text:
Seenaa Gabaabaa Gooticha Oromoo Milishuu (Abdii) Mallasaa Gargaaraa
Posted by Madda Walaabuu Press on 5/21/2014
Caamsaa 21, 2014 | Qeerroo.org
Caamsaa 19/2014 Gootichi Oromoo Dargaggoo Milishuu (Abdii) Mallasaa Gargaaraa abbaa isaa Obboo Mallasaa Gargaraa fi harmee isaa Addee Dastaa Taddasaa irraa bara 1978 Godina Lixa Shawaa aanaa Amboo ganda Baayyoo fi Qumbiitti dhalaate. Sabboonaan Oromoo diinaaf hin jilbeeffannee kun Caamsaa 16/2014 Maagaalaa Adaamaa Keessatti utuu inni hiriyoota isaa ilmaan Oromoo mana hidhaa magaalaa Adaamaa keessatti hidhamanii jiran hiriyaa isaa “Bilisummaa Lammii” waliin gaafatee deebi’aa jiruu, rasasa humnoota tikaa wayyaanee irraa itti dhukaafameen rukutamee battalatti du’uu waan dideef humnootni tikaa Wayyaanee gochaa gara jabina fi hammeenya guddaan guutameen lamaan isaanii (Milishuu/Abdii fi Bilisummaa Lammii) iyyuu konkolaataan duukaa fiiguun konkolaataa irra baasuun yakki ajjeechaa gara jabinaa ilmaan Oromoo kana irratti raawwatee jira.
Sabboonaan Oromoo Milishuu (Abdii) Mallasaa Gargaaraa umrii ijoollummaa isaa irra eegaluun sochii warraaqsa FDG dargaggootni Oromoo gaggeessan keessatti hirmaachuun gumaacha guddaa taasisaa nama turedha. Sochii FGD Goototni dargaggootni Barattootni Oromoo yeroo ammaa kana Oromiyaa keessatti gaggeessa jiran keessatti illee himaannaa guddaa gochuun falmii bilisummaa diina waliin utuu gaggeessa jiru, uummata isaaf sabboonaa Oromoo wareegama lubbuu kanfaleedha. Sabboonaan kun yeroo ammaa Magaalaa Adaamaa keessatti hojii daldalaa xixiqqoo itti of jiraachisuu hojjetachaa nama qusannaa tokkoo malee bilisummaa uummata Oromoof kufee ka’ee hojjetudha ta’uu seenaan isaa ni addeessa. Kana malees sabboonaan Oromoo Milishuu (Abdii) Mallasaa Gaargaaraa asi fuldura bara 2009—2011tti Oromummaa isaan yakkamee Mana hidhaa Maa’ikalawii fi Qaallitiitti hidhamee, dararamaa turuun boodarraa yakka tokko waan hin qabneef ergaa waggaa sadii oliif dararamaa turee booda karaa mana murtii wayyaanee yakki isa himachiisuu dhibamuun gadi gadhiifamera. Mana hidhaa keessas ba’ee sabboonaan Oromoo kun kaayyoo Oromummaa fi bilisummaa saba koof duubatti hin deebi’uu jechuun qabsoo FDG sabboontotni Oromoo biyyaa keessatti gaggeessa jiranitti hirmaachuun hanga wareegama lubbuutti mirga uummata isaa kabachiisuuf arsaa kanfaluu danda’ee jira.
Sirni awwalchaa sabboonaa jaalatamaa Oromoo Milishuu (Abdii) Mallasaa Gargaaraa guyyaa kaleessa Caamsaa 19/2014 bakka dhaloota isaa Godina Lixa Shawaa Aanaa Amboo Magaalaa Meexxii jedhamtu bakka Kosoboo jedhamutti lafa Ilmaan Oromoo 10,000 olitti lakka’amanitti argamanitti rawwateera.
Uummaannii fi dargaggeessi Amboo sirna gaggeessa goota kanaa irratti argaman dhaadannoo gumaan kee ni baafna, Oromiyaan ni bilisomti, abbaan irree yeroof malee ni kufa, qabsoon itti fufa, gaaffii keenyaaf dhala keenya ajjeessuun deebii ta’uu hin danda’u, Uummaanni Oromoo walitti haa birmannuu, Mootummaa dhala keenya ajjeessaa jiru waliin hin jiraannuu jechuun sagalee guddaan dhaadannoon dhageesisuun gochaa diinumaa mootummaa Wayyaanee balaleffataniru.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
Waa’een Baqatota Oromoo Yaaddoo Ol Taree Jira
Posted by Madda Walaabuu Press on 1/21/2013
Amajjii 21, 2013 | Gadaa.com
Baqqalaa Irraa*
Erga mootummaan abba irree EPRDF aangoo biyyatti qabatee asitti Oromoon waan seenaa isaa keessatti hin argin argaa jira yoon jedhe soba miti. Bara 1991 asitti ilmaan Oromoo lubbuu isaanii dhaban, kan achi buuteen isaanii dhabame, kan mana hidhatti gidiraa argaa jiran, kan biyyaa isaani irraa ari’atamani yookin jiraachuu dadhabani biyyaa bahanii achiti dhuman tasumaa lakka’anii fixun hin danda’amu. Waggaa 21 kana guyyaa guyyatti lubbuun lammii Oromoo yoo xiqaate tokko utuu hin darbin hin oolee yoo jedhame dubbicha ho’isuu hin ta’u.
Giti bittotaa abashaa duri irraa jalqabanii baayina ummata Oromoo waan sodatanif hanga isaanii danda’ametti gadi hirrisuf yaalii isaan hin godhin hin jiru. Sodaa qabani irraa ka’anis ummata kana waggaa kuma tokko boodatti hambisnee yoo gadi qabnee bitne malee yoo damaqe akka galanaa nu irra galagala, baradhu jedhamee gorsamuu hinqabu jechuu isaanii seenadhan kan beeknu dha. Mootummaan wayyanes faanuma abbotii isaa hordofee kan adeemu ta’uun isaas beekamaa dha. Yoo danda’ameef lakkofsaa ummata kanaa xiqqeesudhaf halakanii fi guyyaa ni hojjeta. Keessumaa beektoota, sabbontotaa fi dargagotaa sammuu qaban, bor ummata kanaf bu’aa guddaa buusu jedhamanii abdataman balleesudhaf cime hojjetaa ture ammas itti jira. Yeroo tookko mana maree ummatotaa (paarlamaa Itopiyaa keessatti namni miseensa koree hojii raawwachistuu WFDO fi miseensa mana maree umatotaa) paarlama turan tokko ummatni Oromoo ummata guddaa fi biyyaa balla irra qubatee jiruu fi qabenyaan isaa guddaa ta’e kun kabajaa fi iddoo isaaf malu argachuu qaba jedhanii aridhan gaafii tokko Mallas Zeenawitif dhiyeesan. Mallasis gabaabadhuman “isin jabadhaa oduu durii odeesaa jedhe.” Kana jechuun isaas ummata isin guddaadha jettanii ittin boontan kana amma iddotti galchinaa jechuu akka ta’e hubachuun nama hin dhibu.
Haala ittin lakkofsa ummata Oromoo xiqqeesan keessa inni tokko dargagotii fi shamaran Oromoo karaa adda addaa dhiibani, hoji dhabinsan rakkisanii, farra nagaati jechudhan akka biyyaa baqatan gochu dha. Biyya baqatanittis duukaa bu’ani mootummota oromooni itti baqatan wajjin walif galanii isa kaan ni ajjeesu, kaan qabani biyyatti deebisanii mana hidhatti darbatanii ummuri isaanii akka achitti fixan godhu.
Ilmaan Oromoo gar tokkomoo rakkina jirreenyaa jalaa bahuf jecha biyyaa bahanii shiftota seeraa alaa namoota deddebisan harka galanii maallaqaa ittin bakka tokko geenya jedhani walitti coratanii bahanis warra seeraa alaa kanaf kennanii dhuma irratti galana irratti darbatamani lubbuu isaanis dhaba jiru. Kan biyya Arabaa erga gahanis gamoo irraa darbatamani, bishan danfeen gubamanii, midhanii fi bishan dhorkatamanii gola keessatti hidhaman lubbun darbus hedduu dha. Torbanuma darbe kana haala kanan reefi shamaran 6 gara Itopiyatti deebi’uun kan yaadatamu dha.
Wanti baayee nama gaddisisu tokko mootummaan Itopiyaa dhabbilee dhunfaa 300 ol ta’anif hayyama kennee ilmaan Oromoo fi kan biroo ababbaludhan akka biyya Arbatti ergan gochaa jiraachuu isaa ti. Mootummaan kun karaa tookko warra hayyama keenefi irraa qaraxa guurata karaa biroos warra adeemu irraa mataa mataatti pasaportaf qarshii 500 guura. Guyyaa guyyaadhan shamaranii fi dargagotaa balabala imigrashini passaporti argachuf dhaabbatan namni arge dargagootni biyyatti hafaniruu jedhee gaafata. Mootummichaf daldala guddaa dha. Isaan kun dhibbaa irraa harki 85 shamaranii fi dargagota Oromoo Arsi, Balee, Jimmaa fi Harargeeti yoon jedhe soba hin ta’u.
Haala kanaan mootummaan Itopiyaa dhalataa Oromoo biyyaa irraa ari’atee fixaa jira. Rakkoon baqattota Oromoo ammamoo gara isa caalutti deemaa jira. Duratti qabanii deebisuu, hidhanii midhanii fi bishaan malee beelaa fi deebudhan adabaa turan . Gochi hamaan akkasii kun yeroo hedduu dhhabbilee mirga namataf falmanin gabaasamaa ture. Garuu falli argame hin jiru. Wanti yeroo amma baqattota Oromoo irratti raawwataa jiru kan gurri dhala namaa dhaga’ee hin beekne dha.
Giddudhuma kana baqattoti Oromoo biyyaa Somalee Puntiland bakka Bossassoo jedhamu irraa bidiruu lamaan gara biyyota arbaatti socho’an akkuma jiranitti galanan fudhatamani achi buuteen isaani dhabamera. Akka namni balaa sana irraa hafe tokko ibsetti baqattotni sun kan dhuman dhugadhummatti balaa haala qilleensaa irraa dhufeen utuu hin ta’in warri seeraa ala nama deddebisan namoota hafan fudhuf jecha warra fe’an reebanii bishaanitti darbatani akka deebi’ani dha. Kun waan dhalli namaa nama irratti hin hojjene gocha jibbisisaa fi gara jabeenya bira darbe dha. Gochi akkasi kun kan yeroo tokko qofa mullate utuu hin ta’in kan yeroo baayee deddebi’ee mullate dha.
Haala kanaanis ilmaan Oromoo kumatamatti lakka’amntu dumee jira. Haatii fi abbaan itti dhama’anii guddisanii ilmaan isaanii biyyaa isaanii keessa jirachuu dadhabudhan irbata bineensaa galaana ta’aa jiru. Ummatni kun ummata abbaa dhabe ta’ee ormi qe’ee isaa irraa isa ari’atee dhuunfataa jira.
Mootummaan wayyane biyyaa isaa irraa ari’e kan qabeenya isaa dhuunfate qofaa utuu hin ta’in warra Oromoon itti baqatelee qabeenyaa Oromotin bitee firomfatee baqattota kana ficisisa. Qabeenyi Oromoo biyya keessatti samamuu irra darbee mootumoota ollaatif matta’aa ta’e Oromoo balleessa jira. Utuu kun ta’uu baatee mootummaan Hargessas ta’e Puntland warra seeraa ala jedhaman kana daangaa isaani irratti to’chuu ni danda’u turan.
Egaa akka rakkodhuma beekamu ibsuun maal dabala nan hin jenne amma maaltu godhamuu qaba kan jedhu waan natti fakkate tuqeen xumura. Akkuma beekamu shamaranii fi dargagotni Oromoo kaan dhiibbaa siyaasatin kaan ammoo rakkina jireenyaa irraan kan ka’e baayinaan godana jiru. Akka radiyoon Bilal jedhamu tokko Mudde 23, 2012 oduu isaa irratti ibsetti ji’ottan/baatiwwan arfan darban qofaa namota 75,000 tu Itopiyaa irraa gara biyyota Arabaatti godane. Harki caalaan namota kanas ilmaan Oromoo ti.
Haalli kun akka caalaa babalatee itti hin fufne ummatni Oromoo bakka jiru maraa socho’uu qaba. Isaan kana keessaa midiyaleen Oromoo baka adda addaa irraa odeefannoo tamsaasan hanga danda’ametti dhimmaa kana irratti xiyyefatanii shamaranii fi dardaran Oromootif odeeffanno qabatamaa dabarsuu. Keessumaa dargagoota rakkina jirrenyaf jecha biyyaa irra godaanan kan isaan mudatuu rakko jireenya caalaa kan lubbuu isaani dhabsisuu ta’uu fakkeenyaa addaa addaa dhiyeeesudhan rakkatani biyyuma isaanitti lubbuu isaanii akka turfatan gorsaa kennuu. Mootummotni ollaa baqattota Oromootif akka seeraa adunyaatti eegumsa barbaachisaa akka kennan kara danda’ame hundaa gaafii dhiyeesufi, dhiibbaan akka irratti godhamu hawwasa adunyaatif irra deddebi’amee waamicha gochuu.
UNHCR naannolle ollota Itopiyaa jiran baqattotaa Oromoo biyyota kana keessa jiranif eegumsa barbachisaa ta’e gohanii ittigafatamummaa isanii akka bahan hawaasni adunyaa keessumaa dhabbileen mirga namaatif falman mirgi baqattotta akka eegamuf cimanii akka hojjetan irra deb’amee wamicha gochuu. Mootummaan Itopiyaa ilmaan Oromoo akka biyyaa baqatan dhiibbaa gochuu irra of qusatee biyya isaanii irratti carraa hojii banudhan akka jiratan dirqama isaa akka bahu waamicha gochuu.
Mootumaan kun ilmaan baayee horuun hiyyummaa fida jechudhan dabbalota bobbasee barumsa kennaa jira (family planning). Haaluma kanaan rakkina biyya ormatti qunnamus ummataf odeeffannoo/barumsa gahaa kennudhan ummata nan bulcha jidhu balaa irraa baraarudhaf dirqama isaa akka bahu waamicha gochuu. Kunis akka fiixa bahuf Oromooni biyyota ambaa jirru bakka jirrutti embaasii Itopiyaa irratti hirira bahudhan dhiibbaa gochuf carraquu.
Mootummoni Itopiyaadhaf gargaarsa maallaqaa kennan gargaarsi isaanii jireenya ummataa kan fooyyesuu fi lammilee biyyatif kan carraa hojii banee godansa lubbuu dhabsiisu irraa hambisuu danda’u ta’uu hordofuu akka qaban waamicha gochuu.
Walumaa galatti hanga rakkoon kun furmata argatutti qamaoota dhimmi ilaalu hundaf waamicha walirraa hin citne gochuun dirqama dhaltaa Oromoo hundaa ta’uu qaba jedhen amana.
*Baqqalaa Swidin irraa Irraa
Gadaa.com
Baqqalaa Irraa*
Erga mootummaan abba irree EPRDF aangoo biyyatti qabatee asitti Oromoon waan seenaa isaa keessatti hin argin argaa jira yoon jedhe soba miti. Bara 1991 asitti ilmaan Oromoo lubbuu isaanii dhaban, kan achi buuteen isaanii dhabame, kan mana hidhatti gidiraa argaa jiran, kan biyyaa isaani irraa ari’atamani yookin jiraachuu dadhabani biyyaa bahanii achiti dhuman tasumaa lakka’anii fixun hin danda’amu. Waggaa 21 kana guyyaa guyyatti lubbuun lammii Oromoo yoo xiqaate tokko utuu hin darbin hin oolee yoo jedhame dubbicha ho’isuu hin ta’u.
Giti bittotaa abashaa duri irraa jalqabanii baayina ummata Oromoo waan sodatanif hanga isaanii danda’ametti gadi hirrisuf yaalii isaan hin godhin hin jiru. Sodaa qabani irraa ka’anis ummata kana waggaa kuma tokko boodatti hambisnee yoo gadi qabnee bitne malee yoo damaqe akka galanaa nu irra galagala, baradhu jedhamee gorsamuu hinqabu jechuu isaanii seenadhan kan beeknu dha. Mootummaan wayyanes faanuma abbotii isaa hordofee kan adeemu ta’uun isaas beekamaa dha. Yoo danda’ameef lakkofsaa ummata kanaa xiqqeesudhaf halakanii fi guyyaa ni hojjeta. Keessumaa beektoota, sabbontotaa fi dargagotaa sammuu qaban, bor ummata kanaf bu’aa guddaa buusu jedhamanii abdataman balleesudhaf cime hojjetaa ture ammas itti jira. Yeroo tookko mana maree ummatotaa (paarlamaa Itopiyaa keessatti namni miseensa koree hojii raawwachistuu WFDO fi miseensa mana maree umatotaa) paarlama turan tokko ummatni Oromoo ummata guddaa fi biyyaa balla irra qubatee jiruu fi qabenyaan isaa guddaa ta’e kun kabajaa fi iddoo isaaf malu argachuu qaba jedhanii aridhan gaafii tokko Mallas Zeenawitif dhiyeesan. Mallasis gabaabadhuman “isin jabadhaa oduu durii odeesaa jedhe.” Kana jechuun isaas ummata isin guddaadha jettanii ittin boontan kana amma iddotti galchinaa jechuu akka ta’e hubachuun nama hin dhibu.
Haala ittin lakkofsa ummata Oromoo xiqqeesan keessa inni tokko dargagotii fi shamaran Oromoo karaa adda addaa dhiibani, hoji dhabinsan rakkisanii, farra nagaati jechudhan akka biyyaa baqatan gochu dha. Biyya baqatanittis duukaa bu’ani mootummota oromooni itti baqatan wajjin walif galanii isa kaan ni ajjeesu, kaan qabani biyyatti deebisanii mana hidhatti darbatanii ummuri isaanii akka achitti fixan godhu.
Ilmaan Oromoo gar tokkomoo rakkina jirreenyaa jalaa bahuf jecha biyyaa bahanii shiftota seeraa alaa namoota deddebisan harka galanii maallaqaa ittin bakka tokko geenya jedhani walitti coratanii bahanis warra seeraa alaa kanaf kennanii dhuma irratti galana irratti darbatamani lubbuu isaanis dhaba jiru. Kan biyya Arabaa erga gahanis gamoo irraa darbatamani, bishan danfeen gubamanii, midhanii fi bishan dhorkatamanii gola keessatti hidhaman lubbun darbus hedduu dha. Torbanuma darbe kana haala kanan reefi shamaran 6 gara Itopiyatti deebi’uun kan yaadatamu dha.
Wanti baayee nama gaddisisu tokko mootummaan Itopiyaa dhabbilee dhunfaa 300 ol ta’anif hayyama kennee ilmaan Oromoo fi kan biroo ababbaludhan akka biyya Arbatti ergan gochaa jiraachuu isaa ti. Mootummaan kun karaa tookko warra hayyama keenefi irraa qaraxa guurata karaa biroos warra adeemu irraa mataa mataatti pasaportaf qarshii 500 guura. Guyyaa guyyaadhan shamaranii fi dargagotaa balabala imigrashini passaporti argachuf dhaabbatan namni arge dargagootni biyyatti hafaniruu jedhee gaafata. Mootummichaf daldala guddaa dha. Isaan kun dhibbaa irraa harki 85 shamaranii fi dargagota Oromoo Arsi, Balee, Jimmaa fi Harargeeti yoon jedhe soba hin ta’u.
Haala kanaan mootummaan Itopiyaa dhalataa Oromoo biyyaa irraa ari’atee fixaa jira. Rakkoon baqattota Oromoo ammamoo gara isa caalutti deemaa jira. Duratti qabanii deebisuu, hidhanii midhanii fi bishaan malee beelaa fi deebudhan adabaa turan . Gochi hamaan akkasii kun yeroo hedduu dhhabbilee mirga namataf falmanin gabaasamaa ture. Garuu falli argame hin jiru. Wanti yeroo amma baqattota Oromoo irratti raawwataa jiru kan gurri dhala namaa dhaga’ee hin beekne dha.
Giddudhuma kana baqattoti Oromoo biyyaa Somalee Puntiland bakka Bossassoo jedhamu irraa bidiruu lamaan gara biyyota arbaatti socho’an akkuma jiranitti galanan fudhatamani achi buuteen isaani dhabamera. Akka namni balaa sana irraa hafe tokko ibsetti baqattotni sun kan dhuman dhugadhummatti balaa haala qilleensaa irraa dhufeen utuu hin ta’in warri seeraa ala nama deddebisan namoota hafan fudhuf jecha warra fe’an reebanii bishaanitti darbatani akka deebi’ani dha. Kun waan dhalli namaa nama irratti hin hojjene gocha jibbisisaa fi gara jabeenya bira darbe dha. Gochi akkasi kun kan yeroo tokko qofa mullate utuu hin ta’in kan yeroo baayee deddebi’ee mullate dha.
Haala kanaanis ilmaan Oromoo kumatamatti lakka’amntu dumee jira. Haatii fi abbaan itti dhama’anii guddisanii ilmaan isaanii biyyaa isaanii keessa jirachuu dadhabudhan irbata bineensaa galaana ta’aa jiru. Ummatni kun ummata abbaa dhabe ta’ee ormi qe’ee isaa irraa isa ari’atee dhuunfataa jira.
Mootummaan wayyane biyyaa isaa irraa ari’e kan qabeenya isaa dhuunfate qofaa utuu hin ta’in warra Oromoon itti baqatelee qabeenyaa Oromotin bitee firomfatee baqattota kana ficisisa. Qabeenyi Oromoo biyya keessatti samamuu irra darbee mootumoota ollaatif matta’aa ta’e Oromoo balleessa jira. Utuu kun ta’uu baatee mootummaan Hargessas ta’e Puntland warra seeraa ala jedhaman kana daangaa isaani irratti to’chuu ni danda’u turan.
Egaa akka rakkodhuma beekamu ibsuun maal dabala nan hin jenne amma maaltu godhamuu qaba kan jedhu waan natti fakkate tuqeen xumura. Akkuma beekamu shamaranii fi dargagotni Oromoo kaan dhiibbaa siyaasatin kaan ammoo rakkina jireenyaa irraan kan ka’e baayinaan godana jiru. Akka radiyoon Bilal jedhamu tokko Mudde 23, 2012 oduu isaa irratti ibsetti ji’ottan/baatiwwan arfan darban qofaa namota 75,000 tu Itopiyaa irraa gara biyyota Arabaatti godane. Harki caalaan namota kanas ilmaan Oromoo ti.
Haalli kun akka caalaa babalatee itti hin fufne ummatni Oromoo bakka jiru maraa socho’uu qaba. Isaan kana keessaa midiyaleen Oromoo baka adda addaa irraa odeefannoo tamsaasan hanga danda’ametti dhimmaa kana irratti xiyyefatanii shamaranii fi dardaran Oromootif odeeffanno qabatamaa dabarsuu. Keessumaa dargagoota rakkina jirrenyaf jecha biyyaa irra godaanan kan isaan mudatuu rakko jireenya caalaa kan lubbuu isaani dhabsisuu ta’uu fakkeenyaa addaa addaa dhiyeeesudhan rakkatani biyyuma isaanitti lubbuu isaanii akka turfatan gorsaa kennuu. Mootummotni ollaa baqattota Oromootif akka seeraa adunyaatti eegumsa barbaachisaa akka kennan kara danda’ame hundaa gaafii dhiyeesufi, dhiibbaan akka irratti godhamu hawwasa adunyaatif irra deddebi’amee waamicha gochuu.
UNHCR naannolle ollota Itopiyaa jiran baqattotaa Oromoo biyyota kana keessa jiranif eegumsa barbachisaa ta’e gohanii ittigafatamummaa isanii akka bahan hawaasni adunyaa keessumaa dhabbileen mirga namaatif falman mirgi baqattotta akka eegamuf cimanii akka hojjetan irra deb’amee wamicha gochuu. Mootummaan Itopiyaa ilmaan Oromoo akka biyyaa baqatan dhiibbaa gochuu irra of qusatee biyya isaanii irratti carraa hojii banudhan akka jiratan dirqama isaa akka bahu waamicha gochuu.
Mootumaan kun ilmaan baayee horuun hiyyummaa fida jechudhan dabbalota bobbasee barumsa kennaa jira (family planning). Haaluma kanaan rakkina biyya ormatti qunnamus ummataf odeeffannoo/barumsa gahaa kennudhan ummata nan bulcha jidhu balaa irraa baraarudhaf dirqama isaa akka bahu waamicha gochuu. Kunis akka fiixa bahuf Oromooni biyyota ambaa jirru bakka jirrutti embaasii Itopiyaa irratti hirira bahudhan dhiibbaa gochuf carraquu.
Mootummoni Itopiyaadhaf gargaarsa maallaqaa kennan gargaarsi isaanii jireenya ummataa kan fooyyesuu fi lammilee biyyatif kan carraa hojii banee godansa lubbuu dhabsiisu irraa hambisuu danda’u ta’uu hordofuu akka qaban waamicha gochuu.
Walumaa galatti hanga rakkoon kun furmata argatutti qamaoota dhimmi ilaalu hundaf waamicha walirraa hin citne gochuun dirqama dhaltaa Oromoo hundaa ta’uu qaba jedhen amana.
*Baqqalaa Swidin irraa Irraa
Gadaa.com
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ayyanni WBO biyya UK bakka miseensotni WBO argamanitti sirna ho’aan kabajame
Posted by Madda Walaabuu Press on 1/31/2013
Amajjii 31, 2013 | ABO
Ayyanni WBO bara 2013 gaafa Amajjii 26, 2013 magaala London Keessatti sirna ho’aa fi hammilee guutuun kabajame. Ayyana kana irratti kan argaman miseensota ABO, deeggartoota fi ummata Oromoo biyya UK bakka adda addaa irraa heddumminaan dhufan ture. Ayyanni kun kan eegale ebba manguddoo fi yaadannoo gootota mirga Oromoof utuu falmanii kufaniin ture.
Itt aansee, Obbo Barsiisaa Guutamaa, I/G ABO kutaa UK, QBO Oromoo ABOn geggeeffamu bara 2012 keessa maal akka fakkataa turee fi bara 2013 keessaa kan irratti xiyyeeffatamuu qabu irratti haasawaa bal’inaan taasisaniiru. Kana keessatti gama diinaa tiin waggaa darbe keessa daran hammattee kan mul’ataa ture keessaa: saaminsa lafaa fi Oromoo qe’ee isaa irra buqqisuu; dargaggoo Oromoo irraatii xiyyeeffatuun hammeenya guddaa irraan gahuu; amantiin ummata addaan qooduu fi mirga amantii dhorkuu; seera UNHCR cabsuun baqatoota Oromoo biyya ollaa keessatti duukaa bu’uun dararuun heddumminaan babal’atee ummata Oromoo rakkisaa akka ture ibsaniiru.
Kana dura dhabbachuuf sochii ABOn karaa adda addaa taasise hedduu nama haamileessa jedhaniiru. Kana kessaa: WBOn magaalaa fi baadiyyaa keessa Oromiyaa guutuutti socho’ee tarkaanfii Wayyanee fi lukkelle isaanii irratti fudhachaa ture kan nama haamileessu ta’uu isaa; akkasumas sochiin qeerroo babal’atee finiinaa jiraachuu fi ABO jabeessuu fi waltainsa ABO QC, ABO SG fi Gurmuu Qabsaawotaa ABO gidduutti ta’an tokkummaa qabsaawota Oromoo, bilisummma Oromoo fi walabummaa Oromiyaaf abdii guddoo akka ta’e ibsaniiru. Dhuma irratti diina hidda yaafatee jabaachaa jirtu ofirraa kaasuun kan dandahamu qabsoo finiinsuun alatti falli biraa akka hin jirree hubachiisanii, kana keessatti WBO jabeessuu, sochii ummataa cinaa dhabbachuu, waltai’nsa dhaabota Oromoo hujiitti hiikuu fi tokkummaa Oromoo sadarkaa adda addatti jabeessuu; akkasumas rakkina qabsoo waliin unachuun dirqama Oromummaa ti jedhaniiru.
Itti aansee, bakka bu’ootni WBO waggaa dheeraaf dirree keessatti qabsoo irra turan muuxannoo isaanii ummataaf hiraniiru. Miseensotni WBO afur, walduraa duubaan, WBOn haala inni itti diina waliin falmaa jiru; qabsoon bilisummaa hagam hadhooftuu akka taate, garuu fireen ishiimmoo mi’ooftuu akka taate bal’inaan ibsaniiru. Qabsoon hagam rakkiftuu taatulle WBOn gammachuu guddoo fi hamilee guutuun itti of kennee, cichee diiina isaa kuffisaa akka jiru; fuuldurattis hanga bilisummaan Oromoo fi walabummaan Oromiyaa mirkanaawutti itti fufa jedhaniiru. WBOn waan ummata Oromoo irraa eegu walhubannoo fi tokkummaa isaati jedhaniiru. Ummatni Oromoo ayyaana kana irratti argamanis, abdiin bilisummaa Oromoo kan ta’an miseensota WBO wajjin qaamaan ta’anii guyyaa WBO waliin kabajachuun gammachuu guddoo akka ta’e ibsaniiru.
Ayyana kana irratti walaloon WBO leellisuu fi tokkummaa Oromoo jabeesssu dardaraa fi shammarran Oromootiin dhihaateera. Itti aansee, ummatni ayyaana kana irratti argaman WBOf maallaqaa gummachuudhaan deeggarsa isaanii agarsiisaniiru. Fuuldurattis deegarsi WBOf qabnu itti fufa jedhaniiru.
Dhuma irratti, faaruun alaabaa Oromoo dhagahamee sirni kabajaa ayyaana WBO milkiin xumurame. Sana booda, ummatni waliin irbaata nyaatee galgala bashannanaa tureera.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Ummata Oromoo Biyya UK
Amajjii 26, 2013, London UK
Adda Bilisummaa Oromoo
Ayyanni WBO bara 2013 gaafa Amajjii 26, 2013 magaala London Keessatti sirna ho’aa fi hammilee guutuun kabajame. Ayyana kana irratti kan argaman miseensota ABO, deeggartoota fi ummata Oromoo biyya UK bakka adda addaa irraa heddumminaan dhufan ture. Ayyanni kun kan eegale ebba manguddoo fi yaadannoo gootota mirga Oromoof utuu falmanii kufaniin ture.
Itt aansee, Obbo Barsiisaa Guutamaa, I/G ABO kutaa UK, QBO Oromoo ABOn geggeeffamu bara 2012 keessa maal akka fakkataa turee fi bara 2013 keessaa kan irratti xiyyeeffatamuu qabu irratti haasawaa bal’inaan taasisaniiru. Kana keessatti gama diinaa tiin waggaa darbe keessa daran hammattee kan mul’ataa ture keessaa: saaminsa lafaa fi Oromoo qe’ee isaa irra buqqisuu; dargaggoo Oromoo irraatii xiyyeeffatuun hammeenya guddaa irraan gahuu; amantiin ummata addaan qooduu fi mirga amantii dhorkuu; seera UNHCR cabsuun baqatoota Oromoo biyya ollaa keessatti duukaa bu’uun dararuun heddumminaan babal’atee ummata Oromoo rakkisaa akka ture ibsaniiru.
Kana dura dhabbachuuf sochii ABOn karaa adda addaa taasise hedduu nama haamileessa jedhaniiru. Kana kessaa: WBOn magaalaa fi baadiyyaa keessa Oromiyaa guutuutti socho’ee tarkaanfii Wayyanee fi lukkelle isaanii irratti fudhachaa ture kan nama haamileessu ta’uu isaa; akkasumas sochiin qeerroo babal’atee finiinaa jiraachuu fi ABO jabeessuu fi waltainsa ABO QC, ABO SG fi Gurmuu Qabsaawotaa ABO gidduutti ta’an tokkummaa qabsaawota Oromoo, bilisummma Oromoo fi walabummaa Oromiyaaf abdii guddoo akka ta’e ibsaniiru. Dhuma irratti diina hidda yaafatee jabaachaa jirtu ofirraa kaasuun kan dandahamu qabsoo finiinsuun alatti falli biraa akka hin jirree hubachiisanii, kana keessatti WBO jabeessuu, sochii ummataa cinaa dhabbachuu, waltai’nsa dhaabota Oromoo hujiitti hiikuu fi tokkummaa Oromoo sadarkaa adda addatti jabeessuu; akkasumas rakkina qabsoo waliin unachuun dirqama Oromummaa ti jedhaniiru.
Itti aansee, bakka bu’ootni WBO waggaa dheeraaf dirree keessatti qabsoo irra turan muuxannoo isaanii ummataaf hiraniiru. Miseensotni WBO afur, walduraa duubaan, WBOn haala inni itti diina waliin falmaa jiru; qabsoon bilisummaa hagam hadhooftuu akka taate, garuu fireen ishiimmoo mi’ooftuu akka taate bal’inaan ibsaniiru. Qabsoon hagam rakkiftuu taatulle WBOn gammachuu guddoo fi hamilee guutuun itti of kennee, cichee diiina isaa kuffisaa akka jiru; fuuldurattis hanga bilisummaan Oromoo fi walabummaan Oromiyaa mirkanaawutti itti fufa jedhaniiru. WBOn waan ummata Oromoo irraa eegu walhubannoo fi tokkummaa isaati jedhaniiru. Ummatni Oromoo ayyaana kana irratti argamanis, abdiin bilisummaa Oromoo kan ta’an miseensota WBO wajjin qaamaan ta’anii guyyaa WBO waliin kabajachuun gammachuu guddoo akka ta’e ibsaniiru.
Ayyana kana irratti walaloon WBO leellisuu fi tokkummaa Oromoo jabeesssu dardaraa fi shammarran Oromootiin dhihaateera. Itti aansee, ummatni ayyaana kana irratti argaman WBOf maallaqaa gummachuudhaan deeggarsa isaanii agarsiisaniiru. Fuuldurattis deegarsi WBOf qabnu itti fufa jedhaniiru.
Dhuma irratti, faaruun alaabaa Oromoo dhagahamee sirni kabajaa ayyaana WBO milkiin xumurame. Sana booda, ummatni waliin irbaata nyaatee galgala bashannanaa tureera.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Ummata Oromoo Biyya UK
Amajjii 26, 2013, London UK
Adda Bilisummaa Oromoo
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Breaking News: ODUU GODINA BAALEE MAGAALAA ROOBEE IRRAA
Posted by Madda Walaabuu Press on 5/15/2014
Caamsaa 15, 2014 | Qeerroo Baalee Roobee
Kamisaa guyyaa hardhaa kana woyyaaneen tiyaatira taphata jirti. akkuma beekamu woyyaaneen jaleewwan OPDO of dura keettee torban lamaa oliif hawaas odeeffanno gafaa hinqabne walitti qabdee burjaajessaa turuun ni beekama.
Haaluma kanaan godina baalee magaalaa Roobee fi Goobbaattis walgayiin guddaan humnaan ummanni akka hirmaatuu fi jaarsonni odeeffanno waayee master pilaanii hinqabne waa'ee sirna nafxanyaa itti kaasuun namni "barattoota teessan rakkoof saaxilaa jiru warra sirni nafxanyaa akka deebi'u barbaadanii fi warra siidaan aanolee maaf hojjetame jedhee mormaa jiruudha, kanaafuu ni balaaleffanna" jechuun, yoo akka ummataatii sirna nafxanyaa balaaleffannaa dha, garuu woyyaanonni akka waan ummanni maastar pilaanicha deeggaruu fi hiriira barattoota mormanii fakkeessuun galgala ETV'n dabarsuuf miidiyaaleen olola jaraa bakkan gahuuf hundeeffaman guyyaa hardhaa karatti bahanii keessattu ummata baadiyaa gara magaalaa Roobee (gabaan guddoon akka godinaatti ummanni bakka maraa irratti argamu gabaa gaafa kamsaa Roobeet) gabaaf dhufu haasoysiisaa jiru.
Gara kaanii irra caalaan ummanni magaalaa Roobee daldaalaa dhiisaanis ooydaa gabaa keessatti eddoo shaqata itti gurguratan kan mata mataa isaanii qabu waantaheef, lukkeewwan woyyanee bakka sanitti argamuu humnaan "osoo hiriiratu jiraa dhageettu meeshaa gurguraaf gabaa baaftaa??? hayyama daldalaa kee fidi yookiin ammoo gara hiriiraa !!!!" jechuun boortaan/humnaan ummata yaasaa jiru. Daandii gara magaalaatti gabaatti geessu addabaabayii J/ Waaqoo Guutuu irraa gabaa dossaa geessu cufamaa jira. Bajaajiin magaalaa keessa ummata gara hiriiraa deemumalee ka biraa akka hin feene dhoorgamanii jiru. Garuu dargaggoonnii fi barattoonni keessa gallee fashaleessina malee dhiiga ilmaan keennaa irratti hiriirri hinbayamu jedhaa jiru!!!! HINJIFANNOO TA UMMATA BALDHAA OROMOOTI!!! " GABRUMMAA DANDEENNU HIDDAAN BUQQIFNAA DADHABNU ILMAAN ITTI GUDDIFANNA!!!!!""
Sa'aa ammaa kana keessatti baale magaalaa Roobeetti OPDO'n ummata dhamaasaa jirti kan jedhu gabaasni nu gahaa jira Namni jiraataa magaalaa roobee ta'e tokko ija ofiitiin kan arge yeroo dubbatu akka armaan gadii kanatti barreessee naaf erge Baalee guutuu guyyaa gabaa irra oolchanii gabaa keessati marsani oofan. amma ammoo akka dheengaddaa irraa jalqabee konkolaataa ofiitiin warra baadiyaa qofa ol fe'aa turan.
Nama anjaa ofii baadiyaa gabaa dhufu karaa irratti qabanii walitti makan suqii fi manneen hojii irra deemani mana cufaa baha namni hin baane ilaalcha addaa qaba nuun jedhaa olan anu dalagaa kiyya dhiisee iddoo dhokadhetti ta'aa jira. Warra baadiyaa kan homaa quba hin qabne oli gada raateessa jiran Warroonni naannoo biraa irra jirtan wanti nuuf hubatuu qabdan ummanni magaalaa roobee deeggarsa mootummaa akka hin qabne nuuf hubatuu qabdan fiilmiin jarri vedio dhaan waraabaa jiranis ummata yaada ofii gabaa dhufe akka ta'es gamanumaan akka nuuf hubattan Nuti ummanni magaalaa roobee ummata dhiiga barattoota Oromoo dhoksee shira wayyaneetiin kan burjaaja'uu miti.
Kamisaa guyyaa hardhaa kana woyyaaneen tiyaatira taphata jirti. akkuma beekamu woyyaaneen jaleewwan OPDO of dura keettee torban lamaa oliif hawaas odeeffanno gafaa hinqabne walitti qabdee burjaajessaa turuun ni beekama.
Haaluma kanaan godina baalee magaalaa Roobee fi Goobbaattis walgayiin guddaan humnaan ummanni akka hirmaatuu fi jaarsonni odeeffanno waayee master pilaanii hinqabne waa'ee sirna nafxanyaa itti kaasuun namni "barattoota teessan rakkoof saaxilaa jiru warra sirni nafxanyaa akka deebi'u barbaadanii fi warra siidaan aanolee maaf hojjetame jedhee mormaa jiruudha, kanaafuu ni balaaleffanna" jechuun, yoo akka ummataatii sirna nafxanyaa balaaleffannaa dha, garuu woyyaanonni akka waan ummanni maastar pilaanicha deeggaruu fi hiriira barattoota mormanii fakkeessuun galgala ETV'n dabarsuuf miidiyaaleen olola jaraa bakkan gahuuf hundeeffaman guyyaa hardhaa karatti bahanii keessattu ummata baadiyaa gara magaalaa Roobee (gabaan guddoon akka godinaatti ummanni bakka maraa irratti argamu gabaa gaafa kamsaa Roobeet) gabaaf dhufu haasoysiisaa jiru.
Gara kaanii irra caalaan ummanni magaalaa Roobee daldaalaa dhiisaanis ooydaa gabaa keessatti eddoo shaqata itti gurguratan kan mata mataa isaanii qabu waantaheef, lukkeewwan woyyanee bakka sanitti argamuu humnaan "osoo hiriiratu jiraa dhageettu meeshaa gurguraaf gabaa baaftaa??? hayyama daldalaa kee fidi yookiin ammoo gara hiriiraa !!!!" jechuun boortaan/humnaan ummata yaasaa jiru. Daandii gara magaalaatti gabaatti geessu addabaabayii J/ Waaqoo Guutuu irraa gabaa dossaa geessu cufamaa jira. Bajaajiin magaalaa keessa ummata gara hiriiraa deemumalee ka biraa akka hin feene dhoorgamanii jiru. Garuu dargaggoonnii fi barattoonni keessa gallee fashaleessina malee dhiiga ilmaan keennaa irratti hiriirri hinbayamu jedhaa jiru!!!! HINJIFANNOO TA UMMATA BALDHAA OROMOOTI!!! " GABRUMMAA DANDEENNU HIDDAAN BUQQIFNAA DADHABNU ILMAAN ITTI GUDDIFANNA!!!!!""
Sa'aa ammaa kana keessatti baale magaalaa Roobeetti OPDO'n ummata dhamaasaa jirti kan jedhu gabaasni nu gahaa jira Namni jiraataa magaalaa roobee ta'e tokko ija ofiitiin kan arge yeroo dubbatu akka armaan gadii kanatti barreessee naaf erge Baalee guutuu guyyaa gabaa irra oolchanii gabaa keessati marsani oofan. amma ammoo akka dheengaddaa irraa jalqabee konkolaataa ofiitiin warra baadiyaa qofa ol fe'aa turan.
Nama anjaa ofii baadiyaa gabaa dhufu karaa irratti qabanii walitti makan suqii fi manneen hojii irra deemani mana cufaa baha namni hin baane ilaalcha addaa qaba nuun jedhaa olan anu dalagaa kiyya dhiisee iddoo dhokadhetti ta'aa jira. Warra baadiyaa kan homaa quba hin qabne oli gada raateessa jiran Warroonni naannoo biraa irra jirtan wanti nuuf hubatuu qabdan ummanni magaalaa roobee deeggarsa mootummaa akka hin qabne nuuf hubatuu qabdan fiilmiin jarri vedio dhaan waraabaa jiranis ummata yaada ofii gabaa dhufe akka ta'es gamanumaan akka nuuf hubattan Nuti ummanni magaalaa roobee ummata dhiiga barattoota Oromoo dhoksee shira wayyaneetiin kan burjaaja'uu miti.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Monday, 6 June 2011
Laga mormorii fii mootummaa wayyaanee
Yeroo ammaa kana mootummaan wayyaanee warri mallas zenaawwiitiin durfaman waa'ee laga mormor hidhuu ilaalchisee ummata gowwoomsuu fii waan hin jirre dhugaa fakkeessitee biyya keessa akka saree maraattee naannawuudhan qarshii kadhachaa akka jirtu hubatamee jira.
Biyya canadatti kan bobba'e gareen horii kadhatu akkuma gara canadatti duuleen haalli itti amananii deeman mijjaawuu dhabee akka qaanfatanii of duuba deebi'an beekamadha.garee waa kadhachuuf gara kanadatti bobba'e ummatni hirira nagaa itti bahuun qarshii kadhatee deebisee meeshaa waraanatiin bitee ummata cunqurfamatti duuluf karoora akka qabu kan mootummaa can,adatiif gabaasan ummattootni cunqurfamoo warri biyya canadaa jiraatan saaxilanii jiru.
kana malees torbee darbe kana keessa baatii caamsaa keessa gara biyya francetti kan duule gareen kadhattuu wayyaanee kan mallasaa zeenawwitiin durfaman gara biyya france magaalaa Lyonitti ummata walitti qabatanii qarshii funaannachuuf yaalin isaan godhan otuu hin mijjaawin hafee ture.
magaalaa Lyonitti kan argamu mana nyaataa kan abashaa maqaan isaa minilik hoteel jedhamu tokkotti jala deemtuu warra kadhattuu kan taate lammiilee habashaa fii kan oromoo ta'ani tokko gara hawasa biyyattii keessatti argamanitti erguudhan akka wal gahanii waan barbaachisu waa'ee laga mormoriif gumaachan gaafachuuf yaalii guddaan godhamee ture.garuu otuu hin milkaawin waan hafeef ganama sana otuu oolanii hin bulin xiyyaruma dhufaniin gara biyya isaanitti akka deebi'anis hubatamee jira.
Dura taa'aa wayyaaneetiin kan durfamu gareen kun yoo haalli biyya france mijjaawee biyya awuroophaa guutuu keessa deemanii horii kadhachuuf yaadanii akka manaa bahan kan dubbattu jaleen wayyaanee tokko kan lammiin oromoo ta'e maqaan isaa Asheetuu kan jedhamu garee horii kadhattu kana jalaa miliquudhan biyya francetti yeroo ammaa kana koolu-galtummaa gaafachuu irra akka jirus itti dabalee kan addeesse maddi oduu kanaa Asheetuun biyya kanatti koolu-galtummaa kan gaafate ofii isaatif jaallatee otuu hin ta'in dammaqinsa oromootni magaalaa Lyon kennaniifitti gargaaramuudhan ture garee horii kadhattu kana jalaa akka miliqus kan godhe ilmaan oromoo jiraattota magaalaa Lyon akka ta'es hubatamee jira.
Biyya canadatti kan bobba'e gareen horii kadhatu akkuma gara canadatti duuleen haalli itti amananii deeman mijjaawuu dhabee akka qaanfatanii of duuba deebi'an beekamadha.garee waa kadhachuuf gara kanadatti bobba'e ummatni hirira nagaa itti bahuun qarshii kadhatee deebisee meeshaa waraanatiin bitee ummata cunqurfamatti duuluf karoora akka qabu kan mootummaa can,adatiif gabaasan ummattootni cunqurfamoo warri biyya canadaa jiraatan saaxilanii jiru.
kana malees torbee darbe kana keessa baatii caamsaa keessa gara biyya francetti kan duule gareen kadhattuu wayyaanee kan mallasaa zeenawwitiin durfaman gara biyya france magaalaa Lyonitti ummata walitti qabatanii qarshii funaannachuuf yaalin isaan godhan otuu hin mijjaawin hafee ture.
magaalaa Lyonitti kan argamu mana nyaataa kan abashaa maqaan isaa minilik hoteel jedhamu tokkotti jala deemtuu warra kadhattuu kan taate lammiilee habashaa fii kan oromoo ta'ani tokko gara hawasa biyyattii keessatti argamanitti erguudhan akka wal gahanii waan barbaachisu waa'ee laga mormoriif gumaachan gaafachuuf yaalii guddaan godhamee ture.garuu otuu hin milkaawin waan hafeef ganama sana otuu oolanii hin bulin xiyyaruma dhufaniin gara biyya isaanitti akka deebi'anis hubatamee jira.
Dura taa'aa wayyaaneetiin kan durfamu gareen kun yoo haalli biyya france mijjaawee biyya awuroophaa guutuu keessa deemanii horii kadhachuuf yaadanii akka manaa bahan kan dubbattu jaleen wayyaanee tokko kan lammiin oromoo ta'e maqaan isaa Asheetuu kan jedhamu garee horii kadhattu kana jalaa miliquudhan biyya francetti yeroo ammaa kana koolu-galtummaa gaafachuu irra akka jirus itti dabalee kan addeesse maddi oduu kanaa Asheetuun biyya kanatti koolu-galtummaa kan gaafate ofii isaatif jaallatee otuu hin ta'in dammaqinsa oromootni magaalaa Lyon kennaniifitti gargaaramuudhan ture garee horii kadhattu kana jalaa akka miliqus kan godhe ilmaan oromoo jiraattota magaalaa Lyon akka ta'es hubatamee jira.
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Yeroo ammaa kanatti rakkoon guddaa OPDO keessatti dhalatee jira. OPDOn bakka lamatti wal qoodanii jiru. Kan nama ajja'ibuu wal qoodannis kun abbaa waraafii haadha warraa gargar baasee jira. OPDO Oromoo fi OPDO Oromo hin taanne jedhamee rakkoo guddaafii wal yakkii goddaatu muuatee jira. Akka fakkeenyaati kan ka'an Aster Mamoo OPDO oromoo hin taaneeti yeroo ramadamituu Abbaan manaa ishii obboo Margan OPDO Oromo ta'anii jedhamaniiru. Zalalem Jamana OPDO Oromo hin taanne yeroo jedhamani Haati manaa isaani OPDO Oromo jedhamaniiru. Obboo Muktar, Aster, Zalalam, fi namoonii kaanis OPDO Oromoo hin taanee yeroo jedhaman Obbo Abbaa Duula Gamada fi Namoonii muraasinne OPDO Oromooo ta'anii itti jedhamanii wal qoodanii jiru.
Obboo Dhaaba Dabalee dhalataa aanaa Gindabert yeroo ta'uu, otuu innii achii jiru ilamaa Oromoo dhibbaan lakkawwamanii Agaaziin ajjeefamani jedhamees ni komatamaa.
Kana irraan kan ka'ees amma tokko OPDO Oromoo ta'aniin komatamanii jiru. OPDO Oromoo hin taaneen lamii keenyaa dhumaa jira. Akka rakkoo keenya ilee hin dubbanneefi furmaata itti hin barbanneeti OPDOn Oromoo hin taanee kanaan rakkoon cimaa nu irra gahaa jira. Hojjiin fedraala irra kan itti darbaa jiru ykn namoonii amanoota ta'aa jiran OPDO Oromoo hin taaneedha. Kun moo guutumaatti kan itti yaadamee tplf hojjattee. Lubuu barattoota fi lamii keenyaa ji'a arfan darbee ajjeechaa irrati raawwatamee kan itti gaafatamuu OPDO Oromoo hin taaneedha jechaa jirama.
Ammas OPDO keessatti namoota Oromoo qulqulluu ta'anii fi Oromoo dhaaf quuqamaa jiran bakka anggootiin hin gahanii. Kun moo dhaabachuu qaba jechaa jiru OPDOn Oromoo ta'an. Odduun hafee itti fufa...
Alemayehu Tilahun.


text:
Oromoon eenyummaa ofii dhiisee waan biraatiif dursa hin kennu
Posted by Madda Walaabuu Press on 6/30/2013
Waxabajjii 30, 2013 | Abdii Boruutiin*
Waan yeroo ammaa deemaa jiru yoo hubatne, Oromummaa fi qabsoo bilisummaa Oromoorratti karaalee adda addaatiin duulli godhamaa waan jiru fakkaata. Yoon akkana jedhu, hanga har’aatitti duulli hin godhamne jechuu kiyya otuu hin taane, wanti amma mumul’achaa jiru garuu haala adda ta’een argamaa waan jiru fakkaata jechuu kooti. Karaa tokkoon seenaa hanga har’aatti dhagayamee hin beekne barreessuudhaan; Oromoo fi Amaarri (Habashaan) akka sanyii tokko ta’an nutti himu. Akka waan Habshootni Oromoo hin gabroonfatiniitti ibsu. Asirraa ka’uudhaan bu’aalee fi injifannoolee QBOn hanga har’aatti galmeessellee gaafii keessa galchuudhaan; Qubee dhiisaa; alaabaa Itoophiyaa fudhadhaatii isa jalatti hiriiraa fi kkf barreessuudhaan uummata keenya afaanfaajjessuu barbaadu. Karaa biraatiin ammoo, Oromoon tokkoo miti; waluu hin fakkaatani; bifti isaaniillee adda adda; waan saboota biroo wajjin walitti makamaniif baay’ina lakkoofsaa himatu malee, Oromoo qulqulluu kan ta’an lakkoofsi isaaniituu baay’ee xiqqaa dha jechuudhaan saba guddaa fi uummata bal’aa kana xiqqeessuuf yaalii godhu.
Wanti yeroo ammaa deemaa jiru kana qofaa miti. Akkuma makmaaksi Oromoo “Kan humna qabu dhaaneeti (tumeeti) akka hin boonye dhoowwa (dhoorka)” jedhu, kan bar-dhibbee tokkoo ol nu gabroonfatani fi ammallee nu gabroonfataa jiran maaliif dubbattu? Maaliif dhugaa jiru fi seenaa dhugaa ta’e Addunyaatti himtu? Maaliif eenyummaa keessaniif dursa kennitu? Maaliif Itoophiyaadhaaf dursa hin kennine? jechuudhaan Sabboontota keenyarratti akka bokkaa abaarsa roobu. Wantin kana jedheef, dhiyoo kana TV Aaljaziiraarratti Sabboontota Oromoo sadi wajjin marii taasifame ilaalchisee waan Habshootni yookaanis tajaajiltuun isaanii barreessan hubachuurraa ka’eetani. Dhimmi fi qabiyyeen marii kanaa akkuma jirutti ta’ee; wanni diinotni QBO, marii kana keessaa cuunfanii baasani fi ajandaa godhatnii; sababa kanaan Sabboonota keenya qeeqan; kana birallee dabranii isaan abaaran, maaliif Oromummaadhaaf dursa kennituu dha. Maaliif Itoophiyaatu dursa hin jennee dha. Dhaadhannoon: “Itoophiyaan haa dursitu (Itiyoophiyaa tiqdam)” jedhu eessanuu akka isaan hin gayin waan hubatan hin fakkaatu.
Itoopiyaan haa dursitu; Itoophiyaa biyya haadha teenyaa yookaan du’a (Itiyoophiyaa innaat hagaraachin wayiim moot) jechaa otuu dhaadatanuu qabsoon uummata Eertiraa cimtee Itoophiyaa isaanii morma irraa kuttee hanbifte. Ammas oftuulummaa isaanii kana dhiisanii dhugaa jiru fudhachuu yoo didan, tarii gaaf tokko qabsoon uummata Oromoos cimee handhuura Itoophiyaa biyya haadha isaanii tana muree akka keessaa darbu shakkiin hin jiru. Gara marii TV Aaljaziiraatti deebi’uudhaaf, marii achirratti godhame fi dhugaa sabaa himaa Addunyaa kanarratti ibsame caalaa kan isaan gube, waan Sabboontichi Oromoo Obboo Jawaar jedhe dha. Namni maqaan isaa Tedla Asfaw jedhamu, akka komii isaa barreessetti, qabiyyee fi kaayyoon barreeffama isaa http://ecadforum.com/2013/06/26/jawar-mohamed-is-taken-away-by-the-stream/ Obboo Jawaar qeequu qofaatti waan xiyyeeffatu natti hin fakkaatu. Kaayyoon barreeffama isaa, carraa kanatti fayyadamee, uummatoota musiliimaa jiduutti shakkiin akka uumamu taasisuufi. Barreeffama isaa keessatti, Tedla Asfaw, dhimma musiliimota Itoophiyaa otuu hin taane, maaliif dhimma “musiliimota Oromootti” hin xiyyeeffatne? jedhee Obboo Jaawaariif gaafii dhiyeessa.
Oromummaa fi sochii musiliimota Itoophiyaa ilaalchisee, haasawa dhiyoo kana Obboo Jawaar godhe keessattis yoo ta’e, Obboo Jawaar hanga danda’ame kan ibsuu yaale, waayee walgargaarsa Oromummaa fi sochii musiliimota Oromoo ti malee, waayee Itoophiyummaa waan kaase natti hin fakkaatu. Musiliimota ykn uummatoota islaamaa kan yeroo ammaa sochii godhaa jiranis yoo ta’an, isaan keessaa harki caalaan (wayyabni) musiliimota Oromoo ti. Akkuma Obboo Jawaar, otuu isaanis gaafatamanii akkasuma Oromootu dursa akka jedhan waan nama mamsiisu natti hin fakkaatu. Namni tokko kan uumaadhaan argate, eenyummaa isaa dhiisee waan biraa waan himatu natti hin fakkaatu jechuu kooti. Sochii tokkorratti uummatoota biroo wajjin tumsa waliif ta’uun eenyummaa ofii akka hirraanfatan ykn dhiisan taasisa jedhanii fudhachuun rakkisaa dha jedheen yaada. Obboo Jawaar carraa argame hundatti fayyadamee; waayee uummata Oromoo fi qabsoo bilisummaa isaa hanga danda’ame ibsaa waan jiruuf Sabboonaa galata guddaa argachuu qabuu dha. Dhugaa dha, diinota QBO biratti namni akkanaa akka xiyyeeffannaa keessa galu waan nama mamsiisuu miti.
Ibsa ykn gaafii fi deebii TV Aljaziiraarratti godhame keessatti, gama Obboo Jawaariin wanti xinnoo natti haphate fi quubsaa hin ta’in yoo jiraate, deebii inni gaafii “Oromoon maaliif hidhamaa jira?” jedhuuf kenne dha. Obboo Jawaar sababoota gurguddoo dhiyeesse keessaa inni tokko Oromoon kan hidhamaa jiru waan miseenummaa jaarmayaa mootummaa Wayyaanee ta’uu didaniifi kan jedhu ture. Kun sababoota baay’ee keessaa isa tokko ta’uu mala ykn danda’a. Oromoon kan hidhamaa jiru garuu warra Oromummadhaan bilchaatanii fi Wayyaanee sodaachisanii dha jedheen amana. Miseensummaa diduun akka jumlaadhaan hidhaman waan taasisu natti hin fakkaatu. Fakkeenyaaf, Obboo Baqqalaa Garbaa fi Olbaanaa Leellisaa faa yoo fudhanne, isaan kun miseenummaa didanii otuu hin taane, waan Oromummaan isaanii guddate fi mirga uummata Oromootiif dubbataniif mana hidhaatti darbaman. Kan biraa ammoo, sababni “…Afaan Oromoo waan dubbataniifi…” jedhus quubsaa miti. Dur otuu ta’ee, kun amansiisaa ta’uu danda’a. Har’a Afaan Oromoo dubbachuun qofaa waan nama hiisisu natti hin fakkaatu; sababni biraa yoo duuba jiraate malee jechuu kooti. Ibsi akkanaa kun hawaasota addunyaa waan amansiisu natti hin fakkaatu jechuun barbaade.
Asirratti wanti hubatamuu qabu, Obboo Jawaar qeequuf otuu hin taane, Jawaar dhimma kana sirriitti ibsuuf beekumsa fi dandeettii akka qabu waanan itti amanuuf; garuu akkan eegetti waanan hin arginiif jecha malee, anas ta’ee abbaan fedheeyyuu bakkee sanatti; haala sana keessatti waan tokko sirriitti ibsuun rakkisaa akka ta’u naaf gala. Karaa biraatiin akka waliigalaatti yoo ilaalame garuu, yeroo gabaabaa fi dhiibbaa jiru keessatti daddaffiidhaan waayee uummata bal’aa fi qabsoo isaa ibsuun salphaa hin ta’u. Keessumaayuu ammoo, mariin akkanaa, kan sabaa-himaa Addunyaarratti yeroo duraatiif dhiyaate waan ta’eef, haala akkanaa kana keessatti dhimma tokko akka barbaadanitti ibsuun rakkisaa ta’a. Haa ta’u malee, carraa akkanaa kanatti fayyadamanii waayee uummata ofii ibsuu danda’uun calqaba gaarii fi injfannoo akka laayyootti hin ilaalamnee dha jedheen yaada. Kanaaf Sabboontotni keenya galata guddaa qabu. Gara fuulduraatti ittiqophaayamee haala gaariidhaan akka ibsamu abdiin qaba. Waayeen Oromoo dhimma laayyoo miti. Hamma danda’amu fi karaa danda’amu hundaan dhimma keenya hawaasota Addunyaatti beeksisuun barbaachisaa qofaa otuu hin taane murteessaa dhas.
Kan nama dinqu, namtichi Tedla Asfaw jedhamu kun barreeffama isaa keessatti waa hundaa kan isa xibaarsisu fi qabxii guddaa godhee keessaa cuunfee kan baase, Obboo Jawaar maaliif Oromoof dursa kennaa dha. Obboo Jawaar, Sabboonaa ilma Oromoo waan ta’eef, Oromoof dursa kennaas sochii musiliimota Itoophiyaa keessatti gahee guddaa taphachuu ni danda’a. Oromoof dursa kennuun sochii sana faallessuu miti. Sabboonaan kun akka jibbamu taasisuuf yoo ta’e malee, akkanatti dubbateef; dhugaa jiru himeef; wanti inni cunqurfamtoota Itophiyaatiif hin dubbanneef sababni hin jiru. Oromoo ta’eef, ani Oromoofan dursa kenna jedheef, carraa kamtu isa jalaa bade? Namtichi kun barreeffama isaa keessatti, “…Jaalalli inni (Jawaar) Oromoodhaaf qabu, akka inni sagalee musiliimota Itoophiyaa hin taane shakkii tokko malee kabaja isaa hir’isa…” jedha, Afaan Oromootti yoon hiikuu yaalu. Gaafiilee namtichi kun deebisuu qabu: Musiliimotni Itoophiyaa, akka Jawaar Oromoo ta’e hin beekne turanii? Moo Oromoofan dursa kenna waan jedheef, takkitumaan kabjini isaaf qaban hir’ata laata? Musiliimotni sun harki caalaan isaanii Oromoo mitii? Sababa kanaan yoo Jawaar jibban ofis jibbuu hin ta’uu?….
Kan caalaa nama dinqu fi namtichi kun ija dunuuffatee olola oofuun isaa kan beekamu, waan inni xumura barreeffama isaa keessatti jedhe dha. Oromoo beekaa fi gamni waayee kanatti (waan Jawaar jedhetti) hin gammadu jechuu isaa ti. Oromoo beekaa fi gamin eenyummaa ofiitiif dursa kenna malee waan biraatiif dursa hin kennu. Kanaafuu, yaa namtichoo Oromoodhaaf hin cinqamin. Qabsoon uummata Oromoo si cinqee fi si sodaachisee yoo jiraate, filannoo lama qofaa qabda. Inni tokko dhugaa jirutti amantee fudhachuu yookaanis kan biraa karaa si baasu barbaaddachuu dha malee qabsoon akka ibiddaa boba’aa jiru kun kan dura gubee barbadeessu diinota QBO kan akka keetii kana akka ta’u shakkiin hin jiru. Waan ati barreessitu kun abjuu fi hawwii kee ta’ullee, Oromoon garuu eenyummaa ofii dhiisee waan biraatiif dursa hin kennu. Siif liqmsamus liqimsamuu baatus dhugaan jiru kana dha.
Galatoomaa!
Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
Waan yeroo ammaa deemaa jiru yoo hubatne, Oromummaa fi qabsoo bilisummaa Oromoorratti karaalee adda addaatiin duulli godhamaa waan jiru fakkaata. Yoon akkana jedhu, hanga har’aatitti duulli hin godhamne jechuu kiyya otuu hin taane, wanti amma mumul’achaa jiru garuu haala adda ta’een argamaa waan jiru fakkaata jechuu kooti. Karaa tokkoon seenaa hanga har’aatti dhagayamee hin beekne barreessuudhaan; Oromoo fi Amaarri (Habashaan) akka sanyii tokko ta’an nutti himu. Akka waan Habshootni Oromoo hin gabroonfatiniitti ibsu. Asirraa ka’uudhaan bu’aalee fi injifannoolee QBOn hanga har’aatti galmeessellee gaafii keessa galchuudhaan; Qubee dhiisaa; alaabaa Itoophiyaa fudhadhaatii isa jalatti hiriiraa fi kkf barreessuudhaan uummata keenya afaanfaajjessuu barbaadu. Karaa biraatiin ammoo, Oromoon tokkoo miti; waluu hin fakkaatani; bifti isaaniillee adda adda; waan saboota biroo wajjin walitti makamaniif baay’ina lakkoofsaa himatu malee, Oromoo qulqulluu kan ta’an lakkoofsi isaaniituu baay’ee xiqqaa dha jechuudhaan saba guddaa fi uummata bal’aa kana xiqqeessuuf yaalii godhu.
Wanti yeroo ammaa deemaa jiru kana qofaa miti. Akkuma makmaaksi Oromoo “Kan humna qabu dhaaneeti (tumeeti) akka hin boonye dhoowwa (dhoorka)” jedhu, kan bar-dhibbee tokkoo ol nu gabroonfatani fi ammallee nu gabroonfataa jiran maaliif dubbattu? Maaliif dhugaa jiru fi seenaa dhugaa ta’e Addunyaatti himtu? Maaliif eenyummaa keessaniif dursa kennitu? Maaliif Itoophiyaadhaaf dursa hin kennine? jechuudhaan Sabboontota keenyarratti akka bokkaa abaarsa roobu. Wantin kana jedheef, dhiyoo kana TV Aaljaziiraarratti Sabboontota Oromoo sadi wajjin marii taasifame ilaalchisee waan Habshootni yookaanis tajaajiltuun isaanii barreessan hubachuurraa ka’eetani. Dhimmi fi qabiyyeen marii kanaa akkuma jirutti ta’ee; wanni diinotni QBO, marii kana keessaa cuunfanii baasani fi ajandaa godhatnii; sababa kanaan Sabboonota keenya qeeqan; kana birallee dabranii isaan abaaran, maaliif Oromummaadhaaf dursa kennituu dha. Maaliif Itoophiyaatu dursa hin jennee dha. Dhaadhannoon: “Itoophiyaan haa dursitu (Itiyoophiyaa tiqdam)” jedhu eessanuu akka isaan hin gayin waan hubatan hin fakkaatu.
Itoopiyaan haa dursitu; Itoophiyaa biyya haadha teenyaa yookaan du’a (Itiyoophiyaa innaat hagaraachin wayiim moot) jechaa otuu dhaadatanuu qabsoon uummata Eertiraa cimtee Itoophiyaa isaanii morma irraa kuttee hanbifte. Ammas oftuulummaa isaanii kana dhiisanii dhugaa jiru fudhachuu yoo didan, tarii gaaf tokko qabsoon uummata Oromoos cimee handhuura Itoophiyaa biyya haadha isaanii tana muree akka keessaa darbu shakkiin hin jiru. Gara marii TV Aaljaziiraatti deebi’uudhaaf, marii achirratti godhame fi dhugaa sabaa himaa Addunyaa kanarratti ibsame caalaa kan isaan gube, waan Sabboontichi Oromoo Obboo Jawaar jedhe dha. Namni maqaan isaa Tedla Asfaw jedhamu, akka komii isaa barreessetti, qabiyyee fi kaayyoon barreeffama isaa http://ecadforum.com/2013/06/26/jawar-mohamed-is-taken-away-by-the-stream/ Obboo Jawaar qeequu qofaatti waan xiyyeeffatu natti hin fakkaatu. Kaayyoon barreeffama isaa, carraa kanatti fayyadamee, uummatoota musiliimaa jiduutti shakkiin akka uumamu taasisuufi. Barreeffama isaa keessatti, Tedla Asfaw, dhimma musiliimota Itoophiyaa otuu hin taane, maaliif dhimma “musiliimota Oromootti” hin xiyyeeffatne? jedhee Obboo Jaawaariif gaafii dhiyeessa.
Oromummaa fi sochii musiliimota Itoophiyaa ilaalchisee, haasawa dhiyoo kana Obboo Jawaar godhe keessattis yoo ta’e, Obboo Jawaar hanga danda’ame kan ibsuu yaale, waayee walgargaarsa Oromummaa fi sochii musiliimota Oromoo ti malee, waayee Itoophiyummaa waan kaase natti hin fakkaatu. Musiliimota ykn uummatoota islaamaa kan yeroo ammaa sochii godhaa jiranis yoo ta’an, isaan keessaa harki caalaan (wayyabni) musiliimota Oromoo ti. Akkuma Obboo Jawaar, otuu isaanis gaafatamanii akkasuma Oromootu dursa akka jedhan waan nama mamsiisu natti hin fakkaatu. Namni tokko kan uumaadhaan argate, eenyummaa isaa dhiisee waan biraa waan himatu natti hin fakkaatu jechuu kooti. Sochii tokkorratti uummatoota biroo wajjin tumsa waliif ta’uun eenyummaa ofii akka hirraanfatan ykn dhiisan taasisa jedhanii fudhachuun rakkisaa dha jedheen yaada. Obboo Jawaar carraa argame hundatti fayyadamee; waayee uummata Oromoo fi qabsoo bilisummaa isaa hanga danda’ame ibsaa waan jiruuf Sabboonaa galata guddaa argachuu qabuu dha. Dhugaa dha, diinota QBO biratti namni akkanaa akka xiyyeeffannaa keessa galu waan nama mamsiisuu miti.
Ibsa ykn gaafii fi deebii TV Aljaziiraarratti godhame keessatti, gama Obboo Jawaariin wanti xinnoo natti haphate fi quubsaa hin ta’in yoo jiraate, deebii inni gaafii “Oromoon maaliif hidhamaa jira?” jedhuuf kenne dha. Obboo Jawaar sababoota gurguddoo dhiyeesse keessaa inni tokko Oromoon kan hidhamaa jiru waan miseenummaa jaarmayaa mootummaa Wayyaanee ta’uu didaniifi kan jedhu ture. Kun sababoota baay’ee keessaa isa tokko ta’uu mala ykn danda’a. Oromoon kan hidhamaa jiru garuu warra Oromummadhaan bilchaatanii fi Wayyaanee sodaachisanii dha jedheen amana. Miseensummaa diduun akka jumlaadhaan hidhaman waan taasisu natti hin fakkaatu. Fakkeenyaaf, Obboo Baqqalaa Garbaa fi Olbaanaa Leellisaa faa yoo fudhanne, isaan kun miseenummaa didanii otuu hin taane, waan Oromummaan isaanii guddate fi mirga uummata Oromootiif dubbataniif mana hidhaatti darbaman. Kan biraa ammoo, sababni “…Afaan Oromoo waan dubbataniifi…” jedhus quubsaa miti. Dur otuu ta’ee, kun amansiisaa ta’uu danda’a. Har’a Afaan Oromoo dubbachuun qofaa waan nama hiisisu natti hin fakkaatu; sababni biraa yoo duuba jiraate malee jechuu kooti. Ibsi akkanaa kun hawaasota addunyaa waan amansiisu natti hin fakkaatu jechuun barbaade.
Asirratti wanti hubatamuu qabu, Obboo Jawaar qeequuf otuu hin taane, Jawaar dhimma kana sirriitti ibsuuf beekumsa fi dandeettii akka qabu waanan itti amanuuf; garuu akkan eegetti waanan hin arginiif jecha malee, anas ta’ee abbaan fedheeyyuu bakkee sanatti; haala sana keessatti waan tokko sirriitti ibsuun rakkisaa akka ta’u naaf gala. Karaa biraatiin akka waliigalaatti yoo ilaalame garuu, yeroo gabaabaa fi dhiibbaa jiru keessatti daddaffiidhaan waayee uummata bal’aa fi qabsoo isaa ibsuun salphaa hin ta’u. Keessumaayuu ammoo, mariin akkanaa, kan sabaa-himaa Addunyaarratti yeroo duraatiif dhiyaate waan ta’eef, haala akkanaa kana keessatti dhimma tokko akka barbaadanitti ibsuun rakkisaa ta’a. Haa ta’u malee, carraa akkanaa kanatti fayyadamanii waayee uummata ofii ibsuu danda’uun calqaba gaarii fi injfannoo akka laayyootti hin ilaalamnee dha jedheen yaada. Kanaaf Sabboontotni keenya galata guddaa qabu. Gara fuulduraatti ittiqophaayamee haala gaariidhaan akka ibsamu abdiin qaba. Waayeen Oromoo dhimma laayyoo miti. Hamma danda’amu fi karaa danda’amu hundaan dhimma keenya hawaasota Addunyaatti beeksisuun barbaachisaa qofaa otuu hin taane murteessaa dhas.
Kan nama dinqu, namtichi Tedla Asfaw jedhamu kun barreeffama isaa keessatti waa hundaa kan isa xibaarsisu fi qabxii guddaa godhee keessaa cuunfee kan baase, Obboo Jawaar maaliif Oromoof dursa kennaa dha. Obboo Jawaar, Sabboonaa ilma Oromoo waan ta’eef, Oromoof dursa kennaas sochii musiliimota Itoophiyaa keessatti gahee guddaa taphachuu ni danda’a. Oromoof dursa kennuun sochii sana faallessuu miti. Sabboonaan kun akka jibbamu taasisuuf yoo ta’e malee, akkanatti dubbateef; dhugaa jiru himeef; wanti inni cunqurfamtoota Itophiyaatiif hin dubbanneef sababni hin jiru. Oromoo ta’eef, ani Oromoofan dursa kenna jedheef, carraa kamtu isa jalaa bade? Namtichi kun barreeffama isaa keessatti, “…Jaalalli inni (Jawaar) Oromoodhaaf qabu, akka inni sagalee musiliimota Itoophiyaa hin taane shakkii tokko malee kabaja isaa hir’isa…” jedha, Afaan Oromootti yoon hiikuu yaalu. Gaafiilee namtichi kun deebisuu qabu: Musiliimotni Itoophiyaa, akka Jawaar Oromoo ta’e hin beekne turanii? Moo Oromoofan dursa kenna waan jedheef, takkitumaan kabjini isaaf qaban hir’ata laata? Musiliimotni sun harki caalaan isaanii Oromoo mitii? Sababa kanaan yoo Jawaar jibban ofis jibbuu hin ta’uu?….
Kan caalaa nama dinqu fi namtichi kun ija dunuuffatee olola oofuun isaa kan beekamu, waan inni xumura barreeffama isaa keessatti jedhe dha. Oromoo beekaa fi gamni waayee kanatti (waan Jawaar jedhetti) hin gammadu jechuu isaa ti. Oromoo beekaa fi gamin eenyummaa ofiitiif dursa kenna malee waan biraatiif dursa hin kennu. Kanaafuu, yaa namtichoo Oromoodhaaf hin cinqamin. Qabsoon uummata Oromoo si cinqee fi si sodaachisee yoo jiraate, filannoo lama qofaa qabda. Inni tokko dhugaa jirutti amantee fudhachuu yookaanis kan biraa karaa si baasu barbaaddachuu dha malee qabsoon akka ibiddaa boba’aa jiru kun kan dura gubee barbadeessu diinota QBO kan akka keetii kana akka ta’u shakkiin hin jiru. Waan ati barreessitu kun abjuu fi hawwii kee ta’ullee, Oromoon garuu eenyummaa ofii dhiisee waan biraatiif dursa hin kennu. Siif liqmsamus liqimsamuu baatus dhugaan jiru kana dha.
Galatoomaa!
Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Kutaalee dabran duubisuuf Addana Tuqaa:-[ Kutaa 1ffaa, Kutaa 2ffaa, Kutaa 3ffaa, Kutaa 4ffaa, Kutaa 5ffaa ]
KUTAA JAHAFFAADURADUBBII
Dubbiftoota barreeffa kanaa jaalatamoo fi kabajamoo, baga nagaa fi nageenyaan naaf turtanii kutaa shanaffaa kana duukaa-buu’uuf dhuftani! Akkuma isin amma gara mandhee tanaa dhuftan mee nagaa fi nageenyi, bilisummaa fi walabummaan Oromiyaa taanyaaf haa dhufu!
Kunoo, erga mandaroota fi magaalaawwan Oromiyaa Finfinnee irraa hamma Amboo fi dabrees hamma Baakkootti argman tokko tokkoon daawwannee, Oromiyaa jiituu fi miidhagduu tana ilaaluun itti-gammannee, boodas gara qeyee keenyatti deebinee bubbullee jirra. Mee ammammoo wanneen karaaf nu barbaachisan hunda qoppheeffachuu fi harkatti qabachuun Fiche dhaquuf, gara Salaaleetti haa qajeellu! Karaa kanaan Oromiyaa dachee abbaa gadaa fi qeyee haadha siiqqee hamma Laga Abbayyaatti ilaaluuf deemna jechaa dha. Waan hundaafuu, mee dursinee naannoo Birbirsaaatti (“Piyaasaatti“) walarginee randa Gooroo Sulultaa olbawuun Shaggar keenya, shaggaa keenya kana of-duuba haa mildhannu! Bakka amma dhaabanne kana irraa gara harka-bitaatti xiqqoo shii yoo deemne Inxooxxoo geenya. Minilik koloneeffataa fi abbaan garbaa erga Oromiyaa keessaa isa karaa kanaan jiru, qabatee magaalmataa (“capital city“) kolonii isaa bakka Inxooxxoo jedhamu kanatti hundeeffate. Oggaa sana baddaan Gooroo Sulultaa (M 3292) kun bosonaan kan daran jifaarame ture. Otoo waggaalee kundhanillee hin guutiin Habashoonni Oromoon warra “bulguu makkeenii” jidhuun kun caakkaa gobbuu sana ciranii fixani. Booda waan bobeeffatan dhabnaan asirraa gara Finfinneetti gadi-bu’uun magaalmataa kolonii bu’ureeffatani.
Raajii Waaqaa waggaalee 20 booda bosonni Shaggar guddichaa nyaatamuun: birbirsi, gaattiraan, ejersi, heexoon, qilxuun, harbuun, odaan, somboon, makkanniifni, laaftoon, barooddoon, waddeessi, leemmannii fi qamaxxeen faa meeqaa meeqa lakkoofnee dandeenyaa mitii ciramanii barbadaawuun waan dhumaniif, “bulguuwwan mukkeenii” kun hammas waan bobeeffatan dhabani. Amma Minilik bakka caakkaan Oromoo gobbuun jiru, barbaaduun magaalmataa impaayera isaa Finfinnee irraa gara Ejeree-tti dabarsuuf ka’e. Faranjoonni Oroppaa kanneen waraana irrattis, dagabaafannaa irrattis isa gorsaa turan harkatti didani. Keessumaa namtichi lammii Biyya Iswiis, kan “Alfred Ilg” jedhamu cimsee harkatti diduun, waayee qoraan isaanitiif mala tokko Minilik muka-nyaataa fi nama-gorra’aa san gorse. Baargamoo Biyya Awustiraaliyaa irraa fichisiisuun akka naannoo Shaggaritti heddumminaan dhaabamu gochisiise. Egaa, dhufaatii baargamoo kanatu mukkeen Oromiyaa guutuu qarriffoo bulguu mukkeenii irraa hanga tokko oolche jechaa dha. Otoo tahuu baatee: Shaggar irraa Ejeree, erga achiiyyis mukni dhumee booda: Ambo, Naqamte, Gimbii, Dambi Doolloo, Goree, Jimma, Waliso, Shaashamannee, Adoolaa, Nageellee Booranaa, Gobba, Ciroo, Harar faa deemuun borbadeessuu isaa kana itti-fufaayyu jechaa dha. Oromoon: “lafti miilli Sidaamaa irra ijjate midhaan hin magarsu” kan jedhu sun waan baay’ee nutti hima.
Mee amma dubbii seenaa irraa gara dubbii biyya daawwannaatti deebiyuun Shaggar guddicha haa ilaallu! Kuunnoo, karaa fuula Bishooftuu-tiin gaarri guddichi isinitti muldhatu sun Gaara Ereri. Isa irraa gara harka-bitaatti Qubanni Xayyaaraa, Booleen isinitti muldhata. Isa irraa hammas garuma haraka bitaatiin Qallittii argitu. Kunoo, Oromoonni kuma hedduun kakkaawaman achitti hidhamuun dararamaa jiru. Akkuma jeneraalli warra Wayyaanee jedhe sana: “manneen hidhaa Toopphiyaa Afaan Oromoo dubbatu.” Hammas Qaallittii irraa gara haraka bitaatiin bishaan ciisee calalaquun isintti muldhatu sun, Haroo Aqaaqii ti. Warri nafxanyaa kanas kiristinnaa kaasuun “Abbaa Saamu’eel” jedhuuni. Tulluun dheeraan isatti aanee jiru sun Tulluu Furii ti. Isa irraa immoo gaarri hurriin marfamee garaa waaqaatti ijaajjuun, karaa fuula Walisootiin isinitti muldhatu kun immoo Gaara Hococaa-ti.
QAAMADUBBII
Amma erga Finfinnee finna Oromoo kana ammana daawwannee, karaaa irraa gorre sanatti deebiyuun bakka kaaneef sanatti haa qajeellu! Magaalattii tun Sululta (1) jedhamti. Kana malee, Sululti maqaa naannoo kanaatisi. Sultulti akkuma maqaa isa Salaale, Darraa jedhamuu faa maqaa gosa Oromoo otoo hin taane, maqaa naannoo Biyya Oromoo ti. Gosni Oromoo inni naannoo Sulultaa qubatee jiru, Muloo jedhama. Inni ilmaan ilmaan Sadeen Tuulamaa keessaa isa tokko. Ilmi Oromoo kan Abbabaa Biqilaa faa dursuun dhalawwan Oromoo akka miila isaanii qaqallayyoo saniin fiiguu mitii bararanii sadarkaa addunyaatti Toopphiyaa jaraa beeksisaniif kan fakkeenya cimaa tahe, nama naannoo Sulultaa kanaa ti. Waamii Birraatuu jedhama. Goonni Oromoo kan bara Xaaliyaanii fi bara Waldaa Maccaa-Tuulamaa, Mokonnin Wasanuus naannoo kana irraayyi.Magaalattiin mandara Sulultaatti aantee nutti dhuftu tun immoo Caancoo (2) jedhamti. Mandara Caaccoo fi mandara Dubar (3) jidduutti lagni ceenu kun Laga Mogori. Lagni Mogor guddichi sun waan naannoo kana irraa Gara Gorfoo jalaa madduuf asitti laga xiqqaa waayii fakkaata. Booda laggeen baddaa Sulultaa, baddaa Salaalee fi baddaa Meettaa irraa itti yaa’aniin gabbatee laga Mogar faarfamaa fi jaalatamaa san taha. Lagni Mogor itti-yaatuu laga Abbayyaa ti. Abbayyaan laggeen baddaa Oromiyaa irraa itti-yaa’aniiniin of-gabbisee laga guddaa laga caalu tahe. Laggeen Oromiyaa isatti yaa’an keessaa waa maqaa dhawuuf: Wancaa, Jamaa, Mogor, Gudar, Fincaawaa, Dhiddheessa, Daabbus fayi.
Kuunnoo, gaarri guddichi karaa fuula Wallootiin isinitti muldhatu sun Gaara Gorfoo jedhama. Maqaatu walitti dhufeefi malee, inni kun Gara Gorfoo isa magaalaa Gudar cinaa jiru sana akka hin taane, waan ifa jiru. Gaara Gorfoo kana dabartanii Oromiyaa Waltajjii keessatti naannoo hedduu faarfamu, Jidda agartu. Isaan duubni immoo naannoo Abbichuu ti. Abbichuun duubni naannoo Oromoo Jirruu ti. Abbichuu fi Jirruun ilmaan ilmaan Jiddaa keessatti ramadamu. Jiddi immoo ilmaan Galaan keessa isa hangafa. Galaan hangafa ilmaan Daaccii Tuulamaa ti. Gosoolii fardeen Oromoo keessaa inni sonaan jaalatamu sun farda Jiddaa jedhama. Naannoo Jiddaa fi Abbichuu kanatti namni akkuma Oromoonni Arsii keenyaa loon kuma hedduu goodaa Gadabitti horsiisan sana namni fardeen dhibba meeqaa meeqa horsiisa. Fakkeenyaaf, biyya Torban Kuttaayee keessaa naannoo: Maatii, Warqaa fi Xuqur, biyya Afran Walisoo keessaa: Dandi, Qaqaldhiin, Daawo fi Maaruun faa fardeen horsiisuun hedduu beekamu. Ammoo, namnoonni Kuttaayee fi Walisoo farda Jiddaa, farda farda caalu san bitachuuf namni kooraa qabatee konkolaataan Shaggar bayee, booda Jidda dhaqee farda bitatee yaabbatee gala. Dur hawwii fi abbaltii ilma Orommo isa cimaa keessaa inni hangafni farda Jiddaa bitachuu dha ture.
Amma kunoo otuma haasofnu Fiche dhaqqaabuufi. Gaara guddichi karaa fuuldura keenyatiin nutti muldhatu sana agartuu? Inni Gaara Dagami. Gaarreen lamatu naannoo Salaalee kanatti hedduu beekama. Dagamii fi Salaale. Gaara Salaale jedhamu kana irraayyi maqaan naannoo biyyaa kan Salaale jedhamuu kun madde. Salaale namni isaas, lafni isaas, fardi isaas daran jaalatamaa fi faarfamaa dha. Namni Salaales, lafti Salaales akkuma nama Baalee fi lafa Baalee nafxanyoota Habashaa humna qawweetiin biyya keenya qabataniif gadi-jedhee hin beeku. Ani gurbaa xiqqaa tahee, abbaan kiyya: “namni Salaale naannoo Bachoo fi Walisootti agartan kun nama nafxanyaa isatti roorrise gombisuun biyya ofiitii baye“, jedheetoo oggaa dubbatun dhagaya ture. Oromoon Salaalee otoo nafxanyaa isatti baace san hin gombisin dursee walaloo Salaalee beekamaa saniin sirba baasa. Kana Oromoo dhiisii Amaarruu waan beekuuf: “fiiyyal ka-qazzana, Salaalee ka-zaffana, mammalashaa yellawum” jedha. “Re’een albaanan, Salaale- mmoo sirbinaan deebii hin qabu” jechaa dha. Akkuma re’een albaate sun du’uu irraa hin oolle, Oromtichi Salaalee miidhamee, miiddhaa isaa sirbaan himate sun otoo bakka garaa isaatiin hin gayin duubatti hin deebiyu. Sirboonni Oromoonni Salaalee waayee kanaa irratti sirban otoo walitti qabamuun akka barrootti bayanii kitaabban hedduu tahu.
Mee sirboota akkanaa keessaan tokko isaa qofa as irratti isiniif kaasa. Sirba kun “Yaa Mootummaa gurraacha Turaa” kan jedhamu. Mootummaa Turaa kun nama beekame, jechuun nama jiraate moo nama Oromoon barreessumsa (“literature“) ofiitiif jecha uummate kan jedhu Oromoota jedduutti irratti haasawamaa ture. “Oromoon nama kana ofumaan uummachuun barreessumsa kana kurfeessuun isaa irra-caalayyuu Oromoon akka raajeffamu kan isa taasisu“, beektonni jedhan jiru. Sirba kana Mootummaa fi haadha isaatu wal-harkaa fuudhuun sirba. Akka sirba kanaatti Mootummaa Turaa nama nafxanyaa isatti roorrise gombisee Humma Mogor seenee, booda loltoota mootummaa Habashaatiin adamfamee qabamuun mana hidhaa jaraa kana hammeenyaan hedduu beekame sana, “Alambaqqaa” keessatti hidhame.
Yaa Mootummaa gurraacha TuraaEe, sirbi seena-qabeessichi kun seenaa nama tokkoo, kan Mootummaa Turaa callaa, seenaa uummata naannoo tokkoo, kan Salaalee callaa kan nutti himuu miti. Kun seenaa Oromoota kitila heedduun lakkaawamanii fi seenaa Oromiyaa guutuu harqoota gabrummaa Habashaa jalatti kuftee kan nutti himu. Hubaddhaa, wasiilli Minilik, Raas Daargeen inni Aannoleetti harma-muraa fi harka-muraa adeemsise sun kan dursee humna meeshaa waraanatiin cabesee qabachuun masaraa isaa itti-ijaarrate handhuura Salaalee, mandara Fichee keessattii! Nafxanyoonni otoo dhiiga Oromoota Arsii hin xuuxxatin, otoo lafee Oromoota Arsii hin halakfatin dursanii dhiiga fi lafee Oromoota Tuulamaa akka dhamdhamatan seenaan Oromoo balaqqeessee nutti agarsiisa.
Alambaqqaa buutee na duraa
Alambaqqaa buutee na duraa?
Maalan balleeche yaa ilmakoo
Ilmakoo yaa tokkichakoo
Farda jennaan bulloon sii bitee
Qawwee jennaan beeljoon sii bitee
Lafa jennaan kurmaanan bitee
Niitii jennaan magalan fidee
Maalan balleeche yaa Mootummaa
Yaa Mootummaa gurraacha Turaa
Alambaqqaa buutee na duraa!
“Maalan balleeche yaa haadhatoo
Haayyilee, yaa lubbuutoo
Farda binnaan ganyaa lagaati jedhanii
Niitii finnaan jalee jaraati jedhanii
Qawwee binnaan inni ittiin beeku jedhanii
Lafa binnaan ilma qottuuti jedhanii
Ana garaan na daddhabee
Xiiqiin abbootiis na qabee
Gombiseen bu’e Mogorii
Na qabankaa akka gogorrii
Maalan balleeche yaa haadhatoo
Yaa haadhatoo, yaa lubbuutoo!
Kunoo otoo seenaa Oromoo keessaa hamma tokko walitti himaa deemnuu manda Muka Xurii (4) dhaqqabnee jirra. Amma farsoo garbuu baddaa Salaalee habbuuqqachaa, sirba Salaalee kan dhaggeeffatamee hin nuffamne kana dhaggeeffachaa asumatti haara-baafanna. Bullees boru ganamaan karaa keenya qabanna!
Itti-fufa!
======================================================================
*Taammanaa Bitimaa: gurree@web.de


text:
Busaa
Busaan (malaria) dhukkuba daddarbaa kan bayyinaan naannoo tiroopikii fi sab-tiropikii kessatti ardii Ameerikaa, Eshiyaa fi Afrikaatti argamu. Dhukubni kun tilmaaman hanga ummata miliyoona 400 ta'u wagga tokkotti kan qabu yoo ta'u, ummatta miliyoona 1 hanga 3 ta'an waggaatti ajjeesa. Ummatni dhibeen kun bayyinaan ajjesus ijolle xixiqqoo Sab-Sahaaraa Afrikaatti argamani.
Dhibee busaa kan namarraa namatti dabarsu bookee busaa ishii dhaltuu Anoofeles jedhamuun beekkamtu. Maxxantoonni busaa nama qabsiisan seelii dhiiga diimaa keessatti kan wal horan yoo ta'u kanarraan kan ka'e, busaan hirrina dhiigaa (anaemia), akkasumas mallattoo oo'a qaamaa, qorri namtti dhaga'amuu, of wallaaluu fi du'a fida. Dhibee busaa ittisuuf akka bookeen busaa nama hin hiddine(ciniinne) gochuun barbaachisaa dha. Kana gochuuf agobarrii fayyadamuu, qoricha bookee busaa biifuu, fi bishaan ciise gogsuun fala ta'a.
Dhibeen busaa talaalli hin qabu. Kanarraan kan ka'e, falli inni guddaan akka dhibeen kun nama hin qabne ittisuudha. Qorichi dhukkuba kana ittisu garuu gatiinsaa miyaa waan ta'eef namoonni naannoo busaaf saaxilame jiraatan gatii isaa hin danda'an. Ga'eessota nannoo busaaf saxilame keessa jiraatan baayyeerratti dhibeen kun deddebi'ee itti ni ka'a, akkasumas humni dhibee kana ittisuu isaaniis dadhabaa deema. Dhukkuba kana yaaludhaaf qoricha akka kuniin(quinine) ykn artemisiniin(artemisinin) fayyadamuun kan beekkame yoo ta'u dhibeen busaa garuu yeroodhaa gara yerootti qorichoota kanatti baraa jira.


text:
GARGAARSI NAMUMMAA GARA LAAFUMMAA IRRAA JALQABAA!
(Saphaloo Kadiir’iin)
“Amna dheertuu tarkaanfii takkaan jalqaban” jedha Oromoon. Eeyyee! dhugaadha akkuma isaan jedhan san imala jireenyaas tahee imala daandii eenyulleen tarkaanfii takkaan jalqaba. Ilmi namaa kamuu daa’imummaa irraa jalqabee hanga lubbuun ardii tanarra jiraatu amna jireenyaa kana keessa imaluun isaa dirqama. Namni danda’ee takka hin tarkaanfatin immoo lama tarkaanfachuun itti ulfaata. Daandiin jireenyaa tun akkuma xurree karaa namaa oloof gadoo, diriiraaf daba, labbaaf tabba, qileef gooyla qabaachuun isaa beekkamaadha. Ilmi namaa jireenya isaa keessatti osuma daandii jiruu irra imaluu gariin haala gaariin amna goolaba, gariis immoo dadhabee karatti hafa. Silaa namni marti xumura daandii jireenyaa arguu numa fedha garuu jireenyaatu wal qixa namaaf hin hayyamne malee. Namni qananii jibbu hin jiru garuu jireenyaatu carraa qananii kana wal qixa namaaf hin laanne. Jireenyi roga namni barbaadutti hin imalu waan taheef eenyulleen daandii jireenyaa kana kallattii ofiin barbaadutti maqsuufi dabsuu hin danda’u. Xurreen imala jireenyaa of dandeessee tan ijaaramte waan taateef ilma namaatu sarara eeggatee irra deema malee isiin nama jala hin marfamtu. Bakka isiin micciiramtutti jala micciiramaa, bakka isiin diriirtutti irra qajeelaa deemuun dirqama ilma namaati. Ilaalchaafi hubannaan namni tokko haala jireenyaa kanaaf qabuufi akkaataan inni itti keessa imaaluus garaagarummaa qaba. Kabajamtoota ilmaan Oromoo dhiifama! Arra gurbaan falaasama kana mara maaf minnaaga akka naan hin jenne qofa. Seenaan dhaga’e takkaatu garaa na nyaatee sammuu koottiis gaafii tahee na xaxe. Gara tokkoon gadduus saba waliif dirmatu kana qabaachuu kiyyatti gammadeen sammuu koo miira wal makaa guduunfatteen, “Waan kana obbooleeyyan koo addunyaarra jiraniif yoon qoode hoo” jedhee yaade. Bakkaan irraa kaasuufi eessatti akkaan xumuru wallaaleen ka’uumsaaf falaasama jireenyaa kanaan isin wareersuuf dirqame. Akkuma namuu daqiiqaa tokkoof illee taatu “Maali laata? Jedhee of gaafatuuf yaadeen barreeffama kana mara seensa dubbii godhadhe. Mee isiniis obsaafi gara bal’ina Oromummaatiin hanga xumuraatti daqiiqaa muraasa naaf laadhaa dubbisaa.
Mata duree barruu kooti kana irratti “deeggarsi guddaan gara laafummaa irraa jalqaba” jedhee yoon kaasu waa malee miti. Waa’ee hundeeffama dhaabbata tola oolaa dhimma guddisa daa’imman maati dhablee tahan barsiisuuf hundeeffame tokko bu’ura godhachuun seenaa isaa isiniif qooduu fedheeti. Dhaabbatichi kun maqaan isaa Hawwii Guddinaa Jijjiiramaaf ykn ‘Development Hope For Change’ (DHC) jedhama. DHC’n Godina addaa Oromiyaa naannawa Finfinnee bulchiinsa magaalaa Burraayyuu keessatti bara 2011 hundeeffamee, Ministeera Haqaa Ixoophiyaa irraa hayyama seeraa argate. DHC (Devilopment Hope for Change) ilmaan Oromoo dhaloota qubee tahan, kanneen hojiif waajjira adda adda keessa jiran muraasaan kan hundeeffame yoo tahu, hoji gaggeessitoonni immoo Dr. Waaqtolaa Wakgaarii, Tashoomee Dagaa, Alamaayyoo Sanbataa, Zegeyyee Tekluu, Aster Anemee, Wasanuu Yashixilaafi Margeta Emmiruu jedhamaniin gaggeeffama. Hundeessitoonni DHC osoo deeggarsa biraa tokkollee hin qabne mindaa ofiif argatan qofa irratti hundaa’uun daa’imman kana gargaaruuf kutatanii ka’uun hojjatan. Sabboontoonni kun fedhii lammii isaanii gargaaruuf qaban bu’ura godhachuun, humna diinagdee xiqqaa dhunfaan qaban adda qoodanii gara tokkoon maatii isaanii deeggaraa, gama tokkoon immoo daa’imman kana tajaajilaa jiran. Kun immoo ilaalcha dhugaa qabaachuu, saba ofii jaalachuu, lammii ofiif bu’aa gudda buusuuf hawwuu, gara laafummaafi namummaa dhugaa qabaachuu, murannoofi kutannoon if kennuu, dhaloota dhufu xurii doofummaa irraa qulqulleessuuf hawwuu akkasumaas qabsooniis roga baayyeen finiinuu akka qabdu hubachuufi beekuu irratti hundaa’a.
Magaalaalee godina addaa naannawa Finfinnee kan akka Burraayyuu, Sabbataa, Sulultaa, Bishooftuufi kkf keessatti daa’imman maati isaanii sababa dhibee HIV, rakkoo uumamaa, faalama naannoofi dhibee biraatiin dhaban baayyachuun hundeeffamuu DHC’f bu’ura tahe. Yeroo ammaa immoo dhibbeentaa guddaan baayy’achaa dhufuun daa’imman kanaa sababa qonnaan bultoota maqaa guddina sobaafi investimentiin lafa isaanii irraa mootummaan buqqasuu waliin wal qabatee kan uumame akka tahe ragaan qorannoo ni ibsa. Waggoota kurnan dabran kana magaalaalee ollaa Finfinnee kanatti daa’imman maatii hin qabneefi maatii harka qaleeyyii kan qonnaan bultoota Oromoo lafa qotatanii itti jiraachaa turan irraa buqqaafamaniiti jechuu ni dandeenya. Akkuma beekkamu magaalaalee naannawa Finfinnee jiranitti sababa saaminsa lafaatiin wal qabatee hawaasni Oromoo 70% hoji dhablee tahuun jireenyi itti ulfaatee, maatii dhiisii ofiifuu of jiraachisuun itti hammatee, kaan maatii dhiisanii dhumuun, kaan daa’imman isaanii daandii irratti facasanii achi buutee tahuun, maatiin gariis osuma lubbuun jiranii ilmaan isaanii barsiisuu dadhabuun, kaaniis dirretti gad naqanii biyyaa irraa baqachuuf kan dirqamanii dha. Sababa kanaan daa’imman gargaarsaafi irkoo malee dirree irratti faca’an baayyachuuf sababa guddaa tahe. Badii malee maatii dhabanii, qabeenya isaaniis saamamanii gargaarsa tokko malee dirretti faca’anii jiraachuun ijoollee tanaa warreen maqaa isaanii olitti tuqeefi hundeessitoota dhaabichaa tola oolaa tahan kanaaf boqonnaa laachuu hin dandeenye. Kanumarraa ka’uun “maaliif obboleeyyan keenya abdii boruu tahan, kan arra ifni addunyaa itti dukkanaa’e kana waanuma dandeenyuun hin gargaarre?” Gaaffii jedhu irraa ka’uun yoo deebii barbaadan falli hanga humna isaanii haala mijjeessanii daa’imman kana walitti qabanii barsiisuuf muratan. Bu’urri hundeeffama dhaabbaticha guddisa daa’immanii ‘DHC’s kanuma ture.
Kaayyoon guddaan dhabbata ‘DHC’ ijoollee maatii isaanii sababa adda addaatiin dhaban roga barnootaafi jireenyaatiin deeggaruu dha. Daa’imman maatii isaanii lachuu yookaa gar-tokkee (haadhaafi abbaa keessaa tokko) dhabanii daandii irratti harca’an walitti qabuun carraa barnootaa laachuu, jireenya isaanii fooyyeessuu, rakkoolee jireenyaa hamaa kan akka araada adda addaaf saaxilamuu, hojii umrii malee hojjachuu, hannaafi saamicha irratti hirmaachuu, hanqina nyaataafi dhibeen (HIV) akka hin gaaga’amneef hanga danda’ametti balaa irraa baraaruuf akkasumaas maatii harka qalleeyyii ijoollee isaanii jiraachisuu hin dandeenye, sababa hiyyummaatiin mana barumsaatti erguun barsiisuus hanqatan waan adda addaatiin deegeruun akkaa isaan jirataniifi barataan godhuuf hojii jalqabe. Kanumarraa ka’uun dhaabbatichi kun yeroo ammaa daa’imman 65 kan deeggaraa jiru yoo tahu, daa’imman umrii waggaa 6-12 jiddutti argaman hanga isaan if danda’anitti keessummeessa. Fuula dura immoo dhaabbanni kun wiirtuulee isaa tan baruumsaafi dahoo daa’immaniis gara magaaloota adda addtti keessattuu naannawa Finfinneetti babal’isuun yoo xiqqaate ijoollee 400 ol walitti qabee gargaaruuf karoorfatee jira. Haatahuu malee harcaatiifi facaatiin daa’imman maatii dhablee fi maatii harka qaleeyyii tahan gandootaafi magaalaalee godina addaa naannawa Finfinnee jalatti argaman kanatti baayyaachaa dhufuun, hundeessitoonni dhaabbatichaas diinagdee isaanii qofa irraa dhaabbachuun ijoolluma harkaa qabanillee fedhii isaanii guutuu dadhabuun daran akka isaan dhiphise ni dubbatu. Dhaabbanni kun kaayyoo olitti ibsame kana dabalatee tajaajiiloota kunuunsa daa’immanii gahaa, sagantaa deeggarsa adda addaa, tajaajila ijoollee qaama hir’uufi rakkoo dhibaa’iinsa sammuu qabaniifiis kennuuf karoora qaba.
Garuu akkumaa beekamuu yeroo ammaa jiruufi jireenyi biyya keenyaa hammaachaa deemuu daran akka namnii of bira darbee namaa biraa hin gargarre godhaa jira. Kun immoo gargaarsa ijoollee tanaaf godhuu irrattiis dhiibbaa taasisuun hin oolle. Gama biraatiin dhaabbatichi kun galii diinagdee roga biraa irraa argatu hin qabu. Dahoon kun galiin isaa diinagdee hundeessitoota dhaabbatichaa qofarratti kan hundaa’e waan taheef, qaamni tokkolleen kan dhaabbaticha kana roga diinagdeen gargaaruus waan hin jirreef yeroo ammaa humni danda’amee ijoollee tana guutumatti deeggaruufi fedhii isaanii guutuun hin danda’amne. Gama biraatiin yeroon ammaa wayta ijoolleen mana barnootaa jalqabanii dha. Ijoolloota kana mana barumsaattii erguuf immoo wantoota barbaachisan kana akka uniform, meshaalee barnoota dabtarii, qalamaafi kkf isaan barbaachisa. Obboleenyan keenya kuniis waggaa dheeraa daa’imman sababa gara garaatiin maatiifi guddiftuu dhabanii daandii irratti faca’anii jiraatan hanga humni isaani hayyamu gargaaraa turan. Arrallee gargaaraati jiran. Nutiis immoo obboleeyyan keenya kan lafaa dhufaa jiru kana sabboontoota kanaa waliin harka qabnee kaasuuf gara laafummaa haa qabaannu. Kanaaf daa’imman Oromoo umrii malee harcan kanneen daandii irratti akka hin hafne dandamachiisuufi barnoota akka argatan godhuuf yoo xiqqaate namnii shan nama tokko illee taatu yoo gargaare bu’aa guddaa buusuu dandeenya jedheen yaada. Kuniis dirqama orommummaa fi jaalala lammii irraan kan ka’e ta’uus qaba. Qabsoo keessaa kuniis roga qabsoo isa tokkoofi hangafa akka tahe hubachuun gaariidha. Haa xiqqaatu haa guddatu namuu sumunii yoo gumaache ijoollee tana galmaan gahuu dandeenya. Dhaloota dhufu kan xurii doofummaa irraa qulqullaa’e oomishuun gahee keenya guddaadha. Kanaaf, ilmaan Oromoo addunyaa irra jirtan, kan garaa laafuufi lammii isaa jaalatu kamuu ijoolleen tun maal keessa akka jirtu gaafadhaa, waan qabdaniiniis deeggaraa jechaan mar’umaan roora’u, garaa boora’uufi ija imimmaan guduunfattuun dhaamsa koo goolaba. Waan dubbiftaniif galatoomaa.
– Warreen xiqqoo qabdan ijoollee tanaaf gumaachuu barbaaddan:
‘Oromia International BANK, development hope for change account number 427240’
– Warreen Qunnamuu Barbaaddan immoo:
Obbo Margeta Immiruu: General Manager (DHC)
Mobile Number: +251913421791
Email: marg421691@gmail.com
Facebook page: Development Hope For Change-DHC
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- OROMOON; DHAADACHAA MITI, DHADDACHATTI RAKKOO FURA! (Share.. share… share…) (Saphaloo Kadiir’iin) - October 27, 2016
- NAMNNI MANT TOKKO IJAARU CITAA WALHINSAAMU:Sanyii Nama-Xiinxala Haala Yeroo kanarratti tasgabbeessuuf kenname! - October 26, 2016
- DHIMMA MARII GUDDICHA ATLANTA ILAALCHISEE YAADA WALDHABBIIFI FURMAATAA TOKKO TOKKO!! Jawar, Awwol, Henokfi Rayyaa Walloo - October 25, 2016


text:
SAAMICHI MAQAA “ABO” OROMUMMAA FI BILCHINA QALBII DHABUU IRRAA MADDA?
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 9/20/2015
Fulbaana 20, 2015 | SEENAA Y.G(2005) | Kutaa 1ffaa
Nama Qabsoo keessatti hirmaate mitii, sabummaa qofti itti dhaga’amee waan gaggeeffamaa jiru miidiyaa irraa qofa ka hordofu, dhugaa adeemsa qabsoo Oromoo, dogoggora tokko malee dubbachuu ni danda’a. Seenaa fi yeroo irraa barachuu jechuun kanadha. Haqa Kana mirkaneessf ragaan adda duraa, Ummata Oromoo kabajamaadha. Gaaffii, Ummati Oromoo hanga dhumaatti maaliif ABO waliin dhaabbachuuf murteeffate?? Waggoota 26n dabran ABOn Biyya keessa odoo hin jiraatiin, Ummati of laatee isaaf falmuun maal irraati? gaaffii jedhuuf deebii haqaa kan kennu, Oromoo ofittummaa irraa bilisa ta’ee qofaadha. Deebii gaaffii kanaa adda baasanii beeku ykn hubachuu irraa, Namoonni hedduun karaatti deebi’aniiru. Gariin ammoo ittiin dogoggoranii, Jaalala ummataa ofittummaan laaquuf, akka malee kachachalaniiru. kanneen ABOn dhaaba haqaaf dhaabbate ta’uu hubatanii beekan, mooraa haqaatti deebi’anii kabajaa waa hundaa olii kan ta’e,“kabajaa Ummataa” argataniiru. Kanneen ittiin Dogoggoran ammoo, Maqaa ABO jedhamu saammatanii humna ofii dhaabbachuuf yaalanii itti salpahataniiru. Salphachaas jiru. Ofii salphatanii Dhaaba Ummata miliyoona 45 ol bakka bu’uu, kan maatii fi hiriyyootaa taasifachuus yaalaniiru.
Qabsoo tarkaanfachiisuuf tarkaanfii akkasii fudhanne jedhanii, tarkaanfii gara boodaan tarkaanfii of dhawwaniiru. Hogganatu socha’uu didee jedhanii waan sochoosan wallaalanii fixeensa ganamaa ta’aniiru. Qabsoo furgaafan jedhanii, ofiin furga’anii bakka jiran dhabanii “ABO” nama afurii ta’aniiru. Addatti Ummata kana gawwamsinaatti, madda warra gawwaa ta’uu isaanii ifatti liqimsaniiru. yeroo dheeraaf barreeffama adda addaa kan dhiheessan obbo Abdii Booruu haqa jiru barreeffama dhiheenya kana maxxansaniin ibsaniiru. Har’allee qoccolloo akkasii keessaa ba’uu dhiisuu keenyatti gaddinus, waan dabre irraa barachuuf haqa walitti himuun barbaachisaa waan ta’ee fi yoo Bilchina qabaanne, rakkoo nu gufachiisee kana akka itti hin deebineef wal gorsuu ykn dhaloota itti aanu qajeelchuun dirqama waan ta’uf irra deddeebina. Har’a eenyullee wal gawwamsuu hin danda’u. Abbaa haqaaf dhaabbachuu fi yaadaan waliin dhaabbachuun murteessaa ta’uuttis tarkaanfachaa jirra.
Ummati Oromoo maaliif hanga dhumaatti ABO mararfata? rakkoo humni tokko qabaachuu malu hubateefii, Maaliif, akka ilmaa fi Intalasaatti ofitti hammatee gadoodaaf? maaliif simalee jedhee taankii dura dhaabbatee Faarfata? gaaffiilee kanaaf deebii suduudaan kennaman beekamaa waan ta’aniif, qabxiilee Odoo hin beeknee ragaa ta’an ykn gaaffii kanaaf deebii ta’an ilaaluutu haqa jiru mirkaneessa waan ta’eef, isa ibsuun filadha. Sanyii midhaanii kunuunsii ol hin kewwatiin, yennaa facaasan, bu’aan isaa hammuma sana akkuma ta’uu. Wanni mana keessatti akka fedhettu haa ta’uu, walitti qabamanii hasaasan gaafa gadi ba’uu, akkuma midhaan Sanaa ta’uun waan hin oolle. Akka kiyyatti “ABO” kana, humnoota 3tu Maqaa haqaa fi golgaa godhachuu barbaada jedheen amana. akkamitti?
“MAQAA” “ABO” HAQAA FI GOLGAAF KAN BARBAADAN EENYUFAATI ? :-
Gareen sadaffaa maqaa ABO Saammachuu barbaadan maddi isaanii tokkuma. OFITTUMMAA !!ABO fakko ijaaruuf humnoota adda addaatu ilmaan Oromoo kana qabatanii yaalii taasisan. Warri dhihaa dantaa Naannoo sana qabaachuu fi Itoophiyaa tursuudhaaf, ABO barbaadan har’allee ijaaruu hin dhiifne. Dhaaba siyaasaa kan biraas akkasuma. Kanneen shira mallasaan ergamtoota adda addaan dogoggoranii ABO ijaaruu barbaadan, ABO ijaaranii ABO isa haqa qabu diiguuf yaalan lakkoofsa hin qaban. Kanneen Angoo qabatanii hojii maraatummaa gaggeessan hedduudha. Dhuma isaanis arginee jirra. Har’as kanneen bifa adda addaan maqaa kanaan of jiraachisu barbaadan har’allee ni jiru. waan maraafuu Ummata jabaa kana biratti maqaa odoo hin taanee hojiitu fudhatama qaba waan ta’eef, obsa isa hin fixachifne. Abdiis hin kutanne.kana booda garuu adeemsi kun bakka hin qabaatu. Oromoon yeroon haqa isaa walitti himee humna barbaadu ijaarrachuuf mirga guutuu itti qabu irra geenye jirra natti fakkaata. Falli qabnuus humna ta’anii ba’uu ta’uu hubannee jirra. Kana gochuuf ammoo gufuulee tarrifne karaa irraa maqisutti ce’uun murteessaa ta’uutti tarkaanfatuun barbaachisaa ta’a.
Qabxiilee kana irraa ka’ee, Ummata Oromoo irra jireessaaf Gootummaa isaa labsuufiin barbaada. Ummati Oromoo kabajamaan dhibbeentaa 98 ta’uu, shiroota gama kanaan gaggeeffameen odoo hin dagamnee, cichoominaan hanga har’aatti ABO isa haqaaf ajjeefamaa, hidhamaa fi reebamaa akkasumaas Biyya irraa ari’amaa jiraachuun isaa anaaf GOOTUMMAA sabummaa isaaf hangafaati jedheen amana. Kana waliin, Qabsaa’oota dhaaba kana dandamachiisuu fi dhaaba ABO ummati barbaadu isa kam akka ta’ee haqummaan mul’isuuf dadhabe osoo hin jennee kanneen ifaajjaa jiran,ABO isa haqaa fi kaayyoo tokko deebisanii walitti deebisuun dheebu Ummataa milkeessuuf hojjataa jiran SEENAA QABSOO OROMOO KEESSATTI, GOOTOOTA GOOTOOTA CAALAN jedheen isaan muuduu barbaada.kanneen adeemsa kana hundaa mufannee odoo hin jennee Ummatatti labsaa fi Ummata barsiisaa turan, sirbaan akeekaa turan, barreeffamaan hubachiisaa turan, hundaan aarsaa isin baaftan kan GOOTUMMAATI itti fufaan jedhaan. Maaliif jennaan haqatu hunda caala waan ta’eef. Kana irratti yaada obbo Abdiif galata galchuun barbaada. Isa haqa qabuuf haqa isaa galchuun, Abbaa haqaaf dhugaa ba’uu waan ta’uuf, kun ammoo kana booda warra maqaaf fiiganitti iggitii gochuu danda’aa beektoonni, Hayyoonni, salphinni kun nutti hin deebi’iin jennaan haqa jiru ibsuutu furmaata ta’a.
Mata duree Maqaa ABO jedhu humnoota sadiitu itti dhimma ba’uu barbaada jedhu jalatti, qabxii lammaaffaa jalatti kan jiru qalbiitti qabadhaa jedhee isa sadaffaatti isin dabarsuu yaaleera. Maaliif? Qabxii lammaffaa jalatti diinni Maaliif maqaa ABO jedhu sammachuu akka barbaadu yennaan ibsu, Maqaa kanaan ummata qabachuuf, dhaaba isa haqaa diiguuf, qabsoo oromoo bitamtootaan dhuunfatee bara baraaf jiraachuu ta’uu ibseen jira.qabxii sadaffaa jalatti kanan kaa’ee keessattis, Ilmaan Oromoo maqaa ABO moggaafatanii bitintiran irra jireessii isaanii, dhaaba isa haqaa diiganii kan ofii barbaadan ijaarrachuu akka barbaadan ifatti dubbachuu isaanii kaa’eera. Ega kana ta’ee humni kun lameen garaagarummaa maalii qaban? kana booda umurii akka qabaatan taasisuun eenyuf looguudha? diina umurii dheeressuu hin ta’uu? maarree kana booda dura dhaabbannoon, dhiibbaa ifaa taasisuun hin barbaachisuu jettuu? deebii isaa isinumaafan dhiisa.
Barreeffamni mata duree kana jalatti eegalee kun, Barri 2015 hanga xumuramutti, mata duree adda addaan itti fufa. Barreeffama obbo Boorutti hirkifadhee haqa jiru mul’isuun yeroo isaa natti fakkaata. Hagna xumura 2015 tti mata duree itti aanan kana irratti yaadoota mataa kiyyaa dhiheessun yaala.
Kanneen hanga bara 2016 jalqabaatti isin biraan ga’uuf addatti dhaloota har’aa biraan ga’uun yaala jedheen abdadha. IRREECHI BARA 2015 KAN MILKII ISNIIF HAA TA’UU !!!!
kutaa 2ffaan itti fufa.
GALATOOMAA !!!!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Lixa Harargee Ona Masalaa ganda Coomaa keessatti Qeerroon Godinichaa FXG itti wareegamuudhaan cichoominaan baatii sadii oliif itti fufsiisanii olaantummaa ABO diina hubachiisuun, diina dura dhaabbataa har’aan ga’an kana booda Oromiyaa bilisa baasuun gaaffii abbaa biyyummaa keenyaa mirkaneeffachuu qabna jechuun Adoolessa 22,2016ttis guutummaatti Qeerroon Ona Masalaa irraa walitti dhufe FXG bifa haaraan akka finiinse maddeen SBO ifa godhaniiru.
Wareegamnii fi yakki diinni geessisu hammaatu illee, FXGn fi QBOn haga galii isaa ga’utti warraaqsa finiinsuu fi qabsoo jabeessuuf Qeerroon Godina Lixa Harargee walitti dhufee irbuu isaa haaromfachuus maddeen SBO gabaasaniiru.


text:
Tuesday, June 23, 2015
Mootummaan Wayyaanee EPRDF/TPLF Bifa Adda Ta’een Kellaawwaan Nannawaa Finfinneetti Argaman Irratti Sakkatta’insa Guddaa Gaggeessaa Jira, Namoota Nagaa Sabaaba Itti Barbaaduun Kanneen Waraaqaa Eenyummaa Hin Qabne Hidhaatti Guuraa Jira
Mootummaan abbaa irree EPRDF/TPLF Wayyaaneen yeroo amma kanatti muddama keessa galtee jirtu keessaa of baasuu kan hin dandeenye human waraanaa fi pooliisii of harkaa qabdutti fayyadamuun yeroo irraa gara yerootti sakkatta’insa seeraan alaa gaggeessaa kan turte, yeroo amma kanatti ilmmoo sakkatta’insa bifa adda ta’een Waxabajjii 19,2015 irra ee galuun kellaawwaan magaalaa Finfinnee nanna’uun argamaan hundaa irratti sakkatta’iinsa seeraan alaa gaggeessa jirti. Keellaawwaan magaaloota addaa Oromiyaa naannawaa Finfinneetti argaman irratti kan haalaan jabeessitee sakkatta’insa gaggeessa jirtuu fi waraaqa eenyummaa fi gaaffii qorannootiin uummata dararaa jiraachuun irra ga’ame jira.
Sochiin uummata nannawaa Finfinneetti argamuu haalaan jabaachaa jiraachuu irraa yaaddoo fi sodaan kan itti bulee Wayyaaneen waraanaaisaa hiriirsisuun duulaa sakkatta’insaa fi doorsisaa gaggeessa jirachuun uummata shoroorkeessa jira. Qeerroon bilisuymmaa Oromoo uummaatni Orromoo akeekaa Oromoo qe’ee fi qabeenyaa irraa buqqisuun eenyummaa fi teessumaa Oromiyaa saamuuf maqaa master plan Finfinnee jedhuun Wayyaaneen fiigaa jirtuu dhaabsisuu fi haala waliigala qabsoo bilisummaa Oromoo galiin ga’uuf yeroon gamtaan falmatan amma Oromoo bakka jirtanhundaa socho’aa jechuun uummata Oromoo hundaaf dhaamsa isaa dabarsee jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
please look @ this video
http://www.metacafe.com/watch/754276/lion_vs_hyena_guess_who_won_the_fight/
Wanti akka warrabeessa
sodaatu hin jiru , huumna haaqabaatu malee , onnee garuu hin qabuu .gama biraan waa ee
jagnummaa lencaa hedduun himameera (dubbatameeraa ) Gama gootummaasaatiifis yeroo mammaakamu,
‘Afaan leencaa huubni hinkajeelu’ jedhama.
haa ta'uu malee yoo iddoo
waraabeessi jiraatu yoo leenci dhufee irraa fudhachuu yaadee , warrabeessi leenca
hin sodaatuu lafa ofi irraatti loollee du' aa malee . Nuti maali taanee maa
lafa keenya barootaaf callisnee ormaaf
laanne difnee OROMIYAA irraatti hin loollee ? onnee keenya ,onnee wararabeessaati
gadii dha moo ? maali taanee? waraabeessi
sodaatuuni lee, kani hundaa caalaa goota ta'ee leencan loolla . mee ya oromo
binensoota irraa ille waa habaranuu . yoo amileedhaan umaan oromo tokumaan dina
irratti haarra ka ee Diina hinjjiifaatee dhaloota booriif
ambaa hanbisuu dandayaa . yookani ammo diinnii dhaloota dhufuus akkumaa bartee
garbumaadhaan bulchitii .egaa isaa wayyu filachuun kan keenyaa . mee yaa oromo nutii of bulchuu
hin dandeenyuu ? tarii lakkofsa kenyatuu xiqaatee laata ? moo bekkaa biyya bushu dhabnee laata ? maa ormaa jalaa jiraannaa , yoomi ofi beekna ?
otoo beeka meeqaa qabnuu , wallaallaan ormaa nu bulchaa ?
yaa oromo
yeroo ammaa Wayyaaneen akka waraabeessa
hadamoo irraatti madayee waan taateef ofi eguun
nuraa jira . waraabeessi hadaamoo irraatti madayee akka du'uu waan
beekuu fi amma ajjeessan tti namaa nyaataa . yerroo amma Wayyaaneen akka waraabeessa
hadamoo irraatti maadayee tti amma du'uu tti namaa nyaataa kanaafuu ofi
eeguudha .
OTOO TOLE AKKA ABBA KOOTTI NAA
KUUKkUUTAA JETTE NAADAAYYNI(QOOMAAXAA) . OTOO TOLE IJOOLLEE OROMO TOKKO TA’AA.
Injjifanoon ummata Oromoof


text:
Kabajammoo Ilmaan Oromoo ardii Awuroopaa keessatti argamtan maraaf (hundaaf),Hunda duraan dursee nagaan oromummaa fi waaqayyoo/rabbii isin haagahu. Jiruu fi jireenya gaarii (dansaa) isin hawwiina. Horaa bulaa!
Waldaan Hawaasa Oromoo Awuroopaa (WHOA)/ Oromo Community Association in Europe (OCAE) e.V. (Inc.) ilmaan Oromo hundaaf ji’a Muddee (December) keessa gaafa guyyaa 5 bara 2015 sanbata duraa (sanbatduraa) sa’aati 12:30 WB (PM) irraa eegalee (jalqabee/kaassee) hanga (hamma) sa’aati 18:00 WB (PM) ti walgahii qopheesee jira.
Walgahiin miseensota WHOA/OCAE e.V. (Inc.) yeroo sadaffaatif magaalaa, "Frankfurt am Main/Griesheim (Schwarzerlenweg 57, 65933 Frankfurt am Main)” jedhamu keessatti guyyaa gaafa Muddee (December) 05, 2015 sa’aati 12:30 WB (PM) irraa kaassee qophaa’ee jira. Walghii kana irraatti akka hedduminan hirmaattaan kabajaan isin afeerra.
Kanaafuu walgahii kana irrati miseensonni WHOA/ OCAE e.V. (Inc.), deeggartootni fi ilmaan oromoo ardii Awuroopaa keessa jiraatan akkasumas firootiin oromoo argamuu akka dandayan yeroon ergaa kana karaa siniif mijaawe hunda akka nuuf dabarsitan kabajaan isin gaafanna.
Sagantan walgahii miseensota Waldaa Hawaasa Oromoo Awuroopaa (WHOA)/ Oromo Community Association (OCAE) e.V. (Inc.) ji’a Muddee (December) keessa gaafa guyyaa 5 bara 2015 gaggeessamuu arman gadiiti tarreeffameera:
- Barruu WHOA/OCAE e.V. (Inc.) “Qaanqee Bilisummaa (QABIL)” (Spark of Freedom) jedhamee murteessame bara 2016 keessa ji’a ji’aa sadin gulaaluu fi maxxansiisuu.
- Yeroo ammaa kana haala „Sochii Bilisummaa Oromoo Biyyoolessaa (SBOB) (Oromo National Liberation Movement, ONLM)“ fi Jaarmota Bilisummaa Oromoo (Oromo Liberation Organizations) ilaalchisee yaadaan wal dhabuun attamitti hubatamaa?
- Dhimmi Karoora Muummicha (Addis Ababa Integrated Regional Development Plan, otherwise known as the Master Plan) Finfinnee ilmaan Oromoo hunda ilaallata. Karoora Muummicha Finfinnee kana fashalsiisuuf ka tahuun irra jiru maalii?
Walgahii seena qabeessa kana irrattii hundinuu argamtanii gaaffii fi deebii geggeefamu irratti qooda keessan akka gumaachitan abdii guutuu qabna.
Namoota Koree Hojii Raawwachiiftuu (KHR) irra odeeffannoo (information) dabalataa feetanif lakkoofsa bilbila (telefoona) kanatti of-gargaaraa:
Lakkoofsa bilbila: +49(0)17653498098
+49(0)15210106906
+49(0)15219044954
+49(0)15210531811Guyyaa, sa’aatii, bakka walgahii fi baabura bakka walgahii isin geesuu ilaalchisee arman gadiiti hubadhaa:
- Guyyaa walgahii (Date of meeting): Muddee (December) 05, 2015
- Sa’aatii walgahii (Time of meeting): 12:30 WB (PM) ‐ 18:00 WB (PM)
- Bakka walgahii (Place of meeting): Schwarzerlenweg 57, 65933 Frankfurt am Main
- Geejiba (Transport): Vom Hauptbahnhof mit der S-Bahnlinien S1 und S2 bis zur S-Bahn
Haltestelle „Griesheim“, 5 Minuten zu Fuß bis zum SAALBAU Griesheim.
From the central train station (Hauptbahnhof) take the city train (city
railway) S1 and S2 to the city train station “Griesheim”, 5 minutes on feet
till SAALBAU Griesheim.
Galatoomaa!
Abdurhaman Mustafa (Dura taa’aa WHOA/OCAE e.V. (Inc.))
Email: mustefaabdurahman38@gmail.com
To Read PDF click here


text:
Jidduu Galeessa Oromiyaa Naannoo Saadim Irraa Qabeenyi Oromiyaa Lafti Dhagaa Coble stone Qabu Abootii Qabeenyaa Abashaaf Kennamuun Mormii Kaase
Posted by Madda Walaabuu Press on 3/16/2013
Bitootessa 16, 2013 | Qeerroo Finfinnee
Bitootessa 14,2013 Oromoonni naannoo kana jiraatan qabeenya keenyatti nutu fayyadama,Qabeenyi Oromiyaa kan ilmaan Oromooti malee kan mootummaan Wayyaanee IMXdhaan miseensummaan ijaartee nutti ergitu miti jechuun qabeenya keenya irratti wareegamna jechuun falmaa mirgaa eegalan. Kanneen qabeenya kanatti fayyamuuf humnaan dhufanis ilmaan Oromoo naannoo kanaa gamtaan of irraa ittisaa jiru.
Mootummaan Wayyaanees ilmaan oromoo qabeenya kun kan Oromoo dha kanneen jedhan miseensota ishee waliin taatee waraana hedduumminaan bobbaasuun rukkutaa jirtus ilmaan oromoo gamtaan waraana Wayyaanee fi jala deemtota ishee dura dhaabbatee jira.
Mootummaan Wayyaanee waraana bobbaasus tasgabbii itti gochuu kan dadhabe yoommuu tahu ilmaan oromoo gamtaan yaa’anii abbaa qabeenya kanaa kan tahe nu haa gaafatu jechuun bakka albuudaa kana qabatanii dhorkanii jiran.
Bitootessa 14,2013 Oromoonni naannoo kana jiraatan qabeenya keenyatti nutu fayyadama,Qabeenyi Oromiyaa kan ilmaan Oromooti malee kan mootummaan Wayyaanee IMXdhaan miseensummaan ijaartee nutti ergitu miti jechuun qabeenya keenya irratti wareegamna jechuun falmaa mirgaa eegalan. Kanneen qabeenya kanatti fayyamuuf humnaan dhufanis ilmaan Oromoo naannoo kanaa gamtaan of irraa ittisaa jiru.
Mootummaan Wayyaanees ilmaan oromoo qabeenya kun kan Oromoo dha kanneen jedhan miseensota ishee waliin taatee waraana hedduumminaan bobbaasuun rukkutaa jirtus ilmaan oromoo gamtaan waraana Wayyaanee fi jala deemtota ishee dura dhaabbatee jira.
Mootummaan Wayyaanee waraana bobbaasus tasgabbii itti gochuu kan dadhabe yoommuu tahu ilmaan oromoo gamtaan yaa’anii abbaa qabeenya kanaa kan tahe nu haa gaafatu jechuun bakka albuudaa kana qabatanii dhorkanii jiran.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Godina W/Lixaa Najjootti dhalatan. Digirii isaanii jalqabaa Yunbarsiitii Gondor irraa “Marketing management” dhaan xumuran sana boodas Mana barumsaa Qophaa’inaa Naqamteetti barsiisaa ta’anii ramadamuun hojii barsiisummaa itti fufan, B/saa Girmaa Qaxalee aadaa hojii cimaa akkuma Oromoota bara durii sanaa kan qabu waan ta’eef Yeroo isaa Barsiisummaadhaan M/B Qophaa’inaa Naqamteetti dabarsu irraa kan hafu akkanumaan balleessuu waaan hin barbaannef, dabalataan Yunbarsiitii Riiftivaalii dame Naqamteetti ramadamuun Dukkana doofummaa uummata keenyatti baay’ate sana lammiiwwan isaa lubbuu isaa caalsisee mararfatu sanarraa kaasee waaroo qoroominaafi ifa barnootaa argamsiisuufiif kutannoodhaan utuu hin nuffiin barsiisuu itti fufan Nama baay’ee sabboonaa M/b saa lamaanittuu sabboonummaa isaaniin dorgomaa hin qabne turan gaafa guyyaa 26/03/2016 wayyaaneen galgala naannoo sa’a 1 fi 2 gidduu utuu isaan Barsiisaa turanii galanii Yuunvarsiitii Riifti vaalii fuulduratti konkolaataadhaan irra baasuun ajjeesan. Waan nama gaddisiisu takkaa dhahanii erga kuffiisanii booda si’a lama irra deebisuun ajjeesan.
torbanuma sana keessa M/B qophaa’inaa Naqamtee keessa seenuun koottuu jedhanii isa waaman Innis dhimmi diinota warra dhiiga Oromoo dhangalaase bira na fidu hin jiru jechuun, didee biraa deeme, jarris torban kana yoo ati ati jairaattehoo jedhanii, deeman.ajjeefamuun isaas sanaa booda B/saa Girmaa Tujubaa gosa barnootaa “General Bussiness” Kutaa 11ffaafi 12ffaa barsiisu. Sabboonummaa isaaniifi Amala isaa gaarii, inni qabu irraan kan ka’e Barattootaafi oromoota hedduu biratti jaallatama guddaa kan argatedha.
FXG baranaa keessattis adda durummaadhaan barattoota Gorsa qalbii namaa ijaaran ciccimoo, gorsaa tureera. barattoota Mana hidhaa turaniifi agaaziin caccabsitee qormaanni jala darbe utuu hin rakkisiin qabxii gaarii kaa’aafi turan, Barnoonni bilisummaa booda ilaalcha jedhu qabatanii Barattoota Oromoo gargaaraa turan. sodaa tokko malee Daree keessatti basaastonni lammii keessan dabarsitanii diinaaf hin laatiinaa, Abdiin uummataa barataa akka ta’e barataan falmachuu akka qabu, Ifaaf ifatti gorsaa ture, gochaa diinummaa agaazonni wayyaanee, barana Oromoorratti raawwatte barattoota fuulduratti Daree keessatti dubbachuun gochaa diinaa balaaleffatee, barattootasaatti diinummaa diinaa karaa garaagaraan bifa yoomuu sammuu barattootaa keessaa baduu hin dandeenyeen himaa ture, Fakkeenyaafis wantoota shanan oromoon ajaa’ibu akka armaan gadii kanatti Barattoota Koo Oromoon waa shan ajaa’iba
- Biqiltuu guddachaa jiru ol adeemaa karaatti hin muru
- Yeeroo adamoo adamsu bineensa qe’ee namaatti baqate hin ajjeesu, abbaan qe’ees dabarsee hin laatu
- Haadhaafi Ilmoo walirratti hin ajjeesu
- Bineensa hormaataaf quunnamtii gochaa jiru hin ajjeesu, warra wal horu ajjeesuuf “genocide” sanyii duguuggaadha,
- Bineensa rimaa (garaatti baattu) hin ajjeesu. Kun waa shanan oromoon ajaa’ibu dha
Reeffi isaas gara biyya dhalootasaa Najjootti ergameera. Barattootni Kutaa 12ffaas guyyaa harraa Suuraa isaa irratti Hayyuu karaatti dhaame jecha jedhu barreeffatanii dungoo ibsuun Mana barumsaa irraa ka’anii hanga Mana Haadha warraa isaatti boo’aa deemaniiru. Waan nama gaddisiisu B/saa Girmaa Tujubaa misirroo eega bultii ijaarratee waggaa tokko kan hin guunnedha. Kana malees nama dandeettii guddaa qabudha, M/B Qoph. Naqamtee waaree duraaf booda shiiftii lamaan utuu barsiisuu yeroo isaa irraa hafe immoo Yun.Riifti vaalii barsiisa .
guyyaa konkolaataan rukkutanii Isa ajjeesan sana uummannifi barattoonni yaa’anii konkolaataa raayyaa ittisa biyyaa B/saa Girmaa rukkutte sana kan caccabse yoo ta’u, turtii xiqqoo booda waraanni agaazii dhufuun uummata hiraarsuun qawwee dhudhukaasaa ,nama tumaa turan, B/saan Girmaa gara Hospitaalaa geeffamus gommaan konkolaataa si’a lama sammuu isaarra waan ba’eef hafuu hin dandeenye, waan baay’ee nama gaddisiisu takkaa gommaa irra baasuun lammaffaa gommaa irra deebisanii gommaan konkolaatichaa akkuma qaama Barsiisaa Girmaa dhahetti irratti dhiisanii badan Konkolaatittis uummatatu dhiibee qaama isaarraa buuse.