text:
Type : lyric
Title : Ey Loabivaa (by ear)
Song : Ey Loabivaa
Artist : Cops Band
Album :
Submitted By: aniabul
Ey loabivaa, thi han'dhaanuga Dheyshey javaabeh, ufalun mirey Veynaa thuraa, mihithah nudhee Dheyshey araameh dhen eku ekee (Chorus) Oh Dhe irah fariyah hin'gaaney Hevifaa huregen balaaney Ban'dilaa ariyah nashaa dhon Kamanaa dhekilan hin'gaa Dhe irah fariyah hin'gaaney Hevifaa huregen balaaney Ban'dilaa huregen nashaa dhon Kamanaa dhekilan hin'gaa Fennanee gaathugaa, sirru sirrun kiyaa Loabivaa saahiba, haadhahaa hiy edhey Vaanuvaa nuen'gifaa, hurevunee shoahugaa Maadhurah visnifaa, rey nidhin hey araa Huvafen seedha nuveema, kamanaa fennan netheema Hithugaa jehigen hithaamain, karunun vee foavefaahey (Chorus) Dhe irah fariyah hin'gaaney Hevifaa huregen balaaney Ban'dilaa ariyah nashaa dhon Kamanaa dhekilan hin'gaa Dhe irah fariyah hin'gaaney Hevifaa huregen balaaney Ban'dilaa huregen nashaa dhon Kamanaa dhekilan hin'gaa Veynaa thuraathah, libemun dhanee Dheyshey sharaabeh, ufaalibeyney Veynaa thuraathah, libemun dhanee Dheyshey sharaabeh, ufaalibeyney (Chorus) Oh Dhe irah fariyah hin'gaaney Hevifaa huregen balaaney Ban'dilaa ariyah nashaa dhon Kamanaa dhekilan hin'gaa Dhe irah fariyah hin'gaaney Hevifaa huregen balaaney Ban'dilaa huregen nashaa dhon Kamanaa dhekilan hin'gaa (Chorus) Dhe irah fariyah hin'gaaney Hevifaa huregen balaaney Ban'dilaa ariyah nashaa dhon Kamanaa dhekilan hin'gaa Dhe irah fariyah hin'gaaney Hevifaa huregen balaaney Ban'dilaa huregen nashaa dhon Kamanaa dhekilan hin'gaa


c: text/html

text:
(Infoo Deeskii ABO irraa)
Mootummootiin abbaa irree sagalee ummatootaa ukkaamsuuf jecha tarkaanfiilee akka
meeshaatti itti dhimma bahan keessaa tokko hidhaa jumlaa ti. Hoggaa mormiin ummataa itti
jabaachaa dhufe hundumaa ummata julmaan guuranii mana hidhaatti naquun aadaa isaanii ti.
Ummata ni bulchina jedhanu irraa amantaa waan hin qabneef shokokkee xiqqoo tokkoon
baaraganii tarkaanfii doorsisaa fudhatu. Gaaddidduu mataa isaanii shakku. Yaada ummanni
qabu dhagahuuf fedhiis tahee obsa hin qabani. Mootummaan TPLFis sirna abbaa irree waan
taheef amaloota kana fakkaataniin ibsama. Ummatoota humnaan bulchaa jiru irraa soda
guddaa waan qabuuf hidhaa jumlaatiin jiilchuu kajeela.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Paddikaaddaan Middaikadaiyai Paartthaan Enru Solluvaangalee Athu Maathiri Paatthukkiddu Irukkee. Namma Sdeeshan Pompilai Kaansdapil Pundaikalai Nee Paartthathee Illaiyaadaa- Angee Irukkum Theevidiyaa Mundaikal Ellorumee Raatthiri Aachunna Kummaalam Podaraangadaa. Unakku Theriyaathu- Okka Orthanumee Kidaikaleennaa Antha Kuddikal Orutthi Pundaiyai Matthaval Nakkuvaal Naakku Poduvaalunga Theevidiyaakkal. Appo Kooda Avanga Pundaikalai Nee Paartthathu Illai. Eendaa Kasdadikku Vantha Aalukalaiyee Pundai Veri Thaangaamal Sdeeshanileeyee Okkaraalunga. . Appa Kooda Nee Avanga Pundaiyai Paakkalaiyaa- Enna Eluvu Veelaidaa Nee Pannaree. Athai Viddu Viddu Ingee Vanthu En Koothiyai Kan Koddaamal Luk Vidaree. Sdeeshan Uthavi Inspekdar Manonmani Irukkaalee Eppadi Padda Theevidiyaa Mundai Theriyumaa Ava. Ep. Ay.aar. Podanamunnaa Aayiram Roopaay Panam Oru Kuvaaddar Viski Apporam Ava Pundaiyil Okkanum. Appadi Otthaal Thaan Antha Pundai Mava Ep.ay.aar. Rijisthar Pannuvaa. Antha Pi.si. Meekalaa Irukkaalee. Antha Theevidiyaa Enna Pannuvaa Theriyumaa. Ava Purusanukku Thoppai Rompa Perisaam. Alutthamaa Okkavee Mudiyaathaam. Ivalum Evvalavunaal Thaan Avan Meelee Eeri Oppaa. Antha Koothikku Veeddil Theeni Kidaikkaathathaal Manonmanikku Aalai Koodikodutthu Thaanum Okkaraalaam. Antha Koothikalai Ellaam Paarkkaamal Viddu Viddu Ingee Vanthu Eendaa Inspekdar Koothiyai Mulitthu Mulitthu Paakree. Sari. Nalla Paartthu Tholai Enru Solli Than Naidiyai Poora Valitthukkondu Kaalai Akaddi Than Pundaiyai Than Kilee Veelai Paarkkum Diraivar Mutthu Paandikku Tharma Tharisanam Kaaddinaal. Paavam Aval Enna Pannuvaal. Ullee Pona Paarin Sarakkaal Aval Enna Pannukirom Enru Kooda Theriyaamal Pundaiyai Viritthu Kaaddi Kondu Irukkiraal. Paandikku Enna Pannuvathu Enree Puriyavillai. Periya Aappam Ponra Pundai. Nalla Oppi Irukku. Aangaangee Neer Thulikal Therikinrana. Viral Poddaalee Veditthu Vidum Alavukku Neer Kotthu Kondu Irukku. Eerkanavee Paandikku Pool Thadi. Ippo Keekkavaa Veendum. Than Panttai Kilitthukkondu Varum Nilaiyil Irunthaan. Thamilukku Konjam Pothai Thelintha Maathiri Irunthathu. Pothai Thelinthaalum Pundai Veri Adanga Villai. Oru Kaiyaal Than Pundaiyai Sellamaaka Valarkkum Naayai Thadavi Koduppathu Pola Methuvaaka Thadavi Viddu Kondee Deey Paandi Kiddee Vaadaa. Eendaa Unakku Pool Tholaal Aanathaa Allathu Mara Kaddaiyaadaa. Orutthi Pundaiyai Thookki Kaaddi Kondu Okkaanthu Irukkeen Nee Ennadaannaa Kovilil Saami Kumpiduvathupola Paya Pakthiyaa Eddi Irunthee Paarkkaree. Kiddee Vanthu Thoddu Paarudaa Pundai Mavanee. Otthaa Patthu Roopaaykku Oru Porul Vaanginaa Koodaa Moonu Naalu Murai Thoddu Paartthu Amukki Paartthuthaan Ellorum Vaangarom. Unakku Naan Athikaari. Unakku Pundaiyai Kaaddi Vaadaannu Kooppiddaa Kooda Angeeyee Irukkee. Antha Aayiram Vilakku Sarkil Inspekdar Vanthu Okkareennu Sonnaan. Oru Mayiraiyum Kaanom. Veera Maarvaari Pundai Kidaitthu Irukkum Poyddaan Pola Irukku Antha Mekaa Size Poolan. Unakku Ennadaa Koothi Mavanee Vetthalai Paakku Vechu Alaikkanumaa Saar Vaanga Kiddee Vanthu En Pundaiyai Paarungaa Saar Amukki Paatthu Sappi Olungaannu Saarnnu. Naan Innum Asingamaa Sollarathukku Munnaalee Kiddee Vanthu En Pundaiyai Nakkudaa Naayee. Avvalavu Thaan Aduttha Nodiya Mutthu Paandiyin Aaru Ins Naakku Avan Meel Athikaariyin Kila Antharangatthil Irunthathu. Aan Naay Okkarathukku Munnaalee Eppadi Peddai Naayin Koothiyai Nakkumee Appadi Nakkinaan Mutthu Paandi. Thamilukku Rompavum Veendi Irunthathu. Innum Konjam Saaynthu Kondu Kaalai Parappinaal. Antha Ulsikappu Pakuthi Appaddamaaka Therinthathu. Mutthu Paandiyin Naakkin Thiramaiyaa Allathu Tamil Pundaiyin Thaakkamo Theriyavillai Moonee Nidatthil Thamilin Pundai Veditthathu. Piravaakam Eerpaddathu. Paandikku Enna Pannuvathu Enree Puriyavillai. Ithu Pundai Joosaa Allathu Onnukku Adikkiraalaannu Enru Kooda Unara Mudiyavillai . Oru Valiyaaka Thamilin Kaama Neer Ninrathu. Aval Mukatthil Konjam Thelivu Eerpaddathu. Penkalukku Pothuvaakavee Pundai Joos Rirees Aanaa Konjam Amaithi Eerpadum. Thamilum Penthaanee. Konjam Rilaaks Aanaal. Pandikko Poolai Samaalikka Mudiyaamal Nelinthaan. Tamil Mutthu Paandiyin Poolai Piditthuviddaal. Ayyo Deey Ithu Enna Manushan Poolaa Allathu Kaluthai Poolaadaa . Ithanai Perisaa Irukku. Pundaikkul Viddaal Vaay Valiyaa Veliyee Varum Pola Irukku. Antha Manonmani Pundaikku Intha Maathiri Pool Thaanda Veenum. Porumadaa Paartthathu Nakkiyathu . Naakku Poddathu. Sorukudaa Un Poolai Intha Inspekdar Pundaiyil. Olungaa Otthu Moonu Naal Aachu. Neetthum Munthaa Naalum Ottha Pundai Manvangalukku Oru Elavum Theriyavillai. Athuvum Polis Dipaardmend Enru Solli Kollavee Vekkam. Yoosles Pasanga. Moonu Naalaa Viddathai Pidikkanumadaa Paandi. Nee Singakuddidaa. Intha Pool Porumdaa Enakku.
Seekkiram Kutthi Oludaa . Ini Ennaal Thaangamudiyaathudaa. Aduttha Rendee Nimidangalil Antha Then Paandi Naaddin Karum Thadi Inspekdar Koothiyil Irunthathu. Itthanai Perum Thadiyaiyum Thamilin Koothi Sulapamaaka Ul Vaangi Keddiyaaka Kavvi Piditthu Kondu Irunthathu. Naalu Murai Than Poolai Veliyee Elutthu Pin Ullee Soruki Okka Thodanginaan Antha Paandi Naaddu Singam. Nellai Sooppar Paasd Ekspiras Eppadi Thaamparatthai Kadanthavudan Speed Edukkumo Athupola Thanga Paandiyan Speed Edutthaan. Vaayu Veekam Mano Veekam Enru Solluvaarkalee Antha Veekatthil Thamilin Pundaiyil Otthukkondu Irunthaan. Avvappothu Thamilin Kongaைkaludanum Vilaiyaadi Kondu Irunthaan. Porukka Mudiyaamal Munakinaal Tamil. Eendaa Antha Aayiram Vilakku Aalai Nee Minji Viduvee Pola Irukku. Intha Adi Adikkiree. Nalla Adi. Imm Imm . Nallaa Kutthudaa. Unpoolukku Thankunthaarpola Eppadi En Pundai Moodi Thirakkuthu Paatthiyaada Kaja Poolaa. Saari. Unnai Thiddalaam. Un Poolai Thiddaakoodathu. Poolaadaa Unnodathu. Oru Adi Irukkum Pola Irukku. Intha Thirunelveelikaarangalukku Pool Sooppardaa. Paandi Kutthuvaan. Konjam Mulaiyai Pisaivaan. Pundaiyai Oru Kaiyaal Piditthu Alutthuvaan. Than Pool Irunthapothum Antha Ithalkalai Seertthu Pidippaan. Pundaiyil Etthanai Vilaiyaaddu Aada Mudiyumo Atthanaiyum Than Meel Athikaariyin Kila Athikaaratthil Kaaddinaan. Paavam Porukka Mudiyavillai. Ayo Amma Enru Sollikkondee Antha Paandiya Naaddin Singatthin Pool Kanjiyai Thamilin Pundaiyil Koddi Thaamiraparani Aarril Vellam Varum Poluthu Eppadi Karaiyai Udaitthukkondu Odumo Appadi Aval Pundaiyai Roppi Veliyellaam Valinthathu. Mekaa Ol Thamilukku Asathi Eerpaddathu. Paandikku Oru Kalaippum Theriyavillai. Avan Pool Innum Surungavee Illai. Thamilukku Aacharyam. Avalai Ithuvarai Ottha Ellorudaiya Poolkal Thanniyai Koddiyavudan Sornthu Poy Puthu Manappen Pol Thalaiyai Kila Saaytthukkondu Thongum. Aanaa Paandiyin Pool Intha Padai Porumaa Innum Konjam Veenumaa Enru Arai Kooval Viduppathupol Innum Dempar Kuraiyaamal Irunthathu. Paandi Poolai Uruvi Viddu Arukin Pavyamaaka Ninru Kondu Irunthaan. Thamilo Avan Poolai Vida Manaseeyillai. Konjam Elunthukondu Avan Poolai Oru Kaiyaal Piditthu Uruvikkondee Peesinaal. Deey. Ennadaa Ithu. Irumpu Thadi Pola Irukku. Itthanai Naalaa Intha Pandam Iruppathu Enakku Eppadidaa Theriyaama Pochu. Eli Masaal Vadaiyai Moppam Piditthu Thinpathupola Nam Sdeeshanil Irukkum Ellorudaiya Poolai Patthi Enakku Theriyum. Appadi Irunthum Un Poolai Patthi Theriyaamal Ponathu En Pundaiyin Thapputhaan. Ippo Theriyuthu. Nee Namma Sdeesanil Irukkum Oru Theevidiyaa Koothiyaiyum Otthathu Illai. Allathu Antha Pejaarikal Kooda Un Sunniyai Paartthathu Illai. Appadi Entha Oree Oru Theevidiyaa Paartthu Irunthaal Kooda Enakku Seythi Vanthu Irukkum. Antha Kuchikaari Manonmanikku Kooda Theriyaamal Pochee. Enna Veelaiyadaa Antha Koothi Pannaraa Sdeeshanil. Un Poolin Arumai Munpee Therinthu Irunthaal Antha Theevidiyaa Pasangalin Chinna Poolai Otthu Irukkavee Maaddeen. Sari. Naan Thaan Peesikkondu Irukkeen. Un Poolai Paaru. Pulled Poddu Payaring Aardarukku Kaatthukondu Irukkum Thuppaakki Pola Irukku. Veesd Pannaathee. Enakku Sutthamaa Pothai Thelinthu Pochu. Naan Solravaraikkum Nirutthaamal Oru. Kanji Varum Pola Irunthaal Adakkiko. Unga Maathiri Naadaar Aalungal Rompa Naali Oppaangannu Theriyum. Paandikku Reddai Santhosham. Meel Athikaari Sonna Padi Nadanthaal Nallathu Panni Koduppaanga. Rendaavathu Thannoda Poolukku Than Thakuthikku Athikamaana Oru Koothi Kidaichu Irukku. Intha Santharpatthai Naluva Vidalaamaa. Paandi Manathukku Oru Sapatham Edutthu Kondaan. Naan Intha Thadavai Kutthara Kutthula Intha Inspekdar Amma Ini Okka Antha Aayiram Vilakku Aalai Kooppidavee Koodaathu. Pundai Thinavu Edutthaa Nam Pool Thaan Naapakam Varaveendum Enru Mudivu Panni Antha Oorina Pundaiyil Mindum Than Kalappaiyaal Ula AaramPitthaan. Aval Kaalkalai Than Tholin Mithu Poddukondu Avan Koothiyai Koodiyamaddum Viritthukondu Than Sengolai Antha Kosa Kosa Koothikkul Sorukiraan. Paandi Alutthiya Vithamee Avalai Kiranga Vaitthathu. Tamil Avasarapadutthinaal. Deey. Seekkiram Oluda.
Porumadaa Un Otthikai. Tharaiyil Ninrukondu Aval Kaalkalai Than Tholil Maalai Pola Kiraas Panni Poddukondu Avalai Otthukkondu Irunthaan. Pail Pavundeeshan Poda Poomiyai Pilappaarkalee Athu Pol Antha Kirompeeddai Inspekdar Pundaiyil Pilanthu Kondu Irunthaan Aval Diraivar. Okka Vanthu Viddaal Athu Diraivaraaka Irunthaal Ennaa Sdeeshan Raiddaraaka Irunthaal Enna Allathu Meel Athikaariyaaka Irunthaal Enna. Pala Murai Pal Veeru Padda Poolkalai Paarttha Thamilukku Paandiyin Poolai Mikavum Piditthu Irunthathu. Manathukkul Ninaitthukondaal. Naan Ithuvarai Ottha Noorrukanakkaana Poolkalil Pesd Intha Poolthaan. Ini Ivanai Vaaram Oru Murai Okkasolla Veendum . Paandi Moochai Piditthu Kondu Niraiya Neeram Otthu Kadaisiyil Kodam Kanjiyai Thamilin Pundaiyil Koddinaan. Aval Saikai Kaaddinaal. Paandi Haalil Padutthukondaan. Appadiyee Thirantha Pundaiyudan Tamil Thoongividdaal. Maru Naal Kaalai Aarumani Irukkum Kaaling Pel Sattham Keeddu Paandi Poy Kathavai Thiranthaan. Kaaveeri Vanthaal. Dee Poddu Kodutthaal. Amma Roomukku Poy Viddu Udanee Vanthu Viddaal. Kovamaaka Keeddaal Yo. Nee Ellaam Manusanaa. Ammathaan Pothaiyil Irunthaanga. Mariyaathaiyaa Avangalai Pedil Podduviddu Nee Olungu Mariyaathaiyaa Haalil Thoonga Veediyathuthaanee. Pinnee Ethukku Ammavai Appadi Chinna Pinna Padutthi Irukkee. Eppadi Irukkaanga Patthiyaa Ippo Avanga. Avanga Pothai Kooda Thelinthu Irukka Maaddaanga. Nee Panniyathu Sariyaay. Polees Kaaranaaka Irunthu Ippadi Panni Irukkiyee Ithu Niyaamaa Enru Sattham Poddaal. Pandi Sonnaan. Nirutthu Amma. Nee Veeddukku Pona Pin Nadanthu Enna Enru Unakku Theriyumaa. Summaa Katthaathee. Ammathaan Diressai Kayadda Sonnaanga. Pin Ammathaan Angee Amukki Vida Sonnaanga. Pin Ammathaan En Valukkaddayapadutthi Panna Sonnaanga. Athu Appadi Irukku Lo Lonnu Kathariyee. Paandi Kovam Adangavillai. Thaan Eetho Thappu Pannividdathu Pola Keevalam Intha Veelaikkaari Thiddukiraal. Ivalukku Putthi Pukaddaveendum Enru Mudivu Panni Ingee Paaru Amma Naanee Pokalee. Itho Paaru Enru Kaaveeri Sarrum Ethirpaarkkaatha Pothu Eerkanavee Thaditthu Irukkum Than Uruddu Kaddai Poolai Veliyee Edutthu Kaaddi Amma Thaan Ithan Kaiyil Piditthu Deey Paandi Ullee Viddu Pannu Enru Sonnaanga Enraan. Antha Periya Poolai Paartthathu Kaaveeri Pundai Ooral Edutthathu. Enna Pannuvathu Enru Puriyavillai. Avalum Otthu Maasakanakkaachu. Paandi Aacharya Padumpadi Kaaveeri Aduttha Nodiyee Saari Enru Solli Avan Poolai Piditthu Uruvinaal . Enna Thaan Than Ejamaani Ammavin Pundaiyil Neetthu Raatthiri Moonu Thadavai Otthu Irunthaalum Oru Pen Poolai Piditthu Uruvinaa Enna Aakum. Avvalavu Thaan Paandiyum Aval Paachikalai Piditthaan. Aval Than Udaikalai Thookki Erinthu Viddu Haal Sopaavil Okkaanthu Imm En Pundaiyil Olu Enraal. Paandikku Payam. Amma Vanthu Viddaal Enna Pannuvathu Enraan. Kaaveeri Sonnaal. Ammavai Patthi Enakku Nalla Theriyum. Thanni Adichuddu Pundai Ol Vaanginaa Amma Marunaal Onpathu Manikku Munnaal Elunthu Irukkaa Maaddaanga. Nee Kavalai Padaamal Intha Kaaveeri Pundaiyil Olu Enraal. Avvalavuthaan. Enna Maaruthal. Neerru Iravu Ejamaani Ammavin Pundai. Inru Kaalai Veelaikkaariyin Pundai. Kaaviriyin Pundai Tamil Ammavin Pundaikku Savaal Viduvathu Pola Irunthathu. Athee Alavu Mekaa Size Pundai. Nalla Oppi Irunthathu. Aanaal Muditthaan Jaasthiyaaka Irunthathu. Oru Maathiri Ninrukondu Antha Kaaveeriyin Koothiyil Paandi Naaddu Singam Eera Thayaaraaka Irunthathu. Chinna Aappil Saisil Sheeppee Illaatha Mulaikal Kaavirikku. Avalaikalai Kannaa Pinnaa Enru Kasakkinaan. Pin Poolai Uruvi Tharaiyil Okkaanthu Avalin Koothi Piritthu Naakkai Poddaan. Kaaveeriyin Koothiyil Ithu Varai Yaarum Naakkai Poddathu Illai. Avalaal Samaalikka Mudiyavillai. Saar. Porum. Kutthunga. Seekkiram Enraal. Aval Koothi Joosai Thudaitthu Viddu Mindum Than Veelaayuthatthai Aval Koothiyil Soruki Kutthinaan. Aaree Nimilam Thaan. Paandi Naaddin Singam Kaaveerin Kukaiyil Vaanthi Edutthathu. Paandikku Unmaiyaaka Sollaveendumaanaal Tamil Pundaiyai Vida Kaaveeri Pundaithaan Piditthu Irunthathu. Paandiyee Avalai Keeddukkondu Mindum Oru Murai Otthuviddu Ponaan. Kaaveeri Avan Ponapin Than Pundaiyai Kaluvi Kondu Pudavaiyai Kaddikkondu Ejamaani Ammal Roomukku Ponaal. Thamilo Innum Thoongikondu Thaan Irunthaal. Aanaal Iru Viralai Pundaiyil Sorukikkondu Thoongikondu Irunthaal


text:
Ameerikaa Kibbaa
Ameerikaan Kibbaa ardii addunyaa keessaa tokko yoo ta'u kan argamus wantaa dhihaatti, irra caala mudhii lafaarraa gara kibbaatti. Ameerikana Kibbaa ardii Ameerikaas jedhaman keessaa tokko yoo ta'u, kan guutumaan guutuuti Hemisphere Dhihaatti kan argamu yoo ta'u, kan baayyinaan argamu immo Hemisphere Kibbaatti. Kan dangeffame immo dhihaan Garba Paasifiik, kaaba fi bahaan immo Garba Atilaantiik, kaaba-dhihaan immo Ameerikaa Kaabaa fi Garba Karibiyaanii daangeffamee argama.
Maqaan Ameerikaa Kibbaa jedhuu kun kan kennameef bara 1507, kan maqaan kennamef namoota kaartaa kaasan kan ta'an Martin Waldseemüller fi Matthias Ringmann yoo ta'u maqaan kuni immoo kan kennameef maqaa nama Ameeriigoo Vespuuchii jedhamu irraa ka'aniiti, namichi kunis namicha yeroo duraaf lafoonni Ameerikaas kunin Isti Indiis (East Indies) akka hin taane fi addunyaa haaraa namoota Yuurooppiif hin beekkamne akka ta'e namicha ifaa godhedha.
Ameerikaa Kibbaa ballina hanga 17,840,000 isquweer kiilomeetira (6,890,000 isq mi) kan qabdu yoo taatu yookan immo parsenti fuula addunyaa kana 3.5% qabata. Akka bara 2005 baayyinni ummata isaani tilmaaman 371,000,000 caala dha. Ameerikaa Kibbaa ballina lafaan addunyaa keessaa afraffaa irratti kan argamtu yoo taatu kunis Eshiyaa (tokkoffaa), Afrikaa (lammaffaa) fi Ameerikaa Kaabaa (sadaffa) aanteti. Akkasumas bayyina ummattan addunyaa keessaa shanaffa irratti argamti, kunis Eshiyaa (tokkoffa), Afrikaa (lammaffaa), Yuurooppi (sadaffaa) fi Ameerikaa Kaabaa (Afraffaa)tti antetti.


text:
Humni Addaa WBO Godina Baha Oromiyaa keessatti tarkaanfii diinaa fi ergamtoota... diinaa irratti fudhatu jabeessee itti fufe.
Haaluma kanaan Waxabajjii 03, 2015 Humni Addaa WBO Harargee Bahaa magaalaa Biyyoo ykn Harar keessaa bakka araddaa 17 Qalaad-Ambaa jedhamee yaamamutti haguuggii Abu-kaatoo ykn Xabaqaatiin miseensa tikaa sirna wayyaanee ta’uun ilmaan Oromoo irratti yakka gugurdoo hojjechaa kan ture Gabremadiin jedhamu irratti tarkaanfii fudhateen ajjeessuu isaa Ajaji WBO Godina Bahaa ifa godhee jira.
Haaluma walfakkaatuun WBOn Godina Bahaa Waxabajjii 04, 2015 Harargee Bahaa Ona Bakkoo naannoo Fadis keessaa bakka Mudhii Baallii jedhamu keessatti poolisoota wayyaanee dalagaa diinummaa fi ummata gooluuf bobbaafaman 4 hidhannoo isaanii waliin to’atnaa jala oolchuun isaa gabaafameera.
Gama biraan Humni Addaa WBO tarkaanfii isaa itti fufuun Waxabajjii 05, 2015 Baha Harargee Ona Baabbilee keessaa ganda Gammachuu jedhamu keessatti ergamtoota/lukkeelee wayyaanee hojii yakkaa irratti bobba’an Bareentoo Abraahimaa fi Ahmad Abdoo Umar jedhaman irratti tarkaanfii fudhatee ajjeesuu Ajaji WBO Godina Bahaa dabalee beeksisee jira.
Farreen kunniin yeroo filmaata kijibaa wayyaanee barataa Bahaar jedhamu kan kutaa 10ffaa baratuun mootummaa keenya filuu didde ittiin jechuun hidhanii mana hidhaa keessatti dararaa ulfaataa irraan gahuu irraa, barataan kun dandamachuu dadhabee Waxabajjii 04, 2015 lubbuun isaa darbuu oduun nu gahe ni hubachiisa. Tarkaanfiin kunis gumaa barataa kanaaf akka ta’e Ajaji WBO Godina Bahaa hubachiisee jira.
Tarkaanfiin diinaa fi farreen irratti fudhatamu jabinaan kan itti fufu ta’uus Ajaji WBO Godina Baha Oromiyaa waytuma kana ibsee jira.


text:
Waamicha ummati oromoo jaarmiyaalee siyaasaa Oromoof taasisaa turee fi jiru ka’umsa taasifachuun, qabsoo Oromoo gara fuuladuraatti tarkanfachiisuuf, tokkummaan jaarmiyaa Oromoo murteessaa ta’uun isaa ifaadha. …Read More »
Gareen ABO Jeneraal Kamaal Galchuun hoogganamu (ABO’n Jijjiiramaa) maqaa haarawa moggaafachuu isaa ibsa baaseen ifa godheera.
(awashpost) Gareen kuni maqaa Kallacha Walabummaa Oromiyaa (KWO) jedhee kan ufmoggaase kora dhaabichaa Adoolessa 30 – 31 Ameerikaa magaalaa Minisotaatti geggeeffateen ta’uus labseera. Gareen ABO …Read More »
ABOn jabaatu malee Carraan Oromoon qabu kan ‘native’ warra USA fii Canada ala hinta’u.
Qabsoon ummanni keenya roorroo diina jalaa bilisa ta’ee ulfinnaafi kabajaan jiraatuufi geeggeffamaa ture milkiin isaa bakka gayuu dhabullee injiffannooleen goonffatame kan akka salphatti shalagamuu miti. …Read More »
Waadaa Wayyaanee Kijibaan Hawwatamanii Owwaatuun, Dantaa Ummata Oromoo Fi Wareegama Qabsaawotaa Kabajaa Dhorkatuu Dha
Mootummaan Itophiyaa murna bicuu Wayyaaneen durfamu QBO gufachiisuuf tooftaalee adda addaa baafatee hojjataa akka turee fi jiru lammii Oromoo jalaa dhokataa tahee hin beeku. Haalli …Read More »
Murtee fi ijjannoo hooggana olaanaa Adda Bilisummaa Oromoo
Hoogganni olaanaa Adda Bilisummaa Oromoo eega jaarmiyaleen siyaasa Oromoo tokkummaa fi walitti baqiinsa injifannoon xumuratanii booda, teessuma idilee jalqabaa gaafa waxabajjii 20 fi 21 bara …Read More »
“Kaayyoon qabsoo Bilisummaa Oromoo abbaa biyyummaa Oromoo mirkaneessuu dha,” jedha Ittaanaa Hayyudureen ABO, Ob Bultum Biyyoo.
Gaaffii fi Deebii Ittaanaa Hayyuduree ABO, Obboo Bultum Biyyoo, waliin Oromeidan taasise, Kutaa tokkoffaaRead More »
VOA. Lola ABO fi Waraana Itiyoopiyaa
Jaallannee Gammadaa WASHINGTON DC—Dilbata darbe Naannoo daangaa Itiyoopiyaa fi Keeniyaa irratti waraana mootummaa Itiyoopiyaa fi adda bilisummaa Oromoo gidduutti wal waraansi geggeeffamuu isaa gaazexaan Keenyaa …Read More »
Ibsa waraqaa Ibsaa Nagawoo Caamsaa 28, 2015 Intarneetti Irratti facaaseef
Addi Bilisummaa Oromoo (ABOn) seenaa miseensota isaa sirriti beekaa.Kan waan gaarii hojjataan saba isaaniii biraatti kabajaan beekamuu. Worrii waan gadhee hojjataan ammoo akkasumaa gadhumaa isaanitiin …Read More »
Jeeqama ABO muddatee fi madda isaa
ABO fi qabsoon bilisummaa Oromoo jeeqama keessa turuunii fi jiraatuun waan haalamamuu miti. Jeqamni kun, dhokataa miti; ifaa dha; ija keenya dura jira. Akkuma Oromoon yoo …Read More »
Ibsa Gurmuu Qabsaawota fi Miseensota Adda Bilisummaa Oromoo (GQM-ABO) …
Ibsa GQM–ABO irraa dhimma “Tokkummaa Jaarmayoolee fi Gurmuulee ABO” Caamsaa 27, 2015 irratti labsa bahee ilaalchiisee Akkuma beekamuu fi hubatamuuti GQM-ABO yeroo “ABOn Jijjiiramaa” …Read More »


text:
Qabeenyi garee Shanee ABO kan “madda Galii Addaa” jedhamuun beekamu kan kutaa SKANDINIVIA Saamame.
Akkuma yaadatamutti bara 2004 kessa yeroo warri ABO hogganaa turan aangoo irratti waljijjiiran Qabeenyaafii waraanaas addaan qoddachuun gamni tokko waraana bilisummaaf bahee gama biyyaa akka galan yeroo godhu ummanni Oromoo kan lubbu jijjirraa hinqabneefi hidhaa cafaqamuufii biyyarraa ari’amu qabeenyaas itti dhabaa ture. WBO qawwee irkiftu yeroo arkan bakka jiran hundaa gaddaan liqinfameeti ture.
Gareen aangoo fudhatte waraana hanga tokko fudhaatee caasaafii sagantaa siyaasaa haarayatti diriirfachuu jalqabde.Ummanni Oromoo fedhiifii hamuuna qabsoof qaburraa kan ka’een waan deemaa jiru hubachuu hindandeenye yeroof. Garuu duraandursee biyya kessaafii alattiis namoota garee aangoo fudhatteef amanamoo tahan filachuufii bakka namoonni amanamoon hinjirretti nama isaanii miseensa gochuu irratti xiyyeeffatan yeroo tana namoota gosa warra aangoo fudhatteetiifii ganda tokko tahaniif lotoorin baateeti turte. Kan takka ABOti miseensomu hin’yaadin carraa kanatti fayyadamuun gara aangootti sissiquu jalqabe.
Warreen sadarkaa duraatti halduree barbaadamu tan gandummaafii gosummaasan guutan kessa Qondalli ABO kan kutaa SKANDINIVIA akkan beekkamnetti hogganan isa tokko, inni kun maqaa koree “madda galii addaa” ABO kan kutaa SKANDINIVIA ja’ameeti aangoo badhaafame, angoo qofa osoo hintaane horiinis itti dabalameefiiti jira sababaa dhaabni madda galii kan addaan hincinne qaabaachu qaba jedhauutiin kun yeroo godhamu HAYYU duree malee namni toohatu tookolleen hinjiru wanti horiin ykn maalaqni itti dabalameef akka( taxi) bitanii hojjachiisanii horii irra arkamu dhaabaaf godhamu jedhaniiti ture. Hatahuu hujiin tun hanga bara 2013tti bara keesa yoroo tokko qondaalli kun gama Asmaraa deemaati ture jedhama. Hata’uu malee dhuma bara 2013 irraa jalqabee haga arraatti wanti odeefamaa jiruu horiin dhaabaa kan Qondaala kana biratti kuufamee jiru qabamuu isaa nuuf gabaasaati jiru.
Warri itti dhiheenyaan keessa beekan sababaan horiin kun qabameef Qondaalli kun akka waan qabsoof deemuu fakkeeysuun Haadha manaa isaa sobee barabaraan gama Asmaraa deemee sagaggaalumman ilmaan akka horaa jiru yeeroo hubatteetii gama Mootummaa iyyattee qabeenya waliin qaban hunda akka tohannaa mootummaa jala ooluuf gooteeti jirti .Mootummaaniis akkuma iyyannaan isaan gaheen horiin baanki keessa jiru’ manafii Taxileen hundi akka hinsossoone godheeti jira haatahuu malee horiin dhaaba hangam takka akka tahee namni sirritti beeku hinjiruu waan duraanu nama horii kana toohatu hinqabneef. Garuu horiin kun akka himamutti gara Dolari kuma saddettamati (80’000) jedhama. Kana qofaami Qondaalli kun gama Asmaraa yeeroo deemu hunda osoo WBOn beela’ee dheebotaa jiru isaafii Qondaalonni hagaa fira/ganda isaa ta’an kan achi jiran hundii Hotela irra nannayuun akka bashannanaa turan ragaaleen achiirra argaman ni ibsu. Haatayuutii yoo barbaachisaa ta’ee ragaalee kanafii waan oduu horii kanaa dabaree itti aantutti qabannee isiiniif dhihaanna.
Miseensoota ABO SKANDINIVIA.


text:
Roso 5
Maganu Uulla Ma Ikkitara Hasi’ranno?
1. Maganu uulla kalaqinohu mayiraati?
Yihowa uulla kalaqinohu mannahooti. Uulla ninkera qaenkeeti. Konni daafira, umi minaanninna minaama yaano Addaaminna Heewani kalaqantinohu iima heedhara diˈˈikkino; Maganu iima heedhara sokkaano umonni kalaqe kaino. (Iyyoobi 38:4, 7) Maganu umi mancho Edenete kaashshu base yaamantannote hagiirsiissanno basera worino. (Kalaqo 2:15-17) Yihowa kuni manchinna isi ilanno ooso uullate aana gawalo nookki heeshsho hagiidhitanni heedhanno faro fanino.
Umi qara gannate ikkitinoti Edenete base callate. Umi minaanninna minaama ilte ilante uulla woˈma hasiissinonsa. Insa galte hossanni uulla woˈma gashshitanno, hattono ise gannate assitanno. (Kalaqo 1:28) Albillitteno uulla horonta dibaˈanno. Ise mannu oosora qae ikkite hegerera heedhanno.
2. Uulla xa gannate ikkitinokkihu mayiraati?
Addaaminna Heewani Maganoho hajajama gibbeenna isi insa gannatete giddonni fushshe hoolino. Yannate gedensaanni gannateno baˈino; hakkuyi kawa uulla galagale gannate assa dandiinohu dino. Qullaawu Maxaafi, “Uullano bushu manni angara saˈe aamantino” yaanno.
Ikkina Yihowa mannu oosora umo hedinore facci asse agurinoni? Diagurino! Isi duuchanka dandaannoho. Hedinore assanno. (Isayyaasi 45:18) Isi mannu ooso hunda hedino heeshsho heedhanno gede assanno.
3. Uulla galagalte Gannate ikkitannohu hiittoonniiti?
Maganu shoomino Nugusi Yesuusi gashshooti yannara uulla Gannate ikkitanno. Yesuusi Armagedooni yinanni oli yannara Maganu sokkaano marraˈˈanno, hattono Magano taqawwantannore baala gudanno. Hakkiinnino Sheexaane 1,000 diro usuranno. Yesuusi Maganu manna marraˈˈannonna agaranno daafira, baote yannara keere saˈˈanno. Kuni manni uullate aana Gannatete hegerera hagiidhanni heeˈranno.
4. Qarrunna mitiimma hoˈlitannohu mamarooti?
Maganu uullate aaninni bunshe hoolannohu mamarooti? Yesuusi goofimarchu shiqanno wote leellanno “malaate” bade kulino. Yannankera alamete aana ikkanni noori mannu ooso buuto mitiinsino; qoleno tini ikkito heeˈnoommohu “alamete goofimarchira” ikkinota leellishshanno.
Yesuusi iima heeˈre 1,000 diro uulla gashshanno yannara qarranna mitiimma baalanta hoolanno. (Isayyaasi 9:6, 7; 11:9) Yesuusi Nugusa calla ikkikkinni, Kakkalaanote Biilo ikke Magano baxanno manni cubbo hayishshanno. Konni garinni Maganu Yesuusi widoonni xiwana, geedhimmanna reyo uullate aaninni hoolanno.
5. Albillitte Gannatete heeˈrannohu hiittoo mannaati?
Maganoho hajajamanno manni Gannatete heeˈranno. (1 Yohaannisi 2:17) Yesuusi harunsaanosi jooga manna hasse Magano hagiirsiisa dandiinanni gara rosiissanno gede soyino. Xaa yannara Yihowa haammata miliyoone ikkanno manna uullate aana Gannatete heeˈranno gede qajeelsanni no. (Sofooniyaasi 2:3) Yihowa Farciˈraasinete Mangistete Addaraashera mannu dancha minaannanna anna, hattono dancha minaamanna ama ikka dandiinanni gara rosanni no. Ooso, hattono annuwunna amuwu Magano mitteenni magansidhanno, qolteno danchu duduwinni xiqime afiˈrate ma assa hasiissannonsaro rossanno.


text:
Tajaajilli Hoospitaala Diistiriiktii Garba Gurraachaa fooyya’aa jira jedhame
- font size decrease font size increase font size
Finfinnee, Hagayya 18,2008(BDHKMNO) – Tajaajilli Hoospitaala Diistiriiktii Garba Gurraachaa fooyya’aa akka jiru hawaasni dhugaa ba’e. Jiraataan magaalaa Garba Gurraachaa ganda 01 obbo Dachaasaa Waaqumaa akka himanitti ciisanii kan yaalamanis ta’e kan deddeebi’an tajaajilli isaan argatan, dhiyeessii dawaa waliinuu fooyya’aadha. Waggoottan dhiyoo keessa garuu tajaajilamaa deddeebisuun akka rakkootti ka’aa ture jedha. Tajaajila argachuuf hoospitaala kan ture barataa Warquu Gammadaa gama isaatin turmaata daqiiqaa 45 keessatti dhimma isaa akka fixachuu danda’e himeera. Hawwan da’umsaaf hoospitaalicha turan keessaa adde Yebirrigwaal Asaffaa gama isaanitiin kunuunsi barbaachisaan marti akka taasifamaafii jiru eeraniiru. Baqassanii yaaluu, dhiyeessii dawaa, kunuunsaa fi tajaajilli ambulaansiis amma akka sirreeffame jiraattonni himaniiru. Hoji gaggeessan Hoospitaalichaa obbo Geetaahuun Pooliis gama isaanitiin ji’oottan 6 darban qorannaa gaggeessuun rakkoolee jiran hiikuuf hojjetameera jedhan. Dabalataanis bulchiinsi hoospitaalichaa itti gaafatamummaan isaa tajaajilamaa fi boordii jiddugaleessa godhatee akka hojjetamu taasifameeran kaasan. Tajaajila hoospitaalichaa caalman babal’isuuf gamoowwan dabalataa ijaaruu, meeshaalee barbaachisoo fi ogeeyyii guuttachuun xiyyeeffannaan kennameefii hojjetamuu isaatin itti quufinsi tajaajilaa uumamuu danda’eera jedhan. Hoospitaalichi guyyaatti namoota 200 tajaajiluuf ergama qabaatus yeroo ammaa 350 ol deddeebin tajaajila laachaa akka jiru hoji gaggeedsssichi himaniiru. Maddi; Tajaajila Odoo Ityoophiyaa
Last modified onWednesday, 24 August 2016 12:45


text:
Alemayehu Tilahun G | Ebla 4, 2014
Sababa “misooma waliinii” jedhuun godina addaa naannawaa finfinnee magaala finfinnee jala galchuuf akkuma karoorfametti yeroo ammaa pilaanii waliinii kana hojiirra oolchuuf sochiin guddaan godhamaa akka jiru odeeffannoon karaa mootummaa ballinaan nutti himamaa jira.
Akka maastar pilaanii harawaa baheetti bulchiifni magaalaa finfinnee lafa heektaara kuma 54 fi godinni addaa magaalota 6 fi aanaalee baadiyyaa 17 walumaa galatti lafa keektaara miliyoona 1.1 kan haammatu dha.
Kan nama gaddisiisu garuu dhimma kana ilaalchisee dhaabbilee fi namoonni Oromoo bakka buuna jedhan tole ykn bade jechuu dadhabuu isaaniiti. Kuni gaaffii guddaa dha. Ummatni naannoo kanaa uummata Oromoo godinaalee kamiyyuu caala rakkoo guddaan saaxilamaa kan jiruudha. Sababni isaa ammoo magaalaa guddoon biyyattii uummata kan gidduutti hundeeffamuu isaati.
Mootummoonni hundi miniliki irraa eegalee hanga ammaa kan jiran uummata kana buqqisuu malee ijaarsa guddina magaalaa kana keessaatti osoo hin hirmaachisiin lafa isaanii irraa fudhachuun akka uummanni irraa buqqa’ee badu godhamaa tureera ammas itti fufee jira.
Sababni Oromoon naannoo kanaa caasaa mootummaa federaalaa fii bulchiinsa magaalaa finfinnee keessaatti hirmaachuu dhabeef sirni mootummaa miniliki irraa eegalee hanga ammaatti kan jiru Afaanii fi aadaa saba kanaa jibbuu fii jibbisiisuun afaanii fi aadaa isaanii fudhachuu dhabuun uummatni kun akka aadaa fii afaan isaatti qaana’u/saalfatuu fi gadaantummaan itti dhagaahamuu itti yaadamee waan hojjetameefi.
Sirna amma jiru keessatti naannawaan kun yeroo jalqabaa godinaalee shawaa arfan jalatti caaseffamanii akka bulan godhamee ture. Yeroo dhihoo qabee ammoo maqaan godinaa addaa naannawwaa finfinnee jiedhu kennameefii jira. Garuu caasaan ammaa jirus ta’ee kan duri uummata kana buqqisuurraa hin ambifne.
Rakkoon uummata kana qunnamaa turee fi ammas jiru lafarraa buqqa’uu qofa osoo hin taane, sababa keemikaala industrii adda addaa keessaa baahu osoo kunuunsi naannoo hin godhamiiniif gadi gallakkifamaniin faala’iinsa bishaanii fii qilleensaatiin dhibeen sanyii balleessu (genetic problem) tiin saaxilamaa jiru.
Gama siyaasaatiin yoo ilaalle fedhiin habashootaa uummatni kun akka buqqa’u gochaa jiraniif, Oromoo fi Oromiyaa kan jedhu giddu gala biyyatti irraa fageessuun tokkumman Oromoo akka hin cimne gochuudha. Karoorri waggaa 25 dhufutti karoorfamaa jiru naannoo shawaa jedhamu hanga kilo meetira 150 mootummaa giddu galeessaa keessa galchuu dha. Kana jechuun maappiin Oromiyaa ammaa bakka saditti cituun dirqii ta’a. Kun ammo tokkummaa Oromoo akka cabsuu beekkamaadha. Bu’aan siyaasaa kanaan wal-qabatee irraa argatan, naannoon Oromiyaa jedhamu tarii sodaa naannoon kun gara biyya Oromiyaa jedhamutti ce’uu danda’a jedhamee shakkamullee abdii akka hin qabaanne gochuudha. Karaa biraatiin tuffii uummata kanaaf qabaniin buqqa’iinsii fi rakkoon saaxilamuun uummata kanaa habashootaaf homaa jechaa miti.
Kanaaf jecha Oromoonni hundi dhimmi kun nu hin ilaalu jennee ilaalla taanaan (hanga ammaatti callisnee ilaalaa jirra), rakkoon kun rakkoo uummata kanaa qofa akka hin taane beekuu qabna. Giddu galeessi biyyatti hanga km150 Oromiyaa irraa cite taanaan maqaan Oromiyaa jedhu akkamitti jiraachuu akka danda’a namni sammuu qabu yaaduu waan danda’uu dha.
Karaa biraatiin uummatni tokko lafa irratti dhalatee, horee, jiraate irraa sababa misoomaatiin buqqa’uu jechuun namni kamiyyuu akka dhala namaatti callisanee ilaaluun rakkoo maaliirraa akka maddu naaf gala hin jiru. Hardha lafa irraa buqqa’uunii fii weerrarri lafaa maqaa inveestaraan naannoo Gaambeellaa, Beeneshaangul, uummattoota kibbaa miidiyaa addunyaarratti darbaa jira. Kan qote bultoota naannoo finfinnee garuu akka waan hojii qulqulluu ta’eetti namni abbaa kanaa jedhu hin jiru. Kuni maaliif ta’e laata? Ammas kan anaan nadhibaa jiru callisuu habashootaa ykn mootummaa Itiyoophiyaa miti. Kan ajaa’iba natti ta’aa jiru kan Oromoota mirgaa Oromoof qabsoofana jedhanii sadarkaa adda addaatti wal-ijaaraa jiraniiti. Dhimmi kun dhimma Oromoo fi ajandaa Oromoo hin taane yoo ta’e ammo ifaan ifatti itti himamee uumatni kunis baree furmaata mataa isaatii qopheefachuu qaba. Akka qaama Oromoo fii Oromiyaatti dhimmi uummata giddu galeessaa kanaa Oromoota naannoo biroo biratti fudhatama hin arganne taanaan, faayidaan waliin jiraachuu maalinni? Uummatni kun karaa isa baasuun mirga dhalootan qabu addunyaatti iyyatee ofiisaatiin Oromiyaa irraas ta’ee finfinneen ala of bulchuun aadaa isaa fii afaan isaatiin dhimma bahuu akka danda’us baruu qabna. Uummatni kun osoo rakkoo irra jiruu lafa isaa kan saamaa jiru habashoota ykn mootummaa qofa miti. Oromoonni naannawaa biroo illee lafa uummata kanaaa saamaa jiru. Kanaaf uummatni kun fedhii mataa isaatii hin qabu kan jiraachuu qabu faayidaa namoota birootiifi moo maal jechaa dha? Dhimmi kun kan akka salphaatti ilaalamuu miti, boru hunda keenya akka Oromootti kan nu gaabbisiisu ta’uu irra deddeebinee osoo ilaallee gaariidha. Waggaa 100 oliif sabni kun ba’aa nafxanyootaa baatee jira. Ammas rakkoo bara minilikii caaluun saaxilame malee waanti bu’eef hin jiru. Adeemsa kanaan gara fuulduraattis yoo Oromoon akka waliigalaatti mirga isaa gonfate iyyuu uummatni giddu galeessaa kanaatiif waanti bu’u akka hin jirre muuxxannoo argame waan tokko nutti agarsiisaa jir!
Qaamni kamiyyuu maqaa Oromootiins ta’ee habashaa kan barbaadu uummata kanaaf akka darbu osoo hin taane lafa uummata kanaa saamuu akka ta’e hubannoon hedduun argamee jira. Giddu galli Oromoo fii Oromiyaa osoo horfamaa jiruu fi qaamni afuura baafatu bakk hin jirretti bilisummaa Oromoo fi mirga Oromoof qabsoofana jechaa of gowwomsuu Oromo saamsisuufi meeshaa alagaa ta’uu otoo dhiifnee gaarii natti fakkaata.
Galatooma.
Siifjechan@gmail.com


text:
Qabsoo nama eddu taatee wajjin jalqabuu fi waadaa ykn hirbuu tokko wajjin yeroo seentu, hunduu wal bira dhaabata. Garuu qabsoo hirbuu seenteef xumuruuf hunduu akka gaafa wajjin hirbuu seeneetti xumurachuu hin danda’u. sababni isaa edduu dha. Kun ammoo amaluma qabsoo iti.
Qabsoo keessatti jaallan dura wajjin hirbuu seente sababa agara garaan karaarratti afu. Isaan keessaa amma tokko kaasuuf:
- Hirbuu seenan sana galmaan gauuf jecha jaallan wajjin hirbuu seenan biraa haarsaan kufanii afu. Jaallan akkanaa kun hirbuu cabsuun ykn dantaa dhuunfaan otoo hin taane gatii qabsoon gaafatu baasanii, imaanaa dhaammatanii, warra darbanii dha. Jaallan akkanaa kun yeroo hunda seenaa keessatti yaadatamaa fi kabajamaa deemu. Galiin isaan lubbuu isaanii dhabaniif jaallan biraan galma gaha. Maqaan isaanii hunda caala bakka hundatti dhageettii qaba. Lammiin isaaniin boona.
- Jaallan wajjin hirbuu saanan kan karaa irratti wal irraa afaniif dandeettii fi humna itti dhabuun, qaaman keessaa bahu. Jaallan akkanaa kun qaaman dadhaban malee sammuun isaanii waadaa fi hirbuu seenaniif yeroo hunda akka dhaabatanitti jiraatu. Qabsoo qaaman itti hirmaachuu dadhaban, amilee fi gorsaan qabsoo jajjabeessu. Jaallan akkanaa kun akka ambaa qabsootti ilaalamu. Yeroo hunda kabajaa qabu. Qaaman humni isaanii dadhabus yaadaan qabsoo deeggaru. Kan wal lole haraarsu. Aadaa keessa darban dhaloota barsiisu. Dhimma qabsoo dubbachuuf amilee fi honnee qabu. Qaaman hirmaachuu dadhabinis, qalbii fi honneen isaanii hirbuu qabsoo bira jira. Jireenya isaanii waanta itti dhabniif dhaabni isaanii isaan marara. Qabsoof jecha jiruu fi jireenya waanta itti hin horanneef yeroo hunda qabeenyi isaanii qabsoo fi qabsa’ota. Qabeenye honnee isaanii, qabsoo irraa laaffisu hin jiru.
- aallan hirbuu fi waadaa wajjin seenanii galma gahuu dadhaban inni biraa ammoo, hirbuu seenan dagatanii jiruu fi jeenya dhuunfaa, qabeenyaa fi mooksaa maalaqaan atamuu dha. Jaallan akkanaa kun yeroo hunda ni dubbatu malee waanta dubbatan sana warra hojiitti hiikuuf amilee qabu miti. Yeroo hunda qabsa’aa of fakkeessu malee, hadhaa qabsoon qabdu hin beekan. Yeroo hunda duubaa dubbatu malee fuundura bahanii gaaffii qabsoon gaafattu deebisuu hin danda’an. Jaallan akkanaa kana bubbeen dhufu hundi isaan fudhatee deema. Qabsoo maqaa itti argachuuf malee qabsa’uuf namoota fedha qaban miti. Amma isaaniif danda’ametti qabsoo irraa fayidaa argachuuf dhama’u malee, qabsoo fayidaa kennuuf qophii miti.
Yeroo hunda isaanitti kan muldhatu aangoo dhuunfaa fi qabsoo irraa fayidaa argachuu dha. Namoota akkanaa namni maalaqa qabu ykn fayidaa addaa kennuuf waadaa seeneef isaan hawwata. Qabsa’ota gurgurachuuf duubattti hin deebui’an. Kaleessa waltajjii irra dhaabbatanii qabsoo fi ummata isaaniif waanta hunda kaffaluuf qophii ta’uu isaanii kan ibsan of irraa mulqanii bakka faayidaan dhuunfaan argamtetti godaanu. Namootin akkasii namummaa fi eenyummaa akkasuma qaanii fi safuu oromoon qabu isaan bira hin jiru. Ni kolfu, ni gammadu, ni odeessu, ni wacu, ni fiigu, ni nyaatu, ni dhugu…. Waanti hundi isaan biratti fayidaa guyyaa wajjin deemti. Kanaaf namooti akkanaa kun duri hirbuu kan seenan fayidaa qabsoo irraa argachuuf malee qabsoof bu’aa buusuuf hin turre. Gaafa gaaffii qabsoo hadhooftuu isaanitti dhuftu, qabsoo keessaa ni godaanu. Kana gochuuf kaleessa waanta jedhan hunda dagatanii saalfii fi safuu tokko malee waanta biraa dubbachuu irratti kan isaan dursu hin jiru. Kanaaf namoti akkasii kun warra qabsoo irraa fayidaa barbaadu malee qabsoof fayidaa kennu miti.
Yeroo hunda namootiin akkanaa kun olola dharaa oofuu fi facaasuu keessatti kan isaan qaqabu hin jiru. Isaan malee kan qabsoo keessa jiru bakka hin qabu. Waanta hunda gochaa kan turanii fi qajeelchuuf yaalii godhanii kan itti rakkatan ta’uu fi fallii fi malli hunduu harka isaanii akka jirutti namatti ololu. Garuu keessi isaanii duwwaa dha. Qabsoo keessatti maal gumaachitan jedhee namni isaan gaafatu, isaaniif diina. Nama isin malee qabsoon hin jirtu, kana booda qabsoon dhumateef nama jedhu wajjin hariiroo uummatu. Madaala hin qabne irra of kaa’u. seenaan isaanii garuu faallaa isaani ololaanii ti.
- Jaallan yeroo jalaqabaa qabsoo waadaa galan dandeettii dhabuu fi dhibee gara garaan qabsoo irraa of moggeessu. Isaan kun hirbuu cabsuun otoo hin taane, humna itti dhabuu irraa kan maddee dha. Isaan kana dhaabnis akka qaama isaatti fudhatee kabajaan gaggeessa.
- Hadhaa qabsoon baattu dhamdhamuu dadhabuun qabsoo jalqaban karaatti kutu. Isaan kun amilee fi abdii kutannaa irraa kan dhufe, warra karaatti afanii dha. Isaan kun qabsoo irraa fayidaa isaan barbaadanis hin jiru. Garuu ifachuu irraa kan ka’e qabsoo irraa of moggeessu. Eega qabsoo irraa bahanii booda dhimma keessa turan irratti yakkaa fi daba hin dalagan. Duras dadhabanii waanta qabsoo keessaa bahaniif dhimma dhuunfaa isaanii malee dharaa fi soba uumuudhaan olola rakasha hin oofan.
Jaallan qabsoo keessatti hadhaa qabsoon qabdu dhamdhamanii beekan yeroo hunda dhaaba isaaniif qusannoo qabu. Jiruuf jireenya waanta itti dhabaniif, haalli jiru isaan gammachiisuu baatus, battalumatti diina ta’anii irratti hin ololan. Yeroo, qabeenyaa fi dandeettii isaanii qabsoof xuruuran waan ta’eef qabsoon isaan marara.
Faallaa kanaa warri qabsoo irraa fayidaa argachuu malee, qabsoof fadaa kennuuf dhaaba keessatti amatamanii turan, dhaaba diiguuf xurunbaa qaban hunda itti afuufu. Isaan malee dhaabicha keessa akka qabsa’onni jiran, gurra qabatanii ija dunuunfatanii waakkatu. Madaallii qabsoo keessatti hin qabne ofiif kennu. Waan hin qabneen yeroo of waaman dhugaa itti fakkaata. Namni biraas kan isaan jedhan dhugaadhuma jedhee waan isaaniif ragaa bahu itti fakkaata. Kana irraa ka’anii waca torbaan tokkoof gabaa dhaabbatu. Qabsoon bifa kanaan deemu hin jiru. Dhuma irratti namuu waanta isaan beekuuf waca torbaan tokkoo booda daldaala biraa keessa seenu.
Kanaaf namuu qabsoo wajjin jalqaba malee wajjin fixuuf adeemsa qabsootu dhugaa bahaa deema. Hirbuu fi waanan qabsoo jaallan wajjin jalaqaban, amaluma qabsoo ta’ee, adeemsa keessa wajjin xumurachuun hin danda’amu. Kanaaf mooraa qabsoo keessatti yeroo namni lamas namni sadiis ol ka’ee ibsa baasu, qaaniin kanuma abbaa sanaati malee qabsoo keessatti jijjiramni isaan fidan hin jiru. “Dubbii Amma Takfkii Geessu Dhidhiibanii Amma Sangaan Gahuun” soba irratti soba dabalachuun ala gatii hin qabu.
* Camadaa Hundee: camadaa@gmail.com


text:
Wednesday, June 17, 2015
Waa’ee Dr Mararaa Guddinaa kana beektuu Laata?
Dr. Mararaa Guddinaa Adoolessa 5 bara 1956 Lixa Shaggar magaalaa tokkee Kuttaayeetti dhalatanii guddatan. Ijoolummaa isaanii irraa jalqabee Waan isaaniif hin galle cimsanii Gaafachuu fi Waan sammuun isaanii hin fudhanne hunda Mormuu isaanii irraan kan ka’e Maatii isaanii fi namoota naannoo biratti maqaa masoo(Nick Name) “Didaa” jedhamuun beekamu.Oromoota muraasa yeroo sana Carraa barnootaa argatan keessaa tokko yoo ta’an Barnoota sadarkaa 1ffaa achuma magaalaa Tokkee Kuttaayeetti Barnoota sadarkaa 2ffaa immoo Magaalaa Ambootti haala gaariin hordofuu dhaan Qabxii Olaanaa galmeessisanii Yunversiitii Finfinnee seenuu dhaan barnoota Saayinsii Siyaasaa hordofuu jalqaban.haa ta’u malee Carraan Hidhamuu, dararamuu fi Ajjeefamuu Barattoota Oromoo irra ga’aa turee fi ga’aa jiru Dr Mararaa Guddinaa irras ga’uu dhaan Mootummaan dargii badii tokko malee Mooraa barnootaa keessaa qabuu dhaan waggaa torbaa Oliif mana hidhaa keessatti isaan darare. Bara Jireenya isaanii keessatti Abdii kutatanii kan hin beekne Dr. Maraa Guddinaa waggaa torbaa Oliif badii tokko malee mana hidhaa keessatti dararamanii erga ba’anii Booda gara Kaayiroo(Misira)tti Imaluu dhaan barnoota addaan kutan itti fufanii Yunversiitii Kaayiroo irraa barnoota Saayinsii Siyaasaatiin Digirii Jalqabaa Fudhatan.
Barnootaaf bakka guddaa kan qaban Dr Mararaa Guddinaa barnoota isaanii itti fufuu dhaan bara 2002 yunversiitii Guddichaa fi Beekamaa ta’e Yunversiitii Nitherland irraa barnoota Saayinsii Siyaasaatiin Dooktarummaa fudhatan.
Dr Mararaa Guddinaa bara 1986 Barsiisummaa dhaan Yunversiitii Finfinnee keessatti tajaajiluu kan jalqaban yoo ta’u qabsoo Oromoo biyya keessaa bifa bittinnaa’een adeemsifamaa ture daandii qabsiisuu dhaaf bara 1996 paartii koongirensii Biyyolessa Oromoo hundeessuu dhaan qabsoo uummata Oromoof daandii haaraa banan.Sochii dinqisiisaa fi fudhatamaa ta’e uummata Oromoo waliin taasisuu dhaanis filannoo bara 2005 irratti hojii guddaa dalaguu dhaan uummata irraa Jaalalaa fi Amantaa guddaa argatan.Sababa kanaanis Oromiyaa bakka hedduu keessatti Injifatanii mana maree Federaalaa(Paarlaamaa) seenuu dhaan Mirgi uummata Oromoo akka kabajamuuf cimsanii Falmaa turan.
Haa ta’u malee Nama dhugaaf falmuu fi uummata biratti fudhatama argate balleessuu dhaaf rafee kan hin bulle Mootummaan Wayyaanee Miseensota garaa isaanii guuttachuuf Koongirensii Biyyolessa Oromoo keessa seenan kanneen akka Tolasaa Tesfaayeett qarshii muraasa hiixachuu dhaan daandii godhatee shira hin jirre paartii kana keessatti uumuu dhaan hundeessaa fi Falmataa dhugaa paartii kanaa kan ta’e Dr Mararaa Guddinaa taphaa ala gochuu dhaan Paartiin uummata Oromoo biratti jaallatamee fi Abdatame Paartiin Biyyoolessa Oromoo warra abbaa garaaf dabarfamee laatame. Afuuftichi Tolasaa Tasfaayee akka hooganuufis Aangoon kijibaa ni laatame!!
sochii yeroo mara godhan keessatti Haala rakkisaa kam keessattuu Abdii kutatanii kan hin beekne Dr Mararaa Guddinaa ammas adeemsa isaanii itti fufuu dhaan bara 2008/2009 paartii Hayyuu Diinagdee obbo Bulchaa Dammaqsaatiin hundeeffame paartii Warraaqsa Federaalistii Dimokiraatawaa Oromoo(WFDO) waliin walitti makamuu dhaan Koongirensii Federaalawaa Oromoo(KFO,OFC) bifa haaraan Hundeessanii qabsoo isaanii itti fufan.paartii kana qabachuu dhaanis uummata keenyatti gadi bu’anii qabsoo rincicee ture dhoosuu dhaan uummata Dammaqsanii Diina hirriba dhawwan.Filannoo guyyoota Muraasa dura adeemsifame irrattis Sagaleen isaanii hattootaan Hatamus Oromiyaa guutuu naanna’uu dhaan uummata keenya Dammaqsanii qabsoon Oromoo sadarkaa tokko fuulduratti akka tarkaanfatuuf Hojiin isaan dalagan yoom iyyuu kan dagatamu miti!!!
Mirgi uummataa akka kabajamuuf halkaniif guyyaa carraaquu irraan kan hafe waa’ee jireenya dhuunfaa isaanii yaadanii kan hin beekne Dr. Mararaa Guddinaa hanga har’aatti mana hin qaban,Maatii hin qaban,Ijoollee hin qaban.manni isaanii Dachee Oromiyaa halkaniif Guyyaa Waardiyyaa dhaabbataniifi dha,Maatiin Isaanii uummata Oromoo hunda dha, Ijoolleen isaanii dhaloota Qubee of jalaan horatani dha!!
Wanti yeroo ammaa kana baayyee nama Gaddisiisu Garuu Dr Mararaa Guddinaa Osoo ammas dalaguuf humna qabanii osoo Barattoota mooraa yunversiitii Finfinnee biratti daran jaallatamanii Yunrversiitii Waggoota hedduu dhaaf tajaajilan irraa Tajaajilli keessan dhumeera jedhamuu dhaan dirqamaan Soorata(Xoorataa) akka ba’aniif dirqisiifamaniiru. kana qofa miti Tajaajjilli isaan waggoota hedduu dhaaf biyyittii kana tajaajilan duwwaa dhaan baayyifamee manni jireenyaa Waggoota hedduu dhaaf keessa ta’anii biyyittii kana tajaajilan harkaa Mulqamuu dhaan yeroo ammaa kanaMina kiraatiif Saaxilamanii jiru.osoo warra kaan ta’ee waggaa hedduu tajaajile jedhamuu dhaan mana qofa miti Konkolaataa waliin badhaafamanii kabajaan gaggeeffamu turan.Kaabinoonnii fi kaadiroonni kutaa afur lakka’anii uummata saamaa jiran Gamoo fi konkolaataa meeqa qabu laata? Oromiyaan kiyyas kan haqa ishee falmeef balfitee kan ishee gurgureef biyya taate maalan godha!!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ibsa haala yeroo irratti Mootummaa Naannoo Oromiyaatiin kenname
Duudhaaleen waljaalalaa fi walkabajuun waliin jiraachuu ummataa cimee itti fufa!! Biyyaafi naannoo keenyatti sirnootni abbaa irree darban imaammataafi tarsiimoowwan isaanii ilaacha tarkaanfachisan irraa maddan hojiirra oolchaniin Ummanni keenya mirgi namoomaafi dimokiraasii isaa sarbamee hacuuccaa fi cunquursaa hammaataaf saaxilamee dararamaa tureera.
Bu’uuruma kanaan biyyi keenya Itoophiyaan biyya saboota sablammootaa fi ummattootaa akkasumas ummata amantaa gara garaa qabu akka ta’e otoo beekamuu gitni bittootaa darbaadabarsaadhaan irratti fe’aamanii turan eenyummaa fi heddummina kana ukkaamsuun gidiraa gara garaatiif saaxilanii bitaa turaniiru.
Gitni bittoonni kunneen ummata biyya kanaa falaasama afaan tokko, amantaa tokko, aadaa tokko fi seenaa tokko jedhuun ummata gabroomsanii bitaa turuusaaniitiin hiyyummaa, doofummaa fi duubatti hafummaaf akka saaxilamu gochuun maqaan gaarii biyya kanaa fi ummatni keenya akka addunyaatti haala qaaneessaan beela, hiyyummaafi duubatti hafummaan akka beekamu godhanii turaniiru.
Waggoottan kurnan lamaan dabarsine keessatti mirgi namoomaa fi dimookraasii lammiilee daangaa tokko malee kabajamuu danda’eera. Seenaan hiyyummaa, boodatti hafummaa fi dofummaa biyya keenyaa jijjiiramees jira.
Hojiilee gama maraan qindoomina mootummaa fi ummataan raawwatameen guddinni gama maraan galmaayuusaatiin,tulluun hiyyummaa biyyi kun ittiin beekamtu diigamuu eegalee jira. Biyya keenya keessatti sabaa fi sablammoonnii fi amantaaleen hedduun kan jiran yoo ta’u, seenaa biyya kanaa keessatti baroota dheeraaf duudhaalee waliin jireenyya fi walkabajuun gabbifachaa dhufaniin dhimma biyyaarratti tokkummaan dhaabachuun sagantaalee misoomaa, ijaarsa sirna dimokraasii fi nageenya amansiisaa uumuu keessatii tokkumaan dhaabachuun humnoota eenyummaa fi tokkumaa isaa irratti balaa aggaamame qolachaa kan turaniidha. Waljaalaa fi waldanda’uun ummataa kun humnoota guddina biyyaa fi fayyadamummaa isaa hin barbaanneen aadaan boonsaan kun qormaata adda addaaf saaxilamaa turuunsaa ni beekkama.
Ummanni keenya mirgoota namoomaa fi dimokrasii wabii heera mootummaatiin erga mirkaneefatee booda xiyyeeffannaa tulluu hiyyummaa diigurratti taasisuun guddina diinagdee ariifataa fi ittifufiinsa qabu galmeessisuun sadarkaan irraa fayyadamuusaa ittifufeera. Qabsoon inni taasisaa jiruu fi bu’aan dhandhamachaa jiru yeroo hundumaa qormaata dhabee hin beeku. Ilaachonnii dhiphummaa fi oftuulummaa ajandaalee garaagaraa daweefachuun gocha badiirraa of qusatanii hinbeekan. Sagantaalee misoomaa, ijaarsa sirna dimokraasii fi nageenya amansiisaa mirkaneessuuf tattaaffii taasifaman hundatti gufuu ta’uuf yeroon isaan itti hin wixxifamiin hin turre.
Bara kana naannoo keenya iddoo adda addaatti rakkoo uumaniin lubbuu namaa fi qabeenya irratti miidhaa qaqabsiisaniiru. Aggaamiinni isaan sirna misoomawaa keenya diiganii ummata keenya gabrummaatti deebisuuf jalqaban hirmaannaa guutuu ummataatiin fashalaa’ee tasgabbiin uumamee haalli hunduu bakkatti deebi’ee ummanni hojii misoomaa isaatti deeb I’eera.
Haata’u malee humnoonni badii kun bifaafi tooftaalee adda addaa jijjiirachuun gocha badiisaanii yammuu raawwatan argamu.
Gocha badii humnootni kunneeniin raawwatamaa jiru keessatti ajandaan tibbanaa walitti bu’iinsa amantaa fi sabaaf sabalammootatti fayyadamuuf carraaqaa jiraachuun isaani mallattoo ifa ta’een mul’achaa jira. Godina Arsii Lixaa ,aanaalee muraasa keessatti jeequmsa uumaniin lubbuu namaa fi miidhaan qabeenya irratti gaggeessan ,dhaabbilee amantaa gubuunsaanii dhudhaalee waljaalaa fi waldandeettii amantaa fi sabaaf sablammoota biyya keenyaa irratti duuluuf karoorfachuusaaniti saaxila. *Pharargraph Ummata waggoota dheeraaf walkabajaa fi waljaalalaan jiraachaa ture bu’aa siyaasa hin mallee argachuuf jecha amantaa dawoo godhatanii walitti buusuuf socho’uun tuffii ummataaf qabanirraa kan maddu dha.
Humnoon kunneen ammuma misoomni keenya guddachaa dhufuu fi fayyadamummaan ummata keenyaa dabalaa dhufu wixirfannaan abdii kutachuusaanii mirkaneessu dabalaa dhufa.
Ummanni keenya duudhaalee waliin jireenyaa kan qabu safuu kan beekuufi ilaalcha dhiphummaa fi of-tultummaan kan burjaaja’u miti. Jeequmsa humnoonni badii kun gaggeessaniin miidhaan lubbuu human nageenyaa irratti qaqabee fi manca’inni qabeenyaa kana caalaa akka hin babal’anne ummanni humna nageenyaa cina dhaabbatee fashaleessuun tasgabbiin akka uumamu taasiseera. Kanaafis, akkuma kanaan dura godhaa turee fi godhaa jirutti shiira humnoota badii dura dhaabbachuun gochasaanii saaxiiluun nageenya isaa mirkaneeffachuu qaba.
*********


text:
Sunday, November 17, 2013
Ethiopians back from Saudi recall attacks
Returning after clampdown, former migrants say they were beaten, robbed and jailed, and that they will never go back.
Police this week broke up a protest outside the Saudi embassy in Addis Ababa [AFP]
When Abdallah Awele moved to Saudi Arabia from Ethiopia last year, he thought he would land a good job and earn enough money to send home to his family.
But instead, Abdallah, 21, said he was beaten, robbed and jailed for living in the country illegally.
"I wanted a good salary and a good life, that's why I crossed the border," he said.
"When I was in Saudi Arabia, I was successful, I was saving a lot of money and I had nice things. But I lost all of it. Now I am home and I won't go back there."
Abdallah was one of at least 23,000 Ethiopians living illegally in Saudi Arabia, and part of a group of close to 400 flown home on Friday after being expelled.
According to Ethiopian officials, three of their nationals were killed this month in clashes with Saudi police as the clampdown - set in motion after a seven-month amnesty period expired - got under way.
"I had 3,500 Saudi Arabian riyals (930 dollars, 690 euros). We were taken to prison, I lost my luggage, and all of my money was collected by the police," Abdallah said.
"Even my shoes were collected by the police," he said, speaking barefoot after leaving the airport with about 30 other men and showing scars on the back of his neck.
Abdullah, who had a job guarding animals, was jailed for six months - during which he said he was denied food and medical help.
Ethiopians unemployed
Facing limited job prospects and harsh economic realities back home, large numbers of Ethiopian men and women head to the oil- and gas-rich Arabian peninsula every year seeking work.
The International Labour Organisation said many face physical and mental abuse, menial pay, discrimination and poor working conditions, and the Ethiopian government announced last month it was banning domestic workers from travelling to the Middle East to look for jobs after widespread reports of mistreatment.
Like Abdullah, Abdurahman Kamal said he too was beaten before being jailed for ten days. His employer revoked his salary and his visa before handing him over to the authorities, he says.
"The police asked for money but at that time I didn't have the money, so the police beat me," said Abdurahman, 21, who worked as a driver.
Now he says he is relieved to be home after three years in Saudi Arabia.
"I get to go back to my family," he said, wearing a torn shirt that revealed his scarred torso.
With 91 million inhabitants, Ethiopia is the most populous country in Africa after Nigeria, but also one of the poorest. Ethiopia's unemployment rate - 27 percent among women and 13 percent among men, according to the ILO - is the main driver for young people seeking better opportunities abroad.
The UN refugee agency says that over 51,000 Ethiopians risked their lives this year alone on the risky sea crossing across the Gulf of Aden, where reports are common of ships sinking or refugees drowning after being thrown out too far from the shore.
'Thousands' in prison
It was greener pastures that led Ahmed Abduljebar, 25, abroad three years ago. He moved to Yemen to work as a waiter and was arrested when he crossed into Saudi Arabia without a visa.
He said he was robbed and beaten before being jailed for three months, and complained that the Ethiopian embassy should have responded faster to release Ethiopians from prison.
Ahmed said while he is happy to be home, he "feels sick" knowing there are still thousands of Ethiopians still in jail.
While they now face the difficult task of finding work at home, they agree they have no plans to go back.
"I would never go back again to Saudi Arabia," Abdurahman said.
The Distress of Ethiopian Immigrants in Saudi Arabia
By Mekonenn Elalla Fekadu
Yesterday around 5:15 AM Ethiopia local times many protesters were out on the street federal police were attacking them. Among them there were old people. What’s even more heart breaking was the Saudi Embassy people were sitting on their roof tops and smiling when the TPLF federal police beat up their own people? The idea of coming together today was not about the current government. It’s about our people who are being brutalized in Saudi Arabia. That shows the ruling party TPLF how they are brutal when they beat the innocent people at the demonstration, this is painful and sadness. TPLF is evil. Really I never heard or seen this kind of government that doesn’t care for its own people. This is coldblooded and shameful act
In Saudi Arabia capital city Riyadh – Thousands of Ethiopian immigrants have been subjected to murder, rape and beatings in a savage Saudi crackdown on “illegal immigrants.” many have been killed, an Ethiopian told activist Sadik Ahmed from a Saudi town last week. “I’ve seen with my naked eyes Ethiopian women being dragged by Saudi thugs for a gang rape.” Ethiopians don’t have an Ethiopian government since 1991, when a mercenary tyrant called Meles Zenawi took over power and soiled the good image and respect Ethiopians had in the international community.
Ethiopian migrant workers never deserved the kind of humiliation and punishment from a country which had a unique historical link directly to the Prophet Mohammed.
Fearful for their lives, tens of thousands of Ethiopian workers were being sheltered in temporary camps in Manfouha district of Riyadh, awaiting repatriation to their native country.
The weak and corrupt Hailemariam Desalegn regime remains indifferent to the plight and suffering of the migrant workers who were being hunted down like pests over the week.
Video clips showing the brutality of Saudi security forces have gone viral over the Internet, thus fueling the anger of many people around the world whose compatriots were being displaced from Saudi towns with the most dehumanizing ways.
Saudi investors have in recent years acquired vast tracts of agricultural land in southern Ethiopia. They plan to meet the rice needs of the kingdom from their Ethiopia harvest alone. But given the deepening animosity of the Saudis against Ethiopians, their dream for agricultural bonanza from the lush green tracts of land of Ethiopia may turn into a nightmare. Saudi Arabia shame on you, shame on you, shame on you when you kill innocent Ethiopian immigrants!
ህዳር 9 የሚከበረውን የፀረ-ባርነት አመፅ ቀን አስመልክቶ ከኦሮሞ የወጣቶችን ነጻነት (ቄሮ) የተሰጠ መግለጫ
ህዳር 9 የሚከበረውን የፀረ-ባርነት አመፅ ቀን አስመልክቶ
ከኦሮሞ የወጣቶችን ነጻነት (ቄሮ) የተሰጠ መግለጫ
ባለፈው አንድ አመት (ከህዳር 2012 እስከ ህዳር 2013) ውስጥ የታሰሩ፣ የተገደሉና የደረሱበት ያልታወቀ የኦሮሞ ልጆችን በተመለከተ፤
የኦሮሞ ህዝብ ለወያኔ አገዛዝ አንድም ቀን ፍቃደኛ ሆኖ አያውቅም፡፡ በመሆኑም ባለፉት 21 ዓመታት ይህን ጨቋኝ ስረዓት በመቃወም ብዙ መስዋትነትን ከፍሏል፡፡ በኦሮሚያ ውስጥ የመብት ጥያቄ የሚያነሱትን በየጊዜው አድኖ ማሰርና ማፈን የወያኔ መንግስት የአስተዳደር ስረዓት ባሕል እንደሆነ ይታወቃል፡፡
ከህዳር 9/2012 እስከ ህዳር 9 2013 የፀረ-ባርነት አመፅ እያካሄዳችሁ ነው ተብለው በርካታ ቁጥር ያላቸው ኦሮሞዎች እስር ቤት ውስጥ የታፈኑ ሲሆን ገሚሶቹ ደግሞ የተገደሉና የደረሱበት ያልታወቁ ናቸው፡፡ ባጠቃላይ በዚህ አንድ አመት ውስጥ በርካታ የፀረ-ባርነት አመፆች በመላው አገሪቷ ተካሂዷል፡፡ ወያኔም እስራትና ግድያ ሲፈፅም ነበር፡፡ በዚህ አመት ውስጥ ለኦሮሞ ነጻነት ሲታገሉ የታሰሩ፣ የተገደሉና የት እንደደረሱ ያልታወቁትን ለማስታወስና በአለም ላይ የሚገኘው ብሔረሰባችን የታጋዮቻችንን መብት ለማስከበር በሁሉም ቦታ እንዲፋለም የኦሮሞ የወጣቶች ነጻነት ንቅናቄ የታሰሩትን፣ የተገደሉትንና የት እንደደረሱ የማይታወቁትን መችና የት እንደታሰሩ ችምር መዝግቦ እንደሚቀጥለው አቅርቧል፡፡
በህዳር 11 2012 ምዕራብ ሸዋ ዞን ኤጄሬ ወረዳ ውስጥ የሀገር ባለቤትነትን የሚመለከቱ ጥያቄዎች ጠይቃችኋል ተብለው ከስራ የተባረሩ የኦሮሞ ልጆች፡-
1. አቶ ግርማ አራርሳ – የኤጄሬ ወረዳ ረዳት የእንሰሳት ሀኪም
2. አቶ አበበ ግዲራ – የኤጄሬ ወረዳ ረዳት የእንሰሳት ሀኪም
3. አቶ ደቀባ ተፈራ – ረዳት የእንሰሳት ሃኪም
በኢሉባቦር ዞን ጮራ ወረዳ የተጠየቁትን የመብት ጥያቄዎች ከኦነግ ጋር በመሆን እያቀናጀ ነው ተብሎ መምህር አበበ ተካ ህዳር 14/2012 እ.አ.አ ወያኔዎች አፍነውት እስር ቤት ወስደውታል፡፡
ህዳር 15/2012 እ.አ.አ በዩኒቨርሲቲዎች ውስጥ በተከታታይ ሲነሱ ከነበሩት የመብት ጥያቄዎች ጋር ተያይዞ መደወላቡ ዩኒቨርሲቲ ለወያኔ መንግስት ጥላቻ አላችሁ ተብለው ከዩኒቨርሲቲ የተባረሩ የኦሮሞ ልጆች፣- Read More:- ህዳር 9 የሚከበረውን የፀረ-ባርነት አመፅ ቀን አስመልክቶ
=>qeerroo
Ibsa Ijjannoo hirmaattota MiseensootaTBOJ fi Hawwasa Oromoo Biyya Jarmani, Frankfurt
Guyyaa Finciilaa Diddaa Gabirummaa (FDG)
Tokkummaa Barattoota Oromoo Jarmanii (TBOJ) Sadasaa 10 bara 2013 saatii 13:00 irraa egalee waaree booda amma saatii 19 :00 magaalaa Frankfurt, galma Universitii Joon Volfigaang kessatti haala owwan geggefame milkiin xumuramee jira. Kaayyoon waligayii: 1ffaa Guyyaa FDG kabajinee ooluuf akkasumas waadaa QBOf gale haaromffachuuf fi QBO waan dandeenyen uttubuuf 2ffaa haala qabsoo bilisummaa Oromoo (QBO) yeroo ammaa irratti mariyatuun hubannoo siyasaa argatuu ture.
Walgayiin kuni ergii Eebbaan mangudoon banamee boodee, Alaabaa teenyaf Jaallan keenya warren FDG irrati lubbuu isaan darbef shamaa qabsisuun faaruu alaabaa Oromiyaa gamtaan farffamee, booda miseensi gumii sabaa Adda Bilisummaa Oromoo (ABO), Jaallee Aster Gammadaa mata duree “Guyyaa Finciilaa Diddaa Gabrummaa fi walumaa galati haala QBO keessa turteef keessa jirtuu” ibsaa balinaan hirmaatota waligayiif dhiyessan. Itti fufuun Obbo Dejanee Abdisaa “Disproportionately Torturing of Oromos in Ethiopia” mata-duree kana jalatti haala garaa jabinaan mootummaan Ethiopia ajeechaa fi hiidhaa akkasumas jireenyan mankaraarisuu Umataa Oromoo irrati gageessaa ture fi jiru akkasumas Oromoo Biyya baqatee ree akka duuti isa irra gaha jiru ibsaa balaa hirmaatoota walga’iif xiinxala siyaasaa dhiyesaniru. ibsa kennun ergi xummuramee booda hirmaattooti walgayiis gaaffiilee fi yaada ijaaroo dhiheessuun mariin gadi fagenyaan mata duree lamanuu kana jaallan dhiiyaate.
Ibsa ejjennoo
Nuti miseensotiin TBOJ fi hawaasa Oromoo walgayii Guyyaa FDG kana hirmaannee ture haala siyaasaa QBO irratti ergi mariyanneen booda, ummata Oromoo fi Oromiyaa sirna gabiromfannaa (kolonii) bara ammaa motummaa Habashaa, gartuu wayaaneen (TPLFn) hogganamaa jiru, jalatti gidirfamaa jiru bilisomsuuf qabsoo hadhooftuu hogganummaa jaarmaa ABOn geggefamaa jiru gutummaan tumsaa, gumaata nuu irraa barbaadamu gama maraan kennuuf qophii ta`uu kenya ni mirkaneessina.
Nuti miseensotiin TBOJ fi hawaasa Oromoo walgayii Guyyaa FDG kana hirmaannee ture haala siyaasaa QBO irratti ergi mariyanneen booda, ummata Oromoo fi Oromiyaa sirna gabiromfannaa (kolonii) bara ammaa motummaa Habashaa, gartuu wayaaneen (TPLFn) hogganamaa jiru, jalatti gidirfamaa jiru bilisomsuuf qabsoo hadhooftuu hogganummaa jaarmaa ABOn geggefamaa jiru gutummaan tumsaa, gumaata nuu irraa barbaadamu gama maraan kennuuf qophii ta`uu kenya ni mirkaneessina.
1. QBO hirmannaa ummata Oromoo fi hogganummaa ABOn geggefamaa jiruu ni deggerra!
2. Qabsoo hidhannoo, siyasaa, fi dipilomasii ABO geggessaa jiru diinagideen ni utubna!
3. Qabsoo fincila diddaa gabirummaa karaa qerroo Oromiyaa, barattotaa, fi ummata Oromoo geggefamaa jiru waan nu irraa barbaachisu maraan ni tumsina!
4. Sagalee QBO haala hundaa kessatti firotaa fi dinoota ni dhageessifina!
5. Saamichaa fi shororkaa ummata Oromoo irratti dinoti fi farreen QBO raawataa jiraatan injifachuuf hubannoo fi kutannoon sagantaa QBO milkomsuuf heera jaarmaa ni tiksina!
6. Hogganummaa jaarmaalee QBO itichuun (qindeesun) ilaalcha siyaasaa tokkoomeen (walitumsuun) qabsaawuf waamicha ABO labsee ni deggerra!
7. Yakkoota dhittaa mirga-namomaa fi Ajeechaa fi dhaabin nama mankaraarsuu ummata Oromoo irratti karaa motummaa gabironfataa TPLF (wayaanee) raawatamaa jiru ni balaaleffanna!
8. Hogganummaa motummaa wayaaneen yakkoota dhiittaa mirga namaa ummata Oromoo irratti raawatamaa jiru hambisuuf akka hawaasoti Adunyaa dhibbaa godhan ni gaafanna!
9. Lammii Oromiyaa kanneen meeshaa motummaa TPLF ta’uun yakkoota hiriyaa hin qabne ummata Oromoo irratti raawachisuun sirna motummaa Habashootaa tiksuuf boojiyamtan akka gara moraa QBO makamuun mirga abbaa biyyummaa ummata Oromoo kabachisuuf qabsooftan waamicha ilaalcha Oromummaa hundeefate isiniif erginerra!
Injifatnnoon ummata Oromoof!
Hirmaattota Walga’ii guyyaa FDG miseensaa TBOJ fi akkasumas Hawwas Oromoo (Jarmanii, Frankfurt)
=>gadaa
Mootummaan wayyaanee duula hidhaa gaggeessuu itti fufe. Ilmaan Oromoo kitaaba Afaan Oromoo dubbisanis qajeelfama ABO dubbisaa jirtu jedhamuun hidhamaa jiru
Mootummaan Wayyaanee duula hidhaa gaggeessaa kan as gahe ammas jabeessuun dargaggoota Oromoo yakka tokko malee hidhuun rakkisaa jira.
Godina Horroo Guduruu wallaggaa aanaa Abbay Coomman keessattis dargaggoota Oromoo isin meeshaa waraanaa dhoksaan qabdu maqaa jedhuun duula hidhaa gaggeessaa jira. Meeshaa waraanaa kana ABOtu isinii kenne jechuun sakatta’insa jabaa duulaan gaggeessaa jira. Barataa kutaa 10ffaa kan tahe Barataa Dabalaa Hirkoos ati boombii qabda baasi jechuun reebanii miidhaa jabaa irraan geessisanii jiran. Mootummaan wayyaanee duula hidhaa gaggeessus gaaffiiwwan mirgaa irraa kan nu dhaabu humni kamuu hin jiru jechuun dargaggootni Oromoos guutummaan qabsoo jabeessaa fi waamicha walii dabarsaa jiran. Jala deemtotni mootummaa wayyaanee duula hidhaa kana gaggeessuu gooftolii isaanii irraa kan fudhatan yoommuu tahu uummatni gamtaan dura dhaabbachaa jira.
Godina Horroo Guduruu wallaggaa aanaa Abbay Coomman keessattis dargaggoota Oromoo isin meeshaa waraanaa dhoksaan qabdu maqaa jedhuun duula hidhaa gaggeessaa jira. Meeshaa waraanaa kana ABOtu isinii kenne jechuun sakatta’insa jabaa duulaan gaggeessaa jira. Barataa kutaa 10ffaa kan tahe Barataa Dabalaa Hirkoos ati boombii qabda baasi jechuun reebanii miidhaa jabaa irraan geessisanii jiran. Mootummaan wayyaanee duula hidhaa gaggeessus gaaffiiwwan mirgaa irraa kan nu dhaabu humni kamuu hin jiru jechuun dargaggootni Oromoos guutummaan qabsoo jabeessaa fi waamicha walii dabarsaa jiran. Jala deemtotni mootummaa wayyaanee duula hidhaa kana gaggeessuu gooftolii isaanii irraa kan fudhatan yoommuu tahu uummatni gamtaan dura dhaabbachaa jira.
Duula sakatta’insa manaa fi karaa irratti jabaateenis uummatni Oromoo qabsoo irraa duuba akka hin deebine qeerroon Horroo Guduruu addeessee jira. Haaluma wal fakkaatuun Godina shawaa Kibba lixaa Alamganaa keessatti ilmaan Oromoo kitaabawwan afaan oromoo dubbisan qajeelfama ABO dubbisaa jirtu jedhamuun hidhamaa jiru. Haala kanaanis Obbo Baqqalaa Aangeessaa jedhamu kitaaba Afaan Oromoo SAFUU jedhu osoo dubbisuu mana hidhaa mootummaa wayyaaneetti darbamee qorannoon rakkachaa jira.
=>qeerroo
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Dragon
dragoniin bineensa lubbu qabu kan yaddan ni jirra jedhame yadattamu, akkasumas gudda fi serpent jabba yokan reptile "magic" yokan "spirit" (afura) qabbu jedhame yaddatama. Bineensotti yaddan qoffa bekkamani kan ammalla fi fakki dragonii qaban bayyetti jirru.
Gossa dragonotta yaddan ni jirru jedhamani kan bekkamani
- Azhi Dahaka kan sexana matta sadii qabu akka dragon jirra jedhame yadda Zoroastrianii persiaatti argamanamaniin amanamu dha.
- yadda Ugariticitt immo serpentiin matta torbaa qabu kan bishaan kessatti argamu kan Lotan jedhamu dha.
- Akka yadda Hydra Greekitt matta bayye kan qabuu kan jabbena qabba jedhame yaddatamu jirra. Yoo tokko ijjefame, kan lamma bakka isatti ba'u dha. Akkasumas bishaan kessatti argama. Dragoniin kun Heraclesif dubrii isaanin ajjefamani dhumatan.
- Smok wawelski kan jedhamu dragon polish kessatti argamu yoo ta'e "middle ages"itt garra Krakow marsani argamani dha.
- Y Ddraig Goch symbolii wales yoo ta'u kan dimmatani argaman yoo ta'an kunis seena Mabinogion Lludd fi Llevelys irratti himamu.
- Nidhogg, dragon Norse mythology kessati argamu yoo ta'u, bakka dukkana' laffa jallatti argamutti jiratta jedhame yaddatama. Kunis Ragnarok eeguf. yerro sunitti immo hikamme lafa kana cuffa hin ballessa jedhame yaddatama.
- Orochi, serpent matta sadetti qabu kan Japanese mythology kessatti Susanootti ijjesse jedhame kan yaddatamu dha.


text:
Kaampaanichi bilbiloonni ismaartii ‘Galaxy Note 7’ baatirii waliin wal-qabatee rakkoon dhohuu isa qaqqabee waan hammaateef bilbiloonni kunniin gabaarraa akka sassaabaman gochuunsaa kan yaadatamudha.
Kanaan wal-qabatees Saamsang bakkasaa bilbiloota ‘Galaxy Note 7’ biraa rabsuu kan jalqabe ta’us, ammas bilbiloota haaraa kanaarrattis rakkoon dhohuu kun mul’achuunsaa himameera.
Kanaan wal-qabatees kaampaanichi oomisha bilbila ismaartii Galaxy Note 7 yeroodhaaf dhaabuunsaa himameera.
Akka odeeffannoo Rooyitarsii fi Maddi Oduu Yuunaap Kooriyaa Kibbaa qondaala kaampaanichaa irraa arganne jedhaniitti oomishni Saamsang ‘Galaxy Note 7’ yeroodhaaf guutumaan guutuutti dhaabbateera.
Bilbiloota Ismaartii Galaaksii oomishuun kan beekamu kaampaaniin guddichi Kooriyaa Kibbaa Saamsang dhohiinsi baatirii kana dura mudate rakkoo xiqqoo wayita oomishaatti uumameeni jechuunsaa kan yaadatamudha.
Ammas rakkoo bilbiloota bakka bu’anii ba’aa jiran irratti mul’atu yeroo gabaabaa keessatti qorannoo barbaachisaa geggeessuun akka hiiku beeksiseera.
Saamsang sababa rakkoo bilbiloota ismaartii ‘Galaxy Note 7’ irratti isa qaqqabeen galiinsaa hir’isaa dhufuunsaa kan himame yoo ta’u, gabaan Eezhiyaatti qabu dhibbantaa 4n bu’uusaati kan himame.
Madda: BBC


text:
Waan gootota kanaa bal’inaan bareessuuf osuman taa’e yaaduu Aaddee Foolii Gorbaa -haatii Koroneel Hayilu Raggaasaa nadursani.Lubbuun jiraatanii seenaa kana baasuun isaanii bayy’ee nagammachiisse hamilee koo na kakaase.Ammas waaqni dhugaa umrii dheerafi fayyaa isaanii haakennuuf. Issan ilma dhabanii gubachaa wagaa afurtama kana dabarsanii uummanni Oroomoo ammoo erga du’a jara sanaati hooggana dhugaa dhabee hooggana fajajuu fi foorjidii jalatti kufee wagga afurtaman darban kana Taaddasaa fii Hayiluu kumaatamaan lakkaawwaman jalaa wareegamaa har’a gayee.Kuni yoo mirra,qalbii, onnee Oromoo tokkoo hinfonqolchine maaltu fonqolcha laataa? Gara ijoo dubbii kootittan deebi’a:
Jeneraal Taaddasaa Birruu uuggura mootummaan H/Sillaasee irra kaahe jalaa mootummaa Dargiitin dhiifamni godhameefii bahuun isaa ni beekkama.Akkuma uugura irraa baheen qabsootti deebihee ABO ijaaruun Hayyu Duree jaarmichaa ta\’e filatamuu isaas seenaan jaarmichaa hin haalu.Ijaarramuu jaarmiyaa kanaa keessatti hayyoonni MACCAAF TUULAMAA duraanii fii ajejoonni waraanaa dhalootan Giddu gala Oromiyaa(Shawaa) ta\’an jaarmiyaa keessatti baayyinaan aangoo qabachuun saanii kan isaan hingammachiisin qareeyyin (elites) dhalootan naanno Wallaga ta\’an namootni lakkoofsa yertuun -leellistoota Soshaalizimii turan-
( Few Socialist oriented Wel
lega Oromoo elites) mala jarra kana ittin dhabamsiisanii aangoo ittin dhuunfatan qindeeffatanii hojiirra oolchutti ka\’ani.Jarri kuni jaarmiyaa ICAT fii MAESON jedhaman kan tokko tokko keessatti margee daangaan isaaniirre hinbeekamne ijjaarratani Dargii wajjin akka hojjachaa turaniif yeroo sana nama waayee Bilisummaa Oromoo dubbatu akka ajjeesaa yookin ajjeechisiisaa turan seenaa keessa dabarre waan ta\’eef nama nuu qoratee raggaasisu hinfeenu.Garuu, lubbuu Oromoo meeqaatu sababa kanaan harka saanitti darbe kan jedhu qormaata gadi fagoo barbaachisa.
Gara hala ABO keessatti yoon deebi’u jarri kuni kallattiin mormanii adeemasa sana dhaabuu akka hindandeenye waan beekaniif harka lafa jalaatin shirra diigu jalqabani.Raawwiin jalqaba lafaa ittin ka’an “Qaboo Yaa\’i\” jaarmichaa konkolaataa Koroneel Ha\’ilu Raggaasaa keessaa hatanii waan akka basaasota Dargiin fudhatamee fakkeessanii Mangistuutti kennameetti odeessuu jalqabani.Kanaafuu Mangistuun isaan ajjeesuuf akka barbaadaa jiru fakkeessanii hatattamaan akka bosonatti bahan wareersanii manaa baasani.Namoota yeroo san bahan keessaa :
1-Jeneraal Taaddasaa Birruu
2-Koloneel Hayilu Raggaasaa
3-Shaalaqaa Ababaa G/Maaram
4-Dajjaazmaach Kabbadaa Bizunesh (goota bara xaaliyaanii akkas jedhee uummanni sirbaafii ture)
\” Kabbadaa Bizuneshi
Goorotti dachaasee hundumashii
Kabbadaa yaa kabbadaa
Maa akkana goggootaa biyya badaa\”
5-Takluu Tasammaa-dhalataa Meettaa Roobii yoo ta\’u yeroo sana nama bulchaa Ona sanii ta\’ee hojjachaa oso jiru waayee qabsoo kanaa fudhatee nama itti makameedha.
Kana booda itti makamanii naamusaan deemuu dinnaan murtee Jeneraal Taaddasaatin kan of biraa gaggeessan ijoollee abbaa lafaa kan akka:
1.Taayyee Maammoo Sorsuu-kan tsaxitaa H/Sillaasee keessa hojjachaa turee labsii lafaa falmuu ba\’e, abbaan Taayyee Maammo Sursuu bara mootummichaa amma gaafa du\’utitti bulchaa Ona Ada\’a Bargaa kan turedha. Taayyeen naannoo Incinniitti ajjeefame.
2-Ajjamaa Irkoo Bultoo-Kan obboleessi gootota beekkamoo bara Xaaliyaani Garbii Bultoo Hundee Bultoo, Qaalluu guddicha Salaalee kaasee Hanga Bchootti beekamuWalee Bultoo Dhalchu ilma Hirkoo Bultooti.
3. Alamaayyoo Lammaa dhalataa biyyasii ta\’us abban isaa amaara akka ta\’e kan beekamu -Egaa Ajjamaaf Alamaayyoon dargaggeeyyi umriin saanii digdamoota keessa ture yoo ta\’an qabeenyaa lafaa warra saanitin kan jiraatan yoo ta\’u labsii lafaa falmuuf bahanii jaratti makamuu yaalanis jarri yaada saanii laalanii waan ofbiraa gaggeessaniif kophumatti oso sochoo\’anuu uummanni itti marsee rasaasan madeessee erga qabee booda murtii uummataatti dhiheeffamanii kan du\’aan adabamaniifii kan biroollee kan barreessan kuni maqaa saanii hinqabatin keessatti argamu.
Karaa Salaalee ammoo Qanyaazmaach Mulu Hasanuufi namoonni isaaniin hoogganaman akkasumatti bahanii akka turan niyaadatama.
Wanti nama gaddisiisu yeroo kuni hundumtuu dalagamu qophiin tokkoyyuu hintaasifamne.Jarri kuni tasuma ka\’anii harka duwwaa hidhanno malee manaa bahani.Kunis itti yaadamee labsii lafaatin walqabatee akka ta\’u waan sagantaayee hojjatanme fakkaata.Akkuma isaan bahaniin oolee oso hinbulin labsiin lafaa Bitootessa 4/1975 labsame.Kunis kanta\’eef mootummaanillee qabuu dadhabu waan akka labsii lafaa mormuu bahan taasifamee irratti ololuufii qotee bulaan \”lafa argate\”adamsee akka fixu mirkana waan tureefi. Dantaa quba wal hin qabne,garuu galiin irratti kan waliif galame ta’ee argame.
Xiinxaltoonni siyaasaa barasii garuu \”Dargiin labsiocha kan baase itti yaadee sagantaa qabatee oso hinta\’in qabsoo eegalun jarreen kanaa rifachiisee qotee bulaan Oromoo akka isaan hinsimannee fi wajjin hinhirirre taasisuuf \”akka ta\’e irra deddeebi\’ani ibsuun saanii ni yaadatama.(Kanarratti Obbo Zaggayyee Asfaawu waan beekan waan qabaniif dhugaa isaa oso uummata Oromooti ibsanii senaa qulqulluu argachuun ni dandama jedheen amana.)
Gara jaraatti yoo deebinu bahinsa saaniitiif qophiin tokkoyyuu akka hinjirre ,dursanii iddoo qopheeffatan akka hinqabne,wanti hunda calaa nama gaddisiisu meeshaa namtokkeellee of harkaa akka hinqabne barreessan kuni dirree isaan keessa sochoo\’aa turan dhaqee isaan qunnamuun ragaa qabatamaa ijaan argee afaan isaanitirraa odeeffannoo sududaan argatee ture.Namoonni hanga sana bilchaatani qabsoo uummata Oromoo hoogganuuf guurmaahan keessattu kan jaarmiyaa hangafa Oromoo -Walda\’a Maccaaf Tuulamaa hogganaafii gidiraa adda addaa argaa turanii fii hoggantoota waraana ciccimoo kan turan dogoggora akkasii ni hojjatu jedhamee yaaduun nama dhiba.Shiftaan baaddiyyaatuu yoo yakka hojjatee manaa bahu lafa itti of dhoksuu danda\’u dursee itti yaadee meeshaa fi rasaasa gahaa wajjin qopheeffatee baha.Jarri kuni qophiidhuma ammasiitu hinqaban turani. Asirratti isaan dogoggoran jechuu kootii miti, isaan akkuma wal amantii Oromoo jidduu jiruutti warra waan hundumaa isiniif guunnaa akka asitti hinqabamne bahaa jedhaniin sana amananii akka bahan dubbachaa turani.Jarrii garuu, guutifiin hafee garagalaniituu hin ilaalle.Horridhuma galaa ittin godhatanirree akka ergamuuf kan gaafatan oso hinerginiif harkuma firoota isaanii irratti kufanii rakkachaa oso jiranuu akka qabamanii dhuman barreessan kuni quba qaba.Lafti isaan qabsoo kanaa filatanis Godinaa Lixa Shawaa Ona Meettaa Roobii iddoo dhaloota Koloneel Hayluu fi Dajjaazmaach Kabbadaa naannoo gammoojji laga Mogor yoo ta\’u lafa Finfinneeraa km 100 caalaa hinfagaannee dha.Lafti kuni dhuguma qabsoo sanaaf mijataadhaa? Kufaatiin ABO kan duraa sanirraa jalqaba.Uunkuraan ammaa kunis yeroo saniis numa ture.
Akka jarreen yeroo sana dubbachaa turanitti meesha fii loltuun isiniif ergama ,waan barbbaachisu hundumaa isiniif guutama akka asitti hinqabamne hattattamaan bahaa jedhamanii qophii tokko malee akka bahan dubbachaa turani.Loltuun Shaambal Gabbataa nama jedhamuun hoogganamu kumni lama karaa Jalduu bahee akka isaan dhaqqabu akka itti himames dubbachaa turani.Garuu suni hinmul\’anne.Barreessan kuni Jeneraal Taaddasaa fii Koroneel Hayiluu naannoo Shinoo jedhamuutti uummata naannoo sanaatiif kaayyoo saanii ibsanii erga xumuranii booda qunnamuun jarri lachanuu meeshaa waraanaa akka of harkaa hinqabne argee jira.Meeshan waraanaa isaan bira turte M1 Takluu Tassamaa qabatee deemu qofaa akka ta’e hubatee ture.
Sana booda marii adeemsifameen barreessan kuni jara kanatti makamee wajjiin qabsoo adeemsisuuf akka barbaadu yaada dhiheessee ture.Jarri lachanuu garuu akka Finfinneetti deebi\’e barattoota gurmeessee qabsoo siyaasaa eegalchiisuun xalayaa(pamphlet)garagaraa baasuun akka facaasan dirqama itti laachuun gara Finfinneetti deebisan.Dirqama kana yoo kennan qarshiin jaarmichaa kan miseensota irraa guurramme Birrii Toophiyaa $300,000.00 Obbo Darajje Dheerressaa fii Doktor Yohaannis Warqineh harka waan jiruuf isaan ammoo qunnamuun kan danda\’amu karaa nama Obbo Kabbadaa W/Gabriel jedhamu nama mana sagadaa Ortodooksii Isxifaanos jedhamu fuul duratti waajjira dhuunfaa konkolaataa itti kireessan\”Nyala Tours\” jedhamu qabu akka ta\’e ibsanii waraqaa koodiidhaan barreeffame laataniifi qarshii ittin hojjatamu isaanirraa akka fudhamee hojjatamu fii isaaniifis qarshiin ittiin sochoo\’an akka ergamuuf xalayichaan dhaamanii Finfinneetti deebisani.
Barreessan kuni dirqama kana fudhatee akkuma deebi\’een odeeffannoo kana barattoota Yuniversiti Finfinnee tokko tokkotti dabarsee odeeffannichi babal\’atee gaaffin waan dhufeef walgayiin lafa-jalaa mooraa 6 kiiloo keessatti adeemsifame.Namoota walgayii kanarratti argaman keessaa barreessan kuni kan amma yaadachuu danda\’u-Abboomaa Mitikkuu, Mitikkuu Tarfaasaa, Yohaanis Bantii (Galaasaa), Dambii Disaasaa, Abdataa Guutamaa,kanneen har\’a biyya keessa jiran maqaa isaanii asitti dhahuun balaa irran gahuu danda\’u fii kan biroollee barattoota hedduutu qooda fudhate.
Haala kanarratti halkan guutuu mariin adeemsifamaa bulee wanti irra gahame koreen ijaarramee barattoota gurmeessuun gareen tokko bosona dhaquun jaratti makamee qotee bulaa keessa seenuun hojii siyaasaa akka hojjatuuf gareen biraa ammoo Finfinnee keessatti hojii siyaasaa akka hojjatu walii galamee. Garee isa bosonatti bobba\’u hoogganuuf murataan namaa Abboomaan fedhii saatiin dirqama fudhatee, garee sanas barreessan kuni geessee akka jaraan walqunnamsiisu dirqamni laatameefii qophii barbaachiisaa xumurree bultii gabaabaa keessatti walitti deebi\’uuf murtaayee addaan baane.
Barreessan kuni akka walii galametti dirqama saa bahuuf egaa turullee nama deebi\’e isa qunnamu waan dhabeef namoota murtee sana dabarsan tokko tokko barbaadee dubbisuyyuu dubbin akka gaafa walgayichaa ta\’uu didde.Jarri gaafas dhaadatanis sagalee qabbanaawafii jibbaan yeroodhaf qophiin taasifame waan hinjirreef homaa gochuu hindandeenyu jechuun waadaa saanii diigani.Sana booda barreessaa kana karaattuu yoo argan dubbisu lagatan.Egaa dhugaan jiru barattooni suni duraa yoo akkasitti dhaadatan kiyyoo jaraaf kiyyeeffame iccitii isaa hinbarre turani. Hojii kana hojjachuuf warra saaniitin yoo mari\’atan garuu akka adabatanii taa\’an waan itti himameef of duuba garagalani.
Yeroo dheerra oso hinturin qarqaarsuma sab-gantoota Oromootin Jeneraal Taaddasaani fi Koroneel Hayiluun qabamanii duuti itti murtaayee jechuun yoo ajjeeffaman Taklu Tasammaa gaafuma isaan qabaman jagnummaan irratti lolaa ture loluma sanarratti wareegame.Dajjazmaach Kabbadaan Shaalaqaa Abbabaa waliin ta\’un hafanii lola hedduu akka adeemsisaa turan barreessan kuni quba qaba.Dajjazmaach Kabbadaan wagga ja\’af dargii cinqaa turee booda akka wareegame nibeekkama.Waa\’e Shaalaqaa Abbabaa garuu ergasii barreessan kuni waan dhagaye hinqabu.Qanyazmaach Mulu Hasanuufi hordoftoonni isaaniis lola hedduu adeemsisuun Dargii muddaa turanii boodarratti wareegamanii jiru.
Egaa kuni hundumtuu ta\’uu kan danda\’e shiira gareen olitti tuqe xaxeen akka ta\’e namoonni ragaa bahan jiraachuu ni malu jedheen yaada.Aadde Fooliin hanguma beekan Jaagamaatu gane jedhan malee dubbin gara biraa jirti .Dhuguma Jaagamaan harka keessa hinqabu jechaa miti. Tarii bobbaan Shaambal Gabbataa fii loltoota 2,000 waan isa laallattu natti fakkaatti.
Hundumaafuu SIIDDAAN UUMMATA OROMOO TAADDASAA BIRRUU FII GOTOTA BOBA\’AN kan akka HAYILU RAGGASAA akkasitti wareegamanii .
Obboleeyyan koo ijaa qalbiirraa nahambisaa. Waan garii iciiti dhimma sabaa olaanaa ilaaluu wajjiin du’uleen numa jiraata. Haata’u malee namootni yertuun bara baraan qabsoo bilisummaa Oromoo gootni meeqa akka itti wareegame beekaamaa ta’ee osoo jiruu, namootumaan yertuun kufaatii keenyaaf ka’insa irraa sababaa ta’an eenyuffa akka ta’an osoo beeknu calliisaa ture. Yoo dubane badii kana caaluu fidaa laata jechuun caliisne. Kan na aarsee waa jechuu barbaade namootni du’an silaahuu du’an, kanneen lubbuun jiran ammo badii balleessan kana irraa barachuu fi uummata Oromoo dhiiffama gaafachuun hafee badii sadaffaa jalqabu isaaniitti. Ammas Kanatti fuftee maal hojjette jechuun keessan ni malaa ,kanalee haala isaa laaleen ittfufa.
Oromiyaan ni bilisoomtii !!!


text:
Ibsaa Guutama irraa*
Akkuma maqaan saa agarsiisu ABOn dhaaba walabummaa Oromiyaaf qabsaawuuf bu’uurfame. Akeeki malbulcha saa mirga sabummaa ofii ofiin murteeffachuu kan hanga republic Oromiyaa ofiin bultu ijaaruutt geessu dhugomsuu dha. Amma erga uumamuun saa labsame kurnan afur ta’eera. Aarsaa guddaan ergasii jiji hin tuffatamne galmeeffamuun ifaa dha. Bu’ursitooti hedduun dhumaniiru haatahu malee yartuun mancaasa koloneeffattuu irra baraaramanis jiru. Jarri kun yoo wanti barruunqableen ifsuu hin dandeenye jiraatan waan unkafama ABO ilaalu irratt dhalawuu akka dandahan ni abdatama.
Barreeessan kun hojii guyyuu irra oldeebi’us dhimmichi kan inni dargagummaa saa itt fixate waan ta’eef callisee yeroo sochiin daba itt fakkaatu tolfamu ilaaluu hin dandeenye. Murni sadii maqaan ABO jedhuun waamamuun rifachiisaa dha. Sadan sun deebi’anii tokkoomuuf ABO “dhinsuu fi jabeessuu” al tokko yaalanii hin milkoofne. Yoo xiqqaate ilaalcha amma qaban walii hubatanii gargar bahuufillee fedha agarsiisaa hin jirani. Sammuun halagaa tumsuuf qophee tahe fira bira yammuu gahu locamuun irra hin turre.
Murni hunduu akka caalaa qulqulluu taheef kaayyoo ummataa garaa saatii mararfatu himata. Ragaan himata hundaa heera bu’uuraa, sagantaa malbulchaa fi barrunqabilee adda addaa keessaa ilaalamuu dandaha. Sun yaa’a seeraa ka’uuf gahaa dha. Akka dhaaba akeeki saa Oromiyaa bilisomsuu taheett murnooti kan murtii argatan ummata Oromoo qofa irra tahuu qaba. Kanaaf waldhabdeen kamuu gaaddisa halagaatt geeffamuu hin qabu. ABOn jaarmiyaa didduu empayera Itiyoophiyaa keessaa, yoo hariiroo alaaf tahe malee, waajjira halagaa kam birattuu galmeeffamuu hin qabne. Garaa fi sammuu jaalbiyyaa fi ummata Oromoo keessatt kan galmeeffame ammaaf gahaa dhaa. Mirga abbumaa qabeenya qaroomaa Oromiyaa alatt dhimma bahuu yaaluun waan sabichaaf bu’aa hin qabneef wal shororkeessaa jiraachuu taha.
Murnooti Dawud Ibsaa fi Dhugaasaa bakakkoon gaggeeffaman qabattee kana irratt qooqa wal jijjiruu eegaluu dhagahuun nama gaddisiisa. Wajjira Patentiif murna Daawudiin ABOn kan dhiheeffame akka “Dantaa Oromoo Itiyoophiyaa keessaa fi bakka biraatt dhaadhessuu fi hacuuccaa malbulchaa fi roorroo baldhaa Itiyoophiyaa keessatt mirga ilmaan nama irra gahan mootummootii fi hawaasi sabgidduu hundii akka hubatan gochuu” tahett. Kan galmeeffame “Dhaadhessa, daldalaa & tajaala charchaaroo” ti. Kun murnoota hundaa nokkorroo dhuma hin qabne kan yeroo fi leeccelloo guddaa baasii seeraaf irra quncisu taha. murna sadii aqaa ABOtt dhimma bahamuun rakkina akka qabu hin haalamu. Hundu dhaaba kana ni jaallatu jennee haa fudhannu. Kanaaf akkaataa hundi dhimma itt bahan falamuu qaba. Furmaati saa yaa’a dheeraa obsa fi wal dandahuu barbaadaa. Dubbii kana yeroo akkasii ABOn fanxa keessa jiru ka’uun saa tuqama fakkaata. San taree bakkaan gahuuf itt fufuun marattummaatt lakaawamuu dandha.
ABOn dhaaba qeyeeti, mirga “patent” halagaatt dhimma walirratt bahuu yaaluun dhaabicha dhaaba Badiitt jijjiiruu taha. Kun hamajaajii keessaa fi alaa kanneen akka inni kaayyoo ijaarameef dhimma hin baafnett fudhachiisuu dhama’aa jiran gargaaruutt fudhatama. Bu’aan waatattaa sana irra argamu honga’a gahuu dandahuun wal hin gitu. Kanaaf hoogganoota murnootaatt iyyi an dabarsu waldhabdeen isaan gidduu gara caalaatt akka hin guddanne irraa akka qoollifatanii. Qabsaawoti hundii akka itt biyya keessa sosso’an ariitiin mala dhahuutu irra eegama. Sun waa’ee maqaa haa tahu qabattee hanga yoonaa dhaaba kallacha qabsoo Oromiyaa tahe kana naafessaa jiran furuu dandaha. Lolli alatt waa’ee maqaan ka’u hunda akka hoonga’oota qabsoo sabaa lagachuu saanii dhoksuuf carraaqaniitt ramachiisuu dandaha. Waan halleefu abbummaa maqaa yeroo biraaf dabarsuu dha; yeroo hundi yk tokkoon keessan Oromiyaa keessaa battala qabaattan. Ummata keenyaa fi qabsoo sabichaaf jedhaatii gaaddisa halagaatt wal hin harkisina. Beekadhaa, shakala kanaan kan moo’amaa malee kan moo’uu hin jiratu.
Injifannoo ummata Oromoof
* Ibsaa Guutama | Gubirmans.com
Mudde 2011


text:
Abdii Boruutiin*
Erga bara 2008 mooraa Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) keessatti fottoqinsi lammataa dhalatee kaasee haala mooraa Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) qalbii dhaan hordofaan jira. Yeroo, warri jijjiirama barbaadna ykn fidna jedhan, maqaa Koree Yeroo (KY) ABOtiin garee sadaffaa ijaaran sana, gaddi guddaan natti dhaga’amullee, karaa biraatiin garuu dhuguma mooraa kana keessatti jijjiiramni godhaminaa laata? jedhee eegaan ture. Keessumaayuu ammoo, Onkoloolessa 31 bara 2009, yeroo warri jijjiiramaa tokkoomuu jaarmayoota, gurmuulee fi qabsaa’ota Oromoo labsan, abdiin kiyya baay’ee guddaa ture. Yaaliin sun deebi’anii tokkoomuu ABO fi jaarmayoota Oromoo biroof karaa banuu danda’a jedhee yaadeen ture. Kunis hawwii fi abdii jabaa dhaan eegamaa otuu jiruu, jalqaba bara 2010 irratti oduu gaddisiisaan gadi bahe. Innis Liiccoo Bukuraa miseensota Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) fudhatee Wayyaaneetti harka kennuu isaa ti.
Gaddis dabruun hin oolu; hawwiin ilma namaas hin duutu; wanta mooraa QBO keessatti ta’aa ykn mul’achaa jiru otuu hordofamaa jiruu, oduuleen nama gammachiisan mumul’achuu jalqaban. Isaan kana keessaa inni tokko, jaarmayootni Oromoo sadi walittibaqanii ULFO akka jaarmayaa tokkootti ijaaruu yoo ta’u; inni biraa ammoo, ABO gareen warra jijjiiramaa fi QC ABO tokkoomuuf walhubannoo akka godhan jalqaba ji’a (baatii) Ebalaa bara 2010 ibsa baasuu isaanii ti. Dubbistoota barruu kiyyaa yaadachiisuu dhaaf, ibsa kana keessatti kan akkana jedhutu mul’ata: “…Dheebuu sabaa kana deebisuun ABO bu’uura kaayyoo walabummaa Oromiyaatii fi bilisummaa ummataa qabsaawootan ganama karoorfame irratti deebisanii ijaarudhaaf qaamota ABO J/Dhugaasaa Bakakkoo fi J/Kamaal Galchuun hogganaman gidduutti mareen geggeefamaa ture walhubannoo ol’aanaa irra akka ga’e ummata keenyaa fi qabsaa’ota Oromoof yeroo labsinu gammachuu fi qabsoo hadhaawaa nu eeggatuuf wareegama barbaachisuu kafaluuf akkuma kaleessaa hardhas qophaawoo ta’udhaani…” http://gadaa.com/news/?p=3085
Sochiin akkanaa kunis gammachuu dhaan hordofamaa otuu jiruu fi yoom tokkoomanii gadi bahu jedhamee eegamaa otuu jiruu; karaa biraatiin Fulbaana bara 2010 keessa gareen jijjiiramaa fi SG ABO deebi’anii tokkoomuuf waliigaltee akka mallatteessan ibsame. Egaa, asirratti gaafiin ka’uu malu: “Walhubannoo fi tokkoomuuf deemuun garee jijjiiramaa fi QC ABO sun maaliif otuu hin milkaawin hafe?” yookaanis ammoo, “Warri jijjiiramaa, QC ABO wajjin tokkoomuuf otuu jiranuu ykn barbaadanuu; sana dhiisanii maaliif SG ABO wajjin waliigaltee mallatteessan?” kan jedhu dha. Kan ta’es ta’u, karaa hundaanuu deebi’anii tokkoomuun ABO hawwii fi abdii guddaa dhaan eegamaa otuu jiruu, yaaliin araaraa fi tokkoomsuu ABO akka hin milkaawin ibsi bahe.
Eenyu araara kana akka dide fi/ykn maalirratti walii galuu akka dadhaban beekuun rakkisaa ta’ullee; erga kun hunduu ottu hin milkaawin hafe booda, tumsa alaa barbaaduun yaalii itti aanu ta’e. Inni kun garuu jaarmayoota Habashaa wajjin hojjechuu dha; kana birallee dabranii tumsa waliin ijaaruu mala? Otuu kana hin godhin dura garuu, waan Habashoota gammachiisu dalaguun barbaachisaa ta’a. Kunis hin oolle yookaanis yaada qofaatti hin hafne; hojiirra oolee argame. Kana keessaa inni tokko ammoo, “ABOs ta’ee sabni Oromoo ajandaa fottoqinaa hin qabu” jedhanii dubbachuu dha. Asirratti kan nama dinqu garuu gareen ykn namni tokko lafumaa ka’ee, fedhiin ykn kaayyoon ABO fi saba Oromoo kana ykn sana yookaanis kanaa miti jechuu dha.
Yaa Waaqyyo/Rabbi kan kana caalu nutti hin fidin jedhanii Waaqa kadhachuun waan barame ta’ullee, kan sodaatan hin oolu; kunoo sana bira dabramee sagantaa ABO jijjiirre jedhanii labsuu isaanii ti. Kan nama gaddisiisu garuu, guyyaa seena qabeessa kana; guyyaa goototni Oromoo qabsoo kana keessatti wareegaman itti yaadatamanitti; guyyaa WBO soddomii lammaffaarratti, sagantaan ABO ganna afurtam booda jijjiirame jedhanii labsuu dha. Egaa, kanaa jijjiiramni mooraa ABO keessatti hawwame? Tokkummaan jaarmayootaa, gurmuulee fi qabsaa’ota Oromoo, kan Onkoloolessa 31 bara 2009 labsame sun fiixa hin bane; walhubannoon QC ABO wajjin godhame jedhames hin hojjenne; deebi’anii tokkoomuun SG ABO wajjin yaalames hin milkoofne. Abdii kutachuu fi ijibbaata xumuraa taananiiree, alagaatti fiiguu fi sagantaa jaarmayaa jaalatamaa fi abdatamaa kanaa jijjiiruun? Moo, duraanuu kaayyoo dhokatamaatu lafa jalaan deemaa ture jechuu dhaa? Kan gareelee biroo wajjin tokkoomuu isaan dhoowwes (dhoorkes) kaayyoo amma ifa ta’ee gadi bahe kana ta’inaa laata?
Akka yaadaatti (theoretically) dhuguma impaayarri Itoophiyaa kun otuu diimookraatawuu danda’ee; sirni federaalisimii dhugaa kan milkaawu ta’uu danda’ee; karaa kanaan uummatni Oromoo ofiin of bulchee, abbaa biyyaa fi qabeenya isaa ta’uu danda’ee, kunuu injifannoo guddaa ta’uu danda’a ture. Haa ta’u malee, impaayara kana keessatti, dhuguma sirni akkanaa ni mul’ata ykn hojjiirra oola jedhanii haala ammaa kanaan yaaduun of gowwoomsuu dha jedheen yaada. Bu’aalee QBOn hanga har’aatti argamsiise kunuu Habashootatti dhukkuba mataa waan ta’eef, isaan wajjin hojjennee; bu’aalee kana caalan arganna jechuun abjuu natti fakkaata. Isaan wajjin hojjennee kaayyoo keenya galii dhaan geenya jechuun kan danda’amu, tarii dura humna mooraa ofii yoo cimsan qofaa dha.
Diina waloo cimaa tokko kuffisuu dhaaf, tumsa alaa barbaaduun hin oolu ta’a; barbaachisaa ta’uun isaas hin hafu ta’a. Otuu tumsa alaa hin barbaadin dura garuu tokkummaa mooraa ofii cimsuu fi karaa kanaan humna cimaa fi abdachiisaa uumuu dha. Yoo humni ofii cimaa fi abdachiisaa ta’e booda, tumsa alaa barbaaduun nama hin sodaachisu. Yoo humni mooraa ofii laafaa ta’e garuu, diinaa fi alagaa dhaaf of saaxiluu fi kaayyoo ofiis gaaga’uu ta’a. Yoo tooftaa dhaaf kan jedhamullee ta’e, Oromoonis ormatti fayyadamuu qabu malee, ormi akka meeshaatti nutti fayyadamuu hin qabu. Alagaatti fayyadamuunis dura yoo humna ofii jabeessan qofaa dha. Laafaa itti fayyadamu malee, inni kan biraatti fayyadamee kaayyoo barbaade tokko galiin gahuu hin danda’u.
Nuyi Oromoon, amannus amanuu baatnus, har’a humni mooraa QBO laafaa dha. Laafinni kuni ammoo kan madde humnootni gara gara faca’uu irraayi; tokkummaa dhabuutu kana fide. Baay’inni uummata keenyaa qofaa gahaa miti. Uummata bal’aa waa hundaa qabu kana keessaa silaa humna cimaatu bahuu danda’a ture. Kana dhabuun keenya baay’ee gaddisiisaa dha. Alagaa fi diinni kan nutti fayyadamus laafina keenya kana hubatanii ti. Wayyaaneenis kan uummata keenyatti taphachaa jirtu, laafina mooraa keenyaa argitee ti; eenyutu maal na godhuu danda’a kan jedhurraa dhufa. Amannus amanuu baatnus, Habashootni hunduu amalli, hawwii fi kaayyoon isaanii tokkuma. Oromotti fayyadamanii uummata ykn saba keenya gabrummaa keessa tursiisuu dha. Kun hawwii waloo, kan Habashoota dhufaa dabranii ti.
Kan nama dinqu fi kana birallee dabree kan nama gaddisiisu, seenaa fi kan dabrerraa barachuu dadhabuu keenya. Projektii kanaan dura yaalamee otuu hin milkaawin hafe sanatti deebinee; beekumsa, dandeettii, qabeenya fi yeroo keenya fixuun yoom akka dhaabbatu hin beeku. Haala addunyaa fi yeroo wajjin deemuu qabna kan jennus yoo ta’e, tokkummaa ofii ijaaranii humna ofii cimsuu addunyaan tun ni balaaleffattii laata? Wanti hubatamuu qabu, yoo ofiif jabaatanii bar kan addunyaanille nama deeggartu! Laafaan fira hin qabu, jabaan fira hin dhabu jedhamaa mitii! Dhugaan kun maaliif hubatamuu dadhabaree? Warri kaayyoo adda addaa qaban tokkummaa ijaaruu hin danda’an kan jedhamu yoo ta’e ammoo, warri kaayyoo tokko qaban maaliif tokkoomuu dadhabu?
Jaarmayaan tokko karaa itti amaneen sagantaa baafatee kaayyoo barbaade galiin ga’uun mirga isa ti. Kan keenyas yoo ta’e, karaa itti amananiin qabsaa’anii ykn hojjetanii uummata keenya gabrummaa yoomiyyuu hamaa ta’e kana keessaa baasuu yoo danda’an, ani akka Oromoo tokkootti kanarraa rakkoo hin qabu. Ani kanan jedhu garuu, akkuman yeroo baay’ee irra deddeebi’ee barreessaa ture, yoo danda’ame tokkoomuu; yoo hin danda’amne ammoo diina walitti ta’uu dhiisanii wal gargaaruu, wajjin hojjechuu fi tumsa waliif ta’anii mooraa ofii keessatti humna ofii cimsuun dursa (priority) argachuu qaba dha. Har’a sagalee tokko dubbachuu danda’uunuu cimina karaa tokkoo ti. Otuu waliigalteen hin jiraatin, namumti fedhe ykn murni fedhe lafumaa ka’ee waan ofiif barbaade tokko dalaguu yaaduun ykn yaaluun, mooraa ofii diigaa deema malee cimsuu hin danda’u.
Egaa, gara dhimma mata duree barruu kanaatti deebi’ee barruu kiyyas xumuruu dhaaf, jijjiiramni mooraa ABO keessatti barbaadame fi bara 2008 labsame sun, kaayyoo ykn sagantaa ABO jijjiiranii humnoota Habashaa wajjin hojjetanii; bu’aalee hanga har’aatti argaman tikfatanii; bu’aa sanaa olii argamsiisuun kan danda’amu fi milkaawus yoo ta’e, Waaqayyo/Rabbi nu haa agarsiisu. Sodaan ani qabu garuu, mee innumtuu haa ta’u malee, akka tasaa yoo Wayyaaneen kuftee; hunmootni Habashaa bakkee ishii qaban, ammas akkuma bara 1991 carraan biraas akka nu hin dabarree dha. Dhugaan lafa jiru fi kan hunduu hubachuu qaban, akka haala amma keessa jirru kanatti, jijjiirama impaayara kana keessatti dhufuu maluuf waan of qopheessine ykn itti qophoofne natti hin fakkaatu. Haal ofii gamaaggamuu fi sirriitti hubachuun yeroon isaa amma ta’uu qaba. Oromoon bitaa fi mirga akkasumas duraa fi duuba isa ilaaluu fi hubachuun yoomiyyuu caalaa amma ta’uu qaba.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
Friday, March 27, 2015
Dargaggoo Bunguli (Abdiisaa)Haayilee Dararama Mana Hidhaa Keessatti Wayyaannonni Irraan Gahaniin Wareegame.
Jaal Bunguli (Abdiisaa) Hayilee abbaa isaa obboo Hayilee Dagabaasaa Camadaa fi haadha isaa Aaddee Muluu Daammanaairraa Caamsaa 14/1986 A.L .O. ti Godina Shawaa Lixaa Aanaa Jibaat ganda Gaamoo Hadaadiitti dhalate. Yeroo umuriin isaa barnootaaf gahutti, barnoota isaa sadarkaa 1ffaa achuma aanaa Jibaat mana barumsaa iichaa hadaadiitti xumure. Barnoota isaa sadarkaa 2ffaa mana barumsaa shanan sadarkaa lammaffaatti barachuun qormaata biyyoolessaa(kutaa 10ffaa) qabxii giddugaleessaa galmeessissuun gara kolleejjii teknikaa fi oggummaa Ambootti ogummaa seeraa barachuu eegale. Ogummaa seeraa baratee osoo jiruu carraa hojii waan hin arganneef ogummaa dhuunfaa isaa hojii ijaarsaa garaa garaatiin biyyoota adda addaa deemee hojjachuu eegale.
Jaal Abdiisaan nama qajeelaa dhaabbii fi ilaalchi isaa namatti tolu ture. Hawaasa naannoo isaa biratti taphataa kubbaa milaa cimaafi farda gulufuun beekama. Jaal Bunguli (Abdiisaa) bara 2014 yeroo ummanni Oromoo daangaa lafa Oromiyaa falmatu mirga saba isaatiif nama of kennee falmaa turee dha. Sababa kanaanis hiriira seeraan alaa gaggeesite; jeequmsaaf ummata kakaafte jedhamee yeroo dheeraaf hordofamaa ture. Innis hordoffiin itti hammaannaan bakka jireenyaa jijjirachuun jiraataa ture. More:- http://oromedia.net/
Subscribe to: Post Comments (Atom)