text:
(PAFD) gaazzexeesotaaf (SBO)
=========================
Bitootessa 29, 2016
==========================
Tumsi Ummatotaa kan Bilisummaa fi Dimokraasii walgahii waliigalaa kan jalqabaa Bitootessa 21 hanga 25 bara 2016 magaalaa Asmaraatti gaggeeffate milkiin guduunfuu ibsa baaseen beeksisuun ni yaadatama. Guyyaa har’aa Bitootessa 29 bara 2016 ammoo bakka dura taa’aan Tumsichaa fi matootiin dhaabolee miseensa tahanii argamanitti gaazexeessotaaf ibsa laatee jira. Akka sagantaan bahe ifa taasisetti, jalqabarratti gaazexeessotaaf Afaan Ingiliiziitiin haala Tumsa Ummatootaa kan Bilisummaa fi Dimokraasiif akkasumas haala waliigalaa irratti ibsa kan kennan dura taa’aa Tumsichaa Jaal Daawud Ibsaa ti.
“Ummatoonni Itoophiyaa keessaa akka waliigalaatti saboonni cunqurfamoonni biyyattii addatti barootaaf ajjeechaa, gidiraa, saamichaa fi cunqursaa suukaneessaa fi akkaan ulfaataa keessa jiraachuuf dirqaman. Haala ulfaataa fi cunqursaa barootaa kana jalaa bahuufis ummatoonni yeroo dheeraaf qabsoo hadhaawaa gaggeessaa jiru.”
Jaarmayaan maqaa dhaaba bilisummaatiin of waamu golgaa EPRDF jedhu tolfatee, baroota Digdamii Shanan dabran ummatoota Itoophiyaa keessaa hundarratti hacuuccaa akkaan ulfaataa fi suukaneessaa akkasumas saamicha daangaa dhabe raawwachuu kan eeran dura taa’aan Tumsichaa Jaal Daawud Ibsaa, yakki kun har’allee itti fufuudhaan ummatoota maraahuu ajjeechaa gara-jabinaa, hidhaa jumlaa fi dararaan adda addaa mudataa akka jiran addeessan.
Ittuma fufuudhaanis dhaaboleen miseensota Tumsa Ummatootaa kan Bilisummaa fi Dimokraasii Shanan: ABOn, ABBOn, ABBSn, SBUB fi SBUG haala Impaayera Itoophiyaa keessaa kan ummatoota gidiraa bara-baraaf affeeraa jiru kanatti xumura gochuuf roga hedduun waliitumsuudhaan hojjechuuf walii galan ifa godhan.
“Kaayyoon Tumsa Ummatootaa kan Bilisummaa fi Dimokraasii ijoon, haala Itoophiyaa keessaa hundeerraa fi dhugaan jijjiiruudhaan, ummatoota biyyattii keessa jiran hundaaf bilisummaa fi dimokraasii argamsiisudhaan hegeree ifaa fi abdachiisaa dhugoomsuu dha. Kana akeekni keenya.”
Tumsi kun ummatoota biyyattii keessa jiran hundaa mirga isaanii gonfachiisuu, mirga bilisummaa fi dimokraasii isaanii dhugoomsuudhaaf hojjeta wayta jennu kaayyoo lafa keewwanne dhugoomsuuf onneerraa hojjechuuf kutannoodhaan waliigallee ka’uu keenya ibsaa ti kan jedhan Jaal Daawud, kuni haasaa ololaaf ykn ajandaa dhoksaaf haasa’amu akka hin taane sirriitti hubatamuu qabas jedhan. Dabaluudhaanis dhaaboleen asitti miseensa tumsichaa tahan martinuu dhiibbaa bifa kamiituu ala walaba tahuudhaan fedhii isaaniitiin tumsa kana akka ijaaranii fi qabsoo ummatoota cunqurfamoo waloon finiinsuuf akka murteeffatan ifa godhan.
Dura taa’aan Tumsa Ummatootaa kan Bilisummaa fi Dimokraasii J/Daawud Ibsaa haasawa taasisan kanaan, dhaaboleen siyaasaa mirga ummatoota Itoophiyaaf qabsaawan kan mirga bilisummaa, dimokraasii, walqixxummaa fi haqa ummatootaatti amanan akkasumas Itoophiyaa keessatti jijjiirama dhugaa ummatoonni hawwan fiduuf hojjetan hundi tumsichatti miseensomuun akka sirna abbaa irree wayyaanee qarqara bool’aa jiru dhabamsiisuuf waliin hojjetaniif waamicha dhiyeessaniiru.
Kana malees, mootummoonnii fi hawaasni addunyaas miidhaa mootummaan Itoophiyaa ummatootarraan gahaa jiru akkasumas falmaa hadhaawaa ummatoonni biyyattii gaggeessa jiran hubachuudhaan iyya lammiilee gidiraa jala jiraniif gurra laatanii akka qabsoo haqaa ummatoonni adeemsisaa jiran deeggaran; tumsa Ummatootaa kan Bilisummaa fi Dimokraasii fedhii fi hawwii ummatootaa kana dhugoomsuuf utubame cinaa dhaabbatan gaafatan.
“Tumsi Ummatootaa kan Bilisummaa fi Dimokraasii Ummatoota Itoophiyaa keessa jiran hundaaf tumsan kaayyoo lafa keewwate qabatamaadhaan hojiirra oolchuun milkii argamsiisu akka tahu waadaa isiniif galla. Kun waamicha keenya isa maayiiti, waan taheef hundi keessan nu deeggaraa, nu waliin hojjedhaa. Hundi keenyaa waloodhaan qaama jijjiirama ummatoonni hawwanii haa taanuu kan jedhuudha dhaamsi keenya.”
Waltajjii kanarratti akkuma sagantaa baheetti dura taa’aan Tumsichaa ibsa kennaniin booda gaaffilee gaazzexeessotarraa dhiyaateef deebisaa kennanii jiru. Itti fufuudhaan ammoo dura taa’onni dhaabolee miseensa tumsichaa Shananii Afaan saba isaaniitiin walduraa duubaan dhaamsa dabarsanii jiru.


c: text/html

text:
(Oromedia, 24 Hagayya 2015) Qabxiin seensa dhaabbilee barumsa Ol’aanaa Itoophiyaa kan bara 2015 beekame.
Akka sabqunnamtiin biyya keessaa Daayireektarri muummee ejensii qorumsawwanii fi medaalli barumsa Biyyaalessaa, obbo Ar’aayaa Gabraigazaabeer, wabeeffatanii gabaasanitti qabxii seensa dhaabbilee barumsa ol’aanaaif godhamee jira.
Akkaatuma kanaan gara Yuuniivarstiiwwan mootummaatti guyyaafi galgalaan saayinsii uumamaatiin dhiiraaf qabxiin seensaa 343fi kanaa ol, dubartootaaf qabxiin seensaa 320fi kanaa ol akka ta’uuf murteeffameera.
Kanneen dhuunfaan qorumsa fudhataniif ammoo dhiiraaf 353fi kanaa ol dubartootaaf ammoo 331fi kanaa ol akka ta’uuf murteeffameera.
Naannoolee guddachaa jiraaniifi naannawa horsiisee bulaaf dhiiraaf qabxiin seensaa 332fi kanaa ol Dubartiif 317fi kanaa ol akka ta’uuf murtaa’eera.
Saayinsii uumamaatiin lammiiwwan dhaga’uu hin dandeenyeef qabxiin seensaa 297fi kanaa ol ta’eera.
Saayinsii hawaasummaatiin idileeniifi sagantaa galgalaatiin yuuniivarstiiwwan Mootummaa galuuf qabxiin seensaa dhiiraaf 322fi kanaa ol,akkaumas Dubartootaaf 302fi kanaa ol ta’uun himameera.
Lammiiwwan dhuunfaan qoramaniif ammoo dhiiraaf 330fi kanaa ol,Dubartootaaf 310fi kanaa ol ta’eera.
Naannoolee guddachaa jiraniifi horsiisee bulaatti dhiiraaf 310fi kanaa ol yammuu ta’u Dubartootaafa ammoo 295fi kanaa ol akka ta’uuf murteeffameera.
Saayinsii hawaasummaatiin namoota dhaga’uu hin dandeenyeef 275fi kanaa ol yammuu ta’u Namoota arguu hin dandeenyeef ammoo 230fi kanaa ol ta’eera.
Obbo Ar’aayaana akka mirkaneessanitti fagoon barachuufi dhaabbilee barumsa ol’aanaa dhuunfaa galuuf qabxiin seensaa 275fi kanaa ol ta’uu qaba.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jiloonni humootii ripxe loltootaa Sudan kibbaa walii galtee ijaarsa nageenyaa har’a ganama mallatteessanii jiran. JIloonni mootummaa fi gareen hoogganoota siyaasaa duraanii akkasumas hidhamtoonni baatii Fulbaanaa keessa walii galtee kana kan mallatteessan ennaa ta’u ripxe loltoonni tole hin jedhin hafan.
General Taban Deng Gai ripxe loltoonni boodatti hafaniiru, sababiin isaas baay’inni loltoota Juba keessaa waan isaan yaaddesseefi jedhan.
Barru gabaa sana keessatti Mootummaan loltoonni kuma shan kan baru gabaa sana keessatti kan isaa qofaa akka ta’e hubatee jira. Amma garuu akka nuti qooda keessaa qaaachuuf jirru hubataniiru. Paartilee lamaan gidduutti addaan qoodamuuf jiru. Murna waraanaa tokkooman isa duraa ta’uuf jiru jedhan.
Humnootii qooddachuu isa jedhu murteessuuf mariin itti fufa. Jaarsummaan kan hooganu IGAD erga walii galteen har’aa mallatteeffamee booda fooya’inni itti dabalaa ni argama jedhee kan abdatu ta’uu beeksise.
Itti aanaan ministrii haajaa alaa Sudan Kibbaa Peter Bashir mariin baatilee 22f geggeessamaa waan turef jecha walii galtee mallatteessuun kun
Akka walii galtee sanaatti barru gabaan kun hojii irra ooluu lola dhaabinsa dhaabbataa fi ijaarsa nageenyaa yeroo ce’umsaaf bu’uura jehdan.
Adda addummaan siyaasaa president Salva Kirr fi itti aanaa isaanii duraanii gidduu baatii Muddee bara 2013 gara hookkaraatti jijjiirame. Wlaitti bu’iinsa uumameenis uummati miliyoonaan laka’amu qe’ee ofii irraa godaanuu dhaan yergaarsa namoomaa eeggachuuf diraqame.
Uummati Sudaan kibbaa miliyoona afur ta’u hanqina nyaataa hamaaf saasilamee kan jiru ennaa ta’u kutaa Unitiy keessaa kanneen kurna kumaan laka’aman immoo qarqara afaan beelaa jiraachuu Tokkummaan mootummootaa akeekkachiisee jra. Walii galteen lola dhaabinsaa hedduun erga baatii Amajjii bara 2014 qabee ennaa mallatteeffamu tokkoon isaanii iyyuu nagaa buusuu hin dandeenye.


text:
Naannoo Gambeela keessatti kanneen hidhataniin haleellaan raawwate baatilee xiqqoo keessatti yeroo lammataa ta’uu isaa ti. Haleellaan kaleessa galgalaa kun kan raawwate naannoo lafa qonnaa bal’aa kan “saudi Star” jedhamu poolisii naannoo wabii godhachuun sabaa himaaleen mootummaa gabaasanii jiran.
Lafa qonnaa kanaa irraa fageenya kiilo meetra shanii irratti kan argamu lafa misooma jal’isii irratti haleellaan raawwate kun du’a lammiiwwan Itiyoopiyaa afurii fi kan pakistan tokkoof sababaa ta’ee jira. Lammiiwwan Itiyopiyaa ka biroo afurii fi kan Pakistan Afur immoo balaan madaa’uu hamaa fi salphaa ta’e irra ga’ee jira.
Sabaa himaaleen akka gabaasanitti haleellaa sana keessatti hirmaatan jedhamuun kanneen shakkaman namoonni kudhan to’annaa jala oolaniiru. Baatilee xiqqoo dura naannoo dhuma kana keessatti kanneen hidhatan haleellaa raawwataniin lammiiwwan qulqulluu yakka hin qabne kanneen atoobisii dhaan deemaa turan ajjeefamuun isaanii ni yaadatama.
Gama biraatiin immoo Afar keessatti naannoo namoonni qe’ee ofii irraa akka buqa’an dirqsiisaman keessatti poolisiin federaalaa yakka hojjete jechuun himatan.
Angawoonni mootummaa immoo Poolisiin Federaalaa yakka akkasii hin dalagu jechuun haalan. Gabaasa guutuu MP3 tuquun dhaggeeffadhaa.


text:
Qindeessitoonni walga’ichaa akka jedhanitti --- Damee Amnestii Internaashinaal, ka Yunivarsitii Kolombiyaatti qineessaa ka ta’an – Nikson Oguutuu fi wahiloota isaanii tu, Yunivarsitii Kolombiyaa, Gurmuulee mirga hawaasummaa, akka “Black Alliance For Justice” fi Koomishina Immigireeshinii yokaan Godaansaa Niwu-York, akkasumas, sagantaa Raadiyoo Oromoo “One Man One Vote” jedhu wajjiin walgargaaruudhaan qopheesse.
Kana cuqaasuun qophii guutuu dhaggeeffadhaa
Qindeessitoota keessaa tokko, Damee Amnesty Internatioanl, ka Yunivarsitii Koilombiyaatti, itti-gaafatamaan dhimmoota hatattamaa – TY Kirisen Jooseph, waa’ee mirg dhala-namaa Itiyoophiyaa, keessumaa waa’ee dhiittaa mirga dhala-namaa Oromootti qorachuutti seenuu isaanii dura, waa’ee dhiittaa mirga dhala-namaa Poolisiin Ameerikaa keessatti geggeessuu fi loogii sanyii Ameerikaa keessaa irratti akka qabsaawaa turan, biyyoota akka Kooriyaa, Jaappanii fi Filiipins keessatti hojjechuu isaanii illee dubbatan. Barnootni isaanii, waa’ee jiruu dhala-namaa yokaan Antroopooloojii tahuu ka dubbatan – Mr. Jooseef, booda Itoiyoophiyaa deemanii manneen-barnootaa adda addaa keessatti barsiisummaan tajaajiluu isaanii dubbatu. Akkamitti dhimma mirga dhala-namaa Itiyoophiyaa keessaa qorachuu ennaa jalqabanis akkanatti ibsan. “Gara Amnesty Internaashinaal dhufeen gabaasaa isaan waa’ee Oromoo irratti barreessan arge. Duraanuu wannaa Itiyoophiyaa keessatti deemu nan beekan ture. Caalaatti immoo kun jireenya kootti dhiibbaa guddaa godhe. Mormiileen geggeessamuun, interneetiin cituun, karawwan ugguramuun uummata sodaachise. Uummatni socho’uu sodaate. Garii mormii geggeessamu sodaatee, kaan tarkaanfii mootummaa sodaatee danqame” – jedhu, Mr. Joosef.
Walga’iin waa’ee mirga dhala-namaa uummata Oromoo fi sabotoa Itiyoophiyaa ka biroo har’a Yunivarsitii Kolombiyaa keessatti geggeessamaa jiru, kaayyoon maal akka tahes naaf ibsanii jiran. “Wannaa Itiyoophiyaa keessatti deemaa jiru, wanna oromoo irratti deemaa jiru ifa baasuufi. Ameerikaanonni sababaa adda addaa irraa kan ka’e waa’ee Itiyoohiyaa hubannaa hin qaban. Cunqursaa achitti Mootummaa Itiyoophiyaa ammaa taayitaa irra jiruun geggeessamaa jiru isaan hubachiisuuf carraaqaa jirra” jedhu.
Barataa Yunivarsitii Kolombiyaa fi hojjetaa Amnesty Internashinaal, kan dame Kolombiyaa Yunivarsitii ka tahan – T.Y. Kiristen Jooseef, yeroo barsiisummaan Itiyoophiyaa keessa turanitti, waa’ee uummata Oromoo fi waa’ee mormii Oromoo maal akka hubatan ennaa ibsanis, “waan ani argee hubadhe, uummatni Oromoo aadaa isaa qabatee, guddifatee ittiin jiraatuu fedha. Achii dhufa seenaa isaa illee akkasuma. Wanni kun jaarrotaaf deemaa ture. Yeroo waa’een maaster-pilaanii odeessamuu jalqabee fi kanaan Finfinnee babal’isuuf yaalan achin ture. G lafa Oromootti fagaatanii seenuu yaalan. Kun immoo Afaan Uummatichaa Afaan Oromoo irraa gara Afaan Amaaraatti jijjiira. Aadaa uummatichaa jijjiira. Sirna barnootaa uummatichaa jijjiira. Uummatni Oromoo eenyummaa isaa ibsachuu isaatiif cunqursaa jiru. Waa’ee uummata Itiyoophiyaa keessatti, dhibamaa, cunqursamaa, shororkeessamaa jiruu dubbataa jirra – jedhu, Mr. Yooseef.
Waa’ee mirga dhala-namaa Oromoo fi saboota Itiyoophiyaa ka biroo irratti walga’ii Kolomiyaa Yunivarsitii keessatti geggeessame kana irratti beektonni biyyoota alaa fi kan hawaasaalee Oromoo fi saboota Itiyoophiyaa ka biroo hirmaachuu isaanii dubbatan – Mr. Yooseef. Kanneen ibsa kennan keessaa tokko - hoogganaa Gurmuu deggersa Kongiresa Federaalawa Oromoo idil-Addunyaa – Obbo Nageessaa Oddoo Duubee haasofsiisnee jirra.