text:
Koreen mirga gaazexeesitootaa eeguuf dhaabate (CPJ) akka jedhutti bara kana duwwaa addunyaa keessaa gaazzexeessota 69 ajjeefame, baayyeen immoo harka ISIS fi humnoota akka Al_Qaayidaatti du’an.
Biyyoota gaazexeessonni itti du’an kana kessaa biyyoota akka Suudan Kaabaa, Sumaalee, Keenyaa, Liibiyaa,Gaanaa fi biyya ollaa Afrikaa kan taate Yemen faattu keessa jira.
Waaweeruu Muugoo, Keenyaatti woggaa 15n darbaniif gaazxeessaa yeroo ta’u amma dhaaba gorsaa gaazexeessummaa ofii dhabbatee hojjata.
Akka Muugoon jedhutti gaazexeessitoonni Afrikaa mootummaan isaan sodaachisuu fi hojii isaanii gulaaluu irraa kan ka’e rakkoo guddaa keessa jiran. Kun immoo miidiyaan walabaa akka hin baballanne gufuu ta’uusa dubbatan.
Seera tumtoonni Keenyaa ji’a Onkoloolesaa darbee kana keeyyata miidiyaan biyyattii dhimma paarlaamaa gabaasuu dhowwu dabarsuuf yaalii godhanii turan.
Feeliksi Odimaasii yuunversitii Naayiroobiitti damee seeraa fi dipiloomaasii iirra, akka jedhutti Afrikaa keessatti mootummaan tumsa kennuu dhiisuurra kan ka’e gaazexeexssitonni kesssumattuu bakka walitti bu’iinsif lolli jiru deemanii gabaasurraa of-qusatan.
Dhaabbanni mirgaa dhala namaatiif falmu, Amnesty International gama isaatiin Afrikaan Kibbaa karoora “transformation” jedhutti fayyadamuudhaan miidiyaa tohachuudhaf dhiibbaa gochaa jiraachusaatii fi Itiyoophiyaattis gaazexeessitonnii fi hojjattoonni miidiyaa bayyeen hidhamuu isaa gabaasera.
Dhiheenyuma kana gaazexeessaa TV naannoo Oromiyaa kan ta’e Fiqaaduu Mirkaanaa hidhamuun isaa ni yaadatama.


c: text/html

text:
1Hegaa gishshau, Kiristtoosa timirttiyaa biron doommiyaagaa aggi bayidi, wozannaama asa timirttiyau sinttau boos; koiro nuuni tamaaranau koshshiyo timirttiyaa wodhdhi eqqidi tamaaranau nuuyyo bessenna; he timirttee aibee giikko, pattenna oosuwaappe simmiyoogaa, Xoossaa ammaniyoogaa, xinqqatebaa, kushe wotobaa, haiqoppe denddobaanne merinaa pirddaabaa. 3Xoossai oottite giikko, hegaa nuuni oottana. 4Aissi giikko, issitookka poo7oi poo7idoogeetanne saluwaa imuwaa baari be7idaageeta, qassi Geeshsha Ayyaanaakka shaakki ekkidaageetanne Xoossaa qaalai lo77o gididoogaa siyi eridaageeta, sinttappe yaana sa7aa wolqqaakka bochchi xeellidaageeta, 6hegaappe guyye simmidi kaddidaageeta nagaraappe naa77anttuwaa zaaranaagee danddayettennabaa. Aissi giikko, hegeeti Xoossaa Na7aa masqqaliyaa bolli misimaariyan xishidi kaqqoosonanne asa sinttan kaushshoosona. 7Ubba wode bukkiya iraa uyidi, goyida uraa go77iya kattaa mokkiya biittaa Xoossai anjjees. 8SHin buluwaa buuzuwaa mokkikko, ainne go77enna; qanggettau shiiqi eqqiis. Qassi wurssettan xuugettana. 9SHin nu siiqotoo, nuuni hagaadan haasayiyaabaa gidikkokka, intte atotettau gidiya lo77obai intteyyo de7iyoogaa eroos. 10Aissi giikko, intte oottido oosuwaanne qassi ammaniyaageeta maaddidoogaaninne ha77ikka maaddiyoogan Xoossaa siiqido siiquwaa Xoossai doganau worddanchcha gidenna. 11Intte huuphiyan huuphiyan demmana giidi, nuuni ufaissan naagi uttido kumetta tumatettaa wurssettai gakkanaassi, kaseegaadan minttidi naagana mala amottoos. 12Xoossai immana giidoogaa ammanuwaaninne genccan laattiyaageetu mala intte gidanaagaa nuuni koyiyoogaappe attin, azalla gidanaagaa koyokko. 13Xoossai Abrahaamayyo immana giidi caaqqido wode, baappe aadhdhiya giti bainna gishshau, ba huuphiyan caaqqiis. 14Xoossai a, “Taani nena anjjana; ne zerettaakka corayana” yaagidi caaqqiis. 15Hegaadankka, Abrahaami gencci naagidi, Xoossai immana giidoogaa ekkiis. 16Aissi giikko, asai baappe gitatiya uran caaqqees; qassi he caaqoi palama ubbaakka teqqees. 17Hegaa gishshau, Xoossai ba immana giidoogaa laattanaageetuyyo ba qofaa mulekka laammennaagaa geeshshi yootanau keehi koyidi, hegee tuma gididoogaayyo caaqqiis. 18Xoossai worddotanau danddayenna ha naa77u laamettenna yohotun, i immana giido nu sinttan de7iyaagaa oiqqanau baqatida nuuyyo gita minttettoi de7ees. 19Ha nuuni demmana giidi ufaissan naagi uttidoogee, nu shemppuwaayyo markkabiyaa oiqqiya qaaxxenna birata mala; he nuuni demmana giidi, ufaissan naagi uttidoogee erettida mino gididi, magalasho giddo geeshshasaa gelees. 20Qassi Yesuusi Malkki-Xedeqa sunttatettaadan, merinau qeese ubbatu halaqa gididi, nu gishshaa nuuppe kasetidi, he sohuwaa geliis.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jaarmayaan fayyaa addunyaa gabaasa isaa waggaa dhiyeenya kana baaseen dhukkuba Busaa gama ittisuun jijjiramnii jabaan argamuu isaa fi keessumaa sagantaan to’annaa dhukkubichaa ijoollee fi dubartoota ulfaa kanneen Afrikaa keessaa irratti bu’aa qubsaan argamuu beeksisee jira.
Garuu hanqiinni maallaqaa mudate hojii to’annaa dhukkuba Busaa kanaa danquu mala jechuun akeekkachise.
Gama kaaniin addunyaa irratti uummata vaayrasii HIV waliin jiraatan keessaa harka 40 kan ta’an vaayrasichi qaama isaanii keessa jiraachu hin beekan jedha Jaarmayaan Fayyaa Addunyaa.
Meeshaan ittiin dhunfaan vaayrasiin HIV jiraachuu fi dhisuu isaa ittiin baran kun argamuun namoonni hedduun akka ofiin of qorataniif karaa bana jedhan daayreekterri walii galaa kan jaarmayaa fayyaa addunyaa Dr. Margareet Chaan.


text:
Waggaa tokkoo fi walakkaa keessatti yeroo afuraffaaf gara Itiyoohpiyaatti imaluu isaanii kan dubbatan dhimma Dimokraasii mirga dhala namaa fi hojiitti itti aanaan ministeera haajaa alaa yunaaytiid Isteetes Tom Maliniwiskii bara darbee yeroo jalqabaaf yeroon deeme qiyyaafanni jiru guddina dinagdee irratti akka ta’e aangawoonni naa ibsanii jiru jedhanii, garuuu Itiyoophiyaan qiyyaafata ishee kana gara biyyatti Demokraateessuutti akka jijjiruu qabdu hubachisan.
Qodaa qadaadamaa keessatti wanna danfu tokko irraa qadaaddii bananii akka afuura baafatu hin godhan taanaan dhohuun isaa waan hin oollee ta’u hubachisan.
Eega sanaa as biyyatti keessatti mormii uummataa gaggeeffame maqaa dhahanii seenaa Itiyoophiyaa isa dhiyeenya kanaa keessatti rakkoo siyaaasaa uumamee battalumatti furuun akkaan barbaachisaa ta’u dubbatan. Labsiin yeroo hatattamaa mirga hanga tokko akka dhorku, kun immoo mufannaa uummataa hammeessuu akka danda’uu hubahiisan.
Itiyoophiyaan akkaan kan nu barbaachiiftu waan taateef gargaaruu qabana. Kana malees addunyaaf akka Modeelii ykn fakkeenya demokraasiitti ilaalamti, jedhan.Yeroo akkas jennu, rakkoon amma jiru, mootummaan karoora lafa ka’ate akka fixaan hin baafne danqa yaaddoo jedhu qabna jedhan.
Gabaasa guutuut kana cuqaasuun dhaggeefadhaa


text:
Dheengaddaa ‘CAUCUS’ amma ammoo Primary, Filannoo Walii Galaa(General Election)itti aana.Amerikaatti filannoon perzidaantummaa akkuma naannoo isaaniitti maqaa akka akkaa qaban.
Primary fi Caucus mala paartileen siyaasaa USA nama perezidaantii tahuuf wal dorgomsiifatanii keessaa filatan.
Primery hedduutti jira; Ta Dhossaa, Ta Dhossaa hin qamne, Haga tokko Dhossaa fa.Closed primary: Semi-closed primary: Open primary: Semi-open primary fa jedhan
CAUCUS jechuun marii fi falmii miseensotii paartilee abbaa fedhan filachuuf galma wal gahii,manneen barnootaa,manneen amantii, manneen dhuunfaatii fi gara garaatti walti dhufanii abaa fedhan filatan.
Godinii hagii tokko CAUCUS hagii tokko ammoo Primary qaba.Godina Amerikaa 12 mala filannoo CAUCUS qaba.Godina Amerikaa 34 Primary qaba.
Caucus torbaan dabre godina IOWA keessatti jalqaban hardha ammoo magaalaa New Hamphire,godina New England keesastti Primary jalqaban.
Filannoo perezidaantummaa USA baranaa nama hedduutti dorgomee 12 walti hafe; Demokiraati keessaa nama 3 Rippaabilikaan keessaa ammo nama 9 dorgome.
Johan Kasich warra dorgommiit jiru keessaa tokko ”Cabbii taatee bokkaan jiraatee jarii keenna balabal dhaanee koott filadhaa jedhee ummata yaammata, ”jedha
Rippaabilikaan keessaa John Kasichitti haga guddaan dura jira.”Garee filannoo dansaa qopheeffannee balbala cufa irraa yaanee nama dammaffannee filannoof baafna jedha.”
Eegii filannoon Primary dhumatte paartiin lamaanuu akkuma karoora isaaniitti Priemeryi fi CAUCUS irratti dorgomuuf godina gara garaa dhaqan.
Filannoo perezidaantummaa Amerikaa baranaa maati perezidanti Bill Clinton keessa Hilary Clinton maatii George Bush keessaa ammoo obboleessa isaa Jeb Buush faatti dorgoma.
Filannoon perezidaantummaa USA walii galaa Sadaasaa 8, 2016 jalqaban.


text:
1Ām yooto, kumwoochinēē :Yēēsu kāāntōōyichoo bo Yuutayeek tyoonkōōch kule, "King'eet :chiito ake kēny kuchaan musābiibuunēk mbareenyii ankuker. Kibal ng'wēēnēēt nyēē sukurōōtyinē :bēēkaab āmiikaab kēētoo yoo /kakiiruruuny, ankuteech kēryēēt nyēē sukuriibēē :chiito mbaraanaa. Yu kaakoowaany :chiichoo kuyey kuu nyooto, kumwoochi biiko alak bākuriibchi mbaraanaa sukung'eet kubchēchiin āmiichoo yoo kāākururyo. Nto mii yoo, kuwo ruutooy. 2Yu kāwokururyo :āmiichoo, kōōyookto :chiichoo motwooriintēēnyii kuwo wōloo kimii :bichoo kimwoochinē kuriib mbareet wokuyibchi kereeryaanteet nyeenyii. 3Yu kayit :motwooriintoonoo wōlooto, kunam :bichoo ānkubir ankukwet āmēēkoochi kiy. 4Kōōyookto subak :chiichoo motwooriintēēnyii ake. /Kēēbir nkinee nyoo /keelal /ankiitaatee /ānkiintosuur. 5Kōōyookto subak motwooriintēēt nyēbo sōmōk. Yu kayit :nyoo, /kēēbir kume. Kōōyookto subak alak kurub keey. Kuyitē :nkicheek choo wōlooto, /kēēbirē alak /kiinyāliilē, nto alak /kēēbākāchē. 6Kiboonto :chiichoo kibo mbareet wērinyii akeenke nyēē kichāmē miisin. Kōōyookto :chiichoo wēēroonyii kubērē makooywey :bichoo. 7Kuyitē :wēēroo wōlooto, kukuurē keey :bichoo kule, 'Murēchu, woong'nyi lekwetaab murooniito! Okany keebakach sukuyēk :mbaraani nyēēnyoo.' 8Ām yooto, kunam :bichoo wēēroo ānkukwēryoot kuwo tuuyta saang' ankubakach. 9"Kunyoo, ii, yoo koosoot, kiy nee nyēē kichākuyēchi :chiitaab mbareet bichoo? Āmāchē āmwoowook, machakubakach bichoo tukul ānkōōkoochi biiko alak kuriib mbaraanaa." 10Kumwoochi :Yēēsu subak kule, "Kyoosuman, oob, siruutēkaab Yēyiin yoo mwooyē kule, 'Rwaanteet nyoo kitāyē :biiko kutēēksēē :nyēē kōōkuyēk tiiyēywoontēēt. 11Yēyiin nkit :nyēē kiyēyē rwaantaanaa ng'ālyoo nyēē /kēēchōrōkyinē.' " 12Yooto, kumach :kāāntōōyichoo bo Yuutayeek kule kunam Yēēsu ankukerta kō, kuuyu kiinkētē kule kimii kung'āloolēē icheek ām tyoonkōōchoonoo. Nteenee, kiiywey kunam, kuuyu kimii yooto :biiko chēē chaang'. Kunyoo, kibakaakta :bichoo Yēēsu ānkubēēchi keey. 13Ām lētuunoo, yu kāākubēēchi keey :kāāntōōyichoo bo Yuutayeek, wokōōyook Farisaayeek alak ākoo biikaab Ērōōtē bakutech Yēēsu /sikeenam. 14Yu kayit :bichoo wōlēē mii :Yēēsu, kumwoochi kule, "Kāānēētiintēēt! Kiinkētē kule 'ibooyē manta āmāwēēchiing' :chii, kuuyu -mēēkāsyinē chii ng'ālyoo kule kā ng'oo :ng'oo ānkiinēētē biiko kōōnkēt kiyēē māchē :Yēyiin ām kēēlto nyēbo man. Kunyoo ii, mwoowēēch, baa, karaam kēēkwēchinē syuuruut bāytooyiintēētaab Rooma? 15Irook kēēkwēyē nto buryo?" Yu /kakeeteebee Yēēsu ng'aleechaa, kōōnkēt miyootyēēt nyēē kiisōōtē :bichoo. Ām yooto, kumwoochi :Yēēsu kule, "Ānkētē kule ōmiitē ōkwēēskwēēsānchoo. Nteenee, kōōboor baa :chii beesyaanteet nyēē boonto akas." 16/Kiiboorchi beesyaanteet. Kuteebee bichoo kule, "Bo ng'oo :mēti āk kaaynaani mii beesyaantaani?" Kukētyi :bichoo Yēēsu kule, "Bo bāytooyiintēēt nyēē wōō nyēbo Rooma." 17Ām yooto, kumwoochi :Yēēsu kule, "Māchāktōōs ōkoochi bāytooyiintoonoo kiinyii, nto Yēyiin, ōkoochi nyeenyii." Kiilat :bichoo ām kiyēē kimwooy :Yēēsu. 18Nto mii yoo, kukwoonchi subak Yēēsu :biiko alake chēē /kikēēkuurēē Satukaayeek. Kiiyēnchinē :bichoo kule yoo kaakume :chiito, ku kaakume kutukul nyēē mēēbērē wokung'ēētēē meet bēsyēēt ake. Kuteebee :bichooto Yēēsu kule, 19"Kāānēētiintēēt, kisirwēēch :Muusa kiruutyēēt nyēē mwooyē kule yoo keemut :chii koorkēēnyii ankume :chiichoo āmānāāsikyi :koorkoonoo leekwa, kōōntiyē :ng'eetaab kaametiitaab chiichoo koorkoonoo sukusikyi nyiin lēēkōōk chēē /sikēēkuurtēē. 20Kimii :biiko alake chēē ki tisab chēē kituubcho mooyēēt akeenke. Kiimutiis :nyēē kiwōō ankusimkume kumānāāsikyi :koorkoonoo leekwa. 21Ām yooto, kōōntiyiis :nyēē kirubu chiichoo. Kume :nkinee nyoo, āmānāāsikyi :koorkoonoo leekwa. Kōōntiyiis subak :nyēē kibo sōmōk ankume :nkinee āmānāāsikyiin āk koorkoonoo leekwa. 22Kiyeyakay kuu nyooto ākoy chiito nyēē kibo tisab. Kibēk :bichoo tukul āmā leekwa. Nto mii yoo, kume nkinee :koorkoonoo. 23Kunyoo, kēēmāchē imwoowēēch, mākubooyiit ng'oo :koorkoonoo kōōyyiin yoo kāng'ēētyēē :bichoo tukul āk koorkoonoo meet, kuuyu kikiikoomut :bichoo tukul koorkoonoo?" 24Ām yooto, kukētyi :Yēēsu bichooto kule, "Ōsōōtyēēchinē nyēē miyaat, kuuyu -mōōnkētē :akweek kiyēē ibooru :siruutēkaab Yēyiin āk wōlēē wuu :kāāmuukēywēēkyii. 25Yoo kāākung'ēētyēē :biiko meet, mēēbērē tākōōmutē keey subak. Ibuurē kuu :malayikaanikaab Yēyiin. 26Nto kurubta keey ng'eeteetaab meet, ābērē kyoosuman siruutēkaab Muusa yoo kimwoochinē :Yēyiin ām sōntiinoo kilāyē kule, 'Anii Yēyiintēētaab Abraam āk Isaka ākoo Yāākōbō.' 27Yoo /kakeemwa kule bo :Yēyiin anum, kōōbooru :yooto kule tākusoboot :chiichooto ānkoo kikiikume kēny. Ōkustootiin miisin!" 28Kimii yooto :kāānēētiintēēt ake nyēbo kiruutēk nyēē kimii kuyēbchinē yiit kiyēē kimii kung'āloolēē :Yēēsu ākoo Satukaayeechaa. Kikas :kāānēētiintoonoo bo kiruutēk kule kikētyi :Yēēsu bichoo kiyēē kiteebee ām kēēlto nyēē karaam. Ām yooto, kōōnookyi :chiichoo Yēēsu ankuteebee kule, "Ām kiruutēk tukul choo kikōōnu :Yēyiin, nkōnō nyēē wōō?" 29Kukētyi :Yēēsu kule, "Kiruutyēēt nyēē wōō ku nyi: 'Lēyyē, mooyēētaab Isirāyēēl, Bāytooyiintēēnyoo Yēyiin ku akeenke! 30Icham Mokoryoontēēt Yēyiintēēng'uung' ām mooyēēng'uung' tukul mukuulēyng'uung' tukul, kāāsōōtēywēēkuuk tukul, āk nkuruukuuk tukul.' 31Nto ake ku nyi: 'Icham laatyeeng'uung' kuu wōloo ichāmtooy keey.' Māmii subak :kiruutēk alake chēē siirē chu." 32Yu keewaany :Yēēsu kumwooy kuu nyooto, kulēēnchi :chiichoo, "Kōōnkōy, Kāānēētiintēēt, 'keemwaay man kule Bāytooyiintēēnyoo Yēyiin ku akeenke, māmiitē :ake. 33Kunyi, karaam yoo kacham :chii Yēyiin ām mukuulēynyii tukul ānkumāchē mbo kōōsōōtē Yēyiin kwaak ānkuyēyē yiisyēētaab Yēyiin ām nkuruukyii tukul ankucham laatyeenyii kuu wōloo chāmtooy keey. Karaam /keerub ng'aleechu kusiir yoo /kātākēēbēēlootē kōrōsēēk." 34Yu kakas :Yēēsu kule kākēt :chiichoo nyēē karaam, kumwoochi kule, "Ābērē -mēēkulōō ām wōlēē imiitē iyityi Bāytooyiisyēētaab Kaab Yēyiin." Kung'eetee yooto, māmii :chii nyēē kitākukāng' kuteebee Yēēsu ng'ālyoo kumāchē kutech. 35Nto tēē yoo, kimii :Yēēsu kōōnēētē biiko ām biiwuutaab Kōōtaab Yēyiin, kumwooy kule, "Imuuchē kule nee kumwooy :kāānēētikaab kiruutēk kule chōōnēē :Kāārārookiintēēt kōōtaab Tāwuti? 36Nto yu kiyey :Tāmirmiryēētaab Yēyiin Tāwuti kumwooy kule, 'Kimwoochi :Yēyiin Mokoryoontēēnyuu kule: 'Itēbunēē āwunyuu nyēbo taay kēēbāytooyiisyē tukwaay ānku +maawaang'te buunikuuk.' 37Kunyi, yoo kuurē :Tāwuti Kāārārookiintēēt kule 'Mokoryoontēēnyuu' kōōmuuchāktōōs kule nee kuchōōnēē :Kāārārookiintēēt kōōtaab Tāwuti?" Kiyēbchi yiit :biiko ng'aleechaa bo Yēēsu ām ng'erekweek. 38Kutas taay :Yēēsu kumwoochi bichoo kule, "Ōriibēē keey :kāānēētichoo bo kiruutēk, āmōōrubē ātēbuutēkwaa. Kicham :bichu kōōloochē sirook chēē yoo /kakeekas /simkiinkētē kule icheek kiirwookik. Kicham :bichu subak kubēēsyētootēē wōlēē chaang' :biiko /sikiisubooyootē nyēē /kākēēkoonyit. 39Kicham subak :bichu kulēkwēlē ng'ēchērōōk chēē mii taay yoo /kēēmii kooriikaab saayeet. Mbo yoo /kēēmii saakwa ake tukul, kōōmāymooyē :bichu ng'ēchērōōk chēbo taay. 40Ng'ēētē mbo subak :bichu kulātu koor chēē musuuk sukuyibēē tukuukwaa, ānkusooyē miisin kuyēyē keey kule churtootiin. Biiko chēē wuu chuutēchu chēē mākuyēchi :Yēyiin ng'al chēē bichiiyēch kusiir chii ake tukul nyēē kiikukusta." 41Kimii :Yēēsu kēēbuur ng'wēny ām Kōōtaab Yēyiin yēē kilēēkitēē :looloonik chēē /kikiiruruukyinē beesaanik chēbo yiisyēētaab Yēyiin. Ām yooto, kukas wōlēē kiikoochintooy :biiko beesaanik looloonichoo. Kiikoochinē :biiko chēē ki mokorēēnik beesaanik chēē chaang' looloonichoo. 42Nto mii yoo, kuchō :cheebyoosyeet ake nyēē ki musuk ankubanan. Kōōkoochi :nkinee looloonichoo beesaanik chēē ng'ēri chēē kiboonto. 43Kukuur :Yēēsu rubiikyii ānkumwoochi kule, "!Kāāmwoowook, cheebyoosyaani musuk :nyēē kēēnēm beesaanik laatit nyēē wōō kusiir biiko tukul choo kēēkooytooy beesaanik. 44Kāng'ōmōrē :bichoo mokorēēn laatit nyoo kēēkooytooy ām chēē boonto, nteenee kēēnēm :cheebyoosyaanaa cheechii tukul chēē kōriibēē keey."
Copyright
Learn More


text:
1Ta siiqotoo, ayyaanata ubbata ammanoppite; shin eti Xoossaappe yiidaakkonne akeekite. Aissi giikko, hananabaa yootiya daro worddoti ubbasaa biidosona. 2Xoossaa Ayyaana gidiyoogaa intte hegan erana; “Yesuus Kiristtoosi asa gididi yiidoogaa ammanais” giya ayyaana ubbai Xoossaappe yees. 3Qassi Kiristtoosi asa gididi yiidoogaa ammanais geenna ayyaana ubbai Xoossaappe yibeenna; hegee Kiristtoosa morkkiya ayyaana. Intte he ayyaanai yaanaagaa kase siyideta; i harai atto ha77ikka ha sa7an de7ees. 4Ta naatoo, intte Xoossaageeta; intte giddon de7iya Geeshsha Ayyaanai ha sa7an de7iya ayyaanaappe daro wolqqaamiyo gishshau, hananabaa yootiya worddota intte xoonideta. 5Eti ha sa7aa asa gidiyo gishshau, ha sa7aabaa haasayoosona; ha sa7aa asaikka eta haasayaa siyees. 6Nuuni Xoossaageeta; Xoossaa eriya ooninne nuuni giyoogaa siyees. Xoossaa erenna ooninne nuuni giyoogaa siyenna. Nuuni tumu ayyaanaanne worddo ayyaanaa hegan shaakkoos. 7Ta siiqotoo, siiqoi Xoossaappe yiyo gishshau, ane issoi issuwaara siiqettoos. Siiqiya ooninne Xoossaa na7a; Xoossaa i erees. 8Xoossai siiqo gidiyo gishshau, siiqenna urai ooninne Xoossaa erenna. 9Xoossai nuna ba siiquwaa hagan bessiis; nuuni Kiristtoosa baggaara de7uwaa demmana mala, ba issi Na7aa ha sa7aa kiittiis. 10Siiqo giyoogee hagaa; Xoossai nuna siiqidi, nuuni nu nagaraappe maarotettaa demmido ba Na7aa nuuyyo kiittiisippe attin, nuuni a siiqidoogaana gidenna. 11Ta siiqotoo, Xoossai nuna hagaadan siiqidabaa gidikko, nuunikka issoi issuwaara siiqettanau bessees. 12Xoossaa ooninne mulekka be7ibeenna; nuuni issoi issuwaara siiqettikko, Xoossai nu giddon de7ees; a siiqoikka nu giddon polettiis. 13Xoossai ba Geeshsha Ayyaanaa nuuyyo immido gishshau, nuuni Xoossaa giddon de7iyoogaanne ikka nu giddon de7iyoogaa eroos. 14Aawai ba Na7aa ha sa7aa ashshiyaagaa gidanau kiittidoogaa nuuni be7idi markkattoos. 15Yesuusi Xoossaa Na7aa gidiyoogaa markkattiya o giddooninne Xoossai de7ees; ikka Xoossaa giddon de7ees. 16Xoossai nuna siiqiyoogaa nuuni nu huuphen eroosinne ammanoos. Xoossai siiqo. Siiquwan de7iya ooninne Xoossaa giddon de7ees; Xoossaikka a giddon de7ees. 17Nu de7oi ha sa7an Kiristtoosi de7idoogaa mala gidiyo gishshau, pirddaa gallassi nuuni yayyenna mala, siiqoi nu giddon polettiis. 18Siiquwan yashshi baawa; shin tumu siiqoi yashshaa kessi olees. Yashshainne qaxxayoi issippe biyo gishshau, yayyiya uraa siiqoi kumetta gidenna. 19Xoossai koiro nuna siiqido gishshau, nuuni a siiqoos. 20Ooninne, “Taani Xoossaa siiqais” giidi ba ishaa ixxikko, i worddanchcha. Aissi giikko, be7ido ba ishaa siiqennaagee be7ibeenna Xoossaa siiqanau waani danddayii? 21Qassi Kiristtoosi nuuyyo immido azazoi hagaa; Xoossaa siiqiya urai ba ishaakka siiqanau bessees.
Copyright
Learn More


text:
Mootummaan Ameerikaa galgala kana Ibsa baaseen walitti bu'iinsi Oromiyaa keessatti geggeessamaa jiru na yaaddesse jedhee jira. Walitti bu'iinsa Oromiyaa keessaatti uumameen lubbuu hedduu galafachuu isaanii ilaalchisee gabaasi dhiyaate hedduu nu gaddisiise kan jedhe ibsi mootummaa Ameerikaa kun maatiiwwan firoottan jalaa ajjeefamaniif mootummaan gadda itti dhaga'ame ibseera.
Itti aanaa dubbi himaan Ministrii Dhimma Alaa Ameerikaa Maark Tooner galgala kana ibsa Kennaniin Mootummaan Itiyoopiyaa hiriira mormii karaa nagaan geggeessamuuf eeyama akka kennu akkasumas komee siirri ta'e dhaggeeffachuuf gara marii ijaarutti akka adeemu mootummaan Ameerikaa kan yaadachiise ta'uu ibsaniiru.
Mormitoonnis jeeqama irraa akka of qusataniif mariif akka of qopheessan yaadachiisaniiru. Mootummaan Itiyoopiyaas karoorri Maaster Plaaniis mariin uummata waliin utuu hin geggeessamin hojii irra akka hin oolle beeksiseera.
Mootummaan itiyoopiyaas cicha marii geggeessuuf qabu hojiitti akka hiiku ibsi mootummaa Ameerikaa kun gaafateera.


text:
Paartiin aangoo Mootummaa harkaa qabu - IHADEG filannoo Itiyoopyaa Caamsaa keessa geggeeffame guutummaatti injifadhe eega jedhee boodaillee dararaan dhuma hin qabne kan uummata Oromoo irratti raawwatamu itti fufee jira - jechuudhaan Liigiin Mirga Dhala-namaa Gaanfa Afriikaa ibsa baasee jira.
Liigiin kun ibsa wixata, Hagayya 31 baaseen, dararaan, doorsisi, hidhaan seeraan alaa fi ukkaamsanii butuun uummaticha irratti raawwatamu naannoo Oromiyaa keessatti ittuma fufee jira jedha.
Maqaa namoota hidhaman jedhe afurtamaa fi fi bakka jireenya isaanii illee ibsa kana keessatti tarreessee, kanneen dhimmi kun isaan yaaddesse akka mootummaa biyyattiif iyyata dhiyeessan gaafatee jira.
Gabaasaa Liigiin Mirga Dhala-namaa Gaanfa Afrikaa guyyaa lama dura baase irratti mootummaa Naannoo Oromiyaa irraa deebii argachuudhaaf carraaqqiileen haga ammaatti gone hin milkoofne.
Waa’ee gabaasaa kanaa Obbo Gaaromaa Waaqasaa, hoogganaa Liigii Mirga Dhala-namaa Gaanfa Afrikaa waliin gaaffii fi deebii geggeessine guutummaa isaa dhaggeeffadhaa.


text:
Kaadhimamtoota Filannoo
Godina Illuubbaabor aanaa Daariimuu keessatti warraaqsa federaalistii uummata oromoo bakka bu'anii dorgomaniif galmaa'uuf wayita qophaa'aa jiranitti lafa hojii isaaniitii qabamanii mana hidhaa kanneen seenan keessaa Obbo Dirribaa Chiloo tokko.
Godina Illuubbaaboor aanaa Daarimuu keessatti warraaqsa federaalistii uummata Oromoo bakka bu’uanii dorgomuuf galmaa’uuf wayita qophaa’aa jiranitti lafa hojii isaanii tii qabamanii mana hidhaa kanneen seenan keessaa Obbo Dirba chilo tokko.
Yeroon galmaa’uu isaaniis mana hidhaa utuu jiranii waan darbeef jecha haati warraa isaanii aadde Birhane G/wold Dukkeessaa iddoo abbaa manaa isaanii bakka bu’anii dorgomuuf galmaa’an. Hanga yoonaa garuu duula filannoo geggeessuuf eeyama hin argatin jiraachuu isaanii dubbatu.
Waajjira buufata filannoo aanaa Darimuu akkasumas bakka hojii isaanii waajjira gaaliiwwanittis iyyannaa dhiyeeffannaan ka na dhaggeeffatu hin arganne jedhan aadde Birhaneen.
Itti gaafatamaan buufata filannoo naannoo aanaa Dariimuu obbo Caaniyaaloo Befekaduu immoo garee mormituu isa kamiinuu haa ta’u akka seerri eeyamufitti kan eeyama dhabe hin jiru, adeemsi jiru haala demokraatawaan geggeessamaa jira jedhu. Darimutti bilbiluun Tujubeen haasofsiistee jirti.


text:
Yaada ibsa mootummaa naannichaa akka armaan gadiitti guutummaan isinii dhiyeessineerra.
Seenaa biyya keenyaa keessatti duubatti hafummaafi wallaalummaan godaannisni ummata keenyarratti gatanii darban qabsoo har’a deegaa maqsuu dabalatee gageessaa jiruu daran dhimmoota ulfaataa taasisan akka ta’e ummatni naannoofi biyya keenyaa haalan hubatu. Mootummaan sirna federaalawaa dimokraatawaafi misoomawaa yaa ta’uu ummataafi heeraan ijaarame fedhiifi faayidaa ummattoonni biyya keenyaa sirna dimokraasii keessatti argachuu barbaadan kan ittiin ibsataniifi mirkaneeffatanis godaannisa kana hundeerraa dhabamsiisuuf akka ta’e beekamaadha. Waggoottan 25’n dabran keessa mootummaan naannoo oromiyaas ta’e biyya keenyaa jijiiramni bu’uraa dame barnootaarratti fiduudhaaf tattaafiin taasisaniifi bu’aa ba’iin keessa dabarsan hangam takka wareegama akka gaafate ragaan ummata naannoo keenyaati.
Oggansi damee barnootaa kennamaa ture bu’uraalee misoomaa damichaa babal’isuu fi, carraa barnootaa ilmaan oromoo jaarraa hedduudhaaf dhabanii duubatti hafummaafi hiyyummaaf itti saaxilaman keessaa baasuuudhaan injifannoo dacha gonfachiisuu danda’eera. Har’a ijoollen oromoo miiliyoona saddeetii ol ta’an waggaatti carraa barumsaa akka argatan biyyaa itti taasifamaa jiru, Barattoonni kuma dhibboota hedduutti lakkaa’aman carraa barnoota olaanaa argachuu akka danda’an biyya itti taasifame, koolleejjotaafi yunivarstiiwwan 45 olitti lakkaa’aman naannoo oromoiyaa keessatti qofaa akka ijaaramanitti taasifamedha. Bu’aan kun seenaa kaleessaa geeddaruudhaan biyyaafi dhaloota haarawaa addunyaa fuulduratti mataa olqabatee tarkaanfatu uumudhaaf kutannoo mootummaan qabun kan dhufedha.
Humnootni badiifi gantummaa biyyaa raawwataa jiran guddinaa, misoomaafi ijaarsa sirna dimokraasii keenya gufachiisudhaaf gochaawwan badii garaagaraa keessumaa ummata oromoo irratti aggaamaa turan ummatni naannoofi biyya keenyaa onnee guutudhaan fuuldura dhaabachaa, dogoggora uumame sirreessaafi toora sirrii qabachiisaa akka har’a gahan beekamaadha. Keessumaa naanoo oromiyaafi kallattiidhaan ummata oromoorratti aggaamiwwan raawwataman cunqursaa dacha kaleessaafi gabrummaa sirnoota gita bittaa nafxanyaatiin gageeffamaa ture duubaan deebisuudhaaf kan karoorfataman akka ta’eefi ummanni naannoo keenyaas akkuma kaleesaa qabsoo wareegama hadhaawaa gaafateen injifachaa as gaheera.
Bara kanas rakkoolee bulchiisa gaariifi gaaffii misoomaan walqabatan ummatni naannoo keenyaa mootummaa isattiif dhiyeesaa ture jalissuufi daran fiixee hin malletti baasudhaan humnootni badii kun dirree barnootaa jeeqaa bahaniiru. Jeequmsa kanas faayidaan dhumaa isaa diigicha biyyaa akka ta’e hubachuudhaan ummatni oromoo daangaa hanga daangaatti fuuldura dhaabachuun tasgabbeeseera. Mootummaa ofiisa ijaare gaafatamaa gochuu akka danda’uufi deebii dimokraatwaa argachuu akka danda’us irraa barateera. Dogoggora deemsa keessa akka ummataattis ta’e qaama hawaasaatti uumerraas akkasuma barumsa fudhatee darbeera.
Mootummaan nannoo oromiyaa gaafii barataan, qonnaan bulaan, jiraataan magaalaafi qaamoleen hawaasaa hundi rakkoo bulchiisa gaariifi misoomaarratti qaban kabaajaafi ulfina guddaan fudhatee sirreessudhaaf ummata hirmaachisuuf waadaa galeera. Waadaa isaas hojii qabatamaan agarsiisaa jira. Dirreen barnootaa akka nagaafi tasgabbii horatu humna guutuun hojjechaas jira.
Haalli kun kanaumaan osoo jiruu qormaata biyyaalessaa karaa naga qabeesaafi tasgabbaahadhaan keennuudhaan barataa oromoo carraa dorgomummaa walqixaa naannolee biraa waliin qabu akka hin dhabne ofeeggannoo cimaadhaan hojjetamaa wayita jitutti humnootni badii diigicha dhaloota oromoof kaleessa kaayyeffatan kunoo guyyaa har’aa sadarkaa biyyaalessatti olguddisuudhaan gochaa hanna qormaataa kutaa 12ffaa olaantummaadhaan gageesudhan, biiftuun dhaloota abdii boruu wayita dukkanooftu gammachuudhaan dhiichisuudhaaf carraa godhatanii dhaadachuurratti argamu.
Gochaan kun dhalootaafi biyya diiguudha. Egeree biyyaalessaa ummata oromoo fuuldura dhaabachuudhaan jireenya ofii dafqa ilmaan oromootiin ijaarrachuudhaaf gochaa raawwatame akka ta’e ummatni naannoo keenyaa nihubata. Mootummaan naannoo keenyaa qormaata ummata oromoo qunnamaa ture hundaa biilchinaaf gahumsa cimaadhaan keessa darbaa akkuma ture gonkuma egeree biyyaa dukkaneesudhaaf warra kufanii ka’an kanneeniif carraa akka hin kennine mirkaneesuu barbaada.
Ummatni naanoo keenyaas doofummaa, wallaalummaafi duubatti hafummaa dhalootarratti fe’uudhaaf sosochii godhamu kana hadheeffatee sadarkaa hundatti balaaleffachuu qaba. Barataan oromoo carraa isaa dukkaneessudhaf warra fiiganii gufuu jala danqaran kanneen hadheeffatee balaaleffachuun irraa eegama.
Mootummaan badii raawwatame kana tasuma akka hin dabalamneef hojjechuu cinaatti ooggnasa misoomawaa kennuun yeroo gabaabaa keessatti qormaata qopheessudhaan barataan oromoofi biyyaalessaa egereen isaa akka hingufanne halkanii guyyaa akka hojjetu mirkaneesuu barbaada. Humnoota badii gochaa qaanesaa kana raawwatanis araarama tokko malee qoratee yakka gantummaa biyyaatiin seeratti dhiyeessudhaaf kutannoo qabu ibsa.
Caasaan barnootaa, maatiin barattootaafi barataan naannoo keenyaa gochaan raawwatame kun egeree naannoo keenyaa badhaadhinarraa duubatti deebisuu kan kaayyeffate ta’uusaa hubachuudhaan sirreeffama mootummaan fudhatu onnee guutudhan deeggaruun irraa eegama. Ummatni naannoo keenyaas akkuma kaleessa gochaa ture barnootni isaaf lubbuu misoomaa ta’uusa hubachuudhaan gochaa humnootni badii dirree kana keessatti raawwataa jiran gonkuma imala haaromsa keenya gufachiisuu akka hindandeenyeefi gochaa isaanitiin qaanii akka uffatan itti agarsiisudhaf irree tokkoon qabsaa’uun irraa eegama.
BDHKMNO
Caamsaa 2008
Finfinnee


text:
WASHINGTON, DC —
Jaarmayaa da’immanii seev ze chiildren jedhamu kan biyya Briteen qorannaan gaggeesse akka agarsisuutti jaarmayonni kan mootummaa hin ta’in kan Ityoophiyaa keessaas ta’e jaarmayonni hawaasaa waan ijoolleen daandilee irra jiraatan barbaadan keessaa kan dhiyessuufii danda’an baayyee xiqqoo dha.
Jaarmayaa kanaaf qorattuu kan ta’an Aaddee Azeeb Adefrsew akka jedhantti ijoolleen kun rakkoon isaanii guddaan baka daahannaa ta’uu dubbatu. Garuu jaarmayonni ijoollee akkasii gargaaruuf hundeffaman yeroo baayyee wanni gargaaruu danda’an nyaata, uuffataa fi kanneen biroo ti jedhan.
Itiyoophiyaa keessa ijoolleen daandii irra jiraatan kuma 30 ta’antu jira.kana keessaa kuma 17 daandilee magalaa Finfinnee irra jiraatu. Ijoollee kana keessaa walakkaa caalaan bakka dahannaa ykn nyaata ga’aa hin qaban.
Kophee haxa’anii mallaqa argataniin akkasumas waan xixxiqoo daandii irratti namoota arganiitti gurguruun akkasumas nama kadhatanii jiraatu.
Qorannaan gaggeeffame akka agarsisuutti harka 30 kan ta’an dhukkuba jabaan qabamanii dhukkubsataa jiru. Irra hedduun isaanii wal’ansa fayyaa tokko iyyuu hin arganne. Kanneen harka 40 ta’an immoo qunnamtii saalaaf dirqisifamuu isaanii beekamee jira.
Rakkoo akkasii keessaa ba’uuf manni keessa dahatan akkaan barbaachisaa ta’uu dubbatu ijoolleen kun. Jaarmayaan GOOL jedhamu kan Itiyoophiyaaf Daayreekteera kan ta’an Linn Keey akka jedhantti wanni ijoolleen akka manaa ba’an godhu hiyyuma. Malli gaariin maatii isaaniitti eega deebi’anii booda maallqa ramadanii akka isaan gargaaraman gochuu dha jedhu.
Gama kaaniin dawaan ijoollee vaayrasii HIV waliin jiraatan caalaatti gargaaruu danda’uu kan Ehfavirenz jedhamu argamuun ibsamee jra.Kan dhukkuba Eedsiin akka hamaatti miidhaman biyyoota Afrikaa uffee sahaaraa gadii keessatti dawaa kana gargaaramuuf gatiin isaa qaalii ta’uun rakko ta’eera.


text:
Mariin araaraa gareelee Sudaan Kibbaa bakka yeroo dheeraaf itti geggeessamaa ture - magaalaa Finfinnee irraa - gara magaalaa kiiloo-meetira 578 gara Kaaba Dhihaa-tti fagaattee argamtu – Baahir Daartti geessamee -- Boor, yokaan guyyoota itti aanan akka jalqabamu - araar-teessonni gama Mootummaa fi ka mormitootaa Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf mirkaneessanii jiran. Kan araara sana maanguddummaan geggeessan - aangawoonni IGAAD garuu, haga ammaatti homaa hin dubbanne.
Ka Baahir Daar irraa, gabaasaan keenya telefoonaan dubbise - Ministarri Beeksisaa Mootummaa Sudaan Kibbaa fi dubbi-himaan araarteessota garee mootummihcaa – Maaykil Maakuwii Luwis ofii isaanii qophaawanii, dhufaatiin araarteessota garee biroo kan eegaa jiran ta’uu gabaasaa keenyatti himan.
Akka dubbi-himaan araar-teessota Mootummaa Sudaan Kibbaa kun jedhanitti Bakka-bu’oonni hawaasa Siivikii, ka dhaabota siyaasaa, ka dhaabbatoota amantii, ka waldaa dubarootaa fi ka dhaabbatoota ka biroo marii araaraa kanaaf magaalaa Baahir Daar galanii jiran.
Kan amma eegamaa jiran - araar-teessota mormitootaa fi aagawoota mootummaa duraanii mana-hidhaa tii hiikaman ta’uu dubbatan - aangawaan mootummaa Sudaan Kibbaa kun.
Gareeleen mormitootaa fi ka Mootummaa haga ammaa maali irratti akka walii-galan yeroo yaada wal-fakkaatu dubbataa hin jirretti deebi’ee jalqabamuuf deema - mariin ammaa kun.
Walakkeessa baatii Amajjii dabree irra -- ka dhukaasa-dhaabinsaa of-keessa qabu - walii-galtee wal-diinofachuu dhaabuu mallatteessuu isaanii gareeleen lameenuu ni duubbatu. Walii-galtee kana kan hojii irra oolchu - walii-galtee ka biraa “MATRIX” - jedhame mallatteessuu irratti yaada adda addaa kennan. Kan araaricha geggeessu - IGAAD fi gareen mootummaa Sudaan Kibbaa, gareeleen lameenuu akka walii-galtee akana mallatteessan dubbatu. Mormitoonni garuu, akka walii-galtee boodanaa kana hin mallatteessiin battaluma dubbatan. Kan aangawoota IGAAD-iin dhihaateef - galmee ittiin ka’insa ijaarsa mootummaa cehumsaas hin mallatteessine - jedhu - mormitoonni. Har’a illee ejjennoo isaanii akka hin jijjiiramiin ka dubbatan - dubb-himaan garee mormitootaa – Luul Kuwaang --- sababaan isaa - galmeen sun, Saalvaa Kiirii-n taayitaa irra tursiisuuf malee furmaata akka hin fidne itti dhaga’amuu isaa eeran.
Dhimmi isaa -- nuti, Bulchiisa Kiir keessatti taayitaa isaa qabatee turu hin feenu. Nuti, Bulchiinsa KIIR taayitaa keessaa hin qabne akka ijaaramu feena. Yaaddoon keenya ijoon kana. Akkasumas -- Bulchiisa, aangoo jiru mara isaaniif kennu otuu hin taane -- Bulchiisa itti aangoon jiru hundaaf qoodamu, qoodinsi aangoo ifaa tahe akka jiraatu feene. Galmeen sun garuu, aangoo jiru mara gama mootummaaf kenna, ol’aantummaa garee mootummaa eegaaf, Prezidaaantichaafis aangoo daangaa hin qabne kenna - jedhan - dubbi-himaan jila mormitootaa - Kuwang


text:
WASHINGTON,DC —
Dheressa Cimsa
Dheeressaa Cimsaa,atileetiin Itoophiyana 2009 Chaampiyoona Atileetiksii Addunyaa moohe,Maratoonii Dubaahii 2012tti ammoo rekordii haaraan.Maratoonii Degguulleetti akkanuma moohe.
Kalee ammoo maratoonii Torontoo, Canada Waterfront rekordi haraa 2:06:05
moohe. Dheeressaan rekordii atileetiin Kenyaa,Kenneth Mungara duraan harkaa qabu caalee moohe.Rekordii haaraa itti argate Atileetiin Itoophiyaa ka dhibiin Asefa Habtamu sadeessoo Ayenewu Mekunat 10essoo bahe.
Dorgommii kubbaa miila ijoollee gannii 17 ammoo U-A-E keessattui taphachuutti jiran. Afrikaa Nigeria,Cote Divore,Moroco fi Tunisiayati dorgommii tana keessa jira.
Gama kaaniin ammoo Waanca Kubbaa Miilaa bara 2014 Braziltiif haga ammaatti biyya 21 dabree 11 dabruuf falachuutti jira.
Gareth Bale,gurbaa ganna 24 Real Madriditti $Miliyoona 200 dhiyaattuun bitate.
Gareth Bale
Gareth Bale Lakoofsa 11 keyyatee moggaa tapahta.Dheeraa mataa luuccaati metiri 1.83.Mindaan isaa ka baranaa doolara miliyoona 15ti kuma 600 ti.
Nama kana ganna 6n duratti Euro miliyoona sadiitiin bitatan amma ammoo deemuma deemee gabayaan isaa Euro miliyoona 100 seeneteef.
Warrii akka isaa horii guddaan bitaaa dhufan;Diago Maradona Euro miliyoona 5tiin bitatan,Zinaddiin Ziidan miliyoona 60, adoo Cristiano Rolando Euro miliyona 80,Gareth Bale ammoo miliyoona 100 taate.
Warrii amma hori guddaan bitame;Edison Cvani,Radame Fallaco,Neymar,Mesut Ozil fa. Kilbaiin tapahttoota horii guddaan bitachuun beekamtu ammoo
Moncao,Manchester City,Paris Saint Germany,Chelsea fi Real Madrid fa


text:
Kitaabii aabba Jaataniin barreessee ‘Jaaraa Haaromsa Aadaa fi Seenaa Booranaa jedha.
“Kitaaba afur barreessuutti jiraa ka duraa bahee gabayaa irraa jiraa,lammeessoo fi sadeessoo fixee,amma afreessootti jira.”
Maaf akkana aadaa barreessuu feete jennaan;“aadaa ani keessatti guddadhetti akka ani faaya kana aadaa jabeeffadhu na tolchee na guddise.”
Tana maleellee diqqeennaa jalqabee aadaa barachaa dhufe, “keessumattu yoo jaarroleen ijoollee kuuchu gorsitee waan hedduu barsiiftu argee jaaladhee ufillee nama akka dansaa nama gorsu tahuu fedhe.”
Tana maleellee argaa dhageetti jaarrolee irraaa dhagahetti yaada kitaabaaf naa tahu walti qabaa dhufe jedha aabba Jaataniin.Kitaabii kun, Jaaraa Haaromsa Aadaa fi Seenaa Booranaa, boqonnaa jahaa fi fuula 377 qaba.
Boqonnaa jahaan kana keessatti hujii abbootiin gadaa ganna saddeettan Gadaa harkaa qaban keesatti hojjatan,aadaa waaqan kadhatan, jila,seera abbaan gadaa baalii fuudhee,yuubomee mataa buufatee, Gadaammojjii tahuu fi walumattuu mataa-duree hedduutti keessa jira.
Maaliif kitaaba barreessuu jaalattee jennaan namii namatti wa himu waan namatti himu sun jabeessee barachuu malee jedha.
“Kitaaba hedduu hanqinna keessatti argaa..namii kitaaba barreessuu adoo aadaa sun guddoo hin qoratin,adoo keessa isii hin seenin torbaanuma ykn ji’uma tokkoo keessatti kitaaba barreessa,ani ammo tana guutuuf barreesse.”
Namii kitaaba jalqabaa barreessuu akka yaada aabba Jaatanitti barreessuu caala maxxansuutti isa dhiba,rakkoo guddooyyuu mana maxxansaatti jara barreessuu irratti fida.
Nama aadaa barreessu maan jettee gorsu feeta jennaan“waan barreessan sun, aadaa barreessan sun irra dedeebihanii ka barreessu caalaa ka dubbisutti dhugaa himuuf barreessuu malan. Kitaaba kana keessatti namii Oromoo ufi arga.”
Namii kitaaba kana dubbisu maan keessatti arga jennaan “uummaa arga,uumama arga,aadaa fi seenaa fi Oromummaa ufii arga.”
Aadaa ani gaafa ani ganna 16 gahee jalqabee barachaa akka yaadannootti qabachaa dhufetti guddadhee kitaaba naa tahee jedha aabbaa Jaataniin. Aabba Jaataniin barumsaan digrii lammeessoo qaba,amma itti gaafatamaa Biiroo Aadaa fi Tuurizimii Booranaati.


text:
Godina Harargee Lixaa aanaa Masalaa Araddaa Abbaa Amaan fi Wal taasiis keessatti torban kana Masjiidi diigamuu fi kaan gubaman jedhu jiraattonni. Kana keessatti lubbuun nama 23 darbuutu ibsame. Reeffi namootaa maatiif akka hin kennamin kan ibsan jiraattonni hidhattoota gandaatu hanaga tokko awwaalee jedhu. Kanneen hafan immoo iddoo biraatti geeffamanii hidhaman jechuun uummata gowwomsu jedhan jiraattonni. Bulchaan aanaa Masalaa Obbo Mohammed Abdurrahaman garuu masjiidi diigame ta’e gubamee hin jiru jedhu. Garuu seeraa fi heera kabachiisuuf sochii gaggeefame keessatti namni lama ajjeefamuu fi reeffi isaanis maatii isaaniif kennamuu dubbatan.
Kunis bakka dahannaa qabatanii humnootii mootummaa irratti dhukaasa eega bananii booda akka ta’e masjiidoota keessaa meeshaa waraanaa adda addaa qabachuu isaanii dubbatn. Amantii jala haa dahatan malee jeeqama Oromiyaa keessatti hidhata qabu. Adda Bilisummaa Oromootu harka keessaa qaba jedhan.
Gabaasaa Gutuu armaa gadiitti caqasaa.


text:
"sararri diimaan irra cehamuu hin danda'amne tokkoffaa, heera mootummaa fi sirna heera sanaan hundeessame fudhachuu fi kabajuu, lammaffaa, kana keessatti kaayyoo isaanitti fakkaate karaa nagaa fi seera-qabeessa taheen geggeeffachuu dha" jedhau Obbo Melles
Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, Melles Zeenaawii dhiheenya kana ibsa gaazzexeessota biyya keessaaf kennaniin, kan heera Mootummaa fudhatee fi qabsoo isaa karaa nagaa geggeessuuf qophaa’ee, garee mormituu kam wajjiiniyyuu araara dubbachuuf mootummaan isaanii qophii tahuu hubachiisanii jiran.
“Garees tahe nama polotikaa dal’ane, ka guddaa dal’anes tahe ka xiqqaa dal’ane, ka dal’anee qawwee fudhatee ka’ees tahe ka qawwee hin fudhatiin waliin dubbachuuf mootummaan qophii dha, ” jechuun ka gaazzexeessotaaf ibsan, Obbo Melles, dhaabota hidhatootaa bulchiinsa naannoo Somaalee keessaa lama waliin araara mallatteessine, jechuun ka mootummaan isaanii beeksise irraa ka'uun kana dubbatan. Marii araaraa kanatti hirmaachuuf, haal-duree gama mormitootaa tii guutuu qabu ennaa dubbatan immoo, "sararri diimaan irra cehamuu hin danda'amne tokkoffaa, heera mootummaa fi sirna heera sanaan hundeessame fudhachuu fi kabajuu, lammaffaa, kana keessatti kaayyoo isaanitti fakkaate karaa nagaa fi seera-qabeessa taheen geggeeffachuu dha" jedhan.
Yaadni marii araaraa kun, dhaabota mormitootaa akka Adda Bilisummaa Oromoo fi Ginbot 7 faa ka dabalu yoo tahe gaafatamanii, dhimmi guddaan qajeelfamoota sana tahuu isaa fi haga qajeelfamoota sana kabajanitti mootummaan isaanii eenyu waliinuu ka dubbatu tahuu eeran.
Yaada Obbo Melles kana mormitoonni akkamitti akka ilaalan adda-baafachuuf, hoogganoota dhaabota mormitootaa gaafanne keessaa, Ginbot 7 irraa Dr. Birhaanuu Naggaa ennaa deebisan, "Melles fi gurmuun isaa ka dubbatan akka dubbii ija qabuutti fudhatanii, dhugaa dha jedhanii amananii, dantaa biyyattii waarinsa qabuuf yaadanii, hegeree biyyattii ilaalchisuun humnoota mormitootaa waliin dubbachuun furmaata fidu, amantaan jedhu, waggoota kudha-sagalee booda kan akka fixeensaa urkee dhume . . . . waan jarreen kun dubbatan akka dubbii dhugaatti fudhatanii waa hojjechuun waan danda'amu natti hin fakkaatu, garuu, nuti akka Ginbot 7tti, rakkoo polotikaa Itiyoophiyaa karaa nagaa furuu yaaluu itti amanna, ni deggerras," jedhan.
Dhaasbota mormitootaa biyya keessatti karaa nagaa sirnaan socho'an irraa immoo, hoogganoota Medrek keessaa tokko ka tahan, Obbo Mararaa Guddinaa, "dubbii sana keessaa wanti haaraan abdii namaaf kennu hin jiru. Waggoota digdamman dabran kanuma jechaa turan . . . Mootummaan kun wanti inni dubbatuu fi wanti inni hojjetu, Waaqaa fi lafa wal irraa fagaata. . . . Ijaa kanaa waan haaraan keessa jira, jechuudhaaf, gaafa isaan hojii irra oolchan, gaafa isaan ba'eessa hojjetan yoo argine malee kana dubbatanii fi sana jedhaniif waan abdii namaa kennu hin jiru," jedhan.
Yeroo Obbo Melles gaazzexeessotaaf ibsa kennan sana ka gaaffiin gaazzexeessotaa itti qiyyaafate tokko waa'ee Adda Bilisummaa Oromoo ture. Miseensa Gumii-sabaa Adda Bilisummaa Oromoo waajira Asmaraa dhaa qabuu fi dubbi-himaa dhaabichaa, Dr. Bayaan Asobaa gaafannee ennaa deebisan, "Dubbiin Melles Zeenaawii torban dabre sun waan duraan dubbatamaa ture irraa waan addaa ti jennee hin fudhannu . . . Gama keenyaan haasaa nagaa dura hin dhaabbannu. Haasaan nagaa nuti barbaadnu immoo, haasaa haal-duree tokko illee hin qabne, bakka humni gam-kamiifuu hin baabsine argametti ka geggeessamu. Rakkoo Mootummaa Itiyoophiyaa fi uummata Oromoo gidduu jirtu, ABO gidduu jirtu karaa nagaa furuudhaaf ammaan dura yaalii hedduu tu godhame, yeroo heduu bakka bu'aa mootummaa Wayyaanee wajjiin wal agarree haasofne. Haasaa kana hunda keessatti Mootummaan Wayyaanee yeroo tokko illee garaa qulqulluudhaan gaaffii siyaasaa uummata Oromoo karaa nagaa keessummeessuudhaa fi furuudhaaf karaa tolchuuf yeroon itti dhihaate hin jiru. Ejjennoo wanta nu jenne fudhaa, jedhanii dhihaatanii, akkasitti immoo haasaan nagaa hin deemu . . . " jedhan.
Bal'ina qophii kanaa fuuluma kana irraa MP3 ka jedhu tuqaa tii dhaggeeffadhaa.


text:
Dhaabii ispoortii addunyaa ka akka atileetotii qorsa humna namaa kennu dhossaan liqimsuu fi dhibaachuu isaanii qoratu,WADA(World Anti-Doping Agency) fi Waldaan Federeshiinii Atileetota Addunyaa(IAAF)atileetota biyya hedduu qorsa seera malee fudhatan jedhanii dorgommii addunyaa irraa dhaabuutti jiran.
Atileetota Raashiyaa akka dhaabii kun jedhutti mootummaa isaaniitti akka isaan qorsa liqimsanii fiigan tolcha.Tanaaf haga guddaan dorgommii addunyaa irraa dhaaban.
Durii waan akkanaa kana haga guddaan Keenyaa, Morookoo fi Yukireeyin faan himatanii qorachaa bahanillee.Keenyaatti atileetota hedduu dorgommii addunyaa irraa dhaaban.Amma ammoo Itoophiyaallee itti dabalanii biyyoota gama kanaan qorachuutit jiran keessaa tokko.
Dhaabii ispoortii gugurdaa akka IAAF fi WADA faatii akka Itoophiyaan atileetota isii qorachiisan tahuu baannaan dorgogmmii addunyaa keessaa baasuuf xalyaan itti erganii doorsisan.
Obboo Taammiraat Baqqalaa, daarektera koree Olompikii atileetiksii biyyoolessaati.“Xalayaadhaan nu gaheeraa. Federeshiinii atileetiksii Itoophiyaa gaheeraa. Hanga Sadaasaa dhufuu atileetotii amma 200 tahan qoratamu qabu jedhan.Akka atileetotii 200 qorataman ammoo Waldaa Federeshiinii Atileetotaa (IAAF) hajaje.Jarii kun ka shakkamellee mit."
Atileeotii tun dorgommii gaggabaaduu haga maratooniitti dorgoman.Atileetotii Itoophiyaa qorsa humna namaa kennuu fudhachuu fi dhibaachuu isaanii qorataman kun eennu faa jechuu baatanillee akka jecha obboo Taammiraatitti seeruma IAAF guutuuf qorataman.
Atileetota tana dhiigaa fi fincaan isaanii qoratan.Laabraatooriin hujii akkanaatiin qoratan ammoo Afrikaa Kibbaatii fi Qataar jirtii,atileetota tana qorachuuf ammoo doolara kuma lama caaltutti itti baha jedhan.
Dorgommii Olompikii Biraazli ta baranaa atileetota 10,500 biyya 206 keessaa walti dhufanitti gosa ispoortii 350tiin wal dorgoma.USA dorgommii gosa ispoortii 28tiin atileetoa 306 ergatti.
Itoophiyaan ammoo gosa ispoortii sadiitiif atileetota 40 dorgomsiifatti.
Dorgommii tana Hagayya 5-21,2016 Rio,De Jeneeroo Biraazilitti guyyaa 17 dorgoman.


text:
Zaambiyaan AyvooriiKoostii Moohattee Waancaa Afrikaa 28tessoo Fudhatte
Chipolopooloon,gareen Kubbaa Miilaa Zaambiyaa ta ganna 19n duratti taphattoota kubbaa miilaa isii cufaa adoo jarii taphachuuf yaahuu xuyyuurii lafaan dhahe fixe taan hardha biyyuma namii isii irraa dhumate taan,Gaabonitti, AyvooriiKoosti 8-7 moohattee waancaan galatte.
Namii Zaambiyaan asi geettee waancaa fudhatti jedhee eege guddaan jiraachuu baatullee jara kana obsaa fi jabeennatti asiin gahe.
AyvooriiKoosti,taphattoota bebeekamoo Awurooppaa guurrattee dhuftuunillee Zaambiyaa moohachuu hin dandeenne.Waan biyya tana waancaa irraa hambise keessaa Diroogbaa,Gerviinooo fi Koloon faan adabbii ykn rigoolee dhabuu fa.
Zaambiyaan kubbaa miilaa kana marroo tokkeessoo argatte,AyvooriiKoosti silaa waan ganan 20n duratti argattee ammallee dabalachuu feete.
AyvooriiKoosti,Zaambiyaa moohachuu baattullee warra dorgommii Waancaa Afrikaa 28tessoo irratti waliin taphatan kana momoohachaa asi geette.
Qophii Ispoortii hardhaa MP3 tana irraa caqasaa.


text:
Ambaasaaddarri Ertraa Girmaa Asmaroom Teesfaay torban kana dura ta’a komishiina Afrikaa Jean Ping duratti dhiyaatan.
Ertraan diddaa yeroo dheeraa booda jaarmayaa miseensoota 53 qabuutti dabalamuu isheetti kan gammadan ta’uu Mr .Ping ibsanii jiran.
Itiyoophiyaan walii galtee nageenyaa wal waraansa daangaa 1998-2000f tolfame diigde jechuu dhaan mormii qabdu ibsuuf jecha, Ertraan yeroo sana Ambaasaaddara ishee Finfinnee keessaa waamuun ni yaadatama.
Ministriin dantaa alaa kan Itiyoophiyaa akka jedhutti, haalli kun uumamuun hariiroo biyyoota lameenii danqamee ture waan foyyessu hin qabu.
Gabaasaa guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
1Laappuntta laittan Yoodaahee minnidi, mato halaqata Yirohaama na7aa Azaariyaasa, Yahohanaana na7aa Isimaa7eela, Yoobeeda na7aa Azaariyaasa, Adaaya na7aa Ma7iseeyanne Ziikira na7aa Elishafaaxa shiishshidi, etaara maachchaa maacettiis. 2Eti Yihudaa biitta ubbaa yuuyidi, Yihudaa katamatun de7iya Leewatanne Israa7eela yaratu halaqata ubbaa ekkidi, Yerusalaame yiidosona. 3Hegaappe guyyiyan, he shiiqida asai ubbai Xoossaa Beeta Maqidasiyan kawuwaara maachchaa maacidosona. Yoodaahee he asaa, "Kawuwaa na7aa hagaa be7ite! GODAI kase Daawita zerettaabaa haasayidoogaadan i kawoto. 4Intte oottanau bessiyaabai hagaa: Sambbata gallassan ha Beeta Maqidasiyaa geliya qeesetuppenne Leewatuppe heezzu kushiyaappe issi kushee penggiyaa naagite; 5qassi heezzu kushiyaappe issi kushee kawo keettan de7ite; heezzu kushiyaappe issi kushee qassi Baasuwaa Penggen de7ite. Asai ubbai GODAA Beeta Maqidasiyaa dabaabaa shiiqo. 6Qeesetuppenne oottiya Leewatuppe attin, ooninne GODAA Beeta Maqidasiyaa geloppo. Eti geeshsha gidiyo gishshau, gelona; shin hara asai ubbai GODAA azazuwaa naagiiddi, Beeta Maqidasiyaappe kareera de7ona. 7"Leewati ubbai bantta ola miishshaa bantta kushiyan kushiyan oiqqidi, kawuwaa giddoyidi, kawoi kiyiyo wodenne geliyo wode ubban aara issippe de7ona. Beeta Maqidasiyaa geliya oonanne worite" yaagiis. 8Leewatinne Yihudaa asai ubbai qeesee Yoodaahee azazidobaa ubbaa oottidosona. Qeesee Yoodaahee Sambbatan oosuwaappe kiyanau bessiya Leewata kessidi yeddibeenna. Hegaa gishshau, naaguwaa kayai gakkidoogeetikka naaguwaa kayaa polidaageetikka ubbai yan de7oosona. Hegan halaqatussi ekkanau gidiya asai de7ees. 9Hegaappe guyyiyan, qeesee Yoodaahee Xoossaa Beeta Maqidasiyan de7iya, beni Kawuwaa Daawita toorata, wogga gonddalletanne qeera gonddalleta halaqatuyyo immiis. 10Asai ubbai ola miishshaa ba kushiyan ba kushiyan oiqqidi, Beeta Maqidasiyaayyo ushachcha baggaappe haddirssa bagga gakkanaassi, yarshshiyoosaa mataaninne Beeta Maqidasiyaa matan kawuwaa yuushuwan eqqanaadan qeesee Yoodaahee oottiis. 11Hegaappe guyyiyan, Yoodaahee kawuwaa na7aa Yo7aasha kare kessidi, a huuphiyan kallachchaa wottiis; wottidi Kawotaa Higgiyaa Maxaafaa ayyo immidi kawoyiis. Yoodaaheenne a naati Yo7aasha tiyidi, "Kawoi shemppo gam77o!" yaagidosona. 12Asai woxxiiddinne kawuwaa sabbiiddi hombbociyoogaa Ataala siyido wode, asaakko GODAA Beeta Maqidasiyaa baasu. 13Baada kawoi penggen ba tuussaa matan eqqidaagaa be7aasu. Halaqatinne xurumbbaa punniyaageeti kawuwaa matan de7oosona; Yihudaa asai ubbai ufaittidi, xurumbbaa punnoosona; mazamuriyaa yexxiyaageetikka sinttau aadhdhidi, banttau de7iya yetta miishshan galatoosona. Ataala ba maayuwaa pooshshada, "Hagee makkala! Hagee makkala!" yaagada waassaasu. 14Qeesee Yoodaahee olanchchatu halaqata, "Ataalo Beeta Maqidasiyan woroppite! O yaaranne haara salppida salppetu gidduwan wottidi, kare kessite; o ashshanau kajjeeliya asi de7ikko worite!" yaagiis. 15Hegaa gishshau, eti o oiqqidi, kawo keettaa efiidosona; efiidi Paraa Penggiyan o woridosona. 16Hegaappe guyyiyan, Yoodaahee i ba huuphen, asai ubbainne kawoi GODAA asa gidanaadan maachchaa wottiis. 17He wode asai ubbai Ba7aala Eeqa Keettaa biidi, he keettaa qoliis; qolidi yarshshiyo sohotanne misileta kinchcherettiis. Qassi Mataana giyo Ba7aala qeesiyaa yarshshiyo sohotu sinttan woridosona. 18Yoodaahee qeesetanne Leewata Beeta Maqidasiyaa oosuwaassi halaqa oottidi sunttiis. Eta oosoi Muuse higgiyan xaafettidoogaadan GODAAYYO xuuggiyo yarshshuwaa yarshshiyoogaanne Kawoi Daawiti odidoogaadan mazamuriyaa yexxiyoogaanne baalaa bonchchissiyoogaa. 19Higgiyan xaafettidoogaadan tuna asi issoinne gelennaadan Yoodaahee GODAA Beeta Maqidasiyaa penggen naagiyaageeta wottiis. 20Yoodaahee olanchchatu halaqata, gita asata, deriyaa haariyaageetanne he biittaa asaa ubbaa banaara ekkidi, kawuwaa GODAA Beeta Maqidasiyaappe duge wottiis. Qommo bagga penggiyaara kawo keettaa gelidosona; gelidi kawuwaa kawotaa araatan utissidosona. 21Yaatin Yihudaa asai ubbai ufaittiis. Ataalo kawo keettan bisuwan haiqqidoogaappe guyyiyan, katamai woppu giis.
Copyright
Learn More


text:
Paartii Ripublikaanii irraa ka dorgomaa jiran – Donaald Traamp, filannoo kaadhimummaa ka Praaymarii jedhamu, kaleessa kutaalee shan keessatti geggeessame guutummaatti injifachuun, deggersa bakka-bu’oota isaanii 172-maa dhuunfachuun gara Paartii Ripublikaaniin kaadhimamuutti dhihaataa jiru.
Amma, akka kaadhimamaa prezidaantummaa paartii Ripublikaaniitti akka of ilaalan ka dubbatan – Donaald Traamp, “Teed Kiruuz fi Joon Kaasichi, naaf karaa gad-lakkisanii dorggomicha keessaa ba’uu qaban” jedhu.
Gama dimookiraatotaa tii immoo, ka dogommicha kaadhimamtummaa sana dursaa jiran – Hilllary Kilinton, kutaalee Yunaayitid Isteets akka Mariilaand, Pensilvaaniyaa, Kennetikat fi Delaaweer injifannoo argachuudhaan gara kaadhimamtummaa prezidaantii paartichaatti dhihaachaa jiran.
Hegeree boorii, kan hojiin cimaan itti kabajamau, ka maatiilee deggersa itti argatan, kan daandiilee naga-qabeeyyii itti tahan fi hawaasaaleen itti jajjabaatan, ka jaalallii jibbinsa irratti injifannoo argatu fuul-duratti yaadaa jirra – jedhu- Kilinton.
Injifannoon Kilinton kun, dorgomaa isaanii – Bernii Saanders irra dhiibbaa dabalataa kaa’ee, carraa paartichaan kaadhimummaa itti dhiphisa jedhama.
Gama biraatiin, yeroo dorgommiin filannoo Yunaayitid Isteets kun itti fufaa jirutti, namni itti-aanee taayitaa Waayit Haawus qabatu, hegeree Afrikaaf maal harkaa qaba? Gaaffiin jedhu, yeroo dheeraaf lammiwwan Afrikaa hedduu gidduu deddeebi’aa ture. Kan as Waashinton keessa maadheffate – Dhaabbatni “Africa Ameerikaa Institute” jedhamu, dhiheenya kana lammiwwan Ameerikaa Prezidaantummaaf dorgomaa jiran shananuu waamee marii geggeessee ture. Lammii Ameerikaa hidda dhalata Laayibeeriyaa ka ta’an - Walaa Biligeey, dorgomaa kaadhimamtummaa prezidaantii ka dimookiraatotaa – Bernii Saandersiif gorsituu dha. Waa’ee walitti-bu’insa furuu irratti ilaalcha Saanders qaban akkanatti ibsan.
Yunaayitid Isteets poolisii Addunyaa maraa ta’uudhaan mootummoota bakka-buutee hoogganoota muuddi amantaa jedhu hin qabu. Waraansi furmaata xumuraa ta’a, amantaa jedhu illee hin qabu - jedhan.
Jechawwan wal-falmsiisoo Doonaald Traamp yeroo duula na filadhaa dubbatan beekan iyyuu, lammiwwan Afrikaa marii mana-maree Yunaayitid Isteets keessatti geggeessame hordofan, Prezidaantummaan Traamp akkamitti akka Afrikaa hirmaachisu beekuuf fedhii guddaa qaban.
Ministarittii dhimma-alaa Yunaayitid Isteets duraanii – Hilarii Kilinton bakka-bu’uun ka dubbatan immoo, dhaabbata “Africa Center” jedhamuuf daarektara ka ta’an Misheel Gaavin. “Kilinton – rakkoolee Addunyaa irraa, karaa walitti-dhufeenya addunyaa furuutti fuuleffatatan” – jedhu.
Ministarittiin dhimma-alaa Kilinton, mootummoota Afrikaa, jaarmayaalee hawaasaa fi dhaabbatoota dhuunfaa waliin hariiroo keenya bal’isuu fi hidda isaa gad-fageessuu irratti hojjechuun baay’ee barbaachisaa ta’uu isaatti amanu. Ardittii keessaa michoota nu barbaachisa – jechuu isaanii dubbatan.
Paartii Ripublikaanii irraa ka prezidaantummaaf dorgoman – Joon Kaasichi bakka-bu’uun dhimma kana irratti ka dubbatan immoo, dhimma Afrikaatti gargaaraa Ministeraa Yunaayitid Isteets ka turan – Hermaan Koheeni. Investmentiin dhuunfaatiin akka dinagdeen Afrikaa dagaagu barbaadu – Saanders, jedhu – Kohen.
Dorgomaan Ripublikaanii ka biraan – Teed Kiruuz, silaa otuu dorgommii prezidaantummaa injifatanii, dinagedee jabaa akka Afrikaaf abjootan ka dubbatan – gorsaan duula filannoo Kiruuz – Maayikil Lidiin, “garuu, waa’ee malaammaltummaa ardittii keessaa yaaddessaa dha” jedhu.
Daldaltoota lammiwwan Ameerikaa ilaaltee waa’ee Afrikaa bal’aa keessatti hojii daldalaa hojjechuu yoo waliin dubbatu, waa’ee malaammaltummaa yaadda’uu irraa baay’ee tasgabbii dhabu, jechuu isaanii ibsan Maayikil.
Barri prezidaantummaa Baaraak Obaamaa ennaa xumuramaa jiru kanatti, lammiwwan Afrikaa hedduun, gochaa prezidaantichi Afrikaaf godheef otuu hin taane akka dhalata Afrikaa keessaa tokkootti waan ilaalaniif, waan yaadannoo bara isaatti qabaman ta’uu dubbatu.
Qophii Dirree Dimookiraasii tii, dhaggeeffadhaa.


text:
Ilaa fi gurrii addunyaa tanaa ji’a kana gara dira ykn magaalaa Kooriyaa Kibbaa biyya isaanii keessaa guddinnaan abreessoo taate,Daegu jira.Namii kuma dhibba hedduu biyya tana dhaqa, miliyoonii hedduun TVn waldorgommii Atileetiksii Addunyaa Hagayya 27 haga Fulbaana 4, 2011 daawwata.
Namuu waldorgommii IAAF,Fedireeshiiniin Waldaa Atileetiksii Addunyaa kopheesse 13eessootii akkana kophaaha. Waldorgommii,maaratoonii haga meetira 100,kuruphachuu fi darba waraanaa dabalee waan hedduun dorgoman.Biyyitii tana irratti dorgoman cuftii nama isaanii ka hin fiigaamitii akka allaattii barrisu,akka dhagaa eboo ykn waraana darbatu,akkuma kuruphee wa kuta jedhan, ka ganna hedduuf leenjifachaa bahan filatanii dhufataniin.Namuu biyya ufii addunyaatti maqaa isii guddifachuf dorgoma.Namii moohate ammoo doolara miliyoona hedduu ammaarratee galtaan,doolara miliyoona 70tti qophaahee abbaa fudhatu eegata.
Akka obbo Duubee Jiloo,Daarektera Daarekteroota Teknikaa fi Ogummaa Atileetiksii Itoophiyaatti, Itoophiyaan atileetoa akka Daraartuu Tulluu fi bebeekamoo ammatti qabaachuu baattullee abdii guddoon dorgommii tana dhaquutti jirti.
“…Atileetotii amma minima guuttte haareyaa..yoo ijoolleen tun nuu dorgomte namuma jiruun itti hirmaannee…qabxii duraan qabnu taan hin argannaa jenneetii itti qophaahaa jirra.“
Itoophiyaan dorgommii Kooriyaa Kibbaa tana irratti atileettota 38 qopheeffatte.
Warra wal dorgommii tanaaf filatamee qophiitti jiru keessaa tokko Genzebee Dibaabaati.
“Dorgommii tana irratti maqaa biyya kootii waamsisuuf…ijoollee wajjiin dorgomnus daballee wal gargaarree moohachuuf qohaahe.”Atileetotii amma dorgoman tun hagii guddaan naannoo Oromiyaatii dhufan taatullee ta naannolee dhibiilleen hedduutti keessa jira.
Warra waldorgommii tanatti jiruun milkaahaa jennaa mee qophii Ispoortii tana MP3 irraa nuu caqasaa.


text:
Dhukkubii milla dhiitessu ykn kan Afaan Ingliziin Elephantiasis jedhamu Itiyoophiyaa keessatti dhukkuba ilaalcha ga’aa hin argatiin jiru, jedhu Ogessonni.
Garuu namoota hedduu biratti dhukkuba ta’uu bira taree, hawaasa keessatti moggaatti qabamuu gessisaa jira. Dhukkuba kana ilaalchisee, Dr Daggafaa Abdiisaa dhukkubi kun karaa sadi'iin akka uumamu ibsan.
Tokkoffaa karaa biimbii ykn biinnii dhiiga nama dhukkbsatee xuxxee nama biraa yeroo ciniintu, raammoo Flaariyaasis jedhamu itti daddabarsuun. Lammafaan albuudaan biyyoo keessa jiru Silikeet jedhamu, namni kophee hin qabne yeroo irra deemu, karaa faana miillaa ol xuuxamee qaama namaa seenuun dhukkuba kana fida.
Sadaffaan, namni yeroo dhalatu hir’ina wanneen dhukkuba kana ittisuu danda’anii yoo qabaate ta’uu Dr Daggafaan ibsanii jiru.
Dhukkuba Toonnoo kan milla dhiitessu kan baroota dheeraa qabee beekamu kana ittisuuf, Itiyoophiyaa keessatti hojii quubsaan hin hojjatamne, kan jedhan Dr. Daggafaan, Jarmayaan Fayyaa Addunyaa ykn WHO duula labsee dawaa barbaachisu eega dhiyessee ka bubbule tahuu dubbatu.
MP3 tuquun gutummaa gaaffii fi deebii kanaa dhaggefadhaa


text:
FINFINNEE —
Komishinarri koomiishina Naamusaa fi farra kachachalaa ka Federaalaa obbo Alii Suleemaan har'a bajeta waggaa mana hojii isaanii ka bara 2006 keessatti sagantaa hojii raawachiisa karooraa ka baatii kudhanii mana maree bakka bu'ootaaf ennaa dhiheessanitti koomiishinichi hojii itti kenname toorawwan adda addaatti qooddachuu dhaan yeroo itti kennametti raawwachuu yaaluu isaa dubbatan.
Toorawwan kana keessaa tokko ka tahe qorannaa geggeessa hojii jalatti malaammaltummaa fi hojii balleessaa qabu ittisuu hojii malaammaltummaa qorachuu fhi himachuu kanneen jedhaman ilaalchisee hojiiwwan hojjetan jfakkeenya tokko tokko kaasuu ddhaan paarlaamaaf ibsanii jiran.
Bulchiinsa lafaa keessatti hojii seeraa alaa raawwatame dursuu dhaan ibsa kennan. Akka ibsa isaaniitti lafti mootummaa seeraa ala akka qaberenyaa dhuunfaatti namootaan qabatamee jiru tilmaamaan qarshii miliyoona dhibba lamaa fi miliyoona sadii, kuma dhibba shanii fi kuma afurtamii sagalii fi dhibba tokkoo fi afrautamii afuri jedhu angawoonni.


text:
www.kiilolee-birraa.com
Akkuma beekamutti website kiilolee-birraa jedhu Google irratti barbaadamee argachuun ni danda'ama kanaaf karaa www.kiilolee-birraa.com kan jedhuu fii ammas karaa lammaffaa Guutuu Oromiyaa waliin haa ijaarru kan jedhu irratti wal taanee humna tokkoon wajjin hojjachuu akka dandeenyu isin beeksisuun barbaada.
kanaaf egaa fuula duraaf dhimma oromiyaa ilaallatu irratti waliin hojjachuuf karaa adda addaatin qophiileen adda addaa godhamaa kan jiran yommuu ta'u yeroo ammaa kana ilmaan oromoo warra sabboontota ta'an fii warra bilisummaa oromootif yeroo hunda wareegama gochaa jiran wajjin hirmaachuudhaan gahee nurraa eegamu akka baanu dhaamsa koo dabarsa.ammaan duras qabsoon bilisummaa oromoo yeroo dheeraa geggeefamaa yoo tureyyuu garuu haalli tokko tokko rakkina qabaachaa waan tureef qabsoon kun gara fuula duraatti tarkaanfachuu irratti rakkinni tokko tokko yoo tureyyuu yeroo ammaa kana garuu rakkinaa fii gufuulee ammaan dura sirna adeemsa qabsoo keessatti mul'achaa turan hunda maalummaan isaanii waan hubatameef fuula duraaf garuu haalli sun sirraawee qabsoo keenyaf gufuu akka hin taane qabsoo cimaa itti godhameen yeroo ammaa kana guutumaan guututti yoo dhabamuu baatellee haala duraan ture sana irraa fooyya'ee jira.
Egaa qabsoon bilisummaa oromoo ammaan booda galma gahuu kan danda'u dhiiga ilmaan isaatin yommuu ta'u amman duras garuu haaluma kanaan yoo tureyyuu hanqinni qabsoo dabree dabree mul'achaa waan tureef yeroon qabsoo bilisummaa oromoo duubatti arkifatee jira.akka warri seenaa beekan dubbatanitti qabsoon bilisummaa oromoo waggoota dheeraa lakkoofsisee jira kan jedhamuuf yeroo deebii kennan bifa lama irratti hundaa'udhaan ture haalli qabsoo bilisummaa oromoo turtiin isaa kan madalamuu danda'e:-sunis haala yeroo wajjin wal qabatee qabsoon bilisummaa oromoo yeroo dheeraa kan ture ta'uun isaa kan beekamu yommuu ta'u turuun isaas hammeenyaf otuu hin taane waanti yerootti barbaadamu yeroo sanaaf atattamaan qaama barbaachisu dhaqqabuu hafuu isaatif qabsoon akka duubatti arkifatu godhee jira.itti dabalees haalli qabsoo bilisummaa oromoo keessa ture fii kan ammallee dabree dabree mul'atu ijaarsa galma tokkummaa irratti haalan duubatti hafuu isaatif kunis qabsoo bilisummaa oromootif gufuu isa tokko ta'aa turee jira.amma garuu yeroo amma jirru kanatti haalli sun hundi fooyya'ee oromoon mirga bilisummaan qabu waan hubatee jiruuf fuula isaa gara tokkummaatti deebisuudhan qabsoo cimaa godhee bilisummaa isaa goonfachuu barbaadaa akka jirus tuquun barbaachisaadha.
Ammaan dura oromoo waggoota dheeraf addaan wal qooduudhan rakkinni jidduu oromootaa ture amantii fii kutaan wal qooduu wal jibbuu ,fii waliif rifachuu dhabuu ture.sunis haala yeroo wajjin walitti dabalamee mootummootni karaa kaabaa irraa dhuftu oromoota warra garaan gurgure nu jidduudhaa filuudhan ture akka nummaan deebinee wal waraannuf tooftaan nu irratti hojjatamaa turee fii akka humna hin godhannee fii akka walii galteen nu jidduudhaa dhabamuuf kan nurratti hojjatamaa ture alagaan akka milkaahu ta'aa ture.sababa kanaa fii kanneen kan biraa walitti dabalamuudhan ture qabsoon bilisummaa oromo kan gara duubatti arkifachuu danda'e.
karaa biraatin haala haddhaa qabsoo bilisummaa oromoo yeroo ilaallu qabsoon kuni yeroo dheeraa tureera jechuun hin danda'amu.haala rakkina qabsoo sana keessa turee fii adeemsi qabsoo rakkina inni of keessaa qabaachaa ture waliin yommuu madaalamu qabsoon bilisummaa oromoo kan amma jalqabame malee kan waggoota dheeraa lakkaawwate hin fakkaatu.rakkinni inni guddaan qabsoon kun akka waggoota dheeraa lakkaawwatu kan isa taasise tokkummaa dhabuu fii lammii amanuu dhabuu akkasumatti alagaa amanuu waan ta'eef "Goobana Daaccee" irraa kan nu jalqabe bitamuun oromootaa ammas haaluma sanaan karaa goobanan baasee irratti oromootni baayyeen tarree galanii hiriirudhaan oromootni akka bakka baayyetti addaan fottoquuf karaa banee jira.
Yeroo ammaa kana yoo sirritti hubannee ilaalle oromoon bakka saditti/3/ waan qoodame fakkaata.oromoota haqaaf falman yoo itti daballe kan bakka afuritti/4tti/ qoodaman fakkaata.sunis:-haala hojii yeroo ammaa hojjatamaa jiru wajjin wal qabatee tokkummaan oromoo yeroo ammaa kana yoo cimaa dhufeyyuu haalli tokko tokko tokko kan ammallee nama jibbisiisu akka mullachaa jiruf waliitti qabanii seenaa oromoo keessatti waliin hubachuun barbaachisaadha.
1-Oromoo warra mirga abbaa biyyummaa isaanitiif mormuuf qabsoo hadhaawaa gochaa jiran ammallee akkuma gootota durii ergaa fii dhaamsa gootota kaleessaa galmaan gahuuf qabsoo irra kan jiran gootota bilisummaa oromoo walabummaa oromiyaa fii tokkummaa ilmaan biyyaatif qabsoo hadhawwaa gochaa kan jiran sadarkaa duraa irratti kan ilalamu yommuu ta'u oromoota kaanis maal irra akka jiranii fii hawwiin isaani biyya isaanii oromiyaa fii lammii isaanii oromoof qaban maal akka fakkaatu waliin haa ilaallu.egaa akkuman asiin olitti ibsuuf yaaletti oromoota haqaa barbaadaa jiran qabsoo bilisummaa ummata isaanii irratti wareegama guddaa baasaa kan jiran "Oromoo haqaa" jechuudhan kan maqaa itti moggaasan yommuu ta'u karaa haqaa irratti tarree galuudhan tokkummaa oromoo fii walabummaa oromiyaatif halkanii fii guyyaa qabsoo hadhaawaa warra gochaa jiru fii warra gochaa turee otuu bilisummaa manaa baheef sana ijaan hin argin warri wareegamanis kaayyoo isaanii galmaan gahuuf jecha jidduu keenyaa kan dhabaman galatni isaanii "Jennata"haa ta'u jenna.
Duraan dursee maqaalee arfan oromoof moggaafame keessaa asiin gaditti yommuu tarreeffamu:- 1- "Oromoo Haqaa"
2-"Oromoo Garaa"
3-"Oromoo Karaa"
4-"Oromoo Dharaa" yommuu ta'u kan shanaffaallee hin huumama kan jedhan keessa beektotni seenaa ni dubbatu.
Egaa akkuman asiin olitti ibsuuf yaaletti oromoota haqaa kaayyoo isaanii galmaan gahuuf jaalala biyya isaaniif saba isaanif qaban bakkaan gahuuf alkanii fii guyyaa otuu hin jenne qabsoo gochaa kan jiran maqaan isaanii oromoo haqaa jedhamee moggaafamee jira.jechi kunis sirridha ta'uus kan qabudha kan jedhan hayyuuleen oromoo baayyeen maqaa kanaf deeggarsa guddaa kennannii jiru.
2-"Oromoo Garaa"
Oromoo Garaa kan jedhamu kun arrabsoof otuu hin taane hojii oromootni baayyee yeroo ammaa kanaa fii ammaan duras alagaa jala hiriirudhaan saba isaanii fii obboleewwan isaanii oromoo irratti yakka hojjachaa kan turanii fii ammallee kan jiran ilaalchisee maqaa moggaafamedha malee kan arrabsoo jedhamee moggaafamae miti jedhu warri maqaa kana argatan.egaa haala kana irraa ka'uudhan garaa fii bu'aa yerootif jecha kan ilmaan oromoo alagaaf dabarsanii kennaa jiran lakkoofsi isaanii yeroo ammaa kana haalan baayyaachaa dhufee jira.haala kanan wal qabatee beektotni yeroo dubbatan oromoota warra garaaf hojjatan jechuu irraa kan ka'e maqaa kana moggaasun dirqama ta'ee jira jedhu.
Jalqaba jaarraa 19ffaa irraa kan goobana daacceetiin nu jalqabe bitamuun oromoota warra abbaa garaa ammas karaa goobana daaccee irra tarree galuudhan oromootni warri oromummaa isaanitti hin amanne yeroo ammaa kanas ilmaan oromoo badii tokko malee yakkuudhan diina wajjin firoomanii oromoo alagaa ykn diina godhachuudhan ammallee irriba irraa warri hin dammaqin ilmaan oromootif diina guddaa kan alagaa daran ilmaan nalaatif gufuu ta'aa jiran warra garaan gurgure oromoo garaa akka ta'an beekamaadha.
Oromoon yeroo hunda haala dhugaa irratti hundaa'udhaan makmaaka.sunis gochaan warra abbaa garaa kuni makmaaksa oromoo keessaa tokko kan nama yaadachiisudha.sunis:-qottootu akkas jedhee mukatti makmaake jedha oromoo gaafa makmaaku.
"Ani maalan isin godhe kan jallatee isin jidduudhaa margetu lafa irraa isin fixe malee jedhee qottoon mukatti makmaake jedha oromoon,egaa jechi kuni haala amma dubbachaa jirru kanaan yeroo walitti ilaalamu jecha sirridha.otuu mukti jallataan hin jiru ta'ee/mukti qottoo hin jiru ta'ee qottoon kophaa ishee waan tokko muruu hin dandeessu ture.
Haala kana waliin wal qabatee bilisummaa oromootif gufuu kan ta'e fii wayyaanef akka muka qottoo sana ta'ee kan lafarraa nu fixaa jiru warruma jallatee nu keessan dhalate fii warra eenyummaa isaa of wallaale fii dhimma yerootif jecha oromoof naasuu dhabee qarshiif jedhee ilmaan oromoo dhiiga isaa warra ta'e dabarsee alagaaf irbaata rasaasaa akka ta'u gochaa warri jiru alagaa otuu hin ta'in warra garaan gurguree jallatee nu jidduudhaa dhalatedha.


text:
FINFINNEE —
Waa’ee qophee adeemsa miillaan hiriira geggeessuu ibsi kennamee guyyoota lama keessatti ture hafuun isaa dubbatamuun kan jalqabame. Sodoomummaa fi aadaawwan bakka biroo dhufan ittisuu mata duree jedhuun Ebla 18 geggeessamuuf kan ture adeemsi miillaa kan hafe kan beeksise garee hiriira sana qindeessan keessaa tokko waldaa Mahbere weyineye T/Haimanot ture. Dura taa’aan waldaa kanaa Memir Dereje negas VOAf ibsee jira.
Amma kan jiru hiriirri nagaa sana geggeessuun kan hin danda’amne ta’uu isaa ti. Yeroo hin murtoofneef dhaabateera. Kanas dura taa’aan Fooremii dagaggoota Finfinnee obbo Tsegaye fi miseensonni koree sanaa natti himaniiru. Waraqaa geggeessuun hin danda’amu jedhu bulchiinsa magaalaa Finfinnee harkaa kan fudanis isaan turan.
Memir Derejeen akka jedhetti adeemsa miillaa sana qofaa utuu hin taane waltajjiin marii mata duree wal fakkaatu irratti geggeessamuuf tures hafee jira. Mariin sun geggeessamuuf kan ture sanbata darbe Ebla 4 bara 2006 galma bulchiinsa magaalaa Finfinnee keessatti yoo ta’u sunis hafeeraa jedhe. Waltajjii T/Himanoti qabee hospitaala Tikur Anbesaa bira darbuu dhaan hanga waltajjii Ethio Cubatti ta’uuf kan ture adeems miillaa geggeessuuf iyyata kan galfatan waldoolii lama turan.
Mahbere wyiniye T/Hamimanoti fi fooremii dargaggoota Finfinnee turan. Bulchiinsi fooremii dargaggoota Finfinnee dhimma kana irratti yaada kennuu irraa of qusataniiru. Irra deddebsuun bilbilus deebii hin arganne jedha Eskinder. Hiriirri kun akka geggeeffamu sabaa himaaleen sadarkaa addunyaa gabaasan iyyuu waa’ee dhorkamuu isaa garuu qamni kam iyyuu ibsa hin kennine. Memir Derejen hiriirri kun kan hambifameef waldaa inni dhimma hoogganuttii hidhata qabuuni jedhee jira.
Sababaa isa sirrii ta’e baruu hin dandeenye. Geggeessuun akka hin danda’ame natti himan. yeroo nuti ibsa kennuuf qophoofnutti immoo bilbilli tokko waldaa Kirstaanaa Orotodox irraa bilbilamuu dhaan hiriira sana dhaabsisuuf akka dhaqan fooromii dargaggootaa irraa obbo Markositti himame. Mahbere Weyiniyyeen waldaa uggurame waan ta’eef nuyiin bakka hin bu’u. kanaaf dhimma kana waan ilaaleen rakkoon yoo uumame nu hin ilaallatu jechuu isaanii natti himan.
Mahbere Weyinyen kan seeraas haa ta’u hin ta’in gaaffi sun gaaffii biyyaa hamma ta’ee jirutti, amantii kan hin qabaanne illee yoo gaafate deggeramuu qaba. Kanaaf namoota waldaa Kirstaanaa irraa dhaqanitti gaddeera qofaa utuu hin taane itti qaana’eera jedhe.
Dhimmi kun dhimma waldaa tokkoo qofa utuu hin taane dhimma uummataa ti kan jedhu Memir Derejen miidhaa inni dhaqqabsiisaa adeemu bal’ataa waan deemeef uummata dadammaqsuuf ture jedhee jira.
Mahbere Weyinye Abune T/Haimanot kaaba shawaatti kan argamu gedaamii weyinye Abune T/Hamimanot fi gedaamii kanneen biroo gargaaruuf jecha bara 1987 hundeeffame. Bulchiinsi waldaa kanaas bara 2001 jalqabee itti gaafatamtoota waldaa orotodoxii hanga tokko waliin wal dhibdee keessa akka ture memir derejen ibsee jira. Hojii keenya hanga ammaatti hojjetaa utuu jirruu sodoomummaa mormuu keenyaan attamiin ka seeraa miti jedhamne jedhee jira.
Sodoomummaan akka tabuutti biyya ilaalamu Eth keessatti mata duree kana irratti ibsi kannemu hin jiru. Waggoota sadii dura Finfinnee keessatti kan geggeessame gumii AIDS fi dhukkuboota quunnamtii saalaan daddarbanii irrattis hooggantoonni waldoolii orotodoxii, protestantii, katolikii fi musliimaa ibsi isaani gaazexeessota biyya keessaa fi alaaf kennuuf turanis akka tasaa hafuu isaatu ibsame. Sababaan isaas hin beekamne.
Embasiin Ameerikaas lammiiwwan isaa bakka hiriiri sun geggeesamutti akka hin argamne akeekkachiiseera. Hiriiri sun hafuun isaa ibsamu dura embasiin Amerikaa finfinnee jiru ibsa baaseen hiriirawwaan kan nagaati jedhaman iyyuu gara hookkaraatti jijjiiramuu malu jedhee jira.


text:
Dorgommii pirezidaantummaa Amerikaa bara 2016 waan hedduun qaabatan.Warrii lamaan walti hafe Hilarii Kilintoonii fi Donaldi Tiraampilleen warra waan himaniin hedduu qabu.Mee qophii gaafa Hilarii Kilinton paartii isaa fulaa buutee filate tolchaniif laalaa.
Lammiwwan Oromoo magaalaalee Yunaayitid Istees hedduu keessa jiraatan har’a magaalaa Niwu Yoork keessa ka jiru waajira guddaa ka Tokkummaa Mootummootaa fuul-duratti hiriiruudhaan ajjeechaa, hidhaa fi dararaa hamaa humnoonni mootummaa Itiyoophiyaa barattootaa fi lammiwwan Oromoo kaan irratti geggeessaa jiru, jedhan mormanii jiran.


text:
1Lēyyē, ōyēbchi baa yiit :akweek mokorēēnik. Ōriiryē ānkōōnchōōyiisyē, kuuyu mii wokuchōōnchook :ng'wooninto. 2Mii wokubotē :mokornoontiinoong'woong' ānku makwaam :tooyiik sirookwook. 3Makusal koroti :kariik choo ōboontē. Mākōōboor :salaanaa bo koroti miyootyēēt nyēē ōboontē ānku mākuchututēēnook ānkōōmirtiitook kuu maat. Bo nee tōōtukuulchi keey mokornoontiinoo ām bēsyōōsyēchēēb lēt? 4Lēyyē, ōrōōtootē ng'aleechu: Miitē kuriirēēnook :tukuuk choo kyōōtāyē ōkwēchi biiko choo kiyēwook yiisyōōnuutēk ām mbareenikwook. Kōōkuyityi Yēyiin nyoo bāwu kiy ake tukul, :riirikaab kēsiik. 5Kyōōminy kōōrooni ōchāmē tukuuk chēbo leles ānkyōōboor kuyem. Kyōōnēēryē ōlumlumiitu ōmiitē ōkānyoonu bēsyēēt nyēē /kēētilēēnook. 6Kyooruuste biiko ankoobakach ānkoo kut kimātinyē lēēlis āmēēbērē mbo kikwiilook. 7Lēyyē, mbo ng'eetaabiya, omuyte ākoy bēsyēēt nyēē iyēēwunēē :Mokoryoontēēt. Okasee mbo wōlēē kāng'tooy :kāābātiintēēt kurur mbareenyii. Muytoochinē kut kunyōōr roobtaab taayta āk nyēbo lētuut. 8Mākwook nkakweek ōmuytoochinē ānkōōkiilchē, kuuyu kaakuriik kuyit :bēsyēēt nyēē iyēēwunēē :Mokoryoontēēt. 9Mbo ng'eetaabiya, -mōōng'uunyānē keey /simākiitiilchook ng'al. Kaakuyit :kāātiiliintēēt kurkat. 10Mbo ng'eetaabiya, ōsōōtēē ng'ālooltooyik choo king'alaal ām kaayneetaab Yēyiin. Okasee nyāliluutēk chēē kinyōōr āk muytaayeeng'waa. 11Kiibēruurootiin :biich choo kimuyta. Ābērē kyookas muytaayeet nyēē kiboonto :Āyuubu āk kiyēē kichākuyēchi :Yēyiin ām lētuunoo. Lēyyē, riirēē biiko :Yēyiin miisin ām mooyēēt nyēē lēēl. 12Mbo ng'eetaabiya, ng'ālyoo nyēē māchē ōrōōtootē ku nyi: -Mōōwoolē keey kule, "Kuu Yēyiin nto kule kwaama :teng'et" Yoo 'kēēchāmiisyē, ichāmiisyē, nto yoo 'kēētāyiisyē, itāyiisyē, /simakiiruustaak. 13Yoo kānyōōr :chii ām akweek nyalil, ku māchāktōōs kusaay Yēyiin. Nto yoo ng'erekaat, kutyēēn kusilē Yēyiin. 14Nto yēē kamnyaan, ku māchāktōōs kukuur booyikaab biikaab Yēyiin subākusoochi inee ankooyiilee mwaayta ām kaayneetaab Mokoryoontēēt. 15Yoo /kēēsoochinē chii nyēē imnyoonē /kiikoosēē keey Yēyiin, mākōōsoob :Yēyiin chiichoo. Nto yoo kiikuchoolwookēn, +/mākēēnyōōchi kaat. 16Kunyoo, ii, biikyoo, kumwoochi :chii ake miyootyēēt nyēē kiikuyey ānkōōsoochinē keey, sukung'eet /kiisoobook. Yoo kasaay :chii nyēē churtaat, kutinyē :soowuutēkyii kāāmuukēywēēk ānkunāmtoochinē. 17Ki chii :Eliiya nyēē wuu acheek. Kisaay miisin kule kumārōōbēn. Yooto, kōōbuur :kōōrēēt kēnyiisyēk sōmōk āk ārook lo nyēē māmii :roob. 18Nto mii yoo, kusaay subak kule kurōōbēn. Yooto, kurōōbēn :kōōrēēt ankuyey :āmiik miisin ām kōōrēēt. 19Mbo ng'eetaabiya, yoo kāchuunnyēē :chii ām akweek wōlēē mii :manta, ku māchāktōōs /kēēyis. 20Okas baa ng'ālyoontooni: chii ake tukul nyoo kāyisunēē chiito ake wōlēē mii :miyootyēēt, ku kāākōōsoob :chiichoo nyiin ankuyey /kēēnyōōchi kaat ām ng'ōōkiswookik chēē chaang'.
Copyright
Learn More


text:
Poolisiin Burundii namoota saddeeti kanneen barreeffama farra mootummaa caasaalee hawaasaa irratti facaasan sanbata darbe to’annaa jala oolchuu isaatu gabaasame. Kan Burundii kun adda miti. biyyoonni Afriikaa keessumaa ennaa filannoo ykn jeeqamni ka’u kanneen social media/caasaalee hawaasaa to’atan heddummaataa adeemuutu gabaasamaa jira.
Dhaabbati keeyata 19 jedhamuu fi kan walabummaan yaada ofii ibsuuf qasaa’uu uakka jedhutti mootummoonni naannoo sana keessaa kanneen lammiiwwan ija shakkiin ilaalu.
Itiyoopiyaa keessaas walabummaa presii ukkaamsuun waanuma baratame. Angawoonni baatii Sadaasaa keessa caasaalee hawaasaa naannoo Oormiyaa keessaa cufan. Kunis hiriira mormii geggeessame dura dhaabachuufi. Baatii Adoolessaa keessa immoo Itiyoopiyaan erga qormaati biyyoolessaa miliqee ba’ee booda ammas caasaalee hawaasaa cufte. Gabaasa guutuu armaan gaditti caqasaa.


text:
OSFNA, Oromo Sport Federation in North America, dorgommii ispoortii Oromootii Amerikaa gama kaabaa baruma baraan qopheeffatan.
Eegii jalqabanii ganna kurnya lamaatti deemuutti jirtii dorgommiin baranaalleen Amerikaa kutaa MN-tti Hagayyaa 2-haga Hagayya 9, MN dorgoman.
Akka itti gaafatamaan sab-qunnmatii OSFNA,Milkeessaa Ukaa jedhetti barana Awustiraaliyaa fi Kanaadaallee waliin garee 19 itti dhufa.
Dorgommii tun fiigichaa maqaa Abbebee Biqilaatiin qopheessan,kubbaa miilaa,ta harkaa,qophii aadaa,qophii maatii,qophii ijoollee,ta nama guddaatii dabalee waan hedduutti jira.
Akka Milkeessaan jedhutti bulchiinsi godina Minneaplisii fi ka St.Paul torbaan qophiin itti dorgoman sun akka Torbaan Oromoo, ‘Oromoo Week’ jedhamee yaamamu moggaase. Dorgommii baranaa mana barumsa MN.,St.Paul,jiru 'Central High School' jedhanitti qopheessan.
Dargaggoo Milkeessaan keessummaa hedduu simachuuf qophii jirraa jedha.


text:
1Hegaappe guyyiyan, ichchashantto kiitanchchai ba malkkataa punniis; punnin saluwaappe duge sa7aa kunddida xoolinttiyaa be7aas. He xoolinttiyaayyo ciimma ollaa qulppee imettiis. 2Xoolinttee ciimma ollaa dooyiis; aaho coociyaappe kiyiya cuwaa mala cuwai he ciimma ollaappe kiyiis. Qassi awainne carkkoi he ciimma ollaappe kiyida cuwan xumidosona. 3Cuwaappe boolee duge sa7aa yiis. Sa7an de7iya kalamasotuyyo de7iya wolqqaa mala wolqqai booliyaukka imettiis. 4Xoossaa maatafai som77uwan bainna asa xalaalaa qohanaappe attin, sa7an de7iya maataa woi aaciya mitta gidin woi ai mitta gidinkka qohenna mala, booliyau odettiis. 5Boolee he asaa ichchashu agina gidiyaagaa paxa kaa7ana mala, maatai imettidoogaappe attin, ayyo asa woranau maati imettibeenna. Kalamasoi asa dukkidi seelissiyoogaa keenaa boolee seelissees. 6He gallassatun asai haiquwaa koyana; shin demmenna. Qassi haiqqanaukka amottana; shin haiqoi asaappe baqatana. 7Boolee olau giigi uttida para milatees. Booliyaa huuphiyan worqqa milatiya akiliilee de7ees; a som77oikka asa som77o milatees. 8A binnaanaikka maccaasa binnaanaa milatees; a achchaikka gaammo achcha milatees. 9A tirai biratan oottido gonddalle milatiyaaban goozetti uttiis; qassi a qefiyaa cenggurssai olaa baanau piriixiya parati goochchiyo gaariyaa cenggurssaa mala. 10Ayyo kalamaso goina milatiya goinai de7ees; a goinan dukkiyaabai de7ees. He goinan ichchashu agina gidiyaagaa asa qohanaadan, ayyo maatai imettiis. 11A haariya kawoi de7ees. He kawoi ciimma ollaa kiitanchcha. A sunttaikka Ibraisxxe qaalan Abddoona; qassi Giriike qaalan Apholiyoona geetettees. Apholiyoona giyoogau birshshettai, xaissiyaagaa giyoogaa. 12Koiro aayye7ana giyoogee aadhdhiis; be7a, biron hara naa77u aayye7ana giyoogee yaana. 13Usuppuntta kiitanchchai ba malkkataa punniis. Xoossaa sinttan eqqida, worqqaappe medhdhido yarshshiyoosan de7iya oiddu kacetuppe issi cenggurssaa siyaas. 14He cenggurssai malkkatai de7iyo usuppuntta kiitanchchaa, “Efiraaxiisa giyo wogga shaafan qashettida oiddu kiitanchchata birshsha” yaagiis. 15Yaagin asa zariyaappe heezzantto kushiyaa woranau, ha saatiyaassi, gallassaassi, aginaassinne laittaassi giigissi wottido, oiddu kiitanchchati birshshettidosona. 16Olaa paraa toggiya asaa paidoi naa77u xeetu miiloone gidiyoogaa taani siyaas. 17Qassikka taani ajjuutan paratanne he parata toggida asaa be7aas. Asaayyo tiran wottiyo birata gonddalle malai de7ees. He tiran wottiyo birata gonddalle malai tamadan zo7o; saluwaa mala; qassi dinniyaa mala. Paratu huuphee gaammo huuphe mala. Eta doonaappe tamai, cuwainne dinnee kiyiis. 18Paratu doonaappe kiyida taman, cuwaaninne dinniyan ha heezzu boshatun asa zariyaappe heezzantto kushee haiqqiis. 19Aissi giikko, paratuyyo wolqqai doonaaninne goinan de7ees. Eta goinaikka huuphiyaara de7iya shooshsha milatees; hegan eti asa qohoosona. 20Ha boshatun haiqqennan attida asai ba kushiyan oottidobaa aggibeenna. Qassi worqqaappe, biraappe, nahaase giyo birataappenne shuchchaappe oosettida, xeellanau woi siyanau woi hemettanau danddayenna eeqaassinne xalahiyaassi goinniyoogaakka aggibeenna. 21Asai ba woridoogaa, woi ba bitidoogaa, woi ba shaaramuxidoogaa, woi ba wuuqqidoogaa aggidi, ba nagaraappe simmibeenna.
Copyright
Learn More


text:
1Yu /kābākiinyiityi Yēēsu Tāmirmiryēētaab Yēyiin, kung'eetee komosaa kibo āynēētaab Yoortaan, ānkōōrēētoot :Tāmirmiryoonoo ākoy kōōr nyēē ki surkwēēn. 2Kiibuur wōlooto bēsyōōsyēk artam nyēē mā-āmē kiy. Yu kābēk :bēsyōōsyēchoo, kwaam :kēmēwuut miisin. Kutākumii :Yēēsu wōlooto, kuchōōnchi :Kēniintēēt kumāchē kutyem. 3Kimwoochi kule, "Yoo inyiing' Lekwetaab Yēyiin, ii, weech baa, :inyiing', rwaantaani kuyēk āmnyoo." 4Nteenee, kukētyi :Yēēsu kule, "Ntēē mwooyē :siruutēkaab Yēyiin kule, 'Māsobēē :chiito āmnyoo nkit.' " 5Nto mii yoo, kuwēēto :Kēniintēēt Yēēsu ākoy lekemeet ake barak ānkung'oonkyi kukas kiriinkōōsyēk tukul ām kōōrēēt. 6- 7Ām yooto, kumwoochi :Kēniintoonoo Yēēsu kule, "Yoo 'kēēkutung'woo, +māākōōniing' kāāmuukēywēēk ibayte kiriinkōōsyēchuut tukul kāroorānēch kut kōōtēnytēēnyē. Āmwoowuung' kuu nyooto, kuuyu anii nyēē āboontē kāāmuukēywēēk ākoochi chii ake tukul nyoo kaacham kule ākoochi." 8Kukētyi :Yēēsu kule, "Ntēē mwooyē :siruutēkaab Yēyiin kule māchāktōōs /kēēkutunkyinē Yēyiin /ānkiiywēyē inee nkit." 9Nto mii yoo, kuwēēto subak :Kēniintoonoo Yēēsu ākoy Yēērusālēēm ānkōōkoochi kōōyyoong'ēē yēē kiwuu kebeb ām tōōtēētaab Kōōtaab Yēyiin. Yooto, kumwoochi :Kēniintēēt kule, "Yoo inyiing' man Lekwetaab Yēyiin, ii, 'iraantee, baa, :inyiing', yuutēyu iwē ng'wēny, 10kuuyu mwooyē :siruutēkaab Yēyiin kule, 'Mākōōyook :Yēyiin malayikaanikyii bākuriibing'. 11Makutaaching' malayikaanichaa ānkōōrēētootiing' simeenachiing' :rwaa.' " 12Kukētyi :Yēēsu kule, "Mwooyē :siruutēkaab Yēyiin kule, '-Meetyem Yēyiintēēng'uung'.' " 13Yu kaakoowaany :Kibrōkōsyoontēēt kutyem Yēēsu, kubakaakta ānkuwēēchi keey ākoy bēsyēēt ake nyēē kinyōōrunēē bārooyinto ake. 14Yu kāwokunyōōr :Yēēsu kāāmuukēywēēkaab Tāmirmiryēētaab Yēyiin, kooyeey ākoy yēēmēētaab Kalilaaya ankuyey tukuuk chēē chaang' chēē /kiilātē. Nyēē ma tyaa, kutookunēē :kaayneenyii yēēmoonooto tukul. 15Kiikoostooy :chii ake tukul wōlēē kiinēētitooy ām kooriikaab saayeet. 16Nto mii yoo, kooyeey :Yēēsu ākoy Naasareet wōloo kinērēē. Nto mii bēsyēētaab Sabaato, kōōwut kōōtaab saayeet kuu kwaak. Kumii kō, kung'eet kumāchē kusuman ng'ālyoontēētaab Yēyiin. 17Ām yooto, /kiiyokoochi ng'aleek chēē kikiikusir :ng'ālooltooyiintēētaab Yēyiin Isaaya. Kunam ankusakay yēē kimāchē. Yooto, kusuman yēē kimwooyē kule, 18"Āboontē Tāmirmiryēētaab Yēyiin, kuuyu kikweya :Yēyiin ā-āmchinootē bānoonik lōkōōywēk chēē kāroomēch. Kiiyookwoo :Yēyiin chāāmwoochi biiko kule +/makiityaakta choo rātootiin ām choolwookātēēt. Nto choo kōryootiin, +/makeeng'aany koonyekwaa kukasta. Nto choo kiikōōtiiny :biiko alake ām bāytooyiisyēēt, makubayta keey. 19Kiiyookwoo :Yēyiin chāāmwoochi biiko kule bēsyōōsyēk chu chēē makuchamee :Yēyiin icheek." 20Yu keewaany :Yēēsu kusuman, kukētyi siruutēchoo chiito nyēē kiiyyoonkyinē saayeet ām kōyooto, ānkōōbuur ng'wēny kumāchē koobanybaany ng'aleechaa. Kiirōōtoot :biiko tukul Yēēsu miisin. 21Kutoow :Yēēsu kumwoochi bichoo kule, "Kāākuyityiin bēsyooni āk kiyēē mwooyē :siruutēchu." 22King'ērēkyinē :biiko tukul chēē kimii yooto Yēēsu ankoolat miisin ām wōlēē king'ālooltooy, kuuyu kikāroomēch :ng'aleekyii. Nto mii yoo, kumwooy :biiko alake kule, "Māchē :chiichi kumwooy kule inee ku Kāārārookiintēēt? Acha, ēē, wē, ntēē ku araab Yōōsēēf :inee." 23Kukētyi :Yēēsu kule, "Ānkēt kule ōmuuchē ōmwoowoo ng'ālyoontoonoo kimwooy :booyoo nyēbo kēny kule 'Isoob keey kurook :kāānyooyiintēēt.' Ōmiitē ōmwooyē kule ntēē -māāyēyē :anii ng'al chēbo kwong'uut ām saang'nyuu kuu yoo kyāāyēyē ām Kaabernaam. 24!Kāāmwoowook, -/mākēēchāmē ng'ālooltooyiintēētaab Yēyiin ām saang'nyii." 25- 26Kumwoochi :Yēēsu subak kule, "-Mōōsōōtē mbo yoo kiyēyē :Yēyiin kuwo :roobta kēnyiisyēk sōmōk āk ārook lo. Yoo kichōōnii :kēmēwuut kōōrēēt /sikiiyooktooy ng'ālooltooyiintēētaab Yēyiin Eliiya kuwo ākoy kiriinkēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Sareebta ām kōōrēētaab Sitōōn wōlēē kimii :koorko nyēē ki musuk nyēē mēēbērē ki Cheebyuutayaa. Ntēē kimii, naas, :kooruuk alake chēē chaang' chēē ki Cheebyuutayiis āmēēbērē /kikiiyookto Eliiya kuwēēchi icheek. 27Okas, baa, mbo yoo kiisoobē :ng'ālooltooyiintēētaab Yēyiin Eliisya chiito ake nyēē kikiikuluk :bōōrto. /Kikēēkuurēē chiichoo Naaman nyēē kibo kōōrēētaab Siirya nyēē kimā Yuutāyiin. Ntēē kimii :biiko chēē chaang' chēē ki Yuutayeek chēē kikiluk :bōōrwēk āmēēbērē /kikiisoob?" 28King'woonchi :ng'aleechaa bichoo ām kōyooto bo saayeet. 29Ām yooto, kung'ēētyo ānkukwēryoot Yēēsu kumāchē kule wokuwunuktēē kēēbēēryēēt ake nyēē kilēēkitēē yooto. 30Nteenee, kuchuut :Yēēsu biiko ānkuwēēchi keey. 31Nto mii yoo, kuwo :Yēēsu Kaabernaam ām yēēmēētaab Kalilaaya. Kyoomchi biiko ng'ālyoontēētaab Yēyiin ām kōōtaab saayeet yēē ki bēsyēētaab Sabaato. 32Kiilat :biiko ām wōlēē kiinēētitooy :Yēēsu, kuuyu king'āloolē ām kāāmuukēywēēk. 33Kimii :chiito ake kōyooto nyēē kiiyiimē :tāmirmiryēēt nyēē miyaat. Kubōlchi :tāmirmiryoonoo Yēēsu kule, 34"Ō! Yēēsu nyēbo Naasareet, imāchēēnēēch nee? Imāchē iwaang'teech? Ntēē ānkētiing' :anii. Inyiing' nyoo ichurtaat ānkiichōōnēē Kaab Yēyiin." 35Yooto, kōōburyoong'to :Yēēsu tāmirmiryoonoo kule, "Siis ankiichuwunee chiichoo." Kumwooyē :Yēēsu kuu nyooto, kōōryookyinē :tāmirmiryoonoo miyaat chiichoo ng'wēny kukāsē :biiko tukul chēē kimii kōyooto, ankuchuw nyēē manaayeyee chiichoo kiy. 36Kiilat :biiko tukul ankuteebee keey kule, "Ng'al nee :chu? Boonto :chiichi kāāmuukēywēēk chēē ibēbēētēē tāmirmirook chēē miyootēch, ānkukāsyi." 37Kiisambaakta :ng'aleechaa kut kuyit yēēmoonooto tukul. 38Yu kang'eetee :Yēēsu kōōtaab saayeet bēsyoonooto, kuwo ākoy kaab Simōōni ānku wokunyōōr cheebyoosyeetaab yuukooy nyēbo Simōōni nyēē kimnyoonē miisin. Kikasaat :cheebyoosyaanaa. Ām yooto, /keesaaysaay Yēēsu /kēēmwoochinē kule, "Ānkiisoob cheebyoosyaani." 39Kuwo :Yēēsu ānkōōyyoong'ēē yēē kimii :cheebyoosyaanaa ānkōōburyoong'to bōōrto. Ām areet akeenke, kusob :cheebyoosyeet ānkubāyiis. 40Yu kararakta :asiista bēsyoonooto ku kāākubēk :āsiiswēkaab bēsyēētaab Sabaato, kōōmutyi :biiko Yēēsu biiko chēē chaang' chēē kimnyoontōōs bōōrwoonik chēē makerkeey. Yu kātiinyēē :Yēēsu bichoo āwunnyēkyii, kusobcho. 41Kiibēbēētooy mbo tāmirmirook chēē miyootēch chēē chaang' chēē kiiyiimē biiko alak. Yu chuwunēē :tāmirmiroochoo miyootēch biiko, kuwookyinē barak kumwoochinē Yēēsu kule, "Inyiing' Lekwetaab Yēyiin!" Nteenee, kuuyu kiinkētē :tāmirmiroochoo miyootēch kule Kāārārookiintēēt :Yēēsu, kibōlchinē :Yēēsu kusiisyo. 42Yu kāyyēēkunēē, kuwēēchi keey :Yēēsu wōlēē kimālēēkitēē :chii. Kicheeng'aat :biiko ām wōlto ake tukul. Nto yu /kābākēēnyōōr, /keesaaysaay kule tākōōbuur kiriinkoonooto bo Kaabernaam, 43nteenee kumwoochi :Yēēsu icheek kule, "Māchāktōōs āwē kiriinkōōsyēk alak waa-amtaate lōkōōywēk chēē kāroomēch chēbo Bāytooyiisyēētaab Kaab Yēyiin, kuuyu lōkōōywēchooto chēē kiyey /kiiyookwoo āchōō kōōrooni." 44Ām yooto, kutas taay :Yēēsu kuwēēsyētootēē kōōrēētaab Yuutayeek, kwoomchinootē biiko ng'ālyoontēētaab Yēyiin ām kooriikaab saayeet.
Copyright
Learn More


text:
OROMOON MAALIIF WALII HINGALUU?-Dr. Solomon Ungushe’
–
“Oromoon biyya alaa jiraatan maaliif walii hin galani? Maaliif wal nyaatu, maaliif walirratti duulu?”
Gaaffiileen kana fakkaatan nama addaddaa irraa natti ergamu. Gaaffii gaariidha, Deebisuun yaala.
Waliigalteen haalduree barbaachisoo (necessaryy conditions) afur gaafata:
1) Fedha,
2) ilaaf ilaamee,
3) iftoomina,
4) ofittummaa dhabuu (selflessness). Arfan kun guutamanii hin argamne taanaan hangam hawwamuyyuu waliigaltee uumuun hin danda’amu. Waliigaltee uumuuf fedha qabaattee, ilaaf ilaametti hin amantu taanaan, jiruun hojjettu fi dubbiin dubbattu iftoomina hin qabu taanaan, fedhi kee sun bu’aa dhuunfaa akka siif argamsiisu barbaadda taanaan waliigaltee uumuuf hangam carraaqxuyyuu milkoomuu hin dandeessu. Oromoon biyya aaa jiraatu kan waliigaluu dadhabuuf haalduree barbaachisoo afuran guuttatee waan hin qabaanneefi.
Ilaalcha koo kana ifa gochuuf jiruu dhiyeenya hojjetame tokkon kaasa. Innis Konvenshanii Atlantaati. Yaada Konvenshanii sana qopheessuu irratti nama hedduutu irratti mariyaataa ture.
Mareen taasifamaa otuu jiruu dhimmoota tokko tokko irratti yaadi addaddaa dhiyaate. Yaada ka’an sana irratti ilaaf ilaamee dhaan mariyatanii walii galtee uumuun ni danda’ama ture.
Garuu gareen yaada isa tokko deggeru ilaaf ilaamee dhaan maree itti fufuu hin barbaadne. Jaallattan keessatti qooda fudhadhaa jibbitan dhiisaa, nuti akka feenetti konvenshanii sana qopheesinee geggeesinaa jedhee jiruu isaa jalqabe.
Gareen inni kaan lakkii ilaaf ilaamee dhaan mariyatnee walii galtee uumuu wayyaa jedhus, gareen inni duraa fudhachuu hin barbaadne.
Konvenshaniin Atlanta sun nama bakka lamatti qoode jechuudha. Jiruun Atlantaatti hojjetames waldhabiinsa babal’ise. Gareen lamaanuu jalqabatti walii galtee uumuuf fedha qabu turani. Kanaafi kan waliin hojjechuu jalqabani. Garuu ilaaf ilaamee dhaan hojjechuu dadhabani. Kanaaf dhimmicha irratti waliigaltee uumuun dadhabame.
Rakkinni Oromoo biyya alaa kana fakkaatee natti muldhata. Haalduree barbaachisoo ta’an sana hanga guuttatutti Oromoon biyya alaa waliigaltee uummachuu hin danda’u.
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017


text:
Kaayyoon keenya
Wangeela Maatewoos 19:14 keessatti Yesuus “daa\'imman xixiqqooni gara kiyya haa dhufanii hin dhowwinaa! Mootummaan samii kan warra akkanaatii' jedhe.
Daa’immaniif Macaafni Qulqulluun daa’imman karaa Seenaawwan Macaafa Qulqulluu ibsitoota ta’aniinifi wantoota haala adda addaa fi midiyaa wal qabatoo ta’aniin, World Wide Web, bilbila mobaayilii/GDD dabalatee, afaan daa’imti tokko dubbatu kamiinuu tiraaktiiwwan haalluu qabanfi kitaabota haalluu qabaniin Yesuus Kiristoos daa’immaniin akka beekkamu gochuu dha.
Seenaawwan Macaafa Qulqulluu kunniin hamma danda’ameen guutummaa addunyaa irratti daa’imman miliyoona 1.8f tolaan ni raabsamu.
Seenaawwan maxxanfaman tolaa!
Raabsitoonni Tiraaktii Wangeelaa kunoo amma Macaafa Qulqulluu Daa’immanii isa jallatamaa maxxansuun TOLA raabsaa jiru!
Salphaa’umatti isaan qunnamaanii. Karaa: evangelicaltract.com


text:
Hookkaraa fi jeequmsa uuman jechuun shakkamanii to’annaa jala kan oolan lammiiwwan kuma kudha lamaa ol leenjiin haaromsamaa warra kana dura kennameefiin wal fakkaatuun kan kennamuuf ta’uu dubbi himaan waajjira kominikeeshinii mootummaa Itiyoopiyaa dubbataniiru.
Kanneen kana dura hidhaman keessaa kuma sagalii fi dhibba saddeet gad dhiisamuu isaaniif kanneen kuma lamaa fi dhibba afur ta’an immoo dhimmi isaanii mana murtiitti ilaalamuuf kan jiru ta’uu Command Post torbee beeksisee jira.
Waajjira kominikeeshinii mootummaaf dubbi himaa kan ta’an obbo Mohaammad Seyid VOAf akka ibsanitti labsiin yeroo hatattamaa karoora akeekameef galmaan ga’aa jira jedhan. Fooyya’inni argame akkasitti itti fufee rakkoon labsiin sun akka labsamu taasisan furmaata argannaan yeroo kaa’ameef dursee labsiin sun ka’uuf carraan kan jiru ta’uu illee dubbataniiru.


text:
Wal-waraansa waggoota lamaa olii tii booda, Finciltoonni Sudaan Kibbaa gara magaalaa Juubaatti deebi’aa jiran. Aaraara Hagayya waggaa dabree keessa mootummaa fi finciltoota gidduutti mallatteessameef kun tarkaanfii ijoo dha.
Finciltoonni kun, waggoota lama dura, yeroo wal-waraansi biyyattii jalqabametti magaalaa Juubaa gad-lakkisanii deeman. Eega mariin araaraa garee isaanii fi mootummaa gidduutti mallatteessamee baatiilee saddeetii booda immoo, amma gara magaalattiitti deebi’aa jiran.
Haga ammaatti loltoota SPLA, ka murna mormitootaa kuma tokkoo fi dhibba sadii ta’an tu magaalaa Juubaa seene. Itti-aanaa ajajaan waraana finciltoota kanaa - Alfred Laadoo Goor kaleessa magaalattii seenanii jiran. Hooggaan finciltootaa – Riyaak Machaaris, mootummicha Prezidaantummaa Saalvaa Kiir-n hoogganamu keessatti taayitaa itti-aanaa Prezidaantummaa qabachuuf, Wixata dhufu kana Juubaa galan.
Humnoota Sudaan Kibbaa gara Saalvaa Kiir fi Riyaak Machaaritti lamatti qoodaman gidduutti wal-waraansa geggeessame keessatti namoota kuma kurna hedduu dhume. Nageenyi waan garagalfamu miti, jedhu – Goor.
Garuu, Goor – Juubaa keessatti waa’ee nageenyaa lallaban iyyuu, bakkawwan birootti wal-waraansi gareelee lamaan gidduu itti fufee jira.
Yunaayitis Isteets, kutaa Baahir El-Ghazal gama Lixaa keessatti haleellaa mootummaan geggeesse balaaleffattee jirti. Ministarri gargaaraan Ministrii Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets – Maark Tooner, finciltoonni illee humnoota mootummaa fi uummata haleelluu isaanii ka gabaasaa argatan ta’uu dubbatu.
Juubaa keessatti illee wal-waraansi deebi’ee ka’uu mala – yaaddoo jedhu tu jira. Walii-galteen araaraa sun, akka Juubaa keessatti loltoota mootummaa fi ficiltootaa gidduutti madaaliin humnaa eegamuuf jecha, akka humni waraanaa mootummaa Juubaa irraa kiiloo-meetira 25 fagaatan gaafata.
Garuu, to’attoonni hojiirra oolfama araaraa, akka kana ilaalanii mirkaneeffatan – Mootummaan Sudaan Kibbaa hin ehamne. Finciltoonni illee, “motumaan iccitiidhaan loltoota dabalaa galfataa jira” – jechuun balaaleffatan.


text:
1Guutha gallasappe guye Yesuusi Qifirnahoome simmidi, son de7ees giya oday si7ettis. 2Asaa keethay ekkonna ixxin, hari attoshin kareykka xuummana gakkanaw daro asay shiiqin, Yesuusi qaala tamaarssis. 3Oyddu asati issi gundda uraa tookkidi iyaakko ehidosona. 4Asay darida gisho uraa Yesuusakko shiishanaw enttaw dandda7ettona ixxin, Yesuusi de7iya ginaara keetha qaaridi, kaara qawuxidi uraa I zin77ida alggara duge yeddidi Yesuusa sinthan wodhisidosona. 5Yesuusi entta ammanuwa be7idi, he gundda uraa, "Ta na7aw, ne nagaray atto geetettis" yaagis. 6Higge asttamaaretappe he bessan uttida issoti issoti bantta wozanan, 7"La ha uray hayssa mela iitabaa Xoossaa bolla ays odetii? Xoossaa xalaalappe attin hari ooni nagara atto gaanaw dandda7ii?" gidi qoppidosona. 8Entti bantta wozanan hessada qoppidayssa Yesuusi sohuwara ba ayyaanan eridi, enttako, "Hinttee hintte wozanan ays hessada qoppeetii? 9Gundda uraa, 'Ne nagaray atto geetettis' geyssi mateyye? Woykko, 'Dendda eqqada ne alggaa tookkada ba' geyssi matee? 10Shin taw, Asa Na7aas, sa7a bolla nagara atto gaanaw maati de7eyssa hintte erana" gidi he gundda uraakko, 11"Nena gays, dendda eqqada ne alggaa tookkada ne soo ba" yaagis. 12Uray ellesi denddi eqqidi, ba alggaa tookkidi asa ubbay be7ishin bis. Asay ubbay malaalettidi, "Nuuni hayssa mela malaalisiyabaa be7i erokko" yaagidi Xoossaa galatidosona. 13Yesuusi qassi Galiila Abbaa doona simmi bidi, baakko yida asa ubbaa tamaarssis. 14Yaara aadhdhishe, Ilfiyoosa na7aa Leewe geetetteyssi qaraxa qanxisiya bessan uttidayssa be7idi, "Tana kaalla" yaagis. Leewey denddi eqqidi iya kaallis. 15Yesuusi kathi maanaw Leewe son uttis. Iya kaalliya asay daro gidiya gisho qaraxa qanxisiya daro asaynne nagaranchchoti iyaranne iya tamaaretara issife uttidosona. 16Higge astamaare gidida issi issi Farisaaweti Yesuusi nagaranchchotaranne qaraxa qanxiseyssatara kathi mishin be7idi, "I ays nagaranchchotaranne qaraxa qanxiseyssatara kathi mi?" yaagidi, iya tamaareta oychchidosona. 17Yesuusi entti geyssa si7idi, "Hargganchchotappe attin paxatas aakime koshshenna. Taani nagaranchchota xeeganaw yasippe attin xillota xeeganaw yabiikke" yaagidi enttaw zaaris. 18Xammaqiya Yohaannisa tamaaretinne Farisaaweti xoomosona. Issi issi asati Yesuusakko yidi, "Yohaannisa tamaaretinne Farisaaweta tamaareti xoomosona, shin ne tamaareti ays xoomokkonaa?" yaagidosona. 19Yesuusi enttako, "Yaaganuwa yida asati machchiw ekkeyssi enttara de7ishin, xoomanaw dandda7onnaa? Machchiw ekkeyssi enttara de7ishin, xoomanaw dandda7okkona. 20Shin machchiw ekkeyssi entta matappe ekettana wodey yaana, entti he wode xoomana. 21"Ceega ma7o bolla ooratha wothidi sikkiya asi baawa. Wothidi sikkiko, oorathay ceega ma7uwa daakkees; daakethaykka kaseyssafe darees. 22Qassi mal77antto woyne ceega ogoron qoliya asi baawa. Shin qolikko, he woyney ogoruwa daakkees, bawukka gukkees, ogoroykka iitees. Shin mal77antto woyney ooratha ogoron qolettees" yaagis. 23Yesuusi issi Sambbaata gallas bangga gade giddora aadhdhishin, iya tamaareti iyara bishe bangga tiya shirkkidi moosona. 24Farisaaweti Yesuusakko, "Hekko, ne tamaareti Sambbaata gallas woga gidonnabaa ays oothonna?" yaagidosona. 25Yesuusi enttako, "Dawitey koshattidi, miyabaa koyida wode baara de7eyssatara oothidayssa nabbabibeekketii? 26Abiyaatari kahine halaqa gididi de7iya wode Dawitey Xoossa keethi gelidi, kahineta xalaali maanappe attin oonikka maanaw woga gidonnayssa Godaa sinthan wothida daabbuwa mis, baara de7eysstaskka immis" yaagis. 27Qassika Yesuusi enttako, "Sambbaati asa na7a go77as medhettisippe attin asi Sambbaatas medhettibeenna. 28Hessa gisho, Asa Na7ay, hari attoshin Sambbaataskka Goda" yaagis.
Copyright
Learn More


text:
Xayyaarri presidenttummaa kan “Air Force One” jedhmu ennaa kaleessa buufata xayyaara sadarkaa addunyaa Orlando qubatutti Mr. Obamaan fuula isaanii irraa gaddi mul’ataa ture yeroo hojii isaanii marsaa lammataa haleellawwan dhaqqaban kan irraa mula’ate waliin wal fakkaata. Jechuunis miira nama jajjabeessuuf namaa gaddutu irraa mul’ataa ture.
President Obamaan kana duras Sandy Hook, kollejii Virginia Tech, Charleston, San Bernardino, amma immoo seenaa ameerikaa keessatti fixiinsa isa hamaa Orlando irratti erga raawwatameetti bakka adda addaatti aragamanii maatii gaddi itti dhaga’ame ennaa jajjabeessan haaluma wal fakkaataatu fuula isaanii irraa argama ture..
Maatiwwaan gaddi irra ga’e dhuunfaan erga daawwatanii booda Obamaan yeroo kanatti haleellaan mana sirgaa halkanii Pulse jedhu irratti raawwatame gocha shororkeessummaa utuu hin taane jibbiinsa hawaasa jaalalleewwan saala wal fakkaataa ti jedhan.
Kan irra deddeebi’uu dhaan namni meeshaa waraanaa bitatu achii as dhufti isaa qoratamuu qaba, seerri to’annaa qawwee cimaan ba’uu qaba jechuun kongresa biyya isaaniitti himaa turan Obamaan amantaa imaammata isaanii kanaa kaleessas cimsanii dubbatan. Maatiiwwan isaan guyyaa sana ofitti qabuun jajjjabeessan ajjeechaan itti dabalaa akka hin raawwanne tarkaanfii cimaan akka fudhatamu gaafatan jedhan.
Ennaa xumura daawwannaa isaanii Orlando Obaman itti aanaa prezidaantii Joo Baaydan waliin ta’uu dhaan bakka yaadannoo kanneen dhumanii magaalattii keessa jiru irra daraaraa kaa’anii jiran. Ennaa kanas jiraattonni magaalattii presidentichi ennaa magaalattiin gadda keessa seentetti daawwachuu isaaniif galateeffataniiru.
Siyaasa isaanii waliin walii galuu dhiisuun mala, garuu akka namaatti kabajaa guddaan qabaaf. Oduu irratti ennaa isaan dubbatan akkan dhaga’etti, garaa isaanii irraa fudhatanii dubbataa tuarn. Baay’ee itti dhaga’ame. Kanaaf kan galateeffadhaan jedhan.
Jiraattonni ka biroon illee paresidentiin keenya as bakka nuti jirru dhufanii ani isin waliin jira isinan deggera ennaan nuun jedhan yaadi keenya ni haara’a jedhan.
Guyyaa guutuu guutummaa Ameerikaa irraa daawwattoonni dhibbaan laka’aman dhufanii bakka yaadannoo namoota dhumaniif qopaa’etti argamuu dhaan kabajaan yadatanii jiru. Gaddi isaan torban kana keessa darban kan isaan baachuu danda’anii ol ta’uu illee jiraattonni gaddaan dubbataa jiran.


text:
Maqaan Malaalaa Yuusuf,eegii addunyaatti gadi bahee waggaa lamatti deemuutti jira.Intalii amma ganna 17 tun amma addunyaatti keessatti guddoo eekamte.
Duruu gaafa biyya isii Paaksitaan jirtu akka ilmaan dubraa carraa barnootaa argatan qabsaahaa baate.
Malaalaa tana Onkololeessa 9,2012 namichii Taalibaan tokko otoobusii isii fi waahelii isii keessa jiru seenee maqaa gaafate,isiin maqaa himannaan shugguxiin marroo sadii mataa keessa dhahe.Sunuma irraa dandamattee amma nama addunyaatti badhaafamu taate.
Itti gaafatamaan koree Noobeli Noorweey, THORBYOERN JAGLAND,warrii badhaafame du’aa fi jireenna jidduu dabree asi gahee jedha.
"Koreen tun Hindu fi Muslima,Indii fi Paakitaan baranoota jabeessanii jara biyya nagaa dhowwu irratti qabsaahuuf faaydaa guddaa qabdi.”
Malaalaan rasaasa dhahaniiniin wallaanuuf UK geessanii achumatti fayyitee,eegee biyya gara garaa irra martee waan barnootaa dubbachaa baate.
"Daahimii tokko,barsiisan tokko,kiitabi tokkoo fi qalaamuun tokko addunyaa jijjiiru dadneetti,”jetti.
Namii Malaalaa waliin badhaafame Kayilash Satyarthi,Indiitii qabsaaha barnoota joolleen Indiiti.Isaa fi waahleii isaa warshaa Indii ijoollee garboomfatani keessaa bahuu dhowwan cabsani ijoollee achii baasan.
Dhaaba ijoollee gargaaru dhaabanii akka ijoolleen garbummaa jalaa baate gargaaran
"Badhaasi kun kiyya qofaa miti ka ijollee carraa baranootaa dhabanii addunyaa keesatti rakkatan cufaa kenname.”
Badhaasa Noobelii nama addunyaan huji guddoo ummati faaydaa keessa argatu hojjate jedhani kennan.
Malaalaan Paakitaan keessaa naannoo Swat Valley, ka milishootit Taalibaan bulchan keessa jiraatti.Taalibaan jalatti buluun akkam hamtu akka taate adudnyaatti himti.
Keessumattu gaafa bara 2009 ka kutaa 11-2 barattu waan Taalibaan nama tolchan dubbachaa baate.Swt Valley keessatti ijoolleen dubraa barachuun dhowwaa.Isiin tanuma keessa baatee waan Taalibaan umamta Paaksitaan tolchan jette addunyaatti himaa baate.
Hujii saayinsii,oga-barruu, mirga ilmaa namaa fi waan hedduu kennan. Perzdaanti Obaamaalleen warra tana argate keesssaa tokko.
Badhaasii kun doolara kuma dhibba hedduutii haga doolara miliyoona lamaa sadiillee hinuma gaha.
Malaalaan asiin durattuu badhaasa hedduu argatte:Asiin duratti badhaasa hedduu argatte;badhaasa Lammii Kanadaan ulfinnaan namaa kennitu,
badhaasa ijoollee kahimaa hujii nagaa hojjatani kennan,badhaasa Sakharov, badhaasa Simone de Beauvoir fi ka amma argatte badhaasa Noobelii fa.


text: Sababa waalitti bu’iinsa gidduu kana Sudaan kibbaatti dhalateen cufamee ka ture buufati xiyyaaraa Juubaa harra tajaajila kennuu akka jalqabe Keeniyaatti Ambaasaaddera Sudaan kibbaa Chool Ojoongoo dubbatan. Ambaasaaddarichi harra ibsa gaazexeessitootaaf kennaniinii, kaleessa erga Pirezident Saal Vaakiir akka dhukaasi hatattamaan dhaabbatuuf ajajaniin booda haalli nageenya Juubaa fooyya’eeraa jedhan. Jiraataan Magaalaa Juubaa tokkos akka Raadiyoo Sagalee Ameerikaatti himetti, guyyoota darban kana dhukaasi gurguddaan magaalattii keessatti dhagaa’amaa turan harra akka hin turre dubbateera.