text:
SHEMPPUWAA OYDDA
Yesuus Kiristtoosi Oonee?
Yesuusassi de'iya dumma sohoy aybee?
I awuppe yiidee?
I ay mala asa gididi de'idee?
ALAMIYAN erettida daro asati de'oosona. Issoti issoti bantta de'iyo heeran, kataman woy bantta biittan keehippe erettoosona. Harati qassi alame yuushuwan erettoosona. Gidikkone, issi erettida asa suntta eriyoogaa xallay, he asa neeni tumuppe eraasa giyoogaa gidenna. I diccido hanotaanne i tumuppe ay mala asakko geeshshada eraasa gaana danddayettenna.
2 Yesuus Kiristtoosi sa'an de'oosappe 2,000u laytta gidiya wodee aadhdhidaba gidikkonne, almiyan de'iya asay abaa amaridabaa erees. SHin daro asay Yesuusi tumuppe oonakko eranau metootees. Amaridaageeti i coo lo''o asa xalla yaagoosona. Harati i hananabaa yootiyaagaappe attin haraba giddenna goosona. Harati qassi Yesuusi Xoossa gidiyo gishshau, goynoy bessiyoogaa goosona. SHin goynoy assi bessii?
3 Neeni Yesuusabaa tumaa eriyoogee keehippe koshshiyaaba. Ayssi? Geeshsha Maxaafay: “Asai nena issi Xoossaa gididaagaa erana malanne, qassi neeni kiittido Yesuus Kiristtoosa erana mala, hagee merinaa de7o” giyo gishshataassa. (Yohaannisa 17:3) Ee, Xoossaa Yihoowabaanne Yesuus Kiristtoosabaa tumaa eriyoogee, gannate sa'an merinaa de'uwaa demmanau kaalettana danddyees. (Yohaannisa 14:6) Hegaa bollan, waani de'anaakkonne harata waati oyqqanaakko Yesuusi aybippenne aadhdhiya leemiso gidiyaabaa oottiis. (Yohaannisa 13:34, 35) Ha maxaafan koyro shemppuwan, Xoossaabaa tumaa tamaarida. Ha''i Geeshsha Maxaafay Yesuus Kiristtoosabaa tumuppe woygi tamaarissiyaakko ane be'oos.
YAANA GEETETTIDA MASIYAA
4 Yesuusi yelettana daro wodiyappe kase, Xoossay Masiyaa woykko Kiristtoosa yeddanaagaa Geeshsha Maxaafay yootiis. “Masiyaa” (Ibraysxxettuwan) giyoogaanne “Kiristtoosa” (Giriikettuwan) giyoogaa naa''u qaalatu birshshettaykka “Tiyettidaagaa” giyoogaa. He yaana Geetettidaagee tiyettidaagaa, giishin, Xoossay issi dumma maataassi dooridoogaa gidana. De'ishshiiddi ha maxaafan be'ana shemppotun, Xoossay qaalaa gelido hidootaa poluwaa xeelliyaagan, Masiyaassi de'iya maataabaa darobaa tamaarana. Yesuusi ha''ikka nuussi immana anjjuwaabaa tamaarana. Yesuusi yelettanaappe kasekka, daroti ‘Mase gidanay oonee?’ giidi oychchidoogau siree baawa.
5 Koyro xeetu layttan K.Y.S., Naazireete Yesuusa kalliya ashkkarati, i yaana geetettida Masiyaa gidiyoogaa aynne siribookkona. (Yohaannisa 1:41) A kaalliya ashkkaratuppe issuwaa gidida, Simoon PHeexiroosi, Yesuusassi qoncciyan: “Neeni…Kiristtoosa” yaagiis. (Maatiyoosa 16:16) SHin he wode a kaalliya ashkkarati, Yesuusi tumakka yaana geetettida Masiyaa gidiyoogaa waati erana danddayidonaa? Nuuni shin waati erana danddayiyoo?
6 Yesuusi yelettanaappe kase de'ida, Xoossay kiittin hananabaa yootiyaageeti, Masiyaa xeelliyaagan daro qonccissuwaa kaseti yootidosona. He qonccissoti harati a shaakkidi eranaadan maaddoosona. Hegaa kaallidi de'iyaagaadan leemisana danddyoos: Keehin asay dariyo sohuwaa, giishin, kaamee eqqiyo sohuwaa woykko giyaa baada, kase neeni be'a erenna issi asa mokkanaadan kiitettadasa giidi qoppoos. Issi asi neessi he izaawubaa guutta qonccissuwaa immiyaakko nena maaddennee? Hegaara issi mala hanotan, Geeshsha Maxaafaa hiraagaa yootida asatu baggaara Yihooway, Masee oottanabaanne a bolli gakkanabaa loytti bessiya qonccissuwaa immiis. Ha daro hiraagati polettido hanotay, ammanettidaageeti a shaakki eranaadan maaddiis.
7 Ane naa''u leemisota qoppa. Koyro, 700ppe dariya wodeppe kase, yaana Geetettidaagee, yelettana sohoy, Yihuda bittan Beetaliheemen de'iya guutta katamaana gidiyoogaa hananabaa yootiya Mikiyaasi yootiis. (Mikiyaasa 5:2) Yaatin Yesuusi yelettido sohoy awee? I yelettana geetettido he katamaana. (Maatiyoosa 2:1, 3-9) Naa''anttoy, daro xeetu layttappe kase, Daaneela 9:25n de'iya hiraagay, Masee 29n K.Y.S., yaanaagaa geeshshidi yootiis.* Ha hiraagatinne hara hiraagati polettido hanotay, Yesuusi yaana geetettida Masiyaa gidiyoogaa qonccissees.
8 Yesuusi Mase gididoogaa qonccissiya hara malaatay 29n K.Y.S. qoncciis. He layttay, Yesuusi Yorddaanoosa SHaafan xammaqettanau, Xammaqiya Yohaannisakko biido laytta. Masiyaa shaakki eranaadan oottiya malaataa bessanau, Yihooway Yohaannisassi qaalaa geli uttiis. Yesuusi xammaqettido wode Yohaannisi he malaataa be'iis. Hanidabaa Geeshsha Maxaafay hagaadan gees: “Yesuusi xammaqettidoogaappe guyyiyan, sohuwaara hattaappe kiyiis; saloi dooyettin, Xoossaa Ayyaanai haraphphedan yiishiininne ba bolli wodhdhishin be7iis; qassi saluwaappe, ‘Taani siiqiyo ta Na7ai, tana ufaissiyaagee hagaa’ yaagiya qaalai yiis.” (Maatiyoosa 3:16, 17) Hanettidabaa be'oogaappenne siyoogaappe guyyiyan, Yesuusi Xoossan kiitettidaagaa gidiyoogaa Yohaannisi aynne siribeenna. (Yohaannisa 1:32-34) He gallassi Xoossaa ayyaanay woykko wolqqay, a bolli wodhdhido wode, Yesuusi Kaalettiyaagaa woykko Kawo gidanaadan doorettidi, Mase woykko Kiristtoosa gidiis.—Isiyaasa 55:4.
9 Geeshsha Maxaafaa hiraagaa poloynne Xoossaa Yihooway ba huuphe markkattido qaalay, Yesuusi yaana geetettida Masiyaa gidiyoogaa qoncciyan bessoosona. SHin Geeshsha Maxaafay, Yesuus Kiristtoosa xeelliyaagan hara koshshiya naa''u oyshatakka zaarees: I awuppe yiidee? I ay mala asa gididi de'idee?
YESUUSI AWUPPE YIIDEE?
10 Yesuusi sa'aa yaanaappe kase saluwan de'idoogaa Geeshsha Maxaafay qonccissees. Mikiyaasi, Masee Beetaliheemen yelettanaagaanne A denddoykka “beniisappe doommidi” gidiyoogaa yootiis. (Mikiyaasa 5:2) Asa gididi yelettanaappe kase saluwan de'idoogaa, Yesuusi ba huuphe darotoo yootiis. (Yohaannisa 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5) Yesuusi saluwan de'ida ayyaana mereta gidiyoogaadan, Yihoowaara dumma dabbotan de'iis.
11 Yesuusi, Yihooway ooppenne aatti siiqiyo na'a. Hegau bessiya gaasoy de'ees. Yihooway medhdhido koyro meretay a gidiyo gishshau, “merettidabaa ubbaappe aadhdhiya baira Na7a” geetettees.# (Qolasiyaasa 1:15) Ha Na'ay dumma gidanaadan oottiya harabaykka de'ees. I Xoossaassi “mexi issi Na7aa.” (Yohaannisa 3:16) Hegee, Xoossay barkka gididi medhdhidoy Yesuusa xalla giyoogaa. Qassi Xoossay hara ubbabaa medhdhiyo wode, Yesuusa xallaa go'ettiis. (Qolasiyaasa 1:16) Yesuusi ‘qaalaa’ getettidikka xeegettees. (Yohaannisa 1:14) Hegee, i Xoossaa gishshaa haasayiyaagaa gidiyoogaa bessees; ba Aawaa naata gidida ayyaana meretatussinne asaa naatussi kiitaynne kaaletoy gakkanaadan oottiyoogaana gidiyoogee qoncce.
12 Issi issi asay ammaniyoogaadan, koyro na'ay Xoossaara laggee? Hegee Geeshsha Maxaafaa timirtte gidenna. Qommoora de'iya menttuwan akeekoogaadan, Na'ay merettiis. Yaatiyo gishshau, Xoossaa Yihoowassi doomettaynne wurssettay baawa; shin Yesuusassi doomettay de'iyoogee qoncce. (Mazamure 90:2) Mexi issi Na'ay ba Aawaara laggetanau, haray atto hegaa qoppanaunne mali erenna. Geeshsha Maxaafay, Aaway Na'aappe dariyoogaa qoncciyan tamaarissees. (Yohaannisa 14:28; 1 Qoronttoosa 11:3) ‘Ubbaa Danddayiya Xoossay’ Yihoowa xalaala. (Doomettaabaa 17:1) Yaatiyo gishshau, aara laggetiyay baawa.%
13 Yihoowaynne a bayra Na'ay, xoolinttiyan kumida salotinne sa'ay merettanaappe kase daro wodiyau, biilooniyan qoodettiya layttau ufayssiya hanotan issippe de'idosona. Issoy issuwaara ay keena siiqettiyoonaashsha! (Yohaannisa 3:35; 14:31) Xoossay keehippe siiqiyo ha na'ay ba Aawaa malakka. Geeshsha Maxaafay Na'aa “beettenna Xoossaa leemiso” yaagiyoy hegaassa. (Qolasiyaasa 1:15) Ee, asa na'i ba aawaa daroban keehippe milatana danddayiyoogaadan, Xoossaa Na'aykka eeshshaaninne hara hanotan ba Aawaa milatees.
14 Yihoowayyo mexi issi Na'a gidida na'ay, ba dosan saluwaa aggidi sa'an asadan de'anau yiis. ‘Ayyaana mereta gididabi waanidi asa gididi yelettana danddayii?’ yaagada qoppennan aggakka. Hegee hananaadan, Yihooway issi oorattabaa oottiis. I saluwaappe ba bayra Na'aa de'uwaa Mayraamo getettiya Ayhuda geela'o maccaasee uluwau aattiis. Na'aassi aawa gidiya asa koshshibeenna. Hegaadan Mayraama polo gidida na'aa yelada, a sunttaa Yesuusa gaada sunttaasu.—Luqaasa 1:30-35.
YESUUSI AY MALA ASA GIDIDI DE'IDEE?
15 Yesuusi sa'an de'ido wode yootidobatinne oottidobati a loytti eranaadan maaddoosona. Hegaappekka lo''obay qassi, Yesuusa baggaara Yihoowa loytti erana danddayiyoogaa. Hegaadan giyoy aybissee? Ha Na'ay polo hanotan ba Aawaa leemiso gidiyoogaa hassaya. Yesuusi ba erissiyo ashkkaratuppe issuwau: “Tana be7ida urai Aawaakka be7iis” yaagidoy hegaassa. (Yohaannisa 14:9) Maatiyoosa, Marqqoosa, Luqaasanne Yohaannisa geetettiya Geeshsha Maxaafan Wonggeliyaa geetettiya oyddu maxaafati, Yesuus Kiristtoosa de'uwaabaa, oosuwaabaanne eeshshaabaa darobaa yootoosona.
16 Yesuusi ‘Tamaarissiyoogan’ keehippe erettiis. (Yohaannisa 1:38; 13:13) I ay tamaarissidee? I tamaarissidobaappe waannatiyay, “kawotettaa wonggeliyaa mishiraachchuwaa.” Hegeekka, azazettiya asaa naatussi wurenna anjjuwaa ehiya, kumetta sa'aa haarana de'iya saluwaa aysuwaa, Xoossaa Kawotettaabaa. (Maatiyoosa 4:23) He kiitay oogee? Yesuusi ba huuphe: “Taani tamaarissiyoogee tana kiittida Xoossaa matappe yiyoogaappe attin, tabaa gidenna” yaagiis. Hegaa gishshau, Yihoowagaa. (Yohaannisa 7:16) Asaa naati Kawotettaa mishiraachchuwaabaa siyanaadan a Aaway koyiyoogaa Yesuusi eriis. SHemppuwaa 8n, Xoossaa Kawotettaabaanne i ay polanau de'iyaakko tamaarana.
17 Yesuusi awan tamaarissidee? Asaa demmiyosan ubbasan giishin, gaxariyan, gita katamatun, qeeri katamatun, giyaaninne eta son tamaarissiis. Yesuusi asay baakko yaanaadan naagibeenna. Eti de'iyoosaa biis. (Marqqoosa 6:56; Luqaasa 19:5, 6) Yesuusi sabbakanaunne tamaarissanau hegaa keenaa ayssi daafuridee? Qassi ba wodiyaappekka hegaa keena wodiyaa he oosuwau ayssi peeshshidee? Hegaadan oottidoy, i oottanaadan Xoossay koyidoba gidiyo gishshataassa. Yesuusi ubbatoo ba Aawaa sheniyaa poliis. (Yohaannisa 8:28, 29) SHin i sabbakido hara gaasoykka de'ees. Baakko yiida daro asau wozanappe qarettiis. (Maatiyoosa 9:35, 36) Xoossaabaanne a halchchuwaabaa tumaa eta tamaarissana bessiya, haymaanootiyaa kaalettiyaageetun, eti sheneho geetettidosona. Asay Kawotettaa kiitaa siyanau ay keenaa koshshiyaakko Yesuusi eriis.
18 Yesuusi wozanappe qarettiyaanne asaa siiqiya asa. Harati i keha gidiyoogaanne akko shiiqanaukka pashkka asa gidiyoogaa eridosona. Guutta naatikka akko yaanau koyoosona. (Marqqoosa 10:13-16) Yesuusi asa asappe shaakkenna. I iita oosuwaanne pirddaa pacaa ixxees. (Maatiyoosa 21:12, 13) Maccaasay darin bonchchettennanne etau guutta maatay imettiyo he wodiyan, i eta bonchchuwan oyqqiis. (Yohaannisa 4:9, 27) Yesuusi tumuppe bana kawushshiya asa. Issi wode i, kiitettidaageetu tohuwaa meecciis; darotoo he oosuwaa ziqqa sohoy imettiyo ashkkarati oottoosona.
19 Yesuusi haratussi koshshiyaabau keehippe qoppees. Xoossay immido ayyaanaa wolqqan, asaa pattanau i oottido maalaalissiyaabatun hegee qoncciis. (Maatiyoosa 14:14) Leemisuwau, issi inchchirichchay oyqqido bitanee Yesuusakko yiidi: “Neeni koyikko, tana pattanau danddayaasa” yaagiis. Yesuusi he bitaniyaa sahuwaanne waayiyaa akeekiis. Yesuusi ayyo qarettidi, ba kushiyaa yeddidi, a bochchidi: “Taani koyais; paxa!” yaagiis. Yaatin he hargganchchay paxi aggiis! (Marqqoosa 1:40-42) He bitaniyau aybi siyettidaakko qoppana danddayay?
WURSSETTAY GAKKANAASHIN AMMANETTIIS
20 Xoossaassi ammanettidi azazettiyoogan Yesuusi aybippenne aadhdhidi leemiso gidiyaabaa oottiis. I ubba yedetaynne waayee a gakkidaba gidikkonne, hegaaninne hara ubbabaanikka, saluwan de'iya ba Aawau ammanettidaagaa gididi de'iis. Yesuusi Seexaanaa paaciyaa muruta ogiyan minnidi eqettiis. (Maatiyoosa 4:1-11) Issi wode, Yesuusa dabbotuppe amaridaageeti a ammanibookkona; ubba i “gooyees” yaagidosona. (Marqqoosa 3:21) SHin Yesuusi hegan guyye gaanau koyibeenna; ubba Xoossaa oosuwaa oottiyoogan sinttau sugiis. Cayishiininne sunttaa moorishinkka, Yesuusi ba huuphiyaa naagiis; ba morkketa qohanau mule malibeenna.—1 PHeexiroosa 2:21-23.
21 Yesuusi ba morkketu kushiyan meqetti baynna iita hanotan hayqqana gakkanaashin ammanettidi de'iis. (Piliphphisiyuusa 2:8) Asa gididi de'ido wodiyau wurssetta gallassan gakkidabaa waati gencci aattidaakko qoppa. Qashettiis, worddo markkatun kasasettiis, iita daannatun mooranchchadan pirddettiis, asan qilliccettiisinne wotaaddaratun waayiyaa be'iis. Mittaa bolli misimaariyan xishettiis; hegaappe: “Polettiis” yaagidi hayqqi aggiis. (Yohaannisa 19:30) Gidikkonne, Yesuusi hayqqi simmin heezzantta gallassi, saluwan de'iya a Aaway ayyaana de'uwau a zaaretti denttiis. (1 PHeexiroosa 3:18) Guutta saaminttaappe guyyiyan, i simmidi saluwaa biis. Yan ‘Xoossaappe ushachcha baggaara uttidi,’ kawotiyo maataa ekkanaashin naagiis.—Ibraawe 10:12, 13.
22 Yesuusi hayqqana gakkanaashin ammanettiyoogan ay polidee? Yesuusa hayqoy Yihooway kase kessido halchchuwaara moggiya hanotan, nuuni gannate biittan tumuppe merinaa de'uwaa demmiyo ogiyaa dooyiis. Yesuusa hayqoy hegee danddayettiyaaba gidanaadan waati oottiyaakko, kaalliya shemppuwan tamaarana.
GEESHSHA MAXAAFAY TAMAARISSIYOOBAA
- Polettida hiraagatinne Xoossay markkattido qaalati, Yesuusi Mase woykko Kiristtoosa gidiyoogaa qonccissoosona.—Maatiyoosa 16:16.
- Yesuusi sa'aa yaana daro wodiyaappe kase saluwan ayyaana mereta gididi de'iis.—Yohaannisa 3:13.
- Yesuusi tamaarissiyaagaa, wozanappe siiqiyaagaanne Xoossaassi polo gidida ogiyan azazettiyoogan leemiso gidiya asa.—Maatiyoosa 9:35, 36.
* Yesuusa xeelliyaagan polettida Daaneela hiraagaa qonccissuwaa akeekanau, Gujo Timirttiyaa xeella.
# Yihooway Medhdhidaagaa gidiyo gishshau, Aawa geetettees. (Isiyaasa 64:8) Yesuusi Xoossan merettido gishshau, Xoossaa Na'aa geetettees. Hegaara issi mala hanotan, hara ayyaana meretatinne asa gidida Addaameekka, Xoossaa naata geetettoosona.—Iyyooba 1:6; Luqaasa 3:38.
% Bayra Na'ay Xoossaara lagge gidennaagaa eranau gujo qonccissuwaa koyikko, Gujo Timirttiyaa xeella.
Menttotu Oyshaa
1, 2. (a) Issi erettida asabaa eriyoogee a neeni tumuppe eraasa giyoogaa gidennay aybissee? (b) Yesuusa xeelliyaagan a eranau metiya ayba qofati de'iyoonaa?
3. Yesuusabaa tumaa eriyoogee neeyyo keehippe koshshiyaaba gididoy aybissee?
4. “Masiyaa” giyonne “Kiristtoosa” giyo qaalatu birshshettay aybee?
5. Yesuusi erissiyo ashkkarati, a xeelliyaagan ammananau siribeennabay aybee?
6. Yihooway ammanettidaageeti Masiyaa shaakki eranaadan waati maaddidaakko leemisuwan yoota.
7. Yesuusa xeelliyaagan polettida hiraagatuppe naa''ati awugeetee?
8, 9. Yesuusi xammaqettido wode, i Mase gidiyoogaa qonccissiyaabi aybi hanidee?
10. Yesuusi sa'aa yaanaappe kase de'ido de'uwaaba Geeshsha Maxaafay woygi tamaarissii?
11. Yihooway ooppenne aattidi Yesuusa siiqiyoogaa Geeshsha Maxaafay waati bessii?
12. Bayra Na'ay Xoossaara lagge gidennaagaa waati erana danddayiyoo?
13. Geeshsha Maxaafay Na'aa “beettenna Xoossaa leemiso” yaagiyo wode woygana koyidee?
14. Yihoowassi mexi issi na'a gidida Na'ay asa gididi waani yelettana danddayidee?
15. Yesuusa baggaara Yihoowa loytti erana danddayoos yaagiyoy aybissee?
16. Yesuusi tamaarissidoban waannatiyaabay aybee? I tamaarissidobay shin awuppe yiidabee?
17. Yesuusi awan tamaarissidee? I harata tamaarissanau hegaa keenaa ayssi daafuridee?
18. Neeni ubbaappe aattada dosiyo Yesuusa eeshshati awugeetee?
19. Yesuusi haratussi koshshiyaabau keehippe qoppiyaagaa gidiyoogaa bessiya leemisoy awugee?
20, 21. Xoossau ammanettidi azazettiyoogan, Yesuusi waatidi leemiso gidiyaabaa oottidee?
22. Yesuusi hayqqana gakkanaashin ammanettiyoogan ay polidee?


c: text/html

text:
Oromummaa WTUOGA
WTUOGA (Waldaa Tokkummaa Ummata Oromoo Guutuu addunyyaa)
Wixineessaan Bakkaanga'aa Margaa
- Oromummaa Foundation
Oromummaa Foundation Dhaabbata Namoomaa ummata Oromoof Dhimmuu dha. Sochiin Bu’uura Oromummaa (Oromummaa Foundation) eessattillee, bakkee ilmaan Oromoo jiraatan maratti gaggeeffamuu dandaya. Dhimmoota adda addaa kan akka mirga namoomaa, gargaarsa, dagaagina ilaalchaa fi tokkummaa ummata Oromoo ijaaru’rratti hojjanna.
Caalatti sochiin Oromummaa Foundation dhimma mirga baqattootaa, /namoota kooli galtummaa gaafatn, dhimma hidhamtoota siyaasaa fi Daa’imman maatii hin qabneetti xiyyeeffata. Rakkinoota Ummata Oromoof furmaata maayyii fiduuf akkasumas sochii mirga namoomaa qindoominaan gaggeessuuf Oromummaa Foundation ijaarsa Tokkummaa Ummata Oromoo sadarkaa guutuu Addunyaatti gaggeessu’rratti fulleeffatee jira. Eyyen Oromummaa Foundation dhimmoota Oromoo ilaalatani’rratti hojjachuuf hundeefame. Hata’u malee sab-lammoota biyya Oromiyaa keessa jiraatan kaanifillee garagaarsa namoomaa nikkennaaf. Walii galli kaayyoo, ilaalcha fi galmi Oromummaa Foundation dimokiraasii, nageenya, haqaa fi dagaagina Oromiyaa fi naannoo Oromiyaatti dhugoomsuu’rratti fulleefata. Addunyaa nageenyaa fi gammachuun gutamte uumutti xiyyeeffata!
1. Maqaa Waldaa
WTUOGA
WTUOGA jechuun maal jechuudha?
WTUOGA jechuun Waldaa Tokkummaa Ummata Oromoo Guutuu Addunyaa jechuudha. WTUOGAn Gaaddisa “Oromummaa Foundationi” jalatti Waldaa hundeeffamee dha. Kanaafuu ijaarsi WTUOGA Oromummaa Foundationitiin gaggeefamaa jira.
2. Kaayyoo
Kaayyoon WTUOGA wuxinee Oromumaa Foundationi tiin karoorfamee dhiyaate:-
· Baqattoota Oromoo, Hidhamtoota Siyaasaa fi
Daa’imman maatii hin qabne gargaaruu dha.
· Akkasumas Ilmaan Oromoo Biyya Alaa fi Biyya Oromiyaa keessa jiraatan ilaalcha siyaasaan, kutaan amantiin otoo wal hin qoodin naannolee kaasee hanga guutuu addunyuutti ijaarsa caasaa tokkoo, hawaasummaan ijaaruudha. Kana jechuun gamtaan Mirga saba ufii kabajachiisuu, rakkataa ufii gargaaruu jechuudha.
Hawwasinni Oromoo biyya Aambaa adda addaa keessa jiraatu sababa adda addaa tiin kan ka’e gurmuu sirnaa, ijaarsa
wal-qabataa ta’e hin qabu. Hawwasinni Oromoo biyya abbaa isaa,Oromiyaa keessa jiraatummoo mirga isaa tiif akka hin falmanne ajjeefamaa, hidhamaa, biyyaa hari’amaa jira.
Kana waan ta’eef WTUOGAn, Dhaloota harayaa fi Dubartootaan sochii cimaa godhuun Ummatinni Oromoo sadarkaa guutuu Addunyaatti sirna Bulchiinsaa Hawaasummaa tokko akka qabaatu godha.
Caasaa tokkoon sadarkaa guutuu Addunyaatti hawaasummaa dhaan ijaarsi wal qabatu kun Baqattoota Oromoo, Hidhamtoota Siyaasaa fi Daa’imman maatii hin qabne gargaaruu’rratti, Tokkummaa ummata Oromoo cimsuu’rratti xiyeefannoo addaa haa qabaatu malee dhimmoota Saba/Ummata Oromoo ilaatu hundaa’rratti qooda barbaachisaa ta’ee nifudhata .
Kanaafuu akka yaada walii galaatti sochiin WTUOGA, Ummatinni Oromoo mirga Namoomaa isaa akka kabajchiifatu, rakkataa isaa akka gargaaratu, Seenaa, aadaa, siyaasa, beekkumsaa fi diinagdee isaa akka dagaagfatu akkasumas hawaasa addunyaa waliin walitti dhufeenya cimaa akka qabaatutti hojjata.
· Akkuma wuxinee Oromummaa Foundation tiin barreefamaan karoorfametti fedhii blisummaa, nageenya, “dimokiraasii” fi Misoominni Oromiyaa keessatti akkasumas Itoopiyaa fi naannoo gaanfa Afrikaatti akka dhugoomuu guchuutu galama kaayyoo WTUOGA ti.
Bifuma kanaan akkaataa WTUOGAn ijaaramuu qabutti wuxiineen Oromummaa Foundationin qophaa’ee jira. Waxineen kun qapxii ijoo ta’an adda addaa uf keessaa kan qabuudha.
Wuxineen Oromummaa Foundationin qophaa’ee kun namoota beekkumsaa fi muuxannoo garaagaaraa qabaataniin akkasumas miseensotaan akka xinxalamuu taasifama. Qapxiileen barbaachisaa hin taane yoo jiraatan, ni haqamu ykn ni foyyeeffamu. Qapxiin kan itti dabalamuu qabaniis yoo jiraatte akka itti ida’amuu taasifama. Akkuma walii galaati wuxineen ykn seerri WTUOGA bifa Uumatinni Oromoo irratti walii galuu dandayuun gulaalamee hojiirra akka ooluu taasifama.
3.Aasxaa WTUOGA ykn Oromummaa Foundation ittiin beekkamu.
Asxaan WTUOGA ykn Oromummaa Foundation halluu fi ykn mallattoo akaakuu adda addaa afur’rraa qindeefame. Mallattoon arfan kunis:-
_Odaa
_Biiftuu Qara Soddomaa
_Urjii lakkoofsaan- 11
_Gabatee ykn ”Boordii”Adii
3.1 Hiikka Aasxaa,
3.1.1 Odaan mallattoo Oromummaa, hawwii Dagaaina biyyaa, fi fedhii Ummata Nageenyaaf dhaabbate bakka bu’a.
3.1.2 Biiftuun Qooda fudhannaa Oromoota hundaa kutaalee Addunyaa garaagaraa keessa jiraatan, Kennaa ykn gargaarsa hin daangefamne, Mirga Uumamaa hundaaf kajedhu bakka bu’a.
3.1.3 Urjiin 11 walqixxummaa fi Tokkummaa Ummata Oromoo bakka bu’a.
3.1.4 Gabateen ykn “Boordiin” Adii (kan Asxxaan Waldaa kanaa irratti maxxanfamu) Nageenya, Qulqullina, Haqa muldhisa.
3.2 Mallattoo Dabalata
3.2.1 jecha/dhaadannoo “Waan Bayeessa haa Hojjannu!” kan jedhu Mataduree ykn Guduunfaa barreefamaa, haasawaa akkasumas mallattoo jecha Waldaan kun ittiin beekkamu ta’ee tajaajila. Jechi kun umna ykn
kaayyoo Waldaa kanaa jabaa fi jaalatamaa taasisa. Waan Beyeessa hojjachuun nama hin salfachiisu, nama hin sodaachisu. Kanaafuu Waan Bayeessa hojjachuuf wuxinee kaayyefamee kana wanti duubatti deebisu
hin jiru.
3.2.2 Halluu Magarisaa;- Magariisinni fakkii Kennaa uumamaa, Jiidha, Dagaagina, Gaaddisa, Nageenya muldhisa. Kanaafuu Oromummaa Foundation ykn WTUOGAn Galmee Magarissa akkasumas barreefama Halluu/
Qalama Magariisaan fayyadama.
4.Ejjannoo Ilaalchaa WTUOGA
4.1 Mirga nam-tokkoo kaasee mirga Sabaa fi Sab lammootaa hundayyuu ni kabaja
4.2 Dhiiraa fi Dhalaaf kabaja namoomaa walqixaa qabaataaf,
4.3 Waldaan kun Amantii kamiifiyyuu kabaja wal qixa qabaataaf,
4.4 Waldaan kun Jaarmiyaalee hawwaasa Oromoo, NGO, fi Waldaalee garaagaraa ni jajjabeessaa waliti dhufeenya gaarii ni qabaata,
4.5 Waldaan kun jaarmiyaalee Siyaasa Oromoo Mirga saba isaani tiif falman hundayyu ilaalcha kabaja Oromummaa tiin wal qixa ilaala,
4.6 Jaarmiyooleen Siyaasa Oromoo walirratti bobba’uu dhiisanii jabaatanii mirga saba isaanii tiif akka falman jidduu
isaanii nageenya buusuu yaaluun ala Waldaan kun ijaarsa siyaasa tokko deeggaree tokkoon hin mormu,
4.7 Jaarmiyooleen siyaasaa Oromoo mirga sabaaf jecha sochii qabsoo Bilisummaa muldhataa fi qabatamaa ta’e yeroodha gara yerootti raawwatan xinxalee madaaluudhan Waldaan kun gargaarsa ni godhaaf. Gargaarsi kun gargaarsa tattaaffi mirga namoomaa kabachisuu fi “demokiraasii” ummataa dhugoomsuuf sochii godhamuuf kennama.
4.8 Jaarmiyoleen siyaasa Oromoo gargaarsa maallaqaa WTUOGA’rraa kan argachuu dandayan kaayyoo fi sochii WTUOGA‘rratti mormii yoo hin qabaannee, barbaachisummaa isaa yoo dhugoomsan qofaadha. Kunis qaama ol-aanaa Jaarmiyaa siyaasaa’rraa ejjannoo WTUOGA’rratti qaban xalayaan yoo mirkaneefame, ykn sab-qunnamtii Ummataa tiin yoo labsame, ykn wal-gayii Ummataraatti yoo labsiin mirkaneefameedha.
4.9 Lammii falmii mirgaa sabaa’rratti midhaan adda addaa irra ga’eef Waldaan kun gargaarsa namoomaa ni godhaaf
4.10 Gargaarsi Jaarmiyoolee Siyaasaa Oromoo tiif godhgamu Jaarmiyoolee Siyaasaa qajeelfama diina Oromoo tiin ykn Mootummaa Itoopia tiin socho’an, kan akka OPDO hin ilaalatu. Sababni isaa mirga Sabaa dhiita wanta jiraniif. Garuu dhiitta mirga sabaa’rraa gara nagaatti deebi’anii akkuma Jaarmiyoolee siyaasa Oromoo kabiroo Mirga saba isaanii tiif akka falman Wadaan kun carraaqqii nogodha,
5.Ulaagaa miseensummaa
5.1. Nama Lammii Oromoo kan ta,e, (Abbaa fi haadhaan ykn gama tokkoon Oromoo’rraa kan dhalate),
5.2. Maatii Oromoo kan ta’e(kan dhiira Oromootti eerumte ykn kan dhalaa Oromoo fuudhe, kan Oromummaa fudhate/fudhatte) ykn nama Oromaayee. Kana jechuun nama fuudhaa fi eerumaan matii Oromooti makamee jiraatu
akkasumas Guddifachaan kana Oromummaa fudhate/fudhatte nama seenaa, addaa, amantii fi enyummaa Oromoof kabaja qabu/qabdu, dhiittaa mirga namoomaa Uummata Oromoo’rra jiru kan hubatee beekuu/beektu, Bilisummaa Oromoof jecha qabsoo gaggeefamu kan hin mormine.
5.3 Umuriin 18 (kudha saddeeti) fi sana oli,
5.4. Umurii 16_18 miseensa deeggaraa ta’anii qooda fudhachuu ni dandayuu (garuu filuu fi filatamuu hin dandayani, dirqamni adda addaa itti hin kennamu),
5.5. Miseensummaa Daangeffame, Siyaasaa Mootummaa Itoophiyaa keessatti qooda guddaa kan qaban kana akka Tikka , Raayyaa Waraanaa, Poolisa, Bulchiinsa Siyaasaa fi kanneen kana fafakkaataniitti Oromootinni miseensummaan Mootummaa Itoopiyaaf dalagaa’rra jiran miseensa (WTUOGA) ta’uu hin dandayan,
6.Mirgaa fi Dirqama Miseensotaa
6.1 Dirqama:
6.1.1 Heeraa fi Seera waldichaa kabajuu,
6.1.2 Qaama ykn Nama sochii waldaa kanaa
gufachiisuuf socho’u odeefannoo qabatamaa yoo argatan raga qabatamaan Waldaa kanatti (Oromummaa Foundationatti) qaama dhimmi ilaalatutti gabaasuu,
6.1.3 Miseensaa Jaarmiyaalee Oromoo adda addaa ta’uu dhaan waldaa kana keessatti qooda yeroo fudhatan miseensa hundayyuu ija obbolummaa Oromummaan wal-qixa ilaaluu, kabaja walii qabaachuu
6.14 Miseensotinni akka dandeetti isaanitti
busii baatii akka buusan yoo koreen/miseensotaan murtaa’e rammaddii murtaa’e busii baatii buusuu, Akka sadarakaa
jireenyaa isaaniitti/akka dandeetti isaanitti baatii baatiidhaan Euro 2.00 ykn 5.00 ykn 10.00 ykn sanaa ol buusii buusu, Euro qofa osoo hin ta’iin biyya keessa jiraatanitti Qarshii itti fayadaman akkuma haalli eyyamutti buusiin baatii ramadamuu mala, (ammaaf gruu hanga miseensi walii gala mariatee murtee tokko hin kenninetti miseensotinni buusii baatii hin kafallan)
6.1.5 Yeroo mariin miseensotaa jiru walgahii irratti akkuma barbaachisaa ta’etti Qaamanis ta’e sarara “paaltoo tiin”
marii’rratti argamu,
6.1.6 Nama unkaa miseensummaa sirnaan guute qofaatu miseensa jedhama. Kanaafuu unkaa Miseensummaa guutuun dirqama.
6.2 Mirga
6.2.1 Yaada ijaarsaa, mormii, qeeqa, fi gaaffii qaban bilisaan marii miseensaa’rratti ibsachuu, ykn barruun dhiyeefachuu mirga qqabu,
6.2.2 Yeroo barbaachisaa ta'ee argametti gargaarsa maallaqaa (buusii baatii tiin alatti) jechuudha hanga humni isaanii
danda'e ykn hanga sammuun isaanii eeyyame gumaachuu danda'u, Akkasumas Ogummaa ykn Dandeetti qabniin Gumaacha addaa gochuu ni dandayu.
6.2.3 Yeroo qarshii Waldaaf Gumaachan Nagayee/Rissiita gaafachuu ykn fudhachuu mirga qabu.
6.2.4Gumaachi ykn qarshiin karaa adda addaa Waldaa fi galii ta’e sirnaan hojiirra ooluu isaa Akkasumas sochiin Waldaa kanaa yeroodha gara yerootti haala akkamiirra akka jiru odeefannoo gaafatee deebii argachuuf mirga qaba.
6.2.5 Sochiin Waldaa kanaa babaldhachuu akka dandayutti tattaaffi waloo fi dhuunfaa gochuu, namoota kaayyoo fi adeemsa waldaa kanaa hin hubane hubachiisuu
6.2.6 Filuuf filatamuuf mirga qabu.
6.2.7 Yeroo haalli isaanii hin mijoofnetti ykn yeroo miseensummmaa dhiisuu barbaadan waldaaf xalayaa barreessuu dhaan miseensummaa isaanii dhiisuu ni danda'u. Qarshiin isaan kafalan ykn kennaan isaan Jaarmiyaa kanaaf kennan hin deebiyu.
6.2.8 Namootinni Lammii Oromoo hin taane, garuu Mirga dhaabiinsa ilmaan Oromoo hubachuu dhaan sochii Waldaa kanaa cina dhaabbachuu kan barbaadan deegaraa yaada tannii galmaa’udhaan yeroo barbaachisaa ta’e akka haalli isaanii mijateet gargaarsa adda ddaa gochuu ni dandayu. Oromootinni miseensa Waldichaa ta’uudhaan Mirgaa fi Dirqama Seenuu kan hin barbaadinnllee bifuma wal-fakkaatuun qooda deeggaraa fudhachuu ni dandayu.
Waan Bayeessa haa Hojjannu!
Wuxineessaan Bakkaanga’aa Margaa
Bu’uura Oromummaa / Oromummaa Foundation WTUOGA
www.oromummaa.com/IUOSA

robotstxt: allowed

filter: keep


text: aaradi aattakkaalai ada adi Adinga Adutha aindhadi anbaa.....I Anjupperu Appuramaa Azhagaa....i Bearadikka Emmanasa en En Enakkey Enga Engappaa engeyO Ennaandra Ennapanni Gundu Hei hey Hey Hey... Hey.... hO Idhuthaaney kaadhu Kaadhukkuththunaa Kaakkaa Kaathadichaa Kadangaaranaa Kaiyaala kalakalannu kandutholaichen Karikkozhambu Karuppasaami karuvelangaattukkulla katti kedaa Keeththu Koakku Koatti Kudai Mallippoo Man Moappa Muppadhu Naan naaney Naattaama.... nanainjeney Nee OhO Onnappaarthu ooru Ooru Oorukkulla Oru Paasathukku pattaa Periyaarum ponnukkoru pottappulla Raathiriyil Salavathaakka Sondhabandham Thaalaamal Thanimaiyiley thannannannaa un unakkum Undiyalla Ungakkitta Usura Vaa vaadi Vaayappoattu Vaazhum vanakkam vanakkam.. vanakkam... vanakkam.... vanakkam..... Vanakkam Vanakkam..... Vara veru Verum vikkikkittaa viral Visiladichaa vizhippesumboadhu Ye yei Yei Yendaa


text:
Haasaa HD ABO Jaal Daawud Ibsaan Ebla 15, 2014 WBOf Taasisan*
Haasaa HD ABO Jaal Daawud Ibsaan Ebla 15, 2014 WBOf Taasisan* ————— * Re-posting lost file during the May 2014 computer-server crash.…
Gumaan Barattoota Oromoo Milishuu Mallasaa fi Bilisummaa Lammii Tarkaanfii Boonsaa Humni Addaa WBO Baha Shawaa Keessatti Fudhateen Baafame
(Photo: File) Humni Addaa WBO Miseensota Koree Basaasota Wayyaanee Baha Shawaa Keessatti Iccitiidhaan Ijaaramuun Barattoota Oromoo Milishuu (Abdii) Mallasaa fi Bilisummaa Lammii dabalatee ilmaan Oromoo ajjeesisuu, hiisisuu fi yakki adda…


text:
Guyyaa har’aa Caamsaan 28/Ginbot 20 akka mootummaa Wayyaaneetti guyyaa kabajaa isaanii kan ture godina Qellem Aanaa Anfilloo irratti guyyaan kun dagatamee Wayyaanotii fi ergamtooti isaanii gara diddaa dhaamsutti bobbahaa oolan. Guyyoota muraasa dura aanaa Anfilloo ganda Yattii irratti ergamtooti Wayyaanee fi kanneen sirna EPRDF jalatti amanamaa ta’anii tajaajilan tuffii fi uummata Oromoo arrabsuu irraan kan ka’e uummanni ganda kanaa gara tarkaanfiitti seenee akka jiru gabaasuun keenya ni yaadatama.
Walitti bu’iinsi Oromoo fi ergamtoota Wayyaanee jidduu jiru daran cimaa dhufuu irraan humni waraana Wayyaanees dachaadhaan halkanii guyyaa gara ganda kanaatti bobbahaa jira. Kaleessa jechuun Caamsaa 27,2014 Aangawoonni mootummaan Wayyaanee ayyaana Gibot ykn Caamsaa 20 fi sababaa uumata tasgabbeessuu jedhuun humnaan uumata walgahiitti yaasuu yaalan, Ummanni Oromoo hamma xiqqaa ta’e walgahii kana irratti argaman iyyuu dabballootaa fi aangawoota Wayyaanee akka biyyaa gadhiisanii fi biyyi Oromoo kan Oromoo ta’uu qabdi kanaafi barattootii fi uumanni Oromoo gaaffii mirgaa kan kaaseefii jechuun qaanyessuun walgahichi akka fashalu taasisan.
Haala kanaan uumata diddaa dhageessise battalumatti nama 16 hidhuun mana hidhaa magaalaa Anfilloo Muggii keessatti reebichaa fi dararaa ulfaataa akka irraan gahaa jiran beekamee jira.Kanneen keessaa:-
1.Kaasayee Tasfaayee-Qote Bulaa gandichaa
2.Taaddalaa Qana’aa -Qote Bulaa gandichaa
3.Gabayyoo-Qote Bulaa gandichaa
4.Wandimuu Asaffaa -Qote Bulaa gandichaa
5.Qannaa Tafsaayee-Barataa
6.Ebbaa Abboomaa-Qote Bulaa gandichaa
7.Shuggux-Barataa
8.Obbo Goobanaa-Qote Bulaa gandichaa
Kanneen jedhamaniidha.Isaan kun namoota maqaan isaanii nu
dhaqqabeedha.Namootni kun waraqaa ABO ganda keessatti kan
maxxansu,uummata mootummaa irratti kanneen kakaasu sababaa jedhamuun dararaa haalaan ulfaataa ta’etu irraan gahamaa jira.
Gama biraan humni addaa uummata kana boodaan jira kan jedhuufis mootummaan Wayyaanee raafamaa jiru tikoonni isaa boqonnaa dhabanii halkanii guyyaa uummata nagaa keessa meeshaa lolaa guuranii yaa’u, waraanni konkolaataa hedduun guyyoota
lamaa asitti dhufee gandoota Anfilloo keessa qubataa jira,sochiin uummataa gandoota aanaa kanaa keessaa addatti kan ganda Yattii,Ashii fi Garjeeda irra jiru mufannaa guddaa mootummaan Wayyaanee irratti uumee jira.
Gama biraan Caamsaa 28,2014 barihuun Magaazina kuufama meeshaa waraanaa Wayyaanee kan ta’e weeraramee humna hin beekamneen qabeenyi waraana Wayyaanee fudhatame. Haala kanaan loltooti Wayyaanee Taammiruu fi Taaddalaa jedhaman kan Magaazina eegan tohannoo jala galuun dararaan guddaa irraan gahamaa akka jiru gabaasi naannicha irraa nu gahe addeessa.


text:
Yaa Umare Dilii Maalif Ajjeechaan Akkana Sirratti Raawwatte.??
Sadaasa 10, 2013
Kan Suraan isaa armaan olitti mul,ttu kuni ilma Oromo Umriin isaa waggaa 24ti maqaan isaa Umaree Abdurahman Alii ja,ama Bakki Dhalota isaatiis Baha Oromiyaa Aanaa Dadar Magaalaa Soqaatti dhalatee guddate … Hamma hin Du,initti kan itti jiraacha turees Biyya Sa,udii Magaala Riyaad Ganda Manffuuhaati, Garuu Guyyaa 5/11/2013 Ganama keysa Sa,a 7tti kaardii Mobayilaa bitachuuf Mana galurraa gadi bahudhaan , Dukkanaa dhaqee kaardii mobiyilaa Qarshii 10niin bitate gara manaatti debi,uuf yero hawwutti polisa Sa,udii sakkattaaf bobbarraa jirtuun wal qunnaman , kottu jechuun wayta isa yaaman xaleyaa ( Heera Biyya ) tana waan hin qabneef isaan baqatuuf tattafatullee Rasaasa polisii jala baqachuu hin dandenye,Bifa armaan olitti suraa isaa argitan kanatti Daandiirratti dhiigni isaa akka dhiiga horitti dhangal,e Rasaasa polisii Sa,uditiin rukutamee battalumatti lafa dhawee Du,e e.
Obbo Naasir Alaa Ilma Oromo Guyyuma 5/11/2013 Qabame keysa isa tokko . Qabamuun isaa ganama keysaa sa,aa 7tti gara hujii deemuuf oso jiruti kan qabame obbo Naasir Nama Heeraa gutuun biyya tana yero dheeraaf jirata jiru hoggaa tahu inni abbaa maatii fii abba ijollee 3ti nama ammallee yeroo dheeraaf maatii (Haadha Mana isaa ) ta dhukkubsata jirtu dhukkubsachiisuun mana yaalaatti deddibisaa jiraachuuni bekkama.Garuu guyyaa qabamee kaasee hamma yeroo ammaatti bakki itti hidhaa jiru waan hin bekkaminiif jollee fii maatiin isaa rakkoo cimaa keysatti argaman.
Gara biraan Obbo Sharaf sheehaa namni ja,amu ilma Oromooti Riyaaditti jiraachaa jira. Guyyuma fattashaa fii sakattaan gad geyfamaa jirtu kana hubanno dhabaan gara hujii hojjattutti bobbahuuf mana gadi bahe mi,a hujii of harakatti qabatee, mi,a hujiif inni deemuun harkaa fuudhanii mataa isaatiin rukutanii isaa dhiyni irraa dhangal,u makiinaa polisatti fe,anii deemaniin booda haalli isa eysarra akka jiru nam tokklleen hubachuu hin danenye.
Guyyuma kana Abbaa Maatii fii ijollee Nama maqaan isaa Ibrahim Mohammed Usmaan (Khulluu) ja,amu ganama keysa sa,aa 7tti mana isaa ka jirenyaatti Hulaa itti cabsanii seenuudhaan maatii fii ijollee isaa bira erga fuudhanii hamma ammaatti bakki itti hidhaa jiru hin bekkamne jechuun maatii fii ijolleen isaa waywaataa jirti.
Akkasuma Ammallee Ilmaan Oromoo hedduun yakka tokkon malee qabamanii mana hidhaatti rakkoo adda addaaf saaxilmaa jiran keysa haga maqaan isaanii nu dhaqqabe akkaa armaan gadii kanatti dhiheysina..
Obbo Xahaa Baker fii obbo Suleymaan Aliyyii
Fii Obbo Tashomaa Abdii fii Kadiir kaliil namonni ja,aman kun hundi isaanii warren Heeraa biyya tana ittiin jiraatan osoo qabaatanii qabamanii mana jirenya isaanii keysaa erga fuudhamanii bakki itti hidhaa jiran warra hin bekkamin keysatti argamu.
Warreen Osoo Heeraa Ittiin jiraatanii Qabaman.
1. Umaree A/Raman Alii . Ni Du,e
2. Abdurashiid Hassan Mohammed Mana Hidhaa
3. Ibraahiim Muhammed Usman nama lamaa waliin ” ”
4. Obboo Xahaa Baker ” ”
5. Obbo Suleymaan Aliyyii ” ”
6. Obboo Tashoomaa Abdii ” ”
7. Obbo Kadiir Khaliil ” ”
8. Obboo Xahaa mohammed Wallo
9. Obbo Abbaayyee wallo ” ”
10. Obbo Husseen Idiris
11. Obbo Naasir Abdoosh ” ”
12. Obbo Fandishee Awwaday
13. Obbo Ibrahim Awwaday
14. Obbo Anwaree Sheekh
15. Obbo Mohammed Awwaday
16. Obbo Ukkaash Yousuf
17. Obbo Abdulkariim
18. Obbo Shamsuddiin
19. Obbo Adnaan Aliyyii
20. Obbo Abbaas Laga Mixee
21. Obbo Mohammed Yaassiin
22. Obbo Robeer walloo
23. Obbo kamala M/Yuyyaa
24. Obbo Alii Ahmed Bakriyyo
25. Namni Ammaaf Maqaan isaa nu bira hin gayin maallaqa Sa.udii Qarshii 5000 irra fudhatanii Iqaama isaa harkatti Ciranii mana hidhaa geysanii yero amma mana hidhatti argama.
Nuti gama kenyaan koreen gutuun Hawasa Oromo Magaalaa Riyaad Naasuu fii Gadda Cimaa nutti dhageyamee ibsachaa maatii fii fira Obbo Umareetiif jajjabinaa hawwaa Polisiin Magaalaa Riyaad fii Kantiibaan Magaalaa Riyaad Ajjechaa Daa,ima kanarratti raawwatameef sababa quubsaa fii Qorannaan walabaa akka godhamu gama kenya waamicha dabrsu barbaannan.
Gara biraan waamicha fii beysisa gutuu Ilmaan Oromo Biyya Sa,uditti jiraataniif Ministerri Hujii fii Ministerri Biyya keysaa kan Sa,udii ji,a kanarraa egalanii fattasha cimaa fii sakattaa bakka hundatti gadgeysuuf waan demaniif of eggannaa cimaa lubbuu keysanifii matii keysaniif godhuun barbaachisa akka tahe isin hubachiisuu barbannan..
* Naamusaa fii Heraa biyya tanaa kabajjanii jiraachuu.
* Yeroo Polisiin Biyyaa isin yaamtu Baqatuu dhabuun awwaachuu
* Yeroo Hujii Daandirraa Dhaabbachuu dhabuu.
* Nama Heraa Biyya tana hin kabjnee irraa fagaachuu.
* Dubartii fii Dhiirti walitti makamanii iddo takkatti argamu dabuu.
Wal tohacha wal gorsaa hamtuurraa wal egaa jiraachuun biyyi jirruus biyya Anbaa tahuu beynee Seera isii kabjnee haa jiraannu jechuu waliif dhaamna.
Koree H/R/Waldaa Manguddoo .
Oromota Riyaad
7/11/2013
A. Miikka


text:
by ELFist » 02 Jun 2014, 06:33
Seenaa Bu’uresitootaa, Hogganootaa, Qondaalotaa, Miseensota ABO fi Dhaaba ABO Baraaruudhaan Tokkummaa Qabsaawota Ummanni Keenya Lallabuufi Arra Yoo Hindhugoomisine Yoom Tokkoominna?
Hoogganoota ABO Maraaf
Jaallan yeroo tokko keessatti qabsoo oromoo firii arra muli’atu kana agarsiisuufi qoodnni isin laachaa turtaniifi itti jirtan seena keessatti bakka guddaa qaba. Haata’uu garuu seenaan kun hujii boonsaa dalaydanii fi dogoggoroota tokko tokko godhameen walmakee arra dhaloota haaraya oromo biratti bifa addaa qabaachaa akka deemaa jirruufi daranuu haalli kun hindhaqabaminne yoo ta’e seenaa qabsoo oromoo keessatti galmee gurrattiin akka dibamuufi deeminnu xinxalluu hindandeettan jedhee hinyaadu.
ABOn tattaaffii keessanniin onnee oromoo keessatti facaafittan arrallee qalbii oromoo keessatti osoo abdatamaa jiruu isin abbaa ilaacha eenyummaa oromoo wareegama danuudhaan dhalichiise dagaagsee kunuunsee guddise asiin [deleted] kana ammoo tuffachuun, salphisuu fii xiqqeessuun galata keessan ta’aa akka jiru isintti hinmuli’atu jechuun hindanda’mu.
Arra yoo dhugaa ufitti himuu dandeenyeefi dhaabbannee kan ufi ilaallu ta’e hogganni ABO warra bu’uresarraa eegalee hanga qondaalota koonyaalee dhaaba keessaa fofottoqa keenyaan sadarkaa hoogganaa dhufan dabalatee hoogganni dhaaba kanaa xiqaatee salaphaatee kabajaan irraa fuudhamee sadarkaa moraa oromoo keessatti kabajaan yaadatamuun hafee namoota seena qabsoo oromoo hinhubanneefi farroota dhaaba keenyaatiin huccuun nurraa muliqamee akka qullaa nudhaaba jiran namnni hinhubanne jira jedhee hinyaadu.
Hoogganni kaleessa oromoo kumaan walitti qabee barsiisa ture ,miseensota meeqa ufijalatti ammatee geggessa ture, hoogganna dhaaba ABO osoo hinta’in akka hooggana ummata oromootti waaroo kabajaa uffataa ture, hoogganni kaleessa jechoonni isaa akka jecha waaqaatti jaalatamaafi kabajamaa ture ,hunduu arra sadarkaa idilee oromootti ulfinna argachuun hafee qe’ee ufii keessa qubatu keessattillee nama oromoo diige ta’ee akka qubnni itti laatamaa jiru namnni waakkatu jira natti hinfakkaatu.
Hedduun keessan qabsoo umrii dardarummaatiin eegalttanii rifeensa itti jijjiirattan kanaafi yoo xiqqaatte asii nugeettanii galatoomaan dhabmee seenaa qabsoo oromoo keessatti warra oromoo diigan jedhaminne akka galmee seenaatiifi tilmaamaminne fageesitanii arguu nidadhabidan jedhanii ilaaluun nama dhiba.
Akka carraa ta’ee warri lubbuun dabran hedduun isaanii osoo waaroo salphinna keenya kana hinuffatin dabranii jiru mee kan lubbuun jiran keesaa, hooggannonni akka J/ Abiyyuu Galataa, J/Abbaa Biyyaa Roobaa, J/ dhugaasa bakakkoo, J/Xahaa Abdii J/Galaasaa Dilboo. J/Leencoo lataa,J/dawud Ibsaa, J/Ibsaa Guutamaa,J/Diima Nagoo, J/Taddasa Ebba, J/Ahmed Hussen, J/Qubsaa , J/Jeeyluu danbooba J/Bultum, akkasummatti sadarkaa itti anutti J/Leencoo Baatii , J/Bayan Asooba J/Tamaam Yuusuf,J/hassan Huseen,J/Odaa Xasee,J/Gaashuu lammeessa J/ Kemal Galchuu,J/Hailu Gonfaa akkasummatti sadarkaa sadarkaan gadi bu’aa yoodeeminne arra hooggana kamittu ummata oromoo biratti seenaa bareedaan faarfamaa ummata biratti jaalatamaa jira. Enyutu Jaallan kun nuuf osoo tattaaffanii umrii isaanii guutu dabarssan jedhee seena keessan bifa miidhagaan barreessaa jira.
Arra seenaan keessan dhokatee ifaajeen keessan faallatti hiikamee waan isin umrii dardarummaa keessaan bosona oromiyaa fii mana hidhaa keessatti dhama’aa turtaniifi faaruu caalaa abrsaan idda bufamee oyiruu isin itti facaafittan miseensonni OPDO irraa omishataa itti soramanii itti farfamanii namoota oromoofi dalagan ta’anii angoo badhaafamaniin bashannaanaa isin ammoo angoo maqaa malee ulfinna hindhaqabnne duwwaa kanaafi jettanii osoo namnni isini hindiigin murnna murnnatti walqooddanii mana guddaa qabdan diigdanii hoxxee xixiqoo goojjoo keessaa hinmuli’anne keessatti murnna lakkoysaan bicuu ta’aniin sobaan faarfamaa qooda qabsoo keessatti laattan caalaa warra qabsoo oromoo fii ABO diiguu keessatti galmaaya akka jirru hubachuun isin hindhibu.
Jaallan Haalli keessa dabarreefii keessaa jirru osoo tarrisanii kitaaba keessaa baasuun nidanda’ama,tarii guyyaa tokko dhugaan kun kitaaba ta’ee akka bayus haaluu hindandeenyu. Kun hunduu waan ta’ee fii ta’aa jiru yoo ta’u gaafiin guddaan salphinnaafii tuffii xiqqeenyaafi diigmaya kana enyu nurratti dalageedhaa fii keessaa bayuu nidandeenya moo jedhanii ufi gaafachuu nidandeenya moo sal;hinnumma kana wajjiin awwaalaminnaadha?
Gaafii kana osoo hindeebisin seenaa yeroo gabaabaa bara 1998 irraa eegalee nujiddutti yeroo adda addaa dhalachaa ture keessa deebinee gilgaaluu qofaan deebisuu dandeenya. Akka ilaalcha kiyyaatti abbaan salphinni kun irratti [deleted] nuta’ee namnni salphinna kana geesselle numa akka ta’e waakkachuun rakkoo kanaafi fala hintaane barbaadutti nugeessa.i Gabaabamatti hundeen diigmayya kanaa beekkanis ta’ee wallallummaan numa akka ta’e ufitti himuun salphinna amma keessa jiru caalaa salphimna hinta’u. Kanaafi “Manni abbaan Gube Iyya hinqabuu” ta’ee nama nutti dirmatu dhabinnee wal diiga walsalphisaa ,walxiqeessaa, walkophixeessaa nuhunddi keenyaa murnna bicuu bicuutti walqodinnee xiqqaa guddaa osoo hinjedhin hucuu walirraa mulqinee waaroo salphinnaa walufifinnee ummata keenya biratti akka tuffataminuufi abaaraminnu nugodhuu caalaa injiffannoolee qabsoo hadhaayaan goonffanne kan akka “Biyya takka ummata tokko hiree takka” jedhulle gaafii keessa galichaa jirra..
Arra namuu akka dhaaba adda addaa ufi tilmaamnne ufillee sobaa miseensota keenyallee sobaa ummata oromoollee sobaa asi geenye ,amma ummanni keenya dhugaa fi dhara keenyalle adda baree gurra nurraa cufataa akka jiru argaa jirra. Mee dhabonni amma adda adda jirru hunddi ODF lle dabalatee kan miseensota ABO ala miseensa oromoo haaraya horate yoo jiraate ufi keessa deebi’aa ufi gamaggamaa hundumitti keenyaa miseensotumma ABO gargar qoodannee bakka addaa addaa dhaabbannee ufitti taphachaa jirra. Murnnumma xixiqqaa toliffanne hogganumma itti ufi moggafinne kanaan qabsoo oromoo milkeesinaan hafee seenama dhuunffa keenyaa fii seena dhaaba keenyaallee dhaloota itti anutti dhalchifnaan abjuu ta’uun isaa yoo ufitullummaan nuhaguuge malee keessatti namuu numma hubata.Gabaabamatti nucufitti keenya jaallanumma yaada tokkoofi dhaabbanetu ufii diigee seenaa xuriitiin du’a uumaa (natural death) eeggachaa akkumma EPRP (Ihaapa) maqaa qofaan hafuu deeminna. Akkasumma ABOs ufumma wajjiin ajeessuufi qophii keenya xumurannee waan ta’aa jirru fakkaanna.
Jaallan waan amma isinitti baafachaa jiru kana wajjiin cinqamee akkanummatti wajjiin dhibamee kaayoo wajjiin du’uu hinbarbaadu jedheen waan keessa kootitti nadararee hiribba nadhoogge kana yoo danda’ame akka ABO fii Seenaa keenalle baraarrufi hucuu nurraa buutee qullaa dhaabbachaa jirru kana namnni nutti deebisu akka hinjirre eegee dhabinaan nummaan waqinni gootummaa fii qaroomma nuuf laate waliifi dhiifinnee kaabbaa salphinnaa walitti uffessinne kana waliirraa muliqinnee Kaabbaa ulfinnaa qabaachaa turre san deebinee akka ufittis ta’ee dhaaba keenya ABO itti dhamaane kanatti kabajaa deebisuufi umrii hanga nuuf hafe kana carraaqinnee seenaa keenya haamidhageffannu isinii jechuu barbaada.
Arra yoomiyyu caalaa dinni keenya hujii nutti walirratti hojjannu kana qoratee nutuffatee biiya keenya gurgurachuu bira dabree dachii teenya jennee himannu nudhoogguufi mala adda addaa baafatee socho’aa jira. Ijjoollee oromoo gaafa nutti Motummaa cehumsa keessa seennu dhalatan arra harka qullaa ibidda diina dura dhaabbatanii lubbuu isaani aarsaa kafalaa jiru. wareegama keessatti diina dura diinummaan dhaabbachaa nuun ammoo tokko nuuf ta’aa abdiin keenya isin nuun jedhaa jiru. Yoo dhiiynni ijjoollee kanaa tokko nungoone maalitti nutokkoomisa? oromoo qe’ee isaa irraa godaansisuu caalaa maalittu nutokkomisa? lallabba ummnni keenya ,jaarmayoonni ummata,dubartoonni,bartoonni nutti godhan kana dhagayuu caalaa maalittu nutokkoomisa.
Jaalla hedduu keessanni barsiiftota kiyya heddun keessan hiroyyoota kiyya dandeettiifi waan isin jijjiiruu dandeettanis akka gaarittiin bareechee hubadha yaada kana hinagarittan jedheetiim yeroo tokko tokko “ordinary person can make un extraordinary things” jecha jedhu saanumma hafuura baafadhee haalumma keessa jiru isin yaadachisuufi yaale malee hinhubattan jedheetiim. Jaallan tokko tokko osoo barreeffama koo dubbisa jirtan haalli yaanni kun itti milkaayu rakkoo ta’ee isinitti muli’ata ta’a ,garuu yoo dhugaa rakkoo kana dursinee hubanne falli isaa hedduu ulfaata hinta’u. Kan duraa falafala nuseenee nunyaate nudiigee nusalphise kana irra aanuufi akka ammaan gadii kanatti yaadurraa eegaluu qabnna.
Eeyyee eeyyee nucufittu salphannee jirra ,kan nusalphise ammo nama biroo osoo hinta’in ufummaa walsalphinne, eeyyee diigaminne jirra ,kan nudiige ammoo numma mataa keenya , irra caalaa eeyyee salphinna arraa caalaa seenaan keenyalle kan salphinnaa ta’aa jiraa jennee ufi amansiisuun xurree irraa kaanu ta’u qaba. Guyyaa nucufitti akkasitti walqixa amannee nucufitti salphatoo ta’uu hubanne ufummaa ufi salphinne kan jedhuttis amanne waliifi obsa horanna,walitti quba qabuu lakkifinna,ufitulummaa ani jabaa ati laafaa,ani beeka ati wallaala, ani murataa ati sodaata, ani qabsaawa ati gandummaa lalisitta, ani walabummaa ati ethiopia, jechoota kana liqimisinee akkamtti salphinna kana keessaa ufillee ABOlle baafinna kan jedhu qofa dursa godhanna jechuudha.
Jaallan kufaatiin waan uumaan jiru kufaatiin badaan kufaatii ufii hubachuudhaan ka’uufi tattaaffachuu dhabuudha. kanaafi ammoo inni nadura ka’uu qaba jechuunillee dalagaa ijjoolleeti nucufittuu waltakkaa oli ka’uufi ufi haaqopheesinnu. Ani hanga kana yoo jedhe kufaati kanatti yoo amanittan ammoo isin ana caalaa akka itti kufaati kana keessaa baanu akka lafa nuuf keettan abdiin qaba. Jechoota koo kessatti wanni akka malee isin tuqeen yoo jiraate dhiifama.


text:
Gabaasa Qeerroo Finfinnee,Amajjii ,2012
Barruuleen waamicha Waarraaqsaa Oromiyaa bakkoota hedduutti faca’uu gabaasi qeerroo nu gahe addeessa. Keessattuu naannoon baldhinaan faca’aa jiru keessaa Oromiyaa Gidduu galeessa,Wallaggaa lixaa,Godina Horroo Guduruu Wallagga,Gibii, Dambi Dolloo,Shaashimannee,Jimmaa,Adaamaa fi Amboo,Gudarii fi Xiqur Incinnii,Bishooftuu,Wancii, Harge Dirree Daawaa,Galamsoo fi bakkoota adda addaatti guyyaa gaafa Amajjii 25,2012 baldhinaan faca’uu gabaafame.
Gama kaaniin barattootni mana Barumsaa Gudar hanga Bilisummaa barnootatti hin deebinu,Qabsoon haa dursu jechuun waraqaa dhaadannoo bakkeewwan garaa garaatti maxxansuun waamicha qabsoo ilmaan oromoof dhaamaa jiru.Waraqaan dhaadannoo fi aasxaan Qeerroo Godina Horroo Guduruutti maxxanfame Wayyaanee hedduu waan rifaasiseef waraana naannoo sanatti bobbaastee jirti.Mootummaan wayyaanee kutannoo barattootaa kan argite maatii barattootaatti deemanii barattooti Oromoo haala kana irraa akka dhaabbatan jechuun kadhaa jalqabaniiru.
Kana malees goototi barattootni Koollejjii Qonnaa Baakkoos Diddaa itti fufuun barnoota dhaabanii jiru. Yuunivarsiitii Finfinnee keessattis diddaan jabaachuun bakkeewwan hedduutti dhaadannoon maxxanfamaa jiru mootummaa Wayyaanee hirriba dhorkee jira.Uummatni ganda gandaan akka qoratamu murteessuu irra darbee Barattoota qalamaa fi dabtara malee hin qabne sakatta’aa jirti. Kun kana tahees barattooti Oromoo diddaa isaanii itti fufanii jiru.
Qabsoon itti fufa! Gabroomsaan ni kufa!


text:
WASHINGTON,DC — Atileetiksi:
Genzebeen dhiyoo tana qofa guyyaa guyyaa 15 keessatti marroo sadii dorgommii addunyaa moote.Duruu ammoo olompikii addunyaa sadii moo'uun beekamti,dorgommii addunyaa hedduullee akkanuma.Dorgommii dhiyoo tana irratti ammoo rekordii haaraa argatte.Amma ammoo miilota isii,atileeota Itoophiyaa 10 waliin biyya fulaa bu'anii dorgomuuf Sopot, Poolanditti dabarte.
Dorgommii Bitootessa 7,2014 jalqaban tana biyya hedduutti itti dorgoma.Jara Itoophiyaa fulaa bu’ee dorgommii IAAF,Polaanditti qopheessu tanaa yaahe keessaa Amaan Waxee, Mohaamad Aman, Hiywot Ayyaalewu fi Dejen Gebre Mesqel fa.Itoophiyaan dorgommii tana metirii 800-3000 irratti dorgomti.
Dorgommii Bitootessa 7-9,2014 dorgoman tana gosa ispoortii 26 atileetota 400 caalan biyya 160 keessaa dhufanii wal dorgoma.Ganzabeen metirii 3000 dorgomti.
Gama kaaniin ammoo atileetiin Itoophiyaa Bazuu Warquullee maratoonii Lake Biwa ta Jappaanitti qopheessan irratti atileetii Keenyaa, Vincent Kipruto caalee moo’e.
Maratooniin Lake Biwa jedhan tun dorgommoo IAAF,addunyaatti qopheessitu keessaa tokko. Dorgmmiin tana Jaapaanitti qopheessan tun tana waliin 69essoo.
Kubbaa Miilaa:
Konfidereshiiniin kubbaa miilaa Africaa, akka Keenyaan bara 2018tti dorgommii Chaampiyoonaa Afrikaa,CHAN qopheessitu irratti walii gale.Harambee Stars,kilabiin kubbaa miilaa Keenyaa waan biyyiti isii dorgomii qopheessituuf warra taphatu keessaa tokko taati, dorgommii malee filatamti.
Dorgommii waancaa kubbaa miilaa Addunyaa ji’uma sadiin duubatti Biraazilitti jalqaban.Austiraaliyaan yoo dorgommii tana jalqabuuf guyyaan lama hafu,Bafana Bafana Afrikaa Kibbaa waliin tapha hariyummaa taphatti.
Birazililleen,Bitootessa 5,2014 taphata hariyummaa Bafana Bafana waliin Johaanisbergitti tapahtti. Itti aanaan leenjsiaa kubbaa miilaa Biraazil ka ammaa Carlos Alberto Parreira bara 2010 Afirkaan Kibbaa waancaa addunyaa qopheesite.
Perzdanatiin kubbaa miilaa Afrikaa kibbaa Dr.Danny Jordaan “hariyaa teenna tun biyya teenna dhuftee taphahcuun biyya teennaaf gammachuu.”
Biraazil gaafa 2009,2012 keessa Afrikaa Kibbaa waliin hariyummaa taphatte lamaanuu 1-0 mote.Amma hoo?Canarinho,kilabiin kubbaa miilaa Biraazil fi Bafana Bafana Afrikaa Kibbaa kilaboota biyya jiranitti kubbaa miilaatiin beekaman.
NHL,dorgommii kubbaa miilaa Amerikaa harkaa fi miilalleen taphatan.Ganna 96n duratti jalqaban.Dorgommii amma itti jiran tana Onkololeessa 1,2013 jalqabanii haga Ebla, 13,2014 dhumatti. Marroo 80 taphatanii kilabii 30tti wal dorgoma.
Hardha Columbus blue jackets fi Toronto Maple Leafs fi garee Kandaa ta Montreal fi Canadiens, fi America Los Angeles Kings waliin taphata. kalee Philadelphia Flyers, Washington Caps 5-4 moote, bori ammoo Detroit Red Wings fi New Jersey Devils, iftaan ammoo Washington Caps fi Philadelphia Flyers waliin taphata.
Tapha kana kilabii 30 ta Amerikaa fi Canada dhufanitti waliin taphataa marroo 82 taphanii ji’a dhufu keessa dhumata. Godina gara garba paasifick jiru,ka gara Atlaanti k jiru,ka biyya Jidduu Jiruu fi Magaalota gugurdoo, Pacific,Central Atlantic fi Metropolitan jedhanii fulaa afuritti qoodanii taphaan namuu akkuma quftuma ufiitiin walti dhiyaatuun waliin taphata.
Akka amma jiru kanatti garee Amerikaa Columbus Brunsitti qabxii guddoon dura jira gareen Kanada Kanadinis jedhan ammoo lammeesso jira. Lighting ammoo garee Ameriaa Floridaatti isiitti sadeesso jira.


text:
WASHINGTON,DC
— Addunyaan bara 2013 dorgommii akka akkaa keessa turte.Atileetotaa fi kilaboota hedduutti badhaafame.Badhaasa atileeotaa Waldaa Gaazexeessitota Addunyaa AIPS-Internationla Sport Press Association jedhanitti kenna.Itoophiyaalleen miseensa waldaa kanaati.
Akkuma taateefuu warra barana gama atileetiksiin IAAF, barana qofa marroo haga 500 caalaa atileetota wal dorgomsiise.
Akkuma kanaan atileetota fi kilaboota gara garaa athletes of the year
jedhanii badhaasan.Gama maratooniitiin akka walti qabaatti Keenyaatti moohee Itoophiyaan ammoo dorgommii Track ykn dorgommii Istaadiyoomii irraa tokkeessoo taate moote.
Waldaan Gaazexeessitota Ispoortii Addunyaa ka AIPS
jedhan kun atileetii Jaamayikaa Huseen Boolti,ka marro jaha olompikii fi dorgommii addunyaa gara garaa marro saddeti moohe athlete of the year
jedhee badhaase.Xurunesh Dibaabaa, Meseret Deffaarii fi Mohammad Amaan faan ammoo dorgomanii dhaban.
Dorgommii tana gaazexeessitota 470 biyya 96tti abbaa filu fila.
Gama kaaniin ammoo namichii dhalootaan Germany
ka amma Awustiraaliyaa dorgomu ka makiinaa dorgommii Formula One
jedhan moohachuun beekamu Sebastian Vett atileetii baranaa ykn athletes of the year
jedhamee badhaafame.
Dorgommiin Formula 1 jedhan tun dorgommii makiinaatii garee 11 nama 22 irratti dorgoma bara 1950 keessa jalqaban.
Gama kaaniin ammoo Federeshiiniin Waldaa Kubbaa Miilaa Addunyaa,FIFA taphataan kubbaa miilaa beekamaan dhalootaan Portugal ka kilabii Real Madiridii taphatu Cristiano Ronaldoolleen akkanuma taphataa baranaa beekamaa jedhee badhaase.Ronaaldoon nama ganna 28ti barana qofa goolii 69 galche.
Dorgommii tana taphataa kubbaa miilaa Faransaay beekamaa Franck Ribery,ka dhalootaan Argentinaa ka amma FC Barcelona taphatu,Lonel Messii fi Ronaldoo faatti dorgome.
Kilabiin Jermanii,Baayer Muunikilleen warra kilabii jajjabduu baranaa jedhamtee badhaafamte.Kilabiin tun barana kana moohamteetuu hin beettu.
Kubbaa saaphannaa keessaa ammoo kialbii Amerikaa Miami Heatitt badhaasa kana argate.
Kilabii Rugby keessaa ammoo ta New Zealanditti badhaafame.
Serenia Williams nama Amerikaa ta Teensii Dirree taphachuun beekamtu.Isiillee akkanuma badhaafamte.Gama kaaniin ammoo dorgommii EPL ta kaleetti Arsenal Newcastle 1-0, Chelsiin Liverpool 2-1 mootee ganna haaraatti dabaran.
Waldorgommiin waldaa taphattoota Teensii Dirree Addunyaa ATP Wolrd Toure jedhan hardha,Muddee 30,2013 Doha Qataaritti jalqabanii Ammajii 4 bara 2014 dhumatti.
Taphattoota teensii addunyaa bebeekamoo akka Rafael Nadalii, David Ferrer,Andy Murray,Tomas Berdych fi Richard Gasquet faatti irratti wal dorgoma.Namii dorgommii tana moohate doolara miliyoona 1 caalaa argata.
Mee tana ammoo caqasaa


text:
Odeessa amma sa’aa kanaa
- Camsaa 2/2014 sa’aa ammaa kanatti warrannii Wayyaanee Doormii Barattoota Oromoo irra deemuun reebichaan rasaasaan barattoota Oromoo gochaa Fashistiin tumaa jira.
- Doormii barattootaa fi qabeenya barattootaatti ibiddaa qabsiisee guutummaatti gubuu irratti argama.
- Barattoota Mooraa barnootaa keessa arii’uun reebaa doormii barattootatti immoo Ibidda Qabsiisuun, Qabeenyaa Uummataa fi qabeenyaa barattoota uuffataa fi uwwaan barataan Doormii keessa qabu gadii guuruun ibiddaan gubaa jira, Doormiin Barattootaas ibidda Waraannii Wayyaanee kun qabsiiseen guggubachaa jira.
- Humni waraana wayyaanee lakkoofsa barattootaa caalaa dacha dacha guddachaa jira.


text:
Amajjii 20,2013 Hawaasaa
Naannoo uummattoota kibbaa magaala Hawaasaa keessatti gaaffii mirgaa Qeerroo fi dargaggootni sidaamaa gamtaan gaafatan dura dhaabbachuuf mootummaan wayyaanee ilmaan Oromoo fi Sidaamaa mana hidhaatti guuraa jira.Magaala Hawaasaa keessatti dhaadannoowwan afaan Oromoo,Amaariffaa fi Sidaamaan barraaan bakkeewwan garaa garaatti keessumaa hoteloota gurguddaa kanneen akka Leewwii,Chambalalaa fi baankii Wegagen biratti maxxanfaman mootummaa wayyaanee yaaddoo keessa buusanii jiran.Dhaadannoowwan afaan sadeenuu wal fakkaataan hiikaman
1. Barri mootummaa wayyaanee gahe
2. Wayyaaneen garboomsaa dha
3. Hidhaa fi ajjeechaan haa dhaabbatu
4. Maalummaan uummataa dhimma jabaa tahee haa mulatu
5. Wayyaaneen aangoo irraa haa buu
6. Hidhi abbayyaa gaaffii mirgaa hin dhaabu
7. Bilisaan dhalatanii garboomuun salphina
8. Gaaffii mirgaa kan gaafatu shororkeessaa miti
9. Saaminsii fi loogiin haa dhaabbatu
Jedhan hedduumminaan kan maxxanfaman yoommuu tahu wayyaaneen ilmaan oromoo fu sidaamaa mana hidhaatti guuraa fi doorsisaa jira.Yeroo ammaa kanatti
1. Dargaggoo Ifreem Jiraataa hojjetaa mootummaa
2. Lammisoo Laggasee hojjetaa mootummaa
3. Daanieel Yirgaw hojjetaa mootummaa
Kanneen tahan mana hidhaatti kanneen ukkaamsaman yoommuu tahu sakattainsii fi doorsisinis jabaachaa jira.Hanga gaaffiin uummataa deebiu qabsoo itti fufna jechuun Qeerroon magaala Hawaasaas daraggoota Sidaamaa waliin dhaamsa dabarsee jira.


text:
Caamsaa 15/2014 NajjooGabaasaa Qeerroo magaalaa Najjoo irraa addeessuun armaan dura FDG yeroo uummanni keenyaa fi barataan keenya wal qabatee ka’etti humni tika Wayyaanee bittimsaan sun uummata burjaajessuudhaan hin milkaa’in hafne,Yeroo isaa eeggatee jiraattota uummata magaalattii fi barattoota mana barumsaa sadarkaa 1ffaa,2ffaa fi qophaayinaa dabalatee har’a caamsaa 15 FDG dhoyee jira.Biyyaa fi saba ofitiif wareegamuun waan baratameedha,mootummaan Wayyaanee ilmaan oromoo dhiiga isaa akka bishaanii dhangalaasuun oromiyaa gad hin dhiisu,galii irraa argachuunkoo itti fufa,lafa oromoo ciree gurguruunkoo nan jabeeffadha se’ee uummata bal’aa waraana isaatiin fixuun akkuma karoorsee fi ittan fufa jedhee labsachaa jiru kana ammallee mormuudhaan gaaffiin keenya hamma wareegamaatti nuuf deebi’uu qabaadhaan uummanni magaalaa kana har’a gaaffiiwwan mirgaa qabatanii diddaa isaanii itti fufanii jiru.
-oromiyaan kan oromooti mootummaan Wayyaanee nurraa haaka’u
-Mootummaa sanyii keenya fixaa jiru yaa waaq nurraa buqqisi
-Oromiyaan haa bilisoomtu
-Afaan oromoo afaan hojii fi federaalaa haata’u
-waraanni wayyaanee oromiyaa keessaa haa bahan
-Uummata keenya hidhame mana hidhaatii haa bahan,fi kkf
Jedhuun uummanni fi barattootni gamtaadhaan diina dura dhaabbatanii dhaadachaa turan,humni waraana wayyaanee rasaasaan doorsisuudhaan namoota hedduu daa’ima,jaartii osoo hin jedhin gara mana hidhaatti guuraa turan,kan hafan uummanni diddaa kana itti fufuuf qophii irra jiru.


text:
Baqataan Oromoo Biyya Baqatetti Gara Jabinaan Ajjeefame
(Oromedia, Onkoloolessa 30, 2013) Waggoota arfan darabaniif biyya Afrikaa Kibbaa, magaalaa Juhaanisbargi keessa jireenya baqattummaan jiraachaa kan ture Mahaammad Amiin Sulxaan namoota 15 caalaniin akka malee reebamee ajjeefamuun gabaafame.
Oduun karaa hawaas-qunnamtii darbaa jiruu fi booda irra gaazexaa biyyattii tokko irratti ifatti maxxanfame akka mul’isutti, ilmi Oromoo maqaan isaa Mahaammad Amiin Sultaan kan umriin isaa naannoo ganna 30 keessatti argamu haala suukkanneessaadhaan dhagaa fi uleedhaan tumamee ajjeefameera.
Reeffi baqataa kanaas haala safu-maleeyyii ta’een akka sareetti dirree irratti gatamee suuraanis kaafamee marsaalee irrattinaanneffamaa fi maxxanfamaa jiraachuun immoo kan hunda caalaa nama qaanessuu fi saalfachiisu ta’uu maddi oduu keenyaa mirkaneessee jira.
Aadaa fi seera gulaalaa Oromediatti reeffi namaa haala suukkanneessaa ta’een suuraanis ta’ee viidiyoon waraabamee hin mul’ifamu. Haata’uutii, gochaan kun seera-dhabeenymmaa fi gara jabeenyummaan kan dalagame ta’uu haaluun akka hin danda’amne Oromedian mirkanneessee jira.
Keessayyuu, baqataan seeraan jaarmiyaa baqattummaa addunyaa jalatti galmaayee jiruu fi waan seerri biyya isaa dahoo isaaf hin taaneef, biyya itti hirkannaa argatee jiru keessatti guyyaa daalacha dhagaa fi dullaadhaan tumamee ajjeefamuun seera duratti bifa fedheenuu kan fudhatama hin qabne ta’uu kan eeran madden keenya mootummaan Afrikaa Kibbaa gochaa kana hatattamaan akak qoratu gaafatanii jiru.
Oromiyaa keessaa godina Kibba Bahaa, Baale, Agaarfaa ganda Sheek-Irboo jedhamutti kan dhalate Muhamed Amiin, eega Afrikaa Kibbaa seenee seeraan hojjatatee jiraachuu malee, takkaa yakka fi gocha badaa tokko irratti hirmaatee akka hin beekne hiriyooti isaa ragaa bahaa jiru.
Maddi keenya Afrikaa Kibbaa dabalee akka gabaasetti, Muhammed Amiin Sulxaan rakkoo bilisummaatin biyyaa abbaa isaa keessaa baqatee South Africa keessa seenuun dahoo UNHCR jalatti galmaa’ee baqattummaan kan jiraachaa turee dha.
“Haala kanaan otuu seeran jiraatuu Sanbataa darbe Johannesburg South Africa keessatii, ummata guraacha biyya sanaafi poolisiidhaan dhagaadhan reebamee lubbuun isaa akka darbu godhame,” kan jedhe maddi keenya gochaan bineesummaan walfakkaatu kun yerioo raawwatamuttis ta’ee ergasiin booda suura fi Video dhaan akka waraabame mirkaneessanii jiru.
Suuraan kan yeroo ammaa marsaalee hawaas-qunnamtii irratti naanneffamaa jiru kun kan ummata ajjeechaa baqataa Oromoo kana ragaa bahan irraa akka argame kan mirkaneessan maddeen keenya, ajjeechaan baqataa Oromoo kun saamichaa fi jibbinsa waliin kan walqabatee ta’uu illee dabalanii ragoomanii jiran.
Poolisiin biyyattii garuu samaicha kanaaf dahoo ta’uun ajjeechichaaf sababaa biraa kennaa akka jiru kan ibsan maddeen keenya, “yakkuma fedhe iyyuu otuu raawwatee seeraan malee seeraan ala guyyaa daalacha yeroo dirree irratti tumamee ajjeefamu callisuun irra hin turre ture,” jedhaniiru.
Maddi keenya,kana malees, baqataan Oromoo kun yakka tokkoon alatti dhagaa fi uleen tumamee, haala nama suukhannessuun ajjeefamuun alattis akka yaala hin arganne dhoggamee dhiigni isaa akka malee dhangala’uun akka lubbuun isaa darbu taasisamuu illee mirkaneessee jira. Oromedian dhimma kana poolisii Afrikaa Kibbaa irraa qulqulleeffachuuf yaalii godhus deebii argachuu hin dandeenye.
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
Comments are closed.


text:
Lipid
Lipidonni kuniin amphiphilic kan ta'anii fi organic compoundii hydrocarbon ofii kessa qabanii dha.are an amphiphilic class of hydrocarbon-containing organic compounds. Lipidonni kuni kan qoqqodaman waan isaan akkatta makamuu bayye xaxama ta'ee waan qabaniif, kunis umamaa lipid polymorphismiif sababa ta'a. Moleculonii lipid ammalla akkana sababi qabaniif waan bayyinaan egee hydrocarbon dheraa ka umamaan lipophilic ta'an fi mataa polar (fakkena tajajilumma phosphate irratti hunda'e fi/yokan tajajilumma inositol irratti hunda'e) waan ofii kessa qabaniif. Organismotta lubbu qaban kessatti, lipidonii energy olka'un, kutta cell membrane kessatti argamani ta'un fi akkasumas lipid signaling barbachisaa ofii kessa qabu. Maqaan lipid jedhamu kunii maqaa fat jedhamu wajjin akka tokkotti fayyadamu, ta'ulle fatiin gossa lipid kessa kan triglyceride jedhamu dha.


text:
Waraanni Wayyaanee Lola Uumata Oromoo Irratti Baneen Baalee Roobee Keessatti Oromoonni Hedduu Wareegamuu fi Madhaawuun Gabaafame. Kanuma Waliin Loltooti Wayyaanee 2 ta’anis Akka Ajjeefaman Beekame.
Gabaasa Qeerroo Caamsaa 1,2014 Baalee Roobee
Hanga saa’aa amma kanatti humni Agaazii faashistii Wayyaanee baratoota Oromoo University Madda Walaabuu kanneen reeffi argame 20ma kan ajjeessan yoo tahu baratootaafi ummatni ajjeeffame lakkoofsaan sanii ol-akka tahe J/Q/A-amma gabaase. Hanga ammaatti magaalaa Roobee humni Agaazii Wayyaanee mana manaan seenuun ummata tumuutti jira. Dubartootni miidhaan hamaan irra gaye kudhan gahanii jiru. Ambulaansiin magaalaa guutuu keessa fiiguun reefaafi mado guuraa jirti jedha.Namni tokko manaa akka gadi bane labsame illee uummaani tole jedhee Wayyaaneef hin abboomamne.Haalli jiru guddoo gaddisiisaafi suukaneessaadha jedha.
FDG baratoota Oromoo Oromiyaa Yuuniversitiilee hunda keessatti argamaniin Oromiyaa keessatti dhoohe baratootni oromoo GKBahaa magaalaa Roobetti argaman kanneen Yuuniversiitii Madda Walaabuufi manneen barumsaa ol aanon sadarkaa 2ffaa baatuufi hedduun fincila guyyaan guyyaa walirraa hafnuu miiti,jechuun qophii akkaan guddaafii wayyaanota rifachiise qopheessanii hiriira nagaa ganamarraa hanga galgalatti bahuun suuraalee qabsawota sabaaf wareegamanii fi barattoota Oromoo Wayyaanotaan badii malee ajjeeffamaniifi faaruu alaabaa faarsuun ABOn dhaadataa turan.
Humni Agaazii wayaanee barattoota marsee jennaan ummatni gootummaan hiriira baratoota ilmaan isaatti makamuun dhaadannoolee dhageesisuun hanga wayyaanotaafii lukkeelee isii garaan gubatuttu ABO-faarsaa ilmaan oromoo badii malee mana hidhaatti guurtan haa hiikaman,baratoota oromoo qaroo ilmaan lafaa dhufan mirga saba isaanii gaafachuu isaaniitiif hidhuu,tumuu,rasaasaan ajjeessuu,biyya Oromoo humnaafi qawwee harka qabdan abdachuun ciccirtanii alaguuf gurguruun dhaabbachuu qaba,ummatni oromoo biyya abbaa isaa irratti guyyaa guyyaan akka gadamsaatti adanfamee ajjeeffamuu nurraa dhaabbatuu qabaafi gaaffiilee hedduu kkf kaasee dhageesisuun Wayaanota abdii kutachiisaa oole.humni Agaazii wayaanee baratoota yuuniversiitii madda walaabuu marsee jala buluun ganama kana saa’aa 08:00am irraa kaasee humnichi baratoota Yuuniversiitii madda walaabutti seenuun baratoota reebichaa fii tumuu aansuun baratootni gootummaan humna Agaazii wayaanee hanga funyaanitti hidhachiifamee itti ergame dura dhaabbatuun saa’aa sadihii ol-dhakaafii waan naannoo argataniin of irraa loluun humnicha harkaa cabsanii alatti yeroo baafatan humni agaazii Wayaanee baratoota irratti rasaasa roobsuu eegallaan ummatni guutuun ilmaan Oromoo hin hafnu jechuun baratootatti makamuun humni agaazii Wayaanee baratootaafi ummata Oromoo saa’aa 08:00am-irraa eegalee lola irratti adeemsisaa ture.
Lola kanaan humni agaazii Wayaanee lama (2)du’ee sadi(3),madaa’uutu mirkanaawe.Karaa baratootaa hedduun wareegamuu fi maayyii irratti dhukaasni heddumaaturraa namni madaaye fi du’e bakka bakkaatti hedduu tahuutu shakkama.Hanga ammaa wanni qulqullaawe hin jiru.hadaamaas walitti bu’iinsa fakkaataa taheen baratootni hedduun madaa’uufii wareegamuu himan.


text: Kokku Saiva Kokku aagaayaththap Album annaalil birammachchaari Director I innaalil kokku (kokku Lyricist Lyrics meenu naalukku naan niththam okkaarndhu oorkkadhai pandhaadum pendaatti pendaattiyoada pudichchiruchchaam Singer Song thaambadhya thaambadhyap thulludhae undaachchu vaazhkkaiyum vayasaana : 12 (2) A aagaayaththap aaru ada adhu aedhu Album annaalil Balasubramaniam, birammachchaari Director edhukku eppoadhum I illaamal innaalil irukku irukkudhaiyyaa kaadhal kaadhalikka kaalak kaalil kaettukkaiyyaa kanakku kandu kannil kannu kattik kattilil kedaiyaadhu kedappaa kenda kokku (kokku Kokku koththiththaan Kunjaramma LOVE Lyricist Lyrics maadham maelak mandhiriyae manidhanukku manmadhan meenak meenu moonu mudichchavalae mudichchiruchchaam mudiyaadhu mummaari mura muththangal Muthu naaldhorum naalukku naalum naan naattil nadandhaa naerangal nee ninnu niththam okkaarndhu onnaachchu onrudhaan oorkkadhai oru oththak ovvoru P paadaththilae paaru paatti paechchu paesa pandhaadum pendaatti pendaattiyoada PH.D. poattuvidu poththi pozhudhillaiyae pudichchiruchchaam R Rehman S saeraama saerndhuvidu saivak saivak) Saivak sattangal Singer soaththukku soga sol sollu Song sonna sugam sundhariyae thaambadhya thaambadhyap Theni thulludhae TIMES un undaachchu vaazhkkaiyilae vaazhkkaiyum Vairamuthu vayasaana vayasuppaiyaa vazhiyillaiyae vekka veradham yaarukkum yaarumingae YOU


text:
Tasfahuun Camadaa akkas jedhee laata?
Siifan Boruu irraa* | 26/08/2013
«Annis gaaf tokko?»
Gootichi Oromoo Tasfahuun Camadaa, barnoota kuttaa 12ffaa isaa xumuruun qormaata biyyoolleessaatti qabxii gaarrii fiduun akkuma barattoota birooi univarsittii galuuf eeggachuu eegale. Bara 1996, universittiitti ramaddiin booda harkifattee waan tureef, yooman barnoota universittii kana eegalaa? Eessa na qaqabaa laata jedhee eeggachaa ture? Haa ta’u iyyuu malee osoo kanaan jiruu, rimiddiin bara sanaa duuba harkkifatee waan tureef, ji’a Muddee keessa, rimiddiin issaa Univarsittii Finfinnee, Kiloo 4, ta’ee, gammachuudhaan simmachuun barnoota isaa eegale.
Annis gaaf tokko univarsittii seenen, kan hawwii isaa bara dheeraa galmaan gahachuuf, dandeettii qabutti fayyadamuudhaan, kalattii barnoota isaa yeroo qophii waggaa tokko kiilloo 4, keessatti taassiseen, qabxii gaarrii galmeessissuun waggaa lamaffaatti, bara 1997 kiilloo 5 seene. Goottichi oromoo annis gaaf tokko kan jedhu, alaan kan mullatu fi hawwii barachuun bakka tokko gahuu qabu cinnatti eddaa, keessi isaas haalli naannoo, jireenyi lammii isaa, cunqursaa algaan lammii isaa irraan geessissaa jiruus, barattoota oromoo annis gaaf tokkoo hedduu osoo of keessaa qabatanii alagaan ajjeefamanii, kan akka Alamayyoo Garbaa fi Gaddisaa Hirphasaa kanneen biroo ajjeeffamuun keessa issaa nyaachaa jiraachuun isaa kan bifaan alaa allatti mula’atu hin ture. Haa ta’u malee, annis gaaf tokko barradhee, lammii koof falmachuu, rakko fi dooffummaa of irraa qolachuun akkasumas beekumsatti guddachuun bu’aa offii irra darbee lammii koo guddisuuf annis gaaf tokko carraa argadhee nan milkooma jedhee kan yaada tures bara 2001 barnoota injinarriittiin univarsittii Finfinneetii barnoota isaa xummuruun bakki osoo issa hin daangeessin, karaa baaddiyyaa Oromiyaa hojjechuuf of kennuun michuu fi lammii isaa Injineera Mesfiin Abdiissa walliin jirruutti boba’e.
Inj. Tasfahuun Camadaa annis gaaf tokko saba koof … bu’aa nan buusa kan jedhe, barnoota isaan erga guummacha gochuu eegaleen booda, lakkii rakkoon saba koo daandii ykn karaa irra addeemamu qofa akka hin taane irra caalatti hubbachuun, uummatni isaa karaa birmadduun, mirga guutuu fi abbaa biyyuummaa mirkanneeffachuun itti hirrachuu isaa caalmaatti itti siqee hubbachuun annis gaaf tokko lammiin koo daandi dhugaa, bilisummaa sammuu fi mirga lammummaa, dhiita alagaattiin irraa mollaqame deebbissuuf annis dirqama koo bahuudhaan, qooda fudhachuun, kun saba koof mirkana’ee nan argaa laata? jedhee of gaafte. Innis qoodni kun gaattii guddaa akka issa baassiissu hubatus, Inj. Tasfahuun duddubaati hin jenne. Kana gochuuu issaatiiffis, guummacha fi tattaaffii inni godhu keessatti kana kan hubate diinni uummata isaa, humni cunqursaa TPLF, bara 2004-2005 keessa hordoffii guddaa irratti taasissuun namni kun bahee galuu issaa hundaatti haaragalfii dhowwachaa ture. Nama kana gallaaffachuuf hordoffii taassifame jellaa miliquuf biyya ollaatti baqachuun, dirqama itti ta’e. Annis gaaf tokko harkaa bahee, kanneen mirga oromoo falmanitti daballamuun, uummata koo kaayyoo issaa galmaan gahuuf annis gaaf tokko dirqama koo bahee, Oromiyaa billisoomte, mirgi lammii koo keessatti kabbajame, uumanni oromoo offii isaattii kan keessatti hiree offii murteeffannaa kan keessatti qabu, annis gaaf tokko ijja koon nan argaa kan jedhu, hawwii isaa ture.
Haa ta’u malee, mootummaan Kenyaas kanneen harka keessaa qabanii walliin ta’uun, shaaxxira inni fudhatama argachuuf mootummaa Malasaa wajjin oolmaa taassissu keessa tokko, kanneen akka gooticha oromoo Inj. Tasfahuun fi Inj. Mesfiin dabarsee kennuun firummaa guddaa, harriirroo fi amantaa mootumma TPLF waliin qabu argissiissuuf dabarsee isaan keenne. Yeroo dukkanaan marfamee qoffaa isaa boola/dukkanaa mana hidhaa keessa kannen biroo irraa addaan bahee turetti, annis gaaf tokko iffatti bahee, waan ana irra gahe kana lammii koo irra akka hin geenye, iffatti nan baassaa?, uummata addunyaa kanatti nan ibsadhaa jedhee kan yaada turee, inni kun hanga lubbuun isaa galaaffatamtutti ci’uun annis gaaf tokkoon isaa xummurame.
Inj. Tasfahuun Camadaa gootichi oromoo harra du’aan biyya kana irraa «annis gaaf tokko?» gaaffillee hedduu qabu walliin osoo yaada isaa hin ibsattin lammii isaa irraa gidirraa mana hidhaa irra gahee du’aaf isa saaxxilleen addunyaa kana irraa godaanee jira. Rabbi maattii isaaf fi lammiiwwan oromoo maraaf jajjabinna haa keennu.
Annis gaaf tokkoo Inj. Tasfahuun Camadaa, kanneen hedduu asitti ibsuuf hin dandeenye keessaa kanneen xuquman muraasa. Harras annis gaaf tokkoo hedduu kan of-keessaa qaban goottota oromoo meeqatu, bakka dukkana’aa sana keessatti cunqurfammaa umurriin issaannii gabbaabachaa jira laataa? Barataa oromoo meeqatu bakka buuteen isaanii hin beekamin jira? Oromoon, «Waliif galan alaa galan» jedha. Kanaaf naannoo, lagaa fi offitummaadhaan osoo wal hin qoodin/hirrin annis gaaf tokko goottota keenyaa galmaan gahuuf kayyoo tokkoon oromoo mirga isaa gonfachiissuuf bifa fedheen gummaacha gochuun gaaffii keessa kan galu miti. Annis Gaaf tokkoo kee/keessan … gaaffii ilmaan Oromoo biyya ambaa, kanneen biyya dimokirassiin keessatti guddatee dagaage keessa jirtan maraa ta’a jedheen abdadha. Annis gaaf tokkoon keessan maal ta’ina laataa? Isinnoo maal jettu?
* Siifan Boruu: biyyiabbaaqaba@yahoo.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
1 Comment
-
Bekele Jirata:
Tasfahun seenaa qabsoo Oromoo keessatti barbaraan yaadatamta.
Yeroon du’a Injinera, qabsa’aa fi goota Tasfahun Chamadaa marsaa interneettii irratti argee dubbisu gaddaa gaddaa caalutu natti dhaga’ame. dhugadha dargaggotni Oromoo kan isa fakkatan heddutu galafatame mootummaa wayyaneetin. Hunduma isantifuu gaddi natti dhaga’amu hamma hin qabu. Garuu kan Tasfahuun bifa birooti. Du’a irraa baqachuf otuu hin taane jiraadhee mirga ummata koo sarbame deebisuf qabsa’uun qaba jedhee hordofii damee nagaa eegdota TPLF jalaa miliqee bahee mootummaa Keniyatin qabamee harka dina isa nyaachuf barbaduu galee du’uu isaa ti.
Ani Tasfahunin yeroo inni Yuniversitii Finfinne baratu irraa ka’een isa beeka. Tasfahun nama ijoollummaa isaatin akka jaarsaa fageesee yaaduu, qabbanaa’aa fi kan jaalalli ummata isaa fuula isaa irratti akka aduu ifee mullatu dha. Ergaa barumsa isaa fixes akka carraa ta’ee mana hojiitti mooraa tokko keessa turre. Inni wajjira abbaa taayitaa daandii baadiyyaa Oromiyaa keessa yeroo dalagu animoo biiroo misooma qqonnaa Oromiyaa keessaa waanan turef yeroo baayee yoo ta’uu baateyyuu darbee darbee wal argina ture. sababni yeroo baayee wal hin arginef inni harkaa caalaa hojii daandiitif baadiyyaa waan deemuf ture.
Hala kanaan otuu jirruu giddutti yeroo dheeradhaf wal hin argin turre. yeroo hagamii booda akka ta’e hin beeku yeroo tokko namni na beeku tokko Keniyaadhaa bilbilee walnaqunnamsise. sana booda email wal jijjirree erga tokko naf erge. Ergan isaas maqootii Oromoo aanaalee Mmagaalaa Finfinnee yoo ta’u guyyaa wayyaneen Magalaa gudditti Oromiya gara Adaamatti jijjirte waldaan Maccaa-Tuulamaa guyyaa gaddaa jedhee labse akka ittin yaadatamu kan jedhu ture. sana booda lammata walitti hin debine.
Haata’uu garuu bara 2008 yeroon Oromoota hedduu wajjin qabamee mana hidhaa Maa’ikelawii jedhamutti hidhame guyyaa tokko yeroo poolisotni mana qulqullinatti nu geessan sagalee baayee asaasun namni tokko qaawwaa kutaa hidhaa keessaa maqaa koo asaasee waamu/yaamu dhaga’e. yeroon poolisii ilaalataa gara sagalen gurra koo seenetti garagalee ilaaluu ani Tasfahun naan jedhe. Bakki isaa dukkana waan ta’eef sirritti fuula isaa arguu hin dandeenye. akkasumattan eessaa dhufte jedhee gaafadhe .Ergaan dhufee turera naan jedhee kanumaan garagara hafne.
sana booda guyyaa tokko yeroo mana murtii isaa jalqabaa jedhanitti nu geessuf gadi nu yaasan Tasfahunii fi Masfin kuta baayee dhiphoo taate lakkofsa hin qabne tokko yeroo isaan seenan argeen dhuguma Tasfahun ta’uu isaa mirkaneefadhe.
Hala kaana otuu achuma Maa’ikelawii jirruu guyyaa tokko halkaan gara barii jala poolisonni kutaan keessa jiruu na baasanii kutaa qorannaa ( kutaa reebichaa) na geessanii calluma jedhanii natti cufanii yeroo dheeradhaf badan. Inni harr’aa moo maali jedhee otuun ta’ee yaaduu poolisota shan ta’anii dhufanii na marsanii Tasfahun Camadaa beektaa naan jedhan .Lakki hin beekuun jedheen . Beekat maal sobadaa essatti akka wal beektanii fi maal akka walin hojjetan himi jedhanii rebicha itti fufan. Garuu ani hin beekuu kan jedhun irra deebi’ee himuu itti fufe. Sana booda suuraa fidanii Tasfahun jechuun isaa kana hin beektuu jedhan . Ammas hin beekun jedhen. Ergasii booda ergaa emaili waljijjirre sana fidhanii kana eenytu sif barreesee sobeen baha jettee yaaddee nan jedhan. Emailichi Tasfahun Gurmeessaa jedha malee Tasfahun Camadaa waan hin jennef ani Tasfahun Gurmeessa maqaa jedhun beeka isayyuu fuulaan eenyu akka ta’e hin beekun jedhe.
Achumatti na dhisanii deemani Tasfahunin moo waa’ee koo akka gaafatan booda erga Qalittitti nu geessanii natti hime. Innis ani Baqqalaa Jiraataa duraan waldaa Maccaa-Tuulamaa keessattin beeka yeroo ammaammoo barreesaa dhaba siyasaa tokko ta’uu isaa mediyaa irrattin dhaga’e malee tasumaa qunnamtii akka hin qabne ibsuu isaa natti hime.
Qalitti keessatti waa’ee adeemsa qabsoo bilisummaa Oromoo irraatti baayee walin mari’ata turree. Tasfahun namaa siyaasaa fi yaada balla’aa qabu, dhugadhumatti abdii ummata Oromoo ture.
Haata’uu garuu mootummaan TPLF akkuma sabbontota Oromoo qaroo ta’an dhabamsiisuf ganamuma imaammata baafatetti Tasfahunis nyaatte.
Tasfahun harra qaamaan du’e malee seenaan yoomiyyuu isa yaadata.
Gaafin jiru hanga yoomitti wayyaneen dhaloota qaroo ummata isaaniif ta’uu jedhamanii abdataman tokko tokkoon funaanttee fixii kan jedhu. Gaafii akkasitti nu dura jiru kanaaf hundumtuu deebii barbaaduu qaba. Himannaa qoftis nu hin baasu. waligallee waa gochuun dirqama.
Eyyee, duuti dargaggoo, beekaaa fi qabsa’aa Tasfahun Camadaa Oromoo mara gaddisisa. Anas gaddaa qofaa miti onnee koo irraa natti dhaga’ame.
Maatii isaa firrottaan isaa fi guutumatti ummata Oromoo waaqni haa jabeesuu.
Guyyaa warri isaa fi ilmaan Oromoo hedduu galaafatan itti gaafataman akka dhiyaatuf soch’uun dirqama warra harra lubbuun jirruu ta’uu qaba.
TASFAAHUN SEENAAN BARBARAAN SI YAADATA.!
Baqqala Jiraataa


text:
Asteer Gannoo (1872 - 1964) dubartii Macaafa Qulqulluu Onesmoos Nasib wajjin ta'uun Afaan Oromootti hiiktee. Macaafni Qulqulluun kunis bara 1899tti maxxanfame.
Asteer bilisummaa keessatti kan dhalatte yoo ta'u booda garuu mootii Limmuu Inaariyaattin gabrummatti gurguramte. Bara 1886tti dooniin Ixaaliyaa bidiruu ishiin itti fe'amtee gurguraaf gara biyya Arabaatti geeffamaa turtee qabee bilisa ishii baasan. Achiis gara Eertiraa ishii geessan; achitti manni barnoota wangeelaa Imkulluu kan Iswiidinootan geggeeffamu ishii fudhate. Asteeris mana barumsaa kanatti baratte. Onesmoos Nasib batalummatti Asteer kennaa sammuu fi jaalala Afaan Oromoo akka qabdu bare. Ishiittis galmee jechootaa Afaan Oromo (Oromo dictionary) akka qopheessitu dirqamni kennameef. Galmeen jechoota kunis hiikaa Kakuu Haaraa Macaafa Qulqulluu kan bara 1893 maxxanfamerratti faayidaarra oole.
Asteer kitaaba waa'ee Mcaafa Qulqulluu (book of Bible stories) Afaan Oromootti hiiktee. Akkasumas hiiphoo Afaan Oromoo 500 ta'an, mammaaksa, oduu durii fi faaruu/weedduu walitti qabdee bara 1894 maxxansite. Boodarrammoo Onesmoos wajjin macaafa weedduu/faaruu Afaan Oromoo qopheessurratti hirmaatte. Arén akka barressetti kuusaan aadaa ishiin walitti qabde baayyeen isaa kan hin maxxanfamne akka ta'ee fi maatii HYlander harka olkaawwamee akka jiru dubbate.
Asteeri fi Onesmoos Macaafa Qulqulluu guutummaasaa Afaan Oromootti hiikuu xumuruan, bara 1899ttis maxxansiisan. Mata dureeni fi seenaan macaafichaa kan hiike Onesmoos akka ta'e yoo ibsu gumaachi Asteer goote baayyee iddoon hin kennamneef, amma harraattiyyuu. Bara 1904tti, Asteer fi Oneimoos, Oromoota biraa wajjin, Eertiraadhaa ka'ani gara Wallaggaatti galan. Achittis manneen barnoota kan dhaaban yoo ta'u Asteeris Naqamtetti akka barsiiftutti tajaajilaa turte.
WabiiEdit
- Arén, Gustav (1978). Evangelical Pioneers in Ethiopia. Stockholm: Stockholm: EFS Forlaget.
- Kebbede Hordofa Janko and Unseth, Peter (2003). "Aster Ganno". Encyclopaedia Aethiopica, vol. 1, edited by Siegbert Uhlig, pp. 387,388. Wiesbaden: Harrassowitz.
Liinkii AlaaEdit
- Mekuria Bulcha, "Onesimos Nasib's Pioneering Contributions to Oromo Writing", Nordic Journal of African Studies 4(1): 36-59 (1995)
- Dirshaye Menberu, "Onesimus Nesib", Dictionary of African Christian


text:
Barattoota Oromoo kan Yuuiversitoota garagaraat osoo karaa nagaan hiriira bahani dhimma abba biyummaa isaanii falmata jiranuu lubbuun isaanii waraana mootummaa Wayyaanen darbite keessaa seenaa gabaabaa barattuu Tigist Maammoo Simaa isiniif qooda.Tigist Abbaa ishee Obbo Maammoo Simaa fi Haadha ishee Aaddee Ayeetuu Maammoo irraa bara 1992 akka lakkoofsa Oromootti Biyya Oromiyaa Godina Kibba lixa Shawaa Aanaa sadeen Sooddoo Ganda Saaririti jedhamutti dhalattee.Mana barnoota sadarkaa 1ffaa kan barattee 1_8 mana barnoota Calalaqa kan jedhamu miilan deemsa sa’a lama deemte barattee.sadarkaa 2ffaa 9_12 mana barnoota Harbuu Cululleetti baratte.Akkasuma qabxii gaarii fiduun Yuuniversitii Maddaa Walaabutti waggaa 1ffaa barata osoo jirtuu FDGf n gaaffii mirgaa baratooti Oromoo Ebla 28,2014 kaasaniin wal qabatee rasaasa diinaan wareega lubbuu saba Oromoof jecdha kafalte.
Gootittiin Oromoo Tigist Maammoo dhalattee ganna 22ti gootummaan uumata Oromoof wareega kafalete. Qabasaawaan yoo kufe illee Qabsoon itti fufee kaayyoo isaanii bakkaan ni gaha.