text:
Jiituu Lammii
Dur dur, kurupheetu keessummummaa mana Waaq dhaqxe jedhama. Akkuma gaarii simatamtee nyaattee dhugdee gaafa galaaf kaatu dabaree ittaanu Waaqayyoo mana isheetti waamtee guuyyaa beellamaa qabatanii gargar bahani.
Gaaf kaanitti guyyaan beellamaa dhiyaachaa dhufnaan garaatti hammeenya yaaddee gaafa guyyaan beellamaa gahu keessummaa ishee simachuurra fiigdee jalaa baduu murteeffatte. Guyyaan gahee otoo ofirra eegduu keessummaa dhufaa jiru alaalatti agartee fiigichaan keessaa fuute. Fiigdee… fiigdee dachaa lafaa qaxxaamurtee “…jalaa baye!” jettee yoo ofirra miil’attu ammas hanguma durii itti dhiyaatee argite. “… eebade…!” jettee rifaasuun gaara baatee bowwaa buutee kanuma afuurri keessaa qixxoofte dawoo wayiitti gortee yoo ofirra miil’attu ammallee Waaqayyo hanguma duri itti dhiyoo jira. Kana booda tasuma akka jalaa hin baane abdii kutteetu – “Edaa si jalaa hin bahanii!?” jette jedhama. Gaafa gamte harka kennu malee dhugaa dheessanii jalaa hin bahani!
Oromoon seenaa isaa darbe keessattis ta’ee jireenya har’aa keessatti aadaa sanyiitiin dhala namaa balfachuu ykn miidhuu akka hin qabne ragaa mul’isan hedduu qaba. Isa rakkate gariin moggaasuun, gariin guddisuun, gariin Oromeessuun ofitti qabee jiraachisa. Faallaa kanaa warri ollaa isaa gola isaa dhuunfatanii hammeenya hanga hin qabne yoo irraan gahan baroota dheeraaf mul’ataa jira. Har’a humnoonni Habashootaa kallattii jajjabaa lamaan saba kanarratti duula haarawaa harkaa qabu. Duulli isaanii gargar haa fakkaatu malee akeekni duula kana duuba jiru garaa garummaa hin qabu. Humnoonni lamaanuu saba Oromoo to’annaa ofii jala tursanii akkuma baran itti roorrisuu fedhu. Warreen kun saba kanarratti roorrisuun akka waan uumamaan kennameefitti lakkaawu.
Sochiin sabni kun roorroo kana of irraa dhoowwuuf godhu jara kana biraatti yakka. Abaaraa oolaanii abaaraa bulu. Sodaatanii otuu baqatanii qileetti nam’u. Wal waamanii waan qaban hundaan itti duuluuf waraana fe’atu. Tumsa barbaacha balbala ollaa hundatti marmaaru. Matta’aa kennanii of waliin bobbaasuu yaalu. Kana hundaa dhama’anii ammas of hin amanan. Abjuutiin dukkan-duroo ka’anii fiigu. Carraaqanii hin milkaa’ani. Nuu gamte jedhaniis hin taa’ani. Hamattuu bobbaasanii Oromoo wal irraa kutuuf carraaqu. Waawuu egereen isaanii sanuma. Akkuma fiiganitti, akkuma waakkatanitti jiru. Oromoon haqa isaaf deemaa jira. Akeeka jabaa of fuulduraa qaba. Yeroo jette jettee warraa funaanu hin qabu. Ta’us garuu gaafa isaan balbala namaa dura taa’anii galgalaa ganama munaaga guddisan harka qabee karaa ganda isaaniitti nama geessu itti argisiisuun hammeenya hin qabaatu.
Dubbistoota koo kabajamoo, tuttuqaa harcaatuun ilmaan nafxanyaa dhiyeenya kana itti jiran seenaa hedduu of duuba deebi’ee akkan yaadadhu na taasise. Duulli isaanii kun bifa lama qaba. Gar-tokkeen duula kanaa kan ilmaan Tigree ti. Tigroonni deemanii deemanii fiixee badiirra waan gahaniif humna qabaniin waan fuula isaanii jiru balleessanii baduutti jiru. Kanaaf ammoo qalbii ummata fincilaan of irraa isaan darbachuuf sochiitti jiruu hatuuf jecha halluu sobaa dibatanii dawoo dhokannaa barbaadu. Seena waggoota dhibba duraa diinni ilmaan Oromoorraatti raawwate kaasuun imimmaan sobaa haxaawwachaa booyanii boochisuu kajeelu. “ yaa jalduu udduu madaa…!” jennaan, “ ….kan kee sanammoo akkam gootee..!?” jedhe jedhama.
Har’a harki isaanii dhiiga ilmaan Oromoo keessa cuuphamee otoo jiruu isa kaleessaatiif soba boowuun eenyuunuu garaa hin laaffisu. Jarri kun Anoolee ykn Calanqootti siidaa dhaabne yoo jedhan, ija Oromootti garuu dhiiga ho’aa harka jaraarraa hin qoorretu itti mul’ata. Kanaaf waa hunda dura “Isin eenyu taatanii ti eenyuuf siidaa dhaabdu?” jedhee gaafata. Yakkoota jajjaboo deebii barbaadan qalbii keessaa qaba. Ilmaan isaa kumootaan lakkaawaman harka jara kanaatti dhumaniiru. Daa’imman isaa akka qalama baattee manaa baatetti rasaasaan dhangalaateetti. Kanniin kuma hedduutti lakkaawaman manneen hidhaa keessatti hiraarfamaa jiru. Gariin achumatti ajjeefamaniiru. Gariin ukkaamfamanii bakki jiranuu hin beekamu.
Gariin jumlaan ajjeefamanii awwaala firaallee otoo hin arganne bineensi nyaateera. Gariin ija hidhanii halkan allayyaa qileetti darbaniiru. Gariin akka saawwaa ciibsanii qalanii fiilmii sobaa ittiin hojjataniiru. Gariin ajjeesanii akka nama bineensa hamaa ajjeessee gabaa dhaabanii ittiin sirbaniiru. Gariin yakka kana hunda baqaaf jecha gammoojjii biyya ormaa keessatti dhumaniiru. Galaanatti nam’anii bineensi nyaateera. Biyyaa bahanii ormi itti roorriseera. Kuni hunduu Oromoof ilmaan isaa ti. Akka waakkoo lafaa biqilan otoo hin taane, sabuma sossobuuf yaalan kana keessaa dhalatani. Kanaaf Oromoon yaadannoo hadhaawaa qalbiidhaa qaba. “Isin eenyu taatanii ti…..” deebii barbaada.
Ammaa yeroon yakkaamaan tokko yakkamaa dhibii jala of dhoksee yakkuma walfakkaatu hojjatu darbeera. Kaleessa Akaakileen isaanii Oromoo kan fixan hawwii Biyya Oromoo dhuunfachuuf qabanirraa ture. Ilmaan isaaniis har’a hawwiidhuma kana qabu; gochuma wal fakkaatu harkaa qabu. Kanaaf Oromoof jarri tokkuma. Deebiin isaaniif qabus sanuma. Waldhaansoon biyya ofii deeffachuu dha. Kanammoo harkaa qaba. Duulli biraa kan deemaa jiru humnoota ilmaan nafxanyootaa Oromoon qabsoon of irraa kuffiserraa ti. Humnoonni kun erga biyyi Oromoo bittaa alagaa jalatti kufee eegalee Oromoorraatti duula sanyii balleessuu hanga hin qabne geggeessaniiru. Seenaan kun dhala Oromoo biratti yoom iyyuu gaddaan yaadatama. Ammas akeekuma akkasii harkaa qabu. Kanaaf diinummaan isaanii akkaan jabaa dha. Diina jabaa jabaatanii of irraa ittisu. Kana Oromoon itti beeka
Yaaddoon jara kanaa waa’ee Oromiyaa ti. Sodaan isaaniis Oromoo dha. Kanaaf biyya keessaa fi alatti, dhoksaa fi fuulleetti wal ijaaru. Akkaataa saba kana ittiin balleessan ykn. Dadhabsiisan irratti mari’atu. Waggoota darban keessa caasaa bal’aa Oromoo balleessuuf Oromiyaa keessatti isaan diriirfatan saaxilamee ture. Caasaan kun har’as deebi’ee of haaromsuun isaa hin hafu. Eegee hordofee of keessaa buqqisuun dirqama Oromoo ti. Buqqisuu qofa otoo hin taane, akka inni lamuu hin latne sanyii hamaa bifa kamiiyyuu sacca’ee of keessaa qulleessuuf mirga qaba. Kanaaf ammoo tuttuqaanii fi arrabsoon isaan dhiyeenya kana itti jiran gahaa dha.
Oromoon saba nagaa jaalatu ta’uu jireenya isaatu mirkaneessa. Kana jechuun garuu addaggee dhugaa kana hin hubanne hunda dugdatti baatee deema jechuu miti. Akkuma barbaachisummaa isaatti ishee morma dhedheeressuu feetuuf deebii kenna malee. Hanga harcaatuun Nafxanyaa sodaadhaaf waccu Oromoon hirriba hin dhabu. Warra miira abdii kutannaatiin raasaa faganis ta’e olola jibbaa facaasan hundaaf gatii kennee dhaggeeffachaa hin oolu. Furmaata walii galaa barbaada malee. Kanaaf ammo qabsoon walii gala Oromoon biyya isaa deeffachuuf harkaa qabu deebii quubsaa ta’a. Yaaddoon nyaaphota Oromoos isa kana. Sabni kun kan ofii gatee kan ormaa baachuuf hin uumamne. Akkuma ummata addunyaa kamuu mirga harkaa qabu tikfachuu, isa dhabe falmiin gonfachuun dirqama isaa ti. Warri kun isaan rifaasisu rifachaa hafu, yookaan ammoo rifatanii gaafa gamtuuf akkuma kuruphittii harka kennanii itti dhiisu. Qabsoon haqaa hanga humnoonni kun jilbeeffatanitti itti fufa.
Dhumarratti, karaa fedheenuu haa ta’uu warri “….saba kana doorsifnee gara ofii jennetti dabsanna.” jedhanii miira tuffiin herreega dogoggoraa harkaa qaban duraa duuba isaanii dhaabatanii ilaaluu qabu. Oromoon sadarkaa sana bira darbeera. Har’a karaan akkasii sarara diimaadhaan daangeffameera. Humni daangaa kana tiksus hanga funyaaniitti jira. Daangaa kana qaxxaamuruu yaaluun hanga abiddaan taphachuu ti. Herrega dogoggoraa kanarraa bu’aan argamu eenyuufuu waan tolu natti hin fakkaatu. Warri ijji isaanii karuma kana malee ilaaluu diddu waan boodarra dhufuu malus tilmaammatanii itti seenuu qabu.
Humnoonni lamaanuu qalbiitti ka deebi’an yootaate, karaan dhugaa jira. Innis, dhugaa fudhatanii nagaan jiraachuu dha. Amma furmaanni jiru isa kana qofa. Waa hedduu yaalaniiru. Baqa dhugaa afuurri wal hankaakeera. Dhugaan ulfina. Sabni kun immoo dhugaa qaba. Kanaaf, ulfina saba guddaa kanaaf akka jilbeenfattan yerootu gahe. Xumureera!


c: text/html

text:
Oromo girls for Oromo boys ,do not mix habasha!
Ani gama kiyyaan Mr. Obaamaan waa 9 kanaaf itoophiyaa dhufaa jiran nattifakkaata
1-Sirna sagalee ummataa hateen baga itti milkooyte jechuuniifi
2-Warra ummataaf qabsooyna jedhuun dandeettan uf bilisoomsaa yoo dadhabdan ammoo ameerikaan warra isin gabroomsuuf meeshaa waraanaa dabalataa arjoomuu fiif qophiidha ittiin jechuudhaafi
3- Warra bilisummaa barbaannaa ameerikaan nucinaa haadhaabattu jedhaniin
Bilisummaan afrikaaf hinbarbaachusuu adabbadhaa taa’aa ittiin jechuu dhaafi
4- Warra mana hidhaa keessa jiraniin
Mana hidhaa keessa hanqinni nyaataa yoo jiraate
Ameerikaan nyaanni mana hidhaa keessaa dachaan akka dabalamu dhiibbaa ni gooti ykn gargaarsa ni’arjomti jedhanii waadaa seenuufi
Warri mana hidhaa jibbanii ykn hifatanii bayuu barbaadan yoo jiraatan badii ufii fudhatanii ufirratti mallatteessanii akka bayan gorsa kennuufi.
5-Warri aangoo qaban seeraafi heera gubbatti buluun mirga isaanii akka ta’e ummata itoophii barsiisuufi
6- Manni hidhaa itoophiyaa afaan oromoo qofa haasawa waan ta’eef kuni ammoo hidhamtootaafi mootummaa fedraalaa
akka wal hubatuu hin dandeenne waangodheef hidhamtoonni kun waaan isaan mana hidhaa keesaatti walitti haasayan hubatuu dadhabuun mootummaa fedraalaa waan yaaddesseef hidhamtoonni guutumatti amaaranyaa baratanii afaan mana hidhaa gama afaan biyyattiitti akka jijjiiramu haala mijeessuufi.
7- Guddina toophiyaan gama hundaan galmeessite dinqisiifatanii keessattuu karaa ispaaltii babal’isuufi dirree xayyaaraa kan sadarkaa addunyaa eeggate tolfachuun ammas manniin hidhaa bifa kanaan suphuufi haarawas itti dabalanii ijaaruun kan nama dinqisiisu ta’uu erga ibsanii
Toophiyaan daandii sirrii ta’e waan qabatteef haaluma kanaan akka jabaattee itti fuftu jajjabeessuufi
8- Mootummaan itoophiyaa warra mootummaa dura dhaabbatu warra waan misoomaa dhiisee waan mirgaa dubbatu hidhuufi ajjeesuun mirga isaa qofa osoo hintaane itti gaafatama isaati
Erga jedhanii mootummaan itoophiyaa akkuma asiinduraa waan ameerikaan itti ergattu hundumaa tole jettee niraawwatti taanaan
Ufdura Muummicha ministeeraa itoophiyaa Obbo Haylamaaramiif
ija isaanii doktoroota ameerikaatiin ameerikaa keessatti tolaan akka yaalaniif mirkaneessaniifii daawwannaa isaanii xumuruufi
9-Dhumarratti yeroo nagaya dhaammatan dimokraasiin itoophiyaa Xayyaara malisia kan asiin dura achi buuteen isaa dhabame san keessa waan tureef
Dimokraasiin itoophiyaallee daaraa bubbeen fuute ta’ee jira
Kanaafuu itoophiyaa dimokraatessuu jechuun harree qaata duuteen kur jechuun walfakkaata jedhanii
Ummanni itoophiyaa kana hubatee abjuu hin fakkaanne ufirraa dhiisee obsumaan akka jiraatu dhaamaaf jechuun
Anis tokko kan dhufeef ta’aziyaa/booyuma dimokraasii itoophiyaa kanaaf akka ta’e naaf hubatamuu qaba
Thankyou jedhanii xayyaaricha ufii olkoranii bye bye jechuufi natti fakkaata.
isin’hoo maal jettu?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Badii balleessaa! Waan miliqee ba’e Sher waliif godhaa waraana bilisummaa Oromoo biraan gahaa.
Akkuma beekamu Rabbiin caalaa mootummaan Ethiopia kan sodaataa jiru Jaal Marroo dirribaati. Yeroo gara yerootti mootummaan Ethiopia kuni nama jabaa Oromoo kan maqaan isaa J Marroo jedhamu kana qabuuf ykn Ajjeesuuf malli inni hin malle hin jiru. Ummata Akkanatti marroo kana jaalatu kana burjaajessuuf wanti inni hin goone hinjiru. Osoo namni kuni lubbuun jiru yeroo 3 ol Ajjeefnee jirra jedhanii ummata burjaajessaa turan. Yeroo Sadanuu inni inuma jira. Meeshaa teeknoolojiin deeggarame kan bilbila namaa butu isaan qabuuf jechaa raashiyaa irraa doolaara miliyoona hedduun bitee galche. Sunis waan isa milkeessu ta’ee Mul’ataa hin jiru.
Sababni kana godhaniif Akkuma Jawaar
Muhammad harkaan gahannaan qabsoo karaa nagaa waanjedhamu Oromiyaa irraa dhaba godhan kanatti, hoggaanaa waraana bilisummaa Oromoo jaal marroo kanas qabnaan ykn Ajjeefnaan waraana hafe takka takkaan gurra qabnee bosona keessaa guurra homaa wanti isaan kana booda faayidaa qaban takkallee hinjiru jedhanii of Amansiisaniiru!
Amma Ammoo maloonni isaan armaan olitti malatan sun waan baasuu dhabeef mala biraa kan miliqee bahe, mala
Projektiin kuni ilma Oromoo tokko waraana humna Addaa Oromiyaa kan jedhamu kana keessaa tooftaa marroo Ajjeesee du’u qopheessaniifii gara waraana bilisummaa Oromootti bobbaasaaru! Akkuma beekamu waraana mootummaa keessaa mootummaa gananii yeroo irraa gara yerootti kan waraana bilisummaa Oromootti makamu baay’eedha.
Waraanni bilisummaa Oromoos waraana mootummaa ganee dhufe kana yeroo hunda harka banee garaa Qulqulluun simachaa turuun isaa niyaadatama. Amma Ammoo mootummaan kuni warra Akkasitti mootummaa ganee gara waraana bilisummaa Oromoo dhufu fakkeessuudhaan nama Oromoo fi Oromiyatti saa’atii tokko keessatti dukkaneessu qopheessee jira
Malli ittiin bobbaasaa jiran, maatii gurbaa waan mo
Related


text:
Dr.Mulu Naggaa Hayyoota Yuunivarsiitii Maqaleerraa Mormiin cimaan Mudate
***
Bulchiinsi Yeroo M.N.Tigray Dr.Muluun hayyoota Yuunivarsiitii Maqalee waliin marii taasisaniin haasawa ajaa’ibsiisaa taasisanniiri. Haasaa kanaa, hayyoota doorsisuuf yaalaniiru. Namni ‘Bulchiinsa keenya hin fudhanne dirree waraanaa deemuu mirga qaba, kanaan achi nu hin morminaa’ yaada jedhu haasaa mufiin guutameen taasisuu sagaleen waraabbamee bahe mirkaneesseera. Dabalataanis Gaaffii hayyootarraa ka’eef deebii yoo kennan, Waraanni Eeritraa naannoo Tigraayitti kiaasaa guddaa qaqqabsiisuu yoo amanan, ‘Eeyyen haalli deemaa jiru nullee ni dhukkubsa, Badii Lubbuu Lammiileetiif Qabeenyaa raawwachaa jiru, garuu RIB yeroo kanatti humna Waraana Eeritraa waraanee ofirraa baasuu hin danda’u, humna hin qabu…” jechuudhaan sadarkaa humni Raayyaan Ittisa biyyaa Itoophiyaa keessa jiru ifatti ibsan Pre.Yeroo.M.N.Tigray Dr.Muluun.
Waltajjii kanarrattis Hayyoota Yuunivarsiitichaarraa Mormiin guddaan kan mudate yoo tahu, yeroo hayyootni waltajjii hirmaatan itti iyyanii, harka rukutanitti salphattoota ijoollee nutu walitti qabe jechuudhaan arraba darbaa dubbataniiru, harka rukutamu kana deeggaruun barootaaf saamaa turtan, kun dhaabbatuu qaba, daa’immanuu akkasi hin gootu, Yuunivarsiitii kana keessa namni akkamii akka jiru ilaalaa jechuun itti dabalanii haasaa hirmaattota heddu mufachiise dubbataniiru.
Pre.Yeroo.M.N.Tigray Dr.Muluun waltajjii kanarratti kan argaman Eggumsa addaa humna Ripaabilikaatiin godhameefis akka tahe Miidiyaan 3F odeeffateera.
#3f_media
Odeeffannoo waqtaawaa fi saffisaa argachuuf, #Telegram keenya hordofaa
3F Media


text:
Koriyaan kaabaa dorgommii Oloompkii kan cabbii irratti gaggeeffamuu san dura koriyaa kibbaa waliin agarsiisa aaddaa dhiyeessuuf kan karoorfattee turte dhisuu ishee ministeerri koriyaa kaabaa har’a beeksisanii jiru.
Koriyaan Kaabaa kanaafSababaan kennite sabaa himaa koriyaa kibbaa Piyoongyaang kan ilaaleen dhaamsa arrabsoo dabarsaa waan jiraniif jecha sagantaa Guraandhala 4tti qabamee ture haqxee jirti.
Koriyaan kibbaa immoo tarkaanfiin fudhatame kun hedduu gaddisisaa dha jechuun walii galtee biyyoota lameen giddutti tolfame hundumaa akka hojii irra olchiituuf Koriyaa kaabaa gaafatte.
Torban darbee shamarran 12 kan koriyaa kaabaa tapha qillee cabbie irra Haakii jedhamu gama kibbaa waliin shaakalanii akka gartuu tokkotti taphachuuf jecha daangaa ce’uun koriyaa kibbaa seenan.
Koriyaan bara 1950 ykn waggaa 68 dura sababaa wal waraansa sivilootaan bakka lamatti eega qodamtee as yeroo duraaf akka gartuu tokootti dhiyaachuuf deemu.


text:
Mummichi ministeera Itiyoophiyaa Dr. Abiyyi Ahmad foyya’iinsa argamsisuuf tarkaanfiin fudhachaa jiran salphaa akka hin taanee kan ibsan Itiyoophiyaatti angawaa sadarkaa ol aanaa kan tokkummaa mootummootaa Enees Chumaa qormaanni mudataa jiranis ija Kanaan ilaalamuu akka qaban hubachiisan.
kan amma aangoo irra jiru mootummaan Itiyoophiyaa karaa sirrii irra deemaa akka jiru kan ibsaniikunis hawaasa addunyaa biraa beekkannoo akka qabu milkaa’ina isaafis deggersi kan barbaachisu ta’u Cumaan dubbatanii jiru.
Akkuma tarkaanfii jijjiramaa fudhataa deemaniin qormaanni yeroo mara akka jiraatu ibsanii waan guddaan garu kallattii irra deeman irraa ija buqqifachuu miti jedhu.
Qormaata yeroo ammaa Itiyoophiyaa mudate keessaa tokko sababii walitti-bu’insaan uummanni manaa fi qe’e ofii irraa godaanuu kanaafis gargaarsii hatattamaa gaafatamuu ibsan.
Gabaasa Guutuu Caqasaa


text:
Boqonnaa Sammuu(Peace of Mind)
Sammuun qamoole ilmaa namaa keessaa akka motoraa ta’uun ilma nama sochoossa. Eessaa ka’ee garam akka deemu itti akeeka. Sammuun buqqee cimaan marfamuun miidhaa garagaraa irraa tikfama. Osoo miidhan qaama kan akka rukutta gonkumaa isa dhaqabuyyu baate miidhaan garagaraa karaa adda addaatin ni dhaqqaba. Kana keessa dhiphinna,yaaddo,aarii,lola fi kkf dha. Miidhaa kanniinif akka hin saaxilamne sammuun kunuunsa addaa isa barbaachisa. Miidhaawwan kanaan takka miidhamnaan dawaa argachuun ni ulfaata.
Akkuma qaamonni biroo hojii humnaa hojjatanii dadhaban sammuunis ni dadhaba,boqonna isa barbaachisa. Sammuun karaa adda addaatin boqonnaa ni dhaba,ni hadooda,gammachu dhaba. Namoonni baay’een yeroo ammaa dhukkuba qaamatiin kan miidhaman osoo hin taane dhukkuba sammuutin reebamaa jiru. Dhiphinna sammuu kanarraa of baraaruuf dhagaan isaan hin fonqolchinee hin jiru. Furmaata yoo dhaban murtoon isaani inni dhumaa fi inni dhumaa of ajjeessudha jedhanii yaadu. Of ajjeessun dhukkuba sammuu irraa waan of baraaran itti fakkaata. Haa ta’uu malee wantii isaan eeggatu kan duraani caalaa hamaadha. Marree nullee miidhaa akkanaatin osoo hin saaxilaminiin duratti boqonnaa sammuu akkamitti argachuu dandeenya?
1.Cubbuu irraa fagaachu- cubbuu jechuun uumamaanu wanta qalbii rakkisuu fi dhiphisuudha. Namni cubbuu yommuu hojjatu ni dhiphata,ni yaaddawa,gammachuu dhaba. Cubbuun summii sammuuti. Wanta hanga cubbuu sammuu summeessu fi hadoochu hin jiru. Namoonni yommuu cubbuu hojjatan sammuun isaani waan yaaddoftuu fi dhiphattuuf kana jalaa bahuuf of ajjeessuf haada barbaadatu. Aktaroota filmii warra Dhihaa yoo ilaallu boodden isaani dhiphinna jalaa bahuuf of ajjeessudha. Balaan kana hunda kan fide cubbuu adda addaa keessatti borcamuu isaaniti.
Namni akkuma cubbuu irraa fagaacha fi hojii gaggaari hojjataa adeemun akkasuma boqonnaa sammuu argachaa adeema. Fedhii yeroo gabaabduuf turtu gadi qabuu fi too’achuun boqonnaa sammuu yeroo dheeraf turuu namaa kenna. Namni fedhii foonii yeroo gabaabduf turtu argachuuf karaa hin taanen yommuu adeemu miidhan sammuu fi qaama irra gahuu hangana hin jedhamu. Namni dhokateeyyu cubbuu osoo hojjatee,akka waan cubbuun sun irraa dubbifamuutitti namoonni isa jibbaa fi ofille of jibbaa adeema. Yeroo hundaa gadii aantummaa fi ofitti amanamummaa dhabuun isatti dhagahama. Miirota negaativii garagaraatin keessi isaa reebama. Kanaafu namni gammachuu fi boqonnaa sammuu barbaadu cubbuu irraa haa dheessu. Kana hin barbaadu cubbuutu naa caalaa kan jedhu yoo jiraate immoo mirga isaati.
2.Sodaa fi Beekumsa Rabbii qabaachu- Namni akkuma Rabbiin beekaa fi sodaataa adeemun cubbuu irraa fagaacha adeema. Sodaan Rabbii qalbii keessa yoo jiraate kophaa fi ifattis Rabbiin na arga jedhe waan sodaatuf cubbuu akka hin hojjanne waardiyaa itti ta’a. Rabbiin na arga jedhe cubbuu irraa dheesse. Rabbiin sodaachun cubbuu irraa fagachu qofa osoo hin ta’iin wanta Inni itti nama ajajee hojjachuu fi kan irraa nama dhowwee irraa fagaachudha. Sodaa Rabbii qabaachuf immoo sifaata(Attributes) isaa beekun barbaachisaadha. Kunii immoo kan argamuu filoosofi fi madda wal maanxerraa osoo hin ta’iin Kitaaba Rabbiin buuserraayi kana jechuun Qur’aana fi Sunnaa Nabiyyi Muhammada(SAW) irraayi. Maddoota kanniin lamaanin ala taanan sodaa fi beekumsi Rabbii argamuu hin danda’a.
Umamaanu ilmi namaa yommuu Rabbiin sodaatu fi tolee jedhuu qalbiin isaa akkuma gammaddu yommuu Rabbiin diddu fi gantu immoo ni cinqamti, ni gadditi. Jireenya kana keessatti daandii lamatu jira. Isaanis daandii Rabbii qajeelaa kan ta’ee gammachuu fi milkaa’innatti nama baasu fi daandii sheeyxaanaa jallataa kan ta’ee gaddaa,cinqii fi rakkinatti nama geessudha. Namoonni daandii lamaan kanniin keessaa tokko filachuun irra adeemu. Daandii Rabbii filatee fi hojii gaggaari kan hojjatee jireenya gammachuu jiraata.
“Dhiiras ta’ii dubartii nama mu’imana(Rabbitti kan amanee) ta’ee dalagaa gaarii hojjate, dhugumatti jireenya gaarii isa jiraachifna; mindaa isaaniis irra gaarii waan isaan dalagaa turaniitin isaan mindeessina.” An-Nahl 16:97
Namni Dandii Rabbii dide immoo daandii sheyxaana filate jedhama. Isaaf jireenya rakkoo fi dhiphootu jira. Kana na amanuu yoo dadhabdan mee warra dhihaa kan akka Ameeraa fi Awrooppaa ilaalaa. Osoo qabeenyi isaan bira ciise jiruu lubbuu ofii dhiphinna irraa kan ka’e of galaafatu. Dhiphinni immoo kan dhufuu daandii Rabbii irraa garagaluutin.
“Namni yaadannoo(Qur’aana) kiyyaa irraa garagalee, dhugumatti isaaf jireenya dhiphoo ta’eetu jira. Guyyaa Qiyaamas jaamaa goonee isa kaafna.” Suuraa Xaahaa 20:124
Kanaafu Rabbiin beeku fi sodaachun handuura boqonnaa sammuu namaati.
3.Zikrii(Rabbiin yaadachuu fi faarsu)– Namni Rabbiin erga beeke booda Isa yaadachu qaba. Kan yeroo beelaye nyaachisuu,kan yeroo daare uwwisuu,kan yeroo cinqamee cinqii keessaa isa baasu Rabbiin qofa akka ta’ee osoo beeku akkamatti zikrii(yaadanno) isaatirraa fagaataa? Qalbiin yommuu zikrii irraa fagaattu ni goggogdi,ni cinqamti. Akkuma garaaf nyaata fi dhugaati barbaachisuu qalbiifis zikrii Rabbii barbaachisa. Nyaanni qalbii(onnee) zikriidha. Nyaata kana yoo dhabde ni cinqamtii,ni duuti akkuma biqilaan lafaa yaa’u rooba yoo dhabe badu.
“Isaan warra amananii onneen isaani zikrii Rabbiitin tasgabbooftudha. Dhaga’aa! Zikrii Rabbiitin onneen ni tasgabboofti.” Ar-Ra’ad 13:28
Zikrii gochuuf carraa baay’etu jiru. Garuu karaan zikrii itti godhan Sunnaa Nabiyyanaa Muhammad(SAW) irraa kan goruu fi maquu yoo ta’ee faydaa zikrii argachuu hin dandeenyu. Karaa Nabiyyin ittiin godhaniin yoo goone qofa boqonnaa sammuu fi tasgabbii qalbii kan argannu. Qur’aana xiyyeefannon dubbisuu fi hubachuun zikriidha. Salaata sirnaan salaatun zikriidha. Yommuu lukaa fi geejjibaan ol gadii deeman arrabaan Rabbiin faarsun fi qalbiin yaadachuun zikriidha. Akkuma roobni yoo ardii gogdu irratti roobe lafti magariisa taatu zikriinis onnee nama gogde jiisa. Bakka kamuu yoo deemnu arraba keenya Rabbiin faarsuf haa carraaqnu. Subahanallah(Rabbiin qulqullaa’e), Alhamdulillah(faarun kan Rabbiiti), Allahuakbar(Rabbiin guddaadha) haa jennu. Arraba keenya zikriwwan kanaa fi kan kana fakkaataniin mee haa leenjisnu. Insha Allah boqonnaa sammuu,tasgabbii qalbii ni arganna.
4.Aarii ofii too’achuu, du’aayi fi araarama walii gochuu– Akkuma bifti namoota gargaraa amalli isaanis akkasuma garagara. Namoonni dafanii aaranii fi kan hin aarretu jiru. Namoonni adeemsa jireenyaa keessatti karaa adda addaatin walitti bu’uu danda’u. Yeroo walitti bu’iinsi uumamu aarii ofii too’achuu fi walii araaramuun boqonna sammuu nama kenna. Wanta takka darbeef keessa ofii aariin reebun miidha sammuu fi qaama ofitirraan gahuudha. Wanti darbee gonkumaa akka hin deebine beekanii xiyyeeffannoo ofii gara biraatti garagachuun amala nama qarooti. Jechoonni namoota garmalee nu aarsu danda’u. Kan nutti dubbatan yookaa jechi tasa afaani baate yookin immoo nu xiqqeessuf ta’uu danda’a. Diina keenya kan ta’ee sheyxaanni dubbii walitti darbannee akka hariiron keenya addaan citu barbaada. Kanaafu sheyxaanu aarsuu fi ofirraa ari’uuf nama jecha san nutti dubate saniif irra darbuu fi araaramufi qabna. Kanarra immoo inni caaltun yommuu nama sanii du’aayi goonu aariin keenya akka qabbanaa’u fi hariiroon keenya akka cimu ta’a. Nuti “Yaa Rabbii ani jecha inni/ishiin jedheef/jetteef dhiise ykn araarameefi atillee dhiisif ykn araaramiif” yommuu jennu, maaltu nutti dhagahama? Diina keenya sheyxaanatti kan hariiroo keenya addaan kutuuf deemutti maaltu dhagahama laata? Dhugumatti akkana kan goonu yoo taane, wanta nu aarsu ni irraanfanna, boqonna sammuu ni arganna. Wanta nu cinquu hundaaf wudu’a godhanne salaata salaatun du’aayi yoo godhanne dukkana san ofirraa saaqun boqonna sammuu ni arganna.
5.Nyaata fi dhugaata haala madaalawaan nyaachu fi dhuguu – Wantoota boqonnaa sammuu nama dhabsiisan keessaa tokko nyaata fi dhugaati ofitti baay’isuudha. Namni yommuu nyaata fi dhugaati ofitti baay’isuu qaaman furdataa sammuun immoo laamshayaa adeema. Garmalee ofitti oofun sammuun akka cinqamtu godha. Nyaata akkanaa lamuu hin argadhu jedhanii nyaachu irra hanga humna ofii nyaachun boqonnaa sammuu argachuudha. Namni akka horii yoo ofitti oofu Rabbii ofii irraanfachaa fi sammuu xinxallitu dhabaa adeema. Kanaafu nyaata fi dhugaati osoo garmalee hin xiqqeessin, osoo ofittis hin baay’isin haala madalawaan nyaachu fi dhuguun boqonnaa sammuuti.
6.Dubbii xiqqeessu – Wantoota boqonnaa sammuu nama dhabsiisan keessaa kan biraa immoo dubbii baay’isudha. Namni wanta faaydi hin qabneef odeessu qalbiin isaa gogaa fi tasgabbii dhabaa adeemti. Wanta dubbateef gaabbun keessa ofii reeba. Namni dubbii isaa yoo hin dhagayinii fi irraa hin fudhatiin aariin sammuu ofii cinqa. “Arraba gabaabachuun sammuun bilchaachudha” akkuma jedhamu namni yommuu sammuun bilchaata adeemu wanta dubbatuuf gatii kennaa fi madaala adeema. Tasa afaani baate rakkoo guddaa akka isatti hin finne hanga danda’uun of eeggannoo godha. Wanta hanga arrabaa rakkoo fi dararaa namatti fidu hin jiru. Namni osoo hin yaaddin wanta tokko dubbachuun rakkoo hamaa itti fida. “Alanshan malee liqimsuun,yaadan malee dubbachuun nama balleessaa.” jedhaa mitiree Oromoon.Kanaafu dubbii hin taane dubbachuu irraa of qusachuu fi falmii dubbii xiqqeessun burqaa boqonnaa sammuuti.
7.Cimanii hojjachuu- Hojii malee ta’uun hundee badiiti fi dhiphinnaati. Sammuun hojii gaarii hojjatee of bashanansiisu barbaada. Garuu yoo hojii dhabee akka ibiddaa of gubee fixa,ni cinqama. Hojiin sammuuf boqonnaadha. Namni dafqa ofiitin xaare of bulchuu boqonnaa sammuu yoo argatu kan osoo homaa hin xaarin hate jiraatu immoo jireenya cinqii fi daraara jiraata. Yoo dalagaa gaggaarin of ko’oomsine(of hiine) cubbuu hojjachuuf yeroo hin qabnu, halkan hirraba gaarii rafna. Nama boqonna sammuu fi tasgabbii argatu taana. Yoo hojii humnaa dhabne kitaaba haa dubbisnu.
8.Hirriba madalamaa rafuu– Rabbiin rafne boqonnaa akka itti argannuuf halkan uume. Garmalee baay’isanii fi xiqqeessanii rafuun sammuu irratti miidhaa guddaa geessa. Sagantaan hirriba keenyaa tartiiba akka dhabu kan godhu keessaa tokko torbaan tokkoof ykn guyyoota muraasaf hirriba garmalee rafne torbaan itti aanu hirraba akka dhabnu nu godha. Kunii immoo sammuu keenya jeeqa. Kanaafu akka akkana hin taanef sagantaan hirriba sa’aati murtaa’eef rafuu qabna. Guyyaa qixxe yeroo sammuun dadhabuu muguun boqonnaa fudhachuun ni danda’ama. Kana gochuf immoo ganama yeroon ka’uu qabna. Ganama yeroon yoo hin ka’in sammuun ni hadooda,xinxalluu hin danda’u.
Gudunfaa
Hundii keenya karaan nuti boqonna sammuu ittiin argannu garagara. Kanniin armaan olii akka fakkeenyatti fi bu’aa irraa argamee ilaalun kan filatamaniidha. Namni boqonnaa sammuu barbaadu Rabbiin beeke haa sodaatu,cubbuu irraa haa fagaatu,wudu’a haa godhatu, saalata haa salaatu, zikrii haa baay’isuu,du’aayi haa baay’isu,aararama fi gargarsa Rabbirraa haa kadhatu,beekumsa Islaamaa barachuuf kutate haa ka’u, amala namaa dhiisu fi irra darbuu horachuuf haa carraaqu,aarii ofii haa too’atu, cimee haa hojjatu, hirriba madalaama haa rafu, fedhii foonii haa too’atu, of tuulu dhiise gadi of haa qabu, sadaqaa haa kennatu, of jaalachuu fi haafa’uu irraa of haa qusatu.
Hanga Barruu biraatin walitti deebinutti nageenyi fi rahmanni Rabbii isinirra haa jiraatu. Sagaleen dhageefachuuf:


text:
Bitootessa 21,2013, Finfinnee (Gabaasa Qeerroo) — Walgayiin Qaamolee OPDO Miseensota Giddu Galaa Bitootessa 17 hanga Bitootessa 20, kaleessatti itti ture.
Dhimmi walgayii isaanis inni jalqabaa qorannoo fi gamaggama hojiiwwan darbanii irratti ture. Wal qorannoo isaanii kana irraan ka’ee gara Gumii (Koree giddu galeessa hoji raawwachiistuu) jedhu irrattis dabalata walgayii isaanii gaggeeffachaa turaniiru.
Haata’u malee walgahichi akka barbaachisaa ta’etti deemuu dhabuun walii isaanii gidduutti jeequmsii fi walittibu’iinsi uummamee wal diiguunii fi garee adda addaatti wal qooduun walitti mufachuudhaan walgayii wal diigumsaan adda bahanii jiru.
Akka gabaasaa caasaa hojii qabsoo achi keessaa gaggeessaa jiru irraa nu gahetti gumiitti galanii erga mariyatanii booda garee 4tti akka wal qoodan ifatti beekamee jira.
kanneen kunis wal mormuu fi sadarkaa naamusaan ala ta’etti wal mufachuun walgahii adda diiganii jiraachuun gabaafama. Gareeleen arfan kuniis:-
1. Garee Alamaayyoo Atoomsaa
Isa Jalatti:
1.1 Kumaa Dammaqsaa
1.2 Muktar Kadir
1.3 Aster
2. Garee Abbaa Duulaa
Isa jalatti:
2.1 Abiyyii Ahimad
2.2 Lammaa Magarsaa-Waajjira Induustirii
2.3 Fiqaaduu Tasammaa-Dhimma dargaggoo irratti
2.4 Tolasaa Gaddafaa
2.5 Damisee Shittoo
2.6 Alamayyoo Ijjiguu
2.7 Warqinee Gabayyoo-poolisii federaalaa
3. Garee Dirribaa Kumaa
3.1 Tasfaye Tulluu
3.2 Bazzuu
3.3 Alamaayyoo Taganu
4. Garee Juunaddiin Saadoo bakka inni hin jirretti kanneen mufii qaban
4.1 Abraham Adulaa
4.2 Musxafaa A/Simar
4.3 Nuuree Qamar
4.4 Bakar Shaallee
Haala kanaan walgayii isaanii mareen xumurachuu hanqatanii diiganii adda akka bahanii jiraachuun gabaasaan nu gahe addeessaa.
Waldiigumsa kana kan fide irra caalaatti hojiiwwan waggaa darbanii gamaggamuudhaan dadhabinaa fi wal amantee dhabuu irratti; akkasuma dhimma fi hojii hawaasummaa irratti, hojiin hojjennu maalif bakkeetti saaxilamaa, qaamni mormitootaa addatti ammoo ABOn iccitii keenya akkamiin dhaga’aa kun nu gidduudhaa bahaa jiraachuun keessa keenya maadheeleen ABO fi caasaan isaa akka jiran beekama jechuun gama biraan ammoo rakkoolee miseensa keessa jiru gubbaadhaa hanga goodatti, rakkooleen jiran naannummaadhaan, malaammaltummaadhaan miseensonni keenya boodatti jechaa akka jiru, aangotti fayyadamuu sirni bulchiinsaa gaggeefama jiraachuu isaatiini kkf irratti walitti bu’uunii fi wal diiguun qaamoleen OPDO kun yaadaan wal dhabanii wal gayii isaanii milii malee xumuranii jiru.
Qabsoon itti fufa! Gabrummaan ni kufa!


text:
Iyyata [Afaan Oromootif] [Oromo] kan jedhu marsaaritii iyyatichaa irraa filadhaa.
[Afaan Oromootin] iyyachuuf, iyyata waraqaa asii buufadhaa.
Kaawuntiiwwan Daakotaa, Hennepin fi Raamsey, akkasumas magaalonni Minneapolis fi Seeyint Paawul karaa sagantaa The Zero Balance Project jedhamu deeggarsa kiraa yeroo hatattamaa kennaa jiru.
Piroojektii Herreega Zeeroo (Zero Balance Project) keessatti, kireessitoonni iyyaticha bakka kireeffattoota isaanii jalqabuun duursu.
Yeroo ammaa deeggarsa kiraa yeroo hatattamaa lamatu MN keessa jiru: RentHelpMN fi The Zero Balance Project dha.
Iyyata galfachuu keessaniin dura kan armaan gadii dubbisaa:
Kireeffattoonni kiyya RentHelpMN dhaf iyyatanii turan. Karaa The Zero Balance Project deeggarsaaf iyyachuu ni dandeenyaa?
Abbootin/hooggantoonni qabeenyaa fi kireeffattoonni ji'oota walfakkaataa keessatti sagantaa tokko qofa irraa deeggarsa argachuu danda'u.
Yoo kireeffataan iyyata RentHelpMN dhaf galfate, maaloo sagantaa sana waliin hojjechuu itti fufaa.
Ani hoogganaa/abbaa qabeenyaa durumaan qabeenyota kiyya RentHelpMN biratti galmeessiseedha. The Zero Balance Project birattis galmeessisuu fi odeeffannoo kennuufin qabaa?
Yoo kireeffataan keessan iyyata RentHelpMN'dhaf galfate, maaloo sagantaa sana waliin hojjeechuu itti fufaa.
Yoo kireeffataan keessan iyyata RentHelpMN'dhaf galfatee isin ammoo iyyata The Zero Balance Project biratti jalqabuu barbaaddan, The Zero Balance Project biratti galmaa'uu fi sanadoota barbaachisan achitti ol fe'uu isin barbaachisa.
Sanadoonni fi odeeffannoon sagantaalee gidduu hin dabarfaman. Abbootin/hooggantoonni qabeenyaa fi kireeffattoonni ji'oota deeggarsaa walfakkaatoo keessatti deeggarsa sagantaa tokko qofa irraa akka fudhachuu danda'an yaadadhaa.
Garaagarummaan RentHelpMN fi The Zero Balance Project gidduu jiru maali?
RentHelpMN fi The Zero Balance Project'n, lachuu isaanii sagantaa deeggarsa kiraa yeroo hatattamaa karaa sagantaa deeggarsa maallaqaa federaalaa tokkoon deeggaramaniidha.
RentHelpMN'n sagantaa isteetii guutuu yommuu ta'u kireeffataatu adeemsa iyyataa duursa.
The Zero Balance Project'n kaawuntiiwwan Daakotaa, Hennepin fi Raamsey kan tajaajilu yommuu ta'u, abbootii fi hooggantoota qabeenyatu adeemsa iyyataa duursa. Qabxiiwwan xiyyeeffannoo tokkoon tokkoon sagantaa kunooti.
RentHelpMN
- Isteetii guutuu
- Kireeffattoonni fi abbootin/hooggantoonni qabeenyaa lachuu iyyannoowwan jalqabuu ni danda'u.
- Kireeffattoonni odeeffannoo galii fi dimogiraafii, kiraa yeroon irra darbee fi/yookan kaffaltiiwwan faayidaalee bu'uuraa fi waliigaltee liizii dhiheessu akkasumas dhiibbaa COVID mirkaneessu.
- Abbootin/hooggantoonni qabeenyaa odeeffannoo qabeenyaa fi kaffaltii dhiheessun hamma kaffaltii irraa qaban mirkaneessu.
- Daangaawwan galii: 80% AMI
- Deeggarsa olaanaa: hanga ji'oota 15
- Baasiwwan fudhatama qaban kiraa, kaffaltiiwwan kiraa, tajaajiloota bu'uuraa (utilities) fi tajaajiloota bu'uuraa kireeffataadhan kaffalaman hammata
- Iyyannoowwan bu'uura banaa ta'een hanga Muddee 2021 fudhatamu
- Maallaqni dimshaashni miliyoona $518
- Odeeffannoo dabalataatif 211 irratti bilbilaa
Piroojektii Herreega Zeeroo (The Zero Balance Project)
- Kaawuntiiwwan Daakotaa, Hennepin fi Raamsey, Minneapolis fi Seeyint Paawul dabalatee
- Iyyannoowwan kan jalqaban abbootii/hooggantoota qabeenyati.
- Abbootin/hooggantoonni qabeenyaa odeeffannoo liizii, hamma kiraa irraa qaban fi odeeffannoo kaffaltii dhiheessu.
- Kireeffattoonni odeeffannoo galii fi dimogiraafii kennu akkasumas dhiibbaa COVID mirkaneessu.
- Daangaawwan galii: 80% AMI
- Deeggarsa olaanaa: hanga ji'oota 15
- Baasiwwan fudhatama qaban kiraa, kaffaltiiwwan kiraa akkasumas tajaajiloota bu'uuraa (utilities) liizii keessatti dabalaman hammata. Tajaajiloonni bu'uuraa (utilities) maqaa kireeffataatin jiran sagantaa kana keessatti fudhatama hin qaban.
- Iyyannoowwan Waxabajjii 7 hanga Waxabajjii 20, 2021 yookan hanga maallaqni dhumutti fudhatamu
- Maallaqni dimshaashaa miliyoona $34, carraa maallaqa akka barbaachisaa ta'etti dabaluu waliin
- Odeeffannoo dabalataatif, iimeelii ergaa zerobalanceproject@housinglink.org
Baasiwwan akkamiitu The Zero Balance Project keessatti fudhatama qabu?
Kiraa hin kaffalamne
Bitootessa 13, 2020 irraa jalqaba.
Tajaajiloota bu'uuraa fi kaffaltiiwwan hin kaffalamne liizicha keessatti dabalaman
Bitootessa 13, 2020 irraa jalqaba.
- Bishaan
- Bishaan xuraawaa
- Elektirikii
- Gaazii
- Xuraawaa/Xuraawaa Jajjaboo/Funaansa Irra deebi'anii Fayyadamuu
- Boba'aa hamma guddaa (Muka qoraanii, Caccabaawwan mukaa, piroopeenii)
Kaffaltiiwwan osoo hin kaffalamin turan
Hanga 8% kiraa waliigalaa, akka seera MN dhan eeyyamamutti, Bitootessa 13, 2020 irraa eegala.
Ji'oota 3 Kiraa Gara Fuulduraa (kiraa karoorfame)
- Kaffaltiiwwan gara fuulduraa mirkanaa'un dura, kiraan hin kaffalamne kaffalamuu qaba.
- Tajaajiloonni bu'uuraa akka qaama kaffaltii kiraatti kireessadhaan uwwifaman akka kiraatti fudhatamu.
Maatiwwan Kireeffataa Kamtu The Zero Balance Project'dhaf fudhatama qabu?
Kireeffataan rakkoo mana dhabeessummaa yookan mana dhaabbataa hin taaneef saaxilamaadha.
Qabeenyichi naannowwan kanneen keessa tokko keessatti argama:
- Kaawuntii Daakotaa
- Kaawuntii Hennepin, Minneapolis dabalatee
- Kaawuntii Ramsey, Seeyint Paawul
Galiin maatii kireeffataa 80% Galii Giddugaleessa Naannooti yookan isaa gadi:
- Maatii nama 1 - $55,950
- Maatii namoota 2 - $63,950
- Maatii namoota 3 - $71,950
- Maatii namoota 4 - $79,900
- Maatii namoota 5 - $86,300
- Maatii namoota 6- $92,700
- Maatii namoota 7 - $99,100
- Maatii namoota 8 - $105,500
Yoo xiqqaate maatii kireeffataa keessan namni tokko faayidaalee hojii-dhabdummaatif ulaagaa guutee jira YOOKAN sababa weerara vaayirasii koronaatin hir'inni galii maatii mudatee, baasiwwan guddaa baasee, yookan rakkinoota maallaqaa biroo mudatee jira, isaanis kan akka:
- Sa'aatiwwan yookan galii hir'atan
- Sababa iddoo nagaa hin taanen hojii gadi dhiise.
- Maatii kunuunsuf hojii gadi dhiise.
- Sababa manni barumsaa cufameef yookan jijjiirramoota kunuunsa ijoollee hojii gadi dhiisuf dirqame
- Baasiwwan kunuunsa daa'imaa dabalan.
- Sababa manni barumsaa cufameef daa'imni mana jira.
- Fageenya irraa hojjechuuf yookan barumsa hordofuuf baasin interneetii argachuu fi kompuuteraa barbaachisaadha.
- Baasiwwan yaala fayyaa yookan awwaalchaa sababa COVID-19.
- Bittaa meeshaalee eegumsa dhuunfaa.
- Baasiwwan geejjibaa filannoo.
- COVID-19 dhan qabame.
- Sababa COVID-19 saaxilamameef adda-baafame.
- Namoota biroo COVID-19 qaban kunuunse.
Waan Kireessitoonni Iyyata The Zero Balance Project dhaf Qopheessuu qaban
- w9 guutame.
- Garagalcha liizii guutuu.
- Ibsa gibira qabeenyaa kan iddoon qabeenyichi itti argamu agarsiisu. (Kaawuntii Daakotaa, Kaawuntii Hennepin, Kaawuntii Raamsey)
- Galmeen herreega kiraa kiraa, kaffaltiiwwanii fi tajaajiloota bu'uuraa hin kaffalamin agarsiisa (tajaajiloota bu'uuraa liizicha keessatti dabalaman qofatu kaffalamu)
- Yoo kireeffataan kiraa deeggarsa galii irratti hundaa'etiin kaffale (fkf. Voocharii Filannoo Manaa/Housing Choice Voucher) - Hubachiisni abbaa taayitaa manneenii irraa kan akkamitti akka qoodni kiraa kireeffataa sababa galii dhabuutin akka sirreeffame agarsiisu.
- Teessoo iimeelii kireeffataa. Kuni karaa isaan qooda isaanii akka guutan itti affeerramaniidha.
Waan Kireeffattoonni Iyyata The Zero Balance Project dhaf Qopheessuu qaban
Ragaa Galii.
Iyyata kana keessatti, kireeffattoonni galiin isaanii ulaagaa kan guutu ta'uu mirkaneessuu qabu(Galiiwwan fudhatama qaban ilaalaa).
Filannoowwan 3 qabu:
Filannoo 1 - Garagalcha fuula duraanii 2 gabaasa gibira galii 2020 olfe'uu.
Filannoo 2 - Sanada sagantaalee namoota galiiwwan gadi aanaa qaban tajaajilaniif fudhatama qabaachuu isaanii mirkaneessu olfe'uu. Fakkeenyaf: SNAP, WIC, Kutaa 8, TANF, FDPIR, SNP).
- Sanadoonnis maqaa fi teessoo kireeffataa agarsiisuu qabu.
- Sanadoonnis kan 1/1/2020 booda kireeffataadhaf kennaman ta'uu qabu.
Filannoo 3 (Filannoowwan lamatu as jira)
1. Unkaa Waraqaa Ragaa Galii Zeeroo Fe'aa. Garagalchi kuni buusudhaaf iyyaticha keessatti ni argama.
2. Madda galii isaanii fi hamma isaa kallattiidhan iyyaticha keessatti galchu.
Kireeffataan sanadoota galii isaanii olfe'uutu irraa eegama (Fakkeenyaf: Nagahee kaffaltii agarsiisu). Iyyaticha keessatti, kireeffattoonni kan armaan gadii akka godhanis ni gaafatamu:
- Hammi kiraa, kaffaltiiwwan, fi tajaajiloota bu'uura hin kaffalamne kireessan gaafataa jiru sirrii ta'uu isaa mirkaneessuu.
- Rakkinoota COVID-19 yookan faayinaansii isaanii ibsaa (Rakkinoota fudhatama qaban ilaalaa).
- Deeggarsa kiraa yeroo hatattamaa COVID-19 isaan duraan fudhatan (yookan isa kireessitoonni bakka isaanii fudhatan) kamiyyuu tarreessuu. Iyyaticha keessatti hamma akka galchan gaafatamu.
Gaaffilee Baratamoo Waa'ee The Zero Balance Project
Ani duraan RentHelpMN yookan iyyata Kaawuntii Hennepin Bitootessa 2021 irraa deeggarsa fudhadheen ture. Yoo ammallee gargaarsi na barbaachise, deeggarsa The Zero Balance Project irraa gaafachuu nan danda'aa?
Haalota kam keessattuu, kan sagantaalee hundaa walitti ida'amee, waliigala deeggarsa kiraa ji'oota 15 qofa argachuu dandeessu, kunis yeroo dhihoo waliigalatti gara ji'oota 18 ol kan guddatu ta'a.
Yoo RentHelpMN yookan Kaawuntii Hennepin irraa ji'oota 15 yookan isaa gadiitif deeggarsa fudhattan, gargaarsa dabalataa isin barbaaddaniif Zero Balance Project'dhaf iyyata galchuu jalqabuu maltu. Iyyanni keessan sagantaa tokko irraa gara kan biraatti darbuu waan hin dandeenyef, iyyata haaraa jalqabuu isin barbaachisa.
Hanga ammaatti iyyata hin jalqabne. Sagantaa kamtu anaaf hundarra gaaridha, RentHelpMN yookan The Zero Balance Project?
Isaan deeggarsa Kaawuntiiwwan Daakotaa, Hennepin fi Raamsey keessatti barbaadanii fi kan deeggarsa kiraa RentHelpMN dhaf hin iyyanneef , sagantaalen lachuu isiniif hin jiru.
Abbootii/hooggantoota qabeenyaa kireeffataan akka adeemsa iyyatichaa duursu filataniif, RentHelpMN'n filannoo gaarii ta'uu mala.
Kireeffattootaa fi abbootii/hooggantoota qabeenyaa abbootin/hooggantoonni qabeenyaa akka adeemsa iyyatichaa duursan filataniif, The Zero Balance Project'n filannoo baay'ee gaarii ta'uu mala.
Tokkoon tokkoon kutaa keessatti hammi guddaan ani iyyachuu danda'u meeqa?
Hammi olaanan kaa'ame hin jiru.
Akkamittan ji'oota 3 kiraa karoorfame (gara fuulduraatif) iyyadha?
Kireeffattoonni kana godhu. Kutaa iyyatichaa kireessaa keessatti, saanduqni mallattoon irra kaa'amu jira, kunis yoo ji'oota gara fuulduraa kanneenif kiraa kaffaluu akka hin dandeenye kan beekan ta'e, iddoo kiraa karoorfame (gara fuulduraatif) itti iyyachuu danda'aniidha.
Kireeffattoonni kiyya kuni deeggarsa/faayidaalee biroo isaan argatan ni miidha jedhanii yaadda'u. Ni miidhaa?
Lakkii. Kuni akka galiitti hin lakkaa'amu. Kaffaltichi kallattiidhan kireessadhaaf gala.
Kireeffattoonni kiyya kan hin galmoofne waan ta'aniif odeeffannoo isaanii kennuudhaf ni sodaatu. Maalan isaanitti himuu qaba?
Maqaawwan maatii ICE dhaf HIN gabaasaman. Kaawuntiiwwan Daakotaa, Hennepin, fi Raamsey akkasumas magaalonni Minneapolis fi Seeyint Paawul daaticha ni argatu.
Kireeffattoonni kiyya kutaa iyyatichaa isaan ilaallatu hin guutan. Ammallee iyyachuu nan danda'aa?
Lakkii. Kireeffattoonnis kutaa iyyatichaa isaan ilaallatu guutuu qabu.
Yoo iyyanni kiyya mirkanaa'e, kaffaltii yooman argadha?
Gaafa mirkanaa'e irraa kaasee guyyoota 14 keessatti cheekin teessoo kireessan kennetti poostadhaan ni ergama.
Iyyannoowwan akkamitti dursa argatu?
Iyyannoowwan bu'uura kan dura dhufe dura keessummeessama jedhu irratti hundaa'un hanaga Waxabajjii 20'tti, haalota addaa armaan gadii kanneen waliin qoratamanii kaffalamu:
- Iyyannoowwan kiraa hin kaffalamin kuusamanii iyyannoowwan kiraawwan gara fuulduraatif iyyataman kamiyyuu dura adeemsifamu, akkasumas
- Iyyannoowwan galiin maatii kireeffataa 50% galii giddugaleessaa naannotiin wal qixa yookan isaa gadii itti ta'u yookan miseensi maatii tokko yookan isaa ol guyyoota 90'f hojii kan hin qabne itti ta'an, iyyannoowwan biroo dura adeemsifamu.
Iyyata kiyya durumaanuu galfadheen jira, amma garuu waa'ee isaa nama tokko haasofsun barbaada. Eenyun dubbisuu qaba?
Iimeelii ergaaZeroBalanceProject@FHFund.org yookan 612-895-7880 irratti isaanif bilbilaa.
Kireeffattoonni kiyya kutaa iyyataa isaan ilaallatu guutuf gargaarsa barbaadu. Eenyu dubbisuu qabu?
Iimeelii ZeroBalanceProject@FHFund.org yookan 612-895-7880 irratti isaanif bilbilaa.
Haala iyyanni kiyya irra jiru baruuf eessattin ilaaluu danda'a? Yommuu iyyatichi mirkanaa'u akkamitti na beeksisu?
Haala iyyanni keessan irra jiru baruuf, akkaawuntii Neighborly keessanitti seenaa. Yoo gaaffii qabaattan, iimeelii lakkoofsa iyyata keessanii fi gaaffii keessan qabu ergaa ZeroBalanceProject@FHFund.org Yeroo iyyanni keessan qoratame iimeelin isiniif ergama.
Iyyata kufe akkamittan oliyyadha?
Erga iimeelin didamuu isaa ibsu isiniif ergamee booda guyyoota 10 qabdu. Iimeelii odeeffannoo tooftaa qunnamtii fi lakkoofsa iyyata keessanii, sababa(oota) iyyanni keessan itti didame, akkasumas maalif diddaan dogongoraan akka godhame jettanii akka amantan qabu ergaa. Appeals@FHFund.org


text:
Xalayaa banaa: Araara ABO fi ODP jidduutti taasifame laalchisee, gammachuu fi yaaddoo nutti dhagayamu ibsachuu
6909 Laurel Ave
Tacoma Park, MD 20913
Secretariat: (202) 509-1187
http://www.globalgumiioromia.com
Guyyaa: Amajjii 27, 2019
Dhimma: Xalayaa banaa: Araara ABO fi ODP jidduutti taasifame laalchisee, gammachuu fi yaaddoo nutti dhagayamu ibsachuu
Gara: Kabajamoo Abbaa Gadaa Bayyanaa Sambatoo fi Gumii Tokkummaa Abbootii Gadaa Oromiyaatiif
Kabajamoo Abbaa Gadaa Bayyanaa Sambatoo fi Miseensota Gumii Abbootii Gadaa Oromiyaa,
Nu miseensonni Gumii Oromiyaa Addunyaa kan biyyoota addunyaa keessa jiraannu, hunda dura nageenni obbolummaa isin haa gayu jenna. Itti-aansuudhaan, aadaa bulchiinsa sirna Gadaa, Oromiyaa keessatti deebiftanii gad-dhaabuuf tattaaffii godhaa jirtan hunda dinqisiifachaa, hujii boonsaa hojjataa jirtaniif dacha-dachaa isin galatoomfanna.
Sirni Gadaa mallattoo walabummaa Oromiyaa qofa osoo hin taane, hundee qaroomina ilmaan namaa keessaa kan hangafaa ta’uunsaa ragaan mirkanaayee, sadarkaa addunyaatti seeraan galmaayee jira.
Aadaa bulchiinsa sirna Gadaa keessaa inni guddaan tokko, garaagarummaa ilmaan namaa jidduutti uumamu (dhalatu) dhabamsiisuuf jecha, yaada adda-addaa humnaan balleessuuf carraaquu (ifaajuu) osoo hin taane, garaagarummaa yaadaa sirnaan keessummeessuudhaan, yaadota adda-addaa walitti-araarsuun, nagaa fi tasgabbii hawaasaa (ummataa) tiksuudha.
Haalli dhiyeenna kana Oromiyaa keessatti deemaa ture, keessattuu, lolaa fi ololli mootummaa Itoophiyaa, mootummaa Oromiyaa fi Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) jidduutti deemaa ture, ilmaan Oromoo jidduutti lola uumuu fi Oromiyaa dirree waraanaa taasisuu dandaya jennee waan yaaddofneef, ummanni Oromoo lolaa fi olola akkasii akka didu, akka dura-dhaabbatuu fi wal-dhabbii jiru karaa nagayaatiin (akka aadaa Oromootti) akka furu, xalayaa banaa kan muddee 21, 2018, mootummaa Itoophiyaa fi mootummaa Oromiyaatiif barreessine keessatti, ilmaan Oromoo hundaaf waamicha lammummaa goonee turre.
Kana irrattis daballee, xalayaa gamtaa (joint letter), waldayoonni Oromoo sadeet (8): (1) Oromo Studies Association, (2) Oromia Support Group, (3) Human Rights League for the Horn of Africa, (4) International Oromo Lawyers Association, (5) International Oromo Women’s Organization, 6) International Qeerroo Support Group, (7) Gumii Oromiyaa Addunyaa fi (8) Oromo Communities Association in North America (OCA-NA), gaafa Amajjii 14, 2019, mootummaa Itoophiyaa fi mootummaa Oromiyaatiif barreessinee jirra. Xalayaa kana keessattis, olola fi lolli ilmaan Oromoo jidduutti, Oromiyaa keessatti adeemsifamu hatattamaan akka dhaabatu kabajaan gaafannee; hanqinna wal-hubannoo fi wal-dhabbii jiru hunda, ummanni keenya akka aadaa Oromootti karaa nagayaatiin akka furu waamicha lammummaa taasifnee turre.
Tattaaffii Abbootiin Gadaa Oromiyaa godhaniin, yaadni araaraa, gaafa Amajjii 22, 2019, Finfinnee keessatti dhiyaate, gaafa Amajjii 24, 2019, magaalaa Amboo keessatti firii godhatee jira jennee yaadna. Lolaa fi olola tokkummaa saba Oromoo diiguuf aggaamame hanqisuudhaan, wal-dhabbii jiru bifa qaroon furuuf tasgabbii guddaa uumuu dandayuun keessan, aadaa sirna Gadaatiif injifannoo dha jennee amanna. Gumaachi keessan’llee, seenaa saba Oromoo keessatti, bara-baraan yaadatamaa jiraata.
Hegereen saba Oromoo: nagaa fi tasgabbiin, badhaadhinaa fi dagaaginni ummata keenyaa, aadaa sirna Gadaa hundeen gad-dhaabuu fi cimsuu keessaa madda. Tattaaffiin godhaa jirtan, ummata keenyaaf bu’a-qabeessa akka ta’u, waan dandeenyu hundaan isin gargaaruuf qophii ta’uu keenya isin beeksisaa, araara adeemaa jiruun wal-qabatee yaaddoo nutti dhagayamu akka armaa gadiitti kabajaan isin waliin qoodamna.
1ffaa) Ilmaan Oromoo jidduutti, Oromiyaa keessatti lolli hin barbaachisu jennee amanna. Kanaafuu, ABO fi ODP jidduutti araara buusuun keessan hedduu nu gammachiiseera. Garuu, Oromoota sababa walitti-bu’iinsa kanaatiin hidhaman hatattamaan mana hidhaatii baasuun qaama araara kanaa ta’uu qaba jennee yaadna. Dhimmi Oromoota hidhamanii qaama murtii keessanii (qaama araaraa) ta’uu dhabuun, namoonni hidhaman mana hidhaa keessatti akka dararaman taasisa jennee yaaddofna. Kanaafuu, dhimma kanaaf, akka fala barbaaddan kabajaan isin gaafanna.
2ffaa) Walitti-bu’iisi qawween deemaa ture, Raayyaa Ittisa Biyyaa (Waraana Itoophiyaa) fi Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) jidduutti ta’uun beekkamaa dha. Walitti-bu’iinsi kun, Mootummaa Itoophiyaa fi ABO laala jennee hubanna. Haa ta’u malee, Araara deemaa jiru keessatti, Muummeen Mootummaa Itoophiyaa, Dr. Abiy Ahmad, ykn bakka-bu’aan sadarkaa saniin malu, Araara keessatti qaamaan argamuu dhabuun, hanqinna uumuu dandaya jennee yaadna. Mootummaan Itoophiyaa adeemsaa fi itti-baha araara kanaatiif beekkamtii fi ulfinna barbaachisu hin kennu yoo ta’e, hegereen araara kanaa maal akka ta’u hubachuun waan nama dhibuuf, hedduu nu yaaddessa. Kanaafuu, Tokkummaan Abbootii Gadaa Oromiyaa, beekkamtii fi ulfinna muummichi mootummaa Itoophiyaa, Dr. Abiy Ahmad, adeemsaa fi itt-baha araara kanaaf qabu, ummata keenyaaf ifa godhuun barbaachisaa dha jennee amanna.
3ffaa) Ibsa mootummaan Oromiyaa amma dura kennaa ture keessatti, Raayyaan Ittisa Biyyaa (Itoophiyaa), affeerraa Mootummaa Oromiyaatiin Oromiyaa keessa seene (duulchifame) jedhamee ture. Kana jechuun, Prezidaantiin mootummaa Oromiyaa, Obbo Lammaa Magarsaa’llee adeemsa araaraa kana keessatti qaamaan argamuun barbaachisaa ta’uu akeeka. Haa ta’u malee, Araara deemaa jiru keessatti, Prezidaantiin mootomummaa Oromiyaa, Obbo Lammaa Magarsaa, ykn bakka-bu’aan sadarkaa saniin malu, Araara keessatti qaamaan argamuu dhabuun, hanqinna uumuu dandaya jennee yaadna. Kanaafuu, Tokkummaan Abbootii Gadaa Oromiyaa, beekkamtii fi ulfinna Prezidaantiin mootummaa Oromiyaa, obbo Lammaa Magarsaa, adeemsaa fi itt-baha araara kanaaf qabu, ummata keenyaaf ifa godhuun barbaachisaa dha jennee amanna.
4ffaa) Akka seenaa Oromoo fi Itoophiyaa irraa hubanetti, ummata Oromoo irraa hidhannoo hiikuun imaammata mootummoota Itoophiyaa hundaati. Imaammata mootummoota Itoophiyaa kanarraa kan ka’e, ummanni keenya haaduu fi haamtuu illee akka hin-qabanne taasifamee jira. Faallaa kanaa, diinonni Oromiyaa, meeshaa waraanaa hidhachiifamaa turuun beekkamaa dha. Waraanni daangaa Oromiyaa hundarrratti roga hundaan adeemsifamuu fi Oromoonni miliyoonaan lakkaawaman qe’ee fi qabeenya isaanii irraa buqqa’anii jireenya gadadoo keessa jiraachuun kanaaf ragaa quubsaa dha. Muuxannoo keessa as-dabrine kanarraa kaanee yoo ilaallu, mootummaan Oromiyaa humna waraanaa kan diina ummata keenyarraa ittisuun waan qabu hin fakkaatu. Hanga ammaa yoo ittisu’llee hin argine. Haala rakkisaa akkasii kana keessatti, ummata Oromoo daangaarra jiruu fi Oromiyaa tiksuuf daangaalee Oromiyaa hundarratti saba dhumaa jiru hidhannoo dhabsiisuun gaaga’ama guddaa keessa seensisa jennee yaaddofna. Kanaafuu, Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) ummata keessaa baasanii mooraatti galchuuf ariifachuun “kofoon jarjaraan hidhatan, ariitiin namarraa baati” akka hin taane, dhimma kana gad-fageenyaan itti-yaaduun gaarii nutti fakkaata.
5ffaa) Seenaa Itoophiyaa fi ummata Oromoo jidduu jiru keessatti, mootummoonni Itoophiyaa hundi, aadaa Araara Oromoo karaa faallaa ta’een itti-fayyadaman. Akka ragaatti, seenaa yaroo adda-addaatti ummata Oromoo irra gaye yaadachuun ni dandayama. Minilik maqaa Araaraatiin, ummata Oromoo, Aanoolee fi Azuulee’tti harkaa fi harma mure. Yoohannes, maqaa Araaraatiin, ummata Oromoo, Wollo, Boruu Meedaa‘tti harka mure. Gootonni Oromoo hedduun, maqaa Araaraatiin, rasaasa diinaatiin nyaataman. Bara Minilik, Abbishee Garbaa maqaa araaraatiin nyaatame. Bara Haylesilaasee, General Taaddasaa Birruu fi General Waaqoo Guutuu, maqaa araaraatiin gufachiifaman. Bara Mangistuu, maqaa araaraatiin, qunnaan-bultoonni Oromoo, 300 ol (dhibba sadii ol) guyyaa tokkotti, ajjeefaman. Bara Meles (1991/92), maqaa Araaraatiin, gootota Oromoo kumaatamaan dhabne. Kan lubbuun wareegameef, kan bakka-buteen isaanii hanga har’aallee hin beekkamne dabalatee. Muuxannoo jaarraa tokkoo oliif mootummoota Itoophiyaa fi ummata Oromoo jidduu jiru kanarra ijjannee yoo ilaallu, xumurri araara amma deemaa jiruu’llee, akkuma aadaa amma duraa ta’innaa laata jennee yaaddofna.
6ffaa) Odeeffannoon naannoolee Oromiyaa adda-addaa irraa argamu akka ibsutti, eega Araarri jalqabeen as’illee, Oromoonni hedduun mana hidhaatti guuramaa jiraatuun (Abbootii Gadaa dabalatee) dhagayamaa jira. Haalli akkasii kun adeemsa Araara kanaa gufachiisuudhaan lolaa fi ololli amma dura adeemaa ture akka iti-fufu taasisuu dandaya. Gufuun akkasii kun akka hin uumamne, hidhaa fi ajjeechaan ilmaan Oromoo irra gayu hatattamaan akka dhaabatu, Abbootiin Gadaa Oromiyaa, mootummaa Itoophiyaa irratti dhiibbaa barbaachisu akka godhan kabajaan gaafanna.
7ffaa) Miidiyaaleen maqaa saba Oromootiin gurmaayan hundi, dantaa garee ykn. dantaa nama dhuunfaa jala deemuu dhiisanii, dantaa sabaa dursuun, adeemsaa fi itti-baha araara kanaarratti haqaan hojjachuudhaan, odeeffannoo fi hubannoo barbaachisu hunda, iftoominaan ummata keenya biraan akka gayan kabajaan gaafanna.
8ffaa) Dhumarratti, akkuma amma dura baratame, maqaa araaraatiin ummata keenyatti daba dalaguun akka nutti hin deebine, ilmaan Oromoo hundi, adeemsaa fi itti-baha araara kanaa jala bu’anii hordofuun, qaamota dhimma kana keessatti hirmaatan hundarratti dhiibbaa gaarii (positive impact) taasisuun milkaahinsa araara kanaatiif gumaata guddaa ta’a jennee amanna. Namuu, waan dandaye akka gumaachus kabajaa fi obbolummaan gaafanna.
Injifannoon Ummata Oromoof!!!
Gumii Oromiyaa Addunyaa
Amajjii 27, 2019


text:
Manni-maree murtii seeraa, kan Yunaayitid Isteets, ka Prezidaant Donaald Traamp – akka Bulchiinsa Daldala Xixiqqaa biyyattii hoogganan muudanii dhiheeffatan – Lindaa McMahon raggaasisuu fi dhiisuu irratti sagalee kenna – jedhamee eegama.
McMahon, sadarkaa koreetti sagalee kudha-saddeetii fi tokkoon gara guutummaa mana-mareetti dabarfaman – jedhama.
Kaleessa, manni-maree murtii-seeraa Yunaayitd Isteets – ka Prezidaant Traamp ministarummaa maallaqaa biyyattiif dhiheeffatan – Hoogganaa gabaa daldalaa “WALL STREET” duraanii Stiiven M-Nuuchiin, sagalee shantamii sadiin afurtamii toorba irra aanuun dabarsee raggaasise.


text:
Har’a Muddee 13/2015 Godinaalee Oromiyaa keessaa kan itti fufee oole
1. Godina shaggar lixaa –Amboo, Gudar, Baakkoo, Gincii, Gindabarat, Jalduu, Skukutee, Xiqur Incinnii keessatti itti fufee oolee jira.
Ona Jalduu fi Gindoo keessatti FDG mootummaa wayyaanee bakkaa raasee jira. Meeshaaleen waraanaa lafa irraa fi qilleensarras dabalatee gara onoota kanaatti humna dabalataaf guuraa oolan, uummanni ona kanatti kaleessaaa kaasee hanga har’aatti diddaa isaa ittti fufee jiru lakkoofsa guddaadha, namni mana isaatti hafe hin jiru waraana Wayyaanee marsaa lamaa oliif magaala keessaa baasanii jiru, hanga bilisummaa fi walabummaatti diddaan uummataa hin dhaabbatu
2. Godina Shaggar kaabaatti- kuyyuu, Gabra Gurraachaa, Muka Xurii, Salaale keessatti diddaan daandii cufuudhaan kan wal irraa hin cinnee guyyaa guyyaatti haaromsuudhaan itti fufaa jiru. Humnoota waraana Wayyaanee Agaazii fi poolisoonni oromiyaa onoota kanneen keessaa ariyanii yeroo ammaa daandiin cufamee akka jiru odeessaan ibsee jira
3. Iluu Abbaa Booraa- Buree, Mattuu, fi kkf keessatti walgayiin OPDOn waamtee uummata gowomsuuf gaaffii uummataa yeroo kanaa miliyoona 40 oliin farreen nageenya jechuun dhaadattu walgayii ishee fesheleessuun uummanni deggeroota keenya ofiin jettus dhiitee bahuun qaanesse gara diddaatti seenee jira.
4. Godina Qellem wallaggaa- Jimmaa Horroo, Sayyoo, Dambi Doolloo, Anfilloo, Gidaamii fi Begii keessatti FDG barattootaan itti fufee jira. ona Jimmaa Horroo keessatti dhukaasni darbee darbee uummata irratti tahaa jira, qonnaan bulaa fi barattootni qabamaa jiru. Daandin konkolaata darbee darbee cufamaa jira.
5. Wallagga Lixaa-Najjoo, Manasibuu, Gimbii, Mandii, Ganjiitti diddaan hin dhaabbanne itti fufeetu jira.
6. Dhaabbilee barnootaa yuuniversitiilee adda addaa keessatti sochiin nyaata lagachuu, hucuu gaddaa uffachuun diddaa isaanii har’a diddaa isaani mul’isaa oolanii jiru
Har’a Muddee 13/2015 Godinaalee Oromiyaa Keessaa Kan Itti Fufee Oole.
Har’a Muddee 13/2015 Godinaalee Oromiyaa keessaa kan itti fufee oole


text:
Cuunfaa Imala Qeerroo Bilisummaa Oromoo 2011 hanga 2021
Yoomiyyuu Moosisaa Irraa
(Hundeeffama Qeerroo Bilisummaa Oromoo waggaa 10ffaa)
Gaafa guyyaa Guraandhala 8,2011 xalayaan waamichaa “Diina Waloo irratti waliin qabsaawuun gaaffii yeroo fi dirqama seenaati.” jettu Maadhee ABO dhaqqabde. Xalayaan kun Chaappaa ABO kan of irraa qabdu xalayaa seenaa qabeettii dha. Maadheen ABO Oromiyaa keessaa barattoota Yuunivarsiitii, qotee bulaa, barattoota mana barumsaa sadarkaa lammaffaa fi barsiisota, hojjetoota mootummaa fi caasaa uummata Oromoo mara hammate ijaarsa jaarmayaa dargaggootaa ifoomu eeggachaa jira. Dambaliin Sagalee Bilisummaa Oromoo (SBO) labsa jaarmayaa dargaggootaa kana eegee gabaasuuf eegaa jira. Yeroon isaa Ebla 2011 ture. Dargaggootni,barattootni Yuunivarsiitii qaroo tahan marii barbaachisuu fi gamaggama haala qabatamaa siyaasa biyya keenyaa taasisuun Ebla 15, 2011 Jaarmayaa dargaggootaa kan bilisummaa fi Dimokiraasii (Oromo National Youth Movement For Freedom and Democracy), Qeerroo Bilisummaa Oromoo loogoo isaa waliin ifoomsan. Jaarmayaan Qeerroo Bilisummaa Oromoo guyyaa seena qabeessa,Guyyaa Gootota Oromoo irratti haala kanaan Ebla 15,2011 labsame. Miidiyaaleen hidda dhiiga qabsoo Oromoo tahan SBO boodas kanneen akka Seife Nebelbal fi Raadiyoo Simbirtuu jaarmayaa kana uummata keessa galchuu keessatti qooda jalqabaa warra qabani dha. Ijaarsi caasaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo 2011 kun namuusa,mul’ata isaa barsiifachuu itti fufe. Jalqabas warraaqsa aadaa fi duudhaa irratti xiyyeeffachuun uummatni Oromoo ayyaana irreechaa irratti of qusannaa malee akka hirmaatu, kan bakka irreechaatti argamus sagalee isaa dhageessisuu akka eegalu dadammaqinsi guddaan hojjetame. Waraqaaleen dhaadannoo magaalota Oromiyaa keessa facaafaman; maadheen jiru bakka jirutti wal ijaaree seenaa, duudhaa uummata keenyaa tiksaa mul’ata kaa’ameef akka imalu taasifame. Haala kanaan irreecha 2012 irratti uummatni hedduun seenaa keessatti adda tahe Bishooftuutti wal arge. Dargaggootnis garbummaan wayyaanee nu gahe jechuun sagalee isaanii dhageessisan. Sirbootni warraaqsaa yaaddoo diinaa tahan. Guyyaa tokkichattis wayyaaneen uummata irreechaaf deeme 600 caalu hiite. Kun uummataa fi Qeerroo Bilisummaa Oromoo xiiqii keessa galche. Uummatni miliyoonaan bahee irreeffachuu duwwaa osoo hin taane ardaaleen jilaa Oromiyaa keessaa xiyyeeffannoo akka argataniif uummatni kutatee akka ka’uuf sababa tahe. Motora dammaqinsa kanaa tahuun Qeerroon Bilisummaa Oromoo dadammaqsuu, ijaaruu, qindeessuu itti fufe.
Jalqaba 2013, Amajjii 01, 2013 irratti gamaggamni guddaan Qeerroo Bilisummaa Oromoo keessatti taasifame. Gamaggamni kunis guyyaa seenaa qabeessa guyyaa WBO irratti taasifame. Gamaggamni sunis jabinaa fi laafna diinaa akkasumas jabinaa fi laafina Qeerroo Bilisummaa Oromoo irratti fuulleffate. Haala kanaan kallattiin tokko kaa’ame. Innis ijaarsi caasaa OPDO keessaa murteessaa tahuu fi odeeffannoon tika wayyaanee keessaa argamu galtee qabsichaa tahuu qaba kan jedhu dha. Haala kanaan Obbo Lammaa Magarsaa dabalatee miseensotni OPDO keessaa muraasni gara quunnamtii Qeerroo Bilisummaa Oromootti dhufuun Hagayya 2013 seenaan addaa boqonnaa haaraa fidu waajjira Kantiibaa magaalaa Finfinnee keessaa argame. Innis karoora master Plan yoo tahu, dokumentii argame harkatti qabachuudhaan waggaa tokkoo oliif hojiin karoora saamicha kanaa fashaleessuu iccitiin eegale.
Hojiin karoora saamicha wayyaanee naannoo Finfinnee iccitiin fashaleessuu osoo hojjetamaa jiruu haalli mijataan tokko uumame. Innis Weellisaa Teedii Afroo Oromiyaa keessatti konsartii “Minilik Xiqur saw” jedhu ispoonserummaa Biiraa Baddallee miliyoona 12n Oromiyaa keessatti hojjechuuf walii gale. Minilik Oromoo harmaa fi harka mursiise Oromiyaa irratti hin faarfamu kan jedhuun ejjennoon qabatame. Artistootni Oromoo gurmuu hawwisoo Qeerroo Bilisummaa Oromoodhaan dura dhaabbachuu eegalan. Aartistootni Oromoo qabsoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo abdii qabsoo Oromoo tahuu fi kallattii qabsoo fi fincilaa kaa’uudhaan hirmaannaa ho’aa gochuu eegalan. Oromiyaa keessa sirbootni warraaqsaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo faarsan, uummata dammaqsan golee Oromiyaa hunda qaqqaban. Haala kanaan diddaan barattootaa gamtaadhaan qindeessummaa Qeerroo Bilisummaa Oromoon Yuunivarsiitiilee fi magaalota Oromiyaa keessatti eegale. Oromoonis sodaa fi shakkii tarkaanfatee ifaan Qeerroo Bilisummaa Oromoo waliin hiriire.
Barii 2014, Guyyaa Amajjii 01, 2014 Qeerroon Bilisummaa Oromoo tamsaasa raadiyoo Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo eegale. Yeroon kun yeroo barii qophii diddaa Master Plan tahuun isaa uummatni odeeffannoo gahaa argachaa daandii tokkoon akka imalu taasise. Sirbootni Warraaqsaa diddaa Master Plan hedduu hojjetaman. Diddaan Master Plan Oromiyaa hunda keessatti eegale. Miidiyaan Oromoo guddaan Oromia Media Network,OMN hundeeffamuun sagalee uummataa dhageessisaa, qilleensa Oromiyaa bilisoomsuuf waadaa gale. Qabsoon Qeerroo Bilisummaa Oromoo aartii fi miidiyaan deeggaramee imala isaa itti fufe.
Wayyaaneen diddaa uummata Oromoo irraa eegalee teessuma ishee raasu teessee hin ilaalle. Bara 2015 filannoon biyyoolessaa waan gaggeeffamuuf qophii shiraa guddaa taasisuu eegalte. Shira kanas hojiitti hiikuu eegalte. Innis diddaan Master Plan fi qabsoo karaa nagayaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo uummata burjaajessuuf magaalota Oromiyaa keessatti dhukaasa gurguddaa dhukaasuuf karoorsite. Sunis akka Qeerroo Bilisummaa Oromoon taasifametti ololuuf qophii xumurte. Qeerroon Bilisummaa Oromoo shira dursee waan bira gaheef 2015 keessa iccitiin of ijaaruutti gad taa’e. Hiriira magaalota keessaa irraas of qusatee karoora wayyaanee guddaa fashaleessuun jaarmayaa isaa dandamachiise.
Bara 2015 Guyyaa Fincila Diddaa Garbummaa,Sadaasa 9, 2015 irratti gamaggamni guddaan taasifame. Gamaggama kanaa boodas karoorri itti fufinsa diddaa Master Plan lafa kaa’ame. Haala kanaan Sadaasa 11,2015 bifa haaraan diddaan Master Plan magaalaa Ginciitti eegale. Kunis guutuu Oromiyaa waliin gahuun diina raase. Diinni waan qabee gadhiisu wallaale hooggantoota Qeerroo Bilisummaa Oromoo, miidiyaalee Oromoo afaan wal jala dabarsuu,burjaajessuu fi ololatti gad taa’e.(Detail yeroo biraa itti deebinus). Garuu,shirri diinaa tokkummaa Qeerroo diiguuf ture milkaa’ina dhabee mootummaan wayyaanee fincila isw mudate irraa bayyaannachuuf labsii yeroo hatattamaa labse. Labsiin kun irra deddeebbiin labsamuu itti fufe. Ijaarsi caasaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo hojjettoota mootummaa fi caasaa siyaasaa 2017 keessa ifaan as bahanii uummataaf sagalee tahuuf dirqaman. Haala kanaan Dr. Lammaa Magarsaa karoora Qeerroo Bilisummaa Oromoo irraa lakkaa’amee itti kennamu ifaan dirqama isaanii bahachuu eegalan. 2017 keessa tokkummaan uummata keenyaa lalise. Diddaan wayyaanee irratti Qeerroodhaan eegalame gara saboota biroo Amaaraa(faannoo), Sidaamaa, Guraageetti ce’e.
Wayyaaneen kaardii dhumaa baasee taphachuuf dirqame. Innis saboota biroo uummata Oromoo waliin walitti buusuu dha. Karoorri Amaaraa fi Oromoo walitti buusuu durfamee waan saaxilameef liyyuu haayilii Sumaalee maallaqaan bitee Oromoo Baha Oromiyaa irratti bobbaase. Uummatni miliyoonaan buqqa’e; kumaanis ajjeefame. Garuu, dukkana guddaa ibsaa tokkoon ibsitee carraatti jijjiiramuudhaan tokkummaan uummata Oromoo daranuu lalise.
Bara 2017 xumura irra karoorri guddaan dabalataa qophaa’e. Yeroon kun yeroo murteessaa tahuu irraa diina isa dhumaaf awwaaluuf karoorri bahe. Karoorri kun qindeessummaa Qeerroo Bilisummaa Oromoodhaan Pirezedaantii Oromiyaa yeroosii,Dr. Lammaa Magarsaa fi HD ABO, Jaal Dawud Ibsaa biratti fudhatama argateera. Karoorichis “OPDO amala ergamuu bare akka dhaabaatti qabatanii Oromoo fuuldura deemanii gaaffii Oromoo guddaa tahe deebisuun hin danda’amu; kanaaf, OPDOn diigamee sabboontotni OPDO keessaa walabummaa OPDO labsuun ADWUI keessaa of baasuun ABO keessatti miseensa tahuu” kan hammatu ture. Akkuma yeroon bubbuleen Dr. Lammaa Magarsaa irbuu kana ganuun yaada “OPDO haaromsina.” jedhu fudhatee as bahe. Qabsoon Qeerroo Bilisummaa Oromoo butamee harka OPDO akka galu ifaan hojjechuu eegale. Jalqaba 2018 osoo Dr. Abiy Ahmed aangootti ol hin bahiin qabsoon Qeerroo Bilisummaa Oromoo butamuu eegale. Akka Abiy Ahmed aangootti baheen Qeerroon Bilisummaa Oromoo ibsa baasuun imaanaa ganamaa akka eegu gaafate. Garuu, harka rukkutnaa aktivistootaa,Miidiyaalee qabsoo tumsaa turanii fudhatama argatan,OMN dabalatee miidiyaaleen mootummaa hunduu olola Qeerroo Bilisummaa Oromoo ukkaamsuun Qeerroo Jijjiiramaa bakka buusuuf dafqanii hojjetan. Qabsoon Qeerroo Bilisummaa Oromoos ifaan butame. Injifannoon dhiigaan dhufes harka gantootaatti kufe.
Haala kanaan hiriirri deeggarsaa Abiy Ahmeddhaaf Oromiyaa keessatti itti fufe. Dhuma irrattis magaalaa Finfinnee keessatti Waxabajjii 16, 2010(2018 G.C) hiriira deeggarsaa waamame irratti boombiin darbatame. Taateen gurguddaan itti fufuun Hagayya 2018 Obbo Jawar Mohammed Finfinnee seene. Yerooma kanas Obbo Lammaa Magarsaa gara Eertiraa deemuudhaan HD ABO,Jaal Daawud Ibsaa fi hooggantoota ABO kan akka Kolonel Gammachuu Ayyaanaa waliin wal arguun akka ABO nagaan gara Oromiyaa galuu fi haala hundaa mijeessu gaafate. ABOn walii galteen ifaa akka taasifamuu gaafatus biyya galee akka taasifamu waadaa dhumaa gale. Haala kanaan Fulbaana 15, 2018 hoogganni ABO Finfinnee seenee Oromoo miliyoonaan ulfinaan simatame. Deeggarsii fi of kenninsi uummata Oromoo ABOf qabu OPDOf hin liqimfamne. Kanaaf, OPDO haaromsina akkuma jedhan ODPtti jijjiiruun namoota ABOf jibbinsa qabanii fi diigaa turan miseensa taasisan, kanneen maqaa ABO ofitti maxxanfataniifis waamicha walitti ida’amuu taasisan. ODF fi kanneen biroo of fuuldura qabanii deemuu, alaabaa ABO kan ODP cinaatti fannisuun eegalame. Kana irra darbuun isa dhumaa Sadaasa 2018 documentary maqaa ABO balleesu hojjetan. Boombiin Abiy Ahmed irratti darbatame ABOn darbatame jechuudhaan olola jibbinsaa ija baasaa eegalan. Ergasiis olola dhaabbataan oofaa jiru.
Sadaasa 2018 irraa eegalee waraana ifaan Lixa Oromiyaa keessatti eegalan. WBO walii galtee bakka qaamni sadaffaan jirutti gaafate cinaatti dhiisuun maqaa “ABO SHANEE” jedhuun labsiin hatattamaa Kibbaa fi Lixa Oromiyaa irratti labsamee ajjeechaan sukkanneessaan raawwatame, manni gubate,dubarootni gudeedamuun eegalame ittuma fufe.
ODPn qabsoo iniifannoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo butate qabsoo Oromoo roga hundaa cabsee Oromummaa cabsuuf yaadni paartiilee walitti baqsuu dhufe. Bifa kanaan paartiin badhaadhinaa,PPn dhalate. Dr. Lammaa Magarsaa imala Qeerroo Bilisummaa Oromoo xiqqaatus beeku baabura keessaa buufame. Ololli qabsoo jijjiiramaa jedhu ittuma fufe.
Duulli waraana labsuu cinaatti hooggantoota siyaasaa ABO fi KFO adamsanii hidhuun eegale. Waajjiraaleen ABO fi KFO bakka hundumaa cufaman. Kolonel Gammachuu Ayyaanaa,Jaal Abdii Raggaasaa, Jaal Amaan FIlee fi gaazexeessitootni sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo fi aartistootni hidhaman. Irreecha irratti alaabaan ABO akka hin mirmirfamne dhorkame. Uffatni aadaa kuula Abbaa Gadaas dhorkame.
PPn shira hin quufne aangoo seeraan ala dheereffachuun karoora qabsoo Oromoo hundeen cabsuutti xiyyeeffate. Kanaanis filannoo bara 2020 taasifamuu qabu kan tamsa’inni koroonaa kan ammaa gadii tahe dabarsuun Waxabajjii 2020 keessa artistii Oromoo qaalii,Haacaaluu hundeessaa ajjeesan. Sanaanis hooggantoota qabsoo Oromoo,aktivistoota Oromoo kumaatamaan hidhuun miidiyaa Oromoo cufan. OMN cufuu cinaatti gaazexeessitoota ONN fi SBO hidhan. HD ABO,Jaal Daawud Ibsaa mana keessatti ugguruun bitamtoota fayyadamanii ABO diiguuf gad taa’an. Professor Mararaa Guddinaa manatti ugguruun KFO isa dhumaaf diiguuf hojjetan. Hooggantootni qabsoo Oromoo “adda keenya rasaasaaf laatna malee ABO PPdhaaf hin laatnu.”jechuun balbala filannoo cufame keessaa of baasuun labsii Mootummaa Cehumsa Biyyoolessa Oromiyaa labsan. Qeerroon Bilisummaa Oromoos duula Oromoo fi Oromummaa irratti labsame wareegama dhiigaan fashaleessaa seeraa fi heera ABO jalatti Mootummaa Cehumsa Biyyoolessa Oromiyaa dhugoomsuuf hojii irratti argama. Waraanni Bilisummaa Oromoo,WBOnis duula sanyii duguuggaa Oromiyaa irratti labsame lubbuu kaffalee ittisee diina kuffiisaa jira. Miidiyaaleen Oromoo kan akka Kello Media, SBO, ONN, Sagaleen Qeerroo Bilisummaa Oromoo, Kush Media Service,Finfinnee Star Media hedduun OMN, Sagalee uummata Oromoo guddaa waliin sagalee uummata Oromoo tahaa jiru. Ni injifanna!
Baga Guyyaa Gootota Oromoo, Ebla 15, 2021 geessan
Baga Hundeeffama Jaarmaya Qeerroo Bilisummaa Oromoo waggaa 10ffaa geessan
Kabajni, Ulfinni gootota Qeerroo Bilisummaa Oromoo lafa qabsiisuuf wareegaman, Ummata Oromoo bal’aa qabsoo hadhaa irratti argamuu fi kanneen mana hidhaa keessatti dararamaa jiraniif
Hub:Seenaa Gootota imala Qeerroo Bilisummaa Oromoo kana keessatti gahee olaanaa fi addaa qaban yeroo biraa itti deebina.


text:
Waan obbo Battee Urgeessaa (itti gaafatamaa qunnamtii ABO) gaafatee Burtukaan miidhagsaa didde amma Baaldaraasiif hayyamamuun hangam akka Oromoo koophaatti irratti xiyyeeffatame kan hin hubatin yoo jiraate ifa godhaaf.
Filannoon kan sobaa akka tahe alaa fi keessaa hubatame. Garuu waan kana wal hubachiisuun barbaachisaadha. Itoophiyaa keessatti yeroo seerri warra habashaatiif hojjatu Oromoof hin hojjatu.
Amma dura yeroo boordiin filannoo ibsa miidiyaaleef kennu obbo BatteeUrgeessaa gaafii dhiheessee ture. Gaafiin isaa: “Hogganoonni fi kaadhimamtoonni keenya hedduun mana hidhaa jiru. Kaadhimamtoonni keenya kun hamma manni murtii ragaa qabatamaa argatee irratti hin rmurteessinii fi shakkiidhaan qabaman kun filannoo irratti hirmaachuu hin danda’anii? Seerri Boordii Filannoo akkamitti laala?” kan jedhu ture. Burtukaan Miidhagsaa garuu battalumatti deebiin isiin kennite, “kaadhimamtoonni siyaasaa kamuu hamma qaama seeraa jala jiranitti filannoof dhihaachuu hin danda’an” kan jedhu ture.
Waanuma obbo Baattee Urgeessaa gaafate sana Baaldaraas gaafate. Kaadhimamtootni paartii Baaldaraas kan hidhaa jiran akka filannoo irratti hirmaatan jechuudha. Seerri ABO’f dalaguu dide kunoo Baaldaraasiif tole jedheet manni murtii raggasiseef. Amma kunoo boordiin filannoo (Burtukaan Miidhagsaa) kan gaafii obbo Battee Urgeessaa kufaa taasifte kaadhimamtoota Baaldaraasiif hayyumuu ibsite.
Oromoo irratti kanatu raawwatamaa jira. Xiiqeffadhu!
Related


text:
Naannoo Benishaangul Gumuz Godina Matakka keessatti qaamolee mootummaan "Farreen Nagaa "jedhee waamu 284 ajjeefamuu Komaand Poostiin Godina Matakkal Ibsuu Sabaa-Himaan Bulchiinsa Naannoo Benishaangul Gumuz beeksisee jira.
Akka Sabaa-himaan kun Gama marsariitii hawaasaatin beeksisetti, namootni gocha Ajjeechaa fi buqqaatii lammiilee nagaa irratti hirmaataniiru jedhamanii shakkaman kuma tokkoo ol tahan qabamaniiru.
Gama biraan, Mootummaan Naannoo Amaaraa har’a Ibsabaaseen, Naannoo Benishaangul Gumuz keessatti balleessaa fi hamminni lammiilee nagaa irratti raawwatamaa jiru hamma baachuun danda’amuu irra darbee, sadarkaa dhumaa irra gaheera jedheera.
Gabaasa Naakoor Malkaa caqasaa


text:
Kafaa
Miseensota ABO QBO Dirqama Duraa Godhatuun Qabsootti Dhaabbataan Jirtan;
Waraana Bilisummaa Oromoo Bilisummaa Oromoo Dhugoomsuuf Wareega Qaalii Baasaa Jirtu;
Dargaggoota Oromoo, Sirnaa fi Diina Farra Oromoo fi Bilisummaa Oromoo Irratti Finciluun Mirga Ummata Keessaniif Falmaa Hadhaawaa garuu Boonsaa Irratti Cichitanii Argamtan;
Ummata Oromoo, Sirna Gabrummaa Haalaan Hadhaawaa fi Umurii Dheeraa Of Irraa Darbatuuf Qabsoo Haqaa of Irratti Irkannoo Qofaan Gaggeessaa Jirtu; Akkasumas Firoottan QBO
Baga waggaa haaraa 2015 geessan. Waggaan haaraa kunis waggaa ummatni Oromoo bittaa alagaa of irraa kuffisee bilisummaa fi walabummaa biyyaa isaa qabsoo isaatiin itti gonfatu akka tahu, akkasumas diinni ummatoota cunqurfamoo irratti roorrisaa jiru itti jilbeenfachiisamee, hawwii fi fedhiin ummatootaa itti guutamu akka tahu ABOn hawwa.
Waggaa haaraa seene kana keessa maaltu raawwatamuu qaba? Fedhii fi hawwiin ummata qabsoofnuuf akkamiin guutama? gaaffiilee jedhaniif deebii gahaa fi qabatamaa kennuuf waggaa dabre keessa kan raawwatamee fi kan hanqate ilaallatuun fardii dha. Kanaaf bara 2014 keessa haala dhaabni keenya ABOn keessa ture, haala ummata keenyaa fi haala diinaa wal yaadachiisuu feesisa.
Guyyaa ummatni Oromoo gabrummaa jalatti kufee eegalee mootummootni Itophiyaa sirnoota gara garaa fi mootummaa adda addaa diriirsan irratti wal jijjiiruun kan mul’ataa ture tahullee jijjiirraan sirnaa fi mootummootaa ummata Oromoo irraan miidhaa irra caalaa dhaqabsiisuu fi mirga uumaa fi seeraan qabu dhiphisuu malee isaanii ummata Oromoo akka ummataatti ilaalanii mirgi isaa akka kabajamu yeroon fedhii itti agarsiisan hin mul’atne. Mootummootni Itophiyaa hundi akkaataa itti qabeenya ummata Oromoo saaman, ummata Oromoo hamilee cabsuun bittaa jala turfatan irratti karoorfatuun hojjatan. Kanas gochaan isaan ummata Oromoo irratti bara baraan raawwatan ifatti agarsiisa. Addatti ammoo mootummaan Wayyaanee Itophiyaa bituuf erga humnaan of labseen asitti gochaalee ummata Oromoo qofa osoo hin taane ummatoota hunda dheekamsiise, gadadeesse, diinummaa babal’isee fi ummatoota gaddisiise ifaa fi dhoksaan raawwatuun impaayera humnaan bitaa jiru kufaatii fi gadadootti oofuu irratti argama. Mootummaan Wayyaanee/IHADG gaaffii ummatootaa karaa nagaa deebisuu irra maaf gaaffii mirgaa kaaftan? jechuun ukkaamsuuf humnatti gargaaramuu filatuun ummatoota caalaatti fincilsiisaa fi mirga isaaniif akka falmataniif kakaasa jira.
Ummatni Oromoo mootummaa kan kiyya jedhuu fi dantaa isaaf dhaabbatu dhabuu irraa waggoota dheeraaf qabsoo wal irraa hin citni geggeesse. Hawwii fi fedhii ummata Oromoo kana guutuuf ABOn dirqama qabsoo Oromoo hogganuu fudhatuun qabsoo bilisummaa fi walabummaa geggeessaa jiruun injifannoolee hin tuffatamne argamsiisuu irratti milkaa’ullee kan hafatee jiru hubatuun QBO finiinsaa akka jiru hubatamaa dha. Falmaa diina irratti adeemsisaa jiru kanaanis caasaalee fi ijaarsa diinaa ummata Oromoo irratti xiyyeeffatan, lukkeelee diinaa Oromiyaa fi ummata Oromoo keessa jiraataa isa basaasuu fi saamuu keessatti qooda kennan, waraanaa fi humna baasasa diinaa ummata Oromoo mirga isaaf falmatu ajjeesuu fi hiraarsuu irratti bobba’an irratti tarkaanfiilee hedduu fudhatuun adaba malu kennaafii ture. Kana keessatti WBO’n goleelee Oromiyaa adda addaa keessatti tarkaanfii fudhataa tureen QBO’n deebii quubsaa argatu malee kan hin dhaamne tahuu mirkaneessuun caalaatti mooraa diinaa dhiphisaa fi diigaa akka jiru ifaa dha. Kun ammoo bara haaraa kana keessa hanga ummanti keenya mirga isaa harka galfatutti jabaatee kan itti fufu tahuun hin shakkisiisu.
QBOn ABOn durfamu har’a sadarkaan irra gahe amansiisaa fi kan humni kamiyyuu ukkaamsuu hin dandeenye tahuu sochii bal’aa Oromiyaa keessatti adeemsifamaa jiru irraa ni hubatama. Sochiilee roga afran Oromiyaa keessatti finiinaa turanii fi jiran kana keessatti qoodni maadheelee ABO, dargaggootaa fi ummataa ol aanaa tahuun hin falamsiisu. Waggaa dabarsine keessa Oromiyaa keessaa bakki itti dargaggoo fi ummatni fincila itti hin adeemsisin hafe hin jiru jechuun ni danda’ama. Keessattuu manneen barnootaa sadarkaa ol aanaa irraa hanga giddu galeessaatti shira diinaa saaxiluu fi mirgi ummata Oromoo akka kabajamu gaafatuun diddaan agarsiisan kanneen haqaaf falman hunda kan boonsee fi gammachiise, mooraa saamtotaa fi cunqursitootaa raasee fi sarde ture.
Mootummaan abbaa irree fi loogummaa sanyii geggeessuun beekamu sirna isaa kufaatii irraa hambisuuf akkuma aadeeffate humnatti fayyadamuu filatuu irraa dargaggoo fi barattooota Oromoo gaaffii isaanii karaa nagaa dhiheeffatan irratti waraana bobbaasuun lubbuu ilmaan Oromoo hedduu galaafachiisee jira. Kumootaanis hidhaatti guuruu fi barnoota irraa ari’uun haaloo bahatuuf yaaleera. Haa tahu malee dhiigni ilmaan Oromoo Wayyaaneen dhangalaafame ilmaan Oromoo sabboontotaa fi muratoo kumootaan horee mooraa qabsootti akka makaman taasise malee, sodaan manatti akka dacha’an taasisuu hin dandeenye. Hin danda’us. ABOn Fincila Diddaa Gabrummaa keessatti kanneen wareegaman hunda oggaa yaadatu akeeka kufaniif bakkaan gahuuf waadaa seenuudhaani.
Waggaa dabarsine keessa mootummaan Wayyaanee mirga ummata Oromoo caalaatti dhiphisaa, lafa isaa irraa ari’uu fi bal’ifatuuf karoora “Master Plan” jedhuun eegale mormii guddaa dhalchee shirri yaade saaxilamuun ni yaadatama. Kun ammoo kanneen Oromummaaf hadoodan qofa osoo hin taane, kanneen mootummichaaf ulee tahanii ummata Oromoo dararaa jiran gidduutti iyyuu mormii dhalchee mootummaa farra ummatootaa qullaa dhaabeera. Karoora kana duubaan akeekni jiru maal akka tahe Oromoon ifa gochuu danda’uu qofa osoo hin taane, mootummootni Itophiyaa kamuu ilaalchi ummata Oromoof qaban kan diinummaa tahuu ittiin saaxiluu danda’ee jira. Ummatni keenya biyyoota alaa adda addaa keessa jiraatus aggaammii diinaa kana dura dhaabbatuun sagaleen ummata Oromoo mootummootaa fi dhaabbattoota addunyaa gara garaa birattti dhageettii akka argatu gochuuf kana sana osoo hin jenne harka wal qabatee ka’uun mormii fi balaaleffannaan agarsiise kan dinqisiifamu dha. Bara kanas caalaatti tokkummaa isaa jabeeffatuun midhaa ummata Oromoo irra gahaa jiru akka dhageessisu ABOn amana.
Bara 2014 mooraa Qabsoo Bilisummaa gabbisuuf tarkaanfii fudhatameen milkiin argames kan jajjabeessuu fi mooraa qabsoo itichuu keessatti kan gumaache dha. ABOn humnaa fi dandeettiin Oromoo bifa qindaa’aan qabsoo irra akka ooluuf sochii adeemsisaa tureen ABOn ShG fi ABOn QC kaayyoo tokko, heera tokko, sagantaa siyaasaa tokkoo fi hooggana tokko jalatti deebisuu danda’uun milkii ummata Oromoo fi firoottan qabsoo Oromoo hunda gammachiisee dha. Kana malees jaarmayoota Oromoo biroo kanneen kaayyoo bilisummaa fi walabummaatti amanan waliin mareen qabsoo irratti wal tumsuuf ykn bifa waltahiinsi irra gahameen qabsoo waliin qindeeffatuuf tattaaffiin itti fufee jira. Qabsoo irratti wal tumsuuf sirna kana dandeessisu tolfatuun humna qabsoo qisaasama irraa hambisuuf yaalii taasifamaa jiru kanas kanneen suduudaan dhimmi ilaaluu fi lammiileen Oromoo hundi deggersa isaanii akka itti fufan ABOn hiree kanaan yaadachiisa.
Sochii waraanaa fi siyaasaatti dabalee roorroo ummata keenya irra gahaa jiru mootummoota, jaarmayoota Idil Addunyaa fi Godinaalee hubachiisuu irratti sochii gama diplomaasiin godhameen tattaaffiin godhames kan jajjabeessu tahuu ABOn hubachiisuu fedha.
Sochii diplomaasii kanaan, Ajjeechaa barattoota Oromoo fi lammiilee Oromoo biraa irratti raawwatame addunyaan akka hubatu taasisuu, kana irratti qoodni ummata keenya biyyoota alaa keessa jiraatuu ol aanaa tahuu fi akka diinni barbaaduutti osoo wal hin qoodiin tokkummaan sagalee ummata isaa dhageessisuu danda’uun jabina mooraa qabsoo Oromoo keessatti mul’ate, kan fuula durattis itti fufuu qabu dha.
Lafti Oromoo seeraan alatti saamamee alagaaf qoodamaa, ummatni Oromoo ammoo hiyyummaa keessaa bahuun hin laaffannetti gatamaa akka jiru,
Lammiileen Oromoo Oromummaa isaanii fi yaada kan mootummaan alaa qabaachuu qofaan adamsamanii hidhaatti guuramaa akka jiranii fi lakkoobsa hidhamaa Impaayera Itophiyaa keessaa baay’een Oromoo tahuu,
Lammiilee Itophiyaa cunqursaa fi roorroo adda addaa jalaa bahuuf biyyoota alaatti osoo baqatanii kanneen gammoojjii keessattii dhuman, galaana osoo qaxxaamuranii dhabaman harka guddeessaan Oromoo tahuu,
Mootummaan Wayyaanee preesii walabaa ukkaamsuun tarree biyyoota maqaan dura kaafaman keessa kan jiru, dhimma amantii keessa seenuun amantoota amantii gara garaa hiraarsuun kan beekame, lafa baadiyyaa qofa osoo hin taane, lafa magaalaa saamuun ummatoota addatti ammoo ummata Oromoo lafaa fi mirga dhablee taasisee miidhaa ol aanaa fi suukaneessaa irraan gahaa akka jiru ragaalee qabatamoo waliin dhiheessuun ilaalcha mootummaa kanaaf qaban akka irra deebi’anii ilaalan gochuuf yaaliin godhame kan laafaatti ilaalamu miti.
Har’a ummatni Oromoo cunqursaa baroota dheeraa irra ture of irraa jigsuuf qabsoo isaa finiinsaa akka jiru hubatamaa dha. Fincila ummataa kana dhaamsuuf diinni qabeenya hedduu irratti dhangalaasuu irratti argama. Humna waraanaa fi tikaa ummatatti bobbaasee nagaa dhorkataa fi jeequu irratti argama. Shira diinaa kana fashalsuun QBO rarraga bilisummaan gahuufis waggaa haaraa kana jabinaa fi murannoon hojjachuun dirqama qabsaawotaa fi lammiilee hundaa tahuu ABOn hubachiisa.
Akkuma beekamu mootummaan Wayyaanee mootummaa sirnaawaa fi seerawaa of fakkeessuuf yeroo gara garaa filannoo adeemsisaa akka ture ni yaadatama. Filannoon Wayyaaneen geggeeffaman hundi ulaagaa filannoo dimokraatawaa kan hin guutne tahuu kan addunyaan hundi ragaa itti bahe dha. Filannoon waggaa kana keessa adeemsisuuf itti qophaa’aa jirus kan kanaan duraa irraa addummaa kan hin qabne, filannoo Wayyaanotni qofti keessatti dorgoman tahuu qophii itti jiran irraa hubatuutu danda’ama. Waan taheef ummatootni Itophiyaa addatti ammoo ummatni Oromoo filannoo isa hin ilaallee fi bakka bu’oota isaa ittiin filatuu hin dandeenye kana irratti yeroo isaa gubuu dhiisee qabsoo isaa diina irratti akka finiinsu ABOn waamicha gadi jabeessee dabarsaaf. Filannoo kana keessaa qooda fudhatanii Wayyaanotaa fi Lukkeelee isaanii filuun haada waggaa 23 morma ummataa hudhee jiru ofitti jabeessuun of ajjeessuu waan taheef kan darbe irraa baratamee guutummaatti lagatamuun qabsoo finiinsuun mirga ofiif qofa hiriiruu irratti akka fuulleeffatamu hubachiifna.
Mirgi keenya kan kabajamu diina of irratti filuun osoo hin taane, qabsoo gosa hundaa finiinsuun mirga keenya bortaan mulqame of harka galfatuuf qabsaa’uun qofa. Qabsoo ummatni Oromoo itti jiru kan shaffisiisuu fi galii isaa dhaqqabsiisu falmaa biyya keessaa jabeessuun tahuun hin falamsiisu. Ijaaramuu, qajeelfamaa fi bulchiinsa diinaa diduun, imammata mootummaa hojiitti hiikuu lagatuun tokkummaa ofii cimsatuun diina irratti falmaa geggeessuun alatti filmaatni biraa hin jiru. Kanaaf kanneen QBO mararfatan marti ABO, WBO fi SBO fi JARMAYAA DARGAGGOOTAA (QEERROO)f ilaalcha addaa kennuun caalaatti jabeessuu irratti bobba’uun hojjatuun dirqama ulfaataa nu eeggatuu dha.
WBOn haalota ulfaatoo fi hamoo isa mudatan hunda irra aanee kan qabsoo itti fufuu danda’e deggersa gosa hundaa ummata keenya biyya keessaa fi ala irraa argatuuni. Ummatni Oromoo ilmaan isaa cinaa dhaabbatuun waan irraa barbaadamu guutuutti dabalee qaamaan itti makamuun WBO jabeessuu irratti qoodni gumaachaa turee fi jiru yoomiyyuu kan hin dagatamne seenaa keessatti ifee mul’ataa jiraatuu dha. Wareegama hanga ammaatti baafame firii itti gochuun qadaaduuf, bara 2015 bara WBO jabeessuu dirqama duraa godhatuun qabeenya, beekumsaa fi humna namaan gabbisuuf haa hojjatnuun waamicha isa hangafa ABO waggaa haaraa kanaa ti. Keessattuu ummatni keenya biyyoota alaatti argamu kana hubatuun dirqama lammummaa isaa akka bahatu ABOn waamicha isaa dabarsa. Kanaaf 2015 bara WBO itti tinnisnu akka tahu ABOn yaadachiisa. ABOn waamicha dhiheessu kanaafis ummata irraa deebii quubsaa kan argatu tahuu abdii guutuu qaba.
Wayta ammaa kana midiyaaleen adda addaa biyyoota alaa irraa dhimma ummata Oromoo tarkaanfachiisuuf dhaamsa gara garaa dabarsaa jiran. Dhimmi ummata Oromoo caalaatti dhageettii akka horatuu fi deggersa argatu gochuuf tarkaanfiilee WBOn fudhatu dhageessisuu keessatti qooda isaanii akka gumaachan ABOn waamicha dabarsaaf.
Waggootiin bittaa Wayyaanee dabran, murni humnaan aangootti dhufe humnaan malee aangoo karaa nagaa kan gad hin dhiisne tahuu ummatoota Itophiyaa haalaan hubachiisan. Mirga ummatootaaf kan dhaabbatan, sirna dimokraasii kan diriirsan tahuu lallaba isaanii hifachiisan lallabaa oolan iyyuu, gochaan isaanii akeeka isaanii waan ibsuuf sadarkaa ummatoota akka kanaan duraatti sobuu hin dandeenye gahee jira. Kanaafis ummatootni bakkaa bakkatti diddaa isaanii agarsiisaa fi finiinsaa jiran.
ABOn tattaaffii ummatoota cunqurfamoo kana ni dinqsiifata. Kan isaaf danda’ame hundaanis kan waliin dhaabbatu tahuu mirkaneessa. Ummatni Oromoos kanneen cunqursaa irra gahu jalaa walaboomuuf qabsaawaa jiran karaa danda’ameen jajjabeessuu irratti akka hojjatu waamicha isaa dabarsaaf. Olola diinaa ummatoota walitti buusuu fi diinomsuuf osoo bakka hin laatne kan diina waloo of irraa buqqaasuun danda’amu cunqurfamootni wal tahuun akka tahe hubatuun bal’inaan akka irratti fulleeffatuun hojjatamu ABOn yaadachiisa.
Ummatni Oromoo hiraara irra gahaa jiru keessaa bahuuf abdiin isaa qabsoo bilisummaa ABOn durfamu akkaa tahe ifaa dha. Ummatni Oromoo ABO kan abdatuufis dantaa ummata Oromoof kan dhaabbate tahuu fi falmaa QBO keessatti haqa ummata Oromoo dhugoomsuu keessatti wareegama ulfaataa baasuu hubatuu irraa ti. Bara haaraa kana keessatti abdii fi hawwiin isaa guutamee walabummaa isaa akka gonfatu dandeessisuu keessatti ABOn qooda irraa eegamu gumaachuu irraa kan booda hin jenne tahuu mirkaneessaa, kana guuttatuuf harka wal qabannee tokkummaan haa kaanu jedha.
Akkuma waggaa dabre keessa oggaa saamamnu, ajjeefamnuu fi hidhaatti guuramnu callisnee hin ilaallu jechuun tarkaanfiilee adda addaa fudhataa turre, bara kanas caalaatti babal’isuu fi finiinsuun umrii bittaa alagaa haa gabaabsinu.
Ummatni, addatti dargaggoo fi barattootni gabrummaa hin dhaallu jechuun harka qullaa diina hidhataa dura dhaabbatuun wareegama baasaniin ummata Oromoo boonsanii fi abdii itti horaan qabsoo itti jiran finiinsuuf caalaatti wal ijaaranii fi gurmaa’anii akka sochii isaanii cimsan ABOn dhaamaaf. Caalaatti ijaaramanii falmaa jalqabame bakkaan gahuuf caalaatti socho’uun alatti filmaatni biraa fi daandiin biraa akka hin jirre gadi jabeessinee hubachiifna.
Mootummaa farra ummatootaa kan ummatoota walitti buusuu fi diinomsuun umrii bittaa isaa dheereffatuu barbaadu kana of irraa gatuuf cunqurfamootni hundi akka qabsoo isaanii finiinsan ABOn hubachiisa. Wal irratti osoo hin taane diina irratti ha bobbaanu. Wal tahuu fi wal dhaga’uun sochii goonuu fi wareegama baafnuun umrii bittaa cunqursaa haa gabaabsinu.
Injifannoo Ummata Oromoof! Adda Bilisummaa Oromoo Muddee
- ↑ "Oromia zone". oromiyaa.gov.et.
- ↑ "sirni hundeeffama Godina Baalee Bahaa". obnoromia.com (in oromo).


text:
Ruwaandaa fi Ugaandaa giddutti muddaminsii hammaatee jira. Ugaandaan garee shoroorkeessootaaf maadhee taate kana malees lammiwwan koo darartii jechuun Ruwaandaan himatte.
Biyyonni lameen hariirioo isaanii foyyeesuuf baatii dabree yaada irratti walii galan mallatteessanii turan.Garu taajjabdonni akka jedhanti waliigalteen tolfame rakkoo jiru kan foyyeessu miti.
Baatii Guraandhala darbe Ruwaandaan lammiwwan ishee Ugaandaa akka hin seenne dhorkite.Kun immo biyyoota lameen keessatti daldala miidhe.
Mootummaan Ugaandaan gama isaan akka jedhutti dhimmi lammiwwan Ruwaandaa deemsa seeraan kan ilaaluu akkasumas nageenya Ruwaandaa jeequ kan hin barbaanne ta’u ibsee jira.


text:
Naannoo bulchiinsa Kibbaa Itiyoophiyaa keessa waltti bu’insii turaan yeroo ammaa too’annoo jala olaa jiraachuu isaanii komoshineeriin komishiinii poolisii naannoo Kibbaa Nebiyuu Isaayyaas himan.
Waltti bu’iinsaa naanichaa keessa tureeniin lubbuu namoota hedduu darbuu isaatii fi qaamaa irratis midhaan gahuu isaa kan ibsan komishineer Nebiyuun, zoonii Konsoo, Anaa Allee fi Daraashee keessatti hidhattoonii rakkina uumaniini namoonni du’anii qabeenyii hedduun mancaa’eera.
Zoonota Lixa kibbaa fi keesumaa aanalee Teepii fi Gurrafardaa keessaa hidhattootaa socho’aa jiran irraatti tarkaanfii fudhachuudhaaf mootummaa naannoo Gambeelaa wajjin akka hojachaa jiran Komishineerichii dubbachuun isaanii gabsameera.
Lakkoofsii isaanii ibsamuu baatus rakkina nageenyaa naanicha keeessa tureen eegdonni nageenyaa gatii kaffaluu isaanii Komoshiner Nebiyuun yaa’ii magaala Arbaa Minci keesaatti taasefamee irratii dubbatan jedha, gabaasni Yoonataan Zebdiyoos.


text:
Godina Arsii Lixaatti namoonni kuma 400 ol sababa hanqina nyaataa hamaaf saaxilaman
Godina Arsii Lixaatti namoonni kuma 400 ol ta’an sababii hanqina nyaataa cimaa mudateetiin beela’aa jiraachuu Waajjirri Hoggansa Sodaa Balaa Godinichaa hime.
(BBC afaanoromoo)—Ka’umsi rakkoo hanqina nyaataa kanaa sababa bonni dheerateen midhaan osoo hin facaafamiin waan hafeef ta’uu itti gaafatamaan waajirichaa Obbo Yaasin Garjuu BBC’tti himaniiru.
Rakkoon hanqina nyaataa mudate kunis Godina Arsii Lixaa aanaalee Shaallaa, Siraaroo, Shaashamannee, Arsii Negellee fi Wandootti keessatti ta’u himan.
“Kana dura aanaalee rakkoon itti mudate kanatti rooba arfaasaatiin midhaan facaafama ture. Barana Fulbaanaa kaasee hanga Waxabajjiitti roobni hin turre. Kanarraa kan ka’e namoonni hanqina nyaataaf saaxilamu danda’an,” jedhan.
Aanaalee Shaallaa fi siraarootti ammoo hanqina nyaataa qofa osoo hin taane bishaan argachun illeen rakkoon akka jiru himan.
Namoota kuma 400 caalan amma hir’inni nyaataa mudate kana keessaa gariin kanneen ammaan durallee deeggarsaan jiraachaa turan akka ta’anis himan.
Haa ta’uutii deeggarsi ammaan dura karaa mootummaa federaalaatiin dhihaachaa ture adda kan ciccite waan ta’eef balaa kana hambisuu hin dandeenye jedhan Obbo Yaasiin.
Jiraataan aanaa Shaallaa Obbo Qabatoo Tufaa akka BBC’tti himanitti, amma dura naannoo isaanitti hanqinni nyaataa akkanaa isaan mudatee hin beeku jedhan.
“Amma hanqina nyaataa cimaatu jira. Ka’umsi isaammoo rakkina bishaanitirraa ka’a. Bishaan siruma hin jiru. Midhaan hin qotne. Qara naannoo keenyatti beela akkanaa kana hin beeknu amma beelli akkanaa nutti dhufe,” jedhan.
Haalli hanqina nyaataa amma naannoo isaaniitti mul’ate cimaa ta’uu kan eeran jiraataan kun, namoonni beelaan laafaa jiru, hamma ta’e namootuma waa qabantu nu gargaaraa jira jedhan.
Osoo namni beela kanaan hin dhumin gidduu kanatti gargaarsi yoo nu dhaqabe malee beela kanarraa waan hafnu miti jechuun yaaddoon dubbatu.
Sababa hanqina nyaataa kanaatiin aanaa Shaallaa Ganda Saroo Mi’ooftuutti lubbuun namaa darbuu akka quba qabanis himu Obbo Qaabatoon.
Jiraataan Aanaa Shaallaa biraa kan BBC’n dubbise Obbo Garinaa Boonayyaas haala amma jiruun maatii keenya waliin yaaddoo beelaan du’uu qabna jedhan.
“Durayyuu bishaan hin jiru. Isarratti caamni dhufe. Ani naannoo keenyaa nama beelaan du’e nan beeka. Namni du’aa jira. Kan laafes jira. Haala kanaan nu hunduu waan hafnu natti hin fakkaatu” jedhan.
Itti gaafatamaan waajjira hooggansa Sodaa Balaa Godinichaa Obbo Yaasin garuu, beelli jiraachuun dhugaa ta’us hanga ammaatti lubbuun namaa darbuu gabaasni nu gahe hin jiru jedhan.
Rakkoo kana furuu fi sababa beela kanaan miidhaan lubbuu namaarra akka hin geenyeefis qaamota dhimmi ilaalu sadarkaa naannoo fi federaalaa wajjin hojjechaa jiraachuus angaa’an kun himaniiru.


text:
GABAASA ADDAA: Walgahii Koree PP Irratti Walgahiin Koree GG PP guyyaa lamaaf taa’amaa ture kaleessa galgala xumurame.
Walgahiin kun guyyaa Kamisaa kan eegale yoo tahu walitti gaarreffannaa fi wal-falmii guyyaa lamaa booda Jimaata kaleessaa waliigaltee malee xumurame. Walgahii kanarratti:ย
1. Hirmaattota Koree Kanaa- Koreen GG PP kun naannoo hunda irraa namoota 45, 45, kan hirmaachiseedha. Kunis PPn akkataa baayyina ummataatiin barcuma koree qoodata kan jedhu soba tahuu agarsiise.
2. Ajandaa Marii Kanaa – Ajandaan marii 2 ture. 1ffaan Maanefeestoo PP mirkaneessuu fi 2ffaan Haala siyaasaa biyyaa fi addunyaan itti jirtu xiinxaluun kallattii kaawuu dhร .
3. Mormiin Ture – Ajandaaa marii irrra eegalee PPn damee Amaaraa mormii guddaa agarsiise. Ajandaan lamaanuu bakka nuun hin bu’u, adeemsi kun adeemsuma “Ihaadig” deemaa turee dha malee waan akka Bilxiginnaatti irratti waliigalle miti jechuudhaan mormii bal’aa taasisani jiru.
Walgahii kanarratti hirmaattonni naanolee biroo (BG, Gambeellaa, Affaar fi Somaalee) yaada karaa PP Amaaraa dhiyaate kana jabeesssanii mormuudhaan falmanii jiru. Koloneel Abiyyi Ahimad haala ilaaluudhaan deeggarsaa fi mormii sana walakkaa dhaabbachuuf yaalee jira .
Dhumarattis, Walgahiin kun waliigaltee PP Amaaraa malee kan xumurame yoo tahu tarii muufannaa kana bahuuf jarri Amaaraa Walgahii biraa taa’uudhaan ibsa baasuu malu jedhamee eegama.FSM irraa
ODUU Hatattama WBO warana Bilxigana 600 Ol Ajesu loli sudan Ethiopia giduti hamachu | Moha Oromo
motumma Kun Hayotaa Oromo Irati Dirama Dalaga Jiraa Qabson Akka Gufatuu Bekaa Kenyaa Wal Nyatuu
Waraanni weerartuu pp Galgala kaleessa Baambasii irraa kaatee gara Beegii deemaa turte 3f 2 iddoo addaa ๐๐๐๐ง๐๐ ๐ ๐๐๐ก๐ก๐ค๐ค jedhamutti gootichaan tarkaanfiin irratti fudhatamee jira.
Warri kaadireen pp akka barbaadde sin ooftuu dhumi keessan irbaata allaattii tahuu dha.
Warri pp kasaara hedduu keesa galteetti.hundaafuu wbo balleessuuf yaaduun maraatummaa dha.
Share gochuun cundhuuraa pp qaqqabsiisaa!!
Warri nu cabsuuf dhufu ofiif caccabee bada. Kuuniis harka kennee makama. Warra haqa sabaa baatee deemu dharri tokkos isaan hin cabsu.
Team keenya kana… Not team lammaa..
ย
ย
Related


text:
Maashaa Allah Obboleessa kiyya Qaalii koo Baga Rabbin guyyaa kanan sigehe Alhamdulillahi!
Baga naf Gammadde Broo kiyyaa.
Garu ani aaruza kanarratti osoon argamee jedhen booya jira wallahi Abshir Rabbin Wajjin Umrii dhertu nuf ha kennuu
Jabadhuu Lenca kiyya.
Gad jettu rizqii, ol jettu milkii mirga laaltu gammachu, bita laaltu furmaata of booda laaltu kheeyrii, of dura laaltu kaayyoo tee galma gahuu
Rabbiin siin haa fedhu!
Ammiin jedhii
Obbolessa kiyya #Mahammed_Yaassin_Muummee Warra Sunnah Rassuula(S.A.W)tin Walitti Dhufee, Baga Gammaddan
Fuudha fii heerumni waan Rabbiin karaa godhe. Sunnaa Anbiyootaati. Halaalaan waliti dhufanii wajjiin jiraachuun Ilmaan namaa adunyaa tanarratti akka heddumataanii fii akka gosaa fii abbaan namni wal beekaa jiraatu godha.
Namni tokko intala hin beeyne takkaan walitti dhufee Rabbiin jaalala jidduutti darbee ilmaan horanii haadha abaluu fii abbaa abaluu tahan.
Hoggaa sunnaan walitti dhufan daran barakaa argatan. Amantiin Islaamaa amantii guutuudha. Waan irraa hin dubbatinii fii itti nama hin qajeelchin hin qabdu. Namni tokko fuudhee Jaartii Isatti yoo seenuu fedhe maal akka godhuu qabu ibsitee lafa keeysee jirti.
Jannata Addunyaa jachuun haadha manaa gaarii argachuu dha. Kanaaf Du’aa’ii addaa tana sa’aa Du’aa’iin akkaan qeebalamtu, Baatii Du’aa’iin haalaan qeebalamtu tana keessatti namni Aamiin hin janne jiraa?!
Jaartii harka keessan qabdee Jannata isin geeysitu Rabbi isiniif haa kennu !!
Jaartii gaarii Jannata Addunyaa isin seensiftu, tan yeroo aartan daftee dhiifama isin gaafattu Rabbi isiniif haa kennu !!
Jaartii gaarii Rabbi jaalattu, tan Rabbiin isii jaalatu Rabbi isiniif haa kennu!
Jaartii Raaziyaa haga Jannataatti wajji jiraattu Rabbi siif haa kennu !!
“Dubartiin bultidhaaf Taatu qaama kessatii fi alattiis taan baredu tahudha.
Kana yeroo jedhu baredinaa fuulaa, sagalee, jecha Otuu Hin tahiin akkaa hadisaa kanaa tahaa. Hubadhaa
•Irraa caaltuun dubartii tamii? Jedhanii gafatamnaan Ergamaan Rabbii {ﷺ} yeroo debisaan. “”
√ Taan yeroo abban manaa gara ishii ilaluu gammachiftuu, tan yoo Ajajee ajajaa guttee hojjattu, tan yoo innii irraa fagaatee ofii siitiifii qabenya isalee egduu. Jedhaan.
•Kanafuu dubartii takkaa fuudhuuf “” Dimtuu, magaala, gurraattii, Adii jedhanii ilaluu mitii.
•Ammas Hadisaa birotii Rassullii Rabbii ﷺ dubartii bayyee deeysu fuudhaa jedhee
Sababniis anii guyyaa qiyamaa ummanii kiyyaa hedudhaa jedheen isiniin dhadadhaa jea’an.
.
#ADABA_GUYYAA_CIDHAA
Fuudha fii heerumni waan Rabbiin karaa godhe. Sunnaa Anbiyootaati. Halaalaan waliti dhufanii wajjiin jiraachuun Ilmaan namaa adunyaa tanarratti akka heddumataanii fii akka gosaa fii abbaan namni wal beekaa jiraatu godha. Namni tokko intala hin beeyne takkaan walitti dhufee Rabbiin jaalala jidduutti darbee ilmaan horanii haadha abaluu fii abbaa abaluu tahan. Hoggaa sunnaan walitti dhufan daran barakaa argatan. Amantiin Islaamaa amantii guutuudha. Waan irraa hin dubbatinii fii itti nama hin qajeelchin hin qabdu. Namni tokko fuudhee Jaartii Isatti yoo seenuu fedhe maal akka godhuu qabu ibsitee lafa keeysee jirti.
Adaba guyyaa cidhaa irraa:
1. Jaarsi hoggaa itti seene Isii dhiheeysuuf waa obaasuun gaariidha. Jaalallee Isaa haarawa hoggaa dura itti ol seene isii cinaa taa’ee waan dhugamu kan akka aananii kennuufiin sunnadha. Rasuulli s.a.w guyyaa A’ishaatti seene bira taa’ee Aanan irraa dhugee itti kenne. Qaanfattee mataa gad qabattee Miizeen Asmaa binti Yaziid turtee Rasuularraa s.a.w fuudhii dhugi jetteen irraa fuutee dhuyde.
2. Harka adda Isii (mataa isii gama duraa) irra Rabbi kadhachuu.
Namni Aruuza Jaalallee isaatti ol seene jarjaruu hin qabu. Adda isii gama duraa qabatee Rabbiin akka waan gaarii Isaaf hiruu fii Jaalalleen Isaatis akka tan kheeyrii taatu kadhachuu qaba.
Du’aaii sanirraa tan Rasuulurraa s.a.w dhufte isii tana: Rasuulli s.a.w tokkoon keeysan hoggaa intala takka fuudhe ykn Khaadima bitate Adda gama duraa haa qabu, maqaa Rabbii ol tahee haa dhahu (Bismillaah jechuun) san booda barakaa haa kadhatu.
Akkana haa jedhu
>
>
> Jechuun Rabbi kadhata.
3. Salaata Misirroon lameen wajji salaatuu
Sunnaa Rak’aa lama wajjiin salaatuun Isaaniif jaalatamaaadha. Jaarsi Imaama tahee isin duubaan itti hidhattee Wajjiin Rabbiif sujuuduun bultii jalqabun sun Isaaniif jaalatamaadha. Islaamumaan bakkuma hundatti Jaalala Rabbii fii Rasuulaa s.a.w if jalaa hin dhabdu. Aruuza taatus Rabbi gabbaruun itti fufa.
Sunnaah Rasuulaa s.a.w jala deemuun hin dhaabbatu. Sahaabootarraa akka dhagayametti namni tokko hoggaa fuudhe Jaartii Isaa wajjiin rak’aa lama salaatee akka Rabbi kadhatu gorsan. Kuni hundi wal qunnamtiin duratti. Amma Waan irraa hafiinsa hin qabne Walqunnamtii bira geenyee jirra. Akkamitti eegalan ka jedhuuf deebiin sitti dhuftii dubbisi.
4. Hoggaa qunnamtiif walitti dhufan..
Namni aruuzaa tokko hoggaa jaartii Isaa qunnamtii saalaatiif itti dhihaate akkana jechuun eegala.
Rasuulli s.a.w “Bismillaah Allaahuma Jannibnaa As-sheeyxaana wa Jannib ash-sheeyxaana Maa Razaqtanaa” Yoo halkan san Rabbiin Isaan jidduu ilmaan argamsiisuu murteeyse Sheeyxaanni Ilma san hin rakkisu” jedhan Ergamaan keenya s.a.w.
> jechuudhatti dhihaata. Qunnamtiin Jaarsaa fii Jaartii gammachiisuu qofa osoo hin taane hiree Rabbiin Achi keessaan namaaf kennu barbaaduutu kheeysa jira. Ifiif Sheeyxaanarraa tiyfamtee hin dhiiftu, Rabbiin akka Ilmaan siif hiru hunda sheeyxaanarraa tiysu Rabbi kadhatta. Kuni halkan Aruuzaa san jalqabee hanga dhumaatti wal qunnamtii godhuun dura haala kanaan kadhachuun itti fufa.
Qunnamtii akkamitti godhuu dandaha?
Maaltu haraama yeroo qunnamtii?
Gaafilee tanaa fii ta biraa Inshaa Allaah kutaa itti aanu keessatti laalla.
Rabbiin warra Sunnaah Rasuulaa s.a.w irratti walitti dhufee, Sunnaah irrati jiraatee, Sunnaarratti ilmaan ifii guddiftee adunyaa fii Akhiiraa Milkaawu Isin haa godhu.
Sunnaah Rasuulaa s.a.w facaafte jechudha
Du’aa’ii Ajaa’ibaa tana osoo bira hin dabarre Aamiin ja’aa !!
SHARE godhuun nama jaalattu biraan gahi jzk.
https://www.facebook.com/108277194000122/posts/342308250597014/


text:
Walitti bu’insa dhihoo kana Gaambeellaatti umameen wal qabatee mootummaan Birtaaniyaa aanaalee afur naannichatti argamu keessatti akka hin imalle hubachiise. Haala nageenya yeroo fi dhimmoota lammii Itoophiyaa keessa jiruun lammille isaatiif oddeeffannoo kan kenne ministeerri dhimma alaa Biritaaniyaa naannoo Gaambeellaatti bakkeewwan kanaan dura walitti bu’insi ture ammas sodaa rakkoo nageenyaa ta’uu isaa ibseera. Naannoo Gaambeellaa godina Niweeri jalatti kan argaman aanolee ...Read More »
USA varjiiniyaatti hugguramuu miidiyaa fi sochii uummata Itoophiyaatti mata duree jedhuun mariin uummataa gageefame
Torban darbe Ameerikaa bulchiinsa Varjiiniyaatti ugguramuu midiyaa fi sochii uummataa mata duree jedhuun saatalaayitii raadiyoo fi televizyiin Itoophiyaatiin (ESAT) fi BBN mariin uumataa gaggeefame. Gaafa guraandhala 7 /2016 marii uummataa gaggeefame kana irratti dhimmi mata duree kana irratti beektootni qorannoo gaggeessan bakka bu’ootni ESAT fi BBN akkasumas bakka bu’ootni koreen mormitoota mirga gaazexeessitoota (SPJ) hasawaa taasisaniiru. Bakka bu’oota koree mirga ...Read More »
Kaleessa maskiida Annuwaaratti kadhannaa booda mormiin taassifame.
Maskiida Annuwaai magaalaa Finfinneetti argamutti jimaata kalleessaa guyyaa sagantaa kadhannaa booda mormiin taassifameera. Mormii akka tasaa taassifame kan jedhame mormii maskiida Annuwaaritti gaggeefame kanaan musliimootni lakkofsa hedduu qaban dhaadannoo garaagaraa dhageessisaa ooluu isaa ragaan biyyaa arganne ni mul’isa. Cunqursaan biyyoollesaa haadhaabbatuu fi miseensonni koree haa hiikaman dhaadannoon jedhu namoota hedduu harkatti mul’achuun isaa ibsameera. Waggoota sadan darbanii kaasee hawaasni musiliimaa ...Read More »