text:
Gurraandhala 25,2013 Finfinnee
Mootummaan EPRDF Wayyaanee gaaffii bilisummaa ukkaamsuun uummata biyyattii garbummaan dhuunfatee itti fufuuf shaakalus hidhaa fi ajjeechaan daran qabsoo uummtaa jabeesse malee jilbeeffachiisees hin beeku.Sabawwan cunqurfamoo biyyattii keessaa uummatni Sidaamaa qeerroo waliin tahuun mormii sirna bulchinsa Wayyaanee irratti dhiyeessuun sirni bittaa Wayyaanee amma dhumachuu qaba,ummanni kana irra haacuucaa hifatee waan jiruuf mootummaan kun karaa nagaa aangoo gadhiisuu qaba,Sirni bulchinsa wayyaanee abbaa irrummaadha,Bilisummaa barbaadna jechuun gaaffii mirgaa kaase wayyaaneen dura dhaabbachuuf ilmaan Sidaamaa keessumaa dargaggoota Jumlaan mana hidhaatti guuraa jira.
Haala kanaan diddaa mootummaa irratti kakaafataniittu sababaa jedhuun Gurraandhala 24,2013 Bulchiinsa Sidaamaa aanaa Beensaa keessaa uummata nagaa hedduumminaan kan hidhe yoommuu tahu isaan keessaa
1. Obbo Tashoomaa Dabbabaa
2. Obbo Tasfaayee Hasamoo
3. Dargaggoo Amaaree Dastaa
4. Diikkaa Diirraa
5. Sukkaaree Amadoo
6. Burqaa Buunkisoo
7. Kaanuu Kaayessoo
8. Lankaamoo Kaaloo
9. Lammaa Laalegoo
10. Burqitoo Gaasee
11. Sombolaa Shiifoo
12. Dimbaaroo Chiicholaa
13. Asaffaa Musee
14. Didaamoo Fagoo
15. Narramoo Sombolaa
Jedhaman loltoota Wayyaaneen ukkaamsamuun kanneen mana hidhaatti fudhataman keessatti argamu.Wayyaaneen yeroodhaa gara yerootti gaaffii mirgaa sabawwan cunqurfamoo biyyattii keessaa hidhaa,ajjeechaa,qeee irraa ariiuu,saaminsa,barnootaa fi hojii irraa ariiuu fi kanneen kana fakkaataniin dura dhaabbachuuf yaalus dargaggootni Sidaamaa yoomuu qeerroo waliin tahuun bittaa garbummaa jalaa bahuuf akka hojjetu diinaa fi firaaf dhaamuun sabawwan cunqurfamoo marti harka wal qabachuun gaaffii bilisummaa akka gaafatan dhaamanii jiran.


c: text/html

text:
"Oromo attacked Kaficho ... Oromia shouldn't be independant" Diimaa Nogoo
Description
Oromo attacked Kaficho - Oromia shouldn't be independant - Diimaa Nogoo
Post your comment
Comments
- Added jarsaa nan maal taatee,nama abdii kutate fakkattaa! waqayyoo dhiifama siif haa godhuu!
- Added Maalo beekaan keenya illee yoo walaale haa gorfannu maale wal irratti ka'uun kun gaari miti. Tari Dr Dimaan doggogoraan yoo haasa'ee ille ; isaan sirressuf haa tattaafanu male; wal irratti ka'uf figu haa dhisnuu. OROMOON Enyumayyu midhee hin beekuu. ani garu kannan jedhu midhamaan akkamitti wara kaan midhuu danda'a?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ebla 29/2014 Goototni Barattootni Oromoo Mana Barumsaa Amboo sadarkaa 2ffaa fi qophaa’ina FDG Dhoosuun hiriiraa Mormii guddaa magaalaa Amboo keessatti gaggeessa jiru. Ummaannii Oromoo Amboo akkuma maqaa isaa ilmaan isaa waliin hiruuruun har’a yeroo ammaa kanatti hiriiraa guddaa sagaalee guddattiin magaalaa Amboo keessatti gaggeeffamaa jira. yeroodhuma kanatti mootummaan Wayyaanee akkuma amala isaa hiriira guddaa namoota kumaatamaan lakka’aman kanatti rifachuun dhukaasaa irratti banee Amboo Uummata Oromoo nagaan mirga isaa falmachuuf gaaffii mirgaa barattootni Oromoo dhiyeessan cina dhaabbachaa jiruu irraatti mootummaan abbaa irree rasasa xaaxessaa jiraachuu odeessii qeerroo amma Amboo irraa gabaasaa jira. Magaalaan Amboo dirree waraanatti jijjiramtee jirti, hiriirrii fi FDG garuu dhaabbachuu hin dabdeenye itti fufee jira. Gabaasaan kun itti fufa.
Kana malees Barattooti Mana barumsaa sadarkaa 2ffaa Amboo fi Qphaa’inaa xalayaa gaaffii mirga saba Oromoo gaafattu bakkoota armaa gadiitti galfatanii jiru.
Iyyannoo Barattoota Oromoo M/B Amboo Sadarkaa 2ffaa fI Qopha’inaa.
1 . Bulchiinsa Mana Barumsaa Amboo Sadarkaa 2ffaa fi Qopha’inaatiif,
2. Bulchiinsa Godina Lixa Shawaaf
3. Bulchiinsa Magaalaa Amboof,
4 Komishinii Poolisii Godina Lixa Shawaa Amboof,
Guutummaa xalayaa kanaa dubbisuuf:-IYYAANNOO Barattoota Amboo M (44)


text:
Ebla 28,2014 Bulee Horaa
FDG Qeerroo Bilisummaa Oromoon eegale Yuuniversitii Bulee Horaa keessatti guyyaa har’aa ganama sa’aa 8:00 WD irraa eegalee hanga ammaa dhadhatnoo jajjabaa qabatee itti fufee jira.
Gootonni barattooti Oromoo gaaffiilee mirgaa kanneen akka:-
- Oromiyaan kan Oromooti!
- Finfinnee Handhuura Oromiyaati.
- Mirgi Hiree Murteeffannaa Uummata Oromoof haa kennamu.
- Mootummaan Gabroomfataa biyya keenya haa gadhiisu.
- Siidaan Minilik Finfinnee keessaa haa buqa’uu fi kkf qabatanii salgaee jabaan dhadachaa jiru.
Haala kanatti kan baarage waraanni Mootummaa Wayyaanee barattoota hedduu seeraa ala tohannoo isaa jala kan galche yeroo ta’u diddaan ammoo ittuma fufee jira.
Hub:- Rakkoo Net workii irraan guutuu sagalee diddaa dabarsuun ammatti nu rakkisee jiraachuu gabaafna.


text:
Soraa Halakee | VOA
WASHINGTON, DC – Natinal Mall, dirreen balloon teessoo mootummaa Amerikaa Washington DC jirtu yoo amma bahanii laalan dotii oowwituu fi qilleensoftu qofaa miti lafa waan hedduu itti daawwatan.
Biyya akka akkaatti bahee aadaa ufii itti agarsiifachuutti jira. Dhaaba qorannoo fi muuziyeemii Amerikaa addunyaatti beekkamu, ‘Smithsonian Institution’ baruma baraan aadaa, seenaa fi faaya biyya gara garaa adduyaan wal barsiisutti aadaa biyya heddduullee akkana agarsiisuutti jira.
Qophii baranaa ta “Smithsonian Folktale Life” jedhan irralleetti aadaa biyya hedduu sirbaan, dhugaatii, wayaan, faaruu fi waan hedduun agarsiisan. Jireennii biyya sunii maan akka fakkaatullee hinuma agarsiisan.
Qophii baranaa tana Waxabajjii 25 jalqabanii teessoo mootummaa Amerikaa Washington DC fulaa ‘National Mall’ jedhanitti agarsiisuutti jiran.
Aadaa barana agarsiisuutti jiran keessaa tokkoo aadaa Boorana Keenyaati. Mana jaaranii, lafa aadaa fi faaya ufii agarsiifatan qopheessaniifii itti jiran. Nama dhufee hin beennee gabayuma fakkaatti.
Qophii aadaa Oromoo Keenyaa tana ministirera aadaa fi ispoortii Keenyaa aabba Hassan Waariyoo faatti qopheessee dhufeen.Warra hujii tanaa dhufe keessaa tokko gaazexeessitu KBC (Kenya Broadcasting Corporation) Qabballee Jirmaa, artisti Kadir Kottoolaa fi nama hedduu.
Keenyaa keessaa Kadir Kottoolaa waliin sirbituu 45 dhufe. Walumattu jarii dhufe kun aadaa, faaya, sirba, mana, wayaa fi waan Oromoon beekan hedduu agarsiisee afaanillee barsiisa.
Keenyaan ganna 48 keessati qophii aadaa tana akkanaa tanaan Amerikaa hin dhufne. Qophii baranaa haga guddaan ta Oromoo-Booranaa waliin ta ummata Keeniyaatii fi ka Chaayinaa agarsiisan.
- VOA


text:
The Human Rights League of the Horn of Africa (HRLHA) would like to express its deep concern over the negligence of both the federal and regional governments in Ethiopia regarding the violence that has been going on for about six months against the Oromos in Eastern Hararge Zone of Oromia Regional State. Read More
After the activist group in the name of the oromo Oromo Dialogue Forum (ODF) has announced the formation of a new political organization called Oromo Democratic Front (ODF) or Adda Dimokiraatawaa Oromoo (ADO) on March 28, 2013, the newly formed Oromo Democratic Front held its first public gathering in Saint Paul, Minnesota on march 30, 2013 for the first time according to reports. According to the same report this meeting has attracted unseen large crowd.
According to reports by Hegeree Media, many of the audience at the gathering in Minnesota lodged critical questions such as: Why launch ODF now? Great idea but how are you going to put your program into practice? Why should we trust you this time? Why the OLF flag? Can an empire be democratized? When did you begin to entertain this idea? Why did you not try to fix OLF? The same report has said most of the attendant have been satisfied by the answer given by the ODF/ADO leaders. The announcement circulated by ODF/ADO in Afaan Oromo and in Englisch is presented belowo
Nuti, miseensonni Kora Bu’uressaa Adda Dimokiraatawaa Oromoo (ADO) sochii politikaa Oromoo haaraya dhugoomsuu keenya labsina. Sochiin haarayni kunis, kan haqa Oromoo fi saboota Itophiyaa maraaf falmu ta’a. Tarkaanfiin fudhanne kun seenaa qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti boqonnaa haaraya saaqa. Kana qofa osoo hin taane, empayerummaa Itophiyaa hundeedhaan buqqisee sirna federalummaa demokraatawaadhaan bakka buusuu akeekkata. Read more
DECLARATION OF THE OROMO DEMOCRATIC FRONT (ODF)
We, members of the Founding Congress of the Oromo Democratic Front (ODF), announce the launching of a new Oromo political movement that advocates justice for the Oromo and all other nations in Ethiopia. The founding of ODF ushers in a new phase in the Oromo nationalist struggle with the objective of working for the transformation of the Ethiopian state into a truly democratic multinational federation equitably owned by all the nations. READ MORE
Magalaa Munshin-Germany, keessatti gaafa Amajjii 5 bara 2013 miseensoota dame TBOM ykn Tokkummaa Baratoota Oromo Munichin waree booda kabajjae olee. Ayyaanni guyaa Waraaana Bilisummaa Oromoo /WBO/ Jarmani – magaalaa Munshin keessatti sirna hoo’aan kabajamee ooluun seena yeroo dheera ta’uun isaa ni yaadatama.
Haata’uu malee jequmsa fi haala yeroo amma jiru keessatti miseensootin TBOM rakkina tokko malee fi jequmsa tokko malee gamtaadhaa guyyaa WBO kabajjani jiru.
Guyyaa WBO Amajjii 1, kana kabajamuun duratti Ayyana guyyaa kana mangudootiin ebba akka bannani afferamani sirni kabajji guyyaa kana shaman ykn dungoon eegaa ifee booda ebban banamerra.
Itti annisudhan faruun alaaba Oromoo farffame daqiqqa murasafi yaadannoo gootowwan qabso bilisummaa Oromoo irraati lubuu isaan gummataniif yaadannoon godhame jira.
Akkasumas seena qabeesumama guyyaa kana warranna WBO keessatti jaalen qoda gudda fi dirqamma baha turan jaal/Kasim Ali seenaa Ayyaana Amajjii 1 ykn guyya WBO ilaalchisanii ibsa kenneen keessatti guyyaan kun guyyaa yaadannoo humni kaayyoo fi cichoomina qabu rakkoon injifatamee faca’uu akka hindandeenye itti dhugoomse ta’uu hubachiisan jiru:
Kana malees guyyaa seena qabeesa kana ayyaneefachuuf miseensoota TBOM fi koree qindeesitu Ayyana kanaattif galaata onee irra madee dhiyessudhaan ibsa godhani jiru.
Akkasumas guyyaan WBO Amajjii 1, ayyaana tokko kan maqaa isaan sadarkaa dhaabaatti bara baraan ayyaaneeffatu akka qabaatu kan murtaa’e Amajjii 1, 1980 ta’uu kan yaadachiise, guyyaan kunis erga gaafasii kaasee, dhaaba keessatti kabajamaa akkuma har’a gahe fuuldurattis kabajamuun isaa kan itti fufu ta’uu ibsan jiru.
Miseensoti n TBOM ayyaana guyyaa WBO kana irratti hirmaatanis gaafif yaada gabaasaa kennaniin, Amajjii ayyaaneffatan haala WBOn keessa dabre, amma immoo qabsoo hadhawaa diinaa wajjin godhamaa jiru akka wal yaadachisan addeessaniiru.
Itti anisse qabsawwan ni kufa, qabsoon itti fuffa yaada jedhu irratti walgaluun hanaga sabi Oromo abba biyyummaa isaa dhugefatutti akka boodatti hindeebine mirkessana.
Guyyaan WBO yeroo ayyaaneffannu WBO jabeessuuf akkuma baratame waan dandeenyu maraan akka birmannu waadaan galaniru.Yeroo amma kana sochii ummatin motummaa TPLF irratti geggesu ciina akka dhabatanu murteewwerra.
Gadan Gadaa Bilsummatti!
Injifannoon Ummata Oromoof!
Amajjii 1, Guyyaa WBO ti! Haa lalisuu!
Amajjii 5, bara 2013
Munich-Germany
Mariin Oromoota biyya Jarmanii fi ollaa ishee keessa jiraatan gidduutti qindoomina Waltajjii Marii Oromoon biyya Jarmanii magaalaa Frankfurt keessatti gaafa 10.11.2012 geggeefame milkiin xumurame. Mariin kun walgahiilee kanaan dura deemaa turan mara irraa kan adda isa taasisu baayyina hirmaatotaa fi hirmaannaa ho`aa isaan agarsiisaniidha. Marii kana kan haasaan banan I/ HD ABO duraanii kan ta’an J/Leencoo Lataa ogaa tahan Dargaggoo Oromo obbo Garasuu Tufaa fi Obbo Daawey Ibrahim warra marii kana irratti barumsa kennan keessatti argamu. Hirmaatoti marii kanaa J/Leencoo Lataa fi jaallan biroo barumsa kennuuf dhihaatan Jaalalaa fi kabaja guddaan harka walitti rukutuun erga simatanii booda marichis mata dureelee :- Deemsa a Qabsoo Bilisuummaa Oromoo haga amaatti keessa darbe, amma keessa jiruu fi egeree isaa; Haala siyaasa Impaayera Itophiyaa yeroo ammaa; Haaromsa aadaa qabsoo bilisummaa Ormoo haga ammaati ture xiinxaluu ka jedhu turan. Calqaba irratti maricha banuun J/ leencoo Lataa mata duree deemsa QBO fi mul`ata toftaa qabsoo haaraa jedhu jalatti QBO eessaa kaheeeessa akka gehee jiru erga ibsanii booda mirga hiree murteeffannaa ummata Oromoo fi saboota biroo Impaayera Itophiyaa keessatti argaman dhugoomsuufNQBO bakka amma itti hadoodee jiru kana irraa haarawee fuuldura tarkaanfachuu akka qabu ibsan. Kanaafis sabni Oromoo mirgoolee haga ammaatti wareegama guddaan galmeefate kana jabeessuun akka qubsuma, qabeenyaa fi baayyina isaatti mirga hiree murteeffannaa isa hafe dhugoomsuufis tahe jijjiirama haaraa fi nagaa waaraa fiduuf murteessaa tahuu isaa jala muranii jiru. J/Leencoon maalummaa bulchitoota Impaayera Itophiyaa duraaniis taahe ka amma jiru qeeqanii biyyattii keessatti jijjiirama maqaa malee jijjiiramni hundeehaga ammaati waan hinjirreef ammayyuu mirgi ambummaa (citizenship rights) akka walqixatti hinkabajamin fakkii kennuun addeessan.Xumura irrattis qabxiillee torba ka ilaalcha siyaasa haarayaa kana kabiroo irraa adda baasu erga tarreesanii booda hirmaatoti marii kana akka irratti marihatanii qeeqa ijaaraas tahe waan kanarra fooyawaa yoo jiraate akka dhiheesan jechuun haasaa isaanii gudunfan. Itti aansuun obbo Daawey Ibrahim s karaa gama isaanii haala amma Itophiyaa keessa jiru yeroo ibsan waan mootummaan TPLF bifa gara garaan ummata Oromoo irratti dalagaa jirtu tarreesanii gochaan ishee kunis ka sanyii Oromoo balleesuuf xiyyaafate jedhanii jiru.
Obbo Garasuu Tufaas haaromsa aadaa QBO haga ammaatti ture fakeenya gara garaa kennuun erga ibsanii booda aadaan qabsoo kun guddinaa fi jijjiirama adunyaa duukaa haaromuu ykns Transformed tahuu akka qabu addeesanii jiru. Kanaafis qabsaawonni Oromoo laphee qulqulluu fi sammuu banaan akka bifa qabsichi itti deemaa turee fi jiru ilaalan yaada dhiheessanii jiru. Hirmaattotni walgahichaas gaaffilee qaban mara erga dhiheessanii fi yaada qaban yeroo fudhatanii dhifatan booda maree bal’aan ta’uun wal gahichi akeeka yaamameef guutuun milkiin xumurame.
Korri TBOJ waggaa wagaatti kan adeemsifamu inni 37ffaan magaalaa Münchenitti guyaa 08.09.2012 waaree booda sa’a 14:00 irraa eegalee hanga sa’a 18:00tti haala gaarii dhaa fi ho’aa ta’een gegeeffameera. Korri kun eebba bakka bu’oota damee amantii Kiristaanaa, Islaamaa fi Waaqefataan erga banamee booda yeroo itti fufu, waltajjii gegeessuudhaan kan qooda fudhate Jaal Qasim Ali, haala korichaa ilaalchisuun ibsa kan kenne akkasumas gabaasa waggaa kan dhiyeesse Jaal Mekonen Gurmeessa yeroo ta’an Jaal Mulugeta Giragn mata-duree, ‘Guddina Siyaasa tokkoo keessatti Ga’een Uumataa maal?’ jedhu irratti barumsa ball’aa gad fageenyaan hubannaa namaaf kennu kennaniiru. Kora kana irratti miseensoon harka sadii keessaa harki lamaa ol argamuun yeroo qooda fudhatan gaafii fi deebiin gegeefamuudhaan hubachiisi ball’aan godhameera. Itti dabaluudhaanis korri kun koree TBOJ kan waggaa itti aanuuf hojii gegeessan filatee sagantaan guyichaa sirnaan xumuramee ooluu isaa isin hubachiisaa.
Websites Links Associated with Oromia and the Oromo People
News and Current Affairs
Political Affairs
Human Rights
Oromo Communities


text:
Fiqruu Tolaa Awurophaa irraa*
Barota hedduu darban kana miidhaa fi dhittaa mirgaa namoomaa gitni bittotaa irraan gahan ofirra qolachuf Uummatni Oromoo qabsoo bifa addaa addatin adeemsisaa turera; ammas itti jira. Keessuma barota 1970 keessa bifa ijaramen qabsoon adeemisisame injifannoo gurguddaa argamsisera. Bu'aa argaman keessa inni angafti ummatni Oromoo kabaa-kibbaa, bahaa- dhihaa walqunnamsisee qabsoo mirga isaa sarbame deebifachu irratti akka dammaqee hirmatu gochuu isaa ti. Keessuma barota 23 darban dhabbileen mirga Oromootif falman baayeen ijaaramudhan qabsoon akka ciminaan itti fufuu fi fedhin ummatichaa bakka gahuf carraqaniru, ammalee carraqaa jiru.
Murni tokko qabsoo kan jalqabu yoo ta'u kan bakkaan gahu hawasa dha. Guyyaa ummatni/hawasni qabsoo kan mataa isaa godhatee ofitti fudhate kaayyoon akka bakka gahetti ilalamuu danda'a. Haala kanaan hawasni Oromoo qabsoo mirga isaa deebifachuf tasisamu erga kan mataa isaa godhatee fudhatee bubbulera.
Haata'u malee dhabbileen qabsoo mirgota ummatni sarbame deebisanii gonfachisuf waregama tilmaamuun hin danda'amne itti baasanii fi ammallee baasaa jiran hawasicha qindeesanii daandii tokko irra hirirsuu irratti hanqinni guddan akka jiru kan nama walgaafachisu miti . Qabsoon mirga ummatichaa deebisee gonfachisuf adeemsisamu bifa tokkoo fi daandii ifaa ta'e tokko jalatti qinda'uu hin dandeenye. Kunis kan ta'uu danda'e bu'uuresitotni qabsoo adeemsa qabsoo irratti walif galanii tokkumman socho'uu dadhabuu isaa ti. Garaa gara faca'uun humnota qabsoo tokkummaa uummataa uumamee ture hanga garaa gara diguu irra geesisera. Kun qabsoo mirgaaf adeemsisamu hagam akka laafisee fi miidhaa caaluf akka ummata saxil baase haalun hin danda'amu.
Humnotin qabsoo waan hin qindofneef ummata qindeesanii daandii qabsoo tokko irraa hirirsuu hin dandeenye. Waan kana ta'eef barattotnii fi dargagootni Oromoo itti gaafatama kana fudhachuf dirqamaniru. Haala kanaan barota darban kana yeroo adda addaa wal qindeesanii bakka jiran maraa yeroo tokkicha warraqudhan mootummaa abbaa irree mirga ummata isaanii dhitu kallatidhan dura dhabbatanii waregama qaalii ta'e kaffalaa turaniru ammas kaffalaa jiru.
Isa fagoo yoo dhisne dhiyoo kana Master plaanii Finfinnee jedhamee qotee bulaa Oromoo naannoo Finfinnee jiraatan lafa akakilee fi ababilee isaanii irraa buqisuf mootumman karoorfate mormudhan wareega guddaa kaffalaniru. Guutu Oromiyaa irrattis hawwasa sochosanii mirgaa isaatif falmachuu akka qabu gochudhan kan silaa dhabbileen siyaasaa hojjechuu/dalaguun irraa eegamu raawachudhan ittigaafatama dhalootaa bahaniru. Ummatni mirgi isaa sarbame, lafa isaa irraa akka buqa'uu fi eennyummaa isaa dhabamsisuf irratti duulamee mana isaa keessatti dorsifamu mirga isaatif du'uu akka qabus ofif dura du'anii agarsisaniru. Kanaafuu seenaa ummata isaanii keessatti iddoo ol aanaa qabu. Sabbontotni ilmaanii fi obbollewan isaanii cinaa hirirani adda isaanii rasasa diinaf kennanis goota gototaa waan ta'anif barabaraan ni yaadatamu, ni farfamus.
Warreen wareegaman kun qabsoon mirgaf adeemsisamu kan guutuu hawasaati malee kan dhabbilee siyaasaa qofa akka hin taanes mootummaa abba irree fi farra namoomaa ta'e kanatti mullisaniru. kaayyo Qabsoon gudhamuf yoo ifa ta'ee beekame hawwasa warraqsanii akka kan isaa godhate qabsa'u gochudhaf salphaa ta'uus humnota qabsootti agarsisaniru.
Gootummaa, gara kuteenyaa fi xiiqi barattotni Oromoo yuniversitii addaa addaa keessatti baratan agarsisan uummata biyya keessa jiru qofaa miti lammilee Oromoo biyyota ambaa keessatti faca'anii jiranillee yaadan walitti fidudhan bakka jiru maraa ajjeechaa mootummaan ilmaan Oromoo irratti raawwatee fi adeemsa qotee bulaa Oromoo naannoo Finfinnee irraa buqisuf karoorfame sagalee tokkon mormii akka dhageesisan gochuu danda'aniru. Kananis kan humnotin qabsoo mirgaa Oromoo gochuu dhadhaban raawachuu isaanii agarsisan.
Oromoon gamaa fi gamanaa sagalee tokko dhageesisuun isaas hawasa adunyaa kanaa fii mootummota gargarsa mootummaa Itopiyatif kennanis dammaqsudhan maqaa misoomatin ummata lafa isaa irraa buqisuu, ummata nagaa mirga isaatif karaa nagaa mormii dhiyesee fi barattota Oromoo ajjeesuu fi hidhun tasuma kan fudhatama hin qabnee ta'uu ibsanii mootumma Itopiyaa akka balalefatan gochuu danda'era.
Dhimma kana parlamaa isaanii irratti dhiyeesani mootummaa Itopiya ilaalchise seerri akka bahu kan carraqan ta'uu kan ibsanis ni jiru. Isaan keessa bakka bu'aan ummataa biyya Australia kabajamo obbo Anthony Byrne paarlamaa biyya isaanii irratti odeefannoo argatanirraa kahudhan gabaasa dhiyeesuu isaani Oromiya media net work irra hubachuun danda'amera. Akkasumas bakka bu'ootni (Senators) biyya Amerika kutaa (State) garaa garaa akkataa mootummaan Itopiyaa itti saba Oromoo qabaa jiru kan isaan yaaddese ta'uu isaa ministera hajaa alaa kan ta'an John kerrytif xalayaa barreesuu isaanii mediyaa addaa addaa irraa hubachun danda'amera.
Karaa biroos uummatni Oromoo sagalee tokkon yakka mootummaan raawwate balaalefachuun isaa ummattotni biyyatti callisanii ilaaluu akka hin dandenye agarsisera. Kunis kan ta'uu danda'ef gaafin Oromoo gaafii mirgaa, dimokraasii fi namoomaa ummattotni cunqurfamoon biyyatti marti gaafatan waan ta'ef callisuu akka hin dandenye gochuu danda'era.
Hirira biyya keessattis ta'e biyyota alatti gagesaman irratti dhadannolen dhiyatan keessaa haga tokko tuqudhaf:
– Mootummaan Itopiyaa barattotaa fi lammilee Oromoo mirga isaani gaafatan ajjeesuu haa dhabu,
– Qoteebulaa lafa isaa irraa buqqisun haa dhabbatu,
– Heerri mootummaa keeyyatni 49(5) Finfinnee ilaalchisee bahe hojiirra haa oolu,
– Afaan Oromoo afaan hojiii federalaa haa ta'u,
– Finfinneen haandhura Oromiyaa ti,
– Lafti Oromoo hin gurguramu,
Maqaa misoomatin ummata lafa isaa irraa buqqisun haa dhabbatu.
Olaantumaan seeraa haa kabajamu, hidhamtootni siyaasaa haa hikaman kan jedhani fi kkf turan. Dhadannolee kana irraa kan hubatamu walumaa galatti biyyatti keessatti mirgi dimokraasii, namoomaa fi olaantummaan seeraa akka kabajaman kan gaafatani dha. Kun gaafilee ummattotni biyyatti keessuma cunqurfamtotni marti gaafatanii fi falmanif waan ta'eef Oromoo cina hiriranii tumsa gochuun isaanii kan ta'uu qabuu fi kan eegamudha.
Itti galli qabsoo siyaasaa fi fincilli ummattotaa mootummaa abba irree, farra dimokraasii fi namoomaa aangoo irraa buusuu ykn gocha isaa irraa of qabee akka mirgota kana kabajuu fi bulchisni gaarin jiraatu gochuu dha.
Mootummaa ummataf hin taane tokkoo aangoo irraa buusun kan danda'amu karaa lama ta'uu ni danda'a. Karaan tokko akkuma biyyota baayee boodatti hafaa ta'an keessatti barame qawweedhan lolanii mo'udhan fonqolchuu dha. Isuma gareen TPLF mootummaa Dargii irratti hojjete jechu dha. Karaan inni lammafan paartidhan ijaaramudhan karaa nagaa filannoo dhan mo'anii aangoo irraa buusudha.
Gartuu mootummaa amma jiru kana aangoo irraa buqisuf karaan hidhannoo hanga ammatti akka yaadame ta'uu hin dandeenye. Kunis jijjirama siyaasa adunyaa kanaa irraan dhiibbaa uumamee fi qindomina dhabuu humnota qabsoo irraa ta'uun beekamaa dha.
Baroota 23 darban kana qabsoon siyaasaa godhamaa turee fi ammas itti jiru filannodhan mootummicha jijjiruu kan jedhu dha. Haga harratti filannon yeroo 4 yoo deemsisameyyuu mootummicha jijjiruun hin danda'amne. Kanafis sababa kan ta'an waan lama tuquun ni danda'ama. Inni tokkofan paartin aangoo irra jiru dirree siyasaa dhiphisuu irra darbee tasuma waan cufee fi miseensota paartilee mormitotaa maqaa dhabbilee farra nagaa wajjin hojjetu jedhu itti baasee hidhudhan paartileen akka humna hin horatne dhiibbaa irraan gahuu isaa ti.
Sababni inni lammafaa fi inni guddaan paartii aangoo irra jiruf carraa kenne paartileen mormitotaa biyyatti keessatti socho'an mataan isaanii ofif waan walmormanif qinda'anii dorgomaa ykn dorgomtota cimaa ta'uu dadhabuu dha. Kun ammalee hiika hin argane. Ganna afur dura paartileen 8 ta'an walitti dhufanii maree waggaa tokko olif adeemsisanin gamtaa ''Madrak'' jedhamee beekamu ijaarun danda'amee yoo ture iyyuu martinuu walin itti fufuu hin dandeenye. Mootumman aangoo irra jiru akka gamtaan kun hin jabaneef harka isaa dheeraa keessa galchudhan paartilee tokko tokko keessa yaasuu danda'era.
Gareen oftuultotas maqaa nuyi paarti biyyolesaati jedhun paartilee sabaa irratti hunda'an wajjin hojjechuu hin dandeenyu jechudhun Madrak keessa bahaniru,/ ari'amaniru. Isaan kun duruu kan ajaja fudhatanii hojjetan oftuultota sammuu tortoraa gannaa 40 dura biyya bahani biyyota alaa jiraatan /diaspora/ irraa waan ta'ef kaayyoo rakkoo siyaasa biyyatti hiiku hin qaban. Hoggantotni paarti Tokkummaa Dimokrasii fi Haqaa /Andnet/ mindaa isaanii diasporaa irraa waan argatanif waan diasporan jedhee ala deemuu hin danda'an. Madraki wajjin yoo itti fufan akka mindaan irraa dhabbatu beeku. Kana qofa miti kiraa wajjiraa kan kaffalu warra alaa ti. Fakkenyaf wajjira paartichatif baatidhan qarshi 18,000 tu kaffalama ture bara 2010 keessa. Paartin akka WFDO fa moo baatidhan kiraa wajjiraa qarshii 4000 kaffaluu dhabanii rakkataa turan. Konkolaataa fi boba'aanis kanuma diasporaa ti. Barreesan paarti tokkummaa yeroo tokko akka jedhetti warri alaa diasporan jechuu isaati maallaqa nuuf kennanin nu bitanii waan isaan jedhan malee paartichi ofi isaatin akka waa gochuu hin dandeenye ajaja dabarsu jedhee anuma barreesa kanatti himera.
Gareen oftultotaa yoomuu abjuu keessa jiran keessaa bahuu hin danda'an. Isaan kanas ta'e mootummaa aangoo qabatee itti ciche sirreesun kan danda'amu yoo Paartileen mormitota ummatota cunqurfamoo bakka bu'an tokkummaa isaanii cimsanii ummattota isaani fincilaa fi diddaadhaf qopheesan qofaa dha. Oftultotni kan isaan kophaa burraquu barbadan dadhabina paartilee sabota garaa garaa bakka bu'ani irraa ti malee dhuguma humna qabatanii miti.
Gara qabsa'otaa fi dhabbilee siyasa Oromootti yoo deebines akkuman olitti tuqe rakkoon kayyoo fi adeemsa qabsoo irratti waligalanii qindominan hojjechuu waan jiruf qabsoo mirgaaf barattotaa fi hawwasni Oromoo biyya keessatti adeemsisan qindeesanii bu'a qabeesa gochun hin danda'amne.
Hunda caalaa qabsa'oti Oromoo walif galanii qabsoo qinda'e gaggesuu dadhabun mootmummaa abbaa irreetifis carraa guddaa ta'ee argamera. Akkasumas gurmuun oftuultotas qabsoo mirgaaf ummatni Oromoo adeemsisu siyaasa gosaa (''የጎሳ ፖለቲካ''') jechudhan duula walirraa hin citne akka irratti adeemsisanif daandii ballaa baneraf.
Humnoti qabsoo Oromoo qinda'ani socho'uu dhadhabuun isaanii uummatota biyyattis sochosanii qabsoo mirga dimokraasii fi namoomaa ummatni Oromoo adeemsisu cinaa hirirsuu irrattis dhiibbaa gochun isaa kan beekamu dha. Yoo qabsa'oti Oromoo qinda'an ummatni Oromoos ni qinda'a. Yoo ummatni Oromoo qinda'ee socho'e hawwasni biyyattis akka duka socho'uu dhiibbaa godha.
Master planii finfinne irratti mormii hawasni Oromoo biyyaa keessa fi guutuu adunyaa kana irratti taasise hagam sabota biroo akka sochose yoo ilaaluu Oromoon gamtadhan socho'uun murteesaa ta'uu isaa nu hubachisa. Akkuman kanaan dura barreefama kiyya irratti tuquf yaale barota 1990 ota keessa yeroo Oromoon qaama tokko ta'e mullate uummatotni biyyatti akka Oromoon biyyatti irratti sagalee murteesaa qabu hubatanii turan. Ammas Oromoon bakka jiru maraa ka'e sagalee tokko dhageesisun isaa hawasni olla isaa jiru akka laayyotti ilaaluu akka hin dandenye hubanera. Kanaf jecha tokkummadhan socho'uun qabsa'otaa fi ummata Oromoo akkuma kana dura gaafatamaa ture ammas yoomiyyuu caalaa barbachisaa dha.
Akkuman olitti tuqe tokkummaan qabsa'ota tokkummaa ummataa argamsisa. Tokkumman ummataa karaa isaa humna qabsa'otaa ti. Paartileen yoo gamtadhan waltumsanii socho'an hawwasa kaayyoo tokko jalatti ijaaruu danda'u. Ummata kayyo tokkoo jalatti ijarame sochosun hin dhibu. Dhaba siyaasa tokkome dhabuun qabsoo qinda'e adeemsisuu irratti dhiibbaa guddaa akka fide hawwasni Oromoo erga hubatee waamicha gochuu eegalee barri fagatera.
Baroota darban barattotaa fi dargaggotni Oromoo ''fincila diddaa gabrumaa'' dhadannoo jedhu qabatanii wareegama lubbuu fi qaama isaanii baasuu isaanii olitti ibsamera. Tokkummaan dhabbilee waan hin jirref qaamni sochii kana qindeesee hoogganu hin ture. Kanafis fincilli isaani akka tasaa (spontaneous) ka'ee deebi'ee akka qabana'u ta'uu danda'era. Qaama hoogganuu fi qindeesu otuu hin qabatin warregama qaalii ta'e kan kaffalaa jiranif haccucaa fi dhiibba daangaa hin qabne ummata isaani irra gahu obsaanii dabarsuu waan dadhabanif. Hoogani waaltesu tokko otuu jirate yoom akka ficilli barbachisu ni karoorsa, ni qindeesa, qajeelfama kenna ni hoogganas.
Ammas taanan mootummaa abbaa irree fi farra dimokrasii kana aangoo irraa buusudhaf qabsoon barattotaa fi hawaasaa cimee itti fufuun isaa waan hin oolle, dirqamas. Hacuccaa fi rorron hanga jiranitti qabsoon ni jiraata. Yeroo hacuccaa fi gadi qabaan daangaa darbu obsi ummatotas daangaa qabaata. Haala yeroo amma mullataa jiru irraa kaane yoo ilaalle obsa fixachuun kan Oromoo qofa ilaalu hin fakkatu. Hundumtuu garaan dhiiga dhugee jira. Martinuu aaridhan bokokee jira. Garaa dhiiga dhugee fi mataa aaridhan bokoke kanatti fayyadamanii akka dhuka'u gochudhaf qindomanii hoogganun waan yeroon gaafatu ta'ee argama.
Yoo gareen amma aangoo qabatee ummattota biyyatti dararaa jiru kun akkuma amma itti jiru adeemsa baleesanii baduu qabatee itti fufe ummattotni filmata hin qaban fincilanii ofirraa darbachun waan hin oolle ta'a- kan barota sadan darban biyyota kaaba Afrikaatti, amma dhiyoo kana biyya Ukreini fi Thailanditti ta'es isuma kana.
Mootummaa karaa nagaa aangoo gadi dhisu dide dirqidhan aangoo irraa buusuu jechu dha. Dirqisisun kan danda'amu akkuman bakka birotti tuqe yoo dhabbileen siyasaa walif galanii ummattota fincilaa fi diddadhaf hiririsuu danda'an qofaa dha.
Egaa yoo Fincilaa fi diddaa ummatotaa malee mirgi argamuu hin danda'u kan jedhu fala ta'e kana eenyu haa hojjetu ykn haa qindeesuu kan jedhu gaafii itti aanu ta'a. Akkuma yeroo biraa jedhamaa ture kana kan gochuu danda'u Oromoo dha.
Oromoon tokko ta'ee yoo socho'e uummattota hafan mara sochosuu akka danda'u mallattoo arginera. Amma kan barbaachisu isa kana xiinxaludhan gara fuula duratti attamitti haalli kun cimee gara sadarkaa ola'anatti guddataa kan jedhu irratti hojjechu dha. Kanafimoo dhabbileen siyaasaa Oromoo dura ofif qinda'uu qabu.
Humnoti qabsoo Oromoo otuu walif hin galin warra kaan qindeesuun hafee ummata Oromoo qindeesun akka hin danda'amne hubannera jedheen amana. Akka ilaalcha kiyyatti Yoo dhabbileen Oromoo walif galanii karaa hunda dhiibba gochuu hin dandenye qabsoo Oromoos biyyattin karaa qaxamuraa (Crossroad) ce'uu hin danda'an.
Qindoominni humnota bilisummaa Oromoo kan barbadamuu fincilaa fi diddaa uummatotaa qindeesuu qofaf miti. Mootummaan amma jiru kun waldhibdee isa keessatti dhalatan irraa kan dhufuu danda'an haalota hin eegamnenis diigamee tamsa'uu ni danda'a kan jedhus tilmaamuun ni danda'ama.
Yoo haalli akkasi umame aangoo mootummaa banaa ta'e qabachuf kan hin sochone hin jira jechun hin danda'amu. Yoo haalli akkasi dhalate mootummotni adunyaa kana to'atan kan akka Ameerikaafaa keessa galuun isaanii waan oolu miti. Biyyatin mootummaa malee jiraachuu waan hin dandeenyef paartileen mormitoota walitti dhufanii akkuma bara 1991 mootummaa ce'umsaa dhabutti deemunis waan hin oolle dha. Mootummaan ce'umsaa dhabatu motummaa dhabbataa ijaruuf haala mijeesa jechudha akkuma maqaan isaa ibsu ce'umsa waan ta'ef. Yoo akkas ta'e bakka bu'ootni sabotaa fi sablamota biyyatti keessa jiran martinuu qooda fudhachun dirqama ta'a. Maalif yoo jedhame qaamni tokkolle alatti hafee mootummaa guutuu ijaarun waan hin danda'amnef.
Mootummaa ce'umsaa keessattis ta'e dhabbataa keessaatti qooda fudhachu kan danda'an kan sirritti ijaaraman qofaa dha. Ijaramuu qofa miti ijaarsa cimaa qabachun waan gaafii hin qabne dha. Ijaarsa cimaa yoo qabatan sagalee cimaas ni qabaatu. Sagalee cimaa yoo qabaatanimoo yaada ummata ofii fayyadu warra hafan fudhachisun ni danda'ama. Ijaarsa cimaa yoo qabatan yaada marii cimas (Strong negotiation power) ni qabaatu. kunimoo mataa isatti waan barbadan argachuf gargaara.
Haala kanaan Oromoon maal keessa jiraa? Yoo waanti tokko dhalatef hagam qopha'ee jiraa yoo jedhamee gaafatame akkuma olitti tuqame ammallee gaafii fi adeemsa qabsoo walfakkatu jala hiriree hin jiru. Hanga yaada tokko irratti walii hin galetti ijaarsa cimaa qabachuun hin danda'amu. Hanga ijaarsa cimaa hin qabanettimoo humna marii (Negotiation power) olitti tuqame qabachuunis hin danda'amu. Sana qabachuu baananimoo waan ummata ofitif hawwan argachuun hin danda'amu. Akkuma kanaan duraa waan warri humna qabu fudhadhaa jedhan fudhachuu qofa ta'a. Kunimoo tasumaa fudhatama hin qabu.
Egaa yoo biyyatti sana keessatti Oromoon iddoo isaaf malu argachu qaba jennee kan yaadnu ta'e amma irraa eegallee waan hundafuu qopha'uu qabna jechu dha. Biyya Itopiyaa jedhamtu kanaaf dimokraasii guutuu ta'e malee kan fala ta'u hin jiru. Waan baayee hawwuun ni danda'ama. Hawwin yeroo hunda bakka gaha jedhanii yaadun hin fakkatu. Dimookrasii guutuu fiduuf kan dandeettis ta'e gaafatama qabu Oromoo dha. Kun kan nama walgaafachisu miti. Kanaafuu Oromoon kanaf qopha'uun dirqama isaa ti. Qopha'uu jechunmoo ijaarsa cimaa qabachuu jechu dha. Oromoon yoo ijaarsa cimaa qabate waan ummata isaatif hin taane diduu danda'a. Yaadni Oromoon hin fudhane hoji irraa ooluu hin danda'uu jechu dha. Kunimoo akka Oromoon sagalee murteesaa (veto power) qabatu isa godha.
Yoo qindomini jirate humni jira. Yoo kun ta'uu baate akkuma Dr. Mararaan yeroo mara ''hanga humna keenyaa, hamma dandeenye'' jedhu sana taanee hafna. Anilee jechi akkasi siyaasa keessatti hin hojjetu jedhee waanan amanuf jechicha sana hin jaaladhu. Garuu Dr. Mararaan waan kana jedheef qaba. Mootummaan sobaa adii sobudhan maqaa ''ABO wajjin hariroo qabu'' jedhun itti moggasee miseensota dhaba isaanii Kongreesii Fedrealisti Oromoo (KFO) guree mana hidhatti naqee akka isaani humna hin godhane taasisuu ibsuuf yoo ta'u karaa biroomoo Oromoon qaama tokko ta'ee waan wal hin tumsineef martinuu kopha kophaa humna xiqoo qabuun socho'uun dirqama ta'uu isaa ti. Dhaabni ummata miliyonii 30 ol of duubaa qabu silaa humna dhabe jedhee waakachuu hin qabu ture.
Waan maraafuu akkuma bishaan darbe waraabuun hin danda'amne isa darbee dhisuudhan fincilaa fi diddaa ummatootni biyyatti adeemsisan qindeesudhan qabsoo galmaan gahuf hojjechun yeroon isaa amma dha. Yoo humnoti qabsoo bilisummaa kana gochuu danda'an sabbontotni Oromoo kuma heddutti lakka'aman biyya isaanitti deebi'ani ummata isaanii cinaa dhabbatani wareegama barbachisu kaffaludhaf qopha'oo dha jedhen amana. Hacuccaa waggaa hedduu irra bilisummaa guyyaa tokkotif wareegamuu kan caalu hin jiru.
Dubbistotaf, barreefamni kiyya kun irra deddebii baayee qabachuu ni danda'a. Kanaafuu yoo dheeratee isin nufisisef na ofkalchaan jedha.
Galatoma
* Fiqruu Tolaa: fiqrutola@yahoo.com


text:
Ajjeechaa Ilmaan Oromoo Irratti Dhoksaan Hammarreessa Keessatti Barootaan Raawwatamaa Ture Ifa Bahe
Ajjeechaan jumulaa, hidhaa, hiraar, saaminsaa fi cunqursaan bittoota Itophiyaan ummatoota Itophiyaa irra gahu kan barootaan lakkaaame, wayyaauu hin dandeenye dhaalamaa as gahe dha. Hammeenyi raawwatamu kunis ijaarsa empaayera Itophiyaan asitti kan mudate qofa miti. Ijaaramuu Itophiyaa haraan durattis Kaaba biyyattiitti kan bittootan raawwatamaa ture dha. Maaliif? gaaffii jedhuuf deebiin gabaabaan mootummootni aangootti kan dhufan seeraani fi hayyama ummataan ala tahuu irraa ti. Waan taheef bituuf, ummatni jilbeenfatee isaan jalatti akka bulu taasisuuf gara-jabinaan fixu. Jiilchanii, qor-qalbii cabsuun bittaa isaaniitti iggitii godhachuu barbaaddu. Aangoon hayyama ummataan alatti ykn seerawaa hin taane ammoo ummata biratti fudhatama hin argatu. Kanaaf hariiroon ummataa fi humna aangoo siyaasaa humnaan dhuunfate gidduutti uumamu kan ajajaa fi ajajamaan alatti kan biraa tahuu hin dandau.
Abbootiin irree yoomiyyuu aangoo dhuunfatan turfatuun olitti dhimmi ittiin hojooman kan biraa hin jiru. Aangoo humnaan dhuunfatan turfatuuf ajjeechaa gara-jabinaa fi jumulaa, hidhaa, saaminsa, doorsisaa fi tooftaalee humnaa birootti fayyadamu. Empaayera Itophiyaa keessatti kan mulataa turee fi jiru kanuma. Empaayera Itophiyaa humnaa fi gargaarsa warra dhihaan uumanii humnaa fi gargaarsa warra dhihaan jiraachisan. Mootummootni hanga ammaatti mulatanis kan ummatootaaf gara-laafina hin qabne, sirna cunqursaa tarkaanfachiisan tahuu irraa empaayera humnaan tolfatanii humnaan jireessan hiyyummaa fi boodatti- hafummaa hanga haraatti keessaa bahuu hin dandeenye keessatti akka korkodamtee haftu taasisan.


text:
Blog
Wal- Gahii guyyaa Amajjii 4, 2012
Baga Bara 2012 ittiin isin gahe.
Ayyaana waggaa fi wal-gahii keenya kan miseensota fi ummata Oromoo kanneen naannawa magaala Las Vegasitti argan wajjiin ji'a afur afuriin gaggefamu giddu galeessa gudhachuun Hawaasni Oromo Magaala Vegas guyyya Amajjii 4, 2012 tti haala baay'ee gammachiisan wal gahuun isaa ni yaadatama. qabxiileen irratti haasa'aan godhameef akkaataan sagantaan itti gaggefame akka armaan gadditti ibsamaa:
Tartiibaa sagantaa wal duraa duuban kan nuuf dhiheessan Oditerii Jaarmiyichaa kan ta'an Obboo Moti Gobana yoo ta'uu, isaanis tartiibaa sagantichaa eegun manguddoonni sadi'ii eebbaan sagantaa kenya akka nuuf banan taasisaniiru. Iddoon Sagantichi itti gaggefame 3230 E Desert INN, Las Vegas, NV 89121 yoo ta'uu kan jalqabame sa'aatii 7:00WB-11:45WB tti kan turee dha. Maqaan Mangudoolee saganticha eebbaan nuuf bananii toora armaan gaditti ibsamee jira.
Pastor Solomon Negassa, Abdulaali Musa fi Adam Diinkuree ti. Mangudooleen kunneenis akkuma aadaa Oromotti angafaaf mandhaa wal duraa duubaan eebban sagantaa keenya nuuf banani. Kanatti aansuunis akkuma saganteefametti sagantaan Irbaataa nyaachuu raawwatameera. Akkasumas tartiiba isaa eeguun Dura taa'aan Jaarmiya Oromoo Magaala Las Vegas Obboo SISAY HAILU haasa'a gabaabaa nuuf godhaniiru. Halli sagantichi ittiin qophaa'ee fi ittiin gaggefame baay'ee keenya kan boonseef egeree Hawaasa Oromoo Magaala Las Vegas haala waliin jireenya isaaf abdii guddaa kan argisiisedha. Agandoolee koreen hojii Jaarmiyichaa gaggesan dhiheesan kan akka seera ittiin bultomaattii jijjiirama uumuuf dirqamni Hawaasichi kun nama miseensa Jaarmiya kanaa hin taneef qabu maal akka fakkaatu fi k.k.f irratti mari'achuun murtiilee ciccimoo sadi'i murteefamaniiru.
1. Koreen hojii gaggesiiftuu Jaarmiyaa keenya yeroo hammamiif akkasumas yeroo meeqa irra deebi'anii filatamuu akka danda'aniif k.k.f. mari'achuun murtee tokko irra gahuu dandeenerra.
2. Miseensa Jaarmiya keenyaa keessaa namni tokko yoo du'e gaaggessa du'a nama kanaatiif kan ta'u gargaarsi miseensonni Jaarmiya keenyaa akka dirqamatti gochuun irra jiruuf qabeenya Jaarmiyaan qabdu irraa gargaarsi godhamuu qabu maal fakkaata isa jedhu irrattis gadi fageenyaan mari'achuun murtee nama kana dhaga'u hundumaa gammachiisu murteessuun keenya ni yaadatama.
3. Gaaffii namni tokko Oromoo ta'ee akkasumas jiraataa Magaala Las Vegas ta'ee utuu jiru miseensumaa Jaarmiya keenyatti kan hin amane ykn miseensa ta'uu kan hin barbaanne akkam gona jedhuuf murteen dabarfame kan kanatti aane jiru fakkaata: Akka nama tokkotti miseensi kami haala isaaniif mija'en waan isaanitti dhaga'ame gochuu in danda'u. Haa ta'u malee koreen Hawaasa Oromoo Magaala Las Vegas waa'ee kana ilaalchisee nama tokko irrattis dirqama fudhachuu akka hin dandeenne murteefameera. Mareen akkuma xumurameen sagantaan bashana sirbaa adda addaa itti fuufuun hamma Sa'aatii 11:45 WB tti kan turee dha. Obboleeyyan keenya kanneen Sagantaa bashananaa kana nuf qiddeessan Obboo Firew Solomon fi Obboo Dechasa Gobanaa Baay'ee isaan galooffanna.
Walumagalatti haalli Hawaasni Oromoo Magaala Las vegas yeroo ammaa kana irra jiru baay'isee kan nama gammachiisuu fi kara fuuldurattis tokkummaa ummata Oromoo Kanneen Iddoo adda addaa jiraniif fakkeenya guddaa ta'a jedhamee kan abdachiifamuu dha.
Hawaasa Oromoo Magaale Las Vegas.
Categories: None
Post a Comment
Oops!
Oops, you forgot something.
Oops!
The words you entered did not match the given text. Please try again.


text:
FDG Ambo Keessatti Qabate Daran Jabaachuu Irraan Waraanni Wayyaanee Gaaza Nama Boosisuun gadi dhiisuu fi reebicha akkasumas rasaasaan Oromoota reebaa jiraatu illee gaaffii mirgaa gaafachuun duuubatti hin deebine.
Waraanni Agaaxii jedhamu Barataa Oromoo Abirihaam Suufaa adda isaa irra rasaasaan rukutuun FDG daran hammeesse!
Ebla 29/2014 Goototni Barattootni Oromoo, Yuunibarsiitii Amboo Damee Awwaaroo,fi Barattootni m/b Amboo sadarkaa 2ffaa, Qopha’inaa fi sadarkaa 1ffatiin FDG dhoofamee guutummaatti Uummata Magaalaa Amboo hunda hirmaachisee hiriirrii Guddaan Magaalaa Amboo keessatti gaggeeffamaa jira.
Hiriira kana bittineessuuf Mootummaan abbaa irree waraanaa Agaazii jedhamuu Magaalaa Amboo fi Mooraa manneen barnootaatti gadhiisuun dhukaasaa uummata nagaa karaa nagaa fi Dimookiraasii mirga isaa falmachaa jiru qawweedhaan goolaa jiru.
Hiriirrii guddaan Magaalaa Amboo keessatti gaggeeffamaa jiru kun
Manneen Barnootaa sadarkaa 2fffaa, kanneen akka;
1. Mana Barumsaa sadarkaa 2ffaa fi Qophaa’ina Amboo,
2. Mana barumsaa sadarkaa 2ffaa Liiban Maccaa Amboo,
3. Mana Barumsaa sadarkaa 2ffaa Amboo naannoo pan Afrikaatti argamu,
4. Mana Barumsaa sadfarkaa 1ffaa Carii Amboo
5. Yuunibarsiitii Amboo Damee Amboo irraa walitti dhufuun Jiraattoota
Guutummaa Uummata Oromoo Magaalaa Amboo dabalatee hiriirrii guddaa
kan namoota 25,000 ol hirmaachisee magaalaa Amboo keessatti gaggeeffamuun seenaa qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti bakka olaanaa qabatee jira.
Mootummaan Abbaa irree fi shororkeessaan Wayyaanee gaafffii uummataa fi dargaggoota barattoota Oromoo bakkaayyuu itti ka’aa jiru dura dhaabbachuu dadhabuu fi deebii kennuu dhabee dhiphatee utuu uummaanni nagaadhan mirga isaa qe’ee isaa irratti falmachaa jiruu uummata nagaa irratti waraanaa Agaazii bobbaasuun dhukaasaa gaazii immimmaan ija keessa nama naquu fi rasasaa uummata irraatti dhukaasuun barattoota m/b Amboo sadarkaa 2ffaa fi Qopha’ina lama rasaasan rukkuchuun gabaafamera.
Haala kanaan barattoota Oromoo rukutaman keessa kan amma hospitala Amboo galee yaalaamaa jiru:
Barataa Oromoo Abirihaam Suufaa kan jedhamu barattaa Mana Barumsaa Ambootti Barataa kutaa 12ffaafi qopha’inatti barataa Natural science kan baratuadda isaa irra madeeffamuun yeroo amma Hospitaalaa Amboo galee jira.
Barattootni Oromoo fi Dargaggootni Oromoo hedduun yeroo amman kanatti gaazii nama boosisuu fi sochii nama dhorkuu irratti dhukaasuun konkolaataadhan ukkanfamanii qabamanii mana hidhatti guuramaa jiru.
Haalli kun hamma ammaatti sochii FDG hiriira gaggeeffamaa jiru dhaabuu hin dandeenye hiriirrii fi dhaadannoo mirgii keenyaa kabajamuu qaba, sagaaleen keenya dhaga’amuu qaba, hidhamtootni oromoo hiikamuu qabu, jedhuu fi Mirgii abbaa biyyuummaa Finfinnee irraa qabnu nuuf kabajamuuqaba jedhu ittuma fufee jira gabaasaan kun itti fuufa.
Gabaasii guutuun itti aanee ni qindaawa.
Injifannoon U/Oromoof!
Gadaan Gadaa Bilisummaati1
Ebla 29/2014
Amboo.


text:
(Qeerroo.org) – Mootummaan Faashistii Wayyaanee FDG itti fufinsaan gaggeeffama jiruun raafamee maqaa walga’ii jedhuun olola afaan faajjeessaa diriirsuun barattoota dhabbilee barnoota olaanoo jeequuf karoorfate.
Waxabajjii 17/2014 Mootummaan Wayyaanee uummata Oromoo ukkamsee bituuf takkaa rafee bulee hin beeku, galgalaa ganama olola afaan faajjii uummun gaaffii mirga uummaatni, dargaggootni, barattootni, barsiisotni, hojjettootni fi uummaanni Oromoo hundi irraatti kaasaa jiruu fi FDG irratti gaggeessuun qabsoo mirga abba biyyummaa irratti gaggeeffama jiru dura dhaabbachuuf, humna waraanatti fayyadamuun uummata meeshaa waatu of harka hin qabne fixaa jira.


text:
Ergaa Gulaalaa Imaammata ADO Ibsu
Addi Demokiratawaa Oromoo ibsa waggaa haaraa bara 2014 baase keessatti bara
Kana hojii gurguddaa lama akka isa eeggatu ibse, kunneenis haala ummata isaa keessatti qaamaan argamee qabsoo bilisummaa ittiin finiinsu mijeessuu fi dirree saboota biroo
wajjiin qabsoo ittiin qindeeffatu anjeessuu akka ta’e addeesse. Itti dabaluunis Addi Dimokiratawaa Oromoo mul’ata isaa kana fiixaan baasuuf qaama kamuu kan rakkoo biyya sanii furee biyya sana biyya saboota hundaa akka taatu barbaadu wajjiin hojjechuufis ta’e waliigaltee uumuuf qopha’aa tahuu ibse. Read More
Hidhaa fi ajjeechaan biyya Saudii-Arabiyyaa
Cafaqaan, hidhaa fi ajjeechaan biyya Saudii-Arabiyyaa keessatti baqatoota Oromoo fi lammiiwwan Itoophiyaa irratti raawwatamaa jiru haal duree tokko malee daddaffiin dhabbatuu qaba!
Ergaa Gulaalaa Imaammata ADO Ibsu
Dhiheenya kana hawaasa Oromoo fi Ethiopia, akkasumas hawaasa saboota Afirka fi biyyoota sadaffaa sababa adda addaan biyyaa isaanii irraa ba’anii biyyoota arbaa adda addaa keessa jirtan irra miidhaan sukaneessaan yeroo gara yerootti ga’aa jiru heedduu yaaddessaa ta’ee jira.
Keessumaa mootummaan Saudi bifa baqaanis haa ta’u hojii barbaadannaa ykn sababa adda addaan dhaqanii biyya sana keessatti argamn irratti tarkaanfii gara jibinaa inni fudhachaa jiru seera mataa isaa baafatee qabuu kan mirga dhala namaa kabajuufi seera adunyaa mallatteessee jiruunillee kan faallaa ta’e ta’eetu argama.
Akka seerrii addunyaa ibsutti baqataa biyya itti dhalate keessatti roorrifamee, jiraachuu dadhabee daangaa biyya biroo qaxxaamuree kooluu galtummaa gaafatu sirnaa fi seeraan keessummeessuu fi simachuuf biyyootaa fi mootummoonni dirqama qaban. Haala kana ilaalchisee biyyootaa fi mootummoonni waadaa fi kakuu seenan (conventions) mallatteessan qabu. Read More
Tokkummaa keessatti qabsoo, Qabsoo keessatti Tokkummaa
Mata duree knaa nama gubbaa irra laaluuf jechoonni tokkummaa fi qabsoo jedhan jechoota waliif faallaa fakkaatu. Garuu nama gadi-faggeessee xiinxallee fi akkaataa sabootaa fi ummatoonni addunyaa itti jiraatanii guddatan hubateef tokkummaa fi qabsoon walii faallaa osoo hintayin tasumayyuu walkeessatti ykn walii wajjin jiraatan hubata.
Tokkummaa fi qabsoon walmalee hinjiraatan. Sabni tokkos yoo tokkummaa hinqabaatin akka sabaatti jiraachuu hindanda’u. Akkasumas tokkummaa keessatti qabsoon yoo hinjiraatin guddatee fuulduratti warraaquu ykn tarkaanfachuu hindanda’u. Kana jechuun tokkummaan madda jireenna saba tokkoo yoo ta’u qabsoon ammoo madda guddinnaati.
Saba tokko akka sabaatti jiraachisuu fi guddisuun karaa filmaata biraa hinqabne tawuu isaa qabsaa’otaa fi jaarmayoonni Oromoo sirnaan hubachuu qaban jennee amanna. Sabootaa fi ummatoonni guddina olaanaa irra gayan karaa kana hordofanii jiraachuu fi guddachuu isaanii Oromoon hubachuu qaba. Hubachuu qofa utuu hin tahin fakkeenya hin haalamnee dhuga qabeessa tahuu fudhannee of dura tarkaanfachuu qabnaa jenna. Read More
Ambummaa (Citizenship)
Seenaa Eenyummaa (Identity) kessatti, ilmi namaa akka jiraataa hawaasaa-fi-siyaasaa (socio-political), eenyummaan isaa akka karaa sirnaa bifa shaniitiin of mulisee argina. Isaanis, kara sirna abbaa-lafummaa (feudal), sirna aango-mootii (monarchical), sirna abbaa-irrummaa namtokkee (tyrannical), sirna sabummaa (national) dhaaf sirna Ambummaa (citizenship) ti. Egaa, Ambumman mullistu eenyummaa hawaasaa-fi-siyaasaa kessaa isa tokko. Ambumman eenyummaa warra kabira wajjin al takka takka woldorgommiin, al takka takka nagaan, al takka takka eenyummaa hunda keessaa isa olaanaa ta’ee yeroo argamu, al takka takkammoo eenyummaa kanneen biroo jalatti liqimsamee, xiqqaatee jiraatee as gahee jira.
Hariiroon sirna abbaa-lafummaa kessa jiru hariiro gubbaa-gadii (hierarchical) ta’ee, kan inni itti rarra’u walitti dhufeenya qabiyyee lafaa irratti ta’a. Jireenyaa fi yaada nama tokkoo, jechuun eenyummaa siyaasaa-fi-hawaasummaa isaa, yokiin gulantummaa (status) isaa sirna kana kessatti kan murteessu nami tokko sirna qabiyyee lafaa kessatti bakka inni qabatee jiru. Bittaa mootii yeroo jennummoo nama yeeroo baayyee maati tokko keessaa bahee dabareedhaan motummaa dhaalee namoonni biyya sana keessa jiraatan hundi jala-bultuu isaa (subject) yeroo ta’an jeechuudha. Namni tokko akka fakaattii biyyaatti fudhatamee sabni marti isa jala bula. Nama hundumaa’rraa sirna kana kessatti kan eegamu, ajajamaafi bultummaa (loyalty) isaa mootii kana argisisu taha. Eenyummaan siyaasaa-fi-hawaasummaa jirus kanuma irratti hirkata. Sirna Abbaa-irrummaa namtokke yeroo jennu, warra duriis hatauu yeroo jabana si’anaa keesa motummaa qabatanii namoota biyya saani haccuuccaadhan bulchan hunda ilaala. Eenyummaan siyaasaa-fi-hawaasummaa sirna akkasi keesa jirus, waanuma namicha isa bulchaa jiru faarsuufi gammachiisuudhaafi waan abbaan-irree ajajee hojiirraa olchu’irratti hundaa’e tahee mullata. Read More
Itophiyaa Kaleessaa, Har’aa fi Borii
Qabsoon bilisummaa Oromoo tattaaffii irratti milikaawe ni qaba. Milkiiwwan kanneen keessaa tokko Itophiyaa fi Itophiyummaa dhabamuu ummata Oromoo irratti hundaawe diduu dha. Tattaaffi diddaa kana finiinsuudhaaf, Oromummaa fi Itophiyummaa waliif faallaa ta’uu afarsuun dirqii ture. Dhugaattis gaafa tattaaffiin kun eegalame, Oromummaan fi Itophiyummaan waliif faallaa turan. Halli akkasii Itophiyaa kaleessaa jalatti dhugoomee ture.
Itophiyaa kaleessaa jalatti Oromoos ta’anii amba Itophiyaas ta’uun hin danda’amu ture. Jechuun, Itophiyummaa gonfachuun kan danda’amu yoo Oromummaa mulqachuudhaaf qophii ta’an qofa ture. Namni afaan Amaaraa hin dubbanne, akka amba Itophiyaatti hin ilaalamu ture. Kan aadaa Amaaraa hin maxxanfanne fi kan seenaa Amaaraa hin leellifnes, akka amba Itophiyaatti hin fudhatamu ture. Ambummaa akkasii gonfachuun kan danda’amu, kana gochuu qofaan miti. Waan eenyummaa Oromoo mul’isan hundaas lagachuun fi tuffachuun dirqii ture. Read More
Xiinxala Haala Empayera Itophiyaa
Maqaan sirnaa kan biyyi Itophiyaa jedhamtee addunyaa biratti beekamtu kan duraanii Empayera Itophiyaa ture. Kana jechuun warri biyyicha uumee bulchaa tureyyuu, biyyi isaanii empayera ta’uu ni amanu turan. Empayera qabaachuun biyyooti Awropaa wajjin walqixa waan isaan taasisuuf ittiinis boonu turan. Dhuma Lola Addunyaa Lammaffaa (1945) booda garuu empayerri balfamaa dhufe. Haalli kun dhalachuun warri Awropaayyuu walabummaa biyyoota duraan koloneeffataa turanii akka fudhatan dirqe. Keessattuu Afrikaa keessatti walabumma gonfachuu kolonii warra Awropa baroota 1960ta keessatti daddaffiidhaan dhugoomaa ture. Kun deeme Empayera Itophiyaas yaaddessuu jalqabe. Ollaa empayerichaa keessaa kan dura walabummaa gonfate Sudan ture. Kunis bara 1956tti dhugoome. Itti aansee, Somalian bara 1960tti walaba baate. Akkuma duraan himame, Somalian empayerummaa Itophiyaa balaaleffatte mirga ummata afaan Somali dubbatuutiif falamuu jalqabde. Yeroodhuma kanatti warri Erteraas empayera ta’uu Itophiyaa balaaleffachuudhaan qabsoo walabummaa finiinsan. Qabsoon saboota koloneeffatamanii kanneen biraas yero sanatti ho’aa ture. Keessattuu kan Oromo baadiyyaa fi magaalaatti bifa haaraa horachaa dhufe. Baadiyyaa Lolli Baalee baroota danuudhaaf deemaa ture. Yeroodhuma sanatti magaalaa keessatti ammoo Waldayaan Maccaa fi Tuulamaa ijaaramee qalbii Oromootaa harkisaa ture. Read More
Heera fi Higga Mangist Ilaalchisee Ergaa Gulaalaa Imaammata ADO ibsu
Addi Dimokiraatawaa Oromoo (ADO)n bu’ureeffama isaa ilaalchisee menfesto baase keessatti Ethiopian erga akka biyyaatti moggaatee ka’ee takkaallee seera mootummaa, kan ummanni irratti mar’atee ittiin buluuf raggaasifte akka hin qabnee fi hanga har’aatti hegge-mengist qofaa akka qabdu ibse. Ittti fufuunis hegge- mengistiin kun ammoo meeshaa cunqursaa warra biyya sana walduraa duubaa bulchaa turanii fi jiranii ta’ee akka tajaajilu ibsuun, ADOn waan irratti qabsa’uuf lafa kaawwate keessaa tokko hegge-mengistii sana gara heeraatti jijjiiruun biyya Ethiopia keessatti olaantummaan seeraa akka jiraatu taasisuu ta’uu isaa ibsee ture.
Dhaggeefattooni keenya kan Afaan Oromoo, Afaan Ingilizii fi Amaaraa beekan, maal Heera (Constitution) fi Higga Mangistiin tokkoo mitii? Maalif kana akka adda addaatti dhiheessu jedhanii yaadu akka malan ni shalgana.
Constitution (Heeraa) fi Higga Mangist warri Ethiopia bulchan turanii fi jiran jedhan garaagarummaa isaa Addi Dimokiraatawaa Oromoo ADOn carraa kanaan gad fageenyaan hordoftoota isaaf ibsauu fedha. Read More
Xinaxala Haala Siyaasa Adunyaa
Xinaxala Haala Siyaasa Adunyaa – Barruu barnoota hubannaaf dhihaate
Barruu gabaabaan kun haala addunyaa kan yeroo ammaa irratti hubannaa fi yaada walfakkaatu uummatnis ta’e qabsaa’otni oromoo akka qabaatan gargaara yaada jedhu irraa akka ta’e dursinee isin hubachiisuu feena. kunis hubannaa walfakkaatu qabaachuun ilaalcha walfakkaatu akka qabaannuuf murteessaa dha. Ilaalcha walfakkaatuu qabachuun ammoo nu ijaara. Qaama tokkicha, qalbii tokkicha, sammuu tokkicha akka qabaannu nu taasisa. Akeekni barruu kanaa haala akkasii aanjessuu irratti xiyyeeffata.
Haalli kamiyyuu yeroo irraa gara yerootti ni jijjiirama. Waan ta’eef, xiinxalli haala addunyaas yeroo irraa gara yerootti haarayoomuu qaba. Xiinxallis sadarkaa adda addaatti godhama. Gariin irra keessa qofa tuttuqa. Gariin ammoo gadi fageessee ilaala. Gariin dheedhii dha. Gariin ammoo irra bilchaataa dha. Waan ta’eef, xiinxala dheedhii bilcheeffacha adeemuun dirqii dha. Akeekni barruu kanaas xiinxala sadarkaa duraa dhiheessuu dha. Yeroo irraa gara yerootti itti deebinee bal’isaa, bilcheessaa fi gadi fagoo taasisaa deemna. Read More
Xiinxala Haala Gaanfa Afrikaa
Xiinxala Haala Gaanfa Afrikaa – Haala siyaasa Gaanfa Afirkaa hubachuuf akka ta’utti barruu qophaawe.
Godinaan Gaanfa Afrikaa jedhamee beekamu Sudan, Sudan Kibbaa, Eritrea, Djibouti, Somaliland, Somalia hafee fi Itophiyaa hammata. Boodana keessa Kenya fi Ugandas itti dabaluun ni jira. Garuu xiinxala keenya kanaaf jara boodanaa lamaan dabaluun faayidaa waan hin qabneef Gaanfa Afrika akka duraan beekamutti fudhanna. Godinaan kun Gaanfa warseessaa waan fakkaatuuf Gaanfa Afrikaa jedhamee mogGaanfame. Godinaa kana haallan walitti hidhan danduu dha. Keessattuu haalli politikaa biyyoota kanneen keessaa tokko keessatti dhalatu warra hafanis ni tuttuqa. Caalaatti ammoo wanti biyyoota ollaa isee keessatti dhalatu Itophiyaa ni tuttuqa. Sababni isaas ifaa dha. Itophiyaan walakkeessa Gaanfa Afrikaatti waan argamtuuf biyyoota hafan hundaa ni daangessiti. Dabalees sabootni naannoo daangaa iseetti argamanis biyyoota ollaa keessas ni jiraatu. Affaarotni Eritrea fi Djibouti keessatti ni argamu. Ummatni afaan Tigrinyaa dubbatu Eritrea keessas jira. Warri afaan Somaali dubbatus Djibouti, Somaliland, fi Somalia hafe keessatti ni argamu. Anyuwak fi Nuer akkasumas Sudan Kibbaa keessatti ni argamu. Waan ta’eef, haalli Itophiyaa keessatti dhalatu biyyoota ollaattis cehuun ni mala. Akkasumas haalli biyyoota ollaa isee keessatti dhalatus Itophiyaa tuttuquu danda’a. Read More
Empaayeraa Dimokraatessuu Ilaalchisee ergaa gulaalaa Imaammata ADO
Addi Demokratawaa Oromoo, ADO, ummanni Oromoo biyya isaa irratti abbaa, qabeenya isaa irratti abboomaa, jireennya isaa irratti murteessaa ta’ee, sabaa fi saboota biyyattii hunda waliin sirna mootummaa Federaalaa dhugaa, kan dimokiraasii, haqaan bulmaatnii fi wal qixxummaan keessatti dagaagan uumuu akeekkatee socho’a. Kana fiixaan baasuufis Ethiopan dimokiratoftee fedireshenii sabdaneessaatti jijjiiramuun dirqii ta’uu isaatti amana.
Yaadni kun yaada qajeelaa fi eebbifamaa ta’uu waakkachuu yeroo dadhaban akkaataa hujiitti hikamuu danda’amuu isaa irratti namoonni mamii kaasan ni jiru. Hundeen mamii kanaa tokko gaaffii empaayerri akkamitti dimokraatawa jedhuu irraa madda. Read More


text:
Camsaa 12, 2014 FDG Mootummaan abbaa irree faashistii Wayyaanee barattoota Oromoo ukkamsuu itti fufee jira. Haaluma kanaan Barattootni Oromoo 6 koolleejjii barsiisota Jimmaa irraan humna tikaa Wayyaaneetiin ukkanfamanii qabamanii waajjira poolisii godina jimmatti hidhamanii dararamaa jiru. Barattoota Oromoo koolleejjii barsiisota Jimmaa irraa guyyaa kaleessaa konkolaataa dabballoota tikaa Wayyaaneen ukkanfaman qabaman keessaa:-
1ffaa Barataa Guddisaa Cimdeessaa mummee barnoota Civics waggaa 2ffaa. akka malee reebichaan dararamaa jira.
2ffaa Barattuu Jirraanuus badhaasaa mummee sportii Waggaa 2ffaa, barattuu dubaraa reebichaan dararamaa jirtudha.
3ffaa. Barataa Seefuu Hayilee Mummee Geography waggaa 2ffaa
4ffaa Barataa Asaffaa Dhugumaa mummee chemistry waggaa 2ffaa
5ffaa Barataa Umar Roobaa mummee Geography waggaa 2ffaa
6ffaa Barataa Zallaqaa Asiiraasi mummee chemistry waggaa 2ffaa kanneen jedhaman badii tokko malee humnoota tikaa fi pooliisiin qabamani wajjiraa Poolisii godina Jimmaatti Hidhamani dararama jiru.
Duullii Hidhaa kun erga guyyaa kaleessa Jillii ergama Wayyaanee baatee deemuu, koree tasgabbeessituu Mootummaa gidduu galeessa irraa bobbafamne ofiin jedhee ilmaan Oromoo hidhatti guursisaa jiru, kan nama Abdul Qaadirjedhamuun durfamu guyyaa kaleessa ergama diinummaa isaa lallabuuf gootota barattoota Yuunibarsiitii Jimmaa gidduutti argamuun olola ofuuf isa akeekkatu, gaaffiin barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa lafa isa ilaalchisee qaanii fi Salphina guddaan of irra deebi’ee jira, Goototni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa tokkummaa isaanii jabeeffachuun gaaffii keenyaaf deebii qubsaa barbaadna, ilmaan Oromoo sabaaba gaaffii karaa nagaa gaafanneef Ajjeefamaniif itti gaafatamta, kannee hidhaa keessa jiran hiikamuu qabu, nuti Hirmii waliin dubbachuu hin dandeenyu, ammaas FDG itti fufa, yoo nu fixxan nu fixaa malee, sodaa keessan afaan qabannee dhugaa falmachuu irra duubatti hin deebinuu jechuun ifatti ejjennoo isanii ibsachuun qaanessaniiru, kana irraa ka’uun barattoota koolleejjii barsiisota Jimmaa biras yoo deemne kanumatu nu mudachuu danda’a waan ta’eef ijoollee Oromoo nu rakkisaa jirtu qaba hidhaa jechuun labsii diinummaa ijoollee Oromoo irratti labsaa jiru
Gama biraan tikoonni mootummaa Wayyaanee barattoota Habashaa qindeessuun mooraa Yuuniverstii Jimmaa keessatti akka balaa dhaqabsiisanii barattoota Oromootti qabataniif meeshaa waraanaa hidhachiisee osoo Mooraa Yuuniversitichaa seenuuf jedhanii waariyyoota mooraan qabamanii akka saaxilamanii jiran qeerroon naannicha irraa gabaasa.
Kana Malees sabboontootni barattootni Oromoo dhabbilee Barnoota Ol aanoo irraa Ukkanfamanii eessa buuteen dhabama jira haala kanaan Barattootni Oromoo Yuunibarsiitii harammayyaa irraa ukkanfamanii humnota loltuu fi tikaa Wayyaaneen qabamanii hedhaman eessa buteen isaanitu kan hin beekamnee
1ffaa Barataa Alamaayyoo Gonfaa
2ffaa Barataa Nimoonaa Caalii kan keessatti argaman Yuunibarsiitii Harammayyaa irra qabamanii hanga amma eessatti hidhqamuun isaanii hin beekamne!!


text:
Asiin duratti seneteroota Amerikaa kutaa MN-tti mirga dhala-nama Itoophiyaa keessumattuu ka Oromootti yaaddahanii ministera haajaa alaa Amerikaatti xalyaa ergan.
Ammma ammoo seneteroora kutaa Seattle Washington Paatii Murraayii fi Maria Cantwell faatti ministera haajaa alaa Amerikaa Joon Keeriitti xalyaa barreesse.
Akka seneterootii kun jedhanitti kutaan isaanii (Seattle Washington) godina namii Itoophiyaa hedduun keessa jiraatu.Akka isaan gabaasa nama Oromoo hedduu irraa arganne jedhaniin barreessanitti Oromoon Itiyoophiyaa ttikeessatti mirga namummaa hedduu dhabu.
Hiriira nagaa hawaasii Oromoo magaalii Finfinnee seera malee aanalee Oromiyaatti baballifamte jedhanii hiriira bahan irratti mootummaan jeequmsaan itti dhufuu duwwaa mitii gaazexeessitotii oduu tana gabaasanis hidhamuun waan nama jeeqaati jedha gabaasni kun.
“Barattootii Oromoo karoora mootummaan magalaa Finfinnee Oromiyaatti baballisuuf qabu falmuun hiriira hedduu bahuun beekamaa.Hawaasnij Oromoo ammoo Oromootii lafa baballisuun kun qonnaan bulaa Oromoo lafa dhabsiisa,jedha.”
Seneterootii Amerikaa ammoo waahee hiriira kanaatii fi deebi iitti kenname baruu barbaadan.
- Master Plan mootummaan Itoophiyaa Ebla 24,2014 baase mirga abbaa biyyummaa qonnaan bulaa Oromoo akkamiin miidha?
- Mootummaan Itoophiyaa yaaddoo Oromoo kana deebii akkam kenne?
- Oromootii Oromummaa isaaniitiin seera malee hidhamuu,dararamuu,ni ijjeefamuu?
- Oromootii seera malee eennummaa isaaniitiin dhaabbilee barnootaatii harihamuu?
- Minisitriin haajaa alaa USA yaaddoo tana akkamitti ibse?
- Hawaasa Oromoo ykn mootummaa Itoophiyaa waliin yaaddoo tana irratti mari’achuuf karoorii qabame jiraa?
Seneterootii kun tana malee akka ministiriin haajaa alaa Itoophiyaatti demokiraasii fi olaantummaan seeraa jabaattu feena jedhan.
USA tana hojjachuuf akka seneterootii kun jedhanitti demokiraasiitti fayyadamanii mootummaa wayyaahaa qabaachaa,mirga ilmaan namaatii fi dignadee hunda qabdu qabaachuuf hojjatan feeti.
“Godinii keenna (Seattle Washington) namoonnii Itoophiyaa waan rakkoo biyya isaanii himachuuf akka fedhanitti hiriira bahanii akka jeequmsii biyya isaanii dhaabtu akka fedhanitti gaafatan,” jedhan.


text:
(Qeerroo, Adaamaa, 21 Amajjii 2012) Maddi Qabsoo hacuuccaadha. Namni ykn Ummati miidhaan irra jiru yoo xiqqaate dallansuun , miidhamu isaa ibsata. Namni waa aarees, dallansuun of ibsata. Namni odoo hidhamuu, hiraarfamuu , ajjeefamuu , beela’uu ….kan kolfu jira yoo jenne, warra hacuuccaa fi tajaajiltummaa qaama taasifate , Ykn warra salphina keessa gangalachuu baree ,maal naan jedhuu of keessaa fixate qofaadha.
Har’a ummata Oromoo caalaa hacuucamaa kan jiru jira jecuun rakkisaadha. Osoo ta’ee miidhaa waggaa 150 ol nu irra ture kanaan, dallannee , dallansuu kanas ofirraa faccisuutti geeddarree , miidhaa nu irra jiru ofirraa darbannee , abbaa biyyaa ta’uutu nuuf mala ture. Kun nuuf qaaniidha.nama qaanii ta’uu keenya kanatti dammaqinee har’as yoo hin foyya’iin rakkoo daran hammaataaf teenya.


text:
(Qeerroo lixa Shawwaa,Amajjii 21,2012) Godina Lixaa Shawaa Onootaa Akkaa Calliyaa,Midaa Qanyii Xiqur Hincinnii,Daannoo, Gudaar, magaalaa Amboo,Giincii,Fi Jaalduuttii haala walfakkaatuun qeerroowwaan dargaggoo Oromoo sirboota gutummaa Oromoo fi ABO faarsuun ayyaanaa cuuphaa kabajatan.
Gabaastoti Qeerroo bakkeewwan Ayyaanni itti kabajame kunneen irraa akka gabaasanitti, diddaa fi fincilli Qeerroo hedduu olaanaa dha.
Akka kanaan Qeerrooleen Ayyaanichi wayitaa kabajanitti, sirboota “yaa Oromiyaa siifaan iyyaa ABO+2 gachaanaa biyyaa” jedhu fa’aa dhageessisaa kan oolan yoo ta’u, kanneen naannoo Amboo, Gudaari, Baabbichaafi Geedoo fi Midaa Qanyiitu jechuun diinaa afaan qabachiisan.
Warrii Giincii, Jalduu,Xiiqur Hincinnii “boombii binnee mudhiitti hidhannaa yoo isheen diddee ABO’tti himannaa”, fi “yaa Oromoo Oromoo qulqulluu Qonnee nyaannaa Lafa hin Gurgurruu”jechuun jechuun Ayyaanicha kabajataan.
Haalumaa Walfaakkaatuun Giddugaaleessaa sanaa Maagaalaa Finfinnee kiiloo 6 Bakkaa Jaal Meedaa jedhamuutti Dargaggeessii Qeerroo Oromoo Salaalee fi bakkootaa gararaa irraa bakka kanatti argamuun “kilaashii Tarreesinaa wayyaanee (malaasaa) balleelleessina” WBO leencaa bosonaa irraa hin seesinaa’,hoo yaa dhiiroo dhiirrii hin falmataa malaasaan Lafa Oromoo maaliif faranjiitti shamatataa” jechuun haala nama ajaa’ibuun ayyanicha kabajatan jedha Odeessii nu ga’ee jiru.
Qabsoon itti fufa! Gabrummaan ni kufa!


text:
Namoota Piroppogaandaa oofan 235 kanneen ta’anii fi Marsaa Internetii Ugguruu kanneen danda’an,kan Mootummaan Itoophiyaa marsa lammataaf leenjise,Itoophiyaa keessatti hojii Sabaahimaalee Walabaa ukkaamsuu irratti bobba’anii jiraachuun isaanii beekame.
Mootummaan Itoophiyaa Bulchaa jiru A.D.W.U.I’n, biyyicha keessatti Marsaa Interneetii irratti qeeqqaa, komii fi himannaa heddumminaan irratti dhiyaachaa jiru hir’isuu fi wantoota mootummichi dhoksaatti hojjetu akka hin saaxilamne to’annaa irratti gochuuf yaaduudhaan dargaggooti inni leenjise guutummaatti hojii Marsaa Interneetii ugguruu eegaluun isaanii himame.
A.D.W.U.I’n Magaalaa Adaamaatti marsaa lammaffaaf kan leenjise gaazexeessitoonni sirnichaa 235 ta’an,karaa miidiyaalee hawwaasaa(face book) fi maloota walquunnamtii addaa addaa,maqaa garee mormitootaa garaagaraa moggaafatanii uummata wallaalchisuu,Maddeen Oduu Mootummaa Balaaleffatan irratti deebii kennuu fi odeeffannoowwan Mootummaa deeggaran yeroo yeroon kara kara marsaa walquunnamtii isaanii gara uummataatiin qaqqabsiisuuf ergama addaa fudhataniiru.
Leenjicha kanneen fudhatan Miseensota A.D.W.U.I naannoowwan hundaa irraa filataman yoo ta’uu,filannoo sana kanneen geggeessan ammo Ministeera Dhimmoota Komuikeeshinii Mootummaa fi liigii ADWI ta’uun beekameera.Leenjitoonni kunneen itti waamamni isaanii hoogganoota dhaaba A.D.W.U.I naannoo naannoo isaanii irra jiraniif ta’ee,Waajjirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa odeeffannoowwan leenjitoota kanneeniin hordofamu to’achuuf aangoon olaaanaan kennameeraafi.
Raawwii hojii isaanii dhiyeenya kana Madaalamee safaramee ilaalameen,Naannoon Amaaraa raawwii gaarii kan galmeesse yoo ta’uu,dandeettii face book to’achuu danda’uu irratti Naannoo Beenishaanguliif Muuxannoo hiruu isaanii akka ajaa’ibsiifate Ministeerri Waajjira Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa Obbo Rediwaan Huseen Madaallii Raawwii Hojii Hojjettoota Sabquunnamtii Mootummaa Magaalaa Baahirdaaritti geggeeffame irratti dubbachuun isaanii nii yaadatama.
Hoogganaa Qajeelcha Leenjii ADWI kan ta’an Obbo Addisuu Laggasaa immoo OMN irraa piroppogaandaa Waraanaa nutti darbatamu kan nuti irraa ooluu dandeenyu ETV qofaan utuu hin taane miidiyaalee hawaasaatiinisi jechuudhaan eebba leenjitoota kanaa irratti dubbatanii turani. Akka odeeffannoo hanga ammaatti jiruutti leenjitoonni kunneen akkaawuntii fees buukii,tiwuutera fi biloogara 2350 ol bananiiru.


text:
Maxxantumma
Parasitismiin gossa symbiosis ("waliin jirrachu") kessa tokko yoo ta'uu, kunis akkatta organizimonni lama kanphylogeneticsiin gossa tokko hin ta'iin, tokko ta'uun yeroo dheraa ta'eef, yeroo bayye hanga yeroo jirenya organizimii tokko kan walin jiratannidha. Waliin jirrenyi symbiosis kuni commensalism ("waliin-nyachuu", kana organizimonni lama bakka tokkotti waliin jiracha garuu kan organizimiin tokko fayyadatama kan kan biraa immo kan hin midhamne akkasumas hin fayyadamne dha) jalqabe, symbiosisiin akkasumas mutualism (kan organizimonii lachuu waliin jirachu irra fayyadaman) kessa ba'ee hanga parasitism (maxantumma) (parasitichii kan yeroo bayye lachuu irra diqqaa ta'ee fayyadama kan hostiin immo midhamuu dha. Kessatuu qo'anno maxxantumma medicalla kessatti, maqaan parasite jedhamu kunii kan fayyadamu organizimotta eukaryotic fi pathogenic ta'aan ibsuuf. Kanaafu, protozoa fi metazoa ta'anii kan dhukkuba fidtotta ta'an akka maxxantottatti yoo qoqqodaman, bacteria fi virusonni immo akka maxxantottati hin qodaman. Kan nama dinquu immo fungusonni kitabba parasitology medikala kessatti hin barrefamne, eukaryotic ta'anulle.
This is an excerpt from the article Maxxantumma from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Fibrin
Fibriniin gossa protein yoo ta'u dalagaan isaas blood clot (walitti qabama dhigaa kan yerro bayee yoo namii dhiga'u ta'u) kessatti dha. Protein kanatti polymerise ta'e platelets wajjiin walitti qabamudhan yoo namii mada'e dhiga'u akka dhigii walitti qabamu tasisaa.
Fibriniin kuni kan midhafame kutta isaa zymogen fibrinogen, kan plasma glycoprotein ta'e kan bishaaniin makamu danda'u kan Tirrun midhafame ofii kessa qaba. Ademsaa coagulation (walitti qabama dhigaa) kessatti zymogen prothrombin gara serine protease thrombinit jijjirama, kuniis jijjirama fibrinogen irra gara fibrinit godhamuf sababa ta'a. Achiin bodda Fibriniin gara lachuun walitti qabame akka walitti qabami dhiga (clot) ta'u godha, fibriniinis kan walitti qabamu factor XIIIn.
Fibriniin kuni kan midhafame kutta isaa zymogen fibrinogen, kan plasma glycoprotein ta'e kan bishaaniin makamu danda'u kan Tirrun midhafame ofii kessa qaba. Ademsaa coagulation (walitti qabama dhigaa) kessatti zymogen prothrombin gara serine protease thrombinit jijjirama, kuniis jijjirama fibrinogen irra gara fibrinit godhamuf sababa ta'a. Achiin bodda Fibriniin gara lachuun walitti qabame akka walitti qabami dhiga (clot) ta'u godha, fibriniinis kan walitti qabamu factor XIIIn.
This is an excerpt from the article Fibrin from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Baga Geeysan Seensa Bara Haaraya Bara 2013 Ilaalchisee Ibsa Dhaaba ULFO Irraa Kenname
UNITED LIBERATION FORCES OF OROMIYAA
TOKKUMMAA HUMNOOTAA BILISUMMAA OROMIYAA
Date: 01/01/2013
Ref. No.: 030/8/2013
Baga Geeysan
Seensa Bara Haaraya Bara 2013 Ilaalchisee Ibsa Dhaaba ULFO Irraa Kenname
Kabajamtoota Saba Oromoo, Kabajamtoota lammiilee Oromiyaa, kabajamtoota gooticha human waraana ULFO akkasuma miseensota dhaaba ULFO/THBO idil addunyaarra jiran maraaf baga Rabbiin bara haaraya 2013 kanaan ittiin nu gehe jechuun dhaabni ULFO/THBO gammachuu qabu ibsaa jira. Barri kun kan ULFOn gara dhaabaa itticehuun sochii qabsoo hidhannoo itti jalqabee fii bara tokkoffaa isaa 20/02/2013 kana waan kabajatuuf bara addaa isa taasisa.
Baroota dabran kana keeysa sababa mooraan Q.B.O laafaa dhufeef hamileen ummata keenyaa akkasuma laafaa ture. Akkuma roorroon habashaa ummata Oromoorratti cimaa dhufeen alaan alaa fii gun gummiin ummataa Oromoo gara falmaatti cehuun tuuta qeeyroo ganamaa biqilchee ture.
Haa tahuu malee qabsoo jalqabame kana wal harkatti bubbutuun galii isaa dheereeysuun beekkamaadha. Kuniis akka ULFOn human waraanaa ijaarratee qabsoo itti fufu karaa bane jira.
Akka kanaan gootichi human waraana ULFO/THBO ji’a 10 ffaa, 11ffaa fii 12ffaa /2012 kana keeysatti human diinaa haleeluu ittifufee jira. Kanaaf humnootni bilisummaa fii walabummaa Oromiyaatti amanan hundi diina keenya haleellee Oromiyaa walaba aatea rguuf wal hubannee waliif tumsuun dirqama seenaa ti. Kanaaf lammiileen Oromiyaa biyya keeysaa fii alaa jiran hundi sochii kutannoo fii bifa haarayaan finiinaa jiru kana hubannoon hordoftanii dirqama gama keeysanii akka bahattan ULFO/THBOn waamicha isaa dabarsa.
Dhaabbileen siyaasaa kanneen sababa garagaraatiin Oromiyaairraa fagaattanii biyya ambaa keeysatti wal jeeqaa turttan hundi fuula keeysan gara Oromiyaa akka deebiftan hogganni dhaaba ULFO waamicha isaa ammaas irra deebi’ee haarayoomsa.
Dhaabbata Dimokraasummaa Ummata Oromoo ja’amee maquma qofaaf kan yaamamu OPDOn kan dabre irraa baratee murna TPLF Oromiyaa saamsisuu dhaabuun gara qabsoo abbaa biyyummaatti yoo deebi’e sababni shakkamuuf tokkolleen akka hin jirre dhaabni keenya ULFOn eenyuufillee hubachiisuu barbaada. Akkasuma jeequmsa mooraa waraanaa keeysaatti ke’ee jiru kana too’achuun waraanni lammiilee Oromiyaa ajaja gartuun murna wayyaanee baaseen hidhannoo isaa osoo hin hiikkanne diinatti akka garagalchan ULFO/THBOn yaamicha isaa dabrsa. Itti dabaluudhaan caasaa maadhee hawaasaa kan gubbaa irraa hanga gandaatti hawaasa walsodaachisuu fii walshakkisiisuu irratti xaxamee jiru gara falmaa abbaa biyyummaa irratti jijjiiruun dirqama dhaaba OPDO tahuu ULFO/THBOn ni hubachiisa.
Akkasuma Ilmaan Oromoo haala garagaraatiin sochii qabsoorraa if baasanii turan hundi hamilee isaanii haarayoomsuun falmaa maayyii godhaa kan jiru human waraana ULFO/THBO kanatti akka makaman dhaamsa keenya dabarsina. Ittidabaluudhaan sabaa fii sablamoonni dda addaa kan Oromiyaa keeysa jirtanii fii ollaalee Oromiyaa taatan hundi miidhaan Murna TPLF fiin nurra gehaa jiru kana harka walqabannee tokkummaadhaan cunqursaa mootummaa Impaayara Itiyoophiyaa akka ifirraa fonqolchinu dhaabni ULFO/THBO isin hubachiisa.
Dhaabbileen siyaasaa walaba taatan kan biyya keeysaa diinaarratti falmaa godhaa jirttan marti mootummaan wayyaanee afaan qawwee malee dimokraasiitti waan hin amanneef sirna kana ifirraa fonqolchinee lammilee Oromiyaa bilisoomsuu fii Oromiyaa walaboomsuu irratti tokkummaan ijaaramnee dhaaba ULFO/THBO tii waliin qabsoo hidhannoo finiiinsinee abbaa biyyummaa Oromiyaa akka mirkaneeyfannu ULFOn waamicha lammummaa isiniif dabarsa.
Sochii gafii mirgaa ummnanni Islaamaa Impaayera Itiyoophiyaa keeysatti godhaa jiru haqa qabeeysa tahuu dhaabni keenya ULFO/THBO ni amana. Haa tahuu malee sirni abbaa irree kan Murna TPLFtiin durfamu gaafii mirgaa ummanni Islaamaa gaafachaa jiru humnaan ukkaamsuuf yaalaa jira. Ummanni Islaamaa gaafii isaa bifuma jalqabeen osoo addaan hin kutin falmaa isaa ittifufaa jira. Hawaasa qulqulluu meeshamaleeyyii hidhuun, ajjeesuu fii biyyaairraa ari’uun falmaa daran cimsa malee ukkaamsuu hin danda’u. kanaaf ummanni Muslimaa sabaa fii sablammootaan osoo walirratti hin eegne/Laalle/ falmaa jalqabe gara qabsoo hidhannootti jijjiiruun mirga isaanii akka gonfatan ULFO/THBOn dhaamsa isaa dabarsa. Hordofttoonni amntillee birootiis gaafiin mirage amantii isaanii fis gaafii miragaa waan ta’eef waliif tumsuudhaan qooda gama keeysanii akka bahattan ULFO/THBOn irra deebi’ee waamicha isaa dabarsa. Kana milkeeysuufiis dhaabni keenya ULFO/THBOn dirqama gama isaa bifa hundaan kan bahatu tahuu irra deddeebi’ee hubachiisaa ture ammaas kanuma mirkaneeysa.
Walumaagalatti yeroo humni waraana diinaa wal afaan deebi’ee wal haleelaa jiru kanatti qabsoo waliif tumsuurratti qindeeyfameen diina keenya haleeluuf yeroon amma.
Eegaa barri 2013 kun kan dabre caalaa bara hafuurri qabsaa’otaa walitti urgaahu tahuu qaba. Bara bilisummaa fii Oromiyaa walaboomte irratti guddina biyya teenyaatiif marihannu akka nuuf tahu hawwiin teenya guddaadha.
Tokkummaan Humna!!
Oromiyaan ni walaboomti!!
KHR ULFO/THBO
01/01/2013
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
2 Comments
-
Beekerani Baratis:
Tukkummaan humna humni tokkummaa diigu haa badu
-
Beekerani Baratis:
Dhaabbileen siyaasaa tokkummaa’an kanneen walabummaa Oromiyaatiif qabsaa’an ta’uusaanii ibsaa turuun keessan ni yaadatama.gochadansaatis. walabummaa Oromiyaa jechuun ammoo bahaa hanga dhihaa,kaabaa hanga kibbaatti amantiin utuu uummaticha hin qoodin hacuuccaa jala jiru jalaa baasuudha jedheen amana.gabroonfataan muslim christian waaqeffataa utuu hin jedhin gabroonfataa jira.garuu dhugaa kana utuu beeknuu maqaa bareedaa abdachiisaa kanaan hiika maqichaa kan faallessuu danda’u sochii musliimaa akka dubbii ijootti kaasuun barbaachisaa natti hin fakkaatu.garuu hidhamuu fi ajeefamuun musliima dhaaba hin ilaallatu jechuukoo miti.christiannis fincila yoo kaase cina dhaabbanna jedhanii dubbachuun leellistummaa amantii waan fakkeessuufin kana jedhe.sababni; musiliimi yeroo fincilu tarii hor.amantaa christiyaanaan walitti bu’uu danda’eera ta’a(amantiin walitti bu’uun uumamees beeka hundeen ka’umsasaa gara gara haa ta’uyyuu malee).yaadi kun kanneen dhaaba keessa da’atanii dhimma qabsoo bilisummaa dhimma amantiitti micciiruu barbaadaniif liqimsamuu yoo dide malee namuu itti walii gala.kanneen ilaalcha akkasii fi yaada diiginsaa qaban kaayyoo qabatanii deeman yoo jiraatan mogaatti ba’anii akka ajeeffataman haa ilaan.fkn:inni olaantummaa godina tokko barbaadu kanneen yaada dhiphoo akkasaatii qaban funaannatee adda bilisummaa godinichaa jedhee of haa moggaasu,kan amantii leellisus qophaatti ba’ee dhaaba amanticha leellisu dhaabbatee haa cala’u.kaayyoo qulqulluu gooti amantiin utuu hin fo’in “Oromoo fi Oromia bayya koof nan wareegama”jechaa wareegame har’as qabannee qabsoofnee akka bilisoomnu shakkii hin qabu.bilisummaan uummata mirgaa fi amantiinsaa dhiibameef dhimma hin tuqamin hafaniif furmaata akka ta’e beeknee dibaaba tokkumma hamma dhaabate jalatti qabsaa’uun bilisummaa ariifachiisa,tokkummaa kana isinirratti haa irraanfatun jedha.lixa Or.irraa