text:
MARAROOAfoola Oromoon bashannanaa–
Mararoon damee afoola Oromoo keessaa isa tokko yoo ta’u, gama dhiiraatiinis ta’e kan dubaraatiin walaloo humna garaa nama raasu kan qabuudha. Haalli dalagaasaas (ittiinsirbamu) ta’e ergaansaa miira namaa kan kakasuufi yaada gaddaa namatti naqee kan nama boosisuudha. Yeroo baay’ee mararoon dubaraa meeshaa aadaa dibbeedhaan waa’ileeffamee waan dhihaatuuf daran miidhagaadha.
Akka irranatti eeruuf yaalametti sirna fuudhaafi heeruma naqataa keessatti intalliifi gurbaan kan walfuudhan fedhii maatiisaaniitiin yookiin fedhii waliisaaniitiin ta’uu danda’a. Yeroo baay’ee garuu keessumaa gama
dubaraatiin fedhiinshee eegamaafi hinturre (amma haalonni jijjiramaa jiraatan iyyuu). Maarree dubarri tokko osoo isheen hinbarbaadin yommuu heerumsiisan komeeshee mararoodhaan ibsatti. Kana
garuu kan ibsattu fuulaa fuulatti osoo hintaane guyyaa kennaa hiriyyootashee waliin dhoksaadhaan gara boroo naanna’anii weeddisu. Akka armaangadiitti:
Heennaan haama yaa kaloo,
hin afiin ajjeerradhu,
seenaan dhaama yaa haadhakoo,
hinrafiin dhaggeeffadhu,
yoo rafteef qalbeeffadhuu…
jechuudhaan quuqqaa garaashee
haaloota sadirratti hundaa’uu ibsachuu
jalqabdi. Haaloonni quuqqaa kunneenis
utuu umrii malee heerumuu, fedhiin ala
horiidhaan jijjiiramuufi walcaalchiisu
ta’uu danda’a.
Mee kanneen tokkotokkoon haa ilaallu.
1. Umurii malee heerumuu: Dubarri tokko sababa umrii malee ishee
heerumsiisaniif akkana jettee komeeshee ibsatti.
A) Harmi koo hinbaanee, ni quuqxe
malee,Yaa aayyoolee koo,
Laanni koo hingeenyee, Yaa aayyoolee koo,
na quufte malee,ulee geeshee muruu,
maaf na laatta haadha koo, anoo beekee hinbuluu.
B) Yaa abbaayyee koo,yaa aayyolee koo,
Maaltu maal ta’ee, kan badii ta’ee,
Cabaawoo hintuffannee,
Darbaawoo hindubbanne,
Yaa ayyoolee koo iddoo ciisakoo
gumbii dhaabbadhuu
Cabaa irbaatakoo dilbii kaawwadhuu,
Dibaa mataakoo samaa kaawwadhu.
C) Yaa obbolee koo,
Gadi bahaati, gorbatti siiksaa,
Guyyaa kennaa koo torbeetti hiiksaa,
Gaafa torbee koo kurnootti hiiksaa
Gaafa kurnookoo malli funyoo koo.
jettee komee maatiisheerraa qabdu
ibsatti.
Walaloo kana keessatti intalli akka heerumaaf hingeenye tokkooffaa harmashee waabeeffachuudhaan ibsatti. Aadaa Oromoo keessatti mallattoo ta’uudhaan waan ibsu qaba. Durba tokko “harmishee hin baane” yoo jedhamu xiqqoo ta’uushee agarsiisa. Harmiishee ba’ee qomarraa yoo mul’atu garuu geessuu ta’ushee mul’isa.
2. Fedhiin ala horiidhaan jijjiramuu: kanas akka armaan gadiitti ibsatti.
A) Waddeessa qe’ee murmurtuu hinseenee,Murmurtaniiree guddiftuu ijoollee?
Haasooftuu qe’ee gurgurtu hinseene, Gurgurtaniiree?
Ani ji’an se’e laftoo halkanii
Ani jiran se’e nattoo maltanii.
B) Yaa ayyooleekoo
Yommuun ani xinnoo, siree dhodhooftee,
uruuruu jetta, Amma maal goonaan, barcuma
haaxoftee, qarshii lakkooftee, gurguruu
jettaa? Yommuu na biraa dirribee jettaa,
Dirribiin dhufnaan dirribee gattee
dirrib koo jettee,
Horiidhaaf jettee dhalakee gattaa?
Qarshii qiraacii darbattee keessaa,
guchuma keessaa,
Dhalli bilaatii ergattee teessaa,
dull-uma keessa
Walaloon kun heeruma bittaafi gurgurtaatti fakkeessuun ibsa. Akkuma beekamu gurgurtaa keessatti horiin yookiin meeshaan gurguramu tokko eenyuutti, meeqaaniifi yoom akka gurguramu murteessuuf yaada kennuu
hindanda’u. Intalli mararoo kana weddiftuus heerumni kanarraa adda akka hintaane addeessuudhaan warra gurgurtaa gaggeessan sana komatti fedhiin osoo hinta’iin horiif jecha haala kanaan ishee kennuunsaanii
gurgurtaarrayyuu darbee du’a akka itti fakkaate himatti.
Haa ta’u malee aadaa Oromoo keessatti dubarri hundi haala kanaan heerumti jechuu miti. Garuu fedhiisheerra qabeenyi dhiiraa akka caalu geeraraanyommuu ibsamu ni mul’ata.
Fakkeenyaaf caalmaa abbaa horii
mul’isuuf akkanaan geeraru.
Naqamtee Kumsaatu caalaa,
Kumsaa Mooriitu Caalaa,
Naqatee durba fuudhuuf,
Abbaa horiitu caalaa,
Naqamtee Kumsaa Morii,
Na qabde gumjaan horii, jechuun kan geeraran kanumaafi.
Eegaan burqaan komee durba tokko fedhiidhaan ala horiidhaan jijjiramuu
yoo ta’u inni sadaffaan ammoo walcaalchiisuudha.
3. Walcaalchiisuu:- Aadaa Oromoo keessatti yeroo hedduu ijoollee dubaraarra dhiira caalsifachuun ni calaqqisa. Yommuu dubartiin tokko dhiira deessuufi dubara deessullee gammachuun namonni mul’isan walqixamiti (amma amma jijjiramoonni jiraatanillee). Yommuu weedduu da’umsaa weeddisan illee akkan armaan gadiitti dhiira caalchisuun weeddisu turan.
Awwaaree jalli awwaara’ee,
Abdiisaa situ ayyaana’e,
Kan mutaan lilma sii ta’e,
Kan mucaan ilma sii ta’e.
Jechaa abbaa mucaatiif
gammachuusaanii ibsu. Yommuu
dubarrii dhalatte garuu baga
ayyaanoofte hinjedhan.
Kana malees dubarrii heerumtee kan ormaa taati, dhiirimmoo yoo fudheellee
qe’ee warrasaatti hafa jedhanii waan
amananiifis akkana jedhu:
Haadha farsoo naqxee,
Ilka maa hin naqanne,
Ilki cabee badaa,
Ilma lafee namaa,
Isatu namatti hafaa.
Eegaan dubarri Oromoo walcaalchisa
kana waan beekaniif akka armaan
gadiitti mararoosaanii dhaammatu.
A) Guduruu sirbuu gemboo daaddisuu,
Nuun duruu jibbuu obboo caalchiisuu
Obboon garaadha nutii halagaadha,
Obboon kan isaanii nummoo maal
saanii?
B) Hindaaqqoon dhaltee qooxii jalattoo
Obbolee dhiiroo
Nan suuqqattanii kootii jalattoo
Kootiin kan keetii ani maal keetii?
Jechuudhaan dhalootumarraa kaasanii
ishee akka lagaatti akka ilaalaniifi
obboleeshaa warra dhiiraa ofitti akka
aansaa turan dubbatti. Kana malees
obbolaan dhiiraas isheef osoo ho’uu
dhiisanii heerumaaf dabarsanii
kennuusaaniif ni komatti.
Walumaa galatti, haalli dubarri
heerumuuf jettuu mararoodhaan
yaadashee ibsattu garaagara ta’uullee
qabiyyeensaa walirraa fageenya qaba
jennee hin amannu.
Dubbistoonni keenyas naannawa
keessanitti dubarri naannawaa keessanii
heerumuuf jettu akkamiin mararoo akka
dhaaaammattu yoo nuf ergitan ni
keessummeessina.
–


c: text/html

text:
Fiilmii “GUMAA” Gumaacha guddaa gumaa dhabe
–
Fiilimiin Gummaa dargagoo Beenyaa Dhaabaatiin barreeffame wagaa tokko keessatti hojatamee guyyaa Addolessa 17/07/2012 ebbiffame. Filmicha keessatti Taattonni ciccimoofii muxannnoo dheeraf dilbi qaban kan akka Yashii Raggaassaa, Jimaa Galtaa, akkasumas Taatoo dargaggoonni urjiin akka Seenaa Salamoon, Masrashaa Girmaa, Beenyaa Dhaabaa, Girmaa fi kan biro itti hirmaatanii jiru. Filmicha hojatanii fixuuf qarshiin kuma 120 akka itti bahe Dargaggoo Beenyan nuu ibsee jira. kanuumaan gaafif deebii dargagoo kan wajjin gooneetti isin yaa dabarsinu.
Tolibor: Beenyaa Fiilmii kana akkamitti jaqabde?
Akkaataa jalqaba fiilmii kanaa
Fiilmiin GUMAA-1 jedhu kun seenaa dhugaa irratti fiilmii hundaa’ee hojjetamedha. Duraan dursa fiilmiin ani hojjechuuf ture kana hin turre. Guyyaa tokko akka tasaa nam tokkotu seenaa akkanaa natti haasa’e anis yeroo kana maaliif gara fiilmiitti hin jijjiiru jedheen barreesse, garuu barnootarra waanan tureef hagan xumurutti obsaan eege. Akkuman Yunivarsiitii Jimmaatii eebbifameen abjuunko waan hiikamuu qabuuf waan hunda dhiisee Adaamaatti gale.Akkuman Adaamaa galee hojiinko inni duraa namoota dhimma kana waliin wal qabate baruu fi biyya baruu ture.
Tolobor: Rakkoolee maal fa’atu si muudate mudatan
Dhugaa dubbachuuf akkaataa itti fiilmiin kun hojjetametu fiilmicha caala. Rakkoon inni guddaan jalqabuma yeroon Jimma waggaa sagal keessa jiraadhe gadhiisee magaalaa hin beekne Adaamaatti galedha.Ani yeroon fiilmii kana hojjechuuf yaadu kanin harkaa qabu ofitti amantummaa qofa ture qarshii,miindaa,fira, beekkamtii akkasumas maatii na gargaaru illee hin qabu barnootallee tattaaffii mataakootiinan baradhe. Hojii mootummaa dhiisee yeroon sochii hojii fiilmii kana eegalu firrikoo,hiriyyoonnikoo hundi na jibban namni na dubbisu hin turre ani garuu kana hundaaf daqiiqaa tokkoof illee of duuba deebi’uuf yaadee hin beeku. Fedhii fi kaka’umsa na keessa jiru kanaan barreeffama fiilmichaa qabadhee abbootii qabeenyaa garaa garaa Oromiyaa keessa jiran spoonsara akka godhaniif gaaffii eegale kaan na arrabsee, kaan immoo uleen na ariiyee, kaan immoo maaliif humnakee malee ol utaalta?, kaan immoo situ Aartii Oromoo guddisaa?, kaan immoo Oromoo isa kamtu fiilmii ilaala afaanke qabadhuu hojiike hojjedhu naan jedhanii ofirraa na ariiyaa turan.
Garuu ani ammas kana hundaaf hin jilbeeffanne gara fuulduraatti tarkaanfachuun itti fufe. Otoon abdii hin kutiin Yunivarsiitii Jimmaa akka spoonsara na godhu gaafadhe kana milkeessuufis Adaamaatii gara Jimmaatti si’a digdamaa ol deddeebi’ee dhuma irratti qarshii kuma digdama(20,000) bakka lamatti qoodamee kan kaffalamu naaf heyyamame kuma kudhan dura kumni kudhan immoo erga fiilmiin waraabamee kan kaffalamu waan ta’eef kaffaltii taatotaaf kaffalamu, kirayii kaameeraa, gatii geejibaa, nyaataa, taatota filachuu,shaakalsiisuu akkasumaas waraabbiin fiilmichaa Jimmatti waan ta’eef taatotaa fi ogeessota Finfinnee fi Adaamaatii gara Jimmaa geessee guyyoota hedduuf achi tursiisuun hedduu rakkisaa ture,garuu of duubatti deebi’uu waan yaadee hin beekneef tooftaatiin deemuun eegale namootan beeku bira dhaqee qarshii hanga qaban akka naaf liqeessan kadhadhe. Qarshii hanga tokko argadhee taatota,ogeessota,akkasumas kaameraa Finffinneetii guyyaatti kuma tokkoon kireeffadhee Jimma deemnee waraabnee deebine.Yeroo kana keessatti rakkoolee hedduun na qunnamaniiru garuu namoonni hedduun ogummaa fi qarshii qabaniin na cinaa dhaabbatanii bu’aa bayii hedduun booda “GUMAA” waggaa lama keessatti qilleensa irra oolteetti.
Tolibor:Fuulduratti hoo maal kaayyeffatte jirta?
Ani sekoondii tokkoof illee hojii aartii irraa fagaadhee jiraachuus yaaduus hin danda’u. Kaayyoonko gara fuulduraattis akka bishaan garbaa bal’aa fi gadi fagoodha, abjuu gabaabduus abjadhee hin beeku. Gara fuula duraattis hojiilee Aartii garaa garaa keessumattuu:-
– fiilmii barreessuu,daarektii gochuu,taatummaan hojjechuu,pirodiyuusii gochuu
– kitaabolee barreessuu
– diraamaa dheeraa fi gaggabaaboo barreessee qopheessuu
– namoota dandeettii aartii garaa garaa qaban waliin qideessee hojjechiisuu
– mana pirodaakshinii banuu
– barruulee fi gaazexaa Afaan Oromoon kanneen aartii irratti xiyyeeffatan maxxansuu
– mana barnootaa aartii Afaan Oromoon barsiisu banuu
– DhRTVO irraa yeroo bitee sagantaa aartii irratti xiyyeeffate tamsaasuu fi kkf
– dhuma irratti industirii fiilmiin Oromoo keessatti dagaagu,hojjetamu OROOWOOD hundeessuun kaayyookooti.
Qeeqaa Tolibor
Fiilmiin Gummaa waldidaa maatii lama jiddu jiru kan argisiisuu yoo ta’u ilmi maatii tokkoo Solaniin intala maatii biraa ,Biiftuu maqaa jaalalan itti hiiqee abbaa fi (isherras?) balaa geesisuuf kan dhama’uudha. Haala kanaan filmichi jalqaba yeroo inni Yunvarsiitii keessatti argee jalqabee hangaa ji’ootaa saddi kan jiraniif guddina waltidhufeenyaa taatotaa akkasumas waldidaa taatotaa sirritti argisiisa. Akkasumas miiran ofamuu dubratoota keenya muraasaa argisiisun namni kun maal qabarra eenyii inni akka dursan gorsa. Kanaaf ergama isaa waan bahee nutty fakaata. Sanaan alas seena bareedaa fi shiiraa walqabtaa sababiifii bu’aan deegarme qaba. Gama ergaan yoo ilaalee gochotaa sirni bitta nafxanyaa ummata keenyarran gaheefii madaan isaa ammalee akka hin qoriin akkasumas bonbiin hacuccan awalee yeroo kamiyyu dhohuu akka danda’u kan argisiisudha.
Haa ta’u malee Fiilmiin kun hanqina tokko tokko hin dhabne. Isaan keessa isaan ciccimoon:
1. Maqaan fiilmichaa Gumaa yoo ta’u kan arginu garoo haaloo ba’uudha. Oromoon falaasama kan ija balleese ija balleesi jedhu hin qabu. Kanaaf gumaan esa dhaqeeti badiin kun hundi gaha? Moo Soolan dhala ammaa waan ta’eef Gumaa baasuu hin beeku? Haata’u dhumni hoo maal ta’a Polisiin qabamee mana murtitti dhiyaata, itti murtaa’a achi nib aha, ammas sanumatti deebi’a yookii ni ajeessa yookii ni du’a. Kun haqaa hin fidu kanaafii Oromoon seerii gogaan haqa hawwasumma (social justice) hin fidu jedhee ka amanuuf Kanaaf gumaan gumaan yaadhumu!!
2. Lammafaan yoomessi isaa iddo murtaa’e qofa ta’ee. Keessattuu Soolan dormi seenee baratoota lama wajjin yookin walmorma yookin ni dheekama kanuma. Biiftunis yookin hiriyyaa ishii wajjin walmormit yookin haasa nagaa. Gaafin asitti ka’uu dormii Biftuu keessa shamarre tokko qofa gala? Soolan faa hoo sadi qofaa? Bakki shiirri itti xaxxamuu maalif dormii qofa ta’e? waldidaa kan keessatti dinagdeen ilaalchi siyaasaa, enyumman gahee maal taphate. Jechuun barreessan tokko taatoo isaa beeku qaba yoo jennee barreesaf soolan ilma dureessa moo ilma iyyeessatti? Biiftun ilaalcha adunyaa akkamii qabdi?
3. Inni dhumaa dhuma filmicharratti Biftuun ni qabamti yookin agatamti, abbanis jaajalaa intala ishiirra kan ka’e dhaqee itti makama. Hangaa naa sakata’I jedhun jechuun hanga muka jaltti hidhamutti hin sakata’amne. Yeroo kana itti dhukaasu hin danda’uu? Sanuu nama angora ture ta’ee? Yeroo hiriyaan Biiftuu dhufuu nammoonni achi jiran sun essa dhaqan? Akka dura argineetee namoonni sunn namootaa agtaman san marsanii eegu. Egumsi isaanii eessa dhaqeeti polisonni salphumatti isaan argatan?.
–
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- FAYYISAA LEELLISAA, ILMA OROMOO KUTANNOO QABUUFI SABASAAF QUUQAMUDHA-Yaazoo Kabbabaa Hordofaatiin - January 17, 2017
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Taani GODAA ubba wode galatana; a galatai ai wodenne ta doonaappe paccenna. 2Taani GODAN ceeqettais; naaqettidaageeti hegaa siyidi ufaittona. 3Tanaara gididi, GODAA gitayite. Ane issippe a sunttaa xoqqu xoqqu oottoos. 4Taani GODAA koyaas; koyin i taayyo zaariis; taani yayyiyoobaa ubbaappe tana i ashshiis. 5Naaqettidaageeti akko xeellidi ufaittoosona; eta som77oi mulekka yeellatenna. 6Ha hiyyeesa bitanee waassiis; waassin GODAI a waasuwaa siyiis; a metuwaa ubbaappe a ashshiis. 7GODAA kiitanchchai GODAASSI yayyiya asata naagees; i eta yuushuwan gididi, eta ashshees. 8GODAI keha gidiyoogaa xeelli be7ite. Akko baqatiya asi anjjettidaagaa. 9Inttenoo, a geeshsha asatoo, GODAAYYO yayyite; aissi giikko, ayyo yayyiya ubbatuyyo aibinne paccenna. 10Gaammotikka miyoobai xayin namisettoosona; shin GODAA koyiyaageetau lo77obi aibinne paccenna. 11Ta tamaaretoo, haa yiite; siyite; GODAA yashshaa taani inttena tamaarissana. 12Lo77o de7uwaa de7anaunne kehabaa be7ana mala, ba baree aduqqanau koyiya asi waanida asee? 13Ne inxxarssai iitabaa haasayennaadan, ne doonaikka wordduwaa odennaadan teqqa. 14Iitaappe shaahetta; lo77obaa ootta; sarotettaa keehi koyada kaalla. 15GODAA aifee xillotukko xeellees; qassi i ubba wode eta waasuwaa ezggees. 16Eta hassayissiyaabaa biittaappe xaissana mala, GODAI iitaa oottiyaageeta ba hanqqo som77uwan xeellees. 17Xilloti waassoosona; waassin GODAI eta waasuwaa siyees. I eta meto ubbaappe ashshees. 18GODAI wozanai me77idoogeetussi mataana; qassi bantta ayyaanan liiqidaageeta ashshees. 19Xillo asa metoi daro; shin GODAI a he ubbaappe ashshees. 20GODAI a mintti naagiyo gishshau, a meqettaappe issoinne meqqenna. 21Iitata iitatettai worana; xillota ixxiyaageeti pirddettana. 22GODAI ba ashkkarata ashshees. Akko baqatida ooninne pirddettenna.
Copyright
Learn More


text:
WASHINGTON,DC —
Biyyiti hedduun jabeennaa fi qarooma sabaa isaanii ka addunyaafuu fkn tahu jabeessanii gaafatanii damee aadaa fi saayinsii Tokkummaa Mootummootaa UNESCO
jalatti galmeeffatan.
Warra akka Gadaan Oromoo UNESCO
jalatti galmooftu gaafachuutti jiru keessaa tokko obbboo Teferii Niguseeti,yuniversistii Finfinneetti barumsa PhD barata.
Obboo Teferiin asiin duraleetti akka addunyaan Gadaa Oromoo beetteefii galmeessitu waan hedduu barreessee jedha.
“Asiin duratti…beekumsa aadaa Oromoon guddina hawaasummaatii qabu jedhu barreessee…yuniversiti Naayjeeriyaa,Kalabaari jedhutti dhiyeesse..kana gadaa naannoo Booranatti finna jedhanii ilaalan irraa fudhadhe.”
Kana maleellee obbo Teferiin asoosama abbaa gadaa tokkoo fi jireennii jabana miniliki maan akka fakakatuu fi ummatii bulchiinsa suniin maan jechaa akka bahe asoosamaan barreessee jedha.
“Rakkoo amma keessa jirru kanaaf hiikoon nu argachuu dandeennu gadaadha.”
Jabeennaa fi faaya Gadaa Oromoon qabdu gaafatee addunyaa ka dhiyeessu ammoo akka Obboo Teferiitti, mootummaa.Tana tolchuuf ammoo qaraa hayyootii waan gadaa jabeessanii qoratanii wannii qoratame sun ammoo mirkanooftee dhiyaatti.
Gadaan qoratamtee sadarkaa Tokkummaa Mootummootaatti dhiyaachuuf sadarkaa sadii keessa dabarti.Amma sadarkaa tokko dabree ka lammeessoo keessa jira.
Gaafii tana jal-qaba mootummaa naannootti mootummaa federalaatii dabarsaa.Akka Gadaan Tokkummaa Mootummootaa jalatti galmooftu gaafatanii bubbiin sun amma eessa jirti jennaan obboo Teferiin.
“Gaafii tana bara 2012 keessa gaafatan…achiin duuba itti hin adeemne…namii itti fufsiisu jiraannaan hinuma fudhatu.”
Obboo Teferiin akka Gadaan Oromoo sadarkaa addunyaatti galmooftee beekamtu ufumaan gaafachuutti jira. Konfireensii qopheessuu,.kitaaba barreessuu fi waan akka akkaatiin itti jira.
Gadaan UNESCO
jalatti galmoonaan maan irraa argatan jennaan:
“Gadaan lubbuu qabaa Afrikaa jijjiiruu dandaha,addunyaa jijjiiruu dandaha,rakkoo amma qamnu keessaa nu baasuu dandaha…rakkoo Afrikaatiif fala tahuu dandaha.Tanaaf akka Gadaa galmeessuun barbaachisa.”
Tana taanaan biyyootii alaalleen sirna Gadaatti dhufanii qoratanii hagas caalaa baballisaanii jireenna isaanii keesatti galfachuu dandahan jedha obboo Teferiin.
Woma taateefuu ogeeyyootii Oromoo akka qabeennaa fi jabeennii Oromoo,Gadaan, addunyaatti beekmtee fi jabaatuuf gaafachumatti jiran.Marii lammeessoo qophii tana torbaan dhufaa itti deebina.


text:
Hongee EL NINON dhaqqabsiisetti dabaluu dhaan sababaalee adda addaan lammiiwwan Itiyoopiyaa rakkoof saaxilamaniif kan oolu deggersa doolaara miliyoona 97 gochuu isee United States beeksistee jirti.
Jaarmayaan gargaarsa sadarkaa addunyaa US USAID akka beeksisisetti deggersi sun karaa michoota isaa kennama. USAIDn har’a akka beeksisetti deggersi doolaara miliyoona 97 sun lammiiwwan gargaarsi yeroo hatattamaa isaan barbaachisuuf kan oolu.
Deggersi sunis kan kennamu karaa michoota isaa Itiyoopiyaa keessa sosso’an adda addaan ta’uu ibsi Washington irraa ba’e beeksisee jira.
Akkuma Kanaan karaa tajaajila waldaa Kaatolikii doolaara miliyoona 85n midhaan toonii 105,700tu dhiyaata. Tokkummaa mootummootaatti sagantaan nyaata addunyaa hojii inni hongee ittisuuf hojjetuuf immoo doolaara miliyoona 19tu kennama. Doolaarri miliyoonni 20 immoo sagantaa baqattootaa kanuma jaarmayaa kanaaf kan oolu ta’uun ibsameera. United States sababaa EL NINOtiin rakkoo mudatuuf kan oolu dhiyeessii gargaarsaa dursitee qopheessuu ishees ibsi kun tuqeera.
Akka ibsa sanaatti gumaachi midhaanii kan USAIDs cimaaf hatattamaan kan raawwatamee dha. Waajjira USAID kan Nyaati nageenyaaf jedhamuuf directora kan ta’an Diinaa Espoo-siitoo-s kanuma kan isaan ibsan.
Deggersa Kanaan fedhiin gargaarsaa dabalaa deemuun akka inni nu yaaddessu mul’isuufi akkasumas arjoomtonni kanneen biroon deebii akka kennan waamicha dabarsuu barbaanna jedhan.
Sababaa EL NINOtiin lammiiwwan gargaarsa yeroo hatattamaa isaan barbaachisuuf arjoomtota sadarkaa addunyaa biraa maallaqi argame qarshii miliyoona 400 ta’uu mootummaan Itiyoopiyaa beeksisaa tureera.
Deggertoota kanneen akka US biraa kan dhufu gargaarsi akkasii maallaqa kana kan ol guddistu ta’uun beekameera.


text:
Koreen Haqa FIFA,Federeshiinii Waldaa Kubbaa Miilaa perezidaantii isii Sepp Bilaaterii fi perezidaantii Waldoota Kubbaa Miilaa Awurooppaa (UEFA) Misheel Pilaatiinii balleessaa itti murtee akka hujii ispoortii tokkollee ganna saddeetiif hin hojjanne adabde.
Jara kana duruu gumboo nyaatee hujii hojjataa jedhanii waan hedduun himachaa bahan.Balleessaa amma ammoo doolara miliyoona lamaa Pilaatiinii bara 2011 seera malee fudhate jedhaniin himatan.
Akka gabaasa koree tanaatti jarii kun akka malee seera cabsee horii ummataa balleesse.
"Ufii fi FIFA qabsaawaa,” jedha jaarsii ganna79 Bilaater yoo kora irratti waan himataniin dubbate.Pilaatiiniin ammoo, “tun murtii maqaa na xureessuuf natti muran,” jedhe.Jarii lamaanuu dubbii tan oli iyyachuuf kurfoo jira.
Koreen Haqaa FIFA tana maleellee Bilaater $40,000, Pilaatiinii ammoo$80,000 adabde.
Bilater dhalootaan Swiss Pilaatiiniin ammoo Faransaay.Bilaater bara 1988 jalqabee perezidaantii FIFA tahee hojjachuutti jira.Yoo innii balleessaa tanaan hujii irraa bu'e silaa Pilaatiiniitti fulaa bu’a jedhanii eegaa bahan.Pilaatiiniiniin amma balleessaan himatan kun bara 2007 jalqabee UEFA bulchaa bahe.
FIFAn Gurrandhalaa 2016 perzidaanti haaraa filata nama shanan kanatti dorgommiitti jira:
Sheikh Salman bin Ebrahim al-Khalifa – ganna 50, dhalootaan Baharen. Ammatti Perzidaantii Konfedereshiinii Kubbaa Miilaa Eezhiyaati.
Tokyo Sexwale –ganna 62,dhalootaan Afrika Kibbaati,nama siyaasaatii abbaa qabeennaati,durii maqaa siyaasaatiin guddoo hidhame
Prince Ali bin al-Hussein – ganna 39,dhalootaan Jordaan,itti aanaa perezidaantii FIFA ka durii fi bara 2015 ammoo perzidanatii FIFA tahuuf dorgome
Gianni Infantino – ganna 45,dhalootaan Siwizerlaandi,itti gaafatamaa UEFA fi miseensa koree jijjiirama FIFA
Jerome Champagne – ganna 57,dhalootaan Faransaay,itti aanaa itti gaafatamaa FIFA fi diplomaatii Faransaay ka duriiti
Filannoon perezidaantummaa FIFA Gurrandhalaa 2016 jalqabdii miseensa FIFA 209tti abbaa filatu filata


text:
Oromo Language Information from Emergency Management
Mana kee fi maatii kee qopheessi
Balaan yeroo tasaa quunnamuu danda'a. Kanaaf dursa qophaa'uun atii fi maatiin kee wal baraaruun barbaachisaa dha. Namni kamiyyuu gochaalee kanneen sadan kana gochuun garaagarummaa uumuun ni danda'ama. ·
- Karoorsuu - Yeroo balaan gahu maatiin hundi waliin jiraachuu waan hin malleef bakka nagaa qabeessa deemuuf dura karoorfachuun barbaachisaa dha; kunis akkamiin wal quunnamuun akka danda'amuu fi balaa booda eessatti akka wal argitan baruuf barbaachisaa dha.
- Kiitii qopheessuu - Balaa irraa of qolachuuf waan barbaachisu hundaa qopheeffachuu. Yoo xiqqaate bishaan, soorata, baatirii ifaa, uffata dabalataa fi ho'a gahaa argachuuf uffata galgalaa, gogaa fi kiitii gargaarsa duraa barbaachisa.
- Wal gargaaruu - Hiriyootaa fi ollaa kee waliin ta'uun wal gargaaruu Liinkiin armaan gadii yeroo balaa maatii keetiif of qopheessuu irratti odeeffannoo dabalataa ni kennu.
BULCHIINSA BALAA IRRAA ODEEFFANNOO AFAAN OROMOON KENNAME.
-
Bakka bilbilaan gahamuun ala (Out of Area Phone Contact)
-
Yeroo kirkira lafaa of baraaruu (How to be Safe in an Earthquake)
-
Yeroo balaa maal gochuu: Karoora yeroo balaa maatii fi kiitii yeroo balaa (What to do in an Emergency: Family Emergency Plan and Emergency Kit)
-
Tarree waadaa qophaa'inaa (Preparedness Promise List)
-
Yeroo balaaf bishaan kuufachuu - Liitiraan (Store Emergency Water for Disasters - Liters)
-
Yeroo balaaf bishaan kuufachuu - Gaaloons (Store Emergency Water for Disasters - Gallons)
-
Kitaaba halluu kirkira lafaa bilisaa (Quakesafe Coloring Book)
-
Kaarboon Moonoo Oksaayidii (Carbon Monoxide)


text:
1Solomoni GODAA Beeta Maqidasiyaanne ba kawo keettaa keexxido laatamantta laittaa wurssettan, 2Kawoi Kiiraami zaaridi immido katamata Solomoni wotti yeggidi keexxiis; keexxidi Israa7eela asaa he katamatun wottiis. 3Hegaappe guyyiyan, Solomoni Hamaatanne Xooba geetettiya biittata biidi, he biittata omooddiis. 4Yaatidi bazzuwan de7iya Taaximoora giyo katamaanne miishshaa ubbaa minjjiyo katamata Hamaata biittan keexxiis. 5Hegaadankka, Solomoni Killi Beeti-Horoonanne Hirkki Beeti-Horoona geetettiya katamata zaarettidi keexxiis; he katamati dirssai, penggeenne gorddee de7iyo diretti uttida katamata. 6Baa7ilaata katamaa, miishshaa minjjiyo katamata ubbaa, ba paratanne paraa gaareta wottiyo katamata ubbaanne i keexxanau amottido ubbaa Yerusalaamen Liibaanoosaaninne ba haariyo biitta ubban keexxiis. 7Hiitetuppe, Amooretuppe, Parzzetuppe, Hiiwetuppenne Yaabuusatuppe attida asati ubbai Israa7eela asa gidokkona; 8eti Israa7eela asati biittaappe wurssi xaissennan aggin, he biittan attida asatu zerettata. Solomoni eta gabbaaratettaa ootissiis; eti hachchi gakkanaashinkka gabbaaratettan oottoosona. 9SHin Solomoni ba oosuwaayyo Israa7eela asaappe oonanne ailleyibeenna; eti ayyo olanchchata, ola gadaawata, para gaareta laaggiyaageetu halaqatanne paraasata gididi oottidosona. 10Hegaadankka, qassi eti Kawuwaa Solomona oosuwaa oottiyaageetu halaqata. Etappe naa77u xeetanne ishatamati oosuwaa oottiya gabbaarata xeellidi ootissidosona. 11Hegaappe guyyiyan Solomoni "GODAA Taabootai gelido sohoi geeshsha gidiyo gishshau, ta keettaayyiyaa Israa7eela Kawuwaa Daawita keettan de7anau bessukku" yaagiis; yaagidi Gibxxe kawuwaa na7iyo Daawita Katamaappe denttidi, i iyyo keexxi wottido kawo keettaa ehiis. 12Solomoni he wode Beeta Maqidasiyaa sinttan GODAAYYO keexxido yarshshiyoosan xuuggiyo yarshshuwaa GODAAYYO yarshshees. 13Muuse higgee azaziyoogaadan hachchi hachchissi bessiya xuuggiyo yarshshuwaa yarshshees. Solomoni Sambbatan Sambbataaninne aginai xeeriyo wodiyan wodiyan, qassi laittaappe heezzuton bonchchiyo baalatun (Oittaa Baalan, Saaminttatu Baalaaninne Daase Baalan) GODAAYYO yarshshuwaa yarshshees. 14A aawai Daawiti kase azazidoogaadan, qeeseta eta oosuwan oosuwan shaakkidi sunttiis; qassi gallassi gallassi mazamuriyan sabbanaunne qeeseta maaddanau Leewata shaakkidi sunttiis. Qassikka Xoossaa asa gidida Daawiti azazidoogaadan, pengge ubbaa kayan kayan naaganaadan penggiyaa naagiyaageeta shaakkidi sunttiis. 15Hegaadankka, kase Daawiti buquraa minjjiyoosaabaanne hara allaalletubaa qeesetanne Leewata azazidoogaadan, issoinne attennan ubbaikka polettiis. 16Solomoni halchchido ooso ubbai oosettidi wuriis; GODAA Beeta Maqidasee baasettido wodiyaappe doommidi, polettana gakkanaashinkka ooso ubbai lo77o oosettiis. 17Hegaappe guyyiyan, Kawoi Solomoni Eedooma biittan Zo7o Abbaa doonan de7iya Eexiyooni-Gaabiranne Eelaata geetettiya katamata biis. 18Kawoi Kiiraami markkabetanne markkabiyaa laaguwan loohida ba asata Solomonayyo yeddiis; yeddin eti Solomona asatuura issippe Ofiira biitti biidosona; biidi yaappe tammanne ichchashu sha7u kilo giraame deexxiya worqqaa Kawuwaa Solomonayyo ekkidi yiidosona.
Copyright
Learn More


text:
Koreen to’annaa kun hoogganoota FIIFAA ol’aanoo kana irratti tarkaanfii fudhachuun --- eega abbootiin-alangaa SWITZERLAND – Himannaa yakkaa, ka BALATTER --- bara 2011, PLAATINII-f kaffaltii Miliyoona lamaa baasuu of keessaa qabu dhiheessanii, torban lamaa booda ta’uu isaa ti.
BLATTER – karaa kamiin iyyuu, jaarmayaa kana bakka-bu’uu hin danda’an jedha – FIIFAA-n.
Itti-aanaa Prezidaantiin FIIFAA fi Prezidaantii Kubbaa Miillaa FIIFAA ka ta’an – Lammiin Kaameruun ISSAA HAYAATUU, Prezidaantii FIIFAA ka yeroofii ta’uun akka tajaajijan filatamanii jiran.
Isaa Hayaatuu filatamuun --- eega Koomishinni to’annoo FiiFAA ---Prezidaantii Federeeshinichaa – SEP BILAATER fi bakka isaanii bu’u – jedhamanii kan eegamaa turan – MISHEEL PILAATIINII, baatiilee sadi’iif hojii irraa dhaabuu isaa beeksisee booda.
Isaa Hayaatuu jaarsa ganna 69 bara 1992 jalqabee itti gaafata mtoota FIFA gugurdoo keessaa tokko. Hayaatuun perzdaantii Federeshiini Kubbaa Miilaa Afrikaa(CAF)tahuun hojjachaa jira.
Bulchoota FIFA balleessaa 14 himachaa turan


text:
Huu: - Arvan jiliin hicheeliin haalt Suulchiin honh tsanginlaa Angi tanhim, surguuli dayar Surleg saikhan tsanginlaa Ohin: - Aaviin huu, eejiin ohinii Itgel setgeleer tsanginlaa Ard tumen eh ornii maani Iveel hairaar tsanginlaa Hoyulaa: - Suulchiin honh Suulchiin honh Suuulchiin honh saikhan Anduudaa aa! Ahin devshih Amidraliin maani Anhnii honh Anhnii duudlaga shuu! Huu: - Arvan jiliin hicheeliin haalt Suulchiin honh tsanginlaa Aimag sum,hot dayar Surleg saikhan tsanginlaa Ohin: - Olon ulsiin galt teregnii Zutguur deeguur tsanginlaa Orchlon dahinii nuutsiig tanih Oyutnii shireen deer tsanginlaa Hoyulaa: - Suulchiin honh Suulchiin honh Suuulchiin honh saikhan Anduudaa aa! Ahin devshih Amidraliin maani Anhnii honh Anhnii duudlaga shuu! Huu: - Arvan jiliin hicheeliin haalt Suulchiin honh tsanginlaa Altai hangai, govi talaar Surleg saikhan tsanginlaa Ohin: - Hanginan uurseh argamag hulgin Hangal zon deer tsanginlaa Ondort orgoh tsamhgiin Gan suman deer tsanginlaa Hoyulaa: - Suulchiin honh Suulchiin honh Suuulchiin honh saikhan Anduudaa aa! Ahin devshih Amidraliin maani Anhnii honh Anhnii duudlaga shuu! Huu: - Arvan jiliin hicheeliin haalt Suulchiin honh tsanginlaa Ajil surlagiin talbar buhneer Surleg saikhan tsanginlaa Ohin: - Namiin uria evleliin Ilgeelt urialga deer tsanginlaa Nar shig tuyarah hodolmoriin Baatriin soyombo deer tsanginlaa Hoyulaa: - Suulchiin honh Suulchiin honh Suuulchiin honh saikhan Anduudaa aa! Ahin devshih Amidraliin maani Anhnii honh Anhnii duudlaga shuu! Back to HOME
Suulchiin Honh
(¯ã: ug: S.Nadmid Àÿ: aya: L.Galmandah)


text:
"Aadaa, Seenaa fi Guutummaa Kiyyallee Achi keessatti uf Arga"jedha" Wellisaa Addisuu Karrayyuu
Akka lakkoofsa Itoophiyaatti bara 1994 keessa sirba baafatee sirbuu jalqabullee diqqeennaannuu sirba jaalata. Haadha isaa ta sirbitu jalaa sirba jaalachaa dhufee, duuba sirbaa tahe. Addsiuu Karrayyuu dargagoo ganna 30 keessa jiru.
“Yoo haati tiyya sirbitu sirba isii caqasaa guddadhe; akka isii badhaasa argachuu baadhullee sirbee akka isii beekamuu fedhaa,” jedha.
"Yoo sirbu sirba seenaa, aadaa fi eennuummaa ufii garsiisun sirba" ka jedhu Addisuun, sirba haguma harka 20-25 nama irraa fudhate malee haga guddaa ofumaa baafatee sirba.
"Sirbituun warra addunyaa tana jijjiire keessaa tokko" akka Addisuun jedhutti. "Sabni kana hin qabne ammoo duwwaa dha. Akka ani itti jedhuti na dhiba malee akkanuma goonee sirbanna. Nami sirbu tokko ammoo yoo milkhaahuu fedhe tattaaffatee, gugungumee quuqaa garaa nama gadi baasuu male,"jedha, Addisuun.
"Bara kana keessa nami maaniif akkana sirba baafata?" jennaan, "bara kanati akka namii sirba irraa hin fagaanne nama godha, anilleen kanumaaf akkuma dhaddee waan qabu darbadhe" jedha.*
"Taatullee bara sirbaan heddate keessatti sirba walii sirbuulleen heddaachaa dhufuutti jirti.Waan abbaa qabaa sirbanii ulfinna walii-dhabuu mannaa waan ufii jabeeffatanii yoo dhaban ammoo seeraan gaafachuu wayyaa" jedha, Addisuu Karrayyuu. Sirba Oromoo guddisuuf, biyya keessaa fi biyya alaalleetti nama sirbu horiillee tahe waan akka akkaatiin gargaaruun wanna barbaachisaa akka tahe dubbata.
Addisuu Karrayyuu,yoo hedduu aadaa Oromo-Karrayyuu faarsuun beekama. Sirba Oromoo dhibiillee itti daddabalee Fulbaana dhufu keessa CD sadeessoo baasuuf qophiitti jira.


text:
Abdii Boruutiin*
Mata duree kanaan barruu kana akkan dhiyeessu kan na taasise, barreeffama dhiyoo kana Obboo Fayyis Oromiatiin mata duree “Oromo Talents in the Habesha Political Clubs” http://gadaa.com/oduu/20698/2013/07/10/oromo-talents-in-the-habesha-political-clubs/ jedhuun dhiyaate dha. Barruulee Obboo Fayyis dhiyeessu, xinnaatee yoo xinnaate waggoota afran dabran keessatti hordofaan ture, hordofaan jiras. Akka ilaalcha kiyyaatitti, barruuleen Obboo Fayyis tokko tokko qabiyyeen isaanii mormisiisaa haa ta’an malee, kan hafan harki caalaan isaanii kan barumsa namaaf kennanii dha jedheen yaada. Ani Obboo Fayyis fuulaan beekuu baadhus, nama beekumsaa fi dandeettii guddaa qabu akka ta’en hubadha. Kanaafuu akka ilma Oromoo tokkootti kabaja fi ulfina guddaan qabaaf. Dandeettii barreessuu isaallee nan dinqisiifadha. Yeroo tokko nan yaadadha, yeroo anis barreessuu jalqabu, yaada jajjabeessaa naaf barreessinaan, “…Obboo Fayyis, nama akka keetii kanarraa yaada hamilee namaa jajjabeessu argachuun kiyya baay’ee na gammachiisa. Ati nama fakkeenya gaarii namaaf taatu dha..” jedhee yaada isaarratti akka deebiitti yaada (comment) koo barreesseen ture. Ammas taanan dandeettii isaa gaafii keessa galchuu kiyyaa miti. Obboo Fayyis nama (Barreessaa) dandeettii qabu dha.
Haa ta’u malee, barreeffamni isaa, kanan armaan olitti kaase kun komii na keessatti uume. Dhugaa dubbachuudhaaf, qabiyyeen barreeffama isaa kunillee kan qabsoo keenya jabeessu fi tokkummaa ilmaan Oromoo cimsu natti hin fakkaatu. Obboo Fayyis, nama waan tokkummaa Ormoo jabeessu barreessaa turee dha. Akkamitti barreeffama isaa kana keessatti dubbii nama mormisiisu akka barreesse naaf hin galu. Asirratti, wantin dubbistoota barruu kiyyaa hubachiisuu barbaadu, anillee silaa yeroo ammaa, yeroo diinni fi alagaan akkasumas tajaajiltuun isaanii gamaa gamanaa qabsoo fi Oromummaa keenyarratti duulaa jiran kana, Sabboontota Oromoo qeequurratti hin xiyyeeffadhun ture. Haa ta’u malee, qabiyyeen barreeffama Obboo Fayyis akkan callisee dhiisu na hin goone. Obboo Fayyis irraa waa baay’een eega. Kanan barreeffama isaa keessatti dubbise garuu faallaa ta’een arge. Kanaaf jedheetan barruu kana dhiyeessuu barbaade malee otuu rakkoolee biroo qabnuu, isaan kana dhiisee Sabboontota keenyarratti olola oofuuf kaayyoo godhadheetii miti. Ani fedhii fi hawwiin kiyya mooraan keenya tasgabbii fi nagaa argatee akka humni Oromoo cimu malee, namoota qeequuf kaayyoo qabaadheetii miti.
Gara ijoo dubbiitti deebi’uudhaaf, maalirraa ka’ee akkan barruu kana dhiyeessu kan na taasisan qabxiilee tokko tokko barreeffama Obboo Fayyis keessaa fudheen yaada koo ibsuu yaala. Obboo Fayyis, jalqaba barruu isaarratti akkana jedha “…We sometimes denounce such fellow Oromo as being collaborators, betrayers of our objective and even paint them as criminals, who did atrocities against the Oromo nation…” Akkuma feene fi karaadhuma feeneenuu haa ilaallu fi hubatnu, akka matayyaatti kennaa ykn dandeettii namootaa dinqisiifachuun waanuma jiruu dha. Haa ta’u malee, hammuma fedhe kennaa ykn dandeettii addaa qabaatus, qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti namni fedhii uummata ykn saba Oromoo faallessee, diinaaf tajaajila kennu gantummaa fi galtummaarraa qulqullaayuu hin danda’u. Amannus amanuu baatnus, jaalannus jibbinus, fudhannus dhiisnus, kun dhugaa lafa jiruu dha. Namootni akkanaa kun, hanga kaayyoo QBO faallessanitti; hanga mooraa diinaa cimsuuf hojjetanitti; hanga qabsoo keenyatti gufuu ta’anitti, kennaa fi dandeettii fedhe qabaatanis isaan kun farra QBO ti yoon jedhe dubbii oo’isuu natti hin fakkaatu. Maaliif yoo jedhame, gabaabumatti meeshaa diinaa waan ta’aniifi.
Asirratti gara qabxii biraatti otuu hin cehin dura, mee fakkeenya Obboo Fayyis kaase waayee taphattoota kubbaa miilaa kan biyya Jarmanii inni jedhu (Klose and Podolski) haa ilaallu. Akka ilaalcha kiyyaatitti, kun waayee saba Oromoo fi qabsoo isaa wajjin hin deemu. Poolaand fi Jarmaniin biyyoota walaba ta’anii dha. Erga uummatni isaanii bilisummaa qabaatanii fi biyyi isaanii walaba ta’anitti, lammiileen isaanii, kan kennaa ykn dandeettii (talent) qaban, bu’aa maallaqaatiif ykn diinagdeedhaaf jedhanii akka dhuunfaatti bakkee fedhanitti yoo taphatan, kun waan fedhii saba ykn uummatoota isaanii faallessuu miti. Otuu yeroo Naaziin Jarmanii Poolaand qabatan (yeroo Waraana Addunyaa Lammaffaa) sana ta’ee; lammiileen Poolaand Naaziidhaaf gargaarsa godhanii turanii, inni kunis akkuma gantummaatti ilaalama ture. Maaliif yoo jedhame, yeroo sana fedhii uummata Poolaand waan faallessaniifi. Har’a garuu erga Poolaand walabummaa ishii qabaatetti, lammiileen ishii bu’aa dhuunfaatiif jedhanii biyya Jarmanii keessatti kennaa ykn dandeettii isaanii yoo gurguran kun yakka hin ta’u. Mee haa jennuu, erga Oromiyaan walaboomte booda, lammiileen Oromoo kan kennaa addaa qaban, fedhii dhuunfaatiif jedhanii biyya Amaaraa dhaqanii yoo waa godhan kun fedhii uummata Oromoo faallessuu natti hin fakkaatu.
Qabxiin biraa, akka ilaalcha kiyyaatti, kan tokkummaa ilmaan Oromoo gaaga’ama keessa galchuu malu, yaada Obboo Fayyis akkana jedhee barreesse dha: “…I think the politics of the empire in the last 300 years, till the Woyane took power in 1991, was seemingly under the domination of some Oromo, including the Amharinya-speaking Oromo. The main crime or mistake these Oromo elites did seem to be their action of promoting and using Amharinya as a national language, neglecting or even oppressing Afan Oromo…” Itti fufuudhaan Obboo Fayyis akkana jedha: “…It is historically recorded that very few soldiers from Tigrai or Semien came to invade Oromia, but mainly the “gallant” Oromo (both Amharinya-speakers and Afan Oromo-speakers) being led by Minilik II and Gobana Daacee did the invasion…” Kun waan baay’ee nama dinquu dha. Mee gaafii gabaabaa tokkon Obboo Fayyisiif dhiyeessa: Waa nafxanyoota Oromiyaa keessatti horani wal horsiisan; kan waggoota dhibba tokkoo fi soddomaa ol Oromiyaa gabroonfataa turani fi jiran Oromoota Shawaa ti jechuu dhaa? Kan caalaatti ajaa’iba namatti ta’u ammoo kan duri haa hafuu; kanuma yeroo Wayyaanee kana yoo fudhanne, kan baay’inaan Oromiyaa keessa jiran loltoota Tigroota ta’an otuu hin taane Oromoota Shawaa kan Wayyaanee tajaajilanii dha jechuu isaa tii?
Obboo Fayyis, loltoota Tigree kan har’a Oromiyaa keessatti akka galaanaa uummata keenyarratti dhangala’aa jiran fi nu weeraranii biyya keenya qabatanii jiran kana lakkoofsi isaanii baay’ee xiqqaa dha jedhinaa laata? Lakkoofsi loltoota Tigree xiqqaa yoo ta’e, kan hafan loltoota Oromoo Shawaa ti jechuu isaatii? Kaayyoon barreeffama kanaa seenaa fi dhugaa jiru nutti himuuf moo Oromoota jidduutti wal shakkii fi wal balaaleffachuu uumuufi? Karaa biraatiin, siyaasaan impaayarittii kan waggoota 300 keessatti, hanga bara 1991tti, gaggeeffamaa ture harka caalummaa Oromoo tiini jechuun isaa, kan Dr. Fiqiree Tolasaa jedhuun waan wal fakkaatu dha. Oromoon sirumaa hin gabroonfamne jechuu maaltu nama dhoowwa (dhoorka) ree? Bara 1991 booda garuu harka caalummaa Wayyaaneetiin akka ta’e nuuf ibsa. Kun lakkoofsi Tigree xiqqaa dha kan jedhu sana hin faallessuu? Moo lakkoofsi isaanii xiqqaa dhaa, garuu siyaasaa keessatti harka olaanaa qabu jechuu isaa ti? Obboo Fayyis waan biraa nu barsiisaa ykn nutti himaa turee; amma garuu akkuma Habashootni nuun jechaa jiran, warri bebbeekamoon (kan kennaa addaa qaban) kan impaayara tana keessatti hogganummaa olaanaa qabaachaa turan Oromoota waan ta’aniif yookaanis dhiiga Oromoo waan of keessaa qabaniif, lakkii Oromoon hin gabroonfatamne nuun jechuufi?
Akkuman armaan olitti, jalqaba barreeffama kiyyaa kana keessatti ibse, Obboo Fayyis nama kennaa (talent) qabuu dha jedheen amana. Haa ta’u malee, akka barreeffamni isaa kun mul’isutti, garuu innumtuu kennaa isaa kanatti fayyadamee; siyaasaa faallaa fedhii Oromoo ta’e keessatti dhaamsa biraa nuuf dabarsuu waan barbaade fakkaata. Tarii kanaaf jedhee, dursee Oromootni kennaa qaban, kan kilabiilee siyaasaa Habashaa (Habesha Political Clubs) keessatti dalagaa jiran, balaaleffatamuu hin qaban jechuuf ta’inaa laata? Barreeffama Obboo Fayyis kana keessatti qabxiileen baay’ee mormisiisaa ta’an heduutu jiru. Haa ta’u malee, hunduma isaaniituu tokko tokkoon asitti dhiyeessee yaada koo irratti barreessuu irra; kan hafan dubbistootaaf dhiisuudhaan; xumura barreeffama kiyyaarratti, gaafiin ani Obboo Fayyis fi namoota akka isaatiif dhiyeessuu barbaadu: Kennaan, dandeettii fi beekumsi Oromoo, kan fedhii saba Oromootiif hin taane ykn hin oolle, hiikkaan isaa maali? kan jedhu ta’a. Ani dura Oromoo dha! Oromummaatu dursa!
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
Biyya 205 itti dhufee, atileetota 11, 000 irratti wal dorgomuutti jira, nama kuma dhibba hedduutti bahee daawwataa miliyoona hedduutti TV fi interneetiin daawwiif faana jira.
Olompikii Riyoo,Biraazil bara 2016 eegii jalqabanii amma guyyaa 10essoo keessa jiranii dhumachuuf guyyaa 11 hafe. Dorgommii ispoortii kurnya hedduutiin wal dorgoman.
Amerikaatti haga amma barresuutti jirru kanatti medaaliyaa 72 argatee dura jira. Kana keessaa 26 warqii, Gireet Biritenitti itti aanaa medaliyaa 40 kana keessaa warqiin 16,Chaayinaan medaaliyaa 46 warqii 15 argatte faana jirti.
Afrikaa keessaa Afrikaa Kibbaatti medaaliyaa 7 kana keessaa warqiin tokko argattee tokkeessoo jira.
Itoophoiyaalleen medaaliyaa 4 kana keessaa warqii tokko argatte. Biyyitii haga ammaa warqii dhiisii medaaliyaa tokkollee hin argatinilleen hinuma jirti.
Dorgommii baranaa woma hedduun himan:Tigisti Tufaa dhibamtee dorgommii keessaa baate,Etenesh Diroo kopheen irraa buutee baafattee kaalsiillee lafa buuftee dorgomtee torbeessoo taate.
Atileetiin Amerikaa Maaykil Felipsi ta baranaa waliin dorgommii olompikii irratti bisaan daakuun medaaliyaa 23 argatee amma dorgommii ya dhaabee jedhee labsate.
Lammiin Amerikaa hidda dhaloota Afrikaa Simone Manuel atileetii nama Amreikaa gurraacha jalqabaa bisaan daakuun warqii badhaafame taate.
Amerikaa bifaan gurraatti yoo jqlabaaaf bisaan daakuun Amerikaa keessaa tokkeessoo taate.
Atileetiin Gireet Biriteyin,Mohaa Faaraa metriii kuma 10 irrtti adoo dorgomuu jigee kahee tokkeessoo tahee warqii badhaafame.
Dorgommiin atileetota Itoophiyaa Olompikiitti akkamitti deemuutti jirti?
Namii isiin dorgommii bisaan daakuutii ergatte,Rooble Kiroos ‘dorgommu dhiisi nafa atileetiiyyuu hin qabu’ jedhee namii hedduun itti qoosaa bahe dadhabee keessaa gale.
Ka biskileetii dorgomeef Tsegaabuu Girmaa km 69 irratti keessaa bahe. Atileetiksiin ammoo Almaaz Ayyaanaa, intaltii ganna 24 metirii 3000, 5000 fi 10,000 dorgomuun beekamtutti dorgommii kuma 10,000 daqiiqaa 29:17:15 ceetee moote.
Leenjisaa Toleeraa Dinqaa warra atileeti Almaaz leenjsie keessaa tokko baga gammaddee akka irraa agarte jennaan.
“Eegumsii nu irraa turres kanumaa.. rekordi irratti deemaa osoo hin tahin injifadhaa jennee gorsinee garuu isaan isa nu jennee ala dirqama isaanii bahaniiru.Kana ka itti hin gammanne hin jiru hunduu itti gammadeera.”
Akka obboo Toleeraan jedhutti Almaaz humnaa oli dorgomaa baate barana yeroo gabaabaas asitti abbaa mana ishiitti ji’a jahaaf leenjisaa bahe.
Bori ammoo Genzebee,Mukataar Idriis,Hagso Gebree Hiyoot,Sanbaree Teferii fi atileeota gara garaa moohachuuf eeguutti jiran.


text:
Radio Afuura Biyyaa (RAB): Interview with Jaal Abbaa Caalaa Lataa
Credits/Tags: Abbaa Caalaa Lataa, Radio Afuura Biyyaa
5 Responses to "Radio Afuura Biyyaa (RAB): Interview with Jaal Abbaa Caalaa Lataa"
-
Yaa Abbaa Caalaa,
Bishaan Abbyyaa iti faaydawuun mirga ummata bishaan sun keeysaa bulquu tahuu dubbatan. Iti idaataniis yoo ar’a Misra deggarree Woyyaaneen bishaan kana hidhuu hinqabdu janne boru hugguu Oromiyaan bilisoomte bishaan isiiti fayyadayuu irrati gufuu tahuu dandayaa jattan. Yaadni koo akkana: Ta gaafa Oromiyaan bilisoomtee gaafasiif dhiifnee, arra biyya Misraa wajiin dhaabbachuun waan bu’aa qabu nati fakkaata. Kuniis kan godhamuu qabuu lafa jalati, sirriti Mootummaa Misraa wajiin walqunnamtii uumuu barbaachisa.
-
Namni akka abbaa caalaa hoggaa akka nama sab-boonaa, akka nama dandeeytii hogganummaa fi kkf akka qabutti hoggaa dhihaatu qaanfii guddaatu natti dhagayama. Namtichi kuni haalaan nama dhiphaa dha. Qabsoo oromoo keeysatti nama yakka hojjatee fi ammallee hojjataa jiruu dha. Namni biroo tarii fagootti isa beekuu mala, ani garuu dhihottiin isa beeka, akka gaaritti wal beeyna, waliinis qabsoo keeysa turre, shira inni hojjatee fi hojjataa jiruun namoota baay’eetu qabsoorraa fagaate. Nama akka malee dhiphummaan xaxamee dha
-
Ifaa
Hanga fedhe yoo ta’e iyyu Kamaal Galchuu irra abban Caala qabisoo Oromoof bu’a heddu buuseera.Kuni eeyuu iyyu hin dagatu.Garu dhiphummaa keessan kan agarsiisu gaafa Kamaal dhaaba irra foxoqee waanta inni ganda keessan ta’efi duuka shubistan.Garu inni immo dhaqee habashaatii isiniif makame isin qaanesee.Garu yeroo hunduma waan nadhibu keessa waa’een Leenccoo fi abba Caala baayyee isin dhiba.Kuni waan inni irra made beekama dhaa.Yeroo wari akka Leenccoo Baatii fi Hassan Huseenien qabissoo kana diiga turan maaliif hindubane.Yeroo artistootiin Oromoo,Alii Biraa,Qamar Yusuu fi Nuhoo Gobanaa biyyati galanii OPDO wajjin sirban maaliif isiniti hin dhagaa’amu.Kuni eejjeennoo isin qabidan isin agarsiisa.Akka isin gandummaa fi dhiphumaa irrati hundooftan beeksissa.Saboona Oromoo ta’u fi dirqama Musilima ykn Arsii fi Baalee keessati dhalachuu nama irra hin jiru.Kanaafiisi ololi isin hanga harrati ooftan kana ala mitti.Garuu dhugaani immo mulachaa jirti.Eenyuu akka sabboona ta’e fi dhiissee seenan guyya tokko nidubata.
IUOF
-
I am from Oromia and I appreciate and pay gratitude for his contribution to our cause. He may have made mistakes in the past, but he has spent his entire youthful life for Oromo struggle.
-
Haasaa Abbaa Caalaa irraa,
1) Waaye wal araaraa ilaalchise deebi inni akka nami bor na hin sobsisifnne jedhe turaati deemsa araaraafi sababa ta’a jedhe lafa kaa’e suni akka nama araara sana fixee jiruu itti aanutti darbbuf hiiin quphaawin ykn hin barbaanne isaafi jaalotan isaa biroo waan fakkesse natti fakaata. Araarri maalfi dafe dhumu didee waan jedhufi waan qophaawe dhufe male akkamitti dafee hadhumufi turiittin isaa waan isa yaachisiise, kanaafisi dafani tataafin fixuun barbaachisummaan isaa hamma kanatti isa hin dhibnne. Kuni dhaabi suni akka dubbi kana lafarra harkisaa jiru jedhame kan nama baayye biratti haasa’ama jiru sana mirkaneessa.
2) Waaye Obolessa isaafi dhaaba inni amma dhaabe maqaa Front waamu sanaasi yammu haasa’u garaagarrummaa isaan giddu jiruufi suni hammam akka qabsoo Oromo akka inni lawaashessu jala sararee hasa’u dandda’u qaba ture. Isa booda waaye obbolesumaafi hiriryuma warra gegesitoota sana fidee yoo principla sana mammaake irra miidhaga jechu danddenya. Waaye biyoota guddataniifi garaagarumma partota saanifi miseensitoota sanaa yammu nutti himu warri kuni warra waraanaan wal hin barbaanne demokraasi filanaa umataatin aboo qabatanifi nagaan humnna waliif dabarsan giddufi dhaaba obbolessi isaa ijaare oromoota bilisumma oromoofi qabsaawaan habashaa wajjin ijaajje hidhanoodhaan falmmufi Finfinnetti fiiguun wajjin galgala galgala obolessumaadhumaan walitti haasofnna jedhee hasa’uni isaa inumttu yeroofi adana jira malee oboleessa isaa duukaa bu’ufi yeroo baayen akka isa hin hafnne natti agarsiisa.
3) Seenaa mataa isaa dabalatee kan Aster-Gammachis barresse jedhe inni haasa’usi nama qabsoo keessa jiruufi yeroofi haalli itti dhiphate bilisa ummata isaafi yaada’aa badaa waan jiru isa hin fakkessu. Inni silaa nama seenaa hojetu malee nama seenaa barressu ta’u hin qabu ture. Tasgabbiif yeroo itti yaadi isa ciise barressu essaa fide, atu dhugaatti qabsoo irra jiraate?
Kanaafi amma yoo dhugaatti ummata oromooti gadi baane waa haasofnnasi wajjin qabsoofnne injifannon geenya, nama walitti dallane waggaa kudhan sana ture walitti gurmeesine waan kanaan dura bade sana qajelchina kan jedhan ta’ani, karaan isaa tokkittidha. Araara jalqabame kana dadafiin fixani humnna faca’e walitti suphuuni jabinaaf amanumma horatani injifanno ummata kanaan gahuudha. Kan kanaa achii obbolessake wajjin biyatti galaati hamma waaqayyo isin jiraachise jiraadha salphiina silaa jibbitani hin beettani!
Comments are closed.


text:
OMN:Oduu Adol.15,2016 Imbaasiin Ameerikaa kana Itoophiyaatti argamu lammiileen Ameerikaa imala isaanii gara magaalaa Gondoritti taasisu irraa of qusacha akka qaban akeekkachise. Haalli...
OMN:Oduu 13,2016 Weerara daangaa Oromiyaa fi ajjeechaa poolisoonni Liyyuu Hayil jiraattota godina Harargee bahaa aanaa Qumbii irratti raawwataniin namoonni ajjeefaman 21 yoo...
OMN:Oduu Adol.13,2016 Lakkoofsi poolisoota federaalaa Gondarii fi naannawa sanitti ajjeefamanii 11 gahee jiraachuun isaanii himame. Poolisota iddoo kanatti ajjeeffaman keessaa sadii dhalootaan...
OMN:Oduu Adol. 13,2016 Namoota biyyatti deebifamuuf qabaman kana keessaa, namoonni lubbuun darbanis jiraachuu baqqattoonni dubbatan. Nami biyyaa Jibuuti baqattummaan jiraatu obboo Hordofaa...
OMN:Oduu Adol.12,2016 Godina Harargee bahaa aanaa Qumbiitti poolisoonni Liyyuu Hayil guyyoota lamaan darban irraa jalqabee jiraattota irratti lola geggeessaa jiraniin laakkofsi namoota...
OMN:Oduu Adol.11,2016 Godina Harargee bahaa aanaa Qumbiitti, poolisoonni Liyyuu Hayil weerara daangaa Oromiyaa irratti raawwataniin namoonni kudha jaha yoo ajjeefaman namoonni jaha...
OMN:Oduu Adil.11,2016 Baqqattoota Oromoo dhibba shan gahan magaalaa Jibuutii keessaa dhiheenna kana qabamanii kan hidhaman yoo ta’u, isaan keessaa namoonni afur mana...
OMN:Oduu Adol.08,2016 Magaalaa Gincitti bifa haaraan mormii dhoheen, poolisoota Federaalaatiin barataa Asheetuu Worquu yoo ajjeefamu, barataa yuniversiitii Arbaa Minci kan ta’e ammoo...
OMN;Oduu Adol.08,2016 Mootummaan Itoophiyaa jiraattoota godina Boranaa magaalaa Moyyaalee meeshaalee isaanii daldaluun ittin jireenyaa isaanii gaggefata jiran qarshii miliyoonaa afur olitti lakka’amu...
OMN:Oduu Adol.05,2016 Waraqaa Eenyummaa Sooramaan Mana Adabaa Seenanii Ilama Isaanii dubbisuu kan dhorkaman nama Umuriin ganna 85 Haati Obbo Dajanee Xaafaa Abbaan...
OMN:Oduu Adol. 04,2016 Bara 1987 booda, Israa’el Sadarkaa Mummee Ministeeraatti yoo Afrikaa daawattu kan duraatii jedhama. Netnaahuun Daawannaa Isaanii kana keessatti Keeniyaa,...
OMN:Oduu Adol. 04,2016 Finfinnee Keessatti dhukkubi Koleeraa akkaan baballataa Jiraachuu dhaabbati Fayyaa addunyaa ibse. Akka Ibsa kanaatti guyyaa nama dhukkuba kanaan qabame...
OMN:Oduu Adol.04,2016 Godina Qeellem Wallaggaa aanaa Anifilloo magaalaa Mugitti guyyaa hardhaa mormiin geggeeffamaa oolee jira. Poolisoonni Oromiyaa fi korri bittinneessaa reebicha geggeessaniin...
OMN:Oduu Adol.03,2016 Sudaanii Kibbaatti wolitti bu’iinsa gosoota Dinka fi Fertit jiddutti dhalateen namoonni 48 oli yooajjeefamanu, kumni 120 qe’eefi qabeenna isaaniirraa akka...
OMN:Oduu Wax. 29,2016 Itoophiyaan sarbaminsa mirga namooma hamaa lammiilee irratti gaggeessaa akka jirtu, ragaan Mana Marii Nageenya Biyyoota Gamtoomaanii fi Human Rights...
OMN:Oduu Wax. 27,2016 Obbo Dajanee Xaafaa Himatamtoota bakka bu’uun dhittaa Mirga namoomaa Mana Hidhaa sana keessatti isaan irratti raawatuufi, Maatiin dhaddacha isaan...


text:
Ann McClellan kitaaba Cherry Blossoms jedhu barreessan. Dararaa kana ilaaluun hafuura namaa haaressa jedhan.
Namni kam eessa irraa iyyuu haa dhufu dararan kun hagam bareedaa ta’uu isaa dhugaa ba’a. Yeroon gannaa cabbiin bu’aa ture hagam gaarii hin ta’inuu malee dararaa kana waliin abdiin dhfuu isaa beeku. Sana qofaa miti, jireenyi illee hagam gababaa akka ta’e hubatu.
Dararaan Cherry blossoms jedhamu kun michummaa US fi Japan gidduu jiruuf mallattoo dha. Bara 1912 Tlkyon muka Cherry jedhamu kuma sadii Washingtoniin badhaaste. Kunis naannoo laggeen magaalattii keessa jiranii dhaabame.
Kennaan kun kan kenname United States walii galtee nageenyaa Portsmouth, kan waraana Raashyaa fi Japan gidduu xumuraan ga’e jaarsummaan geggeessuu ishee galateeffachuuf jecha jedhan.
Yeroo waraana addunyaa lammataa jechuunis erga Japan maadhee humna galaanaa kan Pearl Harbor jiru haleeltee booda mukkeen Cherry blossoms kun hagi tokko ni muraman. Ann McClellan akka jedhanitti uummanni naannoo
Naannoo laggeen muki kun dhaabamu halkan naanna’anii ilaaluu dhaan muki itti dabalaa akka hin murmne mirkaneeffatu. Maqaa muka kanaas waraana sana nu yaadachiisa jechuu dhaan “Oriental Cherry” jechuun moggaasan.
Aadaan feesitvaala daraaraa Cherry Blossom jedhamu kanaa kan jalqabame bara 1935 keessa.
Directorri tajaajila paarkii biyyoolessaa Bob Vogel akka jedhanitti waggoota dheeraa keessa ayyaanni kun feestivaala aadaa, aartii muuziqaa fi ayyaana michummaa uummata US fi Japan gidduu jiru kabajuutti jijjiirame.
Muuxannoo gaarii kan biyyoota keenya lamaan walitti hidhu. Eeyyee yaadi inni duraas kanumaaf ture. Kun immoo dhugumatti guddataa adeeme jedheen yaada jedhan.
Feestivaalli waggaa kanaa baatii darbe Bitootessa 20 hanga dilbata kaleessaatti ture. Daraaraan Cherry jedhamu baay’isee kan naqatu xumura torban darbee ture.


text:
1Israa7eela asai hagaadan yaago; "Eti ta yelagatettaasappe doommidi, tana huqqunnidosona. 2Ee, eti ta yelagatettaasappe doommidi, tana huqqunnidosona; shin eti tana xaissibookkona. 3Ta zokkuwaa xurqqayyiyan shocii shocidi, goyido shooqaa milatissidosona" yaago. 4SHin GODAI xillo gididaagee iitatu qashuwaappe tana birshshi yeddiis. 5Xiyoone ixxiya ubbai yeellatidi guyye simmo. 6Keettaa huuphiyan mokkidi, diccanaappe kasetidi meliya maataa mala gido. 7He maataa buuccanau kushen dankkiyai woikko mirqqe qachchiyai ooninne baawa. 8He ogiyaara aadhdhiyaageeti, "GODAI wolqqaa immo" gin, cakkiyaageeti, "GODAI anjjo" giyoobai de7enna.
Copyright
Learn More


text: Magaalaa Finfinnee, naannoolee akka Jamoo fi Ayyer Xeenaa keessatti akkasumas, Godinaa addaa Oromiyaa, magaalaa Sabbataa, naannoo Addis Sefer jedhamu keessatti mormiin har’a ka’uu isaa tu dubbatama. Jiraatonni, naannawa Ayyer Xeenaa jedhanitti naannawa isaanii fi naannawa Jamoo jedhamu keessatti mormiin geggeessamuu irra taree konkolaatonni dhaabbatootaa fi namoota mootummaatti hidhata qabanii gubamuu isaanii illee dubbatan. Manneen barnootaa fi manneen hojii otuu yeroon hin ga’iin fufamuu isaanii fi hojjetoonni gaa mana isaaniitti deebi’uun illee jiraattonni dubbatanii jiran. Mormiin gidduu kana ka’e kun, ayyaana Irreechaa Dilbata dabree irratti lubbuun hedduun dhumuu wajjiin wal-qabatee ta’uu dubbatu, jiraattonni.


text:
Barri 2015 Afrikaa keessaa waggaa itti dhiittaan mirga namaa itti hammaate jechuu dhaan gareen mirga namaaf falmu Human Rights Watch beeksisee jira.
Gareen United States keessa maadheffate kun akka jedhetti mootummoonni Afriikaa keessumaa gaanfa Afriikaa fi Afriikaan waaltaa mormitoota isaanii gaazexeessotaa fi qabsaa’ota isaanii irran dhiibbaa hamaa geessisan.
Haala hamtuu Burundii keessatti uumameen humnootiin mootummaa mormitoota perezidaanti Piyeree Nikurunziza morman hedduu galaafatan.
Gochi gara-jabinaa mootummaan oofu gaazexeessonni dhuunfaa fi qabsaa’onni mirga namaa biyyattii dhaa akka baqatan dirqisiise.
Angawoonni Ugaandas filannoon baatii Guraandalaa keessaa utuu hin ga’in gaazexeessota doorsisaa jiran. Mootummaan Riwaandas walabummaan yaada ofii ibsuu ukkaamsuu dhaan seera haaraa kan perezidaanti Paawol Kaagameen hanga bara 2034tti aangoo irra turan eeyamu beeksisee jira.
Human Rights Watch biyyootii kanneen biroon Itiyoopiyaa, Zimbabwe fi Siwazilandi dabalatee jijjiiramni akka dhufuu kanneen iyyatan sagalee isaanii ukkaamsaa jiran.
Waraanni Sudaan naannoo Darfur keessatti humnaan gudeeddii akka meeshaa waraanaatti itti gargaaramuu isaa fi mootummaan Somaliya amma iyyuu naannolee ofii isaa to’atee jiru keessa uummata jiraatuuf eegumsa gochuu hin dandeenye jechuu dhaan Human Rights Watch komee qabu ibsee jira.


text:
1Taani PHauloosi, Yesuus Kiristtoosa gishshau qashuwan de7iyaageenne nu ishaa Ximootiyoosi, nunaara oottiya nuuni siiqiyo Pilimoonayyo, 2ne sooni shiiqiya woosa keettaayyo, nu michchee Afiibiyyoonne nunaara issippe de7iya wotaaddaraa Arkkipoosayyo ha dabddaabbiyaa xaafoos. 3Xoossaa nu Aawaappenne nu Godaa Yesuus Kiristtoosappe aaro kehatettainne sarotettai intteyyo gido. 4Neeni geeshshata siiqiyoogaanne Godaa Yesuusa ammaniyoogaa taani siyiyo gishshau, Xoossaa woossaidda nena hassayiyo wode ubban, ta Xoossaa galatais. 6Neeni ne ammanuwaa haratuura shaakkiyoogee nuuyyo Kiristtoos Yesuusa baggaara yiya lo77obaa ubbaa erissana mala, taani Xoossaa woossais. 7Aissi giikko, geeshshatu wozanai ne oosuwan minnido gishshau, ta ishau, taani ne siiquwan daro ufaissaanne minttettuwaa demmaas. 8Hegaa gishshau, neeni oottanau bessiyaabaa oottana mala, taani nena azazanau Kiristtoosa baggaara xalikkokka, 9Taani PHauloosi cimidaagee, Kiristtoos Yesuusayyo ha77ikka qashuwan de7iyaagee, siiquwaa gishshau, nena woossais. 10Taani qashuwan de7aidda ayyo aawa gidido ta na7aa Anaasimoosa gishshau, nena woossais. 11I kase nena go77enna; shin ha77i nenakka tanakka tumu go77ees. 12Taani wozanappe dosiyo Anaasimoosa neekko yeddais. Taani wonggeliyaa gishshau qashetta uttidaashin, ne gishshaa tau oottidi, tana maaddana mala, ta matan a ashshanau koyais. 14SHin neeni ne shenedan oottanaagaa koyaisippe attin, nenaara zorettennan wolqqan ainne oottanau koyikke. 15Anaasimoosi guutta wodiyaa neeppe shaahettidoogee, ooni erii simmidi, ubba wodekka nenaara de7anaassakkonne. 16Simmi hagaappe sinttau Anaasimoosi aille gidenna; shin ailleppe i keehi aadhdhees; i taayyo ai keena siiqo ishee! Qassi i neeyyo asa baggaarakka Godaa baggaarakka ai keena aadhdhida isha gidanddeeshsha! 17Simmi neeni tana ne lagge giyaabaa gidikko, tana mokkiyoogaadan, a mokka. 18I neeyyo mooridobai woi a bolli neeyyo acoi de7ikko, taappe qanxxuwaa ekka. 19He acuwaa taani qanxxana gaada, taani PHauloosi ta kushiyan xaafais. Neeni tau ne shemppuwaa acota uttidoogaa taani nena hassayissanau koshshenna. 20Ee ta ishau, Godaa baggaara neeppe go77a demmanau koyais. Kiristtoosa baggaara tana minttetta. 21Taani giidoogaappe daruwaa neeni oottanaagaa erada, qassi ne tau azazettanaagaakka ammanada, hagaa neeyyo xaafais. 22Qassi intte he sohuwaarakka taayyo imatti shemppiyo keetta giigissite. Aissi giikko, Xoossai intte woosan tana intteyyo guyye zaaridi immana gaada qoppais. 23Kiristtoos Yesuusa gishshau, tanaara qashuwan de7iya Eppaafiri nena saro saro gees. 24Qassi tanaara issippe oottiya Marqqoosi, Arisxxirokoosi, Deemaasinne Luqaasi nena saro saro goosona. 25Godaa Yesuus Kiristtoosa aaro kehatettai intte ayyaanaara gido.
Copyright
Learn More


text:
Waan Itoophiyaan gabayaa alaatti ergattu keessaa guddoon bunaa,midhaan zayitiiti fi ka akka akkaatti itti aana.
Akka obboo Fiqruu Amanuu,daarekterii misooma bunaa-shaayii fi mi’ooftuu damee ministry qonnaa jedhutti saliixiin tokko;qlleensa gammoojii keessatti biqilti,baa galfachuuf bara hedduu nama hin tursitu,fedhiin zayiti addunyaa dabalaa deemuutti jirti tanaafuu fuula itti deebifahcuutti jirra jedha.
Gatiin bunaa baruma baranaa gadi bu’aa deemti,barbaachisummaan saliixii ammoo baruma baraan dabalaa deemti.
Itoophiyaan biyyoota 55 buna oomishanii alatti ergan keessaa mana 10 keessa jirti.”Ganna sadee afran dabran keessatti saliixii tooni kuma 280tti gabayaa biyya keessaa hagii guddaan biyya alaatti ergamutti oomishame.
Bunii ammoo akka obboo Fiqruun jedhutti toonii kuma 230tti oomishame.
Saliixiin akka obboo Fiqruutti gammoojii jalaatti.Saliixiin biyya 18 oomishaa saliixiin zayiti dansaa qabdi Itoophiyaan ammoo biyya addunyaa irraa saliixii oomishan keessaa afreessoo.


text:
Hoteelota guguddoo fi beekamoo walakkeessa magaalaa Waagaaduuguu ka biyya Burkinaa Faasoo ka biyyoonni Addunyaa gama Dhihaa deemuu baay’isan keessaa har’a galgala dhukaasaalee fi dho’insawwan dhaga’amani jiran. Gabaasaan keenya bakka sana jiru akka jedhutti, hoteela miidhagaa, karaa guddaa walakkeessa magaalattii jiru qarqara jiru fuul-duratti konkolaataan tokko ibiddaan belbele.
Namoota biyyoota addunyaa gama dhihaa fi hojjetoota Tokkummaa Mootummootaa tu hoteela kanatti heddummaata. Akka gaazzexeessonni AFP tilmaamuu yaalanitti, hukaasaaleen sun namoota sadii ka shaashii marataniin ka dhukaasame ta’uu hin oolu.
Namni ijaan arge tokko akka madda oduu AFPtti himetti, kaaffeen hoteelicha fuullee karaa gamatti argamu fi namoonni alaa itti heddummaatan, ka” Le Cappuccino” jedhamus akkasuma namoota hidhataniin haleelamee jira. Humnoonni naga-eegumsaa haga oduun kun gabaasametti bakka sana hin dhaqqabne.


text:
Qilleensii addunyaa tanaa waan bara (Industrial Revolution), bara industrtiin,alubuuda baasuun,qonnii,geejjibii biyya hedduun akka malee guggatee asitti harka 30 caalaan hammaatee jijjiirame.Qilleensii jijjiiramuu jechuun ammoo, laftii guddoo oowwuu,gama tokkoon qabbanaahuu fa. Jijjiiramii kun dhiba dabalee waan hedduu gadi dhufa.
Qillensa waan hedduutti oowwisa;aaraa hamaa makiinaa,warshaa keessaa bahu.Gaazii fi zaytii,albuudaa fi waan akka akkaa barbaada jecha baddaa gurraattii ciranii biyyee diimtuutti baasuu fi waan hedduulleen akkanuma qilleensa jijjiirti.Addunyaalleen mala rakkoo tanaan dhaaban mariitti jirti.Ilmaan namaa jiraachuuf oksijiinii xuuxanii kaarboondaayoksaayidii baasan,mukii ammoo kaarboondaayoksaayidii kana xuuxee oksijiinii lafatti gadi lakkisa.Haarii gurraachii waan gubanii fi lafa gubbattee keessaa bahu ammoo, oksijiinii kana diqqeessee lafa oowwisa.
Woma taateefuu mariin addunyaa 17eessoon Durba,Afrikaa Kibbaatti teettelleen, haga rakkoon qilleensa jijjiiramaa deemuu tun harkaa nama baatee balaan haga hinqamne ilmaan namaatii fi waan lafa irra jiraattuu hin dhumnetti maan goonaa jechaa mari’atan.Qilleensa hammaate diqqeessuuf faabrikaa ykn warshaa aaraa hamaa baasu cufuutti dhufa.Biyyitii jireennii isii tanatti hirkatu akka tun taatu hin feetu,dubbii tanatti nama dhibuutti jira.
Warra marii Durban dhaqe keessaa tokko Dr.Girmaa Baalchaati,itti gaafatamaa Fooremii Jijjiirama Qilleensa Itoophiyaati
“Korii kun waan baayyee irratti walii gale…wantii qilleensa jijjiiraa aaraa warashaa faa keessaa bahu ,warshaan cufamuun namatti hujii dhaba…namii hujii dhabuu moo…lubbuu namaatti caala?”
Korii Durban kun akkuma taateefuu waan haga marii akkanaa addunyaatti jalqabanii irratti walii galee hin beenne walii galee gargar gale.
Mee waan Dr.,Girmaan nutti hime MP3 tana irraa nuu caqasaa.


text:
Baatileen cabbii ykn roobaa darbanii aduun baatee lafti daraaaraa fi marga lalisee ennaa aguugamtu, namonni baay'een dhukkuboota qaama ittiin afuura baafatan adda addaa kan Aleerjii waliin hidhata qabaniin rakkatu.
Isaan kana keessaa dhukkubi Saaynasii jedhamee waamamu tokko ta’uu kan ibsan Dr Dajumaa Yaadataa dhukkuba Asmaa waliinis hidhata qaba jedhu.
Gama kaaniin dubartoota baadiyyaa biyyoota adda addaa keessa jiraatanif tajaajila eegumsa fayyaa waliin ga’uun barbaachisaa dha jechuun Jaarmayaa Fayyaa Addunyaa ykn WHO beeksisee jira.
Gabaasaa Guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
Abdii Boruutiin*
Yeroo ammaa, uummatni Oromoo biyya keessattis ta’ee biyya alaa tokko tokko keessatti rakkoolee hamaadhaan xaxamee otuu jiruu; lammiileen Oromoo manoota hidhaa Wayyaanee keessatti dararamaa otuu jiranuu; uummatni keenya qayee issaarraa buqqayee rakkoolee adda addaatiif saaxilamaa otuu jiruu; bahaa fi kibba bahaa Oromiyaa keessatti Sumaaleen uummata keenyarratti duultee lafa isaarraa ari’aa otuu jirtuu; lafti keenya Wayyaaneedhaan gurguramtee dhumaa otuu jirtuu; naannolee (environment) keenya badiin irra gahaa otuu jiruu;walumaagalatti gabrummaa yoomiyyuu caalaa hamaa ta’e keessa otuu jirruu; dhimmoota gurguddoo dursa argachuu qaban kana dhiisnee ykn dagannee, waan xixiqqoorratti yeroo, beekumsa, dandeettii fi humna keenya balleessuun bu’aan isaa eenyuuf ta’a jennee itti yaadnee jirraa? Rakkoolee jiranirratti rakkoolee biroo ofitti daballee sababa kanaan qabsoo bilisummaa keenyaa laaffisuuf yoo ta’e malee, waan dursa argachuu hin qabneef dursa kennuun Oromoof bu’aa hin fidu.
Mata duree kanaan barreeffama kana akkan dhiyeessu kan na taasisan dhimmoota adda addaatu jiru. Isaan kana keessaa tokko tokko tuttuquun yaala. Keessumaayuu ammoo akkan barruu kana qopheessu kan na kakaase waayee Oromummaa fi Islaamummaa ilaalchisee haasa’a dhiyoo kana Obboo Jawaar Mohammediin godhame fi sana boodas barreeffamoota adda addaa marsaalee intarneetaarratti mul’atanii dha. Namootni dhimma tokko karaalee adda addaatiin hubachuun; ilaalcha adda addaa irratti qabaachuun; hiika adda addaas kennuun waanuma jiru dha. Haa ta’u malee, namootni yaada ofii yoo dhiyeessan beekaniis ta’ee otuu hin beekin wanti isaan dhiyeessan kun dhimma guddaa Oromoorratti, keessumaayuu qabsoo bilisummaa keenyaarratti miidhaa fiduu danda’a. Isa kana hubachuu dhabuun keenya rakkoolee hin yaadamneef nu saaxiluu danda’a. Yaada keenya yoo ibsannu bilchinaa fi ofeeggannoo cimaadhaan itti yaadnee dhiyeessuu qabna jechuu kooti. Yoo akkana hin taane, diinnillee qaawwa argatetti fayyadamee, tokkummaa ilmaan Oromoo laaffisuuf carraa argachuu danda’a jechuu dha.
Haasa’a Obboo Jawaar godhe Oromoo TV irratti daawwadheen ture. Akkan ofii kiyyaa hubadhetti, akka naaf galetti, haasawni inni godhe hammeenya waan qabu natti hin fakkaatu. Ani Obboo Jawaar ittisuuf otuu hin taane, akka inni dubbatetti, ifattis ta’ee dhoksaadhaan; alattis ta’ee mana keessatti, sochii musiliimaa fi QBO ilaalchisee gama addaa addaaatiin waan jedhamu ibsuu yaalee; achumaanis Oromummaa fi Islaamummaan wal gargaaran malee wal dura hin dhaabbatan waan jedhe natti fakkaata. Dhugaa dha, waayeen qabsoo bilisummaa fi amantii yoo ka’u tilmaama gara garaa keessa akka nama galchu beekamaa dha. Otuu danda’ame, amantii fi siyaasaa addaan baasnee ilaaluun gaarii natti fakkaata. Haa ta’u malee, bakkee tokko tokkorratti dhimmootni kun lamaan walirratti rarra’uun isaanii hin oolu. Kan Obboo Jawaar ibsuu yaales waayeedhuma kana natti fakkaata. Waan inni dubbate sana hundaa tokko tokkoon asitti dhiyeessuun barbaachisaa ta’uu batullee, akka inni jedhetti Oromummaa fi Islaamummaan waan addaan bayuu hin dandeenye; isaan kun lamaan takka waliin kufan takka waliin ka’an kan jedhu dha.
Obboo Jawaar waayee kana ibsuuf akka ragaatti seenaa dhiyeessee ture. Yaaliin inni godhe walumaagalatti akka namootni yaadanii fi/ykn diinni olola oofutti otuu hin taane dhugaan jiru sochiin musliimaa qabsoo bilisummaa Oromoo ni gargaara kan jedhu dha. Akkuma mata dureen haasawa sanaa ibsuttis, “Mormii Muslimoota Itoophiyaatifi Qabsoo Oromoo: Walfaalleessan Moo waliiff tumsan?” kan jedhu yoo ta’u, asirratti wanti hubatamuu qabu waayee tumsaa ti malee waayee dursa argachuu Islaamummaa ykn Oromoummaa natti hin fakkaatu. Akka yaada fi ilaalcha kiyyaatitti garuu, yaadni sabummaa dura amantiitu dhufa ykn amantiitu dursa jedhu dogoggora dha. Amantii fi eenyummaa walbira qaqbnee yoo ilaalle, eenyummaatu dursa. Oromummaan ammoo eenyummaa Oromoo ti kanaaf waa hundaa dursuu qaba. Amantii kamiiyyuu haa ta’u: Islaamas ta’ee kiristaana ykn waaqeffannaan Oromummaa (eenyummaa) booda dhufu. Amantiin kan dhuunfaa ti; Oromummaan kan waloo ti. Amantii qabnu ykn hordofnu yoo barbaadne yeroo feene jijjiiruu dandeenya. Eeenyummaa keenya garuu, jaalannus jibbinus, jijjiiruu hin dandeenyu.
Kan biraa, carraa kanaan wantin jechuu barbaadu, warri “sabummaa dura amantiitu dursa” jedhan, kun dogoggora guddaa akka ta’e hubachuu qabu. Sabni tokko yoo hin jiraatne, amantiin isaa jiraachuu hin danda’u. Sabni ykn uummatni tokko bilisummaa yoo hin qabaanne, amantiin isaaas bilisummaa qabaachuu hin danda’u. Bilisummaan sabaa bilisummaa amantii isaa mirkaneessa jechuu dha. Islaamummaa, kiristaanummaa fi waaqeffannaan hundi isaaniituu qaama (subset) Oromoo ti; Oromoon ykn Oromummaan garuu hunda kanaa hammataa (set) dha. Kan hundaa hammatu kun ammoo hunda dura dhufa; dursa argachuus qaba. Asirratti mormiin yoo jiraatellee, kun dhugaarraa fagaachuu ta’a. Akkuma Obboo Jawaar ibsuu yaale, otuu Oromoon dursee jiraachuu baatee, otuu Oromummaan dursuu baatee, kan isa booda dhufe Islaamummaan hin jiraatu jechuu dha. Karaa biraatiin yoo hubatamus, akkuma Jawaar jedhe, Islaamummaatu Oromummaatti dhufee, akka keessummaattillee ilaalamaa ture malee Oromummaan booda hin dhufne jechuu dha. Raabaa Dooriitu Islaamummaa ittise yoo jedhus, Oromummaan dursee jiraachuu fi humna cimaa qabaachaa akka ture agarsiisa.
Egaa, waayee sochii musilimaa fi QBO ilaalchisee waan Obboo Jawaar dubbate xumuruuf, sochiin musilimaa QBOtiif tumsa ta’uu danda’a jedheen yaada. Sochiin kun lamaan waan waldura dhaabbatan natti hin fakkaatu jechuu kooti. Sochiin musiliimaa yoo milkiidhaan xumurame, xinnaatullee QBOtiif karaa gaarii saaquu danda’a. QBOn galii hawwamu yoo gaye garuu, mirgi amantii kamiiyyuu akka kabajamu mamiin ykn shakkiin waan jiru natti hin fakkaatu. Olola karaalee adda addaatiin godhamu dhiisnee, waayee kana akkanatti hubachuun nagaa fi tasgabbii mooraa keenyaatiif murteessaa dha. Asirratti wanti ciminaan hubatamuu qabu, hammuma nuti waayee amantii fi QBO walittifidnee dubbannu; kanas ajandaa godhannu, diinaaf karaa baasuu ykn qaawwa uumuu akka dandeenyua dha. Har’a diinni fi alagaan, karaan isaan tokkummaa ilmaan Oromoo ittiin laaffisan hedduu waan ta’eef, kanarraa ofeeguun baay’ee murteessaa dha. Dubbii afaanii ykn harkaa walfuunee, micciirree hiika hin taane kennuun, rakkoolee jiranirratti rakkoo biraa dabaluun, qabsoo keenyas gara fulduraatti oofuu hin danda’u.
Karaa biraatiin ammoo, “…kan dursa argachuu qabu otuu jiruu maaliif dhimmoota biroorratti yeroo keenya fixna?” kan na jechisiise ammas barreeffamoota marsaalee intarneetaa irratti mul’atan tokko tokko dha. Kunis waayee maqaa Impaayara Itoophiyaa ti. Har’a nuti kan hubachuu qabnu, kan dursas argachuu qabu, qabsoo jalaqabame kana galii hawwamutti geessuuf; Wayyaanee nama-nyaataa kana barbadeessanii uummata Oromoo gabrummaa hamaa keessaa baasuu; Impaayarittii tanas sirna ishii wajjin hundeedhaan diiguurratti xiyyeeffachuu dha malee, waayee maqaatii miti. Maqaa ilaalchisee, Oromiyaa xinnoo ykn dhiphoos jennu, Oromiyaa guddoo ykn bal’oos jennu; akka dubbatamutti ykn barreessamutti maqaa Itoophiyaa tana jijjiirree Oromiyaa haa goonu jennus, kun amma barbaachisaa miti. Dura rakkoon jiru furmaata argachuu qaba. Rakkoo hatattamaatiifuu furmaatni otuu hin argamin achi fagaannee waan hin taane yaaduun ykn dubbachuun uummata afaanfaajjessuu natti fakkaata. Asirratti makmaaksa Habashaa tokkon yaadadha. Innis Afaan Amaaraatiin “Yammi labbas yeellaat, makkanaanab amaaraati” kan jedhu dha. Hiikni isaas Afaan keenyaan “Waan uffattuu hin qabduu, kan ittin ofmartu hawwiti” kan jedhu natti fakkaata.
Egaa, akkuman keeyyata duraa barreeffama kanaa keessatti tuttuqee dabre, rakkoolee hamaa fi gaafii bilbiltuu yeroo otuu qabnuu waan boru ta’uu danda’u ykn hin dandeenye har’a kaasnee afaanfaajjii uumuun ammaaf bu’aa waan qabu natti hin fakkaatu. Mee dhugaa haa dubbannu, waayee kana yoo kaasnu, Habashootumtuu nutti kofluu danda’u jennee yaadnee jirraa? Maqaa isaan har’a halkanii fi guyyaa kaasanii faarsaa jiran maqaa “Itoophiyaa” tana Oromiyaatti jijjiira jechuun dhiibboo hin ta’uu? Har’a Oromiyyaan dhiiga fi lafee ilmaan Oromootiin ijaaramate tunuu cicciramte dhiphachaa otuu jirtuu; tanaa bilisoomsuu dadhabnee; kan achi nurraa fagoo jiru yaaduun tapha natti fakkaata. Kun haala keessa jirru akka hubannuf malee, warra yaada akkanaa qaban xiqqeessuu fi tuffachuufii miti. Beekumsa fi dandeettii isaaniis gaafii keessa galchuu kiyyas miti. Wantin jechuu babaade, haala keessa jirru dagachuu hin qabnu; kan dursutu dursa jechuu kooti. Har’a wanti dursa argachuu qabu, akkamitti tokkummaa keenya cimsinee; humna Oromoo jabeessina kan jedhu dha. Yoo humna jabaa, cimaa fi abdachiisaa qabaanne qofa waan barbaadnu argachu dandeenya. Yoo kun hin jiraatne garuu, wanti hunduu abjuu ta’ee hafa.
Dhumarratti, wantin dubbistoota barreeffama kanaa beeksisuu barbaadu, haasawa Obboo Jawaar godhe keessatti qabxiileen qalbii kiyya harkisan tokko tokko waan jiraniif, isaan kana bali’inaan asitti dhiyeessuun ammoo waan barreeffama kana dheeressuuf, yeroo biraa itti deebi’uun barbaada. Keessumaayuu, wanti bakka adda addaatti jedhamu, “…amma yeroon tan islaamaa ti, tan musilimaa ti; waan Oromoo jettu tana ofirraa dhiisuu qabnaa…. qabsoon sabaa kuftee jirtii; ABOn kuftee jirtii…” kan jedhamu baay’ee diigaa fi yaaddessaa waan ta’eef, dhimma kana itti deebi’ee, kanarratti yaada koo ibsuun fedha. Hammasitti garuu dubbistoota barruu kiyyaattif gaafii cimaa tokko dhiyeessuun barbaada. Innis, “Qabsoon saba Oromoo dhuguma kuftee? ABOnis dhuguma kufee? kan jedhu dha. Gaafiin kun asitti salphaa haa fakkaatu malee, akka haala keenya gamaaggamnu kan nu taasisuu dha. Oromoon gaafii kana ofis walis gaafachuu qaba?
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
ADDIS ABABA —
Jiloonni araaraa Sudanii fi Sudaan kibbaa jalqaba baatii Fulbaanaa irra finfinneetti marii isaanii deebi’anii jalqaban.
Mariin isaanii irra caalaa waa’ee zayita boba’aa, dinagdee fi daldala naga eegumsaa fi dhimma daangaatti fuuleffate. Minssteerri dhimma kaabinee ka sudaan kibbaa Deng Alor maariin kun yeroo dhiyootti walii galtee xumuraa irra gaha yaada jedhu qaban.
Dhimma abbummaa kutaa zayita boba’aan badhaate kan Abiyeh marii ammaa kana irratti lafaa hin kaane yaadni araarteessota gamtaa Afriikaatiin dhiyaate jiloota gama lameeniittu ergamee jira jedhan.
Jila araar-teessota Sudaan irraa Bedreldin Abdallaa yaada dhiyaate sana irratti ka marii geggeessaa jiran ta’uu dubbatan.
Gabaasa guutuu mallattoo armaan gadii


text:
Jalalan Jirachuu
Nama jalanu tokko mishaa isa malee bada isaa irratti xiyyefachuu dhabuu.
Yeroo tokko sena abba mana fi hadha mana tokko dhagayeen turee, Hasawa gababadu irratti wali dhabani turani hasaya sana boda , walin hodani turani ( wal dubbisu didani turani). Isaani lammenu dura dubbisu hin barbane. Abban mana ganama subi sa’aa 12:00 ka’uu qaba turee kanafi hati mana wanta asin duraa kaftuf , afanin itti dubachuu wanta hin hinfenef , waraqa diqoo irrati “ganama sa’aa 12:00 na kasi “jedhee barresse kayefi rafe.
Guyya itti anuu ganama yeroo abban mana ka’u sa’aan 2:00 ta’era , Guddise aridhaan isaa jirti isheen jedheeti yeroo ka’uu isheenis waraqaa cituu irratti , “sa’aan 12:00 ta’eera ka’ii” jettee barressite bira ketefi turtee.
Yoo jalalan jirachuu barbane walif dhifama gochuu barachuu qabna. Macaafa qulqullu kessati “ Ari kessani irratti lafti akka isinitti hin dhine wanta hundayu callaa jalala irra kaya ” kana jecuhuun.
Karaa mataa kessani demu , ykn ajendaa mataa kessani irra jalala dursaa jechuudha. Efesoni 3:17 irrati phawulos:” Hundi kenna jalala irratti yoo ijarmane hundi kenyaa humna qunqulota qabana jedha” Yeroo jalalan walin jirachuu filanuu, humnafi gargarsaa Gofta argana hunda irra walitti dhufenyaa Gari qabana.
Hundumti kenyaa nama jalanu kessatti wanta garii isaani Dalagani male wanta hamma isani rawatani irratti xiyyefachuu hin qabnuu. Wanti tokko kan abba mana kiyya irra jaladhu tokkoo wantota hamma namoni dalagani hin argu nati fakkata , Garuu arguu dhabee otuu hin tane. Wanta hamma namni dalagu irratti xiyyefachuu dhabudhafi.
Kanuma Goftan yesuus kiristos kan nu barsise , bakke farisoni bayyeen wali gayaniti dubarti sebara irrati qabamte qabani itti fidani. Seri yeroo sani turee Dhakkadhaan rebamte haajjefamtu kan jedhuu turee. Goftan dalagaa isheetiif itti hin dheekamne. Garuu farisotani “ Namoni isini kessaa qulqullu ta’ee dhakka isaa duraa isheet haa darbatuu “ jedheen.
Namoni hundumti ofi isani kessa lalu jalqabane dubartis dhisani deman.Hundumti kena rakkina nama lalufi dhakka darbachuu hin dadhabnuu garuu, Namota birrafis hayama kenufi qabna namotni kunin rakkina isaan kessa darbani hin benuu. Rakkina issan qabanis hin hubanuu. Midhama onnee fi rakkina isaa irra jiruu hin beeknu.
Goftani namoni dubartiti himatani hagaa deemanin booda “Anile siti hin dhekamuu , deebite cubuu hin hojjatin ka’ii demi jedheeni”
Mee jalalan walin deemu habaranu , Mani qoqodame wanta kufufi , Mana kenyaa kessanti nagaa qabachuun bayee barbachisa. Dhifama gaffachuuf nama isaa jalqaba ta’aa. Dhifama namaf godhuuf arifadha.
Hamma iddo kana yoo dubisate atuu obsa qabada , “ obsa qaba jedhi comment godhii jalati”
Namni wayi al tokkoo gafi na gafatee turee , ati abba mana kee walin waliti dubatuu ? Dhuguma waliti dubana garuu , Abban mana kiyya jalalan akka walin deemnuf sammu isaa wanta amansiseef , waliti hin bunuu , wati irratti wali hin galee yoo hin jirane irratti akka wali hin gali wali gale walin demna garuu , yeroo tokko tokkoo yoo dogongori kan isaa ta’ee bayee tokkoo obsa kiyya dhabaa. Yeroo anafi abban warra kiyya walifune , ani wanta offi dalaguuf tahu inuman dalaga wanti hundi karaa kiyyan akka rawwatu barbada , garuu yeroon booda waqaayyoo nati dubatee. Halaa kiyya kana yoo hin jijjire abba mana kiyya gara nama badati akka issa jijjiru naaf hubatame. Abba mana kiyya guddise jaladhaa. Amali isaas akka jijjiramu hin barbane. Kanafi amala kiyya kessa wanta jijjiru qabu hunda sirrese.
Ademsa jalala kessatti namoni yeroo murasan booda Jalalan akka walin deemu qabana hin dagatani. Kana booda onnen isaani akka jijjirame hubatani. Yeroo bayee hin dagetuu anafi isheen nama garagarati bayee nati jijjiramte , ykn jijjirame jedhuu
Anaaf Abban mana kiyya jalalan akka walin deemu qabnu wali yaddachifna , Nama jiruu kessani kessatti dhufee kana Goftatu isinif kene waan tahef gamaa kessanin fayyaluma kessani yoo mudhiftani waqayyoo isinif wanta bayee kan issin ebbisuni qaba. Tokkon tokkon kessani kabaja wali qabadhaa. Akka mataa kessani kabajamu barbadani isinis kabajaa. Sana booda waqayoo wanta isaa irra egamu hin rawwata achin booda Jalalan jiratuu.
Hamma iddo kana yoo dubisate atuu obsa qabada , “ obsa guddaa qaba jedhi comment godhii jalati”
Author : Victoria Osteen


text:
Oromo / Oromiffa
Karaa haaraa deegarsa buufataawwaan Seattle!
Waraaqaawwaan filannoo Dimookiraasii jiraattoota Seattle'f carraa kenni buufataawwaan naannoo akka deegaraaniifi mootummaa isaanii keessaatti hirmaattoota akka ta'aaniif Itti dabalee,Waraaqawwaan filannoo Dimookiraasii kan salphisu kadhimaamtootaaf deeggarsa buufatawwaanii ofi isaaniif.
Ammajjii 2017 irraa eegalee,jiraattoonni Seattle muraasni Waraaqaawwaaan filannoo afur kan kenname,gatiin tokkoo isaa $25dha. Waraaqawwaan filannoo muraasni kan kennamuu danda'aan kadhimaamtootaaf Mana maree Magaalaaf dorgoomaan yookiin Abbaaa Seeraa Magaalaa filannoo 2017 Seattle keessaa Sagantichi kan bal'attuu qomoo Gurguddaa 2021 hammaachuuf
Waraaqaawwaan filannoo argachuf, ati dirqaama:
- Jiraataa Seattle,
- Yoo xiqqaatte Umrii waggoota 18, fi
- Lammii U.S.,Sabummaa U.S,yookiin jiraataa dhaabbataa seeraa
Ati gadibuusuu yookiin nmeeshaalee kana piriintii gochi hawaasa kee keessaatti fayyadamuuf
Uunka Sagantaa Filannoo Dimookiraasii
WaraaqaafilannooDimookiraasiijechuunmaaljechuudha?
sagantaa Waraaqaawwaan Filannoo Dimookiraasii: Akkamittiin Kadhiimaamaa qopheessuun danda'amaa


text:
1Yoosiyaasa na7ai Yihudaa Kawoi Yo7aqeemi koiro kawotido wode, ha qaalai GODAAPPE yiis. 2GODAI tana hagaadan yaagiis; "GODAA Beeta Maqidasiyaa dabaaban eqqa. Eqqada GODAA Beeta Maqidasiyan goinnanau Yihudaa katamatuppe yiya ubbaayyo oda. Taani, 'Oda' gaada azazido qaalaa ubbaappe issuwaanne ashshoppa. 3Ooni erii, eti siyidi, bantta iita ogiyaappe simmanaakkonne. Yaatiyaakko taanikka eta oosuwaa iitatettaa gishshau, eta xaissanau qoppidoogaa agga bayana. 4"Etayyo yoota; 'GODAI hagaadan yaagees; "Intte taani yootiyoogaa siyennan ixxikko, taani intteyyo immido higgiyan beennan ixxikkonne, 5(intte siyennan ixxinkka) taani zaara zaarada inttekko kiittido, hananabaa yootiya ta ashkkaratu qaalaa siyennan ixxikko, 6yaatikko taani ha Beeta Maqidasiyaa Seelodan oottana. Ha katamaakka sa7an de7iya kawotettatau ubbau qanggetta oottana" yaagees' yaaga" yaagiis. 7Ermmaasi GODAA Beeta Maqidasiyan ha qaalaa yootishin, qeeseti, hananabaa yootiyaageetinne asai ubbai siyidosona. 8Qassi Ermmaasi GODAI, "Asa ubbaayyo oda" giidi a azazido qaalaa ubbaa yooti polido wode, qeeseti, hananabaa yootiyaageetinne asai ubbai a oiqqidosona. Oiqqidi, "Neeni haiqqanau bessaasa! 9Neeni, 'Ha Beeta Maqidasee Seelodan hanana; qassi ha katamaikka baisanne ona gidana' yaagada, GODAA sunttan aissi hananabaa yootadii?" yaagidosona. Yaagidi GODAA Beeta Maqidasiyan shiiqida asati ubbai Ermmaasa dooddidosona. 10Yihudaa halaqati hegaa siyido wode, kawuwaa keettaappe kiyidi, GODAA Beeta Maqidasiyaa yiidosona. Yiidi GODAA Beeta Maqidasiyaa yuushuwaa gimbbiyau Ooratta Penggiyaa giyo penggiyan uttidosona. 11Qeesetinne hananabaa yootiyaageeti halaqatuyyoonne asaa ubbaayyo hagaadan yaagidosona; "Intte intte haittan siyidoogaadan, ha bitanee ha katamaa bollan hananabaa yootido gishshau, i haiqqanau bessees!" yaagidosona. 12Yaagin Ermmaasi halaqatussinne asaa ubbaassi hagaadan yaagidi haasayiis; "Ha intte siyido qaalai ubbai ha Beeta Maqidasiyaa bollinne ha katamaa bolli, 'Hanana' gaada taani yootana mala, GODAI tana kiittiis. 13Hegaa gishshau, ha77i intte ogiyaakka intte oosuwaakka laammite; GODAA intte Xoossaa qaalau azazettite. Yaatikko, GODAI intte bolli ehaana giido iitabaa aggiigana. 14Tana gidikko, taani intte kushiyan de7ais. Intteyyo lo77onne suure milatidabaa ta bolli oottite. 15Intte mati siree bainnan issibaa erite. Intte tana worikko, intte intte bolli, ha katamaa bollinne a giddon de7iya asaa bolli xillo suuttaa acuwaa ehaana. Aissi giikko, taani ha qaalaa ubbaa intte haittan yeggana mala, tumuppe GODAI tana kiittiis" yaagiis. 16Yaagin halaqatinne asai ubbai qeesetuyyoonne hananabaa yootiyaageetuyyo hagaadan yaagidosona; "Ha bitanee haiqqanau bessenna! Aissi giikko, i GODAA nu Xoossaa sunttan nuuyyo yootiis" yaagidosona. 17Dere cimatuppekka issooti issooti eqqidi, shiiqida asaassi ubbaassi hagaadan yaagidi yootidosona; 18"Hizqqiyaasi Yihudan kawotido laittan Mooreshetappe yiida Mikiyaasi Yihudaa asau ubbau hagaadan yaagidi, hananabaa yootiis; 'Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; "Xiyoonee shooqaadan goyettana. Yerusalaame katamaikka qolettidi, shuchcha doore gidana. Beeta Maqidasee keexettido deree woraa maayana" yaagees' yaagiis. 19Yaatin, Yihudaa Kawoi Hizqqiyaasinne Yihudaa asai ubbai a woridee? CHii, Hizqqiyaasi GODAASSI yayyidi, GODAAYYO watiwatiis. Watiwatin GODAI ba oottana giido iitabaa aggiigiis. SHin nuuni nurkka nu bolli pala iitabaa ehaana hanoos" yaagiis. 20(Qiriyaati-Yi7aariima giyoosan de7iya SHamaa7iyaa na7aa Ooriyoona giyo issi hara bitanee de7ees; ikka Ermmaasi yootidoogaadan, ha katamaa bollinne ha biittaa bolli GODAA sunttan hananabaa yootiis. 21Kawoi Yo7aqeemi, a olanchchati, a oosanchchati Ooriyooni yootidoogaa siyido wode, kawoi a woranau koyiis. Ooriyooni hegaa siyidi yayyidi, Gibxxe biitti baqatiis. 22Gido shin, Kawoi Yo7aqeemi Akiboora na7aa Elnnaataananne hara asata Gibxxe kiittiis. 23Eti Ooriyoona Gibxxeppe kessidi, Kawuwaa Yo7aqeemassi efiidosona. Efin bisuwan i a worissidi, a ahaa dere makkaanan olissiis.) 24SHin Saafaana na7aa Ahiqaami Ermmaasa maaddido gishshau, asai a woranau aattidi immibeenna.
Copyright
Learn More


text:
Dhaabbatichi kaleessa bilbila ismaartii isa jalqabaa Nookiyaa 6 jedhamu gabaadhaf dhiyeessuusaa ifoomsera.
Bilbilichi bal’ina iskiriinii iinchii 5.5 kan qabu yammuu ta’u, andirooyidii nuugaat ooppireetiing siistama 7.0 fayyadama.
Nookiyaa 6 proosasara ooktaakoor kwaalkoom snaapdiraagoon 430 kan qabu yammuu ta’u, raamii GB4 akka qabu himameera.
Intarnaal meemooriin isaa GB64 yammuu ta’u, meemoorii kaardii itti bituun amma GB 128 ol guddisuun ni danda’ama jedhameera.
Kaameeraan duubaa meeggaa piiksilii 16 yammuu ta’u, kan fulduree ammoo 8.
Bilbilli isimaartii kun baatirii 3000mAh kan qabu yammuu ta’u, baatirichi bilbilarraa kan buqqa’u akka ta’es himameera.
Sim kaardii 2 (gosa GSM + CDMA fi GSM + GSM) battalatti fudhachuu danda’a.
Kaampaaniin Fiinlaand HMD, akka ifoomsetti Nookiyaa 6 gabaa Chaayinaarratti kaleessa Doolaara Ameerikaa 246n gurgurameera.
Maddi: www.techworm.net


text:
Amerikaan perezidaantii filachuuf nama hedduu wal dorgomsiifachuutti jirti. Godina gara garaa irra yaahaa;Caucus, Primary jechaa godina gara garaa irra maranii dorgoman.
Dorgommii Super Tuesday,godinii Amerikaa 11 kalee bahee fialte Demokiraatik keessaa jaartii perezidaanti Bill Kilinton,Hilarii Kilintonitti moo’e.
Hilariin godina 11 keessaa; Tennessee Alabama, Georgia, Arkansas,Virginia, Texas fi Massachusetts moote.Nami isii waliin gama Demokiraatikii dorgome Sanders;Vermont,Oklahoma, Minnesota, fi Colorado moo’e.Gama Rippaabilikaan keessaa ammoo dureessaa abbaa horii biliyoona hedduu;Donald Trumphitit moo’e.
Innilleen Arkansas,Georgia, Alabama, Tennessee, Virginia, Vermont fi Massachusetts.Senator Ted Cruz ammoo godina Texas, Oklahoma fi Alaska moohe.Senator
Marco Rubio ammoo Minnesota moohate.Ted Cruz akka miilotii isaa dorgommi dhiisanii Donald Trump moohuuf irratti wal gargaaran gaafate.
Dorgommiin Super Tuesday dhuamattee amma dorgommii Primary fi Caucus jedhanitit hafa.
Hagayya 8-21,2016 Rippaabilikaanitit abbaa perzidaantii tahuuf filata.Hagayya 25-28,2016 Demokiraatikitti nama perezidaanti tahuuf filata.Sadaasaa 8,2016 irratti filannoo perezidaantummaatti godina 50nu keessatti jalqaba.
Haga guyyaan filannoo guddaan gahutti jarii walti hafe godinuma gara garaa yaahee wal dorgoma.
Namii perezidaantii tahu Ammajii 5, 2017 beekamaa Ammajii 20,2017 eebbisanii hujii jalqaba.


text:
Dorgommii waancaa kubbaa miilaa addunyaa guyyaa 13essoo keessa jiran ta marro 40 caalaan tapahtanitt goolii 120 caaltutti gale.
Haga Neymerarii fi Messiitti goolii afuriin tokkeessoo jira.Tapha Arjentiinaatti goolii 5tti gale. Argentiinaan sadii,Naayjeeiryaan lama galfatte.Qara Meesiitti daqiiqaa sadeessoo irratti keessa buufatee Ahmed Muusaatti daqiqaa afreessoo irratti goolii tokko galfatee 1-1 tahan.
Meesiin ammallee daqiiqaa 46 irratti dabalatee 2-1 tahan.Ahmed Musaalleen daqiiaa 47 irratti tanaan lammeeffachu jedhee keessa abuufatee 2-2 tahan.
Marco Roojoolleen goolii sadeessoo daqiiqaa 50eesso irratti Arjentiinaa galchee taphii 3-2 dhumate.
Goolii lamaan Ahmed Muusaa galchetti akka Naayjeeriyaan waan bara 1998 asitti argattee hin beette biyya 16n dorgommii tanaa walti hafan tolche. Arjentiinaalleen dorgommii tanaa qaata dabarte.Ahmed Muusaa gurbaa ganna 21,kialbi Raashiyaa CSKA taphata.
Gama kaaniin ammoo taphataan Uraagaay Luuhis Suharez dhiyoo dorgommi kubbaa miilaa Biraazilitti irratti ittuma gadi jedhee nama taphataa Xaliyaanaa waliin taphatan tokko kutate.
FIFA dubbii tana hubatee akka waldaan kubbaa miilaa Urugaayii fi namichi nama ciniine jedhan kunillee haga galgala kanaatti yaada isaani kennan hahaje.
Suhareziin kun daqiiqaa 80esso irratti taphata Xaliyaanaa Giyorgiyo Chiellini adoo kubbaa wal irratti qabuutti jiranuu ittuma gadi jedhee gurmuu bitaattii kutate.
Fifan dubbii tana qorachuutti jiraa yoo balleessaa itti muran Suhaarez dorgommii hedduu irraa dhaabuu dandahan.
Xaliyaanii namii irraa ciniiname tun kalee moohamtee dorgommii kubbaa miilaa keessaa baatee Uraagaay ammo biyya 16n walti hafan keessaa tokkoo ammallee tapha adii afurillee taphachuu dandeetti.


text:
1Saa7ooli Pilisxxeema asata yedettiyoosaappe simmin, "Daawiti Enggaada katamaa matan de7iya bazzuwan de7ees" giidi ayyo yootidosona. 2Israa7eela ubbaa giddoppe doorettida heezzu sha7u asaa Saa7ooli ekkidi, Daawitanne a asaa koyanau, "Wora Deeshshati Geessiyo Zaallaa" giyoosaa mati biis. 3Saa7ooli ogiyaa doonan dorssaa birddiyaa matan de7iya gonggoluwaakko yiis; yiidi sheeshshau uttanau gonggoluwaa giddo geliis. Geliyo wode Daawitinne a asai gonggoluwaayyo giddokko shiiqidi uttidosona. 4Daawita asai a, " 'Hekko taani ne morkkiyaa ne kushiyan aatta immana; neeni a ne koyidoogaadan oottana' yaagidi GODAI neeyyo yootido gallassai hachcha" yaagidosona. Daawiti Saa7oola erissennan shiiqidi, Saa7oola maayuwaa xeeraappe qanxxi ekkiis. 5Qanxxidoogaappe guyyiyan, Daawiti ba wozanan azzaniis. 6Azzanidi Daawiti ba asata, "GODAI tiyidi kawoyido ta godaa taani hegaa oottanaagaa woikko a bolli ta kushiyaa denttanaagaa GODAI taappe haasso; aissi giikko, GODAI tiyidi kawoyidoogee a" yaagiis. 7Daawiti hagaadan seeridi, Saa7oola ba asan boshissennan diggiis. Saa7ooli gonggoluwaa giddoppe kiyidi, ba ogiyan geliis. 8Saa7ooli biidoogaappe guyyiyan, Daawiti gonggoluwaa giddoppe kiyidi, Saa7oola, "Ta godau, kawuwau!" yaagidi xeesiis; xeesin Saa7ooli guyye simmidi xeelliis; Daawiti biittan duge gufannidi, Saa7oolayyo ziggiis. 9Yaatidi Daawiti Saa7oola, " 'Daawiti nena qohanau koyees' giya asatu qaalaa neeni aibissi siyai? 10Ha gonggoluwaa giddon GODAI nena hachchi taayyo aatti immidoogaa neeni ne aifiyan be7adasa; taani nena woranaadan amaridaageeti tana denttettidosona; shin taani, 'GODAI tiyidi kawoyidoogaa i gidiyo gishshau, taani ta godaa bolli ta kushiyaa denttikke' yaagada nena ashshaas. 11Ta aawau, be7a; ta kushiyan de7iya ne maayuwaa xeeraa hagaa xeella! Ne maayuwaa xeeraappe qanxxa ekkaas; shin nena worabeikke; taani nena qohabeennaagaanne makkalabeennaagaa akeekada era; taani nena qohabeikke; shin neeni tana woranau shankkataasa. 12Nebaanne tabaa GODAI pirddo; GODAI neeni tana qohidoogaa haluwaa kesso; shin taani ne bolli ta kushiyaa denttikke. 13Beni wode, 'Iitaa oottiyaageetuppe iitabi kiyees' yaagiyo leemisoi de7ees; hegaa gishshau, taani nena kushiyaaninne bochchikke. 14Israa7eela kawoi o bolli kiyidee? Neeni oona oiqqanau koyai? Haiqqida kanaa woikko kasttolliyaa koyai? 15GODAI nu giddon daannato; nebaanne tabaa i pirddo; ta yohuwaa xeellidi, ta gishshau i mootetto; ne kushiyaappe tana i ashsho" yaagiis. 16Daawiti Saa7oolayyo haasayiyoogaa wurssido wode, Saa7ooli Daawita, "Ta na7au Daawitaa, hegee ne qaalee?" yaagiis; yaagidi Saa7ooli ba qaalaa xoqqissidi yeekkiis. 17Qassikka Daawita, "Neeni taappe aadhdhida xillo; aissi giikko, taani neeyyo iitabaa oottin, neeni taayyo lo77obaa oottadasa. 18GODAI tana hachchi neeyyo aatti imminkka neeni tana worabeenna gishshau, taayyo neeni oottido lo77obaa tana bessadasa. 19Asi ba morkke demmidi qohennan yeddiiyye? Neeni taayyo hachchi oottido kehatettaa gishshau, GODAI nena anjjo. 20Ha77ikka neeni Israa7eelau kawo gidanaagaanne Israa7eela kawotettai ne maataa garssan eqqanaagaa taani erais. 21Ha77i simmi taappe guyyiyan, ta zerettaa neeni duuttennaadaaninne ta sunttaakka ta aawaa keettaappe quccennaadan GODAA sunttan taayyo caaqqa" yaagiis. 22Yaagin Daawiti Saa7oolayyo caaqqiis. Hegaappe guyyiyan, Saa7ooli ba soo simmidi biis; Daawitinne a asai pude qatuwaa biidosona.
Copyright
Learn More


text:
GAA’ELA MILKAA’INA QABU QABAACHUUF DHUDHALEE NU BARBAACHISAN SADDETTAN!
“ Gaa’ela keessatti milkaa’uun nama gaa’elaaf mijataa ta’ee argachuun miti. Nama gaa’elaaf mijatu taanee argamuuni malee.” _Barnet R. Birikner Wagga lamaan dura aniif maatiin kiyya jireenya salphaa ta’e tokkoo geggesaa turre. Waan waliin isaa hin beekamne mana keenya keessatti walitti qabamuun qarshii,humnaafi yeroo keenya saamaa jirachuu isaa barree. Kanaaf imala waan qabnu gurguruu, gargaarsaan nama biraaf gumachuu, akka deebi’ee hojiitti seenuu gochuufi ballesuu yada jedhu qabanne socho’u eegalle. Kana gochuun keenya Murtii jirenyaa kenyatti murteessinee keessa isa baay’ee gaarii turee. Yeroo waan mofa’ee jireenya keessa jiru ballesuu egallu gutumma gutuutti addunyaa haaraa nuf banamee agarra. Waan gatii gudda laannuf irra caalaa yeroo akka qabnu hubanna. Sababa kanaaf yeroo irbaata itti nyaatnuu dheeraa qabanna, matii waliin karaa gubba deemuuf yeroo arganna, akkasumas qarshii baay’ee waan gatii qabuu irratti baasnuu nii qusanna…Fakkenyaaf yeroo bashananaa handaara bishaanitti qarshii ittin dabarsinufaa. Waan hin barbachisne jireenya keenya irra ballesuun waan barbaachisaa ta’eef xiyyefanno akka laannuf nu gargaara. Eegaan nuttis jireenyi dhugaan akka achitti argamuu kalaqannee.
Yeroo hedduu gaa’eelli keenya daandii ta’ee tokkoo hordofa turee. Jalqaba irratti,yeroo wal malee homaa hin qabnee, xiyyefannon keenya akkamiin gaa’ela gaarii ijjarra irra jira. Yeroo waliin jiraaxchaa deemnu garuu jinniin dhuftee jireenya keessatti kuufamaa deemuun gaa’ela milkaa’ina qabuu geggesuuf wantoota nu barbaachisan irra nu faggesaa deemuu. Battaluma kana waa’ee ga’ella kenyaa achi gatnee gatii mana keenyaa yadda’uu eegalla. Gaa’elli keenya fayya ta’uu irra dabtarri qusanoo yeroo sooroma baanuu nagaa ta’uusaf yaaduu eegalla. Nama sire irra ciisu caalaa konkolataa keenya mana gaarajii jiruuf xiyyefanno lachuu eegalla. Wantrootnii rakkina uumann mana keenya keessatti walitti qabamuu waan eegalaniif qarshii,humnaafi yeroo keenya irra caala nu jalaa fudhachuu eegaluu. Sana booda waan gaa’ela keenya geggesuuf baay’ee barbaaachisoo ta’aniif kan irra nuuf hafu waa xiqqoo taatee agarra. Cimdiin oggumaa qabana manni bareedaan, konkolaataan, akkasumas qarshiin ga’aa yeroo soroma baahan itti fayyadaman dabtara qusanno irra qabaachuun garii akka ta’ee beekuu, garuu gaa’ela milkaa’ina qabuu ageggesuu akka hin taanes nii hubatu. Dhudhalee barbaachisoo ta’an kan biroon hedduu akka ta’an nii beekuu. Kana sababeeffachuun qarshii humnaafi yeroo isaanii GAA’ELA MILKAA’INA QABU QABAACHUUF DHUDHALEE NU BARBAACHISAN SADDETTAN haala isaaniif argamsiisu irratti fayyadamuuf.
1) JAALALAAF AMANAMUU. Jaalalii nama jaallataniif amanamumma qabachuudha. Jaalalli haala filmii nutii yeroo baay’ee kara fodaa TV kenyaa ilaallu fi asoossama waa’ee jaalalaa irrattii barrefamee argamuu eessaf eessatti caala. Mirri nii dhufas nii deemas, garuu murranoon aarsaa dhugaa kaffaluu barabaraan jiratuu jaalala dhugaa jedhama. Bu’aa ba’ii jireenyaa keessatti, jitreenyi toluus baduus jaalalli dhugaan jiraatadha. Yeroo haalotnii qixa qabatanii deemaa jiranitti aarsaa jaalaltii dhugaan nurra barbaadu kanfaluun salphaa ta’uu mala. Jaalaliin dhugaan garuu kan ibsamuu haala hin mijjanee keessatille hammam jaalala sana tursuuf cimnee akka dhabbanee jiruun safarama.
2) WALQUNNAMTII SAALAA ILAALCHISEE AMANAMUMMA QABACHUU! Amanamuuma Walqunamtii saala gaa’ela kessatti qabaachuu jechuun qaamaan walqunnamtii nuun rawwanuu olii. Ijaan,sammuun, onneen akkasumas qalbii keenyaan ejuu dandeenyaa. yeroo nama kanbiraa waliin walqunnamtii saala gochuu hawwinuu, amantaa walqunnamtii saala irratti gaa’ela keenya keessatti qabnuu aarsaa gochaa jirra. Walqunnamtii kee yeroo hundaa kunuunsuun gutumma gutuutti hariyaa gaa’elaa keef laadhuu. Ejuu dhiisuun waan dhufu ilaaluun namuusa qabachuu baruu jechuudhaa. Waanta ija kee,onnee keefin qalbii kee qabuun akka atii ejjitu si godhuu didii.
3) HIRIYAA GAA’ELAA KEEF KABAJA QABADADHU! Hundii keenya dadhibina kan qabni yeroo ta’u hariiroon ammo dadhabina kunneen waan adunya kana irra jiru hundaa ol ifatti baasa. Gaa’ela gaarii ijaaruuf bilokettin baay’ee barbaachisaa ta’ee dandeetti ati nama waa hundaan ga’umsa akka hinqabne ta’uu kee ibsu amntee fudhachuu, doggogora nama hojjetu ta’uu kee beekuufi dhiifama gaafachuu keetii. Anatuu caalaa hiriyaa gaa’elaa kee irratti agarsiisuun walitti mufachuu waan fiduufi hariiroon kee fuldurratti akka hin deemneef gufuu sitti ta’aa. Yoo kanaan miidhamtee jirta ta’eeqalama kee kaasii safiisaan waan hiriyaan gaa’elaa kee sicaalaa dalagdu sadii katabii. Kana shaakaluun akka atii hiriyaa keef kabaja qabatu sigargaaraa. Yeroo barbaachisaa ta’etti irra deebiin dalagii.
4) OBSA/ GARAA DHIIFAMAA! Ergaa namnii doggogora hindalagne hin jiraanne, obsiifi garaa dhiifamaa qabachuun gaa’ela milkaa’ee qabaachuu irratti bakka ol’anaa qaba. Gaa’ela keessatti ciimdiiwwan milkaa’ina galmeessan walii isaaniif obsaafi garaa dhiifama walii isaniif godhu kan dhuma hin qabne qabuu. Doggogora isaanii osoo hin dhoksiin kan amananiifi namnii kamuu doggogoruu nii mala jedhanii yaaduu. Badii yeroo darbee kaasuun wal hin cinqan. Yeroo doggogorii uumamuus doggogora uumameef benyaa fudhachuu ykn haaloo bahuu hin yaadan. Yeroo darbee keessatti yoo hiriyaa gaa’elaa keen midhamtee kan jirtu ta’ee, dhiifama godhiif. Onneekeefi hariiroo keef billisumma laataa.
5) YEROO- Hariiroof yeroon hin kennamu taanaan hojjechuu hin danda’uu. Walitti dhufeenya milkaa’ina qabu nuti jennu yeroo qulqullin qabukan itti yaadamee yoo waliin dabarsinedha. Yeroo qulqullina qabu ammo baay’ina malee kan inni jiraachuu danda’u darbee darbeetii. Hariiroo atii hiriyaa gaa’elaa kee waliin qabdu ammo baay’ee isaa kaaniin ol kan ta’eefi gadiifageenya qabachuu waan qabudha. Kanaaf walitti kamuu ol yeroo kenuufiin barbaachisaadha. Yoo kan siif danda’amuu ta’ee guyyaa guyyaan hiriyaa gaa’elaa keef yeroo adda ramadiif. Bellamnii halkanii ammo lamman keessanii waan miidhu miti.
6) HAQAAFI AMANAMUUMMA– Gaa’ela keessatti dhudhalee kun lameen baay’ee barbaachisoodhaa. Garuu amanamuumman yeroo gafaataa. Ofiitoo ta’uu dhiisuu dandeessa,kutannoo qabachuu dandeessa,obsas qabachuu dandeessa. Ta’uus amanamumman yeroo gaafachuun isaa hin hafu. Amanamummaan qaba kan nuun jedhamnuu torban,ji’aa ykn waggaa booda erga bakka niin jira jenne dubbanne sanatti jiraachuu keenya mirkaneessinee ykn bakka itti niin argama jenne sana genyee yoo argamnedha. Yeroo waan gaafatuuf ammuma kana jalqabii…Yoo Amanamumma irraa deebiin jireenya keetti fiduu barbaada ta’ee irra caalaa ifaajii so gaafataa!
7) WALQUUNAMTII! -Cimdoonnii gaa’ela isaanitti milkaa’inaa argataan hamma danda’aman walquunnamuu. Waa’ee sagantaa ijoolle isaaniif baasanii, Waa’ee waan bituu qabanii fi Waa’aa kanfaltii rawwatanii waliin mari’atuu. Kana qofaan garuu hin dhaabbatanii. Waa’ee waan abdatanii, abjuu,Sodaa Aarii isaanii ibsachuufille wal qunnamuu. Waa’ee jijjirama Ijoolle isaanii irratti argame qofaa osoo hin taane waa’ee jijjirama onneefi qalbii isaanii irratti ta’eelle nii mari’atuu.
8) OFIITUMMA IRRAA BILIISA TA’UU!- Yoo qorannoon hin ibsuuf kan ulfaatu ta’ellle gaa’elli baay’een kan diigamu offitummanii. Qorrannoon akka jedhutti kan ceepha’amuu qabu maallaqa, Of kennu dhabuu,ejjumaa,waliigaltee dhabuu haa jedhan malee sababnii inni guddaan offitummadhaa. Namni offitoon ofii isaa ykn ishee qofaaf waan yaadaa nama biraaf obsa kan hin qabneefi akkamiin akka cimdii gaa’elaa gaarii ta’uu baruu hin danda’aa. Hawaii,abjuu fi jireenya kee hiriyaa gaa’elaakeef qoodi. Sana booda jireenya waliin jiraachuu eegalaa. Qabxiileen armaan olitti ka’aan sona gaa’eelaa jechuun waamuun hin danda’amaa. Kanaaf qajeeltoon kunuunsii waan qabduu irratti baasii.Waan armaan olii cufa galmaab gahuun jireenya kee hundaa Si gafaachuu danda’aa. Garuumoo fudhachuutu irra jirasii.Waan hundaa ol gaa’elli milkaa’inaa qabu waan yeroof akkasumaan jireenya keessatti duukaa fiignu hundaa nii caalaa.Barabaraan nu waliin jiraatas!
Kan hiike:Tamasgeen Axinaafuu
Maddaa:http://www.becomingminimalist.com/8-essentials-for-a-successful-marriage/
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017


text:
Kan itiyoophiyaa keessatti labsamee jiru – labsii yeroo hatattamaa kan ittiin hojii irra olochamu yokaan raaw’achiisamu – qajeelfamni ba’ee eega dheengaddaa Maddeen Oduu Mootummaa fi ka biroodhaan tamsaasamaa jira. Labsicha raawwachiisuufis wixinee tumame irratti manni mare ministirootaa Jimaata dabre mari’atee raggaasise.
Koomaand poostiin labsicha raaw’achiisuuf hundaa’es hojii jalqabuu isaa, maddeen oduu mootummaa beeksisanii jiran.
Sakreetaariyaatiin koomaand poostichaa fi ministarri Ittisaa Itiyoophiyaa - obbo Siiraach Fageessaa – qajeelfamoota hojii-irra oolfama yokaan raawwii labsichaa akka ibsanitti, kanneen labsichaan dhorkaman:
• Bakka hundatti kakaasiiwwan jeequmsa uumuu danda’an gaggeessuu,
• Dhaabbilee shororkeessaa waliin qunnamtii kamuu uumuu, ergaa dabarsuu, miidiyaalee isaanii - OMN, ISAT fi ka biroo caqasuu
• Hiriira ba’uu,
• Tajaajila hawaasummaa laachuu dhabuu/cufuu,
• Dhaabota barnootaarratti qoqqobbii kamuu uumuuf yaaluu,
• Iddoowwan oolmaa fi ispoortiitti kakaa’umsa kamuu gaggeessuu,
• Bu’uuraalee misoomaa fi dhaabota hawaasummaarratti balaa qaqqabsiisuu,
• Ayyaana hawaasummaa fi biyyoolessaa jeequu,
• Ayyaana hawaasaa/aadaa fi amantaarratti kakaasii gaggeessuu,
• Uffannaa/hucuuwwan dhoorkamanitti fayyadamu yokaan uffachuu,
• Meeshaa waraanaa eeyyama qabanis iddoowwan adda ba’ii ummataatti qabatanii argamuu,
• Iddoo dhoorkaatti argamuu,
• Diippiloomaatonni beekamtii mootummaan ala kiilo meetira 40 jiddu galeessarraa fagaatanii deemuu
· Qaamonni nagaa-eegsisan, hidhadnnoo isaanii qaama sadaffaatti dabarsanii kennuu, haala driqsiisaa malee hojii gad-lakkisuu fi ehama fudhachuu
• Toora dhaabota ga’uun dhoorkametti argamuu; hojjettootan ala akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti ganama sa’aa 12:00 – galgala sa’aa 12:00n ala argamuu fi kanneen biroo dha.
Ka biyya Briteen Jiru – Yunivarsitii Kiilitti, lekchererii yokaan barsiisaa seeraa ka tahe – Dr. Awal Aloo, labsiin yeroo hatattamaa kun uummata Oromoo fi ka biroo mormii irra turan biratti waan hagana haarawa miti. Labsii itti hin baasiin malee mootummaan duraanii tarkaanfii isaa fudhataa ture. Amma tarkaanfiidhuma fudhataa ture sana seeraan labse, jedha.