text:
Waxabajjii 5/2018, Bishooftuu:-
Magaalaan Bishooftuu Muddama keessa jirti. Sabaabaan isaa maqaa Walga’ii Uummataa jedhuun galma Aadaa Magaalaa Bishooftuu Keessa jirutti Walgayiin waamamee irratti Uummatni Oromoofi Qeerroon dargaggootni Oromoo gaaffii gaafatamaa turee fi jiruuf deebii isaa gaafatachuuf kan bahee .Angawoota OPDO keessa kanneen akka Adde Xaayibaa kan irratti argaman yommuu ta’u Qeerroon Dargaggootni Oromoo hedduun akka galma walga’ichaatti ol hin seenee ittifamuun mirkanaa’eera. Uummatni fi Qeerroon seenaan immoo gaaffii keenyaaf deebiin nuuf haa kennamuu jechuun waltajjiicha muddaa jiraachuun hubatameera. Gaafii gaafataman keessaa;
1. Siidaan Wareegamtoota Oromoo Ayyaanaa Irreechaa Bishooftuu bara 2016irratti mootummaan waraana nurratti banee wareegamaan as magaalaa Bishooftuu keessatti nuuf haa dhaabbatu.
2. Angawootni Mootummaa ajaja dabarsuun uummata keenya ficcisiisa turanii fi jiran aangoo irraa kaafamuun seeratti nuuf haa dhiyaatani.
3. Saamichi lafaa kallattii hedduun aangawoota dhuunfaa hanga investeroota mootummaan bobbaasee fi maqaa Liiziin nu duraa saamamee atattamaan nuuf haa deebi’uu, qaamotni saamicha lafaa babaldhisaan seeratti nuuf haa dhiyaatan.
4. Gaaffii mirgaa abbaa biyyummaa fi bilisummaa gaafachaa jirruuf deebiin nuuf haa kennamu, kanneen jedhu kan ofkeessa qabuun uummatni aangawoota wayyaanee OPDO walgayicha gaggeessuuf argaman muddee qabee jiraachuu Qeerroon Bishooftuu gabaaseera.


c: text/html

text:
Abbaan alangaa obbo Isaayyaas Daanyoo yakka malaammaltummaa harawaan shakke jechuu dhaan mana murtii ol aanaa Federaalaatti iyyatee yeroon qorannaa itti dabalaa akka kennamuuf gaafate.
Abukaatoon shakkamaas gaaffii sana morman. Manni murtii immoo wabii qarshii kuma 50n akka hiikaman murteesse.
Abbaan alangaa obbo Isaayyasiin iyyannaa obbo Isaayaasiin shakke jedhu Kanaan bara 2001 hanga bara 2005tti telcom Ethf dame MDPO jedhuuf daayrektera ta’uun hojjetaa turan. Yeroo kanattis kampanii alaa EDA jedhu waliin caal baasii malee walii galtee hojii mallatteessaniiru.
Walii galtee kanaanis hojjettoota murtaa’aniif sa’atii tokkotti $125-150tti baasuu dhaan kanaanis bu’aa hin ta’iniif doolaara $409,495 argataniiru jechuun yakkee jira. Manni murtiis gaaffii abbaan alangaa yeroo qorannaa itti dabalaa 14 gaafate fudhatama dhabsiisee ala taa’anii dhimmi isaanii akka hordofan wabii dhaan akka gad dhiisaman murteessee jira. Abbaan alangaas murtii mana murtii har’aa kan ol iyyatu ta’uu beeksiseera jedha Meleskachew Ammahaa Finfinnee irraa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Waldaa dubartoota gullallee baalaa fi qoraan funaananii gurguraa turanii fi amma paarkii Inxooxxoo keessatti carraa hojii argatanii, ammallee galiin isaan argatan xiqqaa ta'uu, Sagalee Ameerikaaf ibsee jira.
Hojiin amma hojjechaa jiran ka daldala nyaata samsamee fi lallaafaa gaarii ta'us bu'aan miseensonni waldichaa qooddatan gahaa akka hin taane ibsan, miseensonni waldichaa.
Waajjirri dhimma dubartootaa fi daa'immanii, ka bulchinsa kutaa magaalaa Gullallee gama isaatin rakkoo haadholiin kaasan furuuf dhiyeenya kana qorannoo eegaluu isaa dubbata.


text:
Sababni isaa woma fedhee haa ta’uu, Oromiyaan Onkoloolessa 2017 isii Onkololessa 2016 fi san duraatiin adda. Siyaasni biyyattii saffisa worri fagoo jiru hubachuudhaaf rakkatuun geggeeddaramaara. Ummata biyyaa, kan waan guyyaa-guyyatti ta’aa jiru taajjabutti foollii abdii fi hamilee gaaritu (bilisummaatu) itti urgaayaa jira. Wanti ummanni ammatti argate baay’ee ta’uu baatus, daandiin irra jiran isa sirrii ta’uu afaan guuttatanii dubbataa jiran. Jechuun, qabsoon geggeessaa jiran injifannoo galmeessisaa akka jirutti hubatan. Perception is everything. Ummata hamileen socho’u ‘Woyyaaneen qawween malee hin deemtuu akkasumaan ummanni dadhaba’ jedhaa hamilee ummataa cabsuun, ‘momentum’ amma uumame jalatti gufuu tarreessuun dogoggora. Worri qawwee jedhu woggaa 25 darbe keessatti waadaa seenuun alatti yoo lolus ta’ee yoo lolchiisu hin argine. Abdii kutachuudha ummanni harka qullaa daanditti bayee diina hidhate afoo akka dhaabatuuf kan isa dirqisiise.
Dhugaadha, ummanni keenna humna qawwee hanga funyaaniitti hidhate afoo harka qullaa kan dhaabate. Rasaasa altakkaan lafa nama qabsiistu dhabus, humna/irree tokkummaa cimaa dhiibee dhiibee diina kuffisu akka qabu duris ni beekna; amma ammoo waan ta’aa jiru guyyaa guyyatti ijaan argina. Sararri amma qabsoon irra jirtu, gatii gudda kaffalchiisuu maltus, injifannootti geessuun isii waan mamsiisuu miti.
Erga 2015 asi, qabsoon Oromoo boqonnaa haarawa keessa seenteerti. Kana booda kan nuti godhuu hin qabne:
1. Moo’anne jennee ykn sochii OPDO’n eegalte abdannee harka kiisii kaayachuudha. Injifannoo argame dhugoomsachuu fi deebii gaafilee hafanii argachuudhaaf dhiibbaan tarsiimoo fi tooftaan masakamu kallattii hundaan tti fufuu qaba.
2. Qabsoon kuni dhumaatii malee bu’aa hin fidu jennee obsa fixachuu fi duubatti gugachuudha. Duubatti deebi’uun dhiiga hanga ammatti dhangala’e bilaash taasisa. Ammas, sochii hanga ammaa gooneef nu adabsiisa. Wolumaagalatti, dukkana keessa turretti nu deebisa.
Yaadadhaa, qabsoo hadhaayaa godhameen mormaa oliin boolla gabrummaa keessaa baaneerra. Qabsoo magaalaa fi baadiyaa xiiqii fi obsaan itti fufnaan yeroon dirree ifnanaa fi badhaadhinaa irra gamtaadhaan bobbaanu fagoo miti.


text:
Tarree Teessoolee Filadhu
Select the address list that you want to use for mail merge, then click OK.
Ida'i
Faayilii kuusa deeta teessoole of keessa qabaan akka tarree teessootti fayyadamuu barbaadduu fili. Yoo faayiliin gabatee tokko caaluu of keessa qabaatee, qaaqaGabatee Filadhu bana.
uumi
Qaqaa iddoo tarree teessoo haraa itti uumuu dandeessuTarree Teessoo Haaraasiif bana.
Gingilchaa
Opens the Gingilchaa Durtii Qaaqa iddoo atti tarree teessootti fudhataa arguu mul'isu barbaadduu gingilchaa fayyadamtuudha.
Gulaali
Iddoo tarree teessoo filaatamee itti gulaaltuu qaqaaTarree Teessoo Haaraa bana.
Gabatee Jijjiiri
Qaqaa iddoo gabatee kabiirroo makiinsa ergannoof filu dandeessuSelect Table bana.


text:
Mudde 06,2015 Haromayaa
Godina Harargee bahaa Aanaa Haramayaa Ganda Finqillee jedhamtu barataadhaaf dahoo taatan jedhanii ummata gandaa hidhanii rakkiisaa jiru. Akka abaasi Qeerroo ibsiutti hanga amma namoota 50 hidhamanii dararamaa kan jiran tahuun beekamee jira.
Yeroo ammaa kanatti uummanni naannoo fi barattooti Oromoo FDG eegalame kana hanga gaaffiin mirga abbaa biyyummaa deebii argatutti itti fufna jechuun sochiin Warraaqsa bilisummaa itti fufee jira. Gabaasa baldhaa gara fuula duraa ni dhiheessina.


text:
Oromoo Hidhadhu Qawwee : OPDO’n wayyaa uffattu ofirraa baaste ODP taate malee qalbii salphinaa ofirraa hin baasne!
Akka dhaabaattis tahe akka dhuunfaatti ‘Oromoon walirratti hin duullu…’ jenneet callisaa turre malee, yeroo yaa’ii dhaabbattummaa #9ffaa #opdoJimmatti godhamerratti,
guyyaa tokko guutuu bilbilaa fi miidiyaan akka hin seenne dhorkanii
waan hoggantootumti gurguddoon #opdo dabballootaa fi kaadiroota ishee mariisisaa oolte hunda of harkaa qabna.
#ABO irratti maal akka isaan mari’atan hunda.
#ABIYYI fi #Lammaanis waan isaan ABO irratti odeessan nutuu of dhoksaa turre.
Erga isaanumarraa dhufteemmoo maal godhu !!!
Mariin icciitii guyyaa sanaa #soba akka hin jenne ammoo raawwiin isaa argamaa jira.
Kunneenis har’a Askoo #Saansutti ummata Irreecha Malkaa Ateeteetti deemurraa guurame.
“Labsii akkasiitu nu gahe” jedhu poolisoonni fi waraanni.
Addisuu Arega kun diiga Oromoomummaa qaba jechuun namaa rakkisa.
Benshanguul hidhaate jira,Amarii hidhaate jira,Ogaadeen Hidhaate jira, Gambeellii hidhaate jira. Oromoo hiikkaachiisuun malif barbaachiise ?
Addisuun ergamma fudhaate waan maxxansaa jiru kan ilaaluun barbaachisaa dha. OPDO maqaa jijjiraate malee of hin jijjirre
Debisaa Wayyessa
“#Addunyaa_Daagim_Tolasaa Qeerroo magaalaa Gimbiiti, torban darbe yeroo Gumuz lola uummata keenya irratti bante, aanaa #Gimbii karaa ganda #Diddissaa_Biqilaal jedhamuun roorroo lammii irra ga’aa jiru argee, qeerroo magaalaa Gimbii waliin dirmannaa taasise. Namooti isa waliin bobba’an kaan lubbuu hafanii, kaan immoo du’anii reeffi isaanii yeroo galu; Adduunyaan garuu achi buuteen isaa dhabamee guyyoota hedduuf barbaadamaa ture.
Gochaa sukanneessaa Gumuz gochaa turteen namni hedduun qaamni cicciramanii bineensaan nyaatamanii kaan immoo reeffi isaanii bishaanitti darbamaa akka ture odeeffannoo achirraa argame ni ibsa ture, obboleessi keenya kun hireen sun quunnamuu hin oolle kan nu jechisiise uffati isaa fi suuraan borsaa kiisii (waaleetii) isaa keessa ture argamee qaamni isaa garuu dhabamee hafe.
Haala kanaan haadhoo ofii of biraa dhabanii garaan yoomiyyuu nama hin fayyu, mucaan qaxalee akkas lammii isaatiif quuqamu hirbaata bineensaa ta’ee, reeffa isaa illee arganii awwaallachuun hin danda’amne.
Ta’us garuu duutni #Addunyaa du’a gootaati, lammii isaaf gaachana ta’ee lubbuu isaa tokkittii dabarsee laate, barabaraan seenaan isa yaadata, maatii fi firoottan isaa hundaaf jajjabina hawwaa, lubbuun isaa boqonnaa haa argatu, ekeraa isaa jala booki haa yaa’uun jedha.
Rakkoo sabakee ilaaltee
Taa’uu hin dandeenye garaankee
Quuqamaakoo yaa leencakoo
Goota si dhalche abbaan kee
Roorroo lammii jibbitee
Diina wallaansoo qabdee
Dirmannaa gootaa gootee
lubbuukee tokko dhabde
Anaa nyaatu yaa Adduu
Anaa nyaatu haadhooko
Sabakee bira dhaabbattee
Lubbuukee aarsaa gootee
Hirbaata bineensaa taatee
Hin fayyu garaan namuu
Sin dagatu seenaan yoomuu.”
RIP(#REST_IN_PEACE
Via: Muzaya Wallaggaa
OPDO’n wayyaa uffattu ofirraa baaste ODP taate malee qalbii salphinaa ofirraa hin baasne!
Waa’ee hidhannoo/qawwee yoo dubbannu biyyi/ummanni hanga ummata Amerikaa hidhate addunyaarra hin jiru. Amerikaa keessaa qawwee miliyoona 357 akka jiru tilmaamama. Lakkoofsi namaa garuu miliyoona 326. Kana jechuun qawween (shugguxiiniis qawwee jedhama asitti) miliyoona 31on lakkofsa namaa caala jechuu dha.
Amweikaa keessatti hidhachuun mirga. Miega kana swerri mirkanesseef Second Amendment (geeddarama 2ffaa) kan bara 1791 keessa godhame ture. Geeddarama 2ffaa jechuun fooyya’insa yeroo lammataatif heera ittiinbulmaata biyyattii irratti godhame jechuu dha.
Mirgi kun mirga qawwee qabaachuu fii deemmachuunii (The right to keep and bear firearms) jedhamuu beekkama. Mirgi kun sababii sadihiif barbaachise.
1. Lammiileen biyyatti akka if tiiksu
2. Lammiileen biyyattii akka roorroo mootummaa ifirraa qolatu
3. Lammiileen biyyattii akka yeroo gabaabaa keessatti gurmaahee roorroo biyyattiirra geessu deebisuu dandehuu ture
Mirgi kun mirga dhufaa qofa osoo hin taane mirga gareesi. Ummanni akka militia gurmeessee hidhachiisee naannoo isaa akka eegus ni dandeessisee. Kana laalchisee geeddaramni kun waan asii gadii kana je’a.
” A well regulated Militia, being necessary to the security of a free state, the right of the people to keep and bear Arms, shall not be infringed”
Kana jechuun yoo ummanni naannoo tokkoo mikitia gandaa gurmeessee hidhachiise, mootummaa naannoos tahe ka federaalaa hiikkachisuu hin dandehu.
Jaarraa 19ffaa walakkaa isaa irraa kaasee woggoota 30 guutuu Amerikaan gama dhihaa mootummaa federaalaa jala hin turre. Yeroon kun yeroo “Wild West” jedhamuun beekkama. Woggootan soddomman kana ummatumaatu wal gurmeessee diina alaas tahe hattuu fii saamtuus eeguu ture. Qawween ummanni Ameerikaa akka wal sodaatu gootullee akka mataa isaaniifi qabeenya isaaniillee kabachiisan dandeessifte.
Viva qeerroo bilisummaa Oduu Simbirtuu
Addisuu Araggaa Qixeessaa jedhee maqaa akaakayyuu isaatii jijjirratee kan uummata Oromoo ficcisiisaa turee amma immoo kan jijjiirama argame kana deggeru fakkaatee Oromoo irratti shira xaxaa jiru kun Oromoo utuu hin ta’in Amaaraa Oromiyaa keessatti dhalatee guddatee afaan Oromoo barate ta’uu isaa uummatni Oromoo hubatee irraa of eeggachuu akka qabu hubachiisaa Obbo Lammaa Magarsaas gooftaan keenya uummata Oromoo ti kan jedhan sana irraanfachuu akka hin qabnee hubachiisuun barbaada. Gooftaan isaanii uummata isaanii ta’uu eega beekanii Addisuu Araggaa diina uummata Oromoo hatattamaan uummata Oromoo irraa akka kaasaniif jabeessinee gaafanna.
Maqaan isaa inni dhugaa “Addisuu Araggaa Qixawu” ta’uu isaa yaa uummata Oromoo hubadhaa!!!
Farra Oromoo Rabbiin dhabama haa godhu. Inni ilma safaarii miliki jedhan saniif waan Oromoo dubbatuurraa akka of qusatu gorsaa.
OPDOn/ODP maalif Oromoo hiikachiisuudhaaf hirriba dhaba!
Amma yeroo kana kan hidhatee jiru Wayyaanee dha moo Oromoo dha! Wanni Oromoo hidhannoo/tixqii irraa hikkachiisuudhaaf dalagaa godhattan hoo akkeekni isaa hoo maali? Oromoo nagaya booreessaa hin jiru! Oromoo akkuma bara 1990 maa san ummata Oromoo irratti duuluu hedduu!
Yoo hidhannoo waraanaa hiiksisuu barbaaddan Amaaraa fii Tigree hiiksisaa! Kan ummata waraanaa jiru wayyaanee akka tahe beekkamaadha! Tigreen naannoo Benishaangul, Soomaalee, Afar fi warra biraa hidhachiifttee akka ummata Oromoo ficcisiisaa turte, ammaas itti jirtu beekkamaa! Presidaantiin ture, Abdi Ileen, akka Ato Getachew Asafaan hoogganamee hojii baadii fi ajjeechaa san ummata irratti akka hojjetu vidiyodhaan ragaa bahee jira! Kana warri hin dhageefatin sirri dhageeffadhaa!! Dila ummatni keenyaa daanga irratti dhumu san Lammaa Abdi Iley fi wayyaanee waliin waltahee dhiichisaa turee hubadhaa!! Oromoon hidhatee nagaya isaatii fi tan biyyaatuu eeguu qaba!
Mee dura hidhannoo warra biyyaa nagaya ishii dhoorkaa jiru irraa hiikuu yaalaa moo ni sodaattan sa! Oromoo hidhannoo irraa hiiktanii akkuma ammaan dura gootan san
gootanii Oromoo ficcisiisuufi. Yaa OPDO amma ODP taate dammaqi!!!!!!!
I hope, you don’t dare to go back like 1990s and mess again with Oromos by siding with Wayyaanee!!
Down Down Addisuu Aregaa!!


text:
WAGGAA 256 JIRAATE NIITI 24 FI IJOOLLE 256 HORATE
Li Ching Yuen Waggaa 256 jiraate
Maqaansaa Li Ching Yuen jedhama. Dhalootan lammii Chaayinaa dha. Odeefannoo garaagara irrattii akka barreefamuutti Li Ching Yuen, bara 1677 A.L.A dhalatan. Garuu kanneen guyyaa dhalootasaa shakkan jiraatanis kan irratii walii galan Obbo. Li Ching Yuen lubbuu dheera jiraachusaati.
Qorannoo gaha irratii xiyyeefatamee hojjetamu baatus odeefannoo bara 1930moota keessa akka barreefameetti nama umrii 256 kan jiraate dha Obbo. Li Ching Yuen. Gartokkeen ummataa Obbo. Li bara 1736 kan dhalate dha kan jedhan yoo ta’u, Gartokkeen immo Obbo. Li bara 1677 dhalatan kan jedhantuu jiru. Gareen lameen kunniin ragaa quubsa qabaachu baatanis kan irratti walii galan guyyaa du’a Obbo. Li bara 1933, Caamsaa 6 adunyaa kanarraa boqachuusaaniti.
Obbo. Li Ching Yuen, kutaa Siichu’an, aana Chinji’ang keessatti dhalatani yemmuu ta’u, ijoolummaa saaniitin nama barnoota Chigong(Qigong) irratti nama dandeetti guddaa qabu ture. Barnootni Chigong(Qigong) waa’e humna qaama keessa kan nama barsiisu dha. Sochii qaama fi diriiraa adda adda kan nama barsiisuu fi qaama namaa humna barbaachisuu kan dabaluu dha. Obbo. Lii immo barnoota kana fi dandeetti kana ijoolumma isaatin kan horatee turusaatu beekama. Barnoota ammayyaas kanneen akka Qubee afaan Chayinaa barreessuu akka aada naanno isaanitti dirqama ture. Innis waggaa kudhanitti nama qubee Afaan Chaayinaa qomaan sirriitti yaadachu danda’ee dha.
Bara dargaggummaasaa hanga bara 1749 A.L.A gidduutti daldalaa qoricha baalaa ture. Baala biyyoota garagaraa daldaluuf biyyoota akka Tibet, Taayiland, Viyeetnam, Kansu fi Shansi keessa naanna’u dhan qoricha adda adda gurgurataa ture. Ogumaa kanaan hanga bara 1749 erga hojjetee booda, barsiisaa Karaate ta’udhaan waraana kutaa Siichu’an keessatti dabalame.
Baruma 1749 hanga bara 1927 A.L.A barsiisaa Karaate fi daldala qoricha baalaa(uumamaa) gurguraa nama jiraata ture dha. Bara 1927 itti suura asii olii kana kan kaafame ture. Suura kana kan kaase ture immo hogganaa waraana kan ture Obbo. Yang Sen dha. Afeeraa masaraa hogganaa waraanatti afeeramee suurichi achumaan kan kaafamee dha.
Jiruusaa keessatti Obbo. Li Ching Yuen, niitii ykn haadha manaa 24 kan fuudhe yoo ta’u ijoolle 200 ol kan horatee dha. Iciitii innii lubbuunsaa hammana dheerachu danda’e gafatamnaan. Deebii gabaaba kan akkas jedhuun deebisee.
Onneen caldhisuu, Akka qocaatti taa’u, akka gugeetti (handarrii) deemu, fi Akka sareetti rafuu. – Obbo. Li Ching Yuen
Iciitii lubbuunsaa haala kanaan dheerachu kan taasise akka barreefameetti, Obbo. Li nama qoricha baalaa fayyadamuu fi nyaata uumamaa akkasumas shaayi magariisaa (Green Tea) fi ruuza qofa kan nyaacha turuusaaniti.
Maddii Odeefannoo: Wikipedia


text:
Jila ABO fi Gaazexeessitoota ONN Dafaa Gadhiisaa.
Hojiif gara baha Oromiyaatti kan bobba’an Gaazexeessaa Baarentuu Gadaa, ogeessa Kaameeraa Jaallataa Abdiisaa fi konkolaachisaan ONN Bilisummaa H/B, aanaa Habroo seensa magaalaa Galamsootti poolisii Oromiyaatiin ugguramanii jiru.
Gaazexeessaa Baarentuu Gadaa achirraa bilbilaan akka gabaasetti, waraqaa hayyama magaalaa seenaa jedhu bulchiinsa godinaa ykn magaalarraa fiduu qabdu jedhamaniitu kan qabaman. Waraqaa gaazexeessummaa qaban itti argisiifnaan hin ta’u jedhamani. Gochi Kuni deeggarsa seeraa kan hin qabneefi mirga Gaazexeessaan seeraan qabu kan cabse dha.
Kanaaf Poolisiin aanaa Habroofi magaalaa Galamsoo gaazexeessitoota, konkolaachisaafi konkolaataa ONN qabdanii jirtan hatattamaan hiikaa.
Gaafa 15/02/2020s Sh/B aanaa Boosat, magaalaa Warjiitti gaazexeessitoota ONN irratti poolisiin dhukaasa banuun ni yaadatama. Baakkoottis ogeessa Kaameeraa ONN poolisiitiin reebamee ture.


text:
Ebla 26,2015 Ayyaanni irreecha Arfaasaa Godina Jimmaa Tulluu Deeddeetti bifa addaa taee fi yaadannoo Gootota Barattoota Oromoo dhabbilee barnoota olaanoo Oromiyaa garaagaraa fi Godinaalee Oromiyaa garaagaraa keessatti bara darbee Ebla 2014 gaaffii mirga abbaa biyyummaa fi Mormii master plan Finfinnee kaachisuun FDG irritti wareegamniif addatti yaadannoon Waggaa 1ffaas bifa hoaa taaeen kabajame.
Ayyaanni Irreecha Arfaasaa Oromoo Godina Jimmaa Tulluu Deeddeetti kan Uummatni Oromoo 6000 olitti lakkamu Dhabbilee barnoota olaanoo gootota barattoota Oromoo Yuunibarsii Jimmaa, fi kolleejjii barsiisota Jimmaa, Sabboontota hojjettootaa fi barsiisotaa Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa fi kolleejjii barsiisota Jimmaa, sabboontota uummata Oromoo magaalaa Jimmaa fi naannoo ishee, Sabboontota uummata Oromoo godinaalee Oromiyaa akka Iluu Abbaa Booraa,Wallagga Bahaa, fi Kibba Lixa shaggar irraa illee kan hirmaachise Ayyaanni Irreecha arfaasaa Jimmatti bifa hoaa fi adda taeen kabajame.
Ayyaanaa Irreecha Arfaasaa kana Irraatti goototni dargaggootni Qeerroon barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa Mooraalee Yuunibarsiitichaa arfan irraa iyyuu uuffata gaddaa uffachuun gootota dargaggoota barattoota Oromoo fi uummata Oromoo bara darbee gaaffii mirga abbaa biyyummaa karaa naagaa fi dimookiraasii gaafachuun baatii Eblaa 2014 keessa wareegama qaalii kanfalaniif yaadannoo bifa adda taeen gochuun gootota Oromoo fi dargaggoota Oromoo Wareegama qaalii uummata Oromoo bilisoomsuuf baasaa jiran faarfachuun, tokkummaa uummata Oromoo jabeessuuf walleelee warraaqsaa qabsoo bilisummaa Oromoo, fi gootota oromoo faarsuun haala adda taeen ayyaanni Irreechaa Arfaasaa bara 2015 kun bifa haalan qindaaeen kabajamaa olee jira.
Goototni dargaggoonni Qeerroon barattootni oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa fi koolleejjii barsiisota Jimmaa wallee warraaqsaa kan gootota Oromoo kanneen akka Taadasaa Birruu, Abishee Garbaa, Waaqoo Guutuu fi hogganoota qabsoo bilisummaa Oromoo warraa 11 shiftoota Somaaleettiin qabamanii nuti kutaa, Amantii fi yaadaa fedheen gargar hin baanu nuti Oromoodha jechuun uummataa Oromoof wareegamaan keessaa kanneen akka:
, 1.Magarsaa Barii (Bariisoo Waabee) Hayyuu Duree ABO,
2. Gadaa Gammadaa (Damisee Tachaanee) Itti aanaa Hayyuu Duree ABO
3.Abbaa Xiiqii (Abboomaa Mitikuu )
4.Doorii Bariimoo (Yiggasuu Bantii)
5. Falmataa Abiyyaa Abbaa( Umar Ibirahiim Galmoo)
6. Irranaa Qacalee (Abdinuur Shek Huseen)
7. Marii Galaan( Mohamed Ibirahiim)
8 Dhaddachaa Boruu fi Gootota Oromoo gootummaa isaaniitiin utuu Oromiyaa fi uummata Oromoo bilisoomsuuf qabsoo finiinsaniif Ebla 15 guyyaa yaadannoo gootota Oromoo irraa egaluun utuu wal irraa hin kutiin hanga guyyaa haraatti itti fufinsaan yaadannoo goototaa taasisa kan jiran yoo tauu Qeerroon dargaggootni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa fi koolleejjii barsiisota Jimmaa guyyaa haraa kana immoo bifa addaa taeen gootota Oromoo fi qabsoo bilisummaa Oromoo,ABO,WBO fi Qeerroo Bilisummaa Oromoo wallee warraaqsaan faarsaa oolan.


text:
BALAA LAMMIIWWAN OROMOO MUDATE
1. Suraaleen lamaan duraa dargaggoota Adan keessatti torbaan dabre dhawan mul’isan (maqaa fi bakki dhalotaa illee beekamee jira).
2. Suraan sadaffaa 04-14-15 durbatii San’aa keessatti bombii xayyaarri harcaaseen gubatte mul’isa (haadha ilmaan lamaati — maqaan isiillee beekamee jira)
3.Halleellaa ardha (04-18-15) magaalaa San’aa gandoota jiraattootaa keessatti raawwatame (fakk.)
4. Namoota kaleessa San’aa keessatti dhawaman, Tokko du’ee, tokko mana-wal’aansaa jira. (Maqaa fi bakki dhalootaa ibsamee jira).
Maddi oduu: Koree dhimma kanaaf Minnesotaa (USA) keessatti ijaarame irraa


text:
Miseensonni Raayyaa ittisa Biyyaa kibxata darbe godina Boorana Aanaa mi’ootti warra cidha irratti dhukaasanii misirroota ajjeesan to’annaa jela oolan. Obbo Soraa Galgaloo hoogganaan waajjira ODP, Sagalee Ameerikaaf akka ibsanitti loltoonni mootummaa kuni kaampii mi’oo jiru keessatti to’annoo jela jiraachuu mirkaneeffanneerra jedhan.
Kibxata darbe Gurraandhala gaafa 12 galgala misirroowwan lameen Kottoola jaldeessaa fi cuquliisa ka jedhaman waliin namoota shan ka ajjeesan miseensota Raayyaa Ittisa biyyaa turan. Gidduu kana bulchiinsi Aanaa Mi’oo dhimma kana hordofaa ka ture yoo tahu, miseensonni raayya ittisa biyyaa warra cidhaa kanarratti dhukaasan kun himannaa dhukaasatu nurratti baname jedhu dhiyeeffatanus koreen bulchinsa aanaa mi’oon hundaa’ee dhimma kana qorataa ture dhukaasi dhukaye akka hin jirre mirkaneessee, miseensonni raayyaa ittisa biyyaa tarkaanfii kana fudhatan to’annoo seeraa jela akka oolan taasisee jira.


text:
Sagantaa Raadiyoo fi Friikuweensiilee
Sagantaa Raadiyoo
Raadiyoon Sagalee Ameerikaa Sagantaan Afaan Oromoo Wixataa haga Jimaataatti Sagantaa Raadiyoo daqiiqaa soddomaa tamsaasa. Qophiileen isaa oduuwwan angafa guyyaa sanaan jalqabee, dhimmoota barbaachisoo irratti gaaffii fi deebii geggeessuu fi qophiilee qindeessu itti fufa.
Wiixata: Ameerikaaf Uummata Ishee, fi Ispoortii
Kibxata: Waa’ee Uummata Oromoo Kana Beektuu Laataa?
Roobii: Dirree Dimookiraasii
Kamisa: Qophii Fayyaa
Jimaata: Misoomaa, fi Ka Dhageenyeef Ka Dubbisne Irraa
Firiikuweensiilee Raadiyoo
Raadiyoon Sagalee Ameerikaa, sagantaan Afaan Oromoo galgala keessaa sa’aa 2:30 jalqabee haga sa’aa 3:00-tti:
MEETIRBAANDII 19, yokaan Kiiloo-herzii 15,180 15,630 15, 700 fi 15, 785 irratti,
MEETIRBAANDII 22, yokaan kiiloo-herzii 13,860 irratti, akkasumas,
MEETIRBAANDII 25, yokaan Kiiloo-herzii 12,110, 12,130 fi 12,140 irratti Wixataa haga Jimaataatti tamsaasama.
Warra sagantaa keenya Naayilsaat irratti hordoftaniif : Saatatalaayitittin Yutelsaat 7 – digirii 7 gama Lixaatti/ digirii 353 gama Bahaatti argamti


text:
Finfinnee,Qaammee 05/2013(TO)- Komishiniin Idil addunyaa Pireezidaanti Saahilawarqi Zawdeen durfamu gabaasasaa dhumaa raggaase. Komishiniin Idil addunyaa Pireezidaanti Saahilawarqi Zawdeen durfamuufi carraa gara fuulduraa barnootarratti murteessuuf qorannoo kan taasisu UNECSOn kan hundeeffame Komishiniin Idil-addunyaa gabaasasaa dhumaa raggaase.
Gabaasni bu’aa qorannoo akka lakkoofsa Awurooppaatti Sadaasa 2021 Dhaabbata Barnoota Saayinsiifi Aadaa Biyyoota Gamtoomaniii (UNECSO) yaa’ii waliigalaaf dhiyaatu kan dhimmoota barnootaa irratti xiyyeeffatuudhas jedhame.
‘Carraalee gara fuulduraa keenya waloon hubachuu’ “REIMAGINING OUR FUTURES TOGETHER” mata duree jedhuun kallattii barnootaa gara fuulduraa maali ta’uu qaba kan jedhu hunda hammatoo, waliigahiinsa walqixaafi waaraa, carraalree gara fuulduraa keenya galmaan gahuuf barnoonni gahee bu’uraa taphachuu akka danda’uuf xiyyeeffannoon irratti kennamee kan hojjetamu ta’uu kaafameera.
Komishinichi ogeeyyii bebbeekkamoo idil addunyaarraa walitti dhufan kan of keessatti hammate yoo ta’u, isaan keessaa Pireezidaanti Saahilawarqi Zawdee tokko.
Gabaasni amma dhiyaatu kun seenaa ‘UNECSO’ keessatti yeroo sadaffaaf kan dhiyaatu yoo ta’u; dubartiifi Pireezidaantii dubartii biyyoota guddinarra jiranirraa dhufaniin Pireezidaanti Saahilawarqi Zawdeen durfamuun isa jalqabaati jedha odeeffannoon Waajjira Pireezidaantii irraa arganne.


text:
Tsaggaayee (Sayyoo) Dandanaa Dhibamee Gargaarsa Lammii Barbaada. Rescue the Life of Artist Tsegaye Dandana! August 28, 2015Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: Sayyoo Dandanaa
4 comments
The famous Oromo artist Tsegaye Dandana (aka Sayyoo Dandanaa) who is a father of two children is reported to have been suffering from bone cancer and being treated in a hospital. Sayyoo is one of those brave artists who have contributed a lot to the advancement of Oromo music and culture. Many of us know him by his revolutionary songs of which the messages still resonate in our mind. The glorious days of Gullallee and Maccaa-Tuulamaa where he used to control the stage are here to testify.
Sayyoo is now appealing to us, and it is our moral responsibility to save his life. Rescue the Life of Tsegaye Dandana!Thank you for making contribution!http://www.gofundme.com/gn2v8bgw
(Oromedia, 26 Hagayya 2015) Weellisaan Oromoo beekamaa, Tsaggaayee Dandanaa, dhibamee gargaarsa lammii barbaadaa jira.Odeessi nu gahe akka ibsutti, Tsaggaayeen erga dhibamee ciisee bubbuleera.
“Dhibee isaas jabaa waan ta’eef, wal’aansa olaanaa isa barbaachisa,” jedha odeessi nu gahe.
Tsaggaayee Dandanaa qabsoon bilisummaa Oromoo akka jabaatuufi akka beekamuuf karaa hedduun wallee isaatiin gumaacha guddaa gochaa jiraachuun isaa kan yaadatamu.
Tsaggaayee (Sayyoo) Daandanaa sodaa tokko malee rakkoo fi fedhii ummata Oromoo beeksisuu fi tarkaanfachiisuu keessatti qooda olaanaa bahe.
“Oromoon horii bobbaasee, qajeelche gara horaatti,” kan jedhus yaadannoo jiruu fi jireenya Oromoo waliin walitti hidhateedha.
Sirboota isaa barayyuu yaadataman keessaa “Bideenni Oromoo furdaan osoo jiruu, maal barbaada deemte ganda waddi Gabru?” kan eeramuudha.
“GADAA OROMOO SHAN MALEE, DHAABNI OROMOO SHAN MITi,” kan jedhus seenaa fi aadaa Oromoo kan dhaadhessuu dha.
Artisti Tsaggaayee (Sayyoo) Daandanaa, artistoota Oromoo haaraa fi guddattootaafis fakkeenya gaarii ta’eera.
“Hedduun isaanii faana isaa hordofuun hojii boonsaa hojjachaa jiran,” kan jedhe dhaamsi karaa facebook darbe tokko, Tsaggaayeen nama dhaloota ofiin boonanii fi sabaaf of kennan qaruu keessatti hojii guddaa kan hojjate ta’uu mirkaneessa.
Akka odeessa nu gahetti, Tsaggaayee Daandanaa dhibee kaansarii lafeetiin qabamee hospitalaa ciiseera.
“Kaleessa waltajiin isa hingahu ture,” kan jedhu dhaamsi nu gahe, weellisichi kaleessa akka quruphee as achi irra quruphessaa ture har’a immoo rakkina keessatti argamu isaa ibsa.
“Har’a garuu marmaratee ciisuuf dirqameera. Siree hospitaalaa keessa ciisee sagalee dadhabeen, ‘yaa lammii koo, maaloo NADHAQABAA!’ jedhaa jira,” jedha dhaamsi nu gahe.
Itti dabaluunis, kanneen kaleessa Tsaggaayee yaadatan, “Sagaleen kaleessaa GULLALLEE fi walga’ii MACCAA TULAMAA ittiin ho’isaa ture sun har’a garuu qabbanaa’ee, birmannaa lammii eeggachaa jira,” jechuun dhaamsa lammummaa dabarsanii jiru.
Bara Oromummaan (Oromoo ta’uun) akka cubbutti ilaalamaa ture fi Oromoon ofitti akka qaana’u dhiibbaan itti godhamaa ture sana SAYYOON Oromummaa isaatti boonudhaan midiyaa biyyatti irratti bahee weellisaa ture.
Kana malees, Tsaggaayeen sirba isaa keessatti seenaa Oromoo barsiisuu fi yaadachiisuun akka dhalooti hidhannoo jabaa argatan taasisee jira.
Namuu sirboota isaa akka “SUTUMEE YA SUUTUMEE, Been wajjin gallee Arsii, Wallaggaatti mana ijaarra,” jedhu kan yaadatuudha.
Akka namni tokko sarara walqunnamtii hawaasa irratti ibsetti, sagaleen Sayyoo dhibba dammaqsaa ture, ammaan kana “CUFAMEE JIRA!!”
Haata’uutii, dirmannaan lammii sagalee kana deebisee banuu fi waltajjiitti deebisuu akka danda’u shakkiin hin jiru.
Hagasitti immoo namuu, sirboota Tsaggaayee, “… MEE KOOTTU SIN EEGAA MAGAALAA BIYYA KOOTI, BIYYI KOO OROMOMIYAA DHAA MACAA FI TULAMAATI, BEENU WAJJIN YAANAA MOTOBILII KORREETI,” jedhuun ofjabeessuu akka danda’u abdiin jira.
Namooti Tsaggaayyee Daandanaa gargaaruu barbaaddanis teessoo armaan gadiitiin qunnamuu danda’u.
Toora Bilbilaa: +251911 652 014
Bank Account: 261042 Adama Branch, Oromia International Bank
Sayyoon osoo lubbuun jiruu haa gargaaru!


text:
Walgahii Miseensota GS ABO Kan jedhamee Waajjira ABO Gullalleetti gaggeessamuuf jedhu eenyu fa’itu waamameera? Eenyu fa’itu hin waamamne?[SQ-ADOOLESSA 26/2020]
Wal gahiin Miseensota GS ABO jedhamuun waamame miseensotni GS harki caalaan hidhaa Kan jiran yoo tahu kanneen hin hidhammes waamicha kana quban qaban.
Shirri kun eenyuun maaliif Isa jedhu SQ jala bu’ee hordofuun gabaasa bal’aa ummata Oromoo Addunyaarra jiraniif dhiyyeessa.
Eenyu fa’itu Wal gahii kana waame? kaayyoon Wal gahii kanaa maal ?
Eenyu fa’itu irratti argama?
Eenyutu eenyuun bakka buufama?
Kanneenii fi Kan biroo SQ gabaasa bal’aa funaannatee of harkaa galfachaa jira walitti qabaa isaa yeroo booda qabannee dhiyyaanna.
Ummata keenya keessa teenyee ummataaf hojjenna sagalee Qeerroo odeeffannoolee belbeltuu dursee ummataan gaha.


text:
Kan jechuun bakka bu’oonni uummataa jechuun karaa kamiinuu mirgaa fi faayidaa uummataa giddu gala godhachuu qabu.
Kan sirna kana keessatti argaa jirru garuu faallaa kanaati. Paarlaamaan ykn bakka bu’oonni uummataa sirnichaan ijaaraman akka maqaa isaanii uummata kan bakka bu’an osoo hin taanee uummata keessa taa’anii sirnicha warra tiksaniidha, uummata keessaa sirnicha warra bakka bu’aniidha. Dhibee hawaasaa osoo hin taanee sirnicha jiraachisuuf alkanii guyyaa warra hojettaniidha.
Mootummaan ADWUI filannoo yeroo darbanee bara 2007 itti ciniinnatee safuu tokko malee mormituun ykn ilaalcha addaa namni qabu akka bakka bu’aa uummataa ykn miseensa paarlaamaa hin taane kan murteessee harka dhibba miseensota isaatiin guutuu kan barbaade sagaleen uummataa guutumaan guutuutti akka ukkaamamu waan barbaadeefi.
Paarlaamaa sirna kana keessaa miidhaan uummata daran akka jabaatu yoo godhan malee waanti eegnu tokko hin jiru.
Yeroo darbe gabaasa mootummaan wayyaanee miidhaa Oromiyaa keessatti qaqqabe qoradhe jedhee paarlaamaa kanaaf dhiyeessee safuu tokko malee harka guutuun mirakeessuufii isaaniu nj yaadanna.
Kana jechuun paarlaamaa kun bakka bu’oota mootummaa wayyaanee malee kan uummataa miti.
Osoo uummanni kun lafarraa duguugamee dhumeeyyuu ilaalchaa fi ejjennoo wayyaanee ala qabachuu hin danda’an.
Bara haaraa kanatti paarlaamaan kun boqonnaa gannaa xumuranii hojiitti galuuf qophii irra jiru. Haata’u malee waanta addaa irraa hin eegnu.
Kanuma paartiin ADWUI irratti dubbachaa ture mirkaneessuu. Harka, baasanii deeggaruudhaaf qophaawanii jiru.
Uummanni keenyaafi biyyi keenya waan keessa jiru ammoo ni beekna.
Hanga yoomiitti paarlaamaan kun nurratti sirba?
Paarlaamaa kanaaf carraa sadi kennuufii qabna.
1. Yoo dhuguma akka maqaa isaanii uummata bakka ba’an ta’e haala uummata keessa jiru osoo hin jallisiin aantummaa uummataa agarsiisuun uummata cinaa dhaabbachuu qabu. Kana jechuun ajandoota mootummaan wayyaanee akka mirkaneessan itti fiddu harkaa kuffisuu qabu.
2. Yoo mootummaa wayyaanee mormuu hin dandeenye, kan mootummaan wayyaanee itti fiddu harkatti kuffisuuf of hin qopheessine ta’e, wagahuu hin qaban. Paarlaamaan kun diigamuu qaba malee dhiiga uummataa irratti sirbuu hin qabu.
3. Filannoo armaan olii kennameef itti kan hin fayyadame yoo ta’e, miseensonni paarlaamaa kanaa hundi isaanii ajjeechaa, dararama, hidhaa fi badii mootummaan wayyaanee uummata keenya irratti fudhachuu jiru adda durummaan akka itti gaafataman of qopheessuu qabu. Badii mootummaan wayyaanee dalagaa turee fi ammas dalagaa jiru akka itti amananitti fudhatamee miseensonni paarlaamaa 547 hundi isaanii maqaa isaaniitiin himmanni akka itti banamu ammumaa qabanii of qopheessuu qabu.
Carraawwan sadan kennameef akka itti fayyadamuu danda’an waamichi ifaan ifatti karaa miidiyaa hwaasummaa akka isaan qaqqabu gochuu dirqama lammii hundaa ta’a.
Injifannoon kan saba bal’aati!
Akka seeraa fi heeraatti paarlaamaa ykn bakka bu’oota uummataa jechuun akkuma maqaa isaa qaamaa mootummaa keessatti uummata bakka bu’u jechaadha.
Kan jechuun bakka bu’oonni uummataa jechuun karaa kamiinuu mirgaa fi faayidaa uummataa giddu gala godhachuu qabu.


text:
Fibonaachii
Liyonaardoo Bonaachii (1170 - 1250) — Fibonaachii jedhama, Liyonaardoo kan Pisa, Liyonaardoo Pisaanoo, Liyonaardoo Pisaanoo Bigollo, Liyonaardoo Fibonaachii — abbaa herregaa biyya Xaaliyaaniiti, namoota amma tokkoon Fibonaachii "abbaa herreegaa warra dhihaa kan bara gidduu-galeessaa isa cimaa" jedhamee yaaddama.
Fibanaachiin sirna lakkoofsa Hinduu-Arabiikii Yuurooppitti barreeffama isaa kan 1202 Liber Abaci (Kitaaba Shallagaa) jedhamuun beeksise. Kana malees, tarree lakkoofsa Fiibonaachii (sana dura Indiyaa keessatti kan argame garuu Yuurooppi keessatti kan hin beekkamne) Yuurooppitti beeksise, lakkoofsa Fiibonaachii kana Liber Abaci keessatti akka fakkeenyaatti fayyadame.


text:
Jireenyi Maaliif Uumamtee?-Kutaa 6
Jireenyi tuni iddoo qormaata yommuu taatu, jireenyi Aakhirah immoo iddoo jazaati. Jazaan kuni mindaa fi adabbii of keessaa qaba. Namni jireenya qormaata tana keessatti wanta isarraa barbaadamu ulaagalee guutuun hojjate, Guyyaa Murtii mindaa guddaa argata. Namni wanta isarraa barbaadamu hin hojjatin ykn ulaagaalee hojiin fudhatama itti argatu hanqise mindaa guddaa dhaba.
Kutaa darbe irraa itti fufuun har’as wantoota nama qoranii fi wanta nama qoramu irraa barbaadamu ni ilaalla. Wantoota addunyaa qormaata tana keessatti namni ittiin qoramu keessaa inni guddaan sheyxaana. Sheyxaanni wanta fokkuu nama keessatti miidhagsuu fi wanta gaarii fokkisuun gara jallinnaatti nama waama. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Yaa ilmaan Aadam! Akka abbaa fi haadha keessan qaama saalaa isaanii isaanitti mul’isuuf uffata isaanii isaan irraa mulquun Jannata keessaa isaan baasetti sheyxaanni akka isin hin qorre (hin mokkorre). Dhugumatti inni fi gosti isaa iddoo isin isaan hin argine irraa isin argu. Nuti, isaan hin amanneef sheyxaanota jaalalle goonee jirra.” Suuratu Al-A’araaf 7:27
“Yaa ilmaan Aadam!… sheyxaanni akka isin hin qorre” Kana jechuun sheyxaanni sossoba isaatiin isin hin gowwoomsin, isin hin jallisin. Qaama saalaa keessan ifatti mul’isu isiniif miidhagsa[1]. Akkuma haadhaa fi abbaa keessan sossoba isaatiin Jannata keessaa baasetti, isinis sossobuun, badii isiniif miidhagsuun, itti isin waamuu fi itti kakaasun baditti isin hin darbin.
“akka isin hin qorre” kana jechuun sheyxaanni sossobuu, gowwoomsu, hasaasa (waswasaa) fi hawwisisuu isaatin hanga karaa Gooftaa keessanii irraa isin jallisuun warroota ibidda keessatti adabaman keessaa isin godhu gahuutti isaaf haala hin mijeessinaa. Sheyxaanni nama sossobuun, namatti hasaasun, badii hawwisiisuu, itti kakaasu fi miidhagsuun baditti nama geessa. Namni sheyxaanaf nafsee isaa keessatti bakka kennuun wanta inni itti hasaasu, dhugaa se’ee yoo hordofe qilee badiitti isa dabarsa. Wanta fokkuu inni itti miidhagsuu fi hawwisisu akka gaariitti ilaale yoo hordofe jallinnatti isa dabarsa. Kanaafi, Rabbiin subhaanahu wa ta’aala sheyxaana irraa nama akeekachiisa.
Yaa ilmaan Aadam! Sheyxaanni isin sossobuu fi gowwoomsuun akka isin harkisu, sadarka gadi aanaatti akka gadi isin buusu, qilee badii fi cubbuutti akka isin dabarsu nafsee teessan keessatti bakka isaaf hin kenninaa. Akkuma abbaa fi haadha keessan Jannata keessaa baasetti isinis karaa Jannataa irraa isin deebisuun adabbii Gooftaa keessaniitti akka isin hin geessine[2].
“Dhugumatti inni fi gosti isaa iddoo isin isaan hin argine irraa isin argu.”
Yaa ilmaan Aadam! Sheyxaanni fi gosti isaa isin waliin ta’uun bakka wayii irraa isin argu. Garuu isin isaan arguu hin dandeessan. Sababni kanaa, Rabbii dandeettiin Isaa guddate, argituu ilma namaa tana daangaa tan qabdu taasise. Fakkeenyaf, ijji namaa qilleensa arguu hin dandeessu. Malaaykota ifa irraa ta’anis arguu hin dandeessu. Akkasumas, qaama jinnis arguu hin dandeessu. Ammas jarmoota, vaayrasoota, baakteriyaa fi kkf maaykiroskoppi malee arguu hin dandeessu. Kuni sirna Rabbiin uumama ilma namaa, malaykoota fi Jinni keessatti kaa’e irraayyi[3]. Kanaafu, namni sheyxaana ijaan waan hin agarreef hin jiru yoo jedhe diina isaatiif bakka kennaa jira. Fakkeenyaf, yaa’insa elektrikii (current) ijaan arguu dandeenyaa? Hin dandeenyu. Elektrikiin maddaan yoo wal qabsiifame fi namni yoo isa tuqe, isa qaba. Asitti yaa’insa elektrikii ijaan hin agarru. Garuu mallattoo isaatirraa beekna. Nama qabuun ykn ifa kennuun yaa’insi elektrikii akka jiru nutti akeeka. Haaluma kanaan sheyxaanni nama keessa naanna’uun baditti nama kakaasun sheyxaanni akka jiru nutti akeeka. Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan:“Akkuma dhiigni naanna’u sheyxaannis qaama ilma Aadam keessa naanna’a” (Sahih Al-Bukhaari 7171)
“Nuti, isaan hin amanneef sheyxaanota jaalalle goonee jirra.” Rabbiin maq-dhaala guddinna Isaa agarsiisutti fayyadamuun warroota Isatti, Guyyaa Qiyaamaatt, Ergamtoota Isaa fi hundee amanti hafanitti hin amanneef sheyxaanota jaalalle akka godhe beeksisa. Namoonni kunniin osoo amananii silaa sheyxaana irraa of eegu turan. Garuu kafaruun eeggumsa keessaa bahan. Sheyxaanni baditti isaan kakaasa, itti hasaasa. Akka gabrichi gooftaaf ajajamu fi masakamu, isaaniis sheyxaanaf ni ajajamu, ni masakamu. Ergasii dukkanaa fi jallinnatti isaan dabarsa.
Namni sheyxaanan ni qorama. Garuu Rabbiin subhaanahu karaa sheyxaana irraa ittiin of eegan ibse jira. Karaan sheyxaana irraa ittiin of eegan guddaan Rabbiitti, Malaykotatti, Kitaabban Isaatti, Ergamtoota Isaatti, Guyyaa Aakhiraatti fi Qadaratti amanuudha. Ergasii yommuu sheyxaanni wanta badaa namatti hasaasu gara Rabbii dheessudha. Qormaata sheyxaanaa jala bahuuf kunniin lamaan wanta namarraa barbaadamaniidha. Iimaanaa fi Rabbiin irraa eeggumsa barbaadu. Mee kanniin Qur’aana irraa haa ilaallu.
“Dhugumatti, inni (sheyxaanni) warroota amananii fi Gooftaa isaanii irratti hirkatan irratti aangoo hin qabu.” Suuratu An-Nahl 16:99
Kana jechuun sheyxaanni warroota dhugaan amananii fi Rabbiin irratti hirkatan, badii hin araaramamne kan akka kufrii fi shirkii akka hojjatan isaan gochuu hin danda’u. Hiikni biraa aayah tanaa: sheyxaanni badii itti isaan waamu irratti ragaa hin qabu[4]. (Sheyxaanni badii gurguddaa akka shirkiitti yommuu nama waamu ragaa wayitu hin qabu. Namoonni nama du’e ykn taabota akka gabbaran itti waama. Sammuunis ta’e odeefannoo samii irraa dhufeen ragaan wantoota kanniin gabbaruun sirrii akka ta’e agarsiisu gonkumaa hin jiru.Akkasumas, yommuu Rabbii fi Guyyaa Qiyaamatti akka hin amanne nama waamu, ragaa wayitu hin qabu. Namoonni amanan sheyxaanaaf hin awwaatan.)
Yommuu sheyxaanni wanta badaa akka raawwatan namatti hasaasu, Rabbii olta’aa irraa eeggumsa barbaadudha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Yoo garagalchaan (hasaasni badaan) sheyxaana irraa sitti dhufe, Rabbitti maganfadhu. Dhugumatti Inni Dhagahaa, Argaadha.” Suuratu Al-A’araaf 7:200
Kana jechuun yommuu sheyxaanni wanta badaa sitti wasawasuu (hasaasu), hojii gaarii irraa duubatti si harkisuu ykn hojii badaatti si kakaasu, gara Rabbii dheessuun akka si eegu kadhadhu. Inni wanta jettu dhagahaadha. Niyyaa fi dadhabinna kee, hangam gara Isaatti akka dheessutu ni beeka. Yoo dhugaan gara Rabbii dheessun sheyxaana irraa akka si eegu kadhatte, Inni qormaataa fi waswasaa isaatirraa si eega[5].
Sheyxaana irraa tiikfamuuf akkaata Rabbiin irraa eeggumsa itti barbaadan Qur’aanaa fi hadiisa keessatti dhufe jira. Qur’aana keessatti suuratu An-naas (114) qara’uu. Yookiin (Rabbi a’uuzu bika min hamazaati shayaaxiin wa a’uuzu bika rabbi a’yahduruun) “ jechuu. Hiikni kanaa:
Gooftaa kiyya, ani hasaasa sheyxaanotaa irraa Sittiin maganfadha.Gooftaa kiyyaa isaan natti dhufuu irraa sitti maganfadha. ” (ilaali Suuratu Mu’iminuun:97-98)
Sitti maganfadha=Siin tiikfama
Yookiin a’uuzu billaahi mina sheyxaani rajiim (sheyxaana abaarrame irraa Rabbiin tiikfama) jechuu.
Namoonni hin amanne fi eeggumsa Rabbiin irraa hin barbaanne, qormaata sheyxaana keessatti kufu. Ergasii jallinna, dukkanaa fi adabbii guddaa keessatti taru. Kanaafi, sababni guddaan namni itti jallatuuf sheyxaana hordofuudha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“[Rabbiin] garee tokko ni qajeelche, gareen biraa immoo jallinni isaan irratti mirkanaa’e. Dhugumatti, isaan Rabbii gaditti sheyxaanota jaalallee taasifatan. Isaan akka qajeelfamanitti yaadu.” Suuratu Al-A’araaf 7:30
“[Rabbiin] garee tokko ni qajeelche” kana jechuun yommuu isaan jireenya addunyaa keessatti karaa qajeelinnaa filatan, Gooftaa fi Tokkichummaan gabbaramu kan qabu Rabbiin qofa akka ta’e yommuu amananii fi Islaama isaanii labsan, Rabbiin qajeelinna isaaniif murteesse[6]. Qajeelinna akka argatan isaan taasise, sababoota qajeelinnatti nama geessu ni laaffiseef. Wantoota qajeelinna irraa nama dhoowwan isaan irraa deebise[7].
“gareen biraa immoo jallinni isaan irratti mirkanaa’e.” kana jechuun jireenya addunyaa keessatti karaa jallinnaa ofiif waan filatanii fi iimaanaa fi Islaama Rabbiin isaan irraa barbaadu waan hin guunneef jallinni isaan irratti mirkanaa’e. Sababni kana hundatti isaan geesse sheyxaana jaalalle ykn hiriyyaa dhiyoo godhachuudha. “Dhugumatti, isaan Rabbii gaditti sheyxaanota jaalallee taasifatan.” Yommuu isaan Isaaf ajajamuun Rabbitti dhiyaachu dhiisan, sheyxaanaaf ajajamuu fi hordofuun jaalallee fi hiriyyaa dhiyoo isa godhatan. Sheyxaanni fedhii lubbuu hordofuu, faaya addunyaa tanaa fi wantoota dhoowwaman isaaniif bareechise. Yaada fi hojii fokkuun isaan gowwoomse. Hanga qilee jallinnaatti taranii adeemsa isaanii keessatti faana sheyxaanaa duuka bu’an. Jallinna isaanii kana walinu “Nuti warra qajeelfaman” jechuun yaadu. Sababni isaas, dhugaan dhimmootaa fuggisoo isaanitti ta’e. Baaxila (soba) dhugaa akka ta’etti yaadan. Dhugaa immoo soba akka ta’etti yaadan[8].
Sheyxaana jaalalle fi hiriyyaa godhachuun jallinna guddaa akka jallatan nama taasisa. Rabbiin subhaanahu wa ta’aala ni jedha:
“Isa (sheyxaana) irratti ‘Inni nama jaalalle isa godhate kamillee ni jallisa, gara ibidda boba’aatti isa qajeelcha’ jechuun barreefame jira.” Suuratu Al-Hajj 22:4
Kana jechuun namni sheyxaana hordofe, sheyxaanni haqa irraa akka isa jallisuu fi Aakhiratti gara ibidda bobaa’atti akka isa geessu murteefame jira.
Wanti asirraa hubannu, qajeelinni fadlii (tola) Rabbiin irraa ta’eedha. Jallinni immoo sababa namni sheyxaana hordofeefi. Namni fedhii ofiitiin sheyxaana yoo hordofe ni jallata. Jallinna kana irraa tawbachuun gara Rabbii yoo hin deebi’in, Rabbinis jallinna isaa keessatti isa dhiisa. Haala kanaan jecha, “Rabbiin nama fedhe ni qajeelcha, nama fedhe ni jallisa” kan jedhu ni hubanna. “Jedhi ‘Dhugumatti, Rabbiin nama fedhe ni jallisa, nama [tawbaan gara Isaatti] deebi’e immoo gara Isaatti qajeelcha.‘” (Suuratu ar-Ra’ad 13:27) Sababa isaan waan badaa hojjataniif, gara Isaatti deebi’u didanii fi sheyxaana hordofaniif Rabbiin isaan jallise.
Guduunfaa
✂Sheyxaanni namootaaf qormaata cimaadha. Karaan qormaata isaa kana jalaa ittiin bahan, dhugaan amanuu, Rabbiin irratti hirkachuu, hojii Isaaf qulqulleessu (iklaasa qabaachu) fi eeggumsa Rabbiin irraa barbaadudha.
✂Namni wantoota isarraa barbaadamu kanniin hin hojjanne, sheyxaanni isa jallisa.
✂Sheyxaanni nama jallisuu jechuun dhugaa soba fakkeessu, soba immoo dhugaa fakkeessuun haqa irraa akka fagaatanii fi soba hordofan taasisudha. Akkasumas, wantoota fokkuu fi dhoowwamanitti akka lixan nama taasisudha. Ergasii dhumarratti adabbii (azaaba) guddaatti geessa.
✂ Sheyxaana hordofuu jechuun wanta badaa inni namatti hasaasu hojii irra oolchuf tattaafachu, dhugaa jibbuun soba hordofuu fi hawwii sobaa duuka bu’uudha.
✂ Namni sheyxaanan gowwoomuun yoo baditti kufe, wanti isarraa eeggamu tawbaa fi istighfaara. Kana jechuun badii irraa buqqa’uun gara Rabbii deebi’uu fi araarama Isa kadhachuudha. Fakkeenyaaf nabii Aadam (aleyh salaam) yommuu sheyxaanni isa dogongorsu, yoosu tawbachuun Rabbiin araarama kadhate. Rabbiinis tawbaa isaa irraa qeebalun dogongora isaa ni araarameef.
Kitaabban wabii:
[1] Zaadul Masiir-fuula 490
[2] Ma’aarij Tafakkuri wa daqaa’iqu tadabbur– Abdurahmaan Hasan Habankaa 4/159-160
[3] Madda olii
[4] Tafsiira Qurxubii-12/426
[5] Tafsiir sa’diyyi-356
[6] Ma’aarij Tafakkuri wa daqaa’iqu tadabbur– Abdurahmaan Hasan Habankaa 4/177
[7] Tafsiir Sa’diyy- 322
[8] Maddoota olii


text:
Waxabajjii 22,2015 Yuunivarsiitii Mattuu
Mootummaan Wayyaanee gochaa diinummaa fi abbaa irrummaa isaa ifatti muldhifatee jiruu Yuunivarsiitii Mattuutti barattoota Oromoo Oromummaa yakkamuun barnoota irraa ari’aa jiraachuun ibsame. Torbee darbee irraa eegaluun Mootummaan Wayyaanee barattoota Oromoo Oromummaan yakkuun barnoota irraa arhahaa kan jiru yeroo ta’uu, yeroo ammaa kana barattoota Oromoo arihaa jiraachuun madden Qeerroo bilisummaa Oromoo gabaasan .
Irraa guddaan barattoota arihamanii kanneen barnoota isaanii Yuuniversitii irraa xumuranii fi xumurataa jiran akka ta’e Qeerroon gabaasa. Ammatti kanneen maqaan isaanii ifaan beekame keessaa :-
- Barataa Biraanuu Mokonoon barataa ispoorii saayinsii waggaa 3ffaa baratu guutummaatti barnoota irra kan arii’ame.
- Barataa Leencoo Tasgaraa barataa Afaan Oromoo waggaa 3ffaa kan baratu gutummatti barnoota irraa kan arii’atame.
- Barataa Abbabee kan jedhamuu barataa Cotton Engineering waggaa 2ffaa kan baratu guutummaatti barnoota irraa kan arii’ame.
- Barataa Annissoo barataa Cotton Engineering waggaa 2ffaa kan baratu gutummatti barnoota irraa kan arii’ame.
- Barataa Dirribaa Hayilee barataa Economics waggaa 3ffa kan baratu gutummaatti barnoota irraa kan arii’atame
- Barataa Guutuu Indaaluu barataa ispoorti Saayinsii waggaa 2ffaa kan baratu waggaa 2f adabame jira.
- Barataa Gootummaa Galaashee Mechanical Engineering waggaa 2ffaa kan baratu waggaa 2ffaa adabame
- Barataa Kaasahuun Maammuyyee barataa mechanical Engineering waggaa 3ffaa kan baratuu waggaa 2f adabamee jira. Barataan kun asiin fuldura illee waggaa tokko barnoota irraa adabamee bara kana kan itti deebi’e.
- Barataa Magarsaa barataa management waggaa 2ffaa kan baratuu waggaa 2f kan adabame.
Kanneenkeessatti argamaan Ilmaan Oromoo nagaan barattootni hedduun arii’ama jiraachuun ibsame jira. Guutummaa lakkofsa barattoota arhiamanii jidduu kana Qeerroon kan beeksisu yeroo ta’u ,Barattoota Oromoo 45 irratti immoo beeksisaa baasuun maqaa qorannoo jedhuun dararaa jiraachuun ibsame jira.


text:
(Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo, Amajji 14,2019)Daguuggaa sanyii uummata keenya Oromoo irratti raawwataa jiru utuu arginuu, utuu dhageenyuu callisuu hindandeenyu. Mootummaan rakkoo Adda Bilisummaa Oromoo waliin qabu karaa nagaa furuu didee waraanaan ABO balleessuu irratti hojii hojjetaa jiru cimsinee balaaleffanna. Nuti kan qabsaa’aa turreef nagaan Oromoo akka deebi’uuf malee, araddaan Oromoo xiyyaara waraanaan akka barbadaa’uuf miti.
Hoggana EPRDF afaan Qawween rasaasaan nu ajjeesu bakkaa kaafnee, hoggana Elekoopteraan daguuggaa sanyii raawwatu ofirra bulchuufis qabsoon goone hinjiru. Kun ta’ee utuu jiru mootummaan akkuma “yoo dogoggora raawwatne dhiifama gaafanne beenyaa kaffalla” jedhee dhaadatetti lubbuu lammilee keenyaa guyyaa kaleessaa Qellem Wallaggaa keessatti Xiyyaaraan Boonbii rafarafuudhaan akeeka jallataa, garajabummaan raawwateen ilmaan Oromoo nagaa lakkoofsi itti hinbahin barbadeesse. Kana biratti manneen Barnootaa guutummaatti bakkoota addaa addaatti Elekoopteraan rukuutuudhaan barbadeessee jira. Akeekni akkanaa uummata irratti raawwachuun barnootaan ala Oromoo taasisuuf kan adeemaa jiruuf yaalaa dhabanii uummatni akka dhuman gochuun akeeka Daguuggaa sanyii keessaa tokko ta’uu hubanna. Gochaa kana eenyuun olitti, sirna Oromoo hacuucaa tureen olitti waan nurra geessisaa jiruuf kan balaaleffannu ta’uu Qeerroo Bilisummaa Oromoo nii hubachiisa.
Akkasuma saamichi dhaabbilee hawwaasaa kanneen akka mana Qorichaa fi manneen Baankii irratti adeemsifamaa jiran, utuu waraanni mootummaa uummata daguugaa jiranii saamicha dabalee raawwatamaa jiru cimsinee balaaleffanna. Hidhaan lammilee nagaa Oromoo irra bakka maratti raawwataa jiru mootummaan halduree tokko malee dhaabu akka qabu Oromoon bakka maraa nu cina dhaabbatee gaafaachuu akka qabu dhaamna!
Kanaaf bakka maraa waliif dirmachuutiin Oromoo waan qabuun akka wal bira dhaabbachuu qabnu, mootummaa uummata nagaatti Boonbii Xiyyaaraan roobsaa jiru yakka suukaneessaa raawwataa jiruu irraa akka of qusatuuf qaamotni daguuggaa sanyii raawwataa jiranis gaafatama akka fudhachuu qabaniif addunyaatti gama danda’u maraan uummatni Oromoo akka lallabee himatu gaafanna.
Injifannoon uummata Oromoof
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Amajji 14,2019


text:
Daruban Afriikaa kibbaa keessatti lammiiwwan Itiyoopiyaa ZENOPHOBIA kan jedhamu jibbiinsa namoota biyyootii alaa dhufan irratti geggeessamuun ajjeechaan irratti raawwatamee jira. Addusuu Ababe jiraattota Afriikaa kibbaa keessaa haasofsiisuun gabaaseera. Tujubetu dhiyeessa.
Jibbiinsa irraan kan ka’e lammiiwwan Itiyoopiyaa irratti kan raawwatamu reebichaa fi saamicha irra darbee lubuun utuu jiranii beenzina itti firfirsuun gubamuu isaanii kanneen ijaan argan dubbataniiru.
Hojii daldala dhuunfaa irratti bobba’ee hojjetaa kan jiru Yoonaas Fiqiruu VOAf akka ibsetti ZENOPHOBIA ykn namoota bakka biroo dhaa dhufan irratti jibbiinsa oofamuun kan ajjeefaman lammiiwwan Itiyoopiyaa Afooshaa naannoo sanatti hundeeffameen reeffi isaanii gara Itiyoopiyaatti ergamee jira.
Dhuma irratti ibiddaan gubamee kan du’e kan umuriin waggaa 24 reeffi Beyenee Lereeboo biyyatti ergamuuf qophee irra jiraachuun ibsamee jira.


text:
Fundamental Concepts of Algebra – Math 222
YAAD-RIMEE BU`UURA ALJEBRAA(FUNDAMENTAL CONCEPTS OF ALGEBRA)Math221Waytii Barnootaa- Sa’aa 4 Qopheesitoonni: KBB Fiichee-Girmaa Tasamaa– Adunyaa Ejeree-Baanee TolosaaGulaalan KBB Asallaa, Birtukaan Tashoomaa Qabiyyee KoorsiiQabiyyee FuulaBOQONAA.TOKKO 4LOOJIKII HERREGAA 41.1. Loojikii Himamaa 41.2 Loojikii Piridikeetii ( predecate Loogic) 51.3 Ibsitoota (Quantifers) 51.3.1. Hariiroo ibsituu jireenya fi ibsituu hundaa 51.3.2 Makoo Ibsootaa 61.3.3. Faallessa Makoo Ibsootaa 61.4. Raggaasa, Gat-qaba fi …


text:
Gabaasa Qeerroo Mudde 08,2015
Guyyaa har’aa akkuma duratti gabaafne hiriira mormii sirna Wayyaanee magaalaa Tullu Boolloo keessatti ooleen barsiisaan Fiiziksii kan ta’e Girmaa Caalaa Lataa rasaasa Wayyaaneen rukutamee haalaan madaawee jira. Kana irratti ammo mana barumsaa Sadarkaa 2ffaa Tullu Boolloo irraa barsiisoti hidhaman keessaa;-
- Barsiisaa Girmaa Caalaa haala hamaan kan rukutamee hosptala jiru.
- Barsiisaa Alamuu Itichaa_Daarektera Mana barnoota sadarkaa 2ffaa
- Barsiisaa Tasfayee Saaqaa
- Barsiisaa Geetuu
- Barsiisaa Bahaaruu.
Yoo ta’an Girmaan reebicha hamaa kaabinota Aanaa Bachoo Sorsaa Cirrii fi Qanaasaa dhan irraa gaheen Hospitaala haala hamtuu irraa jiraa.
Kana malees hiriira Mormii Aanaa Iluu magaala Asgorii fi Tajii ti ta’een namoonni hidhaman
- Barsiisaa Girmaa Daamxoo
- Saadaa Mootii – jiraataa magaala Tajii
- Naa’ol Dibaabaa – Jiraataa magaala Tajii.
- Barsiisaa biraa kan maqaan nu hin gahin Asgorii irraa.


text:
Daawud Ibsaa: Bakka qaamni sadaffaan jirutti mootummaa waliin mari’achuuf qophiidha
Haalli siyaasaa Itoophiyaa keessaa bifa ammaatiin yoo ittii fufeefi haqa qabeessa ta’e, gara biyyaatti galuun karaa nagaatiin qabsaa’uu barbaanna jedhu hayyuu dureen Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) Obbo Daawud Ibsaa.
(bbc)——ABOn paartiilee kaan waliin ta’uun qabsoo waggaa dheeraa gaggeessuun booda mootummaa Dargii kuffiisuun, mootummaa cehumsaa hundeessuu keessatti qooda fudhateera.
Haa ta’u malee, dantaalee garaagaraa irratti walii galuu dadhabnaan ABO’n chaartara keessaa bahuun qabsoo waraanaa biraa jalqabe. Haalli qabsoo kunis waggoottan 27 darban keessatti aarsaa lubbuufi qabeenyaa hedduu gaafachuusaa himu hayyu-dureen kun.
ABO’n jijjirama siyaasaa Itoophiyaa keessaa akkamiin ilaala?
Jijjirama siyaasaa ammaan tana Itoophiyaa keessatti uumamaa jiruun dhaabbileen siyaasaa biyyoota birootti bu’ureefachuun qabsoo gaggeessaa turan tokko tokkoos gara biyyaa ilaaluu eegalaniiru.
Miseensonni ABO duraaniifi booda keessa paartilee biraa dhaabbatanis ni jiru. Haa tahu malee dhaabni siyaasaa seenaa qabsoo uummata oromoo keessatti bara dheeraaf beekamu ABO’n haala siyaasa biyya keessaa akkamiin akka ilaalu Obbo Daawud akkasiin himu.
”Jijjiramni amma mul’atus akkaata qabsoofi aarsaa uummanni barbaaduun ta’uu baatus, ADWUI’n keessoosaa haaromsuuf dirqamee kan raawwatedha. Haala akkasitiin malee qaamooleen sirnicha keessa jiran itti fufuu waan hin dandeenyeef raawwataniiru” jedhaniiru.
Haa ta’u malee ammayyuu caasaawwan kan akka human waraanaa dabalatee kanneen haala barbaadamuutti hin tuqamiin jirus jedhaniiru.
Hidhannoo hiikanii qabsoo karaa nagaa gaggeessuu
Mootummaa naannoo oromiyaa dabalatee muummichi ministera Dr Abiy Ahimed dhaabileen qabsoo waraanaa gaggeesan karaa nagaa gara biyyatti deebi’uun qabsoo nagaa akka itti fufaniif waamicha dhiyeessaniiru.
ABO’nis waamicha kana ni fudhata garuu dogogora bara 1992 irraa barumsa guddaa waan fudhateef bu’aa siyaasaa argachuuf qofa miidiyaan haasa’uu osoo hin taane haala qabatamaan itti galamu qaba jedhu Obbo Daawud.
Kana malees, humni waraanaa qindaa’ee jiru maal ta’uu akka qabuufi gahee dhaabbichi siyaasa biyyattii keessaatti qabu yoo murtaa’e malee akkasumaan fiigne hin galluus jedhaniiru.
Haala kana dhugoomsuuf ammoo mootumaa Itoophiyaa bakka qaamni sadaffaan jirutti waliin marii gaggeessuuf hojjechuu qaba jedhan, obbo Daawud.
ABO’n dhaaba shororkeessaa jedhamuun mootummaa Itophiyaan tarreefammeera. Galmee kana jalaa osoo hin bahiin akkamiin gara biyyaatti deebi’uun danda’ama kan jedhan Obbo Daawud, kunis nutti osoo hin taane mootumaama Itoophiyaattu gufuu waan ta’uuf kaasu qaba jedhaniiru.
Kanaafis sababa yoo eeran, ”Namoonni miseensa paartii keenyaa hin taaneefi hariiroo hin qabne hedduun maqaa ABOn shororkeessaa jedhamuun waan hin beeknetti reebamaafi ajjeefamaa turaniiru,” jechuun BBC’tti himaniiru.
Karaa nagaatiin biyya keessatti biiroo banachuun qabsaa’uun kan danda’amu ta’ee, gaggesitoonni paartiilee siyaasaa biyya keessaa hidhaatti hin guuraman ture. Ammas waanti jalqabe kun kan itti fufu yoo ta’e, ABOnis siyaasa biyyittii keessatti qooda akkamii qabaachuu danda’a kan jedhu irrattis yoo walii galle gara biyyaatti deebi’uuf qophii dha jedhan.
Paartiin ABO meeqatu jiru?
Gaaffii ABO’n paartiilee garaa garaatti qoodamee jiraa jedhuuf deebii yoo kennan, kun dhaabbatichi erga hundaa’ee waggoota dheeraa kan lakkofsise waan ta’eef yaadoota tokko tokkorratti walii galamuu yoo dadhabamu kan uumamuu danda’udha jedhan.
Paartiileen akka ADO fi paartii Gurmuu Siyaasaa Birgaader Jeneraal Kamaal Galchuun hogganamu eeruun ni danda’ama. Isaanis qooda siyaasaa mataasaanii qabu, jedhu Obbo Daawud Ibsaa.
Haa ta’u malee, ABO’n ammayyuu akka dhaaba seenaa qabeessaatti maqaa fi kaayyoo uumataa Oromoof duraan qabatee manaa baheen qabsaa’aa jiraa jedhan.
Araarri Itoophiyaafi Ertiraa ABO miidhu danda’aa?
Mootummaan Itoophiyaa mootummaa Ertiraa waliin nagaa buusuuf walii galtee Aljeersii hojiirra oolchuuf murteessuunsaa ibseera.
”Kana hordofuun ammoo carraan buufata qabsoo ABO maal ta’uu danda’a yaada jedhuuf, ”Qabsoon ABO Ertiraatti hin jalqabne. Kana malees rakkina gurguddaa bara 1992 yeroo chaartaraa baanu nu mudatee fi waraana ariifachiisaa nurratti labsame jalaa baanee, har’as uummata waliin gaaffii fi qabsoo keenya waan itti fufne jirruuf nu hin yaadessu,” jedhan.
Miseensi keenyaa fi qabsoon keenya uummata keessa waan ta’eef, osoo namootni muraasa Ertiraa keessa jiran hundi qabamanii hidhamaniiyyuu, dhiibbaan inni qabsoo Oromoo irratti qabu %1 hin caalu jedhan.
If #OLF Daawud Ibsaa’ fraction will return to #Ethiopia to participate in peaceful political electoral participation, it would signal a final pacification of the prominent #Oromo actors opposing the «old» #EPRDF. If so, a great achievement of @Dr_Abiy_Ahmed ! https://t.co/RF2ze7xoiO
— Kjetil Tronvoll (@KjetilTronvoll) June 21, 2018


text:
Sabaata
Sufyaan ibnu Abdullaah Rabbi irraa haa jaalatuu “Yaa Rasuulallaah, Islaama keeysatti waaniin si malee nama biraa hin gaafanne naaf himi.” Je’ee Rasuula gaafate. Rasuulli ﷺ “Rabbitti amane je’i, eegasii irra gad dhaabbadhu (sabadhu)” Je’een. Sahiih Muslim
Guddoon dhaamsa kanaa:
- Dura Rabbitti amanuudha. San booda ammoo irratti gad dhaabbachuudha.
- Irra gad dhaabbachuun ykn irratti sabachuun waan lamaan ibsama.
- Karaa Rabbiin itti ajaje qabatanii sanirratti deemuudha.
- Karaa kanarra turuudha hanga duuti dhuftutti.
Karaa Rabbii fi Rasuulli sallallaahu aleeyhi wasallam itti nu ajajanirra turuuf wanni nuti guuttachuu qabnu ikhlaasa. Ikhlaasa jechuun Rabbi qofa gabbaru, Rabbi qofaaf ibaadaa dalagu, Rabbi qofaaf jecha hamtuu inni irraa dhorge dhiisuudha.
Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam jala deemuu: Ibaadaan Rabbiif jecha dalagan hundi karaa Rasuulli ﷺ dalage irratti tahuu qabdi. Waan Rasuulli ﷺ itti ajaje, akka inni ajajetti, akka inni dalagetti dalaguufi waan inni irraa dhorgerraa dhorgamuudha, sun jaalalaa Rasuulaaf qabnu mirkaneeysa. Niin jaaladha jechaa faallaa jaalallee dalaguun waan hin malle.
Waan Rabbiin dirqama godhe dalaguufi waan haraamaa dhiisuu. Ibaadaa irratti gad dhaabbachuufi irratti sabachuuf hamtuu hunda irraa fagaatuufi dirqamoota hunda dalaguutu barbaachisa.
Ilmii ykn beekkumsa qabaachuun ibaadarratti gad dhaabbachuuf murteeysadha. Rabbiin Nabiyyii isaa ﷺ beekkumsa naaf dabali je’ii na khadhu je’ee isa ajaje. Nabiyyii tahuu wajjiin wanni dabaltii akka inni kadhatu ajajame beekkumsa qofa.
Zikritti jajjabaachuun waan sabaatarra nama tursiisurraa takka. Arrabaan hoggaa hunda zikrii guddisuun qalbii gad dhaaba, gammachuufi ziqiitu argama.
Rasuulli ﷺ akki je’e “Iimaanni gabrichaa hin sabatu waan qalbiin isaa hin sabatiniin, qalbiin isaatis hin sabattu hanga arrabni isaa sabatuu (zikriidhaan)” Musnad imaam Ahmad
Namni Zikriin if shaakale, shaakala biraa kan baditti isa kaasurraa qulqullaawe.
Rabbiin iimaanarratti gad dhaabbachuu nuuf haa kennu.
Qalbiifi arraba keenya nu haa sabachiisu.
Qophii: Abuu Muhammad


text:
Sochiilee nagaa fi seera-qabeeyyii humnaan dhaabsisuuf jecha ajjeechaalee fi ukkaamsaaleen haa dhaabatan, kanneen yakkicha raaw’atanis seeratti haa dhihaatan, jechuun, gamtaan paartiilee mormituu, Medrek, har’a gaazzexeessotaaf ibsa kennee jira.
Hoogganoonni Medrek ibsa har’a kennaniin, mormii barattootaa Oromiyaa keessatti ka’e irraa eegalee haga ammaatti lakkoobsi namoota ajjeesamanii 86 ga’ee jira. “haleellaa hunoota mootummaatiin kanneen miidhaman yokaan madaawan gara kuma afurii ti” ka jedhan, barreessaan Medrek, Obbo Gabruu Gabre-Maariyaam, guutummaa Oromiyaa keessatti kanneen qabamanii bakkawwan adda addaatti hidhamanii jiran gara kuma afurii akka ga’an dubbatan. “Namoonni dhibba sadii immoo achi buuteen isaanii hin beekamne” jedhu.
Raadiyoo Sagalee Ameerikaa waliin gaaffii fi deebii geggeessaniin kan kana dubbatan, barreessichi Medrekii fi itti-aanaa dura-taa’aan Kongiresa Federaalawa Oromoo – Obbo Gabruu Gabre-Maariyaam, yeroo ammaa, mootummaan karaa itti gaaffiin uummataa deebii argatu irratti qaamota dhimmi isaa ilaallatu waliin gad-taa’ee mari’achuu irra humnoota isaa guutummaa Oromiyaa keessa bobbaasee ajjeesaa, reebaa, ukkaamsaa fi doorsisaa jira, jedhan.
Mootummaan immoo gama isaatiin miidhaa dhaqqabe kanaaf itti gaafatamtoonni dhaabota mormituu inni “humnoota badisaa ti’ ittiin jedhu akka tahe dubbata. “Kanneen jeeqama sana keessa jiran humnoonni hidhatan humnoota naga eegmsaa irra illee miidhaa geessisanii jiran” jedhanii turan, Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa – Hayile-maariyaam Dessaalenyi, ibsa gidduu kana kennaniin.


text:
“Lafa dhugaan hin jirre nagaan hin jiru, warri nagaa barbaadan dura dhugaa abbaadhaaf galchuu qabu.
Oromiyaa irratti abbaan dhugaa Oromoodha. Kana quba qabaadhaa.”
Dr. Gammachuu Magarsaa
Haalli jiru Maal fakkaata?
1. Muummichi Ministeeraa dhukkubsatee du’aaf jireenya gidduu jira Kan jedhu Soba. Garuu ammoo Gama Siyaasatiin Muummichi ministeeraa rakkoo hamaa keessa jira. Itti Aanan Muummicha Ministeeraa harka wayaa jalaatin Paartii ABIN irratti gurmeessee mataa dhukkubbii guddaa ta’eera.
1. Biltsiginnaan Amaaraa mootummaa garagalchinee Aangoo federaalaa dhuunfachuun waan hunda rukunnee bulchina jedhanii hojjechaa jiru.
2. Biltsiginnaan Amaaraf ABIN gahee hojii waliif laataniiru. ABIN Siyaasa akka gaggeessu fi Iccitii mootummaa takkaa lamaan aduu akka dhoofsisu waliigalaniiru.
3. Paartin ABIN Falaashota Biyya Israa’el fayyadamuun Seenaataroota Ameerikaa ifaan ifatti of jala galchuuf bajanni gahaan ramadameefira. Kanaaf ammoo Paartin ABIN yeroo adda addaatti falaashota itoophiyaan biyya teenyaa miti jedhanii gara Israa’el deeman madda galii godhatanii yeroo adda addaa mariisisaa turuun ni yaadatama.
4. Laqoo Ayyaalew (Itti gaafatamaan waajjira galii federaalaa) abbootii qabeenyaa paartii ABIN deeggaran relief akka argataniif maallaqaan Paartii ABIN akka deeggaran gahee hojii isaa fudhatee jira.
5. Finfinnee irratti Paartii baaldaraas jedhamu adda durummaan Gama hundaan Cimsuun finfinnee akka dhuunfatan bal’inaan hojjetamaa jira.
6. Abbootii amantaa (phaaphaasotaaf Qeesonni) adda durummaan iddoo gahanitti hojii qo’annoo Siyaasaa akka hojjetan waliigaltee irra gahanii jiru. Iddoo kanatti Kan amanuuf Nama rakkisu waan ajaa’ibaatitu jira.
7. Miidiyaalee biyyoota keessaf hayyoota biyya alaa Kan finxaaleyyii Amaaraa ta’an Yohaannis Booyaalew akka qindeessu murtaa’uf jira.
8. Rakkoon yoo Kan dhalatu ta’e Finfinneef naannawa finfinnee tasgabbeessuf abbootin amantaa Amaaraa akka tasgabbeessan yaadaa jiru.
9. Gama danda’ame hundaan Aangoo Dr.Abiyyi harkaa fuunee of harkatti galfanna jechaa jiru. Taatu harkaa bunnee yoo didde huunee yaada jedhu qabu.
10. Ministeeronni Biltsiginnaa Amaaraa hundi isaanii namoota isaanii akka iddoo iddoo qabsiisan Ergamni Cimaan kennameefira.
_______^____________^___________^________
Wanta isaan yaadan qabxii 10 tarreessera. Akka isaan yaadanitti Haalli qorannoo isaanii:
1. Dr.Abiyyiif Lammaa Magarsaa Siyaasan walii galuu dhabuun isaanii nuuf carraan Kuni handaaqqoo warqee buustun walfakkaata jedhu. Akka Yaada kanaatti Lammaa Magarsaa osoo gara Paartii Biltsiginnaatti nan deebi’a jedhee kan isaan mormuufii arrabsoo guddaa irraan gahu Biltsiginnaa Amaaraf Hayyoota Amaaraa ta’uu danda’a.
2. Jawaar Mohammed , Baqqalaa Garbaa, Abdii Raggaasaa, gaggeessitoota ABO fi KFO hunda, Hamzaa Booranaa, Koloneel Gammachuu Ayyaanaa fi kkf mana hidhaatii bahan taanan nuti humna dhabna, kaayyoo keenyas osoo galmaan hin gahin Ergamtuu taanee hafna waan ta’eef Yeroon teenya osoo jarri kuni mana hidhaatii hin bahini jedhanii qo’annoo gaggeessan. Dubbiin Yeroon amma jettu tuni harkaa milqxe malee waan Callisanii dubbatanii miti.
3. Mootummaan federaalaa Lola Tigraay keessatti gaggeeffamaa jiruun hudhamee waan jiruuf humna ittiin ofirraa nudhorku hin qabu Kanarra darbeetis yeroo ammaa kanatti naannoo Amaaraa muufachiisuu hin barbaadu jedhanii yaadu.
4. Lolli naannoo Tigraay yoo Olaantummaa Mootummaa federaalatiin Xumuurame ta’e Mootummaan federaalaa Dr.Abiyyiin gaggeeffame humna argata waan ta’eef kaayyoo barbaanne galmaan gahuu hin dandeenyu, Akkuma kanaan dura wayyaanen waggaa 27 nu Ergatte ammas Ergamtuu ta’uuf deemna. Kanaaf osoo hin dursamin dursuu qabna jedhanii qorannoo haalaa gaggeessan. Yeroo ammaa kanatti Tigraayi burkutoofterti jedhanii teechifataniiru.
5. Mootummaan federaalaa yeroo ammaa kanatti Ummata Oromoo fi hayyoota Oromoo waliin Afaan jala walbahee jira waan ta’eef deeggarsa hin qabu jedha haalli qo’annoo isaanii. Kanaaf keessi isaanii yeroon amma jedheenii jira.
6. Paartiilen Siyaasa Oromoo gaggeessan hidhamuun nuuf Carraa gaarii (golden Opportunity) Dr.Abiyyiif idaa guddaadha jedhanii haala teechifatan.
7. Lola amma Tigraay Keessatti gaggeeffameen Meeshaa Waraanaa waan arganneef of Kabachiisuu dandeeenya jedha qo’annoon Haala isaanii. Kanarraa ka’anii ariifannaa addaa keessa waan Galan fakkaata.
8. Olaantummaa Piroopagaandaa Miidiyaa waan qabnuuf waan hunda too’achuu dandeenya jedhanii murteeffataniiru.
9. Miseensonni Paartii Biltsiginnaa Oromiyaa Sadarkaa Federaalatti ramadaman baay’en isaanii waa’ee federaalaa hin beekan waan ta’eef Osoo isaan waajjira gaggeessuf itti muudaman hin barin Laamshessuun hojii hojjenna jedhanii yaadu. Iddoo tanattis bal’inaan ittin deebi’a.
10. Finfinnee irratti Olaantummaa qabna waan ta’eef Siyaasa Itoophiyaa akka barbaannetti Ofuu (Set) gochuu dandeenya jedhanii haala jiru qorataniiru.
11. Abbootin qabeenyaa Oromoo ta’an Paartiilee mormituus ta’ee akitivistoota Oromoo Maallaqaan hin deeggaran waan ta’eef Olaantummaa Maallaqaatin haala jiru jijjiiruu dandeenya jedhanii ofitti amananii jiru
Related


text:
Koolleejjiin Islaamaa Abbaa Jifaar Barsiisoota Waggaa lamaaf leenjisaa ture Eebbisiise.
Sagantaan Eebbaa kun Masjiida guddicha magaalaa Jimmaatti argamu Masjiida Rahmaatti kan geggeeffamee oole yoo tahu, Daa’iwwan 45 Naannolee adda addaa irraa fudhatuun waggaa lamaaf gosa barnootaa 12 irratti leenjisuudhaan sadarkaa dipiloomaatiin kan eebbisiise tahuu maddeen nuuf gabaasaaniiru.
Sagantaa Eebbaa kana irratti Ulamaa’onni naannawa magaalaa Jimmaatti argaman, kan irraa qooda fudhatan tahuus odeeyfannoon argame ni addeessa.
Eebbifamtoota kanniin keessaa namni tokko akka jedhutti:
“guyyaan hardhaa kun guyyaa gammachuu kiyya guddaadha, Barnoota Islaamaatiin eebbifamu kiyyaaf gammaachuu guddaatu natti dhagahame, barnoota baradhe kanaan immoo gad bu’ee hawaasa kiyya tajaajiluuf qophaa’ee jira” jechuun nuf hime.


text:
Gaggeessaan Amantii Waaqeffannaa qabamanii hidhaman
Keelloo: Fulbaana 22,2021
Gaggeessaa Amantii Waaqeffannaa kan ta’an obbo Darajjee Raggaasaa kan jedhaman giddu gala Oromiyaa aanaa Boosat keessaa qabamanii hidhamuu Keelloon odeeffate.
Akka gabaasa arganneeffi obbo Darajjee Raggaasaa Fulbaana 15,2021 walga’ii Idilee dhaabbata hordoftoota amantii Waaqeffannaa ji’aa kan baatii Hagattaa irraa hirmaachaa oolanii gara mana isaanii wayiita galuuf jedhanitti qabamanii hidhaman jedhame.
Gaggeessaa Amantii Waaqeffannaa kan ta’an Obbo Darajjee waraanni mootummaa qabee hidhuu kan himu gabaasni arganne, amma mana hidhaa waajjira foolisii Olaancitii keessatti dararaa argaa jiraachuu isaanii eerame.
Gahee hojii isaanii kan galma Waaqeffannaa keessaas kan eeru gabaasni arganne, obbo Darajjeen barsiisaa amantichaa ta’uu fi akkasumas miseensa mana maree dhaabbata amantii Waaqeffannaati. Akkasuman barreessaa kutaa of danda’uu dhaabbatichaa fi hojjetaa baankii ta’uu isaanii mirkaneeffannee jirra.
Erga nama kana qabanii hidhaniis waraanni mootummaa mana jireenyaa isaanii kan magaalaa Adaamaa sakattaa’anii, mana murtiittis dhiyaachuun beellamni guyyaa borii Fulbaana 23,2021 tti akka irratti qabamee jiru gabaafame.
Namni kun maaliif akka qabamee hidhame ifatti himamuu baatus waraanni mootummaa yeroo adda addaatti ilmaan Oromoo hidhuu isaa uummatni nii himata.


text:
Ibsa Walgahii 5ffaa Shanee Gumii ABO
Mudde 27, 2018
Shaneen Gumii ABO Walgahii isaa dhaabbataa isa 5ffaa Mudde 26, 2018 Magaalaa Guddittii Oromiyaa Finfinnee, Gullalleetti gaggeeffate. Walgahii isaa kanaan Shaneen Gumii dhimmoota hojii qabsoo Ummata keenyaa fi Dhaaba keenya ABO, akkasumas, haala siyaasaa Itoophiyaa, kan Naannoo fi Godina keenyaa irratti marii bal’aa gaggeessuudhaan murtiilee haala yeroo ammaa keessatti qabsoo Ummata keenyaa fi Dhaaba keenya daran jabeessuu danda’an hedduu dabarsee ka’e.
Shaneen Gumii Walgahii kanaan waliigaltee ABO fi Mootummaa Itoophiyaa gidduutti taasifame ilaalchisee haalota hanga yoonaatti keessa dabrame bal’inaan fi gadi faginaan irratti mar’ate. Waliigalteen sun gama ABO, miseensotaa fi deggertoota isaa, akkasumas, waliigalatti gama Ummata keenyaatiin akka bu’aa qabsoo fi gatii wareegama bara dheeraa Ummatni Oromoo fi warri kaanis baasaniitti ilaalamee tikfamaa kan jiru tahus gama Mootummaa Itoophiyaa fi Paartii biyya bulchuutiin haalli hanga yoonaatti mul’achaa jiru garuu gaddisiisaa tahuu bira dabree yaaddessaa tahuun walgahii kanaan hubatameera.
ABOn miseensotaa fi deggertoota isaa, akkasumas, Ummata bal’aa Oromoo wajjin tahuudhaan jijjiirama kana argamsiisuu keessatti wareegamni baasee fi qoodni qabaate kan hundaatiin olitti guddaa tahuun dhugaa eenyu illee haaluu hin dandeenye dha. Dhugaan kana tahee osoo jiruu ABOn Mootummaa Itoophiyaa fi Mootummaa Naannoo Oromiyaa, akkasumas, Paartii aangoo Mootummaa harkaa qabu ODP/EPRDF biratti akka waan humna jijjiirama kanaa hin tahiniitti ilaalamee alatti dhiibamaa, duulli waraanaa fi ololli maqa-balleessii daangaa hin qabne irratti gaggeeffamaa yoona gahuun walgahii kana irratti ibsamee bal’inaan irratti mari’atame.
Dhimmi ijoo fi bu’uurri waliigaltee ABO fi Mootummaa Itoophiyaa inni guddaan ABOn bilisummaadhaan biyya keessa socho’ee, walgahii ummataa gaggeessuu, waajjiroota isaa banachuu, kaayyoo isaa barsiisuu fi … kkf. irratti hin daangeffamu ykn. danqaan isa hin mudatu kan jedhu ture. Haa tahu malee, ODP/EPRDF mirgaa fi bilisummaa Dhaabni keenya kana gochuuf qabu daangessuu fi danquuf dabni dalagu yeroo irraa gara yerootti hammaachaa jira. Miseensotaa fi deggertootni keenya doorsifamuu fi bilisummaa sochii dhorkamuun bakkoota hedduutti mudachaa jira. Hidhaa fi ajjeechaan loogii siyaasaa irratti hundaawes miseensotaa fi deggertoota keenya irraa hin dhaabbanne.
Waliigaltee dhimma Waraana Bilisummaa Oromootiin wal qabate nagaadhaan irratti hojjennee akka fiixaan hin baasne duulli waraanaa guddaan ABO fi Ummata Oromoo irratti gaggeeffamaa jira. Miseensota WBO kanneen biyya ollaa (Ertiraa) irraa deebi’anii mootummaa Itoophiyaatti kennaman akka waliigaltee keenyaatti qabaan malu godhamuufiin hafee gochaa fi jechaan miidhaan qaamaa fi qor-qalbii akka irra gahu taasifamee jira.
Yeroo ammaa rakkoo nageenyaa guddaa tahuutti dabalee Ummata keenyatti wanti hibboo tahe tokko, gama tokkoon sababa Muummichi Ministeeraa Itoophiyaa Dr. Abiy Ahmed dhiigaan Oromoo tahaniif qofa akka waan rakkoon Ummata keenyaa furameetti hubachuutti dabalee “Mootummaan kun kan Oromoo ti.” hanga jedhamutti yeroo odeeffamu, gama kaaniin ammoo daangaalee Oromiyaa karaa adda addaa irraan ajjeechaa fi qe’ee ofii irraa buqqifamuun Ummata keenyaa daranuu hammaatee itti fufaa jiraachuu isaa ti. ODPn aangoo fi carraa qabutti dhimma bahee Ummata keenya miidhaa karaa adda addaatiin irra gahu kana irraa ittisuu caalaa haala kana keessa gugachuudhaan ABO fi deggertoota isaa irra dhiibbaa geessisee bu’aa siyaasaa keessaa argachuuf carraaquun ammoo haalicha daranuu hammeessaa jira.
ABOn yeroo Mootummaa Itoophiyaa waliin wal tahee haala kanatti seenu dhiibbaan loogii siyaasaa irratti hundaawe akkasii fi wareegamni biroos akka jiraatu wallaalee miti. Ummata keenya wajjin taanee dhiibbaa fi wareegama mudatu hundumaa danda’uudhaan qabsoo Ummata keenyaa galmaan gahuufi. Waan taheef, har’as osoo dhiibbaa fi ololli diigaan, akkasumas, duulli waraanaa kun hundi nu irratti gaggeeffamuu illee yoo tahe gama keenyaan boqonnaa qabsoo karaa nagaa itti seenne kana milkiidhaan fiixa baasuuf obsaan hojjechuun keenya kan itti fufu tahuu hubachiisaa rakkoo amma mul’atu kana irratti hubannaa fi ejjennoo qabnu akka armaan gadiitti hundaaf ifa taasisna:
- Ummatni Oromoo waliigalatti, addatti ammoo Dargaggootni/Qeerroon fi qabsaawotni hundi wareegama ol’aanaa baasuudhaan, Ummatootni naannoolee biroos qooda kennaniin haala gara jijjiiramaatti nu geessu kan ji’oota saddeettan dabran uumamee ture keessatti EPRDF jijjiirama of keessatti gochuudhaan haala kana mijeessuuf gaafatama fudhatee, Dhaabotni adda addaas qaama jijjiirama kanaa tahuudhaan fiixa bahiinsa isaaf dhiibaa as geenye.
- Haa tahu malee, daangaalee Oromiyaa karaa adda addaa nageenyi dhabamee lammiileen nagaan (meesha-maleeyyiin) dhibbootaan ajjeefamuu fi kum-dhibbootaan qe’ee isaanii irraa buqqaafamuun itti fufee jira. Rakkoo kanaaf hanga ammaatti furmaatni dhabamuu fi Mootummaanis deebii quubsaa itti kennuu dadhabuun ifatti mul’ata. Nageenyi naannoolee biroos haaluma fakkaataadhaan boora’uu itti fufee jira.
- Oromiyaa keessatti ODPn haala kana wayyeessuudhaan nageenya Ummata keenyaa mirkaneessuuf hojjechuu dhiisee ABO irratti duula ololaa finiinsuu fi lola labsuun, Mootummaan Federaalaatis humna waraanaa guddaa bobbaasuudhaan loluma kana babal’isaa jiraachuun dhugaa lafa jiru.
- Kun akka hubannaa keenyaatti adeemsa jijjiiramaa kana irratti gaaddisa yaaddoo guddaa uumee, sadarkaa Oromiyaa fi Itoophiyaattis cehumsa gara sirna dimokiraasiitti taasifamu shakkii keessa galchee jira. Cehumsi kun gufachuun ammoo nagaa fi tasgabbii Godina kanaatis balaa guddaa irra buusa.
- Waan taheef, dhimmi kun akka haaraatti yaaduu fi furmaata haaraa soquu gaafata.
- Kana irratti ABOn mootummaa fi kanneen dhimmi ilaalu hunda waliin furmaata soquu irratti qooda gama isaa kennuu barbaada. Kana gochuufis Mootummaan furmaata karaa nagaaf hojjechuuf waadaa seene maddiitti dhiisee duula waraanaa banuudhaan yaaddoo lolaa uume kana irraa dhaabbatee furmaataaf akka waliin hojjennu waamicha goonaaf.
- Paartiilee fi Dhaabotiin siyaasaa hundis haala hamaa kana irraa bu’aa yeroo fi dantaa ofii soqatuun haala kana daran waan hammeessuuf kana irraa of qusatanii adeemsa jijjiiramaa eegalame kana milkeessuuf akka hojjetanis waamicha goona.
Yaamicha Tokkummaa Qabsoo:
Bu’aa-bahii adeemsa qabsoo kan hanga ammaa keessatti gurmuu tokkummaa Saba Oromoo deebisee itichuu fi Bilisummaa isaa mirkaneessuuf Adda Bilisummaa Oromoo caalaa kan qooda kenne akka hin jirre Ummatni keenya ragaa dha. ABOdhaan alattis jaarmayaadhaanis tahe akka biraatti qooda sab-boontotni fi qabsaawotni ilmaan isaa baasan hunda Ummatni keenya addaan babaasee beeka. Qabsoo hadhaawaa Ummatni keenya baroota dheeraaf gaggeessee fi wareegama ulfaataa hanga har’aatti baafamee fi baafamaa jiruun kan miidhamee fi miidhamaas jiru Ummata Oromoo ti. Injifannoo wareegama kanaan argame hundattis Abbaan Ummata Oromoo ti. Mooraa Qabsoo Bilisummaa Ummata keenyaa itichinee jabeessuudhaan Abbaa qabsichaa kan tahe Ummata keenya Bilisummaa inni barootaaf sarbame gonfachiisuuf tokkummaa qabsoo uummachuu fi kan jirus daran jabeeffachuun jaarmayoota Bilisummaa Ummata kanaaf qabsaawan hundatti dirqama.
Bilisummaan, nageenyi amansiisaa fi dantaan waloo Ummata keenyaa fedhii namootaa fi Dhaabota siyaasaa hunda irra guddaa tahuu ABOn jabeessee amana. Waan taheef, ABOn carraan amma qabsoo Ummata keenyaatiin argame kun akka hin gufannee fi duubatti hin deebine gochuudhaan Bilisummaa, nageenya amansiisaa fi dantaa waloo Saba keenyaa dhugoomsuuf kan gargaaru wareegama kamuu baasuu irraa duubatti hin jedhu. Akeeka eebbifamaa kanaaf kan gargaaru taanaan Addi Bilisummaa Oromoo ODP waliinis waliigaltee keenya hojiitti hiikuuf hojjechuu qofa osoo hin taane unkaa fi sadarkaa danda’amu kamuutti tumsa ykn. tokkummaa qabsoo waliin uummachuuf qophii tahuu keenya Ummata keenyaaf mirkaneessina.
Xumura:
Maayyii irratti miseensotaa fi deggertootni ABO kanneen biyya keessaa fi biyyoota alaa hundi, Qeerroon Bilisummaa Oromoo fi Ummatni bal’aan Oromoo waliigalatti, haala yeroo ammaa kana gamnummaa fi bilchinaan, akkasumas, itti dhiheenyaan hordofuun akka barbaachisu jabeessinee dhaamna. Haalli har’a keessa jirru abdiin jijjiiramaa fi yaaddoon gufatiinsaa kan keessatti wal makee mul’atu dha. Haala akkasii keessatti afanfaajjawiinsi uumamuu malu hedduu dha. Kaayyoon qabsoo Ummatni keenya barootaaf itti wareegamaa as gahe maal akka tahee fi galmi keenya eessa akka tahe sekoondii tokkoof illee dagachuu hin qabnu. Ololaa fi duulli maqaa fi sababa adda addaa dhahatee ABO irratti gaggeeffamu hundi kaayyoon isaa inni guddaan Qabsoo Bilisummaa Ummata keenyaa Galii isaa hanqisuu irratti kan qiyaafate tahuun nu jalaa dhokachuu hin qabu. Kana sirriitti hubannee Dhaaba keenya ABO fi Kaayyoo Qabsoo Bilisummaa Ummata keenyaa akkuma kaleessa tiksinee fi utubnee, irratti cichinee asiin geenyetti har’as haala wal xaxaa kana keessatti caalaatti tiksinee fi utubnee Kaayyoo qabsoo Ummata keenyaa waliin fiixaan baasuuf jabaannee akka warraaqnu Shaneen Gumii Adda Bilisummaa Oromoo gadi jabeessee dhaama.
Injifannoo Ummata Oromoof !
Shanee Gumii ABO
Mudde 27, 2018


text:
Irreecha Hora Finfinnee 2021 | KELLO MEDIA
Ayyaanni Irreechaa hora Finfinnee kabajamaa wayiita jirutti waraanni mootummaa miidhaa geessisuu hin oolle.
Keelloo: Onkoloolessa 2, 2021
Aadaa fi duudhaa uummata Oromoo kan ta’e kabajni ayyaana Irreechaa guyyaa har’aa Hora Finfinneetti kabajamaa jira. Ayyaana kana irraas uummatni Oromoo Miliyoonaan tilmaamamu argamee qooda fudhachaa jiraachuun mirkanaa’eera.
Duudhaaf aadaa Oromoo isa olaanaa kan ta’e Irreechi, waggoota dheeraaf kabajamaa akka tureef jirudha kan beekamu. Sirni ayyaana Irreechaa galateeffannaa waaqa uumaa yoo ta’u, Birraan yoo bari’u uummatni walitti dhufee kan horatti bobbaa’uun kabajatudha.
Ayyaanni Irreechaa hiituu waaqaaf uummataa, yoo ta’u waaqa bacaqii Gannaa dukkana san keessaa gara ifaatti baaseef ooqubaa kan kennan akka ta’e abbootiin dubbatu.
Ayyaanni Irreechaa uummata Oromoof ayyaanota guddaa inni kabaju keessaa isa olaanaadha. Bakka ayyaana Irreechaa kanatti galateeffannaa Waaqaa cinatti rakkoo jiruuf jireenya illee bakka itti hiika itti kennuuf hojjetuudha.
Dhiibbaan sirna mootummoota Itoophiyaa dhufaa darbaan kan irratti godhamu uummata Oromoo, ayyaanota inni kabaju haqaaqanii dabsuu fi kaan isaanii ammoo dhorkuun hanga ammaa dhiibbaan kan irratti godhamaa jirudha.
Dhiyeenyuma bara 2016 bakka ayyaana Irreechaa hora Bishooftuutti uummata Oromoo miliyoona shaniin tilmaamamu kan bakka tokkotti argame irratti dhukaasi banamuun lubbuun lammiilee kumaan lakkaa’amu darbuun madaa Oromoon hanga har’aa kulkulfataa jiru keessaa isa tokko.
Kabajaa ayyaana irreechaa irratti meeshaa waraanaan ajjabamanii uummata doorsisuu fi shororkeessuun hanga har’aa illee itti fufee akka jiru eeramaa jira.
Sirna ayyaana Irreechaa har’aa kan Finfinnee kana irrattis jala bultii isaa kaleessaa irraa eegalee dhaadannoolee mormii sirna mootummaa agarsiisan uummata biraa dhageessifamaa jiraachuutu himama. Waraanni mootummaa lakkoofsaan hedduu ta’an bobbaafamuun isaas himameera.
Waraanni mootummaa jala bultii isaa irraa eegaluun qophii jajjabaa kaleessaa qabee taasisaa akka jiru himama. Uummatni Oromoo gootonni biyya ofiif lammii ofiif falmuuf tasa duuba hin jenne danqaaf danqaraa meeshaa waraanaa ammayyaan ajjabame keessa dhaabbatanii mormii dhageessisaa akka jiran gabaafamaa jira.
Kana sababeeffachuu hanga ammaatti odeessa qabnuun namooti hedduun reebicha waraana mootummaan miidhamuun isaanii odeeffamaa jira. Namootiin bol’a keessa bu’anii du’anis jiru kan jedhu illee odeessi hin mirkanoofne deddeemaa jira.
Ayyaana kana irratti alaabaan uummata Oromoo faajjiin ABO qabatamee bahuun uummata harkaa mul’atee jira. Kun ammoo abdiif egeree qabsoo bilisummaa Oromoo kan jabeessuu ta’uudha kan hubatame.
Dhaadannoon Marroon Finfinnee gala jedhus akka dhagaa’amaa jiru odeeffannee jirra. Hanga gabaasa kana qopheessinetti odeessi ayyaana irreechaan wal qabatee qabnu kana fakkaata. Waan jiru itti dhiyeenyaan hordofnee isin biraan geenya.


text:
Naannoo Benishaangul Gumuz, godina Kaamaashii, aanaa Seedaal keessaa namoonni sababaa rakkoo nageenyaan buqqa’anii godina Wallagga Lixaafi naannoo Benishaangul Gumuz keessa qubatanii jiran tokko tokko, “Gargaarsi gahaa tahe nuuf kennamaa hin jiru” jedhan.
“Komishinarri Komishinii Hooggansa Sodaa Balaa Benishaangul Gumuz, Obbo Taarraqanyi Taasisaa immoo “buqqaatotaaf gargaarsi kennamaa jira, komiin kun sirrii miti” jechuun deebii kennan. Haala nageenyaa aanaa Seedaal fooyyessuun namootni achii buqqifaman akka deebi’an hojjataa jirrallee, jedhan.
Gama biraan, Komishinarri Komishinii Hooggansa Sodaa Balaa Oromiyaa Obbo Abaadir Abdaa “Buqqaatotni akka gargaarsa argatan hooggantoota Godina Wallagga Lixaa wajjiin waliif gallee jirra,” jedhanii jiru.


text:
'Ya Burqaa Zimmitaa': Qeeqa Obbo Addisuu Araggaa fi deebii Tasfaayee Gabra'aab
Kora obbolummaa saboota Oromoo fi Amaaraa cimsuuf Dilbata magaalaa Ambootti qophaa'e irratti hariiroo obbolummaafi waliin jireenya uummataa dhimmoota miidhan irratti dubbiin hogganaan waajjira jiddugaleessaa ODP Obbo Addisuu Araggaa dubbatan ijoo dubbii miidiyaalee hawaasaa ta'eera.
Dhimma kanarratti BBC'f yaada kan kennan Obbo Addisuun wantoota hariiroofi waliin jireenya uummataa miidhan keessaa tokko "akkaataa seenaan itti seeneffamuufi teekniika barreeffamoonni tokko tokko ittiin barreeffamani" jedhu.
Qeeqni isaanii kitaaba obbo Tasfaayee Gabra'aabiin barraa'e 'Ya Burqaa Zimmitaa' jedhu qofarratti osoo hin taane kitaabota kaan "uummanni seenaa kaleessaa qofa keessa, madaa kaleessaa hooqqataa akka inni jiraatu" taasisan hunda irratti akka ta'e dubbatu.
Yeroo gahaa dhabuu irraa kan ka'e warra kaan osoo hin eerin akkasumas qeeqa kitaaba 'Ya Burqaa Zimmitaa' irratti qabanis haalaan osoo hin ibsiin hafuu isaanii himuu.
Maal qeeqan?
"Ani qeeqa kootiin wareegama Oromoon Aanolee irrattis tahe, dirreewwan lola adda addaa irratti kafalaa ture haaluu ykn xiqqeessee dhiyeessuu koo mitis" jedhan.
Tasfaayeen kitaaba isaa kana keessatti walitti bu'iinsi yeroo darbee sun walitti bu'iinsa uummata lamaanii godhee dhiyeesse jedhu Obbo Addisuun.
Lammaffaa Oromoon rakkina kaleessaa keessaa bahee, biyya kanaa ijaaruu keessatti qooda akka qabuufi uummata biyya kanaa waliin wal-qabatee deemuu keessatti qabiyyeen kitaabichaa rakkina akka qabun hubadhe jedhu.
Qeeqni kun hubannoo dhuunfa akka nama kitaabicha dubbiseetti qaban akka ta'es himaniiru.
Barreessaan asoosama 'Ya Burqaa Zimmitaa' Tasfaayee Gabra'aab dubbii Obbo Addisuu Aragggaa ilaalchisee BBC'f yaada kenneera.
Dubbiin obbo Addisuun dubbatan dogogoradha jedha Tasfaayeen.
Wal-dhabdeen saba Oromoo fi Amaaraa gidduu jira yoo tahe ka'umsi isaa kitaaba 'Ya burqaa Zimmitaa' miti jedha.
"Rakkoon jira yoo tahe rakkinichi anarraa ka'a osoo hin taane, sababni isaa maali jechuun qoratanii furmaata itti kennuudha. Burjaajessuun akkasii laga nama hin ceesisu."
"Saba Amaaraa fi Oromoo gidduu rakkoon jira ilaalcha jedhu hin qabu. Sirnootni darban miidhaan geessisan garuu jira. Kun ammoo barraa'uu qaba."
Namoonni sirna darbe leellisan beekaniis tahu osoo itti hin yaadiin uummata Oromoo irratti wantoota jibbisiisoo akka dubbatan nan beeka kan jedhu Tasfaayeen, kana ammoo akka Oromoo tokkootti irratti nan qabsaa'a jedha.
"Obbo Addisuunis madda rakkoo sabicha gidduu jiru akka nama barate tokkootti qorachuu qaba malee kitaaba seena qabeessa tokko qeequudhaan madda rakkinicha godhee kaa'uun rakkinicha haguuguun darba malee furmaata hin tahu" jedha.
Qeeqa biraa
Obbo Addisuun akka BBC'tti dubbatanitti kitaabichi wayita barreeffamu Tasfaayee Gabra'aab qondaala ADWUI ture.
ADWUI keessatti kitaabichi haalaan leellifamaa ture kan jedhan Obbo Addisuun, "kitaabichi leellifamaa kan tureef quuqama ykn hoogii Oromoof akka hin taanes nan beeka" jedhu.
Namootni dhunfaas ta'e kanneen yeroos qaama mootummaa keessa turan kitaabichi akka babal'atu barbaadan kitaabicha 'sponsor' gochaa akka turan quba qaba jedhu obbo Addisuun.
Waa'ee kanaa gadi fageenyaan dubbachuu akka hin barbaadne nutti himani.
"Maqaa koo gurraachessuuf jecha odeffannoo 'Wayyaanee'n tamsaasaa turedha deebise kan inni dubbate" jedha Tasfaayeen waan obbo Addisuun jedhaniif deebii yoo kennu.
"Qaama mootummaa tahee kana dubbachuu isaaf nan gadda, garuu ejjenno mootummaati jedhee hin amanu," jedha.
"Kitaabni kun yeroo maxxanfame rakkoo guddaan kan na mudate 'Wayyaanee' irraati, kanaafuu 'Wayyaanee'tu kitaabichaaf kaffalee maxxansiise jechuun hin danda'amu" jedha.
"Sababa kitaaba kanaaf jedheen baqaaf saaxilame, kitaabichis akka hin dubbifamneef sassabamee gubamaaa ture" jedha barreessaa Tasfaayeen.
"Tokkoffaa kitaabichi nama Hayyalom Araayaa jedhamu nama ejjennoo siyaasaa hin qabne, waraana keessatti qofa haala gaariin hirmaachuu danda'u godhee ibsa. Tokko kana mormu ture."
"Gama biraan ammoo TPLF karaa OPDO harka wayyaa jalaan uummata Oromoo bitaa jira, faayidaa isaa balleessaa jira ergaa jedhu qaba."
"Fakkeenyaaf Asoosama 'Ya Burqaa Zimmitaa' keessatti taatotni akka Hawwanii Waaqoo fi Aanolee Waaqoo kan dubbatan gaaffii uummata Oromoo isa sirrii dha, kanaaf 'Wayyaanee'n cimsee kitaabicha mormaa tureera" jechuun yaada obbo Addisuu mormu.
Yeroo kitaabichi barraa'u 'Wayyaanee'n hin beeku ture kan jedhu Tasfaayeen yeroos gaazexeessaa 'Addis Zemen' kan turefi amma kan boqote Mokonnin Tolaa namoota isa deeggaraa turan keessaa tokko ta'uu hima.
"Yeroo ani dukkana keessa taa'ee kitaabicha barreessu namootni 'Wayyaanee' waliin turan har'a ka'anii maqaa koo gurraachessuuf yaaluun isaanii taajjabbii malee bu'aa argatu jedhee hin yaadu" jedha.
Ani waa'ee Oromoo kaniin barreessu waa'ee Oromoo gaddee ykn quuqamee osoo hin taane ani mataan koo Oromoo waanan taheefi jedha Tasfaayeen.
"Bishooftuuttin dhaladhee guddadhe, maatii koo irraas kanan baradhe uummata Oromoo kabajuudha" jedha.
Waa'ee Aanolee...
Waa'ee harma muraa Aanolee barreessuudhaan ani nama jalqabaa miti jedha Tasfaayeen.
"Pirofeesar Abbaas Ganamoo barreessera. Oromootni Arsii seenaa harma muraa Aanolee ilaalchisee harmi akaakilee ykn abaabilee isaanii irraa muramuu yoo gaafatte har'a iyyuu sitti himu."
Kana Obbo Nagaasoo Gidaadaa fa'a, Obbo Bulchaa Dammaqsaa fa'aa hin haalle. Seenichi soba miti. Seenaan dhugaa tahe hundi ammoo barraa'uu qaba jedha.
"OPDO'n Siidaa Harma Muraa Aanolee yeroo dhaabe odeeffannicha eessaa fideeti? Ani achi tureeraa? Addisuu Araggaa fa'aa miseensa hin turree yeroo siidichi dhabbatu? Akkamitti har'a gara kootti galagale jechuunis gaafata.
"Kitaaba Tasfaayee irratti qeeqni ani kaase, wanti kitaabicha keessatti barraa'e hundi soba yaada jedhu hin qabu" jedhu Obbo Addisuun.
Akka fakkeenyaatti waa'ee Aanolee ani waanan dubbadhe hin qabu jedhan.
Gootonni Oromoo humna gita bittaa ofirraa deebisuuf jecha gootummaa guddaan qabsaa'aa turaniiru, wareegama qaaliis kafalaniiru jedhu aanga'aan kun.
"Har'a as gahuu keenyaaf abbootii keenya harkaafi harmi isaanii murame, warra lolanii falmanii Oromummaa tursanii asiin gahanitu akka dhaabbannee deemnu nu taasise" jedhu.
Walumaagalatti qeeqni isaan kitaaba Tasfaayee irratti dhiyeessan akki kitaabichi itti seeneffame hariiroo uummata lamaanii miidha kan jedhuufi Oromoo seenaa kaleessa qofa keessa akka jiraatu taasisa kan jedhu akka ta'e himu.
Wareegamaafi seenaa Oromoo xiqqeessuuf yaada akka hin qabnes dubbatu Obbo Addisuun.
Dubbii Dhiifamaa…
Yaadni koo dogoggoraan na jalaa hubatameera kan jedhan obbo Addisuun, "yeroo gahaa fudhadhee waan sana sirritti ibsee hubachiisuu dadhabuun koo dogoggora" jedhaniiru.
"Inumaayyuu fakkeenya falmisiisaa akkasii kaasuunis narra hin turre, kana irraa baradhee gara fuulduraatti nan sirreessa" jedhu.
"Akkaataa namni itti na hubatee, sadarkaa kanatti muffii uume kanaaf dhiifama gaafachuun qaba," jedhu.
Dogoggorri isaanii yaada ofii guutummaatti hubachiisuu dadhabuumoo wanti jedhan matumasaatti dogoggora ta'uu ilaalchisee "madaallii isaa uummataafan dhiisa" jedhu.
"Namooti fedha gara garaa qaban garuu garaagarummaa siyaasaa jiru bal'isanii akka nama dhunfaattis nama miidhuuf duula narratti bananii jiru, kuni na ijaara jedhee hin yaadu" jedhu.
Dhimma siyaasa Itoophiyaa irratti kitaabaa haaraa dhiyootti maxxanu qopheessaa akka jiru BBC'tti kan hime Tasfaayeen, Feesbuukiis tahe miidiyaalee biroo fayyadamaa akka hin jirre garuu maqaa isaatiin wantootni hedduun barraa'aa jiraachuu dubbata.
Gaaffiif deebiin BBC'f kenne kun illee erga yeroo dhiyoo as kan jalqabaati jedha.


text:
Lola Tigiraay: Tigiraayitti haleellaa konkolaataarratti raawwatameen lubbuun barattoota ja’aa darbe
Haleellaa hidhattoota hin beekamneen barattoota eebba Yunvarsii Maqaleetti ture hirmaatanii gara Finfinneetti imalaa turan irratti raawwateen lubbuun barattoota jahaa darbuu namoonni lubbuun hafan BBCtti himan.
Haleellaan kun bakka Addii Mesnoo jedhamutti kan raawwate yoo ta’u, konkolaataan isaan keessa turan namoota 41 qabatee ture jedhan.
Haleellaa barattoota kanneen irratti raawwatame ilaalchisee qaamni itti gaafatama fudhate kan hin jirre yoo ta’u, mootummaan naannichaas ta’e kan Federaalaa dhimma kanarratti ibsa kennan hin qaban.
Kanneen lubbuun hafan keessaa tokko kan ta’e barataan Yunvarsiitii Addigiraat maqaan isaa akka hin eeramne barbaadu BBCtti akka himetti, osoo haleellaan kun isaan irra hin gahiin dura karaan itti cufamee kan ture yoo tahu, humni ittisaa erga bansiiseefii booda imala isaanii eegalan.
Barataan gosa barnootaa Xiinsamuutiin Yunvarsiitii Addigiraatirraa eebbifame kun, haleellaa qaqqabe kanaan barattoonni ja’a ajjeefmanii torbarra ammoo miidhaan guddaan qaqqabuusaa BBCf ibseera.
Barattoota miidhaan irra gahe keessaa tokko ta’uu ibsuun, “Anarrallee miidhaan xiqqoo miillakoorra gaheera,” jedha barataan kun.
Haleellaan yoo xiqqaate akka lubbuun barattoota ja’aa darbuufi kanneen 10 ol ta’an ammoo miidhamaniif sababa ta’e kun, guyyaa saatii 7:00 irratti naannoo Tigiraay, magaalaa Hiwwaannee bakka Addii Mesnoo jedhamutti raawwachuusaa barattoonni konkolaaticha keessa turan BBCtti himaniiru.
Pirezidantiin Kaawunsilii Barattootaa Yunvarsiitii Maqalee Abrahalley Arrefaayinee odeeffannoo barattootarraa argadhe jedhu eeruun BBCtti akka himetti, lubbuun barattoota torbaa darbuufi 10 ol kan ta’aniirra ammoo miidhaan qaqqabuu mirkaneeffateera.
Haleellaa raawwatame kanaan barattoota gaggeessaa kan turan miseensonni raayyaa ittisa biyyaa lama ajjeefamuusaanii kan dubbatu Pirezedaantiin Kaawonsilii barattootaa kun, barattoonni miidhaan irra gahe akka wallaansa argataniif Hospitaala Waldiyaa geeffamaniiru jedheera.
Hospitaalota barattoonni kunneen wallaansaaf itti geeffaman keessaa tokko kan ta’etti gaggeessaan Hospitaala Qobbaa Obbo Kaasahun Addisuu BBCtti akka himanitti, Jimaata galgala barattoonni 35 gara hospitaala isaanii akka dhufan eeruun, isaan keessaa 12 miidhaan kan irra gahedha.
Haleellaa qaqqabe kanaan warra miidhaman keessatti dubartoonni akka argaman kan ibsan Obbo Kaasahun, harkasaanii, sarbasaniifi teessumasaaniirra rasaasaan barattoota dha’aman arguu eeruun miidhan isaaniirra gahe garuu hamaaf dabarsee kan isaan kennu miti jedhaniiru.
Barattoonni miidhaan irra gahe hospitaalatti wallaansi taasifameef Dilbata kaleessaa karaa Yunvarsiitii Waldiyaatiin gara maatiisaaniitti akka geeffaman dabalanii dubbataniiru.
Obbo Kaasahun warra haleellaa qaqqabeen lubbuunsaanii darbeera jedhaman keessa kan reeffisaanii gara hospitaala isaaniitti geeffame, yookaan ammoo miidhaan irra gahee dhufaniillee wallaansarratti kan lubbuun darbe akka hin jirre BBCf mirkaneessaniiru.
Barattoonni haleellaan irratti raawwatame kunneen eebba barattootaa torban darbe magaalaa Maqaleetti gaggeefamerratti hirmaatanii gara naannoosaaniitti deebiyaa warra turanidha.
Gama kaaniin, xumura torban darbee kana rogeessi Yamaanee Niguseen jedhamuuf sosochii ‘Fanqil’ jedhu hudeessee ture magaalaa Maqalee alatti ajjeefamuun gabaafameera.
Yamaanee Nigusee TPLF qeequun kan beekamu yoo ta’u, ajjeechaa irratti raawwateef mootummaan, ”hidhattoota TPLF” himate. Akkitti ajjeefame garuu ifa miti.
Bulchiinsi yeroofii naannoo Tigiraay torban darbe ibsa baaseen uummanni akka hin tasgabboofne kan godhan ”humnootni bittinnaa’anii hafan” jiru jechuun uummannis akka dahoo hin taaneef akeekkachiisera.
Tarkaanfii fudhatamuun uummatni akka hin miidhamneef humnoota ”badii” jedhe kanneen dabarsanii akka kennan yookaan nageenya isaaniif jecha humnoota kanneen irraa akka of eegan akeekkachiisee ture.
Torbanuma darbe sararri daddabarsa humna elektirikaa addaan cituun yeroo lammaffaaf tajaajilli ibsaa naannichaa addaan cituu isaa humni ibsaa Itoophiyaa beeksisee ture.
Dhaabbatichis tajaajilli ibsaa kun kan adda cite humnoota ”harcaatuu” TPLF jechuun kan waamu naannicha keessatti mootummaa Federaalaa waliin wal lolaa kan turaniin tahuu ibse.
Humnoonni TPLF Sadaasa darbe buufata waraanaa Federaalaarratti haleellaa erga raawwatanii booda lolichi eegaluun isaa ni yaadatama.
Lola torban sadii booda mootummaan Federaalaa Maqalee to’achuun injifannoo labsus ammallee darbe darbe walitti dhukaasun akka jiru ni gabaafama.


text:
Laptop chaarjii irra godhanii faayyadamuun Baatirii ni miidhaa?
Baatiriin Laptoppii qaamolee barbaachisoo Laaptoppii keessaa isa tokko dha. Garuu namoonni baay’een yeroo Laptoppii bitan dandeettii kompiitarichaa, RAM fi CPU malee waa’ee baatirii isaaf yogguu xiyyeeffannaa kennan hin mul’atu.
Yeroo Laptoppii faayyadamnu chaarjii itti goonee faayyadamuu moo erga chaarjiin Laptopichaa dhumee chaarjiitti gochuu wayya?
Deebiin gaaffii kanaa salphaa waan hin taaneef, Deebii isaa salphaatti hubachuuf waa’ee Baatirii Laptop haa ilaallu.
Baatirii Laptop
Baay’inaan baatirii Laptoppii “Liitiyeem Ayoon” ykn “Liitiyeem pilaaymer” irraa kan hojjataman yoo tahu, Baatiroonni Laaptoppii kuniis hanga isaan barbaachisuutii ol chaarjii akka hin fudhanne tahanii kan dalagamaniidha. kanaafuu, baatiriin Laaptoppii yeroo tokko 100% erga guutee booda chaarjii irra osoo jiruu chaarjii fudhachuu dhaaba. Kanaafuu guyyaa guutuu Laaptoppii chaarjiirra osoo keenyee, erga yeroo tokko 100% guutee booda waan chaarjii hin fudhanneef baatirii Laaptoppii keenya hin miidhu.
Laaptoppii chaarjiitti godhanii dafanii irraa fuudhuun dandeettii baatirii Laaptoppichaa ni miidha. kanaafuu, Laaptoppin keenya chaarjii hanga guututti irraa buqqisuu dhabuun gaaridha. Erga guutee booda irra yoo ture Baatirii keenya miidhuu dhabuus, Elektirikiin waan wal qabatuuf nageenyaf jecha yoo irraa buqqisne ni gorfama.
Farra Baatirii Laptop
Farra baatirii Laptoppii kanneen jedhaman keessaa tokko Laptoppiin baay’ee hoo’uu akka tahe ni dubbatama. Hoo’insi Laaptoppii daangaa darbe sababoota umrii baatirii laaptoppii hir’isan keessaa isa tokkoodha.
Hoo’insi Laaptoppii 40°C (afurtama digirii sentigireedii) yoo tahe itti faayyadamuun rakkoo hin qabu, Garuu hoo’insi isaa kanarra yoo darbe faayyadamuu dhiisuutu gorfama. yoo baatiriin Laaptopichaa kan irraa bahu tahe immoo yeroo baay’ee hoo’u, baatirii keessaa baasuun itti deebisuun faayyadamuun filatamaadha.


text:
AfrikaaOdeeyfannooUncategorized
Manni murtii Keeniyaa, lammiilee Itoophiyaa 137 tahan kanneen karaa seeraan alaatiin Keeniyaa seenan irratti yakka mure.
Lammiileen Itoophiyaa kunniin daangaa Moyalee irraan karaa seeraan alaatiin Keeniyaa seenuun gara Afrikaa kibbaa imaluuf qophii irra kan turan. Haa ta’u malee magaalaa Naayiroobii iddoo Mihaangoo jedhamuutti mana jireenyaa tokko keessatti walitti qabamanii osoo jiran, Jimaata darbe to’annaa poolisa Keeniyaa jala kan Oolan tahuu gabaasni gaazeexaa biyyaatti Standard News irraa argame ni mul’isa.
Poolisni Keeniyaa namoonni lammummaa Keeniyaa qaban lama, Dajanee Chafuu Galee fi Cakoo Jiloo Hirboo jedhaman kan biyya irraa biyyaatti karaa seeraa alaatiin nama dabarsuu irratti bobba’an, kan namoota kana duuba jiran tahuu mirkaneefadhee jira jedhe.
Lammiileen Karaa seeraa alaatiin Keeniyaa seenanii to’annaa poolisaa jala turan kunniin, wixata kaleessaa mana murtii keeniyaatti dhiyaatun, adabbiin hidhaa ji’a 6 ykn ammoo adabbiin doolara Ameerikaa 300 kan isaan irratti murteeffame tahuu gabaasni VOA irraa argame ni addeessa.
Ji’a darbe keessaas iddoma walfakkaataa tahetti lammiileen Itiyoophiyaa 67 tahan kanneen Karaa seeraan alaatiin biyyattii seenan to’annaa jala ooluu gabaasni Standard kun ni mul’isa.


text:
Addi Bilisummaa Oromoo muudama Abiy maqaa ABOtiin kenne “maqaa dhaabichaafi maqaa uummata Oromoo balleessuudha” jechuun balaaleffate.
[SQ Onkoloolessa 8/2021]
Bilisummaa Oromoo ibsa Onkoloolessa 8/2021 baaseen muudama Abiy kenneefi kan maqaa ABOtiin daldalame irratti yaada kenneera.
Ibsa kana keessatti Addi Bilisummaa Oromoo irra deddeebiidhaan filannoon marsaa jahaffaa jedhamee Waxabajji 21/2021 geggeeffame seerawaa akka hin taaneefi fudhatama kan hin qabne ta’uu uummata Itoophiyaa fi dhaabbilee Idil-Addunyaaf ibsaa turuu eeruudhaan filannichi jalqabarraa haga dhumaatti wal xaxaafi haqa qabeessa kan hin taane, waliin dhahamee kan keessa darbame ta’uu ibse.
Itoophiyaa keessatti filannoon haqa qabeessaafi dimokiraatawaa ta’e jiraatee kam hin beekne ta’uu kan ibse ABOn, jalqabumarraa Abiy Ahmed qaama biyya bulchu kan duraan ture EPRDF seeraan ala diiguudhaan paartii mataasaa PP uummatee kaayyoo ofii galmaan ga’achuuf hojjechaa kan tureefi jiru ta’uus hubachiiseera. Dhaabni seeraan ala ijaarameefi tokkichummaa (Unitary) leellisu PPn filannoo qindeessuufis ta’e biyya hogganuuf seerummaafi fudhatama kan hin qabne ta’uu ABOn ibseera.
“Abiy Ahimed akkuma aagngoo qabateen gaaga’ama heeraa dhalchee paartii isaa PP akka mootummaatti ijaaruudhaaf qabeenyaafi humna akka malee fayyadameera”.
Filannichi geggeeffame paartilee hunda kan hin hammanneefi ABO fi KFOn humnaan dhiibamanii filannoo keessaa ba’anii PPn akka fedhetti filannoo geggeessuunsaas ibsa kanaan tuqameera.
Yeroo filannoo kana keessa kutaalee biyyattii kan akka Lixa Oromiyaa, Kibba Oromiyaa, Kaaba Oromiyaa, Giddu galeessa Oromiyaa, Affaar, Somaalee fi Naannoo Tigiraay keessatti walitti fufinsaan lolli geggeeffamaa akka ture kan ibse ABOn, haala ulfaataafi bakkoonni hedduun sababa waraanaatiin filannoon keessatti hin geggeeffamiin hafe keessatti PPn filannoo sobaa kanaan uummata biyyattiifi uummata Addunyaa dogoggorsuuf yaaluu akeeke.
Yeroo ammaa paartiin tokkichummaa Abiy Ahimed of haaressee kan ‘mootummaan ijaara’ ofiin jedhu kun yaada Abiy dhugaa gochuudhaaf dhama’aa kan jiruu ta’uu akeekuudhaan, adeemsa kana keessatti kan ‘mootummaan ijaara’ ofiin jedhee walitti qabame tutni kijibaa maqaa ABO fi kan uummata Oromoo seeraan ala akka malee itti fayyadamuusaa Addi Bilisummaa Oromoo cimsee kan mormu ta’uu ibsee jira.
“Mootummaan Dr Abiy maqaa Adda Bilisummaa Oromoo fayyadamee seerawaa of gochuuf uummata Addunyaa fi uummata Oromoo gowwoomsaa jira”
Haala kana erga ibsee booda Addi Bilisummaa Oromoo paartilee siyaasaafi saboota biyyattiif waamicha dhiyeessee jira. Waamichi ABOn dhiyeesse:
1. Oromiyaan nagaafi tasgabbii akka argattuuf Lammiileen Oromiyaa Mootummaa Ce’umsaa Biyyoolessa Naannoo Oromiyaa akka jabeeffatan,
2. Filannoon haqa qabeessaafi hunda hammate geggeeffamee adeemsa heeraa hordofuudhaan Mootummaan Baraaraa akka ijaaramu saboota, sablammoonniifi uummatoonni biyyattii dhiibbaa akka godhan fi of qopheessan,
3. Dhaabbileen Idil-Addunyaa tokkummaadhaan jeequmsa karaa hundaa Itoophiyaa mudate kana furuuf dhiibbaa akka godhaniifi qaamota dhimmi ilaalu hunda hirmaachisuudhaan nagaafi tasgabbiin akka bu’u adeemsi ce’umsaa tokko akka uumamu marii siyaasaa akka qopheessan ABOn waamicha dhiyeesseera