text:
Miidhaa Shirkii-Kutaa 2
Shirkiin madda sodaati fi jeequmsaati
Shirkiin zulmii waan ta’eef madda sodaati fi jeequmsaati. Akkasi mitii ree? Namni yommuu badii hojjatu keessi isaa hangam akka jeeqamu ni beekna. Badii hunda kan caalu shirkii yoo hojjate hoo jeequmsi fi sodaan isatti roobu akkam ta’inna laataa? Hundemaa, tasgabbii fi nageenyi kan argamu Rabbii olta’aa irraayyi. Karaan tasgabbii fi gammachuu kana itti argataniis wanta Inni ajaje hojjachuu fi wanta Inni dhoowwe dhiisuni. Wanti hundarra badaan Inni irraa dhoowwe shirkiidha. Kanaafi, qalbii namoota shirkii hojjatanii keessatti sodaa akka darbuu akkana jechuun dubbate:
“Sababa isaan wanta Inni ragaa qabatamaa irratti hin buusne Rabbitti qindeessaniif qalbii warra kafaranii keessatti sodaa ni darbina. Itti galli isaanii ibidda. Iddoon jireenya zaalimoota waa fokkate!” Suuratu Aali-Imraan 3:151
Kana jechuun qalbii namoota kafaranii keessatti sodaa cimaa darbina. Sababa isaan wanta Rabbiin ragaa irratti hin buusne Isa waliin gabbaraniif sodaa cimaa qalbii isaanii irratti darba. Rabbii gaditti sanama ykn uumamtoota biraa gabbaran. Uumamtoota kanniin gabbaruun (waaqefachuun) ragaan qabatamaan Rabbiin irraa bu’e hin jiru. Kaafironni fedhii qullaa ofiitin wantoota kanniin waaqefatan. Sababa kanaan, addunyaa tana keessatti yeroo rakkoo fi haalli cimu sodaan qalbii isaanii guuta, garri itti dheessan isaaniif hin jiru. Kuni addunyaa keessatti haala isaaniti. Aakhiratti immoo “Itti galli isaanii ibidda.” Kana jechuun Iddoon jireenya isaanii itti galan ibidda. Keessaa bahuu hin danda’an.[1]
Faallaa kanaa, namoonni Rabbiin tokkichoomsanii fi homaa Isatti hin qindeessine addunyaa fi Aakhiratti tasgabbii fi nageenya keessa ta’u.
“Isaannan amananii, iimaana isaanii zulmiin walitti hin makin isaaniif tasgabbiitu jira. Isaanis qajeelfamoodha.” (Suuratu Al-An’aam 6:82)
Zulmiin (miidhaan) guddaan kufrii fi shirkiidha. Itti aanse badiiwwan gurguddoon haqa Rabbii fi haqa namootatiin wal qabatan zulmiidha. Namni yommuu wanta Rabbiin isarratti dirqama godhe dhiisu ykn wanta Inni dhoowwe hojjatu, nafsee ofii miidha (zolloma). Sababni isaas, adabbii guddaaf of saaxila. Ammas namoota irratti yommu daangaa darbuu isaanii fi nafsee ofii miidha. Kanaafu, tasgabbii fi qajeelfamni namaa hamma iimaana inni qabuu fi hangam zulmii irraa akka fagaate irratti hundaa’a. Namni iimaanni isaa guutuu ta’ee fi zulmii irraa guutumaan guututti fagaate, tasgabbii fi qajeelfamni isaa guutu ta’a. Namni iimaanni isaa hanquu ta’ee fi zulmii irraa guutumaan guututti hin fagaanne immoo tasgabbii fi qajeelfamni isaa akkasuma hanquu ta’a.
Kanaafu, namni Rabbii olta’aatti haala sirriin erga amanee booda amantii qalbii, hojii fi dubbii isaa shirkiin yoo walitti hin makin, isaaf tasgabbii fi qajeelfamatu jira. Faallaa kanaa, namni amantii qalbii, hojii fi dubbii isaa shirkiin walitti make sodaa, jeequmsaa fi jallinnatu isaaf jira.
Fakkeenya 1ffaa:
Jaalalli gosoota ibaadaa keessaa tokko. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Namoota keessaa namoota Rabbii gadiitti andaada godhatanii akka jaalala Rabbii jaallatantu jira. Garuu warri amanan [isaan] caalaa sirritti Rabbiin jaallatu.” Suuratu Al-Baqarah 2:165 (Andaada jechuun qixxaattota (equals), dorgomtoota.)
Jaalalli ibaadaa ta’u jaalala jaallatamaaf of xiqqeessuu fi gadi of qabuun keessa jiruudha. Kuni Rabbii olta’aaf malee homaafu hin ta’u.
Sheykhul Islaam ibn Taymiyah (rahimahullahu) ni jedha: “Ibaadan itti ajajaman hiika xiqqeenyaa fi hiika jaalalaa of keessatti kan qabateedha. Ibaadan jaalala fiixee dhumaa irra gaheen isa jaallachuu waliin Rabbii olta’aaf of xiqqeessuu fiixee dhumaa irra gahe of keessatti qabata. (Kana jechuun ibaadaan Rabbii olta’aa garmalee jaallachuu waliin Isaaf garmalee of gadi xiqqeessu of keessatti hammata.)
Dhugumatti sadarkaalee jaalalaa keessaa inni dhumaa gabbaruudha. Sadarkaan jalqabaa jaalalaa, itti rarra’uudha. Qalbiin jaallatamatti rarraati. Ergasii dharra’uudha. Itti aanse “al-gharaam”-kana jechuun jaalala qalbitti maxxanee fi irraa addaan hin baane. Ergasii Al-Ishq (jaalala daangaa darbe). Marsaan jaalalaa isa dhumaa, “at-tatayyum” Kana jechuun gabbaruudha. Ni jedhama: taymullahi kana jechuun Gabricha Rabbii. (Hundeen jecha tatayyum jedhu, jecha isaanii kana irraayyi: “tayyamahul-hubbu” kana jechuun jaalalli isa gabroomse, gadi xiqqeesse.)
Namni nama tokko osoo jibbu gadi of qabeef, isaaf gabricha hin ta’u. Akkasumas, wanta tokko jaallattee garuu yoo isaaf gadi of hin qabin, wanta kanaaf gabricha hin ta’u. Kan akka ilma isaa, hiriyyaa isaa jaallachu. (Namoota kanniin ni jaallata garuu isaaniif gadi of hin qabu. Kanaafu, isaaniif gabricha hin ta’u jechuudha).
Kanaafi, Rabbiin gabbaruu keessatti isaan lamaan (jaalalaa fi gadi of qabuu) keessaa tokko qofti gahaa miti. Kana irra, Rabbiin subhaanahu wantoota hunda caalaa gabricha biratti jaallatamaa ta’uu fi wantoota hunda caalaa isa biratti Rabbiin guddaa ta’uu qaba. Dhugumatti, jaalallii fi gadi of xiqqeessuun guutuun Rabbiif malee hin ta’u.[2]
Kanaafu, jaalalli jaallatamaaf of gadi qabuu fi of xiqqeessu of keessaa qabu Rabbii tokkicha qofaaf ta’a. Isaan ala wanta biraatiif jaalala akkanaa gochuun shirkiidha.
Asirratti hundaa’un namni Rabbii gaditti wanta tokko daangaa darbee jaallate fi wanta saniif of gadi qabee fi xiqqeesse shirkii hojjate jira. Sababa kanaan, jireenya keessatti tasgabbii dhaba. Jeequmsii fi sodaan qalbii isaa haguuga. Wanta kana dhabuu danda’a jechuun garmalee sodaata. Namoonni dubartii ykn addunyaa garmalee jaallatanii fi ishiif jedhanii of gadi xiqqeessan kana sirritti hubatu.
Namni jaalala daangaa ol’aanaa irra gahee fi of xiqqeessu of keessaa qabu Rabbii tokkichaaf godhe immoo tasgabbii argata. Sababni isaas, Rabbiin yeroo hundaa jiraataa hin banne, namatti dhiyoo wanta hundaa beeku fi dhagayuu waan ta’eef, qalbiin tasgabbiin guuttamti. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa qalbii warra amananii fi homaa Isatti hin qindeessine (shirkii hin hojjanne) keessatti sakiinaa (tasgabbii) akka buuse akkana jechuun dubbata:
“Iimaana isaanii waliin iimaana akka dabalataniif qalbii warra amananii keessatti tasgabbii Kan buuse Isa (Rabbiidha).” Suuratu Al-Fath 48:4
Asirraa akkuma hubannu, qalbii keessatti tasgabbii kan buusu Rabbiin qofa. Tasgabbii kana argachuuf karaan tokkichi haala sirriin amanuu (iimaanaa) fi shirkii irraa fagaachudha.
Fakkeenya 2ffaa
Namni hojii tokko na argaaf ykn na jajaaf yommuu hojjatu, keessa isaatti jeequmsi fi sodaan itti dhagahama. “Namoonni maal nan jedhu? Hojii kiyyatti gammadanii? Way na salphisanii?” jechuun keessi isaa ni jeeqama. Garuu hojii isaa Rabbii tokkichaaf yoo godhe, jeequmsaa fi sodaa kana hundarraa nagaha ta’a. Haala kanaan, tasgabbii argata, hirriba mi’aawa rafa.
[1] Tafsiiru Muyassar-69, Tafsiiru Sa’dii-161 [2] Al-Ubudiyyah-24-25


c: text/html

text:
Sambata darbee hiriira deggersaa Finfinnee keessatti gageeffame irratti haleellaa bombii dhaqqabe kan qoratu waajirra qorannoo Federaalaa Amerikaa ykn FBI irraa garee tokko Itiyoophiyaatti ergamuu sabaa himaan mootummaa Itiyoophiyaatti hidhata qabu beeksisee jira.
Itti aanaa ministeera daldalaa Amerikaa Gilbert Kaplan ministeera danta alaa Itiyoophiyaa waliin Finfinnee keessatti eega wal arganii booda Har’a kun ibsame
Balaa Bombii waltajjii Masqalaatti dhaqqabee Kanaan namnii 2 ajjefamuu fi kannen 150 ta’an kan mada’anii jiru. Mummichi ministeeraa Itiyoophiyaa Dr. Abiyyi Ahamd uummata baka sanatti argamaniif haasawaa dhageesisan xumuranii akkuma gad- ta’aniin balaan dhohinsaa kun dhaqqabe.
Haleellaan kun karoorfamee, qindeeffamee, gaggeeffame jechuun Dr Abiyyi Ahamd . Balaa Kanaan wal qabatee namnii 30 to’annaa jala ooluun ibsamee jira.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Awwaalli profeser Mesfin Weldemaariyaam Finfinnee keessatti raawwatamee jira. Profesor Mesfin gumii mirga namaa Itiyoopiyaa jedhu kan hundeessan yoo ta’u naamusa guddaa kan qaban fi hoogganoota abbaa irree biyya keessan hongee fi beela deebisee mudate ilaalchisuun ija jabummaan dura dhaabbatanii dubbachuun beekamu.
Qabsaa’ota mirga namaaf waggaa waggaatti badhaasa kennamu maqaa profeeser Weldemaariyaamiin kan qopheessu ta’uu gumiin mirga namaa Itiyoopiyaa beeksisee jira.
Yuniversitii Finfinnee keessattis giddu galli tokko maqaa isaaniitiin akka moggaasamu, maqaa isaaniitiinis waltajjiin tokko Finfinnee keessatti akka moggaasamu gaaffiin dhiyaatee jira. Sirni geggeessaa profeeser Mesfin galma Lideta jedhamuu kan Yuniversitii 6 kiiloo keessatti geggeessamee jira.
Sirna kana irratti prezidaantii Yuniversitichaa profeser Xaasoo Weldehaannaa dabalatee kanneen isaan dhiyeenyatti beekan hojii isaan Yuniversiticaaf hojjetan fi kitaabota isaan barreessan keessaa tuquu dhaan dubbataniiru. Fulbaana 19 bara 2013 du’aan boqotan.
Sirni awwaalcha isaaniis afaani yaa’iin mana maree obbo Taggesee Caafoo, ministeerotaa fi firoottan isaanii bakka argamanitti mana sagadaa Ortodoksii kidist Kateedraltti raawwatame.


text:
ODUU Hatattama Tigraay fi Amarati wal barbadesa jiru Waraanni Abiy jolleen Tigraay harka kena jedhan
INJIFANOO WBO lixaa fi lixa shaggar oduu guyyaa hara’a Afaan Oromoo |GAMTAA MEDIA
Oduu Fulbaana 15,2021|| Tarkaanfii WBO tii fi Rakkoo Barattootni Oromoo Arka jiran
ODDUUN Injifanoo Waranaa Bilsumaa Tarkanfi WBOn Fudhatee Bilxiginan Jeqama Hamaa Kessaa Sentee Jirti
ODDUU OWITUU Akekashisaa Amerkan PPf Shiraa fi Dabaa Lafaa Oromo fi Irechaa Iratii PPN ODDUULE Biras
Humnii Adaa Nannoo Amara Sirnaa Nafxii Ejechaa Rawatamee Okaraa Ethiopiatii Godhamee Itti Gatamu


text:
dhaadi, dhadi, dhaadi meaning in english
धाडी का अंग्रेजी में अर्थ
Transliteration : dhaaDiiOther spellings : dhaadi, dhadi, dhaadi
Meanings in english :
Meaning of dhaadi, dhadi, dhaadi in marathi
gaanyaachi paddhati / गाण्याची पद्धती
putani / पुतणी
halla / हल्ला
Identical words :
Recent Marathi English Meaningdhaane, dhanedhaataksheyo, dhataksheyodhaatamaat, dhatamatdhaati, dhati, dhaatidhaatu, dhatudhaaturvaadi, dhaturvadi, dhaaturvaadidhaaturvaad, dhaturvaddhaatuvaadi, dhatuvadi, dhaatuvaadidhaatra, dhatrdhaatri, dhatri, dhaatridhaatrudrohi, dhatrudrohi, dhaatrudrohidhaadadadhudada, dhadadadhudaddhaadalane, dhadalanedhaadaant, dhadantdhaan, dhandhaanaayapunaay, dhanayapunaydhaanaashri, dhanashri, dhaanaashridhaani, dhani, dhaanidhaap, dhapdhaapati, dhapati, dhaapati


text:
Haqiiqaa (Dhugaa) Jireenya Addunyaa-Kutaa 1
Tafsiira (Ibsa) suuratu Al-Hadiid hanga kutaa 6 ilaalle jirra. Kutaa 7ffaa keessatti maalummaa jireenya addunyaa ni ilaalla. Jireenyi addunyaa namoonni dheebotanii fi irratti wal fixaniif tuni maalidhaa? Haqiiqaan (dhugaan keessa) ishii akkamii? Namni sirritti keessaa fi dhuma jireenya addunyaa yoo beekin gubbaa ilaalun ni gowwooma. Amma tafsiira suuratu Al-Hadiida kutaa torbaffaa itti fufnu.
“Jireenyi addunyaa tapha, lahw, faaya, jidduu keessanitti dhaadannoo, qabeenyaa fi ilmaan baay’ifachuu qofa akka taate beekaa. Fakkeenyi [ishii] akka bokkaa biqilaan isaa kuffaara dinqisiisee ergasii gogee daalacha’aa ta’e argitu, ergasii caccabaa ta’uuti. Aakhiratti adabbii cimaa fi Rabbiin irraa araaramaa fi jaalalatu jira. Jireenyi addunyaa mataa’u [nama] gowwoomsitu malee waan biraati miti.” Suuratu Al-Hadiid 57:20
Asitti “kuffaar” jechuun qotee bultoota ykn namoota midhaan facaasaniidha. Hiikni biraa “Kuffaar”-namoota Rabbitti hin amanneedha. Mataa’u jechuun wanta yeroo gabaabaf itti fayyadamanii ergasii dhumatuu fi baduudha.
Keeyyata tana keessatti Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa wantoota addunyaa tana keessatti nama gowwoomsan ramaddii gurguddaa shan jalatti walitti qabuun ni ibse. Isaanis: Tapha, lahw (bashannana), faaya, wal-jidduutti dhaadachuu, qabeenyaa fi ijoollee baay’ifachuudha.
Addunyaa keessatti ramaddi gurguddaa kanaan ala ramaddin biraa namoonni ittiin wal dorgaman jiraa? Dhugumatti, faaydan addunyaa namoonni umrii fi humna ofii itti fixan tapha, bashannana, faaya, dhaadannoo, qabeenyaa fi ijoollee baay’ifachuu bira hin darbu.
Fakkeenya armaan oli aayah keessatti kenname sirritti hubachuuf mee bakka lamatti haa qoonnu. Tokkoffaa- wantoota shanan armaan olii, 2ffaa- ilma namaa
Wantoota shanan kanniin manasxirii nama gowwoomsun osoo hin ta’in manasxirii dhugaatiin yoo ilaalle, fakkeenyi isaanii akka biqilaa roobni itti roobee biqileeti. Dhugumatti jireenyi addunyaa jalqaba irratti biqilaa waqtii gannaa lafaa ol biqiluutin wal fakkaatti. Ergasii biqilaan kuni yeroo birraan bari’u miidhaginni isaa qotee bulee dinqisiisa. Haaluma kanaan, jireenya addunyaa yommuu garmalee miidhagdu kaafiraa fi nama iimaanni isaa dadhabaa ta’e dinqisiifti. Ergasii ji’oota birraa gara dhumaatti biqilaa ykn midhaan kanarraa magariisni deemun gogee daalachaa’a. Gogee dalachaa’un kuni oomishaaf guutuu ta’uu agarsiisa. Jireenyi addunyaas haaluma kanaan guuttamti. Ergasii biqilaan kuni gogee erga daalachaa’e booda lafarratti caccaba. Magariisni duraan nama dinqisiisu homaa hin hafu. Haftee malee homtu hin mul’atu. Jireenyi addunyaas haaluma kanaani. Dhumti ishii caccabuu fi baduudha.
Wantoota shanan kanniin keessaa akka fakkeenyaatti “faaya” haa fudhannu. Faaya jechuun wanta miidhagaa nama hawwatuudha. Fkn, manni wantoota adda addaatin ni faayama. Jalqaba manni ni ijaarrama. Ergasii yommuu faayamee xumuramu, akkuma midhaan magariisaa nama dinqisiisa. San booda akkuma midhaan gogee daalachaa’u manni kunis dulloomee fokkata. Akkuma midhaan erga gogee booda caccabu, manni kunis takkaa dulloomee kufa, takkaa immoo balaan itti bu’un caccabe daaraa ta’a. Kunoo jireenyi addunyaa namni ittiin of tuuluu fi akka guddaatti ilaalu kana fakkaatti. Telefoona harka qabdu, konkolaataa si dharraasisu, gamoo si hawwiisisuu fi meeshaalee addunyaa biroo fakkeenya kanaan wal bira qabi. Hundi isaanitu fakkeenya kanaan kan walitti galan ta’e argita. “Jireenyi addunyaa mataa’u [nama] gowwoomsitu malee waan biraati miti.” (Mataa’u jechuun wanta yeroo murtaa’ef itti fayyadamanii ergasii baduudha. Kan akka meeshaa, nyaata, dhugaati, uffata, qabeenya fi kkf.) Namni dhuma jireenya addunyaa hin hubanne, wanta jalqaba irratti arguun gowwoomun qananii turaa Aakhiratti argatu dhaba.
Gara jireenya ilma namaatti yoo dhufne immoo, namni jalqaba yommuu dhalatu, miidhagaa nama dinqisiisuu biqilaa lafaa ol biqiluun wal fakkaata. Akkuma biqilaan yeroo magariisa ta’ee firii buufachuu jalqabu nama dinqisiisu, mucaan kunis yeroo daa’imummaa, ijoollummaa fi dargaggummaa isaatti nama dinqisiisa. Biqilaan firii baadhachuun goguu fi daalachaa’u jalqaba. Haaluma kanaan namni kunis guddate gara jaarsummaatti dhiyaata. Fuulli, amalli fi haalli isaa jijjiramu jalqaba. Midhaan erga gogee fi daalachaa’e booda caccabee citaa ta’a. Namni kunis umrii jaarsummaa keessa seenun dadhabaa, humna kan hin qabne, socho’uun kan itti ulfaatu ta’a. Hanga siree irraa hin sochoone gaha. Jireenyi namaa addunyaa keessatti kunoo akkana. Kana booda maaltu jira ree? Kana booda duuti ni dhufti. Du’anii achiin hafuun waan hin jirreef, qorannoo fi jazaan Guyyaa Qiyaamaa ni dhufa. Kanaafi ni jedha: “Aakhiratti adabbii cimaa fi Rabbiin irraa araaramaa fi jaalalatu jira.”
Aayah keessatti bakka zurraa’a jedhu jechi kuffaar jedhu ni filatame. Kuffaar jechuun namoota Rabbiitti, Guyyaa Qiyaamaa fi hundeewwan iimaanaa hafanitti hin amanneedha. Ammas, hiikni biraa kuffaara- namoota midhaan facaasaniidha. Zurraa’a jechuunis namoota midhaan facaasaniidha. Garuu bakka “zurraa’a” jedhu jechi “kuffaar” kan filatameef, addunyaa tanaan guutumaan guututti kan goowwoomu kuffaara (namoota Rabbii fi Guyyaa Qiyaamaatti hin amannee) ta’uu agarsiisufi. Sababni isaas, Aakhiratti waan hin amnneef qananiin guddaan addunyaa caalu isaan abdatan hin jiru. Kanaafu, sadarkaa jalqabaa irratti fakkeenyi kuni isaanitti kan qajeeludha.
Mee amma wantoota shanan armaan olii nama gowwoomsu bal’inaan haa ibsinu:
1-La’ab (tapha)- kuni hojii jabaa fi cimaa hin taaneedha. Taphni hojii daa’immanii fi ijoollee keessatti ni baay’ata. Marsaan ijoollummaa marsaa taphaati. Namoonni biroos garaagarummaa umrii fi sammuu irratti hundaa’e tapha ni taphatu. Marsaa taphaatiin alatti tapha keessa daangaa darbuun dadhabinnaa fi gadi aantummaa sammuu agarsiisa. Haala namootaa keessatti taphni ni baay’ata.[1] Fakkeenyaaf, xiyyaan darbachuu, bishaan daaku fi keessatti taphachuu.
2-Lahw– ifaajee fi gadda irraa kan ka’e dhiphinnaa fi hifannaa nama keessatti uumame oofuuf dubbis ta’e hojii namni nafsee ofii ittiin bashannansiisudha. Fakkeenyaaf, kaartaa fakkii ofirraa qabu taphachuu, mobaayili irratti geemi taphachuu fi kkf. Ingiliffaan, “Diversion” Amaariffaan “ዛዛታ” jechuun hiikan. Afaan Oromootiin jechi itti dhiyaatu, “Bashannana”
Hayyoonni Afaan Arabiffaa jecha lahw jedhu taphaan hiiku. Garuu hundee jecha lahw jedhu yoo qoranne, hiika wanta tokko irraa wanta biraatiin ko’oomu akka ta’e ni arganna.[2] Lahw hiika hojii jabaa tokko irraa garagaluun wanta biraatiin of ko’oomsu qaba. Akkana ni jedhama: lahaa anhu-wanta tokko irraa garagalee, lahaa bi shay’in- wanta tokkoon of ko’oomse. Imaamu ibn Al-Qayyim, “Taphni qaamaf, lahw immoo qalbiif ta’a” jedha. Kanaafi, isaan lamaan bakka tokkotti Qur’aana keessatti ni dhufu.[3] Namni osoo hojii tokko hojjatu qalbiin isaa wanta biraa waliin tan ko’oomtu ta’uu dandeessi. Fakkeenyaf, qaaman salaata ni salaata. Garuu qalbiin isaa addunyaa waliin ko’oomti.
Hojiin namoonni addunyaa keessatti hojjatan baay’een isaa kaayyoo Rabbiin gammachiisuu fi bu’aa guddaa Aakhiratti isaaniif buusu keessa waan hin jirreef taphaa fi bashannana (lahw) malee homaayyu miti. Hojiin isaanii kuni wanta baay’ee guddaa irraa wanta baay’ee xiqqaa fi gatii hin qabneen waan isaan ko’oomseef gatiin isaa hin dabalu.
Namoota meeqatu taphaa fi bashannaan gowwoomun kuusaa Aakhirah dhabu. Warra cimanii hojjatan ta’uun addunyaa keessatti hojii gaarii facaafachuun zalaalamiif turaa fi hanga Guyyaa Qiyaamaa isaaniif kan guddatu gochuu ni danda’u turan.
Osoo qotee bulaan yeroo qonnaa fi facaasaa taphate, bashannanee fi wanta facaasaa isaa keessatti isa hin fayyanneen ko’oome, waqtiin oomishaa yommuu dhufu, namni kuni namoota bu’aa buufatan waliin callaa (oomisha) isaa haamachu ni danda’a jettee ni yaaddaa? Yommuu warri waqtii qonnaa fi facaasaa sirritti hojjataa turan, waqtii oomishaa oomisha isaanii haammatan, namni kuni immoo gaabbi fi kasaaraa haammata. Namoota bu’aa buufatan gootaraa fi mana isaanii waan gaarii fi soorataan kan guutan ta’ee arga. Qalbii fi nafseen isaa immoo gaabbii fi laalaan guuttamti. (Guyyaa Qiyaamas haalli akkanuma. Namoonni har’a addunyaa keessatti Rabbiif ajajamu dhiisanii wanta biraatin of ko’oomsanii fi taphatan, yommuu warri Rabbiif ajajamaa turan bu’aa guddaa buufatanii qanani’an, isaan immoo gaabbin, laalaa fi kasaaraadhaan gubatu.)
Taphaa fi bashannani Rabbiin faallessuu keessatti yoo ta’e immoo waan gaarii dhabuu qofa osoo hin ta’in Guyyaa Qiyaamaa balaa fi adabbii guddaa namatti fida. Faallaa kanaa, hojiin faayda guddaa qabu, Guyyaa Qiyaamaa bu’aa guddaa buusu amaloota lama qaba:
1ffaa-Guyyaa Murtii mu’minni (namni amane) hojii kanaan mindaa guddaa argata.
2ffaa-Qaroominni fi misoomni addunyaa kheeyri malee sharriin keessa hin jirre hojii gaarii kana irraa argamuu.
Haala kanaan hojiin Muslimootaa barnoota Islaamaa hordofan hojii namoota biroo irraa adda baafama. Ogummaa ol’aanan addunyaa fi Aakhira walitti fidu danda’u.[4] Muslimoonni seenaa keessatti Aakhiraf hojjachuu waliin qaroominna guddaas hojjatanii jiru.
Kaafironni immoo Aakhiratti waan hin amanneef hojiin isaanii tapha malee homaayyu miti. Mee “Tapha” sirritti itti xinxalli. Namoonni wanta tokko taphatan, wanta san hanga taphatan taphatanii ergasii ni dhiisu. Yeroo muraasaaf erga of bashannansisanii booda hojii taphaa san dhiisanii deemu. Taphni bu’aa guddaa fi itti fufaa ta’ee isaaniif hin buusu. Amma mee ilaali, “Yeroo taphaa” umrii kaafironni addunyaa keessa jiraataniin wal bira qabi. “Tapha” immoo hojii kaafironni hojjataniin wal bira qabi. Kaafironni hojii gaariis badaas ni hojjatu. Ergasii yeroon isaanii yoo dhufe ni du’u. Guyyaa Qiyaamaa hojii isaanii irraa bu’aa gaarii ni argatuu? Gonkumaa hin argatan. Kasaaraadha. Akkuma namoonni waa taphatan, bu’aa tokko malee hojii taphaa of duubatti gatanii biraa deeman, kaafironnis hojii isaanii of duubatti gatu. Hojiin isaanii bu’aa itti fufaa isaaniif hin buusu. Kanaafu, nama Aakhiratti hin amanneef jireenyi addunyaa taphaa fi bashannana qofa. Nama Aakhiratti amanuuf immoo iddoo hojii gaarii itti hojjate gammachuu fi qananii abadii itti argatuudha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Jireenyi addunyaa taphaa fi bashannana malee waan biraati miti. Dhugumatti warra [Rabbiin] sodaataniif ganda Aakhiraatu caala. Sila hin hubattanii?” Suuratu Al-An’aam 6:32
Wanti asitti hubatamu qabu wanti Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa addunyaa keessatti uume taphaa miti. Hojiin Rabbii tapha irraa kan fagaatedha. Garuu wanti namoonni baay’een jireenya addunyaa keessatti hojjatan taphaa fi bashannana. Kanaafu, jireenya addunyaa isaanii taphaa fi bashannana jenne ibsuu dandeenya. Hojiin isaan hojjatan bu’aa itti fufaa zalaalamiif turu waan hin qabneef jireenyi addunyaa isaanii taphaa fi bashannana. Gandi Aakhirah immoo yeroo hundaa turtuu fi qananiin tan guuttamte waan taateef jireenya addunyaa caalti.
Itti fufa…
Kitaabban wabii:
[1] Tahriir wa tanwiir-27/401-402
[2] Al-Akhlaaqul Islaamiyyati-2/541, Abdurahmaan Habanka Medaaniyy
[3] Bidaa’u tafsiir-3/354
[4] Al-Akhlaaqul Islaamiyyati-2/541-542


text:
Bilstiginnaan Lola Riistii Amaaraa deebisuuf godhu kana dhaabuu baannan..warri kuush Keessatti in hirmaatinaa!!
Lolli Kaaba Ethiopia ttii Geggeeffamaa jiru kun Lubbuu Lammiilee hedduu Gaagama Hamaa irraan gahaa jira: ka’an Buqqaatii Qe’ee fii Qabeenya isaa irraan gahee jira: dhumaatiin Hamaan Lubbuu Namaarra gahaa jira: wal dhabbiin Hamaan Warra Riistii Amaaraa deebisuuf Naannolee irraa Birmatee dhufe fii Raayyaan ittisaatiif
Fannoo Amaaraatiif jiddutti walitti Bu’iinsa Hamatu uumamaa jira: warri fannoo jedhamu kun ufii isaaniitiifuu Lola hin Seenu Yoo warri ku’uun lolatti seenu Duubaan Qabatu Nama Duubatti deebie Kamuu ni Ajjeesu Sababa kanaaf Rakkoon Hamaan jiddutti Uumamee jira: kanaafuu
Ilmaan Biyyaa Lola kana Keessatti akka hin hirmmaanne: Mootummaan Bilstiginnaa Lola kana Atattamaan yoo dhaabuu baate ammas Lubbuu Lammiilee hedduu wal nyaachisee Seenaan Badaan Biyya Tana keessatti Galmaa’uuf deemaa jira: keessattuu warri kuush Lola kana Keessatti in hirmaatinaa
Related


text:
Dhama’iinsa-Kutaa 2ffaa
4.Daraara ummataa Musliima irra gahaa jiru- Bombiin yommuu halkanii guyyaa ummata Musliima irratti roobu, shakkii fi dhama’iinsi nama haguuga. Tokko qabeenyan yoo machaa’u gariin immoo boombii fi beelan dhumu. Gariin baay’iinna qabeenya irraa kan ka’ee haalaa dhabuun daangaa Rabbii darbuu fi ilma namaa cunqursu gariin immoo wanta nyaate uffatu dhaba.
Gaafiwwan kunniin mataa namoota naaneessaa fi akka Islaama shakkanii fi irraa garagalaniif karaa banaa jiru. Gaafiwwan suniis, “Musliimonni namoota Rabbiif bulaniidha. Erga isaan Rabbiif bulanii, Inni maaliif cunqursiitota harka irraa hin qabu? Sirumaa cunqursiitonni qabeenya guddaa walitti tuulu fi jireenya gaarii jiraatu. Mee ilaali Ameerikaa jireenya ummanni ishii jiraatan! Kaafironnii Rabbitti kafaranii osoo jiranu qabeenya akkanatti itti gadii dhangalaasa. Muslimoonni immoo daraara fi gadadoon dhumaa jiruu. Kunii maalii, naa hin galle.” Jechuun meeqa kamtu dhama’aa jira. Seera, tooftaa fi ogummaa Rabbii kan hin beekne gubbaa ilaale dhama’a.
Gaafii armaan olii osoo hin deebisiniin duratti jalqaba mataa keenya sakatta’u qabna. Gaafiin armaan olii fi kan biroo deebii kan argatan Qur’aana irraayyi. Yoo Qur’aanatti dhihaanne gaafiwwan mataa keenya naannessaniif deebii gahaa arganna. Kanaafi Qur’aanni hayyama Rabbiitin fayyisaa qalbii kan jedhameef. Qur’aanni wanta hunda haguuge kan of keessatti qabateedha.
Gara deebitti yoo seennu dhugumatti Musliimonni yeroo ammaa Rabbiitti bulaa jiruu, shari’aa (seera Islaamatiin) bulaa jiru? Qur’aana fi sunnaa heera ofii godhatanii itti bulaa jiru moo heera nam-tolchetti bulaa jiru? Rabbiin waqqasuu fi Islaama shakkuun dura daangaa nuti darbinee fi badii raawwataa jirru mee haa ilaallu. Kanaafu miidhaa fi daraaran ummata Musliima irra gahaa jiru sababni guddaan tokko qajeelfama Rabbii fi sunnaa Ergamaa Isaatirraa garagalanii karaa biraa hordofuudha. Yeroo kana Rabbiin adabbii irraa jalaan namatti buusa.
“Jedhii ‘Inni (Rabbiin) adaba (azaaba) gubbaa keessan irraa yookiin miila keessan jalaa isin irratti erguu yookiin garee haala taataniin isin walitti makee garii keessan lola garii dhandhamsiisu irratti danda’aadha.’ Akka isaan hubataniif jecha akkamitti keeyyattoota akka ibsinu ilaali.” suuraa Al-An’aam 6:65
Aaya tana yommuu ilaallu seena keessatti fi yeroo amma gareen tokko gareen biraa miidhaa fi cunqursaa akka dhandhamsiisa jiru ni agarra. Ibidda lolaatin wal fixaa akka jiran ni ilaalla. Kanaafu yommuu gareewwan ibidda lolaatin wal fixan dhama’uu fi haqa Islaama shakkuu hin qabnu, aaya armaan olii ilaalun gahaadha.
Gaafi cunqursitonni jireenya toltuu fi mi’ooftu jiraata jiruu jedhuuf immoo- namoonni yeroo baay’ee osoo damma fi summii walitti makanii itti kennanii dhuguu irraa duubatti hin deebi’an. Summii qabeenyi qabduu osoo hin beekin ‘Rabbiin akkanatti isaanitti gad dhangalaase gara biraatin Musliimonni jireenya dararaa jiraatu.’ Jedhu. Afachu namoonni kunniin qabeenya kana summii waliin isaanitti akka gadi dhangalaase sirritti hin hubatanii! Ummanni Ameerika jireenya akkamii akka jiraata jiran mee ilaali. Dhiphinni fi of galaafachuun hojii isaaniti. Rabbiin qabeenya kanaan isaan adabuuf itti gadi lakkisa. Kan aqlii qabduu hoo qabeenya Rabbiin akkanitti itti gadi füruu isaan waan jaallate sitti hin fakkaatinii hubadhu.
“Qabeenyi isaaniiti fi ilmaan isaanii si hin ajaa’ibsiisin. Dhugumatti, wanti Rabbiin fedhu jireenya Addunyaa keessatti isheedhaan (Qabeenya fi ilmaanin) isaan adabuu fi kaafiroota ta’anii lubbuun isaani bahuu fedha.” Suuraa At-Towbaa 9:55
Kasaaran kana caalu maaltu jiraa? Addunyaa irraa kaafira ta’anii boqochu caalaa kasaran biraa ni jiraa sila? Gonkumaa hin jiru. Kanaafu qabeenya fi ilmaan isaani dinqisifachuun maaliif dhamanaa osoo isaanif adabbii ta’ee jiru? Dhumti isaani yoo hin towbatiin addunyaa fi aakiratti kasaara hamaadha. Baay’inna qabeenya isaani ilaalun qananii guddaa nu bira jiru kan isaani kan caalu tufanna. Qananiin Islaama caalu ni jiraa sila?
Seenaa irraa mee hubadhu wanta Qaarun fi fakkaattonni isaa ta’an. Rabbiin qabeenya itti gadi fure ergasi tasa qabaa hamaan isaan qabe.
Yommuu namoonni daangaa Rabbii darban, gara Isaa deebi’anii araaramaa akka kadhatanii fi towbaa godhaniif hiyyummaa, rakkoo, dhukkuba fi kan kana fakkaataniin isaan qora(mokkora). Kana akka barnootatti fudhatanii deebi’uu yoo diidan wanta isaan barbaadan itti gadi fura. Ergasii qabaa hamaan isaan qaba. Kuni seera Rabbiiti. Namni seera kana hin beekne dhugumatti ni dhama’a, haqa Islaama shakka. Rabbiin seera kana haala kanaan ifa nuu godha. (Ilaali Al-Qur’an suura Al-An’aam 6:42-45)
Cunqursiitonni yommuu daangaa darban Rabbiin akkanumatti cal’isee isaan hin ilaalu. Yeroo kennaaf. Ergasii qabaa hamaan isaan qaba. Fakkeenya cunqursitoota kan ta’e Fira’oowni maal akka ta’ee mee haa ilaallu.
“Rabbiin waan miidhaa hojjattoonni (Zaalimonni) raawwatan irraa dagataa ta’uu hin yaadin. Kan Rabbiin isaan tursiisuuf guyyaa isa keessa ijji sodaadhan bobaastudha (Guyyaa Qiyaama). [Gara waamichaatti] fiigaa mataa isaani kan olkaasan ta’anii [ijji isaani olkaati]. Ijji isaaniis gara isaaniitti hin deebitu. Qalbiin isaanis duwwaadha.” Suuraa Ibraahim: 42-43
Muslimoonni hanga fedhen osoo Rabbiin sodaatanii fi qajeelfama isaatti bulanii osoo isaan hin qorre (hin mokorre) Rabbiin hin dhiisu.
“Sila namoonni ‘Amanne’ jechuudhaan odoo hin mokkoramiin dhiifamu yaadu? Dhugumatti,Nuti warra isaanin duraas mokkorre jirra. Dhugumatti Rabbiin isaan dhugaan amanne jedhan beekuf jira,sobdootas beekuf jira.” Suuraa Al-Ankabuut 29:2-3
Rabbiin warra dhugaan amanee fi sobaan amane osoo hin mokkoriinin durattu ni beeka. Namootatti ifa isaan baasuf qormaata itti buusa. Ergasii wanti dhokataan keessaa ummataaf ifa ta’a. haala kanaan sobaa fi dhugaan addaan baha. Ilmi namaa yommuu qoramuu ciminnaa fi jabeenya argata. Osoo qormaanni jiraatu baase silaa laamsho ta’ee hafa.
5.Ummama gareewwan adda addaa– dhama’iinsi fi shakkiin yeroo ammaa namoota haguuga jiru uumamma gareewwan adda addaati. Tokkummaan hawaasa tokkoof ciminna guddaadha. Diinni salphatti isaan hin injifatu. Karaan salphaan dinni ittiin nama injifatu tokkummaa hawaasa bittineessu fi gareewwan adda addaa uumudha. Oduu durii waa’ee sangoota sadanii waliin jiraacha turan warabeessi akkamitti akka isaan hundaa nyaate fixe ni beeknaa mitii ree? Waraabeessi sadan isaani bakka tokkotti nyaachu akka hin dandeenye yommuu hubatu tokko tokko irratti diina gochu eegale, ofirraa ari’aa jedhe itti hasaase.
Diinni namaas akkanumatti nama nyaata. Sababni yeroo ammaa ummanni Musliima humna dhabeef baay’innaan xiqqaa waan ta’aniif osoo hin ta’in tokkummaa waan dhabaniif. Gareen gareen wal qoodun addaan bittinaa’an. Maqaa Musliima jedhu dhiisanii maqaa garagaraa ofitti maxxansu. Diinnis wanti barbaadu kana. Sababa kanaan dhama’iinsi fi shakkiin nu haguuga jira. Sababni uumamni gareewwan kanaa baay’ee haa ta’uuyyu malee muraasni isaani kanarraa burquu danda’u:
Qur’aana sirritti hubachuu dhabuu– fakkeenya kanaaf kan ta’an kaarijoota. Kaarijoonni baay’een isaani warra baadiyaa kan turaniidha. Barnoota amantii sirritti hin arganne. Yeroo ammaas gareewwan kaarijoota fakkaatan kan akka ISIS sababa Islaama sirritti hubachuu dhabuutin uumaman baay’eedha. Gareewwan kunniin hordoftoota amantii biroo caalaa Muslimoota irratti miidha geessaa jiru.
Kaayyoo diina galmaan gahuu fi haafa’iinsa addunyaa- diinni wanta xiqqoo afaan isaan buuse Islaama fi Muslimoota miidhuf gareewwan tattaafatan lakkoofsa hin qaban. Akka fakkeenyatti garee Ahbaash gara biyya keenyatti seene hubachuun gahaadha.
Garaagarummaa yaada– yaada xixxiqqoo irratti wal danda’u dhiisanii diina ta’uu fi gareewwan adda addaa uumaa adeemu.
Gareewwan kanniin yommuu ilaallu fi dhama’iinsi fi shakkiin yommuu nu muudatu furmaanni keenya maaliiree? Namni yommuu qajeelfama Rabbii fi sunnaa Ergamaa Rabbii (SAW) faallessu Rabbiin wanta inni filate irratti isa hambisa.
“Namni erga karaan sirriin ifa isaaf ta’ee booda Ergamaa Rabbii faallesseefi karaa mu’umintootan ala hordofe, karaa inni filate irratti isa dhiisna. Jahannamis isa seensifna. Deebiin waa fokkate.” Suuraa An-Nisaa 4:115
Kanaafu Ergamaa Rabbii faalleessun dhuma kanaaf nama geessa.
Furmaanni keenya dhama’iinsa fi jallinna keessatti liqimfamne hafuu osoo hin ta’iin karaa salphaa fi ifaa hordofuudha. Innis Qur’aana fi Sunnaa Ergamaa Rabbiiti. Warroota karaa kana hordofan ni qabanna, warroota karaa kana irraa daban immoo irraa fagaanna. Aadaa fi bartee keenya kan Islaama waliin hin deemne achi ganna. Kana kan milkaa’innatti nu geessu.
“Dhugumatti kuni karaa Kiyya isa qajeeladha, isa hordofaa. Karaa Rabbii irraa isin baasanii karaa hedduu hin hordofinaa. Inni(Rabbiin) kana akka muttaqoota (warra Rabbi sodaatan) taataniif isiiniif dhaama.” Suuraa Al-An’aam 6:153
Kanaafu karaan qajeelaa fi salphaan karaa Qur’aanatii fi karaa Ergamaa Rabbiiti. Tokko addaan baasanii hordofuun hin danda’amu. Lamaanu wal qabatu. Hadiisni hin barbaachisu warroonni jedhan kana haa beekan.
Kanaafu yoo Qur’aana fi hadiisatti maxxanne shakkii fi dhama’iinsan hin haguugamnu. Karaa sirrii irra akka jirru ni hubanna.
6.Sodaa fi shakkii sheyxaanni namatti darbuu– sheyxaanni jallinnatti nama harkiisu yommuu barbaadu sodaa, shakkii, dhama’iinsa, duubatti harkifachuu (laamsho ta’uu), fedhii daangaa hin qabne (overzealous) fi kkf namatti darba. Inni nama jallisuuf boqonnaa hin qabu. Kallatti afuuriin namatti deema. Fedhii jala deemu fi addunyaa akka jaallatan, Aakiraa immoo akka dagatan nama taasisa. Haqa soba, soba haqa fakkeesse namatti mul’isa. Islaama akka adutti ifa ta’e shakkii namatti darbuun nama dhamaasa. Amantiwwani fi karaalee sobaa Islaaman ala jiran dhugaa fakkeesse namatti mul’isa.
Ammas shakkii fi dhama’iinsa sheyxaanni namatti darbuu jala bahuuf gara Qur’aana deebi’uu, du’aayi fi zikrii gochuudha. Yommuu Islaama qabattu fedhii olbobeessun daangaa akka darbituu fi namoota akka tufattu si gochuu danda’a. Imaam ibn Al-Qayyim (Rabbiin rahmata isaa haa godhuu) kana nu mirkaneessa. “Yommuu Rabbiin wayiti nama ajaju sheyxaani karaa lamaan nama gowwoomsa. Yookaa namticha laamshoo(dadhabaa) taasisu fi hojii gaggaari akka hin hojjanne godhu yookiin immoo dhaadhessuu fi daangaa akka darbu gochuun sheyxaanni nama gowwomsa. Dhugumatti amantiin Rabbii nama dadhabaa fi daangaa darbu jiddutti madaallamaadha akkuma sulula gaarren lamaan jiddu. Namni ajaja Rabbii irraa laafe fi duubatti harkifate,ajaja san qisaasse jira. Namni daangaa darbees ajaja san qisaasse ykn balleesse jira. Kan jalqabaa daangaa xiqqaa (minimum limit) guutu dhiisu isaatin. Kan lammataa immoo daangaa ol’aanaa (maximum limit) darbuu isaatin ajaja qisaasesse/balleesse jira”
Kanaafu sheyxaanni dadhabinna, sodaa fi shakkii nutti darbuun kaayyoo keenya irraa duubatti nu harkisuu hin qabu. Akkasumas fedhii keenya garmalee kakaasun akka of tuullu fi daangaa darbinu nu gochuu hin qabu. Sheyxaanni haala kanaan fedhii garmalee namatti kakaasun nama jallisa. Yoo beekumsi xiqqoo ta’ee waa hundaa waan beeku itti fakkeessa. Aalimota fi namoota gurguddoo akka hin dhageenye nama taasisa. Namtichi beekumsa xiqqoo qabuun fatwaa kennuuf carraaqa. Haalli kaarijota kana. Nama Musliima ta’ee cubbuu waan hojjateef kaafira jedhuun.
Falli keenya yeroo hundaa sheyxaana irraa eeggamuuf Rabbiin kadhachuu qabna. ‘Yaa Rabbii akkuma gabroottan kee gaggaari sheyxaana irraa tiksite nullee tiksi. Karaa qajeelatti nu qaleelchi’ Jechuu qabna. Rabbiin daraara fi gadadoo hawaasa Musliima irraa haa kaasu.Nasrii (Injifannoo) nuuf haa fidu. Inni dhugumatti Dhaga’aa fi waa hundaa irratti Danda’aadha.
Alhamdulillah Rabbil Aalamiin. Har’aaf waa’ee dhama’iinsa asirratti xumurra. In sha Allah hanga torbaan mata duree biraatin walitti deebinutti Assalamu aleykum wr wb.


text:
Kijibdu OPDO Lema Megersaa Afaan damaa, mee waan jedhu dhagefadhaa.
Kuni bayy’ee nama gadhisisaa garruu waalegayii kana gubati OPDO kabbiinotafi daldalotaa Walsoo an’argamee. Lema Megersaa gorsaa Aby Teshayee irraa egaa fudhatee boda amaa gadhii bahe soba isaa dabarsaa jirraa. waan Lema jecha jirruu
Tigrayti Konkolataan gubamee beekaa
Biyaa Amarati konkolataan gubatee beekaa jechunsa an nama gadhisissu dha. An nadhibuu Tigray qabeenyaa Oromo samtee biyaa ishi akaa Auropati gudiifatee wajiin compari gochu isaa walalummaa dha Oromo garbuma jala eso jirrtuu akkanati odeesunsaa an nama dhiibuu dha. Oromon waga 27 tokkole dandiin an qabeenya Oromo an itin samammuu malee saba gabba demee daldalata jirruf tokolee hjn’ojjatamnee, kana beekaa garu Gibiraa gidiraa wayanee kafalaa jetee an akka saree maretee oli gadhi katu OPDO ergmatuu Tigrayti.
Dhugaan jirru garu Lema Megersaa Afaan isaa damaa diibatee maqaa Misomatin, Economy Revolutionii, Dhakaa sobatin an wayanee ango irraa tursisuuf alkanif guyyaa an ojjatuu dha malee dhalaga waan tokko Lema Negersaa Oromo dhaf ojjotaa jetaani yeroo kesaan hinfixiinaa.
Lema Megersaa eso beekee Sabni ojjatee Gibiraa diiduu qaba malee akamitii suuki cuufaa jedhee an-nama sobu dha, anjiirru garu agazinifi OPDOn waraa Gibiraa hin’kafalee mana hidhatii Oromiyaa eddo tokko tokkon guraa esso jirtuu yaa waqayoo maale jeena ? kuni an nati fakkatuu Lema Megersaa wayanee irraa gorsaa fudhatee amaas an Oromo gowomsuu yaaluu dha Yaa Oromo dammaaqi.
Gorsaa Lema Afaan damaa, Soba nama kana Sabni akkaa tokkolee hinfudhanee
Akeekachiisnaa.
Galatomaa !
Qabsoo Oromo ciimee itifufufaa !
Via Biqilaa Biyyaa
J/A/Umar Umar Suleyman . Akkas taanaan dubbattiin,biyyuma keenna ree gubbatti, wanni galee haa galu,kuma dhiisi dunbulloo siin kafalu. Jedhe ormoon barana. Hintuqina waatu bada ittii dhiisa jarana hin baddani barana.


text:
Uncategorized
Sa’aad Hariirii gara Lubnaan deebi’e
Muummicha Ministeera Lubnaan kan ture Sa’aad Hariirii, torbaan lama dura Sa’udii irraa taayitaa isaa gad lakkisuueega beeksisee booda, biyyoonni lamaan waldhabbii siyaasaa hamaa keessa seenuun isaanii ni yaadatama.
Sa’aad Hariiri guyyota sadihiin dura Riyaad irraa gara Faransaay imaluun prezadaantii biyyattii waliin kan walargan yoo tahu, Isniina kaleessaa ammoo Kaayiroo keessatti Prezdaant Abdul-Fattah Al-Sisi waliin eega mari’atee booda halakan edaa gara Beeyrut deebi’e.
Mootummaan Lubnaan muummicha ministeera biyya isaa Sa’aad Hariirii, Sa’udiin fedhii isaatiin alatti biyya isii keessatti uggurte jechuun kan himataa ture yoo tahu, mootummaan Sa’udii ammoo ni waakkate.
Sa’udiin gama isitiin Iiraan garee Hizbollahtti fayyadamuun dhimma biyyota arbaa keessa seenuudhaan naannicha jeeqa jirti jechuun kan himattu yoo tahu, kanuma hordofuun guyyoota lama dura gaaffii S’udiitiin dhabbanni gurmuu biyyoota Arabaa wal gahii ariifachiisaa yaameen Iiraan kan balaaleffate tahuun ni yaadatama.


text:
ONN: Waxabajjii 29,2018-Lixa Shawaa Gudar
========================
Warraaqsa Biyyaalessaa Oromiyaa FXG guyyaa har’aa Godina Lixa Shawaa magaalaa Gudaritti geggeessamee dha.
Gaaffiin Oromoo gaaffii abbaa biyyummaa ti!, Jijjiiramni dhufe jedhamu jijjiirama kijibaa ti!, Bulchitootni guutummaatti nu irraa haa ka’an!, Yakkamtootni seeratti haa dhihaatan kan jedhuu fi kkf dhaadannoolee garagaraa dhageessisuun diddaa qaban mul’isaniiru.
Gowwoomsaa fi waliin dhahiinsaan qabsoo Oromoon dhiiga isaa itti lolaasee, lubbuu itti wareegee asiin gahe butachuun dantaa gara biraaf oolfatuun kan hin danda’amne ta’uu ummatni Oromoo/Qeerroon Bilisummaa Oromoo Oromiyaa cufa keessatti bifa adda addaan bahee mormii kana irratti qabu dhageessifachuun itti fufeera.
Warraaqsa Jijjiirama Bu’uuraa Dorrobe Gatachiisuuf Duula Godhamu Callisnee Hin Ilaallu Jechuun ABOn Waxabajjii 25,2018 Ibsa Baasuun Isaa Kan Yaadatamuu Dha.


text:
Akaam, galatoomi caqasuu dhaaf, kuni Oduu Siouxland Public Miidiyaa Oromiffan Anii Fatiya.
Bakkeen dhukkuba itttisanii fi hordafan har’a akka jedhanitti nama talaali hunda fudhateef haguugi fuula fudhatani deeman yookin fayyadaman hundattu haguugi fuula akka dhiisu danda’an himan.
Seerri haaroyni ammas bakka namni walitti qabamuu bus, plane, hospital, mana hidha, fi warra ala galuu keessati haguugi fuula akka godhatan kan godhamaniidha, garuu bakka dalagaafi maneen barumsa irra deebiani seera banuu akka dan’an himan.
Ammati talaalin Pfizer’s kan Covid-19 nama umriin isaa wagga 12 fi sanii ol tae kan kennamu jalqabe akka tae himan. Doctor Iowa akka jedhanitti warrii gariin gaafa akka qaban ibsanii jiru. Dr. William Ching pediatric hospitalist kab Unity Pointy Health St. Luke’s hospitala Cedar Rapid keessa dalagu hime jira. Haga inni talaalichi fayyaadha jedhette, ijoole baayen fudhatani jiru. Akka jedheti, ijoole sochii isaani kan qaraatti akka deebian himan. Akka innijedhetti ijoolen talaali corona virus kan fudhatan, virus kan hin qabamne yoo tau akkasumas midhaa baayele hin qabu.
Deparmantiin hospitaala Iowa har’a akka gabaasanitti guyyaa namni corona virus due 5 yoo tau haarawa kan qabame ammo 305 akka tae himan.
Woodburry County keessati namni guyyaa har’a qabame 3 dha.
Barataa University Iowa Mollie Tibbetts kan ajjeese jedhame himattame irrati ummani himannaa akka dhaqanii hordafuu danda’an himan, garuu qaamani miti jedhan. Sababa Covid-19 irra hordafuudha abaan murti Joel Yates akka jedheti ummanni fi warri miidiya sababa dhukkuba kanaa mana murti Cristhian Bahena ti akka hordafuu hin dandeenne hime.
Garuu warri oduu himu camera fagoo kan jalqaba irraa hanga dhumaati mullisu ummani internaati fi television akka laaluf akka qopheesu danda’an himan. Rivera guyyaa wiyaxata himannaa ajjeecha tokkofaadhad kan dhihaatu jedhee niyaadama jedhan. Barataa University Iowa kan tae bara 2018 manaa isaa Brooklyn Iowa fiigichaaf bahe kan achumaan dhahameedha.


text:
Mootummaan Dargii kan itti kufee fi Ehaadeg taayitaa itti qabate, Caamsaan digdamni Itiyoophiyaa keessatti qophii adda addaan ayyaaneffamaa jira.
Waggoota digdamii shanan dabran keessatti paartiin isaanii dameelee adda addaatiin milkaa’ina galmeessisuu isaa dubbatan, Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, Obbo Hayile-maariyaam Dessaalegni. “Kan argamsiisuufis wareegama ol’aanaa tu baafame. Qabsoo hadhaawaa keessa darbame,” ka jedhan, Obbo Hayile-maariyaam, injifannoolee guguddoo galmeeffaman jedhanis ennaa ibsan, tokkoffaa, Caamsaa 20 irraa jalqabee jijjiirraan bu’uraa murteeffame tokkoffaan biyyi keenya dinagdee ganaa walabaa yokaan kaappitaalistii akka qabaattu taasisuu akka tahe ibsanii kanas itti milkoofnee jirra” jedhanii jiran.
Ka biraan hawwii fi fedhii sabaa fi sab-lammootaa guutuuf sirna dimookiraasii paartii tokkoo ol of keessaa qabu ijaaruudhaanis ka milkaa’an ta’uu dubbatan.
Hoogganoota paartiilee mormituu keessaa tokko ka ta’an, dura-taa’aan Koongiresa Federaalawa Oromoo, Dr. Mararaa Guddinaa garuu, “mootummaa fi namoonni xiqqoon mootummicha irraa dantaa addaa argatan, wanna adda addaatti milkoonee irra jedhan iyyuu, uummatni bal’aan miliyoona hedduutti lakkaawamu rakkoo hamaa keessa jira” jechuun, waggoota digdamii-shanan bulchiinsa Ehaadeg qeeqan.


text:
Ibsa Ejjennoo Minseensota ABO Konyaa Oromia-Minnesota.
[SBO – Onkoloolessa 13,2020] Kallachi Qabsoo Bilisummaa Ummata Oromoo, ABOn balaa Oromoo fi Oromiyaa akkasumas Biyyattii waliigalaa irratti aggaammate ilaalchisee furmaata Siyaasaa yeroo irraa yerootti dhiheessaa as ga’uun ni yaadatama.
Haalli kun hammaataa dhufee daranuu Biyyittiin mootummaa seerawaa (legitimate) dhabuun baadii caalaatti Biyyicha geessaa waan dhufeef badii kana hambisuuf yaada Mootummaa Ce’umsaa sadarkaa Oromiyaatti hundeessuu ibsuun Ibsa baasunsaa ni beekama.
Kana irratti hundaa’uun Miseensotni ABO Konya Oromia-Minnesota gaafa Onkloloolessa 11, 2020 walgahii idilee irratti ballinaan mari’atuun tattaaffii Dhaabni Keenya ABOn mootummaa ce’umsaa utubuuf humnoota siyaasaa Oromoo walaba ta’an waliin hojjechaa jiru milkeessuuf dirqama kanas ofitti fudhannee ibsa deggersa baasnee jirra.
Kanas milkeessuuf qajeelfama caasaan dhaabaa sadarkaa hundaan nuuf dhaamu hordofnee caasaalee ABO Biyya alaa fi Biyya keessaa waliin ta’uun akka deeggarruu fi dirqama nurraa eegamu mara bahachuuf qophii tahuu keenya irra deebinee ibsina.
Ummatni Oromoo boqonnaa amma irra geenye kanaaf akka of qopheessuu dhaamaa, Sabaa fi sablammoonni Mirgi isaani guutummatti akka kabajamuuf yaada Furmaataa Mootummaa ceehumsaa hundeessuuf ABOn labse cinaa dhaabbatanii tumsa barbaachisu akka godhaniif waamicha keenya goonaaf.
Dirqama seenaa Ummatni Oromoo fi ABOn ofitti fudhatan milkeesuun dirqama addaa waan gaafatuuf akkuma asin olitti tuttuqne Caasaleen ABO Biyya alaa fi Biyya keessaa harka wal qabannee adeemsa kana itti fufuuf miseensotni ABO Konyaa Oromia-Minnesotatis deeggersa keenya ibsa ejjennoo fi kutannoolee asin gaditti tarressineen mirkaneessina.
1. Mootummaan ce’umsaa Oromiyaa Utubuuf murti dhaabni keenya ABOn godhe deeggeraa fiixa bahiinsa isaatiif waan barbaachisu maraa ni gumaachina.
2. Jaarmiyaalee fi hunootni Siyaasaa Oromoo walaba ta’an martinuu waamicha Jaarmiyaa Oromoo angaftichaa fudhatuun Biyyi kan waloo ta’uu hubatuun deggersaa guutuu kennuun akka qooda isaanii bahan ni hubachiisna.
3. Hawaasni Oromoo, Hayyootni Biyya keessaa fi alaa, Abbootiin Gadaa, Haati Siiqqee, Qeerroon Oromoo fi Ummatni keenya martinuu Alaa fi keessan harka wal qabatee Mootummaa Oromiyaa ijaarrachuu irratti gahee isaanii akka bahan gadi jabeessinee dhaammachaa nutis qaamoolee hunda waliin of qusannaa tokko malee hojjechuuf waadaa galla.
4. Ummatootni Itoophiyaa akkasumas Sabaa fi Sablammoonni cunqurfamoon Biyyittii kanneen Oromoo waliin hiree fi seenaa walfakkaataa qaban kamiyyuu yaada, nagaa fi tasgabbii umuuf akeekkatame kanaaf akka tumsaan waamicha keenya dhiheessinaaf.
5. Humnootni Siyaasaa Biyyattii keessa socho’an,Gamtaan Afrikaa fi Hawwasni Adunya martinuu akeekni mootummaa Ce’umsaa ABOn wixiname nagaa fi tasgabbii waligalaatiif murteessaa ta’uu hubatanii deeggarsa feesisu hundaa kara diinagdee, qabeenya, gargaarsa nageenyaa fi kan Diplomaasii akka kennan gadi jabeessinee dhaamna.
Injifannoon Uummta Oroomf!
Mootummaan ce’umsaa Oromia wabii nagaa fi tasgabbii waigalaati!!
Konya ABO Oromia – Minnesota
Minneapolis/Saint Paul Minnesota
Onkoloolessa 12, 2020
Related


text:
(Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo, Mudde 13,2018, Finfinnee Oromiyaa) Yeroo garaa garaatti nagaan uummata Oromoo deebi’ee, mirgi namoomaa uummata Oromoo fi saboota cunqurfamoo impaayera Xoophiyaa akka kabajamuuf karaa nagaa sagalee dhageessisuun gaafachaa turree ittis jirra.
Nuti Qeerroo Bilisummaa Oromoo akeeka uummata Oromoo utuu hinsharafamin qabee kan jiru ABO dhaan hogganamnee qabsoon gochaa turre karaa nagaa rakkoon Oromoo fi saboota Cunqurfamoo impaayera biyyattii akka furamuuf gaafachuu ture.
Akeeka nagaa booreessuu, jeequmsaa fi goolii garaa garaa uumaanii biyya hokkora maayii hinbaafne keessa galchuu qaama qabatee adeemu kamiin dura dhaabbachuudhaan, bifa haqaaf seeraan qaamni dirqama qabu nagaa uummataa akka bakkatti eeguuf gaafachuu ammas itti fufnee jiraachuu keenya ibsina!
Nuti Qeerroo Bilisummaa Oromoo kaleessas ta’ee har’as wanti nagaa caalu hinjiru jennee amanna, boriifis nagaan bu’uura jiruuf jireenya saba tokkoo ta’uutti Qeerroon Bilisummaa Oromoo nii amana. Qaama nagaa uummata isaa nagaa uummata Oromoo booreessuuf ammoo dhiifama tokko gochuuf akeekas ta’e ajandaa qabatee hinbeeku. Uummatarratti lola labsuunis ta’ee, saboota daangaa walitti buusanii bu’aa siyyaasaa argachuuf qaamootni haloolamanis ta’e qaamotni hojiitti jiran kamuu hatattamaan dhaabbachuu qabu. Uummatni keenya kallattii maraan jeeqamuun irra hinjiraatu! Ajjeechaan nurraa haa dhaabbatu! jennee kan gaafannuuf deebiin ajjeechaa babal’isuufii jeequmsa heddummeessuu ta’ee bakka jirutti, biyyattii hokkora hinbarbaachifne keessa galchuun kisaaraa hammaataaf saaxiluu ta’uutti cimsinee amanna jechaa turre ammas irra deebiin jenna. Nagaa boora’eef gafatama kan qabu qaama nagaa booreessaa jiru kan lola kallattii afuriin uummatarratti banamee jiru callisee ilaaleef, waraana uummatatti banee jiru ta’uu uummata hubachiifna!
Jeequmsi uummataa, karaa Bahaa Oromiyaa maqaa Liyyuu Hayilii Sumaaleen, Karaa Lixaa Oromiyaa maqaa Liyyuu Hayilii Gumuziif uummata Gumuziin, Karaa Kaaba Oromiyaa maqaa humna hidhatee jiru Affaariin, akkasuma karaa Kibbaa uummatoota sabaaf sablammii daangaarraan, duuchaatti saboota naannoo Oromiyaa daangeessan mara uummata nagaa Oromootti duulchisanii araddaa fi qe’ee keenya mancaasanii biyya keenya Oromiyaa boolla badiisaatti darbachuu caalaa wanti Qeerroo Bilisummaa Oromoo mufachiisu hinjiru. Maqaa adamoo Waraana Bilisummaa Oromoo WBO jedhuun uummata nagaatti raayyaa ittisa biyyaa bobbaasanii waraana uummatarratti banuun kallattii maraan sochiin godhamaa jiru hattamaan haa dhaabbatu. Qeerroo Bilisummaa Oromoo akeka nagaa buusuu fi qaama mirga namoomaa fi mirgoota dimokiraasii akkasuma mirgoota uumamaan qabnu nurkaa sarbu dura dhaabbachuu ammas taanan itti fufee jiraachuu uummatasaa bal’aaf nii ibsa!
Nuti Qeerroon; qaamootni ajjeechaa gara jabinaa raawwataa jiran seeratti akka dhiyaatan gaafachaa akkuma turre yakkamaan seeraaf heera biiyyattiin akka gaafatamuu qabu gaafachuu cimsinee itti fufnee jirra. Ajjeechaa uummata isaa Oromoo irra gahu balaaleffachuuf dirqama Oromummaa, ilma/intala uummatichaa kan jilba abbaa Oromoo fi gadameessa haadha Oromoo keessaa bahe bahachuuf eenyuun olitti gaddi itti dhagaa’amuufi daangaa gaddaa fi bohichaa Oromiyaatti gochuuf kan duriin olitti of ijaaree warraaquuf, nagaa fi tasgabbii biyyattii keessatti karaa nagaa fi naamusa qabuun fiduuf qabsoo jabaa gochuuf akka muratee jiru Qeerroo Bilisummaa Oromoo ni ibsata!
Waan ta’eef qaamota nagaa fi tasgabbii uummataa hunkuranii ajjeechaa fi dararama uummata isaa Oromoo fi saboota cunqurfamoo irraan gahan cimsee hadheeffata, nii balaaleeffatas. Nuti Qeerroo Bilisummaa Oromoo kaleessas akkuma uummatni keenya nageenyisaa hongaa’uun nu mufachiise, har’as boris nagaan uummataa boora’uun eenyuun olitti kan nu dhukkubsu ta’uu uummata keenya kabajamaa Oromoofis diinaafis himuu feena. Nageenyi uummataa mirkanaa’ee yakkamaan seeraaf akka laatamus daddaballee gaafanna!
Injifannoon uummata Oromoof
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Mudde 13,2018
Finfinnee Oromiyaa.


text:
Waliigalaa
Unkaan galmee barruu ykn wardii too'annoowwan unkaa garagaraa qabu. Yoo unkaa fuula saphaphuutif uumte, dhimmamaan interneetirraan deetaa erguuf deetaa galchuu dandeessa. Deetaan unkaa too'annoowwan unkaa irraa URL ifteessun gara kaadimaa dabra akkasumas kaadimarratti adeemsifama.
Maqaa
Maqaa unkaa ifteessi. Maqaa kun unkaaunkaa naanna'aaadda baasuf gargaara .
URL
URL deetaan unkaa dhumatee akka darbe ifteessa.
Goodayyaa
Galtee goodayyaa URL fe'amaan itti argamu ibsa
Gosa tamsaasa
Tooftaa unkaan odeeffannoo dhumate itti dabru ibsa.
Toftaa "Argatuu" fayyadamii, deetaa too'annoo hundaa akka jijjiirama naannotti daddabra. Gara URL unkaa keessatti siiqsama "?Too'annoo1=Qabiyyee1&Too'annoo2=Qabiyyee2&..."; arfiin diraa sagantaa kaadima fudhataarra sakatta'ama.
Toftaa "Dirbaasi" fayyadamuun, galmeen qabiyyee unkaatirraa uumaman gara URL iftaa'etti ergama.
Ergama lakkaddeessuu
Gosa deetaa dabarsaa lakkaddeessuu ifteessa.
Dabarsa deetaa odeeffannoo too'annoo
Weyta unkaa erginu, Too'annoowwan mara LibreOffice keessatti argaman itti xiyyeessuu danda'a. Maqaa too'annoo fi gatii walgitaa, yoo argame, ni daddarba.
Gatii kamtu dhimma tokkoon tokkoo daddabra dhimmaWhich values are transmitted in each case depends on the respective control. For text fields, the visible entries are transmitted; for list boxes, the selected entries are transmitted; for check boxes and option fields, the associated reference values are transmitted if these fields were activated.
Akkamitti odeeffannoon kun toftaa dabarsa fi lakkaddaa filamerratti hundaa'ee daddabarsa. Yoo toftaa argatuu fi lakkaddeessa URL filame, fakkeenyaaf, gatii cimdii unkaa keessaa  =  ni ergamu.
Too'annoowwan dabalataan HTML keessatti yaadaaman, too'annoowwan LibreOffice hayyama. Kana yaadatuu qaba, dirreewwan dhangii lakkoofsa murtaa'aa, gatiiwwan mul'atoon hin daddarban garuu dhangiiwwan durtii dhaabbataa caala. Gabateen asiin gadii kan agarsiisu akkamitti deetaan too'annoo murtaa'an LibreOffice itti daddarba.


text:
Oromoo Baabbilee
Oromoo Baabbilee, Baabbilee Qalloo Barentoo Oromoo Ummata oromoo kan Naannawa Hararii f Dangaa Naannoo Soomaalee Qarqara Jiraatuudha. Gosoonni beekkamoon Anaa fi Naannawa kana jiraatan Maayaa,Madigaana,Maaruu,Sirbaa,Goonaa fi kkn fakkaataniidha.
Aanaan baabbilee godina Harargee bahaa naannoo Oromiyaa keessatti argamti maqaan baabbilee ja'amuu kuniis kan moggafameef tokko ilmaan oromoo baabbilee qalloo ja'amurrahii.
Aanaa baabbilee kibbaa fi bahaan naannoo somaaleetiin dangeeffamtii dhihaanis fadis kaabaaniis immoo gursumiin daangeeffamtii baabbileen naannoo oromiyaa taatee magalaa naannoo lama giddutti argamtuudha naannoo Harariiti fi naannoo Soomalee.
Akka bara 2007 lakkoofsii ummata Baabbilee 93,708(kuma sagaltamii sadihii fi dhibba torbaa fi saddeeti) kana kessa dhiira 47,178 fi dhalaa 46,530 dha lakkoofsa ummataa kana kessaa 17,712 ykn 18.9% magaalaa kessa jiraatan. Ummata kana kessaa dhibbantaan 95.71% muslima dhibbantaan 3.4 immoo kiristaana.
Sabaa fi sablammiin hedduminaan magalaa tana keessa jiraatan 3(sadihi) isaaniis Oromoo(84.4%) Somalee(10.77%) Amaaraa(3.76%) Kan hafan(1.03%)
Akka afaan jalqabaatii afaan magaala tana kessatti dubbatamuu afaan oromiffaati(84.97%) itti aanee afaan soomaliiti(9.76) kaan immoo afaan amaariffaati(4.58%) kan hafan immoo (0.69%) dha


text:
Cheelsiin qabxii 3 Priimer Liigii ittiin hoogganaaru tikfachuu danda’e. Kuni erga Cheelsiin Saawuzhamton woliin 1 – 1 gargar bayeeti. Manchastar Siitiin dirree isaa irratti Burnliiy woliin wolqixa bahuun Cheelsiin akka qabxii 3 hooggansa Priimer Liigii itti fufuuf hiree uume. Saadi’oo Man Saawuzhamtaniif goolii yoo laakkofsiisu, isii Cheelsii Haazaard ture kan kiyyoo keessa marmarse. Gareen lamaanuu marsaa 2ffaa keessa goolii galchuu hindandeenne.
Manchaster Siitiin garee Burnliiy kan sadrakaa 19ffaa irra jiru woliin 2 -2 gargar bahuun isaa hiree Cheelsitti dhiphisuu bubbetti kenneera. Taphoota torbee kana geggeeffamaniin gareen gurguddoon afranuu morkattoota isaanii woliin wolqixa bahan.
Manchastar Yunaayitidis hiree Cheelsitti daran kalaayuu facaase. Erga Tootnihaam woliin 0 – 0 gargar bahee Manchastar qabxii 10 Cheelsii, qabxii 7 Manchastar Siitii hordofutti jira.
Arsenaal 2 – 1 West Ham injifachuudhaan gareen West ham sadarkaa 5ffaa irraa akka dhabamu taasiseera. Injifannoon kuni Arsenaal sadarkaa 5ffaa irra akka taa’u isa dandeessiseera. Arsen Venger tapah booda yaada gareen isaa tapha itti aanuus bifuma kanaan irra aanuu akka qabu kennateera.
Priimer Liigii irratti gareen Leester gare Huul 1 – 0 injifachuun abdii Priimer Liigii keessaa tufamuu jalaa ufdandamachiisuu uumateera. Leester ammatti dhuma gabatee Priimer Liigii irra jira. Erga Fulbaanaa kaasee Leesteriif injifannoon kuni isa jalqabaati.


text:
News
Harra
- Prime Ministeriin British Tony Blair yoo Labour Partyiin nama isaatti anne dhufu beksisee, bara kana june 27tti birro akka dhissu iffa godherra.
- Biologistonni bekkamonni adunya irra walitti qabamanii wa'e gossa jirenya lubbu qabanii hunda kan hanga million 1.8 ta'anni programii Enyclopedia of Life jedhamutti bassufi hojjachu jiranni.
Oduu Ture News 09-05-2007 (G.C)
- Kenya Airways Flight 507 kan jedhamu ergaa bararru jalqabee diqoo turee kufii danda'erra. Xuyurichi kan ka'e Douala, Cameroon irra yoo ta'u, namonni du'anni immo namotta kessa jiranni hunda (114) dha.
- Military base Fort Dix jedhamu kan New Jersey, USAtti argamu kessatti namonni ja'a qophiii namotta
achii kessa jirannu ajjessu irra osoo jirannu qabamaniru.
- Dhowaan Northern Ireland Assembly wagga afurrif wallaka bodda dhumee, Northern Ireland angoo offi debifachu dandertetti. Ian Paisley kan DUP irra dhufee birro First Minister yoo fudhattu, Martin McGuinnes kan Sinn Fein irra dhufee birro Deputy First Minister fudhaterra.
- Herod 1 kan Nigus Judaea bara 37 hanga 4 BCE kan turee, Awwalli isaa Herodium, Jerusalemitt argamerra.
- NASAn argammu SN 2006gy iffa godherra. Supernovan kunii iffaan tokkoffa akka tatte mirkaneffamera.
- UMP Kessatti ango ce'ufi fillatame kan ture, Nicolas Sarkozyiin akka Presidanti Francetti fillatamerra, kan inni mo'attes fillatama Socialist kan ta'e Ségolène Royal dha.


text:
Beektonii Diinagdee lammiilee Yunaayitid isteets 3 badhaasaa Noobelii baranaa moo’aniiru.
Beektonii kun dhimmi galii ykn kaffaltii gadi aanaa hojjattootaa , dhimmi godaantotaa fi baruumsaa dinagdee irratti faayiidaa inni qabu tilmaamudhaaf akkaataa ykn mala kanaan duraa hojii irra olaa ture karaa Saayinsiidhaan degerameen qoratanii dhiheesuu isaaniitiif badhaasa kana kan moo’uu danada’an jedhameera.
Badhaasa guyya har’a labsame kana kan moo’an Yuuniversitii Kaalifoorniyaa Berkileyi irraa Deevid Kaard, Jooshuwaa Angriist Insititiyuutii Tekinoloojii masaachuseet irra yemuu ta’an, Gu’ido Imbeens immoo universitii Staanfoord irraa akka ta’e beekameera.


text:
Rakkoo Dhiha Oromiyaa maaltu duuba jira ~Obb. Jawar Mohammed
~ በህዝብ ገንዘብ የሚንቀሳቀሰው #EBC የኦሮሞን ህዝብ ስም የሚያጎድፍ ወሬ ሲኖር ቤንዚን ያርከፈክፋል የኦሮሞ ህዝብ ጅምላ ግድያ ሲካሄድበት ግን ባልሰማ ላሽ ይላል ድምፃችንን ለመስማት ፍቃደኛ እንኳን አይደሉም የህዝብ ጠላት መሆናቸውንም አሳይተዋል #የቆቀ ሚድያ
“Biyyi kun yeroo rakkoo cimaa keessa jirtutti Oromoo harkatti kufte” Lenchoo.L
Milishaa du’a sodaatee hiriira ba’ee boo’utu biyya eegaa ? Ani humna hidhatee ajjeefama jirraa nurraa dhaabsisaa jedhee hirrira ba’u poolisii Oromiyaan arge addunyaa kana irratti.Qaani guddaa, kun salphina
Ittafaa Oro
Namii jaraa kanaa hacked gottan wayyanedhaa bittamtuu wayyanetii beqee hadhaa keessan
Debissa dafatii issan Lee fb iraa balesitan offii moo jirufii jirenyii keessan haa barbada’uu


text:
Muddee 31,2015 Gindebarat.
Anoota Gindebarat humni federal fi Agaazii jedhamu uummata keessa deemuun miidhaalee haalaan gurguddaa geessisaa jira, Gaafa Mudde 29,2015 irraa kaasee hamma har’aa Mudde 31,2015 itti manneen jireenya uummataa saamuu irratti dabalee uummata nagaa reebuu fi kanneen kaanis gara jabeenyaan ajjeessuu hojii godhatee jira. Haala Kanaan ganda Kaachis mana barnootaa sadarkaa 2ffaa keessaa barattoota haalaan reebaman lubbuun darban keessaa:- 1, Inaagawuu Hayilu Gindabaratti irra
2,Bayisaa Bulto Abuuna irraa
3,Gandaa Bitee Abuuna irra
4,Gandaa Jammo Abuuna irra
5,Gandaa Goroo jalatee Abuuna irra, Gama biraan ammo namooti qabeenya saamamanii hanga ammaa seeraan ala qabamanii hidhaman keessaa hammi tokko:-1,Obbo lataa Hordofaa qotebula Abuuna
2,B/sa Asmaara Abuuna
3,B/sa Geetuu Abuuna
4,Fixa Gaasasee Abuuna QB
5,B/sa xafaa Ejetta Abuuna
6,Zalalam Taddasee Abuuna QB
7,Durbeen tokko bay’ee kan qabso irratti lubbun ishee dararamaa cimaa keessa kan jirtu maqaa ishee kan issin erginu ta’a. Kanen Gindaratitti argaman
1, Haacaluu didha
2,Hojettaa wajjira barnootaa
3,Baratoota university gadi lakisan dhufan gandaa sankoorri bartoota sadii isaan kun miseensoota ABO jechudhan kan rakkisaa fi reebicha guddaan irraan gahame dha. Aanoota lachuu irraa namoota maqaan isaani hin eramnee yoo xiqqatee nama 300 ol ta’u,qindeefanee kan gabaasnu ta’a.


text:
Kabala Saxaxa Gaafataa
Yeroo Gaafata SQL uumtu ykn gulaaltu, mul'ina deetaa to'achuuf sajoowwan kabala Saxaxa Gaafataa keessa jiran fayyadami.
Akkaataa gafata uumte ykn mul'annoo Design keessaa ykn fuula caancala SQL irratti hundaa'uun, sajoowwan armaan gadiitu mul'atu:
Galfata SQL kaa'a akkasumas firii galfata mul'isa. Dalagni Galfata Ka'aa galfata ol hin kaa'u.
Galfata qulqulleessuu fi gabateewwan mara fooddaa wixineetirraa haqa.
Mul'annoo wixinee ykn galfata mul'annoo SQL mul'isa.
Mu'annoo Wixinee Jijjiiraa Banaa / Cufaa
Gabateewwan gara wixinee fooddatti saagaman ifteessa. Qaaqa Gabatee Dabalaa keessaa, gabatee barbaadde hojii ammeef fili.
Expands the created select statement of the SQL Query in the current column by the parameter DISTINCT. The consequence is that identical values occurring multiple times are listed only once.
Fuula caancala SQL irra sajoo armaan gadiitu jira:
Haalata dhaloota SQL keessatti ajaja SQL LibreOfficen hin hiikamne galchuu dandeessa, garuu sanirra sududaan gara kuusaa deetaa dabra. Yoo jijjiiramoota mul'annoo wixinee kana hin mul'isne, gara mul'annoo wixinetti deebinee jijjiiruu dandeessu.
Ajaja SQL sududaan kaasisa


text:
Marroo Dirribaa: ‘Mootummaan Yakka Ajjeechaa Artist Haacaaluu Irratti Raaw’ate Aguuguuf Jecha Gara Keenyaatti Quba Qabaa Jira’
WAASHINGITAN, DIISII (VOA Afaan Oromoo) — Maqaa “Jaal Marroo” jedhamuun ka bal’inaan beekamaan hoogganaan Waraana Bilisummaa Oromoo zoonii Lixaa, Obbo Kumsaa Dirribaa, “ WBOn zoonii Lixaa, ajjeechaa artistii beekamaa Haacaaluu Hundeessaa irratti raaw’atame dudduuba jira”, jechuundhaan ka mootummaan balaaleffate, “dhara” jechuun fudhatama dhorkatanii jiru.
Gaaffii fi deebii addatti Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kennaniin, “ajjeechaa Hacaaluu irratti raaw’atameef itti gaafatamaan mootummaa dha. Yakka hojjete ittiin aguuguuf jecha, quba isaa gara keenyatti qabaa jira,” jedhan. Hooggantuun Waajira Abbaa-alangaa muummichaa Itiyoophiyaa, Aadde Adaanech Abeebee, jalqaba torban kanaa irra gaaffii fi deebii akkasuma VOAf kennaniin, “akka WBOn ajjeechaa sana duuba jiru kan agarsiisu, ragaa ergaa bilbila Haacaaluu irratti ergamee harkaa qabna,” jedhanii turan.
Gaaffii fi deebii “Marroo” yokaan Kumsaa Dirribaa waliin geggeessine kutaa duraa caqasaa.
Afaan Oromoo version
Amharic version


text:
Dambi Doolloo
Dambii Dolloo[dead link] Magaala Oromiyaa Dhihaatti argamtuudha. Magaalaa guddoo Aanaa Sayyooti; akkasumas magaalaa guddoo Godina Qellem Wallaggaati. Moggaafamni maqaa magaalaa kanaa seenaa namicha tokkootiin walqabata. Duraan namicha 'Doolloo' jedhamutu bakka amma 'Dambii Doolloo' jedhame kana jiraata ture. Bakka inni jiraatu mukti 'Dambii' jedhamu jira ture jedhama. Sanarraan kan ka'e namoonni lafa sana yeroo akeekan 'bakka Dambii Doolloo' jedhanii waamu turan. Bakkichis booda guddatee magaalaa ta'e; maqaan isaas akkuma ganama ittiin waamamaa ture Dambii Doolloo ta'ee ragga'e.


text:
Angawoonni mootummaa Chaayinaa marii daldalaa kan sadarkaa ol aanaa baatii dhuftu geggeessamuuf hojii bu’uraa hojjechuuf jecha gara Yunaaitid Isteetisitti kan imalan ta’uu Chaayinaan beeksistee jirti.
Dhaabbati oduu biyyattii Xinhuaan akka gabaasetti itti aanaa ministeerri maallaqaa Liaayoo Miin roobii borii Waashingteniin seenuu dhaan gita isaanii ka bulchiinsa Traamp waliin wal arguu dhaan marii angawoota gameeyyii magaalaa galma mootummaa Ameerikaatti geggeessamuuf daandii saaquuf jiru.
Mariin marsaa haaraa kun kan murtaa’e jalqaba baatii kanaa ennaa muummichi ministeeraa Chaayinaa Liu Hee fi bakka bu’aan daldala Yunaayitid Isteetis Roobert Ligiziyeer fi ministriin maallaqaa Stiiven wal arganitti ture.
Prezidaant Traamp torban darbe dilaala marsaa haaraa doolaara biliyoona 250 meeshaalee Chaayinaa irraa galan irraa galan irra kaa’uuf dhaadatanii turan yeroo biraatti dabarsuun isaanii ni yaadatama.
Chaayinaa Fi Ameerikaan Marii Dhimma Daldalaa Jalqabuuf Jiru
- VOA
WAASHINGITAN, DIISII —


text:
Akeekaa fi Kaayyoo Qeerroon Irratti Wareegame Waggaa Sadii Oliif Waan Kallattii Isaa Irraa Dabsameef Diddaa Keenya Haaromsinee Itti Fufna.
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo | Gurraandhala 5, 2021
Qabsoo diddaa gabrummaa baroota dheeraaf qabsaawoti qaalii itti kitimanii amna dheeraa wareegami hedduu itti kafalamee dhaloota Qeerrootti dabarfame Qeerroon Bilisummaa fi dimokraasiif barootaaf erga qabsaayee mootummaan abbaa irree EPRDF hunkuteessee balleessuun injifannoo haa argamsiisu iyyuu malee sirni EPRDF baduun boodatti mootummaan PP waadaa hin jirre seenee qabsoo Qeerroo butachuun akeekaa fi kaayyoo Qeerroon irratti wareegame dabsuun waggoota sadan darban keessa Oromiyaa biyya dararaa fi jeequmsaa akkasumas hiyyummaa taasisee nagaan galanii bahuun dhibee ummanni Oromoos ta’e jiraattoti Oromiyaa hiraara waraana PP jala galanii jiru. Qeerroon itti dadhabee wareega kafaluun qabsicha bakkaan gahe jedhamu biyya keessaa adamfamee hidhamee jira, Hogganootii fi qondaaloti dhaabota siyaasa Oromoo nagaan bahanii galuun dhibee hiraarfamuun caalattis hidhaatti guuramanii dararfamaa jiru.
Haala kanaan Hiraarsaaf gadadoo saba keenya irratti kan Waraanni dhaabbataadhaan waggaa sadii oliif raawwataa jirutti daangaa gochuuf murannoon qabsootti seenne. Paartiin PP erga biyyattii dhuunfatee, aangoo waraanaaf fi tikaa akkasumas diinagdee biyyatti of harka galfatee as guutuu Oromiyaa keessatti ummata Oromoo qabsoo irraa gufachiisuuf jecha Oromoota kumoota hedduutti tilmaaman ajjeesee jira. Yakka waraanaa waggaa sadii oliif uummata keenya irratti banuudhaan, uummata meesha maleeyyii baadiyyaa fi magaalaalee Oromiyaa keessatti gara jabinaan miidhaa seenaa biyyattii keessatti kan sarkaan olii ta’e raawwataa jira.
Milishootii fi waraanni PP miidhaalee ummata Oromoo irraan gahan keessaa sadarkaa hidhaa fi ajjeechaa akkasumas qe’ee irraa buqisuun golee fi araddaalee hin dhaqabiin hin jiru. Uummata meesha maleeyyii irratti waraanni waggaa sadiif labsamu seenaa dhuma addunyaa keessatti ta’ii ta’ee hinbeeknedha. Labsii Komaand Post waggoota sadiif dhaabbataan itti fufee jiru kanaan manneen Oromoo dhibbootaan lakkaa’aman waraana humna biltsiginnaa kanaan gubatee barbadaa’eera. Qabeenyaan abiddaan irraa gubate tilmaama gara miliyoona hedduu kan ta’udha.
Dargaggooti qaroo, qondaalonniif hogganoonni dhaabbilee siyaasaa Oromoo badii tokkoon alatti mana hiraarsaatti gidiramaa jiran. Wanti daranuu nama mufachiisu manni murtii sirnichaan dhuunfatame illee bilisaan erga lakkisee humna waraanaan tohatamee roorroo hamtuuf uummati saaxilame. Gocha seera biyyatti irra ejjetee, dararaaf uummata keenya kalaale mormina. Gochaan sarbamiinsa mirga namoomaa daangaa akka godhatuuf deebii gahaa tokkummaadhaan qaamota shiftoomanii uummata rakkisaa jiraniif kennuuf qabsoo fincilaa har’a eegale kanatti seennee jirra.
Gochaa kana akka dhaabuuf obsa guddaadhaan gaaffii paartileen siyaasaa fi dhaabbileen mirga namoomaa dhiyeessaniif cinaatti gatuun hanga har’allee irree isaa uummata keenya irraa kaasuu diduu qaamolee biyya bulchina jedhan kanaa nu dallansiisuun qabsootti seennee jirra.
Murtii fincilaaf Qeerroo kan kakaase gocha gara jabinaa qaamolee PP ta’uu akka nuu hubatamu ibsaa, murna biyya jeeqaa jiran, kanneen meeshaa waraanaan dhadatanii mirga ummattootaa ukkaamsaa jiran dura dhaabbachuuf jecha Qeerroon Bilisummaa bifa haaraan qabsoo isaa eegalee jira.
Walumaa galatti mootummaan maqaa PPn waraana waggaa sadii oliif uummata keenya irratti waraana bane hidhaa fi ajjeechaan hiraarsaa jiru guutuutti mormuun nagaa dimokraasii fi walqixxummaa sabootaa mirkaneessuuf qabsoo keenya itti fufuuf murteessine.
Injifannoon uummata Oromoof


text:
The Oromo Federalist Congress’s (OFC/Medrek) last campaign stops before the upcoming Sunday polls were Gujii, Borana and Bale Zones in southern Oromia, and Xuquur Incinii (Diree Badhaas) and Holataa in central Oromia. At each of these campaign stops, OFC/Medrek supporters/voters had come out in huge recording-breaking numbers.
Gujii Zone: Southern Oromia:-
Dr. Merera Gudina with his supporters in Xuquur Incinii:
Ibsa muummicha ministeeraa kanaaf deebii gama mormitootaan deebii kan nuu kennan barreessaa paartii federaalawaa uummata oromoo obbo Baqqalaa Nagaa turan. Uummata keenya qabsoo inni eegale doorsisi mootummaan oofu hin dhaabsisu jedhan.
Waggoota digdamii afuriif uummatichaaf bu’aa hin buusne har’a ka’anii gama misoomaan uummataan fedhii keen guuta jedhanii waadaa duwwaa seenuun waan fakkaatu miti uummatis gowwoomsamaa hin jiru jedhan obbo baqqalaan.
Mootummaan taajjabdoota keenya ka filannoo maqaa isaanii boordii Filannoo irraa guurratee mana hidhaatti naqaa jira, reebaa fi hiraarsaa jira kan jedhan obbo Baqqalaan filannoo taajjabdoota hin qabne geggeessuuf dhiisuu keenya murteessuuf jirra jedhan.
Nuti kan nuti uummataaf waadaa seennu kanaa fi sanan sii godha jennee gowwoomsuu utuu hin ta’ini yoo carraa arganne sirna dimokraasii fi haqaa diriirsuu dhaan uummati keenya jireenya wayyaawaa akka jiraatu gochuuf qabsoofna jedhechuun obbo Baqqalaan nuuf ibsaniiru.


text:
Paarlaamaan Awurooppaa dhimma Itiyooopiyaa irratti dheengadda dhiyaateefii kan ture yaada murtii har’a,Ammajii 21,206 raggaasisee jira.
Paarlaamaan kun murtii kana kan raggaasise paartilee fi gareelee gurguddoo jiran 8 keesssaa deeggersa torban isaanii argachuun akka ta’e miseensa paarlaamaa kanaa kan ta’an Aanaa Maariyaa Gomesh VOAf ibsanii jiru.
Gamtaan Awrooppaa sababaa nageenya naannoo fi kanneen biroon Itiyoopiyaa waliin wal ta’uu filatee kan ture ta’us amma garuu lammiiwwan isaa irratti dhiittaa mirga namoomaa fi dararaa geessisaa jira jedhame kan isa yaaddessaa dhufe ta’uu ibsee jira.
Yaadi murtii kun kan Raggaasisame waan tokko utuu hin jijjiiramin utuu hin fooyyeffamin ta’uu kan ibsan Ms. Gomes kan dubbatame Oromiyaan tasgabbii dhabuu fi naannolee ka biroo Ogaadeenii fi Gambeella kanneen fakkaatan keessatti dhiittaan mirga namoomaa geggeefmaa jiru murtii kana irra nu geessise jedhu.


text:
Oromia: OBS: Qophii Harka fuunee: Gaafiif Deebii Wallisaa Habtaamuu Gazzahany (PhD) October 17, 2015Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: Oromo music, Wallisaa Habtaamuu Gazzahany (PhD)
add a comment
‘A Night in Oromia’ – A Cultural Show in Toronto October 17, 2015Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: A Night in Oromia, Aaadaa bareedaa qabna Hin jiruu kan keenya kan gituu, Africa, Lagatafo Studio, Oromia, Oromo Culture Show, Oromo Voice International, Oromummaa
add a comment


text:
Amma Odaan Oromoo Abiyyi qofa
Oromoo hundaaf gaaddisa taa’a!
Dubbisaa na dubbisaa!
Dr Abiyyi yoo xiqqaatee xiqqaate qabsoon ABO akka itituuf oolmaa guddaa tokko nuuf oolaniiru.Shanee dabalatee murnootni maqaa ABO qabanii fi hooggantootni ABO gameeyyiin uummata isaanii waliin akka wal arganiif dagalee addaan hiree ture caccabsaniiru.Uummataa fi qabsa’oota walitti fidan,qabsa’ootaa fi qabsaa’ota walitti fidan,gameeyyoota jaarmaalee isaanii waliin qe’eetti galchan.Kun silaa oolmaa guddaadha.Kabajaa fi ulfinatu isaaf mala ture.
Shanee fi jaarmoliin kunniin garuu qabsoo ABO itichuu caalaa firfirsuu fi bittimsuu filatan.Shaneen uummataan wal agartee sagantaa siyaasaa barsiifattee,caasaa ishii aanolee fi godinaalee hunda keessatti ijaarrachuu utuu dandeessuu qawwee fudhattee uummatatti seenuun qabsoon ABO akka badu,akka xuraawu,akka jibbamu gochuu filatte.ABOn ajjeesuu fi balleessuu malmalee,lubbuu namaatiif da’aata akka hin qabne ragaa itti baate.Akkanatti qabsoo uummanni aarsaa kaffalee fide burjaajessuudhaan ofiis burjaajoftee,dhaabni ABO jedhamu tasuma Oromoo biratti akka badu gochuutti jirti.Seenaa Itoophiyaa keessatti uummanni paartii mormituu hiriira bahee yoo balaaleffatu shanee irratti agarre.Faallaa kanaa ammoo uummanni hiriira bahee mootummaa biyya bulchu yoo deggeru Abiyyirratti arguuf akka dandeenyu kan ulaa saaqeef shaneedha.
Gama birootiin paartiileen maqaa Oromootiin socho’an hundumtuu qabsoo ABO kana itichuuf fedhii fi hawwii yoo qaban hin agarru.Abiyyi biyyoota adda addaa irraa walitti erga fidee booda hoji maneen kan jaraa ta’uu utuu beekanii Abiyyiin maaliif akka ABOtti hin hojjetu jechuu eegalan.Abiyyi waan barbaade hojjechuu danda’a.Dirqama kaayyoo ABO,KFO yookiin PBO galmaan gahuun irra hin jiraatu.Imaammannii fi siyaasni Abiyyi naaf hin ta’u jedhee kan didu uummata Oromooti.Sanammoo sagalee isaatiin mirkaneessa.
Haa ta’u malee jaarmoliin mormituu maqaa ABO fi Oromoo qabatanii adeeman Abiyyi akkana gochuu dide jedha


text:
Waraana Itiyoophiyaa Maqalee fi iddoo kanneen biroo Tigraay keeessaa baasuun ajjeechaa siviilootaa fi waraana biyyatti hanqiisuuf akka ta’e mummichi ministeeraa Abiyyi Ahamd ibsanii jiru.
Oduu gabaastoota biyya keessaaf Kibxata Kaleessaa ibsa kan kennan Dr. Abiyyi laftii looltonni Itiyoophiyaa sivilootaan marsamanii gara jabinaan itti ajjeefaman iakka jiruu fi tti fufiinsaan kan gaggeeffamu ta’u ibsan.
Iddoo tokko tokkotti, miseensoonni waraana keenyaa siviiloota isaan haleelan ajjeesuu manna yeroo itti of-ajjeesantu jira jedhanii yeroo ammaa waraanni Itiyoophiyaa iddoo haalli akkasii hin jirre fi deggersa argatu keessa buufatee jira jedhan.Injifannoo Addi Bilisummaa Uummata Tigraay (TPLF) maqalee fi iddoo biraatti gonfadhe jedhee dubbatuus fudhatama dhabsiisuun isaanii gabaafamee jira.


text:
Damee Boruutin, Caamsaa 21, 2018
Impaayeera Itoopiyaa keessatti jijjirama Mootota Habashaa keessaa Haayile Selaassie Amma Dr. Abiyi arguuf umurii dheeraa warri argate eeba Waaqayyoo qabu. Waan dhugaan seenaan raga bahu Mootoni Habashaa hundi afuura sobaan kan guutaman, dhugaa wajjin kan garaa fi dugda tahan uummata isaanii sobuu fi afaanfajeen bara baraan warra hawwii qaban akka tahe ifa jira. Waan uummatni irratti baraa fi dammaqaa deemuuf tooftaa fi malaamaltummaan tokkoof hojjeete isaa haaraaf akka hin hjjenne bareechanii beeku. Haayile Selaasseen Waaqatu na muudee jedhe. Dargiin kaayyoo sooshalizimii fi komoniziin afarsaadhaan uummata gura duuche. TPLF kaayyoo dimookraasii haaratu nagaa fi badhaadhina fida jettee ilmaan biyyaa kumaatan hiitee, kumaatamaan ajjeeftee, kumaatamaan naaf gootee biyya guutuu saamuun nama utuu hin taane biyyumti Itoopiyaa jedhamtu akka hiyoomtu goote.
Qabsson uummataa jabaatee itti muddaa gaafa dhufu tooftaan kana dura ittiin deemaa turtu harkatti bishaan tahuu yaroo agartu fala biraa barbaaduun dirqama itti tahe. TPLF miseensonta Impaayeera Itoopiyyaa sana keessatti afaan adda adda dubbatan heddu qabdi. Isaan keessa tokko OPDO dha. OPDOn TPLF Afaan Oromoo dubbatu. Ergaamaan TPLF inni har’a dirqama isaan tiksuu sadarkaa duraatti fudhatee jiru Afaan Tigrees akkuma isaanii dubbata. Miseensonni TPLF Afaan Oromoo dubbatan waan gara aangootti as bahaniif Uummatni Oromoo faayidaa maalii argachaa jira? Uummant Oromoo dinicha owwaalaa hin jiru. Haati Oromoo imimaan ishee hin qoorre. Qaroon qaqqallii ilmaan Oromoo har’as akkuma dur dhiigni isaanii lolaa jira. Warra mana hidhaa diinaa keessatti gidiraa argaa jiran hafee kumaatamaan adamsamanii mana hidhaatti guramaa jiru.
Hoogantonni OPDO afaan damma dibatanii waan uummata Oromoo jaallatanii fi haqa isaaf dhaabbatan fakkaatanii qabsoo bilisummaa Uummata Oromoo bilibilaa jiru dhaamsuuf bishaan itti guuraa jiru. Fuula tokkoon ololla hiikaa hin qabne afuufuudhaan uummata waan ciniinee bulu hin qabne abjuun booka obaasaa fi cooma nyaasaa jiru. Karaa duuba waaraanni TPLF maqaa Labsii Yaroo Muddamaan biyya keenya irra qubatee uummata keenya akka saree bahaa fi galma dhowwaa jira. Amma iyyuu of dhoksuuf haa gidiran , ammam iyyuu fakkeessuuf haa wixxifatan dhugaan jiru ololli sobaa garbummaaf hiikaa hin tahu. Dhugaan lafa jiru rakkinni uummataa yoo kan caalu tahe malee waan furamuuf deemu miti. Dhimi isaanii inni duraa qabsoo Uummata Oromoo diibatee dhufe TPLF irraa baraaruu dha. Hojiin isaanii kun amma nama qarmii xaafii keessa gugguufaa jirutti. Hojii isaanii kana namni hin hubanne yoo jiraate ayyaanlalatootaa fi bitamtoota qofa.
Imaamatni TPLF bara 27 uummata Impaayeera Itoopiyaa ittiin burjaajessaa fi gowwoomsaa as geese har’a qabsoo uummataan keessattuu fincila Uummatni Oromoo godheen saaxilamee fudhatama dhabee jira. Imaamata Dr. Abiyi ittiin deemaa jiru Imaamata oduun qabeenyii fi badhaadhinni biyya Itoopiyaaf samii irraa roobuuf deemu fakkeessee imala lalabaa bakka bakkatti marmaaruu dha. Gaafa aangootti muudamu waggaa torbatti Moototummaa akka fudhatu mul’ata haadha isaa kaasee jira. Mul’anni gaafi sana ka’e ha’a gara imaamata ittiin biyya bulchuu deemaa jira. Yaaddoon koo guddaan utuu humna waraana, tikee fi nagaa eegdu aboome mul’ata isaa kana Sanyii Solomon Dynasty wajjin wal qabsiise Minilki Sadaffaa akka of hin mogaafne dha.
Dr. Abiyi Uummatni Oromoo dhiiga isaa akka lolaa gannaa dhangalaasee akka cunqursaa fi saamsa TPLF qabsoon of irraa dhiibee darbaa jiru hin argu. Arguus hin barbaadu. Sababni isaa innis badii TPLF uummata Impaayeera Itoopiyaa keessa jiru irraan gahaa turte keessaa gahaa mataa isaa waan qabuuf. Itti gaafatama isaa har’a uummatni keenya bulchinsa isaa jalatti akka kana duraa dhumaa jiru duwwaa utuu hin taane kan darbeefis itti gaafatamuuf akka deemu quba qaba.
Haxxummaan ammaan kana mootumaan Dr. Abiyi ittiin deemaa jiru eessaanuu isa gahuuf hin deemu. Uummatni Oromoo uummata gowwwaa waan itti himan hundaa fudhatee akka bishaan bo’oo baasaniif nama duukaa deemu miti. Diinni isaa qawween gad isa qabeef malee uummata qara beekumsaa badhaadhaa biyya lafaaf dabrsu qaba. Biyya olaa irra deemee maaloo uummata keenya mana hidhaa jiran nuuf gadhisaa jedhee yaroo gaafatu of itti qaana’uu qaba. Maali ilmaan Oromoo kumaatamaan mana hidhaa mootummaa isaa keessa jiran nama miti? Maaliif dura dabrsee of hiikee biyoota biraaf fakkeenya hin tahu? Innis nuyis biyya Impaayeera Itoopiyaa keessatti kan hidhu, kan hiiku, kan ajjeessu kan barbaade kan hojjetu TPLF akka tahe ni beekna. Namoota dhiiga ilmaan Oromoo dhangalaasaa fi qabeenya Oromiyaa dhala dhala isaaniif tahu saaman utuu seeraa fi heera tokkotti hin dhiyaatiin namoota waggaa sadetamaa ol bakka oolimaa mangudoo( adult day care) warra barbaachisu mootummaa keesaa ari’aman jechuun qaani dha. TPLF saroota guddifate uummata keenya irratti gad lakkiftee nagaan qabeenya keenya saamaa jirti.
Uummatni Oromoo dhugaa jiru akka hin dubbanne afaan isaatti maqaa Labsii Yaroo Muddaan cancala naqanii jiru. Ofii akka saree maraatuu olii fi gadii fiiganii uummata burjaajessuu fi ayyaan ilaalatummaan uummata tokko tahe ka’e gargar facaasuuf abalaa jiru. Uummatni Oromoo tokko tahee qabsoo jalqabe kana bakkan yoo hin geenye ayyaanni lafa isaa irraa dugugamee baduu akka isaa eegachaa jiru adda baasee beekuu qaba. Waaqayyoo Uummata Oromoo lafa irra jiraatu kana wajjin isa uume. Lafti isaa keenaa uumaa fi keenaa Waaqaa ti. Qawween yoo tahe malee lafa Oromoo eenyu iyyuu fudhachuu hin danda’u. Diina qawween lafa keenya fudhatee qawween harkaa baafachuu qabna.
TPLF qawween lafa oromoo fudhatee jirti. Seera TPLF jalatti lafni kan mootummaatti malee kan uummataa miti. Akka seera TPLF baafate yoo tahe Uummatni Oromoo lafa kan isaa tahe hin qabu. Mootomuun TPLF kan ijaaramee Tigirootan waan taheef mootommaa kana jalatti lafti Oromoo kan Tigiroota akka tahe dagachuu hin qabnu. Kanaaf bosona keenya, albuuda keenya. bishaan keenya, lafa qonnaa keenya akka barbaadanitti kan nu saamaa jiran. Lafa uummatni keenya akkayyuu fi abaabayuun irra jiraate irraa nu buqqisanii gurguratanii wal badhaasaa jiru. Isaan warra qabeenya nuyi warra hiyeessaa tanee jirra. Sooressi Biyya Itoopiyaa dhiba keessa harki sadetamii shanii ol Tigiroota akka tahan beekamaa dha.
Dr. Abiyi warra kana wajjin yaroo haasaa godhe, horii bara mootummaa isanii kana keesssa horan akka dhala dhala isaaniif dabarsaniif caala illee akka horachuu qaban waadaa galeef ture. Garuu horii biyya alaa dhoksan akka deebisan isaan gaaftees jira. Utuu mootumicha irraa amantii qabatanii maaliif dura iyyuu biyya alaa dhoksuun barbaachisaa tahe? Utuu biyya tokko keessa waliin jiraana jennee iyyuu warra qabeenya Oromoo samee soorome kana wajjin karaa dinagdee wal dorgomnee jiraachuu hin dandeenyu. Yaroo hundaa abbaa qabeenyatu karaa hundaa dhiitee biyya bita. Kanaafu biyya sana keessatti haalli karaa nagaan waliin jiraachuun hin danda’amne uumamee jira.
Uummanti Oromoo nagaa fi aarara jalata yaroo jennu nagaa fi aaraara sobaa afaaniin fakkeessan miti. Uummatni Oromoo dubbii dhugaa of keessaa hin qabne hin fudhatu. Mootumuma TPLF irree tokkummaan kaane of irra buqqisaa jirru ijoolleen keenya afaanumaan nu gowwomsanii akka waan mootummaan haaraan nuuf uummama jiruu fakkeessuuf yaala guddaa gochaa jiru. Hiree keenya irree tokkummaan ofii keenya akka murteefannuu Fincila Xumuraa Garbumaa bakkaan gahuuf WBO fi QBO wajjin dhaabbanee qabsoo keenya halkanii fi guyyaa itti haa muddinu.
Gadaan Gadaa Bilisumaa Ti!
Injfannoo Uummata Oromoof!


text:
“KORRI SABAA ” GAGGEEFFAMEE KAN “ABO”TI !!
SEENAA Y.G (2005) kutaa 1ffaa
Korri sabaa ABO 4ffaan milkiin xumuramuu isaatti gammachuun kiyya dachaadhaa. Ilmaan Oromoo Biyya keessaa fi alaa dhaaba waa hundaa dandamatee sadarkaa kanarra ga’ee jiruuf gammachuu fi Injifannoo akka hawwan shakkii tokkollee hin qabu. Dhugaan tokko jira. ABOn Kora kana gaggeesseuuf qofawareegama GAMA HUNDAAhin kafalle. Komee irraa of ittisuuf jedhee qophii waggaa 2 olii fi Dinagdee ol aanaas akka hin ramadinee beekamaadhaa. Korri kun yeroo kanatti gaggeeffamuun murtee dhaabichaati. Yeroo itti gaggeeffatee kanatti itti amaneeti. Dhaabni kun Kora kana gaggeeffachuu qofa osoo hin taanee, Kora kana booda maal gochuu qabnaa fi Ummatatti maal fudhannee baana ?jedaniilleeakka irratti hojjatan beekuun wal kabajuuf tola. beekuunis barbaachisaadhaa. Kun amma raawwateera. Murteelee fi qophiilee barbaadamuu hojiitti hiikuun eegalameera. Maaliif jennaan haalli siyaasa Oromoo irra jiru sadarkaa murteessaa fi ifaa irra waan jiruuf. Hanqinnis jiraannaan, dhaaboota siyaasaa addunya irraa adda kan isaan taasisuu hin jiru.kana qalbifachuun dansaadhaa.
Akka yaada kiyyatti. Dhaabni dhiigaan asi ga’ee kun, Kora Sabaa gaggeeffachuu jechuun, HOJII DACHAA of irratti dabalachuu fi Ummati waa tokko akka irraa eeggatu hubatanii, abdii Ummataa kana dhugeessuuf murachuullee akka of keessaa qabu beekuun dansaadhaa, kana kan godhuu kan ofitti amanee qofaadhaa. Korri kun ega gaggeeffamee booda waa hundaa akka dantaa keenyatti ialaallee deebii fi gaaffii qaanfachiisaa ykn wallaalummaa tarrisuu dura, Imaanaa Ummataa ammallee hin gannuu jedhanii ykn gaafa nutti dhaamoottee dhiisnee hin baqannuu amma dhumaatti ni qabsoofna !!!jedhanii murteeffachuu isaanii ta’uullee hubannee, waan qabsaa’oonni muratoon kun gaggeeffataniif kabajaa qabaachuu qabnaa. .barreefama kiyya kutaa sadiin dhiheessuu keessatti waan yeroo itti eeggataa ture hedduun kaasa. Obsumaan dubbisaa. Keessattu Dhaloota Qeerroo suduudaan Qabsoo kana akka dhaaluuf Qabatamaan leenjifamaa jiru qaamaa qalbiin dubbisaa..
Korri sabaa ABO 4ffaa ega xumuramee booda waa hedduutu jedhamaa jira. Qeeqa taanaan maaliyyuu ta’uu fudhatama qaba. Garuu waan argaa fi dubbisaa jirruu hedduu nama gaddisiisa. Warri kora amma kana ga’uu miti, wal ga’ii nama 5 gaggeeffachuu dadhaban fi dhaabuma kana keessaa baanee jedhanii baatii sadii dhaabbachuu dadhaban mata duree argannee jedhanii waan isaan xeeban hedduu nama saalfachisa. Namoota kana bakka sadiitti qoodeera. 1ffaa. Warra wayyaaneen suduudumaan soshaal midiyaa irratti ramaddee, 2ffaa, warruma dhaabuma kana keessaa ba’anii ofii waa uumuu dadhaban garuu qilleensuma irratti hamilee ofiif kennan3ffaa, warra jibbaa akka gandaa fi amantiitti ijaaramnii qabaniidhaa jedheen fudha. Jara kanaaf deebii gaggabaabaan qabaa.
- Ergamtoota wayyaaneef :-
Ergamtoonni wayyaanee yaadi kaasan ifa. Yaada isaanii ta’uu fi dhiisuun ifatti beeksiisa. Gonkumaa siyaasa warra hin hubanneedha. Yeroo katabanii fi dubbatan mataa fi miila hin qabu. Waan umamee tokko dursanii eegee fi gaanfa itti baasuuf qofaa jarjaru. Maqaan isaanii ammo gonkumaa lakkoofsa hin qabu. Jechoonni isaanii kan opdo ti. Safuu waa tokkollee hin qaban. Yeroo tokko tokko waan gubbaatti katabanii fi godatti kataban wal hin arguu. Jarri akkasii akkamiin humna godhatanii Kora sabaa kana xureessuuf abbaluu ?kan isaan gawwamsan kan sadarkaa isaanii irra jiru malee, Ummata Oromoo siyaasaan qaramee miti. Akka kaffalameefii hojjatan kan beeksisuu bilchinuma isaaniitu dhugeessa. Arrabsoon isaanii tokkuma. Tarii namoota kana adda baafachuu kan dadhabee waliin dhama’uu mala. Garuu warra dheedhiiti. Deebillee warra barbaadan miti.
- Warra Dhaaba kana keessaa gananii ba’an ykn sababaa Adda addaan dhaaba keessaa ba’anii , mikaa’iina dhaaba kanaarraa sodaa qaban ilaachisee.
Jarri akkasii Gonkumaa Kora sabaa fi Hogganoota filaman qeequllee hin danda’an. Inumaa qaaniidha isaaniif. Dhaabni isaan kaleessa gatii hin qabuu, nu hojjachiisuu didee, kanaaf nuuti hojjachuu barbaannee keessaa yaanee jedhan, afaanumaan hafuu isaanii fi Dhaabni akkuma arraba isaanii rarraasanii salphisuu barbaadan akka isaan jedhan osoo hin taanee, waa hundaa dandamatee Kora yoomillee hin gaggeeffatuu jedhan dhugeessuun isaa isaaniif dhukkuba. Silaa isaantu waan qeeqanii keessaa yaa’aan san hojiin argisiisanii, jabiina ofii argisiisa ture. Ibsaa fi gaaffii fi deebiin sun hundumtuu qilleensuma irratti hafee. Bara 2000 kaasee dhaaba kana keessaa kan ganee hundumtuu, kana jechuun, kan ganee wayyaaneetti harka kennes ta’ee alumatti ka hafee, waan dubbatee keessaa meeqaan hojiin asi ba’ee ?mee eenyuutuu wayyaanee dura dhaabbatee aantummaa ummataa mirkaneesse ? mee eenyuutuu kan ABO fi Hoggana ittin abaaree sana milkeessee abdii Ummataa ta’uu mirkaneesse ? hin jiru. Garuu nama 15 fi 10niin akka gandaattis ta’uu gareetti dhaaba keessaa ba’anii nama 3 fi ltti wal qooduu malee maal agarree ? mee namni waggaa 17 guutuu akkamiin nama arrabsaa fi qeeqaa jiraata ? waan ofii waggaa 17 gochuu hin dandeenye isa kaan maaf komata ?
Kora sabaa hin gaggeeffamuu , seerri dhaabaa cabeeraa jechaa turan. Har’aa Korri sabaa milkoofnaan ammoo Kora sabaa dhiisanii Hayyuu dureen …….jechaa jiru. Kun salphina.jarri akkasii gonkumaa dhaaba kana arrabsuu miti qeeqa dhiheessuu hin danda’an. Maaliif jennaan waan fooyyaa’uu hojjachuuf dhiisanii ba’an mitii ?meerreeree ? ABOn haa dadhabuus haa dhiisuus, Kora sabaa gaggeeffateera .jiraachuu isaa mirkaneeffateera. Korri kun jiraachuu addunyaatu beeka. Miseensoonni fi Hogganoonni Biyyoota hedduu keessaa deeman. Kun jiraachuu dhaaba kana amirkaneessa.Dhaabni kun waan jiruuf Maallaqa hedduu Ummata irraa argameen Korri kun akka gaggeeffamu taasifame. Namoota hanga san keessummeessuun jiraachuu mirkaneessa malee, hololaan jiraachuu hin argisiiu .har’aa holola walirratti oofaa hin jirru . waan qabatamaa dubbanna. Jarri kun Alaabaa ABO qabatanii ykn of duuba kaa’anii suraa ka’anii yennaa maxxansan na kofalchiisa. Alaabaa Jaallatanii , abbaa Alaabaa sanii jibbuun ykn arrabsuun ykn salphisuuf yaaluun, anaaf, dubbiin dubbii Kaayyoo akka hin taanee naaf dhugeessa. Kana malees, Maqaama dhaaba keessaa ba’anii moggaafachaa, ABO fi hoggana isaa xureessuun, gonkumaa kaayyoo sabichaaf miti. Saamichuma. Wal fonqolchuuma. Oromoo irratti gooftaa ta’uuf yaaluudha. yaadi kiyya gama kanaa hin xumuramnee itti deebina.
- Warra jibba Dhaabaa fi Hogganootaaf qaban ilaalchisee:-
Warri kun gonkumaa warra Oromoo keessaa dhalatan hin fakkaatan. Akka gandaatti fi amantiitti wal ijaaranii, waan silaa raawwachuuf hanqataniin of komachuu irra, ABO fi Hoggansaa abaaruun qabsaa’aa of fakkeessu. Gootummaa mirkaneeffachuuf wayyaanee irratti dhagaa tokkolee tan hin darbatiin, dhaabaa fi Hoggana isaa awwaaluuf dhaagaa konkolaataan guru. Bilchinni isaanii dantaa isaanii guuttachuu irratti qofaa xiyyeeffata. Ummati Oromoo illee ilaalcha gara garaa qabaachullee hin kabajaniif. Nuu qofaa isrriidhaa, nu waliin Hoggana kana jibbaa jechuu barbaadu. Akka yaada kiyyatti, Namummaa Oromoo fi ilaalcha Oromoo adda baasee kan hin beeknee, nama natti hin fakkaatu. Kana malees, Hoggana tokkof “jibbayyuu haa qabaannu”, jibba kanaa fi kaayyoo ummataa adda baasuu kan dadhabee akkamiin komee dhageesifachu danda’aa ?.Hoggana tokko qeequun bakka isaa fudhachuuf karaa cirachuuf moo, dhugummaan ummata kanaaf kan hojjatu bakka buusuuf ? Hogganni kun dadhabii qabaatuu irraa bu’aa jechuu fi isin du’uu qabduun dhugummaan Oromummaa irraa kan madduu miti. Warra Umurii guutuu itti of gubee fi warra maakkiyaatoon maraatu wal bira qabuun fayyummaa mitii .qeerroon irra deddeebi’ee opdo kan akeekkachiisuuf, dhala Oromoo tokko ajjeesuun waan harkisee dhufu irraa of eeggachuufii. Wayyaaneefis du’aa hawwaa, warra nuuf jedhee jiruu isaanii itti gubeen du’aa hawwuun ulaagaa kamiinuu fudhatama hin qabu. Eenyummaa ofii ibsachuu yoo hin ta’iin.dhala Oromoo ta’ee Hogganoota dhaaba walabaa kamiyyuu ta’uu miidiyaa irratti kan arrabsuu fi salphisuu barbaaduu , gama kiyyaan waan irraa fudhu hin qabu. Kun dadhabiina guddaadhaa. Bilchina dhabudhaa. Gonkumaa miidiyaa irraan nama abaaraniif, tarrisanii katabanii salphisaniif, gootummaa hin taatu. Gootummaa kan taatu, yoo beekumsaa fi dandeettii ofii hojiin argisisanii ABO caalaa dhageetti horachuudhaa. Kana qofaadhaa Ummatummaa ofii kan ibsu. Wayyaanee jibbineef furmaata hin ta’uu. Wayyaanee kuffisuu danda’uu keenyaadhaa furmaati. Yoo kana hin ta’iin callisuu wayya. Amma namaa hin geessuu …….cabsa namaaf hin teessuu isa jedhan sana ta’uudhaa.
Warri jibba qaban kun gonkumaa Oromoof yaadanii miti. Jibbii dantaa ofii keessaa dhabuu fi waan barbaadan dhabanii fi deeffachuu yoo dhaban, akkuma dhagaa taa’anii jibbaa hafuudhaa. Kun golgaa dadhabiina ofiitii. Wayyaaneen dhaabuma hudhee ishee qabee jiruun, jibbee jettee beektii ?maqaa itti baasuun jira. Shororkeessaa kkf .kana kan hin jenneef dubbiin deemee deemee eenyu harka ishee akka buusuu waan beektuuf hin jettu. Waan jibban maa itti deebi’an ?keenya garuu jibbee jedhee baatii sadii booda…..waamicha baayyisa. Durumaan maaf hin yaadinee ? Ummata qabsoofnaaf jedhan yoo xiqqaatee hegaree saba kanaa waggaa 30 – 50 yaadaa yoo hin hojjatiin, kan gannaqan deebisanii funaanuu taatii mitii ?jibbii eessaanu nama hin ga’uu. Halgaaf soqolachaa kan ofii akkas jibbuuf yaaluunis qaaniidhaa. Kanarrattis gara duubaatti ittin deebi’aa.
Yaada walii galaa hubannoo Namaaf kennaan !!
Korri sabaa maalii ?maaliif hanga har’aatti hin gaggeeffamiin ture ? Kora sabaa kana irratti eenyufaatu qooda fudhata ?eenyyutu irratti hirmaachuuf mirga guutu itti qabaa ?Korri sabaa gaggeeffamee ka eenyuuti ?seera qabamoo hin qabu ?akkamitti itti qophaa’amaa ? eenyuutuu qopheessaa ? eenyuutu gaggeessa ?Kora sabaa gaggeeffachuuf maaltu qophaa’aa ?yeroo akkamii gaggeeffama ?Hogganni akkamiin filama ? Miseensoota Gumii sabaa eenyyutu filata ?shanacha Gumii sabaa ykn Koree Hojii raawwachiiftuu eenyutu filata ? quba wal qabsiifnee adeemsa, hinaaftootaa fi jibbaaf umamanii dhaabnaa . kutaa 2ffaan itti fufa.
HORAA BULAA !!!!!


text:
Ityoophiyaatti namoonni dabalataa 432 vaayrasii koroonaan qabaman
Finfinnee, Caamsaa 8, 2013 (FBC) - Gabaasa qorannoo sa’aatii 24 darbeetiin namoonni dabalataa 432 vaayrasii koroonaan yoo qabaman, lubbuun namoota 20 darbeera. Sa’aatii 24 darbetti…
Ityoophiyaatti namoonni dabalataa 419 vaayrasii koroonaan qabaman
Finfinnee, Caamsaa 7, 2013 (FBC) - Gabaasa qorannoo sa’aatii 24 darbeetiin namoonni dabalataa 419 vaayrasii koroonaan yoo qabaman, lubbuun namoota 12 darbeera. Sa’aatii 24 darbetti…
Ityoophiyaatti namoonni dabalataa 453 vaayrasii koroonaan qabaman
Finfinnee, Caamsaa 6, 2013 (FBC) - Gabaasa qorannoo sa’aatii 24 darbeetiin namoonni dabalataa 453 vaayrasii koroonaan yoo qabaman, lubbuun namoota 13 darbeera. Sa’aatii 24 darbetti…
Ityoophiyaatti namoonni dabalataa 593 vaayrasii koroonaan qabaman
Finfinnee, Caamsaa 5, 2013 (FBC) - Gabaasa qorannoo sa’aatii 24 darbeetiin namoonni dabalataa 593 vaayrasii koroonaan yoo qabaman, lubbuun namoota 13 darbeera. Sa’aatii 24 darbetti…
Ityoophiyaatti namoonni dabalataa 695 vaayrasii koroonaan qabaman
Finfinnee, Caamsaa 4, 2013 (FBC) - Gabaasa qorannoo sa’aatii 24 darbeetiin namoonni dabalataa 695 vaayrasii koroonaan yoo qabaman, lubbuun namoota 27 darbeera. Sa’aatii 24 darbetti…
Ityoophiyaatti namoonni dabalataa 552 vaayrasii koroonaan qabaman
Finfinnee, Caamsaa 3, 2013 (FBC) - Gabaasa qorannoo sa’aatii 24 darbeetiin namoonni dabalataa 552 vaayrasii koroonaan yoo qabaman, lubbuun namoota 14 darbeera. Sa’aatii 24 darbetti…
Ityoophiyaatti namoonni dabalataa 418 vaayrasii koroonaan qabaman
Finfinnee, Caamsaa 2, 2013 (FBC) - Gabaasa qorannoo sa’aatii 24 darbeetiin namoonni dabalataa 418 vaayrasii koroonaan yoo qabaman, lubbuun namoota 9 darbeera. Sa’aatii 24 darbetti…
Ityoophiyaatti namoonni dabalataa 485 vaayrasii koroonaan qabaman
Finfinnee, Caamsaa 1, 2013 (FBC) - Gabaasa qorannoo sa’aatii 24 darbeetiin namoonni dabalataa 485 vaayrasii koroonaan yoo qabaman, lubbuun namoota 17 darbeera. Sa’aatii 24 darbetti…
Ityoophiyaatti namoonni dabalataa 778 vaayrasii koroonaan qabaman
Finfinnee, Eebila 29, 2013 (FBC) - Gabaasa qorannoo sa’aatii 24 darbeetiin namoonni dabalataa 778 vaayrasii koroonaan yoo qabaman, lubbuun namoota 18 darbeera. Sa’aatii 24 darbetti…
Ityoophiyaatti namoonni dabalataa 663 vaayrasii koroonaan qabaman
Finfinnee, Eebila 28, 2013 (FBC) - Gabaasa qorannoo sa’aatii 24 darbeetiin namoonni dabalataa 663 vaayrasii koroonaan yoo qabaman, lubbuun namoota 27 darbeera. Sa’aatii 24 darbetti…


text:
Kaayyoo sabaaf wareegamuun, fedhii sabaaf abboomamuun, of dagatanii sabaaf jiraachuun
Via Adem Misoma
(Bitootessa 30,2019) Kaayyoo sabaaf wareegamuun, fedhii sabaaf abboomamuun, of dagatanii sabaaf jiraachuun lafee isaanii irraa biqile; dhiiga jaallanii irraa madde. Akkasiin irraa baranne; dantaa sabaaf jiraachuu barruu isaan dhiigaan barreessan irraa qoranne.
Akeeka isaanii irraa hin maqnu! Dhugaa sabaa irraa hin baqannu!” jennee hirbuu galle; dhiigaa fi lafee isaanii waamnee nullee kakuu seenne. Asxaa isaan irraa kufan kaafnee bakka isaanii buune. Kanaaf isaan yaaddanna. Labsiin waliif dhaamna. Gootota sabaa jennee leelloodhaan yaadanna. Kuni ulfina yaaddannoo seenaa ti.
Ebli 15 Guyyaa Yaadannoo Gootota Wareegamtoota Oromoo ti! Ilmaan Oromoo baddaa fi gammoojjiitti, magaalaa fi baadiyaatti mirga Oromoo kabajsiisuuf, bilisummaa Oromoo dhugoomsuuf, abbaa biyyummaa Oromoo mirkaneessuuf haala garagaraa keessatti wareega lubbuu gatii qaalii takkittii kafalan bara baraan ni yaadatamu!
Barana Guyyaan Yaadannoo Gootota Wareegamtoota Oromoo Ebli 15 Oromiyaa keessatti ummata bal’aa Oromoo gidduutti kabajama. Guyyaa kana haala nuuf danda’ame hunda keessatti wareegamtoota keenya haa yaadannu!
Warra kaleessa dukkana keessa ofiif boba’anii guca ta’anii daandii dhiigaan saaqan, kanneen haala har’aa kana argamsiisuuf aarsaa olaanaa baasanii darban, walitti qabaatti Gootota wareegamtoota Oromoo kalee hanga har’aa cufa guyyaa isaanii Ebla 15, torban lama booda guutuu Oromiyaa keessatti yaadannee haa oollu jechaa dhaamsa keenya garanumaan dabarsina.
Yaadannoon bara baraa wareegamtoota keenyaaf!


text:
Dhaabbileen idila addunyaa lama kan kenna deeggarsa namoomaarratti hojjetan lolli naannoo Tigraay erga eegalee naannicha keessatti hojjettootni isaanii ajjeefamuu ibsan.
Dhaabbileen idila addunyaa lama kan kenna deeggarsa namoomaarratti hojjetan lolli naannoo Tigraay erga eegalee naannicha keessatti hojjettootni isaanii ajjeefamuu ibsan.
Daanish Reefuujii Kaawunsil(DRC) fi Internaashinaal Reeskiwu Komitee(IRC) kan jedhaman sababa lola adeemaa tureen hojjettootni isaanii Tigraay keessatti ajjeefamuu ibsaniiru.
Daanish Reefuujii Kaawunsil ji'a darbe kana keessa hojjettoonni isaa sadii Tigraay keessatti ajjeefamuu yoo ibsu, Internaashinaal Reeskiwu Komitee (IRC)n ammoo magaala Shiree buufata baqattootaa Haatseetse jedhamu keessa kan hojjetu hojjetaan isaa tokko ajjeefamuu gabaasaniiru.
Internaashinaal Reeskiwu Komitee(IRC) gama isaan hojjetaan isaa naannichatti kan ajjeefame Sadaasa 19 osoo waraanni motummaa magaalattii hin to'atiin guyyoota 2n dura akka ta'e himeera.
IRC'n akkaataa ajjeechaa hojjetaa isaa kanaa odeeffannoo dabalataa argachuufi qorachuuf tajaajilli bilbilaa adda citee jiraachuun isa rakkisuu ibseera.
Mootummaan kanarratti waan jedhe qabaa?
Torbee tokko dura gaaffiifi deebii BBC waliin taasisan irratti dhimma kanarratti odeeffannoo mootummaan Itoophiyaa qabu kan gaafataman Ministirri Ijaarsa Dimookrasii Obbo Zaadiig Abrahaa ''amma dhimma kanarratti wantiin beeku hin jiru, gabaasichi qulqullaa'aa kan jiru yoo ta'u, tajaajila bilbilaa deebisaa, daandiis sirreessaa jirra'' jedhanii ture.
Dubbii himaan labsii yeroo muddammaa naannoo Tigraayfi Deetaan Ministiraa Ministeera Haajaa Alaa Amb. Reediwaan Huseen gama isaanitiin, ibsa Kibxata darbe gaazexessitootaaf kennanniin, hojjettoonni gargaarsaa irratti dhukkaafamuu kaan ammoo to'atamusaanii himanii ture.
Kunis sababii bakka imaluu hinqabneetti imalaniif, kanaafu qajeelafma motummaa dhagahu qabaatu jedhan.
Kana yoo ibsanis ''Hojjattooni deeggarsaa buufata sakatta'iinsaa lama humnaan cabsanii erga darbanii booda kan sadaffaa ce'uuf osoo jiranu itti dhukaafamee akka dhaabbatan taasifaman. Boodas to'annaa jala oolfamanii amma gadhiifamaniiru'' jedhan Amb Reediwaan.


text:
#ABCD deebisaa: Oromoon ufi dhaqqabuu qaba
Kan Afaan Oromoo, Aadaa Oromoo, Seenaa Oromoo , eenyummaa Oromoo fi tokkummaan Oromoo akka hin dagaagnee fi qabsoon bilisummaa Oromoo hin milkoofne roga addaan irratti hojjachaa jiran, isaannan harka lafa jelaa fi bifa garaa garaan duula irratti gochaa jitan
1. Murna TPLF
2. Mootummaa USA fi biyyoota dhihaa
3. Murnoota mafxanyoota Habashaa
4. Murnoota Oromoo tokko tokko keessaa fi Alaan.
5. Ilmaan nafxanyootaa kan Oromiyaa keeaassatti dhalatanii Afaanii fi Aadaa anaa fi si caalatti dantaa kaayyoo ofii guuttachuuf baratan. Isaannan dantaa Oromoo leeccaloon jijjiirratan.
6. Ayyaan laallattoota Oromoo keessaaa dhalatanii fi Safuu Dhuudhaa Saba Oromoo fi Kaayyoo Oromoo balfan , kan diina bitaa fi birgaa jela fiigan.
7. Sirna dhablummaa fi waliif abboomuu dhabuu Oromoo
8. Jaarmaya Sonaa kan hoogganasa jabaan taligamu dhabuu fi heera/seera jelatti bullu kan waaltummaa Oromoo tiksu dhabuudha
HUB:
Qabxiilee armaa olitti barreeffaman kanneen murnaa fi jaarmaya kamuu irratti xiyyeeffachuu osoo hin taane dhugaa jirtu akka hubannaa kiyyaatti lafa kaaye.
Qabxiilee kanneen keessatti kan of arguu barbaadu daawwitii sanaan ilaallattee of gaafachuu qaba malee mala-ittisaa/defense mechanism uummatee dadhabbii ofii dhokfachuu hin qabu.
SABNI OROMOO:
===============
Waliin kufe waliinis ka’uu qaba.
Waliin diigame, waliinis ijaaramuu qaba
Waliin gabroome waliinis bilisoomuu qaba.
Tokkummaan dhugaa fi Kaayoo dhugaa irrati utubamte kan Oromummaa dhugaa san of keessaa qabdu qabaachuun furmaata.
Jaarmaya Sonaa kan waaltummaa sabaa tiksu qabaachuun furmaata.
Yaa Rabbi ummata keenya dhaqaabi!
Via Hamza Wariyo


text:
Paartilee mormituu kan Oromoo keessatti aangoo irraa kan turan Obbo Baqqalaa Garbaa fi Oboo Olbaanaa Leellisaa hidhamuun beekamee jira.
Dubbi himaan mootummaa Itiyoophiyaa Shimallis Kamal akka jedhantti Obbo Baqqalaa Garbaa gocha shoroorkessuummaa kan Adda Bilisummaa Oromoon gaggeefamu waliin hidhata waan qabaniif hidhaman.
Kan Obbo Olbaanaa Lellisaa garuu himata maaliin akka ta’e hin ibsamne.
Gamtaa MEDREK fi WAFIDO dura tessummaan gaggeessaa kan jiran Dr. Moggaa Firrisaa akka jedhantti, lameenuu paartilee isaanii keessatti itti gafatama hariiroo alaa irra waan jiraniif jecha, caamaa fi beela Itiyoophiyaa keessaa kan ilaaleen dubbataa waan turaniif hidhaman shakkii jedhu qabu.
Gabaasaa guutuu mp3 tuquun dhaggeffadhaa
Angawoonni Mormituu Kan Oromoo Lama Hidhaman
- Piitar Haayinlaayiin
Oduu
Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa
27-10-2021
Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa
Kanaas caqasuu feeta ta'a
-
-
-
-
26-10-2021
Sudaanii fi Mormii Ishee Mudatee
-
-


text:
Dhaamsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo Magaalaa Amboo irraa SQf ergame
Dhiiga Hacaaluun Hiriira warri Ambootti qopheessu Xurii Seenaan jiraata.[SQ-Wabajji 14/2021]
Hacaaluu Ajjeesamee osoo waggaa hin guutne warra Hacaaluu Hundeessaa Ilma sabaa ajjeesee fi ajjeesise waliin warri sirba mormaa faayidaa yeroof jedhee dhiiga Hacaaluun daldalu xurii seenaa dibatee jiraata.
Ambootti guyyaa borii waxabajii 15/2021 hiriira deeggarsaa paartii ppf jechuun koreen tokko ijaaramee torban kana irratti hojjechaa akka ture kan beekamu yoo tahu guyyaa har’aa mana ummataarra deemanii guyyaa borii namni hiriira pp hafe tajaajila hawaasaa hin argatu jechuun jirattota doorsisaa akka jiran qaruuxeen Qeerroo Bilisummaa Oromoo bira gahee jira.
Hiriira shiraa dantaa yeroof bitamanii dhiiga Hacaaluurra tarkaanfatanii warri qopheessaa jiran Aanolee Amboo jala jiran irraa konkolaataan namoota hedduu magaalaa seensisanii jiraachuus beekamee jira.
Akkuma kaleessa Dargiin kufee IHADIG aangoo qabatee ture IHADIG aangoo irraa ariiyamee ppn aangoo shiraan qabatee jiru kana irraa ummatni Oromoo qabsoo gaggeessuun Injifannoo boonsaan akka murna amma aangoo irra jiru qabsoon darbu homaa shakkiin hin jiru.
Warri har’a dantaa yeroo fi aangoo barcuma ho’aa irra teessan ilaaltanii Gooticha Hacaaluu Oromiyaan kumaatamni itti sagalee tahee hidhamee fi dhibbootaan itti wareegameef irratti jireenya dhuunfaaf Amboo irratti warra gumaa cinaa hiriiruun hiriira dirqam,aan baasisaa jirtan seenaanis seeraanis ni gaafatamtu guyyaan kun darbee boru Bilisummaa dhugaan dhaloonni isin gaafata.
Warri har’a Hiriira magaalaa Amboo keessatti namoota dirqamaan akka bahan waraana itti bobbaasuun dararsiisaa jiru galgala kana akkasumas Qeerroowwan Amboo haqaaf falmatan hiisisaa jiru warra kaleessa Ummatni Oromoo xiqqaa guddaan goota keenya jedhee man ahidhaatti isaan gaafachaa turee fi yeroo isaan mana hidhaa irraa bahan isaan simate yoo tahu har’a Irbuu ummatni ittiin isaan simate irraa maqanii ummata isaan akka mana hidhaa irraa hiikamaniif wareegama kaffalaa turan irratti murna dararaa gaggeessaa ture waliin dhaloota kaleessa isaaniif falma ature irartti yeroo isaan dararaa gaggeessaa jiran argaa jirra.
Amboon dacheen gootaa qabsoo Oromiyaa keessatti mirga abba abiyyuummaa mirkaneeffachuuf gaggeeffamuuf wareegama ulfaataa kaffalaa turan ammas kaffalaa jiru murni fedhii dhuunfaa fi dantaa yeroof ummata dararus dhiiga gooticha Artist Hacaaluu Hundeessaa irratti hiriira kan waamu tahuu akka ummatni nuuf hubatu jechuun Qeerroon Bilisummaa Oromoo Amboo dhaamsa Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoof dhaamaniin beeksisaniiru.
Warra Dhaddacha Artist Hacaaluu Hundeessaa hordofee hin beeknetu har’a hiriyyaa Hacaaluu of jechaa maqaan goota faarsaa gochaan qabsoo doomsaa jira jechuunis Qeerroon Bilisummaa Oromoo ergaa isaanii dhaammataniiru.
Dhuma irrattis Ummatni Oromoo Magaalaa Amboo fi naannoo ishee Hiriira warri dantaaf jecha dachee gumaa irratti dirqamaan galgala kana mana irra deemuun ummata akka hin hafnbe hiriira pp boru qophaaye irratti jechuun mana namaa rurrukutaa hima ajiranis tahe warri qoheessan ummata magaalaa Amboo akka bakka hin buune dhaammanna jechuun sagalee Qeerroof dhaamsa erganiiru.