text:
Obama’s Planned Visit to Ethiopia is Incompatible with Claims of Democratic Principles of the U.S. Government. Daaw’annaan Obaamaa Gara Itoophiyaatti Saganteeffame Imaammata Sirna Dimokraasii Faallessa July 7, 2015Posted by OromianEconomist in Africa, Ethiopia's Colonizing Structure and the Development Problems of People of Oromia, OLF, Oromia, Oromiyaa, Oromo, US-Africa Summit.
Tags: 'BECAUSE I AM OROMO’: SWEEPING REPRESSION IN THE OROMIA, Obama's plan to visit Ethiopia criticised as 'gift' for repressive government, OLF, OLF Statement on President Obama’s Planned Visit to Ethiopia
add a comment
OLF Statement on President Obama’s Planned Visit to Ethiopia
Daaw’annaan Obaamaa Gara Itoophiyaatti Saganteeffame Imaammata Sirna Dimokraasii Faallessa
Ibsa Adda Bilisummaa Oromoo
ABOn daaw’annaan Prezidant Obaamaan dhuma baatii Adoolessaa 2015-tti Itophiyaatti adeemsisuuf karoorfate, abbootii irree kan jajjabeessu, bittootni hacuuccaa fi saaminsa ummatoota irratti gaggeessan akka itti fufaniif kan hamilchiisu waan taheef jabeessee morma. Bara 1991 Itoophiyaa keessatti oggaa mootummaan Abbaa Irree Dargii qabsoo ummatootaan aangoo irraa darbamee Mootummaan Cehumsaa kan yeroo hundeeffamu waadaan U.S. irraa dhagahamaa ture yoo sirni dimokiraatawaan mirkanaawe malee gargaarsi gama Ameerikaa irraa hin jiraatu (“No dimokraasii, no cooperation,”) kan jedhu ture. Waadaa U.S. kana ifatti kan dubbatan I/A Gaafatamaa Haajaa Alaa U.S. oggasii Herman J. Cohen turan.
Kan yeroo sanatti caalmaa humna waraanaa qabutti gargaaramee aangoo mootummaa kan dhuunfate Wayyaaneen (EPRDF) yeroo waggaa tokko hin caalle keessatti farra dimokraasii tahuu isaa hojiidhaan mirkaneesse. Dhaabotni siyaasaa kanneen bilisummaa ummataa fi sirna dimokraasii dhugoomsuuf qabsaawan kanneen akka Adda Bilisummaa Oromoo oggasuma adeemsa farra dimokraasii Wayyaanee mormuudhaan irraa adda bahan.
Erga sanaa jalqabee waggoota 24 dabraniif sababaa adeemsa farra dimokraasii Wayyaaneen filateen hacuuccaan gama siyaasaa, dinagdee fi hawaasummaa ummatoota irra gahaa turee fi gahaa jiru kan salphaatti tarrifamee keessaa bahamu miti. Gabaasaan Dhaabbattootni mirga dhala namaa kanneen akka Amnesty International, Human Rights Watch, Human Rights League of the Horn of Africa, Country Report U.S. State Department mataan isaa … fi kkf. hedduun yeroo adda addaatti baasan, roorroo Wayyaaneen (EPRDF) ummatoota irraan gahu hundas tahuu baatu hanga tokko ni mul’isu. Haa tahu malee sunuu miidhaa suukanneessaa Wayyaaneen dhoksaadhaan goleelee biyyattii iddoo caasaan miidiyaa kamuu hin dhaqqabnetti (keessattuu goleelee Oromiyaa hunda keessatti) raaw’atu hedduu isaa kan hin dabalannee dha.
Walumaa gala warreen maalummaa Itoophiyaa isa dhugaa hin beekne yookaan osoo beekanii haalan, miidhaa mootummaa Itoophiyaatiin ummatoota irra gahu akka cabiinsa mirgoota murtaawootti dhiheessuu yaalan iyyuu, dhugaan jiru garuu, Itoophiyaa keessa hundeedhumaan bilisummaa Ummatootaatu guutuutti sarbamee jira. Waggoota 24 dabaraniif (akkuma sana duras godhamaa turetti) Ummatootni biyyattii dirqama murna aangoo irra jiru deggeruu fi filuu qawweedhaan irratti fe’ame baadhachuu malee mirga abbaa barbaadan deggeruu fi filachuu gonfachuun hafnaan yaaduunuu yakka guddaa itti tahee gidiraa hedduuf kan saaxilu akka tahe “Filannoo” Wayyaaneen dhiheenya kana gaggeesseetin 100% mohadhe jedhe caalaa ragaa biraa dhiheessuun hin feesisu.
Osoo imaammatni sirna dimokraasii jajjabeessuu kan U.S. nin hordofa jettu dhugaa tahee, yeroo ammaatti kan mootummaa U.S. irraa eegamu President Obaamaan akka Itoophiyaa daaw’atan saganteessuu osoo hin taane, murna Wayyaanee kan bilisummaa Ummatootaa guutuutti sarbee afaan qawweetiin ummatootatti akka fedhe roorrisaa turee fi jiru yoo xiqqaate ifatti balaaleffachuudhaan akka inni karaa badii kana irraa deebi’u gaafachuufaa tahuu male. Faallaa kanaa garuu U.S. dantaa yeroo kan mootummaa America qofa ilaaluudhaan gochaa Wayyaanee karaa badii inni hordofaa jiru irratti jajjabeessu raaw’achuu itti fufuun hedduu gaddisiisaa dha. Mootummaa akka poolisa addunyaatti of herreguu fi sirna dimokraatawaa hordofa ofiin jedhu irraa kan eegamus miti.
Akkuma beekamu jal-bultii “Filannoo” 5ffaa Wayyaanee dhiheenya adeemsifamee irratti aangawaan mootummaa Ameerikaa Wendy Sherman jedhamtu Finfinneetti argamuudhaan Itoophiyaa keessatti filmaatni adeemsifamu yeroo irraa gara yerootti wayyoomina argsiisaa deemuutti jira jettee ragaa bahuufiidhaan inni ammaa kunis dimokraatawaa akka tahu, iftummaa qabaatu, hunda hirmaachisuu fi nagaan kan gaggeeffamu akka tahu abdii qabna jechuudhaan filannoo doorsisa, hidhaa, dinniinaa fi hannaan geggeessuuf Wayyaaneen itti qophaa’aa ture eebbisteefii deebi’uun kan yaadatamuu dha. Kana irrattis dhaabbattoota mirga namoomaa hedduu fi jaarmayoota gara garaa irraa mormiin guddaan mudatee ture. Eebbi Wayyaaneen aangaawaa Ameerikaa kana irraa argates gochaa farrummaa filannoo irratti raawwatuuf karoorfate akka itti fufu onnachiisee haala addunyaa irratti mul’atee fi dhaga’amee hin beekneen dhibbaa-dhibbatti mo’atuu labsate. Daaw’annaan Prezidant Obbaamaa kan ammaa kunis kana eebbisuufiin alatti fayidaan biraa ummatoota Itophiyaa fi naannoo keenyaaf fidu hin jiru.
Daaw’annaan dhuma baatii Adoolessaatti saganteeffame kun, murna abbaa irree aangoo irra jiru caalaatti jajjabeessee, dhiittaan mirga namoomaa, preesii walaba ukkaamsuun, saamichaa fi roorroon ummatoota irra geessifamu biyyattii keessatti akka daran babal’atu kan taasisu dha. Hidhamtootaa Oromoo fi kanneen mirga falamatan biroo kuma kudhaniin lakkaawaman mana hidhaa keessatti akka tortoran irratti murtii gadi jabeessuu dha. Kana malees imaammatni Ameerikaan hordoftu kan dantaa ummatootaa fi mirga namoomaa herrega keessa galchu osoo hin taane dantaa Ameerikaa qofa kan dursu tahuu caalaatti hubachiisa.
ABOn daaw’annaan akkanaa abbootii irree kan jajjabeessu, bittootni hacuuccaa fi saaminsa ummatoota irratti gaggeessan akka itti fufaniif kan hamilchiisu waan taheef jabeessee morma. Hiree kanaanis mootummaan Ameerikaa karoora isaa kana akka irra deebi’ee ilaalu deddeebisee gaafata. Kanuma waliin dantaan Ameerikaas kan caalaatti tikfamuu fi iggitii qabaatu abbootii irree jajjabeessuudhaan osoo hin taane qabsoo haqaa ummatootni bilisummaa fi sirna dimokiraasii dhugoomsuuf gaggeessan deggeruu fi jajjabeessuudhaan akka tahe hubachiisa. Hundaan olitti ammoo daaw’annaan akkanaa abbootii irreef yeroof kan fayyadu tahus qabsoo ummatootaa kan boodatti deebisuu hin dandeenye tahuu hubachiisa. Seenaan qabsoo ummatootaa kan dhiheenyatti naannoo kanatti tahaa tures, ummatoota mirga isaaniif falmatuuf murteeffatan humni dhaabuu danda’u kan hin jirre tahuu mirkaneessan.
Injifatnoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Adoolessa 4, 2015
Statistics: The Sexiest Job of the Decade July 7, 2015Posted by OromianEconomist in 10 best Youtube videos, 25 killer Websites that make you cleverer, Economics, Uncategorized.
Tags: 10 best youtube videos, economics, Statistics
2 comments
Anyone who’s got a formal education in economics knows who Hal Varian is. He’s most popularly known for his book Intermediate Economics. He’s also the Chief Economist at Google. He is known to have famously stated more or less, that statisticians and data analysts would be the sexiest jobs of the next decade.
That has come true, to a great extent, and we’ll be seeing more.
Great places to learn more about data science and statistical learning:
1] Statistical Learning (Stanford)
2] The Analytics Edge (MIT)
In a paper called ‘Big Data: New Tricks for Econometrics‘, Varian goes on to say that:
In fact, my standard advice to graduate students these days is “go to the computer science department and take a class in machine learning.” There have been very fruitful collaborations between computer scientists and statisticians in the last decade or so, and I…
View original post 22 more words


c: text/html

text:
Jireenya Qotee bula Tura Tashitee
“Ani abba ijoollee 8 ti; shamarran sadii fi dhiira 5. Haadha manaa waliin nama 10. Yeroo sirna Dargii keesssa gara barumsa mootummaatiin diqqoo/xinnoo baradheera. Haati mana kiyyas barattee jirti.”
Waan armaan olii kan nuuf ibse Turaa Tashitee jedhama. Qoteebulaa dhalaata Godina Arsi Lixaa, Aanaa Kofalee, Ganda Gormichoo ti. Waa’ee fooyya’uu jiruu fi jireenya isaa fi qotee bultoota inni qindeessuu haamilee cimaadhaan dubbata. Waan inni gadi fageessee dubbate keessaa tokko qotee bulaan hagam akka oomisha isaatiif gabaa argate ilaallata. Akkas jedhe: “Qotee bultootni keenya ooomisha isaaniif gabaa akka itti argatan hubatanii jiru.”
Fooyyee jiruu fi jireenya isaa irratti akkana jedhe: “Lafa qonnaa bakka lamaa hektaara hanga 7 qaba. Yeroo ammaa dinnicha hanga konkolaataa 4 gurguradheera. Konkolaataa tokko irraa gara Qar. 22,000.00 – 23,000.00 argadhe. Garbuu fi qamadii gara kuntaala 40 – 50 argadheera. Garbu “traveler” akkasuma oomishee gara kuntaala 200 nan argadha. Kun kan dursaa irraa bayyee kan caaludha. Qotee bultootni biroo na duukaa jiranis mana citaa irraa gara qorqorrootti jjiiramaniiru; loowwan biyyaa irraa gara faranjiitti jijjiirratanii jiru.”
Haala gabaa duratti ture ilaalchisee akkas jedhe: “Duratti qotee bulaan keenya gabaa garii hin argatu. Miidhamaa tureera. Miidhama kanaaf garuma itti iyyannu dhabnee hurriin nu fuutee deemte. Garbuu kuntaala tokko gara Qar. 600.00, 700.00 800.00 tti gurgurra.”
Haala jireenya dura ture immoo akkasiin yaadata: “Armaan dura jireenyi kiyyas ta’e kan warra biroo misha hin turre. Qotee bultootni bifa ammayyaa’een hin qotnu. Bifa dhalootni duraanii qotaniin qonna ture. Duratti hektaara tokko irraa kuntaala 8 ykn kuntaala 10 yoo baayyate 20 argatna. Osoo Heineken fi ECCORD gara keenna hin dhufin wanti nu argannu jireenyaaf gahaa hin turre. Daldalaan madaala qabatee taa’ee qotee bulaa saama. Bu’aa gara walakkaa oomisha qotee bulaa kan argatu daldalticha. Qotee bulaan bu’aa dafqa isaa ganna tokkoo hin argatu”
Fooyya’insa dhufaatii Heineken boodaas akkas jedhe: “Heinneken haga dhufee asitti nuti akkaata garbuu ittiin guguran barre. Kana bira lufnee akkaataa kudraa fi mudraan ittiin gurguramu hubanne. Gabaa fooyyee barbaacha asiin gara Adaamaa deemnee akkaataa qamaadiin ittiin gurguramu ilaalla; Diilla deemnee akkaataa ittiin gurguramu iyyaafanna; Waraabe deemnee gaafanna; Habashaa biiraa dhaqnee gatii isaan ittiin bitan ni qoranna.”
Itti dabalees, “Fooyyeen guddaan Heinekenii fi ECCORDiin argame tasgabbii gabaa ti. Qotee bulaan miidhamuu duraanii jalaa bayyee har’a bilisaan saatii barbaade hanga fedhe gugurata. Kuntaala 1 haa ta’u kuntaala 50 ykn kuntaala 100 gurgurata. Waan ofii abbaatu gurguraata. Akkamitti akka gurguratu; eessatti akka gurguaratu (waldaa moo daldalaa gabaa taa’ee saamutti) isa jedhu qoteebulaan baree jira.”
Fooyya’insi armaan olitti eerame argamuuf deggersi gumaacha leenjii fi barnootni adda addaa dhaabbilee lameenii ta’uu ifa taasisaniiru Ob. Turaan. Cuunfaan isaa wantoota armaan gadii ti.
Leenjii fi oggummaa: Leenjii illachisee, “ECCORD fi HEINEKEN waliin hojii kan jalqabne bara 2006 ture. Ergasii as garbuu traveler fi grace jedhamu gara biyya keenyaa seensisan. Isaan dura garbuun ture sanyii bara dheeraa isa moofaa ture. Sanyii haaraa kanaan wal-qabatee HEINKEN fi ECCORD barumsa adda addaa nuu kennan. Sararaan qotuu; kemikaala itti biifuu; hektaara tokkoof qorichi hagam akka gahu beekuu; miidhaa kemikaalli fidu akka hin uumamnetti of eeggannoo (nageenya ‘Safety’) gochuu; fi itti fayyadama qorichoota adda addaa irratti barumsa nuu kennan. Hubannoo kana irraa argadheen ani illee akkataa galii fi baasii itti qabadhu; akkamitti akka jireenyi maatii fooyya’u; akkamitti akka akkawuntii banatan hunda maatii kiyyatti nin himaa.”
Gama birootiin barumsa argate irratti hundaa’ee tajaajila qotee bultootaaf kennaa jira: Sanyii filatamaa ni dhiheessa; kemikaala ni dhiheessa; kan rakkateef maallaqa ni liqqeessa; xaa’oo bitachuu fi itti fayaydama isaa irratti nin gorsa jedhe. Kana malees gara araddaa isaanii dhaqee tooftaa sararaan facaasan itti agarsiisa; kemikaala itti biifan agarsiisa. Kemikaalli hagam akka midhaa fidu itti hima. Si’a facaasiitiin durattis ta’e sana booda leenjii kennaaf. Guyyaa waltajjii (Field Day) kan jedhaniin araddaa irratti barumsi ni kennama. Qotee bultootni na duukaa jiran yeroo ammaa sanyiin facaafamu qorra jalaa ykn waagii jalaa akka damdamatu; yeroo kam rooba ykn caama akka damdamatu; akkaataa itti fayyadama xaa’oo (aturiyaa, yuriyaa fi daappii) hubanne, jedhe.
Tooftaa Heineken liqaa ittiin kenne: Ob. Turaan tooftaa liqaa kenname irratti akkas jedhe: “HEINEKEN yeroo garbuu biiraa traveler fi grace fide dursa liqiin qotee bulaa kenne. Yeroo midhaan gahu liqaa sana deebisa qotee bulaan. Itti aansee %50 liqii kennee % 50 of biratti hambisee yeroo midhaan gahuuf. Sadeessoo irratti of danda’aa jedhee qotee bultootaan. Ani illee HEINEKEN bira dhaqeen bakka sanyiin filatamaan jiru irraa fideetiniin qotee bultoota na duuba jiran 200f kenne.”
Deggersa dargaggootaaf godhame: Gama deggersa dargaggootaaf kenname irratti yoo dubbatu ACCORD waliin hojjechuun dargaggootni gandaa lafa goobee irraa hektaara 100 kan ta’u akka argatan taasifame jedhe. Isaan dura qotee bultoota maallaqa hin qabne haga aanaa (Kofalee) fi godinaa (Shashamannee) deemee gargaaraa ture. Akkuma kanaan baasii geejjibaa fi nyaataa (shiroo) kenne. Qotee bultootni 100 kun qotatanii bara dhufuuf illee garbuu traveler akka itti fufan ta’uu dubbateera.
Deggersa qaama midhamtootaaf godhame: Ob. Turaan haala qaama midhamtootaa irratti akkas jedhe: “Nama deemee bakkaa bakka gahuu hin dandeenyetu jira. Kaan gaarii dhaan deemu. Kan biroo bakka taa’etti mana kaa’anii nyaata soorata. Ka ija ofiitiin hin arginetu jira. Kan gurraan hin dhageenyetu jira. Kan akkasumaan callisee ilaallanii dhiyaana qofa kennaniiftu jira. Qaama miidhamaa ganda kana EUCRD irraa barumsa argadheen gadi bu’ee qotee bulaa namoota 32 gurmeesse. Kanas qaama olaanaa godina fi aanaatti beeksiseen jira. Ayyama ofii argataniiru. Mootummaanis waan isaan barbaachisu gaafachuu irratti jiru. Heinekenis gargaarsa godhaa jira.”
Deggersa dubartootaaf godhame: Akka Ob. Turaan jedhetti waldaan aananii dubartoota miseensota 25 qabu gurmeeffameera. Waldaan aananii kun gabaa soqataa jira. Mootummaa dhaanis gabaa nuu soqii jedha. Akkasumas gurmuu kanaan waldaalee bira dhaqanii deggersa soqaa jiraachuu isaanii ifa godheera.
Dhiibbaa Dhuunfaa: Akkuma ibsameetti, Turaan kan guddate maatii qonnaan bultootaa keessattii , rakkoo hedduu dabarsuudhani. Qonna irraa bu’aan argamuu xiqqaachuu, sanyii filatamaan jiraachuu dhiisun, oomishaaf gabaan fi beekumsi ga’an hin jiru. Kun immoo waggaa dha waggaatti rakkoodha. Obbo Turaan nannawwaa sanatti qonnaan bulaa yeroo jalqabaaf dhaabbata EUCORD waliin hojjachuu jalqabee yemmuu ta’u, yeroo sana kaasee, qonnaan bulaa modeelii ta’udhaan, jireenya qonnaan bultoota nannoo isaa jiraani foyyeessuu keessatti ga’ee guddaa taphate. Beekumsaa gabaa foyya’ee argachuu fi leenjii fudhachuun, sanyii filatamaa, investimentii xa’ootiin,fi mala qonnaa amayyaa ta’e fayyadamuun, inni fi namoonni biro jireenya isaani jijjiruu fi ilaalcha ijoollee isaani jijjiruu danda’aniiru. Amma inni boruuf abdii qaba. Hojii qonnaa gama adda adaattin babal’isuu fi investimentii hojjachuuf rakkoon fayinaansii jira..
Dhaamsa: Ergaan qabu qaamni mootummaa qaama miidhamtootas ta’e qotee bultoota deemee jajjabeessuu qaba. Baadiyyaa kana keessa gadi bu’anii kana arguu barbaachisa. Gama kanaan hanqinni jira. Qaama miidhamtootni dhaabbilee adda addaa irraa gargaarsa barbaadu. Ergaan guddaan mootummaa fi Heinkeniif qabu mootumaan gadi bu’ee waan kana akka ilaalu kan jedhu dha. Qaama midhamtota gurmeessanii akkaataa isaan hojjechuu danda’anitti dalagaa ykn kan biroo akka argatan gochuu; bal’ina hojii irratti akka hiramaatanii fi furmaatni argamuttin isaaniif hawwa. Deggarsa dargaggootaaf gochuu irratti Heinkeniin ykn ACCORD leenjii adda addaa kennuufii fi mootummataan hordoffii gochuu barbaachisa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: [SQ, Waxabajji 5,2018] (Shaambuu) Guyyaa (7) toorbaan tokkoof magaalaa Shaambuu irraa ibsaa balleessuun uummata Shaambuu dararaa kan turte wayyaaneen; Kaleessa galgala waxabajji 4,2018 (27/9/2010) sa’a 7:00WB (1:00) irraa egalee mormiin qeerroo fi uummata magaalichaan bifa qindaa’een gaggeeffamuun gabaafame. Hiriirri mormii kun qaama poolisii fi waajjiraalee kanneen akka waajjira Ibsaafi bulchiinsa magaalaarratti tarkaanfii eegalameen sa’a 1:50WBtti ibsaan gadhiifameera. Qeerroon magaala Shaambuus tarkaanfii sirreessaa fudhatetti milk’aauu irraa dhiichisaa, OPDOn ammoo uummata kan darartu itti yaaddeeti ta’uu Ummanni Oromoo jabeessee akka hubatu ibsaa dhaamsuun torbaan tokkoo oliif dararaan Ummata Magaa Shaambuu irra gahe raga guddaa ta’uu ibsuun afaan mi’aahaa garee Lammaa Magarsaa fi Dr Abiyyiif Ummanni keenya moofkamuu akka hin qabnee fi qabsoo isaa jabeessee akka itti fufu Qeerroon naannichaa dhaamuu maddi Qeerroo Bilisummaa Oromoo Shaambuu irraa gabaaseera.


text:
Muddee 21/2015 Mooraa Yuunibarsiitii Jimmaatti Warraaqsii biyyoolessaa Oromiyaa daran jabaachuun kaleessa galgala qabsiifame Guyyaa Har’aas Gootottni Barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa Waraana Wayyaaneetiin hiraarfamaa jiru, Mooraan Yuunibarsiitii jimmaas Waranumaan Dhunfatame jira.
Barattootni Oromoo kaleessa galgala jechuun Muddee 20,2015 Yuunibarsiitii Jimmaa mooraa guddicha (main campus) keessaa waraana mootummaan guuraman namoota 55 ukkanfamuun Magaalaa Jimmaa wajjiraa Poolisiitti Guuramuun hidhaman. Barattootni Hedduun Reebamanii midhaa guddaan irra ga’ee Hospitaala Ispeeshaalaayizdii Yuunibarsiitii Jimmaa (JUSH) galfamanii jiru, akka namni itti siqee hin gaafannee waraanaan eegamaa jiru.
Warraaqsii Biyyaalessaa Oromiyaa FDG Itti Fufe!!
Muddee 21/2015 Mooraa Yuunibarsiitii Jimmaatti Warraaqsii biyyoolessaa Oromiyaa daran jabaachuun kaleessa galgala qabsiifame Guyyaa Har’aas Gootottni Barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa Waraana Wayyaaneetiin hiraarfamaa jiru, Mooraan Yuunibarsiitii jimmaas Waranumaan Dhunfatame jira.


text:
Jaarsummaa garee 3’n ijaarame!
Abiyyi Ahimeed yeroo kufaatin isaa sa’aa 11ffaa irra gahee jiru kanatti, kufaatii kana irraa of hambisuuf dhidhitachaa jira.Tooftaan dhidhiitannoo isaa keessaa tokko jaarsummaa Oromoo ittin nyaatu garee gareen ijaaree carraa isaa dur gube sanatti ofumaa dhama’uudha.
1. Gareen kun hoggansa KFO ala jiru jala deemuun filannoo hirmaatan malee jedha. Gareen kun kan nama gaddisiisu kanaan dura ‘jaarsummaa jedhee osoo dalaguu shira Abiyyii fi OPDOn Oromoo nyaachise sana irraa barrachuu illee warra dadhabee dha. Sababaan ‘jaarsummaa kanaas dhiibbaa Ameerikaa fi EU’n godhaa jiran jalaa ooluu yoo ta’u, murtii Senetii USA dheengada dabarse ragaa dha.
2. Garee Mana hidhaatti naanna’uu dha. Gareen kun ala/ Ameerikaa namoota dhufan akka hammatu dhaga’een jira. Warri Amantiin daldalus keessa jiru. Silaa keessattuu amantii Orthodox Taadasaa fi Bizuneesh Kabadee nyaachisuun qabee nubiraa hafuu dideera.
Amma immoo kan hordoftooti amantii kaanis itti dabalamaniiru. Gareen kun kan xiyeeffatee humni Oromoo murteessaa fi bal’aan mana hidhaa jiru kun warra ala jiraniin filannoo akka gaggeesatan dhiibuu dha. Mana hidhaa keesssa taa’eetu ajjabumaaf Abiyyiif jecha filannoo kakaasa jechuu dha. Gudii dha!
3. Garee 3ffaan kun “ani garee bilisaati” jedha. Abiyyi bira jaarsummaa deemnee sagalee Jawaar fi Baqalaan yeroo isa fonqolchuuf mari’atan bohaa nu dhageesise jennaan afaan qabannee baane jedhee odeessisa. Jarri kun Abbaa Gadaa, Abbaa Qabeenyaa,Abbaa amantii… Maqaa jedhu taargaa ofitti dhahatee masaraa minilk deemeen laaqanna nyaadhe jedhee warra torbee tokko odeessuu dha. Biyyee haanyaattu!
Seenaa Oromoo keessatti jarsummaan sirna nafxanyaa kufaatii irraa hambisuuf godhamu uumata Oromoo baayyee duubatti deebisuun aarsaa baay’ee nu kafalchiiseera.
Kan nama dhibu immoo jaarsummaan amma jedhamu kun hunda kan hammate miti. Asumatti warra KFO dubbisanii, warra A
Waan oromoon ta’e bineesiisi hintaane, yoo onne qabaane kana keessa yaroo dhiiyooti nibaana!!!!!!!!


text:
Pirezdaantiin Yunaaytid Isteets Barack Obama kalessa galgala hasaha ogga oggan “State of the union address” jedhamu kan congreesii biyyattiiti dhihaatu yeeroo tasisanitti congreesiin biyyatti ogaa tokkof odoo ta’in ogootii shanaan dhufaniif san caala irratti akka fulleffatu gaafate.
Piresidaantiin ummataaf waadaa abdii gaarii kennudhan beekamu kun kalessas onnee guutuu fi kutannodhan, ture kan hasaha isaa geggesse. Waayee shororkkesitoota yeeroo dubbatu “Amerikaa tuqxanii jennaan,faanuma teessan jirra.” jedhee, Shororkeessitoonni biyya kana keessatti ka’anis ta’e kan biyya biraa akka haleellaa lubbuu namoota dhabsiisuu gechisuu dandda’an beekna, garuu kun birmadummaa biyya keenyaa gafii keessa hin galchu, kongireesiin dhugumaanuu akka waraana kana moohannuu fedhee waraana keennaa fi addunyaatti ergaa erguu feenaan akka ISIS lolu haa nu hajajuu gafate.
Pirezdaant Obaamaan siyaasa sanyii fi amantii irratti xiyyeefatu erga balaaleeffatee booda; ilaalchii gama siyaasa biyyatti keessa adaan fagaachaa dhufuun na gaddisiisa jedhee yaada hammata Ripuublikaanonni kennanis qeequdhan dinagdeen USA gadii bu’a jira jechuuis ololaa akka ta'e dubateera.
Obaamaan uggurri daldalaa Kuubaa irra jiru akka ka’uu fi dhimmi daldalaa “Trans pacific Partnership (TPP)”USA biyyoota garba Paasifik gama jiran waliin daldaluuf baafte akka Kongireesisin raggaafamu gafateera.
Bulchiituun godina Karolaayinaa Kibbaa (South Carolina) Nikki Haley hasaaha Obaamatiif deebii gama Ripubilikaaniin deebii kenniteeratti;
“Akka adunyaatti waliigaltee biyya Israa’eel keessatti fudhatama argatee biyyaa Iraan kessatti balaaleffatamurra gahuu barbaanna malee kan Israa’eel balaaleffattee Iraan fudhattu miti.” jettetti.
Paartii Rippaabilikaan irraa, Maatti Gaammon gama isaatin Obaaman kongireesii irraa deebiin argadha jedhee odoo hin ta’in namoota fuul duratti seenaa isaa barreessanitti mullachuudhaaf qofa gaafille isaa dhiheefata jedheen yaada jedha.
Hariiroo Yunaaytid isteets biyyotta biraa wajjin qabduu laalchisee, Obaaman ibsaa balla kan kenne yeroo ta’u, Biyyonni Afrikaa akka umaata isaanii nyachisaani fi Iboolaa lixa Afrikaa irra baleesuu dabalatee gargaarssi Yunaaytiid Isteets gootu nageenyaa ofii egsisuu wajjin hidhata qaba jedhaniiru.


text:
Uncategorized
Muummichi ministira Isra’eel walii galtee paartiilee Falisxiin lamaanii balaalefate.
Muummichi ministira Isra’eel Benjamiin Nataanyahuu walii galtee paartiileen Falisxiin lamaan Fatah fi Hamas, waliin hojjatuuf torbee kana keessa mallatteessan walii galtee kun kan nageenya naannichaa booressu jechuun qeqe.
Nataanyahuu fula fesbuuka isaa irratti
” Isra’eel walii galtee Falisxiin dhaaba Hamas kan kaayyoon isaa Isra’eel barbaadeessu tahe waliin gotu kamuu ni mormiiti” jechuun maxxanse.
“Walii galteen Hamaas fi Fatah kun kan nageenya naannicha booressu malee kan nagaa naannichaatti uumu miti” jedhe.
Ministiri Barnoota Isra’eel Naftaali Bennetis walii galtee kana balaleefatuun ” Falisxiinonni guyyaa hardhaa mootummaa Shoroorkeessaa hundeessuuf murteessan” jedhe.
Bennet ibsa websaayti Times of Isra’el news jedhamu irratti kennen
” Hardha irraa jalqabee Isra’eel walii galtee bifa kamiitu Bulchiinsa Abbaas wajjin kan gootu yoo tahe, akka diina isii Hamas waliin gooteti jechuun dhaadate.
Paartileen Falisxiin lamaan Fatah fi Hamas waggaa 10 booda guyyaa kaleessa waliin hojjatuuf walii galtee mallatteessan. walii galteen isaanii kun immoo Isra’eeli irratti dhiibbaa guddaa kan ummu tahuus gabaafameera.


text:
AI jechuun maal jechuudha ?
AI namoota addaa addaatiin akkataa addaa addaatti hikameera , John McCarty namni jedhamu termii AI jedhamu kana yaada isaa bara 1956 kaasee waan taheef hiika inni itti kenne fudhadhe jechuudha. (AI jechuun saayiinsiifii injineeringii maashinoota intelejeent taahan itti hojeechuti jedheera).
Jecha biraatiin (Tiyooriifi gudina Sistema kompiteroota hojii dhalli namaa hojetu bakka buusuti jechuudha kunis warren akka Visual perceptipon , Speech recognition , decision making and translations between languages.)
Gudina AI yeroo yerootii
- Bara 1995 – Alan Turing ( Tiyoorii mashini dhima hojetameef irratti akkani yaadu gochuun ni dandaahama.)
- Bara 1951 – Yuniversiti Manchisteeriti pirograameeriin Kiristoofer Istraachii jedhamu pirograami geemi cheezie dhala nama wajjin tapachuu dandahuu hojete.
- Bara 1960 – Robootiin konkolaataa waliti hidhuu (assemble) gochuu dandahuu dhabata jeneraal motors jedhamuun bu’urefame.
- Bara 1961 – ChatBot yeroo jalqabaaf adunyaaf beksifamee innis ELIZA jedhamuun beekama hara immoo warren akka SiRi , Google AS , Amazon Alexa jiru.
- Bara 1971 – Dhaabatni IBM Deep blue AI pirogrami AI geemi taphatu kan taphaata cheezi adunyaa beekamaa Garry kaspor mo’ate hojetan.
- Bara 2011 – Dhabtani IBM Watson AI abukaatto seeraa lama dhima sera irrati mugute mo’ate tolchan.
AI maal of kessatti qabata ?
- Machine learning
- NLP
- Expert System
- Computer Vision
- Deep Learning
AI maalif baayyee murtessaa tahaa dhufe ?
- Big Data : Yeroo amma kana data process goonu heddu qabna jechuunis pilaatfoormii addaa addaa irratti kan akka (social media , IOT device , AI datawan kana qindessuuf nu gargaara , fakkenyaaf feesbuukii kessan irratti hiriyoota isiniti dhihoo jiran suggest isin gochu, meeshaleefi odeffanno soqaa turtan barbaaduun pilatformiima feesbuukii irratti isiniti agarsisuu.
- Broad Investment : Yuniversitotni , TechGiants fi dhabatootni biro AI irratti fayidaa isaa arganii baayyee invest waan gochaa jirianiif.
AI dhaan dhabatoota hojii gurguddaa hojechaa jiran kessaa …
- Google : Dhabatni google NLP fayadamuun fayadamtootni marsariti google afaan mataa isaanitti akka dhimma bahaan dandesiseera ,kana immo yeroo marsaritii google saaqtan afaan oromoo kan jedhamuu filattanii irra kaahun afaan oromotiin fayyadamuu dandessu.
- JP.Morgan : Sisteema faayinaansii kessatti bu’ureffameedha , termii machine learning fi image recognition softweeri fayyadamuun sanadii faayinaansi legal tahee adda baasa , kana hojiin kun dhala namaatti dokumeentii 12,000 qulqullesuun sa’aati 36,000 itti fudhata ture , sisteema AI Kanaan garuu sekondoota muraasa kessattii gochuun dandaahameera.
- IBM Watson : Dhabata hojii fayya irratti yeroo jalqabaaf AI hirmaachiseedha kanas bara 2016 Data sakatayinsa Onkology kan yaalamtoota miliyoona 20 , dhibee kansari lukeemiyaa jedhamu sakkatahuun jechuudha.
- Google Eye AI : AI ija yaalu dandahuu tolchanii kunis kan doktorri qaaman dhukuba sukaaratiin kan umamu diabetic retinopathy jedhamu kan jaamuma umuu dandahu adda baasa jechuudha.
- Tiwiteer: Dhaabtni tiwiteer AI hate speech,terrosism acts adda baasu hojete.
- Tesla : Konkoolaataa gargaarsa namaa malee deemu dnadahuu hojete


text:
ABO fi DhDUO/PDO
Berhanu Hundee tin, Mudde 19, 2018
Akka yeroo ammaa dhagahamaa fi hubatamaa jirutti, ABO fi DhDUOn/PDOn atakaaroo cimaa keessa seenanii tokko kan biraa balleessuuf waan yaalaa jiran fakkaata. Haal amma uumame keessatti, Eenyutu balleessa qaba? Eenyutu dhugaa qaba? Isa kamtu balaaleffatamuus qaba? Gaafiile jedhaniif deebii madaalawaa kennuun nama rakkisa.
Haa ta’u malee, biyyattii Itoophiyaa jedhamtu tana keessatti aadaan siyaasaa barame tokko: humni tokko kan biraa caalee argamuu dhiisee, kan isaan mormu ykn morku tokko balleessuu ykn dhabamsiisuu dha. Adeemsi akkanaa kun garuu biyyattii tana gaaga’ama keessa galchaa ture fi ammas jira malee bu’aa inni argamsiise hin jiru.
Ani akka nama alaalaa taa’ee dubbii hubatuu tokkotti fi miseensa jaarmayaa siyaasaa kamiituu hin ta’in tokkootti, dhimma kanarratti yaada dhuunfaa dhiyeessuun barbaada. Ani jaarmayaa ykn garee tokko deeggaree kan biraa balaaleffachuuf osoo hin taane, haala uummatni keenya keessa jiru fi kaayyoo Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) irratti hundaa’uudhaan yaada fi ilaalcha kiyya ibsuufi.
Duraan dursee jaarmayootni kun lamaan maaliif walshakku? Maaliif amantaa walirraa hin qabaanne? Gaafiile jedhaniif deebii kennuuf seenaa jaarmayoota lamaanii laaluun barbaachisaa dha. Akkuma beekamu fi seenaan ragaa ta’u, Addi Bilisummaa Oromoo (ABOn) kaayyoo qulqulluu ta’e qabatee, ijoollee Oromootiin ijaarame. Kanaafuu dadhabbina fi laafina qabaatulle uummata Oromoo biratti jaalatama. Dogongorrii guddaan hojjetamaa jiru garuu sababa kamiinuu haa ta’uu, jaarmayaa hedduu jaalatamaa ta’e fi Oromiyaa guutuu keessatti deegarsa cimaa qabu kana gandatti ykn kutaa tokkotti yookaanis immoo akka garee tokkootti gadi xiqqeessanii laaluu dha. Har’a waayeen ABO yoo ka’u kan qubni itti qabamu ABO Obboo Daawudiin hogganamu kan Shanee Gumiitiin beekamuu dha; kan yeroo baay’ee namootni “Shanee” jedhanii yaamanii dha. Jaalatamus jibbamus har’a Oromiyaa keessatti ABOn deeggarsa guddaa fi xinnaatullee humna qabu isuma kana dha.
DhDUOn har’a maqaa jijjiirratee PDO (ODP) jedhamu, ijaarsuma isaarraa kaasee, waan inni hojjetaa ture yoo laalame, jaarmayaan kun akka dhaabaatti xurii isaa dhiqatee hin qulqulloofne. Namootni jaarmayaa kana keessa jiran, warri uummataaaf quuqaman waan gaarii uummata Oromootiif hojjetanillee, dhaabni kun akka dhaabaatti miidhaa inni uummata Oromoorraan gahetu caala yoo jedhame kun dhara hin ta’u. Kun seenaa fi dhugaa lafarra jiru malee olola oofuu miti. Karaa biraatiin immoo, dhaabni kun fedhii diinaa guutuuf kan ijaarame qofaa osoo hin taane, bilisa ykn walaba ta’ee, fedhii uummata bal’aa Oromoo eeguuf hojjetee hin beeku; har’as hojjechaa waan jiru hin fakkaatu. Mootummaa Naannoo Oromiyaa jarmayaa kanaan bulu jalatti har’allee uummatni Oromoo nagaa argachuu hin dandeenye. Akkuma kaleessaa har’as du’aa fi buqqa’aa jira. Waan ta’eef, Oromoon dhaaba kanarraa abdii fi amantaa dhabee jira.
Egaa, gara dhimma mata dureetti deebi’uuf, ABOn jaaramayaa kanarraa shakkii kan qabaatu seenaa fi hojii dhaaba kanaa waan beekuu fi waan bara 1992 ta’es waan yaadatuuf jecha hidhannoollee hiikkachuu dida. DhDUOn/PDOn immoo gama isaatiin sababaalee gurguddoo lamaaf ABOrratti duuluu yaala jedheen yaada:
- Tokkoffaa, aadaa humnaan irra aanuu fi kan biraa dhabamsiisuu ADWUI keessatti barate fi keessatti guddate sana har’allee itti fayyadamuu waan barbaaduuf; gara humnaatiinis mootummaa waan ta’eef humna caalaan qaba jedhee waan amanuuf, karaa kanaan ABO lolaan injifachuuf waan carraaqu fakkaata;
- Lammaffaa, jaalatamus jibbamus, fudhatamus dhiifamus, amanamus amanamuu baatus, DhDUOn/PDOn filmaata dhufuuf jiru keessatti, ABOn deeggarasa uummata bal’aa Oromoo akka qabu fi injifachuu akka danda’u waan beekuuf, karaa fi tooftaa danda’amu hundaan ABO laaffisuuf yaalii godha. Kanaafuu, ABO yookaan akka garee tokkootti yookaanis immoo akka waan inni diina wajjin hojjetuutti dhiyeessuu barbaada jechuu dha.
Wanti beekamuu fi hubatamuu qabu garuu, jaarmayootni Oromoo kamiiyyuu walballeessuuf (waldhabamsiisuuf) yoo walirratti duulan, kan qaawwa fi carraa uumamu kanatti fayyadamu diina waan ta’eef; diinni haala kana keessatti humna yoo horate immoo isaan hundaa balleessuu akka danda’u; akkasumas uummatni Oromoo jidduutti akka miidhamuu dha. Kanaafuu, yeroo waltumsuun barbaachisaa ta’etti ilmaan Oromoo diina walitti ta’uun uummata Oromootiif bu’aa hin fidu.
Dhumarratti waan Jawaar Mahaammad dhiyoo kana dubbate tokkoon, barreeffama kana xumura.
“BARA 1974 HOGGANSA DHABNE;
BARA 1991 JAARMAYAA DHABNE;
BARA 2018 YOO JIJJIIRAMNI KUN HIN MILKOOFNE SABAA FI UUMMATA DHABNA”
Ammas yeroo sadaffaadhaaf carraan nu dabruuf deemaa laata??? Dubbii beekaatu hubata; balaa namtti deemaa jirus hubataatu alaalatti arga.


text:
Hojiilee Caffee
Aangoofi hojiilee Heera Mootummaa Keewwata 49 irratti tarreeffamaan kennameef hojiirra oolchuudhaaf Caffichi hojiilee kanneen armaan gadii ni raawwata:
A. Seera ni tuma;
B. Karooraafi raawwii hojii Waajjira Pireezidaantii, Mana Maree Bulchiinsaa, Qaamota Raawwachiisaa biroofi Qaama Abbaa Seerummaa Mootummaa Naannichaa ni hordofa; ni to’ata; ni qorata; hoggantoota gaaffiif ni waama; qajeelfama ni kenna; yammuu barbaachisaa ta’ee argamus tarkaanfii barbaachisaa ni fudhata.
C. Akkaataa Heera Mootummaa Naannichaarratti tumameen hoggantoota qaamolee Mootummaa adda addaa ni muuda, ykn muudamasaanii ni raggaasa.
D. Hojiisaa haalaan raawwachuu kan isa dandeessisan Koreewwan Dhaabbiifi Yeroo ni hundeessa; gabaasasaanis ni dhaggeeffata.
E. Manneen Maree Aanaaleefi Gandootaa bu’uura Heerichaa Keewwata 76 fi 90 tiin, akkasumas Manneen Maree Magaalaa bu’uura Labsii 65/1995 Keewwata 12tiin hundeeffamaniif dandeettii raawwachiisummaa isaanii ni cimsa; deeggarsa barbaachisaa ta’e ni kenna; raawwii hojiisaanii ni hordofa; haala aangoo isaaniitiin walitti hin buuneen bu’aa hordoffii irratti hundaa’ee yaada furmaataa ni dhiyeessa.
F. Akka waliigalaatti fedhiifi faayidaa uummata bakka isa buufate kabachiisuuf dirqama isarraa eeggamu ni baha.


text:
[SQ, Waxabajji 4,2018] Lola guyyaa har’aa godina Gujii Lixaa bakka Hedeerraa jadhamutti gaggeeffameen agaaziin nama 5 galaafattee jiraachuu Qeerroon Bilisummaa Oromoo gabaase. Akka gabaasaan keenya jedhetti manneen barnootaa 3 waraana agaaziin gubatanii jiru. Lollis ammayyuu hammaatee itti fufee jiraachuu gabaafame.
Mootunmaa aannoo Oromiyaati kan ofiin jedhu gareen Ob. Lammaa Magarsaa fa’aa aantummaa Ummata Oromoo yoo dhugumaan qabaatan Uummata nagaa irratti ajjeechaa gaggeeffamaa jiruuf ittisa gochuun qabuuyyu. Garuu waltajjii qabatanii dhaadachuu fi haasaa mimmi’aahaa haasa’uun ummata bakka bu’uu akka hin taane ummatni keenya hubatee lola itti baname tokkummaan ka’ee ofirraa qolachuu akka qabu Ummanni Oromoo godina Gujii Lixaa jabeessanii dhaamaa jiru. Lola adeemaa jiru ilaalchisee odeessa dabalataa hordofnee Ummata keenya ni geenya jechuun maddi Qeerroo Bilisummaa Oromoo gabaaseera.


text:
Mootummaan Sa’udii iiraniin Ingiliizitti himate.
Ilmi Malika Sa’udii Muhammad Bin Salmaan ministeera hajaa alaa Biritaaniyaa Booris Joonson waliin bilbilaan kan haasawan yoo tahu, haasawa isaanii kana irratti Muhammad Bin Salmaan, Iiraan hidhattoota Husiif deggarsa godhuun weerara nu irratti geggeessaa jirti ” jedhe.
Sabtii darbe hidhattoonni Huusii daangaa Yaman irraa misaayila Balistiik kan fageenya dheeraa furguggeefamu gara magaalaa guddoo Sa’udii Riyaaditti furguggeessa. Mootummaan Sa’udii immoo Misaayila kana isa tokko samii irratti fashaleessuu fi akkasumas tokko naannawa buufata xayyaaraa kan bu’ee fi midhaan dhaqqabe kan hin turin tahuu beeksiise.
Mootummaan Iiraan immoo nuti hidhattoota Huusiif deggarsa hin gone jechuun mormaa jiru. Ministeerri dhiimma alaa Iiraan Muhammad Jaavaad Zaariif ibsa guyya kaleessa midiyaaleef kenneen, “weerarri Sa’udiin geggeessaa jirtu naannichi akka hin tasgabboofne dhorkee jiraa” jedhe.
Midiyaan hidhattoota Husii tokko Misaayila Buurkaan jedhamu Buufata Xiyyaara Idil Addunyaa Riyaaditti argamu Haleeluuf kan furguggeefame tahuu gabaase. Mootummaan Sa’udii immoo Misaayilii Hidhattoota Huusii irraa darbame kun, buufaticha osoo hin gahin kan ofirraa deebise tahuu fi Misaayili kun kan Iiraanii tahuu amanee jira.


text:
Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, Melles Zeenaawii dhiheenya kana ibsa gaazzexeessota biyya keessaaf kennaniin, kan heera Mootummaa fudhatee fi qabsoo isaa karaa nagaa geggeessuuf qophaa’ee, garee mormituu kam wajjiiniyyuu araara dubbachuuf mootummaan isaanii qophii tahuu hubachiisanii jiran.
“Garees tahe nama polotikaa dal’ane, ka guddaa dal’anes tahe ka xiqqaa dal’ane, ka dal’anee qawwee fudhatee ka’ees tahe ka qawwee hin fudhatiin waliin dubbachuuf mootummaan qophii dha, ” jechuun ka gaazzexeessotaaf ibsan, Obbo Melles, dhaabota hidhatootaa bulchiinsa naannoo Somaalee keessaa lama waliin araara mallatteessine, jechuun ka mootummaan isaanii beeksise irraa ka'uun kana dubbatan. Marii araaraa kanatti hirmaachuuf, haal-duree gama mormitootaa tii guutuu qabu ennaa dubbatan immoo, "sararri diimaan irra cehamuu hin danda'amne tokkoffaa, heera mootummaa fi sirna heera sanaan hundeessame fudhachuu fi kabajuu, lammaffaa, kana keessatti kaayyoo isaanitti fakkaate karaa nagaa fi seera-qabeessa taheen geggeeffachuu dha" jedhan.
Yaadni marii araaraa kun, dhaabota mormitootaa akka Adda Bilisummaa Oromoo fi Ginbot 7 faa ka dabalu yoo tahe gaafatamanii, dhimmi guddaan qajeelfamoota sana tahuu isaa fi haga qajeelfamoota sana kabajanitti mootummaan isaanii eenyu waliinuu ka dubbatu tahuu eeran.
Yaada Obbo Melles kana mormitoonni akkamitti akka ilaalan adda-baafachuuf, hoogganoota dhaabota mormitootaa gaafanne keessaa, Ginbot 7 irraa Dr. Birhaanuu Naggaa ennaa deebisan, "Melles fi gurmuun isaa ka dubbatan akka dubbii ija qabuutti fudhatanii, dhugaa dha jedhanii amananii, dantaa biyyattii waarinsa qabuuf yaadanii, hegeree biyyattii ilaalchisuun humnoota mormitootaa waliin dubbachuun furmaata fidu, amantaan jedhu, waggoota kudha-sagalee booda kan akka fixeensaa urkee dhume . . . . waan jarreen kun dubbatan akka dubbii dhugaatti fudhatanii waa hojjechuun waan danda'amu natti hin fakkaatu, garuu, nuti akka Ginbot 7tti, rakkoo polotikaa Itiyoophiyaa karaa nagaa furuu yaaluu itti amanna, ni deggerras," jedhan.
Dhaasbota mormitootaa biyya keessatti karaa nagaa sirnaan socho'an irraa immoo, hoogganoota Medrek keessaa tokko ka tahan, Obbo Mararaa Guddinaa, "dubbii sana keessaa wanti haaraan abdii namaaf kennu hin jiru. Waggoota digdamman dabran kanuma jechaa turan . . . Mootummaan kun wanti inni dubbatuu fi wanti inni hojjetu, Waaqaa fi lafa wal irraa fagaata. . . . Ijaa kanaa waan haaraan keessa jira, jechuudhaaf, gaafa isaan hojii irra oolchan, gaafa isaan ba'eessa hojjetan yoo argine malee kana dubbatanii fi sana jedhaniif waan abdii namaa kennu hin jiru," jedhan.
Yeroo Obbo Melles gaazzexeessotaaf ibsa kennan sana ka gaaffiin gaazzexeessotaa itti qiyyaafate tokko waa'ee Adda Bilisummaa Oromoo ture. Miseensa Gumii-sabaa Adda Bilisummaa Oromoo waajira Asmaraa dhaa qabuu fi dubbi-himaa dhaabichaa, Dr. Bayaan Asobaa gaafannee ennaa deebisan, "Dubbiin Melles Zeenaawii torban dabre sun waan duraan dubbatamaa ture irraa waan addaa ti jennee hin fudhannu . . . Gama keenyaan haasaa nagaa dura hin dhaabbannu. Haasaan nagaa nuti barbaadnu immoo, haasaa haal-duree tokko illee hin qabne, bakka humni gam-kamiifuu hin baabsine argametti ka geggeessamu. Rakkoo Mootummaa Itiyoophiyaa fi uummata Oromoo gidduu jirtu, ABO gidduu jirtu karaa nagaa furuudhaaf ammaan dura yaalii hedduu tu godhame, yeroo heduu bakka bu'aa mootummaa Wayyaanee wajjiin wal agarree haasofne. Haasaa kana hunda keessatti Mootummaan Wayyaanee yeroo tokko illee garaa qulqulluudhaan gaaffii siyaasaa uummata Oromoo karaa nagaa keessummeessuudhaa fi furuudhaaf karaa tolchuuf yeroon itti dhihaate hin jiru. Ejjennoo wanta nu jenne fudhaa, jedhanii dhihaatanii, akkasitti immoo haasaan nagaa hin deemu . . . " jedhan.
Bal'ina qophii kanaa fuuluma kana irraa MP3 ka jedhu tuqaa tii dhaggeeffadhaa.
Waa'ee Marii Araaraa ka Muummichi-ministeraa Melles Dubbataniif Deebii Mormitoonni Kennan
- Namoo Daandii
"sararri diimaan irra cehamuu hin danda'amne tokkoffaa, heera mootummaa fi sirna heera sanaan hundeessame fudhachuu fi kabajuu, lammaffaa, kana keessatti kaayyoo isaanitti fakkaate karaa nagaa fi seera-qabeessa taheen geggeeffachuu dha" jedhau Obbo Melles
Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, Melles Zeenaawii dhiheenya kana ibsa gaazzexeessota biyya keessaaf kennaniin, kan heera Mootummaa fudhatee fi qabsoo isaa karaa nagaa geggeessuuf qophaa’ee, garee mormituu kam wajjiiniyyuu araara dubbachuuf mootummaan isaanii qophii tahuu hubachiisanii jiran.


text:
Somaaliyaan waggootii dheeraaf wal waraansaa fi hokkaraan raafamaa kan turte ta’uus/ waggaa kana keessa rakkoo guddaan biyyatti qunname/ mootummaa dhuma keessaa ka’e.
Wal dhabdeen siyaasaa uumamee kun immoo jijjirama biyyatti keessatti argame danqaa jira jdhan Gabaasaa Gabe Joselow Erge.
Danqaan siyaasaa somaaliyaa keessaa baatii kana keessa sagalee kennameen xumura argate. Akka sagalee kennameetti sagalee sagalee mormii 153 fi deggersa 80n muummichi ministeeraa Abdiweli Sheikh Ahmed aangoo irraa kaafaman. Kunis kan ta’e president Hassan Sheikh Mohamud jijjiirraa kaabinee gochuu isaanii irraan kan ka’e wal dhibdee uumameen ture.Waggaa tokko keessatti muummichi ministeeraa ennaa filatamu Mr. Ahmed nama lammataa ti.
Xiinxalaa siyaasa Somalia kan ta’an Abdiwahab Sheikh Abdisamad akka jedhanitti falmiin siyaasaa hoogganoota gosoota adda addaa irraa ta’an gidduutti ka’e kan dhuunfaa ti.
Baatii Sadaasaa keessa Konfrensiin dhimma Somalia irratti mar’iate utuu hin ga’in dura jilli tokkummaa mootummootaa Nicholas Kay akka jedhanitti sabatiinsi siyaasaa dhabamuun hegeree Somaliaa balaa irra buusuu mala.
Lammiiwwan Sudan kibbaa soda keessa jiru. Uummatichi irra jireessi walitti bu’iinsi waggaa tokkoof ture ni dhaabata abdii jedhu hin qaban. Hoogganoota siyaasaa kanneen biyyattiin waraanaan bututte bilisummaa ishee kan egeree wayyaawaan biyyattiif fide jedhanii abdatan gonfattee waggaa sadii booda gara wal waraansaatti isaan deebisani-tti hedduu aaranii jiran.
Kanneen abdii xiqqoo qaban keessaa tokko mnisteera dhimma boba’aa duraanii Laul Deng. Garee dhuunfaa kan dhimmootii imaammata hawaasummaa qoratuuf directora ennaa ta’an dhiyeenyas gareelee siyaasaa sadii, paartii biyya bulchu SPLM Tanzania keessatti walitti fide. Mr. Deng marii araaraa Itiyoopiyaa keessatti geggeessamaa jirutti dabaluu dhaan kun fooya’ina gaarii jedhan. Haa ta’u malee of qusannaa dhaan dubbatan.
Walii galteen nageenyaa yeroo afur tolfamee fi uggurri US fi gamtaa Awrooppaan kaa’ame lola sana dhaabsisuu hin dandeenye. Walitti bu’iinsi sun uummata kuma kurnaan laka’amu galaafatee kanneen miliyoona 1.5 ol ta’an immoo qe’ee ofii irraa godaansise. Sabaa himaaleen qiyyaafati kennanis gad deemaa adeeme, jaarmoliin gargaarsaas walitti bu’iinsi Sudan kibbaa keessaa wal waraansa dagatame ka biroo ta’uuf deema jechuun akeekkachiisan.


text:
Karoora Maaster pilaanii Finffinnee laalchisee gaafileen ummataa deebii odoo hin arggatin gara hojiitti akka hin seenamne angaa’onni mootummaa naannoo Oromiyaa dubbachumatti jiran.
Bareessan Federaalistii Oromoo Obboo Baqqalaa Nagaa garuu dubbii isaanii keessa wannii haaraan hin jiru jedhan.
Afyaa’ii mana maree Itoophiyaa, Obboo Abbaa-Duulaa Gammadaa ibsa TV Itoophiyaa irratti kennaniin, ummanni hin fudhadhu jennaan hin hafa, na fayyada jedhee yoo amane immoo hojiirra oola jechuun mirkansanii dubbatan.
“Amalli mootumma fi dhaaba keenyas kanuma agarsiisa, waan guddaa akka master pilaanii ummatii na hin fayyady jedhee mormaa jiru kana dhiisitoo waanuma kaan faayidaa umaataf ta’u hundi kan hojiirra oluu yoo umati itti amanee qofa. Dhimmi maasteer pilaanii kun hojjii baayyen kan isa hafuufi waan taheef yaa bulu jedhame. Ajandaa waan ta’eef garuu ummata irratti mari’achiisuun itti fufa.”
Karaa biraatiin, Iskindir Firewu Finffinnee irraa gabaasa ergeen, perezidaantiin motumma naannoo Oromiyaa,Obboo Muktaar ergaa mormiin tibbana kana ka’ee yeroo duraatiif gaazexeessitota biyya keessaaf ibsa kennaniin ummata wajjiin waliigalteerra odoo hin gahin master pilaaniin kun hojiirra akka hin oolu jedhan jedha.
“Karooraa fi qabiyyee isaa irratti akka waliigalaatti walii galteerra odoo hin gahin gara hojjiitti hin seenamu, Mootumman naannoo Oromiyaas odoo gaafii ummataa arguu akka hin agarree utaalee hojjitti waan seenus miti. Kana ummata keenyaaf ifa gochuu barbaadna. Dhimma kanaratti ibsaa fi mariin yeroon godhamuu dhabuusa itti ammana. Kun immoo dhaabilee farra ummataa ta’aniif karaa baneera.”
Barreesaan Kongireesii Federaalistii Oromoo Obboo Baqalaa Nagaa ammoo ibsa angga’onni lamaan kennaniin akkana jechuun Meleskaachoo Ammahaaf deebii kennaniin:
“Marii ummata wajjiin gochuu yaadan kun gaari ta’ee, eenyu akka mariisisan garuu ifa ta’u qaba. Ummata pilaaniin kun lafa isaa irraa buqqisuu fi beektota mari’achiisuu qabu. Amansiisuu jedhanii dubbatu. Amansiisuun kun maali? Eenyu amansiisan? Miseensota dhaaba isaanii qofa miidiyaa irratti dhiheessuun bu’aa hin fidu.Namoonni waan kana duuba jiran namoota lafa kana barbaadaani fi hojiirra akka oluus bareengaddaa dubbachaa turani. Isaan bahanii ummatatti dubbatan malee Abbaa-Duulaa fi Muktaar jedhaniidhaaf hojiirra akka hin olle ummanni Itoophiyaas, ummanni Oromoos in beeka.”
Angaa’onni mootummaa Oromiyaa kana dura dhimma kana laalchisee ibsa kennaniin mormii fi jeequmsa Oromiyaa keessatti ka’e kanaaf kan itti gaafatamu dhaabbillee akka Adda Bilisummaa Oromoo fi Ginbot 7 jedhan.
Mormii kana irratti lubbuun namootaa baduu fi namii hedduun madaahuun beekamaa.


text:
Dhaaba roorroo ummata Oromoo irra jiru irraa qolatee mirga abbaa biyyummaa isaa gonfachisuuf qabsoo bara dheeraa wareegama qaalii itti khafaluun ABO bakka harra jiru kana gahe kana diiguuf diinni takkaa aara galfatee hin beeku. Dhaabni Bilisummaa Oromoo ABOn hamma ummanni Oromoo dachii tanarra jiruutti tasa hin dhabamuu hin diigamuus.
Nuti misensonni khonyaa Magarsaa Barii ABO- KMB gochaa seerdhablummaa murni
diinaan bitaman kun godhan ni balaaleyfanna.ummatni Oromoo kana hubatee akka dura dhaabbatu dhaammanna .
Injifannoo ummata Oromoo
Gadaan Gadaa Xumura Gabrummaati.
Khonyaa Magarsaa Barii ABO BC Vancouver .


text:
ODUU: Haala simannaa fi naa’uumsa guyyaa sirna simannaa hoggansa ABO fi -WBO ilaalchisee miseensi Shanee gumii- gumii sabaa ABO fi dubbii himaan dhaabaa J/Toleeraa Adabaa fi hoggansi koree simannaa midiyaalee biyya keessaaf bsa laataniiru.
Ibsa miidiyaalee biyya keessaaf har’a Fulbaana 12/09/2018 laatan Kanaan sirni simannaa hoggansa ABO fi/WBO Fulbaana 5 bara 2011 finfinneetti kan gaggeeffamu yoo ta’u; sirni simannaa kun haalaan hoo’aa fi miidhagaa ta’ee, karaa naa’uumsaa fi guddina uummata Oromoo argisiisuun xumuramuuf uummanni keenya addatti qeerroon Finfinnee fi naannawa Finfinnee qooda olaanaa qabu jedhaniiru.
Tuttuqqaa xixiqqaa namoonni muraasni Oromoo fi dhaaba isaa hin jaalannee gaggeessan tokko tokko tuffachuun bira tarkaanfachuun galma keenya isa guddaa gootonni hedduuun irratti wareegaman bilisummaa keenyaaf harka walqabannee haa hojjennu, jedhaniiru.
Walumaa galatti calqabaa amma xumuraatti gama mootummaatiinis humni nagaa eegsisu gahaan waan qophaawee fi ramadamee jiruuf rakkoon nageenyaa tokkooleen waan hin jirreef uummanni keenya naa’uumsaa fi karaa miidhagaa ta’een bahee hoggansa isaa gammachuu fi kabajaan simachuu danda’a, gootota isaa wareegama qaqqaalii kaffalanii guyyaa kana fidan yaadachuu damda’a jechuun ibsa gaazexaa kana guduunfaniiru.
ONN:Seenaa Odaa Suleeymaan Laalchisee Gaaffi fi deebi’ii Aaddee Ilillii Ahmed waliin goone hordofaa.Fuulbana 12/2018
Simannaa ABO’f gara Finfinneetti lafoo Salaalee irraa ka’anii dhufuuf Qeerroon imala eegalan amma magaalaa Fiichee gahuu isaanii gabaasan.
Dagaagsaa Iraasee: Hin Dide Qeerrootu Dide ** Oromo Music 2018 New
Shinoyyee – New Ethiopian Oromo Music 2018 (Official Video)
Finfinnee qee’ee oro!
Sulultaa
Duraan ALAABAA TOKKO TOKKOO QOFA qabannee #FINFINNEE teenya irratti gulufna jennee turre.
Dubbiin hardha dhufte immoo waan dandeenyu hunda irratti #FAAJJII_QABSOO keenyaan faayamnee argamuuf diinnii nu kakaasee jira.


text:
Hiriira mormii qeerroo godina adda-addaa keessati hara’a godhamaa olee
Ameerikaan addunyaa kaanarrratti sababni isheen sodaatamtee kabajamtee jiraattuuf hagam mirga dhala namaa eeguuf tattaaffattuuyyuu
Humna waraanaa Niikulara biyya takka daaraa godhu waan qabduuf.kanaaf addunyaan ishee sodaata.
Oromoonis akka saba tokkootti kabajamee sodaatamee kan jiraatu waan WBO qabuuf.gaafa Ameerikaan Niikulara ishee dhabde gadhee hundatu itti roorrisee ol aantummaa qabachuuf fiiga.gaafa WBO meesshaa hiikkatee taa’e Oromoorratti kan hin duulle hin jiru.
Kabajnis jaalallis jaalattanis jibbitanis gaafa WBO qabnu qofaaf.
Ameen Jedhi.አሜን በል!!
“Jilbeeffannee isin kadhanne” jedhe Qeerroon AMBO.
Dhimmi Lixa Oromiyaa otoo daldaaltoti eddu harka keessa hin naqatiin, daddaffiin dhaabbachuu qaba. dhiigdi ilma oromoo tokkoo lola’uu hin qabu.
Haayyoo fi Abboon, Akkoo fi Akkaakayyuun, Qeeroo fi qarreen, magaallii fi baadiyyaan oromomiyaa hundi yeroo ammaa Nagaa, bilisummaa fi Misooma barbaadu. qabsoo bara dheeraa kana keessatti maatii maaqatu jireenyaa fi jiruu akka itti dhabe, adda hin baane, lubbuu nama meeqatu akka ittiwareegame, sichi golee oromiyaa hundaa baramuuf deema. meeqatu qabsoo kana keessatti achi buuteen isaa akka dhabame qoratamuutti jira.
Qabsa’ota falmaa irratti wareegaman sirnaan maatiin isaanii hin beekne.
akkaataa itti qabsa’amuu fi mala qabsootu jijjirame malee, gaaffiin qabsoon taasifamaafii ture hundi deebii argate jechuu miti. qabsoo itti aanuuf garuu daandiin qalloon wareegama guddaan banamtee jirti. daandii gara dirree qabsoo karaa nagaatti nama geessuu dha. daandiin kun deebi’ee cufamnaan ammas deebifnee banuuf kaffaltii amma yoonaa kaffalleen ol nama gaafata. kanaaf daandii wareegaman banamee jiru cufuuf yaaluun seera miti.
Akka oromootti gaaffii waloo qabnuuf waloon dhaabbannee deebii itti argachuu qabna. kanaaf ammoo carraan ni jira. bakka carraan jirutti carraa wal dhoowwuun sirrii miti.
jaarmiyaaleen siyaasaa oromoos ta’ee mootummaan akkaataa itti waliif galametu jiru. walii galtee kana ammoo qaamota walii galetu beekas. hojiitti hiikuu kan qabus qaamuma kana.
kun otoo kanaan jiruu uummati fayyaalessi dhimmicha hubannoo gahaa ittii hin qabne gidduu galee rakkachuu hin qabu. shiraa fi walitti maluun aadaa oromoo keessa hin jiru. garuu ergifataan dhaalaa jirra.
Waanti amma Lixa oromiyaatti ta’aa jiru gabaa argachaa jira fakkaata. dhimmichi qaama lama harka jira. mootummaa fi warra dhimmichatti abboomame. gabaa kana keessaa otoo daldaaltoonni biroo seenanii gatii guddaan bitatanii qaalii hin godhiin dhaabbachuu qaba.
falli isaa salphaadha.
Qaamni mootummaa fi warri Asmaraatti walii galan bakka tokko taa’anii midiyaadhaan uummataaf ibsa kennuu qabu. hoogganaan Finfinnee keessa nagaan otoo taa’aa jiru, kuun Lixa oromiyaatti waanti bosona keessatti rakkatuuf sababumti tokko hin jiru. Polisiin oromiyaa otoo finfinnee fi bakka simannaatti hooggantoota jaarmiyaa sisyaasaa nageenya eegaa jiru, bosonatti ammoo wal ajjeesisaniif tasa jiraachuu hin malle. yoo waliif abboomamuun rakkoo ta’e, midiyaadhaan uummataaf ibsuun nagaa fida.
ammas uumma oromoo nagaa barbaaduuf, jilbeeffannee nagaa aafinnuuf!
Hiriira mormii qeerroo godina Gujii Magaalaa Adoolaa
Gullisoo-Hiriira Deeggarsa WBO
#Giincii-Walirraa hafuun dhara!!
#Gindhiir Wal Ta’iitti Simannaa Jila ABO f taasifama jiru
Sodaa hin qabnu!!!!!!!!!!!!!
ከፍተኛ የውግያ ልምድ ያላቸው ከኤርትራ የተመለሱት የዴምሕት ወታደሮች ለክፉም ለደጉም ከትግራይ ልዩ ሃይል ጋር ተቀላቅለው የትግራይን ጠላት በአይነ ቁራኛ እየተከታተሉ ነው፡፡
Kun diinumma moo firumma dha …??
Yeroo ilmaan habashoota humna isaani cimsaa jiranitti keenya moo hiikkachisuf maratti.
Waa’ee hidhannoo hiikkachuu WBO ilaalchisee dura kan iyyaa ture ESAT dha. Itti aansee miseensotaa fi harcaatuu OPDO dha. ESAT kan eenyuu akka ta’e, eenyurratti maaliif duulaa akka jiru otop beekanii kan maqaaf qomoo Oromoo jedhaman waa’ee hidhannoo hiikkachuu WBO maaliif gargaarsa warra esat akka gofhan namaa hingalu. Haala deemaa jiru akkaataa ESAT itti gabaasu ilaalaa👇
#TIM~ WBO Bosona Oromiyaa
–
Dhaloota qubee roorroon barnootarraa adda kuttee Bosonatti naqxe kanaan dinatu itti gargaarama jechuun cubbu guddaa keessa nama hingalchuu? As keessaa tokko barataa Yunivarsiitii turuusaa ani qaamanan beeka. Shanan kanaatu kuma 5 f qoricha!
Video: Raajii Guddataa
TIM News-Please share!!!
Haasaa akka malee nama gaddisiisu. Kunoo rakkoo deemaa jiruuf ka’umsi guddaan kana.
Wayi Oromoo!!!!
Sirna Simannaa ABO Lixa Shaggar Ona Calliyaa Magaalaa Geedootti Gaggeeffamerratti Miseensonni KFO,Obb.Dajanee Xaafaa Fi Obb. Olbaanaa Leellisaas Argamuun – https://t.co/t6LsCLcK1e pic.twitter.com/p8NsiDTpCp
— Kichuu (@kichuu24) October 29, 2018
Kun magaalaa Dambi_Dolloo WBO’n Qawwee Hinhikkaatu! “Wal kabajuu baannaan itti fufa” jedhaa jira qeerroon – https://t.co/S8yXG6evzl pic.twitter.com/l2o0GZRo49
— Kichuu (@kichuu24) October 29, 2018


text:
Abdii Boruutiin
Har’a dhimmi Oromoo kamiiyyuu, seenaas ta’ee aadaan; Afaanis ta’ee wanti biraa dhimma siyaasaa ti yoon jedhe waanan dogoggore natti hin fakkaatu. Warri beekumsa, dandeettii fi ogummaa siyaasaa qaban garuu, lakkii waayeen Afaanii siyaasaa wajjin walittihidhannaa hin qabu jedhanii naan mormuu danda’u. Yoo akkana ta’es gaarii dha jechaa, mee har’a siyaasaarraa gara Afaaniitti deebi’ee; hogbarruu Afaan Oromoorratti waan tokko tokko jechuun barbaada. Waayee Afaan Oromoo ilaalchisee, barruulee adda addaa dhiyeessaa turuun kiyya ni yaadatama. Dhimma kanatti deebi’ee, har’a barreeffama kana akkan dhiyeessu kan na taasisan, kitaabonni Afaan Oromoo garagaraa mumul’achuu jalqabuu isaanii ti. Guddinni Afaan Oromoo qaama qabsoo bilisummaa Oromoo waan ta’eef, dhugaa kanarraa ka’een dhimmi kunis dhimma siyaasaa ti jedhe.
Qabsoon Bilisummaa Oromoo (QBOn) karaalee adda addaatiin gaggeessama. Karaalee kana keessaa inni tokko guddisuu Afaan keenyaa ti yoo jedhame kun dhara hin ta’u. Qabsoo diinarratti goonu qofaatti xiyyeeffannee, guddina Afaan keenyaa dagachuu hin qabnu. Afaan keenya guddachuu qaba yoo jennu ammoo, waan Afaan kana guddisurratti hojjechuun barbaachisaa ta’a. Guddinni Afaan tokkoo kan madaalamu guddina hogbarruu Afaanichaatiini. Hogbarruun Afaan Oromoos, kan Afaan kana guddisan keessaa isa tokko fi hangafa dha. Kanaaf, sadarkaan hogbarruu Afaan keenyaa maal fakkaata? jennee ofis ta’ee wal gaafachuun barbaachisaa ta’a. Bara 1991 dura, hacuuccaan diinaa Afaan keenyarratti godhamaa waan tureef, hogbarruu isaa guddisuun hafee, Afaanichumaa dandamachiisuun qabsoo tokko ture. Kan ani asitti kaasee yaada koo irratti dhiyeessu, bara 1991 irraa jalqabee hanga har’aatti haala jiru hubachuudhaani.
Erga Qubeen Afaan Oromoo heeraan hojiirra ooltee, kunoo bar-kurnee lamaa ol dabarsinee jirra. Bar-kurneen lama yeroo gabaabaa miti; umurii dargaggeessa cimaa tokkoo ti. Guddina Afaan keenyaa yoo hubannu garuu, waggoota diigdamman dabran kana keessatti akka Afaan tokko guddachuu qabutti ykn danda’utti waan guddate natti hin fakkaatu. Yoon akkana jedhu, guddina Afaan keenyaatiif hoomtuu hin dalagamne jedhee tattaaffiilee garagaraa gadi xiqqeesuu kiyya otuu hin taane, Afaan kana guddisuuf hojii quubsaan hin dalagamne jechuun barbaaade. Afaan keenya guddisuu kan dandeenyu, yoo dura bilisummaa fi abbaabiyyummaa dhabne deebisnee arganne booda dha, warri jedhan hin dhabamne. Akka ilaalcha kiyyaatitti garuu, kun yaada dogoggoraa dha. Akkuman kanaa olitti tuqe, guddinni Afaan keenyaas qaama qabsoo keenyaa waan ta’eef, qabsoo gaggeessaas Afaan keenya guddisuun ni danda’ama.
Afaan keenya akka hin guddanne kan taasisan sababootni adda addaa jiraatanillee, waan tokko tokko kaasuun barbaada. Inni tokko karaa alagaa fi diinaatiin har’allee tooftaalee adda addaatiin Afaan keenyarratti hacuuccaan godhamuu dha. Haala Oromiyaa keessa jiru yoo ilaalle, Afaan keenyaan haa hojjetamu malee, guddina isaarratti sarara kana hin dabrin jedhamee waan daangaan itti godhame fakkaata. Daangaa kana dabruu hin qabu jedhamee waan irratti murtaaye fakkaata jechuu kooti. Artistootni keenya heddoomaa dhufanii; gara sirbootaatiin xinnoo sochii gaariin haa jiraatu malee, gara hogbarruutiin biyya keessattis wanti baay’ee mul’atu hin jiru. Kun kan ta’e ammoo, dhiibbaan diinaa waan jiruufi. Gaafiin asirratti ka’u garuu, biyya alaatti, bakkee dhiibbaan diinaa hin jirretti, maaliif Afaan keenya guddisuuf hojii quubsaan otuu hin dalagamin ture? kan jedhu ta’a.
Dhugaa dha, gaafiin kun gaafii bu’uraa ti. Sadarkaa hogbarruu Afaan keenyaa yoo ilaalle, biyya alaattis waan baay’ee irratti hijjetame hin fakkaatu. Kunis sababoota adda addaa qabaachuu danda’a. Haa ta’u malee, barreessuudhaaf kan dandeettii qaban dhabamanii otuu hin taane, warri kitaabota barreessuu danda’an rakkoolee gara garaatu isaan qunnaman. Rakkoolee kana keessaa tokko tokko tuquuf, namni tokko kitaaba maxxansiisee yoo gabaarra oolchu, namootni kitaaba kana bitatan lakkoofsaan xiqqaa waan ta’aniif, bu’aa caalaa kisaaraan argamuu danda’a. Hamileen barreessaa ni caba ykn ni hir’ata. Karaa biraatiin ammoo, manni maxxansaa Oromoos waan baay’ee hin jirreef, kunis sababa karaa tokkoo ti. Sababni biraa ammoo, namootni caalaan Qubee Afaan Oromootti waan hin fayyadamneef; sababa kanaan dubbisuun waan isaan rakkisuuf, kitaaba Afaan Oromoo bitatanii dubbisuu hin fedhan.
Kan biraa, wanti dagatamuu hin qabne tokko, erga Wayyaaneen aangootti dhuftee, olaantummaan Amaaraa haa dhabamu malee, karaa biraatiin garuu, olaantummaa Afaan isaanii eeguuf jecha, Afaan Amaaraa caalaatti guddisuuf baay’ee ciminaan irratti hojjetamaa jira. Guddinni Afaan kanaa ammoo, guddina Afaan Oromoorratti dhiibbaa guddaa godha. Fakkeenyaaf, fiilmiilee (draamaa) Afaan Amaaraatiin hojjetamaa jiran yoo ilaalle, akkaataa isaan ittiin hojjetaman, kan Afaan Oromootiin walbira qabnee yoo hubanne, kan keenyaa nuuffisiisaa ta’ee argamuu danda’a. Wanti tokko nuuffisiisaa yoo ta’u ammoo, namni irraa dheessa. Kitaabotas yoo ta’an akkasuma jechuu dha. Akkuman kanaa olitti tuqe, namootni Afaan Oromoo dubbisuu rakkatan, Afaan biraatti kaachuun hin oolu. Kun hunduu naannayee naannayee guddina Afaan keenyaarratti rakkoo uuma.
Akkuma marsaalee intarneetaa Oromoo tokko tokkorratti argamu fi dhagayamus, kitaabotni Afaan Oromoo adda addaa mumul’achaa waan jiran fakkaatu. Haa ta’u malee, yaaliin kun waan karaa tokko qofaa deemu fakkaata. Maal jechuu kiyya? Hogbarruun Afaan tokkoo waa baay’ee hammata: waayee seenaa, aadaa, Afaanii, siyaasaa, saayinsii, teeknoolojii fi kkf. Afaan Oromoo ilaalchisee, yaaliin amma godhamaa jiru karaa tokkoo qofaa waan deemu fakkaata kanan jedheef, akkan dhagayutti kitaabotaasoosamaatu gadi babbayaa jiru. Kanuma dhiyoo kana bahn keessaa fakkeenya tokko tokko dhiyeessuuf: “Fixeensa” Obboo Boruu Barraaqaatiin, “Dhoksaa Jireenyaa” Obboo Abdii Fiixeetiin, “Lallaba hin dhagayamne” Obboo Amaan Hedatoo Qeerransootiin fi kkf hunduu kitaabota asoosamaa natti fakkaatu. Asirraa ka’ee yoon ilaalu, karaa asoosamaa qofaatti xiyyeeffatmaa waan jiru fi kanarrattis waldorgommiin godhamaa waan jiru fakkaata.
Karaadhuma fedheenuu haa ta’u, yaaliin godhamu kan nama gammachiisu waan ta’eef, deeggaramuu fi jajjabeessamuu qaba. Haa ta’u malee, hogbarruun Afaan keenyaa karaalee hundaanuu guddachuu qaba. Seenaan keenya bal’inaan Afaan keenyaan barreessamuu qaba. Kitaabotni Saayinsii fi Teeknoolojiin Afaan keenyaan barreessamuu qabu. Afaan keenya waaltessuu fi guddisuurrattis ciminaan hojjechuun dirqama ta’a. Maaliif yoo jedhame, yoo Afaan kun waaltayee fi guddate, guddina hogbarruu isaatiifillee bu’ura ykn hundee ta’a. Kanaaf, Afaan Oromoo guddisuuf, karaa kanaan ciminaan irratti hojjechuun waan filannoo hin qabne dha. Barreessaan qofaa Afaan tokko guddisuu hin danda’u. Dubbisaanis gahee isaa taphachuu fi/ykn qooda isaa gumaachuun baay’ee barbaachisaa dha. Oromoonni kitaaba Afaan isaanii bitatanii dubbisuuf otuu hin yaadin dura, Qubee Afaan Oromootti fayyadamuu qabu. Nuuf hin galu ykn barachuun rakkisaa dha jedhanii irraa dheessuun eessanuu nama hin gawu.
Afaan keenyaan barreessuu fi dubbisuudhaaf, akka beelofnee fi dheebonnee eegaa turre sanatti, erga Afaan keenya qubee ittiin barreessamu “Qubee Afaan Oromoo” argate booda, silaa Oromootni hunduu sirriitti itti fayyadamuu qaban turan. Mallattoo bilisummaa Oromoo kan taate, “Qubeen” silaa mana Oromoota hundaatuu keessatti argamtee ittifayyadamuutu irra ture jechuu kooti. Haa ta’u malee, mee dhugaa haa dubbannu: Oromoo meeqatu Qubee kanatti fayyadamu? Oromoo meeqatu Qubee barachuuf fedhii qabu? Oromoo meeqatu seera barreessuu Qubee Afaan Oromoo sirriitti beeku? Meeqatu kana barachuu barbaadu? Gudinni Afaan keenyaa deebii gaafiilee kanaarraa jalqaba. Guddinni hogbarruu Afaan keenyaallee asirraa ka’a. Kanaaf, Qubee barachuun, isatti fayyadamuun, isa jaalachuun, isa kabajuun, isaaf dursa kennuun, sadarkaa duraa ta’uu qaba.
Dhumarratti, dhaamsi ani carraa kanaan Oromootaaf dabarsuu barbaadu: Afaan keenya mallattoo eenyummaa keenyaa ti. Hundee Oromummaa ti. Guddinni isaas bu’ura guddina saba keenyaa ti. Afaan keenya guddisuuf karaa dandeenyu hundaan ciminaan irratti haa hojjennu. Warra barreessuuf dandeettii qaban haa jajjabeessinu. Afaan keenya guddisuunis qaama qabsoo bilisummaa akka ta’e hubannee; kanarrattis qabsoo haa gaggeessinu. Kanaaf ammoo qawwee nu hin barbaachisu. Gaara bayuu ykn bosona seenuun dirqama miti. Bakkee jirru hundatti Afaan keenya guddisuu ni dandeenya. Warri barreessuuf dandeettii qaban, karaa danda’an hundaan qooda ofii gumaachuudhaan hogbarruu Afaan keenyaa akka guddisani fi babal’isan dhaamsa Orommummaa dabarsuufiin barbaada. Hanga bilisummaa fi abbaabiyyummaa deebisnee argannutti eeguu hin qabnu; har’umaa kaasnee guddina Afaan keenyaarratti hojjechuun egeree keenyaaf hundee ta’a.
Galatoomaa!
Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
Gurmeessaa Goobanaa: Barataan yuunvarsiitii Arsii kun kalaqawwan 25 qaba
(BBC Afaan Oromoo) — Barataa saayinsii biqiltootaa waggaa 3ffaa yuunivarsiitii Arsii kan ta’e, Gurmeessaa Goobanaa Hoolaa bara kana meeshaalee qonnaan bulaa deeggaran jaha bakka tokkotti hojjechuu isaan badhaasota garaagaraa mo’ateera.
Dorgommii kalaqaa dhiyeenya dhaabbatni Jarman GIZ magaalaa Finfinneetti qopheesse irratti namoota 400 keessaa sadarkaa 1ffaan xumuree badhaasa hojii kalaqaa ittiin adeemsisuu birrii miliyoona tokko mo’ateera.
Dorgommii torban kalaqa Afrikaa jedhamuun magaalaa Finfinneetti qophaa’e irrattis akka Afrikaatti dorgomee sadarkaa 7ffaan xumuree badhaasota argachuu BBC’tti himeera.
Dorgommiiwwan hanga ammaatti taasise keessaa badhaasota gurguddaa afur akka mo’ates himeera.
Baadiyaatti dhaladhee guddadhus sadarkaa idila adunyaatti dorgomee mo’achuu irraa waanti na dhoerke hin jiru jechuunis dubbata Gurmeessaan.
- ‘Halkan sa’aa 8 irrattiin mana maatii koo gube’
- Dargaggoo hojii kalaqaatiin rakkoo biyyaa hiikuuf carraaqu
Maalfaa kalaqe?
Lafa qotanii sanyii facaasuu irraa eegaluun hanga midhaan calleeffamee mana bakka kuusaa isaa gahutti maashina hojjetu, maashina walii ‘BBQSHDH’ jedhamudha kan hojjete Gurmeessaan.
‘BBQSHDH’ maqaan jedhamus, B-Buustuu Midhaanii, BQ- Biiftuu qorichaa, SH- Shoggortuu lafaa, Dh-Dhooftuu midhaanii jedhan waliiti fideen maqaa kana moggaaseef jedha.
Gurmeessaan amma barataa saayinsii biqilootaa yunvarsiitii Arsii haa tahu malee, kalaqa kan jalqabe ijoollummaa isaa irraa akka tahe hima.
Kutaa shan irraa eegaluun kalaqoota rakkoo qonnaan bulaa furanii fi hojii salphisan irratti xiyyeeffachuun hojjechaa akka ture hima.
Kalaqoota garaagaraa 25 tahan amma xumuree akka jiru kan himu Gurmeessaan isaan keessaa afuriif mirga abbummaa kalaqaa [Patent Right] Ministeera Kalaqaa fi teeknoloojii irraa argachuu isaa hime.
- Dargaggoo geemii ijoollee haala salphaan kompiitara ittiin barsiisan kalaqe
- Dargaggoo dorgommii kalaqaa baranaan mo’ate
Qoricha dhukkuba saree maraattee, Qoricha biichee fardaa, zayita motoraa fi maashina waliif BBQSHDH jedhamuun mirga abbummaa akka argate BBC’tti hime.
Biqiltuu naannoo isaanii jiru irraa zayita motoraa doqdoqqee fi tiraakteraaf gargaaru akka hojjetes hima.
Jalqaba dhimma biraaf osoo hojjetaa jiruu gidduutti waan boba’eef irra deebiin qorachuun zayita motoraaf gargaaru akka hojjete hima.
Obboleessa isaa kan makaanikaal injiineriingi baratu waliin tahuun xumuranii tajaajila uummataaf dhaqabsiisuuf akka hojjetan himee kanaafis ministeera teeknolojii fi kalaqaa irraa beekamtiin akka kennameef BBC’tti himeera.
Gurmeessaan diroonii meeshaa sasalphaa hanga Kg1 tahu fageenya meetira 500 deemuun deddeebisuu dandeessu hojjeteera.
Irra caalaa dirree kubbaa miilaa keessatti ergaa fi meeshaa sasalphaa dedeebisuuf gargaarti kan jedhe diroonii kana beekamtii itti argachuus hima.
Qoricha biichee fardaafi dhukkuba saree maraattee
Dhukkubni biichee fardaa jedhamu qaama fardaa madeessuun beekama. Qonnaan bultootnis dhukkuba kana mala aadaan yaalaa turan.
Gurmeessaan dhukkuba kanaaf qoricha argatee mirga abbummaa fudhachuu isaa hima. Amma dhaabbata voolentarii yuuniyeen jedhamuuf oomishee akka dhiyeessaa jiru hima.
Dabalataan Gurmeessaan dhukkuba saree maraatteef qoricha akka argateefi fooyyessee dhiyeesse hima.
“Namootni yeroo vaayirasii kanaan qabaman qorichoota aadaa garaagaraa fayyadamaa turan. Yaaliin ammaayyaas akkuma jirutti tahee jechuudha.”
Gurmeessaan guyyaa tokko osoo horii eegaa jiruu namni tokko dhukkuba saree maraatteef qoricha aadaa baala tokko irraa yeroo kutu dhokatee ilaaluun sana booda yaalii garaagaraa gochuun akka qoricha fayyisuu danda’u argatee fi uummataaf dhiyeessuu eegale hima.
Kanatti mirga abbummaa [Patent Right] argachuu hima. Amma isarra fooyyessee doozii ykn hammam akka fudhatamuu qabu waliin miidhaksee uummataaf dhiyeessuuf hojjechaa akka jiru hima.
Hojii kalaqaatiif maaltu si kakaase?
Gurmeessaan kalaqaaf ijoollummaa irraa kaasee fedhii guddaa akka qabu himus baadiyaatti dhalatee yeroo guddate jiruu qonnaan bulaa kanneen salphisan irratti xiyyeeffachuun hojjechuun ammoo akka milkii isaaf kenne hima.
Meeshaalee naannoodhumatti gataman fayyadamee kalaqa garaagaraa akka hojjetaa tures hima.
Hojiin kalaqaa yeroo sadarkaa lamaffaa baratu jalqabe hanga ammaatti kan hin xumurres akka jiru hima.
Dhiyeenya kana raammoon geerii akka weeraraatti oomisha mancaasuun meeshaalee qoricha bifa salphaa taheen biifuuf gargaaran kalaquu akka qabu natti mul’isan jedha.
Kanaaf meeshaale har’a qonnaan bulaan ittiin fayyadamaa jiran akka hojjetes dubbata.
“Naannoo keenya keessa qoricha aramaa fi ilbiisotaa dugdatti baatanii biifuu irraa kan ka’e qaama isaanii tuquun namootni dhukkuba kaanseriin qabamanii mana ciisan jiru ture. Harki isaanii miilli isaanii sababa kanaan kanneen miidhaman ilaalaan ture.”
Miidhaa akkasii kana xiqqeessuuf jecha meeshaalee qoricha biifan akka hojjete hima. Rakkoof fala barbaaduun gara kalqaaatti akka imalu isa taasiseera.


text:
Monthly Archives: May 2016
Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo (SQ) Caamsaa 31, 2016
Aside
Barattooti Oromoo hedduun baatii 4 oliif osoo qormaata tokko irra hin jiraatiin Ma’ikalaawwii keessatti dararaa irra gahamaa jira,kanneen keessaa hammi tokko.
Aside
Barattooti Oromoo hedduun baatii 4 oliif osoo qormaata tokko irra hin jiraatiin Ma’ikalaawwii keessatti dararaa irra gahamaa jira,kanneen keessaa hammi tokko.
- SHALLOO NAGAASA. ………..ELECTRICAL ENGINEERING WAGGAA 4FFAA
- KISUU TULLUU ………..ELECTRICAL ENGINEERING WAGGAA 4FFAA
- GADAA GAMMAACHUU….ELECTRICAL ENGINEERING WAGGAA 4FFAA
- WAYYEECHA TAMMIRUU … CIVIL ENGINEERING WAGGAA 3FFAA
- YOOHANIS FURGAASA………MECHANICAL ENGINEERING WAGGAA 3FFAA
- BOORANAA ABARRAA …MECHANICAL ENGINEERING WAGGAA 3FFAA
- ZAWUUDUU NUGUSEE…..AGRO-ECONOMICS WAGGAA 3FFAA
- IYOOB MUL’ISAA………..ENGINEERING WAGGAA 1FFAA
- WASAANUU ……….ELECTRICAL ENGINEERING WAGGAA 3FFA
- MOOTUMMAA KIFLEE ..CIVIL ENGINEERING WAGGA 2FFAA
Sochii Fincila Xumura Gabrummaa dhaabuuf kan Taankiin dadhabe,” Ye Selaam Hayil” bakkaan gahuu hin danda’u.
Aside
Leelloo Sabaa Irraa
Fincilli Xumura Gabrummaa Oromiyaa mara keessatti akka abida bonaa belbelaa jiru, mootummaa wayyaanee fi sirna gabarummaa Impaayera Ixoophiyaa hundee irraa raasee rifatuu hamaa keessaa galchee akka jiru, ummata Oromoo fi amba biratti ifatti beekameetu jira. Ummatni Oromoo, yeroo kamuu caalaatti, ammaan tana, gootummaa seenaa qabsoo ummattoota addunyaa keessatti argamee hin beekne garsiisuun, mirga akka seera: Waaqaatti, uumaatti, addunyaatti fi seenaan qabu deebifatee abbaa biyya isaa Oromiyaa fi abbaa qabeenyaa Oromiyaa ta’uuf falmaa hadhooytuu geggeessaa jira. Falmaa haqaa fi seeraa ummatni Oromoo geggeessaa jiru kana dhabamsiisuuf, waraana hanga funyaaniitti hidhate fi sirnichaaf guddoo amanamaa ta’e ummata Oromoo irratti yoo babbaase iyyuu, mootummaan Wayyaanee fincila Xumura Gabrummaa ummata Oromoo cabsuun qabsoo bilisummaa Oromoo fi Walabummaa Oromiyaa jaarraa tokko oliif deemaa jiru, amina inni gara galma isaatti godhaa jiru irraa dhaabuu hin dandeenye. Fincila ummata Oromoo dhaabuuf, ololli daangaa hin qabne irratti oofamu illee, akkasumas, gorsitooti fi leenjistooti biyya ambaa doolora miliyoona hedduun bitamanii irratti yoo duulchifaman illee, mootummaan Wayyaanee, Warraaqsa Xumura Gabrummaa golee Oromiyaa mara keessatti deemaa jiru injifachuu hin dandeenye. Sochii Fincila Xumura Gabrummaa Taankiin hin dandeenye
Godina Booranaa Malgaalaa Yaabelloo Keessatti FXG Gootota Oromoo Qeerroon Itti Fufee Jira.
Aside
Fincilli Xumura Garbummaa Baha Wallaggaa Waamaa Hagaloo Mana Barumsaa Qophaa’ina Naqamteetti Eegalame
Aside
Caamsaa 30,2016
Baha Wallaggaa magaalaa Moxee keessatti FXG haala ho’aa ta’een Qeerroon sagalee dhageessisaa Jira,sochii warraaqsaa eegalame hanga
fiixaan baasnutti duuba hin deebinu sagaleen hedhu gurmuu barattootaagidduudhaa dhaga’amaa ture haala sochii warraaqsaa itti fuufsiisuuf duubatti akka hin deebine walii galan,Akkuma qorumsarraa dhorkamanii bahaniin sirba qabsoo gobiin lafa dhiitaa jiru
Har’a Caamsaa 30,2016 Shaggar Kaabaa Aanaa Qimbibitti FXG Itti Fufee Barattooti Oromoo Magaala Keessa Dhadatnoo Dhageessisaa Jiru.
Aside
Godina Harargee Bahaa Aanna Malka Bal’oo Mana Barumsaa Sadarkaa 2ffa fi Qophina Keessatti FXG Itti Fufe.
Aside
“Itti Afuufi Qeerroo” Wallee Haaraa Artist Eebbisaa Malkaa Caamsaa 30,2016
Aside


text:
Ibsa Ejjennoo QBO Magaalaa Finfinnee fi Naannawaa finfinnee Irraa Kenname.
“Maal haa Baasuuf Dhama Raasuu?”
Bitootessa 18/2021
Addi Bilisummaa Oromoo Haqa oromoof falma taasisuun Eenyummaa fi Kaayyoo jabaa ilma namaatti hore. ABOn dhaaba sabichaaf daandii qabsoo ta’ee mul’atedha. Haala rakkisaa fi wal xaxaa hedduu keessatti, wayita hin mijannee fi gammoojjii hamaa keessatti bakka oromoo hundaa bu’uun dhaaba Gaachana Oromoo ta’uun qabsoo hadhooftuu gaggeessaa turee; har’a gahedha. Adda Bilisummaa Oromoo Balleessuuf haalotni hedduun xaxamaa fi kiyyeeffamaa turaniiru; garuu itti hin milkoofne. Sababiin isaa dhugaan hawaasa oromoo ABO keessaan mul’ataa ture; jira. Addi Bilisummaa Oromoo miidhamaa fi rakkoo Saba oromoo akkasumas saboota cunqurfamoof falma haqaa gaggeessaa ture, itti jira.
ABOn dharraa Aangoo fi Badhaadhina jireenya dhuunfaaf osoo hin taane rakkoo jireenya hawaasaa, haala biyyaa fi fuulduree saba keenyaaf fageessee hubachuun dhaaba qabsoo Bilisummaa Gaggeessudha.
Addi Bilisummaa Oromoo Bilisummaa haqaa malee bilisummaa raqaa/garaaf, waan dhuunfaa fi yeroof bakka kennee adeemuu hin amaleeffanne. ABOn Dimokiraasii dhugaa hawaasni ittiin dhimma bahu akka jiraatuuf yeroo hunda gaaffiin uummataa akka deebii argatu tumsa. Qabsoon Bilisummaa oromoo milkiin akka goolabamuuf wareegama barbaachisuun itti ture; har’as itti jira.
Waan Gantoonni maqaa ABO tiin kora Sabaa taasisne jedhanii burjaajjii uuman ilaalchisee ibsa ejjannoo QBO Finfinnee fi Naannawaa ishee irraa kenname:-
1. Maqaa ABO Maxxanfachuun daldalli taasifamu dhaabbachuu qaba. Maqaa Kora sabaa jedhuun Gareen Kora Sobaa wal waamee mooraa qabsoo bilisummaa oromootti danqaa uumaa jiraachuun beekamaadha. Adda Bilisummaa oromoo dadhabsiisuuf kan qiyyaafatan gareen Hiltonitti gurmaa’e taatee seenaa fi seeraan nama gaafachiisu dalageef gaafatama jalaa hin bahu. Wayita Oromoon, Hoggantootni paartilee siyaasa oromoo, Waajjiraaleen Paartilee Siyaasa Oromoo, fi Miseensi Dhaabichaa rakkoo hammaataa jala jirutti filannoof haala mijeeffachuun garee Hilton Rakkoo hawaasaa irra mijuu dhuunfaaf hangam bulanii akka jiran mul’isa. Yaaliin fottoquu isaaniis kanuma akeeka.
Gareen Dugda mootummaatti gatachuun ABO dhiibuuf yaalu abjootummaa halkan cillimaa keessa akka jiru beekuu qaba. Cillima sanaan dhidhimuun isaa hafa hin qabu. Murni kun taatee isaarraa yoo of hin qusanne gaaga’ama dhufuuf gaafatamaan isaan ta’uu beekuu akka qaban beeksifna.
2. Mootummaaf:- Mootummaan shira Oromoo fi dhaabbilee siyaasa oromoo irratti taasisu dhaabuu qaba. Mootummaan Jarreen Hoteela Hiltonii fi bakkee garaagaraatti gurmeessuun Adda Bilisummaa Oromoo irratti yaalii diigumsaa gaggeessaa tureera. Namoota gurmeessee waajjira Muummicha ABO Gullalleetti teessisuun jibbinsa isaan ABOf qaban mul’isa. Wanti gidduu kana Warri Hilton Waajjira ABO Guullalleetti tikaa fi Waraana mootummaan deeggaramuun taasisan gama kamiinuu fudhatama hin qabu. Murni Hilton fi Paartiin Bilxiginnaa Gocha Heeraa fi Seera ABO cabse raawwatanii jiru. Heeraa fi seera cabsanii nama kaanitti quba qabuun hin taatu. Mootummaan Hawaasa Walqixa tajaajiluu fi paartilee siyaasaaf wal qixa akka socho’aniif dirree sochii banaa taasisuun irra jiraata. Mootummaan Hidhamtoota Siyaasaa yakkee hidhe hiikuu, Waajjiraalee paartilee siyaasaa banaa gochuu, dararaa, doorsisaa fi hidhaa hawaasa keenyarraa dhaabuu qaba. Mootummaan shira xaxuu irraas of qusachuu qaba. Mootummaaan Dambii/seera ABO cabsuun garee muraasa faayidaan sossobuun taateen raawwate; bakka hundatti raawwachaa jiru balaa guddaa biyyattiitti uumuu waan maluuf akka irraa dhaabbatu hubachiisna.
3. Boordii Filannoo Biyyoolessa Itoophiyaaf; – Boordiin Filannoo Seera maleessummaa raawwate kana karaa seeraa fi haqa qabeessaan ifatti saaxiluu akka qabu gaafanna. Xalayaan Addi Bilisummaa Oromoo irra deddeebbiin galche murnaa fi shira Warra Hiltonitti gurmaa’ee fi mootummaan deebiin itti hin kennamiin tureera. Boordiin filannoo Qaama waloo kan Paartilee hundaa ta’uu malee afaan mootummaa ta’ee dhugaa fi haqa hawaasaa akkasumas kan paartilee siyaasaa danquu hin qabu.Kanaafuu Boordiin Filannoo Biyyoolessaa dhimma Hidhamtootaa, Waajjiraalee Paartilee siyaasa cufamanii jiranii fi Miseensota hidhaa hamaa keessa jiraniif kallattii kaa’uu qaba. Kana osoo hin furiin Filannootti Hirmaadhaa jechuun gama kamiinuu fudhatama kan hin qabnedha. Adeemsi akkanaa balaa guddaa biyyttiitti kan harkisu ta’uu Boordiin Filannoo Biyyoolessa Itoophiyaa beekuu qaba.
Gocha Mootummaan Filannootti hirmaachuuf rakkatee jara gurmeesse qixa seera hin qabne waan ta’eef Boordichi callisee ilaaluu hin qabu. Boordiin ilaalcha paartii gam tokkee goree kaan dhiibuu akka hin qabnes jabeessinee dhaamna. Dhumarratti Boordiin Filannoo hojii isa ilaallatu hojjechuun haqaan hunda tajaajiluu akka qabu akeekna.
4. Hawaasa Oromoo Bal’aaf:- Gareen Gurmaa’ee mootummaatti of waamuu fi Murni isaaniin ijaaramee Hoteela Hilton Maandheffate shira guddaa oromoo fi Paartilee siyaasa oromoo irratti xaxaa jiraachuu bira geenyeerra. Wanti Oromoo duraa dhokate hin jiru. Wanti oromoon argate hin jiru. Wanti Oromoon itti gowwomfamuufiis hin jiraatu. Uummanni keenya bal’aan taatee amma ABO irratti aggaamame kana hubannoon ilaalee kallattiin wal aanjessuu qaba. Shirri yeroo garaagaraatti Maqaa ABO xureessu hawaasa keessaatti hubannoo hawaasichaan fashalaa tureera. Dhugaan uummatichaa haqa ABOn labsuu fi qabsoo ABOn taasisuun kaayyoo fi galma tokko waan qabuufi. Kana hubachuun Hawaasichi Hayyu Duree ABO Jaal Daawud Ibsaa waliin ta’ee Heera, Seera, Akeekaa fi Kaayyoo Adda Bilisummaa Oromoo akka galmaan gahu dhaamsa keenya kabajaa dhiyeessina.
5. Qeerroo fi Qarree Bilisummaa Oromoo Hundaaf: – Qeerroo fi Qarreen utubaa qabsoo oromoo ta’uun wal nama hin gaafachiisu. Haala biyyittiin keessa turte keessatti Qabsoon qeerroo fi Qarree olaanaadha. Wantoota dhugaa fi haqa irraa daban sirreessuuf, hubannoo lammii horuuf, Warraaqsa qindeessuu fi kkf shoorri Qeerroo fi Qarree guddaadha. Wanti kana kaasuun barbaachiseef waan mootummaan itti jiruu fi Murni shiraaf bu’uurate taasisaa jiru qixa kamiinuu dhugaa irraa kan fagaate waan ta’eef akka hubattanii hawaasa keessan hubachiistan dhaamna. Mootummaan Adeemsa ofii tolfachuutti Hoogganoota paartilee siyaasa oromoo, Waajjiraalee, Miseensotaa fi Dinqisiifattoota isaanii rakkoo hamaa keessa galchee jira. Haala kana keessatti ofii warra isa fakkaatan hiriirsee filannootti hirmaachuuf Dhaabota Akka ABO dhiibaa jiraachuu, diiguuf yaaluun hunda keenyaafuu ifatti hubatamuu qaba. Mootummaan har’a lammii keenyaa fi hogganoota keenya dararaa jiru akkamiin boru filatamee rakkoo hawaasaa furuu danda’a?
Kanaafuu Qeerroo fi Qarreen hundaa ol hubannoo fi kutannoon paartilee siyaasaa oromoo fi dhugaa Oromoo tumsuu akka qabnu waamicha keenya kabajaa dhiheessina.
Walumaagala Shirri Mootummaa fi Murni Hilton ABO irratti xaxan dhaabicha dadhabsiisuuf kan aggaamame waan ta’eef hanga Korri sabaa Heeraa fi Seera isaa eeggate gama dhaabaan waamamutti haamilee keenya jabeessinee Hayyu duree ABO Jaal Daawud Ibsaa waliin Qabsoo keenyaa akka itti fufnu ibsa baasne kanaan isiniif dhaamna
Injifannoo Ummata Oromoof
Qeerroo Bilisummaa Oromoo Magaalaa Finfinnee fi Naannawaa Finfinnee.
Bitootessa 18/2021


text:
Dhaabi baqattootaa kan tokkummaa mootummootaa (UNHCR) biyya dhablummaa xumuraan ga'uuf waggaa tokko dura kan jalqabame duulli waggoota kudhanii hagas ba'ii ga'aa hin argamsiisne jedhee jira. .
Uummati miliyoona kudhanitti hedamu biyya isa kam keessatti iyyuu lammii kan hin taane dha. Biyya dhablee waan ta'aniif jecha ragaa dhalootaa fi galmee eenyummaa isaanii beeksisu waan hin qabaanneef kana irraa bu'aa argamu hin argatan. Tokkummaan Mootummootaa akka jedhutti yeroo ammaa daqiiqaa kudhaan kudhaniin daa'ima biyya dhableetu dhalata.
Tokkummaa mootummootaatti komiishinerri mirga dhala namaa gameessi Voolker Terk VOAf akka ibsanitti daa'immi biyya dhableen abjuu isaa utuu hin dhugoomsin waan ta'uu fedhu utuu galmaan hin ga'in abdii dhabiinsa keessatti guddata. Biyya dhablummaan hamilee namaa akkaan kan miidhu ta'uu isaaf eenyummaa isaatti illee akka ofitti amantaa hin qabaanne godha jedhaniiru.
Ofii isaanii kanneen biyya qaban waliin waan madaalaniif sodaa eenyummaa ofii dhabuu kan isaan biraa hin hafne keessatti liqimsamu jedhan Voolker Terk. Bifaan kan na fakkaatu tajaajila barnootaa, kan eegumsa fayyaa rakkoo tokko malee argata. Anoo maaliifan dhabe? kan koo maaliif adda ta'e jedhanii yaadu.
Dhaabi baqattootaa kan Tokkummaa Mootummootaa akka jedhetti ijoolleen biyya dhablee ta'an loogii fi dararaa akkasumas humni isaanii ni saamama. Biyya dhablummaan ardii mara keessa jira. Namoonni biyya dhablee kan ta'aniif fakkeenyaaf akka Tokkummaa Sooviyeet duraanii keessa ture biyyi tokko ture yeroo addaan bittinnaa'u ykn immoo akka Sudaan Kibbaa biyyi haarawaan ennaa uumamu.
Loogiin saalaas biyya dhablummaaf nama saaxila. Sababiin isaas biyyoonni hedduun lammummaa haadhaa mucaatti waan hin dabarsineef jecha. komiishiner Volker Terk biyya dhablummaa ittisuun ni danda'ama jedhu. kana dura Koot Divuwaar keessa rakkoo biyya dhablummaatu ture. Garuu biyyattiin seera lammummaa biyyoolessaa ennaa baaftu rakkoon kun ni hiikame.
Biyyi tokko fedhii siyaasaa fi fedhii dhugaa yoo qabaate biyya sana keessaa namoota yeroo dheeraaf lammummaa utuu hin argatin turaniif eeyama lammummaa kennuun rakko sana furuu danda'a jedhan. Dhaabi baqattootaa kan tokkummaa mootummootaa (UNHCR) biyya isa kam keessatti iyyuu ijoolleen ennaa dhalatan akka galmeeffaman, harmooliinis lammummaa isaanii ijoolleetti akka dabarsan sanyii, gosaa fi amantii ijoolleen lammummmaan akka irraa hin mulqamne biyyoota addunyaa ni gaafata.


text:
Akka duudhaa isaa Oromoon bara hamaan dhufee dhukkubni hamaan, gollobaaf wanni dur hinjirre yoo dhalate bayee waaqa isaa kadhatee falata.
Kanallee kan godhan akka ollaa ykn naannaa jiraniitin maanguddoon mari’atu. Iddoo waloo kan itti fala akkanaa godhatan kan beekamu duruma qabu. Malkaa guddaa, hora yookan tulluu yookanis odaa akkasuma abdaarii qeyee ofiitis t’u iddoo itti kadhatan akka namuu hinhafnetti guyyaa qabatanii walyaamanii dhaqu.
Iddoo itti Waaqa ofiititti iyyatan kana kan dhaqan maanguddoota qofa miti, jaartii cifiree, jaarsa korboo, daa’ima xiqqaa, dubara qarree, dargaggeessi qeerron osoo hinhafin dhaqu. Dabalataanis hortee ofii qabatanii dhaqu. Hormaata ofii keessaa farda fe’anii dhiyeeffatu. Fardis eega fe’amee booda luugama afaanii osoo hinbaasin dhaabu.
Eega kuni tarreeffameen booda osoo Waaqa waliin dubbii hinjalqabin ofii waliin dubbatu. Maanguddoon duratti bayee Waaqni akka nu dhagahu garaa qulqulluudhan kadhachuu qabnaa, kanaafuu namni waldhabdee qabdan, kan walirraa mufoo qabdan waliif dhiisaa jedhu. Namni tokko osoo hinhafin kan dur waloles sababa kanaan harka walfuudha. Namni mufoo (goomii) garaatti qabatte osoo dhiifama hinjedhin hafte nuyii mitii Waaqa sobde, kanaaf goomii kee fixadhu jedhee jaarsi isa dhumaa akeekkachiisa. Kan didee tures yoona nama waldhabe bira dhaqee harka. Guyyaa kana harka walfuudhuu malee, achumatti yoosuu waliif dhiisuu malee yeroon itti walhimatan hinjiru.
Eega namuu quurrama qabu fixatee booda harka Waaqatti of qabanii
Yaa Waaqa hamaa kee jala nu baasi,
kan mirgaan fidde bitaatti, kan bitaan fidde mirgatti jala nu baasi.
Dhukkuba hamaa, gollobaa hamaa,
hafuura hamaa jala nu baasi
Nuti uumaa keetii, nu uumtee nu hinfixin.
jedhanii Waaqa mararfatanii booy’anii kadhatu.
Kanatti aansee jaarsi nicaraana. Caraanuu jechuun Waaqatti iyyanii dubbachuudha. Sagalee isaa sirriitti ol kaasee caraana:
“Maal Waaqa, nu fixxaa? Maaf nu uumtee dhukkubaan nu fixxa? Maal si balleessinee nu fixxa?” jedhee alangee ofii ol mirmirsee Waaqatti caraana.
Kuni martuu eega xumurameen booda dhibaayyuu fidan irraa jigsuudhan, daddarbaa fidan daddarbuudhan kan qalanis yoo qopheessan qaluudhan waaqa isaaniitiin araara kadhatu.
Waaqni waan balleessinetu jiraa nuun lole jedhanii waan yaadaniif kan nuti balleessine nuuf dhiisi, hammeenya keenya nurratti hinlaalin jedhanii xumuru.
Ammallee bara dhukkubni vaayrasii koronaa dhufe kana kanuma godhaa jira.


text:
Mudde 23,2015 Godina Lixa Shaggar Aanaawwaan Jalduu, Gindabarat, Meettaa Roobii, Adaa’aa Bargaa, Magaala Baabbicha fi uummata Gandoota baadiyyaa baabbichaa,, Geedoo, fi uummata Baadiyya, Aanaa Midaa Qanyii, amboo fi uummata Baadiyyaa Waddeessaa, Xuuqur Incinnii, Tokkee Kuttaayee, Iluu Galanii fi Baakkoo Tibbee fi Uummatni Gandoota Baadiyyaa sadarkaa Maayibaasii fi gandoota walitti Aanaaniin Walitti dhufuun Mootumma nu ajjeesaa jiruu fi warana nurratti labse waliin hin jiraannuu, ilmaan keenya ajjeesuu irra darbuun waraana kallattiin waan nurratti labsaniif mottummaan kun mootumma keeny akka hin taane mirkneeffannee jirra jechuun hanga bilisummaa keenya gonfannuu fi mirga namumma fi Dimookiraasiin qabnu nuuf kabajamutti Jaarsolii biyya fi Abbootii Gandaa naannoon wl bulchna malee mootummaa nu ajjeesuu fi nu hidhu jalatti hn bullu jechuun murteeffatan.
Yeroo kanatti Maqaa master Pilaanii Finfinnee fi Labsii Magaaloota oromiyaa mootummaan balleessa keenyaa jedhanii fudhachaa waan jiranif Mormii sababaa kanaan ka’een Lubbuu badee fi qaama hir’ateef kan itti gaafatamuu qabuu fi seeraatti dhiyaachuu qabu Mootummaa dha malee Nu hidhuu fi nu doorsisuun, Nu ajjeesuun nurraa dhaabbachuu qaba, warri karoora kana baasee ittin nu fixaa jiru seeratti dhiyaachuun itti gaafatmuu qabu jechuun uummatni Yaadaasaa kaasee warraaqsii itti fufee jira.
Kanan Boodaa hariiroon mootummaa gabrooonfaata waliin qabnu hin jiru, walga’ii kamuu kara ergamtootaa fi jaarsolii ergamtuu isaniitiin dhufuu hin fudhannu, Kanfaltii gibra hin kanfallu, diddaan keenyaa hanga mirga abbaa biyyummaa keenyaa eegsifannutti jechuun murtii jabaa fi sirna fudhatan
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Related


text:
Walloo – Raayyaa: Magaalaan keenya dirree lolaa fakkaattee jirti. Maaloo nuu dirmadhaa.
Liyyuu Haayilii Tigiree nu fixxeetti. Dirqamaan Tigireen likkitti isin galcha jettee nu doorsisaa jitti.
ቶሎሳ ተስፋዬ በኦሮሞ ላይ ሌላ የጠላትነት ዘመቻ ከፍቷል ። ቶሎሳ የለጠፈውን ፎቶ መመልከት ግለሰቡ የኦሮሞ ፓርቲ መሪ ነኝ ብሎ በኦሮሞ ላይ ደግም ዘመቻ የከፈተ ለመሆኑ እርግጠኛ መህን ይቻላል ። ቶሎሳ ተስፋዬ እኮ ..
Wake up Oromo! from #OPDO/#ODP~#Ginbot_7
Alagaan har’ayyuu G-7 ta’ee, America hanga China fi Russia, Israel, France, Britain nurratti hojjachaa jiru. #OPDO/#ODP waan jedhan tana keessaa harka dheeraa galfatanii lammiilee kenyaa bahaa-dhihaa, kaabaa-kibbaan buqqisanii ajandaa nutti uumaa oolu. Gargaarsa osoo funaannuutii emergencydhaan dinagdee nu jalatti quucarsaaru.
#OPDO/#ODP keessatti ulaagaan guddaan muudamaa maali? 100% ABO jibbuu/sagantaa qulqulluu BILISUMMAA fi WALABUMMAA sana jibbanii kaayyoo Minilik ittiin nu fixe milkeessuuf 100% amanamaa ta’uudha!
Would you stop trusting the highly qualified PRETENDERS?
In current days critical Oromo situations and the case of the horn, politics is must-driven by calculation, not by emotion!”
DIINQA OROMOO: #ESAT~QOPHII WAA’EE KEENYAA-Gaazexeessaa Befiqaaduu Moroodaafi Beekan G Erena, Onko. 14, 2018
WBOn koolleejjii Ardaayitaatti leenjirra jiruu Leenjii isaa xumuree torbaan kana keeysa a ni eebbifama.Kuniis araara ABO fi mootummaa Itoophiyaa gidduutti taasifame daraan kan dhugoomsuu fi kanneen oduu dharaa odeessan immoo kan salphisu ta’a.
Via Miidhaksaa Abbishuu


text:
Itti Gaafataamummaa Waliigalteen Alaa Dhaabbilee Fayyaa Vs Murtii Dhaddacha Ijibaattaa Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa lakk.Galmee 64590 irratti kenne
Qophessaan Obboo Mulugetaa Magarsaa
1.1. Seensa
Dhaabbileen fayyaa bu’ura waliigaltee yaalamtoota faana qabaniin itti gaafatamummaa kan qaban ta’uun ni beekama.Biyyootni itti gaafatamummaa kana mirkaneessan maddi seera isaanii sirna seeraa sivil ti.Akkuma beekamu sirni kun seerotni bifa kitaabaatin kan qindaa’anii taa’aniidha.Akka Biyya keenyaattis seerotni baay’een bifa kitaabaatin gurmaa’anii kan jiran yommuu ta’u isaan keessaa,s/d/f/y,s/d/f/h/h,s/h/h,s/y, fi kkf’n caqasuun ni danda’ama. Biyya keenya dabalatee Jaappaan,Jarman,Kooriyaa Kibbaa,Chaayinaa,Xaaliyaan dabalatee biyyootni addunyaa baay’een sirna siviilii kana hordofaniidha.Kana ta’uu isaatin biyyotni sirna kana hordofan walitti dhufeenyi dhaabbilee fayyaa fi yaalamaa jidduu jiru maal fakkaachuu akka qabu seera isaanii keessatti tarreessu.Bu’ura kanaan itti gaafatamummaa mirkaneessu.[1]
Faallaa kanaa immoo biyyoota sirna kooman low hordofan keessatti madda seera isaanii aadaa,baratama fi murtiiwwan M/M kennaman fa’i.Biyyoota sirna kana hordofan keessatti dhaabbileen fayyaa yaalamtoota faana waliigaltee hin galani.Itti gaafatamummaan waliigalteen osoo hin taane wanta keessa isaanitti beekanii irratti waliigalani jedhaniit waan amananii fi ogeessotni fayyaa doggoggora oogummaa uumaniif yommuu itti gaafataman uwwisa inshuraansii qabu waan ta’eef waliigalteen ala itti gaafatamummaan isaanii mirkanoofnaan miidhamaaf beenyaa kennuun bu’aa bahii baay’ee waan hin qabneefi.[2]
Akka biyya keenyaatti seenaan dhaabbilee fayyaa kan jalqabee bara 1906 irraa jalqabee ta’uun ni beekamaa bara 1948 Ministeerri fayyaa erga dhaabbatee (hundaa’ee) booda dhaabbilee fayyaa lakka’uuf illee nama rakkisan kan hunda’an ta’uu hubachuun ni danda’ama.Kanaaf barreffama kana keessatti itti gafatamummaa dhaabbileen fayyaa mirkaneessun ni danda’ama?moo hin danda’amuu? isa jedhu ilallaa.
Seeraa hariiroo hawaasaa keessatti dhaabbileen fayyaa dogoggora uumaniif itti gafatamummaa ni qabu jedha.Itti gaafatamummaan isaan qaban qabatamaan akkamii kan jedhu dhimma barreeffama kana keessatti ilaalamuudha.Itti gaafatamummaan mirkanaa’uu danda’u isa kam akka ta’e kan xinxalamu ta’a.
[1] Andaargee Kaasee (Abukaattoo) Kitaaba Seeraa Hunda Qabate maxxansa 4ffaa fuula 196
[2] Isa lakk.1ffaa irratti caqasame
1.2. Gaaffiiwwan barruu kanaan deebi’aan
- Dhimmotnii dogoggoraa Oogummaa jedhaman Maal fa’ii?
- Dogoggora Ogeessa fayyaatin uumameef eenyutu gaafatama?
- Itti Gaafatamummaa mirkanaa’e akkamitti shallaguun/tilmaamuu dandeenya?
Kanaan wal qabatee dogoggorri oogummaa yaalaa akkuma baay’inaa fi bal’ina ogummichaa garaagarummaa waan qabuuf gocha tokko taasifamee ilaalamuu hin qabuu
Adabbii kennamuun walqabatee walfakkataa ta’uu akka hin dandeenyee kan beekamuudha.
Beenyaa gaafachuudhaan walqabatee beenyaan shallagamu walfakkaataa ta’uu dhiisuu danda’a sababni isaa immoo beenyaan tokko tokko kan murtaa’u muraadhan waan ta’eef
Dhimma beenyaa gaafachuun walqabatee himannaan dhiyaatu adeemsa isa kamiin hoogganamuu qaba kan jedhu ijoo A/A irratti xiyyeeffachuu qabuudha.Sababni isaa immoo A/A qaama adda addaa bakka bu’eet falma waan ta’eef.
1.3. Dhimmaa Qabatamaa
Dhimma kanaan walqabatee dhimma qabatamaa Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa Dhaddacha Ijibbataatiin murtaa’ee akka armaan gaditti kan ilaallu ta’a.
Dhaabbannii fayyaa dogoggora oogummaa uumameen miidhaa yaalamaa irraan yoo gahe kan itti gaafatamu ta’uu s/h/h 2129 fi 2130 irraa hubachun kan danda’amuu ta’uu Dhaddachi Ijibbataa Mana Murtii Waliigala Federaalaa lakk.G. 64590 ta’e irratti dhimma iyyataa dhaabbata Meeri Istoopsi fi waamamtuu addee Sannaayit Alamaayyoo jidduu ture irratti M/M/W murtii M/M jalaa cimsuun murtiin kenne yaada kewwata kanaa kan cimsuudha.
Dhimmicha hubachuuf akka dandaa’amutti Afaan Oromotti akka armaan gadiitti hiikuuf yaalameera,
Wamaamtuun Ijibbaataa M/M ol’aanaa jalaatti ijoo himannaa dhiyeessiten dhaabbatta himatamaa (iyyataa ijibbaataa) qorannaan naaf taasifamee qoricha dahuu ittisuu (Noorpilaant) jedhamu irre koo keessatti akka awwaalamu ergaa taasisee booda qorichichii dhukkuba (dhibee) waan narratti hordofsiiseef himatamaan ogeessuma isaatiin qorichichi akka bahu yommu taasisuu ogeessotni of eggannoo barbaachiisaa gochuu dhiisuu isaaniitiin harki koo qorichichi keessatti awwaalame dhukkubbii fi daraaraa wal irraa hin citneef kan na saaxile ta’uu isaatiin dabalatatti harmaa fi dugdaa ko irraatti dhukkubbii narra gahe irraa kan ka’e dhukkuba dugdaa, dhiitoo fuulaa fi dhukkuba onnee narratti hordofsiiseera. Dhibichi walxaxaa ta’uu isaatiin sirna ya’insa (sochii dhiigaa) irratti rakkina hordofsiisuu isaatiin ujummoon dhiigaa cufamuu isaatiin harkiikoo dhumaa(nyaatamaa) dhuufuu isaatiin hojii koo akkan hin hojjanne (raawwannee) taasisuun dhukkubicha biyya alaa dhaqee akkan hordofuf dhaabbileen fayyaa biroo kan naaf mirkaaneessan waan ta’eef himatamaan miidhaa narraan gaheef itti gaafatamaadha jedhamee akka naaf murtaa’uu fi Biyya Taayilaandi dhaqee yaalamuuf
- Baasii yaalaa qofaaf qarshii 192,881
- Sirnaa dhiigaa sirreessuuf baqaqsanii hodhuuf qarshii 114,699
- Qorannaa dhiigaa eksiree (x-ray) fi qorannaa laburaatooriif qarshii 22100
- Qorannaa MR’f Qarshii 13,377
- Tikeetti Xayyaaraa Taayilaandi dhaqanii deebi’uuf qarshii 14,000
- Baasii Hoteelaa guyyaa 10’f qarshii 6500
- Baasii Siree Hospitaalaa guyyaa 10’f qarshii 159,949
- Baasii yaalaa dabalataaf of eggannoof qarshii 100,000
- Taayilaandii Bankook baasii taaksii,paaspoortii fi baasii biraa qarshii 13,400
- Dhuukkubsachiisaaf geejiba,hoteela, baasii sanada imalaa qarshii 34,0780
- Miidhaa Narraa gahuu isaatiin hojii dhaabuu kootiif qarshiin dhabee qarshi 632 hanga himannaan kun Adoolessa keessa dhiyatuttii yadamee qarshii 22,752
- Benyaa haamilee qarshii 1000 walumaa gala qarshii 694,918(kuma dhibba jahaa fi kuma sagaltamii afuuriifi dhibbaa sagalii fi kudhaa saddet )akka naaf kaffaluu itti naaf murtaa’uu kan jedhu turee .
FM Wajjira AA God Jimmaa Subscribe Gochun Dhageffadha
Himatamaan jalaas deebii kenneen ogeessi tokkos ta’ee Hospitaalli itti gaafatamummaa guutuun kan gaafatamu dambii oogummaa irra darbee yoo argame yommuu ta’u sababa dambiin cabee /irra darbamee / hojetamuu isaatiin miidhaan himataa irra gahuu isaa hin ibsamnee.Himattuun biyya alaa dhaqxee yaalamuuf waraqaa/sartafikeetii ishee dandeessisu Ministeera Eegumsa Fayyaa irraa ragaa hin dhiyeessine.Biyyaa alaatti yaalii ishee barbaachisa yoo jedhame illee yaalii akkanaa as dhiyoo Keeniyaa yookiin Hinditti kan kennamu ta’uu isaatiin biyya Taayilanditti yaalamuuf gaafachuun ishee sirri mitii.
Qarshiin 192851(kuma dhibba tokkoof kuma sagaltamii lamaa fi dhibba saddeetifi shantamii tokko) himattuun gaafatte ragaadhaan kan hin deeggaramne ta’uu isaatiin alatti qorannaaf jecha baasiwwan addaa addaa gaafatte sirri miti. Hospitaala guyyaa 10’f akka turtu caqaste qarshiin gaafattes guyyaa lama caalaa hospitaala kan hin turree waan ta’eef baay’ee kan ol ka’eedha.Dhukkubsaachiisaaf jechuun qarshiin gaafatte himatamaan kaffaluu hin qabu. Midhaan irra gahes(ga’es) hojii dhuunfaa ishee kan dhorku ta’uu ragaa hin dhiyeessinee Beenyaa haamilees yoo ta’e himatamaan himattuuf kaffaluu hin qabu jechuun falmeera.
M/M Ol’aanaa jalaa dhimmicha qoratees baasiwwan yaalaa himataa sirritti beekuuf kan rakkisu jechuun himatamaan himataa qarshii 300,000(kuma dhibba sadii) muraadhaan kaffaluu qaba jedheera.Bitaaf mirgi Murtii M/M Ol’aanaa jalaa kanaa ol’ iyyannoodhaan Mana Murtii Waliigalaa Federaalaatti bitaafi mirgii kan dhiyeessan yommu ta’uu ol’iyyannoon himatamaa jala bu’uuraa seera s/d/f /h/h/ kwt. 337 yommuu cufamu galmee ol’iyyannoo himataa irratti falmiin taasifamee murtii M/M Ol’aanaa jalaa fooyyeessuun deebii kennaa (himatamaan ol’iyyattuuf M/M jalaatti qarshiin 300,000 murtaa’eef kan shaallagamuuf ta’ee qarshii 694918(kuma dhibba jahaaf kuma sagaltamii afuriif dhibba sagaliif kudha saddeet) akka kaffaluuf jechuun murteessera.Murtii M/M kanaa irratti iyyataan komachuun iyyata dhaddacha ijibaataa kanaaf kan dhiyeesse yommuu ta’uu qabxiin adda durummaan caqasan (kaasanis) wamamtuu irra miidhaan gahe (hangii beenyaan kaffalamuu qabuu) waan beekamuu danda’uu waan ta’eef M/M jalaa beenyaa muraadhaan murteessuu hin qabaniiyyuu hangi beenyaa muraadhaan murtaa’u gadii aanaa ta’uu qaba.Hanga beenyaa dabalataa M/M/W ol iyyaanno,hangaa qarshii benyaa dabalataa gadii bu’iuu isaa akka sababaatti fudhaachuun isaa sirrii mitii jedheera.
Waamamtuun iyyata ijibaataaf deebii kenniteen iyyataan miidhaan narra gaheef M/M jalaatti itti gafatamummaa akka qabu murtaa’ee hanga ijibbataatti lakk. Galmee 58041 komii dhiyeffate M/M/W/F dhimmicha qoratee murtii M/M jalaa dogoggora seeraa bu’uuraa hin rawwatamne jechuun iyyata isaa kufaa kan taasise yommuu ta’uu hanga beenyaa ilaalchisee falmii dhiyeessen aangoo dhaddachaa ijibbaataa wan hin taaneef komiin isaa fudhatamuu hin qabuu jechuun falmiitettii.Iyyataanis deebii waamaamtuuf deebii kennuun falmii isaa cimsuun dhiyeessera. Falmiin bitaaf mirgaa akka arman olitti kan dhiyaate yommuu ta’uu nutis M/M/W/F dhaddacha ol’iyyannoo murtii beenyaa kenne irratti dogoggorrii seeraa bu’uuraa raawwatameera? moo hin raawwatamnee? ijoo jedhu qabachuun akka itti anutti qoranneerraa.
Falmii M/M jalaatti taasifameen dhaabbannii fayyaa ( iyyataa) waamamtuuf yaala yeroo tasiisetti rakkoo uumameen fayyaa wamaamtu irra miidhaan kan qaqqabe ta’uu isaatiin miidhaan qaqqabe kun yaala biyya keessaatin kan hin fayyine ta’uu isaatiin biyya Taayilaandi dhaqxee akka yaalamtu murtaa’eera.Haa ta’u malee komii kanaaf qabxii ka’umsaa kan ta’e yaalaa fi baasiiwwan adda addaatif iyyataan wamaamtuuf muradhaan akka kaffalu M/M/W ol kaasee murteessuu isaatii. Akka qajeeltootti sababa miidhaatiin miidhamaan beenyaa kan argatu kasaaraa miidhaa faana madaalawaa ta’e argachuun ta’uu S/H/H kwt. 2090’n kan tume yommuu ta’u namni miidhaaf itti gaafatamaa ta’u itti gaafatamummaan isaa miidhaa miidhamaa irra gahe faana walqixa ta’e madaalamee kaffaluut irra jira.
Dhimma qabanne irratti garu M/M/W dhaddachi ol’iyyannoo miidhaa qaqqabeef beenyaa kaffalchiisuuf muraa akka filannootti fudhateera.Kanaaf qabxiiwwan gurguddoon (ijoon) akka sababaatti caqasaman baasiin yaalaa waamamtuun dhiyeessite ragawwan barbaachiisoo baasii yaalaa dhiyaatee kan caaudhaa.Waamamtuuf dhukkubsachiiftuun kan barbaachisu yoo ta’e baasiin isaa hangam akka ta’e gamanumaan beekuun kan rakkisuudha.Akka guutuu addunyaatti qaala’insii meeshaa gaaffi baasii yaalaa waamamtuuf gahee qabaata. Gatiin jijjiirra birri gadii bu’uun isaa hanga qarshi waamamtuun yaalaa na barbaachiisa jettee gaafatte irratti garaagarummaa hordofsiisuu danda’a kan jedhuudha.
Jimmaa Attorney Media — understand law
- Monday
- 9:00 am – 5:00 pm
- Tuesday
- 9:00 am – 5:00 pm
- Wednesday
- 9:00 am – 5:00 pm
- Thursday
- 9:00 am – 5:00 pm
- Friday
- 9:00 am – 5:00 pm
- Saturday
- Closed
- Sunday
- Closed


text:
Itti Baha Leenjii Hojjettoota Mootummaa
Hojjetttootni mootummaa Oromiyaa keessaa lakkoofsaan kuma 500 ol tahan torban kana keessa leenjii maqaa gahumsa cimsuu jedhu irra turan. Hojjetootni kunneen garuu gaaffiidhaan PP hudhanii qaban. Gaaffiileen gaafatamaa turan;
1. Isin yeroo filannoo duwwaa maaliif nu barbaaddu
2. Ajjeechaan,hidhaan,ololli isin gaggeessitan yoom dhaabbata?
3. Sobaan nageenyi jira maaliif jettu?
4. ABO fi KFOn akka filannoo keessaa bahan maaliif gootan kanneen jedhanii fi kanneen biroo gaafachuun dabballoota PP hedduu rifaasisan. Dabballootni PP qaanii malee hojjettoota kanaan kan ergama shanee fi wayyaanee qabu isin keessa jira jechuun dubbatan. Hiriira deeggarsaa MCBO fi Mormii sirna PP irratti gaggeeffamu dura dhaabbachuufis amanamtoota isaanii keessaa filuun bakka hiriiraatti argaman. Barattootni, Qeerroon akka hin basaasamne tooftaan bira darbamees jira.
Qeerroo Intelligence Group