text:
Maaljechi “Walabummaa” fi “Bilisumma” Garaagaraa?
Qooqoti lamaan “walabummaa fi bilisummaan”guutummaa biyyaa keessatt rimsama tokko ifsuuf dhimma itt bahama ture. Kan too’annoo, olhaantummaa yk dhiibbaa qaama biraa jala hin jirre akka fedha ofiitt jiraatu jechuuf tajaajilu. Gandi tokko isaan keessa tokkoti caalaa dhimma baha ta’a. “Sillichaan qalqalloo qalqalloon silichaa” isa jedhan sana hin darbu. Oromoon Maccaa tokko yoo “walabicha Walabuu” ofiin jedhu yk qabsaawaan tokko “dirre bilisoomte” jedhu akka qooqoti kun saala fi akaakuun utuu adda hin baasin hundaaf dhimma itt bahamu agarsiisa. Qooqoti balchummaa, birmadummaa, luba baasa, ofiin bulummaa, gaddhiisaa jedhanis kanuma ifsu. Garuu Ofiin bulummaan diddaa haala jiruf sarmu dhiisuu yoo ta’u, gadhiisaan hidhaa keessaa gad dhiifamuu agarsiisa. Akka dambooba dhabuutt kan laalan jiru. Luba bahunis koolummaa irraa walaboomu agarsiis. Qooqoti kun afaan English keessattis “independence, freedom, liberation” jedhamani hala hundaaf maljecha walfakiif dhimma itt bahama. Fakkeenyaaf “independence of Oromiyaa, freedom of Oromiyaa, liberation of Oromiyaa” jechuun waanuma tokko. Akka biraattis yoo dhihatan, waliindeemaa saanii keessatt qayyabatamu. Kan kaaneef “walabummaa fi bilisummaaf” waan ta’eef isaan haa caqasnu.
Kurnan lamaan darban keessa “walabummaan” biyyaa “bilisummaan” ummataaf kan jedhu golee ta’e keessaa darbatamnaan hedduun gaaffii malee baasaa baranee (fashionable) ta’innaa jedhanii dhimma itt bahuutt ka’an. Obsaan dhaabbannee dura kan nutti dhufe qorqoruun hafee tasummaan hurrisa darbu waliin didichuun barsiifata nuu ta’ee jira. Qooqoti dhiibbaa hala hawaasa keessaa, barreessotaa, malbulcheessota, malraagotaa kkf. dhawaatan akka danaan itt bahu fi maljecha jijjirrachuu fi haaraan umamu dandahu beekamaa dha. Beekaa gara dabarsuufis kan jijjiiran jiru. Haa ta’u malee rimsama haaraan yoo baheef fulduraaf m alee kan darbe irratt jijjiirama fiduu hin danda’ani, raga sobaa uumuu danda’uu. Kurnan lamaan dura barruulee fi jechooti turan qooqota lamaan waljijjiiruun waanuma tokkoof dhimma itt bahama jirate. “Biyyaa fi ummataaf” jechuun dhiheenya tolfame.
Kan kana hubachiisuun barbaachisaa ta’e ofumaa miti. Seenaa qabsoo bilisummaa Oromiyaa furaa haaraa kanatt dhimma bahanii dabsuuf kan yaalan waan dhalataniifi. Addi Bilisummaa Oromoo (ABO) maqaa sochii malbulchaa diina ofirraa faccisuuf eegalameeti. Akeeki saa Rebublika Oromiyaa bilisa ofiin bultu demokratoftuu kan ummati see walabummaa fi walqixxummaan keessa jiraatu gad dhaabuuf. Daayi qabsaawota see bulcha halagaa jalaa baatee mootummaa ofii akka dhaabbatu gochuu dha. Sun erga ta’ee hariiroon ummatoota Afrikaa olla waliin qabaatan maal akka fakkaachuu dandahu himamee ture. Kanneen maaljecha haaratt dhimma bahuun bilisummaa malee walabummaan hin gaafatamne jechuu fedhan jiru. Sanaaf sagantaa dhaabichaa irra deebi’anii yoo ilaalan deebii ni argama.
Yooma akki qooqoti dhimma itt bahame mamsiisaa dha jedhama ta’e hardha maaltu taliilessuu dhowwa laata? Waan darbe wal haaluun yk micciiranii dhiheessuun ni danda’ama. Garuu Oromiyaan bulcha diinaa jalaa baatee mootummaa walaba akka dhaabbatu fedha sabichaa taanaan eenyuu akka hin qabsoofneef kan dhowwuu hin jiru. Seenaa qabsoo walkaa jaarraa ummatichi halagaa jalaa bahee bilisummaan jiraachuuf gaggeeffate haquun yaalamaa jira taanaan qooqotatt fura jijjiiruun utuu hin ta’in ilaalcha amma qabaniin gadi bahuu dha. Seenaa kaayyoo jaalbiyyooti itt cichaa jiran jajallisuun rakkisaa akka ta’e yaa’a qabsoo keessatt argameera. Kan irratt xiyyeeffatame sanaan ABO diiguu taanaan eenyummaa ofii saaxilu malee milkiin hin ba’ani. Kan fedhe walabummaan biyyaaf, bilisummaa ummataaf dhimma itt bahun ni buhaarsaan taanaan mirga saati. Kan kana keessatt anja hin agare akkuma dudhaan dhimma itt bahamaa dhufeett itt fufuun mirga abbaati. Yoomiyyuu waan barbaadnu caalaa nuu ifsuu danda’a gara jennutt dhimma baana. Kan barreessu yk dubbatu akka barbaadett yoo dhimma itt bahu kan dubbisu yk dhaggeeffatu akka waliindeemaa saatt furachuu danda’a.
Maaljechi qooqota kantaree hin hafu. Haala waliin guddataa fi badaa deemuus ni danda’a. Haala tasa as bahe tokko akka namaa golguuf qooqa jirutt yk haaraa uumanii dhimma itt bahuun waan ilmaan namaa godhaa dhufani. Jechi walabummaan biyyaaf, bilisummaan ummataaf jedhu garuu rimsama haaraa golguuf utuu hin ta’in ilaalcha malbulchaa addaa irratt hundaaweetu. Kan uumaniif yeroo sana dhimma baaseera ta’a. Bulee garuu qaxxisa maltuuf dhaabata ta’aa jira. Jechi malalalchiissaan bilisummaa fi malee walabummaaf dhaabbanne hinbeeknu jedhu sun fudhatame se’ameetu. Ittansee akkuma “ashannafa’ fi achanafan” dhaabota Habashaa lamaaf maqii ta’e wal haleelchisaa bahe kunis akka hin taane eeggachuu dha. Akka qooqotaatt dudhaan Amaarri kaabaa” achanafa, kan kibbaa ashanafaatt” dhimma bahu turani. Qabsaawota gidduutt walabummaa fi bilisummaan maqii ta’uf deemu, garuu ummataaf adda addummaa hin qaban, kan malteen feetus kanuma. Jara dhimma fi ulfina sabaa dhaabbatanin walfakaatanii itt dhihaachuufi. Akeeki keenya tokkuma jechuuf deemu.
Afaan keenya baldhaa dhaa barbaadnu caalaa ballifnee feenu maljecha qooqotaa akka amma dhihaatett dhiphisne dhimma itt bahuu ni dandeenya. Walitt dabaluu fi gargar cabsuunis qooqota haaraa uumnee ittiin caalaa of ifsuu kan nu dhowwu hin jiru. Garuu gana kaayyoo sabaa mijjeessuuf malteen tolfamu fudhatama hin qabu.“Bilisummaa fi walabummaa”abba tokkooti akka biraatt dhimma itt haabahan malee ummati abbaa itt ta’e kan beeku haalaa fi waan tokkichaa ifsu saniiti. Ayyaana akaakileen kan dubbannu sanaani. Gabaabaatt “balchummaa, bilisummaa, birmadummaa fi walabummaa” jechuun, kan too’annoo, olhaantummaa yk dhiibbaa qaama biraa jala hin jirre akka fedha ofiitt jiraatu rimsama jedhu ifsuuf walqixxee dhimma itt bahama. Tokko tokko akka ganda gandaatt caalaa dhimma itt bahamuu danda’a. Sun wanuma tokko jechuuf malee namaa, lafaa, qoolloo qilleensaa fi binoo waan jedhu hin qabu. Qooqa kamiinuu hanga wal hubannoon jirutt, waliigalteen akka haalaatt dhimma itt bahuf mijjeessuu kan nu dhorgu hin jiru. Kan jibbamu ummata afanfajeessuuf dhimma itt bahuu dha. Barreessitoota, kiloloota, qorattoota fi walaleessitoti keenya sanaaf hedduu gumachaa jiru, egereefis abdii guddaa irraa qabna. Afaan keenya caalaatt nagaa, araaraa fi misoomaaf garaa qulqulluu fi gamnoomaan haa guddifanu.
Ulfinaa fi surraan dabaankufootaaf; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Gurandhala 2013
Ibsaa Guutama miseensa dhaloota saganta ABO isa jalqabaa baasan keessaa tokkoo


c: text/html

text:
Dokumantarii seenaa Jeneraal Taddasaa Birruu
Dr. Lookoon dubartii Jaappaan Aadaa, Duudhaa fi Seenaa Saba Oromootiin booji’amtee itti jiraattedha.
OBS TV Services
OBS TV changed HQ-Office
OBS Official Website
Latest News -Oduu Haaraa
Dokumantarii seenaa Jeneraal Taddasaa BirruuDokumantarii seenaa Jeneraal Taddasaa Birruu irratti kutaa shaniin OBS hojjete keessaa har'a galgalaa kutaa tokkooffaan ...
Read More
Dr. Lookoon dubartii Jaappaan Aadaa, Duudhaa fi Seenaa Saba Oromootiin booji’amtee itti jiraattedha.Dr. Lookoon dubartii Jaappaan Aadaa, Duudhaa fi Seenaa Saba Oromootiin booji'amtee itti jiraattedha. Keessumaa Jireenya ...
Read More
About Us – Waa’ee Keenya
OBS TV Services
Read More
OBS TV changed HQ-Office
Read More
OBS Official Website
Read More
OBS TV Current YouTube
OBS TV OLD YouTube

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Angawaa mootummaa Afgaanistan gameessa kan torban darbe utuu dhuunfaa isaaniin pakistaniin daawwatanii achi buuteen dhabame arguuf tattaaffiin godhamaa kan jiru ta’uu paakistan beeksistee jirti.
Akka firoottanii fi angawoonni Afgaanistaan jedhanitti bulchaa konyaa Kunaar kan Afganistan gama bahaa Qazii Muhaammad Nabii utuu ukkaamsamanii hin butamin dura wal’aansa fayyaa magaalaa Peshwaar keessatti argachuuf gamas turan.
Dubbi himaan ministrii dhimma alaa Mohammad Faisal Islamabaad keessatti har’a tuuta oduuf ibsa kennaniin Nabiin argamuu mallattoon agarsiisu hin jiru jedhan.
Angawoonni diplomaasummaa Afgaanistan akka jedhanitti Nabiin Paakistaan keessa jiraachuu quba hin qaban.


text:
Hayyuun lammii Gaanaa Dr. James Emmanuel Kwegyr –Aggrey “ yoo dhiira barsiiste nama dhuunfaa barsiist yoo dubartii barsiiste garuu biyya barsiista” jedhanii turan.
Keessummaan keenya har’aa dubartoota cimanii rakkoo isaan mudate dura dhaabbachuu dhaan hawaasa isaaniif gumaachan keessaa tokko. Aadde Bekelech Demmissee Roorrisaa ti. Jaarmayaa dhuunfaa kan “Save Jeneration Development Association” jedhamu Muddee bara 2008 hundeessuu dhaan waggoota 10f hawaasa keessaa dhufaniif kanneen biroo gargaaraa jiru.
Aadde Beqelech Demmissee Roorrisaa Oromiyaa Godina Shawaa Bahaa aanaa Adaamaa ganda qonnaan bulaa Diddiimtuu jedhamtu keessatti maatii qotee bulaa irraa dhalatan. Barnoota isaanii sadarkaa tokkoffaa fi lammaffaa naannoo dhuma isaaniitti erga baratanii booda hojii barsiisummaa irratti bobba’uu isaanii dubbatu.
San booda mana barnootaa kitaaba qulqulluu irraa digirii isaanii jalqabaa argatan. Gargaarsa Guddina Tumsa Foundation jedhamuutiin digirii koo waggaa afurii xumuruu danda'eeraa jedhan.
Jarmayaan isaanii “Save Jeneration Dev’t Ass” gama mootummaatiin illee waajjira dhimmoota dubartootaa aanaa Adaamaa, godinaa fi akka Oromiyaattis xalaynoonni deggersaa adda addaa ergamuufii dhaan beekkamtiin kennamuifiisaa nuuf ibsaniiru.
Jarmayaa kana hundeessuuf kan isaan kakaase rakkoo dubartoota ganda isaan keessatti dhalatanii argaa guddachuu akka ta’e nuuf ibsanii rakkoo keessaa mala isaan ittiin ba’an illee barbaaduuf murannoon hojjechuu isaanii nuuf ibsaniiru. Har’a jaarmayaan isaanii dubartoota kuma sadii ta’aniif gargaarsa adda addaa gochu dhaan kaanis of danda’anii jireenya gammachuu geggeessaa jiraachuu isaanii aadde Beqqelech nuuf ibsaniiru.


text:
Gatiin dhukuta boba’aa erga kaleessa baankiin qusannaa Federaalaa dhala baankii ijoo ol kaasee booda dabalee jira. Kunis dinagdeen cimuu isaaf mallattoo dha.
Gatiin doolaaraa ol ka’uun biyyoota maallaqa ka biroo fayyadamaniif qaalii dha. OPEC ykn dhaabbanni biyyoota petroliyumii oomishaniif muummicha barreessaa kan ta’an Mohammad Barkindo VOAf akka ibsanitti miseenosnni dhaaba kanaa fi kanneen miseensa hin ta’in waggoottan dhiyoo as rakkoon isaan mudatee jira.
Gatiin boba’aa dhibba irra harka 80 waan ta’uun gad bu’ee ture. Kampanileen dhibbaan laka’manis sababaa Kanaan oomisha dhaaban. Investmentiin gma Kanaan jiru illee gad deebi’e jedhan.
Angawoonni OPEC akka jedhanitti bara 2015 keessa investmentiin gama boba’aan jiru kan addunyaa dhibba irraa harka 26n gad bu’e. waggaa kana dhibba irraa harka 22n gad bu’a jedhamee tilmaamama. Haalli kun industrii boba’aa qofaaf utuu hin taane dhiyeessii hegereef jiru balaa irra waan buusuuf hawaasa addunyaa mara miidha. Oomishi boba’aa dinagdee addunyaaf murteessaa ta’uu illee Mohammad dubbataniiru.
Biyyi boba’aa alatti ergitu ijoo Saudi Arabian miseensa OPEC ennaa taatu Sadaasa 30 oomisha ishee guyyaatti barmeela kuma 486n kan gad cabsitu ta’uu beeksiste.
Sanbata dhuftu oomishtoonni miseensa OPEC hin taanee fi Raashiyaa dhaan hoogganaman oomisha guyyaatti barmeela kuma 558n gad cabsuuf walii galan. Xiinxaltoonni akka jedhanitti oomisha boba’aa murtaa’aa gochuun industriin kun waggaa dhuftu akka dandammatu gargaara.


text:
Jaldeessatu haadha manaa leencaa jaallatee ani bareedaan kun sijaalladhe jedhee haadha manaa leencaatti hime isheenis tole jetteenii galtee ‘osoo ati jirtuu jalduu tortoraan sin jaaladha naan jedhe’ jettee leencootti himte. Obbo leencoonis mala male haadha manaa isaatiin akkas jedheeni guyyaa tokko inni hin jiru jedhiitii marqaa marqii waami ani immoo baaxii manaa irran taa’aa jedheen Isheenis marqaa marqitee jalduu waamte. Innis dhufee marqaa erga nyaate booda ana moo obbo leencoo keetu irra bareeda jedhee irra deebi’ee haadha manaa leencaa gaafate. Isheenis situ bareeda jetteeni. Booda osoo obbo leencoon amma sitti dhufee maal goota? jettee gaafatte. Innis hin shakku (hin sodaadhu) jedheen.
Yeroo kana obbo leencoon baaxii irraa gadi bu’ee jalduudhaan maal asii goota jedhee gaafannaan rakkadheen kadhaa dhufe jedheeni. Itti aansee obbo leencoon funyaan kee kana maaltu akkana sigodhe? jedheen. Jaldoonis ganamaaf galgala waaqa osoon kadhuun akkas ta’e jedhen. Leencoon deebisee hudduu kee kanahoo maaltu akkas sigodhe? jedhee gaafate. Ganamaafi galgala mukarran foqoqa isaatu akkas nagodhe jedhe. Harka kee kana hoo maaltu akkas sigodhe? jedhee gaafannaan ganama ririma galgala ija mukaa funaanuutu na luqqise jedhe jedhamaa.
MADDI ISAA: AAFOOLA OROMOO FI WALALOOWWAN GUMIIWWAN SANYII MANNEEN BARNOOTAA NAANNOO PIROJAKTII SUBBAASABBATAA JIRAN WALIN TA’UN KAN QOPHESSE; HAGAYYA, BARA 2003


text:
Prezidaant Donaald Traamp gorsaan isaanii naga eegumsa biyyoolessaa duraanii Michael; Flynn qorattoota kanneen dhiibbaa Raashiyaan filannoo bara 2016 irratti qabdu ilaalchisee haqaan hin ilaalamne jechuun kaleessa dubbatan.
General Flynn-f baay’een gadda jechuun tuutaa oduuf ibsan Traamp. Jireenya cimaa dabarsan kanaaf hedduun gadda jedhan.
Flynn Biiroo qorannaa Federaalaa FBI baatii Amajjii keessa UStti ambaasaaddora Raashiyaa waliin wal argan yoo ta’e gaafateenii wal argee hin qabnu jechuun kijibuu isaanii amanan.
Mariin isaanii sun illee prezisaanti Traamp kakatanii aangoo qabachuu isaanii torban hanga tokko dura ture.
Prezidaant Traamp Flynn FBI kijibuu isaanii yaada mormituun isaanii Hillary Clinton ennaa waa’ee email isaanii dhuunfaa hojii mootummaaf gargaaramuu dhaabichaan gaafataman waliin wal qabsisian.
Hillary Clinton yeroo hedduu FBI kijiban garuu waan irra ga’e hin jiru, Flyn ni kijiban jireenya isaatu bade. Kun nama qaanessa jechuun Traamp kaleessa gara kutaa Utahtti utuu hin imalin tuuta oduuf ibsa kennan.


text:
Loltooti Wayyaanee Yeroo Oromoota Hidhuuf Ayyaana Irreecha Burraayyuu Keessaa Bobba’anitti Bakka Qubsumaa fi Dunkaana Loltuu Keessatti Ammoo Alaabaa fi Barruuleeen Warraaqsaa Heddumminaan Maxxanfaman
Onkoloolessa 16,2012 Finfinnee
Onkoloolessa 14,2012 Oromoota malkaa Ateetee Burraayyuu irratti ayyaana Irreechaa kabajachuuf bahan hedduun isaanii qabsoo guddaan lafa irreechaa gahanii kabajachuu dandayan,gariin ammoo reebichaa fi darara poolisa Wayyaanee jalaa miliquun ayyanicha kabajachuuf yeroo bakka malkaa Ateetee gahanitti yakka tokko malee humna Waraanaa fi Poolisa Wayyaaneen qabamanii mana hidhaa hin beekamiinitti geeffaman.Hanga ammaatti sabboontota 25 ol qabaman keessaan kan maqaan beekaman 6 qofatu mana hidhaa Ma’ikalaawwii itti akka darbaman beekame,yakki isaanii alaabaa ABO uffachuu fi wallee warraaqsaa fi gootaa wallifatan jechuun akka himataman beekamuu dandayamee jira.
Gochaalee Wayyaaneen ummata Oromoo irraan gahaa jiranii fi sochiilee warraaqsaa Qeerroon deemsisu video n waraabamee heddumminaan jiraatu illee sababaa Networkiin dadhabaa ta’eef akka barbaachisutti karaa marsaalee ummata keenyaan dhaqabsiisuu hin dandeenye.
Ammatti video n gabaabaa kun kan muldhisu waraanni Wayyaanee dargaggoota Oromoo harka hidhee yeroo hidhaatti geessuu fi kaan ammoo harkaa fi millla hidhuun lafa isaan ta’an itti dhiidhiitaa akka jiran muldhisa.
Kanuma waliin yeroo loltooti Wayyaanee Oromoota qabanii hidhaatti guuraa jiranitti humni Qeerroo Bilisummaa ammoo mooraa waraanni Wayyaanee qubatee ykn buufatee jiru cabsee seenuun alaabaa ABO fi dhadannoo gara garaa dunkaana waraanaa irratti fannisuu fi maxxansuun mooricha dirree qabsoo gochuun injifannoo guddaa galmeessee jira.Haala kanas videon kun ni muldhisa. Barruuleen warraaqsaa haala lafa Oromoo samamaa jiruu fi mirgi Oromoo sarbamaa jiru akkasumas kaayyoo bilisummaa fi walabbummaa keenyaa eenyu illee nu mulquu akka hin dandeenye kan muldhisu barruuleen heddumminaan ummataaf raabasamanii jiru. Ummannis kana argatee wallee ykn sirboota warraaqsaan gammachuu fi diddaa isaa muldhifachaa turuu Qeerroon naannicha irraa gabaasa.
You do not have sufficient freedom levels to view this video.
Posted on 19/10/2012, in Uncategorized. Bookmark the permalink. Leave a comment.


text:
(Ijoo Dubbii ABO) — Diinni waloo nuti (Oromoon) akka Sabaatti qab -nu humna weerartuu alagaa kan afaan qawweetiin biyya teenya (Oromiyaa) dhuunfatee mirga biyya teenya irratti abboomuu (Walabummaa) nu sarbee dha. Humnoota weerartuu alagaa dhufaa-dabraan yeroo gara Jaarraa tokkoo fi walakkaatti dhihaatuuf Oromiyaa irratti wal jijjiiraa har’a gahan keessaa tokko kan tahe murni Wayyaanee (TPLF) kanneen isa dura turan hunda irraa haala adda taheen Saba keenya Oromoo addatti baasee akka diina innikkaatti ramaduudhaan gochaan diinummaa irratti raaw’achaa turee fi jiru kan yoom illee seenaan hin dagannee dha. Diinummaa Oromoo Wayyaaneen labsatee waggaa 26f itti jiru ABO Ummata Oromoo hubachiisuu irraa yeroon itti haara galfate hin jiru.
Wayyaaneen/TPLF imaammata diinummaa Saba keenya irratti hordofaa turee fi jiru kana qaama Saba keenyaa kan tahan ilmaanuma Oromoo keessaa namoota muraasa gowoomsaa, doorsisaa fi dantaa dhuunfaa xixiqqoodhaan sobee of maddii hiriirsuudhaan hojiitti hiikaa har’a gahe. Imaammatni shiraa fi cubbuu kan Oromoo Oromoodhaan cabsanii itti roorrisaa humnaan biyya isaa irratti abbaa of taasisanii jiraachuu kun garuu kana booda umrii dheerachuu akka hin dandeenye bilchinaa fi tokkummaan Oromummaa Irreecha 2017 kan Hora Harsadii irratti qabsoo hadhooftuudhaan agarsiisne mallattoo cimaa dha. Kun Injifatnoo QBO argamsiisaa deemuu dha.
Ayyaanota gurguddoo fi bebbeekamoo Impaayera Itoophiyaa keessatti waggaa waggaan kabajaman kanneen akka Irreechaa, Ayyaana Cuuphaa (Ximqata), Iida Ramadaanaa, Mesqel, Faasikaa…kkf. keessaa kan humna waraanaa fi meeshaa lolaa gurguddaa Helikoptera dabalateen marfamee geggeeffamaa ture Irreecha Oromoo qofaa dha. Humni tika Wayyaanee kumaan lakkaawamu bobbaafamee ilmaan Oromoo kumootaan lakkaawaman waggaa waggaan sababaa malee hidhuu fi kaanis ajjeesuun Irreecha qofa irratti malee Ayyaana kam irrattuu hin mul’atu. Addummaan kunis mootummaa Impaayera Itoophiyaa bulchu biratti Oromoon akka lammii biyyattiitti osoo hin taane akka diinaatti kan ramadamee jiru tahuu isaaf ragaa guddaa fi mul’ataa dha.
Irreechi 2016 Hora Harsadiitti ayyaaneffatame humna waraana Wayyaanee kan lafoo, mechanized fi qilleensaatiin marfamee geggeeffamuu fi maqaa Federaalaatiin Wayyaanee/TPLF bifa barbaade hundaan harka keessa naqachuun isaa mormii kaaseen Ummata keenya nagaa irreeffachuuf bahe irratti loltoota Wayyaaneetiin rasaasni roobsamee lubbuun namoota 1000 olitti tilmaamamu (kan daa’imman, shamarranii fi manguddoon keessatti argaman) galaafatame. Fixinsi kun bara baraan sammuu Oromoo keessaa kan haqamuu fi irraanfatamuu hin dandeenye dha.
Irreecha bara kanaa (Irreecha 2017) garuu qabsoo cimaa bilchinaa fi hafuura tokkummaa Oromummaatiin namootaa fi qaamota abbootii dhimmaa hedduu hirmaachisuudhaan taasifamee fi wareegama qaalii baafameen Wayyaaneen/TPLF hanga barbaade akka harka keessa hin naqanne dirqisiisuudhaan tohannaa isaa xiqqeessuu fi laaffisuun danda’meera.
Akkanaanis Irreechi 2017 Hora Harsadiitti ayyaaneffatame marii fi hoogganummaa manguddootaa fi Abbootii Gadaatiin, eegumsa humna Foolleetiin, walumaagalatti Aadaa Sirna Gadaa fi abbummaa Ummataatiin dhuunfatamee waan geggeeffameef guutummaattis tahuu baatu harka irra guddaa nagaa fi gammachuudhaan xumuramuun isaa waan hunda keenya boonsuu fi gammachiisu tahee jira.
Bilchinaa fi hafuura tokkummaa Oromummaa kan Irreecha bara kanaa irrattii fi daangaa Oromiyaa ittisuu, akkasumas, namoota keenya gara jabinaan Somaalotni jireenya irraa buqqisaniif dirmatuuf agarsiisne kana tikfannee, ofii fi walii keenya irratti abdannee fi wal amannee, fedhii matayyaa fi kan murnaatiin olitti fedhii fi dantaa waloo Saba keenyaa isa guddicha kan tahe Gaaffii Bilisummaa ummata keenyaaf dursa kenninee yoo waliin tarkaanfanne guyyaan diina waloo keenyaa (humna weerartuu alagaa) of irraa buqqisnee biyya teenya irratti nagaa fi bilisummaadhaan of bulchinee jiraannu fagoo hin tahu. Kanaafis ABO wareegama feesisuu fi qooda isaa ol aanaa tahe kennuu akka itti fufu mirkaneessa.
Gadaan Gadaa Xumura Gabrummaa ti !
Injifannoo Ummata Oromoof !
Onk. 03, 2017


text:
Jireenya baqattummaa keessatti tajaajilli eegumsa fayyaa yoo argame iyyuu hedduu dadhabaa dha. Ykn immoo qaruma hin jiru.
Kanaaf jecha baqattoonni waggoota hedduuf dararamu. Jireenya akkasii keessaa ba’anii gara biyya isaan simatanii ennaa dhufan rakkoo addaatu isaan mudata. Biyya afaan, jireenya hawaasummaa fi aadaan jiru kan isaaniittii adda ta’e biyya haaraa keessatti tajaajila fayyaa argachuutu rakkisaa itti ta’a.
Bimaal Chiheertii Charlottesville VA keessatti kan argamu waaltaa tajaajila wal’aansa maatii keessatti yeroo yerootti baqattoota haaraa kanaaf tajaajila wal’aansaatu kennamaaf.
Waggaa tokko dura yuniversitii VA kan “Unvirestiy of VA” jedhamu keessatti jijjiirraan kalee godhameefii jira. Kilinikiin kun qaama hospitaala kanaa ti.
Ennaa ani mooraa baqattootaa keessa turetti tajaajila qulleessuu dhiigaa diyalisis argachuus haa ta’u kaleen akka naajijjiiramu mala tokko iyyuu waanan hin qabaanneef silaa nan du’an ture jedhan.
Cheetriin biyya dhaloota isaanii Butaan keessaa baqatanii mooraa baqataa Nepal keessa waggoota 20f erga jiraatanii booda kan gara United States dhufan.
Kaayyoon keenya jedhan Fern Hook baqattoonni kun miseensota hawaasa keenyaa fayyaa fi bu’aa buusan akka ta’an, biyyattiin gammaddee nu simatte ka jedhu akka itti dhaga’amu, hawaasa waliin akka wal makani, jireenya isaaniitti akka gammada gargaaruu dha.


text:
Ati dura Oromoo moo itophiyaa dhaa? Gaaffii juujuu akkamiiti?
Oromiyaan waggoota dhibbaa oliif qabaa Itophiyaa humnaan itt fe’ame jala jirti. Kanaaf sabaawoti Oromoo waan hariiroo sabgidduu ilaalutt kelladarbii (passport) nambiyyummaa see qabatanii deemu. Oromoma keessaa illee mammiin Oromoon saba of danda’e ta’uu kan keessaa hin baane jiru. Jireenyi saanii daddaaqinaa fi dudhama dhabuutu keessa guute. Alii republika Oromiyaa walaba dhaabuuf kan kutatan waliin joga’u. Alii walqixxummaan nambiyyummaan Itophiyaa nu hayyamamnaan nu gaha jedhu. Eessa akka isaan ijaajjan baruun hammuma eessa akka isaan hin ijaajjinee baruu dhibaa dha. Sun tuffii nyaaphaf karaa bane. Hobbaati kolonummaa bara dheeraa fi hanqina birmadumma sammuutu haala akkasii uuma. Nyaaphi jara akkasii ilaaluun gargar baasee rukutuuf anjaa kan argate itt fakkaata. Mamtuun ati dura Oromoo moo Itophiyaa dha yoo jedhaman isa lammaffaatu afanitt dhufaa. Jarri akkasii jara Amerkanoti “Uncle Tom”, yk Oromoon “Galtuu” jedhaniini. Jara akkasitt kan baratantu Oromo argan hunda gaaffii tuffii “ati dura mali?” jedhu kan gaafatan. Oromo an dura Oromoo dha jedhanii fi an dura Itophiyaa dha jedhaniitt hiranii waldura dhaabbachiisuu tattaafatu. Gidduu darbe mooraa Habashaa fi Oromo keessatt waca kan kaase gaaffi ati dura Itophiyaa moo Oromoo dha jedhuuf deebii kenname ture. Oromtichi “An dura Oromoo dha” jechuu saatiif mooraa Habashaatii haddheessaa fi arrabsoon itt robe agarreerra. Sana irratt sabboonaan Oromoo biraa yaada ofii ifsatee ture. Biyyi inni keessa jiru mirgi of ifsuu heeraan kan eegame. Habashooti ala jiran “mirga ilmoo namaatu Wayyaaneen tuqame, abalu faatu maaf of ifsitan jedhamanii hidhaman” jechuun Mootummaa Itophiyaa amma angoo irra jiru balaaleffataa, hiriira itt bahaa oolu.
Yero isaanitt dhufu garuu biyya olhantummaaan seeraa jiru hamaa jalaa itt baqatan kana keessatt Oromoon maaf xiixa jechuun burququ. Si’ana burquqquun hin dhiifnee Oromticha yaada ifsate jenne butanii gorra’uuf yoo aggaman nammi itt baanaan dhiisanii baqachuu dhageenye. Oromoon alaaba ofii balalisuu erga jalqabanii fi qasaawoti ifatt nuti Itophiyaa miti jedhanii erga labsanii kurnan lama darbaniiru. Gurguddoon Habashaa haala wareegama Ilmaan Oromoo kumaa fi kitilaan uumame kana utuma arganii haaluu yaalu. Gubbaatt Oromoon eenyummaa ofii maman akka jiran himuu yaallee jira. Jara fuula itt agarsiisan akkasii irraa ka’anii Oromoo hundi kaayyoo walabummaa akka hin utubnett fudhatani. “An dura Oromoo dha” jechuunuu akka waan raajiitt itt dhagahame. Sanan akaakuun tuffii nyaaphaa bara abbaa lafaa kulkulfataa jirachuu hubanna. Ija laafuu fi harka kennachuun bakkatt hin deebisu. Gaaffiin “Ati dura Oromoo dhaa?” jedhu ofirrummaa fi wa’ee Oromo irratt beekumsa dhabina iyyaafatichi qabu beekama agarsiisa.
Oromoon of baran buuba nyaapha kana akka afuuffee uratee afuura baafachaa jiruutt fudhatu. Nama dhiibbaa haala naannaa jala dhaabbachuu hin dandeenye, damaqina malbulchaa hin qabneetu akkas ta’a. Nammi lammiin Oromoo ta’e dura Oromoo dha, boodas Oromoo dha. Eenyummaa sabummaa, sabummaa saa waliin dorgomu hin qabu. Kanaaf dhaadannoon saa “An dura Oromoo dhaa” utuu hin ta’in silaa “An yoomuu Oromoo dha” kan jedhu ta’a jechuu dha. Habashaan waggaa dhibbaa oliif dhiddhiitanii, rirritanii eenyuma saanii haquuf hedduu dhama’ani. Seera, aadaa, dudhaa fi afaan saa akka dhimma itt hin baane waanjallaa godhani. Sun hunduu ta’ee galati qotee bulaa saanii hin badinii irraa oolfatanii yoonaan ga’ani. Amma erga ijoollee ofii barsifatanii booda sun caalaatt misa malee duubatt deebi’a jedhanii yaaduun ofirrummaa ija baase. Hololli maqaa balleessaa fi busheessaa gurguddoo Habashaa angoo irra konkolaataniin oofamaa jiru itt fufa imaammata abboolii saanii kan Oromoo hoggansa dhabsiisuuf godhamaa tureen adda miti. Yoo akka abboolii itt tole isaanis ajjeechaa eegaluu danda’u, akkuma dhiheenya yaalanii.
Yeroon imaammati darban hundi geengoo seenaa dhaabuu akka hin dandeenye mirkaneesseera.. Haa ta’u malee wal amantee fi walqixxummaan hidhata fedha bilisa irratt hundaawe ollaan ummachuu hin danda’u hin jedhamu. Bakka sana hin ummatinitt gaffii “Ati jalqaba maanni?” jedhu kan wal hin beeknetu walgaafata. Garuu roorrisaa fi kan itt roorrifame yoo akka wal hin beeknee ta’an nama dhibuu hin dhiisu. Oromtichi itt roorrifama bahe akka itti of ilaalu himachuun maal nama oriisisa? Dammaquu saa arganii “Ati nuwi malee of hin taatuu deebi’ii rafi” jechuu kajeelanii. “Kan lafatt jibban ka’ee sitt sirbuu jedha” isa intalli jette sana ta’a. Dhaadannoo “an dura Oromoo dha” jedhu si’ana golee baaqulaa Oromoon itt argamu hunda keessaa wal jalaa qabamaa jira. Jechi kun filmata biraaf banaa kan dhiisu fakkaata. Kanaaf kutannoo dhabinni kan keessa jiru akka hin fakkanne rimsama an yoomuu Oromoo dha jedhu calaqisuun yoo dandahame dansa. Oromoo fi ummatoota kibbaa irratt fanfanni yoo jiraate iyyuu akka seera addunyaa fi empayerichaatt nambiyyumaa (citizenship) koloneeffataa saaniitt lakaawamu. Itophiyyummaan kan humnaan itt fe’ame malee fedha bilisaan kan filatan miti. Qabsaawotis sana akka filmaata lammaffaati hin fudhatani. Kan walabummaa Oromiyaa akka abjuutt ilaalan sun bifa jijjiirratee akka itt fufu fedhu.
Oromtich dardara ta’ullee naamusa qabeessa. Wan gaafatame damboobaan deebise malee nokkorroo hin seenne. “An dura Oromoo dha” jedhe malee kan jedhamuu qabu “An Itophiyaa miti” hin jenneenii. Utuu sana jedheenii maaltu ta’a ture laata? Homtuu hin ta’u, tarii isa ifatt Oromoof walabummaa malee filmaati biraa akka hin baafne ejjennoo fudhachiisuun yoo dudhama galchu, gara saaniitiin kan amma akka saree gadoodan akka harree halaaksisaan ta’a. Naamusi dardaricha ilaalcha saanii “atsummaa” saxile. Oromoon qoccolloo ganda keessaa bira darbee bara baaquleessaa kana saboota addunyaa waliin karaa itt dorgomu karoorfataa jira. Yeroof malee bittaa empayera ofirraa fonqolchuun fagoo hin ta’u. Of hin beeknee fi bor hin hedneetuu eenyummaa Oromoo gaafata. Oromoon ummata ollaa saa hunda obbolummaan ilaala. Kan ilaalcha saanii akkasii akka dadhabinaatt fudhatan itt bahi saa maal akka tahuu danda’u dursanii heduu qabu. Naannaa keenyatt nagaa fi tasgabii yoo buufne qofa akka Afrikaa kabajchiifnu beekamuun dansa.
Ummatooti naannaa nagaa barbaaduu. Duulli samichaa fi bololli aangoo gurguddoon Habashaa kara karaan itt jiran bu’aa hundee qabu waan argamsiisuufi miti. Ollaa waliin qayyabannoo naga qabeessa yoo tolfatan jireenya guddinnaa fi gammachuun keessa guute ummatoota saanii argamsiisuu danda’u. Kanaaf hundi saanii ofiif ulfina yoo fedhan mirga ummatoota hundaa beekuu qabu. Bakka duriitt deebi’uuf yaada qaban dhaaban kolonoota durii akka miltoo wal qixxeett fudhachuu qabu. Ummatooti sun isaan jaallatanis jibbanis ifaajee ofiin mirgaa fi ulfina saanii kabajchiifachuun hin oolu. Haa ta’u malee nagaan gargar ba’uun hundaaf anjaa qaba. Kiniinii hadhooftu kan Oromummaa saaniin boonan duras boodas Oromoo akka ta’an liqimsuuf qophii ta’uun barbaachisaa dha. Akka sabaa fi lammii addaanjiroott Oromummaa saanii kan mulquu; yooka nambiyyummaan Itophiyaa fedha saanii bilisa malee itt fufaa akka deemu gochuu kan danda’u hin jiru. Oromoon yoomiyyuu Oromoo malee kan biraa hin taa’anii!! Qabsoon Oromoo kallattii halleen hanga injifannoott itt fufa!!!
Ibsaa Guutama
Hagayya 2013


text:
Bulchiinsa naannoo Oromiyaa fi kan naannoo Somaalee giddutti walitti bu’insii eega uumamuu jalqabee bubbulee jedhu bulchiinsa naannoo mootummaa Oromiyaatti itti gaafatamaan waajiira dhimmootii komunikeeshinii Obbo Addisuu Araggaa.Hidhatoonni bulchiinsa nannoo Somaalee irraa dhufan kun baatilee darban sadii keessatti godinaalee Oromiyaa shanii fi aanaa kudha afuur keessatti walitti bu’iinsa kaasaniin uummanni Oromoo sodaatee lafa isaa irraa dheessu isaa dubbatan. Hidhattonni Somaalees alaabaa ofii dhaaba akka jiran jiraattonni ni dubbatu.Kunis qabeenya lafaa humnaan babal’ifachuu fi dinagdee waliin hidhata qaba jedhu Obbo Addisuu Araggaa.
Godinaaleen shanan kun Godina Harargee Bahaa, Godina Harargee Dhiyaa,Godina Baalee, Godina Gujii fi Godina Boranaa yoo ta’an kanneen keessa kan jiran aanaaleen 14 walitti bu’iinsa kanan gaaga’amuu ibsamee jira. Ummanni Oromiyaa keessaa akka jedhanti hidhattoota bulchiinsa Somaalee kanneen Liyyuu Haayil Jehdamantu haleellaa kana irratti rawwate. Bulchiinsii nanoo somaalee ibsa dhiyeenya kana baaseen humnootii alaatu Oromiyaa irratti haleellaa kana geesiisa jedhe. Mummichi Ministeera Itiyoophiyaa Haayla Maariyaam Dassaaleeny walgahii ayyaana guyyaa dubartootaa Bitootees 8 bara 2017 kabajamee irratti sababaan walitti bu’iinsa kanaa milishotaa fi aangawoota taayitaa irra jiran jedhan.Ittiin ka’uumsa walitti bu’iinsa kanaati jechuun sababaan kennaman kun adda adda ta’uun immoo furmaatu argachuu irratti danqaa akka ta’u beekamaa dha.
Walitti bu’iinsii kun amma iyyu itti fufee ka jiru ta’u kan ibsan jiraattonni godinaalee Oromiyaa adda addaa, lakkofsii namoota ajjefamanii, kanneen mada’anii fi manaa fi qe’e ofii gadhisuun godaananii dabalaa akka jiru dubbatu.Godinni Harargee Bahaa maal keessa jira?


text:
Duula Oromummaa fi Gaaffii Oromoo Irratti Baname of Irraa Qolachuun Dirqama Eenyummaa fi Uumamaati!
Duulli Qabsoo Bilisummaa Oromoo (QBO) irratti bifa dhokataa fi mul’ataan qindaawee gaggeeffamaa ture, ammas itti jira. Yaaliin diinaa otoo addaan hin citiin tokkoffaa karaa mootummaa Gooleesituu Wayyaanee yeroo ta’u, lammaffaan ammoo ilmaan nafxanyootaa fi namoota isaaniif ulee ta’uuf dhaaba bixxilaa oolan dha. Qaamoti kun ummata Oromoo akka uummataatti akka jabaatee mul’atu hin fedhan. Karaa isaanii danda'ame hundaan Oromoo bittaa isaanii jala akka turu tolchuuf tattaafatu.
Tarkaanfii isaanii keessaa inni duraa dhaaba ummata Oromoo dammaqsu, ijaaree qabsootti bobbaasuu dhabamsisuu irratti bobba'uu dha. Wayyaanees ta'ee dhaabota maqaa Itophiyaa of dura qabatanii ijaaraman hundi ABO irratti duula bifa tokkicha geggeessaa turan har'a illee itti jiru. Akeeki isaanii inni guddaan ABO fi hundee Oromummaa akkasumas gaaffii oromoo irratti bobahuudha. Shirri jarri Oromoo irratti bara dheeraaf xaxaa turan osoo bakka hin gahin turulle yeroo ammaa kana garuu sababa namoota tokko tokko bolola aangoo, fi fedhii matayyaan boji’aman ofitti qabatani kaayyoo Oromummaa fi ABO irratti ololli addaan hin citne banamee jira. Ololli isaanii kunis basaasota diinaaf qaawwaa banee jira.
Wayyaaneen ummata Oromoo fi ABO adda baasuuf sadarkaa duraatti dhaaba maxxannee OPDO jedhamu ijaartu illee ummata Oromoo biratti fudhatama waan dhabeef yeroo tokko ammoo ’salaamaawii Oneg’ kan jedhu ijaaruuf yaalaa akka turte beekamaa dha. ABO garuu ummata Oromoo biratti fudhatama guddaa waan qabuuf, ummatni Oromoos dhaaba kana malee gara biraa kan abdutu waan hin qabneef akeeki diinaa bakka hin gahin hafee jira.
Ammas namooti qubaan lakkaawaman maqaa ABOn dubachuu heeraa fi seera itti hin qabneen of mogaasani murna G-7 jedhamu waliin dibbee reebuuf bakka bakkatti walgahii qopheessanii turjumaana nafxanyaa ta’uuf of qopheessaa jiraachuu isaani Oromoon marti hubachuu qaba. Dhaabni G-7 jedhee of waamu akeeki isaa Oromoo walitti buusuun ilmaan Oromoo meeshaa tahanii kooraa aangootti akka deebisu kaadhimmachuu ta’uun hubatamaa dha. Akeeka isaanii kana galmaan ga’uuf G-7 namoota hagoo ofitti qabuun ABO sagantaa siyaasaa isaa jijjiirsisne jedhanii bakka bakkatti walgahii waamanii sirbuu fi olola oofuuf sagantaa baafatanii qophiitti jiru.
OPDOn Wayyaanee keessa turte, har’a OPDO G-7 taatee tajaajila haarawaaf of qopheessuun, Oromoo guddoo dinqu hin qabu. Jarri kun gaaffii Oromoo kan mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu haaluun, dhimma Oromoo ofumaa murteessanii gaaffiin Oromoo impayera Itiyophiyaa keessatti furama jedhani garee mirga hiree murteeffannaa Oromoo dura dhaabbatan waliin shubbisuun hiikkaa ergamummaa isaani garsiisu yoo ta’e malee kan adda biraa hin qabu. Garagarummaan jaarmayoonni Oromoo adda addaa kan hanga ammaa qaban kan toftaa dha malee kan tarsiimoo hin turre. Warri ammaa kun ammoo OPDO birallee achi taranii gaaffii mirga Saba Oromoo haaluu fi sarbuun Oromoof murteessuf yaalu. Dhaabni G-7 jedhamu Oromoo akka sabaatti jiraachuu isaatu kan mormu akka tahe beekkamaa dha.
Yaa ilmaan Oromoo! Akeeki qabsoo keeti hiree kee ofiin murteeffachu fi abbaa biyyummaa kee mirkaneessu dha. Qabsoon kee ummata kami iyyuu miidhuuf kan akeekkate osoo hin taane sirna diina kan garee bicuu Impayera Itiyophiyaa, kan barabaraan itti wal jijjiiraa as gahan fi lafa kee sirratti hawwan bakkaa kaasuu dha. Kana bakkaan gahuufis saboota Impayera kana keessa jiraatan warra mirga hiree murteeffannaa sabootaa dura hin dhaabbatne wajjin wal taanee hojjechuun akeeka keenya keessa isa tokko. Ololli sobaa har’a oofamaa fi shirri xaxamaa jiru akka naannoo wal irraa adda ta'u illee akeeki isaa waan tokko duwwaa dha. Kunis, ABO dadhabsiisuuf yaaluu fi akka hin sochoone tolchuu dha.
Egaa yaa ummata Oromoo kallacha qabsoo kee kan ati ilmaan kee itti wareegdee, qabeenyaa kee itti dhangalaaftee, dafqaa, dhiigaa fi himimmaan facaasaa har'aan geesse shira namoota aangoof bololanii fi shira diinaatin sharafamaa jira. Gochaan jara kanaa dura hin dhaabbatamuu taanaan mirga oromoon dhiigaa fi lafee ilmaan isiitiin argamsiifte illeen shakkii jala gala jira. Oromoon haga amma sochii ABOtiin kabajamee jiraachuu jalqabe dhabamee Oromoon cunqursaa daran hadhaawaaf saaxilamuuf deema. Ilmaan nafxanyootaa wal ijaaraa, warri wal dhabee ture illee araara buusanii aangootti deebi'uuf wal qopheessaa jiru.
Oromoon biyya alaa kaayyoo ABO tiksuuf tokkummaan socho’uun kan ilamaan Oromoo hedduu boonse dha. Tokkummaan Oromoo har'a ala kanatti mul’atus kan abdii namaaf kennu dha. Ammas ilmaan Oromoo bakka jiranitti sochii G-7 fi ergamtooti isaanii bakka bakkatti afaanfajjii uumuuf tattaafatan waliin fashalsuuf toftaa itti baasee socho’uun yeroo isaati. Waan taheef, osoo yeroon hin dabarre ilmaan Oromoo bakka jiranitti duula, ABO fi QBO irratti baname kana gamtaan bira dhaabbachu qabna. Duula hundee dhabama Oromummaa fi gaaffii Oromoo irratti baname ta’uu hubachuun; of irraa qolachuun dirqama eenyummaa fi uumamaati!
Injifannoo Ummata Oromoof!


text:
Finfinnee: Imala misooma dinagdee qonnaan durfamaa gara indastiriitti ce’uuf taasifamaa jiru si’eessuuf mootummaan biyyattii bara 2009 irraa eegalee paarkiiwwan agroo-indastirii qonnaa qindaawoo 17 naannolee afur (Oromiyaa, Amaaraa, Tigiraayiifi Ummattoota Kibbaa) keessatti ijaarsisuuf kan karoorfate ta’uusaa beeksifamaa tureera.
Kanneen keessaa Paarkiin Agroo-Indastirii Bulbulaa isa tokko yoo ta’u, ijaarsisaa akkaataa karoorfameen yoo ilaalamu baay’ee duubatti harkifachaa jiraachuusaa Manni Maree Bakka Bu’oota Ummataa Wiixata darbe wayita raawwii hojii ji’oota jahaa Ministeera Indastirii RFDI gamaggametti ibsuun rakkoonsaa maal akka ta’e gaafateera.
Ministir Deetaan ministeerichaa Doktar Mabraatewu Mallasaa Paarkiin Agroo-Indastirii Bulbulaa irra caalaatti kaampaanii omishaalee fooniifi aannanii dhiyeessuuf akka ijaarsisaa eegalu ta’uusaa dubbatu. Kunimmoo hanqinoota dhiyeessa fooniifi aannanii naannoo Giddugaleessaafi Baha Oromiyaa keessatti mudachaa jiran furuuf kan yaadame yoo ta’u, guyyaatti horiiwwan gaanfaa hanga kuma 9 humna dhiyeessuu danda’u akka qabaatutti karoorfameeraa jedhu.
Raawwiin hojii ijaarsa paarkichaa garuu haala karoorfameen deemaa akka hinjirree eeranii, sababootasaa ibsaniiru. Haala kanaan ijaarsa dura qorannoon hojiilee waliigala paarkichaa kaampaanii Hindiitiin kan gaggeeffame yoo ta’u, isa boodas yeroo jedhame keessatti akka xumuramuuf kallatumaan Korporeeshinii Misooma Paarkiiwwan Indastirii Oromiyaaf kennamuusaa eeru. Kunis, qajeelfama bajata jajjabeessituu paarkiiwwan sadarkaa federaalaatti hojjetamaniif eeyyemameerratti hundaa’uun ministeerichi naannolee arfaniif qoqqooduun beenyaanillee yeroosaa eeggatee akka kaffalamu ta’eeraa, jedhu.
Akka ibsa Doktar Mabraatewutti, rakkoo guddaan duubatti harkifachuu ijaarsa paarkichaa xiyyeeffannoo dhabuu bulchiinsa mootummaa naannoo Oromiyaati. Kunis, ijaarsa hojichaa saffisiisuuf erga qorannoon gaggeeffamee, akkasumas beenyaan yeroo jedhame keessatti erga kaffalamee raawwatee Korporeeshiniin Misooma Paarkiiwwan Indastirii Oromiyaa abbummaatiin hojjechuu osoo qabuu dhimmamee hinhojjennee jechuun komii qaban Koree Dhaabbii Dhimmoota Indastiriif dhiyeessaniiru. Kunimmoo Korporeeshiin Misooma Paarkiiwwan naannichaa xiyyeeffannootiin hojjechuurratti hanqina qabaachuusaa kan mul’isuudhas jedhaniiru.
Haa ta’u malee, ijaarsi paarkichaa akka saffisuuf manni hojiisaanii bifa adda ta’een deggarsa gochuuf qophiirra jiraachuusaa himanii, wayita ammaallee naannawichatti rakkoolee hawaasummaa waliin walqabatanii ka’uu malan (fkn. bishaan) furuuf qorannoon taasifamaa jiraachuusaa ibsaniiru. Xiyyeeffannoofi sochiin BMN Oromiyaa ammas murteessaa ta’uusaa hubachiisaniiru.
Obbo Kaffaaloo Tulluu ammoo Raawwachiisaa hojii olaanaa Korporeeshinii Misooma Paarkiiwwan Indastirii Oromiyaati. Akka isaan ibsanitti, mootummaan ce’umsa misooma dinagdee saffisiisuuf waggoota sadii dura wiirtulee walitti qabiinsa qonnaa shan (Giggagala Bahaa, Dhiha, Bahaafi Kibba) Oromiyaa keessatti hundeessuuf karoorse keessaa kan Bulbulaa isa tokkoodha. Karoora kana hojiitti hiikuuf Ministeerri Indastirii dizaayinii ijaarsa Paarkii Agroo Indastirii Bulbulaa kaampaanii biyya alaan hojjechiisee Oromiyaaf dursee yaa kennuyyuu malee sirriitti waan hinhojjetamneef, hojiin dizaayinichaa irra deebi’amuun akka hojjetamu ta’eeraa jedhu.
Kunis, dizaayiniin paarkichaa hojjetamuun wayita dhiyaatu kallattiin qilleensaafi kallattiin qilleensa naannawaa paarkichaa(lafichaa) faallaa walii ta’uusaarraa kan ka’e, hoggansi olaanaa BMNO irra deebi’amuun akka hojjetamu murteessuusaa eeranii, kunimoo ijaarsisaa duubatti akka harkifatuuf sababa ta’eeraa jedhu. Ta’us, ka’umsa ijaarsa kamiifuu kallattiin qilleensaa murteessaa waan ta’eef, iddoowwan balfi itti kuufaman, omishaaleen omishamaniifi mana jireenyaa ta’an dizaayinii duraan qophaa’erratti waan hinargisiifamneef irra deebiin sirreessuuf dirqamuusaanii ibsaniiru.
Hojiin dizaayinii boodarra sirreeffamuun hojjetame kunimmoo hojii bareedaafi hundee qabu bu’uuressuuf xiyyeeffannoon BMNO hangam guddaa akka ta’e kan argisiisu waan ta’eef, komiin Ministeera Indastiriitiin Mana Maree Bakka Bu’oota Ummataaf dhiyaate qabatama adeemsa hojichaa waliin walbira yoo qabamu sirrii akka hintaane addeessaniiru. Hojiin ijaarsa paarkichaa duubatti harkifatus yeroo hafan keessatti akkaataa karoorfameen waan wabii qabeessa ta’e dachaan hojjechuuf sochii cimaa taasisaa kan jiran ta’uus eeraniiru.
Naannoo Oromiyaa keessatti wiirtulee walitti qabiinsa omishaalee qonnaa shan ijaarsisuuf karoorfaman keessaa Paarkiin Agroo-Indastirii Bulbulaa isa tokko yoo ta’u, qarshii bil.4.56n ijaaramaa kan jiruudha. Paarkii kana keessatti warshaaleen addaddaa hundeeffamuun omishaalee qonnaa kanneen akka kuduraalee, fuduraalee, fooniifi aannaniifi kanneen biroo fudhachuun akka galteetti kan fayyadaman ta’uu ibsa Obbo Kaffaaloorraa hubatameera. Kunimmoo walitti hidhamiinsa indastiriifi qonnaa kan gabbisu waan ta’eef xiiqiitiin hojjechuu barbaachisa.
Xiinxallii Oduu
Takkaalliny Gabayyootiin


text:
Oduu OMN
(CINAAKSAN, Oromiyaa, Waxabajii 15, 2017) – Harargee Bahaa keessatti humni addaa Poolisii naannoo Somaalii ammas sochii lolaa irra akka jiran himame.
Poolisoonni addaa naannoo Somaali wayyaanen deeggaraman bifa addaatin Aanaa Cinaqsanitti bobbaafamanii akka jiran jiraatan naannichaa tokko OMN itti hime.
Humni waraanaa kun hnaga araddoonni bulchiinsi naannoo Samaalee gaafate nuuf kennamnette naannicha gad hin dhiifnu jechuun dhaadataa akka jiranis gabaafamee jira.
Naannoolen akka Gololchaa fi Qoroley je’aman wayta ammaa humni poolisii addaa naannoo Somaalee irra qubatee jira.
Humni kun duula addaa geggeessuf qophaawun cinatti sochiilee ummataa danquun doorsisa adda addas geggeessaa jiru je’ame.
Gara bulchiinsa naannoo Oromiyaatin akka waan nageenyi guutummatti mirkanaayetti hafarfamus dhugaan naanichatti mul’ataa jiru kanaan faallaa dhaa je’u jiraattonni.
Gama biraatin achuma Aanaa Cinaqsan keessatti jiraattonni bulchiinsa haqaa dhabuun rakkataa jiru.
Qotatee bultoonni naannichaa qoricha ibliisota Geeyrii dhabuun midhaan isaanii akka malee ibliisota Geeyrii kanaan duraa manca’aa jira.
Hojjattoonni mootummaaf amanamoo tahan wayta ummanni qoricha ibliisota kanaa gaafatuuf waajira isaanii dhaqe qoricha yeroon irra dabre malee hin jiru jechuun namoota dedeeebisaa jiru.
Jiraattonni Aanaa Cinaqsan midhaan isaanii jalaa manca’aa jiru qoricha ibliisota Geeyrii argatuuf qaama itti iyyatu dhabee rakkoo hawaasummaa jimaaf saaxilamnee je’an.
Wayyaaneen Ummata bulchaan jira je’uuf dantaa hin qabu kan jedhan jiraattonni Cinaaksan rakkoolee lolaa fi hawaasummaa Aannaa keenya k keessatti mul’atee jiruu kanaaf dirmannaa fi furmaata godhe hin qabu.


text:
Godaantoota seeraan ala Amerikaa seenan ittisuuf Prezidaantiin Yunaaytid Isteetes haaraan Donald Traamp biyya isaanii fi Meeksikoo gidduu daangaan gama kibbaan jiru akka ijaaramuuf Robii kaleessaa ajaja kan kennan yoo ta’u giti isaanii kan Meeksikoo immoo biyyi koo maallaqa tokko kanaaf hin laattu jedhan.
Traamp ajaja kana kan mallatteessan waajiira nageenya biyyaa yeroo daw’ataniitti ture. Waajirri kun kan mootummaa Federaalaa yoo ta’u waa’een kabajamuu daangaa biyyaa kan isa ilaallatu ta’uun beekamaa dha.
Daangaan Ameerikaa gama kibbaatiin rakkoo keessa jirra jedhan Traamp. Godaantoonni seeraan Amerikaa waaltaa irraa seenuun nuufis ta’e meeksikoof miidhaa geesisaa jira jedhan.
Kanaaf tarkaanfiin amma fudhataa jirru nageenya biyyoota lameenii ni foyyeessa jedhanii kan amanan ta’uu ibsanii keessumaa Meeksiskoof gaarii dha jedhan.
Gama kaaniin Prezidaantiin yunaaytid Istetes Donald Traamp namoonni biyyoota Musleemaa gurguddoo ta’an irraa Amerikaa akka hin seenne seera ugguru mallatteesuuf jiru. Traamp Televiziyoona ABC jedhamu waliin gaaffii fi deebii gaggeessaniin biyyoota shoroorkaa guddaan keessa jiru fi biyyoota namoonni keessa darbuun gara keenya dhufan akkasumas rakkoo jabaa uuman ittiin jedhan maqaa dhahan.
Kanneen wixinee ajaja kanaa keessa beekan akka jedhantti ajajai kun erga hojii irra oolee kaasee namoonni Iraaq, Iraan, Liibiyaa, Siiriyaa, Somaaliyaa, Sudaan fi Yaman irraa gara Amerikaa seenuu fedhan yoo hagam xiqqaate guyyoota 30 turuu qabu.
Traamp yeroo duula filannoo gaggeessaa turantti namni biyya musleemaa kamiin iyyu irraa Amerikaa seenuu hin danda’uu jedhanii turan.


text:
Naannoo Finfinnee bakka Nifaas Silk Laaftoo jedhamu keessa kanneen jiraatan mootummaan mana nu irratti diiguuf humnoota isaa nutti bobbaase jechuun himata.
Himannaa dhaaf gara qaama mootummaatti uummati imalee utuu jiruu jala deebi’uu dhaan mana isaa irratti dhiiguu jalqaban jedhu jiraattonni kun.
Mana kana hanga waggoota 40 fi isaa oliif kanneen irra jiraatan waan jiraniif maanguddoonni hedduun illee naannoo kana keessa jiraachuu dubbatu. Haa ta’u malee bulchiinsi naannoo wal ga’ii nu waamuu dhaan kana dura bara 1997 ennaa filannoon geggeessametti lafa keessan kan seeraa isiniif taasisna nu filadhaa waan jedhaniif nutis shakkii tokko malee guutummaan sagalee kennineef.
Sana booda garuu waadaa isaanii diiguu dhaan afaanuma lafa keessan seeraan galmeessina nuun jedhaniin amma garuu yoo feetan lagatti yoo feetanis bakka feetan dhaqaa nuun jechuun manni akka nu irratti diigamu nutti hiaman jedhan jiraatonni naannoo Laaftoo. Uummatichis manni isaa duraa diigamuu ennaa argutti aarii dhaan ofi ittisuu jalqabe. Walitti bu’iinsa uumameen poolisii fi bulchaan aanaa Sanaa dua’uu ibsaniiru.
Uummatatti qabanii dhukaasaa waan turaniif uummati gara laga guddaa naannoo sana jiru Qarsaa jedhamuutti baqatee kan achi keessatti nam’e illee waan jiruuf namoonni hedduun dhumuu malu jedhan. Mootummaan Itiyoopiyaas gama isaan ibsa kenneen naannoo Nifaas Silk Laaftoo jedhamu keessaa namoota gocha seeraan alaa raawwatan to’annaa jala oolchuuf yaaliin godhamaa jira jedhe.
Magaalaa Finfinnee bakka Nifaas Silk Laaftoo jedhamuu fi Haannaa Maariyaam jedhamuun beekamu keessatti jedha ibsichi ijaarsa seeraan alaa seera qabsiisuuf sochii taasisameen kanneen seeraa ala sosso’an haleellaa geessisaniin miseensonni poolisii lamaa fi miseensi hoji raawwachiistuu aanaa Sanaa du’aniiru jechuu dhaan waajjirri kominikeeshinii mootummaa beeksisee jira. Qaamotii gocha seeraan alaa raawwatan kana to’annaa jala oolchuuf komiishinni poolisii Federaalaa fi komiishinni Poolisii Finfinnee hawaasicha waliin ta’uu dhaan gocha kanneen seeraan ala ta’an kanaa guutummaatti to’annaa jala oolchuuf sochii gochaa kan jiru ta'uu beeksisee jira.


text:
Qixxeessaa Lammii | Amajjii 19, 2018
Qabsoo ummataa kara dabarsuuf dabni wayyaaneedhaan raawwatamaa jiru warraaqsa gufachiisuu hin danda’u. Oromoon Oromiyaa fi Oromiyaan alatti wayyaaneen hidhame cufti kan hidhame maqaa ABOn malee yakka dalage hin qabu. Miseensotni dhaaba Dr Maraaraan durfamu keessa jiranillee kan hidhamaniin maqama kanaan akka ta’e ifa. Qabsoo dagaagee Oromiyaa bira dabree biyyattii guutuu irra gara gale duubatti deebisuuf hidhamtoota siyaasaa gadi dhiifna jette keessaa namoota muraasa coktee gadi dhiisuun warraaqsa dhoohe deebitee ukkaamsuu hin dandeettu. Gaaffii warraaqsi gaafate deebii kennuu dhiistee waan hin fakkaatne gochutti seenuun isii kanuma kufaatii isii daran jarjarsu malee kan kufa irraa isii hambisu miti.
Mana hidhaa isiif dhuunfatu dhabde malee wayyaaneen ummata Oromoo guutuu maqaa ABOn hidhuu feeti. Kan hiitee harkaa qabdu dhiisii isa hin hidhamin jiruu walitti qabdee hidhuuf yaadni isiin qabdu dheeraadha. Biyya isaa irratti ajjeeffamuu fi hidhamuun Oromoo isiidhaaf gammachuu hanga hin qabne. Fedhiin isii ummata kana lafa irraa fixxee biyya qofa hambifachuu akka ta’e raawwiidhaan argisiiftee jirt. Hidhamuu fi gadi dhiifamuu irratti kan labsa baasu ilma Tigreeti. Murtii du’aa dhala Oromoo irratti kan lallabu ilma Tigreeti. Nagaya Tigraay dhugoomsuuf Oromoon dirqitti dhumuu qaba. Ummata Oromoo bara 1991 irraa hamma sokondii kanaatti hidhamee hidhaa keessa jiru gadi dhiisuu diduuf Dr Maraaraa qofa hidhaa baafne jettee odeessiti. Gowwaan shira lafa jalaan ummata Oromoo irratti isiin raawwachaa jirtu hin beekne kanuma qofaan gammadee isii faarsutti gadi bahe hedduudha.
Dhala Oromoo dhume, hidhame, biyya isaa irraa ari’ame, qaamaa hir’ate, hiyyoomee laakkofsi isaa hin beekkamne dagachuu hin barbaachisu. Gaaffii saba keenyaaf deebisaan quubsaan namoota tokkee mana hidhaatii baasuu osoo hin taane wayyaaneen guutuu guututti Oromiyaa gadi dhiiftee bahuudha. Oromoo fi Oromiyaan walitti hafuudha. Deebisaaleen shunfurreen wayyaaneen Oromoof safaraman gaaffii Oromoof deebii ta’uu akka hin dandeenye beekuu barbaachisa. Dhalli Oromoo asii achi wayyaanee irraa bu’aa eeggatu hin qabu. Bu’aa ba’ii ulfaataan firii argamsiifate jabeeffatee qabsoo isaa daran itti fufuu qaba. Ebaluun hidhaa gadi dhiifne, abaluun hidhaa keessatti dhiifne, ebaluuf dhiifama goone, abaluun du’a ykn umrii itti murteessine jechuu wayyaanee taa’ee caqasuu hin qabu.
Ajjeefamuu, hidhamuu, ari’atamuu, saamamuu, salphifamuu, tuffatamuu irraa kan ummata Oromoo hambisu qawwee qofa. Qawween qawwee hin gabbartu. Qawween Tigree ibidda tuftee qawween Oromoo bishaan hin tuftu. Gootummaa isiin afaan qawweetiin ofiin dhaaddu afaan qawweetiin irraa fuudhanii salphisuu irra furmaatni gara biraa kan Oromoof hafe hin jiru. Bu’aalee bubu’oo gara garaa wayyaaneen kennamuun asii achi dhalli Oromoo sobamuu hin qabu. Oromoon saree sombaan sossoaban akka hin ta’in ummatni Oromoo wayyaanee Oromiyaa keessaa xuruuree baasuun qabsoo isaa injifatnoon guduunfachuu qaba.
ABO, WBO, QEERROO BILISUMMAA OROMOO, SBO fi ONN daandii qabsoon walabummaa fi bilisummaa irraan furga’aa jirtu waan ta’aniif OPDO, OBN, OMN, QC, ABOT, ATWO, ODF fi kanneen biroos ummata isaanii afanfaajjawiinsa biraa keessa galchuuf carraaquu irraa qusatanii karaa tokkicha ariitiin qabsoo keenya galmaan gahu kana irratti deebi’uu qaba. Kun ammoo, iftaan, boru, har’a osoo hin ta’in amma ta’uu qaba.
ABOn, WBOn, QBO, SBOn, ONN fi dhaabbileen mirga saba Oromoo kabajjiisiifuu haqaan dhaabbatanii sochii haqaa irra jiran cuftuu haa lalisan. Milkiin Oromoo dacha dachaa haa ta’u!
Qixxeessaa Lammii irraa


text:
Jyotsna Nitika. pergola. May 17th , 2017.
It wasnt until I was in my forties that I was able to revisit those hurtful words and re evaluate their meaning. What had caused me great anguish for nearly thirty years, in reality, had no value. That adults words were not truth. They were spoken in anger. Now as an adult, I was finally able to put the past behind me by forgiving the one who so cruelly drove a nail into my spirit.
As youre going to build a fence on the line, dividing your and your neighbors plots, its important to make sure that the people who live next to you arent completely against your construction. Moreover, sometimes such construction will meet both your and your neighbors interests, thus you may talk about splitting the costs of building a fence between your properties to cut your expenses. Anyway, aim for a constructive talk and a compromise.
arreemnn nnmmll hh rr oo ssssaattaa ddoollpphhnnss aann oo iillddffnnttll iiddoott hhtteeee ii hhyyaaeeiinn rrbbee hhnntthhyy cnnoo ee oo nnwwttaa hhyyaaeeii ii rruubbee.. YYoo iillll ffee uutt hheettnnddaaddttii iillllaa oo aa eellssttaakkffrr auuoo oossttoo tthee ccaaiioonnss fftthheey aarr oor ee nnmmll,,wwiihhyyuuhhvv ooggtt fr housands f oollrr ooss rroobbaall tthh ddgg..bb>>bb>>oo aann ttrrcc hh ooeeeettoo oouurr oo iihhtteehhll ffttee llccrrccffnccee ccllaa hhiicchhii eeyyffnn addggeett ffyyuu oo ssbbiiggttrraaeeee yyssme ttee nnmmll,,llkk iinn hhnnyyuuwwll uuooaaiiaall ooeett nnwwaaoottii,,aa nn larm iillbb rrssnn nnyyuu ooss,,wwiihhwwll ee oo nnww aaoott oorr ee wwhhchh mmaayy bbee ddgg aa,,rrbbii rr eeee oonneeyy..TTeeeellccrrccffnneeccllaa aa llyyaammjjrrrrlleeii oovvnn oorr rrbbee sstthh lleeccttriic ffeennce oollrr sstteebbss ggaaddee ooddffiieeaaddllttyyuu nooww bbuu tthee xxcc ooaaiinnwweeeeyyuu ee iss ssttaaeedd aattaannyy ttmm..bb> arreemnn nnmmll hh rr oo ssssaattaa ddoollpphhnnss aann oo iillddffnnttll iiddoott hhtteeee ii hhyyaaeeiinn rrbbee hhnntthhyy cnnoo ee oo nnwwttaa hhyyaaeeii ii rruubbee.. YYoo iillll ffee uutt hheettnnddaaddttii iillllaa oo aa eellssttaakkffrr auuoo oossttoo tthee ccaaiioonnss fftthheey aarr oor ee nnmmll,,wwiihhyyuuhhvv ooggtt fr housands f oollrr ooss rroobbaall tthh ddgg..bb>>bb>>oo aann ttrrcc hh ooeeeettoo oouurr oo iihhtteehhll ffttee llccrrccffnccee ccllaa hhiicchhii eeyyffnn addggeett ffyyuu oo ssbbiiggttrraaeeee yyssme ttee nnmmll,,llkk iinn hhnnyyuuwwll uuooaaiiaall ooeett nnwwaaoottii,,aa nn larm iillbb rrssnn nnyyuu ooss,,wwiihhwwll ee oo nnww aaoott oorr ee wwhhchh mmaayy bbee ddgg aa,,rrbbii rr eeee oonneeyy..TTeeeellccrrccffnneeccllaa aa llyyaammjjrrrrlleeii oovvnn oorr rrbbee sstthh lleeccttriic ffeennce oollrr sstteebbss ggaaddee ooddffiieeaaddllttyyuu nooww bbuu tthee xxcc ooaaiinnwweeeeyyuu ee iss ssttaaeedd aattaannyy ttmm..bb>
By using a fence installing attachment on a skid steer loader called a fence hog, or fence installer. Once installed, the fencing attachment can actually act like a grapple and pick up a roll of fence off the ground, just by opening its cage and doubling as a grapple jaw. The cage opens up, holds the fence, then closes and lifts it up.
Recent Posts
Categories
Monthly Archives
About ▪ Contact ▪ Privacy Policy ▪ Terms of Service ▪ Copyright/IP Policy
Copyright © 2016-2030 ยท Home Design Ideas and Interior Inspirations. All Wrong Reserved.
Any content, trademark/s, or other material that might be found on this site that is not this site property remains the copyright of its respective owner/s. In no way does Title claim ownership or responsibility for such items, and you should seek legal consent for any use of such materials from its owner.


text:
Seenaarraa haa barannu
©Abu Ibtisam
Rabbi (SW) ergamtoota garagaraa gara dachii kanaa ergee, dhaamsa qajeelaa akka nu biraan gahan taasiseera. Ergamtootaa fi Nabiyyoonni namootuma akka keenyaati. Rakkoo fi gammachuu garagaraa keessa dabarsaniiru. Nutis rakkoo fi balloo isaanii sanirraa barachuu qabna. Kaayyoon nabiyyoonni nama ta’aniifis isa kana. Nabi Yuusuf (AS) obboleewwanii ganamee, boollatti darbamee, akka garbaatti gurgurameera. Abbaan isaa Nabi Ya’quub (AS) ilmaaniin sobamee, osoo hin jaalatin ilma isaarraa fagaatee akka jiraatu taasifameera.
Nabi Ayyuub (AS) dhukkubaan dararamee, ilmaan qabu hunda dhabee, qabeenyaanis hiyyoomee dararaa heddu argeera. Nabi Iisaan (AS) ummatuma isaatiin dhiibamee, ajjeefamuudhaaf barbaadamaa ture. Nabiin keenya jaalatamaanis ﷺ rakkoo jabduu mudataniiran. Waan nyaatan dhabanii beelawaniiru, firuma isaaniitiin arrabsamaniiru, keessummummaa ganda namaa dhaqanii tumamaniiru, firootaa fi namoota dhihoo heddu of biraa dhabaniiru. Rakkoon nuti harra rakkoo jennee himannu cufti isaan biratti haalaan hammaattee mudatteerti.
Rabbi (SW) nabiyyoota isaa kanniin cufa rakkoon maletti gammachuudhaan akka jiraatan godhuu ni danda’a. Haa ta’u malee rakkoo san isaan akkamitti akka dabarsan akka irraa barannu fedha. Wayta rakkoon isaan mudattu akkam ta’an kan jedhu akka irraa laallannuuf jecha, jireenya akkasii keessa isaan dabarse. Nabiyyoonni hundi wayta rakkoon isaan mudattu gara Rabbii isaanii deebi’anii du’aa’ii godhaa turan. Kanaafuu nutis wayta rakkoon nutti hammaattu harka keenya gara Rabbii deebisnee isa kadhachuun addunyaa aakhirattis isaanirraa fayyadamuu qabna.
Rakkoo qofa osoo hin taane, bal’os akkamitti dabarsan kan jedhu isaanirraa laallachuun barbaachisaadha. Nabi Suleeymaan (AS) aangoo fi humna jabaa badhaafameera. Haa ta’u malee aangoo fi humna kana karaa Rabbii irratti itti fayyadame. Waan hunda keessattis isuma gargaarsifataa ture. Nutis Nabiyyoota amma dura ergaman dabalatee, seenaa Sahaabotaa fi namoota gaggaarii barachuuf tattaafachuu qabna. Harrumarraa kaasnee guyyaa hunda seenaa nama tokko dubbisaa ykn ammoo dhaggeeyfataa irraa haa barannuun dhaamsa kiyya.
Rabbii nama seenaa isaani irraa fayyadamu nu haa taasisu


text:
Galmee Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo faa irratti kanneen himataman hoogganoota Kongrasiin federaalawa Oromoo mana-hidhaa Qilinxoo jiran Kudha torba ragaa of irraa ittisaa dhaggeeffachuun Wixita kaleessaa jalqabe har’as itti fufee jira.
Hoogganoota ol’aanoo dhaabichaa afur Baqqalaa Garbaa, Dajanee Xaafaa, Addisuu Bullaallaa fi Gurmeessaa Ayyaanoof akka ragaa ittisaatti aangawoonni sadarkaa olaanaa biyyatti akka dhihaatanis manni-murtii kan ajaja kennee ture ta’us xalayaan waamicha mana-murtii aangawoota sana hin dhaqqabiin hafuu ibsamee jira.
Inumaa xalayaan waamichaa otuu itti hin ergamiin dura barbaachisummaan waamamuu angawootaa akka keessa deebi’amee ilaalalu ibsuun manichi-murtii beellama ka biraa Sadaasa 6, bara 2010-tti qabuu isaa kaleessa beeksise.
Oolmaa mana-murtii federaalaa ol’aanaa kan har’aa irratti Obbo Baqqalaa Garbaa fi Obbo Dajanee Xaafaa ajaja duraan kenname dhisanii yaada haaraa fiduun kun mirga keenya dhiiba jechuun falama. Kun ta’uun shakkii mana murtii irraa duraanuu qabnu Jabeesse jechuun falman.
Manni murtii boqonnaaf ituu hin cufamiin dura xalayaan waamichaa aangawoota dhaqqabuu isaa dhaddachii nutti himamee kan ture ta’uus amma deebinee yeroo dhiyaanneetti hin ergamnee jedhamuu bira taree waamamuu aangawootaa irratti dura dubbanna jedhamee bellamnii qabamuu kun sirrii miti jedhan lameenuu.
Manni murtii garu kana irratti waan kaleessa murteessine keessa deebinee hin ilaalluu jechuun dhaddacha cufee ba’eera.Olmaa mana murtii walii gala irratti gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa.


text:
Yaadannoowwan Chibook: Seenaa butamuu Bokoo Haaraam duraa dubaan himame
Himuu seenaa baqannaa ittise
Looltoonni Bookoo haraam motara hatuuf dhaqan, waan dhanqaniif dhabnaan shammarran 200 mana baruumsaa keessaa ukkaamsuun fudhatanii deebii'an.
Isaan booda hoo maaltu ta'e?
Dubaroonni muraasnis nama barumsaatii konkolaataa milishootaatti yoo fa'eeman, baayyeen isaanis qaaxaan qawwee itti qabamuun hanga konkolaatoonni biraa baayyeen dhufanii isaan fudhanitti akka miilaan adeeman taasifaman.
Yaadannoowwan eenyuutu barreessee?
- Barreessituun yaadannoo mummeen: Naa'omii Addaamuu fi Saaraah Saamu'eel
- Rhoodaa Pitar, Saaraatu Ayubaa fi Maargaareet Yaamaa gumaata xiqqoo taasisaniiru.
- Afran isaaniis erga mariin taasifameen booda Caamsaa, 2017 gadiifamaniiru.
- Saaraah Saamu'eel ammoo bara darbee milishaatti heerumuuf waan waliigalteef achumatti hafte jirti.
Gara bosoona Bookoo Haaraam itti dhokatuutti osoo deemaa jiranuus, yoo barattoonni muraasni konkolaataa irraa utaaluun harkaa miliquu eegalan intalli tokkoo warra isaan butanitti himte. Tarii qofaatti hafuu soodaachu irraa ka'uun ta'u mala. Yookanis abbaa taayitaa kamiifuu abomamuuf ykn dararama keessatti waliin turu barbaaddee ta'u mala.
"Dubarri konkoolaataa keessa turte tokkoos, ''Konkoolaachisaa, shamarran tokko tokko baqachuuf utaalaa jiru,' jette. Isaan boodas konkolaachisaan dhaabuun karra banee baatiiriidhaan barbaacha isaanii deeme, garuu eenyunuu argachu hindandeenye. Kanaafuu, bakka tokkoo turuu akka qabaatan itti himan. Yoo ammas kan utaananii bu'u yaalan ta'e isaan argan akka itti dhokaasan itti hima.''


text:
This poem was posted on Facebook on November 7 2016. The author talks about a chronic societal problem (dhibee) and suggests a cure for this problem. You may follow the author here.
Dhukkuba tokkotu jira biyya keenya keessa
Baay’ee itti hammaata ilmaan dargaggeessaa
Addaan hin foo’atu daa’imaaf ga’eessa
Dhibee kana mee maaltu balleessa?
Dhibee kana mee maaltu balleessa?
–
Dhibeen kun humni isaa jabaa
Akaakayyuu kaasee ilmaanitti darba
Kan haqa jaallatu hundumaa ni qaba
Dhibee kanaan namni ilmoo isaa dhaba
Dhibee kanaan namni ilmoo isaa dhaba
–
Kan dhibeen kun qabe imimmaan harcaasa
Kophaa isaa taa’ee ofitti asaasa
Qalbii isaa fuudhee onnee isaa raasa
Adduunyaan nu ilaale yoom takkaa waa xiixe
Dhukkuba kana baqaaf kaan biyya alaa lixee
Wallaalaaf beekaa nama baay’ee fixe
Wallaalaaf beekaa nama baay’ee fixe.
–
Dhiiga keenya dhugaa qaama nu hooqsise
Waa’ee dhibee kanaa?beekaa aasofsiisee
Osoo hin fayyin
Jaarraa tokko guutuu nutti lakkoofsise
Dhukkubni kun
Beekaaf wallaalaa hunduma doorsise
Beela itti gad dhiisee
Lammii koo joorsise
Lammii koo joorsise.
–
Dhiiga namaa jigsee nama galaafata?
Nama garaan bulu hunda araarfata
Haqa jibbee soba mararfata
Dhibeen kun maal goonaan nurra dabarfata
Dhibeen kun maal goonaan nurra dabarfata
–
Dhukkubni kunis gabrummaadhaan dhufa
Doofummaatti hambisee qalbii nama cufa
Jaarraa tokko guutuu nu keessa gulufa
Yoo finciluu baanne cimee itti fufa
Humna tokkoon kaanaan har’ayyuu ni kufa
Humna tokkoon kaanaan har’ayyuu ni kufa
–
Dhibeen kun nu fixxe maa nutti barfata
hunduu itti haa duulu qote bulaa, daldalaaf barataa
Daawaa argachuuf wareegama gaafata
Daawaa argachuuf wareegama gaafata
–
Sooratee jiraata seelii dhiiga diimaa
Dhukkuba lammii galaafatu humni isaa cimaa
Mee eenyutu baree maqaa isaa naaf hima
Mee eenyutu baree maqaa isaa naaf hima?


text:
Daangaa Oromiyaafi Somaalee irratti ammalleen lubbuun darbaa jira
"Maatiin keenya horsiise bulaadha. Muuxannoo waraanaa hin qaban. Gama tokko bonaan gama biraan ammoo waraanaan miidhamaa jiru," jedha Diidaa Gaayoo, barataa hospitaala Yaaballoo keessatti osoo tola ooltummaan namoota waraanaan miidhamaniif deeggarsa taasisaa jiruu dubbisne.
Wal waraansi naannoolee Oromiyaafi Somaalee gidduu amma kallattii addaa kan qabate, ulfaatinni isaas kan cime fakkaata.
Godinaalee Oromiyaa naannoo Somaalee daangeessan keessaa Boorana, Baaleefi Gujiitti walitti bu'iinsi bifa haaraan eegaleera.
Jimaata darbe Godina Booranaa aanaa Areeroo araddaa Horotoofi Malkaa Halluutti lola humni addaa naannoo Somaalee baneen lubbuun lammiilee 13 kan darbe yoo ta'u, namoonni 23 ammoo madaa'usaanii, Obbo Addisuu Aragaa Ittigaafatamaan Biiroo Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa feesbuukii isaaniirratti barreessaniiru.
Magaalaan Mooyyalee wal aggaammii dhakaatii hanga dhukaasa meeshaa waraanaatti kan keessummeessitu sochiin diinagdee taasifamu qorreera.
Jiraatoonni magaalaa Mooyyalee BBC'n dubbisees, butuun yookiin dirqiin ukkaamsanii fudhachuun tibbana baay'achaa dhufuusaa himan.
Haalli nageenyaa magaalattii yaaddessaa ta'u kan himan jiraataan magaalaa Mooyyalee obbo Alii Qaallichaa "maatiin magaalattii keessatti ijoollee guddisuun akka itti ulfaate, hojjetootni waajjiraalee mootummaallee bahanii galuun yaaddoofi sodaa itti ta'eera" jechuun BBC' ti himan.
Aanichatti walitti bu'iinsa bifa haaraan jalqaba bara 2010 eegalee hanga ammaatti itti fufeen gandoota 9 irraa namoonni 54,000 ol qe'eefi qabeenya isaaniirraa buqqa'aniiru.
Aanaa Mooyyalee ganda Caamuqirraa kan buqqa'anii fi ijoollee isaanii sadii sababa walitti bu'iinsaatiin dhabuusaan kan dubbatan Aadde Ruufaa Diidoo, ''lafa waggoota soddomaaf irra jiraannee irraa nu buqqisan,'' jedhaniiru. Akkasumas, bara boqonnaa fi soramaa koottiin harka qullaa hafees jedhaniiru.
"Gonkumaa nagahaan jiraannee hin beeknu. Diinni yeroo mara nu haadha. Amma garuu aduufi qorri muka jalatti akkasumas beelli waliin ta'uun jireenyi keenya gadadoon itti hammaattee" jechuun nutti himan.
Aanichatti gogiinsi bara darbe mudate namoonni 50,000 ta'an deeggarsa nyaataa hattattamaa akka barbaadan taasiseera.
Kana jechuunis uummata aanichaa 208,000 ta'u keessaa namoonni 104,000 yookin uummata waliigalaa keessaa %50 kan ta'u lubbuun jiraachuuf harka mootummaafi arjoomtotaa eeggataa jiru.
Humnootiin poolisii naannoolee daangaa irraa akka fagaataniifi iddoowwan walitti bu'iinsi itti jiru to'annoo raayyaa ittisa biyyaafi poolisii federaalaa jala akka turaniifi nageenyi iddoowwan kunneenii akka mirkanaa'uuf Muumichi Ministiraa Haayilamaaraam Dassaalany dhiyeenya kana beeksisanis, aanaaleen Oromiyaa naannoo daangaa jiran baay'een guyyoota darbanitti wal waraansa keessummeessaa turan.
Ammalleen walitti bu'iinsi daangaa naannoolee lamaaniitti mudachaa jiru, jiraattota aanaaleefi magaaloota naannoo daangaa irratti miidhaan qaqqabsiisaa jiru olaanaadha.
Guyyaa Dilbataa magaalaa Yaaballoo keessatti hiriira kan bahan barattoonniifi kutaaleen hawaasaa biroo walitti bu'iinsichi maatiisaanii dabalatee jireenya isaanii irratti rakkoo hammaataa geessisuusaa dubbatan.
Hoji gaggeessaa hospitaala Yaaballoo kan ta'an Obbo Moluu Diimaa baay'inni madoolii sababa wal waraansaa kanaan gara hospitaalichaa dhufan guddachuusaan tajaajila fayyaa haadhooliifi daa'imman akkasumas kutaalee hawaasaa biroof kennamu miidhuusaafi oggeeyyiin fayyaallee hojicha akka nuffan taasisaa jiraachuusaa BBC'ti dubbatan.
Bakka bu'aa bulchaan aanaa Mooyyalee Obbo Hassan Mallicha, walitti bu'iinsi aanicha keessatti uumamu diinagdee aanaa Mooyyalee miidhee, nyaata dabalatee omishaaleen bu'uuraa biroo haala gahaa ta'een gara aanichatti seenaa waan hin jirreef, qaala'iinsi jireenyaa uummata aanichaaf qormaata ta'uusaa himan.
Sababa walitti bu'iinsa kanaan qaala'insi jireenyaa naannolee kunneeniitti mul'achuusaa Ministirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa Federaalaa Dooktar Nagarii Leencoo ibsa kaleessa gaazexeessitootaaf kennaniin mirkaneessaniiru.
Kana malees, buqqaatonni godinaalee Booranaafi Harargee Bahaarraa BBC'n haasofsiise hanqina nyaataaf saaxilamanii akka jiran dubbataniiru.
Walitti bu'iinsa dhiheenya kanaatiin naannoo daangaa naannoolee lamaatti umameen, lubbuun namoota 27 darbuu, hedduun miidhamusaanii ragaa qabaachu isaanii kan dubbatan Dr Nagarii Leencoo, Ministirri Komunikeeshinii mootummaa Federaalaa, ammas dhimmichaaf fala dhahuuf motummaan isaanii ciminaan hojjachaa jiraachuu BBC'tti himaniiru.
Haa ta'u malee, dhimma walitti bu'iinsaa kan ilaalchisuunis gama Naannoo Somaaleetii yaadasaanii argachuuf yaaliin yeroo garaa garaa taasifne osoo nuuf hin milkaa'iin hafeera. Yoomiyyuu yoo fedhii qabaatan yaada isaanii keessummeessuuf qophaa'oodha.


text:
Qubsuma Koo 30: Masqalaa fi Arafaa gaafan yaadu keessa kootu na jeeqama
Ashannaafii Tesfaayeen jedhama. Biyya Angoolaa kan Kibba Afrikaa kessaan jiraadha. Itoophiyaarraa ka'ee hangan Angoolaa gahutti haalawwan rakkisoon adda addaa keessaan darbe.
Gazeexessummaa hanga hidhaatti
Wayitan biyya ture, tamsaasa raadiyoo Faanaa 98.1 keessa gaazexxessummaan hojjechaa ture. Jireenya fooyya'aa barbaachaaf jecha imala kiyya isa jalqabaa gara Sudaan, Kaartumittan godhe.
Jireenya Kaartum keessa guddoos utuun hindhandhamiin mana hidhaa 'Umdurmaan' jedhamu keessa ji'a tokkoof haalli na hiisisu uumame. Mana hidhaa kana keessa lammiilee Itoophiyaan baay'eetu ture. akka lammummaakee jibbitu bakka si godhuudha.
Soddaankoo tokko wantawwan kaffalamu qaban narratti baasuun mana hidha kana keessa akkan bahu erga godhe booda, ''Angoolaan hojiif gaariidha,'' waan jedhamuuf gar sana deemuuf murteesse.
Imala gara Angoolaatti godhuuf kara darbaa biyya naa ta'uuf filadhe Keenyattis xiyyaaraan deeme. Buufata xiyyaara Joomoo Keenyaatta akkan gaheenis, viisaa ati qabatte jirtu seeraan ala jedhamuun ammas mana hidhaatti darbatame. Kenyaatti guyyaa shanifan hidhame.
Angoolaa - biyya qoosaa hinbeekne
Waaqayyo nagargaare jennaan akkuman hiikameen gara Angoola dhufe. Biyya kana keessa namoota biyyakoo dabalate baqattoonni biyya biros ni jiraatu. Namoonni Ertiraa hedduufi lammiileen Itoophiyaa lakkoofsan xiqqoo hinta'intu jireenya isaani as godhatanii argamu.
Lammiwwan Itoophiyaa fi Eritraa hojii adda addaarratti bobba'anii argamu. Jaalalaan waliin jiraatus. Wayita ''Habashaan tokko dhufeera jedhamu,'' jalqabarratti hojii kan kennuuf warra Ertiraati.
Doktooronni Itoophiyaarra dhufanis ta'e Injinaroonni Eriraarra dhufan asitti warra suuqii keessa gurguran ta'u danda'u. Angoolaatti yoo hojjette ni guddata yoo qooste garu biyya si ajjeeftudha.
Angoola keessa hadha warrakoofi mucaakiyyaa waliinan jiraadha.
Boomdiyaa hanga Fujiitti
Qillensa ho'aan kan beekamtu Angoolaan, uummanni ishee kan nama kabajaniifi gadoo kan namarratti hinqabaneedha. Karaa dantaasaanii yoo itti dhufte garu hanga ajjechaatti tarkaanfii fudhachuu danda'u.
Afaan Portugaaliin walii glau. 'Boondiyyaa' jechuun akkam bulte; 'Bo'aa-taard' jechuun akkam oolte jechuu wayita ta'u 'Boon-night' ammo nagaan buli akka jechuuti.
Nyaati Itoophiyaa Angoola keessattis ni argama. Bakka xaafii daakuu ruuzii fi kan qamadii waliin makuun hojjetama. Shiroo fi mimmixa Itoophiyaarra arganna, yoo ta'uu baatees biyyatti ollaa Afrikaa kibbarra fichisiifna.
Haa ta'u nyaati aadaa Angoolaa bareedaafi jaalatamaan ni jira. Nyaanni kunis Funjii jedhama. Funjiin nyaata biyya keenyaa keessa marqaan kan walfakkatudha yeroo ta'u kan inni hojjetamus daakuu boqolloorrati.
Yaada biyyaa
Biyyakorra waan baay'een yaada. Akka aada uummata Guraagetti waanan guddadheef ayyaana masqalaa baay'een yaada. Aadaa fi jaalalli Itoophiyaa isa ollaan walwaamee waliin nyaatuuf ayyaanaa kabajuuf godhamu sun baayee natti tola.
Jireenyan gazexesitummaan dabarse keessatti 'Ashanaafiin Guraagedha' jechuun qophii masqalaa akkan gabaasuufi achumaan maatii waliin akkan dabarsuuf inni godhama ture sun natti yaadatama. Masqalaafi Arafaa gaafan yaadu keessakootu na jeeqama.
Jireenya gazexeesitummaa koo keessatti sadarkaa lammaffatti waantan yaadadhuu fi kan nakofalchisantu jiru. Keessattu mindaa xiqqa ta'e waan argannuuf yeroo hunda nyaata nu nyaannu tokkodha; 'Adey-Abeba' jedhama.
Nyaanni kun maqaan kun kan kennameef faffatoo buddeenaa baay'ee irratti kalaankala/waaddii hanqaaquu lamaa waan irratti godhamuufi.
Ministerri mummeen, afaaniin isa dubbatan sana hojiitti kan jijjiran yoo ta'eefi haafuura walqixxummaa biyya keenyaarra kan dhufu yoo ta'eef, biyyakootti deebi'e ogummaan jaaladhuun hojiikiyya itti fufuun barbaada.
Yeroo qilleensaa bitachuun, istuudiyoo mataakiyya banchuun hojiikoo itti fufuun barbaada. Akkasumas hojii fiilmii irratti bobba'uufis yaadan qaba.
Wayitan gazexeessummaan hojjechaa turetti qophiilee adda addaan dhiheessa ture. Isaan keessaas Beyeferjuu, Yemeqabir qoffaariwooch, Yemishit bet xebaaqiwooch (gaardooch), yeleelit taksii shufeerooch
Maaltu beeka gaazexeesitoonni baqarra jiru tari guyyaa tokko tamsaasa raadiyoo kan keenya jennu tokko bananne guyya itti hojjennu ni jiraata ta'a. Hangasitti, fuula marsaritii Yenyaa sew be Angoola (namni keenya Angoolaatti) jedhu irratti hojii kiyya isiniif qoodaan tura.
Nagaan naa tura!
Ashannaafii Tasfaayee, Habtaamuu Siyyuum waliin haasa'an.
Odeessa Qubsuma Koo kutaa itti aanu argachuuf:
Yaadannoowwan koo irra caalaan waa'ee mukkeeniifi dhoqqeedha


text:
Atileet, Fayyisaa Leellisaa baga milkiif injifannoon irra aantee, gammaddee nu gammachiifte.
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 8/02/2017
Hagayya 02, 2017 | Qeerroo.org Irraa
Gootichi Oromoo Atileeti Fayyisaa Leellisaa Fiiggicha Walakkaa Maraatoonii Biyya Kolombiyaa Bogotatti gaggeeffame irratti Sadarkaa 1ffaa bahuun Injifannoo Boonsaa Galmeesse Warqee Badhaafame!!. Ilmi saba isaaf dhalate Yoom iyyuu kanuma sabaati, Atileeti Fayyisaa Leellisaa guyyaa har’aas akkuma Injifannoo galmeesseen Sagalee Mormii Mallattoo Diddaa Gabrummaa Rio irratti Argisiisee irra deebi’ee Addunyaa biyya lafatti argisiisuun mirgi bilisummaa uummata Oromoo akka kabajamuuf Sagalee uummata Oromoo ta’uu danda’eera.
Gootichi Oromoo Atileeti Fayyisaa Leellisaa Fiiggicha Walakkaa Maraatoonii Biyya Kolombiyaa Bogotatti gaggeeffame irratti Sadarkaa 1ffaa bahuun Injifannoo Boonsaa Galmeesse Warqee Badhaafame!!. Ilmi saba isaaf dhalate Yoom iyyuu kanuma sabaati, Atileeti Fayyisaa Leellisaa guyyaa har’aas akkuma Injifannoo galmeesseen Sagalee Mormii Mallattoo Diddaa Gabrummaa Rio irratti Argisiisee irra deebi’ee Addunyaa biyya lafatti argisiisuun mirgi bilisummaa uummata Oromoo akka kabajamuuf Sagalee uummata Oromoo ta’uu danda’eera.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Popularne rymy do
zycie
mnie
czas
jest
ciebie
dzień
zawsze
wszystko
świecie
życia
świat
wiele
siebie
się
oczy
razem
inie
będzie
serce
serca
słowa
domu
Tobie
urodziny
miłości
marzenia
świata
lat
miłość
głowie
Rymy do anatomii
adynamii, afemii, agamii, agrochemii, agronomii, akademii, alchemii, aleukemii, alogamii, amii, amimii, anatomii, anemii, anoksemii, anomii, anorgazmii, anosmii, anotermii, apogamii, armii, arytmii, aspermii, astrochemii, astronomii, atymii, azoospermii, bigamii, biochemii, bionomii, blasfemii, Bohemii, bulimii, chemii, cholemii, diatermii, dysspermii, dystymii, echomimii, ekonomii, endemii, epidemii, epigamii, Eufemii, eukomii, eurytmii, eutymii, formii, geochemii, geotermii, glikemii, hiperemii, hydraemii, infamii, ischemii, izogamii, izonomii, izorytmii, izotermii, kalmii, ketmii, kollomii, lamii, Lamii, leukemii, lipemii, miotomii, mumii, oftalmii, oogamii, oronimii, osteotomii, pandemii, panspermii, paremii, parosmii, piodermii, premii, ramii, sodomii, stomii, surmii, synchromii, syngamii, termii, tiochemii, toksemii, uraemii, uremii, Warmii, wiremii, zamii, Ziemii, zoogamii, zootomii, żmii
adynamii afemii agamii agrochemii agronomii akademii alchemii aleukemii alogamii amii amimii anatomii anemii anoksemii anomii anorgazmii anosmii anotermii apogamii armii arytmii aspermii astrochemii astronomii atymii azoospermii bigamii biochemii bionomii blasfemii Bohemii bulimii chemii cholemii diatermii dysspermii dystymii echomimii ekonomii endemii epidemii epigamii Eufemii eukomii eurytmii eutymii formii geochemii
geotermii glikemii hiperemii hydraemii infamii ischemii izogamii izonomii izorytmii izotermii kalmii ketmii kollomii lamii Lamii leukemii lipemii miotomii mumii oftalmii oogamii oronimii osteotomii pandemii panspermii paremii parosmii piodermii premii ramii sodomii stomii surmii synchromii syngamii termii tiochemii toksemii uraemii uremii Warmii wiremii zamii Ziemii zoogamii zootomii żmii
adynamii, afemii, agamii, agrochemii, agronomii, akademii, alchemii, aleukemii, alogamii, amii, amimii, anatomii, anemii, anoksemii, anomii, anorgazmii, anosmii, anotermii, apogamii, armii, arytmii, aspermii, astrochemii, astronomii, atymii, azoospermii, bigamii, biochemii, bionomii, blasfemii, Bohemii, bulimii, chemii, cholemii, diatermii, dysspermii, dystymii, echomimii, ekonomii, endemii, epidemii, epigamii, Eufemii, eukomii, eurytmii, eutymii, formii, geochemii, geotermii, glikemii, hiperemii, hydraemii, infamii, ischemii, izogamii, izonomii, izorytmii, izotermii, kalmii, ketmii, kollomii, lamii, Lamii, leukemii, lipemii, miotomii, mumii, oftalmii, oogamii, oronimii, osteotomii, pandemii, panspermii, paremii, parosmii, piodermii, premii, ramii, sodomii, stomii, surmii, synchromii, syngamii, termii, tiochemii, toksemii, uraemii, uremii, Warmii, wiremii, zamii, Ziemii, zoogamii, zootomii, żmii


text:
Geerarsa
Geerarsi gosa wallee Oromoo keessaa tokko yoo ta'u kan wallifamus gootummaa agarsiisufi. Yeroo baayyee geerarsa kan geerraru warra dhiirati, dubartoonni hin geerraran.
Akaakuu Geerarsa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Geerarsa gosa lamatu jira. Innis geerarsa qondaalaa fi geerarsa gurgudduu jedhama. Geerarsa qondaalaa kan jedhamu, nama duulee diina ofii ajjeesee kan mirgaan gale, bineensota gosa adda addaa kanneen bosona keessa jiraatan (leenca, gafarsa, arba, qeerransaa fi kkf) adamsee kan ajjeese qondaala jedhama. Isaan kun hawaasa keessa jiraatan biratti kabajaa fi ulfina qabu. Yeroo sirna ykn cidha tokkorratti sirbamu ykn geerarsi yeroo gahu isaantu dura geerara. Gosa mirga argataniin dursa argatu. Yeroo geeraranis sirnaa fi tartiiba qaba. Dura waaqa, dachee, midhaan, loon (saawwan) fi booka ykn daadhiitu faarfatama. Faaruu daadhiitti aanee kan dhufu geerarsadha. Yeroo sanatti eenyutu dura geeraruuf akka mirga qabuu fi eenyutu akka itti aanu mirga isaan ajjeesanii qabanii fi hawaasa sana biratti beekamaniin tartiiba gala.
Geerarsa gurgudduu kan jedhamu nama duule hin ajjeefne ykn bineensa akka mirgaatti lakkaawu kan hin ajjeefne dha. Isaan kun warra qondaalaa booda geeraru. Yeroo geeraranis hojii qabatanii jirani qonnaa fi waan kana fakkaatu irratti bobba’anirratti cimaa fi jabaa ta’uu isaanii ykn ammoo duulanii mirga dhabuu isaaniif gadda itti dhaga'ame, yaalii fi tattaaffii godhan, kanaafis ragaa qaban himachuun balasiin komachuun geeraru. Akkasumas jireenya isaanii keessatti karaa adda addaa dhiphuu fi roorroo isaan mudate haala adda addaan ibsatu.
Yeroo Qondaalli ykn gurgudduun geeraru, kanneen taa’anii dhaggeeffatan "ishoo gurbaa" jechuun jala cooqa ykn soosisa kan jedhamuun harkaa fuudhanii gargaaru. Kunis geeraraan sun akka afuura fudhatuu fi akka onnatuufi. Yookaan ammoo warra geerarsa beeku ykn qondaaltotaa fi gurgudduutu wal harkaa fuudhee dabareedhaan geeraru jechuudha.
Akka fakkeenyatti, geerarsa kana ilaalun ni danda'ama.
Birbirsa mootii mukaa
Riqaa malee hinyaabani;
Birboo mootii galaanaa
Daakaan malee hince’ani;
Abbaan ofii mootii dha
Harmeen ofis giiftii dha
Mirga malee hinwaamani.
Kanaafuun boobe tume
Kanaafan booye du’e.
Qumxaa machallaa godhe
Balasiin abbaa godhee
Waanuman yaade godhee
Hodhemoo… nan barreesse?
Tolchemoo… nan balleese?
Abbaa koo yaa abbaa koo
Wayyaa kee kuula maru
Natu kuula marsiise
Maqaa kee duulli haabaru
Natu duula barsiise.
Qoteen baase maqaa kee
Akka guuboo dinnichaa
Hordeen dhaabe maqaa kee
Akka muka birbirsaa.
Abba koo ani jedhu kuni
Sooressa guutuu miti
Hiyyeessa duutuus miti
Gamna itti himatan miti
Raatuu ifatan miti
Hinqotata maasi isaa
Hingorfata maatiisaa
Hingodhata maayiisaa;
Jaarsa dallaan waleensuu
Isa didaa qajeelchu
Yaa isa kan coome qalu
Isa kan doofeef faluu.
Yoo ajjeesan mucaa ta’u
Mucaa kurkuraa ta’u;
Hundatu nama dhungata.
Yoo dhaban budaa ta’u
Budaa furgummaa ta’u;
Hundatu nama tuffata.
Ameessa maalan godhaa?
Yeennaa borillee gu’e;
Si’achi maalfaan godhaa?
Yeennaan borillee du’e.
Moosisnaan korma ta’e
Tumamnaan qotiyyoo ta’e
Gurgurraan dhibba bite
Gunfureen dhimma fixe.
Si’achi maalan yaadaree?
Bajjii qotachuu malee
Qalbii horachuu malee
Goodarree dhaabuu malee.
Dhoobamee taa’u malee
Dhoobee dibachuu malee
Ulee qaldhoo qabachuu
Biyya abbaa koo taphachu.
Gojjolaa nyaateettaaree?
Yoo foon taskaaraa malee
Gujii agarteettaaree?
Gabaa Jimaataa malee
Boora agarteettaaree?
Sangaa magaala malee
Dhiiga agarteettaaree?
Dhiqaa fagaaraa malee!
Akkam taanee akkas taane?
Akkamiin akkas taane?
Goommanaaf raafuu taane
Dhala abbaa raatuu taane
Hunduu nutti xaphatte
Muka nuugii taane kaa;
Hunduu nu bobeeffatte
Dhala luujii taane kaa
Hunduu nu odeeffattee
Akkam taanee akkas taanee?
Moofa uffattuu taane
Doofa of gattuu taane
Fayyaa dhukubsatu taane
Beekaa wallaalaa taane
Otoo qabnuu deegaa taane
Akkam goonee taanuree?
Kam goorree jalaa baanuree?
Inni Abbaan koo guddise
Kaballaan na kuffise
Inni abbaa koo tii gadii.
Hardha gaangeensaa sadii
Gaangeen biyyaaf barcuma
Ani hinyaabne takkumaa.
Kaabbortaan raroo taatee
Na geessee rakkoo taatee.
Wabii[edit | Lakkaddaa gulaali]
- Geerarsa
- Oromo oral literature
- Zelalem Abera''Digga saaqoo''


text:
“Dhuufuu Harreef Funyaan Hin Qabatan”
Waaqoo Nooleetin, Gurraandhala 14, 2018
Ilmeen/Ilmoon Guddisaa dhaleerra qabeef dheebotti; kan dhalatteef irra kan guddiseef garaa laatti. Bixxilloonni diinaan bixxilaman Dh.D.U.On /OPDOn danqaraa QBO harka mirgaa Wayyaanee ti.
Dh.D.U.On Dhaabbata Dimokiraasummaa Ummata Oromoo osoo hin taane, dhaabbata duguuggaa Ummata Oromooti. Dhaabni jaleen Wayyaanee OPDOn ergama diinaa fudhachuun akka waan qabsoo Oromoo cinaa hiriirtee fakkachuun ummata irraa dhalatan keessatti diinaaf utubaa ta’uun, diina jiraachisaa ofis bara baafachuuf jecha tooftaa fi Tarsiimoo ololaa ummata Oromoorratti tolfachuun, qabsoo Oromoo boba’aa jirutti Bishaan naqaa jirti.
“Dabus Ejersumatuu Dongora” Qabsoon haqaa kan abbaa Qabsoo irra jiruuti. Qabsoon ummanni Oromoo gaggeessaa turee fi jiru, Qabsoon Kallachi QBO ABOn gaggeessaa turee fi jiru akkasumass Qabsoo Qeerroon Bilisummaa Oromoo hoganummaa ABO tiin gaggeessaa jiru qabsoo haqaa, qabsoo goonni kumii kitiliin itti waregamee as geette Qabsoo Bilisummaa, Qabsoo Walabummaa, Qabsoo Mirga abbaa Biyyummaa fi Qabsoo Birmadummaaf taasifamuu dha malee Qabsoo “Hofoffeen Ulee Qobboo” alaa fi keessaan wal gurmeessuun akka cidha guyyaa tokkootti hamoommota walii bahuun biraa galtuu miti.
“Siif hooqaa naa hooqiin” diinaa fi lukkeeleen diinaa EPRDF/TPLF/OPDOn maqaa gamaagama jedhuun yeroo gara garaatti xibaaran gaaffii ummattoota Biyyattii addatti ammoo gaaffii ummata Oromoo hin deebisu, deebisees hin beeku. Gaaffiin Oromoo gaaffii bu’uraa gaaffii Bilisummaa, gaaffii Walabummaa, gaaffii Birmadummaa fi gaaffii mirga abbaa biyyummaati malee gaaffiii Haaromsaa/Wayyoominaa (Reform) miti. Tooftaan Wayyaaneen QBO tti gufuu ta’uun harqoota gabrummaa ummata Oromotti fe’uun bara biittaa ishii dheereffattu keessaa inni duraa, Suphee Adeetitti oomishte keessaa yoo Okoteen marqaa tokko cabde tan biroo Ibidarra kaayuudha.
Jijjiiramni Bu’uuraa/Hundee Wayyaanneen lallabdu Haarawoomsa, haarawoomsa, haarawoomsa… jedhaatii, Haarawoomsi Waayyaaneefis ta’ee Lukkeelee isheef Aadaa baratame kan aangoo irratti wal tursuuti. Ummattoota biyyattii keessatti guyyaadhaan rakkoo uumaatii ofi isaaniitii of haaromsuun gita bittaaf of qopheessuu duwwadha. Haarawoomsi diinaa fi lukkeeleen diinaa dhiitee bariitee karaa Qorqoorroo/Taanikaa Hidhaa laga Abbaayyaa fi Boqqollootiin lallabaa ooltu rakkoo ummattota biyyattiif furmaata arganii osoo hin taane, Qalbii fi gurra ummataa hatuun bitta isaanii dheerafachuu dha.
Wayyaanee fi jaleen ishee OPDOn yeroo gara garaatti rakkinnoota ta’e jedhanii uumaa jiraniin quba wal qabeenyaan Wayyaanee Abbaa rakkina uumuu fi OPDO ammoo abbaa rakkina Oromoo furu fakkeessuun ummata Oromoo sobaa fi sosobaan qabsoo isaa irraa of duuba deebisuuf dhama’aa jiru. Akka kanaanis Biyyattii keessatti rakkinoota jiran keessaa rakkoo hawaasummaa, rakkoo diinagdee fi rakkoo Siyaasaa dhalate furuuf mootummaan dhawaataan furmaata laata waan ta’eef Ummanni gaaffii qabu hookkaraan ala karaa nagahaatiin gaafachuu qabaa dha kan hoogantootni Ihaadig xibaaraa turanii fi jiran.
“Mala Sardiidoon beektu Qamaleenis beekti” Wayyaanee fi jaleen ishee yeroo galaanni qabsoo guutee irra garagale duwwaadha kan rakkoo ummataa arguun hiikkoof yaaddoftu; Isa kana ummanni Oromoo tolchee beeka. Rakkinoota dhalatan kana hiikaa jirraan oggaa tarrisan, Rakkoo kira sassaabdummaa fi Rakkoo Bulchiinsa gaarii haarawoomsaan balleesinee dha kan isaan jedhan, Itti aansuun kan isaan akka rakkootti illaaluun furmaata isaati jedhan, Hidhamtoota Siyaasaa hiikuu, Dirree Dimokraasii bal’isuu fi Miidiyaalee Bilisa taasisuu dha, kan isaan amma akka furmaataaatti lafa kaayachuun ummattoota biyyattii addatti ammoo ummata Oromoo ittiin sobaa jiran. Kun cufti isaatuu tooftaa Filannoo dhufu kan bara 2020f of qopheessuuf jecha ittiin ummata hawwachuuf xibaaraa jiraniidha malee ummattoota biyyattiitiif yaadanii miti.
Dhuguma Wayyaaneen Dimokiraasii waaraa biyyattii keessatti sabachiisuuf yoo dhimmamte, hidhamtoota Siyaasaa gadi dhiisne jechuun tokkoo lamaan ummata afoo qabdee hawwannaa Ummataa ittiin argachuu duwwaa osoo hin taane Hidhamtoota siyaasaa miseensota ABO kanneen Bara Chaartaraa irraa eegaltee hanga hadhaatti Oromummaa isaaniittin yakkuun du’aa fi jiraa isaanii dhabamsiifte cufa gadi baasuu qabdi!Kana hanga hin taaneetti gochaan Wayyanee fi lukkelee ishee kun kan Umrii bittaa isanii dheerefachuu akka ta’e ummanni Oromoo dagachuu hin qabu. Hidhamtoota Oromoo muraasa amma gadi dhiisan kanneenis kan godhaa jiraniif, jaalatanii osoo hin taane dirqamaniiti. Qabsoo Oromoottuu galaana ta’ee isaan fudhate, Galaana Qabsoo Oromoo fudhate kanaa jalaa bahuufi kan Hoomacha Bishaanii qabataa jiraniif.
Qabsoo Ummanni Oromoo osoo wal irraa hin kutin keessaa fi alaan taasisaa turee fi jiruun hadhaan tana hidhamtootni Oromoo hagoon gadi dhiifamaniiru; kanaaf hedduu gammanna gammachuun keenya daangaa hin qabu. Kanneen Oromummaa keessaniin yakkamtanii hidhamuun dararaa fi hararaafama wayyaaneen miidhamaa turtan cufti keessanuu baga dukana diinaa keessaa baatanii qabsoo ummata keessaniitti makamtan, maatii fi firoottan isaaniis baga gammaddan baga walumaanuu gammanne; Kun jalqabbii bu’aa QBO ti malee xumuraa miti. Qabsoon Oromoo Hanga Bilisummaa fi Walabummaatti itti fufa.
Wayyaanees ta’ee OPDOn QBO ummanni Oromoo Jaarraa tokkoo oliif itti dadhabee, lafee itti cabee, dhiiga itti dhangalaasee, gootota ilmaan isaa qarayyoo sabaa itti dhabe takkuu of duuba deebisanii hin beekan, hin deebisanis. Qabsoo goonni tokko irratti kufe kan biraattu itti lufa/dabra malee Qabsoon Bilisummaa sabaa fi Walabummaa biyyaatiif taasifamu hanga itti gallii isaa milkii fi injifannoo ta’utti hin dhaabatu; Seenaa biyyoota gabroomfataa jalaa Bilisoomanii keessattis kan tolaan Bilisummaa argate hin dhageenye hin argines.
“Alagaa Ilkaan Adii Halangaan isaa sadii” QBO Ummanni Oromoo Bal’aan, Qeerroon Bilisummaa Oromoo fi qabsaawonni Oromoo Qe’ee fi qabeenya isaanii itti lagachuun itichanii utubanii hadhaan gahuun rarraga Bilisummaa irra geessan kuffisuuf jecha Shirri OPDOn goftolii isaanii Wayyaanee waliin ta’uun shiraa jirtu yoomiyyuu hin milkaa’uufi. Dhaabbanni Dimokiraasummaa Ummata Oromoo OPDOn afaaniin Oromoo Damma Muxachiisaa ifattis ta’ee harka Wayaa jalaatiin SUMMII ITIYOOPHIYUMMAA facaasuun qabsoo Oromoo laamshesutti jirti.
“Diinnii Laalattu malee hin laallattu” Tibba kanas Qabsoo ummanni Oromoo dinne didaan tokummaan ka’ee guutummaa golee Oromiyaa keessatti lagannaa gabaa taasisuu, daandiiwwaan cufuu, qabeenyaa diinaa irratti tarkaanfii fudhachuu fi dhaadannolee gabroomfataa ballaleffatan dhageesisuun mirga abbaa biyummaa isaaniitiif falmataa jiraniin, Dh.D.U.On gooftolii isii Wayyaanee waliin dhiphuu keessa senuun karaa Foddaa TV isaaniitiin gaaffiin gaafatammu sirrii ta’us, akkataan itti deemaa jirtan sirrii miti jechuun Ummata Oromootti danqaa fi danqaraa Qabsoo ta’aaru. Ololli afan fajjii diinaa fi lukkelee diinaa Galma gahiinsa Kaayyoo keennyaa nu hin hanqisu.
Waan ta’eef Ummanni Oromoo bal’aan biyya keessaa falmaa hadhaawaa gaggessaa jirtu, Qeerroon Bilisummaa Oromoo Qeerransi Qeensa qaraa diinaaf osoo hin jilbiifatin diinaan kokkee wal qabdee jirtu, sabboontonni ilmaan Oromoo bobaa diinaa jala teessanii QBO bifa barbaachisu hundaan finiinsaa jirtan, Ummanni Oromoo keessaa fi alaan falmaa mirga abbaa biyyummaa taasisaa jirtan, Walumaa galatti saboota cunqurfamoo biyyattii keessaa dabalatee kanneen Bilisummaa fi Walabummatti amantan nagaha jaalattootni cufti keessanuu xurumbaa kijibaa mootummaan goolessituun Wayyaanee fi Lukkeleen ishee karaa Foddaa TV isaaniitiin lallabduuf gurra keessan ergisuun gonkumaa hin barbaachisu. Kanaafi kan “Dhuufuu Harreef Funyaan Hin Qabatan” jedheefis.
Walumaa galatti gaaffii bu’uuraa fi Hundee ummanni Oromoo gaafatu gaaffii Bilisummaa, gaaffii Walabummaa, gaaffii Birmadummaa fi Gaaffiin mirga abbaa Biyummaa Oromoo akka deebi’u gochuuf fallii fi malli jiru tokichii fi inni maayii Sochii Warraaqsa Biyyoolessa FXG Oromiyaa cinaa dhaabbachuun Qabsoo finiinsuu dha.
Tokkummaa Keenyaan ni moona!
Waaqoo Nooleetiin


text:
One thought on “SQ Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromo, Muddee 26, 2017”
qero
hi,
Amaa qabessoon FXG iraa gara Fincillaa Fonqolechaa Garbumaattii (FFG) jijiraameetee jedheen amanaa. Malliiffii cassaan garebummaa bakkaa hunddaa umaataa oromootiin ykn immoo Qeerroo dhan dhunfataama, ajaajaa woyaanee fudhaachuu bishaan ittii naqaa demaa wan jiretuuf. Qerroon galaataa gudaa qabeduu. Kana kan hojaataan wan qawee qabedaaniif ottoo hin ta’iin wan onee qabedaaniif. Hogaanumaa kessann ittii cimissaa, hogaanumaa woyanneen qabeduu hundumaa iraa fudhadhaa. Lenjii bassaasseetumaa fi lenjii loleetumaa dhunfadhaniis ta’ee waalloon jabessaa, gadaaddoo off iraa Fonqolechaa.
Jabadhaa waqayoo issiin walliin ha ta’uu,↓


text:
Mana Keessatti Kan Ugguraman Obbo Baqqalaa Nagaa amma haala akkamii keessa jiru? Gaaffii dhaggeeffataa
WAASHINGITAN, DIISII —(voaafaanoromoo) — Barreessaa paartii Koongiresa Federaalawa Oromoo fi kan Mana Keessatti Ugguraman Obbo Baqqalaa Nagaa dhimma Maaster pilaanii Finfinnee waliin wal-qabatee yeroo mormiin Oromiyaa keessatti babal’atee geggeeffamaa turetti, humna mootummaatiin akka manaa ofii tii hin baanee fi sabaa-himaa kamiif iyyuu odeeffannoo hin kennine ugguramuu isaanii, ibsa yeroo sana dhaaba isaanii irraa kenname gabaasuun keenya ni yaadatama.
Yeroon uggurri kun na irra kaayame, baatii Sadaasaa bara 2017 kan fuul-dura keenyaatti waggaa lama guuta jedhu Obbo Baqqalaan.Guyyaa sana ituun karaa irra deemaa jiru konkolaataan dhufanii humnaan itti na seensiisan.Nutii humna polisii humna tika nagaa ti naan jedhan.Namoonni kun arfanuu Shugguxii of-harkaa qabu. Inni Shofeera cina ta’uus warri barcuuma isa duubaa irra ana gidduu galchanii bitaa fi mirgaan ta’anis meeshaa natti qabanii ittiin na tumataa fi harkaanis na dhaanaa turan jedhu Obbo Baqqalaan.
“ Mana keetii lamuu akka hin bane, hojii siyaasaa ooftan dhaabii ni beekna” naan jedhan Obbo Baqqalaa Nagaa. Yeroo sana Sabaa himaaf ibsa akka hin laanne ittifamuu isaaniis paartiin isaanii gabaasee ture. Garu waa’een koo yaadatamuu qaba jechuun sagalee isaanii dhagesisuuf murteessan.
Gaaffii fi Deebii gaggeeffame armaa gadiitti caqasaa


text:
Akka Ennai Otthathu Unmai
engal Kudumpam Perisu. Appa Oyvu Perra Aasiriyar. Amma Veeddilulla Anatthu Jeevankalukkum Vaditthukoddiyee Oynthu Pokiraal. Akka Periyaval. Veelaikku Poy Intha Veeddu Varumaiyai Oralavukkupokki Kondirukkiraal. Adutthathu Thampi Naan. Ippothu Kalloori Padippu Muditthu Veelaikku Alainthukondirukkireen. Enakku Kilee Eddu Peer. Ellorum Paditthu Kondirukkiraarkal. Engalveeddil Akka, Thampi, Thangaikal Ellorum Eppothum Nanraaka Oruvarodu Oruvar Sandai Pidippom.naan Veelaikku Poy Intha Kudumpatthai Thaanga Aarampittha Pin Thaan Akka Kalyaanatthaipparri Ninaikkamudiyum.intha Nilaiyil Enakku Thiruchiyil Oru Kampeniyilirunthu Neermuka Theervukku Alaippu Vanthathu. Muthalmuraiyaaka Veliyoor Selvathaal Akkavum Ennudan Varuvathaaka Kilampinaal. Iravu Rayileeri Aduttha Naalkaalai Thiruchi Senradainthom. Pakkatthilulla Oru Oddalil Arai Edutthu Thanginom. Kaalaiyil Patthumanikku Neermuka Theervu. Enavee Muthalil Naan Kulitthu Rediyaaneen. Adutthu Akka Kulitthu Viddu Veliyil Varumpothu Pavadai Maddum Kaddikkondu Than Pudavaiyai Meelee Portthikkondu Vanthaal. Kannaadimun Udkaarnthu Kondu Pudavaiyai Edutthu Viddu Ennaippaartthu Neermuka Theervukku Theevaiyaana Sardipikeeddukalai Ellaam Olungaaka Edutthu Vaitthu Kolla Sonnaal. Akkavin Mulaikalai Appothu Thaanmuthal Muraiyaaka Paarkkireen. Aanaal En Manathil Neermuka Theervu Aadkondathaal Akkavin Mulaikalaipaartthathu Udanee Maranthu Poyirru. Sirithu Neeratthil Naan Oddalil Irunthu Purappaddu Senreen. Akkamaddum Arukilulla Kadaikalukku Poy Viddu Maalaikkul Thirumpuvathaaka Sonnaal. Oru Valiyaaka Theervumudinthu Maalai Oddalukku Thirumpineen. Akka Theervaipparri Visaaritthaal. Naan Nanraaka Seythiruppathaakavum Theervu Mudivukal Naalai Kaalai Arivippathaaka Avarkal Sonnathai Akkavidam Koorineen. Pinnar Iruvarum Kovilukku Poy Saami Tharisanam Seythu Viddu Arukilulla Oru Oddalil Iravusaappaaddai Muditthu Kondu Araikku Thirumpinom.Akka Enakku Veelai Kidaitthaal Ennavellaam Seyyaveendum, Eppadi Kudumpa Valarchikku Uthava Veendumenrellaam Arivuraikalai Koori Vanthaal. Naanum Ellaavarraiyum Mikavum Kavanamaaka Keeddukkondeeiruntheen. Eppadiyaavathu Akkavirku Nalla Idatthil Thirumanam Seythu Vaitthu Vidaveendum Enra Ennamumen Manathil Undaayirru. Munthina Iravu Pirayaana Kalaippilum, Naal Pooraavum Alainthathilum Sirithuneeratthil Nanraaka Urangineen. Paathi Iravil En Vaayin Arukil Eetho Oorvathu Pol Irunthathu. Paathithookkatthil Kan Vilitthu Paarttheen. Muthalil Iruddil Onrum Theriyavillai. Piraku Kankalai Nanraaka Thirantha Pothu En Akkavin Oru Pakkatthu Mulaikkaampu En Uthaddil Urasikkondirunthathu.
Akkavomuluthumaaka Ammanamaaka Pakkatthil Kidanthaal. Naan Vaayai Thiranthavudan Oru Mulaiyai En Vaayil Thinitthaal. En Kaiyai Edutthu Thannudaiya Marroru Mulayil Vaitthu Alutthinaal. Enakku Ithellaam Seyvathuen Akka Enru Maranthu Naanum Mulaikkaampai Nanraaka Suvaikka Aarampittheen. Innoru Mulaiyai Nanraakakasakkineen. Piraku Akka En Meel Eeri Padutthu Kondu Nerriyilirunthu Aarampitthu, Kankal, Mookku,kaathu, Uthadu, Kannam, Kalutthu, Maarpu, Vayiru, Thoppul Varai Muttha Malaiyaal Nanaitthaal. Enveeddiyaiyum, Jattiyaiyum Aviltthu Erinthu En Sunnikkum Muttham Kodutthaal. Koddaikalai Kaiyaal Pisainthaal. En Pangukku Naanum Akkavai Kilee Thalli Udampu Muluthum Muttham Koduttheen. Atharku Meelennaal Thaanga Mudiyaamal Akkavin Irandu Kaalkalaiyum Viritthu En Sunniyai Akkavin Pundaiyilsorukineen. Muthalil Ullee Poka Marutthathu. Akka Methuvaaka Than Kundiyai Nanraaka Asainthu Kodutthuen Poolai Laavakamaaka Than Pundaikkul Thallinaal. Naan Sunniyai Veekamaaka Meelum Kilum Pundaikkulvaitthu Aaddineen. Akkavin Munakal Sattham Maddum Keeddu Kondee Irunthathu. Naanum Otthu Kondeeiruntheen. Oru Kaddatthil Akkavin Munakal Athikamaakiyathu. Antha Neeratthil Naanum Kaamatthin Uchakaddatthai Adaintheen. En Sunniyilirunthu Mathana Neer Akkavin Pundaiyil Piravaakamaakapaaynthathu. Antha Kalaippil Akkavin Meel Appadiyee Saayntheen. Eppothu Thoongineen Enru Enakku Theriyaathu. Kaalaiyil Naan Kan Vilikkumpothu Mani Eelu. Naan Ammanamaaka Kidakkireen. En Mithu Oruporvai Maddum Kidanthathu. Avasara Avasaramaaka Jattiyai Poddu, Veeddiyayum Kaddikkondeen. Nallaveelai Akka Kulitthu Kondu Irunthaal. Veliyil Vanthaval Neerru Iravu Nadanthathu Ethaipparriyum Thulikkooda Kaaddikkollaamal Ennidam Sakajamaaka, Seekkiram Kulitthu Viddu Varumpadi Sollividdu Thalai Vaarasenraal. Naan Akkavin Mukatthai Paarkka Mudiyaamal Thalai Kuninthu Kaalaikkadan Muditthu Kulitthu Kampenikku Kilampa Rediyaaneen. Akkavo Seekkiram Vanthu Vidu, Inree Oorukku Kilampa Veendum Enraal.naan Thalai AadTVddu Kilampineen.nalla Veelaiyaaka Enakku Antha Veelaiyum Kidaitthu Vanthu Povatharkaana Payanappadiyum Kodutthaarkal. Anthasanthoshatthai Akkavidam Pakirnthu Kondu Iruvarum Oor Vanthu Seernthom. Aanaal Inruvarai Enakku Sila Vishayangal Puriyavillai. Akka Anru Kaalai Etharkaaka Than Mulaiyai Enakku Kaanpitthaal. Etharkaakaennai Otthaal. Een Okkumpothu Ennidam Oru Vaartthai Kooda Peesavillai. Aduttha Naal Kaalai Muthalinruvarai Antha Maathiri Oru Vishayam Nadanthathaaka Een Kaaddi Kollavillai.onru Maddum Nichayam. Akka Ennai Otthathu Unmai. Kandippaaka Kanavu Al


text:
Kadhannaan cubbamaa maalii?
Gaaffii: Kadhannaan cubbamaa maalii?
Deebii: Kadhannaan cubbamaa kan namni gara Waaqayyootti kadhatu yeroo cubbamaa ta’uu isaanii hubatanii fayyisaa yeroo barbaadan. Kadhannaa cubbamaa kadhachuun ofii isaa humaa hin raawwatu. Kadhannaan cubbamaa inni dhugaan kan namni sun beeku, hubatu, waa’ee,cubbuu isaanii amanuu fi fayyinni akka isaan barbaachisu duwwaa bakka bu’a.
Kutaan kadhannaa cubbamootaa inni jalqabaa undumti keenya cubbamoota akka taane hubachuudha. Roomaa 3:10 kan, “caafanni qulqullaa’aan, namni qajeelaan hin jiru lakkii tokko illee hinjiru” jechuun labsa. Hundumti keenya akka cubbuu hojjenne Macaafni Qulqulluun ni qulqulleessa. Nuyi hundumti keenya cubbamoota Waaqayyo biraa araaraa fi dhiifama cubbuu kan nubarbaachisu (Titos 3:5-7). Sababa cubbuu keenyaa badiisa bara baraatu nuuf ta’a (Maatewoos 25:46). Kadhannaan cubbamaa qooda firdii ayyaana gaafachuudha. Qooda dheekkamsaa araara gaafachuudha.
Kallattiin kadhannaa cubbamaa inni lammaffaan Waaqayyo haala baduu keenyaa fi haala cubbuun guutame keenyaatiif gatii baasuuf kan inni hojjete beekuudha. Waaqayyo foon uffatee nama ta’ee karaa namummaa Yesus Kiristoosiin (Yohaannis 1:1,14). Yesus dhugaa waa’ee Waaqayyoo nu barsiise jireenya qajeelina guutuu ta’ee fi cubbuu malee jiraate (Yohaannis 8:46; 2 Qorontoos 5:21). Yesus fannoo irratti du’uudhaan adabbii nuuf ta’a ture fudhate(Roomaa 5:8). Du’a, si’ool fi cubbuu irratti gooftummaa qabu mirkaneessuudhaaf warra du’an keessaa kaafame (Qolaasaayis 2:15; 1 Qorontoos boqonnaa 15). Sababa kana hundumaatiif, cubbuun keenya nuuf dhiifamuu arganna akkasuma abdii jireenya bara baraa waaqa irrattii qabaanna- yoo Yesus Kiristoos irratti amantii keenya taasifanne. Kan nuyi gochuu qabnu hundisaa inni bakka keenya du’uu isaa fi du’aa ka’uu uisaa amanuudha (Roomaa 10:9-10). Nuyi ayyaana duwwaadhaan fayyuu dandeenya, karaa amantii qofa, Yesus Kiristoos duwwaadhaan. Efeesoon 2:8 akks jedha, “Inni ayyaana Waaqayyootiin karaa amantii fayyifamtan inni immoo kennaa Waaqayyootii malee gochaa ofii keessanii miti””
Kadhata cubbamaa kadhachuun salphaadhumatti Yesus Kiristoos akka fayyisaa keetiitti amanuu kee karaa ittiin agarsiistuudha. Jechi “tolchaa” ta’e keessa hin jiru kan bu’aa fayyinaa agrgamsiisu. Du’a Yesusii fi du’aa kaafamuu isaa duwwaatu sifayyisa. Akka ati cubbamaa taate fi karaa Yesus Kiristoos fayyinni akka sibarbaachisu hubbannaan, kadhannaan cubbamaa kunootii gara Waaqayyootti kadhachuu dandeessa.
“Waaqayyo, akkan cubbamaa ta’e bareera. Gatii cubbuu kootii kaffaluun akka ana irra jiraatu bareera. Haa ta’u malee an Yesus Kiristoos fayyisaa kootti nana amana. Duuti isaa fi du’aa kaafamuun isa akkan dhiifama argadhuuf akka qopheeffame nan amana. Yesusi fi Yesus duwwaatti nana amana Gooftaa fi fayyisaa dhuunfaa kootiitti. Gooftaa sin galateeffadha, waan naffayyistee fi dhiifama waan naa gooteef. Ameen!”
Sababa waantota bakka kanatti dubbisteef Kiristoosiif waanta murteeffatte qabdaa? kana taanaan, maaloo, kolbaa isa “An har’a Kiristoosiin simadheerra” jedhu tuqi.
English
Kadhannaan cubbamaa maalii?


text:
Sadaasa 21 bara 2009 walakkeessa halkanii booda to’annaa polisii jala kan oolan dura ta’aa paartii kongresii Federaalawaa Oromoo waliin kan qabaman dargaggoonni Taayyee Nagaraa fi Kumarraa Dalasaa jedhaman kaleessa galgala gara sa’a 11 gad dhiisamuun dhaga’ameera.
Miseensonni hoji raawwachiistuu paartii KFO fi jiraattonni naannoo akka jedhanitti dargaggoonni kun maaliif akka hidhamanis ta’e hiikaman sababaa isaa sirriitti hin beekan.
Gama kaaniin har’a waaree booda abukaatoleen Dr. Marraa obbo Wandimmuu Ibsdaa fi Dr. Yaaqoob H/Maariaam isaan arguuf waaltaa qornnaa yakkaa Maaikelaawwiitti argamanii ka turan ta’uu VOAf ibsaniiru.
Haa ta’u malee ennaa sanatti Dr. Mararaan qorannaa irra kan jiran ta’uun ibsameefii Jimaata Sadaasa 30 bara 2009 yoo dhufan arguu kan danda’an ta’uun itti himamuu isaa dubbatan.
Dr. Mararaa Guddinaa Roobii darbee qabee labsii yeroo hatattamaa Keeyata lama cabsaniiru jedhamuun to’annaa jala ooluun isaanii ni yaadatama.


text:
Aaddee Dirribee Hindhabuu fi Obboo Gaaddisaa Muullataa nannoo Somaalee Itoophiyaa, Jigjigaa keessa oggaa 19 jiraatan. Lachuu jireenya maatii ofii foyyessuudhaa cimanii hojjatanii, jireenya isaanii keessatti qabeenya maallaqa Itoophiyaa miliyoona lamatti tilmaammamu horachuu isaaniis dubbatan. Sun hundu guyyaa tokkotti harkaa butameera. Maatiin isaanii maatii dirqiidhan Jigjigaa keessaa ari’aman keessayi.
'Qabeenya qarshii Itoophiyaa miliyoona lama ta'u irraa buqqifamne'
Dhalachuu da’ima isaanii afraffaa eegaatii mana viillaa dhihoo ijaarratan eebisifatanii ji’a tokko booda, gaafa Fulbaana 4, bara 2017 akka lakkoofsa Itoophiyaa namoonni hidhatan manatti ol itti seenanii isaan qaban. Maatiin kun bu’aa bahii guuyyootaa bayyee booda Godina Shawaa Lixaa, aanaa Dandii, magaala Gincii gahan.
Aaddee Dirribeen ulfa sagal seente turte
Addee Dirribeen Giincii erga geeche booda nagahaan hiikkamteetti. Muccaan dhalatee, Falmataan, viillaa warra isaatiin qophaaheetti ta’ii baatuus “qarqaarsa hawaasni Gincii maatii kanaa fi namoota 70 ol achi qubsiifamanii godhanii haa toluu, fayyaa qaba,” jedhan warri isaa. Maatii kana, akkasumas koree yeroo namoota magaala Gincii qubsiifamanii qarqaarsa walitti qabaa jiru keessaa Obboo Kumaa Urgeessaa dubbisne.
Qophii guutuu dhaggeeffahdaa