text:
DHALOOTA DHIIGAA!
–
Yooseef Hambaa Tolaa #OromoProtests
–
Dhaloonni dhiiga keessa daa’imee guddate alagaaf harka hin laatu!.Dhalli Oromoo kamiyyuu gaafa dachee kanatti dhufe, dhiiga maatii fi lammii isaa lola’u lafatti ilaalaa addunyaa kanaan wal bare. Baga nagaan dhufteen isaanii dhiigaan ta’aa ture. Har’as kan dhalachaa jiran waanum walfaakkaatutu isaan mudachaa jira. Yoo rafanis, deemanis, dhiigatu fuula isaanii dura lola’a. Dhaloonni du’a abjootaa deemu jechaadha. Lafee wiirtuu dugdaa isaaniitu suukannaa’aa deema. Sababnisaa lafee qomoo isaaniitu rukuttaan daakamaa jira. Gaafa abbaa fi haati isaanii gadi fuudhamanii oobdii mana isaanii keessatti tumaman ilaalaa guddatu. Gaafa rasaasaan isaan duratti rukutanii ajjeesan illee ni argu. Dhaloonni akkasitti guddatan kun maal karoorsaa akka jiran dhiigi dhangala’aa jiru salphaatti nutti hima. Wayyaanota biratti dhiigni afaan kan hin qabne yoo ta’eyyuu, seerri uumaa akka jedhutti dhiigni afaan qaba, ni dubbatas.
Gooti gaafa dirreetti ba’ee dhiiga diinaa dhangalaasu, osoo hin beekin dhiiga boorrachaa lola. Gaafa dhiigi itti faca’e kan duraa caalaa lolaaf humni isa jabaata. Sammuu fi hormoonii isaa kan guutee jiru xiiqii lolanii mirgaan galuuti. Onnee isaa bokoksee, dhaabbannaa isaa jabeeffatee diina irraa dhukkee kaasa. Ilmaan Oromoo immoo osoo dirree lolaa hin qaqqabin kaasuu Aayyoo isaanii keessatti dhiiga boorrachaa guddatani. Boorrachaas guddachaa jiru. Kun kaleessa, dheengadda, jalqabe osoo hin taanee ilmaan Oromoo waliin kan wal bareedha. Ilmi jilba abbaa isaa irra taa’ee dhiiga boorrate, gaafa dirreetti ba’e maal akka godhu tilmaamuun waan ulfaatu natti hin fakkaatu.
Biyya Impaayera Xoophiyaa jedhamtu kana keessatti Oromoon hidhamuu fi ajjeefamuun beekama. Oromoo qofaatu akkasi osoo hin taanee, kan Oromoo daangaadhuma dhabe. Baay’eeen ilmaan Oromoo abbaan isaanii mana hidhaa jira jedhanii beeku malee yoom akka hiikamu hin beekani. Abbaa carroomee argetu arga malee, kaanimmoo du’aa isaa illee hin argu. Qarriffaa diinaa seennaan as deebiin ulfaataadha. Kan waaqni gargaare immoo Aayyoo isaatti boqotee qabsoo saba isaatti fuulleffata. Baay’een immoo carraa kana hundaa dhabee qofaa roora’a. Maatii isaa hundaa diinni kan galaafatte baay’eetu jiru. Sammuun dhalootaa dhiigaan boora’ee jira.
Addunyaa kana irratti ani lafa Oromiyaa akkaa addaatan ilaala. Sababnisaa lafti Orommiyaa lafa dhiigaan aguugamteedha. Kanaafuu, dhaloonni hunduu dachee dhiigaan aguugamte keessa olii gadi kaachaa guddatu. Narra hin deemin ofiin jechuun hin jiru. Dhiigni keessa deeman sun dhaloota macheessee afaan qawwee dura dhaabaa tureera, ammas macheessee dhaabaa jira.
Garuu, alagaan dachee dhiigaan golgamte argee hin beekne gaaf dhufee camadatee qotu dhiiga dhaloota kanaa dhangalaasuudha. Qaama keenya kana yoo waa nu waraane hagam akka nu dhukkubu beekna. Akkasuma gaafa dhacheen Oromoo alagaan tuqamtu dhaloota dhiigaan guddate kana dhukkubbii hamaa itti kaasa. Kanaaf, dhaloonni Oromoo alagaaf obsuu hin danda’u. Dhiiga dhiigaan deebisna jedhanii aarsaa ta’aa turani, aarsaa ta’aas jiru.
Kiyyoon alagaa gootota Oromoof manuma jireenyaa taate. Kaan mana isaanii keessatti itti kiyyaassan; kaanimmoo bakka hojiitti, warra itti marsanii liqimsan immoo mana hidhaatti darbatani. Oromoof kan dubbatu hunduu shororkeessaa jedhamee maqaa fudhate. Lammii harka qulqulluuf gaafa maqaan kun kennamu mootummaa nama nyaataa kanaaf immoo maqaa akkamiitu kennama laata? Mootumma Xoophiyaamoo warra shororkeessitoota jedhamnii addunyaa raasaa jiran sanatu garaa jabaata laata? Shororkeessitootni addunyaa kana raasaa jiran iyyuu hagam akka ajjeesanii fi ajjeesuu kan hin qabne adda baasanii beeku. Mootummaan Xoophiyaa garuu kaayyoon isaa duguuggaa sanyii Oromoo waan ta’eef guddaa fi xiqqaa dacheetti naqaa oola. Akksitti mootummootiin abbaa irree Impaayera biyaattiitti jijjiiramaa bulan lafa Oromiyaa dhiigaan uffisan.
“Lukkuun haatee, haatee aalbee ittin qalan baasti” jedhee mammaaka Oromoon. Kan mootummaa wayyaanee kun immoo mammaaksa kana irratti dabalata waan qabu natti fakkaata. Aalbeedhuma qotee baafate sana luqqisee ittiin of qaluun isaa hin oolu. Yoo offitti rigee sodaate illee dhaloonni dhiigaan guddate kun karaa mormaa osoo hin taanee, mootummattii kana karaa qolee gadi qaluuf qopheedha. Mootummaa saamtuu, sobduu, darartuu, hiituu, fi ajjeestuun kun kana caalaa saba Oromoo nan rakkisa yoo jette of gowwoomsuu isheeti.
Qabsoon itti fufa!
–
23-04-2016


c: text/html

text:
Fiidal Kaastiroo Ruuz Hagayya 13,1926 dhalatan. Fiidal sirna cunqursaa biyya Kuubaa bulchaa ture falmaa guddatanii, bara 1959 gareen riphee lolaa isaanin hogganamaa ture sirna cunqursaa san moo’udhaan angoo erga harka galfatee boodaa pireezdaantii Kuubaa ta'ani oggoota 50 biyyatti bulchaniiru.
Yeroo san, milkaa’uun Fiidal Kaastiroo addunyaa ajaa’ibsiisee oduun Havaanaa (Kuubaa) oduu addunyaan gurra itti qabde ta'uu qofa odoo hin ta'in qabsaa'ota biyyoota kaanii haala wal-fakkaataa keessa turanitti onnee hore. Mootummaan Fiidal battaluma sirna kooominisimii hojjaa irra oolche.
Sirni kominisimii mootummaa Fiidal Kaastiroo, yaalii weerara Yunaaytid Isteets baqattoota Kuubaa hidhachiisidhan itti karoorsite, yaalii ajjeechaa hooggantoota irratti xiyyeeffate akkasumas qoqqobbii diinagdee baroota dheeraa dhaa irratti murteesite dandamachuun as gahe.
Kuubaanif Yunaaytid Isteets bara bulchiinsa Kaastiroo walitti dhufeenya gaarii hin qabaanne. Oggoota hedduu booda garuu baraana walitti dhufeenya diploimaasii haaromfatanii pireesdaantiin Yunaaytid Isteets Kuubaa dawwate. Fiidal Kaastiroo walitti dhufeenya seena qabeessa kana luubuudhan odoo jiruu argeera.
Fiidal Kaastiroo boqachuu isaanii oboleessi isaanii, han amma pirezdaantii Kuubaa ta’an,Raawul Kaastiroo erga ifa godhanii pirezdaantiin Yunaayitd Isteetis Baraak Obaamaan gadda itti dhagahamee ibsuudhaan ummata Kuubaati ergaa dabarseera. Obaamaan,“ Harra, gadda nutti dhagahamee maatii Fiidal Kaastirootii ibsina, Waaqnii lammiiwwaan Kuubaa akka jajjabeessu kadhanna,” jedhee walitti dhufeenyi biyyoonni lamaan barana jalqaban akka cimee itti fufuu waan danda’e hundaan bira dhabbachuudhaa waadaa galeera.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Maqaan warrii isii ka Jappaan baaseef Chicagee Oba-Smitd. Ganna saddeetti Booranatti dedeebihaa aadaa fi seenaa barattee barreessite achumaan Lookoo Duubaa jedhanii baasaniif.
Dr.Lookoon akka warrii baaseefitti Chicage Obstds dhalootaan Jappaan barumsa Anthropology barattee PhD argatte.
Eegii aadaa fi seenaa Oromoo barachu jaloqabde ya turte.Baddaa-Gammoojii Oromiyaa hedduu keessa martee wa qoratti. Gaafa kora OSA,Waldaa Qorannoo Oromootiif WDC dhuftellee aadaa baratte sun kora sun irratti dubbatte.
Baaddiyaa Arsii,Baalee,Raayya,Booranaa irra martee aadaa fi seenaa barreessiti.
Oromoo Arsii adoo akkanuma faana dhooftuu Raayyaa geette.Warrii Raayyaa Arsii dhufnee ufiin jedhaa jetti.Abbaa isaanii haga 12 gaafattee seenaa isaanii qoratti.
Seenaa Oromoo maaf akkana barattaa jennaan; “Warri kun warra seenaa guddaa qabu,bara qubeen hin jirretti warra seenaa afaaniin dubbatee mataa keesatti qabatee dubbatu.”
Gaafa Boorana jirtu akkuma warra baaddiyaa bisaanii fi qoraan dhaxxee jrieenna baaddiyaa baratte.Haroo bisaan dhaxxellee hin qaabatti. ”Haroo Kinniisoo,Eela Gaayoo fa waraabbanna.”
Tapha ykn sirba yoo qoraanii-bisaan dhaqan sirban qaabattaa jennaan “sorooroon aayyaa sorooroo.”
Kitaabii Dr.Lookoon seenaa irratti barreessite fuula 800 bara 2016 Jeremenii keessatti baha.Kitaaba 500 bahu kana keessaa “40 qofa fudhadhee warra huji tana na gargaare Boorana jiruu kenna 450 hafe mootummaa Jappaanitti gurgura.”
Nama aadaa barachuu fedhuun maan jetta jennaan “ijoollee dargageessaatiin aaadaa jabeessii aadaan yo badde lammeesos hin dhufutu nama irraa aadaa baradhu,jaarrolee irraa baradhu.”
Kitaaba Dr.Lookoo dhaaba Jeremitti kitaaba maxxansee LIT Verlag jedhaniti ara 2016 keessa baasa.Dhaabii kun bara 1980 keessa hujii jalqabe. Berlin, Vieanna, Hamburg, London,Zurichfi New York damee qaba.
Waan Dr.Lookoon seenaa fi aadaa Arsiiti fi Raayyaa irratti barreessuutit jirtu qophii itti aantutti itti deebina.


text:
1Israa7eela asatoo, taani intte bolli zilaaliyo zilaassaa siyite! 2"Geela7iyaa Israa7eela kunddaasu; simmi naa77antto denddukku. Sa7an olettaasu; o denttiyaabikka baawa!" yaagaas. 3Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees; "SHa7u olanchchata olau yeddiya Israa7eela katamaassi xeetu olanchchatu xalaalai attana; xeetu olanchchata olau yeddiya Israa7eela katamaassi qassi tammu olanchchatu xalaalai attana" yaagees. 4GODAI Israa7eela asaassi hagaadan yaagees; "Tana koyite; yaatikko, intte de7uwan de7ana. 5SHin Beeteele koyoppite. Gelggala geloppite. Berssaabehi pinnoppite. Aissi giikko, Gelggali omoodettana; Beeteeleekka xayana" yaagees. 6GODAA koyite; yaatikko, intte de7uwan de7ana. Hegee xayikko, i Yooseefa zariyaa tamaadan xuuggana; Beeteelen de7iya asaakka tamai maana. He tamaa etau ooninne toissenna. 7Inttenoo, suure pirddaa geellayidaageetoo, xillotettaakka sa7an oliyaageetoo, hagaa siyite. 8Piliyaadisa geetettiya laappun xoolinttetanne Ooriyoona geetettiya xoolinttetu citaa medhdhidaagee, sakkana xumaa wonttau, gallassa poo7uwaakka qammau laammiyaageenne abban de7iya haattata pude saluwaa xeesidi, sa7a micettaa bolli duge tigiyaagee, au sunttai GODAA. 9I qatota laalanau wolqqaamatu bolli bashshaa ehees. 10Intte pirddaa gutaran seeriyaagaa ixxeeta; tumaa yootiyaagaakka sheneteeta. 11Intte hiyyeesata yedhdhidi, eta kattaakka etappe bonqqidi ekkideta. Yaatidi masettida shuchchan keettata gimbbideta; shin intte he keettatun de7ekketa. Lo77iya woine turatakka tokkideta; shin intte he woiniyaa eessaa uyekketa. 12Aissi giikko, intte naaqoi aappunakkonne intte nagaraikka ai keena gitakko taani erais. Intte xillota naaqqeeta; mattaayiyaakka ekkeeta; qassi gutaran hiyyeesatu pirddaa geellayeeta. 13Hegaa gishshau, hagaa mala wodiyan cincca asi co77u gees; aissi giikko, wodee iita. 14De7uwan de7anau lo77obaappe attin, iitabaa oottoppite; yaatikko, intte giyoogaadan, GODAI, Ubbaappe Wolqqaama Xoossai inttenaara gidana. 15Iitabaa ixxite. Lo77obaa dosite. Pirddaa gutarankka suure pirddaa pirddite. Yaatikko, ooni erii, GODAI, Ubbaappe Wolqqaama Xoossai Yooseefa zerettatuppe attida amaridaageetussi qarettanaakkonne. 16Hegaa gishshau, Godai, Ubbaappe Wolqqaama GODAI Xoossai hagaadan yaagees; "Dabaaba ubban waasoi kiyana; oge ubbankka asai, 'Aayye, aayye!' gaana. Goshshanchchati yeehuwau, koizziyaageetikka koissau xeegettana. 17Woiniyaa turaa soho ubban yeehoi de7ana; aissi giikko, taani inttena qaxxayanau intte giddoora kanttana" yaagees GODAI. 18Inttenoo, GODAA gallassai yaanaadan amottiyaageetoo, intteyyo aayye7ana! GODAA gallassaa aissi amotteetii? He gallassai xumappe attin, poo7o gallassa gidenna. 19He gallassi intte gaammuwaappe baqati attiyo wode, maahee gaittiyo asa mala, hegaappekka qassi baqati ba soo gelidi, ba kushiyaa godan zemppissiyo wode, shooshshai dukkiyo asa mala gidana. 20GODAA gallassai xumappe attin, poo7o gidenna; sakkana xumappe attin, poo7o shori mulekka baawa! 21GODAI hagaadan yaagees; "Taani intte bonchchiyo baalata ixxaasinne shenetaas; intte geeshsha yaa7atikka tana ufaissokkona. 22Intte taayyo xuuggiyo yarshshuwaanne kattaa yarshshuwaakka yarshsheeta; shin taani hegaa ekkikke. Qassi intte taayyo galatau ehiyo issippetettaa yarshshuwaa modhdho mehetakka xeellikke. 23Intte mazamuriyaa canccettaa ta matappe haassite; intte diixxiyo diittaakka siyikke. 24SHin suure pirddai pultto haattaadan, xillotettaikka to77enna shaafaa haattaadan goggo. 25"Inttenoo, Israa7eela asatoo, taani inttena bazzon oitamu laittaa kaalettiyo wode, taassi yarshsho yarshshidetii? Woikko imota immidetii? 26He wode intte intte kushiyan medhdhido Kawuwaa Sakkuuta giyo eeqaanne Keewaana giyo intte xoolintte xoossaa eeqaa tookkideta. 27Hegaa gishshau, taani inttena omoodissada Damasqqo katamaappe aattada haahosaa yeddana" yaagees. Hagaa giyaagee au sunttai Ubbaappe Wolqqaama Xoossaa geetettiyo GODAATTENNE.
Copyright
Learn More


text:
Abdiisaa B.(Abdiisabaa)
Abdiisaan Ogeessa koompiwutaraa(IT) Specialist/Programmer/App Developer) yommuu ta’u, Barnoota koompiwuutaraatiin(Information Technology)dhaan xumura bara 2013,Yuunbaristii Haramayaa irraa eebbifame. Hojiikoorraa ka’uun namootni hedduu Abdiisabaa naan jedhu. Ani eebbasaa booda boqannaaf gara maatii kan deeme yoo ta’u turtii ji’alamaa booda Kaampaniin Moosajii(Software Company) kan lammummaan isaa nama USA tokko hojiidhaaf na yaame, hojii koo Yeroo jalqabaatiif waajjira tokko keessatti Database adminstrator, dhaan Mindaa 2900E.Birr dhaan mindeeffamus, Company software na yaame sanammoo Ogummaa koo guddifachuufi haala kabaja hojii ummanni adiin hojiidhaaf qabu baruu waan barbaaduuf Mindaa 800E.Birr(transport Allowance) qofti naaf kafalamee ji’a tokkoof hojjadhe. Dandeettii koo Madaalanii ji’a itti aanu Mindaa 3000E.Birr naaf kafalamuu eegale.
Sana booda, Ogummaan koo Saba kootiif maal fayyaduu qaba yaada jedhuun yaadutti ka’e. Kanaanis Hamma yaades naaf milkaa’uu baatu daandii qabadhee jira.
Fagoo osoo hin deemne ofirraa ka’uu, naannoo koo xiinxalluun sosochii tokko irra jira. Kanaan walqabatee hojiileen ifatti muldhatu muraasni: Xiyyeeffannoon Afaan Oromoo, keessattuu hir’ina jiru sirreessuuf daandii eegalame jira.
Haala kanaan dhaadannoo “Afaan Oromoo afaan saayinsii fi teekinoolojii haa taasifnu.” jedhuun hojitti seenee. Kanumarraa ka’uun yeroo gabaabatti namootni biyyoota garagaraa jiraatan fayyaduu akka danda’anitti hojiilee armaan gadii kanneen dhuunfaadhaan eegale:
- Fayyadamaa Mobaayilaa(Mobile App) maqaa “Afaan Oromoo Baradhaa” jedhuun Google Play Store irratti gad lakkise. Fayyadamaan(Appn) kun seerluga Afaan Oromoo kan barsiisu yommuu ta’u qabiyyee boqonnaa torba( Qubee A,B, C… irraa kaasee hanga Sirna Tuqaaleetti) kan of keessaa qabuudha.
- Ammas osoo hin turin Fayyadamaa Mobaayilaa(Mobile App) maqaa “Qubee Afaan Oromoo Sagaleen.” jedhu gad lakkisuun Hawaasni addunyaa guuturra jirtan daa’imarraa hanga guddatti jalqabarraa kaasaa baradhaa, amma booda Afaan Oromoo iddoon itti baradhu dhabe namni jedhu akka hin jiraanne, yaada jedhuun App Qubee Sagaleen nama barsiisu hojjadhe.
- Yeroo ammaa Sab-qunnamtii hawaasummaa irrattis keessumattuu Facebook Gubbatti Garee “Afaan Oromoo Haa guddifnu! ” jedhu ijaaree kan miseensa namoota 5000 ol qabu irratti guyyaa guyyaan Qubee irraa eegalee dhimmi guddinni Afaan Oromoo yeroo hunda kan irratti barsiifamu hojiirra jira.
- Hawaasni addunyaa garagaraa wajjiin walbaruun koo immoo cimina guddaa naaf dabale, Gaafiin barnoota Afaan Oromoo nu barsiisuu qabda jedhu hedduumachaa dhufe. Kanaaf Garee Whatsup “Afaan Oromoo Haaguddifnu!” jedhu uume Barnoota Afaan Oromoo Qubeerraa jalqabuun barsiisaa ture. Gareen kun yeroo muraasatti miseensa hanga nama dhibbaa horate. Barnootas sirnaan itti fayyadamuun namootni heddu jijjiirama agarsiise.
- Ammas dhiyeenyuma kana Fayyadamaa Moobaayilaa(Mobile App) maqaa “Jechoota Hayyoota Oromoo” jedhu kan jechoota hayyoota Oromoo 80 ol of keessaa qabu kinoo gad lakkisee jira.
- Hojiin guddaan yeroo ammaa harkaa qabnummoo “Afaan Oromoo Afaan saayinsiif teekinoolojii haa taasifnu!” jettu sana gara “Dhimma keenyaaf teenyee nama biraa eeguun salphina!” jedhutti jijjiirrun dhimma guddina Afaan Oromoo irratti sochii garagaraa gochuu irraan darbee dargaggoota heddu kakaaseera, bu’uura afaan kanaa lafa kaayuu qabna jedhee bu’aa bahii heddu ce’ee bahaa ture, kanaanis garee adda addaa lama ijaaree na jalaa jigus/ bittannooftus, har’a garee sadaffaa maqaa “Qubee Technologies” jedhuun kan miseensa dargaggoota sha(5) of keessaa qabu ijaaree hojitti seenanii jiru.
Kaayyoon Gurguddoon Garee kanaa:
- Afaan Oromoo iddoo fi yeroo barbaadametti argachuuf akka danda’amu gochuu, itti fayyadamsiisuu, hordofuuf too’achuu.
- Afaan Oromoo bifa barbaadameen:
- Suur-sagaleen barsiisuu(Video tutorial)
- Barreeffamaan barsiisuu(Written tutorial)
- Fayyadamaa Moobaayilaatin(Monbile App)
- Aadaa nyaataa, uffannaa, ayyaanaa fi kkf Oromiyaa naannolee garagaraatti argaman qorachuuf ifa baasuu
- Waaltina Jechoota Afaan Oromoo irratti hojjachuu
- Mosajiilee(softwares) adda addaa afaan kanarratti hojjachuu
- Dogoggora asiin dura ture kanneen barreeffamaan Google irra jiran sirreessuu, Hedduun kan oli hin kuufamin waan ta’eef olkuusuu.
Kanumaan walqabatee Gareen kun dhimma Afaaniirratti yeroo ammaa Marsariitii Afaan Oromoo www.qubeegeneration.org jedhu gad lakkisee jira.
Kana malees yeroo ammaa kanas bifa alkallattiidhaanis Guddina Aartii adda addaa keessattis hirmaannaa akka “Graphics design adda addaa, promotion design adda addaa fi Design Uffataarratti hirmaachuun waan tokko tokko hojjachaa jira.
Yeroo ammaas Marsariittii namoota keenya hedduuf design sirreessuu, kaasuufi Yaada kennuu fa’a raawwachaan jira.
Hawwiinkoo: Yoon danda’e fi Uumaan naaf laaffise COMPANY TEEKINOOLOJII tokko uumee, Ofiif Ummata kootis ittiin tajaajiluu hawwa.
HORAA BULAA
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017


text:
Qilleensii addunyaa gama tokkoon oowwaa gama kaaniin qabbanaa’aa deemu waan hedduu hammeessa.Gama tokkotti oowwee bokkaa buusaa gama tokko qabbanaahee bona fida.Jijjiiram qilleensaa waliin waan hedduutti dhufa.
Lafa qofa gubbaa miti garba keessalleetti lafa oowwisee waan hedduu yakka.Keessattuu,bisaan garbaa oowwan bineensa garba jala jiraattu ka yoo lalaan biqiltuu fakkaatee dahoo fi soora qurxummii tahu, ingiliffaan Coral jedhan qancaree bada. Kooral(Coral) yoo laalan dotii,woma biqiltuun hafuuraan baafattu ingiliffaan photosynthesis qaba.
Kooraliin oowwa haga itti dabru hin dandahu;qancarsee,addeessee, goggossa.Koorals goggonnaan qurxummiin yaata dhabdee baqatti.
USA biyya garbii marsee jiraattu.Biyya tanatti qurxummii sanyii hedduutti jira. Jireenna nama Amerikaa gama tokkoon qurxummiitti harkaa qaba.Qurxummiin badde jechuun ammoo rakkoo hedduutti dhufa.
Dr.Mark Eakin,dhaaba tohannaa garbaa fi qilleensa Amerikaatti (National Oceanic and Atmospheric Administration,(Noaa) saayinstistii qorannooti.Sagantaa tohannaa Kooralsi (Coral Reef Watch Program) keessatti itti gaafatamaa olaanaa.
“Naannoo Amerikaa ta American Samoatti Koorali hedduutti dhiqamee baduutti jira.”
Kooralliin akkana dhiqamuu jechuun garbii lafuma baddaa dhabe taha.
Akkuma laftii jiraachuuf baddaa qabaachuu malte bineensii garba keessaalleen jiraachuuf Kooral qabaachu male.
Koorlaiin akka jecha Dr.Maarkitti qilleensa naannoo wayyeessuu qofaa mitii bineensa bisaan keessaa miliyoona hedduuf soora tah,akka laftii qota garbaa dhiqmatee hin banne biyyee qopha,qorsallee irraa hojjatan,jirenna hedduutti itti hirkata.
Garba keessa Kooralsii %25 jira.Garbii Koorals hin qamne qurxummii qabaachuun dhiba taati.
Akka Dr.Mark jedhutti naannoon USA torba keessaa Kooralsiin dhiqamee baduutti jira.
“Florida, Virgin Islands, Pu’erto Rico Hawaiian, Guam, Northern Mariana Islands, fi American Samoa fa.Keessumattuu American Samoa keessaa guddoo dhiqamtee baduutti jirti.”
Akka doktora kanaatti kooraliin tun garba Paasifik dabalee garba hedduu keessaa badde.”Solomon Island,New Guinea, American Samoa, Equator,fi Fiiji faallee akkanuma.”
Akka gabaasa Noaatti addunyaa keessaa jireenna nama 500 itti hirkata.Koorlasi adudnyaa keessaa harka 20 bade.Kooralsii qancartee baddee jennaan deebite ejiraachuf ganna 10-15 fa turti.
Bara 1998 keessa gaafa El Niinoon addunyaaatti baafate biyya 60 tanaan miidhame.El niinoon gaafafasii Kooralsii biyya 60 miidhe.Garba Pacific,,Indian Garba Diimaa,pershiyaa,Mediteraaniyaan,Karibiyaan faatti argan.
Woma taateefuu qilleensi jijjiirame lafa gubbaa qofaa mitii garba jalallee oowwisee ykn qilleensa itti jijjiiree waan hedduu yakka.
Sagantaan,Coral Reef Watch Program (CRWP) akka garbii baddaa garba keessaa tun dhiqamtee hin banne waan hedduun tohata.


text:
Balaan Makiinaa waan hedduu irraa dhufa;seera malee makiinaa oofuu,caatii,shiishaa,farsoo fi waan hedduun machaahanii oofuu,horii argachuuf jedhanii halkanii fi guyyaa walti oofuu,hammeenna karaa,mirgaa bitaa millatanii makiinaa dura muruu dhabuu fi waan hedduun dhufa.
Akka jarii Finfinnee fi Amboo dubbifne jedhutti warrii akkana makiinaa oofu kun;kaan waadaa abbootii makiinaatii gale,horii guddaa galchuuf oofaa bula,seera malee fahee waan hedduu balleessa.Kaan ammoo dargaggoo ganna 20 faatti makiinaa fi karaa tole kana irra oofee balaa buusa.
Akka Komander Abbebee Leggesee Koomsihii poolsii Oromiyaa irraa jedhutti mootummaan karoora qabuun balaa makiinaa hambisee lubbuu baduu dhowwuuf Agency Geejjbia Oromiyaa jedhee baneen,seera tiraafikii barsiiuu,jara seera kana hujii irraa oolcu bobbaasuu dabalee waan hedduu hojjate.Taatullee ji’a sagallan dabranitti nama 900-1000tti balaa makiinaatiin dhumatee haga 800 cabee baqee nafii isaa irraa hirdhate horii hedduullee balleesse jedhu.
Waggaa 10n dhufaatti akka komander Abbebeetti Oromiyaatti balaa makiinaa gara harka 60tiin gadi buusuuf hojjachuutti jiran.
Woma taateutti ammallee keessumattuu makiinaan Isuzu halkanii fi guyyaa ofoan kun nama hedduu balaa irra buusuutti jira. Makiinaa akkanaa kana kintaala seera malee irra dabarsanii haga 70 fa itti fahanii balaa buusa.
Mee MP3 tana irraa waan balaa makiinaa irratti qopheessine nuu caqasaa


text:
Kaayyoo ABO
Addi Bilisummaa Oromoo (ABO) jaarmayaa siyaasaa kiyyoo kolonii Habashoota jalaa bilisa bahuuf qabsoo bilisummaa ummatni Oromoo gaggeessu hogganuuf sabbontootaan bara 1973 keessa ijaaramee dha. ABO ijaaramuun hawwi ummata Oromoo jaarraa tokkoo kan qabsoo cimaa fi waaltaawe qabaachuu dhugoomse.
Akeeki hundee QBO mirga hiree murteeffannaa ummata Oromoo kan uumaman qabu mirkaneessuu dha. Mirgi hiree murteeffanna kun mirkanawuun cunqursaa fi saaminsa jaarraa tokkootti xumura godhee yoo danda’ame waltahiinsa siyaasaa walqixxummaa fi fedhii irratti hundaawe ummatoota kaan wajjin utubuu dha.
Mirga hiree isaa murteeffachuuf qabsoon ummatni Oromoo gaggeessu qabsoo haqaa fi mirgaa ti. Mirga bu’uraa isaanii deebifachuuf qabsoon ummatooti godhan chaartara Mootummoota Waltahanii keessatti kan barraawee dha. ABO kan qabsoo godhaa jiru cunqursaa jaarraa tokko dhabamsiisee ummatni Oromoo akka mirga kana gonfatu godhuu dha. Kaayyoo kana bakkaan gahuuf tattaafachuun ABO akeeka dimokraasii irratti kan bu’ura godhatee dha. Kunis ummatni Oromoo walabummaa gosa fedheen jiraachuu ykn ummatoota kaan wajjin tokkummaa siyaasaa ijaarrachuu keessaa murteeffachuuf mirga uumaman qabuu dha.
Bara 1991 aangoon biyya Itophiyaa bulchuu gita bittuu Amaaraa irraa Tigirooti fudhachuun mirgi ummata Oromoo fi ummatoota kaan akka kabajamu hin goone. Jijjiirran tahe kan kabeebsaa, qabsoo bilisummaa qabbaneessuuf kan godhamee dha. Qabsoo bilisummaaf ummatni Oromoo gaggeessu sirna cunqursaa mootummaa irratti kan xiyyeeffate malee ummata kam iyyuu kan hin ilaalle tahuu ABO irra deebi’ee mirkaneessa. Fedhii irratti hundaawanii, bu’ura ummatooti bilisa tahan tokkummaa siyaasaa ummachuuf godhan ijaaruuf ABO fi ummatni Oromoo murteeffatanii jiru.
Adda Bilisummaa Oromoo
L. S. Bosxaa 73247
Washington,DC 20056
Bil: (202) 462-5477


text:
Raga Baatoota Dhaggeefachuun Kamiisa Amajjii 5 bara 2017 Xumurama: Abuukaato
Hogganoota paartii mormituu kongreesa Federaala Oromoo fi kanneen biroo irratti raga baatoota dhaggeffachuun har’a mana murtii olaanaa kan Lidataa keessatti itti fufee jira.Abukaatoo Abdul jabbaar Huseen akka jedhanti Obbo Dajanee Xaafaa Obbo Addisuu Bullaallaa fi Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo irratti ragaan kan dhiyaate yoo ta’u Obbo Baqqalaa Garbaa irratti kan dhiyaate hin jiru.Kunis ragaa namaa ta’u hubachiisan. Abukaatoo Wandimmuu Ibsaa gama isaaniin akka jedhanti raga baatoonni dhiyaatan himatamtoota mata mataatti adda baasanii otoo hin taanee walitti qabanii ragaa akka ba’an kana malees bellamnii kennamu kabajamuu dhabuu akka rakkootti maqaa dhahaan.
Kanneen mana hidhaa Qilinxoo guban jedhamnuu himataman 38 keessaa hangi tokko torban darbe kaan immoo har’a dhiyaachuu isaanii kan ibsanii Obbo Wandimmuun dararaa hamaa kan irra ga’aa jiru ta’u ifatti mana murtiitti waan himatan jedhan.Kanaaf jecha abuukaatoon rakkoo hidhamtoonni dubbatan kana barreessee akka dhiyeessu manni murtii ajajauu isaa dubbatan.Himannaalee dhiyeeffatan keessaa reebicha dararaa adda addaatu nu irratti rawwatamaa, mana dukkana keessatti hidhamnaa, nyaata guyyaa tokko gidduun ooluun nu kennuu kan jedhu yoo ta’u qaamaa saalaa irratti bishaan hidhuu rarraasu kan jedhan illee ni jira.
Manni hidhaa qilinxoo garu kun hin taane soba jedhee haaluu isaa kan ibsan obbo wandimmuun abukaatoon isaanii waan argee barreessuun maqaa mana hidhaa xureessa deebii jedhuus kennuun manni murtii abukaatootti akeekkachiisa barbaachisu akka kennu gaafatan jedhu.
Deemsii raga-baatoota dhaggeefachuu kunis Kamiisa fullee keenyaa jechuun Amajjii 5 bara 2017 akka xumuramu manni murtii beeksisee jira .
Gabaasa guutuu kana cuqaasuun dhaggeeffahdaa


text:
Ibsaa Guutama irraa* | Gubirmans.com | Gurraandhala 2013
Qooqoti lamaan “walabummaa fi bilisummaan”guutummaa biyyaa keessatt rimsama tokko ifsuuf dhimma itt bahama ture. Kan too’annoo, olhaantummaa yk dhiibbaa qaama biraa jala hin jirre akka fedha ofiitt jiraatu jechuuf tajaajilu. Gandi tokko isaan keessa tokkoti caalaa dhimma baha ta’a. “Sillichaan qalqalloo qalqalloon silichaa” isa jedhan sana hin darbu. Oromoon Maccaa tokko yoo “walabicha Walabuu” ofiin jedhu yk qabsaawaan tokko “dirre bilisoomte” jedhu akka qooqoti kun saala fi akaakuun utuu adda hin baasin hundaaf dhimma itt bahamu agarsiisa. Qooqoti balchummaa, birmadummaa, luba baasa, ofiin bulummaa, gaddhiisaa jedhanis kanuma ifsu. Garuu Ofiin bulummaan diddaa haala jiruf sarmu dhiisuu yoo ta’u, gadhiisaan hidhaa keessaa gad dhiifamuu agarsiisa. Akka dambooba dhabuutt kan laalan jiru. Luba bahunis koolummaa irraa walaboomu agarsiis. Qooqoti kun afaan English keessattis “independence, freedom, liberation” jedhamani hala hundaaf maljecha walfakiif dhimma itt bahama. Fakkeenyaaf “independence of Oromiyaa, freedom of Oromiyaa, liberation of Oromiyaa” jechuun waanuma tokko. Akka biraattis yoo dhihatan, waliindeemaa saanii keessatt qayyabatamu. Kan kaaneef “walabummaa fi bilisummaaf” waan ta’eef isaan haa caqasnu.
Kurnan lamaan darban keessa “walabummaan” biyyaa “bilisummaan” ummataaf kan jedhu golee ta’e keessaa darbatamnaan hedduun gaaffii malee baasaa baranee (fashionable) ta’innaa jedhanii dhimma itt bahuutt ka’an. Obsaan dhaabbannee dura kan nutti dhufe qorqoruun hafee tasummaan hurrisa darbu waliin didichuun barsiifata nuu ta’ee jira. Qooqoti dhiibbaa hala hawaasa keessaa, barreessotaa, malbulcheessota, malraagotaa kkf. dhawaatan akka danaan itt bahu fi maljecha jijjirrachuu fi haaraan umamu dandahu beekamaa dha. Beekaa gara dabarsuufis kan jijjiiran jiru. Haa ta’u malee rimsama haaraan yoo baheef fulduraaf m alee kan darbe irratt jijjiirama fiduu hin danda’ani, raga sobaa uumuu danda’uu. Kurnan lamaan dura barruulee fi jechooti turan qooqota lamaan waljijjiiruun waanuma tokkoof dhimma itt bahama jirate. “Biyyaa fi ummataaf” jechuun dhiheenya tolfame.
Kan kana hubachiisuun barbaachisaa ta’e ofumaa miti. Seenaa qabsoo bilisummaa Oromiyaa furaa haaraa kanatt dhimma bahanii dabsuuf kan yaalan waan dhalataniifi. Addi Bilisummaa Oromoo (ABO) maqaa sochii malbulchaa diina ofirraa faccisuuf eegalameeti. Akeeki saa Rebublika Oromiyaa bilisa ofiin bultu demokratoftuu kan ummati see walabummaa fi walqixxummaan keessa jiraatu gad dhaabuuf. Daayi qabsaawota see bulcha halagaa jalaa baatee mootummaa ofii akka dhaabbatu gochuu dha. Sun erga ta’ee hariiroon ummatoota Afrikaa olla waliin qabaatan maal akka fakkaachuu dandahu himamee ture. Kanneen maaljecha haaratt dhimma bahuun bilisummaa malee walabummaan hin gaafatamne jechuu fedhan jiru. Sanaaf sagantaa dhaabichaa irra deebi’anii yoo ilaalan deebii ni argama.
Yooma akki qooqoti dhimma itt bahame mamsiisaa dha jedhama ta’e hardha maaltu taliilessuu dhowwa laata? Waan darbe wal haaluun yk micciiranii dhiheessuun ni danda’ama. Garuu Oromiyaan bulcha diinaa jalaa baatee mootummaa walaba akka dhaabbatu fedha sabichaa taanaan eenyuu akka hin qabsoofneef kan dhowwuu hin jiru. Seenaa qabsoo walkaa jaarraa ummatichi halagaa jalaa bahee bilisummaan jiraachuuf gaggeeffate haquun yaalamaa jira taanaan qooqotatt fura jijjiiruun utuu hin ta’in ilaalcha amma qabaniin gadi bahuu dha. Seenaa kaayyoo jaalbiyyooti itt cichaa jiran jajallisuun rakkisaa akka ta’e yaa’a qabsoo keessatt argameera. Kan irratt xiyyeeffatame sanaan ABO diiguu taanaan eenyummaa ofii saaxilu malee milkiin hin ba’ani. Kan fedhe walabummaan biyyaaf, bilisummaa ummataaf dhimma itt bahun ni buhaarsaan taanaan mirga saati. Kan kana keessatt anja hin agare akkuma dudhaan dhimma itt bahamaa dhufeett itt fufuun mirga abbaati. Yoomiyyuu waan barbaadnu caalaa nuu ifsuu danda’a gara jennutt dhimma baana. Kan barreessu yk dubbatu akka barbaadett yoo dhimma itt bahu kan dubbisu yk dhaggeeffatu akka waliindeemaa saatt furachuu danda’a.
Maaljechi qooqota kantaree hin hafu. Haala waliin guddataa fi badaa deemuus ni danda’a. Haala tasa as bahe tokko akka namaa golguuf qooqa jirutt yk haaraa uumanii dhimma itt bahuun waan ilmaan namaa godhaa dhufani. Jechi walabummaan biyyaaf, bilisummaan ummataaf jedhu garuu rimsama haaraa golguuf utuu hin ta’in ilaalcha malbulchaa addaa irratt hundaaweetu. Kan uumaniif yeroo sana dhimma baaseera ta’a. Bulee garuu qaxxisa maltuuf dhaabata ta’aa jira. Jechi malalalchiissaan bilisummaa fi malee walabummaaf dhaabbanne hinbeeknu jedhu sun fudhatame se’ameetu. Ittansee akkuma “ashannafa’ fi achanafan” dhaabota Habashaa lamaaf maqii ta’e wal haleelchisaa bahe kunis akka hin taane eeggachuu dha. Akka qooqotaatt dudhaan Amaarri kaabaa” achanafa, kan kibbaa ashanafaatt” dhimma bahu turani. Qabsaawota gidduutt walabummaa fi bilisummaan maqii ta’uf deemu, garuu ummataaf adda addummaa hin qaban, kan malteen feetus kanuma. Jara dhimma fi ulfina sabaa dhaabbatanin walfakaatanii itt dhihaachuufi. Akeeki keenya tokkuma jechuuf deemu.
Afaan keenya baldhaa dhaa barbaadnu caalaa ballifnee feenu maljecha qooqotaa akka amma dhihaatett dhiphisne dhimma itt bahuu ni dandeenya. Walitt dabaluu fi gargar cabsuunis qooqota haaraa uumnee ittiin caalaa of ifsuu kan nu dhowwu hin jiru. Garuu gana kaayyoo sabaa mijjeessuuf malteen tolfamu fudhatama hin qabu.“Bilisummaa fi walabummaa”abba tokkooti akka biraatt dhimma itt haabahan malee ummati abbaa itt ta’e kan beeku haalaa fi waan tokkichaa ifsu saniiti. Ayyaana akaakileen kan dubbannu sanaani. Gabaabaatt “balchummaa, bilisummaa, birmadummaa fi walabummaa” jechuun, kan too’annoo, olhaantummaa yk dhiibbaa qaama biraa jala hin jirre akka fedha ofiitt jiraatu rimsama jedhu ifsuuf walqixxee dhimma itt bahama. Tokko tokko akka ganda gandaatt caalaa dhimma itt bahamuu danda’a. Sun wanuma tokko jechuuf malee namaa, lafaa, qoolloo qilleensaa fi binoo waan jedhu hin qabu. Qooqa kamiinuu hanga wal hubannoon jirutt, waliigalteen akka haalaatt dhimma itt bahuf mijjeessuu kan nu dhorgu hin jiru. Kan jibbamu ummata afanfajeessuuf dhimma itt bahuu dha. Barreessitoota, kiloloota, qorattoota fi walaleessitoti keenya sanaaf hedduu gumachaa jiru, egereefis abdii guddaa irraa qabna. Afaan keenya caalaatt nagaa, araaraa fi misoomaaf garaa qulqulluu fi gamnoomaan haa guddifanu.
Ulfinaa fi surraan dabaankufootaaf; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
* Ibsaa Guutama miseensa dhaloota saganta ABO isa jalqabaa baasan keessaa tokkoo
——————–
Source: Gubirmans.com


text:
1Taani kaafada oikkido ta ashkkarai, ta shemppoi an ufaittiyoogee, taani dooridoogee hageehoo. Taani ta Ayyaanaa a bolli wottaas; i kawotettatussi suure pirddaa ehaana. 2I waassenna; woi ba qaalaa xoqqissenna; woi qassi ba qaalaa ogiyan sissenna. 3Dinccettida shombboquwaa i menttenna; qassi lii7attidi eexxiya muqaaddaakka i toissenna. I ammanettidi, suure pirddaa ehaana. 4I biittan suure pirddaa essennan de7iiddi aggenna; woikko guyye geenna. Abbaa doona biittatun de7iya asai ubbai a higgiyaa siyanau naagees. 5Xoossai GODAI, salota medhdhidi miccidaagee, sa7aanne sa7aappe kiyiyaabaa ubbaa oottidaagee, sa7an de7iya asau shemppuwaa immiyaagee, an hemettiya ubbau de7uwaa immiyaagee hagaadan yaagees; 6"Taani GODAA; taani nena xillotettan xeesaas; taani ne kushiyaa oiqqada, nena naagana. Neeni qooqiyaa aifiyaa dooyana mala, omoodettidaageeta omooduwaa keettaappe kessana mala, xuman de7iyaageetakka qasho keettaappe kessana mala, taani nena kawotettatussi poo7o oottada, qassi asaassikka maachcha oottada immana. 8Taani GODAA; hegee ta sunttaa. Ta bonchchuwaa taani harau immikke; ta galataakka masettidi giigida misiletussi immikke. 9Be7ite, kase taani yootidobati ubbai polettidosona. Ha77i qassi taani oorattabaa awaajjais; eti hananaappe kasetada taani intteyyo yootais" yaagees. 10GODAASSI ooratta mazamuriyaa yexxite; biittaa gaxaappe doommidi, a galataa yootite. Abbaa bollan biyaageetinne an kumida ubbaikka ane waassona. Abbaa doona biittatinne etan de7iya ubbaikka yexxona. 11Bazzoinne bazzon de7iya katamati, qassi Qeedaare asai de7iyo moottatikka bantta qaala xoqqu oottona. Selaa7a giyo kataman de7iyaageetikka deriyaa huuphiyaappe bantta ililssaa sissona. 12Eti bonchchuwaa GODAU immona; a galataakka gaxa biittatun awaajjona. 13GODAI mino asadan kiyana; olanchcha asadan, i ba hanqquwaa denttana. I waassana; ba qaalaakka xoqqu oottidi alaahana. I mino gidiyoogaa ba morkketa bessana. 14GODAI hagaadan yaagees; "Adussa wodeesappe taani saruwan takkaas; co77u gaada danddayaas. Ha77i maaretai oikkido maccaaseedan, taani waassana; tookka tookkada shemppananne peenuqana. 15Taani deretanne kerata laalana; etan mokkidabaa ubbaa melissana. Shaafata haruuro kessana; deelletakka melissana. 16"Taani qooqeta eti erenna ogiyaara ehaana; eti erenna loossuwaarakka kaalettana. Eta sinttan de7iya xumaa poo7uwau laammana; kirttaakirtto sohuwaakka salallissana. Hageeta taani etau oottana; taani eta mulekka aggikke. 17SHin massidi giigissido misiletun ammanettiyaageeti, qassi seerissidi giigissido misileta, 'Intte nu xoossata' yaagiyaageeti guyye simmana. Eti muleerakka yeellatana" yaagees. 18GODAI hagaadan yaagees; "Inttenoo tulletoo, siyite; inttenoo qooqetoo, intte be7ana mala xeellite. 19Ta ashkkaraappe hara qooqee oonee? Taani kiittiyo uraappe hara tullee oonee? GODAASSI dummatida uraadan, woikko GODAA ashkkaraadan qooqee oonee? 20Darobaa xeellaasa; shin akeekakka. Ne haittatikka dooya; shin siyakka" yaagees. 21GODAI ba xillotettaa gishshau, ba higgiyaa gitayanaunne bonchchanau dosiis. 22SHin hagee asai bonqqettiisinne wotti ekettiis. Eti ubbaikka diizzan ohettidi, qasho keettan qosettidosona. Eti bonqqettidosona; shin eta ashshiyaabi baawa. Qassi omoodettidosona; shin ooninne, "Zaarite" yaagiyaabi baawa. 23Intte giddoppe hagaa siyanai oonee? Qassi sinttappe yaana wodiyaabaa ezgganai oonee? 24Yaaqooba omooddiyaagau, Israa7eela bonqqiyaagau aattidi immidai oonee? A bollan nuuni nagaraa oottido, a ogiyan eti beennan ixxidonne a higgiyaukka eti azazettennan ixxido GODAA gidenneeyye? 25Hegaa gishshau, i eta bolli ba hanqquwaa suuluwaanne yashshiya olaa gussiis; i eta yuushuwan tamaa eettiis, shin eti eribookkona; i eta xuuggiis; shin eti akeekibookkona.
Copyright
Learn More


text:
Student – Teacher 2 Intha EkSize Seyyarappa Jattiyellaam Kaladdiranum
Pavadaiya Meelum Thookka Avalin Vennait Thodaikal. Vellai Veleerena Palichida Athanmeel Rendu Kaiyaiyum Vekka Avalthodai Nadungiyathu. Ava Pavadaiya Meelathookki Avalayee Pidichikka Solla SivappuJatti Poddirunthaa. Naan Jattiyin Meelpakuthiyil Kaivaikka Kaladdaveendaamnu Mudiveduttheen. Aanaa Avarendu Kaalum Seetthu Ukkaanthiddirunthathaala Enakku Jattiya Paakkavee Kashdamaayirunthathu. Naanavala Suvarula Saanju Ukkaarasolla Ava Appaviyaa “Pavadaiya Kaladdanumaa Saar” Appadinnu Keeddaal. Naan Veendaamnuddeen. Avalukkulla X Unarchiyirunthaalum Ava Itthananaalaa Veli Konduvaraleennu Therinjikiddeen. Naanmella AvaJattiyila Avaparuppu Irukkara Idatthin Jattimeela Kaivaikka Avasilirthaal.
naan Appadiyee Orutheeytheeykka Avakaal Appathaan Nadungichu. EnSunniyo Jattiyoda AvaPundaiya Kilichidalaamnu Rediyanikka Adakkiddiruntheen. Naan Unarchithaangaamal Jattiyin Oruorattha Othukki AvaPundaiya Paattheen.
“aahaa” Thangachurangam. 18 Vayasu Kannippennin Pundai Enkanmunnee. Enna Kankollaakaadsi. Appadiyee Manam Sirakaditthup Paranthathu. Naan Aasaiyila Utthuppaatthiddee Irookka, Avakankal Ennaiyee Paatthathu. Athuvee Kilarchiyaa Amaiy. AnthaPundai Meela En AadkaadTVrala Vecheen. Aval Silirtthaal. Sarree MayirMulaittha AlakuPundai. Athuvum Seeludaikkaamal. Aahaa Naanthaan Ivvulakil Paakkiyam Seythavan. Muthalmuthalaa Pundaiya Thoddupaattheen. Aanantham. Appadiyee Mukattha Needdi Nakkapokalaamnu Porappa Ava Kavanichaa. Irunthaalum Kanna Munnaadineeddi Athappaattheen. Appa Avapaarvai Maaravee ” Mathu Ithuthaan Pundai. Ithula Pundai Thopakkatthula Needdiddirukkulla Ithuthaan Paruppu. Pundaiya Virichavudan Theriyuthilla Athuthaan Ulsuvar. Intha Oddaiya Moodinamaathiri Theriyuthilla Athuthaan Kannitthol. Ithu Irunthaa Nee Kannippen. Ithu Ellaarum Udaluravu Seyyarappa Pinjidum. Silapenkalukku Kadinamaana Veelaseyyarappavee Kilinjidum. Ithukilinjaalthaan Udalnalla Pirines Perum. Athuunakku Kilinjaalthaan Nallathu. Aanaa Athukiliyarappa Rompa Valikkum.” Nu Summaa Sollimudicheen. Aval Theriya Maaddeenkuthunnu Jattiya Kaladdiddu Paatthaa. Appa Therinjichu. Thideerena Ammavarum Sattham Keedkavee Pavadaiya Kilee Podduddu Nallaakaala Kilapoddu Ukkaanthaa. Naanum Sunniya Adakkiddu Ukkaantheen. Amma Roomukkoo Vanthu “ingayenna Panniddirukkinga”.
“athummaa. Eetho Ranningla Thotthuddaalaam. Athaan Samaathaanam Panniddiruntheen.”
“iruddara Daimaachu,avala Pokasollunu Amma Solla Avaleem Kilampa Thayaaraanaal. Appa Ennidam “saar, Enakku Eppa Athukiliyum”nu Keedka. Naan Ammapoyiddaangalaannu Paakka Amma Samayalaraiyila Irukka Udaneevanthu Paatthusolreendu Avakiddakooda Keedkaama Kuninju AvaPavadaiya Thookki Pundaiya Muddipoddu Viralaala Virichupaatthu Appadiyee Avamukatthapaatthu “naan Or EksarSize Sollithareen. Athasenjaa Kilinjidum”nu Solliddu Pundaiyavee Paatthiddiruntheen. Avalpokanumnu Solla Pavadaiyakilaviddu Anuppivecheen.
Annaikkoo Naiddupooraa Itheethaan. Ava Viddupona Jattiya Nakkipaatthu Kaiyadicheen. Athaiyai Kaddipidichu Paduttheen. Avanga Ammavatthaa Okkamudiyala. Athukku Parikaaramaa Makalaavathu Pundaiyum Kaamichu, Jattiyum Vidduddu Ponaallee. Antha Santhoshatthil Thoongineen. Aduttha Naal Kaaleej Poyidduvanthu 5manikkee Avalukkaaka Kaatthirukka Avavarala. Avanga Ammakidda Keedka Skoolla Doorpoyiddaangannu Sonnaanga. Naanum Adakkiddu Moonunaal Kalichu Avavanthaa Aanaa Annikku Sandee Veeddula Ellaarum Irukkavee Ethuvum Nadakkala. Aduttha Naal Maalai Engammaa Koyilukkuporeen. Vara 8maniyaakumnu Kilampa Ava 5araikku Vanthaa.
naan Avala Paatthuddu “mathu Nee Poyi, Unga Veeddila Irukkarappa Poduveela Antha KuddapPavadai, Atha Poddudduvaa”. Ava Eennu Keeddaal. Naan Atharku ” Annikku Sonnannula Antha EkSize Sollithareen” Enrathum Sariniddu Enna Nadakkappokuthunee Theriyaama Thulli Kuthuchuddu Odinaa. Naan Eethaavathu Panni Xnaa Ennangiratha Katthikkidanum Nu Nenachiddee Jattiya Kaladdi Alamaariyila Vecheen. Avalum Vanthaal KuddapPavadaiyila. Muddikku Konjameela Thodaitheriyara Maathiri. Paakkapaakka Sema Seksiyaayirunthaa. Naan Avakidda “sari Intha EkSize Seyyarappa Jattiyellaam Kaladdiranum. Eennaa Rompavalikkum. Ratthamee Vanthaalum Varum, Sariyaa”. Avalum Sariniddu Emmunnaadiyee Pavadaikkulla Kaividdu Jattiya Kaladdi Kaddillavechaa.
Naan Athu, Ithu Appadinnu Konja Eksais Sollithantheen. Pin Avala Naansolramaathiri Sey Appadinuddu Kunthavechee Ukkaanthu Rendu Kaalayum Viricheen. Ava Enakku Ethirila Tharaiyila Atheemaathiri Senjaa. Poddirunthathu KuddaiPavadai Kirathinaala Meela Thookkiduchu. AvaPundai Antha Keeppula Therinjuthu, Rendumoonu Naalkalichu Paakkarathinaala EnSunni Enthirichiduchu. Appathaan Enakku Aydiyaa Vanthuchu.
“ingapaaru Ippadiyee, Kaiya Pinnaadineeddi Rendummuddara Maathiri Sey” Appadiska Avalum Seriyaa Senjaa.aanaa Naano Kaivalaiya Maaddinguthu, Appadiniddu Marukkaa Seyyasonneen. Avasariyaatthaan Senjaa. Naan “iru Thappaa Seyra, Naan Sollithareen Iru” Appadiniddu Avakidda Avalukku Neeree Ukkaantheen. Appa AvalinPundai EnSunnikku Neereeyirukkaramaari Arjasd Panniddeen. Appa Avala Kaddipidikkaramaari Munnaadivanthu Avapinnaadi Rendukaiyaiyum Pidicheen. Appa EnSunni AvaPundaiya Nerungiduchu. Naan Avakaiya Innum Konjam Ekkineedda EnSunni Avapundaya Muddiduchu. Naanappadiyee Munnaadi Varramaari Vara EnSunni AvaPundaiya Thulaikkarediyaa Konja Munneeri Pukunthathu. Avalukkum Ithu Theriyavee Avaleesaa Sirichiddirunthaa.
enSunniyin Munai AvaPundaikkul Irunthathu. Athu Avakannittholai Muddiddirukka Naan Oreemoochaோda Ongi Kutthineen. Avvalavuthaan Avakiddirunthu “aaaa..”ena Periyasattham Maddumthaan Vanthathu. Atharkul Kannil Thannir. Aanaalum Avakaiya Naanpinnaadi Pidichiddiruntheen. Ava Utharinaa. Naanvidaama Pudichiddiruntheen. Mindum Avakidda “mathu, Konjam Valikkum. Vidaamasey. Apparam Paaru, Ellaam Isiyaayidum.”nu AvaPundaiyilirunthoo Sunniya Edukkaameeyee Sonneen. Avalum Aasuvaasap Padutthiddaal. Pin Appadiyee Mella Iyangineen. Aahaa 18 Vayasu Kanniyin Pundai. Ennasukam, Ennasukam Appadiyee 5 Nimisham Panniddiruntheen. Irunthaalum Paathi Sunnithaan Ulleepochu. Vinthu Varamaathiri Irukkavee, Edutthiddeen. Sunniya Veeddikkulleeyee Vachiddeen. Avakidda “enna Mathu, Ennaachunnu Paakkalaamaa”nu Avakidda Keedka Avalum Um Kodda Kaiyavilakki Avala Palaiya Nilaikku Kondaantheen. Avakannil Thannimaddum Ninniddurunthuchu. Naanavala Kaddil Oratthula Ukkaaravechu Leesaa AvaPavadaiya ThookkiPundaiya Paakka Avalum Paatthaa. Athileerunthu Antha Kannirattham Varavee Ava ” Ayyo, Ennasaar Ithu” Nu Payanthaal. Naan Avakidda
“ithuthaan Kannitthol Kilinjaa Vararattham, Ithanaala Onnum Aakaathu” Ena Palasamaathaanangal Sonna Pirakuthaan Palaiya Nilaikku Vanthaal. Naan Angiruntha Palaiyathuniya Edutthu AvaPundai Ratthatthai Thodachivida, Avalum Pundaiya Thookki Kaaddinaal. Pin Veera Eksais Solli Thanthuddu Veeddukku Anuppiddeen. Enveeddiya Paakka Athil Envinthoo Paraviyirunthathu. EnSunniyil Avarattham. Aanaa Innikku Jattiya Edutthuddu Poyiddaa. Ithuthaan Enmuthal Anupavam. Avalukkumthaan. Pinaduttha Naal Itheemaathiri Vanthaal. Appa Amma Samayalaraiyila Veelaiyaa Irunthaanga. Naan Avakidda “innikku, Eksais Ellaam Veendaam. Kaiyadikkarathu Eppadinnu Sollitthareen.”
“ponga Saar. Vedkamaa Irukku.”
“vedkappadaama Katthukka, Rompa Yoospullaa Irukkim”.
Naansolla Avalum Keeddaal. Avala Atheemaathiri Kaddilla Ukkaaravechi, AvaPavadaiya Thookka Aahaa Jattipodala. Aappam Kannaparichathu. Naan Avala Appadiyee Ukkaarasolliddu Enpeervova Thurakka Athilirunthu Kaikku Eksais Seyyathantha Oru Insroomand Odanjirunthathu. Athu Kundaakuchi Maariyirunthathu. Athedutthuddu Avamunnaadi Muddipoddu Ninneen. AvaPundai Oddaikkuneeree Athavechi Konjam Thalla Ullee Pukoonthathu. Ava”ssaaaa”ena Munakinaal. Naan Appa ” Konjama Porutthukka, Nallaarukkum” Appadinnuddu Atha Innum Ulleevida Ava Valiyaa, Inpamaa Theriyaama “ss Aaaa Ss Aaaa ” Appadinnu Munakiddirunthaa. Naan Atha Kandukkaama AvaPundaiyee Paatthiddiruntheen. Appa Avakidda “ippadiyee Paatthiddirunthaa Valikkim, Athanaala Kanna Kaddiddu Appadiyee Padutthikka Ellaammudichiddu Unakku Naansolra Payirsiya Sey, Udampu Rompa Piriyaayidum” Enreen.
“sari Saar”. Naan Angee Kilee Kidantha Enkarseeppai Edutthu Avakanna Kaddiddu Avala Padukkavecheen. Pin Anthakuchiya AvaPundaiyila Soreeki Soriki Edutthuddu, Innorukaiyaala EnSunniya Uruvividdeen.|| Avalum Kaamapothaiyila Ularinaal. Aanaa Inthasattham Enga Ammavukku Keedka Vaayppilla. Eennaa Samayalaraikkiddeeyee Di.vi Room. Engammaa Samachiddee Seeriyal Paatthiddirunthaanga். Appa Theedirnu Oru Aydiyaa.
” Mathu, Konja Porutthookka, Ithalavida Periya Kuchi Onnirukku. Athula Senjaa Seekkiram Vanthirum” Enka Aval Eetho Pithaarrirunthaal. Naan Elunthuninnu Lungiya Kaladdivechiddu AvaPundaikku Neeree Sunniyavechiddu Ava Oddaiyilavechi Konjam Thalla Valukkiddee Paathi Nulainthathu. Naan Appadiyee Mulumoochaiyum Kudutthu Kuttha EnSunni Mulusum Nulainthathu. Kaaranam EnSunni Sirusuthaan. Naan Appadiyee Ava Iduppa Pidichiddu Mella Iyanga Avalum Atharkeedpa Kattha, Avalin Thodaikal Nadungiyathoo, Avalin Kaalkalo Enidikkeedpa Thaalam Poddathu. Avalin Mulaikal Saddaiyil Sikki Thavikkavee. Naan Avalidam “rompa Viyartthuthunaa, Saddaiya Kaladdikka” Appadinnathum Avakiddirunthu Entha Pathilumillai. Naan Ava Saddaiyin Buttonkalai Kaladdee Antha Theevathaiyin IlamMulaikalai Paattheen. Aahaa Appadiyee Kaampu Vidachiddirunthathu.
appadiyee Mulaikalin Mithu Kaiyavechi Kasakkineen. Kaampaiyum Peruviralaala Killineen. Aval “enna Saar Panreenga ” Appadinnaal Munakiddee. Naan Atharku “illa Udampu Pooraa Uppukarachaappula Irunthuchu, Athaan” Appadinuddu AvaPundaiya Kutthi Thuvamsam Senjiddiruntheen. EnSunni Avalin Koothiya Kilichiddirunthathu. Enakku Thannivara Maathiri Irukkavee AvaPundaiyila Irunthu Edutthiddeen.


text:
1Ngʼuutuuy :Toomirmiir nyoo Tiliil kutooku nkōō pērēētuus choo pkoonēy kilē chuunnyēērēē :piich ngʼālyoon nyēpō man akutuup ngʼaleepō :toomirmiirēy chēpō ngʼuurnan ākōō koonēētuut choo pkoonēē wōloo mii toomirmiirēy chaa raacheen. 2Mēlmēēliisyēy :pichoochēē amaakuunkēt ngʼuurnan ākōō man. 3Rēētēē :pichoochēē piich kwoopiisyō. Mwoochinii piich kutaya keey kwoomēy tukun walak mpō ntā kii-irēy :Iriin āmiisyō kilē kutaak :piichiich choo nkēt man akwaam kumwoochinii inyeentee kōōnkēy. 4Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu karaam :kir aka tōkōl nyoo ki-ir :Iriin. Māmārēy /keetay kir mpō ākoongʼo nēē /kutookēy /kēēmwoochinii Iriin kōōnkēy, 5āmu irēy :ngʼālyoontoo Iriin ākōō saayeet :kir aka tōkōl kutililiit. 6Nēē ngʼuuti tuupchēēnichooch ngʼaleechu, ku kee-ir pāyiisyoo Yēēsu Kiriistō nkōō oor nyaa karaam. Itiirēē keey ngʼālyoon nyēpō man nyoo /kiikuuneetin nyoo ituupēy. 7Itayee keey siiyēēn chēpō sōlwoonti choo mānāmēy keey nkōō araa Iriin. Mārēy ineet keey itēpēē kilēē wōloo mārtooy :Iriin. 8Nēē ineet ichuulaata pōōrtāngʼuungʼ, kuutoorētiin nkōō ngʼwēny, ku nēē tēpēē nyuun kilēē wōloo mārtooy :Iriin, ku sāruun nkōō sopoon nyēpō ngʼwēny ākōō nyēpō kōōrēē nyoo chōōnēy. 9Pō man ngʼālyoontooni aku karaam kuuran :chiich aka tōkōl. 10Kiikiilēēchaan keey kēē-irēy pāyit kwōngʼuut ākēēnyārilsōōt kilē sikuuran piich ngʼālyoon nyēpō man. Kitiirēē keey Iriin nyoo sāpoot nyoo inyeentee ku Sāruuniin nyēpō piich tōkōl choo kiikutiirō keey inyeentee. 11Makaat ikiil ngʼaleechoochēē paani inēētiisyēy. 12Kumeekany kureengʼin :piich āmu teemanangʼ. Inyēēn nyuun nyoo mārēy kuurōōtēēniin :piich tōkōl choo kiikuuran ngʼālyoontēē, wōloo ingʼālooltooy ākōō wōloo itēptooy, wōloo ichāmtooy piich, wōloo irāntooy Iriin, ākōō tiliilin nyoo itingʼēy. 13Ipāyiisyēērēē pārooyin nyoo mii ku toomō a-itu, isōōmānchi piich ngʼālyoon, i-āmchinii akiinēētēy. 14Kimeereengʼ kaamuukaanoonēē kiikōōnin :Iriin kupunuunō kiyoo kiimwooru ōōrkooyoontō aka paani kiikōnōōriin :kāāntōōy chēpō piich chēpō Kiriistō ēēruunēkwaak. 15Itē keey tukuuchoochēē akiikiilchi keey kilē siiny sikuuro :chiich aka tōkōl wōloo itāstooy taay. 16Makaat iriip sāpoontāngʼuungʼ akiiriip ngʼal choo inēētēy. Imurtoochi ngʼaleechoochēē āmu nēē i-ir kilēē nyoonēē, inyōōruuy nkōō piich choo inēētēy sopoon nyēpō ākōy.
Copyright
Learn More


text:
Qobiyyeee fi maddi Oduu fi odeeffanoo hundi keenya guura itti qabnuu hookan immoo jala buunee hordofnnu adda adda.
Oggoota dheera dha namoonni odeeffannoo argachuudhaafis ta’ee sagantaawwan bashannanaa hordoofuu dha, Raadiyoo, TV fi baruulee irratti hundahaa turan . Kun jijjirramaa dhufeera, keesumatuu dargaggota birratti. Akka fakkeenyatti kaasudha Qorannoon akka agarsiisutti Yunaaytid Isteetsitti ,dhaloonni mileenial jedhaniin (namoota umriin isaanii ogga18 – 34 jiran jechuudhaa) dhibba keessaa garri harka 74, addunyaan akka itti bulteef ooltee beekudhaa mobaayilii fi sab-qunnamtii hawaasummaa iratti hundaahan.
Gara keenya hoo deebine hoo, dargaggoonni Oromoo Oduu fi Odeeffanno eessaa argatan? Waan argamuum hoo dhugaa ta’udhaaf dhiisuu isaa akkkamitti qulqulleeffatan? Dargaggota Oromo sab-qunnamtiiwan hawaasummaa, kessumatuu feesbuukii baayyinaaan fayyadaman lamaan tokko dubiseera.
Hunda dura garu, akkuma beekkamu jalqaba torban kanaa barattoonni qormaata kutaa 12ffaa amma fixanitti sabqunaamtiin haawaasummaa cufameera..
Mootumaan Itoophiyaa barattoonni waan midiyaawwaan kana iratti deemuun odoo hin rirrifatin qormaata isaan irratti akka xiyyeefatanii murtee sanirra gahuu ibseeti han midiyaawwan kana yeroo murtahee cufe.
Gammadaa Olaanaa ogeessaa kominikeeshinitif gaazexeessa dha. Namoota dhimoota aadaa fi artiratti Oromoo irratti fesbuukidhaan odeeffannoo baayyinaan hawaasa biraan gahan keessaa tokko. Haala guyyaa sadeen ture nuu ibseera.
Kana malees, akkaataa fayyadama sabqunamitii hawwaasummaa dargaggoota irratti, Halleeluyaa Luulee, dhabbata Qorannoo Nageenyaa Afrikaatti (Institute of Security Studies) qorataa han ture akkasumas Gammachiis Fiqaaduu Naayyroobii irraa hasofsiisnerraa, armaan gaditti dhaggeeffadha.


text:
Dhaabbata Qorannaa Deemsa Meetrooloojii Keniyaaf, qorataa Metrooloojii gameessa ka ta’an – Onesmos Ruirii – bara 1997 if 98 ennaa El Niinoon miidhaa hamaa dhaqqabsiise yaadachuun dubbatan. El Niinoon bara sanaa, eega bara 1950 qorattoonni saayinsii haala qilleensichaa galmeesuu jalqabanii as, Addunyaa irratti irratti qilleensa hamaa isa cimaa akka ta’eetti ilaalamee ture.
Barri kun, barri kuma lamaa fi kadha-shanis, akkamuma baroota 1997 fi 98 sana, bara El Niinoo isa cimaa ta’uuf deema – jedhu – Ru’iriin.
El Niinoon haw’a qillensa naannoo Tuujiii Paasifik, ka walakkeessaa fi naannoo Ikuwaatorii ti. Gara waggaa lamaa fi waggaa toorba gidduutti deddeebi’ee dhufa. Qilleensa addunyaa irratti dhiibbaa hamaa qabaachuu mala - Bulchiinsa Tuujii fi Qilleensa Naannoo, ka magaalaa Waashington DC jiru irraa – Hayyuun Meetirooloojii – TOM DI LIBERTO akka jedhanitti.
Yeroo qilleensi El Niinoo dhufu, biyyoota Afrikaa gama Bahaa Rooba jabaa tu mudata. Biyyyoota Afrikaa gama Kibbaa, Awustraliyaa fi Indooneeziyaan faa immoo, caama hamaa fi ibiddawwan Bosonaatiin miidhaman.


text:
Abbaa Liiban Dabbasaa Guyyoo Eessa Bu’an?
Obbo Dabbasaa Guyyoo ykn Abbaa Liiban jedhamuun beekamu. Biyyoota Awuroopaa, Eshiyaa, Amerikaa fi Ardii gara garaa irra adeemuun argaa-dhageettii, seenaa akkasumas waa'ee Gadaa barsiisuun beekamu. Naayrobii keessaa eessa buuteen isaanii eega dhabamee torban lama caalee jira.
Obbo Dabbasaa Guyyoo Fulbaana 27 bara 2015 Nayroobii keessatti qophii Irreechaa kabajaa oolanii erga manatti galanii booda manaa ba’anii achuumaan hafan jedhu firottan isaani. Maatii fi hawaasii baqatoota Oromoo kan magaalaa Naayroobii Keessaa maanguddoo ganna 63 kana du’aa fi jireennalleen barbaadumatti jiran. Waajira Polisiittis Iyyanneerra jedhu .Garu homtuu hin argamne.


text:
Gamtaa Awrooppaa dabalat arjoomtonni addunyaa fi mootummaan somaaliyaa waggoota itti aanan shananiif mindaa hojjettoota mootummaa Somaaliyaaf deggersa oolu ka gumaachan ta'uu walii galtee dandeessisu Naayroobii keessatti mallatteessanii jiran.
MInisteerri Faaynaansii Somaaliyaa Mohamed Adan Fargeti-n Raadiyoo sagalee Ameerikaaf akka ibsanitti maallaqi doolaarri miliyoonni 100 fi miliyoonni 44 qaama walii galtee haaraa bara 2013 arjoomtonni kennuuf waadaa seenanii ti. Maallaqi kunis kanneen barbaachisu bira ga'uu isaa mirkaneeffachuuf qaamotii adda addaan geggeessame. Gamtaan Awrooppaa Somaliaaf gargaarsa kanneen kennan keessaa isa duraa ennaa ta'u nageenya biyyattii keessaa fooyyessuuf akkasumas fedhii bu'uuraaf kan oolu doolaara miliyoonaan laka'amu gargaarsaan kennee jira.


text:
1Taani ailletetti bainna asa gidikkinaa? Yesuusi kiittidoogaa gidikkinaayye? Nu Godaa Yesuus Kiristtoosa be7abeikkinaayye? Intte taani Godaassi oottido ta oosuwaa xeera gidekketiiyye? 2Taani haratuyyo Yesuusi kiittidoogaa gidana xayikkokka, intteyyo Yesuusi kiittidoogaa gidiyoogee erettidaagaa; aissi giikko, taani Godan Yesuusi kiittidoogaa gidiyoogau intte markka. 3Tana boriyaageetussi taani immiyo zaaroi hagaa. 4Maanaunne uyanau nuussi maati baawee? 5Yesuusi kiittido haratudaaninne Godaa ishanttudan, qassi PHeexiroosadan, ammaniya machcheera manddaranau nuussi maati baawee? 6Woi ooso oottennan agganau maati bainnaageeti ta xalaaleenne Barnnaabaasa xalaalee? 7Ba huuphe miishshaa miidi, wotaaddaratetta oottiyai oonee? Woikko woine tura tokkidi, a aife meennaagee oonee? Woikko dorssa wude heemmiiddi, he dorssaa wudiyaappe maatta uyennai oonee? 8Taani hagaa asa qofa xalaalan giyaanaa? Woikko higgee qassi hagaa geennee? 9Aissi giikko, Muuse Higgiyan, “Audiyan kattaa yedhdhiya booraa doonaa qachchoppa” geetettidi xaafettiis. Xoossai booratubaa qoppidee? 10Woikko i hegaa giyoogee muleera nu gishshaassa gidennee? Tumakka nu gishshassi xaafettiis; goyiya bitaneekka kattaa qoxxiya bitaneekka, “Tana gakkiyaagaa ekkana” yaagiiddi oottanau bessees. 11Nuuni intte giddon ayyaana yohuwaa zeridaageeta gidiiddi, nu bollaassi maado gidiyaabaa intteppe cakkikko gitabee? 12Harati hegaa intteppe ekkanau etau maati de7ikko, nuuyyo etaagaappe aadhdhiya maati baawee? SHin nuuni Kiristtoosa wonggeliyaa ogiyaassi xube gidennaadan, ubbabaa gencciyoogaappe attin, he maatan go7ettibookko. 13Beeta Maqidasiyan oottiya asati bantta qumaa Beeta Maqidasiyaappe ekkiyoogaa erekketii? Qassi yarshshiyoosan oottiyaageetikka yarshshuwaappe ekkiyoogaa erekketii? 14Hegaadankka, qassi wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootiyaageeti bantta qumaa wonggeliyaappe ekkanaadan, Godai azaziis. 15SHin taani ha maata ubban ainne go7ettabeikke. Taani hagaa xaafidoogee hegaa mala maatai taassi de7anau bessees yaagiyoogaassa gidenna. Aissi giikko, ta ceequwaa ooninne hada oottiyoogaappe haiqqiyoogee taassi keha. 16Wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootanau taani azazetta uttido gishshau, taani a yootikkokka taassi ceeqettiyoobi baawa. Wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootennan aggikko, taassi aayye7ana. 17Aissi giikko, taani hagaa dosada oottikko, taassi woitoi de7ees. SHin taani dosennan ixxikkokka, wonggeliyaa gishshayyo hadaraa Xoossai taassi immiis. 18Yaatin, ta woitoi aibee? Wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootaidda, taassi wonggeliyan de7iya kumetta maatan go7ettennan, wonggeliyaa mishiraachchuwaa coo yootiyoogaa. 19Taani ai asassinne aille gidennan aggikkokka, darota zaaranau tana ubbaassi aille kessaas. 20Taani Aihudata zaaranau etaara eta gidada de7aas. Ta huuphen higgiyaappe garssaara de7ikke. SHin higgiyaappe garssaara de7iyaageeta zaaranau higgiyaappe garssaara de7iya asa mala gidaas. 21Taani higgee bainna asatuura de7aidda, higgee bainna asadan hanaas. Xoossaa higgee xayiina gidenna. SHin higgee bainnaageeta zaaranau, Kiristtoosa higgiyaappe garssaara de7aas. 22Taani ammanuwan shuggiyaageeta zaaranau, shugotu mala gidaas. Taani ai ogiyaaninne amarida asata ashshanau, ubba asatuura ubbaban eta mala gidaas. 23Taani wonggeliyaa anjjuwaa shaakkanau, wonggeliyaa gishshau, ubbabaa oottais. 24Wottaa naasiyan woxxiya ubbai woxxees. SHin issuwaa xalaalai woituwaa ekkiyoogaa erekketiiyye? Hegaadan inttekka woituwaa ekkanau woxxite. 25Baaxetiya asai ubbai ubbaban bana naagees. Asai hegaa oottiyoogee huuphiyan wottiyo xayiya akiliiliyaa demmanaassa. SHin nuuni oottiyoogee huuphiyan wottiyo xayenna akiliiliyaa demmanaassa. 26Hegaa gishshau, taani qofi bainnan woxxiyaabaadan woxxikke. Carkko yimppiya asadankka yimppikke. 27SHin taani haratussi yootidoogaappe guyyiyan, ta huuphen olettidaagaa gidenna mala, ta bollaa yimppada haarissais.
Copyright
Learn More


text:
Dhinsa Yonas (Dr.,DM)-Ogeessa Fayyaa, Asoosaa, waloofi Qaroo Dhaloota Qubee. Kitaaba Afaan Oromoo Lama walfaana dubbistootaaf Dhiyeesse!
–
Dhaloota bara qubee kana keessa dhalatani mana barumsaa seenaan keessaa hayyoonni hedduun burqaniiru. Isaan keessaas Pirofeseroonni, Dooktoroonni, Ingineroonni, bulchitoonni, barreessitoonni, dhimmamtoonniifi barattoonni hedduun ka’anii jiran. Dhaloonni qubee kunis, warroota qubee jaallatan, aadaafi afaan isaanii leellisaniifi ogbarruu Oromoo dagaagsan ta’anii argamaniiru. Hayyoota kanneen keessaas kan biyya keessa jiraniifi carraafi sababa addaa addaatiin biyya hambaa keessa kan jiran hedduudha. Keessumattuu, warreen biyya keessa jiran haala gaariin saba isaaniif bu’aa buusanii jiru; buusaattis jiru. Hayyoota qubee kana keessaa tokko Dr. Dhinsaa Yoonaasidha.
Dr. Dhinsaa Yoonaas Bulaa kan dhalatee guddate magaalaa Dambi Doollootti yeroo ta’u, barumsa isaa sadarkaa tokkoffaa Mana Barumsaa ‘Dilbetigiliifi Birhaneyesus’ Sadarkaa Tokkoffaatti barate. Barumsa isaa sadarkaa lammaffaa Mana Barumsaa Beetel Sadarkaa Lammaffaa (BESS – Bethel Evangelical Secondary School) tti, barumsa isaa Ogummaa fayyaa (Medicine) Hawaasaa Yunibarstiitti kan barate yeroo ta’u, bara 2013 eebbifamee waggaa lamaaf Yunibarsitii Arsiitti ogummaa fayyaatiif barsiisuun tajaajilaa tureera. Yeroo ammaa kana barumsa isaa olaanaa Hospitaala ‘Xiqur Anbessaatti’ gama Baqaqsanii Wal’aanuu walii galaatiin (General Surgery) barachuu irratti argama.
Sadarka garaagaraatti gumii aartii afaan oromoo keessatti hirmaachuun walaloo barreessuun, gorsaafi barreeffama garaagaraa dhiyeessuun gumaacha isaa kan ba’aa turedha. Jaalala aartiif qabus irraa ka’uun yeroo ammaa kana Ogummaa fayyaatiif aartii Afaan Oromoo walsimsiisuun kuusaa walaloo “Anis Nan Miixadha” kan jedhuufi Asoosama gabaabaa kan mata dureen isaa “Iyya Gadameessaa” jedhu haala hawwataafi barsiisaa ta’een uummata biraan ga’ee gumaacha isaa ba’aa jira. Gara fuula duraattis kitaaba qabiyyee fayyaatiif barsiisaa ta’an barreessuun akka gumaachu waadaa seena.
Dabalataanis:
Qormaata kutaa 12ffaa (Entrance Exam) qabxii olaanaa galmeessisuun bara 2007/8 Yunibarsitii Hawaasaa gama barumsa ‘Medicine’ ramadame. Mooraa Yunibarsitii keessattis dura taa’aa Gumii barattootaa ta’uun tajaajilaa kan tureefi Gumii Aartii, Aadaafi Seenaa Oromoo kan mooraa Hospitaala Referaalaa Hawaaasaa keessattis ga’ee garagaraa ba’uun hirmaannaa isaa mirkaneessaa ture.
Bara 2013 eebba ogeessota fayyaa keessatti dura taa’aa qophii eebbifamtootaa hogganu ta’uun tajaajilaa tureera.
Bara 2015 Yunibarsitii Arsiitti, eebbifamtoota ogeessota fayyaa bara sanaatiin “Best GP of 2015” kan jedhu kabajni kennameeraaf. Dr. Dhinsaan kitaaba lama amma xumuree lafaa qabu kana cinaatti kan biraas akka itti jiru hubannee jirra. Yeroo dhihoottis keessummaa ”DIINQA OROMOO” ta’ee dhihaachuuf jira.
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017


text:
Mootummaan sudaan kibbaa fi mormitoonni jibbaan akka wal hin barbaanneef akkasumas dhukaasa dhaabinsaaf walta’iinsa irra ga’an hojii irra oolchuuf kan isaan gargaaru walii galtee tokko mallatessuu isaanii dura ta’aa Igaad kan ta’an mummichi ministeera Itiyoophiyaa Obbo Haayle Maariyaam Dassaaleeny beeksisan.
Gama lameen wali wajjin mootummaa ce’umsaa kan sadarkaa biyyoleessaa akka hundeessaniif bellami guyyaa afurtamii shanii qabameefii jira. Kan walii galtee kana danqu ykn cabsu kam iyyuu akka ammaan duraa callinsaan hin ilaalamuu jedhu Obbo Haaylee maariyaam.
Barreessa dureen Tokkummaa mootummootaa Baan Kii Moon gam lameen walii galtee kana hatattamaan hojii irra akka oolchaniif gaafatan.


text:
1Taani nena Xoossaa sinttaaninne, paxa de7iya asaanne haiqqida asaa pirddanau de7iya Kiristtoos Yesuusa sinttan, qassi a yuussaaninne a kawotettan nena zorais. 2Qaalaa yoota. Wodee injjetin injjetana xayin, minnada yoota. Daro danddayan asaa tamaarissaidda bora, seeranne zora. 3Aissi giikko, asai tumu timirttiyaa ezggennan ixxiyo wodee yaana. SHin asai bantta amuwaa kaallidi, siyanau ufaissiyaabaa yootiya tamaarissiyaageeta gujji gujji shiishshana. 4Eti tumu yohuwaa siyiyoogaa aggidi, haisiyaa siyanau bantta haittaa wora zaarana. 5SHin neeni ubbaban ne huuphiyaa naaganau bessees. Waayiyaa danddaya. Wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootiyaagee oottiyo oosuwaa ootta. Xoossaa ashkkaradan, ne oottiyo ooso ubbaa pola. 6Tana gidikko, taani yarshshettiyo wodeenne qassi ha de7uwaa aggada biyo wodee gakkiis. 7Taani lo77o baaxiyaa baaxetaas; ta wottaanne woxxada wurssaas; ammanuwaakka naagaas. 8Sinttappe taayyo xillotettaa akiliilee giigi uttiis. Hegaa xillo pirddaa pirddiya Godai he gallassi taayyo sheedhdhana. Qassi Kiristtoosi qonccanaagaa dosiya ubbaassappe attin, ta xalaalaassa gidenna. 9Taakko eesuwan yaanau minna. 10Aissi giikko, Deemaasi ha wodiyaa sa7aa dosidi, tana aggidi, Tasalonqqe giyo katamaa biis. Qerqqiisi Galaatiyaa giyo biittaa bin, qassi Tiitu Dilmmaaxiyaa giyo biittaa biis. 11Luqaasa xalaalai tanaara de7ees. Marqqoosi tana oosuwan keehi maaddanau danddayiyo gishshau, a demmada nenaara ekkada ya. 12SHin taani Tikiqoosa Efisoona giyo katamaa kiittaas. 13Neeni yaidda, Xiro7aada giyo kataman Karppoosaagan taani yeggada yiido ta waaruwaanne qassi maxaafata taayyo ekkada ya. SHin galbban xaafettidaageeta ai gidikkonne, ekkennan yooppa. 14Birataa qoxxiya Iskkinddiri tana daro qohiis; Godai ayyo a oosuwaadan zaarana. 15I nuuni yootiyoogaa keehi phalqqiyo gishshau, neeni appe nena naaga. 16Koiro tana mootiyo wode, ubbaikka aggi bayidoogaappe attin, tana ooninne maaddibeenna. Xoossai hegaa etau qoodoppo. 17SHin taani kumetta kiitaa Aihuda gidenna asai ubbai siyanau yootana mala, Godai ta matan eqqidi, taayyo wolqqaa immiis. Qassi gaammuwaa doonaappekka tana ashshiis. 18Godai tana iitabaa ubbaappe ashshidi, ba saluwaa kawotettaa sarotettan efaana; ayyo meri merinau bonchchoi gido. Amin77i. 19PHirisqqilo, Aqiilanne Henesifooru so asaayyo ta sarotaa oda. 20Erasxxoosi Qoronttoosa giyo kataman attiis. SHin Xirofiimoosi sahettido gishshau, Miliixe giyo kataman a yeggaas. 21Balggoi wodhdhanaappe kase yaanau minna. Eubuluusi, PHudeesi, Liinoosinne Qilaadee qassi hara ishantti ubbaikka nena saro saro goosona. 22Godai Yesuus Kiristtoosi ne ayyaanaara gido. Xoossaa aaro kehatettai inttenaara ubbaara gido. Amin77i.
Copyright
Learn More


text:
1Tewofiloosaa, Yesuusi saluwaa biido gallassai gakkanaassi, oottanaunne tamaarissanau doommido ubbabaa taani ta koiro maxaafan xaafaas. Saluwaa baanaappe kase i ba dooridi kiittidoogeeta Geeshsha Ayyaanan azaziis. 3I ba kiittidoogeetussi oitamu gallassaa beettiiddinne qassi Xoossaa kawotettaabaa etau yootiiddi, ba waayiyaappe guyyiyan, haiquwaappe denddidoogaa siree bainnan daro ammanttidi, bana eta bessiis. 4Etaara issippe de7iiddi, eta hagaadan yaagidi azaziis; “Yerusalaameppe kiyoppite; shin intte taappe siyidoogaa ta Aawai inttessi immana giidoogaa naagite. 5Aissi giikko, Yohaannisi haattan xammaqiis; shin guutta wodiyaappe guyyiyan, Geeshsha Ayyaanan intte xammaqettana” yaagiis. 6Yesuusi kiittidoogeeti Yesuusaara gaittido wode a, “Godau, ha wodiyan Israa7eelatussi kawotettaa zaaruutee?” yaagidi oichchidosona. 7Oichchin Yesuusi eta, “Ta Aawai ba godatettan keerido aginaanne wodiyaa intte eranaassa gidenna. 8SHin Geeshsha Ayyaanai intte bolli wodhdhiyo wode, wolqqaa intte ekkana; ekkidi Yerusalaameeninne Yihudaa biitta ubban, Samaariyaaninne sa7aa gaxaa gakkanaashinkka taassi markkattiyaageeta gidana” yaagiis. 9Hegaa giidoogaappe guyyiyan, eti xeellishin, xoqqu xoqqu giiddi, saluwaa bin, eta aifiyaappe shaarai a genttiis. 10Yesuusi biyo wode, eti saluwaa tishshi oottidi xeellishin, issi bootta maayuwaa maayida naa77u asati sohuwaara eta matan eqqidi, 11“Galiila asatoo, saluwaa xeelliiddi, intte aissi eqqidetii? Ha intteppe saluwaa biida Yesuusi saluwaa biyoogaa intte be7idoogaadankka, simmidi yaana” yaagidosona. 12Hegaappe guyyiyan, Yesuusi kiittidoogeeti Dabira Zaite geetettiya deriyaappe Yerusalaame simmidosona. Dabira Zaitee Yerusalaame matan de7ees. 13Yesuusi kiittidoogeeti Yerusalaame gelidi, bantta de7iyo sohuwaa pooqiyaa pude kiyidosona; kiyidaageeti PHeexiroosa, Yohaannisa, Yaaqooba, Inddiraasa, Piliphphoosa, Toomaasa, Barttalamoosa, Maatiyoosa, Ilppiyoosa na7aa Yaaqooba, ba biittaassi mishettiya Simoonanne Yaaqooba na7aa Yihudaa. 14Hageeti ubbati maccaasatuura, Yesuusa aayee Mairaamiiranne Yesuusa ishanttuura ubbai issi wozana gididi, tolidi woossoosona. 15He wode, PHeexiroosi xeetanne laatamaa gidiya ammaniya asaa shiiquwan issippe de7iya ba ishanttu giddon denddi eqqidi, hagaadan yaagiis; 16“Ta ishatoo, Yesuusa oiqqidaageeta kaalettida Yihudaabaa Geeshsha Ayyaanai kase Daawita doonan odido Xoossaa maxaafaa qaalai polettanau bessees. 17Aissi giikko, Yihudai nunaara de7ees; qassi nunaara issippe oottanaassi doorettiis” yaagiis. 18Yihudai ba iita oosuwan demmido miishshan gadiyaa shammiis; sinttau gufannidi kunddin, a uloi gidduwaappe daahettiis; a maraccee muleerakka zaazetti aggiis. 19Yihudaa bolli hanidabaa Yerusalaamen de7iya asai ubbai siyiis; hegaa gishshau, he gadiyaa bantta qaalan Akelddaama giidi xeegidosona; Akelddaama giyoogee suutta gade giyoogaa. 20PHeexiroosi yootiiddi, “Aissi giikko, Mazamure Maxaafan, 'A keettai mela de7o; ooninne hegan de7oppo' qassi 'A sunttatettaakka harai ekko' geetettidi xaafettiis. 21“Hegaa gishshau, issi asi Godaa Yesuusa dendduwaa markkattanau, nunan gaittana bessees; Yohaannisi xammaqido wodiyaappe doommidi, Yesuusi nuuppe saluwaa biido wode gakkanaas, Godaa Yesuusi nunaara hemettido wode ubban i nunaara de7iyaageetuppe issuwaa gidanau bessees” yaagiis. 23Yaagin ammaniya asai dooruwaassi Yosxxoosa giyo Barssaaba geetettiya Yooseefanne Maatiyaasa naa77aa essidosona. 24Hegaappe guyyiyan, Xoossaa woossiiddi, “Ubbaa wozanaa eriya Godau, Yihudai ba sohuwaa baanau yeggi bayido oosuwaanne Yesuusi kiittido oosuwaa sohuwaa ekkanaadan, ha naa77u asatuppe issuwaa neeni dooridoogaa nuna bessa” yaagidosona. 26Etan saamaa yeggidosona; saamai Maatiyaasa bollan wodhdhin, Maatiyaasi Yesuusi kiittido tammanne isiinetuura qoodettiis.
Copyright
Learn More


text:
Yaadannoo Guyyaa Gootota Oromoo 2010 ilaalchisee Ibsa Adda Bilisummaa Oromoo.
Yaadannoo Guyyaa Gootota Oromoo
Guyyaan: 15 Caamsaa 2010
Miseensota Adda Bilisummaa Oromoo, deggertootaa fi ummata Oromoo maraaf nagaa qabsoo dhiheessina.
Guyyaan gootota Oromoo itti yaadannu, Caamsaan 15, seenaa ummata keenyaa keessatti bakka olaanaa qaba. Guyyaan kun kan nu yaadachiisu jaallan dirree falamaa irratti wareegaman qofa osoo hin taane kanneen guyyaa har’aa illee mootummaan garboonfataa ifaa fi dhoksaan murtii du’aa irratti dabarsaa jirtu hundaa seenaa fi gochaa gootuummaa isaan raawwatan mara.
Seenaa gootota keenya kufan yaadachuu hunda caalaa kan ifa godhu bilisummaa ofii gonfachuuf wareegamni kafalamu kamu qal’ii akka hin taane dha. Harr’a ammo cunqursaan nyaaphaa hammaataa dhufe qabsoo bilisummaa irra taree Oromoon adunyaa kana irra jiraachuuf wareegama lubbuu kafalaa akka jiran dhokataa miti. Kana irraa kan ka’e kanneen dogoggoraan yoo gaaffii bilisummaa Oromoo lagatan ajjeechaan kun ni dhaabata jedhanii yaadan dabranii dabranii mul’ataa jiru. Kun ammo dogoggora yaadaa akka ta’e hubatamuu qaba. Qabsoon bilisummaa Oromoo qabsoo badhaadhumma irraa dhufe osoo hin taane qabsoo mirga dhalootaaf jireenyaa ofii mirkaneeffatu ti.
Mootummaan alagaa kan biyya keenya qawween qabatee ummata keenya lafa irraa duguugaa jiru, qabeenya keenya saamaa jiru fi gaaffii Oromoo akka qabsoo faallaa nageenya biyyaattii godhee adunyaatti dhiheessuu fedhu kun nagaan biyya keenya irraa buqqa’a jedhanii yaaduun gowwummaa dha. Diinaa qawween biyya qabate qawween of irraa kaassan. Kanaaf jecha jaallan irbuu seenanii kaleessaa fi har’a Miseensota Adda Bilisummaa Oromoo, deggertootaa fi ummata Oromoo maraaf nagaa qabsoo dhiheessina.
Guyyaan gootota Oromoo itti yaadannu, Caamsaan 15, seenaa ummata keenyaa keessatti bakka olaanaa qaba. Guyyaan kun kan nu yaadachiisu jaallan dirree falamaa irratti wareegaman qofa osoo hin taane kanneen guyyaa har’aa illee mootummaan garboonfataa ifaa fi dhoksaan murtii du’aa irratti dabarsaa jirtu hundaa seenaa fi gochaa gootuummaa isaan raawwatan mara.
Seenaa gootota keenya kufan yaadachuu hunda caalaa kan ifa godhu bilisummaa ofii gonfachuuf wareegamni kafalamu kamu qal’ii akka hin taane dha. Harr’a ammo cunqursaan nyaaphaa hammaataa dhufe qabsoo bilisummaa irra taree Oromoon adunyaa kana irra jiraachuuf wareegama lubbuu kafalaa akka jiran dhokataa miti. Kana irraa kan ka’e kanneen dogoggoraan yoo gaaffii bilisummaa Oromoo lagatan ajjeechaan kun ni dhaabata jedhanii yaadan dabranii dabranii mul’ataa jiru. Kun ammo dogoggora yaadaa akka ta’e hubatamuu qaba. Qabsoon bilisummaa Oromoo qabsoo badhaadhumma irraa dhufe osoo hin taane qabsoo mirga dhalootaaf jireenyaa ofii mirkaneeffatu ti.
Mootummaan alagaa kan biyya keenya qawween qabatee ummata keenya lafa irraa duguugaa jiru, qabeenya keenya saamaa jiru fi gaaffii Oromoo akka qabsoo faallaa nageenya biyyaattii godhee adunyaatti dhiheessuu fedhu kun nagaan biyya keenya irraa buqqa’a jedhanii yaaduun gowwummaa dha. Diinaa qawween biyya qabate qawween of irraa kaassan. Kanaaf jecha jaallan irbuu seenanii kaleessaa fi har’a bilisummaa Oromiyaa deebisuuf wareegamaniif nuti warri lubbuun jirru ammoo daandii kana irraa osoo hin maqin dhaaba keenya ABO jabeessuun hanga walabummaa biyya keenyaa ragaasifinutti fuul dura haa tarkaanfannu.
Dhiigni jaallan dirree qabsoo bahaa fi dhiha, kaabaa fi kibba irratti dhangala’e tokkuummaa ilmaan Oromoo qaban ititaa ta’uu mirkaneessee jira. Harr’a nyaaphi bifa adda addaan ummata keenya gandaa fi amanttiin adda qooduuf olii fi gadi fiigaa jira. Shirri diinaa kun akka hin milkoofne ittisuun dirqama ilmaan Oromoo hundaa ti.
Hanga ammaatti walgahii gurguddaan, murna xixiqqaa fi nam-tokkeen akkuma dirqama keenya raawwachaa jirrutti guyyaa yaadannoo kanas kabajaa dhufneerra. Baranas bakka jirtaniitti, akkuma haalli isiniif hayyametti, gootota keenya akka yaadattanii ooltan isin yaadachiifna. Gumaan gootota keenyaa bilisummaa saba keenyaa ti waan ta’eef yaadannoo qofaa osoo hin taane wareegamnni isaaniis akka ija godhatu waan dandeessan maraan qabsoo finiinsuuf gargaarsa yaadaa, hamilee jabeessuu, dinagdee fi of kenninsa isin irraa eegamu gumaachuuf akka irbuu haareffattan gaafatna.
Oromiyaan ni bilisomti!
Adda Bilisummaa Oromoo
P.O.Box 21762, Washington DC, 20009, USA Tel: (202)-521-5653
E-mail: waajjira@oromoliberationfront.info


text:
Guyyaa Gootota Oromoo Caamsaa15 ilaalchisee ibsa Adda Bilisummaa Oromoo Irraa darbe.
ADDA BILISUMMAA OROMOO
OROMO LIBERATION FRONT
Guyyaa: 14 Caamsaa 2007 Lakk: 02/ABO/07
Guyyaan gootata Oromoo calaqqisa kaayyoo bilisummaa, tokkummaa fi qabsoo Oromooti.
Caamsaa 15, guyyaa goota Oromoo, barana yeroo 24ffaaf kabajanna. Addi Bilisummaa Oromoo,
guyyaa burqaa mallattoo murannoo saba keenyaa fi hamilee sabboonummaa ta’e kana kabaja
ol’anaan simata. Qabsaawotaa fi ummata bal’aa Oromootiinis baga geessan jedha.
Caamsaan 15, guyyaa gootota Oromiyaa, walabummaa Oromiyaa mirkaneesuuf wareegamaniiti.
Kanaaf guyyaa kayyoo kanas walumaan itti yaadannuu fi itti wal yaadachiifnu, akkasumas, balaa
irraa ittisuuf itti of qopheessinu.
Kana qofaa miti, guyan kun guyyaa calaqqisa sabbonummaa Oromooti. Guyyaa Ilmaan
Oromiyaa daangaa garaagarummaa diinootni dura danqaran caccabsanii akeekaa fi biyya tokkichaaf walii wajjiin xoofoo du’aa itti unatanidha . Kanaaf, guyyaa nutis faana isaanii buunee gurmuu tokkummaa Oromoo tiksuuf qooda nu irra eegamu bahuuf kakuu keenya haaromsinudha.
Tarees, guyyaa hammeenya sirna bittaa alagaa nu yaadachiisuu. Qabsoo malee bilisummaan,
wareegama malee injifatnoon, karaa qaxxaamuraan dhufu matumaa akka hinjirre jabeessee nu
qalbifachiisa. Kanaaf guyaa, biyya abbaa keenyaa qabsoon deeffachuuf falmaa seenne ciminaan
ittifufuuf caalaatti itti wal hamilchinu.
Akkanaan, guyyaa yaadannoo waggaa kanaa kan kabajannu , dhugaalee olitti tuqataman irratti
hundoofnee, akeekni goototni keenyaa arsaa ta’aniif akka bakka gahuuf har’as akkuma kaleessaa, Oromiyaa Walaba !, Qabsoo ! , Tokkummaa ! sagaleellee jedhan ol fuunee dhageessisuun ta’a.
Addi Bilisummaa Oromoos dhadannoolee kana qabatee, har’as Oromiyaa bilisa Mirkaneessuuf,
tokokkumaa Oromoo cimsuuf, qabsoo sirna bittaa kolonummaa ittifufuuf, waadaa seene guyyaa
haromsu dha. Gucci bilisummaa Oromiyaa goototni keenya qabsiisan hanga galma gahutti akka
hin dhaamne arsaa feesisu basuufis qophii ta’uu hubachiisa. Miseensootni isaa fi ummatni bal’aan Oromoos, galatni gootota keenyaa akka hin badne, wareegamni isaanis akka ija godhatu qabsoo itti jiran jabinaan akka ittifufan waamicha dabrsa.
Qabsoon Ittifufa! Injifatnoon Ni Dhufa!
Oromiyaan Ni Bilisoomti!
Adda Bilisummaa Oromoo


text:
1Muusee Moo7aaba dembbaappe denddidi, Nabo Deriyaa huuphiyaa, qassi Yarkkoppe arshsho baggaara de7iya Pisgga Deriyaa huuphiyaa gakkiis. Hegan GODAI Daana gakkanaashin de7iya Gala7aade biittaa, 2Nifttaaleema biittaa ubbaa, Efireemanne Minaase biittaa, arggo baggaara biidi Meediteraane Abbaa gakkanaashin de7iya Yihudaa biittaanne 3tohossa baggaara Xoo7aarappe denddidi, zambbai de7iyo Yarkko katamaa, zanggaaran de7iya dembbaa ubbaa bessiis. 4Bessidi GODAI Muusa hagaadan yaagiis; "Abrahaamassi Yisaaqassinne Yaaqoobassi, 'Taani intte zariyaassi immana' yaagada caaqqido biittai hagaa. Ha77i neeni ne aifiyan be7anaadan taani oottaas; shin neeni yaa pinnakka" yaagiis. 5Yaagin GODAA ashkkaraa Muusee GODAI giidoogaadan, hegan Moo7aaba biittan haiqqiis. 6GODAI Beeti-Pa7oora katamaappe sintta baggan Moo7aaba wombban a moogiis; shin hachchi gakkanaashin, i moogettido man77iyaa eriya asi baawa. 7Muusee haiqqiyo wode, a laittai xeetanne laatama; shin au aifee ixxibeenna; a wolqqaikka ixxibeenna. 8Israa7eela asai Moo7aaba dembban hasttamu gallassaa Muusessi yeekkidosona. Hegaappe guyyiyan, Muusessi yeekkiyoonne azzaniyo wodee wuriis. 9Nawe na7ai Yaasu aadhdhida eratettaa ayyaanan kumiis; aissi giikko, Muusee ba sohuwan i oottanaadan, a bolli ba kushiyaa wottiis. Israa7eela asai Yaasuyyo azazettiis; GODAI Muuse baggaara immido azazuwaakka naagiis. 10GODAI som77uwan dummayidi erido Muuse mala hananabaa yootiya asi Israa7eelan mulekka denddibeenna. 11GODAI Muusa Gibxxe kawuwaakko, aara oottiya halaqatukkonne kumetta asaakko yeddidi, a baggaara oorattabaanne maalaalissiyaabaa ubbaa oottido, Muuse mala hananabaa yootiya hara asi ooninne baawa. 12Israa7eela ubbaa sinttan gita wolqqan maalaalissiyaabaa oottida Muuse mala asi ooninne baawa.
Copyright
Learn More


text:
Onkololeessa 15 bara 2010 as Waashingtoon DC keessatti, halkan waarii irra dabree lafa bari’uutti deemuu dargageessi umriin 27 Alii Ahmad Mohaammad namoota shaniin eega tumamee dooda, dhuma irratti lubbuun isaa darbuu sabaa himaaleen adda addaa gabaasanii jiran.
Qorattonnii fi sabaa himaan naannoo DC akka jedhanitti, Aliin Onkololeessa 15 halkani waarii booda mana dhiichisaa ykn Daansii "DC 9" jedhamu ol seenuuf yaalee waan dhorkameef jecha, dhagaa darbatee foddaa manichaa haleele. San booda abbaan mana dhiichiisa sanaa hojjatoota ka biroo afur waliin, Alii faana fiiguun qabanii reeban, dhiitan, tuman, Aliin hospitaala ga’ee yeroo xiqqoo dhaa booda du’e.
Qondaallii poolisii DC fi naannoo ishee Kaatii Laanyier waan uumame kana ilaalchisee ibsa kennaniin "qabeenyaatu manca’ee jedhanii reebbicha bineensummaa akkasii rawwaachuun, dhuma irratti lubbuun namaa darbuun,”haqa“ yaadii jedhu yoo jiraate, kun waan gonkumaa fudhatama qabu miti, dubbii foggisoo dha" jedhan.
Daragaggoo Alii Ahmad Moohaammad yaadachuuf jecha, sirna mormii dungoo ibsuun magaalaa Washington Dc keessatti gaggeefamee irratti lammiwwaan Itiyoophiyaa lakkofsaan hedduu ta'an argamanii turan. "Amerikaa keessatti yakki akkasii rawwatamee arguun waan fudhatama qabu miti, nama shan ta’anii nama tokko miidhuun gocha gara-jabinaa fi bodatti hafaa dha." jedhu.
Abbaa Alii, Obbo Ahmad Mohaammad Galchuu sirna kana irratti "ilmii koo nama hokkara jaallatu miti. Haala kanaan isa dhabuu kiyyatti gadda guddaa tu natti dhagahama" jechuun sabaa himaaf ibsan.
Ilmi isaanii Aliin, Oromiyaa Godina Arsii magaalaa Asallaa keessatti dhalatee barnoota isaa kan sadarkaa duraa fi giddu galaa achuumatti eega xumuree booda, kan sadarkaa lammataa as Amerikaa keessatti xumuruu isaa dubbatu, Obbo Ahmad.
Maatii fi Fira Dargaggoo Alii Ahmad Mohaammadiif jajjabina hawwinaaf.
MP3 tuquun gabaasa guutuu dhaggefadhaa.


text:
Angawoonni Oromiyaa aangoo irraa kaafaman kun rakkoolee nageenyaa naannoo Oromiyaa keessaan wal qabateen ta'uu itti aanaan pirezidaantii mootummaa naannoo Oromiyaa, obboo Isheetuu Dasee beeksisaniiru. Itti gaafatamni kanneen aangoo irraa buusaman kanaa sadarkaa jidduu-galeessaa haga gadiiitti kan jiru ta'uu illee itti dabaluun ibsaniiru.
Hiriira mormii Oromiyaa keessatti geggeessame irratti itti gaafatama isaanii sirriitti hojii irra hin oolchine komeen jedhu aangoo irraa kaafamuuf sababaa ta'uun illee beekameera.
Itti aanaan prezidaantiin Oromiyaa kun tarkaanfiin wal fakkaatu kan itti fufu ta'uu beeksisan. Kanneen taayitaa irraa kaafaman hagi tokko itti gaafatama isaanii irraa kan ka'an ennaa ta'u kaan immoo taayitaa qaban irraa gad kan gad butaman ta'uu itti aanaan prezidaantichi dubbataniiru.


text:
Baqattoonni Yemen keessa jiraatan gargaarsi namoomaa Tokkummaan motummootaa waadaa seene biyyattii ga’us kanneen Aden keessa jiran hin dhaqqabin jiraachuu ibsaniiru. Lolli yeroof dhaabate iyyuu sodaan garuu akkuma nutti haguugetti jira jedhu. Gareeleen wal fincilanis huuruu qawwee walitti gargalfatanii wal eegaa waan jiraniif lolli kun deebi’ee hin ka’u abdiin jiru hin jiru jedhaniiru.
Bishaan qulqulluun naannoo waan hin jiraanneef bishaan galaanaa soogidda qabu lubbuu oolfachuuf dhugaa jirra waan ta’eef inni immoo fayyummaa keenya balaa irra buusaa jira, yoo dhukkukbsannes ibsaan waan hin jiraanneef hospitaalli tajaajila fayyaa kennu hin jiru jireenyi keenya balaaf saasilamee jira jedhan. Reeffi namootaa daandii irratti kufe qaamni kaasu waan jiraanneefis fooliin dhufu ammas dhibee ka biroo dhaqqabsiisaa jira kanaaf hawasi addunyaaf lammiiwwan keenya naannoo addunyaa gama danda’ameen akka nutti birmatan waamicha dabarsina jedhan.
Gabaasa boodana dhaqqabeen immoo haleellaan samii irraan hooggana Saudiin geggeessamu walii galteen lola dhaabinsaa guyyootii shanii erga xumuramee booda manni ripxe loltoota Houthii irratti fuuleffachuun itti fufee jira. Dilbata kaleessaa gara ganamaa hoogganoonni Yemen waa’ee walitti bu’iinsa biyyattii keessaf furmaata barbaaduu irratti mari’achuuf Riyaad Saaudii keessatti wal arganii jiran, bakka buutonni ripxe loltoota Houthii garuu hin argamne. Haala baqattoonni kun keessa jiran bakka bu’aan baqattoota Oromoo gamasii nuuf ibsaniiru.


text:
Gareen finxaaleyyii al-Shabab kan har’a xayyaara Moqaadishoo gama dhiyaatti rukutamuun lafa dhoofte of harka galfachuu isaanii angawoonni Somaliyaa beeksisanii jiru.
Maddeen gamasii VOA sagantaa Afaan Somaaleef akka ibsanitti xayaarattii sana irra namoota 9-11ttu irra turan. Maddeenumti kun akka jedhanitti xayyaarattiin namoota duula naga eegumsaa Somalia keessaa irratti hojjetaniin kan kireeffamte.
Itti aanaa komiishinni Afgoye Abdullahi Hassan Abdi VOAf akka ibsaniitti xayyaarittiin erga kuftee booda loltoota AL-shabaabiin marfametee jirti, kanaaf harka al Shabab jirti jedhan.
Abdiin akka jedhanitti Kanneen xayyaarattii irra turan lubbuun du’uu fi jiraachuun hin beekane. Sababaan balaa sanaas hin beekamion jira. Jiraattonni magaalaa Afgoye akka jedhanitti xayyaarattiin utuu hin kufin dura ofi irra naanna’aa turte. Xayyaarattiin Nairobi irraa ka’uun gara maadhee qilleensaa Ballidogletti imala aka turte ta’uutu gabaasame.


text:
Badii Adii
(Bakar Waaaree)
Oromummaan sabboonummaa dhiphummaan yookiin sabboonummaa of-tuulummaan dhufurratti osoo hin ta’in sabboonummaa maalummaa Oromoorratti hundaa’uun tahuu qaba. Maalummaan Ummata Oromoo Aadaa Ummata Oromoo ti. Eenyummaa Ummata Oromoo ti.
Haata’u malee, sabbboonummaan Oromummaa keenya maalummaa fi eenyummaa keenya qofarratti hundaa’uun akka hin ilaalle cunqursaan Gita Bittaa Nafxanyaa maalummaa fi eenyummaa keenyarratti waggaa dhibbaa ol geggeessite gahee guddaa qabata. Sirni Gita Bittaa Nafxanyaa kun madda rakkoo keenya hundaa ti. afaan jennuus, Aadaa jennuus, Diinagdee jennuus, Barumsa jennuus, Hawaasummaa jennuus, siyaasaa jennuus ta’ee rakkoolee akka ummata Oromootti nu qunnamnuuf maddi sababa isaa Sirna Gita Bittaa Nafxanyaa ture sani.
Otoo waggaa dhibban dabran cunqursaan sirna Gita Bittaa Nafxanyaa ku jiraachuu baatee har’a eessa akka jirru yaaduun qofti gahaa dha. Sirni Gita Bittaa kun kan cunqurse maalummaa fi eenyummaa keeenya qofa osoo hin ta’in ilaalcha sabaa fi sablammootni biraa nu itti ilaaluu fi ilaalcha nutiis sabaa fi sablammoota biraa itti ilaallu irratti dhiibbaa guddaa fidee ture. Kana yeroo jennu, jechi Oromoo jedhamu yommuu dhagahamu akka sodaaa (fear) fi suuraan hamtuun sammuu ummatoota biroo keessatti akka uumamu, ilaalchi nuti ummatoota biraafiis qabnu akka dhiphatuu fi akka ummatoota biraa shakkinu akkasumaas akka keessa keenyattillee amantaaa fi gandummaan waliif hin galle godhee kan ture adeemsa Sirni Gita Bittaa Nafxanyaaa kun nu itti cunqurse kan fide tahuu isaa hubachuun barbaachisaa dha.
Gama biraatiinn immoo akka nuti waa hundaan huddu duubatti hafnu, akka ilmaan Oromoo hin baranne, barataniis akka oromummaa isaanii dhoksan, akka Oromummaa isaaniitti itti qaanfatan, akka ummata isaaniif hojjachuu osoo hin taane akka qondaaltota nafxanyaatiif hojjatan dirqamuu ture. Afaan keenyaas akka hin dubbatamne, afaan keenya akka hin qancaraa’u, afaan keenya akka hin babal’anne, maalummaan keenya akka hin mul’anne, akka ummatni biros ummata oromoo hin beekne waan hamtuu itti fakkeessuudhaan fi tooftaa adda addaatiin miidhaa guddaa nurratti adeemsifamaa ture. Nu qofaa miti. Sabaa fi sablammoota biraarrattiis akkasuma cunqursaa gagggeessaa turan.
Gama diinagdeeniis, ummatni Oromoo akka abbaa qabeenyaa hin taane, akka dafqee nafxanyaa isa cunqursitu gabbisu, akka oomishee isaan nyaachisu, akka ilmaan isaa barsiifachuu manna of jala bobbaasee nafxanyaaf tajaajilsiisu, akka hiyyummaan ukkaamamu kan godhe surna Gita Bittaa Nafxanyaa bara dhibbaa ol dafqa Ummata Oromootiin Oromoo cunqursaa ture kana. Kanaa ol akka gabraatti meeshaa fi kennaadhaan ummatni keenya kan jijjiiramaa turees sirnuma nafxanyaa kana keessatti.
Ummatni Oromoo waggaa dhibbaan dura ofiin of bulchaa, akka ofiitti jiraachaa ture. San duraas sirna gadaa dimokraasii addunyaaf dura dhiheesseen ofiin of bulchaa ture. Ummatni Oromoo sirna gadaa keessatti sabaa fi sablammoo biro wajjiiniis tahee ummata biro kamiin wajjiinuu jaalalaa fi badhaadhaan jiraachuu ture. Oromummaan jaalala waan taheef oromummaan dhiphummaa osoo hin ta’in badhaadhummaa fi hunduu fedhinnaan haammachuu ture. Of keessattiis hawaasa guddinaa fi haqa eegu ture.
Sirna maalummaa fi eenyummaa badhaadhaa keenya ukkaamsee ture sirna Gita Bittaa Nafxanyaa kana ofirraa darbuuf Ummatni Oromoo falmii fi qabsoo adda addaa godhaa ture. Gonkumaa sirna gita bittaa kana fedhinnaan fudhatee hin beeku. Sirna kanaa diddaa ta’uuf wareegama guddaa kafalee jira. Wareegama wareegamaa olii kafalee jira. Qabsoon ummatni keenya tooftaa fi dhaabota adda addaa jalatti gaggeesse kan himamee dhumuu miti.
Haata’u malee qabsoon ummatni keenya gaggeesse dhibdee sababa sirna gita bittaa nafxanyaa kanaatiin kan ka’e gurmaa’uu mannaa haala qoqqoodameen, qindaa’uu manna haala faffaca’aa taheen akka lafarra shorroqu gahee guddaa taphatee jira. Qabsoon ummatni oromoo akka dhunfaattiis tahee dhaabbota adda addaa jalatti akkasumas diiddaa addaa addaa fi mormii adda addaa adeemsisuun, nafxanyaaf oomishuu diduun, nafxanyaa tajaajiluu diduun fi tooftaa adda addaatiin diiddaa gabrummaatiif qabsoon akka ummataatti godhe qabsoo hadhaawaa, qabsoo dheeraa fi qabsoo wareegamni guddaan itti kafalame ture. Qabsoon keenya qabsoo ummataati malee qabsoolee dhaabaa fi qabsoolee akka dhunfaatti ibsamuu miti. Ummatni Oromoo sadarkaa sadarkatti, naannowaa naannowatti, umriidhaa umritti, kaabaa kibbatti, bahaa dhihatti haala adda addaatiinii fi tooftaa adda addaatiin hanga dandeettii isaa diddaa sirna gita bittaa nafxanyaaf qabsoo hadhaawaa gaggeessee jira. Wareegama wareegamaa olii kafalee jira. Gabrummaa diddaa falmatee jira.
ABO
ABOn akka dhaaba ummata Oromoo isa jalqabaatti qabsoon inni ka’eef Sirna cunqursaa Gita bittaa nafxanyaa kana ofirraa fonqolchee dabruun bilisummaa Ummata Oromoo fiduuf ture. Kanaaf deeggarsa Oromummaan ummaadhaan maddisiiftu qabaachuu ture. Fedhii ummata Oromoo hundaa waan taheef. Kaaayyooo Ummata Oromoo waan taheef. Qabsoo ummata Oromoo hundaa waan taheef. Hirmaannaan guddaas kennamaaf ture.
Garuu qabsoon ABOn gaggeessaa ture rakkoo adda addaa of keeessatti uumamuu fi qoqoodummaa addaa addaatirraa kan ka’e akka dhaabaatti kaayyoo dhaabaa (kaayyoo Oromummaaf bilisummaa) kanaaf qabsaa’uun farra Ummata Oromoo kan ta’e sirna gita bittaa kanarrratti human guddaanii fi kaaayyoo tokkoon falmuu manna of-keessatti wal nyaachaa fi wal qoqqoodaa, qabsoo ummata Oromoo qabsoo sabaa fi sablammoota cunqurfamoo biraatii wajjji walitti-hidhuu mannaa qabsoo ummata Oromoo qabsoo sabaa fi sablammootni birootiis sirna nafxanyaa kana falmachaa turerraa fageessaa ture. Kanarraa kan ka’ees wareegamni ummatni Oromoo qabsoo sirna nafxanyaa irratti gaggeessu kanaan kafalu akka guddatu, cunqursaan nafxanyaan ummata Oromoorratti gaggeessaa ture sun akka hammaatu, akka qabsoon ummata oromoo lafarra shorroqu godhee jira. Akka bilisummaan ummata keenyaa fagaattu godhee kan turees dhaabuma kana. Dhaabni kun qabsoon ka’uun isaa qofti dinqisiisaa fi seena qabaataa tahuu isaa garuu irraanfatamuu hin qabu.
ABOn akka akkana tahuuf sababiin isaas inni guddaan sababii cunqursaan sirna gita bittaa nafxanyaa kun ummata keenyarratti gaggeesse dhiibbaa inni eenyummaa fi maalummaa keenyarratti fide sanaan waan saaxilamee fi. Ummatni Oromoo aadaa wal qoqqooduus tahee, aadaa sabaa fi sablammoota biro wajji wal itti hin taane hin qabu. Kun kan dhufe sababii sirna cunqursaa nafxanyaa kanaatii jalqabee ti. ABOniis akka dhaabaatti kanaaf saaxilamee ture.
Kanarraa kan ka’e qabsoon ummata Oromoo sabaa fi sablammoota biraafiis tahee ummattoota biraafiis akka hammeenyaan ilaalamu tahee ture. Bilisummaan keenya dhuma cunqurfama ummata keenyaa qofa osoo hin ta’in ilaalcha soda sabootaa fi sablammoota birootiif akka tahu godhaa kan ture ABO ture. Oromummaan badhaadhummaa fi jaalala osoo hin tahin suuraa nafxanyaan ummatoota biraa keessatti uume akka fakkkatu ABO fakkeenya tahuun qabsoon keenya akka dheeratu akka sodaatamu godhee ture.
Kana dabrees ABOn kaayyoo qabsaa’eef dagachuun, eeenyummaa fi maalummaa ummata qabsaa’eef dagatee, fedhinnaa fi hawwii ummata qabsaa’eef dagatee bilisummaa ummata Oromoo keessattiis bilisummaa dhuma hin qabne barbaadaa akkasumaas deebi’ee ummata qabsaa’eef jedhutti dhaaba qabsaa’e. Deebi’ee ummata kiyya jedhee tureef dhaaba diina tahe. Dhaaba ummata qabsaa’ee ture deebi’ee dhaaba morma qale. Dhaaba ummata qabsaa’eefii ture deebi’ee ittiin daldale. Dhaaba farra ummata isaaf deebi’ee ta’e. Dhaaba jiruu awurooppaa fi ameerikaa isaatiif miidhamina ummata isaa hawwe. Yaale.
Ummatni Oromoo sirna cunqursaa waggoottan dhibbaaf ture erga ofirraa dabre waggaa 25 qofa. Waggaalee diigdamii shanan dabre kana keessatti mirga ofiin of bulchuu, mirga aadaa fi afaan isaa itti fayyadamuu, ittiin buluu, dagaageeffachuu argatee jira. Sirna feederaalizimii sabaa fi sablammoota biraa wajjiiniis jaalalaan, fedhinnaan itti jiraatu sirna haarawaas ijaaratee jira. Sirna kana keessattiis naannowa isaa argatee jira. Mirga ofiin oif bulchuu argatee jira. Mirga hiyyummaa sirni nafxanyaa isarratti ukkaamse kana misoomaan ofirraa itti fonqolchuus argatee jira. Mirga dimokraasii fi mirga dhlaootaas argatee jira. Oromoon abbaa qabeenyaa, oromoon barataa, oromoon barsiisaa, oromoon doktoora, oromoon bulchaa, oromoo filataa, oromoon filatamaa, oromoon poolisii, oromoon waraana biyyaa, oromoon misooma, oromoon jaalala tahee jira. Oromoon abbaa seeraa, oromoon abbaa haqaa, oromoon abbaa duulaas tahee jira. Afaan keenya afaan buddeenaa, afaan seeraa, afaan aqaa, afaan saayinsii, afaan guddinaas tahee jira. Aadaa keenyaas yeroo yerotti dagaagaa jira.
Rakkoon hin jiruu? Hir’inni hin jiruu? Rakkooleen keenya hundi guyyyaa tokkotti hin hiikkamu. Guyyaa tokko keessatti ni hiikkama jedhamees hin eeggamuus. Rakkoon keenya kun hundi Galgala tokko keessatti waan hin dhufiniif. Akka namni utaaletti osoo hin ta’in akka utaaluu qabnutti utaalla. Eessaa kaanee eessa akka dhaqnu beekuu qabna. Amma eessa geenyees yaadachuu qabna. Hangam deemuu qabnaas yaaduu qabna.
Kanaa ol garuu rakkoon keenya inni guddaan diina keenya fira fakkaatee kan nu miidhaa jiru ABO dha. ABO fi ilaalcha siyaasaa kuftee siyaasaa garaa ofiii kan ta’e siyaasaa ofiin osoo hin ta’in namaan qabsaa’uu ti. Farri keenya kan ijoollee Oromoo barumsa dhoorku. Farri keeenya ka kan qabnu nu jalaa barbadeessu. Farri keenya kan sabaa fi sablammoota biroo wajjiin wal nu kaa’uuf yaalu.
Farri keenya kan rakkoo keenya dhoksee nama biraatti dhiibu. Rakkoon keenya rakooo keenya. Akka namni hiikutti osoo hin ta’in akka keenyatti hiikna. Keessa keenya akka hin ilaalle kan nuuf himu diina keenya. Farra keenya. Ka sirrii ta’e ciminaan itti fufuuf, kan dhibdee tahe akka sirreessinu akka ummatattti of keessa ilaaluunii fi of keessa qorachuun qaroomina. Guddina.
Oromoon kan hir’ate guuttatti malee, kan qabdu hin barbadeessitu. Diinni fira fakkaatu diina diinaa olii ti.
*************
Bakar Waaree waareebakar@gmail.com fayyadamuun qunnamuun ni danda’ama.


text:
1Yihudaa biittaabaanne Yerusalaame katamaabaa Amoxa na7ai Isiyaasi be7idoogee hagaa. 2Wurssetta gallassatun GODAA Beeta Maqidasee keexettido deree deretu ubbaappe xoqqidi beettana; kera ubbatuppekka bollaara xoqqu xoqqu gaana. Kawotettatun de7iya asai ubbai akko zulana. 3Daro asai yiidi, "Haayite! GODAA deriyaa, Yaaqooba Xoossaa Beeta Maqidasiyaa ane pude kiyoos. I koyiyoogaadan nuuni baana mala, i nuna ba ogiyaa tamaarissana" yaagana. Aissi giikko, higgee Xiyooneppe, GODAA qaalaikka Yerusalaameppe kiyana. 4Kawotettatuppenne kawotettatuppe gidduwan i pirddananne daro asatu palamaa shaakkana. Eti bantta bisuwaa marasha, bantta tooraakka baaca kessanau qoxxana. Kawotettai kawotettaa bolli bisuwaa denttenna. Hegaappe guyyiyan eti mulekka olaa timirttiyaa tamaarokkona. 5Inttenoo, Yaaqooba zaretoo, haayite! Ane GODAA poo7uwan hemettoos. 6GODAU, ne asaa, Yaaqooba zareta aggadasa. Eti awai mokkiyo bagga biittaa asatu bitan kumidosona; Pilisxxeema asatudan kaayoosona. Eti allaga asatuura issippe zuppetoosona. 7Eta biittai birainne worqqai kumidoogaa; eta miishshau zawi baawa. Eta biittai pari kumidoogaa; eta para gaaretussi zawi baawa. 8Eta biittai eeqati kumidoogaa; eti bantta kushee oottido oosuwau hokkidi goinnoosona. 9Hegaa gishshau, asai ubbai tooshettananne kauyyana. Etau atto gooppa. 10GODAA dagamaappenne a anggaa bonchchuwaappe attanau zaallaakko biite; biitta giddon qosettite! 11Asa otoroi giiyana; a kilahoikka seerana; he gallassi GODAA xalaalai xoqqu xoqqu gaana. 12Ubbaappe Wolqqaama GODAI issi gallassaa keeriis. He gallassi otorettiyaageeta, ayyiyaageetanne xoqqu xoqqu giidaageeta kaushshana; 13adussanne xoqqa gidiya Liibaanoosa zigatanne Baasaane wolaa ubbaa xaissana; 14xoqqa deretakka keratakka dembbayana; 15katamaa naagiyo adussa miixata ubbaanne katamaa yuushuwan de7iya mino gimbbeta ziqqissana; 16GODAI gitanne lo77iya markkabetakka haattan mitissana. 17Asa otoroi ziqqi gaana; a ayyoikka xayana. He gallassi GODAA xalaalai xoqqu xoqqu gaana; 18eeqa ubbaikka muleera xayi aggana. 19GODAI ha biittaa qaattanau denddiyo wode, a dagamaappenne a anggaa bonchchuwaappe attanau asai shuchchaa gonggoluwaunne biittaa ollau baqatana. 20He gallassi asai goinnanau medhdhido bantta bira misiletanne bantta worqqa misileta occotuyyoonne wurkkaawurkkotuyyo olana. 21GODAI ha biittaa qaattanau denddiyo wode, a dagamaappenne a anggaa bonchchuwaappe attanau eti gonggolo giddonne shuchchaa kooppo giddo baqatana. 22Simmi haiqqiya asan ammanettiyoogaa aggite! Asi ai maaddii?
Copyright
Learn More


text:
Hidhamaa fi Ajjeefamaatuma Balbala Bilisummaarra Geenyeerra.
Ummanni Oromoo Dhugaa namaa dabsuuf, haqa namaa sarbuuf qabsaawaa hin turre, qabsaawaas hin jiru, Oromoon haqa isaaf qabsaawaa ture. Haqa isaaf qabsaawaa jira. Kan dhiigni ilmaan Oromoo kumaa kitilaadhangalahaa jiru haqa ummanni Oromoo akka sabaatti dhabe deebisuufmalee akka iccitiin biraa hin jirre eenyufuu ifaadha. Qabsoon kun ammoo amma mirgi abbaa biyyumma, walqixummaa fi bilisummaan Oromoo kabajamutti kan itti fufu ta’uunis akkasuma ifaadha. Qabsoon keenya, qabsoon haqaaf , wal qixxummaaf, mirga abbaa biyyummaa keenya kabachiifachuuf taasifnu kun, akka argaa fi dhagahaa jirru baayyeen keenyas akkuma irrattis hirmaachaa jirru sadarkaan har’a irra jiru akkaan boonsaa fi abdachiisadha, diina rifaasisee lammii gammachiisaa jira. Dhiigni gootoota keenyaa, lafeen ilmaan Oromoo akka bade hin hafin ragaa bahaa jira. Injifannoolen gurguddoon galamaahaa, qabsoon keenya barootaaf itti dhiignee fi itti cabne firii naqachaa jira. Qayeen gabroonfattootaa, qayeen saamtootaa barbadaawaa fi dukkanaawaa qayeen Oromtichaa ammoo ifaa jira. Qayeen Oromoo saamtootaa fi ergamtoota irraa qulqullaawaa jira.
Har’a diinni keenya kan waggoota 25n darbaniif nu garoonfata fi nujjeesaa, kan nu hidhaa fi nu saamaa turte wayyaaneen FXG ummanni Oromoo gaggeessaa jiruun dhiphuu hamaa keessa jirti. Dhiphuu hamaa kanarraayis kaatee gutummaa Oromiyaa keessatti waraana ishii Aga’aazii bobbaaftee dhalataa Oromoo dhiiraa dubartiin , xiqqaa guddaan jumlaan fixaa jiri. Keessumaa erga FXG gutmmaa Oromiyaa keessatti finiinee ka’ee as wayyaaneen waraana ishii ajjeechaa muxeeffate aga’aazii bobbaaftee ajjeechaa fi dararaan raawwataa jirtu akka malee hammaateera. Baatilee 11n darban keessatti qofa osoo ajjeechaa jumlaa Hora Arsdiitti onkololeessa 2 bara 2016 raawwatte hin dabalatin namoota 1000 ol dhukaaftee fixxee jirti.
Kan onkololeessa 2 bra 2016 hirmaatoota ayyana irreecjhaa irratti raawwatte ammoo akkaan sukanneessaa fi kan amma ammaatuu lakkoofsi isaa adda hin bahin yoo xiqqaate namoota dhibba 500 ol ta’uudha. Kan Ergasii asiyiis guyyaa guyyaan dhumaa jiran ilmaan Oromoo hanga hin qaban.Kanneen mana hidhaatti manakaraaraa jiran hayyoonni Oromoo danuudha. Biyyaa kan baqatan, kanneen bakka buuteen isaanii dhabame akkasuma manni haa lakkaawu. keessumaa yeroo ammaa kana gutummaa Oromoomiyaa keessatti duguuginsi sanyiiti wayyaaneedhaan ummataOoromoo irratti raawwachaa jira. Ajjeechaan jumlaa, Namoota ukkaamsanii essa buutee dhabamsiisuun akka sirnichaan akka fala
xumuraatti fudhatameera.
Qabeenya Oromoo saamuunis kan yeroo kamiituu caalaa babbalatee jira. Walumaa galatti yareeoo ammaa kana sochii
wayyaaneen bara bittaa fi saamichaa dheereeffachuuf taasiftuu fi FXG ummanni Oromoo murna tanarratti gaggeessaa jiruun impaayeerri Itiyoophiiyaa dhiphuu hamaa keessa jirti jechuutu danda’ama. Ummanni Oromoo ajjeechaa, hidhaa fi darraaa akkasumas saamicha wayyaaneen barootaaf gaggeessaa jirtu kana ofirraa kutuuf fincilarra jira. Fincilli kun akkuma dirreetti muldhachaa jiru firii naqachaa saboota biraafuu fakkeenya guddaa ta’aa jira. Wayyaaneen waan qabduu fi gadi dhiiftu wallaaltee ajjeechaa jumlaa raawwchaa jirti, kan fagoo dhiifne ajjeechaa jumlaa nama nagahaan irreeffannaaf baheerratti dhukaasa banteen yakka sukanneessaa Bishooftuu Hora arsadee irratti onkoleessa 2 bara 2016 gaggeessitee yoo kaafnee ilaalle ammam akka badii kutatte ifatti muldhisa. Qarqara boollaa gahuu sirnichaa argisiisa. Qabsoon ummata Oromoo FXG egalle akka bara garbruummaa nurraa kutuuf dhihaate muldhisa. Osoo ajjeefamnuu .. osoo hidhamnuu akkuma eenyuyyuu ragaa bahuu danda;utti balbala bilisummaarra geenyeerra. Onkolooleessa 2 bara 2016 qeerroom dargaoonni kutatoon lammii isaaniif dhaabbatan, kan seenaan isaan hin daganne, waltajjii wayyaaneen irraa holooluuf qopheeffatte Bishooftuu Hora Harsadeetti argamuun daawoon daawoon TPLF, daawoon …wayyaanee jedhaniiru. Qabeenya diinaa gubuun, lukkeelee wayyaanee miseensoota OPDO fi kanneen biroo irratti tarkaanfiin WBO fi qeerroon fudhatamaa ergamtoonniis Oromiyaa keessaa baqachaa jiru. Kanneen akka Fayyisaa Leellisasaa fi atleetonni biroo ammo akkuma hunduu quba qabnu ennaa olompikii Riyoo
Dabalatee ennaa iddoo gara garaatti kaatanii injifatanii galanittidhugaa Oromoon qabu addunyaa hubachiisuun seenaa dalaganiiru. Dalagaas jiru. Kan sabboontoota Artiistoota Oromoo ammoo silaa lakkaawamee hin dhumu. Hawaasi Oromoo biyya alaas achittis lukkeeleen wayyaanee dhabamuu baataniis hojii deeggarsaa, hojii dippiloomaasii lakkaawwamee hin dumne raawwachaa jira. Walumaa galatti alaa-manatti qabsoon ummata Oromootin wayyaanee irratti gaggeeffamu cimeera, gara
balabala bilisummaatti kalaayeera. Caalaatti cimuus qaba. Akkuma “ ilkaan socho’e osoo hin buqqaane hin hafu” jedhamu san, sirni Wayyaanee buqqayee baduuf qaraqara gaheera. Mootummaan faashsitiin nufixaa bahee fi jiru kun sochiin isaa ammaa martuu sochii abdii kutannaa ta’uu ifatti mirkaneessaa jira. Haata’uutii dadhabaa jira, ykn dadhabee jira jennee daqiiqaaf of dagachuu hin qabnu, qabsoo keenya FXG bakkayyuttuu fininsinee itti fufuu qabana. Holola riifoormii jettee Wayyaaneen odeessitu kamuufuu gurra kennuuraayis of eggachuun akkaan barbaachisaadha. Alaa manatti irreen keenya tokko ta’ee qabsoo ummanni keenya irratti dhiigaa fi dararamaa jiru kana firii itti horuun dubbii Fardiidha! Kan gabrummaa jalaa nubaasee
bilisummaa nu gonfachiisuus isuma///
IUOf!
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017


text:
Waldaan dargagoota Oromoo kan sadarkaa adunyaa Muddee 31 bara 2010 kutaa Minisootaa magaalaa Seent-pool keessatti gaafa Nudde 31, 2010 qophii sirbaa diheessuuf jira.Guyyaa kanatti baandii Amerikaa "JAZZ FOR PEACE" jehdamu qophii sirbaa dhiheessa, wallistoonni Oromoo illee itti hirmaatu.
Kaayyoon agarsiisa kanaa Waldaa Dargaggoota Oromoo Addunyaa jajjabeesuu fi uummata Oromoo lammiwwan Amerikaa naannoo sana jiran waliin wal barsisuu akka ta'e dubbi-himaan waldaa kanaa Dargaggoo Falmataa Badhaasoo ibsee jira.
Bu'ursaan baandii "Jazz for Peace" fi ogeessi muziqaa beekamaa Riik Deleraataa, "uummanni Oromoo uummata addaa ti,biyya ofii otuu jaallattu cunqursaa irra ga'een biyyaa ba'uuf dirqame" jedha.
"Fuulbaanaa 9 bara 2001 magaalaa Neew yoork keessatti haleellaan dhaqqabee, bilsaaleen dhaabbata daldala adunyaa yeroo barbada'anii fi namoonni kuma sadii ta'an yeroo dhuman sana, anis magaalatti keessaa biilsa achitti dhihoo irra waanan jiraataa tureef dhiyeenyaan ilaalaan ture " kan jedhu Riik Deleeraataa, sana booda sirba "Jazz for peace" jedhamu baasuu isaa fi sana irraa ka'ee immoo maqaa "Jazz for Peace" jedhuun Baandii amma Addunyaa irra naanna'ee nageenya leellisuun sirbu hundeessuu isaa dubbata.
"Dhala-namaaf nageenya buusuu irratti hundoofnee Adunyaa tokko goona, waan dansaa uumna" ka jedhu, kaayyoo Baandii kanaa ti. Qophii guutuu MP3 tuquun dhaggeeffadhaa.