text:
Hasan Alii, Almaaz Makkoo, Dr. Nagaasoo Gidaadaa, Junaddii Saaddoo, Abbaa Duulaa Gammadaa, Bakar Shaalee, Lammaa Magarsaa …. Abaate Kishoo, Yaaragaal Ayishashum…fi …. Xumura Isaanii!
Baarentuu Gadaa Irraa
Biyyaa fi saba kam keessattuu, dhaabooleen siyaasa walii masaanuu ta’anii fi anatu caala, anatu caala waliin jechuun waliin atakaran ni jiru. Yaadoota adda addaarrattis wal mormuu danda’u; bakka walii galanitti walii galanii, bakka walii hin galletti ammoo garaagarummaa isaanii tikfatanii jiraatu. Biyyoota hedduu keessattis jiraachaa jiru.
Keessumaa biyyoota lixaa hedduu keessatti kun aadaa ta’eera.
Dhaabni kamuu dhimma ummata kiyyaaf ni tola jedhe mararrattuu yaada adda addaa burqisiisee, keessumaa toftaa bulchiinsaa, diinagdee fi hawaasummaa isaa ummataaf dhiheessee masaanuu isaa waliin dorgomee yoo sagalee ummataa wayyaba argate hojiitti hiikee, yoo masaanuu isaan injifatame ammoo isa injifateef aangoo heebbisee bara filannoo itti aanuf of qopheessun dhimma addunyaan irratti walii galuu fi daandii sirrii ta’ee dhimma itti bahamaa jiruudha. Afrikaan garuu yoo biyyoota xiqqoo fi qubaan lakkaawwaman ta’e malee kanaaf hin carroomne.
Afrikaan keessumaa Itiyoophiyaan har’a wayyaaneen bulaa jirtu gama tokkoon biyya bulchiinsaan seenaa waggaa kuma 3 olii qabdu jedhamee odoo hololamuu, gama biraan ammoo Itiyoophiyaa dhiisii kan addunyaanuu ajaa’ibsiifate, kan yeroo ammaa kana Yuniskootti hambaa ilma namaa addunyaa ta’ee galmaaye Bulchinsi Sirna Gadaa waggoota kumootaaf biyya sana keessatti Ummanni Oromoo dhimma itti bahaa ture osoo jiruu; sirnoonni Itiyoophiyaa bulchaa turanii fi jiran itti fayyadamuu diduun biyyi sun yakka ilma namaarratti hojjetamuun dorgomaa dhabde.
Impaayeera Itiyoophiyaa Wayyaaneen bulaa jirtu keessatti ishiin duras ta’ee sana booda akka aadaa Oromoo sirna Gadaattis ta’e, akka dimookraasii ammayyaatti erga Itiyoophiyaan humnaan ijaaramtee as sirni karaa nagahaatin aangoo wal harkaa fuudhe |Itiyoophiyaa keessa hin jiru. karaa nagahaatiin filannoon hangoo walitti dabarsuu mitii lammiileen akka amma humna isaanii fi beekmumsa isaanii hojjetanii nyaatanilleen carraan gahaan hin turre,jirus. Hunduu abbaa irree qawween dhufe, qawweenis bu’e. Wayyaaneen har’a biyya kana bulchaa jirtus qawwee malee akka hin buune waggoonni 26n darban ragaa qabatamaa dha.
Wayyaaneen mirga ummattootaa kabajuufan qabsaawe, kabachiisaan jiras jettee erga hololuu eegaltee waggoonni 26 kunoo Caamsaa 28 ykn akka iittin of waamanitti Caamsaa 20n guyyaa muraasa dura raawwate. Haa ta’uuti dhuguma akka Wayyaaneen jechaa jirtu Itiyoophiyaa keessatti dimookraasiin jiraayii? Ummattoonni hiree isaanii murteeffachuu danda’uuyii..? Kan filatantu isaan bulchaa jiraayii…? jennee yoo gaafanne gongumaa dhugaan jiru faallaa holola Wayyaanee ti. Waggoonni 26n darban bara saamichaa, bara ajjeechaa, bara hidhaa fi dararaa, bara godaansaa ture, ammalleen akkasuma. Keessumaa ummanni Oromoo biyya san keessatti bara akka malee itti dararamee dha yoo jenne dhugaa lafarra jiru waan ta’eef sobduu nama hin godhu.
Waggoota 26n darban yakki ummata Oromoorratti raawwate amma hin qabu.
Wayyaaneen ofiifis ta’e karaa ergamtoota ishii warra sammuu keessaa fuutee garaa qofaan oofaa jirtu ummata Oromootti bobbaaftee saamicha, ajjeechaa fi hidhaa amma feetu raawwatteetti; raawwachaas jirti.
Namoonni Ishiin walitti qabdee akka dhaabaatti maqaa OPDO jedhu itti tolchitee Oromootti bobbaafte kun garaa malee sammuu akka hin qabne waggoonni 26n darban sirritti nuuf mirkaneessaniiru. Jarreen kana dhamni nama nama jechisiisu, ykn akka farnajoonni jettu sabistaansin namummaa keessa hin jiru. Akkuma namaatti lafee fi foon uffatanii, ejjetanii haa deeman malee maashinoota Wayyaaneedhaan gutaman jechuutu danda’ama. Wayyaaneen namoota namummaa hin qabne kana erga ijaartee booda yakka sirni Appaartaayidii, ykn kolaneeffattoonni Awuroopppaalleen hin hojjetin Oromoo fi saboota cunqurfamoo biroo irratti hojjetteetti. Saboota saamaa fi saamsisaa, hidhaa, ajjeesaa fi biyyaa godaansisaas kunoo waggoota 26 fixattee 27ffaa seentee jirti.
Dhaggeeffattoota; mee waayee Wayyaanee dhiisnee waayee warra Wayyaaneen bixxiltee ummattoota cunqurfamootti bobbaaftee yakka ittiin raawwachaa jirtuu miseensoota dhaaboolee akka OPDO, DHDN, BADN, fi warra wayyaaneen “aggaar dirjitoochi” jettuun haa ilaallu. Miseensota dhaaboolee kanaas haa ta’an dhaaboleen kun dhuguma ummata ittiin waamaman kanaaf dhaabbatanii…? Ummata kanaaf hojjetuu..?, fedhii ummata isaanii guutuuf ijaaramanii…? Dhaaboleen kun mee maal ofii karoorsanii, irratti mar’atanii waan ummata ittin of yaamanii saniif tolu dalagan..? walumaa galatti waggoota 26n darban bu’aan isaan ummata maqaa dhahataniif buusan maali…? jennee yoo saaqnee ilaalle dubbiin faallaa holola dhaabolee fi miseensoota dhaabolee kanaan gaggeeffamaa jiruu ti.
Qondaalonni dhaabolee Wayyaaneen ijaaraman kana keessa jiranii fi akka gaggeessaattis of ilaalan kun; kan biraa haa hafuuti Wayyaanee biratti gatii saree takkaallee hin qaban. Akka harree amma baachisan baachisanii yoo dadhaban yoo ashuffeetti gatan argaa turre, argaas jirra.
Kanneen Wayyaaneen itti fayyadamaa jirtu qondaalonni dhaabolee maqaaf nuti bakka bu’aa saba akkasii fi akkanaatti jedhan kunneen keessumaa qondaalonni OPDO yakki isaan ummata Oromoorratti hojjechaa turanii fi akki itti isaan Wayyaanee biratti ilaalaman baayyee fokkisaa dha.
Dhugaa dubbachuuf namoonni dhaaba jalee Wayyaanee OPDO keessatti qondaala ofiin jechaa turanii fi jiran kunneen sadarkaa adda addaatti dirqama Wayyaaneen itti kennite bahataa turanis wanti muldhatu garuu kabaja namummaa dhabuu qofaa osoo hin taane, hojii ergamtummaa raawwatanifilleen osoo waan saamsisanirraa kaffaltii gahaa hin argatin, yoo argatanis osoo hin nyaatin hoo hidhaman, hoo hari’ataman darbees yoo biyyaa baqachiifamaniidha. Dubbii kana dhugoomsuuf ammoo akka fakkeenyaatti qondaala OPDO kan maqaaf Pireezidaantii Naannoo Oromiyaa calqabaa godhanii muudanii itti fayyadamaa turan Hasan Alii, miseensuma dhaaba kanaa kan turtee fi kan fakkeessiif afi yaa’ii mana marii feedereeshiinii turte Almaaz Makkoo, Prezidaantii Itiyoophiyaa kan ture Dr. Nagaasoo Gidaadaa, kan dhiheenya kana biyyaa baqatee bahe pireezidaantii fakkeessii Oromiyaa kan ture Junaddii Saaddoo kaasuun ni danda’ama. Hundumaa Wayyaaneen akka shankooraa xuuxxee bara rakkoo itti dabarfattee ariite.
Wayyaaneen ergamtoota maqaa OPDOn ijaarte qofattii mitikan fayyadamaa turtee fi jirtu, kan booddees akka harree ba’aa dadhabdee kan hartee gate, PDOLee naannoo naannootti ijjaarte hunda keessaawuu kaan hiitee, kaan ariitee, kaan ajjeeftee kaan ammoo biyyaa godaansiftee jirti.
Mee kan saboota biroos haa ilaallu, akkuma OPDO jettee ijaarte Kibbattis DHDN jettee ijaaruun ergamtoota gurmeessitee kaayyoo ishii saamichaaf itti fayyadamaa turtee jirti. Kanneen keessaa pireezidaantii ummattoota kibbaa kan ture Abaataa Kishoo ergama isaa fixannaan mana hidhaatti darbame. Dhaaboolee haalauma walfakkaatuun ijaarte kan aggaar dirijitoochi jettuun keessaa ammoo Pireezidaantii Naannoo Beenishaangula kan ture Yaaragaal Ayishashumis qabeenya naannichaa warqii dabalatee erga saamsisaa ture booda xumurri isaa mana hidhaa ta’e ammallee hidhaa keessa jira. Pireezidaantii naannoo Ganbeellaa kan turees akkasuma kunoo mana hidhaa jira. Kan Affaarii fi Sumaalees haaluma walfakkaatuun hidhamaa turan. BADN ykn naannoo Amaaraa irraa ammoo Ministeera muummee biyyattii kan ture Taammiraat Laayinee fi jeneraalonni hedduun salphifamanii mana hidhaatti dararamaa turan.Hunduu hojii ergamummaa fixannaan Wayyaaneedhaan haramanii akka kosii gataman.
Dhimma Qondaalota OPDO kophaatti baafnee yoo gadi fageenyaan ilaalle, yakki isaan Wayyaanee jala deemuun Oromoorratti raawwatan baayyee sukanneessa dha. Warreen kun tokkoon isaanilleen warra dhama, qabiyyee namummaa, ykn sabstaansii nama nama jechisiisu qabuu miti.
Garaa malee sammuu itti hin uumne. Mooraalii namummaa tokkolleen of keessaa hin qaban.
Qondaalonni OPDO sabstaansii ykn qabiyyee nama nama jechisiisu of keessaa hin qabne hedduu ta’anilleen kan Abbaa Duulaa fi ergamtoota amma Naannoo Oromiyaa bulchaa jirra jedhanii hololaa jiranii garuu gongumaa hin jiru, kan isaa adda. Namni Abbaa Duulaa jedhamuu fi kan kanaan dura pireezidaantii naannoo Oromiyaa ture, kan yeroo ammaa kana ammoo af -yaa’ii mana marii ummataa ykn paarlaamaati ofiin jedhu kun, ykn jedhamu kun yoo dhaabbatee deemu akkuma nama kamiitu nama fakkaata. Garuu namni kun qabiyyee namummaa,dhama nama nama jechisiisu ykn sabstaansii namummaa gongumaa hin qabu, moraaliin dhala namaa keessa jiru isa keessa hin jiru. Namni kun waggoota 26n darbaniif jechoota maaliif, akkamitti..? jedhan afaan isaatii bahee hin beeku. Hojiin isaa osoo hin yaamamin owwaachuu, osoo hin ergamin ergamuu dha. Arrabsamus, tuffatamus, ifatamus danda’aadha.Hundumaa numa danda’a.
Abbaa duulaa hidhi jennaan ni hidha, ajjeesi jennaan maaliifin isa bira hin jiru waan ta’eef numa ajjeesa. Ajjeesaa fi ajjeechisiisaas ture. isa qofas osoo hin ta’in warreen yeroo ammaa kana Oromiyaa bulchaa jirra jedhan kanneen akka Lammaa Magarsaa, Bakar Shaalee, fi waayiloonni isaa haaluma walfakkaatuun yakka hojjechaa as gahan hojjechaas jiru.
Namni Abbaa Duulaa jedhamu kun akkuma hunduu beekuu fi quba qabutti pireezidaantii nananoo Oromiyaa ta’ee hojjii ergamummaa bahataa nama tureedha. Bulchiinsa isaa jalattis Wayyaaneen yakka dandeechu hunda ummata Oromoorratti raawwatteetti, innis waan danda’u hundaan gargaaree jira, gargaaraas jira. Egaa namni haala kanaan Oromoon isa beeku kun kunoo tibba kana nama aantummaa ummata Oromoo qabu fakkaatee as bahaa jira. Namni kun waggaa 26f ergamaa wayyaanee ta’ee ummata Oromoo ajjeechisiisaa fi saamsisaa turee har’a deebi’ee Oromoon diinagdeen miidhamee jira, warraaqsaa diinagdeetu isa barbaachisa koottaa warraaqsa diinagdee gaggeessina jechuun waayiloota isaa waliin shubbisaa jira. kun dhugumatti baayyee, baayyee kofalchiisadha.
Diraamaa yeroon itti darbesi.
Kan caalaatti baayyee nama ajjaa’ibu ammoo warri isa waliin Oromiyaatti bobba’anii holola warraaqsa diinagdee gaggeessaa jiran; kanneen akka Lammaa Magarsaa, Warqinee Gabayyoo fi ergamtoonni biroon haaluma walfakkaatuun warrootuma waggoota 26n darbaniif hojii gaggeessituu naannoo Oromiyaa ta’anii ummata Oromoo qorqisiisaa turan ta’uun isaanii beekamuu nama haaraa waan hundumaa quba hin qabne ta’anii as bahuu isaaniti. Jarri kun waggoota 26n darban ummata Oromoo saamaa fi saamsisaa, hidhaa fi hiisisaa, ajjeesaa fi ajjeechisiisaa, biyyaa baqachiisaas warra tureedha. Ergamtoonni kun har’a akka nama biyya biraarraa dhufeetti gadi bahanii hololuuf yaalanis yakka hojjechaa turan ummanni Oromoos ta’e gutummaan saboonni biyyattii ni beeku.quba qabu.
Kaleessa amma har’aatti nama mirga gaafate ajjeesaa jiru, nama qabeenyi Oromoo maa samama jedhe shoroorkeessa dha, ABO dha jechuun hidhaa turaniiru, hidhaas jiru.Yoo Oromoon gaafii misoomaa gaafate kun ergama diinaati kan jechaa turee fi qabeenya Oromoo Tigraayitti guursiisaa turee fi jirus isaanuma. Yoo wayyaaneen saamtee Tigraayitti warshaa Mismaaratirraa hanga warshaa konkolaataa ijaartu kan jala deemee jabaadhaa jechaa ture eenyu, isaanuma. Egaa amma maaltu dhalate? Essaa amma hirriibaa dammaqan?
Jarri kun kaleessa bulchiinsa wayyaanee keessa hin turree…? Turaniiru.
Kan biraa haa hafuutii yoo Oromoon handhuura keenya magaalaa Finfinneedhaa baane Adaamaatti hin gallu jedhulleen farra misoomaa fi guddiinaati, miseensoota ABoti jedhee kan hiisisaa fi barataa barnootarraa hariisisaa ture eenyu ? isaanuma. Egaa har’a moraalii maalitiin waayee warraaqsa diinagdee Oromoo haasa’u.? gongumaa jarri kun kana haasa’uuf moraalii itti hin qaban, waan fakkaatuus miti, kun ergama wayyaaneerraa fudhatanii gadi bahaniidha.
Dhugaa dubbachuuf hojiin ergamtoonni kun yeroo ammaa itti jiran abshaalummaa siyaasaa itti fakkaachuu danda’a. garuu miti. Beekumsaa fi toftaa addaas dalagaa jirra jedhanii yaaduu malu. Kunis bakka hin qabu. Nama hubatee ilaalee fi xinxaleef jarri kun hojii akkanaa hojii gadhee, hojii ergamummaa kanarratti kan bobba’aniif dhama namummaa, mooraalii, qabiyyee namummaa ykn akka faranjiin jettu sabistaansii namummaa waan dhabaniifi. Eeyyee garaa malee sammuun waan irra hin jirreef tuffatamaa, arrabsamaa, hidhamaa, hari’atamaa ergamaa jiraatu.
Jarri kun waan waggoota 26n darbaniif raawwatan innuu hafee waan waggaa 2 as itti jiran ummanni Oromoo waan dagate itti fakkaachuu mala, akkasitti yaadu taanaan kun abshaalummaa osoo hin ta’iin dhukkuba samuu guddaadha.Mmoraalii dhabuu malee abshaalummaa siyaasaatii jechuun gongumaa hin danda’amu.
Dhugaa dubbachuuf ergamtoonni maqaaf qondaaloota jedhaman kanneen akka Abbaa Duulaa, Lammaa Magarsaa, Warqinee Gabayyoo fi kanneen hafan sadarkaa ummata Oromoo maqaa dhahachaa jiraniif yaaduu mitii hojiin isaanii kan muldhisu ofiidhuma isaanitiifuu akkuma ilma namaatti namoota namummaa isaa hin kabachiifnee fi namummaa hin guunne ta’uutu irraa muldhachaa jira.
Yoo maashina ta’e malee namni hin aara, hin gadda, hin gammada, hin kolfa, hin boo’a, hin jibba, hin jaalatasi. Qondaalononi OPDO kunneen garuu qabiyyee namummaa ykn sabistaansii nama nama jechisiisu akkasii waan of keessaa hin qabaneef kana godhuu hin danda’an. Roboonni bara kana illee isaanirra gaariif yaraa adda baafata.
Jarri kun taa’i jedhan taa’uu, kaa’i jedhaman ka’uu, ajjeesi jedhaman ajjeesuu, saamii fidi jedhaman saamuu malee lakkiin, maaliifin isaan bira hin jiru. Kanarraa ka’uun hojiin isaan tibba kana itti jiranis waanuma wayyaaneen godhaa jetteen godhuu malee itti yaadaniiti miti. Warraaqsi diinagdee kun shakkii malee kan qindaayee fi duubaan ajaja kennaa jiru wayyaaneedha. Kanammoo Oromoon ni beeka.
Wayyaaneen maaliif kana godhaa jirti jedhee kan gaafatu yoo jiraateef ammoo deebin isaa salphaa fi ifaadha. Qabsoo Oromoo FXGti. Isatu muddee qabee jira. Yaanni wayyaaneen kana gootufis dargaggoo Oromoo Biyya abbaa isaa deeffachuuf qabsoo hadhooftuu gaggeessaa jiru diinagdee jettee qabsoorraa daguufi.
Egaa Oromoon kanuma hubatee holola yeroon itti darbe, kan yeroo ammaa kana maqaa warraaqsa diinagdeetiin karaa ergamtoota Wayyaanee qondaaloota OPDO kanneen akka Abbaa Duulaa, Lammaa Magasaa, Warqinee Gabayyoo fi fakkaattoota isaanii gaggeeffamu kana dura dhaabbachuun dubii fardii fi barbaachisaadha!


c: text/html

text:
Tooftaan Shiraa fi Humni Kamuu Galii QBO Hanqisuu fi Jallisuus Hin Danda’u
(Ibsa ABO Waggaa 12ffaa FDG Ilaalchisee)
Sadaasa 09, bara 2005 ifatti Adda Bilisummaa Oromootiin labsamee hirmaannaa Ummata bal’aa Oromootiin guutuu Oromiyaa keessatti kan dhoohe Fincilli Diddaa Gabrummaa (FDG) kunoo waggoota 12 lakkoofsisee jira.
Fincila Diddaa Gabrummaa Sadaasa 09, bara 2005 bifa sanaan eegaluu keessatti wareegamni Ummatni keenya akka waliigalaatti baasee fi addatti ammo, dargaggootni barattoota Oromoo yeroo sanaa qoodni qabaatanii fi
wareegamni isaan baasan iddoo ol’aanaa qaba.
Akeekni Fincila Diddaa Gabrummaatti seenuun barbaachiseef Qabsoon Bilisummaa Oromoo haala qabatamaa yeroo kan siyaasaa fi dinagdee, akkasumas, haala teessuma lafaa Oromiyaa wajjin kan wal simatu tooftaa fi
tarsiimoo bal’aa fi cimaa taheen masakamee deggersaa fi hirmaannaa bal’aa Ummataatiin hammatamee akka finiinuu fi galma gahiinsi isaatis shaffisuufi.
Sadaasa 09, bara 2005 irraa kaasnee akka tooftaa fi tarsiimoo tokkootti kan qabanne Sochiin Diddaa Ummataa cimaan kan Ummatni keenya maqaa Fincila Diddaa Gabrummaa jedhuun geggeessaa jiru sadarkaa guddinaa fi bu’aa-bahii hedduu keessa qaxxaamuraa fi yeroo irraa yerootti jabaachaa osoo addaan hin citin yoona gahe.
Qeerroon Bilisummaa Oromoo kan bara 2011 hundeeffamee sochii Diddaa Ummataa kana caalaatti qindeessuu fi finiinsuudhaan Sadaasa bara 2015 (waggaa 10ffaa FDG) irraa eegalee Fincila Diddaa Gabrummaa irraa gara
Fincila Xumura Gabrummaatti ceesises Sochii seena-qabeessa Sadaasa 09, 2005 irraa eegalee Ummata keenyaan geggeeffamaa jiru kana keessaa dhalate.
Har’a waggoota 12 of duuba deebinee yeroo mil’annuu fi haala Qabsoon Bilisummaa Oromoo gaafa sana irra turee fi sadarkaa har’a dhaqqabe wal bira qabnee oggaa madaallu wareegamni baasne guddaa tahus injifannoon
gama kanaan argame kan Ummata keenya boonsu tahuu hubanna. Har’a ol’aantummaan meeshaa waraanaa fi deggersi mootummoota aangawoo Addunyaa kan diinni keenya itti abdatu Ummata mirga isaa falmachuuf
murannoo fi tokkummaadhaan ka’e of duuba deebisuu akka hin dandeenye diina keenyatti agarsiisuun danda’amuutti dabalee sochiin kun Ummatoota cunqurfamoo biroofuu fakkii tahuu eegalee jira.
Sochiin Diddaa Ummataa kan maqaa Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) jedhuun waggoota 12 dabraniif geggeeffamaa jiru qaama Qabsoo Bilisummaa Oromoo ABOdhaan hoogganamuu ti. Adeemsa qabsoo kana keessatti Ummatni keenya wareegama ulfaataa baasaa yoona gahe. Wareegama qaalii fi ulfaataa qabsaawota ilmaan isaatiin har’a Ummatni keenya Bilisummaa Jaarraa tokkoo oliif dheeboteef gonfachuutti dhihaatee jira.
Gama kaaniin akkuma seenaa qabsoo Ummatootaa keessatti deddeebi’ee mul’ate humnootni galma gahiinsa qabsoo bilisummaa Oromootiin dantaan isaanii waan jalaa tuqamu itti fakkaatu sadarkaa QBO dhaqqabe kana irraa
rifaatuu guddaa keessa seenanii qabsoo Ummata keenyaa galii isaa hanqisuuf, yoo dadhaban ammoo karaa irraa jallisanii galma ofii barbaadanitti dhiibuuf ijibbaata maayyiitti akka jiran argaa jirra. Ummatni keenya maaliif akka
qabsaawaa jiruu fi galmi qabsoo isaa eessa akka tahe bareechee waan beekuuf garuu hattootni siyaasaa kamuu gonkumaa hin milkaawan. Hundaa olitti ammoo kanneen caasaa diinaa keessatti iddoo murteessituu qabsiifamanii qabsaawotaa fi QBO irratti yakka gurguddaa dalagaa bahan qaama qabsoo kanaa tahuu akka hin dandeenye hubatamee balaa isaan fira fakkaatanii geessisuuf yaalan hanqisuuf hojjechuun dhimma murteessaa dha.
Ejjennoon keenya kan sirna bittaa alagaa Oromiyaa irraa hundeedhaan buqqisuu yoomuu hin daddaaqu. Tooftaan shiraa fi humni fedhes galii qabsoo keenyaa kan Bilisummaa fi Walabummaa hanqisuus tahe daandii isaa irraa
maqsuu/jallisuu hin danda’u.
Gadaan Gadaa Xumura Gabrummaa ti !
Injifannoo Ummata Oromoof !
Adda Bilisummaa Oromoo
Sadaasa 08, 2017
Tooftaan Shiraa fi Humni Kamuu Galii QBO Hanqisuu fi Jallisuus Hin Danda’u (Ibsa ABO)
Tooftaan Shiraa fi Humni Kamuu Galii QBO Hanqisuu fi Jallisuus Hin Danda’u

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
QOOSAA:- ADDA DURUMMAA DUREESSA TOKKOO
Akkuma beekamu biyyoota guddatan fkn USA keessatti
namoota qofaaf osoo hin taane beeyladoota akka fardaafis
kunuunsi addaa ni godhama. Fkn farda dhiquu, ilkaan isaa
qulqulleessuu, jammura isaa filuu, eegee isaa filuu kkf.
Biyya Itoophiyaatittis dureessi tokko guddinna biyyattii
kan mirkaneessu korbeeyyan re’iinii 20 dhibba sadi sadiin bitee;
nama itti qaxaree kunuunsaa; areeda re’iinii filchiisee jira.
Gochichis gochaa fakkeennummaa qabu ta’ee jira. Areedni
korbeyyaniis dheeratee dheeratee lafa gahe; ciqilee
tokko dheeerate!! Kanaan boodas adda dureen qoteebulaa kun tokko
tokkoo korbayyanii qarshii 30,000 gurguree; walumaagalatti
20*30,000=600,000 (kuma dhibba jahatti)
gurguratee kunis qoteebulaa adda duree dureessicha taasisee jira;
badhaasas adda durummaan argamsiiseefii jira. Kanas Itoophiyaan
guddinna ariifachiisaa keessa galuu isii EBC(Ethiopian Broadcasting
Coorporation) gabaase!! Kolfa! Kaa! Kaa!…
Gamteessaa Sabaatin


text:
Amajjii 15,2013 Finfinnee
Yuunivarsiitii Finfinnee keessatti gaaffiiwwan mirgaa gaafataman mootummaan Wayyaanee maqaa shororkeessummaan shakkuun barattoota Oromoo 28 himata Gaarii Tolliinaan waamaman mana murtiitti dhiyeesse.Guyyaa haraa mana murtii Gullallee dhageettii haqaa fi himataatti dhiyeessuun beellama torbaan Jimaataatti qabuun barattootni barnoota isaaniitti akka hin deebine gochaa jira.Dabni mootummaa wayyaanee ilmaan Oromoo irratti taasifamaa jiru daran jabaachaa kan dhufe yoommuu tahu yeroo ammaa daran rakkisaa fi hammaataa tahee jira.Mootummaan wayyaanee tika mootummaa wayyaaneen ilmaan Oromoo fi habashaa walitti buusuun shira xaxe jalaa miliquuf ilmaan oromoon isintu kana godhe,ABOtu isinii kaffalee kana akka gootan taasise jechuun rakkisaa jiru.Ilmaan Oromoo mana hidhaa keessattis ABO mirgi namaa akka kabajamu malee akka dhiitamu dhaaba barbaadu miti jechuun ifaan mootummaa Wayyaanee qaanessanii jiran.


text:
Ayyaana Irreechaa Dilbata dabre, gaafa Onkoloolessa 2,2016 magaalaa Bishooftuu, Haroo Har-sadii irratti geggessamuuf turee fi haala gaddisiisaa gidduutti mudate kanneen ijaan arganii dhugaa-ba’an hedduu dha. Kanneen keessaa tokko, gaazzexeessaa Televiiziyoona dhuunfaa, OBS, Ol’aansaa Waaqumaa ti. Mootummaa irraa ehama sirnaa argachuudhaan, waa’ee Irreecha guyyaa sanaa gabaasuuf kan garee gaazzexeessotaa fi ogeessota kaameraa OBS waliin bakka sanatti argame, Ol’aansaan uummata karaa nagaa harka isaa wal-qaxxaamursuu fi dhaadannoolee barataman dhageessisan, kaan immoo kanneen akka aadaatti sirbaniin ayyaanichi ganama jalqabuu isaa ibsee, kan dura dheekkamsa kaase, abbaan-gadaa amma baallii harkaa qabu, Abbaa Gadaa Bayyanaa Sanbatuu yeroo itti eegametti waltajjiitti dhiheessamuu hanqachuu akka tahe dubbata.
Eega Abbaa-gadaa Bayyanaan dhufee booda immoo, kan mormii ka’eef sababaa tahe halaabaan waltajjii aadaa sanatti naannessamee hidhamuu isaa akka tahe illee dubbata. Mormii sana irraa kan ka’e dhukaasni aara imimmaansuu fi dhukaasni rasaasaa dhukaasame uummata baaragsiisuu fi fiigsisuu, boodas boollatti keessatti akka kukkufanii dhuman sababaa ta’uu illee dubbata.
Jiraataan magaalaa Bishooftuu ka biraan immoo, boolli sun otuu reeffi keessaa baasamee hin dhumiin, mootummaan biyyoo itti deebisiisee, baala koshommii itti uffisiise, jedha.
Jiraataan magaalaa Bishooftuu ka biraan achii booda dubbisne, miseensi Kongiresa Federaalawa Oromoo immoo, humnoonni mootummaa eega boollichatti biyyoo uffisanii, namoota reeffa finna isaanii barbaaddatan irraa hari’ee booda, deebisee boollicha banee reeffa keessaa guursisaa ture. Garuu, dhoksaadhaan konkolaataadhaan fuudhamanii bakka hin beekamnetti geessaman, jedha.


text:
Dhaabbatni basaasaa Yunaayitid Isteets, Raashiyaan dhimma filannoo prezidaantummaa Yunaayitid Isteets keessa seentee, akka Doonaald Traamp filataman gargaartee jirti – jechuu isaa, Mootummaan Raashiyaa oduu hundee hin qabnee fi oguma-dhablee, jechuudhaan balaaleffatee jira.
Dubbi-himaan Kireeminliin – Dimitirii Peskoov, har’a ibsa kennaniin, “himannaa hundee hin qabne, kan homaa of keessaa hin qabne, kan oguma deemsa hojii naga-eegumsa of keessaa hin qabnee yokaan how’a qalbiitiin kaka’e dhihaate” jedhan.
Himannaalee akka kanaa nuffinee jirra illee – jedhanii jiran.
Hawaasni tika-nagaa Yunaayitid Isteets, “Prezidaantiin Raashiyaan – Vilaadmir Puutin, deemsa filannoo dimookiraasumama Yunaayitid Isteets cabsuuf jecha, duula kana ofumaa ajajuu isaanii ofitti-amantaa cimaa qabna – jechuun eega dubbatee booda, gama mootummaa Raashiyaa irraa deebiin dhaga’amuun kun isa duraa ta’uu isaa ti.


text:
Mooyyaleen godina Booranaa keessa jirtu tun Finfinnee irraa km 700 fagaatti. Magaalaan tun akka jiraattotaa fi bulchootii jedhanitti bara hedduuf waraana boqonnaa nama dhowwu keessa jirti.
Bombi kalee ganda 02 buufata otoobusii fi gabaya biratti waraanii Liyuu Poolisii Somaalee darbate jedhaniin walumattuu nama 64tti madaa’ee kana keessaa afuritti dhumate.
Bombii tana lafa gabayaa namii itti gobbate biratti gadi dhiisan aka bulchootaa fi jiraattotii jedhanitti .
Akka poolisiin aanaa Mooyyalee Komaander Naggaa Sirbii jedhutti hardhallee nama lamatti ka bombiin nama fixuuf qophaahan bombii harkaa waliin qaban.“Dabarfamanii harka komaandi poostitti kennamaniiru.”
Obbo Kuluu Galgaluu aanaa Mooyyaletti bulchaa ganda 02ti. “Nama afuritti bombii tanaan lubbu dhabe.”
Obboo Waaqoo Afatuu itti aanaa itti gaafatamaa biiro koominikeeshiinii aanaa Mooyyaleeti. “Ummata gabayaa bahe irratti bombii darbatan buufataii konkolaataallee achii waan jiruuf namii hin baayyata.”
Nama fixan kana qaraa bombi itti darbatanii eegee ammoo kalaashii fi shugguxiin hadhani jedha.“Bombiin dhootee irraa baatee jennaan kalaashiin nama hadha.”
Gama kaaniin hardhallee waraana Liyuu Poolisii Somaalee keessaa hajajaa dhibbaa Aden Hasssan Jeersoo fi Kumaalaa Alii Aden Alii jedhan Mooyyalee ganda 01 keessatti bombiin nama fixuuf jedhani bombii waliin Mooyaletti qabaman. Jara kana waraana Itoophiyaatti ganama kana qabe.”
Mooyalee akka jiraattoti jedhanitti keessattuu bara 2009 asitti takkuma nagaan ooltee hin bullee “dhiitee bariitullee waraanuma himachaa dandhahee dadhamne waraanii Liyuu Poolisi Somaalee akkuma fedhe nu hadha,” jedhan.
Akka jecha obboo Kuluutti fulaan amma nama itti fixan tunilleen lafuma Raayyaan Ittisaa jalqaba Bitootessaa keessaa nama heddu itti fixe km 4 irraa fagaatti.
Humnii nagaa tiksu ka Oromiyaa nagaa keenna tiksuutti hin jiru jedhan jiraattotii.


text:
Wal gahiin kuni haga boruutti ka itti fufu yoo tahu, haga yoonaattis faalamni qillleensa akkaataan inni itti jiruu namaa miidhaa jiru irratti gadi fageenyaan mariyateera. Walgayicharratti ka haasaa fi ibsa godhan Hoogganaan Gumichaa Mr Ashiim Isteeyiner, Addunyaan Keenya guddina agarsiisaa jirtu yoo itti fufuu feete hojii eegumsa naannoof dursa kennuu akka qabdu himaniiru.
Dhimma faalamuu qilleensa naannoo irratti xiyyeeffachuun Gamtaa Mootummootaatti Gumiin Eegumsa naannoo walgayii isaa isa lammaffoo isaa Naayiroobiitti gaggeessaa jira. Gaabasii fi bu’aaleen qorannoo walgahii kanarratti dhiyaataa jiran akka agarsiisaa jiranittii, haalli qilleensaa addunyaa fi eegumsi naannoo rakkoo cimaa keessa jiraachuu ibsanii jiran. Sababa kanaatis Afriikaa fi Eeshiyaa keessatti namoonni hedduun hanqina midhaan nyaataaf saaxilamaniiru.
Barruun Wal gahii kana irratti dhiyaate akka agarsiisuttii, Keessumaa naannoo magaalotaatti qilleensi akka malee faalamuun waggaatti lubbuu nama miiliyoona 8 oli darbuuf sababa ta’eera. Kanaafis ka’umsi bosonni hedduu gubachuu fi namoonnis bosona garmalee bobeeffachuuf mancaasuun isaaniiti.
Roob Dii Jong Gamtaa Mootummootaa Gumii Eegumsa Naannootti Itti gaafatamaa Kutaa Sababoota ka’umsa faalama qilleensaa to’atuudha. Yoo waraqaa qorannoo isaanii dhiyeessanis, waan qorannoon taasifne nutti agarsiisu, eger hojii jabaan akka nu eeggatudhaa jedhu.
"Waanti nuti dhugaatti argaa jirruu, baayyee hojjatuu akka qabnu nuuf agarsiisa. Faalamni qilleensaa maaliif dhibbeentaa 10’n dabaluuun itti fufee ?Akka ani jedhutti nuti waan nurraa eegamu gochaa hin jirruudha. Waa hedduu dubbachuu hin barbaadu, garuu waantin jedhu, biyyoonni hedduun dhimma bosona eeguu irratti sagantaa baayyee gaarii qabu. Ka isaan kana gochuu danda’anis jiraattota qoraan bosona keessaa fayyadamaniif sunsuma qoraan qusattu hiruufiidhaani. Garuu gama haara konkolaataa keessa bahu kan qilleensa faalaa jiru to’achuutiin waanti godhamaa jiru hin jiru. Nuti hamma nuuf dandaa’ametti waan dandeenye yaalaati jirra; kanaaf fakkeenya ka ta’ummoo murtee hawaasni biyyoottan Afriikaa bahaa murteeffataniidha.
Waanti isaan godhanis walii galanii, sadarkaa konkolaataa gara biyya isaani seenuu qabu waliin baafatani,akka biyyoottan dhihaa kaan. kana gochuunis waan miidhaman takkaa hin jiru. Garuu gaaffiin kiyya waa’ee waan kanaa biyyoottan Afriikaa kaan maal gochaa jiruu ka jedhuudha , garuu dhugaan lafa jiru nama yaaddessa, gaggeessitoonni kuni homaa gochaa hin jiran."
Miseensonni Hawaasa Biyyoottan Afriikaa Bahaa waggaa lamaan dura labsii waliinii haala konkolaataa itti gara biyyasaaniitti galfatan ka labsan yoo tahu, biyyoottan Afriikaa kaanis yoo mala kana fayyadaman qilleensa isaanii faalamuutti jirtu kana fooyyessuullee akka danda’an qorannoon dhiyaate kuniin ni mullisa.
Magaalaan Chaayinaa Beejiing ka duraan faalama qilleensaan beekamtu to’annoo teeknooloojii irratti hundaa’e gochuun fooyya’iinsa fiduu ishee, mootummaa Chaayinaa bakka bu’uudhaan ka ibsa godhan Prof. Hii Keebir dubbatanii jiru.
Haata’uyyuu malee yeroo yerootti yoo Teeknooloojii haaraan dhufu faalama mataa isaa fiduu waan danda’uuf haalli to’annoo Teeknoojii eger ballachuu akka qabu, Mootummaa United States tti barreessaa itti aanaa hoogganaa biiroo eegumsa naannoo ka ta’an Daani’eel Reeyifseenderi yoosuu himaniiru.
Gaazexaan Ingiliz The Independent akka jedhuttii, magaalonni India faalamaan sadarkaa jalqabaa irratti argamu. Keessumaa Magaala Deelhii keessatti waanti kuni hammaachuun lubbuun nama hedduu akka darbuuf sababa ta’eera. Dhiyeenya kanas bokkaan yeroo dheeraaf waan hin roobiniif jiraattonni biyyattii kuma 300 ol rakkoo bishaan dhugaatiif saaxilamanii jirani. Gaazexaa The Hindu jedhamuuf ka hojjetu gaazexeessaan Hindi Kiriishnaa Kumaar akka jedhuttii, gabaasi nu argaa jirruu fi dhugaan lafa jiru baayyee wal gata; kanaaf qaamoleen imaammata raawwachiisan hojii guddaatu irraa eegama jedha.
"Imaammatawwan kana yoo ilaallu gaariidha, garuu hagam hojiirra oolaa jiru waan jedhu yoo ilaallu, adda addummaa guddaa qabani. Kanaaf kuni diqqaachuu qaba. Rakkoon hoongee fi baballina gammoojjii kanaan kan wal qabataniidha. Fakkeenyaaf hindi amma hoongee waggaa 40 keessatti ta’ee hin beeknedha ka ishee mudate , kun waan uumamaan dhufe tahus , hawaasi eegumsa mataa isaa gochuu dhabuun balaan kuni akka ittuu itti caalu taasisee jira. Kanaaf warri imaammata raawwachiisan kana irratti hojjetuu qabun," jedha.
Gamtaa Mootummootaatti Gumii Eegumsa naannoo Ka hoogganan Ashiim Isteeyiner Afriikaani fi Eeshiyaan sababa eegumsi naannoof taasifamu waan hirrataaa dhufeef hoongee fi hanqina midhaan nyataatiif saaxilamaa jiru, haalli eegumsa naannooo fooyya’uu baannaan egeris rakkoon isaanii itti fufuu akka danda’u dubbatanii jiru. Mr. Isteeyiner caalaa waa’ee haala geejjiba Afriikaa irratti xiyyeeffatanii dubbatu.
"Haalli sochii geejjiba Afriikaa irra caalaan ka gamtaadhaan uummataaf tajaajilaan kennamuudha. Garuu akka diinagdeen Afriikaa fooyya’aa dhufeen, namoonni kaanis konkolaataa mataa isaaniitiin socho’uu jalqabanii jirani. Waanti kuni xiqqoo gara dhimma dubbii siyaasaatti dhaqa malee, biyyootan kuni waa’ee geejjiba uummataa irratti imaammata qabaachuu qabu. Fakkeenyaaf gaggeessitoonni Afriikaa naannawa magaalotaatti konkolaataa Elektirikaan socho’u qofaa akka fayyadaman waanti isaan dhorku hin jiru, Teeknooloojiin kuni gatiin isaa qaalii osoo hin taane gatii salphaan ka argachuu dandaa’aniidha. Kuni egaa walii galaan rakkoo diinagdee miti, dadhabina filannoo jijjiirrachuu fi imaammata qabatamaa dhabuuti."
Kaleessas wal gahiin kuni waa’ee adamoo seeraan alaa irratti ka maraiyate yoo tahu, gaggeessitoonni Afriikaa fi Eeshiyaa waliin ta’anii namoota yakka kana dalagaa jiran adabuu akka qaban dabarsee jira.


text:
Taj Mahal
The Taj Mahal mausoleum kan Agra, Indiatti argamu dha. Mughal kessatti “Emperor” kan ta’e Shah Jahan akka mausoleumiin kuni hadha mana issa Mumtaz Mahalif akka ta’u godhee ture. Kan ijjaramu jalqabe bara 1632 yoo ta’u kan dhumatte immo tilmaman bara 1648t. Enun akka “design” godhee irratti wal-dhabiin jirattulle, Taj Mahaliin nama bayye ta’aniin akka hojjatame fi Ustad Ahmad Lahaurin akka “designer” durra ta’u danda’a jedhame nama fillatamu dha
Taj Mahal (yerro tokko tokko "the Taj" kan jedhamu) kun akka fakkena Mughal architectureit bayye fudhatama. Mughal architecturiin “style” gosa bayye irra dhufee yoo ta’u, gossoni kunis: Persian, Turkish, Indian, and Islamic kan jedhaman walitti qabatetti. Taj Mahaliin fakki fi “structure” gossa gossa irra kan hojjatame ta’ulle, kuttan mausoleumii marble adii qabu bayye bekkama dha. Fillano UNESCO kan bara 1983 World Heritage Site jedhamun akka hojji seena qabu adunya kessatti bekkamanitti filattamerrai.


text:
Waa'ee Oromoota Soomaleedhaan Liqimfamanii Hangam Takka Beeytan Laata ?
Credit to Oromia Bloggers network
-
Barruu kana obsaan dubbisaa.
Qorataa seenaa kan itti dhiheenyatti beeku irraa nuf ergame Inbox dhaan.
========================================
"Mootummaa naannoo somaalee jalatti kan bulaa jiru baayyee isaanii warra dhiigaan oromooti.
Warra liqimfaman keessattuu waggoota 25 kana keessatti asymilationiin irratti raawatameeti malee jijjiga magaalli gudittiin arra naannoo somaalee taatee jirtu tana saba oromootu lafa magaala sanaaf native (Abbaa) tahee achitti jalqaba uumamee jiraachaa ture.
-
Nuti jijjigaan ollaa waan taaneef xiqeenyarraa lafa saniifi nama gosa kamii akka achi jiraacha turee fi ammaas jiraatu ni beekna.
jijjiga lafa oromoo jaarsooti.
Gosti ogaadeniyaa bara 25 kana keessa achi qubsiisaa dhufan.
Keessattuu erga abdi'illey gosa biraa buqaasaati kan ogaadeen baayise malee gosti ogaadeen naannoo sana lafa qonnaa taakkuu takka hin qabdu turte, akkuma finfinnee keessaa afaaniifi oromummaa Oromoo balleesan sana jechuudha, walloo, raayyaa, akkuma sana jechuudha.
Garuu ummanni afaan somaalee haadubatan malee isaaniis uf beeku.
Warri ogaadeeniis nibeeku. warri ogaadeen beekaniis isaan lakkoofsaan xiqqoo wanta tahaniif lakkoofsaafi lafa isaanii gudifachuu barbaadu waan taheef oromoota afaan somaalee liqimfaman kana somaalee jechuun waamu.
they are asymilated. akkuma oromoota walloo jechuu.
Walloo keessa yoo deemtu zoonii kamisee qofatu oromoota. arrallee afaan oromoo dubata mallee walloon harki guddaan gosa oromoo liqimfamee jira, naannoo dasee ,waldeya,gara raayyaa, oromoota gosa kamiseetii waliin walitti tokko. kan gara bahaatiin qarqara somaalee jiruus gosaan umata tokko beeki,
Garuu kan nama gadisiisu mootummaan gama daangaatiin umata kana walitti naquu isaati ,Hawiyyaan ilma baabileeti, magaalli baabilee harki guddaan gosa hawiyyaa tana.
Gosti hawiyaa tuni guddoo waantaateef walakkaan daangaa somaalee keessa seena.
Ummani kuni yeroo nuuti oromoodha oromiyaa jalatti bulla jedhantu jira.
Garuu opdo maaliif akka califte nuuf hin galle, beeki wayyaaneen ummata dhiiga tokkooti waliin dhawaa jirti ,jaarsoon harka 65 tu daangaa oromiyaa keessa jira malee harki 35 somaalee keessa jira. mee maguddoo naannoo teenyaa tan isin bira jirtu irraa sirritti seenaa kanaa qoradhaa."
Horaa Bulaa!
Yaada dabalataa yoo qabaattan comment gargaaramuu dandeessu!


text:
Odduu
Odduu Teeknooloojii
saaybarii nageenyi isaa eegame nagaya, misoomaa fi deemookraasiif
Web Content Display Web Content Display
Raaga
- Bara 2017ti human saayberii biyyooleessaa dandeetii sadarkaa addunyaatti dorgomuu qabu fi haroomsa biyyatti keessati shoora murteessaa taphatu dhugoomsu.
Ergama
- Humna Saayberii Biyyooleessaa fedhiiwwan biyyatti eegsiisu danda'u ijaaruu
- Oddeeffannoo teekniikaa faayyidaawwan biyyooleessaa eegsisuu danda'u oomishuudhaan murtii fi hujjii mootummaa deeggaruu
- Cee'umsii haayteek fi nageenya biyyooleessaa akka mirkanaa'u dandeettiiwwan data fi koompiwtiingii misoomsuu
Gatiiwwan
- Amanammummaa
- Yeroo hunda barachuu fi guddachuu
- Garaagarummaa uumuu (gatii dabaluummaa)
- Itti gaaffatamummaa


text:
Pirezidaantiin Naayjeeriyaa Buhaariin Washingitanitti Tiraampiin Walarguuf
Prezidaant Naayjeeriyaa Muhaammad Buhaariin, hogganaa Ardii Afrikaa jalqabaa ta'uun pirezidaantii Ameerikaa Doonaaldi Tiraampii waliin Waashingitan keessatti walarguuf deemu.
Dhimma dinagdeefi fedhii nageenyaa waloo irratti marii'atus jedhamee eegama.
Haa ta'u malee dubbi arrabaa ''Boolla kosii'' jechuun Pirezidaant Tiraamp biyyoota Afrikaa ittin ibsan jedhameen walqabate, haasaa godhamuuf jiru kana namoonni hedduun akka hordofuuf jiran beekameera.
Haasaa hamaa jedhamee gabaasame kana booda, Tiraamp nama sanyummaa hin leellisne ta'u isaanii dubbataniiru.
Ajandaan dubbii Tiraampii - Buhaarii maalii?
Akka bakka bu'a BBC Maayeenii Joones Naayijeeriyaarraa gabaasanitti, hoggantoonni lamaan waantoota jedhaman gara duubaatti dhiisuun dhimmoota ijoo fi barbaachisoo irratti xiyyeeffachuu akka malaaniidha.
Buhaariin biyya isaanii keessatti rakkoo nageenyaa hedduun bulchiinsa isaanii qunnamaa jira. Karaa kaabaan dhabbata shoroorkeessummaan hidhattoota Bookoo Haraam wayita jiraatu, naannoo walakeessa biyyatti keessattis boora'iinsi nageenyaa babal'achaa jira.
Kanaafuu jedhu gabaasaan keenya, waraanni shoroorkeesummaarratti geggeefamu bulchiinsa biyya lameen kanaaf xiyyeeffannaa isa jalqabaa ta'a.


text:
Walqunnamtii saalaa gaa'ela dura Macaafni Qulqulluun maal jedha?
Gaaffii: Walqunnamtii saalaa gaa'ela dura Macaafni Qulqulluun maal jedha?
Deebii: Macaafa Qulqulluu keessaa walqunnamtii saalaa gaa'ela duratiif kan itti gargaaramame jechi Ibrootaa yookiin Griikii hin jiru. Macaafni Qulqulluun ejja fi walqunnamtii saalaa karaa sirrii hin taane ifatti morma, garuu walqunnamtii saalaa gaa'ela dura akka ejjaatti fudhatamaa? Akka 1 Qorontoos 7:2 tti, 'eeyyeen' deebii ifa ta'eedha. 'Qorama ejjaa ooluudhaaf dhiirrii adduma addaan haadha manaa ofii isaatii haa qabaatu, dubartiinis adduma addaan abba manaa ofii isheetii haa qabaattu.' Waraabbii kana keessatti, gaa'elli waliquunnamtii seeraan ala ta'eef akka 'falaatti' kaa'a. 1 Qorontoos 7:2 kan inni jechaa jiru, namoonni of qabuu waan hin dandeenyeedhaaf baay'een isaanii gaa'eelaan ala kan ta'e walqunnamtii saalaa taasisu, namoonni walfuudhuu qabu. Achumaanis fedhii isaanii karaa sirrii ta'een guuttachuu danda'u.
Erga 1 Qorontoos 7:2 walqunnamtii saalaa gaa'elaan duraa ifatti akka hiikaa ejjaatti kaa'ee, waraabbiileen Macaafa Qulqulluu walqunnamtii saalaa gaa'elaan alaa akka cubbuutti erga morman, walqunnamtii saalaa gaa'elaan duraas cubbuu akka ta'etti faradama. Walqunnamtii saalaa gaa'elaan duraa akka hiikaa Macaafa Qulqulluutti akka ejjaatti fudhatama. Walqunnamtii saalaa gaa'elaan duraa cubbuu akka ta'e kan dubbatan waraabbiilee Macaafa Qulqulluu heedduutu jiru (Hojii Ergamootaa 15:20; 1 Qorontoos 5:1; 6:13, 18; 10:8; 2 Qorontoos 12:21; Galaatiyaa 5:19; Efesoons 5:3; Qolaasaayis 3:5; 1 Teseloonqee 4:3; Yihudaa 7). Macaafni Qulqulluun gaa'eelaan dura of qabuun akka jiraatu dubbata. Walqunnamtii saalaa abbaa manaa fi haadha manaa gidduuttii taasifamu walqunnamtii saalaa tokkicha isa Waaqayyoo mirkaneesseedha (Ibroota 13:4).
Harka caalaa nuyi ala baay'ee 'bashananna' walqunnamtii saalaa duwwaa irratti xiyyeeffanna gara kan biraa akka akka qabu utuu hin beekiin- walhormoota. Walqunnamtii saalaa gaa'eela gidduu gammachiisaadha, Waaqayyoo haala sanatti isa taasiseera. Waaqayyo dhiirrii fi dubartiin gaa'eela keessatti daangeeffamuudhaan hojii walqunnamtii saalaatiin akka gammadan barbaada. Weedduun weeddootaa fi keeyyattoonni Macaafa Qulqulluu heedduun kan akka (Macaafa Fakkeenyaa 5:19) gammachuu walqunnamtii saalaa ifatti agarsiisu. Haa ta'u malee, lamaan isaanii yaada Waaqayyo walqunnamtii saalaatiif qabu hubachuu qabu ijoollee godhachuu dabalatee. Kanaaf, dhiirrii fi dubartiin gaa'eelaan dura walqunnamtii saalaa raawwachuun cubbuu dachaa lama ta'a- gammachuu jaraaf hin hayyamamne argachaa jiru, caasaa maatii isa Waaqayyo ijoollee hundumaadhaaf yaadeen alatti jireenya nama uumaa jiru.
Waanti qabatamaa mul'atu dogoggora sirrii kan hin taane irraa waan adda hinbaasneedhaaf, utuu ergaan kan Macaafa Qulqulluu ta'e walqunnamtii saalaa gaa'eelaan duraatiif abboomamuun ta'e, dhukkubni karaa walqunnamtii saalaa darban kan xiqqatan ture, wal hiikuunis ni xiqqata ture, kan utuu hin eerumin hafan ni xiqqatu fedhiin ala ulfaa'uunis ni xiqqata ture, ijoolleen jireenya isaanii keessatti maatiin ala guddatan lakkoofsaan ni yaratu ture. Yeroo walqunnamtii saalaa gaa'eelaan duraatti dhufamu of qabuun qajeelfama Waaqayyoo isa tokkicha. Of qabuun jireenya fayyisa, daa'imman eega, walqunnamtii saalaa gatii sirrii qabu kenna, akkasumas, bay'ee kan barbaachisu, Waaqayyoon kabaja.
English
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi'aa
Walqunnamtii saalaa gaa'ela dura Macaafni Qulqulluun maal jedha?


text:
Daayrikerri FBI duraanii Robert Mueller jiddu seeninsa Raashiyaa fi duula filannoo prezidaant Traamp fi gidduu jiru walabummaan qorachuuf nama malan jechuu dhaan Rippublikaantichi miseens mana maree Darrell Issa galateeffataniiru.
Issa fi miseensonni mana maree bakka bu’oota ka biroon itti aanaa abbaa alangaa muummicha Rod Resenstein biraa waa’ee Mueller moggaafamuu mirkaneeffatan. Mueller erga Traaamp Direktera FBI James Comey Caamsaa 9 hojii irraa ari’atanii booda qorannaa kana akka hoogganan filataman.


text:
Esperanto - Internacia lingvo
Manifesto Pragueuea Waldoota Esparantoo AddunyaaManifesto PragueManifeston Prague kan sochii Afaan Addunyaa Esparanto ti
Nuti miseensonni gutumaa Addunyaa, guddina Afaan Esparantof dhaabbannu, Manifesto kana mootummoota gugurdoo fi, ijaarsota saboota dhaabbii gaarii qaban hundaaf murtiilee cimaa ta’e kanaaf akka dhaabannu beeksisaa, dhaabbatootii fi namoonni hundi nu bira akka dhaabatanif, waan dhaabbannuuf kanas waliin bakkaan gahuuf waamicha goona.
„Esparanton“, jaarraa tokkoo ol kantahuu kaasee, bara 1887, afaan hundumaa bukkeetti, deggertuu tahuudhaan, hiree isaa sirriitti eeggatee akka afaan addunyaa guutumaatti dhimma bahuudhaaf wal’qunnamtii namootaa daangaa biyyaa irra darbee ariifachiisuudhaaf waan’taeef, „Esparnto“n kan durattii caalaa tahee argameera. Afaanoota yartuudhaan guutummaa addunyaa walitti dhiheessun fi mala teknolojii haaraatti dhimma bahuunn qofa gahaa waan hintaanef, afaanni kuni akka gaariitti kayyoo waan armaa gaditti yaadaan kaawamee irratti hundeeffachuun barbaachisaa tahuuf akka jiru murtaahe.
1. Demokraasii.
Sirni wal’qunnamtii kamiyyuu yeroo dheeraa waan isaaf tolu qofa irratti yoo hundaahee argamee akka farra demokraasitti ilaalamuu qaba. „Esparanton „ akkuma afaan hedduu qajeeltootti sirraawee waan hinjirref, uummanni bal’aan afaan ittiin wal’qunnamu tahee argama. As gubbaatti beeksisuu kan feenu, afaan tokko walqixxumaa dhabuun qixxee walqunnamuu dhabudhaan hanga sadarkaa addunyaa biratti, akka nama hundaa gahu beeksifnna.
2. Barnoota Marsaa addunyaa
Afaan saba tokkoo, aadaa isaa fi sabummaatti hidhata qaba. Fakeenyaaf: Mucaan afaan Englizii baratu, addaa, Giograafii fi sirnna polotiika saba afaan kana dubatuu barata. Kunis harkka caala Biyya Englizii fi biyya Amerikaat ilaala. Mucaan tokko afaan Esparanton yoo waa baratee, achumaanis daanggaa biyya isaa irra darbee bakka gahuu hundaatu biyyi inni itti bahuu, biyya isaa tahee argama.Barnootni afaan kamiiniyyuu kennamu, ilaalcha naannoo biyya tokkotti hidhata. Nuti fi sochiin keenya kannirratti hundaawe, barnoota marsaa adduniyaa irratti.
3. Barnoota murteessaa.
Barattootni lakoobsi isaani xiqqaa tahe qofatu afaan barachuu irra jiru sana sriitti beeku. Karaa Esparanto barachuu hoo tahe garuu, manuma offittiyyuu barachuun nidanda’ama. Muuxannoo addaa addaa iraa akka bira gahametti, Afaan Esaranto dhaa afaanota biraa barachuuf nama gargaara jedhu. Afaan kuni, akka handhuura barnoota afaaniitti akka ilaalamuuf murtaahee jira.As gubbaatti waanti nuti beeksisuu feenu, rakkooleen afaan uummata tokkoo qajeelfachuudhaa, bartoota hedduuf afaan lammataa kana biratti barachuuf rakina uumu. Sochiin keenya afaan tokko sirriti barachuudhaaf.
4. Afaan garaagaraa dhuunfachuu.
Hawaasni Esparanto addunyaa guutummatti kan beekame, guutumaa addunyaa fi walumaa galatti afaan gargaraa beekudhaani. Miseensi hawaasa kanaa yoo xiqqaatee afaan alagaa tokko beeku, walqunamti qabaachuu yaalii gochuu qaba. Akka kanaan namni tokko dandeettii afaan garagaraa akka argatu fi ilaalcha isaas akanuma akka bal’ifatu gargaara.
As gubbaatti kan mul’isuu feenu, afaan adda addaa kan dubbatani, xiqqaas guddaas tahe, carraa afaan biraa itti dabalani baratanu walqunnamtiin akka tolutti. Sochiin keenya namni hundinuu carraa akkanaa akka argatu dha.
5. Haqa Afaanii.
Aangoo walqixummaa dhabuu irraa kan ka’e fi afaanota addunyaa giddutti argamu iraa kan ka’ee, afaan tokko tokko, tikaa fi tumssa gahaa waan hin qabneef, hacuuccaan itti hammaachuun nimala. Hawaasni Esparanto dubbatu, addunyaa guutummaa biratti, xiqqaa tahe guddaas, kan beekamee fi kan hinbeekamnes, bakka walqixeetti waliif galutu kaawamee jira. Haqootni afaan hundaaf dhaabbatan, itti gaafatamaa fi guddina isaanitti muka safaraa tahuu irra darbee, yeroo haalli dhibaan tokko argamu, furmaata argamsiisuuf murteesaadha.As gubbaati beeksisu kanfeenu, aangoo walqixxummaa afaanota addaa addaa gidduutti uumuudhaan, murtee adduniyaa addaa adda keessati akka beekame, walqixxeetti akka ilaalamanif dhaabanna.Nutii, jerreen sochii walqixxummaa afaaniitiif dhaabannudha.
6. Afaan Addaa addaa jiraachuu isaa.
Mootumootni biyya tokko tokkoo, baay’ina afaanii biyya tokko keessatti argamu guddinaa fi walqunnamtii saba tokkoof akka waan gufuu taheetti rakkinaa isaa qofa argu. Hawaasa Esparanto tokko giddutti garuu, baay’inni afaanotaa akka burqaa badhaadhummaa ti. Waan hedduu keessaa akka baratanitti akka waan dhabamuu hinqabneetti ilaalama. Kunis kan inni agarsiisu, Biolojii keessatti sanyiin addaa addaa argamee akka jiru argamu waan gatiin isaa gudda fi ol’kawaa tahe of keessaa qaba. As keessatti waanti nuti beeksisuu feenu, walqunnamtii, imaammata fi guddina biyya tokkoo keesatti, afaanni hundinuu deggertii fi kabajaan ilaalamuu qaban.Sochiin keenya afaanotni baay’inaan akka argaman deggerra.
7. Walabummaa dhala namaa.
Afaan hundinuu, jareen afaan sanatti dhimma bahan, bilisummaa kennaaf yokiin bakka tokkotti qabee saba biraatiin addaan isaan qooda, wluma qofa qunnammu. Uummata addunyaas karaa tokkoon wal’irraa fageesa. Akka as gubbaatti hubanutti, akka namni walqunnamu taasisa. “Esparanto”n projektii sirnaan qophaawee ka’ametti, walabummaa dhala namaa guddisuu fi dhalli namaa karaa kanaan qooda akka argatuuf hawaasa keessa jiru hundaaf akka ooluf, aadaa fi afaan isaaf/isee osoo hinxiqqeessin, akka beekamu gochisiisa.As gubbaatti kan hubachiifnu, afaanonni saba tokkoo, waan addaan nama baasu balleesee walabummaan hirmachuuf, walqunnmtiin akka argamu taasisa Ijaarssi hundinuu qooda akka argatu gochuu dha. Sochiin nuti dhaabannuuf walabummaa dhala namaatiif.
Afrika Oficejo de UEA, BP 416, Lokossa-Mono, Respubliko Benino/République du Benin, tel: +229 22 41 02 29, Retadreso: afrika.oficejo @ co.uea.org.


text:
Waldaan Kirstaanaa St Mary Help of christiasns Cathedral jedhamu yeroo ammaa lammiiwwan Sudan Kibbaa 8,500 erga baatii Waxabajjii keessda hookkarri ka’ee kanneen lola magaalaa Wau keessaa baqatan gargaaraa jira. Francis Mogga angawaa mooraa Sanaa ti.
Waldaan kirstiyaanichaa dhaaba amantii hundee godhate yoo ta’u gargaarsa namoomaa kennuu dhaan yeroo rakkootti uummata kee cina dhaabachuu qabda amantii jedhu qaba jedhan.
Waaltaan namoonni biyya ofii keessatti qe’ee ofii irraa godaanan kan keessa qubatan kan waldaa St.Mary jedhamuu kun uummata qe’ee irraa buqqa’e hanga manatti deebi’anitti maatii isaanii waliin dhufanii waldaa sana keessa jiraatan kanaaf bakka sagadaa qofaa miti.
Namoota qehee ofii irraa buqqa’anii haarawa dhufan sana simachuun, akkuma waan qajeelfamoota Macaafa Qulqulluu keessatti barreeffamanii jiran hojiin mul’isuu ti. Waldatiin Kiristaanaa iddoo qubannaa kenniteef. Sagantaan Nyaata Addunyaa ka Tokkummaa Mootummootaa Nyaata gargaara. OXFAM gargaarsa bishaanii kenna. Jaarmayaan Godaansaa ka sadarkaa Addunyaa IOM wal’aansa fayyaan gargaara.
Garuu, ammma illee rakkoo tu jira bakka sana. Akkuma naannoolee biyyattii ka biroo hanqina nyaataa tu jira. Barnootni ijoollee danqamee jira. Buqqaattonni haaraan immoo amma illee ittuma dhufaa jiran. Lafti waldatiin qabdu immoo, murtaawaa waan ta’eef wal-muddinsa guddaa tu uumamaa jira


text: #OromoRevolution Adoolessaa 17/2017 Godina Kibba Lixa Shaggar Magaalaa Walisoo Keessaatti Sochiin Warraaqsaa FXG tajaajila geejjibaa taskiifi bajaajiin hojii dhaabuun mormii sirna nama nyaata wayyaaneef qaban jabeessani itti fufan. #gibirri fi #qaraxni adda addaa guutummaatti labsiin bahee hanga akka humna uummatatti sirreeffamuutti,fi gaaffiin migaa abbaa biyyummaa mootummaan abbaa irree teessoo afaan qawween ijaarrate irraa gadi bu’ee hanga deebiin kennamuuf bilisummaan uummata Oromoo mirkanaa’uutti mormiin wal irraa hin citu.


text:
Abbaa ijoollee shanii, yunivarsitii Finfinnee irraa barnoota seenaan digrii duraa argatanii ituu hin hidhamin dura waggootii 33f barsiisaa turan. Umriin isaanii 55 ta’uu dubbatu.
Godiina Wallaggaa bahaa magaalaa sibuu siree irraa waggaa lama dura kan qabaman barsiisaa Qanaasaa Raggaasaa mana hidhaa keessatti dararaa irra ga’een kan ka’e milli isaanii lamaan lafa ejjechuu waan dideef jecha hidhamtoota isaan waliin jirantu baatee mana murtii fi iddoo barbaachisaa ta’etti isaan geessaa ture.
Duraan okkolaa mana murtii duratti dhiyaataa fi haakima biratti na ergaa jechuun iyyataa kan turan ta’us booda irra gonkumaa milli isaanii lafa ejjechuu dide. Miidhaa na irra ga’eef yeroon wal’ansa fayyaa ituu hin argatin turuu kootu milli koo lamaan fi harki koo mirgaa akka Laamsha’uu godhe jedhan.
Abukaatoon barsiisaa Qanaasaa kan ta’an obbo Wandimmuu Ibsaa erga dhaddachatti dhiyaate ji’a lama darbee jira jedhanii turan. Manni murtii meerre jedhee yeroo gaafatu manni hidhaa ni dhukkubsata jechuun deebii akka kennu dubbatan. Manni murtii ajaja yoo kenne iyyuu hojii irra oolfamuu keessatti duubatti harkifannaan akka jiru muuxannoo irraa beekna jedhu.
Barsiisaa Qanaasaa Raggaasaa namoota dhuma torban darbee gadhiifaman keessaa tokko. Bakka jirantti bilbilee haasofsisnee jira. Caqasaa.


text:
Yoo Namaa bilbiltan Lakkoofsa Keessan dhoksuuf
Yoo nama tokkoo bilbiltan Lakkoofsi keessan lakkoofsa hin beekkamneen ykn lakkoofsa isin bilbiltaniin osoo hin taane lakkoofsa biraatiin akka nama itti bilbilame sana birratti muldhatu gochuun ni danda’ama.
Tajaajila kana fayyadamuu namni barbaadu, Tartiiba kanaa gadii hordofaa:
1) Bilbila keessan banaa [Tap Phone]
2) Tartiibni kun akkaataa qafoo keessaniitiin gargar ta’us TUQAA SADI[MORE] jedhu barbaadaa cuqaasaa.
3) Itti Aansuun SETTING ykn CALL SETTING Seenaa
4) Ammas Tartiibni kunis akkaataa Mobile keessaniitiin gargar ta’uu danda’a, ta’us CALL kan jedhu cuqaasaa.
5) MORE SETTING ykn ADDITIONAL SETTING Seenaa
6) CALL ID, SHOW CALL ID ykn SHOW MY CALLER ID cuqaasa
7) HIDE NUMBER kan jedhu Filadhaa
Tartiiba kana seeraan hordoftanii guuttannaan, yeroo nama biraatii bilbiltan Lakkoofsi keessan nama bilbiltaniif sana biratti hin muldhatu.
OROMO ICT
[sgmb id=”1″]


text:
Dhabbata Mootummoota Gamtoomannitti Koominisharri ol’aanaan Koomishina Mirga Dhala-namaa, Ze’iid Ra’aad Al Huseen dawwannaa hojii guyyaa afurii Itoophiyaatii geggeessan kalleessa xumuran.
Ze’iid Itoophiyaatti oggaa imalan kuni an lammataati. Bara 2017, Caamsaa keessa biyyatti dhaqanii baaka bu’oota mootummaa, hoggantoota paartii mormituu, dhaabbilee miti mootummaa fi namoota mana hidhaa Qilinxoo jiran amma tokko dubbisanii turan. Ogaas naannoo Oromiyaa fi Amaaraa -naannoolee dhiittan mirga dhala namaa hammaataa jira jedhame - akka qorataniis ta’e kotteedhan ijjatan in eeyyamamneef.
Dawwanna isaanii tibbanaa garuu sanirraa adda ta’u dubbatan odeeffannoo marsariitii Dhabbata Mootummota Gamtoomanii irratti dabarsaniin. Dabaludhanis,
“ Afferraan nu ergame Oromiyaa akka dhaqnu nuu ayyamamuu agarsiisa. Haluma saniinis gara Oromiyaa imalee hoggantoota Addaa fi bulchiitoota sadarkkaa naannootiin wal argee maria’dheera” jedhaniiru.
An affeerraman mummicha ministiraa haaraa Dr. Abiyyi Ahmadiini.
Kooomishinarrichi Hojjaa-dura darbe garee isaanii wajjin Bishooftuutti argamanii yeroo Abootii Gadaa wajjin mar’aiaanitti, “bakka buutoonni mootummaa Itoohpiyaa jiratanillee akkaatan itti abbootiin gadaa cichanii dhugaa, haala ifaa fi ballaa ta’een (sodaa tokko malee) dubbatan, roorroo qaban lafa godhan an dinqisiifamu ture,” jechuudhan ibsa Roobii kaleessaa dawwannaa Itoophiyaa akkuma xumuraniin basanirratti himan.
Abbootiin Gadaa rakkina gama mirga dhala namaatiin jiru hidda jabeefatee jiru hiikuuf bulchiinsa haaraa wajjin hojjachuuf hawwii guddaa agarsiisanirus, jedha ibsichi.
Odeeffannoo kara marsariitii dhabbata mootummoota Gamtootaniitin dabarsan irratti
“ Akkaataa itti haala jiru hawwii fundura wayyaahaa qabaachuutiin ibsan na hawwachuu isaan dubbachuu barbaada. San malees, abbootiin gadaa barbaachisummaa haala biyyatttii keessatti ta’aa ture qorachuu fi barbaachisummaa itti gaafatamummaa fudhachuu qaroomiinaan naa ibsan. Kana keessayis qooda fudhachuu barbaadan. Karoorri muumichi ministiraa jijjiirrama gadi faagaatee fiduuf dubbatan akka hojiirra oolufillee mootoummaa qarqaaruu barbaadan,” jedhan Za’id.
Mootummoota Gamtoomannitti Koominisharri ol’aanaan Koomishinii Mirga Dhala-namaa, Dturtii isaanii Itoohpyaatii keessatti barattoota Yunvaristii Finfinnee, bakka bu’oota dhaabbilee miti mootummaa, bloogaroota, abbootii amantii, fi hoggantoota paartii mormituu wajjin wal-gahanii yeroo mari’atanitti akka itti lammiiwwan biyyatti kun barbaachisummaa kabaja mirga dhala namaa itti ibsaanii dinqisiifachuu fi onnachuu dubbatan.
“Labsiin yeroo atattamaa akka kaafamu, namoonni ammallee hidhaa keessa jiran akka gadhiifaman, manneen hidhaa kaaniis akka cufaman yeroo gaafatan, hundi isaanii bifa gamtaahaa ta’eeni.”
Kara biraatiin, Gama mootummaa irraa, koomishinar Ze’iid muumicha ministiraa Itoophiyaa Dr. Abiyyi Ahimaad dabalatee hoggantoota olaanaa wajjin wal-gahaniiru.
Guyyaa kaleessaammoo, Mootummoota Gamtoomanitti Wajjira Koomishinii Mirga Dhala Namaa Damee Biyyota Baha Afrikaa fi mootummaa Itoohpiyaa eddutti waliigaltee mallatteesuu an ibsan koomishinarichi, mootumman Itoophiyaa barbaachisuummaa wajjira kanaa hubachuu gammachuudhan fudhanas jedhan.
Guddinni Itoophiyaan gama diinagdeen galmeesitu itti fufee lammiiwwan hundi akka irraa fayyadaman, namoonni yaada qaban sodaa malee walabaan akka ibsatan biyya tatee arguu baarbaanna an jedhu ibsi koomishinerri ol-aanaan Mootummoota Gamtoomanii, dhumarrattis “kaayyoon keenya tokko. Innis, mirgi lammiilee Itoophiyaa hundaa guutumaan guuuutti akka kabajamuu,” jedha.


text:
Maamiltoonnis herreega itti hin fayyadaminii fi yeroo tajaajillisaa itti xumuramu baruuf gara *804# bilbiluun hubachuu kan danda’an ta’uusaa Iityoo Teelekoom Faanaa Broodkaastiing Koorporeetitti himeera.
Haaluma kanaan tajaajila yeroo kanfaltii duraa, moobaayilii biiznasii warren fayyadamaniif, tajaajila daataa fi sagalee waliigalaa, akkasumas tajaajila ‘gabataa’ fi kennaas dheeresseera.
Maamiltoonni tajaajila daataa moobaayilii kanfaltiin boodaan tajaajila daataa qofaa fi tajaajila waliigalaaf haalli herreegasaanii deebisanii itti fayyadamuu danda’an mijaa’era.


text:
Ibsa Ejjeennoo Walgahii Gumii Sabaa Adda Bilisummaa Oromoo
ADDA BILISUMNIAA OROMOO
OROMO LIBERATION FRONT
Ibsa Ejjeennoo Walgahii Gumii Sabaa Adda Bilisummaa Oromo
Gumiin Sabaa Adda Bilisummaa Oromoo (GS-ABO) walgahii isaa dhaabbataa Guraandhala 17 -24, 2008 deemsisise rnilkiin xumuratee jira. Walgahiin GS-ABO kun haala qabsoon hilisummaa Oromoo keessa jiru, roorroo mootummaan Wayyaanee ummata Oromoo irratti geessisaa jiru, haala jeequmsa adda addaa naannawa Gaanfa Afriikaa keessatti yeroo ammaan kanaa irrattii fi haala idila-adunyaa gadi fageenyaan erga xiinxalee booda qabsoo bilisummaa Oromoo finiinsuuf murtiilee jajjaboo dabarsee jira.
ABO Ilaalchisee
Dhaabni keenya ABOn akka dhaaba bilisummaa ummata isaatiif falma irra jiruu tokkootti haallan yeroon isa gaafatu deebisuufis ta’ee qabsicha galmaan ga'uuf bifaa qindaawaa ta’een of gurmeessee sucho'utu Irraa eegama. Kanaaf jecha, dhaabicha dagaagsuun haala irratti xiyyeeffachuu qabau kessaa olaantulmaa qaba jenna.
Qabsoon tokkao kan dagaaguu danda'u fi akeekni isaa kan galma ga'uu danda'u kaayyoo, tarsiimoo fi tooftaan hordofamu xaliiluun murteessaa akka fa'e beekama. ABOn waggoota 35 duraan yeroo utubamuu eegalee kayyoon isaa tokkichi hiree murteeffannaa ummata Oromoo dhugoomsuudhaan mootummaa walaba Oromiyaa ijaaree iggitti itti godhuu akka ta’e beekama.
Qabsoo boqonnaa kana keessatti demsifameen:
(1) Oromiyaa biyya jedhan, mootummaa Itophiyaa jalattis ta'u, akka qaama 'political' tokkotti daangaan isaa beekamee mul’atee jira
(2) Oromoon adda addatti of ilaaluu fi wal ilaaluu irrataree, akka saba tokkootti, hiree tokko fi biyya tokko akka qabu hubatee daangaa ha mma daangaatti waliin socho'uu dhaqqabee jira;
(3) Gaaffiin uummactichaas, bilisummaa Sabichaa walabummaa biyya isaa ta'uu hubachuu irra dabree, dhiigaa fi lafee isaatiin falmaa jira.
Seenaa gabrummaa,kan hawaasni keenya keessa dabre ammaas keessa jiruu waliin yoo ilaalle bakki amma gahe kun madaala kamiin iyyuu injiffannuo xiqqaa miti. injfannoo kana jabeessanii kan caalu gonfachuuf boqonnaan amma seennee jirru murteessaa dha.
Haa ta' u malee waggoota dhiyoo as maqaa dbaaba kanaa kanneen himatan adda addaa kaayyoo kana haguuguuf tattaaffin isaan godhan hin miilkaawin malee hojii dhaabichaa irratti danqaraa ta'u danda'ee jira. Kanaaf jecha walgahiin GS kun kaayyoon ABO kan dhugaa addeeffamee akka mul’atu irratti akka hojjetamu murteessee jira.
Dhaabni bilisummaaf warraaqu tokkoo dursee kan mirkaneeffachuu qabu walabummaa mataa isaa akka ta'e walgahichi irra deebi'ee yaadatuun walabummaa ABO tiksuu fi miidhaa alagaan harka lafa jalaan dhaabichaa fi qabsoo bilisummaa Oromoo irran ga' uuf carraaquu iggituu irratti hajjetamuu akka qabu murteesse.
Sabboontota Oromoo Ilaalchisee
Jeequmsa ABO keessatti dhalate irraa kan ka'e miseensotnii fi deggertoonni dhaabichaa kan qabsoo irraa of qusatan martinuu egereen ummata Orumoo mirkanaawuu kan danda'u dhaaba jabaa fi kaayyoo ititaa jalattii gurmaawuun qofa akka ta'e hubatuun ABO deebisanii dagaagsuu irratti akka hirmaatan waamicha jaallummaa goonaaf. Uummanni Oromoo kan isin irraa eeggatus yeroo murteessaa ta'ee jiru kanatti beekumsa, qabeenyaa fi ogummaa keessan gumaachuun akka qabsoo isaa jabeessitanii bilisummaa isaa dhugoomsitan ta’uu GSABO irra deebi'ee isin yaadachiisa.
Ummata Oronmo Ilaalchisee
Qabsoo ummatiii keenya bilisummaa isaa gonfachuuf geggeessaa jiru kan abdii namatti bulchu akka ta'e mirkanaawuun wal nama hin gaafachiisu. Walgahi GS-ABO wareegama ummatni keenya baasaa ture ammaas itti jiru, bilchinaa fi dammaqiinsa ummatni keenya argisiseef kabajaa guddaa akka qabu ibsa.
Ummata Oromoo biyya ambaa jiraatan irra kan eegamu ogummaa, qabeenyaa fi hamileen qabsoo ummatni bal’aanOromoo deemsisaa jiru bira dhaabachuu akka ta'e irra deebii waamichaa goonaaf.
Humnoonni siyaasaa tokkummaa Itoophiyaa tiksuu irraa dhimma qaban harka sadaffaatti gargaaramuudhaan ummata Oromoo biyya amba keessa bakka adda addaa jiraatu gidduu seenuun tokkuummaa isaa akka jeeqamu tattaaffii wal irraa hin cinnee oofaa jiraachuu walgahichi hubatee jira.
Shira kana doomsuuf jecha manguddooliin,ogeeyyiin, abbootiin-amanttii fi sabboontonni Oromoo damaqiinsaan tokkuumma ummata keenyaa akka raggaasiftan waamicha lammummaa isiniif goona.
THBO Ilaalchisee
Dhaabin keenya ABOn dhaabota THBO bu’ursan keessaa tokko b'uun heekama. Haa ta'u malee adda bahiinsa ABO keessatti dhalate irraa ka'un miseensummaan ABO furmaata hin argatin jira. Haala kana gadi fageenyaan hubatuun GS-ABO dhaaboti Oromoo bilisummaaf qabsaa•an hundinuu walitti dhufanii THBO bifaa haaraan qindeessanii agoobara ittigaafatama isaa bakkaan ga'uu akka taasisan waamicha qabsoo dhiheessaaf.
THBO akka humna tokkummaatti yoo fudhanne, jaarmayaa qabsoon Oromoo haala amma irra gahe irraa fuudhee, gurmuu tokkummaa Oromootaa caalaatti magarsee, galii isaan kan gahu jechuu keenya. Humna bilsummaa Oromoo itichuudhaan, dammaqiisa ummatichaa, humna jaarmayaa, kan siyaasaa fi hidhannoo taasisee,jijjiirama dhugaa kanfidu, jaarmayaa tokkummaa homnoota bilisummaa Oromiyaa jabeessee gamtaan kan hiriirsu jechuu keenya. Jaarmiyaa injifannoolee keenya kan dabran utubee, dadhabbiilee keenya kan darban haqee, dogoggora keenya foyyessee, itti fufa qabsichaa mirkaneessu jechuu keenya. Mooraan bilisummaa Oromiyaa, humna ta'ee, dadhabbilee fi gufuulee qabsoo bilisummaa dura jiran buqqisee, qabsoo saba keenyaa kan bakkaan ga’uu danda'u, tokkuummaan dhugaa you jabaatte ta'uu hundinuu hubachuu qaba jennaa.
Mootummaa Wayyaanee Ilaalchisee
Mootummaan Wayyaanee kun ummata Oromoo lafa irraa duguuguu imaammata dhaabbataa godhatee erga itti bobba'e bubbuluu isaa walgahichi hubatee jira. Humna diina hamaa akkanaa of irraa deebisanii of dandamachiisuun kan danda'amu qabsoo hidhannoon of irraa faccisuu qofa. Kanaaf jecha, qabsoo of ittisuuf ummatni keenya gochaa jiru mirkaneessuuf sochiin Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) yoom iyyuu caalaa dandeettii fi ayinaan irroomsuu fi dagaagsuu irratti akka xiyyeeffatu walgahiin GS-ABO murteessee jira.
Diinota Oabsoo Bilisummaa Oromoo
Waayee bilisummaa yeroo dubbannu, duraan dursinee diinota Qabsoo Bilisummaa Oromoo beekuun barbaachisaa dha.
Ilamaan Habasha walii isaanii gidduutti aangoo irratti wal-haadhaban malee, ummata Oromoo kiyyoo kolonii isaanii jala tursifachuuf akeeka tokkicha qabu. Ilmaan nafxanyootaa aangoo bar a dheeraa harka isaanii ture,Tigirootaan harkaa fudhatame deebifatanii aangoo irratti deebi'anii sirna Impaayerummaa biyyichaa akka duriitti tursuuf dharra'aa. Murni kun dur irraa kaasee tarkaanfii seenaa of duuba deebisuuf tattaafata.. Mirga hiree murteeffannaa ummatootaa akka biyya diiguutti fudhatee dura dhaabbata. Kanaaf, bum-wohin aangoo harkaa buute deebifachuun sirna impayerummaa biyyichaa tursiifachuuf dharra'anii fi kan mirga hiree murteeffannaa ummatootaa dura dhaabbatan diina qabsoo bilisummaa Oromoo ti.
Seenaa Oromoo keessatti kan deddebi'ee argame, Minilik, Halasillaasee, Mangistuu fi Mallasaanis gargaarsa alaa qabaatan illee kan ummata Oromoo bituu isaan dandeessise hawwaasa Oromoo keessaa namoota garii of cina hiriirsuudhaan akka ta’e waan falmisiisu miti. Harr'as hojiin kun itti fufee argina. Oromoonni gantootni murnaanis ta'e nam-tokkeen Impaayericha tikfamu irraa dantaa qabaachuun bilisummaa ummata Oromoo dura dhaabbatan diina qabsoo bilisummaa Oromoo ti. Walif galatti, mootummouni Itophiyaa kan sirna Impaayemmmaa biyichaa tiksan hundi diina qabsoo bilisuuunaa ummata Oromoo ti.
Haala Idil-adunyaa Ilaalchisce
Mootummaan malkaa ambaa (United Nations) heera isaani boqonnaa I Iakkoofsa (1) kakuu ykn irbuu isaan Iamaan keessatti waayee mirga ilma namaa yogaa dubbatu iddoo lamatti qoode; akkana jedha "dhalli ilma namaa hundi hiree ofii ofiin murteeffachuuf mirga qabu; mirga ykn birmadummaa qaban kana irratti irkatanii, karaa siyaasaa kan fedhan hordofuu, dinagdee isaanii gaggeeffachuu fi jireenya isaani fi aadaa isaanii karaa fedhanitti guddifachuu danda'u".
Warri yaada kanaan morman akana jedhu: "harr'a addunyaan hundi cichumaa ykn adda addummaa biyyootaa wann balleessaa jiruuf, timjiin ykn daangaa biyyaa biyyummaa wann hiikkaa dhabaa deemuuf kan duraan birmadummaa qabu iyyuu walitti ida'amuu waan barbaaduuf jecha harr'a biyya haaraa uumuun barbaachiaa miti" yaada jedhu falmu.
Haa ta'u maIee, haallii qabatamaan ammaan kana addunyaa kessatti calaqqisu harki caalaan irga dhala namaa fi bilisummaa ummatootaaf hubannoon argamaa jiru olguddataa akka jiru akeekaa. Fakkeenyaaf, dhiheenya kana ummatoota bilisummaa isaaniif falmatan keessaa ummatni Kosuvoo bilisummaa isaanii labsatuun biyya walaba tante haaraa utubatanii jiru. Ummata Oromoo dabalatee lammiiwaan hedduunis baka warri Kosovoo ga'an kana dhaqqabuuf falma isaanii ittifufaa jiraachuunis ni hubatama. Kun ammoo, gartuuleen adda addaa “haallii addunyaa yeroo ammaa bilisummaa .ummatootaa hin ayyammu” kan jedhan falmiin isaanii kun hunde dhabeessa akka ta'e ragaa dha jennee abdanna.
Garuu, dhiitamni mirga dhala namaa ardii Afriikaa keessatti akkuma kanaan duraa wayyoomina tokko malee ittifufuun ni mul’ata. Gama kaaniin ammoo biyyoota naanawaa Oromiyaatti argaman keessatti jeequmssi babal’achaa juru kun ummata Oromoo biyya abbaa isaanii irraa diinaan buqqifaman yeroof gara biyyoota, ollaatti godaanan irratti midhaa fidaa jiraachuunis ni hu batama. Haala kana irraa waldandarnachlisuuf ummatni Oromoo biyyoota ambaa bakka adda addaatti faca'anii jiran wal iyyaaffachuun godaantota Oromoo naannawaa Gaanfaa Afrikaa keessatti argaman kanaaf akka birmatuu waamichaa goona.
Waamicha Qabsoo
Bilisummaan kan argamu qabsoo hadhaawaa bifa barbaachise hundaanuu finiinsuun akka ta'e ummata mirgi isaa sarbame caalaa kan hubatu hin jiru. Ummatni Oromoo xinnaa guddaa, dhiiraa fi dubartii, dargaggoo fi maanguddoo osoo hin jenne akka nama tokkootti harka walqabannee kaayyoo bilisummaa keenya bakkaan gahuu qabaan. Walabummaa biyyaa abbaa keenyaa Oromiyaa akka gonffaannu gufuulee xixiqqaa irraa taruun, gara kutannoo fi haqaan kaanee haa falmannu jennee maqaa dhaaba keenya ABOn waamicha dirqama lammummaa isiniif dhiheesina.
Oromiyaan ni bilisoomti !!!
Gumii Sabaa Adda Bilisummaa Oromoo


text:
4th May 2016 By Melody Sundberg
Original in English published January 5, 2016
Burqaan suuraalee dhuma hin qabnee kan dhiiraafi dhalaa, namoota mada’aniifi du’anii, kaan isaanii siree irratti yookiin daandii irratti kufanii jiran. Suuraleen namoota du’aniifi mada’anii kunneen, gariin isaanii hiriirtoota dallananiin marfamanii jiran; kaan isaanii ammoo kophaa isaanii lafaafi siree irratti kufaniiru. Namoonni gariin isaanii sababa dhukkubbii isaaniitiif bohaafi aadaa jiran; gariin isaanii ammoo abdii kutuudhaan gara humtuu hin jirreetti mil’atu. Torbaan muraasa darbaniif, odeeffannoon oduu ‘Facebook’ kan koo dhiigaan dhiqame.
Namoonni miidhamaniifi du’an kun mormitoota. Mormitoonni kunneen, karoora babal’isuu magaalaa guddittii Itoophiyaa Finfineetiif baafamee, qonnaan bultoota Oromoo magaalaa sanitti dhihaatan qe’eefi qabeenna isaaniirraa buqqisuuf kan itti aggaamame qeequun morman. Mormitoonni kunneen hedduun, barattoota yunivarsiitoota gara garaa irraa dhufan. Isaan nama isaan caqasu tokko barbaadan. Isaan mirgi namummaa isaanii akka isaaniif kabajamu barbaadan. Amma, isaan du’aniiru. Suuraaleen suukkanneessaan miidhama isaanii sirriitti mul’isan kunneen garaa koo na madeessan.
Biyyoota hedduu keessatti, namoota kanneeniif akka hiriira nagaa gaggeeffatan, qaamni kamiiyyuu osoo jidduu hin seenin eyyamameefii jira. Mirgi isaan waan tokko mormuurratti qaban isaaniif kabajameera. Garuu Itoophiyaa keessatti miti; bulchiinsa mootummaa Adda Bilisa Baasaa Ummata Tigraay (TPLF-Woyyaanee) jalatti miti; sababni isaas nama kamiiyyuu kan isaan mormee, yookiin qeeqeefi mirga isaa kabajsiisuuf socho’e akka reeban, hidhan yookiin ajjeesan mirkaneessanii jiran. Suuraaleen akka lolaa galaanaa ‘Facebook’ gubbaa guutan, afaan namaaf galu dubbatan. Poolisoonni garaa jabeenyaan humna hamaa mormitoota irratti fayyadaman; akkasuma torbaanota muraasa darbaniif mormitoota qofarratti osoo hin ta’in, humnaan cabsuun walabummaa yaada ofii bilisaan ibsachuulle akka malee ol ka’eera. Gaazexeessitoonni ni hidhaman, biloogeroonni yookiin namoonni interneetii irratti barreessan, garee Biloogeroota Zoonii 9 jedhamu kan Adoolessa keessa gadi dhiifaman, ji’uma itti aanu Onkololeessa 2015 keessa lammata mana murtiitti waamaman. Xumurri bara 2015 fi jalqabni bara 2016 gaarii hin fakkaatu.
Garuu ammas abdiin ni jira; namoota abdi kutachuu didanii itti cichaniif kun salphaadha. Namoota miidhamaniifi du’an keessaa, suuraaleen gariin mul’ifamaniiru. Suuraaleen kunniin Itoophiyaa, Ameerikaa, Siwiidiin, Awustiraaliyaa, Neyzarlaandiifi biyyoota biroo hedduu irraa agarsiifaman. Suuran kun akka mul’isutti, namoonni uffata gurraacha uffatan, fuula isaaniitiin gara lafaa ilaalaa mormii isaanii cal’eessaan itti fufaniiru. Mormittoonni kunneen harka isaanii walqaxxamursanii namoota karaa nagaatiin osoo mormii dhageessisanii mirgaafi lubbuun isaanii saamaman bira dhaabannaa agarsiisuuf yaalanulle; biyya namni kamiiyyuu yaada isaa bilisaan ibsachuu hin dandeenye keessatti, namni tokkolle bilisaa miti. Kaayyoofi ergaan isaanii ifaadha: dabni yookiin cubbuun akka isaan hin injifanne hin fedhanu.
Afaan Ingilizii irraa kan hiike: Daniel G. Areerii
Source: http://www.untoldstoriesonline.com/soortuun-oduu-facebook-kan-koo-dhiigaan-uwwifamte/


text:
Waan Dandeenyu Maraan Ummata Keenya Ni Ittisna!
(Ibsa ABO Bitootessa 03, 2018)
(SBO/VOL – Bitootessa 03,2018) Bara Harka Muraa fi Harma Muraa Aanoleetiin asitti haalli isa ammaa kana irra hamaa yeroon itti Ummata keenya mudate hin jiru. Humni afaan qawweetiin aangoo mootummaa Itoophiyaa dhuunfatee harkaa qabu (TPLF/EPRDF) waggoota 27 dabraniif Ummata keenya irratti duula shanyi-duguuggii geggeessaa kan yoona gahe tahu illee akka ammaa kanatti humna akka mootummaatti qabu hundumaa Gaaffii Bilisummaa Ummata keenyaa ukkaamsuu irratti bobbaasee hin beeku. Kun ammoo guddina, jabinaa fi sadarkaa murteessaa Qabsoon Bilisummaa Ummata keenyaa dhaqqabe irraa kan madde tahuu Addi Bilisummaa Oromoo ni hubata.
Ummatni keenya harka qullaa humna waraana mootummaa dura dhaabbatee wareegama lubbuu baasuudhaan ajjeechaas tahe tarkaanfiin fedhe qabsoo inni Bilisummaa ofii gonfachuuf itti jiru irraa isa dhaabuu akka hin dandeenye Addunyaa guutuutti agarsiisaa jira.
TPLF/EPRDF garuu dhugaa jiru (sadarkaa diddaan Ummataa dhaqqabee fi mala furmaata waaraa tahuu danda’u) amanee fudhachuudhaan fedhii Ummataaf bitamee gara furmaata nagaatti deemuu mannaa hidhannoo qabutti abdatee Ummatni akka kiyyatti hin hidhatin homaa na gochuu hin danda’u tuffii jedhuun gaaffii Ummataa ajjeechaadhaan ukkaamsuuf humna waraanaa qabu hundaa Ummata irratti bobbaasee jira. Humna waraana mootummaa Ummata karaa nagaatiin mirga ofii falmachaa jiru irratti bobbaasuudhaan yakka ol’aanaa dalagaa jiru kana seerawaa fakkeeffachuudhaafis “Paarlaamaa” filannoo kijibaa fi fakkeessiitiin miseensotaa fi deggertoota, akkasumas, ergamtoota ofii irraa ijaarratetti gargaaramee Labsii Yeroo Hatattamaa/State of Emergency ulaagaa kamiinuu fudhatama hin qabne kan dhiheenya kana Ummata irratti labsee, Mootummaa Amerikaa dabalatee qaamota hedduudhaan balaaleffatame sana raggaasifatee jira.
Haala Qabsoon Ummatootni mirgaa fi Bilisummaa ofii gonfachuuf geggeessan irra gahe waliin oggaa ilaalamu karaan TPLF/EPRDF amma filate kun karaa balleessanii baduu ti malee isaafis tahe Ummataaf kan furmaata waaraa argamsiisu miti. Mootummaan Amerikaa fi Dhaabbattootni sadarkaa Addunyaa tokko tokko dhugaa kana hubachuudhaan mootummaa Itoophiyaa kan murna bicuu TPLF/EPRDFiin durfamu irratti dhiibbaa gochuu eegaluun isaanii tarkaanfii jajjabeessaa tahuu hubachiisaa, kanneen hafanis (walumaagala mootummootnii fi hawaasni Addunyaa dhimma kana irratti qooda kennuu danda’an hundi) adeemsa badii fi diiggaa TPLF/EPRDF kan naannoo kanatti rakkinaa fi jeequmsa Siyaasaa, Dinagdee fi Hawaasummaa guddaa maddisiisuuf deemu kana dura dhaabbachuu fi Ummatoota mirga isaanii falmataniif waan barbaachisu hundaan birmachuudhaan haala furmaatni waaraan itti argamuu danda’u aanjessuu keessatti qooda gama isaanii yeroodhaan akka bahatan Addi Bilisummaa Oromoo gadi jabeessee yaamicha isaa dhiheessa.
Ummatni keenya (keessattuu Qeerroon) “Ajjeechaa fi Roorroon Sirna Bittaa Alagaa Nu irratti Haa Dhaabbatu!” dhaadannoo jedhuun falmaa Bilisummaa fi Mirga Abbaa-biyyummaa wareegama qaaliidhaan sadarkaa kanaan geenye tooftaa fi meeshaa qabnu hundatti dhimma baanee haala addaan hin cinneen itti fufuudhaan Sirna Bittaa Alagaa kan duraanuu laamshessinee afaan boollaa irraan geenye kanatti xumura gochuuf yoom iyyuu caalaa cichoominaa fi murannoo ol’aanaadhaan hojjechuun dirqama seenaa tahuu wal hubachiisna.
Addi Bilisummaa Oromoo gama isaatiin Waraana Bilisummaa Oromoo dabalatee caasaa hojii fi humna qabu hundumaan Ummata keenya kan lolli Shanyi-duguuggii irratti geggeeffamaa jiru kana ittisuuf waan danda’e hundumaa ni hojjeta. Sanatti dabalees sirna bittaa alagaa hundeedhaan buqqisee Bilisummaa Ummata keenyaa mirkaneessuuf, akkasumas, nageenya waaraa Ummata keenyaaf, biyya teenyaa fi naannoo keenyaaf argamsiisuuf yoom iyyuu caalaa fuula hundaan kan ciminaan irratti hojjechaa jiru tahuu hundaaf mirkaneessa.
Gadaan Gadaa Xumura Gabrummaa ti !
Injifannoo Ummata Oromoof !
Adda Bilisummaa Oromoo
Bitootessa 03, 2018


text:
ILKAAN SOCHA’EE, BUQQISUUTU FURMAATA !!!
SEENAA Y.G (2005) – Amajjii 6, 2018
Shirri Umurii dheereffannaa wayyaanee itti fufeera. Gamaagamni wayyaanee turban sadiif gaggeeffamee, Ibsa kennameen ka ibsamuu miti. Faallaa ta’uu mala. Waggaa 27 keessatti yeroo jalqabaaf ,gamaagama guyyaa 20 olii gaggeeffatan. Gamaagama kana ka dheeressee ,sagantaa ykn ajandaa durumaan qabatan irraati moo , waan haaraa isaan mudateen dheeratee ? kun ilaalamuu qaba. Ihaadeeg turban tokko caalaaf gamaagama taa’ee hin beeku. Guyyaa 20 ol fudhachuu isaatti isaanuu hin gammannee. Garuu sagantaa durumaan itti yaadan ykn gamaagama gadi fageenyaa gaggeessuu barbaannee jedhanii isaanu dubbatan akka hin taanee,waan nu argisiisuu waa hedduutu jira. Akka kiyyatti, walga’iin guyyaa 21 kun waan nu akeeku qaba .
- Gaaffii Ummataa kanaaf deebii laachuun dirqii itti ta’ee, akkaataa dantaasaaniin deebii kennuuf irratti hojjataa turan. Kanarrattis waliigalteen dhibee yeroo akka fudhatee fi gaaffii Ummataa guutummaatti deebifnaan wayyaaneef dhumachuu waan ta’eef, kan amma ammaatti deemanirra xiqqoo gadhiisanii deemuu fi adeemsa kanarratti murteessuuf yeroo itti fudhachuu,
- Waan hanga Filannootti isaan adeemsiisuu danda’an tartiiba qabsiifachuu, Waan umamee kanatti dhimma ba’uuf yaaduu,
- Ummatatti ba’anii wal saaxiluurra, achumatti hanga danda’an wal irraa galchanii ,walillee sukkumanii , Ummata biratti qaana’uurra waan irra dibaa qabatanii ba’uuf yaaluu, akkasumas sirna dhumateef lubbuu qabeessa fakkeessuuf halluu dibanii asi ba’uuf irratti hojjachuu…
- Hiwaatoonni waanirragalagaluufjiruhubachuun, waan jiru qabbaneessanii dhimma itti ba’uuf, akka bishaan galaanaa suuta waa hundaatti fayyadamuuf shira dhokisaa gaggeessuu,
- Ummata akka abidda saafaa itti deemaa jiru qabbaneessuuf shiroota adda addaa qopheessaa turuu
- Ihaadeeg dhabamnaan waa hundi baduu akka maluutti walii galanii wal baraaruuf mala malachaa turuu fi adeemsi jaarsummaa adda addaa akka jiru nu akeeka.
Qabxiilee kana mirkaneessuu ka dandeenyu, wal ga’ii xumurree jedhan booda waan raawwatan kaasuu dandeenya. Innis :-
- Waggaa 27 booda ibsi baasanii fi bara 1993 faa’aa ka baasaa turan tokkuma. Waggaa 27 boodallee ibsa fuula 7 baasuun dhiphina keessa jiraachuu argisiisa.ummata amansiisuuf waa hedduu keessa naqan.
- Jechoonni itti fayyadaman hundisaa rakkoo keessa isaanii jiru, torban lama waan irratti mari’atan akka walitti qabachuu dadhaban, kan irratti mari’atan osoo hin taanee Ummatuma fudhachiisuuf waan qophaa’ee fakkaachuu,
- Rakkoo Hiwaat irra ga’uu maluu hanqisuu fi olaantummaa isaanii hanga danda’anitti tikifachuuf, maqaa Ihaadeegiin ibsa baasuu mul’isa.
- Ibsa waraqaan baasaniin booda deebii ummataa ilaalanii fi yaada ummataa irraa ka hubatan, Ummati abdii irraa akka hin qabnee hubatanii, dhaabbilee Ihaadeeg fidanii dhugumatti fuulleetti irratti haasofnee waliigallee jechuuf battalumatti waamuu
- Miidiyaalee Mootummaa keessaa EBC qofa isayyuu Gaazexessitoota amanamoo filatanii dhiheessan. Kana malees gaaffiileen dhihaatanii fi akkaataa miidiyaa irratti itti fayyadaman gonkumaa hanga har’aatti waan godhamee hin beekneedhaa.
- Anga’oonni 4n kun mannii gaaffii fi deebii keessatti gaggeessan, guutummaatti gidaarriisaa siidaa Akisumiin kan faayameedhaa. Kun shiraa fi dalgaa eenyuu akka ta’ee beekamaadhaa. Olaantummaan Tigiree hin jiru jechaa, siidaa Tigiree jala taa’aanii haasa’an.
Qabxiileen kunniin ,Ihaadeeg gamaaggama koo gaggeeffadhee haa jedhuu malee, keessa isaatti waan ukaamsee akka jiru, ani jira jechuuf akka yaalaa jiru mul’isan. Adeemsi kun fagoo mitii .waan wal hubannee irratti wal amannee jedhan deebi’ee diigamuun fagoo mitii.
Ibsii Anga’oota Ihaadeeg 4n kennamee ,maalii ? waan haaraa maal qaba ? kanallee ilaallachuun dansaadhaa. Akka ibsaatti waan haaraan yoo jiraatee, Maa’ikaaawwii cufnaa ka jedhu qofaadhaa.Anga’oonni hundinuu gorfamanii dhufuu akkaataa itti dubbatanii fi of eeggannoo taasisanirraa beekama. Haa ta’uutii ibsi kun kaayyoon isaa maalii ? dhuguma gamaagama booda ibsa kennamumoo, dirqamatu keessa jira ?kaayyoon Ibsa kanaa waliigalatti umuri dheereffannaa wayyaaneef ka yaadamee malee, Ummatootaaf yaadamee akka hin taanee beekuu barbaachisa. Kaayyoon Ibsa kanaa fi waan ibsa kana keessatti dubbatamee hundii ,walga’ii Ihaadeeg xumuramuu ilaalchisee osoo hin taanee, Ihaadeeg addatti hiwahaat rakkoo hamaa keessa jiraachuu ka mul’isuudhaa. Ibsa kana keessatti abshaalummaa jiru haa ilaalluu.
- Qabsoon Ummatootaa addatti ka Oromoo sadarkaa lubbuun dhabamurraan ga’uu. Kanas dhaabuuf bifa adda addaan yaalanii waan dadhabaniif, afuura baafannaaf gaaffiilee Ummataa deebisuuf jedhanii qoosuu
- Humnoonni alaa wayyaanee irraa abdii dhabaa dhufuu fi investimantiin isaanii rakkoo seenurraa, akeekkachiisa ittin ga’aa jiraniif deebii fakkeessaa qopheessuuf
- Dhaabbileen Mormitootaa qabsoo hidhannaa gaggeessaa jiran raga kanarra caaluu akka hin arganneef, isaaniin alumatti dhiisanii, warra biyya keessa jiran waliin Filannoo itti aanuu gaggeessuuf haala mijeeffachuuf,
- Qabeenyaa fi Lammiilee Tigiraayi irratti jibbii jiru haalaan jabaachaa dhufurraa, Biyyuma keessatti Araaraa fi jaarsummaa karuma Maanguddootaa xumuruuf haala mijeessuuf.
- Warra alaa biratti mirgi dhalanamaa eegamaa jechuuf, maa’ikalaawwii cufnee jechuu,
- Hidhamtoota Siyaasaa lakkisuun yaadaa fi qalbiin Ummataa warra ala jirurraa kanneen hiikamanitti akka deebi’uu taasisuuf hojiirra jiraachuu isaanii ,
- Karaa danda’aniin waan hundaa Ihaadeeg osoo jiruu akka raawwatamuuf, badii qabnaa jedhanii amananii Ummatii carraa biraa akka laatuuf karaa cirachaa jiraachuu argina.
Ibsa kana keessatti wanni nama gaddisiisuu, Bara Dargii wayyaanoonni Bosonatti akka yaa’aan ka taasisee yakka maa’ikalaawwii keessaatii. Yakka kana bara 1992 hin dubbannee. Han gahar’aattis hin dubbannee.. Garuu warra gumaa waan turaniif waggaa 27 guutuu waan nuuti arginee argaa jedhanii addatti ilmaan Oromoo irratti ijaa ba’aa jiraatanii , har’aa cufnee jedhanii akka hojii gootummaatti ibsachuuisaaniitii. Inni kaan, Obbo mallasii fi Sibahaati Ummata keenya qabsoof ka kaasee miidhaadhaa jedhanii, miidhaan kuufamee akka dhohuu dubbachaa turan. Waggaa 12 dura. Har’as Anga’oonni kun dabalaa jiru. Miidhaa kana eenyuutu raawwachaa jira ? ega miidhaan jiraachuu beekanii maaliif hin furree ? kun hedduu nama gaddisiisa. Ummatoota irratti qoosaa jiran. Abshaalummaa Ibsa Anga’ootaa qabxiilee dhugeessan ,
- Maa’ikalaawwii cufuu : kun Ummataaf yaadamee miti. Qalbii warra alaa hatuuf hojjatamee. Ummataaf akka hin taanee ka beekamuu, wayyaaneen waan achi keessatti raawwattuu hundaa bakkatti raawwattu ijaartee fixxeettii. Kanaaf dhaabbilee mirga dhala namaa qalbi hatuuf dubbatan
- Dirree Dimokiraasii bal’isuuf murteessinee :kunis Ummataaf jedhamee miti. Ministeerrii dhimma alaayyuu kanatti hirkifatee ibsa baaseen, walitti dhufeenye Biyyoota alaa walin qabnuu nu jabeessaa jedheera. Dhaabbilee mormitootaa yoo hirmaachiftan malee jedhanii kanneen isaan qaban jiru jechuudhaa. Kanaaf haasaan kun dhaabbilee mormitootaa Biyya keessaaf barcuma laachuuf 2020 tti qophiin ihaadeeg akka jiru argisiisa.
- Hidhamtoota Siyaasaa hiikuu : kun Dirqamaan ka gaggeeffamuudhaa. Gaaffii Ummataatis. Garuu waan kanatti dhimma ba’uu barbaadu. Warra ala jirurra warra hiikaman kana faana Ummati akka hiriiree Dimokiraasii isaan nuuf kanneen akka mirkaneessan itti fayyadamuuf yaadaniiru.
- Olaantummaa Ummata Tokkotu jiraa : kun wayyaaneef soda guddaadhaa. Qabsoon ummataa garatti deemaa jiru hubatanii ,karaa barbaadameen ofirraa qabbaneessuu akka barbaadan mul’isa.
- Gaaffii Ummataa deebisuu :gama kanaan ka dubbatamee hundisaa waggaa 26 dubbatamaa ka tureedhaa. Isaanuu nuffanii jiru. Haata’uu gaaffiin gaafatamee deebii argachuu dhabnaan maal akka dhalchuu danda’uu hubatanii deebii afuura yeroof baafachiisuu lafa kewwatanii jiru.
Ihaadeeg Tapha kana taphataa jiraa, nuuti woo maal goona ? ammatti qabsoo itti jirru irraa eenyullee duubatti akka hin jennee !! isa hafee kutaa 2ffaatti itideebina.
HORAA BULAA !!!


text:
Guyyaan Galataa(Thanksgiving) eegii Amerikaatti jalqabee ganna dhibba ya caale. Guyyaan kana ganna hedduun duratti warrii durii lafa Amererikaa irra qubate midhaan galfateef galafeeffatee bara itti yaa’u abdachaa waan qabu waliin gahaa galateeffachuu amaleeffate.
Guyyaa Galtaa cufaa biiroolee mootummaatii fi dhaabilee hedduun cufaa. Nama kuma dhibba hedduutti guyyaa akkanaa kana firaa,fiixaa fi hariyaa waliin oolee buluuf karaa yaa’aa.
Guyyaa Galataatiitti aanee ammoo guyyaa gabayaati(Black Friday)dhufa. Suuqilee fi dhaabbilee daldalaa hedduun mi’a gurguran harka hedduu irraa namaa bu’anii guguran.
Kamisa galagalaa jalqabee namii kuma fi fulaa tokko tokkotti ammoo dhibbii hedduun gabayaa keessaa wa bitachuuf hiriira irratti waluma caaccabsa.
Dhaabbileen daldalaa akka JCPenney, Best Buy,Target fi hedduun mi’a isaani hedduun gatii rakasaatin gurguran.Fkn gabayaa Macy's jedhan New York jirtu duratti nama 16,000 gagala Kamsaatii jalqabee hiriira keessa bulee baniitii gabayaa eegachaa bule.
Akka waldaan gabayaa Amerikaa jedhutti guyya Galataa akkana kana wantii gurgurama harka 3.6 dabaltii gabayaa ganna dabree doolara biliyoona 655.8n caalti.
Jimaatti aanee ammoo Cyber Monday jedhan ka interneeti irraa gatii laaftuun wa bitatanitti itti aana.Wiixatii dhufu, Sadaasaa 28,2016 guyyaa akkuma Balck Friday jedhan dhaabbileen daldalaa gati waan haga durii gurguraniin irraa gatiin diqqoon bitatan.
Taatullee namii hiririra galee eegachaa bahe cuftii akkuma fedhe waan bitachuu dhufe argataa jechuu miti.Ka waan bitachuu dhufe irratit wal saamee, dhaanee wal hobbaasu,wal caaccabsuu fi tana jidduutti jigee miidhamee galulleen hedduu. Malumaan bitadhaa jenna.
Waan interneetii iraa bitatanillee akka warrii tana jidduu sobee horii nama irraa fudhatu jidduu hin seenne ufi eegachaa bitachuu wayya.


text:
Murtiin Traamp Kennan Sirrii Miti Jedhu Somaaliyaa fi Jabutiin
WAASHINGITAN, DIISII — VOA Prezidaantiin Amerikaa Traamp magaalaan galma mootummaa Israa’eel Jerusaalem jechuun murteessuun balaa kan fiduu fi sadarkaa addunyaatti rakkoo fiduuf ka jiru ta’u …Read More »
Akkamitti hajjii fii umraa goona?
KITAABA HAJJI`IIFII UMRA`AA كتــــــاب الحــــــج Sharxiin hajjiin wajjabduun yookaa nama qabduun torba, isiin : 1 – Islaama. 2 – Saalfatuu 3 – Aylii . 4 …Read More »
Dhaamsa abbootii amantaa: “Biyyi numaraaf takka, yeroon ta amantii fi kutaan addaa baanuumiti”
Kabaja Ayyaana Iid Aal Faxir Naannoo Waashingitan Diisiitti
WASHINGTON, DC — Ayyaannii Iid Aal Faxiir harra, Adooleessa 6 akka addunyaatti haala oo’adhan kabajamee oole. As magala guddittii Ameerikaa, Waashingitan Diisitiis hawaasni Oromoo akkasumaas …Read More »
#Yaadachiisa Ramadaana Zakaa Fixrii salaata iidaatiin dura baafamti.
Namni salaata iidaa booda kenne sadaqaa qofa taate hafti. Inni zakaatul fixriin hin baafne. Zakaan fixriidhaa muslima hundarratti dirqama. (By Dr Zakir Naik Afaan Oromotiin) …Read More »
Oromo TV: ‘Qaariyaa/Nafaqaa’ (iskoolarshiipii Muslimoota Oromoo)
HIIKKAA SOOMAANAA Kutaa 1ffaa
Bismillaah -Arraahamaan -Arraahim Alhamdulillaah-Asalaatu-Wasalaam Alaa Rasulillaah Sallaallahu Aleey Wasallam Assalaamu’aaleeykum Warahaamatullaah Wabarakahaatuu Duraan Dursee baga Rabbiin Batii kabaajama ji’a Ramadaanattin isiin Ga’ee jedha. Guuyyoota …Read More »
Tawfiq Islamic Center on Minnehaha Avenue to open soon
BY ELAINE KLAASSEN The Tawfiq Islamic Center on Minnehaha Avenue at 24th Street, now under construction, will open in July, after Ramadan. There will be a …Read More »


text:
“O R O M O F I R S T”
Berhanu Hundee
Kutaa Afraffaa
OROMO FIRST (DURA OROMOO)n EGEREEN ISAA MAAL TA’UUF DEEMA?
Barreeffam kutaa sadaffaa keessatti, dhimmi Itoophiyummaa calaqqisu dursa argachuun ykn Itoophiyaaf dursa kennuun Oromummaarratti dhiibbaa fiduu akka danda’an waan tokko tokko kaasuu yaaleen ture. Dhimmoota “Dura Oromoo” wajiin walqabatanii fi ijoo ta’anis akka fakkeenyaatti tuttuquu yaaleen ture. Barreeffama kutaa kanaa keessatti, Oromo First ykn Dura Oromoon egereen isaa maal ta’uuf akka deemu yaada koo ibsuun yaala.
Duraan dursee garuu, waan tokko dubbistoota barreeffama kiyyaatiif ifa godhuun barbaada. Ammas irra deebi’uudhaaf, ani akka nama tokkootitti Itoophiyaarraa rakkoo hin qabu. Biyyattii tanarra hammeenyi ykn badiin akka gahu hawwaa hin jiru. Ani kanan jechaa jiru Itoophiyaa Oromoof taatu ijaaruun akka nuti salphaadhumatti yaadnu hin ta’u; biyyattiin tun akkuma seenaa ishii fi amala ishiitittuu yoo laalle, jijjiiramtee saboota/uummattoota hundaafuu haadha dhugaa ta’uu danda’uu ishiitu gaafii guddaa natti ta’a.
Yaaddoo fi shakkiin kiyya akkuma jiranitti ta’anii, gara ijoo dubbiitti jechuun waayee “Dura Oromoo”tti yoon deebi’u, akka haala amma keessa jirruutitti, Dura Oromoo duubatti dhiisnee itoophiyummaadhaaf dursa kan kenninu yoo ta’e; gaafiin uummata Oromoo guutumaa guutuutti deebii osoo hin argatin jijjiirama siyaasaa yookaan imaammataa (political and policy reforms) biyyattii sana keessatti goonee biyyatti tana ni jijjiirra yoo jenne, Oromoo fi Oromiyaadhaaf bu’aa argamurra dhiibba balaa fiduu danda’utu uumama jedheen amana. Dhimma kana tokko tokkoon ibsuun yaala. Mee dura, akka haala amma keessa jirruutitti yoon jedhu maal jechuu kooti?
Tokkoffaa, sochii uummata Oromoo biyya keessatti cimaa jirutu hamilee nutti horee, nu onnachiisee, isa kana abdannee biyyattii sana keessatti jijjiirama Oromoof ta’u ykn tolu amma fiduu ni dandeenya jenna malee, dhugumatti humna keenya fi tokkummaa keenya hubannoo keessa waan galchine natti hin fakkaatu. Maal jechuu dha?
- Tokkumma yoon jedhu tokkummaa uummata bal’aa Oromoo gaafii keessa galchaa hin jiru. Tokkummaa yoon jedhu tokkummaa kaayyoo fi galii keenyaa jechuu kooti. Har’a humnootni siyaasaa Oromoo jabaatanis laafanis; biyya keessas ta’ee biyya alaa jiraatanis ilaalcha fi kaayyoo akkasuma galii adda addaa qabatanii jiru. Hundi isaaniituu kaayyoo fi galii tokko qabaachuu baatanille, xinnaatee yoo xinnaate, waliin mormuu dhiisanii waan waloo tokkorratti waliin hojjetanii; mooraa Oromoo humneessuu waan danda’an natti hin fakkaatu. Kuun kana wayya yoo jedhan kan biroo immoo sana wayya jedhu. Waliin mormuun kun immoo diinaaf qaawwa uuma; egeree keenyafillee gaaga’ama ta’uu mala.
- Har’a Sabboonummaan Oromoo yoomiyyuu caalaa sadarkaa guddaarra akka gahe waan nama shakisiisuu miti. Oromummaanis dagaagaa akka dhufe mamii hin qabu. Haa ta’u malee, Oromummaa fi Sabboonummaan guddatanillee Oromoota hundaa hin hammatne. Warri Oromummaa hin hubatin fi Sabboonummaa hin qabne baay’eetu jiru. Isaan akkanaa kun immoo salphaadumatti waa hundaafuu saaxilamuu fi diinaaf meeshaa ta’uu danda’u. Rakkoo akkanaa hanbisuu kan dandeenyu “Dura Oromoo”f dursa yoo kennine fi xiyyeffannaa cimaa keessa yoo galchine qofaa dha. Yoo kana hin taane; yoo akkuma amma jirrutti Dura Oromoo duubatti dhiisnee itoophiyummaa dursine, warra akkanaa kanaaf al-kallattiidhaan karaa saaqna; caalaatti isaan onnachiisna. “Inkuwaanish zanboobish diroom xeezaa nash” jedhuu mitii Jarri??!!
Lammaffaa, hanguma fedhe sochiin uummata Oromoo cimee wabii ta’uu danda’ullee, haala amma keessa jirru waliin walqabsiisnee yoo laalle, biyyatti sana keessatti jijjiirama siyaasaa fi imaammataatiin madaa fayisuun hin danda’amu. Kan jallates qajeelchuun rakkisaa ta’a. Keessumaayyuu, sirna amma jiru kana fooyyessinee biyyattii sana haaraa ijaaruun ni danda’ama kan jedhurraa gonkumaa ani abdii hin qabau. Wanni jarjaraan ta’us hundee hin qabaatu. Kanaafuu dhimma akanaarratti xiyyeeffachuun Oromummaa gaaga’ama guddaa keessa galcha. Oromummaan gaaga’ama keessa gale jechuun immoo egereen Oromoo fi Oromiyaa gaarii hin ta’u.
Sadaffaa, akkuma argamaa fi hubatamaa jiru, yoo qabsoon bilisummaa Oromoo cimaa deemtu fi waayeen Oromummaa ifatti bahaa deemu, warri Oromoo ta’anii dhalatan garuu of wallaalanii jiran; ofbaraa deemanii ofqorachuu fi Oromummaa iyyaafachuu calqabu, Kanaaf immoo fakkeenyota baay’ee kaasuun ni danda’ama. Haa ta’u malee, yeroo wanti akkanaa mumul’achaa jirutti Dura Oromoo dhiisnee, Itoophiyummaaf yoo dursa kenninu, warri duraanuu eenyummaa ofii dagatanii; Itoophiyummaadhaan boonaa turan sun nutti osso hin dhufne bakkuma jiranitti hafu; caalaatti Itoophiyummaa sana calaqqisaa deemu jechuu dha. Kun Oromummaatti gufuu ta’a. Tokkummaa Oromoo laaffisuu danda’a.
Afraffaa, dhaadannoo “Diinni diina kiyyaa fira kiyya” jedhuun alagaa waliin tumsa uumuuf jennee, waayee Oromummaa kan dagannu yoo ta’e jechuun “Dura Oromoo”n yoo dagatame, waliigaltee booda godhamuuf deemu keessatti haaldureen nuti hin eegne nu qunnamuu danda’a. Mee fakkeenya haa fudhannu: Akkuma beekamu yeroo ammaa waayeen “OROMARA” cimee haasa’amaa jira. Irratti hojjetamaa jiras ta’a?? Waliigalteen uummattootaa yeroo fedheeyyuu bakkee fedhettuu barbaachisaa fi murteessaa dha. Haa ta’u malee, biyyattii Itoophiyaa jedhamtu tana keessatti kan egeree keenya murteessan waliigaltee sabootaa/uummattootaa qofaa miti. Humnoota siyaasaa achi keessatti gahee taphatanii dha. Kanaafuu humnootni siyaasaa Oromoo osoo walii hin galle, waliigaltee alaa (external agreement) tokkorra gahuun, Oromummaa miidhuu danda’a.
Shanaffaa, dhimmi “Dura Oromoo” osso hin bilchaatin; waliigalteen Oromoo hundaa hammatu osoo hin jiraatin; karaa adda addaa demuun; haala akkanaa kana keessatti immoo Itoophiummaaf dursa kennuun Oromoo fi Oromiyaan rakkoo biraa kan hin yaadamin fi eegamin keessa galuu danda’u. Kanaafuu, dhaadannoon Oromo First jedhu sababa malee miti jechuu dha.
Egaa, waayeen Itoophiyummaa fi/ykn Itoopiyaa dursuu kun Dura Oromoo (Oromoo First) suuta suuta dhiibaa moggaatti baasee; sababa kanaan Oromummaa gaaga’ama keessa galchuu akka danda’u qabxiilee armaan olii kanarraa waa xiqqoo hubachuun ni danda’ama jedheen yaada. Oromo First egreen isa maal ta’uuf akka deemu asirraa hubachuun ni danda’ama jedheen abdadhas.
Dhumarratti, mee haa jennuu, akkuma jedhamaa jiru Oromoon Itoophiyaa tana ijaaree jiraachisu qaba ni danda’as kan jedhu yoo fudhanne, gaafiilee: “Itoophiyaa akkamiitu ijaaramtee Oromoof ta’uu dandeessi? Itoopiyaan haaraa ijaaramtu tun gaafiilee Oromoo hundaa deebisuu dandeessii? Nagaa fi tasgabbiin xumuraa keessatti mirkanaa’uu ni danda’aa? Dhugumatti humnootni siyaasaa biyyattii sanaa hunduu kanarratti waliigaluu danda’uu? fi k.k.f. haa laallu. Gaafii inni guddaan garuu: Yaalii akkanaa kana keessatti furmaatni xumuraa (lasting solution) argamuu ni danda’a moo ammas asii fi achi osoo jennuu carraan biraa yeroo SADAFFAADHAAF nu dabruuf deemaa?? Barreeffama Kutaa Shanaffaa keessatti yaada koo qabadheen dhiyaadha.
Hanga walitti deebinutti nagaatti.
Ulfaadhaa!


text:
- Midhaan Biqiluuf Biyyeen walitti dhufuu ,
- Biyyee keessaa biqiluu,
- biqiluu amma haammachuutti yeroo jiru ,
- Firii kennuuf yeroo jiru ,
- Haammachuuf yeroo jiru.
TAN FACAASAN HAAMMACHUUN, SEERA UMAMAATI !
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 12/07/2017
Muddee 06, 2017 | SEENAA Y.G(2005)
Umamni hundi seera qaba. Seerrii Qabu ka Namaa miti. Kan Waaqaati. Waan Seera Umamaa keessa jiru, Namni waa gochuu hin danda’uu. Yoo yaalellee badiima isaa labsata. Seera Umamaa kanaaf Oromoon bakka ol aanaa qaba. Oromoon kaleessa qilleensumarra Aadaa fi Seenaa kkf qofa jedhee fiigaa turee fi Oromoo Umamasaatti deebi’uuf qabatamaatti sochii taasisaa jiru gidduu garaagarummaa jiru wayita ilaalluu, Seera Umamaa guutuun hangama akka nama ykn saba tokko tokkummaan jabeessu arguu dandeenya. Seera Umamaa jechuun bu’ura walii galtee waa hundaa jechuudhaa. Nama dhuunfaa kaasee hanga sabaatti ka jiru, waan Seera Umamaa irratti wal hubannaan , wal ijaaruu fi kaayyoo walii galaa kewwachuuf bu’ura ta’uufii danda’aa ykn waan isa danquu hin jiru. Maqaa Tokkummaan Saboota 87 mitii, saba tokkoyyuu walitti fiduun haalaan ulfaataadhaa. Carraan jiraatus yaaluurra ka dabruu miti. Kanaaf Seera Umamaatti warri amanan walitti dhufnaan, Saboonni 1000 iyyuu yaada ka’umsaa tokko qabaachuu waan malaniif, achirratti wal ijaaruun ni salphata. Dhibee guddaan Biyya Itoophiyaa jedhamtuu fi humnoota habashaa kanadha. Dhibee kanatu kan hammatan isaan haamsiisuuf foolachaa jira.Wanni tokkummaa Itooophiyaa isaan baanan gaaffii jala galchuu isa kana.
Kan facaasan haammachuun, Seera Umamaati. Mammaakisuma jennee tan bira tarru miti. Yoo facaasan malee waan haammatanu hin jiru. Ka facaasan haammachuuf ammo, seera Umamaa, kan harka namaa hin jirre, waaqa Umaa waa hundaa harka qofa jiru eeguun filannoo biraa hin qabu. facaasanii hammachuuf, waan facaasan biqilee daraaruun dirqama. Kun harka namaa hin jiru. facaasuun dura, midhaan facaafamuu fi Biyyeen irratti biqiluu wal arguun dirqama.kan facaasan firii akka kennuuf qofa osoo hin taanee, akka biqiluuf iyyuu, jalqaba qotanii meesuun dirqama. Dirqama kana namni haa raawwatu malee seeruma umamaati. Facaasanii ega biqilee booda, aramaa irraa tikisuun namaan haa raawwatu malee seeruma Umamaa biqiltuun sun firii akka kennuuf taasifamuuti. Kunis seeruma umamaati. Biqilee guddatee, firii laachuun seeruma Umamaati. Biqilee hanga guddatee firii laatee haamamuutti adeemsa waaqaa Seera Umamaa biqiltuu saniif kennee yoo eegan qofaadhaa, firii isaa dhandhamachuun ka danda’amu. Waanuma facaafattee hammattaan egaa seera Umamaa kana eegdee, Firii argattu irratti hundaa’aa jechuudhaa. Kana keessatti waan seeruma umamaa kana cabsan jiraachuu malu. Balaan kana gufachiisuu inuma jira. Kun seera Umamaa jennee hin fudhannu. Abbaan haammachuu barbaaduu ifaajjii inni godhu bu’aa argamuu hanqachuu sanaafis seera umamaa hin komannu. Biqiltuun tokko tokko firii ga’aa kennee kaan yerachuun jiraachuu mala. Akka walii galaatti seera Umamaa facaasuu hanga haammachuu jiru guutuun ykn eeguun dirqama ta’uu isaatii. Seera Umamaa sanaan alatti firiin eeggannu hin jiru. Waan nu harka hin jirree tokko, nuuti yeroo barbaanneetti argachuun gonkumaa hin danda’muu. waa hundi adeemsa mataa isaa qaba.
Seera Umamaa facaasanii haammachuu keessa waan dhalli namaa hin jijjirree utubaa 5tu jira.
Oromoon waanuma facaafatee haammmachuuf jira. Wayyaaneenis waan facaafattee haamuuf jirtii. Lameen keenya keessaa eenyu Seera Umamaa faalleessee, kasaaruuf akka jiru ifadha.Eenyu seera Umamaan ala deemee Umama kana fixee jiraachuuf abbalaa jiraa arguuf teenya. Warri Faranjii addunyaa kana tu’achuu barbaadan, Waan Seera Umamaa kabajuu kana gonkumaa arguu miti dhaga’uu hin barbaadan. Maaliif jennaan dhugaatu keessa jiraaf. Nama Umama isaa gaafatuu fi jaalatu gonkumaa hin jaalatan. Gabroonfattoonni hundi kanaan tokko ta’uu. Hundee isaanii kanarratti ijaarratanii dudda walitti gatachuu barbaadu.wayyaaneenis Aadaa fi Seenaa akkasumasa Duudhaa Oromoo akka bishaan boonoo suuta kan nutti gadhiisuuf yaalaa jirtuu kanumaafii. Saba miti, Namni seera Umamaa isaatti deebi’ee yaaduun gabronfattootaaf dhukkuba. Rakkoon addunyaa kana gara badiinsaatti geessaa jiru isa kana. Umama kee dhiisii, addunyaa ani si uume keessa jiraadhuu !!!
Qabsoon Oromoo Seera Umamaa kana keessatti haalaan hammatamaadhaa. Oromoon Mirgaa Abbaa Biyyummaa isaaf falmataa jiraa yennaa jennuu, Seera Umama isaa deeffachuuf falmataa jechuudhaa. Kana gadi jabeessinee itti amanu barbaachisa. Biyyaa fi Mirga addunyaan ofiif jettee uumtee kanaan buluuf ifaajjaa jirra taanaan fagoo hin geenyu. Ittillee hin milkoofnuu. Oromiyaa fi seera addunyaa kana baadhannee jiraachuun gonkumaa hin dandeenyu. Maaliif jennaan hammayyummaan addunyaan kun itti jirtuu, ka seerri Umamaa itti guutuu miti. Ka seerri umamaa itti cabuudhaa. Oromoo ta’uu fi Oromoo ta’uuf yaaluun garaagarummaa hedduu qaba. Qabsoon Oromoo jabaachaa dhufu waliin seerri Umamaa keenya jabaachaa deemuu waliin maaliif walitti qabataa jira? jennee of gaafachuun barbaachisaadhaa. Saba miti namni osoo of hin beekiin bilisummaaf falmuu hin jiru. Of beekuu jechuun, waan waaqayyoo waliin nu uumee deeffachuu jechuudhaa. Bilisummaa inni dhugaa isa kanadha. Kaabbaa Addunyaa ofiifuu hin tollee uffannee Bilisummaa Oromoo eeggachuun of gawwamsuudhaa. Bilisummaa Daangaa fi of tuulummaa qofaa gonkumaa hin hawwiinaa. Wareegama ulfaataa baasaa waan jirruuf, waan Wareegama baasaa jiruuf qixxee Bilisummaa guutuu argachuu qabnaa. Bilisummaa guutuun Seera Umama ofitti deebi’anii Oromoo isa dhugaa ta’uu jechuudhaa. Warri qaweeoo qofaan Bilisoomanii qawween jiraachaa jiran, duubini isaanii tolaa miti. Qormaata eenyummaa ofii isa dhugaatu gaaf tokko keessaa dhikkifatee rakkoo biraa itti fida. Bilisummaan Afriikaa Kibbaa dhukkuba kanaan miidhamuutuu yeroo itti fudhataa jira.
Kanaaf midhaan facaafneef lafa nu barbaachisa. Akaksuma Bilisummaa keenyaaf Saba Bilisummaa fudhatee Bilisummaa biqilchee seera Umamaa firii sabasaaf argamsiisuu nu barbaachisa.Midhaan facaafnee akka firii gaarii nuu kennuuf waan umamaan guutamuufii qabu akkuma guunnuuf, Bilisummaa keenya isa dhugaa fi Oromoo Oromoo urgaa’uu argachuuf, Seera Umamaa keenya kabachiifachaa ittiin jiraachuuf murteeffachuunis hedduu murteessaadhaa. Bilisummaan keenya firii waan facaafannu irraa eeggannuudhaa. Midhaan facaafannee firii barbaannu amma nuuf kennuutti eeguuf, Seerri uumaan kaa’ee eeguun dirqama.akkasuma adeemsa Bilisummaa keenyatti deemnuuf, waan guutamuu qabuu guuttachuu fi yeroo Bilisummaa sanii abdiin eeggachuun murteessaadhaa. Namoonni akka dhuunfaattis ta’uu akka sabaatti ykn akka gareetti, wanni abdii ittiin kutatan isa kana. Oromoon Bilisummaa isaa gonfachuun Seera Umamaati. Maaliif jennaan Seeruma Umamaa kanaan Umamee waan ta’eef. Walabummaa Umamaa qabuun jiraachuuf diinaan cabuu qofaa osoo hin taanee, irra jireessaan Tokkummaa Umamaa dhabuu isaan ta’uu beekuun barbaachisaadhaa. Tokkummaan Oromoo kun dhiigumaan qofaa ka dhugoomu miti. Seera Umamaa hundee keenyaa sana amanani fudhachuun dhufa.
Bilisummaan Oromoo Tokkummaa Oromoo boodaan jira.Tokkummaan Oromoo ammoo Seera Umamaa Oromoon duuba jira. Kaleessa Tokkummaa Oromoo nuuti hawwaa ture, Seera Umamaa guutuun duuba akka jiru, waan Seera Umamaa keenya deeffachaa jirru fi Tokkummaa fi waliif yaaduu Oromoo har’aa keessatti arguu dandeenya. Hundeen keenya Umama keenya kanan jedheef kanaafii. Kun dhugaadhaa. Waan facaafannuu ka haammannu, qawwee qabaannee waan lolleef qofaa miti. Qawwee qabaanneef waan yeroo isaa hin taaneetti fiignaanis, midhaan hin bilchaatiin haammachuun tokko ta’aa. Qawwee hawwiina yoo ta’ee yeroo isaa malee kaasuutti fiignaan, midhaan firii irraa argachuuf facaafnee san osoo hin geenyee seera Umamaa cabsinee haammachuu fi kasaarutti deemna. Walabummaa Oromiyaa fi Bilisummaa Oromoo kana Bilisummaa warra kaaniin wal bira qabnee ilaallaa taanaan hedduu dogoggoraa jirra. Walabummaan Oromoo kun haala addunyaa xaxamaa kana keessa ta’uun isaa haalaan Ulfaataadhaa. Gama tokkon ammo addunyaan kun furmaata waaraa argamsiisuu falli tokkichi jiru seera Umamaatti deebi’uun ala furmaata waan hin qabaanneef , furmaata waaraa kana keessatti tokko kan Oromoon eegaluu ta’aa. Kun ammo abdii Oromoo qofaa osoo hin taanee, yoo xiqqaatee kan Afriikaa ta’aa.
Hundeen dhukkuba addunyaa kanaa, Seera Umamaa cabsuudhaa. Kana karaa Amantiis ta’ee saayinisiis tokko lama jennee lafa kaa’uu dandeenya. Oromoon Gabrummaa Namaa jala jiraachuu caalaa kan isa miidhuu, Umama isaa dhabuudhaa. Akka namaatti jiraachuudhaa. Addunyaa lubbuun ka jirtu kana keessaa of dhabuudhaa. Ani Oromoodhaa! jedhee addunyaatti himachuu dhabuudhaa. Dhukkubii fi dhibeen keenya guddaa kanaadhaa. Kana gonkumaa diinnii fi addunyaan kun nu hubachuu hin dandeessuu. Jechii gabrummaa jettu kun golgaadhaa. Nama ta’anii dhalatanii nama ta’uu dhibuutu nama miidha. Of dhabuutuu nama miidhaa. of Wallaalanii warra gabroomsaa waliin dhiiga ofii fixuutu nama dhukkuba. Kun hundii Umama ofiin ala ta’uudhaa. Namni gaafa of dhabee diina waliin dhaabbata. Dantaa fi wallaalummaa qofaa miti. Hundeen of dhaban. Warri of dhabee kun diinaan adda miti. Yeroo keessa barachuu dadhabnaan inumaa diinaan olii. Obsi keenya miidhaa nura ga’uun ka jijjiiramuu ta’uu hin qabu. Diinni obsa fixannee tarkaanfii hin taaneetti seennee akka cabnuu barbaada. Kiyyoo kana seenuu hin qabnu. Qabatamaatti waan galmeeffachaa jirrutu jira. Kutaa 2ffaatti itti deebi’aa.
HORAA BULAA !!!!!!!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)