text: 1Asaa kaalettiyaageeti Yerusalaamen de7idosona. Qassi hinkko asaappekka tammaappe issoi issoi geeshsha kataman Yerusalaamen de7ana mala, saamaa yeggidi dooridosona. SHin hara uddufun kushe asai bantta katamatun de7idosona. 2Yerusalaamen de7anau bantta sheniyan maayida asaa ubbaa asai anjjiis. 3Hara katamatun de7iya Israa7eela asai, qeeseti, Leewati, Beeta Maqidasiyaa ashkkaratinne Solomona ashkkaratu yarati ubbai bantta kataman kataman de7iya gadiyaa oiqqidi de7idosona. SHin hagaappe kaallidi xaafettidaageeti, Yerusalaamen de7anau yiida biittaa kaalettiyaageeta. 4Yihudaa zariyaappe yiida kaalettiyaageeti Paareesa yara gidiya Ataayanne SHeela yara gidiya Ma7iseeya. Ataayi Ooziyaana na7aa; Ooziyaani Zakkaariyaasa na7aa; Zakkaariyaasi Amaariyaa na7aa; Amaaree SHafaaxiyaa na7aa; SHafaaxee Malaali7eela na7aa. 5Ma7iseeyi Baaruka na7aa; Baaruki Kolihooza na7aa; Kolihoozi Hazaaya na7aa; Hazaayi Adaaya na7aa; Adaayi Yoyaariiba na7aa; Yoyaariibi Zakkaariyaasa na7aa. 6Paareesa yaraappe wolqqaama gidida oiddu xeetanne usuppun tammanne hosppun asati Yerusalaamen de7idosona. 7Biniyaama zariyaappe yiida kaalettiyaageeti Saala, Gabbaayanne Sallaaya. Saalu Mashulaama na7aa; Mashulaami Yo7eeda na7aa; Yo7eedi Padaaya na7aa; Padaayi Qolaaya na7aa; Qolaayi Ma7iseeya na7aa; Ma7iseeyi Iti7eela na7aa; Iti7eeli Yishaa7iyaa na7aa. Muleera uddufun xeetanne laatamanne hosppun Biniyaama zareti Yerusalaamen de7idosona. 9Ziikira na7ai Yuu7eeli eta halaqaa; qassi Hassanuu7a na7ai Yihudai kataman naa77antto maaragee de7iyo halaqa. 10Qeesetuppe yiida kaalettiyaageeti Yoyaariiba na7aa Yadaaya, Yaakiinanne Saraaya. Saraayi Hilqqiyaa na7aa; Hilqqee Mashulaama na7aa; Mashulaami Xaadooqa na7aa; Xaadooqi Maraayoota na7aa; Maraayooti Xoossaa Beeta Maqidasiyaa halaqa gidida Ahixuuba yara. 12Etaara issippe Xoossaa Beeta Maqidasiyaa oosuwaa oottidaageeti muleera hosppun xeetanne laatamanne naa77a. Qassi hara kaalettiyaagee Adaaya; Adaayi Yirohaama na7aa; Yirohaami Palaaliyaa na7aa, Palaalee Amoxa na7aa; Amoxi Zakkaariyaasa na7aa; Zakkaariyaasi Paashihuura na7aa; Paashihuuri Malkkiyaa na7aa. 13Adaayaara issippe de7iya asai muleera naa77u xeetanne oitamanne naa77a. Qassikka hara kaalettiyaagee Amaashasaaya; Amaashasaayi Azaari7eela na7aa; Azaari7eeli Ahizaaya na7aa; Ahizaayi Mashilemoota na7aa; Mashilemooti Imeera na7aa. 14Amaashasaayaara issippe de7iya olanchchati muleera issi xeetanne laatamanne hosppuna. Qeesetu halaqai Haggidoolima na7aa Zabddi7eela. 15Leewatuppe yiida kaalettiyaageetuppe issoi SHamaa7iyaa; SHamaa7ee Hashshuuba na7aa; Hashshuubi Aziriqaama na7aa; Aziriqaami Hashaabiyaa na7aa; Hashaabee Buuna na7aa. 16Qassi harati SHabbataayanne Yozabaada; eti Xoossaa Beeta Maqidasiyaappe kareera oosettiya oosotussi aawatiya Leewatu halaqata. 17Qassikka harai Mataaniyaa; i galataa woosaa woossiyo wode galataa mazamuriyaa yexxiyaageetussi halaqa; i Asaafa yaraappe yelettida Zabdda na7aa na7aa, Miika na7aa. Banaara issippe yexxiyaageetu giddon Baaqibuuqee naa77antto. Qassi haraikka Abdda; i SHaamu7a na7aa; SHaamu7i Galaala na7aa; Galaali Yidutuuna na7aa. 18Muleera xeetanne hosppun tammanne oiddu Leewati geeshsha kataman Yerusalaamen de7idosona. 19Penggiyaa naagiyaageetuppe Aqquuba, Xalmmoonanne etaara issippe oottiya hara issi xeetanne laappun tammanne naa77ata. 20Attida qeeseti, Leewatinne Israa7eela asai ubbai bantta gadee de7iyoosan de7iyoosan dumma dumma Yihudaa katamatun de7idosona. 21SHin Beeta Maqidasiyaa ashkkarati Yerusalaame kataman issi baggaara de7iya Ofeela giyo heeran de7idosona. Xiihinne Gishppinne naa77ai eta kaalettiyaageeta. 22Yerusalaamen de7iya Leewatussi halaqai Uzza. I Baana na7aa; Baani Hashaabiyaa na7aa; Hashaabee Mataaniyaa na7aa; Mataanee Miika na7aa. Uzzi Beeta Maqidasiyan yexxiyaageetussi halaqa gidiya Asaafa yara. 23Eti hachchi hachchi oottanabau kawuwaappe etayyo imettida azazoi de7ees. 24Yihudaa na7aa Zaraaha yaraappe yelettida Mashezaabeela na7aa Pataahee Israa7eela asaa xeelliya ubbabaassi eta doona gididi, kawuwaa matan de7ees. 25Asaappe daroti bantta goshshaa goshshaa matan de7iya qeeri katamatun de7idosona. Hegaa gishshau, Yihudaa zareti Qiriyaati-Arbbaa7an, Diboonan, Yaqabxxi7eelaaninne hegaa heeran de7iya qeeri katamatun de7idosona. 26Eti qassi Yeshuu7an, Molaadan, Beeti-PHaleexan, 27Haxaari-SHu7aalan, Berssaabehaaninne hegaa heeran de7iya qeeri katamatun, 28Xiqilaagan, Makoonaaninne hegaa heeran de7iya qeeri katamatun de7idosona. 29Qassikka Enirimmoonan, Xor77aaninne Yarmmuutaanikka de7idosona. 30Hegaa xalla gidennan Zaanoohan, Adulaamaaninne hegaa heeran de7iya qeeri katamatuuninne Laakishaaninne hegaa heeran de7iya goshshan, qassi Azeeqaaninne hegaa heeran de7iya qeeri katamatuunikka de7idosona. Hegaa gishshau, Yihudaa asai muleera Berssaabehappe biidi, Hinnooma Zanggaaraa gakkanaashin de7iya sohuwan de7idosona. 31Biniyaama zareti Beeteeleeninne hegaa heeran de7iya qeeri katamatuuninne Gebaa7an, Mikimaasan, Aayan, 32Anatootan, Nooban, Anaaniyan, 33Haxooran, Raaman, Gittaiman, 34Hadiidan, Xabo7iiman, Nabalaaxan 35Loodan, Oonooninne Kushe Hiillatu Zanggaaraa giyoosankka de7idosona. 36Yihudan de7ida Leewatuppe daroti Biniyaama asaara issippe de7anaadan oosettidosona.


c: text/html

text: 1Aneen nyi Paawulō kāāyooytooyiintoo Yēēsu Kiriistō nyoo kiilēwēnān :Iriin Sāruuniintēēnyoon kupunuunō Yēēsu Kiriistō nyoo kuumoongʼuuy. 2Āsiruun inyēēn Tiimōti nyoo āchāmiin kilēē wēēriinyuun nyoo /kuurānēy ākēēpāyiisyēēchinii tōkōl Iriin. Kuupēēruurin :Paapa Iriin ākōō Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō. Kuriireeniin akiinyōōru kaalya. 3Kilēē yi kyoomwooruun, paani kyoomii āwēētii Makeetoonnya, ku mārēy itēpēē Ēpēēsō siimwoochi piich kukaaman keey meeneet tukun choo mā pō man. 4Ikany kukaaman keey kumārārchi piich siiyēēn chēpō Yāwuutik chēpō kēny choo mēētoorētēy kir aka tōkōl. Āpuuy :ngʼaleechoochēē kwiintaan. Mēētoorētēy piich kumāngʼiisyō sopoon nyēpō man akutiirō keey Iriin. 5Nēē kumii kēē-isuuy piich, kēēmārchinii kunyōōru choomnyoot nyoo chōōnēē moo nyoo rēēl, aku-ir kir nyoo nkēt kilē pō man akutiirō keey Iriin. 6Kiikuchuunnyō :piich walak maakutiirēē keey Iriin akunam ngʼal choo mēētoorētēy kir. 7Mārēy :pichoochēē kilēku koonēēt chēpō ngʼātuut amēēnkēt nyuun kir nyoo mwoorēy mpō ntā irtooy keey kilē kuunkēt. 8Kiinkēt kilē kāroomō :ngʼātuut, nēē /kupāyiisyēērō nkōō oor nyaa karaam. 9Kiinkēt mpō kilē /maakukōōnu ngʼātuutēchu akipō piich choo tiliilēēn. /Kiikukōōnu akipō piich choo mā tiliilō ākōō choo māchāmēy /keepayta. Pō :ngʼātuutēchu piich choo mēēwārēy Iriin ākōō kipngʼōōkiis. Pō :ngʼātuutēchu piich choo rumēy sikiikwaak ākōō piich walak. 10Pō murēn nyoo rwēēy nkōō cheepyooso nyoo mā cheepyooseenyiin ntā ku cheepyooso nyoo rwēēy nkōō murēn nyoo mā poonteenyiin. Pō murēn choo āpēy keey ākōō piich choo chōōrēy piich. Pō piich choo mēlmēēliisyēy ākōō choo toomchinii piich ngʼal ākōō kir aka tōkōl nyoo mānāmēy keey nkōō koonēētuut chēpō man. 11Miitō koonēētuutēchoochēē lōkōōy choo kāroomēēn choo /kiikukōōnaa a-amtaata. Kiipkoonēē :lōkōōyichoochēē pō kwōngʼuut wōloo mii Iriin nyoo loosunoot. 12Ā-ōōchinaa Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō kōōnkēy nyoo kiikōōnān kaamuuka, āmu kiirootaa kilē aneen chiich nyoo /kutiirēēnoon keey. Kiilēwēnān ā-irchi pāyiisyeenyiin, 13mpō ntā kyoongʼāloolēēyaa inyeentee nkōō oor nyaa ra ākoonyāriilootēy piichiich. Kiriireenaan :Iriin nkōō yoonēē āmu kiimoonkēt kir nyoo kyoo-irēy akiitoomō aran inyeentee. 14Kiinyōōwaa :Kiptaayaantēēnyoon kaat, āmu kiichamaa, mpō ntā kiimēērookēē /keechaman. Kii-iran acham inyeentee ākootiirēē keey. 15Pō man ngʼālyoontooni aku karaam kuuran :chiich aka tōkōl: Kiichōōnēy :Yēēsu nyoo Meesaaya ngʼwēny kusāru kipngʼōōkiis. Aku aneen :akoongʼo nkōō pichoochēē nyoo kyoochō kipngʼōōkiyoon nyoo mātingʼ /keemwa! 16Kiiriireenaan nyuun :Iriin nyoo kyoochō kipngʼōōkiyoon kwōngʼuut kusiir piich tōkōl choo kiikulēēlchi inyeentee sikungʼuutuunō :Yēēsu Kiriistō yoonēē murtaareenyiin tōkōl. Nēē muukēē /kēēsārwaa ākoonyōōru sopoon nyēpō ākōy, kuumuukēē mpō /kēēsāru piich walak. 17Kunyuun, loosunoot akuukoonyitoot :Iriin nyoo pāytooyiisyēy ākōy nkōō ākōy, aku nyoo mākuurōōtēy. Lēē nyoonēē. 18Wēēriinyuun, Tiimōti, āmwooruun ngʼaleechu kutuup keey nkōō ngʼal choo kiikumwooruun :ōōrkooy. Nēē tuupēy ngʼaleechoochēē, kuutoorētiin sii-ama pooryoot nyaa karaam 19akiitas taay itiirēē keey Iriin akii-ir kiyoo inkēt kilē karaam. Kiikutay :piich walak ku-ir kilēē nyoonēē ākiikupētyō. 20Walak nkōō pichoochēē kiiku-ir kilēē nyoonēē ku Umeenaayo ākōō Aleekisaanta. Kyootētō pichoochēē kupa ēēruun chēpō Syeetaani sikupa kusōwu kilē mā maraat kungʼalaala Iriin nkōō oor nyaa ra.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ahbaashaa fi Amantii isaanii
Fokkottuu!!!
Jama’aan “Ahbaash” jechuudhan of
yaamu kan amma biyya teenya keessa figuu jalqabe kun eega nubira gahee bara 15
tahee jira. Garuu baroota dheeara kana keessa nama kuma shan wallitti qabachuu
hin dandeenye. Kunis Aqiidaan inni barsiisu Aqiida Islaama dhugaa (Ahul-Sunnaa
wal-Jama’aa) waan hintahiniif. Kana sirriti isin agarsiisuf kitaaba Ahbash
kan“Mukhtasar Sheekh Abdullah Al-Hararii” fi , Sarihul Bayaan jechuudhan
beekkaman keessati waan barreeffamee, fi kaasseta audio (CD) irrati waan
waraabame keessaa qabxiilee tokko tokkon isiniif barreessa. (Wantootan ani
barreesse kun kijibaa fi dhugaa ta’uu isaa adda baafachuuf Kitaabota Ahbash,
takka marsaa intarneetii isaani ilaalaa).
1. Warrii Ahbaash “Maaqaa
Rabbiitiin kakachuun nama Kafarsiisa” jedhan.
Moslimoonni dhugaa amoo “Raabbii
malee waan biraatin kakachuun shirkiidha” jedhanii nama barsiisan.
2. Jama’aan Ahbaash “Allaahuma
Ajirnaa Minal Naar” (Yaa Rabbi ibidda Jahannam jalaa nubaasi) jedhanii Islaama
hundaaf du’aa’ii guchuun nama Kafarsiisa. Rabbi akka Muslima hundaaf araaramu
gaafachunis nama Kafarsiisa. Du’aa’i akkanaa jama’aan gochuun dhorkaadha. Namuu
kadhaa akkanaa mataa isaa qofaaf kadhachuu qaba” jedhan
Nuti Muslimoonni garuu “Du’aa’in
jama’aan godhamtu Rabbi birrati du’aa’i biroo
caalaa fudhatama qabdi “ jeennee amanna . Keessafuu Guyyaa Jum’aa
Immamni masgiidaa hogga khuxbaa gudhu Muslimoota hundaaf araarama kadhachuu
qaba.
3. “Siraax” guyyaa qiyaamaa
(Aakhiraa) qormaata cimaa nama eeggatan keessaa isa tokko. “Siraax” jechuun
karaa akka riqichatti (dildilaa) ibidda jahannam gubbati diriirfamuuf jiru.
Nabiin keenya (s.a.w) akka nubarsiisanitti karaan kun qal’inni isaa rifeensa
mataa darani. Qaroomina isaatiinis ablee(billawa) darani. Waarri Raabbin
fedheef qormaata “Siraax” jalaa laftumatti baha. Warri Rabbiti Kafare ammoo
“Siraax” gubbaa dabruu dadhabee ibidda Jahannam keessati kufa. (Rabbi Siraax
jalaa nuhaabaasu).
Jarreen Ahbaash ammoo “Siraax
karaa bal’aa namni irra deemuu dandayu. Hadiisa kessati “akka rifeensatti
qallaa, akka ableetti qara” wanni jedhameef cinqii isaa irraa akka of eegganno
goonuuf jecha” jedhanii barsiisan. Ahbaash Hadiisni Nabii keenyaa (s.a.w) soba
jechuu isaaniti fakkata.
4. Jama’aan Ahbaash “Sahaabaa
Nabii (s.a.w) keessaa warra Alii ibn Abu Xaalib (r.a) wajjin wal-lolle abaaru
fi arrabsuun ni hayyamama” jedhan. Haaluma kanaan sahaaboota gurguddaa akka
haadha teenya Ai’shaa bint Abu Bakr, Mu’aawiyaa ibn Abu Sufiyaan, Zubeyr ibnul
Awwaam, Amr Ibn Al-Aas (hunda isaanii Rabbin irraa haajalatu) arrabsuun
nidandayama jechuudha.
Nuti garuu “Namni Sahaabaa Nabii
maqaa hamaan kaase jahannam seena” jennee amanna.
5. Jama’aan Ahbaash “Maallaqa
socho’u (paper money) irraa Zakaan hinbahu. Zakaan meetaa (qarshii) fi warqii
(dahaba) takkaa beeladaa manaa (horii, re’ee kkf), oomisha midhaanifaa malee
maallaqa haala qarshii, doolara ykn pawndii fakkaatun biyya kessa socho’u,
maallaqa baankii kessa ta’u (saving account), maallaqa check fi bondiin qabame
kkf irratti Zakaan waajibaa miti” jedhan.
Nuti garuu “Waan maallaqa tahe
hundinuu, yoo gatii ka’umsa Zakaan irraa bahu guute fi yoo harka abbaa
qabeenyaa bira amata tokko ture, Zakaan irraa bahuu qaba” jechuudhaan amanna.
6. Jam’aan Ahbaash “Dhala bankii
(interest) warra Kiristaanaa irraa nyaachuun nigahaa. Dhalli maallaqaa kan
haraam tahe nama Islaamaa jiddutti malee Kafiraa fi Islaama jiddutii miti”
jedhan.
Muslimootni dhugaa garuu “Dhala
waan tahe hunda Rabbiin Haraam godhee jira” jedhanii barsiisan.
7. Ahbaash “Namni Hajjii dhaqe
imaamota Makkaa fi Madiinaa wajjiin yoo Salaata hidhate Kaafira taha. Sababni
isaa imaamotni kun Wahaabi waan tahaniif jecha” jedhan.
Nuti garuu “Salaatni masgiidota
Makkaa fi Madiinatti Salaatame kan bakka biraa hunda nicaala” jenna.
8. Ahbaashoonni “Intalti dubartii
kofoo uffatte yoo deemte haraam hinqabu. Namni haalli kun haraam jedhe kafira
taha. Haa ta’u malee intalti dubraa hijaaba uffachutu irra isiif caala” jedhan.
warri dhugaa garuu “intalti
dubraa akka dhiiratti yoo uffate malaayikaa fi naminlleen ni abaara” jedhani
nama barsiisan.
Kanin asii olitti barreesse kun
isa xiqqaadha. Warreen Ahbaash ana daran beekan kan kanaa olii barreesaa turan.
Hata’u malee Ahbassh wantoota kana dafee ifa hinbaasu. Yoo beektota isaani
gaaffatanis “olola sobaati, kijiba” jechuu malee deebi qubsaa isiniif
hinkennan. Jarreen “Hadraan keenya maalif tuqame?” jechudhaan yeroodhaaf Ahbaash
waliin gulufaa jiranille wantoota kana hinbeekan. Wantoota kana kan irra gahuu
dandeessan yoo kitaabota Ahbaash argattanii dubbistan qofa.
Muslimootni biyya teenyaa
hundinuu saba, gosa, naannoo fi haala jireenyaatin osoo hinqoodamin kan Ahbaash
balaaleeffachuuf qabaasawa jiraniif “jama’aa jallataa adunyaa guutun beektu
kana maaliif nurrati fe’u barbaaddan?” yaada jedhuunii malee akka Ahbaash
odeessaa jirutti aangoo koree dhiima Islaamaa Itoophiyaa waan barbaadaniifi
miti (Namni miliyoona 40 caalu hundinuu angoo nibarbaadaa?).
Adawwiin Isalaamaa “Wahaabii
ballessina” jedhanii jama’aa jallataa beekkamaa kana jala nugalchuuf hidhatanii
jiru. Nutis mirgi keenya haga nuuf kabajamuu of duuba hinjennu.
Ahbaash
fi fatwaa “Takfiiraa”
Miseensoonni
Jama’aa Ahbaash Muslimoota isaan hin hordofnee fi kan yaada isaani hindeeggarre
hundaanu “Kaafira” jedhan. Ulmaa (hayyoota) Islaama bebbekkamoo ta’an
keessaahis nama hedduu iratti fatwaa “Takfiiraa” (nama Kafarsiisuu) dabarsanii
jiran. Adeemsi kun kan waggaa 20 guutuu irra turan malee kan kaleessa
jalqabanii miti.
“Fatwaa Takfiiraa” kan “Sheikhul Islaam Ibn Teymiyyaah” irraa
jalqabe kun bara kana Hayyoota Islaama ciccimoo tahan kan ummata adunyaa karaa
Rabbittii yaamaa jiran Dr Zakir Naik fi Dr. Abu Aminah Bilaal Philps bira gehee
jira. Kan nama ajaa’ibu jam’aan Ahbaash “ribaa” (dhala bankii) Kiristaana
harkaa nyachuun halaal” jedhu, jama’aan Ahbaash “biyya Kiristaana kessatti
masqala fannifatanii deemuun nidandayama” jedhu, jam’aan Ahbaash“Allahumma
Ajirnaa minal naar” (Yaa Allah! Ibidda Jahannam jalaa nubaasi) jedhanii Islaama
hundaaf kadhachuun Kaafira nama godha” jedhu kun mataa isaa mizaanuu (madaaluu)
dhiisee Ulamaa Islaamaa Kafarsiisuu isaati.
Ulamaa Islaamaa kan Ahbaash Fatwaa “Takfiiraa” irratii
dabarse kessaa kan asii gaditti tuqaman kun keessati argaman.
I.
Ulamaa Gurgudda Durattii
1.
Sheikhul Islaam Ibn Teymiyyah :- Hayyu beekka “Mujaddida” (haroomsaa) jedhaman
keessa tokko
2. Imaam Ibnul Qayyiim :- barataa Ibn Teymiyyah kitaaba
hedduu barreese.
3. Imaam Zahabii:- Abbaa Hadiisaa, Abbaa tafsiira, Abbaa
Seenaa, adunyaa guutuun beeytu.
4. Sheikh Muhammad Ibn Abdul-Wahhaab :- Mujaddida beekkamaa
kan “Shirkii” fi bi’daa irrati qabsaawe
II. Ulaamaa Tokkumaa fi Bilisummaa Muslimootaatif Warraaqan
1. Sayyid Jamaaluddin Al-Afghanii :- Lammii Afghanistaan kan
tokkomaa Islaama adunyaatif bayyee qabsaawe.
2. Sayyid Abul- Ai’laa Mawduudii: Abbaa Hadiisaa, Abbaa
tafsiira bekkamaa kan lammii biyya Pakistaan. Kitaaba isaa keessaa isa tokko
Sheek Muhammad Rashaad mata duree “Gadaa Islaama” jedhuun Afaan Oromotti hiikaani
jiru.
3. Sayyid Quxbi :-Dhalataa Misraa (Egypt) kan Ikhwaanul
Muslimiin dhaaban keessa isa tokko. Kitaabaa “Ma’allim fi Xariiq” jedhamu waan
barreessef jecha bara 1965tti motiin Misraa Jamaal Abdunaasir seera amalee
ajeese.
4. Sheek Rashiid Ridaa :- Barsiisaa Yunivarsitii Al-Azhar fi
barreessa beekkama kan ture (Lammii Suriyaa)
III. Ulamaa Salafootaa Bekkaamoo
1. Sheikh Abdul-Aziz ibn Baaz :- Muftii Su’udii Arabiyaa kan
turan
2. Sheikh Salih Al-Uthaymiin :- Hayyuu biyya Su’udii Fatwaa
radiyoo fi televiziyoon kannudhaan beekkame
3. Sheikh Nasruddin Al-Albaani:- Haafiza Hadiisaa kan lammii
biyya Albaaniyaa
IV. Ulamaa fi Da’ii Yaroo Ammaa Lubbuun Jiran
1. Imaam Professor Yusuf Qardaawii :- Hayyuu duree mana marii
Ulamaa Adunyaa
2. Dr. Zaakir Naik :- Da’ii beekkamaa biyya Hindii kan “Peace
TV” hundeesse.
3. Dr. Abu Aamina Bilaal Philips:- Lammii Kanaadaa kan
Su’udii fi Sudaan keessati barsiisu (Warreen “Peace TV” irratti da’iwaa godhan
keessa isa tokko
4. Dr. Amr Khaalid :-Da’ii Beekka biyya Misraa kan
Televiziyoona Iqraa fi Al-Risaala irrati dhiyaatu.
5. Dr. Fu’aad Jibrill Haddaad:- barrressa fi da’ii beekkamaa
biyya Ameerikaa. Wareen Dhabbata Sunnaa Ameerikaa hogganan keessa isa tokko.
Hangi asitti tuqame kun isa Xiqqaadha. Ulamaa hedduutu oso
hinbarrefamin hafe.
Jam’aan Ahbaash kan ofiifu hayyuu
tokko hinqabne ulamaa Islaamaatin “Kaafira” jechaa jira. Sababni isaatis yaada
Ahbaash “baaxil” (haqa malee) tahe waan irraa hinfudhatinif jecha. Jam’aan kun
ar’a koree dhimma Islaamaa Itoophiyaa (Majlisa Ol’aanaa) to’atee olola afuufaa
jira. Kanaafuu oboleeyyan kiyya warra jallataa kanaraa of eega. Kan dhagahin
hundatti dhaamsa dabrsaa!!
Ahbaash
Maal Barbaada?
Warri
miseensa jama’aa Ahbaash ta’an “Nuti Aqiidaa Tawhiidaa kan Wahaabiin
balleessite sirreessuuf jecha qabsoofna” yaada jedhu irra dadeebi’anii
dubbatan. Hordoftoota Mazhaba Imaamu-Shaafi’ii akka ta’anis nihimatan. Garuu
Muslimootni kanaan sobamuu hinqaban.
Jam’aan Ahbaash “Aqiidaa” balleessuu malee “Aqiidaa” tolchuuf
hindeeman. Fedhiin isaanii yadaa “Shirkii” fi “Rabbii Dhablumma” (pagan)
hawaasa Islaamaa keessatti babal’isuudha. Fakeenyaaf Ahbaashoonni yaadota
dadhabaa biyya teenya keessa turan kan asii gaditti tuqaman kana ifatti
deeggaran.
• Awliyaa afurtamii afur yoo yaamtan isiniif dirmatan.
• Yeroo beelaa fi dhukkubni hamaan ganda keessan seene Qubbii
Awliyaa dhaqxanii itti maganfachuu qabdan.
• Namni “Hajjii” dhaquu dadhabe yoo dirree Sheek Husseen
Balee Ziyaaree Hajjiin isaa irraa guumtamti
• Awliyoota guyyaa itti dhalatan keessati yaammadha.
Fakeenyaf Kibxataa (Tuesday) Sheekanaa Husseen Baalee, guyyaa Harbaa
(Wednesday)Sheek Abdulqaadir Jeylaani, guyyaa Kamisaa Sheek Abaadir yaamadaha.
Namootni dadhabaan bayyeen yaada amantii addaa addaaraa
burqan kana odeessaa akka turan nibeekkama. Garuu jama’aan Ahbaash yaadoota
hamaa kana adeemsiisaa jira. “Namni yaada kana morme hundinuu Kaafira” jedha.
Fedhiin isaanii guddaanis yaadootni baaxil (haqa-malee) ta’an kun Islaamummaa
keessatti fudhatama akka argatan qabsaawuudha. Kan isaan “Wahaabii” jedhanii
halkanii fi guyyaa abaaranis namootuma yaada fokkotaa kana isaanirraa fudhachuu
dide.
Nuti awliyaa Rabbii nijaalanna. Isaan jaalachuun dirqama
keenya. Keessaafuu qabsoo isaan amantaa Islaamaa barsiisuuf godhan hin
iraanfannu. Rabbii Isaaniraa haajalatu. Nutillee akka isaantii karaa sirrii
ta’e nu haaqajeelchu jennee isa kadhanna. Garuu awliyaa jaalanna jechuudaan
“Shirkii” keessa hinseennu. Rabii nama “shirkii” hojjatuuf dhiifama
hingodhu.
Yaa ummata Islaamaa! Imaamu Shafi’iin “shirkii” ni
balaaleffata malee hindeeggaru. itti fufa
Mazhabni Shaafi’ii qabrii Rabbi malee waan biraa akka hin
yaamne nama barsiisa. “Ahbaash” garuu maqaa Imam Shafi’ii sobaan himata.
Immamootni “Fiqihii” barsiisan kn Akka Imaam Abu Haniifaa, Imaam Maalik, Imaam
Shaafi’ii, Imaam Ahmad kkf gabroota Rabbii kan “Sunnaa” nabi Muhammad (s.a.w)
sirritti hordofan ta’uu isaanii hayyotni bayyeen raga bahanii jiru. Nuti
Imaamota “Fiqihii” wajiin lola hinqabnu. garuu miseensootni Ahbaash sobaan
maqaa Imaam Shafi’ii himachaai “Shirkii” fi “bi’daa” babal’isuu isaani irraa
hinqeeballu.
Obboleewwan koo!! “Wahaabii” amantiin jedhamu hinjiru.
Islaamumma kessati mazhabni “Wahaabii” jedhamus hinjiru. Amantii Islaama
tokkicha malee lama hinjiru. Maqaa kana waarii irra dadeebi’anii dhawan warra
amantii Isaalmaa balleessuu barbaadu. Kanaafu yeroo amma jama’aan Ahbaash
“Wahaabii ni dhabamsiifna” jedhee olola biyya teenya keessati oofaa jiruu
kanaan akka hinsobamne dhaamsa kiyya isinitti himadha.
Galatni Rabbiif Haata’u.
Nagayaafi Rahmatni Rabbii ergamaa isaa Nabi Muhaammad (s.a.w) irrati haa bu’u..
Ahbaashaa Fi Deeggartoota Isaa
Jama’aan Ahbaash jedhamu kun
dhaabilee Islaamaa tokko wajjiin waltahii hinqabu. Bakka deeme hundatti
dalagaan isaa Muslimotaaf “Kaafira” ykn “Wahaabii” maqaa jedhu moggaasuudha.
Miseensootni isaa akkaataa “Salaataa” fi “Soomanaa” nama barsiisuu daran qissaa
(legend) Sheeka isaaniii namaaf odeessuu ykn hameenya “Wahaabii” namaaf
ibsiiutu isaaniif caala. Adawwii Islaamaa ammoo maqaa hinkaasu. Kuni maaliif
tahe?
Dubbii tana keessa seenanii haga
dhumatti namaaf ibsuun ni ulfaata. Haatahu malee waan lamarrati wali-galuun
nidandayama.
1. Jama’aan wanti inni barbbaduu
amantii isaa fokkottu akka namuu duraa hintuuqne gocuudha. Amantii kana kan
irraa balaaleffatu Muslimoota malee jara biraatii miti. Kanaafuu Muslimootni
akka isa hintuqneef tumsa barbbaduuduf jecha jarren birootti irkachuun isaa
ifa.
2. Muslimootni inni halkanii fi
guyyaa abaaru hundi kan amantii isaa duraa tuqanii miti. Fkn Sayyid
Jamaaluddiin Al-Afghani fi Sayyid Quxub (Lamii biyya Masrii) barreeffama
isaanii keessati kan itti xiyyeeffataa turan “Koloneeffatootni (Colonialists)
biyyoota Islaamaa qabatanii qabeenya isanii xuuxuudhaaf sagantaa bara dheeraa
baafatani jiran. Shira isaani kana kuffisuudhaaf Muslimootni adunyaa hundinuu
waltaanee socho’uu qabna.” Kan jedhu ture.
Kuni barnoota Aqiidaa ykn
Tawhiidaatii miti. Shirkii jarri Ahbaash keessaati cuuphaman waliinis suduudaan
(directly) walitti hinbu’u. Jam’aan Ahbash garuu hayyoota Islaamaa kana
galgalaa fi ganama abaara. Kun maalif tahe?
Gaafiin kun waan guddaa of keessa
qaba. Maallumaa Ahbaash baruufis gaafii kana jala qotanii ilaaluu barbaachisa.
Deeggartoota Ahbaash
Akkuman asii olitti dubbadhee
jiru, Ahbaash Muslimoota daran jara ”Kaafiraa” waliin utaaluu irra filata. Sochii
biyya Muslimaa keessati godhu daran sochii isaa kan biyyoota “Kaafiraa”
kessatti gochaa jiruutu iraa guddaadha. Jarreen “Kuffaaraa” jajjabaa wajjinis
waldaya uummachuu irra hindeebi’u. Walumaa-galatti warri Ahbaash deeggaru
hundinuu “Kuffaara” jajjabaa kan Muslimoota diina godhatanii cinqii garagara
Ummata Islaama gubbatti buusaa jraaniidha. Jaalalleen (Deggartootni) Ahbaash
kun eenyu?
1. Wareen Lixaa/Dhihaa
(Westerns):- Ahbaash motummoota fi jarmoolee Lixaa wajjiin hariiro hagana
hinjedhamne qaba. Jarri kun fedha Ahbaash waan sirritti beekanif jecha sochii
isaa hunda deeggaruu malee dura hindhaabbatan. Keessafuu Eega Fulbana 11/ 2001
(September 11/2001) balaan shoorarkessitoota Ameeriikaa dhawee booda jarreen
Lixaa hundi “Islamummaan gaariin kan Ahbaash adeemsisaa jiru kana “ jedhanii
raga bahaaniifi” jiru. Jara kana keessa adda dureen Ameerikaa, Ingiliiz
(Britan), France, Canada, Denmark kkf.
2. Tsiyoonota (Zionists):-
Tsiyoonotni hedduun maqaa “Sabaa Yahuudaa gaagama’a irraa tiksina” jedhuun
adunaaratti ol’aantummaa Yahuudaa ofaa akka jiran beekkamaadha. “Motummaa
Israa’iil (Israel) hamtuun akka hintuuqne eeguun dirqama kenya “ jechuudhan
cunqursaa fi ajeechaan mootummaan Israa’iil ummata Falasxiin (Palestine) irrati
gadgeessaa jiru akka cimee itti fufuuf kan onnee itti godhanis jara Tsiyoonotaa
kana.
Jarri Tsiyoonotaa kun yakka
akkanaa hojjachaa Muslimoota biratti fudhatma akka hinqabne nibeekan. Jama’aan
jallataan Ahbaash jedhaniin kun jara akkanaa wajjiin hiriiree jira yoonin isiin
jedhe ana ni amantanii?
Wallaahi! Ahbaash Yahuudi wajjiin
hiriiree jira.
3. Biyyota Islaamaa
“Gadi-Galoo”:- Ahbaash biyyoota maqaan Islaamaa tokko tokko wajjiinis hariiroo
cimaa qaba. Kana keessa adda duree ta’anii kan argaman biyaa “Urdun” (Jordan)
fi “Turkii” dha. Jarri kun Ahbaash wanni ofitti dhiheessanif sababa adda
addaatini. Fakenyaaf mootumman Urdun “ motumman warra “Su’udii” kan Wahaabiin
hogganamu Harama lameen (Makkaa fi Madinaa) humnaan anarraa fudhatee jira”
jedhee haga ammaa anaannata. Jarri Turkii ammo “Wahaabiin motumma biyya teenyaa
fonqolchitee mootummaa Islaamaa dhaabuu barbaaddi” sababa jedhuun jara
“Wahaabi” jedhee moggaase irrati duula baneef warra tumsa ta’uuf kan akka
Ahbaash hedduu jaalata. Kaanaafu biyyotni kun Ahbaashiif deeggarsa hunda
godhan.
4. Suuriya (Syria) Yeroo
dheeraadhaaf biyti Ahbaash ifatti gargaara turte biyya Suuriya “Syria” jedhanin
tana. Biyti tun kan hogganamtu jarreen amantii “Alawii” jedhamu hordofan kan
akka Hafiz Al-Asaad fi Bashaar Al-Asad faadha. Jarri “Alawii” kun Muslimootaa
waan hintahiniif jecha “Muslimootni mootumma nuraa fudhatan” jedhanii baayyee
sodaatan. Kanaaf sochii dhaaba Muslimaa hunda dura dhaabattan. Keessaafuu
hummna “Wahaabi” jedhanii shakkan hunda caccabsuu barbaadan. Bara 1990 (A.L.H.
bara 1982) keessa Ja’amaa Ahbaash, kan “Wahaabii” abbaruun hojii isaa taate
kana argannaan gaafii malee simatan. Kunoo haga guyyaa ar’a wajji utaalaa
jiran.
Ahbassh jara farra-Islaama tahan
kan wajiin wa’ada (irbuu) jaalalaa seenee jira. Muslimootni adunyaa sabani
guddaan “Ahbaash ofirraa eegaa! “jedahnii lallabanif kessaa inni guddaan tokko
hariiroo Ahbaash Adawii Muslimotaa bebbekkamoo ta’an kana wajjin hidhate jiru
kana waan beekanifi. Ahbaash sabani hayyota akka Jamaaluddin Al-Afghaani fi
Sayyid Quxb fakkatan wanti abbaaruuf jaallawwan isaa kana gammachiisuudhaaf
jecha. (Jarri akka Ameriikaa fi Yahuudi kun barrulle Al-Afgahnii fi Sayyid Quxb
arguu hinfedhan.) Wani nama ajaa’ibu tokko Ameerikaa fi jarren Tsiyoonota
(Zionists) mootummaa Suuriyaa argaa isaa hinfedhan jedhamee himama. Garuu Isaan
sadeenu “Ahbaash” waliin “bishaani fi anaan” tahani wal-jaalatan. Ahbash
akkanatti nama hunda wajjiin qumaara taphachuu
beeka. Itti fufa
Rabbiin guddaan nu haa sattaru!
Hijaab! Hijaab!
Yaa Muslimoota!!
Guddiin Ahbaash himamee hindhumu.
Jam’aa dooseen (file) isaa huubaan guutamte kanaatu ar’a “Aqiidaa Wahaabiin
balleessiten halaa sirri ta’een isin barsiisa” jedhee lafa ka’e. Nuti hundinuu
waltaanee “Deemaati nama isin hibeekne sobaa” jechuu qabna.


text: 1GODAA qaalai taakko hagaadan yaagiiddi yiis; 2"Laa asa na7au, suuttaa gussiyaageeti kumido katamaa bolli pirddanau giigadii? Yaatikko, i oottido tuna ooso ubbaa ayyo yoota. 3Hagaadan yaaga; 'Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees; "Neeni daro asaa suuttaa gussido gishshaunne eeqau goinniyoogan nena tunissido gishshau, ne wodee yiis. 4Neeni gussido suuttan mooranchcha gidadasa; ne medhdhido eeqankka tunadasa. Yaatin, ne pirddaa gallassai matattiis; ne wurssettaa laittaikka gakkiis. Hegaa gishshau, taani nena kawotettatussi baceessiyoobanne hara biittatussikka qilliicciyoobaa kessana. 5Nenoo, suntti moorettidonne shabbirettida katamau, mataaninne haahuwan de7iyaageeti nena qilliiccana. 6"'"Ne giddon de7iya Israa7eela halaqati ubbati suuttaa gussanau bantta wolqqaa ai keena go7ettiyaakko be7a. 7Ne giddon de7iyaageeti bantta aawaanne bantta aayyiyo bonchchokkona; eti betetakka huqqunnidosona; am77etanne aawu aaya bainna naata naaqqoosona. 8Eti ta geeshsha miishshata karoosonanne ta Sambbataakka tunissoosona. 9Ne giddon de7iyaageetuppe issooti issooti harata worissanau wordduwaa yootoosona; haraati deriyaa bolli de7iya eeqau goinniyo sohotun moosona; qassi haraati maccaasaara shaaramuxoosona. 10Ne giddon de7iyaageetuppe issooti issooti ba aawaa machcheera zin77oosona; haraati qassi kushe qitai yiido maccaaseera wolqqan gaittoosona. 11Ne giddon de7iyaageetuppe issooti issooti ba shooruwaa machcheera zin77oosona; ba na7aa machcheera zin77oosona; ba aawaa na7ee, ba michcheera zin77oosona. 12Ne giddon de7iyaageetuppe issooti issooti miishshaa ekkidi, shemppuwaa woroosona; haraati bantta miishshaa dichchau immoosonanne, bantta shooruwaa miishshaa yashissidi ekkoosona. Qassi intte tana mulekka dogideta. Taani Ubbaa Haariya GODAI hagaa odais. 13"'"Ne giddon de7iya asai bessenna miishshaa ekkiyo gishshaunne shemppuwaa woriyo gishshau, taani hanqquwan ta kushiyaa baqqana. 14Taani nena qaxxayiyo gallassi ne goobatettai nenaara de7anee? Woikko ne kushee mino gidanee? Taani GODAI hagaa yootaas; taani yootidoogaa taanikka oottana. 15Taani ne asaa kawotettatu giddooninne hara biittatu giddon laalana; ne tunatettaakka taani ne bollappe xaissana. 16Hara kawotettatu sinttan neeni kauyyana; shin taani GODAA gidiyoogaa neeni erana" yaagees' yaaga" yaagiiddi yiis. 17Hegaappe guyyiyan, GODAA qaalai taakko hagaadan yaagiiddi yiis; 18"Laa asa na7au, Israa7eela asai ainne pattenna toce mala; eti ubbaikka biraa seerissidi xillissiyo wode, toce gididi attiya nahaase, qorqqoro, biratanne irssaase mala. 19Hegaa gishshau, Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees; 'Intte ubbaikka toce mala gidido gishshau, taani inttena ubbaakka Yerusalaame giddo shiishshana. 20Asai biraa, nahaasiyaa, birataa, irssaasiyaanne qorqqoruwaa tamaa coociyaakko shiishshidi seerissiyoogaadan, taani ta hanqquwaaninne ta yiilluwan inttena shiishshada, katamaa giddon seerissana. 21Taani inttena shiishshada, ta hanqquwaa tamaa intte bolli womppiinin, intte hegan seerana. 22Birai coociyan seeriyoogaadan, intte Yerusalaamen seerana. He wode taani GODAI ta hanqquwaa intte bolli gussidoogaa intte erana' yaagees" yaagiiddi yiis. 23GODAA qaalai taakko zaaridikka hagaadan yaagiiddi yiis; 24"Laa asa na7au, eta biittai tunido gishshau, ta hanqquwan irai bukkennaadan diggada, taani Israa7eela asaa qaxxayanau haniyoogaa etau yoota. 25Eta halaqati ba woridobaa gudiiddi mentterettiya gaammo mala; eti asaa woroosona; miishshaa gidin, hara buquraa gidin, ubbaa banttau ekkoosona; eti daro maccaasaa am77e kessidosona. 26Qeeseti ta higgiyaa menttidosona; ta geeshshabaakka tunissidosona. Geeshshaanne tunaa shaakkokkona; qassi geeshshaappenne tunaappe gidduwan de7iya dummatettaa tamaarissokkona; ta Sambbataa bonchchokkona. Hegaappe denddidaagan, taani Israa7eela asaa giddon bonchchettabeikke. 27A giddon de7iya halaqati bantta woridobaa duuterettiya wanggireellotu mala; eti banttau duretanau asaa woroosona. 28Yerusalaame kataman de7iya hananabaa yootiyaageeti godaa nooraa tiyiya asadan, worddo ajjuutaa be7iyoogaaninne worddo hiraagaa yootiyoogan, eta nagaraa genttoosona. GODAI yootennan de7ishin, 'Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagees' yaagoosona. 29He biittaa asati bonqqoosona; hiyyeesatanne metootanchchata huqqunnoosona; eti betetakka yashissidi, miishshaa ekkidi, likke pirddaa diggoosona. 30"Taani biittaa xaissennaadan, eta giddon dirssaa gimbbee kolettido baggaara eqqidi naagiya issi asa koyaas; shin oonanne demmabeikke. 31Hegaa gishshau, ta hanqquwaa eta bolli gussana; taani ta hanqquwaa taman eta xaissana; taani eti oottido oosuwaa eta bolli zaarana. Taani Ubbaa Haariya GODAI hagaa odais" yaagiiddi yiis.


text: 1Israa7eela asai daayida woine turaa mala; eti banttau aifiyaa aifoosona. Eti aifiyo aifee darido keenaa yarshshiyo sohota darissi keexxidosona. Eta biittai duretido keenaa, goinniyo eeqa tuussata alleeqissidi medhdhidosona. 2Eta wozanan genee kumiis; ha77i eti bantta mooruwaa qixaatiyaa ekkanau koshshees. GODAI eti yarshshiyo sohota laalana; eta eeqa tuussata xaissana. 3He wode eti, "Nuuni GODAASSI yayyibeenna gishshau, nuussi kawoi baawa; shin nuussi woni kawoi de7iyaakkonne ai oottanee?" yaagana. 4Eti hekkennabaa haasayoosona; maachchaa maacettiiddikka wordduwan caaqqoosona. Hegaa gishshau, woriya sharafai shooqan doliyoogaadan, eta bollan pirddai dolana. 5Samaariyaa kataman de7iya asai Beeti-Aweenan de7iya maraa misiliyaayyo yayyoosona. A bonchchoi appe shaahettiichchido gishshau, asai au yeekkana; he eeqaa misiliyau oottiya qeesetikka waassana. 6He eeqa misilee Asoore biitti toohetti biidi, gita kawuwaassi giiradan imettana. Efireema asai yeellatana; Israa7eela asaikka ba eeqaa misiletu daafan kauyyana. 7Samaariyaa kawoi haattaa bollan qaixaaree toohettiyoogaadan, toohetti xayana. 8Qassi Israa7eela asai Aweena giyo kataman eeqau goinnidi, nagaraa oottiyo xoqqa sohotikka qolettana; eti yarshshiyoosan agunttainne gom77oree mokkana. Yaatin, eti dereta, "Nuna genttite!" yaagana. Keratakka, "Nu bolli kunddite!" yaagana. 9GODAI hagaadan yaagees; "Israa7eelatoo, intte Gib77an nagaraa oottido gallassaappe doommidi, nagaraa oottiyoogaa aggibeekketa. Hegaa gishshau, Gib77a kataman intte bolli olai denddana. 10Taani koyiyo wode, he makkalanchchata qaxxayana. Eti oottido daro nagaraa gaasuwan taani eta qaxxayiyo wode, kawotettati eta bollan shiiqana. 11"Efireemi kattaa yerettaa dosiya, wadhdhidi kessido mirggo mala; shin taani a puula morggiyan qambbaraa wottada waaxana. Yihudaa asai goyanau koshshees; Yaaqooba asaikka gadiyaa phalqqanau koshshees. 12GODAI yiidi, xillotettaa intte bolli iraadan bukissana gakkanaashin, intte a koyiyo wode gidiyo gishshau, inttessi xillotettaa zerite; zeridi aggenna siiquwaa cakkite; otta biittaakka phalqqite. 13"Intte iitatettaa zeridi, nagaraa cakkideta; intte wordduwaa aifiyaakka miideta. "Intte intte wolqqaaninne intte daro olanchchatun ammanettido gishshau, 14intte asaa bolli olaa dirbbai denddana; denddidi beni olaa wode Kawoi SHalmmaani Beeti-Arbbeela katamaa olidi bashshidoogaadaaninne aayetuuranne naatuura gatto mentterettidoogaadan, intte qatoti hegaadan olin bayana. 15Inttenoo, Beeteele katamaa asatoo, intte hanttaara iitatettaa daafan intte bollikka hagaa malabai gakkana. He gallassi sa7ai wonttiyo wode, Israa7eela kawoi muleera xayana.


text:
WASHINGTON DC— Gaa’ila tokko keessatti dhala godhachuun yeroo dadhabamu rakkoon kun kan Dubartii qofa akka waan ta’eetti ilaalamuun aadaa keessatti baratamaa dha.
Qorannaaleen saayinsii akka agarsisaniitti garuu lameenu rakkoo kana fiduuf carraatu jira.
Dhiiraa fi Dubrtiin gaa’ila dhaabbatan hanga waggaa tokkootti mucaa godhachuu yoo dadhaban gara ogeessaa fayyaa dhaqanii lameenuu ilaallamuu qabu jedhu ogeessi addaa kan waa’ee gadameessaa fi da’uumsaa Dr Taaddasaa Kitilaa.
Yeroo Dubartiin itti ulfaa’uu dandeessu adda baasanii baruun akkasumas umriin murteessaa akka ta’e dubbatamee jira.
Kan biraa maaltu ilaalamuu qaba? Gaaffii fi Deebii gaggeeffame caqasaa.


text: 1Inttenoo saluwan de7iya meretatoo, GODAABAA yootite; "Bonchchoinne wolqqai GODAABAA" giidi yootite. 2"Bonchchoi a sunttaassa" giidi, GODAABAA yootite; a geeshshatettaa puulan GODAAYYO goinnite. 3GODAA gunttai haattatu bollan siyettees. Bonchcho Xoossai dadaadan guummees; GODAI gita haattatu bollan guummees. 4GODAA gunttai wolqqaama; GODAA gunttai, "Hoola!" giissiyaabaa. 5GODAA gunttai zigata mentterettees; Liibaanoosa giyo biittan de7iya zigatakka GODAI mentterettees. 6Liibaanoosa dereta galo maraadan buraaqissees; Siriyoona giyo gita deriyaa bazzo korima booraadan phixxillissees. 7GODAA gunttai wolqqanttaa wolqqammissees. 8GODAA gunttai bazzuwaa qaattees; GODAI Qaadeesa Bazzuwaa qaattees. 9GODAA gunttai wolata qaattees; mittaa haittaakka qoqqofees. Yaatin, a Beeta Maqidasiyan de7iyaageeti, "Bonchchoi GODAASSI gido" yaagoosona. 10GODAI bashshaa haattaa bolli de7iya ba kawotaa araataa wottidi uttiis; GODAI ba kawotaa araatan uttidi, merinau kawotiis. 11GODAI ba asaassi wolqqaa immees. GODAI ba asaa sarotettan anjjees.


text: 1Nawe na7ai Yaasu biittaa xomoosiya naa77u asata SHiixima giyo sohuwaappe qosan kiittiis; kiittiiddi eta, "Biite; biidi biittaa xomoosite; Yarkko katamaa qassi dumma xomoosite" yaagiis. Yaagin eti biidi, Ra7aabo giyo shaaramuxee soo aqanau gelidosona. 2Gelin Yarkko kawoi, "Israa7eela asaappe kiitettidaageeti ha biittaa xomoosanau qammi yiidosona" giyo oduwaa siyiis. 3Siyidi Yarkko kawoi Ra7aabiyyo hagaadan yaagidi kiittiis; "Ne soo yiidi gelida asata kessada imma. Aissi giikko, eti biittaa ubbaa xomoosanau yiidosona" yaagiis. 4SHin mishiriyaa he naa77u asata qottarggada, hagaadan yaagaasu; "Ee asati taakko yiidosona; shin eti auppe yiidaakkonne taani erabeikke. 5Omarssi katamaa penggiyaa gorddana haniyo wode, eti kiyidi biidosona; eti au biidaakko taani erikke. Ellelli kaalliyaaba gidikko, intte eta oiqqana" yaagaasu. 6SHin Ra7aaba asata keettaa bollan dembbayidi oottidosaa kessada, liinuwaa giyo maayuwaa kiyiya talba dalaa dooriyaa giddon eta qotta wottaasu. 7Yaatin, asati xomoosiyaageeta koyanau kiyidi, Yorddaanoosa SHaafaa pinuwaa efiya ogiyaa oiqqidi biidosona. Koyiyaageeti katamaappe kiyaanne, katamaa penggee gorddettiis. 8Xomoosiyaageeti xiskkanaappe kasetada, a etakko pude kiyada, eta hagaadan yaagaasu; 9"GODAI ha biittaa intteyyo immidoogaa, intte nuna gita yashshaa yashshiyoogaanne ha biittan de7iya asai ubbai intteyyo hirggaa maashiyoogaa taani erais. 10Aissi giikko, Gibxxe biittaappe intte kiyido wode, intte sinttan Zo7o Abbaa GODAI waati melissidaakkonne nuuni siyida. Qassi Yorddaanoosa SHaafaappe arshsho baggaara de7iya Amoore biittaa kawota naa77ata, Sihoonanne Ooganne intte waati muleera xaissidaakkonne siyida. 11Nuuni hegaa siyido wode, nu wozanai maashiis; asai ubbai intteyyo xaliyoogaa aggi bayiis. Aissi giikko, GODAI intte Xoossai bolla saluwaanikka garssa sa7aanikka Xoossa. 12Hegaa gishshau, taani intteyyo kehidoogaadan, inttekka ta aawaa keettaa asau kehanaadan taayyo GODAN caaqqite; hegaayyookka ammanttiya malaataa immite. 13Ta aawaanne ta aayyiyo, ta ishanttanne ta michcheta etassa gididabaa ubbaarakka paxa aggite; nuna haiquwaappe ashshite" yaagaasu. 14Yaagin he asati, "Nuuni oottidobaa neeni odennan aggin, nuuni neeyyo caaqqido caaquwaa polana xayikko, Xoossai nuna woro! GODAI ha biittaa nuuyyo immiyo wode, nuuni neeyyo ammanettananne kehana" yaagidosona. 15Ra7aaba de7iyo keettai katamaa dirssaara ohettidi keexetti uttido gishshau, maskkootiyaara wodoruwaa duge yeddada, an duge wottaasu. 16Ra7aaba eta, "Inttena koyiyaageeti demmenna mala, deriyaa biite; biidi eti simmana gakkanaassi, yan heezzu gallassaa qosettishshite. Hegaappe guyyiyan intte biyoosaa beeta" yaagaasu. 17Yaagin asati o, "Nuuni ne biitti geliyo wode, ha zo7o kaaloosiyaa neeni nuna kessido maskkootiyan qachchana xayikkonne ne aawaa, ne aayyiyoo, ne ishanttanne ne so asaa ubbaa neekko soo ehaana xayikko, neeni nuna caaqissido caaqoi nuuyyo gometenna. 19Ooninne ne sooppe kare ogiyaa kiyidi haiqqikko, hegee a gome; nuuni hegan oishettokko. Nenaara son issippe de7iyaabi kushen boshettikko, a suuttaa gomee nuna gakko. 20SHin nuuni oottidobaa neeni odikko, neeni nuna caaqettido caaqoi nuuyyo gometenna" yaagidosona. 21Yaagin a, "Intte giidoogaadan hano" gaada, eta moissaasu. Eti biidoogaappe guyyiyan, he zo7o kaaloosiyaa maskkootiyan qachchaasu. 22Eti pude gezziyaa biidi, yan qosettidosona; qosettidi yedettiyaageeti Yarkko simmana gakkanaassi, eti yan heezzu gallassaa gam77idosona. Yedettiyaageeti oge ubban koyidosona; shin eta demmibookkona. 23Hegaappe guyyiyan he naa77u asati gezziyaappe wodhdhidi, Yorddaanoosa SHaafaakka pinnidi, Nawe na7aa Yaasukko simmidi yiidosona. Yiidi banttana gakkidaba ubbaa ayyo yootidosona. 24Eti Yaasa, "GODAI tumu biitta ubbaa nuuyyo aatti immiis. Qassi biittan de7iya asai ubbai nuuyyo yashshaa maashees" yaagidosona.


text:
WAAMICHA SABA OROMOO: Kutaa Tokkoffaa
Taammanaa Bitimaa irraa | Hagayya 10, 2012
Yeroo ammaa kana qilleensa fi bubbee garagaraatu waayee impaayera Toopphiyaa irratti wanneen garagaraa hafarsaa jira. Kunis kan sababeeffate waayee dhukkubsannaa yookaan du’aatii muummicha ministeerotaa, Mallas Zeenaa ti. Inni fayyus, fayyuu baatus; dabrus, dabruu baatus impaayerittii akka kanaan duraatti bituun hin dandayamu. Impaayerittiin keessi ishii rirmaa fi bacoodhaan, daanawoo fi shilmiidhaan nyanyaatamteetoo akkaan bosobbose haala akkanaa kana jalaa miliquu gonkumaa hin dandeessu. Mootummoonni abbootii irree otoo shimala uummatootaa fi sabootatiin dhawamanii hin kufin dursanii raafamu. Raafamni isaanii kun jalqaba kufaatii isaaniiti.
Kana baargama ceenetoo fakkeenya wayii barbaaduu otoo hin taane, achumma impaayerittii keessaa arguun ni dandayama. Mootummaan Hayila-Sillaasee fi kan Dargii fakkeenya gaarii nuuf tahuu dandayu. Tole, kufaatiin warra Wayyaaneewoo dhiyaatee jiraa, innoo waan akka du’aa hin oollee, nuti Oromoonni haala fi qopphii akkamii keessa jirra? Gaafiin kiyya kun jaarmolee Oromoo hundaa fi dhalawwan Oromoo maraafi. Nama yookaan gurmee duraan of-qoppheessetu, haala akkanaa kanatti dhimma-bawuu dandaya. Kan of hin qoppheessine immoo warra duraan durseetoo of-qoppheessitu meeshaa godhachuun dhimma-ittiin baya. Kurfiiwwan kun immoo maal maal faa akka tahan ibsuun barbaachisaa dha. Garuu, otoo inni kun hin ibsamin, haalli Qabsoon Bilisummaa Oromiyaa amma keessatti argamuu hammi tokko armaan gaditti lafa kaayama.
HAALA QABSOO BILISUMMAA OROMIYAA: Hamma 1990-tti
Kunoo, biyyii fi biyyeen Oromoo, laftii fi lafeen Oromoo erga harqoota gabrummaa Habashaa jalatti kufanii barkurnee 14, jechuun waggaalee 140 taheeti jira. Bara dheera kana keessa ginni-bittee Habashaa uummata keenya irratti wanni hamaa fi cubbamaan inni hin goone hin jiru. Ee, ganamuma oggaa ginni-bittee Habashaa kan Minilikiin durfame, humna mootummoota Oroppaatti hirkachuun uummataa fi saba keenya dirree waraanaatti moyee qabate san irraa kaaseeti, kan garajabeessuummaa fi bineensummaan daangaa hin qabne uummata keenyaa fi uummatoota obbolaa keenyaa kan akka Walaayitaa, Kafichoo fi Dimmee faa irratti adeemsifame. Habashoonni bowwaa Aannoleetti harma-muraa fi harka-muraa uummata keenya irratti adeemsisan, isaan gooroo Calanqootti uummata keenya ciibsanii akka hoolotaatti gorra’an, isaan baddaa Darraa fi baddaa Gullalleetti uummata keenya lafarraa duguugan, isaan jala Sooddoo fi baddaa Walisootti kan biraa hafee qaama hormaata dhiiraa-llee cicciratan, isaan baddaa Guumaatti jagnoota keenya akka gaararraatti rarraasan sun hojii sheexanaa waan humni isaanii hayyameef godhaniiti jiru.
San boodammoo uummanni keenya gabbaarii fi gabra isaanii tahuun, qoteefii siree irra isaan cibsetoo sooruun: cooma murachiisaa, daadhii habbuuqqachiisaa, baqsaa afaani fi funyaan isaanitiin obaasaa bara hedduu dheeraa keessa hulluuqee as gaye. Haatahu malee, uummanni keenya gaaf tokkollee dagateetoo “ani Habashaa dha; ani nama Toopphiyaati” ofiin jedhetoo hin beeku. Dabaleesoo, akka yeroo fi humni isaa hayyameefitti fincilaa, qabsaawaa as gaye. Uummanni keenya akka naannoo isaatti, akka gosa isaatti, akka naannolee lamaa fi sadiitti, akka gosoolii lamaa fi sadii faatti fincilaa, nafxanyaa isa irratti goobe gombisaa bara dhibbaa fi shantamootaa kan bardhibbee 20-ffaa irra dhaqqabe. Ee, yeroon kun yeroo ijaarsi seena-qabeessichi, Waldaan Maccaa-Tuulamaa hundeeffame sani. Waldaan kun yeroo gabaabaa keessatti Oromiyaa guutuu waliin gawuun: Raayyaa-Asibuu irraa hamma Booranaatti, Muggii fi Beegii irraa hamma Baabbilee fi Jaarsootti uummata Oromoo guddicha walsimachiisee, Oromoo gammachuu fi abdii cimaa yoo gonfachiisu, warra Habashaa ammoo gaddaa fi sodaa cimaa keessa buuse. Waldaan Maccaa-Tuulamaa kun waggaa lama keessatti miseensota miliyoona lamaa ol horachuun, ijaaree of-duukaa buuse. Oromoo fi Oromiyaa bira kutuun uummatoota akkuma isaa cunqurfaman keessaa miseensota ofii taasisuun, seenaa keenya keessatti dubbii akka bakkalcha ganamaatti ifaa jiraatu nu badhaase.
Waldaan kun Oromoota mootummaa Habashaa kan Hayila-Sillaasee irratti finciluun bosona Oromiyaa manneen ofii taasifatan, wajjin qunnamtii jabaa uummachuun Oromoof abdii akkaan cimaa diinota isaatii garuu, ollannaa jabaa keessa galche. Bara gabaabaa keessatti leenconni Baalee kanneen jagnoota biyya gadaa kan akka: Jeneraal Waaqoo Guutuu, Haaji Adam Saaddoo, Haaji Adam Jiloo fayiin gaggeeffaman magaalaawwan akka: Gobbaa, Adaabbaa fi Dodolaa malee, godina Baalee guutuu bilisoomsuun of-harkatti galfatani. San biraa kutaniiyyuu godinoota: Booranaa, Gujii, Arsii fi Harargeetti cewuun qabsoo hidhannoo finiinsuutti ka’ani. Maal godhuree, Habashoonni miila ofiitiin dhaabatanii buluu hin dandeenye sun, akkuma amala isaanii baargama cewuun roopphilaa waraanaa, leenjiftuu fi gorsituu faa Israa’elii fi USA-a irraa argachuun yeroof qabsoo keenya kana laaffisani.
Haatahu malee, mootummaan Hayila-Sillaasee qeerransoota Maccaa-Tuulamaa kaan manneen hidhaatti fannisuun, kaan ifumatti galaafachuun, kaan summiin fixuun, kaan hidhaa umurii guutuu itti-mureetoo hidhuun, kaan immoo biyyaa hari’uun yeroof waan laaffise seyullee: akkuma goonni Oromoo Hayila-Maaram Gammadaa otoo isaaniin hin galaafatamin jedhe san: “dubbiin Oromoo bofa udduu lixe”, taatetoo waggaalee yartuu booda Addi Bilusummaa Oromoo dhalate. ABO yeroo duraatiif sagantaa fi kaayyoo qulqulluu qulqulleessee, Oromiyaa teenya bilisoomsuu fi walaboomsuuf lafa nuuf kaaye. Amma dubbiin biyya gadaa qulqullooftee waan karaa qabatteef, jaarmoleen Oromoo san booda of-ijaaran marti jechuun kan OPDO, OPC fi OFDM irraa hafe: Oromiyaa kottee gabroomfatoota Habashaa jalaa baasuun: biyya walaboome, saba bilisoome fi uummata birmadoomeef akka qabsaawan saganteeffatani. Amma jaarmoleen teenya laafuu fi jabaachuu, qabsoon hidhannoo cimuu fi laafuu, Oromoonni biyya guutuu irratti tokkummaa sabaa ijaarrachuu fi otoo hin ijaarratiin hafuu fayi malee, sagntaa walabummaa fi bilisummaa qulqullaawaa fi ifaa qabna jechuu dha. Karaa kanaan nuti qaata: “nagaatti yaa Biyya Habashaa, nagaan yaa Toopphiyaa!”, jenne jechaa dha! Oggaan kana jedhu immoo duris, harras namoonni keenya tokko tokko kanneen waayee Toopphiyaa abjootaa bulan hin turre jechuu kiyyaa miti. Keesumaa raasaa kana (jidduu kana) namoonni keenya kan dureewwan Oromoo turan “Toopphiyaa dimokiraatessuu” faa, jechuun sagantaa ganamaa san gegeeddaraa jiruu, inni gara dhumaatti baldhinaan itti-seenamee xiinxalama.
Qabsoon sabaa fi uummata keenyaa kun kufaa-ka’aa bara 1970-mootaa fi bara 1980-mootaa keessa qaxxaamuruun, bara 1990 irraa dhaqqabe. Barreeffamni kun kutaan inni lammaffaan, bara kana irraa ka’uun itti-fufamaa, mee ammasitti nagaa fi nageenyi qeyee keessan irraa hin dhabamini!
Itti-fufa —!
–Tamene Bitima gurree@web.de


text: 1Saaba kawiyaa Solomona woriyaa siyada, deexo oishata ekkada, a paaccanau denddaasu. Denddada sawuwaa, keehi daro worqqaanne al77o shuchchaa caanettida daro gaameelatu cugiyaara keehi daro ajaban Yerusalaame gakkada, Solomona sintti aadhdhaasu. Aadhdhada ba wozanan de7iyaabaa ubbaa Solomonayyo yootaasu. 2Solomoni a oichchidobaa ubbaa odiis; i iyyo birshshennan appe geemmi attidabi aibinne baawa. 3Saaba kawiyaa Solomona aadhdhida eratettaa, i keexxido kawo keettaa, 4a maaddan shiiqiya qumaa, a oosanchchati uttiyo utettaa, a ashkkarati oottiyo oosuwaanne maayiyo maayuwaa, a eessaa tigiyaageeti maayiyo maayuwaanne GODAA Beeta Maqidasiyan i xuuggiyo yarshshuwaa be7ido wode, i wozanai gagettiis. 5Hegaappe guyyiyan, a kawuwaa, "Nebaanne ne aadhdhida eratettaabaa taani ta deren de7aidda siyidoogee tuma. 6SHin taani yaada ta aifiyaa biraanan be7ana gakkanaashin, eti taayyo yootidobaa ammanabeikke. Ne aadhdhida eratettaa gitatettaayyo baggaanne taayyo yootibookkona; taani siyidobaappe neeni keehi xoqqaasa. 7Ubba wode ne sinttan eqqidi, ne aadhdhida eratettaa siyiya ne asatinne ne oosanchchati aiba ufaittiyoonaashsha! 8Nenan ufaittidi, nena ba kawotaa araatan utissida GODAI ne Xoossai galatetto! Ne Xoossai Israa7eela asaa siiqido gishshaunne merinau mintti essanau koyido gishshau, neeni suure pirddaanne xillotettaa oottana mala, i nena eta bolli kawoyiis" yaagaasu. 9Yaagada kawiyaa 4,000 kilo giraame deexxiya worqqaa, keehi daro sawuwaanne al77o shuchchaa kawuwaayyo immaasu; Saaba kawiyaa Kawuwaa Solomonayyo immido sawuwaa milatiya sawoi mulekka baawa. 10(Ofiirappe worqqaa ehiida, Kiiraama asatinne Solomona asati yaappekka sanddalle giyo mittaanne al77o shuchchaa ehiidosona. 11Kawoi Solomoni he sanddalliyaappe GODAA Beeta Maqidasiyaa, kawo keettaa geliyoosaayyo xekkatanne mazamuriyaa yexxiyaageetuyyo maazinqqiyaanne diittaa merissiis. Hegaa milatiyaabi Yihudaa biittan kase beetti erenna.) 12Kawoi Solomoni Saaba kawiyaa amottada a oichchidobaa ubbaa iyyo immiis. A ayyo ehiidoogaappe daruwaa i iyyo immiis. Hegaappe guyyiyan, Saaba kawiyaa ba ajabaara denddada, ba biitti simmaasu. 13Solomoni laittan laittan ekkiyo worqqai laatamanne heezzu sha7u kilo giraame deexxiyaagaa. 14Hegee zal77anchchatuppe ekkido qaraxaanne Araba biittaa kawotu ubbaappenne Israa7eela biittaa haariyaageetuppe ekkido worqqaanne biraa gujjennaana. 15Kawoi Solomoni naa77u xeetu wogga gonddalleta qoxxido worqqaappe merissiis; issi issi gonddalliyan laappun kilo giraame gidiya worqqai geliis. 16Qassikka i heezzu xeetu qeeri gonddalleta qoxxido worqqaappe merissiis; issi issi qeeri gonddalliyan naa77u kilo giraame gidiya worqqai geliis. Kawoi he gonddalleta Liibaanoosa Woraa Keettaa giyo keettan wottiis. 17Qassikka kawoi danggarssaa zaaliyaappe issi gita kawotaa araataa merissidi, geeshsha worqqan sheeshshiis. 18Kawotaa araatai de7iyoosaa pude kiyanau yedhdhiyo usuppun xekkati de7oosona. Gediyan yedhdhanau kawotaa araataara gattidi, worqqaappe oottido oidee de7ees. Araatau naa77u baggaarakka qesiyaa zemppissiyo sohoti de7oosona; he naa77u sohotu lanqqiyankka ya baggaaranne ha baggaara eqqida issi issi gaammo misilee de7ees. 19He araataa pude kiyiyo usuppun xekkatun ya baggaaranne ha baggaara issi issi gaammo misilee, muleera tammanne naa77u misileti de7oosona. Hagaa mala kawotaa araatai hara kawotettan awaaninne oosettibeenna. 20Kawoi Solomoni ushshaa uyiyo miishsha ubbai worqqaappe oosettiis; Liibaanoosa Woraa Keettan de7iya miishsha ubbaikka muruta worqqaappe oosettiis. Solomona wode biri mulekka go77iyaabadan qoodetti erenna. 21Kawuwaayyo Kiiraama markkabetuura zal77iya gita markkabeti abban de7oosona. He markkabeti worqqaanne biraa, danggarssaa zaaliyaa, qaaretanne geleshshota caani ekkidi, heezzu laittaappe issiton simmoosona. 22Kawoi Solomoni duretettaaninne aadhdhida eratettan sa7an de7iya kawotu ubbaappe darees. 23Sa7an de7iya kawoti ubbai a sintti aadhdhanaunne Xoossai a wozanan wottido aadhdhida eratettaa siyanau koyoosona. 24Laittaappe laittan yiya ubbai ayyo immanau worqqanne bira miishshata, maayota, ola miishshatanne sawuwaa, paratanne baqulota ekkidi yees. 25Solomonau paratuyyoonne gaaretuyyo oiddu sha7u gaaxaatai de7ees; qassi tammanne naa77u sha7u parati ayyo de7oosona. Solomoni hegeeta paraa gaaretu katamatuuninne banaara Yerusalaamen wottiis. 26Solomoni Efiraaxiisa SHaafaappe doommidi, Pilisxxeema biittaanne Gibxxe zawaa gakkanaassi de7iya kawota ubbaa haariis. 27Kawoi Yerusalaamen biri shuchchadan korettanaadan, zigikka bargguwan dicciya ettaadan corattanaadan oottiis. 28Solomonayyo parata Gibxxeppenne hara biitta ubbaappe ehoosona. 29Koiroppe wurssettaa gakkanaassi Solomoni hanido harabai Hananabaa Yootiya Naataana Taarikiyaa Maxaafan, Seeloppe Yiida Akiiyi Hananabaa Yootido Maxaafaaninne Nabaaxa Na7aa Iyorbbaamabaa Hananabaa Yootida Iddoi Be7ido Ajjuutaa Maxaafan xaafetti uttiis. 30Solomoni Israa7eela ubbaa bolli Yerusalaamen oitamu laitta kawotiis. 31Hegaappe guyyiyan, Solomoni haiqqidi, ba maizzan gaittiis; ba aawaa Daawita Kataman moogettiis. A na7ai Robi7aami a sohuwan kawotiis.


text:
CIGOO
Binta Dirree Irraa| Adoolessa 05, 2012
Lafee cabsadhuu dhuha arkadhu!
Jecha hiikkaa lama qabu arkadhuu. Dhuhaa fi lafee adda baafadhu.
Hiikkaan sarara duraatii walqunnamtii qabu lafee yoo ta’u, dhuhati garuu
sarara duraatii qunnamtii hin qabu.
1.Horii eeguu dhiiftee joollee tapha gortee
Maaf irran dhorkinee harreen caffee seentee
2.Tuni raaree teenyaa tan keessatti tabannuu
Citaa argachuu hayyama hin gaafannuu
3.Waliin gamaa fidnee ashiitaa timiraa
Hiree kennuu didee kophaa nyaachutti jiraa.
Dubbistoota barreeffama kanaa, mee deebii Cigoo kanneenii yaalaa.


text:
Qabsoo, Tumsaa fi Karaa Bilisummaa
Ibsaa Guutamaa irraa
ABOn dhaaba malbulchaa warraaqaa fi amantalaa waggaa 37ti. Akeeki saa sirna kolonummaa hundee buqqisee Oromiyaa ofiinbultu gad dhaabuu dha. Sana bakkaan ammyyuu hin gahin malee, namoota waggoota digdamii torban kana dura of beekaniif jijii qabsoon ummata Oromoo ABOn hoogganamu argamsiise kan eenyuu hin abjonne. Sun tola hin argamne, lubbuu hedduutu itt kaffalame, qabeenya meeqatu barbadaawee, warra meeqatu faca’aee, caba hawaasomaa fi ayyaamii meeqatu uumame. Oromon ummata godinaa keessati baaqeen wayyaba thahe. Kanaaf bilisummaan saa nagaa, walqixummaa, gamtaa, fi tasgabiif naannaaf raggaasaa ta’a jedhamee abdatama. Sirni mootummaa ni jiga, dhalooti ni darba. Ummatii fi lafti irra jiraatan garuu barabaran walbiraa fi walitt ejjanii jiratu. Adeemsa seenaa keessa, darbee darbee nagaan waliin jiraachuu kan booressan murnooti fi abba tokkeen ni dhalatu.
Akkasitti murni empayera Itiyoophiyaa ijaaree fi dhaale Oromiyaa irra diriirfatee bara dhibbaa fi digdamaa ol kan barbadeessaanii jiru. Ummati walii diina miti. Haa tahu malee dibbee kolonii amma illee rukutamaa jiru callisanii ilaaluun isaan hin gaafachiisu jechuu miti. Gocha murnoota sanaan warra dhiigaa ta’anii jiru. Akka aadaa Afrikaati faloo bahanii, gumaa baasanii, ifati kan yakke aagii tufsiifatee araara buusuun jireenya hardhaaf haa tahu egeree ijoollee saaniif ni tola.
Utuu empayerri hin uumamin bulchi Itiyoophiyaa Tigraayii fi Amaraa gidduuti harka wal jijjiiraa ture. Biyyichi laga lagatt hiramee “nugusa nagastiin” olhantummaan darbaa dabarsaan mo’a. Uumama empayer duuba caasaa walfakkaatan diriirfame nugusichi Oromiyaa sududan karaa qondaalota muuduun bulcha ture. Sanaafis Oromiyaan kutaa adda addaati kukkutamte. Yeros sanaaf booqaan “zaranyaa” (sanyeessaa?) itt hin baane ture. Tigrooti amma jijjirama xinnoo fi to’annoo caalaan falcha/formulawalfakaataatt dhimma bahaniiru.
Oromiyaan deebitee walitt caasamte. Bulchaaf Tigirooti qajeelaa fi bilisa hin tahin malee kennata naannaan qondaalota ramadan. Ammaa saboota bira addaan beekuu abbaluun gurguddoo Habashaa hedduu, caalaan Tigreemiti dhaan “zaranyummaatt” fudhatame. Wayyaaneen fedha nama yeros jiru ilaaluun akka laaqama kan isaan duraatt hin deebine eenyummaa ummata kolonootaa baree jedhe.
Jarri kaan utuu dhuguma ummata bira akka Itiyoophiyoo fi walqixxeett fudhatu tahe Qubee keenya malee kan ofii qabaachuun cubbu maaf jedhu? Biyyaa ofii qabaachuu Oromo, Somaalee, Afar, Anyuwak, Wala’ittaa, Kafichoo, Sidamaa kkf maaliif raajeffatu? Kan mataa naannessaa jiru karoorfata Wayyaanee caalaa “zaranymmaa” garaa saanii keessa jiru mitii? Jarri kun oori’i saanii kun maalitt akka geessu beekuu? Jechi federeshina “zaranyaa fi gosaa” jedhu afaan Oromo tabu fi galtuu keessaa yoo bahus ni dhagahama. Wacabbarri federeshina “zaranyaa fi gosaa” jedhu kan dhufe erga sirni tokkeen Itiyophiyaa diigamee kolonootaaf angoon tokkoo tokkoo hiramee jedhamee kaaseetu. Sun xaxaa olhantummaa Habashaa hoodummaa baase. Sammuu saanii keessatt Habashaa fi jarri kaan seenyiin adda addati jechuu dha; akii Afriikaanotaa fi Afriikaamitoota? Sana malee yeroo ummata adda addaa kibbaa walirra goranii itt duudanii fi garboofatan qooqi akkasii afanii hin baane.
Sammuu akkasiitiin kan gurguddoon saanii roorroo abbooliin sanii Oromoo irratt raawwatan akka waan ta’uun irra ture fi kan hin gaabbamne godhanii kan fudhatan. Ammayyuu gaaddisa odaa utuu qabnu gaaddisa alaabaa keenya jalatt gumooftu jedhu. Harma muraa harka muraa, arrab muraa kaaba hanga kibbaati gahef hardhallee akka jannummaatt yoo ittiin dhaadatan Oromoon “Ishooyee!” jedhan hin dhibani. Sana ilaaluun kanneen tuffiin ummata keenya ilaalan akkasii haala duree malee waa waliin gona jechuun dabalanii of tuffachuu dha. Safuu dhas. Kan cunqurfamootaa tumsuu dandahan saboota seenaa kufaatii fi hacuuccaa walfakaataa jala jirani, demokratota addunyaa mirga ilmoo namaaf dhaabbatanii fi yoo jiraatan tarkaanfatoota Itiyoophiyaa ta’uu danda’u. Tarkaanfatota maqaa malee hanga yoonaa sirna empayeraa kan abboolii saanii addatt ilaalan as hin baane. Xiyyeeffannoon saanii qabeenya saa malee guraarama sirnichi namarraan gahu miti. Sanaaf malee gara laafina kan qabani fi kanneen bor hedan waliin Oromiyaa haa tahu biyya Habashaa bilisa baasanii demokratessuun nama hin dhibu ture.
Ummatoonni bulcha Habashaa jala jiraatan hundii bilisa tahanii hin beekan. Mootoli hundi quca namummaa bahaati dhimma bahuun goolaa moo’ani. Hariiroo isaanii fi mootota gidduu jiru akka hiree waaqaa murteeffameeti fudhatanii lubbuu dheeraa kadhataafii bahanii. Bilisummaan Itiyoophiyaa hedduu faarsamu sana. Kana mirkaneeffachuuf hedduu keessaa seenaa Amde Tsion, Teedros, Yohannis IV fi Minilik II ilaalaa. Joonjessaa irra marfameen gad haantummaa saatiin dhaadataa jiraate. Moototi saa yero saboota ollaa qabatan hamaa isa irratt shakalaa turan caalaatt qara baasanii itt bobba’ani. Hamma hardhaatt amala addaa kan agarsiise hin jiru. Oromoon hiree ofii ofiin murteeffachuu gaafachuu akka raajiitt kan fudhatan qofa. Isaaaniif Oromoon saba of dandahe, seenaa fi jireenya ofiin boonu miti. Isaanitt hirkatee akka barbaadanitt luugamanii oofuuf umamee. Rimsammi isaan sabootaa fi sabaawotaaf qaban haromsa cimaa barbaada. Seenaa godinichaa fi Addunyaa keessa debi’anii barachuu isaan barbaachisa. Oromoon, “Akka durii fi harka xuriitt hin hafan” jedha. Sana irra waa baratu laataa?
Kanaaf ummati Habashaa of baree bilsa of baasu malee hirree hacuucca fi duubatt harkiftuu tahee hafa. Ummatota bilisa, mirga walqixxummaa fi obbolummaa ilmoo nama, akkasumas olhantummaa seeraa fudhatan nagaan waliin yk wal cinaa jiraachuun hin dhibu. Ilmoon namaa wal irratt hirkatee jiraataa. Kan tokkoo hin qabne kan biraa qaba. Sirni dhalootaa kan jeeqamu yoo tokkoo gulummaa saa irra darbee hunda dhuunfachuu barbaadu. Sana ummati tole jedhee fudhatu hin jiru.
Kanneen walii tumsuun dandahamu olitt kaafnee jirra. Osoo demokratota dhugaa tahuu saanii hin mirkaneeffatin kan abbaa hirrummaan garaatt hafe waliin fiiguun dhadhaqii nama buusuu dandaha. Oromoon “Eenyutu si dhungannaan hidhii muxxeessita?” jedha. Hanga yoona hedduun ashkarummaaf malee nakkarumaaf Oromoo barbaadaa hin jiranii. Dogoggori abboolii keenyaa Goobana Daaccee kaasee jiru barumsa nuu ta’uu qaba. Isaan yeroo saaniitt jannaa fi gamnas turani. Waliinjiroos birmatuuf of duubaa qabu. Garuu haala yeroon gowwoomanii dagamanii diinaa tumsani. Kanaafi galtuu haafa fi hurraa isaan duuba dhufan hundaaf akka fakkeenyaati kan fudhataman. Jarri ammaa utuu hin dagamin of dagaa jiru. Waldhaaluma, birdhuu, sodaa, luynummaa fi raatessa booji’aatt riqachiisutu itt hammaata. Dogoggori Goobanaafaa sirriitt yoo quwatame akka irra hin deebi’amne gargaara.
Gurmuu guddifachuu waan ilaalutt hunda dura kanneen seenaa kufaatii fi kaasaaa wal fakii qabaniin walii galuun waan eegamu. Yoo waan itt nu shakkan qabaatan hojiin it agarsiisu yaaluu dha. Sanaan milkoofnaan kan cunqurfamoota dura dhaabbatu hin jiru. Sana boodaa demokratota yaada tarkaanfataa qaban mooraa cunqursaa keessa yoo jiraatan hawwachuun kan dandahamu. Kun namoota jireenya nagaa fi gammachuu hundaaf hawwan wayyaba tolcha. Waliin tahanii empayera cabsuun sirna yk sirnoota haaraa fi qajeelaa hundaaf akka fedha saati tolu ijaaruun ni salphataa. Sun hundu naannaa nageenya qabu uumuu carraa kennuuf malee Oromoon bilisoomuuf hirkoo barbaada jechuu miti. Sun qawwisa furtuu hamma yoonaa jalaa miliqaa turte tuquun irra haanama.
Akeeki ABO Repubilika Oromiyaa demokraatoftuu fi ofiin bultun gadi dhaabuu dha jenneerra. Kana bakkaan gahuuf qabsoo hidhannoo fi malbulchaa cunqursaa irratt kan gaggeessu ta’uun himameera. Akeekaa fi malli ABOn dhimma itt bahu yoo sana tahu murtoo inni dhumaa kan saba Oromootii. Sabichaa carraa mirga “hiree sabumaa ofii ofiin murteeffachuu”tt dhimma bahuun kan murteeffate ooffalchi ummataan (referendum) mirkaneessa. ABOn murtii ummataa gaaffii malee fudhata. Mirgi hiree murteeffanaa sabootaa yoomiyyuu kan hin sarbamne.
Sagantaa ABO hanga 1998, kutaa hariiroo sabgidduu jalatt, bakka dandahamutt saboota biraa waliin tokkummaa uumuuf akka hojjetu agarsiifameee ture. Sun akeeka malbulchaa keessatt osoo hin tahin yoo ofiin bulummaan argame kan tahu. “Ofiin bulummaa” fi “hiree sabummaa ofii ofiin murteeffachuu”n addaa fi gargar kan bahan miti. Ofiin bulummaa kan filatu waan mirga hiree murteeffachuu qabuufi. Koloneeffataan dirqiin yk maalifaan mirga ummati bilisummaaf qaban fudhachiifama. Ummatich waan filatu irba oofalcha ummataa irratt godhuun mirkaneessa.
Hiree sabummaa ofii ofiin murteeffachuu, ofiin bulummaa, ummata biraan tokkoomun sirna tokkoo keessa jiru. Qabsichi qabsoo hiree murteeffanaati. Murteen Republika ofiin bultu dhaabbachu yk Itiyoophiyaan walitt hafuun hobbaatii sanaati. Kanaaf gargar feca’amee hiree murteeffanaa abaluu, tokkeessoo abaluu, ofinbulummaa abaluu kan jedhamu hin jiru. Akkasiti dhiheessuun beekaa afanfajjii uumuu taha.
Midhaan tokkoo ni nyaatama, garri tokkoo dhiiga taha, garri biraa kosii taha. Sanaaf sirni sifaa sadii hin jedhamu. Kan sabicha ooffalcha ummataan geenyaan dirqama keenya raawwane jedhan yoo jiratan kaayyoo ABO hin calaqqisu. Ammumaa tokkott of dudhuun Oromoo fi halagaa biratt yaada lamaaniin taphachuu nu dadhabsiisa jedhanii ta’aa. Oromoon waan barbaadu hin beeku kan jedhamaa bahef kanuma fa’iifi. ABOn ummatichi irba saatiin waan murteeffate hanga hojiirra oolchutt biraa deebi’uu hin dandahu.
Egaa karaan seeraan ofiin bulummaa haa tahu Itiyoophiyaa akka jiruti tursuuti geessu dura murtee sabichaa jala darbuu qaba. Kaayyoo ABOn ganamaa ka’ee hordofu Republikii Oromiyaa demkratoftuu dhaabee iggiti itt gochuu dha. Sun ooffalcha ummataa gahee akka hin dhaabbanne agarsiisufii. Ummatichi kan filachuun irra jiru gorsuu fi isa duubas gara filatett masakuun qooda dhaabota malbulchaati. ABOn dhaaba isa ofiin bulummaaf nama kakaasuuf ganama murteeffate. Ooffalcha ummataa dura firrisanii saboota biraa waliin tokkummaa uumna jechuun “salaamaawii oneg” fashale nama yaadachiisaa. Inni ammaa kun sana irra adda yoo tahe sirriitt nama qaabachiisuu gaafata.
Empayera waliin hariiroo heera ABO adda tahe uummachaa, tarsiimoo ABO geeddaraa, dhaabota bilisummaa Oromoo hin fudhanneen walii tumsaa, ani ABO ofiin jechuun fakkeessa gowwomsaa karoorfame. ABO bule irraa adda bahuun mirgaa; isaan of himuun garuu madaa ummatichaatt qubaa kaa’uu akka hin taane itt yaaduu dha.
Qabsaawoti hedduun amma ABO tahu himatan hundi heera fi sagantaa ABO 1974 kaasee hanga 1998 fooyyeffamaa dhufe jala kaayyoo tokkichan waliin hiriiraa kan turani. Kaayyoon ABOn hordofu kan gootowwan meeqa itt wareegamanis sanuma. Mooraa bilisummaa keessa kan jiran kaayyoo ganamatt amanan hunda tokkoo kan gochuu dandahus sana. Sana duuba geeddarammi dhufe kan waloon himatan miti. Itt gala adda addaa qabatanii mirga Oromoof qabsoofna kan jedhan jiru. Daayi qabsaawaa hundaa tokkoo tahu hin qabu. Garuu maqaa ABOtt dhimma bahuuf bu’urri irra ka’amu heera hanga 1998 jiru ala hin ta’u. Murnooti jalqaba gargar bahaan, tokkoo mallato waan amma deemaa jiruu dursee arguuni. Murna sadan maqaa ABO dhahatan keessaa lamaan waliin yoo turan aangota heeraa keessaa kan geeddaranii fi foyyessan qabu. Fooyyeffati kun kan sadan waliin qabaataa turaniin walfallessa. Murni sadaffaan kan 1998 waliin foyyessaniin akka masakamu hima. Akeeki malbulchaa mamii malee Repbilik Oromiyaa ofiin bultu gaddhaabuu jedhu isaan biratt hafe jechuu dha. Maqichis isaaniin tola jechuu dha.
ABOn sababa hedduun tokkummaa saa qabatee deemu hin dandeenye. Kanaaf kan achi keessatt walitt qabaman murnaa fi abba tokkeen akka aarii saaniitt wal gumeessanii bahuun maqa fedhan moggaafatu turan. Kaayyoo ganama garuu hin gaddhiifne. Amma kan waliin deemuu dadhaban garuu tarsimicha jijjiiranii maqichas fudhatanii of baasuu yalaa jiru. Maqaan ganama waan baheef qaba. Ulaagaa sana guutu malee homtuu isa hin ta’u. Kanaaf akka jirutt dhiisuun kaayyoo seena qabeessa sanaa fi kanneen sanaaf wareegaman ulfeessuu taha. Maqaa wal harkatt qabuun ammas itt fufa taanaan deebi’anii xaxaa hamaa sanatt galuun hin oolu. Sanaaf gaaddisa halagaa wal dhaabuun akka hin deebine haa abdannuu.
Garagarummaan ilaalchaa amma amaname kun qabsoo walxaxaa baheef furmaata guddaa dha. Akka raajiitt ilaalamuun hafee qabsaawoti osoo hin daddaaqin bakka fedhi saanii jirutt ifatti gumaawuu qabu. Garee lamaan garagarummaa saanii baranii Oromummaan akka hariiroon tasa hin hincinnoofne qayyabannoo uumuu ni dandahu. Sagantaa gadjallaa waan tokkoo tokkoo itt qindeeffatan baafachuu kan isaan dhowwu hin jiru. Duratt kan rakkise garaagarummaa yaadaa ifatt himachuu dadhabuu dha. Yaada adda addaa qabaachuu fudhachuun gara demokrasii qabatamaatt tarkaanfii tokkoo. Dhaaboti Oromoo tokkeessoo hedduu keessaa kan ammaa tokkoo waan taheef ta’ina haaraa miti. Maqaa ABO dhahachuu saa qofatu adda isa godha.
Kaayyoo ganama kan itt cichamu adda tahuuf, saba biraa jibbuuf yk gaara sun dhiibutt nama geessuu fi wareegama inni gaafatu wallalamee mit. Garuu wareegama hamma yoonaa godhame bu’a qabeessa gochuuf malli sana qoofa waan taheefi. Kanneen qaawwaa adda addaatt dhimma bahuun tattaafannaa sabi kun gara eenyummaa saa badde argachuutt godhu hankaaksuuf yaalan jiru. Adeemsa saa keessa daddaaqinaa fi bitintruun jiraannan bakka hamilate hanqachuu irra tuffatamis jira. Uumamuun ABO didhaa sana hunda jala dhaabbatee sochii bilisummaa saba danboobaa fi naga jaallataa kanaa gara xumura boonsaa fi ulfina qabeessatt akka geessuufi.
ABOn kan herragamu humna qabaatee dhabeef, yaratee fi baayyateef miti; kaayyoo ummata saa ulfina gonfachiisutt cichuun hanga injjifannoott qabsoo itt fufaa gochuu dandahuuni. Dhaabota Oromo hedduutu mormituu seeraa tahanii Itiyoophiyaa demokratessuu dhama’aa jiru. Mootummaan akka isaan ol hin laalle qossa’aa bahe. Karaa biraammoo innis hamajaajii biroonis ABOn akka nagaaf tokkummaa hin arganne wanti hin goone hin jiru. Yoo barbaade heera Itiyoophiyaa fudhatee akka mormituutt haa hiriiru jedhu. Sun jechuun akkuma jara kaanii kottuu kolaafami jechuu dha. Maqchiis Itiyoopiyaa ofitt diru malee hin jiratu. Sanaan baduuf deema jechuu dha. Abdiin ummatichi bar tokkoo bilisomeen tarree saboota bilisaa dhaabbadha jedhus bishaan dhugaa. Hardha hanqina jaarmmaa cimaa fi hoogganoota caccisoo fi haala tolaa dhabuun sanaaf kaadhimachiiseenii taha. Gufuu yeroo xiqqoo kanaa jedhe qabsoon Oromoo dhugaa kun darabaa hin galuu. Hanqina dhalooti fi yeroon tokkoo qabu kan biraa itt guutee kaayyoo saba saa fiixaan baasuutu abdatama. Sun qabsoo hardha kutannoo fi dudhamaan jannooti Oromoo gaaraa fi sulula Oromiyaa keessatt Oofaa jiran irraa ni muldhata. ABOn oonee bu’uursota saa tahuun hafee ujuu sabichaa ta’eera.
Gidduu kana ifsooti bahaa jiru. Inni tokkoo Itiyoophiyaa demokratessuuf tarsimoo karoorfate labse. Inni lammaffaan tarsmoo addaaf maqaa ABOtt dhimma bahuu isa tokkoffaa kan balaaleffatu. Sadaffaan waan keessa hin jirreef balaaleffamati dabalamne jedhe kan komatu. Tuqaa haaraan inni jalqabaa dhiheeffate keessaa qabso harka hin dabarre gageessuu, dhaabota mormituu koloneeffataa walii haala duree malee tumsuu, empayera Itiyoophiyaa demokratessuuf hojjechuu kan jedhantu argama. Hooggansi saa eessa taahe akka gaggeesu hin himne. Iyya dabarsii Asmaraa lallabameen ni ka’a jedhamee yoo tahe wanti mamsiisu hedduu dha.
Birraan Arabaa akka ibidda saafaa Mallasaattis ni utala jedhamee yaadamee yoo tahe “guyyaan burquqaa” ballamame ni darbe. Mallas sanaan uttu hin ta’in badiisa biyyatt hojjetuun dira’inumaa ofiin of xaxee kufuun saa waan hin oolle. Dhaabi lammafaan kaayyoo ABO ganamaatti cichee akka jiru himuun, maqaan ABO dabaan dhimma itt bahamuu, manefestoo fi ifsa qabsoo harka hin dabarre baasuu isa tokkoffaa balaaleffate. Kanneen yaada bilisummaa hin jijjiirranne walitt dhufanii akka itt ABO jabeessuuf mari’atan haala hin mijjeessine; Inni sadaffaan ammayyuu gartokkoti dudhama agarsiisaa hin jiru. Waa’ee manefestoo, tumsaa fi qabsoo harka hin dabarree irratt ejjennoo saa himuu dhiisee maqaan koo maa dhahame qofaan ifsa dheekkamsaan as bahe. Garuu warraaqxota Oromoo fi “QC”fis waamicha waliin hojjechuu godheera.
Hunda irra kan eegamu ummata Oromoott dhugaa fi keessaan laalii ta’uudha. Tarsmoon duraa fi kan jijjirame waliin gitamee fi wal bira qabamee agarsiifamuu qaba. Inni haaraan isa durii irra anjaa qaba? Qabsoo bilisummaa irratt dhiibbaa malii qabata? Miseensotaa fi deggertoota ABO ija keessa ilaalanii waan geedarammi kun barbaachiseef it himuu dandahu? Kan deggeranis kan qabsaawanis ilalchi lama jiraachuu beekanii amananii sararaa isaanitt tolu filachuu qabu. Haa tahu malee ammas naannon irratt walii gamtoomuu dandahan jiru. Mallas sochii bilisummaa fi mormitoota Itiyoophiaa irratt cinqaarrii saa jabeessaa jiraa. Oromoon gooltuu jedhamee haleellaa jala waggaa digdamaa ol jiraate. Labsi saa dhiheenyaa gurra biyyoota alafi malee ofii seeraan bulee waan hin beekneef biyya keessaaf tumaan isa hin barbaachisu. Yaadisaa biyyoota alaa dogoggorsee akka isaan kanneen bulcha hamaa jala baqataniif jireenya tolaa hin kennine gochuufi. Bubbisa Wayyaaneeti garaglchuuf malbulchalafqu’o yeroo qayyabachuu yaaluutu malaa.
Dhimma Oromoo qofa ilaalu afaan halagaanis dabarsuun akka miti jedhanii kan barreessaa kana qeeqan jiru. Yeroo kaanimmoo baquleessaa jajanii kan dhiheessan isaanumaa. Akka amma jiruti barreessaan kun waan dhossu hin qabu hundi wajjiroota alaa keessa jira. Yaaliin godhamaa jiru akka sarettii “osoo beeknuu huuba wajjin nyachuu” keenya barsiifachuu dha. Daaya saba keenyaaf qabu eenyuunuu hin dhossu. Wanti maqaa ummataan goonuu fi jedhnu keessaan laalii yk ifaa tahuu qaba. Kan dhaggeeffatu, kan ilaalu fi kan hojjetu maaltu deemaa akka jiru beekee qeequu, yaadaan gabbisuu mormuu dandeessisuun demokratummaa dha. Garlamee fi dhokataa taanaan amanamummaa nama dhabsiisaa. Dubbisooti osoo yaada dhihaate sirriiti hin xiinxalin namicha barreessee fi mata duree qofa ilaaluun waa jechuutt fiigan jiru. Sunimmoo qeeqa jibbaan guutame cufa gadi baasuu dandaha. Nammi lama waabarii yaadaa adda addaa keessa ta’aniif qunnamtiin saanii hamajaajawaa ta’uu hin qabu.
Waanti biraa yeroon keenyaa manguddoon maalumaaf afaan banatu kan jedhu. Jara sanaan bakkaa fi yeroo tokkoo keessa jiraatu. Hamaa fi tolaa uumaa fi namaan dhufu walumaan dhandhamatu. Kanaaf manguddoonis jireenya kana keessa akka mirga fi dirqama qaban irraanfatamuu hin qabu. Sirna Gadaatt hundi akka hiriyaatt qooda qaba ture. Biyya kan bulchan, diina kan irraa ittisan kanneen sanaaf giidoo qabani. Gaheen manguddoo yaada fi gorsa kennuu dha. Brreessan kun hamma qaamaa fi sammuun saa sirriiti hojjetuti yero danuun qabsoo bilisummaa irra gahu callisee ilaaluu hin dandahu. Gab jedhii taa’i jefhamuu hin barsiifanne. Karaa namaa irra waan hin dhaabbanneefis gaddhiis hin jedhamu. Yaada saaf yoo tahe, dargaggoon, yada gidiraa keessa dabarre hedu fi wayyaa tahe, jaarraa walakaa duubati nu hin deebsine hin tahin malee hawaasi gammachuun simata. Ummati manguddoo irraa dhufeen utuu hin tahin wayyaa argadhe jedhee kan barreesicha galmee seenaatt darbata.
Xumuruuf ABOn erga dhaabbatee kan gumaachee fi wareegammi baase salphatt hin laalamu. Bilisummaan Oromoo naannaa sanaf neegeenya akka uumu mamiin hin jiru. Yoo booressituun hin jiraanne ummati ollaa nagaan jiraachuu akka anjaa qabu beeka. Murnooti isaan keessaa biqilan garuu miidhama olloota irraaan abbooliin saanii gaha gaabbisiisummaa saa hin fudhatani. Tuffii sabichaaf qabaniin kan kahe olhantummaan itt fufu abjootu. Nagaan jiraachuuf garuu akka dudhaatt gaabbanii aagii tufsiifachuun isaan irraa eegama. Yoo sana godhanii araara hin buufne garuu warra gumaa tahanii hafu. Kanaaf hammasitt isaaniin firoomun safuu taha. Isaan keessaa sanaaf abbaawummaa kan fudhatan yoo jiraatan hidhata uumuun ni dandahama. Kan walii tumsuun gaaffii hin qabne saboota koloneeffatamanii fi demokraatota addunyaati. Qabsoon bilisummaa mirga hiree ofii ofiin murteeffannaa sabicha beekamee, sagalee kennatuun waan murteeffatuun xumurama.
Walaba tahee of haa bulchu yk saboota biraan tokkummaa haa filatuu irba ooffalcha ummataa irrati kennuun mirkaneesa. Kan hanga sanaatt amanan adda ummachuu ni dandahu. Maqaan ABOs kan sagantaa saa hin geeddare birati hafutu akka. Barri of dhossuu hafee hundi ifa bahee jira. Qabsoon hunda irra akka humna saati gumaacha eega malee sanyii, saalaa fi bara dhalootaan nama hin faanfanu. Bu’aa ummataaf kan hojjetamu golgamuu hin qabu. Marii ummataa fi yaada qeeqaa jajjabeesuun keessaan laalummaa gaafata. Dhaaba malbulchaa warraaqaa irra sanatu eegama. Qayyabannoo akkaa keessaa fi alaan uumuun qabsoon Oromoo Oromummaan hidhate fi kutannoo fi dudhamaan kaayyoott ciche yeroo gabaabduu keessa Bilisummaa harkatt galfachuu ni danda’a.
Jaalbiyyooti kutatanii fi kaayyoo sabaaf dudhama qaban biyyaa saaniif utubaadha.
Qabsoon bilisummaa itt fufa ofiin buluun ni dhufa!
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
* Ibsaa Guutama | Gubirmans.com
Caamsaa 2011
Ibsaa Guutama miseensa dhaloota saganta ABO isa jalqabaa baasan keessaa tokkoo.
*** Yaada, qeeqaa fi arbsoo barruu kiyya “Bilisummaa irra Facisaa”f karaa garagaraa kennamaniif deebiisa akka ta’uuf; kanneen kara fedheen qooda fudhattan hundi galata hin dhabina.


text: 1Nto kurubta keey āk ng'aleek choo kyōōsirwoo, karaam kumātiiny :chii koorko. 2Nteenee kuuyu wōō :martaayeet kōōrēēt, ku māchāktōōs kuboonto :murēno koorkēēnyii ānkuboonto :koorko saanteenyii. 3Māchāktōōs :saanteet kuchāmchiintōōs āk wōlēē māktooy :koorkēēnyii. Nto nkinee koorkēēt kumāchāktōōs kuchāmchiin āk wōlēē māktooy :saanteet. 4Mābāwu :koorkēēt bōōrnyii nkit nteenee bāwu saanteenyii. Nto nkinee saanteet mābāwu bōōrnyii nkit, nteenee bāwu :koorkēēnyii. 5Matay :chii chii nteenee ākoy yoo kōōkāsyiinē :tukwaay ām bārooyinto nyēē kisich ōnēmchi keey saayeet. Nto mii yoo, otas taay ōbuur kuu wōlēē wuu :biich chēē kiikoomut keey. Oyey kuu nyooto sukung'eet -mōō-āsyi keey kukentaak :Kibrōkōsyoontēēt, yoo -mōōmuuchē ōriib keey. 6-Māāmiitē āmwoowook kule māchāktōōs :chii kōōmutiis, nteenee āmwooyē kule yoo kacham :chii kōōmutiis, kuyey kuu nyooto. 7Ābērē nto kiwuu :biiko tukul wōlēē āwuuyē :anii. Nteenee, tinyē :chii ake tukul rōōbēywoontēēnyii kuchōōnēē wōlēē miitē :Yēyiin. Boonto :ake rōōbēywoontēēt nyēē teer ām wōlēē mii nyēbo ake. 8Nto kurubta keey āk choo kimēēkuboonto koor nto choo musuuk, āmwooyē kule karaam kōōbuur :chii kuu anii, kumacheeng' :booyoo koorko amacheeng' :koorko saannyaa. 9Nteenee yoo -mēēmuuchē kut kuriib keey, ku karaam kōōmutiis nto /kiimut kusiir yēē kātātōōrtooy :muchas. 10Nto kurubta keey āk biikaab Yēyiin choo kēēsyootiin, āmwoowook (āmēēbērē, sōō, kule anii nyēē āmwooyē, nteenee Mokoryoontēēt) kule māmāchāktōōs :koorko kubakaakta keey āk saanteenyii. 11Nto yoo kātēbi kut kubakaakta keey ku māmākyiintōōs /bākiimut koorkoonoo subak. Nto yoo māwuu nyoo, /kiichoomnyo āk saanteenyii ānkōōbuurchiin kuu kēny. Māmākyinē mbo nkinee saanteet kukwet koorkēēnyii. 12Nto chuut alak, āmwooyē (anii nyooto āmwooyē, mēēbērē Mokoryoontēēt) kule yoo boonto :chiitaab Yēyiin koorkēēnyii nyēē mānēēyēnchi Yēyiin, ānkuchāmē :koorkoonoo kule kuming'to keey āk inee, ku māmākyinē kule kukwet. 13Nto subak yoo boonto :cheebiya ake tukul saanteet nyēē mānēēyēnchi Yēyiin ānkuchāmē :saantaanaa kule kutēbto keey koorkēēnyii, ku māmāchāktōōs :koorkoonoo kubakaakta saanteenyii. 14Āmwooyē kuu nyooto, kuuyu /kiikiitiliil saantaanaa mānēēyēnchi Yēyiin kubununēē wōlēē mii :koorkēēnyii nyoo kiikōōyēnchi Yēyiin, anku /kiikiitiliil koorkēēt nyoo mānēēyēnchi Yēyiin kubununēē wōlēē mii :saanteenyii nyoo kiikōōyēnchi Yēyiin. Nto kimāwuu nyooto, nto kimātiliilēch :lōkōkwook, nteenee kuuyu wuu nyooto ku tiliilēch. 15Nteenee yoo kakwet :chii nyoo mānēēyēnchi Yēyiin koorkēēnyii, kootyaakaat :koorkoonoo kuwēēchi keey. Nto yoo māchē :koorko nyoo mānēēyēnchi Yēyiin kule kubakaakta saanteenyii, /kēēchāmchi kuwēēchi keey. Mārātē koorko nto murēn :nyoo kiikōōyēnchi Yēyiin :ng'ala chēē wuu chooto, kuuyu kiikukuurēēch :Yēyiin kēēminy ām kaalyeet. 16Inkētēē nee :inyiing' koorko nyoo 'kiiyēnchi Yēyiin yoo 'imuuchē iyey saanteeng'uung' /kiiraraach, nto acha? Nto, inkētēē nee :inyiing' saannyaa nyoo 'kiiyēnchi Yēyiin yoo 'imuuchē iyey /kiiraraach koorkēēng'uung', nto acha? 17Māchāktōōs kurubē :chii kāāburnyii kuu wōloo kikiikuchōbtoochi :Mokoryoontēēt kukuurē :Yēyiin. Mākuutyēēt :nyiitēnyi nyēē ātōōrchinē biikaab Yēyiin tukul. 18Yoo kikuurē :Yēyiin chii koomuraatanaat, kuuyu kibo Yuutayeek :inee, ku māmāchāktōōs kusyeem kuyēk chii nyēē /manaakiimuraatan. Nto yoo kimeemuraatanaat :chii yu kikuurē Yēyiin, kuuyu kimābo Yuutayeek :inee, ku māmākyinē kule /kiimuraatan. 19Yoo imuraatanaat :chii nto ku meemuraatanaat, ku māmii yēēt kiy. Nteenee ng'ālyoo nyēē mākyiintōōs, ku /kēēriib mākuutēkaab Yēyiin. 20Māchāktōōs :chii kōōbuur kuu wōloo kiwuunto kukuurē :Yēyiin. 21Yoo /kikēēkuuring' iwuuyē motwooriin, -meekany kooyiimiing' mēt yooto, nteenee yoo 'kēēnyōōru bārooyinto /kiityaaktiing', iyēyiisyēē nyooto. 22Āmwooyē kuu nyooto, kuuyu /kikiityaakta chiito nyoo ki motwooriin kukuurē :Yēyiin sukubooyiit Mokoryoontēēt. Nto yoo kibāwu keey :chii kukuurē :Yēyiin, kiikuyēk :chiichoo motwooriintēētaab Kiriistō. 23/Kikyaaleenaak kiy nyēē bichiiy. Kunyoo, -mookany ōyēku motwoorikaab biiko. 24Mbo ng'eetaabiya, ōbuur āk Yēyiin ānku māchāktōōs :chii ake tukul kutas taay kōōbuur kuu wōloo kiibuurtooy /kēēkuurē. 25Nto kurubta keey āk choo mākēēsyootiin, -māātinyē mākuutyēētaab Mokoryoontēēt nyēē nāmē keey āk icheek. Nteenee ātiilē kuu chii nyēē /kiikoosēē keey ām bērurto nyēē kikōōno Mokoryoontēēt. 26Kubo wuuyinto nyēē miitē, kuu nyiitēnyi āsōōtē kule karaam -/mākiimutiis. 27Yoo boonto :chii koorkēēt, kōōbuurto; nto yoo māboonto, macheeng'. 28Yoo kēēmutiis :chii, mēēbērē kāchoolwookēn, nto nyoo /kakiimut, mēēbērē kāchoolwookēn :nkinee. Nteenee, mākunyōōr nyoo kēēmutiis nyāliluutēk chēē chaang' ām ming'ātēēnyii, ānkāāmāchē :anii asateenaak nyāliluutēchooto. 29Mbo ng'eetaabiya, kiyēē āmiitē ābooru ām yuutēyu ku nyi: lēēkit :mēēyintaab kōōrēēt. Kunyi, māchāktōōs :murēnik choo kiikōōmutiis māswēē kēēsyēēt? 30Nto choo mii kuriirtōōs ku māchāktōōs kōōbuurē kuu nyēē mātinyē ng'woonin. Nto choo mii kung'ērēchē ku māchāktōōs kōōbuurē kuu nyēē māng'ērēkootiin. Nto choo āliisyē, kōōbuur kuu nyēē ma cheekwaa :tukuuchoo kā-ālē. 31Nto choo yēyiisyēē tukuukaab kōōrooni ku māchāktōōs kōōbuur wuu nyēē māng'ērēkyinē tukuuchoo. Āmwooyē kuu nyooto, kuuyu mii wokubotē :kōōrooni ām lēēkitō. 32Āmāchē ōbuur nyēē māmii :kiyēē iyiimook mētēwoy. Āmē mēt chiito nyoo mānēēmutiis :wōlēē mākuriibto ng'aleekaab Mokoryoontēēt kuu wōlēē makoong'ereekta Mokoryoontēēt. 33Nto chiito nyoo kiikōōmutiis, kōōsōōtē :nyoo wōlēē wuu :ming'ātēēnyii, kuu kule makoong'ereech koorkēēnyii ām kēēlto nkōnō. 34Yooto mākubchēyākiis :kāāsōōtēywēēkyii. Nto ārung'oonyoontēēt nto ku koorko nyoo mēēkuboonto saannyaa, kōōsōōtē :nyoo kurubta keey āk ng'aleekaab Mokoryoontēēt. Kiito nyēē māchē kule kuyey ku kōōnēmchi keey Mokoryoontēēt kutukul. Nto koorko nyoo imutaat, kōōsōōtē :nyoo kurubta keey āk ming'ātēēnyii kuu wōlēē makoong'ereekta saanteenyii. 35Āmiitē āmwooyē ng'ālyoontooni sukuyēētyēēchook āmēēbērē kule kaakiichaak. Āmāchē kule ōbuur ām kēēlto nyēē rootaat ānkāāmāchē mbo subak kule ōnēmchi keey Yēyiin kutukul. 36Yoo isōōtē :booyoo kule māmii kuyēchinē chēēbnyii nyēē kōōkōōnnyoo nyēē karaam ānkōōkunyiisyo :chēēboo nyēē mii wokukēēytēē bēsyōōsyēk chēē nyoolunēē /kiimutee ānkōōsōōtē :chiichoo kule irook chēēboo /kiimut, kōōrook :boontoonoo kumakta chēēbnyii kuu wōloo māktooy. Māmii kiy nyēē miyaat yoo kayey :boontoonoo kuu nyooto. Kumakta :inee chēēbnyii /kiimut. 37Nteenee yoo kāākōōrwooch :boontoonoo kusat ng'aleechaa kuchōbākiis ām mooyēēnyii āmāmii :kiy nyēē iyiimē ānkōōmuuchē kumuytoochi ām mooyēēnyii, ankootiil kōōbuur :kōōkoonoo nyēē mēēbērē /kiimutē, kumii :boontoonoo kuyēyē nyēē karaam. 38Kunyoo, boontēēt nyoo kamakta chēēbnyii /kiimut, ku kayey nyēē karaam, nto nyoo kamamakta chēēbnyii /kiimut, ku kayey :nyoo nyēē karaam miisin. 39Māchāktōōs :koorko kutāsē taay kōōbuurtooy keey saanteenyii yoo tākusoboot :saanteet. Nteenee yoo kame :saanteet, ku /kēēchāmchinē koomut keey āk chiito ake tukul nyoo kacham :inee, kātikoo kiikōōyēnchi :chiichooto Mokoryoontēēt. 40Nteenee ibēruuroot :koorkoonoo yoo /kamakiimut subak, ām wōlēē ākāstooy :anii. Āmwooyē ng'aleechu, āsōōtē kule ātinyē :nkanii Tāmirmiryēētaab Yēyiin.


text: 1Māchāktōōs :biiko choo motwoorik kōōywēyē mokorēēnikwaa sukung'eet -/mākēēng'āloolēē Yēyiin nyēē miyaat āk mbo kāānēētēywēēkyoo. 2Māmāchāktōōs :motwoorik choo kiikōōyēnchi :mokorēēnikwaa Yēyiin kōōywēyē mokorēēnik chooto kisich, kuuyu mbo ng'eetaabiya. Nteenee, māchāktōōs kuyēyē yiisyēēng'waa kutook, kuuyu chēē yēētyēēchinē :yiisyōōnuutēchoo ku choo kiikōōyēnchi ng'ālyoontēēt ānku choo /kēēchāmē. Ng'aleek chooto chēē māchāktōōs 'inēētē ānkii-āmchinē biiko. 3Yoo keeneet :chii ng'aleek chēē mēēbērē chāmchiintōōs āk kāānēētēywēēkaab man choo bo Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō, āk mbo yoo keeneet kiyēē mēēbērē yēyē biiko kuyēēlchi Yēyiin, 4ku kiikoolaambuuch nyoo :ng'aseetaab keey āmēēnkētē kiy. Kicham :chii nyēē wuu nyoo kwiilateet āk wookuutyēēt. Yibu :ng'aleechaa kōōtuuyiityi keey :biich moon. Kuwookuut, kung'alaalaatee keey nyēē miyaat, kōōsōōtyēēchinē alak nyēē miyaat, 5ānkuchuunchuuntōōs :mētēwookaab biiko kubo kāāsōōtēywēēk chēē miyootēch chēē boonto. Bichuutēchu chēē /kiikēēbuutēē ng'ālyoontēētaab manta ānkōōsōōtē kule tōōs yoo kasyeem :chii kurub kēēltaab Yēyiin ku kēēlto :nyooto nyēē yēyē chii kunyōōr bāytit ām kōōrooni. 6Nteenee, yoo kēēnēmchi keey :chii yiisyēētaab Yēyiin, āmēētuuyiityinē ake moo, ku kāākunyōōr bāytit nyēē wōō miisin ām kaab Yēyiin. 7Āmwooyē kuu nyooto, kuuyu mēēbērē /kikēēsiktēēch kiy, āmēēbērē mbo +makeebeete kiy kōōyyiin kākēēbēku. 8Nteenee, yoo kēēnyōōru kiyēē kyoomē āk kiyēē kiiloochē, kuyēmēēch :chooto. 9Nto biiko choo bērē nto cheeng' tukuuk sukumokornoon, kutōōrchinē :ng'aleechaa tyēmiisyēēt ankutech. Tōōrchinē :ng'aleechaa kuyey tukuuk chēē chaang' chēbo bēērbēēryo āk mbo muchastaab tukuuk chēē iwoong'tooy biich. Tōōrtooy :ng'aleechaa biiko kubootyo ānkubēk. 10Āmwooyē kuu nyooto kuuyu miyootyēēt wōlēē wōō kutoowunēē keey muchastaab beesaan. Biiko choo loosyootē kumāchē beesaanik ku kiikuchuunnyēē ng'ālyoontēētaab Yēyiin ānkuyibchi keey ng'woonin nyēē -/mākyoomu. 11Nto inyiing' nyoo ibooyē Yēyiin, māchāktōōs isatee keey wōlēē mii :ng'aleechaa ankiirub soboonto nyēē churtaat, inēmchi keey Yēyiin ankiikaasee keey inee, ichāmē biiko alak, imuytoochinē ng'al ānkiitālāyiitu. 12I-am booryēēt nyēē karaam nto nyooto kubo ng'ālyoontēētaab Yēyiin. Inkēt kule kikuuring' :Yēyiin inyōōru *soboontaab kibchuulyo. Kunyi, 'ikiilchi soboonoo 'kiichāmchiintōōsii kukāsē :biiko chēē chaang'. 13Ām taayeetaab Yēyiin nyoo ikoochinē kiy ake tukul soboonto, āk mbo ām taayeetaab Yēēsu Kiriistō, nyoo kichāmchiin ām taayeetaab Bōōntyō *Bilaato kule inee ku Kāārārookiintēēt, āmwoowuung' kule 14ikiilchi ng'ālyoontēētaab Yēyiin. -Meekany inyōōru tisya nto mbo kule /keeng'alaaleeniing' nyēē miyaat. Iriib kuu nyooto ākoy bēsyēēt nyoo kāchōōnēē :Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō. 15Mākukwēryoon inee :Yēyiin ām bēsyēēnyii nyēē kiikōōtōōrto. Itōrōōroot :Yēyiin ānku inee nkityō :bāytooyiintēēt nyēē māmiitē ake. Inee bāytooyiintēētaab bāytooyik ānku mokoryoontēētaab mokorēēnik. 16Yēyiin nkityō :nyēē māmēē ākookoy, ānkuminyē ām lēbkēēyyēēt nyēē mākāsāksē. Māmii :chii nyēē kiikukas Yēyiin nto mbo nyēē imuuchē kukas. Lēyyē, kukoonyitākoy :Yēyiin ānkubāytooyiis ākookoy. Kuwuuyiit nyooto. 17Imwoochi choo boonto bāytit ām kōōrooni kule māng'āsē keey āmātiiyēē mēt tukuuchoo. Tukuuk :tukuuchoo chēē -/mākiinkētē batay nto moo. Nteenee kiyēē māchē kuyēyē ku kutiiyēē Yēyiin mēt nyoo kōōnēēch kiy ake tukul kuyem, ānku yēyēēch :tukuuchoo keeng'erech. 18Imwoochi bichoo kuyey ng'aleek chēē kāroomēch, kuboorē ām tukuuk chēē kāroomēch chēē yēyē, ānkubāybāyiitu, ānkuchāmē mbo kuyēmtooy tukuuk āk biiko alak. 19Yoo kayey kuu nyooto, ku kāākuyēytoochi keey bāytit nyēē tiiyēē keey ām kōōrēēt nyoo chōōnii, sukung'eet kukiilchi soboonoo nyēbo manta. 20Tēmētēēwō, kāāmwoowuung' kule -meekuste iyey ng'aleechaa tukul choo kiikōōtōōruung' :Yēyiin. Isatee keey kwiilateet nto wookuutyēēt nyēbo bēērbēēryo ām wōlēē mii :biiko choo ng'āsē keey kule boonto kiirnātēēt, nteenee mā kiirnāt nyēbo man. 21Yēyē keey kule ng'oomēch, nteenee kiikuchuunnyēē ng'ālyoontēētaab Yēyiin. Kunyoo, ii, wēnyoo, kōōbēruurook :Yēyiin.


text: 1Abeet GODAU, neeni tana ciimmaappe kessido gishshaunne ta morkketan, "Hashshu au" giissabeenna gishshau, taani nena xoqqu xoqqu oottana. 2Abeet GODAU ta Xoossau, neeni tana maaddanaadan, taani nena xeesaas; xeesin neeni tana pattadasa. 3Abeet GODAU, tana duufuwaa beennaadan naagadasa; duge ciimma ollan gelennaadan, neeni tana paxa ashshadasa. 4Inttenoo Xoossaa asatoo, GODAAYYO yexxite; a geeshsha sunttaakka galatite. 5A hanqqoi guutta wodiyaassa, shin a kehatettai de7o laitta ubbaassa. Qammi yeekiiddi aqikko, maalladoi ufaissa gidees. 6Taani woppan de7iyo wode, "Simmi taani mulekka yeeqikke" yaagaas. 7Abeet GODAU, neeni taayyo kehido wode, tana gita deriyaadan minttada essadasa. SHin neeni ne sinttaa wora zaarido wode, taani dagammaas. 8Abeet GODAU, taani nena xeesaas; taani GODAASSI watiwatada hagaadan yaagaas; 9"Taani haiqqiyoogaappe woikko duufuwan geliyoogaappe ai demmuutee? Baanau laamettida asi nena galatii? Neeni ammanettiyoogaa yootii? 10Abeet GODAU, taayyo neeni siya; taayyo qaretta. Abeet GODAU, neeni taayyo maado gida" yaagaas. 11Ta yeehuwaa yettau laammadasa. Kayyo maayuwaa taappe qaarada, ufaissaa tana maizzadasa. 12Hegaa gishshau, taani nena sabbanaappe attin, co77u giikke. Abeet GODAU ta Xoossau, taani nena merinaukka galatana.


text: 1Gidikkonne, waayettidaageetussi hagaappe sinttau xumenna. Beni wode GODAI Zaabiloona biittaanne Nifttaaleema biittaa kaushshiis; shin sinttappe he Meediteraane Abbaa ogiyan de7iya biittaanne Yorddaanoosa SHaafaappe hefintta baggan de7iya "Aihuda gidenna asai de7iyo Galiila" giyo biittaa i bonchchana. 2Xuman hemettiya asai wolqqaama poo7uwaa be7iis; qassi sakkana xuma biittan de7iyaageetuyyo poo7oi poo7iis. 3Neeni kawotettaa asaa darissadasa; etau ufaissaa gujjadasa; asai kattaa cakkiyo wode ufaittiyoogaadan, woikko omooduwaa shaakkidi ekkiyo wode ufaittiyoogaadan, ne sinttan ufaittana. 4Aissi giikko, neeni Midiyaama biittaa xoonido gallassaadan, eta deexxiya qambbaraa, eta hashiyaa xam77aanne eta naaqqiyaageetu dullaa mentterettadasa. 5Woraajjiya olanchchatu caammainne suuttan munaqettida maayoi ubbai taman eettiyoobaa gidana. 6Na7i nuuyyo yelettiis! Attuma na7i nuuyyo imettiis! Kawotettai a hashiyan wodhdhana; a sunttai, "Maalaalissiyaabaa Zoriyaagaa, Wolqqaama Xoossaa, Merinaa Aawaa, Sarotettaa Halaqaa" geetettana. 7A kawotettaa daruwaunne a sarotettau zawai de7enna; hachchippe doommidi, merinaa gakkanaassi, suure pirddaaninne xillotettan minttanaunne essanau Daawita kawotaa araataaninne a kawotettan i kawotana; Ubbaappe Wolqqaama GODAA mishoi hegaa polana. 8Godai Yaaqooba zaretu bolli qaalaa kiittiis; kiittin Israa7eela kawotettaa darccunttanau gakkiis. 9Asai ubbai, Efireema asainne Samaariyaa kataman de7iyaageeti, ayyuwaaninne otoruwan haasayiyaageeti, hagaa oottidaagee Godaa gidiyoogaa erana. 10Eti, "Xuubiyaappe keexettidaageeti qolettidosona; shin nuuni eta zaarettidi, masettida shuchchatun keexxana; ettati qanxxettidosona; shin nuuni eta sohuwan zigata laammana" yaagidosona. 11Hegaa gishshau, etaara olettida morkketa GODAI eta bolli denttettiis. 12Awai mokkiyo baggaappe Sooriyaa biittaa asatinne awai wulliyo baggaappe Pilisxxeema biittaa asati bantta doonaa hanggidi, Israa7eela miidosona. He ubbankka GODAA hanqqoi simmibeenna; a kusheekka biron denddidosan de7ees. 13Gidikkonne, asati banttana shocidaagaakko simmibookkona; Ubbaappe Wolqqaama GODAAKKA koyibookkona. 14Hegaa gishshau, mexi issi gallassi GODAI Israa7eelappe huuphiyaanne goinaa, xoqqa zambbaa daashshaanne ziqqa maqqaa qanxxana. 15Cimatinne bonchchettidaageeti huuphe; wordduwaa tamaarissiya hananabaa yootiyaageeti goina. 16Ha asaa kaalettiyaageeti, wora kaalettoosona; eta kaalliyaageetikka baloosona. 17Hegaa gishshau, Godai eta yelaga asatun ufaittenna; aawi bainna naatussinne am77etussi qarettenna. Aissi giikko, asi ubbi iitanne Xoossaa erennaagaa; asi ubbi ba doonan iitabaa haasayees. He ubbankka Godaa hanqqoi simmibeenna; a kusheekka biron denddidosan de7ees. 18Iitatettai tamadan xuuggees; kinddiichchuwaanne agunttaa mi xaissees; sikkida worai eexxin, cuwai tuussadan sitti giidi, pude kiyees. 19Ubbaappe Wolqqaama GODAA hanqquwan biittai xuugettana; asaikka taman eettiyoobaa mala gidana; ooninne ba ishaa ashshanau qoppenna. 20Eti ushachcha baggappe bonqqana; shin namisettana; haddirssa baggappe maana; shin kallokkona; eti bantta yelido naata maana. 21Minaasee Efireema, Efireemikka Minaasa maana; eti issippe gididi, Yihudaa biittaa morkkana. He ubbankka GODAA hanqqoi simmibeenna; a kusheekka biron denddidosan de7ees.


text:
Categories: Oromia Tags:
2 Responses to “Oromo – Seife Nebelbal Radio Program, June 6, 2012”
-
Oromoon fedhii dimokiraasii fi tokkummaa jara warra waa’ee kanaa nu barsiisuuf hedan caalaa beeka. Oromoon jarmiyaalee siyaasaas ta’e jaarmiyaalee hawaasummaa adda addaa kophaa ba’ee akka dhaabbatu ka isa taasise tokkummaan jarri lallabdu tokkummaa sobaa ta’uu waan hubatee fi. Kanaaf oromoon dhaabnilee fi jaarmiyaalee akka OSFNA diigee gara jara akka adeemu ka isa godhu sababni tokko illee hinjiru.Oromoon digdamni ykn soddomni “festivaalii Ispoortii halagaa” irratti argaman jechuun ummanni oromoo ykn jaarmiyaaleen oromoo irratti argaman jechuu miti.Oromoon jaarmiyaalee armaan dura dhaabbatan daraan jabeessee ka dabalataa dhaabuu qaba malee diiguun gonkumaa hinyaadamu.
-
Eyob,you did a wonderful interview. And Keep it up.
No More or Less Than Oromia!


text: 1Nenoo, Liibaanoosaa, tamai ne zigata maana mala, ne penggeta dooya! 2Nenoo xiiddau, zigai kunddiichchido gishshau, qassi he bonchcho mittatikka xayiichchido gishshau, aayyee gaada yeekka! Inttenoo Baasaane biittaa wolatoo, he konssiisida worai qanxxettiichchido gishshau, aayyee giidi yeekkite. 3Henttanchchatu zilaassaa siyite; aissi giikko, eta bonchchoi xayiis! Gaammoti gudiyoogaakka siyite; aissi giikko, Yorddaanoosa worai xayiichchiis. 4GODAI ta Xoossai tana hagaadan yaagiis; "He shukettanau de7iya dorssatu wudiyaa heemma. 5Eta shammiyaageeti shukkoosona; shukkidikka qaxxayettokkona. Qassi baizziyaageetikka, 'Nuuni duretida; GODAI galatetto' yaagoosona; harai attin, eta henttanchchatikka etassi qarettokkona" yaagiis. 6GODAI hagaadan yaagees; "Taanikka hagaappe sinttanau ha biittan de7iya asau qarettikke; taani asa ubbaa issuwaa issuwaa kushiyaaninne kawuwaa kushiyan aattada immana. Immin eti biittaa bashshana; taanikka issi asanne eta kushiyaappe ashshikke" yaagees. 7Hegaa gishshau, taani shukettanau de7iya dorssata, ubba qassi wudiyaa giddon tuggatidaageeta heemmiyaagaa gidaas. Qassi naa77u gatimata ekkada etappe issuwaa Kehatettaa gaada sunttaas; naa77anttuwaakka Issippetettaa gaada sunttaas. Yaatada dorssaa wudiyaa heemmaas. 8Hegaappe guyyiyan, taani issi aginaa giddon heezzu henttanchchata xaissaas. Aissi giikko, eta hanotettai taayyo danddayettibeenna; yaatin, etikka tana ixxidosona. 9Yaata simmada taani dorssata, "Taani inttena naa77antto heemmikke; haiqqiyaagee haiqqo; bayiyaagee bayo; attiyaageekka issoi issuwaara meetettidi wuro" yaagaas. 10Yaaga simmada taani kawotettatu ubbaara maacettido maachchaa kanttidoogaa bessanau Kehatettaa giyo ta gatimaa ekkada menttaas. 11Hegaa gishshau, he gallassikka maachchaa kantti aggiis; yaatin, he wode dorssaa shammiyaageetinne baizziyaageeti tana be7idi, hagee GODAA qaalaa gidoogaa eridosona. 12Taani eta, "Immanau bessees giikko, ta damoozaa hammite; koshshenna giikkokka, aggi bayite" yaagaas. Yaagin eti ta damoozaa hasttamu xaqara biraa taayyo immidosona. 13Yaatin, GODAI tana, "Eti hegaa kessana gi maayettidi immido he kenchcho biraa Beeta Maqidasiyaa buquraa minjjiyo keettaa giddo ola" yaagiis. Yaagin taani he hasttamu xaqara biraa efaada, Beeta Maqidasiyaa buquraa minjjiyo keettaa giddo olaas. 14Hegaappe guyyiyan, taani Yihudaappenne Israa7eelappe gidduwan de7iya ishatettai xayidoogaa bessanau Issippetettaa giyo ta naa77antto gatimaa menttaas. 15Qassikka GODAI tana, "Naa77anttuwaakka iita henttanchchaa miishshata ekka. 16Aissi giikko, taani ha biittan issi henttanchchaa denttana. SHin i waayettiya dorssata maaddenna; laalettidaageeta shiishshenna; wobbiyaagaa koolenna; payyaakka mizenna. I hegaa aggidi, modhdhidaageeta shukki shukkidi mees; eta shuquliyaakka xoggees. 17Dorssa wudiyaa yeggi bayida he iita pattenna henttanchchaassi aayye7ana! A qesiyaanne a ushachcha aifiyaa bollan bisoi wodhdho. A qesee silo; a ushachcha aifeekka tippi giidi to7o" yaagiis.


text: 1Hegaappe guyyiyan Muusa GODAI hagaadan yaagiis; "Eti guyye simmidi Migidoolappenne abbaappe gidduwan, Pihaahiroota matan uttanaadan oda; eti abbaa lanqqen Ba7aali-Xafoonau sintta baazzan uttona. 3Kawoi, 'Israa7eelati bazzoi gorddin, haniyoobaa xayidi biittan coo toilattoosona' yaagidi qoppana. 4Taani kawuwaa wozanaa dammissana; i eta yedettana; taani kawuwaa baggaaranne a olanchchatu ubbaa baggaara taani bonchchettana; Gibxxetinne taani GODAA gidiyoogaa erana" yaagiis. Yaagin Israa7eelati i yootidoogaadan oottidosona. 5Asai baqatiichchidoogaa Gibxxe kawuwaayyo yootin, inne a sunttati Israa7eelatuyyo qoppido bantta qofaa laammidi, "Nuuni hagaa waatiyoonii? Nuuni Israa7eelata yeddidi, eti nuuyyo oottiyo wolqqaappe mela attida" yaagidosona. 6Hegaa gishshau, i ba para gaariyaa kooridi, ba olanchchata banaara ekkidi denddiis. 7I usuppun xeetu ubbaappe aadhdhiya para gaareta, Gibxxe biittan de7iya hara gaaretu ubbaara, eta ubbau halaqaa halaqaa sunttidi ekkidi biis. 8GODAI Gibxxe biittaa kawuwaa, kawuwaa wozanaa dammissin, kessaa bolli de7iya Israa7eela asaa yedettiis. 9Hegaappe guyyiyan Gibxxe asati, kawuwaa parati ubbainne paraa gaareti, paraasatinne olanchchati Israa7eelata kaallidi yedettidosona. Abbaa doonan Ba7aali-Xafoona sintta baazzan de7iya Pihaahiroota matan eti uttidaashin demmidosona. 10Kawoi matiichchin, Israa7eelati xoqqu gi xeelliyo wode, Gibxxeti eta geeduwaa kaallidi yiidoogaa be7idosona; be7idi daroppe yayyidi, GODAAYYO waassidosona. 11Eti Muusa, "Neeni nuna Gibxxen duufoi xayin bazzon haiqqanaadan kessadiiyye? Nuna Gibxxeppe aibau ehaadii? 12Gibxxen de7iiddi nuuni, 'Nuna aggaaga; nuuni Gibxxetuyyo haarettana' yaagidi neeyyo odibookkonii? Bazzon haiqqanaappe etayyo haarettiyoogee nuuyyo lo77o shin" yaagidosona. 13SHin Muusee asaa, "Yayyoppite; minni eqqite; GODAI hachchi inttena ashshiyo ashettaa intte be7ana. Hachchi intte be7iyo Gibxxeta naa77antto mulekka be7ekketa. 14Intte gishshaa GODAI olettana; intteppe koyettiyai co77u geetta xalaala" yaagiis. 15GODAI Muusa, "Neeni taakko aissi waassai? Israa7eelati sinttau hemettana mala yoota. 16Ne gatimaa dentta; denttada abbaa bolli micca; haattai naa77u kiyidi shaahettana; Israa7eelatikka mela biittaara abbaa pinnidi baana. 17Taani Gibxxetu wozanaa dammissin, eti intte geeduwaa kaallidi abban gelana. Taani kawuwaanne a olanchchatu ubbaa baggaara, a para gaaretunne a paraasatu baggaara bonchchuwaa taayyo demmana. 18Taani kawuwaa baggaara, a para gaaretu baggaaranne a paraasatu baggaara taayyo bonchchuwaa demmido wode, taani GODAA gidiyoogaa Gibxxeti erana" yaagiis. 19Hegaappe guyyiyan Xoossaa kiitanchchai, Israa7eela olanchchatuppe sinttaara hemettiyaagee, guyye aadhdhidi etappe guyyeera hemettiis. SHaaraa tuussaikka eta sinttan de7iyoosaappe guyye baggi yuuyidi, 20Gibxxetu olanchchatuppenne Israa7eelatu olanchchatuppe gidduwan eqqiis. He shaarai qamma ubban issi baggaara xumissidi, hinkko baggaara poo7issiis; yaatin qamma ubbaa issoi issuwaakko shiiqibookkona. 21Hegaappe guyyiyan Muusee abbaa bollan ba kushiyaa micciis; GODAI he gallassi qamma ubban arshsho wolqqaama carkkuwaa yeddidi, abbaa guyye zaariis; zaaridi mela biitta kessiis. Haattai shaahettiis. 22Israa7eelati abbaa gidduwan mela biittaara hemettidi, haattai etayyo ushachchaaranne haddirssaara godadan eqqidaashin biidosona. 23Gibxxeti eta yedettidosona; kawuwaa para ubbati, a para gaaretinne a paraasati eta kaallidi, abbaa giddo gelidosona. 24Biron bakkaalee dolanaappe kasetidi, GODAI tamaanne shaaraa tuussaappe duge zaaridi, Gibxxetu olanchchata xeelliis; xeellidi eta wozanaa bashshiis. 25Laagoi eta waissana mala, GODAI eta para gaaretu irzzuwaa binqqirssaa diggiis; diggin Gibxxeti, "GODAI eta maaddidi Gibxxe oliyo gishshau, ane nuuni Israa7eela asaappe baqatoos" yaagidosona. 26GODAI Muusa, "Haattai Gibxxetu bolli, eta para gaaretu bollinne eta paraasatu bolli guyye goggana mala, ne kushiyaa abbaa bollan micca" yaagiis. 27Yaagin Muusee ba kushiyaa abbaa bollan micciis; sa7ai wonttishin, abbai ba kase sohuwaa guyye simmiis; Gibxxeti yaa a giddo baqatishin, GODAI Gibxxeta abbaa gidduwan aatti yeggiis. 28Haattai guyye simmidi, para gaareta paraasatanne Israa7eelata kaallidi abbaa gelida kawuwaa olanchchata muliyaa mitti bayiis; etappe issoinne attibeenna. 29SHin Israa7eelati abbaa gidduwaara mela biittan hemettidi, haattai etau ushachchaaranne haddirssaara godadan eqqidaashin biidosona. 30GODAI he gallassi Israa7eela asaa Gibxxetu kushiyaappe hagaadan ashshiis. Qassi Israa7eelati Gibxxeti haiqqidi zin77idaageeta abbaa doonan be7idosona. 31Israa7eelatikka GODAI Gibxxetu bolli bessido gita wolqqaa be7ido wode, asai GODAAYYO yayyiis; yayyidi akka a ashkkaraa Muusakka ammaniis.