text:
The repeated massacres and genocides of past 25 years that the TPLF’s barbaric regime has committed on unarmed civilians of all regions-and the ongoing indiscriminate massacres it is committing now are likely to continue unabated for a long time if the peoples in Ethiopia remain fragmented, divided and refuse to take the responsibility of confronting and stopping this criminal regime. Failure to do so has already unquestionably contributed to the longevity of the regime.
Peoples’ Alliance for Freedom and Democracy (PAFD) Categorically Condemns the Past and Ongoing Massacre of Unarmed Civilians by TPLF/EPRDF’s Ethiopian Government
May 31, 2016 | Press Release on the occasion of 14th Commemorative anniversary of Sidama Loqqee Massacre and the Massacre of the other civilians.
Magaazinni Kuufama Meeshaa Wayyaanotaa Goorootti Argamu Guutummatti Barbadaaye
Caamsaa 31, 2016 | Gabaasa Qeerroo Finfinnee
Ummanni onneen isaa gabrummaan madaaye mirga isaa falmachuu fi qabeenya ofiif qabsaawuun gonkumaa hin dhaabbatu. Haala kanaan guyyaa Wayyaanonni ayyaana Gimbot 20 jechuun magaalaa Finfinee keessatti qophiitti jiran irratti humni hin beekamiin tokko qabeenya Investera Tigray kan ta’e magaazina kuufama meeshaa Wayyaanootaa guddaa naannoo Finfinnee lafa Gooroo jedhamutti kan argamu irratti tarkaanfii fudhatameen magaazinichi guutummaatti barbadaayee jira.
Ummanni onneen isaa gabrummaan madaaye mirga isaa falmachuu fi qabeenya ofiif qabsaawuun gonkumaa hin dhaabbatu. Haala kanaan guyyaa Wayyaanonni ayyaana Gimbot 20 jechuun magaalaa Finfinee keessatti qophiitti jiran irratti humni hin beekamiin tokko qabeenya Investera Tigray kan ta’e magaazina kuufama meeshaa Wayyaanootaa guddaa naannoo Finfinnee lafa Gooroo jedhamutti kan argamu irratti tarkaanfii fudhatameen magaazinichi guutummaatti barbadaayee jira.
Dh.D.U.O
Caamsaa 31, 2016 | Abdii Baalee Oromiyaa
Akkam nagaa jirtuu, gootowwan goototaa,
Sanyiin dhaalaa biyyaa ilmaan Oromootaa,
Baga nagaa taatan nageenyi furmaataa,
Anis nagaan qaba, yoo ta'es baqataa,
Galanni haa gahu, Rabbii hunda horataa!!!
Dhaamsaan qaba lammii, xinnoo na hordofaa,
Waa'ee lammiiwwan koo, diinni biyyaa oofaa,
Waan Farda maraatee, alagaaf gulufaa,
Waa'ee qeerroowwan koo, diinni afaan cufaa,
Waan bineensa quufee, lammii kootti gajafaa,
Waa'ee dhaaba dharaa, warri hojii fafaa,
Dubbachuufiin deema, nuufis guyyaan ifaa,
Kanaafuu,jabaadhaa, qaawwa diinaa cufaa!!!
የወያኔ ትምህርት ሚኒስቴር መግለጫ የኦሮሞን ህዝብ የእምቢታ ኣቅም ዳግም ያስመሰከረ ድል ነው
May 31, 2016 | በቦሩ በራቃ
እነሆ የወያኔ ትምህርት ሚኒስቴር የ12ኛ ክፍል ብሄራዊ ፈተና ለሌላ ጊዜ እንዲዛወር ወስኗል። ውሳኔውን ያደረገው ደግሞ ወዶና ፈቅዶ ሳይሆን በኦሮሞ ህዝብ የተቀናጀ ትግል ተገዶ ነው። እንደሚታወቀው የኦሮሞ ተማሪዎችና ኣክቲቪስቶች ላለፉት ተከታታይ ሳምንታት በሰከነ መልኩ ያሰቡበትን ጥያቄ ሲያቀርቡ ነበረ። በኦሮምያ ለወራት እየተካሄደ ካለው ህዝባዊ ኣመፅ ጋር በተያያዘ የክልሉ ተማሪዎች በተረጋጋ መንፈስ ለፈተናው ባለመዘጋጀታቸው የፈተናው ወቅት ለሌላ ጊዜ እንዲተላለፍ ጉዳዩ በቀጥታ የሚመለከተውን የክልሉን ትምህርት ቢሮ ጠይቀው ነበር። የኦሮምያ ትምህርት ቤሮ ግን ይህንን ሞራላዊና ፍትሃዊ ጥያቄ ውድቅ የሚያደርግ መግለጫ ሰጠ። ፈተናው ከጥቂት የኦሮምያ ትምህርት ቤቶች በስተቀር በተቀረው ኣብዛኛው ኣካባቢ በተያዘለት ፕሮግራም መሰረት እንደሚስጥ ነበር ያስታወቀው።
EPRDF has two options: Answering the demands of #OromoProtests or risk the total collapse of the system!
May 31, 2016 | Dr. Birhanemeskel Abebe Segni | Source: Face Book
The Ethiopian government, i.e., the EPRDF, has two options: to either heed and answer the demands of the #OromProtests and get back the trust of the Oromo people or risk the total collapse and breakdown of the governance system. It seems that the EPRDF is entering its ““Mene, Mene, Tekel, and Parsin” moment of the Bible. (The Book of Daniel Chapter 5)
Institutions and systems of governance are established on the social contracts of trust, accountability, impartiality, the creation of values, and delivery of broader societal goods and services. Laws are enacted and supporting institutions are created to enforce these social contracts of trust, accountability, and impartiality, the creation of values, and delivery greater societal goods and services. Governments, even the most authoritarian ones, stands and only exists on these cardinal principles and values of social contracts.
Institutions and systems of governance are established on the social contracts of trust, accountability, impartiality, the creation of values, and delivery of broader societal goods and services. Laws are enacted and supporting institutions are created to enforce these social contracts of trust, accountability, and impartiality, the creation of values, and delivery greater societal goods and services. Governments, even the most authoritarian ones, stands and only exists on these cardinal principles and values of social contracts.
Dhaamsa Arifachiisaa Barattoota Oromoo Qorumsa Naannoo fi Biyyoolessaa Bara 2016 Fudhachuuf Jiran Maraaf Gamtaa Barattoota Oromoo (GBO) irraa kenname!!
Caamsaa 24, 2016 | Qeerroo.org
Dhaamsa Arifachiisaa Barattoota Oromoo Qorumsa Naannoo fi Biyyoolessaa Bara 2016 Fudhachuuf Jiran Maraaf Gamtaa Barattoota Oromoo (GBO) irraa kenname!!
Akkuma beekkamu Sochiin Warraaqsa Biyyoolessaa Sadaasa 12,2016 Godina Shawaa Lixaatti goototni barattootni keenyaa Qeerroon barattootni keenyaa Dandii Mana Barnootaa Aanaa Giincii Sad.2ffaatti eegale oolee osoo hin bulin akka ibidda saafaaatti laboobee goleewwan Oromiyaa mara walgahuudhaan mana tokkoon tokkoo ummata Oromoo seenuu dandaeera. Sochiin eegalame Oromoo idil addunyaa jiran mara dammaqsuudhaan sagaleen Oromoo addunyaatti akka dhagaamuu fi sochii sabaa himaalee addunyaa hawwate taee argameera. Mootummaan Abbaa Irree Wayyaanee mormii ummata Oromootti kan rifate ummata harka qullaa mirga isaaf falmatu shororkeessaadha jechuun ifaan ifatti waraana irratti labsee guyyaa adiidhaan dhiiga ummata keenyaa dhangalaasaa ture, ittumas jira. Yaa tau malee, ummatni Oromoo roorroo bara dheeraa waan jibbeef afaan qawwee fuuldura dhaabbachuudhaan FDG gaggeeffamaa ture jalqaba bara 2016 irratti gara FXGtti tarkaanfachisee jira. Mootummaan wayyaanees abdii kutachuudhaan waraana daangaa irraa qabu gara Oromiyaa deebisuun Oromiyaa bulchiinsa waraanaa jala galcheera. Waraanni mootummaa wayyaanees ummata Oromoo ajjeesuu, madeessuu, hidhuu fi dararuu, dubartoota gudeeduu fi qabeenya ummataa saamuu irratti bobbaee argama. Bakkeewwan tajaajila ummataa hundi (manneen barnootaa, buufataaleen fayyaa, hospitaalotni, lafti gabaa, waajjiraaleenii fi kkf) bakka qubsuma waraanaa tauudhaan tajaajilaa jiru.
Heading the Wrong Way: The Ever Closing Political Space in Ethiopia
May 24, 2016 | Amnesty International USA | By Adotei Akwei*
Sub-Saharan Africa is facing a growing trend of evaporating political space. Non-governmental organizations are being heavily and often violently restricted, and newspapers, bloggers and other voices of dissent or criticism are being silenced or intimidated into exile.
Bara moo Baranaa??? [Walaloo Abdii Baalee Oromiyaa Irraa]
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 5/23/2016
Caamsaa 23, 2016 | Abdii Baalee Oromiyaa-ABO tiin
Ummaticha bal'aa mirgi isaa dhiitamee,
Lammiin wal waakkatee, firoomni dhabamee,
Garaan wal miliqee, dhugaan ukkaamamee,
Seerri gatii dhabee, abbaan dhugaa dhumee,
Bara moo baranaa, maaltu nutti ergamee???
Handhuura biyya koo, Finfinnee saamanii,
Goota abbaa dhugaa, biyyarraa darbanii,
Maqaa misoomaatiin nurratti dagaaganii,
Ilmaan abbaa tokkoo, gargar facaasanii,
Bara moo baranaa, dhiiroo maal jettanii???
The Oromo Liberation Front, Free Oromia, and The power of an Idea
May 18, 2016 | Teferi Fufa
When the Oromo Liberation Front announced its national liberation struggle about forty years ago, it was just a liberation movement whose political program was the total liberation of Oromia through armed struggle. The power behind the idea was thought to be the liberation army. The goal was an independent republic of Oromia. Fifteen years later the unthinkable happened. The idea spread and took deeper roots than anyone had expected. When the Front was out maneuvered and disarmed, the enemy thought the idea would wither and die an inglorious death. The leadership of the OLF tried to readjust and shift course partly to save face and partly garner a more bearable existence short of the original goal, freedom for the nation. To the consternation of both, the idea of Liberation spread like wild fire and grew beyond control. Neither the enemy nor the OLF itself could control it.
Beekumsa “Booruu Barraaqaa” fi “Fixeensa” Ganamaa!!!!!!
Caamsaa 18, 2016 | Hundee Lammii Irraa
Mata duree barruu tiyyaa isiniif yaa ibsu. “Booruu Barraaqaa” kan wallaalu jira natti hin fakkaatu. Booruun, Naannoo bara 2002 qabsootti kan dabalameedha. Leenjii argatee SBO keessatti yeroo dheeraaf kan hojjate, cimiina isaa ilaalanii hogganummaaf kan kaadhidhameedha. Ciminni isaa silaa Hoggana keessaa Hoggana itti aanuuf kan isa qopheessuu malee, kan sadarkaa har’aan isa geesisu jennee gonkumaa yaannee hin beeknu. Ani waggaa 5 dura yeroon qabsoo keessaa alatti ba’ee Biyya alaatti ce’uuf socha’uu, komee hedduu of keessaa qaban ture. Garuu, komee kana diina sooruuf abbalee hin beeku. sababaan bu’aa tokkollee waan hin qabaanneef. Har’a waggaa lamaa asi garuu bakka kiyyattii deebi’een waan narraa eegamuun hojjachaa jira. Booruu duran bakka Sanaa ba’ee. Egan achi ba’ee, gurri kiyyaa bakka Sanaa fagaattee hin beektu.
DHAAMSA WALIIGALAA BARATTOOTA OROMOO KUTAA 8FFAA, 10FAA FI 12FFAA BARA 2016 QORMAATAA BIYYOOLESSAA FUDHACHUUF JIRAN HUNDAAF GAMTAA BARATTOOTA OROMOO (GBO) IRRAA KENNAME.
Caamsaa 16, 2016
Akkuma beekkamu sochiin warraaqsa biyyoolessaa Qeerroo dargaggootaa, barattoootaa fi guutummaa ummata Oromootiin eegalame baatiiwwan shan(5) xumuree baatii ja’affaa (6ffaa)n jalqabeera. Sochii gaggeeffamee ture kanarratti ga’een Qeerroo Barattoota Oromoo olaanaa ture.
Sochii gaggeeffamaa turetti mootummaan wayyaanee rifaatuu guddaa keessa seenuun ummata Oromoo harka qullaa biyya isaafalmatu guutummaatti shororkeessitoota jechuudhaan waraana ifaan ifatti nurratti labseera. Ji’oottan kana gidduuttis waraanni agaazii ilmaan Oromoo lakkoofsaan kuma tokkotti (1000) dhiyaatan rasaasaan guyyaa adii dhiiga dhangalaasee ajjeeseera.
- Kanneen kumaatamaan lakkaa’aman rasaasaan rukutamanii qaama hir’uu ta’aniiru.
- Kanneen kumaatamaan lakkaa’aman manneen hidhaa garaagaraatti guuramuun dararahamaa arga jiru.
- Hedduunis lubbuu ofii oolchuuf baqatanii soora qurxummii galaanaa ta’aniiru,
Mudata qabsoo dursanii beekuun rifuun hiikamuu nama baraara
Caamsaa 16, 2016 | Tasfaye Daba Kumsa Irraa
Dhimma tibbaana kana sarara sabaa himaalee fi marsaalee hawaasaa keessatti deemaa jiran akka Oromoo tokkootti ilaalaan ture.
Gaaffilee fi deebii kallattiin abbaa dhimmi kun ilaallatuu fi dhimma kana irratti marsaalee lama sadii ta’an irratti gaaffii fi deebiin godhamuun akka namuu hubatu ta’uu isaatis kan fedha itti qabu hunduu kan faana bu’e akka ta’un amana.
Haata’u malee namoonni adda addaa dhimma kana yookaan fedha waan itti hin qabaatiniif; faana bu’anii sabaa himallee irratti hordofanii murtee mataa isaanii irra hin geenyee; ykn tari kan oduun akkasii isaan gammachiisuu fi dheebuu akkasii qabanii irra deddeebiin afarsuu; ykn gara diinaatiin saboontota ittiin doorsisuu fi hamilee cabsuuf oduuwwan akkasii akka irra deddeebiin dubbachuu fi yaada hawaasaa maqsuun kanneen fedhan ta’a jedheen amana.
Dhaabota Qabsoo Bilisummaa Oromoo Jedduutti Araara Bu’e Ilaalchisee Ibsa Gabaabaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo irraa Kenname!!
Caamsaa 02, 2016 | Finfinnee
Mariin Araara buuse, Ararri Wal Hubachiisee Tokkummaa Hawwamuun gahaNuti Qeerroon Bilisummaa Oromoo walitti dhufeenyaa fi araaramuu dhaabota qabsoo bilisummaa Oromoo (ABO, KWO, ADO, ABO tokkoomee) Yeroo dhageenyu bilisummaa Ummata Oromoo fi walabummaa Oromiyaa dhiyeessuun Umurii gabroomfataa gabaabsee, Injifannoo maayyiin nu gahuutu nutti dhagaa’ame.
From a Student Movement to a National Revolution : A Struggle with an Independent Oromo State In Sight
May 08, 2016 | By Prof. Mekuria Bulcha
Introduction
Introduction
The Oromo and the other peoples in the southern part of Ethiopia are caught in a vicious circle of tyranny that is deeply rooted in a colonial conquest at the end of the 19th century. The tyranny had stirred popular uprisings in many places at different times. Hitherto, most of the uprisings have been suppressed, and the revolutions were hijacked and reversed. As we know, the revolution that overthrew Emperor Haile Selassie in 1974 was hijacked by a military junta, which came in promising democracy but delivered terror in abundance. The response to the military dictatorship was the formation of half a dozen nationalliberation fronts with the aim of waging a struggle and liberate their respective peoples from an empire which a British political scientist Ernst Gellner called a prison-house of nations.[1] After a decade and a half they defeated the military regime in 1991 and formed a Transitional Government of Ethiopia (TGE). One of the victorious fronts which formed a coalition and built the TGE was the Oromo Liberation Front (OLF). The Charter on which the transitional government was based, promised to bring about fundamental changes in the prevailing political and social order in Ethiopia. It made provisions for a federal structure that will create space for democracy and the self-determination of peoples in Ethiopia. However, within a year, the revolution was hijacked and reversed by the TPLF which was militarily and organizationally the strongest party in the coalition and a new dictatorship replaced the military dictatorship. As an autocrat, Emperor Haile Selassie was the law for there was no law above him. He ran the country as his private property, handing out favors in land and punishing lack of loyalty severely. After consolidating his political power and asserting his position as the prime minister of Ethiopia, the TPLF leader Meles Zenawi assumed an autocratic posture similar to that of Haile Selassie and ruled the country with an iron hand. In his book Ye-Meles Tirufatoch (The Legacies of Meles), Ermias Legesse mentions that Zenawi’s subordinates – ministers and other functionaries in his government – referred to him internally as “Dirgitu”, meaning “The Organization”.[2] Gradually, his wishes and orders came to weigh more than provisions in the Ethiopian Constitution and conditions set by the laws of the country. Thus, with a pernicious form of Abyssinian rulers’ despotism in place, Melese and his acolytes intensified the abuses of their predecessors plundering the properties of the state which they were supposed to guard. They committed human rights violations with impunity that has surpassed the appalling records of the military regime they had replaced. The Oromo have been affected by the policies of the regime more than most of the peoples in Ethiopia. The reason is simple and well known: (a) they occupy a territory that produces more than 60 percent of Ethiopia’s gross national product. The Oromo peasants produce more than 85 percent of the coffee exported from Ethiopia. Gold, platinum and tantalum which play an important role in the Ethiopian economy today are also extracted from mines in Oromia. (b) Democracy, as promised by the Transitional Charter, will not allow the TPLF leaders to structure the political economic institutions in their own favor. (c) Therefore, it was necessary not only to weaken the structure that was designed for a democratic change in Ethiopia, but undermine also legitimate Oromo institutions and political organizations in order to control the state and exploit the economic resources of Oromia, and indeed the rest of the country.
የኦሮሞ ህዝብ በይፋ ከታወጀበት ጦርነት ራሱን የመከላከል ህጋዊ መብት አለው! ትዕግስትም ልክ አለውና!
May 02, 2016 |በደጀኔ ጉተማ
የአሮሞ ህዝብ ላለፉት 25 ዓመታት በሕወሓት በይፋ በታወጀበት የዘር (ማጥፋት) ጦርነት ውስጥ ቆይቷል; አሁንምን ይገኛል። ይህ በቀጥታ በኦሮሞ ህዝብ ላይ ነጣጠረው ጦርነት ሚዛኑን ያልጠበቀ ስለመሆኑ አጠያያቂ አይደለም። ምክንያቱም ኦሮሞ ባዶ እጁን ወራሪው ጠላት ደግሞ እስከ አፍንጫው የታጠቀ በመሆኑ! ያም ሆኖ ኦሮሞ ራሱን ከጥፋት ለመከላከል የሕልውና ትግሉን ያቋረጠበት ጊዜ የለም።
የኦሮሞን ህዝብ በዋና ጠላትነት የፈረጀው ህወሐት የስርአቱን ዕድሜ ለማራዘም በኦሮሞ ህዝብ ላይ አጠቃላይ ጦርነት ማወጅ የግድ መሆኑን ያመነው ገና ከጅምሩ በትረሰልጣኑን እንደተቆናጠጠ ነበር። እናም ይህን እምነቱን ላላፉት 25 ዓመታት ተግባራዊ ሲያደርግ ቆይቷል፣ አሁንም አጠናክሮ ቀጥሎበታል።
Qarri Qeerroo Oromoo Akka Hin Doomneef Dafnee Haa dirmannu!
Caamsaa 02, 2016 | Boruu Barraaqaatiin
‘Gabrummaa hiddaan buqqifan, dadhabnu ilmaan itti guddifna’jedhan Janaraal Waaqoo Guutuu. Dhugaa dha. Abbootiin keenya qabsoo bilisummaa Oromoo dargaggummaan eegalan fidanii sadarkaa kanaan gahaniiru. Guca qabsichaa dhaloota haaraatti dabarsaa gariin jalaa boqotaniiru. Gariinis har’a dullumaan qabamanii abdii qaban qeerroo jalaa ol dhufaa jiru irra kaayyataniiru. Gariin ammoo lakkii nuti har’ayyuu dullumatti harka hin kennannu jedhu. Dhugaan hin haalamne garuu, abdiin qabsoo ummata Oromoo yeroo ammaa dargaggoo (Dhaloota Qubee) akka tahe kan wal nama hin gaafachiifne tahuu isaa ti.
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Saturday, March 19, 2016
Magaalaan Naqamtee Wallaggaa Hoomaa Waraana Wayyaaneen Weeraramtee Uummata Irratti Yakki Hojjetamu Daran Jabaatus FXG Itti Fufe.
Bitootessa 19,2016/ Magaalaan Naqamtee hoomaa waraanaan weerararamtee jirti.Humni federaalaa daran humna magaalatii ol baayyachuun uummata magaalaa naqamtee fi naannoo ishee doorsisuu,hidhuu fi mana uummataa irra deemuun manuma keessaa gad harkisanii baratoota fi uumata magaalaa kana irratti reebichi gara laafina hin qabne gidduu kana hammaachaa jiraachuu Qeerroon gabaasa. Akka Qeerroon gabaasetti meeshaan humna federaalaa kanaaf dabalataan akka naannoo kumsaa morodaallee dhufee seenee jiru maddeen keenya ibsanii jiru.
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Godinaaleen dhihaa Oromiyaa fi Dhaabbileen barnoota Olaanoo Godinicha keessatti argamaan humna warraana wayyaaneen eegamaa jiru.
Mootummaan Wayyaanee yaaddoo fi soda guddaa barattootni Oromoo uummata dabalachuun Hiriira mormii master pLanii Finfinnee nurratti fi magaalota Oromiyaa narratti kaachisuuf jechuun rafama guddaa keessaa galuun yakka ulfaataa uummata Oromoo irratti rawwachaa jiru jabeessuun waraana isaa uummataa fi barattoota Oromoo irra qubsiisuun ukkamsuu fi sodaachisuuf yaalii wayyaaneen gochaa jiruu uummatni haalli mirga keenyaaf falmachuuf eenyuun iyyuu haayyama kan hin gaafatnee ta’uu uummatni OROomoo fi barattootni Oromoo ibsaa kan jiranidha.
Haaluma kana irraa ka’uun Waraannii Wayyaanee Dhabbilee barnoota dhihaa Oromiyaa keessatti argamuu fi Magaaloota dhihaa Oromiyaa
kanneen akka Yuunibarsiitii Amboo fi magaalaa Amboo, Gudar, Geedoo, Baakkoo, Yuunibarsiitii wallaggaa fi Magaalaa Naqemtee, Yuunibarsiitii
Jimmaa fi magaalaa Jimmaa, Yuunibarsiitii Mattuu fi Magaalaa Mattuu fi Baddallee , Yuunibarsiitii Gimbii, fi magaalaa Dambii Doolloo,
Magaalaa Shaambuu, Finca’aa , Yuunibarsitii walisoo fi Magaalaa Walisoo, Magaaloota naannawaa Finfinnee :Sabbataa, Burraayyuu,
Holotaa, Giincii, Sulultaa, Sandaafaa, Laga Xaafoo Laga Daadhii dabalatee magaalaawwaan Oromiyaa fi dhaabbileen barnootaa Oromiyaa
keessa jiran manneen barnootaa sadarkaa 2ffaa iyyuu dabalatee humna Poolisaa fi baasaasa wayyaaneen eeggichaa guddaan godhama jira.
Uummatni fi dargaggootni Oromoo bakka hundattuu mootummaa Wayyaanee Oromiyaa diiguu fi Oromoo balleessuuf karoorfate dura dhaabbachuun FDG itti kaachisuun falmachuuf qophii ta’uu dhaamsa waliif dabarsaa jiraachuu ibsame.


text:
Sunday, February 16, 2014
Diddaan Barattoota Oromoo Bakkoota Adda Addaatti Itti Fufuun Yuuniversitiin Amboo FDG Qabsiisan.
Gurraandhala 15,2014 AmbooBarattootni Oromoo gaaffiiwwan mirgaa abbaa biyyummaa finiinsaa as gahan. Qabsoo Oromoo keessattis qooda olaanaa bahachaa kan turan barattootni Oromoo yeroo ammaa kanas daran jabeessuun diddaa walii galaa gaggeessuu irratti argamu. Yuunivarsiitii Amboo keessatti barattootni Oromoo nyaata lagachuun diddaa sirna mootummaa Wayyaanee irratti gaggeessaa kan jiran yoommuu tahu mootummaan wayyaanee haala kanaan kan baarage waraana hedduumminaan booraa seensisuun barattoota gamtaan dhaabbatan diiguu kaan ammoo mana hidhaatti ukkaamsuu irratti argamti. Barattootni Oromoo mooraa Yuunivarsiitii Amboo manni barnootaa mooraa waraanaa miti jechuun poolisootni akka mooraa gadhiisan yoommuu gaafatan poolisootni doorsisuu fi reebuu irratti argamu. Barattootni Oromoo1. Solomon Tsaggaayee Daadhii dhalootaan Gindabarat kan tahe2. Shamarree Lalisee Mokonnin barattuu kutaa 12ffaa3. Barataa Geetuu Dalasaa Agriculture waggaa sadaffaa kan taheYeroo ammaa qabamuun bakka mana hidhaa mootummaa wayyaanee keessatti kan ukkaamsaman yoommuu tahu wayyaaneen shira kamuu dalagdu jabaannee mootummaa wayyaanee akka xumura itti goonu jechuun dhaamsa Orummaa dhaammatanii jiran.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
(RAB, Waxibajjii 1, 2014) Mootummaan Woyyaanee Hegeree Biyyaa akkasitti karaatti hambisaa jira!
Dargaggoo Nimoonaa Xilaahun bara 2007 yunversiitii Finfinneetii eebbifamee godina Kaaba shawaa mana barumsaa Shanootti barsiisaa ta’ee yeroo ramadame akkuma dargaggoo Oromoo kaanii innis ummata isa guddisee, barsiisee kanaan isa ga’e tajaajiluuf hawwii guutuudhaan ture kan inni hojii barsiisummaa eegale. Akkuma dargaggeessa kamii iyyuu mana dhaabee ijoollee godhatee jireenya gaggeessuuf abjuun isaa bara dheeraa waan bakka ga’aa dhufe itti fakkaate.
Waxibajjii 26, 2008 namni mul’ataa kun hojii barsiisummaa jalqabee reefuu baatii muraasa hojechuu isaati. Guyyuma kana akkuma guyyoota kaanii hiriyyoota isaa wojjin utuu mana barumsaa inni barsiisuu galaa jiruu konkolaataan lakkoofsa gabatee ishee 3-F taate dingata dhuuftee fundura isaa dhaabbate. Konkolaataan kun kan Poolisii Federaalaati. Konkolaataa kana keessaa namootni uffata sivilii uffatan utaalanii bu’uudhaan balleessaa tokko malee barsiisaa Nimoonaa ukkamsanii fuudhanii sokkani.
Dargaggoo Nimoonaa utuu gara wojjira poolisii anichaatti illee hingeeffamiin dabarfamee iddoo hinbeekamnetti geeffamuu isaa namootni yeroo sana ijaan argan himaniiru.
Haalli kun kan isaan yaadesse Oromootni baayyeen dhaabbileen mirga dhala namaa tiksan addunyaa dhiimma kana duukaa bu’anii lubbuu dargagoo Nimoonaa akka baraaraniif waamicha godhanii turan.
Woggaa tokko, waggaa lamaa, sadii … woggootiin 6 nilakkaa’aman………
Mootummaan Woyyaanee ilmaan Oromoo, keesummaa immoo hegeree biyyaa kan ta’an dargagoota Oromoo hamilee cabsuuf tooftaa inni itti gargaaramu keessa inni tokkoo dargaggoota oromoo sammuu cimaa qaban ukkamsee mana hidhaa buusee, achitti torchii godhee, namummaatii isaan baasee gaafa isaan qarqara boollaa irra ga’an gadi darbachuu yookanis mana hidhaa keessatti ajjeesee reeffa isaanii baasuudha.
Dargaggoo Nimoonaas carradhuma kanatu isa argate. Woggootii ja’aan darbaniif Manneetii hidhaa Mayikelaawwii, Qaallittii, Qiliinxoo, akkasumas Ziwaaytti gidiraa ilmoon namaa arguu hinqabne baayee arge. Kana irraa kan ka’es dhukkuba irra bu’e. Dhukkuba isaa kanaafis yeroo dheeraa fuundura woldhaansa haakimaa argachuun irra ture hinargatiin hafe. Bulchiinsi mana hidhaa Lubbuu dargaggoo kanaa baraaruuf gargaarsi woldhaansaa hakimaa olaanaan akka isa barbaachisu yoo beeke illee yeroo dheeraadhaaf irratti ilaaleera. Dhuma irratti guyyaa muraasa fuudura waardiyyoota poolisii federaalaa afuriin marfamee eegamaa hospitaala Xiqur Anbessaa akka seenu yoo godham iyyuu dhukkubni isaa waan baayyee irra tureef, yeroo itti gargaarsa argatutti waan hinargatiin hafeef hakiimotni kana booda waan baayee gargaaruu akka hindandeenye dubbataniir.
Umrii waggaa digdamootaa keessatti kan argamu dargaggoo xobbeen abdii borii amma guyyaa du’a isaatii eegachaa jira.


text:
NIYYAALEE RABBIIF JECHA WOLJAALACHUU
(نوايا الحب في الله)
Yeroo Rabbiif jecha nama jaaladhu kan asiin gadii niyyadha:-
- Rabbiif jecha nama jaalachuun naqattoo (haada) Rabbii jabduu tahuu
- Malattoo Iimaanni namaa guuttamiinsaa tahuu
- Mi’aa (dhandhammii) Iimaanaa argachuu
- Jaalala Rabbii argachuu
- Karaamaa (kabajaa) Rabbii argachuu
- Gaaddisa Arshii jalatti teessoo nuura (ifaa) irraa hojjatame irra taa’uu
- Owliyoota (jaalatamtoota) Rabbii worra guyyaa Qiyaamaa soda, rifannaa fi gadduun isaan irra hin jirre sanneen irraa tahuu


text:
Adoolessa 20, 2014 | Tolcha Wagii Irraa
Kabajamaa Mammoon abbaa isanii Obbo Mazaamir Haabitee Doorii fi, haadha isanii addee Umee Guremeessaa irraa Koonyaa Jibaati fi Maaccaa magalaa Guudar keessatti bara 1937 tti dhalate.
Mammoon barnoota sadarkaa duraa magalaa Guudar Keessatti baratee erga Xumureen booda sadarkaa lammaffaa mana baruumsa Ambooti barateera. Mammoon baruumsa sadarkaa lammaffaa olanaa gara magalaa Finfinneetti dhufudhan yeroo sanaattii mana Baruumsa “Tafarii Mokonnon” jedhamee beekamutti barataa osoo jiruu fedhii fi hawwii isaa malee, rakkina jireenyaa isa mudataa ture, of irraa saliphisuuf jecha Akaadamii mana leenjii “barisiisoota Haraar” seenudhan qaphixxii olanadhan eebbifameera.
Mammoon barnoota isaa qaphiixxii olanadhan waan xumureef “mana barnoota Akkaadamii waranaa kana” keessatti, hafee barsiisaa tureera. Mammoon mana barnoota kana keessatti qondallummaa (ajajaa dhiibbaa) ta’ee barsiisaa osoo jiru barnoota sadarkaa olanaa argachudhan Universitii Finfinnee seenee bara 1962 barnoota seeraa (Law)tiin Deegriin eebbifameera.
Mammoon jireenya ijoollummaa keessaa jiru fi keessa darbe kana keessatti, rakkolewwan ummata Oromoo irratti fe’amee jiru sadarkaa adda addatti hubataa eerga dhufeen, hanga gaafa, Moorma isaa fuunyodhaa keennutti murannoodhan hojjataa tureera. Jalatamaa, Mammoo Mazaamir 1958-1962 yeroo Universitii Finfinnee keessa tureetti Waldaa Baratoota Oromoo duran dhabattee jirutti miseensa ta’udhan ka’ee akkakunmmu kanneen waldaan qindomina fi tokkummadhan ijaramee mirga ummata Oromoof ka’ee akka falmmu kanneen godhan keessaa Mammoon sadarkaa duraa irratti nama argamudha. Mammoon ummata Oromoo isa waanjoon garbummaa itti fe’amee jiru, irraa darbuuf beekumsa fi dandeetti qabu, akkasumaas kutannoo fi murannoo qabu walitti fiidee Jijiirama lammii isaa, ummata Oromoof fiiduuf halkanii guyyaa hojjataa akka turetti beekama.
Mammoon kitaaboota siyaasaa dubbisuun gamaatti yeroo isaa irraa calaa seenaa ummata Oromoo barreesuu fi qormaata irratti godhaa akka dabarsu namoon isa beekan ni dubbattu.
Maaccaa Tulaamaa fi Mammoo Mazaamir
Hoggantoota Maaccaa fi Tulamaa keessaaa ijoollee ta’uu isatiin kan beekamu Mammoon, dagagiinaa fi guddiina Maaccaa fi Tulamaa keessaatti qooda guddaa qaba..
Waldan kun, akkuma dhabbateen Mammoon ijoolleen Oromoo waldaa kana jalatti ijaaramanii mirga isaniif akka falmatan gochuu irratti qooda guddaa qaba. Barnoota seeraa qabu irratti hunda’udhan Waldichi seeran deeggaramee akka ijaaramu godhuu irratti qoonni Mammoo bakka guddaa qaba. Afaan, aadaa fi seenaa Oromoo keessattuu sirni gadaa maal akka turee fi maal akka fakkaatu barsiisaa akka ture namonni yeroo ammaa lubbuun jiran ragaa ba’u.. Mammoon Umman Oromoo mirga afaan Qawweetiin dhabe deebisee argachuu kan danda’u “Qawwee qofan akka ta’e amanaa aka ture dubbatama.
Mammoon Xalayaa yeroo sana Qabsa’oota Baleef barreesse jecha arman olii kana mirkaneessa.
Hoggantoota Qabsa’oota Baleef
Seenaa dhaala namaa addunyaa kanaa, akka nu mirkaneesutti Ummatonni Blisummaa fi birmaduumaa isaanfitti kutannodhan falmatan dhumatiin heddun Jiraatuyyuu dhumarraatti injifannodhan xumuru. Qabsoon lubbuu kabajamaa kennamee gita bitoota habashoota harraa jiran irratti geegefamuu lammiwaan keenya kanneen sirna cunqursa jala jiran Miliyonotan kan lakkawamaan bliisummaa isanii gonfachiisa. Qabsoon hanga garbummaan hiddan buqqifamuutti itti fufuu qba.
Akkuma beekamu sochiin Waldaa wal-gargaarsa Maaccaa fi Tulmaa inni guddan damaqiinsa ummataOromoo ol kaasuun, harka wal-qabannee gara funduratti akka tarkafannu irratti halkanii fi guyyaa hojjachuun gara galma keenyaatti deemaa jirra.
Dhugaa fi fedhii ummata keenya irratti hundofinnee, miseensoota waraanaa ijarree guutuu biyyaa irratti sochii godhuuf jirra .. isins Qabsa’oonni Balee qabsoo keessan isa jaginummadhan eegalitan ciiminaan itti fufaa!
Falmii mirga Ummata Oromof gotaniif hanga dhumaatti dhiiga keessan dhangalasaa!
Sochii Qabsaoota Balee seenaa ummata Oromoo keessatti, bakka guddaa qaba.Milkaawa!
Injifannoon kana keessani!
Mammoo Mazaamir
Xalayaa Armaan oli kun Qabsaoota Balee tiif bara 1965 barreefame.
Adeemsa Falmataa Blisummaa Oromoo, Mammoo Mazaamir fi Maaccaa Tulamaa hordofaa turan gita bitoota habashotaa kanneen Mootummaa sirna gonfoo jalatti walitti qabamani jiran, Waldan kun, fuula dura, jireenya bulichiinsa isanii, kan gababiisu ta’uu isaa waan hubataniif attataman akka Waldan Maaccaa fi Tulamaa rukutamu murteessan.
Waldaa kana jalatti ijaaramanii kan jiran hedduu ta’anyyuu isaan kan barbadaan hoggantoota waldaa kanaa akka ta’e ifadha.
Kanneen Sadarkaa duratti barbadaman keessaa Mammoon isa durati. Kabinnoon Mootummaa H/Silasee kanneen Akililuu H/Waldiin hogganaman Diramaa Mammoo fi hoggantoota Maaccaa fi Tulamaa ittin dhabamisiisan qopheefatan.
Diraman sobaa fi Cubbudhan qophawe kun gaafa 19/11/1966 hojii irra oole..Innis magalaa Finifinnee keessatti kan argamu mana Fiilimmii “Sinima Empayer” jedhamee beekkamu keessatti galgaala keessaa 9:00PM tti namoota taani Fiilimmii “Zorba the Greek “ jedhu ilalaa jiran irratti Boombii darbachudhan namoota 14 madeessan.
Waldaa Maaccaa fi Tulamaati Kiyyoo gara biroo qopheessuu osoo danda’ani yakka hoggantoonni waldaa kanaa hojjatan jedhu ittin jabeessuuf jecha,namoota nagaa fiilmmii ilaala jiran fiixuun cubbuu irriyaa hi qabinne hojjatan. Guyyaa lammataa, duran iyyuu irratti qophawanii waan jiraniif, Raadiyoo of harkaa qabaniin fashistummadhan mana Sinimaa Empayeer irratti Boombbii darbatee namoota taanii Fiilmmii ilaala jiran kan fiixe Mammoo Mazaamir akka ta’e addeesan. Gochaa kana ammoo Mammoon ana godhe! jedhe jedhanii, dabalanii sooba dhugaa fakkeessanii gama Poolistiin ummatatti bal’inaan ibsa itti fufan.
Yeroo mana Mammoo dhaqanii sakata’an Mammoon halkanii fi guyyaa irratti hojjataa kan ture, bareefamoota Seenaa Ummata Oromoo kan ilaalan hedduu mana isatii argamaniiru.
Boombii fi meeshawan Waranaa adda addaa ofi isanitii mana isaa geessanii ka’udhan akka mana isatii argameetti gabasaniiru.
Wa’ee Mammoo ilaalchiisee H/Silaseen akkana jedheera. afaan amaratiin “Lazii hullu Qimamuu Mammo naw jedhe”jedhu. Wa’ee gochaa Maacca fi Tulamaati Qoorsa kan ta’’e Mammoodha jedhe. H/S kana kan jedhe barreefamoota Seenaa Oromoo Mammoon dhaloota booriif bareessaa ture eerga dubbisee hubateen booda.
Barrefaminni Mammoon dhaloota harraa fi boriif barreessaa ture kun ammoo yakka ta’ee Mooma isaa Funyoof keenisiseera.
Qabsaan Oromoo Mammoo Mazaamir balleessaa tokko malee sooban yakkanii ragaa soobaa itti dhiyesanii ajajaa fi Mallaattoo H/Silaseetiin fannifamee akka ajjeefamu godhameera.
Kabajaman Mammoo Mazaamir bara 1970 osoo hin fanifamiin dura haadha manaa isa fi ilma isaa dhalatee kan waggaa 5ni isa dhumaaf dhungate gara Funyoo isaf qophaweetti qajeleera.
Mammoon bakka itti fanifamuuf qoophawe mana hiidhaa Finfinnee Keessatti akkuma haarki isaa dubatti hidhamee jirutti ,Wadaroo ittiin fannifamu isaaf qopheessan of funduratti ilaala jecha Maartiin Luter jedhe (I have a dream speech) jedhen kan wal fakkatun kanneen ajjeefamuu isaa ilaaluuf achitti argamaniif dhaamsa armaan gadii kana dhameeraaf..
“Dhiiginni kiyya dhiiga,mirga Ummata Orromoo kabachiisuf gadi nammewaan ta’eef dhiiga tasa badee miti. Yakkan hin hojjaneen ragaa Soobaa natti barbaddanii na ajjeeftanirtu. Isinis bori H/Silasee fi kabinnon isaa dabalatee bakkuma kanatti adaba keesssan Umman Oromoo ykn Umman Ithiopiyaa akka isiniif keennu nan amana. Haa turu malee, mirgi ummata Oromoo isin ukkamisitani jirtan kun fuula dura 100/100tti akka kabajamu shakkii tokkollee hin qabu.”,
jechudhan eergaa isaa, isa dhumaa isaanif himee gara wadaroo (haada) isaaf qophaweetti qajeele.
Mammoo abbaa ijoollee 2 yoo ta’u dhalatee waggaa 33 tti yakkamitoota kanan ajjeefame.
Akililu H/Wald
Prime Minster of Ethiopia
Mammoo Mazaamir dhabbatee kan fansiise
Waanitti nama dinqisiisu kanneen dhabbatanii Mammoo Ajjeesisan
1. Akililuu H/Wold Mumicha Minsteera (Prime Minster)
2. Akala Waarqi H/Wold (oboleessa Akililuu)
3. Daja. Kiflee Yirgatuu
4. Mej. Jeneral Derese Dubbalaa
5. Mej. Jeneral Yilmaa Shibashii
Dallaa mana hiidhaa Finfinnee bakka Mammoo Mazaamar itti fanfamuutti argamanii ilaalaniiru. Jarreewwan kun hundi isaani /Silaseetti anaani kannen Jiraniidha. Jarreewaan kun hundi, akkuma Mammoo Mazaamir fuula duree isanii isaniif hime, gaafa Dargiin Mootummaa H/Silasee angoo irraa fonqolchu yakkamitoonni goota Oromoo Mammooo dhabbatanii fansisaan kun hundi isaan kabinoota H/Silasee namoota 60 waliin mana finfinnee bakkuma Mammoo Mazzamir dhabbatanii itti ajjeesisan sanatti Daargiin rasasaan isaan fiixee, boolla tokkotti isaan awwalle.
Mammoo ajjeesanii waggaa 4n booda hojii isaanii bakkuma sanatti argataniiru.
Farra Oromoo ta’udhan kan beekmu Akililuu H/W Iccitii isaan malee Oromoonni beekuu hin qabinne Taddasaa Birruu Lammii Amaraati se’ee waan hedduu itti himaa eerga tureen ,booda Taddaasaa Birruu Oromoo ta’uu issaa gaafa beeku “Taddasaa Birruu atattamaan akka ajjeefamu H/Silasee irraa eeyama akka argate seenaan galmeseera.


text:
Caamsaa 31, 2014
Waa’ee Qotee bultoota Oromoo handhuura Oromiyaa irra buqqisuu, qabeenya isa saamuu, ajechaa fi hidhaa barattoota Oromoo irra gahaa jiru mormachuuf jecha, hawaasotni Oromooo biyyoota Awuroppaa jirru gamtaadhaan Hiriira Mormii bahuuf murteesinee jirra.
Haaluma kanaan, qaamotni dhimmi kun nu ilaala jettan hundi yeroo murtessaa kanatti hiriira mormii gamtaa kana irratti argamuun aantummaa saba keessanii akka agarsiiftan kabajaan gaafanna.
Arihatama, saamichaa fi ajechaa sukanessaa saba Oromoo irra gahaa jiru handhuura Awuroppaa kana taate Belgium, magaala Brussels ti argamuun Parlamaa fi angawoota kanatti akka iyyannu karoorfamera.
Kotta saba keenyaaf sagalee haa taanu !!!
Guyyaa: Waxabajji 20, 2014 (Jimaata) ykn (Friday, June 20, 2014)
Sa’aa: 10:00–13:00
Bakka ka’umsaa: Parlamaa Awuroppa Fuldura
European Parliament, Leopold park
Belliardstraat 125, 1000 Brussels
Koree Qiindesitu Hiriira Mormii Hawaasa Oromoo Awuropaa
Brussels, Belgium
Email: oromoeuprotest@gmail.com
Mobile:
+32 489 367 123 – Mootummaa
+32 466 418 066 – Solan
Tokkummaan Humna!


text:
Caamsaa 23, 2016 | Abdii Baalee Oromiyaa-ABO tiin
Ummaticha bal'aa mirgi isaa dhiitamee,
Lammiin wal waakkatee, firoomni dhabamee,
Garaan wal miliqee, dhugaan ukkaamamee,
Seerri gatii dhabee, abbaan dhugaa dhumee,
Bara moo baranaa, maaltu nutti ergamee???
Handhuura biyya koo, Finfinnee saamanii,
Goota abbaa dhugaa, biyyarraa darbanii,
Maqaa misoomaatiin nurratti dagaaganii,
Ilmaan abbaa tokkoo, gargar facaasanii,
Bara moo baranaa, dhiiroo maal jettanii???
Jaalalli dhokfamee, jibbi biyya guutee,
Haqni bittinnaa'ee, sobni hamoommatee,
Galanni saba koo, waraanaan deebitee,
Lammiin jiruu dhabee, jireenyi fokkatee,
Bara moo baranaa, maaltu nu mudatee???
Lammiin koo bobbooyaa, ormii quufee sirbaa,
Ilmaan abbaa tokkoo, jiraachuu wal jibbaa,
Ergamtoonni diinaa, qe'eerraa nu dhiibaa,
Abbummaan keenya hafee, ololaan nu sobaa,
Bara moo baranaa, maal dubbiin dhabaa???
Hamilee kee eegee, kabaja siif laatee,
Osoo mirga qabu, biyyarraa baqatee,
Osoo beekaa qabuu, obsaan si horatee,
Wallaalummaa kan kee, beekkumsaan hiikkatee,
Jaarraa tokkoo oliif maqaa kee baadhatee,
Ajjeechaa fi hidhaa, aadaa isaa godhatee,
Bar meeqa siif obse, lammiin koo wal gatee,
Ati garuu,quuftee, nurratti wal ijaartee,
Aadaa Fi seenaasaa, lammii koo uggurtee,
Goobanota wajjiin gonfa ajjeechaa baaftee,
Hidhaa fi hiraarsaan biyyaa nu ariitee,
Amma hunduu dabree, seenaan si wakkaatee,
Eessa seenta laata, gadaan kee dhumatee,
Ati ammallee hin quufnee, lafti siin dhidhimtee,
Eessaan baata, amma sabni si wakkaatee????
Tuuta afaan qalqalaa, garaan midhaan nyaataa,
Samii baha jettu, baay'isee fagaataa,
Lafa seena jettus, baay'isee jabaataa,
Saba kee waakkattee, mee eessatti baataa,
Guyyaan sitti dhihee, dukkana fakkaataa,
Diinni kee dur firaas, har'a si wakkaataa,
Yaa bada abbaa garoo, mee boolla tam seentaa????
Ani Ethiopia miti, yoomuu nin wakkaadhaa,
Lafee kan koo, cabsee biyyaa koof falmadhaa,
Saba koo,dammaqsee, of bilisoomfadhaa,
Gabrummaa hin dhaalchisuu, seenaa koo tolfadhaa,
Biyya koo,hin gurguruu, harkattiin qabadhaa,
Dhala koo hin xiqqeessuu, seenaan isaa,gaarii dhaa,
Hin kennu Finfinnee, yoomiyyuu caayaa abbaa fi haadhaa,
Eenyummaa koon beekaa, ani Oromoo dhaa!!!!!
Dhaamsa waliin gahaa, wal moggaa hiriiraa,
Tokkummaadhaan falmaa, saamtuu kaasaa nurraa,
Duuti silaa hin ooltuu, du'aa akkaa dhiiraa,
Kaayyoo gabroomfattuu, rasaasaan jijjiiraa,
Walaabummaa teenyaaf, wareegamaa dabraa,
Karaa kana qofaan, seenaan nuun bohaaraa,
Kanaafuu, falmadhaa bakka jirtan maraa,
Umrii gabroomfattuu, hundeedhaan cicciirraa,
Lammii bilisoomsaa, harkaa diinaa muraa,
Qawwee hiikkachiisaa, morma diinaa muraa,
Onneen goottan keenyaa, ta'aa wabii jaraa,
Walitti hin laalinaa jabaadhaa hadaraa!!!
Abdii Baalee Oromiyaa-ABO tiin
Ebla 22,2016
Afrikaa Kibbaarraa


text:
- Pireesidaantiin Raashiyaa Vilaadmiir Putiin ,biyyi isaanii hidhannoo Niikularaa bifa hammayyaawaa fi amansiisaa ta’een cimsitee kan itti fuftu ta’uu ishii himan.
- Komii hawaasaa furuuf, qaamoleen haqaa qulqullina keessoo isaanii eeggatanii hojjechuu akka qaban Pirezadaantiin Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbo Lammaa Magarsaa himan.
- Bara 2016 xumuraa jirru kanattii Naayjeeriyaan Maallaqa lammileen biyyattii biyyoota gara garaarraa gara biyya isaanitti erganiin Afrikaarraa 1ffaa taatee jirti.
Addunyaa Addunyaa
Pireesidaantiin Raashiyaa Vilaadmiir Putiin ,biyyi isaanii hidhannoo Niikularaa bifa hammayyaawaa fi amansiisaa ta’een cimsitee kan itti fuftu ta’uu ishii himan.
Namichi haleellaa shoorarkeessummaa gidduu gala gabaa magaalaa Barlinitti raawwatee namoota 12 galaafate Milaan, Itaalitti ajjeefame.
Jarman namoota shoorarkeessummaan shakkaman lama to’annaa jala olchite.
Mootummaan Saa’oo Toomee fi Piriinsiippee hariiroo diploomaasii Taayiwaan waliin qabu addaan kute.Addunyaa...
Diinagdee Diinagdee
Bara 2016 xumuraa jirru kanattii Naayjeeriyaan Maallaqa lammileen biyyattii biyyoota gara garaarraa gara biyya isaanitti erganiin Afrikaarraa 1ffaa taatee jirti.
Damee ijaarsaa guddisuuf karoorri Birrii biiliyoona 122 olii mariif dhiyaate.
Mariin itti fayyadamaa lageen daangaa ce'anii irratti mari'atama jira
Konfireensiin sosochii Indaastiriifii Konistiraakshinii irratti xiyyeeffate guyyaa lamaaf magaalaa Finfinneetti taa'amuf jedhaDiinagdee...
Bizinasii Bizinasii
Meeshaaleen karaa seeran alaa magaalaa Seenuuf jedhu to'annoo jala oolfame.
Oomishti wayinii Afrikaarraa 2ffaa ta’e gabaaf dhiyaate
Daandiin xiyyaara Jibuutii balalii isaa kallattiin gara Dirre Dawaatti eegale.
Daandiin xiyyaara Itiyoophiyaa bara faranjoota 2017tti balalii haaraa gara Zaambiyaati jalqabuufBizinaii...
Saayinsii fi Teknoolojii Saayinsii fi Teknoolojii
Bu’aawwan qorannoo bosonaa fi jijjiirama qilleensaa hojiirra ooluu qabu jedhame
Bu'aa moor'ee irraa argamuu guddisuuf hojjechaa jiraachuu Yuuniversiitiin Finfinnee beeksise.
Abbaan Taayitaa Qorannoo fi Eegumsaa Hambaalee Aadaa Itiyoophiyaa qooda fudhatoota waliin magaalaa Adaamaatti mari'ata jira
Abbaan taayitaa Sivil Aveeshinii Itiyoophiyaa Balaliisistoota xiyaaraafi hojjettoota nageenyaf leenjii kennaa jirasaayinsii Fi Teknoloojii...
Ispoortii Itiyoophiyaa Ispoortii Itiyoophiyaa
Federeeshinichi ogeeyyotaan ijaarramuun isaa jijjiirramni akka dhufu gargaara jedhan ogeeyyonni ispoortii


text:
Caamsaa 9,2014
Ummatni Oromoo fi dargaggootni Oromoo addatti ammo barattootnii University, Kolejotaa fi Manneen barnootaa sadarkaa tokkoffaa fi Lammaffaa torbanoota lamaan darbe gaaffii sirna fi seeraa Mootummaan Oromiyaa akka deebisuu fi mirga abbaa biyyummaa Oromoo gaafataa turre.
Haa tahu malee gaaffii keenyaaf deebiin mootummaa human Polisa Federalaa biyyattiin qabdu hidhannoo guutuu waliinii fi waraana Agazii dargaggota, barattootaa fi ummata harka qullaa irratti bobbaasuun Oromiyaa guutuu dirree waraanaa godhee lubbuun namaa hedduu fi qabeenyi barbadaawee jira. Gaaffiin keenya gaaffii mirgaa fi seera qabeessaa waan taheef:
- Ummatni fi barattootni kumaan lakkaawaman kan mana hidhaa haaraa bakka bakkatti Polisi Federalaa bane keessatti dararamaa jiran hatattamaan akka gadi lakkifaman. Galmeen hidhamtootaa kumaan lakkaawamu kunis Ummta Oromoo fi addunyaaf ifa akka tahu.
- Kanneen Barattotaa fi Ummata Oromoo nagaa meeshaa baraneen bakka bakkatti ajjeefaman kudhanootaan lakkaawaman ajjeesan fi akkataa itti ajjeefaman Qaama Walaba Tahe Mootummoota Gamtoomaniin utubameen akka qoratamanii fi seeratti akka dhihaatan.
- Hidhamtootni Siyaasaa biyyatti guutuu keessa waggaa 23 darban
hidhaa keessatti murtii kijibaan fi murtii malee dararamaa jiran hundi haal duree tokko malee akka gadi lakkifaman.
- Polisni Federalaa fi waraanni mootummaa Federalaa naatoo tokko malee irra deddeebi’ee ummata Oromoo fi ummatoota biro mirga isaanii nagaan gaafatan rashanaa jiru Oromiyaa keessaa hatattamaan akka gadi lakkisee bahu.
- Poolisnii fi Dabballootni Wayyanneen/EPRDF University, Kolejotaa fi Manneen barnootaa keessaa akka gadi lakkifamanii fi mooraan barnootaa hundi siyaasaa partii EPRDF fi tikaa fi Poolisa irraa bilisa akka tahu.
- Oromiyaa Guutuu Keessatti Ummata Oromoo lafa irraa buqqisuun akka hatattamaan dhaabbatu fi kanneen buqqifamaniif beenyaan akka baafamu
- Mirgi Hiree Murteeffannaan Ummata Oromoo akka kabajamu
- Qabsoon Bilisumma Oromoo fi sochiin gaaffii mirgaa Qeerroon
gaggeeffamu nagaan kan gaggeeffamuu fi nagaan mirga falamtuu tahuu mirkaneessina. Qabsoo karaa nagaa gaggeessinu kanaaf deebii karaa nagaa akka nuuf kennamu gadi jabeessinee gaafatna.
- Qabsoon keenya fi sochiiin nagaan godhamu kun ummata nagaa saba kamuu, lammii kamuu fi nam tokkeenis tahe gurmuun kan nagaan hojjatatee bahee galu ykn qabeenya isaa kan target godhate miti. Gaffiin keenya sirna cunqursaa fi gaaffiilee mirga ummata Oromoo fi hegeree jireeneya keenya kan ilaalan akka deebii argatan qofaa dha. Kanneen maqaa keenaan ummata biraa irratti duulaa fi doorsisa godhan ni mormina.
- Gaaffiilee keenyas barnoota keenya barataa ummata keenya waliin nagaan akka deebii argatan sochii keenya itti fufaa hanga gaaffiin keenya deebii gahaa argatan kan hin dhaabbatne tahuu mirkaneessina
- Sochiin keenya fi gaaffiin keenya kan haqaa waan tahaniif humni Qeerroo Bilisummaa Oromoo caasaa isaa guutummaa Oromiyaa keessatti diriirfatee sochii kana adda durummaan erga gaggeessuu eegalee waggoota lama gahee jira. Ummanni Oromoo Oromiyaa keessa fi biyya alaa jiru ofitti simatee deggersa nuu taasisaa jiruuf guddoo galateeffatna. Gama biraan ammo humnoonnii fi namoonni dhuunfaan sochii warraaqsaa Oromiyaa keessatti finiinee ol bahe kana gaaffii haqaati jechaa gama tokkoon ammo sochiin biyya keessaa hogganummaa hin qabu jechuun qindoominaa fi bilchina dhalooti ammaa irra gahee sochii FDG Oromoo kana gadi xiqqeesuun sochii hogganaa fi qindoomina kan hin qabne fakkeessuun warri dhiheessuu barbaaddan doggoggora kana irraa of ittiftanii dargaggoonni humnaa fi dandeettii sochii kana qindeessuu qabaachuu keenya bartanii akka nu cinaa dhaabbattan waamicha isinii goona. Kana malees nagaa jallattootni fi kannen mirga ilma namaa kabajan hundi akka nu cinaa dhaabbatan waamicha keenya gadi jabeessinee dabarfatna
- Ilmaan Oromoo waraana mootummaa , Poolisa Federala, hidhattootaa gandaa fi poolisni Oromiya obbolaa keessan irratti dhukaasuu keessaa akka dhaabbattan fi yoo waamicha kana diddan seenaa fi seerri akka isin gaafatu hubachiifna.
- Waraana, Poolisa Federalaa fi tika mootummaa Fedralaa keessa kan jirtan hundi ummata nagaa fi barattoota da’aimman irratti dhukaasuu akka irraa dhaabbattan gadi jabeessinee gaaftna. Seenaa fi seeraan akka itti gafatamuufdeemtan hubachiifna
Ka’i Qeerroo!!
Qabsoon Hanga galii isaa gahu Itti Fufa!
Qeerroo Bilisummaa
Caamsaa 9, 2014
Finfinnee


text:
Abbaan alangaa Federaalaa Itiyoopiyaa namoota shororkeessummaa fi himannaa biyya ganiinsaan xumura waggaa darbee himate 24 keessaa qabeenyaan namoota sadii akka dhaalamu mana murtiif gaaffii dhiyeessee jira.
Qabeenyaan obbo Andualem Araagee,kan Iskindir Negga fi obbo Abbebee Belew akka dhaalaman abbaan alangaa dursee gaafatu iyyuu manni murtii federaalaa dhaddachi sadaffaan qabeenyaa gaaffiin irratti dhiyaate irraa dantaa qabna, mirga keenya kanneen jedhan yoo jiraatan akka dhiyaatan beellamee ture.
Akkuma kanaan manni murtichaa qabeenyaa obbo Iskindirii fi kan obbo Abbebee gama ilaaleen namoota dhimmi isaa nu galcha jedhuuf abbaan alangaa akka dhiyaatan xalayaa ittiin ga’uu gaafatee jira. Abbaan alangaas namoota sana kan hin arganne ta’uu isaa ibsee jira.
Abukaatoon obbo Andualem obbo Deribew Temesgen VOAf akka ibsanitti haati warraa obbo Andualem Dr. Selam Aschaalee dhimma kana ilaalchisee mana murtiif yaada qaban ibsaniiru. karaa Abukaatoo isaanii ibsa kennaniin himannan abbaa warraa isaanii irratti dhiyaate qabeenyaa isaa waliin kan wal qabate miti. Manni murtii gad aanaa murtiin kenne mana murtii ol aanaatti waan iyyateef xmura hin argatn jira.
Manni murtichaa sababaalee kana hin simatu yoo ta’es mirga haadha warraa fi ijoollee isaa akka nuuf eegu gaafannaa jedhee jira.Manni murtichaas yaada gama maraa dhaggeeffachuuf sadaasa 28 bara 2005 beellama ka biroo kennee jira.
VOA Afaan Oromoo


text:
July 27, 2014
Sunday, July 27, 2014
Hawaasni Oromoo Roobii dabre irraa eegalanii nyaataa fi dhugaatii lagachuun mormii dhageessisaa jiran.
WASHINGTON, DC —
July 27, 2014
Maaster Plaanii kan magaalee addaa Oromiyaa Finfinnee jala galcha – jedhame mormuuf kanneen hiriira nagaa ba’an barattoota Oromoo irratti tarkaanfii humnoota mootummaan fudhatame – jedhan ajjeechaa, reebichaa fi hidhaa mormuudhaan as Washington DC kanneen jiraatan miseenonni hawaasa Oromoo Roobii dabre irraa eegalanii nyaataa fi dhugaatii lagachuun mormii dhageessisaa jiran.
Mootummaan Itiyoophiyaa lammiiwwan isaa irratti miidhaan geessisu hammaatee itti fufee jira- kanneen jedhan – miseensonni hawaasa Oromoo kun masaraa Waayit Haawus fuulleetti nyaataa fi dhugaatii lagachuun mormii geggeessanitti kanneen hirmaatan namoonni gara soddomaa ta’an, kaayyoon isaanii miidhaa uummata isaanii mudataa jiru mootummaa Ameerikaa fi addunyaatti beeksisuu ta’uu dubbatan.
Naannoon Masaraa Waayit Haawus bakka tuuristoonni itti heddummaatan waan ta’eef, ergaa keenya lammiwwan Ameeikaa qofa otuu hin taane tuuristoota biyyoota Addunyaa adda addaa irraa dhufanii fi falmitoota mirga dhala-namaa dhaqqabsiifannee jirra – kanneen jedhan – mormitoonni kun, “hedduun isaanii suuraa keenya kaafatanii, barreeffama nu irraa fuudhanii, akka mootummoota biyya biyya isaanitti beeksisanii fi nu waliin dhaabatan waadaa nuuf seenanii jiran”. Qindeessitoota mormii kanaa keessaa, akkasumas, hirmaattota keessaa haga tokko dubbisnee jirra.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sunday, July 27, 2014
Barattooti Oromoo Yuuniversitii Madda Walaabuu 4 Boqonnaa Yeroo Gannaaf Gara Maatii Isaanii Wallagga,Gidaamii Itti Galan Tika Wayyaaneen Qabamuun Bakka Buuteen Isaanii Dhabame
Gabaasa Qeerroo Qellem,Gidaamii Adoolessa 26,2014
Mootummaan wayyaanee barattoota boqonnaa yeroo gannaaf maatii galan maatii irraa irraa ugguruudhaan qabee mana hidhaatti galchaa akka jirtu gabasi nu gahe addeessa. Har’a gabaasni Qeerroo Qellem Giddamii irraa nu dhaqqabe kan ibsu barattoota madda Walaabuu Yuuniversitii irraa galan aanaa Gidaamii ganda Giraay Sonqaa jedhamu irraa basaasaa wayyaanee aanaa kaan irratti ilmaan Oromoo dabarsee diinaf saaxilun kennaa jiruun saaxilamanii humna waraana Wayyaanetti kennamuudhaan Adoolessa gaafa 18/2014 qabamanii hidhamanii jiru. Basaasaan wayyaanee maqaan isaa Waaqgaarii Qan’aa kan jedhamu jiraataa aanaa Gidaamii ganda Giraay Sonqaa jiraataa kan ture amma garuu ganda Afteer Saanboo jedhamutti teessoo jireenya isaa kan jijjiirrate maqaa qindeessitoota FDG,Miseensa ABO, Alabaa ABO fannisuutiin, uummata kakaasuu fi ijaaruun duras aanaa kana keessatti isaan kun warra duraati jechuudhan yuuniversitii irratti hojii kana hojjetaa akka turan jedhee diinaaf kennee kan jiru gabaasni nu gahe ibsa, ijoollotni kuni maqaan isaanii akka arman gadii kan taheedha
1.Gammadaa Birhaanee
2.Solomoon Taaddasaa
3.Mallasaa Taaffasaa
4.Amaanu’eel Facaasaa
kan jedhamaniidha, namootni maatii akka tahanii fi amma gara itti hidhamanillee kan hin beekmne tahuu isaa Qeerroon gabaasee Qellem Wallaggaa Gidaamii irraa nuuf gabaasee jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Psalm (Farsaa) 119: 114-117
114 Ati anaaf golgaa kooti, gaachana kootis, ani dubbii kee abdiidhaan nan eeggadha. 15 Ani abboommii Waaqayyoo koo akkan eegutti, isin warri hamaa gootan, ana irraa fagaadhaa! 16 Ati akka abdachiiftetti qabii ana oolchi, lubbuunis anatti in deebitii; abdii koo dhabee akkan yeella'u hin godhin! 17Akkan oolutti ati na qabi, ani yeroo hundumaa ija gammachuutiin seerrata kee nan ilaala"
Akka naaf galetti egaa, Daawit waan akkas jedhu natti fakkaata:
114 a. Ati iddoo keessa dhokatan naaf taateetta--Namni waan sodaatu ykn jibbu hin qabne iddoo dhokataa hin barbaadu. Nama waa jalaa miliquu barbaadutu, iddoo dhokatanii milqan barbaada. Daawitis, jireenyi isaa lola baay'een marfamee yeroo jiru kanatti Waaqaayyoon, akkas jedha. "Ati golgaa kooti ykn iddoo itti dhokatanii oolan anaaf taateetta!" Kanaafuu si keessan dhokadhee hamaa jalaa oola; golgaa kee jala lixeen salphina jalaa dhokftama. Kanaaf diinonni qullaakoo fi qofaa koo na arganii natti hin ga'isan.


text:
Humni Addaa WBO Dhiha Oromiyaa Baha Wallaggaa Keessatti Loltoota Wayyaanee Farra Ummataa Ta’an Haleelee 12 Ol Hojiin Ala Godhe.
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 9/25/2015
Fulbaana 25, 2015 | Oduu Tarkaanfii Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO)
Dhiha Oromiyaa keessa kan sossohu Humni Addaa WBO tarkaanfii loltoota, hidhattootaa fi basaasota wayyaanee irratti fudhatu itti fufuun tibbanas humna diinaa haleelee injifannoo galmeessee jira.
Haaluma kanaan Humni Addaa WBO Fulbaana 18, 2015 Baha Wallaggaa Ona Haroo Limmuu bakka Daalota jedhamutti waraana wayyaanee haleeluun loltoota 3 yeroo ajjeesu, kanneen 9 ol ta’an ammoo haalaan madeessuu Ajaji WBO Godina Dhiha Oromiyaa beeksisee jira. Lola kana irratti rasaasni 120 fi boombiin harkaa 6 diina irraa dhuunfatamuunis gabaafameera.
Loltootni wayyaanee maqaan isaanii Endashawu Taaddasee, Kifilee Taaddasee fi Masgabuu Taayyee jedhaman kanneen ajjeefaman ta’uunis ibsameera.
Tarkaanfii kana booda mootummaan wayyaanee hidhattoota isaa baay’inaan bobbaasuun bakkichatti sakattaa bal’aa adeemsisuu irratti akka argamus beekuun danda’ameera. Ummata nagaa maqaa WBO jiraachistuu fi ABO deggertuun gooluu akka itti fufes oduun SBO dhaqqabe ni hubachiisa.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Gurandhala 09, 2014
Dubratootni Oromoo biyya UK jiraatan jaarmayaan humna ta'uu isaa hubachuu dhan gaafa Guraandhala 2, 2014 Magaalaa London keessatti walgahanii waldaa isaan dhaabbataniiru.
Walgahii kana irratti dubartootni Oromoo London fi London alaa jiraatan argamaniiru. Akkasumas, dhiirri Oromoo hedduminaan argamuu dhan deeggarsa dubartootaaf qaban mul'isaaniiru. Jabina waldaa dubartootaaf waan dandahamuun akka bira dhaabatanis ibsaniiru.
Walgahii kana iraatti bu'uuressituu fi dura teessuun WDO-UK, adde Addisee Dheeressaa, kaayyoo waldaa kanaa ilaalchisee ibsa bal'aa godhaniiru. Akkasumas, seenaa Oromoo keessatti dubartootni mirga isaaniif falmuu keessatti qooda guddaa akka qaban hubachiisaniiru. Keessatuu dubartootni Oromoo duri irraa kaasee ''Siiqqee'' itti dhimma bahuu dhan mirga isaanii kabachiifachaa akka turan ibsaniiru. Itti dabalees, dubartootni Oromoo yeroo Oromoon gabrummaa jalatti kufe irraa kaasee karaa adda addaa falmaa guddaa gochaa akka turan ibsanii ; kunis qawwee qabatanii diina lolaa akka turan, ammas lolaa akka jiran beekamaa ta'uu isaa ibsaniiru.
Diraamaan hacuuccaa dubartootaa fi akkaataa itti falmatan agarsiisu karaa dargaggootaa fi shamaaran Oromoo agarsiifamee jira.
Itti dabalees, Adde Dirribee Tibbaa, miseensi koree WDO-UK, walaloo aadaa fuudhaa fi heerumaa Oromoo ilaalu dhiheessuu dhan aadaan Oromoo hangam bareedaa akka ta'e mul'isaaniiru.
Dr Trevor Truman, falmaam mirga Dhala namaa Oromoo, rakkina yeroo ammaa dubartoota Oromoo baqqatoota ta'an irra gahaa jiru ibsuu dhan mirga isaaniif falmachuuf ijaaramuun hedduu barbaachisaa akka ta'e hubachiisaniiru.
Dhuma irratti dubratootni Oromoo miseensummaaf galmeeffamanii Walgahii milkiin xumurameera.
Waldaa Dubartoota Oromoo ( WDO) biyya UK
London
Guraandhala 2, 2014


text:
Kora Gamtaa Adda Bilisummaa Oromoo 18ffa Kan Bara 2013 fi Toorban Oromoo Magalaalee Lakku Minnesota
Posted by Madda Walaabuu Press on 7/09/2013
Korri Gamtaa Adda Bilisummaa Oromoo kan bara 2013 magaalaalee lakkuu Minneapolis fi Saint Paul tti Adoolessa 3 hanga Adoolessa 6tti geggeeffamaa ture milkii fi muratnoon xumurame.
ABOn ergaa caasaa isaa biyya alaatti diriirsee eegalee Korri Gamtaa bifa kanaan kan jalqabe Korri 1ffaan bara 1996 Magaalaa guddo Washington DCtti yeroo ta’u bifa wal irra hincitneen Korri 18ffa bara kana milkiin xumuramuun itti fufinsa QBO ABOn durfamuuf adeemsa amansisaa ta’e galmeessee jira. ABOn bu’a ba’i hedduu keessa ba’ee as ga’un, kanaan boodas haala Ummata Oromoo jijjiiruuf hiree Oromoon qabuu daandii ABO ta’u kanneen mirkaneessan keessa Dhaabootni fottoqinsaanis haa ta’u fincilaan akkasumas gantummaan harca’aa turan kanneen Dhaabichaa waliin Kaayyo walfakaata qaban gama mooraa qabsootti deebi’uun, kanneen hafan faca’un ykn dhaabota faalla QBO geggessanitti maxxanuun yeroo dhabaman maqaan ABO jedhuu fi qophiin maqaa ABOn bakka sadii afuritti qphaa’ee Haawasicha afaanfaajjessaa ture bara kana qulqullaa’ee qophiin ABO tokkichaa bifa mirqaansaan geeggeeffamuun dhaadannoo “ABOn kallacha Qabsoo Bilisummaa Oromooti” isa jedhu irra deebi’ee mirkaneesse.
Toorban kana magaalaalee lakkuu kana keessatti kanneen masaanumma ABO irratti hunda’uun Siiyaasaa Oromoo oofan warrumma dhaabicha irra arcaa’anii fi wagga afuur keessatti dhaabaa fi dhaabbi yero afur jijjirratan irra kan tolfamee geeggefama turuun dhimmi Oromoo bifa fedheenuu waanuma Adda Bilisumma Oromootti marfafama oolu ta’un bu’urri siyaasaa Oromos akkasuma ABO ta’u isaa mirkaneessa.
Toorbanuma kana keessa magaalaalee lakkuutti kan bifa Sportii, Arti fi Hawaasummaan waan Oromummaa miidhagsantu geggeeffamaa ture. Qophiileen kun heddu kan nama gammachiisanii fi kan Oromoos bifa addaa addaatiin biyya addaa addaa irraa walitti fiduun Minnesota daranu Oromiyaa xiqqaa fakkeessuun toorban guutuu ayyaaneffamaa turuun kanneen toorban Oromoo jechisisan keessaa tokko ture.
Qophiileen toorban kanaa gama Sportiitiin wal-dorgommii Kubbaa Miilaa kan Federeshina Amerikaa Kaabaa, Qophiileee Bashanannaa Artistoota Oromootiin toorban guuttu ta’a ture, keessummattu qophiin Ayyaana waggaa 50ffa Artist Ali Birra bareedina Afaan Oromoo dhageessisuu itti eegale kan itti kabajamee fi akkasumas qophiin bashananaa (Picnic) wagga waggaan Waldaa Hawaasa Oromootiin qopha’u kan itti ta’e toorbanuma kana keessa.
Egaa isa kanatu toorban kana magaalalee lakku Minnesota “TOORBAN OROMOO” jechisiisuu irra darbee sirnaan beekumsa argatuun bulchiinsi Magaalaale Minneapolis fi Saint Paul, Minnesota (Mayors of Minneapolis and St. Paul) Guyyaalee Waxabajji 29 hanga Adoolessa 6, 2013 jiran “Oromo Week” jechuun sirnaan labsan.
Oromoo fi Oromummaan waan dhalootan dhufe ta’ulle mirgii Dhalotaa sirna ol’antummaa gitta bittootaatiin aguugamee jaarra tokko oliif kan ukkaamsamee ture ifatti kan ba’e qabsoo ilmaan Oromoo qaroo bifa qindaween eegalanin akka ta’e yaadanno keenya isa kaleessaati. Sochilleen fincila Oromoota Bale, bu’ureffammuun Waldaa Maccaa fi Tuulaama seena qabsoo Oromoo keessatti ga’ee olaantummaa haa qabataniyyu malee bifaa Siyaasaa baraneetiin gurma’uun Qabsoo Bilisummaa Oromoo boqonnaa haaraatti ceesisuuf bu’reffamuun Adda Bilisumma Oromoo isa angafa dha. Guyya kana irra eegale hanga harraatti jiraachuun ABO madda burqaa Jaarmaayaalee Oromoo bifa Hawaasummaan, Artiiin, Aadaan akkasummas siyyasatiinille ta’e as ga’ee dha. Impayeera Itophiya keessatti Dhaabbotiin Siyaasaa yeroo ABOn itti hundeeffamee waliin wal gitan hedduun ka’ani sadarkaa biyya bulchuullee qaqqaban hundinuu badani kan dhugaa fi haqaa isaa qabatee as ga’e ABO duwwaa ta’u isaa argina. Fakeenyaaf dhaabotni sadarkaa biyyoollessaatti angaa’o turan knneen akka MEISON, DARGII, IHAPA fi kanneen kana fakkaatan umriin isaan ni gabaabbate. DARGIIN sadarka mootumma ta’ullee kan qaqqabee waggoota kudha toorbaaf mootummaa ta’uun Humna waraanaa Sadarkaa Afrikattillee sodachisaa ture ijaaree kan bobbaasee fi Afrikaa keessattis Impayeritti motummaa aangawa kan taasise waggaa 17 booda akka duumessa bonaatti bittinnaa’e. Dhaabbooleen kaan duranuu isa kanaan nyaatamani dhumuun tasa badan. Dullli Mootummaa aangawaa kanaa ABO fi Saboontota Oromoo irrattilee godhaa turee olaanaa ta’uyyuu Dhaabotaa asiin ol tuqne keessa hanga guyyaa harratti kan deggersaa Ummata Miliyoonaan lakka’amu qabate as ga’e ABO duwwa dha. Wabiin jireenya Dhaabichaa dhugaa fi haqa inni dhaabbateef yeroo ta’u bu’urri isaas Ummata dhaabbateef sana sababi ta’eef hanga Ummatni Oromoo mirga Adda Bilisumaa Oromoon wixiname argatutti jirachuun ABO shakki hin qabu jechuu dha.
Waan kana kan kaasneef akkuma mata duree jalatti tuqame jiraachuun ABO jiraachuu sochiilee caayaalee fi dhaabbilee Oromoof bu’ura isa jedhu mirkaneessuf, akkasumas falmii gareen tokko tokko ABOn akka barbaachisummaa hin qabneetti dhiheessan wal faallessaa ta’u isaa ibsuuf.
ABOn utubaa fi madda sochiilee Oromoo sanaan booda dhalataniiti. Waan Oromoo bifa fehdeenuu waan ABO waliin wal qabataa dha. Jaarmaayaan maqaa Oromoon sosso’an martinu bifa fedheen utuu ABO maqaa hin dha’in waan dhaabbataniif sana ibsuun isaan rakkisa. Kun bifa deggersaa fi bifa morminis ta’u ni danda’a. Kanneen dhaabicha mararfatan maqaa isaa bifa deggeersaan kaasu, kanneen balaaleffatanis bifa mormiin kaasu. Bifa hundaanu ABOn hundee siyaasaa fi falmii Oromoon godhatuuf bu’ura ta’u mullisa. Kanaafi wanti Oromoo hndinu ABOtti marfama (Orbits) kan jennuuf.
Koraa ABO 188ffa magaalaalee lakku keessatti godhame irrattis kan agarre bu’a ba’I heedduu booda, Jaarmayaaleen fotoqinsisaanis, ganinsaanis, harca’unis dhaabicha irra ba’an hundinu bittinnaa’ani ABOn bakkaa dhugaa isaaf maluu qabatee hafuu adeemsoota mirkaneessan kan irratti agarre ta’u ifatti afaan guutne dubbatuu kan itti dandeenye ta’uu mirkaneessuuf. ABOnis kan inni miidhagu jaarmaayaaleen Oromoo kan Aada, Sporti, Hawaasaa fi Aartii akkuma toorban kana magaalale lakkutti walcina geggeffama turan yoo jiraatan ta’un mirkana. Isaan kunis jiraachuu fi dagaaguu ABOtiif wabi dha, Sababiin isaas hawwiin ABO ummatni Oromo bifa adda addaa akkasiin gurmaa’ee dantaa Oromummaa isaa geggeffatu arguu waan ta’ef. Fedhiin ABO fi fedhiin ummata Oromo kan walmalee jiraatu hin dandeenye fakkeenya fulaa lama beeseen tokko qabu (two faces of the same coin) waliin fakkeeffamu dha.
Kora ABO Amerikaa kaabaa bara 2013 irrattis kan mirkaaneeffatne Ummatni Oromoo yeroo hunda caalaa fuulla isa gara Adda Bilisumma Oromootti deeffatuu isaatiif, akkasumas haalli Ummata Oromoo kan inni jijjiiramuu danda’uu yoo yaadni Adda Bilisummaa Oromoo mo’e duwwa akka ta’e ifatti mullisuun “ABOn kallacha Qabsoo Bilisummaa Oromooti” inni jedhu kan itti irra deebi’e mirkanaawe ta’u isaati.
ABOn Kallacha Qabsoo Bilisummaa Oromooti!
Injifatnoo Ummata Oromoof.
ABOn ergaa caasaa isaa biyya alaatti diriirsee eegalee Korri Gamtaa bifa kanaan kan jalqabe Korri 1ffaan bara 1996 Magaalaa guddo Washington DCtti yeroo ta’u bifa wal irra hincitneen Korri 18ffa bara kana milkiin xumuramuun itti fufinsa QBO ABOn durfamuuf adeemsa amansisaa ta’e galmeessee jira. ABOn bu’a ba’i hedduu keessa ba’ee as ga’un, kanaan boodas haala Ummata Oromoo jijjiiruuf hiree Oromoon qabuu daandii ABO ta’u kanneen mirkaneessan keessa Dhaabootni fottoqinsaanis haa ta’u fincilaan akkasumas gantummaan harca’aa turan kanneen Dhaabichaa waliin Kaayyo walfakaata qaban gama mooraa qabsootti deebi’uun, kanneen hafan faca’un ykn dhaabota faalla QBO geggessanitti maxxanuun yeroo dhabaman maqaan ABO jedhuu fi qophiin maqaa ABOn bakka sadii afuritti qphaa’ee Haawasicha afaanfaajjessaa ture bara kana qulqullaa’ee qophiin ABO tokkichaa bifa mirqaansaan geeggeeffamuun dhaadannoo “ABOn kallacha Qabsoo Bilisummaa Oromooti” isa jedhu irra deebi’ee mirkaneesse.
Toorban kana magaalaalee lakkuu kana keessatti kanneen masaanumma ABO irratti hunda’uun Siiyaasaa Oromoo oofan warrumma dhaabicha irra arcaa’anii fi wagga afuur keessatti dhaabaa fi dhaabbi yero afur jijjirratan irra kan tolfamee geeggefama turuun dhimmi Oromoo bifa fedheenuu waanuma Adda Bilisumma Oromootti marfafama oolu ta’un bu’urri siyaasaa Oromos akkasuma ABO ta’u isaa mirkaneessa.
Toorbanuma kana keessa magaalaalee lakkuutti kan bifa Sportii, Arti fi Hawaasummaan waan Oromummaa miidhagsantu geggeeffamaa ture. Qophiileen kun heddu kan nama gammachiisanii fi kan Oromoos bifa addaa addaatiin biyya addaa addaa irraa walitti fiduun Minnesota daranu Oromiyaa xiqqaa fakkeessuun toorban guutuu ayyaaneffamaa turuun kanneen toorban Oromoo jechisisan keessaa tokko ture.
Qophiileen toorban kanaa gama Sportiitiin wal-dorgommii Kubbaa Miilaa kan Federeshina Amerikaa Kaabaa, Qophiileee Bashanannaa Artistoota Oromootiin toorban guuttu ta’a ture, keessummattu qophiin Ayyaana waggaa 50ffa Artist Ali Birra bareedina Afaan Oromoo dhageessisuu itti eegale kan itti kabajamee fi akkasumas qophiin bashananaa (Picnic) wagga waggaan Waldaa Hawaasa Oromootiin qopha’u kan itti ta’e toorbanuma kana keessa.
Egaa isa kanatu toorban kana magaalalee lakku Minnesota “TOORBAN OROMOO” jechisiisuu irra darbee sirnaan beekumsa argatuun bulchiinsi Magaalaale Minneapolis fi Saint Paul, Minnesota (Mayors of Minneapolis and St. Paul) Guyyaalee Waxabajji 29 hanga Adoolessa 6, 2013 jiran “Oromo Week” jechuun sirnaan labsan.
Oromoo fi Oromummaan waan dhalootan dhufe ta’ulle mirgii Dhalotaa sirna ol’antummaa gitta bittootaatiin aguugamee jaarra tokko oliif kan ukkaamsamee ture ifatti kan ba’e qabsoo ilmaan Oromoo qaroo bifa qindaween eegalanin akka ta’e yaadanno keenya isa kaleessaati. Sochilleen fincila Oromoota Bale, bu’ureffammuun Waldaa Maccaa fi Tuulaama seena qabsoo Oromoo keessatti ga’ee olaantummaa haa qabataniyyu malee bifaa Siyaasaa baraneetiin gurma’uun Qabsoo Bilisummaa Oromoo boqonnaa haaraatti ceesisuuf bu’reffamuun Adda Bilisumma Oromoo isa angafa dha. Guyya kana irra eegale hanga harraatti jiraachuun ABO madda burqaa Jaarmaayaalee Oromoo bifa Hawaasummaan, Artiiin, Aadaan akkasummas siyyasatiinille ta’e as ga’ee dha. Impayeera Itophiya keessatti Dhaabbotiin Siyaasaa yeroo ABOn itti hundeeffamee waliin wal gitan hedduun ka’ani sadarkaa biyya bulchuullee qaqqaban hundinuu badani kan dhugaa fi haqaa isaa qabatee as ga’e ABO duwwaa ta’u isaa argina. Fakeenyaaf dhaabotni sadarkaa biyyoollessaatti angaa’o turan knneen akka MEISON, DARGII, IHAPA fi kanneen kana fakkaatan umriin isaan ni gabaabbate. DARGIIN sadarka mootumma ta’ullee kan qaqqabee waggoota kudha toorbaaf mootummaa ta’uun Humna waraanaa Sadarkaa Afrikattillee sodachisaa ture ijaaree kan bobbaasee fi Afrikaa keessattis Impayeritti motummaa aangawa kan taasise waggaa 17 booda akka duumessa bonaatti bittinnaa’e. Dhaabbooleen kaan duranuu isa kanaan nyaatamani dhumuun tasa badan. Dullli Mootummaa aangawaa kanaa ABO fi Saboontota Oromoo irrattilee godhaa turee olaanaa ta’uyyuu Dhaabotaa asiin ol tuqne keessa hanga guyyaa harratti kan deggersaa Ummata Miliyoonaan lakka’amu qabate as ga’e ABO duwwa dha. Wabiin jireenya Dhaabichaa dhugaa fi haqa inni dhaabbateef yeroo ta’u bu’urri isaas Ummata dhaabbateef sana sababi ta’eef hanga Ummatni Oromoo mirga Adda Bilisumaa Oromoon wixiname argatutti jirachuun ABO shakki hin qabu jechuu dha.
Waan kana kan kaasneef akkuma mata duree jalatti tuqame jiraachuun ABO jiraachuu sochiilee caayaalee fi dhaabbilee Oromoof bu’ura isa jedhu mirkaneessuf, akkasumas falmii gareen tokko tokko ABOn akka barbaachisummaa hin qabneetti dhiheessan wal faallessaa ta’u isaa ibsuuf.
ABOn utubaa fi madda sochiilee Oromoo sanaan booda dhalataniiti. Waan Oromoo bifa fehdeenuu waan ABO waliin wal qabataa dha. Jaarmaayaan maqaa Oromoon sosso’an martinu bifa fedheen utuu ABO maqaa hin dha’in waan dhaabbataniif sana ibsuun isaan rakkisa. Kun bifa deggersaa fi bifa morminis ta’u ni danda’a. Kanneen dhaabicha mararfatan maqaa isaa bifa deggeersaan kaasu, kanneen balaaleffatanis bifa mormiin kaasu. Bifa hundaanu ABOn hundee siyaasaa fi falmii Oromoon godhatuuf bu’ura ta’u mullisa. Kanaafi wanti Oromoo hndinu ABOtti marfama (Orbits) kan jennuuf.
Koraa ABO 188ffa magaalaalee lakku keessatti godhame irrattis kan agarre bu’a ba’I heedduu booda, Jaarmayaaleen fotoqinsisaanis, ganinsaanis, harca’unis dhaabicha irra ba’an hundinu bittinnaa’ani ABOn bakkaa dhugaa isaaf maluu qabatee hafuu adeemsoota mirkaneessan kan irratti agarre ta’u ifatti afaan guutne dubbatuu kan itti dandeenye ta’uu mirkaneessuuf. ABOnis kan inni miidhagu jaarmaayaaleen Oromoo kan Aada, Sporti, Hawaasaa fi Aartii akkuma toorban kana magaalale lakkutti walcina geggeffama turan yoo jiraatan ta’un mirkana. Isaan kunis jiraachuu fi dagaaguu ABOtiif wabi dha, Sababiin isaas hawwiin ABO ummatni Oromo bifa adda addaa akkasiin gurmaa’ee dantaa Oromummaa isaa geggeffatu arguu waan ta’ef. Fedhiin ABO fi fedhiin ummata Oromo kan walmalee jiraatu hin dandeenye fakkeenya fulaa lama beeseen tokko qabu (two faces of the same coin) waliin fakkeeffamu dha.
Kora ABO Amerikaa kaabaa bara 2013 irrattis kan mirkaaneeffatne Ummatni Oromoo yeroo hunda caalaa fuulla isa gara Adda Bilisumma Oromootti deeffatuu isaatiif, akkasumas haalli Ummata Oromoo kan inni jijjiiramuu danda’uu yoo yaadni Adda Bilisummaa Oromoo mo’e duwwa akka ta’e ifatti mullisuun “ABOn kallacha Qabsoo Bilisummaa Oromooti” inni jedhu kan itti irra deebi’e mirkanaawe ta’u isaati.
ABOn Kallacha Qabsoo Bilisummaa Oromooti!
Injifatnoo Ummata Oromoof.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
endence on July 4, 1776 kabajataa oolan. Woggaa 239ffaa bilisummaa itti gonfatan jechuu dha. Guyyaan kun guyyaa isaan gita-bittaa ykn colony Ingiliz jalaa itti bayan. Halkan keessa firework/richiitiin dhuka'aa bule.
==============================
Bara 1492tti erga Kiristoofer Kolomboos Ameerikaa argateen duuba. Faranjoonni biyyoota Awurooppaarraa deemanii Ameerikatti qubatuu eegalan. Isaan kana keessaa kan baayyinnaan dhufaa turan England, France, Holland, Sweden fi Spain irraa ture. Baqattoonny Awurooppaa kan Ameerikaa dhufanii qubatan sababa gugurdaa sadi qaban ture.
1. Sababa woldhabdee/lola Amantii Kaatoolikii (catholik) fi protestant jiddutti Awurooppaa keessatti deemerraa kan ka'e
Akkasumalle amantaa baballisuu sababa jedhuun
2. Carraa diinagdee barbaassa- Lafti Ameerikaa duwwaa waan turteef achitti tobacco(Tamboo) fi waan garaa garaa omishanii duroomuuf
3. Sababa siyaasaarraa kan ka'e worra Awurooppaarraa baqatan.
==============================
Bara 1650 irraa kaasee mootummaan England Ameerikaa Kaabaa karaa lammiilee isaa qabattoota tiin toowatee bulchuu eegale. Mootummaan Faransaayis lafa hanga ta’e irraa qoodamuuf socho’e. Haaluma kanaan Konyaalee Kanaadaa Faransaayi bulchaa turteerti.
======================
Dorgommii biyya Ameerikaa toowachuuf taasifame keessatti England fi French giddutti lolli shan gaggeeffameera. Sababa lola hedduu kanarraa kan ka’e motummaa Ingiliz kufaatiin diinagdee waan irra qaqqabdeef Naannolee Ameerikaa ofii bulchu irratti Qaraxaa fi gibira dabale. Isaan kana keessaa:
1. Sugar Act- Sukkaara biyya alaarraa seenurratti paarlaamaan Ingiliz Qaraxa buuse.
2. Currency Act- Bittaa fi Gurgurtaan mallaqa-baalaatiin (paper money) osoo hin taane Worqiin (gold)dhaan akka ta'u murteesse.
Uummanni Ameerikaa kan bittaa England jalatti kufe garuu haala kana fudhatee hin callisne. Mormii garaa garaa gaggeessuudhaan bittaa(colonization) Ingliz kana ofirraa cabse.
==============================
1. “No taxation without representation”-“Bakka bu’ummaa osoo hin qabaanne/ofiin osoo of hin bulchine, gibira hin kaffallu.” Uummanni Ameerikaa nu bakka bu’oota /mirga ofiin of bulchuu waan hin qabneef gibiraaf qaraxalle hin kenninu; meeshaa mootummaan Ingilizi alaa galchulle irraa hin bitannu, jechuudhaan uuffanaa fi meeshaalee adda addaa duubatti hafaalle ta’u kanuma ofii hojjatanitti tajaajilachuun diddaa argisiisan.
Mormii Diddaa gabrummaa Lammeessoo
==============================
2. Mootummaan Ingilizi galii karaa kanaan jiru dhabuu isatiin “Stamp act of 1765”(seera teembiraa) kan jedhamu uumee wanti waraqa fakkaate marti gazeexaarraa kaasee hanga iyyannoo mana murtii fi kaartaa taphatanuutti teembirri irratti maxxanfamuu qaba jechuun karaa teembiraa kanaan beesee/mallaqa sassaabuuf labsii baase. Labsiin kun yoosuma mormiin ciman isa qunname. Uummanni fayyadamuu diduu fi alatti bayee hiriira nageyaa bahee mormuu eegale.
Wanti yennaa mara beekkamuu qabu tokko gabroomfattoomnni faayidaa wayii argachuuf /duroomuuf saba gabroomfatu. Sabni qaroon faayidaa aka isaan hin arganne karaa adda addaa itti cufa akka uummata ameerikaa kana. Gabroomfattoonni maallaqa uummatarraa guuranii rasaasaa fi garaan-bultoota itti bitanii ittiin uummata gabroomsu.
==============================
3. Bara 1767 loltoonni Ingilizi markaba lammii Ameerikaa tokko qaraxa hin kaffalle jettee aate. Worri markaballe ifirraa adhe. Uummanni Ameerikaalleen aaree ka’e. uummanni qawwee bitachuu fi loluu itti fufe. Gaafa March 5, 1770 naanoo New England jedhamutti uummanni Ameerikaa hiriira mormii bayee osoo jiruu loltoonni Ingiliz dhukaasa bananii nama 5ajjeesan. Tarkaaffiin (Bosten Massacre)-fixiinsa Bosten kun uummata ameerikaa garaa hammeesse. Uummanni ameerikaa addee cufaa ka’ee loltoonni gocha kana raawwatan murtiif dhiyaachuu qaban jedhanii falman. Mootummaan Ingilizilleen loltoota lama itti murteessee hidhaan adabe. Fincilli itti fufee uummanni Ameerikaa qabeenna shayii Ingilizi alaa fiddu eegee markabarraa abbaayaa/galaana keessatti gad-naqe. Gochi kun Ingilizootarratti kasaaraa hagana hin jenne geessisee dhiibbaa guddaa irratti uume.
==============================
4. April,1775 irratti lolli bilisummaaf godhamu state/naannole 13 (amma 50) keessatti itti jalqabame. Gaaffiin George Washington fa dhiyeessaa turan “Nu ofiin of bulchinee/paarlaamaa/congress mataa keenyaa akka Ameerikaatti ijarrachuu qabna; garuu nugusa Ingiland jalatti akka bullu nuuf haa eeyyamamu” kan jedhu ture. July 14,1776 irratti garuu gaafiin fincilichaa ifaa ifatti gaafii Wolabummaa/independence ta’ee lallabame. Inni kun kan nama Jafferson jedhamuun barreeffamee fi kan- The Declaration of Independence- Lallaba walabummaa jedhamee beekkamuu dha.
A. All men are created equal- ilmaan namaa marti wol-qixxee ta’anii uumaman.
B.Ilmaan namaa maraafuu uumamaan mirgoonni hin mulqamne(inalienable) kan akka mirga lubbun jirachuu (life), bilisummaa(liberty) fi gammachuu (pursuit of happiness ) rabbirraa kennameefii jira.
C. Mootummoonni mirgoota kanneen kabachiisuuf fedhii fi filannoo uummataatiin uumamu/ijaaramu.
D. Yo mootummaan mirgoota kana hin kabajnee fi hin kabajsiisnee, kan burjaajessu yokaan kan uummata cunqursu taate uummanni mootummaa akkasii kana irratti fincilee jirjiiruuf mirga guutuu qaba.
Mootummaan Ingiliz waan fedhii uummataatiin hin filaminiif akkasumas mirgoota namoomaa keenya kabajee kabachisiisaa hin jirreef nu nannoleen 13 tokko taanee wolitta dhufeenyaa fi olantummaa siyaasaa Ingiliz woliin qabnu guutumaa guututti cabsuudhaan BILISAA FI WOLABA ta’uu keenya addunyatti beeksifna. Kanaafuu nu naannoleen woliigalle ardharraa kaasnee woraana labsuu, nageya buusuu, woliigaltee uumuu,gibira guuruu fi waan mootummaan wolaba ta’e tokko godhu cufa kan godhuu dandeenyu ta’uu mirkaneessina.
Labsiin kun labsamee woggaa tokko keessatti USAn bilisa baate.
Wolqixxummaan keenya nuuf kabajamee yo jiraate; mootummaa jaalannuu fi filanneen bulutti yo jiraanne waan barbaadamu cufa kaffaluun nurraa eegama. Seera kabajuu fi ajajamuun barbaachisaa dha. Kana ta’uu baannaan garuu UUMMATI MIRGA FINCILUU FI MORMUU NI QABA. Kanaafuu mirga keenya santi fayyadamnee ofirraa darbuu qabna. Mormiin keenya baasii adda addaa inni nu gaafatu baasuu diduu irraa eegaluu qabdi. Maaliif jennan qarshii nu baasne angawoota ifii ittiin nyaachisa, rasaasa nuun fixu ittiin bitata, Maallaquma nurraa guureen deebi’ee nu ukkaamsa; Radio Ameerikaaf ,Jarman ittiin ukkaamsa, silkii fi intrneetii xalafuuf ittiin gargaarama; basaastota ifii nurratti ittiin bobbaasa. Kanaafuu baasii adda addaa diduu, yo jajjabaanne hanga gibiraa fi qaraxa diduutti deemuu; karaa cufaan diinagdee isaa jalaa laamshessuun barbachisa dha. Achitti aansee hiriira bahanii sagalee dhageessisuuf wol-ijaaranii tarkaanfii san caalulle fudhachuudhaan bilisummaa gonfachuun dirqama keenya. Waaqni nama mara walqixa uume. Wolqixxumma keenya qabsoon haa mirkaneeffannu.


text:
Guraandhala 01, 2016 | Bokkaa Bilbil Irraa
Gafaa Amajii 14 fi 15 bakka butoota Tokkummaa Waldoota Oromoo Warra Wangeela gartuun jedhamu ergaa ‘jarsumma’ ummatni Oromo itti hin keniinee fudhate gara DCti imaluun isa dhagahamee ture.
Seenaa qabsoo Oromoo keessaatti jarsummaan hangam qabsoo kana booda akka deebisee kan hin beekne yoo jiraatee seenaa qabsoo bilisumma Orommoo hin beeku jechu dha. Jarsummaan toftaa dinni ittiin ummata Oroomoo yeroo dheeraaf gowoomsaa ture dha.
Yaadichii gaarii ta’ee utuma jiruu akeekni isaa garu gaaffii heeddu kaasuu ni mala.
1. Jarrii kun Oromoo isa kamiin bakka bu’aani gara DC akka dhaqan gaafachiisa dha.
Oromoo biyya keessaa yoo ta’e, ummatni Oromoo har’aa lubbu isaa wareegee, dhiiga isaa itti dhangalaasee fi lafee isa itti caccabsee diinaan kokkee wal-qabe motummaa nama-nyaataa kana of irraa kaasuuf qabsaawaa jira. Dhiigni ilmaan Oromoo dhangala’aa, lubbuun ol adeemtuu keenyaa karaatti hafaa ummatni Oromoo yeroo inni diina of irraa faccisaa jiru kanatti, waajjira motummaa Itoopiyaa dhaqanii jarsumma taa’uun waan yeroon isa itti darbee fi hawii ummata Oromoos miti.
Karaa biraan ammo, kaayyoon jara kanaa Oromoo biyya ambaa jiru ilaallata yoo ta’e, kana ammoo ummatni Oromoo bira darbee hiree mataa isaatii ofiin murteefachuuf biyya keessaattii itti du’aa jira. Motummaa kanaan walii galanii dhiiga ilmaan Oromo dhangal’aa jiru kana irra ejjetaanii warri dantaa mataa isaanii kan lafa irraa guutatuuf wixxifatan akka jiran Oromoon itti dammaqee jira.Tarii yoo mootummaan Wayaanee kufe mul’ata isaanii isa wayyaane wajjin hojjachaa jiranii fi hojjachuuf karoorfatantu jala karaatti hafa waan ta’eef akkas muddamani wowwaatu laata? Hanga yeroo kanaatti, ummata Oromootu gara imbaasii wayyaane dhaqee iyyatu osoo hin taanee, isaa hanga bakka ambaasaderichi adeemuti hiriiraan isaan mormaan beekna.Gaaffi fi deebii VOA irraatti godhame keessatti ambasaderichi Itoophiyaa kabajaa guddaadhaan nu simate jedhanii jiru. Kabajaan kun hariiroo kanaan dura qabaachaa turan irraa madde moo karooraa gara fulduraatti godhaataniifii? Oromoon sirna bulchiinsa Itoopiyaa wajiin warraa gumaa ti malee warra waliin ‘negotiate’ godhu miti. Bilisummaan Ummata Oromoo dina wajin tokkoomuudhaan hin dhufu.
2. Gaaffii biroon as irratti ka’uu male immoo, maaliif jarri kun eerga Oromoo hundaaf dhabbatanii abbootii amantii warra kaan dabalatanii wajiin hin deemnee? Dhimmi kun isaan qofaa ilaalata moo akeeka birootu duuba jiraa?
Ummatni Oromoo yeroo inni amantii fi naannoo of dura bufaachuu itti dhiisee tokko ta’uudhaan dinaan mormaa jiru kanatti jarri kun addaan wal baasuu isa waldaadhuma isaani keessatti barataniin, ofuma iyyuu wal harcaasanii tokkummaa kan hinqabne, akeekni isaani Ummata Oromoo addaan baasuu akka ta’ee ifatti ni mul’ata.
Kan ifa ta’uu male maqaa Ummata Oromoo fi amantii qabatani qabeenyaa fi sadoo mataa isaani qofa galii kan godhatan akka seenaa waldaa kanaa keessa jiran gaaf-tokko seenaan ifa baasu ni danda’a. Warri dhiiga ilmaan Oromoo irra ejjetanii jireenya keessan bal’ifachuu barbaaddan abiddan qoosaa akka jirtan hubachuu qabdu.
Seenaan waldaa kanaa siyaasaa irraa bilisaa ta’ee akka hin beeknee ragaa baayyee dhiheessuu hin barbaachisuu. Waggaa yartuu dura, dura-taa’a waldaa kana namni ta’e, ummatni Oromoo mootummaa Itiyoophiyaa waliin hojjechuu akka qabu, bilisummaa Oromiyaaf osoo hin taane empayeera Itiyoophiyaaf akka qabsawu ejjennoo siyaasaa isaa ifatti mul’isee ture. Ejjennoon jara DC dhaqan kanaas akeeka gara biraa waan qabu miti. Siyaasaa irraa bilisa jechaa ibsaa ejjenno siyaasaa isaani xalayyaa Girma Biruuuf ergan irratti muli’saaniru (qabxi 7ffaa). Akkas jedha:
“7. We also would like to exhort the Ethiopian Government and all its concerned agencies to talk with all peaceful partners to map a gradual process of levelling the playing field to increasingly democratize the Federation.” (Jala-sararaan kan kooti)
Oromoon ajjeefamaa jiru tokkumma; lama mitii. Inni kara nagaan qabsaawaa jirus karaa biroon qabsaawaa inni jirus Oromoodhuma. Isa tokko deggeraa nuyi siyaasaa irraa bilisa jechuun soba gudda yeroo ta’u waldaa kana ammo iddo salphina dhaba. Amantii keessa dhokatanii, hojii farra bilisummaa Oromoo geggeessuun waaqa bakka bu’an sana illee ganuu dha. Har’aan tana, Oromoo keessatti, Yihuudaan(gantuun) bakka akka hin qabne beekuu qaban.
Dhuguma jarri kun oddeeffannoo biyya keessaa qabu yoo ta’ee, gaaffiin ummatni Oromoo amma gafaachaa jiru kana akka hin taane hubachuu ni danda’u turani. Gaaffiin Ummata Oromoo mootummaan wayyaanee nu irraa haa ka’uu dha malee waligallee hojjetna miti. Garuu kan namni erge, isa ergameef hojjeta waan ta’eef warra isaan erge sanaan “Bilisummaan maxxannee ta’uudhaan hin dhufuuti gara qabsoo hidhannootti koottaa” jennee isaaniif yaamicha goonaafi. Maxxannee ta’uun OPDOf iyyuu bu’aa hin fidnee, ni salphise malee. Qabsoo Bilisummaa Oromoo hanga yeroo kanaatti xumura kan hinargatneef warra albaadhessa garaa isaanii qofaaf hojjetan irraa kan ka’e akka ta’e ummatni Oromoo hubateera waan ta’eef saba kana gowwoomsina jettani of hin gowwomsinaa! Rakkoon ummata Oromoo, rakkoo gabrummaa kan bilisummaa Oromiyaa qofaan deebii argatu malee, waldhabbii haadha manaa fi abbaa manaa kan jaarsummaan furmaata argatu miti. Ummatni Oromoo, waldhabbii Oromoo gidduutti dhalatu furuuf qofa kan jaarsummaa dhimma itti bahu oggaa ta’u, lafa ykn dachii abbaa isaa diinni irraa saame ammoo gootummaan lolee deebifatuu qofa beeka. Kadhaa ykn jaarsummaadhaan kan bilisummaa argate seenaa biyya kamiituu keessatti argamee hin beeku. Deeziman Tuuttuu fi Qees Guddinaa Tumsaa, ummatni Afriikaa Kibbaa fi Oromiyaa gabrummaa jalatti akka hafaniif hojjechaa hin turre. Waaqayyoon galatni haa gahuuti har’a, amantoota Oromoo keessatti, Qees Guddinaa hedduun dhalatee jira waan ta’eef, dhuma irratti, ifatu dukkana injifata.
Maxannee ta’uun bilisummaa nu hin gonfachiisu!
Injifatnoo Ummata Oromoof!
Bokkaa Bilbil Irraa


text:
Ijoolleen armaan gaditti argitan kun bara kana keessa Dhaabbata Raadiiyoo fi Televissionii Oromiyaa irraa warreen ugguramani keessaa isaan muraasa mee takka takkan waa’ee jaraa ha’ilaallu
Suufii offatee suuraa iratti kan argitanii kun dhalatee kanguddate magaalaa gudditti Iluu Abbaa Boor kantaatee magaalaa mattuutti. Gurbaa kanaa wajjin mana barumsaa sadarkaa lammaffaa Mattuu bara 2005 preparatory(qophaayinaa) barachaa turre. Hata’u malee kutaa dhaan nadursaa ture ani 10+1 innimmoo10+2 barata ture. Mana barumsaatiin alatti mana hidhaa weyyaanee keessas yeroo muraasa waliin dabarsineera. Barattoottoota Oromoo fincilaaf kakaastani ergama ABO fudhattanii jeequmsaaf ijoollee kakaastan jechuun barsiisaa Namarraa Addaamuu fi B/sa Zelaalem Amaanu’eel dabalatee namni 6 mana hidhaa seennee turre. Yeroon sun akkas akkas ta’aa darbite. Lissaaneweqis qormaata biyyoolessa darbuun qabxii univarsitii isa galchu argatee muummee barnootaa Jornalism jedhamuun Bahir Dar isa qaqqabe. Achittis carraa hadhahaa ta’etu isa simate. Barnoota isaa waggaa lammaffaa osoo baratuu walitti bu’iinsa ijoollee Oromoof barattoota Amaaraa uummata Bahir Dariin deeggaarame tuure irratti balaa sanaaf saaxilame. Balaa reebamuu qofaan hindhaabbanne ture kanisa mudate, barnoota irraa waggaa lamaaf ugguramuun lolli sun irraa dhaabbate.
Adabbii isaas xumuree gara barnoota issaatti deebi’uun goolabe. Isaan booda gara waajjira sab-qunnamtiitti bobba’e. Dhaabbata Raadiyoo fi Telvissionii Oromiyaa keessa Reportera afaan Amaaraafi Afaan Oromoo ta’uunis hojjetaa ture. Hata’uutii carraan isaa inni ganamaa sun ammas biraa hinafinfne. Waa’ee master killer naannawaa finfinneetiin walqabatee mormii dhageessiteetta jechuun akkuma gaazxeessitoota Oromoo kaani innis uggurameera. Yaa carraa sabboontotaa nijechisiisa.
Abdii Gadaa
Abdiin mucaa asirratti kaameeraa qabee argitanuu dha. Dhalate kan guddate Shawaa Bahaatti.Abdii wajjin yunivarsiitii hawaasaa muummee qooqa alaa fi barreeffamaatti ramadamnee waliin barataa turre. Doormii tokko keessa waliinis turre. Sabboonummaan inni qabus salphaatti ibsuun narakkisa. Amalaan immoo haasa’ee kan nama hinquuqne waa maraan nama danda’uun mucaa gita hinqabnee dha. Yeroo mara dhimma Oromoo kaasee maryachuu jallatu dha. Dhugaa dubbachuuf waa’ee saba keenyaa yeroo ka’u nama baayyee imimmaan isa hudhuu dha. Innis akkuma warra kaanii barnoota isaa erga goolabee booda Dhaabbata Raadiyoo fi televissionii Oromiyaa keessa qopheessa qqophii Dargaggotaa ta’uun yeroo dheeraaf tajaajileera. Kansaas carraan adda miti master killerii naannawaa Finfinnee mormiteetta jechuun uggurameera.
Ayyaanaa Cimdeessaa
Ayyaanaa jechuun wayyaa aadaa offatee suuraa irratti kanargitan kanaa dha. Dhalatee kan guddate Shawaa Lixaatti kanargamtu naannoo Geedootti. Ayyaanaajjinis akkuma Abdii Muummee barnootaa tokko yunivarsiitii Hawaasaa keessa waliin turre. Sabboonaa cimaa dha. Waa’ee eenyummaa saba keenyaa ilaalchisee ejjennoo cimaa nama qabu ture. Nama haasaa bilchaataa haasayuun beekamuu dha. Sanarraan kan ka’e Consilii barattootaa goonees filannee nutajaajileera. Waan nama ajaa’ibu yeroo eebbi keenya jala ga’u OPDO’n miseensa yoo taatan malee hojiitti isin hinramadnu yegguu jettu ijoollee hedduun sodaa hojii dhabuu irra kan ka’e yeroo harka kennitu OPDO ta’uu mannaa du’ee biyyoo nyaachuu koo wayya nama jiedheedha. Innis barnoota isaa erga goolabee booda Dhaabbata Raadiyoo fi Televissionii Oromiyaatti ramadamuun qopheessaa qophii Gola Oromiyaa ture. Dhuma irratti innis uggurame.
Barruu koo itti aanutti Gazxeessitoota Anuwaar Firrisaa fi Taarreqegn Korsaa akkasumas warrreen qaamaan beekuun qabadheen dhihaadha.
Haaga nuhaadhageessisu.


text:
Sadaasa 06, 2015 | Ibsa Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) irraa kenname
Mootummaan Wayyaanee olola dharaa daangaa hin qabnee fi duula shoororkeessummaa, haaressa Adda Bilisummaa Oromoo fi qabsoo bilisummaa Oromoo irratti banee jira. Humnootiin tikaa fi miidiyaan Wayyaanee akkuma amala isaanii fiilmii dharaa maqaa Adda Bilisummaa Oromoo fi qabsoo bilisummaa Oromoo xureessu oomishuuf har’as olii fi gadi kaataa jiru . Duulli maqa-balleessii fi jibbisiisaan kunis waan haaraa utuu hin taane itti fufa kan ammaan duraa ti. Gama biraanis humnootiin tikaa Wayyaanee maqaa miseensota Adda Bilisummaa Oromoo fi shoororkeessitoota jedhuun wayta ammaa ilmaan Oromoo nagaa biyya keessaa fi biyyoota ollaatii ukkaamsanii garii mana hidhaatti guuruu, kaan immoo ajjeesuu fi gara dabarsuun muddama uumuuf asii fi achi fiigaa jiru.
Kijibni Wayyaanotaa fi fakkaattotni isaanii ABO fi walii gala qabsoo Oromoo irratti tarrisan: ABOn dhiphoo dha, shoororkeessituu dha, hooggannni ABO nama ajjeesa, nama qala, ABOn ergamaa alagaa ti, qabsoon Oromoo ummatoota kaan balleessuuf adeema, …kkf. kan jedhu olola hundee hin qabne dha. Olola fokkisaa gantoota sabaa fedhii dhuunfaa guuttachuuf jecha dantaa saba ofii balaa irra buusuuf luffisan keessaan oofuudhaan tokkummaa ummata Oromoo diiguu fi qabsoo bilisummaa Oromoo balleessuuf bara baraan dhama’u. Miidiyaa of harkaa qaban kan akka Dhaabbata Raadiyoo fi Televiziona Itoophiyaa, gaazexoota mootummaa, raadiyoo Faanaa, marsariitii isaanii kan akka Ayigaa Forum, Tigraay Online, Waarkaa, mana pal talk, akkasumas Youtube Gadaa TV fi kan kana fakkaatutti gargaaramanii sum’ii diinummaa isaanii Oromootti facaasuuf aara-galfii dhabaa jiru.
Akeekni olola Wayyaanee inni guddaan bara baraan ummata Oromoo gandaa fi gosaan wal irratti kakaasee tokkummaa isaa laaffisuu fi qabsoo bilisummaa Oromoo dadhabsiisuu akka tahe amma kan hin hubanne jira hin fakkatu. Fedhiin isaa duula qor-qalbii ummata Oromoo irratti oofuudhaan akka ummatichi boquu gadi qabatee sirna saamichaa fi hacuuccaa isaa ameen jedhee jalatti bulu taasisuuf ummaticha shoororkeessuu dha. Shoororkaa uumee ittiin ummata sodaachisa, doorsisa. Addatti ammoo yeroo ammaa ummatni Oromo Wayyaanee irratti tokkummaa isaa jabeeffatee sochii cimaa bifa gara garaatiin gochaa jiru irraa rifaatuu guddaa keessa waan seeneef olola kana haaromfate. Kana malees ummata Oromoo fi ummatoota cunqurfamoo empaayerattii keessa jiran kan biroo gidduutti shakkii uumuun akka waliif hin tumsine taasisuuf tattaafata. Mootummaan farra ummataa kun shakkii fi sodaa ummattoota gidduutti uumuun imaammata qoqqooodanii bituu akka hordofu ifaa dha. Ummatoota cunqurfamoo walitti diree dhiiga wal dhangalaasisaa ofii nagaadhaan giddduutti jiraachuun imaammata Wayyaanee dhaabbataa dha.
Mootummaan Wayyaanee duula ololaa Adda Bilisummaa Oromoo fi qabsoo bilisummaa Oromoo irratti oofutti dabalee, maqaa miseensota ABO, shoororkeessitoota fi kkf. itti maxxansuun lammiiwwan Oromoo mana hidhaatti guura. Lammiiwwan Oromoo nagaa mana hidhaa keessatti dararee beelaa fi dhukkubaan akka du’an taasisa. Mootummaa nama ajjeesee qaanii tokko malee “of ajjeese.” jedhu dha. Namoota miseensota Adda Bilisummaa Oromoo ti jedhu shoororkeessummaan yakkee mana murtii federaalaa ofii itti ajajutti dhiheessee murtii jal’aa itti dabarsa. Sababa Bilisummaa Saba ofiif falmatan qofaaf yakka tokkoon maleetti hidhaa umrii guutuu fi du’aan adabuun mootummaa dabaa fi cubbuu guddaa ummata Oromoo fi kanneen biroo irrattis raawwataa jiruu dha.
Mootummaan Wayyaanee, shoororkeessaan Sab-boontota Oromoo mirga Oromoof falman bakka argamanitti akka ajjeefaman maqaa isaanii tarrisee facaasaa akka jirus ragaa waliin ifa bahee jira. Duula Oromoo bara baraan shoororkeessuu bal’inaan itti fufee jira. Kana malees humnootiin tikaa Wayyaanee baqattoota Oromoo sirna isaa jalaa baqatanii biyya ollaa keessa jiraatan adamsanii ukkaamsuu fi ukkaamsisuu irratti argamu. Obbo Dabbasaa Guyyoo Saafarroo, jaarsi umriin waggaa 80, Fulbaana 27, 2015 Naayiroobii keessaa ukkaamsamanii hanga ammaa achibuuteen isaanii hin baramne. Akkasumas baqattootni Oromoo maqaan tarrifame garii walta’iinsa humnoota tikaa Wayyaanee fi poolisoota Keeniyaatiin Naayiroobii fi bakkoota birootii guuramanii maqaa gooltummaatiin mana hidhaa biyya ormaa keessatti dararamaa jiru. Akka kanaan dalagaan gooltummaa mootummaa Wayyaaneetiin raawwatamu daangaa biyyaa fi biyyoota ollaa irra utaalee sadarkaa idil-addunyaatti tarkaanfateera.
Wayyaaneen soba ija baasee fi olola dharaa oofuudhaan umrii bittaa ofii dheereffachuuf dhama’a. Soba tarrisuun, soba dhugaa fakkeessuu fi ummatoota gidduutti shakkii fi sodaa uumuun aangoo irra of tursuuf tattaafata. Kun tooftaa dhaabbataa fi dulloomaa murni kun kanatu na baasa, kana malee jiraachuu hin danda’u jedhee waggoota digadamii afuriif itti gargaarame; ittis gargaaramaa jira. Olola dharaa oofuu mala jireenyaa taasifate. Murni aangoo dhuunfatee deggersa ummataa hin qabnee fi yeroo hunda bir’ataa jiraatu kun, fuula duras hanga gaafa aangoo irraa darbamuutti shira akkasii dalaguu irraa if duuba hin deebi’u. Umrii bittaa ofii dheereffachuuf olola diiggaa fi sum’aawaa oomishee ummata keessa facaasuun shakkii fi afanfaajja’iinsa uumuu irraa hin dhaabbatu. Mootummaa deggersa ummataa fi hundee hin qabne humnaa fi ololaan biyya bulchuuf tattaafatu dha.
Wayta amma Addi Bilisummaa Ummata Tigraay wal dhabbii of keessatti qabuu fi beela dabalatee rakkoolee hawaasummaa adda addaa ummatoota empaayerattii hudhanii qaban dhoksuuf oduu fi fiilmii sobaa oomishee ilaalcha ummataa gara dabarsuuf abbala. Kana malees dhihee bari’u mootummaa fi ummata biyya ollaa irratti olola jibbaa facaasuun ilaalcha ummatoota Itoophiyaa keessa jiranii gara dabarsuun bara bittaa isaa dheereffachuu barbaada. Hunda caalaa immoo, Adda Bilisummaa Oromoo dabalatee Tumsi Bilisummaa fi Dimokraasii Ummatootaa dhaabotni ummatoota cunqurfamoo shan dhiheenya ijaaran mootummaa Wayyaanee yaaddoo keessa buusee jira. Kanaaf waan qabatuu fi gadi dhiisu isa wallaalchisee akka saree maraatuu olii fi gadi kaachuun, keessaahuu, ummata Oromoo unkuruu irratti fuulleffate. Adda Bilisummaa Oromoo fi ummata Oromoo irratti olola dharaa kan maqa-balleessii oofee bulguu fakkeessuudhaan ummatoota biroo fi hawaasa addunyaa duratti dhiheessuuf tattaafata.
Haa ta’u malee ummata Oromoos ta’e ummatootni cunqurfamoon empaayerattii keessa jiran olola dharaa fi tooftaa dulloomaa Wayyaanee kanaaf gurra kennaa hin jiran. Ummatootni empaayerattii Mootummaan Wayyaanee mootummaa ummata sobuu fi sobaan jiraatu ta’uu erga itti dammaqanii tureera. Mootummaa osoo ummatni beela’uu quufatu jira, dinagdee biyyaa dachaadhaan guddisnee jirra jedhuu fi kijibaan jiraatu ta’uu hundatu beeka. Mootummaa mirga dhala namaa gara jabinaan dhiitaa, bilisummaa nam-tokkee fi sabaa irra ejjetaa sirna dimokraasiin ijaaree na faarsaa, jedhee ija dhiibee ummatoota nin bulcha jedhuu fi hawaasa addunyaa sobu dha. Haa ta’uu yeroon isaa yeroo itti ummatatti hurrii maranii bulchuun danda’amu miti. Yeroo itti dammaqiinsi ummataa fi guddinni teknooloojii beeksisaas guddate akkasii keessa miidiyaadhaan uummata sobuu yaaluun of gowoomsuu dha. Akkasumas ummatootni empaayerattii, keessaahuu, ummatni Oromoo har’a ololaa fi tarkaanfii shoororkeessummaa mootummaa Wayyaanee fi lukkeelee isaaf jilbeenfataa hin jiran. Hidhaa fi ajjeechaan qabsoo keenya hin dhaabu, warri har’a karaa baay’ee nutti duulaa jiran boru karaa itti dhugaa fi ol’aantummaa ummataa jalaa bahan tokko illee hin qabaatan jechuudhaan hamilee fi murannoodhaan diina hanga funyaaniitti hidhate dura dhabbataa jiru. Dhuma irratti injifannoon kan ummataa akka ta’us shakkiin hin jiru.
Injifannoo Ummata Oromoof !
Adda Bilisummaa Oromoo
Sadaasa 05, 2015


text:
Odeessa Jimmaa Horroo – Amajii 15, 2015
Dargaggoota godina Wallagaa aanaa Jimmaa Horroo keessatti argaman yeroo adda addaatti fincilli diddaa gabrummaa waan ka’aa tureef, kana malees humni WBOyeroo yeroon naannichatti waan sochii muldhataa muldhisuuf jecha dargaggoonni Oromoo diddaa sirna bulchiisa Wayyaanee waan qabaniif kaardiin filatnnoo Wayyaanee bara kanaa akka hin raabsamneefii murtiin darbe.
Dargaggoonni aanaa kanaa naamusa filannoo jeequuf warra qophaya jiran waan taheef jedhamee barattootas tahee dargaggoota hundaafuu kaardiin filannoo dhorkamuu Qeerroon gabaasaa jira. Akkasuma aanama kana keessa ganda Baabboo jedhamu keesstti dargaggootaan qarshii 3, 3 fidaa waraqaa eenyummaa baafadhaa isaan booda filannoof kaardii isiniif laanna jedhame tole jechuun dargaggoonni qarshii jedhame kana kennan, horiin isaan irraa fuudhames gara darbe dargaggoonni kaardiis fudhachuu hin dandeenye qarshii keenya deebisa Wayyaanee silaafuu hattuudha jechuudhaan daraggoonni Oromoo guyyaa kaleessaa FDG kaasanii jiru.
Haala kanaan namootni 6 dargaggoota kan qindeessu filannoon aka hin gaggeeffamneef dargaggoota ijaaraa kan jiraniidha jedhamuun ganda Baabboo irraa konkolaataa poolisiin galgala sa’a 12 booda waajjira poolisii aanichaatti
gaaffeman, namootni kun maqaan isaanii:
1. Mikaa’el Hirkisa-ogeessa fayyaa Looniiti
2. Nuuraddiin Muusaa-Daldalaa
3. Amad Horaa-Qonnaan Bulaa
4. Shaful Boshoraa-Barataa
5. Iddoosaa Raagaa-Qonnaan Bulaa
6. Shuumaa Lammeessaa-Qonnaan Bulaa
Namootni kun amma waajjira poolisii aanaa Jimmaa Horroo keessa jiru, maqaan ittiin yakkaman tokko namusa filannoo kan jeeqan, kana gochuufis uummata fi dargaggoota ijaarsa irratti kan argaman jedhamuun. Suuraaleen kun barattoota qabamanii fi loltoota sirncha muldhisa. Suurawwan barattoota ariyamanii kanneen nama 10


text:
Fuulduree barruulee Afaan Amaaraa "Inquu" jedhamu irratti Teweedroos Kaasaahuun ykn Teedii Aafiroo (maqaa sirbaa) "Waraannonni Minilik Itoophiyaa Tokkoomisuuf Deemisise Anaaf Waraana Qulqulluudha" jedhe.Yaanni kun kan Teedii Afiroo qofti itti amanu moo yaada bal'inaan murnoonni habashaa itti amanani? Himichi golgamaan kun akkasitti hiikkama ifatti: Duguuggaan sanyii Minilik 2ffaan ummata Oromoofi ummata gara kibbaa biroorratti oofe waraana qulqulluudha jechuudha. Akkamitti namini mataan isaa fayyaa qabu tokko duguuggaa sanyii ummata Oromoo walakkaadhaan lakkoofisa isaanii gadi hiri'iseen "waraana qulqulluu" ykn kiruuseedii jedhaani? Yaanni akkasii eechaa madda? Yaadonni akkasii kan mancaasuu ummata tokko faarsan hundee siyaasaa, amantii,qor-yaada (ideology) aadaafi jibbiinsa sanyummaa qabuu? Hayyoonni Adda Bilisummaa Tigiraay (ABT/ADWUI) duula duguuggaa sanyii hayyoota Amaaraarraa Oromoo baraareera moo ABI/ADUWI tarsimoodhuma walfakkaatu mootota Amaararraa dhaale? Duguggaan sanyii ABT/ADWUI jalatti Oromoorra gahaa jiru maal fakkaata? Dowwiin Haasaa kuni gaaffiiwwaniifi dhimmoota walmormisiisoo kanneeniif haga danda'ametti deebii kennuu yaala. Deebiiwwan kennamu gonkumaa guutuu miti.Maddi jibba akkasii qorannoo gadifagoo biroo barbaada. Oromoo biratti akka Adoolf Hiitilaritti, hogganaa Naaziitti, kan laalamu Minilik Teweedroos akka abbaa isaatti laaleet waaqeffata, faarsa.
English
"The Wars Menelik Waged to Unite Ethiopia for Me Is a Holy War," said Twedros Kasahun on the front page of the Amharic Inku magazine. That is euphemism for saying that the genocide Menelik waged against the Oromo and south to colonize them by expanding the Abyssinian kingdom was a holy war. How can someone in a sane mind call a war that reduced the population of Oromo by one half a holy war or desirable war? Where do this thinking come from? Are there religious, political, ideological and racist roots of these kinds of hate speeches celebrating the extermination of people come from? Did the TPLF/EPRDF spare the Oromo people from Amhara elites genocide campaigns or has the TPLF/EPRDF inherited the same policy? These talk show attempts to answer these contentious questions and issues in Afaan Oromo. The answers are by no means sufficient to explain the root causes of such genocide-inciting and genocide-celebrating hate speeches from Abyssinian partisan ideologues, celebrities, media and political parties. We invite you to listen. It should be fun if you never listened to a talk show monologue in Afan Oromo before. We are the pioneer of such a platform as far as Oromo media is concerned.


text:
Viidiyoowwan
Oduu biyya keessaa
Guyyaan alaabaa wareegama kaffalame yaadachuun, misooma jalqabamee ittii fufsiisuuf waadaan kan itti haaromfamu- aadde Roozaa Umar
Finfinnee, Onkololeessa 5,2009(FBC) - Ayyaanni guyyaa alaabaa yoo kabajamu wareegama ittii...
Koonfiransiin nageenyaa dhimma yeroorratti xiyyeeffatu jiraattota magaalaa Jimmaa waliin gaggeeffame
Ispoortii
‘Fifa’n waancaa addunyaarratti gareen meeqa hirmaachuu akka qabu qorachaa jira
Finfinnee, Onkololeessa 4,2009(FBC) – ‘Fifa’n waancaa addunyaa 2026rratti gareen 40ni moo 48 yaa...
Fayyaa
Faalamni qilleensaa fi hanqinni Vitaamina D rakkoo irraanfachuu waliin hariiroo qabu jedhame
Finfinnee, Onkololeessa 04, 2009 (FBC) Sammuun keenya sababoota gara-garaan rakkoo irraanfachuuf...
Oduu Idila Addunyaa
Balaa balleessanii baduu Iraaqitti qaqqabeen namoonni hedduun du’an
Finfinnee, Onkololeessa 5,2009(FBC) – Balaa balleessanii baduu magaalaa Iiraaq guddittii...
Haala gabaa
Daandin qilleensichaa balali’iinsa gara Siishelsitti taasisu guddise
Finfinnee, Onkololeessa 4,2009(FBC) – Daandin Qilleensa Ityoophiyaa torbeetti balali’iinsa gara...
Teeknolojii
'BMW' yaada motar saayikilii haaraa -saaxilamummaan balaa qabu gadi aanaa ta’e - qabatee dhufeera
Finfinnee, Onkololeessa 04, 2009 (FBC) Kaampaaniin Konkolaataa Jarmanii guddichi 'BMW' yaada...