text:
OMN: Abbummaan Eenyuuf? Qophii Mooraa Ejensii Bittaa fi Dhabamsiisa Meeshaalee MNO irratti xiyyeeffate.(Feb. 14, 2020)
Jafar Yusuf ** HATTUU KOROJOO ** New Oromo Music 2020. Official Video.
Taaddalaa Gammachuu (Ni falmanna Finfinne),New Oromo Music 2020
Inni girrisaan KFO KFO KFO jedhee gurra nu dhukkubsu maalidha? KFOn yoo xinnaate si’a 3 filannoof dhiyaatee barcuma tokkollee bo’atee hin beeku. Kaayyoon isaa isuma duriiti. Waan haaraa maaltu dhalate. Kaayyoon KFO fi PP tookkichuma. Itoophiyaa Minilik ijaare halluu biraa dibanii tiksuudha. Oromoon garuu kanaaf hin qabsoofne; Itoophiyaa halluu biraa itti dibanii babbareechanii eeguuf hin qabsoofne. Oromoon kumoota dhibbootaan kan lubbuu itti wareegamee, dhiiga itti dhangalaasee fi lafee itti caccabee qabsaa’e abbaa biyyaa ta’uufi. Biyya isaa boortaan fudhatamte deebisee ijaarrachuufi . Oromiyaa Walaboomte godidhaabuufi. Oromoon jaarmiyaa akkasii barbaada. KFOn dhaaba kaayyoo kana qabu miti. Oromoon yoo gabrummaa keessaa isa dhumaaf ba’uu barbaade daandii ABO qofatu isa baasa. Filannoon jiraates jiraachuu baates; ABOn filannoo mo’ates mo’achuu baates Kaayyoon ABO yoo milkaa’e qofa Oromoon nagaan jiraata.
Injifannoo WBOf!!
Faajjii Dhugaa
Waajjirri Adda Bilisummaa Oromoo Godina Jimmaa haala kanaan mimmiidhagee eebbaaf qophaa’aa jira.


c: text/html

text:
Dr Henook Gabbisaa: 'Ida'amni Lammaa Magarsaa hir'ise ida'ama miti'
Ida'uu jennee dubbanna yoo ta'e, namoota biyyattiif oolmaa olaanaa olan kan akka Obbo Lammaa Magarsaa ofiirraa hir'isaa gonkumaaa ida'ama dhugaa fiduun rakkisaadha jedhan, Yunivarsitii Waashingteeniifi Leetti barsiisaa Seeraa kan Dr. Henook Gabbisaa.
Dr. Henook har'a BBC'tti akka himanitti, namoota siyaasa biyyattii keessatti bakka olaanaa qaban ofiirraa hir'isaa, yaada isaanii hi'risaa, amantaa isaanii hir'isaa, ida'amuun hin danda'amu jedhaniiru.
Yaadni walitti baqu kanarratti Obbo Lammaan akka hin fudhannee shakkiin jiraatulleen amma isaanumarraa dhagahuun mirkanneeffachuu kan himan Dr. Henook, ''walqoodiinsi kunis ammaan tana ta'u kan hin malledh," jedhu.
Kanaafis sabanii yoo eeran, ''waldhabdee umamuun mooraan qabsoo Oromoo harcaa'uu hin qabaatu jedhee waanan amanuufiidha,'' jedhaniiru.
"Obbo Lammaa Magarsaas ta'e MM Abiy Ahimad, namoota biyyattiif oolmaa guuddaa oolan waan ta'aniif mataa walitti qabachuu qabu. Gaaffii uummata Oromoo deebiifna yoo jedhan, nuti hooggantoota uummata Oromooti yoo jedhan, MM Abiy yaada Obbo Lammaa Magaarsaa dhaggeeffachu qabu,'' jedhu Dr Henook.
Odeeffannoo biroo kana waliin walqabatan kana keessaa dubbifadhaa:
- 'Oromoon har'allee ciniinsuu keessa jira'
- ''Of ta'anii argamuu abbaa kiyyarraan baradhe''
- "Injifannoo dhiigaan arganne, dhiigaan tikfanna" - MM Abiy Ahimad
Aanga'oonni Itoophiyaa dimokiraasii ijaarra yoo jedhan, yaada mormiis keessummeessu qabaatu jedheen amana kan jedhan Dr Henook, ammas murteen ida'amuu madda waldhabdee ta'e kun keessa deebiin ilaalalamu qabaata jedhaniiu.
Yaadni Obbo Lammaa yaada nama dhuunfaa miti
Yaadni Obbo Lammaa yaada nama dhuunfaa osoo hin taanee akka yaada uummata Oromiyaatti ilaalamu qabaata. 'Keessattuu Obbo Lammaan jaarmiyaa siyaasaa Oromo kan ta'e ODP uummata Oromootiin walitti araarsuun nama oolmaa guuddaa ooleedha jedheen amana, jedheera.
''Ummata Oromoofi sirna siyaasa biyya sanaa kan walitti araarseedha.'' Kanaafuu nama kana sagaleesaa hi'isuun hin ta'u kan jedhan Dr Henook, ''ida'amni Lammaa Magarsaa hir'ise ida'ama miti'' jedhaniiru.
Waldhaggeettiin dhiibee garaa garummaan cime ammoo siyaasni biyya sanaa balaa guddaarra bu'uu mala jechuun yaaddoo qaban ibsu.
Haalaa amma jiruun Dr Abiy kana kan fudhatan hin fakkaatan kan jedhan hayyuun seeraa kun, nageenyaafi cee'uumsa biyyaattiif jecha garuu dhaabbatanii ilaaluun dirqama jedhaniiru.
Kana malees, mooraan qabsoo Oromoo bakka tokkootti funaanamee, gaaffiin uummata Oroomofii gaaffiin saboota biyyattii kan biraa akka deebiyuuf kan fedhan yoo ta'e, Abiyyiifi Lammaan waliin ta'anii hojjachuun diraqama jedhaniiru.
'Siyaasa jechuun aartii kennannii fudhachuuti'
Abiyiifi Lammaan osoo aadaafi afaan tokko qabaniifi uummata tokkoof qabsaa'anu walii galiigalteen hojjachuu dhabuun adeemasa siyaasaa keessatti baayyee rakkisaadha, jedhu.
Siyaasni mataansaa aartii walii kennanii fudhachuu waan ta'eef, adeemsa siyaasaa keessatti wal dhaggeeffachuufi yaada mo'aadhaafis moo'amuun murteessaadha jedhu Dr. Henook.
Dr Henook BBC'tti akka himaniiti, MM Dr Abiy yaada Obbo Lammaatiif dursa kennuu qabu. Sababiinsaas yaadni Obbo Lammaa yaada siyaasaa olaanaafi bilchaataa ta'eefidha jedhaniiru.
Walitti baquun gaaffii ummata Oromoo kan deebiisu yoo ta'ee rakkoo hin qabaatu kan jedhan Dr Henook, haata'u malee, ijaaramni haaraan gaaffii akka sabaatti gaafatamaa tureefi deebii quubsaa kan kennu natti hin fakkaatu jechuun shakkii qaban ibsu.
Kanaafuu Dr. Abiy dhaabbatee Obbo Lammaa waliin marii ifaafi haqa qabeessa ta'ee taasisuufi adeemsa isaa irra deebiin ilaalu qabas jedheera.
Kana malees, Obbo Lammaan qoondaala motummaa olaanaa ta'ee osoo jiruu gaaffiifi deebiin inni raadiyoo Sagalee Ameerikaa waliin taasisee akka hin dabarfamneef dhorkamuusaa gaddisiisaadha jedhaniiru.
Wal-dhaggeettiin dhibnaan maaltu ta'a?
Siyaasa biyyattii haala barbaadamuun fuulduratti tarkaanfachiisuuf waligalteen Abiyyiifi Lammaa murteessaadha kan jedhan Dr Henook, kana gochuuf gaheen olaannaa MM irra akka jiruu dubbatu.
Waliigalteen gidduu isaaniitti uumamuu hafnaan garuu, haalli siyaasa biyyattii gara hin taaneetti deemuu danda'a jechuun yaaddoo jiraachuu malu akeeku.
Kanas yoo ibsan, Obbo Lammaa Magarsaa gara aangoo gadhiisuutti deemuu danda'u kan jedhan Dr Henook, kana jechuun ammoo Lammaan gara mormitummaatti ce'u jechuudha jedhaniiru.
Kana malees Lammaan tarkaanfii akkasii fudhata taanaan, namoonni hooggansa Lammaatti amanan waan jiraniif adda qoodiinsa guddaa siyaasa keessatti uumuun, MM Abiy irratti gufuu oolaana ta'u mala sodaa jedhu qabaachu himu.
Keessattuu filannoo dhufurratti sagaleen uummataa akka harca'u taasisa jedhaniiru.
Karaa biraatiin ammoo paartiilee mormitoota Oromootiif carraa guddaa bana jedha Dr Henook.
Obbo Lammaan maal jedhanii?
Ministarri Ittisa Biyyaa Itoophiyaafi Itti aanaa dura taa'aan ODP, Obbo Lammaa Magarsaa, falaasama Ida'amuufi walitti baquu paartiilee jalqabarraa kaasanii akka hin fudhanne ejjennoo isaanii ibsaa ifa taasiseera.
Gaaffiifi deebii kaleessa Raadiyoo Sagalee Ameerikaa waliin taasisanii: ''Walumaagatti jalqabarraa kaasee walitti makamuutti kan hin amannee ta'uu kiyyaa koree hojii raawwachuftuufis hundaafuu bal'inaan ibseen jira" jedhaniiru.
''Walitti baquun paartii kanaa sirri miti, sirri ta'ulleen amma yeroosaa miti jedhee waanan amanuuf ejjannoo kiyyaa kanaan ala of taasiseen jira,'' jedhuu Obbo Lammaan.
Sababii isaas yoo himan: ''Tokkooffaa nuti hooggantootni Oromoo sabni nu amanee gaaffii gurguddaa nutti kenneetu jira. Nutis isiniif deebiifna jennee waadaa galleerraaf.
Kanaafuu gaaffii uummatichaa ODP'n osoo hin deebisiin paartii haaraa dhaabuun waadaa nyaachu ta'a,'' jedhan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Paarlaamaan Taayiwaan har’a sagalee kenneen fudhaa fi heeruma namoota saala wal fakkaataa giddutti gaggeeffamu raggaasisee jira.
Biyyoota Eshiyaa keessatti dhimmi akkasii irratti sagaleen ennaa kennamu ykn raggaasifamu kun kan jalqabaa ta’u isaati.
Seera tumtoonni Taayiwaan caalmaa sagaleen seera lana kan raggaasisan yoo ta’u namoonni saala wal fakkaataa jaalalleewwan isaanii waliin sirna hidhata dhaabbataa ykn fudhaa fi heeruma waajiraalee mootummaa keessatti akka gaggeeffatan ehama.
Taaywaan keessatti waggoota dheeraaf deggertii seeraa akka argatuuf namoonni haala akkasii keessa jiran duula gaggeessaa kan turan yoo ta’u raggaasifamuun isaa akka injifannoo guddaatti ilaalamee jira.Gaa’iila dhiraa fi dubartii giddutti gaggeeffamuun qixxee mirgii nu kennamuu qaba jechuun gaafataa turan.
Yaada irratti cichitoonni garu seerri kun akka fudhatama hin arganneef baatilee hedduuf carraaqaa kan turan yoo ta’u sagalee barbaachisu hin argatiin hafuun milkaa’iina dhaban.


text:
Naannoo Beenishaangul Gumuz aanaa Yaasoo keessatti kaleessa haleellaa raawwatameen guutummaa maatii namoota saddeetii dabalatee namoonni 32 dhumuu isaanii kanneen aanaa sana irraa baqatanii yeroo ammaa Wallaggaa bahaa aanaa Haroo Limmuu keessa jiran ibsaniiru.
Namoonni hidhatan halkan mana namaatti ol seenanii kan nama fixan ta’uu kan dubbatan jiraattonni lubbuu isaanii baafachuuf gaarreenii fi bosona keessa kutanii halkan gamasii baqachuu dubbatu.
Waa’ee ajjeechaa kanaa quba qaba yoo ta’e bulchiinsa naannoo Sanaa irraa deebii argachuuf biiroo kominikeeshinii naannichaa irraa deebii kan nuuf kennan obbo Zelaalem Jaal’ataa haleellaa dhaqqabe kana ilaalchisee odeffannoon nu dhaqqabe hin jiru hin iyyaafanna ka jedhu deebisan.
Itti-aanaa itti gaafatamaan Biiroo Bulchiinsaa fi nageenyaa Oromiyaa Obbo Abbebee Garasuus, waa’ee ajjeechaa gidduu kana Benishaangul-Gumuz, Yaasoo keessatti geggeessamee – jedhamuu gaafatamanii waajirri isaanii akka quba qabu dubbatan. Lakkoobsa namoota ajjeesamanii garuu adda-baasanii hin dubbanne.
Gama biraatiin, walga’ii paarlaamaa Itiyoophiyaa dhaabbataa har’a aadde Burtukaan Miidhagsaa Boordii filannoof muudamuu mirkaneesse irratti, miseensi paarlaamaa tokko, dhuminsaa fi nbuqqa’insa uummata Wallaggaa keessaa kana ilaalchisanii dhiheessaniif, muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa deebii gabaabaa kennaniiru.


text:
Mee gaddumii /burruusa/ tokko haa fudhannu, gaddumiin kunis mismaara akka rukutuuf yaadamee kan tolfamedha. Kaayyoon tolfamuu gaddumii kanumadha. Fakkeenyaaf gaddumicha yeroodhaaf utuu ittiin hin hojjetiin, sanduuqa meeshaan keessa taa’u keessa keenya. Yeroo kana gaddumichi maalifan hidhamee sanduuqa keessa taa’aa? Hin jedhu. Kunis gaddumichatti waan tokkollee hin fakkaatu.
Gaddumiin kuni utuu sammuu qaba ta’ee waan tokko yaada ture. Guyyaa hunda hojii tokko malee sanduuqa keessa hidhamee kaa’amuunsaa isa yaachisa. Keessa isaattis yoo hangam kan isa yaachisu ta’ullee, maaliif akka hidhamee sanduuqa keessa kaa’ame sababiisaa bira ga’uu hin danda’u. Rakkinni tokko jiraachuu danda’a. Rakkoon suni garuu maal akka ta’e beekuu hin danda’u.
Guyyaa tokko namni tokko burruusicha sanduuqa keessaa fuudhee, muka qoraanii kan ibiddaaf ta’u tokko irraa dame isaa ittiin kutuu eegale. Gaddumichis gochaa kana baay’ee jaallate. Garuu gammachuunsaa suni hanga dhumaatti deemuu hin dandeenye. Gaddumichis hedduu gadde. Dameewwan mukaa sana ciruun yeroosaa ittiin dabarsuudhaaf malee kaayyoo tolfame waliin kan deemu waan hin turreef ammas wati hir’ate tokko akka jiru isatti dhaga’ama ture.
Guyyaa itti aanus akka gaafa duraa itti fufe. Kursii miillisaa cabe tokkoof miilla aaka ta’uuf dhagaa qirixee soquudhaan kursichaaf miilla tolche. Ammas hojiisaa kanatti hin gammadne. Hojii kanarra fooyya’u hawwe. Hojiichis wantoota naannoosaatti argaman hunda tumamuu kan qaban tumuu, caccabsuu, burkuteessuu fi qirixuu barbaade. Kanaaf waan tokko hubateera. Gochaawwan hanga ammaatti raawwate yoomiyyuu akka isa hin gammachiifne hubachhdhaaf yeroo itti hin fudhanne. Ta’es ta’uu baates hojicharratti kan bobba’e yoo ta’ellee, tajaajjilli isaa kuni ammas boqonnaa akka isa dhowwatetti jira.
Ammas guyyaa tokko namni tokko dhufee gaddumii kana fuudhee deemuudhaan mismaara ittiin rukuchuu eegale. Battaluma sana jireenya gaddumii sana keessa wanti akka ifa ibiddaa tokko mul’ate. Yeroo sana yeroo isa dhumaaf kaayyoon uumamuusaa isaaf gale. Mismaara rukutuuf ture kan uumame. Yeroo kanas tasgabbaa’uudhaan wantoota kanaan dura rukutaa ture isa ammaa waliin wal-bira qabee xiinxaluu eegale. Gaddumiin kunis waan bara jireenyasaa guutuu barbaadaa turee fi kaayyoo uumama isaa isa ta’e argachuudhaan aara galfate.
Nuti bifaa fi fakkeenya Waaqayyoon kan uumamne, isa wajjin horiirroo akka qabaanuuf dha. Biyya lafaa kana irratti wanti lubbuu keenya boqochiisu furmaanni fulla’iinsa qabu, inni tokkichii fi inni dhumaa Waaqayyo wajjin walitti dhufeenya akka qabaannu gochuu dha. Wanti nama dinqu garuu hanga gaafa Waaqayyoon dhuunfaatti beeknutti kaayyoo uumama jireenya keenyaa barbaaduu keessatti mudannoo adda addaa keessa darbuun keenya dirqama ta’a. Kaayyoon uumama gaddumichaa mismaara rukutuu ta’ee utuu jiruu, kaayyoo uumama isaa wanata hin taane keessa akkuma joore, nutis kaayyoo uumama keenyaa utuu hin argatiin jiraachuun akkasuma jooraa jiraachuu dha. Dhimmootaa fi kaayyoowwan baay’ee ulfina qabeessadha jennee yaannu hunda keessatti of arguu dandeenya. Haata’uullee malee kaayyoowwan tokko-tokko ulfina qabeessa yoo nutti fakkaatanillee, kaayyoo uumama keenyaa wajjin kan hin deemnee fi gonkumaa aara galfii kan nuuf hin kennine ta’uu danda’u. Qulqullichi Awugisxoos haala kana bifa nama dinqisiisuun dhiyeesseera. Innis “Yaa Waaqayyo ati ulfina keetiif jettee nu uumte, kanaaf lubbuun keenya si argattee hanaga aara galfattutti yoomiyyuu boqochuu hin danadeessu” jedhe.
Tokkummaa Waaqayyo waliin uummachuudhaan alatti wanti lubbuu keenya boqochiisu tokkollee hin jiru. Dhugaa kana ilaalchisee Yesus Kristos akkas jedhe, “…Ana buddeenni jireenyaa, gara koo kan dhufu hin beela’u, kan anatti amanus matumaa hin dheebotu” (Yoh 6:35). Hanga Waaqayyoon beeknee garasaa dhufnutti lubbuun keenya dheebuu fi beela guddaadhaan gidiraa argiti. Luubbuun keenya akka boqottuuf jennee waan nyaatamuu fi dhugamu hunda yaalii goona. Yeroo kana akkuma gaddumiin sun hanga kaayyoo uumama isaa argatutti yaalii adda addaa keessa dabree homaa boqochuu dadhabe hunda, nutis hanga kaayyoo uumama keenyaa argannuutti boqochuu hin dandeenyu. Wanta bakka duwwaa keessa keenya jiru sana guutuu fi maddi aara galfii lubbuu keenyaa maal akka ta’e hanga sirriitti hubannutti akka jeeqamnetti jiraanna. Dubartiin Korii Tembuu jedhamtu kristaana qomoo warra Yihudoota irraa dhalatte turte. Dubartiin kuni warri Naazii Jarmanii qabanii gara mana hidhaa warra ajjeefamuuf jiranii keessa yoo ishee geessanillee Waaqayyo garuu madda aara galfii ishee ta’uusaa mirkaneessiteetti. Sana boodas, “Hundee fi maddi gammachuu keenyaa, eenyummaa keenya isa Waaqayyoo karaa Kristos keessaan nuuf tolfame beekuu keenyadha. Jaalala Waaqayyoo irratti amantii qabna turre. Kattaan keenya dukkana gurraacha caalaa jabaadha…” jetteetti.
Yeroo hedduu Waaqayyoon keessa jireenya keenyaa keessaa yoo baafne boqonnaa arganna jennee wanti nuti hin yaalle hin jiru. Garuu wanta dhuguma aara galfii nuuf kennu matumaa hin argannu. Hanga nu ga’utti ni nyaanna, ni dhugnas; ammas deebisnee ni nyaanna ni dhugna. Wantoota kanaan dura yaada dogoggoratiin yaallee turre hunda ammas daballee hedduminaan gochuudhaan kunis boqonnaa nuuf kenna jennee tilmaamna. Garuu rakkina keenyaaf matumaa furmaata hin argannu. Kanarraa kan ka’e beelaa fi dheebuu keenya utuu hin ba’iin akka joorree fi jeeqamnetti hafna.
Fedhii fi dheebuun keenya inni guddaan Waaqayyoon beekuu ta’uu qaba. Itti fufees isa waliin hariirroo garii qabaachuudha. Maaliif? Sababiin inni guddaan immoo kun kaayyoo uumama keenyaa waan ta’eefdha. Hanga ammaatti mismaaricha argattanii hin rukkunnee?


text:
Yeroo tokko, andaaqqoo, hantuuta, bofa, ruumicha fi leenca ta’anii gamtaadhaan duula deemuuf waliin mari’atan. Kaayyoon duula kanaas deemanii loon hatuuf ture. Amma deemanii deemanii bakkee dhaquu barbaadanitti yogguu dhiyaatan, dhaabbatanii (ejjetanii) akkamitti akka loon hatan waliin haasa’uu fi hojiis addaan qoqqooddachuuf karoora baafatan. Kana keessatti kan karoora baastu andaaqqoo turte. Andaaqittiinis akkana jettee karoora ibsiti:
Leencaan – yeroo mooraa loonii bira geenyu, ati nu caalaa humna cimaa waan qabduuf, akka karra ykn balbala bantu jettiin.
Bofaan – yeroo leenci karra banu, ati ammoo suuta jedhiitii looyii mooraa seenii; yoo karri banamu loon garafiitii akka bahan godhi jettiin.
Rumichaan – atis bofa wajjin gara mooraa seeniitii yeroo karri banamu laboobbaa (wing) kee waliin rukutuudhaan akka loon dammaqanii mooraa keessaa bayan godhi jettiin
Yeroo karoorri kun hojiirra oolu andaaqqoo fi hantuunni ala dhaabbatanii hojii kana hordofaa turan jechuu dha.
Haala kanaan loon mooraa keessaa yaasanii fudhatanii ykn oofanii otuu deemaa jiranuu, andaaqqoon mala biraa yaaduu jalqabde. Amma bofa ofitti yaamtee akkana jettiin: Yaa boofa rakkoo tokko qabna; leenci guddaa fi humna cimaa qabu kun, waa hundaanuu nu caala; kana malees kan karra bane loon akka bayan godhe isa waan ta’eef, booda nu hin nyaachisu waan tokko godhuu qabna jettiin. Bofnis maal goonuree? jedhaan. Akki gootu, yoo leenci dadhabee ciisee mugu ykn rafu suuta jedhiitii jala seeniitii summii keetiin iddii ajjeesi jettiin. Boftis akkuma itti himametti hojii isaa raawwatee, leenca sodaatamu akkanatti ofirraa ajjeesan.
Ammas xiqqoo turtee andaaqittiin mala (shira) ishii ittifufuudhaan; rumicha ofitti yaamtee akkana jettiin: Waan tokkon sitti himaa dhagayi; akkuma beekamu bofni hamaa dha; summii isaatiin nu fixuu danda’a. Kunoo leencaa ajjeesee jira; amma nutti garagalee, ani leenca jabaa sanaa ajjeesee; isinis fixuu nan danda’a jechun isaa waan hin oolleef, otuu hin dhumin dursuu qabna jettiin. Rumichis maal godhuree? jedhee gaafata. Yeroo kana andaaqqoon akkana jettiin: Yeroo bofti ofmaree ciisu, suuta jedhiitii mataa isaa tumiitii ajjeesi jettiin. Rumichis hojii isaaf kenname raawwate. Bofnis haala kanaa du’e.
Andaaqittiin karoora fi shira ishii hundumaa hojiirra erga oolchite booda hantuuta wajjin kophaatti hafu. Amma loon kana keessaa isa furdate filatanii qalachuuf qophaayu. Erga filatanii qalatan booda, andaaqqittiin shira ishii kan xumuraa hojiirra oolchuuf; hantuutaan akkana jetti: Yaa hantuuttoo, beektaa ati bar goota goota caaluu dha; rumicha bofa ajjeese sanuu malaan galaafattee jirta; amma akki gootu, foon jaji’iitii morma keetitti maradhuutii, dhakaa (dhagaa) guddaarra bayiitii gootummaa keetiin dhaadadhu jettiin. Hantuutnis tole jedhee; akkuma itti himametti qophaayee; dhagaarra bayee otuu dhaadachaa jiruu cululleen? bakkee dhuftee hin beekamne tasa foonuma sana wajjin hantuuticha fudhattee badde. Akkanatti andaaqqoon malaan (shiraan) hundumaa ofbiraa fixxee loon dhuunfattee hafte jedhama.


text:
OROMIA: #OROMOPROTESTS: SANBATA DURAA DHUFU GUUTUU OROMIYAATTI HIRIIRI NI GODHAMA. #GrandOromiaMarch on 6 August 2016 August 5, 2016Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: #OromoProtests, Africa, Oromia, Oromo, Stop Genocide, The Grand Oromo March on the 6th of August 2016
2 comments
The Grand Oromo March on the 6th of August 2016
Ji’oottan saglan dabraniif ummanni Oromoo gaafii mirgaa haqummaan isaa mootummaanuu amane qabatee haala seeraaf heerri biyyattii eeyyamuun falmachaa jiraachuun isaa ni beekma. Yeroo kana keessatti ilmaan Oromoo 600 ol ta’an loltoota mootummaatin ajjeefamanii, kanneen 5000 ol ta’an madaayanii jiran. Kana jechuunis ji’oottan saglan dabran kana qofa keessatti guyyuma guyyaadhaan ilmaan Oromoo sadi (guyyaatti) Agaaziidhaan ajjeefamaa turan. Hundi isaanii rasaasaan haala garaa jabinna hamaa tokkoon rukutamaniit ajjeefaman. Ajjeechaan suukanneessaa akkanaa kuni amaluma mootummaa abbaa irreeti jedhamee fudhatamaa ture hanga yoonaatitti. Tibbana kana garuu akkaataa mootummaan sun mormii naannoo biraatti ka’e (keessattuu naannoo Amaaraatitti) itti keessummeesse ‘edaa gaafii isaatiif deebin kan rasaasa ta’u Oromoo qofa’ akka jennu nu godhee jira. Oromiyaatti daa’immaniifi manguddoon harka duwwaa gaafii haqaa qabatanii bahan rasaasni itti roobfamee fixaman. Naannoo biraatti garuu ummanni qawwee qabatee magaalaa jidduutti dhukaasaa oolee osoo waa takka hin tuqamin nagayaan manatti deebi’ee gale. Asirratti wanti haalaan hubatamuu qabu, kun ta’aa kan jiru Oromoon lafa kiyya narraa hin saaminaa, qotee-bulaa Oromoo lafa irraatti dhalaterraa hin buqqisinaa waan jedheef qofa yoo ta’u, warri naannoo Amaaraa garuu lafa amma naannoo Tigray keessa jiru gara naannoo Amaaraatitti deebisaa, lafti sun duriin isaa keenya jechuudhaan gaafachaa jiru.
Guyyaa kaleessaatuu Gondoritti ummanni kumaatamaan tilmaamamu, hedduun isaa qawwee hidhatee bahee osoo waa takka hin tuqamin gale. Sa’aatilee muraasa booda Oromiyaa, Harargee Bahaa magaalaa Awwadaay keessatti ummata karaa nagayaatin mirga isaa falmachuuf bahe irratti duula ilaammatanii dhahuutiin (sniper shooting) ilmaan Oromoo 26 rasaasaan madeessuudhaan nama jaha ammoo ajjeesanii jiran. Kanarraa kan hubannu mootummaan sun lammiilee biyya sanii ija gargaraatiin akka laaluudha. Ummata Oromoo akka diina hiree argame maraanuu ajjefamuu qabu, ummata biraa ammoo kan mirgi isaa kunuunfamuufi qabu godheet laala jechuu dha. Haalli kun paartiin Dh.D.U.O kan silaa Oromiyaan bulcha jedhus paartiin ANDM irraa garaagarummaa akka qabus qabatamaan ifa taasisee jira. Naannoo Amaaraatti mormii loltoota ANDM duriitin qindeeffamaa jiru mootummaan naannichaa harka irra qabuu bira darbee ifatti deeggaraa akka jiru agarra. Yeroo miidiyaan mootummaa Oromiyaa olola mormii ummata Oromoo maqaa xureessu hojjatutti, kan naannoo biraa qabsoo isaanii ifatti deeggaruudhaan labsaa jira.
Maarree Oromoon guyyuma guyyaan yoo ajjeefamu, ormi maaliif kabajame?
1. Ummanni Oromoo fedhii gaaga’amni hamaan biyyaafi naannoo isaarratti osoo hin geenye mirga isaa kabachiifachuuf jecha tooftaa qabsoo nagayaa filatee, qawwee qabatee bahuu dhabe. Qawwees qabatee kan hin bahiniif waggoota 25 dabre kana bara baraan qawween irraa hiikkamaa ture. Dabalataanis hoggansi fi hayyoonni Oromoo qawwee qabattanii hokkaratti hin seeninaa jedhanii waan gorsaniifi. Kunis kan ta’eef Oromoon ummata nagaaf nageenya yeroo maraa aadaaf uumaa isaa keessatti leellisu waan ta’eefi. Naamusni kun garuu naatoofi kabajaa uumuufi dhabee saba guddaa kana tuffachiisee jira. Inumaayyuu mootummaan wayyaanee aadaa nagaaf nageenyaa ummata Oromoo kana siyaasaa ishee cunqursaatiif itti fayyadamuuf kutattee kaate fakkaata.
2. Baatilee saglan darban kana ummanni keenya magaalota bilisa baasee too’ate keessatti Ummanni Tigree kan Wayyaanonni irraa dhalatan akka hin tuqamneef wareegama guddaa kafale. Ummanni naannoo biraa garuu ni gobe. Naamusnifi tikni Oromoon godheef kana galateeffachurra akka doofaafi sodaataatti akka laalamu godhee jira.
Walumaagalatti Obsiifi naamusni haga gaba. Aariifi xiiqiin Oromoo amma guutee irraan jiguuf deema. Osoo sun hin taane hireen dhumaa haa laatamuufi. Ummanni Oromiyaa akkuma ummata naannoo biraa lammii kabajaan maltuun akka ta’e mootummaan sun akka mirkaneessuuf, tarkaanfileen armaan gadii ni fudhatamu.
1. Sanbata duraa as adeemu Hagayya 6, 2016 guutuu Oromiyaatti, Dirree Dhawaa dabalatee hiriiri nagayaa kan mormii ni godhama. Mormiin ammas akkuma dura guutuu guututti kan nagayaa ta’a. Gaaffileen keenyaas, ajjeechaan akka nurraa dhaabbatu, hoggatootni keenya kanneen hidhaa keessa jiran haal-duree tokko malee akka hiikaman, Oromiyaa humna Agaaziitiin bulchuun akka hafu, Oromoon mirga ofiin of bulchuun akka kabajamuuf gaafachuufi kkf ta’u.
2. Hiriira kana bahuudhaaf hayyamni hin gaafatamu. Akka heera mootummaatti hiriira qopheessuuf aanga’oota dursanii beeksiisuutu barbaachisa. Barruun kun akka beeksisa sanitti fudhatamuu qaba. (Ummanni Gondoris kanuma godhe, Oromiyaaf seerri addaa jiraachuu hin danda’u)! Dameen nageenyaa Oromiyaas ta’ee humnoonni federaalaa mormii kana dursanii hanqisuufis ta’ee guyya san ummata reebuuf yoo kan socho’an ta’e, gaafasirraa ka’ee sochiin Oromoo tarsiimoofi ergama ( mission and strategy) jijjiirrachuutti tarkaanfata. Gaaga’ama sanitti aansee dhufu hundaaf kan itti gaafatamu hogganoota Wayyaanee, akkasumas Oromoota isaan waliin hiriiruu itti fufan ta’a.
Ummanni keenyas kana beekee gaafa san tokkummaafi murnannoodhaan akka mirga isaatiif bahu waamicha dhiheessina.
BEEKSISA ” dargaggoonni baadiyaa akkaa magalaa hin seennee waan doorguu fedhaanif dargaggooni ammarraa eegalee akkaa magalaa seenaan, yoo kun hin mijoofne gaafasuma gandoota baadiyyaa keessatti lakkoofsaan baay’atanii erga walgahanii booda gamtaan gara magaalaa akka seenan. ”
Leading opposition party,
#OFC leaders call for the grand #OromoProtests.
BREAKING: Here is the hand written letter of Bekele Gerba and other political prisoners
Dhaadannoo Slogans)
#OROMO PROTEST
#FREE BEKELE GERBA
#FREE ALL PLOTICAL PRISONERS WITH OUT ANY PRECONDITIONS
#FREE LIIBAN DABASA GUYO
#FREE COLONEL DEMEKE ZEWDE AND WELKAYITE COMMITEE
#FREE ABUBAKAR AHMED
#FREE YONATAN TERESA REGASA
#OROMIA IS NOT FOR SALE
#WE NEED FREEDOM
#NO DUMPING WASTE IN OROMIA
#STOP LAND GRAB IN OROMIA
#STOP EVICTING OROMO FARMERS
#STOP KILLING OROMO PEOPLE
#WE ARE NOT A TERRORIST
#HUMAN RIGHTS MUST BE RESPECTED
#DOWN TPLF DOWN
#FREE OROMIA FROM MILITARY
#WE STAND WITH WELKAYITE PEOPLE
#STOP KILLING AMAHARA PEOPLE
#STOP KILLING OGADEN PEOPLE
#NO TO MILITARY RULE IN OROMIA
#CHILD KILLERS MUST BE ARRESTED
# ENOUGH IS ENOUGH
#END MILITARY RULE IN OROMIA
#OROMIA SHALL BE FREE
#BRING OROMO PEOPLE KILLERS TO BOOK
#ABAY TSEHAYE TO THE COURT
#SAMORA YUNUS TO THE COURT
#WE NEED EQUALITY
#AFAAN OROMO FOR FEDERAL LANGUAGE
#WE NEED JUSTICE
#FREE MUSLIM COMMITEE
#TPLF MUST GO
#EPRDF MUST GO
#STOP ECONOMIC MONOPOLY OF TIGREANS
#NO WATER NO ELETCRICTY NO NETWORK IN ETHIOPIA
#11%GROWTH IS A LIE
#OROMIA IS BLEEDING
#PEOPLE POWER IS BIGGER THAN THOSE ON POWER
#FREE DHAQABA WARIYOO……..


text:
Godina Gujii Bahaa Aanaalee heddu keessatti ummanni mormii geggeessaa jira
Godina Gujii bahaa Aanaalee Adoolaa, Harqalloo, Shaakisoo magaalaa Haya Diimaa fi magaalota naannawa sanii kanneen biroo keessatti hiriirri mormii gaggeeffamaa jira. Hawaasni naannichaa Keemikaalli warshaa MIDROC GOLD MINE jedhamu keessaa bahu naannawa irratti midhaa hamaa akka dhaqqabsisse fi namaa fi beeyladootni dhibeewwan faalama bishaanii fi qilleensaa irraa dhufaniin kan dararamaa jiran tahuu ibsuun mormii isaanii dhageessisaa jiru.
Dhaabbanni Midroc waggoota diigdamman dabraniif qabeenya Albuuda naannichaa dhuunfatee haala hawaasa naannichaa miidhuun, warqii, meetii fi albuudawwan biroo oomishaa ture. Hayyamni naannichatti Albuuda oomishuu dhaabbatichaaf kenname bara dabre kan dhumate yoo tahu, komii ummatni yeroo dheeraaf dhageessisaa ture moggatti dhiisuun mootummaan Federaalaa hayyama dhaabbatichaaf dhoksaan haaromsuun isaa eega saaxilameen booda guutuu Oromiyaa keessatti qeeqa guddaa kaase. Kanuma hordofuun ganama hardhaa mormiin cimaan Godinichatti kan ka’e tahuun beekameera.
Miseensi hooggansa paartii Kongrasii Federaalistii Oromoo Obbo Addisuu Bullaallaa akka ibsetti, Aanaa Dugdaa Daawwaa magaalaa Fincaawaa keessatti poolisiin Oromiyaa ummata hiriira bahe irratti dhukaasuun nama sadi kan madeessan tahuu beeksise


text:
BARA DUUTI OROMOOOF DHIYAANA GUYYUU TAHE
Taammanaa Bitimaa irraa
Kunoo, erga Fincilli Diddaa Gabrummaa inni otoo walirraa hin cintin, ji’oota sagal guutuu lakkoofsifate kun amma caalayyuu jabatee itti-fufee jira. Fincilli baranaa kun gaafa 12. 11. 15 magaalaa Oromiyaa Waltajjii keessatti argamu, Giincii irraa ka’uun Oromiyaa guutuu dhuunfatee muldhata. Fincilli kun kaabaa-kibba, bahaa-lixa, mandaroota fi magaalaawwan bira kutuun gandeen Oromiyaa cufa waliin gayee argama. Fincilli seena-qabeesichi kun Dhaloota Qabeetiin yoo jalqabamellee amma dargaggeeyyii fi shamarran, ijoollee fi magnuddoolee, dhiiraa-dubartii, quteebulaa fi hojjateebulaa, barataa/ barattuu fi barsiisaa/ barsiiftuu, sheekii fi qeesii, abbootii gadaa fi ayyaantuuwwan hunda nagaan nagaaf hiriirsisee ammas garuma fuulduraatti tarkaanfachaa jira. Uummanni Oromoo guddichi abbaan nagaa, nagaaf nagaan ka’ee warra nagaa booressuun kumaatamaan galaafatemee argama. Barana dhiigni Oromoo akka galaanaatti gad-lolayee, lafeen Oromoo akka qoraaniitti urreefamee jira. Kun marti Oromoon akka mirgaa fi haqa isaa isa uumaan qabuuf waltahuun tarkaanafatu taasise malee, waan tokkollee isa duubatti hin deebifne. Barana Oromoon waan sodaa jedhamu boolla qotee awwaaluun, bilisummaa fi walabummaa ofiitiif garuma fuulduraatti tarkaanfachaa jira!
Baatiiwwan saglan dabran kana keessa wanneen suukanneessoon ginni-bittee Tigraay kan Wayyaanee jedhamu uummata Oromoo irratti gara-jabeessummaa fi bineessummaan raawwate, kan lakkaawamee dhumuu miti. Barana Oromoota fi uummatoota biyyoota alaa irraa dureewwan Wayyaanee fi loltuuwwan isaanii kunneen: “namoota moo bineeyyii dhaa?“, jechuun akka qotee (jirraa) walqabatan taasisee argama. Warri Wayyaanee yaada akkanaa kanatti nama geessan jechaa dha. Oromoonni fi namoonni biroo otoo waan akkanaa wal-gaafachaa jiranuu, kunoo “hiriirri Oromiyaa guutuu” keessatti, gaafa 06. 08. 2016 fiixan bayee oole. Hiriira seena-qabeessicha kan magaalaawwan Oromiyaa 200 keessatti adeemsifame kana irratti namoota kitila (miliyoona) sadii oliitu hirmate. Hiriirri kun magaalaawwan guguddoo kanneen akka Finfinnee, Dirree Dhawaa, Adaamaa fi Jimmaa faa irraa hamma magaalaawwan xixiqoolee kanneen akka Awadaay, Dheeraa, Caancoo fi Mooyalee faa kan hammate ture. Oromoon akkanatti dursee otoo walirraa hin citin baatiiwwan sagal guutuu fincila, ittaansees gaafa tokkicha magaalaawwan 200 keessatti olka-ka’a jedhee namni yaade tokkollee hin turre. Amma karaa kanaan Oromiyaan teenya, guyyaa Bilisummaa fi walabummaa-tti dhiyaattee jirti jechuu dandeenya.
Hiriira nagaaf, Oromoon keenya nagaan buqqayee mana baye kana irratti warri nagaa Oromoo fi Oromiyaa booressuuf qawween biyya keenya qabate, guyyaa tokkicha keessatti lubbuu Oromoota 75 galaafatee jira. Kanneen kuma hedduun lakkaawaman immoo madayaanii jiru. Manneen hidhaa impaayerittii kan durii caalaa hidhamtoota Oromootiin dhipphachaa jiru. Yaadachuuf, ji’oota saglan dabran kanneen keessatti dhiigni Oromoo akka galaanaatti loloyee, lafeen dhalawwan Oromoo akka qoraaniitti hurraawee argama. Ji’oota saglan kanneen keessa dhalawwan Oromoo 750-ni faashistoota Wayyaaneetiin galaafatamani. Kan biraa hafee dubartiin Oromoo ulfi baatii saddeetii, mucaan waggaa sadiyii fi jaarsi waggaa 80 loltuu Wayyaanee kan Agaazii jedhamuun galaafatamanii jiru. Baatiiwwan saglan kanneen keessa Wayyaaneen nama hiriiraa fi fincilaaf baye callaa otoo hin taane: nama gabaadhaa galu, hamaamoota cidhaaf deemu, ijoollee horii tiksitu, daa’imman oddoo (dhayii) keessaa taphattu faa itti-dhukaasuun galaaffattee jirti. Bineessummaa fi gara-jabina dureewwanii fi loltuuwwan Wayyaanee kana arguu dhiisiitii, dubbachuuf illee kan hedduu nama suukanneessu. Mee yaa Waaq ilmi namaa akkanatti gara bineensaatti of-geeddaraa? Akkanatti sammuu isaa kan Waaqni akka ittiin-yaaduuf isa badhaase kana gara horii sammu-maleeyyii tahaniitti jijjiirrataa? Amma jarreen kun akkanatti: Oromoos, Somaalees, Amaaras, Anyuwaakis, uummatoota Laga Omoo fi uummata Sidaamaa faas gorra’aa, dhiiga isaanii lolaasaa “wajjin jiraanna” nuun jedhuu?
Dur, eeyyee waggaalee 130 dura naazichi gurraachi kan Minilik Lammaffaa jedhamu, meeshaa waraanaa kan ammayyaa humnoota Oroppaa oggaa sanii: Biritaaniyaa Guddoo, Faransaa, Ixaaliyaa fi Rusiyaa irraa tuullaa-tuullaan argachuun, dabalees leenjiftoota fi gorsituuwwan Faranjii fidachuun waraana ofirraa-ittisaa Oromoon waggaalee 30 guutuu adeemsise booda biyya keenya qabachuu dandaye. San booda lafa lafee Oromoo tahe, uummata keenya irraa sarbachuun Oromoo fi uummatoota kibbaa gabbaarii taasifate. Gabbaarii fi gabrummaan obbolaa lakkuu tahani. Kan nama dhibu warri Wayyaanee kun hardhaa lafa lafee keenya tahe kana fudhachuun bulguuwwan addunyaa kanneen inbastaroota jedhamaniif hiree, kaan ofiif fudhachuun uummata keenya gabbaarummaa warra Minilik sanallee dhoowwate. Gabbaartichi durii sun lafa abbaa ofiirraa hin buqqifamuu, achuma irraa taa’etoo nafxanyooota gabbara. Amma garuu, Oromoon qawween araddaa ofirraa buqqifameeti hariyama. Kana malees, hardha laggeen, haroolee fi harawwan Oromiyaa summeeffamaa jiru. Daggallii fi bosanni Oromiyaa ciramanii mancaafamuun biyyi Abbaa Gadaa fi Haadha Siiqqee lalisaa fi jiidhaan sun gara adaala-tti (“desert“) geeddaramuuf deema. Uummanni Oromoo fi kanneen biroo isaan magaalaawwan Oromiyaa keessa jiraatan gixaananii, dhamayanii manneen isaan ijaarratan buldozaraan daakamanii argamu. Ginni-bittee Tigraay kun isaan akkanaa kanaan misooma jidha. Impaayerittii uummanni kitila 20 (20 000 000) tahuu beelaan harcawu keessatti: “guddina dhibbayyaa 11 (11%) galmeessine” jechuun addunyaa sobaa jira. Biyya warra Wayyaanee kanatti sobatu, misooma fi guddinaa tahuun dhibbayyaa hedduun guddachaa jira jechaa dha!
Uummanni Oromoo abbaan firaa fi abbaan nagaa kun daangaa ofiirra tarkaanfachuun biyya namaa hin qabanne. Mirgaa fi haqa namaa hin sarbine. Yeroo ginni-bittee Habashaa uummata Tigraay beelaan ficcisiisu san Oromoo keenya afaan ofii irraa fuudhuun waan qabuun isaan gargaaraa ture. Yommuu faashitichi Habashaa kan Mangistuu Hayila-Maaram jedhamu uummata Tigraay beelaa fi waraanaan lafarra harcaasaa: “wanni Tigraay irraa argamu chookii takkallee nuuf bituu hin dandayu” jechuun, uummata Tigraay arraba isaa addaggee saniin madeessuyyu uummanni Oromoo aariin waxalamaa waan qabuun Tigroota deegaraa ture. Maarree, hardha dubbiin garagalchoo taatee, dureewwan Tigraay waciitii itti-nyaatan caccabsaa, harka laateef san nyaachaa jiru. Obsis daangaa qabaa, uummanni Oromoo obsa-qabeessi fi abbaan keessummaa kun dhiibamee, dhiibamee hallayyaatti darbatamnaan karaa nagaatiin oljechuun baatiiwwan sagal guutuu fincilaan dachee sochoosaa jira. Qabsoo bilisummaa fi walabummaa isaa karaa nagaatiin adeemsisuun addunyaa irratti of-beeksisee argama. Qeerrolee fi qeerrantiileen Oromoo harka ishii lamaan addaa ofiirra kaawuun, qoma ofii diriirsitee qawwee agaazii dura dhaabbattee jirti. Maali Oromtittii baddaa Barentuu (Harargee) san, ishii agaazicha ishiitti afaan qawwee qabe san quba-ofii itti-qabaa: “yoo dhiira taate, lappheen tiyya kunootii xiyyiitii-tee itti-roobsi” jetteen san agarree mitii! Intala Oromoo-woo ishii muka-mooyyetiin rukuttee agaazii irraa kilaash hiikkatte san ni beeknaa mitii? Kunoo, onneen Biiftuu Hamoosaa fi onneen Warqituu Liiban faa deebiyaa jirti. Baatiiwwan saglan guutuu qabsoo isa karaa nagaa adeemsisuun biyya-lafaa irratti of-beeksifnullee, dhumaatiin namoota keenyaa inni gaafa 06. 08. 16 tahe kun, akka qabsoodhuma isa karaa nagaa callaa adeemsisuun nu hin baafne sirriitti ifa nuuf taasisee argama.
Warri Wayyaanee sammu-dhabeeyyii fi gara-bineeyyiiwwan kun dirqiidhumaan gara qabsoo hidhannootti nu dhiibaa jiru. Erga isaan qawwee fi eeboo barbaadanii sabni Oromoo kana isaan badhaasuu malee, filmaata biraa hin qabu. Kana jechuun garuu, qabsoo keenya isa karaa nagaatiin adeemsisaa jirru ni dhaabna jechuu miti. Qabsooleen karaa lamaaniin adeemsifaman kun wal-jajjabeessu malee, kan wal-laaffisanii miti. Amma uummanni Oromoo waan sodaa jedhamu san boolla qotuun awwaallatee jira. Karaa maraan walgargaaruu fi walirratti du’uuf kakuu waliif seenee jira. Addaan-qoodamuu fi walitti-ka’uu biyya irraa hariyatee argama. Maarree, amma nuti bosonaa fi daggala Oromiyaa cufa manneen hin taasifannuu-ree? Leencotaa fi qeerransoota Oromiyaa hiriyoota hin godhannuu-ree? Kakuu dhaa; laguu dhaa otoo nuti lubbuun jirruu Oromiyaan: biyyi Bakar Waaree fi biyyi Leenjisoo Diigaa, biyyi Ilaansoo Halloo fi biyyi Abbishee Garbaa, biyyi Waaqoo Guutuu fi biyyi Taaddoo Birruu, biyyi Maammoo Mazammirii fi biyyi Magarsaa Barii, biyyi Elmoo Qilxuu fi biyyi Garasuu Dhukii faa warra waayee qawwee callaa yaadaa buluu kanaan hin fudhatamu. Tokkummaa keenya alaa-manaa akka sibiilaatti cimsachaa, Oromummaa keenya akka odaatti lalifachaa, kan ammaa caalaa ijaaramnee wal-ijaaraa, hidhannee wal-hidhachiisaa karaa qabsoo bilisummaa keenyaa sirriitti qabannee garum fuulduraatti xuruurra! Akkuma jagnichi keenya Jaarraa Abbaa Gadaa jedhe san: bilisummaa fi walabummaan Oromiyaa “akka du’aa waan ooluu dandayuu mitii“, gaaraa dakaaa oljechuun haa sochoonu!
============== // ===========


text:
hermosa criaturas
Post on 25-Jul-2015
91 views
Category:
Documents
0 download
Embed Size (px)
TRANSCRIPT
1. 2 Hermosas CriaturasKa mi Ga r ca y Ma rg ar et St o hl GGrruuppoo ddee TTrraadduucccciinn:: RRaanniiaa,, EEvveelliinn,, CCaattyy,, CClloo,, SSaawwii,, rroommii..ii,, yy PPaaoollaaSS.. TTrraannssccrriippcciinn:: AAnnddrreeaa.. GGrruuppoo ddee CCoorrrreecccciinn:: GGeemmmmaa,, AAnnnnee22442266,, RRoossssmmaarryy,, AAlleeeexxaa..mmpp yy LLiillyy**~~.. RReeccooppiillaacciinn:: GGeemmmmaa.. DDiisseeoo:: LLiizz.. EEll pprreesseennttee ddooccuummeennttoo ffuuee eellaabboorraaddoo eenn eell FFoorroo PPuurrppllee RRoossee,, eell ccuuaall ttiieennee ccoommoo ffiinnaalliiddaadd iimmppuullssaarr llaa lleeccttuurraa hhaacciiaa aaqquueellllaass rreeggiioonneess ddee hhaabbllaa hhiissppaannaa eenn llaass ccuuaalleess ssoonn eessccaassaass oo nnuullaass llaass ppuubblliiccaacciioonneess,, ccaabbee ddeessttaaccaarr qquuee ddiicchhoo ddooccuummeennttoo ffuuee eellaabboorraaddoo ssiinn ffiinneess ddee lluuccrroo,, aass qquuee ssee llee aaggrraaddeeccee aa ttooddaass llaass ccoollaabboorraaddoorraass llaass ccuuaalleess ppuussiieerroonn ssuu ggrraanniittoo ddee aarreennaa ppaarraa ssaaccaarr aaddeellaannttee eessttee pprrooyyeeccttoo.. TTaammbbiinn vvaann ddiirriiggiiddooss aaggrraaddeecciimmiieennttooss eessppeecciiaalleess aa ttooddaass llaass lleeccttoorraass qquuee ssee iinntteerreessaann eenn nnuueessttrraass ttrraadduucccciioonneess nnoo ooffiicciiaalleess.. 2. 3 Hermosas CriaturasKa mi Ga r ca y Ma rg ar et St o hl 3. 4 Hermosas CriaturasKa mi Ga r ca y Ma rg ar et St o hl FRAGMENTO_______________________________________________________________________________________5 CCAAPPIITTUULLOO 11_____________________________________________________________________________________6 CCAAPPIITTUULLOO 22_____________________________________________________________________________________8 CCAAPPIITTUULLOO 33____________________________________________________________________________________ 14 CCAAPPIITTUULLOO 44____________________________________________________________________________________ 22 CCAAPPIITTUULLOO 55____________________________________________________________________________________ 35 CCAAPPIITTUULLOO 66____________________________________________________________________________________ 43 CCAAPPIITTUULLOO 77____________________________________________________________________________________ 51 CCAAPPIITTUULLOO 88____________________________________________________________________________________ 65 CCAAPPIITTUULLOO 99____________________________________________________________________________________ 83 CCAAPPIITTUULLOO 1100__________________________________________________________________________________ 106 CCAAPPIITTUULLOO 1111__________________________________________________________________________________ 114 CCAAPPIITTUULLOO 1122__________________________________________________________________________________ 124 CCAAPPIITTUULLOO 1133__________________________________________________________________________________ 142 CCAAPPIITTUULLOO 1144__________________________________________________________________________________ 155 CCAAPPIITTUULLOO 1155__________________________________________________________________________________ 165 CCAAPPIITTUULLOO 1166__________________________________________________________________________________ 175 CCAAPPIITTUULLOO 1177__________________________________________________________________________________ 193 CCAAPPIITTUULLOO 1188__________________________________________________________________________________ 213 CCAAPPIITTUULLOO 1199__________________________________________________________________________________ 220 CCAAPPIITTUULLOO 2200__________________________________________________________________________________ 235 CCAAPPIITTUULLOO 2211__________________________________________________________________________________ 254 CCAAPPIITTUULLOO 2222__________________________________________________________________________________ 260 CCAAPPIITTUULLOO 2233__________________________________________________________________________________ 266 CCAAPPIITTUULLOO 2244__________________________________________________________________________________ 277 CCAAPPIITTUULLOO 2255__________________________________________________________________________________ 289 CCAAPPIITTUULLOO 2266__________________________________________________________________________________ 303 CCAAPPIITTUULLOO 2277__________________________________________________________________________________ 318 CCAAPPIITTUULLOO 2288__________________________________________________________________________________ 339 CCAAPPIITTUULLOO 2299__________________________________________________________________________________ 342 CCAAPPIITTUULLOO 3300__________________________________________________________________________________ 350 CCAAPPIITTUULLOO 3311__________________________________________________________________________________ 365 CCAAPPIITTUULLOO 3322__________________________________________________________________________________ 392 CCAAPPIITTUULLOO 3333__________________________________________________________________________________ 401 CCAAPPIITTUULLOO 3344__________________________________________________________________________________ 414 CCAAPPIITTUULLOO 3355__________________________________________________________________________________ 438 BIOGRAFIA ______________________________________________________________________________________ 446 4. 5 Hermosas CriaturasKa mi Ga r ca y Ma rg ar et St o hl 5. 6 Hermosas CriaturasKa mi Ga r ca y Ma rg ar et St o hl AAnntteess EENN MMEEDDIIOO DDEE LLAA NNAADDAA HHaabbaa sslloo ddooss ttiippooss ddee ppeerrssoonnaass eenn nnuueessttrroo ppuueebblloo.. LLooss eessttppiiddooss yy llooss aattaassccaaddooss.. MMii ppaaddrree hhaabbaa ccllaassiiffiiccaaddoo aaffeeccttuuoossaammeennttee aa nnuueessttrrooss vveecciinnooss.. LLooss qquuee eessttnn oobblliiggaaddooss aa qquueeddaarrssee oo llooss qquuee ssoonn mmuuyy iimmbbcciilleess ppaarraa mmaarrcchhaarrssee.. TTooddooss llooss ddeemmss eennccuueennttrraann uunnaa rraazznn ppaarraa iirrssee.. NNoo qquueeddaabbaa dduuddaa ddeell ggrruuppoo eenn eell qquuee ll ssee eennccoonnttrraabbaa,, ppeerroo nnuunnccaa ttuuvvee eell vvaalloorr ppaarraa pprreegguunnttaarr ppoorr qquu.. MMii ppaaddrree eess uunn eessccrriittoorr yy nnoossoottrrooss vviivviimmooss eenn GGaaiittlliinn,, CCaarroolliinnaa ddeell SSuurr,, ppoorrqquuee llooss WWaatteess ssiieemmpprree lloo hhaann hheecchhoo,, ddeessddee qquuee mmii ttttaarraattttaarraattttaarraa aabbuueelloo,, EElllliiss WWaattee,, lluucchh yy mmuurrii ddeell oottrroo llaaddoo ddeell rroo SSaanntteeee dduurraannttee llaa gguueerrrraa cciivviill.. LLaa ggeennttee ddee aaqquu aabbaajjoo eerraann llooss nniiccooss qquuee nnoo llaa llllaammaabbaann GGuueerrrraa CCiivviill.. TTooddaass llaass ppeerrssoonnaass mmeennoorreess ddee sseesseennttaa aaooss llaa llllaammaann llaa GGuueerrrraa eennttrree llooss EEssttaaddooss,, mmiieennttrraass qquuee ccuuaallqquuiieerraa ddee mmss ddee sseesseennttaa llaa llllaammaa llaa GGuueerrrraa ddee llaa AAggrreessiinn NNoorrtteeaa,, ccoommoo ssii aallgguuiieenn ddeell nnoorrttee hhuubbiieerraa eennvvuueellttoo aall ssuurr eenn uunnaa gguueerrrraa ppoorr uunnaa mmaallaa ccoosseecchhaa ddee aallggooddnn.. TTooddooss,, yy eessoo qquuiieerree ddeecciirr ttooddooss,, eexxcceeppttoo mmii ffaammiilliiaa.. NNoossoottrrooss llaa llllaammaammooss GGuueerrrraa CCiivviill.. OOttrraa rraazznn ppoorr llaa qquuee nnoo ppooddaa eessppeerraarr ppaarraa llaarrggaarrmmee ddee aaqquu.. GGaaiittlliinn nnoo eess ccoommoo llooss ppeeqquueeooss ppuueebbllooss qquuee vveess eenn llaass ppeellccuullaass,, aa mmeennooss qquuee sseeaa uunnaa ppeellccuullaa ddee hhaaccee cciinnccuueennttaa aaooss.. EEssttbbaammooss ddeemmaassiiaaddoo lleejjooss ddee CChhaarrlleessttoonn ppaarraa tteenneerr uunn SSttaarrbbuucckkss oo uunn MMcc DDoonnaallddss.. TTooddoo lloo qquuee tteennaammooss eerraa eell RReeyy ddee llooss llcctteeooss,, yy eell 6. 7 Hermosas CriaturasKa mi Ga r ca y Ma rg ar et St o hl nnoommbbrree ddeell llooccaall eessttaabbaa iinnccoommpplleettoo eenn eell aavviissoo,, yyaa qquuee llooss GGeennttrryyss hhaabbaann ssiiddoo ddeemmaassiiaaddoo ttaaccaaooss ppaarraa ccoommpprraarr ttooddaass llaass lleettrraass.. LLaa bbiibblliiootteeccaa aann ffuunncciioonnaabbaa ccoonn uunn ssiisstteemmaa ddee ffiicchhaass,, llaa eessccuueellaa aann tteennaa ppiizzaarrrraass ccoonn ppiinnttuurraa vveerrddee,, yy nnuueessttrraa ppiisscciinnaa ppbblliiccaa eerraa eell llaaggoo MMoouullttrriiee,, ccoonn ttooddoo yy ssuu aagguuaa ttuurrbbiiaa yy ttiibbiiaa.. PPooddaass vveerr uunnaa ppeellccuullaa eenn eell CCiinneepplleexx mmss oo mmeennooss eenn llaa mmiissmmaa ppooccaa qquuee ssaallaa aa llaa vveennttaa eell DDVVDD,, ppeerroo ppaarraa eessoo tteennddrraass qquuee ccoonnsseegguuiirr qquuee ttee lllleevvaarraann hhaassttaa SSuummmmeerrvviillllee,, hhaassttaa llaa UUnniivveerrssiiddaadd ddeell eessttaaddoo.. LLaass ttiieennddaass eessttaabbaann eenn llaa ccaallllee MMaaiinn,, llaass ccaassaass bboonniittaass eenn RRiivveerr yy ttooddooss llooss ddeemmss vviivvaammooss aall ssuurr ddee llaa rruuttaa nnuueevvee,, ddoonnddee eell ppaavviimmeennttoo ssee ddeessiinntteeggrraabbaa eenn ppeeqquueeaass ppiieeddrriittaass ddee ccoonnccrreettoo tteerrrriibblleess ppaarraa ccaammiinnaarr,, ppeerroo ppeerrffeeccttaass ppaarraa llaannzzrrsseellaass aa llaass zzaarriiggeeyyaass rraabbiioossaass,, llooss aanniimmaalleess mmss mmaallvvaaddooss qquuee eexxiisstteenn.. UUnnoo nnuunnccaa vvee eessoo eenn llaass ppeellccuullaass.. GGaaiittlliinn nnoo eerraa uunn lluuggaarr ccoommpplliiccaaddoo,, GGaaiittlliinn eerraa ssiimmpplleemmeennttee GGaaiittlliinn.. LLooss vveecciinnooss vviiggiillaabbaann ddeessddee ssuuss ppoorrcchheess dduurraannttee llooss iinnssooppoorrttaabblleess vveerraannooss,, ssooffooccnnddoossee ssiinn rraazznn.. NNoo tteennaa sseennttiiddoo.. NNaaddaa ccaammbbiiaabbaa nnuunnc
Recommended


text:
TIMIRTTIYAA 102
Yohaannisi Beˈido Ajjuutaa
Kiitettida Yohaannisi Paaximo giyo haruuruwan qashettido wode, 16 ajjuutatun woy misiletun Yesuusi sinttappe hananabaa a bessiis. He ajjuutati Yihoowa sunttay waani geeyanaakko, a Kawotettay waani yaanaakko, qassi a shenee saluwan hanidoogaadan saˈan waani hananaakko qonccissidosona.
Issi ajjuutan, Yohaannisi Yihoowa saluwan a boncho araatan beˈiis; bootta maayuwaa maayidi worqqa kallachaa bantta huuphiyan wottida 24 cimati a araataa yuushuwan deˈoosona. Wolqqanttaa pooˈoynne dadaa gunttay araataappe kiyees. He 24 cimati Yihoowa sinttan gulbbatidi ayyo goynnoosona. Hara ajjuutan, dere ubbaappe, yara ubbaappenne qaala ubbaappe Yihoowawu goynniya zawi baynna asaa Yohaannisi beˈiis. Dorssay, woykko Yesuusi eta heemmidi, deˈo haattaakko efees. Guyyeppe, hara ajjuutan, Yesuusi Kawo gididi 24 cimatuura issippe saluwan haariyoogaa doommees. Kaalliya ajjuutan, Yesuusi miimminttiyaa Seexaanaaranne Daydanttatuura olettiyoogaa Yohaannisi beˈiis. Yesuusi eta saluwaappe duge saˈaa oliis.
Kaallidi Yohaannisi Dorssaynne doorettida 144,000ti Xiyoone Deriyaa bolli eqqidoogaa loˈˈiya misiliyan beˈiis. I asay Xoossaayyo yayyanaadaaninne A bonchanaadan yootiiddi saˈaappe bollaara paalliya issi kiitanchakka beˈiis.
Kaalliya ajjuutay Armmageedoona olaa bessees. He olaa wode, Yesuusinne a olanchati Seexaanaa iita alamiyaa xoonoosona. Wurssetta ajjuutan, Yohaannisi saluwaaninne saˈan issippetettay deˈiyoogaa beˈiis. Seexaanaynne a zerettay muleera xayiis. Saluwankka saˈankka deˈiyaageeti ubbay Yihoowa sunttaa geeshsha ootti xeelloosonanne a xallawu goynnoosona.
“Taani nenanne maccaasiyo, ne zerettaanne i zerettaa morkke kessana; i ne huuphiyaa qoxxana; neenikka a qirbbiyaa dukkana.”—Doomettaabaa 3:15


text:
1) Abbebee Mokonnon – Ni wareegame
1) Waaggarii Bultoosaa
2) Daani’eel Ashannaafii
3) Maarii Yaayyaa
4) Abdii Gammadaa
5) Kennaasaa Tasgaraa
6) Misgaanuu Taayyee (Kan kaleessa madaa’e)
7) Asfaawu Bulii (Kan kaleessa madaa’e)
8) Isaayyaas Fayisaa achuma Ukkee
9) Abdallaa Ibraa’im Ammaduu Ganda Keenaaf.
10) Amaanu’eel Bultii
11) Taarik Daggafaa
12) Abdii Taarraqenyi
13) Maammoo Asiraat
14)Gammachiis Kabbadaa
15) Yohaannis Ibsaa
16) Eebbaa Caalaa
17) Abdiisaa Indaalee Fufaa
18) Yoseef Herregaa
19) Taammiraat Baqqalaa
20) Saamsoon Biraanuu
21) Saamu’eel Amsaaluu
—
Lixa Oromiyaa magaalaa Ukkee keessatti mormiin jabaan geggeeffamaa ooluu maddeen gabaasan.
[SQ, Gurraandhala 28,2018] Guutummaa lixa Oromiyaa keessatti tibba kana mormiin fxg geggeeffamuun mootummaa wayyaanee raasaa kan jiru, harras itti fufuun gara aanolee baadiyyaatti darbuudhaan mormiin geggeeffamaa jira. Karaa guddaa naannoo Amaaraafi Oromiyaa wal qunnamsiisu bakka addaa Ukkee jedhamutti hawaasni ba’ee cufuudhaan konkolaataan tokkollee akka hin dabarre beekameera


text:
Dhugaasaa Bakakkoo: ‘Waraanni mootummaan WBO fakkeessee bobbaase guute’
“Waraanni Bilisummaa Oromoo namoota ni jaallata, ni kabajas. Ummannis akka jiraatu barbaada malee hin balleessu,” jedhu ajajaa olaanaa Waraana Bilisummaa Oromoo ta’uu kan himan Obbo Dhugaasaa Bakakkoo.
(bbcafaanoromoo)–Hayyu duree itti aanaa Adda Bilisummaa Oromoo kan turan Obbo Dhugaasaan, koree miseensota 71 qabu Waraana Bilisummaa Oromoo bosonaa baasuuf abbootii gadaan hundaa’ee ture keessatti ABO bakka bu’uun qooda fudhataa turan.
Yaaliin sun fashalee, Waraanni Biisummaa Oromoo ABO jalaa bahee akka haaraatti wayita caaseffamu Obbo Dhugaasaa Bakakkoo ajajaa olaanaa Waraanaa kan zooniiwwan maraa ta’an.
Rakkoo nageenyaa Lixaa fi Kibba Oromiyaatti mudateen walqabatee himannaa mootummaan waraana isaan ajajan irratti kaasu ilaalchisee BBC waliin dubbataniiru.
“Guyyaa saafaadhaan humni tarkaanfii fudhatu mootummaa yoo ta’e malee kan biraa ta’a jennee hin yaadnu, garuu nu miti” jedhu.
Ajajaa itti aanaan Raayyaa Ittisa Biyyaa Itoophiyaa jeneraal Birhaanuu Juulaa ‘gochi gara jabinaa waraana bosonatti hafeen uummatarratti raawwatamu, kan al-shabaab hin raawwannedha’ jedhanii ture.
Obbo Dhugaasa Bakakkoo garuu kuni soba jedhu.
“Humna keenya miti, humna Waraana Bilisummaa Oromoo akka hin ta’iin dhibbaa dhibbattin siif mirkaneessa,” jechuun deebisan.
Waraana bosonatti hafe mootummaan ‘shiftaa’ ittiin jedhu kan himatu mootummaa qofa miti.
Jiraattonni godinaalee lixa Oromiyaa yeroo adda addaa BBC’n dubbise ‘rasaasa lamaan du’aa jirra’ jechuun waraana bosona jirus loltoota mootummaas himatu.
“Maqa-balleessiidha malee WBO’n ummata kana foon isaafi lafee isaatiin isaaniif dhaabatee isaaniif du’aa jira” jedhu Obbo Dhugaasaan.
“Waan itti jiru kana wallaalee miti. Du’aa jira. Wareegamaa jira. Kanaaf, ummata kanatti garaa jabaatee ajjeesuuf fedhiis hin qabu.”
Boombii magaalaa Ambootti deggertoota Paartii Badhaadhinaa hiriira bahan irratti dho’een wal qabatee maqaan waraana hidhatee bosonatti hafee ka’uu ilaalchisees Obbo Dhugaasaan, “waan akkasii fashalsiisuun hojii keenya miti” jedhan.
“Kuni harka biraatiin kan hojjetame malee, nu miti” jechuunis akka harka keessaa hin qabne dubbatu.
“Waraanni Bilisummaa Oromoo hanga kamillee yoo aareefi ijaa baafachuun irra jiraate diina adda baasee kophaadhumatti dha’a malee ummata bal’aa keessatti hojii ummata dhiigsuufi madeessu hin hojjetu” jedhan.
Himannaa namoota ugguruu isaanirratti dhiyaatus maqa-balleessii fi olola akka ta’e ibsuun, kana akka hin raawwanes dubbatu.
“Caasaan kenya guutummaatti harka keenya jira”
‘Waraanni mootummaan WBO fakkeessee bobbaase guute’
Yeroo hedduu miidhaa bakkeewwan gara garaatti qaqqabuuf mootummaan Waraana hidhatee bosona jiru himata.
Ofii caasaan waraana keessanii guutummaatti harka keessan jiraa gaaffii jedhu yoo deebisan, “caasaan keenya guutummaatti harka keenya jira, kan keenya kan ta’e,” jedhu Obbo Dhugaasaan.
Humna isaaniitiin alatti bosona keessaa humni biraa miidhaa qaqqabsiisu jiraachuullee ni akeeku.
“Kan mootummaan WBO fakkeessee ittiin ummata sobee, WBO kana hamaadha ittiin jechisiisu, lamaffaa ammoo ittiin ummata adabuu barbaadu kan bobbaasu guuteera kutaa hunda keessa.”
Jeneraal Birhaanuu Juulaa garuu waraanni Lixa Oromiyaatti bosona jiru kan biraa hin jiru jedhan.
Loltoonni raayyaa ittisa biyyaa achi jiran hidhattoota osoo arganii itti hin dhukaasani, odeeffannoos walii kennu kan jedhamu jiraattonni kaasanis qondaalli waraanaa kun sobadha jedhu.
Lixa Oromiyaatti aanga’oota mootummaa irratti haleellaa raawwachuun gareen ‘Abbaa Torbee’ jedhamu irra deddeebiin maqaan dhahama.
Gareen kun Waraana Bilisummaa Oromoo waliin hariiroo qabaachuu Obbo Dhugaasaan ni waakkatu.
“Kun harka keenya keessa hin jiru. Kun dargaggootaafi warra aaranii, miidhaa isaanirra ga’un kaka’anii ijaa bahuudhaaf tarkaanfii fudhataniifi warra farroota ummataa ta’an dhabamsiisuurratti kara Dhihaatti waan dalagamaa turedha,” jedhu.
“WBO’n bakka hundumaa ga’uu waan hin dandeenyeef Qeerroodhumti waan wal-gurmeessee hojjechaa jiru nutti fakkaata garuu suduudaan Waraana Bilisummaa Oromoo waliin hidhata hin qabu” jedhu.
Addi Bilisummaa Oromoo waraana bosona jiru waliin hariiroo qaba jechuun jeneraal Birhaanuu Juulaa dubbatanii ture.
Qabsoon hidhannoo Waraana Bilisummaa Oromoo qabsoo nagaa ABO irratti dhiibbaa uumaa jiraachuu gaafatamanii, “waan haalli fide akkuma jirutti fudhatanii qabsoo dhiibee dhufe hamaadha, gaariidha osoo hin jedhiin akka haalli fidetti mudaas yoo qabaate qabsoon irra aanuudha malee taa’anii gungumuuniifi yaada hiruun faayidaa hin qabu” jedhan.
‘WBO’n gabbataa jira’
Erga Raayyan Ittisa Biyyaa duula eegalee wareegamni Waraana Bilisummaa Oromoo jiraatullee humni guyyaa guyyaan dabalamaa jira jedhu Obbo Dhugaasaan.
“Qeerroo guyyaa guyyaadhaan dirqamee itti dabalamaa jiruufi qawwee namarraa kufe kaasee loluun humni ‘WBO’ gabbataafi heddummaataa deemaa jira” jedhan.
Jeneraal Biraanuu Juulaa gaaffiifi deebii BBC waliin taasisaniin ajajaa ‘WBO’ Zoonii Lixaa Marroo Dirribaa “ofiin osoo rasaasa tokko hin dhukaasiin warra kaan ficcisiisaa jira” jechuu haalaan qeeqan Obbo Dhugaasaan.
“Akkamitti qawwee tokko osoo hin dhukaasiin bara qabsoo dheeraan kun jiraatama? Jaallattee miti kan dhukaaftu,” jedhu.
“Maqa-balleessiifi tuffiidha” jedhan.
Xumura qabsoo hidhannoo…
“Xumura isaa maalitti beekna” jedhu Obbo Dhugaasaan gaaffii qabsoon hidhannoo yoom xumura argata jedhu yoo deebisan.
“Hamma gaafa inni xumuramuutti ykn hanga lubbuun jirruutti itti fufna. Gaafa nuti dadhabne ammoo dhaloota itti aanuti itti fufa. Garuu guyyaa tokko bilisummaan ni dhuftiidhuma beekna.”
Hayyuu duree itti aanaa fi miseensa gumii shanee Adda Bilisummaa Oromoo kan ta’an Obbo Dhugaasaan, erga waraanatti deebi’anii miseensummaa gumii keessaa haqamuufi haqamuu dhabuu isaanii quba hin qaban.
“Na haquu malu jedheen shakka garuu qunnamtii waanan hin qabneef hin beeku ani” jedhan.
ABO waliin erga wal-qunnamtiin WBO waliin qaban addaan cite quba akka wal hin qabaanne dubbatu.
‘Waraanni galuu hin didne’
Bara darbe yeroo WBO bosonaa galchuudhaaf koreen tekinikaa hundaa’e koree sana keessaa tokko kan turan Obbo Dhugaasaan, “faarri isaa akka hin taane bareen gara WBO’tti makame” jedhu.
Akka Obbo Dhugaasaan jedhanitti haala araarri sun ittiin hojjetamaa tureefi waliigalteen taasifamaa ture karaa isaa jallisuudhaafi balleessuudhaaf gama mootummaan yaalamaa ture.
“Waraanni bosonatti hafe akka warra biyya alaatii galee hoteela keessatti kunuunsa barbaadan argataa turanii miti” kan jedhan Obbo Dhugaasaan, “bosona keessatti osoo dheebotanii, beela’anii, dhukkubsataniifi du’aa jiranii hin gallu hin jenne” jedhu.
“WBO’n qajeeltoodhaan ilaalamee haarsaan ummata isaa bilisa baasuuf kafale beekamtiin kennameefi galuu barbaada malee namni dide hin jiru” jedhu.
Waraanni furmaata waara’aa fiduufi gaaffii Oromoo deebisuuf karaa sirrii ta’ee filanne osoo hin taane dirqamneeti jedhu Obbo Dhugaasaan.


text:
BY Nagessa Dube
Ameerikaan guyyaa Adoolessa July) 4 Lallaba wolabummaa / Declaration of Independence on July 4, 1776 kabajatte. Woggaa 239ffaa bilisummaa itti gonfatan jechuu dha. Guyyaan kun guyyaa isaan gita-bittaa ykn colony Ingiliz jalaa itti bilisa bayanii walabummaa isaanii labsatan. Halkan keessa firework/richiitiin dhuka’aa bule.
Gammachuu isaaniitti gammadee garuu nuuti ho gita bittaa murnoota Abyssiniyaa jalaa yoom baana? Yoom akkana kabajanna? Guyyaan Bilisummaa/wolabummaa keenna yoom ta’a? jedhee of gaafadhe. Gonfachuun keenna akka hin hafne nan beeka garuu ”an ijaan argaa laata?” jedhee mami’iin if gaafadhe.
Maraafuu me haala qabsoo Ameerikaa (USA ) ilaalchisee mata-duree ”Lallaba Wolabummaa ” jedhuun barreesse tana dubbisaa.
Lallaba Wolabummaa (Declaration of independence) irraa Maal Baranna?
=================================================
Bara 1492tti erga Kiristoofer Kolomboos Ameerikaa argateen duuba. Faranjoonni biyyoota Awurooppaarraa deemanii Ameerikatti qubatuu eegalan. Isaan kana keessaa kan baayyinnaan dhufaa turan England, France, Holland, Sweden fi Spain irraa ture. Baqattoonny Awurooppaa kan Ameerikaa dhufanii qubatan sababa gugurdaa sadi qaban ture.
1. Sababa woldhabdee/lola Amantii Kaatoolikii (catholik) fi protestant jiddutti Awurooppaa keessatti deemerraa kan ka’e
Akkasumalle amantaa baballisuu sababa jedhuun
2. Carraa diinagdee barbaassa- Lafti Ameerikaa duwwaa waan turteef achitti tobacco(Tamboo) fi waan garaa garaa omishanii duroomuuf
3. Sababa siyaasaarraa kan ka’e worra Awurooppaarraa baqatan.
Lola Koloneeffattoota Lameen (England and France ) Giddutti Gaggeeffame
======================================================
Haa ta’uu malee Ingiliz qubsuma /settlement/colony gugurdaa 13 naannoo xarafa(coastal area) irratti ijaarrattee turte. Spain naannoo kibba Ameerikaa keessa biyyoota akka Mexico,Brazil fi kkf qabatte. Naannoo kaaba Ameerikaa toowachuuf jecha Ingilizii fi Faransaay (France) bara 1689-1763 tti lola gugurdaa afur gaggeessan. Loloota kana Ingilizitu moohate. France Kanaadaa keessa naannoo Quebek qofa tti daangofte.
Bara 1650 irraa kaasee mootummaan England Ameerikaa Kaabaa karaa lammiilee isaa qabattoota tiin toowatee bulchuu eegale. Mootummaan Faransaayis lafa hanga ta’e irraa qoodamuuf socho’e. Haaluma kanaan Konyaalee Kanaadaa Faransaayi bulchaa turteerti.
Labsiiwwan Qaraxaa fi Gibiraa
======================
Dorgommii biyya Ameerikaa toowachuuf taasifame keessatti England fi French giddutti lolli shan gaggeeffameera. Sababa lola hedduu kanarraa kan ka’e motummaa Ingiliz kufaatiin diinagdee waan irra qaqqabdeef Naannolee Ameerikaa ofii bulchu irratti Qaraxaa fi gibira dabale. Isaan kana keessaa:
1. Sugar Act- Sukkaara biyya alaarraa seenurratti paarlaamaan Ingiliz Qaraxa buuse.
2. Currency Act- Bittaa fi Gurgurtaan mallaqa-baalaatiin (paper money) osoo hin taane Worqiin (gold)dhaan akka ta’u murteesse.
Uummanni Ameerikaa kan bittaa England jalatti kufe garuu haala kana fudhatee hin callisne. Mormii garaa garaa gaggeessuudhaan bittaa(colonization) Ingliz kana ofirraa cabse.
Mormii Diddaa Gabrummaa Matoomaa
===============================
1. “No taxation without representation”-“Bakka bu’ummaa osoo hin qabaanne/ofiin osoo of hin bulchine, gibira hin kaffallu.” Uummanni Ameerikaa nu bakka bu’oota /mirga ofiin of bulchuu waan hin qabneef gibiraaf qaraxalle hin kenninu; meeshaa mootummaan Ingilizi alaa galchulle irraa hin bitannu, jechuudhaan uuffanaa fi meeshaalee adda addaa duubatti hafaalle ta’u kanuma ofii hojjatanitti tajaajilachuun diddaa argisiisan.
Mormii Diddaa gabrummaa Lammeessoo
=================================
2. Mootummaan Ingilizi galii karaa kanaan jiru dhabuu isatiin “Stamp act of 1765”(seera teembiraa) kan jedhamu uumee wanti waraqa fakkaate marti gazeexaarraa kaasee hanga iyyannoo mana murtii fi kaartaa taphatanuutti teembirri irratti maxxanfamuu qaba jechuun karaa teembiraa kanaan beesee/mallaqa sassaabuuf labsii baase. Labsiin kun yoosuma mormiin ciman isa qunname. Uummanni fayyadamuu diduu fi alatti bayee hiriira nageyaa bahee mormuu eegale.
Wanti yennaa mara beekkamuu qabu tokko gabroomfattoomnni faayidaa wayii argachuuf /duroomuuf saba gabroomfatu. Sabni qaroon faayidaa aka isaan hin arganne karaa adda addaa itti cufa akka uummata ameerikaa kana. Gabroomfattoonni maallaqa uummatarraa guuranii rasaasaa fi garaan-bultoota itti bitanii ittiin uummata gabroomsu.
Mormii Diddaa Gabrummaa Sadeessoo
===============================
3. Bara 1767 loltoonni Ingilizi markaba lammii Ameerikaa tokko qaraxa hin kaffalle jettee aate. Worri markaballe ifirraa adhe. Uummanni Ameerikaalleen aaree ka’e. uummanni qawwee bitachuu fi loluu itti fufe. Gaafa March 5, 1770 naanoo New England jedhamutti uummanni Ameerikaa hiriira mormii bayee osoo jiruu loltoonni Ingiliz dhukaasa bananii nama 5ajjeesan. Tarkaaffiin (Bosten Massacre)-fixiinsa Bosten kun uummata ameerikaa garaa hammeesse. Uummanni ameerikaa addee cufaa ka’ee loltoonni gocha kana raawwatan murtiif dhiyaachuu qaban jedhanii falman. Mootummaan Ingilizilleen loltoota lama itti murteessee hidhaan adabe. Fincilli itti fufee uummanni Ameerikaa qabeenna shayii Ingilizi alaa fiddu eegee markabarraa abbaayaa/galaana keessatti gad-naqe. Gochi kun Ingilizootarratti kasaaraa hagana hin jenne geessisee dhiibbaa guddaa irratti uume.
Mormii Diddaa Gabrumma Afureessoo
===============================
4. April,1775 irratti lolli bilisummaaf godhamu state/naannole 13 (amma 50) keessatti itti jalqabame. Gaaffiin George Washington fa dhiyeessaa turan “Nu ofiin of bulchinee/paarlaamaa/congress mataa keenyaa akka Ameerikaatti ijarrachuu qabna; garuu nugusa Ingiland jalatti akka bullu nuuf haa eeyyamamu” kan jedhu ture. July 14,1776 irratti garuu gaafiin fincilichaa ifaa ifatti gaafii Wolabummaa/independence ta’ee lallabame. Inni kun kan nama Jafferson jedhamuun barreeffamee fi kan- The Declaration of Independence- Lallaba walabummaa jedhamee beekkamuu dha.
Lallabni Wolabummaa maal of keessaa qaba?
A. All men are created equal- ilmaan namaa marti wol-qixxee ta’anii uumaman.
B.Ilmaan namaa maraafuu uumamaan mirgoonni hin mulqamne(inalienable) kan akka mirga lubbun jirachuu (life), bilisummaa(liberty) fi gammachuu (pursuit of happiness ) rabbirraa kennameefii jira.
C. Mootummoonni mirgoota kanneen kabachiisuuf fedhii fi filannoo uummataatiin uumamu/ijaaramu.
D. Yo mootummaan mirgoota kana hin kabajnee fi hin kabajsiisnee, kan burjaajessu yokaan kan uummata cunqursu taate uummanni mootummaa akkasii kana irratti fincilee jirjiiruuf mirga guutuu qaba.
Mootummaan Ingiliz waan fedhii uummataatiin hin filaminiif akkasumas mirgoota namoomaa keenya kabajee kabachisiisaa hin jirreef nu nannoleen 13 tokko taanee wolitta dhufeenyaa fi olantummaa siyaasaa Ingiliz woliin qabnu guutumaa guututti cabsuudhaan BILISAA FI WOLABA ta’uu keenya addunyatti beeksifna. Kanaafuu nu naannoleen woliigalle ardharraa kaasnee woraana labsuu, nageya buusuu, woliigaltee uumuu,gibira guuruu fi waan mootummaan wolaba ta’e tokko godhu cufa kan godhuu dandeenyu ta’uu mirkaneessina.
Labsiin kun labsamee woggaa tokko keessatti USAn bilisa baate.
Nu Oromoon asirraa maal baranna? Namni hunda wolqixa uumamuu ni fudhannaa? Mootummaan nu bulchu mootummaa nuuti filanne? Nutti jaalatee filate mo humnaan ifiin ifi filee nu bulchaa jira? Mirgoota keenya nuuf kabajaa jiraa? Mootummaan nu bulchu wolqixxummaa keenna nuuf kabajsiisee jiraa?
Wolqixxummaan keenya nuuf kabajamee yo jiraate; mootummaa jaalannuu fi filanneen bulutti yo jiraanne waan barbaadamu cufa kaffaluun nurraa eegama. Seera kabajuu fi ajajamuun barbaachisaa dha. Kana ta’uu baannaan garuu UUMMATI MIRGA FINCILUU FI MORMUU NI QABA. Kanaafuu mirga keenya santi fayyadamnee ofirraa darbuu qabna. Mormiin keenya baasii adda addaa inni nu gaafatu baasuu diduu irraa eegaluu qabdi. Maaliif jennan qarshii nu baasne angawoota ifii ittiin nyaachisa, rasaasa nuun fixu ittiin bitata, Maallaquma nurraa guureen deebi’ee nu ukkaamsa; Radio Ameerikaaf ,Jarman ittiin ukkaamsa, silkii fi intrneetii xalafuuf ittiin gargaarama; basaastota ifii nurratti ittiin bobbaasa. Kanaafuu baasii adda addaa diduu, yo jajjabaanne hanga gibiraa fi qaraxa diduutti deemuu; karaa cufaan diinagdee isaa jalaa laamshessuun barbachisa dha. Achitti aansee hiriira bahanii sagalee dhageessisuuf wol-ijaaranii tarkaanfii san caalulle fudhachuudhaan bilisummaa gonfachuun dirqama keenya. Waaqni nama mara walqixa uume. Wolqixxumma keenya qabsoon haa mirkaneeffannu.
Horaa Bulaa
Kaayoo Qabna


text:
Itoophiyaan dangaalee biyyoota ollaa waliin qabdu cufachuu beeksifte
Tatamsaa’a dhibee Koroonaa-Vaayiras kan saffisaan addunyaa irratti babaldhachaa jiru to’achuuf Itoophiyaan tarkaanfiiwwan dabalataa fudhatuu ibsite.
Waajjirri MM ibsa guyyaa har’aa baaseen, MM Abiy Ahmad tatamsaa’a dhibee Koroonaa-vaayras to’achuuf qondaaltota tikaa nageenya biyyattii waliin mari’atuu fi tarkaanfiiwwan haarawa fudhatuu ifoomse.
Tarkaanfiiwwan kanneen jidduu..
• Karaa Rayyaa Ittisa Biyyaatiin sochiiwwan daangaalee irratti godhaman ittisuu
• Wal gahiiwwan namoonni hedduun irratti hirmaatan dameen nageenya dhorkuu
• Waliin jireenya hawaasummaa keessatti ummanni adda faffagaatee akka socho’u taasiisuu
• Qaamni kamuu wal gahii yeroo geggeessu wal irraa fagaatee akka taa’u to’achuu fi
• Hojjattoonni mootummaa manumatti hojjatuun mijatuuf manuma turanii akka hojjatan dhaaman.
Qaamoleen murtee kana hojjiirra oolchanii fi warra murtee kana didan tohatan hundeessuunis dhagahame.
Akkasuma mootummaan Federaalaa tatamsaa’a dhibee Koroonaa-vaayras to’achuuf birrii Biliyoona 5 ramaduun gabaafame.


text:
Keeniyaa bara 1978 haga 2002 ka bulchaan prezdentiin biyyattii duraanii Daani’eel Tooroyitich Araap mooy harra du’aan lubbuun isaanii addunyaa kanarraa dabarteetti.
Mizee Mooyi maqaa jedhuun ka beekaman Prezdenti Mooy, harra ganama hospitaala Naayroobitti yaala fudhataa utuu jiranuu lubbuun isaanii akka dabrte ilmi isaanii Geediyoon Mooyi dubbatanii jiru.
Write Your Quote Here ...Abbayyoonkoo harra ganama keessaa sa’aatii 11 fi walakkatti lubbuun isaa dabrte. Yoo lubbuun isaa dabartu an isa biran ture nagaadhumaan boqote. Akka maatiittis boqochuusaa fudhannee jirra. Yeroo kana maatii keenyaaf ka jajjabina hawwitan, ka nucinaa dhaabbattan lammilee Keeniyaa fi saba kaanis isin galateeffachuun barbaadaGeediyoon Mooyi
Daawwannaaf US ka jiran pirezdentiin biyyattii Uhuuruu keeniyaattaas gadda isaaniitti dhagayame ibsanii Mooy haga sirni awwaala isaanii raawwatamutti gadda labsanii jiru. Lammileen biyyattiis du’a Mooyi ilaalchisuun waa’ee nama ganna 24 f isaan gaggeesse kanaa yaada hedduun miidiyaalee hawaasaarratti wal mormaniiru. Kaan Mooy Keeniyaa gama bu’uraalee misoomaan nama jabeessan, manneen barnootaa ijoollee dubraa ijaaruun dubartootaaf carraa nama laatanii jechaan yoo leellisan, kaan ammoo lakki mooyi nama paartilee mormituu ciree balleessee mootummaa abbaa hirree dhaabee fi qabeenya biyyattiillee hedduu ka same jechaan ibsaniinii jiru.
Gaggeessitoonni biyyoottan gaanfa afrikaa akkasumas namootni siyaasaa hedduun gadda isaanii maatii Mooyiif dabarsanii jiru. Fonqolcha mootummaa bara 1982 mootummaa Mooyi fonqolchuuf turerratti hirmaachuun shakkamanii hidhaa ka turan Raaylaa Odiingaa Mooyi waliin araaramuu yoo himan, Muummeen Ministiraa Itiyoophiyaa Abiy Ahmedis du’a mooyiin gadda itti dhagahame maatii fi lammilee Keeniyaaf ibsanii jiru.
Daani’eel Araap Mooy Hagayya bara 1981 haga hagayya 1983 hoogganaa Gamtaa Afriikaa ta’uun tajaajiluun isaanii ni yaadatama.


text:
Bitootessa 11/2015 Kolleejjiin dhaabbata barsiisota Jimmaa kan Waggaa dheeraaf ogummaa barsiisuummaa sadarkaa Dipiloomaa fi sertifikeetiidhaan barsiisota leenjisaa ture fi amma illee barattoota godinaalee Oromiyaa garaagaraa irraa walitti qabuun barattoota 10,000 olitti lakka’aman leenjisaa jiru gara mooraa Siyaasa mootummaa Abbaa irree Wayyaanee TPLF/EPRDF/OPDOtti jijjirame. Mootummaan Wayyaanee sochii warraaqsa FDG’n muddamee dhiphina keessa seenuun dabbaloota ergamtuu Wayyaanee ta’an mooraa dhaabbilee barsiisota kanarratti bobbaasuun ilmaan Oromoo dirqamaan miseensa OPDOtti ijaaruu, kanneen asiin dura ijaaramanii jiraniin immoo isin ABO waliin jirtuu, namoota warraa ABO ta’anii fi gara ABOtti isin ijaaraan immoo akka waaqaatti sodaattu, qajeelfama isaan isinitti kennaan immoo kuftanii kaatani hojiitti hiikaa jirtu jechuun meseensota OPDO mooraa Koolleejjii barsiisota Jimmaa keessatti argaman barattoota 179 irratti qormaatni bifa adda ta’een koolleejjicha keessatti irratti gaggeeffama jira. Qorannoo kanaan walqabatee miseensotni OPDO duraanii iyyuu arii fi dheekkamsaan guutamuun guutummatti miseensummaa OPDO dhaabuuf murtii fudhatan, sabboontotni barattootni Oromoo kun OPDO’n waanjoo garbummaa uummata Oromootti feetee ofii harree ba’aan itti tole taatee akka harree halaakaa wayyaanee faarsa jiraachuu murteeffatte jechuun arii wayyaanee fi OPDO irraa qaban ibsatan.
OPDO’n uummata Oromoo tuffachiiftee, qaanessitee, Oromoo waanjoo garbummaa jalatti tiksuun dhiyeenya kana immoo mootii abbaa irree TPLF kan ta’ee Abbaay Tsahaayee walga’ii dhoksaan Hawaasaatti gaggeeffame irratti namichi nafxanyaan kun OPDO arrabsee, tuffate doorsise, akka niitii isaattis kabaluuf ”Liki naasgabachowaleen” jechuun itti dhaadate, ergasii as immoo OPDO’n bakka dhaloota isaanii sirrii fi abbaa isaanii sirriin himatan, haala kanaan uummata Oromoo tuffachiisaa, arrabsiisaa mirga dhabsiisaa, qabeenyaa Oromoo saamsisaa fi ilmaan Oromoo ajjeesisaa nuti uummata Oromoo bakka buuna jechuun dhaadachuun kanaan booda dhaabbachuu qaba jedhu sabboontotni Oromoo barattootni koolleejjii barsiisota Jimma.
Dabballoota basaastota Wayyaanee yeroo ammaa koolleejjii barsiisota Jimmaa irratti ramadamuun hojii diinummaa fi garboomsaa umrii dheeressuuf ramadamanii kanneen maqaa qorannoo jedhuun barattoota Oromoo dararaa jiran:
1. AbbaZinaab Abbaa Olii president koolleejjii barsiisota Jimma
2. Taarikuu Laggasee dabballee OPDO fi basaasa barattoota Oromoo dararaa jiru ta’uun yeroo amma kana mooraa koolleejjii barsiisota Jimmaa keessatti waajjira OPDO banachuun mooraa barnooticha gara mooraa siyaasaa fi qorannoo barattoota Oromoo irratti gaggeessutti jijjirani jiru.
Barattootni Oromoo ilmaan qotee bulaa baratanii lammii isaanii barsiisuuf mana ba’an qorannoo Wayyaanee fi dabballoota Wayyaanee kanaan halkanii guyyaa dararamaa waan jiraniif barnoota dhaabuuf murtii godhan. Goototni barattootni Oromoo koolleejjii barsiisota Jimma mooraan barnoota mooraa siyaasaa miti yeroo amma kana waajjirrii OPDO mooraa koolleejjii keessatti ifatti banamuu fi galgalaa ganama barattootni Oromoo dirqamaan akka miseensa OPDO ta’an dirqisiifamuu fi kanneen miseensa ta’aniin immoo isin ABO jechuun dararuun dhaabbachuu qaba. Uummatni Oromoo akka waliigalatti garbummaa keessa jira, dabballootni Abbaa Zinaab abbaa Olii fi Taarikuu Laggasee jedhaman kun seeraatti dhiyaachuu qabu jechuun dhaamsa dabarfatani jiru, Wajjirrii OPDO fi qorannoon Siyaasaa mooraa Koolleejjii barsiisota jimmaa keessa hanga hin dhaabbatnetti guutummaatti barnoota itti fufuun iyyuu rakkisaa waan ta’eef guutummaatti barnoota dhaabuun mirga keenya kabachiisuuf kan falmannu ta’a jechuun murtii isanii dabarfatanii jiru.
Kolleejjiin Barsiisota Jimmaa Irratti Maqaa ABO Qorannoon Irratti Gaggeefamaa Jiraachuu Qeerroon Gabaase.
Bitootessa 11/2015 Kolleejjiin dhaabbata barsiisota Jimmaa kan Waggaa dheeraaf ogummaa barsiisuummaa sadarkaa Dipiloomaa fi sertifikeetiidhaan barsiisota leenjisaa ture fi amma illee barattoota godinaalee Oromiyaa garaagaraa irraa walitti qabuun barattoota 10,000 olitti lakka’aman leenjisaa jiru gara mooraa Siyaasa mootummaa Abbaa irree Wayyaanee TPLF/EPRDF/OPDOtti jijjirame. Mootummaan Wayyaanee sochii warraaqsa FDG’n muddamee dhiphina keessa seenuun dabbaloota ergamtuu Wayyaanee ta’an mooraa dhaabbilee barsiisota kanarratti bobbaasuun ilmaan Oromoo dirqamaan miseensa OPDOtti ijaaruu, kanneen asiin dura ijaaramanii jiraniin immoo isin ABO waliin jirtuu, namoota warraa ABO ta’anii fi gara ABOtti isin ijaaraan immoo akka waaqaatti sodaattu, qajeelfama isaan isinitti kennaan immoo kuftanii kaatani hojiitti hiikaa jirtu jechuun meseensota OPDO mooraa Koolleejjii barsiisota Jimmaa keessatti argaman barattoota 179 irratti qormaatni bifa adda ta’een koolleejjicha keessatti irratti gaggeeffama jira. Qorannoo kanaan walqabatee miseensotni OPDO duraanii iyyuu arii fi dheekkamsaan guutamuun guutummatti miseensummaa OPDO dhaabuuf murtii fudhatan, sabboontotni barattootni Oromoo kun OPDO’n waanjoo garbummaa uummata Oromootti feetee ofii harree ba’aan itti tole taatee akka harree halaakaa wayyaanee faarsa jiraachuu murteeffatte jechuun arii wayyaanee fi OPDO irraa qaban ibsatan.


text:
Aanga'oonni ol-aanoo Beneshaangul Gumuz to'ataman
Naannoo daangaa Beneshaangul Gumuziifi Oromiyaa gidduutti walitti bu'insa uumamee tureef shakkamtoota kan jedhaman aanga'oota ol-aanoofi sadarkaa giddu galeessaa shan to'annaa jala ooluu Poolisiin Federaalaa beeksiseera.
Akka EBC'n gabaasetti humni Poolisii Federaalaa ergama shakkamtoota to'annaa jala oolchuutiif bobba'ee tureen shakkamtoota kunneen kan ta'annaa jala oolche.
Kanneen to'annaa jala oolan kana keessaa Itti-aanaa Biiroo Bulchiinsaafi Nageenyaa naannichaa kan ta'aniifi Kantiibaan Bulchiinsa Magaalaa Asoosaa duraanii keessatti akka argaman humni poolisii kun beeksiseera.
- Hiriira Oromiyaa: Mormii mootummaa moo gaaffii mirgaa?
- Barataa yunvarsiitii abbaa kalaqa 'Wi-Power' fi kanneen biroo 20 olii
- Daangaa Beenishaangul Gumuzitti 'guyyaa tokko qofa Poolisoonni Oromiyaa 10 ajjeefaman’
Akka Poolisiin Federaalaa jedhutti, shakkamtoonni kunneen walitti bu'insa yeroo darbe magaalaa Asoosaatti uumamee tureef akkasumas akkasumas walitti bu'insa naannoo Oromiyaafi beneshaangul Gumuz gidduutti uumame ture kan shira rakkoo kanaa kan uuman jedhamuun shakkaman.
Gareen humna poolisii Federaalaa kun shakkamtoota to'annaa jala oolchuun cimee kan itti fufu ta'uullee beeksiseera.


text:
Godina Shawaa Lixaa Aanaa Dandiitti,barattoonni magaalan Giincii qabsoo uumataa Oromoo teessoo waayyaannee fi guutuu siyaasa biyyaatti jijjiiree keessatti seenaa gudda qabu Barattoonni Giincii shira Mastar Pilaanii Godina Addaa Oromiyaa naannaawa Finfinnee Bulchiinsa Magaala Finfinnee jala galchuuf xaxamee fi manca’iinsa bosona Cilimoo mormuun qabsoo diddaa gabrummaa guutuu Oromiyaa keessatti labsaniiru Qabsoo diddaa Gabrummaa gootata jirattoota Magaala Giinciin jalqabame waayyaannee hudhuun shirri ...Read More »
Lammiileen Itoophiyaa duula miidiyaa haawasaan hidhamtoota Siyaasa yaadachuuf gaggeeffame irratti hirmaatan.
Lammiilee Itoophiyaa badii tokko malee ilaalcha siyaasa qofaf manneen hidhaa waayyaannee keessatti dararamaa jiranii fi ajjeeffaman yaadachun duulli miidiyaa haawasaan gaafa roobii gaggeeffameera. Kaayyoon duula kanas hidhamtoota siyaasan dararamaa jiran, sababa qorannoo jedhun ajjeeffaman , asi buuteen isaanii hin beekamne fi qaamni isaanii hir’ate yaadachun hawaasa addunyaatti beeksiisuuf akka ta’e qopheesittoonni beeksisaniiru Duula miidiyaa hawaasaa Feesbuukii fi Tiwutaariin gaggeeffame kanarratti ...Read More »
Wajjiirri Tikaa waayyaanee walitti bu’iinsa daangaa Oromiyaa fi Sumaaleetiif qondaltoota Oromiyaa itti gaafatmtoota gochuf shira xaxu jalqabeera
Wajjirri tikaa mootummaa waayyaannee walitti bu’iinsa daangaa Oromiyaa fi naannoo Sumaalee cimee akka itti fufu gochuu fi qondaltoota mootummaa oromiyaa itti gaafatamtoota gochuf shira xaxu cimsee itti fufeera Hogganaan wajjiira tikaa fi miseensi koree hojii raawwachistu waayyaannee obbo Geetachoo Asaffaa shira kana hojiirra oolchuuf gaazexxestoota miidiyaalee paartii fi hawaasaa durgoo kaffaleef gara naannoo Sumaaleetti bobbaseera Miidiyaan Waayyaannee kan ta’e buufanni ...Read More »
Daa’immaan dabalatee baqattoonni Sudaan Kibbaa Saddeetti kaampii Baqattooota Gambeellaa keessatti ajjeeffaman
Baqattoonni Sudaan Kibbaa gosa Muurlee saddeetti buufata kaampii Baqattoota naannoo Gambeellaa Diimaatti qamoolee eenyummaan isaanii hin beekamneen ajjeefamun gabaafameeea Hogganaan Kaampii Baqattootaa Andiriiwu Kaakaa akka himanitti muddee 17 dhukaasa halakaan keessa jalqabamee namoonni 8 ajjeeffamaniiru Miseensota gosa muurlee ajjeeffaman keessa afur daa’immaan, sadi immoo dubaratoota akkasumas namni umirii waggaa 60 tokko keessatti argamu Baqattoonni kunniin walitti bu’iinsa Sudaan Kibbaatti mudate ...Read More »
Fiigichi Lammiilee buqqa’aniif Galii walitti qabuuf mata duree ”Lammii Koof naan fiiga” jedhun magaala Finfinneetti qopheessuuf karoorfame yeroo biratti darbeera.
Waldaan Atleetoota Oromiyaa lammiilee Oromoo naannoo Sumaaleett buqqa’aaniif galii walitti qabuuf waldorgommii Fiigichaa Magaala Finfinnee fi magaaloota Godinaalee Oromiyaa filataman keessatti qopheessuuf koroofateera. Waldaan Atiletoota Oromiyaa fiigicha mata duree ‘Lammii Koof naan fiiga’ jedhu Muddee 22 bara 2010 magaala Finfinneetti akka qopheessu beeksisa turun ni yaadatama. Sagataan waldorgommii fiigichaa muddee 22 bara 2010 magaala finfinneetti qopheessuuf karoorfame kun sababa adda ...Read More »
Minsitirri Muummee Obbo Hayilamariyaam Dassalaany Miseensoota mana Marii bakka Bu’oota Ummataa wajjiin akka mari’atan himameera.
Minseensoonni mana marii naannoo Oromiyaa fi Amaaraatti filataman haala yeroo biyyaa irratti ministirri muummee Hayilamariyaam Dassalaany mana marii bakka bu’oota ummataatti dhiyaatanii ibsa hanga kennanitti walgahii idilee irratti akka hin hirmaanne himanii turan. Mana marii bakka bu’oota Ummataa waggoota 26 darban olantummaan miseensoota Adda Bilisaa Baasaa ummataa Tigraay itti dagageetti, miseensoonni mana marichaa naannoolee lamaanii seenaa haaraa hojjataniiru Miseensoonni mana ...Read More »
Hidhamtoota Siyaasa yaadachuf miidiyaa hawaasan duulli akka jalqabamu himame.
Itoophiyaatti hidhamtoota siyaasa manneen hidhaa waayyaannee keessatti dararama jiran yaadachuf miidiyaa hawaasaan duulli akka jalqabamu himameera Haaluma kanan, hidhamtoota siyaasa manneen hidhaa keessatti bifa adda addaan dararamaan yaadachun darara hidhamtootarra gahuu hawaasa addunyaa biraatti beeksisuuf karoorfameera Reebichaa fi dararri hidhamtoota siyaasarra gaha jiru yeroo gara yerootti dabalaa dhufaa akka jiru gabaafameera Lammiileen Itoophiyaa ilaalcha siyaasa itti amanan hordofuun yaada isaanii ...Read More »
Lammiileen Itoophiyaa 22 kara seeraan alaan Maalaawwiii seenaan jedhaman gara biyyaatti akka deebi’an murteeffameera
Lammiileen Itoophiyaa 22 karaa seeraan alaan daangaa Maalaawwii qaxxamuruun seenaan jedhamanii to’aannoo jala oolfamaniiru Lammiileen Itoophiyaa mana murtiitti wayita dhiyaatan yakka ittiin himataman hubachuu akka hin dandeenye himameera. Turjumaannii yakkaa ittin himatamn afaan isaan beekaniin itti himu waan dhabameef akka gara biyyaatti deebi’an murta’uusa gabaafameera Mootummaan Maalaawwii yaaliin Imbaasii Itoophiyaarra turjumaana argachuf taasise akka hin milkoofne himameera Lammiilee Itoophiyaa biyyaatti ...Read More »
Godina Harargee Lixaa Aanaa Hawwii Guddinaa fi Daaroo Labuutti rakkoo Umame lubbuu namoota heddu gaalafateera.
Godina Harargee Lixaa aanaa Hawwii Guddinaa fi Daaroo Labuu naannoo Sumaalee wajjiin akka kan wal hin dangeessine himameera. Yaa ta’u malee, dhalattooni naannoo Sumaalee baay’een waggoota hedduuf lammiilee Oromoo wajjiin nagaan jiraacha turaniiru. Kabajaa fi wajjiin jiraachun saboota laman waggoota heddu kun muddee 5 bara 2010 liyyuu Pooliisiin naannoo Sumaalee haleella lammiilee nagaa irratti raawwateen balaaf saaxilameera Sababa weerara liyyuu ...Read More »
Obboo Abbaa Duulaa Gammadaa walgahii Koree hojii Raawwachiistu Adda Dimokirasummaa Waarraqsa ummatoot Itoophiyaa irratti Komii qaban ibsan
Koreen hojii Raawwachistu Adda dimokirasummaa Waarraqsa Ummattoota Itoophiyaa walgahiisa cufaan jalqabe itti fufeera. Walgahii koree hojii raawwachistuu addicha kanarratti sanadoonni shani mariif akka dhiyaatan keessa beektoonni dubbataniiru Sanadiin marii tokko ministiira muummee Haayilamariyaam Dassalaanyiin kan dhiyaate yoo ta’u, kan hafan arfaan immoo paartiilee miseensa addichan mariif dhiyaataniiru Qabiyyeen Sandoota marii kanniin haala siyaasa yeroo amma biyyaattin keessa jirtuu fi mormii ...Read More »


text: Gaaf tokko Harbuun baay’ee guddaan tokko qilleensaan buqqifamee, laga tokko irratti kufe. Harbichi Leemmana gidduutti kufe. Harbuun leemmana gidduutti kufe kunis guddaa rifate. Leemmanni qilleensa jabaa sana irraa hafee dhaabata. Isaa boodas akkas jedhee gaaffii gaafate. “Isin warri sasalphoo fi dadhaboon kunniin, qilleensa akkas jabaatu sanaan attamitti akka caccabdanii hin hurraa’in haftantu nadinqaa jira isaaniin jedhe?” Isaanis deebisanii, “Ati qilleensaa wajjin wal-lolta ittiinis wal’ansoo qabda, kanaafuu hundeen buqqafamtee kufte. Nuyi immoo, faallaa keeti. Utuu qilleensi jabaan nu bira hin ga’in dafnee gara inni qilleensa’utti luuccofna. kanaafuu immoo hin cabin hafne” jedhanii deebii kennan.


text:
Isin Keessa Mallattootu Jira-kutaa 1ffaa
Alhamdulillah. Yeroo darbe waa’ee iimaanaa ilaalaa turreerra. Marsaa kana keessatti kan ilaallu Gooftummaa (Rububiyyah) fi Tokkichummaan gabbaramuu (Uluuhiyyah) Rabbiiti. Iimaanni qalbii keessatti hidda yoo qabate namni qajeelee dachii keessa adeema. Hundee iimaanaa keessaa inni guddaa fi jalqabaa qalbii keessatti lafa qabatuu qabu, Rabbii olta’aatti amanuudha. Hojiiwwan gaggaarin namni hojjatuu fi hundeewwan iimaanaa biroo Rabbiitti amanuu irratti kan hundaa’aniidha. Namni yoo Rabbitti hin amaniin hojii gaggaarii hanga fedhe yoo hojjate, suni bu’aa homaatu isaaf hin buusu.
Rabbitti amanuuf tooftaalee lama fayyadamna: 1ffaa- Kitaaba Inni buuse qo’achuu fi qorachuu. 2ffaa- wantoota Inni uumee itti xinxalluuni. Kanniin lamaan walitti fiduun Gooftummaa fi Tokkichummaa Rabbiitti akka amanan nama taasisa. Kanaafi, Qur’aana keessatti irra deddeebi’uun uumama samii, dachii fi wantoota isaan lamaan jidduu jiru kaasa. Uumamtoota kanniin keessaa kan Rabbiin (Subhaanahu wa ta’aala) irra deddeebi’e kaase keessaa uumama ilma namaati. Uumamni ilma namaa uumama ajaa’ibaa gara Dandeetti Rabbii akeekudha. Garuu namoonni baay’een uumama ofiitiitti hin xinxallan. Kanaafi, Rabbiin Olta’aan akkana jechuun isaan waqqasa:
“Namni abaarrame! Sila maaltu isa kafarsiisee?
[Rabbiin] waan akkamii irraa isa uumee?[hin xinxalluu?] ” Suuratu Abasa 80:17-18
Kanaafu, namni uumama ofii itti xinxalluun Rabbii isa uumeetti amanuu fi adabbii badaa jalaa bahuu danda’a. Garuu uumama ofii irraa garagalee fi Rabbitti kafaree fedhima lubbuu jala yoo fiige, dhumtii isaa garmalee badaadha. Sababni isaas, wanti Rabbii Tokkichatti nama kafarsiisu tokkollee hin jiru. Mallattooleen lakkoofsa hin qabne gara Rabbii olta’aa akeekan isaa fi addunyaa guutuu keessa jiru. Rabbiin ni jedha:
“Dachii keessas warroota dhugaan amananiif mallatooleetu jira. Akkasumas, lubbuu keessan keessas, sila hin argitanuu?” Suuratu az-Zaariyaat 51:20-21
Dachii fi wantoonni dachii keessa jiran Guddinnaa, Dandeetti fi Tokkichummaa Khaaliqaa agarsiisu. Wantoonni kunniin hundii sirnaa fi tartiiba ofii eeggatan tasa ykn ofiin kan argamanii miiti. Khaaliqa wantoota kanniin argamsiisetu jira. Ammas, mallatoolee baay’etu nama keessa jira. Seeli xiqqoo irraa jalqabamee hanga qaama guutuu gahuutti tartiiba kan qabanii fi hojii mataa isaanii kan hojjataniidha. Eenyutu kutaalee qaamaa kanniin tartiibaa qabsiisee? Ofiin of qabsisuu danda’uu?
Uumama keenyatti xinxalluun dura ka’uumsi ilma namaa eessarraa akka ta’e ilaalun barbaachisaadha. Kana beekuuf ragaa dhugaa nu barbaachisa. Tiyoori irratti hundaa’un ilmi namaa dachii irratti akkanatti jalqabee jechuu hin dandeenyu. Tiyoori jechuun yaada tilmaamaa namni tokko lafa kaa’udha. Yaanni tilmaamaa kuni takkaa dhugaa ta’uu danda’a takkaa immoo kijiba ta’uu danda’a. Kanaafu, wanti nama shakkisuus akka ragaatti hin dhiyeefamu. Kanaafu, ka’uumsa ilma namaa ilaalchisee akka ragaatti kan dhiyeessun yaada ilma namaa osoo hin ta’in Kitaaba Rabbiiti. Sababni isaas, namoonni wanta darbee guutumaan guututti hin beekan. Rabbiin immoo wanta hundaa kan beekudha. Ammas, namoonni wanta darbee guutuu galmeessanii harkaa hin qaban. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa Kitaaba buuse keessatti uumama ilma namaa jalqabaa fi dhaloota achi booda dhufan muraasa kaase jira. Kanaafu, ragaan amansiisaa fi dhugaan Kitaaba Rabbiin buuse jechuudha. Kanaan alatti ragaa tokko malee, “Ilmi namaa dachii irratti akkanatti jalqabee. Ilmi namaa jalqabaa akkana ture.” Jedhanii odeessun sammuu namaatti taphachuu fi namoota dhamaasu malee bu’aa homaatu hin qabu.
Amantiwwan Islaamaa, Kiristaanaa fi Yahuudaa namni jalqaba uumame Aadamin akka ta’e irratti wali galuu. Kuni dhugaa hin jijjiramne kitaabban samii bu’an keessatti dhufeedha. Akkasumas, aqliidhaan (sammuudhaan) wanta ta’uu qabuudha. Akkuma beeknu, wanti tokko yeroo jalqabaatiif yommuu argamu, firee tokkichatu oomishama. Ergasii fedhi namootaa fi haala gabaaya irratti hundaa’e baay’ifamee oomishama.
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ilmaan namaa guutuu osoo fedhe altokkotti uumuu danda’a. Garuu Inni kana hin feene. Kana irra, jalqaba nama tokko uumuun ergasi niiti nama kanaa uumuun suuta suutaan isaan lamaan irraa namoota baay’ee dachii keessa facaase. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa akkana jedha:
“[Rabbiin] wanta uumee hundaa kan tolchee fi uumama namaas suphee irraa kan jalqabeedha. Ergasii sanyii isaa bishaan dadhabaa baafamee irraa godhe.” Suuratu As-Sajdah 32:7-8
Aaya tana keessatti uumamni namaa akkamitti akka jalqabamee nutti hima. Rabbiin subhaanahu wa ta’aala nama jalqabaa Aadamiin (Aleeyh salaam) suphee irraa uumee. Suphee jechuun makaa biyyee fi bishaaniti. Ergasii, sanyii Nabii Aadam bishaan dadhabaa irraa uumee. Bishaan kunis maniyyi (dhangala’oo saalaa) dhiiraa fi dubartiiti. Haala kanaan namoonni Aadam irraa jalqabuun addunyaa irratti faca’uu fi wal horuu itti fufan. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Yaa namootaa! Gooftaa keessan Kan lubbuu takka irraa isin uume, ishii (lubbuu takkatti san) irraa cimdii ishee uumee fi isaan lamaan irraas dhiirotaa fi dubartoota baay’ee facaase sodaadha.” Suuratu An-Nisaa 4:1
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa jalqaba Nabii Aadamiin ni uume. Ergasii isarraa niiti isaa Hawwaa ni uume. Isaan lamaan irraa dhiirotaa fi dubartoota baay’ee dachii keessa facaase. Kunis galma kan gahe sababa fuudhaa heerumaatini. Kanaafu, wanta Inni itti ajaju hojjachuu fi wanta Inni irraa dhoowwu dhiisun Rabbii kana hunda hojjate sodaadhaa!
Kanaan alaatti “jireenyi ilma namaa dachii irratti akkanatti” jalqabamte, ykn ilmi namaa tasa argame jedhanii odeessun wanta sammuun namaa fudhatu miti. Wanti kitaaba barataa Bayloojii keessatti, “Jireenyi lubbu-qabeenyi dachii irratti kan jalqabde evolushiniin, spontaneous generation fi kan birootiin” jedhanii odeessan wanta ragaa hin qabnee fi karaa Rabbii irraa nama deebisuudha. Tiyoori kanniin kan lafa kaa’e filoosofota dhama’anii fi waa’ee Uumaa isaanii homaa hin beeknedha. Fakkeenyaf, Daarwin “Ilmi namni jaldeessa irra sirna tirannaatiin (evolushiniitiin) nama ta’e” jedha. Tiyoorin kuni tiyoori kijibaa fi ragaa kan hin qabne ta’uu mirkaneefamee jira. Kanaafu, namni filoosofii jaamaa kanarraa of eegu qaba. Filoosofonnii kunniin sammuu isaanii kamiin jireenyi dachii irratti akkamitti akka jalqabamee hubachuu danda’uu?
Yaada filoosofii irraa akka fagaatan kan nama taasisu biraa, yaanni isaanii kan walitti hin dhufne fi kan wal faallessudha. Mata-duree tokko irratti walii hin galan. Yaada wal dhayaa dhiyeessu. Ammas, yaanni isaanii guyyaa guyyaan ni jijjirama. Wanti isaan har’a akka dhugaatti fudhatan, boru soba ta’a. Garuu kitaaba Rabbiin buuse keessa wal faallessu fi jijjiramni wanti jedhamu hin jiru. Yeroo hundaa haqa hin jijjiramneedha. Wanti Kitaabni kuni dhiyeesus wanta sammuu fi uumama namaa waliin deemudha. Rabbiin Olta’aan ni jedha:
“Sobni fuundura isaatiis ta’ee duuba isaatiin itti hin dhufu. Rabbii Ogeessa Faarfamaa ta’e irraa buufame.” Suuratu Fussilat 41:42
Qur’aanatti duraa duuban sobni wanti jedhamu itti hin dhufu. Kana jechuun beekumsa namaaf dhiyeessu keessatti sobni itti hin dhufu. Seerotaa fi murtoowwan kaa’e keessatti sobni itti hin dhufu. Seenaa durii irraa wanta beeksisu keessatti sobni wanti jedhamu itti hin dhufu. Seenan ummata durii Qur’aanni beeksisu hundi dhugaadha. Wanta gara fuunduraatti uumamu irraa odeefannoon Qur’aanni beeksisu hundii dhugaadha. Sobni wanta jedhamu itti hin dhufu. Sababni isaas Qur’aanni Rabbii waan hundaa beeku irraa waan bu’eefi.
“Buufamuun Kitaabichaa (Qur’aanaa) Rabbii Injifataa, Beekaa ta’e irraayyi.” Suuratu Ghaafir 40:2


text:
Category Archives: Uncategorized
Oromiyaa: Mootummaan Abiy Guyyuu Oromoota Shan Ajjeesa
(Oromiyaa, 6 Ebla 2020) Mootummaan Abiy Ahmad Guyyaatti yoo xiqqaate Oromoota shan ajjeesaa akka jiru beekame.
Daataa Qeerroo Bilisummaa Oromoon walitti qabame akka ibsutti, baatii lamaan darban kana keessa qofaa sabboontonni Oromoo 150 jala gahan mootummaa Abiyiin ajjeefamaniiru.
Tarreessa maqaa nu gahe irraa akak hubatamutti kanneen ajejechaan kun irratti xiyyeefafte, Qeerroo Oromoo fi sabboontota Oromoo quuqama sabaa qabanii dha.
Daataan Oromoota ajjeemanii kun seenaa qabsoo Oromoo keessatti gochaa hamaa raawwatame ta’ee galmeefafmeera.
Haga yoonaatti qaamni mootumama ajjeechaa sabboontota Oromoo irratti raawwatamee gaafatame fudhate tokko illee hin jiru.
Daataa Oromoota Ajjeefamanii kana PDF kanatti aanee jiru kana tuquun argachuu dandeessu: Daataa Ajjeechaa 2020
Murtiilee fi Ibsa Ejjennoo Gamtaa Jaarmiyoota Oromoo
(A4O, Bitootess 28, 2020) Uummanni Oromoo, Oromummaa fi Oromiyaan roorroo hamaa jala jiru. Mootummaan Itoophiyaa Oromummaa balleessuu, Oromiyaa diiguu fi injifannoolee ummatni Oromoo dhiigaa fi lafee ilmaan isaatiin gonfate irraa mulquuf karoorfatee itti bobba’ee jira. Biyyattii irratti Nafxanyoota deebisee aangomsuu fi sirna isaanii deebisuuf Habashoota wajjiin qindoominaan socho’aa jira. Akeekasaa kanas milkeessuuf ummata Oromoo ganda, kutaa fi amantiin qoodee walirratti bobbaasuu tooftaa siyaasaa godhatee hojjeta. Seeraan ala labsii yeroo hatattamaa uummata Oromoo irratti labsuun naannoolee Oromiyaa bakka adda addaatti Rayyaan Ittisa biyyaa uummata irratti roorrisaa jira.
Mootummaan kun reebicha, hidhaa fi ajjeechaa uummata Oromoo irra geessaa jiru yeroo kamuu caalaa jabeessee fi bal’isee itti fufee jira. Manneen uummata keenyaa maatii isaanii wajjiin walitti qabee guba; midhaan gonbisaawwanii fi oyiruu ykn maasaa keessatti ibidda itti qabsiisa; bosona Oromiyaa bineensa isaa wajjiin guba. Barattootni Oromoo naannoolee biraa keessatti wayta ajjeefaman kanneen ajjeesan seeratti hin dhiheessu. Yakki suukanneessoon akkasii dalagamaa jiraatuu isaanii osoo beekuu gaaga’amtootaaf ittisa hin godhu. Kanneen hafanis sababa adda-addaa itti funaanuun barnootarraa ari’a. Keessumattuu, barattoota Oromoo godinaalee Oromiyaa ‘Command Post’ jalatti bulaa jiran irraa dhufan adda baasee ari’a. Naannolee Oromiyaa bulchiinsa ‘Comand Post’ jala jiran keessatti Raayyaan Ittisa Biyyaa Qeerroo fi Qarree akka bineensaa adamsee guyyaa guyyaan ajjeesaa, jumulaan hidhaa fi dararaa jira.
Mootummaan kun dirree dimookraasii biyyattii keessatti bal’isuuf waadaa gale cabsuun hooggannootaa fi miseensota jaarmoota siyaasaa kanneen isaan dorgoman ni dhabamsiisa; seeraan ala mana hidhaatti guura; qunnamtii jaarmoleen siyaasaa uummata waliin godhatuuf karoorfatan ni gufachiisa. Dhaabbileen sab-qunnamtii Oromoo dhugaa jiru akka hin gabaafne ni doorsisa, hooggantoota isaanii ni hidha. Saamicha qabeenya Oromiyaas daran hammeessee itti fufee jira. Walumaa galatti, hamilee uummata Oromoo cabsuun, Oromoo jilbeenfachiisuuf dhagaan mootummaan kun hin garagalchine hin jiru.
Namni hunduu hubachuu kan qabu Oromoon akka sabaatti tokkummaan ka’ee haga hin falmannetti rakkooleen kunneen sadarkaa amma irra jiran caalaa hammaatanii itti fufu. Badiiwwan uummata Oromoo fi Oromiyaa irratti mootummaa Itoophiyaan gaggeeffamaa jiran kunneen akkasitti yoo itti fufan, hireen ummata Oromoo yaaddessaa dha; Oromoon akka sabaatti, Oromiyaan akka biyyaatti itti fufuun gaaffii guddoo jala galuu danda’a.
Kanaafuu, nuti jaarmiyaaleen Oromoo adda addaa kan yaaddoolee armaan olitti tuqaman kanneen qooddannu, maqaan keenya armaan gaditti tarreeffaman, rakkoolee akka sabaa fi biyyaatti nu mudatan kanneen irra aanuuf qopha-qophaa socho’uu irra gamtaan socho’uun bu’a-qabeessa ta’uu hubachuudhaan, yeroo dheeraaf marii gochaa turreerra. Marii yeroo dheeraaf ‘technology’ adda-addaatti fayyadamnee godhaa turre goolabuuf Bitootessa 28-29, 2020 walgahii guddaa godhanne jirra. Walgahii kana irratti qabxiilee adda addaa irratti gad-fageenyaan erga mari’anneen booda murtiilee fi kutannoolee asii gaditti tarreeffaman irratti waliigallee baasuun walgahii keenya milkiin xumurannee jirra.
1. Haala hamaa uummata keenyarratti fe’amee jiru kana irra aanuuf tokkummaan Oromoo biyya keessaa fi biyya ambaa murteessaa ta’uu hubachuun, wal-tumsinee gamtaan hojjechuun uummata Oromoof sagalee ta’uuf walii galleerra;
2. Koree sochii gamtaa kanaa qindeessuu fi koreelee raawwii hujii sadi (three operational committees) utubnee jirra. Koreeleen kunis;
2.1 Koree falmii mirga namoomaa (Human rights advocacy committee),
2.2 Koree odeeffannoo funaanuu fi tamsaasuu (Information collection and dissemination committee),
2.3 Koree beekkumsa, dandeettii fi qabeenya maddisiisuu fi gurmeessuu/ijaaruu (Resource mobilization and organization committee)
3. Uummanni Oromoo, keessattuu warri biyya ambaa jiraattan, nu duukaa dhabbachuun rakkoolee saba keenyarra gahaa jiran gamtaan akka balaaleffannu waamicha lammummaa fi obbolummaa isiniif goona;
4. Jaarmiyaaleen Oromoo maqaan keessan asii gaditti hin tarreefamin hunduu, nu duukaa hiriiruun rakkoolee saba keenyarra gahaa jiran gamtaan qolachuu akka dandeenyu, sagalee dabalataa akka nuu taatan waamicha lammummaa fi obbolummaa isiniif dhiyeessina;
5. Dhaabileen siyaasaa Oromoo biyya keesssa jirtan hunduu adda-addummaa siyaasaa keessanii qabattanii ajjeechaa fi hidhaa Oromoo irra gahaa jiru waliin akka balaaleffattan, akka dura-dhaabbattan fi furmaata itti barbaaddan waamicha isiniif goona;
6. Maddi rakkoo uummata keenyaa hunduu sirna gabroomfataa mootummaa Itoophiyaa ti. Sirna kana hiddaan biqqisuuf tokkummaan ka’uu fi falmatuun murteessaa ta’uu yaadachisaa, roorroo fi dararaa naannoo Oromoo tokkorra gahuuf naannooleen Oromoo biraa akka birmattan waamicha lammummaa fi obbolummaa isiniif goona;
7. Mootummaan Itoophiyaa labsii yeroo hatattamaa kan seeraan ala uummata Oromoo Dhihaa fi Kibba Oromiyaa irratti labse hatattamaan akka kaasu akeekkachiifna;
8. Ajjeechaa, hidhaa, dubartoota Oromoo humnaan gudeeduu fi reebicha Raayyaan Ittisa Biyya Itoophiyaa uummata Oromoo irraan gahaa jiru hadheeffannee balaaleffachaa, hatattamaan akka dhaabbatu mootummaa Itoophiyaa dhaamna;
9. Mootumman Itoophiyaa hojii shororkeessummaa dhaabilee siyaasaa Oromoo, hooggantoota fi miseensota isaanratti raawwataa jiru hatattamaan akka dhaabu akkeekachiisaa, sababa kanaan filannoo biyyooleessaa dhufu irratti rakkoolee uumamuu maluuf mootummaan itti gaafatamaa tahuu beeksifna.
10. Rakkoon naannoo Oromiyaatti uumamu kamuu, naannolee kaaniif illee daafaa nageenyaa ni qabaata. Kanaaf, sabaaf sab-lammoonni Itoophiyaa hundi, uummata Oromoof birmattanii, ajjeechaa fi hidhaa mootummaan Itoophiyaa saba Oromoo irraan gahaa jiru akka balaaleffattan fi dura-dhaabbattan waamicha lammummaa isiniif goona;
11. Jaarmiyaaleen mirga dhala namaaf falmitan hundi badii fi hammeenya mootuummaan Itoophiyaa uummata Oromoo irratti dalagaa jiru mara uummattoota addunyaa, mootummoota Bahaa fi Dhihaatti akka saaxiltan kabajaan isin gaafanna;
12. Uummanni Oromoo, keessattuu Qeerroo fi Qarreen, akka bineensaa adamsamanii guyyaa guyyaan ajjeefamaa, jumulaan hidhamaa jiru. Kuni ammoo buqqa’insaa fi goodaansa uummataa fidaa waan jiruuf uummanni addunyaa qisaasama uummata kanaa baraaruuf itti-gaafatama guddaa qaba. Rakkooleen kunneen babal’achuun too’annoo ala osoo hin ta’in uummanni addunyaa fi mootummoonni biyyoota Dhihaa, lola mootummaan Itoophiyaa seeraan ala uummata Oromoo irratti deemsisaa jiruu fi bulchiinsa ‘Comand Post’ Oromiyaa irraa akka kaasuuf dhiibbaa barbaachisaa akka gootan waamicha keenya dhiyeessina.
Tokkummaan Humna!
Jaarmiyaalee Oromoo (In alphabetical order)
1. Advocacy4Oromia
2. Bilal Oromo Dawa Center
3. Canaan Oromo Evangelical Church
4. Charismatic International Fellowship Church
5. Global Gumii Oromia
6. Global Oromo Advocacy Group
7. Global Waaqeffannaa Council
8. Horn of Africa Genocide Watch
9. Human Rights League of the Horn of Africa
10. International Oromo Women’s Organization
11. International Qeerroo Support Group
12. Mana Kiristaanaa Fayyisaa Addunyaa
13. Oromo Christ Evangelical Lutheran Church
14. Oromo Communities’ Association of North America
15. Oromo Evangelical Lutheran Church of Washington DC Metropolitan Area
16. Oromo Evangelical Lutheran Mission Society
17. Oromo Human Rights and Relief Organization
18. Oromo Legacy, Leadership and Advocacy Association
19. Oromo Lutheran Church of Baltimore
20. Oromo Parliamentarians Council
21. Oromo Studies Association
22. Oromia Support Group
23. Tawfiq Islamic Center
24. Union of Oromo Communities in Canada
25. United Oromo Evangelical Church
26. Washington DC Metropolitan Oromo SDA Church
Bitootessa 28, 2020
OHCHR concerned by the continued communications shutdown in parts of Ethiopia
(OHCHR, 27-Mar-2020) A spokesperson for the Office of the UN High Commissioner for Human Rights (OHCHR) said the Office is very concerned by the continued communications shutdown in parts of Ethiopia, and more broadly the Office called on all countries to ensure that everyone has ready and unhindered access to the internet and phone services in the context of the COVID-19 pandemic.
https://unmultimedia.org/tv/unifeed/asset/2542/2542136/?jwsource=cl&fbclid=IwAR00kTLQLSDThWYrLRo8imturJLkbJA–nypWS9C0PdBNFPw2A_hDUFG8So


text:
OMN sagantaa Afaan Arabaan tamsaasuun dhugaa ummata keenyaa addunyaa afaan keenya hin beeyne dhageeysisuufi Oromoo addunyaan wal barsiisuuf faaydaa guddaa qaba.
Diinoonni Oromoo takkaa rafanii hin beekan. Kan isaan hirriiba dhabaniif cubbuu fi shira xaxuu,akkasumas ummata Oromoo gandaan addaan qooduuf osoo tattaafataniiti. Diina ifa bahaa diinummaa isaa beeynurra kan fira fakkaatee diina tahuutu irra hamaadha. Akkuma “Mootummaan sodaatinii Saree mootummaa sodaadhu” jedhanitti kanneen qabsoo teenyaaf gufuu tahanis isaannan akkanaa kana. Yeroo waa’ee qabsoo teenyaa dubbatan waanuma nuuf yaadan fakkaatu. Garuu irra-keessa nu fakkaachaa harka lafa jalaan diinummaa isaanii gaggeeysu. Namoonni akkanaa kun guddina keenya hin fedhan,dhugaa keenya hin jaalatan,tokkummaa keenya jibbu,diigamiinsa keenyaaf carraaqu, akkasumas gadda keenyatti kanneen gammadaniidha. Gochaalee isaanii kana faana buunee hoggaa laallu,diinummaan isaan ummata Oromoof qaban kan diinni keenya ifa bahaan nuuf qabuun garaa-garummaa hin qabdu.