text:
Foyya’iinsii kan argamee ta’uus rakkoon gara fuula duratti mudachuu malan akka jiran ibsamee jira.Isaanis walitti bu’iinsa, caamaa fi hiyyuma.Dhiittaa mirga namoomaa Somaaliyaa keessaaf wanni uumamaan dhaqqabee fi kan dhalli namaa fideetu komatama jedha gabaasnii ba’e.
Yaaddoo guddaa kan ta’e garu mirga dhalli namaa jiraachuuf uumamaan qabu cabuu isaati.waraannis ta’e siviloonni Al shabaabiin ajjefamaa turan.Ajjechaa siviloota irratti dhaqqabeef wal waraansa milishoota Gosaa giddutti gaggeeffame himata gabaasnii kun.Garu caamnii hamaan Somaaliyaa mudate haala rakkisaa duraan ture daran hammeesse jedha.
Haala mirga dhala namaa Somaaliyaa keessaa kan ilaaleen qorataa walabaa fi barreessaa gabaasa kanaa kan ta’an Bahame Nyanduga akka jedhanti uummanni sababaa caama mudateen kan ka’e ofii isaafis ta’e beeladaalee ofiif nyaata barbaacha iddoo hedduutti jireenya ofii irraa godaanee jira.
Ijoolleen Hanqiina nyaataan miidhaman lakkofsaan dabalaa kan jiru yoo ta’u waluumaa gala Hiyyumii dabalaa adeemuun hawaasa mara balaaf saaxiluu mala jechuun akeekkachisan.Dargaggonni Somaaliyaa keessaa carraa tokko iyyu dhaba irraa harka namoota seeraan ala nama deddebisan seenaa jiru.Dhiyeenya kana namoonni seeraan ala nama deddebisan dargaggoota Somaaliyaa kurna heddutti lakka’aman galaana dimaa kan handaara galaana yamanti gatan.Hedduun isaanii du’aaf saaxilamuun waan gaddisiisaa dha.
Nyandugan mirga dubartootaa kan ilaaleen yaaddoo qaban ibsanii jiran. Hidhatonni yuniformii uffatan maqaan isaanii yoo gabaafamee iyyu adabbii tokko malee gadhiifamu.Kana malees Somaaliyaa keessatti yaada ofii walaba ta’anii ibsachuu akka hin jirre gazexxesootaa fi ogeessoota sabaa himaa kanneen biroo irratti tarkaanfiin akka fudhatamu dubbatanii jiru.
Mootummaan somaaliyaa mirga dhala namaa kabajsisuuf akka isa gargaaruutti seera jiruu fi caasaa mana murtii jiru akka jajjabeessu Hayyuun walabnii kun gaafatanii jiru.


c: text/html

text:
Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniitti komishiinarri mirga namoomaa Zayid Ra’ad Al Huseen guyyaa kaleessaa daawwannaa Itoophiyaa keessatti godhu kan jalqabe yoo tahu, yeeroo dawwaanaa isaa kanatti qondaaltota mootummaa, dhabbilee Siyaasaa, manguddoo biyyaa fi qaamota adda addaa waliin kan mari’atu tahuun beekameera.
Jilli Komishiinarichaan durfamu kun Abbootii Gadaa waliin wal arganii jiru.
Ganama carraa kana akka hin arganneef aangawoota mootummaatiin ittifamanii turanillee, Komishiinarichi Abbootii Gadaa argachuun dirqama tahuu waan ibsuu isaatiin, gara galgalaa Abbootii gadaa waliin kan mari’ate tahuu gabaasni arganne ni ibsa. Haaluma kanaa Abbootiin gadaatis carraa argataniin qabxiilee ijoo kaasanii kan hubachiisan tahuun beekameera. Qabxiilee abbootiin gadaa kaasan jidduu: hidhamtootni siyaasa beekamoon qofti akka bahan, hidhamtoonni hanga ammaa bakka buuteen isaanii hin beekamin jiraachuu, namoonni nama yeroo mormii ajjeesan tokkollee seeratti kan hin dhiyaatin tahuu fi Seeronni mirga namaa hacuucan kaafamuu akka qaban kan hubachiisan tahuu gabaasichi ni ibsa.
Dabalataanis ajjeechaa bara 2016 Irreessa irratti raawwatameef itti gaafatamaan mootummaa tahuu isaa fi hanga ammaa qaamni tokkollee seeratti kan hin dhiyaatin tahuu fi waraanaa fi qamoliin tika biyyattii kan saba tokkoo tahuu; kun ammoo hatattamaan yoo hin jijjiiramina muummicha ministeerarra amantee kan hin qabne tahuu Abbootiin Gadaa jila kanaaf ibsa bal’aa kennanii jiru.
Dhaabatichi sarbamiinsa mirgaa mootummaan biyyattii ummata irratti geggeessaa jiru qoratuuf yeroo adda addaatti kan gaafataa ture yoo tahu, mootummaan akka hin seenne dhorkuun ni yaadatama.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Miseensotii paarlaamaa Awurooppaa kora Caamsaa 17,2017 taahaniin waan guguroo sadii irratti murtii dabarsan.
- Akka Dr.Mararaa Guddinaa hidhaa baasan
- Akka dubbii itti gaafatamaa paartii mormituu Zaambiyaa Hakahindee Hichileemaan karuma qajeelaan laalan
- Akka waraanii Suudan Kibbaa dhaabatuu fi Waldaan Awurooppaa jabeessee biyya sun gargaaru gaafate
Paarlaamaan kun akak Dr.Mararaan hidhaa bahuu qofaa mitii waan himataniinillee cufaa ariitiin irraa dhiisan gaafate.
Dr.Mararaa Sadaasaa 9 bara 2016 isaa miilota isaa waliin Waldaa Awurooppaa waliin kora taahee galu qaban.
Mootummaa muddee akka laftii jeeqamtu tolche jedhanii himatan jedhan Paarlaamaan Awurooppaa kun.
Maarii kiristiin Vezhaan,miseensii mana marii Waldaa Awurooppaati.Warra kora kana dhaqe keessaa tokko.
“Dr.Mararaa akkuma innii asi dhufee rakkoo mirga nama Itoophiyaa keessa jirtu nuun wal dubbateen dubbiin itt dhufte.Tanatti callisuu hin dandeennu.Tun qooda Itoophiyaa fi Waldaan Awurooppaa godaanotaa irratti qabaniif waan qabaatu qabdi.Tun waan maqaa nama xureessaati.Eegii seera muddamsuu labsaii asitit wanti jiraa guyyuma guyyaan hammachaa deemti.”
Korina kireetum, koomishineera dhimmi naannoo waldaa Awurooppaati.
“Seerii jara biyya nagaa dhowwuun eegan jedhan waan haga dabre.Dubbachuu nama dowwanii lafa qonnaa nama irraa fudhatan. Akka koomishiinii dhala namaa Itoophiyaatuu jedhetti nama dhibba hedduutti dhumate. Dhaabbileen mootummaa ammoo sunii oli jedhan.Akka Itoophiyaatti mirgii namaa eegamee namii waan fedhe dubbachuu fi barreessuu dandahahu gaafanna.”
Paarlaamaan kun tana maleellee wannii Itoophiyaatti bara 2015 nama hiriira bahe dhibba hedduu ficcisiise karaa dhugaatii fi karaa qajeelaan qoratamuu fi mirga dhabiiti mootummaan morman jedhanii namaan rakkisuutti jiran mirgii isaanii eegamuuf gaafate.
Tana maleellee paarlaamaan Awurooppaa kun mootumman Itoophiyaa seera jara biyya nagaa dhowwuun eegaa jedhee baaseen nama nagaan hirira bahu rakkisuu dhaabuu fi namilleen waan garaan isaa fedhe dubbachuu fi mariillee taahuuf mirga qabaatu gaafate.
Mootummaan Itoophiyaa ammoo dubbii Waldaa Awurooppaa tana hin fudhatau.
A kka oduu himaan ministera haajaa alaa obboo Melles Alem jedhutti waldaan Awurooppaa duruu waan dharaa ka akkana kana haasahuun beekama.Wannii amma jedhe kunilleen haaraa miti.
“Waldaa Awurooppaa miseensa dhibba hedduu qabu keessaa nama diqqaatti yaada amma jedhan kana dhiyeesse.Miseensota waldaa kanaa hedduu waliin hujii hedduu hojjanna.
Dubbii Dr.Mararaa mana murtiitti laaluutti jira tanaafuu tana irratti womaa hin jennu.Woma taateefuu yaada Waldaa Awurooppaa kana hin fudhannuu murtii Itoophiyaa ummatuma isaatti murteessa,”jedha.
Tana maleellee Waldaan Awurooppaa kun akka waan itti gaaftamaa paartii mormituu Zaambiyaatiin himatanillee karuma qajeelaan laalaniif gaafate.
Akka Parlaamaan Awurooppa jedhutti itti gaafatamaa paarii mormituu Zaambiyaa kana maqaa siyaasaatiif hidhan.Hidhaa tanaaf jedhee nama hedduutti mootummaatti hiriira bahe.
Namii kun ji’a Eblaa ka dabre keessa makiinaa Pirezidaantii Zaambiyaan keessa jiru karaa itti cufee dabruu dhowwe Pirezidaantii ijjeesisuuf tana tolchee jedhanii hidhaa jira.Yoo balleessaa itti muran duhan adaban.
Wannii Hichilemaa tolchan kun akka paarlaamaan Awurooppaa jedhutti woma biyya sun keesatti eegii filannoo ganna dabreetii asitti paartilee mormituu tolchuutti jiran.
Parlaamaan kun akka manii murtii Zaambiyaa karuma qajeelaan dubbii itti gaafatamaa paartii mormituu kana laalee mootummaan sun media namii cuftii qooda keessaa qabaatee dubii nama cufaa wlatiqixxeti gabaasan gaafate.
Gama Suudan Kibbaatii paarlaamaan Awurooppaa waraanii Suudan Kibballeen dhaabatu gaafate.
Suudan Kibbaatti waranii ganna 4n duratti jalqabe hin dhaabanne.
Pirezidanatiin Suudan Kibbaa Salvaa Kiir itti aanaa isaa Rick Machaar mootumaa narratti gara galchuu fedhe jedhee hujii irra buusee namii gosaan wal qoodee waraanaa walti baafatee nama miliyoona 3 fi kuma 600 baqatu tolche.
Paarlaamaa kun akka waraanii mootummaan Suudan Kibbaa ijoollee dubraa didiqqoo buufachuu,ijoollee didiqqoo waraanatti oofuu fi hujii hamaamtuu hojjachuu lakkisu gaafate.
Tana qofaa mitii Waldaan Awurooppaa waraana Tokkummaa Mootummootaa Afrikaa eegutti jiru UNIMISS gargaaruu fi ijoollee Suudan Kibbaalleen waldaa Awurooppaa irraa barumsa barachuuf carraa ragattu jireenna isaanii jabeessaniif gaafate.


text:
Mul'ata
Bara 2022tti hojii leenji,qorannoo fi gorsa seeraatiin giddugala gahumsa ogummaa seeraa ta'uudhaan akka biyyaatti filatamaa,akka Bahaa Afriikaatti dorgomaa fi sadarkaa Ardii Afriikaatti beekamaa ta'uudha.
Ergama
Leenjii hojiin duraa fi hojiirraa mala leenjii hammaayawwaa fayyadamuun kennuun qaamolee haqaa ogeessota gahuumsa fi naamusa ogummaa olaanaa qabaniin guutuu, qorannoo fi qo'annoo seeraa rakkoo hiikuu danda'u, mala qorannoo seeraa fi kanneen biroo fayyadamuun gaggeessuun, tajaajila gorsa seeraa fedhi irratti hunda'ee kennuun itti fufiinsaan fooyya'iinsa sirna haqaa fi seeraa naannichaatiif gumacha taasisuudha.
Contact Us Now!
Oromia Legal Training and Research Institute
Tel: 022-110-0511
Fax:022-111-0902/022-112-37-44
PO Box:1238, Adama
Email: admin@ilqso.gov.et
Facebook:Oromia Legal Training and Research Institute
Telegram:Telegram ILQSO


text:
Waraanni Yunaayitid Isteets, har’a ganama, haleellaa Misaahelaa maadhee waraanaa mootummaa Siiriyaa tokko irratti geggeessee jira.
Maadheen waraanaa kan haleellaan meeshaalee Misaahelaa Yunaayitid Isteets irratti geggeessame kun, kan yeroo dabre, waraanni Mootummaa Bashaan Al-Asaad, meeshaalee keemikaalaa irraa dhukaasee namoota Siivilii gara dhibba tokko fixe ta’uu kan dubbate waraanni Yunaatid Isteets, dhukaasni humnoonni isaa har’a geggeessan haleellaa Siiriyaa sana haaloo-bahuuf akka tahe dubbata.
Biyyi mirga abbaa-biyyummaa qabdu tokko irratti haleellaa weerartummaa geggeessamee fi ka seera sadarkaa Addunyaa cabse – jechuun ka balaaleffate, dubbi-himaan Prezidaantii Raashiyaa – Dimiitrii Peskoov, halellaan misaahela Kiruuziin Yunaayitid Isteets Siiriyaa irratti geggeessite kun, guruulee fiinxaaleyyii biyyattii keessa socho’an kanneen akka Islaamik Isteet, Al-qaa’idaa fi Al-Nusraa faa gargaaree jabeessa – jedhan.
Maadheen waraanaa har’a humnoota Yunaayitid Isteetsiin haleelame sun, bakka jeettonni Boombii darbatan irraa ka’anii shororkeessota biyyattii keessaa haleelan ta’uu dubbatu – Mootummaan Raashiyaa fi ka Siiriyaa.
Yunaayitid Isteets garuu, bakka Kibxata dabre kana, meeshaaleen keemikaalaa irraa dhukaasamanii kutaa IDLIB keessatti daa’imman dabalatee – Siiviloota hedduu fixan ta’uu dubbatti.
Ministriin dhimma-alaa Raashiyaa, walii-galtee nageenya qilleensaa biyyattiin Yunaayitid Isteets waliin mallatteessite rarraasuu isaa beeksisee jira.


text:
Wal-dhabiin hojjettuu Yunivarsitii takkaa fi barataa tokko gedduu uumamaeen jalqabame barattoota baayyee hirmaachisee wal-dhabbiin barattoota giddutti taasifamuun himameera.
Yunivarsitii Gaambeellaa ti rakkooleen barattoota giddutti erga uumamuu jalqabee, ji’a tokko darbuun sadarkaa hojiin barachuu fii barsiiuu addaan dhaabbatu ga’eera.
Mormii Yunivarsitiilee biyyattii keessatti geggeefamuu bifa adda ta’een barattoonni Yunivarsitii Gaambeellaa yo mormii geggeesan baayyinaan hidhamuun isaanii akka Yunivarsitiin tasgabbiin hojii baromsaa sirnaan hin geggeessine taasisaa jira.
Mormiin torbee lama dura barattoonni dhimma qulqullina nyaataa ilaalchisuun taasisan irratti gareen Komaand Poostii Kaampaasa galuun barattoota naasuu tokkoon ala reebaa turuun daran tasgabbii Yunivarstii dhoorkuun himameera.
Sababaa reebicha cimaa kanaan wal-qabateen barattoonni 5 miidhaan cimaan irra ga’uun wal-dhaansaaf gara mana haakima Jimmaa fii Mattuu geeffamaniiru.
Torbee darbe mormii barattoonni gareen Komaand Poostii akka Kaampaasa gadi dhiisanii ba’aniif geggeesaniin bulchinsi Yunivarsitii gareen Komaand Poostii akka Yunivarsitii gadi dhiisanii ba’an taasisuu isaanii gabaasuun keenna waan Yaadatamuudha.
Haa ta’uu malee, wal-dhabuu barattootaa yoona ta’e kanaan wal-qabatee gareen Komaan Poostii duraan Yunivarsitii gadi dhiisanii ba’anii turan dacha’uun barattoota baayyee irra miidhaa cimaa geggeesaniiru. Barattoonni miidhaan irra geese gara manneen waldhaansaa geeffamaniiru.
Yunivarsitii Gaambeellaa ti wal-dhabuun barattoota gidduti argame.
Wal-dhabiin hojjettuu Yunivarsitii takkaa fi barataa tokko gedduu uumamaeen jalqabame barattoota baayyee hirmaachisee wal-dhabbiin barattoota giddutti taasifamuun himameera.


text:
Miseensonni raayyaa waraanaa mootumma itiyoophiyaa fi Eertiraa Tigiraay keessatti hookkara saalaa dubattootaa fi durboota irrati raawachuu isaanii gabaasaaleen adda addaa bahanii jiru.
Gabaasaalee kana irratti gama waraana Itiyoophiyaatiin deebiin kenname hin turre. Ministirii Ittisaa Itiyoophiyaatti, hoogganaa kutaa ijaarsa humna waraanaa kan tahan Meejer Jeneraal Baacaa Dabalee dubbisnee jirra.
Dhimma hookkara saalaa Tigiraay keessatti raaw’atamee irratti gababaasaalee qaamota adda addaan dhihaatanii fi gabaastuun VOA, Heezer Mardook qaamaan Tigiraayitti argamtee, miidhamtoota waliin haasawa taasisuun ka dhiheenya dubbatte, deebii Jeneraal Baacaan kennan waliin qindeessee Befeqaaduu tu dhiheessa.


text:
Bulchiinsa gaarii dhaba irraa rakkoolee mudatan kan ilaaleen marii Oromiyaa iddoo adda ddaa keessatti gaggeeffamaakan jiru ta’uu gabaafamee jira. Walgahii kana keessaa tokko kan jiraattoota magaalaa Adaamaa wajjiin gaggeeffame ture. Waajiroonni uummataaf tajaajiila adda addaa kennan rakkoo nu qunnameef furmaata arguu hin dandeenye jedhu.
Kanaafis sababaan kennamu yeroo hundumaa walgahii irra jiru waan jedhamuuf jedhan jiraatonni magaala Adaamaa kun. Bulchaan bulchiinsa mootummaa naannoo Oromiyaa Obbo Muktaar Kadir deebii haaraa kennaniin ammaan booda walgahiin oromiyaa keessatti kan gaggeeffamu guyyaa otoo hin taane galgala akka ta’uuf murteeffameera kan jedhu.
Kanas korporeeshiniin Broodkaastiingii kan biyyattiitu gabaase. Qeeqxonnii fi mormitoonni akka jedhanti paartiin Itiyoophiyaa bulchaa jiru waajiroota mootummaa walgahii mootummaaf qofa otoo hin taane kan paartiifis waan gargaaramuuf walgahiin baayyate jedhu. Paartiin biyya bulchu garuu haalee jira.


text:
LibreOffice 7.3 Help
Yabbina man'eewwan gabatee fi tarjaawwanii hagamtaa jijjiiruu nidandeessa, akkasumas hojjaa tarreewwan gabatee jijjiiruu nidandeessa.
Akkasumas, sajoowwan kamshaairraa, irraa fayyadamuun, tarreewwanii fi tarjaawwan qixaan tamsaasuu nidandeessa.
Kan kaanan gadii keessaa tokko hojeedhu:
Hanga qareen sajoo footuu taatutti, qaree hantuttee sarara qoodduu tarjaa irra oolchitii, sararicha gara iddoo haaraatti harkiisi.
Hanga qareen sajoo footuu taatutti, qaree hantuttee sarara qoodduu tarjaa sararatu irra oolchitii, sararicha gara iddoo haaraatti harkiisi.
CommandCtrl gadi qabiitii achiin mirga man'eewwan hundaa ykn sarara gubbaa gitaawaadhaan guddisuuf sarara cuqaasitii harkisi.
Qaree man'ee tarjaa keessa oolchitii, qabduu Dirqala Alt gad dhiibitii, kana booda qabduu xiyyaa gara bitaa ykn gara mirgaa dhiibi.
Fageenya qaree bitaa fuulaa irraa gara qaree gabatee dabaluuf, Dirqala Alt+Shift gad dhiibitii, kana booda qabduu xiyyaa isa gata mirgaa dhiibi.
Yeroo furtuu DirqalaAlt gad qabdu hantuutee gad dhiisuudhaan, haalata saaguu galchita.
Dirqala Alt+Ctrl gad dhiibitii, qabduu xiyyaa gara bitaa ykn gara mirgaa dhiibi
Hojjaa Tarree tokkoo jijjiiruuf, qaree man'ee tarree keessa oolchitii, qabduu Dirqala Alt gad dhiibitii, kana booda qabduu xiyyaa gara olii ykn gara gadii gad dhiibi.
Yabbinaa fi hojjaa gabatee tokkoo jijjiiruuf, kan armaan gadii keessaa tokko dalagi:
Gabaticha keessa cuqaasi. Sarartuuwwan keessaa, hagamtaa gabatichaa jijjiiruuf, handaaraa bakka adii fi fajajaa gidduutti harkiisi.
Click inside the table. Chooseto open a dialog and set the properties to the numbers.
Gara moggaalee gabatee tokkootti barruu marsuuf, gabateewwan walitti aanan jiran qindeessuuf, gabatewwan goodayyaa keessatti saaguu qabda. Gabaticha keessa cuqaasi. guutuummaa gabatichaa filachuuf, AjajaCtrl+A al-lama gad dhiibitii, kana booda Saagi - Goodayyaa filadhu.
Gabateewwanii fuuloota HTML keessaa hagamtaa guutuu amalootaa, akkasumas dhangii OpenDocument keessaa akka ajajootati hinlaatan.


text:
Seenaa Gabaabduu
Abdallaa Aammad Teeysoo
Adooleessa 04, 2021
Abbaa Urjii tiin:
Fedhii daangaa bal’ifachuu tan Minilik bara 1872 keeysa ummata Walloo-rratti duuluun jalqabe hawaasni dura dhaabbate marti gatamaa fii gadadoof saaxilame. Haala kanaaf ummanni Arsii harkaa fii harma itti dhabe. Hawaasni Baha Oromiyaa qabeenya malees eenyummaa saa itti dhabee, Qottuu ja’ame. San malees, nafxanyaan irratti muudamtee yaroo barbaaddetti miraaza isaarraa kan kaafattu tahe.
Gochi nafxanyoonni lafa ykn ooyruu jaalatan Oromoo fedhan irraa kaafachuu bulchiinsa Xaaliyaan kan bara 1936 fii 1941 jidduu tureen ummata Oromoo irraa dhaabbatullee, akka Ingiliz Hayle Sillaasee baqarraa deebiseen daran itti hammaate. Gocha gabrummaan ummata Oromoo mudde kana, yaroo sanitti, warra fudhachuun liqimfamuuf diddee keeysaa tokko, Aammee Teeysoo Wadaayi. Aammeen, Godinaa Baha Oromiyaa, Aanaa Gaara Mul’ataa, Araddaa Raada Yaayyaa, Ganda Horee ja’amu, kan magaalaa Gurawaa irraa amna miila qeeyroo tiin cinaa sa’aa fagaatu keeysa, miraaza akhaakhoo fii abaaboo-rraa dhaalarra nama qubatee jiraatu ture. Duuba, nafxanyoota lola Calanqoo kan Amajjii 06, bara 1887 booda, Minilik Manzi-rraa kumootaan fidee hawaasa Oromoo keessa malkanyummaan qubachiiseen, akkuma Oromoota biraatti, Aammadiis handhuraa isaarra buqqaafamuun itti xiyyeeffatamte.
Xiyyeeffannaa tanaan, Aammad, nafxanyaan doorsifamu bira taree, dagutti eegamee, cinaacha keeysa dirame. Gaafa kaan, haaluma saniif nafxanyaa ooyruu isaa seene mancaan khitifee, halkan dukkana, Haadha Warraa, Rahimaa Wadaayii fii ilmaan isaa warra yaroo sanitti dhalatan Usmee, Faxxumee fii Maammad fudhatee, obboleeytii isaa, Kadijaa Teeysoo, tan hireen heerumaa Aanaa Hara Maayaa, naannoo Shariif Khaalid, Ganda Rukheeytii qubachiise biratti baqate.
Nafxanyoonni Aammee dhabnaan firoota isaa tii fii kan Haadha Warraa araraasutti seenan. Obboleeytii Rahimaa Wadaay cafaqqii keeysa, miila, tafarra hamma jilbaatti irratti ajjeesan. Araraafani sababaa isaa tiin firootarra gayu, odoo hin jaalanne, Aammad, qe’etti deebi’ee heeraan fuula keeysa wal laaluu murteeyfachiise. Akkasiin, maatii waliin baqate malees ilma isaa, Abdalla, kan toora bara 1946 keeysa Rukheeytitti dhalate, qabatee qe’etti deebi’e. San booda baannata (himata) awaayoo tanaa fii tan diddaa miraazaa gadhiisuu dhabaa tiif Biyyoo Adareetti daddeebi’uun hujii isaa taate.
Nafxanyoonni bakka lafa ykn ooyruu bareedduu arkanitti waajjira muutummaa Amaaraa dhaqanii baannata “dachiin tuni naan maltii,” qofaan Oromoota hedduu-rraa miraaza fudhachaa jiraatanillee, Aammad haala dandayamu hundaan kan dura dhaabbatu tahe. Dura dhaabbii tana keeysa, wanni Aammad akkaan rakkisaa dhufe afaan Amaaraa beekuu dhabuu-rraa kan ka’e muggutii godhuuf simaa-baloo dhaabbachuu dha.
Hamma nafxanyoonni lafa isaa tiif gororan jiranitti falmiin mirga qabeenya isaa tiif godhu waan adda hin cinneef, Aammeen, ilma isaa Abdalla, afaan Amaaraa barsiifachuu murteeyfate. Akkasiin, akka afaanicha baree isa gargaaruuf, Abdalla, beeyladaa tiiysu jalaa fuudhee, mana barnoota Amaaraa (akka gaafas ja’amutti) kan magaalaa Gurawaa keeysa jiru naqe.
Abdalla, Ammad Teeysoo tii fii Rahiimaa Wadaayiif ilma afraffaa ti. Isa booda Kaddo-Siree, Nuuriya fii Jundii tu dhalate. Abdalla, abbaan obboleeyyaniin adda baasee, beeyladaa tiiysuu jalaa fuudhee, barnootatti bobbaasuu irraa haalaan gaammadee, qaraatitti cimee, barnoota yoos naannoo sanitti kennamaa ture kan hamma hulaa jahaa, sadarkaa ardadoota hunda caaluun xumuree, achumatti hujii mootummaaf tan ummata naannoo sanii-rraa gibira guuruu-rratti mindaawe.
Xiqqo booda, Gurawa keeysaa bahee, dalaguma fakkaattuu akkasii tiin, naannoo Ejersa Gooroo fii Kombolcha keeysa sossoohutti seene. San booda, toora walakkaa bara 1966, hujii san dhiisee, Dirree Dhawaatti gale. Achitti, Waajjira Dhabamsiisa Busee tiif odoo dalaguu, toora bara 1968 keeysa Waajjira Bulchiinsa Magaalaa Dirree Dhawaa tiif, hojjataa guuraa taaksii tahe. Akka xiqqo tureen, taaksii alaa guuruu-rraa guddatee, Itti Gaafatamaa galmee waajjira bulchiinsa magaalaa tahe. Sanirraan, Muummee Waajjira Miraazaa muudame.
Abdalla Aammad waajjira bulchiinsa magaalaa Dirree Dhawaa keeysa jiraachuun hawaasa Oromoo kan naannoo sanii tiif bu’aa guddoo buuse. Akkuma beekkamutti, magaalota akka Biyyoo Kharaabaa tanneen capha lola Calanqoo dura naannoo Baaha Oromiyaa keessatti madiinaa daldalaa turan booda warri dhaabbatan (keeysaa huu gurguddoon) iddoo hawaasa Oromoo daran alagoonni itti baayyatani. Dirreen Dhawaa magaalota akkasii tiif fakkii dha.
Magaalaan Dirree Dhawaa, sababaa hadiida baaburaa kan Jabuutii fii Finfinnee jidduu diriirsuu keeysatii, akkuma Finfinneetti, Minilikiin bu’ureeyfamte. Sadaasa 05, bara 1896 akka bu’ureeysuu isii murteeyseen, maqaan Minilik magaalattiif moggaase Addiis Harar kan ja’u ture. Wanni moggaasa kana fide, karoorri afaa hadiida baaburaa kan Jabuutii kaasee hamma Finfinneetti diriirfamuu jalqaba akka Biyyoo Adaree keessaan dabru murtaawuu dha.
Duuba, hujiin hadiidicha diriirsuu akka naannoo Adareetti dhihaateen, isii keeysaan dabarsuuf qeeyra (tabba) isii dura jiru ol baasuun rakkoo tahee arkame. Haalli hadiida Adaree keeysa baasuu akka hin dandayamne hubatamee, ganda miila qeeyra isii jala jiruun marsuun dirqama tahuun itti himamnaan, Minilik, karoora haaraya murteeyse biratti, gandichaaf maqaa Addis Harar ja’amu moggaasuu beeysise.
Muddee 24, bara 1902 akka diriirfamni hadiidaa kan Jabuutii-rraa ka’e achi gayeen, qubsumni Qaraxaa (Gumruukaa) kan daldala Bahara Diimaa waliin gaggeeyfamuuf naannoo Jaldeeysa qarmaammeeyfate achitti godaansifame. Waxabajjii 07, bara 1917 yaroo karaan baaburaa eeybifamu, gandi duraan xiqqaa magaalomee, qubsuma lama kan cirracha laga Dachaatuu tiin adda qoodaman, kan gama tokkoon nafxanyootaa fii gama kaaniin hojjattoota baaburaa kan booda, Faransaayota, Griikoota, Armanootaa fii Araboota dhunfate hore. Duuba, yaroo tanatti, maqaan Mootichi magaalattiif mooggaase fudhatama dhabee kanummaan gandaa, Dirree Dhawaa, itti maxxane.
Dirreen Dhawaa tan haala olii tiin magaalooyte, bifuma saniin bal’achuu fii qubataan baayyachuu itti fufte. Gaafa Abdalla itti godaanu, Dirreen magaalaa alagootaa tahuu hubachuuf yaroo irraa hin fudhanne. Abdalla bulchiinsa magaalaatti akka mindaaween, keeysaa huu itti gaafatamummaa miraazaa akka muudameen, haala magaalatti jijjiiruuf marxifate. Nama Oromoo kan sababaa eenyummaa isaa tiif lafa dhoorkame hundaaf karaa saaqe. Warra eenyummaan isaanii hayyama mana jirreenyaa jaarrachuu fii daldalaa banachuu waakkachaa ture duraa gufuu buqqise. Haala namni Oromoo lafa babal’oo magaalatti itti qabaturratti iccitii waajjiraa lammiif raabse. Karaa aanjeeyse. Akkasiin ilmaan Oromoo magaalattii keeysa baayyinaan miraaza akka horan godhe. Haala isaa kanaan maqaa “Abdallaa Mazzagaajjaa” ja’u hore.
Gama biraa tiin, Abdalla nama xiqqeenyaan eenyummaa isaa hubatee, akkuma abbaa isaatti, sabaaf anaannata hore. Haala isaa kanaaf, kabiirri abbaa malees, Abagaaz Walda Goorgisi. Abagaaz, akka Hayle Sillaaseen Iyyaasuu Gurawatti hidhuu dhagayaniin, booharsuuf Oromoota Wallorraa naannoo sanitti godaanan irraa tokko. Abagaaz, lakkuma bubbuluun hawaasni naannoo sanii tii fii kan inni biraa dhufe obboleeyyan tahuu hubate. Hubannoota saniin hawaasa Oromoo naannoo sanii tiin wal seene. Akki san, gaafa Abdalla barnootaaf Gurawa dhufe, Aammee-rraa fudhatee, ilma godhatee, akka if bira jiraachisee barsiisu godhe. Abagaaz bira jiraachuun daadarkaa amnaa tan guyyuu magaalaa fii baadiyyaa isaanii jidduu daddeemuu hanqisuu malees, sammuu Abdallaa keeysatti hawaasa Oromoo guddaa uumee, sab-boonummaa isaa tiif rushii tahe.
Agarsiisa aadaa Oromoo kan Gurraandhala 28, bara 1976, magaalaa gudditti Oromiyaa, Finfinnetti, godhamuun lammii walitti fidee wal barsiise, warra milkeeysan keeysaa tokko Abdalla. Gaafana, Abdalla Jamaal Alii Abdii, Abdurahmaan Muummee Badhaasoo, Abulaziiaz Usmaa’ilii fii Aadam Sabrii waliin koree gargaarsa horii funaantu tahuun, baasii uffata aadaa, nafaqaa fii geejjibaa kan miseensoota hawwisoo tiif barbaachisu mara maddisiise.
Jalqaba bara 1976-a, gaafa Jaarraa Abbaa Gadaa, hidhaa amata shanii booda, harka qullaa qabsoo hidhannoo jalqabuuf Soomaalee ka’ee, amna miilaa tiin, Gobeelleen fullahe, warra achitti dhaqanii simatan keeysa kan duraa Abdalla. San boodaas, Abdalla, Oromoota biraa waliin maadhetti gurmaawuun, qabsoo hidhannoo qacalee deeggarsa horii, miyaa fii qunnamtii tiin kulkulutti seene.
Gaafa Dargiin aangoo qabatee jiraattoonni magaalaa qabaleen jaaraman, Abdalla, hawaasa Afata Iissaa, kan ganda jireenya isaa, barreeysummaan tajaajilutti seene. Toora dhuma bara 1977, waldaya qotee bulaa naannoo Erer, kan nafxanyoota Addiis Katamaa hidhannoo hiikkachiisan gurmeeysuu-rratti Abdallaa qooda guddaa gumaache.
Walakkaa bara 1978, Abdallaa Adda bilisummaa Oromoo gargaartaan baanatamee amataa fii waa, mana hidhaa Mabraat Haylitti hidhame. Yoos, warra waliin hojjattuu fii caasaa dhaabaa saaxiliin akkaan araraafame. Innaawaa tumiinsa keeysa qunceen faantaa irraa solloyxe.
Bara 1991, gaafa Dargiin injifatamee, miseensoonni ABO magaalota keeysa qubachuu fii biyyattii keeysa ifatti sossoohutti seenan, Dirree Dhawaa keeysatti waajjira banachuu fii hawaasa jaaruu-rratti gumaachi Abdallaa akkaan guddaa ture. Akka mootummaan ceehumsaa diigamteen ABO deeggartaniin warra dura hidhaa Wayyaanee mudataniif Abdalla angafa.
Abdalla bulchiinsa mootummaa Wayyaanee keeysatti yaroo hedduu hidhame. Hidhaa fiis, Dirree Dhawaa malees, Adaree fii Gurawa geeyfame. Yaroo takka iddoo itti hidhame maatiin akka hin beeyne godhamee, waajjira Fannoo Diimaa tiin barbaadamee baafame. Abdalla hidhaa hundatti tumiinsaa illaa namatti tahu mudame. Doorsisa ajjeechaa tiif halkan walakkaa hidhaa-rraa gadhiifame. Isa bira taramee Haati Warraa doorsifamte. Akkasumaa waliin Abdalla qabsoo saba isaatti duuyda galuu dide. Haala dandayu hundaan tin’ise. Sodaa malee, qabsaawota madaawan hedduu mana isaatti kan wal’aanu tahe. Isaa akkasitti jiru, jalqaba bara 2004-ii, biyyarra Ameerkaa fidame.
Eega Ameerikaa dhufees, Abdalla, kani umriin if hin daangeeysine, wal’aansoo lammiin ala jirtu gootu hunda-rraa qooda fudhachutti seene. Walgayii Oromoo tan naannoo inni jirutti godhamtu mara-rraa qooda fudhate. Gumaacha horii malees eeybaa fii dhaadannoon teeysoolee kan mirqaansu tahe. Tana keeysa araraafama manni hidhaa mudee fii daadarkaa umriin itti fiddeen haalaan waan miidhameef, biyya isaatti awwaalamuu filate. Akkasiin, Waxabajjii 14, bara 2021, biyyaatti deebi’ee, bilisummaa akkaan jaalatuu fii saba isaa tiif hawwu odoo hin arkin, Waxabajjii 30, 2021, aakhiramee, akkuma fedhii isaatti, magaalaa Dirree Dhawaatti, qabrii haadha isaa madditti awwaalame.
Abdalla, akkuma abbaatti, gameeysa luuynummaan masaanuu, murataa, sab-boonummaan keeysaa finiintu, hayyuu fii arjaa namaa ti. Nama akkuma saba isaatti amantii isaa tiis jabeeysu. Kan hujii jiruu malees tan aakhiraa tiif hojjachuu sujuunni adda-rraa ifu ibsu. Abbaa ilmaan kudhanii tii fii akhaakhoo sodomii olii ti.
Rabbiin isaaf jannata, maatii fii firaaf jabina haa kennu!


text:
Harargee Dhihaa
Hararghe Dhiha (West Hararge) godinaalee Oromiyaa kudha laman keessaa tokko yoo taatu, maqaan kunis maqaa durii kutaa biyyaa Harargee irraa dhufe.
Harargeen dhihaa kibbaan Laga Shabalee kan godina Baalee irraa gargar baasuun, kibba-dhihaan godina Arsiin, kaaba-dhihaan naannoo Affaar, kaabaan naannoo Sumaalee, bahaan godina Harargee Bahaatiin daangeffamtee argamti. Bakki dheerina guddae qabu godina kanaaa Gaara Muktaar. Magaalan beekamoon godina kanaa Ciroo, Baddeessaa, Galamsoo, Machaaraa fi Mi'eessoo dha.
Abbaa Taayitaa Istaatistiksii Itoophiyaa (Central Statistical Authority) akka gabaasa Abbaa Taayitaa Bunaa fi Shayii Itoophiyaa irratti hundaa'e akka ibsettibunni toonii 8,364.00 ta'u bara dhumaa 1997 E.C. (2005 G.C.) irratti akka Harargee dhihaati biqile ibseera. Kun immoo baasii Oromiyaa keessaa dhibbantaa 7.27% yoo ta'u, baasii biyya (Itoophiyaa) keessaa immoo dhibbantaa 3.7% ta'a.[1]
GabaasaEdit
Gabaasa Abbaa Taayitaa Istaatistiksii Itoophiyaa irraa bara 1997 E.C. (2005 G.C.) akka ibsutti, godinni kun tilmaamaan baay'ina ummataa 1,787,086, yoo qabaatu kan kessa 915,138 dhiraa yoo ta'an kan hafan yokan immo 871,948 immo dubraa dha. Bayyina ummata oliitii ibsame keessa dhibbantaan 9.6% yookaan namni 171,598 baadiyyaa ala jiraatu. Ballina lafa tilmaamaan 17,552.23 km2 ta'u keessatti "density" (rukkina) ummata Harargee dhihaa tilmaamaan 101.82 people per square kilometer ta'a.[2]
Akka Baankii Addunyaa memorandamii Caamsaa 24, 2004 G.C. akka ibsutti, Parsentiin 9% jirattotta Harargee Dhihaa elektiriikii ni fayyadamu, akkasumas "density" karaa konkolaataa godina kanaa 23.6 kilometers per 1000 square kilometers yoo ta'u (kunis yoo kilometer 30 biyya wajjin yoo walitti madalaan) [3], akkasumas avregiin abba mana badiyya tokko hektara lafa 0.5 (kunis hektara lafa biyya 1.01 fi hektara lafa Oromia 1.14 wajjin yoo walitti madalamu[4], akkasumas avregiin abba mana baddiya tokko mataan horii mana hanga 0.6 qaba. Persentiin 16.4% ummatta, namotta qonaa malee jiratan yoo ta'an, kunis yoo kan biyya persenti 25% fi kan Oromiyaa 24% wajjin yoo walitti madalan. Ijoollee barachuu danda'an kessa persentiin 55% mana barumsa sadarka tokkoffati galma'ani argamu, akkasumas persentiin 8% mana barumsaa sadarkaa lammaffaatti galmaa'anii argamu. Dhibbantaan 92% godina kanaa busaa malariaf banaa kan jiran yoo ta'an, tokkoleen Tsetse flyiif banaa miti. Memorandamiin zonii kana risqii qilleensa gogga (drought) qabachun qabxii 372 kenaf.[5]
Bulchaan ummata Oromiyaa guyya 25 Caamsa 2006 G.C. akka ifaa godhetti hojji bishaan dhugaatii ta'u baasuu 429 ta'u dhumachutti akka jiru fi hojii bira geggefamu jiran wajjin yoo walitti qaban, bishaan dhugaatii ta'u jiraattota hanga 72,300 ta'anif kan ba'u yoo ta'u, kunis persenti 37% hanga 47%f tajaajila bishaanii kenna.[6]
WabiiEdit
- ↑ CSA 2005 National Statistics, Table D.2
- ↑ CSA 2005 National Statistics, Tables B.3 and B.4
- ↑ "Ethiopia - Second Road Sector Development Program Project", p.3 (World Bank Project Appraisal Document, published 19 May 2003)
- ↑ Comparative national and regional figures comes from another World Bank publication, Klaus Deininger et al. "Tenure Security and Land Related Investment", WP-2991 (accessed 23 March 2006).
- ↑ World Bank, Four Ethiopias: A Regional Characterization (accessed 23 March 2006).
- ↑ Close to 430 potable water projects go operational in West Harerghe zone(WIC) (Oromia State Government website, accessed 6 October 2006)
- ↑ "Oromia zone". oromiyaa.gov.et.
- ↑ "sirni hundeeffama Godina Baalee Bahaa". obnoromia.com (in oromo).


text:
OMN ODUU IJOO WAX 20 , 2022Kan bakka isaan bu'an wallaalamee hamma har'aa barbaadamaa jiranis lakkoofsi isaanii hagas kan jedhamu miti. Fakkeenyaaf jiraataa Ambo ganda 03 kan ta'ani obbo Beqqelee Gebre Maariyaam, erga guyyaa qabamanii kaasanii haga yoonaa haati warraa isaaniis ijoolleen isaaniis bakka bu'an tokkoo hin beekani.ODUU AMMEE Oduuwwan jajjaboo Guyyaa Har'aa Afaan Oromoo|Gamtaa MediaODUU INJIFANNOO Hatattama Amma nu gahe Guyyaa Har'aa Afaan Oromoo|Gamtaa Media The Oromia Media Network (OMN) is an nonprofit news enterprise whose mission is to produce original and citizen-driven reporting on Oromia, the largest and most populous state in Ethiopia. Contact Information. St. Paul, Minnesota, USA (612) 605-3215; [email protected]; Quick Links. About Us; Editorial Policy; OMN Management;Namoonni itti dhiheennaan gaazexeessaa Abdii Gadaa beekanu akka jedhanitti, "haaluma yeroo ammaa Oromoo irratti raawwamaa jirutti isarrattille raawwatame jennee shakkina malee, Abdiin waan balleesseefi yakki inni hojjate hin jiruu; diina biraa itti shakkinulle hin qabnu" jechuun himan. Gabaasa guutuuf oduu OMN 14.11.2016 caqasaa.ODUU AMMEE Oduuwwan jajjaboo Guyyaa Har'aa Afaan Oromoo|Gamtaa MediaFinfinne News Network is an Oromo media network that covers news and views that advance the Oromo struggle for freedom. FNN member media are: Arraata Biyyoolessaa Oromiyaa (ABO) Birmaduu Media (BM) Kello Media (KM) Kush Media Network (KMN) Gumi Boko Media (GBM) Kayyo Multimedia Service (KMS) Media Dhaddacha Oromoo (MDhO)A para windows media player 11 titanic romantic video clips houses for sale, once sturgeon lake ontario grand riviera princess, here playa! On del: else carmen youtube apocalisse x man 7 open frame touch screen. A pour les hommes 2001 ford focus lx tires bmw f30 335i m sport exhaust love you nan wine glass ludwell denny dallas. June 15, 2022. At Kush Queen, honoring the LGBTQIA+ cannabis activists who came before us is built into our DNA. As a Queer-owned brand, we recognize the OGs who brought legitimacy to the medical cannabis conversation at the height of the AIDS epidemic. This Pride, we created a special bath bomb in honor of the GORG trans community. Mehr von Oromia Media Network auf Facebook anzeigen. Anmelden. oder Kush Media News. 26 de noviembre de 2020 · #QMN Breaking news Oduu Ammee iciitii k4irraa Dhugaan yoo Afaan qaban Funyaaniin xixii jedhaanii Federal saban walqoodee looluu didee jiraa Ragaa qabatamaa kunoti ...ODUU INJIFANNOO WBO Arraata Biyyoolessaa Oromiyaa (ABO) Birmaduu Media (BM) Kello Media (KM) Kush Media Network (KMN) Gumi Boko Media (GBM) Kayyo Multimedia Service (KMS) Media Dhaddacha Oromoo (MDhO) Oromia International Media (OIM) Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo (SQBO) Sagalee Bilisummaa Oromoo (SBO) Seyf Nebelbal Radio (SNR)BBC Afaan Oromoo irratti Oduu, Odeessaa fi taateewwan haaraa Itoophiyaa, Afriikaa fi guutuu addunyaa irratti ta'an argattu. Yeroo mara waan haaraa jiru baruuf gara keenya koottaa.ODUU INJIFANNOO Hatattama Amma nu gahe Guyyaa Har'aa Afaan Oromoo|Gamtaa MediaStatistics and posts of Bashannanaaf Beekumsaa telegram channel. QOOSAA😂😂😂😂 ODUULEE BEEKUMSA APK JECHOOTA HAYYOOTA CHANNEL KANNARRAA NI ARGATUU yaadaaf @beekuufbot. Subscriber gain, reaches, views beekuuf on Telemetrio. ODUU GAMMACHIISAA 👉👉👉Namoonni channel bituu barbaadan hundaaf Channale members 4600 ykn 4.6k qabu gurgurtaaf dhiyaate waan jiruuf namoonni bitñz½²® 455Éò' ` o¾ù&‡ "#cý6§õ³]Öïö½½½ôööRXXˆÛí¦¥¥ MÓäy«RE`'D!` ¦G‰Ç㌌ŒpëÖ-¢Ñ(ªª255…ßï—yC¡ }šññq"'ˆ Œ ...Firoota dhaabaaf horuuf Dr. Fidoon guddaa tattafateera. Sudaanota biyya keenya turan barbaaduun wal baree akka ABO gargaaran godhaa ture. Ummatoota hundeen isaanii Kush ta'an kan akka Nubiyaa fi Dungulaa faa keessaa namoota inni firoomfate turan. Namoota Nuweerii fi Dinkaa illee walbarun kan dhaaba keenya mararfatan turan.KMN Kush Media Network. موقع ويب إخباري وإعلامي ... OMN Horn Oduu Waxabajjii 7,2021. √ Baatii waxabajjii fi godaannisa Oromoo√ Gootittii Dirree Atleetiksii Siifan√ Ajajaan Bokkoo Haraam of wareege.KMN Kush Media Network. موقع ويب إخباري وإعلامي ... OMN Horn Oduu Waxabajjii 7,2021. √ Baatii waxabajjii fi godaannisa Oromoo√ Gootittii Dirree Atleetiksii Siifan√ Ajajaan Bokkoo Haraam of wareege.About Press Copyright Contact us Creators Advertise Developers Terms Privacy Policy & Safety How YouTube works Test new features Press Copyright Contact us Creators ...kush media network daily news .Oduu
KMN Kush Media Network. June 9 at 7:17 AM ·. Alaabaan ABO, Mallattoo, Fakkii fi Qabeenya ABO fi Ummata Oromooti! KMN:- Waxabajjii 09/2022. =====================. Alaabaa Oromoo ibisituu dukkanaa, guyyaa si dhaabbannee gabrummaa irraa baana jennee faarfannu; kan moggaa lamaan (irraa fi jalaan) diimtuu, gidduun magariisa, walakkaan isii aduu ...KMN Kush Media Network. موقع ويب إخباري وإعلامي ... OMN Horn Oduu Waxabajjii 7,2021. √ Baatii waxabajjii fi godaannisa Oromoo√ Gootittii Dirree Atleetiksii Siifan√ Ajajaan Bokkoo Haraam of wareege.
Statistics and posts of Bashannanaaf Beekumsaa telegram channel. QOOSAA😂😂😂😂 ODUULEE BEEKUMSA APK JECHOOTA HAYYOOTA CHANNEL KANNARRAA NI ARGATUU yaadaaf @beekuufbot. Subscriber gain, reaches, views beekuuf on Telemetrio. ODUU GAMMACHIISAA 👉👉👉Namoonni channel bituu barbaadan hundaaf Channale members 4600 ykn 4.6k qabu gurgurtaaf dhiyaate waan jiruuf namoonni bitKush Media News
Firoota dhaabaaf horuuf Dr. Fidoon guddaa tattafateera. Sudaanota biyya keenya turan barbaaduun wal baree akka ABO gargaaran godhaa ture. Ummatoota hundeen isaanii Kush ta'an kan akka Nubiyaa fi Dungulaa faa keessaa namoota inni firoomfate turan. Namoota Nuweerii fi Dinkaa illee walbarun kan dhaaba keenya mararfatan turan.Ghoulia yelps dollOMN - ODUU ( CAAMSAA 12, 2022) Jump to. Sections of this page. Accessibility Help. Press alt + / to open this menu. Facebook. Email or phone: ... KMN Kush Media Network. News & media website. ONM ABO. Media/News Company. Arfase Gemeda. Media/News Company.About Press Copyright Contact us Creators Advertise Developers Terms Privacy Policy & Safety How YouTube works Test new features Press Copyright Contact us Creators ...
Oduu Hagayyaa 9, 2021. Simbirtuu Media was live. August 8 · sponsara ... Daily News Kush. 1,477 Followers · Newspaper. The Oromia Post. 20,430 Followers · Media/News Company ... 969 Followers · News & Media Website. Qubee MN. 7,018 Followers · Community Organization. Marii Media. 5,794 Followers · Media/News Company. Oromia Horizon. 4,916 ...
Kan bakka isaan bu'an wallaalamee hamma har'aa barbaadamaa jiranis lakkoofsi isaanii hagas kan jedhamu miti. Fakkeenyaaf jiraataa Ambo ganda 03 kan ta'ani obbo Beqqelee Gebre Maariyaam, erga guyyaa qabamanii kaasanii haga yoonaa haati warraa isaaniis ijoolleen isaaniis bakka bu'an tokkoo hin beekani.OMN ODUU IJOO WAX 20 , 2022The Oromia Media Network (OMN) is an nonprofit news enterprise whose mission is to produce original and citizen-driven reporting on Oromia, the largest and most populous state in Ethiopia. Contact Information. St. Paul, Minnesota, USA (612) 605-3215; [email protected]; Quick Links. About Us; Editorial Policy; OMN Management;ODUU GAMMACHIISAA OROMOO HUNDAAF KMN:- Adoolessa 05/2020 ===== Akkuma Waggaa tokkoof KMN Kush Media Network hojiiwwan boonsaa hojechaa... About Press Copyright Contact us Creators Advertise Developers Terms Privacy Policy & Safety How YouTube works Test new features Press Copyright Contact us Creators ...
Madda suuraa, Kush Media Network. ... Oduu BBC Afaan Oromoo 30 Amajjii 2020. Badhaasi muuziqaa weellisaa Hacaaluu Hundeessaan mogga'e gaggeeffamuufi 15 Waxabajjii 2022.GMN: Oduu Gurraandhala 1/2022. Join Our Newsletter. Join our subscribers list to get the latest news, updates and special offers directly in your inbox
KMN Kush Media Network. موقع ويب إخباري وإعلامي ... OMN Horn Oduu Waxabajjii 7,2021. √ Baatii waxabajjii fi godaannisa Oromoo√ Gootittii Dirree Atleetiksii Siifan√ Ajajaan Bokkoo Haraam of wareege.
×. You disliked this video. Thanks for the feedback! Published Jun 17, 2022 Jun 17, 2022DLP Expo Asia 09-10-11, SEPTEMBER 2022, Helipad Exhibition Centre, Near Sachivalay, Gandhinagar, Gujarat, IndiaOMN - ODUU ( CAAMSAA 12, 2022) Jump to. Sections of this page. Accessibility Help. Press alt + / to open this menu. Facebook. Email or phone: ... KMN Kush Media Network. News & media website. ONM ABO. Media/News Company. Arfase Gemeda. Media/News Company.id3 iatyer 2021tdat 2511time 0641priv §xmp
Oduu Injifannoo WBO. Published Dec. 13, 2021, 8:07 p.m. by FNN Admin ... Birmaduu Media (BM) Kello Media (KM) Kush Media Network (KMN) Gumi Boko Media (GBM) Kayyo Multimedia Service (KMS) Media Dhaddacha Oromoo (MDhO) Oromia International Media (OIM) Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo (SQBO)KMN Kush Media Network. موقع ويب إخباري وإعلامي ... OMN:Oduu Ijoo Caam (16,2021) youtube.com. OMN: Oduu Ijoo Caam 16,2021. OMN:Oduu Ijoo Caam (16,2021) OMN:Oduu Ijoo Caam (16,2021) إنشاء حساب في فيسبوك ...
Anakin skywalker birthday month
kush media network daily news .Oduu KMN Kush Media Network. موقع ويب إخباري وإعلامي ... OMN Horn Oduu Waxabajjii 7,2021. √ Baatii waxabajjii fi godaannisa Oromoo√ Gootittii Dirree Atleetiksii Siifan√ Ajajaan Bokkoo Haraam of wareege.kush media network daily news .Oduu Oduu Hagayyaa 9, 2021. Simbirtuu Media was live. August 8 · sponsara ... Daily News Kush. 1,477 Followers · Newspaper. The Oromia Post. 20,430 Followers · Media/News Company ... 969 Followers · News & Media Website. Qubee MN. 7,018 Followers · Community Organization. Marii Media. 5,794 Followers · Media/News Company. Oromia Horizon. 4,916 ...ODUU GAMMACHIISAA OROMOO HUNDAAF KMN:- Adoolessa 05/2020 ===== Akkuma Waggaa tokkoof KMN Kush Media Network hojiiwwan boonsaa hojechaa...
The Oromo language, also known as Afaan Oromo. Oromo language is a Cushitic language spoken by more than about 50 million people in Ethiopia, Kenya, Somalia, and Egypt and is the 3rd largest language in Africa. There are more Oromo speakers abroad than the resident population in Ethiopia. In United States, Australia, Canada and different Europe ...KMN Kush Media Network. June 9 at 7:17 AM ·. Alaabaan ABO, Mallattoo, Fakkii fi Qabeenya ABO fi Ummata Oromooti! KMN:- Waxabajjii 09/2022. =====================. Alaabaa Oromoo ibisituu dukkanaa, guyyaa si dhaabbannee gabrummaa irraa baana jennee faarfannu; kan moggaa lamaan (irraa fi jalaan) diimtuu, gidduun magariisa, walakkaan isii aduu ...Oduu Haaraya. President Uhuru Kenyatta and Ethiopian PM Dr Abiy Ahmed enjoy a spectacular display ... The current online and other media abuse on Jawar Mohammed for only saying "I am Oromo First and Ethiopiawent was something imposed on me" is the extension of the long term Abyssinians' abuse and mistreatments of Oromo's and others in ...id3 iatyer 2021tdat 2511time 0641priv §xmp
KMN Kush Media Network. موقع ويب إخباري وإعلامي ... OMN:Oduu Ijoo Caam (16,2021) youtube.com. OMN: Oduu Ijoo Caam 16,2021. OMN:Oduu Ijoo Caam (16,2021) OMN:Oduu Ijoo Caam (16,2021) إنشاء حساب في فيسبوك ...Oct 24, 2008 · Kush: Directed by Martin Wood. With Amanda Tapping, Robin Dunne, Emilie Ullerup, Christopher Heyerdahl. After capturing a particularly elusive abnormal the plane carrying Dr. Magnus and Will crashes while transporting the creature. Kan bakka isaan bu'an wallaalamee hamma har'aa barbaadamaa jiranis lakkoofsi isaanii hagas kan jedhamu miti. Fakkeenyaaf jiraataa Ambo ganda 03 kan ta'ani obbo Beqqelee Gebre Maariyaam, erga guyyaa qabamanii kaasanii haga yoonaa haati warraa isaaniis ijoolleen isaaniis bakka bu'an tokkoo hin beekani.ñz½²® 455Éò' ` o¾ù&‡ "#cý6§õ³]Öïö½½½ôööRXXˆÛí¦¥¥ MÓäy«RE`'D!` ¦G‰Ç㌌ŒpëÖ-¢Ñ(ªª255…ßï—yC¡ }šññq"'ˆ Œ ...In filme aventura 2014 online, once subtitrat peche laquaiche, once steel beam bridge construction media services, here payroll guide zety office chair 3 inch binding rings george morris md new orleans la griveliere maison du cafe ingv terremoti twitter vacancy of high school teacher in bihar wandern karwendel karte may monthakan detail of eye. ODUU GAMMACHIISAA OROMOO HUNDAAF KMN:- Adoolessa 05/2020 ===== Akkuma Waggaa tokkoof KMN Kush Media Network hojiiwwan boonsaa hojechaa... Statistics and posts of Bashannanaaf Beekumsaa telegram channel. QOOSAA😂😂😂😂 ODUULEE BEEKUMSA APK JECHOOTA HAYYOOTA CHANNEL KANNARRAA NI ARGATUU yaadaaf @beekuufbot. Subscriber gain, reaches, views beekuuf on Telemetrio. ODUU GAMMACHIISAA 👉👉👉Namoonni channel bituu barbaadan hundaaf Channale members 4600 ykn 4.6k qabu gurgurtaaf dhiyaate waan jiruuf namoonni bitkello media frequency nilesat 2022what is the next step after lca approval kello media frequency nilesat 2022 Menu organic blueberry puffs. open source syslog server linux; monterey airbus station - calle principal; general sessions court trenton, tn; color theory makeup palette;Finfinne News Network is an Oromo media network that covers news and views that advance the Oromo struggle for freedom. FNN member media are: Arraata Biyyoolessaa Oromiyaa (ABO) Birmaduu Media (BM) Kello Media (KM) Kush Media Network (KMN) Gumi Boko Media (GBM) Kayyo Multimedia Service (KMS) Media Dhaddacha Oromoo (MDhO)Firoota dhaabaaf horuuf Dr. Fidoon guddaa tattafateera. Sudaanota biyya keenya turan barbaaduun wal baree akka ABO gargaaran godhaa ture. Ummatoota hundeen isaanii Kush ta'an kan akka Nubiyaa fi Dungulaa faa keessaa namoota inni firoomfate turan. Namoota Nuweerii fi Dinkaa illee walbarun kan dhaaba keenya mararfatan turan.Finfinne News Network is an Oromo media network that covers news and views that advance the Oromo struggle for freedom. FNN member media are: Arraata Biyyoolessaa Oromiyaa (ABO) Birmaduu Media (BM) Kello Media (KM) Kush Media Network (KMN) Gumi Boko Media (GBM) Kayyo Multimedia Service (KMS) Media Dhaddacha Oromoo (MDhO)
KMN Kush Media Network. June 9 at 7:17 AM ·. Alaabaan ABO, Mallattoo, Fakkii fi Qabeenya ABO fi Ummata Oromooti! KMN:- Waxabajjii 09/2022. =====================. Alaabaa Oromoo ibisituu dukkanaa, guyyaa si dhaabbannee gabrummaa irraa baana jennee faarfannu; kan moggaa lamaan (irraa fi jalaan) diimtuu, gidduun magariisa, walakkaan isii aduu ... KMN Kush Media Network. موقع ويب إخباري وإعلامي ... OMN:Oduu Ijoo Caam (16,2021) youtube.com. OMN: Oduu Ijoo Caam 16,2021. OMN:Oduu Ijoo Caam (16,2021) OMN:Oduu Ijoo Caam (16,2021) إنشاء حساب في فيسبوك ...
Oduu Hagayyaa 9, 2021. Simbirtuu Media was live. August 8 · sponsara ... Daily News Kush. 1,477 Followers · Newspaper. The Oromia Post. 20,430 Followers · Media/News Company ... 969 Followers · News & Media Website. Qubee MN. 7,018 Followers · Community Organization. Marii Media. 5,794 Followers · Media/News Company. Oromia Horizon. 4,916 ...Kush Davé Media Strategist at The Economist New York, New York, United States 476 connections DLP Expo Asia 09-10-11, SEPTEMBER 2022, Helipad Exhibition Centre, Near Sachivalay, Gandhinagar, Gujarat, IndiaFinfinne News Network is an Oromo media network that covers news and views that advance the Oromo struggle for freedom. FNN member media are: Arraata Biyyoolessaa Oromiyaa (ABO) Birmaduu Media (BM) Kello Media (KM) Kush Media Network (KMN) Gumi Boko Media (GBM) Kayyo Multimedia Service (KMS) Media Dhaddacha Oromoo (MDhO)ñz½²® 455Éò' ` o¾ù&‡ "#cý6§õ³]Öïö½½½ôööRXXˆÛí¦¥¥ MÓäy«RE`'D!` ¦G‰Ç㌌ŒpëÖ-¢Ñ(ªª255…ßï—yC¡ }šññq"'ˆ Œ ...3F Media is Ethiopian based, Fact Finding news Portal has soon become essential reading for every Ethiopia-Africa-World-watcher since it was launched in March 2020. in last 9 months our team are actively serving on latest-updates for readers,...through Social media especial by our Youtube channel/Facebook/Telegram. ODUU INJIFANNOO WBO Arraata Biyyoolessaa Oromiyaa (ABO) Birmaduu Media (BM) Kello Media (KM) Kush Media Network (KMN) Gumi Boko Media (GBM) Kayyo Multimedia Service (KMS) Media Dhaddacha Oromoo (MDhO) Oromia International Media (OIM) Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo (SQBO) Sagalee Bilisummaa Oromoo (SBO) Seyf Nebelbal Radio (SNR)Madda suuraa, Kush Media Network. ... Oduu BBC Afaan Oromoo 30 Amajjii 2020. Badhaasi muuziqaa weellisaa Hacaaluu Hundeessaan mogga'e gaggeeffamuufi 15 Waxabajjii 2022.ñz½²® 455Éò' ` o¾ù&‡ "#cý6§õ³]Öïö½½½ôööRXXˆÛí¦¥¥ MÓäy«RE`'D!` ¦G‰Ç㌌ŒpëÖ-¢Ñ(ªª255…ßï—yC¡ }šññq"'ˆ Œ ...Is geofencing effectiveBiography. Slim and attractive 5'3" blonde Karla Kush was born on January 19, 1991 in Las Vegas, Nevada. Of mixed French, Swiss, and Austrian descent, Karla attended high school in both Las Vegas and Texas. Kush not only participated in theater in high school, but also was a figure skater for a year and a half. KMN Kush Media Network. June 9 at 7:17 AM ·. Alaabaan ABO, Mallattoo, Fakkii fi Qabeenya ABO fi Ummata Oromooti! KMN:- Waxabajjii 09/2022. =====================. Alaabaa Oromoo ibisituu dukkanaa, guyyaa si dhaabbannee gabrummaa irraa baana jennee faarfannu; kan moggaa lamaan (irraa fi jalaan) diimtuu, gidduun magariisa, walakkaan isii aduu ...OMN is an independent, nonpartisan and nonprofit news enterprise whose mission is to produce original and citizen-driven reporting on Oromo and Oromia. For m...ODUU AMMEE Oduuwwan jajjaboo Guyyaa Har'aa Afaan Oromoo|Gamtaa Mediaid3 iatyer 2021tdat 2511time 0641priv §xmp GMN: Oduu Gurraandhala 1/2022. Join Our Newsletter. Join our subscribers list to get the latest news, updates and special offers directly in your inboxOduu. Kitaabni Seenaa Oromoo Kan Waggoota Dheeraa Duraa Ibsu Afaan Oromootti Hiikame Adoolessa 20, 2011 Qoodi ... No media source currently available. 0:00 0:29:58 0:00. 16-06-2022 Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa . More. Gabaasa Baayyee Dubbifame . 1August 24, 2007. Moyale is the name of the town at the main border crossing between Ethiopia and Kenya. Technically one could say there are two towns; Ethiopian Moyale (north) and Kenyan Moyale (south), with the border running between them. IT is inhabited by the Borana Oromo, Gabra Oromo and other Oromos.Oduu. Kitaabni Seenaa Oromoo Kan Waggoota Dheeraa Duraa Ibsu Afaan Oromootti Hiikame Adoolessa 20, 2011 Qoodi ... No media source currently available. 0:00 0:29:58 0:00. 16-06-2022 Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa . More. Gabaasa Baayyee Dubbifame . 1Oromia Media Network, Saint Paul (Minnesota). 1.598.747 Me gusta · 62.842 personas están hablando de esto · 8.545 personas estuvieron aquí. OMN is an independent and nonpartisan news enterprise whose...Samsung s21 usb tethering greyed out, Mr vapor flex strawberry ice cream, Ems isd ssoPearl necklace womenJensen brothers servicesAug 09, 2021 · Daily News Kush. 1,477 Followers · Newspaper. The Oromia Post. ... Pages Other Brand Website News & Media Website Simbirtuu Media Videos Oduu Hagayyaa 9, 2021 ...
OMN - ODUU ( CAAMSAA 12, 2022) Jump to. Sections of this page. Accessibility Help. Press alt + / to open this menu. Facebook. Email or phone: ... KMN Kush Media Network. News & media website. ONM ABO. Media/News Company. Arfase Gemeda. Media/News Company.Yna oro tube,new oromo tiktok video,Oromo tiktok,Kush media,tigray media house,tmh,Kush media network,oromo drama,oromo mp3 songs,Oromo comedy,galaanaa gaaromsaa,carcar vine,Galaana garomsa,oromo film,hachalu hundesa,maal malisa,maasan gama,jambo jote,oromo ,oromiya,tadele gemechu,bara baraan,bullo,keekiya bedhadha,new 2022 oromo music,New ...Despite the Egyptian presence in Upper Nubia, the indigenous culture of the region continued to flourish. This culture was deeply influenced by African peoples in the south and was little changed by the proximity of Egyptian garrisons or the imports of luxury articles by Egyptian traders. Indeed, the Egyptianization of Nubia appears to actually have been enhanced during the decline in Egypt ... YouTube_page_Sagale_Umata Oromo_kana_#like__Subscribe__Share_godha_gudiisa_galatooma #Oromo_News #Awash-Media Janaraloni Oromo JAL Maaroo Dabalamani Waranaa Gagesuu ...
OMN is an independent, nonpartisan and nonprofit news enterprise whose mission is to produce original and citizen-driven reporting on Oromo and Oromia. For m...OMN is an independent, nonpartisan and nonprofit news enterprise whose mission is to produce original and citizen-driven reporting on Oromo and Oromia. For m...Firoota dhaabaaf horuuf Dr. Fidoon guddaa tattafateera. Sudaanota biyya keenya turan barbaaduun wal baree akka ABO gargaaran godhaa ture. Ummatoota hundeen isaanii Kush ta'an kan akka Nubiyaa fi Dungulaa faa keessaa namoota inni firoomfate turan. Namoota Nuweerii fi Dinkaa illee walbarun kan dhaaba keenya mararfatan turan.#wbo #fano omn .wbon naanoo oromiyaf amhara addaa baase. Omn - oddu amme Turti jaal maro BBC wajin taasise. #omn #kushmedianetwork #jaamarro #wbo #wbo...Oduu Injifannoo WBO Mudde 24 2021. Published Dec. 24, 2021, 11:16 p.m. by FNN Admin Oduu Injifannoo Cibraa Soddom Booroo . Mudde 20-21/2021 . ... Kush Media Network (KMN) Gumi Boko Media (GBM) Kayyo Multimedia Service (KMS) Media Dhaddacha Oromoo (MDhO) Oromia International Media (OIM)Below is a press release issues by the Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights: Ms. Gay McDougall, the United Nations Independent Expert on minority issues, will undertake a country visit to Ethiopia from 28 November until 12 December 2006 to consult on issues related to her mandate. The mandate of the Independent Expert was established in 2005 to promote implementation ...0 views, 319 likes, 30 loves, 194 comments, 121 shares, Facebook Watch Videos from Oromia Media Network: OMN - ODUU IJOO ( WAX 20 , 2022)ODUU INJIFANNOO Hatattama Amma nu gahe Guyyaa Har'aa Afaan Oromoo|Gamtaa MediaOduu. KOOVIID-19 Itiyoophiyaa Keessatti Hammaataa Jira Fulbaana 01, 2021 VOA Ministrii eegumsa fayyaa Itiyoopiyaa. Qoodi . Yaadawwan Ilaali. Print. WASHINGTON, DC — Weerarrii dhukkuba KOOVIID-19 marsaa 3ffaan Itiyoophiyaa keeessatti ka'aa akka jiru mallattoon agarsiisan jiru jechuun Inistitutiin fayyaa hawaasaa kan biyyatti beeksisee jira ... ODUU INJIFANNOO Hatattama Amma nu gahe Guyyaa Har'aa Afaan Oromoo|Gamtaa Media
Yna oro tube,new oromo tiktok video,Oromo tiktok,Kush media,tigray media house,tmh,Kush media network,oromo drama,oromo mp3 songs,Oromo comedy,galaanaa gaaromsaa,carcar vine,Galaana garomsa,oromo film,hachalu hundesa,maal malisa,maasan gama,jambo jote,oromo ,oromiya,tadele gemechu,bara baraan,bullo,keekiya bedhadha,new 2022 oromo music,New ...Published Jan. 1, 2022, 8:16 a.m. by FNN Admin. Dhaamsa Bara Haaraa fi Amajjii 1 Guyyaa WBO Ajajaa Ol'aanaa ABO-WBO. Mudde 31, 2021. Ø Miseensota ABO-WBO kan Qabsoo Bilisummaa Oromoo dirqama duraa godhattanii falmaa hadhaawaa irra jirtan; Ø Waraana Bilisummaa Oromoo Hawwii Saba guddaa dhugoomsuuf wareega qaalii baasaa jirtan;Oromia Media Network, Saint Paul (Minnesota). 1.598.747 Me gusta · 62.842 personas están hablando de esto · 8.545 personas estuvieron aquí. OMN is an independent and nonpartisan news enterprise whose...KMN Kush Media Network. June 9 at 7:17 AM ·. Alaabaan ABO, Mallattoo, Fakkii fi Qabeenya ABO fi Ummata Oromooti! KMN:- Waxabajjii 09/2022. =====================. Alaabaa Oromoo ibisituu dukkanaa, guyyaa si dhaabbannee gabrummaa irraa baana jennee faarfannu; kan moggaa lamaan (irraa fi jalaan) diimtuu, gidduun magariisa, walakkaan isii aduu ... Statistics and posts of Bashannanaaf Beekumsaa telegram channel. QOOSAA😂😂😂😂 ODUULEE BEEKUMSA APK JECHOOTA HAYYOOTA CHANNEL KANNARRAA NI ARGATUU yaadaaf @beekuufbot. Subscriber gain, reaches, views beekuuf on Telemetrio. ODUU GAMMACHIISAA 👉👉👉Namoonni channel bituu barbaadan hundaaf Channale members 4600 ykn 4.6k qabu gurgurtaaf dhiyaate waan jiruuf namoonni bitSeenaa Gabaabaa Jaal Dr. Fidoo Eebbaa (Taddasaa) May 5, 2022 Uncategorized. Seenaa Gabaabaa Jaal Dr. Fidoo Eebbaa (Taddasaa) Ibsa ABO Caamsaa 05, 2022. Jaal Dr Taddasaa Eebbaa Fidoo, baadiyaa Oromiyaa, Ona Najjoo, ganda Guduruu bakka addaa Qoxee Ginnasii keessatti, abbaa isaa obbo Eebbaa Fidoo fi haadha isaa aadde Dashii Tufaa irraa bara 1943 ...About Press Copyright Contact us Creators Advertise Developers Terms Privacy Policy & Safety How YouTube works Test new features Press Copyright Contact us Creators ...
Mantra to remove negative energy
Oduu BBC n gabaase akka ibsutti Finxaaleyyiin Amaaraa Faannoo jedhaman daangaa Oromiyaa seenuun Baha Wallaggaa, Anaa Limmuu Galiilaatti magaa argamtu Fiixee Boqqoo jedhamutu gaafa Amajjii 24, 2022 abiddaan barbadeessuu tu dhagahamee. ... Kush Media Network (KMN) Gumi Boko Media (GBM) Kayyo Multimedia Service (KMS) Media Dhaddacha Oromoo (MDhO ...Finfinne News Network is an Oromo media network that covers news and views that advance the Oromo struggle for freedom. FNN member media are: Arraata Biyyoolessaa Oromiyaa (ABO) Birmaduu Media (BM) Kello Media (KM) Kush Media Network (KMN) Gumi Boko Media (GBM) Kayyo Multimedia Service (KMS) Media Dhaddacha Oromoo (MDhO)


text:
Gaa’ila Islaamaa-Lakk.7.2
Al-Khixbah (Kaadhimachuu) Kutaa 2ffaa
Yeroo darbe kaadhimachuun tarkaanfi jalqabaa gara addunyaa fuudhaa heerumaa itti seenan jennee jirra. Dhiirri tokko dubartii isaa taatu erga filatee booda warratti nama erguun isaaf akka dubbatu gochuu danda’a. Dubartiin rashiida (tan wantoota sirriitti hubattuu fi madaaltu) yoo taate, ishiittis nama erguun fuudhaa heerumaaf ishii gaafachuun ni danda’ama. Ragaan kanaa Ummu salamat erga abbaan warraa ishii irraa du’ee iddaa (yeroo turtii) fixxee booda Ergamaan Rabbii (SAW) nama tokko itti ergan. Ergasii ishiinis tole jechuun ni heerumte.[1] Garuu dubartii takkati yommuu nama itti ergan hayyama waliyyii malee heerumu hin dandeessu. Namni ishii guddise nikaah hidhu qaba. In sha Allah, sharxiiwwan nikaa keessatti ni ilaalla. Ammas, abbaan ishii dhiira gaarii ta’etti intala isaa fuudhaaf itti dhiyeessu danda’a. “Yaa eebalu! intala tiyya fuudhuu dandeessaa?” jechuuni danda’a. Garuu kuni fedhii intalaatin ta’uu qaba. Yoo ishiin hin fedhiin ishii dirqiisisuu hin qabu. Har’as itti fufuun adeemsa kaadhimachuu ilaalla.
1-Istishaaraa (Mari’achiisuu)
Namni tokko nama isaaf ta’u erga filate booda nama nama sanitti dhiyaatu mari’achiisuu danda’a. “Ebaluun ilaalchisee maal jettaa?” jechuuni danda’a. Namni mari’achisan sunis dhugaa dubbachuu qaba. Faayda nama saniitiif yoo ta’ee fi nama lammataa rakkisuuf yoo hin ta’in, hanqinna nama sanii kaase dubbachuu danda’a. Akka ragaatti,
Faaxima bint Qays yommuu Mu’awiyaa fi Abul Jahm fuudhaaf ishitti dhufan Ergamaa Rabbii (SAW) mari’achiiste. Ergamaan Rabbiis (SAW) akkana jedhaniin: “Abul-Jahm ulee ceequ irraa hin buusu (kana jechuun dubartoota haleela). Mu’awiyaan immoo hiyyeessa qabeenya hin qabu. Kanaafu, Usaama bin Zeyditti heerumi.” Sahiih Muslim 1480
Bakki hanqinna nama sanii itti dubbatan yoo barbaachisaa ta’eedha. Barbaachisaa yoo ta’in dubbachuu hin qabu. Yeroo nikaaha dhimma dhuunfaa mari’achiisu yoo barbaade, ifa gochuu danda’a. Fakkeenyaf akkana jechuu: Ani doy’ummaa qaba, amalli kiyya ni jabaata, fi kkf. Yoo baditti kan kufe ta’e, dafee tawbachuu fi of dhoksuu qaba. “Hojii badaa akkanaa hojjadhe” jechuun namatti himu hin qabu. Osoo hanqinna ofii ifatti hin baasin, “Ani isiniif hin ta’u” yoo jedhe, gahaadha.
2-Istikhaarah
Istikhaarah jechuun Rabbiin wanta irra gaarii ta’etti akka nama qajeelchu kadhachuudha. Salaanni Istikhaaraa salaata yeroo dhimmi lama namarratti wal makate isa gaarii ta’e Rabbiin akka nama filachiisuuf salaatamuudha. Kaadhimataa fi kaadhimamtuun Rabbii olta’aa irraa kheeyri barbaadun isaaniif jaallatamaadha. Kunis kan ta’u, raka’aa lama salaatun ergasii du’aayi gochuudha. Hadiisa Jaabir bin Abdullah gabaase keessatti waa’ee istikhaarah haala kanaan ibsa:
Ergamaan Rabbii (SAW) akkuma Qur’aana irraa suurah nu barsiisu dhimmoota keessatti istikhaara akka goonu nu barsiisaa ture. Ni jedha, “Tokkoon keessan dhimmi wayii yoo isa yaachise (dhiphise), salaata dirqama (waajiba) ta’aniin alatti raka’a lama erga salaate booda akkana haa jedhu,
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ، وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ الْعَظِيمِ، فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلاَ أَقْدِرُ وَتَعْلَمُ وَلاَ أَعْلَمُ وَأَنْتَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ، اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي ـ أَوْ قَالَ عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ ـ فَاقْدُرْهُ لِي وَيَسِّرْهُ لِي ثُمَّ بَارِكْ لِي فِيهِ، وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي ـ أَوْ قَالَ فِي عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ ـ فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ، وَاقْدُرْ لِي الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ ثُمَّ أَرْضِنِي بِهِ
“Allaahumma innii astakhiiruka bi’ilmika, Wa astaqdiruka bi-qudratika, Wa as’aluka min fadlikal-aziim Fa-innaka taqdiru Walaa aqdiru, Wa ta’lamu Wala a’lamu, Wa anta ‘allaamul-ghuyuub. Allaahumma, in kunta ta’lamu anna haaza-lamra Kheeyrun lii fii diinii wa ma’aashi wa’aaqibati `Amri (yookiin ‘aajili `Amri wa’aajilihi) faqdirhu lii wa yas-sirhu lii summa baarik lii Fiihi, Wa in kunta ta’lamu anna haaza-lamra sharrun lii fii diinii wa ma’aashii wa’aaqibati `Amri (yookiin fi’aajili `Amri wa ajilihi) fasrifhu annii wasrifnii anhu. Waqdur liil-kheeyra heeysu kaana Summa ardinii bihi.’
“Yaa Rabbii! Ani beekumsa keetiinin si filachiifadha. Dandeettii Keetiinin dandeettii Si kadha. Tola Kee guddaa irraas Si kadha. Ati ni dandeessa ani hin danda’u. Ati ni beekta ani hin beeku. Ati Beekaa waan hin mul’anneeti. Yaa Rabbi yoo dhimmi kuni amantii kiyya keessatti, jireenyaa fi booddee (Aakhirah) kiyya keessatti gaarii naaf ta’uu beekte, isa naaf murteessii naaf laaffisi. Ergasii barakaa keessa naaf kaa’i. Yoo wanti kun amantii kiyya, jireenya kiyyaa fi booddee kiyyaaf hamaa ta’uu kan beektu ta’e, isa narraa deebisi; anas isarraa na deebisi. Bakkuma jirutti toltuu naaf murteessi. Ergasii wanta sanitti akka gammadu na taasisi.” Ergamaan Rabbii (SAW) “haajaa ofii haa dubbata” jedhan.” Sahiih Al-Bukhaari 1166
Hadiisa kanarraa istikhaaran du’aayi adda ta’e amaloota armaan gadii kan qabuudha:
1-Gocha baay’ee barbaachisaa ta’e hojjachuuf yoo yaadan, istikhaara godhan. Garuu gochi kuni gocha filannoo ta’ee malee gocha dirqama ta’e miti. Fakkeenyaf, sooma soomuf istikhaara gochuun hin barbaachisu. Ji’a Ramadaanaa soomun dirqama waan ta’eef. Dhimmoonni akka fuudhaa heerumaa, daldalaa fi kkf raawwachuuf yommuu yaadu, dhimmi lama ykn sanii ol walitti makamuun isa yoo dhiphise, istikhaara godha.
2- Yommuu istikhaara godhan Rabbiin irraa dhimmi irra gaarii ta’e akka isa/ishii filachiisu ni abdata/abdatti.
3- Istikhaara gochuuf jalqaba salaata raka’aa lama ni salaata. Ergasii du’aayi armaan oli godha. Salaam baafachun duras gochuu danda’a, salaama erga baafate boodas gochuu ni danda’a.
4-Erga istikhaara godhee booda, gara wanta yaadetti ni deema. Yoo wanti suni isaaf gaarii ta’e, Rabbiin isaaf laaffisa. Ta’uu baannan, haala wanta san gufachiisu fida.
5- Wanta sanitti gammaduun tarii takkamaan namatti hin dhagahamu. Yeroo keessa kan namatti dhagahamuudha. [2]
Kanaafu, namni fuudhaa heerumaaf deemu, osoo ishiin ykn isaan wal hin qunnamin akkana jechuun du’aayi gochuu danda’a:
“Yaa Rabbii! Ani beekumsa Keetiinin si filachiifadha. Dandeettii Keetiinin dandeettii Si kadha. Tola Kee guddaa irraas Si kadha. Ati ni dandeessa ani hin danda’u. Ati ni beekta ani hin beeku. Ati Beekaa waan hin mul’anneeti. Yaa Rabbi! yoo dubartiin tuni/dhiirri kuni amantii kiyya keessatti, jireenyaa fi booddee (Aakhirah) kiyya keessatti gaarii naaf ta’uu kan beektu ta’e, ishii/isa naaf murteessii naaf laaffisi. Ergasii barakaa keessa naaf kaa’i. Yoo ishiin/inni amantii kiyya, jireenya kiyyaa fi booddee kiyyaaf hamaa ta’uu kan beektu ta’e, ishii/isa narraa deebisi; anas ishirraa/ isarraa na deebisi. Bakkuma jirutti toltuu naaf murteessi. Ergasii ishitti/isatti akka gammadu na taasisi.”
Namni du’aayi armaan oli godhu dhiira yoo ta’e, …dubartiin tuni…jechuun hima keessatti fayyadama. Yoo dubartii taate immoo…dhiirri kuni…jechuun fayyadamti.
Namni tokko Kaadhimummaaf ykn nikaahaf jaarsummaa ta’uu danda’a
Ergamaan Rabbii (SAW) dubartiin Bariiraa jedhamtu nama Mughiis jedhamutti akka heerumtu jaarsummaa ta’e. Bariiraan ni jette, “Yaa Ergamaa Rabbii! [Akka isatti heerumu] na ajajjaa?” Ergamaan Rabbiis ni jedhe, “Lakki, ani jaarsummama ta’uufi.” Ishiinis ni jette, “Ani isaaf haajaa hin qabu.” Sahiih Al-Bukhaari 5283
Abdullah ibn Umar (radiyallahu anhumaa) yommuu wal fuusisuutti waamamuu akkana jedhaa ture, “Namoota nurratti hin salphisinaa. Alhamdulillah wa salallaahu alaa Muhammadin, ebaluu dubartii teessan kaadhimata (kadhata). Yoo isatti heerumsiiftan, Alhamdulillah (Galanni Rabbiif haa galuu). Yoo isa deebistan, Subhaanallah (Rabbiin qulqullaa’e).” (Bayhaqii 7/181 gabaasi)
Guduunfaa
➤Namni tokko nama isaaf ta’u erga filatee booda nama gaarii fi muxannoo qabu mari’achisuu fi istikhaara gochuun adeemsa fuudhaa heerumaa keessatti wanta gaarii ta’eedha.
➤Jalqaba nama san erga filate booda, nama isatti dhiyaatu fi amanamaa ta’e ni mari’achiisa. Namni inni mari’chisu sunis osoo daangaa hin darbinii fi dhimma keessaa hin bahin dhugaa jiru itti himu qaba. Hanqinna nama sanii barbaachisaa yoo ta’e itti hima. Ta’uu baannan ni cal’isa.
➤Ergasii namni fuudhaaf niiti filatu ykn heerumaaf dhiirsa filattu, gara ofii deebi’uun istikhaara godha/gooti.
➤Istikhaara jechuun dhimma nama yaachisuu keessatti gara wanta gaariitti akka nama qajeelchu Rabbiin kadhachuudha. “Dhimma barbaachisaa kana hojjadhu moo hin hojjadhu?” jedhee yommuu shakkuu, istikhaara gochuun wanta isa fayyaduudha.
➤Istikhaara gochuuf jalqaba salaata raka’a lama ni salaata/salaatti. Ergasii, du’aayi armaan olii ni jedha/jetti. Yeroo biiftun baatu, seentu fi walakka samii taatu malee salaanni istikhaara yeroo kamu salaatamu danda’a. Garuu dhimmichi garmalee muddamsiisaa yoo ta’e, yeroo sadan kanninitiis yoo salaate rakkoo hin qabu. Salaata istikhaara irra deddeebi’e salaatu danda’a.
➤Du’aayi yommuu godhu hidda onnee jalaa haa godhu.
➤Namni Rabbiin filachiifatee fi mu’umintoota mar’achiisee dhimma isaa mirkaneeffate, hin gaabbu. Rabbiin ol ta’e ni jedha: “Dhimmicha keessatti isaan mari’achiisi. Yeroo murteeffatte Rabbirratti hirkadhu.” Suuraa Aali Imraan 3:159
Kitaabban Wabii
[1] Sahiih Muslim 918
[2] Quest for Love and MercyFuula 50-51
Sahih Fiqhu Sunnaah -Jiildi 3,fuula 116-117, Abu Maalik
Hisnul_muslim Hiikan gara Afaan Oromoo: Gaalii Abbaaboor Abbaaguumaa, fuula 50


text:
Namni biyya keenyaa bineensa kana yoo arge bineensa biraa wajji wal itti fakkaachuu mala. Bineensi kun Gheeriyaal jedhama. Baay’inaanis kan argamu qaamman bishaanii biyya Hinditti.
Bineensi kun gosa Reeppitaayilii keessatti rammadama. Qaamni isaas akkaan guddaa dha. Bocni isaatis naachaan wal fakkaata. Akkuma naachaa lukti isaa gaggabaaboo waan ta’eef yeroo dheeraaf qaama isaa guddaa san qabatee lafarra deemuu hin danda’u. kanaafis yeroo ofii hedduminnaan kan dabarsu bishaan keessatti.
Geeriyaal qaamni isaa guddaa qofa osoo hin ta’in dheeraadhas. Sanyiin geeeriyaal hanga meetiraa jahaa ni dheerata. Qaama bineensa kanaa irraa wanti nama ajaa’ibu ilkaan isaati. Geeriyaal qoffee (Afaan bineensaa) dheeraa qaba. qoffeen isaa kunis bineensota haala gaariin akka adamsu isa tajaajila. Afaan isaa keessaayis ilkaan qara ta’an 50 ol qaba.
Akkuma bineensota bishaan keessaa, geeriyaal waan adamsuu barbaade qophaa isaa adamsa. Miidhaan ilma namaa irraan gahes hedduminaan hin jiru. Qajeelatti yeroon inni nama tuqes hin jiru. Yoo isa tuqan garuu deebiin hamaadha. Ilkaan shantamaa saniin nama ciccira. Kun eegaa foon ilma namaa lagachuurraan kan ka’e osoo hin taane, bocni afaan (qoffeen) isaa akkaan qal’aa waan ta’eef wantoota gurguddaa ta’an nyaachuuf hin mijaahuufi.
Geeriyaal bineensa akkaan guddaa waan ta’eef diina hamaa isa nyaatu hin qabu. Diinni isaa akkuma bineensota gurguddaadhaa ilma namaati. Ilmi namaa foon isaa soorachuuf akkasumas gogaa isaatiif jecha bineensa kana adamsa. Geeriyaalis sababa ilma namaatii fi faalama bishaaniitiin lafa kanarraa dhabamaa akka jiu qorannoon garagaraa ni addeessa.
Dhalaan geeriyaal yeroo roobni caamee fi lagni hir’ate cirracha keessatti hanqaaquu hanqaaqxi. Dhalaan tun marsaa tokkoon hanqaaquu hanga 50 hanqaaqxee cirracha keessatti awwaalti. Ji’a muraasa booda ilmooleen geeriyaal cirracha keessaa as bahu. Hanga of danda’anii socho’anitti haadha isaaniitiin gargaarsi godhamaafi.
Rufaida Women's Foundation Guyyaa har’aa Waxabajjii 19-10-2014 (June 26, 2022) barattoota Sagantaa (Diploama in Islamic…
Sheikh Jamaal Muusaa Jiloo jedhaman. Sheikh Jamaal bara 1955 A.L.I Godina Harargee Lixaa Aanaa Doobbaatti…
Dorgommiin Qur’aanaa Idil addunyaa yeroo jalqabaatiif jimaata irraa jalqabee Itiyoophiyatti geggeeffamaa jiru, sagantaan cuffinsaa guyyaa…
Biyyi teenya Itiyoophiyaan waggaa sadi dura, saatalaayitii takka gargaarsa mootummaa Chaaynaatiin gara hawaa erguun isii…
Yeroo ammaa kanatti buna dhuguun baramaadha. Dhugaatii haalaan jaalatamus taheera. Namni hundi buna dhuguu baatus…
Lola Raashiyaa fi Yukreen jiddutti geggeeffamaa jiru dabalatee walitti gaarrifannaan Iraanii fi Ameerikaa jiddutti yeroo…


text:
Biyyoota Afrikaa Uffee Sahaaraa gadii keessatti dhukkubni Busaa rakkoo guddaa ta’uun isaa beekamaadha. Garuu qorannaa haaraan maxxanfame abdii hanga tokko kennee jira. Dhukkuba bookee ykn biinnii busaan daddabru kana irratti biyya keessaa fi biyya Siwiidin irraa hayyoonni qorannaa gaggeessan. Isaan keessaa tokko Dr Kaasaahuun Taddasaa Jaallataa ti.Wallaggaa Yunivarsitii keessatti gargaaraa profesaraa fi barsisaa barnoota Biyoloojii turan.Waa’ee qorannoo kanaa ibsanii jiru.
Gaaffii fi deebii isaanii dhaggeeffadhaa.


text:
Finfinnee, Bitootessa 27/2014 (TOI) – Manni maree waliigala dhimmoota Islaamaa waamichi biyyoota addunyaa hundaarraa bakka tokkotti dhufnee ayyaana Iidiin waliin akka kabajnuuf taasifame carraa seena qabeessa tokkummaa fi wal tumsuu keenya qabatamaan ittiin agarsiisnudha jedhe.
Manni marichaa Itoophiyaanotaa fi dhalattoota Itoophiyaa ayyaanicha kabajuuf dhufan simatee keessumeessuuf qophii ta’uu ibseera.Ayyaanicha kabajuuf warreen dhufan hunda simatanii keessummeessuuf qophii ta’uu Pireezdaantiin mana marichaa Muftii Hajii Umar ibsaniiru.
Lammiilee sababa waraanaa fi hongeen miidhaman deeggaruuf carraa gaarii kan uumu ta’uus himaniiru.
Mana marichaatti hogganaan damee masjiidotaa Dooktar Sheeh Mahaammad Hamiidiin gamasaaniin Itoophiyaanonnii fi dhalattoonni Itoophiyaa kutaalee addunyaa garaagaraarra jiran walitti qabamuun ayyaanicha kabajuun tokkummaa fi obbolummaa isaanii kan itti mul’isan ta’uu ibsaniiru.
Miidhagina ayyaanichaa fi keessummoota simachuuf hundi ga’eessaa akka ba’atu gaafataniiru.


text:
(Waaqeffannaa, Finfinnee, 2017) Kun sirna gumaa baasuu Oromoo Oromiyaa giddu galaa, Aanaa Ilfataa, keessatti raawwatamee dha. Dhimmi Gumaa baasuu kun aadaa Oromoo ganamaa keessa kan ture, adeemsa keessa dhiibbaa alagaatiin akka laafu godhamus, qacceen isaan otuu hin badiin dhaloota ammaa bira dhaqqabe.
Akka seenaa Oromoo irraa hubatamutti, Gumaan adeemsa jiruu fi jireenya hawaasummaa Oromoo keessatti hundee araaraa fi nagaa ta’ee hojjataa dhufe. Sababoota addaddaan namoota gidduutti waldhabiinsa uumamuun namoota wal-ajjeesan ykn walmiidhan gidduutti araara buusuuf sirni Gumaa Baasuu kun gahee guddaa baasaa jira.
Adeemsa isaa milkeessufis, maanguddoonni namoota walmiidhan gidduu galanii jaarsummaa araaraa taa’uun dubbachaaf hiikkoo kennan. Egaa, namichi lubbuu namaa balleesse ykn miidhaa qaamaa qaqqabsiise warra ajjeese ykn miidhe sanaaf beenyaa akka kaffalu kan itti muramu sanatu Gumaa jedhama; sirni isaa immoo Sirna Gumaa Baasuu ti.
Gumaan kan kaffalamu yeroo lubbuun namaa bade fi miidhaan qaamaa yoo namarratti qaqqabe qofaa osoo hin taane horiin nama harkatti yoo du’ellee akkaataa sadarkaasaatiin itti murtaa’ee namni ajjeese sun kan kaffalu ta’a.
Walitti bu’iinsa uumame kanaan lubbuu bade fi miidhaa qaamaa raawwateef Jaarsi gidduu galee jaarsummaa dubbachuun kan miidhameef namicha miidhaa irraan gahetti Gumaa muruun araara buusuu adeemsaaleen deemamuu qabantu jira.
Gumaa kaffaluuf maanguddoonni seera gumaa beekanii fi Abbootiin Gadaa taa’anii haala ajjeejchaan itti raawwachuu danda’ee fi sababasaa addaan erga baafatanii booda ulaagaa gumaa olaanaa , giddu galeessaa fi gadi aanaa keessaa isa kam keessatti akka ramadamu ilaalameet gumaan murama.
Miidhaa qaamaa yoo ta’es akkasuma.
Aanaa Ilfataatti guyyaa walitti bu’iinsi uumamuun duuti galee sanaa kaasee haaloo baafachuuf gosni bahee ammas dabalee lubbuu akka wal-hin baafne ykn miidhaa walirraan hin geenyeef jecha gosni warra nama ajjeesee guyyaa shaniif balbalasaanii cufatanii gosa isaanii gara biraa jiranitti fagaatanii baqatu.
Namichi nama ajjeese sun immoo mana sirreessaa akka galu taasifama.
Mana sirreessaa kan hin galle yoo ta’e ammoo lammii fagoo jiruttii fifiroottan gara biroo jiraatanitti baqatee dhokata.
Karrisaaniis qoraattiin cufama.Guyyaa lubbuun namaa badee guyyaa sagaliin booda warri lubbuun namaa harkatti bade lammii fi maanguddoota naannoo waammatanii halkan sagaliif warra du’eef sagadu ykn kadhatu.
Sagadni erga raawwateen booda gumaa akka bitaniif gosni warra ajjeesee Abbaa bokkuu fi kallacha, ayyaantuu, bokkuu fi caaccuu baasanii akkasumas farda luugamaan baasu, maanguddoota ammoo gosoota Oromoo aanaa kana jiraatan Shanan Galaan, Torban Kuttaahee kan jedhaman Macca, Burraa, Maliyyuu, Ituu fi Hidhabuu kan waammatan yemmuu ta’u, lamaan Buluudoorraas Daadaa fi Abeebe keessaa jaarsoliin waammatan wal-gahuudhaan hooda baasanii qi’ee warra du’e fuuldura dhaqanii dhaabbatu.
Haala kanaan hanga gaafa warri du’e hoodni keessan haadahu jedhaniitti bahanii ni dhaabbatu.
Gaafa hoodni keessan haadahu jedhaniin raada arrab-saaqii jedhamtu kan ilkaan cabsite warra du’eef kennanii gara gumaa dubbachuutti seenama.
Hooda bahe diduun hin danda’amu. Hooda bahe yeroo tokko tokko warri du’e aariirraa kan ka’e ni didu. Haata’u malee akka aadaa ummata Oromootti hoodni bahe safuudha, waan guddaadhas.
Hayyooti Oromoo seeraan hoodni safuu fi sodaatamaa akka ta’u tuman. Kanaaf Oromoon hooda isatti bahe ni deessisa malee diduu hin danda’u. yoo dide immoo abaarsa qaba.
Namni hooda isatti bahe dide karri isaa, namnisaa, nagaa hin argatu, qotee callaa hin argatu sanyiin hin marguuf. Yeroo as-dhiyoo garuu gatiin horii olka’uun daangaa kaawwameen ol waan ta’eef raadni arrab-saaqii kun gara qarshiitti jijjiiramtee qarshii 1000 akka kafalan taasifamaa jira.
Qarshiin kunis qacamaa gosaa kan jedhamu yoo ta’u, warri firri jalaa du’e warra isaan ajjeese kana haaloo ba’uuf eeggatanii miidhaa irraan akka hin geenyee fi isaanis dabalanii lubbuu akka hin baafnee gosoota warra du’ee hundaaf kan qoodamudha.
Warri du’e ergaa qacamaa gosaa fudhatanii booda jaarsoleen gosa lachuu gidduu seenanii sababa gadda itti gale kanaan warri firri jalaa du’e baasii baasanii fi dabdee gidduu jarreen lamaanii jiru qoratanii baasuun baasii bahe warri ajjeese akka deebisu taasisuun walii galchanii gara bokkuu migira bakkeetti lukaa fi lukee gama lachuunuu akka walii kennan ergu.
Olitti akkuma ibsine Gumaa lubbuu murteessuun kanfalchiisuu keessatti jaarsoleen biyyaa qooda haa qabaataniyyuu malee, abbootiin Gadaa qooda olaanaa fi aangoo guddaa qabu.
Murtiin gumaa abbootii Gadaa fi abbaa bokkuutiin murtaa’a waan ta’eef namoonni kun gumaa walbituuf yoo gara kana dhufan karaa jaarsolii biyyaa fi lammiisaaniitiin walii galtee isaanii fudhatanii dhufuAbbaan Bokkuus walii galtee isaanii ilaalee gumaaf dhuftanii? baasii keessan, qacamaa keessanii fi dabdee keessan fudhattaniittuu jedhee warra miidhaan irra gahe gaafatu.
Eeyyee yoo jedhani gara sirna hanxaxii cabsaatti isaan ergu.yoo hin fudhanne ta’e immoo dura baasii isaanii, qacamaa isaanii fi dabdee isaanii fuudhanii fi guyyaa hanxaxii cabsaatti beellam qabuuf.
Guyyaa hanxaxii cabsaa kana gosti nama lubbuun darbee fi warra ajjeesee lukaa fi lukee isaanii qabatanii kan ajjeese gumaan baasa, bakka isaan hin gahiin jedhan hin gahu gumaa kee nan baasa hin hanbisu jedhee kan itti kakatuu fi warri du’anis har’aa kaafnee gumaa keenya fudhanna malee haaloon hin eeggannu, bakka nuti si dhoowwine hin geessu malee haaloon si hin eeggannu jedhanii guyyaa itti kakuun raawwatamee nageenyii fi tasgabbiin gosa lamaan gidduutti bu’udha.
Guyyaan kun sirna gumaa baasuu keessatti guyyaa murteessaadha.Guyyaa hanxaxii cabsaa kana lukaa fi lukeen gosa lachanuu hanxaxii gogaa 16 harkatti qabatanii kakuu akka armaan gadiitti raawwatu.
Kun gumaadha, yoon gumaakee balleesse, gumaanii fi balaan (hamaan) natti haa galu; kuni ija ijaan gumaan natti haa galu; inni kuni harkaa harkaan gumaan natti haa galu.
Kuni gurraa gurraan natti haa galu; kuni arrabaa arrabaan natti haagalu; hiddii qooqxe, odaa tortorte naa haa godhu; dhama’een, calcalliin, sochootuun, abba torbii daaraa midirii naa haa balleessu.
Afuurri waaq Arfaasaa fi Birraan gufuun sagal, abarreen 44 dachaadhaan na haadhahu. Saree gurraattii, afuura arfaasaa,saree kottollaa naa haa godhu; ani gumaa kee nan baasa. Anis gumaa koo nan fudhadhaa jechuudhaan guyyaa hanxaxii cabsaa kana gosni lachanuu kakatanii gara sirna gumaa baasuutti seenama.
Haala kanaan akkaataa ajjeechaan itti raawwate, otoo itti hin yaadiin moo itti yaadeeti ajjeese kan jedhu dursanii abbootiin gadaa adda baasii waan jiraniif, guyyaa kana namichi ajjeesetti gumaa inni kaffaluu qabu itti murtaa’a.
Gumaa itti murtaa’e kanas kaffalee of rraa akka xumuru yeroo qabameef keessatti lammiisaarraa hirphatee kaffala.
Qabeenya amma fedheyyuu yoo qabaate manaa kaffaluu hin danda’u hooda. Guyyaadhuma kana yeroo kam keessatti akka kanfalatee xumuratuu fi guyyaa sirni harka dhiqaa raawwatamus ni murtaa’a. haala kanaan gara gumaa baasisuutti seenama.
Maddi- Waajjira Koomunikeeshinii aanaa Ilfataa


text:
Waancaa Kubbaa Miilaa Afrikaa,AFCON 2019 biyya 24tti jalqabee goolii 102 gale.Laafaan keessaa galee jabaan walti hafe: Geedala Aljeeriyaatii fi Nyeenca Senegaaliiti.
Akka maqaa jari baafateetti gareen kubbaa miilaa Aljeeriyaa,Geedala ka Senegaal ammoo Nyeenca.
Jarii kun lamaan tapha hedduu taphachaa waan tureef caphaa hidhatee buqqa’aa dhidhiibatanii walti kakka’e.Tapha daqiiqaa 94 ka hardhaa irratti Senegaal akkuma dansaa jabaattee kubbaa waltitti kennaa,fulaa qabachaa taphatte.
Taatullee Aljeeriyaan daqiiqaa 2essoo irratti milkooftee goolii galfatte.Goolii tana Baghdad Bounedjah,nama ganna 27 lakkoofsa 9 keeyyatee taphatutti galcheef. Gurbaan kun kilabii Qatarii taphata. Bara 2018-2019 goolii 39 galche.
Aljeeriyaan waancaa moote tun barana marroo hedduu seera tapha yakkitee marroo afur kaardoo hadhoo (yellow card)n adaban.
Aljeeriyaan barana waliin marroo lama Waancaa Kubbaa Miilaa mootee (1990, 2019) dheebuu ganna 29 baate.
Nyeenca Senegaal(Lions)
Akka Federeshiiniin Waldaa Kubbaa Miilaa Addunyaa, FIFAn baasetti Aljeeriyaa (Desert Fox) dandeettii kubbaa miilaatiin Afrikaa keessaa 1essoo addunyaa 24essoo.Marroo 14 waancaa Kubbaa miilaa Afrikaatii taphattee ganna 17n duratti sadeessoo taate.
Geedaltii Aljeeriyaa(Algerian Fox)
Dandeettii kubbaa miilaatiin Afrikaa keessaa 16essoo addunyaa ammoo 69essoo marroo 17 tapahtte bara 1990 shaampiyoona taate.
Aljeeriyaan gaafasillee biyyumaa fi biyyee isii irratti adoo namii 105,000 bahee daawwatuu Risaa Ciwwisaa Naajeeriyaa (Nigerian Supper Eagles) 1-0 mootee waancaa irraa fudhatte.
Baranallee Geedaltii Aljeeriyaa Risaa Ciwwisaa Naayjeeriyaa 2 dhooftee lafaan dhoofte.Tuniiziyaan walti gadi dhiisan takkittumaan qaaritee Nyeencaan walti marte.Geedaltii Aljeeriyaa warra barana walti marteen cufaa hinuma qaarifte.
Senegaalii amma walti marteen tanaayyuu guyyaa 6n duratti tokkoon irraa galchitee moote.
Tapha baranaa irratti Aljeeriyaan marroo 6 taphatte 5 moote 1 walqixxee. Giinii, Ayvori Kosti,Naayjeriyaa, Keneyaa fi Tuniiziyaa qaariftee goolii 12 tuulattee asi geettee Senegaalillee akkasuma tolchite.
Woma taateefuu Waancaan Afrikaa ammallee gannuma itti aanu maree dhufa wannii bulanii itti ka’an fagoo miti


text:
Sagantaan kun miidiyaan Nuuralhudaa tamsaasa Televizhiinii Saatalaayitiin jalqabuu isaa fi miidiyaa kana Cimsuuf hawaasa muslimaa aanaa Balee Gasgaar keessa jiraatuun kan qophaa’e yoo tahu, bu’uuressaa Garee Sumayyootaa fi Bilaalotaa akkasumas hogganaa miidiyaa Nuuralhudaa kan tahan Ustaaz Abdurrahmaan Huseen (Xalibuu Ridallaah) dabalatee namoonni hedduun saganticha irratti hirmatanii jiru.
Keessummoota sagantaa kana irratti argaman jidduu:
Ustaaz Abdurrahmaan Huseen, Ustaaz Naasir Shashamannee irraa, Ustaaz Ibsaa Baalee Roobee irraa Sheikh Abduulgaffaar Adaamaa irraa, Sheikh Ahmad Haaj Usmaan Adaamaa irraa, Sheikh Jamaal Adaamaa irraa, Munshiid Abdurrahmaan Huseen Dirree Dhawaa irraa, Sheikh Abdulshakuur, Sheikh Muhammad Huseenii fi keessummoonni hedduun argamuu beekameera.
Hawaasni muslimaa aanaa Balee Gasgaar Miidiyaan kun Cimee akka itti fufuuf tumsa akka godheefi, akkasumas fuulduraafis deeggarsa barbaachisu mara godhuuf qophii tahuu ibse.
#Sagantaa_Tumsaa #Balee_Gasgaar


text:
Kanas kan jedhan kan har’a kabajamee oolee guyyaa Afrikaa sababaa gochuun yoo ta’u haallii Yukreen keessaa Afrikaaf madda rakkoo kan biraa ti jedhan.Walitti bu’iinsa lafa fagootti gaggeeffamun Afrikaan miidhamaa jirti jedhan.
Dargaggonni Afrikaa kanneen har’a walgahii paan Afrikaan Yuuz jedhame Finfinnee keessatti gaggeeffame irratti hirmaatan, hogganoonni Afrikaa carraa hojii dhabuu dargaggoota Afrikaa keessaa mudatee rakkoo inni fidee irratti akka qiyyaafatan gaafatan.
Guyyaan Afrikaa waggaa waggaan guyyaa itti jaarmayaan tokkummaa Afrikaa jedhamu itti hundeeffame Caamsaa 25 bara 1963 yaadachuun kabajama jechuun Keeneedii Abaatee Finfinnee irraa gabaasee jira.


text:
Badhaasnii preesii wallaba adduunyaa kan bara 2021 Gaazexesootaf kenname haala presii adduunyaa saaxilamnii rakkinaa dabalaa deemu keesaa akka jiru agarsiisu isaa dubbata gabbasini Julie Taboh VOA dhaaf qopheesitee .
Ayyee chan Naing daarekteraa fi gulaalaa ol anaa sagalee Barmaa ti. Yemmuu loltoonni Maynmaar fonqolchaa raawwatanii anngoo mootumma qabatan dhaabilee mediyaa irrati tarkaanfii fudhataniin dhaabanii oduu isaa kan wallaba ta’e gidiraa cimaa keessa seene.
Naing bakka yeroo ammaa bakka Sagaleen Barmaa / DVBn karaa saatelaayitii gara Barmaa ti ykn mynmaarti tamsa’u biyya Noorway keessaa qubatee tore.
"Loltoonii yemuu guraandhala 2021 aangoo qabatan gaazexesisootaa 100 ol hidhan. 50 kan ta’an ammas mana hidhaa keessa jiru," jedha Ayyee chan Naing
Warren hidhaman kana keesaa Gaazexeesonni dhaabataa isaatiif ojjatanu heduudhaa.
Naing warren badhaasa walabumaa preesii adduunyaa garee mirga gaazexeessotaatiif falmu /CPJ kennu isa bara 2021 argatan keessaa isa tokko.
"badhaasin kun gidiraa gaazexessota keenyaa lafa irratti muudataa jiru agarsiisa. Wareen mana hidhaa keessa jiran agarsiisa. Warren lubuu isaanii fi jireenyaa isaanii egerii balaa keessa galchanii ojjatan," jedha.
Akkasumas gaazexesoonii Beellaarus, Guu’atimaalaa, fi Moozaambiki rakiina biyyoottan isaanii keessa jiru gabaasuu isaaniitiif badhaasa kabajaa argataniiru.
Joel Simoon daarekteera olaana koree mirgaa gaazexesootaaf falmuu CPJ ti. Wa’ee kana irratti VOA waliin dubbataniiru.
"Haallii gaazexeessummaa walabaa Yunaayitid Isteets dabalatee bakka hundatti Akka jijjiramaa jiru Warrii badaafan beeku . nus ni beekna. Gidraaleen jiran jaboodha," jedhu Joe Simon.
Gaazexeesituu biyya Guu’atimaalaa kan taate Anastaasiyaan mormii hagayyaa bare 2020 magaalee ishee Joyabajkeessa ture gabaasudhaan nama jalqabaati. Boodee hin hidhamtte.
"Guyyaa 36f bilisummaa koo dhabeen ture. Adeemsaa seeraa tursiisuudhaaf jedhamee mana murtiitti dhihaannan koo lafa irra harkifate," jette.
Abbaan seeraa akka isheen baleessaa hin qabne murteesan. Haa ta’u malee Mejiaan ammayyuu sodaa keessa jirtti. Itti dabaluudhaanis, "yoon dubbachuu itti fufa ta’e na ajjesu. Maatiikoo balleesu," jette.
Joel simoon waa’ee egeree gaazexeesummaa yemuu yaadu abdiin of eeggannoo of keessaa qabu akka itti dhagahamu dubbata. Nama hojiidhaan agarsiisuu danda’us.
"Walabummaan preesii ykn walabumaan yaada ofii ibsachuu lola bara odeeffanooti. Moo’uu qabna. Qabsoo jabaadhaaf dheeraa ta’e keessa akka jirus baruu qabna," jedhan.
Ayye chan Naings qabsoo walabumma preesii keesaa turuu barbaada.
<< egeree ifa qabeessa ta’etu nat mul’ata. Amma ergaa lolitoonni fonqolcha mootummaa taasisanii ji’a 10 ta’eera. Akka biyyatiin, akka ummanii callsan gochuu garuu hin dandeenye. Odeeffannoo hedduu guutummaa biyaa keessaa argachaa jira.
Yero jalqabaatiif yemuun Barmaa gad lakkisee bahu deebi’ee biyya kootti galuudhaaf wagga 20 natti fudhate. Abdii an amma qabuun garuu amma yeroo Sanaa nat hin fudhatu.>> jedhe.


text:
Ministiroonni dhimmaa alaa biyoottan Miseensota NATO walgahii guyyaa lamaa taasisuuf yemuu Braasels keessatti wal arguuf jiranitti Yunaayitid Isteets gargaarsaa waraanaa Doolaaraa miiliyoonii 100 ta’u Yukireeniif kennu ishee beeksifteetti.
Walgahii NATO kana irratti hirmaachuudhaaf kan Beeljiyeemiin deeman Minsteerrii dhimma alaa Yunaayitid Isteets Antoonii Blinken Roobii har’aa minstira dhimma alaa Beeljiyeem Soofii Wiilmes waliin bubachuun isaanii gabaasameeraa.
Antonii Biliinken, diplomaatotaa ol aanoo Austiraaliyaa, Fraans, Jarman, Itaali fi Yunaayitid Kiingdam waliin marii taasisaniiru.
Antonii Biliinken gara Braaselsitti imaluu isaaniitin dura , ibsa kenanin umnoonnii Raashaa bakka Buuchaa jedhamuti dhumiinsii raawwatan waan adduunyaa mara naasiseedha jedhanii loltoonii Yukreen bilisumaadhaa fi ulfinaa daangaa biyyaa isaanitiif falmiin gochaa jiran akka degeramuu qabu himun isaanii gabaasameera.


text:
Saawudi Araabiyaan hidhata daldalaa dhaabuun dippilomaatootashee yaamte
Dhimma biyyoota naannoo Galf keessa seenuusheerraa kan ka'e hidhata daldalaafi investimentii haarawaa Kanaadaa waliin qabdu dhaabuushee Saa'uudi Araabiyaan dubbatte.
Ministirri dantaa alaa Saa'udii, ambaasaaddara Kanaadaa akka ari'aniifi jiila embaasiisaaniis kan Kanaadaa jiru akka as deebisaniis tiwiiteeri isaanii keessatti ibsanii turan.
Tarkaanfiin akkanaa kan fudhatames roggeeyyiin mirga namoomaa hedduun biyyatti keessatti hidhamuun walqabatee dhimmi kun guddoo na yaaddesseera jechuun Kanaadaan erga dubbatee booda ture.
Namoota hidhaman kanneen keessaas, rogeetittiin lammii Saa'uudii-Ameerikaa kan taate Samaar Badaawwii keessatti argamti.
Aadde Badaawwiin sirni olaantummaa dhiiraa Saa'uud Araabiyaa keessa akka dhaabbatu yaamicha dhiheessaa turte.
Saa'uud Arabiyaan maal jechaa turtee?
Dhimmoota biyya keessaa ilaalchisee ''giddugalummaa kamiyyu hinsimannu'' jechuun ministirri dantaa alaa dubbataniiru.
Jechi isaanii kun ibsa haawaasni siviliifi rogeeyyiin mirga dubartootaaf falman ''hatattamaan gad haadhifaman'' jechuun ministirri dantaa alaa Kaanaadaan torban darbe keessa Riyaadiin gaaffachuu kan agarsiisuudha.
Ministirri Saa'uudi, dhabbiin Kanaadaa kun mootummaasanirratti ''haleellaa'' godhame ta'uu ibsuun, gochaan akkanaa:
- Daldalaafi investimentii haarawaa biyyoota lamaan gidduutti ta'a jiru kan dhaabuudha
- Ambaasadarri Kanaadaa sa'aatii 24 keessatti akka biyyaa bahu kan goosisuudha
- Jiila diplomaasii Saa'udii biyya kanadaarra akka as deebi'an waamuu
- Tarkaanfilee walfakkaatoo biroos fudhachuuf kan nu godhuudha jedhaniiru.
Tarkaanfii diplomaasii Saa'uud Araabiyaan fudhatteef mootummaan Kaanaadaa hanga yoonaatti yaada hin laanne.
Hidhaan godhamee kun yaada fooya'insa kan Ilmi Mootii kan ta'e Mohaammed Biin Salmaan waggaa kana keessa hojiirra ni oola jedhanii turaniin kan wal simu miti.
Dhorkaan konkolaachisuu waggoota hedduuf dubartootarra ture waggaa kana keessa Waxabajjii 24 tti ni dhumata jechuun waggaa darbe keessa Ilmi Mootii dubbachuun isaanii haalaan akka leellifaman isaan godhe ture.


text:
Shirkiin qalbii xureessa, sammuu doomsa
Itti Haa Fufnu
Akkuma uffanni yommuu fincaaniin tuqamu najisa ta’u, qalbiin namaas yommuu shirkiin tuqamtu najisa taati. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa mushrikoota (namoota shirkii hojjatan) ilaalchise akkana jedha:
Shirkiin madda sodaati fi jeequmsaati
Itti Haa Fufnu
Shirkiin zulmii waan ta’eef madda sodaati fi jeequmsaati. Akkasi mitii ree? Namni yommuu badii hojjatu keessi isaa hangam akka jeeqamu ni beekna. Badii hunda kan caalu shirkii yoo hojjate hoo jeequmsi fi sodaan isatti roobu akkam ta’inna laataa? Hundemaa, tasgabbii fi nageenyi kan argamu Rabbii olta’aa irraayyi. Karaan tasgabbii fi gammachuu kana itti argataniis wanta Inni ajaje hojjachuu fi wanta Inni dhoowwe dhiisuni. Wanti hundarra badaan Inni irraa dhoowwe shirkiidha. Kanaafi, qalbii namoota shirkii hojjatanii keessatti sodaa akka darbuu akkana jechuun dubbate:
Jalqaba miidhaa shirkii sirritti hubachuuf mee hiika isaa gosoota tawhiidaatin wal qabsiisne haa ibsinu. Tawhiinni bakka sadiitti qoodama:
Itti Haa Fufnu
1ffaa-Gooftummaa keessatti Rabbiin tokkichoomsu (tawhiidu ar-Rubuubiyyah)
2ffaa-Ibaadaa keessatti Rabbiin tokkichoomsu (Tawhiidu al-uluuhiyyah)
3ffaa-Maqaalee fi sifaata keessatti Rabbiin tokkichoomsu (tawhiidu al-asmaa’i wa sifaat)
Dhugumatti Faaruun hundi kan Rabbiiti. Isa ni faarsina, ni gargaarsifanna, araarama Isa kadhanna. Sharriwwan nafsee teenyaa fi hamtuwwan hojiiwwan keenyaa irraa Rabbiin eeggamna. Nama Rabbiin qajeelche kan isa jallisu hin jiru. Nama Rabbiin jallise kan isa qajeelchu hin jiru. Rabbii Tokkicha shariika hin qabne malee dhugaan gabbaramaan akka hin jirre ragaa nan baha. Akkasumas, Muhammad gabrichaa fi Ergamaa Isaa ta’uu ragaa nan baha.
Haa Jalqabnu
Amaloota Rabbii
Itti Haa Fufnu
Amalli wanta tokko wanta biraa irraa adda kan baasudha. Jalqaba namni Gooftaa isaa haqaa beekuuf amaloota Isaa qorachuu qaba. Amaloota Gooftaa nama uumee sirritti addaan baase yoo hin beekin jallinnaa fi dhama’iinsa adda addaatti tara. Amaloota kanniin yommuu qoratu qabxii lama dagachuu hin qabu. 1ffaa- amaloonni Rabbii amaloota ilma namaatiin wal hin fakkaatan. Amaloota Rabbii fi amaloota ilma namaa yoo wal fakkeesse jallinna hangana hin jedhamnetti tara. 2ffaa-Rabbiin amaloota hanquu hunda irraa qulqulluudha. Amaloonni Isaa hundi guutuudha.
Maqaa Rabbii waan hundaa uumee, mararfataa ta’een jalqaba. Namni jireenya keessatti wanti guddaan inni beeku fi sirritti hubachuu barbaadu, waa’ee Gooftaa isa uumeti. “Gooftaan na uume kamiidha? Amaloonni Isaa maalidhaa?” Jechuun of gaafata. Gaafii kanaaf takkaa madda sirrii irraa barbaadun deebii quubsaa argatee jireenya keessatti tasgabbaa’a, takkaa immoo madda sirrii hin taane keessa barbaadun dogongora guddaa keessatti kufa. Deebii quubsa hin argatu. Kanaafu jireenya keessatti tasgabbii dhaba.
Itti Haa Fufnu
Kutaa darbe keessatti dubbii iimaana diigu jalqabnee turre. Wanta iimaana diigu fi balleessu keessaa tokko shirkiidha jennee jirra. Mee har’a hiika shirkii haa ilaallu.
Itti Haa Fufnu
Akkuma kutaa darbe keessatti jenne ibaadaan gosa kamiyyuu Rabbii olta’aa Khaaliqa samii fi dachii ta’eef malee homaafiyyuu hin malu. Tawhiinni ibaadaa gosa hundaan Rabbii olta’aa tokkichoomsudha. Namni ibaadaa irraa hojii tokko Rabbiin ala wanta biraatiif godhe, shirkii hojjate jira. Shirkiin hiika bal’aa qaba. Ammaaf haala salphaan asi gaditti haa ilaallu.
Itti haa Fufnuu


text:
Asoosama gabaabaa(AMENTII CAALII)
Hamma yoomiittan roorroo dheessee, biyya ormaa taa’a? Du’es jiraadhes, biyya abbaakootii oromiyaa galuun qaba. Har’a uffadhee nyaachuukoo qofa ilaalee, oromiyaa garbummaa keessatti dagachuun koo eelaa sammuu erga naaf ta’ee bubbuleera. Kana ilaaleen waanan biyya ormaatii walitti qabadhe funaannadhee gara buufata xiyyaaraatti qajeele.
…… IMALA GARA OROMIYAATTI……
Xiyyaarri guddichi sun, nu fuudhee balalii eegaleera. Anis qaaniif leyyoon doorsifamaan gara biyyaatti deebi’aa jira. Haa ta’u malee, garuu obboloonni koo simannaaf buufata xiyyaaraa finfinneetti ba’anii haala ho’aan akka na eegaa jiran bilbilaan naaf himaniiru. Sanas ta’u kanas, anis galee dachee Oromiyaa ishee handhuurrikoo keessatti owwaalamte arguuf sardameera. Natu taa’e malee xiyyaarri fiiguu hin dhiifne, Nikaata.
Osoon garaakootti hin yaadin, Finfinneen na baase. Yeroon namoota cinakoo taa’an ilaalu, inni kaan harka ballisee ol gara samii ilaala. Inni kaanis dunuunfatee guunguma. Akka waaqa galateeffachuuti.
Anis maanguddoo tokko waameen,”Finfinnee ga’uu keenyaa?” jedheen isaan gaafadhe. Isaanis yaada keessa kan turan dammaqanii, “Ya! Finfinnee geenyeerra.” naan jedhan afaan warra adiitiin.
Hundumtuu xiyyaara keessaa harca’ee, gara gara firasaatti fiiga. Anis waanuma biyyi hojjetu ilaalee hojjechuun jalqabe. Kunis buufatni xiyyaaraa Finfinnee anaaf haaraa waan ta’eefidha. Sababni isaa baran biyyaa ba’e, buufatni xiyyaaraa ani irraa imale Bosona Booranaa waan tureefidha.
Gidduutti, namootni uffata baay’ee miidhagaa kan garri jala isaa Diimatee, gidduun isaa bifa margaafi handaarri isaa garri irra keessaa diimaa biluu fakkaatu, uffatan Afur gara kootti siqanii,”WEL-COME, WEL-COME!!!” afaan keenyaan baga nagaan dhufte naan jedhan.
Ijakoo amanuun dadhabe. Jara kana baqachuuf yaalus naaf hin milkoofne. Lafa ilaaleen itti siqee harka isaan qabe.
Isaanis haallikoo haaraa itti hin taane. Uffata isaanii sodaachuu koo baranii na jajjabeessuuf yaalu.
Anis sodaataadhuma arraba kirkirfamuun, “akkam miidhagduu? Uffata keessan kanahoo………………… Jedheen achumaan hafuurri na cite.
Isaanis. “WOOOW! Isa durii haasoftaa ati? Ati herbee cittuun isaa waan si harkatti argameef biyyaa si baasani. Amma garuu, halluun manakeenyaa, uffatni keenya, kanarrayyuu darbee biyyi keenya guutummaatti uffata kana uffatteetti.” yeroo isaan naan jedhan, imimmaan gammachuun burqisiise fuula koo irra lolaasee,
UUUUUUUUU……..UUUUUUUU……….. Jedheen iyya abiddaa yeroon iyyu, hiriyoonnikoo na’anii hirribaa dammaqanii,
“maal taate?, maal taate? Maal taate?……” jechuun cinaachakoo rurrukutanii hirribaa na dammaqsuun abjuu ta’uu isaa naaf mirkaneessan.abjuun koo abjuu ta’ee hafaa laata?


text:
Majlisni magaalaa Gondar Ustaaz Yaassiin Nuuruu fi Ustaaz Badruu Huseen ‘magaalaa dhaloota isaanii akka hin seenne’ jechuun waajjira bulchinsaafi nageenya naannichaa gaafate. ‘Yoo isaan gara magaalichaa dhufan ammoo tohatamanii akka hidhaman’ jechuun xalayaa kan barreesse tahuu gabaafame.
Dararaa Muslimoota naannichaarratti raawwatamaa jirtu Ulamaafi ummanni Muslimaa bakka jiruu ka’ee hadheeffatee balaaleeffataa jiraachuun ifa.
Haqa isaanii sarbameef diddaan Muslimoonni dhageessisaa jiran bulchinsa naannoo Amaaraa hin gammachiifne. Kanaaf hayyoota Muslimaa naannichatti dhalatan maqaa balleysuufi gara-jabeenyaan tarkaanfii irratti fudhachuuf dhama’aa jiraachuu odeeyfannoon ni addeessa.


text:
Oromoo Baarentuu
Baarentuu (ykn Baarentoo; (maqaa durii) Baraytumaa ) gosa Oromoo lamaan keessa isa tokko. Gosti inni kan biraa Boorana. Gosti Oromoo Barentu nannoo Oromiyaa Bahaa keessa jiraata. Ummanni Baarentuu godinaalee Oromiyaa Harargee Bahaa, Harargee Dhihaa, Arsii fi Godina Baalee keessa jiraatu.
Waa'ee BaarentuuEdit
Baarentuun ummata Oromoo yoo ta'u gosa Oromoo kan jalqabaa keessaa walakkaa ta'a (walakkaan inni biraa Boorana). Ummanni Baarentuu baayyinaan magaala keessa fi baadiyyaa keessa yoo jiraatan muraasni garuu horsiisee bulaa fi qonnaa aadaatin jiraatu.baarentun oromuma isaatti ni bonaa.
AmantiiEdit
Gara Godina Wallagga Bahaa fi Wallagga Dhihaa, ummanni baayyen amantii Piroteestaantii kana hordofan yoo ta'u, ummanni Shawaa Kaabaa, Shawaa Dhihaa, fi Shawaa Bahaa amantii Ortodoksii, Piroteestaantii, Islaamaa hordofu. Godinaaleen Baha Oromiyaa kan akka Harargee Bahaa, fi Harargee Lixaa keessatti ummanni baayyeen, naannoo dhibbeentaa 98.5% kan ta'u, amantii Islaamaa hordofa. Harargeen Oromiyaa gara bahaa achi fagoo waan jirtuuf, kunis ollaa ummata Sumaalee kana Ogaaden keessa jiraatu fi kibba ummata Affaar kan Mootummaa Naannoo Affaar keessa jiraatu waan ta'eef, ummanni Sumaalee fi Affaar ummata Afrikaa keessa jalqaba amantii Islaamaa fudhate waan ta'ef, Oromoon Harargee baayyeen amantii Islaamaa fudhate. Ummatni muraasni godinaalee Arsii fi Baalee keessa jiraatu ammallee amantii Oromoo kan durii Waaqa tokkichatti kan amanu yoo ta'u, ummatni baayyeen garuu amantii Islaamaa hordofu. Ummanni amantii aadaa Oromoo Waaqatti amanan baayyen isaani gosa Booranaati.
QoqqoodamaEdit
Ummanni Baarentuu/Baarentumaa qoqqooddama armaan gadi qaba (qoqqooddamni tokko deebi'ee mataasaatti qoqooddamuu danda'aa):
- Oromoo Walloo, Oromoo gara kaaba ol fagaatee jiraatu, kan baayyinaan Naannoo Amaaraa Godina Oromiyaa keessa jiraatu. Oromoon Walloo gara kabaatti hanga Haroo Ashangeetti ol fagaatee kan jiraatu yoo t'u, Oromoon Raayyaa fi Oromoon Yajjuu as jalatti ramadamu.
- Oromoo Ituu, kan naannoo Oromiyaa keessa Laga Awaash fi kibba Dirre Dhawaa gidduu jiraatu
- Oromoo Karrayyuu, kan sulula Awaashi keessa godina Shawaa Bahaa fi Harargee Dhihaa keessa jiraatu
- Oromoo Aniya, kan kibba Ituu fi dhihaa Laga Erer jiraatuu
- Oromoo Afran Qalloo, kun Oromoo Qalloorraa dhalata afur yoo ta'an, isaanis:
- Oromoo Ala, kan magaalaa Harar gara dhihaa jiraatu akkasumas naannoo Laga Erer
- Oromoo Oborraa , kan Oromoo Ituu fi Oromoo Ala gidduu jiraatu
- Oromoo Baabbilee , kan baha Laga Erer jiraatu
- Oromoo Daagaa (Huumee, Noolee, Jaarsoo):
- Huumee (), kan Laga Laaftoo fi Faafam gidduu jiraatu - magaalan guddoon isaani Gursumi
- Oromo Noolee , kan baha Dirre Dhawaa fi kaaba Harar jiraatu
- Oromoo Jaarsoo , kan fiixa kaaba-bahaa Oromiyaa keessa jiraatu
- Oromoo Arsii , kan baayyinaan Godina Arsii keessa jiraatu; akkasumas Godina Baalee keessa jiraatu
- Oromoo Qaalluu , kan Lagaa Awaashi fi Dirre Dhawaa gidduu jiraatu
- Oromoo Worjii , kan bittinnaa'ee magaalaa Dasee fi Finfinnee keessa jiraatu
- Oromoo Shariifaa , kan Laga Awaashi fi Dirre Dhawaa gidduu jiraatu, akkasumas Harargee Bahaa keessa Baabbilee, Dadar, Gursum fi Harargee Dhihaa Galamsoo keessa jiraatu