text:
Ebla 15: Dubbayyuu Gootummaa 15
Akka Dhahaa Oromootti, baatiin Eblaa ji’a arfaffaa ti. Baatiin kun immoo seenaa qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti waan ittiin yaadatamu qaba. Yaadannoon kunis guyyaa irra oolu qaba: EBLA 15: Guyyaa Gootota Oromoo ti. Ebla 15 bara baraan naanna’ee dhufu kana kan yaadannuuf, waan gurguddaa lama qabna. Tokkoffaa, guyyaan kun guyyaa faajjii tokkummaa qabsaa’ota bilisummaa Oromooti. Guyyaa kana kan faajjii tokkummaa taasise, wareegama qabsaa’oti bilisummaa Oromoo gamtaafi tokkummaan kaffalaniidha. Qabsaa’oti guyyaa kana wareegaman ajaja diinaa kan amantiin addadda isaan baasuuf akeekkatee ture, tokkummaan didanii wareega hadhooftuu fudhatan; kaayyoo bilisummaa ganama irbuu seenaniifii falmaatti bahaniif amanamtoota ta’anii tokkummaan wareegamuu filatanii, akkuma tokkumaan wareegamanitti boolla tokkotti awwaalamuun tokkummaa qabsoo bilisummaa Oromoof utubaa sibiilaa ta’anii darban.
Lammaffaa, guyyaan kun guyyaa gootota Oromooti. Guyyaa gootota Oromoo kan taasise immoo qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti wareega goototi bilisummaa Oromoo kaffalaniidha. Guyyaa kana kanaaf, gootota keenya kabajamoo, kanneen lubbuu isaanii lamuu hindeebine san bilisummaa saba isaaniif jecha kaffalan ulfinaan yaadanna.Guyyaa goototaa kana yaadachuunis, irbuu keenya haaromsanii, kaayyoo isaan kufaniif san qabannee haga kufnutti akka tarkaanfannu kan deebisnee waadaa ofiif itti seennuudha. Dhaloota keenya haaraa kana eeggatus, waan lama ta’uu mala. Gauyyaa kanatti dhalooti keenya takkatuu kaawoo goototi keenya galmaan ga’uuf fuudhanii otuu qabsaa’aa jiranii itti wareegaman san fuunee bakkaan ga’uudha. Failannoon lammataa, garbummaa jaarraa hedduu dura nu dhaalee namummaa keenya mulqee jiru waliin waltaanee jireenya salphinaa filachuudha.
Dhugaatti, dhalooti of beekan, kanneen mirga isaanii sarbaman humnaan deebifachuun mirga dhalootaa ta’an biratti, garuu, garbummmaa falachuun waan hinyaadamneedha. Dhalooti garbummaa dide immoo kaayyoo bilisummaa galmaan gahuuf ofkennee hojjachuu malee filmaata biraa hinqabu. Kanaaf, akka dhaloota garbummaa didee, falmaa bilisummaatti jiruutti, guyyaa yaadannoo gootota keenyaa kana yeroo kabajannu, waa hunda caala waan qabsoo keenya jabeessuufi fuulduratti tarkaanfachiisu irratti xiyyeeffachuu filatan. Kaayyoon isaanii, dirqama dhalootaa isaan eeggatu bahachuu ta’uu waan amananiif, irbuun isaanii bokkuu qabsoo bilisummaa goototi keenya qabatanii kufan, kaasanii bakkaan gahuuf gootummaan falmaa bilisummaa finiinsuudha.
Dhalooti biyyaafi biyyoo isaa hinfalamne, bifa kamiinuu biyyaafi biyyoo egere bulchu hinqabaatu. Guyyaa gootota qabsoo bilisummaa Oromoo, Ebla 15 kan yaadannus, dubbayyuu gootota keenyaa keessaa kan kaayyoon keenya akka galii isaa hinhanqanne mul’isu waliif dhaammachaa kabajanna; dhaammannoo yaadannoo kan diddaafi falmaa bilisummaan duuba wareegamni akka jiru hubachiisan waliif dabarsina. Dhubayyuun gootota keenya 15n armaan gadiis, dhaammannoo qabsaa’ummaa guyyaa goototaa bara kanaati.
- “Mootummaan kun waan kaayyoo keenya balleesse itti fakkaatee ofumaa nu dhiphisa. Yoo kaayyoo keenya ta’e inni akka bofa garaa keessa seenee ti. Yoo garaa alaatti harkisanis ta’e yoo gara keessatti gadi lakkisan firiin isaa tokkichuma. Summiin isaa tamsa’ee jira hoo.” Obbo Hailamaariyaam Gammadaa
- “Dhiigni koo, dhiiga mirga uummata Oromoo kabachiisuuf dhangala’e waan ta’eef dhiiga lafatti baddee miti. Hojii an hin hojjetiini sobaan na yakkanii namoota adda bu’aa natti murteessani hunda bakkattii kanatti ummatni Itiyoophiyaa yeroo gabaabaa keessatti akka inni gatii isaanii kennuuf nan amana. Oolee haa bulu malee mirgi uummata Oromoo wallaansoo fi carraaqa ijoollee isaan kabajamuun isaa hin hafu.”
Ajajaa Dhibbaa Maammoo Mazammir
- “Osoo lammiin koo cunqurfamuu fi dhiibamuu, cunqursitoota fi dhiibdota lammii koo waliin nyaadhee dhuguun ‘dhiiga dhiiga’ natti jedhe.” J.Taaddasaa Birruu
- “Kanneen gatii bilisummaan gaafattu keessaa ishii xiqqoo kaffaluu dadhaban, bifa kamiinuu bilisummaa hinargatan; fedhiin bilisummaa isaanii kun kan guutamu yoo ijaaramanii tokkummaan diina isaanii ofirraa buqqisaniidha. Saba ijaaramee roorroo diinaa dide, sirni kamuu cabsuu hindanda’u!” J/Baaroo Tumsaa
- “Namni mirga bilisummaa sarbame, kabajaa namummaa hinqabaatu; jireenya bilisummaas hinqabu. Namni akkanaa kun mirga dhalootaa sarbame kana yoo falmatee deeffachuu baate, mirga isaas yoo tifkachuu dadhabe, bilisummaa argatu illee ittiin jiraachuu hindanda’u.” Alamaayyoo Garbaa, 2005
- “Dhibaaf fi ballinni gosaa manatti natti hindhuftu, anatu manatti itti dhaqa malee.” Liiban Waataa Abbaa Gadaa Boranaa (1776-1784)
- “Namni nageenya isaaf gaachana yookaan mancaa yookaan eeboo bitachuu hinfeene, bilisummaas ta’ee nageenya isaa fedhii isaatiin dabarsee kan kenneedha; diina humnaan qe’eefi biyya isaa sarbe waliin kan walta’eedha. Sabni keenyas bilisummaa isaanii deebisanii goonfachuuf namoota diina waliin walta’anii umurii garbummaa dheeressan of keessaa baasuu qaban; qabsoo bilisummaa isaan eeggatuufis gaachana bitatanii qophaa’uu qaban.” J/ Badhaadhaa Dilgaasaa
- Naamusti lubbuu qabsooti; waan dhorkamaa xiqqoo eeggachuufi kabajuun milkii guddaa ulfina hundaa fida; waan dhorkame xiqqoo cabsuun immoo badii guddaa, kufaatii hundaa fida.
- Heerri kaawoo biyyaafi sabaati. Labsiin heeraas tuujuba kaawoo gurguddaafi waliigalaati. Maaliif waan xixiqqoo of keessatti hinhammanne jechuun nidanda’ama. Garuu, sapheeraan ganamaa waan akkanatti yayyabaniif qaban. Kaayyoon isaanii heerri kaawoon yayyabame, bara baraan jiraata; ammaa amma hinjijjiiramu; kaawoon heeraas waan guyyuu dhalatu amara akka deebisuufi guyyuu of jijjiiraa jiraachuu miti. Kaawoon heeraa waan dhalatee jiraatu mara jiraachisuudha.
- “Gaammeen biyyaafi biyyoo hintifkanne; biyyaafi biyyoo bulchuuf illee hanquudha.” Ob Dhinsaa Leephisaa
- “Gaammeen waraanatti seenuun, Dooriin bilisummaafi nagaan akka shaakala taliigaa keessa seenan godha; Luboonni immoo bilisummaa, araaraafi nagaan finna biyyaafi saba birmadoof akka hojjatan taasisa.” Abbaa Gadaa Yaayyaa Fuullallee
- “Maddi gootummaa sabaafi biyya gootummaa qaban keessaa dhalachuu qofaa miti; hundeen gootummaa dhaloota kaawoo biyyaafi biyyoof gaachana ta’an magarfachuu danda’uudha. Hunda caalaa immoo, dhaloota egere biyyaafi biyyoo bulchuuf aangoman dursanii geessifachuun, gootota dirqama biyyaafi biyyoo isaanii tifkachuufi eeggachuuf gahooman qabaachuudha. Sabni dhaloota akkanaa geessifates, dhaloota dirqama isaanii beekan; beekaniis gahee isaanii fedhiifi kutannoon bahan waan qabuuf akka gabroomee diinaan roorrifametti hinhafu!” Kaawoo Oromoo
- Hundeen jabina qabsoo bilisummaa tokkoo, sagantaa siyaasaa furmaataa, kaawoo biyyaafi sabaa akkasumas gaachana qabsoo bilisummaa, waraana bilisummaa jabaa qabaachuun danda’uudha.Waraana bilisummaa jajjabaa jechuun waraana kaayyoo ummataa qabu, waraana beekumsaafi dandeettii waraanaa horateefi waraana kaawoo bilisummaa biyyaafi biyyoof dhaabbateedha.
- “Waan sirraa bade deemtee barbaaddachuun dirqama keeti. Dhaloonni namummaafi bilisummaan jiraatan, kanneen waan isaan jalaa bade deemanii barbaaddachuutti of kennaniidha. Dhaloonni keenya waan jalaa bade deeffachuuf tarii daandii fagoo deemuu qabu ta’a; bu’aa bahii hedduu keessa illee darbuuf dirqamu ta’a. Haga jabaatanii barbaaddatanitti immoo waan isaan jalaa bade san deeffachuu hinhanqatan!” Abbaa Liiban, Dabbasaa Guyyoo
- “Yeroo biyyi keenya, kan hiddi hadhuura keenyaa keessatti awwaalame, ibiddaan gubachaa jiraachuu gurraan dhageenye callisnee taa’uu malla. Sun yeroo biyyi keenya gubatee, nullee waliin gubannu daddafnee arguuf boba’aa itti eda’uu keenya ta’a. Kan hubatee ilaaleef gubannaan kun nama tokko callaa balleessuun kan dhaabatuu miti; biyyaafi biyyoo mara kan gubee balleessu malee.” Gaaddisaa Hirphasaa 2005
Ayyaana yaadannoo guyyaa goototaa baranaas akkuma baroota darbanii, garbummaa baannee kabajaa jirra; kanaaf, dhaammannoon gootummaa 15n armaan olii immoo qoricha garbummaa ta’uun kan rafe akka dammaqsu, kan adoode akka warraaqsu, kan jaameimmoo akka ija banu waliin waliif abdachuun keenyas nijiraata. Ayyaanni gootota keenyaas marabbaa gootummaa dhaloota keenyaaf akka dabarsu illee kadhannaa gochuun keenya barbaachisaadha.
Har’a akka Oromootti waan keessa jiran kanneen beekan, haala Oromiyaa kana jijjiiruuf fedhii qabaachuun isaanii mirkana. Haata’uutii, fedhiin isaanii, immoo namoota hunda biratti fudhatamuu dhiisuu mala. Keessaayyuu, dhimma siyaasaa fi waraanaa irratti, yaadaafi ilaalcha addaddaa qabaachuun bakkayyuutti mul’ata. Yaadaafi ilaalcha addaddaa qabaachuun, garuu, hanga hundee garbummaa buqqisuuf fedhii qabaatanitti, qabsoo bilisummaa keessatti gahee isaanii akka bahan kan isaan dhoowwuu miti.
Hunda caalaa, akka sabaatti akka mataa keenya olqabannee diina keenya dura dhaabbannu kanneen of kennenii, daandii bilisummaa nuu saaqan kabajaan yaadachuu immoo waanti nu dhorku tasumaa hinjiru. Gootota keenya dhiiga isaaniin seenaa saba keenyaa haaromsanii barreessan, lafee isaaniin immoo dallaa eenyummaa saba keenyaa deebisanii ijaaran bara baraan yaadachuun duubattis, faandhahii isaanii haahordofnu!; gootummaa isaaniis gamtaan haafaarsinu! Dubbayyuun gootummaa 15n qabsaa’ota keenyaafi maatii qabsaa’ota keenyaa boonsanis bara baraan himamaafi labsamaa jiraachuunis itti fufa!!


c: text/html

text:
Godiina Boranaa aanaa miyoo Hiddii Lolaa keessatti Kibxata har’a hiriirri mormii gaggeffamuu jiraattonni ibsanii jiru. Kunis aanaalee Oromiyaa mootummaan gara bulchiinsa naannoo Somaaleetti kutuuf jira jechuun ka mormuu fi kanneen hidhaman akka hiikaman kan gafatu ture.
Bulchaan aanaa Miyoo Obbo Jambaree Abarraa garuu, lafti gara bulchiinsa naannoo Somaaleetti citu hin jiru, kun mootummaa uummataan filatame humnaan fonqolchuuf yaalii kashalabonni gaggeessani dha ittiin jedhan.
Gama kaaniin Godina Arsii Lixaa aanaalee adda addaa keessatti Wiixata kaleessaa mormiin gaggeeffamuu Jiraattonni beeksiisanii jiru.Kanneen Oromiyaa irraa hidhamanii jiran fi 400 caalan haa gadhiifaman, reebichaa fi doorsisi haa dhaabatu jedhu - Hiriirtonni. Bulchinsii Godina Arsii Lixaa deebii kennuu irraa of qusatee jra.
Guutuummaa Gabaasa kanaa armaa gadiitti caqasaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Godinaa Wallagga Lixaa magaalaa Beegii keessatti har’a ganama haleellaan boombii waajjira poolisii aanichaa fuulduratti geggeessamee qondaalota madeessuu isaa jiraattonnii fi angawaan yaaddoo nageenya isaaniif jecha akka maqaan isaanii himamu hin feene VOAf ibsanii jrian.
Dilbata dabre kana immoo Waraanni Adda Bilisummaa Oromoo, aanaa Gidaamii keessatti, itti fufees aanaa Beegii geessatti haxxee hidhee raayyaa waraanaa mootummaa irratti haleellaa geggeesseen fi loltoota hedduu irraa ajjeesuu isaa jiraattonnii fi angawaadhumti sun dubbatanii jiran.
Haleellaalee gidduu kanaa ilaalchisee, Komaandi Poositii, naannoo Qellem Wallaggaa fi Wallaggaa Lixaa jiru irraa haala ibsa argachuuf carraaqqii gochaa jirra. Ammaaf itti hin milkoofne.
Garuu, eega labsiin yeroo muddamaa labsamee booda, baatii Bitootessaa keessa, kan labsii yeroo muddamaa ilaalchisee, maddeen oduu ibsa kennanii turan – Hoogganaan Koomishina Poolsii Fedeeraalaa Itiyoophiyaa – Jeneraal Asaffaa Abiyyuu, mootummaan Ertiraa, yeroo dheeroodhaa jalqabee biyya keenya jeequuf hojjetaa turee. Kan immoo kan gochaa jiru qofaa isaa otuu hin taane, gurmuulee fi qaamota biyya keenya irraa dhalatan, garuu, kan hojii shororkeessummaatti jiran ofitti hammachuudhaan, leenjisuu, deggeruu fi bobbaaduudhaan – jechuun balaaleffatanii turan.
Generaal Asaffaan ibsa kennuu isaanii dura, baatiidhuma sana keessaa, haleellaa Moyaalee keessatti geggeessamee lubbuu namaa galaafatee ilaalchisuun, ka madda oduu Itiyoophiyaaf deebii kennanii turan – bakka-bu’aan Komaandii Poostii Labsii yeroo muddamaa yeroo sanaa – Generaal Hasan Ibraahim, Addi Bilisummaa Oromoo, kallattii sadi’iin biyyattii seenuuf akka socha’aa jiru dubbachuun isaanii ni yaadatama.
Addi Bilisummaa Oromoo, eega bara 1992 mootummaa cehumsaa Itiyoophiyaa keessaa dhiibamee bahe – jedhan irraa jalqabee, mootummaa Itiyoophiyaa waliin akka lolatti jiru ka dubbatan – hoogganoonni Adda Bilisummaa Oromoo ammoo, “Addi Bilisummaa Oromoo kan alaa seenee mootummicha waraanu otuu hin taane, ka biyyattii keessatti uummata Oromoo waliin hiriiree, bilisummaa uummatichaa lolaa turee fi lolaa jiru” jedhanii turan.
Gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa.


text:
Gulaalaa
Gaaffiin saba keenyaa tukkummaa dhabuu moo Bilisummaa dhabuudha?
Waa’een tokkummaa kun yeroo hedduu dubbatama. Garuu, waa’een tokkummaa kun hawaasa Oromoo biratti akkamalee dhimmi itta bahamaa jira. Tokkummaan kun hiika bal’aa fi addaddaa qaba. Akka qabsootti, fakkeenyaaf, yaadni tokkummaa jedhu kun humna ofii walitti qindeeffatanii kallattii tokkoon kaayyoo ofii milkeessuu irratti hojjachuu dha. Haalli kun garuu galii fi kaayyoo akeekame waliin kan walqabateedha. Kun immoo irratti hojjatamaa jira. WBOn hidhatee kan lolu Bilisummaa saba keenyaaf; weellistooti keenya aadaa fi aartii saba keenyaa kan gara Bilisummaatti nu jabeessu hojjachaa jiru; barsiisaan Qubee Afaan Oromoo barsiisuun dhaloota guddisaa jira. Miidiyaanis bakka jirutti odeeffannoo dhimma saba keenyaa irratti fuulleffatee dhiyeessaa jira. Egaa, tokkummaa kan jedhamu, namuu beekumsaa fi ogummaa qabuun dantaa sabaa irratti karaa dandanda’een hojjachuu fi hirmaachuu ilaallata jechuudha.
Amma rakkoon saba keenyaa, Tokkummaa dhabuu dha moo Bilisummaa dhabuudha?
Rakkoon saba keenyaa hedduu dha. Sabni keenya rakkoolee dinagdee, hawaasummaa fi siyaasaa hedduu fi walxaxoo taán qaba. Rakkooleen kunneen garuu walkeessa waan jiraniif, duraa duubaan hiikaman malee siá tokkotti furamuu hin danda’an; kaan xiyyeeffannoo dursaa argatuu qaban; kaan immoo yeroof kan turfaman ta’u.
Sabni garbummaa keessa jiraatu, yoo biyya hin qabaatiin, dinagdeenis, beekumsaanis, ogummaanis, qabeenyaanis kan warra humnaan isaan bituu ti. Kanaaf, gaaffiilee Oromoo keessaa kan dursee hiikamuu fi fala argachuu qabu, dhibdee garbummaa ta’a.
Rakkoon siyaasaa yoo furmaata hin argatiin, rakkoolee kaan hiikuu fi furuun rakkisaa dha.
Yeroo amma waltajjii mara irratti kan namuu hasa’uu fi amma amma immooa aadaa fakkaachaa dhufe, dhibdee tokkummaa fi hoggansaa ti. Rakkoon kun hin jiru jechuun nama rakkisa. Garuu, rakkoo guddaa ta’uu hin dandaú. Rakkoon keenya guddaan Bilisummaa dhabuu dha. Namuu kana sirnaan yoo hubate, rakkoon keenyaa “tokkummaa dhabuu dha,” jedhamee waanti haasa’amu, gaaffii saba keenyaa gara dabarsuuf kan uumameedha.
Yeroo maraaf fala tokko akeekuun sirrii hin ta’u. Rakkooleen Oromoo rakkoolee hedduu walxaxaa fi bal’aa dha. Rakkooleen kunneen falawwan hedduu barbaadu. Kaan isaanii kan qawween furamaniidha. Kaan immoo kan dinagdeen irra aanamuu dha. Kan biroo, beekumsaa fi ogummaa kan barbaaduudha. Haala akkasii keessatti waanti godhamuu qabu, rakkooleen tarreessuu otuu hin taane, rakkooleef furmaata waliif akeekaa dha; furmaata dhiyaates hojiinis mul’isuu dha.
Kanaaf, amma kan sabni keenya dhabee jiru tokkukmmaa miti. Tokkummaan, yeroo mara numa harka jira. Sabni keenya kan dhabee jiru bilisummaadha; sabni keenya garbummaa jala jira. Garbummaa keessaa bahuuf immoo hojiin hojjannu marti kan bu’aa buusu, kan gara kaayyoo keenya guddaatti nu geessu ta’uu qaba. Hojiin keenya marti, kan ummata keenya humneessuu fi guyyaa biliusmmaa dhiyeessu ta’uu qaba. Sabni keenya kan dhabee jiruu fi argachuu qabus, Bilisummaa dhabuudha!!


text:
Tokkummaan mootummootaa fi jaarmoliin gargaarsaa sababaa beelaatiin gaanfa Afriikaa, Yemen, Nigeria, fi sudaan Kibbaa keessaa namoonni hedduun du’uu malu jechuun akeekkachiisan. Hanqinni maallaqaa immoo gargaarsa namoomaa daran hammeessa jedhameera jechuun Lisa Schlein Geneva irraa gabaasteetti.
Jaarmoliin gargaarsaa beela bara 2011 keessa gaanfa Afriikaa dha’ee namoota kuma 260 ol walakkaan isaanii ijoollee umurii shanii gadii galaafatetu ammas isaan yaaddessaa jira.
Balaan akkasii akka irra deebi’u hin fedhan, garuu rakkoo gargaarsa namoomaa yeroo ammaa Yemen, gaanfa Afriikaa fi biyyootii hollaa jiranii haala jiru daran hammeessuuf jira.
Jarmyaan baqattootaa kan tokkummaa mootummootaa akka gabaasetti beellii fi waliti bu’iinsi namoonni hedduun nyaataa fi bakka dahatan barbaacha biyyuma ofii keessatti qe’ee ofii irraa akka godaanan akkasumas daangaa qaxxaamuranii akka baqatan dirqisiise.
Dubbi himaan UNHCR Adrian Edwards lakkoobis baqattootaa ol akkaan dabale jedhan.
Oomishi midhaanii walitti aansaa hin milkaa’in hafe. Walitti bu’iinsi Sudaan Kibbaa keessaa hongeen wal qabatee beelaaf baqattoonni biyyaa akka yaa’aiif sababaa ta’e, sabatiinsi dhabamuun Somaaliaa keessaa biyya ofii keessatti kanneen qe’ee ofii irraa godaanan akka heddummaatan taasise. Miidhaan hanqina nyaata madaalawaa keessumaa kan ijoollee fi haadholii harma hoosisanii ni hammaate jedhan.


text:
African Sukham
anjaliyude african rathi sangamangale kurichulla katha ivide ‘ African Sukham ‘ enna roopathil
Anjjali jon vayasu 19, athisundari,velutha nirram, katanjetutha sareeram. Haaphu malayaali haaphu kaasmeeri. Achhan sudarsan panditu amma maalavika andharjanam. Janichathum valarnnathum dalhiyil, avide plasu toovinu pathikkumpol aanu malayaali aaya jon saamuvaline parichayappetunnathu. Vayasu 26. Aal aaphrikkan raajyamaaya gaambiyayil bisinasu natathukayaanu. Jonu itakkidakku gaambiyayil dalhiyil ethumaayirunnu. Avar thammilulla parichayam phoniloodeyum chaatiloodeyum nerittum pranayamaayi maarri. Adutha varsham anjjali digrikku chernnu, aa varshathe koleju byootti aayi thiranjetukkapettathu anjjaliyaanu. Digri onnaam varsham kazhinjappol thanne avarude bandham veettil arrinju. Veettukaar sakthamaayi ethirthu. Anjjali joninu oppam veetuvidtirrangi. Randaazhcha kazhinju joninu gaambiyayilekku pokanamaayirunnu. Pakshe joninu avale koode kondu pokaan kazhiyillaayirunnu. 6 maasam anjjali oru hostalil thaamasichu.
2 maasam aakunnu anjjali gaambiyan thalasthhaanamaaya banjulil ethiyittu. Sandhoshathinte dinangalaayirunnu kazhinjathu. Pakshe ellaam keezhmel marrinjathu pettennaanu. Joninte bisinasu thakarnnu, paartnar chathichathaanu kampaniyil ninnu kodikanakkinu gambiyan dallaasi(karransi)yumaayi ayaal raajyam vidtu. Ippol jon jayililaanu, 8 kodi gambiyan dallaasi venam kesu ozhivaakaan. Kampani poleesu kanduketti, veetu oraazhchakkakam ozhinju kotukkanam.
Evidekku pokanam ennu anjjaliykku oru pitiyum illaayirunnu. Parichayam ulla aalukal aarum illa. Veetu utan kandukettum. Anitha poleesu steshanil pala praavasyam poyi. Ellaa vazhikalum avalkkum munnil atanju. Oru poleesukaaranaanu parranjathu aviduthe milittarri janarraline kaandaal chilappol kaaryam natannekkum ennu. Anjjali janarralinte opheesil chennu pakshe avidekku pravesikkaan anuvaadam kittiyilla. Dukhathode thirinjupokaan thudangumpozhaanu oru gaardu anjjaliye vilichu akathekku varaan aagyam kaanichathu. Opheesilekku choondikaanichu kayarrikkollaan gaardu parranju. Aarrarayatiyiladhikam uyaramulla oru ponnathatiyan. Kari oyilinte nirram, 50 vayasu praayam kaanum. Anjjali kaaryam parranju. Pakshe anukoolamaaya utharam onnum labhichilla. Maathramalla janarralinte kannukal anjjaliyude sareeramaake uzhinju. Anjjalikku bhayavum ishtakketum thonniyengkilum purrathu kaanichilla.
Adutha divasam veentum poleesu vannu veetu utan thanne ozhinju kotukkanam ennu parranju, enthu cheyyanam ennu anjjaliykku oru pitiyum illaayirunnu. Kidappaatam vare nashtapettu nashtapettu. 8 kodi dillaasi undengkile jonine purrathirrakkaan patoo, ellaavarudeyum paasporttu poleesu pitichu etuthirikkukayaanu. Embasiyude sahaayam thetiyaalum panam illaathe oru maarggavum illa. Randu pettiyilaayi thunikal vaarinirrachu anjjali pati irrangi engottennillaathe ninnu. Udyogasthhar veetu pootti seel cheythu. Oru milittarri jeeppu koodi vannu, randu pattaalakkaar anithayotu athil kerraan parranju. Pettiyum etuthuvechu. Engottennu polum arriyaathe anitha vandiyil kayarri.
Oru manikkoorrolam yaathra cheythu oru valiya bamglaavil ethi pattaalakkaar pettikal etuthu anjjaliyotu irrangaan parranju. Bamglaavinullile valiya sophayil anjjali irunnu manassil muzhuvan bhayamaayirunnu. Pattaalakkaarotu chodichittu onnum parranjilla. 5 minittu kazhinjappol oru aajaanubaahu karrampan anjjaliyude aduthu vannu. Milittarri janarralaayirunnu athu. Ninakku ivide thaamasikkaam, kesil aayathukondu engumpokaan paatilla ividuthe jolikalokke cheythu ninnoloo ennu janarral anjjaliyotu parranju. Janarral thanne traapu cheyyukayaanennu anjjalikku manasilaayi pakshe sammathikkaathe matu maarggam illaayirunnu. Janarral thanne pettikal etuthu anjjaliye veetinte mukalilulla oru rroomilekku kondupoyi.Janarral purrathekku poyi, alpam kazhinjappol 60 vayasolam praayamulla oru sthree aahaaram konduvannu kotuthu. Avar velakkaariyaayirunnu. Anjjali aahaaram kazhichu kidannu onnu mayangi.
Praayamulla sthree vilichappozhaanu anjjali unarnnathu. Avar baathurroom kaanichittu kulichu drasu maarraan parranju. Anjjali kulichu drasu maati. Oru chuvanna saariyum kaappipodi blousum aayirunnu aval dharichathu. Janarral rroomilekku vannu, thannotoppam varaan parranju, anjjali bhayathode ninnu. Janarralinu pinnaale anjjali natannu. Verroru rroomil ethi. Valeeyoru bedu pathupathudha metha. Janarral rroom atachu, ayaal anjjaliyude aduthu vannu jeensum teesharttum karrutha oru lathar jaakkatum aayirunnu vesham. Ayaal aarthiyode anjjaliye nokki, aval bhayannu pinnottu natannu janarral munnottum kurrachu surrepu vechappol aval bhithiyil thatti ninnu. Bheemaakaaranaaya aa karimbhoothathinum bhithikkum itayil nisahaayayaayi anjjali ninnu. Ayaal avale chumbikkaanaayi aduthu vallaatha durgandham aayirunnu janarralinu anjjali ozhiyaan sramichu pakshe janarral avalude kaikal bhithikku cherthu pitichu balamaayi chumbichu
Janarral anjjaliye etuthu bedil kidathi mukalil kayarri, kamizhnnu avalude chuvannu thudutha sundaravadanathil ayaal karrutha valiya chundukal kondu sakthiyaayi chumbichu kattiyulla meesa romangal anjjaliyude mukhathu kondu kayarri. Ayaalude durgandham avalude mookkilekku atichu kayarri. Anjjali thanne vidaan janarralinotu apekshichu, ayaal athu vrthiketta pallukal kaatti onnu chirichittu avalude mulakalilekku nokki. Athu randum muzhuthu thulumpi nilkkunnu. Ayaal athilonnu vaayilaakki chappi. Anjjaliykku ethirkkaan kazhiyillaayirunnu. Janarral blausu hukkukal azhichu maati, braa nirranju thulumpi nilkkunna valiya mulakal 34 saisu engkilum varum janarral paruparutha kaikondu irumulakalum amarthi kasakki. Braa azhichu maati, gothampu nirramulla bhamgiyulla valiya mulakal natukkaayittu kaappipodi nirrathilulla vrthathil valiya mulanjettukal janarralinte chorakkannookal thilangi. Aarthiyode aa karimbhootham anjjaliyude mulakal vaayilaakki chappi. Athil mulappaal
Kininjirrangunnundaayirunnu. Janarral irumulakalilum maarri maarri chappi sukhichu. Anjjaliyude vayatathu ayaal mukhamamarthi chumbichu ayaalude meesa romangal avalude muduvaaya vayarril uranju. Sundariyaaya inthyan penkuttiye janarralinu vallaathe bodhichu. Anjjaliyude saari janarral azhichu maati, ayaalum jeensum sharttum maati. Jattikku akathekku kai itaan anjjaliyotu parranju. Ayaal thanne avalude kai jattikkakathu iteechu valeeya oru dandil pitikkunnathaayi thonni avalkku. Janarral jattiyum maati, anjjaliyude jatti janarral thanne maati ennakarrappu nirravum 12 injchu neelavum 3 injchu veethiyum ulla valiya andi nivarnnu nilkkunnu. Athinte valuppam avale athbhuthappetuthi joninte limgam ithinte pakuthi polumilla. Janarral avalu te yoniye nakkaan thudangi, athil nanavu varaan thudangi. Janarral andi avalude mukalil urachu. Yonikkullilekku melle katathaan thudangi, vedanakondu anjjali nilavilichu. Janarral athu sraddhichilla ayaal andi poornamaayum ullil ketaan sramichu. Joninte cherriya saadhanam maathram kerreettulla anjjaliyude yoni phul taitu aayirunnu.
Janarralinte andi anjjaliyude poorril kerraanum irrangaanum thudangi. Valeeya etho gorrillayaanu thaanumaayi bandhappetunnathennu avalkku thonni. Rroominte vasathe bhithikku mukalilaayulla janalil cherriya koodi oraal ithu kaanukayaayirunnu. Janarralinte draivar aanu, tom, anjjaliye pattaalakkaar konduvannathu tom kandirunnu. Janarralinte setappaanu ennu appozhe avanu pitikkittiyirunnu. Janarral pennine kalichu thakarkkukayaanu, aval karayunnundu, pakshe janarral yaathoru dayayum kaanikkunnilla. Veluthu thudutha ee apsarasu poleyulla pennine karrathu karivandu polulla thatiyan janarral kalikkunnathu tom asuyayode kandu ninnu. Tomum karrampan aanengkilum janarraline pole taarrinte kalarralla tominu. Avande andi 90 digree aayirunnu. Janarral ketunnathinotoppam avalude mulakal chappunnumundu. Valare valiya mulakalaanu. Aaphrikkan pennungalude mulakalekkaal valippam undennu thonni. Janarralinte oru bhaagyam allaathenthaa, janarral poornamaayum penninte mukalilaayirunnu. Irukaimuttukalum avalude iru vasathaayi kuthi aanu janarralinte ati avalkku anakkaan kazhiyaatha reethiyil janarral kaikalil pitichirunnu.


text:
Amantiin dhugaan maalii dha?
Gaaffii: Amantiin dhugaan maalii dha?
Deebii: Amantiin akkas jedhamee hiikamu danda'a "Waaqayyotti amanuun waaqeffannaan kan ta'uf akka ta'e amanuu, yeroo baay'ee tutuqii seerrata hafuuraan" yookaanis "kallattiin seerrata amantii ta'e, waaqeeffannaa… k.k.f. yeroo baay'ee namuusni seera of keessatti qabata." Harka dhibbaa keessaa 90 sabni addunyaa amantiidhaaf of kan kennee dha. Rakkoon isaa garuu kan jiru baay'ee kan ta'an amantiiwwan dha. Amantaan sirriin maalii dha? Amantiin dhugaan maalii dha?
Amantaa keessa wantoota beekamoo seerrataa fi dambillee lamatu jiru. Amantiin tokko tokkoo tarreefama abboomootaan alatti duwwa dha, godhaa fi hin godhinaa, namni tokkoo amana amanamaa akka ta'uuf abboomota raawwachuutu irra jira, kana yoo godhee waaqa amantaa sana duratti sirrii ta'a. Seerrata fi abboommi lama bu'uura kan godhatan amantiiwwan amantaa Yihudii fi musilima dha. Musilima raawwachuun kan isaan irra jiru seerrata Ahimad shanan kan jedhaman qabu. Amantaan lamanuu bifa murtaa'een namni tokkoo seerrata amantaa isaa eeguudhaan karaa Waaqayyootiin fudhatama argata jedhanii amanu.
Amantilleen kan biraan seerrata caalaa raawwachuun kan isaan irra jiraatu dambillee irratti xiyyaafannoo kennu. Aarsaawwan raawwachuuf gochaawwan gochuuf seerraticha qooduun nyaata nyaachisuuf ... k.k.f. namni sun fudhatama argata. Warri Kaatolikii wantoota akka kanaa ijoollee cuuphuudhaan, walii wajjin fudhachuudhaan cubbuu lubaatti himachuudhaan qulqulloota samii irra jiran kadhata kadhachuun du'aan fuuldura lubaan dibamuudhaan kkf raawwachuudhaan nama isaan kana godhu Waaqayyo waaqa irratti ni simata. Dahizimii fi Hindizimiin bifa wal fakkaataadhaan seeroota amantaa bu'uura godhatanii dha. Bifa murtaa'aa ta'eeni immoo seeraa fi seerawwan kan godhan ta'an lakkaa'amu.
Amantii dhugaa seerawwaniis ta'ee seera amantaawwanii kan bu'uurefate miti amantaa dhugaan Waaqayyo wajjin tokkummaa uumuu dha. Ilmi namaa Waaqayyo irraa adda ba'uu fi Waaqayyo wajjin araara akka isa barbaachisu isaan kana laman baayinaan amantawwan hundumtuu kan amananii dha. Amantaawwan dogogoraan seeraa fi seerrawwan namoota kanaa raawwachuudhaan rakkoollee kan hiiku yaala. Amantaan dhugaan Waaqayyo mataan isaa kan hojjetteen garaagarummaa sana ni balleessa jedhanii fudhatu. Amantaan dhugaan waan itti fufee jiru kanatu amanu.
• Hundumti keenya cubbuu hojjeeneera cubbuu keenyaanis Waaqayyo irraa adda baaneera. (Rom. 3:23)
• Yoo hin kaffalamne gatiin cubbuu du'aa fi bara baraan Waaqayyo irraa adda ba'uu dha (Rome. 6:26).
• Hafuurri foon Yesus Kristoosiin qaama uffachuudhaan Yesus qooda keenya du'eera, adaba nuuf ta'uun adabameera du'a isaatiin adaba cubbuu keenyaan gahaa ta'uu isaa argisiisuuf warra du'an keessaa ka'eera (Rome 5:8?, 1Qor. 15:3-4, 2Qor. 5:21)
• Yesus fayyisaa jennee yoo fudhanne du'I isaas cubbuu keenyaf aarsaa gahaa akka ta'e yoo amanne dhiifama arganna ni fayyina isaa wajjin ni araaramna Waaqayyoonis toloota taana (Yoha. 3:16, Rome. 10:9-10?, Efe. 2:8-9).
Amantaa dhugaa seeraa fi seerrata qabu garuu garaagarummaa bu'uura irraa qaba. Amantaa dhugaan seeraa fi seerrata Waaqayyo waan qopheesseef deebii fayyinaa kan raawwatanii dha malee fayyina argachuudhaaf kan godhaman miti. Amantaa dhugaan kan kitaaba qulqulluu ta'ee kristaanummaan seera raawwachuu qaba (hin ajjeessiin, hin eejjin, hin sobin, k.k.f) seerawwan raawwachuun irra jirutu jira (bishaan keessa gadi lixuun cuuphamuu hirbaata Gooftaa). Seerawwan kana raawwachuu nama tokko Waaqayyo akka simatuuf hin godhu. Caalaadhumatti seeraa fi abboomiiwwan bu'aa gooftaadhaa wajjin tokkummaa qabu miti, Yesus Kristoositti amanuudhaan ayyaana isaatiin Yesus qophaa isaa fayyisa. Amantiiwwan dogogoroon seeraa fi abboomii Waaqayyoon duratti fudhatama argachuudhaaf raawwatu, amantii dhugaan Yesus Kristoosiin fayyisaa isaanii godhanii fudhaachuudhaan tokkummaa dhugaa Waaqayyo wajjin qabaatu, seeraa fi seerrata Waaqayyoodhaaf jaalala qaban gara isaatti caalaatti dhi'aachuudhaan barbaaduu irraa kan ka'e raawwatu.
Sababa waantota bakka kanatti dubbisteef Kiristoosiif waanta murteeffatte qabdaa? kana taanaan, maaloo, kolbaa isa “An har’a Kiristoosiin simadheerra” jedhu tuqi.
English
Amantiin dhugaan maalii dha?


text:
Taba kaleessatiin Waldiyaa fi Q/goorgiis 0 qixa ba’aniiru.
Har’a istaadiyamii Finfinneetti Faasiil magaalaa Maqalee waliin sa’aa 10 irratti walarga.
Tabni kilaboota lamaanii jijjiirraan dirree irratti taasifamuun ni yaadatama.
Dilbatammoo Daddabiit Walwaaloo Addigiraat waliin istaadiyamii Finfinneetti sa’aa 10tti walarga.
Naannorratti Jimmaa Abbaa Jifaar Raayyaa Ittisaa waliin, Walaayittaa Diichaan Arbaa Minc waliin, Adaaman Buna Ityoophiyaa waliin, Hawaasan Iityoo Elektiriika waliin sa’aa walfakkaataa 9 irratti kan walargan ta’a.
Dirree Dawaa fi Buna Sidaamaa ammoo sa’aa 9:30 irratti walarganii taba isaanii kan gaggeeffatan ta’a.


text:
Poolisiin mormitoota fi gaazexessitoota dirqisiiseee jecha isaanii fuudhuuf gochaa reebichaa irratti raawwata
(Naayroobii) – Mootummaan Itoophiyaa hidhamtoota siyaasaa mana hidhaa Addis Ababaatti argamu keessatti kanneen hidhaman reebicha fi ergarama adda addaa akka irraaan gayaa jiru gabaasa har’aan kana baaseen Huumaan Raayit Woch ibse. Mootummaan Itoophiyaa hatattamaan tarkaanfii fudhatee gochaawwan seeraan malee Poolisoota Federaalaa Kutaa Qorannaa Yakkaatiin, bakka Maa’ikalaawii jedhamee beekamutti kan raawwataa jiru akka dhaabatu akka godhu, dhimmoota/iyyatoota akkanaa qaama gidduu galeessa ta’een akka qorachiisu, namoota dhimma kanaaf ittigaafatamummaa qabaachuun isaanii mirkanaayes akka seeratti dhiyeessu. Gabaasni fuula 74, “Akka nuti ragaa of irratti baanu barbaadu’: Reebicha fi ergarama Buufata Poolisii Maa’ikalaawii , Itoophiyaa,” gabaasa dhiibbaa mirga dhala namaa irra ga’u, tooftaa qorannoo seeraan alaa, fi mana hidhaa qulqillina hin qabne Maa’ikalaawii kan bara 2002 irraa eegalee itti fufe. Hidhamtoota mana hidhaa Maa’ikalaawii keessatti hidhaman keessaa baay’een isaanii mormitoota siyaasaa, gaazexessitoota, qindeessitoota hiriira nagaa fi riphee lolaa deeggartan maqaa jedhuun namoota shakkamanidha. Huumaan Raayit Waach hidhamtoota Maa’ikalaawii tti hidhamanii turan fi firoottan isaanii dabalee namoota 35 ta’an dubbisuudhaan odeeffannoo akka argatetti angawootni mootummaa dirqiidhaan odeeffannoo barbaadu kennisiisuuf akka isaan reeban, waantota dhala namaaf barbaachisoo ta’an akka isaan dhorkataa turan fi mirga ogeessota seeraa fi maatii isaanii waliin wal arguu dhorktamaa akka turan himaniiru.
“Motummaan Itoophiyaa handhuura magaala guddittii Finfinnee keessati odeefannoo guurrachuuf irreetti gargaarama,” jette Leslie Lesfkow, itti aantuu Direkteera Huuman Raayit Woch . “ Rukuchaa, reebichaa, dirqisiisanii jecha gaazexessitoota fi mormitoota siyaasaa irraa fuudhuun waan tasuma ta’uu hin malle dha.”
Akka Huuman Raayit Woch jedhutti, erga bara 1997 keessa filmaatni jeeqamee asitti Itoophiyaan haala ittiin mormitoota qabdu itti hammeessaa dhufte, seera malee nama qabanii hidhuu, sababa ilaalcha siyaasaatiin nama yakkuu, seera badaa farra shororkeessitummaa jedhu jalatti hmachuu dabalatee namootni akka mormitoota siyaasaatti mootummichi shakke Maa’ikalaawii tti hidhamanii jecha isaanii akka kennan taasifama.
Angawootni mai’kelaawii, keessattu ogeessotnio poolisii qorannoo geggeessan, reebicha fi miidhaa hamaa hidhamtoota to’annoo isaanii jala jiran irraan gayu. Namootni kanaan dura mana hidhaa kanatti hidhamanii turan Huumaan Raayit Wochtti akka himanitti yaroo jecha kennan akka kabalamuun, dhaanaman fi meeshaa adda addaatiin rukutaman ulee fi sadafii qawweetiin akka dhayaman addeessu. Akkasumas, hidhamtootni kun qaamni isaanii akka lafa hin geenyetti haala rakkisaa ta’een sa’aa dheeraaf girigiddaatti akka malee qaamni isaanii fannifamee akka dhukkubu akka taasifamu fi yaroo baay’ees akka reebaman ibsu.
Barataan Oromiyaa tokko ji’oota baay’eef harki isaa hidhamee akka nama waliin wal hin argine qophaatti ka’ame dubbate: “ waan harki koo hidha ta’eef yerooon lafaa ka’u mata koo gidaaratti hirkiseen miilla kootti gargaramee ol ka’a. Yeroon nyaata nyaadhullee hidhameetuman nyaadha. Yeroon nyaata nyaadhu harka koo fuulduratti na hidhu, yeroon rawwadhu ammoo harka duubatti deebisanii na hidhu.”
Manneen Hidhaa beekamoo Maa’ikalaawii keessatti argaman afran akka jiranitti haalli isaanii badaa yoo ta’u, hanga ta’e garuu wal irra jiru. Kuta “callamaa Beet” (mana dukkanaa), tti hidhamtonni duraanii akka ibsanitti mana fincanii fi ifa guyyaa achitti argachuu akka hin dandayamne ibsu. Gariin isaanii ammoo mana qophaa keessatti hidhamaa turani. Gariin “Xaawulaa Beet” (mana mukaa) keessatti hidhamaa turan ammoo akka diida bakka ifaa arganitti hin bane taasifaman fi akka injiraniin weeraramanis himatan. Qorattoonni akka mirgaatti hidhamtootni argachuu kan malan sadarkaa itti argatan towachuudhaan waan ofii barbaadan hidhamtoota irraa argaachuuf yaalu, malli kun mana biraatti isaan jijjiiruu faa of keessatti qabata. Yeroo hiikamuun isaani dhihaatu hidhamtoonni maqaa “Sheraton” hoteela beekamaa addunyatti beekmaaa ta’een waamamutti akka geeddaraman baayi’sanii gaafaatu. Bakka kanatti hidhamtoonni akka garaa isaaniitti deddemuu danda’u.
Hidhamtoonni Callamaa Beet fi Xaawulaa Beet keeessati hidhaman yaroo jalqaba hidhaa seenan, nama seeraa fi maatii isaanii waliin wal hin argisiifamani; hireen mana fincaanii fi ifatti ba’uuf argatanis baay’ee murtaawaadha. Firoonni isaanii yeroo hedduu firoota isaanii gaafachuuf Maa’ikalaawii deemanii akka arguu dadhaban dubbatu, sunis hanqa yeroon qorannoo firoota isaanii kanaa raawatutti kan itti fufudha, garuu yaroon isaa hedduu dheeraadha. Yeroo qorannoon geggeefaamu maatiin isaan dhiyootti waan hin argamneef hidhamtoota irra miidhaan ga’uu daranuu hammeenyi isaa guddaatti akka itti dhagaamu ta’a, miidhaan isaan irra ga’us hin galmeeffamu, sunis hidhamaan boodarra deebi’ee mootummaa akka hin himanneef hiree isa dhowwata, jedha Huuman Raayit Woch.
“Hidhamtoota abbaa seeraa fi maatii isaanii irraa kutuun, akkuma miidhaa qaamaa hidhamtootaa irratti guddisutti otoo hin barbaadiin akka fedhii qorattoota poolisii guutaanis dhiibbaa irratti godha.” Jette Lefkow. “Warreen Maa’ikalaawii keessa jiran yeroo qorataman gorsa ogeessota seeraa isaan barbaachisa, yeroodhaanis mana murtii dhihaachuutu isaan irra jira.”
Huumaan Raayit Woch akka hubatetti, qorattoonni reebichaa fi doorsiisuudhaan hidhamtoota akka isaan fedhii isaanii malee jecha kennan godhu, yookaan ammoo dirqisiisuudhaan akka isaan barreeffama fi waraqaa ragaa irrati ta’u irratt akka mallateessan isaan godhu. Odeefannoon humnaan fuudhame kun booda irratti doorsisanii akka namootni fedhii isaanii malee mootummaa waliin hojjetan ittiin dirquuf itti gargaaramu ykn ammoo akka ragaatti mana murtii keessati hidhamtoota irratti dhihaata.
Martin Schibbye, gaazexeessaan Suwiidin bara 2003 keessa Maa’ikalaawiitti hidhamee kan ture hidhamtoota dirqiidhaan jecha amantaa kennisiisuuf waan raawwatamu ibseera: “Namoota baay’ee Maa’ikalaawii keessatti argaman callisaniituma gaaffii tokko malee hidhuudhaan abdi kutachiisanii hanga jecha amantaa kennutti eegu, callisaniidhuma otoo waan tokko si hin gaafatiin hanga torban sadii faatti si hidhu, yeroon kun yaroo isaan jecha amantaa akka kennituuf si eeganidha, waanti cufti ragaa of irrati ba’uu kee irratti rarra’a. Polisiin waanti cufti mana murtiitti adda baafama jedha, garuu waanti mana murtiitti adda baafamu tokkollee hin jiru.”
Huumaan Raayit Woch akka jedhutti, hidhamtoonni miidhaa isaan irra ga’ee ilaalchisee iyyachuuf carraan qaban baay’ee xinnaadha. Manni Murtii Itoophiyaa bilisummaan qabu xinnaadha, keessattuu dhimma siyaasa wajjin waan wal qabate irratti. Hidhamtoonni baay’een, dhimma shororkessitummaatiin kan himataman dabalee, ergarama baay’ee akka irra gayu kan himatanillee yoo ta’e manni murtii iyyatni akkanaa akka qoratamu ykn sababa namootni iyyataniif ergaramni biraan akka irra hin geenye gochuuf tarkaanfiin fudhatu murtaawaadha.
Manni murtii iyyannaa miidhaa hidhamtootaaf furmaata kennuuf dursee socho’uutu irra jiraata; haa ta’u malee waanti akkanaa kan jiraatu mootummaan manneen murtii akka bilisa ta’anii hojjetan yoo isaaniif hayyame murtii isaaniis yoo kabajedha,, Huumaan Raayit Woach akka jedhutti.
Itoophiyaan waggoota dhiyoo asitti sochii dhaabota mirga namaa tiksuuf kanneen hojjetan akka malee kan daangessite fi gabaasa akka hin dhiyeessine kan gootu yoo ta’u haala mana hidhaa mooraa Maa’ikalaawiis akka hin ilaalles dhorkitee jirti. Gartuun tiksituu mirga ilma namaa kan mootummaa Itoophyaa erga 2002 asitti mana hidhaa Maa’ikalaawii yeroo sadii daawwatanii waa’ee rakkoo achi keessa jiru fi waa’ee nama dhoksaatti hidhuu ilaalchisee yaaddoo guddaa akka qaban ifatti ibsanii jiru. Haa ta’u malee hidhamtoonni duraan achi turan akka Huumaan Raayit Wochif ibsanitti, warri Koomishina mootummaa kun waan gartuu Maa’ikalaawiii waliin ta’anii isaan dubbisaa turaniif bilisa ta’anii waan isaan irra gaye itti himachuuf carra akka hin qabne addeessu.
Haala mana hidhaa Maa’ikalaawii daawwachuu, to’achuu fi akka fooyya’u gochuuf seerota mootummaa keessa lama irra deebi’amanii ilaalamuu fi faayyeffamuu qabu, isaanis seera dhaabota miti mootummaa fi Siiviik Soosaayitii akkasumas seera shororkeessitoota ittisu jechuuf bayanidha. Akka Huumaan Raayit Wochitti, seeronni kun dhaabotni mirga namaa tiksuuf socho’an keessaa kanneen bilisa ta’an to’annaa akka hin goone akka malee kan daandgessan, akka namni mana hidhaa keessati hin ergaramne fi akka maleetti hin miidhamneef sirnootni seeraa tumamuun irra ture akka hin jiraatne taasisanii jiru jedhu.
Akka heera Itoophiyaa fi hawaasni addunyaa seera jalatti bulan marti jedhanitti angawootni mootummaa hidhamtootni mana hidhaatti argaman ergaramni akka irra hin geenye mirkaneessuun irraa eegama, mootummaan Itoophiyaas ergarama raawwatamu fi dhiibbaa mirga namaa kanniin dhaabuun irra jiraata, namoota ittigafatamaummaa kallattii kanaan qabanis seeratti dhiyeessuu qaba, jechuun Huumaan Raayit Woch ibseera. Mootummaan Itoophiyaa rakkoon qabinsa mirga namaa jiraachuu isaa amanuu fi qabannaa hidhamtootaa sirreessuuf sagantaa hojii waggaa sadii fooya’insa qabinsa mirga namaa irratti kan baase yoo ta’u, sagantaan kun garuu reebicha hidhamtootaa fi miidhaa qaama isaanii irra geessifamu fooyyeessuuf waan ta’uu malu gochuu ilaalchise waan tokko of keessaa hin qabu; sanirra ijaarsa humnaa irratti kan xiyyeeffate fi jijiijrama bu’uuraa angawootni siyaasaa ergrama fi dhiibbaa mirgaa hidhamtoota irra ga’u fooyyessuuf tarkaanfii fudhachuu malan ilaalchisee homaa of keessaa hin qabu.
Maallaqa baay’ee baasuu, ogummaa fi dandeetti ogeessota Maa’ikalaawiii keessaa fi kan manneen hidhaa biroo cimsuun qofaa isaatti rakkoo mana hidhaa Itoophiyaa keessa jiruuf furmaata hin ta’u,” jette Lefkow. “ Jijiiramni dhugaa dhufee sirna warreen nama miidhanii osoo hin adabamin jiraatan dhaabuuf, furmaanni isaa warreen gurguddoota mootummaaf hojetan biraa dhufuutu irra jira.”
“Akka nuti ragaa of irrati baanu barbaadu: reebicha fi dararama mana hidhaa buufata Poolisii Maa’ikalaawii” fuula armaan gadiitti argama: http://hrw.org/node/119826
Odeeffannoo dabalataa deemsa hojii mana murtii fi seera farra shororkessituu Itoophiyaa irratti waan armaan gadii ilaaluu dandeessu:
http://www.hrw.org/news/2012/06/27/Ethiopia-terrorism-law-used-crush-free-speech
http://www.hrw.org/news/2012/01/19/Ethiopia-terrorism-verdict-quashes-free-speech
http://www.hrw.org/news/2011/12/21/Ethiopia-journalists-convicted-under-unfair-law
http://www.hrw.org/news/2011/09/16/Ethiopia-crackdown-dissent-intensifies
http://www.hrw.org/en/news/2009/06/30/Ethiopia-amend-draft-terror-law
http://www.hrw.org/news/2010/11/02/submission-committee-against-torture-Ethiopia
- Amsterdam, Leslie Lefkow (English): +31-621-597-356 (mobile); or lefkowl@hrw.org. Followon Twitter @LefkowHRW
- New York tti, Daniel Bekele (English, Amharic): +1-212-216-1223; or +1-917-385-3878(mobile); or bekeled@hrw.org. Follow on Twitter @DanielBekele
- Nairobi tti, Laetitia Bader (English, French): +254-70-024-1854 (mobile); or baderl@hrw.org.Follow on Twitter @LaetitiaBader
- Ottawa tti, Felix Horne (English): +1-514-894-8629 (mobile); or hornef@hrw.org


text:
Koloneeffamuu Afrikaa
Seenan Afrikaan humnoota alaatin koloneeffamuu marsaa sadi'itti qooddamuu danda'a: kan bara durii, bittaa Arabaa, fi koloniyaalizimii Yuurooppiti. Ummata biratti, koloniyaalizimii Afrikaa kan jedhu sadan kana keessaa isa dhumaa akka ibsutti beekkama.
Biyyoota Afrikaa hunda keessatti, afaan mootummaa fi meeshaalen sabqunnamtii itti fayyadaman dhaala sirna koloniyaalizimii irraa dhufedha. Dhalattoonni Afrikaa baayyeen biyyoota biraa keessa jiraachunsaanii Afrikaanonni miliyoonatti lakkaawwaman akka garbaatti koloneessitoota alaa kanaan guurramanii gara biraa geeffamuu wajjin kan walqabatudha.
Contents
Tartiiba Raawwii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Kanas ilaali: Seena Afrikaa
- Bar durii keessa, uummattoota Yuurooppi Kibbaa fi Dhiha Eeshiyaa jiraatanitu Afrikaa Kaabaa kololeeffate, ummanni Eeshiyaa kibba-baha ammoo Madagaskaar koloneeffatan.
- Bara Giddu-galeessaa keessa, Kaabni fi Bahi Afrikaa ummata Dhiha Eeshiyaatin dabalataan koloneeffaman.
- Bara Ammayyaa keessa, ummanni Yuurooppi Dhihaa Ardii Afrikaa hunda koloneeffatan, kunis "Afrikaaf Daddafuu" dhuma jaarra 19ffaatin fiixee ga'e. Dambaliin kolonii jalaa ba'uu Waraana Addunyaa II booda ka'e.
Fakkeenya guddaa koloneessuu keessaa kan Ardii Afrikaa keessaatti godhame godaansa Baantuti.
Koloneessuu bara durii fi giddu-galeessaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Afrikaan kaabaa koloneessuu Yuurooppii fi Eeshiyaa Dhihaa bara seena jalqabaa keessatti mudate, keessummattuu Giriikii fi Foneeshiyaanota.
Faaroo Ijiipti Amaasis (570–526 DhKD) jalatti, koloniin daldalaa Giriik Naucratis itti, bakka Aleksaandiriyaarraa maayilii shantama fagaatutti, hundeeffame. Giriikonni yeroodhuma kana Cyrenaica koloneeffatanii jiru. Bara 513 DHKD, warri Giriik kolonii Cyrene fi Carthage gidduutti dhaabuf yaalii godhanii turan, kunis ummata naannoo fi warri Carthage waliin ta'uun waggaa lama booda koloneessitoota Giriik ari'ani.
Aleeksaander Guddichi (356–323 BC) magaalaa Aleeksaandiriyaa bara Ijiipti koloneeffatetti hundeesse. Kunis magaalaa guddaa bara Heleenii fi Roomaa ta'e, giddu-gala daldalaa fi aadaa akkasumas buufta waraanaa fi walqunnamtii ta'e.
Finiishaanonni kolonii baayyee naannoo qarqara galaanaa Kaaba Afrikaa dhaabaniiru. Kana keessaa muraasni bara durii keessa kan dhabbatanidha. Utica, fakkeenyaaf, 1100 DhKD dhaabbate. Kaarteej, kan hiikansaa magaalaa haaraa jechuu ta'e, DhKD bara 801tti hundeeffamte. Kaarteej biyya amma Tuniiziyaa jedhamtu kana keessatti kan dhaabbatte yoo ta'u DhKD jaarraa 4ffaa keessa naannoo galaana Meditiraaniyaaniitti humna guddaa taatee turte. Warri Kaarteeji mataansaanii duulaa Afrikaa naannoo qarqara Atilaantii qoratuu fi kolonii dhaabu ergaa turan. Duulaa akkasii kan beekkamu keessaa tokko kan Hannoti, Harden kana naannoo 425 DhKD tilmaama.
Kaarteeji warra Roomaatin walitti buutee lolaa turte. Waraana kan sadaffaa fi kan dhumaatin, Waraana Puniikii Sadaffaa (150–146 BC), Room Kaarteejin guutummaan balleessite. Scullard (f. 37, 150, 216) karoora Gaius Gracchus jaarraa 2ffaa DhKD, Julius Caesar fi Augustus giddu-galeessa jaarraa 1ffaa DhKD kolonii Roomaa naannoo sanatti dhaabuuf qaban ibsa. Koloniin kunis dhaabbatee ture, bara Augustus akka magaalaa guddoo Konyaa Room kaan Afrikaa ta'ee tajaajile.
Gothic Vandals yeroo gabaabaaf naannoo sanatti mootummaa jaarraa 5ffaa keessa dhaabanii turan, yeroo gabaabaa booda kunis harka warraa Roomatti kufe, warraa Beezantaayin. Guutummaan kolonii Roomaa/Beezantaayin kan Afrikaa Kaabaa jaarraa 7ffaatti Araboota jalatti kufe.
Warri Arabootaa afaan Arabaa fi Islaamummaa jalqaba bara Giddu-galeessaa keessa beeksisan, karaa biraa ummanni Malaay ammoo afaansaanii adda addaa Madagaaskaariitti sana dura beeksisan.
Bara ammayyaa kan duraa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Jaarraa 7ffaa kaasee, daldaltoonni Arabaa qarqara bishaanii Siwaahiliitti qubachuu jalqaban, odola Zaanzibaar dabalate. Daldala qaxxaamura-Sahaaraarraan kan ka'e magaalonni Afrikaa Dhihaa muraasni jiraattota Arabaa yoo qabaataniyyuu, biyyoonni akkasii kun akka kolonii ta'aniif kan yaaddame miti, garuu Morookoon Saahel Waraana Morookotiin qabachuu yoo yaalteyyuu, naannoo sana qabachuun saamtee oduma hin turin loltuu ishii akka baastu dirqamte.
Jilli warra Yuurooppi kan jalqabaa odoloota namni irra hin jirree kan akka Keeppi Verdee fi Sa'o Toomee koloneeffachuurratti, ykn qarqara galaanaatti dawoo waraanaa (forts) akka buufata daldalaatti ijaaruu irratti xiyyeeffata. Dawoon waraanaa kunis yeroo baayyee nannoo qarqara galaanaa kan dhiibbaa warra Yuurooppi jala jiru uumee, garuu, Laga Senegaalin alatti, kutaan Afrikaa garri keessaa ballaan hinkoloneeffamne, akkasumas hanga jaarraa 19ffaatti warri Yuurooppi waa'ee keessa Afrikaa hinbeekan ture.
Viinsenti Kapooyaa sabaawwan walqabatan babal'aa sadii kan Alii Mazru'ii kan warri Yuurooppi maalif Afrikaa abuuruu akka jalqaban ibsu: beekkumsa dabalachuuf, kiristaanummaa baballisuuf, fi ofitti-amantummaa biyyasaanii dabaluufi. Kapooyaan itti fufuun sababoota ("siyaasa/tarsiimoo, aadaa fi diinagdee") koloniyaalizimii tarreessa.
Afrikaa cirachuu[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Kanas ilaali: Afrikaatti ariifachuu
Impaayeroonni bubbulan, keessaahuu Biriiten, Poorchugaal, fi Firaansi, lafa bal'aa Afrikaa fi Eeshiyaa sana durayyuu kan keenya jedhanii labsatan, impaayeroonni haara dhufaa jiran kan akka Xaaliyaanii fi Jarmaniis akkuma kana kan godhan, haa ta'u garuu lafti isaanii xiqqaadha. Erga chaansilerii duulloomaa jiru Bismaarki Kaayizer Viilheelmi IIdhaan angoorraa buufamee booda, sirni koloneeffachuu duraan kallattii qabatee deemaa ture tokkichumaan saamicha garadhabaa ta'e. Korri Barliin 1885, kan Biismaarki qajeelfama addunyaalessaa kan ittiin lafa Afrikaa fudhatan hundeessuuf waame, "Impeeriyaalizummaa Haaraa" kana waaltesse. Waraana Firaankoo-Piraashiyaa fi Waraana Guddaa gidduutti, Yuurooppi lafa miliyoona isquweer maayilii 9 (23,000,000 km²) ta'u - kan ballina lafa addunyaa keessaa tokko-shanaffaa ta'u - kolonii isaanii fageenyatti argamutti dabalatan.
Viinsenti Kapoya ofitti-amanamummaa guddaa biyyoonni Yuurooppi sababa kolonii ballinaan biyya isaanii dachaa baayyen caalu qabaniif isanitti dhaga'ame guddaadha jedha. Kana malees, wal-falmii biyyoota gurguddaa kana gidduu jiru irratti gumaacha guddaa akka isaan godhan kaasa. Dhalatoonni Afrikaa milyoona tokko ta'an Waraana Addunyaa Iffaarrati, miliyoona lama kan ta'an ammoo Waraana Addunyaa IIffaarratti warraa Allayis bukkee hiriirun hirmaataniru jedha.
Khapoya tooftaa bulchiinsa koloneessitoota ilaalchise akkana jedha. "Firaansi, Poorchugaal, Jarmanii, fi Beeljiyeem tooftaa bulchiinsa kan giddu-galeessan too'atamu kan 'Qajeelton bulchuu' jedhu hordofu. Biriiten ammoo namootaa naannoo sanaa kan angoorra jiran fayyadamuun akka isaan Impaayera Biriitishiif bulchan jajjabeessun ykn dirqisiisun bulchite. Kunimmoo "Alkallattiin bulchuu" dha.
Firaansi, biyya Firaansirraa qajeelton bulchaa turte, kunis fedhii fi seera warra Afrikaa odoo hin eegin Firaansif amanamoo ta'uu isaanirratti qofa hundaa'un bulchitoota ramadaa turte. Firaansi Afrikaa keessatti federeeshinii kolonii guguddaa lama hundeessite, Afrikaa Dhihaa Fireenchi fi Iqquwaatoriyaal Afrikaa Fireenchi dha. Firaansi, angaawota ramaddi, seera baafti, akkasumas labsiin korri warra kolonii baase kamiyyuu Firaansin mirkanaa'uu qaba.
Gareewwan ummataa Afrikaa Bahaa Jarman keessa jiran gibiraa fi hojii humnaa diqamaa morman. Jarmanoonni bara 1888titti guutummaan ari'amuuf qarreerra turan. Waggaa kudhan booda kolonii kun guutummaan qabatame, garuu "qabsoo dheeraa ture, akkasumas giddu-galli bulchiinsa kan kolonii keessaa buufata waraanaa xixiqqaa ture". Bara 1905tti, fincilli deeggarsa guddaa argate Jarmanoota mudata. Mormiin kun jalqabarratti milkaa'ee ture. Haa ta'u malee, waggaa tokko keessatti, fincillii kun loltuu qawwee maashinii hidhateen deeggaramee too'annoo jala oole. Yaali Jarmanoonni kibba-bahaa Afrikaa qabachuuf godhanis akkasuma mormii jabaan kan mudate yoo ta'u humna waraanatiin akka cabu godhame.
Mootichi Beeljiyeem Liyoopooldi kolonii dhuunfaasaa bal'aa ta'e Mootummaa Bilisaa Koongoo jedhee moggaase. Kan jechuun, namoonni naannoo sana saaman bilisa jechuudha, kan isaan deebii kennaniifis Mootii Beeljiyeemif qofaafi. Ummanni Afrikaa sirna kana keessatti baayyee hacuuccamuurraan kan ka'e humnoonnii koloneessitootaa kan biroo mootiin Beeljiyem gidduu seenee akka tasgabbeessuf gaafatan. Boodarra mootummaan Beeljiyem nannicha akka kolonii Beeljiyemitti qabate.
Kappooyyaa (ff. 134–143) humnoonni koloneeffattootaa bu'aa diinagdee koloneeffachuun isaanii kennuuf xiyyeeffannaa guddaa akka keennan dubbata. Kunis kan dabalatu: lafa qabachuu, hojii humna dirqamaa hojjisiisuu, midhaan daldalaa akka oomishan gochuu, yeroo tokko tokko hanga midhaan nyaataa oomishuun dagatamutti, warra Afrikaan sirna koloneeffamuun dura wajjin daldalan jijjiiruu, hojjattoota humnaa Indiyaarraa fiduu, fi kkf akkasumas Afrikaan Industirii Yuurooppif meeshaa dheedhii dhiyeessuu akka itti fuftu gochuudha. Humnoonnii koloneeffattootaa garbummaa balleessuu, bu'uurmisoomaa hojjachuu fi barnootaa fi fayyaa fooyyessuu irrattis xiyyeeffatanii turan.
Kolonii Jalaa Ba'uu[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Kanas ilaali: Kolonii Jalaa Bahuu Afrikaa
Viinsentii Kaappoyaan (p. 148f) mormii guddaa humnoonni impeeriyaalistii yeroo Afrikaa gamboomsuf jedhan isaan muudate dubbata. Olaantummaan teknooloojii too'annoo jala glchuu fi gabroomsu isaan dandeessise. Afrikaanonni bilisa ba'uutti amanan ga'ee barnoonni Yuurooppi qabu hubatan. Afrikaanonni tokko tokko waldaa kiristaana mataa isaanii dhaabbatan. Afrikaanonni yeroo Waraana Addunyaa biyyoota Impeeriyaalistiitif gargaarsa godhaniif ragaan galataa isaanif kennamee kan warra kaanii wajjin walixxee akka hin taane hubatan.
Viinsentii Kaappoyaan (p. 148f) mormii guddaa humnoonni impeeriyaalistii yeroo Afrikaa gamboomsuf jedhan isaan muudate dubbata. Olaantummaan teknooloojii too'annoo jala glchuu fi gabroomsu isaan dandeessise. Afrikaanonni bilisa ba'uutti amanan ga'ee barnoonni Yuurooppi qabu hubatan. Afrikaanonni tokko tokko waldaa kiristaana mataa isaanii dhaabbatan. Afrikaanonni yeroo Waraana Addunyaa biyyoota Impeeriyaalistiitif gargaarsa godhaniif ragaan galataa isaanif kennamee kan warra kaanii wajjin walixxee akka hin taane hubatan.
Viinsentii Kaappoyaan (p. 148f) mormii guddaa humnoonni impeeriyaalistii yeroo Afrikaa gamboomsuf jedhan isaan muudate dubbata. Olaantummaan teknooloojii too'annoo jala glchuu fi gabroomsu isaan dandeessise. Afrikaanonni bilisa ba'uutti amanan ga'ee barnoonni Yuurooppi qabu hubatan. Afrikaanonni tokko tokko waldaa kiristaana mataa isaanii dhaabbatan. Afrikaanonni yeroo Waraana Addunyaa biyyoota Impeeriyaalistiitif gargaarsa godhaniif ragaan galataa isaanif kennamee kan warra kaanii wajjin walixxee akka hin taane hubatan.
Akka Shilingiten ibsutti qonnaan bultoonni Biriitish Afrikaa Bahaa keessa jiraatan yaalii lafasaanii irraa fudhachuuf godhamee fi toofta qonnaa isaan hin barbaadne akka fayyadaman dirqisiifammuu isaanitiin baayyee haaran. Tangaanikaa keessatti, Juuliyes Nerereen Afrikaanota Siwaahilii dubbachuun tokko ta'an qofa osoo hin taane geggeessitoota warra diimaa (faranjii) heeraa sanyummaan guutame san keessatti sagalee jabaa qaban birattillee dhageettii guddaa qaba. Nerereen yeroo Tangaanikaan 1961tti bilisa baatu pirezidaantii ta'e. Keeniyaa keessatti, warri diiman qonnaan bultoota Afrikaa 1930n keessa lafa isaanirraa buqqisan. 1940n keessaa kaasee yeroo hunda lolatu jira ture. Kunimmoo bara 1952 itti cime. Bara 1955tti, Biriiten fincila kana dhaamsite. Bara 1960tti, Biriiten bulchiinsa warra baayyee Afrikaanotaa fudhatte. Waggaa sadi'i booda, Keeniyaan bilisa baate.
Shilingten Beeljiyeem jalqaba bilisa ba'uu Afrikaa baayyee mormuushii, Afrikaanonnii magaalaa jiraatan gaaffii kaasuu, filannoon 1957 fi 1958 aarii kana qabbaneessuf godhamusaa, tasgabbii dhabuun kolonii kana guutummaa keessatti ka'uu, bilisumma atattamaan kennamuufii fi sanatti aanee mormiin waliinii ka'uu.
Afrikaanonni kolonii jalaa ariitidhaan kan ba'an Waraana Addunyaa II boodaa jalqabeeti. Sochiin bilisummaa baballachaa deemuu, dhaabni siyaasaa fi hojjattootaa Afrikaanootaa dhaabbachuu fi humnoota imperiyaalistiirratti dhiibban biyya keessaa baayyachuu akkasumas USA dhiibbaaa gochuun biyyoonni ardii Afrikaa baayyen hanga bara 1980tti bilisa akka ta'an godhe. Naanno muraasni, keessattuu Afrikaa Kibbaa, dhalattoota ummata diimaa yoo qabaataniyyuu, lafa biyya biraatin marfame Se'utaa fi Meelillaa fi Odoloota Riiyuuniyen, Odoloota Kanaarii fi Madeeraa qofatu too'annoo warra Yuurooppi jalatti hafe.


text:
Kibba Gonder magaalaa Gendaa Wuhaa keessa kanneen jiran akka jedhanitti lafa qonnaa sudaan waliin wal daangessu irratti qonnaan bultoota qonnaa irra turan irratti gama Sudaanii dhukaasi itti banamuu fi bakka lolli kun itti ka’e dubbataniiru.
Deleloo lakkoobsa 4 bakka jedhamu irratti. Dachiin sun lafa keenya. Dur qotataa turre. Anumti iyyuu achin qotataa ture. Amma garuu Sudaaniif kenname jedhamee isaanis sanaaf qabsaa’u. namoonni keenya immoo kan keenya jedhu.
Amma garuu sana irra bal’ifatanii dhufanii namoota ajjeesaa jiru. dheengadda dhufanii qonnaan bultoota ajjeesan. Walitti bu’iinsi sunis kan ka’e warren Sudaa dhufanii namoota keenya ajjeesu, mana keenya gubu. Qabeenyaa saamu. Sana booda namni wal waamee adda adda baanee du’uu irra jedhee of irraa ittisuu jalqabe jedhan jiraataan naannoo Metemmaa kun.
Jiraattonni kun akka jedhanitti warri Sudaan qonnaan bultoota ukkaamsanii butuu isaaniin kan ka’e dubbii ka’een humni raayyaa ittisaa gidduu seenee lolli banamuu isaa dubbatu. Raayyaan ittisa biyyaas aarii dhaan lafti keenya hin fudhatamu jechuubn uummata cina hiriire jechuun jiraattonni naannoo Tsioniif ibsaniiru.


text:
!
Jiituu Lammii – Unbarsiitii Finfinnee | Sadaasa 4, 2013
Bara duriiti. Allaattii risaa jedhamutu lukkuutti michee wajjin jiraachuu jalqabe jedhama. Allaattiin kun uumama isaa dagatee, uumaa isaatiin ala lukku wajjin daraa haadhaa, harca’aa funaanaa kosii keessa oolu jiruu godhate. Garuu akka jaraa irraa hinbareedu-waan uumaa isaa mitikaa. Galgala, dhiya aduu eegee qooxii (haraatii) yaaba. Akka kanaan jireenyi isaa dhawaata lukkuudhuma fakkaachaa deeme. Ta’us garuu, darbee darbee miira addaa, kan uumaa ganamaa keessa isaatii dhaggeeffachuu hinoolle. Gaafii gaafii miirri kuun jabaatee “ …kaatee bantii samii gargar saaqxee, goobaafi golba lafaa qaari’tee, gaafa sii gamte: gaatiraa, heexoo birbirsa feetu garbii fiixa baatee – lafa garaa kee hinqubattuu….!? Isa maaliit ati lukkuu muul’ata hinqabne waliin daaraa haadhaa ooltee galgala haraatiitti rarraata…!? Jedhee qeequu jabeesse. Gama biraatiinimmoo, haalli inni keessa jiraatuufi lukkuun inni wajjin jiraatu “ …. Ati isa kam wan ta’uu hindandeenyeefi uumaan siif hinhirre ta’uu abbalta!? Atoo silaa numa fakkaata; danaan kee cufti akkuma keenyaa- duuba mee akkamiin nurraa gargarbaatee samii keessa laboobuu hawwita…!? Safuudha! … mee hunduu haahafuutii… isa wajjiniin nyaannee- dhugne, jireenya waliin dabarsine… akkamiin dagatteeti nurraa gargar bahuu yaadda…!?” jechuun takka doorsisaa takammoo sossoobaa of fakkeesanii of birattii hambisuuf sadoo jabeessan. Risaan, utuma miira masaanuu wal mormu keessa jiraatuuti gana gaaf tokkoo otuma warri inni wajjin jiraatuu akkuma dur kosii keessatti eeganii gaaftokko lafarraa ol ka’ee balali’uu yaale. Sadoo ormaa, yaalii uumama isaa malee daaraa keessatti isa hambisuuf godhamu, fedhiifi carraaqqii warra “….of dhiisii nu fakkaadhuu jiraadhu….” Jedhanii keessaa bahee hireefi dandeettiin isaa maal akka ta’e battalumatti akeekkate. Sana booda utuma haalliifi warri inni wajjin jiraatu mormanii uumaafi uumama isaa dhaggeeffatee kossii haadhaa ooluu dhiisee samii keessa fagaatee balali’e. Ergasii lukkuun risaa samii keessatti ol eeguu malee akka dur sobdee, sossobdee… of wajjiniin daaraa keessatti hambisuu hindandeenye jedhama.
Kabajamtoota dubbistoota barruu kanaa, Sabni Oromoo uumaa isaa lagatee, eenyummaa isaa dhiisee ormi karaa ormi baaseefi haala ormi tolche keessatti qofa of hubatee fedhiif abdiin isaa gabaabbatee, gabaabumatti waan isaaf malu cufa ormaaf dhiisee, gabaabumatti waan isaaf malu cufa ormaaf dhiisee salphatee miila isaanii jala akka jiraatu fedhiif akeeka qaban dhugoomsuuf shira himamee hindhumne, garuummoo seenaan hindaganne hedduu raawwachaa turuu isaanii, ammallee ittijiraachuufi boruufis akeeka walfaakkaatu qabaachuu isaaniitu durdurii kana na yaadachiise.
Gara ijoo dubbii kiyyattan deebi’a. Isa dura garuu jabina dubbii koof akka tolu jecha akkuma dur seena darbe keessaa waa isin waliin yaaddachuun hawwe. Dubbichi akkana: Qabsoo diddaa gabrummaa, bifa haaraan dhaloonni gara FDG(civil mass disobedience movement)itti babal’isan fuuldura dhaabachuuf Wayyaanonni tooftaa tokko qindeeffatanii ture. Toftaan kun kanuma duruu jiru ta’ee garuu, bara 2005nii eegalee bal’inaan akka hojiirra ooluu ta’e. Akkuma kanaan, Aadde Azeeb Masfin duula kanatti ooggana duraa yoo taatuu, qondalonni basaasaafi aanga’oonni waraanaa dhalootaan Tigree ta’animmoo dabballoota OPDO of dura buusun walduraa duuban qindaayanii qajeelfama gubbaarraa darbu hojiitti hiikuuf qe’ee Oromootti bobba’an. Akeekni isaanii dargaggoota Oromoo qeensa laafeyyii ta’an (faayidaaf bitamuu danda’an), yookanimmoo warra Oromoo kessatti dhalatanii Afaaniif Aadaa sabichaa beekan filachuun aangoofi maallaqa guddaa ittikennuun warra isaan morman hawachuu, warra jajjabina qabanimmoo hidhuu, ajjeesuufi goolii adda addaan hamlee laaffisuu ture. Aakkuma kanaan, duulli jalqabaa lafa Oromoo Finfinneetti marfatee jiru: Buraayyuu hanga Sabbataatti; kalattii biraan ammoo Sulultaa jalqabee Laga Xaafoo – Laga Daadhii dabalatee hanga Galaaniifi Duukam gahutti hoogana Tigree jalatti cicciramee akka gurguramu ta’e. Warri lafa kana akka bitatan jajjabeeffaman saboota Oromoo hintaanee: (Tigree, Guraagee, Amaaraa, Silxee…) ta’uun ammoo duulichi Yrymyy balleessuuf ergama qarlamee qabaachuu mirkaneessa. Haaluma kanaan, yeroo gabaabaa keessattii duulli walfakkaatu Oromiyaa hundatti akka raawwatu dabbaloota gadiif qajeelfama dabarsan. Akkakanaan, magaalonni Oromiyaa hundi harka kaabineetti galee gurgurtaan lafaa hanga dhabe. Maallaqni gurgurtaa lafa Oromoo kanarraa argamu harki guddaan karaa Aadde Azeeb aanga’oota Wayyaaneef kanqooddamu yoota’u, harcaatuu ishee kadiree OPDOtiif dhiisu. Kaabineen OPDO maqaa dhahatan akka kanaan harcaatuu funaannatan konkolaataa ammayyaa (V-eight) bitatanii, sookkoo dheedhii qubaafi mormatti naqatanii, shuguxii ‘micro F’mudhiitti kaawwatanii, haadha manaa shanii –jaha fudhanii, cooma murachaa Wiskii buufachaa, saggoon saggooratti margee, quufni daangaa dhabee Oromoo dhugaaf dubbatu, sabaaf quuqamu bahaa gala dhoowwanii gariin ajjeesanii ykn. ajjeesisanii, gariin maatii facaasee yoo biyyaa bahu, gariin roorroo kana dhoowwachuuf bosonatti gale; isa kaanimmoo akki dhibee, qe’ee dhaloota isaarratti yuuyya’ee, quucaree hafe- Seenaa hadhaawaa! Jarrii shira kana hojjatan har’a, (isiiniif margaa malee) jiruu sagaagalummaa mana bunaa keessatti dabarsaniin gariin isaanii dhukkuba HIV/AIDSn faalamanii ammas karaa biraatiin uummatatti balaan yoo deebi’an, gariin ammoo qabeenya isaan saba isaanirraa saaman Wayyaanonni harkaa butatanii kaanhidhaatti, gariin ammoo akkahintaane ta’aniiru.
Seenaa kana qalbiin erga yaadannee booda, faanni seenaa kaleessafi har’a, darbeemmoo boru garamitti akka aggaamu akeekkachuuf, caalatti ammoo hojii yeroon nurraa eegutti humna guutuun fuulleffachuuf akka tolu gara taajjabbii koo torbee lamaan kanaatti haadeebinu. Jarreen kaleessa shira olitti himame hojjataa turan har’a bubbee hamaan gola isaanii seenee dhaabbachuu dadhabanii raafamaa jiraachuu dhugaa guyyuu muul’atu ta’ullee, warra mamii qalbii keessaa qabaniif raga kaahun, wal hubachaa dhimma fuulduratti nu eeggatutti fuulleffachuuf gargaara. Kanaaf jecha, waanuma torbee lamaan kana isaan ittijiran gabaabumatti ilaaluu yaalla.
Dabballoonni OPDO tibba kana maqaa “raawwii bara darbeefi karoora bara dhufuurratti mari’anna” jedhuun bakka hundatti guyyoota kudhaniif kora taa’aa turan. Kora kanarratti yaaddoofi abdii kutannoon yoomuu argamee hinbeekamne kan muul’ate yoo ta’u, dabballoonni tokko tokko “ … duunee awwaala keessa jirra…” jechuun haalicha ibsaniiru. Haala jara kanaa hubachuuf akkasumas, egree isaanii tilmaamuuf, iccitii dhokataa barbaaduurra, galgala yoo isaan bakka mariitii hahan dhaabbatanii akkaataa isaanii ilaaluun qofti nama seenaa isaanii durii beekuuf dhugaa tokko hima. Akka kanaan, hoolota hongeen ittidheerate fakkeenya mogoleen walrigaa, boquun gadi cabee mataa buusanii abdii malee yoo deeman ilaaluun waan isaan ittijiran akeekuu caalatti boru maaltu akka ta’uuf deemu tilmaamuuf nama gargaara.
Dabbaloonni kun, haalli isaan keessa jiran milkii akka hinqabne, abdiin irraa fagaatee egereen isaanii dukkanatti deemaa kan jiru ta’uu guyyoota kudhaniif wal harkaa fuudhanii walumatti deebisuun alatti yaaddoo isaaniif fala kaahuu hindandeenye. Dargaggoonni wal ijaaranii qabsoof qophiin godhaan jabaachaa deemuun, raayyaan waraanaa, keessumaammoo poolisoonni dhawaata qalbiin gara uummataattii dhiyaachaa dhufuun, dabbalootumti duraan amanamoo turan sirnicha dhiisuuf fala biraa barbaaddachaa jiraachuufi (karaa danda’ameen qarshii saamanii miliquun), hunda caalammoo uummataan garmalee jibbamuufi kkf. Dhimmoota yaaddoo uuman ta’uurratti walii galanillee, dargaggoota isaan nyaachuuf qophaawaa jiran faayidaa adda addaan ofitti qabuu, warra tooftaa kanaan qabamuu didanimmoo hidhaafi doorsisaan ofirraa faccisuun hanga danda’ametti lubbuu dheereffachuuf yaaluun alatti waan “… kanatu furmaata…” jedhanii ittabdatan dhabuun keessa isaaniitti yaaddoo caalu uumeera. Dabballoon kun akka kanaan erga walitti waakkaachaa turanii booda, iccitii isaanii akka uummata bira hingeenye walkaksiisuun karaa sabaa himaalee harkaa isaanii jiruun akkuma baran waan sobaa dabarsuun uummata gowwomsuuf yaalaniiru. Karaa biraatiin, nama dugduuba dubbii kanaa qola keessaa baasee ilaaleef qabsoon uummataa sadarkaa murteessaarra gahuu hubachiisa.
Gabaabumatti, yaaddoon kun dhimma duruu beekamuufi eegamu fakkaatullee, nama jiruu saba Oromoo jijjiiruuf qabsootti jiru tokkoof ergaa guddaa qabaata. Qabsoon Oromoo galma isaatti dhiyaachuu eera. Dubbiin dubbii lukkuufi risaa sana fakkataa. Har’a uummanni jara soba isaanii wajjin kosii keessatti dhiisee karaa isaaf malu qabatee fagaateera. Lafa lamuu jaraan walitti deebi’uu hindandeenye qaqqabeera. Kanaaf ammoo qaawwa ofii suphachaa, wiirtuu diinaa waraanuufi uummata diina harkaa bahee jiru caalatti humneessanii qabsoo galmaan gahuuf seenaan hiree seenaa qabu nu harkaan geesseetti.. Kuni bu’aa qabsoo bara dheeraati. Amma Qabsoo kanatti xumura gochuu gaafata. Kanaaf, akkuman duraan jedhe, humnaafi tooftaa yeroon gaafatu qindeeffachuun humnafi saffisa dabalatanii fuulduratti furga’uuf amma yeroon murteessaa ta’eera. Kun dhimma keenya. Dhimma keenyaaf ammoo nutuu geenya!!
Injifannoon Uummata Oromoof!!


text:
Filannoo Laayibeeriyaa: Taphataan duraanii Joorj Wiihaa dursaa jiru
Bu'aan filannoo gad-lakkifame guutuu ta'u baatus taphataan duraanii kubbaa miilaan gurra horatan, Joorj Wiihaa, dursaa jiraachuu agarsiisa.
Akka komishiniin filannoo biyyattii agarsiisutti sagaleen kenname danuun reefu lakkaa'amuf ta'uus Wiihaan bulchiinsota 15 keessaa 11 keessatti dursaa jiru.
Morkataan isaanii cimaan itti-aanaan pirezidaantii Joosef Bowakaayi bulchiinsa tokko keessatti dursuun ala kaan hedduu keessatti lammaffaa dha.
Teessuma pirezidaantii biyyatti koruuf dorgomaan tokko sagalee dhibbantaa 50 ol argachuu qaba.
Dorgomtoota kana keessaa tokkoon isaaniiyyuu kana yoo dhaban filannoon marsaa lammataa ji'a dhufu ni taasifama.
Filannoon taasifamaa jiru kun pirezidaantii dubartii Afrikaa jalqabaa fi badhaasa Noobeli argatan - Elan Joonsan Sarliif bakka buusuufi.
Osoo dhuma bu'aan filannoo guutuun hin gadhiifamin garuu, leenjisaan kilaba Arsenaal Arsan Veengar odeeffannoo sobaan dogongorani mo'e jedhaniiru.
''Taphataa koo duraanii pirezidaantii Laayibeeriya ta'e baga gammadde jechuun barbaada,'' jechuun ripportarootaaf dubbatan.
''Taphataan duraanii yeroo pirezidaantii biyyaa ta'u baay'ee hin mul'atu. Baga irra-aante, Joorj,'' jedhaniiru.
Dura taa'aan komishinii filannoo Laayibeeriyaa Jeromee Koykoyaa gabaasa sobaa akka ta'ee fi haga danda'ametti bu'aa filannoo guutuu baasuuf hojjetaa akka jiran beeksisan.
''Komishiniin kuni abaluun mo'eera hin jenne,'' jedhaniiru.
Filannoo gaafa Kibxataan rakkoo gurguddaa akka hin agarre taajjabdonni filannoo idila-addunyaa dubbataniiru.
Haa ta'u malee, paartileen siyaasaa dorgomtoota teessuma pirezidaantiif dorgoman keessaa sadii deeggaran rakkoon akka jiruu fi akka morman Rooytars gabaaseera.
Marsaa lamaan booda aangoorraa kan bu'uuf deeman addee Sarliif filannoon taasifame milkaa'eera jedhaniiru.
''Lammiileen Laayibeeriyaa filannoo kanaaf qophaa'uu isaanii amanna. Kana keessa hirmaachuu isaaniifillee isaan galateeffanna,'' jedhaniiru.
Laayibeeriyaan jaarraa 19ffaa keessa garboota Ameerikaan kan hundoofte yoo ta'u waggoota 73'f aangoon karaa nagaan walirraa darbaa hin turre.
Addee Sarliif A.L.A bara 2006 pirezidaantii duraanii biyyattii finciltotaan aangoo irraa buufaman, Chaarlis Teeylar, bakka bu'uun gara aangoo dhufan.
Teeylar yakka waraanaa biyya ollaa isaanii Seeraaliyoonitti raawwataniin waggaan shantama itti murtaa'e mana hidhaa Yunaayitid Kingdam keessatti argamu.
Joorj Wiihaan haadha warraa duraanii Teeylar, Jewel Howaard Teeylar, akka waliin dorgoman filachuun isaanii ni yaadatama.


text:
Kanneen Ertraa irraa ka’an riphxee looltoonni Benishaangul akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Guraandhala 22 bara 2009 Jidha Laga Abbayaa ‘hiddaasee” jedhamu irratti miidhaa dhaqqabsisuuf karoorfatanii otoo socho’anii humnootta Itiyoophiyaan karaatti barbadeessamanii jiran jechuun sabaa himaan Itiyoophiyaa gabaasanii jiru.
Boombarg ministeera waajira dhimmoota koomunikeeshinii mootummaa Itiyoophiyaa Obbo Zaadig Abrahaa maqaa dhahuun akka gabaaseetti riphxee looltoota Benishaanguul sana keessaa 13 kan ajjefaman yoo ta’u 7 immoo gara sudaantti baqachuuf ituu yaalanii humnoota sudaaniin qabamanii mootummaa Itiyoophiyaatti kennaman jedhan.
Mootummaan Ertraa kana ilaalchisee deebii gama Twitariin waa’ee himata kanaa quba hin qabu jedhee jira.Ministriin odeeffannoo kan Ertraa Yemane Gebre Mesqel gama Twutariin deebii Bloombergiif erganiin akka himannaan kun oloola akeeka shiraa tokkoof dursee oofamaa jiru jedhan.
Itti gaafatamaa garee Riphxee looltoota Beneshaanguul Gumuz Obbo Abdulwahab Mahdi deebii kennaiin mootummaa Itiyoophiyaa waraanaa kan jirru ta’uus qabeenya Uummata Itiyoophiyaa kan ta’e hidha laga Abbaayyaa haleeluuf yaaliin goone tokko hin jiru jedhan.
Itti dabalanis, namnii 7 mootummaa Itiyophiyaaa jalaa miliquun qabsoo keenyatti makamuuf sosso’an qabatan malee hidha laga Abayyaa haleeluuf kan bobba’an miti jedhan.


text:
Itti Fayyadama Yuutuubii fi Mirga Abbummaa Yuutuubii irratti(How, Usage and Copyright on Youtube) – Deebii Gaaffii nama hedduu
Dhaabbanni Guddichi Addunyaa keenyaa, Dhaabbanni Google yeroo ammaa, addunyaa guutuu keessaa dhaabbilee 200 ol kan qabu, yommuu ta’u, Yuutuubiin dhaabbilee Gurguddoo kanneen keessaa isa tokkoodha.
Dhaabbilee kanneen keessaa kanneen akka: Yuoutube, Gmail, Google-plus, Adsense, Haaluma kanaan dhaabbileen Obboleeyyan(sister companies) ergamafi kaayyoolee dhaabbataniif mataa mataa isaanii qabu.
Kanumaan walqabatee Gareen Youtube immoo ergama Hojiilee adda addaa addunyaa adda addaa keessatti hojjatamu, bifa Suursagalee(video), Sagaleen(Audio), Suuraaleefi kkf walitti qabuudhaan, Namoota hojiisaanii fidanii dhufan irraa walitti sassaabee, Namoota hojiilee hojjataman hordofuu barbaadaniif haala mijeessuurratti argama.
Haaluma kanaan, yeroo ammaa Jaalalaafi beekkamtii guddaa kan argate Dhaabbanni Yuutuubii kun dhaabbilee dhaabbata isaa(Google) dhaaf galii guddaa argamsiisaa jiruudha. Kanaanis Waggatti Bu’aa Mallaqaa Doolara Ameerikaa Biliyoona Sagal($9billion) argachaa kan jiruudha.
Dhaabbanni Yuutuubii kun, Hojii namootni hojjatanii fidaniidhufan qofa walitti qabuu miti, Ammas dhaabbilee Addunyaa adda addaa irra jiraniif Hojii beeksisaa guddaa hojjachaa kan jiru waan ta’eef, Hojiilee Beeksisaaf dhaabbata garagaraa irraa fuudhu kana immoo hojiilee namootni adda addaa qabatanii isaan biratti walitti qabatani kana irratti bifa Beeksisaatiin(Ads) dhaan gadi lakkisuudhaan, namoota hojii gaarii hojjatanii isaan biratti walitti qabataniif Madda Galii(Source of Income) ta’uudhaan ilma namaa addunyaa adda addaa keessa jiru, Miliyoonota hedduuf Galii xiqqaa irraa hanga gurguddaa mana biliyoonatti kafalaa kan jiruufi dhaabbilee Addunyaa hojii uumuudhaan namoota heddu sooraa jiran keessaa adda durummaarratti argama.
Haalli Galii argachuu kun yeroo ammaa namoota heddu biratti barataaa waan dhufeef, beekaatis ta’ee osoo hin beekin namni hedduu hojii namni biraa itti dadhabee, baasii guddaa itti baasee hojjatee fide, Yuutuubii irra ol-kaayate, Hayyama Abbaa itti dadhabee hojjatee osoo hin argatin, gadi buusuudhaan akkuma jirutti ykn immoo iddoo gaarii ta’e ykn namni heddu ilaaluu danda’a jedhanii yaadan irraa kutuudhaan, oldeebisanii Maqaa dhuunfaa ofiitiin ykn dhaabbata dhuunfaasaaniitiin ykn Maqaa dhoksaa isaaniitiin Yuutuubii irratti yeroo fe’an argina.
Haalli akkasii sun immoo dhaabbata Google(Youtube) irratti seeraan kan nama dhoorkameedha. kunis Mirga Abbummaa Cabsuu(Copyright strike) jedhama. Kana jechuun yoo namni tokko Qabiyyee(hojii ykn video ykn ibsa barreeffamaan jiru ykn qabiyyee Suuraa ykn Qabiyyee Suur-sagalee keessan keessaa murame) namni biraa hayyama abbaa qabiyyichaatiin alatti deebisee Youtube irratti fe’e ykn olkaayedha. Abbaan Qabiyyichaa yeroo fedhetti ykn argetti dhaabbatichatti ergee Qabeenyakoo hayyama malee fayyadamaa jiru jedhee iyyachuu danda’a. Kana jechuun Unkaan dhaabbatichi iyyata kanaaf qopheesse waan jiruuf, unkaa kana guutuudhaan itti erguudha.
Unkichi hidhaa(link) asii gadii kana irraa ilaaluu dandeessu.
https://www.youtube.com/copyright_complaint_form
Haaluma kanaan, akka seera dhaabbata Youtube kanatti, Qabiyyeen iyyatni irratti dhiyaate, Ogeeyyii dhaabbatichaa(Yuutuubii)tiin erga mirkanaayee booda, qabiyyichi Kuustuu dhaabbatichaa(youtube server) irraa akka badu godhamuudhaan, Eenyummeessaa(account) qabiyyee sana olkaaye immoo Uggurri seera cabsuu(copyright strike) irra kaayama. Kana qofaan osoo hin taane, Qabiyyee Lakkoofsi addaa(Content ID protected) isaa eeggame yoo Yuutuubii irratti yeroo feenus suursagaleen(video) nuti olkeenye baduu mala.
Hub: Lakkoofsi addaa(content ID) kun Dhaabbata Suursagalee sana Oomishen kan kennamuudha(fkn: Music companies, TV shows, video games…)
Haaluma kanaan uggurri Seera abbummaa cabsuu kun, yeroodhaaf akka Akeekkachiisatti kennama. Ta’us galii keenya Yuutuubiin nuuf kafalu irratti dhiibbaa qaba. Fkn Yoo tamsaasa kallattii irratti mirga abbummaa cabsuun himatamne, guyyaa 90f tamsaasa kallattii akka hin fayyadamane ugguramna.
Haaluma walfakkaatuun, yeroo 3 Mirga abbummaa cabsuun yoo himatamne:
~Eenyummeessan Yuutuubii keenya guutumatti ni cufama(Youtube account termination).
~Suursagaleen nuti eenyummeessaa keenyaan olkeenne hunduu ni bada(all videos in your account wil be removed)
~Maqaa sanaan Dhaabbaticharraa Eenyummeessaa haaraa banachuun hin dandeessan(You won’t be able to create new channels).
Walumaagalatti: Namootni hedduun hojii namni tokko itti dadhabee, itti rakkatee, irratti beelawee, akkasumas baasii guddaa itti baasee hojjatee ummataaf dhiyeesse, manuma isaanii taa’anii, waa’een dadhabbiifi baasii nama hojjatee sun osoo isaan hin yaachisin, fedhan guutumatti gadi-buusuudhaa oldeebisanii maqaa ofiitiitiin olkaayachuu, yoo xiqqaate abbaa hojiitiif kabajallee osoo hin laatin fayyadamaa turan, ammas itti fufee jira. Haalli kun namoota hojiilee gaggaarii hojjatee dhiyeessaa tureef osoo irraa hin fayyadamin namootni muraasni icciitii kana beekan dubbicha icciitessanii osoo abbaan itti dadhabe hin argatin ofii ittiin sooromanii jiru, ammas sooromaa jiru, kunimmoo Hamilee namoota Hojii ciccimaa hojjatanii cabsuu bira darbee hanga of-jibbanii, jireenya dhuunfaallee jibbanii, Hojii-Ogummaasaanii Jaalalaafi Kabajaan hojjachaa turanis jibbanii hojiin ala ta’an muraasaa miti.
Kanaafuu, Namootni gocha akkasii irratti bobbaatanii jirtan, akka gocha kana irraa of-qusattan, yoo of-too’achuullee dadhabdan, Dursa Abbaa irraa hayyama gaafattanii ykn Abbaadhaaf kafaltii muraasallee kafaltanii hojii nama sanaa Fayyadamuudhaan namoota hojii hojjatus humnas cimsitanii hamileefis akka taataniif asumaan maqaa OROMO ICT dhaan kabajaan isin gaafanna. Garuu kana hin gootan ta’ee Hojii Ogeeyyii-saamuu(hayyama malee video fi hojii nama tokkoo fayyadamtu) taanaan, Gareen OROMO ICT Ogeeyyii hedduu keessattuu (Artistoota Oromoo, fi hayyoota Oromoo akkasumas Itoopiyaa) hedduuf tajaajila gorsaa kennaa waan jirruuf gara tarkaanfii walirratti fudhachuu akka seennu asumaan kabajaa wajjiin eeruu feena.
Kaayyoon keenya: Hubannoo Hawaasaa Cimsuudha!
HORAA BULAA DEEBANAA…âð
ð¥: OROMO ICT and Qubee Technologies TEAM!ð¤
E-mail: oromoict@gmail.com
Web: www.oroict.com and www.afaan-oromoo.com


text:
Turkiyaan rifarandamii bara dabre geggeessiteen bulchiinsa biyyattii sirna paarlaamentii irraa gara prezdaantummaatti eega jijjiirteen booda, ummanni biyyatti Alhada har’aa yeroo jalqabaatiif Prezdaantii isaa kallattidhaan filachuudhaaf sagalee kennuu jalqabe. Dabalataanis Filannoon miseensota paarlaamaatis har’uma kan geggeefamu tahuun beekamee jira.
Paartiileen siyaasaa saddeet filannoo kana irratti kan hirmaataa jiran yoo tahu, kaadhimamtoonni prezdaantummaa jaha ammoo waldorgommiif dhihaatanii jiru. Kaadhimamtoota prezdaantummaaf dhihaatan jidduu Mr Muharram Ince prezdaant Rajab Xayyib Erdogaaniif morkataa cimaa ni ta’a jedhamee kan tilmaame tahuu gabaasni arganne ni mul’isa. Prezdaant Erdogan paartii Haqaa fi Dagaaginaa (AK party) jedhamu bakka bu’uun kan dorgomu yoo tahu, Mr Muharram Ichee ammoo paartii Republican people’s party jedhamu bakka bu’uun dhihaate.
Prezdaant Erdogaan magaalaa Istaanbul keessatti Sabtii kaleessaa duula na filadhaa geggeesse irratti “Taayitaan prezdaantummaa muuxannoo guddaa barbaada” jechuun morkataa isaa Mr Muharram Ichee Turkiyaa hoogganuudhaaf muuxannoo gayaa hin qabu jechuun qeeqe. Mr Muharram gama isaatiin “guyyaa boruu irraa jalqabee Turkiyaan biyya addaati” jechuun filannoo kana injifatuun taayitaa prezdaantummaa qabachuudhaaf abdii qabu ibsate.
Filannoo guyyaa har’aa geggeefamu kanaan kaadhimamaan Prezdaantummaa tokko sagalee 50% ol yoo hin argatin filannoon marsaa lammaffaa July 7/2018 kan geggefamu tahuu gabaasni arganne ni ibsa. Lammiileen Turkiyaa heddu filannoon ammaa kanaan Prezdaant Erdogaan yoo kan injifatu tahe, dhageettiin Turkiyaan addunyaa keessatti qabdu daran ol guddata abdii jedhu kan qaban tahuu gabaasni Aljaziiraa irraa arganne ni mul’isa.


text:
Amajjii 11,2014 Ittaanaa Guuttataa
Yeroo amma kana sabni keenya rakkoo lakkofsa hin qabnee ulfaataa dhaan akka gogaa dhiifame jira.
Ijolleen keenya abdii borii mana hidhaatti naqamaniiru, isaan kan immo biyya hambaatti baqatanii faca’aniiru,lafti keenya Mootummaa waayyanneen gurguramaa jira namni keenya garuu biyyaasa keessaatti galaa, karaa deemaa ta’eera, Kan biroon bal’aa beelaaf saxilamee kan nyaatuu dhabee dararamaa jira,
Motummaan Waayyaanne garuu lafa keenya gurgure ittiin duurooma jira.
Sabni keenya mirgasaaf falmachuu,dubbachuun motummaa wayyaanee biraatti badii guddaa ta’ee bara isaa guutuu itti murta’ee mana hidhaa keessaatti reebamaa, ajjeefamaa ,kolaafama jira.
Kan Rabbii uumaaman nu badhaasee qabeenyi keenyaa hormaaf ta’ee ittiin akka barbaadan jirataniiyyuu nu haacuucuuf cunqursuun nu bira hin hafne.
Kanaf yaa lammi koo yeroon kun yeroo harka wal qabannee diina keenya irratti xiyyeeffannuu haa ta’uu. Cuunquursaa dinaa kun yoo toofta itti ofirra dhabamsiifnu tokko hin malluu ta’ee waantoonni nuti argaa jirruu kun hedduu suukanneessa dha. Kan namaa ta’uuf hin ta’aan akkuma jedhan waan nu eegatuu kana dhabamsiisuuf kan eegnuu hin qabnu. Harmeen keenya kan isheen itti boosuu ijoolleen ishee nuyi.
Motummaa Waayyaaneetti yeroo waan hunduu dalga itti galee jiruu waan ta’eef ilmaan Oromoo sochiwwaan addaa addaa gochaa jirtan hunduu walitti dhufuun saba keenya badii malee rakkoo wayyaaneen irraan ga’aa jiruun saxilamaa jiruu furmaata karaa dandeenyuun ta’uufiin dirqama lamuumma keenyaa akka baanuu isiiniin jedha.
Eegeereen Oromiyaa kan Oromoo ti.
Galatoomaa!


text:
Walitti bu’insa dhihenyatti Oromoota Booranaa fi Gujii gidduutti ta’e ilaalchisee ibsa ADO
Addi Demokiraatawaa Oromoo ADOn walitti bu’insa dhiheenya goosota Oromoo Booranaa fi Gujii gidduutti ta’ee miidhama guddaa qaqqabeef gadda guddaa itti dhaga’amu ibsata. Sababa walitti bu’iinsa kanaanis lubbuu fi qabeenyi heedduun galaafatameera. Hundeen rakkoo kanaas hirdhina bulchiinsa gaarii fi sarbama mirga ilma namaa kan Ethiopia kessatti raawatamaa jiru ta’uun isaa mamsiisa mitti. Rakkoon akkanaa hawaasa giddutti akka hin dhalanne bulchiinsi moottummaa eeggannaa barbaachisu hunda gochuutu isarra ture. Mormii fi dhibdee dhalateefis gara lameenuu irraa dhageefachuudhan furmaata gama lachuu walitti harkisu lafa kaayutu silaa irraa eegama. Kun ta’uu dhabuu irraa dhiigni obboleewwan lamaan jiduutti dhangala’ee jira. Kun gaddisiisaa dha.
RBO – March 2014
Here you will find Radio Bilisummaa Oromoo programming for the month of March, 2014.


text:
Hama-kutaa 2ffaa
Jette jettee (namiimah)
Akkuma kutaa darbee keessatti ilaalu yaalletti jette- jette jechuun namni tokko namoota walitti naquu fi oduu baadhachuun hariiroo isaani balleessuf yommuu adeemudha, hariiroon isaani gaarii fi gammachiisaa ta’ee osoo jiru. Dhugumatti amalli gadheen akkanaa hawaasa keenya garmalee miidhaa kan jiruudha. Haalli namoota lama yookiin garee gaarii taanan jette jette itti fiduun karaa adda addaan isaan diigu barbaada. Niiti fi dhiirsi walitti tollaan waanyoon hanga isaan addaan baastu hirriba hin qabdu. Jette jettee itti guurun isaan addaan bittineessite.
Namoonni akkamitti jette-jetten wal bitteenessan seena odeessun waan barbaachisu natti hin fakkaatu. Sababni isaas, naannoo kamitti gochii kuni babal’ate waan argamuuf isaan irraa baranne jireenya keenya foyyeessu dandeenya.
Jette- jette oli gadii guurun addunyaa aakiratti nama adabsiisa. Namni jette jette guuru salphaata, faasiqa (fincilaa),kijibaa, waanyo, hofoffee (laflaafi) fi kkf jedhamee moggaafama. Namni jette jettee guuru ni jibbama, namni badheerraa (fagoo irra) isa/ishii xireefatu. Gammachuu fi nageenya dhaba. Wanta isa hin galchine keessa seenun keessa bahuuf rakkata. Osoo hin guutatiin guguta. Namni tokko “Isa hin amaniin, kijibaadha.” Osoo siin jedhee maaltu sitti dhagahamaa? Salphinni fi gadi aantummaan namatti hin dhagahamu? Dhugumatti kijibaan beekkamuun salphinaa fi gadi aantummaatu namatti dhagahama. Guddaa dhiisi daa’imnu namatti baaci. Balaan jette jettee fi hamaa kana kaa! “Odeessituun dhufte” yommuu jedhamtu maaltu sitti dhagahamaa? Namoonni ija kabajaatin nama hin ilaalan tuffii fi jibbaan yoo ta’ee malee. Haala adeemsa isaani ilaalanii jette jettee dhiisun ni danda’ama. Namni yoo si jibbee fi tuffate maaliif itti deemtaa? Tarii amala badaa keetiif si jibbee fi si tuffate. Amala kee sirreessi itti dhiyaadhu. Garuu yoo amala gaarii keetiif si jibbee fi si tuffate irraa fagaadhu inuma amala gaarii kee si jalaa balleesati.
Nama jette jette sitti guuru akkamitti ofirraa ittistaa?
Namni tokko jette jettee yommuu sitti fidu si jaallate osoo hin ta’iin si irraayis waa fuudhe nama saniin walitti si buusu barbaada. Akkuma armaan olitti jenne namni jette jettee guuru kijibaa, gantu fi faasiqa(fincilaa)dha. Inni/ishiin oduu kan sitti fiduuf si ganuuf, handaara qullatti si hanbiisuuf.
1.Kanaafu oduu isaa irraa fuute gugachuun duratti dhugaa yookiin soba ta’uu isaa addaan baafadhu. Rabbiin (Subhaanahu wa ta’aalaa (Qulqullaa’e fi Olta’e)) akkana jedha:
“Yaa warraa amantanii hoo,faasiqni(fincilaan) oduudhaan yoo isinitti dhufe wallaalumaan namoota akka hin miine fi wanta hojjattaniif akka hin gaabbine (oduu isaa) addaan baafadha.” Suuraa Al-Hujraat:6
Yeroo baay’ee namni jette jette namatti fidu namaa yaade yookiin badii hanbisuuf osoo hin ta’in aybii (hanqinna) namaa ifatti baasu fi salphisuuf. Nama san akka jibbituu fi hariiroon keessan akka dadhabuuf jette jettee sitti fida.
Namni nama salphisuuf hanqinna (aybii) namaa ifatti baasu guyyaa tokko ni salphata.
2.Oduu nama kanarraa fuudhun nama san hin basaasin (duuka bu’uun hin sakatta’in). Sababni isaas, Rabbiin akkana jechuun nu ajaje jira:
“Yaa warra amantan seehaa (mamii) hedduu irraa fagaadha. Gariin mamii dillidha (cubbuudha). Walis hin basaasina.” [Al-Hujuraat (49): 12
Rakkoon keenya yommuu namni waa nutti himu yookiin nama shakkinuu, sirritti osoo itti hin xinxalliin nama qorachuu fi gochatti seenuf jarjarra. Ergasii wanta arrabni facaafte haamanna. Kanaafu furmaanni lammataa yommuu namni jette jette sitti fidu hin basaasin, hin shakkiin. Mee takkaa dhaabbanne haa xinxallinuu- nama san basaasun ykn duuka bu’anii qorachuun miidhaa malee bu’aan argamuu ni jiraa? Hariiro fi jaalalli keenya addaan citu malee bu’aan argamuu ni jiraa? Yeroo baay’ee jette jette miidha guddaa kan geessu malee bu’aa kan fidu miti.
3.Nama san gorsuu yookiin irraa fagaachu– namni tokko jette jettee yommuu sitti fidu gorsi. Hojiin jette jette badaa akka ta’e itti himi. Yoo dide hojii ofii itti fufe irraa fagaadhu. Kana hubachuu hin dagatin – jette jette namarraa guuru fi namoota shakkuun sammuu dhiphisa, nageenya fi tasgabbi nama dhabsiisa. Wanta si hin galchineef of dhiphisaa oolta.
Ani yeroo tokko tokko taphaaf hiriyyaa tokko bira nan dhaqaa türe. Garuu jette jette fi wanta hin taane yommuu natti haasawu isa bira dhaquu nan dhiise, badheematti yommuu wal agarru nagaha waliin jenna. Kuni anaaf boqonnaa sammuu fi tasgabbii naa kenna. Wanta na hin galchineef akka of hin dhiphisne naa taasisa.
4.Jette- jette erga namarraa fuute nama birootti hin dabarsiin– eebalu akkas akkas jedhe jette nama birootti kan dabarsituu yoo taate atille baditti seenta. Rakkoo keessaa hin baanetti kufta. Namarraa oduu yoo fuute, odeefannoon fayda yoo hin qabaatini fi miidhaa kan fidu yoo ta’ee cal’isi. Arraba kee hidhi.
Jette jettee fi hamni nageenya hawaasa qofa mitii nageenya dhuunfa irrattis miidha guddaa geessa. Yommuu nama hamattu fi jette jettee guurtu sammuun kee gammachuu fi nageenya dhaba. Gadi fageesse xinxalluu hin danda’u. Sababni isaas, yommuu guurin/xuriin gurra keessatti baay’atu dhageetti dhoowwu, wantoonni xuriin sammuu irra yommuu qubatan akkasuma sammuu dugulchu. Dagaaginna sammuuti fi gabbinna beekumsa qancarsu. Namni yeroo baay’ee oduu faaydi hin qabne odeessu sammuun isaa dadhabaa/laamsho ta’a. Hamni fi jette jetten guddinnaa hawaasicha gufachiisa. Miidhan hamaa fi jette jette baay’eedha. Mataa keenyaa beekne amala badaa kana irraa haa fagaannu.
Gosoota hamaa hayyamaman
Hamni hunduu dhowwamaadha osoo hin ta’in muraasni isaani barbaachisummaa irratti hundaa’un hayyamamoodha. Isaanis;
1.Cunqursaa– namni tokko yommuu nama cunqursu, waa’ee isaa ilaalchise mana murtiitti, jaarsatti yookiin nama furmaata isaa/ishii fiduu danda’utti komii dhiyeessun kan hayyamamuudha. Eebalu akkana na godhe, kana akka hojjadhu na dirqiisise, akkanatti mirga kiyya sarbee, haqa malee qabeenya kiyyaa fudhate jedhanii komii dhiyeessun ni danda’ama.
2.Nama badii raawwatu gara karaa sirritti deebisuuf gargaarsa barbaadu– fakkeenyaf namni tokko yoo badii hojjatu ati mataan kee gorsitee yommuu deebi’u didu nama wanta inni hojjatu nama dhaabsisuu danda’u fi akka karaa sirritti deebisuuf gargaarsa gaafachuun ni danda’ama. “Namni kuni wanta akkana hojjata, gorse türe. Mee yoo dandeesse atillee gorsii karattı deebisi. “ jechuu dandeessa. Garuu kaayyoon kee hojii badaa isaa namatti himuun isa salphisuuf yoo ta’e dhowwamaadha. Niyyaan kee badii hanbisuuf haa ta’u.
3.Fatwaa barbaadu– yommuu Muftii (hayyuu fatwaa kennu) irraa namni tokko fatwaa barbaadu, miidha isarratti hojjatame dhiyeessun nama san komachuu danda’a. Fakkeenyaf “niiti/dhiirsi kiyyaa akkana akkana na godhe/goote, maal haa godhu?” jechuu. Daran gurraafis gaarii akka ta’uuf kallatti biraatin akkana jechuun ni danda’ama,”nama niitin/dhiirsa isaa/ishii akkana itti hojjatte(te) maal gochuu danda’a?”
4.Muslimoota badii akeekachisuf– yommuu namni tokko amanti irratti wanta hin taane odeessu fakkeenyaf hadiisa dadhabaa gabaasu yookiin ragaa sobaa bahuu nama san ifatti baasun hayyamamaadha namoonni isa hordofuun baditti akka hin kufneef.
Karaa biraatin namni tokko hariiro cimaa uumuf yommuu adeemu badii nama sanii beeksisuun hayyamamaadha. Fakkeenyaf namni tokko yommuu nama tokko fuudhu/itti heerumu hedu/heddu yookiin waliin daldaalu hedu, waa’ee nama sanii wanta beektu itti himuun dirqama. Waa’ee namticha sanii ilaalchise wanti ati beektu badaa fi boodarra nama san irratti miidha kan geessu yoo ta’e, osoo amala badaa isaa hin kaasin “Nama kana waliin dalaguun ykn itti heerumuun/fuudhun siif hin ta’u.” Yoo jetten gahaadha. Himoota akkanaatti fayyadamuun kaayyichi galma yoo hin gahiin, waa’ee namticha sanii bal’innaan ibsuun badii hanbisuun ni danda’ama.
Karaa biraatin yommuu namni tokko nama hannaan, sagaagalummaa, farsoo (alkooli) fi kkf beekkamuu irraa meeshaa bitu nama sanitti ibsuun dirqama, namni suni duraan yoo hin beekin. Meeshan kuni meeshaa hannaati hin bitin jechuuni dirqama. Sababni isaas, namtichi hannaan beekkamaadha. Ammalle meeshichi hir’inna kan qabu yoo ta’ee nama sanitti beeksisuun dirqama. Meeshicha sana bituun namtichi kan kasaaru yoo ta’ee fi ati rakkoo fi hir’inna meeshaa sani kan beektu yoo ta’ee, nama sanitti beeksisuun badii hanbisuun ni danda’ama.
Yommuu barataan tokko nama bid’aa yookiin nama jallataa irraa beekumsa baratuuf deemu, waa’ee namticha sanii ibsuun barataa san gorsuun dirqama. Gorsii kuni Rabbiif jedhanii ta’uu qaba malee waanyuuf ta’uu hin qabu.
Dhimmi dhuma immoo yommuu namni tokko hogganummaaf gahaa hin ta’in yookiin badii kan raawwatu fi haajaa kan hin qabne yoo ta’ee, waa’ee nama sanii ibsuun hogganummaa san nama dandeetti gahaa qabu akka gaggeessu gochuun ni danda’ama.
5.Yommuu namtichi hojii badaa yookiin bid’aa(wanta haarawa amantitti dabaluu) ifatti baase hojjatu dubbachuu
Fakkeenyaf yommuu namtichi alkooli ifatti dhuguu, qabeenya namoota saamuu, gibira/tax gibiraa seera malee dabaluu, waa’ee isaa dubbachuun ni danda’ama. Garuu hanqinnaa isaa kan biraa dubbachuun dhoowwamaadha yoo ramaddii armaan olii jala hin seenin.
6.Nama tokko ibsuu– namni tokko maqaa dabalataan (nickname) ummata keessatti kan beekkamu yoo ta’ee, waa’ee nama sanii dubbachuu ni hayyamama. Fakkeenyaf,” namticha okkoluu, kan ija tokko, gurraan kan hin dhageenye san fi kkf” jechuun nama san addaan baasu fi ibsuuf jechoota akkanaa yoo itti fayyadaman dhowwamaa miti. Garuu nama san xiqqeessu, arrabsuu fi itti kolfuuf yoo ta’ee dhowwamaadha.
Yommuu qajeelfamoota armaan olii hordofnu tokkoffaa iklaasa qabaachu qabna kana jechuun niyyaan keenya Rabbiif jenne badii hanbisuuf kan deemnu ta’uu qabna malee badii san caaluu kan fidu ta’uu hin qabu. Dubbachuun kee badii (fitnaa) san caalu kan fidu yoo ta’e cal’isuun furmaata gaariidha. Fakkeenyaf nama tokko hariiro fuudhaa heeruma yookiin daldala uumuf yommuu adeemu, nama san waanyuun wanta hin taane yoo gorsine dhugumatti badii hamaa(fokkuu) rawwataa jirra. Dhugumatti kuni badii hawaasa keenya keessatti babal’ate argamuudha. Nama saniif waan gaarii yaade osoo hin ta’in isa gara duubatti harkisuu fi hariroo gaarii akka hin uumne dubbii sobaatin dhamaasa. Kanaafu Rabbiin sodaadhu gocha akkanaa irraa of eegi.
Qajeelfamoota armaan olii yommuu hordofnu wanti dubbannu dhugaa ta’uu qaba. Sobaan namoota walitti buusu fi fitnaa babal’isuun faaydaa maalii buusaa?
Gudunfaa
Jette-jette maal akka ta’ee fi miidha isaa, akkamitti akka ittisan ilaalle jirra. Akkasumas hama hayyamaman ilaalle jirra. walumaagalatti jette jette fi hama hin hayyamamne irraa dheessun mataa keenyaf, maatii fi hawaasaf nageenya, tasgabbii, guddinna badhaadhinnaa fi milkaa’innaaf balbala bana. Sababni isaas, namni yommuu nama hamatuu fi jette jette olii gadi guuru yeroo fi sammuu ofii gubuun milkaa’innaa fi gammachuu dhaba, guddinna irraa duubatti hafa. Biyyoota guddatan kamuu yommuu ilaallu yeroo ofii sirritti fayyadamu. Isaan duniyaa gabaabdu tana galmaan gahuuf yeroo isaani yoo akkanatti fayyadaman nuti hoo kan Aakhira zalaalami galmaan gahuuf yeroo teenya akkamitti fayyadamaa jirraa? Kanaafu jette jettee fi hama irraa fagaachun gammachuu fi milkaa’inatti si baasa. Guyyaa nama waliin oduu osoo hin baay’isin ooltu gammachuu akkami akka argattu mee ilaali! Akkasumas guyyaa oduu baay’istu hangam akka jeeqamtu mee ilaali! Namni miidha kana hubatu jette jettee fi hamaa irraa fagaachun itti hin ulfaatu. Eeti oduu irraa fagaachun nama hundaaf wal qixaa miti. Kanaafu mala hama itti ittisan beekun barbaachisaa miti ree? Insha Allah torbaan ni ilaalla. Hangasi Assalamu aleykum wa rahmatullahi wa barakaatuh.
Kitaabota wabii
Backbiting and Its Adverse Effects


text:
Baga Gargaarsa Calc LibreOfficetti Nagaan Dhufte
Gargaarsa Calc LibreOffice itti Akkaataa Ittiin Gargaaramtu
Qajeelfamoota LibreOffice Calc fayyadamuu
Tarree Dalagaawwanii Akaakuudhaan
Taattoota LibreOffice keessaa fayyamamuu
Baafatoota, Kamshaalee fi Qabduuwwan Herregaa LibreOffice
Gargaarsa waa'ee Gargaarsaa
The Help references the default settings of the program on a system that is set to defaults. Descriptions of colors, mouse actions, or other configurable items can be different for your program and system.
The Foddaa Gargaarsa LibreOffice
Kasaa - Gargaartuu keessatti Jefuraa Barbaadi
Argadhu - Barbaadi Barruu-Guutuu
Qabeentoota - Matadureewwan Gargaartuu Ijoo


text:
EXCLU VIDEO PES5 = Blog dédié a PES5 sur PS2, XBOX et PC
florian, Posté le dimanche 02 avril 2006 05:34
tu met plein d'image de pes mai tu c mm pa jouer sale frimeur
dany, Posté le samedi 18 mars 2006 15:50
que de le mdr sur ce blog pa a ce que je matendais pssss
thomas, Posté le mardi 08 novembre 2005 13:23
BBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTT BBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTT KEL BO BBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBBUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTT
jordy, Posté le lundi 07 novembre 2005 13:45
il et superbe ce but marquer
dav, Posté le dimanche 06 novembre 2005 15:22
TA VU SKI SPASS A LA CAPITAL?? (aulney, clichy...)
VIEN DIRE SKE TEN PENSE SUR didav07.skyblog.com
canaris11, Posté le samedi 05 novembre 2005 14:00
hello ton blogg et pas mal mai on dirait que ta pa pes5
vien sur mon blogg et la che des coms
merci d'avance
http://www.canaris11.skyblog.com
pes5man, Posté le vendredi 04 novembre 2005 18:04
oué c claire le pelias c du 5 avec le noire
ju, Posté le vendredi 04 novembre 2005 17:21
la foto c pes 5 mai c pa grave tu voulai faire le connaisseur!!!!! une prochaine foi !!!!!
bat, Posté le jeudi 03 novembre 2005 14:21
merci pour le li1
Maxime, Posté le jeudi 03 novembre 2005 11:35
C'est une photo de PES4, le pelias gris et blanc ! super blog bravo continu !
leblond62, Posté le jeudi 03 novembre 2005 11:22
si tu veu me contacter fais le plutot sur cette adresse :)
leblond62, Posté le jeudi 03 novembre 2005 11:16
continu ton blog avec kelke astuce sur le jeu :) comme par exemple Pour avoir une tete qui ressemble un peu plus à anelka :
modifier joueur
visage assemblage
coul. de peau 4
long. de tete +1
larg. de tete -3
type 14
voila si tu en ve plus tu sait ou me trouver
kamal, Posté le jeudi 03 novembre 2005 10:18
il est cool ton skyblog
RAY, Posté le mercredi 02 novembre 2005 16:15
TON SKYBLOG EST TROP BIEN LE L'AI LU ENTIER EN PLUS LE JEU PES5 JE LAI IL EST TROP BIEN