text:
Daarkiteerri dhaabbata mirga namaa hordofu, Hiyumaan Raayit Wochii kan taate Lesilee Lafkaw akka dubbattetti “humnoonni nageenyaa Itiyoophiyaa, lubbuu namaaf tufii guddaa argisiisun, baratoota, qonnaan bultoota fi mormitoota nagayaa irratti dhukaasun ajjeesanii jiru.Mootummaan hatattamaan namoota badii tokko malee hidhaman gadi yaa dhiisu, miidha gahe ilaalchisee qorannoo bilisaafi amanamaa ta’e yaa dhiheesu, humnoota nageenyaa tarkaanfii kana fudhatan seeratti yaa dhiheesu.
Source: Itiyoophiyaa: Tarkaanfiin humnaa mormii ukkaamsuf fudhatame namoota dhibbaatamaan lakkaawwaman ajjeesise
Itiyoophiyaa: Tarkaanfiin humnaa mormii ukkaamsuf fudhatame namoota dhibbaatamaan lakkaawwaman ajjeesise
Namoonni badii tokko malee hidhaman gadi yaa dhiifaman, qorannoon bilisaa ni barbaachisa
(Naayiroobii) – Hiyumaan Raayit Wochiin gabaasa har’a baasen, humnoonni nageenyaa Itiyoophiyaa yeroo mormiin Oromiyaa keessatti baldhinaan gaggeeffamen Sadaasa 2015 eegalee namoota 400 ol kan ajjeesan yoo ta’u kan kuma kudhaniin lakkaawwaman immoo hidhanii jiru. Mootumman Itiyoophiyaa ragaa amanama ta’en akka utubu, qaama bilisa ta’e tokko hundeesun waayee namoota ajeefamanii akka qoratu, waayee namoota badii tokko malee hidhamaniifii dhiitamuu mirga namaa adda addaa gabaasa akka dhiheesu.
Gabaasin fuula 61 qabu “tarkaanfii gara jabinaa mormii ukkamsuu, ajjeecha fi hidhaa, deebii mootummaan Itiyoophiyaa mormii Oromooti kenne” jedhu baldhinaan akka ibsetti, mootummaan Itiyoophiyaa sochii mormii kana cabsuuf humna barbaachisu ol fayyadamuu, jamaa hidhuu , mana hidhaa keessatti hidhamaa miidhuu, fi mala namni odeeffannoo akka hin arganne gochuutti dhimma bahee jira jedha dhaabbanni mirga namaa hordofu kan afaan Ingiliiziin Hiyumaan Raayit Wochi jedhamu. Hiyuman Raayit Wochin gaafif deebii namoota biyya keessa akkasumas biyya alaa jiraatan wajjin Sadaasa 15 eegalee hanga Caamsaa 2016 gaggeesen, mormitoonni 125 ol, kara deemtonni fi midhaan adda addaa kan irra gahe, dhoorkaa cimaa yaada ibsachuu, mirga waliitti qabamuu dhoorkamuu humnoota nageenya eeggisiisaniin akka irra gahe himatanii jiru.
Daarkiteerri dhaabbata mirga namaa hordofu, Hiyumaan Raayit Wochii kan taate Lesilee Lafkaw akka dubbattetti “humnoonni nageenyaa Itiyoophiyaa, lubbuu namaaf tufii guddaa argisiisun, baratoota, qonnaan bultoota fi mormitoota nagayaa irratti dhukaasun ajjeesanii jiru.
Mootummaan hatattamaan namoota badii tokko malee hidhaman gadi yaa dhiisu, miidha gahe ilaalchisee qorannoo bilisaafi amanamaa ta’e yaa dhiheesu, humnoota nageenyaa tarkaanfii kana fudhatan seeratti yaa dhiheesu.
Hiyumaan Raayit Wochiin gabaasa har’a baasen, humnoonni nageenyaa Itiyoophiyaa yeroo mormiin Oromiyaa keessatti baldhinaan gaggeeffamen Sadaasa 2015 eegalee namoota 400 ol kan ajjeesan yoo ta’u kan kuma kudhaniin lakkaawwaman immoo hidhanii jiru. Mootumman Itiyoophiyaa ragaa amanama ta’en akka utubu, qaama bilisa ta’e tokko hundeesun waayee namoota ajeefamanii akka qoratu, waayee namoota badii tokko malee hidhamaniifii dhiitamuu mirga namaa adda addaa gabaasa akka dhiheesu.
Humnoonni nageenyaa rasaasa dhugaa fayyadamuun deddeebi’anii namoonni akka walitti hin qabamne gochuun mormii tokkorratti yoo xinnaate nama tokko yookin sana ol ajjeesun ji’oota qubaan lakkawwaman keessatti mormitoota dhibbaan lakkawwaman ajjeesanii jiru. Hiyumaan Rayit Wochiif dhaabbileen biroo namoota du’an keessaa namoota 300 maqaan muraasa immo suuraa isaan wajjin adda baasanii jiru.
Mormiin Sadaasa darbe ka’e, sodaa karoora mootummaan Finfinnee baballisuuf baase, kan Maastar Pilaanii Qindaa’aa Magaala Finfinnee jedhu mormuun kan eegaleedha. Mormitoonni akka jedhanitti Mastar Pilaanichi haala waggoota kurnan darban muldhateen qonnaan bultoota lafarraa buqqisuun, namoota naannoo magaalicha jiraatanirratti dhiibbaa guddaa fiduun namootni muraasni qofti akka fayyadaman godha jedhu.
Mormiin kun Muddee keessas yoo itti fufu mootummaan mormii kana too’achuuf loltuu bobbaase. Humnoonni nageenyaa of egannoo tokko malee yookin meeshaa qaama namaa hin mine osoo hin fayyadamin rasaasa dhugaa jamaatti dhukaasaa turan. Kanniin ajeefaman keessa irra caalan barattoota yoo ta’an daa’imani waggaa 18 gadiis keessatti argamu.
Poolisiin Feedaraalafi loltuun, barattoota kumaataman lakkaawwaman, barsiistota, weellistoota, miseensota paartii mormitootaa, hojjatoota fayyaafi namootaa baratoota poolisii jalaa baqatan daheesan hunda hidhaa turan. Namoonni baayyen qabamanii hidhaman baayyen gadi dhiifamanis, kanniin lakkoofsi isaanii hin beekamne, himanni osoo irratti hin banamani, gorsaa seeraa fi maatii isaanitiin osoo wal hin argin hafanii jiru.
“Such a Brutal Crackdown”
Killings and Arrests in Response to Ethiopia’s Oromo Protests
Namoonni dhugaa bahan akka ibsanitti gaaga’umsi gahe hanga yaadamuu olidha. Namni Yoosef jedhamu, kan umuriin isaa 52 , Wallagga Lixaa kan jiraatu akka ibsettii “umurii koo guutuu asin jiraadhe. Gaaga’uumsa akkasii tasuma argee hin beeku. Nama hidhuufi ajjeesun baramee jira. Namnii yoo xinnaate maatii tokko hidhaadha hin qabne hin jiru”.
Namni kana dura hidhamee bahee Hiyumaan Raayiiti Wochiitti akka himetti, mana hidhaa keessatti darara suukaneessan akka isaaniirra gahe, haalli hidhamaan mana hidhaa keessatti qabamu jibbisiisa akka ta’e, kaampii waraanaa faa keessatti hidhamaa akka turan, dubrtoota baayyee irratti gochi suukaneessan akka gudeeduu fi tutuqaan walqunnamtii saala adda adda akka irratti raawwatamu ibsee jira. Namoonni tokko tokko akka ibsanitti, jilba isaanii hidhun, mataa isaanii gadi dhundhulchuun faana isaanii keessa reebama akka turan, kan biroo immoo faanni miila isaanii humna ibsaatin akka waaddame kan hafan immoo qaama saala isaanirratti wanti ulfaatu hidhamaa akka ture dubbatanii jiru.
Viidiyoon kun barattoonni mooraa Yunivarsiitii keessaatti enna reebaman argisiisa.
Aangowwan mootummaa namoota baayyee qabanii hidhanis namoota muraasarratti himannaa banu. Miseensonni paartii siyaasaa mormitootaa hedduunifii gaazexeesitoonni seera farra shororkeessumma adabbii cimaa qabu kanaan kan himataman yoo ta’u barattoonni Yuunivarsiitii Embasii Yunayitid Isteet, Finfinneetti argamu fulduratti Bitootessa keessa hiriira bahan seeraa yaakka adda addaatin himataman.
Sababii humnoonni nageenyaa naannoo mana baruumsaa fi mana baruumsaa keessatti argamaniif, barsiisonnii fi barattonni waan hidhamaniif, barattoonni baayyeen humnoota nageenyaa kana waan sodaataniif sirna baruuf barsiisuurratti rakkoon uumamee ture.
Aangowwan mootummaa mormicha dhaabuf iddoo tokko tokkotti mana baruumsaa torbeewwan muraasaf cufanii ture. Barattoonni tokko tokko Hiyumaan Raayiti Wochitti akka himanitti loltoonni mootummafii humnoonni nageenya biroo mooraa keessa mandhefataniin barataa Oromoo gatii ta’aniif qofa akka sakata’amaniif akka ifataman ibsanii jiru.
Iddoo tokko tokkotti mormitoonni lafa qonnaa abba qabeenya biyya alaan qabame barbaddeessuu, gamoo mootummaa saamuu fi qabeenya adda adda mootummaa akka barbaddeessan ragaan qabatamatu jira. Haa ta’u malee Hiyumaan Raayit Wochiin mormii 500 ol ta’an keessaa 62 ilaalee irra caalana isaanii karaa nagaan kan gaggeefaman ta’uu hubatee jira.
Ugura mootummaan Itiyoophiyaa qoratoota mirga namaa bilisa ta’aniifi miidiyaa dhuunfarra kaa’ee irraa kan ka’e odeeffannoo muraasatu naannoo mormii kanaa dhufaa jira. Mootummaan Itiyoophiyaas bilisummaa miidiyaa takaaluf tattaafii guddaa godhe. Bitootessa walakka eegalee feesibookifii midiyaa hawwaasaa irratti takaallaa kaa’ee jira. Bufata teelevizyiin daayasporaas ummanni akka hin ilaalle uguree jira.
Amajji keessa mootumman Mastar Pilaanicha akka haqe ibsee ture. Yeroo sanatti garuu deebiin gara jabuummaa mootumman mormitootarratti fudhate garaa mormitoota hammeesee ture.
Mormitoonni saba Oromoo Olonkomii, Finfinneerra gara kibba dhiyaatti 60 km irratti argamtutti humnootni tikaa mootummaa mormitoota irrati dhukaasa erga bananiin booda, Mudde 15, 2015
Mormiin ummataa Ebla irra eegalee qabanaa’a dhufus tarkaanfin humnoonni mootumma fudhatan akka itti fufee jirachuu Hiyumaan Rayit Wochiin raga argatee jira. Namonni hedduun qabamanii ji’a turban darbe hidhuma keessa kan jiran yoo ta’u dhibbaataman kan lakkawwaman iddoon isaan jiran kan hin beekamne yoo ta’u gochi kun humnaan dhabamsiisuu akka ta’e beekamee jira. Mootummaan dhiittaa mirga namaa kanarratti qorannoo gaha hin gaggeesine. Loltoonni ammallee moora Yuunivarsiitii keessa waan jiraniif sodaa guddaatu jira. Sagaleen mormii bara 2014 xinnaas ta’u hanga amma kan itti fufe yoo ta’u tarkaanfiin gara jabinaa mootumman fudhatu baroottan dhufu keessa mormii kana daraan akka hammeesaa deemuu tilmaamama jedha Hiyumaan Raayit Wochi.
Tarkaanfiin gara jabinaa mootumman Itiyoophiyaa mormitoota nagayaa irratti fudhatu deebii cimaa fi walta’insa mootummolee dhimmi kun ilaalu, gumii mirga namaa mootummaa gamtoomanii dabalatee barbaada jedha Hiyumaan Raayit Wochiin. Manni marii Awurooppaa ibsa ijjannoo cimaa tarkaanifii humnoonni nageenyaa fudhatan balaalefatu baasus, ibsi ijjannoo biroo gochaalee humnoota nageenya kana balaalefatu seneetii Yunayitid Isteetiif dhiyaatus isaan kanarra kan hafe ummanni addunyaa waaye dhiitamuu mirga namaa Oromiya keessatti gahe kana waan jedhan hin qaban.
Gumiin Mirga Namaa Mootummaa Gamtoomanii dhiittaa mirga namaa hamaa kana xiyyeeffannoo kennuun, namoota badii tokko malee hidhaman akka gadi dhiifaman fi qorannoon bilisaa dhiitamu mirga nama kana ilaalchise akka gaggeefamu gargaaru qaba.
“Biyyoonni alaa mootummaa Itiyoophiyaa kara adda addaan deegaran yeroo humnoonni nageenya mootummaa Oromiyaa keessatti dhiiga nama hedduu dhangalaasan ni callisan” jetti Lafkaw. “Biyyoonni guddina Itiyoophiyaa dhaadhesan,mootummichi gara hundaanu guddina akka argisiisu keessaattu mirga dubbachuu fi warri miidhame haqa akka argatan dhibbaa gahaa gochuutu irra jira eegama.
Source: https://www.hrw.org/
Guyyaan Walabummaa /Bilisummaa Oromoo hoo Yoom?
Ameerikaan guyyaa Adoolessa July) 4 Lallaba wolabummaa / Declaration of Independence on July 4, 1776 kabajatte. Woggaa 239ffaa bilisummaa itti gonfatan jechuu dha. Guyyaan kun guyyaa isaan gita-bittaa ykn colony Ingiliz jalaa itti bilisa bayanii walabummaa isaanii labsatan. Halkan keessa firework/richiitiin dhuka’aa bule.
Gammachuu isaaniitti gammadee garuu nuuti ho gita bittaa murnoota Abyssiniyaa jalaa yoom baana? Yoom akkana kabajanna? Guyyaan Bilisummaa/wolabummaa keenna yoom ta’a? jedhee of gaafadhe. Gonfachuun keenna akka hin hafne nan beeka garuu ”an ijaan argaa laata?” jedhee mami’iin if gaafadhe.
Maraafuu me haala qabsoo Ameerikaa (USA ) ilaalchisee mata-duree ”Lallaba Wolabummaa ” jedhuun barreesse tana dubbisaa.
Lallaba Wolabummaa (Declaration of independence) irraa Maal Baranna?
==============================
Bara 1492tti erga Kiristoofer Kolomboos Ameerikaa argateen duuba. Faranjoonni biyyoota Awurooppaarraa deemanii Ameerikatti qubatuu eegalan. Isaan kana keessaa kan baayyinnaan dhufaa turan England, France, Holland, Sweden fi Spain irraa ture. Baqattoonny Awurooppaa kan Ameerikaa dhufanii qubatan sababa gugurdaa sadi qaban ture.
1. Sababa woldhabdee/lola Amantii Kaatoolikii (catholik) fi protestant jiddutti Awurooppaa keessatti deemerraa kan ka’e
Akkasumalle amantaa baballisuu sababa jedhuun
2. Carraa diinagdee barbaassa- Lafti Ameerikaa duwwaa waan turteef achitti tobacco(Tamboo) fi waan garaa garaa omishanii duroomuuf
3. Sababa siyaasaarraa kan ka’e worra Awurooppaarraa baqatan.
Lola Koloneeffattoota Lameen (England and France ) Giddutti Gaggeeffame
==============================
Haa ta’uu malee Ingiliz qubsuma /settlement/colony gugurdaa 13 naannoo xarafa(coastal area) irratti ijaarrattee turte. Spain naannoo kibba Ameerikaa keessa biyyoota akka Mexico,Brazil fi kkf qabatte. Naannoo kaaba Ameerikaa toowachuuf jecha Ingilizii fi Faransaay (France) bara 1689-1763 tti lola gugurdaa afur gaggeessan. Loloota kana Ingilizitu moohate. France Kanaadaa keessa naannoo Quebek qofa tti daangofte.
Bara 1650 irraa kaasee mootummaan England Ameerikaa Kaabaa karaa lammiilee isaa qabattoota tiin toowatee bulchuu eegale. Mootummaan Faransaayis lafa hanga ta’e irraa qoodamuuf socho’e. Haaluma kanaan Konyaalee Kanaadaa Faransaayi bulchaa turteerti.
Labsiiwwan Qaraxaa fi Gibiraa
======================
Dorgommii biyya Ameerikaa toowachuuf taasifame keessatti England fi French giddutti lolli shan gaggeeffameera. Sababa lola hedduu kanarraa kan ka’e motummaa Ingiliz kufaatiin diinagdee waan irra qaqqabdeef Naannolee Ameerikaa ofii bulchu irratti Qaraxaa fi gibira dabale. Isaan kana keessaa:
1. Sugar Act- Sukkaara biyya alaarraa seenurratti paarlaamaan Ingiliz Qaraxa buuse.
2. Currency Act- Bittaa fi Gurgurtaan mallaqa-baalaatiin (paper money) osoo hin taane Worqiin (gold)dhaan akka ta’u murteesse.
Uummanni Ameerikaa kan bittaa England jalatti kufe garuu haala kana fudhatee hin callisne. Mormii garaa garaa gaggeessuudhaan bittaa(colonization) Ingliz kana ofirraa cabse.
Mormii Diddaa Gabrummaa Matoomaa
==============================
1. “No taxation without representation”-“Bakka bu’ummaa osoo hin qabaanne/ofiin osoo of hin bulchine, gibira hin kaffallu.” Uummanni Ameerikaa nu bakka bu’oota /mirga ofiin of bulchuu waan hin qabneef gibiraaf qaraxalle hin kenninu; meeshaa mootummaan Ingilizi alaa galchulle irraa hin bitannu, jechuudhaan uuffanaa fi meeshaalee adda addaa duubatti hafaalle ta’u kanuma ofii hojjatanitti tajaajilachuun diddaa argisiisan.
Mormii Diddaa gabrummaa Lammeessoo
==============================
2. Mootummaan Ingilizi galii karaa kanaan jiru dhabuu isatiin “Stamp act of 1765”(seera teembiraa) kan jedhamu uumee wanti waraqa fakkaate marti gazeexaarraa kaasee hanga iyyannoo mana murtii fi kaartaa taphatanuutti teembirri irratti maxxanfamuu qaba jechuun karaa teembiraa kanaan beesee/mallaqa sassaabuuf labsii baase. Labsiin kun yoosuma mormiin ciman isa qunname. Uummanni fayyadamuu diduu fi alatti bayee hiriira nageyaa bahee mormuu eegale.
Wanti yennaa mara beekkamuu qabu tokko gabroomfattoomnni faayidaa wayii argachuuf /duroomuuf saba gabroomfatu. Sabni qaroon faayidaa aka isaan hin arganne karaa adda addaa itti cufa akka uummata ameerikaa kana. Gabroomfattoonni maallaqa uummatarraa guuranii rasaasaa fi garaan-bultoota itti bitanii ittiin uummata gabroomsu.
Mormii Diddaa Gabrummaa Sadeessoo
==============================
3. Bara 1767 loltoonni Ingilizi markaba lammii Ameerikaa tokko qaraxa hin kaffalle jettee aate. Worri markaballe ifirraa adhe. Uummanni Ameerikaalleen aaree ka’e. uummanni qawwee bitachuu fi loluu itti fufe. Gaafa March 5, 1770 naanoo New England jedhamutti uummanni Ameerikaa hiriira mormii bayee osoo jiruu loltoonni Ingiliz dhukaasa bananii nama 5ajjeesan. Tarkaaffiin (Bosten Massacre)-fixiinsa Bosten kun uummata ameerikaa garaa hammeesse. Uummanni ameerikaa addee cufaa ka’ee loltoonni gocha kana raawwatan murtiif dhiyaachuu qaban jedhanii falman. Mootummaan Ingilizilleen loltoota lama itti murteessee hidhaan adabe. Fincilli itti fufee uummanni Ameerikaa qabeenna shayii Ingilizi alaa fiddu eegee markabarraa abbaayaa/galaana keessatti gad-naqe. Gochi kun Ingilizootarratti kasaaraa hagana hin jenne geessisee dhiibbaa guddaa irratti uume.
Mormii Diddaa Gabrumma Afureessoo
==============================
4. April,1775 irratti lolli bilisummaaf godhamu state/naannole 13 (amma 50) keessatti itti jalqabame. Gaaffiin George Washington fa dhiyeessaa turan “Nu ofiin of bulchinee/paarlaamaa/congress mataa keenyaa akka Ameerikaatti ijarrachuu qabna; garuu nugusa Ingiland jalatti akka bullu nuuf haa eeyyamamu” kan jedhu ture. July 14,1776 irratti garuu gaafiin fincilichaa ifaa ifatti gaafii Wolabummaa/independence ta’ee lallabame. Inni kun kan nama Jafferson jedhamuun barreeffamee fi kan- The Declaration of Independence- Lallaba walabummaa jedhamee beekkamuu dha.
Lallabni Wolabummaa maal of keessaa qaba?
A. All men are created equal- ilmaan namaa marti wol-qixxee ta’anii uumaman.
B.Ilmaan namaa maraafuu uumamaan mirgoonni hin mulqamne(inalienable) kan akka mirga lubbun jirachuu (life), bilisummaa(liberty) fi gammachuu (pursuit of happiness ) rabbirraa kennameefii jira.
C. Mootummoonni mirgoota kanneen kabachiisuuf fedhii fi filannoo uummataatiin uumamu/ijaaramu.
D. Yo mootummaan mirgoota kana hin kabajnee fi hin kabajsiisnee, kan burjaajessu yokaan kan uummata cunqursu taate uummanni mootummaa akkasii kana irratti fincilee jirjiiruuf mirga guutuu qaba.
Mootummaan Ingiliz waan fedhii uummataatiin hin filaminiif akkasumas mirgoota namoomaa keenya kabajee kabachisiisaa hin jirreef nu nannoleen 13 tokko taanee wolitta dhufeenyaa fi olantummaa siyaasaa Ingiliz woliin qabnu guutumaa guututti cabsuudhaan BILISAA FI WOLABA ta’uu keenya addunyatti beeksifna. Kanaafuu nu naannoleen woliigalle ardharraa kaasnee woraana labsuu, nageya buusuu, woliigaltee uumuu,gibira guuruu fi waan mootummaan wolaba ta’e tokko godhu cufa kan godhuu dandeenyu ta’uu mirkaneessina.
Labsiin kun labsamee woggaa tokko keessatti USAn bilisa baate.
Nu Oromoon asirraa maal baranna? Namni hunda wolqixa uumamuu ni fudhannaa? Mootummaan nu bulchu mootummaa nuuti filanne? Nutti jaalatee filate mo humnaan ifiin ifi filee nu bulchaa jira? Mirgoota keenya nuuf kabajaa jiraa? Mootummaan nu bulchu wolqixxummaa keenna nuuf kabajsiisee jiraa?
Wolqixxummaan keenya nuuf kabajamee yo jiraate; mootummaa jaalannuu fi filanneen bulutti yo jiraanne waan barbaadamu cufa kaffaluun nurraa eegama. Seera kabajuu fi ajajamuun barbaachisaa dha. Kana ta’uu baannaan garuu UUMMATI MIRGA FINCILUU FI MORMUU NI QABA. Kanaafuu mirga keenya santi fayyadamnee ofirraa darbuu qabna. Mormiin keenya baasii adda addaa inni nu gaafatu baasuu diduu irraa eegaluu qabdi. Maaliif jennan qarshii nu baasne angawoota ifii ittiin nyaachisa, rasaasa nuun fixu ittiin bitata, Maallaquma nurraa guureen deebi’ee nu ukkaamsa; Radio Ameerikaaf ,Jarman ittiin ukkaamsa, silkii fi intrneetii xalafuuf ittiin gargaarama; basaastota ifii nurratti ittiin bobbaasa. Kanaafuu baasii adda addaa diduu, yo jajjabaanne hanga gibiraa fi qaraxa diduutti deemuu; karaa cufaan diinagdee isaa jalaa laamshessuun barbachisa dha. Achitti aansee hiriira bahanii sagalee dhageessisuuf wol-ijaaranii tarkaanfii san caalulle fudhachuudhaan bilisummaa gonfachuun dirqama keenya. Waaqni nama mara walqixa uume. Wolqixxumma keenya qabsoon haa mirkaneeffannu.
Horaa Bulaa


c: text/html

text:
Barataa Saamuu’eel Margaa Nagaraa umriin isaa Kudha Saddeet.Barataa kutaa kudha lamaa yoo ta’u barnoota isaa kan rammaddiin qabxii olaanaa fiduun badhaasoota adda addaa argataa jira.
Gama kaaniin immoo Roobootii fi hojii Teknooloojii ammayyaa adda addaa hojjachuun biyya keessaa fi biyya alaatti dorgomuun milkaa’ee jira. Baatii lama dura biyya Hindii keessatti dorgommii namoota 70 hirmaachise keessaa ta’uun badhaasa waancaa, waraqaa ragaa fi Itiyoophiyaatti prezidaantii dhimmootii Hawaa jedhamuun muudamee jira.Kana malees bara dhufu jechuun 2018 Yunaaytid Isteetes keessatti dorgommii Naasaan Qopheesse irratti garee namoota diigdama of keessaa qabu hogganuun irratti akka hirmaatuuf afeeramee jira.
Kan isa waliin hojjataa jiran Injinar Iyyoob Hikaa hojiin ijoollee bara dhufu dorgommiif dhiyaatan filuu fi leenjiif gara biyya alaatti erguuf qopheessuu baatii Waxabajjii seenuuf jiru kanatti sochii jalqabna jedhu. Gama ooguma qabaniin akkasumas maallaqaan nu cina akka dhaabatan barbaanna jedhanii ijoolleen Oromoo biyya alaa keessa jiran dorgommii kanatti hirmaachuuf carraan jiraachuu ibsan.
Kana malees dame waajiira Hawaa hundeeffamuuf jiru kana biyyoota Awuroopaa fi Amerikaa keessattis banuuf karoorri akka jiruus ibsanii jiru.
gabaasa guutuu kan dhiyeesse VOA Afaan oromooti

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Godaantota Biyyoota Ambaa Keessatti Balaa Mudataniif Kan Itti Gaafatamu Sirnuma Biyyan Bulcha Ofiin Jedhu Wayyaanee ti
Ilmaan Oromoo fi sabaa fi sablammoota biroo biyya keessatti hojjetatanii guddachuu dadhabuu irraa baruma baraan biyyoota ollaa fi fagootti godaanu. Kana keessatti lakkoofsi ilmaan Oromoo haalaan guddaa dha. Irra guddaan isaanii karaa seeraan alaatiin biyyoota ollaatti godaanu. Biyyoota ollaa irrattis dhiibbaa sirna Wayyaaneetiin nageenya dhowwatamanii fagaatanii deemuuf jecha balaawwan rifaasisaa adda addaa mudatu. Haala kanaan baqattoonni Oromoo fi saboota biroo Sudan, Somalia, Somali Land, Punt Land, Djibouti, Kenya, Suudaan Kibbaa, Yemen, Saudi Arabia, Dubai, Bahrain, Lebanon, Qatar, Masr, Libya fi Afriikaa Kibbaatti faa godaananii argaman kumoota dhibbootaan herregamu.
Godaantonni kun gariin isaanii rakkoo siyaasaatiif biyya jaalatan irraa baqatan. Gariinis biyya keessatti dalagatanii guddachuuf, of jiraachisanii fira ofiis gargaaruuf hiree dhowwatamanii, cunqursaa bifa adda addaan hiraafamanii carraa hojii wayyaa barbaachaaf jecha biyyaa bahan. Biyya isaanii keessatti nagadanii, qotatanii yookiis ogummaa qaban birootiin hojjetanii akka hin guddanne sirna aangoo irra jirutu gufuu itti tahe. Wayyaaneen ilmaan biyyaa siyaasaa mootummaa irraa walaba tahanii hojjetatanii buluu barbaadaniin dirqamatti miseensa paartii kootii taatan malee jedhee doorsisa. Warra kana dide sababa itti barbaadee carraa dalagaa itti cufa. Warra qotatu gatii xaahoo fi sanyii filatamaa dhowwata, yookiis garmalee gatii itti qaalessa. Warra nagadu eehama daldalaa irraa fudhatee qarshii kuma hangas kafaltu malee hin argattu ittiin jedha. Warra baankii irraa horii liqeeffatee daldalatti seenuu barbaaduun dura waraqaa miseensummaa paartii keenyaa fidi ittiin jedha. Haloonni akkasii kun ilmaan biyyaa biyya abbaa isaanii irratti hojjetanii guddachuu fi biyyas guddisuu mannaa hiyyuummaa fi cunqursaa jalaa baqachuuf qalbiin isaanii akka godaansa yaadu taasise. Lakkoofsi namoota Itoophiyaa irraa gara biyyoota adda addaatti godaananii kan biyyoota ollaa keenyaa kamiiyyuu caalaa kan guddatee argameef dhiibbaa mootummaa kana fakkaatu irraati yoo jedhame dhugaa irraa fagaachuu hin tahu.
Ilmaan biyyaa kun hanga lammii Itoophiyaa jedhamanitti, bakka gahan maratti nageenya isaanii hordofee mootummoota biyya itti godaanan sanii waliin tahee tika taasisuufiin kan irra ture, mootummaa aangoo siyaasaa Itoophiyaa harkaa qabu. Mootummaan Wayyaanee TPLF garuu, faallaa kanaan, baqattootni kun marti bakka gahan maratti balaa dhala namaatiif hin malle akka mudatan gochisuu keessaa qooda qabaate. Yeroo adda addaatti wayta ilmaan biyyaa biyya hojiif jecha itti godaanan keessatti ajjeefamanii daandii irratti gataman, dhiigni isaanii akka dhiiga sareetti dhangala’u, kun maaliif tahe jedhee wayta itti gaafate hin qabu. Shamarran hojjetanii guddachuuf jecha biyyoota Arabaa gara garaatti godaanan yeroo hedduu haala kanaan ajjeefamu. Yookiis salphina namummaa isaanii irra gahe obsuu dadhabanii darbii (building) gubbaa irraa of gadhiisanii du’u. Waggaa tokko dura intalli Oromoo Alam Dachaasaa jedhamtu daandii magaalaa Beeyruut keessatti warra biyyaatiin reebamtee yoo ajjeefamtu kan agarsiisu viidiyoon tokko you tubeirratti gadhiifamee ture. Alam wayta ilmaan Arabaa gara jabeeyyiin namummaa ishii salphisanii uffata irraa baasanii qullaa lafa irra harkisanii itti taphatan, embaasiin Wayyaanee magaalaa sana keessa jiru akka dhaqqabuuf yoo waywaattu viidiyoo san irratti ni dhagahama ture. Kan nama raaju ammoo, bakki hammeenyi kana fakkaatu lammii Oromoo tana irratti raaw’atame, bakka embaasiin Wayyaanee argamu irraa fageenya meetiroota dhibba lamaan tokko hin caalle irratti ture. Sirni Wayyaanee dubbii tana irratti mootummaa biyya sanii waan gaafate hin qabu.
Dhihoo kana akkuma dhagahamaa jiru, godaantota Itoophiyaa irraa deemanii Saudi Arabia keessa turan irratti ammas tarkaanfiin farra dhala namummaa suukaneessaan torbaanotaaf walitti aansee raaw’atamaa jira. Kana keessatti yoo xiqqaate lubbuun godaantota sadii reebicha irra gaheen dabree jira. Poolisoonni Saudi dargaggoota biyya isaanii waliin tahuun lammiilee Itoophiyaa irraa achi godaanan reebuu, saamuu fi dhalaalee humnaan qabatanii gudeeduudhaan salphisan. Kunis oduu ololaa osoo hin taane qabatamaan viidiyootti warabamee interneeta irratti faca’ee jira. Kun hundi yemmuu tahu, sirni Wayyaanee kan lammiiwwan ajjeefamaa fi salphifamaa jiran biyya isaa irraa tahan afaan guutee yoo gochaa kana balaaleffatu hin dhagahamne.
Mootummoonni akka Indooneeshiyaa fi Filippiins kan lammiileen isaanii haala wal fakkaatuun Saudi keessaa ari’aman hoggasuma ibsa baasanii mootummaa Saudi balaaleffatan. Dirmannaa lammiilee biyya isaaniif qaban agarsiisan. Mootummaan wayyaanee garuu tarkaanfii fakkaataa fudhachuun haa turuutii, inumaa gochaa mootummaa Saudi kan deeggaru tahuu isaa ragaa ofirratti bahe. Salphina lammiilee biyya isaa irra gahee addunyaa gaddisiisee jiruuf gurra hin qabaanne. Isaaf kan gatii qabu investeroota Saudiitti lafa gurguratee akka dhunfaatti duroomuu dha malee kabajaa ilmaan biyyaaf quuqamee dubbachuu miti. Ilmaan biyyaa biyya ofii keessatti hojjetanii akka hin guddanne danqee, lafa isaan gadhiisanii godaanan warra achitti isaan ajjeesaa jirutti gurgurata, yoo fedhes tola kennaaf. Kun mallattoo sirna farra ummatoota bulchaan jira ofiin jedhuu akka tahe ifa galaa dha.
Balaan du’aa fi salphina wal fakkaataa biyyoota akka Suudaan, Yaman, Jabuutii, Soomaalii Laand, Puunt Laand, Keeniyaa fi kan kana fakkaatan keessatti yeroo dheeraa duraa qabee godaantota ilmaan biyyaa, keessumattuu dhalattoota Oromoo irra gahaa ture kan himamee dhumuu miti. Yeroo kun hundi tahu ammoo mootummaan Wayyaanee mootummoota biyya sanii waliin tahee godaantota kana rukuchiisuu, hiisisuu, biyyatti dabarsee zaliiluu irraa kan hafe lammiiwwan kiyyatu miidhame jedhee wayta dirmateef hin qabu.
Walumaa galatti balaa godaantota Oromoo fi sabaa fi sablammoota biroo biyya ambaa keessatti irra gahaa jiruuf kan itti gaafatamu mootummoota alagaa sana qofa osoo hin taane hangafummaatti sirna Wayyaanee mataa isaa ti. Sababa hedduuf itti gaafatama: Jalqaba dubbii, biyya keessaa dhiibee godaansisuu isaaf itti gaafatama. Lammaffaa, godaantonni kun bakka gahanitti mirgi isaanii akka eegamu irratti hojjechuu dhabuuf itti gaafatama. Sadaffaa, bakka itti godaananitti mirgi namummaa isaanii yoo salphifamu dafee sagalee dhageessisee tarkaanfii malu fudhachuu hanqatuu isaaf itti gaafatama.
Hunda caalaatti garuu akka isaan biyya ofii irratti hojjetanii hin guddanne tooftaadhaan dhiibee godaansisuutu yakka olaanaa dha. Lammiileen kun biyya isaanii gadhiisanii akka hin deemneef hiree hojii siyaasaa irraa walaba tahe aanjessuuniif qooda isaa ture. Lammiileen hundinuu naannoo naannoo isaanii keessatti mirga hojjetanii guddachuu kan dhiibbaa kamiyyuu irraa walaba tahe argachuu qabu ture. Wayyaaneen mirga abbaa biyyummaa isaanii san irraa fudhate. Fakkeenyaaf lammiileen Oromoo Oromiyaa keessatti leecalloo (resources) umamaa jirutti dhimma bahanii hojjetanii guddachu danda’u ture. Omisha bunaa, jimaa, midhaanii, albuudaa; horsiisa loonii, lukkuu, bushaalee, kotte duudaa; akkasumas tajaajila hawaasaa (civil service) caasaa mootummaa fi mit-mootummaa keessatti dhiibbaa siyaasaa tokkoon maleetti bobba’anii ofis tahee biyya isaanii guddisuu danda’u ture. Daldala irrattis akkasuma. Mootummaan Wayyaanee garuu hireelee kana mara lammiilee jalaa fudhatee godaansaaf isaan dhiibe. Maqaa investerummaatiin dabballootaa fi basaastota isaa maallaqa miiliyoonota fe’achiisee kaaba irraa bobbaasee Oromiyaa fi naannoolee biroo keessatti dalagaa lammiileen silaa dalagatanii ittiin jiraatan humna qawween jalaa fudhachiisa. Kan caalaatti nama suukanneessu ammoo, godaantota Saudii jiran irra guddaa mallaqatti gurguratuun kan achitti guuraa bahe Wayyaanee mataa isaa ti. Godaantonni haala kanaan biyyoota ambaa keessatti balaa lubbuu isaanii irra gahaa jiruuf kan itti gaafatamu qaama kamiinuu caalaatti Wayyaanee dha kan jennuufis kanumaafi.
Eega sababni rakkoo kanaa mootummaa Wayyaanee mataa isaa tahee, furmaanni rakkoo kanaas sirna Wayyaanee kan biyya ofii irratti hojjetanii guddachuu nama dhowwaa jiru kana irratti gamtaadhaan qabsaayuun mirga ofii kabajchiisuu qofa. Rakkoon godaantota kanaa gubbaan isaa yoo laalamu rakkoo dinagdeeti haa jedhamu malee, hundeen isaa inni guddaan dhiibbaa siyaasaa akka tahe beekamee furmaata siyaasaa argachuu qaba. Godaantonni Oromoo fi kan biroo biyyoota ollaa fi Baha Giddu Galeessaa keessatti hojii barbaachaaf bobba’anii ajjeefaman, reebaman, qaamaa hir’atan, hidhamanii fi humnaan qabamanii biyyatti deebifaman hundi wanni wal gaafachuu qabanis isa kana. Oromiyaa irratti gariin hojjetee yoo millionaire tahu, ani maaliifan hojjedhee bayyanachuu dadhabe? Maaliifan godaantummaaf saaxilamee salphifame? gaaffii jedhu of gaafatanii deebii isaa irras gahuun furmaata taha. Deebiin isaas ifaa dha. Kan biyya abbaa isaanii magartuu fi gabbattuu san irraa tooftaadhaan dhiibee isaan godaansisee ofii saamee ittiin sooromaa jiru dabballoota Wayyaanee ti. Kun homaa shakkii hin qabu. Haala kana jijjiiruuf biyya ofiitti deebi’anii qindaawanii qabsaayuun furmaata waa maraa taha!
Furmaata maayyiif qabsaawuun rakkoo fakkaataa deddeebi’ee biyyoota ambaa keessatti mul’atu kana irra aanuuf gargaara. Ummatni Oromoo ala jirus sagalee kanneen hiraarfamanii tahuun iyyachaafii qabsoo isaa finiinsuu qofaan rakkina kanatti xumura gochuun akka danda’amu hubatee socho’uun dirqama.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Infoo Deeskii ABO
Sadaasa 20, 2013


text:
Wiirtuu ijaarsa tajaajila elektirikii Gannaalee Dawaa lakkoofsa sadii
Misoomni biyyattii ittifufiinsa akka qabaatu gochuuf dhiyeessa humna elektirikii fooyyessuun dhimma murteessaa ta'uun kan mormisiisu miti. Sababiinsaas humni elektirikii haalaan diriire sirna dinagdee qonnaan durfamaa gara indastiriitti ce'u akka cimuuf gahee olaanaa qaba waan ta'eef.
Kanumarraa ka'uun mootummaan KGT 2fa keessatti dhiyeessa tajaajila humna elektirikii guddisuuf pirojektota addaddaa bocee hojjechaa kan jiru yoo ta'u, ijaarsi buufata tajaajila elektirikii Gannaalee Dawaa lakkoofsa III hojjetamaa jirus asuma keessatti kan eeramuudha.
Ijaarsi buufatichaa maallaqa liqiidhaan baankii Chaayinaa, 'Impoorti Ekispoorti' jedhamurraa argameen adeemsifamaa kan jiru yoo ta'u, bara dhufu raawwatama jedhamee eegama. Maallaqni liqiidhaan argame kun labsii 2000/2009 ta'ee Mana Maree Bakka Bu'oota Ummataatiin raggaasifameera.
Buufatichi humna elektirikii meegaa waatii 275 kan maddisiisu waan ta'eef fedhii humna elektirikii biyyattii guutuurra darbee tajaajila humna ibsaa gara biyyoota ollaatti gurguruuf karoorfame kan tumsu ta'uu sanadoonni adda addaa ni ibsu.
Humna elektirikii buufatichi maddisiisurraa wiirtuu Yirgaalamii hanga Walaayittaa Sooddootti jiruuf kiiloo vooltii 400 akkasumas indastirii paarkii Hawaasaatiif kan dhiyaatu ta'uunis ibsameera. Pirojekticha raawwachiisuuf doolaarri miliyoona 249, kuma 323fi 75 kan ramadameera.
Gama biraatiin maallaqni liqiidhaan argame kun dhallisaa baay'ee xiqqoo ta'uurra darbee waggoota 20 keessatti kan deebi'u waan ta'eef dinagdeerratti dhiibbaa kan hinuumneefi tooftaa liqii biyyattiin hordoftu waliin kan walsimatu ta'uu sanadoonni labsii liqichaa wajjin dhiyaatan ni eeru.
Maallaqni liqiidhaan argame kun sirnaan pirojekticha qofaaf ooluusaa Ministeerri Walta'iinsa Dinagdee akka to'atu Manni Marii Bakka Bu'oota Ummataa hubachiiseera.
Takkaalliny Gabayyootiin


text:
Gaaffii Siyaasaa Oromoof Wayyu: Walabummaa Oromiyaa
“Walabumma Oromiyaaf qabsaa’uun, yoo xinnaate, faaydaalee gud-guddoo sadii qaba. isaanis, (a) Yeroo qabsoon keessa tokkummaa nuu kenna; (b) Oromoon qabeenyasaa osoo alagaaf hin qoodin ittiin biyyasaa misoomsuu danda’a; (c) Oromiyaan walaboome fi sirnna gadaan buluu Gaanfa Afrikaaf, Habashoota dabalatee, fakkeenya gaarii ta’a.”
“Kanneen qabsoon kanatti du’aa jiran hoo “ni dadhabne” hin jennee; “Oromiyaa walaboomsuun hin danda’amu” hin jenne; “wareegamatu nutti baayyate” hin jennee; “Itoophiyaa hundaaf haadha taate barbaanna” hin jenne. Kanneen qabsoo kana fagoo irraa daawwatan maaliif wareegamin walabummaa Oromiyaa fi bilisummaa uummata Oromoof kafalamu itti ulfaatee?”
Luuccee Gurmuu
Barruun kun gaaffii Obbo Berhanu Hundee “Oromiyaa walaboomtu moo Federeeshinii Dhugaa: Galii siyaasaa isa kamtu Oromoof wayya?” dhiheessanii irratti yaada keennachuuf dhihaate.
Hunda dura, Obbo biraanuun rakkoo hamma arbbaa gahu, kan Oromoonni hedduun osoo arganii tuquu sodaatanii taa’anitti quba qabuu fi yaada ifaa irratti kennachuusaaniif hedduun isaan galateffadha.
Obbo Berhanuun garasaaniitiin: (a) Itoophiyaan impaayera ta’uu; (b) furmaatin rakkoo bityyattii hiree murteffannoo ummatootaa ta’u; (c) Oromiyaa walaba arguun “hawwii Oromoota harka caalanii” ta’uu ni fudhatu. Ha ta’u malee, keeyyata (paragraph) lamaan tokko booda ammoo “uummatni keenya Oromiyaa walaba taate fi mootummaa birmadummaa dhaabbachuuf murteessa jedhanii yaaduun ykn beekuun amma nama rakkisa” jedchuun yaada wal-mormu lafa nuuf kaa’an.
Itti fufuunis, haala walxaxa fi wareegama qaalii Oromiyaa walaboomsuun gaafatu sodaachuun Itoophiyaan “hundaafuu Haadha dhugaa” taatu yoo ijaaramte “Federeeshinii amma naannooleerratti hundaa’ee ijaaramee jiru kana gara Federeeshinii isa dhugaa ta’etti jijjiranii biyyattii tanas diigamuurraa oolchuutu silaa fala ture” jechuun furmaata nuuf akeekanii jiru.
Ani ammo, kan Oromoof wayyu qabasa’onni Oromoo hundi qabsoo biyya Walaba Oromiyaa ijaaruuf godhamu jala hiriiruudhan jedha.
Maaliif?
Tokkoffaa, Itoophiyaa keessatti baroota dheeraaf walqixxuumaaf falamaa gochuuf dhiiga fi lafee ijoolee isaa qaqqaalii itti qisaase irraa muuxxannoo horate qaba. Jaarra tokkof qabsoon inni godhe Oromoon lafa isaa irraa buqqaafamuu hin dhaabinne! Hidhamnuu, ajjeefamnuu, dhiigin isaa dhangala’uun hin dhaabinne! Muxxannoon sochiilee addunyaa fi kan Oromoo irra horataman akka argisiisan: (a) Impaayera akka Itoophiyaa dimookratessuun ta’ee kan hin beeknne fi kan hin danda’amne; (b) kan danda’amu impaayericha diiguun ummatoota hidhaa isaa keessa jira hiikuun bilisummaa gonfachiisuu; ta’uu isaa ti.
Lammaffaa, Walabumma Oromiyaaf qabsaa’uun, yoo xinnaate, faaydaalee gud-guddoo sadii qaba. isaanis, (a) Yeroo qabsoon keessa tokkummaa nuu kenna; (b) Oromoon qabeenyasaa osoo alagaaf hin qoodin ittiin biyyasaa misoomsuu danda’a; (c) Oromiyaan walaboome fi sirnna gadaan buluu Gaanfa Afrikaaf, Habashoota dabalatee, fakkeenya gaarii ta’a.
- Ummata waan baraabadu irratti yaada ititaa qabaatee, tokkummaan ijaaramee, hidhatee mirga isaa, keessattuu kan seera mootummoota gamtomaniin beekkame, falmate addunyaa gurraa kennuufiif dirqama. Qabsoon ummta Eritrea, Croatia, Bosna, fi kkf akka fakkeenyaatti dhihaachuu danda’u. Hamma nuti beeknutti, kan jabaatee falmatee, diinasaa injifate, addunyaan dura dhaabbatee mirga inni qabsoon argate sarbee hin beeku. Addunyaan, yeroo hedduu, kan jabaatee mirga qaama biraa fudhate yeroo ta’ee ilaalu mul’ata. Kanaaf, “addunyaan walabummaa Oromiyaa hin fudhatu” yaadin jedhu dogoggoraa fi kan haala addunya hin hubanne dha.Ummatin Oromoo yaada tokkoon walabummaa Oromiyaaf falmachuun yeroo qabsoo keessa tokkummaa nuu kenna; addunyaanillee akka nu dhaggeeffatu dirqa. Hundi waliigalee Oromiyaa walabaaf qabsaa’uun: (a) Yaada keenya bakka heedduutti faffaca’ee jiru gar-tokkotti luucessa, tokkummaa qabsoo nuu kenna; (b) Addadduumma diinni dhimma itti bahuun ballisuu fi nu gidduutti nokkoroo uumu xiqqeessa fkf: carraa dinnii QBO PDO Wayyaanee, PDO Amaaraa, Sabboontota goggogoo kannee haala addunyaa hinhubannee jechuun gargar nu hiree wal-irratti nu bobbaasuuf argatu xiqqeessa ; (c) Murtii fi sochiin keenya, osoo fedhii ummatoota biraan xaxama (complication) keessa hin galin, guutummaatti (completely, single mindedly) akka fedhii (interest) Oromoo irratti xiyyeeffannu nu gargaara.
- Inni lammaffa, faaydaa Oromiyaa walaboomsuun walabummaa/bilisummaa booda qabu.Jaarraa tokko oliif bittaa alagaa jala turuun Oromoo seenaa isaa dhoksee, misooma afaan, adaa, qabeenya, artii, teknoology fi kkf isaa hedduu boodatti hanbisuun hamilee ummata Oromoo cabse jira. Jaarra tokko oliif qabeenyi Oromoo, afaan, aadaa, artii fi kkf habashootaa guddisuu irratti qisaasamaa ture. Kanaaf:
(a) Oromoon, yeroo itti bulchiinsa biyyaa fi aangoo politkaa irratti nokkoroo alagaa tokko malee, guddina fi badhaadhina mataa isaa irratti hojjetu isa barbaachisa. Habashoota aadaa dimookraasii hin qabnne wajjin biyya “multi Ethnic” ta’e keessa waliin bulu fi waliin bulchuun nokkoroo fi xaxama addaddaa ummuun yeroo silaa guddina fi badhaadhina Oromiyaa irra oolu nu jalaa balleessa. Fkf: Afaan Oromoo, afaan Amaraan dorgomuu; meeshaalee sab-qunnamtii irratti wal falmuu; sirna (curriculum) barnootaa irratti wal falmuu; imammata economy irratti wal-falmuu (e.g: land tenure); wealth distribution, taxation, equalization fi kkf. Oromiyaa walaboomsuun yeroo fi qabeenya nokkoroo ormaa wajjinii irratti qisaasnnu misooma ummata keenyaa irra akka oolchinu nu gargaara.
(b) Oromoon, yeroo itti qabeenya isaa osoo alagaa wajjin hin hirmaatin, misooma biyyaa isaa irra oolchuun booda hafiinsa kessa turuuf dirqame irraa dandamatu fi bayyaannatu isa barbaachisa. Har’a, Oromiyaan tajaajla ‘tax’ Oromiyaa keessa sassaabamu gitu mootummaa Federaala Itoophiyaa irraa argaachaa hin jiru. Kana jechuun, Oromiyaan, misooma saboota biraa ‘subsidize’ gochaa jira jechuu dha. Yoo walaboome garuu, qabeenya Isa kana gutummaatti misooma ummata isaa fi biyya isaa irra oolchuu danda’a.
- Inni sadaffaa, Oromiayaan walaboome fi dimookraata’e garba irreen bulchitootaa keessatti baqqanaa dimookraasii (an island of democracy in a sea of dictatorship) ta’uun Gaanfa Afrikaaf bu’aa guddaa buusuu danda’a.Nannoo Itoophiyaa fi Gaanfa Afrikaa sanatti dimookraasii fiduun yeroo takkaan kan danda’amu miti – sadarkaa-sadarakaan sosso’uu barbaada. Ttoofttaa “divide and conquer” jedhutti fayyadamuu barbaachisa. Kana jechuun naanoo sanaa ummatta aadaan isaa dimookraasii beeku tokko dura dimookratessanii naannoo sanaaf fakkeenya gochuun jalqabuutu irra abdii qaba. Oromoon ummata akkasii ti: ummata hamma humnaan cabsamee Abyssinia jalatti kufetti sirnna fi aadaa dimookraasii qabaachaa fi ittin wal-bulchaa ture. Oromiyaan walaboome fi sirnna gadaan (akka haala yeroo wajjin deemutti kan ta’e) buluu jalqabe Gaanfa Afrikaaf, Habashoota dabalatee, fakkeenya gaarii ta’a. Kana amoo aadaa isaa waan qabuuf, ni danda’a! Gaanfa Afriikaa dimookraatessuun Oromiyaa irraa yoo jalqabe irra abdii qaba.
Dhalootin Oromoo sirnna Wayyaanee jalatti dhalate fi guddate (Dhaloota Qubee) fincila mul’ataa, kan ummata Oromootti hamilee horu fi boonsu, kan diina rifaasisu fi kan alagaa ajaa’ibsiisuu jalqabee jira. Kan dhimma kooti jedhee ilaaleef, alaaba Itoophiyaa osoo mirmirsanii hin mul’atan. Itoophiyaa keessatti wal-qixxumaa osoo gaafatanii hin dhagahaman. Gaaffii, dhaadannoo fi jiruun isaanii kan mul’isu ummata keenya biyya isaa irratti abbaa-biyyummaa gonfachiisuu dha – walabummaa Oromiyaa ti. Kanneen qabsoon kanatti du’aa jiran hoo “ni dadhabne” hin jennee; “Oromiyaa walaboomsuun hin danda’amu” hin jenne; “wareegamatu nutti baayyate” hin jennee; “Itoophiyaa hundaaf haadha taate barbaanna” hin jenne. Kanneen qabsoon kana fagoo irraa daawwatan maaliif wareegamin walabummaa Oromiyaa fi bilisummaa uummata Oromoof kafalamu itti ulfaatee?
Oromiyaan ni walaboomtti.


text:
OMN:Oduu Adol. 09,2015 Godina Shawaa Bahaa aanaa Fantaallee, Magaalaa Funyaan Waangoyyee Jedhamtu Keessatti tibba kana walitti bu’iinsa Oromoota Karrayyuu fi Argobbaa Jidduutti...
OMN:Oduu Adol.09,2015 Godina Baalee aanaa Gaasaraa magaalaa Danbal ganda Askaalatti, lafeen namoota 60 ol ta’an, jumlaadhaan boolla tokkotti awwaalaman argamuun dhagahame. Jiraattonni...
OMN:Oduu 09,2015 Ministirri Haqaa Itoophiyaa,Abukkaattoo Seeraa Tamaam Abba Bulguu irra eyyama hojiisaanii sababiin irraa fudhate sirnaan kan itti himame akka hinjirre OMN...
OMN:Oduu Adol.09,2015 Bara 2015 biyyoota Daawannaaf Mijatan Jedhaman keessaa Itiyoophiyaan tokko ta’uun Mana Marii Daldalaa fi Tuurizimii A’urooppaan badhaafamte. Hojjetaa Ministeera aadaa...
OMN:Oduu Adol. 09,2015 Waraanni Itoophiyaa kuma sadii tibba kana daangaa Somaliyaa seenuun, kutaa bulchiinsa biyyatti Geedoo jedhamtu tohatee akka jiru Daily Nation...
OMN;Oduu Adole.09,2015 Ugaandaatti Abbootiin Siyaasaa ol aannoon lama filannoo Ugaandaan bara 2016 filattuuf, prezdantummaaf dorgomaa jiran duula seeraan alaa gaggeessan jedhamuun hidhaman....
OMN:Oduu Adol.08,2015 Jiraattoota magaalaa Adaamaa gandoolee Haaraa, Boolee fi Gaaraa jedhaman keessa jiraatan,tajaajila bishaan qulqulluu dhabanii rakkataa akka jiran maddi oduu OMN...
OMN:Oduu Adol.08,2015 Baqqattoonni Oromoo, tibba kana humnoota nageenya Somaliyaa kutaa Puntilandiin qabamanii tohannaa jala oolfaman, mana hidhaa magaalaa Bosaasoo keessatti rakkataa akka...
OMN:Oduu Adol.08,2015 Baratonni Oromoo Yunivarsitoota adda addaa keessa utuu barachaa jiranii bara darbe master Pilaanii Finfinnee Mormitaniitu jedhamuun hidhamanii turan tibbana bilisaan...
OMN:Oduu Adol.08,2015 Mootummaan Itoophiyaa, blogaroota 9 himannaa Heera Mootummaa humnaan diiguuf socho;an ittiin jechuun tohannaa jala oolche keessaa, himatamtoota shan hidhaa waggaa...
OMN:Oduu Adol.08,2015 Gorsaa Ministira dhimmoota Koomunikeeshinii Mootummaa Itoophiyaa kan turan obbo Andualem Addunyaa biyya gad dhiisanii akka bahan gaazexxaan Sandaq gabaase. Obbo...
OMN:Oduu Adol.08,2015 Prezdantiin Sudaan Kibbaa Saalvaakiir sa’atii 12 keessatti aangoo isaanii akka gad dhiisan,Riik Machaariin kan gaafataman,wayita biyyattiin guyyaa bilisummaashii kabajachuuf qophii...
OMN:Oduu Adol.08,2015 Gidduu galli gabaa Addunyaa Niw York( New York Stock Exchange) rakkoo Teeknikaa isa quunnameen sa’atii sadii fi walakaa erga ugguramee...
OMN:Oduu Adol.08,2015 Ganzabeen fiigicha meetira kuma tokko fi dhibbaa shaniin magaalaa Barseeloonaatti,har’a dorgomamme irratti daqiiqaa 03,sakoondii 54 fi framesii 11’n galuun rikardii...
OMN:Oduu Adol. 07,2015 Namooti Keemikaala zayita nyaataa fakkeessuun barmeela 18 gara Magaalaa Gimbitti geessaa turan Magaalaa Diggaa Irratti Poolisii aanichaan to’annaa Jala...
OMN:Oduu Adol. 07,2015 Baqqattoonni Itiyoophiyaa 80 ol ta’an, tibba kana humnoota tikaa Somaliyaa kutaa Puntilandiin qabamanii tohannaa jala oolfamuun isaanii Horseed Median...
OMN:Oduu Adol. 07,2015 Mootummaan Ertiraa,Itoophiyaa tutuquu fi jeequu hin dhaabu taanaan,biyyisaanii tarkaanfii waraanaa fudhachuu akka dandeessu Ministirri Muummee Hayilamaariyaam Dassalenyi akeekkachisan. Obbo...


text:
Adduunyaa irratti mootummaan Afaan uummata bal’aa dubbachuu itti dide hin jiru. Kun ammoo kan hin baramin, hin yaadamne, haqummaa hin qabne, dimokraatawaa hin taane, nama qaanessu fi gonkumaa kan fudhtama hin qabneedha. Mootummaan Federaalawaa Itiyoophiyaa fi magaalootiin ishee gurguddoon lama afaan uummata caalmaa qabuu kana hin dubbatan. Seerri Afaan Oromoo afaan hojii mootummaa federaalawaa Itiyoophiyaa fi magaalota gurguddoo lameenii (Finfinnee fi Dirree Dawaa) haalduree tokkoo malee taasisa.
Sababbiiwwan ijoo kudhan Dr. Birhaanamasqal tarreesse
1. Haala uummataa: Afaan Oromoo afaan Itiyoophiyaa keessatti afaanota hundarra bal’inaan dubbtamuu fi Afrikaa keessatti lakkoofsaa fi bal’ina dubbattootaan sadarkaa afraffaa irratti kan argamuudha.Itiyoophiyaan alatti , yoo xiqqate biyyoota gaanfa Afrikaa sadii keessatti ni dubbatama. Odeeffannoon istaatistiksii garaagarummaa qabaachuu danda’us, uummanni Itiyoophiyaa haga %50 ta’u Afaan Oromoo ni dubbatu jedhameet tilmaamama.Yeroo waldorgomsiifamu, uummata Itiyoophiyaa mara keessaa %29.1 qofatu Amaariffa dubbata;innis kan seera qabeessummaan dirqama taasifamee afaan hoj mootummaa federaalawaa Itiyoophiyaa fi magaalota gurguddoo lamaanii, Finfinnee fi Dirree Dawaa, ta’ee jiruu dha. Baayi’na uummataa kana akka halduureti fudhachuun, biyya sablammootaa fi afaan hedduu kana keessatti afaan uummata caalmaa qabuu afaan hojii taasisanii fayyadamuu dhiisuun yoo xiqqate kan jechuun danda’amu kan haqummaa hin qabne,dimokraatawaa hin ta’in fi loogummaa qabuu dha.
2. Teessuma Lafaa: Qaamoleen bulchiinsaa mootummaa federaalaa, bulchiinsonni magaalota Finfinnee fi Dirree Dawaa kan keessatti argamanii fi keessummeeffaman Mootummaa Biyyaalessaa Naannoo Oromiyaa Afaan Oromoo dubbatu keessatti. Haata’u malee, himaammata afaanii Amaariffa qofa jedhu loogii godhuu fi kaan hin hammanneetiin dhaabbileen mootummaa federaalawaa fi magaalota gurguddoo lamaanii afaan uummatichaa fi naannnoo keessatti keesummeeffamanii hin dubbatan. Qaamoleen Kun akka Mootummaa bulchuu osoo hin taane akka humna gittaa bittaati jiratu, jiruu guyyuu isaanitiif nyaata, bishaan, ibsaa,buufataalee, iddoo balfa gatiinsaa fi karaa dabalatee qabeenya Oromoo irratti hirkachaa, uummata Oromoo fi naannoo Oromiya irra miidhaa cimaa uummataa fi qabeenya naannicha irraan geessisaa gidduu galaanaa uummata Afaan Oromoo dubbatuu keessatti oddoola(island)afaan Amaariffaa dubbatuu ta’anii itti fufuu hin danda’ani.
3. Tokkummaa Biyyattii : Himaammanni afaan Amaariffaa-qofa jedhu kun amala biyyummaa Itiyoophiyaa afaan hedduu fi aadaa hedduu ta’uu ishee kan faalleessuu dha.Mootummaan Federaalawaa Itiyoophiyaa fi magaalotiin lamaan bulchiinsa isaa jala jiran, kandhimmaman yoo ta’e, himaammata qoqqoodaa fi balaa fidu, kan walqixxummaa walkabajjii fi nagaan waliin jireenya uummata Itiyoophiyaa xiqqeessu kana dhabamsiisuuf dirqama biyyummaa hatattamaatu irra jira.
4. Carraawwan Diinagdee fi Hojii: Himaammanni qoqqooddii fi kaan hin ammanne afaan Amaariffa-qofaa mootummaa federaalawaa fi magaalota gurguddoo lamaan Finfinnee fi Dirree Dawaa, dubbattoota Afaan Oromoo yoo Amaariffaa dubbatan malee mirga hojii daldalaa hojjachuu fi naannoowwan bulchiinsaa isaanii keessa jiraachuu dabalatee hojiiwwaan federaalaa, bulchiinsa magaalaa, korporeeshinii fi dhuunfaa hunda keessaa guutumaan guututti hambifamaniiru.Hojjattoonni mootummaa federaalawaa fi magaalota gurguddoo kana lamaanii hundinuu % 100 dubbattoota afaan Amaariffaa ti. Oromoonni %10 gadi ta’an gara afaan Amaariffaa dubbachuutti liqimfaman qofatu yeroo ammaa kana dhaabbilee mootummaa federaalawaa fi magaalota gurguddoo lamaan kana keessatti qacaramee hojjata. Kana irra darbees, waajjiraaleen mootummaa federaalawaa fi magaalota gurguddoo kana lamaanii hospitaalota, dhaabbilee daldalaa fi tajaajila kennitoonni biro kamiyyuu tajaajila turjumaana afaanii maamiltootaa fi itti fayyadamtoota Afaan Oromoo dubbataniif hin kennanu. Haata’uutii, dubbattoonni Afaan Oromootii fi naannoon isaanii, Oromiyaan, mootummaa federaalaa fi magaalota lamaan kanaaf lafee dugdaa diinagdee fi maddeewwan waantota gara biyya alaatti ergamanii fi galii ashuuraa ti.
5. Sababiiwwan Bakka Bu’iinsummaa: Dhaabbileewwan mootummaa federaalaa Itiyoophiyaa fi sirni bulchiinsa isaanii akkasumas kan magaalota gurguddoo lamaanii, Finfinnee fi Dirree Dawaa, afaan Amaariffaa qofa afaan hojii isaanii taasisanii fudhachuudhaan dubbattoota Afaan Oromoo seera qabeessummaan of keessaa hambisaniiru. Haala kana keessatti, dubbattoonni Afaan Oromoo Mootummaa Federaalaa fi magaaloota lameen keessatti bakka bu’umaniirus yookin ammoo mootummaan federaalaa fi magaalonni lamaan dubbaattoota Afaan Oromoo bakka bu’u jechuuf ulfaataa dha. Muudamtoonni siyaasaa hundee hin qabne saba Oromoo ta’anii fi Amaariffa dubbatan mootummaa federaalaa fi magaalota gurguddoo lameen kanaa akka bakka bu’oota dubbattoota Afaan Oromootti of mul’isan seera cabsitootaa ofuu bakka hin buuneedha. Sirumaayuu, saboonni Oromoo aadaa fi afaaniin adda bahanii liqimfamanii dhaabbilee federaalaa Itiyoophiyaa fi magaalota gurguddoo lameen keessa hojjatan walumaagalatti %10 gadii dha.Kun kan ta’ee jiru biyya uummanni Oromoo baay’ina ummataa waliigalaa keessaa %40 ol ta’e keessatti.
6. Seera Qabeessummaa: Mootummaan afaan uummata nan bulcha jedhuu hin dubbanne , uummata sanaafis hin dubbatu;seera qabeessummaanis fedhii uummata sanaa bakka hin bu’u. Mootummaan Itiyoophiyaa bakka bu’aa seera qabeessaa uummata Afaan Oromoo dubbatuu ta’uudhaaf,gitoota hojii muudamiinsa siyaasaa fakkeessaa irratti qofaa osoo hin taane dirqama Afaan Oromoo dubbachuu fi dhaabbileewwan isaa sadarkaa maratti argaman keessattuu fedhii dubbattoota Afaan Oromoo bakka bu’uu qaba.
7. Haqa, Walqixxumaa fi Qabiinsa Walfakkaataa: Haqxi, walqixxummaa fi qabiinsi walfakkaataan dubbattoota Afaan Oromootiif akkuma namoota afaan Amaariffaa dubbatanii carraa walqixaa fi tajaajila walqixaa kennuu gaafata. Himaammanni qoqqoodii afaanii Amaariffa-qofaa mootummaa federaalawaa fi magaalota gurguddoo lameen Finfinnee fi Dirree Dawaa dubbattoota Afaan Oromoo golga dhaabbilee diinagdee, hawaasummaa, amantaa fi barnootaatiin guutumaan guututti ala baasuudhaan biyya uummanni walakkaa biyyattiitti dhihaatu dhaabbata mataa isaa tokko illee osoo hin qabaanne haala namoomaa gadii keessa itti jiraatu uumeera. Mootummaan federaalaa Itiyoophiyaa fi magaalotiin gurguddoon lameen kun himaammata afaanii haqummaa hin qabne, looguu fi appaartaayidii ta’e kana hatattamaan dirqama dhabamsiisuu qofa osoo hin taane, dhaabbileewwan diinagdee, afaanii, aadaa fi barnootaa Afaan Oromoo uumuudhaaf leencaalee maallqaa fi humnaa invasti gochuun isaan irra jira; akkasumas himaammattoota humneessaa diinagdee haqa dhabiinsa seenaa dubbattoonni Afaan Oromoo keessa darbanii fi ammas keessa darbaa jiran sirreessuu fi deebii kennu ofitti fudhatanii hojiirra oolchuu qabu.
8. Sabaa fi Sablammoota jiran Gidduutti Walitti-hidhamiinsa Uumuuf
Afaan Heddu Dubbachuu : Himaammanni afaan Amaariffaa-qofaa uummata Itiyoophiyaa %80 ol ta’u gara warra xiqqina qaban afaan Amaariffaa dubbatanitti makuu ykn caasaa siyaasaa,diinagdee, amantaa fi hawaasumaa fi dhaabbileewwan mootummaa keessaa isaan baasuu irratti xiyyeeffate gareewwan sanyii nama biraa hin jaalannee fi jibbiinsaa kan walqixummaa fi kabaja sabaa fi sablammootaa, afaanii, fi eenyummaa sablammoota gargarii hin fudhanne akka uumaman taasiseera. Himaammanni balaa-qabeessi kun gareewwan sanyii nama biroo jibban fi jibbinsa adeemsisan akkasumas ‘maqaa himaammata afaanii Amaariffa-qofaa jedhuutiin tokkummaa Itiyoophiyaatiif’qabsoofna jedhanii ifumaan namoota Afaaan Amaariffaa hindubbanne irratti loogii geessisuu fi jibbiinsa ololuuf akkasumas walitti-hidhannoo sabaa fi sab-lammoota adda addaa gidduu jiru bifa diiguun sagantaa siyaasaa jibbinsa sanyii nama biraa baasan akka uumaman seera qabeessummaa kenneefiira.Gareewwan jibbiinsaa fi sanyummaa himaammatoota sanymmaa fi loogii afaan Amaariffaa-qofaa kana keessatti hammatamanii dhalatan shira isaanitiif kan addummaan irratti xiyyeefftan uummata Itiyoophiyaa Afaan Oromoo dubbatanii dha.
9. Himaammatni Afaan Tokkoo fi Olaantummaan Saba Tokkoo Itiyoophiyaa ni Ajjeesa: Itiyoophiyaan adda addummaa fi danummaa hammattu kan jiraachuu dandeessu adda addummaa keessa himaammata tokkummaa yoo fudhatte qofaa dha.Gufuuwwan gurguddoon lamaan himaammatni adda addummaa fi tokkummaa Itiyoophiyaa eeguuf yaadame akka hin milkoofne dura dhaabbtan tattaaffii biyya sabni tokko qofti keessatti olaantome uumuuf taasifamuu fi himaammata afaan Amaariffaa-qofaa dha. Isaan kun himaammattoota naqarsaawoo gaaga’ama fidanii fi Itiyoophiyaa ajjeesanii dha. Itiyoophiyaan jiraattee itti fufuu kan dandeessu caasaan federaalaa saboota hedduu fi afaan heddu qabate, walkabajnii fi nagaan waliin jireenyi sabaa fi sablammootaa sirna bulchiinsaa heera irratti hundaa’e kan malli qoodiinsa humna diinagdee fi siyaasaa haqa qabeessa ta’e seeraan keessatti hundeeffame dhaabbilee keessatti yoo diriirfamee hojiirra oole qofaa dha. Afaan Oromoo afaan hojii mootummaa federalaa fi magaalota gurguddoo lameenii taasisuun biyya dhukkubsattee fi laanshoftee humna hojiirra ooluu danda’u keessaa dhibbantaa sadii gadiin socho’aa jirtu kana baraaruuf balbala bana.
10. Misooma Namaatiif Afaan akka Sababa Ijootti Fudhachuun : Namni tokko bakka yaade akka gahu, guddina diinagdee fi hawaasummaatiif hawaasti dhala namaa kamiyyuu beekkumsaa fi odeeffannoo maddisiisuu, guddisuu, waljijjiiruu fi tamsaasuuf tooftaa fi karaan jiru afaan qofa. Mootummaan federaalaa Itiyoophiyaa magaalota qoqqoodoo lameen Finfinnee fi Dirree Dawaa himaammata isaanii afaan Amaariffa-qofaatti dhimma bahuun mirga bu’uuraa fi namummaan addaan hin baane kana uummata Itiyoophiyaa Afaan Oromoo dubbatu dhoowwataniiru. Itiyoophiyaan eegee addunyaa ta’uu fi indeeksii guddina namaa Mootummoota Gamtoomanii jala irratti argamuun ishii waan nama ajaa’ibu miti.
Akka nama qalbeeffataa miseensa hawaasa Afaan Oromoo dubbatuu tokkootti fi sababoota asii olitti tarreeffamaniitiin akkasumas kan biroo baay’eetiin,himaammata afaanii tokko qofaa jedhu hatattamaan haalduree tokko malee dhabamsiisuudhaan Afaan Oromoo afaan hojii mootummaa federaalaa Itiyoophiyaa fi magaalota gurguddoo lameen, Finfinnee fi Dirree dawaa, akka taasisu mootummaa Itiyoophiyaatiif waamicha nin dabarsa


text:
Note: Thank you Saphalo! An OPDO member cannot say a single word without a consent of TPLF, let alone condemnation of his/her masters. Let us not fool each others unless there is a hidden agenda for the TPLF, that dumps millions of Oromo lives for personal benefit. If we have not yet learnt the tricks, mischiefs, bigotry, humiliations, etc, the TPLF incurred upon us in the last 25 years, we are doomed to disappear from this world. Can a stone be converted to a tomato? OPDO is just like a car that you can drive anywhere you like after filling gas. OPDO’s brain is operated by Woyane’s software. We need to stop fooling each others for minor and temporary advantages. Those of you who unknowingly support the ‘beautiful preaches’ of Lema Megersa, please recall that how many Oromos are in jail for delivering the same word or message.
Warreen wal-gahii caffee mootummaa Oromiyaa akka qabsoo addaatti laalaa jiran hedduun ni mul’atan garuu kaayyoo wayyaanee fi jala deemtuu isaanii hubachuun dirqama. Siyaasaan tapha badaa nama afaan garagalu tahuu ammoo hin dagatinaa. Namni hanganatti harka kennu duraanuma dirree tapha siyaasaa hin seenne. Wayyaaneen karoora mataa isii qabdi. Mee dura gaafiilee armaan gadii kana if gaafadhaa?
- Tamsaasni Oromiyaa TV (Tv Boqqolloo) wal-gahii caffee Oromiyaatiif bara 2014 irraa jalqabee hanga ammaa “Live” tahee hin beeyne, aaliif ‘Live’ godhame?
- Caffeen Oromiyaa kalee moo dheengadda dhaabbatte? Yoo caffeen tun tanuma duraanii taate miseensoonni akka Fariyaa Aliyyee hanga ammaa kan joolleen Oromoo kumni meeqa rasaasaan dhuman eeysa jiran?
- Yoo caffeen Oromiyaa dhuguma aangoo dubbachuu fi aangoo waan dubbatte hojitti hiikuu qabaatte ummata Oromoo hanga ammaa du’aa jiruuf maaf hin dhaabbanne?
……………. fi kkf deebisaa mee?
waa’ee kana irratti yoon dhaqqabe ibsa bal’aa sababaa waliin qabadheen dhiyaadha yookaan ammoo RSWO (Raadiyoo Sagalee Walabummaa Oromiyaa) qophii itti aanu irraa dhageeffachuuf qophaa’aa. Via Saphaloo Kadiir
https://www.facebook.com/plugins/video.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2F100009733126528%2Fvideos%2F412109975790103%2F&show_text=1&width=560
Gaafii Seeraa Qabbeesa Haawassa Magalaa Asaboot,
Akkuma beekamun dhiigaa obboleesa keenyaa Shukri Qadii Rasasaa dhayamun issa guyyaa sadi erga tahe haawassa fi hiriyooni issa hundi nibeytan.
Kanafuu rakkoo bulchinssa garii magalaati dhabame wan jiru jecha……
Booru ganama sa’a 3:00 irraa hagaa 4:00 jidduti biro bulichissa magalaati duraati jiratoonif dargagooni .xiqaafi gudaanis hundi keessan batani rakkoo magalaa mudate jirtu tanaf dubatan issiin hibachissina……
gaafii seeraa Qabbeesa qabtiin wara bulchinasotoota annaa fi godiin kan guyyaa booru dhufan duraati akka walgeeysan gaafii qabdan akka ibsaatan issiin beeksisiina ….
Haddarra lamummaa biyyaatif oromumaa jecha dhiigaa obboleessa keenyaatiif haa dhabbanu. Via Sirkanan Ahmed
Wayyaaneen guyya guyyaan hojii manaa nuuf kennaa jirti, hanga nuti hoj-manee tana daleeynu isiin ammoo umrii isii tursiifachaa jiraachuu waan daganne fakkaanna. Ji’a Gurraan-dhalaa keeysa wayyaaneen qaawaa fi hir’ina Oromoo jiddutti mul’ate qabattee sababoota addaatiin wal nu nyaachisaa turte. Jiini Bitooteessaa seennaan ammoo dhimma sabboonummaa OPDO fi miseenstoota isii irratti akka hojjannu nuuf laatte kunoo. Garuu muka garuma qilleensi raasu tahuu fi namoota afaan deeymee mara laallee jala micciiramaa ooluun kun nama dhaabbii hin qabne nu godhuu daran, umrii gabroomfataas nurratti dagaagsuun ala bu’aa tokko hin qabnu.
Haalli nuti amma itti jirruus kanuma. Wayyaaneef caffee Oromiyaa keeysa ta’anii gaafii dhiheeysuun waggoota 26 guutuu gatii hin qabaanne. Amma boodas hin qabaatu. Namni kamuu miseensa OPDO tahuus saba isaaf dhimmame taanaan falmii ummataatti kallattiin makamuu qofa sabboonummaan dhugaa. Diraamaa fi hoj-manee wayyaaneen guyya guyyaan nuuf laattu tana hojjannee waan xumurru hin sehu. Via Saphaloo Kadiir
(Bitootessa 03, 2017) Tarkaanfileen Finfinnee keessatti qaamota mootummaa wayyaanee irratti fudhatamu TPLF/EPRDFn yaaddessuu irraa maqaa Humna Addaa WBO tu leenji’ee seenee jira jedhuun duula sakattaa bifoota adda addaa hammatu geggeessuutti jira.
Finfinnee keessa humni addaa WBOn leenji’an seenanii jiru jechuun wayyaanee/TPLF, magaalota kanaan dura tarkaanfilee jajjaboon itti fudhataman xiyyeeffannoo itti laatuun nama fuula haaraa, kanneen mana kireeffatanii jiraatan duubbee isaanii qorachuu fi qorachiisuu, akkasumas callisaniidhuma nama shakkan qabanii guyyootaaf hidhaa keessa tursanii qorannoo adda addaa irratti deemsisuun gadhiisuutti bobba’anii jiran jechuun maddeen SBO gabaasaniiru.
Caasaa mootummaa kan ta’an tikoonni ajjeefamuu, poolisiin, deggeraa fi qaamni mootummaa halkan bakka adda addaatti du’ee argamuun waajjiroota sirnichaa keessatti ususamaa akka jirullee oduun kun saaxileera.
Tarkaanfileen bifa gara garaa hammate Finfinnee iddoo adda addaatti fudhatamaa turee fi jiru qondaalota wayyaanee/TPLF yaaddessuu kan hubachiisu oduun kun, wayyaaneen jaleewwan isheetti humna Finfinnee keessa jiru argachuu qabdu, ji’a tokko keessatti bira gahuun dirqama ittiin jechuun ajaja itti dabarsuun ishees barameera. Via Adem Misoma
Asoosaa Keessatti FXG Barattootaan eda Galgala geggeeffamuu maddeen gabaasan
– Bitootessa 03,2017) )Darara humnaan olii Yuunibarsiitii keessatti irra gahaa jiru barattoonni Yuunibarsiitii Asoosaa Balaaleffachuuf humni Waraanaa nu hin daangessu jedhan.
Haaluma dheengaddaan walqabatee amma galgala kana ijollee mana amantaatii osoo galaa jiranii karaa nagaan, mirgi keenya nuuf haakabajamu, gaaffiin keenya nuuf haa deebi’u jedhanii sagalee dhageessifachaa jiran irratti dhukaasa banuudhaan, barattoota kumaatamatti lakkaawwaman walitti qabdee jirti.
Barataama mooraa keessa soso’us qabdee itti dabalaa jirti, yeroo ammaa kanatti waraanni wayyaanee fardasaanii yaabanii waliif gadi utaalaa jiru. Barattoota kana maal gochuuf akka jedhan hin beekamin jira. Via Adem Misoma https://www.youtube.com/watch?v=jTaqT83HfP0&lc=z12vjlkjctbqytpty23mvf3ioz3nxjl1a


text:
Magaalaa Niwu York irraa ibsa addaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kennaniin kan kana dubbatan – Maayikil Kiitiing, “filannoo walabaa fi madaalawaa geggeessuun hedduu barbaachisaa dha” – jedhu.
Itti-fufuudhaanis, “wanni gaddisiisaan, hawaasa Somaaliyaa keessatti malaammaltummaan hidda dheereffatee jira. Filannoon biyyattiis kana agarsiisa.” Jedhanii, deemsa paarlaamaa fi keessumaa — waa’ee sagalee maallaqaan bituu irratti yaaddoon guddaan waan jiruuf, dhimma kanatti ilaalchi cimaan kennamee filannoon walabaa fi madaalawaan geggeessamuu akka qabu, dhiibbaa malaammaltummaa xiqqeessuuf akka hojjetamuu qabu hubachiisan.
“Prezidaantii haala sirna-qabeessaan filatame arguu barbaadna.” Jedhanii, yoo kun ta’uu dhaa baatee, haala amma mul’ataa jiruun, haala walabaa fi madaalawaa hin taaneen prezidaantiin filuun yaalame, fedhii fi dandeettii hawaasni Addunyaa prezidaanticha waliin hojjechuuf qabu daangessuu akka malu akeekkachiisan – aangawaan Tokkummaa Mootummootaa kun.


text:
Sadarkaa buufatichi irratti argamu gartokkeen
Damee Ijaarsa Bu'uuraalee Misoomaa Geejibaatiin Distiriiktii Suphaa Daandii Naqamteetiin kan ijaaramaa jiru pirojektiin babal'isa buufata xiyyaaraa Dambi Dolloo isa tokko. Buufanni kun yeroo ammaa ijaarsisaa dhibbaantaa 95 irra ga'uusaa ibsi Korporeeshinii Hojiilee Ijaarsaa Itoophiyaarraa Gaazexaa Bariisaaf ergame ni mul'isa.
Bakka Bu'aan Geggeessaa Hojii Pirojektichaa Injiinar Fireewu Mahaadii akka ibsanitti, baasii qarshii miliyoona 176.7n kan ijaaramaa jiru buufati kun, raawwiinsaa yeroo ammaa %95 irraa ga'eera.
Akka isaan jedhanitti, hojiileen pirojekticha jalatti hammataman ijaarsa daandii gara buufatichaatti geessu, buufata imaltootaa, bakka dhaabbii xiyyaaraa, daandii gara buufata dhaabbiitti geessuufi daandii xiyyaarri irraa fiigu, buufataalee eegumsaafi ijaarsa dallaati.
Akka ibsa Injiinar Fireewutti daandiin asfaaltii xiyyaarri irra fiigu akkaatuma dizaayinii qophaa'eetti halluun dibamaa kan jiruufi nageenyi naannichaa haala gaariin ittifufnaaniifi galteewwan ijaarsaa buufata tikaafi dallaatiif oolan saffisaan dhiyaannaan pirojektichi baatiiwwan lama keessatti guutummaatti ni xumurama.
Qopheessaan Oduufi Maxxansaa Waajjira Dhimmoota Kominikeeshinii Godina Qeellem Wallagaa, Obbo Iddoosaa Yoonaas, ibsa dabalataa Roobii darbe dhimma kanarratti kennaniin lafti xiyyaarichi irra buufatu duraan cirracha ture asfaaltii uwwifamuusaa eeru.
Fageenyi buufatichaa Magaalaa Dambi Doolloorraa tilmaamaan kiiloomeetira lamaa akka ta'u kan ibsan Obbo Iddoosaan, komiin buufatichi qulqullinaan hinxumuramne jedhee ummanni kaasaa ture deebii argachaa akka jirus ibsaniiru.
Daandiin gara buufatichaa geessu dhoqqee kan tureefi yeroo roobaattis rakkoo uumaa turuu himanii, yeroo ammaa asfaaltiittii jijjiramuu ibsaniiru.
Bakki buufata imaltootaafi tarminaaliin xiyyaaraa akka hojjetamuuf qaama pirojekticha geggeessurraa ibsamuus eeranii, hanga ammaatti wanti hojjetamee garuu kan duraan yeroof jedhamee qorqorroorraa ijaarame malee wanti mijate akka hinjirre kaasaniiru.
Kana malees konkolaataan sa'aatii balalii xiyyaaraatti magaalaarraa gara buufatichaa imalaa geessu mijaa'uu dhabuufi gatiin imalaas qaala'uu ammayyuu ummanni akka komiitti kan kaasu ta'uu dubbataniiru.
Buufatichii wayita hojii eegalutti torbanitti yeroo lama tajaajila balalii kan kennu ta'uunis ibsameera.
Balballoommii Oduu
Dabalaa Taaddasaatiin


text:
Prezidaant Doonaald Traamp meeshaa waraanaa jamaa fixu akka ugguramu akkasumas kanneen qawwee bitatan sirriitti akka qorataman deggeruu isaanii erga ebsanii booda har’a White Housetti ijoollee barattootaa, maatiiwwan fi barsiistota kanneen dhukaasa mana barnootaa keessaan miidhaan irra ga’e simatanii dhaggeeffatanii jiran.
Kanneen marii kana irratti hirmaatan keessaa barattoota Floriidaatti kan argamu mana barnootaa sadarkaa lammaffaa Marjory Stoneman Douglas kan gurbaan barataa achii ture roobii darbe ijoollee 17 galafatee keessatti argamu.
Barattootnni 100 ol ta’an har’a mana mootummaa kutaa Flooridaa fuulleetti wal ga’uu dhaan jijjiiramni qawwee qabaachuu akka jiraatu gaafataniiru.


text:
Guddina biyya tokkoo keessatti qaamota ga'ee olaanaa bahatan keessaa tokko waldaalee hojii gamtaati. Waldaaleen kunneen jiraataa magaalaatiif wantoota barbaachisan gatii madaalawaan kan dhiheessan yoo ta'an, qonnaan bulaa baadiyyaatiifis galtee qonnaa gatii madaalawaan dhiheessuuf kan filataman isaanuma.
Itoophiyyaatti waldaalee hojii gamtaa erga jalqabee waggoota 60n dura yemmuu ta'u, bifa ammaa kanaan qindaa'eefi guddina biyyaa keessatti shoora olaanaa taphachuu kan danda'e garuu waggoota muraasaa asidha.
Dhuma bara KGT2fatti daldala biyya keessaa irraa dhibbantaan 55 waldaalee hojii gamtaatiin akka argamuuf karoorfamee hojitti galamuu Ejensiin Waldaalee Hojii Gamtaa Federeelaa ni ibsa.
Daaw'annaa dirree yuuneenota hojiisaaniitiin moodela ta'anii dhiyeenya Godina Guraageetti taasifameen, wayitii ammaa waldaaleen hojii gamtaa sadarkaa warshaa dhaabuu irra ga'uunsaanii hubatameera.
Keessattuu godinichatti Waldaan Yuunenii Admaas sadarkaa warshaa zayitii dhaabee omisha eegaluu irra ga'uusaatiin ga'een damee kanaa utubaa dinagdee biyyaa ta'aa jiraachuun mirkaneessa.
Sagantaa daaw'annichaarratti haasawa kan taasisan daarikterri ejensichaa, Obbo Usmaan Suruur, dhuma bara KGT 2fatti daldala biyya keessatti taasifamurraa dhibbantaan 55 waldaalee hojii gamtaatiin akka qabamuuf karoorfamee hojjatamaa jiraachuu himu. Omishoota alaatti ergaman keessaa immoo dhibbantaan 40 waldaalee hojii gamtaatiin akka uwwifamuuf hojjetamaa jiraachuu dubbatu.
Kanaan booda waldaalee lakkoofsa qofaan baay'isu irraa gara isaan kanaan dura ijaraaman cimsuutti ce'amuu kan himan Obbo Usmaan, ofiin akka of bulchan, teknolojii hammayyaatti akka fayyadamaniifi kaappitaala ofii akka guddifatan gochuun hojii itti fufiinsaan hojjatamu ta'uu ibsu.
Waggaa waggaadhaan doolaarri Ameerikaa miiliyoona 350 ta'u bittaa zayitii nyaataatiif kan bahu ta'uusaafi jalqabbiin yuuneeniin Admaas warshaa zayitii ijaaruun eegale kun sharafa olaanaa biyyattiin baasaa jirtu hir'isuu keessattis ga'eesaa kan taphatu ta'uu dubbatu.
Warshaan zayitii yuuneenii qonnaan bultoota Guraageetiin ijaarame kun guyyatti zayitii liitira kuma sadiifi 500 omishaa jiraachuu kan himan immoo ittaanaan hoji gaggeessaa yuuneenichaa, Obbo Biiniyaam Fiqreeti. Warshichi wayita humnasaa guuutuun omishuu eegalutti immoo guyyatti liitira kuma shan omishuu kan danda'u ta'uu himu.
Yeroo ammaa waldaalee hojii gamtaa bitattootaa naannawa sanaatti argamaniif omishasaanii dhiheessaa kan jiran ta'uu himanii, yeroo muraasaan booda bal'inaan gara gabaa guddaatti kan galan ta'uu dubbatu.
Yuuneenichi wayitii ammaa miseensota kuma 45 kan of jalaa qabu akka ta'eefi yeroorraa yeroottis fayyadamummaan miseensotaa mirkanaa'aa jiraachuu ibsu.
Yuuneenichi yuuneenota birootiif fakkeenyummaadhaan kan eeramu ta'uu kan himan immoo Ministira Qonnaafi Qabeenya Uumamaa Doktar Iyaasuu Barihee, muuxannoo kana fudhatanii iddoowwan birootti babal'isuun hojii xiyyeeffannoon hojjatamuu qabu akka ta'e dubbatu.
Sochii gama wabii nyaataa mirkaneessuuf taasifamu keessatti waldaleen hojii gamtaa shoora olaanaa kan qaban ta'uu eeranii, kanaaf immoo rakkoolee damee kana mudatan hordofaa furuun murteessaa ta'uu ibsu.
Yeroo ammaatti miseensotni waldaaleefi yuuneenotaa waliigalatti miiliyoona 17 kan ga'e yemmuu ta'u, qabeenyi waliigalasaaniis biiliyoona 32 akka ta'e ragaan ejensichaa ni mul'isa.
Walumaagalatti, bu'aa qabeessummaan waldaalee hojii gamtaa ifatti mirkanaa'aa jiraachuusaatiin, guddina biyyaa keessattis ga'ee olaanaa taphachaa jiru. Rakkoowwan imala damee kanaa gufachiisan hordofaa furuun immoo ga'ee dhimmamtootaa ta'a.
Bayyanaa Ibraahimiin


text:
Godina Arsii Bahaa, aanaa Robee, magaalaa Saddiiqaa keessatti umriin isaa 28 kan ta’ee fi abbaan ijoollee sadii Abdallaa Maammaa reebicha waraanni Mootumma irraan ga’een guyyaa lama booda du’u isaa jiraattonni nannoo ibsanii jiru. Achuma Godina Arsii Lixaaa, aanaa Shirkaa, magaalaa Gobeessaam ganda 01 keessatti immoo ijoollee isaanii - obbolaa sadii - waraanni mana isaanii keessaa gad baasee ajjesee jedhu maatii fi namoonni naannoo. Dargaggoonni sadeen jalaa ajjefamuu kan ibsan abbaan isaanii Obbo Jamaal Huseen akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Fuulbaana 30 bara 2009 gara galgalaa ajjefaman jedhu.
Sababaa Oromummaa isaaniif ajjefaman jedhu.Waa’ee ajjechaa ijoollee kiyya sadeenii kan naaf ibse tokko iyyu hin jiru jedhu.Ijoollee maatii gargaaran turan jedhanii Kan manatti hafan ijoollee xixiqqoo qofa jedhu.Bulchiinsi naannoo waa’ee ajjechaa namoota afuranii gaafatamanii naannoo sana hin turre, anis oduuman dhaga’ee jedhan.


text:
FINNISA ( ACNE VULGARIS)
by DR KD
Finnisni rakkoo gogaa irratti mul’atu yoo tahu xannacha gogaa keessatti argamu afaan ingiliffaan ‘sebaceous gland’ kan jedhamuun wal qabata. Finnisni mallattoo dargaggummaa tahee fudhatamaa ture. Dhugumatti finnisni kan mul’atu yeroo dargaggummaati. Sababni isaas xannachi kun guutummaatti bilchaatee kan hojii jalqabu yeroo dargaggummaa waan taheefi. Baay’inni isaa yoo walcaale malee namni kamiyyuu finnisni qaama isaa irratti hin bahiin hin hafu.
FINNISA MAALTU FIDA
Wantootni finnisa fidan jedhaman hedduu tahanis keessaa muraasni isaanii;
Xannachi kun yoo baay’inaan hormoonii ‘sebum’ jedhamu kan burqisiisu(maddisiisu) tahe.
Baakteeriyaa ‘Propionebacterium acne’ jedhamu.
Infeekshinii(kulkula)
Muddama(stress)
Dibata garaagaraa
YEROO FINNISNI NUTTI BAHU MAAL GOCHUU QABNA?
Tuttuquu dhiisuu; yeroo tuttuqtan ykn cuunfitan baakteriyaaf karaa bana waan taheef gara infeekshiniitti jijjiirama. Akkasumas yeroo fayyu godaannisa bifa gogaa keessanii jijjiiru uumuu dandaha.
Qulqullina qaamaa sirriitti eeguu garuu yeroo qaama dhiqattan garmalee riguu ykn sukkuumuu dhiisuu.
Finnisni sinitti bahe ofumasaa ni bada. Garuu finnisni gariin ofii baduu dhiisuu dandaha. Keessumaa kanneen dhidhiitahan ykn baay’inaan gogaarra faca’an yoo isin mudate mana yaala deemuun yaala gahaa argachuun barbaachisaadha.
Mana yaalaa osoo hin deemiin ofgargaaruuf ammo
Mala sadii fayadamuudhaan FINNISA (acne) guutummaa guutuutti BALLEESSUUN ni danda’ama
1ffaa. Loomii: Cuunfaa loomii jirbiitti jiisuudhaan bakka finnisa qabutti galgala dibanii buluu ganama immoo ofirraa dhiquudha.
2ffaa. Cabbii kafanaan maranii bakka finnisa qabu sanarratti gadi qabanii turuu.
3ffaa. Bishaan danfisnee hurka isaa bakka finnisa qabu sanatti qabuun finnis ni balleessa


text:
Du’aa ka’uun Yesus Kiristoos dhugaa dha?
Gaaffii: Du’aa ka’uun Yesus Kiristoos dhugaa dha?
Deebii: Caaffatini Quqlqullaa’oon Yesus Kiristoos dhugumaan akka du’aa ka’e raga goollaba qabu dhiyeessaa. Du’aa kaafamuun Kiristoos Maatewoos 28:1-20; Maarqoos 16:1-20; Luuqaas 24:1-53; fi Yohaannis 20:1–21:25. keessatti galmeeffameera. Darbees du’aa kaafamuun Kiristoos Macaafa Hojii Ergamootaa keessatti mul’ateera (Hojii Ergamootaa 1:1-11). Keeyyattoota kana irraa Yesus Kiristoos akka du’aa kaafame “raga” heedduu ni argatta. Inni jalqaba jijjirma dinqii jireenya ergamootaa keessaattiiti. Gartuu namootaa soddaa keessaa jiraanii, dhokannaa keessaa jiranii keessaa gara ciccimoo jajjaboo wangeella biyya lafaatti himuudhaaf dhuga baatuu ta’uutti dhufan. Kiristoos inni du’a ka’e yoo jartti mul’ate malee kan jijjiirama dinqisiisa kana jara keessatti uumu waanti kan biraa maali?
Lammaffaan jirreenya ergamaa Phaawloosiiti. Nama waldaa Kiristaanaa diiguu utuu ta’ee jiruu maaltu gara ergamaa waldaa ta’uutti isa jijjiire? Inni yeroo karaa Damaasqoo irratti Kiristoos inni du’aa ka’e itti mul’atee turetti (Hojii Ergamootaa 9:1-6). Ragaan inni nama amansiisu inni sadaffaan boolla duwwaadha. Kiristoos utuu hin kaane ta’e dhagna isaa eessa ture? Ergamoonnii fi namoonni kan bira bakka Yesus itti awwaalamee ture ilaalaniiru. Yeroo jarri deebi’an, dhagni isaa achi hin turre. Ergamoonni akka inni abdii galee ture akka du’aa ka’e dubbataniiru (Matewoos 28:5-7). Arfaffaan, ragaan inni du’aa kaafamuu isaa namoota baay’eetti mul’achuu isaati (Matewoos 28:5, 9, 16-17; Marqoos 16:9; Luqaas 24:13-35; Yohaannis 20:19, 24, 26-29, 21:1-14; Hojii Ergamoota 1:6-8; 1 Qorontoos 15:5-7).
Du’a ka’u Yesusiif ragaan garri biraa ergamonni du’a ka’u Yesusiif ulfina baay’ee guddaa ta’e kennuufii isaanniiti. Keeyyatni ijoon du’a kaafamuu Kiristoos 1 Qorontoos 15. Boqonnaa kana keessatti, ergamaan Phawuloos du’a ka’uu Kiristoositti amanuu fi hubachuudhaaf inni maaliif barbaachisaa akka ta’e ibisa. Dhimmoota kanaa gadiitiif du’aa ka’uun barbaachisaadha: 1) Kiristoos utuu du’aa hin kaafamne ta’e amantoonnis hin jiraatanu (1 Qorontoos 15:12-15). 2) Kiristoos utuu du’aa hin kaafamne ta’e cubbuudhaaf aarsaa taasifaamuun isaa ga’aa miti (1 Qorontoos 15:16-19). Du’aa kaafamuun Kiristoos duuni Isaa akka cubbuu keenyaaf araarsuutti Waaqayyoon duratti akka fudhatame mirkaneessa. Inni salphaadhumatti du’ee akka du’etti utuu hafeera ta’e aarsaa taasifamuun isaa ga’aa akka hin taane agarsiisa. Sababa kanaatiif, amantoonni cubbuu isaaniitiif dhiifama hin argatanu, erga du’aniis akkuma du’annitti hafu ture (1 Qorontoos 15:16-19). Waanti akka jireenya bara baraas hin jiraatu ture (Yohaannis 3:16). “Amma garuu Kiristoos warra du’an keessaa kaafameera warra obbaafatan keessaa isatu jalqaba ka’e” (1 Qorontoos 15:20).
Xumura irratti, Caaffatin Qulqulluun warri Yesus Kiristoositti amanan akkum isaa jireenya bara baraatiif akka kaaafamanu ifa taasiisa(1 Qorontoos 15:20-23). 1 Qorontoos 15 du’aa kaafamuun Yesus cubbuu irratti moo’icha isaa akkamiin akka mirkaneesse fi akkamiin cubbuu irratti humna qabaannee akka jiraannu itti fufee agarsiisa (1 Qorontoos 15:24-34) Amala dhagna hulfina qabeessa isa nuyi fudhannu agarsiisa (1 Qorontoos 15:35-49). Sababa du’aa kaafamuu Kiristoos kan isatti amanan hundinuu du’a irratti moo’icha isa xumuraa akka argatan ni agarsiisa (1 Qorontoos 15:50-58).
Du’aa kaafamuun Kiristoos dhugaa ulfina qabeessaa akkamiiti! “Jaal’atamoo obbooloota ko, egaa utuu hin socho’in dhaabbadhaa! Itti dadhabbuun keessan gooftaa biratti akkasumaan akka hin ta’in beektanii, yeroo hundumaa hojii gooftaa caalchisaa hojjedhaa” (1 Qorontoos 15:58). Akkaataa Macaafa Qulqulluutti, du’aa kaafamuun Kiristoos baay’ee sirriitti dhugaadha. Macaafni Qulqulluun du’aa kaafamuu Kiristoos ni galmeessa, namoota 400 olii kan ta’aniin caalaadhaan akka dhugaa ba’ame ni galmeessa, gara dhugaa du’aa kaafamuu Kiristoos irrattis barumsa kirstaanaa isa barbaachisaa hundeessuutti itti fufa.
English
Du’aa ka’uun Yesus Kiristoos dhugaa dha?


text:
Mootummaa naannoo Amaaraa keessatti godinaa addaa Oromiyaa Walloo Kamisee aanaa Baatee (Baatii) keessatti Wiixata Sadaasa 14 bara 2016 alaabaan Adda Bilisummaa Oromoo fannifamee argame jechuudhaan humnoonni mootummaa namoota dorsisuu fi hidhuu hammeessuu isaanii jiraattonni ibsanii jiru. Reebichaa fi hidhaa ammaan dura uummata irra ga’aa ture kan jiile uummatni “yeroo kana hidhaatti hin seennu” jechuun dheessaa jira, jiru – jedhan. Humnoota mana namaa seenuun nama qaban dura dhaabachuunii fi walitti dhukaasuun wannuma baratamaa ta’e, jedhu.
Angawoonni Baatee garuu, alaabaan ABO hin fannifame. Namni hidhamees ta’e dararame hin jiru, jedhu. Hundinuu nagaa dha jedhan.


text:
Hawaasaa irratti Dadabiit waliin kan taphate Magaalaa Hawaasaa qabxii 3 fi 1n injifatameera.
Geetaaneeh Kabadaa daqiiqaa 18ffaa fi 42ffaa irratti akkasumas Shimakkit Gugsaa daqiiqaa 68ffaa irratti Dadabiitii goolii ittiin injifatan lakkoofsisaniiru.
Magaalaan Hawaasaa Fireew Salamoonii goolii tokkittii daqiiqaa 80ffaa irratti ‘ligooreedhaan’ lakkoofsiseera.
Isteediyamii Sheeh Mahaammad Ali Alamuddii irratti Ittisa kan keessummeesse Magaalaan Waldiyaa 1 fi 0n injifateera.
Goolii tokkittii kana Yaareed Birihaanuutu daqiiqaa 23ffaa irratti galmeessise.
Jimmaa irratti Jimmaa Abbaa Bunaa fi Arbaa Minc akkasumas Sooddoo irratti Walaayittaan Buna Sidaamaa waliin taphi taphatan goolii tokko malee xumurameera.
Taphi Qiddus Giyoorgis Magaalaa Faasil waliin taphatan sababa tapha deebii Chaampiyans Liigii Afriikaan yeroo biraatti dheereffameera.
Guyyaa borii Itiyoo Elektirikni Baankii Daldalaa Itiyoophiyaa waliin sa’a 9:00 irratti kan taphatu yoo ta’u, sadarkaa dhumaarra kan jiru Magaalaan Finfinnee sa’a 11:30 irratti Dirree Dawaa keessummeessa.
Sagantaa kanaan taphi Bunni Itiyoophiyaa Magaalaa Adaamaa waliin gaafa Jimaataa taphatan goolii tokko malee xumuramuunsaa kan yaadatamudha.


text:
Bitootessa 15,2017/Godina Arsii Aanaa Loodee Heexosaa Magaalaa Abaadir Keessaa Oromoonni Hedduu Hidhamaa Jiru.
barattoota fi barsiiftonni hedduun Kumaandi poostidhaan mana hidhaatitti guuramaa jiru, Bitootessa 13/2017 Manneen barumsaa keessaa barattoonni fi barsiiftonni hedduun kan hidhaman yoo ta’uu kanneen hidhaman keessaa
- Barsiisaa Yuusuf Amiin,
- Barsiisaa Tarreessaa Abdataa,
- Barataa Muhiddiin Kadiir
- Barataa Ismaa’il Qaasim
- Barsiisaa Abdii Qaasim keessatti kan argaman yoo ta’uu yeroo ammaa waajjira Poolisii magaalaa Itayyaa keessatti hidhaarra jiru, Sababiin namoonni kunniin ittiin hidhamaniifis maqaa barattoota Fincilaaf kakaasaa jirtan jedhuun ta’uunis dhagayamee jira.
Gama biraa Godinuma Arsii Aanaa Gadab Asaasaa Magaalaa Asaasaa Keessatti Namoota manneen dhuunfaa kireessanii ittiin jiraataniin Namoota mana Kireessitaniif Waraqaa eenyummaa Fi Suuraa kireeffattootaa fidaa jechuudhaan waajjira poolisii magaalaa Asaasaa keessatti bitootessa 14/2017 Humni kumaandi poostii poolisoota feederaalaa wajjiin ta’uun manneen dhuunfaarra deemee namoota mana kiraa qaban galmeessaa jira,yeroo ammaa magaalattii keessatti namoonni karaa deeman Kumaandi poostiin Hoteelota siree kireeffatanii keessa bulanis Halkan saa’aa 6:00n booda seenee sakatta’aa jira,magaalattii keessa bukuun sodaachisaa ta’ee jira.


text:
Sirnicharratti maatii fi firoonni, hoggantoonni olaanoo naannoo fi federaalaa argamaniiru.
Aadde Aziizan sadarkaa hoggansa naannoo Oromiyaa addaddaa irratti hojjechaa turaniiru.
Aadde Aziizaan hoggantuu kutannoo fi quuqama ummataa cimaa qaban turan.
Fulbaana 2008 kaasee hoggantuu Biiroo Dargaggoo fi Ispoortii, Onkololeessa 2009 kaasee hoggantuu Biiroo Dhimma Dubartootaa fi Daa’immanii ta’uun hojjechaa turaniiru.
Qaammee 2009 kaasee ammoo hoggansa irra jiraniin miseensa koree hoji raawwachiistuu DhDUO ta’uun filatamanii tajaajilaa turaniiru.
Faanaa Broodkaastiing Koorporeet maatii fi jaallan isaanitiif jajjabina hawwa.


text:
Yaamicha Walgahii Uummata Oromoota Washington DC fi Naannawa Jirtan Maraaf
Haala Qabsoon Bilisummaa Oromoo keessa jiruu fi fulduree qabsoo kana ilaalchisee maree bal'aa Washington DC keessatti gaggeessuuf Addi Bilisummaa Oromoo ballama qabatee jira. Mareen kun kan ballamame Fulbaana/ September 5, 2009 yoo tahu Hayyu Dureen ABO Jaal Daawud Ibsaa walgahii kana irratti aragmuudhaan ibsaa fi marii garbaachisu gaggeessu.
Kanaafuu, haala QBO keessa jiru hubachuu qofaa osoo hin tahin haala qabsoon kun galmaan gahu irratti mari'achuu fi yaada kenuudhaan deeggersa qabsichi gaafatu gumaachuuf Fulbaana 5, 2009 waaree booddee galma Unification Church jedhamutti akka argamtu kabajaan afeeramtee jirta.
Guyyaa: Fulbaan/September 5, 2009
Teessoo:
Unification Church
1610 Colombia rd.NW
Washington DC 20009
Sa'aa 2:00 - 6:00 waaree booda ( 2pm - 7 pm )
IUOf!
Waajjira ABO Koonya Waashington DC irraa.


text:
Dhukkuboota tiruu miidhan;
- Dhukkuba tiruu vaayirasoota tiruu/hepatitis virus'
- Woggoota dheeraaf alkoolii baay'isanii dhuguun,
- Qorichoota garagaraa baay'isanii fudhachuun,
- Summii garagaraatiif saaxilamuun,
- Ameebaan ykn baakteeriyoonni tokko tokko malaa uumuun/guuruun,
- Kaansariin seelii tiruu irraa ka'uun,
- Sirna ittisa dhukkuba qaamaa keessatti qaamni keenya miidhamuun/wol rukutuunii (autoimmune disease), fi
- Rakkina ujummoo hadhooftuu irraa kan ka'e tiruun keenya dhukkubsachuu/miidhamuu dandeessi.
Dhukkubni tiruu vaayrasoota tiruutiin dhufu;
Gosoota gara garaa ta'anis irra jireessaan tiruu keenya ni miidhu.
Vaayrasiin kunniin 'hepatitis (A, B, C, D, fi E ) virus' jedhamanii beekamu.
Heppaataaytiis 'A' vaayras:
Inni kuni vaayrasii tiruu daddarbaa ta'an keessaa isa tokko ta'ee, nama isa qabu irraa gara nama biraa hanqina qulqullina nyaata, bishaanii fi nama dhukkubsateen hariiroo walitti dhihoo ta'e qabaachuun darba.
Yeroo gabaabduuf tiruu keenya haalaan miidhuu danda'uyyuu, rakkinna yeroo dheeraatiif tiruu keenya hin saaxilu.
Dhukkubni tiruu vaayirasii kanaan dhufu otoo hin yaalamin ofinuu baduu/fayyuu danda'a.
Qulqullina nyaataa fi dhugaatii keenya eguu, bishaan qulqulluu fayyadamuun carraa vaayirasii tiruu kanaan qabamuu gadi buusuu ykn hambisuun ni danda'a.
Heppaataaytiis 'B' vaayras:
Inni kun vaayrasii tiruu baay'e hamaa ta'ee fi miidhaa yeroo dheeraa fiduu danda'udha.
Vaayrasiin kun akka nu hin qabneef, talaalliin fudhatamu jiratuyyuu vaayrasii kanaan takka qabamnaan qaama namaa keessa hin bahu/badu.
Vaayrasiin inni kun miidhaa/dhukkuba tiruu yeroo gabaabaa ji'a jahaa gadiif turu (acute viral hepatitis) ykn dhukkuba yeroo dheeraan booda namatti deebi'uu fi nama irra turu (chronic viral hepatitis) fiduu danda'a.
Carraan vaayirasiin heppaataaytiis B kun dhukkuba yeroo dheeraa fiduu kan murteessu umrii itti vaayirasichi qaama namaa seenedha.
Umriin xiqqaa yoo ta'e carraan dhukkuba yeroo dheeraa/dheeraaf qabaachuu guddaa ta'a.
Fakkeenyaaf daa'imman yeroo cininsuu ykn dahumsaa haadha irraa vaayirasiin kun itti daddarbe, carraa dhukkuba yeroo dheeraa qabaachu %90-95 qabu.
Yoon nama guddaa ta'ee vaayirasii heppaataaytiis B kanaan qabame carraan dhukkuba yeroo dheeraa (chronic viral hepatitis) qabaachu %5-10 qofadha.
Vaayrasiin tiruu kun (heppaataaytiis B vaayras) kun tiruun keenya dalagaa ishee akka dadhabdu, kaansarii tiruutiif akka saaxilamtu akkasumas godaannisooftee ( 'cirrhosis'- goddanisa umtee ) akka haftu gochuu danda'a.
Vaayrasiin kun nama isa qabu irraa gara nama biraa walqunnamtii saalaa hin ittifamne gochuun, waan qara
qabu waliin fayyadamuun,
dhiigaa fi dhangala'oo biroo(hancufa, kkf) nama vaayrasii kana qabu irraa bahan/jigan akkuma argan qaqqabuu/tuttuquun, akkasumas yeroo dahumsaa haadha irraa gara da'imaa daddarba.
Vaayrasii kanaan akka hin qabamneef:
- Walqunnamtii saalaa hin ittifamne gochuu dhabuu,
- Waan qara qabu waliin fayyadamuu dhabuu,
- Dhiigaa fi dhangala'oo biroo kan qaama nama biraatii bahan/jigan akkuma argan qaqqabu/tuttuquu dhabuu,
- Yeroo ulfaa qorannoo vaayirasii kana qabaachuu/dhabuuf godhamu gochuun da'ima keenyatti akka hin dabarre talaallii vayirsii kanaaf daa'ima keenya qopheessu/qophayuu.
- Talaalliin namoota carraa vaayirasii kanaan qabamuu danda'aniif kennamu ni jira.
Heppaataaytiis 'C' vaayras
Akkuma Vaayirasii heppaataaytiis 'B' san dhukkuba tiruu yeroo gabaabduu fi dhukkuba tiruu yeroo dheeraaf nama wajjiin jiru fiduu danda'a.
Isaan Vaayrasii kanaan qabaman keessaa ℅ 70-85 kan ta'an dhukkuba tiruu yeroo dheeraa nama wajjin turuun qabamuu danda'u.
Qaamni keenya dhukkubni kun balaa yeroo dheeraa akka hin fidne yeroo hedduu ittisuu danda'ayyuu namoota tokko tokko irratti tiruun akka dadhabdu, kaansarii tiruutiif akka saaxilamtu akkasumas godaanisoofte ( 'cirrhosis'- goddanisa umtee ) akka haftu gochuu danda'a.
Karaan hedduun vaayrasiin kun ittiin nama qabuuf daddarbu kan vaayirasii heppaataaytiis B walfakkaata yoo ta'u, wantoota/barteewwan sanniin balleessun/hanbisuun vaayrasii kanaan akka hin qabamne nu gochuu mala.
Vaayrasii heppaataaytiis 'C' kun qoricha farraa vaayirasii (anti-viral medications) ji'oota hedduuf fudhatamuun akka dhiiga keenya keessatti hin mul'anne/badu gochuun ni danda'ama.
Vaayrasiin inni kun talaallii hin qabu.
Heppaataaytiis 'D' vaayras:
Vaayirasiin kun dhukkuba fiduuf gargaarsa vaayirasii heppaataaytiis B kan barbaadu yoo ta'u, vaayirasii heppaataaytiis B wajjin ykn tiruu vaayirasii heppaataaytiis B'n dadhabde hubuun/qabuun miidhaa tiruu keenya irratti fida.
Yeroo hedduu vaayrasiin kun dhiiga keenya keessa ofuma isaatii baduu danda'uyyuu rakkinnoota yeroo dheeraa vaayirasiin heppaataaytiis B fidu sanniinis fiduu danda'a.
Karaan inni ittiin daddarbus kan vaayirasii heppaataaytiis B tiin walfakkaataadha.
Heppaataaytiis 'E' vaayras:
Yeroo hedduu dhukkubni tiruu vaayirasii gosa kanaan dhufu turtii yeroo gabaabduu booda ofuma isaatii baduu kan danda'u ta'uyyuu, darbee darbee tiruun keenya yeroo gababduu keessatti akka dadhabdu gochuu danda'a.
Inni kunis akkuma heppaataaytiis A vaayras san dhukkuba tiruu yeroo dheeraa hin fidu.
Vaayrasiin kun nyaataa fi bishaan qulqullina hin qabne, foon dheedhii horii vaayrasii kana qabu, akkasumas dhiiga nama vaayirasii kana qabu fudhachuun daddarba.
Mallattooleen dhukkuba vaayirasii tiruu;
- Nama dadhabsiisuu
- Nama lolloojjessuu fi haqqisiisuu
- Dhukkubbii garaa fi garaan nama muruu kessattuu naannoo tiruun keenya argamtu irratti.
- Hoo'a qaamaa
- Fincaan gurracha’uu ykn boora ta'uu.
- Iddoo buusaa/cabsata qaamaa garagaraa irratti dhukkubbiin namatti dhagahamuu.
- Qaama nama hooqsisuu.
- Gogaa fi ijji keenya boora ta'uu
- Fedhiin nyaataa gadi bu'uu
- Garaa fi miila nama dhidhiitessu
- Haala salphaan dhiiguu. Yoo dhiiges dhiigni haala salphaan dhaabachuu dhabuu.
- Sadarkaa vaayrasiin kunniin tiruu keenya miidhee jiru irrattii fi gosa vaayirasii kanniin irratti hunda'uun mallattoolee garagaraa kan biroos mul'achuu danda'an.
Maddi; Dooktar Nuraddiin L.


text:
VOA,sabqunnamtii mootummaan Amerikaa afaan 45n oduu,TV,Raadonii fi Interneetii irratti fi odeeffannoo jirtu addunyaatiin himu.
Bara waraana Addunyaa Lammeessoo bara 1942 keessaa hujii jalqabde.Waajjisa isii ta durii New York achii Waashington DC keessatti godaane waajjirii.
Afaan VOAn oduun dabarsitu keessaa tokkoo Afaan Oromooti.Afaan Afrikaa keessaa Afaan Amaaraa,Afaam Tigree,Afaan Tigrinyaa, Siwaahilii, Hawusaa, Farnasaay,Keenyaa-Riwaandaa,Faransaay,Ingiliishi,Somaalee fa.
Walumattuu VOA addunyaa keessaa afaan afaan 45n oduu dabarsti.Warraa gaafa VOA Afaan bara 1996 keessaa banan hujiin jalqabe keessaa tokko gaazexeessituu Tizzitaa Balaachooti.
Mootummaan Amerikaa Oromoon saba guddaa tahuu isaa beekee sagantaa kenneef jette.
“Watnii nama rakkisaa baayyeettuu ture…garuu garuu xiiqiidhaan jalqmane afaan kana.Namoonnii morman waan jiraniif.Maalii gaa afaan kana addunyaa irratti dhageessisuun maalif nama gara biraa quuqa ka jedhu baayee na dhibe turee xiiqiidhaan jalqamnee afaan kana garuu bal’atee asi gaheera.”
VOA Broadcasting Board of Governors, Bulchiinsa Boordii Tamsaasaatti bulchaa mootummaa Amerikaatti horiin gargaara.


text:
Eega muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, Hayile-maariyaam Dessaalegn, taayitaa gad-lakkisuuf xalayaa galfatanii booda, mootummaan Itiyoophiyaa labsii yeroo muddamaa labsuu isaa ilaalchisee kan gaafataman – ka duraan ministrii dhimma-alaa Yunaayitid Isteets keessatti, gargaaraa ministaraa ka dhimmoota Afrikaa turan fi amma dhaabbata “US Institute of Peace” jedhamu keessaa hojjetan – Joonii Kaarsen, biyyoota Afrikaa baay’ee cimoo tahan keessaa tokko ka taate Itiyoophiyaa keessatti kan nama gaddisuu, siyaasaan ishee akka dinagdee ishee kan gara fuul-duraatti hin tarkaanfatiin tahuu dubbatan.
“Siyaasaan biyyattii – aka dinageen ishee banaa fi tarkaanfataa tahee baay’ee fagaatee deemetti hin deemne. Waggoota kurna lamaa fi walakkaa dabran kana keessatti, Itiyoophiyaan gurmuu sab-xiqqaa Tigirootaan dhuunfatamtee turte. Lammiwwan Tigiraay, biyya uummata gara miliyoona dhibba tokkoo qabdu keessatti dhibba irraa tarii harka shanii fi toorba qofa otuu ta’anii jiranii, ol’aantummaa yokaan dhiibbaa aangoo guddaa biyyattii keessatti agarsiisan. Sablammoonni biyyattii keessatti guguddoo ta’an lameen – uummatni Oromoo fi uummatni Amaaraa, deemsa siyaasaa biyyattii fi aangoo mootummaa irraa akka moggaatti qoodamanii jiran tu itti dhaga’amee jira.” jedhan – Joonii Kaarsen.
Itti-fufuudhaanis ennaa dubbatan, filannoolee marsaa sadii biyyattii keessatti geggeessaman irratti hirmaannaan mormitootaa baay’ee gad-bu’uu isaa dubbatan. Waggoota kudha-shanan dabran keessatti, paarlaamaa biyyattii keessatti, hirmaannaan mormitootaa, dhibba irraa gara digdamii shanii irraa gara zero yokaan duwwaatti gad-bu’uu isaa illee dubbatan.
Gama Oromoo fi Amaaraatin moggaatti qoodamuu tu mul’ata. Kanaa, Itiyoophiyaan karaa filannoon wayyaawaan biyyattii keessatti geggeessamuu barbaaddachuu qabdi. Saba-lammoota biyyattii keessa jiran mara akkaataa hiika gaarii qabutti caasaalee mootummaa keessatti hirmaachisuun murteessaa taf’uu illee hubachiisanii jiran. Dhaggeeffadhaa


text:
Eenyuutu jechoota shanan tana narraa fudhatee itti dalaga?
Qophii: Abbaa Muhammad (Jafar Bayaan)
Abuu Hureeyraan akki je’u, Rasuulli sallallaahu Aleeyhi wasallam “eenyuutu jechoota kana narraa fudhatee isiitti dalaga ykn isii tana nama itti dalaguu barsiisa?” nuun je’e. Abuu Hureeyraan Ana Yaa Ergamaa Allaah je’een, Rasuulli ﷺ harka kiyya qabee shan naaf lakkaawe “Haraama irraa fagaadhu, nama akkaan Rabbi gabbaru taataa, Waan Rabbiin siif qoode jaaladhu irra dureeysa namaa taataa, ollaa keetiif tola oli Mu’mina taataa, waan ifii jaalattu ilmaa namaatiif jaaladhu Muslima taataa, kofla hin guddisin kofla guddisuun qalbii ajjeesaa” naan je’e. Hadiisa kana Tirmiizii fi Imaamu Ahmadtu baase.
Hadiisa kana keeysatti gorsa guddaatu jira. Rasuulli ﷺ nama isii tana baratee itti dalaguu fi nama isii tana nama barsiisu gaafannaan Abuu Hureeyraan Ana je’ee irraa fudhate.
1. Waan haraamaa irraa if eegi nama akkaan Rabbi gabbaru taata:
Haraamni waan Rabbiin dhorge hunda, waan dhorgame dalaguu fi kan ajajame dhiisuun haraama. Wanti haraamaa kuni Qur’aanaa fi Hadiisa keeysatti ifa bahee jira. Sanirraa: Shirkii, Lubbuu namaa baasuu, hatuu, Zinaa, nama walitti buusuufi oduu nama jidduu oofuu, kijibuu, nama ganuu, ragaa kijibaa bahuu, Ribaa nyaachuu, Haadhaa fi Abbaa ifii muruu, fira muruu, farshoo dhuguu, falfala dalaguu fi itti dhaquu, waan kana malee jiru hedduu irraa fagaatuun sadarkaa nama sanii ol fuutee irra caalaa nama Rabbi gabbaruu keeysatti isa ramaddi.
Irra caalaan wanni Rabbii ifii ittiin gabbaranii waan inni irraa dhorge irraa fagaachuuni.
2.Waan Rabbi siif qoodee jaaladhu irra dureeysa namaa taata:
Durummaan guddoon durummaa qalbiiti, namni jiruu duniyaa tanarratti haalaan gammachuu qabu, nama waan Rabbiin isaaf qoode san jaalate. Irra hedduun namaa qabeenya kan qabu tahuu agarta, garuu hiraar isaa dhumaa hin qabu, magaalaan dhabamte, wanni akkasii ol kaate, san godhu malee tun badde osuma je’u gammachuu waan je’amu osoo hin agarre duniyumaaf hiraaraa jiraata. Qalbiin Isaa miskiina, garuu qabeenya qaba.
Gammachuun dhugaa waan Rabbi namaaf qoodeen quufanii, Akhiiraa dalagachuun argamti.
Rabbiin ol tahe akki je’u:
الَّذِينَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ
“Warra Amane qalbiin Isaanii Zikri Allaahaatin raggaati (gammachuu argatti), dhugumatti Zikrii Allaahatiin Qalbiin sabatti.” Ar-Ra’ad: 28
Namni waan Rabbiin isaaf qoodeen quufee gammade, irruu alaa eegaa olu hin qabuu nagayaan jiraata, namni qooda Rabbii isaatiin quufuu dadhabde irruu zalaalam hin guuttamnen guutatti gammachuu dhabee duniyumaaf bolalaa jiraata.
3.Ollaa keetiif tola olii Mu’mina taata:
Ollaaf gaarii tahuun mallattoo Iimaanaa irraahi. Wanni ollaaf tola olaniin hedduu. sanirraa:
- Salaamtaa deebisuu,
- hamtuu ifii irraa qabachuu,
- rakkoo isaa obsuufi,
- haajaa isaa bira dhaabachuu,
- iccitii fi eybii isaa dhoysuu fi
- gaarii isaaf dhaamuudha.
Ollaan Kee Muslima tahu haqa ollummaa fi haqa obbolummaa Islaamaa sirraa qaba.
Ollaan kee Kaafira tahu haqa ollummaa sirraa qaba. Gaarii malee hamtuu itti dalaguu hin qabdu.
4.Waan ifii teetiif jaalattu namaaf jaaladhu Muslima taata:
Guutuminna Iimaanaa irraa inni tokko waan ifiif jaalatan namaaf jaalachuudha. kun Haala bareedaa Muslimni ittiin faayamuu qaburraahi.
5.Kofla hin guddisin, Kofli heddumaatu qalbii ajjeesa:
Waan hundaaf koflaatuma oluun qalbii namaa zikrii irraa shaagala, suni qalbiin akka goggoydu godha.
Ammoo ilmi namaa koflu fi tapha isa gammachiisurraa hin duroomu, garuu sanuma qofa kaayyoo godhatanii ganamaa fi galgala waanuma itti koflan qofa barbaaduun qalbiin goguu irraahi.
Rasuulli ﷺ Sahaabaa wajjiin qoosaa godhee jira, ammoo haqa malee hin dubbatu. Hoggaa hunda fuula ifaa taheen seeqaati Sahaaboota qunnama. Hadiisa keeysatti wanni jiru “Fuula obboleeysa keetii seeqaa qunnamuun Sadaqaadha” Ammoo koflaa oluu miti. Suni qalbiin du’uu irraahi. Nama biratillee namni akkasii kabajaan irraa fuudhamti.
Rabbiin warra jechootii tanaan fayyadamu nu haa godhu.


text: Anuppiyavar Rakuraaman Naarpathai Thaandiya Matyathara Varkkatthai Saarnthaval Thaan Sukunaa. Ellaa Vasathikalum Avalukku Kidaitthana Enru Solla Mudiyaaviddaalum Entha Vasathikkum Kurai Illaatha Vaalkkai. Sontha Veedu. Kaldapadaatha Vaalkai. Theevaikku Kuraivillaa Pana Pulakkam. Aanaalum Etthanai Irunthu Enna. Antha Sukam 8211 Athuthaan Ol Sukam 8211 Kuraivillaamal Kidaikka Villaiyee. Paavam Enna Pannuvaal. Kidaitthathai Anupavippaal. Pothavillai Enraal Theedi Povaal. Avalukku Vaaytthavan Nallavan. Aanaal Kaiyaalaakaathavan 8211 Sariyaaka Solla Veendumaanaal Poolaal Aakaathavan. Aamaam. Avan Oppaan Saraasari Manithanai Pol. Aanaal Sukunaavukko Oru Adi Pool Oru Naalaikku Kurainthathu Moonu Allathu Naalu Murai Pundaiyil Daril Poda Veendum. Aval Kanavanin Pool Enna Irumpaa Enna- Sukunaa Veendiyathai Niraiveerra . Thasai Thol Narampinaal Aanathu Thaanee. Athunaal Athika Paksham Rendu Murai Oppaan. Athuvum Rendaavathu Murai Sumaaraakatthaan Oppaan. Ovvoruvanukkum Pool Amaivathu Kadavul Seyal. Paavam Intha Visayatthil Kadavul Sukunaa Pakkam Illai. Kidaitthathai Kondu Santhosapaduvathee Meel Nallathu. Sukunaavukku Ithu Puriyum. Paavam Oru Adi Aalatthukku Meel Irukkum Karai Kaanaatha Antha Koothikku Theriyumaa. Pakaasuran Enra Arakkan Evvalavu Saappiddaalum Poraathu Enru Solluvathai Pola Etthanai Thadavai Etthanai Vithamaana Poolaal Kutthu Vaanginaalum Poraathu Poraathu Enru Sathaa Sarvakaalamum Peeyaaka Parakkum Aval Pundai. Aasaikku Alaveethu. Pasi Vanthida Patthum Paranthu Pokum. Aanaal Kaamam Vanthaal Patthu Enna Pathinaarum Paranthu Pokum. Intha Koorrinpadi Sukunaa Than Kaamaatthai Adakka Mudiyavillai. Eppadiyaavathu Peeyaaka Alaiyum Pundaiyai Amaithi Paduttha Veendum Enra Oree Nokkai Enni Seyal Paddaal. Yaar Okkiraaraakkal Enru Kavalayee Padamaaddaal. Avan Eppadipaddavan Entha Jaathiyai Seernthavan Enna Paditthavan Engu Veelai Paarkiraan Enru Konjam Kooda Kavalai Padaamal Avan Pool Perisaa Irukkaa Thadiyaa Ulakkai Maathiri Irukkaa Enru Rendee Keelvi Maddu Keeppaal. Diraivar Ratthinatthidam Naisaaka Peesinaal. Nalla Oru Aalai Kondu Vaa Enraal. Vanthaan Kanniyappan. Sukunaavukkutthaan Aalai Parri Kavalaiyee Illaiyee. Vanthavan Saamaan Eppadi Irukkum Enra Oree Kavalai Thaan. Vanthavanidam Visaaritthaal. Ithukku Munnaal Intha Maathiri Anupavam Undaa Enru. Kanniyappan Sonnaan. Unga Keelvikku Ippo Pathil Sonanaal Nallaa Irukkaathu. Rendu Murai Aana Pin Solkireen Enraan. Avan Sonna Pathil Sukunaavukku Rompa Piditthu Irunthathu. Intha Pathilai Keeddu Antha Adangaa Pundai Pooritthu Pongiyathu. Sukunaavum Aval Pundaiyum Yutthatthukku Thayaaraaka Irunthaarkal. Mun Pin Theriyaathavanai Okkirom Enru Konjam Kooda Lajjai Padaamal Than Thuniyai Thookki Podduviddu Antha Seeraaka Veddappaddu Irukkum Mekaa Size Pundaiyai Kaadikondum Thongiyum Thongaamalum Irukkum Antha Ilaneer Mulaikalaiyum Amukki Kondum Kaalai Viritthu Than Sorkavaasaalai Ullirukkum Antha Pinga் Pakuthiyayai Kaaddi Kanniyappaa Vaa. Neeratthai Veenaakkaathee Enraal Sukunaa. Aviltthaan Kanniyaapan Than Udaikalai.avan Sunniyai Paartthathum Sukunaavum Aval Pundaiyum Kulinthaarkal. Inru Veeddai Thaan Enni Makilnthaarkal. Nalla Aajaanupaahanaaka Irunthaan. Veli Thorramee Ippadi Irunthaal Kajakkol Eppadi Irukkum Enru Sukunaa Karpanai Panni Paartthaal. Aval Ennam Veen Poka Villai. Kanniyappanin Sunni Nalla Karuppaaka Thadiyaaka Sumaar Pathinoru Ins Neelam Irukkum Pola Irunthathu. Thurutthi Kondu Irunthathu. Udanadiyaaka Veelaiyil Iranginaan. Aduttha Rendaavathu Nimidam Antha Karum Thadi Sukunaavin Peddakatthil Thanjam Pukunthu Kaanaamal Ponathu. Ennathaan Niraiya Poolkalai Antha Karum Koothi Paartthu Rasitthu Otthu Irunthaalum Kanniyappanin Pool Oru Thani Thaakkatthai Eerpadutthiyathu. Avan Pool Than Koothiyil Nangooram Poddu Iruppathai Orakkannaal Paatthuviddu Kanniyappaa Ini Aarampi Enru Kaddalaiyiddaal Antha Adangaatha Koothikku Sonthakkaari Sukunaa. Kaddalaikku Kaatthu Irunthavan Pola Kanniyappan Antha Sotha Sotha Pundaiyil Eer Odda AaramPitthaan. Uluvathil Mukkiyam Aala Uluvathee. Athai Seyal Padutthum Vithatthil Kanniyappan Antha Uruddu Kaddaiyai Antha Sathuppu Nilatthil Irunthu Veliyee Edutthu Pin Mindum Sakthi Kodutthu Adi Paakam Varai Pokum Padi Kutthinaan. Periyaa Paalangal Anaikal Kaddumpothu Asthivaaram Poda Poomiyai Thonduvaarkalee Athu Pola Sukunaavin Pundai Adivarai Poy Iditthaan Kanniyappan Than Poolaal. Etharkumee Thalaraatha Sukunaavin Pundai Aaddam Kandathu. Athirnthathu. Pundaikkul Pookampam Vanthathu Pola Irunthathu. Konjam Valiyum Irunthathu. Valiyai Vida Veethanaiyai Vida Makilchi Athikamaaka Irunthathu. Athi Veeka Rayil Pola Alutthamaakavum Viraivaakavum Aanaal Athee Samayam Menmaiyaakavum Kanniyappan Sukunaavin Koothiyil Otthukkondu Irunthaan. Sukunaavukku Aacharyam. Konjam Kooda Salaikkaamal Ivanaal Eppaditthaan Ivvalavu Veekamaaka Okka Mudikiratho Enru. Kanniyappanin Ovvoru Adikkum Sukunaa Munakinaal. Thannai Ariyaamaleeyee Oru Kaiyaal Than Valathu Mulaiyai Piditthu Alutthinaal. Avalin Valathu Kai Than Pundai Paruppai Killikkondu Irunthathu. Avan Adittha Adiyil Sukunaa Uchatthukku Ponaal. Irumurai Aval Koothi Innum Veengi Joosai Koddiyathu. Kanniyappan Ethukku Meevee Kavalaipadaamal Oppathileeyee Kuriyaaka Irunthaan. Otthaan Otthaan Otthu Kondee Irunthaan. Oru Sila Samayam Sukunaa Pundai Vali Thaangaamal Porum Enru Sollalaam Enru Kooda Ninaitthaal. Aanaal Kadavul Avalukku Kaniyappan Poolukku Eerraarpola Thaanee Koothiyai Padaitthu Irukkiraar. Im Im Enru Maddum Munaki Kondu Antha Kutthai Rasitthu Ul Vaangi Kondu Irunthaal . Aval Pundaiyo Muthalai Vaay Pola Avan Poolai Vilungi Kondu Irunthathu. Patthu Nimidam Idaividaamal Otthu Kanji Varum Nilaikku Vanthu Viddathu Kanniyappanin Pool. Irunthaalum Avan Mariyaathai Nimitthamaaka Amma Innum Ulalaamaa Allathu Thanni Paachalaamaa Enraan. Eppadaappaa Avan Kutthuvathai Nirutthuvaan Enru Iruntha Sukunaa Konjam Piku Pannikkondu Sari Ippothaikku Porum. Thanniyai Paachu Enru Sonnaal . Unmaiyil Avan Adittha Adiyai Aval Pundaiyaal Thaanga Mudiyavillai. Irunthaalum Than Tholviyai Oppukolla Antha Palam Perum Koothikku Manasu Varavillai. Kaniyappan Amma Enru Katthikondee Kanjiyai Aval Koothiyil Paachinaan. Kanji Enru Solla Koodaathu. Ithu Varai Etthanaiyo Pool Sukunaavin Pundaikkul Kanji Paachi Irukkirathu. Aanaal Kanniyappanin Poolo Madai Thirantha Vellam Pola Peechi Kondee Irunthathu. Sukunaavukku Payam Vanthu Viddathu. Itthanai Kanji Oru Poolil Irukkumaa. Antha Paathaala Kinaru Ponra Pundai Rompi Veliyil Valinthathu. Oru Vaaraaka Kanji Ninrathu. Aanaalum Kanniyappanin Pool Konjam Kooda Surungavillai. Thadittha Poolai Uruvikkondu Amma Eppadi Irunthathu Enraan. Olilum Saappadilum Poy Solla Koodaathu Enpaarkal. Athai Manathil Enni Kanniyappaa Piramaatham. Veku Jor. Un Poolin Unmaiyaana Palatthai Purinthu Kondeen. Rompa Theenga்s Enraal. En Ulaippukku Theenga்s Sonnathukku Ungalukku Rompa Theenga்s Enraan Antha Perumpool Kanniyappan. Enna Aacharyam Enraal Pothuvaaka Aankal Otthu Kanjiyai KodTVddaal Siruthu Neeratthukkul Pool Surungi Vidum. Aanaal Kanniyappain Poola Kanjiyai Koddiyapothilum Surungavillai. Enna Kanniyappaa Unnodathu Rediyaaka Irukku Aduttha Olukku Enraal. Avan Sonnaan. En Poolin Thani Thanmaiyee Athuthaan. Unga Pundaiyai Thuniyaal Moodinaal Thaan En Pool Surungum. Sari Intha Murai Eppadi Okkalaam Enraan. Antha Oree Olee Porum Enra Alavukku Otthu Kanjiyai Vidduviddaan Kanniyappan. Ini Avanidam Nam Paachaa Palikkaathu Enru Mudivu Kaddi Ingee Paru Kanniyappaa Un Ildam Pola Pannu. Rompa Adi Adikkaathee. Aanaalum Niraya Neeram Pannu. Aluttham Kodu Aanaal Alarumpadi Pannaathee Enru Sonnaal. Sukunaavai Kaddilin Oratthil Padukkavaitthu Avalin Kaalkalai Tharaiyil Padumpadi Panninaan. Virittha Aval Kaalkalukku Naduvin Vanthu Sukunaavin Idathu Kaalai Thookki Piditthu Than Thol Mithu Poddukondaan. Kaal Akandu Irukkirathu. Pin Keekkavaa Veendum. Sukunaavin Pundai Pokkai Vaay Pilanthu Vaa Vaa Enru Kanniyappanin Poolai Alaitthathu. Aval Kaalai Irukka Parrikkondu Than Kajakkolai Avan Pundaiyil Vaitthu Oree Alutthatthil Ullee Selutthinaan. Sukunaavin Thodaiyai Alutthi Piditthu Kondu Aval Pundaiyil Vandi Oddi Kondu Irunthaan. Thalaiyai Sarru Thookki Paartthu Kaniyappanin Pool Eppadi Than Pundaiyil Poy Varukirathu Enpathai Paartthu Paartthu Paravasamaanaal Sukunaa. Pundai Paravasamadainthaal Enna Aakum. Koddiyathu Joosai Mindum Aval Pundai. Antha Thayir Ponra Vellai Neeraal Kanniyappanin Pool Jolitthathu. Aananthatthin Uchikkee Ponaal Sukunaa. Intha Murai Kanniyappanaal Athika Neeram Thaakku Pidikka Mudiyaamal Rendaavathu Muraiyaaka Koddinaan Sukunaavin Koothikkul. Pin Poolai Uruvikkondu Aval Pakkatthil Padutthu Sarru Ilaippaari Mindum Oru Murai Aval Vayalil Uluthu Thanni Paachividdu Ponaan Antha Perum Pool Kanniyappan.