text:
Tuesday, December 24, 2013
Oromo Parliamentarians Council: No Menelik, No Teddy Afro, No Bedele Beer in Oromia
Habashan yaakaa kaleessa hojeetef dhiifma jeechuu manna ama ilee akka kaleessa insiin bituuf deeman jeedha jiru. Oromoon tokko ta’ii, dhaabbilee Oromoo tokko ta’aa. Habasha wagga 130 ol nu qalaa jira. Tewodros, Yohanis, Menelik Haile Silasen Oromoo fayya isaan gubaan, Harka Mirga fi Mila bitaa irra muran, Ijoolee Oromoo hunda qaban biyya alati gurguran, dubartii Oromoo ulfa qalan garatii bassan, Qabeenya Oromoo hunda samaan, Oromoo garbonfatan umurii gutuu mana issan keessa hojeechiftan, lafa Oromoo hunda fudhatan, Seenaaf addaa Oromoo hunda baleessan, Siirni Gadaa akka lamfa hin kaneeti baleessan, Umataa Oromoo walaka ol fixaan, Oromoo akka wal hin horee qama salaa Oromoo hunda isaan muran, Waani isaa Oromoo hin goodhin hin jiru.
Bara 2013 kana keessa amoo Habashoon ijoole Menelik fi Haile Silase biyya ala jirtu Ginbot 7, EPRP, Moresh, ETC, Arbanyoch, UDJ, kkf wal gurmessan Oromoo Irrati dula jiru. Wagga kana gutuu isaa Oromoo irrati Lola labsan. Ijoolen Oromoo wayee Oromoo akka hin bareesine goocha jiru, Tefaye G/Ab wayee Oromoo Bareesu isaan Dolara 40, 000 kasaruu goodhan bareefama isaa jijiran wayee Oromoo keessa bassan Website irrati gadii dhisan, kana Malee Tesfaye G/Ab ajeesuuf Mediati ba’aan saganta ajeecha iirati murteessan. Jawar Mohammed ani Oromoo dha jeechun wal qabsisan Jawar Mohammed, Mohammed Ademo fi Abdi Fite lubu baleesuuf saganteefatan. Qoophesitu Aljeezira dabalatee irrrati dulan. Jarsa Oromoo obboo Bulcha Demekssasa fara Uumataa Oromoo kan ta’ee Redio Gemeny Amharfaa irrati waaman xiiqeesuu egalan. Radeon Germany Afaan Amhara wagoota 40 darban hojii fara Oromoo dalaga kan ture dha.
Oromoon Mediya kamti bayee akka hin dubanee Paltak, Website; TV, Fi Redio Habasha hunda keessati Oromoo irra ugura ka’aan. Ugura isaan egalan kana Oromoon biyya jirtan utuu ilaalcha, amanta fi lagan wal hin qoodiin Habasha hunda irra akka ugura waan hunda irra keessan isiin gafana. Dhaabbilee Oromoo ABO, WFDOn, OPDOn, OBKn hundi Habasha Oromoo irrati dula bane kana of irra qabuuf tokko tanee garagaruma keenya dhiifne akka nama tokko tanee diina lafa keenya irrati nuti duluu of irra qabuu qabna. Kanafuu Oromoo isaan Baleefachuu, Mormachuu fi of irra Ari’uu qabna.
Gummin Paarlamaa Oromoo goochaa Habashoota balalefachuu qoofa utuu hin tanee deebi siirna qabsaa keenuuf, Oromoo hunda Sochosuuf qoophidha. Habashan utuu goochaa kanafi dhiifama Uumtaa Oromoo hin gafatiin lafa Oromoo keessa Mili ishee akka hin seene goochuuf murteefane jira.
Dulla Habashoon un irrati dulla kana ilaalcheese Gumiin Paarlamaa Oromoo baleefachuu qoofa utuu hin tanee waan goochuu qabnuu akkeekuuf media Oromoo hundan waliin dubachuuf qoophidha. Qoophin keenya kun amoo tokko Habasha abaruuf ykn Atakaroo ykn gorsuuf miti. Gummin Paarlamaa Oromoo Habasha waliin yoomi ile Hariroo hin qabu, hin feedhus, Habasha hin amanuu, Ogantun Walloo Warqitun Mana hidhatii kan gaddi dhisiftee Meneleik biyya erga gayee booda dura Oromoo dhigga dhangalasuu egalee. Hailu Shawul fi Andargachew Tsige ilee ama iyuu wayee Menelik Marrii kamtu akka hin dhiyeesine dhadhacha jiru. Dhimma kana Iaalchisun Oromoon waan goochuu qabu hunda qoophisen jira. Hundi dubatamuu yoo bate iyuu. Habashan yakka Oromo irrati gegesanf dhiifm nu goodha bara durii Menelik baleesee jira, kana booda dhifma isiin gafanee waliin hajiranu jeechu manati. Menelik bagga Oromoo fixee wara jeedhun waliin dubachun Dhagga Guurchaati Finca’uu dha, Kaanfuu Ejjeenoon keenya goocha jara kana Oromoof ibsu dha fi waan Oromoon goochuu qabuu akkeekuu qoofa. .
Gummi Paarlamaa Oromoo – December 21, 2013
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
GAAFFII DARGAGGOOTAA
Bilbilaan Ergaa Waliif Barreessuu Ilaalchisee Maal Beekuun Qaba?
:-) Ergaan barreeffamaa, karaa sirrii taʼeen yoo itti fayyadamte, namootaa wajjin wal qunnamuuf si gargaara.
:-( Of eeggannoo malee yoo itti fayyadamte garuu michummaa kee fi maqaa kee balleessuu dandaʼa.
Mata dureen kun wantoota armaan gadii ilaalchisee wanta beekuu qabdu si hubachiisa
Mata duree kana keessatti wantoota armaan gadiis ni ilaalla:
Nama ergituuf
Dargaggoonni hedduun ergaan barreeffamaa wal qunnamuuf karaa baayʼee gaarii taʼe akka taʼetti ilaalu. Ergaan barreeffamaa nama hundumaa fi namoota galmeeffattee jirtuu wajjin wal qunnamuuf si gargaara. Kana gochuu kan dandeessu garuu yoo warri kee siif heyyaman qofa dha.
“Abbaan koo anii fi obboleettiin koo yeroo dhiirotaa wajjin haasofnu hin jaallatu. Yoo haasofsiisuu qabna taʼe illee gorduubatti namni hundi utuu jiruu bilbila manaatti fayyadamnee haasofsiisna.”—Leenoor.
Wanta beekuu qabdu: Lakkoofsa bilbilaa kee nama argite hundaaf kan kennitu yoo taʼe rakkina irra buʼuu dandeessa.
“Namoota lakkoofsa bilbilaa kee kennituuf ilaalchisee of eeggannoo hin gootu taanaan, ergaan ykn suuraan ati hin barbaanne siif ergamuu dandaʼa.”—Sikoot.
“Yeroo hundumaa nama saala faallaa qabuuf ergaa barreeffamaa kan ergitu taanaan, salphaatti nama sanaaf miira jaalalaa qabaachuu dandeessa.”—Istiivan.
Kitaabni Qulqulluun akkana jedha: “
Namni hubataan wanta hamaa in arga, jalaas in dhokata.” (Fakkeenya 22:3) Of eeggannoo muraasa gochuudhaan rakkoo hedduu irraa of eeguu dandeessa.
Seenaa dhugaa: “
Anii fi gurbaan tokko michuu waan taaneef, baayʼee waliif barreessina turre. Ani akkuma baayʼee walitti dhihaannetti qofa natti dhagaʼama ture. Hamma inni akka na jaallatu natti himetti kun rakkina qaba jedhee hin yaannen ture. Boodatti deebiʼee yeroon ilaalu, hamma kana isaa wajjin yeroo dabarsuu fi isaaf barreessuu akkan hin qabnen hubadhe.”—Meeliindaa.
Mee yaadi: Wanti gurbaan sun yaade michummaan isaanii akka miidhamu kan godhu akkamitti sitti fakkaata?
Irra deebiʼii barreessi! Meeliindaan ishiinii fi gurbaan kun michummaadhaan alatti walitti dhufeenya kan biraa akka hin qabaanneef maal gochuu dandeessi turte?
Wanta ergitu
Ergaa barreeffamaa erguun salphaa dha; ergaan yeroo namaaf ergamus nama gammachiisa; kanaaf yaada dogoggoraa dabarsuu akka dandaʼu hubachuu dhiisuu dandeessa.
Wanta beekuu qabdu: Jechoonni karaa ergaa barreeffamaa ergaman karaa dogoggoraatiin hubatamuu dandaʼu.
“Ergaa barreeffamaatiin miira ykn haala sagalee hubachuu hin dandeessu; fakkii ykn mallattoo kana argisiisan irraa illee kana hubachuun hin dandaʼamu. Namoonni kaan dogoggoraan akka si hubatan taasisuu dandaʼa.”—Biraayaanaa.
“Shamarran ergaa barreeffamaa dhiirotaaf erganiin kan kaʼe maqaan isaanii badee fi warra kaan akka kolomsanitti beekaman jiru.”—Laawuraa.
Wanta Kitaabni Qulqulluun jedhu: “
Namni qajeelaan deebii kennuu isaa dura irratti in yaada.” (Fakkeenya 15:28) Kana irraa maal baranna? Ergicha erguu kee dura ergaa kee irra deebiʼii dubbisi!
Yoom akka ergitu
Haala isaa irratti hundaaʼuudhaan ergaa barreeffamaa ilaalchisee seera mataa kee baafachuu dandeessa.
Wanta beekuu qabdu: Ergaa barreefamaa ilaalchisee of eeggannoo hin gootu taanan, michoota kee biratti fudhatama argachuu mannaa akka waan addaggee taatetti kan ilaalamtu taʼuu isaa irra iyyuu si irraa fagaachuu dandaʼu.
“Seera ergaa barreeffamaa ilaalchisee baaste dagachuun salphaa dha. Nama tokkoo wajjin utuun haasaʼuu ykn utuun nyaata nyaachaa jiruu ergaa barreeffamaas nan barreessa.”—Aalisan.
“Konkolaataa oofaa ergaa barreeffamaa barreessuun balaa qaba. Ija kee karaa irraa fuunaan balaan si mudachuu dandaʼa.”—Aanee.
Wanta Kitaabni Qulqulluun jedhu: “
Wanti hundinuu yeroo qaba, . . . calluma jechuun yeroo qaba, dubbachuunis yeroo qaba.” (Lallaba 3:1, 7) Kun dubbachuufis taʼe ergaa barreeffamaa barreessuuf ni hojjeta!
Gorsa Gaarii
Nama ergituuf
;-) Seera warri kee baasaniif ajajami.—Qolosaayis 3:20.
;-) Namoota lakkoofsa bilbilaa kee kennituuf filadhu. Lakkoofsa bilbilaa kee dabalatee odeeffannoo dhuunfaa kee akka hin kennine karaa kabaja argisiisuun kan diddu yoo taʼe, dandeettii yeroo gaʼeessa taatutti si fayyadu horatta.
;-) Ergaawwan barreeffamaa kolomsuu wajjin wal qabatan erguudhaan garmalee namatti hin dhihaatin. Miirri jaalalaa uumamuu yoo jalqabe, aarii fi gaddi si mudachuu dandaʼa.
“Itti fayyadama moobaayilii ilaalchisee warra koo biratti maqaa gaariin qaba; kanaaf namootan bilbila isaanii qabadhuu wajjin haala wal qabateen murtoo mataa koo gochuu ilaalchisee na amanu.”—Biraayaanaa.
Wanta ergitu
;-) Ergaa barreessuu kee dura, ‘Haala kana keessatti ergaa barreeffamaatiin wal qunnamuun sirrii dhaa?’ jedhii of gaafadhu. Bilbila bilbiluun ykn qaamaan hamma wal argitutti turuun gaarii taʼuu dandaʼa.
;-) Qaamaan utuu taʼee wanta hin dubbanne ergaa barreeffamaatiin hin ergin. Saaraa ishiin umuriin ishii waggaa 23 taʼe, “
Sagalee ol kaastee hin dubbattu taanaan ergaa barreeffamatiinis hin ergin” jetteetti.
“Namni tokko fakkii fedhii saalaa kakaasu yoo sii erge warra keetti himi. Eegumsa kan siif taʼu taʼuu isaa irra iyyuu, warri kee caalaatti akka si amanan taasisa.”—Siirvan.
Yoom akka ergitu
;-) Yeroo itti bilbila keetti fayyadamuu hin qabne murteessi. Shamarreen Ooliiviyaa jedhamtu tokko akkana jetteetti: “
Yeroon qoʼadhu ykn yeroon nyaata nyaadhu bilbila koo hin qabadhu. Walgaʼii gumii irratti yommuun argamus bilbilicha ilaaluuf akkan hin qoramneef nan cufa.”
;-) Warra kaaniif yaadi. (Filiphisiyus 2:4) Nama tokkoo wajjin utuu haasaʼaa jirtu ergaa barreeffamaa hin barreessin.
“Barbaachisaa yoo taʼe malee, namoota ykn michoota koo wajjin utuun jiruu ergaa barreeffamaa barreessuu akkan hin qabne ofii kootiif seera baaseera. Akkasumas namootan itti hin dhihaanneef lakkoofsa bilbilaa koo hin kennu.”—Jaanalii.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Leenjisaan Yohaannis Saahilee geggeeffaman
-
- font size decrease font size increase font size
Finfinnee: Ebila 20, 2008 (Oromia PO) Waggaa darbe ji’a Ebilaa jalqabee Garee Biyyaalessaa Itiyoophiyaa Leenjisaa muummee ta’anii tajaajilaa kan turan Leenjisaan Yohaannis Saahilee hojii gadhiisan.
Faanaa Biroodkaastiing Korporeet maddootasaa Fedareeshinii Kubbaa Miillaa Itiyoophiyaa irraa akka mirkaneessetti leenjisaa muummee kana malee Itti-aanaan Leenjisaa Waaliyaawwanii Faasil Takkaaliny fi Leenjisaan Karra Eegdotaa Alii Radii geggeeffamaniiru.
Miseensonni koree teeknikaa biyyaalessaaa sochii waliigalaa garee biyyalessichaa gamaggamus hojii dhaabaniiru.
Geggeessa Leenjisaa Yohaannis Saahilee irratti odeeffannoowwan dabalataa argannu fuul-duratti isinii dhiheessina (FBC)


text:
Thursday, 12 March 2015
FDG Bitootessa 11, 2015 Ona Daawoo Magaalaa Buusaa Keessatti Ka’een Wal Qabatee Dargagaggoon Oromoo Galataa Waaqoo Reebichaan Mana Hidhaa Wayyaanee Keessatti Dararamaa Jira
Bitootessa 12, 2015 Gabaasa Qeerroo Magaala Buusaa
Dargaggoo Galataa (Tamasgeen) Waaqoo kan jedhamu godina Shaggar Kibba Lixaa ona Daawoo magaala Buusaa keessa itti guyyaa kaleessa ganama keessaa toora 12:30pm itti gaaffii mirgaa kaftan sababaa jedhuun Poolisootaa fi kaabinootaan ari’amee erga qabamee booda sadafii qawween erga rukutamee haalaan miidhamee jira, kana malees reebicha Poolisoonnii fi dabballoonni Wayyaanee irraan gahanii lafa irra harkisuun reebicha humnaa ol erga irraan gahaanii booda mana hidhaa aanichaatti galchanii jiraachuu Qeerroon gabaasa.
Kana malees Dargaggoo Galataa Bitootessa 11, 2015 erga reebanii hidhanii booda rifeensa gogaa irraa haadun fi mana kophaatti galchuun harkaa fi miilla muka dhaabbatutti hidhuun reeba kan jiran yoo ta’u erga kaleessa hidhamee haga amma hidhan kan irraa hin hiikkatiinifi reebichi irraa hin dhaabbatin ta’uu oodeffannoo achiirraa nu gahe ni addeessa
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sadaasa 07, 2014 | Gadaa.com | Camadaa Hundee irraa*
Kutaa 1ffaa Duubisuuf Addana Tuqaa
Kutaa 2ffaa
Barreefama kiyya kutaa tokkoffaa keessatti, dhaabbileen siyaasa Oromoo, dhimmoota irratti garaa garummaa qabanii fi waantota irratti waliin hojachuu danda’an, adda baafatanii mataa isaaniitiin beekuu dadhabuun, rakkoo irratti rakkoo dabalaa akka dhufee fi garaagarummaan siyaasaa mooraa Oromoo gidduu jiru maree fi walitti dhiheenyaan akka salphaatti furachuun akka danda’amu irratti amma tokko yaaduma yeroo hunda deddebi’amee ka’u kaasuuf yaalee jira. Yeroo hunda hawwii fi fedhiin kiyya, mooraan Oromoo akka tokkoomuu fi tokkummaan dhugaa Oromoon barbaadu, akka dhugoomun hawwa. Kanaaf barruuleen barreessaa turee fi ammas amman danda’etti barreessu tokkummaan dhugaa akka milka’u dhama’uu dha. Tokkummaa kanaaf kan watwaatan, nama dhuunfaa ykn garee siyaasaa tokko otoo hin taane, ummata Oromoo akka ummataatti. Maddi rakkoo keenyaas tokkummaa dhabuu keenya akka ta’e beektotiin keenya irra deddebi’anii akeekanii jiru. Dhaguu dadhabuun keenya gatii guddaa akka sabaatti nukaffalchiisee jira. Kanaaf ammasi yaaduma kana irratti xiyyeefadha.
Mooraa qabsoo Oromoo keessatti tokkummaa dhugaa fiduuf rakkoolee jiran eddu akka ta’an beekamaa dha. Ammaaf garuu qabxiileedhuma murta’an irratti xiyyeefadha. Gufuuleen mooraa Oromoo keessatti idda gadi jabeeffatan keessaa:
A. Hunda dura aadaa yaada addaa dhaggeeffachuu fi mareef qophii ta’uu dhabuu ti. Akka carraa tahee, hooggantootiin dhaabbilee siyaasaa Oromoo akkuma qabsoo kana hoogganuu keessatti injifannoolee eddu galmeessisuu danda’an, anqinoota eddus ni qabaatu. Waanta gaarii hojatanii fi haarsaa isaan qabsoo Oromoof kaffalan itti galateeffatamuu qabu. Haata’uu garuu rakkoolee dhalataniif ammoo yeroon fala kennuu diduu fi mareef balbala cufatanii, kanuma kootu caala jechuun isaanii, rakkoo akka salphaatti fala argatu akka qancaree madda wal dhabiinsaa tahu tolchee jira. Hoogganni ofirratti amantaa qabuu fi bilchina siyaasaan masakamu, qeeqaa fi ta’uu mala xiinxaltootiin siyaasaa akeekan fudhatee dhimma qabsoof oolchuu dandahuu dha. Ummata miliyoona 50 ol ta’u gara tokkotti luuccessanii hoogganuuf, gurraa fi ija banatanii yaadaa fi yaaddoo namni dhuunfaas tahee, gareen dhimmi kun ilaalu akeekaa jiru dhaggeeffachuu qabu. Dhaggeeffachuu duwwaa otoo hin taane, akkamitti fayidaa qabsoof akka ooluu qabu itti siqanii maal jechuu fi maal jechuu akka hin taane, irraa dhaggeefachuu qabu. Kun kan tahuu malu, eenyutu maal dubbatee otoo hin taane, dhimma yaada sana duuba jiru bilchinaan xiinxalanii ilaaluu gaafata. Mata jabinaa fi kan koo duwwaatu caala kan jedhu siyaasa ammayyaa keessatti bakka hin qabu. Kanaaf hunda dura balbala mareef banaa godhanii itti baha maree fudhachuuf qophii ta’uu gaafata. Adeemsi ilaal fi ilaamee aadeffatamuu dhabuun, laafinaa fi atakaaroo siyaasaa amma jirruuf madda ta’ee jira. Aadaa wal dhagahuu dhabuun kun ammoo diina keenya wayyaanee fi maamiltoota isaaf akka madda gaariitti fayyadee jira. Kanaaf hunda dura balbalaa fi sammuu keenya mareef banaa godhuu qabna. Itti baha maree keessaa dhufu fudhachuuf qophii ta’uu gaafata.
B. Akka Oromootti yaaduu irra ilaalcha, garee, wal beekumsa, gandaa fi amantaan yaaduun tokkummaa qabsa’otaaf rakkoo olaanaa ta’ee jira. Ilaalchi kun hundee gadi fageenyaa qaba. Maddi isaas namoota bilchina siyaasaa fi oromummaan maal akka ta’e, hubannoo dadhaboo ta’aniin kan bu’uureffamee dha. Dhugaa jiru dubbatanii yoo ummataa fi qabsa’ota amansiisuu dadhaban, gara gooboo ykn bosona madda rakkoo tokkummaa Oromoof ta’etti wal waammatu. Kun eessanuu akka qabsoo keenya gahaa hin jirre irra deddebi’amee muldhatee jira. Gandaan ijaaramuun, amantaan ijaaramuun, gareen ijaramuun, otoo qabsoo keenya achi buta ta’ee, waanti amma yoonaa mooraa Oromoo keessatti tahaa ture, silaa daandii saaqa. Garuu faallaa kanaa mooraa qabsoo Oromoo huqqisuu fi diiguun ala, fala hin taane. Falli tokkichii fi filannoo hin qabne akka Oromoo fi oromummaan yaaduu duwwaa dha. Waraqaa irratti waanta gaarii barreessanii sammuudhaan garuu, ilaalcha gandaa, amantaa fi gareen masakamaa deemuu yaaluun kufaatii guddaa dha. Kana irraa barachuu qabna. Hoogganootiin keenya qaqaliin Oromoo fi oromummaan duwwaan yaadanii, waldaa meccaa fi tuulaa, akkasuma Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) ijaranii fi maddisiisanii harsaa itti kaffalanii darban ammam akka dhalootaa fi dhalootatti darbaa jiru ilaaluun gahaa dha. Injifannoon bara sana galmeeffame ammayyuu qabsoo Oromoof bu’uura ta’ee jira. Garee, gandaa fi amantaan ijaaramuun madda rakkoo ta’uu isaa waraqaa duwwaa irratti otoo hin taane sammuu keenya keessattis barreessuu qabna.
C. Hooggansa QBO keessatti, garaa garummaa (generation gap) uumamee jiru dhiphisuu fi dhaloota harawaa guutummaatti aangessuun murteessaa dha. Galata jaallawwaan wareegamanii fi hooggantoota qaqaliin qabsoo Oromoo dhaloota ammaaf dabarsaniif haatahuutii, injifannoo sadii duubattti deebi’uu hin dandeenye goonfannee jirra. Tokkaffaa nuti Oromoo ta’uu keenyaa fi oromummaa. Lammaffaan Oromoo ta’uu keenya duwwaa otoo hin taane saba guddaa biyya qabnuu fi biyyi keenya Oromiyaa ta’uu isaa. Sadaffaan afanii fi aadaa mataa keenyaa kan qabnuu fi akkaataa afaan keenyaan barreessuu dandeenyuu qubee afaan Oromoo nu dhaalchisanii jiru. Kun injifannoo guddaa dha. Dhimmi sadan kun dhaloota ammaa jiru biratti ajandaa guddaa miti. Keessatti dhalatee, baratee, guddatee jira. Amma gara injifannoo arfaffaatti cehuu nu gaafata. Hoogantootiin dhaabbilee siyaasaa Oromoo dhaloota harawaa mooraa qabsoo Oromootti makamaa jiru, dhimmoota sadan injifannoon goolabaman barsiisuuf dhama’uun ykn isuma irra deddebi’anii isa dubbachaa jiraachuuf yaaluun, dhaloota ammaa biratti fudhatama hin qabu. Seenaa adeemsa qabsoo barsiisuun ni danda’ama. Kanaaf malaa fi fala gara injifannoo arfaffaatti isa ceesisu akeekuu qabu. Kana gochuu yoo dadhaban, mamii tokko malee hooggansaa qabsoo siyaasaa dhaloota harawaatti kennuuf of amansiisuu qabu. Injifannoon arfaffaan bilisummaa sabaa fi abbaa biyyummaa Oromoo dhugoomsuu dha. Kana gochuu kan danda’u dhaloota harawaa dha. Malaa fi falas harkaa qaba. Garaagarummaa dhaloota kaleessaa fi ammaa gidduu jiru dhiphisuun furga’a qabsoo keenyaaf murteessaa dha. Dhalooti haarawaan yeroo mooraa qabsoo Oromootti makamu, injifannoolee sadan kana xumuree jira waan ta’eef hooggansa gara gulantaa arfaffaatti isa ceesisuun yoo hoogganamuu baate ykn eeyyamamuufii dide, hooggana turee fi seenaa durii duwwaa dubbachuu aadeffate wajjin walitti bu’uun isaa hin oolu. Kanaaf hooggansaa fi tarsiimoo dhaloota harawaa ammatu qabaachuun murteessaa dha. Kana gochuuf fedhii fi hawwii dhaloota harawaa beekuudhaan itti gafatama qabsoo keessatti akka gahee qabaatu gochuu dha.
Qabxiilee afanii fi kan biroo qabadhee kutaa saddaaffaan walitti deebina.
========================================================================
* Camadaa Hundee: camadaa@gmail.com
============================================================
Kutaa 3ffaa Duubisuuf Addana Tuqaa


text:
Monday, November 11, 2013
Ethiopia summons Saudi Ambassador over killing and abuse
November 10, 2013 (ADDIS ABABA) – Ethiopia’s foreign ministry has summoned Saudi Arabia’s ambassador to Addis Ababa demanding explanation over the killing and ill-treatment of Ethiopian citizens in the gulf nation.
An Ethiopian national was killed this week by Saudi police in Riyadh as the Kingdom conducts a nationwide crackdown against illegal expatriates who most are from Africa and Asia.
Ethiopia has condemned the tough actions taken by the Saudi police.
"Ethiopia would like to express its respect for the decision of the Saudi Authorities and the policy of deporting illegal migrants. At the same time, it condemned the killing of an Ethiopian and mistreatment of its citizens residing in Saudi Arabia” said the ministry of foreign affairs in a statement it released on Saturday.
Following the incident, Ethiopia summoned the Saudi diplomat, Muhammed Ibrahim Alshugairan as a formal protest over the killing of its citizen who allegdly was killed for resisting arrest and trying to grab a police man’s gun.
Officials of the Ethiopia’s Ministry of Foreign Affairs have held discussions with the Saudi diplomat, Muhammed Ibrahim Alshugairan, over the issue and on ways how to jointly handle the situation with regard to Ethiopian migrants in Saudi.
Following the discussions, Alshugairan affirmed that he would address the issue to the Saudi government and promised to come up with an explanation soon.
Foreign ministry spokesman, Dina Mufti, said on Sunday that the Ethiopian government in collaboration with Ethiopian Embassy in Riyadh is working to safely repatriate thousands of its citizens who had failed to legalise their refugee status under the deadline of a seven-month amnesty.
Addis Ababa said the government is closely following the condition of Ethiopian nationals in Saudi Arabia who are under strong pressure for deportation.
"The Ministry of Foreign Affairs has deployed extra staff to help in the legal work required by the Saudi Authorities and provide support for Ethiopian workers residing in Saudi Arabia with no work permits as well as assist Ethiopian migrants where required” said the spokesperson’s office.
Since Saudi Arabia began the crackdown against undocumented migrants on 4 November thousands are said to have been arrested.
Currently there are an estimated 40,000 Ethiopian immigrants in the Saudi Kingdom who lack the proper visas and work permits.
(ST)
Urgent !!! Urgent !! Assistance…
Abdulkadir Noor Gumi | Sadaasa 10, 2013
Ilmaan Oromoo biyyaa Awropaa fii Ameerikaa kan jiraattan, akkasuma kan Australia jiraattan hundii keesanuu , isaan kanneen carraa jiruu argattanii biyyaa nagaa jiraattan hundii keesanuu, carraa argattanii mirgi namummaa keesan isaniif eeggamee jirru dirqama lammummaa kan Oromummaa akka baatan marii hatattamaa roorroo Obboleeyan kanneen Gabrummaa warra Itoophiyaa jalaa baqatanii lubbuu ofii baafachuufi biyya Saudi Arabiyaa, Masrii, South Africa , Kenyaa, Djaboutii, Somaliland, Yemen jiraatanratti yeroo adda addaa rakkoon irraatti argamtee jirtuu tana Embasii biyyootaa kanaa kan akkaa Saudii Arabia, Kenyaa, Masrii kan biyyoota isan keeysatti argamtan duratti hiriira bahuun balaaleyfachuu fii lubbuu ilmaan Oromoo kan isaan jalatti baqatanii osoo jiranii ajjeechaa fii roorroo Nama suukanneeysitu Tana akka irraa gaafatamuu jiraatanii fii, haala fokkataa bineensummaa kana ilmaan Oromoorraa akka dhaaban gaafachuun dirqama lammummaa Oromoo waan taheef Communitiin Oromoo biyyaa alaa Jiraatan hundii akka hiriira akkasii qopheeysanii gaafatan , Oromoon Itoophiyaa miti ! Oromoon Biyyiti isaatii fii lammiin isaatiis Oromiyaa dha!nuu rakkoo qabnaa , rakkoo san nuuf baraa jechuudhaan akka namaa keenna biyyaatti hindeebifneefi ammaas mirgii isaani akka eegaman.
Abdulkadir Noor Gumi
Sadaasi 9, Yaadatnoon FDG Yuuniversitii Finfinnee fi Ambo Keessatti Bifa Addaan Kabajame.
Sadaasa 10,2013 Gabaasa QB Finfinnee
Sadaasa 9 Guyyaa Yaadannoo FDG hundeeffamma yeroo 8ffa Oromiyaa bakka adda addaatti kabajame oolera. Madda gabaasaa adda addaa Yuuniversitiiwwan irraa nugahan walitti qabaadhaan kan dhiyaatu yuuniversitii Finfinnee fi Yuuniversitii Amboo irratti guyyaan haraa guyyaa itti barataan Oromoo qabsoodhaaf waamicha waliif godhee jiruudha. Kunis yaadannoo yeroo 8ffaa FDG gaggeeffame mootummaa abbaa irree umurii isaa guutuu uummata biyyattii addatti uummata Oromoo garboomsee jiraachuuf akeekkatee jiru dura dhaabbachuuf buuureffame yoo tahu,kana yaadachuudhaan gabaasota guyyaa haraa Sadaasa 9 kabajamee oole irraa dhiyaatu wal duraa duubaan:
1. Yuuniversitii Finfinnee irratti-yuuniversitii kiiloo4, 5 fi 6 bakka tokkotti walitti dhufuudhaan guyyaa guutuu kabajaa kana irratti kan hirmaataniidha. Hirmaattootni Sadaasa 9 ilaalchisee guyyaa yaadannoo FDG kana irratti argaman barataa,barsiisaa fi hojjetoota garagaraa yuuniversitii keessaa hojjetan nuufis yaadannoodha jedhanii yeroo jalqabaaf kan irratti hirmaatanis kan jiraniidha. Walii galatti guyyaa yaadannoo kana irratti kan argaman namoota hanga 242 kan taaniidha. Guyyaa kana ibsoota.waadaa qabsootti hiriiruu fi mootummaa abba ahirree dura dhaabbachuuf yeroo itti murteeffannaadhaan kanneen irratti argamaniidha.
Gutummaan Gabaasa Yuuniversitii Finfinnee fi Aboo kanatti hidhatee jira:- FDG Sadaasa 9.docx
Sunday, November 10, 2013
Ethiopia considering joining AU force in Somalia
Ethiopia says it is mulling integrating its troops in Somalia into the UN-backed African Union force against Al-Qaeda-linked Shebab rebels
Ethiopia is considering integrating its troops in Somalia into the bigger UN-backed African Union force amid efforts to boost operations against Al-Qaeda-linked Shebab rebels, officials said Sunday.
Ethiopian troops entered Somalia in November 2011 to support the African Union mission in Somalia (AMISOM) and local government forces, but has resisted integrating its soldiers into the mission.
"We didn't re-hat our forces in the first place because we thought it would stand in the way of our command control, and of course it would stand in the way of our operational freedom," government spokesman Getachew Reda told AFP.
"There is a need for more African forces, and if and when there is a request... we are willing to reconsider our position," he said.
Getachew could not confirm when a decision could be taken, but said the number of Ethiopian troops in Somalia -- in the "hundreds" -- would not likely be increased.
Ethiopia shares a long border with Somalia, and its troops have gained control of key Shebab strongholds in southwestern Somalia, including Baidoa and Beledweyne.
The UN-funded AMISOM mission, which includes Kenyan, Ugandan and Burundian soldiers, has been in Somalia since 2007, and the UN Security Council is expected to soon approve a 4,000-man increase in the force, bringing its number to around 22,000.
Shebab rebels still control large parts of rural southern and central Somalia, while another faction has dug into remote and rugged mountains in the northern, semi-autonomous Puntland region.
Somalia has been ravaged by almost uninterrupted conflict since 1991. A new Western-backed government took power last year, officially ending eight years of transitional rule and raising hopes of a more effective and less corrupt administration.
More than 62,000 people, mostly Ethiopians, risk lives to cross Gulf of Aden this year
November 9, 2013, GENEVA (UNHCR) — The UN refugee agency said on Friday it was highly concerned about the high number of people risking their lives to reach Yemen after recording more than 62,000 sea arrivals in the first 10 months of this year.
UNHCR spokesman Adrian Edwards said Yemen had seen six successive years of high arrivals by sea. “Last year, a record 107,532 people made the crossing. And although this year’s numbers are, so far, lower than in 2012 – 62,194 from January through October compared to 88,533 for the same period last year – the Gulf of Aden remains one of the world’s most travelled sea routes for mixed migration [asylum-seekers and migrants],” he told journalists in Geneva.
In total, since 2006 when UNHCR began collecting data, more than half-a-million asylum-seekers, refugees and migrants have travelled by sea to Yemen. Most are Ethiopians, (51,687 in 2013) citing the difficult economic situation at home and often hoping to travel through Yemen to the Gulf States and beyond.
Somalis arriving in Yemen (10,447 in 2013) are automatically recognized as refugees by the authorities, while UNHCR helps determine the refugee status of other asylum-seekers, including from Ethiopia, Eritrea, and other countries.
The crossing from the Horn of Africa to Yemen is one of several deadly sea routes worldwide that UNHCR watches closely. Hundreds of people, including Syrian refugees, have died in recent months crossing the Mediterranean to Europe. In South-east Asia, just last weekend, dozens of people were reported missing after their boat capsized off the coast of Myanmar in the Bay of Bengal.
“Among the steps UNHCR takes to address these trends, we encourage cooperation among countries affected by mixed migration. And we are supporting the Yemeni government to organize a conference next week on asylum and migration together with the International Organization for Migration,” spokesman Edwards said.
The three-day conference is scheduled to open on Monday in the Yemen capital, Sana’a. Participants include governments from the Horn of Africa, Gulf States, donor countries, NGOs and institutions such as the Regional Mixed Migration Secretariat. The aim of the Yemen conference is to establish a regional plan to help manage mixed migration between the Horn of Africa and the Arabian Peninsula.
The objectives of that plan include: Saving lives; ensuring better protection systems for asylum-seekers and refugees, easing the suffering of migrants and the communities that host them; strengthening law enforcement against smuggling and trafficking networks; increasing funding for assisted voluntary returns programmes for stranded migrants; expanding available options for legal migration; and raising awareness of the dangers of irregular migration.
Friday, November 8, 2013
ILKAAN SOCHA’E, BUQQA’UUN HIN OOLU !!!!!
Nama Mammaaksa Abbootii keenyaa qofaa dubbatu odoo hin taane, Nama Mammaaksa bara kana keessaa uumu nu haa taasisu yoon jedhe eebba hin ta’u laata ? “ILKAAN SOCHA’EE, BUQQA’UUN HIN OOLU” Mammaaksi jedhu , carraa Ilkaan socha’ee kana buqqisuuf qabnu lama ta’uu nu akeeka jedheen yaada. (hiikkaa miti) Inni tokko , dhukkubbii ilkaan socha’u uruursaa hanga buqqa’utti eeggachuu, ykn ega socha’ee buqqa’uun isaa hin ooluu maaliifan dhukkubaan rakkadha ? jedhanii of irraa calaasuudha. Filannoon kun Abbaa dhukkuba Ilkaaniin hiraaraa jiru irrati hundaa’a. hiraaraa jiraachuu irra jedhee yoo murate, dhukkubbii yeroo buqqifamu sana dandamatanii of irraa buqqisu, yk hiraara yeroo gabaabduu sana sodaatanii uruursaa jiraatanii , ofis maatiis yaaddeessaa jiraachuudha.
Wayyaaneen Ilkaan socha’ee jiru kanaan adda hin jirtu. Sirni keessi isaa akka malee miidhamee jiru kun, bara 2005 kaasee jireenyi itti jiru, carraa nuuti laanneefiin jiraachaa jiraachuu eenyullee haaluu hin dadna’u.(deeggarsii humnoota alaa akka jirutti ta’ee) kana dhugeessuuf, sochii deebisee of dhaabuuf bara 2000 kaasee taasisaa jiru ilaaluun ga’aadha. Keessattu haalli har’a itti jiru, sadarkaa dhokfachuu hin dandeenye irra ga’ee jiraachuu argina. Sadarkaa keessi keenya tortoree, hundumtuu hattuu ta’ee saamicha irratti bobba’ee jiraa, waraana keessatti hattummaa fi loogiin sanyummaa nu hammacaa jiraa kkf jedhanii miidiyaa ofiin tu’atan irratti ifatti nutti labsaa jiran. Kana malees, Maqaa hattummaa ykn Malaammaltummaa isaan baananiin hidhaan addaa walii isaanii giddutti gaggeeffamaa jiruu fi maqaa Angoo wal dhaalsiisuu jedhuun, wal fonqolchuun sagalee dhokifatee jiru,Ilkaan buqqa’uuf qophaa’e fuula keenya dura jiraachuu nu mirkaneessa.
Waan nuuti keessa jirru irraa kaanee, wayyaanee humna jabaa taasifnee haa ilaallu malee, wayyaaneen fixateera. Keessattu qaawwaan wayyaanee keessaa har’a mul’ataa jiru kan isa dhiibuuf qophaa’eef, qaama guutuun itti seenu danda’a.murachuu miidhama yeroo gabaabduuf qophii ta’uu keenya irraa yoo yaada hirre malee, akkuma ilkaan ofiinu socha’ee sana waliin rakkachuu jibba of irraa darbachuun ni dada’ama. Wayyaaneen inumaa humna waraanaan yoo itti dhufan carraa of irraa qolachuu qabdii ta’a. garuu, Fincila Ummataa dura daqiiqaa tokko illee dhaabbachuu hin dandeessu. Qalbii Ummatootaa fi sochii Ummatootaa keessa jiru wayyaaneen rifaatu jabaa keessa jiraachuu warri galgala waliin dhugan saaxilaa jiran. Kan Angoo isaanii irra, Qabeenyaa kuufatantu isaan yaaddeessaa jira. Kanaaf fincila Ummataa kana dura dhaabbachuuf illee yaada hiraa jiraachuu himama.
Yaadi kun, xiinxala siyaasaa akka ija xaafii heddummaachaa jirutti ida’uuf miti.haqa biyya keessatti mul’ataa jiruudha. Wayyaaneen adeemsa siyaasaa dhoksaa gola ishee keessatti mari’atu irratti maaltu akka ishee mudatu beektiif, warra gaaffii kaasuu barbaadan haala itti humna dhabsiiftu haala nama hin shakkisiifneen hojjachuun milkoofte har’a geessee jirti ta’a. Dargaggoota yk jajjaboo namaa sodaattu hidhuu, Biyyaa baasuu, ajjeesuun, Dargaggoota sodaattu Biyyaa baasuu, hidhuu, maqaa waraanaan mooraa waraanaa keessatti naquu, Yunivarsitilee ijaarsi isaan hin xumuramne fi kooleejoota lakkoofsa hin qabne banuun qalbii hatuun, isa kaan Maqaa maayikiroo xixiqqaan liqii bara bara baraa fudhaten yaadda’aa akka jiraatu taasisuun, isa kaan ammo sheerii kubbaaniyoota adda addaa keessa seenanii maallaqaaf jedhanii osoo hin jaallannee, nagaa wayyaaneef akka dhiphatan fi kkfn taasisuun jiraachaa jirti. Kun hundi garuu har’a deebi’ee kan isaan yaaddeessu ta’eera.
Hammacamuu wayyaanee kana keessaan ykn fuulleetti itti finciluun yoo itti hin fayyadamiin , hanqina keenyaan wayyaanee kufuuf hojjataa jiru lakkii hin kuftu jennee , muratuu dhabuu irraa jiraachisaa jirra. Humni kamuu addunyaa kana irratti, yeroo jabaa itti ta’u qaba. yeroo akka malee laafatus qaba. wayyaaneen garuu laafachuu fi buqqa’uuf socha’uu bara 2005 eegale , jabiina isaan odoo hin taane, laafinuma qabsoo ilmaan cunqurfamoo walii galaan jiraachaa jira. Sochiin saba kamiyyuu sadarkaa humnatti geeddaramu qaba. sadarkaa kana irra geenyee jiraachuu raga nu hin barbaachisu. Dammaqiinsa ummata keenyaan wayyaaneen rifaatu keessa jiru kaasuu qofti ga’aadha. Kana humnatti geeddarree hiraarrii yeroo gabaabduu dandamannee diina yaada hiree jiru buqqisuutti jabaachuu qabna. Ummati gibtsi maaf cichoomee gama hundaan fincilaaa jira ? qabeenyaan barbadaa’aa jiru isaan yaaddeesuu dadhabeeti ? Ummati Filtsixeem maaf diina isaa tokko ciniinee du’uuf guyyu dhuma ? hidhaa fi hiraarriin itti toleeti ? nuuti murachuu hanqachuu keenya irraati malee, tokkomnee waan dhufe haa dhufu jennee of laachuu dhabuu irraati malee wareegamni kafallu amma Biyyoota fakkeenyaaf kaasee hin ga’u.
Ummati Oromoo fi Ilmaan cunqurfamoo hegareen isaanii carraa tokkotti deemu, BOFA GOGAA GEEDDACRACHUUF ciisee jiru odoo arganii, ega gogaa geeddaratee ajjeefna jedhanii kan eegan yoo taatee, kasaaraa waa hundaa of irratti labsaa jiraachuu keenya haa hubannu. Humni wayyaanee tajaajiluuf ijaarame hundi qalbiin isaa akka duraanii miti. Isaaniin caalaatti ofiitti harkisanii keessa wayyaanee caalaatti qaawwaa taasisuuf , humna taanee akka qophaatti ishee hanbisan taasisuu barbaachisa. Wayyaaneen gama hundaan holola heddummeessuun duuba waa hedduutu jira. Manni waa malee hin aaru. Hololli wayyaanee kaleessaa fi har’aa tokko miti. Kan har’aa kan yaaddoo fi dhiphinaati. Kan rifaatuuti. Waan keessa deemaa ol futtaafataa jiru , itti haa mul’ifnu. Fincilli Ummataa carraa wayyaanee dhumaati. Finciluu keenyaa dhaamsuuf miidhaan nu irra ga’u, murannoo Ilkaan socha’ee buqqisanii of irraa darbuu sana irraa adda hin taatu.
Yeroon kun, amma dubbannu ga’uu keenyaaf, murannoo qabaachuu keenyaaf, jabiina keenyaaf, Bilchina siyaasaa fi beektoota keenyaaf, tokkummaa keenyaaf, sabboonummaa hojiin mul’isuu keenyaaf ragaa qabatamaa itti argisifnuudha. Dirreenis Fardis dhihaateera. Humnoonni alaas maalummaa wayyaanee gilgaalanii abbaa humna ta’ee ba’u eegaa jiran. Addunyaa humnatti amantu keessaa tolaan waan eeggannu hin jiru. Dhimmi siyaasa Oromoo sadarkaa Tiyooriin Addunyaan barbaaddu Xiqqaatus baayyatus bara 1991 xumurame. Kan itti bal’ifate mirkaneeffatu abbaadha. Har’a Abbootiin keenya Goota !!!!!! kkf jennee itti dubbannu odoo hin taane, waan Abbootiin keenya ta’an sana taanee, itti boonu qabnuudha.
GALATOOMAA !!!!!!!!!!!!
Burqaa430@gmail.com
Guyyaa FDG Sadaasa 9 Ilaalchiisuun Bakka Bu’ooti Qeerroo Godinoota Adda Addaa Magaala Jimmatti Walitti Dhufanii Dhaamsa/ Ibsa Dabarsan.
Gareen gaafatamtoota Qeerroo bilisummaa Oromoo biyya keessaatti sochii warraaqsa FDG gaggeessaa jiru Yaadannoo sadaasa 9 guyyaa FDG sababeeffaachuun walga’ii isaa Sadaasa 6/2013 godina dhiha Oromiyaa keessatti gaggeessuun Uummata Oromoo hundaaf ibsa armaan gadii dabarsee jira.
Addunyaa kana irratti ilmi namaa bara inni tole jedhee roorroo, gadiqabaa, hacuuccaa fi garbummaa fudhatee jiraate hin jiru; Ummaannii Oromoos akkuma uummata addunyaa kamiiyyuu guyyaa inni garbummaa, roorroo, gadi qabaa fi hacuuccaa tole jedhee fudhate hin jiru. Keessattuu gita bittoota abbootii irree afaan qawweetti malee sirna bulchinsa dimookiraasii fi kabajamuu mirga namummaatti warraa hin amanne dura dhaabbachuun falmaa hiriyaa hin qabne uummata gaggeessaa as ga’ee ta’uun seenaan ragaa guddadha. Haala kanaan uummaanni Oromoo mootota abbootii irree Habashootaa kaleessaa irraa qabee hanga mootummaa faashisti fi shororkeessaa Wayyaanee hara’aa jirtuu kanatti falmaa bilisummaa gaggeessaa turee fi itti jiru keessatti injifannoo cucululuqaa galmeessa as ga’edha.
Bara 2005 keessa maqaa filannoo waliin dhahaa fi fakkeessaa Wayyaaneen gaggeesseen walqabatee sagaleen uummata Oromoo ukkanfamee; Oromoo fi Oromiyaa bituuf ilmaan habashaa waldhansoo jabaa Finfinnee irratti gaggeessa turtetti, Oromoon caljedhee hin ilaallee, Dhaabni isaa Abdii fi gaachanni uummataa Oromoo ABO’n mirgi uummata Oromoo fi kan saboota rakkoo fakkaataa Oromoo qabanii haa kabajamu jechuun waamicha FDGf ibsa uummata Oromoof taasise. Gutummaan ibsa kanaa:- Sadaasa 6.docx Jimma.pdf
=>qeerroo
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Otoon baay’ee hinturin matadureen irratti dubbadhu keessa galuun barbaada. Obsaan na dhaggeeffadhaa. Akkuma matadureen koo eeru, waa’ee Qabsoo Bilisummaa Oromoo Ammaantanaa Haala Gaanfa Afrikaa Ammaantanaa wajjin wal qabsiiseen irratti dubbadha. Haasaan kiyya gaaffilee armaan gadii tarraa’aniif deebilee amma danda’amu laachuu yaala.
- Oromoon yeroo amma maal keessa jira?
- Rakkoolee naannoo, idil-addunyaafi rakkoolee keessa isaa jiran keessaa umna jabaa ta’ee ba’uuf Oromoon maalfaa gochuu qabaata?
- Goonni Oromoo jaarraa 19ffaa gara duraa Madaqoon waa’ee ijaaramuufi kutannoon falmmachuu maal nu barsiisa?
- Haqa/dhugaa otoo qabinuu maaliif himachuu dhadhabine?
- Sababii gargaraan, walqooduu baalleessuun tokkummaa akkamitti cimsanna?
Yeroo amma kana ummanni Oromoo rakkoo guddaan inni keessa jiru rakkoo gabrummaa jireenya isaa gaaffii keessa galchee jiru keessa. Lafinni qotee bulaa Oromoo heekitaara miliyoonotaan umna qaweetiin irra fudhatame maqaaa invatmentiitiin abbootii qabeenyaa Habashaafi kan biyya alaatiif kennama jira. Qoteebulaan Oromoo, miliyoonotaan lakkaa’amu Oromiyaa mararratti qee’ee isaarraa maatiif waatii isaa wajjin buqqa’aa jira; barattoonni karaa nagaa seeran ala umnaan babal’acuu Finfinneetiin bara 2014 waggaa har’aa mormaa turan kumaatamaan har’ayuu hiidhaa keessa jiru, dhibbatamaan ajjeefamni, dhibbatamaan dararamaa jiru. Umnoonni loltuufi tikaa Agazii kan tarkaanfii suukaneessaa barattoota, qoteebulaa, hojjettoota fayyaa, daldaltootafi hojjettoota biroorratti fudhate ammas seeratti otoo hindhiyaatiin dhiigini nama keenya bilaashumatti dhangal’aa jira. Caalmatti, mirga sabaa keenyaaf kan dubbataaa jiru numa. Biloogaroonni fi gaazexeessitoonni Habashaa Zone9 warra jedhamaniif State Department dabalatee jarmiyaa addunyaa baay’etu falmaafi jira.
Garuu, dhibbatamaan ajjeefamnii kumaatamaan barattoota Oromoo hidhamaniif namoonni dhuunfaaf jaarmiyaaleen alaa dubbachaa jira yartuudha. Kuni kan nutti agarsiisu, tarii hojiin diplomaasiifi ijaarsi/gurmuun Oromoo laafaa ta’uusarra darbee waldhabbileen, walwaraansifi cichitummaan shorkessitoota gaanfa Afrikaatti waan baay’achaa jiruuf, mootummoonni Amerikaafi Awuroppaa waayyanee akka umna jeequmsaatti otoo hintaane akka umna nagaa eegidotaatti haal doggoraadhaan laalaa jiraachuudha. Yeroo amma jeequmsi gaanfa Afrikkaa biyyoota akka Summaaliyaa, Suudaan Kibbaafi Itoophiyummallee dabalatee deemaa jira. Jiddu-gala baa’aa keessas leelistummaan baay’achuun, biyyoonni baay’een biyya (state)diigamaa jiran ta’aa jiru. Tarsiimoon biyya alaa Ameerikaas ta’e kan, Awuroppaa, nagaa, dimokiraasfi kabajamuu mirga dhala namaa dura kan dhimmaniif tasggabbiin naannoo akka jiraatu. Biyyoonni lixaa haala kana keessatti, mootummaa Itoophiyaa akka qabsoo karaa nagaas ta’e hindhannoo akka hinkufine barbaadu.
Nuyi amma umna jabaa Lixaan filatamuu danda’u taanee hinargaminetti, Lixini warra umna qaban wajjin akkuma barame itti fufu. Haala jeeqama gurguddaa jiddugalessa ba’aa kan akka Siiriyaa, Yeeman, Ayiisis faana walbira qabamee yoo laalamu rakkoo Oromoo akk rakkoo xiqqaa xiyyafannoon hinbarbaachisneetti namoonni yaadan alarra nijuru. Rakkoon keenya guddaa ta’uu isaa umna taanee isaan kan amansiifachuu qabu nuyi. Abbaan iyyatu ollaan namaa birmata. Hatiyyuu ilma dhadhabaa hinjaallattu. Gaaffii guddaan warri biyya Lixaa qaban: “Oromoon umna yoo ta’ee as bahe, fedhii keenya nuu guutaa?” kan jedhu. Kaanf, deebii qubsaa kennuun afaaniin qofa otoo hintaane umnaanis gurmaa’uuni. Umna gudda jiru yoo moote yookiin dhadhabsiiste, sun fedhii siin firoomuu biyyoota Lixaa olkaasa.
Jaarmiyaalee addunyaafi naannoo (regional and international) kan akka Gamataa Aafrikaa (AU), Igaad, Mootumoota Walta’an (UN), mootumaa DC irree dabalatee Tigroonni malaan lixanii, seenanii fehdii ofii eegisuun gaaffiifi rakkoon Oromoo akka ukkamsamu taasisa jiru. Waa’ee Oromoo soba addunyaatti himuun Oromoon umna gadhee akka ta’e hololu. Kuni, immoo tarsiimoo adda addaafi akka itti alagaan waa’ee keenya yaadu garadabarsa. Kaayoon isaanii Oromoo addunyaarraa kutuun waa’een isaa akka hindhaga’mine gochuudha. Mootummaa ABT loobii ykn fedhii isaaf warra dubbatan doolaara miliyoona heedduu itti herreegee (baajaa baasee) kennee akka mootummaa dimokiraatawaa, misoomaafi mootummaa mirga dhala namaa eegutti bulchitoota Ameerikaa hanga Kongiresiitti sobee sobsifachaa jira. Fakkeenyaaf, dhiyoo kana Weendii Sheermaan, Isteet Dipartmentiitti Barreessituu Jalaa Dhimmoota Politikaa kan taate, Itoophiyaa deemuun filannoo Itoophiyaa bara kana ta’uuf deemu deeggarte, faarsitee dubbattee jirti. Odeeffannoon isheen argatte hundumtuu Mummucha Minsteera Aajaa Alaa Tweedroos Adnaahoomirraa dhufe. Weediin akkas jette:
- Kaayyoowwan misoomaa hudumtuu galma ga’anii jiru.
- Diingideen Itoophiyaa kan biyya Aafrikaa kamuu caalaa shaffisaan guddachaa jira.
- Itoophiyaan biyya sirna dimokiraasii hordoftuufi filannoo geggeessuuf fuulduratti deemaa jirtu.
Mootummaa Abbaairree mirgadhala namaa baay’eee dhiitaa jiru kana Weendii Sheermaan akkasitti faarsuun ishee doggora ta’uu isaa Jarmiyaaleen mirga dhala namaa muraasini Freedom House waliin walta’uun mormanii ibsa baasanii ture.
Gama biraan, dhabbileen Oromoo akka ijaaramanii akka barbaadan mirga Oromoof hinsochoone biyya keessatti uggurri seeraa: Labsii Farra Shorkeessummaa, Seera Dhabbilee Miti-Mootummaa, seera odeeffanno 2005 boodde ba’aniin sakkallamaa jiru. Ummanni Oromoo qabeenya akka hinhoranneefi diinagideen dhadhabaa akka ta’u, ABT halkanii guyyaa irratti hojjechaa as ga’e waggaa 24 darabaniif. Kanaaf, rakkoon diinagidee nuti qabinu rakkoo cimaa dabalataati.
Rakkoo ibsuurra baay’ee hinturu. Hundumti keenyayyuu rakkoo keenya nibeekina. Rakkoo furuurra rakkoo nutti himuu hojii godhatanii kana jiran jaarmiyaaleefi namtokkeeleen Oromoos heedduudha. Kuni dhabbachuu qaba. Oromoon furmaata barbaadu qaba. Rakkooleen jiran nan hinillaalatu jedhanii haaluun qabsoorraa baqachuun saba gudda miihda: haadhaafi obboleetti kee miidha, obbolessa keefi abbaa kee midha; firootafi matii kee midha; biyya miidha; Oromoiyaa miidha.
UMMANNI OROMOO AKKAMITTI UMANA TA’UU DANDA’A? Furmaatota 6.
I. Diinagideen ijaaramuu: Galii buusii buusisuurraa argachuu qofti gahaa miti. Ijaarsi daldalaa dhaabaafi qabsoof horii uumuu danda’au too’annaa dhabaa jalatti bakka baay’eetti ijaaramuun daldalarratti hojjechuu
a. Oromoon biyya ambaa jiru taaksii ykn qaraxa lammummaa kaffaluuf dirqama ofirra kaa’uu qaba akkuma ummanni bilisummaaf lolan kuun baay’een godhan.
b. Horii walitti buusuun investametii gara garaa keessa seenuun hojjechuu.
c. Jaarmiyaalee diinagidee kan akka Oromo Chamber of Commerce MNtti dhaabbatee sana akka fakkeenyatti fudhatanii aadaa diingideen of danda’uu babal’isuu.
d. Amma achi geenyutti gummachi akkuma duriitti itti fufuu qaba.
e. Namini iddoo qabatee jiru, Oromoo hojidhabeeyyii hojii barabaade harkisuu/arguufi qaba.
II. Jaarmiyaalee Hawaasaa (CSOs): akka haawaasa, akka dhabbilee mirgadhala namatti, akka falmitoota mirga Oromootti ijaaramuu. Wanti nama jajjabeessu karaa kana nijira: Hawaasa Oromoo USA, Haawaasa Oromoo Aawustraaliyaa. Gandummaa, naanummaa, amantummaafi ayyaanllallatummaan wantoota nu balleessan waan ta’aniif Oromummaa qofaan walitti haafiroominu/haaijaarminu. Murni tokko asii waa’ee Oromoo yoo mari’achuuf walga’u murni biraa immoo ykn foon waadduu (BBQ) ykn alatti nyaata bilchiissuun waldhadhabsiisuun aadaa gadheedha. Oromoon wantoota xixiqqoo darbaniif badan kan akka guyyaa dhaloota kabajuufaa akka kaayyoo jireenya isaanii godhanii jiraatan jiru. Kanarra ol goddachuu qabina.
III. Dippilomaasii / Hojiin Sabaahimaalee Afaan Oromoo, Ingilizii fii kaniin jaabatee itti fufu qaba.
- Horii loobii (lobby fund) baasuun mirga Oromoof falmuu.
- Waa’ee siran cunqursaa ABT warra odeeffannoo doggoraa dabarsanirraati yaada sirreessu katabuun ibsa baasuu, oduu hojjechuu, saaxiluufi xalayaa barreessuu.
- Beekitonni Oromoo kan barreessuufi dubbachuu danda’an, barreessuu isaanii kitaabafi waraqaarratti daanga’uu hinqabu. Teekinoolojiin jijjiramee jira; marsaa ykn sararratti katabuu; Sabaahimalee biyya keessa jiraniirraatti ilaalcha barreessuuf gumaachuu. Waan Oromoo caalmaatti akka hubatamaa deemu godha. Lolli karaa odeeffannoo nuyi goonus lola karaa umnaa bilisummaaf godhamu cimisee deeggara.
IV. Kaayyoo Tokko Oromiyaa Takka: Moo’uu yoo barbaade ummanni Oromoo kaayyoo murnaa miliyoonota qabatee ka’ee waldiigurra, kaayyoo Oromiyaa bilisoomisuu jedhu tokko jala ta’ee hiriiree loluun, Oromoo umna lamuu hinmoo’atamine godha.
- Walitti bu’iinis dhuunfaa hoggantoota muraasa jidduutti gaafa uumamu furuxanii (mufatanii) ba’uun waldiigurra keessuma taa’anii aadaa rakkoo furuu qabaachuu/horachuu. Namoonni lama dhuunfaan yoo waliigaluu dadhaban, wal-lola isaanii gandaafii amantiitti babal’isuun deeggartoota (tiifoozoo) barbaaduun qaaneessaadha; Oromummaa miidha. Hoggantoonnis yeroodhaa gara yerootti haala dhaaba xinxalanii, gilgaalanii, qaaccessanii rakkoon otoo hindhooyin dura rakkoo hambisuuf haala ragaan (data) deeggarameen hojii hojjechuu.
V. Odeeffannoon Umna: Odeeffannoo ummataa (banaa), odeeffannoo iccitii ta’e kkf namoota guuranii xiinxalan addatti dirqama itti kennuun hojjechiisuun murtee odeeffannoorratti hundaa’e akka dabarsinu nu taasisa. Yeroo hundumaa Oromoon odeeffannoon dursee argamuu qaba.
VI. Araara Sobaa: Mootummoonnifi hayyoonni Habashaa Oromoo waliin araara dhugaa hinbarbaadani; araarri yeroo ka’u, gooyyomisanii nama keenya umna dhabee hidhannoo akka hiikatu taasisuufi. Duuba deebinee galmee seenaa yoo laalle fakkeenyi akkasii baay’eedha. Otoo omaa ofharkaa hinqabaatin, kolnooffetaan karaa nagaa aangoo, horiifi maqaa gaarii namaa kennu lafa kanarratti argamee hinbeeku. Warri balleessaa kaleerraa baruu dadhaban ammas ibbidda jaraatin deebi’anii of gubuufi ummata Oromoo gubuuf gugguufaa jiru; Mammaakisa, “ Kana abiddatu na gube, kana oo? Abiddumatu na gube. Isa duraa agartee lammaffaa maaf of gubide jedhu” ergaa isaa hinhubatani.
Daawwannaan koo kanan armaan olitti tarreesse Oromoo umna gochuurratti gahee guddaa qabu jedheen amana.
Habashaan gootummaadha moo beekumsaan Oromoo caalteet nu koloneeffattee nu fixaa jirti?
Habashaan jaarraa 16ffaarraa hanga jaarraa 19ffaatti Minilikiin koloneeffatamuu Oromootti, Oromoon umna gaanfa Aafrikaa guddaa ture. Naannoo sana too’atee bulchaa akka ture seenaan nihima. Garuu, Oromoon kan cabe deeggarsa qawweefi raasasaa baay’ee mootonni Habashaa biyyoota Awurooppaarraa argataniin ture. Oromoon farda, gaachanaafi eeboon lolu, umna akka isaa otoo hintaane umna meesha waraan gurguddaa akka maaskeet, reemingtan, maachilaak jedhamiin walitti dhufe. Meeshaalee fagootti ajjeesuu dandeessisan. Lola aadaa Oromoo akka cabsuu hindadeenye waan beekaniif erga waraana Amhmed Giraanyirraa jalqabee, mootummaan Poorchuugaal irraa maaqaa kiristaanummaatiin mootota Habashaaf qawwee kenna turan. Amma immoo maqaa shororkeessummaan qawwee, taankii, ilaaltuu halkanii, saataliytii, drioonii, xiyyaara waraana, konkolaattota waraana, leenjii loltummaa kkf biyya akka Amerikaarraa fudhachaa jiru. Meeshaa nu caalaafi nudursanii argachuun isaa umni akka walgatu taasisee mootummoota Habashaa nurraatti rorrisiise jaarraa heedduuf. Furmaanni umana ta’uu inni guddaan meeshaaleee lolaa ammayyaa walitti qabachuurratti jara caluun hojjechuu qabina. Soodattonni Habashaa kumatti lakkaa’aman walitti ida’amee gootummaan isaanii kan walakkaa goota Oromoo tokkoo hinta’u. Sodaattonni kuni qaawee duuba taa’uun/dhokachuun gootota keenya meeshalee aadaa gadaanoon lolan baay’ee nu jalaa ajjeesani.
GOOTUMMAA MADAQOOFI WARAANA ISAARRAA MAAL BARANNA?
Sin keessa eenyutu waa’ee goota Oromoo Madaqoo beeka?
Madqaoon Goota Oromoo gootummaa addaa qabu ta’uu barreessaan Ingilizii Wiiliyaam Kornaweelis Haariis (1846) boqonaalee kitaabaa torba irratti barreessee nutti hima. Madaqoon bara 1840s keessa jiddugaleessa Oromiyaa keessa goota jiraate. Madaqoon 1840s keessaa ummata isaa akka sirna lolaa Sirna Gadaatti gurmeessuun hooggansa laacuufiin, waraana Abisiniyaa kan akaakayyuu Minilik Sahila Sillaseen hogganamu marroo baay’ee injifannoo cululuqaa galmeessuun goota Sahila Silasee qofti sodaatu otoo hintaane goota biyya Amaara marti sodaatu ture. Maqaan isaa yoo dhahamu qileetti dammaqanii badu ture, nidhokatu ykn qawwee fudhatan. Madaqoon iddoo lolaa Aangoololaa jedhamurratti loltoota mootii Sahila Sillasee wajjin falmaa walqabee (waraana banee) injifannoo gootummaa dangaa hinqabineen diina barbadeessaa akka ture Haariis bal’isee kataba. Madaqoon fincilaa ture (Madako the Rebel); madaqoon hogganaa cimaa ture; Madaqoon ummata isaatiin jaallatamaafi kabajamaa ture. Dubartoota gootota ta’anillee waraana keessatti hirmaachisee ture. Goota yeroo saa dura dhalatee yeroo saa dura darbe. Ilma isaa Carraa wajjin jaala waraana/qabsoo turan; waliin lolani; waliin du’ani.
“Madoko and his gallant sons were everywhere in the thickest of the fight. His shout, rising high over the storm, animated the faint-hearted, and his presence roused to new life and exertion the successful partisan … Madoko performed the most incredible act of valor …” (Harris p. 162).
Waraanni Sahila Silaasee gootumma jagna Oromoo kanaan shorokaa’ee dhokachaafi baqachaa ture kan dandamate gargaarsa qawwee maachlookifi maaskeet Inglizii Giiftii Viktooriyaarra argaachaa tureeni. Habashoonni, maadaafafi qaawwee kennameefillee akkatti dhokaasan hinbeekani Oromoo marsee isaan fixaa ture, garuu shaklaa dheeraa booddee qawwee dhukaasuu barani. Madaqoon akkmitti kufe?: shira aararaa buusantiin gooyyomisame, meeshaa ammayyaan lola baay’ee erga moo’atee booda kufuu danda’e.Gootummaa qofti hinga’u; meeshaa lolaa ammayyaa qabachuunifi irratti leenji’uun gootonni ittuu/caalatti akka milkaa’an taasia. Erga Madaqoon wareegamee booda, soodattonni mootii Sahila Silaasee duula haaloo ba’uu 86 ol ta’u Oromorratti wagga soddomaaf deemisani qaawweetti dhimmi ba’uuni ture. Duguuggaa sanyii qoomolee Oromoo Finfinnii, Ekkaa, Sirxee urfua Garmaama Tulluu Cuqqaalaa, Furiifi Inxoxxoo (Tuulluu Dalatti) gidduu jiran hunduma lafarraa fixani, ijoollee mukarra dhokatte in jjeesani, dubartootafi ijoollee garbrummatti qabatanii deemani, beeyladoota Oromoo kumatama hooffatani hatan, qee’eefi manneen, midhaan faca’ee ture nigubani. Eegaa motumoonni Habashaa hundumtuu Oromorratti tarsiimoon/sagantaan qaban kan Saahila Silaseefi kan Minilik wajjin walfakkaat, tokkuma. Mallas Zeeanwwinis isaan caala Oromoo yoo ficcisiise malee isanii gadii miti.
YAADOTA GOOLABAA
Maaltu nu baasa? Habashaan qaawweefi meeshaa ammayyaa duuba dhokachuun (fayyadamuun) ummata keenya fixaa as geese. Umna akksitti hidhatee jiruun meeshalee aadaatiin lollee moonaan gowwummaa dangaa hinqabine. Kanaafuu, teekinoljii waraanaa haaraa ummanni keenya akka itti argatee diinota isaa gootummaan gurmaa’ee itti ofirraa ittisurratti hojjechuun dirqama Adda Bilisummaa Oromoo qofa otoo hintaane dirqama lammii Oromiyaa kan dhiitamuun Oromoo na quuqa jedhee yaadu maraati. Itti dabaluunis ummanni keenya meeshaa waraana isaa kan akka qawwee fi rasaasaa ofiif naannoosarratti akka oomishu barsiisufi gurmessuudha.
Qabsoon Bilisummaa Oromoon geeggeessu bifa hundumaanuu jabaachuu qaba: waraana, dipolomaasii, diinagidee, odeeffannoofi sabaahimaleen. Oromoon biiyya ambaa jiran kan gandummaa, amantummaafi ayyaanlaalattummaan ummata addaan qooduun yeroo isaanii waan gadi-aanaa yaaduun balleessan gara qaroomina ammayyatti koottaa wanti sin gochaa jirtan bu’aa hinqabu jenna. Suumaaliyaa guddittii kan caccabise gandummaadha. Daaysporaan waldura dhaabbatee jiru fageessee yaadu qaba ummata keenya biyya jiru dhumaatiirraa akka of baraaru jajjabeessuuf.
Wanta hundmaa dura umna ta’uutu dursa. Mootumoota alaan dhaga’uuf, ABTn sodaattamuuf, mirga abbaabiyyummaa deeffachuuf umni murteessadha. Fallaa kaanaa warri sitti himan inkijibu ykn siyaasini addunyaa kanaa hingalleefi. Otoo omaa ofi harkaa hinqabine warri Itoophiyummaa fudhannee araara buusina jedhan kaayyoo Oromoon biliummaaf qabu dantaa dhunfaaf warra guguruuf dhaabbatani. Umni yoo jiraate Oromon waan barbaadu ofii isaarra iyyuu darabee ummatoota koloneeffatamanii impaayeratti keessa jiranfi, olloota keenya kan Ganfa Aafrikaafis nita’a. Firas umna yoo qabaatan qofa horatu malee yeroo dadhabaafi diigamaa taate eennutu sitti siqa?
Na dhaggeeffachuu keessaniif galatoomaa.
Injifannoon Ummata Oromoof!
Oromiyaan ni bilisoomiti!
Odeeffannoon umna!
Haasaan armaan olitti dubbistan haasa Qeerransoo Biyyaa Guuyyaa Gootota Oromoo Konyaa ABO Washington DC tiin qophaa’e kan Caamsaa 16, 2015 Silver Spring, Maryland, Hooteela Double Tree by Hiltonitti ta’e. Saa’aatiin sagantichaa 6:00 w.b.-11:00 wb. Dubattoonni sagantaa kanarratti himaatan gurguddoon: Jaal Daawuud Ibsaa, Jaal Dhugaasaa Bakakkoo, Jaal Abbaa Caalaa Lataa fi Jaal Qeerransoo Biyyaati.
– OromoPress


text:
- Oromoo biyyaa irra baqate biyya Kenya kessa hirkachaa jiru, hidhma fi gara motummaa TPLF dabarsani kan kennama jira ta’u isa baayyee nu gaddisise jira. Kanaaf tarkaanfii kuni waligaltee Biyyolessa adduya kan Mirga dhala nama fi Mirga baqattoota kan Fallessu waan ta’eef, gocha kana cimsine balaaleffanna akkasumas Motummaa biyyaa Kenya deemsa kana hatattaman akka sirressu waamicha kenya dabarsiina.
- Motumma abba irree TPLF-woyyaanettin, mirga dhabinsa, hidhaa fi ajjeechaa saba Oromoo irraa raawatama jiru akka dhabaatu cimsine gaafana, gocha badiisa kana karaa kaminiyyu falmuuf qophii ta’ukenya ni mirkanessina.
- Ummaanii Oromoo bakka itti dhaalate Oromiyyaa lafaa bal’aa fi laliistu ishee irratti mirga jirenya fi lafaa isaa misoomsu osoo qabu, sababa Saamicha lafaa ykn “ Land grab” dhaan biyya abba isaani irra humnan buqqisudhaan gara biyyaa ormaatti akkan baqaattani dirqama jiru. Motummaa woyyaanne mirga ummaata oromoo cabsun lafaa Oromoo sammuu fi gurgurruun umrii isaa itti dheeressu kana akka dhabu cimsine ni hubachifna.
- Mootummaan TPLF aangoo humnaan qabate turfachuuf tooftaa gosoota walitti bussuu kuni beekama dha. Haluma kanaan wal dhabbii gosoota Oromoo lamaan, Gujii fi Booranaa gidduu ummee kun tooftaa dullowma angoo irraa turuf akka ta’e Oromonnis hubatani waldhabu irra akka of qusatan fi tokkummaan akka dhaabatan waamicha kenya ni dabasina.
- Ilmaan Nafxanyoota, marsaale hawaasa adda addaa irraatti duli ilmaa fi Afaan Oromoo irraati banan ni balaleffana.
- Maqaa misoomaattin motumooni Dimokratawaa gargaarsa motumma woyyaannetti laacha jiran. garuu gargaarsi horii kuni kallattiin itti faayadamu dhisee haala siyaasa abba irrummaa motummaa TPLF itti cimsutti faayadama jirachu isaa hubachu dhaan gargaarsa godhama jiru akka dhabatu dhamsa dabarsina.
- Gara Jaarmayole siyaasa Oromoo immo, garaagarummaa xixiiqoo isin giddu jiru dhipphisuudhaan Qabsoo Bilisummaa Oromoof tokkummaan akka diina dura dhaabatani waamicha kabajaa dhiyyeesina.
Oromiyaan kan Oromooti
Frankfurt am Main


text:
Sunday, December 21, 2014
WAREEGAMA HANQISUUF, “WAL-TUMSUUN” MURTEESSAADHA !!!!
SEENAA Y.G (2005) kutaa 4ffaa fi xumuraa | Muddee 21, 2014
Mata Duree “WAREEGAMA HANQISUUF WAL-TUMSUUN MURTEESSAADHA”! jedhu jalatti, yaada bal’aa kutaa 3n kaasuu yaaleera. Yaadoonni kun irra jireessa, waan haaraa osoo hin taanee, qalbii Dhala Oromoo hundaa keessa kan jiruudha. Tumsi ani baanuus, kan hundi keenya keessa keenyatti hawwiinu, garuu , Hawwuu qofti furmaata akka hin taaneellee hubannu, har’a borii odoo jennuu wareegama Ummata keenyaa akka ida’aa deemuuf, odoo beeknuu carraa kennaa jiraachuu keenya yaadachiisuufi. Rakkoo keessa keenyatti arginu hundaaf Qorichi isaa, harkuma keenya keessa jira. Qorichi Tokkummaa ykn Wal-Tumsuu deebifnee of gaafaachaa fi wal gaafachaa jirru kanaaf kan ta’u, Ulaagaa WAL-TUMSUU YKN TOKKOOMUUN barbaaddu guutanii argamuudha. Inni lammaffaa Ulaagaa kana dhugeessuuf “HAWWII”keessaa ba’anii hojiin mul’achuuf murteeffachuudha.
Waanuma Umamaan Ummati keenya qabu , warri abshaalli totolchanii deebisanii nu barsiisanii akka ittiin eebbifamnee hafnu ykn waanuma akka dhuunfaatti qabnu fakkeessanii ofittummaan nu gaadi’an malee,TUMSA kabajaa qabu fi hiikkaa quubsaa qabu, Aadaa Umama Oromoo keessaa qabna. Waan Waliin umamne deebisnee barbaadaa akka jirru hubachuu dhabuu keenyatu, habjuu hawwii keessa nu gangalchaa jiraata. Nuutis sababaa ofittummaa irraa maddaniin, Tumsa Umamaa qabnu qorannaadhaan achi fageessaa jirra.warra wal Tumsee Bilisoome ilaallee ykn warra waliif dhaabbatee sagalee isaanii addunyaatti dhageesifatan TVn ilaallee “Oromoon akkas odoo godhee” jennee, hawwiin of dhukkubsina. Garaagarummaan isaan waliin qabnu garuu , hojiin mul’isuu ykn argisiisuu irratti qofaadha. Waan amma har’aatti gaggeeffame fi gaggeeffamaa jiru bishaan itti naquu miti. sadarkaa irra jirru irraa dachaan hojjachuutu Wareegama keenya hanqisuu danda’aatti amanu irraati.
Tokkummaa ykn Tumsa har’a hawwiinu kana Umamaa qabaachuu keenya ragaalee gaggabaabaan dhiyeessa. Bara durii waan ture, Moggaasa Gadaa irraa haa kaanu. Gadaan 5n. Shanan Gadaas, Gadaa Birmajii, Gadaa Roobalee, Gadaa michillee, Gadaa ………..dhaan Moggaafame. Oromiyaa guutuun kanaan ala waan natti toleef jedhee kan biraa moggaafachuu hin danda’u. sababaan waan har’a ittiin rakkannu akka hin umamneef. ODAA shanan Ilaalaa, Odaa Nabee, Odaa Bultum, Odaa Bisil, Odaa Bulluq, Odaa Roobaan Moggaafaman. Kana keessattis dhibee keenya har’aa hin arginu. Kan bara fagoo ture dhiifnee , kanuma waggaa 50 asi akka ragaatti haa kaafnu. Ani yeroo hedduu, yaadootin waggoota 50,40, 30,… turanillee, bu’ura nuuf ta’u jedhamanii kaa’aman, har’a maaliif sharafamanii rakkoo nuuf ta’uu ? jedheen of gaafadha. Yaadoota turan hin kaasu . Bara qabsoon hidhannoo hundeeffame akka dhaaabaatti wal ijaaruun eegalamu, Tokkummaan ykn Tumsi Aadaa Umamaa keenyaan wal qabachuu fi itti fufuu, akksumas, Bilchina Gootoota keenya yeroosi fi har’allee lubbuun jiranii keessa aadaan sun jiraachuu mirkaneeffachuu dandeenye.
Gama biroon shakkiin isaanii yeroos nu mudatee akka jiru illee ragaa haa baanuuf. “ADDA BILISUMMAA OROMOO”, “SAGALEE BILISUMMAA OROMOO”, “WARAANA BILISUMMAA OROMOO”, “WALDAA WAL GARGAARSA OROMOO” ! (kan biraas jiraachuu mala) Moggaasa maqaalee kana keessatti , madda Gandummaa kan ta’ee, Ofittummaa hin arginu. Hanqina keenya har’aaf sababaa kan ta’uus hin mul’atu. Har’allee odoo ejjannoon akkasii jiraatee, Tokkummaa qofaa waliif dhaamna turre. Ilaalchi biroo dhufuu fi Kan maqaa Ummataan waldaa dhaabbatees, ani eenyun gadi ! jedhee karaa eegalu irraa, kaan aadaan habashaa keessatti dagaagee wal fonqolchuuf arreeduun heddummaachuu irraa, rakkoon nu qabee jiru, waan ofii qabaachaa turree, har’a of keessaa dhabne kanaaf, of duuba mil’annee , waan ganamaa sanaaf Oromoon deebii qabaa jedheen WAL-TUMSUUN Qorichaa jechaan jira.
Wal Tumsuuf keessa ofii qulqulleeffatanii waliin dubbachuun isa hangafaati. Waan irratti wal Tumsuu danda’an waliif akeekanii wal tikisuun filatamaadha. haala amma keessa jirruun, Wal-Tumsuu dhugeessuuf, maal irratti akka wal tumsinu akeeku irra, gufuulee Wal-Tumsuu tarrisanii of keessaa buqqisuutu furmaata nuuf ta’a. Oromoon Tokko ta’ee ykn wal tumsee akka waliin hin dhaabbanneef, halagaan waan qabu hundaan kan nu irratti hojjatu caalaa , ofittummaan, of-tuulummaan, na argaa na argaaf arreeduun, xiiqiin, hammeenya waliif yaaduun, Obsa dhabuu fi maal na dhibeetu gargar fagaachuu keenyaaf sababaadha jechuu dandeenya. Kun hundi garuu aadaa Umamaa keenya keessa hin jiran. Gabrummaan waan nutti fidee yeroo keessa nuutis keessatti kufneedha. kana of keessaa buqqisanii Tumsa dubbachaa jirruuf akka dhuunfaattillee balabala gidduu keenyatti heddummaatee diigu qabna. Balballi kun , kan nu fakkaateef ni banna. Kan nuuf hin taaneetti ni cufanna. Yerootu hubannoo nu dhorke malee, Oromootatti balbala cufachaa jirra.
kana dhugeessuuf waanuma dhiheenyatti keessa dabarre ilaaluun ga’aadha. Haala akkasiin balbala mannii tokko qabaachuu qabu caalaa baayyifnee, keessa keenyatti qaawwaa heddummeessine. Qaawwaan heddummaachuu akka jirutti ta’ee, balbala tokkof bannun isa kaaniitti qilleenssa galchinee wal miidhu irra dabree, diina nu keessa seeneef karaa inni miliquu danda’uu fi keessa lo’ee walitti nu diruuf haala mijeessuu keenya gonkumaa hin hubannu. Har’as dantaa ofii dursina taanaan Wal-Tumsuun hafee hawwii qofaan, dhukkuba jiraachuu keenyaaf sodaachisuun wal faallee laamshoofnee hafna.
Wal-Tumsuuf Biyya keessattis ta’uu, Biyya alaatti dabalataan Aadaa jireenyaa, Umama keenyaan wal hin fudhannee keessaa ba’uun dirqama. Aadaa keessa keenyaa sirbee fira nu jibbisiisuu, diinaan Gaashee jedhee, dhiiga ofii arrabsuuf lafa ciruu, of keessaa odoo hin baafnee, waa’ee wal tumsuu haasa’uun hin danda’amu. Wal-tumsuun waan faallaa Oromummaa ta’an irraa fagaachuu gaafata. Warra kana hunda irraa fagaateetu Biyya keessaa fi alatti waliif birmachaa jira. Warra gufuu wal Tumsuu of keessaa buqqiseetu, kan kaleessaa irraa barannee jedhanii bakka hundaa wal waamaa jiran. Wal-tumsuun Oromoo ta’uu qofaa fi Bilisummaa Ummata Oromoo irratti amanuu qofaan Ummachuun ni danda’ama. Dhimma Oromoo irratti eessattillee waliin dhaabbachuun Wal-tumsuun ni danda’ama. Tokkoomuun waan hundaan tokko ta’uu kan jedhu of keessaa qaba. waa xiqqoon tokkummaa kana faalleessuu dandeessi.Wal-Tumsuun garuu, waan Ummata isaaniif yaadan galmaan ga’uuf waan waliin hojjachuu danda’an ifatti keewwatanii waliin akka tarkaanfataniif carraa bal’aa qaba. Ilaalchaan adda ta’anii dhimma Ummata ofii irratti wal tumsuun ni danda’ama. Kaayyoo barruu kanaa kana qabsiisuufi. kun yoo xiqqaate diinaaf karaa saaquu fi diinatti wal kennuu dhaabu ni danda’a.yaada bal’aa qabaannee akka wal dhageenyuf nu gargaara. Adeemsa kanatti takkaa seennaan, waa hedduun walitti hidhachuu , waliif birmachuu, waliif iyyuu , waliin dhukaasuun ni danda’ama. Akkamiin wal tumsinaa ? kan jedhu dirree kana irratti tarrisuun rakkisaadha. Akkamiin ummachuu dandeenyaa ? kaa jedhus akkasuma. Dirree dhorkaa hin qabne waan ta’eef.
Kanaan dura akkuman katabee, warra Kaayyoon tokko ta’e gidduu Wal-tumsaa jechuun qoosuudha. Waliin dhaabbadhaa jechuutu salphata. Warra Ilaalchaan adda ta’an garuu , dhimma Ummata isaanii irratti wal Tumsuu danda’an. Kanatti amananii Nageenya buusanii tarkaanfachuun, Oromoota giddutti mararfannoo Umuudha. Wal Mararfachuun jiraannaan, waliif nahuun ni dhufa. Waliif nahuun dhufnaan, waliif dhaabbachuutu dhufa, waliif dhaabbannaan, waliif wareegamuutu dhufa. Waliif wareegamuun dhufnaan , Wareegama hanqisuutu mirkanaa’a. herreegin nu barbaachisu isa kana. Kana Ummachuuf egaa Habjuu Hawwii keessaa baanee fi gufuulee Wal-Tumsuu of keessaa baasuutti ce’uuf, har’a bori jechuu hin qabnu. Biyya keessaa dhiigatu dhangala’aa jira. Dhiiga dhangala’u gumaa ba’uuf arreeduu qabna.kana eegaluuf karoora baayyisuu irra, Waanuma Bara 2014 itti milkoofne caalaatti bal’isuu irraa eegaluu dandeenya.
Ilmaan Oromoo hundi Qabsoo Oromoo waliin dhaabbachuun , Tumsuun dirqama. Galati qabsaa’oota cichanii hojjatanii dhaloota har’aa fi borii odoo hin hafnee dammaqisaniif haa ga’u. Haasaa akkasii keessaa baaneerra. Oromoon waan of harkaa qabu qindeeffachuu qofatu isa hafe. Kana har’a irra dhaabbannee dubbanna malee, boruu keessa hin deebinu. Amma akkamiin humna taanaa ? wal gaafachaa jirra. Kanas, tokko jennee eegalaa hin jirru. Walakkaa ga’uu keenyaaf ragaan Qeerroodha. Waan miilaa eegalu, mataa hin ga’iin hin hafuun , mammaaksa Oromoo ganamaati. Kana hojiin mul’isuuf waan hundi harka keenya keessa jira. Yeroo kanatti wanni diina irraa eeggannu tokkollee hin jiru. waan harka keenya keessa jiru Oromiyaa irratti facaasuuf, diina dhiibuu qofaa nu gaafata. Kanaaf qorichi isaa wal tumsinee, waliif dhaabbachuu fi birmachuudhaan human ta’uudha !!!
Sochii Biyya keessaa kana gama hundaan Utubuun hedduu barbaaachisaadha. gama kanaan wareegama gama hundaa baasuuf of amansiisuun ga’aadha. Sochii gama Qeerroo , dargaggootaa fi Barattootaan jabaataa jiru kun xiyyffannaa diinaa keessa seenee duulli itti heddummaachuu danda’a. kana irraa qolachuuf Angafoonni isaanii fi Ummati isaani sochii gama isaanii finiinsuu fi isaan tinnisanii waliin dhaabbachuun diina xiyyffannaa dhabsiisuu dandeenya jedheen yaada. Qeerroo, Gaazexessitoota, Artistoota …….jechaa Ummata keenya Qabsoo walii galaatti ceesisuud dirqama.
Qabsoo fi sochii Ummata keenyaa kolaasuuf Sochiin diinaa kallattii hedduun kan gaggeeffamuudha.duula gama hundaan nu irratti gaggeeffamaa jiru kana dhaabuuf , beekumsaan, dandeettiin waan of harkaa qabnuun dura dhaabbachuun abshaalummaadha. aadaa , Qooqa/Afaan, Seenaa kkf dhabamsiisuuf sochiin addaa Oromoo irratti gaggeeffamu argaa jirra.kana of irraa dhaabuuf sochii nu irraa eegamu gumaachuun, qaama qabsoo ta’uu hubachuu nu barbaachisa. kun waanuma Finfinnee keessatti qofaa gaggeeffamu miti. nu laaffisuuf Akkuma isaan nu irratti hojjatan , waan isaan nu irratti fe’uuf hojjatan fashalsuun filmaata adda duraa ta’uu beekuun dansaadha. Afaan keenya balleessanii kan biraa nu irratti dagaagsuu barbaadu taanaan, waan kana mormii qofaan odoo hin taanee, waan sun nu keessatti akka hojii irra hin oollee taasisuun fashalsuu qabna.
Artiin keenya akka hin guddanneef, Istudiyoo fi Industirii Aartii fi aadaa akka hin dhaabbannee nu irratti hojjatu yoo ta’ee, kan isaan nu irratti fe’uuf yaadan akka hin milkoofneef taasisuu, diduun, isa isaan Oromiyaa keessa raabsan warra raabsanillee of irraa dhaabuun tarii wareegama hanqisuu keessaa tokko ta’u danda’a. kana hundaaf gama hundaan wal tumsuun akka barbaachisu hubachuun wal nu hin gaafachiisu. Diddaa ofii mul’isuuf, karaa ykn caasaa diinni waa nu keessa tamsaasuu fi waan meeshaa hololaa taasifatu irratti hojjachuun , dhabamsiisuun tarii wareegama hanqisuu ta’a jedheen yaada.Ilaalcha diinaa facaasuufis ni gargaara.Biyya keessatti dhalli Oromoo sochii gama hundaan iccittii isaa eeggatee socha’aa jiru kana caalaatti jabeessuu, golgaa waliif ta’uu, Ijoollee gorsuu, waan isaan barbaachisu hundaa guutuu kkf caalaatti wal utubuun, diina abdii kutachiisuu qabna.
Wal Tumsuu Biyyoota alaa keessatti Ummachuun haalaan barbaachisaadha. humni ala jiru kun Qabsoo Ummata isaa keessatti qoodi qabaachuu danda’u lakkoofsa hin qabu. Wal Tumsuuf ykn scohii Bara 2014 caalaatti jabeessuuf, gufuulee Wal Tumsuu of keessaa qulqulleeffachuun achitti dubbii ijoodha. waan kaleessa bifa kamiinu haa ta’uu dhimma Ummata keenyaa jennee hojjannee , adeemsaa fi haala har’a keessa jirruu waliin ilaalamee , waan dhaabbachuu qabu dhaabuu, waan dhiisuu qabnuu dhiisuu , waan itti fufu qabnu itti fufuu, waan sirreessuu qabnu sirreessuun bu’ura.
Beektoota irraa eegalla. Ummati Oromoo Qabsoo mirga abbaa Biyyummaa gaggeessaa jira. Qabsoo kana keessatti qoodi beektoota keenyaa maal ta’uu akka danda’u tilmaamuun rakkisaa miti. Tilmaamuuf ammoo, Beektoota Biyyoota ykn saboota biroo qooda maalii gumaachanii Ummata isaanii akka bilisoomsan ilaallee, Beektootin keenya odoo akkas ta’anii jechuun hin hafu. Beektoonni keenya qoodi isaan qabsoo keessatti qaban akka beekumsaa fi baayyina isaanitii? Jennee yoo ilaallee waan wal gaafachuu dandeenyu danuudha. beektoonni keenya heddumiinaan, waan irraa eeggamu gumaachaa hin jiran . beekumsa isaaniin gargaaramanii tattaaffii mataa isaanii kan taasisan muraasadha. Kan qabsoo keessattis qulqullummaan hojjatan hedduu xiqqaadha.
Beektoonni fakkeenya Ummata isaanii ta’anii argamuutu irraa eegama. Beektoonni Filitsixeem, beektoonni Ertiraa, Beektoonni Afriikaa Kibbaa, beektoonni Kaataaloniyaa kkf ijaaramanis ta’uu , beekumsa isaanii fi dandeetti isaanii maal hojjachaa jiran ?qabsoo Ummata isaaniif wareegama maalii kafalaa jiru ? wareegama Ummata isaanii hanqisuuf maal gumaachanii itti milkaa’aan? Gaaffiilee Ummati keenya ifatti gaafatu ta’uun ifaadha. Keenyawoo ? jechuun waan hin hafneef. Akka walii galaatti, sohiin isaan itti jiran geeddaramuu qaba.Qabsoon Oromoo Tumsa beektoota keenyaa gama hundaa barbaadaa jira. Dokitaronni, Abbootiin seeraa, ogeessitoonni adda addaa dandeettii fi beekumsa isaaniin qofaa yeroon Qabsoo Ummataa kana Addunyaatti ibsan irra ga’uu hubachuu qaban.
J.Taaddasaa Birruun kan dubbate, dhaloota hundaa keessa kan jiruudha. Nama barateetu mirga saba isaa gaafata. Nama barateetu Bilisummaa Ummata isaaf dubbata jedhee dhaamee qalbii lammii isaa keessa waan jiruuf, Ummati keenya beektoota keenya irraa kan eegu hedduudha. har’a garuu beektoota keenyatti boonaa moo, quuqamaa jirra ? maaliif ? inumaa beektoonni keenya waan Ummata isaanii ceephaasisu hojjachuu isaanitti qaanfachuu dhiisuu irra geenye jirra. Beekumsi qoricha Ummata tokko ta’uun hafee, rakkoo ta’aa dhufeera kan jedhan hedduudha. Kana jechuun beektoonni dhimma Ummata isaaniif hadoodan , socha’an, qabsaa’a hin jiran jechuu miti. beektoonni qabnuu fi bu’aan beektoota keenya irraa argachaa jirru wal hin simuudha.beektoonni silaa rakkoo Ummata isaaniif furmaata kan ta’u qoratanii fi tottolchanii Qabsoo gaggeeffamu akeekuutu irraa eegama ture. kan argaa jirru garuu kanaa miti. kanaaf , Ijoolleen Barnootaanuu hin fagaannee qabsoo keessatti lubbuu laachuu irra ga’anii jiranii , yoo xiqqaate miidhama ijoollee kanaa addunyaatti dhageesisuu irratti qooda beekumsaa fi dandeettii isaanii irratti hirmaatanii , Ummati keenya beektoota keenya irra jireessa irratti ilaalcha abdii kutannaa horachaa dhufe of irraa haquun dirqama.
Wal-Tumsuuf sochii fafaca’aa Biyya alaa keessatti arginu kana bakka tokkotti ykn akeeka tokkof wal gorfachuun barbaachisaadha. kanneen keessaa Miidiyaalee Teekinoolojii hammayyaan Lammiileen Oromoo akka dhuunfaattis ta’ee akka walootti , qabsoo Ummata isaanii tinnisuun gaggeessaa jiran hedduudha. Akka kiyyatti heddummaachuun isaanii dansaadha. Harki 85 ol Tumsa qabsoo keessatti qooda gootummaa raawwachaa jiru. muraasini ammoo dantaa ofii Ummata keessa facaasuuf dhama’aa jiru. gama kanaan waan taajjabaa jirru hedduudha. Kana irratti dabalee miidiyaa irratti wal arrabsuu fi wal salphisuun kun irra jireessa, Ilmaan oromoo sadarkaa siyaasaa keessa jiran kan ibsan ta’anii taajjabbii guddaa keessa nu galchaa jira. Waggaa 150 gabrummaa keessa kan jiraate waan irraa baratuu fi irraa of tikisu wallaaluun qaaniidha.nuuti har’a Nama siila’ee waa hedduu hubateedha. Kun garuu miidiyaa tokko tokko irratti hin mul’atu. Kun tarii yaada bal’ifachuu dadhabuu irraa madduu danda’a. Oromoon sa’a kanatti na argaa na argaaf hojjatu kan maraateedha. walii gala miidiyaaleen jiran, Tumsa isaanii caalaatti jabeessanii , odeeffannoo fi waan Ummataaf dubbatan ykn kataban tokko akka ta’uu irratti hojjachuu qabu.
Mee Dimokiraasii warra gawwaa kan nu fakkeessu haa kaasu. Miidiyaa dhiigaa fi wareegama nama dhuunfaa sanaan argame irratti abbaan fedhee qabsoo keenya, qabsaa’oota keenyaa fi sochii Ummata keenyaa tuffatu keessummeessuu, ulaagaa isa kamiin Dimokiraatawaa nu jechisiisa ? warri Abbaa Dimokiraasii jedhanii of waaman kan akka Ameerikaa faa’aa dantaa isaaniif yoo ta’ee malee waan akkasii of irratti hojjatuu ? nuuti ammoo eessa jirraa kana of irratti raawwanna. Dubbiin haa dhokatuu jechuu miti. miidiyaa abbaan fedhe akka barbaadee irratti katabuu fi dubbatu irratti mirga akkasii hayyamuun of ajjeesuudha. Waan keessa ofitti fixachuun danda’amu maaliif keessa ofiitti hin fixanne.? Eenyuuf carraa laachaa jirra? Kana sirreeffachuu nu barbaachisa. keessattu wanni Ingiliffaan katabamee , diinaaf karaa gaarii uumaa jiru irratti itti yaadu barbaachisa. wayyaaneen har’a koree tokko Biyya alaatti ijaartee, qixxee keenya Afaan Barbaadaniin katabuu fi dubbachuu danda’an bobbaaftee, miidiyaa fi hojiilee Intarneeta irratti hojjataman dura akka dhaabbatan taasisaa jiraachuu quba qabnaa laata ?
Kana irraa kan hafe, kanneen qabsoo Ummata isaanii qulqullummaan utubaa jiran, gurmaa’anii kana caalaa miidiyaa jabaa Ummachutti akka ce’anis hin shakku. Sochii fi beekumsa isaaniin miidiyaalee addunyaa gurguddaatti hidhatanii dhimma Oromoo achi keessaan fiduuf firummaa ammumaa tolchuu fi isaan keesssattillee miseensomanii sagalee Ummata keenyaa ol guddisuu irratti hojjachuu akka qaban warri muuxannoo qaban ni gorsu.
Waldaaleen Amantii , Waldaaleen Dubartootaa, Dargaggootaa, Abbootii Seeraa , Afooshaaleen adda addaa, Kominiitiin adda addaa, kkf, Hawaasa Oromoo Biyya alaan babal’achaa jiran. Sochiileen kanneen kan madaalamuu qaban, Qabsoo Ummata kanaa keessatti gumaacha maalii taasisaa jiruu ? bu’aan isaanii maalii? ? kan jedhu irratti deebii quubsaa argamsisuun ta’a. Afoodhaalees ta’uu, Waldaalee yennaa ijaarru fooliin Tumsa keenya jabeessu keessa jiraa ?Gama kanaan hanqinoota qabsoo ofii tinnisuu keessatti qaban tarrisuu irra, waan ta’uu qabu itti himuutu salphaadha. Sadarkaa irra jirruun waan akkasii irratti wal gorfachuun of gadi qabuudha. Kanaaf wanni ijaarru hundumtuu qabsoo Ummata keenya keessatti qooda gumaachuu qabuu yoo hin madaalamnee fi har’aa fi kaleessa giddutti geeddarumsa argamsiisuu yoo dadhabee, Walitti dhufanii rakkoo jiru irratti mari’atanii , kaleessa kan wal irraa baqanne ni ga’a jedhanii Wal Tumsuun murteessaadha.
Artistoonni Biyya keessaa soda tokko malee sirna Ummata isaanii lafa irraa dhabamsiisuuf deemu dura murannoon dura dhaabbachaa jiraachuu isaanii gidduu kana ifatti argaa jirra. Wareegama barbaachisu kafaluuf qophii ta’aa jiraachuu ibsaa jiran. Artistoonni Biyya alaa haala mijaa’aa keessa jiranoo ? Biyya alaatti Artistoonni akkamiin waldaa jabaa isaanifis, Ummataa fi Artistoota Biyya keessaaf irree ta’uu danda’an akkamiin ummachuu dadhaban ? Seenaa Ummataa fi Biyyoota biroo Bilisoomanii yennaa ilaally qoodi artistootaa Ummata dammaqisuu kaasee Qabsoo Gama Dinagdeen utubuun adda durummaan dirqama isaanii akka ba’an argina , keenyawoo ? Artistoonni Oromoo akka Ummata qabsoo gaggeeffatu tokkotti, isaantu Ummata dursuu qaba ture. keenya garuu Ummatatu isaan dursaa jira. Kanaaf dhimma Ummataa dursanii, argamuuf isaan rakkisa. Dhimma Ummataa dursinaan Waldaa Akka sibiilaa jabaatu dhaabuun isaan hin rakkisu ture. haalla Biyy aalaatti mul’ataa jiru kun geeddaramu qaba. Artistoota Biyya keessaaf gama hundaan irree ta’anii argamuun Odoo danda’amuu , bakka amma jiran irratti argamuun isaanii dhugumatti nama qaanessa. Kanaaf Tums agama hundaan Ummati irraa eegutti fulleeffatuu qabu.
Wal Tumsuuf kana caalaa dirree kana irratti haasa’uun hin tolu. Garuu waan maraan wal tumsinee Qabsoo keenya Finiinsuuf bakka irra jirru gilgaaluun heddduu murteessaadha. Waan nu barbaachisu ifatti argaa kan jirruudha. Qabsoo Oromoo bifa kamiinu gaggeeffamaa jiru, Dinagdeenis, beekumsaanis, Ogummaanis kkf utubuuf hojii qabatamaatti haa ceenu. Qabsoo maallaqaan , beekumsaan , waan danda’aniin hanga Bilisummaatti deeggaruuf murteeffachuu qabna. Deeggarsi wal irraa ciccitu qabsoo hin itichu.Qabsoo keenyaaf galii argamsiifnee waa maraan jabeessuuf dirqama sabummaa qofaan irratti haa bobbaanu. yoo aduun jiraattee deeggarree, yeroo Roobaa kan dheessinu yoo taate , wareegama hanqisaa akka hin jirre haa hubannu.
Wareegama Hanqisuuf, WAL-TUMSUU yerootu nu gaafataa jechuun haalli addunyaan itti jirtu illee tilmaama keessa galchuu irraa ta’uu haa qalbifannu. Biyyoonni dhihaa Qabsoo keenyaaf ilaalchi qaban beekamaadha. Ajandaan Bilisummaa jedhu kun Biyya diigutti fudhatamee wayyaaneef umurii dheeraffanaa ta’eera. Har’a garuu addunyaan achi hin jirtu. Hamaazuu Galmee Teerarstii keessaa ba’aa jira. Kanaaf ammoo sochiin ISIS qooda qaba. warri dhihaa Abbaa Biyyuummaa warra Filitsixeem fudhachaa jiru. warri dhihaa adeemsa isaanii keessa deebi’anii of ilaalu irratti hojjachaa jiraachuus dhaga’amaa jira. Kanaaf kan Tokkoomuuf murteeffate Tokkoomee, Ilaalcha qabuun wal kabajee dhimma Ummata isaa irratti kan wal Tumsu wal tumsee Sagalee keenya yeroo mijataa kanatti haa dhageesifnu. !! hammeenya wayyaanee haa saaxillu. Kan hafe akka itti guuttanii, sochii Bara 2014 dachaan guddatee, Bara 2015 tti hanqinoota keenya akka furannu abdiin qaba. Wareegama keenya hanqisuuf dhalli OROMOO Qabsoo Ummati isaa gaggeessaa jiruuf waardiyyaa haa dhaabbatu. Humna tokko walii galatti dadhabsuuf, Nama dhuunfaa tokko dadhabsuun eegala. Humna Gubbaa irraa ajaju gadi buusuuf, humna inni irra taa’ee jalaa dhabamsiisuun fala. Kanaaf Daa’imma wayyaanee, illee bira hin dabriinaa, Abbaa kee nu irraa gorsii jedhaanii . Dacheen Oromiyaa miila wayyaanee of irra dhaabuu akka dadhabde haa dubbattu.Hawwuu keessaa baanee, sochii qabsoo Addunyaan Bilisummaa itti goonfatee jiraatutti haa tarkaanfannu!!
HORAA BULAA !!!!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Wednesday, August 21, 2013
Of-Keessatti Amantaa Dhabuu Irraan Mootummaan Wayyaanee Oromoota poolisoota federaalaa fi Finfinnee kanaannee ta’an hidhuu eegale
Dhiibbaan mootummaa wayyaanee ilmaan Oromoo irratti xiyyeeffannoo addaan kennamaa kan turee fi itti jiru daran jabaachuun yeroo ammaa wal diigumsaa fi wal amantamummaa keessa mootummaadhaa dhabameen poolisootni Finfinnee magaala Finfinnee keessaa ilmaan oromoo tahan mana hidhaatti ukkaamsamaa jiran. Haalli kun daran hammaachaa kan dhufe yoommuu tahu ilmaan Oromoo poolisii federaalaa keessaa hojjetan magaala Dirree Dawaa fi Adaamaas qorannoo hamaan rakkifamaa jiran. Ilmaan Oromoo
1. Shibbiruu Mulataa magaala Finfinnee irraa Poolisii magaala Finfinnee
2. Barasaa Qixxeessaa poolisii magaala Finfinnee
3. Jamaal Muhee poolisii federaalaa irraa
4. Alamuu Taaddasaa poolisii federaalaa magaala Finfinnee
Keessaa mana hidhaa mootummaa Wayyaaneetti naqamuun dhiibbaan qaamaa fi haamilee cabsaa irratti gaggeeffamaa kan jiru yoommuu tahu, isin miseensota ABO dha jedhamuun reebamuu fi qoratamuu irratti argamu. Mootummaan wayyaanee keessa isaa amantamummaa dhabuun dhiibbaan inni gaggeessu dhumaatii bara bittaa isaa kan mirkansu tahuu kan ibsan ilmaan Oromoo poolisii federaalaa fi Finfinnee daran qabsoo jabeessuun akka itti fufan qeerroof ibsanii jiran.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
01Oct
Godina Arsii Bahaa Aanaa Leemmuu fii Bilbiloo, Ganda Saamera Kolbaa Keessatti, Guyyaa Dheengaddaa Dargaggoon Muftii Tujjaaraa Waajjiroo Jedhamu, Humna Tikaa Wayyaaneetiin Akka Ajjeefame Beekkame. RDH Onkololeessa 01/10/2016 Godina Arsii Bahaa Aanaa Leemmuu fii Bilbiloo, Ganda Saamera Kolbaa, Magaalaa Saamara...
Read more »
27Sep
Hacuuccaanii fii Miidhaan Hidhamtoota Irratti Geggeeffamaa Jiru, Cimee Itti Fufee Akka Jiru Beekkame. Hidhamtoota gara manneen hidhaa Baatuu fii Shawaa Roobititti geeffamanii turan keessaa, muraasni gara mana hidhaa Qiliinxootti akka deebifaman, maatiiwwan hidhamtootaa himaa jiru. Balaa Ibiddaa fii dhukaasaa mana...
Read more »
Godina Arsii Lixaatti, Aanaan Ajjee, Agaazii wal irratti akaaye! Guyyaa hardhaa jechuun, Fulbaana 23/2016 Godina Arsii Lixaa Aanaa Ajjee/Shaallaatti, Hawaasni Naannichaa, Qaamota gara jabeeyyi mootummaa Wajjiin, wal-dura dhaabbannaa cimaa geggeessaniin, Agaazii hawaasa Ajjee irraa meesha waraanaa hiikuuf ganamaan hawaasatti bobbaafame...
Read more »
17Sep
Iccitiin Mormii Diddaa Gabrummaa Saba Oromootiin ka’ee, Guutuu biyya Itiyoophiyaa Raasaa jiru Maali, Maaliif, Eenyuuni? Gaaffiilee Jedhaniif Kaabinee Ministeeraa fii Prezdaantii Oromiyaa duraanii, Juneeydii Saaddoo deebisaa Kennan Qabu. Waggoottan 20 dabraniif, mootummaan Itiyoophiyaa ija isaa cufatee, tabba bahaa turee jira....
Read more »
15Sep
Fayyisaa leellisaa akka lammummaa US hin barbaanne Ibsa gaazexeessitootaaf kenne irratti beeksise. 9/15/2016 Asxaan Atleet, Lellisaa Fayyisaa Deessisaa, dorgommii Rio Olympic irratti agarsiise, Asxaa gabrummaa, hidhaa fii roorroo Ulee kan mootummaan wayyaanee hawaasa Oromoo irraan gahaa jiru, karaa nagayaatiin ufirraa...
Read more »
14Sep
Oduu Amma Nu Dhaqqabe Miseensoota Koree Fala Barbaadduu Hawaasa Musliimaa fi Obboleewwan keenya Dhiheenya Kana Mana Hidhaarraa Bahan Hawaasni Musliimaa Ziyaaraa Isaaniif Taassisaa Jiraniif Hedduu Galatoomfachuun, Bakkeewwan Fagoo Irraa Zayyaruuf Gama Isaaniitti dhufuun akka hin Dadhabneef waamicha dabarsan! Ustaazoonni keenyaa...
Read more »
09Sep
Walitti qabaa koree Fala barbaadduu Hawaasa Muslimaa, Ustaaz Abubakar Ahmad dabalatee gootonni lamaan, dubartootaa, Obboleeyyanii fii Ustaazonni keenya 9 Inshaa’a Allaah guyyaa Boruu gadi Lakkifamu jedhamee Eeggama. Karaa biraatiin Ustaaz Ahmaddiin Jabal, Ustaaz Ahmad Musxafaa, Khaalid Ibraahiim, Muhammad Abaataa...
Read more »
08Sep
Geggeessaa Qabsoo hawaasa Muslimaa kan ta’e, Sagaleen Keenya Haa Dhagahamuun “Mootummaa Nageenyi isaaf hin galle waliin, marii taasisuun ni barbaachisaa?” jechuun ibsa baase. Qabsoo nagayaa mirga Amantii isaa kabachiifachuu, waggaa shan dura hawaasni Muslimaa kaase irratti, Mootummaan tibba qabsoon kun...
Read more »
07Sep
RDH Fulbaana 07/2016 Mootummaan Wayyaanee, hidhamtoota keenya mana hidhaa Qilinxooo jiran Ibiddaan gubaa, ajeessaa, reeffa isaanii nu dhoorkachaa, harmeewwan keenya ilmoo isaanii gaafatan hidhaa, garaa biraatiin ammo, bu’aa Siyaasaa barbaachaaf, Ustaaz Abubakar Ahamad dabalatee Muslimoota galmee isaa jalatti himataman keessaa...
Read more »
Mootummaan Nama Nyaataan Wayyaanee, Yeroo xiiqii keessaa seenee reeffa Lammiiwwan keenyaa kan mana hidhaa Qilinxoo keessatti rasaasaan fixxee, faana badii isii haguuguuf Ibiddaan gubde, nu dhoorkataa jirtu kanatti, hawaasa dagachiisuuf, miseensota Koree Fala barbaadduu hawaasa Muslimaa wajjiin hidhaman Sadi, gadi...
Read more »