text:
Ministriin dhimma alaa Ameerikaa Rex Tillerson dhimma biyya isaanii keessaa dhimma Kooriyaa kaabaa waliin jiru dabalatee dhiibbaa jiru irraan kan ka’e daawwannaa isaanii Afiikaatti geggeessan guyyaan tokko ennaa hafu addaan kuktanii deebi’an.
Dhimmi isaan argamuun irra jiru waan jiruuf guyyaa tokko dursanii gara Yunaayitid Isteetisi-tti deebi’u, sana dura marii Chaad fi Naayjeeriyaa keessatti geggeessan xumuru jechuu dhaan itti aanaa ministrii kan ta’an Steve Goldstien beeksisaniiru.
Ennaa Tillerson daawwannaaf Afriikaatti qajeelan prezidaant Doonaald Traamp immoo afeerraa hoogganaan Kooriyaa Kaabaa Kim Jong-un baatii Caamsaa keessa kallattiin mari’achuuf gaafatan simatan. Karoorri addaan ba’ee lafa kaa’ame garuu hin jiru.
Tillerson Wixata har’aa magaalaa galma mootummaa Chad N’Djamena daawwachuu dhaan prezidaantii biyyattii Idriss Deby waliin wal arganii jiran. Booda irras kan prezidaant Traamp xumura baatii Onkoloolessaa kaa’an imala ugguraa kan lammiiwwan Chad irra kaa’ame illee kan ka’u ta’uu beeksisan.
San boodas gara Nigeriatti imaluu dhaan prezidaant Muhammaduu Buharii waliin wal arguuf gamasitti qajeelan. Fayyummaan waan itti dhaga’ameef jecha Sambata darbe qophii Keeniyaa irratti hin argamin hafan. Bor ganama gara Washingtonitti kan deebi’an ta’uu illee Steve Goldstein beeksisaniirul.


c: text/html

text:
TV Dimtse Weyane/DW/ irratti dhiyaachuun ibsa kan kennan hoogganaan naannoo Tigraay Dr. Debretsiyoon Gebremikaa’el lolli geggeeffamaa jiru deggersa humnoota alaan kan deggerame jedhan.
Kaleessa tuuta oduuf ibsa kan kennan ajajaan waraana walii galaa jeneraal Biraanuu Juulaa rayyaan ittisaa biyya isa kam biraa iyyuu deggersa hin arganne jedhan.
Loltoonni Sudaan Kibbaa fi Eertraa waraansa sana keessatti hirmaataniiru kan jedhu illee himannaa IWEHAT kan hundee hin qabaanne jechuun fudhatama dhabsiisan.
Jeneraalichi duula waraanaa IWEHAT waliin geggeeffamu irratti raayyaan ittisaa Itiyoopiyaa dandeettii isaa guutummaan hin gargaaramne jedhan. Shiree dabalatee naannolee adda addaa illee to’annaa jala oolchuu isaa kaleessa tuuta oduuf ibsa kennaniin beeksisaniiru.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qeerroon abidda Galaanni dhaamsuu hindandeenye!
Qalbeessaa Dhangi’aa, Gurraandhala 7, 2021
Qeerroon of kennitoota sabaa waan qaban gadi hindhiifnedha!
Qeerroon erga ijaarmaa aanjaa’aa tolfatee as, danqaa fi gidiraan itti hammaatu illee humna jabaa sagantaaf kaayoo baheef hinjijjiirre ta’ee qabsoo isaa hanga har’aa itti cicheera.
Sochiin dargaggoota Oromoo sagantaa bilisummaa saba keenya Oromoo irratti ijaarame. Kana mirkaneessuufis erga gaafa sochii fincilaa, warraaqsa addunyaaf fakkeenyaa kaasuu jalqabee as sagantaa isaa utuu hinjijjiirin dhommoqa siyaasaa tokko malee jiraatee har’a gaheera.
Quuqama saba isaa fi ofitti fudhachuun ba’aa saba isaa baachuu kan filatu Qeerroon, Abidda Galaanni dhaamsuu hindandeenye ta’ee bifa mogolee diinaa buusuun daranuu dagaagee har’a gaheera. Sochiin Qeerroo saba isaa Oromoof mogolee fi abdii ta’uudhaan erga ijaaramee sochii eegalee as har’a gaher jira. Sabni keenya ilaalcha injifannoon akka guutamu, injifachuufis saba humnaaf gahumsa qabu ta’uu isaa uummatatti agarsiiseera.
Sochii hanga ammaatti aarsaa itti kaffaluudhaan, du’aa fi hiraarsaa hunda damdamachuun harka qullaa yakkamtoota saba dararan kanneen humnaa fi qawwee qaban dura dhaabbatee taasiseen Oromoon garboomuu akka hindandeenye humna agarsiise ta’eera.
Akeekii fi sagantaan inni qabatee qabsootti seene akka hinjajallanneef hinsharafamne eeggitii qabsoo isaatti taasisuun ammoo humna waan qabe gadi hindhiifne kan waan jedhu raawwatu akka ta’e raagessise.
Humni Qeerroo Oromoo humna barate ta’uun, humni barate kun ammoo biyya isaa jijjiiruuf dirqama qabaachuu isaa halagaaf firatti agarsiiseera.
Sochiin Qeerroo kan bara 2011 waggaa kudhan dura ijaaramsa jabaa ta’uudhaan, jaarmiyaa of danda’e ta’ee erga labsamee as sosochii isaatiin injifannoowwan heddduun argamaniiru.
Dhimma Qeerroo ilaalchisuudhaan qorannaa bara 2020 keessa Dr. Moosisaa Aagaan katabaman irraa hundeeffamaa fi karaa Qeerroon Bilisummaa Oromoo bara 2011 akka lakkoofsa faranjiitti ittiin of ibsaa ture eeranii jiru.
Qorannoo sanaan “Qeerroon sirnaan bara 2011 erga hundeeffamee booda karaan jireenyii fi sochiin Qeerroo
calaqqisaa fi qabamatamaan of-mul’isaa ture hedduu dha.
Isaan keessaas:
i. Marsariitii Qeerroo (website)
ii. Raadiyoo Sagalee Qeerroo Bilisummaa Oromoo (SQ)
iii. Hawwisoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo
iv. Tumsa Qeerroo Idil-addunyaa (International Qeerroo Support Group)
hanga tokko dha.” Jechuun kaahuu.
Eebla 13,2011 waggaa kudhan dura ibsa diddaan Qeerroo hanga Bilisummaatti akka itti fufu akeeku, kan mata dureen isaa “Diddaan Qeerroo Hidhaa fi Ajjeechaan Hin Dhaabbatu!” jedhu gola Websaayitii Qeerroo keessatti maxxanfamee ragaaf taa’eera. Kun Qeerroon Amna dheeraa adeemuu fi hoggana jabaataa qabaataa as gahuu kan agarsiisuudha.
Qaamoleen Qerroon hoggana hinqabu, ijaarmaa hinqabu jedhan gufuuleen qabsoo Oromoo danuun turaniiru. Isaan kunneen warra Oromoo garboomsuu barbaadan ilmaan Habashaa fi kanneen qabsoo Oromootti gufuu ta’anii dantaa alagaa irraa argataniin jiraachuuf hawwan ta’uu hojii fi seenaan Qeerroo nii hubachiisa.
Marsariitiin Qeerroo.org kan jaarmiyaa warraaqsaa kun dhimma itti bahu, Bitootessa 22, 2014, barattoonni Oromoo godina Shawaa Kibba Lixaa, Mana Barumsa Haruu
Cululleetti hiriira mormii geggeessuu gabaasaa isaa yerosiin ibseera.
Jaarmiyaan Qeerroo kun Caamsaa 13,2014 “Gaaffii Mirgaa Ummatni Oromoo Kaaseef Deebiin Mootummaan Wayyaanee Keenne Gocha Suukkanneessaa Dha!” Jechuudhaan ibsa baasuudhaan gochaa gara jabinaa baatii Eebla keessa barattoota Yuunibarsiitii Oromiyaa keessatti raawwate balaaleffateera. Ibsi kum har’allee Websita Qeerroo irratti kan argamudha.
Caamsa 14, 2014 keessa sababaa aochii warraaqsaa baatii Eebla keessa Yuunibarsiitii Jimmaa keessatti ka’eef barattoonni 3 Yuunibarsiitii jimmaa irraa hidhamuu Websitee kana irraa seenaa ta’ee ol kaahameera.
Qeerroon Bilisummaa Oromoo sochii bara 2014 keessa ijaarsa tolaaf taliila’aa ta’ee bifa namuu beekuu hindandeenyeen humna warraaqsaa dhokataa Oromiyaa keessatti banbanseen gaaffilee bu’uuraa wayiita sanatti gaafate muraasi hanga tokko toora akka qabatan taasisuu danda’eera.
Keessattuu sochiin saamicha lafa Oromiyaa kan daangaa irraa fi addatti saamicha lafa Oromoo Finfinnee fi naannaawaa Finfinnee akka dhaabbatuuf shoora irraa eegamuun karaa nagaan fincila taasiseen humna afaan Qawween Afrikaa sodaachisu humna TPLF laaffisuu danda’eera.
Kana malees dhimmi lafa Oromoo haalaan xiyyeeffatamee saba keenyaan akkasuma dhaabbilee siyaasaaf dhaabbilee hawaasaa, akkasuma dhaabbilee sivikii Oromoon qabuun xiyyeeffannoon akka ilaalamu daandii saaqeera.
Ilmaan Oromoo gaaffii Bilisummaa waan gaafatan qofaaf akkuma har’aa kana mana hidhaatti darbataman, humna fincila Qeerroon akka mana hiraarsaa irraa lakkifaman daandii furmaataa guddaa ta’eera.
Biyyattii keessatti daranuu sirna EPRDF qaama isaaf qaama alaan kan sodaatamu humna TPLF sodaa tokko malee dura dhaabbachuudhaan aarsaa qaalii lubbuu itti gabbaraa, dhiigaa dhangalaasaa akkasuma lafee caccabaa yakkamtoota TPLF impaayera Itoophiyaa keessatti sodaataman akka laaffatan taasiseera.
Humni dhaadannoo diinaan akkasuma meeshaaf dipiloomaasii diinaa sodaatee hinbeekne Qeerroon, hanga gahu addunyaatti agarsiisuu keessatti jaarmiyaa goota fakkaataa hinqabne kan Impaayera Itoophiyaa keessaa ta’eera.
Humni Qeerroo dhaadannoo TPLF’f gurra osoo hinlaanne, lubbuu isaa sabaaf biyya abbaa isaa Oromiyaaf gumaata laachuuf waakkii kan hinbeekne sochii taasiseen qaa’aa furmaataa saba isaatti agarsiiseera.
Bara kanas sochii isaan erga EPRDF caccabseen booda, murna maqaa PP jedhuun biyyattii dhuunfate irratti akka qaamni kun gara aangotti dhufeen akkasuma dursee balaaleffataa tureera.
Qeerroon Itoophiyaa ijaaruuf lubbuu hinlaanne. Qeerroon Oromoo fi Oromiyaa ijaaree eeggitii itti taasisuuf of wareege. Kanas hojiin agarsiise. Qeerroon sirna morma. Sirni Qeerroon mormu sirna yakkaan harki isaa laaqame, sirna ajjeesaa, sirna hiraarsaa saba irratti raawwatu fincila. Akkasuma sirna daguuggaa sanyii saba nagaa irratti raawwatu morma.
Qeerroon nagaa jaallattoota, qabsoo ijaarmaatti amanudha. Nagaa saba isaa kan mormi haxaa’uu, yakkamtoota bakkatti galchuuf adabuun wiirtuu nagaa Oromoo hundeen gadi dhaabuun akeeka isaa ifaaf mul’ataati.
Tibbana gochaa waggaa 3 oliif waraanni PP uummata irratti raawwatan mormuudhaan fincila kaasee jira. Fincilli kun sochii waraanni biyyattii keessatti taasisu, gocha balfamaa dararaa uummata nagaa irratti raawwatu kan mormudha.
Akkasuma akeeka qabsoo isaa Bilisummaa labsachuun gaaffiin saba Oromoo akka deebi’u gaaffii deebii hatattamaa barbaadu kan gaafatu ture. Sochiin kun itti fufee nii adeema.
Walumaa gala humni Qeerroo Abidda Galaanni dhaamsuu hindandeenye, abidda yakkamaa haxaa’udha. Yakkamaa yakka isaa irraa deebi’uu dide adabuun, gochaa seermaleessummaatti eeggitii gochuun nagaa waaraa sabaaf argamsiisuudha.
Injifannoon uummata Oromoof
Qalbeessaa Dhangi’aatiin
Gurraandhala 7, 2021


text:
Sheekkoo
Sheekkoon ( Afaan Ingiliish: Fable; Sheeko Sheekkoo) gosa afoolaa keessaa tokko ta’ee falaasama bifa seenaan dubbii bineensotaa, meeshaa fi namaan safuu, naamuusaa fi wajjiin jireenya ijoollee kan ittiin barsiisaniidha. Sheekkoo abshaalummaa fi doofummaa, jaalalaa fi jibba, dabeessaa fi goota walbira qabanii ka gaarii ta’e ijoolleen addaan baaftee akka barattuuf gargaara.
Manguddoon sheekkoo kalaqanii ijoollee ittiin gorsu. Dabalataan ummatni Oromoo qorumsaa fi ilaalcha addunyaa kanaaf qabu kan ittin ibsatuudha. Akkasuma waan ifatti dubbachuun hin danda’amne fi dhorkame karaa dubbate dhimma itti ba'uudha.[1]
Gosoota sheekkoo[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Sheekkoo durdurii, sheekkoo ibsaa, sheekkoo seeneessaa fi sheekkoo bineensotaa jedhamuun sheekkoon bakka gurguddoo afuri qoodama. Sheekkoo durduriin gootummaa fi ilaalcha bara dheeeraa dura waan ture kan ittiin himamudha. Sheekkoon kun durduri ykn bara duri jedheeti eegala. Sheekkoo ibsaan aadaa, amantaa, falaasama fi haalaa jireenya uummata sanaa ibsuudhaaf kan itti fayyadamnudha. Sheekkoo seenessaan namootaa fi gochoota bebbeekkamoo turan maqaa dhahuun kan akka asoosamaatti seeneessuudha. Sheekkoon bineensotaa immoo fakkii horii fi bineensota taatoota godhachuun kan dubbatamudha.
Kanas ilaali[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Wabii[gulaali | lakkaddaa gulaali]
- ↑ "Dhaloota Haaraan Aadaa Keenya Baru Qaba !". voaafaanoromoo.com.


text:
Monthly Archives
October 2020
Finfinnee, Onkololeessa 21, 2013 (FBC) - Daandiin xiyyaaraa Indiyaa ‘SpiceJet’ jedhamu daldala geejibaa yeroo weeraraa kanatti gad-bu’e fooyyeessuuf xiyyaarota galaanarraan hojii jalqabe.…
Mariin hariiroo ummattoota Oromoofi Amaaraa cimsuurratti xiyyeeffate ibsa waloo abbaa qabxii afurii…
Finfinnee, Onkololeessa 21, 2013 (FBC) - Mariin hariiroo ummattoota Oromoofi Amaaraa cimsuurratti xiyyeeffate ibsa waloo abbaa qabxii afurii baasuun xumurame. Mariin hariiroo ummata…
Biiroon Barnootaa Oromiyaa meeshaalee hojiin barnootaa ittin hojjetamu aanaalee horsiisee bulaaf…
Finfinnee, Onkololeessa 21, 2013 (FBC) - Biiroon Barnootaa Oromiyaa meeshaalee hojiin barnootaa ittin hojjetamu aanaalee horsiisee bulaaf kenne. Biiroo Barnootaa Oromiyaatti…
Manni Murtii Waliigalaa Oromiyaa gabaasa raawwii hojii kurmaana 1ffaa Koree Dhaabbii Dhimma…
Finfinnee, Onkololeessa 21, 2013 (FBC) - Manni Murtii Waliigalaa Oromiyaa gabaasa raawwii hojii kurmaana 1ffaa Koree Dhaabbii Dhimma Bulchiinsaa fi Seeraa Caffee Oromiyaaf dhiyeessee jira.…
“Rakkoon siyaasa Ityoophiyaa inni guddaan karaa nagaatiin waliin mari’achuu…
Finfinnee, Onkololeessa 21, 2013 (FBC) - "Rakkoon siyaasa Ityoophiyaa inni guddaan karaa nagaatiin waliin mari'achuu dhabuudha"- obbo Leencoo Lataa Rakkoo nageenyaa bara darbe…
Magaalaa finfinneetti meeshaan waraanaa seeraan alaa too’atamuu poolisiin beeksise
Finfinnee, Onkololeessa 21, 2013 (FBC)- Magaalaa finfinneetti meeshaan waraanaa seeraan alaa too’atamuu poolisiin beeksise. Magaalaa Finfinnee Kutaa magaalaa Qaalitiitti sakkata’insa…
Fooramiin kantiibootaa Paarkii Inxooxxoo daawwachaa jiru
Finfinnee, Onkololeessa 21, 2013 (FBC) – Fooramiin kantiibootaa projaktoota magaalaa Finfinneetti argamu daawwachaa jiru. Itti Aantuun kantiibaa Bulchiinsa Magaalaa Finfinnee Adaanach…
Guyyaan Kabaja Ayyaana Turiizimii Addunyaa 17ffaan Godina Arsii Lixaatti Kabajamaa Jira
Finfinnee, Onkololeessa 21, 2013 (FBC) – Guyyaan Kabaja Ayyaana Turiizimii Addunyaa 17ffaan Godina Arsii Lixaatti Kabajamaa Jira. Kabaja Ayyaana Kanaa Irratti Miidiyaaleen Biyyaa Keessaa,…
Magaalaa Dirree dawaatti projaktoonni ijaarsi isaanii xumurame eebbifame
Finfinnee, Onkololeessa 21, 2013 (FBC) –Bulchiinsi Magaalaa Dirree Dawaa projaktoota ijaarsi isaani xumurame eebbisiise. Ganda Indastirittii kan ijaarame Biiroo Misooma Lafaa baasii…
Naannoo Sidaamaatti Yaa’iin Dhaabbilee Amantaa hundaa’e
Finfinnee, Onkololeessa 21, 2013 (FBC) –Naannoo Sidaamaatti Yaa’iin Dhaabbilee Amantaa hundaa’e. Naannoo Sidaamaatti Yaa’iin Dhaabbilee Amantaa miseensa 7 qabu boordii hojii…


text:
Waxabajjii 08,2015 Gabaasa Qeerroo Bulee Horaa
Gaafa Caamsaa 24,2015 Fincila Diddaaa gabrummaa Yuuniverstii Bulee Horaa keessatti ka’een wal qabatee baratoota Oromoo irratti loltoota Wayyaaneen dhukaasi banamuun kan yaadatamu dha. Haala kanaan barattaan Oromoo ganna 3ffaa Yuuniverstii Bulee Horaa irraa baratu barattoota Oromoo adda durummaan fincilaaf qindeessiteetta jedhamee adamfamuun rasaasa Wayyaaneen yeroo rukutamu iyyaa fi diddaan barattootaa waan itti hammaateef jecha loltooti barataa rasaasaan rukutan achitti gatanii deeman,haala kanaan gootichi barataan Darajjee Goobanaa gargaarsa barattootaan Hosptala Xiqur Ambessaatti ergamee osoo waldhaanamuu Waxabajjii 05,2015 lubbuun isaa uummata Oromoof jecha wareega qaalii kaffaltee jirti.
Barataa Darajjee Goobanaan godina Wallaggaa Horroo Guduruu aanaa Jaardagaa Jaartee jedhamutti kan dhalatee guddate ta’uu fi amal qabeessaa fi qaroo ilma Oromoo akka ta’e barattooti Yuuniverstii Bulee Horaa dubbatu.


text:
Mudde 08,2015 Waamaa Hagaloo Qassoo
Qeerroon magaalaa Qassoo akka hubachiisetti ona Waamaa Hagaloo mana barumsaa sadarkaa duraa fi sadarkaa lammaffaa Qassoo akkasumas mana barumsaa sadarkaa duraa Ifa Waamaa fi Qophaa’inaa Moxeetti walirraa fuudhuun guutummaa aanaa Waamaa Hagaloo keessatti fincilladiddaa garbummaa dhoosuun itti fufanii jiru
Sa’atii gabaasaa kana dhiyeessaa jirrutti dhaadannoowwan barattooti uummata wajjin ta’uun dhageessisaa jiran keessaa:-
Jechaa dhaadhannoo gargaaraa dhageessisaa magaalaa Qassoo fi Moxee keessatti warraksa jabaa geggeessaa akka jiran beekameera
Mootummaan garboomfattuun Tigiraay magaalaa Moxee irraa barataa Bilisummaa Guddinaa Waaqumaa qabanii achi buuteen isaa kan dhabame yeroo ta’u, hanga barataan kun dhufutti mara keenya hidhi jechuun barattoonni humna kora bittenneessaa fi loltuu biyyoolessa kan fincilan yeroo ta’u, jaarsoliin biyyaa akka tasgabbeessaniif itti bobbaasamanii jiru
Nami Oromummaan keessa jiru kamuu dhaloonni biyyasaa akka hin falmanne sossobbaa gochuun seenaadhaan waan nama gaafachiisuuf jaarsoliin biyyaa FDG kana dhaamsurra ofii isaaniitiifuu gaaffiin barattootaa kun gaaffii isaanii ta’uu beekanii cinaa barattootaa akka dhaabbatan jenna
Onuma Waamaa Hagaloo keessaa utuu hin ba’in uummati ganda baataa kusaayee gaaffii Abbaa biyyummaa fi mormii maaster pilaanii finfinneetti dabaluudhaan lafa isaanii saamamaa jiru fuuldura dhaabbachuun lafa keenya maqaa investimentiitiin hin saamamnu jechuun mormii addaa dhagewssisuun hidhannoo diinaa laga ce’ee dhufe kana fuuldura dhaabbataniiru
Isaan keessaas namooti hedduun mana hidhaatti guuramaa akka jiran beekameera


text:
‘Waraanni mootummaan WBO fakkeessee bobbaase guute’
“Waraanni Bilisummaa Oromoo namoota ni jaallata, ni kabajas. Ummannis akka jiraatu barbaada malee hin balleessu,” jedhu ajajaa olaanaa Waraana Bilisummaa Oromoo ta’uu kan himan Obbo Dhugaasaa Bakakkoo.
Hayyu duree itti aanaa Adda Bilisummaa Oromoo kan turan Obbo Dhugaasaan, koree miseensota 71 qabu Waraana Bilisummaa Oromoo bosonaa baasuuf abbootii gadaan hundaa’ee ture keessatti ABO bakka bu’uun qooda fudhataa turan.
Yaaliin sun fashalee, Waraanni Biisummaa Oromoo ABO jalaa bahee akka haaraatti wayita caaseffamu Obbo Dhugaasaa Bakakkoo ajajaa olaanaa Waraanaa kan zooniiwwan maraa ta’an.
Rakkoo nageenyaa Lixaa fi Kibba Oromiyaatti mudateen walqabatee himannaa mootummaan waraana isaan ajajan irratti kaasu ilaalchisee BBC waliin dubbataniiru.
“Guyyaa saafaadhaan humni tarkaanfii fudhatu mootummaa yoo ta’e malee kan biraa ta’a jennee hin yaadnu, garuu nu miti” jedhu.
Ajajaa itti aanaan Raayyaa Ittisa Biyyaa Itoophiyaa jeneraal Birhaanuu Juulaa ‘gochi gara jabinaa waraana bosonatti hafeen uummatarratti raawwatamu, kan al-shabaab hin raawwannedha’ jedhanii ture.
Obbo Dhugaasa Bakakkoo garuu kuni soba jedhu.
“Humna keenya miti, humna Waraana Bilisummaa Oromoo akka hin ta’iin dhibbaa dhibbattin siif mirkaneessa,” jechuun deebisan.
Waraana bosonatti hafe mootummaan ‘shiftaa’ ittiin jedhu kan himatu mootummaa qofa miti.
Jiraattonni godinaalee lixa Oromiyaa yeroo adda addaa BBC’n dubbise ‘rasaasa lamaan du’aa jirra’ jechuun waraana bosona jirus loltoota mootummaas himatu.
“Maqa-balleessiidha malee WBO’n ummata kana foon isaafi lafee isaatiin isaaniif dhaabatee isaaniif du’aa jira” jedhu Obbo Dhugaasaan.
“Waan itti jiru kana wallaalee miti. Du’aa jira. Wareegamaa jira. Kanaaf, ummata kanatti garaa jabaatee ajjeesuuf fedhiis hin qabu.”
Boombii magaalaa Ambootti deggertoota Paartii Badhaadhinaa hiriira bahan irratti dho’een wal qabatee maqaan waraana hidhatee bosonatti hafee ka’uu ilaalchisees Obbo Dhugaasaan, “waan akkasii fashalsiisuun hojii keenya miti” jedhan.
“Kuni harka biraatiin kan hojjetame malee, nu miti” jechuunis akka harka keessaa hin qabne dubbatu.
“Waraanni Bilisummaa Oromoo hanga kamillee yoo aareefi ijaa baafachuun irra jiraate diina adda baasee kophaadhumatti dha’a malee ummata bal’aa keessatti hojii ummata dhiigsuufi madeessu hin hojjetu” jedhan.
Himannaa namoota ugguruu isaanirratti dhiyaatus maqa-balleessii fi olola akka ta’e ibsuun, kana akka hin raawwanes dubbatu.
“Caasaan kenya guutummaatti harka keenya jira”
Yeroo hedduu miidhaa bakkeewwan gara garaatti qaqqabuuf mootummaan Waraana hidhatee bosona jiru himata.
Ofii caasaan waraana keessanii guutummaatti harka keessan jiraa gaaffii jedhu yoo deebisan, “caasaan keenya guutummaatti harka keenya jira, kan keenya kan ta’e,” jedhu Obbo Dhugaasaan.
Humna isaaniitiin alatti bosona keessaa humni biraa miidhaa qaqqabsiisu jiraachuullee ni akeeku.
“Kan mootummaan WBO fakkeessee ittiin ummata sobee, WBO kana hamaadha ittiin jechisiisu, lamaffaa ammoo ittiin ummata adabuu barbaadu kan bobbaasu guuteera kutaa hunda keessa.”
Jeneraal Birhaanuu Juulaa garuu waraanni Lixa Oromiyaatti bosona jiru kan biraa hin jiru jedhan.
Loltoonni raayyaa ittisa biyyaa achi jiran hidhattoota osoo arganii itti hin dhukaasani, odeeffannoos walii kennu kan jedhamu jiraattonni kaasanis qondaalli waraanaa kun sobadha jedhu.
Lixa Oromiyaatti aanga’oota mootummaa irratti haleellaa raawwachuun gareen ‘Abbaa Torbee’ jedhamu irra deddeebiin maqaan dhahama.
Gareen kun Waraana Bilisummaa Oromoo waliin hariiroo qabaachuu Obbo Dhugaasaan ni waakkatu.
“Kun harka keenya keessa hin jiru. Kun dargaggootaafi warra aaranii, miidhaa isaanirra ga’un kaka’anii ijaa bahuudhaaf tarkaanfii fudhataniifi warra farroota ummataa ta’an dhabamsiisuurratti kara Dhihaatti waan dalagamaa turedha,” jedhu.
“WBO’n bakka hundumaa ga’uu waan hin dandeenyeef Qeerroodhumti waan wal-gurmeessee hojjechaa jiru nutti fakkaata garuu suduudaan Waraana Bilisummaa Oromoo waliin hidhata hin qabu” jedhu.
Addi Bilisummaa Oromoo waraana bosona jiru waliin hariiroo qaba jechuun jeneraal Birhaanuu Juulaa dubbatanii ture.
Qabsoon hidhannoo Waraana Bilisummaa Oromoo qabsoo nagaa ABO irratti dhiibbaa uumaa jiraachuu gaafatamanii, “waan haalli fide akkuma jirutti fudhatanii qabsoo dhiibee dhufe hamaadha, gaariidha osoo hin jedhiin akka haalli fidetti mudaas yoo qabaate qabsoon irra aanuudha malee taa’anii gungumuuniifi yaada hiruun faayidaa hin qabu” jedhan.
‘WBO’n gabbataa jira’
Erga Raayyan Ittisa Biyyaa duula eegalee wareegamni Waraana Bilisummaa Oromoo jiraatullee humni guyyaa guyyaan dabalamaa jira jedhu Obbo Dhugaasaan.
“Qeerroo guyyaa guyyaadhaan dirqamee itti dabalamaa jiruufi qawwee namarraa kufe kaasee loluun humni ‘WBO’ gabbataafi heddummaataa deemaa jira” jedhan.
Jeneraal Biraanuu Juulaa gaaffiifi deebii BBC waliin taasisaniin ajajaa ‘WBO’ Zoonii Lixaa Marroo Dirribaa “ofiin osoo rasaasa tokko hin dhukaasiin warra kaan ficcisiisaa jira” jechuu haalaan qeeqan Obbo Dhugaasaan.
“Akkamitti qawwee tokko osoo hin dhukaasiin bara qabsoo dheeraan kun jiraatama? Jaallattee miti kan dhukaaftu,” jedhu.
“Maqa-balleessiifi tuffiidha” jedhan.
Xumura qabsoo hidhannoo…
“Xumura isaa maalitti beekna” jedhu Obbo Dhugaasaan gaaffii qabsoon hidhannoo yoom xumura argata jedhu yoo deebisan.
“Hamma gaafa inni xumuramuutti ykn hanga lubbuun jirruutti itti fufna. Gaafa nuti dadhabne ammoo dhaloota itti aanuti itti fufa. Garuu guyyaa tokko bilisummaan ni dhuftiidhuma beekna.”
Hayyuu duree itti aanaa fi miseensa gumii shanee Adda Bilisummaa Oromoo kan ta’an Obbo Dhugaasaan, erga waraanatti deebi’anii miseensummaa gumii keessaa haqamuufi haqamuu dhabuu isaanii quba hin qaban.
“Na haquu malu jedheen shakka garuu qunnamtii waanan hin qabneef hin beeku ani” jedhan.
ABO waliin erga wal-qunnamtiin WBO waliin qaban addaan cite quba akka wal hin qabaanne dubbatu.
‘Waraanni galuu hin didne’
Bara darbe yeroo WBO bosonaa galchuudhaaf koreen tekinikaa hundaa’e koree sana keessaa tokko kan turan Obbo Dhugaasaan, “faarri isaa akka hin taane bareen gara WBO’tti makame” jedhu.
Akka Obbo Dhugaasaan jedhanitti haala araarri sun ittiin hojjetamaa tureefi waliigalteen taasifamaa ture karaa isaa jallisuudhaafi balleessuudhaaf gama mootummaan yaalamaa ture.
“Waraanni bosonatti hafe akka warra biyya alaatii galee hoteela keessatti kunuunsa barbaadan argataa turanii miti” kan jedhan Obbo Dhugaasaan, “bosona keessatti osoo dheebotanii, beela’anii, dhukkubsataniifi du’aa jiranii hin gallu hin jenne” jedhu.
“WBO’n qajeeltoodhaan ilaalamee haarsaan ummata isaa bilisa baasuuf kafale beekamtiin kennameefi galuu barbaada malee namni dide hin jiru” jedhu.
Waraanni furmaata waara’aa fiduufi gaaffii Oromoo deebisuuf karaa sirrii ta’ee filanne osoo hin taane dirqamneeti jedhu Obbo Dhugaasaan.


text:
Monthly Archives: May 2014
Caamsaa 2,2014 Oromoonni Ardii Australia Kutaalee Gara garaa Keessa Jiraatan Bakka Tokkotti Hiriira Mormii Sirna Wayyaanee Bahuufi.
Aside
Australia’s Oromo people rally in Canberra, Australia
PRESS RELEASE
Rally starts at Parliament Drive in Canberra on Monday 2nd June at 10am
More than 400 Oromo across Victoria, NSW, QLD, TAS, SA and WA will be gathering at Canberra’s Parliament house in a bid to expose the Ethiopian government’s recent human rights violations dubbed “Oromo Protests”. Since April 25, leaked photographs and videos show Ethiopian security forces shooting live ammunition at unarmed students in universities across Oromia. Reports of 85 students are confirmed as dead, 500 protestors wounded and over 5000 people detained in unknown camp locations as the Ethiopian government restriction of public media is in full force.
In response, more than 30 international cities including Washington, Oslo, Tel Aviv and London have staged mass peace protests, picking up interest globally and trending heavily on social media. US Congress members have also released legislature on May 9 to publicly condemn the violence perpetrated by the Ethiopian government against its people as well as publicly acknowledge and urge the Ethiopian government to respect human rights and democratic processes.
The government violence in Ethiopia continues to escalate in a bid to silence dissent for the proposed land grabbing in the capital city Finfinne (Addis Ababa). The “Master Plan expansion” seeks to dispossess Oromo farmers and displace 1.1 million hectares of land.
Ethiopia’s human rights abuses are well documented by human rights watch and US state departments and the current Oromo protests has renewed support to launch an international investigation to bring the responsible perpetrators to justice.
Federal Melbourne MP, Adam Bandt called for support of the Oromo people during Oromo protests held at Victoria’s State Parliament House.
On Monday, Australian Oromo communities will call on the Australian government to set an example by using its influence in the United Nations to put political, economic and diplomatic pressures upon the Ethiopian government to stop its continued attack on Oromo lives, their political organisations, educational establishments and the right to self-determination.
400 people from Australian Oromo communities Victoria, NSW, QLD, TAS, SA and WA will be gathering at Parliament Drive in Canberra on Monday 2ND June at 10am.
For information, please call Aliye (0422602204) Dereje (0432 639 074) or Yadata (0412 795 909)
“ABO” Walaleessituu Oromoon
Aside
Mootummaan Wayyaanee Humna Dabalataa Maqaa Jedhuun Gaafatamoota Tikaa 18 Magaalaa Amboof,Humna Tikaa fi Bulchiisa Naannoo Jechuun Ammoo 3 Xuqur Incinnitti Ramade.
Aside
Caamsaa 30,2014 Gabaasa Qeerroo Amboo
Magaalaa Amboo fi Nannoo isheetti poolisootni dhalootaan Oromoo hin ta’iin barattoota Oromoo dararaa jiraachuun saaxilamera. Haala kanaan ilmaan Oromoo illee nyaatni maatii irraa yoo dhufeef irraa fuudhanii lafatti darbachuun millaa kan dhidhitan ta’uun gabaafamera.Haaluma kanaan kenneen Magaalaa Ambootti ramadamanii Oromoota bifa isaan barbaachise maraan dararaa jiran keessaa:-
- Ajajaa Poolisii Laggasee Mannayee dhalootan Amhaara, kan hidhamtoota Oromoo reebichaan darara jiru fi nama nyaatni illee hidhamtoota ilmaan Oromoof yoo maatii irraa ergameef harkaa fudhee millaan awwaara keessatti dhidhiita jirudha.
- Poolisii Dhugaasaa kan jedhamu,kan barattoota Oromoo reebuun ilmaan Oromoo qaama hir’isaa jiru.
- Leejjisaa Jootee Baasaasaa olaanaa yeroo garaagaraatti ilmaan Oromoo dararaa tureeammas itti jiru.
- Gizaachoow Kumsaa Itti gaafatamaa dhimma nageenya Godina lixa Shawaa, nama qajeelfama Wayyaanee uummata karaa nagaa gaaffii dhiyeeffacha jiru irratti dabarsite fudhatee uummata Oromoo magaalaa Amboo rukuchiise keessaa isa tokkodha.
- Yibalxaal Warquu itti gaafatamaa basaasaa Wayyaanee ta’ee m/b Amboo sadarkaa 2ffaa fi qopha’ina irratti kan ramadamee gochaa diinummaa dalagaa kan jiru.
- Dajanee Kabbadaa, qondaala tikaa Wayyaanee barattootaa fi Yuuniversitii fi barsiisota irratti kan ramadame.
- Dandanaa Eejjetaa basaasaa Wayyaanee, hojiin idlee barsiisa.
- Baashawu Mangashaa basaastuu Wayyaanee hojiin idilee konkolaachisaa fakkaatee uumata konkolaataa fe’u irratti akka basaasu kan ramadame.
- Kalifaa Sheek Musaa barataa Yuunibarsiitii Amboo Farmasiistii waggaa 5ffaa barachaa kan jiru.
- Begaashawu Dabalaa ajajaa pooliisii mooraa Yuunibarsiitii Amboo fi basaasa ta’ee kan ramadame.
- Xilaahuun Hoomaa Itti aanaa ajaja poolisii mooraa Yuunibarsiitii Amboo ta’ee kan ramadame.
- Tammanaa Wachimoo Poolisii Basaastuu Wayyaanee ta’ee magaalaa keessaa fi manneen daldalaa irratti kan ramadame.
- Makuriyaa Abarraa barataa seeraa waggaa 4ffaa Yuunibarsiitii Amboo, sanyii amhaara basastuu wayyaanee
- Fayisaa kan jedhamu bakkaa bu’aa OPDO mooraa Yuunibarsiitii Amboo.
- Yuhaannis Kaasayee dhalootan Tigiree barataa mechanichal engineering waggaa 2ffaa Yuunibarsiiti Amboo keessatti diinii barattootaa irratti kan ramadame.
- Yaared Tashoomee dhalootaan Tigree bulchiinsa Magaalaa Amboo keessa ramadame.
- Kumalaa Abdiisaa dura taa’aa ganda 03 kan ta’eef barattoota Oromoo hordofsisee qabsiisuun diinatti dabarsee kennaa kan jiru.
- Sintaayyoo bulchiinsa magaalaa Amboo keessa kan hojjetu, yeroo dheeraaf ilmaan Oromoo basaasuun hisisaa kan ture.
Xiqur Incinnii: Yeroo ammaa kanatti ergamtootni Wayyaanee aanaa Xuuqur Incinnii irratti ramadamanii uumata dararaa jiran keessaa gariin:
1ffaa Dhaabaa Badhaadhaa bulchiinsaa fi nageenya Aanaa Xiquur Inciinnii
2ffaa Alamuu Abdiisaa dura taa’aa waajjira OPDO aanaa Xiiquur Incinnii
3ffaa Immaanaa Hundeessaa Abbaa adeemsa hojii aanaa Xuuqur Incinnii keessattu barattootni Oromoo akka rukutamanii fi hidhamaniif kanneen yakka dalagaa jiran ta’uun beekamee jira.
Uummaanni Oromoo fi dargaggoonni Oromoo ergamtoota Wayyaanee kanneen hubatee osoo isaanii hin jilbeffatiin FDG itti fufaa jiraachuunis beekamee jira.
Godina Lixa Shawaa Bakkoota Adda Addaa Keessatti FDG Barattoota Oromoon Itti Fufe. Humni Waraana Wayyaanees Ummata irratti Duula Bane.
Aside
Caamsaa 30.2014 Amboo
Caamsaa 30,2014 Godina Lixa Shawaatti goototni barattootni Oromoo kutaa 10ffaa qormaata Biyyoolessaa kutaa 10ffaa qoramaa turan har’a xummuruun FDG kaachisan.
Goototni barattootni Oromoo manneen barnootaa Sadarkaa 2ffaa kutaa 10ffaa Lixa Shawaa Amboo, Gudar, Xuuqur Incinnii, Geedoo, Midaa Qanyii qormaata biyyoolessa Kutaa 10ffaa humna poolisaa guddaan eegamaa fi doorsifamaa qorumsa guyyaa 3f qoraamaa turan irratti humnoota waraanaa fi tikoota mootummaa fashistii Wayyaanee EPRDF’n dorsifamaa turan.Akka kanaan guyyaa har’aa qorumsa biyyooleessa qoramaa turan xummuruun FDG itti fufuun gaaffii mirga uumata Oromoof falmaa itti fufan.
Sochii warraqsaa FDG barattootni kaachiisuuf qophaa’an duraa waraannii fi humni bittinneessa Wayyaanee Liyuuhayil jedhamuu barattoota irratti baay’inaan bobbaafamuun manneen barnootaa Amboo sadarkaa 2ffaa M/b Liibaan Maccaa Amboo, M/b Amboo sadarkaa 2ffaa lakkoofsa 2 fi m/b Amboo sadarkaa 2ffaa fi Qopha’inaa, M/b Gudar Sadarkaa 2ffaa fi qophaa’ina, M/b Geedoo sadarkaa 2ffaa fi Qophaa’ina, M/b barumsaa Baallammii sadarka 2ffaa fi Qophaa’ina, barattootni humna waraanaa Waayyaanee humnaa ol itti bobbaafameen bittinneeffamaniru.
Addaatti Sabboontootni Gootootni Barattootni Oromoo Aanaa Xiiquur Inicinnii M/b Dirree Badhaas Sadarkaa 2ffaa gaaffii mirgaa kaasaniin waraanaa Wayyaanee irratti fincilan, waraannii Wayyaanee Barattoota Oromoo karaa nagaa gaaffii mirgaa fi dimookiraasii gaafachuuf jiran afaan qawwee fi humnaan dura dhaabbate. Waraanni wayyaanees barattoota Oromoo dararuu itti fufe jira. Baraataa Oromoo Diinaaol (Mokonnoon) Taaddasaa Barataa Mana barumsaa Dirree Badhaas kutaa 11ffaa humna Waraanaa Wayyaaneen qabamee eessa buteen isaa dhabamuun gabaafamera.
Manneen Uumataa fi Nagadaa Magaalaa Gudar Sirnaan Ala Waraana Wayyaaneen Sakata’amaa Jiraachuun Beekame.
Aside
Gabaasa Caamsaa 30,2014 Gudar
Caamsaa 27,2014 irraa eegalee mootummaan Abbaa Irree Wayyaanee humna poolisaa fi waraanaa heddumina qabu magaalaa Gudartitti bobbaasuun sakkatta’insa guddaa gaggeessaa jira. Mannenne dhuunfaa fi galmi adda addaa magaalaa Gudar tokko illee utuu hin hafiin sakkatta’insii guddaan irratti gaggeeffamera.
Adeemsi yeroo ammaa Mootummaan Wayyaanee Uummaata Oromoo irratti karaa loltoota isaa gaggeessa jiru, daran suukkaneessaa kana ta’ee fi yakka gara jabinaa uummata Oromoo irraatti Wayyaaneen garboomsaan guyyaa irraa gara guyyaatti jabeessa jira. Yeroo ammaa kanatti mootummaan Wayyaanee loltootaa fi poolisota isaa uummatatti bobbaasuun magaalaa Gudaar, Amboo fi Naannoo isheetti guyyaa guyyaa sakkatta’insa halkaan halkan immoo sammichaan uummaanni dararamaa jira. Hallii kun magaalaa Gudarii fi gandoota baadiyyaa aanaa Tokkee Kuttaayyee keessatti haalan jabaatee uummaanni dararaa guddaa keessa seenaa jira. Loltootni Wayyaanee qabeenyaa uummataa saamaa, yakkaa dirqisiisanii gudeeduu uummatarratti rawwachaa, uummata reebaa jiru.
Gama biraan Caamsaa 25/2014 uumni magaalichaa walitti dhufanii maanguddoota filachuun gaaffii bilchiisa naannoof dhiheeffatan keessaa akka waraanni Wayyaanee irraa ka’uu fi sodaan qawween doorsifaman akka dhaabbatu ture,un ta’uu hanqatnaan uumanni wal gahee waraanaa maal nurraa fuudhaa nurraa kaasaa nuti hidhannee hin jirruu jechuun gaaffii bulchiinsa godinaa Lixa Shawaaf dhiyyeessuullee hanga ammaa deebiin kenname kan hin jirree ta’uun gabaafamera.
Waan baay’ee nama gaddisiisuu loltootni fi poolisootni Sirna abbaa irree Wayyaanee ijoollee umriin iraasii waggaa 14 gadii qabee, maatii ijoolleetiin immoo hanga qarshii nuuf fiddanitti hin gadhiifnu jechuun qabeenyaa uummataa fi mirga uuummataa sarbaa jiru. Namoota rakkoon akkasii irra ga’ee keessa tokko Obboo Goobanaa Amansiisaa daldalaa jiraataa magaalaa Gudaar kan ta’ee humnootni waraanaa Wayyaanee liyuu hayilii jedhaman muchaa isaa umrii waggaa 13 qabuun, mana hidhaa galchuun qarshii nuuf kennitu malee hin gadhiifnu jechuun qarshii 4000 kennee mucaa isaa gadhiisifachuu danda’ee jira.
Bekele, get LinkedIn for your mobile
Aside
Waayee FDG fi Haala Uumata Oromoo Walliftooti Oromoo Akkamitti Ibsuu???
Aside
Qindeessaan Daani’eel Bariisoo Areerii Galata Guddaa Qaba!
Seife Nebelbal Radio on May 30, 2014
Aside
Raadiyoo Simbirtuu Simbirtuu Caamsaa,29 Bara 2014
Aside


text:
Maloota 5 faayila kompiitara irraa bade deebisnee ittiin argannu
Faayilli kompiitara keenya irraa haala garaagaraan baduu danda’a. Akkasumas dogoggoraan faayila barbaachisaa ta’e balleessuu dandeenya. Faayila akka tasaa bade argachuuf maloota shan isiniif dhiyeessineerra.
1. Recycle bin keessa check gochuu
Kompiitara kamirraayyuu faayiloonni badan recycle keessa taa’u. Faayilli tokko permanently delete hin taane yoo ta’e, as keessaa argachuu dandeessu jechuudha. Faayilicha Restore gochuun akkuma duraatti itti fayyadamuun ni danda’ama.
2. File history turn on gochuu
Dursa file history ‘on’ gochuu barbaachisa. Kana booda faayila akka tasaa bade tokko ‘Restore files with file history’ jechuun barbaaduun faayilichi yoo argitan Restore gochuun faayyadamuu dandeessu.
3. Backup faayyadamuu
Jalqaba irratti of-eeggannoodhaf faayila barbaachisoo ta’an backup gootu. Kana booda faayila akka tasaa bade argachuuf: Control panel > System & Maintenance > Backup & Restore kan jedhu seenuun faayila tasa bade deebifachuu ni dandeessu.
4. Software qaama sadaffaa fayyadamuu
Software faayila bade nuuf deebisan hedduun ni jiru. Salphaadhumatti ‘Windows file recovery’ jechuun google irra barbaaddanii kan fedha keessanii buufachuun itti gargaaramuu dandeessu.
5. Previous version/haaromsa duraa/ keessa check gochuu
Yeroo tokko tokko faayiloonni kompiitara irra jiran Windows yeroo haaromsuuf jennu ofumaa isaaniitiin backup of godhu. Kanaaf faayilli tasa bade version duraa keessa jiraachuun ni mala.


text:
(Finfinnee, Eebla 28/2019) Qeerroon Bilisummaa oromoo haala yeroo irratti marii godhuun akka armaan gadiin ibsa baasuun xumure.
Qeerroon Bilisummaa Oromoo baroota hadhooftuu irraa jalqabee hanga ammaatti qabsoo gabroomfataa of irraa fonqolchuuf godhu sochii karaa nagaa ABO dhaan hogganamnee gochaa ture itti fufuun kan yeroo kamii caalaa akka hojjetaa jiru beeksisuun yeroo ammaa kanatti taateewaan biyya keenya Oromiyaa keessatti deemamaa jiru jala bu’ee akka hordofaa jiruu fi kanas haal duree tokko malee waan Oromoo fi Oromiyaaf hin taaneef qabsoo hadhooftuu gochuun akka qabsaa’uu qabu waliif galeera.
Qabsoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo fi Qabsaa’onni haqaa waliin tahuun asiin gahan murni muraasni akka waan OPDO’n qabsooftee qabsoo asiin nuuf geesseetti fudhatanii qabsoon xumuramtee jirti bilisoomneerra warri jedhan akka jiran illee argaa dhagahaa jirra jedha ibsichi.
Haqni jiru garuu qabsoon ABO’n gaggeeffamaa ture ammas gaggeeffamaa jiru bitaa fi mirgaan Qeerroo Bilisummaa Oromoo fi WBO ijaaruun qabsoo hadhooftuu fi wareegama guddaa erga kaffalee ifa xiqqoo argaa jirru kana akka arginuuf xurree nutti argisiisee akka jiru eenyuyyuu hin haalu.
Ammas qabsoon Adda Bilisummaa oromoon dursamu hanga galma gahutti nuyi Qeerroon Bilisummaa Oromoo kan yeroo kamuu caalaa wal utubnee qabsoo hadhooftuu gaggeessuun hidhaa fi ajjeechaa yeroo ammaa sirna kanaan nurratti gaggeeffamaa jiru dura dhaabbannee falmachuun dirqama jennee amanna. Kana gochuuf immoo olola nurratti gaggeessaa jiru dura dhaabbannee dhugaa fi jaalala jaallaniin wal qabannee yoo deemne dhagaan nuyi hin buqqisne hin jiraatu.
Kanaaf Qeerroon Bilisummaa Oromoo bakka jiruu quba wal qabaachuun qabsoo as geesse xumura itti gochuun Oromoo fi Oromiyaa walaba taate keessatti namuu akka bilisaan jiraatu arguuf haalduree tokko malee qabsoo keenya gara fuulduraatti Adda Bilisummaa Oromoo waliin akka galma geessu homaa shakkiin qabnu waan taheef qabsoo hafteef wal utubuun haa mirkaneessinu jenna. Yeroo kana jennuttis tahe qabsoo gaggeessinu keessatti olola diinni nurratti oofuun hojii manaa nutti kennu kamuu of irraa fonqolchuun akka tahe baramuu qaba.
Akka kanaan Eebla 26/2019 maxxansi obboleettii keenya Mooneet Badhaasaa irratti barreeffamee maxxane kan dhugaa irraa fagaatee fi yaada namoota dhuunfaa tahuu Qeerroo Bilisummaa Oromoo qorannoo godheen mirkaneesseera.
Maxxansi yeroo sana maxxanes namoota jibba dhuunfaa oofaniin akka tahe ilaalchi achi irratti maxxane kan Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) Zoonii Lixaa bakkan buune tahuu Qaama dhimmi ilaalu irraa mirkaneeffannee jirra.
Kanaaf namoonni olola akkasii maxxansitan WBO ykn Qeerroo Bilisunnaa Oromoo akka bakka hin buune waan taheef namuu akkasiin hubatee wal shakkii gidduu keenyatti diinni uumuuf carraaqu karaatti hanbisuun qabsoo keenya akkuma kanaan duraa elaa fi elaameen wal dhageenyee haa goolabnu jenna. Holola hadheessii facaasuun WBO fi Qeerroo gidduutti wal hubannoo maseensuuf aggaammii aggaamamaa jiru qolachuuf dirqama keenya haa bahannu!
Ololli obboleettii keenya Mooneet Badhaasaa irratti gaggeeffame akka fakkeenyaatti kaasne malee namoota biroo irratti illee wal shakkiin akka uumamuuf sobaan namootni diinota qabsoo keenya irraa dirqama fudhachuun olola diigumsaa gaggeessaa jiran waan jiraniif isaan kanas of irraa qolachaa gochaa isaanii immoo ummataaf saaxilaa deemuun dirqama jennee amanna.
Ammaf namoota olola sobaa gaggeessuun qabsoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo gaggeessaa jiru harka diinaa galchuuf wal walirratti shakkii uumuuf namoota hojjetaa jiranis Qeerroon Bilisummaa Oromoo bira gahee waan jiruuf karaa gorsamuun danda’amuun akka gorsaman godhamaa jira . Naamusa qabsichaa akka tiksaniif kabaja qabsoo keenya qabsoo Oromootiin gaafanna!
Qabsoon keenya ABO’n dursamu WBO fi Qeerroo Bilisummaa Oromoo (QBO) qabatee Oromiyaa fi Oromoo walabaan jiraatu arguudha.
Gadaan Gadaa Bilisummaa haa tahu!
Injifannoon Ummata Oromoof
Qeerroo Bilisummaa oromoo eebla 28/2019
Finfinnee, Oromiyaa


text:
Chaayinaan Jibuutii keessaati teessoo waranaa jaarrachuuf gaafachuutti mariitti jirti jedha perezidaantiin Jibuutii Ismaahel Gulee.
Akka Rooyersi oduu himaa ministera haajaa alaa Chaayinaa Hong Lei maqeffatee jedhetti teessoon waraanaa tun ta dooniin waraanaa gaazii keessaa waraabbatu, waraanii nagaa naannoo sunii eegu nyaata dhugaatii keessaa aragtu, dooniin garba Indii fi galoo galaana Aden irraa shiftaa eegu keessa taa’u.
USA fi Faransaay duruu teessoo waraanaa Jibuutii qaban.Shiftaa garbaa fi galaana Soomaalee irraa doonii saaman hadhanillee achii kahani lolan.
Chaaynaan eegii guyyaa jahaan duratti milishooti Islaamummaa hoteelii Maalii tokko keesatti nama fixaniin duubatti milihsoota sunitti duuluuf karoora qabdi.


text:
Ciminni hoggansa Mummicha ministeera Dr Abiyyi Ahmad Iityoophiyaa keessatti jijjiramnii gaariin akka argamu akkasumas Ertraa waliin hariiroo gaariin akka dhufu gargaaree jechuun xinxalaa gameessi garee Internaashinaal Kraaysisi Gruup wiliyaam Devison dubbatan.
Garu biyya keessaa gareelee siyaasaa haaraa giddutti tasgabii siyaasaa argamsisuuf hojii hedduutu isa eeggata jedhan.Kana malees Deemsa nageenyaa Ertraa wajjiin jiru tarkaanfachisuuf gara fuula duratti rakkoo jabaa eeggata jedhanii jiran.
Bara dabree Itiyoohiyaan addunyaa irratti uummata walittibu’iinsa uumameen biyya ofii keessatti jireenya isaa irraa buqqa’an hedduu qabaachuun kan beekamte yoo ta’u ce’umsii Dr. Abiyyiin hogganamuu hojii guddaan kan isa eeggatu ta’u agarsiisa kan jedhan Devison hariiroo Ertraa waliin jiru milkeessufis akka ta’uuf danqaa mudatan dhabamsisuufis hojii barbaada jechuun hubachiisan.
Walii galteen Ertraa waliin tolfame hariiroo diplomaasii jalqabsisee, toora bilbilaa akka banamuu gochuun biyyoota lameen gidduu tajaajilli geejibaa hangi tokko akka jiraatu taasisee.Garu falmiin daangaa ijoo ta’an hin furamiin jiru jedhanii Ertraanis mootummaa heeraan dhaabatee hin qabdu jedhu Devison.Kanaaf lammiwwan Ertraa yeroo dheeraaf rakkachuun isaanii hin dhumatiin waan jiruuf nagaa guutuun hin argatiin jiru jedhan.
Dr. Abiyyi ifatti waan jiru irratti dubbachuun akkaan barbaachisaa ta’u xinxalaa gameessa kan ta’an Wiliyaam Devisan ibsanii jiru.


text:
Sagantaa gaggeessaa Obbo Lammaa Magarsaa irratti maaltu jedhame?
Sagantaa gaggeessuufi galateeffannaa pirezedaantii duraanii Mootummaa Naannoo Oromiyaa Obbo Lammaan Magarsaaf Adaamaatti qophaa'erratti aanga'oonni ol-aanoo naannoleefi federaalaa gumaacha Obbo Lammmaafi aanga'oonni biroo waggootan dhiyoo keessa taasisan yaadataniiru.
Haalli biyyaa maalirra akka jiruufi gara fuula duraattillee maaltuu ta'uu akka malu aanga'oonni kunneen dhaamsa ergaa jajjabaa qabu dabarsanii turan.
Ministirri Muummee Abiy Ahmed, oggantoonni sadarkaa naannoofi federaalaatti muudaman kunneen injifannoo argame uummatatti himuu qofa osoo hin taane, rakkoo uummanni qabuuf halkaniifi guyyaa hojjechuu qabu jedhan.
"Uummanni Oromoo isinirraa kan barbaadu injifannoo argate kana har'aafi bor akka itti himtan osoo hin taane, borii kaaftanii ijoollee keenya hojii qabsiisuu, dinagdee naannoo keenyaa jijjiiruu, biiroo keessaa baatanii qonnaan bulaa keessa ooluu, rakkoo isaa hubachuudha."
MM Abiy bilisummaa argame kana sirriitti dhugoomsuudhaaf uummanni qalbii isaa gara misoomaatti deebisuu qabas jedhan.
MM Abiy waa'ee Obbo Lammaa yeroo ibsan, hogganaa qabsoo Oromoo jechuudhaan jalqaban. "Boo'icha, rakkoo, ciniinsuu uummanni keenya jaarraa tokkoof keessa jiraate ceesisuu kan dandahe hayyuu beekaa, goota Oromoo Lammaa Magarsaa," jechuudhaan ibsan.
Dabalataanis Dr. Abiy: "Yeroo rakkoo, yeroo cinqii, yeroo boo'ichaa gaachana ta'ee, jajjabeessee kan nu ceesisuu danda'e, kan uummanni keenya sirriitti hin barre, garaan isaa akka fuula isaa qulqulluu ta'e jaallee keenya Dr. Warqinaa Gabayyoo," jechuudhaan sagantaa kana irratti galateeffataniiru.
Ministirri Muummee Itti-aanaan Obbo Dammaqaa Mokonnon ammoo jijjiiramni biyyattii keessatti argame kun haarsaa guddaa uummanni kaffaleen kan dhufe wan ta'eef gaggeessitoonni itti-gaafatamummaa seenaa jalaa bahuudhaaf, akkasumas biyya guddisuudhaaf xiiqiidhaan hojjechuu qabu jedhan.
"Barri kun bara jijjiiramaati. Bara imala badhaadhinaa keenya itti dhugoomsuudhaaf boqonnoo murteessaa keessa jirrudha.
Bu'awwaan hedduun argamaa jiru. Kana cinaan ammoo rakkoowwaniifi gufuunis nu mudataa jiru. Waanti guddaan daandiin jijjiiramaafi uummata fayyaduufi jijjiiruu qabannee jirru itti fufsiisuudha.
Rakkooleen akka hin uumamne dursanii ittisuu, yoo uumamanis dafanii sirreessuufi gara qajeelaa ta'etti imaluu gaafata."
"Nuti gaggeessitoonni itti-gaafatamaa nutti kennameen osoo ittiin of hin tuuliiniifi hin rarra'iin iyyeessotaaf dhaabbachuu, warra namni isaan dhaga'u dhaban dhaggeeffaachuun rakkoo uummataa furuuf itti-gaafatama seena qabeessa ta'etu nurra jira."
Yeroo seena qabeessa akkasii kana keessa akka Obbo Lammaa Magarsaa kan sosochii jijjiiramaa qabsiisuufi nama qabatamaan hojjetee agarsiise barbaachisaadha. Sadarkaa naannoo Oromiyaafi federaalaatti ga'ee guddaa kan taphatan ammas warri akkasii jiru jedhan.
Wanti guddaan jedhan Obbo Dammaqaan, sabaabfi sab-lammoota hedduudhaan kan faayamte biyyi keenya kan lammileen keessatti kabajaman, keessatti badhaadhan, biyya cimtuufi tokkummaa qabdu ijaarru, badhaadhina saffisaan kan keessatti mirkaneessinuuf bu'uura kaa'aa jirra jedhan.
"Carraa kanaan sabaafi sab-lammoonni biyya keenyaa hundi gaggeessitoota kana waliin ta'uun carraa argachuufi hiree qabaachuu waan gaafatuuf, hundi keenya sadarkaa irra jirru maratti ga'ee keenya ba'achaa jijjirama keenya yaa cimsannu.
Nagaafi jireenya tasgabba'ee, akkasumas misooma keenya yaa tarkanfachiifnu."
Sagantaa galataa kana irratti kan kaleessa Itti-aanaa Pirezedaantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa ta'uun muudaman Obbo Shimallis Abdiisaa, imala jijjiiramaa akka biyyaatti jalqabame galma isaa geessisuudhaaf tokummaa cimsanii imaanaa uummanniifi mootummaan itti kenne bahuudhaaf cimanii kan hojjetan ta'uu dubbatan.
Sagantaa galataa kana irratti kan argaman Itti-aanaan Pirezedaantii Mootummaa Naannoo Tigiraay Dr. Debretsihon Gebremikaa'el akka jedhanitti, sirna federaalizimii wabii saboota, sablammootaafi uummattoota biyyattii ta'e jabeessinee eeggachuudhaan, rakkoo akka biyyaatti nu mudate yoo wal tumsine ni ceena jedhan.
"Rakkoon hedduun nu mudateera. Nutis rakkoo nu mudatu keessatti hafuu osoo hin taane, rakkinicha dabarree sirna federaalizimii qabannee hanqinoota jiran furuuf, ol-aantummaa seeraa kabachiisuufi mirgoota lammilee eegsisuun nurra jira. Kana milkeessuudhaafis waliin haa hojjennu," jedhan.
Obbo Lammaan sadarkaa naannootti hojii bu'a qabeessa hojjetaniiru kan ibsan Dr. Debretsihon, biyya isaanii tajaajiluudhaaf ammoo yeroo gara federaalaatti dhufan kana rakkooleen hedduu akka naannoofi federaalaatti nu mudatanii jiran kanas akka irraa aannu nu gargaaru jedhan.
"Biyya keenya keessa qormaata hedduutu jiru. Rakkoowwan hedduu nu mudatan keessaa nagaan dhibuu, buqqa'insa akkasumas heera mootummaa ilaalchisee rakkooleen hedduun nu mudataa jiru. Sirni federaalaa keenyas yeroo rakkoo keeessa galee jiru keessa jirra."
Akkas ta'ee garuu adeemsi keenya ifadha kan jedhan Dr. Gebretsihon, warra kaayyoo yoo taane ykn kaayyoo keenya jalatti walittti qabamnee, waliin mariyachuudhaan murannoon kaanee rakkooleen nu mudatan kana hunda ni ceena jedhan.
Kanaan dura rakkoo hedduu keessa akkuma dabarre, gara fuula duraattis rakkoo nu mudatan mara keessa darbinee milkaa'uu qabna kan jedhan Itti-aanaan pirezedaantiin Mootummaa Naannoo Tigiraay, hunda caalaa sirna federaalizimii keenya cimsinee qabachuudhaan kan hir'ate itti guutaa deemuu qabna jechuun ergaa dabarsaniiru.


text:
MASGIIDA FI GAHEE INNI HAWAASA KEESSATTI QABU
Bareessitoonni: Belshaazaari fi Abdeneegoo
Kan Hiike: Islaamummaadhaf Deebii Garee Afaan Oromoo
Duraan Dursa
Kun gabaasa jecha tokko qofa irratti hundaa’edha. Jechi kunis Masgiida (Maskiida) kan jedhu yemmuu ta’u dhaabbata yeroo hundaa oduu sab-qunnamtii gara garaatin dhageenyu kan bakka bu’uudha. Baroota dhihoon booda Masgiidota biyya Ingiliizi fi Awrooppaa keessatti argaman keessatti meeshaalen waraana fi barreeffamoonni shororkeessummaa kakaasan argamanis biyyoota dhihaa biratti dhaabbanni kun akkuma Waldaa Kiristiyaana fi eddoowwan amantaa gara garaa eddoo waaqeffannaa akka ta’etti lakkaawwama. Haata’u malee argannaawwan ifa bahan kunneen gaafilee gara garaa kaasanii jiru. Barreeffamni kunis gaafileedhuma kanneen kan ilaallatuudha. Gaafileen kunneen: “Masgiidni eddoo waaqeffannaa qofaa? Gamoowwan kanneen keessatti sochiiwwan loltummaa taasifamuu kan danda’an Islaamummaa keessatti akka waaqeffannatti kan lakkaa’amu maal yoota’eedha laata? Sochiiwwan kunneen Islaamummaa kan bakka hin buune yoo ta’an abbootin Amantaa Islaamummaa maalif gocha kana hin balaaleffanne?” gaafilee jedhan of keessatti hammatu. Dubbiiwwan dhiifama gaafannaa fi ibsoonni gara garaa taasifamanis wantoonni kana fakkaatan irra deddeebidhaan akka hin raawwatamne ittisuuf humna hin qaban. Osoo dhugumaan wantoota Masgiida keessatti adeemsifamaa jiran kana ittisuu fedhanii maalif Fatwaa yookin ejjennoo seeraa cimaa ta’e baasuu didan?
Gaafilee armaan olitti ka’an kanneen kan fakkaataniidha haala qabatamaa amma jiruu fi ka’umsa wantoota amma ta’aa jiranii agarsiisudhan qorannoo barreessitoonni kunneen taasisan kana barbaachisaa kan taasise.
Haata’u malee qorannoo kanaaf ka’umsa kan ta’e sababni cimaan biraa ni jira. Innis Niiw Haam, baha magaalaa Landan keessatti bara 2012 ganna keessa Olompiikii taasifamuuf hojiin isaa xumuramuudhan tajaajila kennuu akka eegalu kan himamee fi Masgiida isa waaqeffattoota 70,000 keessummeessuu danda’uun balaan ifa ta’e mul’achuu isaati. Hawaasa wanta kanaan hubame keessa namoonni jiraatan haala ifa ta’een akka mul’atutti waa’ee kanaan rifaatuu keessa kan galan yemmuu ta’u gaafilee kanneenif deebii ni barbaadu. Deebii kanas yeroon osoo hin barfatin ammuma argachuu fedhu.
Barreessitoonni qorannoo kanaa fedha isaanitiin Islaamummaa gadi lakkisanii kan bahan yoo ta’an waa’ee barbaachisummaa biyyoota Islaama hin taane keessatti walabummaa filannoo kamuu taasisuudhaf qabnu akkasumas Masgiidni kun (yookin kan biraa) dhiibban inni hawaasa irratti geessisu, keessumattuu Masgiidni Niiwhaam eddoo irratti ijaarramuudhaf karoorfame naannawa hawaasa jiraatan gidduutti balaa geessisuu danda’u dubbachuudhaf gahumsa kan qabaniidha. Gabaasa kana dhiheessun dirqama ta’ee waan argameef Masgiidni kun giddu gala fakkii Islaamummaa akka ta’e akkasumas maddeen Islaamummaa irraa ka’uudhan wantoota yemmuu Masgiida keessatti raawwataman dhiifama argamsiisan ilaalchisee qorannoo gadi fageenya qabu qopheessanii jiru. Islaamummaa amantaadha jennee waamuu iirra caala “karaa jiruu” jennee waamuu filanna. Sababni isaatis bara Muhaammad irraa eegalee seerri shari’aa Islaamaa siyaasaa irraa eegalee hamma diinagdeetti deebii akka qabu irra deddeebi’amee waan dubbatamuu fi irra caala immoo jireenyi Islaamummaadhan ala hiika akka hin qabne waan dubbatamuufi.
Barreessitoonni – beektonni Islaamaa iyyuu wantoota dubbataman hunda faccisuudhaf hamma hin dandeenyetti maddeen Islaamaa fayyadamuudhan wantoota sirritti odeeffannoo dhugaa ta’een deeggaraman qofa fayyadamuudhaf of eeggannoo cimaa taasisanii jiru. Haata’u malee namoonni Dhihaa halicha ilaalcha gaaridhaan ilaaluu fedhanii fi kitaaba xinnoo tana keessatti ilaalcha kaa’ame fudhachuudhaf namoonnii fedha hin qabne odeeffannoowwan kanneen haalli isaan itti busheessan jiraachuu ni mala. Haalota nageenya fi wal danda’iinsa agarsiisan faallatti Islaamummaan inni Masgiida keessatti lallabamu akkuma sab qunnamtiilee gara garaatin dhageenyu ilaalcha shororkeessitootaa, du’anii ajjeesuu, Al qaa’idaa fi kkf of keessaa qaba.
Dura bu’oonni keenya Awrooppaa, Waashingitan, Paaris, Barliin yookin Mooskoo keessatti argaman garaa qulqulluudhan waa’ee amantaa Islaamummaa wantoota gaarii ta’an nutti himanii jiru. Akkasumas dura bu’ootaa fi daldaltoota Musliimaa baay’ee jajanii fi kabajan waliin walitti dhufeenya siyaasa fi dhuunfaa karaa hedduun uumanii jiru. Namoonni Musliima ta’an kunneen tarii warra garaa qulqulluu qaban ta’uu ni dadnda’u haata’u malee namoota waa’ee amantaa isaanii hubannoo gahaa ta’e hin qabaannedha. Haata’u malee baroota dheeran booda jaarrota dabran keessa Islaamummaan akkuma dadammaqe, fakkeenyaf bara 1979 Iraan keessatti warraaqsa Islaamummaa taasifame sana kan fakkaatu yoo adeemsifame namoonni haala isaan ittiin mormuu hin dandeenyen gara Amantaa Islaamummaa cimaatti harkifamuun isaanii hin oolu.
Onnee Musliimota ejjennoo laafaa qaban kanneen keessatti haala lakkoofsi isaa dabalaa dhufeen haaromfama Islaamummaa taasisuuf yaadun ni jira. Yoo qalbeeffannee ilaalle ta’e yeroo ammaa kana ol guddachaa kan jiran sochiiwwan haaromsa Islaamummaa, barummaa, walabummaa dhuunfaa, filannoo amantaa, seerota Islaamummaa cimoo laaffisuu fi kkf sochiilee lallaban ni ilaalla. Wanti akkasii kun dhugumaan kan nama gammachiisu ni fakkaata. Haata’u malee dubbiiwwan yaadachiisoo ta’an muraasa dabaluun nu barbaachisa. Sochiilen akkanaa kunneen seenaa Islaamummaa keessatti ka’uudhan kufanii jiru. Sochiilen haaromsa Islaamummaa hunduu dhuma irratti injifatamanii akka waan faayidaa hin qabneetitti gatamanii jiru. Kanaaf fakkeenya kan ta’u biyya Ispeen, Kordobaa keessatti gubamuu barreeffamoota Ibin Rushdidha. (warra Dhihaa biratti Averoos jedhameet beekkama). Namni kun bulchiinsa mootummaa keessatti qaadii (Abbaa Seeraa) shari’aa ture. Barreeffamoonni isaa “dhugaan” maddeen Islaamummaatin alatti argamuu ni danda’u yaada jedhu kan qaban waan turaniif akka arrabsootti lakkaa’amanii jiru. Namni kun falaasamaa hojiiwwan Aristootil gara Awrooppa fi Addunyaa Islaamaatti nama galcheedha.
Naannawa Addunyaatti akkuma haleellawwan shororkeessummaa dabalaa dhufaniin biyyoota Dhihaa keessatti sab qunnamtiile jiraniin sochiiwwan siyaasa fi loltummaa Masgiidota keessatti ta’aa jiran kunneen gaafin irratti ka’aa ni jira.
Dubbicha haala salphaa ta’een lafa kaa’uf Addunyaan ammaa tun wantoota Islaamummaa keessatti ta’aa jiran kanneenin bitaan ishee galee jira. Uummanni Islaamaa walakkaan, keessumattuu mirga namoomaa, mirga filannoo fi akkasumas Al-Qaa’idaan Islaamummaa bakka nibu’a moo hin bu’u gaafii jedhuun dhiphin keessa akka lixan nan amana. Ani dhuunfaa kootitti Islaamumaa keessatti haaromfamni ni taasifama abdii jedhuun baroota dheeraf eegan ture. Beelshazaari fi Abdanaagoon namni Musliima ta’ee fi hin taane kamuu xiinxaluu hojii qabu nuuf dhiheessanii jiru.
Tarii hojii kana sirritti yoo xiinxaltan haaromfamni akka Kiristiyaanummaa fi Yihuudii keessaatti taasifame maalif Islaamummaa keessatti taasifamuu akka hin dandeenye ni hubattu. Na hin shakkinaa, wantoonni kunneen dhugaa ta’uu isaanii irra ani osoon dogongoree nan filadha ture.
Gide’on
Ebla, 2006


text:
Technology Addunyaa sodaa keessa galche ‘Deepfake’
Technology’n Deepfake bu’aalee AI (artificial intelligence) keessaa isa tokkoodha. Technology’n kun yaadni isaa turaa ta’uus dhiheenyaa kana qabatamaan hojii eegaluun isaa addunyaa sodaa keessa galchee jira.
Deepfake waggoota muraasaa as suuraa/vidiyoo nama tokkoo kan nama biraatin bakka buusuu danda’ee jira. kana jechuun bakka Ati itti hin argaminitti si argamsiisuu danda’a, bakka Ati hin dhaabbatin si dhaabuus danda’a.
Garuu dhiheenya kana addunyaa sodaa guddaa keessa kan galche Sagalee (qooqa) nama fedhee qabachuun akka waan inni dubbatetti kan dubbatuudha. Fkn; waan Ati hin dubbatin 100% fakkeessee sagalee keetiin dubbachuu danda’a.
Softweeriwwan fi Marsaariitiiwwan sagalee sobaa uuman yeroo ammaa online irratti gurguramaa jiru. Akkaataan hojii isaanii; Jalqaba softweera gocha kana raawwachuuf qophaa’e keessa sagalee kankee kan duraan haasofte galchu. sagalee kana interview kee irraa fudhachuu danda’u, kan bilbilaa/record irraas fudhachuu danda’u.
Softweeriin gocha kanaaf qophaa’e kun sagalee kee irratti shaakallii gahaa gochuun.. dhuma irratti qooqa kee qabata. achi booda barreeffama akka qooqa keetin dubbifamu ol fe’aniif. Dubbisee bifa Audio’tin dhiheessa.
Ati yoo dhaggeeffattu sagaleen keetuma, Namootni sagalee kee beekan hundi shakkii malee kuni sihi jechuun sitti murteessuus danda’u. Sagalee sobaa (fake) ta’ee kana vidiyoo kee kan sobaa (fake) ta’een walitti yoo hidhamu kuni waan addaa sammuun ilma namaa amanuu hin dandeenyedha. Sagalee sobaa uumuun kun yeroo ammaa Afaanota Darzana 2 oliin hojirra jira. Gara fuul-duraa akkaatuma Technology’n babal’atuun inniis ni babal’ata jedhamee yaadama.
Softweeriiwwan ykn Marsaariitiiwwan sagalee sobaa “Deepfake Voice” uumuuf gargaaran keessaa 5 kan asii gadiiti.
Gatiin isaanii: ‘Resemble’ daqiiqaa lama kan yaalii free kenna, achi booda baatii baatiin $30 kafaluu gaafata. kan baatiin $12 gaafatuus ni jiru. akkasuma yeroo tokko qofa (lifetime) $685 kan gaafatan ni jiru. ta’uus akkaatuma gatiin wal dhabuun qulqullinni isaanitiis wal dhaba. Sagalee 100% adda baasuun hin danda’amnee fi shakkuun hin danda’amne uumuuf kan filataminitti gargaaramuu barbaachisa.
‘Deepfake Voice’ namoonni akka baditti ilaalan jiraataniis kanneen akka gaaritti fudhatan ni jiru. Fkn; Ati sagalee keetiin dubbisuu yoo hin barbaanne ykn yeroo mara dubbisa irratti rakkoo kan qabdu yoo tahe, Sagalema kee kan sobaatin bakka buusuudha. kana gochuuf immoo akkaatuma olitti jenneen wantoota akka sagalee keetiin dubbifamu barbaaddu dursa bifa barreeffamaan qopheessuudha. itti aansun gara softweerichaa ol feetaf, inniis dubbisee siif deebisa.
Faallaa kanaatiin nama hin jaalanne tokko miidhuuf sagalee (fake) ta’e uumuun kan itti gargaaramnu yoo tahe Deepfake miidhaa Technology’n fide keessaa isa guddaa ta’a.
Gara fuul-duraa “akkana jette” jechuun sagalee ragaa godhatanii mana murtii wal dhaabutu hafa moo Addunyaatu technology kana irratti duula? Tarii furmaata argata laataa?!


text:
Galmee Dr. Debretsiyoon Gebremikaa’el-faa irratti abbaan alangaa himannaa kan irratti dhiyeesse himannaan yakkaa kaleessa mana murttiitti dubbisaan dhageessisameera. Abukaatoleen namoota yakka of irraa ittisanii, maamiltoonni isaanii wabii dhaan akka gad dhiisaman gaafatan. Abbaan alangaa mormee jira.
Abbaan alangaa himannaa kan irratti dhiyeesse namoota 58 fi dhaabolii keessaa kaleessa namoonni 21 irratti himannaa dhiyaate manni murtii ol aanaan federaalaa Lidetaa dhaddachi 1ffaan kan yakkaa shororkaa fi dhaddachi dhimmootii heeraa himannaa sana dubbisaan dhageessiseera.
Himannaan kunis kan agarsiisu gosa lama yoo ta’u inni jalqabaa, himatamtoonni, seera filannoo baasuu fi raawwachiisuun aangoo mootummaa federaalaa qofa ta’ee utuu jiruu, filannoo farra heeraa geggeessuu dhaan, kan beekkannaan seeraa kennameef mootummaa naannoo Tigraay karaa seeraan ala ta’een jijjiiruu dhaan heeraa fi sirna heeraa irratti yakka raawwatameen himatamaniiru.
Himannaan gosa lammataa abbaan alangaa dhiyeesse immoo falaasama himatamtootaa fiixaan baasuuf mootummaa humnaan fonqolchuu yaaduu dhaan, haleellaa raayyaa waraanaa biyyaa gama kaabaa irratti jalqabamee fi duula seera eegsisuutiin dantaa biyyaaf jecha kan hin tarreeffamne lubbuu namaa badee fi qaama namaa fi qabeenya irra miidhaan waan ga’eef jecha, himatamtoonni waliin ta’uu dhaan kaayyoo siyaasaa qabatan galmaan ga’uuf jecha, mootummaa dirqisiisuu yaaduu dhaan hojii qooddatanii miseensota raayyaa ittisa biyyaa fi namoota eenyummaan isaanii hin beekamne kan ajjeessisanii fi iggitanii bakkaa bakkatti geessaa waan turaniif yakka shororkeessummaa dalaganiif himataman jedha.
Manni murtii himannaan sana dubbisaan erga dhageessisee booda, abukaatoleen himatamtootaa maamiloonni isaanii wabiin akka gad dhiisaman iyyata isaan berreeffamaan dhiyeessan irratti gam lamaanuu wal falmii jechootaa geggeessaniiru.
Abbaan alangaa gaaffii abukaatoleen himatamtootaa dhiyeessan mormee jira. Akka falmii abbaa alangaatti himannaan dhiyaate yoo balleessaan itti murame hidhaa umurii guutuu hanga du’aatti kan adabsiisu waan ta’eef manni murtii mirga wabii eegsisuufii hin qabu jedhee jira. Kanneen ragaa ba’anis himatamtootaan waan argamaniif balaa irraan geessisuu akka danda’an abbaan alangaa mana murtiif ibseera.
Abukaatoleen himatamtootaa gama isaaniitiin maamiltoonni keenya raawwatan filannoo qindeessuu fi geggeessuun, raayyaa waraana Tigraay ijaaruun du’a hin dhaqqabsiisne. Du’a kan dhaqqabsiise, lola jalqabame jechuun falman. Seerri shororkeessumaas kan raggaasisame gochi kun raawwate erga jedhamee booda waan ta’eef, seerri boodatti deebi’ee adabuun irra hin jiru jechuun falmaniiru.
Manni murtii falmii gam lamaanii erga dhaggeeffatee booda murtii guyyaa borii gama waajjiraatiin kennuuf beellamee jira. Of irraa ittisuu himannaa sadarkaa duraa kan himatamtootaa simachuuf manni murtichaa Onkoloolessa 22 bara 2014tti beellama qabeera jechuun Meleskachoo Ammahaa Finfinnee irraa gabaaseera.


text:
Itiyoophiyaan ishee har’a kan waggoota sadii dura yeroon Finfinnee seene turte irraa abdii kan qabdu ta’u yeroo hojii isaanii xumuranii deebi’aa kan jiran dubbii himaan Embaasii Yunaaytid Istetees isa Finfinnee jiruuf dubbii himaa kan ta’an Nikoolaas Barnet dubbatanii jiru.
Yeroo jalqabbii ce’umsaa kanatti Itiyoophiyaa keessaa deemuun rakkisaa dha kan jedhan Nikoolaas biyyatti keessa carraa fi Abdii hedduutu jira jedhan.
Yeroon HOJIIF Itiyoophiyaa dhufe waan biyyattiin gochuu dandeessi jedhee hin yaadneetu ta’e kan jedhanBarnet ce’umsii Itiyoophiyaa keessaa akka milkaa’uu amantiin qaba jechuun isaanii gabaafamee jira.


text:
Dhiyeenya kana Afaan Oromoo Gugliin gargaaramuun akka danda'amuutti proojektiin hojiij gaggeeffame tokko ifa ta'e jira.
Hiikkaa jechootaa qofa otoo hin taane himaan ibsuu akka dandeessisutti tolfamee kan xumuramee yoo ta'u kanneen barreessuu fi dubbisuu hin dandeenyeef immoo sagaleen dubbatanii hiika isaa Kompuuta irraa sagaleen akka argatan gochuuf irratti hojjatamaa jira.
Namoota walitti dhufuun fedha isaaniin hojii kana gaggeessaa jiran keessaa tokko Dr. Dabalaa Tasfaayee Gammachuu Yunivarsitii Dundee Iskotlaand, Yunaaytid Kingdam jiru irraa waliin gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa.


text:
Warri bilxiginnaa, Jawar irratti murtii du’aa seeraan murteessuf karoorfattee itti bobbaatee jirti. Baqqala Garbaa irrattis akka jireenya isaa guutuu manaa hidhaatti dabarsu gochisiisuf qophooftee jirti.
Hanga Bilxiginnaan jirutti, “Jawar akka lubbuun hin jiraanne, Baqqalaanis akka mana hidhaa keessaa hin baanee goonaa,” jedhanii walitti kakachaa, Oromoo irratti dhaaddachaat, jirti.
Nafxanyoonnis gammachuu guddaa dhan machaawanii of hin beekan.
Gama biraatinis, dokumentarii sobaa, ‘Haacaaluu kan ajjeese ABO dha,’ kan jedhu qopheessitee facaasuf qophii xumurtee jirti.
Akasumas dhagaa bu’uuraa sidaa Haacaaluu Finfinnee keessatti lafa kaa’uu dhaan propaganda sobaa oofuuf qophii fixattee jirti.
Oromoon kanas qalbeeffachuu qaba.
Tsegaye Ararssa irraa.
ጠቅላይ አቃቤ ህግ ወ/ሮ አዳነች አቤቤ ዛሬ ባቀረቡት መረጃ የመጀመሪያውን ተጠርጣሪ መጀመሪያ #ጥላሁን_ያሚ ብለው የጠሩት ሲሆን ቀጥሎ #ጥላዬ_ያሚ ብለው ጠርተውታል። ከካሜራ ጀርባ ሆኖ የሚያርማቸው ሰው ነበር። ሰው ሲያስተካክላቸው ስሙ ጥላሁን ቢሆንም በአካባቢው ሰው በቁልምጫ ጥላዬ ተብሎ ነው የሚጠራው ብለዋል። ጥላሁን የሚባል ሰው በተአምር ጥላዬ ተብሎ አይቆላመጥም። በአካባቢው ሰው በቁልምጫ ቢጠራ እንኳን ጥሌ ነው ሊባል የሚችለው። ትንሽ ቆይተው ደግሞ #ጥላሁን_ዋሚ ብለውታል። መልሰው በአፋን ኦሮሞም ጥላሁን ዋሚ ብለውታል። የትኛውም የአፋን ኦሮሞ ተናጋሪ #በያሚ ና #በዋሚ መካከል ያለው ልዩነት አይጠፋውም። ይህም የበለጠ አጠራጣሪ ያደርገዋል። ሶስተኛው የኦሮሚኛና የትግርኛ ተናጋሪ ተብሎ የቀረበው ነገር ህወሃትና ኦነግ በጋራ ይሰራሉ የሚል ፖለቲካዊ ትርፍ ለማጋበስ የተሰራ እጅግ ነውረኛ ስክሪፕት ነው። በተጨማሪም የኦሮሞን ህዝብ ከፋፍሎ ለመግዛት ያለመ መግለጫ ነው። ይህ የፖለቲካ ፍርድ ግድያው በተሰማ በነጋታው የተሰጠ ነበር። ዛሬም የተደገመው ይኸው ነው። ይህን ግድያ ምክንያት በማድረግ ከጉዳዩ ጋር ምንም ግንኙነት የሌላቸውን የኦሮሞ ፖለቲከኞች ጋዜጠኞች አክቲቪስቶችና ታዋቂ ሰዎችን ለእስር የዳረገው የብልጥግና መንግስት ገለልተኛ ሆኖ ይህን ግድያ ሊያጣራ አይችልም። የጀግናው አርቲስት ሃጫሉ ግድያ በገለልተኛ አካል ተጣርቶ ገዳዩም ሆነ ከግድያው ጀርባ ያለ ማንኛውም አካል ለህግ መቅረብ ይኖርበታል።
THE FINFINNE INTERCEPT
Gartee Shira Abiy?
1. Goota Oromoo ajjeese
2. Akka waan Oromoon ajjeeseetti dhiheesse.
3. Oromoon akka waldiigu, dharraa qabu milkeessuuf olola eegale
4. Oromoo qabsoo irraa dubbatti deebisuu dha.
Garuu, kun taakkuu tokko illee Oromoo duubatti hin deebisu! Oromoo ajjeesanii itti qoosuun hin ta’u.
GUMAAN Hacaaluu bahuu qaba.
Gumaan Hacaaluu kan bahu,
1. Shiraa fi kijiba kamiifiyyuu gurra kennuu dhiisuudha.
2. Tokkummaa Oromoo karaa maraan jabeessuu dha.
3. Qabsoo Oromootti cichuun akka galma gahu hojajchuu dha.
4. Qabeenya, beekumsaa fi ogummaa keenay qabsoo Oromoof oolchuu dha.
5. Bilisummaa fi walabummaan Oromoo haga fiixa bahutti kallattii qabsoo irraa maquu dhiisuu dha.
Injifannoon kan ummata Oromoo ti!!


text:
ONN: Qeerroon Shaambuu Mootummaa Wayyaanee Irratti Bifa Adda Ta’een Fincila Dhoosan. Waxabajjii 14, 2018
===============
Godina Horroo Goduruu Wallaggaa jajjabeewwaan qeerroo oromoo magaalaa shaamboo, qabsoon qeerroon gachaa tureef ammallee gochaa jiru bakka galii isaa hin qaqqabne jechuun bifa adda ta’een magaalaa Shaambuu keessatti fincila akkasn jabaa ta’e geggeessaa kan jiran ta’uu gabaasaan bakka sanaa suuraa fi viidiyoodhaan deggeramee nuuf ergame ni addeessa.
Suuraa Ingiinar Masfin Abbabaa qabatanii magaalicha keessa deddeebi’anii dhaadannoo dhageessisaa kan jiran jajjabeen Shaambuu, haaromsi OPDOn odeessitu kan kijibaa waan ta’eef qabsoon Qeerroon itti du’e, itti hidhame, itti reebamee qaamaa hir’atee fi biyyaa godaansifame ammallee galii isaa hin qaqqabne waan ta’eef qabsoon keenya itti fufa jedhaniiru.
“Nuti Qeerroon kan qabsoo eegalleef Bilisummaa saba keenyaa argamsiisuuf malee, namooni jireenya isaanii fooyyeffachuuf biyya ambaa ba’an tokko tokko midiyaa wayyaaneerratti akka affeeraman qofaaf miti.
Nuti qeerroon qabsoo kan eegalleef falmattoonni mirga uummata oromoo miseensonni ABOf WBO boolla keessatti ukkamfamanii falmitoonni aangoo, nafxenyoonni mirga saba keenyaa sharafuu barbaadan akka hidhaatii ba’anii suuraa ka’aniif miti. Kanaafuu falmaan keenya hanga Bilisummaatti itti fufa” jedhaniiru.
Itti fufuudhaanis “nuti qeerroon kan qabsoo eegalle dhaabonni waggaa 40 oliif qabsoo haqaa oromoof geeggeesseef gegeessaa jiru moggaatti dhiibamee, kanneen waggaa 4 asitti midiyaatiin qabsoo eegalaniifi namoota qabsoo keessaa asiisf achi raafaman ykn dhaabbilee miidiyaa qofaan akka biyyaatti affeeramaniif miti.
Qeerroon qabsoo kan eegale Oromoon hundi biyyasaa keessa akka jiraatuufi dhaaba jaalatuun akka buluuf malee namoonni waggaa 27f dhiiga keenya dhangalaasisaniifi abbumti arge, akkuma kaneen akka Dammaqee Mokonnon magaalaa Roobeeti ittiin maxxansanitti, karadeemaan fedhe akka ittiin dhaadeffamuuf miti.
Qabsoon qeerroo ABOtiin masakama. ABOtiin hunduufne. ABO faana qabsoofna. WBO faana Bilisoomna” jechuun Fincila Xumura Gabrummaa finiinsaa oolaniiru.
Dhaadannoolee Qeerroon magaalaa Shaambuu dhageessisaa keessaa:
1. Haaromsi jedhame sun sobadha;
Godinnis aanaanis waanti haarome
Oduun wal sobuu malee hin jiru.
2. Dangaan oromiyaa haa kabajamu.
3. Oromoon oromiyaa guutuu keessatti Waraanuma mootummaan biyyattii bulchuun ajjeefamaa jira waan ta’eef nurraa haadhabbatu.
4. Hoggantoonni gaaraa haga gadiiti uummata sossobuu haa dhaaban.
5. Hidhamtoonni oromoo kanneen akka Ingiinar Masfin Abbabaa fi kanneen biroo hidhaati haa ba’an.
6. Taargaan shororkeessmaa ABO irraa haa kaafamu.
7. Maqaa ABOtiin ilmaan oromoof falmattoota haqaa xureessuuf ajjeesuun haa dhaabbatu.
8. ABO akka diinatti ilaaluun ammallee iftoominaan hafuu qaba.
9. Hoggantooni biyyittii oromoo ajjeesaa turan Madaaliyaa badhaasuun afee seeratti haa dhiyaatan, kanneen jedhan keessatti argamu. The
Waxab.14/2018 Oromiyaa Lixaa Godina Lixa Wallaggaatti FXG Magaalaa_Mandiitti daran jabaatee
itti fufe!!
Waxabajjii 14/2018 Godina Horroo Guduruu Wallaggaa Magaalaa Shaambootti Sochiin Warraaqsa FXG mormiin sirna faashistii wayyaanee ADWUIfi balaaleffaannaan yakka duguuginsa Sanyii Oromiyaa keessatti gaggeeffama jiruu bifa adda ta’een dhoofame.
Goototni fi falmatootni Oromoo,Qeerroo fi Ummanni aantummaa Ummatasaaniif qaban tokkummaan bahanii sagalee mormii jabaa dhageessifachaa jiru.
-Balaaleffannaa sirna Sobaa fi sossobaa wayyanee itti fufeera!!
-Ajjeechaa fi gochaan duguuggaa sanyii addatti ilmaa Oromoo irratti Oromiyaa keessatti adeemaa jiru kuni haalduree tokko malee akka dhaabbatu dhaadatan.
– Ilmaan Oromoo ,Baha Oromiyaa Harargee
– Ilmaan Oromoo,Kibbaa Oromiyaa Gujii
– Ilmaan Oromoo,Lixa Oromiyaa Mandii fi Najjoo
-Ilmaan Oromoo,Kibba Oromiyaa Mooyyaleefi
-Ilmaan Oromoo,Giddugala Oromiyaa Giincitti dhumaa jiran kun waan nu ilaallatuuf obboleewwan keenya diinan dhumaa jiran bira ni dhaabbanna.
Oromoon Oromiyaa gara biraa jiru martuu ammaa fi amma lafa jiranii akka ka’an ni dhaamna jechuun dhaamsa uummata Oromoo hundaaf dabarsan.
Qabsoon itti fufa Garboomsaan nikufa!!
Injifannoon uummata Oromoof!!
Gootota Beegii: Waxabajjii 14, 2018. Suuraan jechoota kuma caalaa dubbata.


text:
In a related development, the parliament has elected a new speaker, replacing Aba Dulla Gemeda, who was the speaker for the last six years. Accordingly, Muferait Kemil, former Minister at the Women Affairs Ministry, is now the new speaker of the House of people’s Representatives, making her the first female speaker of the house. Her appointment will also make the position of both the speaker and the deputy to be held by women. Shitaye Menale is the deputy speaker. AS
Prime Minister Abiy Ahmed has today formed his new cabinet members. The Prime minister presented sixteen names, of which ten are new names for ministerial positions, while the six were recycled from one ministry to another.
However, all members of Parliament who were given the chance to ask questions have expressed their concerns, reservations and objections to the proposed list on various grounds. Among the reservations expressed by MPs is the lack of women members of cabinet. Out of the sixteen, there are four women cabinet members, higher proportion compared to previous experiences. They are: Hirut Woldemariam (PhD), Minister of Works & Social Affairs; Yalem Tsegaye, Minister of Women and Children Affairs; Ouba Mohammed, Minister of Communications & Technology; and Fozia Amin, Minister Culture and Tourism.
Addis Standard@addisstandard
Update – List of new cabinet members presented by PM #AbiyAhmed approved by the majority MPs. Two of the 16 new members of the news cabinet are absent and the 14 have just been sworn in. #Ethiopia pic.twitter.com/kbQumrx56H
Today’s major change is the appointment of Teshome Toga , Ethiopia’s Ambassador to the EU to become minister at Public Enterprises ministry. He replaced Dr. Girma Amente, who is now the Head of the urban development and housing bureau of the #Oromia regional state. #Ethiopia pic.twitter.com/alOQiKn3wc
The other concern raised by an MP was the replacement of Dr. Girma Amente from the Ministry of State Enterprises by Teshome Toga, who was Ethiopia’s Ambassador the EU. The MP defended Dr. Girma’s track record at the Enterprise said she objected his replacement. Dr. Girma moved to lead the urban development and housing bureau of the Oromia regional state.
But the most critical argument raised by three different MPs is the decision to merge Ministry of Agriculture and Natural Resources with the Ministry of Livestock and Fishery. MPs expressed their concerns that given the abundance resources of livestock and fishery in the country, the sector needs its own ministry. In addition, an MP also raised concern that the attempt was previously tried but has failed. The decision to merge the two was however approved by the house. Accordingly, Shiferaw Shigute, deputy chairman of SEPM and Secretariat of the EPRDF will be the new minister leading the Ministry of Agriculture & Livestock Resources.
Addis Standard@addisstandard
PM #AbiyAhmed defending the decision to merge; he said Livestock and Fishery, led by Prof. Fekadu Beyene, was performing 56% of its capacity. He also said the merge was not at the expense of Livestock & Fishery. The decision is approved by majority vote; 3 against, & 1 abstain pic.twitter.com/VgdyuoSs6w
Update: MPs are questioning, expressing reservations and their oppositions to the list of new cabinet members introduced by the PM #AbiyAhmed on various grounds including an opposition against the decision to remove Dr. Girma Amente from Public Enterprises ministry. pic.twitter.com/0iuEYjGRRY
After responses by PM Abiy Ahmed to the questions and concerns raised by MPs, the parliament has approved the new cabinet members who were sworn in before end of the 21st regular session of the parliament.
Accordingly, the new list of members of the Prime Minister’s cabinet is comprised of the following sixteen ministers:
– Shiferaw Shigute, Minister of Agriculture & Livestock Resources
– Siraj Fegessa, minister of Transport
– Brehanu Tsegaye, Attorney General
– Ubah Mohammed, Minister of Communications & Technology
– Teshome Toga, Minister of State Enterprises
– Hirut Woldemariam (PhD), Minister of Works & Social Affairs
– Amir Aman (PhD), Minister of Health
– Meles Alemu, Minister of Mines & Energy
– Ambachew Mekonnen (PhD), Minister of Industry
– Ahmed Shidie, Minister of Government Communications
– Motuma Mekassa, Minister of Defense
– Fozia Amin, Minister of Culture & Tourism
– Umar Hussien, Director General of Revenues & Customs Authority
– Yealem Tsegaye, Minister of Youth & Women
– Melaku Aebel, Minister of Trade
– Janterar Abay, Minister of Urban Development & Construction
For live update from the parliament’s session and background information on some of the appointees, please refer to the following thread:
Good AM! #Ethiopia‘s PM #AbiyAhmed is to announce a limited number of cabinet reshuffle. Based on info confirmed by AS, the following people will take new positions. Comm’n Affairs Minister replacing Dr. Negeri Lencho will be Ahmed Shide of Ethio-Somali People’s Democratic Party
Related (Oromian Economist Sources):-
Manni Maree muudama kaabinee haaraa Dr. Abiy dhiyeessan raggaasise
Muummichi Ministeraa, Dr Abiyyi Ahmad, kaabinee haarawa dhaabaniiru. Kaabinoota kana keessatti Ob Umar Huseen, itti-aanaa pirezidaantii Oromiyaa, Daayireektara Gaaliiwwanii fi Gumruuka Itoophiyaa ta’udhaan muudamaniiru. Waajjirri galiin biyyattii kan Woyyaaneen keessatti goobdeedha. Akkasumas, Ob Mootummaa Maqaasaa Ministera Raayyaa Ittisaa ta’aniiru. Kunis laakkofsa Oromoota Komaand Poostii keessa jiran lama godheera. Ob Biraanuu Tsaggaayees Abbaa Alangaa Itoophiyaa ta’aniiru. Wolumaa galatti angoon sadeen kunniin yeroo kanatti ijoodha.
Gama birataiin Ob Abbaadulaa Gammadaa aangoo afyaa’ummaa gadi lakkisaniiru.
Guutuaa namoota akka haaratti Dr Abiyyi gara kaabinee isaatti fide ykn bakka woljijjiiree:
1. Obbo Shifarraa Shugguxee – Ministeeraa Qonnaa fi Qabeenyaa beelladaa
2. Obbo Siraaj Fageessaa – Ministeera Geejjibaa
3. Dr. Hiruut W/Maariyaam – Ministeera Dhimma Hojjetaa fi Hawaasummaa
4. Amb. Tashoomaa Togaa – Ministeera Dhaabbilee Misoomaa Mootummaa
5. Obbo Umar Huseen – Dareektara Ol. Abbaa Taayitaa Galii fi Gumuruk Itiyoophiyaa
6. Aaddee Uubaa Mohaammad – Ministeera qunnamtii fi Odeeffannoo
7. Dr. Ambaachaw Makonnin – Ministeera Indaastirri
8. Obbo Mootummaa Maqaasaa – Ministeera Raayyaa Ittisaa biyyaa
9. Aaddee Fooziyaa Alii – Ministeera Aadaa fi Turiizimii
10. Obbo Ahmad Sheedii – Ministeera Dhimmoota Komunishinii Mootummaa Federaalaa
11. Obbo Janxirar Abbaayigzaaw – Ministeera Misooma Magaalaa fi Manneeni
12. Obbo Mallasaa Alamuu – Ministeera Albudaa fi Inarjii
13. Obbo Birhaanuu Tsaggaayee – Abbaa Alangaa waliigalaa Federaalaa
14. Aaddee Yalam Tsagayee -Ministeera dhimma dubartoota fi Daa’imanii
15. Obbo Malakuu Atbal – Ministeera Daldalaa
16. Dr. Amir Aman – Ministeera Eegumsa fayyaa
የጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ሙሉ የካቢኔ አባላት ዝርዝር
Kaabinee Guutuu M/Minsteeraa Dr.Abiy Ahimad Kan Har’aa Dabalatee
==========================
1-ደመቀ መኮንን- ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር
2-ወርቅነህ ገበየሁ- የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር
3-ሞቱማ መቃሳ- የመከላከያ ሚኒስትር
4-ታገሰ ጫፎ -የፐብሊክ ሰርቪስና እና የሰው ሀብት ልማት ሚኒስትር
5-አብርሃም ተከስተ- የገንዘብና ኢኮኖሚ ትብብር ሚኒስትር
6-ከበደ ጫኔ- የፌዴራል ጉዳዮች እና የአርብቶ አደር አካባቢዎችልማት ሚኒስትር
7-መላኩ አለበል- የንግድ ሚኒስትር
8-ኡባ መሀመድ- የኮሙኒኬሽንና ኢንፎርሜሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር
9-አምባቸው መኮንን- የኢንዱስትሪ ሚኒስትር
10-ሂሩት ወልደማሪያም- የሠራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስትር
11-ሽፈራሁ ሸጉጤ- የግብርናና እንስሳት ሀብት ሚኒስትር
12-ጌታሁን መኩሪያ- የሳይንስና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር
13-ሲራጅ ፈጌሳ- ትራንስፖርት ሚኒስትር
14-ጃንጥራር አባይ- የከተማ ልማትና ቤቶች ሚኒስትር
15-አይሻ መሐመድ- የግንባታ ሚኒስትር
16-ስለሽ በቀለ- የውሃ፣ መስኖና እና የኤሌክትሪክ ሚኒስትር
17-መለሰ አለሙ- የማዕድን፣ የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ሚኒስትር
18-ገመዶ ዳሌ- የአካባቢ ጥበቃ፣ ደን እና የአየር ንብረት ለውጥ ሚኒስትር
19-ጥላዬ ጌቴ- የትምህርት ሚኒስትር
20-ይናገር ደሴ- የብሔራዊ ፕላን ኮሚሽን ኮሚሽነር
21-አሚር አማን- የጤና ጥበቃ ሚኒስትር
22-ተሾመ ቶጋ -የመንግስት የልማት ድርጅቶች ሚኒስትር
23 ብርሃኑ ፀጋዬ- ጠቅላይ አቃቤ ህግ
24-ፎዚያ አሚን- የባህል እና ቱሪዝም ሚኒስትር
25-ያለም ፀጋዬ- የሴቶችና የህፃናት ጉዳይ ሚኒስትር
26-እርስቱ ይርዳው- የወጣትና ስፖርት ሚኒስትር
27-ኡመር ሁሴን -የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን
28 አስመላሽ ወልደስላሴ- በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤትየመንግስት ተጠሪ ሚኒስትር
29- አህመድ ሸዴ- የመንግስት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት ኃላፊ ሚኒስትር
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አህመድ ለፌዴራል መንግስት የስራ ኃላፊዎች ሹመት ሰጡ
የኢፌዲሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ለፌዴራል መንግስት የስራ ኃላፊዎች ሹመት ሰጥተዋል፡፡
በዚሁ መሰረት ሹመት የተሰጣቸው የፌዴራል መንግስት የስራ ኃላፊዎች
1-ወ/ሮ ፈትለወርቅ ገብረእግዚአብሄር በሚኒስትር ማዕረግ የዴምክራሲ ስርዓት ግንባታ ማስተባበሪያ ማዕከል ዋና አስተባባሪ
2-ወ/ሮ ደሚቱ ሀምቢሳ የጠቅላይ ሚኒስትር ጽህፈት ቤት ኃላፊና የካቢኔ ጉዳዮች ሚንስትር
3-አቶ አባዱላ ገመዳ የጠቅላይ ሚንስትሩ የብሄራዊ ደህንነት ጉዳዮች አማካሪ ሚንስትር
4-አቶ አህመድ አብተው በሚንስትር ማእረግ የፖሊሲ ጥናትና ምርምር ማዕከል ዋና ዳይሬክተር
5-አቶ ሞገስ ባልቻ በጠቅላይ ሚንስትር ጽህፈት ቤት በሚንስትር ማዕረግ የዴሞክራሲ ሥርዓት ግንባታ ማስተባበሪያ ማዕከል የጥናትና ፐብሊኬሽን ዘርፍ አስተባባሪ
6-አቶ ዓለምነው መኮንን በሚንስትር ማዕረግ የመለስ ዜናዊ አመራር አካዳሚ ፕሬዚዳንት
7- ዶ/ር በቀለ ቡላዶ የብረታብረትና ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን ዋና ዳይሬክተር
8- አቶ ተመስገን ጥሩነህ የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት ኤጀንሲ ዋና ዳይሬክተር
9- አቶ ያሬድ ዘሪሁን የፌዴራል ፖሊስ ኪሚሽን ኮሚሽነር ጀኔራል በመሆን ከሚያዝያ 11፡2010 ዓ.ም ጀምሮ የተሾሙ ሲሆን የተሰጠው ሹመት የት/ት ዝግጅትና የፖለቲካ አመራር ብቃትን ከግምት ያስገባ መሆኑ ተገልጿል፡፡
Mootummaan Naannoo Oromiyaa muudama haaromsaa eeglame cimsa jedhe taasise
Tarreeffama muudama fuula facebook kan Waajira Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa irratti ba’e akka agrsiisutti muudamni kun gaggeessitoota sadrkaa mootummaa naannoofi federaalaatti walitti fiduun kan gurmaa’edha.
Akka ibsa Obbo Addisuu Araggaa Qixxeessaa, Hogganaan Biiroo Dhimmoota Komunikeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa fuula facebook isaaniirratti maxxansanitti muudamni taasifame kun fayyadamummaa ummata naannichaa boqonnaa haaraatti ceesisuuf qabsoo eegalame itti fufsiisuuf jedhameera.
Akka Obbo addisuun barreessanitti haala yeroo ammaa naannoo Oromiyaa keessaa jiru yaada keessa galchuun ramaddii hoggansaa gaggeeffame kun dhimmoota gurguddoo sadi yaada keessa galchee kan raawwaatamedha jedhu .
Isaanis dandeettii raawwachiisummaa mootummaa cimsuudhaan rakkoo bulchiinsa gaariifi kenniinsa tajaajilaa hiikuu, sadarkaa federaalaatti gahee hoggansaa qabnu gahumsa ol’aanaadhaan bahachuuf hoggansa Mootummaa Federalaatiif gumaachuufi hirmaannaa dubartootni, dargaggootniifi hayyootni hoggansa keessati qaban cimsuudha.
Aadde Adaanach Abeebee, Kantiibaa Magaalaa Adaamaa gara I/G/ Waajjira Dh.D.U.O G/Galeessaatti fiduufi Aadde Caaltuu Saanii kan Kantiibaa Magaalaa Laga Xaafoo Laga Daadhii turte gara Hoggantuu Abbaa Taayitaa Galiiwwanii Oromiyaa fiduun hirmaannaa dubartootaa cimsuuf kan jedhameef fakkeenyadha.
Kanaaf, Aadde Xayibaa Hasan kan Kantiibaa Magaalaa Shaashamannee turte gara sadarkaa Pirezidaantii I/Aantuu MNO fiduu dabalatee tarreeffama muudama haarawaa kana keessatti hirmaaannaan durbartootaafi dargaggootaa gara hooggansa jajjabootti fiduun mullateera.
Torban darbes Caffeen Oromiyaa Yaa’ii Idileesaatiin raawwii hojii erga gamagamee booda kan Mana Murtii Ol Anaa Oromiyaafi OBN dabalatee muudama gara garaa kennuun isaa ni yaadatama.
Muudama
Mootummaan Naannoo Oromiyaa sochii haaromsaa eeglame cimsee itti fufuun fayyadamummaa ummata naannoo keenyaa boqonnaa haaraatti ceesisuuf qabsoo eegale cimsee itti fufee jira. Haaluma kanaan yeroo ammaa kana boqonnaa qabsoo irra geenye yaada keessa galchuun ramaddii hoggansaa irra deebiin geggeessee jira. Ramaddiin hoggansaa yeroo ammaatti geggeeffame kun dhimmoota gurguddoo armaan gadii yaada keessa galchee kan raawwaatamedha . Tokkoffaa, dandeettii raawwachiisummaa mootummaa cimsuudhaan rakkoo bulchiinsa gaarii fi kenniinsa tajaajilaa hiikuudha. Kanaafuu, hoggansa gahumsaa fi kutannoo ol’aanaa qabu sadarkaa adda addaatti ramaduun sochii haaromsaa sadarkaa naannoottii calqabame finiinsuun itti fufsiisuudha. Lammaffaa sadarkaa federaalaatti gahee hoggansaa qabnu gahumsa ol’aanaadhaan bahachuuf hoggansa Mootummaa Federalaatiif gumaachuu yaada keessa kan galchedha. Sadaffaa hirmaannaa dubartootni, dargaggootnii fi hayyootni hoggansa keessati qaban cimsuu yaada keessa galchee kan raawatamedha. Ramaddiin Hoggansaa irra deebiin geggeeffamu kun sadarkaa hundatti cimee kan itti fufu ta’a. Haaluma kanaan Muudamni armaan gadii kennamee jira:-
1.Aadde Xayibaa Hasan (Pirezidaantii I/Aantuu MNO)
2.Dr. Girmaa Amantee ( Hogganaa Biiroo Misooma Magaalaa fi Manneenii Oromiyaa)
3.Aadde Adaanach Abeebee (I/G/ Waajjira Dh.D.U.O G/Galeessaa
4.Obbo Addisuu Araggaa (I/G Siyaasaa fi Ijaarsa Baadiyyaa waajjira Dh.D.U.O Giddu Galeessaa)
5.Obbo Kaffaaloo Ayyaanaa(I/G Siyaasaa fi Ijaarsa Magaalaa Waajjira Dh.D.U.O g/galeessaa)
6.Dr. Nagarii Leencoo (Hogganaa Biiroo Dhimmoota Komunikeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa)
7.Obbo Asaggid Geetaachoo (I/G Waajjira Pirezidaantii MNO)
8.Aadde Caaltuu Saanii (Hoggantuu Abbaa Taayitaa Galiiwwanii Oromiyaa)
9.Dr. Milkeessaa Miidhagaa (Hogganaa Biiroo Dargaggootaa fi Ispoortii Oromiyaa)
10.Dr. Alamuu Simee (Hogganaa Biiroo Bishaan, Albuudaa fi Inarjii Oromiyaa)
11.Obbo Siisaay Gammachuu Daayirektera Ejensii Misooma fi Babal’ina Industurii Oromiyaa)
12.Aadde Habiibaa Siraaj (Kantiibaa Magaalaa Laga Xaafoo Laga Daadhii)
13.Aadde Ilfinash Bayeechaa Galataa (Kantiibaa Magaalaa Adaamaa)
14. Aadde Zeeyanabaa Adam ( Kantiibaa Magaalaa Asallaa)
15. Obbo Mohaammad Kamaal ( Bulchaa Godina Arsii Lixaa)
16. Obbo Lalisaa Waaqwayyaa (Bulchaa Godina Wallaga Lixaa)
17. Obbo Caalii Beenyaa ( I/A Kantiibaa Magaalaa Buraayyuu)
18. Obbo Dastaa Bukuluu (Kantiibaa Magaalaa Shaashamannee)
19. Obbo Kabaa Hundee( I/A hogganaa Biiroo Dhimma dargaggoo fi Ispoortii)
20. Obbo Asaffaa Kumsaa (Hogganaa Intarpiraazii dizaayiniii Hojiiwwan Ijaarsa Bishaanii Oromiyaa)
21. Obbo Abarraa Buunnoo (Bulchaa Godina Gujii Lixaa)
22. Obbo Nabiyyuu Dhabsuu (Bulchaa Godina Qeellam Wallaggaa)
23. Obbo Boggaalaa Shuumaa(Kantiibaa Magaalaa Naqamtee)


text:
Guutuummaa Afrikaa keessatti ariitiin babalaa kan jiru faca’iina vaayrasii KOOVIID-19 ittisuuf tarkaanfiin hatattamaa fudhatamuu akka qabu jaarmayaan fayyaa addunyaa (WHO)n gaafatee jira. Sababaa vaayrasii koronaa isa bifa jijjirrateen kan ka’e faca’inni isaa hammaachuun ibsamee jira.
Gabaasaaleen dhiyeenya ba’an akka jedhanti weereerri vaayrasii Koroonaa Afrikaa keessaa torbanneen darban 6f keessatti torban torbaniin harka 25 dabalaa kan jiru yoo ta’u kunis lakkoobsa namoota Afrikaa keessatti KOOVIID -19n qabamanii Miliyoona 5.4 kan geesisee yoo ta’u kanneen lubbuu ofii dhaban immo Miliyoona 100 fi Miliyoona 41n ga’ee jira.
Jaarmyaa Fayyaa Addunyaa keessatti Afriikaaf Daayreekteera kan ta’an Matshidiso Moeti, vaayrasiin bifa jijjiratan gostii sadeen faca’iina vaayrasichaa kan Afrikaa keessaa sadarkaa haaraatti ol butan jechuun akeekkachiisan.
Gabaasa Guutuu Caqasaa.


text:
Pirootiinii dhiigaa
Pirootiiniin dhiigaa, kan maqaa biraa pirootiinota seeram jedhamuun bekkamu kuni pirootiinii pilaasmaa dhiigaa keessatti argamu dha. Pirootiinonni kuni faayidaa baayye qabu; kana keessaa tokko adeemsa molokiyuulotaa akka lippiid (lipid), hormonii (hormone), vaayitaaminii (vitamin) fi sibiilaa (metal) nafa keenya keessatti ta'u qarqaara. Akkasumas akka inzaayimii (enzyme), protease inhibitors fi kininn precursors ta'anii ni fayyadu. Pirootiinota seeram (serum proteins) kan jedhaman kun faayidaa baayyee seelii alla ta'e fi sirna ittisaa (immune system) keenya keessatti qabu. Pirootiinota kana electrophoresisiin gargar baasuun baayye barbaachisaa dha.
Gosa pirootiinota dhiigaa:
- Albiyumiin (Albumin)- bayyinnisaa 3.5-5.0g/dl
- Giloobiyuliin (Globulins)
- Faayibrinoojiin (Fibrinogens) - baayyinnisaa 200-450mg/dl
- Pirootiinii Too'annoo (Regulatory Proteins)
Gossoonni pirotiinii dhiigaa kan biraa:
- Liippoopirootiinii (Lipoproteins) (chylomicrons, VLDL, LDL, HDL)
- Tiraanisferiin(Transferrin)
- Priootirombiin(Prothrombin)
- Aalfaa 1 (alpha 1) - antiproteinase
- Aalfaa 2 (alpha 2) - macroglobulin
Parsentiin 60% pirootiinii pilaasma kunii pirootiinota albiyumiin of keessaa qabu, kunis dhiibbaa osmotic plasma keessa, kan adeema lippiid fi steroid hormone sababa ta'u kessatti kennitootta tokkoffa dha. Giloobiyuliin kan jedhaman parsentii 35% pirootiinii pilaasmaa yoo ta'an, kunis adeemsaa ayonii (ion), hormonii (hormone) fi lippiid (lipid) kan sirna ittisaa (immune system) qarqaru kessatti tajajillu. Parsentiin 4% immoo faayibrinoojiin(fibrinogen), kunii immo walitti-qabamu dhigaa (coagulation) keessatti faayidaa kan qabuu yoo ta'u kunii immo gara faayibriin (fibrin) kan makamuu hin dandenetti jijiramu ni danda'a. Pirootiinota too'annoo (regulatory protein) kan jedhaman kan parsentii pirootiinota dhiigaa 1% gadi ta'an kuniin pirootiinii akka inzaayimii (enzyme), piroo'inzaayim(proenzyme) fi hormonii (hormone).


text:
Dilbata, Fulbaana 01/2009 Finfinnee/Itiyoophiyaa
Maqaa Rabbii Akkaan Mararfaataa Akkaan Rahmata Godhaa Ta’eetiin!
Kabajamtoota Ummatoota Itoophiyaa!
Qaama Seenaa yeroo gabaabaa fi yeroo dheeraa biyyi keenya dabarsitee kan ta’e, tayitaan Uummataa akka kabajamu, sirni walqixxummaa fi faayidaa walqixaa argachuu hojiirra akka ooluu fi walumaagalatti dhabaminsi sirna dimookiraasii hunda hirmaachise, haala yaaddessaa wayitaawaa hamma nu mudate akka nu dhaqqabu taassisuu isaa eenyuufiyyuu ifa dha.
Kanumaa waliin walqabatee yeroo hammaa kanatti, haala qabatamaa Uummatichi gaaffii mirgaa fi bilisummaa qabatee dirreetti bahee, sirnicha itti morme, sababa kanaatiinis kutaalee biyyattii gara garaa keeysatti aarsaan hanga lubuu wareeguu, akka guutuu biyyattiittis muddamni cimaan yeroo itti mudatee jiru keeysa jirra.
Diddaan hawaasummaa kun bu’aa gaaffii Uummataa, kan waggoottan hedduuf walitti kuufame malee, taatee miira Uummataatiin guyyaa tokkotti uumame miti. Mootummaan biyyattii hoogganaa jiru, gaaffii Uummataaf gatii laachuu dhabuu fi Uummata madda taayitaa ta’eef tuffiin inni qabu haalaan jabaataa waan ta’eef, qaama Uummata mirga lammummaa fi namoomaa karaa nagayaa gaafateen, akka diinaatti ilaaluun maqaa Shororkeessummaa itti maxxansaa tureera. Gochaa Mootummaa kanaaf fakkeenya kan ta’u, gaaffii walabummaa amantii hawaasni Musliimaa biyyattii kaaseef, haala inni itti keessummeesse akka ragaatti fudhatamuu danda’a. Sirni haqaa biyyattiis murtee siyaasaa irraa bilisa kan hin taaneefi, meeshaa cunqursaa Mootummaa ta’uu isaa, Miseensoota Koree keenyaa fi gargaartoota isaanii irratti murtee dabaa murteeffame ilaaluun gahaa dha. Kana irraan kan ka’e, gaaffiiwwan Uummataa kana fakkaatan humnaan waan ukkaamfamaniif, haqni dabuun dhabaminsi mirga lammummaa fi walabummaa sadarkaa ol’aanaa irra waan gaheef, Uummatichi sirna bulchiinsichaa mormiin dirreetti bahuuf dirqameera. Taatee seena qabeessa kana haala bilchina qabuun keessummeessuun dirqama lammiiwwan biyya keessaa fi lammiiwwan keenya biya alaa hunda dha jennee amana. Jibbaa fi siyaasa haaloo irratti hundaa’uun geggeffamuun raafamaa kan turte biyyattiin keenya, rakkoowwan hedduu isheen qabdu hundi furmaata argachuun, biyya walabummaa fi mirgi Uummataa keeysatti kabajame, biyya lammiiwwan jaalalaa fi kabajaan keessa jiraatan, biyya walqixxummaa fi walqixa fayyadamummaa, akkasumas biyya badhaatuu ol’aantummaan seeraa fi heeraa keeysatti kabajame akka taatuuf, gaaffiiwwan Uummatni biyya keenyaa kaasan deebii qajeelaa fi quubsaa argachuu qaba. Gama biraatiin Mootummaan sagalee Uummataa madda taayitaa ta’e afaan qawweetiin ukkaamsuuf yaaluun bu’aa kan hin argamsiifne ta’uu isaa hubachuu fi Uummatni haqa dheebote kaayyoo isaa galmaan gahuu irraa kan isa deebisu humni lafarraa tokkollee akka hin jirre hubachuu dha qaba.
Nageenya kabachiisuu dahoo godhachuudhaan Uummata irratti tarkaanfii waraanaa fudhachuun furmaata ta’uu akka hin dandeenyes beekuu dha qaba. Uummatichis deebii fakkeessaa kan hundeerraa jijjiirama hin fidneen kan hin goowwofamne ta’uu beekuu dha qaba. Inumaayyuu Mootummaan gaaffii uummataaf deebii kennuu dhabuu irratti ejjennoo qabuu fi ilaalcha aantummaa siyaasaarrtti qaburraa bilisa of gochuun gaaffiiwwan Uummatni kaase deebii qixa ta’e argachuu keessatti shoora irraa eegamu bahuun, gaaffii seenaa irraa of baraaruu qaba jenna.
Dabalataanis lammiiwwan caasaa Mootummaa sadarkaa hunda irra jiran, gochaawwan biyyaa fi uummataaf fayyadan raawwachuun, itti gaafatamummaa seenaan irratti gate akka bahan amaanaa jenna. Abbootiin amantii fi Jaarsoliin biyyaa fedhii, faayidaa fi nageenya Uummataa, akkasumas haqa cinaa dhaabbachuun muddamni jiru karaa nagayaan akka furamu gochuuf, Mootummaa gorsuu fi akka Mootummaan sagalee Uummataa dhagahuuf Mootummaa akeekkachiisuun achiis lammiiwwan obbolummaa fi Tokkummaa isaanii jabeessuu qaban barsiisuu irratti itti gaafatamummaan wayitaawaa ta’e isaan irra waan jiruuf, itti gaafatamummaa amantii fi biyyaa isaan irra jiru akka isaanirraa eegamuun bahuuf carraaquu qabu jenna. Hojiin hooggantoota amantii kana ta’uu osoo qabuu, hooggantoonni Majlisa seeraan alaa garuu yeroo garaa garaatti akka Mootummaan Uummata irratti tarkaanfii fudhatu kan gargaaru, yaadaa fi ibsa dubbii xuqatan yogguu kennan argamu. Haa ta’u malee namoonni kunis ta’an yaadonni isaan kennan tasuma Hawaasa Musliimaa kan bakka hin buune ta’uu isaa dhugaa hundi keenya beeknu dha.
Kabajamoo fi Jaallatamoo Musliimoota Itiyoophiyaa!
Waggoottan shanan darbaniif, gochaa Mootummaan dhimma amantii keenyaa keeysa seenuun dhaabbilee amantii keenyaa harka isaa galchachuu isaa ifatti mormuu fi mirga walabummaa amantii keeysanii kabachiifachuuf karaa nagayaan qabsaa’aa hanga guyyaa har’aatti qabsoo cichitanii turtaniittu. Ifaajee keeysan kanaaf Rabbiin ol-ta’aan miindaa keeysan akka isiniif heeddummeessu hawwina.
Yaa Kabajamoo Uummata Keenyaa!
Walabummaa fi mirgi qabeenya qaalii harka uummataa jiru dha. Qabeenya kana dhabuun Uummatni dhiibame kamuu, shoorrii fi itti gaafatamummaan inni walqixxummaa fi fayyadamummaa qixa ta’e argachuuf qabsaa’uuf qabu, adda dureen kan ilaallatu uummatichuma dha. Nama ta’uu keenya qofaaf walabummaa fi mirgoota gonfanne kabachiisuun dhimma jiraachuu fi jiraachuu dhabuu waan ta’eef, itti gaafatamummaa lammiiwwan hundaa akka ta’e hubachiisun barbaachisaa dha. Waan kan ta’eef, Musliimoonni biyya keenyaa kan biyya keeysattis ta’e biyya alaatti argamtan guutuun biyya keenyaa Itiyoophiyaan, biyya mirgoonni lammiilee keeysatti kabajame, biyya haqi keeysa diriiree fi biyya walqixxummaan keeysatti mirkanaa’e akka taatuuf, lammiiwwan biyyattii biroo waliin harka walqabachuun shoora isin irraa eegamu bahuun itti gaafatamummaa booriif hin bulle akka ta’e hubachiisuu barbaadna.
Garaagarummaan amantii fi sanyii osoo nu hin daangessiin haqaaf Tokkummaatiin dhaabbachuu akka qabnu Nabiyyuun Mohaammad (s.a.w) nu barsiisaniiru. Hojiitti hiikuunis agarsiisaniiru.
Yaa Uummata biyya Keenyaa Kabajamoo!
Hayyoonnii fi Ceessistoonni jijjiiramaa (Aktiivistoonni) biyya keeysaa fi biyya alaatti argamtan, biyya keenya rakkoolee hamma ishee qunnaman irraa baraaruuf kallattii qabxiilee furmaataa hunda hirmaachisanii fi qabxiilee furmaataa walii galtee uuman irra gahuuf Tokkummaadhaan guyyaa fi halkan hojjechuutu isin irraa eegama. Beektoonni siyaasaas dubbii siyaasaa isaanii keeysattis ta’e ibsa gaazexessitootaaf kennan keeysatti ibsa obbolummaa fi tokkummaa Uummataa jabeessuu irratti xiyyeeffachuun yeroo kam caalaayyuu ibsa kennuun isaanii, akkasumas siyaasa irra waliif darbuu hundee godhate qabatanii deemuun isaanii akkaan barbaachisaa dha jennee amanna. Kanaafis siyaasa haaloo, jibbinaa fi loogii irratti hundaa’e yeroo dhumaaf sirna awwaalchaa isaa raawwachuun ni danda’ama abdii jedhu qabna.
Yaa Uummata Biyya keenyaa Kabajamoo!
Ilaalchi gama kamiinuu darbatamu kan uummata walitti naqu, kan haala waliigalaatiin saba tokko balaaleffatu, hololli jibbinaa saba tokko qooduun irratti hafarfamu, biyyattii hubaatii keeysa waan galchaniif, waanti kana fakkaatu akka hin uumamne xiyyeeffannoo guddaa taassisuun barbaachisaa dha.
Qaamonni dhimmi isaa ilaallatu hundis gochaawwan fayyaa ummataa fi diigumsaa ta’an akka hin uumamne hojiiwwan ittisan dalaguu irraa akka of hin dagne jabeessinee hubachiisna.
Uummanni keenya hariiroo obbolummaa baroota dheeraaf ture jabeessee qabachuun biyya Itiyoophiyaa dagaagduu, kan jireenya lammii isheef filatamtuu taate akka ijaaru shakkii hin qabnu. Carraa kanaan Uummattoonni biyya keenyaa adda addummaan sanyii fi amantii osoo isaan hin daangessiin tokkummaa isaa waan agarsiiseef, taatee seena qabeessa kanaaf kabajaa qabnu ibsuu barbaadna. Keessumaayyuu lubbuu Naannoo Oromiyaa, Amaaraa fi naannolee biraa keeysatti darbaniifi obboleewwan keenya kanneen miidhamni qaamaa irra gaheef, gaddi qabnu gadda guddaa akka ta’e ibsachaa, Maatiiwwanii fi Uummata Biyyattii hundaaf obsaa fi jajjabina hawwina.
Biyyi keenya biyya mirgi lammummaa keeysatti kabajame, biyya haqi keeysatti diriire, biyya tokkummaan keeysatti mirkanaa’ee fi biyya lammiiwwan nagayaan keeysa jiraatanii fi biyya badhaatuu akka taatuuf yeroo hunda kadhannaa keenya keeysatti akka yaadannu jabeessinee dhaammanna.
Yaa Rabbii keenyaa biyyaa keenya , biyya Bilisummaan, haqi, walqixxummaanii fi nageenyi keeysatti dagaage, biyya jireenya ilma namaaf mijooftuu, dagaagina meeshaa fi hamleetiin biyyoottan Addunyaa keeysaa akka fakkeenyaatti kan fudhatamtu akka nuuf taassistu jabeessinee si kadhanna. Aamiiin!
————————————————————————— Garagalcha: miidiyaalee biyya keesaafi biyya alla hubdaaf
3


text:
Harra ganama poolisiin keeniyaa bulchaa magaalaa naayroobii to’annaa jela oolcheera. Siyaasa biyyattii keessatti yeroo hedduu mata duree oduu ka ta’anuu fi naayroobii bara 2017 kaasuun ka bulchaa jiran maayk soonkoon yakka malaammaltummaan shakkamanii to’annaa jela oolfamaniiru.
Koomishiniin farra malaammaltummaa keeniyaa Maayk soonkoorratti dhimma qabeenya ummataa seeraan ala fayyadamuurratti qorannaa irratti gaggeessaa ka ture yoo tahu, qorannaa isaas abbaa alangaa mootummaa biyyattiif dhiyeessee harra ajaja Nuurdin hajii; Diirektera abbaa alangaa mootummaa biyyattiitiin to’annaa jlea oolaniiru. Hajiin akka jedhanitti, Soonkoon qabeenya ummataa doolaara miiliyoona 3.5 tti tilamaamamu qisaasessan.
Abbaan Alangaa Mootummaa Nuurdin hajiin bulchaa Naayroobii soonkoo waliin namoota fi dhaabbatooti hidhata qaban seeratti akka dhiyaataniif ajaja dabarsanii jiru. Kanaanis anagawootni bulchiinsa magaalaa naayrobii torbarrattis himannaan irratti banamee jira.
Koomishinii farra malaammaltummaa mootummaa keeniyaa Soonkoorratti qorannoo ji’oottan muraasa dura ka jalqabe yoo tahu, yoosis Soonkoon bara 2017 yoo bulchaa magaala naayroobii ta’an qabeenya qaban himuu dhabuun isaan gaafachiisuuf jira. Maqaan isaanii daldala qoricha sammuu adoochuu fi malaammaltummaa duuka ka’u soonkoon koomishiniin farra malaammaltummaa na hin qoratin jechaan mana murtiif himatanus, manni murtii iyyanna isaani kuffisee jira.
Maayk Soonkoon yoo hedduu haala jireenya isaanii keessatti warqee fi uffannaa mata duree oduu isaan taasisu uffachuun beekamu


text:
Ameerikaa Kaabaa
Ameerikaa Kaabaan ardii adunya kessatti Hemisphere Kaabaa fi bayyinan immo Hemisphere Dhihaati argamtu dha. Kan dangeffamte immo kaaban Garba Arkitiikiin, bahaan immo Garbi Atilaantiik kaabaan, kibba-bahan Garba Karibiyaanii, kibba fi dhihaan immo Garbi Paasifiikii kaabaan, kibba-bahaan immo Ameerikaa Kibbaa. Ameerikaa Kaabaa fi Kibbaa kutaa lafa ismasii Panaamaa (Isthmus of Panama) jedhamuun walitti qabamu. Ameerikaa Kaabaan ballina lafa hanga 24,490,000 isquweer kiilomeetira (9,450,000 isq mi) yoo qabaatu kuni immo parsentii fuula addunyaa keessaa parsentii 4.8 qabata yookan immo parsentii fuula lafaa (bishaan malee) yoo ilaalan parsentii 16.4% qabata. Akka Onkoloolessa 2006tti ilallametti bayyinni ummatta ardii kanaa tilmaaman 514,600,000 cala. Ballina lafaatin addunyaa keessaa ardii sadaffa irratti argamtu yoo taatu kunis Eshiyaa (tokkoffa) fi Afrikaa (lammaffa)tti aanteti. Bayyina ummataan immo addunyaa keessaa ardii afurrafa irratti argamtu yoo taatu kunis Eshiyaa (tokkoffa), Afrikaa (lammaffa) fi Yuurooppi (sadaffa)tt aanteti. Ameerikaa Kaabaa fi Kibbaa walumma galatti Ameerikaas jedhamani waammamu. Ameerikaan Kaabaa Yunaayitid Isteetis fi Kanaadaa of keessaa qabdi.


text:
Israa’eel Gaazaa keessatti hidhattoota Falasxiin 6 ajeessuun gabaafame.
Isra’eel haleellaa Bo’ii hulluuqaa(Tunnel) Gaazaa fi Isra’eel walqunnamsiisu irratti raawwatteen, yoo xiqqaate hidhattoota falasxiin jaha ajjeessuu Ministeerri Fayyaa Falasxiin beeksise.
Ministeerri ibsa isaa kanaan akka jedhetti loltootni sagal ammoo kan madaayan yoo tahu, namoonni bo’ii (tunnelii) keessatti awwalaman barbaadaa kan jiran tahuu beeksise.
waraanni Isra’elis ibsa baaseen, bo’ii (tunnel) gaazaa fi Isra’eel jidduu jiru barbadeessuu mirkaneesse. Waaranni Isra’eel, Bo’iin (tunnaliin) barbaadaye sun, kan loltoonni Hamas sochii waraanaa Isra’eel irratti raawwachuuf itti fayyadaman jedhe.
Haleellaan kun kan raawwatame yeroo Hamas eeggumsa daangaa Gaazaa, Bulchiinsa Falasxiin kan Ramallah keessa jirutti dabarsee kennuuf qophayeetti akka ta’e gabaasni Anadooluu niiwus irraa argame ni mul’isa.
Karoorri eegumsa daangaa Hamas irraa Fatahatti dabarsuu kun, waliigaltee gareewwan Falasxiin lamaan jiddutti godhame irratti hundaayuun akka ta’e gabaasni kun ni addeeessa.
Ameerikaa fi Isra’eel hanga Hamas gurmuu waraanaa isaa diigutti waliigaltee kan kan hindeeggare ta’uu beeksisuun isaanii ni yaadatama.