text: 1"'Ooninne kattaa yarshshuwaa GODAAYYO shiishshiyo wode, he yarshshoi liiqo xiille gido; a bolli wogaraa zaitiyaanne ixaanaa gujjo. 2Hegaa i Aaroona naatukko qeesetukko eho; ehin qeeseti he liiqo xiilliiyaappe issi kushiyaa kuntti ekkidi, zaitiyaanne ixaanaa wurssi ekkidi, hassayissiyaabaa oottidi, yarshshiyoosaa bolli taman xuuggo. Hegee GODAAYYO taman xuuggiyo, sawuwaa tonggu giya yarshsho gidana. 3Kattaa yarshshuwaappe attidaagee Aaroonassanne a naatussa. Hegee GODAASSI taman xuuggido yarshsho ubbaappe aadhdhida geeshsha. 4"'Yarshshuwaassi shiishshiyo oittai coociyan ka77idaagaa gidikko, zaitiyan munaqqido liiqo xiilliyaappe uukettida irshshoi yegettibeenna komppo, woikko zaitiyan tiyido, irshshoi yegettibeenna lee7e lichchakko gido. 5"'Yarshshuwaassi shiishshiyo oittai bashiyan uukettidaagaa gidikko, zaitiyan munaqqido, irshshoi bainna, liiqo xiilliyaappe giigidaagaa gido. 6A menttada a bolli zaitiyaa tigo; hegaa kattaa yarshsho oottidi shiishsho. 7"'Ne yarshshuwaassi shiishshiyo oittai bashiyan uuhettidaagaa gidikko, zaitiyan munaqqido liiqo xiilliyaappe uuhettidaagaa gido. 8Hagaadan giigissido kattaa yarshshuwaa GODAAYYO eha; ehaada qeesiyaayyo imma. Qeesee hegaa ekkidi yarshshiyoosaa shiishsho. 9Qeesee he kattaa yarshshuwaappe ekkidi, hassayissiyaabaa oottidi, yarshshiyoosaa bollan xuuggiyo yarshshodan taman xuuggo; hegee GODAAYYO taman xuuggiyo, sawuwaa tonggu giya yarshsho gidana. 10Kattaa yarshshuwaappe attidaagee Aaroonassanne a naatussa. Hegee GODAASSI taman xuuggido, yarshsho ubbaappe aadhdhida geeshsha. 11"'GODAAYYO intte ehiyo ai kattaa yarshshoinne irshshoora de7iyaabaa gidoppo; aissi giikko neeni irshsho woikko eessaa ililo GODAASSI taman xuuggada yarshshanau koshshenna. 12Intte laittan laittan cakettiya kattaappe xeera kessidi, GODAAYYO ehaanau danddayeeta; shin hegaa sawuwaa tonggu giya yarshsho oottidi, GODAAYYO yarshshiyoosaa bollan xuuggekketa. 13Neeni shiishshiyo kattaa yarshsho ubban maxiniyaa yegga; aissi giikko, maxinee neeni ne Xoossaara maacettido maachchaayyo malaata. Hegaa gishshau ne kattaa yarshshuwaa ubbaa maxiniyan mal77etta. 14Neeni koiro kattaappe xeeraa kessada GODAAYYO ehiyo wode, he kattai xiixxido tiya katta gidanau koshshees. 15A bolli zaitiyaa tiga; ixaanaakka an wotta; hegee kattaa yarshshuwaa. 16Qeesee he zaitee tigettido kattaappe baggaa ekkidi, ixaana ubbaarakka hassayissiyaabaa oottidi taman GODAASSI xuuggo.


c: text/html

text:
Categories: Ethiopia Tags:
5 Responses to “Oromia: Seife Nebelbal Radio Program, May 11, 2012”
-
Sagantaa kana qopheessuu keessaniif Waaqayyo isiniif haa tolu.
Qabsaawaa waggaa kana hunda muuxannoo horataniifi yaada bilchaataa qabsoo Oromoorratti qaban nuuf dhiyeessitan. Hunda caalaa yaada ummata irra jireessa biyya keessa jiruu addeessan. Yaada isaanii kanas ABOn xiinxalee madaalee toora qabsoo qajeelchuu waan qabu natti fakkaata. Seera tumateenis buluu qaba. Akka korma saree seera tumee deebi’ee arraabuu hin qabu. Karaa biraa, namni yeroo ammanaa qabsoo keessa ture har’as hamileefi onnee akkanaan dubbachuun waan guddaadha. Namni hedduun haala kana keessatti nuffuu danda’a. Isaan garuu har’as nama qabsoo jalqabaa jiru. Kun qabsaa’ota biroof barumsa guddaadha.
Gaaffii: Dhaabni gandatti gale kun ofii hiikaafi kaayyoo qabsoo adda baasee beekaa? Maqaa ABO jedhu kanaan akkamiin of waamuu danda’a? Moo o9soo hin beekiin dogoggoraniiti kan ofii moggaasan?
Nagaan.
-
Qabsaa’aan waggoota 33 oliif bilisummaa fi walabummaa oromoof qabsaa’aa turee fi qabsaa’aa jiru kun dalagaalee hojjetaa jiruuf galanni koo guddaa dha. haata’u malee namni qabsoo irratti muuxannoo haganaa qabu dhaaba siyaayaasaa eengadda dhaabbatan warra akka Ginboot 7 gowoomsamuun isaanii nama gaddisiisa. Waanti natti tole garuu teellaa irrattis yoo ta’e ofbeekanii akka haaraatti bilisummaa oromoof qabsaa’uuf murteeffachuu isaaniti.
Akkuma obbo Abbaan Faaroo jedhan maqaa Toophiyaa qabatanii oromoof nan qabsaa’a jechuun fudhatama hinqabu. Garee ykn dhaabbilee kabiraa wajjin hojjechuu jechuun kaayyoo fi sagantaa ofii qabannee tooftaa fi tarsiimoo tiif jecha ummata kabiroo waliin hojjechuu dha malee kaayyoo fi sagantaa ofii jijjiruun dhaaba ofii balleessanii kan ormaa fudhachuu fakkaata .
-
ABO isa kam jala jirta jedhanii irra deddeebi’anii nama gaafachuun hinbarbaachisu. Akkuma obbo Faarroon deebisan ABO jechuun isa ittidhiige, isa kaayyoo ganamaa qabtee adeeme, isa walabummaa fi bilisummaaf qabsaa’u. Kanaaf kuni ABO ebeluuti inni kun immoo kan ebeluuti jechuu dhiisnee hojii gaarii hojjennee hojiin haadubbatu.
-
qopheessitoota qophii Radio Sief N sagantaan keessan baayyee gaariidha sabboontoota Oromoo jabaadhaa qoonni isin Bilisummaa Oromoottiif gumaachaa jirtan salphaamiti galatoomaa galanni keessan Bilisummaa haata’u
-
qopheessitoota Radio Sief Nebelbal sagantaan keessan baayyee dansaadhaa jabaadhaa itti fufaa galanni keessan Bilisummaa haata’u

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Xoossaa shenen Kiristtoos Yesuusa hawaare gidida Phawuloosappe, Efesoonan de7iya geeshshatasinne Kiristtoos Yesuusa ammaneyssatas xaafettida kiitaa. 2Xoossaa nu Aawappenne Godaa Yesuus Kiristtoosappe aadho keehatethaynne sarotethay hinttew gido. 3Salon de7iya ayyaana anjjo ubban Kiristtoosa baggara nuna anjjida, nu Godaa Yesuus Kiristtoosa Aaway, Xoossay galatetto. 4Nuuni iya sinthan geeshshatanne borey baynnayssata gidana mela Xoossay alamey medhettanaappe kase Kiristtoosa baggara ba siiquwan nuna dooris. 5Xoossay ba sheniyan ba dosidayssada Yesuus Kiristtoosa baggara nuna ba nayta oothanaw kasetidi qoppi wothis. 6Xoossay ba siiqiya Na7aa baggara nuus coo immida aadho keehatethay bonchchettana mela hessa oothis. 7Xoossaa aadho keehatethaa duretethaada Kiristtoosa suuthan wozettidi nagara atotethaa demmida. 8Ba aadho keehatethaa cinccatethaninne eratethan kunthidi nuus immis. 9Xoossay ba dosidayssada Kiristtoosa baggara iya sheniya xuuraa nu erana mela oothis. 10Wodey gakkiya wode Xoossay polanaw qoppida qofay, saloninne sa7an de7iya medhetetha ubbay Kiristtoosappe garssan gidana melassa. 11Ubbabaa ba sheniyada oothiya Xoossay, kasetidi ba qoppi wothidayssada Kiristtoosa baggara nuuni iyabaa gidana mela nuna dooris. 12Hessa I oothiday, Kiristtoosan ufayssi wothidi naagon koyro gidida nuuni Xoossaa bonchchuwa galatan qonccisana melassa. 13Hintteka hintte atotethaa Wonggelaa, hessika tuma qaala si7ida wode Kiristtoosa ammanideta. Xoossay hinttew immana gida Geeshsha Ayyaanan hintte attamettideta. 14Xoossaa bonchchoy galatettana mela Xoossay ba asaa wozana gakkanaw Geeshsha Ayyaana nuus oythu oothidi immis. 15Hessa gisho, Godaa Yesuusa hintte ammaneyssanne geeshshata ubbaa hintte siiqeyssa ta si7ida wode 16ta woosan hinttena qoppashe hintte gisho Xoossaa galateyssa aggabikke. 17Godaa Yesuus Kiristtoosa Xoossay, bonchcho Aaway, Xoossaa hintte aathi eranaada cinccatethaanne qonccetha ayyaana hinttew immanaada taani Xoossaa woossays. 18Xoossay hinttena xeegida ufayssaynne geeshshati laattiya bonchcho laatay ay mela darookko hintte erana mela Xoossay hintte wozana ayfiyaa dooyana mela taani Xoossaa woossays. 19Qassi iya ammaniyaa nunan oothiya iya wolqqay ay mela aadhdhida giteekko hintte erana mela woossays. He wolqqay xoonettonanne daaburonna wolqqaa. Ha nunan de7idi oothiya wolqqaynne, 20Kiristtoosa hayqoppe denthidi, salon Xoossaafe ushachcha baggara utisida gita wolqqay issino. 21Iya sunthay, ayseyssatappenne maata aawatappe, haareyssatappenne godatappe, bolla gididi ha alamiya xalaalan gidonnashin sinthafe yaana alamiyankka hara sunthata ubbaafe dhoqqa. 22Xoossay ubbaa Kiristtoosa tohuwappe garssan haarisis; qassi woosa keethan ubbaban Goda gidana mela iya shuumis. 23Woosa keethay Kiristtoosa kumethi oothiya iya asatethaa. Medhetethay de7iya bessa ubban Kiristtoosi ba huu7en ubbabaa kuntheyssa.


text:
Gaafii WBO – Walaloo
Makiyyaa Abdullahi tiin | Ebla 23, 2012
Bilsummaa tiyya maaf narraa fagaattee?
Naaf himi naangallee bakka itti dhokattee
Ummanni Oromoo xiqqaa fi guddaanii
Sumaaf maraatanii suma abjuunsaanii
Yoo akka fadhiisaanii qaata sirkatanii
Yoo akka qabsoodhaa lubbuu if kennanii
Jaalaluma keetiif marti machaa’anii
Eega siif maraachuu if quba hin qaban
Yoo qabeenya taatees numa arjoomanii
Namuu akka humnaattu waan dandeytii saanii
Bilsummaa tiyya maalree rakinnikee
Kan nurraa fagaatteef kan booyu sabni kee
Yaa bilisummaatoo ibsituu dukkanaa
Suma arkachuudhaan gabrummaarraa baanaa
Sumaan nama taanee adunyaatti beekkamnaa
Biyya abbaa keenyaa sumaani deeffannaa
Kan sitti nugeeysuu karaan kami laataa?
Barbaada keen deemaa maaf narraa fagaattaa?
Hallayya moo dirree dahoo moo labbaadhaa
Natti himi HAWWII too fagoo moo dhihoo dhaa?
Maaf dhagaan samiirraa anarratii hin roobnee
Du’akoon filadhaa yooniin sinarkannee
Beelaa fi dheebuudhaaf an harka hin kenninee
Qabsoo ittiin jiraa if booda hin deebinee
Alaa fi mana koo ilmaan koo facaasee
Suma arkachuufiin qawwee lafaakaasee
Baddaa fi gammoojjii Oromiyaa keessaa
Si barbaadaan deemaa roobaa caama keessaa
Maaliree rakkinni afaansaa wallaalee
Ni beeytaa naaf himi ani naaf hin gallee
Bilisummaa tiyya garaa hin jabaatinii
Addeesii naaf himi tokko nan dhoysinii
Akkanaa akkasii an namunoo je’u
Ittiin fuuf qabsoo if booda deebi’uu


text: 1Nēē mii pērēētuu aka, kukuur :Yēēsu kiineetanichiich taman nkōō ārēēny akuutō kaamuuka nyoo ōōnēē toomirmiirēy tōkōl chaa raacheen akuusoop piich choo mnyoonsōōt. 2Kuuyooytō nyuun kupa kwaaamtaata lōkōōy chēpō Pāyuunātoo Iriin akuusoopootō piich. 3Ku toomō kupa :kāāyooytooyiichoochēē, kilēēchi :Yēēsu, "Ameenamaata :chiich kir aka tōkōl paani āmii āpēētii. Moo-āp :chiich mpō kaarya, saapaa kātōōn, āmiisyō, rōōpiyō ntā ku sira aka. 4Nēē kutaakaak nkōō kō aka tōkōl, ātēpi kaayoonēē ākōy apeeree kōōroonoonēē. 5Ku nēē mataakaak :piich chēpō kōōroonoonēē, āpēēchinii keey, aparta tēērit nkōō kēēlyēēkwook sukungʼuutu kilē tākutingʼēy pichoochēē ngʼōōkikwaak." 6Paani keewaangʼ :Yēēsu kuuyoomiisēy kiineetanichiich, kupēēchi keey kipa kimanaateera kēēstoon choo kiimii saangʼuu kōōroonoonēē kwoomtootēy lōkōōy choo kāroomēēn akuusoopootēy piich choo mnyoonchootēēn. 7Kii nēē teer :Pāytooyiin Ērōōtē ngʼal choo kiimii ku-irēy :Yēēsu, kwaam :ngʼaleechoochēē mēt, āmu kiimwoorēy :piich walak kilē /kiikeengʼeeta Chowaana meerat. 8Kimwoorēy :walak kilē Eliicha :nyoonēē, kimwoorēy :walak kilē, ākoongʼo nyēpō ōōrkooy chēpō kēny nyoo kangʼeeta meerat. 9Paani kateer :Ērōōtē kilēē nyoonēē, kumwa kilē, "Nku kyaamwaartaa /keetilta mētpō Chowaana. Ku ngʼoo :chiichi mii ku-irēy ngʼaleechu tōkōl?" Kuwas :Ērōōtē kilē kuuro Yēēsu. 10Paani kawaraka :kāāyooytooyichoochēē, kumwoochi Yēēsu kiyoo kiipa ku-ir. Kiwō :Yēēsu nkōō akwaaneek kutāchi keey kōōroo Peetsaayta akupa kutēpi wōloo kimālēēkitēē :chiich aka tōkōl. 11Kii nēē sōwu :piich wōloo kāwo :Yēēsu, kutuup. Paani ka-it :pichoochēē yoo kiimii :Yēēsu, /keetaak. Kuuneet :Yēēsu pichoochēē wōloo lēē Pāyuunātoo Iriin akuusoop choo kiimārēy /kēēsoop. 12Ku paanta kutuuriit kōōrēē, kupēēchi Yēēsu :kiineetanichiich taman nkōō ārēēny akilēēchi, "Mwoochii pichu kupa kēēstoonichu lēēkitēē yēēnyi kipa kuwasaata kiyoo āmēy nkōō wōloo ruusōōt langʼatuuni āmu kimii suur kwēēn." 13Kuwālchi nyuun :Yēēsu kilē, "Ātēē kir nyoo āmēy." Kilē :kiineetanik, "Kitingʼēy makatiin muut nkōō kaaraak ārēēny kipaat, tōkōl keepa kee-al āmiisyō nyoo yāmēy pichu tēēnō chu." 14Kii chaangʼ :pichoochēē choo kii-itēy murēn ēlup muut. Kuwālchi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Āmwoochii :pichu kutēpi ngʼwēny nkōō konom konom." 15Ku-ir :kiineetanik piich kutēpi ngʼwēny tōkōl kilēē nyoonēē. 16Kunam :Yēēsu makatiinachoochēē muut ākōō kaaraakik ārēēny, kuuro parak akumwoochi Iriin kōōnkēy, kupuutil makatiinak ākōō kaaraakik akuutē kiineetanichiich kuchārchinootō piich. 17Kyoomiisyō :tōkōl kuti piryoonchō. /Keerum kiituukaan kunyir kitaseen taman nkōō ārēēny. 18Kiimii :pērēētuu aka nyoo kiisa :Yēēsu ākōō kiineetanichiich. Kuteep :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Mwoorēy :piich kilē aneen ngʼoo?" 19Kuwālchi :kineetanik kilē, "Mwoorēy :piich walak kilē inyēēn Koopootiisāniin Chowaana, kumwoorēy :walak kilē Eliicha. Kumwoorēy :walak kilē inyēēn ākoongʼo nyēpō ōōrkooyiipō Iriin nyoo kangʼeeta meerat." 20Kuureer kuteepa :Yēēsu kiineetanichoochēē kilē, "Aa akwaan, āmwoorēy kilē aneen ngʼoo?" Kuwālchi :Pēētērō kilē, "Inyēēn Meesaaya nyoo kēēyookwēēch :Iriin." 21Paani kāmwooru :Pēētērō kilēē nyoonēē, kikir :Yēēsu kiineetanichoochēē mamwaarta kilē Meesaaya inyeentee. 22Kuureer kumwoochi :Yēēsu kilē, "Ākōy kunyōōru :Wēēroo Chiich nyāriluut chaa chaangʼ, akutāyēy inyeentee :kāāntōōy, tisiik choo ēēchēēn ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut. /Kupārēy aku nēē mii pērēētuu nyēpō sōmōk /keengʼeetee meerat." 23Kitas taay :Yēēsu kumwoochi piich tōkōl choo kiimii yoonēē kilē, "Chiich aka tōkōl nyoo mārēy kutuup ngʼaleechuuch, kutay kiyoo mārēy :moonyiin, akicham /keenyariil pērēētuu aka tōkōl akipō aneen, akichō kutuupkaan. 24Chiich aka tōkōl nyoo mārēy kusāru sāpoontanyiin, kuupootēy, ku nyoo kēētētō sāpoontanyiin akipō aneen, kusāruuy. 25Kāroomin nee nyoo nyōōruuy :chiich nēē rumchi keey tukun tōkōl mu ngʼwēny, akuupoot tukun tōkōl?" 26Kitas taay :Yēēsu kumwoochi piich kilē, "Chiich aka tōkōl nyoo māmārēy kumwaartaareenaan keey akutay ngʼaleechuuch, ātāyēy Wēēroo Chiich, pērēētuuni āchōōnēy nkōō lēpkēēyēēnyuun, ākōō nyēpō Paapa ākōō nyēpō malaykeen choo tiliilēēn. 27Aku āmwoorwook man kilē mii :piich walak yi choo mamēērsōōt kitoomō kuuro Pāyuunātoo Iriin." 28Nēē mii paani karook :pērēētuus choo lēēkit sisiit kungʼeetee kimwooru :Yēēsu ngʼaleechoochēē, kuumut Pēētērō, ākōō Chowaana ākōō Chēēmis akupa ākōy tul parak kiwō kusa. 29Paani mii :Yēēsu kusooyēy, kuwala :tokochtiinyiin akuwāliisyō :mpō sirōōchiich kureelachiniituuy kilē tyal. 30Paanoonēē kutooku piich ārēēny kungʼāloolēy nkōō inyeentee choochēē ku Muusa ākōō Eliicha. 31Kiikiilaampuus akwaaneek lēpooyinpō Iriin, akiingʼāloolēē tōkōl wōloo kiiwō kumēērtooy :Yēēsu nkōō Chēērusālēēm sikuusilta mākuut chēpō Iriin. 32Paani kiingʼāloolēy :Yēēsu nkōō mpō Muusa, ku kiikiikunam :rwoon Pēētērō ākōō kiineetanik chuuchō ārēēny kiimii tōkōl. Paani kāngʼēētyō :kiineetanichoochēē, kuurō Yēēsu ku keelaampuus :lēpooyin akiimii nkōō mpō Muusa. 33Kii nēē mii kupēēchinii keey mpō :Muusa, kumwoochi :Pēētērō Yēēsu kilē, "Kiptaayaan, karaam āmu kimii yi, kanyeech keeteeka sōpōōtwēēn choo lēē sōmōk, nyoongʼuungʼ ākoongʼo, kipō Muusa aka, kipō Eliicha aka." Kiimēēnkēt :Pēētērō kiyoo kiimwoorēy. 34Kutākumii :Pēētērō kungʼāloolēy, kuchō :pooltō akuulaampuus akwaaneek. Kiiwāriisyō :kiineetanichoochēē paani kiilaampuusēy :pooltoonoonēē. 35Kuchōōnō :kuut poolta nyoo kiimwa kilē, "Wēēriinyuun :nyi nyoo lēwēnoot, ātēērchii kiyoo mwoorēy." 36Paani /kaakēēmwooru ngʼaleechoochēē, kilēku Yēēsu ākityōōn nyoo kiingʼātu nkōō yoonēē. Kisiisyō :kiineetanik nyoo moomwoochi chiich pērēētuusyēchoochēē ngʼalēēchoochēē kii-iriisyō pērēētuunoonēē. 37Paani kayyeech kōōrēē, ku kaakurēkunō :Yēēsu ākōō kiineetanichiich tulwēē, kupka :piich chaa chaangʼ kunyōōru. 38Kukuursyō :chiich nkōō kwēēnuu pichoochēē kilē, "Koonēētiin! Roo kee :wēēriinyuun nyi. Laakweenyuun nyi ākityōōn. Āsoomiin iriireenaan. 39Nāmēy :toomirmiir nyaa ra, aku paani kanam, kuunchō, akuwiirchi keey ngʼwēny akichōōnō puchaan kuut. Tāsēy taay kuunyāriilēy aku māmētooy. 40Koosoom kiineetanikuuk kuu-oon toomirmiiryooni ra kuwēēro wēēri, kimaakuumuuk." 41Kumwa :Yēēsu kilē, "Muutyō akwaan choo mootingʼēy kaarana akyoochuunnyō. Ātēpēē nkōō akwaan ākoomurtoochook ākōy āyu? Mutuu wēēriingʼuungʼ yi." 42Kumii kēēmutēy wēēroonēē, kunam :toomirmiiryoonoonēē kuwiirchi ngʼwēny. Ku-oon :Yēēsu toomirmiiryoonoonēē ra, akuusoop wēēroonēē. Paani kāsop, kunam akuu-ōōchi apoonyiin. 43Kikwōngʼ :piich tōkōl choo kiimii yoonēē, paani keero wōloo kiilēē :kaamuukaa Iriin. Kitākukwōngʼsōōt :piich tōkōl akipō tukun choo kii-irēy :Yēēsu, kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, 44"Āyāpchi iit kir nyoo āmārēy āmwoorwook akaanamee mēt. /Pākēēnāmēy Wēēroo Chiich /ākēētē ēēruunēpō piich." 45Moosōwu nyuun :kiineetanik kiyoo kiimwoorēy :Yēēsu. /Kiiku-ungʼa akwaaneek māsōwu, kuuwar kuteep ngʼaleechoochēē. 46Kitoowu :kiineetanik kumooyō kilē ngʼoo nyoo ōōw nkōō akwaaneek. 47Paani kāsōwu :Yēēsu kiyoo kiimii kāāpkootuutēkwaak, kunam laakwa nyoo kiimii yoonēē, kukany kuuryoongʼō yoo kiimii :inyeentee, 48akumwoochi kiineetanichiich kilē, "Chiich aka tōkōl nyoo tookēy laakwa nyoo lēē nyi āmu nyaanyuun, ku kataakan. Ku chiich nyoo kataakan, ku kataak Iriin nyoo kiiyookwoon. Nyoo āpēy keey ngʼwēny nkōō :akwaan, ku nyoonēē :nyi ōōw." 49Kimwoochi :Chowaana Yēēsu kilē, "Kiptaayaan, kakuuroo chiich nyoo kā-ōōnēy toomirmiirēy chaa raacheen nkōō kaarineengʼuungʼ. Keetayee, āmu moomii nkōō achaan." 50Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Maatayee chiich nyoo lēē nyoonēē, āmu chiich nyoo māsāsook ku nyoongʼwoongʼ." 51Kii nēē kaakuriichi Yēēsu :pērēētuusyēchiich choo /kipākēē-āpēē kiwō kipsēnkwēt, kurat moonyiin akutāchi keey nkōō kiineetanichiich Chēērusālēēm. 52Kuuyooytō :Yēēsu piich walak kupa kēēstoon choo kiimii Samariya kuuntoroorteera inyeentee sipākuchēpchi wōloo muungʼēē. 53Paani ka-it :pichoochēē wōloonēē, kutay :piich chēpō kōōroonoonēē pō Samariya kutaak Yēēsu, āmu kiimii kuwēētii Chēērusālēēm. 54Paani kamwaarta :pichu /kākiiyooytooy kilē katay :piich chēpō kōōroonoonēē kutaak Yēēsu, kumwoochi :Chēēmis ākōō Chowaana Yēēsu kilē, "Kiptaayaan, Ki-irtooy nee pichu? Ara kimwoochi Iriin kuuchuunu ma kuchōōnō kipsēnkwēt kupeel akwaaneek?" 55Kuwarak keey :Yēēsu akukar koongʼ kiineetanichoochēē ārēēny. 56Kuwēēchi keey :Yēēsu ākōō kiineetanichiich kōōrēē aka. 57Paani mii kuwēētii, :Yēēsu ākōō kiineetanichiich, kilēēchi :chiitō aka, "Ātuupiin ārii aka tōkōl yoo kēēwō!" 58Kuwālchi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Tingʼēy rēēlwēy kēpēnoot choo māngʼēy, akutingʼēy :tāriit kooriikwaak, wōloo nyuun mātingʼēy :Wēēroo Chiich wōloo muungʼēē." 59Kumwoochi :Yēēsu chiitō aka kilē, "Tuupaan." Kilēēchi :chiichoonēē Yēēsu, "Kiptaayaan, kanyaan āwootup apoonyuun kupōk saatuupin." 60Kuwālchi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Mētii piich choo mēērootēēn kutup choo mēērsōōt, ākiichōōn i-amtaata lōkōōy choo kāroomēēn chēpō Pāyuunātoo Iriin." 61Kuureer :chiitō aka kumwoochi Yēēsu kilē, "Ātuupiin Kiptaayaan, aku kanyaan nyuun kipōk āwooyoomiis piich nkōō kaaw." 62Kuwālchi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Chiich nyoo nāmēy mōkōōmpoo tich akuurōōtēy lēt kumānyoolchinii Pāyuunātoo Iriin."


text:
Ani amma amantii koo Yesuus irra godhadheera...amma sanatti aanseewoo?
Ani amma amantii koo Yesuus irra godhadheera...amma sanatti aanseewoo?
Baga gammadde! Murtoo jireenyaa kee irratti jijjiirama taasiisu murteessite! Tarii amma gaafachaa jirta “Itti haanseewoo? Waaqayyo wajjin karaa koo akkamiinan jalqabaa?” tarkaanfiiwwan shanan armaan gadii Macaafa Ququlluu irraa karaa sitti agarsiisu. Yeroo adeemsa kee irratti gaaffii qabaatte, toota Interneetii www.GotQuestions.org/Oromo kana do’adhu.
1. Fayyinni siif galuu isaa mirkaneeffadhu.
1Yohaannis 5:3 “ Isin warri maqaa ilma Waaqayyootti amantan jireenya bara baraa qabaachuu keessan akka beektaniifan kana hundumaa isiniif caafe.” Jechuun nutti hima. Waaqayyo akka nuyi fayyina beeknu barbaada. Waaqayyo sirriitti fayyuu keenya amnatii qabaachuu keenya barabaada. Ballinatti, mee gara qabxii isa ijoo kan fayyinaatti deemna:
(a) Hundumti keenya Yakkineerra. Waantota Waaqayyoon hin gammachiifne hojjenneerra (Roomaa 3:23).
(b) Sababa cubbuu keenyaa, adabbii bara baraan Waaqayyoo itti gargar ba’uutu nuuf ta’a. (Roomaa 6:23).
(c) Yesuus fannoo irratti du’uudhaan gatii cubbuu keenyaa kaffale. (Roomaa 5:8; 2 Qorontoos 5:21). Yesuus bakka keenya du’e, adabbii nuuf ta’u fudhachuudhaan. Du’aa kaafamuun isaa duuti Yesuus gatii cubbuu keenyaa kaffaluudhaaf ga’aa akka ta’e mirkaneessuudhaaf.
(d) Waaqayyo jarreen duu’tin isaa cubbuu keenyaaf gatii baasuuf akka ta’e amananii amantii isaanii Yesuus Kirstoosii irratti godhataniif dhiifamaa fi fayyina kenna (Yohaannis 3:16; Roomaa 5:1; Roomaa 8:1).
Ergaan fayyinaa isa sana! Akka fayyisaa keetiitti amantii kee Yesuus Kiristoos irra godhannaan, ati fayyiteetta! Cubbuun kee hundinuu siif dhuufameera, Waaqayyo lammee akka si hin dhiifneef akka si hin daganne waadaa siif gala (Roomaa 8:38-39; Maatewoos 28:20). Yaadadhu fayyinni kee Yesuus Kiristoosiin eegamaadha (Yohaannis 10:28-29). Akka fayyisaa keetiitti Yesuusiin amanannaan, ati bara baraan Waaqayyoo wajjin waaqa irratti akka dabarsitu amantii qabaatta!
2. Waaldaa Kirsitaanaa gaarii Macaafa Qulqulluu kan barsiisan barbaadi.
Waldaa Kiristaanaa akka mana ijaaramaatti hin yaadin. Waldaan kiristaanaa namoota. Kan Yesuus kiristoostti amanan akka walitti dhufeenya qabaatan baay’ee barbaachisaadha. Barbaachisummaan waldaa kiristaanaa inni angafti isa. Amma amantii kee Yesuus irra godhatteetta, waldaalee Macaafa Qulqulluutti amanan naanna keetii akka barbaaddattu fi soortuu waldaas akka haasofsiiftu cimsnee si jajjabeessina. Amantii kee haaraa Yesuus kiristoostti qabdu haa beekuudhaaf.
Barbaachisummaan waldaa kiristaanaa inni lammaffaan Macaafa Quqlulluu barsiisuudhaaf. Abboommota Waaqayyoo akkamiin jireenya kee keessatti akka hojii irra oolchitu ni baratta. Jireenya milkaa’aadhaa fi jireenya humnaan guutuu ta’e jiraachuudhaaf Macaafni Qulqulluun bantuu akka ta’e hubachuudhaan. 2 Xiimootewoos 3:16-17 irraa akkas jedha, “Caaffanni qulqullaa’oon hundinuu geggeesssaa Hafuura Waaqayyootiin caafame; barsiisuuf balleessaa hubachiisuuf, qajeelchuuf qajeelummaattis leejjisuudhaaf dhimma ni baasa. Namni Waaqayyoo waa gochuu kan danda’e, hojii gaarii hundumaafis kan qophaa’e akka ta’u ni godha.”
Barbaachisummaan waldaa kiristaanaa inni sadaffaan waaqeffannaadha. Waqeffannaan waanta godhe hundumaadhaaf Waaqayyoon galateefachuudha! Waaqayyo nu fayyiseera. Waaqayyo nu jaal’ata. Waaqayyo nuuf qopheessa. Waaqayyo nu geggeessa karaa nuttu agarsiisa. Akkamiin isa hin galateeffannuu? Waaqayyo qulqulluudha, kan jaallatudhas, ayyaananis guutuu. Mul’atni Yohaannis 4:11 Akkana jedha, “Ati waan hundumaa waan uumteef, isaanis jaalala keetiin waan uumamaniif, waan jiraataniif gooftaa keenyaa! Waaqayyo keenyaa! Guddina ulfina aangoos fudhachuun siif ni ta’a.”
3. Guyyaa guyyaatti Waaqayyo irratti xiyyeeffachuuf yeroo adda baafadhu.
Guyyaa guyyaatti Waaqayyo irratti xiyyeeffachuuf yeroo fudhachuun baay’ee barbaachisaadha. Namoonni heedduun isa kana “yeroo gabii” jedhanii waamu. Kaan immoo “yeroo arsaa gochuu” jedhanii moggaasu, sababni isaas inni yeroo nuyi yeroo keenya Waaqayyoodhaaf aarsaa gochuudha. Kaan yeroo isaanii gara ganamaa Waaqayyoo wajjin dabarsuu jaallatu, kaan immoo galgala filatu. Yeroo kana maal jettee akka waamtu fi yeroo kam akka filattu rakkina hin qabu. Kan barbaachisu yeroo kee sirriitti isaa wajjin dabarsuu keeti. Yeroo keenya Waaqayyoo wajjin akka dabarsinu maalfaatu taasisu?
(a) Kadhannaa. Salphaadhumatti kadhannaan Waaqayyotti haasa’uudha. Waa’ee rakkina keetiitiif yaaddoo kee Waaqayyootti himi. Ogummaa fi gaggeeffama akka siif kennuuf Waaqayyoon gaafadhu. Waanta si barbaachisu akka siif qopheessuudhaaf Waaqayyoon gaafadhu. Waaqayyoon ammam akka jaallattu fi waantota inni siif godhee hundumaaf amma akka isa jajattu isatti himi. Waluma galatti kadhannaa jechuun isa kana.
(b) Macaafa Qulqulluu dubbisuu. Macaafa Qulqulluu waaldaa keessatti, barmusa sanbataatiin, yookiin qo’annoowwan Macaafa Qulqulluutiin barachu dabalatee ati dhuunfaakeetti Macaafa Qulqulluu dubbisuutu si barbaachisa. Macaafni Qulqulluun akka ati jireenya kiristaanummaa milka’aa jiraattuudhaa fi waanta beekuun si barbaachisu hundumaa qabatee jira. Inni akkamiin murtoo ogummaan guuutuu ta’e akka taasiftuu, akkamiin jaalala Waaqayyoo akka beektu, akkamiin namoota kan biraa akka tajaajiltu, akkamiin akka hafuratti guddattu geggeessummaa Waaqayyoo qabatee jira. Macaafni Qulqulluun nuuf Sagalee Waaqayyooti. Macaafin Qulqulluun akkaata inni jireenya keenyatti gammaduu fi nuttis immoo tolee jiraannuf, qajeelfama Waaqayyoo is bu’uura qabeessa ta’e barbaachisaadha.
4. Namoota jireenya hafuuratti si gargaaranuu wajjin walitti dhufeenya kee cimsadhu.
1Qorontoos 15:33 akkas jedhee nutti hima, “Hin gowwominaa: ‘hiriyaa gadheen amala gaarii ni mancaasa .”’ Macaafni Qulqulluun waa’ee dhiibbaa namootin“gadheen” nurratti taasisanuu akkeekkachiisaan guutuudha. Namoota hojii cubbuu irratti boba’anii jiranii wajjin yeroo dabarsuun akka nuyu hojiiwwan cubbuu sana keessatti hirmaannu nu qora. Amalli jarreen naannaa keenya jiranii nurratti “darba.” Kunis kanaaf namoota kan biraa kan jireenya isaaniitti gooftaaf amanamoo ta’aniin gidduu ta’uun barbaachisaa kan ta’e.
Micuu tokko yookiin lama argachuu barbaadi, tarii waldaa kee keessaa, warra si gargaaranii fi si jajjabeessan(Ibroota 3:13; 10:24). Michuun kee yeroo kadhannaatti dabarsitutti, waanta raawwattu hundumaatti, adeemsa kee Waaqayyoo wajjinii itti gaafatamummaa akka fudhatuudhaaf isa gaafadhu. Akkuma jaraa ati wanna walfakkaataa akka taasisaa jirtu gaafadhu. Kun jechuun michoolii kee hunduma warra gooftaa Yesuus Kiristoos akka fayyisaa lubbuu isaaniitti hin beekne irraa addaan ba’I jechuu miti. Michoolii isaanii ta’uu fi isaan jaallachuu ittuma fufi. Salphaadhumatti Yesuus jireenya kee akka geeddaree fi waanna ati kanaan dura hojjechaa turte amma akka raawwachuu hin dandeenye haa beekan. Yesuusiin michoolii keetti akka himtuuf Waaqayyo carraa akka siif kennu isa gaafadhu.
5. Cuuphami.
Namoonni heeddun jecha cuuphamu jedhu karaa male hubatu. “Cuuphuu” jechi jedhu biishaan keessa gad galchuu jechuudha. Cuuphaan karaa kan Macaafa Qulqulluu ta’e amantii kee Kiristoos irratti qabdu haaraa fi isa duukaa bu’uudhaaf of-kennuu kee kan ittiin beeksftudha. Bishaan keessa gad lixuun kee kiristoosii wajjin awwaalamuu kee kan agarsiisuudha. Bishaan keessaa ba’uun kee Kiristoos du’aa kaafamuu isaa agarsiisuu keeti. Cuuphamuun du’a, awwaalamuu fi du’aa kaafamuu Yesuusii wajjin tokko ta’uu kee agarsiisuudha(Roomaa 6:3-4).
Cuuphaan waan si fayyisu miti. Cuuphaan cubbuu nama irraa hin dhiqu. Cuuphaan salophaadhumatti sadarkaa ajajamuuti, fayyina keetiif kiristoositti amanuu kee ifatti kan ittiin labsitudha. Cuuphaan barbaachisaadha sababni isaa inni sadarkaa adeemsa amatii- kee Kiristoos irratti qabdu fi isaaf amanamaa ta’uu kee ifatti kan ittiin labsitudha. Cuuphamuudhaaf qophoofnaan soortuu waldaa keetiitti himi.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Ani amma amantii koo Yesuus irra godhadheera...amma sanatti aanseewoo?


text:
AYYAANA HUNDEEFFAMUU WAGGAA 30ffaa WALDAA GARGAARSA OROMOO (WGO) BIYYA UK
1982 – 2012, MAGAALAA MAANCHISTAR (INGILIZII)
Fulbaana 17, 2012
Waldaan Gargaarsa Oromoo biyya UK (WGO-UK) ayyaana hundeeffamuu waggaa 30ffaa isaa Fulbaana 8, 2012 magaalaa Maanchistar biyya Ingilizii keessatti sirna ho’aa fi miidhagaan kabajate. Erga bara 1982tti hundeeffamee, WGO-UK bifa adda addaan baqattoota Oromoo Gaafa Afriikaa fi biyya UK keessatti argamaniif tajaajila gargaarsaa kennaa ture. Waggoottan darban kana keessatti, Waldaan kun biyya Oromiyaa keessattis hojiilee garaagarsaa fi guddina misoomaa irratti hirmaateera. Gargaarsa inni kennaa jiru keessaa inni guuddaa fi angaafti maallaqa, nyaata, qorichaa fi uffata walitti qindeessuun baqattoota Oromoo biyyoota ollaa kan akka Sudaan, Keeniyaa, Jibuutii, Somaaliyaa fi Eritiriyaa keessa jiraniif erguu dha. Biyya UK keessatti, WGO-UK kallattii iyyata koolu galtummaa, mana jireenyaa, barnootaa fi kanneen kana fakkaatan irratti gorsaa fi gargaarsa barbaachisu mara kennuun baqattoota Oromoo cina ni dhaabbata. Akkasumas, OSG (Oromiya Support Group) faana wal-utubuun yeroo hedduu qorannoo geggeessuun rakkoolee baqattoota Oromoo irra gahaa jiran kan akka dhiibamuu mirga dhala namaa addunyaatti beeksisuuf carraaqqiin godhamaa jiru guddaa dha.
Waldaan kun hojiilee gurguddoo akka kanaa hojjechaa turuu isaa sababeeffachuun ture bakka baqattootni Oromoo hedduun argamanitti hundeeffamuu isaa kan ayyaaneeffate. Keessumoota simachuun sagantaa kan banaan Dr Gizaawu Taasisaa kabaja ayyaanichaa ilaalchisee yaadannoo hundeeffamuu WGO irratti haasaa baniinsaa godhaaniiru. Toora sagantaa ibsuun ture Dr Gizaawu akka aadaa Oromootti maanguuddoota eebbaaf kan affeeran.
Seena hundeeffama WGO (kan walii galaa) irratti xiyyeeffachuun, J/ Xahaa Abdii WGO, maalif akka jalqabame fi maalfaa hojjechaa akka ture ragaa qaban hirmaattoota sagantaaf qoodanii jiru. Bara 1976tti gama Adda Bilisummaa Oromoon tumsaa fi deggersa godhameen Waldaan Walgargaarsa Oromoo bu’uureffamuu jalqabame. Gorsaa fi deggersa L/Guddinaa Tumsaatiin ammoo yaaliin WGO biyya Jarmanitti galmeessisuuf godhame hin milkaa’in hafe. Bara 1978tti biyya Sudaan keessatti seeraan abbummaan isaa galmeeffame. Mirgi seeraan kennameef kan mirkaneessu WGO bakka hundatti hojjechuu akka danda’u dha. Haaluma kanaan, Oromoota biyyarraa buqqa’an gargaaraa ture kan WGO gara biyyoota ormaa keessatti babal’achuu jalqabe. Hojiilee gurguddoo Waldaan kun guddina misoomaa fi baqattoota gargaaru gufachiisuuf shirri gama mootummaa wayyaaneen godhame laayyoo hin turre. Dhiibba kana hunda dandamachuun ture WGO amma har’aa jabaate kan sabaaf bu’aa buusuu danda’e.
Baroota 1960 keessaa eegaltee saba Oromoo hanga dandeessu gargaaraa kan waliin dhaabbatte Dr Varjiiniyaa Luuliing ayyaana kana irratti bu’aa hundeeffamuu WGO-UK fi muuxannoo Waldaan kun keessa darbe irratti haasaa gabaabaa gootee jirti. Dr Varjiiniyaan waa’ee saba Oromoo kan isheen barte yeroo barnoota isheef waa’ee saba Oromoo ilaalchisee barreessite ture. Yeroo sana irraa eegaltee aadaa fi seenaa saba Oromoof gammachuu fi kabajni isheen qabdu daddabalaa bule. Haaluma kanaan ture gara WGO-UK dhuftee hojiilee garaagaraa irratti hirmaachuu kan eegalte.
Baroota 1980 fi 1990 keessa, projectii gargaarsaa WGO-UK jalatti gara Gaafa Afriikaa deemuun baqattoota Oromoo biyyarra buqqa’an gargaaruu keessatti gumaacha guddaa gootee jirti. Bara 199 2, du’aa kan lafa kana irraa boqotte J/Liidiyaa Namarraa faana gara Oromiyaa keessatti hojiilee misoomaa kan akka bishaan dhugaatii baasuu, biqiltuu dhaabuu fi dhibamtoota wallaanuu irratti hirmaattee jirti. Dhuma gara jaarraa 20ffaa irraa eegalee ammoo baqattoota Oromoo gara biyya UK dhufan gargaaruu keessatti gumaachi isheen goote ol-aanaa dha.
Hiriyaa Oromoo kan ta’e Dr Tireevar Turuumaan ayyaana kana irratti haasaa dheeraa gochuun ture muxannoo gama OSG (Oromia Support Group) fi WGO-UK qabu jireenya baqattoota Oromoo waliin wal qabsiisee hirmaattootaaf kan qoode. Bara 1988 irraa eegalee WGO faana hojjechaa kan jiru Dr Tireevar, bara 1990/91 talaallii kittibaataa kennuuf ture gara Oromiyaa zoonii Wallaggaa kan adeeme. Yeroo sana irraa jalqabee qabsaa’ota Oromoo garaagaraa waliin dhimma Oromoo ilaalchisee mari’ataa ture. Fakkeenyaaf, J/Leenco Lataan Dr Tireevar saba Oromoof hiriyaa ta’ee waa’ee mirga dhala namaa saba Oromoo addunyaatti akka beeksisuuf mari’ataa turan.
Dhaaba OSG dhaabuun ture Dr Tireevar rakkoolee baqattoota Oromoo irra ga’aa jiran adduyyaatti beeksisuuf carraaqqii guddaa kan godhe. WGO-UK faana wal-utubuun yeroo garaagaraatti gara Gaafa Afriikaa deemuun qorannoo geggeessuun dhugaa jiru ifatti kan mul’isaa ture. Barreeffamootaa fi xalayoota adda addaa gara mootummoota garaagaraattis barreessaa tureera. Gara fuula duraatti saba Oromoo waliin dhaabbachuuf waadaa qabus ibsee jira. Ergaa inni saba Oromoo dabarsu yoo jiraate, tokkummaan walgargaaruun dhimmi Oromoo addunyaa irratti akka inni dhageettii qabaatuf haa hojjennu. Saboota kaan kan biyya Itoophiyaa fi biyyoota ollaa jiran faana illee hiriiruun falmii mirga dhala namaa itti fufuu qabna jedhe. Dr Tireevar Turuumaan haasaa isaa keessatti, bara Alamuu Qixxeessaa lubbuun jiranitti gaaffii fi deebii waliin godhan keessatti dubbii qotee bulaan Arsii jedhe hiikkaa guddaa akka qabuu fi tokkuummaan dhaabachuun bu’aa guddaa akka argamsiisu hirmaattootaaf ibse. Bara 1960 keessa ture qotee bulaan Arsii akkas jedhee kan dubbate, “Burqaa xixiqqoon walitti yaa’anii laga ta’u. Lagi baay’een walitti yaa’uun garba guddaa uumu. Dhalli namaas akkuma kanaan walgahee saba ta’ee biyyas ta’a.”
Yeroo amma projectii WGO-UK geggeessaa jiru keessaa tokko kan ta’e baqattoota Oromoo barumsa isaanii irratti gargaaruu dha. Haaluma kanaan, shamarran jireenya baqattummaa keessatti haalli barumsaa itti cime Waldaan kun gargaaraa akka jiru qindeessituun projectii kanaa Aduu Joobaa hirmaattoota ayyaanichaaf haasaa goote keessatti ibsitee jirti. WGO ijoollee shamarran Oromoo biyya Keeniyaa jiran gara mana barumsaatti erguu keessatti baasii mana barumsaa fi kan jireenyaa danda’uun gargaaraa jira. Fiixa ba’umsa projectii kanaafis ammoo hirmaannaan namootaa baay’ee murteessaa fi barbaachisaa akka ta’e dubbatti Aduun. Itti dabaluun, namni hunduu hanga danda’u maallaqa gumaachuun WGO-UK faana hiriiruu akka qaban Aduun hirmaattoota hubachiistee jirti. Deggersa qaban ibsuuf, hirmaatootni battaluma sanatti qarshii walitti guuruun gummaacha godhanii jiru.
Ayyaana kana irratti namoota kanaan dura guddina WGO-UK keessatti gumaacha godhaniif badhaasni yaadannoo godhamee jira. Haaluma kanaan, Dr Vargiiniyaa Luuliing, Dr Treevar Turuumaan fi J/Xahaa Abdii badhaasa isaaniif qophaa’e Manguddoo Oromoo harkaa fudhatanii jiru. Akka J/Leencoo dubbatanitti badhaasni kun kan kabaja, jaalalaa fi tokkummaa Oromoota gidduu jiru calaqqisuuf ta’a.
Hawwisoon ‘Greater Manchester Oromoo Community’ qophaa’e sirboota aadaa Oromoo garaagaraa qopheesuun ture hirmaattoota sagantaa kan bashannansiisaa turan.
Dhuma irratti haasawaa xumuraa kan godhan J/Barsiisaa Guutamaa, I/G ABO Kutaa UK turan. J/Barsiisaan walitti dhufeenya ABO fi WGO irratti xiyyeeffachuun, WGO kan uume ABO ta’uu isaa ibsaniiru. WGOn waggoota hedduu darban keessatti hojjetaa ture QBO keessatti bakka guddoo qaba. Seena WGO yeroo illaallu jabbnnii fi laaffinni isaa sochii ABO waliin adeema. Kunis, gaafa sochiin ABO jabaatu, hujiin WGOs jabina akka agarsiisaa turee dha. Kanaaf fakkenya guddaa kan ta’u yeroo ABOn bara 1991 mootummaa ce’umsaa seenee ummata Oromoo biratti fudhatama guddaa argatee bal’inaan hojjechaa ture, WGOs biyya Oromoo keessatti of gad dhaabee hujii gargaarsaa fi misoomaa babal’see hojjechaa ture. WGOn baroota 1991- 1995 gidduu guddina seenaa isaa keessatti hin argamne agarsiisee ture. Yeroo ABO mootummaa ce’umsaa keessaa bahe, hujiin WGO biyya keessaa jabaachuun sodaa guddaa waan Wayyaaneetti fideef seera malee qabeenyaa WGO millionaan lakkaawamu saamanii akka hojiin WGO biyya keessaa dhaabbatu taasisan.
Dhiibbaa mootummaan wayyaanee WGO dhabamsiisuuf biyya keessaa fi biyyoota ollaa keessatti gochaa ture hunda keessa taruudhaan WGOn har’a ga’e. WGO biyya ambaa fi biyyoota ollaa keessatti deebisee of ijaaree carraqqii godhaa jiru; har’s itti jira. Kana jajjabeeffachuun garuu dirqama keenya ta’a. Walii galatti waan hubachuu qabnu, mootummaan Abashaa jaarmayaan Oromoo bilisa ta’e bifa kamiiniyyuu akka hin jiraanne jala bu’anii akka eegaa jiranii dha. Nutis kana hubannee jaarmayaa qabnu tikfachuu; akkasumas tokkummaa keenya jabeessinee hojiin qabsoo fi baqattoota Oromoo bakka jiranitti gargaaruun akka itti fufu abdii qaban dubbattanii jiru.


text: 1SHin nenoo Yaaqoobaa, nenoo Israa7eelaa, nena medhdhida GODAI hagaadan yaagees; "Taani nena wozido gishshau yayyoppa. Taani nena ne sunttan xeesaas; neeni taagaa. 2Neeni haattaa gidduwaara pinniyo wode, taani nenaara gidana. Neeni shaafatu gidduwaara pinniyo wodekka eti nena muukkokkona. Neeni tamaa giddoora aadhdhiyo wode, xuugettakka; lacoikka nena meenna. 3Aissi giikko, taani nena Ashshiyaagaa Israa7eela Geeshshaa, GODAA ne Xoossaa. Taani Gibxxe neeyyo wozo oottada, Toophphiyaanne Saaba ne laamiyaa immana. 4Neeni ta sinttan al77onne bonchcho gidiyo gishshaunne, taanikka nena siiqiyo gishshau, ne laamiyau asaa, ne shemppuwaa laamiyaukka kawotettata immana. 5"Taani nenaara de7iyo gishshau yayyoppa; taani ne zerettata arshshoppenne arggoppe shiishshada ehaana. 6Taani huuphessa baggaa, 'Eta zaarada eha!' yaagana. Tohossa baggaakka, 'Eta teqqoppa' yaagana. Ta attuma naata haahuwaappe, ta macca naatakka sa7aa gaxaappe ehaana; ta sunttan xeegettida ubbata, taani ta bonchchuwau medhdhidoogeeta, taani giigissidoogeetanne oottidoogeeta hammite" yaagana. 8Aifee de7ishin qooqida asata, haittaikka de7ishin tullidaageeta kessa; 9Kawotettati ubbai issippe shiiqona; asaikka yaa7aa utto. Eta giddoppe hagaa yootanaunne kase aadhdhida yohota nuna bessanau danddayiyai oonee? Hara asaikka siyidi, "Hagee tuma" yaagana mala, eti likke gidiyoogaa bessanau bantta markkata ehoona; 10GODAI hagaadan yaagees; "Intte ta markkata; intte tana erana malanne ammanana mala, qassi taani Xoossaa gidiyoogaa akeekana mala, taani doorido ta ashkkarati inttena. Taappe kase hara xoossi merettibeenna; woikko taappe guyyiyankka hara xoossi de7enna. 11"Tanattennee; taani GODAA. Taappe attin, hara ashshiyaabi baawa. 12Taani yootaas, ashshaasinne awaajjaas. Intte giddon hara allaga xoossi de7ibeenna. Taani Xoossaa gidiyoogau taayyo intte markkata. 13Taani Xoossaa; xaphoppe doommadakka taani tanattennee. Ta kushiyaappe ooninne ashshenna; taani oottidoogaa laammanau danddayiyaabi baawa" yaagees. 14GODAI, inttena Woziyaagee, Israa7eela Geeshshai hagaadan yaagees; "Intte gishshau, Baabiloone kiittada eta gordde mittaa menttana; eta ililssaikka zilaassau laamettana. 15Taani GODAA, intte Geeshshaa, Israa7eela medhdhidaagaa, intte Kawuwaa" yaagees. 16Abbaa giddon ogiyaa, wolqqaama haattatu giddoorakka loossuwaa kessidi, 17para gaaretanne parata, olaanchchatanne mino asata abbau ehiidi, eti denddennaadan zaqqulssida GODAI, qassi eta muqaaddaa lacuwaadan toissida GODAI hagaadan yaagees; 18"Kase yohota haasayoppite; benibatakka qoppoppite. 19Be7ite, ha77i taani oorattabaa oottais; ikka ha77i mokkees. Intte hegaa erekketiiyye? Taani bazzon ogiyaa, mela biittankka shaafata kessana. 20Bazzo do7ati, worakanatinne yanchchati tana bonchchana. Aissi giikko, ta galataa awaajjana mala, ta giigissidonne doorido ta asaassi taani bazzon haattaa, mela biittankka shaafata immais. 22"SHin nenoo Yaaqoobaa, neeni ta sunttaa xeesabaakka; nenoo Israa7eelaa, neenikka tana salettadasa. 23Neeni taayyo xuuggiyo yarshshuwaassi dorssaa ehabaakka; woi hara yarshshotunkka tana bonchchabaakka. Taani nena kattaa yarshshuwaa imma gaada waissabeikke; woi qassi ixaanaa imma gaada daafurssabeikke. 24Neeni taayyo ixaanaa miishshan shammabaakka; woikko ne mehiyaa yarshshuwaa modhdhuwan tana kalissabaakka. SHin neeni ne nagaran tana waissadasa; ne naaquwankka tana daafurssadasa. 25"Tana, ne mooruwaa ta gishshau gaada qucciyai tanattennee; ne nagaraakka zaarettada hassayikke. 26Tana hassayissa; ane issippe ha yohuwaa mootettoos. Neeni xillo gidiyoogaa be7anau ane ne yohuwaa bidda. 27Ne koiro aawai nagaraa oottiis; nena tamaarissiyaageetikka tana naaqqidosona. 28Hegaa gishshau, taani Beeta Maqidasiyaa halaqata tunissaas; Yaaqooba bashshau, Israa7eelakka cashshau aattada immaas" yaagees.


text:
WASHINGTON,DC—
Dorgommii waancaa Afrikaa 29essoo Ammajii 19,2013 jalqabaniiF biyya 15 walti qophaahuutti,jiraa namuu ijoollee biyya alaati qabduun isin waamti harmeen jechuutti jira.
Warra dorgommii tanatti dhufaatii eegan gurbaa biyya Gaanaa ka kilabii biyya Ispainiitii taphatu Michael Esseine
,nama dhalootana Morookioo Yuusuf EL-Arabii, gurbaa biyya Naayjeriyaa Odion Ighalo,fi Hassan Yebdal faa.
Gurbaa Ivory Coast
Yaayyaa Turee faan warra nuun wallaanaaf isan eegan jedhanii keessaa haga tokko.Akka gabaasa biyya tanaatti qophii tana doolara miliyoona 452tti itti baha. Dorgommii tapha cufa nama haga kuma 49tti bahee daawwataa jedhanii eegan.
Biyya dorgommii Waancaa Afrikaatii dhuftu keessaa tokko Itoophiyaa,Tikeettii kuma 15 oli nuu kaahaa jette.Itoophiyaan ganna 30tii asitti waancaa Afrikaatif dabartee hin beettu.
Zambiyaan barana waancaa Afrikaa moohattelleen tikeetii kuma 10 dhaamatte. Perzdaantiin Afrikaa Kibbaa Jaakob Zuumaa ammo Afrikaan kibbaa akkuma ganna lamaan duratti waancaa Addunyaa qopheessitee gurra dansaan galatte baranallee ta Waancaa Afrikaallee tanuma hojjachuu feeti jedha.
Dorgommii kubbaa miilaa Xaliyaanaa, English fi Ispeenillee qophii teenna ta hardhaa irraa caqasaa.
Adoo tana jennuu dorgommii kubbaa miilaa Afrikaa ta bara 2013 tana biyya tamitti moohataa seetan?Me mala muraa nuu barreessaa.
Qophii Ispoortii Caqasaa


text:
Wa’ee ijooleewaan keenya namooni biroon waan bayye beeku ni danda’u. Namooni isaani waliin baratan, waliin hojjetan, eenyuma isaani amma ta’e beeku namaa birattis himu ni danda’u. Eenyuma isaani siriitti gad-fagesaani beeku fi himu garuu hin danda’an. Nutu siriitti isaan beeka. Namooni bayyen waa’ee Yesus amma ta’e beeku. Beekums isaani garuu gad-fago miti. Dhugaa guutuu hin beekan. Kanafu nama gaarii, barsiisa ciimaa, humni jabaan kan ittin … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Tag Archives: wangeela
Dhuga-baatuun nama waan argee fi dhaga’e himu dha. Nama waan argee fi waan dhaga’e namaa dhoksuu hundmiti keenya ni komana. Namni waan nama miidhu tokko arge himu dhiise badisa ga’uf itti gafatama qaba. Namni waan gaarii tokko arge nama dhoksu immo gaarii sana hirmachu namaa nama hin barbane dha. MAREE: Qoricha nama dhukufate tokko fayyisu yoo bekte maal goota? Nama sanaf ni lata immo jala … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
To follow Jesus asks for self-denial. It asks the laying down of self interest. It asks for the bearing of the cross, a very cruel instrument of one’s own death, and following in the footstep of the Messiah.Dubbisu itti fufaa | Continue reading →
Baga Nagaan Dhuftan! Akeki Aarsaa Kakuu Haaraa oduu gammachisaa isa fayyina nama hundumaaf ta’e, wangeela gooftaa keenya Yesus Kristos, labsuu dha. Diree kana irratti barrulee, lallaba, qorannaa Macaafa Qulqulluu, akkasumas barnoota addaa addaa kan sagalee fi faakiin utubame maxxansuuf yaadaa qabna. Maxxansiin kun akka isin jaalalatti, ajjajamuutiif tajajila akka aarsaatti Waaqayyof dhiyessitan, namas akka jaalala Waaqayyootti tajajiltan fiixaan baasuf akka ta’u ni abdanna. Fuula addaa … Dubbisu itti fufaa | Continue reading →


text:
Waaqayyummaan Kiristoos Macaafa Qulqullu irraati?
Gaaffii: Waaqayyummaan Kiristoos Macaafa Qulqullu irraati?
Deebii: Isa Yesus waa’ee ofii isaa dubbate irratti dabalee, bartoonni isaa akka inni Waaqayyoon ta’e beekaniiru. Inni akka cubbuu dhiisuudhaaf aboo qabu dubbataniiru- isa Waaqayyo duwwaan hojjechuu danda’u- akka Waaqayyo cubbuutti kan isa gaddisiisu(Hojii Ergamootaa 5:31; Qolaasaayis 3:13; Faarsaa 130:4; Ermiyaas 31:34). Dubbii isa dhumaa kanaan kan walitti dhiyeetu, Yesus mataan isaa kan “warra jiraniif warra du’antti faraduuf kan jiru” ta’uu isaa dubbateera (2 Ximotewos 4:1). Tomaas Yesusitti, “Gooftaa koo Waaqayyo koo” jedhee iyye (Yohannis 20:28). Phawuloos, “Yesus Kiristoos Waaqayyo keenya isa guddicha” jedhee wame (Tiitoos 2:13) akkasuma foon uffatee uttuu hin dhalatin duras akka “bifa Waaqayyuummaatiin akka ture” tuqeera (Filiphisiiyus 2:5-8). Waaqayyo abbaan ilma isaa ilaallatee akkas jedheera, “Teessoon kee yaa Waaqayyo baraa hamma baraatti” (Ibroota 1:8). Yohannis, “Sagalichi jalqaba waan hundumaa dura ture; sagalichi[Yesus] Waaqayyo bira ture sagalichi ofii isaa Waaqayyo ture. sagalichi nama foonii ta’ee nu gidduus buufate” jechuun kaa’a. Kiristoos akka Waaqayyo ture kan barsiisan caaffattoonni qulqullaa’oonis jiru fakkeenyaaf (Mul’ata Yohannis 1:17, 2:8, 22:13; 1 Qorontoos 10:4; 1 Pheexroos 2:6-8; Farsaa 18:2, 95:1; 1 Pheexroos 5:4; Ibroota 13:20 ilaali), garuu Ysus warra isa hordafan biratti akka Waaqayyoon ta’e beekuudhaaf waraabbiilee kanneen keessa tokko iyyuu ga’aa dha
Yesus ammas maqaa adda ta’e kan kakuu Moofaa keessatti YHWH(maqaa Waaqayyoo) kennamu kennameeraaf. “Fayyisaa” Kakuu Moofaa, (Faarsaa 130:7; Hose’aa 13:14) kakuu Haaraa keessatti Yesusif itti fayyadamameera (Tiitoos 2:13; Mul’ata Yohannis 5:9). Yesus Amaanu’el “Waaqayyo nuu wajjin” jedhamee waamameera –Maatewoos 1 keessatti. Zakkaariyaas 12:10 keessatti, inni YHWH dha kan, “isaanis isa waaraanan sana ni ilaalu” jedhe. Garuu Kakuu Haaraan fannifamuu Yesusitiif fayyadama (Yohannis 19:37; Mul’ata Yohannis 1:7). Yoo inni YHWH isa waraanamee fi ilaalme ta’e, Yesus isa waranaamee fi ilaalamee dha, kanaaf Yesus YHWH dha. Phaawuloos Isaayaas 45:22-23 Yesusiin akka ilaallatutti hiika Philiphiiyuus 2:10-11 keessatti. Kana darbees maqaan Yesus kadhata keessatti Abbaa wajjin wal cinatti itti gargaaramameera, “Waaqayyo abbaa keenya Gooftaan keenya Yesus Kiristoosis ayyaana, nagaas siniif haa kennu” (Galaatiyaa 1:3; Efesoon 1:2). Utuu Kirstoos Waaqayyoon hin taane kun hunduu arabsoo ta’a ture. Maqaan Yesus Kan Waaqayyoo wajjin caqasameera yeroo cuubbaadhaaf Yesus ajaje, “Maqaa [maqoota hin jedhu] Abbaa kan Ilmaa kan Hafuura Qulqulluutiin” (Maatewoos 28:19;dabalataan 2 Qorontoos 13:14 ilaali).
Kan Waaqayyo duwwaan hojjetamuu danda’u Yesusiifis kennamaniiru. Yesus du’aa duwwaa hin kaafne (Yohaannis 5:21, 11:38-44) cubbuu qofa hin dhiifne (Hojii Ergamootaa 5:31, 13:38), wayyaba kana huumee akka jiraatus taasiseera (Yohaannis 1:2; Qolaasayiis 1:16-17). Kun duwwaan illee ifa ta’uu danda’a yeroo namni tokko inni YHWH dha yeroo umaamni uumames ture jedhee yoo amane (Isaayaas 44:24). Dabalataanis Kiristoos amala Waaqayyo duwwaan qabaachuu qabu qaba: bara baraan jiraachuu (Yohaanis 8:58), bakka hundumatti argamuu (Maatewoos 18:20, 28:20), hunduma beekuu (Maatewoos 16:21), fi hundumaa danda’uu (Yohaanis 11:38-44).
Amma, Waaqayyoon ta’uudhaaf dubbachuun waan tokko yookiin akka dhugaa ta’e namni tokko akka amanuudhaaf gowwomsuun, akka inni ta’e guutummaadhaan mirkaneessuudhaaf ammas waanti tokko ni hafa. Kiristoos akka Waaqayyo ta’e dubbachuu isaa mirkaneessuudhaaf dinqiiwwan tokko tokko raawwateera, dinqii Yesus raawwate keessaa muraasni, bishaan gara daadhii wayiniitti geeddareeruu isaa dabalatee (Yohannis 2:7), bishaan irra deemuu (Matewoos 14:25), waa baay’isuu (Yohannis 6:11), jaamaa fayyisuu, (Yohannis 9:7), naafa fayyisuu (Mark 2:3), dhukkubsataa fayyisuu (Matewoos 9:35; Marqoos 1:40-42), akkasuma namoota du’an du’aa kaasuu (Yohannis 11:43-44; Luuqaas 7:11-15; Marqoos 5:35). Kana caalaas Kistoos mataan isaa du’aa ka’eera. Akka warreen waaqa ofiin jedhan waaqolii ormaa du’anii du’aa ka’an akka jedhamuu, amantaa kan biraa keessatti kan akka du’a ka’uu jabeesse dubbatame hin jiru, can biraas kan caffata qulqula’oodhaan ragaa qabu kan dubbatamu hin jiru.
Seenaadhaan kan dhugoomfame waantoota 12 tu jiru kan kiristaanota hin taane beektoonni ajiifatoonni illee kan amanan.
1. Yesus fannifamee du’e.
2. Inni awwaalamee ture.
3. Duuti isaa bartoonni akka abdii kutaniif akka dhiphatan isaan taasise.
4. Guyyoota muraasa booda boolli isaa duwwaa ta’ee argamee ture.
5. Bartoonni akka inni du’aa ka’e mul’ate arguu isaanii amananiiru
6. Kana booda, bartoonni shakkii iraa gara amantoota ija jabeeyyiitti geeddaraman.
7. Ergaan kun bu’uura lallaba waldaa ishee ganamaa ture.
8. Ergaan kun Yersuusalemitti lallabameera.
9. Lallaba kanaa irraa kan ka’e, waldaan dhalatte guddatte.
10. Guyyaan du’aa ka’u Dilbatin, Sanbata bakkaa bu’e akka guyyaa waaqeffannaatti isa jalqabaatti.
11. Yaaqoob inni shakkaa ture, ni geeddarame yeroo Yesus du’a ka’uu isaa argu ni amane.
12. Phawuloos, diina kiristaanummaa kan ture, Yesus du’a ka’ee akka isatti mul’ate arguu isaatiin ni jijjiirame.
Utuma namni tokko illee kanneen caqasaman kan irrati waa dabalee, du’aa ka’uu mirkaneessuudhaaf fi waangeela hundeessuudhaaf muraasin duwwaan ni barbaachisu: Duuti Yesus, awwaalamuun isaa, du’aa ka’uun isaa fi mul’achuun isaa (1 Qorontoos 15:1-5). Yoo ta’es, kan tilmaamaaman muraasni jiru tokko yookiin lama dhugaalee gara oliitti caqasne kana ibsuudhaaf, garuu du’a kauun duwwaan hunduma jaraaf ibsa ta’uu danda’a. Ajiifatoonni Kiristoos ka’uu isaa bartoonni isaa akka argan ni amanu. Sobnis ta’e abjuun yookiin waanta hin jirre arguun namoota sodaan guutuu ta’an jijjiiree akka ija jabaatan taasisuu hin danda’u karaa du’aa ka’uun isaan taasise. Jalqaba, maal argachuudhaaf qabu turanii? Kirstaanummaan beekamtummaa kan qabu hin turre, akka jarri qarshii itti argatanis kan jara garagaaru miti. Lammaffa irratti, sobuun namni tokko akka gaariitti wareegamu isa hin taasisu. Bartoonni isaa amantii iaaniitiif akka du’a rifaasisa du’udhaaf fedhii akka qabaatan kan isaan taasise du’aa ka’uu yoo ta’e malee kan caala ibsu hin jiru. Eeyyee namoonni heedduun ni du’u, garuu namoonni waanti jarri du’aniif dhugaa ta’uu isaa utuu hin hubatin hin du’anu.
Xumura irratti, Kiristoos inni akka YHWH ta’e dubbateera, inni Waaqayyoon akka ta’e (akka “waaquma tolfamaa “tokkoo miti garuu Waaqayyo isa dhugaa tokkicha); duukabuutonni isaa (Yihudonni waaqa sobaatiin kan sodaachifamaa turan) isa amananii inni akka Waaqayyoon ta’etti agarsiisan. Kiristoos karaa mal’attoowan hojjetee Waaqayyummaa isaa agarsiiseera, du’a ka’uu biyya lafaa jijjire dabalatee. Yaadi namaa kam iyyu isa kana ibsuu hin danda’u. Eeyyee Waaqayyummaan Kiristoos Macaafa Qulqulluu irraa kan ta’edha.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Waaqayyummaan Kiristoos Macaafa Qulqullu irraati?


text: 1Geeshshatussi miishshaa shiishshanau Galaatiyaa woosa keettatussi taani maacidoogaadan, inttekka qassi hegaadan oottite. 2Intte taani yaa biyo wode, miishshaa shiishshenna mala, intte ubbai Woggaa gallassi gallassi, intte demmiyo keenaappe intte keettan dagayite. 3Taani yaa gakkiyo wode, intte ammaniyo asa oona gidikkonne, intte immidoogaa gattana mala, dabddaabbiyaara eta Yerusalaame kiittana. 4Qassi taani etaara baanau koshshikko, eti tanaara issippe baana. 5Taani Maqidooniyaara aadhdhaidda, inttekko baana; aissi giikko, taani Maqidooniyaara aadhdhais. 6Taani biyoosaa awa gidikkonne, ta buussan intte tana maaddana mala, intte matan amarida wodiyaa gam77ennan aggikke. Woikko balgguwaakka intte matan shaaccennan waayada aggana. 7Aissi giikko, taani ha77i yaara aadhdhaidda oge tohuwaara inttena be7anau koyikke. Godai giikko, intte matan amarida wodiyaa takkanau qoppais. 8SHin taani PHenxxaqosxxe giyo gallassai gakkanaassi Efisoonan gam77ana. 9Taassi oosoi kumido aaho penggee yaani dooyettiis. Qassi taassi daro morkketi de7oosona. 10Ximootiyoosi inttekko yiikko, intte matan i yayyennan de7anaadan, a loitti wottite. Aissi giikko, ikka qassi Godaa oosuwaa oottees. 11Hegaa gishshau, ooninne a karoppo. SHin i taakko saro simmana mala, a maaddidi sarotettan moissite. Aissi giikko, taani i ishanttuura simmanaagaa naaga uttaas. 12SHin nu ishaa Aphiloosi hinkko ishanttuura inttekko baana mala, taani a mintta woossaas. SHin ha77i inttekko baanau koyibeenna; i baayyo injjetiyo wode inttekko baana. 13Tishshi giite. Ammanuwan minnite. Xalite. Minnite. 14Ooso ubbaa siiquwan oottite. 15Ta ishatoo, Isxxifaanoosinne a so asai Giriiken koiro ammanidaageeta gidiyoogaanne geeshshatussi oottanau banttana immidoogaa intte ereeta. Inttekka eta mala asaassinne, etaara oottiya ubbaassi daafuriya ubbaassi haarettanaadan, taani inttena woossais. 17Isxxifaanoosi, Parddonaaxisinne Akaiqoosi intte bainnasan tana boorasiyaa teqqido gishshau, eta yuussaa taani ufaittais. 18Eti inttena ayyaanan minttettidoogaadan, tanakka ayyaanan minttettido gishshau, hegeeta mala asata dogoppite. 19Isiyaa woosa keettaa asai inttena, “Saro saro” goosona. Aqiilinne PHirisqqila bantta soo shiiqiya woosa keettaa asaarakka intteyyo Godaa sarotaa wozanappe kiittoosona. 20Ishantti ubbai inttessi sarotaa kiittoosona. Issoi issuwaa geeshsha yerettaa yerettidi sarotite. 21Taani PHauloosi ha sarotaa ta kushiyan xaafaas. 22Godaa Yesuus Kiristtoosa siiqenna asi de7ikko, i qanggettidaagaa gido. Nu Godau, haaya. 23Godaa Yesuus Kiristtoosa aaro kehatettai inttenaara gido. 24Kiristtoos Yesuusan de7iya inttenaara ubbaara ta siiqoi gido. Amin77i.


text:
WASHINGTON,DC—
Afrikaan Kibbaa tapha kana irratti Mozambiki 3-1 moote
xAfrikaan Kibbaa tapha kana irratti Mozambiki 3-1 moote
Addunyaan torbaan dabree fi torbaan kanallee dorgommii akka akkaatti jirti.Afrikaatti dorgommii CHAN,Shaampiyoonaa Afrikaa Ammajii 11 jalqabanitti jiran.Haga ammaatti goolii 10 caalaatti gale.
Akkuma kanaan Afrikaan Kibbaa Mozambiki 3-1,Ugaandaan Burkiinaa Faasoo 2-1, Maaliin Naayjeeriyaa 2-1,Zimaabuwwee fi Morookoon 0-0 fi Gaanaan ammoo Koongoo 1-0
Liibiyaa Itoophiyaa 2-0 moote.
Tapha kana biyya 16 fulaa afuritti bahee taphachuutti jira
xTapha kana biyya 16 fulaa afuritti bahee taphachuutti jira
Itoophiyaa fi Liibiyaan abdiin taphatti dhufan.Itoophiyaa ganna 30keessatti ganna dabre waancaa Afrikaatii, eegee ammo biyya 5n Afrikaa fulaa bu'anii waancaa addunyaatii dabaran tahuuf guddoo hojjattee jabeenna ufii mullifatte.
Liibiyaalleen eegii bara 2009 waancaa Afrikaati dabrtee taphachaa baate Kooti Divoorin hujiin isii harkatti hafte.
Woma taateefuu Liibiyaan qaraa daqiiqaa 4esso irratti Elmutasem Abushanaf,daqiiqaa 83essoo iratti ammoo Abdelsalam Omar goolii galacheefii Itoophiyaa 2-0 mooote.Gama atileetiksiiitiin ammoo atiletiin Eertiraa dorgommmi biskileettiin addunyaatti beekamu Natnahel Birhaanee akka marsaan interneetii African Top Sport
baasetti Athletes of the year
, atileeti bara 2013 beekamaa jedhamee badhaafame.
Milboorni,Awustiraaliyaatti ammoo dorogmmii teensii addunyaa, Australian Open,hardha jalqaban.Warrii tapha kanaan addunyaatti beekame ka akka Novak Djokovic fi Andy Muraayi fa waliin nama hedduutti haga torbaan lamaa taphataatti jiraa abbaan moohate doolara mliyoona sadiitiin galata.
Amerikaatti ammoo dorgommiin guddoo beekamtu ta NFL,National Foot Ball League ykn dorgommii kubbaa harkaa fi miilaa Amerikaa jedhanitti jiran.Ganna dabre jalqabanii ji’a dhufu dhumatti.Kilaboota 32tti damee NFL lamaan; AFC,fi NFC walti dhufee waliin taphata.
Akkanuma jechaa kilabootii afur waancaa NFL, ka Super bowl jedhanii walti hafe.Kilabootii tun abran New England Patriots, Denver Broncos,San Francisco 49ers fi Seattle Seahawks fa. Abbaan Ammajii 19 moohee,Gurrnadhalaa 2,Superbowl wal dorgoma.
Oduu gaggbaabdu keessaa ammoo dorgommii Kilabii kubbaa miilaa Xaliyaanaa,AC Miilaan manager isii Massimiliano Allegri hujii irraa dhaabde.
Taphataan kilabii Mancity Samir Nassir tapha kalee,Ammajii 12,New Castle waliin taphatanii 2-0 moohan irratti ribuun jilba isaa waan oli rifattee miiliii isaalleen micciiramee torbaan saddeetiif tapha dhaabe.


text: 1Boontēēt Tēyōfiilō nyēē koonyitoot, kiikusir :biiko chēē chaang' ng'aleek chēē kiikuyēyākiis ām wōlēē kēēmiitē. 2Kisir kuu wōloo kimwooytoowēēch :biiko choo kikāsē kuyēyāktōōs :ng'aleechaata kirubtooy keey ākoo Yēēsu. Bichooto mbo chēē kibakwaamtaat ng'aleechaa. 3Boontēēt nyēē koonyitoot, kuuyu kwāārōōtootē tukuuchoo tukul kung'eetee wōlēē kitoowunēē, kaasoot kule karaam asiruung' ng'aleechu ām kēēlto nyēē chōboot, 4sukung'eet inyōōru lōkōōywēk chēbo man kurubta keey ākoo ng'aleechaa tukul choo /kikiineetiing'. 5Yu kibāytooy *:Ērōōtē kōōrēētaab Yuutayeek kumukuul, kimii *bēēliintēētaab kōrōsēēk ake nyēē /kikēēkuurēē Sakaryaa nyēē kichōōnēē kōōto nyēbo *bēēliikaab kōrōsēēk nyēē /kikēēkuurēē Abiiya. Kiboonto cheebyoosyeenyii nyēē /kikēēkuurēē Ēlisābēēt nyēē kibo kōōtaab *Aroon. 6Kiiywēyē :tukwaay Yēyiin ānkirubē kiruutēk tukul kuu wōlēē māktooy :Yēyiin. 7Kikiikuyōōsēkiitu :tukwaay āmānāānyōōr lēēkōōy, kuuyu ki sōōnēēt :Ēlisābēēt. 8Nto mii bēsyēēt ake, kumii :Sakaryaa kuyēyiisyē ām *Kōōtaab Yēyiin, kuuyu kibo kōōng'waa :bēsyēēt kuyēyiis. 9/Keekwey inee ām bareetaab *sēkēēryēēt, kuu wōloo /kōōkēēyēytooy kwaak, kōōwut Kōōtaab Yēyiin wōloo kiiwutē :bēēliikaab kōrōsēēk nkit wokōōtuskēēn kiito ake nyēē boong'u nyēē anyiny. 10Yooto kimii :biiko chuut tukul saang' kusooyē. 11Kichōōnchi Sakaryaa *:malayikeet ake, yu kitākumiitē kō, ānkōōyyoong'ēē āwutaab taay ām yēē kimii :Sakaryaa kōōtuskēēnēē kiyoo. 12Ām yooto, kuteryekta :mukuulēytaab Sakaryaa ānkumuy miisin. 13Nteenee, kumwoochi :malayikaanaa kule, “Sakaryaa, -mēēmuy! Kaakukas :Yēyiin saayeeng'uung'. Kunyoo, mākusikuung' :cheebyoosyeeng'uung' leekweet nyēē wēēriit ānku +mēēkuurēē lakwanaata Yoowaana. 14+Meeng'erech ānku mākung'ērēkiis :nkicheek biiko chēē chaang' ām ng'ālyoontooni. 15Mākuyēk :Yoowaana chii nyēē wōō ām taayeetaab Yēyiin. Mēēbērē makuyye *tifaayiik nto tukuuk alak tukul chēē ibōōkitē biich. Mākōōnyiityi :Yēyiin *Tāmirmiryēēnyii ānkoo yoo tākumiitē mooyēētaab kaamet. 16Makuweech biikaab *Isirāyēēl chēē chaang' kucham Yēyiintēēng'waa. 17Makoonto :inee taayeetaab Mokoryoontēēt ām tāmirmiryēēt ākoo kāāmuukēywēēkaab *Eliiya. Mākōōchoomnyo lēēkōōk ākoo sikiikwaa, makuweech biiko choo kāwōōt kukas ng'aleekaab choo churtootiin, ankuyeyta biiko kutorooch Mokoryoontēēt.” 18Ām yooto, kumwoochi :Sakaryaa malayikaanaa kule, “Ntēē mēēmuuchāktōōs :ng'aleechu, kuuyu kwaayoosiitu :anii ākoo cheebyoosyeenyuu. +Māānkētēē nee kule man :ng'aleechu?” 19Kukētyi :malayikaanaa kule, “Ntēē anii ku Kāāburyēēl, nyēē ālēēkityiintōōsii āk Yēyiin. /Kāākiiyookwoo āyibuung' lōkōōywēchu kāroomēch. 20Mākuyēyākiis :ng'aleechu ām bēsyēēt nyēē kiikukwey :Yēyiin. Nteenee, kuuyu maneecham kiyēē kāāmwoowuung', makunaming' keey :kuut nyēē -mēēng'āloolē ākoy bēsyoonooto.” 21Kikānyiis :biiko choo kimii saang' kut kulē, “So! Nto yu keekaay keey ra :Sakaryaa ām kō kuu nyi, ēē?” 22Yu kāwokuchuw saang', kikiikunamakay :kuutiit nyēē kimēēmuuchē kut kung'alaal. King'āloolchinēē biiko āwunnyēk baateey. Ām yooto, kōōnkēt :biiko kule kikiikutookyi Sakaryaa :ng'ālyoo kuchōōnēē wōlēē mii :Yēyiin. 23Kitas taay :Sakaryaa kuyēyiisyē ām *Kōōtaab Yēyiin ākoy kubēk :bēsyōōsyēkyii chēē kimāchāktōōs kuyēyiis ām wōlooto. Nto mii yoo, kuwēēchi keey kaa. 24Nyēē ma tyaa, kuyēk :Ēlisābēēt chiito ake. Kuwunyee keey kō ām ārook muut nyēē māchuwu saang'. Ām yooto, kumwooy :Ēlisābēēt kule, 25“Kaakuriireenaa, sōō, :Yēyiin kule nee kut +māānyōōru leekwa, ng'ālyoo nyēē kikiikumoontaataa :biiko miisin, kuuyu mānāāsich.” 26Ām araaweetaab lo kung'eetee ku kānyikisiit :Ēlisābēēt, kōōyookto :Yēyiin malayikaanaa /kikēēkuurēē Kāāburyēēl kuwo ākoy Naasareet ām yēēmēētaab Kalilaaya. 27Kimii :chēēbto ake wōlooto nyēē kimaneeroot :murēno. /Kikēēkuurēē chēēboo Maaryaa. /Kikiikēēkāsyiin kule koomut keey :chēēbi ākoo chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Yōōsēēf nyēē kichōōnēē kōōtaab Bāytooyiintēēt *Tāwuti. 28Kuyitē :malayikaanaa wōlooto, kuwo ākoy yēē kimii :chēēbooto /kikēēkuurēē Maaryaa ānkumwoochi kule, “Maaryaa, ibuurtē tāloosyēēt! Ichamaat ām taayeetaab Yēyiin.” 29Kibotyi :Maaryaa kiyēē mākumwooy, yu kakas ng'aleechaa. Kiteebee keey kityō kule, “Ibooru nee :ng'aleechu, ēē?” 30Ām yooto, kumwoochi *:malayikeet Maaryaa kule, “-Mēēmuy! 'Ibēruuroot ām wōlēē mii :Yēyiin! 31Kunyi, imiitē wēēnyikisiitu ānku +mēēsich leekweet nyēē wēēriit ānku +mēēkuurēē lakwanaa Yēēsu. 32Mākuyēk chii nyēē iyweyaat, ānku +/mākēēkuurēē subak Lekwetaab Yēyiin. Mākōōkoochi :Yēyiin kāāmuukēywēēk kubāytooyiis kuu Tāwuti. 33Makubayta biikaab *Isirāyēēl ām kēnyiisyēk chēē mābēku.” 34Kuteebee :Maaryaa malayikaanaa kule, “Āmuuchē :anii ānyōōru leekweet kule nee? Manaakoorootaa :murēno ake tukul.” 35Kukētyi :malayikaanaa kule, “Mākōōsuuchiing' *:Tāmirmiryēētaab Yēyiin ām Barak ānkōōnyikiisiing'. Leekweet nyoo +/mākēēsich kuchōōnēē wōlēē mii :Yēyiin ānku +/mākēēkuurēē Lekwetaab Yēyiin. 36Nto subak kōōkunyikisiit :tilyeeng'uung' Ēlisābēēt, cheebyoosya nyēē yoos. Boonto mooyēēt nyēbo ārook lo, ānkoo kimwooyē :biiko kule kiikuyēk sōōnēēt. 37Māmiitē :kiy nyēē mēēmuuchāksē ām wōlēē mii :Yēyiin.” 38Ām yooto, kumwooy :Maaryaa kule, “Āyēchinē :anii Yēyiin yiisyō ake tukul. Kunyoo, kany kuyeyakay kuu wōloo 'keemwaayte.” Yu keewaany :Maaryaa kumwooy kuu nyooto, kuwēēchi keey *:malayikeet. 39Ām yooto, kuwo :Maaryaa areet akeenke ākoy *kiriinkēēt ake ām māsoobēytaab yēēmēētaab Yuuteeya. Kiwokukāsē Ēlisābēēt nyēē kiminyē wōlooto ākoo boontēēnyii Sakaryaa. Kuyitē kayaata, kōōtookwēēsiisyē. 41Kōōtookwēēsiisyē kuu nyooto, kwoorēērēnē :leekweet ām mooyēētaab Ēlisābēēt. Kōōnyiityi :Yēyiin Ēlisābēēt tāmirmiryēēt ankuyey 42kumwoochi Maaryaa ām kuutiit nyēbo barak kule, “Ibēruuroot kusiir kooruuk alak tukul ānkōōbēruuroot :leekweet nyēē +mēēsich.” 43Kutas taay :Ēlisābēēt kumwoochi kule, “Ng'ālyoo nyēbo koonyit, sōō, kule nee kuchō :kaametiitaab Mokoryoontēēnyuu kut chakukasa. 44Yooto 'kēēchōōnii kō ānkiitookwēēsoo, kwoorēērēn :leekweet ām moo kubo ng'erekweek. 45Ibēruuroot :inyiing' nyoo 'kiiyēnchi kule makuyeyakay kiyēē kiikumwooy :Yēyiin.” 46Nto mii yoo, kutyēēn :Maaryaa kule, “Āsiltooy Yēyiin ām mooyēēnyuu tukul. 47Baybay :tāmirmiryēēnyuu kubo Kāārārookiintēēnyuu Yēyiin, 48kuuyu kaakoosoot kōōbēruuroo, motwooriintēēnyii nyēē mining'. Kung'eetee raat kuwo taay, +/mākēēkuuro kule ‘nyēē kiikōōbēruur :Yēyiin.’ 49Kāākuyēwoo :Yēyiin ng'ālyoo nyēē wōō miisin. Kusilākoy :Yēyiin. 50Riirēē :Yēyiin biiko tukul choo iywēyē inee kunam binuut āk binuut. 51Kāākōōboor kāāmuukēywēēkyii ānkōōsērwēētē choo kāsē keey. 52Kiikoochuchuukunee bāytooyik ng'ēchērōōkwaa ankoolaang'tee choo yibē keey ng'wēny. 53Kiikōōbiyoonyēē biiko choo kyoomē :kēmēwuut tukuuk tukul chēē kāroomēch, ankukwet choo ki mokorēēn āmēēkoochi kiy. 54Kiikuyēētyēēchēēch acheek biikaab *Isirāyēēl choo motwoorikyii. Lēyyē! Kaakoosoot ra :Yēyiin kiyēē kimwooyē kule mākuriirēē *Abraam kēnyiis āk kēnyiis āk biiko tukul choo kwoonēē kōyooto. Ng'aleechu choo kimwoochinē biikyoo choo kibo taay.” 56Kiibuurto keey :Maaryaa Ēlisābēēt ārook chēē māchē kuyitē sōmōk nto iyēēyē kaa. 57Nto mii yoo, kuyit :bēsyēēt nyēē kimāchē :Ēlisābēēt kucham keey. Kusich leekweet nyēē wēēriit. 58Yu kakas :laatoosyek āk tilyōōnuutēk riirikaab kwong'uut chēē kiyēchi :Yēyiin Ēlisābēēt, kung'ērēēk ākoo inee. 59Yu kiboonto :lakwanaa bēsyōōsyēk sisiit kung'eetee /kāākēēsich, kuba :biiko bakwaam saakweet nyēē */kiimurootānēē lakwanaa. Kimāchē :bichoo kule nto /kēēkuurtēē leekweet kaayneetaab kwaan kule Sakaryaa. 60Nteenee, kitāyiis :kaamet. Kimwooy kule “+/Mākēēkuurēē Yoowaana.” 61Kumwooy :biiko kule, “'Keemwaay nee? Nto yu māmii :chii ām kōōng'woong' nyēē /kēēkuurē kuu nyooto!” 62Ām yooto, /keeteebee Sakaryaa /kēēng'āloolchinēē āwunnyēk kōōboor wōlēē +/mākēēkuurto leekweet. 63Kuteeb :Sakaryaa /kiikoochi kiyēē kasir. Ām yooto, kusir kule, “+/Mākēēkuurēē lakwani Yoowaana!” Kiilat :biiko, kuuyu mēēbērē ki kaayna nyoo nyēbo biikaab kōyoo. 64Ām yooto, kootyaak :ng'elyebtaab Sakaryaa ānkusilto Yēyiin. 65Kimuuyo :laatoosyek miisin, yu kakas ng'aleechaa. /Kikyaamtaat ng'aleechaa kuyit komoswookik tukul chēbo māsoobēytaab Yuuteeya. 66Kiisoot :chii ake tukul nyēē kikas ng'aleechu, ankuteebee keey kule, “Ara māchākuyēk nee :lakwani?” Kitookunoot :lakwanaa kule mii āwunnyēkaab Yēyiin. 67Nto mii yoo, kōōnyiityi :Yēyiin Sakaryaa tāmirmiryēēt kung'oor ām tyēēnto kule, 68“Kutōrōriit :Yēyiintēētaab *Isirāyēēl, kuuyu kāākuruutoochi biikyii chakooraraach. 69Mii kōōyookwēēch Kāārārookiintēēt nyēē boonto kāāmuukēywēēk miisin nyēē chōōnēē kōōtaab motwooriintēēnyii *Tāwuti, 70kuu wōloo kimwooytooy :Yēyiin kēny kubununēē *ng'ālooltooyikyii. 71Makooraraacheech ām wōlēē mii :buunikyoo ākoo mbo ām wōlēē mii :biiko chēē wēchēēch. 72Kaakuriiree :Yēyiin man mbo kuuko. Kaakootyiich kiirootyeet nyoo kimwoochinē *Abraam. 74Mākukōōnēēch mbo bārooyinto nyēē kēēyēchinē yiisyēēnyii nyēē -mākēēmuuytōōsii. Mākōōnēmunēēnēēch wōlēē mii :buunikyoo 75ankuyeyeech kēētililiitu. +Makeechurte ākookoy ām taayeetaab Yēyiin. 76Nto inyiing', lekwenyuu: +Mēēyēku *ng'ālooltooyiintēētaab Yēyiin. +Meentooy simwēēyēytoochi Mokoryoontēēt kēēlto. 77+Māwēēboorchi biiko kōōnkēt wōlēē /kiirārooktooy, yoo kāsoom /kēēnyōōchi kaat ām choolwookātēēng'waa. 78Riirēēnēēch :Yēyiin ām mooyēēnyii nyēē lēēl. Mākōōyook lēbkēēyyēēt kuchōōnēē Barak 79chākōōluuchi biiko choo kiikoolaambuuch :mēēnānēētaab mēēyinto. Mākōōrēētootēēch, sikēēnyōōru tāloosyēēt.” 80Kiner :Yoowaana ankunam ng'ālyoontēētaab Yēyiin ām nkuruukyii tukul. Kiminy wōlēē kibo surkwēēn ākoy bēsyēēt nyēē kichākōōboorchinē keey biikaab *Isirāyēēl.


text:
Motummaan Itoophiyaa gatiin gurgurtaa meeshaalee gadi cabsuun baase namoota fayyadaman yoo gammachisu; daladaltoota immoo mufachiise. Kanneen gatiin isaani gadi cabee gatii rakasaatiin gurguraman akaakuu 18. Isaan keessaa Sukkaara, Muzii, Paastaa, Daabboo fi saamunaan akka fakkenyaatti ka'u. Keessumattu foon qarshii 90 olitti gurguramaa ture qarshii 52matti gad bu'e. Zayitiin qarshii 30tti gurguramaa ture qarshii 16fi saantima 20tti gurgurame. Namoota gatii dabalanii gurguran irrattis tarkaanfiin seeraa fudhatameera.
Mootummaan Itoopiyaa gatii haaraa kana kan baase Muddee 23 bara 2003tti ture. Dhimmi kunis kan ifa ta'e muummichi ministeeraa Melles Zeenaawwii erga daldaltoota waliin maree geggeessan booda. Labsiileen dhimma kana hojii irra oolchuuf tajaajilanis bar dheengaddaa ture kan Paarlaamaa dhaan muartaa'an.
Daldaltoonni ammoo meshaaleen kun yammuu warshaadhaa dhufan baasii fi adeemasa jiru akkanumas kiraa manaaf kaffallu illee qiyyaafata keessa utuu hin galchin ba'uun isaa sirrii miti jedhaniiru.


text: 1SHin hananabaa yootiya worddoti asaa giddon kase de7iyoogaadan, intte giddonkka wordduwaa tamaarissiyaageeti de7ana. Eti banttana wozida, Ubbaa Haariya Godaa kaddidi, bashshiya worddo timirttiyaa ehaana; qassi eti akeekenna bashshaa bantta bolli ehaana. 2Qassi daro asai yeellayiya eta iita ogiyaa kaallana; eta gaasuwan tumaa ogee cayettana. 3Wordduwaa tamaarissiya hegeeti miishshau yaaretiyoogan bantta medhdhi ekkido haisiyan inttena bonqqana; beniisappe doommidi, eta pirddai giigi uttiis; eta xaissiyaagee beegottidi naagees. 4Nagara oottida kiitanchchatuyyo Xoossai qarettennan, pirddaa gallassai gakkanaassi xuma ollan eti qashetti uttido Gaannabiyan yeggiis. 5Xoossai nagaranchchatu bolli bashshaa haattaa yeddiisippe attin, beni asau kehibeenna; shin xillotettaabaa yootida Nohanne hara laappun asata ashshiis. 6Xoossai Sadoomanne Gamoora giyo katamata biitta bidintta oottidi, xuuggi xaissidi, nagaranchcha gidiyaageeta gakkanabau leemiso oottiis. 7Higgiyau azazettenna shaaramuxiya asatu giddon tuggatidi de7iya xillo Looxa Xoossai ashshiis. 8He lo77o bitanee eta giddon de7iiddi, eti oottiyo iita oosuwaa gallassi gallassi be7ido wodenne siyido wode a lo77o wozanai un77ettiis. 9Hegaa gidikko, Godai Xoossau goinniya asata paaciyaappe waati ashshanaakko erees; nagaranchchata qassi ubbaappe aattidi, tuna amuwan ashuwaa amuwaa kaalliyaageetanne qassi Xoossaa wolqqaa kariyaageeta, pirddaa gallassai gakkanaassi Godai qaxxayiiddi wottanaagaakka erees. Wordduwaa tamaarissiya hegeeti xalanne otoranchcha gididoogan, bollan de7iya bonchcho meretaa cayoosonappe attin, bonchchokkona. 11He asatuppe daro minonne wolqqaama gidiya kiitanchchatikka bollan de7iya bonchcho meretaa Godaa sinttan cashshan mootanau koyokkona. 12SHin he asati ohettidi xayanau yelettida bantta meretan wozanai bainna woraa do7atudan hanoosona; eti erennabaa cayoosona; qassi woraa do7adan, eti coo xayana. 13Eti bantta medhdhido metuwan metootana; gallassi yexxidi duriyoogaa ufaissiyaabaa giidi qoppoosona; eti kaushshatanne tunata gidi uttidi, inttenaara miyo qumaa meettan ufaittoosona. 14SHaaramuxa maccaasaa xeelliyoogaa aggenna aifee etau de7ees; qassi nagara oottiyoogaakka aggokkona. Ammanuwan minnibeenna asaa cimmoosona. Amuwaara meezetida wozanai etau de7ees; eti qanggettidaageeta. 15Sitta ogiyaa aggidi balidosona. Bi7oora na7aa Balaama ogiyaara biidosona; Balaami makkalan miishshaa ekkanau koyiis. 16I hananabaa yootiyaagaa; shin a nagaraa gishshau, a haree asadan haasayan seeridi, a gooshsha mala hanuwaappe a teqqiis. 17He asati meliichchida pulttuwaa mala; qassi gotee tookkidi efiyo shaaraa mala; Xoossai etau sakkana xumaa giigissi uttiis. 18Aissi giikko, eti hadanne otoro haasayaa hasayoosona; balan de7iya asaappe kessi ekkiyaageeta shaaramuxanau qaaqqatiyo amuwan cimmoosona. 19Eti banttau bashsha amuwaara de7iiddi eta, “Intte ailletettaappe kiyana” yaagoosona; aissi giikko, issi asi bana xoonidabau aibaunne aille. 20Eti nu Godaanne nuna ashshiya Yesuus Kiristtoosa eratettan ha sa7aa tunatettaappe kessi ekkidoogaappe guyyiyan, guyye simmidi, aani xubettidi xoonettiyaabaa gidikko, kase de7iyo de7uwaappe guyyeegee etau iitana. 21Aissi giikko, etau imettida geeshsha azazuwaa eridi aggiyoogaappe eti xillotettaa ogiyaa erennan aggiyaakko lo77o shin. 22“Kanai ba cooshshaakko guyye simmees” giyo leemisoinne qassi, “Meecettida gudunttai guyye simmidi, urqqan gonddorettees” giyo leemisoi tuma gidiyoogaa eta gakkidabai bessees.


text:
ODUU YUNIVARSITIWANI
Oduu, dhaamsa, walumaagalatti qabiyyeewwan adda addaa kan dhiheenya kanatti raawwataman fula kanarratti argamu,
Orommoonni nuuf birmadhaa,gumaa keenya nuuf bahaa...
Guyyaa kaleessaa jimaata galgala sa'aa 2:00 kaasee ilmaan tigiree barattoota keenya irratti waraana meeshaaf tooftaan qindaa'e nurratti bananii barattoota keenya baayyee gaga'anii jiru. Ka'umsi isaa barataa tigiree tokkotu yunivarsiitii Adaamaatti du'e kana ajjeese ammoo ijoollee orommoti kan jedhu. Barattooni keenya hedduuu buruqanii jiru,kaan caccabanii jiru......[bal'ina isaa argachuuf as tuqaa]
====================================================================================
Rorroo, cubbuu, hiraarfamaafi rebichii biyya Diinaatti-haarka diinaatin nuttii raawwatamaa jira.
( Waamicha Birmannaa Uummata Oromoo Hundaaf)
Dhugaa oso qabnuu dhabneeti jirra. Seerrii fi haaqni illee Oromoo irraa erga fagaatan bubbulaniru. Ilmaan Haabashaa toftaa fi shiira adda addaa Oromoo irratti xaxuun nageenya dhowwuu hojii godhataniru. Oromoo dhaanuu, hiraarsuu, hidhuu fi ajjeessuu duwwaa oso hin taane haallii isaan barattoota Oromoo qoor-qalbii midhuuf irratti hojjatttan illee ni jira. Kessattuu barattoota Oromoo sadarkaa ol'aanaa baratan yeroo isaan qormaata irra jiran ukkaamsani hidhuu, rebuu fi jecha........[bal'ina isaa argachuuf as tuqaa]
===================================================================================Barataa Isheetuu Niguusee irratti Boombii.........
Caamsaa 17, 2006
Barataa Isheetuu Nigusee guyyaa kamiisa dabree bombii itti darbatameen oto madaa'ee jiru guyyaa jimmataa wallakessa guyyaa irratti gara mana yaalaatti gessina jechuudhaan bulchinsii kaampaasichaa gara mana hidhaaatti darbeeti jira. kanaan wal qabatee barattotni oromoo yunivarsitichaa guyyuma mucaan hidhamee wal gayuudhaan galama gutani ..... [bal'inaan as tuqaa argadhaa]
====================================================================================
Ibsa ejjenno Gamtaa Barattoota Oromoo Yunivarsiitii Gondar.
Nuti barattotni Oromo yunivarsiti Gondar rakkoo mooraa yunivarsiti Maqalee keessatti raawatamaa jiruu waliin wal qabatee mari ball’aa erga goone boda ejenno keenya akka arman gaditti ummata kenyaaf ibsina.
Kitaabni seenaa saba kenyaa xuressu bareffame sun hatattaman akka qulqullahe barressaan kitaabichaas murti sera aka argatu, jarmiyaalen dhimmi kun isan ilaallatu hundi ta’i kana aka balaalefatan ni gafanna.
Barattotni kenya yunivarsiticha kessa jiran ...... [gabaasaa gutu]
==========================================================================
Xalayaa OSA'n (Oromo Studies Association) preezidaanti yunivarsiti Maqaleef dhimma seenaa barsiisaa yunivarsitichaatin xureessamee barreefamee ilaalchiisee barreesse. Caamsaa 13, 2006
Dr. Behailu Mintesinot, President
Mekelle University
Mekelle, Ethiopia
May 9, 2006
Dear Dr. Mintesinot:
The Oromo Studies Association (OSA) is a scholarly organization established by Oromo and non-Oromo scholars to promote studies on and relevant to the Oromo people (http://www.oromostudies.org). OSA promotes...... [gabaasa gutu]
===================================================================================
Waamichii laguu nyaataa barattoota Oromoo yunivarsitiwwan finfinnee fi maqaleen godhame. caamsaa 03, 2006
Akkuma bekkamutti yeroo amaa oromiyaa gutu keysatti fincillii diddaa gabrummaa gaggefamaati jira. kanarrattis lubbuun barattootaa fi ummata kenyaa baay'een wareegameera. wareegama kanaanis qabsoon ummata kenyaa of duratti tarkaanfattee kokkee dinaa qabeeti jira. Nutis barattootni oromoo yunivarsiti adda addaa kessa jirruu qaama haawaasa ....... [gabaasaa gutu]
Dhaamsa Barattootaaf
PROFESSOR ASSAFAA JAALATAA BARATTOOTAAF DHAAMSA DHAAMAN
OROMUMMAA FI DARGAGGOOTA OROMOO
ASAFA JALATA
Yuniveersitii Tenessii irraa
(Paper Presented at the Workshop of the Oromia Youth Association of Minnesota, January 7, 2006)
Waa hunda dura Waldaan Dargaggoota Oromiyaa Mineesotaa (the Oromia Youth Association of Minnesota) har’a asiitti na afeeruu isaaf baayyeen galatoomfadhaa. Dargaggooti Oromoo kan Oromummaa qaban abdii egeree Oromiyaa ti. Har’a dargaggooti akka keesanii, kan Oromummaan dhaabatan, Oromiyaa mara keesatti ficila diddaa gabrummaa fi sochii bilisummaa finiinisaa jiru. Barattooti Oromoo Oromiyaa keesaatti bara 2000 lama irraa qabanii haraka quulaa, diina qawwee hidhate dura dhaabbataanii mirga ummata Oromoo falmaa jiru. Keessumaa immoo yeroo ammaa nyaphaa fi Oromoota galtuu ta’an Goobanoota aara galfii dhowwachaa jiru. Baraa 2005 irraa kasaani dhaadannoo “Gadaan gadaa bilisummaa ti” jeedhu qabatanii waldhaanssoo finiinsaa jiru. Barattooti Oromoo fi sab-boontoti biraan reebamaa, hidhamaa, ajeefamaa wareegama kafalauun dhiga isaaniin seena Oromoo bareessaa akka jiran ifaa dha. Murnoota hawaasa Oromoo hafaniifis fakkeenya gaarii taa’aa jiru.
Ijjolleen Oromoo kan bilisummaa saba isaaniif dhaabatan warra Oromummaa qaban qoofa akka ta’es wal nama hin gaafachiisu. Namooti Oromoodha ofin jeedhan, Oromummaa hin qabne biyya keessaa fi ala jiran tokko tokko meesha motummaa Tigree ta’uun ummata Oromoo fi Adda Bilisummaa Oromoo irratti duulaa jiru. Kaan immoo aadaa kachachalaa, akkasumas dantaa mataa isaniif dhama’u. Kanafu waa’ee Oromummaa fi sab-bonummaa akka gaaritti baruun dirqama dargaggoota Oromoo irra jiru dha. Amma Ijjoo dubbii afur irrattin hasa’uu barbaadada.
Isaanis tokkoffaan uummata Oromoo kan ilaalu, lamafaan Oromummaan maal akka ta’e, sadaffaan Oromummaa fi sab-bonummaan Oromoo hidhata isaan qaban, afrafaan dirqama dargaggoota Oromoo irra jiru kan ilaalu dha. Dura mee waayee ummata Oromoo, jarraa baayyeedhaaf akkaataa issaan itti dinoota ofirraa dhoowwaa turanii fi issaan jaarraa kuudha sagal gara boodaatti humnoota Habashootaa kan faranjiin gargarameen caabe haa ilaallu.
Ummata Oromoo fi Oromiyaa
Ummati Oromoo akka saba tokkootti sirna gadaa jalati of ijaaree waggooti dhibba baayyeef diinoota isaa of irraa dhowwee walabummaan jiraachaa ture. Yeero sana Oromiyaa akka biyaatti ijare. Oromiyaan kan dhalate sirna poolitikaa gadaa jalatti ture. Booda yeero sirni gadaa iddo bayyeetti caacabuun, iddo tokko tokkotti sirni mootii dhalate humni pololitikaa Oromoo laafuu caalqabe. Keessumaa jaaraa kudha sagal keessa sirni mootii Oromiyaa keessaa iddo bayyeeti biqilan sirna gadaa baayyee laffisan. Jaarraa kudha sagal keessa sirni Kaappitaalismii Awurooppaa irraa gara Afrikaatti babalacha ture. Kun Habashootaaf caaraa isaan duraan qabaachaa hin turre kenneef.
Habashooti waggoota dheeraaf humna Oromoo dura dhaabbachuu hin dandeenye qawee, loltootaa fi gorsa faranji irraa argataniin Oromoo dura dhabbatan. Matootii gosaa fi qondaalota Oromoo kan akka Gobanaa Daanciifaa malaan ofitti qabatan. Akka kanaan gara waggaa shantamaa olii Oromoo irratti duulani, Oromiyaa cabsanii biyya Abisiiniyaa kan booda Ethiopia jedhanitti dabalatan. Waggoota shantamman kana keessa Oromoonni miliyoona shanii ol akka dhumaan seenaatu ragaa baha.
Oromiyaa , biyaa Oromoo, diigani bakka baayyeetti qoodanii maqaa adda addaa keenaniif. Shawaa, Haraghee, Wallo, Wallagga, Sidamoo, Arsii, Ilu Abbaboor, Kafaa xaqlaayi gizaati kan jedhuu fi kkf jedhanii moggaasan. Oromoota kaan immoo Gojjaamii fi Tigraayitti kutan. Seenaa, aadaa fi Afaan Oromoo baleessanii ummata tokko iddo adda adaatti hiranii wal lolchiisuu wal jibbisiisuu imaammata godhatan. Har’a illee Oromooti imaammata Habashootaa kanan afaan faajja’an baayyeetu jiru. Yaadaa fi ilaalcha hamaa akkasii amma Oromummaa fi sab-bonummaan bishaatee ijja goodhatutti guutummaatti ballessuun hin salphatu.
Oromooti iddo baayyeeti sirna Habashootaa didanii fincilaa turan. Lolli Rayyaa fi Azabo, Afran Qalloo, Shaggar, Baalee f Arsii, Sibuu, Guduru fi kan biraa fakeenya fudhachuutu danda’ama. Keessumaa lolli Baalee bara jaatamoota keessa turee fi dhalachuun Waldaa Macaa-Tuulama biqiluu sab-bonummaa Oromoof gudina Oromummaaf kara saaqaan. Waldaan Muuziqaa Arfaan Qal’oo kan Dirree Dadhawaatti baruma jaatamoota keessa dhalate gabbina Oromummaaf sab-bonummaf qooda guudda gumaachan. Sochii bara baayyeef iddo adda adaatti deemaa turetu bara torbaatamoota keessa dhalchuu Addi Bilisummaa Oromoof haala aanjesse. Addi Bilisummaa Oromoos karaa ykn boochoo Oromummaaf sab-bonummaan ittiin guddatu babalise.
Egaa warra seenaa kana hin beekne, warra Oromummaa fi sabbonummaa hin qabne dha kan Adda Bilisummaa Oromoo jibbu. Olola hamaa halkanfii fi guyyaa irratti oofu. Jaarmootiin politikaa Oromoo walaba ta’an , kan tokko irraa hafe, hundinuu ABO keessaa bahan. Oromummaa, sab-bonumma fi tokkummaa Oromoo cimsuuf jaarmootiin Oromoo agoobara ULFO jedhamu jalatti of ijaranii jiru. Garuu, jabina isaanii hojiin mul’isuu hin dandeenye. Kanaaf ABOs ana malee isa jedhu dhiisee, jaarmooti Oromoo biraas ABO jibbuu fi abaruu dhiisanii tokkummaa Oromoo jabeessuun diinoota irratti babba’uun dirqama ta’a. Jaarmayaa tokko qofa qabaachuun akkuma abbaa irree (dictatorship) baballisuu danda’u, jaarmootii baayyee qabaachun tokkummaa Oromoo laaffisuu danda’a. Oromoo hunduu kana baree politikaa keenya madala (balance), haqaa, walqixxummaaf dimookrasii irratti ijaruu qabna. Oromummaa, sab-bonummaa, tokkumma fi dimokrasiin hundee poolitika Oromoo ta’uu qaba. Bilisummaan daandi kanaan malee hin dhufu.
Oromummaan Maal?
Oromummaan akka ilaalcha seenaa, aadaa, poolitikaa fi sab-bonummaa Oromootti daandi bilisummaa saaqa. Daandiin bilisummaa kun wanta Oromoon marti wal wajiin qaban irratti ijarama. Oromummaan akka ilaalcha sab-boonummaatti Oromoo humna poolitika taasisuun bilisummaa namummaa (human liberation) goonfachiisuu danad’a jedhamee amanama. Akkasumas akka ummati Oromoo waayee ofi baratee, ummatoota biraa wajjin of madaalee, wanta irra hir’ate guuttatee mirga isaaf garaa guutuun lolatu isa kakaasa.
Oromummaan seenaa, aadaa fi kara bilisumaa Oromoo ti. Kanaafuu seenaa Oromoo isa diinni awwaale mul’isuun, aadaa isaa tuffatame deebisee ijaruun, namummaa Oromoo dhitamee bilisoomisuun, Oromummaa dha. Oromummaan ilaalcha ittiin motummaa fi dhaabbattoota (“institution”) koloneeffattoota Habashaa Oromiyaa keessaa ittin buqqisani dha. Akkasumas ilmaan Oromoo dubartii dhiira, beekaa fi wallaalaa, soreesaa fi deegaa utu hin jeedhin, qomoo fi gosaan laga utuu hin lakaa’in, sirna Oromoo kan gadaa fi “dimokiraasii” haqaan akka ijaaran karaa bana.
Kana gochuuf ummatummaa Oromoo isaa iddo baayyeetti caacabe deebisee ijaara. Poolitikaa Oromoo keessatti gandaa fi laga laka’uun, nyaaphaf meeshaa ta’uun, ummata biraatti of jijjiiruu yaaluun gadi aantummaa ta’uu mulisa. Oromooti wanta akaanaa beekaas ta’e, utuu hin beekin hojjetan waldhaansoo bilisumaaf godhamutti guufu dha. Keessumaa warri poolitika keessa jiran cubbu akkasi irraa of eeggachun dirqama Oromummaa ti.
Orommummaan dhiiga, gandummaa fi laga irratti hin ijaaramu. Kanaafuu biyyummaa, seenaa, aadaa, afaan, bilisummaa fi feedha ummata Oromoo hundaa irratti hunda’aa. Kun hunduu kan ta’uu danda’u yoo Oromoon aka ummata tokkootti of ijaaree jaarmayaa cimaa fi bishaataan geggeefame qofa. Jaarmaa bishaataf cimaan akeeka (policy) ummati Oromoo irratti walii galan baasee ummata irratti hojjeechisa. Jarmoota Oromoo keessaa kana itti dhihoo kan jiru Adda Bilisummaa Oromoo ti.
Ha ta’u malee innis hir’ina tokko tokko qabu irraa kan ka’e bilisummaan Oromoo amma hara’atti bubbule. Wanta hir’ate baruun, waldhaansoo qajeelchuun, dirqama daraggoota Oromoo ti. Tokkummaa Oromoo jabeessuf jaarmootiin Oromoo ULFO keessa jiranis jaarmaa maqaa irra gara jarmaa bishaata fi ciimaatti dafani of geeddaruu qaban. Kana gochuuf Oromummaaf sab-bonummaa hundeefachuu qabu. Addi Bilisummaa Oromoos rakkoo keessa darbeef keessa jiru qoratee, hubatee, dafee of fooyeesuu qaba. Ammaa kaasee akka mootummatti hojjechuu danda’uu qaba.
Oromummaa fi Sab-bonummaa Oromoo
Oromummaan hundee namummaa Oromoo ti. Oromoon akkuma ummata biraa aadaa, seenaa fi afaan ofii qaba. Akkuma ummata kaani aadaa, seena fi afaan isaa eeggachuu fi guddifachuu fedha. Akkasumas ulifina ykn kabajaa isa tikfachuu barbaada. Kana hunda goochuuf yoookis argachuuf beekumsa bilisaa (liberation knowledge) fi jaramayaa Oromoo walaba qabaachuun dirqama. Jaarmayaa walabi kun immoo kan diina cininee madeessuu danda’u ta’uu qaba. Kan hojjidhaan waldhaanssoo Oromoo gara fuula duuratti tarkanfachiisu ta’uu qaba.
Beekumsa iddo lamatti hiruu dandeenya. Tokkoffaan beekumsa ittin nama of wallaalchisan fi gowomsan ittiin bitani dha. Lamaffan beekumsa dhuugaa irratti hunda’ee dha. Beekumsa bilisa malee Oromummaan daagaaguu hin danda’u. Beekumsi bilisa ta’e Oromoon akka ummataatti kaleessa eessa akka ture, hara’a maal keessa akka jiru, bor eessa akka ga’uu danda’u xiinxalee haqaan mulisa. Beekumsi dhuuga ummati Oromoo mootumma gadaa tokoo jalaati aka bula turee, aka gadaan hundee adaa Oromoo fi seena Oromoo ta’ee, aka Oromiyaan iti dhalatee, wayee ilalicha (Oromo world views), wayee “philosophy,” wayee hundee amanti Oromoo siriti nama barsisa. Utu wayee dubbi cicima kana hin barin Oromummaaf sabbonummaa guutu qabachun hin danda’amu.
Aksumas aka mootumman Habashoota faranjoota wajin wali galani ummata Oromooti roorisa turanif, hara’aalee aka iti jiran nuhubachisa. Kana hundumma xinxalani barun Oromummaaf sabbonumma nukeesati dagagasa. Tofta fi tarsimo bishinan walabummaf aka loolanu nugargara; bilisummaa booda Oromiyaa akkami aka ijaru kara nu saqa. Jireenyi halaga jalaa bulu rakisaf xiiphina aka ta’ee nuf mirkaneesa. Biyaa qabachun, bilisummaaf dimookrasi qabachun jireenya guutuf gamachu ta’u nu yadachisa.
Beekumsi bilisa akka Oromooti of tuffachuu jalaa bahani ummatoota biraas fakkaachuus dhiisan gargara. Oromoon ummatoota biraa gadi aka hin taane hubachisa. Ummati Oromoo ummatoota Habashaa fi faranjootaa gadi illee akka hin tane nu barsiisa. Seenaan, aadaa fi amantii Oromoo kan Habashootaa fi kan faranjootaa gadi akka hin tane nuu dhugoomsa. Oromoo Oromummaa guutuu qabu akka nama tokkotti akka of kabaju, ummata isaa ija ulfinaan akka ilaalu nuti mul’isa. Oromummaan dhuugaa jechuun kana ta’usaa nu yaadachisa. “Barchuma ulfinaa abbaatu of jala baata” isa Oromoon jedhu maal akka ta’e nuuf ibsa.
Oromooti Oromummaa hin qabne garuu kabaja ofiifis hin qaban, ummata isaniifis hin qaban. Ummata biraa fakkachuuf halkani guuyaa kaatu. Qarshif jedhanii meeshaa diinaa ta’urraa dubatti hin deebi’an. Kanaaf Oromoon Oromummaa hin qabne biyyaafis ummataafis gatii hin qaban. Kaleessa Oromooti akkasii Amharaa fi Sumalooti ummata Oromoo irrati bobaasaa turan. Har’ a immoo Tigreen maqaa OPDO jedhuun Oromoo keessaa namoota garaaf bulan ijaarrattee kanuma dalagaa jirti. Oromooti akkasi buddeena, horii jedhanii diinaaf ergamuu ykn muuudamuu bira hin darban. Jarri akkasii akka Oromummaan guudachaa, waldhaansoon cimaa adeemun guuyyaan halkan itti ta’a. Boodi isaaniis salphina, badiisa fi rakkina.
Oromoota beekumsa bilisa qabantu Waldaa Macaa-Tuulama bara jaatamoota keessa, bara torbatamaa keessa immoo ABO ijaare. Jaaramayaan bilisa Oromoo aadaan, afaan, seenaan Oromoo awwala keessaa ba’ee akka dagaagu goodha. Namummaa Oromoo isa tufatame deebisee ijaara. Waayee abbaa biyummaa ummata Oromoo barsiisa. Hawaassa Oromoo isa nyaaphi garagar digee garaa fi dudga goodhe akka isan ummata tokko ta’an barisisee, deebisee ijaara. Yoo Oromooti garagar faca’an caalatti akka isaan garbummaaf saaxilaman itti agarsiisa. Seenaa ofii beekuun, afaan ofii dubbachuun, aadaa ofii guuddisuun, tokkummaa ofii namummaa ofii jabeessuun maal akka ta’e ummata Oromoo keessatti hojiin agarsiisa.
Daandii Waldaa Macaa-Tuulama fi Addi Bilisummaa Oromoo baasaniin Afaan Oromoo qubeen bareefamuu calqabe, seenaaf aadaan Oromoo awwalcha keessaa ba’an guddachuu jalqaban, Oromoon baayeen of baranii waayee Oromiyaa fi abba biyumma isanii beekan falmachu jalqaban. Har’a bilisummaa Oromoo dhugoomsuuf barattooti Oromoo waldhaansoo hadha’aa gochaa jiru.
Oromoota lakkbsaan baayyee hin taaneetu Waldaa Macaa-Tuulama fi Adda Bilisummaa Oromoo ijaare. Baayeen issani lubbuu isanii ummata Oromoo bilisoomsuuf dabarsanii keennan. Kan hafan amma illee wadhaansoo hadhawaa kana biyaa keessaa fi alatti itti fuufanii jiru. Jagnoota Oromoo kumaana laka’amantu waldhaansoo bilisummaa Oromoo irratti wareegame. Kanaaf Dargaggooti Oromoo gaheen keenya maal jedhani of gafatanii deebi hatatamaa ofumaan itti keenuun dirqama seenaa isaan irra jiru dha.
Xuumura
Oromummaa f sab-bonummaa qabaachuun fedhii ummata Oromoo eeguun mul’ata. Fedhiin ummata Oromoo maalfa’ii? 1) Nyapha jalaa ummata Oromoo baasuuf of ijaaruu, qabsaa’uu. 2) Tokkumma ummata Oromoo ijaaru, tiksuu. 3) Safuu, namummaa fi kabaja ummata Oromoo tiksuu. 4) Oromiyaa bilisoomsuuf karaa danda’ameen halkanii fi guuyyaa hojjechuu. 4) Ummata Oromoo iddo hundatti dammaqsuu, ijaaru fi akka inni haqa isaf falmatu kakaasuu. 5) Gadaan Oromoo akka inni bifa haaraan ijaaramu gochuu. 6) Waldhaansoon Oromoo walqixxumamaa fi dimookrasii dhugaa irratti akka ammaa kaasee ijaramu carraquu. 7) Rakkina Oromoota gidduu jiru ifatti irratti mari’achuun karaa dhugaan hikuu. 8) Beekumsa bilisa horachun beekumsa cunqursaa hundeen buqqisuu. 9)Afaan, seena fi aadaa Oromoo xiinxaluu, beekuu fi guudisu. 10) ABO fi ULFO karaa maraan gargaaruu.
Fedhi ummata Oromoo dhugoomsuuf, dargaggooti Oromoo of ijaaruuf waldhaansoo ummata isaniif baayee hojjechuutu irraa eegama. Halkani guuyaa barumisatti jabachuun, waayee Oromoo fi biyaa lafaa barachuun dirqama dargaggoota Oromoo ti. Nama waa beekutu biyaaf bu’aa baayee buusuu danda’a. Garuu, barumis Oromummaa fi sab-bonummaa hin qbane oofittummadha. Namootiin tokko tokko maqaaf baratanii har’a meeshaa Tigree ta’an warra Oromummaaf sab-bonummaan sammuu isaani keessa hin jirre dha. Dargaggooti Oromoo yaada yaraa kana akka qomoo, laga, fi amantiin Oromoo hiruu irraa of eeggachuun barbaachisaa dha. Har’a yaadoota salphaa akkasiin kan macha’aan baayeetu jira. Warra akkasii ifatti dura dhaabbachuun dirqama seenaa ti.
Dargaggooti Oromoo jagnooti kuma kumaan laka’aman lubbu isaanii keennuun Oromummaa fi sab-bonummaa akka ijaaran hubachuu qabu. Fakkeenyaaf, jagnoota Oromoo warra akka Haile Mariam Gamada, Mamo Mazamir, Elemo Qilxu, Magarsa Bari, Baro Tumsa, Mohe Abdo, Demise Techane, Nadhi Gamada, Sanbato Lubo, Gamachis/Zakkaariyaas Mulata, Gutama Hawas, Saartu Yusouf, Ibsitu Marga, Aradoola Abdalla, Juukii Bareento, Mohamed Aman, Dr. Temesgen, Lama Warqee, Dagaga Baissa, Ebissaa Adunya, Kasahun Habte, Yoseph A. Batii, Hunduma Kaba, Balcha Tola, Musxafa Idris, Waqo Tola, Terefe Qumbi, Gudisa Anissa, Shamsi Shambo, Zara Shek Bakiri, Sofiya Mohammed, Jaraa Uddessa, Roba Hanale, Bulti Gurmessa, Alamu Kiisii, Mammee Qasim, Kadir Adam, Hassan Rashid, Surur Ismael, Zahari Ali, Chalala Bekele, Tesfaye Nega, Yegazu Edea, Kumala Mirkana, Tesfaye hundessa, Habib Kadir Gobana, Lamessa Boru, Jirenya Ayana, Badhasa Dilgassa fi kan hafan Oromummaaf sab-bonumma dagagasuuf jagnummaan qabsa’anii wareegama seena qabeessa wareegaman.
Egaa dargaggooti Oromoo dhalooti ammaa akeeka isaan wareegamaniif bakkaan gahuuf qabsaa’uun dirqama seenaatu irra jira. Maqaa jagnoota Oromoo hunda asii irratti barreesuuf iddoon hin ga’u. Warra kana fakeenyan kaase. Dhiiga jagnoota kummootaatu har’a Oromummaa fi sab-bonummaan akka lalisu godhe. Oromummaa fi sab-boonummaa bara 1991 keessa ummata Oromoo bira ga’e. Jagnootii baayeetu itti wareegame, hidhame. Tolatti hin argamne. Sammuu Oromoo isa Habashooti laaqan, lasheessan, fi doomisan deebisanii ijaarun salpha hin ture. Har’a illee hojjin kun hin dhumanne. ABOn kana hunda wan hojjeteef uutuba waldhaanssoo Oromoo ta’eera.
Oromoo bilisa baasuf, ABOn dhadhabbii issa baree of fooyeesun dirqama. Dhadhabisa ofii beekee dafee of hin sireesiu taanaan ummata Oromoo bilisa baasuu hin danda’u. Ummati Oromoo marti dhaaba kana ciimisuun, waldhaansoon sireesuun dirqama. Dhaabi kun kan Oromoo maraa ti malee kan namoota geegeessanii qofaa miti. Waldhaansoo keesatti hirmachuun, sirna dimookraasiif seeraan buluun, geeggeessitooti ABO akka Isaayasiif akka Malas ta’urraa ammaa kaafnee dhoowuu qabna. Isaan kabjna, isaan jallanna, garuu akka isan hawa ummata Oromoo maraa irrati hojjeetan mirkaneesun kan keenya.
Seera gadaaf dimookiraasii afaanumaf akka Habashootaa duubbatan hin barbaannu. Amma irraa kaafnee gorsuu fi eeguu qabna. Wanti jennu hunduu hojiin mul’achuu qaba. Seerri hundee Oromummaaf sab-bonumaa ta’uu qaba. Gati seera beekuuf, Oromoon “Seerri ilmoo irra nama marara” jedha. Waldhaansoo keesatti hirmachuun wanta sirrii hin tane qajeelchaa adeemuu qabna. Waldhaansoo ala teenyee komi baayisuun gatii hin qabau. Kana dargagooti Oromoo akka gaaritti hubachuu qabu.
Bilisummaan Oromoo abjuu jagnoota Oromoo har’a dhugoomaa jira. Iti dhihaachaa jirra. Ijoolleen Oromoo baayeen kana hoji irra olshaa jiru. Kaan qawwee qabatee, kaan harka quula dhaabbatee waldhaansoo fininsaa jiru. Ummata dammaqee, of bare, of ijaare du’a hin sodanne kan qabsoo iraa deebisu ykn dhoowuu hin jiru. Motummaan Tigree iyyuu kan beeka. Dargaggooti Oromoo dirqama guuddaa isin irra jiru hubachuudhan ka’uu qabdu. “Kan kunoo jedhan kunnooti hin jedhin hin hafan” jedhama mitii ree! Bilisummaan Oromoo dhiyaachaa jirti, akka isheen daftee argamtuuf halkani guuyaya hojjechutu nu iirraa eegama.
Dargagoota Oromoo Waldaa Dargaggoota Oromiyaa Minnesota keessatti ijramtaniif kan hin ijaramin, har’a as kan jirtan Waaqayyo ija irraa isin haa hambisu! Guddadhaa mul’adhaa. Sochi barattoota Oromoo Oromiyaa keessaa karaa dandeesan hundaan gargaruun dirqama keessan. Waldaa keessan asitti cimsaa waldaan dargaggoota Oromoo adunyaa akka ijaartaniif waamicha isiniif godha. Galatoomaa!
Barattoota wareegaman keessaa.


text: 1- 2He wode Xammaqiya Yohaannisi, "Xoossaa kawotethay matattida gisho hintte nagaraappe simmite" yaagidi sabbakishe Yihuda bazzo biittaa bis. 3Nabiya Isayaasi Yohaannisabaa odidayssa mela, "Bazzo biittan, issoy ba qaala dhoqqu oothidi, 'Godaa ogiya giigisite. Iya horogaa piddi oothite' gis" yaagettiday iyassa yaagis. 4Yohaannisi gimale ikiseppe oosettida afila ma77ees. Ba xeessan dafo danccees. I miya kathayka boolenne degera eesi. 5Asay he wode Yerusalaame katamaappe, Yihuda biitta ubbaafenne Yorddaanose Shaafaa heerappe iyaakko yoosona. 6Bantta nagaraa paaxidi Yorddaanose Shaafan Yohaannisa kushen xammaqettosona. 7Yohaannisi, daro Farisaawetinne Saduqaaweti xammaqettanaw baakko yeyssata be7idi, enttako, "Ha iita shooshatoo, yaana Xoossaa hanquwafe baqatana mela hinttena oone zoriday? 8Hiza, hinttee, hintte nagaraappe simmidayssa erisiyabaa oothite. 9Hinttee, hintte wozanan, 'Abrahamey, nu aaway de7ees' gidi qoppofite. Loythi si7ite! Xoossay ha shuchchatappe Abrahames na7a kessanaw dandda7ees. 10Beexey mithaa xaphuwan giigidi uttis; lo77o ayfe ayfonna mitha ubbay qanxettidi taman yegettana. 11"Hinttee, hintte nagaraappe simmidayssa erisanaw taani hinttena haathan xammaqays. Shin taappe guyera yeyssi hinttena Geeshsha Ayyaananinne taman xammaqana. I taappe daro wolqqaamees; taani hari attoshin iya caammaa tookkanawukka bessike. 12Kathaa geeshshiya pithey iya kushen de7ees. Kathaa loythi geeshshees; gisttiya ba shaaliyan qolana, shin punuwa to7onna taman xuuggana" yaagis. 13He wode Yesuusi Yohaannisa kushen xammaqettanaw Galiilappe Yorddaanose Shaafaa bis. 14Shin Yohaannisi iya digganaw koyid, "Taani nenan xammaqettanaw koshshishin neeni taakko yay?" yaagis. 15Shin Yesuusi zaaridi, "Xoossay nuuppe koyabaa ubbaa nu polanaw bessiya gisho ha77i taw ero ga" yaagis. Yohaannisi iyaw ero gidi ekkis. 16Yesuusi xammaqettida mela haathaafe keyis. Iirakka saloy dooyettin Xoossaa Ayyaanay holleda yishin qassi ba bolla wol77ammidi wodhdhishin be7is. 17He wode "Ta dosiya, iyan tana ufayssiya ta na7ay hayssa" yaagiya qaalay saloppe yis.


text: 1Nēē mii lētuun, paani kiimii kichoongʼiituuy :piich choo kiicham kutuup Iriin, kukwiintoochi keey :Yāwuutik choo kiingʼāloolēy kuutii Kirik ākōō choo kiingʼāloolēy kuutii Epuraan. Kiikwiintoochi keey āmu kiimwoorēy choo kiingʼāloolēy Kirik kilē /kusāsēy mōsōōkiikwaak /kēēchārēy āmiisyō. 2Kukuur nyuun :kāāyooytooyiik choo kii lēē taman nkōō ārēēny piich tōkōl choo kiicham kutuup Iriin akimwoochi kilē, "Mā pō man kēēmētēē :achaan kee-amta ntā keeneet ngʼālyoontoo Iriin akeecharta āmiisyō. 3Kunyuun oo tuupchēēnichooch, akwara piich tisap choo tookuunoot kilē /kiikiinyiriit Toomirmiir nyoo Tiliil akungʼōrōōmō, sikēētēē pichoochēē kipāyu ngʼaleechwēēchu. 4Sikēēkōōnuuchaan keey nkōō saayeet akee-amta ngʼālyoonteenyiin." 5Kipāypāchi :piich tōkōl ngʼaleechoochēē pō kāāyooytooyiik. /Keekwar Siteepaano, chiich nyoo tiirēē keey Yēēsu akiinyir Toomirmiir nyoo Tiliil. Walak choo kiikukwar ku: Pilip, Prokoraas, Nikanoora, Timoon, Parmeena ākōō Nikoolaas nyoo kiipō Antyookya, chiich nyoo kiicham ātēpuut chēpō Yāwuutik. 6/Kēēmuti pichoochēē kāāyooytooyiik. Kisoochi :kāāyooytooyik pichoochēē akuukonoor ēēruunēkwaak. 7Kuyāmu nyuun :ngʼālyoontoo Iriin kōōrēē akutas taay kuchaangʼiit :piich choo kiicham Iriin nkōō Chēērusālēēm. Kucham :tisiik chaa chaangʼ kuuran lōkōōy choo kāroomēēn. 8Kiipēēruur :Iriin Siteepaano nyoo kiitingʼēy kaamuuka nyoo ōōw. Kitoowu :Siteepaano ki-ir ngʼal chēpō kwōngʼuut akungʼuuti piich tukun chēpō kwongʼuut. 9Kiitoowu :piich walak kupōlchi keey nkōō Siteepaano. Kiikuurēē keey :pichoochēē "Piich chēpō sinakōōki choo /kiikeetyaayta." Kii Yāwuutik :pichu chēpō Kurēēnō ākōō Aleekisaantrya. Kiipkoonēē walak Kiliikya ākōō Eesya. 10Aku nyuun, kiimaamuuk :pichoochēē ngʼoroomnyoo Siteepaano āmu kii-ir :Toomirmiir nyoo Tiliil Siteepaano kungʼalaal nkōō ngʼoroomnyō. 11Kunyir kuut :pichoochēē piich walak kumwa kilē, "Kiikuteer kumwoorēy :Siteepaano ngʼal chaa raacheen akipō Muusa ākōō Iriin." 12Kii-ir :pichoochēē piich, kāāntōōy ākōō mpō koonēēt chēpō ngʼātuut, kuroochiituuy nkōō wōloo mii Siteepaano. /Keenam Siteepaano /akeemut ākōy kōōkwō. 13/Keemutu piich choo kiipa kuutoomchi ngʼal choo maa-ir. Kiimwoorēy :pichoochēē kilē, "Māmētooy :chiichi kungʼāloolēē nyaa ra akipō koonyoon nyi tiliil ākōō ngʼātuut chēpō Muusa. 14Kaakeeteer kumwoorēy :chiichi kilē syoorēy :chiichi /kukuurēē Yēēsu nyēpō Naasareet kōyi akuwal ātēpuut choo kiikōōnēēch :Muusa." 15Kiiroot :kōōkwoonoonēē tōkōl kiimii yoonēē Siteepaano. Kuuro kilē karkeey :tokochtiinyiin nkōō nyēpō malayka.


text:
WASHINGTON,DC—
Haawwan Oromoo ijoollee guddisuu,haadha warraa tahanii jiraachuu qofaa mitii haadha biyyaallee tahanii mataa duulaatii haga mata tikaa yaahuunillee hinuma beekaman.
Seenaan Oromoo duruu afaaniin waan dubbataniif hujiin nama jajjabaa fi qaroo akkanaa guddoollee hin mullatuu fa.Warra dubbii fi hujiin isaa hardhallee qalbii Oromoo keessaa hin badin keessaa tokko,Akkoo Manooyyeeti.Akkoo Manooyyee nama bara kuma hedduutii asitti akkanuma waan isiin jettee fi hojjatte jedhan haasahan.
Akkoo Manooyyee bara isiitti nama laafaa hin jaalattu jedhan,bara tokkoo fa waaqaa fi lafa jidduutti mana naa jaaraa,taffii subba(qalqalloo) miyyuu naa qabaa,waan fardaa gadii harree olii naa fidaa fa jettee jedhan.
Waaqaa fi lafa jidduutti mana jaaruuf abbaatti utubaa dhaabataa ati utubaa nuu dhaabii jedhaniin,taffii subbaa tokko fiduuf ammoo udaan harree walti guuranii turraan taffii tahan,waan harree olii,ka fardaa gadii ammoo Harree-Diidaa qabanii itti geessan.
Akka jecha Obbo Jaatanii Abbikuusee,I/G/B/Aadaa fi Tuurizimii Godina Booranaatti Akkoo Haatii Mannooyyee,dubbiin jaartii tanaa nama qaroomsiti,waan isiin hajajjje sun guutuuf namii itti yaadee waan itti baha.Dubartootii Oromoo ta hujii akkanaatiin faarsan hedduutti jirallee jedha.
“Dubartiin akka Akkoo Haamanooyyee ta seenaa jajjabaan beekan,ka mataa duulaa turan Adii Duuloo Willee,Buruurii Canaa Aaraa,Booree Nyuukkee,warrii kun warra akka jabaa,raagaa,qaroo fi waan heduun faana yaahan ka barrssinee…kaahuutti jirru.”
Dr.Gammachuu Magarsaa,nama seenaa fi Seera Gadaa Oromoo barreessuun beekamu.
“Haatii Manooyyee taatee,Haadha Weecee taatee,Hayyuu Suufaa Gorfeee taatee…seenana Oromoon afaaniin walti dabarsuu …akka innii dubartii isaa jabeeffatee … akka Oromoon raaga,qaroo qabu argina.”
Dr.Gammachuu fi haatii warra isaa,Dr.Anniisaan durii durii tahee,seenaa dubartoota Oromoo walti qabanii harkaa qaban.
Woma taateefuu lafii Akkoo Haamanooyyee itti gatan jedhan,Qileen Akkoo Manooyyee,gara Nageellee,gara Diida Liiban jirti.
Bara waan ufii afaanuma ufiitiin barreeffatan kanatti ammoo seenaa jara jajjabaa akkanaa akkuma durii kaan afaanumaan dubbatamee lafatti baduu hin malle.
Gaaffii di Deebii dhaggeeffadhaa