text:
Magalaan Naqamtees Guyyaa Har’aa FXG Itti Jira Manneen Barnootaa:-
1. Qopha’insaa naqamtee
2. Mana barumsaa Oolmà da’imanii beetel
3. Mana barumsaa sadarkaa 1ffaa fi 2ffaa Dibooraa
3. Mana barumsaa kibbaa Waachaa
4. Mana barumsaa Ask K eessaattii Mormii cimaan godhama jira. Daa’immaan heddunis gazii nama boosisun miidhamaniru. Mana barumsaa kibbaa waachaa Keessaattii dhukkasni hedduun godhama ture. Baratootni miidhamanis yaalii akka hin argannee dhorkamanii kallaattiin gara mana hidhaa naannoo dhidhessaattii geessamaniru.
FXG Oromiyaa Bakka Gara Garaa fi Magaala Naqamte Keessatti Itti Fufe.
Magalaan Naqamtees Guyyaa Har’aa FXG Itti Jira Manneen Barnootaa:-


c: text/html

text:
Hibboon hibboon bulte Hibboon maal taatiree Hibbifatamuun immoo Badii maal qabaree Hibbak jedhee himuun Soda maal qabaree Wallalee kennuurra Hin wixxifadhuuree Hibboon hibbifadha Hibboon milkii qabdu Inumaan gaafadha Waa deebii hin dhabdu Gaffiin hiibboo kiyyaa Kan sabaa kan biyyaa Deebii sobatiree Hundii maaf natti iyyaa Dhugaan osoo jiruu Na goyoomsituuree Osoo lubbuun jiruu Osoo hibboom … Continue reading HIBBOO
Category: Walaloo
Yaa haadha dhiirootaa Mootii dargaggaggootaa Burqaa bareeddota Yaa goota goototaa Sirraa dhadhalatan Bareedni namootaa Bareeddu Oromoo Mee Maqaan siif kaasa Bililee jedhaniin Warri Awurophota! Oromoo ta’uu kee Kanneen hubatan Oromtittii jechuuf Kannen rakkatan Dhara dhugaa godhuu warrii ariifattan Enyuumma kessaniin Malumaaf hin bontan? Nimoona curraatiin
Bara jaalalaan iyyinee Walwaamnu gamaanaafi gamaa Taphaa fi nagaa malee Waliif hin yaadne hamaa Bara obbolaa fi hiriyaan Hin baratiin wal qooduu Nyaaraa walitti guurree Hin beekne waliin ooduu Baran garaa hin bulfanne Cabee miidhamee aadee Sammuu nagaa ganamaa Ijoollummaa koon yaade. Gammachuu G.
Safuun seera miti Safuu maal cabsituu Imaanaa abbootii Maalidhaaf dagattu Safuun iddoo qabdii Qomoo koo keessaatti Fudhatamaas qaba Waaqayyoon biratti Safuu maal cabsitaa Dhiiroo akkanatti Sabni koo Oromoon Safuu addaa qabaa Safuun oromoota Biyya kaminittuu Fudhatama qaba!!!
Utuu naaf hindhagayin Firrikoo gamaanaa fi gamaa Bakka rakkoo kiyyaatti Situ dursee argama Aantiidhaafi obbolaa koo Dursitee natti siqxa Caba koo naaf dhidhiibdee Dhiiga koo narraa dhiqxa Kaasuu keetti na fuutee Qabdee lafaa na kaasta Dugda keetti na baattee Bowwaa keessaa na baafta Gaafa guyyaaa gammaachuu Wajjiniin nyaannee kolfaa Gaafa guyyaa dhiphinaa Kan dhukkubaa fi … Continue reading Sin Jaalladha Hiriyaa koo
Lolaan lola’ee darbu Bubbeen awwaara kaasu Kaayyoo fi galama koorraa Olii fi gadi nan raasu Haalli gaggalagaluus Na harkaa hin gatu akeekaEenyuuf akkan dhaabbadhe Haleelladheetan beeka Waanti hundumtuu guutee Yoo naaf mijates bakkii Imaanaa uummata koo Ani hin dagadhuu lakki Waadaan galeerra utaalee Darbee hin deemu yoomuu Booyyee fi waraabessatti Lakkii ani hin firoomu Gammachuu … Continue reading Hin firoomu
Mana keetti koottuu gali Maalumaaf teessa ollaa Roorroo Oromiyaa tuqu Walumaan taanee lollaa Shiraafi holola diinaan Adda hinbaanu gonkumaa Oromiyaaf qabsoofna Kaayyyoon Keenyaa tokkuma Hiririsii fidii koottu Buttaa keetiifi muraasa Amma yoomiitti diinni Gidduu goree nu raasa? Nutu qajeelacha waliin Karaa duraan danddabe Hin turin maaloo koottu Sin eegaatii jajjabe. Gammachu G. Adoolessa 10/2018
Safuun seera miti Safuu maal cabsituu Imaanaa abbootii Maalidhaaf dagattu Safuun iddoo qabdii Qomoo koo keessaatti Fudhatamaas qaba Waaqayyoon biratti Safuu maal cabsitaa Dhiiroo akkanatti Sabni koo Oromoon Safuu addaa qabaa Safuun oromoota Biyya kaminittuu Fudhatama qaba!!!
Safuun seera miti Safuu maalf cabsituu Imaanaa abbootii Maalidhaaf dagattu Safuun iddoo qabdii Qomoo koo keessaatti Fudhatamaas qaba Waaqayyoon biratti Safuu maalf cabsitaa Dhiiroo akkanatti Sabni koo Oromoon Safuu addaa qabaa Safuun oromoota Biyya kaminittuu Fudhatama qaba!!!
Oromoon kennaa qaba Kennaa kennaa caalu Kan moofee hin banne Dhaloonni waldhaalu Ummata ganamaan Rabbiin eebbifame Gamtaan ijaarame Wal waame wal yaase Rakkoo qabuu hundaaf Furmaata mariisisee Seera isaa tumataa Odaatti wal yaasee Seerii Oromoota Maqaa qofa miti Mee akka fakkenyatti Tokkuman siif kaasaa Jalqabbi dimookiraasii Hundeen isaa essaa? Nimoona curraa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
By Hawi Olani Kesesa Yeroo ammaa kana ilmaan Oromoo maal keessan jiru yoo jennee gaafanneef namoonni addaa addaa deebii heedduu kennuu ni danda’u. Inni fagoo jiru …Read More »
GOSA DARGAGGOOTA KEENYAA !!!!!!!
Gosa dargaggoota zamana keenya kanaa bakka Afuritti qoodnee laaluu dandeenya. Gosa 1ffaa. warra haraaraa ( suusii) adda addaatiin rabbiin isaan mokkore. Gosa 2ffaa. rabbiin haraaraadhaan …Read More »
Uummata miliyoona afurtamaa ol ta’u keessaa, kumni shan (5000) dhabamuun qaanii guddaa mitii?
Abdii Boruutiin Barruu gabaabaa kana akkan dhiyeessu kan na taasise, rakkoolee uummata Oromoo ilaalchisee, waayee Waldaa Dargaggoota Oromoo Addunyaatiin (WDOAn) mata dure …Read More »


text:
Bar-tokkoo Adureewwn obbolaa wal jaalataan lamtu turan. Inni tokko gurracha.Inni biroon immoo adii ture. Guyyaa tokko osoo waliin deemanii; adureen adiin fuuldura isaaniitti waan marame tokko arge. Yeroo kana adureen gurrachi utuu waa hin dubbatin ariitiin figuudhan daabboo sana lafaa kaasee yeroo ilaalu waanti marame sun daabboo mi’aawwaa bifa keekkiin tolchame ta’uusaa hubatee ; “Wawu! akkam bareeda ?” jedhe. Beela’ees waan tureef nyaachuuf afaan isaa baane.Battala kana adurreen adiin “dhaabbi akka hin nyaane. Daabboo kana dursee kan argee ana “ jedheen.
Adurreen gurraachi immoo; “ati yoo argitees kan dursee lafaa fuudhe ana waan taheef nyaachuu kan qabu ana.” jeechudhaan dide.Haala kanaan wal mormuu jalqaban.Booda irratti fuul-dura isaanii bosona laga gamaa keessa Jaldeessa muka Baddeessaa gubaa kore tokko arganii jaarsummaaf gara isaatti deeman. Akkuma bira ga’aniin;” Maaloo yaa obbo Jaldeessoo keenyaa! giddu keenyatti rakkoon waan uumameef mukka kana irraa bu’iitii waan siin mariyannu qabna.” ittiin jedhan.
Yeroo kana Jaldeessi; “Haata’u!.Mukka ani jirurra ol ba’aa! Ol kotta !”ittiin jedhe. Adurreen gurraachi; “ani harka tokkoon daabboo sababiin baadheef, harka tokkoon mukatti ol ba’uu hin danda’u.Yeroon ol ba’u na harkaa kufa“jedhe.Yeroo kana Jaldeessichi “gaariidha!” jeechuudhaan mukkicha irraa bu’ee lafa taa’e.” Toole ! maalii rakkoon keessan? “ jeechuudhaan isaan gaafate.
Haaluma kanaan himannaa isaanii jalqaban.Adureen adiin;”Adureen gurrachi kun baayee oftuulaadha.Daabboo kana hunda isaa nyaachuu barbaade.Daabboo kana garuu dursee kan arge anna ture. Kanaafuu, kan kiyya ta’uu qaba”Jedhe. Adureen gurraachis;” Inni dursee yoo argellee fiigee kan dursee lafaa fudhate anaa waan taheef naaf ta’uu mala.”Jedhe.Adurreen adiinis;” Yaa obbo Jaldeessoo! Waaqayyo sitti haa agarsiisutii daabboo kana eenyu nyaachuu akka qabuu akka nu murteessituuf dhufne.” Jedhe.Obbo Jaldeessoonis; “ahaa! mee xiqqoo isheen itti yaada!” jeechuudhaan ija isaa daqiiqaa murasaaf duununfate.Sana booddee akkas ittiin jeedhe; “Baka lammatti akkan addaan isinii qoduuf daabboo mi’aawwaadha jettan kana mee anatti kennaa! tokkoon tokkoon keessan walqixa walakkaa walaakkaa akka nyaachuu qabdan natti mul’aateera” jeedheen.
Akkuma kanaan Aduree gurrachi daabbicha obbo Jaaldeessootti keenne. Jaaldeessichis bakka lammatti hire. Kan bakka lamatti hire kanas harka isaa bitaafi mirga irratti qabatee ilaalaa akkas jeedhe; “ Waawu! Inni ani iddoo lamatti cabse tokko isaa gara biraa kan caalu fakkaata.Walqixa miti.Afachu mee walaan qixxessa!” jeedhee, daabboon inni harkasaa mirga irratti qabate, kan harkasaa bitaarra jiru caala jedhee irraa xinnoo cuffatee, nyaatee, ammasa lamaanuu madaale.Ammaas daabboowwan harka isaa lamaan keessa jiran dabaree dabareedhaan ilaale. “Wawu! Amma immoo kan harkakoo bitaarra jiru ni xinnaate” jedhee kan harkasaa mirgaarra jiru irraa xinnoo cuffate.Ammas daabboowwan harka isaa lamaan irra jiran ilaale.”O !amma immoo daabboo harka bitaarraa jiru kan mirgarra jiru caala”Jedhee xinnoo irraa cuffate.Yeroo kana adureewwan lammaan gochi Jaldeessichaa bittaa itti gale.Akka isaaniif walqixa hiruuf daabboo itti kennan Jaldeessichi “kanatu guddate, kunimmoo isa kanarraa xinnaate “jechuudhaan daabboo isaanii cucuffatee fixuu jala ga’e. Yeroo kana Adurreewwan lamaan haalli Jaldeesi gochaa jiru isaan yaaddessinaan akkas ittiin jedhan; “ Yaa kabajamoo obbo Jaldeessoo! homaa mitti kan addaan iddoo lamatti nuu hirte lamaanuu nuuf kenni. Dirqaama wal qixaa yoo hintaanellee rakkoo hinqabu.” ittiin jeedhan.Yeroo kana Jaaldeessichis akkas jeedhee deebseef; “Akkasimmaa ta’uu hin qabu.Jaarsummaa jettanii erga garakoo dhuftan, wal qixxeesseen isinii kennuun qaba malee akka wal caalu kanatti isiniif hin kennu“ ittiin jedhe.Kana booda Adureewwan lamaan kunniin waan godhan dhabanii kan Jaldeessichi gochuuf jiru taa’anii ilaaluu jalqaban.
Jaaldeessichi ammas daabboo iddoo lamatti hiree “kun guddaadha”. jedhee irraa cuffachaa “kun immoo nixinnaate isa guddaa kanarraa xinnoo yoon cuffadhe isa kanaa wajjin wal qixxaata” jedhee utuma cuffatu kan lamatti qoodaman sun dhumuu jala ga’an.Kana booda Jaldeessichi yeroo ilaalu daabbowwan lammatti qoodaman kunniin xiqqootu harkatti hafe. “Yaa Adurreewwan michuuwwankoo! kana booda daabboowwan xixinnoo kunniin yoon isiniif kenne faayidaa isiniif hinqabu” jeechudhaan lamaanuu afaan kaawwachuufe yeroo jedhu, adureewwan lamaan; “obbo Jaldeessoo ! dhaabi!dhaabi! “ ittiin jedhan.Jaldeesson garuu dursee daabboowwan lammeen xixiqqoo addaan qoodaman sana afaan isaa keessatti kaa’achuudhaan nyaatee fixe.Sanaan booda kokkolfaa;”quufaa ! eebbifamaa!”jeedhee isaan dhiisee deeeme.
Adureewwan miskiinnotiin lameen baayee beelawwanii turanii. Haata’u malee, daabboon isaanii amma hinjiru. Gaddaa osoo deemaa jiraanii akkas waliin jeedhan; “Ammaan booda wal looluu hin qabnu.Tokkummaa qabaachuu qabna.Yaadaan tokko ta’uu dadhabuun keenyatu, diina keenyaaf carraa kennee,qabeenya keenya fudhachiisne.Nuti ilmaan abbaa tokkooti. Waan kana ta’eef Walii galan alaa galan jedhu mitii?.Waan nyaatamuus yoo arganee, bakka lammatti ofuma keenyaan addaan qoodachuudhaan waliin nyaanna.Yeroo adamsinus tokkummaadhaan adamsina.Kan numiidhuu dhufus tokkummaadhaan ofirratti lolla ”Jeechudhaan marii’atanii walii galan.
Kana booda tokkummaadhaan Hatuuta adamsuu jalqaban.Utuu adamsanii Adurreen gurraachi hantuuta guddaa tokko qabatee utuu dhufuu Sareen itti dhufee, Hantuuta sana irraa fudhachuuf loluu jalqabe.Yeroo kana Adurreen gurrachi sun aariidhaan dheekkamee Saricha ofirraa faccisuu yaale.Yeroo kana Adurreen adii sagalee obboleessa isaa dhaga’ee battalaan fiigaa dhufe. Kana booda lama ta’anii Saree sana lolanii ari’atanii hantuuta sana waliin nyaatan.
Gaaf tokkommoo Risaan guddaa tokko Illeettii duute utuu nyaauu bira ga’an.Risaan sun Adurreewwan kunniin lamaan yeroo argu Illeettii lafarratti nyaachaa jiru sana fudhatee balali’uuf utuu ol ka’uu, Adurreen adiin karaa duubaan utaalee gofla (koochoo) isaa bitaa qeensaan gadi harkise.Battala kana Risaan sun Adurree sana huuruu isaatiin waraanuuf yeroo itti gara galuu Adurreen gurrachimmoo karaa boodaa baalleesaa qeensaan gadi harkise qabe.Risaan sun yeroo of gadhiisisuuf gara Adurree gurraachatti gara galuu, Adurreen adiin immoo karaa gara biraatiin harkisee baalleessaa qeensaafi ilkaaniin kukkutuu jalqabe.Adurreen gurraachimmo karaa gara biraatiin qeensaafi ilkaan isaan gadi harkise.Haala kanaan Risa sana baalleessaa kukkutanii ajjeesan.
Adurreewwan lamaan kunniin haala kanaan Risaa sana erga ajjeefatan booda, nyaata argatan lamaan akkaataa itti nyaatan mariyatanii erga walii galan booda, karoora baafatan.Karoori isaaniis;1.Illeettii duute nyaachuu.2.Itti aansuudhaan Risa ajjeesan sanas nyaachuu,3.nyaatanii kan isaanirraa hafummoo yeroo gara biraaf kaawwachuu kan jedhu ture.
Kanumaan Illeettii sana hamma quufanitti waliin nyaatan.Baayi’ee quufan.Hundumaa nyaatanii fixuu hin dandeenye. Kanaaf kan isaan irraa hafeefi Risaa sana mana isaaniitti fudhachuuf walii galani.Akkuma kanaan Adurreen gurraachi Risaa sana akka qabu.Adurreen adiin immoo foon Illeettii hafe sana akka baatu, walii galan.Akkuma kanaan Adurreewwan lamaanuu nyaata isaanii ilkaaniin ciniinnatanii lafarra harkisaa mana isaaniitti fudhatanii galan.
Haala kanaan Adurreewwan lamaan kunniin daguun gora isaanii dabrerraa barumsa fudhatanii,walii galuudhaan tokkummaa isaanii cimsanii, diina isaanitti dhufu tokkummaan lolanii, mo’achuudhaan,kan argatan waliin hirmaatanii,nyaachuudhaan jireenya nagaafi tasgabbii gammachuudhaan jiraatan.Tokkummaan humnadha.Walii galan alaa galan jechuun kana.
Liiban Haayiluu tiin.


text:
Mootummaan qajeelfama haala raawwii labsii yeroo muudamaa kan baase tahuu beeksise
Jimaata darbe manni Maree ministeerota labsii yeroo muudama labsuun ni yaadatama. kanuma hordofuun guyyaa har’aa qajeelfamni labsiin yeroo muuddama kun ittiin raawwatamu kan qophaaye tahuun beekameera.
Hoogganaa labsichaa kan tahe ministeerri raayyaa ittisa biyyaa obbo Siraaj Fargeessaa komaand poostiin labsii kanaa naannoolee 8’n kan hundeeffame tahuu ibsa midiyaaleef hard’a waree booda kenne irratti beeksiise.
Qajeelfama kana irratti wantoonni dhorkaa tahan tarreefamaniiru
wantoota tarreefaman kana jidduu, walgahii, hiriira, sochii geejjibaa gufachiisuu, lagannaa gabaa fii kan birootis geggeessuu, meeshaa waraanaa bakka ummanni walitti qabame geessuu, nama sadaffaaf dabarsanii kennuun kan dhoorkaman tahuun beekameera.
Akkasumas iddoowwan bu’uuraalee misoomaa fi invastmantii argamanitti saa’aa komaand poostichi labseen alatti kan argaman yoo tahe humnooni nageenya tarkanfii kan fudhatu tahuun kaahameera.


text:
Jibuutiin biyya diqqoo Garba Diimaa jala qubattu.Ummatii isiilleen akka henna bara 2014 diqquma miliyoona saddeeti caala.
Eegii bara 1977 keessaa Faransay jalaa bilisoomtee asitti, Jibuutiin Guulee waliin nama lamatti isii bulche.
Filannoo pirezidaantummaa amma itti jiranillee nama shanitti paartii mormituu keessaa walti hafe. Taatullee waan Guulee moohan hin fakkaatan.
Guuleen bara 1999 asittuu biyya diqoo addunyaan wal hanqatee jiraattu tana bulchuutti jira.
Filannoo baranaa,2016 itti deebihee hin dorgomuu jedhullee kunoo itti deebihee ammallee bulchuuf deema.
Paartileen mormituu ka jiran ammoo filannoo tun seera filannoo hin guunne jechumatti jiran.
Jibuutiin biyya teessumma lafaa dansaa irra jirti jedhanii biyytii akka US,Faransaaii fi Jappaan faatii teessoo waraanaa itti jaarratan Chaaynaalleen itti jaarradhaa jettee Muddee dabarte keessa labsatte.


text:
Dhimma dhiifamaan bira hin dabramne
Berhanu Hundee tin, Muddee 13, 2018
Gochaa ilma namaa keessatti bakkeen dhiifamaan irra dabran jira. Kuni seeruma uumaa ti. Haa ta’u malee, biyyattii Itoophiyaa jedhamtu tana keessatti sirna Wayyaanee jalatti gochaa suukkaneessaan lammiileerra gahaa ture waan laayyoodhumatti dhiifamaan irra dabramuu miti. Akkan barreeffama gabaabaa kana dhiyeessu kan na taasise waan yeroo ammaa viidiyoodhaan mul’achaa jiru tokko https://www.youtube.com/watch?v=S22CiXZmtOo yoo ta’u waan mana hidhaa Wayyaanee keessatti namootarra gahaa turee dha. Warra dararamni akkanaa qaama isaaniirra gahe dhiisii, fiilmii kana laaluumtuu hedduu mataa nama dhukkubsa. Dhugaa dubbachuuf yeroon fiilmii kana laalu imimmaantu ija kiyya keesa gadi dhangala’aa ture yoon jedhe dubbii oo’isuu miti.
Namoota muraasatu carraa kana argatanii, waan isaanirra gahe dubbatu malee, kan hin himamini fi/ykn hin bekamne lakkoofsa akka hin qabne waan haalamuu miti. Dararamni akkanatti ilma namaarra gahaa ture kun addatti kan raawwatame immoo ilmaan Oromoorratti. Waan uummata Oromoorra gahaa ture fi ammallee jiru kan argu fi beeku Waaqayyo/Rabbi qofaa dha. Uummatni Oromoo hidhaa, dararama, reebicha, ajjeechaa fi kkf keessa dabree; jijjiirama har’a uummatni fi sabootni biroo itti gammadaa jiran kana haa fidu malee, akka abbaa qabsoo fi injifannootti bu’aa isaaf malu argachuun hafee, har’allee daangaalee Oromiyaarraa buqa’aa fi ajjefamaa jira. Kan kaleessaa isa hanqatee, har’as dararamuun uummata kanaa maaliif dhaabbachuu dadhabe?
Muummichi Ministeeraa Dr Abiyyi Ahmad yeroo baay’ee akka dubbachaa turanitti, yeroon yeroo dhiifamaa fi jaalalaa ti jedhu. Kun akka wliigalaatti haa jedhamu malee, yakkamtoota lammiileerratti dararama akkanaa raawwatan kana ija kamiin laalu Muummichi? Warri dararama kana raawwatani fi kan baddaadhaa ajaja dabarsaa turanis har’allee bilisumnmaadhaan jiraachaa jiruu mitii? Maaltu isaan jalaa bade? Maaltu irraa hir’ate? Yoom adabamanii seeratti dhiyaatu? Maaliif hanga har’aattuu turame? Mootummaan jijjiiraman mijeessaa jiru jedhu kun maal hojjechaa jira? Har’allee harka Wayyaanee jalaa bahuu hin dandeenye moo maaliif warra yakka kana hojjetan barbaadanii hin qabne? Maaliif uummatni keenya har’allee qayee fi qabeenya isaarraa buqqa’aa jira?….
Yeroo Oromootu biyya tana bulchaa jira jedhamu keessatti uummata Oromootiif kan mirmatu maaliif dhabame? Abiyyi fi Lammaan maal yaadaa fi hojjechaa jiruu? Itoophiyummaan araada ta’ee, dhimma kanaaf dursa kennuu barbaadanillee, uummatni Oromoo qaama Itoophiyaa tii miti jechuu dhaa? Oromoon har’allee biyyattii tana jiraachisuuf jedhee dararamuu fi du’uu qabaa? Yoo lafa fi qabeenya isaarraa buqqa’u callifamuu qabaa? Gaafiin uummata kanaa yoom deebii argata? Dhimmi Finfinnee yoom furmaata argata? Maastar Plaaniin lafa jalaan hojiirra oolaa jiru kun yoom dhaabbata? Qonnaan bultootni naannoo Finfinnee jiraatan buqqa’uurraa yoom dhaabbatu? Lafti seeraan alaan irraa fudhatame hoo yoom deebi’aaf?…
Dhimmootni kuni fi kan kana fakkaatan hunduu waan dhiifamaan bira hin dabramne waan ta’aniif, Mootummaas ta’ee qaamni dhimmi kun laallatu dafee deebii kennuu qaba.


text:
Fuldurri kenya ifadha WBO wabii sabaa dhageyfadha dhamsa garii qaba shere godha walin gahaa
Umanni Oromoo Sadarkka kana gubba gahe jiraa!!!
Injiifannoo WBO Kaaba shaggar!!
Salaale Hidhabuu abootetti jajjabeewwan jaal Bobbaas lola marsaa lamaaf waraana pp rib fi humna dabalataa finfinnee irraa dhufte waliin sa’a dheeraa lola deemsiseen loltuu nafxanyaa 60 ol ajjeesee hedduu madeessuun injiifannoo uummata oromoo boonsu galmeessee jira!Meeshaa hedduus irraa hiikkachuun galii mooraa qabsoo bilisummaa oromoof godheera!


text:
Kan magaalaa Kaabul keessatti argamu, masjiida Musliimota Shi’aa tokko irratti, har’a yeroo salaatatti haleellaa boombii of wareeginsaa geggeessameen, poolisoota lama dabalee – yoo xiqqaate namoonni digdamni du’uu dubbatu – aangawoonni Afgaansitaan.
Dubbi-himaan ministara dhimma biyya keessaa Afgaanistaan, Najiib Daanish akka jedhanitti, yeroo uummatni hedduun salaataaf gara Majiiba Imaan Zamaanitti ol seenaa turetti, yoo xiqqaate of-wareegaa tokko tu balbala irratti boombii of irraa dhoose.
Garee Islaamik Isteet tu haleellaa kanaaf itti gaafatama fudhate.
Naannoon sun battalumatti ka poolisiin marfame yoo tahu, dho’insa sanaa booda, masjiida sana keessaa dhukaasni dhaga’amuun gabaasamee jira.


text:
Koree Hawaasa Baqqattoota Oromoo Magaalaa Naayiroobii
Jilli dabballoota OPDO olaanoo mootummaa gita bittuu wayyaaneen bobbaafame baqattoota Oromoo biyyoota ollaa Itoophiyaa keessa jiran (Keenyaa, Ugaandaa, Somaaliyaa, Jibuutii, Ijibtii fi sudaan lamaan) keessa jiraatan irratti xiyyeeffannaa hamaafi adda ta’e saganteeffatee ukkaamsuu fi biyyatti deebisuu kan jedhuun duula hamaa gochaa jira. Haaluma kanaan baqattoota Oromoo biyya Keenyaa keessa jiraatan irratti xiyyeeffannaa addaa gochuun marsaa jalqabaaf gaafa guyyaa Guraandhala 14, 2015 magaala Naayiroobiitti duula ji’oota lamaaf walittifufinsaan raawwatu mataduree marii baqattoota waliin jedhuun karaa ergamtuu ykn lukkeelee diinaa baqattoota fakkaataniifii saba biraa Afaan Oromoo dubbataniin waliin makanii hawaasa keenya afaan faajjessuuf walga’ii geggeessuudhaaf xalayaa waamichaa facaasaa jiru.
Haaluma kanaan dabballoonni OPDO fi basaastonni murna gita bittuu wayyaanee dhibbaan lakkaa’aman gara magaala Naayiroobiitti galuun embaasii alatti waajjira dhimma kana qindeessu saaquun duula hamaa geggeessutti argamu. Kanaaf, dhalattoonni Oromoo dhimma kana otoo hin hubatiin itti hirmaachuuf yaada qabdan balaa dhokataa sagantaa kana duuba jiru hubattanii akka irraa of qusattan yaadachiisa kana isiniif dhaamna.
Kaayyoo ifaa ykn. Jechoota Sossobbaa Sagantichaa
- Baqattoota mariisisuun lafa mana irratti ijaarratan magaala Finfinneetii kennuu;
- Mana koondomineemii kennuuf waadaa galuu;
- Maqaa ‘business Group’ jedhuun Imbaasii jalattii ijaaruun Imbaasiin deeggarsa addaa waan kennuuf fakkeessuu’
- Maqaa kominiitii Itoophiyaa jedhu jalatti akka ijaaraman gochuu;
- Viidiyoo fi fakkiillee adda addaa agarsiisuun nageenyii fi Misoomni jabaan biyya keessatti waan deemaa jiru fakkeessuun qalbii baqattootaa hawachuu yaaluu;
- Baqattoota biyyatti deebi’uuf fedha qaban sossobuun gara biyyaatti deebisanii ololaaf itti fayyadamuu;
Kaayyoo Dhoksaa Sagantichaa
- Sochii baqattoota Oromoo harka lafa jalaan hordoffii fi to’annoo Imbaasii Itoophiyaa jala galchuu;
- Baqattoota walga’iirratti hirmaatan dhoksaan viidiyoon waraabuun, akkasumas maqaa isaanii galmeessuun akka waan baqattoonni Oromoo biyyatti deebu’uuf iyyata galfatan fakkeessuun maqaa fi galmee baqattootaa viidiyoon deeggarame qabachuun waajjira UNHCR fi DRAtti dhiyeessanii baqattummaa Oromoo sadarkaa ‘repatriation’ keessa akka galu irratti hojjachuu;
- Sochii siyaasa Oromoo Naayiroobii keessa jiru ji’oota lama keessattii dhabamsiisuu;
- Suuraalee fi viidiyoo affeerraa nyaataa fi saganticharratti waraabame ETV irratti dhiyeessuun olola siyaasaaf itti fayyadamuu;
- Baqattoota sirrii ta’an ukkumsanii biyyatti deebisuun mana hidhaatti darbuu;
- Magaalota Naayiroobii, Isolloo fi Mooyalee keessatti ejentoota mootummaa Keenyaa waliin ta’uun duula walfakkaataa geggeessuu fi sagantaalee kana fakkaatan qabatanii bobbaatti jiru.
Kanaafuu, hawaasni Oromoo fi miidiyaaleen Oromoo biyyoota adda addaa keessatti argamtan akkasumas jarmiyaaleen kabajaa mirga namaaf dhaabattan duula mirga baqattoota Oromoo ukkaamsuuf bobba’e kana qolachuuf tumsa barbaachisu akka gootan waamicha lammuummaa isiniif dabarsaa, namoota baqataa fakkaatanii duula kana milkeessuuf xalayaa waamichaa facaasaa jiran hordofnee maqaa isaanii kan saaxillu ta’uu nihubachiifna.
Koree Hawaasa Baqqattoota Oromoo Magaalaa Naayiroobii


text:
Itoophiyaa: ‘Qaama nu hidhe hin beeknu’ – Gaazexeessaa Dassuu Duulaa
(bbcafaanoromoooduu)–Ji’oota lamaa olif magaaloota Burraayyuu fi Galaanitti hidhamee kan ture daayrektarri itti aanaa ‘Oromia News Network’ ONN Dassuu Duulaa, Bitootessa 07 bara 2012 magaala Burraayyutti kan hidhaman miseensa koree hoji raawwachiistuu ABO Obbo Abdii Raggaasaa gaafachuuf deemanii akka qabaman BBCti himeera.
Gaazexeessaa Dassuu Duulaa yeroo sanatti gaazexeessaa Waaqoo Noolee fi konkolaachisaa isaanii walin akka turan hima.
“Obbo Abdii halaalatti dubbisnee duubatti deebinee konkolaataa keessa seenne. Namootni biroo kan nu walin deeman konkolaataa biraan waan dhufanif isaan eegnee walin deemna jennee achuma dhaabbannee ilaalaa turre” jedha.
Gidduu kanantti namni Gadaa Gabbisaa jedhamu “suuraa kaasterta” jedhamun qabamuu isaa kan himu gaazexeessaa Dassuu Duulaa, “booda konkolaataatti deebinee galuuf konkolaataa kaafannee qajeelle. Daqiiqaa tokko kan ta’u erga deemnee booda poolisootni sadi dhufanii konkolaataa akka naanneffanmnu fi poolisiin akka barbaadamnu nutti himan” jedha.
Sana boodas Waajjira Poolisii magaala Burraayyuu erga geeffamnii booda “suuraa ‘social media’ irratti maxxansuuf kaastaniirtu. Jeequmsas uumtaniirtu” jedhamuu isaanii fi jechi irraa fuudhamuusaa dubbata.
Mana murtii
Dhimmi isaanii Mana Murtii Burraayyuutti ilaallamaa kan ture gaazexeessitootni lamaan suura heeyyama male kaasuu fi jeequmsa kaasun galmeen irratti banamuusaa Dassuu Duulaa BBCti himeera.
Haa ta’u malee beellama sadaffaa irratti suuraa kaasuu isaanif ragaan qabatamaa wan hin argamneef fi osoo kaafameyyu yakki ittin raawwatame waan hin jirreef abbaan alangaa “jara hin himadhu” jechuun galmee isaanii cufuusaa fi Manni Murtichaas akka hiikamanif ajaja kennuusaa dubbata.
“Manni Murtii hiikaa jedhee dirqama kenne. Tole jedhanii bahanii nu gadhiisuu didan” jedha Dassuu Duulaa.
Kanaaf sababni immoo “Komishinii Poolisii Oromiyaatu isaan barbaada” kan jedhu akka ta’e hima. Haa ta’u malee Komishiniin Poolisii Oromiyaa waamamee akka hin dhiyaanne fi boodas Caamsaa 05 bara 2012 gara Waajjira Poolisii Magaala Galaan geeffamuu isaanii hima.
Turtii Mana Hidhaatii Hanga Gadhiifamuutti
Turtii isaa mana hidhaa keessatin guyyaa tokko reebichi irratti raawwatamuusaa kan himu gaazexeessaa Dassuu Duulaa “akka dhuunfaatti warra walin hidhamne cubbuudha nun tuqne. Afaaniinis nutti hin dabarre. Nuf hoomaa hin jedhan. Garuu akka mirga dhala namaatti dhiittaan mirga namaa Burraayyuu keessatti raawwatamu kan nama gaddisiisu” jedha.
Turtiin Waajjira Poolisii Magaala Galaan kan magaala Burraayyuurra fooyya’aa akka ta’es hima.
Haala itti gadhiifaman kan gaafanne gaazexeessaa Dassuu, “kan nu hidhe eenyu akka ta’e hin beeknu. Kan nu baasises eenyu akka ta’e hin beeknu” jedha.
Wabiidhaan gadi lakkifamuu isaanii kan himu gaazexeessaan kun “Hin himatamne. Maalif wabiidhaan akka baanes hin beeknu” jechuunis himeera.


text:
Filannoo Itoophiyaa 2021: ‘Murtee filannoorratti hin hirmaannu jedhurra hin geenye’- KFO
Koongirasiin Federaalawaa Oromoo (KFO)n haala amma jiruun filannoorratti hirmaachuun baay’ee akka isa rakkisu ibsa har’a miidiyaalef laaten himeera.
Miseensotafi deeggartoota isaarratti hidhaan hammaachuu kan himu KFOn, akka fakkeenyatti godina Jimmatti miseensootnisaa 200 ol hidhaarra akka jiran akkasumas Shawaa Bahaatti miseensootnisaa 700 ta’an aanaalee garaagaraa keessatti hidhaarra akka jiran ibsa har’aa kenne kanaan ibseera.
Kunneen godina Shawaa Bahaatti hidhaman keessaa, “walakkaan kan mana murtiitti hin dhiyaanneedha. Nama barbaadetu si hidha. Hidhataatu dirreerratti si ajjeesa,” jedhan Dura Taa’aa Itti-aanaan KFO Obbo Mulaatuu Gammachuu.
Miseensootaafi deeggartoota isaarratti doorsifni adeemsifamaa jiraachuu, akkasumas waajjira bananii akka hin seenne dhorkamuu kan hime dhaabichi waajjiraaleensaa godinaalee garaagaraa keessatti argamanis humnootii mootummaan caccabuufi saamamuu isaanii himeera.
Filannoorratti “ni hirmaanna jennee qophii barbaachisu taassisaa turre. Namootaafi dookumantii qopheeffataa turre. Amma garuu yaaddoo keessa buunee jirra,” jedhan Itti-gaafatmaan Waajjira Mummee KFO Obbo Xurunaa Gamtaa.
Dhaabichi miseensootnisaa manni murtii akka gadhiifaman ajaje hidhaarra tursiifamaa jiraachuu isaanis komateera.
Obbo Xurunaa Gamtaa, “erga hidhamee waggaa tokko ta’ee kan mana murtiitti hin dhiyaanne jira. Qindeessaa itti-aanaan koree KFO Wallaga Lixaa Abrahaam Dhiyanaa erga hidhamee waggaa tokkoo ol ta’eera. Waajjiraaleen keenya iddoowwan garaagaraatti argaman hooggantootni hidhamuu isaaniifi doorsifni waan irratti gaggeeffameef cufamanii jiru,” jedhan.
Namootni yakka raawwatan seeraan gaafatamuu kan hin mormine ta’uu kan hime Koongirasiin Federaalawaa Oromoo, ‘miseensotnisaa yakki isaan hin raawwanne irratti maxxanfamee maqaa olaantummaa seeraatiin hidhamanii jiran’ akka gadhiifaman gaafateera.
Dhaabbatichi rakkoolee isa mudataa jiran kunneen hooggantoota olaanoo paartii biyya bulchaa jiru, Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itoophiyaa, Komishinii Mirgoota Namoomaa Itoophiyaafi Waajjira Mummee Ministiraatti iyyatanis furmaata quubsaa akka hin arganne himeera.
Gaafilee Dhaabichaa…
Dhaabni Koongirasii Federaalawaa Oromoo rakkooleen isa mudataa jiran akka furamaniif filannoo biyyaalessaa jahaffaa irratti rakkoo malee akka hirmaatuuf hooggantootni, miseensoonni, deeggartootniifi kutaaleen hawaasaa biroo sababa ejjennoo siyaasaa qabaniin hidhaman akka hiikkaman gaafateera.
“Ammallee yeroon jira. Waliigalteen biyyalessaa taasifamee KFO qofa osoo hin taanee dhaabbileen siyaasaa hundi sochii bilisaa taasisuu yoo danda’an rakkoo biyya keenyaaf furmaata ni ta’a jennee yaadna,” jedhan Itti-gaafatmaan Waajjira Mummee KFO Obbo Xurunaa Gamtaa.
Kana malees, qaamoleen nageenyaa akka poolisii, humna addaafi milishaa gartummaa siyaasaarraa bilisa ta’anii akka hojjetanis KFOn waamicha dhiyeessee jira.
Gama biraatin, “miidiyaaleen bulchiinsa mootummaa jala jiran fedhii paartii biyya bulchaa jiru qofa calaqisaa jiru. Miidiyaaleen dhuunfaa mootummaa walin hidhata qaban tokko tokkos mootummaan paartilee siyaasaa sabummaa bu’uura godhatanii hundaa’an akka balleessuuf waamicha taasisaa jiru,” kan jedhe KFOn miidiyaaleen dirqama ogummaa isaanii akka bahatan waamicha dhiyeessera.
Dhummarrattis, “mootummaa, paartin biyya bulchuufi Boordiin Filannoo Biyyaalessaa Itoophiyaa filannoon bilisa, haqa qabeessafi fudhatama uummataa qabu akka adeemsifamuuf ejjennoo isaanii ammaa dhaabun dirreen siyaasaa mijataa akka uumamu akka taasisan ni gaafanna,” jedheera.
Keessattuu ajjeechaa artiist Haacaaluu Hundeessaa booda namootni kumaan lakka’aman godinaalee Oromiyaa garaagaraa keessa hidhamuun isaanii kan yaadatamu yemmuu ta’u, mootummaan namootni hidhaarra jiran ejjennoo siyaasaa qabanin osoo hin taanee yakkaan shakkamanii hidhamuu isaanii himaa tureera.
Source: bbc afaanoromoo


text:
Waan Abiy Oromoo godhaa jiru ! OromoProtest
“Joolleen gaafa hiriiraa shaashamannetti rasaasaa nafaxanyaatiin reebaman keessaa muraasa”
Waan Abiy Oromoo godhaa jiru daaw’adhaa
#Inbox
Godina Baalee Bahaa Aanaa Sawweenaatti
Gadda Du’a Artist keenya Kabajamaa fi Jaallatamaa Hacaaluu Hundeessaa fi Hidhamuu Hayyoota Siyaasaa (Jawaar Muhaammad,Baqqalaa Garbaa, Abdii Raggaasaa ,Hamzaa Booranaa fi kkf) sababeeffachuun Hiriira Qeerroo Magaalaa Miicaa gaafa Guyyaa 23/10/2012 godhame bu’uura godhachuun Qeerroo Magaalaa Miicaa Nama Jaha(6)
1.Muhaammad Ab/Qaadir(Qajeelaa sabaa)
2.Muktaar Seyfuu
3.Kallif Abdoo
4.Sulxaan Muhaammad
5.Xaahir Huseen fi
6.Ziyaad Xaahir
#Yakka_Hiriira_Seeraan_alaa jechuun Hidhamanii badii tokko malee hanga ammaatti mana hidhaa keessatti argamu.
Qeerroowwan kun mana murtiitti erga dhiyaatanii yakka kamuu irraa bilisa ta’uun barame booda bilisaan gaafa Guyyaa Roobii 15/11/2012 ykn 22/7/2020 tti kan gadi lakkifaman ta’uu manni murtii itti himee ture.
ta’us erga Manni murtii Aanaa Ginniir bilisaan Qeerroo Aanichaa gadi lakkisee Abbaa Murtii fi Abbaan Alangaa Hidhamuun dhagahame booda Manni Murtii Aa/Sawweenaa illee Hidhamtoota kana ammas dabalataan turtii Guyyaa 10 booda beellamaan tursiisanii jiru.
Dabalataan Odeeffannoo biraa argachuuf Itti gaafatamaa Waajjira Nageenyaa Aa/Sawweenaa Obboo Ahmad Aliyyii irraa lakk. bilb. kanaan (0910963293) Qunnamuu ni dandeettu.
maaloo qilleensa irra nuuf oolchaa..!
Awel Mohammed
Despicable,Pseudo Eritrean,Gross Traitor https://t.co/1qwkKmRQ5u
— gemelna (@gemelna) July 23, 2020


text:
Uncategorized
Kaadhimamaan Filannoo Prezdaantummaa Chiilii tokko, Isra’eel “farra nageenya addunyaati ” jedhe.
Edwardoo Artes filannoo Prezdaantummaa Chiilii Novembeer 19/2017 geggeeffamu irratti kaadhimamaa yoo tahu, gaaffii fi deebisaa Televiziyoona Hispaan TV jedhamu irratti kenneen, Isra’eel nageenya addunyaatiif balaadha jechuun dubbate. “Isra’eel nageenyaa fi dachii irra jirachuu ummata Arabaa, keessamaayyuu kan ummata Falasxiin hin barbaaddu; kun immoo nageenya addunyaa daran kan miidhu” jechuun ibse.
Mr Artes itti dabaluudhaan akka jedhetti, Prezdaantii ta’ee yoo kan filatamu ta’e, Walitti dhufeenyi Chiiliin mootummaa Yahuudotaa waliin qabdu guututti irra deebi’uun kan gulaalamu tahuu beeksise. “waliigaltee yeroo ammaa Chiiliin Mootumma Zaayonistii waliin qabdu, kan akka waraanaa, poolisii, diinagdee fi aadaa hundi walabummaa biyya keenyaa kan cabse waan ta’eef, mootummaa jalala biyyaatii fi ummataa qabu biratti fudhatama kan hinqabne waan ta’eef guutumatti irra deebiin ilaalama” jedhe.
Ji’a Adoolessa dabree keessa Paartiin Mr Artes “Patriotic Union” jedhamu, Isra’eel Falsxiinota irratti duguuggaa Sanyii adeemsisaa jirti jechuun ibsa baasee kan ture yoo tahu, Ibsa barreeffamaan tamsa’ee ture san irratti, Suraan Mr Edwardoo Artes alaabaa Falasxiin qabachuun ka’e waliin kan maxxanfame tahuu gabaasni arganne ni mul’isa.
Chiiliin biyyoota Arabaatiin alatti, biyya hawaasni Lammii Falasxiin 300,000 ol tahu keessa jiraatu yoo taatu, Isra’eel walitti dhufeenya biyyattii waliin qabdu fooyyessuuf kan yaalaa jirtu tahuu gabaasni arganne ni mul’isa.


text:
Waraanni makkalaakaaya Magaalaa Mooyyalee keessatti namoota 9 ol ajjeesse.
Waraanni Makkalaakayaa Godina Booranaa Magaalaa Mooyyaalee kresstti dhukaasa banuun, yoo xiqqaate namoota 9 ajjeessuun heddu ammoo madeesse. Ganama har’aa magaalaa Mooyyalee naannawa Shawaa Barri jedhamu kessatti dhukaasni hamaan akka ture namni naannawa irraa bilbilaan dubbifne nuuf ibse.
Sababaa Waraanni Makkalaakayaa guyyaa har’aa ummata fixeef; jiraataan magaalaa Mooyyalee akka armaan gadii kanatti nuuf hime.
“Waraanni Makkalakayaa nama tokko qabanii ati eenyu jedhanii gaafatan. Innis waraqaa eenyummaa isaa agarsiisee “ani naggaadee Looniiti” jedhee himeef. Waraanni Makkalaakayaa dubbii isaa irraa qeebaluu didanii namtiicha qabanii deemuuf yoo ka’an; ummanni yaa’ee “namtichi seera qabeessaa lakkisaa” jedhee gaafate. Loltoonni mootummaatis ummata iddoo sanitti waliitti qabame irratti dhuukaasa bananii nama fixan” jedhee nuuf hime.
Hanga ammati magaalattii keessa tasgabbiin hin jiru.
Namoota guyyaa har’aa March 10, 2018 magaalaa Moyyaalee keessatti waraana Makkalaakayaatiin ajjeefaman keessa muraasni:
1- Tamaam Negessoo, Dura Bu’aa Mana Barnoota Sadarkaa 2ffaa Maddo Migoo
- Ermiyaas Badhaanee
- Kanuu Garoo
- Gooloo
- Muhammad Urgee
- Kanuu Qancaroo
- Muhammed Qamphee
- Taari Shamaa.. akka tahan beekameera.


text:
Somaaliyaa keessatti jimaata dabre kana waa’ee prezidaantii haarawa filuu irratti hoogganoota mootummaa federaalaa fi ka bulchiisota naannoo gidduutti wal-danqaa uumame furuuf carraaqqiin godhame eega milkaa’uu dhabee booda, paarlaamaan biyyattii immoo Sanbata dabre yeroo taayitaa prezidaantii amma taayitaa irra jiranii, kan Abdullaahii Farmaajoo dheeressuuf yaada dhihaate kuffiisee jira.
Mohaammad Kaahiyyee Moqdishoo irraa akka gabaasetti, Afo-yaa’iin Paarlaamaa Simaaliyaa Mohaammad Musaal Sheek ibsa kennaniin, “yeroo taayitaa prezidaant Mohammed Abdullaahii Farmaajoo ka Wixata har’aa, Guraandhala saddeeti dhumatu dheeressuuf, karoorri lafa kaa’ame hin jiru,” jedhan.
Prezidaantichi fi Muummichi-ministaraa Mohaammed Huseen Roobalee akkasumas hoogganoonni bulchiisota naannoo biyyattii shanii, sirna ittiin prezidaantii haaraa filatan irratti mari’atanii waliigaluu dadhabanii booda ture, Mursaal kan kana dubbatan.


text:
Saawudii Arabiyaan reeffi gazzexeessicha lammii ishee ajjefamee Jamal Khashoggi eessa akka jiru akka beeksiiftu prezidaantiin Tarkii Recep Erdogan har’a gaafatanii jiru.
Kana malees Tarkii keessaatti reeffa gazzexeesichaa eenyu akka awwaalee fi eenyu kana akka qindeesse nu beeksiisaa, jedhan Edrdogan.
Prezidaant Erdogaan miseensoota paartii kutaaf akka ibsantti, Tarkiin ajjeechaa gazzexeessichaa kan ilaaleen ragaa dabalataa qabdi, jedhanii garuu gad-fageenyaan hin ibsiin hafan.
Abbaan alaangaa mummichi kan Saa’udii Dilbata dhufu Tarkii seenuun aangawoota biyyattii wajjiin wal arganii waa’ee ajjechaa gazexxesichaa qorannaa gaggeessu.
Ragaa Tarkiin dhiyeessite irratti hirkachuun ajjechaan gaazzexxeessaa kanaa dursee kan karoorfame, isa jedhu Saawudiin kamiisa kaleessaa ibsa baasteen fudhatama kennitee jirti. Kan hin baramiin jiru eenyuu tu qindeessee? ka jedhu qofa. Gama kaaniin qabsaa’onni Tarkii keessaa Kamiisa kaleessaa galagala bakka gazzexeesichi ajjefametti dungoo qabsisuun sirna yaadannoo gaggeessanii jiru. Gabaasaa guutuu caqasaa


text:
“Qeerroon kaleessa dhagaan; har’a rasaasaan juuntaa harcaasaa jira” -Obbo Taayyee Danda’aa.
TPLF irree qeerroofi qarree Oromootiin erga harca’ee booda dhiifamaan bira darbuun biyya ijaaruuf yaalii taasifamu caalaa biyya diiguu ooltee bulteesaa godhachuu Dubbii Himaan Dhimmoota Kominikeeshinii Paartii Badhaadhinaa Damee Oromiyaa ibsan.
Dubbii himichi Obbo Taayyee Danda’aa akka Gaazexaa Bariisaatti himanitti, humni addaa Oromiyaa Juuntaarratti bobba’e qeerroo kaleessa dhagaadhaan aangoorraa isaan buuseedha.
Kan fardaan barbaadan lafoo argatu kan jedhan Obbo Taayyeen, humni kaleessa miseensota Juuntichaa harcaase har’as tarkaanfii sirreessaa fudhachuuf bobbahuu kaasaniiru.
Akkuma bofti mataa dhahamuu baannaan biyyoo arraabdee kaati jedhamu murni Juuntaa TPLF erga aangoorraa ari’amees hannaafi saamicha amaleeffate hawwuun abjuu aangootti deebi’uutiin cichee wixxifataa jira jedhan.
Juuntichi nagaa buusee lammiilee hunda faana jiraachuu osoo danda’uu humnaan aangootti deebi’uuf yaalii taasisaa waan jiruuf adeemsichi ammoo yakka waan ta’eef, ilmaan sirnicha dhiigasaaniin fidan obsa waan hinqabneef tarkaanfii sirreessaa fudhachuuf garasitti imalaniiru jedhan.
Gocha biyya goolu juuntichi aggaame kana fashaleessuuf naannoleen humna addaasaanii kaleessa isumaan ajjeefamaa ture qaranii har’a hidhannoon hiriirsuusaaniis Obbo Taayyeen ibsaniiru.
Warraaqsichi biyya badiirraa baraaruudha kan jedhan dubbii himichi, injifannoon galmaa’u kamuu bu’aa dhiiga ilmaan sabaafi sablammoota waraanicharratti hirmaatanii ta’uus beeksisaniiru.
Seenaa darbe ilaalchisuun seena jallisuun mul’atu kun har’as dabalmuu hindandahuu laata gaaffii jedhuuf deebii laataniin hunduu akka hirmaannasaatti seenaan dhugaa barraahuufii akka qabu ibsaniiru.
Akkuma “Kan ajjeesu ana kan jeekkaruu sihi” jedhamu san miirri injifannoofi seenaa walsaamuu taasifamu kamuu sirrii akka hintaanes eeruun, hamma kaayyoon waraanichaa biyya balaarraa ittisuu ta’etti seenaa dhugaan katabamee taa’uu akka qabu ibsaniiru.
Kan darbe dhiifamaan akka cehamu jedhamee bira darbamuuf yaalamus, murnichi ammas nagaa caalaa waraana labsuusaatiin farra nageenyaa kana dhabamsiisuuf humni addaa Oromiyaa qeerroofi qarree keessaa babahe isa sardaa jira jedhan.
Wayita humni addaa Oromiyaa bobbahu juuntichi Oromoofi sabaaf sablammoota biroo fira kooti holola jedhu afarsuus kan isa dhagahu hinjiru jedhu.
Murni kaleessa isnaayparii adda ilmaan biyyattii dha’aa ture har’a fira fakkaachuun nageenyaaf akka hintaane hubachuun barbaachisaa ta’uus Obbo Taayyeen dhaamaniiru.
Warraaqsi biyya baraaruu kun gahee naannoo tokkoo qofa osoo hintaane, kan Itiyoophiyaanotaa hunda waan ta’eef, naannoleen humna addaa bobbaasuun tarkaanficha saffisiisaa jiru jedhan.
Deeggarsa gama kanaan taasisaniifis kabajni guddaan kan isaaniif malu ta’uu kan himan Obbo Taayyeen, warraaqsichi hamma juuntichi dhabamsiifamutti cimee ittifufa jedhan.


text:
Monthly Archives
January 2020
Finfinnee, Amajjii 22, 2012 (FBC) - Koomiishiniin Mirga Namoomaa Ityoophiyaa ittigaafatama irraa eegamu sirnaan ba'achuu akka qabu ogeeyyiin seeraa himan. Abukaatoo fi…
Preezdaant Saahilawarq ministira Misooma Bosonaa Kooriyaa Kibbaa waliin mari’atan
Finfinnee, Amajjii 22, 2012 (FBC) - Preezdaantiin FDRI Saahilawarq Zaawdeen ministira Ministeera Misooma Bosonaa Kooriyaa Kibba waliin mari’atan Preezdaant Saahilawarqii fi ministirri…
Ityoophiyaan weerara awwaannisaa to’achuuf hojjechaa jirti
Finfinnee, Amajjii 22, 2012 (FBC) – Ityoophiyaan weerara awwaannisaa si'a 2ffaa to'achuu yoo hin danda'in oomisha idilee fi jallisiirratti miidhaa qaqqabsiisuu mala jedhame. …
Oomishti Gabaa Ityoophiyaa baatii 6tti oomisha Birrii biiliyoona 17.5 walbichisiisera
Finfinnee, Amajjii 22, 2012 (FBC) - Oomishti Gabaa Ityoophiyaa baatii 6tti oomisha Birrii biiliyoona 17.5 walbichisiisera. Oomisha meetriik toonii 338,253 gabaadhaf dhiyeessuun…
Ministeerri Fayyaa ambulaansota 700 ol biirolee fayyaaf deeggarsaan laate
Finfinnee, Amajjii 22, 2012 (FBC) – Ministeerri Fayyaa FDRI biirolee eeggumsa fayyaa naannolee fi bulchiinsa magaalootaatif ambulaansota 700 ol deeggarsaan laachuu beeksise. Bara baajataa…
Mariin Hidha Haaromsaarratti gaggeeffamaa jiru akkuma itti fufetti jira
Finfinnee, Amajjii 22, 2012 (FBC) - Mariin ministiroonni Dhimma Alaa Ityoophiyaa, Sudaanii fi Gibts Hidha Haaromsaarratti gaggeessan guyyaa 4ffaa akkuma itti fufetti jira. Marichi Amajjii…
Naannoo Amaaraatti kaffaltoota gibiraa burjaajjii gibiraa uuman kuma 1 fi 500 ol irratti tarkaanfiin…
Finfinnee, Amajjii 22, 2012 (FBC) – Naannoo Amaaraatti kaffaltoota gibiraa burjaajjii gibiraa uuman kuma 1 fi 500 ol irratti tarkaanfiin fudhatamuun ibsame. Kaffaltootni gibiraa galmee…
Manni marichaa bakka MM Dr Abiy argamanitti walga’ii addaasaa ni gaggeessa
Finfinnee, Amajjii 22, 2012 (FBC) –Manni Maree Bakka Bu'oota Ummataa bakka muummee ministiraa Dooktar Abiy Ahimad argamanitti walga'ii addaasaa ni gaggeessa. Manni marichaa…
Baqattoonni Ityoophiyaa kuma 2 fi 281 gara biyyaatti deebi’ufi
Finfinnee, Amajjii 22, 2012 (FBC) – Keeniyaatti kan argamaan Baqattoonni Ityoophiyaa kuma 2 fi 281 gara biyyaatti deebi’ufi. Baqattoonni kunneen Keeniyaatti bakka buufata baqattoota…
Hoggansi Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa fi Boordii Filannoo Biyyoolessaa qophii filannoorratti…
Finfinnee, Amajjii 22, 2012 (FBC) – Hoggansi Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa fi Boordii Filannoo Biyyoolessaa qophii filannoorratti mari'atan. Manni Murtii Waliigalaa Federaalaa fi…


text:
Flash disk faayila fudhachuu fi copy gochuu dide sirreessuuf
Flash disk kankee yoo siif hojjachuu dide akkam goota? Ni gatta moo ogeessa bira geessita?
Flash disk faayila fudhachuu fi copy gochuu dide kompiitara ykn Laptop kee faayyadamuun sirreessuu ni dandeessa. stepi shanan armaan gadii sirnaan raawwadhu.
Step 1: Jalqaba keyboard kee irraa “Win+R” walduukaa tuqi. Saanduqa dhuferratti ‘cmd’ jedhii barreessi. Kana booda screen gurraacha (DOs) siif banama. karaa biraan search box irratti kallattiidhumaan CMD jechuun barreessi, isa booda Enter tuqi.
Step 2: Screen gurraacha sanarratti ‘diskpart’ jettee barreessuun Enter tuqi.
Step 3: Itti fufuun ‘list disk’ jettee barreessuun enter tuqi. Kana booda disk computer keerra jiru hunda siif fida. isaan keessaa Flash drive kee isa kam akka tahe adda baafadhu.
Step 4: Erga adda bafattee lakkoofsa flash disk kee irra jiru filachuun ‘select disk__’ (fknf: lakkoofsi flash disk kee 2 yoo ta’e ‘select disk 2’) barreessuun enter tuqi.
Step 5: Amma step dhumarraa geesseetta. Furmatni isaa readonly jedhee isa data fudhachuu didu ballessuudha waan taheef ‘Input attributes disk clear readonly’ kan jedhu tuquun enter godhi. kana booda flash kee ni sirraaha, faayila kennuus fudhachuus ni danda’a.


text:
MNO sirreeffamtoonni 2,345 dhiifamaan gadi lakkifaman
Pirezidaantiin Mootummaan naannoo Oromiyaa (MNO) namoota 2,345 mana hidhaa naannichaa keessa turaniif dhiifama taasisuun, himatisaanii adda citee gadhiifamuu isaanii Biiroon Haqa Oromiyaa BBC’f mirkanneesse.
Hidhamtoota kanneeniif dhiifama kan godhan
(bbcafaanoromoooduu) –Biiroo Haqaa Oromiyaatti Hoogganaan Komminikeeshinii Obbo Taayyee Danda’aa akka jedhanitti, namoota dhiifamni godhameef 2,345 kanneen keessaa namoonni 1,538 kan itti murtaa’ee adabbii isaanii xumuraa jiraniidha.
Namoonni 250 ta’an ammoo warra himannaan abbaa alangaatiin itti banamee beellamaan deddeebi’aa turaniidha. Kanneen hafan 557 ammoo warra poolisiidhaan qabamanii qoratamaa jiranii dhiifamni kan godhameefidha.
”Namoonni Pirezidaantii naannichaa Obbo Lammaa Magarsaatiin dhiifamni taasifameef hundinu namoota himatni isaanii siyaasaan wal qabateedha,” jedhan Obbo Taayyee Danda’aa.
‘Dhimma hidhamtoota siyaasaa agarsiisuu isaanii qofaan hidhaman irratti ejjennoon mootummaa naannoo Oromiyaa kan mootummaa federaalaatiin adda miti’ kan jedhan Obbo Taayyeen, kan amma dhiifamni godhameef garuu murteedhuma naannochaatiin ta’uu ibsaniiru.
Koreen hoji raawwachiiftuu ADWUI yeroo darbe hidhamtoonni dhimma siyaasaatiin hidhaman hundi ni hiikamu jedhee murteessus naannoo Oromiyaa keessa galee hidhamtoota hinhiiku. Kanaaf mootummaan naannoo Oromiyaa aangoo qabutti fayyadamee tarkaanfii hidhamtootaaf dhiifama gochuu eegale kana itti fufas jedhaniiru.
”Hidhamtoota dhimmi isaanii siyaasaan wal qabatu hiikuun dirree siyaasaa babal’isuudha, dimokiraasiin akka cimuu fi araarri biyyoolessaa akka bu’u akkasumas misoomni biyyattii akka si’atuuf faayidaa olaanaa qaba,” jedhan Obbo Taayyeen.
Namni kamuu haga yakka hin hojjetinitti siyaasa keessatti waan hirmaateef hidhamuu hin qabu, dubbiin siyaasaan walqabate ammas murtee barbaada jedhan Obbo Taayyeen
Namoonni dhiifamni godhameef kunneen dhimmi isaanii kan siyaasaan walqabateedha, kanneen yakka gurguddaa dalagan, lubbuu namaarraan miidhaa ga’anii fi yakkoota biroo siyaasaan ala ta’an raawwatanii hidhaman garuu murteen isaanii akkaatuma seeraatiin raawwatama jedhan. Kanneen dhiifamni godhameef leenjii haaromsaa erga fudhatanii booda ni hiikamus jedhaniiru.


text:
Hogganaan Biroo barnoota Oromiyaa Dr. Tolaa Bariisoo gaafiif deebi raadiyoo sagalee Amerikaa waliin taasisaniin barnoonni afaan Oromoos sadarkaa naannotti hanga kutaa Sadeetitti, darbees hanga Yunivarsiititti kennamuum itti fufa jedhan.
Ibsii Ministeera Barnootaa Baase Maal Jedha ?
Ibsi Ministeera Barnootaa Rood map yookiin Sagantaa haarawa jechuun baasee keessatti Qormaanni kutaa saddettaffa kan sadarkaa Federaaliin kennamu jedhamee ibsame dogogoraa fi kan sirri hin taane ta’u Biroon Barnoota Oromiyaa beeksisee jra.
Kanaas caqasuu feeta ta'a
-
-
-
-
-
-
14-10-2021
Walgahii Baaydiin fi Keenyaattaa


text:
Beellamni mana murtii Obbo Baqqalaa Garbaa sa’a boodatti darbe
Obbo Baqqalaa Garbaa har’a ganama mana murtiitti dhiyaatu ture. Beellamni isaanii sa’a boodatti darbuu abukaatoo isaaniirraa dhageenye.
Jawaar Mahaammad, Obbo Baqqalaa fi Hamzaa Booranaa buufata poolisii magaalaa Finfinnee 3ffaa jedhamuun beekamu kan Maa’ikelaawii cinaatti argamu keessatti hidhamanii ture.
Jimaata achii baafamuun naannoo Meksiikoo buufata poolisii federaalaa jiru tokkotti hidhamanii akka jiran maatii irraa iyyaafanne jedhan abukaatoo isaanii keessaa tokko kan tahan Obbo Tuulii Baayisaa.
Kaleessa maatiin nyaata fuudhanii deemanis akka wal hin arganne maatii irraa akka dhagahan himan.
Nyaata poolisoonni maatii harkaa fuudhani yoo geessaniifis hin nyaannu jedhanii akka deebisan maatii irraan dhagahe jedhan Obbo Tuuliin.
Sababni beellamni waareetti darbeef hin baramne. Manni murtii dhimmicha ilaalus Araadaa irraa gara Lidataatti jijjiiramuu Obboo Tuuliin BBC’tti himaniiru.
“nuti kutaan Wal qoodnus diinnii keenna oromoo ta’uu qofa nu keessatti arga kanaaf oromummaan kutaaf gandaan Wal qooduu baanne oromummaan waliin haa dhaabbannu”
Dr #Henok Gabbisaa
PM Abiy Ahmed meets with leadership from the Southern Nations, Nationalities and People’s Region to discuss current issues in the region
የኢትዮጵያ ፖለቲካ የኃይል አሰላለፍ ሁለት ብቻ ነው።
1ኛ/ በአንድ ወገን፣ ኢትዮጵያን የግላቸው እና የእራሳቸው ብቻ ለማድረግ 1ኛ) በጭፍለቃ፣ 2ኛ) ጭፍለቃ ካልሰራ በዘረኝነት፣ እንዲሁም 3ኛ) ጭፍለቃ እና ዘረኝነት ባልሰራበት ቦታ ሌላውን ሁሉ ማግለልን እንደ አስተዳደር ስልት በመጠቀም ከ150 ዓመት በላይ ኢትዮጵያን ሲያፈርስ እና ሲዘርፍ የኖረው የነፍጠኛው ሰረዓት ወሮበሎች ቡድን ነው።
2ኛ/ በሌላ በኩል፣ ኢትዮጵያ የነፍጠኞቹ እና የዘረኞቹ አገር ብቻ ሳትሆን፣ የሁሉም የኢትዮጵያ ብሄር፣ ብሄረሰቦች የእኩልነት፣ የፍትህ እና የርዕትህ አገር እንድትሆን የሚታገለው ሰፊው የኢትዮጵያ ህዝቦችን የሚወክሉት ኃይሎች ናቸው።
የኦሮሞ ህዝብ ከእነዚህ ኃይሎች አንዱ ነው። ዘረኛውን፣ አግላዩን እና ጨፍላቂውን ስረዓት ለመንቀል ሁሉም ኢትዮጵያዊ የኦሮሞ ህዝብን የእኩልነት፣ የፍትህ እና ርዕትህ ትግል እንዲቀላቀል ጥሪ እናቀርባለን።
Tamam Waritu Oromoota ciccimoo biyya alaa kanaa qabnu keessaa tokko. Yeroo dheeraaf dhabamee Oromoon hedduun iyyaafachaa ture. Sagalee fi jechoota isaa ciccimoo sana qabatee dhufeera.
Related


text:
Lebaanon Beeyruut keessatti hojjattu mana namaa ta’uun jiraataa kan turte Alam Dachaasaa wal’ansaaf Hospitaala eega seentee booda achumatti of ajjeefte jechuun poolisiin biyyattii beeksisee jira.
Namni Alamiin hojjechiifataa turee, sababaa ni dhukkuba, jedhuun akka isheen gara Itiyoophiyaatti deebifamtuu qoonsilaa Itiyoophiyaa Beeruut keessa jirutti geesse ture.
Garu qonsilaa Itiyoophiyaa kan ta’an Obbo Asaaminnew Debelee akka jedhanitti Alam ituu biyyatti hin deebifamiin dura wal’ansa fayyaa argachu qabdi jennee waan itti himneef namichi geessuuf jennaan diddee, sana booda polisii waamnee isaan Hospitaala ishee geessan jedhu.
Alam waajiira qonsilaa sana biratti kokolaataa namtichaa seenuu yeroo diddeetti reebicha, rifeensa qabanii lafa irra harkisuu akkasumas iyyaa bo’aa fi akka turte vidiyoon waraabame agarsisee jira.
Qonsilaan callinsaan ilaale sun ishee oolchuu ni danda’a ture komee jedhuuf Obbo Asaamneew deebi kennaniin ana qofaatu waajiira keessa ture, poolisii waamee booda immo dhaqee Alamiin dubbiseera. Sana booda poolisiin gara mana yaalaatti ishee gesse jedhu.
Haadha ijoolee sadii kan taate Alam Dachaasaa ijoolleen ishee ka biyya jiran ta’uun beekamee jira.
Gabaasaa guutuu MP3 tuquun dhaggefa


text:
Sila Itti Hin Xinxallanii?-Kutaa 3
Qurxummii
Waa’ee qurxummii ilaalchisee wantoota ajaa’iba beekumsi bineensotaa fi beelladootaa nutti hima. Ajaa’ibni qurxummii keessatti argamuu kuni nama xinxallu Khaaliqa Guddaa wanta hundaa sirreesse, uumama isaa kennefi ergasii qajeelcheef akka harka kennuu fi ajajamu isa taasisa.
1-Addunyaa galaanaa kana keessa qurxummii bofaa fakkaatutu jira. Qurxummiin bofa fakkaatu kuni jireenya isaa baay’ee bishaan mi’aawaa (laggeen) keessa jiraata. Ergasii wal hormaataaf gara bishaan kuraawaa deema. Bishaan kunis galaana fi garba.
Qurxummiin gosa kanaa Awrooppaa fi Ameerikaa irraa ta’e, bishaan gabra Atlaantik gadi fageenya metira 400-700 keessatti killee buusa. Qurxummiin killee erga buuse fi bilcheesse booda ni du’a. Haala kanaan, ergamni (mission) fi jireenyi isaa ni dhumata.
Killeen tuni yeroo murtaa’en booda dhooyun qurxummiin bofa fakkaattu xixxiqooleen keessaa yaa’u. Akka jirbii xixxiqqoo ija qabduu fakkaatu. Yoosu bishaan keessa socho’uu fi danbalii qaxxaamuru jalqabu. Bakka haati fi abbaan isaanii irraa dhufanitti deebi’uuf socho’u. Qurxumileen xixxiqoon kunniin humni dhoksaa ta’een jabeefamuun gara bakka abbaa fi haati irraa dhufanitti deebi’uuf imala isaanii jalqabu. Bakki haadha fi abbaan irraa dhufan bishaan mi’aawa lagaati. Hanga iddoo jireenyaa haadha fi abbaa isaanii gahanitti imalli isaanii galaanota, iddoo dhiphoo, galoo galaanaa fi laggeen galaanatti galan qaxxaamurun kan walitti hidhameedha. Tarii imalli isaanii waggoota sadii fi sani ol fudhachuu danda’a. Imala dheeraa ulfaataa ta’ee kana dogongoranii karaa irraa hin badan. Yommuu akkana siin jedhu, abbaa fi haadha waan hordofan sitti fakkaataa? Akkasi miti obboleessoo! Abbaa fi haati qaata du’an. Killee buusanii achumaan nagahatti jedhan. Kanaafu, ilmooleen tunniin akkamitti beekanii bakka abbaa fi haati irraa dhufanitti deebi’uuf imalatti seenan ree? Ajiiiib!!!
Imaala dheeraa fi ulfaataa ta’e kana eenyutu ilmoolee haarawa dhalatan kanniin qajeelchaa? Ilmooleen abbaa fi haati isaanii laggeen Awrooppaa irraa ta’e gara laggeen Ameerikaa hin deeman. Ammas, ilmooleen abbaa fi haati isaanii laggeen Ameerikaa irraa ta’an, gara laggeen Awrooppaa hin deebi’an. Haaluma kanaan, ilmooleen haadha fi abbaan isaanii laggeen Afrikaa ykn Eeshiyaa irraa ta’an bakka haati fi abbaa isaanii irraa dhufanitti deebi’u hin dogongoran.
Mee itti xinxalli, osoo Rabbiin azza wa jalla amala addaa ilmoolee qurxummii tanaa keessatti uumuu fi isaan qajeelchu baate, kana hundaa mataa ofiiti hojjachuu danda’uu?
2-Ammas, addunyaa galaanaa kana keessa qurxummiin maqaan isaa Salamon jedhamutu jira. Kuni gosa qurxummii keessaa qurxummii galaana keessa jiraatudha. Garuu yommuu marsaa bilchinnaa wal hormaataaf gahu, wal horuuf jecha gara laggeen bishaan mi’aawaa qabanitti imaluuf qophaa’a. Bishaan mi’aawa kana keessatti qurxummin gosa kanaa dhaltuun killee buusti. Qurxummiin kormaanis dhangala’aa saalaa ishii irratti jiigsa. Ergasii ilmooleen haarofti killee keessaa erga yaa’anii booda, gara waggoota lama bakka dhalootaa (laga kanatti) dabarsu. Ergasii kana booda, akka waan karaa imala isaanii beekanii gara galaanaa imalan.
Ilmooleen kunniin galaana keessa hanga turan turanii yommuu marsaa bilchinnaa irra gahan, laga keessatti dhalatanitti deebi’uun hojii haadha fi abbaan isaanii duraan hojjatan hojjatu. Kana jechuun killee buusu.
Qorattoonni ni jedhu: osoo namni qurxummii gosa Salamon irraa ta’e laga isaa keessaa gara laga biraatti dabarsee, qurxummiin kuni lagni itti dabarfame kuni iddoo dhaloota isaa akka hin taane ni beeka. Yeroo kanatti, lagaa isaaf adda ta’eetti humna isaa guutuun deebi’a. Yaa’insi bishaani isa faallessu bakka dhalatetti deebi’uu irraa isa hin dhoowwu.
Qurxummii kana karaa isaa eenyutu qajeelchaa?
Bakka inni itti dhalatee fi abbaaf haati itti dhalatanitti eenyutu itti agarsiisaa?
Saayintistoonni kanaaf dhama’anii dhaabbatan. Iddoo itti dhalateetti yommuu deebi’u iccitii qajeelinnaa isaa hin beekan. Keessumaayyu, yommuu abbaa fi haati killee dhiisanii deeman, qurxummiin kuni killee keessaa erga bahee haadhas ta’e abbaas ta’ee kan isa hoogganu hin jiru.*
Maaltu akkanatti isa qajeelcha ree? Dhugumatti, Kan akkanatti isa qajeelchu Rabbii olta’aa waan hundaa too’atudha. “Rabbiin keenya wanta hundaafu uumama isaa Kan kenneef ergasii qajeelchedha.” Qur’aana keessatti ni jedha:
“Maqaa Gooftaa keeti Ol’aanaa ta’ee qulqulleessi. Kan [waan hundaa] uumee ergasii sirreesse. Kan murteesse qajeelche.” Suuratu Al-A’alaa 87:1-3
“Maqaa Gooftaa keeti Ol’aanaa ta’ee qulqulleessi.” Kana jechuun maqaa Gooftaa keeti dubbachuun Isa qulqulleessi. Akkasumas, maqaa Isaa yaadachuun Rabbii kee qulqulleessi.[1] Tasbiih (Qulqulleessun) kuni qalbiin Isa yaadachuu (zikrii), Isa gabbaruu, Guddinna Isaatiif gadi jechuu, arrabaan maqaalee Isaa gaggaariin Isa faarsu fi wantoota Isaaf hin malle hundarraa Isa qulqullessuu of keessatti qabata.[2]
Namni yommuu “Subhaanallah (Rabbiin qulqullaa’e), subhaana Rabbiyal aziim (Gooftaan kiyya Guddaan qulqullaa’e)” jedhu, waa lama irraa Rabbiin qulqulleessaa akka jiru haa yaadatu. 1ffaa-Fakkaataa fi shariika irraa Isa qulqulleessu, 2ffaa-hanqinnaa fi wanta Isaaf hin malle irraa Isa qulqulleessu. Rabbiin fakkaataa fi shariika hin qabu. Wanti Isa fakkaatu tokkollee hin jiru. Kanaafu, Inni fakkaataa fi shariika qabaachu irraa qulqullaa’e. Ammas, hanqinna akka rafuu, du’uu, nyaachu, dhuguu, dadhabinnaa fi kkf irraa Rabbiin qulqullaa’e. Akkasumas, wantoota Isaaf hin malle kan akka ilmaa fi niiti qabaachu irraa Inni qulqullaa’e olta’e.
Qulqulleessuun qofti gahaa waan hin taanef amaloota fi maqaalee gaggaariin faarsun barbaachisadha. Kanaafu, Alhamdulillah (Faarun hundi kan Rabbiiti) jechuun amaloota gugguutuu fi maqaalee gaggaariin Isa faarsa.
“Gooftaa keeti” yommuu jedhu akka Isa qulqulleessan wanta nama taasisuutti akeeka. Kunis haajaa namni Gooftaa isaatiif qabuu fi addunyaa fi Aakhiratti aangoo Isaatiif of gadi qabuudha. Namni jalqaba irraa kaasee hanga dhumaatti, jireenya isaa itti fufsiisuuf Gooftaa isaatti garmalee hajama. Sababni isaas, Rabbiin subhaanahu wanta qaamni namaa kanaa irraa ijaarame hunda kan uumee fi too’atuudha. Ammas, jireenya nama kanaa hunda kan too’atu fi bulchuudha. Haajaan inni Gooftaa Isaatiif qabu haajaa bishaanii fi qilleensaf qabu caalaa. Kanaafu, yeroo hundaa Isa faarsu fi qulqulleessu barbaachisa.
Wanta Isaaf hin mallee irraa akka Isa qulqulleessan erga dubbate booda wantoota Gooftummaa Isaa agarsiisan kaase: “Kan [waan hundaa] uumee ergasii sirreesse.”
Uumuun hiika lama qaba: 1ffaa- hamma, safaraa fi boca wanta tokkoo murteessu. 2ffaa-fakkeenya dursaa tokko malee dhabama irraa argamsiisuu. Dhabama irraa wanta tokko Kan argamsisu Rabbii tokkicha qofa. “Kan [waan hundaa] uumee” jedhu hiika lamaan armaan olii altokkotti agarsiisa.[3] Sababni isaas, Rabbiin wanta uumu hamma, bocaa fi safaraa isaa ni murteesse. Ergasii dhabama irraa ni argamsiisa.
“ergasii sirreesse.” Uumamtoota erga uumee booda suutuma suutan kuutaalee qaamaa isaaniif sirreessee guute. Tartiiba qabsiisee madaallamaa isaan taasise. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa uumamtoota yommuu uumuu suuta suutaa fi tartiiban uuma. Fkn, nama yommuu uumu, marsaalee adda addaa keessa dabarsa. Copha bishaan saalaa irraa jalqabuun wanta akka itita dhiigaa uuma. Ergasii itita dhiigaa kanarraa muraa fooni. Muraa fooni kanarraa lafee. Ergasii lafee tana foon uwwisa. San booda suuta suutaan kutaalee qaamaa uuma. Dhumarratti nama guutuu godhee sirreessa.
“Kan murteesse qajeelche.”
Taqdiir (murteessun)- addunyaa keessatti hojiin wanta tokkoo maal ta’uu akka qabu, kaayyoo kana galmaan gahuuf hammi, bocni, amalli isaa, iddoon isaatii fi jiraachuuf wanta isaaf dhiyeefamuu qabu, yoom addunyaatti dhufuu akka qabu, hojii isaa erga xumuree booda yoomi fi akkamitti akka jireenyi isaa xumuramu murteessu of keessatti qabata.[4]
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa uumamtoota hundaa boca, hamma, suuraa, amaloota isaanii, iddoo keessa jiraatanii fi itti du’an, yeroo isaan addunyatti bahanii fi umrii isaanii hunda murteesse jira. Addunyaa tana keessatti wanti tasa uumame tokkollee hin jiru. Samii fi dachiin hammii fi umriin isaanii Rabbiin biratti kan beekkameedha.
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa uumamtoota kanniin erga uume, qajeelcha malee akkanumatti hin dhiisne. Kana irra, hojii tokko akka hojjataniif wantoota uume hunda ni qajeelche. Tooftaa hojii san itti hojjatan ni barsiise. Karaa fi mala hordofuu qaban itti agarsiise.
Mata-duree qabannee fi aayaata tannin yommuu wal-qabsiisnu, qurxummii tana killee keessatti kan uumee. Ergasii killee keessaa baasee guutuu taasisee. San booda gara karaa duraan deemtee hin beeknetti kan qajeelchu, Rabbii waan hundaa uumee qajeelchudha. Kuni hundi Isatti akka amananii fi Guddinnaa fi aangoo Isaatiif akka of gadi qaban nama taasisa. Eenyullee taanan, aangoo fi too’annaa Isaa jalaa bahuu hin danda’u. Of tuuluun Isaaf ajajamu diduun adabbii Isaatiif of saaxiluudha. Qur’aana keessatti:
“Dhugumatti, isaan Ana gabbaruu irraa boonan, salphattoota ta’anii Jahannam seenuf jiru.” Suuratu Ghaafir 40:60
Kana jechuun Ani Gooftaa isaanii qananii adda addaatiin isaan qananiisu ta’ee osoo jiru, namoonni of tuuluu isaanii keessatti lixuun Anaaf of gadi qabuu fi ajajamu didan, Guyyaa Qiyaamaa xiqqaattoota fi salphattoota ta’anii Jahannamiin ni seenu.[5] Faallaa kanaa, warroonni Rabbii olta’aatti amanan, Isaaf of gadi qabanii fi sodaatan, mindaan isaanii Jannata. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Dhugumatti, isaan amanan, hojiwwan gaggaarii hojjatanii fi Gooftaa isaanitiif gadi jedhan, isaan suni warra Jannataati. Isaan achi keessa yeroo hundaa jiraatu. ” Suuratu Huud 11:23
Namni garee kamiin keessaa ta’uu akka qabu haa filatu. Of tuultoota keessaa moo warra amananii hojii gaggaarii hojjatanii fi Rabbii isaaniitiif of gadi qaban keessaa? Garee lamaanifu jazaan akka jiru haa yaadatu.
Kitaabban wabii:
* Baraa’hiin wa adillatul Iimaaniyyata-fuula 405-407, Abdurahmaan Hasan Habanka, https://www.britannica.com/science/migration-animal/Fish
[1] Bidaa’u Tafsiir-3/293, Imaamu ibn Al-Qayyim
[2] Tafsiiru Sa’dii-1086, Ma’aariju Tafakkuri wa daqaa’iqu tadabburi-1/443
[3] Ma’aariju Tafakkuri wa daqaa’iqu tadabburi- 1/444-446
[4] ABUL ALA MAUDUDI(WITH TAFSIR), www.quran.com
[5] Ma’aariju Tafakkuri wa daqaa’iqu tadabburi -12/403


text:
– Qormaatota kaleessaa, kan har’aa fi kan boruu –
Berhanu Hundee
Kutaa Kudha-afraffaa
Dhimma har’a yaada koo irratti barreessuu fedhu keessa osoo hin seenin dura, waayee MIDROC laalchisee waa jechuun barbaada. Dhimmi Laga Dambii dhimma Maastar Plaanii Finfinneerraa adda hin ta’u yoo jedhame dhara waan ta’u natti hin fakkaatu. Karoorri lamaaniituu Oromoorratti duula labsanii, karaalee adda addaatiin sanyii isaa dhabamsiisuu dha. Karaa injifannootiinis yoo fudhatame, uummatni keenya diina harka micciiree lamaanuu dhaabsisuu danda’ee jira. Kana hundaafuu galanni uummata keenyaaf keessumaayuu warra dhimma kanaaf jedhanii wareegama ulfaataa kaffalaniif haa ta’u. Asirraa wanti hubatamuu danda’u immoo Oromoon waan barbaadu argachuuf humnas, dandeettiis, beekumsas, qabeenya fi tokkummaas akka qabuu dha.
Qabsoon Bilisummaa Oromoo (QBOn) hanga Abbaabiyyummaan Oromoo mirkanaa’utti cimee ittifufuu qaba
Haasa’a ykn makmaaksa Oromoo keessatti waan jedhamu tokkotu jira. Innis “Lafti bari’uuf yoo jettu dukkanni ni hammaata” jedhama. QBOnis isa kana wajjin walfakkaata. Akkamitti yoo jedhame, qabsoon kun bifuma kamiinuu haa ta’u injifannoodhaan xumuramuuf galii isaatittii dhiyaatee jira. Haa ta’u malee, akkuma makmaaksi jedhu, qabsoon kunis hanguma galiitti dhihaachaa deemutti, wareegamni kaffalamus kan dur caalaa hammaachaa deema jechuu dha. Kanaaf, diinnis nutti cimee, Oromiyaa guutuu keessatti karaalee adda addaatiin uummata keenya miidhaa jira. Injifannoon xumuraa garuu kan qabsoo haqaa waan ta’eef, QBOn diina injifatee, gabrummaa xumuree galii hawwamu akka gahu shakkiin tokko hin jiru.
Abbaabiyyummaa Oromoo mirkaneessuu jechuun maal jechuu dha?
Yeroo baay’ee waayeen kun yoo dubbatamu akka waan Oromoon biyya isaa kana fottoqsee deemuutitti laalama ykn hubatama. Kuni garuu dogonggora. Oromoon bakka irraa fottoqus ta’ee irraa deemu hin jiru. Duris achuma lafa isaarra ture, ammas borus achuma jiraata. Haa ta’u malee, diinni ittidhufee bilisummaa uummatni Oromoo qabaachaa ture fi biyya isaa irraa fudhatee; abbaa biyyaa fi abbaa qabeenyaa irratti ta’ee; gama tokkoon qabeenya Oromoo saamaa gama biraatiin immoo biyyaa fi lafa Oromoorratti Oromoo hidhaa, dararaa, ajjeesaa; sabni Oromoo dhukkubaaf, beelaa fi gadadoodhaaf akka saaxilamu godhee; jireenya namaa agdii akka jiraatu taasisee waan as gaheef, diina kana ofirraa kaasee, hundeedhaan buqqisee, hiree ofii akka murteeffatu godhuu dha.
Gaafa diina isaa ofirraa buqqisee, bilisummaa isaa argate immoo, waa dhabee sana hundaa deebisee waan argatuuf, abbaa biyyaa fi abbaa qabeenya isaa ta’ee, abbaabiyyummaan Oromoos mirkanaa’e jechuu dha. Haala kana keessatti garuu akkamitti fi eenyu wajjin jiraachuu akka barbaadu; biyya akkamii ijaarrachuus akka fedhu kan murteeffatu uummatuma Oromoo ti. Biyya Itoophiyaa jedhamtu tana keessatti walfaanummaadhaan akka Federeeshiniitti jiraachuu yookaanis immoo mootummaa birmadummaa isaa dhaabbatee biyya walaba taate ijaarrachuuf murtii booddee kan qabaatu uummatuma Oromoo ti. Murtiin kun bakkee hin beekamnetti dursanii akka fottoquutitti hubachuun ykn hiika kana kennuun sirrii miti.
Abbaabiyyummaan Oromoo jijjiirama DhDUO/AWDUI keessatti godhamuun argamuu ni danda’aa?
Gaafii kanaaf deebii kennuuf qorannoos ta’ee xiinxala gadifagaate godhuun barbaachisaa natti hin fakkaatu. Haaluma deemaa jiru fi seenaa jaarmayoota kanaa yoo laalle, akka yaada fi ilaalcha kiyyaatitti, deebii gabaabaan gaafii kanaa “hin danda’amu” kan jedhu ta’a. Asirratti, gaafiin “Maaliif hin danda’amne?” jedhu ka’uu mala. Sababa kanaa gaggabaabsee ibsuun yaala.
- ADWUIn walumaagalatti diina malee fira Oromoo tii miti. Mootummoota Habashootaa dhufaa dabran hundaa caalaa uummata Oromoorra miidhaan kan gahe mootummaa AWDUI jalatti waan ta’eef, diinarraa wanti eegamu hin jiru
- DhDUOn kan har’a motora jijjiiramaa of fakkeessu kun hirribarraayuu kan dammaqe sochii uummata Oromootiini. Haa ta’u malee, uummata Oromoo galateeffachuu dhiisanii, har’allee sobuu fi uummata gowwoomsuu yaalan. Yoo uummatni callisee yeroo kenneef, akka waan uummatni tasgabbaayeetti laalanii amala isaanii kan dur sana agarsiisuu barbaadu. Yeroo kana immoo warra isaan ijaare sana tajaajiluu fedhu. Yoo uummatni itti ka’e, watwaatuu calqabu. Ammallee ofdanda’anii miila lmaan hin dhaabbanne.
- Waan uummata Oromootiif dhaabbatan fakkaatanii garuu uummata kana diinaaf saaxilaa jiru. Kanaafuu, jijjiirama fidanii gaafii Oromoo deebisuun hafee, nagaa uummatichaatuu eegsisuu hin dandeenye, hin danda’anis. Sabboontotni quuqama uummata kanaa qaban as bahaa jiraatanillee, DhDUOn akka jaarmayaatti ammallee kaayyoodhuma ijaarameef sanaaf hojjechaa jira.
- Maqaa jijjiiramaa fi maqaa Araat Kiiloo galuutiin daldalaa, garuu al-kallattiidhaan diina (Wayyaanee) isaan duuba riphee callisee daba hojjechaa jiru kanatti lubbuu horaa jiru; akka diinni afuura galafatu godhaa jiru malee jijjiirama barbaadamu fiduuf fedhiis ta’ee humna hin qaban. Namootni fedhii dhuunfaatiif jedhanii diina wajjin hojjechaa jiranis jaarmayaa kana keessa baay’eetu jiru.
- Jijjiiramallee fiduuf kan tattaafatan yoo ta’an, jijjiiramni isaan fiduu malan sirna tortoree baduuf deemu kana suphanii, lubbuu itti deebisanii uummatrra tursiisuuf yoo ta’e malee, abbaabiyyummaan Oromoo jaarmayoota kana jalatti gonkumaa mirkanaa’uu hin danda’u. Akkuma kanaan dura irra deddeebi’ee barreessaa ture, DhDUOn QBO gargaaruu caalaa gufuu ittita’uuf akka jiru dhugaan kun hubatamuu qaba.
Egaa, abbaabiyyummaa Oromoo mirkaneessuun hafee, jaarmayoota kana keessatti, sirna kana suphuudhaan jijjiiramni xixiqqoon hawwamullee argamuu akka hin dandeenye fakkeenyota tokko tokko kaasuu yaalee jira. Kanaafuu, gabrummaa xumuree, abbaabiyyummaa Oromoo mirkaneessuu kan danda’u qabsoo cimsanii ittifufuudhaan Oromoon hiree isaa ofiif/ofiin mirkaneeffachuu akka danda’u taasisuu qofaa dha. Karaan, malas ta’ee falli biraa hin jiru. Jaarmayaa ofiifuu bilsa ta’ee hojjechuu hin dandeenye fi humnas hin qabnerraa waa eeguu dhiisanii qabsoo cimsanii hanga galii booddeetitti ittifufuu dha malee filannoon biraa hin jiru.
Hanga dhimma biraatiin walitti deebinutti nagaan turaa!
Ulfaadhaa!
Qabsoon Bilisummaa Oromoo eessaa ka’ee garamitti deemaa jira?
– Qormaatota kaleessaa, kan har’aa fi kan boruu –
Berhanu Hundee
Kutaa Kudhashanaffaa
Oduu fi odeeffannoo adda addaarraa akka hubatamutti, Addi Diimookraatawa Oromoo (ADOn) jila hoggantoota isaa gara Finfinneetti erguuf qophiirra akka jiru dha. Jaarmayaan kun biyyatti galee hojechuu akka barbaadu durumaa kaasee ibsaa waan tureef, galuuf deemuun isaa waan haaraa miti; namas hin ajaa’ibu. Haa ta’u malee, jaarmayaan kun yeroo ammaa kanatti dursee murtii kanarra gahuuf maaliif akka filate yoon ittiyaadu, yaada adda addaa keessa na galcha. Dhimma kana laalchisee waan tokko tokko kaasuun barbaada.
Shirri Wayyaaneen OPDO duuba dhokattee xaxaa jirtu waan hubatame hin fakkaatu
Wayyaaneen uummattoota fi jaarmayoota biyyattii sanaa toftaalee adda addaatiin qoqqooddee umrii bittaa ishii dheeressuuf yaaliin ishiin godhaa turte fi ammallee itti jirtu waan haaraa miti. Kaan amantiidhaan, kaan naannoo fi gandaan, kaan ilaacha siyaasaatiin addaan qoqqooddee mooraan mormitootaas akka laaffatu godhuu dandeessee jirti. Kanaaf immoo mooyxannoo bara dheeraa qabdi. Amma garuu sochii uummataa jalaa bahuu akka hin dandeenye hubattee; OPDO sochiin uummata Oromoo akka hirriibarraa dammaqu taasise kana duuba dhokattee fi riphtee shiraa biraatiin sochii uummataa laaffisuuf hojjechaa jirti. Shiroota ishiin yeroo ammaa hojjechaa jirtu keessaa inni tokko maqaa araaraatiin mormitootaaf yaamicha gootee isaan kana tooftaa biraatiin qabachuuf tattaaffii godhaa jirti. Shirri kun garuu waan hubatame hin fakkaatu.
Araarri biyyoolessaa fi ce’umsi nagaa akkamitti milkaa’uu danda’a?
Yoo dhugumatti araarri biyyoolessaa (national reconciliation) fi ce’ums nagaa (peaceful transition) kan barbaadamu ta’e, jaarmayootaaf yaamicha godhuu dura tokkoffaa, waan gufuu ta’an hundaa karaarraa kaasuu dha. Lammaffaa, jaarmayoota hundaa wajjin marii godhuu yoo barbaadan, walqixxummaadhaan wajjin haasa’uu dha malee tokko tokko keessaa filatanii wajjin mari’achuudhaan, kaan garuu moggaatti dhiisuun bu’aa hin qabu. Keessumaayyuu immoo jaarmayoota gurguddoo yookaan hangaftoota ta’ani fi uummata biratti deeggarsa guddaa qaban dhiisanii jaarmayoota xixiqqoo ofitti harkisuun shiraaf malee dhugumatti marii dhugaa barbaadaniitii miti. Waan isaan amma ADO wajjin godhan fakkeenya gaarii ta’uu danda’a.
Akkuma beekamu Oromiyaa keessatti uummatarraa meeshaa waraanaa hiikkachiisaa jiru. Kunis uummatni yoo hidhate, isaaniif gaaga’ama guddaa akka ta’u waan beekaniifi. Karaa jaarmayootaatiinis warra qabsoo hidhannoo gaggeessan kophaatti baasanii irratti duuluuf; jaarmayoota jidduuttis walqoqqoodinsaa fi walshakkii uumuuf, dursanii warra karaa nagaatiin qabsoofan jedhan ofitti harkisanii ofjala galchuu barbaadu. Mormitootni karaa nagaatiin qabsoofna jedhanis warra qabsoo hidhannoo godhaa jiran akka balaaleffatan taasisu. Waayeen kun ibsa ADOn godhaa jirurraa ifaa ifatti mul’ata. Nuti biyyatti galuufii, isinis warri qabsoo hidhannoo gaggeessaa jirtan hiikkadhaatii akka keenya kana godhaa jechuu waan barbaadan fakkaata dubbiini. Egaa, walqoqoodinsis asirraa calqaba jechuu dha.
Ayyaanlaallattummaa dha moo dhugumatti tooftaa fi tarsiimoo qabsoo ti?
Dhugaa dubbachuuf, ana ejjannoon ADO naaf hin galu. Waanan kana jedheef sababaalee adda addaan qaba. Mee yaadannoo dhihoorraa waan tokko tokko kaasuun yaala. Yeroo sochiin uummata Oromoo cimee sodaachise sana jaarmayootni Oromoo biyya alaa jiran ADO dabalatee tokkoomuuf ykn wajjin hojjechuuf walhubannoo fi waliigaltee tokkorra gahanii turan; OMN irrattillee hoggantootni jaarmayoota hundaatuu ibsa godhaa turan. Suni ta’ee osoo jiruu, ADOn isa kana dhiisee mooraa alagaa deemee jaarmayoota akka Ginbot 7 faa wajjin tumsa biraa uumuuf hojjechaa ture. Sanuma wajjin walqabatee dhihoo kana maqaa “Sochii Biyyoolessaa Itoophiyaa – Ethiopian National Movement” jedhuun waa hojjechaa akka jiran dhagahamaa ture.
Gaafiileen asirratti ka’an: 1) Gama tokkoon jaarmayoota biraa wajjin (kan Oromoo dabalatee) tumsa barbaadaa; gama biraatiin immoo kophaa deemanii biyyatti galuuf murtii kanarra gahuun warra ADO maaliifi? 2) ABOn qabsoo hidhannoo gaggeessa; nuti garuu qabsoo karaa nagaa filanna jedhanii ABO balaaleffachaa, garuu mooraa alagaa deemanii, warra qabsoo hidhannoo gaggeessina jedhan wajjin akkamitti waliigaluu danda’an? 3) Amma immoo sana dhiisanii lakkii haalli biyya keessaa mijataa ta’ee jiraa isin hunduu qabsoo hidhannoo dhiisaatii akka keenya kana godhaa jechuun maaliifi? 4) Jarri kun maaliif akka gaararraa jijjiiramu? Dhugaa dha, qabsoon tooftaa fi tarsiimoo adda addaa akka gaafatu fi yeroo tokko tokko garagaggaluunis barbaachisaa akka ta’u siyaasa keessa waanuma jiru dha. Haa ta’u malee, kan isaanii kun adda natti ta’ee jira.
Kan biraa immoo akka ADOn ibsaa jirutti, mariin guyyaa lamaa (Caamsaa 11 fi 12 bara 2018) mootummaa Itoophiyaa wajjin godhamee akka ture fi gara Finfinnee deemuudhaan marii kana ittifufuuf akka barbaadanii dha. Achi deemanii marii godhuun maaliif barbaachisa? Ammuma maaliif hin fixatin? Guyyaan lama gahaa hin turree? Ana akka natti fakkaatutti jarri kun amma himuu hin barbaadne malee, waa hundaa fixatanii; tarii biyyatti waajjira banachuuf akka deemanii dha. Waanuma ta’eefuu karaan haa qulqullaa’uufi!! Haa milkaa’anisi jechuun barbaada akka ilma Oromoo tokkotitti. Haa ta’u malee, waan yeroon nutti agarsiisuuf deemu ta’us, ani adeemsa jara kanaarraa shakkiin qaba. Dhimma kana garuu yeroo biraan bal’inaan itti deebi’a.
Dhumarratti, Wayyaaneen OPDO duuba dhokattee; maqaa yaamicha araaraatiin akka shira xaxaa jirtu hubachuun baay’ee barbaachisaa dha. Ammaas kaayyoon ishii jaarmayoota jidduutti walshakkiin akka uumamu taasistee; kaan ofitti qabdee, kan biraa rukutuuf akka ta’e hubatamuu qaba. Kaayyoo fi fedhiin mootummaa Itoophiyaa uummatas hiikkachiisaa; jaarmayootni qabsoo hidhannoo gaggeessanis hiikkatanii harka Wayyaanee akka seenan taasisuuf malee, dhugumatti araara biyyoolessaa fi ce’umsa nagaa fiduufii miti. Kana godhuuf tarkaanfiin duraa jaarmayoota tokko tokko kan akka ADO kana ofitti harkisanii kan hafanirratti daba hojjechuufi. Dubbii hubataatu arga!!
Hanga dhimma biraatiin walitti deebinutti nagaan turaa!
Ulfaadhaa!


text:
OPDOn hin’sobdi wa’ee Gadaa Busi kana: Gadaa bus= Selam bus!!
OPDOn hin’sobdi wa’ee Gadaa Busi kana. Kuni beekama dha . Kanan waale qabatee kanan duraa wa’ee Alaba ABOfi basaastu wayanee xiyeefta turtee garu dhugaa miti filmi ojatii akuma wayanen gorsa keenyitef.
Kuni an-humamee waan Oromo itiin gowomsufi Qabsoo Oromo laafisu dhafi maale an birratif miti kuni rajjiidha. Maalif yeroo amma dhufee laata kuni filmi dha. Qabsoo Oromo cimme osoo dhufee jiruu kana dhamsuu dhafi wayanen kuno humna cimma godhatee deebitee jirti . Maalif warana Somalee liyu polisii dhabu dadhabaan laata ? Kuni an nama gadhisisu dha.
Qeerroo n kara hundatiin damaaquu qaba kuni waan nudubati nu-deebissuu injiru, bilisumaa keenyaa OPDO n dubati deebissu dhaf tatafacha irraa akka jirtus beeknaa kuni tokkolee hin-taa’u
Kana beeka. OPDO n dubii waalin laqxee jirti offegaa dhiiroo. Osoo humna qabatee Dr Marara Bekele Gerbee oromo mana hidhatii dararama jirru kana bafti turte. Kuni an nama dhibuu dha . Oromon yeroo Amma Gadaa busi miti an barbadhu ho’taaee lee . Kanuma .
Via: Biqilaa Biyyaa


text:
Nabiyyii Ilaalchise Dirqama Nurra jiru-1
Kutaalee darbe keessatti gosoota tawhiida sadan keessatti dubbii iimaana ilaalle turre. Har’a immoo itti fufuun Nabiyyoota keessatti dubbii iimaana diigu ni ilaalla.
Nabiyyoota keessatti Dubbii Iimaana diigu
Nabiyyi keenya Muhammad sallallahu aleyh wassallam ilaalchisee
1-Seensa qorannoo kanaa keessatti Nabiyyii fi jaallatamaa keenya Muhammad sallallahu aleyh wassallam ilaalchisee dirqama nurra jiru akeekna. Dhugumatti Rabbiin subhaanahu Nabiyyi Isaa Muhammad amaloota addaa baay’een adda godhee jira. Inni hogganaa ilmaan Aadami, xumura nabiyyootati, namoota hundaaf ergame. Akkuma Rabbiin olta’aan jedhe:
Jedhi, “Yaa namoota! Dhugumatti, ani Ergamaa Rabbii gara hunda keessaniitti [ergameedha].” Suuratu Al-A’araaf 7:158
Ammas, Nabii Muhammad (sallallahu aleyh wassallam) Guyyaa Qiyaamaa nama jalqabaa siraaxa irra darbuudha, nama jalqaba balbala Jannataa dhadhayuu fi seenudha. Al-Maqaamul Mahmuud (Dhaabbata Faarfamaatu) isaaf jira. Nama jalqabaa shafa’aa (jaarsummaa) ta’uudha.
Shakkii hin qabu, gama Nabiyyii kabajamaa kanaan dirqamoota baay’ee bakkaan gahuu qabnutu nurra jira. Kunniin waan hafuu hin qabneedha: wanta inni beeksise keessatti isa dhugoomsu, wanta ajaje keessatti isaaf ajajamuu, wanta inni dhoowwe irraa fagaachuu fi shari’aa inni fide qofaan Rabbiin gabbaru.
Wantoota barbaachisoo gama jaallatamaa keenya Muhammad sallallahu aleyh wassallam dirqamoota nurra jiran keessaa amantiin, dubbii fi hojiin jaalala isaa galmaan gahuudha. Isa jaallachuu nafsee, ilma, abbaa haadhaa fi namoota hunda jaallachu caalaa dursisuudha.
Rabbiin olta’aan ni jedhe:
“Jedhi, ‘Abbootin keessan, ilmaan keessan, obboleeyyan keessan, niitiwwan keessan, firoonni keessan, qabeenyi isin horattan, daldalli isin hir’achuu isaa sodaattanii fi manneen isin jaallatan Rabbiin, Ergamaa Isaatii fi karaa Isaa keessatti qabsaa’u caalaa isin biratti jaallatamoo yoo ta’an, hanga Rabbiin ajaja Isaa fiduutti eegaa.’ Rabbiin namoota finciltoota hin qajeelchu.” Suuratu At-Tawbah 9:24
Anas ibn Maalik akka gabaasetti, Nabiyyiin sallallahu aleyh wassallam akkana jedhan: Namni wantoonni sadii isa keessa jiran, mi’aa iimaanaa argate: Rabbii fi Ergamaan Isaa wantoota biroo caalaa isa biratti jaallatamoo ta’u. Nama tokko jaallachuu fi Rabbiif qofa isa jaallachuu. Akkuma ibiddatti darbamu jibbu kufriitti deebi’u jibbuu.” (Sahiih Al-Bukhaari 16)
Dhugumatti sahaabonni (radiyallahu anhum) Ergamaa Rabbii sallallahu aleyh wassallam jaallachuu keessatti fakkeenya gaarii ta’anii jiru.
Aliyy ibn Abi Xaalib (radiyallahu anhu) “jaalalli isin Ergamaa Rabbiif sallallahu aleyh wassallam qabdan akkam turee?” jedhamuun gaafatame. Innis ni jedhe: Rabbiin kakadhe! Qabeenya, ijoollee, abbooti, haawwanii fi dheebu irratti bishaan qorraa caalaa nu biratti jaallatamaa ture.” (Ilaali Al-Shafaa-2/567-570, Al-Qaadi)
Amr ibn Aas (radiyallahu anhu) akkana jechaa ture: “Ergamaa Rabbii sallallahu aleyh wassallam caalaa namni tokkollee na biratti jaallatama fi ija kiyya keessatti guddaa hin turre. Garmalee isa kabajuu irraa kan ka’e ija guutee isa ilaalu hin danda’u ture. Akka isa ibsu osoo gaafatame, hin danda’u. Sababni isaas, ani ija guute isa hin ilaalu ture.” (Sahiih Muslim 121)
Rasuula sallallahu aleyh wassallam jaallachuun hojiiwwan gurguddoo qalbiiti fi dameewwan iimaanaa keessaa tokko erga ta’e, isa jibbuun immoo badiiwwan hundarra fokkuu fi balaa fidan keessaa tokkoodha. Dhugumatti Rabbiin olta’aan akkana jedhee jira:
“Dhugumatti kan si jibbu isuma kan qacceen cite.” Suuratu Al-Kawsar 108:3
Aayah kabajamtu tana ilaalchise wanta ibn Taymiyaan jedhe keessaa: dhugumatti Rabbiin olta’aan nama Ergamaa Isaa jibbe kheeyri hundarra kute. Yaadannoon isaa, maatii fi qabeenyi isaa ni cita. Aakhiratti kana ni kasaara. Jireenyi isaas ni citti, itti hin fayyadamu. Ishii (jireenya isaa) keessaa iddoo deebii (Aakhirah) isaatiif hojii gaarii siinqi hin godhatu. Qalbiin isaas ni citti, kheeyri hin qabattu. Warra Isa (Rabbiin) beekan, jaallatan fi Ergamaa Isaatti amanan keessaa hin godhu. Hojiiwwan isaas jalaa kuta, Isaaf ajajamu keessatti itti hin fayyadamu. Gargaartota irraa isa kuta, kanaafu kan isa gargaaru fi deeggaru hin argatu. Wanta gara Isaatti nama dhiyeessani fi hojii gaggaarii hundarraa isa kuta, mi’aa isaanii hin dhandhamu. Osoo gubbaan hojjatteyyu qalbiin isaa isarraa tan dheessituudha.
Saniifi, Abu Bakr bin Ayyaash akkana jedhe: “Warri Sunnah ni du’u, yaadannoon isaanii immoo ni hafa. Warri bid’as ni du’uu, yaadannoon isaanis ni du’a. sababni isaas, warri Sunnah hordofan wanta Rasuulli sallallahu aleyh wassallam ittiin dhufee jaallatan. Kanaafu jecha Rabbii kana irraa qoonni isaaniif ta’e:
“Maqaa kee siif ol-kaasne.” Suuratu Ash-Sharh 94:4
Warri bid’aa wanta Rasuulli sallallahu aleyh wassallam ittiin dhufe ni fokkisan. Kanaafu jecha Rabbii kana irraa qoonni isaaniif ta’e:
“Dhugumatti kan si jibbu isuma kan qacceen cite (kheyri hundarraa cite).” Suuratu Al-Kawsar 108:3 (Majmuu’al Fataawaa 16/526-528)
Ammas, Nabiyyiif sallallahu aleyh wassallam dhugaa ta’uun nurra jira. Akkuma Rabbiin olta’aan jedhe:
“Dadhabdoota, dhukkubsattootaa fi kanneen waan kennatan hin arganne irra diliin (cubbuun) hin jiru yoo Rabbii fi Ergamaa Isaatiif dhugaa ta’an. Toltuu hojjattoota irra karaan [komii] hin jiru. Rabbiin araaramaa, rahmata godhaadha.” Suuratu At-Tawbah 9:91
Yoo Rabbii fi Ergamaa Isaatiif dhugaa ta’anii fi shari’aa Isaatiin hojjatan, dadhabdoota, dhukkubsattoota fi hiyyeeyyi qabeenya gara duulaa bahuuf ittiin of qopheessan hin arganne, duula irraa duubatti hafuu isaanitiif diliin isaan irra hin jiru.[1]
Tamimi Daari (radiyallahu anhu) akka gabaasetti, Ergamaan Rabbii sallallahu aleyh wassallam akkana jedhan: “Ad-diinu Nasiiha (Amantiin dhugaa ta’uudha).” (si’a sadii). Ni jenne, “Yaa Ergamaa Rabbii! Eenyuf?” Innis ni jedhe, “Rabbiif, Kitaaba Isaatiif, Ergamaa Isaatiif, hoggantoota Muslimootaa fi wali gala isaanitiif.” (Sahiih Muslim 55, Sunan an-nasaa’i 4198)
Ibn Rajab ni jedha: “Rasuulaaf sallallahu aleyh wassallam jireenya isaa keessatti dhugaa ta’uun: isaaf ajajamuu, isa gargaaru fi deeggaru keessatti humna baasu, yeroo fedhetti qabeenya baasuu fi isa jaallachuutti ariifachuudha. Du’a isaatiin booda immoo: Sunnah isaa barbaadutti xiyyeefachuu, akhlaaqa (amaloota) fi naamusa isaa qorachuu, ajaja isaa ol guddisuu fi isaan dhaabbachutti maxxanuudha. Nama faallaa Sunnah isaatti bule irraa garagaluu fi garmalee jibbuu. Nama addunyaa jallachuu isaatiif Sunnah isaa gatee irratti dallanu. Namoota isa waliin turan kanneen akka firoota isaa, soddoota isaa, Islaama irratti isa gargaarani fi isa waliin hiriyooman jaallachuudha.” (Jaami’ul Uluumi wal-hikami 1/221-222)
[1] Tafsiiru Muyassar-201
“Nawaaqidul Iimaani al-qawliyah wal amalayah” fuula 157-160 Abdulaziz bin Muhammad


text:
Waammiicha Orummuummaa OPDO fi Deegartoota isaaniif
[Oggaa Loon Gadoodu, Harreen Ammoo Marga Dheeddi]
………………………………
Horii keessaa kan lafa sanyiin isaa itti du’e fuunfatee irratti gadooduun gadda isaa ibsatu loon kophaa dha. Loon bakka bineensi jabbii isaa yookaan loon biraa itti nyaate, yookaan namni loon itti qale oggaa ga’u, lafa sana fuunfatee gadooda. Sun gadda isaa ibsachuu isaa argisiisa. Seera uumaa ta’ee gumaa baasuu dadhabu illee gadda itti dhaga’ame sagaleen ibsata. Kan harree garuu faallaa kan loonii ti. Bakka ilmoon ishee itti nyaatamte fuunfattee halaakuun hin jiru.
Bineensa keessaa kan harree caalaa ilmoo ofii jaallatu hin jiru jedhama. Sababni isaas, harreen yoo ilmoon ishee hallayyaa buute, utaaltee waliin buuti. Harreen akkas ilmoo ishee jaallattu garuu, gumaa baasuu fi gadda ibsachuu irratti faallaa kan loonii ti. Akka loonii lafa jabbii yookaan sanyii isaa bineensi itti nyaate fuunfatee gadoduun gadda ibsachuun hin jiru. Callistee coqorsa yookaan marga ishee dheeddi. As irratti loon irraa adda taati jechuu dha. Harreetti garaan jabduu dha. Kanaafis ‘ergan du’ee coqorsi hin margin’ jette harreen jedhama.
Ijoon dubbii kootii waa’ee uumama loonii fi harree ibsuuf miti. Namoota akkuma harree wan itti fe’an baatanii fi oggaa lammiin isaanii, waan mirga sabummaa gaafataniif rasaasa gabroomfataan dhumu, hambaa alagaan garaa isaanii guuttatanii buluuf jecha daboo diinaaf ba’anii fi abukaatoo diinaa ta’anii akeeka diinaa bakkaan ga’uuf hirriba dhabanii irratti waa jechuufan. Oromoo irraa dhalatanii, bu’aa sadoof Oromootti duuluun jaarraa tokkoo ol ta’ee jira. Hunduu garuu dhumni isaanii utuu hin tolin bara Wayyaanee ga’e. Tokko isa isa duraa irraa hin baratani. Kaleessas ta’e har’a, oggaa qaroo fi sabboonaan Oromoo mirga saba isaaf falmatuu fi falmaa irratti wareegamu, isaan akkuma kan harree sana gooftolii isaanii garaa ciibsanii garaa guuttatanii buluuf faallaa lammii isaanii dhaabbatanii gabroomfataaf tumsu. Gariin ammoo, caalaayyuu ajjeesanii amanamummaa horachuuf ukukkuru. Warri akkasii bara duula weerara Minilik irraa kaasee hanga OPDOlee bara Wayyaanee ammatti meesheffamaa, dhuma irratti salphataa fi gatamaa yoona ga’ame.
Har’a OPDOleen oggaa Oromoon mirga sabummaa fi Abbaa biyyummaaf falmataa jiranitti gariin isaanii ergama jalqaba ijaaramaniif bakkaan ga’anii caalaatti amanamummaa horachuuf jecha Wayyaaneef tumsanii qabsoo saba Oromoo gara dabarsuuf dulaa jiru. Har’a ilmaan Oromoo Yunversitii fi manneetii barnootaa sadarkaa adda addaa keessatti barataa jiran, sababa mirga Oromoon Oromiyaa irratti qabu gaafatan qofaaf rasaasa Wayyaaneen dhumaa jiran. Oggaa Oromoon biyya keessaa fi ambaa jiraatu, bakkayyuutti mormii isaa dhageessisaa fi gumaa ilmaan isaatii gaafataa jirutti, qondalotni OPDO tokko tokko ammoo, faallaa Oromoo dhaabbatanii, kijiba Wayyaanee guutummaa Oromiyaa keessa oofuu fi wareegama sabbontota Oromootti bishaan naquuf tirtiraa jiru. Gochi kun “oggaa loon gadoodu, harreen ammoo marga dheeddi” isa jedhan sanaan tokko.
Har’a Oromoon golee addunyaa hunda irraa ka’ee mirga Abbaa Biyyummaaf falmataa fi gumaa ilmaan isaa Bilisummaa Oromiyaan baasuuf, yeroo inni waloon sosso’uu eegaletti, qondaalotni OPDO tokko tokko, murna Wayyaanee Tigraayiif tumsanii Oromootti falmaa jiru. Har’as akkuma kaleessaa, akeeka Wayyaanee fiixa baasuuf ukukkuruu malee, waan warra isaan dura gulufsiifamaa ture maayyii irratti mudate irraa barachuu hin dandeenye. PDOleen tokko tokko utuu ni baratu ta’anii, waan Juunaddii Saaddoo gaafa tajaajiltummaa isaa fixate irra ga’e irraa baratu. Juunaddiin, gaafa humni addaa Wayyaanee barattoota Oromoo mirga seeraan qabanitti gargaaramanii hiriira nagaa bahanitti dhukaasee fixe, “tarkaanfiin fudhatame sirrii dha” jedhe, har’a qaanii keessa jiru irraa barachuutu isaan irra ture. Utuu ni baratu ta’ee, gaaffii Waldaan Walgargaarsa Maccaa fi Tuulamaa, bara 2004 keessa magaalaan guddittiin Oromiyaa Finfinnee ta’uun hafee, OPDOleen Adaamaatti godaansifamuu mormaniin, waan Juunaddiin jedhee fi kan inni har’a keessa jiru irraa baratu ture. Gaafas Oromootu morme malee OPDOleen maqaa Oromoon Wayyaanee jala hiriiran, dura dhaabbachuu ofii sodaachuu caalaa warra mormatettiyyuu Wayyaanee bira goranii itti duulani. Kaan hidhanii kaanis ajjeesani. Waltajjii irrattis ba’anii waan beekanii fi hin beeknes kanneen munaagan ni jiru. Isaan keessaa tokko Pirezidaantii Caffee Oromiyaa oggasii kan ture Juunaddii Saaddoo ti.
Juunaddiin gaafas afaan guutee “Waldaan Maccaa fi Tuulamaa waa’ee Finfinnee dubbachuuf ‘mooraalii’ maalii qaba?” jedhe. Akka Juunaddiitti, Waldaan Walgargaarsa Maccaa fi Tuulamaa hamilee Finfinnee falmachuu hin qabu. Waldaan Walgargaarsa Maccaa fi Tuulamaa Oromoo irraa Oromoof ijaarame. Akka seenaa fi dhugaa jiruutti ammoo, Waldaan Walgargaarsa Maccaa fi Tuulamaa, Oromoo golee hunda irraa walitti fiduu fi qabsoo mirga Abbaa Biyyummaa Oromoof bu’uura guddaa kan buuse, seenaa boonsaa fi hamilee akka sibiilaa jabaate kan qabuu dha. Waldaan Walgargaarsa Maccaa fi Tuulamaa gabrooffattuu Wayyaaneen ugguramus, har’a illee Finfinnee falmachuuf hamilee seenaa boonsaa guddaa qaba. Juunaddiin garuu har’a waa’ee Finfinnee kaasuun hafnaan ofiifuu hamilee hin qabu; namatti as bahee dubbachuufis hamilee hin qabu.
Hin bar’u seetee isa jedhan sana ta’ee, gaafas Juunaddiin Wayyaanee garaa ciibsuuf jecha, waan irraa hin eegamne xibaaruun, gaafa tajaajiltummaa isaa irraa fixatan, salphina isa hin oolchine. Utuu ganna torba illee hin gudunfin yakkamee hojii ala ta’uu caalaa, Haadha Warraa isaa kachachalaa fi kkfn yakkanii hidhaatti dabrani. Juunaddiin “dhirsi harree, of irraayyuu waraabessa hin ittisuu, niitii isaa irraa ittisaa?” isa jedhan ta’ee, lubbuu isaafuu sodaatee baqachuudhaan, ijoollee Oromoo yeros waan Finfinnee falmataniif Wayyaanee gargaaree biyyaa baasetti dhaqee dabalame.
Har’as wadoon isaan ga’ee, warri akka Abbaa Duulaa fi fakkaattotni isaa, ilmaan Oromoo mirga Oromoon Finfinnee fi naannoo ishee irratti qabu gaafatanitti bobbaafamanii kijiba Wayyaanee ololaa jiran. Dhiiga ilmaan Oromoo falammii kana irratti dhangala’etti bishaan naquu fi gumaa malee hambisuuf tirtiruutti jiran. Hojii farrummaa isaanii kana irraa yoo hin deebine, wadoo Wayyaaneef bobbaafamuu qofa utuu hin taane, wadoon akkuma Juunaddii waaroo salphinaa uffachuun isaanii yeroon isaa akka hin fagaanne ammumaan beekuu qaban. Diina Oromoo qe’eetti itti duulee ajjeesaa jiru kanaaf hanga dhumaatti dhabbatanii waliin Oromootti duuluu itti fufnaan garuu, carraan isaaniis kan warra isaan duraa irra yoo hammaate malee sana irraa adda akka hin taane beekuu qaban.
Walumaa gala, qondaalotni OPDO seenaa dabre irraa barachuun, qabsoo saba isaaniif tumsuutu irraa eegama. Kanaaf, oggaa Oromoon mirga eenyummaa fi Abbaa Biyyummaaf keessaa fi alaan falammii isaa finiinsaa fi gumaa ilmaan isaa Bilisummaan baasuuf golee hunda irraa sosso’aa jiru kanatti, diinaaf waardiyyaa dhaabbachuu irra saba isaanii cinaa hiriiranii waliin falmachuudhaan, yeroon itti xurii seenaa of irraa dhiqan amma.


text:
Juneeddii Saaddoo: Dhiibbaa Obbo Mallasii fi caasaa nageenyaatiin biyyaa bahe
Mootummaa fi dhaaba keessaa dhiibbaa guddaan waan narraan gahaa tureef biyyaa baqachuuf dirqameen ture jedhan ,pirezedaantiin Mootummaa Naannoo Oromiyaa duraanii Obbo Juunedii Saadoo.
Obbo Juunedii Saadoo erga biyyaa baqatanii waggoota jaha booda tibbana gara biyyaatti deebi'anii jiru.
Jijjiirama siyaasaa biyya keessatti mul'ate hordofee bara kana lammiileen Itoophiyaa biyyaa baqatanii biyya ambaa jiraataa turan gara biyyaatti deebi'aa jiru.
Haa tahu malee Obbo Juunediin gaaffii fi deebii BBC waliin addatti taasisan irratti, Muummichi Ministeeraa duraanii Obbo Mallas Zeenaawii dhiibbaa gurguddaa anarra darbee maatiikoo miidhuu geessisaa turaniiru jedhan.
Mallas boodas namoota isatti aanan ji'oota afuriif xalayaa barreessee gaafachaa turus namni deebii naaf kenne hin jiru jedhan.
Kanaaf dhiibbaan nurraan gahaa ture gara sadarkaa lubbuukoof sodaachisu irra geenyaan baqadhe jedhan.
Biyyan dadhabee hojjedheefiirraa kanan bahe dhiibbaa siyaasaa irraa kan ka'edha.
Dhiibban kun isaanii fi maatiisaanii miidhuuf kan xiyyeeffate moo uummata Oromoo miidhuuf yaadameeti gaaffii jedhuus, Obbo Juunediin waggoota 27'f nama gaaffii sabboonummaa kaasu rukutuun mallattoo ADWUI, Adda Bilisa Baasaa Ummata Tigiraayiin [TPLF] durfamuuti jedhan.
Kanaaf ana duras sabboontota hedduutu dhabamsiifame jedhan.
Buqqa'uu qonnaan bultootaa
Yeroo bulchiinsa isaanii daangaa Finfinnee fi Qonnaan Bultoota naannichaa ilaachisee isaanii fi paartiin isaanii gahumsaan hin hojjenne gaaffii jedhuuf:
''Obbo Juunediin Bulchiinsi magaalaa Finfinnee haala akkamiin bulchaa akka turanii fi beenyaa kaffalaa akka ture hin beeku, kun dadhabina koo tahuu danda'a.
Haa tahu malee Finfinneen kana booda 'iinchii' tokkoyyuu gara lafa qonnaan bultootaatti babal'achuu hin qabu jechuun namoota murtoo dabarsan keessaa tokko ana.
Isa kanaaf har'ayyuu dhagaan daangichaaf dhaabe nan beeka.
Ejensiin misoomaa fi manaajimantii lafa magaalaa Oromiyaa daangaan taa'eeru hin jiru amma hojjechaa jirra kan jedhus sobadha tarii hin beekan taha jedhan Obbo Juunediin.
Waa'ee barattoota yuunivarsiitii 300 ari'aman
Barattoota yuunivarsiitii 300 ari'aman keessaa harka qabdu jedhama?
''Mootummaan Naannoo Oromiyaas tahe ani dhimma kana keessaa harka hin qabnu, oduu sobaati jedhan. Haa tahu malee murtoo darbe ilaalchisee sirriidha balleessaniiru jedhee himuunkoo dogogora guddaadha.
Isaan kanaafis uummata Oromoo dhiifama gaafadheera, ijoolleen ari'aman gaafan ani dubbadhe sana torban lama dura ari'amanii ture.''
Magaalaa guddoo Oromiyaa gara Adaamaa?
Magaalaa guddoon Oromiyaa Finfinnee irraa gara Adaamaatti akka jijjiramuuf murteessitaniittu jedhama?
''Murtoon sun osoo ani gara taayitaatti hin dhufiin kan murtaa'e ture. Haa tahu malee magaalaan Finfinnee magaalaa umurii waggaa 100 olii waan qabduuf aadaa Oromoo guddisuu fi mul'isuuf yeroo dheeraa fudhachuu danda'a jennee waan yaadneef koree hojii raawwachiistuu waliin murteessine.
Kunis bara bulchiinsa Obbo Kumaa Dammaqsaa kan murtaa'edha. Ergan ani gara taayitaatti dhufee waggaa tokko booda akka raawachiisnuuf koree hojii raawwachiistuuf dhiyaate,'' jedhan Obbo Juunediin.
Kana irratti kutaalee Oromiyaa hunda keessatti mormii guddaan ka'ee ture .Haa tahu malee murtichi hanqina waan qabu tahuu danda'as.
Boodas yeroo gara Finfinneetti deebi'u murtoo kan dabarse anaa fi Obbo Abbaaduulaa Gammadaati.''
Obbo Juunediinii fi Raayyaa Ittisa Biyyaa
Obbo Juunediin raayyaa ittisa biyyaa waliin akka caasaatti rakkoo akka hin qabne himanii, gaggeessitoota raayyaa ittisa biyyaa waliin garuu wal dhabnee turre jedhan.
''Raayyaan ittisa biyyaa meeshaa hidhatee uummata nagaa fi humna siivilii naannoo bulchu doorsisaa, sodaachisaa fi ajjeesaa ture. Uuummata Moyyaleedhaa hanga Bordoddeetti jiru osoo gaafanne kan himatu uummata Oromooti.
Raayyaan ittisa biyyaa kun loogaa ture. Waan barbaadan daangaa darbanii hojjechaa turan. Dabalataan uummata walitti buusaa fi jeeqsisaa turan.''
Liyyuu poolisiinis meeshaa ammayyaa'aa fi gurguddoo hanga konkolatotaatti qaba, kanas kan hundeesse Naannoo Somaalee osoo hin taane kaayyoo mootummaa federaalaati.
''Yeroo Liyyuu Poolisiin yakka hojjetu raayyaan ittisa biyyaa dhaabsisaas tahe to'achaa hin turre. Mootummaan Itoophiyaa rakkoo saba gidduutti uumamu miti kan biyya biraayyuu hiikuu danda'a ture.
Haa tahu malee jalqabayyuu dhimma walitti bu'insaaf waan barbaadameef''.
Kanarraa kan ka'e irra dibaan darbuu hin qabnu haqa dhoksuu hin qabnu waan jedheefan isaan waliin wal dhabe jedhan Obbo Junedii Saaddoo.
Simannaa alaabaa ABOn?
Namootni hedduun Obbo Juuneddiin namoota hedduu miseensa ABOti jechuun hiisisaa turan jedhu.
''Naannoon Oromiyaa nama tokkoyyuu miseensa ABO ti jechuun hidhees dararees hin beeku. Caasaan nageenyaa Naannoo Oromiyaa hanga gandaatti diriiree jiru hindi uummata biratti beekamaadha.
Haa tahu malee kan Mootummaa federaalaa hanga gandaatti hawwaasa keessa karaa namni tokkoyyuu hin beekneen diriiree jira.
Caasaan nageenyaa fedraalaa kun isa kan raayyaa ittisa biyyaa caalaa guyya guyyaadhaan kan nama sodaachisudha.
Isaantu beekamtii keenya malee nama barbaadan hundaa hordofee qabee hidhaas dararaas ture. Maatii keessaa namni jalaa hidhamee barbaacha kan na bira dhufaa turan hedduu turan ani dhimmicha beekuu baadhus jedhan
Yeroo ijoolleen maqaa ABO dhaan qabaman bakka bal'aa tokko tursiifnee, barsiifnee, uummatas mariisifnee gadhiisaa turre jedhan. Namoota qabaman hundaa kan qabaas tahe himata irratti banaa ture mootummaa federaalati jedhan.
Alaabaa ABO dhaan gaafa biyyatti galan simatamuu isaanii ilaalchisee Alaabichi anaaf ABO irrayyuu darbee mallattoo mormii taheera jedhan.
Kanaaf waan uummatni Oromoo jaalate hundaa keessaa waan ani jibbu hin jiru jedhan.
Gara siyaasaatti deebituu?
Ministera Muummee Dr. Abiy Ahimad akksumas Pireezidaantii MNO Lammaa Magarsaa waliin walargee mari'achuuf fedhii guddaan qaba. MArii kanaan boodas kallattiin qabsoo koo maal akka tahu uummataaf nan ibsa jedhan.


text:
HD ABO J-Daawud Ibsaa Holola Hidhannoo Hiikuu WBOn Walqabatee Gaggeeffamaa Jiru Ilaalchise Miidiyaaleef Ibsa Laatan.
J/Daawud Ibsaa Turtii Miidiyaalee Waliin Taasisan Kanaan Kan ABOn Jedhuu Fi Kan Namoonni Tokko Tokko Mootummaa Keessa Taa’anii Waayee Hidhannoo Hiikkachiisuu WBO Miidiyaalee Hawaasaa Irratti Kaasan Sirrii Miti Jedhaniiru.
Kan Mootummaa Waliin Dubbachaa Turree Fi Jirrus Akka Namoonni Qaama Mootummaa Ta’an Karaa Miidiyaalee Hawaasaa irratti kaasanii mitis Jedhaniiru.
Adaraa Waaqaa fi lafaa hidhattoota Oromoo kana akka TASAA hin hiikkachiifne!!
#ObbolaaaWBO
Gaaffii fi deebii Ob Daawud Ibsaa Kan kutaa lammaffaa kanas heduun jaaladhe.
Aadaan Oromoo hagam akkka dhugaa irratti hundaa’e ragaa ta’a!
ከኦሮሞ ነፃነት ግንባር ከአቶ ዳውድ ኢብሳ ጋር የተደረገ ቃለ መጠይቅ ክፍል ሁለት ።
ከኦሮሞ ነፃነት ግንባር ከአቶ ዳውድ ኢብሳ ጋር የተደረገ ቃለ መጠይቅ ክፍል ሁለት ።
Jilli ABO Sululta, Caancoo Seenaa Jira.
09-10-2018


text:
Waliigaltee fi waldhabbii ABO fi ODP/mootummaa Itiyoophiyaa.
Liban Gada irraa, Muddee 29, 2018
Waliifgaluun sardama ture (qaamni 3ffaa hinbarbaachisu, nuti obbolaa dha jedhame), waldhabuunis sardamumaan tahe.
Gara Eritrea, Asmara deemuudhaan waliigaltee uumna jedhee kan sardames OPDO/mootummaa Itiyoophiyaati. Waldhabbii uumuudhaafis, olola guddaa ABO irratti banuudhaan, Oromiyaa guutuu keessatti WBO hiikkachiifna jedhanii lola waan labsaniif ummatni Oromoo rakkoo guddaa keessa akka seenu kan gochaa jiranis jaruma kana. Obbolummaan ammasumaan raawwate! Tapha Siyaasaa!
”ሲሮጡ ፡ የታጠቁት ፡ ሲሮጡ ፡ ይፈታል ፡” kan jedhan san fiduu hin oolle.
Waliigalteen sardamaan tahe sun hunda biratti gammachuu ajaa’ibaa, kan lafa sossoose uumee darbe. Waldhabbiin sardamaa garuu cinqii dafee hindhaabbanne hunda biratti umtee jirti, sababi isaas kisaaraa guddaa nama baasisuuf deemti waan taheef.
Ummata ajjeesaa humna qawween aangoo siyaasaa irratti cichuun yaalame hundumtuu kasaaraa guddaan akka xumrame , hundumaafuu yaadannoo yeroo dhihoo- fagooti, (”TPLF/EPRDF- DERGI”).
Siyaasa keessatti adunyaa kana bakka hedduutti waldhabbiin tahaa tures ammallee tahaa jira, aangoon siyaasaa waan akkasumatti laayyootti, afaan miyaawaa dubbatanii waliif dhiisan miti. Woraanni adunyaa lamaan dabran, lubbuu dhala namaa miliyoonaan lakkaayamu galaafate, hundeen isaa anatu aangoo adunyaa tana to’achuu qaba kan jedhuu dha. Biyyoota hedduu keessattis akkasuma angoo siyaasaa anatu to’ata anatu to’ata jechuun waldhabbii gartulee adda addaa jidduutti deemaa tureen lubbuu dhala namaa heduutu galaafatame. Amallee akkasumatti bakka hedduutti deemaa jira. Yaadannoo yeroo dhihoo, Somalia, Sudan, kenya, Congo, Egypt, Tunisia, Libya, Syria; Iraq, Yemen kkf.
Biyyota guddatan sirna dimookraasiin bulu jedhaman keessattillee rakkoon wal dhabbii aangoo siyaasaa to’achuu irraa maddu kun bakka hedduutti ta’aa jira. Swedenitti har’a mootummaa seeraan biyya bulchuu dandayu waliigalanii dhaabbacuun rakkoo guddaa tahee jira. Mootummaan Amerikaa rakkoo siyaasaa guddaa keessa jirti, waajjiraaleen mootummaa hedduun cufaa dha, hojjetootni hedduun mindaa malee jiraachaa jiru. Gaffiin ummata Catalan Spaniyaa keessatti rakkoo guddaa tahee jira. Woggaa dabre kan lubbuun namas itti darbe, kan namooti hedduun itti hidhamanii fi itti miidhaman ture. Mootummaan Faransaa raafamaa jira.
Rakkoon siyaasaa biyya Itiyoophiyaa fi Oromiyaas kanaa ala tahaa jedhanii eeguun daallummaa fakkaata. Nuti obolaadhaan sun egaa taphuma siyaasaa tahuunsaa kanaafi. Oromiyaa bakka hedduutti ummatni Oromoo irra hedduun jaarmiyaan keenya ABO dha, jedhanii fedhii isaanii yeroo ibsachaa jiranitti, Oromotni hagoon ammoo lakkii nutu isiniif murteessaa, mootummaan Oromoo angoo irra waan dhufeef, Oromoon kana booda waan qabsaahuufis kan irratti qabsaahus hinqabu jedhanii afaan qabsiisuuf lallabaa jiru. Kanaaf ammoo yeroo ammaa kana waraana itti labsanii ummata keenya ajjeesaa jirani.
Kana taheeti malee ummatni Oromoo fi jaarmiyaan isaa ABOn woggootii dheeraa qabsoo irra kan turaniif ammas kan itti jiraniif, lolaa fi waraanatu gaarii dha jedhanii akka hintaane hubatamuu qaba.
Yeroo hedduu Oromoo fi Oromoon wal ajjesuu hin qabu jechuutu dhagahama. Oromoo qofayyuu osoo hin taanee Siyaasaaf jecha silaa dhallii namaa osoo hinduunee, rakkoo ka’uu maluuf furmaati salphaatti argamuu dandaye gaarii ture. Garuu egaa akkuman armaan olitti kaasuu yaale, dhimmi siyaasaa akkasitti hindeemu. Haalli qabatamaan mul’atu irra guddaan, wal mo’anii aangoo siyaasaa dhuunfachuu dha. Sababa kanaafis waldhabbiin waanuma hinoolamne tahee jira. Ofumaa wal sossobuun maayii hinbaasu, akkasitti ifatti dubbatamee akeeka itti amanne bakkaan gahachuuf qabsoo hadhooftuu geggeessuu feesisa.
Waliigalteen sardamaa fi waldhabbiin sardamaa ODP/mootummaa Itiyoophiyaa fi ABO jidduutti nu mudatte kun egaa taphuma siyaasaa lafa jiru san jechuu dha. Kanaafuu furmaati rakkoo kanaa itti bahiinsuma tapha siyaasaa kana malee karaan biraan waluma sossobuu dha. Ummatni bakka bu’oota isaa fedhii isaatiin filachuu malee karaan qaxxamuraan ittiin angoo dhuunfatan abadan hin jirus, kana irratti wal sobuu yaalunis laga nama hinceesisu.
Itiyoophiyaa fi Oromiyaa keessas yeroo amma mootummaan ummataa kan seeraan, fedhii ummataan filame hin jiru. Kan jiru harcaatuu gartuu TPLF/EPRDF fedhii ummataan alatti humna waraanaan waggootii 27 dabraniif ummata gidirsaa turte. Gartuu TPLF/EPRDF kana keessa hangi tokko, qabsoo ummatni wareegama guddaa itti kafale kana deggerauudhaan midhaa mootummaan isaanii waggoota 27f ummata irraan gahaa ture balaaleffatanii gochaa saniifis dhiifama gaafatan, murtii gaarii waan taheef ummatnis isaan deggeree akka isaan qabsoo ummataa waliin hiriiran gammachuun simate- gochaa isaanii kanaaf garuu angootti cichanii akka itti fufan ummati badhaasa hinkennineef. Ummatni qabsoo isaatiin, keessattuu ummatni Oromoo biyya guutuu keessatti itti ka’ee, wareegama guddaa kafaluudhaan akka mootummaan sun naafattu gochuun isaa kan yaadatamuudha. Amma naafuma tanatu har’a malaan tahpha siyaasaa kanatti deebi’ee rakkoo silaa ummatni of irraa xumuree ture akka keessa deebi’uu gochaa jira. Biyya mootummaan fedhii ummataan filame hin jirretti silaa furmaata walootu godhamuun irra ture malee, anumatu mootummaadha, kan olantummaa seeraa eegsisuu qabus anuma qofa jedhanii ofumaan of mudanii angootti cichuudhaan, waraanuma durumaanuu ummata ajjeesaa ture (Agaazii) saniin ummata ajjesuutti bobba’uun hin malle. Hanga mootummaan fedhii ummataan filame bakka qabatutti, Ol’aantummaa seeraa kabachiisuun silaa worra sirna san irratti qabsaahaa ture hundumaa waliin waliigalteedhaan tahuutu irra ture. Amma kan mul’achaa jiru garuu qaamuma kalee nama ajjeesaa fi ajjeesisaa turetu, bifa biraan waraanuma duraanii saniin nama doorsiisuufi ajjeesuutti bobba’e jira. Qabsoon ummataa wareegamni guddaan itti kaflamaa as gahe matumaa duubatti hindeebi’uu. Worri afaan dayma dibatanii, afaan ummataa dubbachaa karaa qaxxaamuraan aangoo butatanii ummata mataa irra bahuuf oliif gadi jedhan dhaabbachuu qaban.
Biyya tokko keessaa Raayyaa Ittisa biyyaa tokko qofatu jiraachuu dandaya jedhanii worra afaan mi’eeffatanis dhagahaa jirra. RIB tokkichi isaan jedhan kun Agaazii dhuma woyyaanee ummata fixaa ture san. Agaazii Woyaaneen matumaa ol’aantummaan seeraa eegamuu hindandayu.
Kanaafuu filmaati amma jiru ummatni Oromoo rakkoo kana qabsoodhuma isaatiin naafa san ofirraa badduubaasuu dha.
Liban Gada irraa