text:
Fayyis Oromia Irraa*
Barreffamni kun kan ani Afaan Oromootiin yeroo duraaf dhiyeese waan ta’ef, yoo dogoggorri keessa jiraate na ofkolcha. Akka ani amma Afaan Oromootiin yaada koo dhiyeesuu yaalu na kakaase, deebisaa Obbo Abdii Boruu barrefama koo tokkoof kenne dha: http://gadaa.com/oduu/20777/2013/07/13/kennaan-dandeettii-fi-beekumsi-oromoo-kan-fedhii-saba-oromootiif-hin-taane-ykn-hin-oolle-hiikkaan-isaa-maali/. Duraan dursee Ob. Abdii waan lamaaf galateefachuun barbaada: tokkoffa yeroo hunda yaada isaa Afaan Oromoo bareedaa, midhaawa fi qulqulluu dhan nuuf dhiyeesuu isaaf; lammaffaa ammoo bareeffama koo sana irratti akka Oromoo tokkotti kabajaa fi naamusaan qeeqa kennuu isaaf. Keesattu namummaa koo fi yaada koo adda baase ilaaluun isaa namoota hedduu bareeffama sana dura-dhaabbatani na shakkani fi na yakkan irraa adda isa godha. Fakkeenya gaarii ta’uu isaatiif ulfina guddaa qaba; na birattis ni kabajama.
Itti aansee, waa’ee Janus xiqqo ibsuun yaala. Maqaan kun ‘mythology’ Greek keessatti waaqa Rome tokkoof kan kename dha. Fuula lama qaba jedhame himama: fula jalqabaa (alpha) fi fuula xumuraa (omega). Suuraan isaaf kennamu garri caalu mataa nam-tokkoo, fuula lama waliin, argisiisama. Fuulli lamaan sun wal haa fakkaatani ykn wal hin fakkaatiin ani himuu hin danda’u. Akka asitti (http://de.wikipedia.org/wiki/Janus_(Mythologie) argisiisame yoo ta’e, wal fakkaatu jedheen yaada. Ani garuu yoon seenaan Oromoo fuula lama qabaatinnaa laata jedhee gaafadhu, fuula garagaraa lama jechuu koo ti. Maaliif akkan kana gaafadhe, yaada ani asitti barreessuu yaalu irraa hubatama jedheen amana.
Bareefamni koo qeeqame sun akkasitti awwaara kaasuun isa karaa tokko na gaddisiise, karaa biraa ammoo na gammachiise. Kan na gadisiise, jarjarsuudhaan maxxansuu irraan kan ka’e waan xixiqoo irraa of qusachuu dhiisuu koo ti. Barreefamni kun wagga lama dura “Ethiopian Review Forum” irratti barreefame malee, akka ‘article’ tokkootti, hamma dhumaatti itti hin yaadamne ture; waan ani dhiyeenya kana deebisee bareefama “Jawarawi Harakat …” jedhu keessatti kaaseef, namni biraa fide akka yaada (comment) godhee maxxanse. Namni na beeku tokko ammoo yaada kana dubbisee, “kun mataan isa akka ‘article’ tokkotti otuu maxxansamee dansaa dha” jedhee yaada naaf kenninaan jarjarsuu dhaan maxxansiise. Jarjarsuu kana keessatti, maqaa kutaa tokkoo (Shoa) fi maqaa namoota kutaa sana keessaa akka fakkeenyatti kennuun koo akka dubbistoonni hedduun jallaatti na hubatan godhe. Warri akkas na hubataniis na shakkuu fi na yakkuu filatan. Kan na gammachiise ammoo, namuu yaada isaa garagaraa dubbii sana irratti kennatee mariihachuu isaa ti.
Mee amma gara yaadaa akkas nu afaanfaajesse kana haa ilaallu. Akkan shakkame sana, ani Oromoo kutaa tokko yakkuuf hin barreessine, hubannaa ani seenaa Oromoof qabu keessaa xiqqo calaqise malee. Namoonni ani akka fakkeenyaatti kennes waruma sammuu kootti dhufan malee, itti yaadee isaan fileen miti; otuun yeeroo fudhee itti yaadera ta’ee akkas hin godhu ture; kanaaf jarjarsuun sun waan dogoggora fakkaate kana uume. Garuu akkas nu mariihachiisuun isaa ammoo, “bagan jarjaree maxxansiise” na jechisiise. Gaariis haa ta’u hamaa, yaadni ani dubbistoota irraa arge, hawaasa keenyaaf barumsa waan ta’u dha jedheen amana. Yaadni ani hamma ammaatti barreessaa ture hundi, hawaasa Oromoo mariihachiisu irra kan darbe, akeeka biraa hin qabu. Seenaan Oromoo ammoo, akkumaan afaan Inglizitiin ibsaa ture, akka Janus waan bifa (fuula) lama qabu fakkaata; isaanis:
– ‘Core-Oromianist narrative’ (seenaa isa warri ‘decolonization of Core-Oromia’tti amanan himani). Fuulli seenaa kun kan seenaa Oromiya isa faalla seenaa Abyssinia ta’e ibsu dha. Fuula kana kan qaban warra Core-Oromianist ta’anii seenaa Oromoo akka saba aadaa guddaa fi bulchinsa gaarii qabaachaa ture, garuu kolonii Abyssinia jalatti kufetti himan. Isaan kun Oromoo warra “I am Oromo first; Ethiopia is imposed on me” jedhu hunda hammata. Seenaa isaan himan, Oromoon saba Kush yoo ta’u, Habeshaan ammoo saba Semetic akka ta’e fi biyyooleen laman (Abyssinia fi Oromia) ollaa akka ta’an ibsa.
– ‘Great-Oromianist narrative’ (seena warri ‘democratization of Great-Oromia’ sammuutti qabani). Fuulli biraa kun, isa seenaa Oromiya fi seenaa Abyssinia walitti fiduu yaalu dha. Warri fuula kana calaqisan warra Oromoo akka saba biyya Ethiopia jedhamtu kana wagga 3000 bulchaa turreetti dhiyeesani. Isaan kun warra “I am Oromo, who contributed a lot in building the current Ethiopian state” jedhu. Seenaa isan himan kan warra Kush/Meroe waliin wal qabatee biyya lamaanuu (Abyssinia fi Oromiya) hammata. Oromoo warri “federation dhugaa fiduuf qabsoofna, yoo barbaachises maqaa union kanaa Great-Oromia baafna” jedhan fuula seenaa kanas ni keessumsiisu.
Yoo fakkeenyaaf seenaa keenya yeroo waraana addunyaa II, bara lolaa Xaliyaanii waliin goone (Oromoo gar tooko Xaaliyaan lolani, kaan ammo Xaaliyaan faana dhaabbatanii Habashaa lolan) fi Oromota nafxaanya Minilik ta’anii lafa argatan tokko-tokko ilaallu, gaaffiileen ka’uu malan: fuula lamaan kana akka seenaa Oromootti fudhachuu dandeenya moo tokko filachuu qabna? Bifa lamaan kana keessaa tokko jajuu fi kan biraa xiqqeessuu qabna moo lamaanuu qixa ilaaluu dandeenya? Yoo tokko filanne hoo, maaliif filanna? Fuula lamaan walitti fidnee, achi keessaa seenaa waloo tokko baasuu ni dandeenya?…kkf dha. Keessattu warri siyaasa Oromoo gaggeessu, seenaa tokko yoo dhiyeesan, akka mul’ata isaanii tajaajilutti ta’uuf itti yaadaniitu. Kanaaf natti fakkaata, qaamonni siyaasa Oromoo warri “federeshina dhugaa ijaarra, Ethiopia keessatti Oromiyan of bulchuu qabdi” jedhan, seena lamaanu kan keesumsiisan. Achirra ka’aniitu kaayyoo ‘Ethiopian Federation ykn Kush Federation ykn Oromian Federation‘ jedhu qabatanii kan deeman. Deegartoonni yaada kanaa gar-tokko, yoo furmaata yeroo dheeraaf ta’u barbaanne, “maqaa federation ijaaruuf deemnu sana Oromiya haa baasnu” jechaa jiru. Yoo kana goone, gara fulduraatti, “Oromootu Ethiopiawinet fudhata otuu hin taane, Habashaatu Oromiyawinet fudhata” jedhanii amanu.
Amma gaaffilee Ob. Abdii kaasee sana gaggabaabsee deebisuuf: yoon loltoota Semien fi Tigrai jedhu, loltuun Abyssinia bakka biraa (Gojjam, Gondar Kibbaa fi Lasta) Minilik II faana hin turre jechuu koo miti; loltoonni isaa hedduun garuu Shoa kaabaa keessaa ta’uu waan haallu natti hin fakkaatu; loltuun Tigrai ammoo Oromiya keessatti kan heddummaatte erga 1991 as malee, isa dura hin turre; “mooraa diinaa keessa kan hojjete hundi meeshaa fi gantuu dha” waan jedhu kun sirrii natti hin fakkaatu; moora diinaa keessa taa’ani firaaf hojjechuu fi miidhaa tokko lammii irratti otuu hin dalagiin jiraachuunis numa jira; ani barrefamaa koo keessatti kutaa Oromoo tokko yakkuu hin barbaanne, yakkamtoota Oromoo hundas qulqulleessuunis feedhii koo hin turre; garuu namoonni yaada koo dubbisan gar-tokko warri akkasitti na hubatan, otuu irra deddeebisanii yaada koo dubbisanii nan gammada; fakkeenyi kubbaa miillaa Jarman fi Poland sun yaaduma koo ibsuuf malee, taphatoota sana namoota haala siyyaasa keessa jiran wajjiin wal qixxeesuuf miti; Dr Fikre seena kan waggaa 3000 barreesse, ani ammoo kan waggaa 300 duwwaan ilaale, kanaaf yaadni keenyi lamaan wal hedduu wal hin fakkaatu.
Waanuma fedheefuu, awaara dheekkamsaa fi marii ho’aa akkasi kaasuun sun milkaa’ina barreefama sanaa argisiisa. Marii godhame hundatti ani gammadeen jira. Barreeffama dhihaatan keessatti, qabxiileen tokko-tokko namoota mariif akka kakaasuutti, yoo barbaachise akkas ‘provocative’ ta’uun barbaachisaa dha. Dubbistoonni gar-tokko garuu, waanuma yaadni koo isaaniif hin liqimsanneef jecha, waan ani “hammina dhoksaan” deemu fakkeessanii himuu barbaadan (they wanted to make a diagnosis of my “evil intention”). Kun dogoggora keessa isaan buusa malee, waan ani deemuf beekuu isaanii hin argisiisu. Gara fulduraafuu, akka Ob. Abdii godhe kana yaada mormuu fi xiinxaluu irratti otuu xiyyeefatanii gaarii dha. Hunda caalaa ammoo, ani yaada koo barreessee kaniin maxxansuu “barsiisuuf” miti, yoo namoonni yaada irratti kennan deebisee achi irraa barachuuf malee. Deebi’ii ani barreefama sanaaf argadhe garuu kan nama ajaayibu: dubbistoonni gar tokko “this is collective criminalization” jedhanii akka ani Oromoo kutaa tokkoo yakketti hubatan; warri kaan ammoo “this is collective de-criminalization” jedhanii akka ani yakkamtoota qulqulleesuu yaaleetti na fudhatan. Bareeffama tokkoof bifa wal hin simmanne lama kennan. Kan ani gochuu barbaade garuu, “importance of critical history” argisiisuu ture; “politicized history” hunda of waga’uu dhiisnee, ija qeeqaatiin seenaa keenya haa ilaallu jechuu koo ti. Hunda caalaa garuu, yoo akka dogoggoraatti fudhatame, maqaa kutaa Shoa duwwaa kaasuun koo, olola diinaaf karaa akka bane arguu dandaheen jira.
Diinni Oromoo qaawa akkasii yoo argattu, akka titiisa raqa argattee itti gammaddi; sanattis fayadamtee Oromoo walitti naquuf tattaafatti. Oromoof garuu yaada addaaddummaa qabu bifa gaarii fi nagaan keesumsiisuun haaraa miti; abbootiin keenya sirna Gadaa keessatti Odaa jala taa’anii akkasitti mariihachaa fi yaadaan wal dura dhaabachaa turan; ni wal dhaggeefatu ture, ni wal dandahus; abaarsii fi arrabni dubbii Oromoo keessa hin jiru ture. Gumii Gaayyoo keessatti Oromoon yaada garagaraa hundaaf bakka kenna; yaada walii ugguruun hin jiru; namuu seenaa fi kaayyoo addaaddaa sodaa tokko malee gadi baasee hima, mariifis dhiyeessa; “tolerance of diverse opinions” akkasii kun aadaa Oromoo keessatti beekamaa dha; maaliif kana barreesite ykn dubbatte jedhani wal yakkuun hin jiru ture. Seenaan garuu kan akka dhugaatti fudhatamu yoo waan dhugaa fakkaatu keessa jiraate dha; maaltu dhugaa dha, kamtu dhara jedhani irraa mariihachuun waanuma jiru. Anis waanuman dhagahee fi dubbise irran barreese; yoo dhugaa hin fakkaanne ykn ammoo kan qabsoo bilisummaa Oromoo miidhu ta’e, yaada akkasi dura dhabbachuun rakkina hin qabu. Walumaa galatti, ergaa ani barreefamoota koo dhiyeenya kana maxxanfaman keessatti dabarsuu barbaade, “Oromummaan duula warra Ethiopiawinet leellisuun godhamu irran kan ka’e laafuu hin danda’u ykn bishaawuu hin qabu” kan jedhu ture. Afaan Inglizitiin gababsee kaahuun yoo barbaachise:
The campaign of Ethiopiawinet (Ethiopian nationalism) to dilute Oromummaa (Oromo nationalism) is a futile exercise. If the territorial integrity of the union is chosen to be kept intact by the Oromo people, then we now need to move on and struggle to realize the following five important virtues: 1) Democracy, including the national self-determination, to be the future rule of the political game in the federation/union; 2) Afaan Oromo to be the primary working language of the federal government; 3) Freedom from the hegemonist Woyane and from any sort of national domination; 4) Odaa to be the central part of the flag for the union; 5) Great-Oromia (land of the braves) to be the name of the future true federation, replacing Ethiopia (land of the burnt face). Only the fulfillment of these five parameters can be the possible guarantee for the future long-lasting multinational federation. If the other nations, including the Abyssinians, fail to accept this demand and/or offer, the further push for an independent republic of the Core-Oromia is inevitable. It is up to them to choose an integrative Great-Oromia in order to avoid the disintegration of the union, which will be caused by an eventual independent Core-Oromia.
Dhuma irratti gaaffii Ob. Abdii isa guddaa sana deebisuun yaala. Inis akkas jedhee gaafate: “kennaan, dandeettii fi beekumsi Oromoo kan fedhii saba Oromootiif hin taane ykn hin oolle hiikkaan isaa maali?” Hiikkaa isaa sirriitti arguuf waan lama adda baasuu qabna: hiikkaa kennaan akkasii lammiif qabu fi hiikkaan inni nama sanaaf qabu. Kennaan, dandeettii fi beekumsi nama akkasi kun, fayidaa lammii fi saba isaaf hin oolle malee ofi isaaf qabeenya guddaa dha. Nammoota akkasi kana irraa dandeettiin isaani mulqamuu hin qabu, ammoo garee hin taaneef akka oole himuun barbaachisaa dha. Yoo kennaan kun yakka lammii ofii irratti hojjechuuf oolee jira ta’e, ragaa dhiyeessuudhaan himamuu qaba. Ergaan ani barreefama sana keessatti dabarsuu yaales kanuma. Dandeentii dhuunfaa namoota akkasiif beekumsa kennuu jechuun, yakka isaanii irraa dhiquu jechuu miti. Yoo yakka hojetanii jiru ta’es, “they are simply well talented criminals”. Kanaatii achi, haala amma keessa jirrutti yoo fuula Janus (seenaa Oromoo) lamaan keessaa tokko dhiisnee, isa kaan duwwaa ilaalle, kun garaagarummaa ilalchaa ti malee yakka miti. Ani fuula isaa tokko yoon arge, Ob. Abdii ammoo isa bira yoo ilaale, lamaan keenyu mirga qabna. Kanaaf jenne wal hin balaalefannu, hin abaarru, hin yakkinu; hunda caalaa ammoo Rabbi/Waaq keenyas akka nuti wal hubannu numa nu gargaara; haa jabaannu!
Galatooma!
* Fayyis Oromia can be reached at foromia@yahoo.com.


c: text/html

text:
1He wode intte hagaadan yaagana; "Abeet GODAU, neeni tana hanqqettadasa; hanqquwaappekka simmadasa; yaatada tana minttettadasa. Hegaa gishshau, taani nena galatais. 2"Be7ite, Xoossai ta atotettaa; taani an ammanettada, yayyikke. Aissi giikko, GODAI XOOSSAI taayyo wolqqanne yetta. I ta atotettaa gidiis" yaagana. 3Ashshiya pulttotuppe haattaa intte ufaissan duuqqana. 4He gallassi qassi intte hagaadan yaagana; "GODAA galatite! A sunttaakka xeesite. A oosota kawotettatu ubbaa giddon erissite. A sunttai xoqqu xoqqu giidoogaa awaajjite. 5GODAI gita oosuwaa oottido gishshau, ayyo yexxite. Hagee sa7a ubban eretto. 6Israa7eela Geeshshai intte giddon xoqqu xoqqu giido gishshau, inttenoo, Xiyoonen de7iyaageetoo, hombbocite! Ufaissau yexxite!" yaagana.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Adaamaa, teessoo mootummaa naannoo Oromiyaa ta duriiti.Oromiyaa gama Bahaatiin jirti.Finfinnee irra akm 100 fagaatti.Qooqayyee (Rift Valley) keessa qubatti.
Bokkaan eda barraaqa magaala tanatti roobe abbootii warraa 500- 600 caalan irra faca’ee qabeennaa fi manneen hedduu balleesse.
Bokkaan kun keessattuu olloota ganda 02,03,09,fi 05 keessatti lolaan guddaan dhufe.
Adoo karaa lolaan gula yaa’u bajata guddaa itti baasanii akka jiraattotii jedhanitti Adaamaan baruma baranaani rakkoon akkanaatiin hin rakkattu.
Lolaa kanaan akka jiraattotii jedhanitti keessattuu warrii mana hin qamne, ijoolleen karaa irra bultu lubbuu dhabuu hin hin oolu.
Hujii geggeessaan bulchiinsa magaalaa Adaamaa obboo Amaan Huseen ammoo bokkaan akkanaa kun waan ganna 50 keessatti arganii hin beennee, Adaamaan golba keessa qubattii teessumtii lafa isiitti lolaa itti fidaa jedha.
Woma taateefuu rakkoo tana koree itti dhaamnee ummataa gargaaruutti jirraa jedha obboo Amaan.
Itoophiyaatti fulaa hedduutti bokkaan roobuutti jira.Bokkaan ka sugaa, ka quufaa fi gabbinnaa isanii haa tahuu jenne!


text:
1Israa7eela asai daayida woine turaa mala; eti banttau aifiyaa aifoosona. Eti aifiyo aifee darido keenaa yarshshiyo sohota darissi keexxidosona. Eta biittai duretido keenaa, goinniyo eeqa tuussata alleeqissidi medhdhidosona. 2Eta wozanan genee kumiis; ha77i eti bantta mooruwaa qixaatiyaa ekkanau koshshees. GODAI eti yarshshiyo sohota laalana; eta eeqa tuussata xaissana. 3He wode eti, "Nuuni GODAASSI yayyibeenna gishshau, nuussi kawoi baawa; shin nuussi woni kawoi de7iyaakkonne ai oottanee?" yaagana. 4Eti hekkennabaa haasayoosona; maachchaa maacettiiddikka wordduwan caaqqoosona. Hegaa gishshau, woriya sharafai shooqan doliyoogaadan, eta bollan pirddai dolana. 5Samaariyaa kataman de7iya asai Beeti-Aweenan de7iya maraa misiliyaayyo yayyoosona. A bonchchoi appe shaahettiichchido gishshau, asai au yeekkana; he eeqaa misiliyau oottiya qeesetikka waassana. 6He eeqa misilee Asoore biitti toohetti biidi, gita kawuwaassi giiradan imettana. Efireema asai yeellatana; Israa7eela asaikka ba eeqaa misiletu daafan kauyyana. 7Samaariyaa kawoi haattaa bollan qaixaaree toohettiyoogaadan, toohetti xayana. 8Qassi Israa7eela asai Aweena giyo kataman eeqau goinnidi, nagaraa oottiyo xoqqa sohotikka qolettana; eti yarshshiyoosan agunttainne gom77oree mokkana. Yaatin, eti dereta, "Nuna genttite!" yaagana. Keratakka, "Nu bolli kunddite!" yaagana. 9GODAI hagaadan yaagees; "Israa7eelatoo, intte Gib77an nagaraa oottido gallassaappe doommidi, nagaraa oottiyoogaa aggibeekketa. Hegaa gishshau, Gib77a kataman intte bolli olai denddana. 10Taani koyiyo wode, he makkalanchchata qaxxayana. Eti oottido daro nagaraa gaasuwan taani eta qaxxayiyo wode, kawotettati eta bollan shiiqana. 11"Efireemi kattaa yerettaa dosiya, wadhdhidi kessido mirggo mala; shin taani a puula morggiyan qambbaraa wottada waaxana. Yihudaa asai goyanau koshshees; Yaaqooba asaikka gadiyaa phalqqanau koshshees. 12GODAI yiidi, xillotettaa intte bolli iraadan bukissana gakkanaashin, intte a koyiyo wode gidiyo gishshau, inttessi xillotettaa zerite; zeridi aggenna siiquwaa cakkite; otta biittaakka phalqqite. 13"Intte iitatettaa zeridi, nagaraa cakkideta; intte wordduwaa aifiyaakka miideta. "Intte intte wolqqaaninne intte daro olanchchatun ammanettido gishshau, 14intte asaa bolli olaa dirbbai denddana; denddidi beni olaa wode Kawoi SHalmmaani Beeti-Arbbeela katamaa olidi bashshidoogaadaaninne aayetuuranne naatuura gatto mentterettidoogaadan, intte qatoti hegaadan olin bayana. 15Inttenoo, Beeteele katamaa asatoo, intte hanttaara iitatettaa daafan intte bollikka hagaa malabai gakkana. He gallassi sa7ai wonttiyo wode, Israa7eela kawoi muleera xayana.
Copyright
Learn More


text:
Natinal Mall,dirreen balloon teessoo mootummaa Amerikaa Washington DC jirtu yoo amma bahanii laalan dotii oowwituu fi qilleensoftu qofaa miti lafa waan hedduu itti daawwatan.
Biyya akka akkaatti bahee aadaa ufii itti agarsiifachuutti jira. Dhaaba qorannoo fi muuziyeemii Amerikaa addunyaatti beekkamu, 'Smithsonian Institution’ baruma baraan aadaa,seenaa fi faaya biyya gara garaa adduyaan wal barsiisutti aadaa biyya heddduullee akkana agarsiisuutti jira.
Qophii baranaa ta “Smithsonian folktale life” jedhan irralleetti aadaa biyya hedduu sirbaan,dhugaatii,wayaan,faaruu fi waan hedduun agarsiisan.Jireennii biyya sunii maan akka fakkaatullee hinuma agarsiisan.
Qophii baranaa tana Waxabajjii 25 jalqabanii teessoo mootummaa Amerikaa Washington DC fulaa ‘National Mall’ jedhanitti agarsiisuutti jiran.
Aadaa barana agarsiisuutti jiran keessaa tokkoo aadaa Boorana Keenyaati. Mana jaaranii,lafa aadaa fi faaya ufii agarsiifatan qopheessaniifii itti jiran.Nama dhufee hin beennee gabayuma fakkaatti.
Qophii aadaa Oromoo Keenyaa tana ministirera aadaa fi ispoortii Keenyaa aabba Hassan Waariyoo faatti qopheessee dhufeen.Warra hujii tanaa dhufe keessaa tokko gaazexeessitu KBC,(Kenya Broadcasting Corporation) Qabballee Jirmaa, artisti Kadir Kottoolaa fi nama hedduu.
Keenyaa keessaa Kadir Kottoolaa waliin sirbituu 45 dhufe.Walumattu jarii dhufe kun aadaa,faaya,sirba,mana,wayaa fi waan Oromoon beekan hedduu agarsiisee afaanillee barsiisa.
Keenyaan ganna 48 keessati qophii aadaa tana akkanaa tanaan Amerikaa hin dhufne. Qophii baranaa haga guddaan ta Oromoo-Booranaa waliin ta ummata Keeniyaatii fi ka Chaayinaa agarsiisan.


text:
1"Sanggisettida woikko qaaratettida attumaasi, GODAA yaa7aa giddon beettoppo. 2"SHaaramuxan yelettida asi GODAA asaa maabaraa geloppo; harai atto biidi tammantta yeletaa gakkanaashinkka, a zariyaappe ooninne GODAA asaa maabaraa giddo geloppo. 3"Amoona asa gidin, woi Moo7aaba asa gidinkka, GODAA asaa maabaraa geloppo; harai atto biidi tammantta yeletaa gakkanaashinkka, eta asa gidida ooninne merinaukka GODAA asaa maabaraa geloppo. 4Aissi giikko, intte Gibxxeppe kiyidi hemettishin, eti inttena kattaaranne haattaara mokkibookkona. Hegaadankka, Masphphexoomiyan Patoora giyo kataman de7iya Bi7oora na7aa Balaami inttena qanggana mala qaxaridosona. 5Qaxarinkka GODAI, intte Xoossai, Balaami giyoogaa siyanau koyibeenna; a qanggettaa intteyyo anjjuwau laammiis. Aissi giikko, GODAI intte Xoossai inttena siiqees. 6Intte de7o laitta ubban merinaukka eti saro de7anaadaaninne eti duretanaadan amottoppite. 7"Intteyyo eti dabbo gidiyo gishshau, Eedoomata karidi ixxoppite; qassi Gibxxetakka ixxoppite. Aissi giikko, intte eta biittan bete gididi de7ideta. 8Etayyo heezzantto yeletaa naati GODAA asaa maabaraa gelanau danddayoosona. 9"Intte intte morkkiyaa olanau kiyidi issisan galchchiyo wode, inttena tunissiyaabaappe ubbaappe shaahettite. 10Qammi aimuwan maccaasaara gaittidoogaa erissiya irxxabai an de7iyo ai asinne de7ikko, dunkkaanidosaappe gaxaa kiyidi yan gam77o. 11Sa7ai omariyoode, ba bollaa meecettidi, lem77iyoode dunkkaanidosaa simmo. 12"Intte sheeshshau uttiyoosaa dunkkaanidosaappe kareera giigissite. 13SHeeshshau uttiyoosaa bookkanau shoodiraa intte ola miishshaara gatti oiqqite; sheeshshau utti simmidi, ollan biittaa zaarite. 14Aissi giikko, GODAI intte Xoossai inttena naaganaunne intte morkketa intte kushiyan aatti immanau, intte moottan yaanne haanne hamettees. Hegan i sheneyiyaabaa aibanne be7idi, intteppe wora simmennaadan, intte moottai geeshsha gidanau koshshees. 15"Ba godaappe baqatidi, neekko yiida ailliyaa zaarada a godaayyo immoppa. 16I intte katamatuppe ba koyidoogan ba koyido wodiyaa de7o; a huqqunnoppite. 17"Israa7eela asaappe ooninne attuma gidin, macca gidinkka, allaga xoossaassi goinniyaageeti oottiyoogaadan, shaaramuxiyaagaa gidoppo. 18Hegaadankka, attumaagaa gidin, maccaaro gidin, shaaramuxan demmido miishshaa shiiquwaa gattanau GODAA intte Xoossaa keettaa ehooppona. Aissi giikko, eta naa77aakka GODAI intte Xoossai shenetees. 19"Ne zare gidiya Israa7eela asau miishshaa, kattaa gidin harabaa tal77idi dichchaa ekkoppa. 20Hara biittaa asaappe dichchaa oichchanau danddayaasa; shin neeni laattanau geliyo biittan neeni oottiyooban ubban GODAI ne Xoossai nena anjjana mala, ne zare gidiya Israa7eela asaassi dichchau tal77oppa. 21"GODAAYYO, ne Xoossaayyo, immanau geppidobaa immanau gam77oppa. GODAI ne Xoossai neeni geppidoogaa kumettan neeppe koyiyo gishshau, polana xayikko, neeyyo nagara gidana. 22SHin neeni geppana xayikko, hegan neeyyo nagari baa. 23GODAAYYO, ne Xoossaayyo, immana gaada neeni doonan haasayidoogaa ne dosan immana giido gishshau, ne inxxarssan haasayidoogaa pola. 24"Ne shooruwaa woiniyaa gidduwaara kanttiyo wode, woiniyaappe ne koyido keenaa mappe attin, appe aibanne ne oiqqido miishshan yeggoppa. 25Ne shooruwaa shooqaara kanttiyo wode, he shooqan de7iya tiyaappe duuttada mappe attin, ne shooruwaa kattaa baacan cakkada soo efooppa.
Copyright
Learn More


text:
Waabdiin bara baraa cubbuudhaaf hojjechuuf ni hayyamaa?
Gaaffii: Waabdiin bara baraa cubbuudhaaf hojjechuuf ni hayyamaa?
Deebii: Barumsa waabdii bara baraa ilaalchisee moromiin baay’een irraa deddeebi’amu namoonni akka barbaadanitti jiraatanis amma iyyu ni fayyu kan jedhu yaadamuu isaatiin. Inni kun tarii gaafa ilaalamu dhugaadha, inni dhugumaan sirrii miti. Namni Yesus Kiristositti amanuudhaan dhugumaan fayyina argate jireenya cubbuu itti fufiinsaan hojjetamu, fedhii cubbuu keessa hin jiraatu. Kiristaanni akkamiin akka jiraachuu qabuu fi fayyina argachuudhaaf namni tokko maal akka raawwachuu qabu gidduutti garaa garummaa kaa’uu qabna.
Fayyinni ayyaanaan duwwaa akka ta’e Macaafni Qulqulluun ifa taasisa, Kiristos Yesusiin qofa (Yohaannis 3:16; Efeson 2:8-9; Yohaannis 14:6). Batala namni Yesus Kiristositti amanetti, inni yookiin isheen fayyiteetti fayyina ishee yookiin isaatti waabdii qaba. Fayyinni amantiittiidhaan hin argamu, garuu hojiidhaan agarsiisama. Ergamaan Phaawloos dhimma kana Galaatiyaa 3:3 keessatti kaasa yeroo inni gaafaatu akkas jedhee, “Attam akkas wallaalota taatuu? Hafuura qulqulluudhaan jalqabdanii amma immoo yaada fooniitiin raawwachuu barbaadduuree?” Amantiidhaan fayyine taanaan fayyinni keenya amantiidhaan eegamaadha kunuunfamaadhas. Fayyina mataa keenyaa argachuu hin dandeenyu. Sababa kanaatiif, kunuunsa fayyina keenyaas argachuu hin dandeenyu. Fayyina keenya kan eegu inni Waaqayyoodha (Yihudaa 24). Jabeessee cimsee kan nu qabee jiru harka Waaqayyooti (Yohaannis 10:28-29). Eenyu illee isa irraa adda nubaasuu kan hin dandeenye jaalala Waaqayooti (Roomaa 8:38-39).
Waabdii bara baraa kan ganu waanti kam iyyuu, uumama isaatiin, amantii nuyi hojii keenya isa gaarii fi tattaaffii keenyaan fayyina mataa keenyaa eeggachuu qabna kan jedhudha. Inni kun fayyinni ayyaanaan kan jedhuu wajjin guutummaatti faallaadha. Badhasaa akkasumaa isa kan Kiristosootiin fayyine isa kan keenyaatiin miti (Roomaa 4:3-8). Fayyina keenya argachuudhaaf sagalee waaqayyootiif guutummaatti ajajamuu qabna yookiin jireenya quqlqula’aa jiraachuu qabna jechuun, duuni Yesus gatii cubbuu keenyaa kaffaluudhaaf ga’aa hin turre jedhanii amanuudha. Gatii cubbuu keenyaa isa darbee, isa ammaa fi isa fuulduraa keenyaa, fayyina duraa fi fayyina boodaa, kaffaluudhaaf du’uun Yesus guutummaatti ga’aa ture (Roomaa 5:8; 1 Qorontoos 15:3; 2 Qorontoos 5:21).
Inni kun Kiristaanni akka barabaadetti jiraachuu danda’a ta’us amma iyyuu kan fayyeedha jechuudhaa? Inni kun bu’uurumatti gaaffii sammuutti yaadamuudha, sababni isaa Macaafni Qulqulluun kiristaanni inni dhugaan karaa “akka ofii isaa barbaadetti” akka hin jiraanne ifa taasiisa. Kiristaanonni uumama haaraadha (2 Qorontoos 5:17). Kiristaanonni ija hafuuraa agarsiisu (Galaatiya 5:22-23), hojii foonii miti (Galaatiya 5: 19-21). 1 Yohaannis 3:6-9 kiristaanni inni dhugaan cubbuutti qabamee akka hin jiraanne ifa godhee kaa’a. Deebii falmii isa ayyaanni cubbuu jajjabeessa jedhuuf, ergamaan Phaawloos akkas jechuun dubbata “Egaa ayyaanni Waaqayyoo akka baay’atuuf cubbuutti jiraachuu itti fufnaaree? Kun matumaa hin ta’u! Nuyi warri cubbuu jalaa duune, si’achi attamitti cubbuu jala jiraannaree?” (Romans 6:1-2).
Waabdiin bara baraa cubbuudhaaf hin hayyamu. Bakk isaa jarreen Kiristoositti amananiif jaalalli Waaqayyoo akka waabdii akka qabu beekuudha. Kennaa Waaqayyoo isa dinqisiisa beekuu fi hubachuun faallaa isa cubbuufi hayyama laachuu raawwata. Akkamiin namni tokko, gataii Yesus Kiristos nuuf kaffale beekaa, jireenya cubbuu jiraachuu itti fufaa (Roomaa 6:15-23)? Jaalala Waaqayyo warra isa amananiif kan haal-duree tokko male ta’ee fi waabdii qabeessa ta’uu isaa beekaa namni tokko akkamiittiin jaalala sana fuudhee fuula Waaqayyoo irratti deebisee darabataa? Namni akkasii waabdiin bara baraa akka cubbuu raawwatuuf hayyama akka isaa hin kennine agarsiisaa hin jiru, garuu irra caalaatti inni yookiin isheen fayyina karaa Yesus Kiristos sirriitti hin shaakalle. “Egaa namni isatti qabamee jiraatu hundinuu cubbuu hin hojjetu; namni cubbee hojjetu hundinuu garuu isa hin argine, isa hin beeknes” (1 Yohaannis 3:6).
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Waabdiin bara baraa cubbuudhaaf hojjechuuf ni hayyamaa? Waaqayyo nama takkaa waa’e Isaa hin dhageenyeetti hin faradaa?


text:
WASHINGTON, DC —
Qorarannaa hawaa geggeessuun ilaalcha duraa kan president John Kenndy ture.
Jalqaba irratti akeeki merkurii qorattoonni hawaa keessa akka socho’an taasise. San boodas namni yeroo jalqabaaf ji’a irra akka eggetu dandeessisee jira.
Katleen Kennedy intala obboleessa John Kennedy kan robert Kennedy ti. Milkaa’ina John kennedy akkas jechuun ibsan.
Dhimmi isaa maalan iraa argadha? oolmaa maalii soof oolu isa jedhu utuu hin taane, hojichi hojii ulfaataa waan ta’eef hojjetamuu qaba isa jedhu.
Namni ji’a irra akka deemu dandeessisuun ulfaataa dha. Kanaaf injineroota waan hin danda’amne akka danda’amu gochuu qabna jedhan qabna. Sana yoo goone qormaata keessa hin dabarre hin qabnu yaada jedhu sammuu lammiiwwan Ameerikaa keessa kaa’e.
Presidenti Kennedyn yeroo aangoo irra turanitti lammiiwwan America hidda dhalata Afriikaa baraoota isaan qabsoo mirga namaa itti finiinsan ture. Presidentichi ajjeefamuu isaanii baatilee haga tokko dua kongresiin US seeraawwan mirga namaa akka baasan dhiibbaa gochaa turan.
Gaaffiin fuula keenya dura jiru gaaffii namummaa ti. Gaaffiin kun akka barreeffama dheeraa kan ture si’a ta’u heera Ameerikaa irras taa’ee jira. Bu’uurri isaa lammiiwwan Ameerikaa mirgaa fi carraa qixxee ta’e haa argatan kan jedhu jedhan kennedyn.


text:
1Ubbaa Haariya GODAI tana ajjuutaa bessiis. He ajjuutan taani kawuwaa gakkiya kattai cakettidoogaappe guyyiyan, naa77anttuwaa caarida carshshaa bolli i booliyaa wudiyaa medhdhishin be7aas. 2Eti irxxabaa ubbaa miidi wurssido wode taani, "Abeet Ubbaa Haariya GODAU, hai hayyanaa atto garkkii! Yaaqooba zareti waanidi attanau danddayiyoonaa? Eti qii guuttattenne!" yaagaas. 3Hegaa gishshau, GODAI qarettidi, ba qofaa laammiis; laammidi hagaadan yaagiis; "Ha neeni be7idobai polettenna" yaagiis. 4Ubbaa Haariya GODAI tana hara ajjuutaa bessiis. Ubbaa Haariya GODAI ba asaa pirddanau tamaa xeesiis; xeesin he tamai gita ciimma abbaa mirggidi, biittaakka xuugganau doommiis. 5Yaatin taani hagaadan yaagaas; "Abeet Ubbaa Haariya GODAU, hai hayyanaa ha tamaa toissarkkii! Yaaqooba zareti waanidi attanau danddayiyoonaa? Eti qii guuttattenne!" yaagaas. 6Hegaa gishshau, GODAI qarettidi, ba qofaa laammiis; laammidi Ubbaa Haariya GODAI hagaadan yaagiis; "Hageekka qassi polettenna" yaagiis. 7Qassikka i tana hara ajjuutaa bessiis. Taani he ajjuutan be7iyo wode, Godai gimbbiyaa sittatettaa likkiyo tumbbiyaa oiqqidi, tumbbiyan likettidi gimbbettida gimbbiyaa matan eqqiis. 8Eqqidi GODAI tana, "Amoxaa, ha neeni xeelliyoogee aibee?" yaagidi oichchiis. Oichchin taani, "Tumbbiyaa" yaagaas. Yaagin Godai tana, "Be7a, taani ta asaa Israa7eela giddon tumbbiyaa yeggais; taani eta qaxxayennan aadhdhikke. 9Yisaaqa zareti goinniyo xoqqa sohoti kolettana; Israa7eela geeshsha sohotikka xayana; qassi Iyorbbaama kawotettaa bollikka taani bisuwaara denddana" yaagiis. 10Beeteele kataman qeese gididi de7iya Amaaxee Israa7eela Kawuwaa Iyorbbaamakko hagaadan yaagidi kiittiis; "Amoxi Israa7eela asaa giddon de7iiddi, ne bolli maqettiis; i ba oduwan biittaa bashshees. 11Aissi giikko, i hagaadan yaagees; 'Iyorbbaami bisuwan haiqqana; Israa7eela asaikka bantta biittaappe omoodettidi baana' yaagees" yaagiis. 12Yaatin Amaaxee Amoxa hagaadan yaagiis; "Nenoo hananabaa yootiyaagoo, ba; hini Yihudaa biitti baqata baada, yan quma ma; hananabaakka yan yoota. 13SHin hagee Beeteelee kawoi goinniyo sohonne kawotettaa geeshsha soho gidiyo gishshau, naa77antto ha sohuwan hananabaa yootoppa" yaagiis. 14Yaagin Amoxi zaaridi, Amaaxiyaassi hagaadan yaagiis; "Taani mehiyaa heemmiyaagaanne ettaa aifiyaa maxiyaagaappe attin, hananabaa yootiyaagaa woikko hananabaa yootiyaagaa na7aa gidikke. 15SHin GODAI tana dorssaa wudiyaa heemmiyoosaappe ekkidi, 'Baada ta asau Israa7eelau hananabaa yoota' yaagiis. 16Ha77i simmi GODAI giyoobaa siya! Neeni, 'Israa7eela bolli hananabaa yootoppa; Yisaaqa zaretu bollikka markkattoppa' yaagadasa. 17Hegaa gishshau, GODAI hagaadan yaagees; 'Ne machchiyaa katamaa giddon shaaramuxa gidana; ne attuma naatinne ne macca naati bisuwan haiqqana; ne biittaikka wodoruwan shaakettana; qassi neeni ne huuphiyaukka allaga biittan haiqqana. Israa7eela asaikka bantta biittaappe omoodettidi tuma baana' yaagees" yaagiis.
Copyright
Learn More


text:
Waraanii Itoophiyaa Kaampilee Leenjii Waraanaa,Eeritiraa keessaatti lole
Akka oduu himaa mootummaa Itoophiyaa, Shimellis Kemaalitti waraanii Itoophiyaa daarii Eertiraa gara KM 16 caalee seenee lafa waraanii achii bahe Itoophiyaa hadha jedhan lolee deebihe.
Laftii itti lolan tun lafa ergamtootii itti leenjifamanii Itoophiyaatti duulan jedha mootummaan Itoophiyaa.
Laftii leenjii ta waraanii Itoophiyaa keessumattuu jabeessee lole lamaan,ta Itoophiyaa gama KaabaaBahaa,ta turistootii Awurooppaa shan keessatti fixanii saddeet itti madeessan.
Taatullee akka jecha oduu himaa mootummaa Itoophiyaa obbo Shimellisitti“Tarkaanfiin har’a fudhatame,wal waraansa humnootiin biyyoota lameenii fulleetti wal argaa gaggeessan miti.”
Lolii kun akka jecha obbo Shimellisitti waraana Itoophiyaatii fi Eeritaa wal lolanii miti.
“Waraanni Ertraa haleellaa haaloo ba’iinsaa gaggeessu akka hin dandeenye beekna./Garu kana goonaan,waan hamaatu dhufuuf deema.”
Waraanii Itoophiyaa fi Eeritaan ganna kunrya tokkoon duratti wal hadhan nama 80,000 fixe.


text:
Namii Afrikaa gama Gaafaa rakkoo ganna 60tii asitti argee hin beenne keessa jira, Somaaliyaatti namii beelaan dhumataa beela baqachaa biyyaa baha.Gama tokkoon bonaa gama tokkoon oolaa.Itoophiyaalleetti bonii jabaatee nama miliyoona hedduu rakkise.
Namii biyya alaa jiru,manneen amantii kirsitaanaa,Islaamaa,waaqefftaa,fi hawaasii Oromoolleen silaa nama akkanaa rakkatu kana maaniin gargaaruu male.
Luba Gammachuu Olaanaa,prezdaatnii Waldaa Kirstaanaa Oromoo addunyaati.
“…Beellii kun saba keenyaa balaa guddaan gahaa waan jiruuf..yoo namii keenna akkana rakkatee beelahetti teenyee ilaaluuf seenaatti nu gaafata.”
Luba Gammachuun tana malee tana irratti waldaan mari’achuuf qophii jirraa jedha.
Obbo Raayyaa Jinjimoo,daarektera olaanaa Waldaa Hawaasa Oromoo Chikaagooti.
“Dhalii Oromoo martinuu waan kana irratti hojjachuu qaba…waan dandeenyuun gargaaruu qamna.”
Obbo Mohaammad Cilaaloo ammoo daarektera hujii raawwachiiftuu hawaasa waldaa Oromoo Washington DCti.
“Rakkoo tana quba qabnaa ummatii keenya rakkoo guddoo keessa jiraa,rakkoo asiin dura ummta keenna irraa hin gahin keessa jiraa…rakkoo isa qabate keessaa karaa baasuu dandeennuun irratti hojjanna.”
Malkaamuu Nagarii.luba waldaa amatnii kirstaanaa Oromoo MNti.
Rakkoo tana quba hin qamnu keessaa odeeffannee mari’annee humna teenna ilaallee waan gargaaruu dandeennuun ilaallaa jedhu.Karaa nama rakkate kanaan gargaaruu dandahaniin irratti waan jechuu feetan nuu barreessaa.
Mee waan tana irratti qopheessine MP3 irraa nuu caqasaa.


text:
1Xiyoonen malkkataa punnite; ta geeshsha deriyankka malkkataa sissite! Yihudaa biittan de7iya asai ubbai yashshau kokkoro; aissi giikko, GODAA gallassai yees; yiidi matattees. 2He gallassai xumanne ciggaara gallassa; shaaranne sakkana xuma gallassa! Coranne mino boolee deretu bollan xalqqee wodhdhiyoogaadan wodhdhiis. Eta mali beniisappe doommin de7ibeenna; hagaappe sinttanau daro yeletaa gakkanaukka eta mali de7enna. 3Etappe sinttaara tamai mees; qassi etappe guyyeera lacoi xuuggees; etappe sinttai Edene Gannatiyaa mala; shin etappe guyyee booddila bazzo mala; etappe aibinne kessi ekkenna. 4Eta merai paraa meraa mala; eti olaa paratudan, eesuwan woxxoosona. 5Parai goochchiyo gaaretudan giiroosona; mela gattaa miya tamaa lacuwaadan xaragoosona; olaa baanau salppida wolqqaama olanchchatudan, eti deretu xeeraara guppoosona. 6Etappe sinttaara asai kokkorees; eta yashshau ubbaa som77oi karexxees. 7Eti wolqqaama asatudan woxxoosona; olanchchatudan dirssaa gimbbiyaakka gi77oosona. Eti ubbaikka maaran salppoosona; bantta salppiyaappe gaxi kiyokkona. 8Eti issoi issuwaara sugettokkona; ubbaikka ba salppiyan salppiyan sitti giidi, sinttau hemettoosona. Eti banttanaara olettiyaageetu gidduwaara xuussidi kanttoosona; he wode eta teqqiyaabi baawa. 9Eti katamaa eesuwan woraajjoosona; dirssaa gimbbiyaa bollankka woxxoosona. Eti keettaa bollikka kiyoosona; qassi kaisodan, maskkootiyaara geloosona. 10Etappe sinttaara biittai qaaxxees; salotikka kokkoroosona. Awainne aginai xumoosona; qassi xoolinttetikka bantta poo7uwaa genttoosona. 11GODAI ba olanchchatu sinttan guummees; au azazettiya olanchchati coranne wolqqaama. GODAA gallassai gitanne daroppe yashshiyaagaa. He gallassaa danddayanai oonee? 12GODAI hagaadan yaagees; "Ha77ikka xoomiiddi, yeekkiiddinne kayyottiiddi polo wozanaappe taakko simmite. 13Intte wozanaappe attin, intte maayuwaa pooshshoppite" yaagees. GODAAKKO, intte Xoossaakko, simmite; aissi giikko, i qaretainne maarotai kumidoogaa; hanqquwau eesotennaagaanne siiqoi daridoogaa; i inttena qaxxayanau yeemottennaagaa. 14Ooni erii, GODAI intte Xoossai, ba hanqquwaappe simmidi, intteyyo daro kattaa anjjuwaa immanaakkonne. He wode GODAASSI, intte Xoossaassi, kattaa yarshshuwaanne ushshaa yarshshuwaa intte yarshshana. 15Xiyoonen malkkataa punnite; xoomaa awaajjite; geeshsha yaa7au asaa xeesidi shiishshite! 16SHiiqida yaa7aa geeshshite; cimata issippe ehiite; guutta naatanne xammiyaageetakka ashshoppite. Bullachchaawai ba kare keettaappe kiyo; bullashettiyaarakka ba siirixaappe kiyu. 17GODAU oottiya qeeseti Beeta Maqidasiyaa baranddaappenne yarshshiyoosaappe gidduwan eqqidi yeekkona. Eti hagaadan yaagidi woossona; "Abeet GODAU, ne asau qaretta; ne asaa kawotettatu giddon boriyoobaanne baceessiyoobaa kessoppa. Asai ba giddon aissi, 'Eta Xoossai awan de7ii?' yaaganee?" yaagona. 18Yaatin, GODAI ba biittaassi mishettana; qassi ba asaukka qarettana. 19GODAI zaaridi ba asaa hagaadan yaagana; "Be7ite, taani intteyyo kattaa, woine eessaanne zaitiyaa inttena adda kalissiyaagaa yeddana; taani inttena mulekka kawotettatu giddon boriyoobaa kessikke. 20"Huuphessa baggaara yiida booliyaa taani yedettada, intteppe haassana; bazzonne mela biitti taani eta yedettana. Sintta baggaara de7iyaageeta Maxine Abbau, guyye baggaara de7iyaageeta qassi Meediteraane Abbau zaarada yeddana; eta ahai xinqquwaa xo77u gaana. Hegee ubbai eti intte bolli gita iitabaa oottido gishshaassa" yaagana. 21Biittau, simmi yayyoppa; GODAI gitabaa oottido gishshau, ufaittanne hashshu ga! 22Inttenoo sa7aa mehetoo, yayyoppite; aissi giikko, bazzon de7iya hentta gadee aaciis; mittaikka ba aifiyaa aifiis; balasiyaa mittainne woiniyaa turaikka aifiyaa herxxexxiis. 23Inttenoo Xiyoone asatoo, ufaittite; GODAN, intte Xoossan, hashshu giite! Aissi giikko, i badhdheesaa iraa intteyyo darissidi immiis; qassi i kaseegaadan, intteyyo badhdheesaa iraanne ofinttaa iraa gidissidi immiis. 24Kattaa qoxxiyo audetun kattai kumana; woiniyaa eessainne zayitee gum77iyo ollata kumidi palahana. 25GODAI hagaadan yaagees; "Kase taani intte giddo yeddido, ta wolqqaama wudeti, gonddoti, booleti, gumbburotinne ukkubboti miido laittatu acuwaa taani intteyyo qanxxana. 26Maanau intteyyo daro qumai de7ana. Hegaa gishshau, intte kallananne maalaalissiyaabaa intteyyo oottida GODAA intte Xoossaa sunttaa galatana. Qassi ta asai naa77antto mulekka yeellatenna. 27He wode taani Israa7eela giddon de7iyoogaa, taani GODAI intte Xoossaa gidiyoogaanne taappe attin, hara xoossi bainnaagaa intte erana. Qassi ta asai naa77antto mulekka yeellatenna. 28"Hegaappe guyyiyan hagaadan hanana; taani asa ubbaa bolli ta Ayyaanaa gussana. Intte attuma naatinne intte macca naati hananabaa yootana; intte cimatikka aimuwaa aimottana; intte wodalla naatikka ajjuutaa be7ana. 29He gallassatun ta attuma ashkkaratu bollinne ta macca ashkkaratu bolli taani ta Ayyaanaa gussana. 30"Qassi taani bolla saluwan maalaalissiyaabaa, garssa sa7ankka suuttaa, tamaanne sitti giidi pude denddiya cuwaa bessana. 31Gitanne daroppe yashshiya GODAA gallassai gakkanaappe kase awai xumana; aginaikka suutta milatana. 32He wode hagaadan hanana; GODAA sunttaa xeesiya ubbai attana. GODAI giidoogaadan, Xiyoone Deriyaaninne Yerusalaamen kessi ekkidi attiyaageeti de7ana. Qassi GODAI xeesidoogeeti paxa de7ana.
Copyright
Learn More


text:
1Sanbbalaaxi, Xoobbee, Araba biittaa asa gidiya Gesheeminne hara nu morkketi nuuni gimbbiyaa oottidi polidoogaanne qassi oosettibeenna paca sohoikka issoinne attibeennaagaa siyidosona. Gido shin, nuuni gimbbiyaa penggetun biron sanqqaa aattiichchibookko. 2Hegaa eti siyido wode, Sanbbalaaxinne Gesheemi hagaadan yaagidi, taakko kiittidosona; "Oono giyo dembban de7iya qeeri katamatuppe issuwan yaada nunaara gaitta" yaagidosona. SHin eti ta bolli iitaa oottanau maqettidosona. 3Hegaa gishshau, taani etayyo hagaadan yaagada zaarada kiittaas; "Taayyo daro oosoi de7ees; hegaa gishshau, taani intte giyo sohuwaa baanau danddayikke. Taani yaa bin, oosoi aissi xubettii?" yaagaas. 4He kiitaa zaari zaari oiddutoo taakko kiittidosona; shin taani issi mala zaaruwaa etayyo immaas. 5Ichchashanttuwan Sanbbalaaxi ba ashkkaratuppe issuwan issi poga de7iya dabddaabbiyaa taakko kiittiis. Dabddaabbeekka hagaadan yaagees; 6"Neeninne ne zare gidiya Aihudati makkalanau qoppidoogaanne hegaappe denddidaagan ha gimbbiyaa gimbbiyoogaa shooro biittan de7iya asai ubbai haasayiyoogaa Gesheemi taayyo yootiis. Qassi neeni nena kawo kessanau koyiyoogaanne 7neeni Yihudaa kawo gidiyoogaa Yerusalaamen awaajjana mala, hananabaa yootiyaageeta ne wottidoogaakka i taayyo yootiis. Ha woriyaa kawoi siyiyoogee attenna. Hegaa gishshau, tanaara gaittada zorettanau haaya" yaagees. 8Taanikka, "Ha neeni giyo yoho ubbai mulekka tuma gidennabanne neeni coo medhdhidobaa" yaagada zaaraas. 9Nu oottiyo oosoi polettenna mala, "Eta kushee oosuwau daafuriichchiis" yaagidi eti nuna yashissiiddi gam77idosona. Hegaa gishshau, "Xoossau ha77i tana minttarkkii" yaagada taani woossaas. 10Hegaappe guyyiyan, sooppe kiyennaadan gorddi wottido Mahexaabi7eela na7aa na7aa Dalaaya na7aa SHamaa7iyaakko baas. I taayyo hagaadan yaagiis; "Issi qammi audekko eti nena woranau yaanau de7iyo gishshau, neeninne taani Xoossaa Beeta Maqidasiyaa giddo gelidi, penggiyaa gorddidi qosettoos" yaagiis. 11Taani hagaadan yaagada zaaraas; "Tana milatiya asi baqatidi qosettii? Woi qassi tana milatiya asi Beeta Maqidasiyaa giddo gelidi, ba shemppuwaa ashshii? Taani hegaa mulekka oottikke" yaagaas. 12Yohuwaa qoppiyo wode, tumukka SHamaa7ee Xoossai kiittido hananabaa yootiyaagaa gidennaagaanne Xoobbeenne Sanbbalaaxi a miishshan shammido gishshau, ta bolli worddo hananabaa yootiyaagaa gidiyoogaa akeekaas. 13I miishshan shamettido waanna gaasoi tana i yashissin, i giyoogaadan oottada taani nagaran gelanaadaana. Yaatin, eti ubbai hegaa siyido wode, tana boriyoobaa ta bollan demmanaassa. 14"Ta Xoossau, Xoobbeenne Sanbbalaaxi oottidobaa qoppa. No7aado giyo macca hananabaa yootiyaaranne hara worddo hananabaa yootiyaageeti ubbai tana yashissanau eti oottidobaa ubbaakka qoppa" yaagada taani woossaas. 15Gimbbiyaa oosoi doomettoosappe ishatamanne naa77u gallassa giishin, Eluula giyo aginan laatamanne ichchashantto gallassan polettiis. 16Nu yuushuwan de7iya kawotettatu giddon de7iya nu morkketi hegaa siyido wode yayyidosonanne yeellatidosona. Aissi giikko, hagee oosoi nu Xoossai maaddin oosettidoogaa akeekidosona. 17He wodiyan Aihudata kaalettiyaageeti ubba wode Xoobbiyaassi dabddaabbiyaa xaafiiddi gam77idosona; ikka zaaridi, etayyo xaafiis. 18Aissi giikko, i Araaha na7aa SHakaaniyaa na7iyo machchido gishshaunne a na7ai Yahohanaani Berekiyaa na7aa Mashulaama na7iyo machchido gishshau, Aihudatuppe daroti aara caaqetti uttidosona. 19He asati Xoobbee oottido lo77obaa ubbaa ta sinttan haasayoosona; qassi taani giyoobaakka ayyo yootoosona. Hegaa gishshau, Xoobbeekka ubba wode tana yashissanau dabddaabbiyaa xaafiyoogaa aggibeenna.
Copyright
Learn More


text:
Godina Gujii keessaa akka warrii dhiyoo tana dudubbisuutti jirru jedhutti nama hedduu hidhuutti jiran. Nama hidhan waranaa durii naanno sun hin jirre ka afaan Oromoollee hin dubbannetti halkan mana namaa soqee,diishii TV bubuqqisaa lafatti baafatee nama hidhuutti jira.
Guyyaa torbaan tokko hin geenne keessatti akka jiraattotii magaala Nageellee Booranaa aanaa Liiban jedhanitti olloota akka Dhakaa Qallaa, Buruurii,Hadheessa,Laga Buulaa fi fulaa hedduu keessaa jaarsa,jaartii, barataa, hojjatamaa mootummaa fi nama hedduu hidhuutti jiran.
Nama hidhan kana yoo maatin sagalee fideefillee nama irraa fuudhuu malee namaan wal hin agarsiisan jedhu.Guyyaa jaha keessatti nama 210 tahu hidhame jedha warrii lafaa.
Waraanii mootummaa ka Nageellee fi naannoo sunitti baafate mana namaa halkaniin soquu,akka namii gobbatee waliin hin yaane,mariif hin teenne dhowwuu fi nama doorsisuutti jira jedhu.
Akka itti gaafatamtoota biiroo nagaa godina Gujii keessaa obboo Adoolaa Mi’eessoo jedhutti ammo namii seera malee hidhame hin jiruu kashalabboota qofatti hidhamee dubbii isaaniillee seeraan laaluutti jiran. Jarii hidhame akka jecha obboo Adoolatti warra humnaan seera mootummaa diiguu fedhu qofa.


text:
Artistoonni Oromoo wal dhibdee siyaasaa dhaabota Oromoo gidduu jiru akka furamuuf gama isaaniin tattaafatanii jiran. Carrqqqqiin isaaniis bu'a qabeessa ta'uu qindeessitoonni ibsaniiru.
Waggoota afur dura kan ijaarame Waldaan Artistoota Oromoo, gama muuziqaan tajaajilaa guddaa gumaachu irraa taruudhaan rakkoo siyaasaa dhaabota Oromoo gidduutti mula’atu furuuf maanguddoota Oromoo cinaa dhabbachuun tattaafataa jira. Dhihenya kanaas kanuma kan mirkaneessu waltajjii agarsiisaa tokkoo magaalaa Mineapoliis, MNtti qopheessee ture.
Gareewwaan ABO walitti-fiduu fi tokkummaa dhaabichaa deebisanii jabeessuuf hojii araaraa jaarsooliin Oromoo eegalan deggeruuf ka Waldaa Artistoota Oromoon qindeessame, waltajii agarsiisaa sana irratti bakka-bu'oonni gareelee ABO wal-dhabanii, maanguddoonnii fi beektonni argamuun waa'ee barbaachisummaa deemsa araaraa sanaa dubbatanii jiru. Dura-taa'aan Waldaa Artistoota Oromoo, obbo Amiin Juundii fi Itti-gaafatamaan dhimma sab-quunnamtii waldichaa, Obbo Daraaraa Maatii ibsa Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kennaniin, kaayoo agarsiisichaa bu'aa inni argamsiise ibsanii jiru.


text:
1Ebiyee gub, qara koshon boonoshi maa beeti Beshee Baaree aabo katinniqqi gutta qemo echahe. Qeesheena'ochi ukkureena'onaa Muusichi callee dojachina'ona Yesuusin maroona yeshiree boonoshi wuxemmi gommon qaawiyeete. 2Tunatee "Hini baaree aaboona tunaaye; asheena'o kaaroon tiijemmina'one" iyeete. 3Arooba Yesuusi Bitaana, qeddee shaddee biiyoona biiyati Simoonichi kexooch beehe. Ara kexoochee maayo giddatee madee toommooch bi beetee, ikka ure elibaaxiroosi gettee beeti xaqqoochee shuuneeti firiqaadee ceeni Naaridoosi gettee beeti, aaxxi gatiyachi, gaawa cinnachi shittoon yechaqqa waahan. Waa firiqaadoon tiichaqqa ara shittoon Yesuusichi shimbooch ukkiyan. 4Arooch beeti asheena'ochi daggoochee ikkikkeena'o ipaqqi, "Hini shittoon cikkii bi duubii beeto amoyichiye? 5Ebi shitto keeja balla birawoyee beshi gatiyoona kemee iriteetina'oyich amoyich immeyaache?" iqqi boonoshinaa boonoshina yibbaataheete; ureenoo kaaraheete. 6Tunatee Yesuusi ishichiye:- "Qayote! Hini ureen amoyich iritii beetotine? Biyoo taach de'a shuunoon shuunatine. 7Girachina'o bulli araddoon ittoshina tookkiiniye boonoshi beeto; ittoshi qaawimmi aaboon aatolla boonoshin gaachoon hakkiyotine. Tunaballi ta bulli araddoon ittoshina tookki beetaachemmo taane. 8Hini ure bi hakkee wottoon taach shuunatine; duukkeyaan ta beetee shiichiqqa ta ashittinoon huuttatine. 9Ibaroon ittoshich gettoye; asheena'o hini mishiraachoon boonoshi gettimmii shawee toommo aabiicholla, biin shalligoyich are shuunaton wotta gettemmina'one" iye. 10Ebiyee gub, aaraa gutta bi dabbeena'ochi daggoochee ikkoo Asqorootachi Yihudi Yesuusin beshiiqqi imoyich, qeesheena'ochi ukkureena'o waan hammiye. 11Boonoshiyoo ishin waayaqqi emiriibee, "Nooch beshii ne imi gaata, gijoon neech immemmo noone" iqqi gibanikkiyeete. Yihudiyoo "Yesuusin aabichiree beshii imbate?" iibee beshiiree bi immemmi holloon qaawii beehe. 12Beshee Baaroon shalligoyich, bagoon boonoshi guurii beeti qara kochi baaree batti batti aabooba, bi dabbeena'o Yesuusin "Beshee Baaree maayoon ne maayemmoyich aabiich hamiree qanniibona?" iqqi echaheete. 13Arooba Yesuusi bi dabbeena'ochi daggoochee gutteena'on ishichiqqi wochahe; "Katamooch hambote! Hammii ittoshi giyiyee, aachi qondoon shaaggiti uroon danemmo ittoshine; biin dabbi hambote! 14Hamiree bi giyimmi kexooch giyiree kechi doonon 'Dojacho "Ta dabbeena'ona tookki Beshee Baaree maayoon ta maayemmi iibbee kexo aabichiye?" itone' getote! 15Biyoo kechi toommeexi kexooch keyiree yaggee qanniti gabini xaa'oon ittoshich bekkiiyemmone. Aroochaanoo nooch qanniibote!" iye. 16Aroochee gutta bi dabbeena'o kechiqqi katamooch hammiyeete. Yesuusi gettitoomon bullin danaqqi Beshee Baaree maayoon arooch qanniiheete. 17Aroobee xum aaraa gutta bi dabbeena'ona tookkii Yesuusi arooch waahe. 18Ikkoochoo kotaqqi maayo giddatee maa boonoshi beetee Yesuusi ishichiye:- "Ibaroon ittoshich gettoye; ittoshi daggoochee ikkoo taan beshiiree immemmone; biyoo and taanna tookkii maa beetone" iye. 19Boonoshiyoo ebi mooyona ayiniqqi boonoshi qelli qelloona "Ta tunehota?" iqqi Yesuusin echooch giyiyeete. 20Yesuusi wochiqqi, "Hini aaraa guttoo ittoshi daggoochee ikkoo taanna tookkii ikka shaatooch dukkaa beetone taan beshiiree immemmo. 21Ibaroon ashi bushoo tawoo Yaafa Macaafooch bi kooreetoomon qitaanoon echataachemmo taane; tunaballi ashi bushoo taan beshiiree immemmi ara uroyich woowo! Ara uro shiijataanoon bi dooggito gaata biich gaawiye" iye. 22Aree hillooch boonoshi maa beetee, Yesuusi qara koshon tiijiqqi Yeerin gallatahe; tiichiqqi bi dabbeena'oyich immiibee, "Ha'ote! Hini ta meenone" iye. 23Wotta woyinee uyo yechiti xoofoon tiijii Yeerin gallataqqi boonoshich immiye. Boonoshi bulliyoo ara xoofoochee uchiyeete. 24Biyoo "Hini meetina'oyich ufemmi ta damoo Yeeri neechemmi [andira] wogee mallatoone. 25Ibaroon ittoshich gettoye; Yeerichi taatittineecha androon ta uchemmi aabee wottoon ebiyee damba hini woyinee uyoochee uyaachemmo taane" iye. 26Boonoshiyoo Yeerich shoddoon boonoshi shoddatoyee gub tiyiqqi, Zayitee Michi Guudooch hammiyeete. 27Arooba Yesuusi bi dabbeena'oyich ishichiye:- " 'Yeeri "Qiddoon xoobbemmo taane; bageena'oo shacemmina'one" iqqi gettitone' getee Yaafa Macaafooch kooreetone. Ebich [hanaach xum] ittoshi bulli taan qajemmo ittoshine. 28Tunaballi qitii duukkatina'ochi daggoochee Yeeri taan bi kichitoyee gub, ittoshiyee shiichiree Galiilla hammemmo taane" iye. 29Arooba Pheexiroosi tiyiqqi, "Bareena'o bulli neen boonoshi qayi gaatolla, ta neen cir qayaache" iye. 30Yesuusi "Ibaroon neech gettoye; hanaach xum baakkoo guttaa kuukkaahee, keeja kaalloon taan nookkemmo neene" iye. 31Pheexiroosi wochiqqi, "Qitolla tuna gaata, neenna tookki qitehalli cir neen nookkataache" iqqi kupphiiqqi gettiye. Bareena'o bulliyoo ebiyoomon gettiyeete. 32Aroyee gub Yesuusi bi dabbeena'ona tookkii Getesemaana hammiye. Yesuusi boonoshin "Ta ok ebiich hamiree corootibana; ittoshi hiniich kotabote!" iye. 33Pheexiroosin, Yaaqoobinaa Yowannisinon dabbiiqqi hammiye. Bi kasho keyaano giyaano yullahe. 34Boonoshin "Ta kashee ayinoona xuuxaqqa kech beddatine. Hiniich beebote! Tokkataayi kuppharee quyabote!" iye. 35Boonoshi aafoochee giishachoon wokkiqqi hammiye. Shawooch baroona guufaachii, tunesho gaata, hini saatooch tunemmi mooyo echemmoyich corootiye. 36Ishichiye:- "Taabo! Ta nihoocho! Bulli neech hakkeehe. Hini xuuxee xoofoon ta waanee wokkiibe! Tunatee ne daaggoo tunaballi, ta daaggoo tunaaye" iye. 37Aroochee keeja bi dabbeena'o waan wottaqqi bi waahee, tokkataqqi beetina'on danahe. Pheexiroosinoo "Simoono! Tokkatane? Ikka saatoonolla kupphaqqa quyoon hakkaachine?" iye. 38Daakkiqqi, "Gondoochi nihoo dachooch ittoshi giyaachemmoyich kuppharee quyabote! Corootibote! Asho bi mulloona de'oon shuunoyich gabii beetone; tunatee meenoyich yiingoo aalloone" iye. 39Wotta hammiqqi shiichii bi corootitoomon daakkiqqi corootiye. 40Guttinnoon wottaqqi bi waahee, gwwpphirona daadeeqqi tokkataa boonoshi beetee danahe. Boonoshiyoo aree gaata boonoshi gettemmon muccaheete. 41Daakkii keejinnoon wottaa waaqqi, "Andoo bat tokkataa kashaqqiniya ittoshi beeto? Beddiye; saato bedditone. And ashi bushoo taan axaaxachina'ochi kishooch beshiiree immemmina'one. 42Tibote! Hambone. Andoo taan beshiiree immemmo shaggitone" iye. 43Yesuusi ishin yibbaataa bi beetee, bekkach aaraa gutteexi ikkoo Yihudi shaggiye. Biinna tookkii dofee asheena'o sheefoonaa yeelloonon yechiqqi waaheete. Boonoshiyoo qeesheena'ochi ukkureena'o, Muusichi callee dojachina'onaa geeneena'ona waanee wochatee waatina'one. 44Ebiyee aaf "Yesuusin beshiiree imbana" ito, boonoshich ishichiqqi mallatoon immitone; "Ittoshi yechemmo, diggiiqqa ta shummammoniye. Ebi ittoshich mallatoo tunabe. Aroon manjii yeshiree daambote!" itone. 45Yihudi shaggii bekkach Yesuus waan giddaqqi, "Dojachocho!" iqqi yechii shummiye. 46Ebiyee gub, asheena'o Yesuusin yechiyeete. 47Tunatee arooch neexaqqi beetina'ochi daggoochee ikkoo sheefoon kaacciqqi qeeshee guudoochi guunon wuxiya bi daachiito uroochi waamon karii kindiihe. 48Tunaballi Yesuusi boonoshich ishichiye:- "Bokkoon yeshoomon taan yecha sheefoonaa yeelloonon yechiqqi waahotina? 49Yaafee Kexooch bulli araddoon dojii ta beehooba taan yeshaano ittoshine. Tunaballi ebi tunato, Yaafa Macaafooch kooreeti mooyo bi ceenemmoyichiye" iye. 50Arooba bi dabbeena'o bulli biin dupiichii aallaheete. 51Aree gaata bullikkoo ikketon gammannati ikka gurimaashoo Yesuusin dabbii bi beetee, asheena'o biin yechiyeete. 52Boonoshi yechiyee, bullikkoon boonoshi getee toommooch shoottii dupiichii shokkaachoon muricciye. 53Aroochee Yesuusin qeeshee guudo waan daammiyeete. Qeesheena'ochi ukkureena'o, geeneena'onaa Muusichi callee dojachina'ona bulli arooch kiceeheete. 54Arooba Pheexiroosi qeeshee guudoochi kakallooch beddaahee wokkiibee Yesuusin dabbiye. Hammii gayee maac giyii kellachina'ona tookkii kotaqqi qaaqqoon kachii beehe. 55Arooba qeesheena'ochi ukkureena'onaa kaacceeti Ayihudee nallachina'o bullina Yesuusin wuxiiya bi toommooch miixemmon qaawiyeete; tunatee danataaneena'one. 56Ebiyoo meetina'o bi toommooch boonoshi miixati mooyo kooto bi tunatoyichiye. Boonoshi miixati miixee qaaro ikkottataanoone. 57Ikkikkeena'o tiyii kootoon ishichiqqi miixaheete; 58"Ta hini ashi kishoona haggeeti yaafee kexon hapiich ashi kishoona haggeyaani bara yaafee kexon keeja qemona haggemmo taane' iqqi bi gettee waayato noone" iyeete. 59Tunatee boonoshi qaaro ikkottataanoone. 60Aree hillooch qeeshee guudo boonoshi daggoochee tiyii neexaqqi Yesuusin "Ebi ne toommooch miixaa beetina'oyich noonoo wochaachemmo neena?" iqqi echahe. 61Tunatee Yesuusi cikkii qajiye; minna kanna getaanoone. Wotta wochiqqi qeeshee guudo "Gallateeti Yeerichi Bushoo Kiristoosi neena?" iqqi echahe. 62Yesuusi wochiqqi, "Eeha taane. 'Ashi bushoo ta, giidachi Yeerichi qanna bad ta kotatee, wotta shimaaji qubee daggoona ta waatee' beeggemmo ittoshine" iye. 63Arooba qeeshee guudo bi tahoon getoochaa keexxiqqi, "Ebiyee damba amee miixoo qaawiihe? 64Bi naagon gaata, waayato ittoshine. Illa ama getiree nallehotine?" iye. Boonoshi bulliyoo "Qita beddiye" iqqi nalliyeete. 65Boonoshi daggoochee ikkikkeena'o bi toommooch cuddiyeete; bi aafoon kaapiichii xoobbiibee, "Eke konine neen xoobbito? Ne arii beeto gaata, nooch gete!" iyeete. Aree hillooch kellachina'o tapaabee daammiyeete. 66Aree gaata Pheexiroosi gayee maac baata bi beetee, qeeshee guudoochi shaajateena'ochi daggoochee ikkee bi beetooch waahan. 67Pheexiroosi qaaqqoon kachii bi beetee beeggaqqa, giddaa manjii ciinnahan; biyoo "Ne Naazireetachi Yesuusina tookkii beeto ne toona?" iqqa echan. 68Tunatee Pheexiroosi wochiqqi, "Ne gettaa beeton ariyaache; ne yibbaatoo taach giyaache" iqqi nookkahe. Ishichiqqi tiyii kakallee kellooch bi kechiyee, [baakkoo kuukkiye]. 69Wotta hini ara shaajatee Pheexiroosin ciinnaqqa arooch neexaa beetina'oyich "Hini uro boonoshi daggeexone" iqqa daakkii gettahan. 70Tunatee Pheexiroosi andoo wotta nookkahe. Giishachoon yiccimmiqqi arooch neexaa beetina'o wochinnoon Pheexiroosin "Halla ne Galiilee shawee asho neene. Ibaroon boonoshi daggeexo neene" iyeete. 71Tunatee Pheexiroosi "Hini ittoshi gettii beeti uroon ariyaano taane" iqqi bi kashoon upii wogahe. 72Bekkach guttinnoon baakkoo kuukkiye. Pheexiroosi "Baakkoo guttaa kuukkaahee keeja kaalloon taan nookkemmo neene" Yesuusi iti qaaroon gabiqqi tiittaa eepiye.
Copyright
Learn More


text:
Gama Dimokraatootaa irraa miseensa Koongresaa Yunaaytid Isteetes kan ta’an Donaald Peeyin uumrii isaanii 74tti Bitooteessa 6, bara 2012 du’an. Peeyin miseensa mana maree bakka bu’ootaa yeroo turan akka Ambaasaaddara Afrikaatti ilaalamu turan.
Dhukkuba Eedsii, Busaa fi dhibee sombaa biyyootii Afrikaa uffee sahaaraa gadii keessaa ittisuuf akkasumas wal’anuuf kan oolu Doolaarri Miliyoona 100 akka raggaasifamuuf heddu gargaaran.
Donaald Peeyn mana maree bakka bu’ootaa keessatti kan filataman bara 1988 keessa yoo ta’u gurraacha jalqabaa kan kutaa New Jersy irraa miseensa kongresaa Ameerikaa ta’an turan.
Barnootaa dabalatee dhimmootii adda addaa biyya keessaa fi addunyaa irra Demokraasii fi kabajamuun mirga dhala namaa akka jiraatu hojjatan.
Gabaasaa Guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
Prezidaantiin Yunaayitid Isteets Baaraak Obaamaa fi Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa Hayile-mariyaam Dessaalegyi – Wixata Kaleessaa waaree-booda, masaraa mootummaa Itiyoophiyaa keessatti tuta gaazzexeessotaaf ibsa kennanii turan.
Prezidaant Obaamaan ibsa isaanii keessatti, guddina Itiyoophiyaaf kabajamuun mirga dhala-namaa fi mirgi yaada walubummaan wal jijjiiruu barbaachisaa Muummicha-ministaraa Haayile-mariyaam waliin bal’inaan mari’achuu isaanii eeran.
Waa’ee kanaa, gabaasaa guutuu dhaggeeffadhaa.


text:
Hirribi boqonnaa qaamaa fi sammuu yoo ta’u yeroo rafan waan naannoo ofiitti ta’a jiru
hordofuun rakkisaa ta’a.
Yeroo hirriiba rafan sochiin qaama namaa, hoo’i qaamaa, dhibbaan dhigaa afuura baafannaa fi kanneen biroon suuta jedhu.
Garu sammuun namaa yeroo rafan illee hojii isaa itti fufa. Waan suutaan hojjatu hin qabu.
Yeroo itti rafan dhaabbattaa gochuun eeguu, waan nama daddamaqsan kan akka Bunaa fi kanneen biroo dhuguu dhiisuu, sagalee naannoo ofii jiran gad xiqqeessuun hirriiba gaarii rafuuf kanneen gargaaran keessaa hanga tokko.
Guyyaatti sa’atii 6 hanga 8 rafuun barbaachisaa dha jedhu ogeessonni.


text:
Ba’ii filannoo jabn bara 2007 ifa kan taasisan dura taa’aan boordiin filannoo professor Merga Baqqaanaa raga hanga ammaatti argameen paartiin biyya bulchu IHADEG fi partileen isa jala jiran injifachuu isaa beeksisaniiru.
Paarlaamaan Itiyoopiyaa barchuma 547 kan qabu si’a ta’u barcumni kan qabamu namoota naannolee filannoo 547 irraa injifatanii dhufaniin ta’a.
Professor margaan akka jedhanitti naannolee filannoo 547 kana keessaa ba’iin hanga ammaa boordicha dhaqqabe kan 442 ti mara iyyuu IHADEG fi paartileen michoota isaa ta’aninjifachuu tuqaniiru.
Akkuma kanaan Finfinnee, naannolee Oromiyaa, Amaaraa, uummattotoa kibbaa, Tirgary fi kanneen biroo keessaa ba’ii ifa ta’een IHADEG guutummaatti injifachuu isaa ba’iin prefesor margaa Baqaanaan dubbifame ibsee jira.
Magaalaan Finfinnee barcuma mana maree bakka bu’ota uummataaf qabdu 23 keessaa digdamii sadanuu IHADEG injifatee jira. Naannoon Oromiyaa kan qabu barcuma mana maree bakka bu’ootaa 178 keessaa ba’iin kan 150 ga’ee jira. 150nu OPDOtu injifate.
Kana malees naannoon Amaaraa mana maree bakka bu’otaa keessaa kan qabu barcuma 138 keessaa ba’iin 107 beekamee jira. Mara iyyuu BAIDEN IHADEG injifatee jira jedha ibsi boordii filannoo.
Naannoon uummattoota kibbaa paarlaamaa keessaa kan qabu barcuma 123 keessaa kan 95 ifa ta’eefa. Sagaltamii shananuu DEHIDEN IHADEGtu injifate. Naannoo Tigraay keessaa filatamanii paarlaamaa kanneen seenan 38.kanneen 31 ta’an kan har’a beeksisame keessa jiru.
IHWEHAT/IHADEG mara injifate jedha. Naannolee dhaabota michoota ihadegn hoogganaman keessas ba’ii wal fakkaataan galmeessameera. Ba’iin filannoo naannolee 105 eegamaa kan jiru ta’uu isaaf fuula duratti beeksiamuuf jira jedhameera.
Barcuma kana keessaa mormitoonni injifatan yoo ta’e dura taa’aan boordichaa gaafatamanii deebii kenneen ba’iin isaa gutummaatti ennaa dhiyaatu beekama jedhan.Gareeleen mormituu hagi tokko filannoon sun dhiibbaa fi hiraarfamuun geggeessame dha jechuun komee isaanii dhageesisaa jiran. Boordiin filannoo Itiyoopiyaa garuu adeemsa milkaa’aa ture jechuun faarsee jira. Dura taa’aan boordichaa professor Margaa Baqwqaanaa kun akka milkaa’uuf kanneen qooda qabaatan jedhan galateeffataniiru.
Filannoon walii gala kan bara 2007 biyya keenya keessatti geggeessame haala tasgabbaa’aa dhaan xumurameera. Milkaa’ina kanaafis sadarkaa duraatti galateeffamu kan qaban uummata keenya dammaqinaan irratti hirmaate kan naamusa qabuu fi murannoo inni dimokraasiif qabu kan ajaa’isiisamu ta’uu isaa fi , kanas obboloota isaa Afriikaatiif mirkaneesseera.
Paartileen mormitootaa irra hedduun filannoo irratti hirmaatanis guyyaa filannoof isa booda haala tasgabbii qabuun ba’ii isaa eegaa waan jiraniif galata guddaa qabu. Manni maree bakka bu’ota uummataa deggersa guddaa inni nuu godheef hedduu galateeffanna. Mootummoonni naannoo fi ka Federaalaas nagaa fi milkaa’inaan akka geggeessamu deggersa guddaa nuu godhaniiru. Dhaabbati sabaa himaa itiyoopiyaa fi sabaa himaaleen martinuu ragaan dhugaa uummaticha akka dhaqqabu, filannoon sun kan nagaa, walabaa fi kan haqaa ta’ee akka xumuramuuf ga’ee gama isaanii gumaachaniriu jedhan
Ba’iin filannoo xumuraa ifa kan taasisamu Waxabajjii 15 bara 2007 ta’uu boordichi beeksisee jira.


text:
WASHINGTON,DC —
Biyyiti tun lamaan biyyoota Afrikaa 10n waancaa addunyaa ganna dhufu Biraazitti taphatanii dabruuf taphachuutti jiran keessaa tokko.Dorgommii tana Afrikaa keessaa biyya shanitti dabra.
Nyaayjeeriyaan tapha kanaaf taphattoota alaa qabdu ta akka John Mikel Obi,Victor Moses, Emmanuel Emenikoo faa guurratte Itoophiyaatti qopheeffachuutti jirti.
Obii fi Moses warra garee English Premiere Leaguetii taphatuu.Naayjeeriyaan tana malee nama akka John Ogu,Ogenyi Onazi,Nosa Igiebor Sunday Mba faallee alaa yaammattee dhufaa karaa jira.
Itoophiyaa fi Naayeeriyaan Onkololeessa 12 Finfinneetti eegee ammoo 16 Naayjeeriyaatti tapahtan.
Akka James Peterd itti aanaan daareketera teknika federeshiinii kubbaa miilaa Naayjeeriyaa jedhutti gareen isaanii Itoophiyaa moohattee waancaa addunyaatii dabaruuf shakkii hin qabduu %100 ufi abdatti.
Itoophiyaan eennuu fa akka Naayjeeriyaa qopheessitu ammatti hin dubbanne.Dorogommii biyya Afrikaa shan waandaa addunyaatiif dabruuf fialtan tanaan Itoophiyaa fi Naayjeeriyaa,Masrii fi Gaanaa jenne malee; Côte d’Ivoire-Senegal,Tunisia – Cameroon fi Burkina Faso - Algeria
ti waliin taphata.
Masrii fi Gaanaalleen akkanuma walti qophaahuutti jiran.Masriin taphattoota akka Geedoo,Mohammed Saalaa,Elmohammad fa alaa yaammatte.Masrii fi Gaanaan Onkololeessa 15 waliin taphatan.Masrii nama Amerikaa,Bob Bradely leenjisa.
Dorgommii biskileettii ta Tour of Britain sadarkaa 8tessoo ta kalee km 88 irratti wal dorgoman Sir Bradely Wigginsitti moo’e.


text:
1Aneen :nyi Chuuta, wēēriingʼwaangʼ Chēēmis, nyoo ā-irēy pāyiisyoo Yēēsu Kiriistō. Āsirwookwaan piich choo kiikuurook akichāmook :Paapaan Iriin, akuriipook :Yēēsu Kiriistō. 2Kuriireenaak :Iriin kitya akukōōnook kaalya ākōō choomnyoot. 3Choo kituupchō, koomārēy kitya asirwaak akipō sopoon nyoo rēēl nyoo kirāmtooy :tōkōl, aku kaaroo kilē karaam asirwaak ākiilook tooriipō koonēētuutēchoochēē kyaaran choo kiitē :Iriin piichiich asip ākoongʼo kipaat. 4Kiikuulēēpu keey :piich walak choo chuunsōōt chamataa Iriin kilē kichāmwēēch kee-ira takal kilēē wōloo kimārtooy, akutay Yēēsu Kiriistō nyoo :inyeentee ākityōōn Kiptaayaanteenyoon nyoo pāyuuy kir aka tōkōl. /Kiikēēsip keesir kēny kilē /kuurwoochinii piich choo lēē choochēē. 5Amārēy āpkootwook kilē mpō ntā kiisāru :Iriin piichiich kupeera Miisiri, ku kiingʼam piich lētuun choo maaran inyeentee. 6Apkaata kee malaykeen choo kiisiiru kaamuuka nyoo /kiikuutē, akumētō wōloo kiimangʼēy. Kiitē :Iriin malaykeenichoochēē wōloo tuur akurātootēēn nkōō āngʼōōy ākōy pērēētuunoonēē ōōw pō kiirwook. 7Aroo kee mpō kiyoo kii-ira mu Sotom, Komoora ākōō kōōrootinēēchu kiilēēkitēē yoonēē. Kiitakalaan :mpō piipō kōōrootinēēchoochēē kitya. Kiikungʼama kōōrootinēēchoochēē ma, akungʼuutwēēch :nyoonēē kilē nyōōruuy siitoo ma nyēpō ākōy piich choo ka-ir ngʼal choo lēē choochēē. 8Nkōō oor nyoo lēē nyoonēē, ku nyēērēē :koonēētichoochēē ruchinii pōōrwēēyiikwaak nkōō ngʼōōki choo irēy. Rēēngʼēy :pichoochēē kaamuukaa Iriin akumuulēy toomirmiirēy choo tingʼēy kaamuuka. 9Mpō kupoorsōōt :Mikayeel, malaykayaantaanoonēē ōōw, ākōō Kipngʼōōkiyoon akipō muusyoontoo Muusa, ku kiiwar kumuul Kipngʼōōkiyoontoonoonēē. Kimwoochi kilē, "Pkoongʼin :Iriin." 10Aku nyuun muulēy :pichoochēē mpō tukun choo mēēnkēt. Irēy ngʼāl kilēē tyoongʼin choo mātingʼēy sōwuunō. Mii kungʼāmēy keey pichoochēē. 11Ōchēy :pichoochēē! Āmu kiituup araa Kaayin. Kyoop :kimoopō rōōpiyō kilēē Palaam. Kiikuchuunnyō :pichoochēē kilēē Koora akēēngʼāmēy mpō akwaaneek kilēē Koora. 12Piich :pichoochēē choo mānyooluuy nkōō tuumwēyiikwook chēpō choomnyoot, nēē ā-āmiisyēy :tōkōl kuuntuulchinii keey āmiisyō nyoo mēēwāriisyēy. Lēē :pichoochēē pool choo mātingʼēy roop choo āpēy :yoomēt. Lēē keet choo mātingʼēy lokor mpō nēē pērēētuus choo nāmēy lokor, aku nyuun /kupāluuy kipootō iriinēkwaak. Mēērsōōt kunyil ārēēny. 13Lēē :pichoochēē kipirti nyēpō araaray nyoo wiirchinii tapan tukun tōkōl chaa raacheen. Lēē :pichoochēē kookeel choo rōōmrōōmānootēy choo kiikuchēpchi :Iriin tuurin nyoo ōōw nyēpō ākōy. 14Kiingʼoor :Eenok, nyoo kiipō āpēn pō tisap kungʼeetee Aatam, ngʼaleepō pichu. Kimwooru kilē, "Aroo kee! Chōōnēy :Kiptaayaan ākōō lukoo piichiich chaa chaangʼ kitya. 15Chōōnēy kurwoochinii chiich aka tōkōl akipō ngʼal choo kiiku-ir. Tilchinii kiirwook piich tōkōl choo mā pō Iriin akipō ngʼōōkiikwaak choo kiiku-ir, ākōō ngʼal tōkōl choo raacheen choo kiikumwaarteera :pichoochēē Iriin." 16Nyinyēēy akukwiintoonēy :pichu. Tuupēy :akwaaneek kimootangʼwaangʼ nyaa ra. Lāsootēy keey akungʼoolēē piich walak tākusāpō yoonēē. 17Aku oo, chamanichuuch, mooruutyēērēē kiyoo kiisip kumwooru :kāāyooytooyiipō Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō. 18Kiimwoorwook :pichoochēē kilē, "Nkōō pērēētuusyēpō lēt kupkoonēy :piich choo muulsyēy, kupāyuuy :mākuut chaa raacheen chēpō pōōrwēyiikwaak." 19Piich choo lēē chu choo āpuuy pēēsyoot. Tuupēy :pichoochēē ātēpuutēpō piipō ngʼwēny, piich choo mātingʼēy Toomirmiir nyoo Tiliil. 20Aku nyuun akwaan chamanichuuch, acheera keey nkōō kaaraneengʼwoongʼ nyoo tiliil ākoosooyēy nkōō Toomirmiir nyoo Tiliil. 21Āriipō keey akaanam choomnyoo Iriin āmii ākānyēy pērēētuunoonēē chōōnēy :Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō nyoo riirēēnook akichō kukōōnook sopoon nyēpō ākōy. 22Ariiree piich choo toomtoomēnsōōt nkōō kaaraneengʼwaangʼ. 23Āsāruu choo mii kupēētii ma. Ariiree ākooriipēē keey piich choo irēy ngʼōōki akaasas ātēpuutēkwaak chaa raacheen. 24Kutōrōriit :Iriin nyoo muukēy kuriipook simooputyō, akuumutaak apa taayuunyiin āpēērēy keey ākoopāypāyō kitya. 25Kutōrōriit :inyeentee nyoo Iriin ākityōōn nyoo kiisārwēēch kupunuunō Yēēsu Kiriistō Kiptaayaantēēnyoon. Ōōw Iriin aku tingʼēy :inyeentee kaamuuka tōkōl. Aku nyaanyiin pāyuunātō. Kiipāyuuy :inyeentee tukun tōkōl kēny, aku pāyuuy aniin ākōō mpō ākōy. Lēē nyoonēē.
Copyright
Learn More


text:
WASHINGTON DC —
Waggaa waggaan Onkololeessi 11‘Guyyaa ijoollee dubraa” ta’uun sadarkaa addunyaatti akka kabajamu Tokk mootummotaa labsee jira.
Kaayyoon isaas umriin ijoollee durbaa itti herumsisan yoo xiqqaate 18 akka ta’u,dhiraan qixxee carraa barnoota akka argatan,kanneen herumanii jiran carraa barnootaa, odeefannii waa’ee fayyaa akka argatan akkasumas hokkara mana keessaa irraa akka walaba ta’an gochu kan jedhu kanneen maqa dhahaman keessaa jira. dha.
Durbii ijoollummaatti akka herumaniif sababaa ijoo waan ta’e beekame durbootaa fi dubartoota irratti hokkara mana keessatti irratti rawwatanu dhaabsisuu kan jedhus jira.
Kana hojii irra oolchuufis garee 180 kan of keessaa qabu tokko hundeessamee jira.
Gabaasa guutuu dhaggefadhaa


text:
Guraandhala 13, 2013 (Oromo Liberation Front) – Mootummaan Wayyaanee gaaffii haqaa hawaasni Muslimaa karaa nagaan waggaa tokkoo oliif dhiheessaa jirutti qoosuu fi doorsisaan callisiisuu yaaluu itti fufuun isaa beekamaa dha. Dhihoo kana mata duree ‘Jihaadaawii Harekaat’ jedhuun diraamaan kijibaa mootummichaan qindaawee dhihaates qaamuma doorsisaa fi ukkaamsaa sirnichaa kan yeroo dheeraaf baratamee ti. Mootummaan kun diraamaa vidiyoo bakka addaa walitti suphuun maqa-balleessii akkasii hawaasa Muslimaa ittiin yakkuuf kan qindeessee dhiheessu kun kan duraa miti. Gaafa aangootti dhufee qabee masgiida guddicha Anwaar, akkasumas, masgiidota Harar, Jimma fi magaalaalee biroo keessattis shira fakkaataa shiree hordoftoota amantii Islaamaa yakkee callisiisuuf tattaafachaa ture. Isa ammaa kana wanni adda godhu garuu gaaffii hawaasichaa kan ‘hogganoota keenya ofii keenyaaf haa filannu, mootummaan dhimma amantii keenyaa keessaa harka haa fudhattu’ jedhu dura dhaabbachuuf jecha cubbuu seenaan hin daganne raaw’achaa jiraachuu isaa ti.
Sirni TPLF gaaffii ummataa dura dhaabbachuuf jecha diraamaa sobaa qindeessee dhiheessuun aadaa isaa ti. Yeroo aangootti dhufee kaasee kanuma shaakalaa yoona gahe. Keessumattuu Adda Bilisummaa Oromoo sobaan yakkee ‘shororkeessaa’ jechisiisuu fi soba kanas hawaasa addunyaa fudhachiisuuf jireenya isaa guutuu dhama’aa akka jiru hin haalamu. Sabboontota Oromoo kumoota hedduu maqaa kanaan yakkee hidheera, ajjeeseera, qaama hir’iseera, mana irratti gubeera, gariis biyyaa baasee jira. Kijibaa fi cubbuu nuffisisaa yeroo dheeraa kanaan garuu eessayyuu hin geenye. Qaama harkaa fudhatus hin arganne. Qabsichas akka hawwetti dhabamsiisuu hin dandeenye. Daranuu ummata Oromoo xiiqessee sirnicha lagachiise malee doorsisaan harka hin kennachiifne.
Kana malees ji’oota muraasa dura gaazexessitoota Sweden Johan Persson fi Martin Schibbiye jedhaman maquma ‘goolessitoota’ jedhu kanaan yakkee hanga fedhu eega hidhee booda diraamaa isaa sobaa irratti qindeessee hawaasa addunyaa fudhachiisuuf yaalee salphate. Gaazexessitoonni sun gaafa hidhaa irraa bahanii biyya isaanii seenan kijiba diraamaa sirna Wayyaanee qullaatti baasanii hawaasa addunyaatti isa saaxiluun hin dagatamu.
Wanni amma hawaasa Muslimaa irratti raaw’tamaa jirus diraamaa moofaa fi nuffisiisaa akkasii kan yeroo dheeraaf shaakalamee gatii malee hafeen wal fakkaata. Tarii wanni adda godhu yoo jiraate haleellaa fi doorsifni sirnichi amma taasisaa jiru kun dhimma siyaasaa osoo hin taane amantii hawaasni bal’aan tokko hordofu irratti kan xiyyeeffate tahuu isaa ti. Hordoftoota amantichaa kan dhimma amantii isaanii keessa harki Wayyaanee seenuu balaaleffatan rukutee callisiisuuf jecha haala wal hin fakkaanneen gurmuu shororkeessitoota idil addunyaatti hidhuuf tattaafatamaa jira. Hawaasa karaa nagaa qofaan mirga isaa gaafataa jiru dallansiisuu fi aarsuudhaan tarkaanfii biraa keessa galchuuf beekaa irratti hojjetamaa jiraachuun egeree naannoof yaaddessaa dha.
Sirni Wayyaanee ummatoota biyyattii, akkasumas, hawaasota amantii bulchaan jira ofiin jedhu gidduutti ibiddi qabatee akka hin dhaamne barbaada. Sirni kun lakkuma jibbaan ummataa irratti jabaatuu fi kanaanis aangoo irraa arbamuutti dhihaatuun ibidda hin dhaamne ummatoota, akkasumas, hawaasota amantii gidduutti qabsiisee ofii keessaa baqachuuf ykn ammo gubee gubatuuf waan karoora qabu fakkaata. Hawaasni amantii tokkoo hawaasa amantii kan biraa waliin akka jaalalaan waliin hin jiraanne wal gidduu isaaniitti summii shakkii fi jibbinsaa facaasa. Saboonni biyyattii akka jaalalaa fi wal kabajaan egeree siyaasaa isaanii hin tolfanne walirratti kakaasa. Wayyaaneen makmaaksa beeylada ‘An duunaan margi hin margin’ jettee sanitti kan amanu tahuu dalagaan isaa shiraan guutame hanga har’aa irra deeddeebiin dalagu ragaa gahaa dha. Kun ammoo akka sirnichi mootummaa ummataa kan gaafatamni itti dhagahamu hin tahinii fi fedhii saamichaa guuttachuuf qofa murna gateettii ummataa yaabbatee jiru tahuu isaa mirkaneessa. Hawaasonni amantii kamuu fi saboonni hundi shira balleessanii baduu mootummaa Wayyaanee kana dammaqiinsaan hubatanii fashalsuuf waloon irratti hojjechuun fardii taha. Amantoonni amantii kamuu olola sobaa Wayyaaneen hawaasa Muslimaa irratti oofaa jiru kana amananii fudhachuu irraa of qusatanii, kaayyoon sirnichi olola akkasii kana yeroo kanatti oofuuf maali jedhanii wal gaafachuun barbaachisaa taha. Kaayyoon Wayyaanee kunis kaayyoo qoqoodanii bituu baratame waan taheef kaayyoo hammeenyaa kana fashalsuun ammoo dirmannaa waloo barbaachisa.
Addi Bilisummaa Oromoo gochaa hammeenyaan guutame kan Wayyaaneen hawaasa Muslimaa hawaasota amantii biroo biratti jibbamsiisuu fi ija shakkiin laalchisuuf raaw’ataa jiru gad jabeessee balaaleffata. Gochaan akkasii hawaasa amantii kamuu irratti akka raaw’atamus hin eyyamu. Hawaasni amantii kamuu hogganoota isaa ofii isaaf akka filatu, hogganootni hawaasa Muslimaa cubbuudhaan yakkamanii hidhamanis akka hiikaman gaafata. Addi Bilisummaa Oromoo dhaaba amantiilee hundumaa ija tokkoon laalu waan taheef cubbuu amantii tokko sobaan yakkanii dhiibuuf beekaa hojjetamu akkasii callisee laaluu hin danda’u. Ummatoonni garaagarummaa amantii isaanii wal dandeessifatanii bara dheeraaf wal jaalalaa fi wal kabajaan akka jiraataa turan hunda, egereefis olola summaawaa sirnichaaf osoo gurra hin eergifne aadaa gaarii kana akka gabbifatan fedhii ABO ti. Mootummoonnii fi hawaasni idil addunyaas olola sobaa Wayyaanee nuffisiisaa kana dhagahaa callisuun sirna kana caalaatti goobsaa fi badii dabalataaf qopheessaa akka jiru beekanii sagalee balaaleffannaa isaanii yeroodhaan akka dhageessisan gaafanna.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo


text:
Namii mogolee dhedheeraa yoosuu fiigee hin haruu,hin dadhabullee!?
Dorgommii Waldorgommii atileeota Addunyaa 15essoo barana Beejingitti dorgoman Keenyaatti madaaliyaa 16 argatee tokkeessoo tahe.
Shaampiyoonaa atileetiksii dargaggoota addunyaa baranaallee Keenyaatti madaaliyaa hedduu argatee dura jira.
Keenyaan dorgommii Raagbiilleen Afrikaa keessaa qofaa mitii addunyaa keessaayyuu guddoo beekamti.
Atileetotii addunyaa bebeekamoon Afrikaa gama Bahaatii dhufan. Afrikaa gamii bahaa naannoo Rift Valley keessa jirti.
Rifta Valley badhaqa lafaa km 6000 dhiyaatu dheerattu.Jiddu Gala- Bahaa badhaqa Lebanon Beqaa Valley haga haga Mozaambiki dheeratti.
Atileetotii addunyaa heddduun asii bahan.Achi keessa(Rift Valley) maanti jira? Warra akkana fiigichaan addunyaa moohu maanti humna kennaaf;nyaataa dhugaati moo teessuma lafa moo jabeennauma isaaniitii, moo dhedheerinna mogolee isaanii?Moo sablinna nafa isaanii,saayinsiin maan jedha?
Itoophiyaa namii akkana fiigichaan addunyaa moo'u Oromiyaa dhufan, Oromoo. Keeniyaa keessaa ammoo gosa Kaleenjin.Kalenjiinii ummata Keenyaa miliyoona 3-5 tahu.
Keenyaan maanti akkana dorgommii addunyaa moohachiisa?Dr.Hassan Waariyoo Areeroo ministera ispoortii,aadaa fi aarti Keenyaati.
Wannii nu hin beenne "ka Keenyaa atileetiksi moohachiisa jennaan."
“Waaqatti nu gargaaree,Keenyaan duruu jabduu,barii kun keennaa,(talent) jabeennii keennalleen keessa jiraa,[mootummaalleen) waan hedduu midhaasseef.”
Kalenjiinii akka jecha Dr.Hassaniitti warra looniitii,warra mogolee dhedheeraa, kama woma laftii qabdu nyaatu.
“Laftii warraalleen tama Oromoo fakkaatti, warra oobruu gugurdoo qabuu,warra looniiti,warra qaqallaa, sasablaa,lafa gara gaaraa gula qubata.”
Federeshiiniin Atileetiksii Itoophiyaa warra dorgommii Beejingi 15eessoo dhaqe 57 qarshii kuma 614 fi 500 badhaase.
Akka itti gaafatamaan biiroo atileetiksii federeshiinii biyyoolessaa obboo Bililinyi Maqayyooo nutti himetti Ganzabee Dibaabaa qarshii 37,500,Maaree Dibaabaatii fi Almaaz Ayyaanaa qarshii 25 argatan.
Warrii Meetii argate hedduu nama tokkoo qarshii kuma 18 500,warri Nehaas argateef nama tokkoo qarshii 12 fi 500 warra waraqata ragaa argate ammoo qarshii 6,250 warra dhaqee womaa dhabee gale 3000 badhaasan.
Itoophiyaan dorgommii sun irratti warqii sadii,Meetii sadi Nehaasi 2 fi walumattuu madaliyaa 8 addunyaa keessaa shaneessoo taate.Keenyaan ammoo madaaiyaa 16 argattee tokkeessoo taate.


text:
1Ām taay, kikyōōbēku ōsobchootiin kubo ng'ōōkisto nyēē kyōōboontē, 2yoo kitōōrubē ātēbuutēk chēē nāmē keey āk soboontaab kōōrooni āk mbo chēbo bāytooyiintēētaab tāmirmirook chēē miyootēch ām wōliin bo barak. Bāytooyiintoonoo :nyi mii kuyēyiisyēē choo mākāsyinē Yēyiin. 3Kikeekerkeeye :nkacheek tukul āk bichooto. Kitoorteech :muchastaab bōōrwoonikyoo ānku kikēērubē miisin kāāsōōtēywēēkaab tukuuk chēē miyootēch. Kuu wōlēē wuu :biiko alake, kinyoolchēēch nkacheek kēēnyōōru ng'wooninto nyēē /kimākiing'woonchi bichooto. 4Nteenee kuuyu chāmēēch :Yēyiin miisin ānkuriirēēnēēch kuyitita, 5kukōōnēēch soboonto nyēē lēēl ām Kiriistō. Ānkoo sinee kikiikēēbootyē kubo ng'ōōkisto nyēē kikēēboontē, kooraraacheech ām chamateenyii. 6Kiikoong'eeteeneech :Yēyiin meet āk Kāārārookiintēēt Yēēsu ānkōōyoomēēch āk inee sikēēbāytooyiisyē :tukul ām barak 7sukōōboorunēē yooto ām bēsyōōsyēk choo kwoonii kule chāmēēch miisin nyēē māmii :kiyēē /kiiwuuytēē. Kiiboorwēēch chamataanaa kubununēē Kiriistō. 8Āmwooyē kuu nyooto kuuyu Yēyiin nkityō nyēē kiyēyook /kiiraraachaak kubununēē chamateenyii, yoo kyōōkoosēē keey inee. Mēēbērē kyōōbirtoochi nkur nteenee kiy :nyoo nyēē kirōōbu :Yēyiin. 9Kunyi, mang'as keey :chii kule /kikiiraraach, kuuyu mēēbērē kibirtoochi kiyoo nkur. 10Kiyeyeech :Yēyiin, ānkumāchē kēēyēyē tukuuk chēē kāroomēch choo kisimkuchōbwēēch kubununēē Kāārārookiintēēt Yēēsu. 11Ōnkēt kule -mōōyēku Yuutayeek :akweek ām yyootēēt. Kuurook choo /kiimurootānē kule "chēē -/mākiimurootānē" (ng'ālyoo nyēē /kēēyēyēē āwuun buch.) 12Okas kule kimānōōnkēt Kiriistō ām yoo kibo taay, ānkimōōnkētē bērurtaab Isirāyēēl ānkōōyēku sobooy ām wōlēē mii :kiyoo kiikukuurtoochi :Yēyiin biikyii. Kikyōōminy kōōrooni nyēē māmii :kiyēē tōōkēnēē keey āmōōnkētē Yēyiin. 13Nto raat, /kōōkēēkwērwook akweek choo kyōōlōōyēch ām wōlēē mii :Kāārārookiintēēt Yēēsu ōlēēkityi Yēyiin kubununēē korotiikaab Kiriistō. 14Āmwooyē kuu nyooto kuuyu inee nkityōōniin nyēē kiyibchi Yuutayeek āk choo ma Yuutayeek kaalyeet, ānkiikōōtuuyo bōrōryōōsyēchooto tukwaay kuyēk kiito akeenke. Kiikubut tōōtēēt nyoo kiyibu buunyoonātēēt. 15Yu sukuyeyakay kuu nyooto kiikooyto :Kāārārookiintēēt soboonnyii sukoowaang'tee kiruutyēētaab Yuutayeek āk mbo mākuutēkaab kiruutyoonoo. Kiyey yooto kiito akeenke kuyēwunēē wōlēē mii :bōrōryōōsyēchooto āyēēnku ānkunoomnyo āk inee nkit. Kiyib kaalyaanaa ām kēēlooto. 16Yu kāwokumēēchi :Kāārārookiintēēt murtooywoontēēt, koowaang'ta yooto buunyoonātēēt ānkōōchoomnyo bichoo kuyēk kiito akeenke sukōōtōrōōr :tukul Yēyiin. 17Kichō :Kāārārookiintoonoo sukuyibwook kaalyeet, akweek choo ma Yuutayeek choo kyōōlōōyēch ām wōlēē mii :Yēyiin ānkuyibchi nkicheek kaalyeet Yuutayeek choo kilēēkitēē. 18Kunyoo, inee nyēē yēyē :bōrōryōōsyēchuutēchu tukwaay kuyityi Baaba Yēyiin ām Tāmirmiryēēt akeenke. 19Kunyi, -mātōōyēku sobooy :akweek choo ma Yuutayeek. /Kikēētāsyook biikaab Yēyiin ānkēēbooyē :tukul kayta akeenke nyēbo Yēyiin. 20Okerkeeye kō nyēē /kikeeteech yēē bo tiiyēywoontēētaab ng'aleekaab lēbkēēyik āk ng'ālooltooyik kuboonto keey Kāārārookiintēēt Yēēsu nyēē tolochta. 21Kiriistō nyēē tiiyē keetiik tukul chēbo kōōto kut kuwōōyiit kuyēk kō bo Yēyiin. 22/Kēēmiitē /kēētēēktook nkakweek ām Kiriistō ōyēku kōōto wōlēē sukuminyē :Yēyiin ām Tāmirmiryēēt.
Copyright
Learn More


text:
1Hegaappe guyyiyan GODAI Muusa, "Neeni, Aarooni, Nadaabi Abiihinne Israa7eelappe laappun tammu asaa halaqati GODAAKKO deriyaa huuphiyaa pude kiyite; kiyidi haahuwan goinnite. 2SHin Muusee, neeni nerkka taakko shiiqa; harati ta mati yooppona. Qassi asaikka nenaara pude kiyoppo" yaagiis. 3Yaagin Muusee yiidi, GODAA qaala ubbaanne a wogaa ubbaa asaayyo yootiis; yootin asai ubbai issi qaalan, "GODAI yootidobaa ubbaa nuuni oottana" yaagidosona. 4Muusee GODAI yootidobaa ubbaa xaafiis. Wonttetta gallassi maallado guuran denddidi, deriyaa xaphuwan yarshshiyoosaa gimbbiis. Gimbbidi Israa7eela asaa yaraa tammanne naa77aa sunttan, tammanne naa77u shuchchaa tuussaa essiis. 5I Israa7eelatuppe yelaga attumaasaa kiittin, eti biidi xuuggiyo yarshshuwaa shiishshidosona; qassi issippetettaa yarshshuwaassi mirggota GODAASSI yarshshidosona. 6Muusee suuttaappe baggaa ekkidi keriyan tigiis; attida bagga suuttaa i yarshshiyoosan caccafiis. 7Hegaappe guyyiyan Maachchaa Maxaafaa ekkidi, asaassi nabbabiis; nabbabin eti, "GODAI yootidobaa ubbaa nuuni oottana; nuuni azazettana" yaagidosona. 8Hegaappe guyyiyan Muusee he suuttaa ekkidi, asaa bolli caccafidi eta, "Be7ite, GODAI ha qaala ubban inttenaara wottido maachchaa suuttai hagaa" yaagiis. 9Muusee, Aarooni, Nadaabi, Abiihinne Israa7eela cimatuppe laappun tammai pude kiyidosona. 10Kiyidi Israa7eela Xoossaa be7idosona; a tohuwaappe garssaara saluwaadan geeyida sampperiyaa giyo phooliya shuchchaappe oosettidabaa milatiya wuige malabai de7ees. 11SHin Xoossai Israa7eela asaa halaqata woribeenna. Eti Xoossaa be7idosona; a sinttan miidosonanne uyidosona. 12GODAI Muusa, "Neeni taakko deriyaa pude haaya; haa taakko kiyada, hagan takka; yaatobare neeni eta tamaarissana mala, taani higgiyaanne azazuwaa xaafido masettida shuchchaa neeyyo immana" yaagiis. 13Hegaappe guyyiyan Muusee ba ashkkaraa Yaasuura baanau denddiis; Muusee Xoossaa deriyaa pude kiyiis. 14Israa7eela asaa halaqata i, "Nuuni inttekko simmanaashin hagan de7ishshite; Aarooninne Huuri hagan inttenaara de7oosona; yohoi de7iyo ooninne etakko bo" yaagiis. 15Muusee deriyaa pude kiyido wode, shaarai deriyaa kammiis. 16Qassi GODAA bonchchoi Siinaa Deriyaa bollan uttiis; he shaarai usuppun gallassaa maayiis; laappuntta gallassan he shaaraa giddoppe GODAI Muusa xeesiis. 17Israa7eelatuyyo GODAA bonchchoi deriyaa huuphiyan xuuggiya tama malatidi beettiis. 18Hegaappe guyyiyan Muusee he shaaraa giddo gelidi, deriyaa pude kiyiis; kiyidi deriyaa huuphiyan oitamu gallassaanne oitamu qammaa takkiis.
Copyright
Learn More


text:
1Parsse Kawoi Qiiroosi kawotido koiro laittan, hananabaa yootiya Ermmaasa baggaara GODAI haasayidobaa poliis. Parsse Kawoi Qiiroosi ba kawotettaa giddon ubbasan hagaadan yaagidi awaajjanaadaaninne xaafidi wottanaadan GODAI a ayyaanaa denttettiis; 2"Parsse Kawoi Qiiroosi hagaadan yaagees; 'GODAI, saluwaa Xoossai ha sa7aa kawotettata ubbaa taayyo immiis; qassi Yihudan de7iya Yerusalaamen taani ayyo Beeta Maqidasiyaa keexxanaadan tana sunttiis. 3Xoossaa asa gidida ooninne yaa bo. A Xoossai aara gido! Intte Yihudan de7iya Yerusalaame biidi, yan Yerusalaamen de7iya GODAA, Israa7eela Xoossaa Beeta Maqidasiyaa zaarettidi keexxite. 4Dumma dumma biittan de7iya asai ubbai Aihudatuppe attidaageetuyyo biraa, worqqaa, dumma dumma miishshatanne mehiyaa immidi maaddona; qassi Yerusalaamen de7iya Xoossaa Beeta Maqidasiyaassikka bantta dosan immiyo imotaa immona' yaagiis" yaagees. 5Hegaappe guyyiyan, Yihudaa zaretunne Biniyaama zaretu halaqati, qeesetinne Leewati, qassi Xoossai eta wozanaa denttettido ubbati Yerusalaamen GODAA Beeta Maqidasiyaa keexxanau baanau denddidosona. 6Qassi eta shooron de7iyaageetikka bantta dosan immidobaa bolli gujjidi, bira miishshaanne worqqa miishshaa, hara dumma dumma miishshatanne mehiyaa immidi, eta maaddidosona. 7Hegaa bollikka qassi Kawoi Qiiroosi Naabukadanaxoori Yerusalaameppe efiidi ba xoossatu keettan wottido GODAA Beeta Maqidasiyaa miishshata immiis. 8Immin Parsse Kawoi Qiiroosi miishshata wottiyo keettaa halaqaa Mitiredaatan kesissidinne qoodissidi, Yihudaa haariya SHeshibaaxaara kushiyan sheedhdhiis. 9Simmida miishshatu qoodai hagaa: hasttamu worqqa saineta, issi sha7u bira saineta, laatamanne uddufun billamata, 10worqqaappe oosettida hasttamu miishshata, biraappe oosettida oiddu xeetanne tammu miishshatanne issi sha7u hara dumma dumma miishshata. 11Worqqa miishshatunne bira miishshatu qoodai muleera ichchashu sha7anne oiddu xeeta; ha miishshata ubbaa omooduwan biida asai Baabilooneppe Yerusalaame simmiyo wode SHeshibaaxaari ekki yiis.
Copyright
Learn More


text:
Dawaa Farra HIV/AIDS Fudhachuu Gidduutti Dhaabun Rakkoo Fidaa Jira.
Adunyaa irratti Muddee Tokko guyyaa HIV/AIDS kan sadarkaa addunyaa jedhame kabajama. Ayyaanni inni baranaa Itiyoophiyaa keessatti manneen barnootaa sadarkaa olaanaa irratti qiyyaafate ture kan kabajame.
Mata-dureen ayyaana baranaa "Sochii tajaajiilawwan farra HIV/AIDS nama hunda waliin ga’uu fi mirga kabajuu" kan jedhu ta’uu kan ibsan, itti-aanaa hogganaan Biiroo Fayyaa Oromiyaa fi itti-gaafatamaa kutaa ittisaa fi to’annaa HIV/AIDS obbo Girmaa Asheenaafii Oromiyaattis magaala Amboo keessa ka jiru Yunivarsitii Amboo keessatti kabajamuu isaa dubbatan.
Dhukkuba kana ilaalchisee tooftaa to’annaa fi ittisaa jiru irratti hubannoo barattoonni qaban daran jajjabeessutti kan fuuleeffate ayyaanni baranaa hawaasnii hubannoo qabu akka daran guddifatu gochuuf mariin hawaasa waliin gaggeefamu yeroo yerootti itti fufuu isaa ibsan, Obbo Girmaan.
Oromiyaa keessatti lakkofsi namoota dawaa farra HIV/AIDS fudhatanii ka dabalaa jiru tahuu isaa, garuu kanneen dawaa kana fudhachuu eegalan addaan kutuun ykn fidhachu dhaabuun ka rakkoo fidaa jiru tahuu ibsan.
MP3 tuquun guutuummaa qophii isaa dhaggeefadhaa


text:
Kutaalee Finfinnee hanga tokko keessatti bishaan dabaree dhiyeessuun dirqii kan ta’e sababaa hongee EL NINOn dhaqqabsiiseen bishaan kuusaalee keessa jiran waan hir’ateef ta’uun ibsameera.
Keessumaa dhiyeessii bishaan magaalattii nuusa ta’e kan irraa argamu kuusaaleen laga Daadhii fi Dirree dhiibbaa kanaaf ka saaxilaman ta’uun beekameera. Kuusaan laga Daadhii sababaa hongee irraan kan ka’e bishaan hanga barbaachisu qabaachuu dhabuu abbaa taayitaa bishaanii fi dhangalatti itti gaafatamtuu sab quunnamtii uummataa aadde Itsegenet Tesfaye sabaa himaa biyya keessaaf ibsaniiru. Kana irraan kan ka’es naannolee magaalattii murtaa’an keessatti dabaree bishaan raabsuu jalqabuu illee ibsanii jiran.
Guraandhala 24 qabee hanga murtaa’e jalqabnee jirra. Oomisha keenya irraa meter cube kuma 30 kan ta’u kan kuusaa bishaanii irraa argataa turre hanqateera. Kanaaf jecha kanneen Laga Daadhii irraa sa’aatilee 24 argatan bishaan dabareen argachuun dhaabbataa ta’ee haala itti fufu uuma. Jiraattonni magaalaa Finfinnee fi naannoo ishee jiraatan hanqina bishaaniif komee qaban dubbachuu erga jalqabanii baatilee lakkoofsiisee jira. Rakkoon isaa EL NINO waliin wal qabachuun isaa kan ibsame garuu gara boodanaa ti.
Hanqinni bishaaniis yeroo hin murtaa’iniif kan itti fufu ta’uun ibsameera. Rakkoo kana furuuf garuu yaaliin kan itti fufu ta’uu aadde Isegenet ibsanii jiran. Dhiyeessiin bishanii yoom bakka isaatti akka deebi’u itti gaafatamtuun kun waan tuqan hin qaban. Uummati fayyadamu yeroo dhiyootti maal abdata kan jedhu ministerri dhimmootii bishaanii fi jal’isii obbo Mootummaa Maqaasaa yeroo dhiyoo bakka duraatti deeb’ia jechuu irraa of qusataniiru.
Abdiin jiru burqa bishaanii jiru bal’isuu dha. Bishaan boolla keessaa argamus, bishaan bakka birootii argamus cimsuu dha. Tokko sana. Lammaffaan immoo bishaan argame sirriitti qindeessuu dha. Fayyadamaa maraaf sirriitti waliin ga’uu dha. Kun lamaan hojii irra oollaan dhiyeessii bishaanii wayaawaan ni jiraata jedheen tilmaama jedhan.
Kanaaf jecha dhiibbaa EL NINON qabu akkaataa inni itti ibsamu adda adda miidhaa inni dhaqqabsiisuus bal’aa ta’ee itti fufee jira. Lammiiwwan Itiyoopiyaa miliyoonni 10.2 gargaarsa yeroo hatattamaa eeggachuuf dirqaman. Magaalaaleen immoo hanqina bishaaniif saaxilaman. Kan itti aanu maal ta’uuf akka jiru hubachuuf yeroo gannaa itti aanu eeguun dirqii dha jechuu dhaan Eskinder Frew Finfinnee irraa gabaaseera.
Jiraattota magaalaa addaa Oromiyaa Buraayyuu keessa tokko hanqina bishaanii isaan mudate akkas jechuun Jaallanneef ibsaniiru.


text:
Ijoolleen kuma hedduun kan mooraa Dadaab keessaa waan nyaatan dhaba irraa qaammi isaanii dadhabaa dha.Mooraa Dhagahley kan Dadaab keessaatti gargaarsi nyaataa kan kennamaa jiru ta’us lakkofsi baqattota gargaarsa eeggatanii daran guddaa ta’uu isaa irraa kan ka’e wal madaaluu hin dandeenye.
Dubartoota ijoollee qaban keessaa Batula Abdii, ijoolleen kun waan beela’aniif jecha halkan guutuu boo’aa bulu.Garuu waan gochu dandeenyuu hin qabnu jedhan. Mooraa Dadaab keessa yeroo ammaa baqatoonni kuma 400 kan jiran yoo ta’u lakkofsi kun dabalaa adeeme.
Rakkoo biraan mooraa Dadaab keessa jiru qoraan nyaata itti bilcheessan ykn kan godoo keessa jiraatan ittiin ijaarrattan argachuun rakkisaa dha.Midhaan ibiddaan hin bilchaanne nyaachuun fayyaa keenyaaf rakkisaa dha kana malees dhedhii nyaachuun hin danda’amu jedhu baqatonni.
Sababaa kanaaf jecha dubartonni lafa dheeraa deemanii qoraan cabsuuf dirqamu.Kun immo miidhaa adda addaaf kan isaan saaxilee ta’uu dubbatu.
Gabaasaa Guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
Angawoonni Oromiyaa aangoo irraa kaafaman kun rakkoolee nageenyaa naannoo Oromiyaa keessaan wal qabateen ta'uu itti aanaan pirezidaantii mootummaa naannoo Oromiyaa, obboo Isheetuu Dasee beeksisaniiru. Itti gaafatamni kanneen aangoo irraa buusaman kanaa sadarkaa jidduu-galeessaa haga gadiiitti kan jiru ta'uu illee itti dabaluun ibsaniiru.
Hiriira mormii Oromiyaa keessatti geggeessame irratti itti gaafatama isaanii sirriitti hojii irra hin oolchine komeen jedhu aangoo irraa kaafamuuf sababaa ta'uun illee beekameera.
Itti aanaan prezidaantiin Oromiyaa kun tarkaanfiin wal fakkaatu kan itti fufu ta'uu beeksisan. Kanneen taayitaa irraa kaafaman hagi tokko itti gaafatama isaanii irraa kan ka'an ennaa ta'u kaan immoo taayitaa qaban irraa gad kan gad butaman ta'uu itti aanaan prezidaantichi dubbataniiru.


text:
Paartii Ripaablikaanootaa bakka bu’uun prezidaantummaa Yunaaytiid Isteetsf kan dorgomuuf jiran Donaald Traanp/ itti aanaa isaanii kan ta’aniif/ bulchaa Kutaa Indiyaanaa Maayk peense filachuu isaanii labsan.
Traanf kana kan beeksiisan dhaamsa Twitariin har’a ganama erganiin yoo ta’u/ nama kana itti aanaa koo godhachuun filachuu koof gammachuutu natti dhaga’ama jedhan.
Peense kanneen yaada ofii irratti cichan keessaa tokko yoo ta’an kutaa paartilee Demokraatootaa ykn Ripaalikaanoota keessaa kam akka filatan hin beekamne Indiyaanaa bulchaa kan waan jiraniif jecha/ tooftaaf jecha Traanf filatan jedhama.
Kana malees Peense garee Traanfiif sagalee guddaa kenna kanneen soshaal Konsarvatiive jedhaman biratti beekamoo dha.
Kana illachisee sambata borii tuuta oduuf ibsa kan kennan ta’uu Trraanf hubachisanii jiru.Umriin isaanii 57 kan ta’e Maayk Peense Bulchaa kutaa Neew Jarsii kiris karistii fi afaan yaa’ii mana marii bakka bu’ootaa yunaaytiid Isteetekan turan Neewt Gingirich injifachuun filataman.


text:
Posted: Guraandhala/February 25, 2014
Ummati mirgi isaa dhiibame yk xuqame mirga isaa kabachiisuuf falmachuun ykn mormuun yk diddaa isaa mul’ifachuun mirga. Dirqamas. Mormii fi diddaan kun garuu, Ajandaa qaama biraa yk diinni qalbii keenya gara dabarsuuf yk waan keessa jirru hubachuuf waa tokko uumuu isaa irraa qofaan kaanee, waan yaannu hundaa irra buufannee, yaada diinaa sanas fashalsinee qofaa kan manatti gallu yoo taate, MARAAMMARTOO DIINAA nuuf kiyyeesse keessa seennee jiraachuu keenya hubachuu qabna. Diinni maraammartoo siyaasaa kan namaa qopheessuuf, joonja’anii akka kufaniif. Kana ragaadhaan deeggaruun barbaada.
“Dursa kaayyoo barruu kanaan kaa’a.”
Qabxiilee Maraammartoo siyaasaa jedhee dhiheessuuf deemu kana irratti, diddaan Ummati OROMOO Biyya keessaa fi alatti gaggeesse guutummaatti deeggaruu qofaa mitii, gama hundaan amma mirgi keenya kabajamutti akka itti fufu qabuttan amana. Kun ta’uuf ammo, waan amma itti jirru fi nu irratti ta’aa jiran caalaa waan har’a gamtaan dhaabbannee falmachuu qabnu akkuma jiru, waan dhaloota itti guddisaa deemnullee jiraachuu beekuun barbaachisaadha jedhee yaadu irraati. diddaa torban tokkotti xumuramtun odoo hin taanee, sagantaa bal’aa, yk qophii bal’aa yk adeemsa dhalootaallee kan nu gaafatu, diina bara eeggatee nutti ka’us ta’e, nutti ka’ee jiru hundeetii buqqisuun alatti, filmaati biraa akka hin jirree jala muruu qabna. diina uruursu irraa bu’aan argannee, waggaa 150 boodas tuffatamuu keenyadha. Miniiliikiis ta’ee H/Sillaasee kan nu irratti faarfachuuf yaalaa jiran, siidaan isaanii akka dachee keenya irra dhaabbatee jiraatu hayyamuu keenyadha. sochii akka dungoo bakka muraasaatti iftuun odoo hin taanee, sochii akka ifa aduu bal’atutti ce’uu akka nu barbaachisu hubachuun dansaadha. Yoo dhalooti har’aa ykn dhalli Oromoo Addunyaa kana irra jiru furmaata buqqaasaa hin umiinitti, faarfachuunis, salphifamuunis, arrabsamuunis itti fufa. Dhalooti itti aanus bakkuma nuuti dhiitaa turre dhiitaa akka jiraatu taasiisu ta’a. kana geeddaruuf, Maraammartoo siyaasaa diinni nu kiyyeesseen odoo hin taane, galii fi ejjannaa keenya ta’uu hubannee irratti hojjachuu qofaan xumura dubbii itti gochuu dandeenya.
=Qabxiilee ka’umsaa .
- Baddallee Biiraan Dogoggora seenaan Namaa hin dhiifne hojjachuu yaaluu isaa irraa, ejjannoo Ummata Oromoo keessa deebii hin qabneen yaadi isaa naafatee hafeera. Naafachuun isaa itti deebi’uu dhabuu isaa hin mirkaneessu. Garuu Kana irraas barachuu qaba. Ummati Biyya keessaa fi alatti sochin taasise garuu kan nama boonsuudha.
- Namichi mankaraarsituu Amaaraa tokko Intarneetaa fi midiyaa deeggartoota isaa irratti, Biyyi Oromiyaa jedhamtu hin jirtu, Oromoon bakka biraa dhufee qubate malee Biyyi kan isaa miti fi kkf jechuu isaan, mormiin abbootii dhimmaa irraa kannameef ammas boonsaadha. Dheekkamsi ilmaan Oromoo kan isaan rifaasisee fi adeemsa namichaa kanneen morman, (saboota biraa keessaa) danuudha. Bakka nu hin bu’u kan jedhan illee ni jiran. Kun of-tuultoota amaaraa keessaati. Deemee deemee miniliikiin faarsa.
- Qabxii lammaffaa kanatti aanee ammo, Namichi Ani kibbaa ofiin jedhuu fi beekumsan qaba jedhu tokko, miniiliik lammiilee Oromoo harkaa fi harma hin murree. Kan kana raawwate Oromoodhaa . walaayittaa fi kanneen biroo irratti Oromootu waan kana raawwatee jedhee, beektoota keenya amma danda’u arraabse.Ummata Oromoos miniiliiki godhee lafa kaa’ee.
- Baatii Hagayyaa 2013 keessas, Nama Affaaritti of himatu tokko, sochii qabsoo Oromoo irraa yaaddoo akka qabu, Qabsaa’oota keenya yakkamaa taasisuu kan barbaadu, Ilmaan Oromoo jechuma Itoophiyaa jedhamu balfachaa jiru fi Biyyattii sanaaf yaaddoo guddoon Oromoo ta’uu kaa’ee, sirna Fedaraalizimii kan deeggaru fakkaatee Tokkummaa isa durii kan dheebootu dubbifneerra.kunis ijaarsa miniiliik hin balaaleeffanne. Itoophiyaaf bo’a.
- Wayyaaneen Ajandaan, Lammiileen Somaalee Itoophiyummaa malee kan biraa hin barbaannu jedhanii jedhee karaa miidiyaa isaa bara 2013 hololaa jiruun cinatti, jaruma kana maqaa liyyuu haayil jedhuun hidhachiisee obbolaa keenya fixaa jiraachuu fi adeemsi isaa kun eenyu irratti akka qiyyaafatu hubachuun nama hin rakkisu.
- Maqaa Saboota biroonis itti fufun isaa dhakkii hin qabu.
Mee qabxiilee kana irratti qofaa Maraammartoo haa ilaallu. Qabxiileen Arfan waanuma baatiilee 3 asitti walitti aananii mul’ataniidha. Arfanuu adeemsi isaanii fi fedhiin isaanii tokkuma. Yaadi isaanii ykn kaayyoon yaada isaanii tokkodha. Garuu bakka shanii waa tokko irratti kaasuuf qiyyaafatame. Asi keessatti qaamni irratti qiyyaafatame Oromoo fi kaayyoo isaati. Warri irratti akka qiyyaafataniif irratti hojjatamaa jiran ammo, saboota shan fakkeessuuf yaalame. kun maaliif barbaachise? kana hubachuun rakkisaa natti hin fakkaatu. Maraammartoo diinni nu qopheesse ta’uu kan mirkaneessu isa kana. Affaar, Amaara, Ogaadeen, Walaayittaa ykn Ummattooti kibbaa wal=ta’anii waan kana shiru jedhee hin yaadu. sababaan warri gaaffii wal irraa qabu akkamiin waliin dhaabbatu? diinni duris, ammaas anaaf tokkuma. diinuma . dura dhaabbatuun barbaachisaadha. garuu waan nu irratti raawwatame kun murtee akkamii, tarkaanfii akkamii barbaadu? jedhanii kaasanii yeroo kennanii waan keessa deebii hin qabne, diinnis irraa baratu laachuutu irra caalaan jedheen amana. Sababaan, Mormii fi diddaan har’aa diina rifaasiseera. Garuu diinni nu dhabamsiisuu isaatti dhaadatuuf deebii gadi isa teesisu waan hin taanefidha. bara baraan waan miniliik raawwateen xuxxuqamu qabnaa? hammeenya isaa kana yaadachaa jiraachuun carraa keenyaa? waan isa nu yaadachiisu maaliif itti yaannee hin dhabamsiifnu? waan furmaata nu ta’u itti yaannee maaliif ajandaa kana of irraa cufuuf hin hojjannu?
Mee ilaalaa … Baddallee Biiraan waan yaadetti tarkaanfii gama hundaa fudhatamuun sababaan,“miniiliik kaleessa Ummata keenya harkaa fi harma muruu fi ajjeechaa jumlaa raawwate nu irratti hin faarsitaniidha” !!!!!!!! mitii ????????hayyee dansaa . wayyaanee waggaa 20 oliif miidiyaa isaan Tewudiroos, Yohaannis, Miniliik, H/Sillaasee faarsaa fi dhaadheessaa jiran maaliif callifnee ilaallaree ? isaaniif hayyamne jechuudhaa? kanaafan Maraammartoo siyaasaa keessa seennee akka hin miidhamne jedhe. Kan irratti akka naaf hubattan kanan barbaadu, sochiilee gama kanaan taasifaman salphisuu ykn mormuu koo akka hin taaneedha.
Ani kanan jechuu barbaade, badii Tewudiroos, Yohaannis, miniiliik, H/Sillaasee, Dargiitti furmaata maayyii yk kan bakkaa buqqisu irratti hojjachuu hanqachuun keenya, kan wayyaanee daballee baadhachuuf nu dirqisiisaa akka jiru haa hubannuudha. Rakkoon nu irra jiru kan hundee buqqisuuf wareegama itti kafalan ta’uu qabaadha. Akkuma Addunyaan itti jirtu, Kan bade bade, qabeenyaan kasaarru yoo jiraate kasaarree, dhaloota itti aanu baraaruun ala furmaatii akka hin jirreedha.
Maraammartoo siyaasaa kana keessaa hedduu kan na raaje, Qamar Yusuuf, Walaayittaa dhageessaa, Sidaamaa Dhageessaa jedhee sirbuutti aanee, Namichi walaayittaan of waame waan gubbaatti kaa’ee kana Intarneetaan facaase. Kana irraa ka’ee adeemsi kun hundi, qaama ta’e jedhee hojjatutu akka jiru nutti mul’isa. Kun ammo kan maddu, gaaffiin Oromoo dhageettii horachaa dhufuu, shirrii wayyaanee saboota hundaa Oromoo irratti kaasuuf hojjattu hongaa’uu fi adeemsi gama hundaan gaggeeffamu sodaachuu irraa ti. Yaada kiyya yoo hubattanii ta’eef, furmaata maayyii wal haa yaadachiifnu.
Miniiliik qofaa odoo hin taane, waan miniiliik nutti fide hundaa dura dhaabbachuudha. Kana gochuuf ammo nama isa nu yaadachiisuu eeggachuu hin qabnu. Waan miniiliik nu godhe karaan itti gumaa baanu hedduudha. Karaan kun ammo, waanuma inni nutti fide of irraa dhaabuudha.waan seenaa miniiliik nu yaadachiisu hundaa dachee keenya keessaa dhabamsiisuuf irratti hojjachuudha. Kun dhaabatti gatanii kan ilaalan miti. Ol-aantummaa qooqa tokkoo warra nu irratti faarsan dura dhaabbachuun, waan qooqa kanaan ba’anii eenyummaa keenya dhabamsiisuuf deeman hundaa toobbachuu, jireenya hawaasummaa qophummaa hawaasa keenya keessaa balleessuun, Maqaa keenyaa fi ijoollee keenyaa keenyatti moggaasuun, kkf fi waan hundeetii Hawaasa keenya keessaa haftee isaanillee dhabamsiifnee isaanuu isa akka dagatan taasisuu baannaan furmaata hin ta’u. kun halkan tokkotti hin ta’u. hunduu ga’ee isaa bakka jirutti irratti hojjachuu gaafata.akka nama dhuunfaa tokko kaasee hanga sabaatti waan hojjachuu qabnutu jira.
Qabxiilee biroo kutaa 2ffaa keessatti itti deebina.
HORAA BULAA !


text:
WASHINGTON,DC —
Akka Oduu Bloombergiti hujiin ibsee biyytii ollaan tun waliin qabaattu, Fulbaana jalqabanii,horiin huji tanaa $Biliyoona 1.864ti.Horii kana keessaa haga guddaa Baankii Addunyaatii fi Baankii Misooma Afrikaatti liqeen kenna,kaan ammoo biyyuma lamaanti baafata.
Humnitii ibsee Itoophiyaa fi Keenyaan waliin hojjachuuf kophiitit jiran.Humnitii ibsee ta HEP, Hydro Electric Power jedhan kun KM 1,070 dheeratti. Itoophiyaa Walaaytaa Soodoo kahee haga Keenyaa magaalaa Suswa gaha. Suswaan tun Naayroobi irraa km 100 fagaatti.
Ibseen galtu tun akka daarketera kanaatti ganna 5n duubatti Itoophiyaatti manneen kuma dhibba hedduutti ibsee galchiti.Ganna 5n duubatti hujiin isii dhumatti.
Dhaabii biyya Faransaay tokkolleen hujii tanaa doolara miliyoona 118 kenna.
Keenyaan ammoo horii kennaniif irratti doolara miliyoona 88 dabalti Itoophiyaan ammoo doolara miliyona 32 baaftee ufiin dandeetti akka daarketera baankii Afrikaa damee Afrikaa obboo Gebreheelitti.
Gama kaaniin ammoo WORLD ECONOMIC FORUM, ykn ammoo mariin mala jrieenna ykn mala bulti addunyaa,kora isaa Afrikaa kibbaatti taahen Afrikaan ammallee guddinnaan addunyaa duubuma jirtii jedhee walii gale.
Akka dansaa guddachuuf qabeenna jiru waliin gahuu,mootummaa biyya guddisu qabaachuu, carraan namaan guddisan hedduun jiraachuu wayyaa jedhe.
Dhaabii World Economic Forum jedhan kun dhaaba dhuunfaatii akka addunyaan gama cufaanuu bifa dansaaqabaattu tolchuuf abbootii siyaasaa,abbooti daldalaa, jaarrolee biyyaa, dhaabbilee gara garaa dabalatee gannuma gannaan mala jireenna addunyaa irratti mari’atu.
Afrikaan Kibbaa biyya guddachaa dhuftee Afrikaa dhiisii addunyafuu fkn taatu jedhani kora qahee isiitti taahan.
Mee Qophii teenna MP3 tana irraa nuu caqasaa.