganii fidaa’imni itti dhalate hangam akka ta’e gaafate. Deemaatii daa’imicha yoo argitan anis akkan sagaduufiitti deebi’aa natti himaa jedheenii addaan bahani. Isaanis urjii hordofuun Beeteliheem gahani. Daa’imicha arganii baay’ee gammadani. Adda isaaniitiin gombifamanii sagadaniif; saanduqa isaanii bananii warqee, ixaanaa fi karbee galachaniif.
Sabaa sagal (ogeeyyonni) haadha keenyaan eebbifamanii gara biyya isaaniitti yoo deebi’an karaa Heeroods akka hin deemne ergamaan Waaqayyoo waan itti himeef karaa biraan (karaa amantaa biraa) deebi’aniiru. Karaa daandii biraa waggaa lama isa deeman guyya afurtama deemaniiru. Karaa biraa iccitii guddaa deebi’uu isaanii, akka beekumsa Waaqayyootti dhaloota Isaa warra hin dhageenyeef dhaggeessisaa akka darbanii fi amantaan akka babal’atuuf. Sababa kanaaf jecha biraatiin “Garam jira?” jechaa dhufanii “ Argineerra” jedhanii “Mootii Yihudaati” kan jedhaniin “Waaqayyodha” jechaa deebi’aniiru.
Deebi’uu saba ogeessotaa (sabaa sagal) hawwiidhaan eegaa kan ture Heeroods akka isa goyyomsan yoo baru Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoosiin kan argate itti fakkaatee daa’imman waggaa lamaa fi sanaa gadii Beeteliheemii fi godinasaatti argaman kuma afurtamii afur seefiin fixe. Yeroo sana raajicha Eermiyaasiin “ sagaleen Raamaatti dhaga’ame; Raaheel ijoollee isheef booyicha baay’ee boocheef” jedhamee raajiin dubbatame xumurame.(Er.31:15; Mat.2:17-18; Mul. 14: 1-4; Sinkisaara amajii fuula 558)
Seefiin Heeroods Daa’imicha, Amaanu’eel argachuu hin dandeenye. Waaqayyo kan garaa beeku, ergamaa Isaa ergee Yooseefiin “Heeroods daa’imicha ajjeesuuf barbaada; ka’iitii daa’imichaa fi haadha Isaa fudhadhuu gara biyya Gibxiitti deemi; hangan sitti himutti achi taa’i jedheen (Maat.2:13). Innis ijji koo dadhabe,jilbi koo hadoode jedhee sababa osoo hin uumiin oolee osoo hin buliin halkanuma sana ka’ee Saloomee of duuka buusuun gara dachee Gibxiitti godaane.
Haati Waaqayyoo gara Gibxiitti maalif
Godaante?
Haati keenya qulqulleettii dubroo Maariyaam Heeroods mucaa Ishee akka jalaa hin ajjeesne Yooseefii fi Saloomee wajjin dachee Afrikaa kan taate Gibxitti godaante. Gooftaan keenya gara Gibxiitti kan baqateef akka dubbisa gubbaa irraa hubannutti bara isaattiif darbiinsa, mootummaa isaatiif aangoo irraa bu’uu kan irra jiru; dadhabaa kan ta’e Heeroods jalaa baqachuuf qofa osoo hin taane iccitiiwwan biro jiru. Isaanis:-
Raajicha Xumuruuf
Raajichi Isaayiyyaas Kiristoos gara Gibxii bu’uu Isaa “ Kunoo Waaqayyo duumessa saffisaa balali’uun gara Gibxii ni dhufa” jechuun akka dubbate raajicha raawwachuuf gara dachee Gibxiitti dugda haadha keenya Dubroo Maariyaamiin baatamee baqate. (Isaa.19;1-2). Raajichi Hoosee’is “ Ilma koo Gibxi irraan waame” akka jedhe. (Hose’i.11:1) waamamuuf dursa deemuun (baqachuun) irra jiraatii. “Ilma koo Gibxi irraan waame” kan jedhu yeroof Yaa’iqoobiif yoo ta’u, dhumni isaa Waaqa Yaa’iqoob Iyyasuus Kiristoosiif kan dubbatamedha.
Godaansi haadha keenyaa gara Itiyoophiyaatti kan ta’e ture. Raajii kanas dursee raajicha Imbaaqoomtu dubbate. “Waaqayyo teemaanirraa, qulqullichi gaara faaraanirraa ni dhufa; kabajni isaa samiiwwan haguugeera, galatni Isaas dachee uwwise; ifti Isaa akka ibsaati; carallaan harka Isaa irraa baheera, humni Isaa achitti dhokateera…. Daandiin Isaa kan bara baraati, dunkaanni Itiyoophiyaa yeroo dhiphatan arge” jedheera. (Inb.3:3-7) Bu’uurri raajii Isaa gaara faaraa kan jedhamte haadha keenya yoo taatu,gaara faaraa irraa ni dhufa kan jedhame immoo Iyyasuus Kiristoosi. Dunkaanichi bakkee boqonnaa Godaantotaati. Kana waan ta’eefi himni “Dunkaanonni Itiyoophiyaa yoo dhiphatan arge” jedhu godaansa haadha keenyaa gara Itiyoophiyaa ta’uu isaa agarsiisa. Kanaaf raajii kana raawwachuuf godaanuutu irra ture. “ Raajiin dubbii dursa” akka jedhu.
Fakkeenya raawwachuuf
Gibxi Abbaan saba hedduu Abrahaam kan itti baqatedha. “Beelli dacheerra qaqqabe; Abrahaam keessummaa ta’uuf gara Gibxiitti Godaane” akka jedhu (Se.Um.10:2-10). Yooseef garba ta’ee biyya itti gurguramedha. “ Yooseef Gibxitti hoogganaa human waraanaa Far’oon, hoogganaa waardiyyootaa Phiixifaaraatti gurgurame” (Se. Um.37:36). Israa’eel wanjoo garbummaan waggoota dhibba afuriif biyya itti bitamanidha (Hoj.du.7:6)
Abboonni raajonni godaansi gara biyya Gibxiitti godaanan fakkeenya akka ta’e hubachiisuufi fakkeenyicha raawwachuuf Gooftaan keenya Fayyisaan keenya Iyyasuus Kiristoos qulqulleettii dubree Maariyaam wajjin gara Dachee Gibxiitti godaane. “Ani seeraafi raajiiwwan jijjiiruu kanan dhufe isinitti hin fakkaatiin raawwachuuf malee” akkuma jedhu (Maat.5:17)
Waaqeffannaa waaqa alagaa ( hark tolchee) balleessuuf
Gibxi biyya Waaqeffanaan hark tolchee itti babal’atee turedha. Waaqa hark tolchee waaqeffachuu isaaniitiin uummanni baay’een rukutameera (Se. Ba’uu. 32:1-35). Bu’uura raajicha Isaayiyyaasiin “Hark tolcheen (Xaa’otiin) Gibxii fuuldura Isaatti ni burkutaa’u (hollatu)” jedhamee dubbatameen waaq harktolchee Gibxii balleessuuf godaane (Isaa.19:2). Waaqota hark tolchee achi turanis ni balleesse.
Godaansi haadhaa fi Ilmaa isa Leencaan fakkeeffameefi boodarra ka’e Qulqulluu Maarqosiin gargaareera. Bara qulqulluu Maarqositti Gibxiitti waaqota dhalaa leencota dhalaadhaan, waaqota dhiiraa ammo leencota dhiiraan fakkeessuun bocanii waaqessu turani. Qulqulluu Maarqos Leencaan fakkeeffamee dachee Gibxii waaqeffannaa Waaqayyoo irraa qullaa dhaabataniin “Hangafni Wangeelaa Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoosi” jedhee yoo barsiisu uummata Kiristaanaatti dheekkaame; seexannii fi shakkitoonni ni nahani.
Qulqulluun Maarqoos waaqeffattoota waaqa hark tolchee osoo hin sodaatiin akka Leencaa ta’ee moototaa fi uummata waaqa hark tolchee (xaa’otii) waaqeffachaa turan waaqeffannaa horii (Saawwanii) laayyoo (faayida dhabeessa) ta’uusaa barsiisuun waaqota hark tolchee Leencaa biyya Gibxii turan barumsaan balleesseera.
Qulqulloota Wareegamtoota maqaa Isaatiin ka’aniif godaansa eebbisee kennuuf
Godaansi dhugaaf jecha Kiristoosiif jecha gidiraa fudhachuudha. Godaansa godaanee eebbisee Ilma namaaf kan kenne Ilma Waaqayyoo Iyyasuus Kiristoosidha. Maqaasaan qulqulloota wareegamtoota ta’aniif eebbisuuf Gibxitti godaane. Wareegamummaan, ibiddaan gubachuu, albeen muramuu qofa osoo hin ta’iin amantaa isaaniif, mana kiristaanaa isaaniif jecha biyya dhiisanii godaanuu waan ta’eef Iyyasuus Kiristoos lallaba garaatiin “dhugaaf jecha kan godaanan kan eebbifaman; mootummaan Waaqayyoo kan isaaniiti” (Maat.5:1) akka jedhe barachuuf, barsiisuuf, addunyaa dhiisuuf,qalbii jijjiirrannaaf, akkasumas sababa amantaaf warri biyya isaanii dhiisanii Godaanankan eebbifamani.
Kana irraa kan hubannu qulqulloonni abbootiin keenya dhugaaf jecha wareegama isaan kanfalanidha. Duukaabu’oonni, bara isaaniitti Kiristoosiin lallabuuf godaananiiru. Amantootni warra hin amannee irraa gara mamantootaatti, mana waaqan hark tolchee irraa gara mana kiristaanaatti, foonummaa irraa gara afuurummaatti dhufuuf foon isaaniin gidiraa fudhataniiru; ibiddaan gubataniiru, seefiin muramaniiru, biyyaa biyyatti godaananiiru. Kana egaa kan eebbifamtoota isaan jechisiisee mootummaa Waaqayyoo isaan dhaalchisu. Kun hundi godaansa Gooftaa keenyaa fi godaansa qulqulleettii haadhasaan eebbifameera. Godaansi haadhaa fi Ilmaas kan darban gara duubaatti; kan dhufanis gara fuulduraatti deemuun dhugaaf jecha godaansa raawwatan hunda ni eebbisa waan ta’eefidha.
Gadaamota (kawaalota) Gibxii eebbisuuf
Gibxi keessa bakkeewwan qulqullaa’oo hedduutu jiru. Isaanis Dabra Qusqu’aam, dabra mixmaaq, kawaala Asxeeqs, kawaala sihaat, dabra Sooriyaan (Eefireem kan sooriyaa), Dabra abbaa Maqaars, Dabra abbaa Inxooniyoos…kkf jedhamuun bakkeewwan qulqullaa’oo beekaman hunda eebbisuuf gara Gibxiitti godaane.
Gumaa Addaam raawwachuuf
Addaam gowwomee bakkee badhaadhinaa Gannata keessaa akka godaanu, addunyaa rakkinaatti akka godaanu kan taassise seexana /diyaabiloos/ nama walakkaa baasee ariyachuufi Addaamii fi ijoolleesaa bakka kabaja duraatti deebisuuf Gooftaan keenya Fayyisaan keenya Iyyasuus Kiristoos gammoojjii fi ho’iinsa bakkee itti nama rakkisutti dachee Gibxiitrti godaane. Godaansa Addaam godaanuun gumaa baase.
Kadhannaan Giiftii keenya dubroo Maariyaam nu wajjin haa ta’u. Ameen!X


text:
WASHINGTON, DC — VOA
Shawaa Lixaa aanaa jalduu keessatti har’a barattoonni manneen barnootaa sadarkaa lammaffaa fi qophaa’inaa akkasumas sadarkaa tokkoffaa walitti dhufuu dhaan dhaadannoowwan adda addaa dhageessisaa turan. Jiraataan Magaalaa Jalduu tokko haala ijaan argan ibsaniiru.
Haala uumame jedhame kana gama mootummaan deebii kan kennan bulchaa aanaa Jalduu obbo Girmaa Lataa ti.
Godina Boranaa magaalaa Bulee Horaa keessatti har’a humnootiin Nageenyaa nama Mootara biskileetaan deemaa ture tokko eega rasaasaan rukutanii booda mormiin uummataa ka’uu jiraatonni dubbatanii jiru. Mormii kana irratti uummataa fi humnootii nageenyaa giddutti walitti bu’iinsa uumameenis namni lammataa ka biraan rasaasaan ajjefamuu dubbatanii jiru. Lakkoofsa namoota hidhamanii fi mada’anii baruuf rakkisaa ta’uun ibsamee jira.
Gama kaaniin Godina Gujii aanaa sabbaa Boruu keessatti uummanni projeektiin qonnaa warqee haaraan Okkotee keessatti jalqabamuuf qophiin xumuramuu mormuun kaleessa hiriira ba’anii turan. Reebichaa fi hidhaan humnootii nagenyaan xumuura hiriiraa irratti nu irratti gaggeeffame jedhu jiraatonni. Itti gaafatamaan waajiira nageenyaa kan aanaa obbo Dhekkamaa Waaqoo deebii kennaniin namni humnaan tarkaanfii fudhate hin jiru jedhu.


text:
Imalli Booying gara hawaa milkaa'uu hafnaan 'Starliner' deebi'ee qubate
Booyiing imala hawaa nama hin qabne kan qaamaa rookkeetii 'Starliner' jedhamuun taasisuuf ture sababa rakkoo teekniikaan hafeera.
'Starliner' roookkeetii 'Atlas' jedhamuun Filooridaa irraa milkaa'inaan ka'us rakkoo teekniikaa uumameen daandii sirriin gara Wiirtuu Hawaa Idil Addunyaatti imaluu hin dandeenye.
Yeroo rookeettii irraa gargar ba'eetti meeshaan kun bobo'aa hedduu waan fayyadamee fakkaataa imala isaa karoorfame itti fufuu kan hin dandeenye.
Meeshaan 'Starliner' kun Dilbata ture gara lafaatti kan deebi'e.
Meeshaan kun kan qubate Niiw Meeksikoo wiirtuu yaalii Waayit Saand keessa ture.
Booyiing fi Dhaabbanni Qoranno Hawaa Ameericaa (Nasa) rookeettoota akka 'Starliner' biroon imala namoota qabu taasisuun dura imala hin milkaa'in hafe kana qorachuu qabu.
Hogganaan Nasa, Jiim Biredestiin, ibsa Jimaata midiyaaleef kennee ture irratti 'Startliner' lafarra ka'uun booda rakkoo 'hin beekamne' akka qunnameen dubbatee ture.
Hogganaan kun osoo oggeessonni qorannoo hawaa (astiroonatonni) imala kanarra jiru ta'eetti, meeshaan kun gara wirtuu hawaa sanatti akka imaluuf deebisanii qajeelchuu ni danda'u ture jechuun yaadasaa kennera.
Astiroonaatiin Nasa, Maayik Fiink, kan imaloota 'Starliner' eegereef filatamee jiru, yaada hogganaa kanaan walii galeera.
"Osoo imala kanarra jiraanneerra ta'ee, gartuu to'annoo balalii kanaaf haala kana keessatti waan goochu danda'an irratti filannoo hedduu kennuu dandeenya turre, " jedha.
Booyiing fi Naasaan ammalle itti aansuun imala nama qabu taasisuuf murteessuu danda'u.
Astiroonatiin imala kana taasisuuf filatamte biraan Nikool Maan jedhamti. "Starliner balalisuuf abdiin eeggachaa jirra. Yaddoo rakkoo balaan ni uumama jedhu hin qabnu," jechuun yaada ishee kenniteetti.


text:
Finfinnee, Caamsaa 17/2022– Biiroon Nageenyaa fi Tasgabbii Naannoo Amaaraa meeshaalee waraanaa kanaan dura hin galmoofne garuu, kan dhuunfaa ta’e guyyaa har’aa Caamsaa 17 irraa eegalee guyyoota arfan dhufan keessatti galmeessisuun kan raawwatamu ta’uu miidiyaan naannichaa gabaasera.
Hogganaan Biiroon Nageenyaa fi Tasgabbii Naannoo Amaaraa Dassaaleny Xaasaw “namni dhuunfaa meeshaa waraanaa hidhatee jiru kamuu” kan kanaan dura hin galmeessifne amma buufataalee adda addaa naannawa jirutti galmeessisuu akka qabu akeekkachiisera. Itti dabaluunis, labsiin galmeessa meeshaalee waraanaa kun humnoota deeggartootaa cimsuun “nageenya ummata Amaaraa” mirkaneessuuf kan kaayyeffatedha jedhe miidiyaan naannichaa.
Baatii Hagayya bara darbee,wayita waraanni humnoota Tigraay naannoo Amaaraatti babal’atee ture, Pireezidaantiin naannichaa yeroo sanaa Aganyehu Tashaagar,namoota dhuunfaa naannichatti argaman mirga “meeshaa waraanaa dhuunfaan itti fayyadamuu”akka danda’an Murtee mootummaa Naanichaa ta’uu beeksisee ture.
Akka ibsa amma bahee kanaatti Dassaalanyi humnootni Tigraay fi “Miiltoowwan diigumsaa” isaanii tokkummaa ummata Amaaraa diiguuf ajandaa adda addaa bocuu fi sabummaa fi amantii dahoo godhachuun neetworkii hundeessuu hime.Kana malees, humnootni Tigraayi haleellaa waraanaa haaraa banuuf qophii ifa ta’e agarsiisaa akka jiranis himaniiru.
Humnoota nageenyaa mootummaatiin alattis, “Kaayyoo humna diigumsaa kana hambisuuf” jecha, namni meeshaa waraanaa galmeessise kamiyyuu gurmaa’uun leenjiin ni kennamaaf jedhe Dassaalanyi.
Jimaata Caamsaa 13, Manni Maree Nageenyaa Mootummaa Naannoo akka jedhetti,caasaan nageenya naannoo haleellaa waraanaa humnoota Tigraayiin raawwatamu, akkasumas, “seera maleessummaa babal’ataa jiru, meeshaa waraanaa seeraan alaa, gareewwan hidhattoota gurmaa’anii fi hin gurmaa’in ittisuuf qophii ta’ee akka dhaabbatu” itti himamera.
Manni Marichaas caasaan nageenyaa mootummaa naannichaa “sadarkaa hundatti” jiru murtii kana hojiirra akka oolchuuf kallattii kaa’uu ibse.
Manni Marichaa marii ummataa tibbana naannichatti gaggeeffame eeruun “humnoonni gurmaa’anii fi hin gurmaa’in tokkummaa keessoo Amaaraa laaffisuu fi diinaaf haala mijaawaa uumuuf hojjetaa jiran baay’achaa dhufuun balaan nageenyaa dabalaa dhufuu isaa bal’inaan” akeekeera.
Haa ta’u malee, ibsi kaleessa bahe, kan namoonni dhuunfaa meeshaalee waraanaa isaanii akka galmeessisan waamicha dhiyeesse qaama karoora Mana Maree Nageenyaa naannichaatin raawwatamuuf ba’e keessaa ta’uu fi dhiisuun isaa ifa miti.AS


text:
Angawaa gameessi kan Tokkummaa Mootummootaa konkolaataa midhaan nyaataa fi meeshaalee gargaarsaa ka biro siviloota miliyoonaan laka’aman kanneen Tigraay keessaa beela hamtuu fi meeshaaleen kunuunsa fayyaa isaan barbaachisu dhaqqabsiisuuf dhukaasi akka dhaabatu gaafatan.
Dhimmootii mirga namaaf itti aanaa barreessaa tokkummaa mootummootaa kan ta’an Maartiin Grigfiths daawwannaa hojii guyyoota ja’aaf Itiyoopiyaatti geggeessanii deebi’aniiru. Dhuma irrattis konkolaattonni gargaarsaa kan tokkummaa mootummootaa gara Tigraayitti socho’uu jalqabaniiru jedhan.
Torbanneen lamaaf naannoo hollaa Affaar keessatti danqamanii kan turan konkolaataa gurguddaan 178 gara konyaa dararamaa jiru deemuuf eeyamni kennameeraaf jedhn. Griffiths kana ennaan simadhu jedhan, fedhii uummata sivilii guddaa ta’e guutuuf guyyaa guyyaatti konkolaattonni fe’umsaa 100 Tigraayiin seenuu qabu.
Mootummaan Itiyoopiyaa Ebla 8 Tigraay keessatti dhukaasa gam tokkoo labse. Ergasii qabee konyaa walitti bu’iinsaan butue keessaa wal waraansi gad xiqqaachuu hubatanii jiran. Sababaa kanaaf illee dhaaboliin gargaarsaa naannolee kana dura dhaqqabuun hin danda’amne seenuu danda’aniiru jedhan.


text:
Ajandaa walgahii kanaa keessaa tokko kan ta’e miidhamnii fi cunqursaan dubartoota Afrikaa fi Oromoo irra gahaa jiru hawaasni addunyaa akka hubatuu fi furmaatni akka itti barbaadamuuf medialeen ifa bahee gabaafamaa hin jiru kan jedhu oggaa ta’u, kana irrattis furmaata isaaf bal’inaan mariin geggeeffamuun hubatameera.
Walgahii kana kan banan bakka bu’aa Ministeera Aadaa fi Turizimii biyya Masrii Dr.Mohaammed Rannaanii oggaa ta’an, Itti gaafatamaa walitti dhufeenya Afro-Egypt Dr.Mohaammed Nasru-ddiin akkasumas Itti Aantuun Ambasaaddara Sudaan Kibbaa walduraa duubaan haasaa dhageessisaniin walitti dhufeenyi Masrii fi Afrikaa cimuu akka qabu hubachiisan.
Hirmaattota irraa bakka bu’aan Hawaasa Nuubaa Sudaan Obbo Khaalidii fi Hawaasa Oromoo irraa Obbo Abdusalaam walduraa duubaan isaanis haasawa dhageessisan keessatti hariiroon ykn walitti dhufeenyi Hawaasa Afrikaa fi Hawaasa Masrii jidduu jiru cimuu akka qabu hubachiisaniiru. Walgahichis milkii gaariin akka xumurame beekuun danda’ameera.


text:
Finfinnee, Sadaasa 17/2022 - Ministirri Muummee Abiy koree farra malaammaltummaa biyyoolessaa duula mootummaan malaammaltummaa irratti gaggeessaa jiru qindeessuuf, kanneen qorannoon adda baafaman dabalataan namoota harka keessa qaban adda baasuuf, fi seeratti dhiyeessuuf gargaaru hundeessuu beeksiseera. Hogganaan nageenyaa Tamasgan Xurunaa, Abbaan Alangaa Waliigalaa Geediyoon Ximotiwoos (PhD), Komishinarri
Finfinnee, Fulbaana 08/2022 - Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniitti Qindeessaa Dhimmoota Namoomaa (UNOCHA) gabaasa haaraa Fulbaana 06, 2022 baaseen rakkoo nageenyaa naannoo Oromiyaa, Godina Horroo Guduruu Wallaggaa fi Wallagga Lixaatti uumameen namootni kuma 155 ol ta’an qe’ee isaanii irraa buqqa’uu beeksise. Akka UNOCHAn gabaaseetti, sababa rakkoo nageenyaa
Finfinnee, Hagayya 26/2022- Mootummaan Federaalaa ibsa har'a baaseen jiraattonni Tigraay iddoo meeshaan waraanaa kuufame, leenjii waraanaa irraa akka fagaatan gorseera. Ibsichi mootummaan nageenyaaf “balbala banaa” ta’us humnoonni Tigiraay haleellaa itti fufanii jiru jechuun himateera.Kanaafuu, mootummaan haalduree tokko malee marii akka taa’u waamichi dhiyeesse akkuma jirutti,


text:
Maxxantuu
Parasitismiin gossa symbiosis ("waliin jirrachu") kessa tokko yoo ta'uu, kunis akkatta organizimonni lama kanphylogeneticsiin gossa tokko hin ta'iin, tokko ta'uun yeroo dheraa ta'eef, yeroo bayye hanga yeroo jirenya organizimii tokko kan walin jiratannidha. Waliin jirrenyi symbiosis kuni commensalism ("waliin-nyachuu", kana organizimonni lama bakka tokkotti waliin jiracha garuu kan organizimiin tokko fayyadatama kan kan biraa immo kan hin midhamne akkasumas hin fayyadamne dha) jalqabe, symbiosisiin akkasumas mutualism (kan organizimonii lachuu waliin jirachu irra fayyadaman) kessa ba'ee hanga parasitism (maxantumma) (parasitichii kan yeroo bayye lachuu irra diqqaa ta'ee fayyadama kan hostiin immo midhamuu dha. Kessatuu qo'anno maxxantumma medicalla kessatti, maqaan parasite jedhamu kunii kan fayyadamu organizimotta eukaryotic fi pathogenic ta'aan ibsuuf. Kanaafu, protozoa fi metazoa ta'anii kan dhukkuba fidtotta ta'an akka maxxantottatti yoo qoqqodaman, bacteria fi virusonni immo akka maxxantottati hin qodaman. Kan nama dinquu immo fungusonni kitabba parasitology medikala kessatti hin barrefamne, eukaryotic ta'anulle.


text:
Godaantoota Libiyaa keessatti danqamanii jiran Amerikaa kaabaa fi Awurooppaa dabalatee biyyonni nagaa qaban eeguumsa akka taasiisan gareen Doktooroota Daangaan hin uggurre gaafatee jira.Kana malees kanneen haala hamaaf saaxilaman kun hatattamaan Libiyaa keessaa akka baafaman gaafate.
Kunis godaantoonni achitti danqamanii jiran karaa chii itti ba’u danda’an hedduu banuun, akkasumas karaa ittiin ba’aman kan amma iyyu jiru jajjabeessuun ta’a jedha.
Bakka bu’an Doktooroota daangaan hin uggayyee akka jedhanti, erga bara 2016 Libiyaa keessatti gargaarsa dhala namaa kennuu jalqabee as, kanneen mannen hidhaa keessa jiran dabalatee godaantotaaf eegumsa gochuuf carraaqaa jira.
Godaantoota Libiyaa Keessatti Rakkatan Gargaaraa:Garee Dooktoroota Daangaan Hin Uggurre


text:
Ebla 15/2014(TOI) – Kantiibaan Magaalaa Finfinnee aadde Adaanach Habeebee, ayyaana Faasikaa ilaalchisuun, Kutaa Magaalaa Lammii Kuraatti, carraa hojii dargaggootaafi dubartoota 456 kan uuman sheedoota 91 fayyadamtootaaf kennaniiru.
Kantiibaa Adaanach, kana dura dargaagootaafi dubartootaaf carraa hojii uumuu dabalate hojiiwwan jijjirama diinagdee waaraa fiduu danda’anirratti bulchiinsi magaalaa xiyyeeffannaa kennee akka hojjatuu ibsuusaanii ni yaadatama.
Guyyaa har’aas sirna sheediiwwan kanneen fayyadamtootaaf dabarsuurratti ergaa dabarsaniin, sheedii argachuun galmaa miti, kaayyoon keessan tahu kan qabu jijjiramuurratti jedhaniiru.
Jijjiramuun naannoo keessan jijjiruufi dargaggoota biroofiis fakkeenya tahuu jechuu akka tahees himaniiru.


text:
Komishiiniin Poolisii magaalaa Finfinnee miseensota 184 hojii irraa ari’uu gabaafame
Komishiiniin Poolisii magaalattii odeeyfannoo hawaasa fi qaamota gara garaa irraa funaane irratti hundaa’uun qorannoo eega geggeessee booda, miseensota poolisii184 kanneen yakka gurguddaa raawwatanii fi akkasumas warra qajeelfama dhaabbatichaa cabsanii argaman irratti tarkaanfii hojii irraa ari’uu kan fudhate tahuu FBC’n gabaase.
Dabalataanis miseensonni poolisii yakka ol-aanaa raawwatuun shakkamanii too’annaa jala oolfaman, kan qoratamaa jiran tahuu odeeyfannoon ni addeessa.


text:
Diraama DambaliiDiraama Dambalii televishiina OBS irra kan tamsaa’a ture dha. Diraaman kun namoota baayye dhan kan jaalatame ture. Garuu, sababa hanqina qarshii fi ispoonsara dhabuun gidduu dhaan dhaabbateera. Diraaman kun gidduutti osoo hin xumuramiin dhaabbachunsaa baayye kan nama gaddisiisu dha, haa ta’u garuu fuulduraaf akka qilleensarra deebi’u abdii qabna. Warri carraa televishiini dhaan argachuu hin dandeenye yoo jiraate, marsaa Xalayaa.com irratti isiniif qopheesineerra. Kutaa calqabaa hanga xumuraa.
Barreessa diraama Dambalii: Olyaad Guddataa


text:
Godaansa gara Ameerikaa DV 2022 guutun eegalame
- DV’n maali?
- Guutuuf ulaagaalee akkamii gaafata?
- Akkamittis guutuu dandeenya?
DV (Diversity Visa)’n carraa lootarii gara biyya Ameerikaatti nu galchu yoo ta’u ‘Green Card Lottery’ jedhamuunis ni waamama. Addunyaa kanarraa biyyi wanta kana raawwattu ykn carraadhaan garasheetti nama fudhattu Ameerikaa qofaadha. Kana jechuun, carraa DV guutuun gara biyya Ameerikaa qofa nama geessa jechuudha.
Ameerikaan carraa kanaan waggaa tokko keessatti namoota 55,000 ta’an gara biyya isheetti fudhatti. yogguu biyyoota addunyaa kanarra jiran keessaa filattus, biyyoota waggaa shanan darban keessatti namoonni isaanii hedduun gara Ameerikaatti hin galle irraa namoota heddumminaan fudhatti. DV kanarratti biyyootni addunyaa kanarra jiran hundumti hirmaatoo miti. Fknf: namoonni Kaanaadaa, Biraazil, Ingiliz, Chaayinaa fi kkf hedduun carraa kana guutuun hin eeyyamamuuf.
Bara 2019’tti namoota Miiliyoona 12 ol ta’antu carraa kana guute. Kan argate garuu namoota 55,000 qofaadha. Nama amma kana keessaa siif baanaan kun dhuguma carraadha. Akkuma arginetti guunnee arganna jechuun hin danda’amu. Seeraan guutamuu qaba. Biyya keessatti manneen Intarneetii hedduun seeraan guutu, kaan immoo seeraan hin guutan ta’a. yoo carraan si gahe DV’n kee seeraan hin guutamne taanaan maqaan kee carraawwan dhumaa ykn carraa warra sirriitti guutamanii keessa galuu dhiisuu danda’a.
DV Guutuuf wantoota barbaachisan:
Namni guutu sun biyya akka guutaniif eeyyamame keessa jiraachuu qaba. Yokaan immoo biyya haati manaa isaa itti dhalatte fayyadamuu danda’a; kana jechuun, yoo haati manaa isaa biyya eeyyamamaa ta’e keessatti dhalatte ta’e kan ishee fayyadamee guutuu danda’a jechuudha. Ammas, akka tasaa maatiin isaa biyya biraatti dhalatan yoo ta’e, biyyi isaan itti dhalatan ammo eeyyamamaadha yoo ta’e, kan isaanii faayyadamee guutuu danda’a. Kan kanaan alaa bifa kamiinuu taanaan guutuu hin danda’u! Lammummaan ykn biyyi nama guutuu sun Lootaricharratti iddoo guddaa qaba.
Akka carraa ta’ee yoo filatame, Viisaa godaansaa argachuuf, namni carraa argate sun yoo xiqqaate barnoota sadarkaa lammaffaa xumuruu qaba ykn immoo barumsa ogummaadhaan (BLTO isa jennu) yoo xiqqaate muuxannoo hojii waggaa lamaa qabaachuu qaba. Yeroo baay’ee nama fayyaa guutuu qabuu fi nama yakka kamirraayyuu bilisa ta’etu filatama.
Waa’ee Lootarii kanarratti waggaa waggaadhaan seeronni haaraan ba’uu ni malu. Mee seerotaa fi wantoota DV Lootarii bara kanaa guutuuf nu gargaaran waliin haa ilaallu:
DV’n bara 2022 kun October. 07/2020 ganama keessaa sa’a 12:00 irraa jalqabee guutamuu eegalameera. Dhumni isaa immoo November 10/2020 dha. Carraan namoota gara jalqabaa guutanii fi gara guyyaa dhumaa guutan tokko akka hin taane Dippaartimantiin Isteetii (Department Of State) kitaaba elektiroonawaa isaa kan ‘ulaagaalee guutamuu qaban’ jedhu irratti barreesseera. inni biraan, namni tokko si’a tokko qofa guutuu qaba malee irra deebiidhaan maqaa isaa jijjiiree suura isaa jijjiire guutuu hin qabu. Namni akkas godhee argame guutummaa guutuutti carraa sana keessaa ni haqama.
DV Akkamitti guutuu dandeenya?
Carraa keessan yaaluf kara marsaariitii dvprogram.state.gov galuu qabdu. Gara marsaariitichaa yogguu galtan bifa suuraa asii gadiitin isiniif fida. dursa irratti waa’ee DV irraa barnoota tokko tokko isiniif laata.. itti aansee carraa DV guutuu eegaluf Begin Entry kan jedhu cuqaastu.
Garuu, isa dura kanneen kanaa gadii sirriitti guutamuu qabuu irra deddeebin mirkaneeffadhaa:
1. Name – Last Name/Family Name (Asitti maqaa akaakayyuu guutta)
First Name (Asitti maqaa kee guutta)
Middle Name (Maqaa Abbaa kee guutta)
2. Gender – Male/Female (Kun saaladha – yoo dhiira taate Male, yoo dubra taate Female)
3. Birth Date – day, month, year (Asitti guyyaa, ji’aa fi bara itti dhalattan guuttu) HUB: akka lakkoofsa Awurooppaatti guutuu qabdu.
4. City where you were born (Asitti maqaa magaalaa itti dhalattanii guuttu)
5. Country where you were born (Biyya keessatti dhalattan guuttu)
6. Country of eligibility for the DV program (Kun biyya keessatti dhalattan waliin wal fakkaachuu qaba) – sababni isaas, biyya isin keessatti dhalattaniif DV guutuun eeyyamamaa miti taanaan isin jalaa kufa waan ta’eefidha. Asumaan Ethiopia irraa DV guutun ni eeyyamama
7. Paaspoortii – asirratti maqaa Paaspoortii keessanirra jiru sirriitti galchitu, itti aansuudhaan lakk. isaa itti galchitu, guyyaa, ji’aa fi bara inni hojii ala ta’u (Expire date) itii galchitu. Ittuma fufuun biyya Paaspoortii kana isiniif kenne itii filattu. Hubachiisa: Paaspoortii barri itti darbe galchuun faayidaa hin qabu, carraa keessan isin jalaa cufa.
Warreen Paaspoortii hin qabne immoo filannoo B: jalaa isa sadaffaarra jiru ‘Unable to obtain a passport, and have received an individual waiver of the passport requirement by the Secretary of Homeland Security or Secretary of State.’ isa jedhu filattu.
8. Entrant Photograph – asirratti suuraa keessan itti filattu. Suurri seera kanaa gadii kan eege ta’uu qaba:
- Suurri keessan dugda-duubni isaa adii qulqulluu ta’uu qaba, gaaddidduu yoo qabaate hin fudhatamu.
- Suurri keessan Kishaafa (Eye Glass) qabaachuu hin qabu.
- Dalgeen isaa piikselii (pixel) 600 ta’uu qaba.
- Hojjaan isaas piikselii (pixel) 600 ta’uu qaba.
- Edge type – 2D/mask
- Resolution 300 pixels/cm fi gosti suura sanaa ‘JPG file’ ta’uu qaba.
9. Mailing Address – kun teessoo keessan kan isaan ittiin isin beekuu danda’an waan ta’ee fi yoo abbaa carraa taatanis booda waan isin fayyaduuf sirriitti guutamuu qaba.
a. In Care Of (optional) kana dhiisuun ni danda’ama
b. Address Line 1 asirratti magaalaa jiraattan guuttu
c. Address Line 2 (optional) asirratti yoo qabaattan lakk. Poostaa dhuunfaa keessanii guuttu. Ykn dhiisuus ni dandeessu
d. City/Town asirratti Magaalaa keessa jiraattan guuttu
e. District/County/Province/State asirratti biyya ykn naannoo keessa jiraattan guuttu
f. Postal Code/Zip Code asirratti immoo koodii Poostaa naannoo keessanii guuttu (yeroo baayyee Itoophiyaa keessa warri jiraattan yoo hin beektan ta’e 1000 yoo guuttan filatamaadha)
g. Country asirratti biyya keessa jirtan filattu
10. Country Where You Live Today – asirratti biyya har’a keessa jiraattan guuttu
11. Phone Number – Lakkoofsa bilbilaa keessan itti guuttu (+251 dursitanii jechuudha)
12. E-mail Address – asirratti ergaa-E (iimeelii) keessan itti guuttu
Confirm E-Mail Address (isuma duraa irra deebi’uun guuttu)
13. What is the highest level of education you have achieved, as of today? – Hanga har’aatti sadarbaa barnootaa ol’aanaa kam qabda jedhee sin filachiisa. Warren armaan gadii keessaa sadarkaa barnootaa qabdan filachuu qabdu.
14. What is your current marital status? – ammatti jireenya kee akkamidha jechuu barbaadeeti. Yoo kan fuutan/heerumtan ta’e ‘Married and my spouse is NOT a U.S… jedhee isa itti fufu guuttu, yoo kan hin fuune ta’emmoo ‘Unmarried’ isa jedhu guuttu.
15. Number of Children – yoo ijoollee qabdu ta’e lakkoofsa baayyina isaanii ibsu galchitu.
Kana booda ‘CONTINUE’ isa jedhu cuqaastu. Erga cuqaastanii booda fuula isa dhufurraa gara dhumaa deemtanii ‘Submit’ kan jedhu cuqaastu…kana booda foormiin keessan kun akka fudhatame kan ibsu fuulli tokko isiniif dhufa. fuulli sun baay’ee waan isin fayyaduuf ‘screenshot’ godhattanii ol-kaawwachuu qabdu. Yokaan immoo fuulichumarra gara harka mirgaa irra keessa ‘print’ kan jedhu jira isa cuqaastanii bifa pdf dhaan fuula kana hambifachuu ni dandeessu.
Tole kabajamtoota dubbistoota keenya, qophiin waa’ee DV (Diversity Visa) qabannee dhufne kana fakkaata ture, waan nu waliin turtaniif galatoomaa isiniin jechaa carraa gaarii isiniif hawwina! Horaa bulaa deebanaa.


text:
waldaa mirga ummata Oromoof qabsaawuf dhaabbate. Dhaabbanni kun leellistoota Oromummaa kan akka Maammoo Mazammir, Hayila maariyaam Gammada fi Taaddasaa Birruu faatin dhaabbate. Waldaan kun maqaa kan kan argate gosoota Oromoo gurguddoo lama kan Maccaa fi Tuulama jedhamanirraayi. Waldaan Macaa fi Tuulamaa kan dhaabbate bara 1960n keessa yoo ta’u kaayyoon isaas eenyummaa Oromoo gabbisuu fi mirga Oromoof qabsaawuuf ture.
#Seenaa
Waldaa Wal-gargaarsa Maccaa fi Tuulamaa magaalaa Finfinnee keessatti Gullalleetti bara 1963 hundeeffame. Koloneel Alamuu Qixxeessaa dura ta’aa waldaa kanaa ta’ee waggaa dheeraaf tajaajilaa ture.
Jalqaba Waldaan Maccaa fi Tuulamaa jalqaba kaayyon inni dhaabbateef:
Mana barnootaa ijaarudhaan Oromiyaa keessatti barnoota baballissuu
Buufata fayyaa ijaarudhaan rakkoo fayyaa Oromiyaa keessa ture furuu
Daandii geejjibaa baasudhaan ummata Oromoo walqunnamsiisuu
Namoota qaama miidhamtootaa fi hojii hin qabne gargaaruu
Boodarra garuu hacuuccaa ummata Oromoorra ga’urraan kan ka’e waldaan kun gara sochii siyaasaatti jijjiirrame.
#Damee Adda Addaa Banuu
Waajirri Finfinnee dhaabbatee erga hojii eegalee booda, damee Waldaa Maccaa fi Tuulamaa kutaa-biyyaa addaa keessatti akka banamu sochiin jalqabame. Akkaatadhuma kanaan damee Arsii banuuf, Usmaan Sheek, Galatee Xaddachoo fi Ahmad Bunaa filatamanii sochii jalqaban. Maanguddoon Oromoo Arsii Hajii Roobalee Turoo (Guutamaa Hawaas) waajira Finfinnee dhufanii walga’ii Fulbaana 1966 irratti hirmaatanii sochii naannoo Arsii jiru warra waajira muummetti beeksisan. Hoggantoonni waajira muummes Dheeratti dhufanii ummataan akka walbaran walii galan.
Warri bulchaa kutaa-biyyaa Arsii, waa’ee walga’ii kanaa erga dhaga’anii booda akka hin geggeeffamne waan hin barbaadneef Haaji Roobalee Turoo fi namoota walga’ii kana qindeessan hidhan. Haa ta’u malee, hoggantoonnii muummee kan Finfinnee jiran haaluma beellamaatin Dheeraa deemuf kutatan. Haaluma kanaanis koreen hoggantootaa Dheeraa seenan. Ummanni Arsii hedduunis ba’anii jila Finfinneedhaa dhufe kana haala hoo’adhaan simatan. Walga’ichis haaluma karoorfameen adeemsifamee kaayyoon waldaa kanaa ummataaf ibsame.
Bulchaa Arsii kan ture namni Saahiluu Difaayee jedhamu ummata walga’ii kanarraa ba’ee gara manaatti deebi’aa jiru kanaratti dhukaasa banuun namootarraan miidhaa geessisan. Lafa walga’iin irratti geggeeffamee fi naannoo san jiru hunda mootummaan waan dhaalee nama biraatif waan kenneefi ummanni irraa akka ka’u ajaja dabarsan. Ummanni lafarraa buqqa’e aanaatti, konyaatti, bulchiinsa kutaa biyyaatti iyyatanillee murtiin lafarraa ka’aa jedhu ittuma fufe. Dhumarratti Baqqalaa Nadhii gara mana murtii Hayila Silaasetti akka ol iyyatan gorsan. Hayila Silaasellee murtii gara gadiitti sinirratti murtaa’e cimseera jedhe. Ummanni lafti jalaa dhaalames ol ka’anii ‘u u u u u, yaa waaqa sitti iyyanna’ jedhanii iyyan. Hayila Silaasenis yaadasaa jijjiiree laftisaanii akka irraa hin fudhatamne murteesse.
Damee Wallaggaa dhaabuu keessatti Aadde Atsadee Habtamaariyaam, Qana’aa Gumaa, Tasammaa Nagarii, Bayyanaa Abdii, Abdiisaa Moosisaa, Ol’aanaa Baatii fi Taasisoo Eebbaa fi namoonni biroo qooda guddaa qabu ture.
Damee Harargee akka dhaabbatu Abdulaziiz Muhammadii fi Abdulrahmaan Laazimaa sochii guddaa godhan. Waajira Sidaamoo dhaabuu keessatti Tasfaayee Dagaagaan kan hoogganamu yoo ta’u namoonni Oromoo hin taane kan akka W/Amaanu’eel Dubbalaa faa akka itti hirmaatan himama. Waajirri Jimmaa ammoo Abbaa Biyyaa Abbaa Joobirii fi Dr Moggaa Firrisaatin hoogganame. Waajirri Iluu Abbaa Booraa Balaachoo Dhaabaa fi Dr Jamaal Abdulqaadiriin akka geeggeeffame himama. Waajirri Yererii fi Karraayyuu ammoo Adaamaatti hunda’ee Baqqalaa Waldee, Daadhii Fayyisaa fi Gammachuu Taffasaa faatin geggeeffame. Waajirri Baalee Sheek Huseen Muhammad (Huseen Suraa) fi Haaji Aadam Saaddootin hoogganame.
#Hidhamuusaanii
Sochii waldaa kanaa kan sodaate mootummaan gabroomfata Hayilasillaasee, waldaa akka hin sochoone bara 1966 dhorke. Hoggantootaa fi miseensota waldaa kanaa kan Finfinnees ta’e kan kutaa-biyyaarra jiran qabee mana hidhaatti naqe, mana murtiittis himannaa irratti bane. Galmeen himannaa hoggantootarratti baname bakka sadi’itti qoodama. Gareen tokkoffaan: Jeneraal Taaddasaa Birruu, Ajajaa dhibbaa Maammoo Mazammir, Seefuu Tasammaa, Daadhii Fayyisaa, Lammeessaa Boruu, Qanyaazmaach Mokonnin Wasanuu, Hayilamaariyaam Gammadaa, Koloneel Alamuu Qixxeessaa, Birgaader Jeneraal Daawit Abdii fa of keessatti qabata.
Garee lammaffaan ragaa sobaa ta’anii garee tokkoffaa keessa namoota jiranirratti ragaa akka ba’an mootummaan yaalee ture. Garuu isaan kana fudhachuu didnaan isanirrattis himanni baname. Gareen kun Taaffasaa Gammachuu, Tasfaayee Dagaagaa, Baqqalaa Mokonnin, loltuu Hayilamaariyaam Dimaanaa, fiixumaa Hiikaa faa of keessatti qabata.
Garee sadaffaan jalqaba mana murtii Baaletiin himataman. Boodarra garuu gara mana hidhaa Finfinneetti ol dabarfamana. Gareen kun Fitawuraarii Ahimad Imaamaa, Haaji Aadama Saaddoo Sheekaa, Giraazmaach Umar Huseen, Qanyazmaach Abuubakar Dargaa, Aliyyii Ahimad, Qaasim Huseen, fi Hasan Jimmaa faadha.
Manni murtii mootummaa fiwudaalaa ilaalcha diinummaatin, Jeneraal Taaddasaa Birruu fi Ajajaa Dhibbaa Maammoo Mazammir adabbii du’aa yoo itti murteessu, koloneel Alamuu Qixxeessaa, Baqqalaa Makonnin, Seefuu Tasammaa, fi Daadhii Fayyisaarratti hidhaa cimaa waggaa kudhanii murteesse. Qanyaazmaach Mokonnin Wasanuurratti hidhaa waggaa torbaa, Lammeessaa Boruu hidhaa cimaa waggaa shanii, fi Daawit Abdiirratti hidhaa waggaa sadi’ii murteesse. Kana malee, qabeenyi himatamtootaa kan Finfinnee fi kutaa-biyyaa jiru hundi akka mootummaan dhaalllamu murteesse.
Hayilamaariyaam Gammadaa reebichaa fi dararaa isarra ga’erraan kan ka’e mana murtii dhufuu kan hin dandeenye ta’ullee sireedhan baattame akka dhufu ajajame. Kan dhaga’uun Raas Immiruun waan gaddeef Hayilasillaasetti dubbate. Sana booda gara mana yaalaa akka deemu eeyyamameef. Mana yaalaa deemee yaallamaa odoo jiruu baayyee waan miidhameef torban tokko booda Adoolessa 1, 1970 lubbuunsaa dabarte.
#Sochii Amma Irra Jiru
Waldaan WMT erga mootummaan ADWUI akka hin sochoone dhorkee booda biyya keessatti socho’aa hin jiru. Haa ta’u malee, yeroo ammaa deebi’e biyya Ameerikaatti of ijaarudhaan sochii gara agaraa gochaa jira.
#Gumaacha
Qabsoo farra diddaa gabrummaa Oromoo keessatti WMT ga’ee guddaa ba’e. Namoonni boodarra ABO hundeessan baayyen isaanii miseensota WMT kan turan yoo ta’u hundeeffama ABOf haala mijeesse. Kana malees, Oromoo dadammaqsee aadaa fi afaan isaatin akka boonu gochuuf shoora olaanaa ba’e.
Waldaa Wal-gargaarsa Maccaa fi Tuulamaa
waldaa mirga ummata Oromoof qabsaawuf dhaabbate. Dhaabbanni kun leellistoota Oromummaa kan akka Maammoo Mazammir, Hayila maariyaam Gammada fi Taaddasaa Birruu faatin dhaabbate. Waldaan kun maqaa kan kan argate gosoota Oromoo gurguddoo lama kan Maccaa fi Tuulama jedhamanirraayi. Waldaan Macaa fi Tuulamaa kan dhaabbate bara 1960n keessa yoo ta’u kaayyoon isaas eenyummaa Oromoo gabbisuu fi mirga Oromoof qabsaawuuf ture.


text:
WBO Zoonii Lixaa, Diinaraas: 'Marroo waliin galuuf erga waliigalle booda yaada jijjiirrate'
'Ajajaa Itti Aanaan WBO Zoonii Lixaa' Hundee Dheeressaa, kan dhiyeenya kana waamicha araaraa fudhachuun gale, ammas taanaan dhimma dantaa Oromoo fi Oromiyaarratti cichinee qabsoofna jedha.
Hundee dheeressaa yookiin maqaa qabsoo Diinaraas jedhamuun beekama.
Hooggantoota Waraana Bilisummaa Oromoo keessaa kan karaa nagaan uummatatti makameedha.
Gaafa Sanbata Xiqqaa Abbootii Gadaatiin simatamee gara Naqamtee erga imalee booda, kaleessa gara Amboo, buufata Leenjii Poolisoota Sanqallee buufatanii har'ammoo gara Xoollaayi imalaa jiraachuu BBCtti himeera.
Abbootii Gadaa waliin ilaa fi ilaamee
Akkamiin akka waamicha abbootii Gadaa kana akka fudhate yoo ibsu, ''Waan fedhii ummataati, uummatatu barbaada. Dhimma Oromoorratti koottaa waliin sochoona jedhanii waan nu waamaniif, itti amannee araara fudhanneerra,'' jedha.
Koree teeknikaa ABO fi Mootummaa gidduutti araara buusuuf dhaabbate waliin wal argitanii mari'attanii murtee kanarra geessanmoo haala kamiin araara fudhattan? gaaffii jedhuuf wayita deebii kennu Diinaraas,
''Eeyyee, bilbilaan na dubbisaa turan. Isaan erga na dubbisanii booda animmoo miseensota na jala jiran waliin ergan mari'adhee booda murtee kanarra geenye,'' jedha.
'Gimbiidhaa ol natu ajajaa ture'
''Waraana Bilisummaa Oromoo Zoonii Lixaa keessa socho'u bakka lamatti qoodnee hoogganaa turre.
Magaalaa Gimbii gaditti Jaal Marrootu ajaja. Gimbiidhaa olitti magaalota akka Naqamtee, Shaambuu, fi Shawaa Lixaa keessa waraana socho'ummoo natu ajajaa ture.
Bara 2007 ALI wayita qabsoon qeerroo Oromoo finiine gara Keeniyaatti imaleen achitti humna bu'uuressee, humna bu'uuressine qabadheen gara biyyaa deebi'e.
Isa booda Oromiyaa keessa waraana leenjisnee facaasuu eegalle.
Baayyinaan gara Horroo Guduruu buufanne. Ajajaa waraana bilisummaa Oromoo Zoonii Lixaa Jaal Marroo waliin hojii waliif qoodnee hojjetaa turre.
Inni waraana qabatee gara lixaa imale. Animmoo magaalaa Gimbii olittan hafe. Jaal Marroon ajaja Hayyuu Duree irraa fudhatee ajaja nuuf dabarsaa ture,'' jedhe Diinaraas.
Tibba darbe akka Ajajaa Waraana Bilisummaa Oromoo ka Zoonii Lixaa Kumsaa Dirribaa ka maqaa qabsoo Marroon beekamu akka dubbisnetti koreen araaraa jedhame waraanaa akka jalatti diigaa jiruu fi haala kanaan araara jedhamutti akka hin seeenne dubbatee ture.
Dhimma jaala isaa kanarrattis wayita yaada kennu Diinaraas, ''Qabsoon kan uummati barbaadu yoo ta'e waggaa dhibba tokkoyyuu keessa turuu dandeessa.
Karaa nagaadhaan qabsaa'uu qabna jedhee erga uummati dhaamsa dabarsee, uummataaf qabsoofna waan ta'eef dhagahuu qabna.
Nuti kanarratti hundoofneeti kan fudhanne. Ammoo yaadi namaa tokko miti, inni fudhachuus ta'e dhiisuus mala.
Garuu akka yaada dhuunfaatti osoo hin taane akka fedhii uummataatti deemuu qabna,'' jedha.
Jaal Marroo waliin walitti dhufeenya qabduu?
''Wayita waa'een araara kanaa dhagahamu yeroo jalqabaaf Jaal Marroo waliin mari'anne. Mari'annee erga galuuf walii gallee booda yaada jijjiirrate.
Akka waan nu cabsanii nu balleessuuf jedhaniitti mootummaarraa ibsi kennamaa jira waan ta'eef, dura dhaabbachuu qabna yaada jedhu wayita inni naaf kaasu waldhabne,'' jedha Diinaraas.
Murtee Marroo akkamin akka ilaalu kan gaafatame Diinaraas, ''Waan dubbatame sanarra dhaabatee, waan injifatamu wayii itti fakkaatee isarratti mufannaadhuma qabuun callisuu filate.
Irra-guddeessa xiqqoo waan namni jedhu fudhachuu irratti xiqqoo rakkoodha qaba. Isheedhuma kana rakkoon isaa malee waan biraa miti,'' jedheera.
Kana malees, ''akkan isa ilaalutti, jalqaba kaane wajjin turrutti amala kophummaadha qaba. Amala nama dhagahuutu keessa hin jirre xiqqooshi,'' jedha.
'Waraanni ajaja koo jala turan hundinuu deebi'aniiru'
Gaaffiifi deebii BBC waliin torbee darbe taasiseen Marroon, ''Waraanni 95% tahu bosona jira jedheera.''
Kan bosonatti hafe baay'eedhaa?'' jennee Diinaraas gaafanne.
Innis, ''[Waraanni hafe] kan bahe hin caalu. Lixarraa fakkeenyaaf kan bahe jira. Baharraas kan bahe jira. Horro Guduruu irraa kan bahe jira. Baay'inni iddoo kana hundarraa bahe kan laga jirani ni caala jechuu barbaadeeni,'' jedheera.
Waraanni ajaja koo jala turan hundinuu deebi'aniiru kan jedhu Diinaraas loltoonni irra jireessaan Horroo Guduruu Wallaggaa turan gammachuudhaan galaniiru jechuun dubbata.
''Waraanni gurmuudhaan guddaan Horroo Guduruu turan. Kaanimmoo Wallagga Bahaarra turan.
Isaan Horroo Guduruu guutummaatti galanii amma nama sadi qofatu hafa. Ka Wallaggaas galaniiru. Warra gara Lixaammoo ajaja hoogganaa fudhatanii deebi'uuf rincicaa jiru.''
Waa'ee ejjennoo waraana bosonatti hafeerratti wayita yaada kennu Diinaraas, ''Haga gaaffiin uummata Oromoo guutuutti deebi'utti hin gallu warra jedhaniidha.
Miseensonni keenya hidhamaa jiruu, maandhee hidhamaa jiruu, namni nu gargaaraa jiru hin jiruu, Abbootii qabeenyaatiin WBO gargaartan jedhanii hidhaa jiruu, Oromoorraa duuti hin dhaabbanne, hanga kun hundi dhaabbatutti hin deebinu warra jedhaniidha,'' jechuun ibsa.
Ajaji kun hayyu duree dhaaba keenyaarraa darbe, uummata Oromootiin deggerame waan ta'eef diduun sirrii miti kan jedhu Diinaraas, ka deemaa turre ajajaan waan ta'eef garuma fuulduraattuu yoo ajaja walirraa fudhataa hin deemnu ta'e rakkoodha jedha.
Miseensota Waraana Bilisummaa Oromoo kanneen araara fudhatanii galanii fi isaan bosonatti hafan gidduutti dhibdeen uumame jiraa jennee Diinaraas gaafanneerra.
''Kun waan sirriitti jiruudha. Akkan beekutti iddoo lama sadiitti uumameera.
Ammayyuu kan qabamanii hidhamaa jiran ni jiru. Waanti waldhibdee uumu kaayyoon gargar ta'uu osoo hin taane, ajaja fudhataniitu walirratti ka'aa jiru,'' jedha.
'Qabsoo Oromoo keessatti kallattii naa danda'amen qooda fudhachuu fedha'
Kaayyoo fi ejjennoo isaanii ajaja abbootii gadaa fudhachuun fedhii uummata kanaa waliin imaluudha kan jedhu Diinaraas, ammas taanaan waan Oromoo fi Oromiyaan barbaadurratti cichinee qabsaa'uuf deemna jedheera.
Hojii biraa fedha. Qabsoo Oromoo keessatti garuu kallattii naa danda'amen qooda fudhachuu nan fedha.


text:
Taammanaa Bitimaa Irraa
Obboo Aman Abdulkedir,Ministeera Aadaa Fi Turizimii Toopphiyaa Kabajamaa,
Mee waan hundaa nagaan namummaa fi kan Afrikummaa haa dursu!
Kunoo, harra xalayaa banaa tana akkan isiniif barreessu kan na kakaase, barruuleewwan ministeerii keessaniin baafamee, Agarsiisa Turizimii Addunyaa kan dira Barliin, Biyya Jarmanii keessatti gaafa 10. 03. 10 irraa hamma 14. 03. 10 adeemsifamaa ture irratti raabsame.
Akkuma ennaa biraa waan akkanaa argeetoo bira dabruu hin dandeenye. Kan akkan hin dandeenye na taasises, bara amma keessa jirruu fi mootummaa amma impaayerittii Toopphiyaa keessa jiru waanan qalbeeffaddheefi. Waan akkanaa kana nafxanyoonni “teenya” isaan moofaan oggaa hunda baasu, dubbatullee, ittis boonullee! Ammoo, warri kooraa mootummaa Toopphiyaa kan ammaa kana koreetoo impaayerittii bitaa jiru, nafxanyoota haaraa dha. Isaan kun waan hedduun nafxanyoota moofaa-dhaan addaan-baafamu. Kan addaan isaan baasu keessaa inni tokko waayee gaafii sabaa ti.
Mootummaan keessan kun akkuma qawween cabseetoo handhuura Oromiyaa, Shaggar/ Finfinnee seeneen waayee gaafii sabaa irratti nafxanyoota Amaaraatti afaaniin duuluu jalqabe. “Ani firaa fi gargaartuu saboota, sablammiiwwanii fi uummatoota cunqurfamanii ti”, jechuun meeshalee qunnamtii isaan warra Dargii irraa dhaale sanitti dhimma-bawuun olola daangaa hin qabne oofaa ture. San bira kutuun hojiinillee rifoormiiwwan hin tuffatamne tokko tokko godheeti jira. Rifoormiiwwan tanallee inni akka waan keennaa isaa taheetti haa dhiyeessu malee, rifoomiiwwan kun gumoo fi gumaa qabsoo bara dheeraa saboonni fi uummatoonni Kuushii fi warri kaan adeemsisaa turanii ti.
Kunoo amma, xalayaan tiyya tun qabxiiwwan duraasaa lama irratti xiyyeeffatti. 1)Waayee maqaalee lafaa kan Oromoo 2) waayee sanyummaa mootummaan keessan kun uummatoota Omoo (Kuushota Lixaa) irratti adeemsisaa jiruu ti.
Mee amma waayee maqaalee lafa Oromootiin haa jalqabnu! Uummanni Habashaa (uummanni Amaaraa fi uummanni Tigraay) fi uummanni Oromoo bardhibbee hedduu akka biyyoota ollaatti walmaddii naannoo Gaafa Afrikaa kana keessa jiraachaa turani. Walmaddii jiraachuun kunillee dabree dabree kan waraana irratti dhaabate ture. Ammoo, uummatoonni kun akka ollaatti nagaanis walcinaa jiraachaa turaniiyyu. Garuu, gara jalqaba bardhibbee 19-ffaa irraa kaasee waraanni mootoliin Habashaa keessumaa mootoliin Amaaraa uummata ollaa isaanii Oromoo irratti banan akka hamaatti itti-fufe. Booda mootoliiin Habashaa kun meeshaa waraanaa humnoota Oroppaa kanneen yeroo sanii: Biritaaniyaa Guddoo, Faransaa, Ixaaaliyaa fi Rusiyaa irraa argachuun duula hamaa uummataa fi saba Oromoo irratti cimsaniitoo oofuu hojii isaanii isa hangafa taasifatani.
Duraan mootichi maraataan Teediroos jedhamu, booda immooo mootichi ijji isaa amantii Kiristaanummaatiin cufame, kan Yohaannis jedhamuu fi maayii keessa Minilik meeshalee ammayyaa kan warra Faranjii irraa kadhaa fi dhoortoon argatan sanitti dhimma-bawuun, gargaartuu fi gorsituu Faranjii of-duukaa buusanii daangaa Oromiyaa Laga Abbayyaa, Laga Bashiloo fi Laga Barreessaa ciwuun Biyya Oromootti duulanii: sa’aa-nama, margaa-midhaan gubanii, gubsiisanii dachee Oromoo qabachuu dandayani. Waraanni Minilik akkanatti bara 1868 keessa Oromoo Abbichuu fi Jirruu moyeetoo qabatee, itti-fuufun waggaalee 31 booda, bara 1899 keessa Oromoo Booranaa qabachuun Oromiyaa guutuu dagabaafachuu (koloneeffachuu) dandaye. Minilik erga Oromoo keessumaa Oromoo Yajjuu, Walloo, Tuulamaa, Macca Bahaa fi Horro-Guduruu qabatee asiiyyi kan saboonni fi uummatoonni Toopphiyaa Kibbaa qabatamuu dandayani. Dallaan sibiilaa inni dur mootolii Habashaa isaan irraa ittisaa ture sun amma waan caccabeef uummatoonni Kuush, Omoo fi Abbayyaalee (“Nilotics”) waraana Habashaatiin moyamanii biyyoonni isaanii barbadaawanii, namoonni isaaniyyuu kan dhibbaatama danuun lakkaawaman akka hoolotaatti gabaa biyya keessaa fi biyya alaatti gurguramani.
Waraanni Habashaa inni qawwee fi fannoo (“masqalii”) qabatee, Minilikii fi phaaphasiin durfamee Oromoo Arsii erga mooyee booda /harka muraa fi harma muraa Aannolee/ adeemsise sun, inni uummata keenya Walaayitaa erga waraanaan cabsee, dhiiga namaatuu gadiciisee xuuxxate sun, inni uummata Kafichoo fi Dimmee gara dhibbantaa torbaatamaa (% 70) lafarraa duguuge sun,lafa Oromoo fi warra Kibbaa irraa sarbeetoo uummata keenya gabbaarii fi gabra godhachuun jaarraawwan baay’ee: dafqa, imimmaanii fi dhiiga uummatoota kanaatiin jiraachaa kunoo as gaye. Ilaa, ammallee lafa Oromoo saammachaa, lafee Oromoo caccabsatee nyaachaati jira. Warri uummata Oromoo fi uummatoota Kibbaa koloneeffatee jilbeeffachiisuun bitaa jiru kun, mootummaa isaa gegeeddarachuun takka mootummaa moototaa, takka mootummaa faashistii kan akka Dargii, takka mootummaa Amaaraa, takka immoo mootummaa Tigree taheetoo argama. Haatahu malee, mootummoonni Habashaa kun jijjiramanillee, dhaabbiin isaan uummata Oromoo, uummatoota Kuushii warra kaan, uummatoota Omoo fi uummatoota Abbayyaa irratti qaban hin geeddaramne. Gara-jabeessummaa fi bineensummaan gita-bittuu Habashaa kun, kan gita-bittuu Amaaraas haa tahuu kan gita-bittuu Tigree otoo wal irraa hin citin hanga ammaattuu itti-fufee jira!
Kunoo, erga Oromiyaan teenya koloneeffatoota Habashaatiin qabamtee waggaalee 130 taheeti jira. Bara dheera kana keessa gabroomfattoonni Habahsaa miiddhaa fi roorroo akkaan hamaa tahe, karaa addaddaatiin uummata keenya irratti oofaa turani. Ilaa ammallee ittuma jiru. Miiddhaaleen kun karaa dingadee, karaa hawaasummaa, karaa seenaa, karaa aadaa, karaa afaanii fi karaa siyaasaa tahaa turani, tahaas jiru. Roorroo ginni-bittuu Amaaraa saba Oromoo irratti godhe keessaa inni tokko, maqaalee lafa Oromoo gara maqaalee Amaaraa fi maqaalee Yuudaatti geeddaruu dha. Maqaaleen kan namaas haa tahuu kan lafaa, wanneen eenyummaa uummata tokko agarsiisan keessatti argamu. Maqaaleen Oromoo kan namaas haa tahuu kan lafaa hiikkoolee kan qabanii fi bara dheeraa, seenaa dheeraa keessa hulluuquun kan nu dhaqqabani. Kanaaf, maqaalee lafa Oromoo kana geeddaruun roorroo ija-nyaate uummataa fi saba Oromoo irratti adeemsisuu dha.
Mee amma fakkeenyumaaf, maqaalee lafa Oromoo kanneen mootummaa Habashaatiin, keessumaa kan Amaaratiin geeddaraman muraasa wayii haa ilaallu! Ciro (“Asaba Tafarii”), Hara Maayaa (“Alam Maayaa”), Adaamaa (“Naazireet”), Bishooftuu (“Dabra Zayit”), Laaqii Dambal (“Ziwaay”), Shaggar/ Finfinnee (“Addis Ababaa”), Daalattii (“Alam Ganaa”), Hoolota (“Gannat”), Ejeree (“Addis Alam”), Asgorii Bachoo (“Dabra Gannat”), Waliso (“Giyoon”), Ambo (“Hagara Hiywoot”) Adoolaa (“Kibra Mangist”)— fayi. Maqaalee Oromoo bira kutuun kan uummatoota: Haddiyyaa, Kambaataa, Sidaamaa, Gede’oo fi Gimiraa faas tokko tokko geeddaramnii jiru. Magaalaan Daallee, kan uummata Sidaamaa “/Yirgaalam/”-tti jijjiirame. Akkanuma “Hosaa’inaa”, “Arbaa Miinci”, “Miizaan Tafarii” faa kanneen jedhaman kan uummatoota Kibbaa fi kan Oromoo Amaaromuu isaaniiti nutti muldhisa. Habashonni biyyaa fi biyyee teenya humna qawweetiin qabatan kun: namaa-lafa, aadaa-afaan keenya Amaaromsaa turan, ammallee hin dhiifnee ittuma jiru. Nafxanyoonni moofaan namaa fi lafa Oromoo bira kutuun bineeyyii akka gadamsaa faallee “yeminilik dikkulaa” jechuun Amaaromsaa turani. Nafxanyoonni haaraan immoo isuma obbolaa isaanii irraa dhaalan san itti-fufuun, kunoo Gibe Qaldhaa fayiin “Gilgal Gibee” nuun jechaa jiru.
Asirratti mee fakkeenya tokko callaa haa ilaallu! Qaama uummataa fi saba Oromoo kan tahe, uummata Oromoo kan “Afran Walisoo” jedhamu, kan harra lakkoofsaan gara cinaa miliyoonaa (500 000) tahutu, achuma funyaan keessan jala naannoo Shaggaritti argama. Magaalaan handhuura uummata Afran Walisoo taate Waliso jedhamti. Harra uummanni Afran Walisoo kun ijoollee-jaarsi, dhiiraa-dubartiin marti qaccee (diroo) ofii lakkaayeti mana 12 yookaan 14, yookaan immoo 16 irratti Waliso jedheetoo dhaaba. Ammeegaa, gabroomfattoonni Amaaraa waan Waliso uummata kanaa geeddaraniif, waan amma kitaabeen ministeerii keessaniin facaafamte “/Giyoon/” jettee keessuuf, uummata Walisoo jiraa fi du’aa isaa, dabrees saba Oromoo guddicha kana madeessitanii jirtu. Madaa hin fayyine isa ginni-bittuu Amaaraa uummata Oromoo irratti raawwate isin warri Wayyaanees, yookaan warri Wayyaanee wajjin harkaa fi harkeellaa taatanis raawwachaa jirtu. Barruyyaa (kaartaa) keessan kan facaye san irratti: “Hagar Hiyiwoot, Addis Alam, Asaba Tafarii, Naaziret, Giyoon, Dabra Zayit” faa jettaniiti jirtu. Kana waan gootaniif, shimala seenaa fi shimala uummata Oromoo jalaa milquun akka hin dandayamne ganamumaan beekuun mishaa taha!
Qabxii tokkoffaa irraa gara qabxii isa lammaatti yoo ceenu immoo, roorroo fi hacuccaa daangaa hin qabne kan uummatoota Omoo fi Abbayyaa irratti tahee fi tahaa jiruuti agarra. Ginni-bittuu Habashaa warri durii uummatoota keenya kana akka bineeyyiitti adamsee qabuun, gabaa keessa dhaabetoo ittiin daldalchaa ture. Uummatoota keenya kana maqaa jibbisiisaa fi salphisaa itti-moggaasuun “/Shaanqillaa/” yookaan immoo “/gabra/” jechuun waamaa ture. Ammallee gariin isaanii warri dukkana bara durii san keessaa of-baasuu daddhaban, maqaa arrabsoo kanaan uummatoota kana waamu. Harrayyuu warra uummatoota kana akka uummatoota Toopphiyaatti hin ilaalletu argama. Kana irraa ka’uuni harrallee Habashoota keessaa gariin uummatoota obbolaa keenyaa, Afrikaanota Sahaaraa gadii fi Afroo-Ameerikaanotaan “shaanqilloota” yookaan “gabroota” jechuun kan waamani. “Lafa deddeebisanii dhiqaniif biyyeen irraa hin baatu”, jedha mammaaksi Oromoo tokko.
Kunoo, yeroo ammaa kana akka durii obbolaa keenya kanaan daldaluun addunyaa irratti seeraan dhoowwamaa waan taheef, akka biraatti isaaniin daldalachuutti ka’ame. Daldalli inni harraa kun daldala isa akka durii obbolaa keenya kana adamsee qabachuun gabaa baasu otoo hin tanee, kan isaan amma achuma bakka jiranitti gandeeni fi manneen isaanii keessa lixee qullaa isaanii fakkoolee (footoowwan) kaasuun addunyaatti dhiyeessee, imaltoota (turistoota) itti-waamee akka bineeyyiitti doowwachiisu. Isa biyyoota Afrikaa kan akka Keeniyaa, Tanzaaniyaa fi Repuplika Afrikaa Kibbaa faatti: leencota, arboota, sattawwaalee fi harrediidolee faa imaltoonni Faranjii dhaqanii doowwatan san, kunoo mootummaan Habashaa, ee mootummaan warra Wayyaanee uummatoota keenya kana irratti adeemsisaa jira.
Ammaan tana Sarangeetii bineeyyii isa Tanzaaniyaatu gara Sarangeetii uummatoota Omootti geeddarame jechaa dha. Sanyummaa Habashaa isa ifatti bayee miilaan deemu kana, namni arguu fedhe kitaabeewwanii fi barruulee ministeerii Toopphiyaa kan “/Aadaa fi Turizimii/”-tiin, dabres dhaabbilee imaltootaa kan addaddaatiin bayeetoo magaalaa Barliinitti uummataaf hirame arguun gayaa dha. Egaa, amma gabraan daldaluu warra nafxanyoota moofaatu gara ilmoo namaa qullaa isaa (qullaa ishii), qaama hormaataa fi kaan agarsiisuun daldalachuutu nafxanyoota haaraa, warra Wayyaanetiin adeemsifama jechaa dha!
Sanyummaa ija baase kana uummanni Oromoo guutuun, uummatoonni Toopphiya Kibbaa marti, namummaatti amantoonni Habashaa fi kan addunyaa hundi saaxil-baasuu qabun jedha! Dhalli namaa karaa mirgaa fi haqaatiin: dhiiraa fi dubartiin, gurraacha fi Faranjiin, Arabaa fi Hindiin, Shaayinaa fi Ameerikaanonni Warbiyyaa, warri Omoo fi Habashaan, Oromoo fi warri Gambeellaa, Kiristaana fi Muslimni, Waaqeffataa fi duukabuutuun Budahaa faa hundumtuu walqixxee dha. Akka amantii Oromoo isa durii, akka Oromeetti (Waaqeffannaatti) karaa kamiinuu haa tahuu: namaan daldaluun laguu dha; haraamuu dha; hooda; hoola. Akka seera Oromoo dimokiraatawaa sanii, akka Seera Gadaatti: namaan daldaluun seera caffeetti tumameen dhoowwaa dha.
Oromoon durii nama waraana keessaa boojiyellee ni moggaafata, ni guddifata, namni sun feenaan waggaa tokko booda gara biyya isaatti deebisa malee, nafaa fi lubbuu isaa jeequun akka warreen biroo hin gurguratu. Nafxanyoonni moofaa fi nafxanyoonni haaraan ishii tanallee aadaa Oromoo fi seenaa Oromoo irraa barachuun of-wayyeessuu daddhabaniiti, kunoo akka biraatti namaan daldaluutti ka’ani. Ginni-bittuu Habashaa kun kan warra Amaaraas haa tahu, kan warra Tigree uummatoota humna meeshaa waraanatiin koloneeffate kana dhiisitii uummatuma ofiituu: jeejee fi beela, gidiraa fi hiyyummaa, duubattafiinsa fi dukkana keessaa baasuu hin dandeenye. Hojii fi gochi isaa gaaddatee, saammatee, raammatee: dafqa, imimmaani fi dhiiga uummatootatiin buluu dha. Garuu ni oola, ni bula malee, irree uummatoota gabroomfamanii fi irree uummata Habashaatiin rukutamee tayee-kosii keessatti darbatamuun isaa hin hafu!
Kabajamaa ministeera aadaa fi turizimii Toopphiyaa, kunoo ani yaada kiyya kana oggaan isinii dhiyeessu akka namaa fi keessumaa akka miseensa uummatoota warra Habashaatiin koloneeffamanii tokkootti kabajan isiniif qabu ibsuun fedha. Akka miseensa gita-bittuu Toopphiyaa harraa kanaatti immoo, yaada kanaa olitti ibsameeniin isin dura dhaabaddha. Kan akkan isin dura dhaabaddhu na taasise jaalalaa fi kabajan uummata kamuufuu qabu malee, jibba namummaa keessanii wayii miti. Ni tura malee, ni bula malee, aduun birmadummaa, bilisummaa fi walabummaa uummata Oromoo fi tiruuwwan isaa uummatoota Tooppphiyaa Kibbaatii bawuun waan hin oolle! Kana waxalli basaaftuu fi foolisii keessanii, heddumminni manneen hidhaa keessanii, baay’inni taankii keessanii, hurrifni roopphilaa waraana keessanii, summii fi gorraatiin loltuu keessanii, dhoowwuu fi dhaabuu gonkumaa hin dandayu!
Taammanaa Bitimaa
============== // ==============


text:
LibreOffice 7.4 Help
Iddoo qaaqa amaloota dirree itti gulaalu dandeessu siif bana. Dirree fuula durraa cuqaasitii kana booda ajaja kana fili. Qaaqa kan keessaatti, qabduu xiyya dirree kan duraa yk itti aanuu akka siif siqsu fayyadaamu ni dandeesa.
Dirree galmee kee irraa bantee gulaaluuf dirree irra lama cuqaasuu ni dandeesa.
To change the view between field names and field contents in your document, choose View - Field Names.
Yoo walqabsiisaa DDE galmee kee keessaa filattee, kana boodaa, qaaqa Gulaali - Dirreewwan, kana Walqabsiisaa Gulaali bana.
Yoo dirree Akaakuu kan "Ergaa" dura erga cuqaastee booda Gulaali - Dirreewwan filattee, qaaqa Deetaa fayyadammaa kana bana.
Akaakuu dirree atti gulaaluutuu tarreesaa.
Miseensi qaaqa kanani gadii kan mul'ataan yammuu Akaakuu dirree filataamee wal gitaan qofa.
Dirree filaatameen tarreessa, fakkeenyaaf, "fixed". Yoo barbaadee, Akaakuu dirree filataameef dirqala kabiroo cuqaasu ni dandeesssa.
Qabeentoota dirreettif dhangii fili.Deetaaf, sa'aatii, akasuumas hiika fayyadamaa dirree, tarree keessa "Dhangii dabalataa" cuqaasuu ni dandeessa , isa booda dhangii addaa fili. Dhangiin jiruu Akaakuu dirree atti gulaaluu irratti hunha'aa.
Akaakuu dirree filataameef iddoodaa agarsiisa, fakkeenyaaf, "Fuula Itti aanuu ," " Lakkoofsas Fuula" yk "Fuula Duraanii". Gatii iddoodaa haaraa kan lakkoofsa fuula agarsiisaamee irratti ida'amuu saaguu ni dandeessa.
Lakkoofsa fuulaa mul'atuu osoo hintaanee, lakkoofsa fuulaa isa dhugaa jijjiiruu yoo barbaade, gatii Iddoodaa hinfayyadamiin. Lakkoofsoota fuulaa jijjiiruu yoo barbaade, qajeelfama Lakkoofsa Fuulaa kana duubisi.
Hiika gatiilee fi sadarkaa toorii "Boqannaa" Akaakuu dirreef jijjiiri.
Jijjiiramaa maqaa dirree agarsiisaa. Yoo barbaadee, maqaa haaraa galchuu ni dandeessa.
Jijjiiramaa gatii dirree ammaa agarsiisaa. Yoo barbaadee, gatii haaraa galchuu ni dandeessa.
Haala akka dirreen kaka'uuf ta'uu qabu agarsiisa.yoo barbaade, haalahaaraa saaguu ni dandeessa.
Haalii dirree ta'uus ta'uu batuus irratti hunda'ee qabeentoota dirree agarsiisame jijjiiri.
Dirree filataameef barruu wabii saaga yk ifteessa.
Maqaa maakroo, dirree filatame ramadame agarsiisa.
Iddooqa barruu kan dirree filataamee agarsiisa.
Barruu haalatti walqabate agarsiisa.
Foormulaa dirree foormulaa agarsiisa.
Uunka dirree filataamee kan kuusadeetaa irratti galma'ee saaguu barbaaddu fili. Gabatee yk gaafataa kan dirree filaatamee agarsisuu akasumaa jijjiiru ni dandeesssa.
Haali ifta'ee Akaakuu dirree iddoo gahee kan "Kuusaa kami'u" Kuusadeetaa lakkoofsa Kuusaaf agarsiisa.
Gara dirree duraanii galmee keessaa Akaakuun walfakkataanitti utaala. Qabduun kun kan ka'uu danda'uu, yammuu galmeen dirree akkaakuu tokko ol ofkeessaa qabatee dha.
Dirree Duraani
Gara dirree itti aanuu galmee keessaa Akaakuun walfakkataanitti utaala. qabduun kun kan ka'uu yoo galmeen dirree Akaakuun wal fakakataan tokkoo ol of keessa qabaate qofa.
Dirree Itti Aanuu


text:
FAAYIDAALEE DINNICHAA /DAAXXAA (POTATOES)
Faayidaalee Dinnichi fayyaa keenyaaf qabu keessaa muraasni:-
1. Dandettii dhibee infeekshinii garagaraan dhufan; keessattuu, kan vaayirasii fi baakteriyaa garagaraan dhufan dandamachuu (Madiinummaa) qaamaa keenyaa ni dabala…………kun hojii Vit.C ti
2. Sirni bullaa’insa nyaataa akka si’aa’uu fi dabalu godha…..kun hojii Vit. B6 ti
3. Gogaa miidhagaa fi fayyaa qabeessa ta’e akka qabaannuuf hedduu gargaara……kun hojii Vit.C ti
4. Gogiinsa garaa nurraa qolachuudhaan, alkallattiidhaan immoo dhibee Kintaarotii nurraa ittisa…..kun hojii ‘fiberii’ ti
5. Hirriba gaarii akka rafnuuf hedduu gargaara…hojii ‘Choline’
6. Dhibee Kaanserii garagaraaf, kan akka Kaanserii mari’umman furdaa fa’a nurraa ittisa…hojii folate/Vit. B9 fi Vit. C
7. Ulfaatina madaalawaa akka qabaannuuf nu gargaara…..hojii ‘fiberii’ ti
8. Dandeettii waa yaadachuu fi qayyabachuuf ni gargaara….hojii ‘Choline’ ti
9. Hamma sukkaara qaama keenya keessaa to’achuuf, kanaaf namoota dhibee sukkaaraa qabaniif ni gorfama ….hojii Istaarchii fi fiberii ti
10. Fayyummaa lafee keenyaaf hedduu tola…..hojii albuudota olitti jennee ti
11. Dhiibbaan dhiigaa akka too’atamuuf, kunis akka ol hin kaane gochuu irratti gahee guddaa taphata…..hojii pootaasiyeemii, akkasumas qabiyyee sodiiyeemii jedhamu immoo baayyee xiqqoo qabaachuu
12. Fayyummaa onnee keenyaaf hedduu gargaara….hojii fiberii, pootaasiyeemi, Vit. B6, Vit. C fi sababa 👆11ffaa jenne
13. Qorra nurraa ittisa, keessattuu yoo affellee nyaanne.
Galatoomaa!!!


text:
Amnesty International: Dhiittaan Mirga Namummaa Itiyoophiyaa Amma Sadarkaa Yaaddessaarra Gahee Jira
NAIROBI (VOA Afaan Oromoo) — Waggoota 25 darbaniif gochi dhiittaa mirga namumaa Itiyoophiyaa itti caalaa dhufe jedha dhaabbanni mirga dhala namaatiif falmu, Amineestii Internashinaal(Amnesty International).
Dhaabbitichi wal gayii mata dureen isaa ‘Dhiittaa Mirga Namummaa Waggoota 25f itiyoophiyaa Keessa Ture’ jedhu irratti marii kaleessa taa’e irratti kana ibse.
Kufaatii mootummaa Dargii boodas dhiitamuun mirga namummaa Itiyoophiyaa keessatti waan itti fufeef lammileen biyyattii hedduun hidhaatti ugguramuun itti fufeera jedha.
Wal gayii kana irratti namootni dararri mootummaa Itiyoophiyaan irra gahe dhiyaatanii ragaa yoo bahan baqattoonni Oromoo fi lammiilee Itiyoophiyaa kaan kan wal gahii kanarra turanis Gamtaa Mootummootaatti dhaabbati baqataa UNHCR tajaajila nuu kennuu maluu nuu kennaa hin jiruu jechuun komii qaban dhiyeefftan.
Akka Amnesty International jedhutti dhiittaan mirga namummaa Itiyoophiyaa waggoota 25 darban itti fufuu qofaa mitii ira sadarkaa yaaddessaa irra gahee jira.
Haalli qabiinsa mirga ilma namaa Itiyoophiyaa keessa jiru haga yoonaa waan hin fooyya’iniif lammileen Itiyoophiyaa yeroo ammaa kana rakkoo keessa jiraachuus dhaabbatichi ibsee jira.
Wal gayii Naayiroobiitti gaggeeffame irratti baqattoonni Itiyoophiyaa hidhaa keessa turan, waan isaan irra gahaa ture saba walgayii san irratti argameef akka ragaatti hiraniiru.
Barsiistuun Yuuniversitii Haramaayaatti barataa turte tokko akka sabaaf ragaa baatettii, barataa yeroo turtee kaaftee akka hidhaa fi darara cimaa keessa dabarte dubbatti.
Keessumaa labsiinn dhimma shororkeessummaa ilaalchisuun bara 2009 labsame fayyadamuun mootummaan Itiyoophiyaa paartilee mormitootaa balleessuuf, gaazexeessitootaa fi namoota mirga namummaaf falaman hidhuudhaaf ta’ee jechuun dhimma itti baheera jechuun bakka bu’aan Amnestiin wal gahii kana irratti ibsaniiru.
Kana maleessa akka gabaasa Amenstiitti bara gabaasa mata duree ‘Because I am oromo’[Waan ani Oromo taheef] jedhuun mootummaan Itiyoophiyaa dhalateen Oromoo ka ta’an, waan isa mormaniifii waggaa sadii keessatti qofaa namoota 5000 hidhatti guuree jechuun gabaase.
Haala qabiinsa mirga namaa Itiyoophiyaa keessa jiru ilaalchisuuun dhaabbileen mirga namummaaf falman yeroo hedduu rakkoo jiru dubbatanus hawaasi addunyaa garuu haga yoonaa deebii quubsaa ittti hin kennine, kuni maaliif tahe jechuun gaafata Muthoni Wanyeki, hoogganaa Waajira Damee Amineestii internatinaal Damee Afriikaa Bahaa.
Mata dureen walgahii irratti ka’e biroon, dhimma baqattoota Itiyoophiyaati. Baqattoonni kunis waajjirri baqataa UNHCR gargaarsa nuu kennuu maluu nuuf kennaa hin jiruu jechuun komataniiru.
WalgahichA irratti ka argaman bakka bu’aan dhaabbata baqataa, UNHCR yeroo ammaa kana lakkoofsi baqataa akka addunyaatti waan dabalaa dhufeef dhaabbati UNHCR hanaqina maallaqaa akka qabu himaniiru.
Dhaabbatichii rakkoolee baqattoota Oromoo irraa gahan jiran jedhes dubbateera.
Gama biroon dhimmi buufata kaampii baqataa Dadhaab cufuu ka’eefii ka ture yoo tahu, lammilee oromoo achi keessa jiran egereen isaanii maali ka jedhuuf Mrs. Marry’n “Mootummaan Keeniyaa erga sagantaa isaa nu beeksiseen booda haala isaan itti gargaaraman mala dhoofnaa jedhanii,” jiran.
Walgahii Amineestii Internaashinaal Naayiroobiitti qopheesse kanatti irratti namoota 150 ol tahanitti itti dhufe.


text:
Koreen hojii raawwachiiftuu paartii Arenaa xiinxala gaggeesseen mummichi ministeeraa Abiyyi Ahmad eega aangoo qabatanii as sadarkaa guutuu biyyaatti walabummaa sabaa himaa sochii paartilee siyaasaa fi gama hidhamtoota hiikuun argamaa kan jiru ta’uus Inni kun Tigraay keessatti isa jiru waliin quba wali hin qabu jedha.
Hidhamtoonni gadhiifana hin jiran waltajjiin siyaasaa isuma duriiti akkasumas sabaa himaan walaba ta’anii sosso’uun hin jiru jedha paartiin Arenaa.Namoonni miseensa paartii Arena ta’u isaaniif qofa hidhaman amma iyyu hin gadhiifamiin waan jiraniif mootummaan bulchiinsa naannoo Tigraay akka isaan gadhisuuf gaafate.
Paartiin Arenaa fi adda bilisummaa Tigraay ykn TPLF tokko ta’an jechuun oduun dhaga’amu soba jedhee kanaafis sababaan falaasamnii hordoofnu tokko miti jedhee jira.
Ertraa fi Itiypphiyaa gidduutti nagaa bu’e Arenaan akka deggeru garu waan hunduu fedhii namoota daangaa irra jiran irratti hundaa’uun ta’u akka qabu hubachiise.
Kana malees gosa irratti hirkachuun haleellaan gaggeeffamu akka dhaabatu namoota Tigraay keessatti dhalatan bulchiinsa naannoo adda addaa keessa jiraachuuf mirgi qaban akka eegamuu gaafatee jira.Dhalattoonni Tigraay kannen haleellaa irratti gaggeeffame dheessuun biyya ofiitti galan mootummaan naannoo Tigraay deggersa tokko iyyu kennaafii akka hin jirrees ibsamee jira.


text:
Godina Harargee Bahaa aanaa Jaarsootti xayyaarri qoricha farra awwaannisaa biifaa turte kufte
Godina Harargee Bahaa aanaa Jaarsootti xayyaarri qoricha farra awwaanisaa biifaa turte lafa dhawuu, bulchaan aanichaa Obbo Abdulqaadir Dazii BBCtti himan.
Bulchaan kun xayyaarichi har'a [Kamisa] guyyaa keessaa naannoo sa’aa jahaatti araddaa Gidayaa Bahaa jedhamu keessatti kufuu isaa BBCti himan.
“Weerarri awwaanisaa erga nu jalqabe guyyaa afraffaadha. Awwaanisni kun akka malee baay’achuurraa kan ka’e araddoota afur irratti midhaanirratti miidhaa geessisaa ture.
Xayyaarichi awwaannisa kanaaf jecha dhufee yeroo naanna’u miidhaan tasaa irra gahe,'' jedhan.
Torban tokko duras Naannoo Amaaraa Aanaa Warrabaabootti weerara awwaannisaa mudate ittisuuf jecha heelikooptarri keemikaala biifaa ture kufeera.
Balaa naannoo Amaaraa kanaanis lubbuun darbe akka hin jirree fi balaliisaan garuu balaan jiddu galeessi isa mudatee Hospitaala Samaraatti yaala argachaa turuu gabaasnee turre.
Balaa guyyaa Kamisaa Aanaa Jaarsotti qaqqabeen, xayyaaricha keessa balaliisaan qofti kan ture yemmuu ta’u, innis miidhaan akka irratti hin qaqqabne.
“Battalumatti yeroo nuti aanaarraa ambulaansii erginuuf xayyaarri biraan dhufee fuudhe. Innillee nagaa qaba, hin miidhamne. Haala gaariidhaan gara Dirredhawaatti geeffamee jira,” jedhan bulchaa aanichaa Obbo Abdulqaadir.
“Xayyaarichi goommaan irraa harca’ee jira malee kan biraa nagaa qaba,” jechuunis BBCtti himan.
Gandoota aanaa Jaarsoo afur keessatti hoomaan awwaannisaa gosoota midhaanii akka mishingaa fi boqqoolloo irratti miidhaa cimaa geessisuu isaas Obbo Abdulqaadir dubbataniiru.
Balaan walfakkaataa torbee darbe naannoo Amaaraa keessatti mudatee kan ture yemmuu ta’u, weerarri hoomaa awwaanisaa kutaalee biyyattii garaagaraa keessatti mudataa jirus omishaa midhaanii irratti miidhaa qaqqabsiisaa jira.


text:
Dimookiraatichi Joo Baayden filannoo pirezdaantummaa Yunaaytid IsteetIs baranaa irratti filatamaa prezidaantummaa (president elect) jedhamaniiru. Baayden hamma Amajjii 20, 2021 kakatanii taayitaa qabatanitti mootummaa keessatti gahee in qabaatan.
Dhabbileen miidiyaa Ameerikaa bahii filannoo walitti qabanii fi hordofan lakkoofsi Baayden Kutaa Pensilveeniyaa irraa argatan caalmaa agarsiisuu isaa Sadaasa 7 mirkaneessuudhaan, bahii sagalee gurmuu filattootaa (eleektoral vootis) moohuuf barbaachisu 270 ool argachuu isaanii ibsan. Daqiiqaalee muraasa boodas herregni hojjatame bahii san mirkaneessee Baayden mohuu isaanii agarsiise.
Sababa kaanaafi egaa, miidiyaalee hedduun, VOA dabalatee Baayden pirezdaantii ta’uuf jiraachuu kan gabaasan. Yeroo tokko tokko garuu sagaleen kaadhimamtoonni argatan walitti dhihoo yoo ta’e, miidiyaaleen abbaa mohe himanis, kaadhimamaan inni biraan mohame jedhee dubbachuu dhiisuu mala. Pirezdaant Traamp hamma ammaatti kana hin goone. Waan qabatamaa ta’e odoo hin dhiheessin, Traamp filannoon hataamuu dubbatanii mormuudhaf murteessuu himan. Ijjannoon pirezdaantichaa seera tumtoota Waashignitan yaada adda addaa akka qabaatan godheera. Ripablikaanonni himannaa Traamp kana seeran akka laalamu deeggarsa isaanii ibsanii karaa kaaniin immoo bakka-bu’oota uummataa garee isaanii irraa filannoo miilanaa irratti mo’aniif gammachuu ibsaa jiran.
Dhimmi Kun Hoom Hiikoo Argata?
Bahiin filannoo Yunaaytid Isteetis torbanoota booda raggasifama. Kana edduutti garuu dhimmichi mana murtii deemuu akkasumas Kutaalen sagalee irra deebi’anii lakkahuuf murteessuu danda’u.
Bulchiinsi Traamp haga ammatti ragaa filannoon hatamuu agarsiisu dhiheessuu baatus, iyyata isaa gama seeran gaafachuuf yeroo inuma qaba.
Takka Kutaaleen sagalee raggaasisnaan, ji’a Muddee keessa filattoonni dursanii eenyuun akka filan beeksisan (pledged electors) ka gurmuu bakka-bu’oota kutaalee sagalee kennu. San booda jalqaba ji’a Amajjii, sirni kakuu fi aangoo fudhachuu geggeeffamuuf torban lama yeroo hafu sagaleewwan kennaman hundi kongresiidhan raggaasifaman.


text:
Chaayinaan walii galtee daldalaa haaraa tolfachuu irraa duubatti harkifatte jechuun prezidaantiin Amerikaa Donaald Traamp akeekkachisanii jiru.
Kunis filannoo prezidaantummaa bara 2020 akka Traamp injifataniif abdii kenne jedhamee jira. Traamp gama Taariifa dabaluun Chaayinaa waliin dorgommii keessa kan jiran yoo ta’u Amerikaan Chaayinaa waliin marii gaggeessitu gaarii ta’u dubbatan.
Mariin marsaa itti aanu gara dhuma baatii kanaatti Waashington keessatti gaggeeffamuuf kan walii galamee ta’uus guyyaan bellamaa qabame hin jiru.
Chaayinaan mootummaa haaraa argamu waliin dubbatanii akka dur baran sana Amerikaa saamuu kan fedhan ta’u nana beeka jedhan Traamp.


text:
Dhukkubi saree maraachu waggaatti namoota kumaan lakkaawamu akka ajjeesu Giddugalli Qorannoo Fayyaa Hawaasaa Itiyoophiyaa beeksise. Giddu-galichatti qorataa ta’an Dookter Yimer Mulugeetaa, dhukkubi saree qalbii fuudhu kun waggaatti lammilee Itiyoophiyaa kuma lamaa fi dhibba torbaa ol ajjeesaa jedhan. Dhukkuba Kanaan Itiyoophiyaan Afriikaarraa sadarkaa lammataarra ka jirtu tahuu himanii kanaaf sababaan namni hubannoo dhabuudha jedhan. Ministeerri Qonnaas dhibee kana to’achuuf hojiittan jira jedhaa. Gabaasaa guutuu caqasaa.
Dhukkubni Saree Maraachu Itiyoophiyaatti Waggaatti Namoota Kumaan Lakkaawaman Ajjeesa, Jedhame
Oduu
Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa
28-11-2022
Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa
Kanaas caqasuu feeta ta'a
-
-
-
-
-
-
25-11-2022
Hoggantoonnii Marii Araaraa Tigraay Deeman


text:
Gola Seenaa Irraa
Aaqilli/qaroon namaa tokko gafa tokko mucaa ofiitin akkana jedhe,”Ilma koo yommuu balaan sitti bu’uu garmalee aarte abdii hin kütin. Kuni dhugumatti Rabbii ofii ilaalchise yaada badaa qabaachutin wal qixxaata. Akkasumas diinaf gammachuu kenna. Namoota birootti hin baacin/itti of hin jajin. Dhugumatti yeroo maraa ani nama tokkotti baacu namni biraas akkasuma natti baaca. Addunyaa tana keessatti namni galte(target) xiyyoota wal duraa duban itti dhufaniiti. Gariin bira darbuu,gariin ni hanqatu(bira hin gahan),gariin mirgaa isaatti kufu,gariin bitaa isaatti kufu,gariin immoo isa waraanu. Beeki hojii gaarii kamifiyyuu mindaa(ajrii) ni argatta. Akkuma ati nama waliin daldaaltu,namoonnis akkasuma si waliin daldaalanii beeki.(Kana jechuun yoo nama kabajje namnis akkasuma si kabaja. Yoo hin kabajinis akkasuma isaanis si hin kabajan.) Namni haadha abbaa isaatif ajajame fi tola oolef ijjoollen isaas akkasuma ajajamuu fi tola ooluf. Haafa’uu fi hawwii qullaa irraa fagaadhu. Dhugumatti isaan lamaan kunniin jireenya tanatti hiyyummaa bakka bu’aniiti. Hanga dandeessu Rabbiin sodaadhu. Har’a kaleessarra,boru immoo har’a irra,dhokataa kee mul’ataa keetirra yoo wayyeessu/foyyeessu dandeette,godhi(hojjadhu). Hojii dhiifama gaafachu qabduuf of eeggadhu,eenyullee hojii gaariif gonkumaa dhiifama hin gaafatu.( Yommuu salaataf(sagadaaf) dhaabbattu salaata nama nagaya dhaammatu salaati;ammaan booda salaatu akka hin dandeenye akka waan du’u heddu godhii salaati. Haya(saalfannatti) maxxanii, namoota haya(saalfannaa) qaban keessaa tokko taatati. Namoota miidhaa irraan hin geessin. Kana irra, waan gaarii kenniif/godhiif; yoo dandeesse isaani araarami. Yommuu waa gaafatamtu doy’a hin ta’in. Yommuu namni tokko gargaarsaf si gaafatu duubatti hin harkifatin. Namni yoo doqna(doy’a) ta’e ergasii Rabbiin wantoota isatti dhiphisa. Nama kenneef immoo Rabbiin wanta inni kenneef bakka buusaf.”141
Daandii Musliima Jireenya Isaa keessatti -147
Jireenyi Musliima bu’uuraale torba(7) irratti kan dhaabbattu ta’uu qabdi. Kitaaba(Qur’aana) Rabbiitti maxxanuu yookin qabachuu, karaa Ergamaa Rabbii(SAW) hordofuu,wanta haalala ta’e nyaachu,namoota biroo miidhu irraa of qusachuu,cubbuu/badii irraa fagaachu,yeroo hundaa towbachuu(gara Rabbii deebi’u),mirga(haajaa) namoota biroo guutu. Muftiwwaan gurguddoon Islaama yeroo darbee fi kan ammaa jireenyi Musliima wantoota armaan olitti eerame irratti hundeefamu akka qabu mirkaneessan. Obboleessa/obboleetti Musliima bu’uuraale torbaan armaan olii kanniin irratti gadi dhaabbadhu,fedhii Rabbiitin hanga duutu.
Nageenyi Boru dhufa -148
Hogganaan dhugaan qajeele fi akka muftiitti kan ilaallamu Umar bin Abdul-Aziz kuxbaa(sermon) isaa kan dhumaa keessatti akkana jedhe,”Yaa namoota isin kaayyoo malee hin uumamne. Akkanumatti hin haftan osoo hin herreegamiin(wanta hojjattaniif osoo hin gaafatamiin akkanumatti hin dhiifamtan). Ga’uumsa dhumaa qabdan kan Rabbiin isin jiddutti murteessu hedu. Namni rahamtaa Rabbii kan waa hunda of keessatti qabateen ala jiru dhugumatti ni kasaara. Namni Jannata hanga samii fi ardii bal’attu seenu dhowwame kasaare. Beekkadhaa, nageenyi boruu nama Gooftaa isaa sodaate fi wanta baay’ee argachuuf wanta xiqqoo kan gurgureefi(jannata argachuuf nama hojii gaarii hojjateefi) – wanta badu wanta hin banne kan turuun kan jijjireefi. Isin keessaa ana caalaa nama cubbuu qabuu kan hin beekne ta’ullee ergaa kana isiniif dhaama. Anaa fi isinillee Rabbiin akka araaramu nan kadha. “ Kuni damboobummaa (humility) namoota hojii gaarii hojjataniiti. Rahmanni Rabbii warroota hojii gaggaari dalaganitti dhihoodha.
Maal asirraa barattan? Wanti keessa koo rukute hima dhumaa Umar bin Abdul-Aziz jedhedha. Eessa jirra nuti? Hojii gaarii tokko hojjanaani fi bu’aan isaa nuu fi namoota irratti mul’annaan, maal ofiin jenna,namoota biroo hoo akkamitti ilaalla? Kaliifan kuni ummata dura dhaabbate,”Nama na caalaa cubbuu/badii qabuu isin keessaa hin beeku.” Nuti garagaltoo kanaa immoo “Nama na caalaa hojii gaarii hojjate hin jiru.”jenne yaadnaa mitiree? Cubbuu keenya daganne hojii keenyan of tuulla. Yaa Rabbii dhukkuba kanarraa nu fayyisi,nu qajeelchi,nuu araarami.
Maalik Ibn Dinaar -151
Gaafa tokko Maalik ibn Dinaar barattoota muraasa isaatin akkana jedhe,”Yommuu jabaachu/gogoga qalbii keessanii,laafinna qaama keessanii fi xiqqeenya soorata keessanii hubattan, waa’ee wanta isin hin galchine akka dubbattan beekaa.”
Jechoota hikmaa(wisdom) -157
Yommuu ibn A’un namticha biraatti nagaha dhaamu,akkana jedheen,”Sirratti sodaan Rabbii(taqwaan) haa jiraatu,nama taqwaa qabuuf addummeen (kophummaan) itti hin dhagahamu.”
Zayid bin Aslam akkana jedha:”Nama Rabbiin sodaatu namoonni isa jaallatu osoo san dura jibbaniyyuu.”
Imam Sawriin(Rabbiin rahmata isaa haa godhu) Ibni Abi Zaa’ibin akkana jedhe:”Yoo Rabbiin sodaatte Inni siif gahaadha,namoota hin barbaaddu. Yoo namoota sodaatte,isaan si hin quubsan yommuu hirkannaa guutu Rabbirraa ati qabduun wal bira qabamu”
Suleeymaan bin Dawuud akkana jedhe,”Wanta namootaa kenname nuufis kan akka isaaniti fi san caalu nuu kenname. Wanta namoonni beekan nutis ni beekna. Garuu wanta sodaa Rabbii dhoksaa fi ifatti,haqummaa yeroo gammachuu fi gaddaa,madaalama yeroo durummaa fi hiyyummaa caalu hin agarre.”
Dhiirsa Filachuu-171
Namtichi tokko Hasan bin Ali(RA) akkana jedhe gaafate,”Intala takka qaba. Namoonni fuudhaf na gaafatu. Eenyutti haa heerumsiisu?”
Hasan akkana jedheen,”Nama Rabbiin sodaatutti heerumsiisi. Yoo ishii jaallate ni kabaja. Yoo ishii jibbe immoo hin miidhu.”
Kanaafu yoo abbaa taatee intala qabaatte,ishiif yaadi nama Rabbiin sodaatutti heerumsiisi. Yoo ati immoo intala dhiirsa barbaadatu taate nama Rabbiin sodaatu barbaadadhu,yoo si jaallate si kabajaa,yoo si jibbe immoo si hin miidhuti. Tolee obboleetti too!
Caaltuu Dubartoota(The Best of Women) -174
Namni baadiyaa tokko kan dubartoota waliin muxannoo qabuu waa’ee dubartoota gaafatamee. Akkana jedhe,”dubartiin gaariin dheertu yommuu dhaabbattu,beekkamtu yommuu teettu,dhugaa tan dubbattu yommuu haasoftu. Ishiin yommuu aartu aariin ishii dafee kan irraa galu,kolfi ishii seeqata bareedadha(beautiful smiling). Yommuu waa hojjattu haala gaariin hojjatti.Dhiirsa ofiiti ni ajajamti,mana ofitti maxxanti. Ummata ishii keessatti ni kabajamti garuu sammuu ofii keessatti homattu of hin lakkooftu. Nama kan jaallattu fi bilchaattudha. Wanti ishii hunduu gaariidha.”
Hiriyummaan akkana ta’uu qaba -176
Abu Dardaa(RA) niiti ofiitin akkana jedhe,”Yommuu anaa aaru argite,aarii koo qabbaneessi. Yoo ati aartu aarii kee ani sii qabbaneessa. Akkana ta’uu baannan maalif walitti saahibomna(hiriyyoomna) ree?” Yommuu jechi kuni İmaam Zuhri gahu,akkana jedhe,”Hiriyummaan akkas ta’uu kan qabuudha.”
Kitaaba wabii
Gems And Jewels lakkoofsonni armaan olii fuula kitaabichaa agarsiisu
Hanga barruu biraatin walitti deebinutti Assalamu aleykum wr wb. Turtii gaarii


text:
Genzebee Dibaabaa,atileetii Itoophiyaa ganna 24. Ilmaan Obboo Dibaabaa Qananii fiigichaan addunyaa moohan keessaa tokko.Metirii 1500,3000 fa moohuun beekamti.
Dorgommii Kamisa dabre (Wacabajjii 11,2015) Osloo Noorweyitti dorgomanillee isiitti moo’e.Utaalchii,fiigichii isii maan fakkaata?Warrii yoo isiin dorgommii adunyaatti fiiddu arge maan jedha?Dhibaa Guyyoo
yoo Ganzabeen dorgommii km Oslootti dorgomte ittuma dhiyaatee arge keessaa tokko:
“Akka nama qilleensa gubbaa cehuu kaan ceeti. Fiigichii isii maan fakkaata jennaan, “fiigichi isii guchii ceetu fakkaata…miilii lafa hanqatee quba miilaatiin lafa tuxxi malee waan dhugumaan lafa irra ejjattu hin fakkaattu.”
Tana malee akka jecha Dhibaatti Ganzabeen,“nama dhugumana qilleensa gubbaa loou fakkaatti.”
Yoo atileetotii Itoophiyaa dorgommii biyya alaa dhufan nama hedduutti bahee simata.Kaan biyya isii, kaan naannoo isii,kaan ammoo saba isii faarsa.
Faaruun tun akka jecha Hayilu Kitaabaa,ka ufillee istaadiyoomi Bishleeti, Oslo, Noorwey dhaqee dorgommi Ganzabee laale jedhetti,“ummatii Oromoo bara baraan aadaa godhatee bahee isaan deeggara.Hamileen isaan achitti argatan waan diqqaadhaa miti.”
Hayiluun sirbaan beekama.Ispoorti tama jaalatta jennaan cufaa hinuma jaaldhaa hojjaa gabaadhabdhee malee silaa hinuma fiigaa jedha.
Kubbaa Miilaa
Dorgommi Kubbaa Miilaa Waancaa Addunyaa Ijoollee ganna 20 gadii U20,New Zelanditti itti jiranii biyya saddeettan walti hafuuf deeman keessaa afur qaata beekaman; Biraazili,Maalii,Serbiyaa fi Senegal.
Taphii kun guyyaa shaniin duubatti dhumata. Biyya 24 magalaa New Zelaadni torba keessatti taphachuutti jiraa marroo 48 taphatanii goolii 134 gale.
Dorgommi Kubba Miilaa Waancaa Addunyaa Nadheenii Kanadaatti itti jiranii torbaan lammeesso keessa jiran. Biyya 24 tapachuutti jiraa marroo 24 tapahtanii goolii 74 gale.
Tapha torbaan lamaatti goolii hedduutti gale ; Jermeniin Kooti Divoori 10-0, Kameroon Ekuwaador 6-0,Siwizeralandi 10-1, moohachaa walumattu goolii 74 galte.
Wxabajjii 15,2015 Taaylandi Jermenii,kootidivor Norwey, Nezeralandi Kanadaa, Chaayinaa fi New Zilanditti taphata.


text:
Sadaasa,15/2014 (TOI) – Gareen shororkeessaa ABUT karaa bahaa dhabee bakka galetti akka barbadaa’u duulli qindaa’aan irratti geggeeffama akka jiru Sadarkaa ministiraatti qindeessaa jiddugala ijaarsa dimookiraasi Dooktar Alamuu Simee himan.
Humni diinaa kiyyoo ibdaan marfamee gubachaa jiraachuu himaniiru
Gareen shororkeessaa ABUT naannoo Amahaaraa fi Affaaritti bakka weeraraan qabateetti miidhaa inni geesisaa jiru dhaabsisuu fi garicha dhabamsiisuuf humnoonni nageenyaa duula qindaa’a irratti geggeessa jiru.
Dooktar Alamuu Simee akka himanitti shororkeessitootafi ergamtoota isaanii alaa fi keessaa dhabamsiisuuf hoggansii qindaa’ee hojjechaa jiraachuus himaniiru.
Kanaanis ajajaa olaanaa Raayyaa Ittisa Biyyaa Ministira muummee FDRI dooktar Abiy Ahimad irraa eegalee hoggantoonni olaanoon hunduu gara adda waraanaatti duulu himaniiru.
Gareen shororkeessaa ABUT bakkeewwan weeraree qabatetti akka barbadaa’uuf duulli qindaa’aan irratti geggeeffama jiraachuus himaniiru.
Diinoota keessaa fi alaa Itoophiyaas hoggansa qindaa’aa kanaan yeroo gabaabaa keessatti injifachuun qabsicha ni goolabnas jedhaniiru.
Hoggantoonni olaanoon gara adda waraanaatti duulan bakka raayyaa ittisa biyyaa bu’uuf osoo hin taane uummata qindeessuun gareen shororkeessaa ulaa ittiin miliqu kamiyyuu argatee gara gammoojji Taambeenitti akka hin deebine taasisuudha jedhaniiru dooktar Alamuu Simeen.
- Naannoo kee eegi
-Gara adda waraanaatti duuli!
-Raayyaa ittisa biyyaa deeggari


text:
3.5
RATINGWRITE A REVIEW
bhatti!!!! is one of the best Photographers in Lahore. If you are looking for the best Photographers in Lahore and you like the work of bhatti!!!! then send an inquiry now and we will connect you with bhatti!!!! as soon as possibe.
bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti bhatti
"good good good good good good good good good good good "
Hyderabad
Hyderabad
Hyderabad
Starting price
On Request
SOCIAL & OTHER LINKS


text:
Waldaa Aksiyoona Fayyaa Oromiyaa keessatti tajaajiila eegumsa fayyaa uummanni akka argatu gochuuf bara 2016 keessa hundeeffame.Ogeessoota tajaajiila eegumsa fayyaa kan gosa adda addaa kan of-keessaa qabu waldaan Aksiiyoona Fayyaa WALIIF mana qorichaa itti gurguran ykn Faarmaaasii 6 banee hojjachaa kan jiru ta’u dhiyeenyattis kanneen biroo sadii banuuf ka jiru ta’u ibsamee jira.
Kana malees Kooleejoota ammaan dura leenjii tajaajiila eegumsaa fayyaa kennaa turan sadii bitee leenjiisa eegumsa fayyaa kan sadarkaa adda addaa barattotaaf kennuu jalqabuuf kan jiru ta’u hojii gaggeessaa kan ta’an Obbo Warqinaa Guddisaa ibsanii jiru.
Koleejoota bananii leenjii eegumsa fayyaa ka sadarkaa adda addaa kennuu, lafa qoricha itti gurguran ykn faarmaasii banuu, Waaltaa qorannoo qophesssuu dhibee qaama keessaa qopheessu akkasumas meeshaalee wal’ansa fayyaa dhiyeessuu irratti akka hojjatu ibsamee jira.
Kaayyoon Waldaa Kanaa yeroo gabaabaa fi dheeraa keessatti Hospitaalota Sadarkaa olaanaa Finfinnee fi Godinaalee fi bulchinsa Maagaalota Oromiyaa mara keessatti banuu, Faarmaasiwwan 40 Oromiyaa mara keessatti banuu, manneen barnootaa eegumsa Fayyaa banuun leenjisuuf waldaa Socho`aa jiru ta’uun ibsamee jira.
Oromoota bulchiinsa naannoo Somaalee keessaa buqqa’anii mooraa keessa turaniitti WALIIF tajaajiila eegumsa fayyaa fi kanneen biroo gochaa akka ture kan ibsan Obbo Warqinaan dhiyeenya kana uummata Oromoo bulchiinsa naannoo Beneshangul Gumuz irraa dheessaniifis deggersa gochuu isaa ibsan. WALIIF xiqiin uummata isaaf kan huneeffamee ta’u fi hirmaannaan abbotii qabeenyaa fi ogeessoota adda addaa kan isan barbaachisu ta’u ibsamee jira.
Oromoonni biyya alaa fi biyya keessa jiran kanneen Aksiyoonii bitachuun uummata tajaajiiluun ofiis bu’a keessaa argachuu qaban kanneen galma’an xiqqaachuun hojii karoorfame guutummaatti hojii irra olchuuf danqaa ta’uun ibsamee jira.
Gaaffii fi deebii Kutaa 1ffaa Caqasaa


text:
Yunivarsitiin Jimmaa gama barnoota wal’ansa fayyaan leenjii kennuun biyyatti keessatti iddoo olaanaa kan qabu ta’uu obbo Kooraa Xushunee ibsanii jiru.
Yunivarsitiin kun yeroodhaa yerootti gosa barnootaa haaraa banee, leenjii kennuu kan itti fufe ta’uu kan ibsan obbo Kooraan, barana immoo biyyattii keessa kan hin turre akkuma Afrikaattuu haala kanaan kan hin turiin leenjii gama Bulchiinsa Tajaajiila Fayyaa fi Hospitaalaan (Hospital and Health care Adminisration) barattoota 22 digrii Mastersiin yeroo duraaf eebbisisuu isaa dubbatan. Sagantaa kanas, Ministara Eegumsa Fayyaa Federaalaa Itiyoophiyaa fi Ameerikaa keessa jiru 'Yale University' akkasumas, kan waajiira Finfinnee keessa qabu, jarmayaa “Clinton Health Access Initiative”(CHAI) jedhamu waliin gaggeessaa ka jiran ta’uu Obbo Kooraan ibsanii,tajaajiila fayyaa kennuu keessatti rakkoo tokko ka ta’e, dadhabbii gama hojii hogganaa fi bulchinsaan jiru furuuf leenjiin kun ka gargaaru ta’uu ibsan..
Wal’ansa fayyaa addunyaa irratti yeroo yerootti haaraa argamaa jiru akka barattoonni hubatan gochuuf, gama internettiin, fakkeenyaaf Amerikaa kutaa Meerilaand keessa kan jiru Yunivarsitii 'Johns Hopkins, irraa barnoota tamsaasamu barattonni Yunivarsitii Jimmaa akka hordofan taasisama jechuun, Itti-aanaa prezidaantiin Bulchinsaa fi Misoomaa Yunivarsitii Jimmaa, obbo Kooraa Xushunee VOAf ibsanii jiru.
Yunivarsitiin Jimmaa Gosa Barnootaa Ittiin Leenjisu Yeroodhaa yerootti Babal'isaa Jira
- Jaallannee Gammadaa
Bulchiinsa Hospitaalootaa sirressuun tajaajiila qulqullina qabu uummataaf kennuuf, qabeenya xiqqaa jiru sirriitti itti fayyadamuuf, akkasumas Hospitaalonni akka of danda’ani of bulchan gochuuf gargaara, jedhu Itti-aanaa Prezidaantii Bulchinsaa fi Misoomaa Yunivarsitii kanaa ka ta’an obbo Kooraa Tushunee ibsanii jiru.
Yunivarsitiin Jimmaa gama barnoota wal’ansa fayyaan leenjii kennuun biyyatti keessatti iddoo olaanaa kan qabu ta’uu obbo Kooraa Xushunee ibsanii jiru.
Oduu
Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa
Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa
Kanaas caqasuu feeta ta'a
-
-
08-12-2022
Dhukkuba HIV/AIDsii Oromiyaa Keessaa
-
-
-
-