text:
Wal gahiin kuni haga boruutti ka itti fufu yoo tahu, haga yoonaattis faalamni qillleensa akkaataan inni itti jiruu namaa miidhaa jiru irratti gadi fageenyaan mariyateera. Walgayicharratti ka haasaa fi ibsa godhan Hoogganaan Gumichaa Mr Ashiim Isteeyiner, Addunyaan Keenya guddina agarsiisaa jirtu yoo itti fufuu feete hojii eegumsa naannoof dursa kennuu akka qabdu himaniiru.
Dhimma faalamuu qilleensa naannoo irratti xiyyeeffachuun Gamtaa Mootummootaatti Gumiin Eegumsa naannoo walgayii isaa isa lammaffoo isaa Naayiroobiitti gaggeessaa jira. Gaabasii fi bu’aaleen qorannoo walgahii kanarratti dhiyaataa jiran akka agarsiisaa jiranittii, haalli qilleensaa addunyaa fi eegumsi naannoo rakkoo cimaa keessa jiraachuu ibsanii jiran. Sababa kanaatis Afriikaa fi Eeshiyaa keessatti namoonni hedduun hanqina midhaan nyaataaf saaxilamaniiru.
Barruun Wal gahii kana irratti dhiyaate akka agarsiisuttii, Keessumaa naannoo magaalotaatti qilleensi akka malee faalamuun waggaatti lubbuu nama miiliyoona 8 oli darbuuf sababa ta’eera. Kanaafis ka’umsi bosonni hedduu gubachuu fi namoonnis bosona garmalee bobeeffachuuf mancaasuun isaaniiti.
Roob Dii Jong Gamtaa Mootummootaa Gumii Eegumsa Naannootti Itti gaafatamaa Kutaa Sababoota ka’umsa faalama qilleensaa to’atuudha. Yoo waraqaa qorannoo isaanii dhiyeessanis, waan qorannoon taasifne nutti agarsiisu, eger hojii jabaan akka nu eeggatudhaa jedhu.
"Waanti nuti dhugaatti argaa jirruu, baayyee hojjatuu akka qabnu nuuf agarsiisa. Faalamni qilleensaa maaliif dhibbeentaa 10’n dabaluuun itti fufee ?Akka ani jedhutti nuti waan nurraa eegamu gochaa hin jirruudha. Waa hedduu dubbachuu hin barbaadu, garuu waantin jedhu, biyyoonni hedduun dhimma bosona eeguu irratti sagantaa baayyee gaarii qabu. Ka isaan kana gochuu danda’anis jiraattota qoraan bosona keessaa fayyadamaniif sunsuma qoraan qusattu hiruufiidhaani. Garuu gama haara konkolaataa keessa bahu kan qilleensa faalaa jiru to’achuutiin waanti godhamaa jiru hin jiru. Nuti hamma nuuf dandaa’ametti waan dandeenye yaalaati jirra; kanaaf fakkeenya ka ta’ummoo murtee hawaasni biyyoottan Afriikaa bahaa murteeffataniidha.
Waanti isaan godhanis walii galanii, sadarkaa konkolaataa gara biyya isaani seenuu qabu waliin baafatani,akka biyyoottan dhihaa kaan. kana gochuunis waan miidhaman takkaa hin jiru. Garuu gaaffiin kiyya waa’ee waan kanaa biyyoottan Afriikaa kaan maal gochaa jiruu ka jedhuudha , garuu dhugaan lafa jiru nama yaaddessa, gaggeessitoonni kuni homaa gochaa hin jiran."
Miseensonni Hawaasa Biyyoottan Afriikaa Bahaa waggaa lamaan dura labsii waliinii haala konkolaataa itti gara biyyasaaniitti galfatan ka labsan yoo tahu, biyyoottan Afriikaa kaanis yoo mala kana fayyadaman qilleensa isaanii faalamuutti jirtu kana fooyyessuullee akka danda’an qorannoon dhiyaate kuniin ni mullisa.
Magaalaan Chaayinaa Beejiing ka duraan faalama qilleensaan beekamtu to’annoo teeknooloojii irratti hundaa’e gochuun fooyya’iinsa fiduu ishee, mootummaa Chaayinaa bakka bu’uudhaan ka ibsa godhan Prof. Hii Keebir dubbatanii jiru.
Haata’uyyuu malee yeroo yerootti yoo Teeknooloojii haaraan dhufu faalama mataa isaa fiduu waan danda’uuf haalli to’annoo Teeknoojii eger ballachuu akka qabu, Mootummaa United States tti barreessaa itti aanaa hoogganaa biiroo eegumsa naannoo ka ta’an Daani’eel Reeyifseenderi yoosuu himaniiru.
Gaazexaan Ingiliz The Independent akka jedhuttii, magaalonni India faalamaan sadarkaa jalqabaa irratti argamu. Keessumaa Magaala Deelhii keessatti waanti kuni hammaachuun lubbuun nama hedduu akka darbuuf sababa ta’eera. Dhiyeenya kanas bokkaan yeroo dheeraaf waan hin roobiniif jiraattonni biyyattii kuma 300 ol rakkoo bishaan dhugaatiif saaxilamanii jirani. Gaazexaa The Hindu jedhamuuf ka hojjetu gaazexeessaan Hindi Kiriishnaa Kumaar akka jedhuttii, gabaasi nu argaa jirruu fi dhugaan lafa jiru baayyee wal gata; kanaaf qaamoleen imaammata raawwachiisan hojii guddaatu irraa eegama jedha.
"Imaammatawwan kana yoo ilaallu gaariidha, garuu hagam hojiirra oolaa jiru waan jedhu yoo ilaallu, adda addummaa guddaa qabani. Kanaaf kuni diqqaachuu qaba. Rakkoon hoongee fi baballina gammoojjii kanaan kan wal qabataniidha. Fakkeenyaaf hindi amma hoongee waggaa 40 keessatti ta’ee hin beeknedha ka ishee mudate , kun waan uumamaan dhufe tahus , hawaasi eegumsa mataa isaa gochuu dhabuun balaan kuni akka ittuu itti caalu taasisee jira. Kanaaf warri imaammata raawwachiisan kana irratti hojjetuu qabun," jedha.
Gamtaa Mootummootaatti Gumii Eegumsa naannoo Ka hoogganan Ashiim Isteeyiner Afriikaani fi Eeshiyaan sababa eegumsi naannoof taasifamu waan hirrataaa dhufeef hoongee fi hanqina midhaan nyataatiif saaxilamaa jiru, haalli eegumsa naannooo fooyya’uu baannaan egeris rakkoon isaanii itti fufuu akka danda’u dubbatanii jiru. Mr. Isteeyiner caalaa waa’ee haala geejjiba Afriikaa irratti xiyyeeffatanii dubbatu.
"Haalli sochii geejjiba Afriikaa irra caalaan ka gamtaadhaan uummataaf tajaajilaan kennamuudha. Garuu akka diinagdeen Afriikaa fooyya’aa dhufeen, namoonni kaanis konkolaataa mataa isaaniitiin socho’uu jalqabanii jirani. Waanti kuni xiqqoo gara dhimma dubbii siyaasaatti dhaqa malee, biyyootan kuni waa’ee geejjiba uummataa irratti imaammata qabaachuu qabu. Fakkeenyaaf gaggeessitoonni Afriikaa naannawa magaalotaatti konkolaataa Elektirikaan socho’u qofaa akka fayyadaman waanti isaan dhorku hin jiru, Teeknooloojiin kuni gatiin isaa qaalii osoo hin taane gatii salphaan ka argachuu dandaa’aniidha. Kuni egaa walii galaan rakkoo diinagdee miti, dadhabina filannoo jijjiirrachuu fi imaammata qabatamaa dhabuuti."
Kaleessas wal gahiin kuni waa’ee adamoo seeraan alaa irratti ka maraiyate yoo tahu, gaggeessitoonni Afriikaa fi Eeshiyaa waliin ta’anii namoota yakka kana dalagaa jiran adabuu akka qaban dabarsee jira.


c: text/html

text:
Xumura torban darbee Addi Dimokraatawaa Oromoo haala yeroo ammaa Oromiyaa keessa jiru ilaalchisuun ibsa baasee jira.
Dubbi himaan dhaabichaa Obbo Leencoo Baatii qabiyyee ibsa sanaa ennaa nuuf ibsan ajjeechaa yeroo ammaa ni balaaleffanna,qabsoo uummati keenya karaa nagaan bilisummaa isaa gonfachuuf geggeessu ni deggerra jedhan. Tarkaanfiin gara jabinaa mootummaan uummata irratti fudhataa jiru immoo qabsoo kana boodatti hin deebisu jedhaniiru.
Qabsoo uumamtaa kana galmaan ga’uuf illee tokkummaan jarmayoota Oromoo barbaachisaa dha jechuu dhaan dubbi himaan Adda Dimokraatawaa Oromoo obbo Leencoo Batii nuuf ibsaniiru.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Snatorri America duraanii Bill Frist mooraa Dadaab kan Keniya jiru daawwatanii har’a as Washingtonitti erga deebia’anii guyyaa tokko booda namoota beela’an gargaaruuf hedduutu hojjetamuu qaba jedhan.
Waa’ee beela kanaa dadammaqiinsa kennuuf jecha haadha warraa itti aanaa presidentii America Jill Biden fi angawoonni ka biroo hedduun wixata darbe mooraa sana daawwatanii jiran.
White Houses guyyuma sana hongee Somalia, Kenya fi Itiyoopiyaa keessaaf kan oolu doolaara miliyoona 105 gargaarsa itti dabalaa kennuuf labsee jira.
Baqattoonni kuma 480tti tilmaamaman Kenya keessa kan jiran si’a ta’u kanneen kuma 420 ta’an immoo mootaaa Dadaab keessa jiru. Guyyaa guyyaatti baqattoonni kuma 1400 hanga 1800 gamas waan seenaniif lakkoobsi kun itti dabalaa adeemaa jira.


text:
Imaltuu ministera haajaa alaa Amerikaa Hilary Clinoton Itoophiyaatti qajeelchite bulchoota Afrikaatiin wal mariachuu fi akka egerii waliin hojjachuu dandahan irratti faluu. Wannii galma Walgahii biyya Tokkummaa Afrikaa irratti jedhanilleen tanuma.
Imaltuun Hilary ibidda Volkaanoo ka Eertiraa keessaa tokkaheen gabaabattullee ergaan jabduun kora waldaa biyya Tokkummaa Afrikaa irratti jedhamuu malte hin hafne.
Biyyootii Afrikaa ta gammoojjii Sahaaraa gadi jiran haga guddaatti namii bulchiinsa paartilee hedduutiin bulutullee ammallee biyya haga tokkotti namii bulchiinsa abbootii irraa jala jira.Bulchootii hagii tokko qabeenna jiru ufumaan dhunfachaa…kaan ammoo taahee beelaha,tun diimookiraasii hin taatu.”
Akka jecha Hilary Clinton-tti bulchootii hagii tokko demokiraasii filannoo marro tokko qofa sehan.Namii biyya Afrikaa gama Kaabaatii fi biyyu Jiddu-Gala Bahaa bulchoota isaaniitti dheekkamee hujii irraa guffachuun, akka minstera tanaatti yaaddoo wal irratti tuulamte.
“Biyya tokko beelahee jiraachuuf warraaqatutti tokko qabeenna biyya tuulatee biyya beelsessuulleen dimookiraasi hin taatu.”
Waan akkanaa hambisuuf demokiraasiin seera qabduu fi bulchiinsii dansaan jiraahcuu male.
Oduu Meleskaachoo Ammahaa irraa arganne MP3 irraa caqasaa.


text:
Adda Demokiratawaa Oromoon yaamamee Munich German keessatti kan gaggeeffame walgahii Miseensota, Deeggarrtootaa fi hawaasa Oromoo milkiin xumuramuu isaa oduun achi nu ga’e addeesse.
Walgahii kana irrattis miseensotnii fi deeggartootni Adda Dimokiratawaa Oromoo biyyoota Awurophaa adda addaa, kan akka Norway, Swizerland, Holland, England, Sweeden, France fi magaalota German adda addaa irraa dhufanii kan qooda fudhatan yoo ta’u Hawaasni Oromoo Magaalaa Munich fi naannoo isaa jiraatanis baayyinaan argamanii walgahii kana irraa qooda fudhatan.
Walgahiin miseensota Adda Dimokiratawaa Oromoo sadarkaa Awuroophaa ti Munich Garmanitti waxabajjii 7 bara 2013 gaggeeffame kun Addi Dimokiratawaa Oromoo akka dhaabatti erga dhaabbateen booda Awurophatti kora isa jalqabaa ti. Waan ta’eefis, korri miseensotaa kun diiriirsa caasaa ADO, sagantaa Siyaasaa, heeraa fi seeraa fi akkasumas mul’ata ADOn qabatee irratti hojjechaa jiru irratti gad fageenyaan mar’atee murtee adda addaa dabarsuun xumurachuun isaa hubatame.
Borumtii isaa waxabajjii 8 bara 2013 Walgahii ummataa taasifame irrattis Pirezdantiin ADO Obbo Leencoo Lataa fi Itti anaan isaanii Dr. Diimaa Nogoo dhalootaa fi imala Adda Dimokiratawaa Oromoo, akkasumas ADO dhaabota Biyya Ethiopia irraa maaltu adda akka isa taasisu irratti bal’inan ibsa kennan. Hirmaattota walgahichaa bakka adda addaa irraa afeeramanii dhufan keessaas kanneen akka luba Dr. Tasgaraa Hirphpoo, Dr. Jamal Abbaa Garoo fi kan biroonis dhimmoota adda addaa irratti haasaa taasisuun isaaniis hubatame.
Ummanni walgahicharra tures, gaaffii fi yaada qabu of qusannaa tokko malee dhiheessuun mare bal’aan taasfamee walgahichi akeeka yaamameef guutuun milkiin xumuramuun isaa hubatame.
Wallisaa Ababee Abbashuus halkan sana waleelee warraaqasaa fi bo’aarsaan ummata gammachiisaa turuun isaas duun jarman irraa nu ga’e addeessee ibsa.
Guutummaa walgahii kanaa RBO tamsaasa Waxabajjii 12 bara 2013 darbe irraa dhaggeeffadhaa.


text:
Ityoophiyaan Sudaanii fi Keeniyaa waliinis hariiroo gaarii qabdi jedhan muummichi ministiraa Mana Maree Bakka Bu’oota Ummataatti ibsa har’a laataniin.
Rakkoon biyyoota ollaa Somaaliyaa fi Sudaan akka hiikkatu hojjechaas turteetti. Baha Afrikaatti hariiroo waliinii cimsuun, faayidaa waliiniif hojjetamaa akka jiru muummeen ministiraa mana marichaaf ibsaniiru.
Jibuutii waliin hariiroon jiru sadarkaa hidhata diinagdee uumuurra akka ga'e kan himan obbo Haaylamaariyaam, kana galmaan ga'uufis waliigalteen mallatteeffamuu himaniiru.
Ityoophiyaan Somaaliyaan nagaa fi tasgabbiin biyya taatee akka itti fuftu AMISOM jalattis ta’e kobaa deeggarsa laachaa jirti.
Kanaafi filannoon gaggeeffamus bilisaan dhiibbaa tokko malee akka gaggeeffamu Ityoophiyaan hojjechaa kan turte jedhan obbo Haaylamaariyaam.
Gamtaa Awrooppaa, Gamtaa Afrikaa fi IGAD waliinis Ityoophiyaan caalman hojjechaa jirti. Hariiron ijaarrames cimaadha jedhaniiru.
Bu’uuraalee misoomatiinis walitti hidhamuuf Soomaaliyaa waliin hojjetamaa akka jiru muummichi ministiraa walga'ii idilee mana maree 12ffaarratti gaaffii miseensotarraa dhiyaataniif yammuu deebisan ibsaniiru.
Rakkoo Sudaan Kibbaa fooyyessuuf hojjetamaa turus Ganna darbe walitti bu’iinsa cimaa uumamee tureen nageenyichi boora’eera. Sana hiikuufis garuu mariin gaggeeffamaa jira jedhan muummichi ministiraa.


text:
Godinaa Shawaa Lixaa, magaalaa Amboo keessatti har’a ganama mormiin jiraattotaan jalqabamee barattoota sadarkaa lammaaffaatiin naannoo Awwaaroo jedhamutti itti fufe tarkaanfii humnoota mootummaatiin facaasamuu isaa dubbatu jiraattonnii fi barattoonni. Akka jecha isaaniitti, halkan dabre kana barii jala, humnoonni mootummaa manneen jiraattotaatti bobba’anii namoota qabuu isaatiin mormiin sun jalqabe. Sababaa mormii sanaatiin barattoonni fi jiraattonni reebamuu fi hedduun qabamanii hidhamuu illee dubbatu.
Gama biraatiin Godinaa Arsii Lixaa, aanaa Arsii Nagellee keessatti, uummanni aanichaa, dhuminsa Ayyaana Irreechaa irratti dhaqqabe mormuudhaan hiriira bahuu isaa irraa kan ka’e tarkaanfii humnoonni motummaa fudhataniin, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti Fulbaana 24 irraa eegalee haga har’aatti namoonni jaatamaa ol ajjeesamuu fi ka biroo hedduun hidhamuu dubbatu – jiraattonni.
Jaarsolii yokaan maanguddoota gowwoomsuu fi sodaachisuudhaan akka ijoollee jalaa miliqxe qabanii itti dabarsan illee taasisaa jiran, jedhu – jiraattonni kun. Aangawaan nageenyaa aanaa sanaa himannaa jiraattotaa sana dhaga’an iyyuu, haga ammaatti deebii hin kennine.
Gabaasaa guutuu kana cuqaasaa tii dhaggeeffadhaa


text:
Pundai Kadhaikal : Theevakiyum Mangaavum- 2
Enna Akka Eppadi Irukkee Enru Keeddukondee Theevaki Veeddil Nulainthaal Mangaa. Mangaavum Theevakiyum Nerungiya Antharangamaana Tholikal. Theevakikku Vayathu Muppatthi Eelu. Mangaa Avalaivida Patthu Vayathu Chinnaval. Theevakikku Rendu Ponnu. Muthal Ponnu Pilas Onnu Padikkiraal. Chinnaval Onpathaavathu. Mangaavukku Naalu Vayathil Oru Paiyan Rendu Vayathil Oru Ponnu. Eetho Irukkeen Enru Theevaki Veendaa Veruppaa Pathil Sonnaal. Enna Akka Ippadi Pathil Sonnaa Eppadi. Neeyum Annanum Thani Kuditthanam Panreenga. Thamilum Malarum Leevukku Mama Veeddukku Poyaachu. Pin Een Alutthukkaree. Anna Sariyaa Veelai Pannalaiyaa. Olungaa Uluthu Thanni Paachi Vithai Vithaikkiraar Illaiyaa. Otthaa. Unkum Un Pundaikkum Veeree Veelaiyee Kidaiyaathaa? . Sathaa Sarvakaalamum Ithee Ninaipputhaan. Eendi Naan Than Keekkareen. Ponnukku Pathinainthu Vayasu Aarathu. Avalukkum Pundai Vedichaachu. Appadi Irukkumpothu Annan Vithai Vithaikkiraaraannu Enna Keelvi. Innum Konja Naal Aachunna Ponnee Kaaykka Aarampichuduvaa. Ippo Poy Ulavu, Thanni, Vithainnu Peesi Ennai Veruppu Etharee.. Sari. Naan Ippa Keekkareen. Pathil Sollu. Appadi Irukkumpothu Een Alutthukaree? Annan Engee. Athai Eendi Keekkaree. Thamilum Malarum Leevukku Oorukku Ponaa Avarukku Eethaavathu Veelai Vanthu Vidum. Pona Thadavai Ippadithaan, Rendu Peerum Illai. Jaaliyaa Irukkalaamnnu Enna Ennavo Karpanai Panni Vechu Iruntheen. Avanga Oorukku Pona Maru Naalee Enga Annan Mamiyaarin Akka Avarukku Thooratthu Sontham. Avanga Poyddaangannu Avar Mathurai Poyiddu, Ponnunga Varathukku Muthal Naal Thaan Vanthaar. Sari Pokaddum. Intha Thadavai Viddathai Pidippom Enraal, Ippavum Appadiyee. Avaroda Periya Mama Samsaaram Seeriyas . Naan Pokalai. Neetthu Kaalaiyil Veeloor Poyddaar. Eppo Varuvaaro Theriyaathu. Ippo Puriyuthu Un Thaakkam. Een Thaakam Kooda. Annan Irunthaal Pakal Iravu Paakkaamal Annanai Thandaal Paski Edukka Soli Iruppee. Neeyum Ays Prood Kon Ays Sappalamnnu Iruppee. . Ippo Athukku Vali Illainnu Alutthukara. Ithukku Poy Een Akka Kavalai Padaree. Viddathai Sulapamaa Pidikkalaam. Otthaa Oru Mayirum Pidikka Mudiyaathu. Intha Thadavai Ponnunga Seekkiram Vanthu Viduvaanga. Avvalavuthaan En Aasai Ellaam Niraasai Aachu. Athu Sari. Antha Oru Raatthiriyaathu Annan Sariyaa Kol Poddaaraa. Kolukku Enna Kuraichal. Rendaavathu Thadavaiyee Avar Plaad. Imma. Avvalavuthaan. Kaalaiyil Seethi Vanthu Poyddaar. Otthaa En Koothi Arippu Avarukku Enna Theriyum. Summaa Pulampaathee Theevaki. Ippo Onnum Aakalai. Annan Vanthu Sari Panni Viduvaar. Arippu Adangum. Ommaalee. Summaa Irudi Nee Veeree. Avar Eppo Varathu. Eppo Otthu En Koothi Erichalai Adakkarathu. Imma. Intha Thadavai Mudiyaathu. Akka. Nee Ethukkum Kavalai Padaathee. Un Erichal Enakku Theriyum. Otthaa. Nee Peesaatheedi. Nee Thinamum Payam Illaamal Okkaree. Nee Thaan Rendaavathu Petthavudan, Aapareesan Pannikkondu Viddee. Liddar Kanakkaa Un Koothiyil Koddinaalum Onnum Aakaathu. Naan Appadi Illaidi. Aasaiyaa Otthu Konjam Ullee Ponaalum, Pak Paknnu Payam Varathu. Ippadi Naan Thavikkumpothu, Akka Kavalai Padaatheennu Advais Panree En Koothi. Athellaam Vidu Akka. Ippo Enna Veendum. Un Koothi Sooddai Anaikkanum. Annan Vara Varaikkum Thaangaathu. Naan Solrathai Keelu. Ennaal Mudintha Alavu Anaikkiree. Enru Solli Theevakiyin Pudavaiyudan Seertthu Pundaiyai Mangaa Amukkinaal. Theevaki Nelinthaal. Otthaa Naaraa Koothi Ennadi Panree. Summaa Udaans Vidaathee Akka. Unakku Ithu Veendithaan Irukku. Appuram Enna Pisukkaram Panree. Enga Veeddukaarar Solluvaar. Oomparthu Sunniyee. Koppalikkarathu Panneerleennu. Mariyaathaiyaa, Kayaddi Podu. Naan Un Koothiyai Nakki, Viral Viddu Oru Maathiriyaa Un Sooddai Thanikkireen Enru Solli Mindum Theevakiyin Pundaiyai Amukkinaal. Eerkanavee Veri Piditthu Irukku Theevaki Pundaikku. Mangaa Peesi Veruppu Eetthinaal . Ippo Pundai Mudiyudan Kotthaaka Piditthu Amukkinaa . Avvalavuthaan. Theevaki Than Pudavaiyai Thookki Podduviddu, Pavadai Naadaavai Avaltthu,kaal Valiya Kayaddi Thookki Podaa. Ippo Mangaavai Paartthu Vaadinnu Ped Roomukku Koopiddukondu Ponaal. Ommaalee. Paarudi En Aappatthai. Antha Aal Paathiyil Viddu Viddu Poolaacha்nu Poydaan. Eppadi Oppi Konda Kondaannu Keekkuthu Paarudi En Koothi. Ithai Vaitthukondu Akka Kavalai Padaathee. Annan Vanthu Uluthu Thanni Paachi Vithai Thelippaarnu Upanyaasam Panree. Karuppu Mudi Niraintha Antha Aappa Pundaiyai Paartthavudan, Mangaavin Koothiyilum Arippu Edutthathu. Than Pundaiyai Thaanee Amukki Kondu, Theevakiyai Polavee Thaanum Thuniyai Kayaddi Thookki Poddu Viddu, Theevaki Akka Pakkatthil Poy Antha Periya Sarru Thongiya Karuppu Mulaikalai Aathangatthudan Amukki Viddaal. Otthaa. Pundai Eriyuthudinnu Sonnaa. Paachiyai Kasakkaree. Otthaa Unakku Putthi Keeddu Pochaadi. Kilee Podi. Enna Pannuviyo Theriyaathu, Antha Koothi Erichal Innum Konja Naaliyil Adanganum. Illai Un Koothiyai Summaa Vidamaaddeen. Akka. Kavalai Padaathee. Muthalil Un Koothi Neruppai Eppadi Adakkanumnnu Enakku Nalla Theriyum. Evvalavu Naal Palakkam. Un Koothi Patthi Ennai Vida Yaarukku Athikam Theriyum. Summaa Iru. Naan Solluvathai Pannu. Thaanaa Un Pundai Adangi Poydum. Innum Konjam Kaalai Virichukko Enru Solli Aval Kaalai Nanku Virichu, Aval Thodaikku Arukil Okkaanthu, Aval Pundai Mudiyai Kothi Viddaal. Pin Pundaiyin Iru Ithalkalaiyum Seertthu Piditthu Antha Singaara Pundaiyai Moodi Naalu Viralaal Seertthu Piditthu Alutthinaal. Ayyo. Otthaa Ennadi Panareennu Theevaki Katthinaal. Intha Amukkalukkupin, Than Valathu Kai Nadu Viral Marrum Aal Kaaddi Viralai Onraaka Seertthu, Than Idathu Kaiyaal Theevakiyin Koothiyai Thiranthu, Methuvaaka Ullee Viddaal. Theevakiyin Pundai Veri Mikuthiyaal Neer Kotthu Kondu Irunthathu. Methuvaaka Irandu Viralkalaiyum Ullee Thallinaal. Ennathaan Pathinaaru Varushamaa Otthu Vanthaalum, Rendu Pillai Petthaalum, Theevakiyin Koothi Irukkamaakavee Irunthathu. Mangaapola Thinamum Rendu Murai Pool Ullee Poy Vanthaal, Paathai Akandu Poy Irukkum. Maasatthukku Oru Muraiyo Allathu Rendu Muraiyo Paynthu Paynthu Oppathaal, Pundai Oddai Chinnathaakavee Irunthathu. Athanaal Antha Vendaikkaay Viralkal Povathu Kooda Siramamaaka Irunthathu. Mangaathaan Intha Visayatthil Killaadi Aachee. Neetthu Raatthiri Aval Kanavan Veelaayutham Eppadi Otthaan Enthanai Ninaivu Padutthi Kondu, Than Viralkalai Poolaaka Enni , Pool Otthaal Eppadi Irukkumo Athu Pola Okkaveendum Enru Mudivu Kaddinaal. Naalu Aynthu Kutthalukkupin, Theevakiyin Pundai Oddai Konjam Perisaachu. Antha Karum Koothiyai Innum Konjam Viritthu Kondu, Than Viralkalai Palam Kodutthu Ilutthu Ilutthu Sorukinaal Theevaki Kiranginaal. .Amma Ayyo Mangaa Vidaatheedi. Innum Kutthudi. Appa. Avar Poola Maathiri Irukkudi. Otthaa Unakku Ol Vaangavum Theriyum. Okkavum Theriyum. Intha Chinna Vayasukkul Ommalee Ellaam Theriyuthudi Unakku. Oru Maathiri Kutthi Kutthi Aval Pundai Ilakiyathu. Pundai Thuvaaram Perisaachu. Mangaavin Viralkal Sarva Saatharanamaaka Poy Vanthana. Intha Viral Olukkee Mayangi, Theevakiyin Pundai Joosai Koddi, Mangaavin Viralkalai Nanaitthana. Theevaki Ucham Adainthavudan, Mangaa Kutthuvathai Konjam Nirutthinaal. Pin Viralkalai Veliyee Edutthu Viddaal. Theevaki Kannai Thiranthu Paartthu Ommaalee Eendi Veliyee Edutthu Viddaay. Avaree Eelu Eddu Nimisham Thanni Varaamal Oppaar. Otthaa Un Viralukku Ennadi Aachu. Pundaiyil Viral Ponathum Theevaki Akka Unakku Oru Elavum Puriyavillai. Naan Viralkalai Edutthu Viddeen. Aanaal Okkarthai Nirutthividdeen Enru Thappu Kanakku Podaathee. Ingee Paaru Naan Ullee Varumpothee, Oru Periya Pachai Katthirikkaiyai Edutthu Vanthu Irukkeen. Ithan Neelam Sumaar Eelu Ins Irukkum. Annan Saamaan Alavu Irukkumaannu Nee Thaan Sollanum. Aanaal Annan Thadiyai Vida Ithu Paruman Konjam Kammi. Innum Konjam Kaalai Virichukko. Mangaa, Ippothu Theevakiyin Kaalkalai Innum Viritthu, Aval Kaalkalukku Idaiyil Avalai Paartthu Mandi Poddu Okkaanthu Kondu, Antha Periya Katthirikkaayil Than Echalai Thuppi Athai Pala Palappaakki Kaampai Than Kaiyil Piditthu Kondu Antha Katthirikkaiyin Pin Pakkatthai Theevakiyin Pundaikkul Nulaitthaal, Theevakiyin Pundaithaan Nalla Oori Irukkee. Antha Karikaay Sulapamaaka Ullee Pochu. Oru Kutthil Muluvathum Ullee Pokavillai. Athu Appadi Ullee Pokum Pothu, Theevaki Konjam Katthinaal. Akka, Summaa Iru. Pundai Arikkuthu, Arippu Edutthu Vidunnu Solree, Ippo Katthirikkaayai Ullee Viddaa, Ayyo Valikkuthunnu Solree. Annan Okkarapothu Valiyee Ilaamala Okkaraar. Porutthukko. Innum Rendu Nimilam Thaan. Appuram Isiyaa Un Koothiyil Poy Varum. Neeyum Thalaiyai Thookki Paaru. Veeddukkaaran Illaathapothu Nammalai Ponra Arippu Eduttha Pompailaikkalukkavee, Aandavan Ithai Padaitthu Irukkaan Pola Irukku. Annan Sunni Panra Ellaa Veelaiyum Ithu Pannum. Thanni Kodrathai Thavira. Ippadi Solliyee, Mulusaiyum Ullee Soruki Viddaal. Theevakiyin Kaalkalai Konjam Nerukkiyum Viddaal. Thooratthil Iruntha Paarkkumpothu, Suvaril Jampar Poddu Plak Kaddai Aditthu Iruppathu Pola Irunthathu. Antha Karum Koothikku Intha Pachai Kaay Nanku Vitthiyaasamaaka Therinthu. Antha Aappai Appadiyee Aval Pundaiyil Viddu Viddu, Mangaa Konjam Empi, Theevakiyin Malkovaa Maampalangalai Kasakki, Kaampu Rendu Viralaal Nimindinaal . Theevaki Nelinthaal. Aval Kaalkal Asainthana. Appadi Asaiyumpothu, Antha Aappu Katthirikkaay, Veliyee Vanthuvidum Pola Irunthathu. Udanee Mangaa Aval Paachikalai Viddu Viddu, Than Kaiyaal Antha Kathirikkaiyai Mindum Theevakiyin Pundaiyil Alutthinaal. Palaiyapadi Kaampu Maddum Veliyee Therinthathu. Antha Eelu Ins Katthirikkaay Theevakiyin Pundai Kukaiyil Kaanaamal Poy Viddathu.. Kuttha Kuttha Theevakiyin Pundai Nanku Virinthu Kodutthathu. Antha Katthirikkaay Entha Vitha Thangu Thadai Inri Theevakiyin Pundaiyil Mutthu Kulitthukkondu Irunthathu. Ithai Nanku Kavanittha, Mangaa, Theevakiyin Kaalkalukku Veliyee Vanthu, Avalin Kaalkalai Nanku Nerukki Vaitthaal. Appothuthaan Theevakiyin Pundai Daiddaaka Irukkum. Iruvarukkumee Theriyum Daiddaana Pundaiyil Oppathu Thani Sukam Than Enru. Arukil Iruntha Mangaa Oru Kaiyaal Theevakiyin Mulaikalai Kasakki Kondu Maru Kaiyaal Antha Kaay Moolam Otthu Kondu Irunthaal. Theevaki Inpa Veethanaiyil Ayyo Amma Rompa Sooparaa Irukkudinnu Katthikkondu Irunthaa. Ithukku Meelee Avalaala Porukka Mudiyavillai. Mangaa Enru Katthi Kondee Mindum Joosai Veliyeerrinaal. Theevakiyin Joos Veliyee Vanthu Valinthathu. Mangaa Ippothu Antha Kathirikkaiyai Veliyee Edutthu Viddu, Akka Porumaa Enraal. Rompa Theenga்s Mangaa. Avar Okkumpothu Kooda Konjam Muraddu Thanam Irukkum. Nee Poo Pola Otthee. Athee Samayam Alutthamum Kodutthee. Oru Pennin Koothi Arumai Inoru Koothikkutthaan Theriyum Enpathukku Nee Thaandi Mun Uthaaranam. Naamaa Veeddil Solluvaanga Illai. Nalla Saappidara Pompilai Thaan Nalla Samaippaalnnu. Athu Pola Thaandi Ithuvum. Nalla Ol Vaangarava Thaandi Nalla Oppa. Nee Thaan Ithilum Muthal . Akka Ingee Paarunga. Intha Katthirikkaay . Eppadi Un Pundai Sooddai Vaangikondu Kanni Pochu. Sari Di. Nee Padudi. Unnai Naan Panreen. Intha Katthirikkaay Veendaam. Naan Ullee Periya Oru Mullangi Vechu Irukkeen. Athai Kandu Vareen. Akka Veendaam. Avar Thaan Thinamum En Pundaiyil Jampar Adikkiraaree. Nee Okka Veendaam. En Pudaiyil Nakku Poddu Nakku Porum Enraal. Theevaki Pala Pala Enru Konjam Kooda Mudiyee Illaatha Mangaa Pundaikku Muttham Kodutthaal. Mangaa Paarudi Un Pundaiyai. Vala Valannu Sutthamaa Irukku. En Pundaiyai Paaru. Virupaakisvarar Kovil Vadakku Pirakaaratthil Mandi Kidakkum Puthar Pola Irukkudi. Antha Aalai Sutthamaa Shavee Panni Vidunnaa, Avarukku Pundaiyil Okkarathukku Thaan Neeram Irukku. Ithukku Illai. Akka Appadi Sollaatheenga. Enga Veeddukaarar Maddum Enna Kilikkiraar. Moonu Maasaa Solli , Katthi Kenji Pona Vaaram Thaan Sirachu Viddaar. Theevaki Antha KarumPundaiyai Naakkaal Nakki , Antha Paruppai Leesaaka Kaditthaal. Aahahahaa Auoo Enru Mangaa Munakinaal. Pin Mangaavin Pundaiyai Piritthu, Theevaki Than Naakkai Ullee Viddu Suyaddinaal. Ennaa Aacharyam. Maangaavaal Thaanga Mudiyavillai. Theevaki Moonji Meeleeyee Than Pundai Joosai Peechi Adichaal. Mukatthil Thelittha Joosai Thudaitdukondu, Mangaavin Koothiyil Valinthulla Joosai Nakki Nakki Suttham Panninaal Theevaki. Mangaa Theenga்s Akka Enru Solli Viddu, Pavadaiyaal Than Pundaiyai Thudaitthu Kondu, Diras Poddukondu Santhoshatthudan Veddukku Ponaal.


text:
Itiyoophiyaan baajeta waggaa ka bara dhufuu, birrii biliyoona dhibba lamaa fi biliyoona toorbaatamii afur, torban dabre paarlaamaa biyyattiitti dhiheessuun raggaasifattee jirti. Ennaa baajetichi akka raggaasisamu paarlaamaatti dhihaatetti ka dhimma baajetichaa fi guddina dinagdee Itiyoophiyaa ilaalchisuun ibsa kennan Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa, Hayile Maariyaam Dessaalenyi, tilmaama guddina dinagdee biyyattii ka bara kanaa irratti mootummaa isaanii fi Dhaabbata Maallaqa Addunyaa yokaan IMF gidduu walitti dhiheenyi jiraachuu dubbatan.
Dinadgeen Itiyoophiyaa dhibba irraa harka 8 fi qabxii saddeetiin akka guddatu tilmaama mootummaan isaanii qabu illee eeran. Kana ilaalchisuudhaan, magaalaa London, Yunivarsitii Saaseksitti, barsiisaa dinagdee fi kaadhimamaa dooktorummaa PHD – Obbo Namarraa Gabayyoo Maammo, Namoon haasofsiisee jira. Kunoo


text:
Gaazexaan Reporter jedhamu maxxansa isaa har’aa irratti Itti gaafatamaa waajjira komunikeeshinii mootummaa obbo Bereket Simooniin maqaa dha’uun akka gabaasetti fayyummaa meles zenawii ilaalchisee hamee tokko tokkoof mootummaan deebii kan hin kennine beeksisuu isaanii ibsee jira.
Gaazexaan kun itti dabaluu dhaan baatii darbee qabee oduun muummichi ministeerichaa du’aniiru jedhu hafarfamaa turuu isaa tuqee keessumaa guyyaa keleessaa TVn ESAT jedhamu garee International Crisis Group jedhu wabii godhachuu dhaan muummichi ministeerichaa du’uu isaanii gabaaseeraa jedha.
Gareen International Crisis Group jedhamu garuu waa’ee fayyummaa muummicha ministerichaa hagas kan hin beekne ta’uu isaaf gaazexaan reporter marsaa internetii garee kanaa tuquun gabaaseera. Fayyummaan isaanii haala gaarii irra jira. jedhan obbo Bereket
Dhaabbata kan akka ICG wabii godhachuu dhaan hamee hafarsuun jiraachuu isaa agarree jirra. Kan odeessu ni odeessa. Mootummaan hamee wajjin waan adeemuuf sababaa tokko iyy hin qabu. Hojii isaa hojjeta.
Fayyummaan muummicha ministterichaas isa yeroo darbee irra haala gaarii irra jira. boqonnaa irra jiru jedhan Obbo Bereket
Obbo Meles dhukkubsachuun isaanii sirriitti kan mirkanaa’e Adoolessa 2-6tti Finfinneetti kan geggeessame gumii 19ffaa kan hoogganoota Afrikaa irratti ture.


text:
Geedoo,laftii naannoo Arsii Nageellee ta karaa makiinaallee irraa km 40 caala fagaatti jedhan lafa baaddiyaa ta keessumattu durii faa ijoollee dubraatii fi ta dhiiraalleen barachuuf guddoo rakkatan.
Gaafasitti lafa karaa,ibsee,hospitaalaa fi waan gugurdoo akkanaa hin qamne.
Dr.Guddataa Hinikkaa fi haatii warra isaalleen nama jireenna jajjabaa ijoollee baaddiyaa qonnaa,tikaa fi waan hedduu jedhanii barnoota keessaa oofan ykn ka jarinuu maatii gargaaruuf ufumaanuu keessaa bahuu bahee asi gahe.
Dr.Guddataan amma Amerikaa Kaalifoorniyaatti Dr.beekamaa, ingiliffaan(surgeon)jedhan.Nama wallaansaa gugurdaaf barbaadan.
Haatii warraa Dr.Guddataalleen narsii.Jarii kun naannoo keessaa bahe sun qaraa ijoollee barnootaan jajjaboo tahan horiin gargaaraa bahe.Laftii nama sadii gargaaruun jalqaban sun amma guddattee karaan baheefii,ibseen galteefii,hospitaalii jaarameefii,koolleejjiin jaaramuuf qophii jirtu lafa barattootii 5000 caalaan itti baratan taate.
Akkamiin hujii hagana geettu jalqabadan jennaan.“Ani yoo biyya laaluuf warra kiyya laaluuf deeme warrii barumsalleen na caalan qaheetti deebi’anii abbaa ijoollee tahan,qottuu tahan arguun baayyee na gaddisiise…Fgaoo deemnee barachuu fi humanas hin qmanu jedhan jedhan.Knatti garaa nu nyaatee mee woma dandeennuun haa hojjannuu jenne”
Dr.Guddataan faan hujii tana ummata naannoo waliin tahee horii ufii itti baasee, achi biyyuma dhaqee hojjata.
Bara 2003 jalqabanii “oduu hirriiba malee hojjannuu 2010 sadrkaan lammeessoo nuu dhumate.”
Ijoolleen mana barumsa Geedootti baratan akka jecha Dr. Guddataatti ijoollee yuniveresitii bebeekamtuu seenaniii barachuutti jiran.
“Kun dhugumaanuu jireenna keenna keessatti gaammachuu guddaa uume.Barmusii jireenna ilmaan abbaa fedheefiiyyuu jireenna taha”
Dr.Guddataan faan hujii mana barmusaa tana $300,000 caalaa itti baasan.Yoo jireenna nama keennaatiin wallaanuuf hojjanne waan hedduu jijjiiruu dandeenna jedhan Dr.Guddataan faan.
Marii teenna ta hardhaa MP3 tana irraa caqasaa ta hafte ammoo torbaa dhufaa itti deebinaa.


text:
[viidiyoo fi barruu] ‘Oromoo fi DhDUOn bu’ura Itiyoophiyaati’: Fiqaaduu Tasammaa
HornAffairs Afaan Oromoon siyaasaa ummata Oromoo ilaalchisee turtii Obbo Fiqaaduu Tasammaa, Hoogganaa Biiroo Dhimmoota Koomunikeeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa fi Miseensa Koree Giddu-Galeessaa Dh.D.U.O wajji godhe Guutuu Viidiyoo isaa akkanatti Qindeessinee isiniif dhiheessinee jira.
Warra viidiyoo ilaaluu hin dandeenyeef barruun isiniif qopheessinee jirra.
[viidiyoo asii gaditti ilaaluu ni dandeessu]
——-
HornAffairs Afaan Oromoo: Obbo Fiqaaduu Tasammaa, Hoogganaa Biiroo Dhimmoota Koomminikeeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa fi Miseensa Koree Giddu Galeessa Dhaabbata Dimokraatawaa Ummata Oromoo gaaffii keenyaaf deebii kennuuf hayyamuu keessaniif galatoomaan jedha.
Mormiin dhihoo kana ture Kun mormii maal ture? Eennyu morma ture? Maastar-pilaanii morma ture moo? Mootummaa Naannoo Oromiyaa morma ture moo?Mootummaa Feederaalaa morma ture moo? Bulchinsa Magaalaa Finfinnee morma ture moo? Bulchinsa Ganda isaa kan isa bulchu morma ture moo? DH.D.U.O akka dhaaba Siyaasaatti morma ture moo? Sirna Feederaalizimii Biyyooleessaa morma ture moo? Eenyu morma ture? Maal mormu ture? Kanarraa maal beekuu dandeenya?
Obbo Fiqaaduu Tasammaa: Jalqaba isiniis galatoomaan jedha. HornAffairsiin dhimmoota Naannoo Oromiyaa keessatti uumamaa turan ilaalchisee sagantaa akkasii qopheessuun dhageeffattoota isaatiitiifiis odeeffannoo madaalawaa fi sirrii tahe kennuuf carraa gaarii isiniif uuma jennee waan yaadnuuf aniis gama kootiin baayyee galatoomaan jedha. Dhimma Gidduu kana tibbana Naannnoo Oromiyaa keessatti uumame mormii maaliiti jennee fudhachuu dandeenyaa? dhimma ja’amee ka’erratti dhimmicha akka sirritti hubannuuf wantoota iddoo lamatti addaan baasanii ilaaluun barbaachisaa dha.
Ummatni keenya akka waliigalaatti hoogganummaa DH.D.U.O/ADUWAItiin hoogganamuun gaaffiiwwan sirnoota adda addaarratti qabu qabsoo hadhaa’aa gaggeessee jira. Qabsoo gaggeeffame kanaaniis wareegama lubbuu baayyee kafalee jira. Kanarraa ka’uudhaan sirna isaa haarawa ijaaree jira. Sirna haarawa ijaare kana keessatti mirgootni siyaasaa, mirgootni diinagdee mirgootni hawaasamaa walumaagala deebi’aniifuu jiru. Deebii duwwaa osoo hin taane kanarraa ka’ee ummata injifaannoo biraa hawwu, misoomaa dabalataa gaafatu, ummata gaafataa tahe, mirga saatiifiis yeroo kamiyyuu falmuu danda’u, sirna akkasii ijaaruu danadaheera jechuu dha. Kanaafiin eenyummaasaa mirgoota injifannoo siyaasaa argateera jennee kan yaadnu keessaa gaaffii guddaa guutame kan ture. Bara dheeraa keessatti gaaffiin mirga ofiin of bulchuu kan ture, mirgi ofiin of bulchuu kun waggaa dhibbaa ol sirna nafxanyaatiin Oromorra sarbamuun isaa ni beekkama. Sanirraa ka’ee sirna haarawa ijaaree jira. Naannoon Oromiyaa naannoo irraa kaasee naanoo isaa ijaaratee ofiin of bulchaa jira. Kun seenaa wagga dhibba booda kan deebi’eefi goonfota guddaa ummatni Oromoo goonfate keessaa tokko jedhanii fudhachuun ni danda’ama.
2ffaa: Afaan isaa tuffatamaa kan turees karaa adda addaatiin afaan kun akka guddatuuf afaan hojii motummaa seerri kan ittiin tumamu, seerri kan ittiin hiikkamu, seerri kan ittiin rawwatamu, afaan hojii mootummaa naanichaatirraa darbee afaan saayinsii, afaan barnoota ijoolleen baayyee oromoo miliyoonatti lakkaawamu kan ittiin baratan, milliyoona 8 sanaa ol ta’an ittiin baratan, kitaabni baayyeen ittiin maxxanfamu, sirna darbee afaan qo’annaa fi qorannaa, afaan teeknooloojii, afaan saayinsii, afaan miidiyaa tahuu dandahee jira.
Aadaa isaas yoo ilaalle aadaa gaddaarraa kaanee yoo ilaalle sirnoota dabran keessatti cunqursaan irratti gaheen kan awwaalame sun bahee akka cililiqu, ilmaan Oromoo kan ittiin saalfatu osoo hin taane kan ittiin boonu, irreechaa jennu sirna gadaa jennu kaan jeennu ifatti bahee kan itti boonu akka tahu sirna taasisee. Walumaa gala eenyummaa isaa irratti kan boonu, maalummaa isaa irratti ofitti-amantaa kan uume akka tahe hin laalama. Gama diinagdeeniitiis akkasuma bu’aawwan baayyeen dhufanii jiru. Qonnaan bulaan abbaa lafaa duwwaa osoo hin taane lafa isaatirraa oomishee kan argatu, eenyuumtuu saantima cabxuu kan irraa fudhatu osoo hin taane sababuma oomisheen kan ittiin badhaafamu (ittiin jajjabeeffamu), ulfina kan itti argatu, waan oomishe sanaaniis ofii isaatiif kan itti fayyadamu, haalli akkasii uumamee jira.
Biiyyi keenya gudddina keessa jirti yoommuu jedhamuus gaheen Ummata Oromootii fi gaheen Naannoo Oromiyaa guddaa dha. Barnootaas yoommuu ilaallu manneen barnootaa lammii baratuuniis yommuu ilaalllu waliigala (Millenium Development Goal) kan jennu Barkumee rukutuu keessattiis Naannoon Oromiyaa gahee ol’aanaa akka qabu guddina biyyaa dhufe kana keessatti gahee guddaa akka fide beekkamaadha jechuu dha.
Guddiinii kun matuma isaatiin maal uumee jiraa, ummata gaafataa uumee jira. Ummata gaafatu. Misoomni tokko yoo hojjatame misooma dabalataa kan gaafatu, maalummaa isaa sirritti kan bare, mirgi isaa maal akka tahe kan bare, dirqamni isaa maal akka tahe kan bare akka tahe hubatee jira. Waan hundinuu hirmaannaa isaa qofaan akka tahees hin amanaa. kanarraa ka’uudhaan dhaaba kana waggootan itti aanan shananiif dhaaba bal’atu, dhaaba guddatu kan taasise, injifannoo kanarra akka taasisu kan godhe dhaaba kana. Ummata kana. Mootummaa kana kan ijaare sagalee isaatiini. Filannoon siyaasaa garagaraa dhihaatee filannooleen siyaasaan kun hundinuu nageenya naa fiduu hin danda’anii, wal-qixxumaa naaf fiduu hin danda’anii, sabaa sablammooota wajiin akkaan jiraadhu godhuu hin danda’anii, filannoon kun filannoo badiiti. Filannoon sabboonummaan dhiphummaan dhihaatu, filannoon sabbonummaa of-tuulummaan qabsoo isaatiin kan awwaale dhuftuus lamaan isaaniituu ummatni Oromoo sirritti waan beeka waan ta’eef dhimmoota kana filannoo tahuu akka hin dandeenye hubatee waggoota 25nan darban sagalee kan dhoowwe isa. Sagalee isaatiin Mootummaa kana hundeesse. Sagalee isaatiin federaalizimii kana ijaare. Handhuura feederaalizimii kanaati, har’aa miti yeroo cee’umsaas. Akkasumaas immoo Mootummaa federaalaa kan jedhamu kanaas giddu gala feederaalizimii kan tahe Ummata Oromooti. Itiyoophiyaa haarawa ijaaruu keessatti giddu galli feederaalizimii Ummata Oromoo ti. Ofiif mitii kaaniifuu gaaddisa jechaa dha. Kanarraa ka’ee sababni mootummaa isaa itti mormuuf, sababni dhaaba isaa itti mormuuf, sababa mootummaa federaalaa itti mormuuf, itti shakkuuf guyyaa tokkollee uumamee hin beekkamu jechaa dha.
Haata’uuti akkumaan duraan kaase guddinni kan uume keessatti guddina isaatiif gufuu kan ta’an dhimmoonni bulchinsa gaarii bal’aa akka tahan yeroo filannoo marsaa 5ffaa geggeessinuus bal’inaan ibsee jira jechaa dha. Tajaajilli isin kennitan gahaa miti, misoomni amma hojjattan kana gaarii yoo ta’eellee gahaa mitii, cirrichi hojjattan aspaaltitti jijjiiramuu qabaa, manneen barnootaa sadarkaa 1ffaan qofti gahaa mitii 2ffaa dhufuu danda’uutu irra jiraataa, 2ffaa yeroo hojjattan priippaaraatooriin (Manni Barumsa Qophaa’ummaa) dhufuu qabaa, inni kun yeroo hojjatamu yunivarsitiin dhufuu dandahuutu irra jiraataa jedhee iddoo hundatti gaafachaa ture. Kinilikiin qofti gahaa mitii hoospitaalli jiraachuu qabaa, hoospitaalli duwwaan gahaa mitii refferaaliin jiraachuu qabaa, aspaaltiin nu bira gahuu qabaa, bishaan qulqulluun iddoo hunda gahuu danda’uutu irra jiraataa, ibsaan mana manaan gahuutu irra jiraataa, tajaajilli bilbilaa isin kennitan qulqullinaan wajjiiniis nu bira gahuu irra jiraataa karaa jedhuun gaaffiiwwan misoomaa bal’inaan kaasaa ture jechuu dha.
Piroojeektiiwwan baay’inaan jalqabamanii jiruus yeroodhaan hin xumuramanii, yoo xumuramaniis qulqullina hin qabanii. Sirni gibiraa fi taaksii keessan rogii qabaa. Sirni tajaajila itti kennitan rogii qabaa. Sirni bulchinsa lafaarratti rogii jiraa. Walumaa gala sirna haqaarrattiis dhimmi tokko yeroodhaan dhiimma isaa fixachuurratti, haqa argachuurrattiis rakkoo jiraa jedhee bal’inaan sadarkaa gandaarratti wanna ka’u, sadarkaa aanaarratti wanna ka’u, sadarkaa naannoorratti waan hiikkamuu qabu, sadarkaa federaalaarratti waan hiikkamuu qabu tokko lama jedhee tokko tokkoon tarreeffamaan kaasaa ture jechuu dha. Gama biraatiin kana kaaseeti kan ture. Dhimmootni gidduu kanaas uummame federaalizimii mormuu osoo hin taane federaalizimiif wabii dhaabbachuu dha jenneeti kan ilaallu. Bu’aan kuniis mootummaa anaatu ijaare, waan ani barbaadu hojjata malee waan ofii isaatiif inni barbaade hojjachuu hin qabuu jedhee kan filee dha. Qabsoo isaatiin, fedhii isaatiin mootummaa ijaare. Kanaafiin bu’aa qabsoo keenyaatu ummata akkkasii uumee jechaa dha. Kana akka bu’aatti ilaalla malee mormii akkasii ka’uu akka salfinaa fi akka dadhabinaatti hin ilaallu jechaa dha. Ummata gaafataa dha kan uumuuf qabsoofne. Fuula duras ummata gaafataa akka tahuu fi. Barataa adal hin gaafanne hundaafmiti qabsichi. Na gaha jedhee kan usuu dhaafii miti. Fuuladurattiis bal’inaan kan gaafatu ummata akkasii uumuu, motummaa ummata sodaatee jiraatu, gooftaan isaa ummata akka ta’e beekee jiraatu uumuu dhaa fi. Qabsoon dhaaba keenyaa waan kana taheef akka miseensa dhaaba kanaattiis bu’aa qabsoo keenyaatti nan gammada jedheen ilaala.
Kanaafiin mormiin inni kaase maali inni 1ffaa: Bulchinsa gaarii waliin qabatee sadarkaa sadrakaadhaaan dhimmoota jiran kana kaasee dafanii hiikkamuutu jiraata kan jedhu dhiibbaa
2ffaa: Dhimma maastarpilaanii wajji walqabatee maastarpilaaniin maaliidha maalii miti, kaayyyoon isaa maali kaayyoon isaa maalii miti, qabiyyeen isaa maali qabiyyeen isaa maalii miti, dhimma jedhurratti ibsa (Clarity) gahaa ta’e yeroo saatiif wixineerra waan tureef gahaa tahe gama keenyaan kenamuu dadhabuu isaarraa kan ka’e, gama biraatiin immoo humnootni kan biraa ka’erratti carraa kana akka carraa gaariitti itti fayyadamanii kaayyoo maastarpilaanichaa kan hin taane, qabeenya maastarpilaanichaa kan hin taane, adeemsa maastarpilaanichaa kan hin taane, ummata kara shakkii itti uumuu danda’uun keessumattuu dargaggoota keenya miira kakaasuu danda’uun gochuudhaan lafti oromoo akka kutamee Naannoo Finfinnetti kennamu, babal’inni Finfinnee (at the expense of Oromia) akka tahe godhanii, federaalizimiin kun akka jige wayitti godhanii kakaasuu ture jechaa dha. Daangaan dhimma daangeessuu dhimma walitti fiduu miti federaalizimiin biyya keenyaaa. Bulchinsa qofaa miti kan daangeessu. Eenyummaas daangeessa. Maalummaas daangeessa. Federaalizimiin biyya keenyaa asii kaatee kaabaa hanga kibbaatti daangaa akkas akkasii qabda kan jedhamu miti. Eenyummaadhaa ni. Afaan dubbatuu ni. Aadaa inni qabuu ni. Maalummaa inni qabuu ni. Sabummaarratti kan hundaa’e federaalizimiin kun. Kana waan ta’eef lafa taakkoo tokko asii fuudhanii achi kennuun lafa duwwaa osoo hin taane kan kennamu eenyummaa wajjiin kennama. Kanaafi feederaalizimiin an ijaare kuni jigsuudhaafii laata karaa jedhuun, federaalizimii kanaaf wabii dhaabbachuu dhaafi kan morme. Kana keessatti feederaalizimii malee hin jiraatuu jechuu dha. Shakkii qabu sana ifatti kaasuudhaan, mootummaa ofiif filate, dhibbaan dhibbattti filateetii bar. Carraan hundi dhihaatee carraan amma jedhamu kun hundi dhihaatee, isin humnoota badiiti malee humnoota misoomaa tahuu hin dandeessan jechuudhaan dhibbaa dhibbatti bahee filate. Karaa nama ajaa’ibuun galmeerraa kaasee guyyaan filannoo irraa kaase akka isaan hin jedhanii guyyaa lammataa hojii misoomaatti kan gale.
Kana caalaa dhaaba isaatiif mootummaa isaatiif amantaan inni qabu guddaa natti fakkaata. Dhaaba isaa deebisee ammaas rakkoon qabu kana isinumaatu sirreessaa jedheeti rakkoo bulchinsa gaarii kaasaa ture jechuu dha. Rakkoo bulchinsa gaarii kanarratti kan maastarpilaanii wajji dhimmoota wal-qabatamu shakkii waan uumaniif shakkii uumame kana immoo qaamni humnootni badii kun kaayyoo siyaasaa isaaniitiif akka carraa gaariitti fudhatanii waan itti fayyadamaniif ida’amni kun jeequmsa kana uumeeraa jenneeti ilaalla. Malee dhaaba isaa mormuudhaaf ka’uudhaan, mootummaa isaa mormuudhaaf ka’uudhaan, federaalizimii mormuudhaaf ka’uudhaan, federaalizimii kanaafiis wareega baayyee kafale. Ummatni Oromoo yeroo camsaatirraa kaasee yeroo warri feederaalizimiin kun diigamuutu irra jiraaata jedhanii jarri kaan dhiitanii yommuu ba’an federaalizimiin kun jiraachuutu irra jiraa jedhee humnoota kanaan dabalatee kan gubachaa ture ummata Oromoo ti. Ummatni Oromoo federaalizimii kanaaf bu’ura. Wareegamaan ijaare jechaa dha. Wareegamaan kan ijaare kana haalli itti mormu hin ummamne. Dhimmoota akkanaa akka waliigalaatti ka’umsa rakkoo kanaati jenneeti kan ilaallu.
HornAffairs Afaan Oromoo: Mormiilee kana keessatti qaamota Hawaasa adda addaarraa fi akkasumallee qaamota nageenya eegsisurraahiis lubbuun nama hedduu akka galaafamte beekkamaa dha. Lakkoofsaan hin beekkamuu? Lakkofsaan nama hanganaatu sababii kanaan akkanatti galaafame kan jedhu ni beekkamaa?
Obbo Fiqaaduu Tasammaa: gaarii dha. Duraan dursee dhimma ummatni gaaffii sirrii iddoo shakkii itti qaburratti kaasuu saa akka jirutti fudhanne. Qaamooleen biraa garuu jeequmsaa fi kaayyoo isaaniitiif fayyadamuudhaan waan uumamuu hin-malle karaa nagaatiin kaasuu osoo danda’uu waan uumamuu hin-malle uumamee lammii keenya lubbuudhaaniis, qaamaaniis qabeenya barabdaa’e tahellees dhaabni keenya yeroo adda addaatti mootummaan naannoo keenyaas dhunfatti kenname kamiyyuu gadda cimaa nutti dhagahame ibsinee jirra. Gadda kana ibsuu duwwaa osoo hin taane jara badiin irratti qaqqabe kana jajjabeessuudhaafiis deebisanii ijaaruudhaafiis mootummaan koomitmentii qabu. Isaan cinaa akka dhaabbatuus yeroo adda addaa ibsee jira jechuu dha. Waan uumamuu hin qabneetu uumame. Kanaan baayyee gaddina. Warra du’aniif lubbuu isaanii sababa kanaan dhabaniif baayyee gadda. Maatii fi ummata keenya guutuudhaaf jajjabina hawwa. Jara kana cinaa immoo Mootummaaniis dhaabbachuudhaaf qophii tahuu isaa carraa miidiyaa kanatti fayyadamee ibsuuf nan jaaladha.
Gama biraatiin kana keessatti eenyu du’ee? Akkamitti du’ee? Dhimmoota jedhaman kana qaamoleen humnoota siyaasaa adda addaa faayidaa isaaniif akkaataa itti uumuu danda’uun ibsa gara garaa kennanii jiru. Nuti akka ummatummaatti dhimma kanaan qofa walqabatee, jeequmsa uumamuu hin malle kanaan qofa wal qabatee qaama nageenyaa keessaahiis haa ta’u, hawaasa kana keessatti karaa adda addaatiin uumameeniis haa ta’u, meeshaa waraanaa qabatanii qaamota nageenyaa wajjiin yommuu dhukaasaniis, falmii giddutti taasifameeniis , dhukaasa giddutti banameen du’an haa ta’u eenyu faa akka tahe lammii keenya waan ta’eef hunda isaa qabatamaan adda baafnee sababa isaa wajjiin kan du’ees, kan madaa’ees, maadaa’ee hoospitaala ga’ee maal tahees kan jedhu Mootummaan dhimmicha guutumatti qulqulleessaa jira. Inni kun qulqullaa’ee yommuu xumuramu hunda isaa badii lubbuu nammaarrattiis, qaama namaarrattiis, qabeenyarrattiis hunda qaqqabe ilaalchisee hundasaa erga xumurre booddee akka Mootummaatti kallatti qabatummaa qabuun qaama barbaachisaa taheen hin ibsina. Kun yeroo addaa addaattiis ibsi wanti kennameef lammiiwwan akka du’an ifa. Akka miidhamn ifa. Eenyumtuu dhoksuun hin danda’amu. Garaagarummaan kanarratti namni tokkoos yoo du’e namni dhibbaa wahiis yoo du’e gadni namaa tokkuma. Lubbuun kun tokko baduu waan hin turreef. Kanaaf kana gadda. Dhimma jiru garuu odeeffannoo saa qulqulleessinee yeroo barbaachisu qaama barbaachisuun kan ibsamu tahaa jechuu dha.
HornAffairs Afaan Oromoo: Shoora nageenya eegsisuu yeroo mormii keessatti warri hirmaatan hin beekkamuu? Eeny faadhaa? Agaazii kan jedhamu ture moo?
Obbo Fiqaaduu Tasammaa: Haala qaamolee nageenyaa walumaa gala ilaalchisee haalli uumame yeroo biraatirraa jeequmsi uumame yeroo biraatirraa adda kan turee dha. Adda kan ture yommuu jennu bal’ina isaatiiniis, tormaata isaatiiniis akkasumas hammeenya isaaniitiis yommuu ilaallu baayee bal’aadha kan ture. Miidiyaalee humnoota badii kanaaniis kalllattiin tamsaasaa itti kennameeti karaa nama kakaasuu dandahuuniis tamsaasaa waan turaniif namni beekuus namni hin beeknees bal’inaan kan hirmaate waan tureef haala nageenyaa fi humna nageenyaa of keessattti tureen haalli humna nageenyaa naannichaatiiff baayyee rakkisaa ture jechaa dha.
1ffaa: Bal’ina isaatiin baayyetti al-tokko yommuu ka’u humni kun iddoo hundatti qaqqabuurratti lakkoofsa isaatiiniis wal qabatee rakkoo dha kan ture. kanarraa ka’ee kanarratti kan hirmaate inni jalqabaa milishaa keenya. Milishaa gandarra jiru. Milishaa Naannoo Oromiyaa jechaa dha. Milishaa Ganda isaarrra kan jiru, aanaa isaarra kan jiru jalqaba nageenya kana eegsisuu keesssatti akka qaama nageenyaatti isa. Itti aansuudhaan poolisii naannoo ti. Koora-Bittinneessaan Naannoo Oromiyaas hirmaatee jira. Lakkoofsaan muraasa yoo ta’ees iddoowwan mormiin itti jabaattetti hirmaatee jira. Humna qaamolee kanaa ol yommuu ta’u bal’ina isaatiin iddoo hunda waan qaqqabuu hin danda’amneef iddoo tokkotti yommuu dhoo’u iddoo kaaniittis, hammeenyi itti deemaa turee haalaan hamaa dha kan ture. Karaa cufuun turee jira. Meeshaa waraanaatiin deeggaramuu jra ture. Meeshaa waraanaa dirqisiisisuun milishaarraa fudhachuu turee jiraa. kanarra darbee immoo manneen sirreessaa (hidhaa) gad lakkisiisuu dhaaf cabsanii gad lakkisiisuudhaaf, bulchinsa diiguu dhaaf, manneen poolisii diiganii meeshaawwan fudhachuudhaaf kanaa ol jeequmsa balaa akka qaqqabsiisuf waan ta’eef kana keessa waan turee dha. Dhimman kun yommuu hammaatu poolisiin federaalas kana keessatti qaama kana deeggaruu keessatti iddoowwan gara garaa eeguu keessatti akkasumas immoo iddoowwan jeequmsi itti uumaman kana tasgabbeessuu keessatti hirmaatee jira.
Humnoota kanaa ol bakka itti ta’etti immoo humni dabalataas Raayyaa Ittisa Biyyaa galee jira. AGAAZII kan jedhamu kana osoo hin taane Agaaziin humnaaniis iddoo kana hunda gahuu hin dandahu. Lakkoofsi isaaniis yommuu ilaalamu lakkoofsaan muraasa. Gaheen isaas kanaa miti. Bal’inaan jechaa dha. Kanaaf as keessatti kan hirmaate Milishaa, Poolisii Naannoo Oromiyaa, Poolisii Federaalaa fi akkasumas Raayyaa Ittisa Biyyaa iddoo iddoo jiranitti muraasni jechaa dha. Inni hundumtuu yeroo gara garaa osoo hin taane, idduma jiranitti kan hirmaatani. Fakkeenyaaf, baha keessatti koreen Raayyaa Ittisa Biyyaa baha jiru deeggarsa kenna yeruma kamiyyuu jechaa dha. Amma qofa osoo hin ta’in yeruma kamiyyuu nageenya eegsisuu keessatti gargaarsa hin kenna jechuu dha. Yeroo filannoos eegumsa nageenyaarratti hin bobba’a. Yeroo ayyaanni gara garaa kabajamu rakkoon ummatarra akka hin geenye gochuudhaaf kan hirmaatuu jechaa dha.
”Humnootni kun maaliif hirmaatanii?” jennee yommuu ilaallu ”Maaliif?” ”Dhimma kanatti humna baayyee kana hirmaachisuun barbaachise?” ”Otoo kana hunda hirmaachisuu baannee maaltu dhufa ture?” jechuun ilaaluun ni danda’amaa jechaa dha. kana
1ffaa: Humni kun karaa baayee ijaarameen meeshaalee iddoo eegsisuu danda’u fudhatee iddoolee ammoo meeshaa guutumatti cabsee fudhachuu danda’u godhee guutumatti gara biyya seera keessa hin jirre godhee, namoota akka barbaadetti ajjeeesee, kan barbaade gubee akkaataa sanaan odeessaa dha kan ture jechaa dha. Qabeenyaas barbadeessaa kan turee dha jechaa dha. Kana duwwaa osoo hin taane saamichaas turee jechaa dha. Lubbuun namaa bal’inaan galaafamaa ture jechaa dha. Dirqamaaniis ummatni isaan cinaa akka hiriiru, kan dide immoo mana isaa gubaa kan turanii dha qabatamaan yommuu ilaallu. Oomishini waggaa guutuu qonnaan bulaaan dafqa isaatiin basee, haramee, oomishe kan xuullatees gubanii jiru jechaa dha. Kun bakka jirutti mootummaan dhimma kana iddoo jirutti dhaabuun barbaachisaa ture waan taheef nageenya ummataa eeguudhaaf jecha humni kun kan bobba’e jechaa dha.
2ffaa: Poolisii federaalaas yoo ta’e lakkoofsi baayyeen isaa Oromoo dha. Qaama biraa miti. Poolisiin federaalaas nageenyuma naannoo dhaa eeguu dhaafi. Nageenyuma biyyaa eeguu dhaafi. Humna tokko. Federaalizimii kanaas isumaatu ijaare jechuu dha. Raayyaa Ittisa biyyaas yoo jenne raayyaan ittisa biyyaa eenyu keessaa kan ba’e? Oromoon bal’inaan kan keessatti hirmaatuu dha. Wanni addaa hin jiru jechaa dha. Dhimma sabaa godhanii addaan baasuudhaaf yaalii taasifamu yoo ta’e malee humni nageenyaa kun nageenya ummataa eegsisuu dhaafi. Kan godhees kanumaa jechuu dha.
Iddoo muraasatti hanqinaalee raawwataman jiraachuu mala. Hanqinaaleen, akkuma qaamni biraas raawwatutti, humni nageenyaa kuniis waaqarraa hin buune jechaa dha. Waa hunda isaa waan qulqulluu iddoo hundatti raawwata jechuun hin danda’amu. Iddoo ta’e ta’etti waan hin malle gochuun mala. Waan ummatniniis hime, waan qabatamaa bira gahuudhaafiis yaalle ni jira jechuu dha. Kanaafiis kana hatattamaan sirreessuudhaaf waan hin malle warri godhan haalli itti gaafatamu ni jira. Dirqama isaarrattiis haalli itti gaafatamu ni jira. Dhimmoota kana waliigala kan turani. Inni guddaan giddu-galeessa isaa nageenya ummataa manni akka hin gubanneef, hawaasni qabeenyi isaa akka hin barbadoofneef,dirqamaan ummatni akka hin mormineef, qabeenyi isaa akka hin saamamneef, karaan akka hin cinneefi. Tajaajilli waliigala isaanii makiinaa dhaabanii dabarsuu dhaaf maallaqa fudhachuu ture jechaa dha.
Ol-aantummaan nageenyaa yoo nageenyi hin jiraanne ol-aantummaan nageenyaa yoo hin mirkanoofne biyya akkami akka qabaachuu dandeenyu ilaaluun ni danda’amaa jechaa dha. Akka sooriyaa, akka somaaliyaa maal maal kana akka tahu taasisuudhaaf wanti raawwatamuu turees cimaa waan tureef dhimma kana tasgabbessuudhaaf yaaliin godhamee jira. Dhimma Agaaziidhaa akkasumas saraawiitiin bobba’e saraawiitii saba tokkootii maal maal jedhamee kan hafarfamu kun gonkumaa fudhatama kan qabuu miti jechaa dha. Heera mootummaarratti kan kaa’ame jira. Heera mootummaarratti kan kaa’ame kun Poolisiin federaalaas kan ijaaramu akkasumaas immoo Raayyaan Ittisa Biyyaas ifatti kan ijaaramu hirmaannaa Sabaa fi Sablammootaatii ni. Ergamni isaas nageenya biyyaaa eeguu dha. Kanarraa kan darbe hin qabu. Inni kun otoo ta’uu baatee badiin qaqqabu gahu maal tahuu akka danda’u ilaaluun ni danda’ama. Isa kana ittisuudhaa fi. Hirmaannaan isaas kana mirkaneessuu fi. Mootummaaniis kanuma hojjate jechaa dha.
Hundaa ol garuu akka keenyaatti, Raayyaa ittisa biyyaas miti, poolisii federaalaas mitii, poolisii oromiyaas mitii, milishaa keenyaas miti, gahee ol’aanaa kan taphate ummata. Gaaffiin kun garaan malee deemuu isaa yommuu baru, manni isaa qofti gubachuu yommuu jalqabu, daandiin cufamee sochoo’uu yommuu dadhabu, ambulaansiin isaa ulfa qabattee deemtu karaarratti gubamuu yommuu jalqabamu, waan inni waggaa guutuu dalagaa ture sun gubachuu yommuu jalqabu, dhimmi kun gaaffii isaa akka hin taane bare. Isa fuuldura kan dhaabbate. Otoo ummatni fuuldura dhaabbachuu baatee, saraawitii biyya kanaa mitii saraawitii afrikaa guutuu otoo finneehuu wanna dhaabbatuumiti.
Ummatni oromoo gaaffiin inni gaafate ifa. Mootummaa isaa fi dhaaba isaa filateef dhiheesse. Gaaffii irratti iftoomina hin qabaanne, gaaffii bulchinsa gaarii misooma guddinarraa dhufan akka hiikkamuuf barbaachuurraa kaasee kanaan ala gaaffii biraa hin qabu. Gaaffii saba biraa balleessuu, gaafffi qabeenya barbadeessuu, nama qaluu, nama gubuu, gaaffii isaatii miti jechaa dha. Aadaa isaallee miti. Fuulduratti bahee kan balaaleeffatees ummata. Akka tasgabbaa’u kan godhees ummata. Kana waan ta’eef isa kana tasgabbeessuu keessatti gatii ol’aanaa kan qabu ummata keenya. Qaamni nageenyaa keenya gatii lammaffaa dha kan qabu. Dirqama saas waan taheef jechuudha. Kana walii gala kan jiru.
HornAffairs Afaan Oromoo: Dh.D.U.On akka Dhaaba Siyaasaa Ummata Oromootti mormiilee naannowa adda addaatti argaman kanarraa maal hubata? Deebiin akka siyaasaatti kennamuus jiraa moo akkam?
Obbo Fiqaaduu Tasammaa: Dhaabbatni keenya Dhaabbatni Dimokrrasawaa Ummata Oromoo uumama isaatiin kan uumamees qonnaan bulaarraa hi. Qabsaa’otni isaas baayeen wareegama kafalanii sadarkaa kanaan kan geessan qonnaan bulaa bal’aa dha. Kan dhaabbateefiis qonnaan bulaa bal’aadhaa fi. Namni biraa hin jiru. Qonnaan bulaan bal’aan fedhiin isaa yommuu eeggamu jiruu saanii yommuu yommuu jijiiramu kan magaalaas hawaasni kaaniis hin jijjiirama jedhee amana. Hawaasa baadiyyatiif qonnaan bulaaf dhaabbate yommuu jedhamu magaalaaf hin dhaabbatne hawaasa kaaniif hin dhaabbanee jechaa miti. Adda durummaa inni dhaabbateefiitu rakkoon qonnaaan bulaa fi baadiyyaa keessa jiru yommuu hiikkamu kan kaaniis hundi isaa ni hiikkama jedhee yaada.
Kanarraa ka’ee ammoo rakkoowwan hundee isa qunnamu ofii isaaf taa’ee kan ilaalu duwwaa osoo hin taane ummataa wajji deebi’ee marihata. Maali inni rakkoon uumame, maaltu maal tahe jedheeti taa’ee mari’ata. Fuullee fuulletti mari’ata. Marii kanarraa deddeebisee kan hime jijjiirama guddaa fiddanii jirtuu, injifannoo guddaati kan goonfannee jirruu, misooma nu barsiistanii jirtuu, afaan nu barsiistanii jirtuu, waa hunda saa mirga argannee ti kan jirruu. Haa ta’uuti garuu ammaas kun dhaabbachuu hin qabuu, caalmatti misooma dhufuu dandahuutu irra jiraataa. Hojiiwwan misoomaa bulchinsa gaarii jettan kun jiruu keenya keessatti iddoo guddaa waan qabaniif dafanii hiikkamuu dandahuutu irra jiraataa dhimma jedhu kana kaa’ee jira.
Dhimma maastarpilaaniis yoo ta’e bara 2006 irratti Aamboorratti wanni walfakkaatu sadarkaa kanattillee tahuu baatu rakkoon uumamee turee jira. Rakkoon sana akka uumameen yeroo sana tasgabbeessan marii bal’atti seenamee guutumatti dhaabbateera. Yookiin immoo mari’annee yoo barbaachisaa ta’e itti fufna karaa jedhu sana saniin itti deemaa jedhani. Nuti garuu tasgabbeessineetuma dhaabbate. Hojiin ibidda dhaamsuu qabuu, hojiin keessan bu’urarraa wannoo ta’uutu irra jiraataa kan jedhu waan kaafameef inni guddaan DH.D.U.On akka dhaabaatti dhaabbatee rakkoon ummame kun, eessatti rakkoon uumame jedhee kan of ilaalu, deebisee rakkoo isaas ummatatti kan himu, ummatni isaa akka itti himu kan taasisu, sanarraahuu ida’ama lamaaniin cimee dhaaba cimee ba’u waan taheef inni guddaan kan laale dhimmoonni ummatni kaasu yeroodhaan bakkalatti deebii hatattamaa itti kennuu wajji wal qabatee hanqinni akka jiru kan ilaale. Otoo inni kun ta’ee turee kaaniifiis carraa gaarii hin ta’u ture. Akka carraatti akka itti hin fayyadamuudhaaf carraa qaawa argatan ture. Kana kan ilaale.
2ffaa : Rakkoowwan bulchinsa gaarii yeroo dhaa gara yerootti ummata hifachiisa ummata hifachiisaa, ummata keenya dallansiisaa baayyinaan waan jiraniif isa kanaas miira yeroo hin qabneen hiikuun akka nurra jiraatu kan irraa baranne.
3ffaa: Qaama dargaggeessa kana bal’inaan barsiisnee jirra. Barachuun isaa bu’aa keenya. Ammaas kana caalaa bal’naan hin barsiiSna. Sadarkaa baayyinaan barartee bahuun garuu carraa hojii uumaa jirraahii? Baadiyyatti carraa hojii uumaa jirraahii? Magaalatti carraa hojii uumaa jirraahii? Wanni carraa hojii uummuudhaaf yayyaalamu jiru. Garuu bal’ina rakkichaa wajji yommuu ilaaltu waan walitti dhufuu miti. Badii keessatti namni hiree dhabe qaama kamiifuu yoo hiriire kan nama dinqisiisu hin jiru. Wanta toora naannowa kana jiru ilaaluu.
Gama biraatiin immoo keessumattuu Dhaloota Haarawa kanarratti hojjachuun akka barbaachisu dhaabbatni keenya dargaggeessa kaleessaatiin kan ijaarame yoo ta’ellee ammaas miseensii fi gaggeessaan isaa bal’inaan dargaggeessa yoo ta’elle dargaggeessa guutuu Oromoo keessatti laphee keessa sirritti karaa galuu danda’uun hojiin siyaasaa bilchina qabu bal’inaan akka hojjatamuu qabu dhaabni keenya kan akka rakkoo baasee jira. Fuulduratti kana hojjatee akka galmaan ga’u abdiin qaba.
HornAffairs Afaan Oromoo: Dhaabbatni Dimokraatawaa Ummata Oromoo Dh.D.U.On akka qaama ADUWAItti, akka qaama dhaaba biyya bulchuutti shoorri inni akka dhaabaatti taphachaa jiru xiqqaa dhaa! Aangoo hin qabuu jedhee komatama. Kanarratti mee maal jettu?
Obbo Fiqaaduu Tasammaa: Dhaabni kun guyyaa hundaa’erraa kaasee gaaffii ummata Oromoo qabsoo gaggeessaa turee fi wareegama kafalaa ture kana karaa bifa taheen nan deebisa jedhee kan ka’e ABO mataa saatiin maqaa ummata Oromootiin isa jalqaba ijaarame nan deeebisa jedhee akka jaarmaya tokkoootti ka’uusaa Dhaabbatni Dimokraaswaa Ummata Oromoo dhimma kanaaf kabaja guddaa kenna. Seenaa Oromoo waan taheef. Seenaan lamaan keenyaahuu seenaa Oromoo ti.
Garuu qabsoo ummata Oromoo kana turmaata sana keessatti qabsoo sabaa fi sablammoota biyyattiidhaan walitti hidhuun waan hin danda’amneef qabsoon ummata Oromoo lafarra harkifachaa, qancaraa, wareegama baayyee kafalaa kan ittiin dhufe akka tahe hin beekkama. DH.D.U.On qabsoo ummata Oromoo kana qabsoo sabaa fi sablammoota cunqurfamoota kaaniin wajjiin walitti hidhuudhaan filannoo addaa qabatee dhaaba bahee dha. Aadaa ummata Oromoo giddu galeessa godhatee dhaaba bahee dha. Ummata waliin jiraachuu danda’u ka’umsa godhatee kan ba’ee dha. Kara dimokraataowaa taheen rakkooon hundinuu hiikkamuu ni danda’a jedhee kan ba’ee dha.
Sabaa sablammoota kaaniis hunda akka diinaaatti kan ilaalu osoo hin taane diina isaa akka diinaatti, gita bittaa kamirraahuu akka gita bittaatti saba kamiifuu taanaan diinaa jedhee hariiroo isaa sirreeffatee, sabni biraa garuu maqaa sanaan yoo ta’e ala waan fayyadaman waan hin jirre waan taheef firaa jedhee addaan baafatee kan galee dha. Kana irratti adda addummaa qabna. Guyyaa dhaabni kuni hundeeffamerraa ka’ee dhaaba kanarratti gama of-tuultotaatiiniis gama dhiphootaaniis bal’inaan shakkiin akka irratti uumamu taasisuudhaan guyyaa dhaloota isaarraa ka’ee hanga ammaatti irratti duulaa jiru. Fuuldurattiis irratti hojjatu jedheen yaada. Kun garuu nuuf cicciminsa malee nu cilpheeffachiisu. Deebiin qabsoo keenyaas kanuma.
ADUWAI dhimma jedhamu kana OPDOn ala yookiiin DH.D.U.On ala akka addaatti qabatamaa dhaan qaamni murteessaa ta’e OPDO dha. OPDOn alatti ADUWAI yaaduun waan danda’amuu miti. Sabni isaa akeekni ADUWAI hundisaa giddu gala baadiyyaa godheeti hojjata. Aantummaan isaa qonnaan bulaarratti. ADUWAIn qonnaan bulaarratti hojjata yoo ta’e qotaa bulaa bal’aan as jira jechaa dha. Bu’ura hawaasummaa saa kan qotaabulaa bal’aa ADUWAI dha. Kan ADUWAI Qoteebulaa erga ta’e qonnaan bulaan balaan kan jiru Naannoo Oromiyaa ti. Naannoo Oromiyaa keessatti kan ceemsifamu OPDO dha jechaa dha. ADUWAIn milliyoona 6 akkasitti siqa qabu keessaa, lakkoofsa sirrii harkaa hin qabu, walakkaa ol kan ta’u miseensa OPDO ti. Miseensa bal’aa kan qabu DH.D.U.O dha. Federaalizimii kana giddu galli OPDO fi Ummata Oromoo ti. Jaalatamees jibbamees.
Dhaabbicha keessatti naamusa galii tokko qaba. Qamni hunduu dambii itti oolmawaniin yommuu walitti dhufan heera ittiin bulmaa’an qabu. Karaarratti miti kan walitti dhufan. Akeekaan tokko ta’anii naannoo naannoo isaaniitti eessummaa saanii qabatanii kan hojjatani. Dhimma ADUWAI keessatti dhimma mormuu, dhimma deeggaruu, dhaabbooleen qixxeen qaba. Achi keessatti akka gahee hin qabne godhanii kan kaasan federaalizimiin kun akka diigamu warra barbaadani. Federaalizimii kana keessatti ummatni Oromoo shakkii akka godhatu gahee hin qabu jedhee akka shakkii godhu taasisuu dha. Misooma hanga ammaatti dhufe jedhamu kessatti hooggansa OPDO dhaan dhufe. ADUWAIn kan itti boonu. Hidhuma amma ijaarraa jiru kana keessatti hirmaannaa dhaan guddaan Kan Naanoo Oromiyaa ti. Ija kanaan ilaaluun ni barbaachisa.
Gama biraatiin sirni ijaaraa jirru sirna federaalizimii ti. Sirna federaalizimii kana keessatti sabna Xiqqaa Saba Guddaa Kan jedhamu mirga wal-qixxee qabu. Saba xinnaa dha jettee mirga isaa irraa fuudhuu hin dandeessu. Saba guddaa dha jettee haalli itti caalsisuu dandeessu hin jiru. Mana marii bakka ummataa keessatti lakkoofsa saatiin bakka bu’u. Mana marii feedereeshinaa isa lakkofsa saatiin bakka bu’a. Lakkoofsi saa ammaas guddaa dha. OPDO dha jechuu dha. Iddoo bakka bu’uu qabutti lakkoofsaan bakka bu’a. Lakkoofsaan duwwaas osoo hin taane qoodinsa bajataatiis ni fudhata. Akka lakkoofsa isaatti fayyadamaa jechuu dha. Kanarra dabaree immoo hojii raawwachiiftuu keessaas yoo ta’e lakkoofsaan kennnama. Sabaa fi sablammootni biyya kanaa bakka bu’uu tu irra jraata jechuu dha. Federaalizimii keenya jedhanii amnuu dandahuutu irra jiraata jechuu dha. Kanaas yommuu ilaallu ministeera 9 (Sagal) moo akkan kan qabu. Dhimmooota kana giddu galeessa goonee yoo ilaalle gaarii dha jedheen yaadaa akka yaada kootti.
HornAffairs Afaan Oromoo: Obbo Fiqaaduu Tasammaa Hogganaa Biroo Dhimoota Koomunikeeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa tii fi Miseensa Koree Giddu Galeessa DH.D.U.O baayyee galatoomaan jedha.
Obbo Fiqaaduu Tasammaa: Galatoomaa Isiniis.
*************


text:
Zooniiwwan mootummaa naannoo Somaalee jiru keessaa hongee dhaan akkaan kan miidhame zoonii sittii ta’uu komiishinierri komiishina hoji geggeessuu balaa gad xiqqeessuu kan itiyoopiyaa obbo Mitikuu kaasaa ibsaniiru.
Kaleessa akka gabaasnetti kanneen bakka bu’oota zoonii Sanaa ti jedhan akka dubbatanitti hongeen sun akkaan hamaa dha jedhan obbo Mitikkuun.
Lakkoobsi uummata zoonii sanaas kuma 575 fi 500 ta’uu isaaf kana keessaa kuma 475 balaa hongeen miidhamuu illee ibsanii jiran.
Mootummaanis haala adda ta’e kanaaf ilaalcha addaa kenneera jedhan komiishinerichi.
Akkuma kaleessa ibsame rakkoon isaa hamaa dha. Kan jedhan Komiishiner Mitukkuun Sababiin isaas roobi yeroo sanatti ni rooba jedhamee eegamu baatii Bitootessaa keessa. Zooniin shinillee haala qilleensa gara baddaa hordofa. Kanaaf jecha Hargee gama bahaa fi Harargee dhiyaa rooba kana argatu.
Muummichi ministeerichaa yeroo darbe naannoo sana ennaa daawwatanitti uummatis kan inni jedhe hongeen sun hanga bitootessaatti waan turuuf jecha ilaalchi addaa nuuf haa kennamu kan jedhu ture jedhan.
Akkuma Kanaan mootummaan itiyoopiyaas ilaalcha addaa kennuu dhaan tokkoffaa ogeessota damee adda addaa irraa ta’an ramadee zooncihaaf deggersi akka godhamu ta’eera.
Naannoo Somaalee zooniilee mara keessatti adda durummaa dhaan gargaarsa midhaan nyaataa kan raabsu sagantaan nyaata addunyaa ta’uu kan ibsan obbo Mitikkuu Kaasaa zoonii kana keessattis hojii irra jireessa kan hojjetu WFP ta’uu ibsaniiru.
Naannolee haga tokko gargaarsi dhaqqabaa hin jiru kan jedhu illee haalaniiru. Roobi arfaasaa darbe sirriitti roobuu dhabuu isaa fi sana dura roobi tures waan hin robin hafeef Itiyoopiyaa keessatti beelli hamaan mudateera. Naannoleen biyyattii beelaan dha’aman illee bal’aa dha. Kanaaf gargaarsa yeroo hatattamaa kanneen eeggatan uummati biyyattii miliyoona 10.2 ga’uun ni yaadatama. Uummata hagas ga’u nyachisuuf illee doolaara Ameerikaa biliyoona 1.4tu barbaachisa.
Har’a addunya irratti lakkoobsi uummata gargaarsa yeroo hatattamaa barbaadu gad xiqqaachaa ennaa adeemutti haalli Itiyoopiyaa maal irra akka jiru gabaasa itti aanutti dhiyeessina jechuu dhaan Meleskachew Amahaa Finfnnee irraa gabaaseera.


text:
Dhaloota Dhugaa Dhaale
Jiituu Lammii –Unbarsiitii Finfinnee
Bara 2006, warri ormaaf ergamuu jiruu isaanii godhatan abjuun ittihammaatee, irribni toluu dinnaan, ‘ooda’ gaafachuu gara gooftaa isaanii imalan jedhama. Gooftaan isaaniis rakkoo isaanii dhaggeeffatee hanga ayyaanni isaa ittimuul’ise fala himeef. ‘ilmi abaarsaa gaangee abaarsaa fe’ata’ akkuma jedhan jarris ooda gooftaa isaanii fudhatanii galanii “… kitaabni barnoota afaan Oromoo tokko otoo hinafne barataarraa nuu funaanaa…!” jechuun labsii baasan. Akkuma jedhame kitaabni Afaan Oromoo walitti qabamee, ‘hogeessi’ dhibee achi keessa dhokatee abjuu nama yakku qoraachuu danda’u filatamee, kitaabicha fuula fuulaan as qabanii, achi qabanii dhamaatee guddaa boodaa “…falli argame…!” jedhanii, maddi rakkoo isaanii isuma ta’uu irratti walii galanii, daboon ba’ee suurriifi seenaan J/Taaddasaa Birruu fuula kitaaba barnootaa keessaa buqqa’ee akka gubatu ta’e. “Ishoo!! Qabbanoofne. Falli argame. Kana booda obbaafanne…!” jedhanii ililleen hanga dhabee, gooftaa isaaniif hooqubaa galchanii ofii galanii rafnaan dubbiin ittuu caale. Nagaanis hinargamnee, abjuunis hintolle. J/Taaddasaa dhugaa saba isaatu uume. Dhaloonni ittaanummoo dhugaa kana dhaale. Muul’ata kana fudhatee ba’e. Kanaaf diina yaaddessa. Kanaaf diina abjuun milkii dhabe. Otoo beekanii Dhaloota dhugaa dhaale, saba muul’ata fudhatee bobba’e dura dhaabbatan.
Ammas seenaa kana dhaggeeffadhaa. Waggoota jahan baranaati. “Gadaatu saddeeta naanna’e; kuni seenaa addaati… ‘millennium’ Toophiyaatu gahe…” jedhamee, addunyaan dhagahee, masaraa guddaa ijaaranii, cidhii guddaan qophaa’ee, “…maaloo nurraa hinafiinaa…!” michoota isaanii kadhatan. Guuyyaa cidhichaa, misirroon cidhichaa arraba qaratee, gaachana rasaasa qolatu gidduu dhaabatee amaamota isaa fuulduratti: Jabina abaabayyuufi akaakayyuu isaa jajee, qaroomina isaa faarsee, hunda caalammoo jabaa jabaa caalu ta’uu isaa nu akeekkachiisee guyyichi darbe. Warrii kaanis jala jalaa ka’anii isuma dur dhageenye irradeddeebi’anii, faarsanii, gabbisanii akka nuti hindagannetti nu yaadachiisuu yaalan. Dubbachuuf jarri sibiila uffatanii sibiila qabatanii qe’ee nu dhuunfatanii, otuma beeknu, akkuma isaa wallaallee otuma dhaggeeffannu bara eegganne. Gaafa guyyaan gahe, hidhannoon sibiilaa, hirree jabaataan, gaachanni sibiilaa Adda Dhaloota Dhugaa Dhaalee, saba muul’ata qabuu duratti hinoofkaluuti – Mataan warra dhugaa cabsuuf dhaadatuu harka dhoksaatiin yoo mataarra rukutamu arginee bubbultii keessa nus kunoo dhuga baatuu taane.
Dhaloota dhugaa dhaale fuuldura homtuu hindhaabatu. Dhugummaa dubbii kanaa caalatti qalbeeffachuuf ammas seenaa biraa daballee haa ilaallu. Gurmuun diina dhaloota kana fuuldura dhaabachuuf jecha karoora tokko baase. Akka karoorichaatti, koree tokka ijaaramee dhaloota dhugaa dhaale, saba muul’ata qabu ajjeesuuf bobba’e. Hunda dura, mataan koree kanaa nama Abbaa Duulaa Gammadaa jedhamu (Jenerala raayyaa waraana Wayyaanee, yeerichatti, ittigaafatamaa dhimma oddeeffannoo raayyaa waraanaa) kan ture ta’uu seenaa boriif jecha haa qalbeeffannu. Koreen kun namoota dhugaa sabaaf dubbatan, namguddoota seenaaf duudhaa sabaa beekan ajjeesuu akeekkate. Ajaja koree kanaan Sabboontota Oromoo hedduutu galaafatame. Bal’ina dubbii kanaa seenaaf bulchinee Ka’umsa dubbii keenyaaf akka tolu qofa waa tokko ilaaluu yaalla.
Sabboontonni hedduun galmee jara kanaarratti qabamaniiru. Eessaafii eenyurraa akka jalqaban erga mar’I’atanii booda murni tokko ambotti qajeele. Eenyufaa akka du’an maqa namoota hedduu tarreeffatee, galgaltuu, magaala Amboo, masaraa mootummaa durii keessatti walgahe. “Eenyu haa ajjeefamu…?” maqaan sabboontotaa hedduu erga tarreeffamee booda, harki lakkaawamee sagalee caalmaatiin murteen kan obbo Daraaraa Kafanii ta’e. Daraaraan Ajjeefame!! Duuti sabbonaa kanaa goota lakkooftuun ittihinbaane Ambo keessaa biqilche. “…Daraaraa; dhiigni kee halkan tokkotti goota kumaatama akka biqilchu ormi hinbeeku…!” jechuun uummanni Oromoo naannoo Amboo xiiqiidhaan dhaadate. “Otoo beektee nattuu hinduttu.” jedhe qeerransii sareedhaan. Warrii dhaloota dhugaa dhaalee du’aan dhaabuuf yaalan Dhugaan laphee dhalootaa dhuunfate ajjeesuu akka hindandeenye arganii qaaniidhaan jiraatti goguu jalqaban. Warrii har’a lubbuun hafan jireenya akkamii akka jiraatan qalbfeeffadhaa! Dhiigni dhaloota dhugaa dhaalee jiraatti nama ajjeesa. Gootota lakkoofsi ittihinbaane biqilcha.
Ammas waatokkon dabala, haalli mijataa ta’uu baatullee, sabboonummaan jajjabaatee, dhaloonnii seenaa, afaan, adaa, safuu, walumaagalattii eenyummaa isaa barbaadu heddummataa deemuun rifaasuu diinaa dachaan dabale. Gaaftokko namguddoonniifi dargaggoonni muraasni Waldaa Maccaafi Tuulamaa jalatti koree Aadaafi Seenaa hundeessuun guddina sabboonummaa Oromoo daran saffisiisuu eegalan. Birraa barii, Irreessa qabatanii Irreeffannaaf Oromoo dammaqsanii gara Hora Harsadeetti qajeelan. Diina duraanuu yaaddootti jiru yaaddoo dabalataa itti ta’e. “Taa’anii ilaalurra” jedhanii, kashlabboota ganda keessaa maallaqaan bitee namguddoota kana karaatti miidhuuf yaalii godhan. Sabni dhugaa qabatee ka’e galaana. Har’a, Oromoon Ayyaana kanaaf Harsadiitti walga’u diina balbala duraa mitii ormaa fagooyyuu raajera. Warri baras Maanguddoota muraasaarratti okkara qindeessan har’a liqimfamanii harka kennanii, otoo hinjaallanne Oromoo wajjin yoo Irreessa baatan argaa jirra. Dhaaloonni dhugaa dhaale, diina duuffisa. Liqmsii bira darba. Kunis moo’icha Qabsoo Oromoof ragaa tokko.
Addi dhaloota Dhugaa dhaaalee labsii labsiidhaan diiga. Mee dubbii koo xumuruun dura ammallee waatokko waliin haa yaadannu. Waggoota muraasa dura, “Oromoon akka Finfinnee gadi lakkisu labsii baase. Labsiin kun hanga har’aatti Oromoo biratti moggaasa “guyyaa gaddaa” jedhamuun yaadatama. Waggaa tokkoo booda, haalli labsii kana labsiin diigu dhalate. “Finfinneen kan Oromooti!!!” jechuun labsii labsiin diige. Ittidaddabaluun, “manneen barnootaa Addaa Afaan Oromoo ittibarsiisan Finfinnee keessatti akka ijaaraman, Giddugalli Aadaa fi Seenaa Oromoo achumatti akka dhaabatu.” Jechuun danuu wixxifatan. Diinni faayidaa mataa isaatiif jecha olii gadi gaggaragalullee, ciniinsuu kana duuba dhugaa tokkotu jira. Dhugaan Saba muul’ata qabuu waraana dhokataa namatti kaasa. Halkan irriba dhoowwee labsii labsiin geeddarsiisa.
Dubbii koon guduunfa. Dhaloonni dhugaa dhaale galaana. – gaara jigsee, tulluu buqqisee, hededa diigee, haafaafi haasura karaarraa haxaayee deema. Dhaloonni dhugaa dhaale, sabni muul’ata qabu bu’aa bayii har’aa ilaalee galma isaarraa hingufatu; dadhabbii har’aa dhaggeeffatee waakkiin wal hindadhabsiisu; ulfina boruu caalchifata; galma buruut ilaala – Obsaaf hubannoodhaan lafa kakuu isaatti xuruura. Eebbaan galma isaa dhuunfata. Otoo diinni hinaafuu,otoo ormi danqaafi danqaraa karaa isaarraa tuuluu – akka galaana hidha diigee, furga’ee timjii isaa dhuunfata. Diina liqimsee, duuffessee, kararraa caccabsee dhawaata biyya isaa deeffata. Burqaan isaa mirgisee yaa’ee lafa gogaa magarsa; galaana hinguune ta’ee gaafa caamsaan hammaatu, bara bonni jabaate ittibaqatu. Kuni egeree saba kiyyaati. Dhugaa saba muul’ata qabuuti. Warrii egeree kana arguu dadhabdanii karaarraa maqxanii gumgumtan karaatti deebi’aa. Dhaloota dhugaa dhaaletti makamaa; Wajjiniin bobba’aatii lafa eebbaa dhuunfadha. Yookaniif “Okolee diddu, Okkotee hindiddu” akka jedhan ta’a. Dhaloota dhugaa dhaale, saba muul’ata fudhatee bobba’e wanti dhaabu hinjiru. Xumureerra!!
Injifannoon Ummata Oromoof!!


text:
1GODAA Israa7eela Xoossaa Paasikaa Baalaa bonchchanau, Yerusalaamen de7iya GODAA Beeta Maqidasiyaa Israa7eela asai ubbainne Yihudaa asai ubbai yaanaadan Hizqqiyaasi kiittiis; qassi Efireema asaayyoonne Minaase asaayyo dabddaabbiyaa xaafiis. 2Kawoi, halaqatinne, Yerusalaamen shiiqida asai ubbai Paasikaa Baalaa naa77antto aginan bonchchanau qofaa qachchidosona. 3Qoodin gidiya qeeseti bantta huuphiyau geeyibeenna gishshaunne daro asikka Yerusalaamen shiiqibeenna gishshau, asai Paasikaa a wodiyan, koiro aginan bonchchanau danddayibeenna. 4He qofai kawuwaassinne shiiqida asaassi lo77o qofa gidiis. 5Hegaa gishshau, GODAA Israa7eela Xoossaa Paasikaa Yerusalaamen bonchchanau Berssaabehappe doommidi Daana gakkanaassi de7iya Israa7eela asai ubbai yaanaadan awaajjanau qofaa qachchidosona. Aissi giikko, ha Paasikaa Baalaabai kase higgiyan xaafettidoogaadan daro asai bonchchibeenna. 6Kawoinne kawuwaa halaqati azazin, kiitettidaageeti Israa7eela biittaa ubbaanne Yihudaa biittaa ubbaa hagaadan yaagiya dabddaabbiyaa ekkidi efiidosona; "Israa7eela asau, Asoore biittaa kawotu kushiyaappe kessi ekkidi, intte biittan attida inttekko i simmanaadan, inttekka GODAAKKO, Abrahaama, Yisaaqanne Israa7eela Xoossaakko simmite! 7Bantta GODAAYYO, bantta aawatu Xoossaayyo ammanettibeenna intte aawatudaaninne intte ishanttudan hanoppite. Intte eriyoogaadan Xoossai eta hanttaara qixaatiyaa qaxxayiis. 8Intte GODAAYYO azazettiteppe attin, kase intte aawatudan intte morggiyaa zozzissoppite! GODAI merinau geeshshido Beeta Maqidasiyaa haa yiite. GODAA hanqqoi eexxiyaagee intte bollappe kichchanaadan, GODAAYYO, intte Xoossaayyo, goinnite. 9Intte GODAAKKO simmikko, intte ishanttinne intte naati banttana omooddidaageetu sinttan maarotaa demmidi, ha biitti simmana. Aissi giikko, GODAI intte Xoossai qarettiyaagaanne maariyaagaa. Intte akko simmikko, ba sinttaa intteppe wora zaarenna" yaagiyaagaa. 10Kiitettidaageeti Efireema biittaanne Minaase biittaa kanttidi, Zaabiloona biittaa gakkanaassi katamaappe katamaa biidosona. SHin he katamatun de7iya asati eta karidi, eta bolli miiccidosonanne qilliiccidosona. 11Gidikkonne, Aseera asatuppe, Minaase asatuppenne Zaabiloona asatuppe aramida asati banttana kaushshidi, Yerusalaame yiidosona. 12Kawoinne kawuwaa oosanchchati GODAA qaalaa maaran azazidobaa, Yihudaa asai issi wozanan azazettanaadan, Xoossaa kushee Yihudaa asaa bolli de7ees. 13Naa77antto aginan Oittaa Baalaa bonchchanau keehi daro asai Yerusalaamen shiiqiis. 14Eti denddidi, Yerusalaamen de7iya yarshshiyo sohota qolidi, ixaanaa cuwayiyo miishsha ubbaa diggidi, Qediroona Zanggaaran olidosona. 15Hegaappe guyyiyan, naa77antto aginan, tammanne oiddantto gallassi Paasikaa dorssaa shukkidosona. Bantta huuphiyau geeyibeenna qeesetinne Leewati yeellatidi, bantta huuphiyau geeyidosona; yaatidi xuuggiyo yarshshuwaa GODAA Beeta Maqidasiyaa ehiidosona. 16Xoossaa asa gidiya Muuse higgiyaadan, Beeta Maqidasiyaa giddon bantta sohuwan sohuwan eqqidosona; eqqidi qeeseti Leewatu kushiyaappe ekkido suuttaa caccafidosona. 17He yaa7aa giddon geeyibeenna daro asati de7oosona. Hegaa gishshau, he dorssata GODAAYYO geeshshanau, geeshsha gidenna ubbatuyyo Leewati Paasikaa dorssaa shukkidosona. 18Efireema zariyaappe, Minaase zariyaappe, Yisaakoora zariyaappenne Zaabiloona zariyaappe daro asati higgee azaziyoogaadan bantta huuphiyau geeyibeennabaa gidikkokka, Paasikaa Baalaa gibiraa miidosona. Hegaa gishshau, Kawoi Hizqqiyaasi etau woossiiddi, "Abeet, asa ubbau keha GODAU, hageeti higgee azaziyoogaadan bantta huuphiyau geeyibeennabaa gidikkokka, eti neeyyo, GODAAYYO, bantta aawatu Xoossaayyo goinnoosona. Hegaa gishshau, neeni etayyo atto yaaga" yaagidi woossiis. 20Woossin GODAI Hizqqiyaasa woosaa siyidi, etayyo atto giis. 21Yerusalaamen shiiqida Israa7eela asai Oittaa Baalaa gita ufaissan laappun gallassi bonchchiis. Leewatinne qeeseti yetta miishshan yexxiiddi, gallassi gallassi GODAA galatoosona. 22Hegaappe guyyiyan, Hizqqiyaasi GODAA oosuwan akeekanchcha gidiya Leewatussi haasayidi, eta minttettiis. Asai ubbai issippetettaa yarshshuwaa yarshshiiddi, GODAA bantta aawatu Xoossaa galatiiddi, miiddinne uyiiddi, baalaa laappun gallassi bonchchidosona. 23Kumetta yaa7ai baalaa hara laappun gallassaa gujjidi bonchchanau maayiis; maayidi asai laappun gallassi baalaa ufaittiiddi bonchchiis. 24Aissi giikko, Yihudaa Kawoi Hizqqiyaasi yarshshuwaa yarshshanau, sha7u korimata, laappun sha7u dorssatanne deeshshata yaa7aassi immiis; qassi halaqati sha7u korimatanne tammu sha7u dorssata yaa7aassi immidosona. Keehippe daro qeesetikka bantta huuphiyau geeyidosona. 25Kumetta Yihudaa yaa7ai, qeeseti, Leewati, Israa7eelappe yiida asai ubbainne kase Israa7eela biittaappe yiidi, Yihudaa biittan de7ida asai ubbai ufaittiis. 26Daawita na7aa, Israa7eela Kawuwaa Solomona wodiyaasappe doommin, hachchi gakkanaassi, Yerusalaamen hagaa milatiya baali bonchchetti erenna gishshau, Yerusalaamen asai keehippe ufaittiis. 27Hegaappe guyyiyan, qeesetinne Leewati denddidi, GODAI asaa anjjana mala woossidosona; woossin Xoossai saluwan, ba de7iyo geeshsha sohuwan eta woosaa siyiis.
Copyright
Learn More


text:
1Aaroona zaretu citati hagaappe kaallidi xaafettidaageeta. Aaroona naati Nadaaba, Abiiha, El77aazaranne Itaamaara. 2SHin Nadaabinne Abiihu na7a yelennan bantta aawaappe kase haiqqidosona. Hegaa gishshau, El77aazarinne Itaamaari qeese gididosona. 3Daawiti Aaroona zareta eta oosuwaadan oosuwaadan citan shaakkiis. El77aazara yaraappe Xaadooqinne Itaamaara yaraappe Abimeleki Daawita maaddidosona. 4El77aazara yarati tammanne usuppun citan shaahettin, Itaamaara yarati qassi hosppun citan shaahettidosona. El77aazara yaratu halaqati Itaamaara yaratu halaqatuppe dari beettido gishshau, hegaadan haniis. 5El77aazara yaratu giddooninne Itaamaara yaratu giddon Beeta Maqidasiyau halaqatinne Xoossaa oosuwau halaqati de7iyo gishshau, hageetinne hinkkootinne oosuwaa saaman shaakkidosona. 6El77aazara yaratinne Itaamaara yarati bantta kayan kayan saamaa kessidosona. Kessin Leewa zare gidiya Nataani7eela na7ai xaafee SHamaa7ee eta mazggafiis. Kawoinne a halaqati, qeesiyaa Xaadooqinne Abiyaataara na7ai Abimeleki, qeesetu yaratu halaqatinne Leewatu yaratu halaqati ubbati ha yohuwau markka. 7Ha asati saamaa kessin, koiro saamai Yihoyaariba gakkiis. Naa77anttoi Yadaaya gakkiis. 8Heezzanttoi Hariima gakkiis. Oiddanttoi Sa7oorima gakkiis. 9Ichchashanttoi Malkkiyaa gakkiis. Usuppunttoi Miyaamiina gakkiis. 10Laappunttoi Haqqooxa gakkiis. Hosppunttoi Abiiya gakkiis. 11Uddufunttoi Yaasa gakkiis. Tammanttoi SHakaaniyaa gakkiis. 12Tammanne isiininttoi Eliyaashiba gakkiis. Tammanne naa77anttoi Yaaqiima gakkiis. 13Tammanne heezzanttoi Huppa gakkiis. Tammanne oiddanttoi Yesheka7aaba gakkiis. 14Tammanne ichchashanttoi Bilgga gakkiis. Tammanne usuppunttoi Imeera gakkiis. 15Tammanne laappunttoi Heziira gakkiis. Tammanne hosppunttoi Happixeexa gakkiis. 16Tammanne uddufunttoi Pataahiyaa gakkiis. Laatamanttoi Yihezqqeela gakkiis. 17Laatamanne isiininttoi Yaakiina gakkiis. Laatamanne naa77anttoi Gamuula gakkiis. 18Laatamanne heezzanttoi Dalaaya gakkiis. Laatamanne oiddanttoi Ma7aaziyaa gakkiis. 19GODAI Israa7eela Xoossai eta maizza aawaa Aaroona baggaara azazidoogaadan, eti GODAA Beeta Maqidasiyaa gelidi, kayan kayan oottanau xaafettidosona. 20Leewa zaretu halaqati harati hagaappe kaallidi xaafettidaageeta. Yehidaayi SHabu7eela baggaara Amiraama zare. 21Yishee Rahaabiyaa zare. 22Yahaati SHalomiita baggaara Yixihaara zare. 23Yiriiyi, Amaaree, Yahaazi7eelinne Yiqami7aami Kebroona zare; eti bantta yeletaa maaran xaafettidosona. 24SHamiiri Mikiyaasa baggaara Uzzi7eela zare. 25Zakkaariyaasi Mikiyaasa ishaa Yishiyaa baggaara Uzzi7eela zare. 26Maahili, Mushinne Yaa7izee Maraara zareta. 27Yaa7iziyaa naati heezzati SHohaama, Zakkuuranne Iibira. 28Maahila naati naa77ati El77aazaranne Qiisha. El77aazarayyo attuma na7i baawa. 29Qiishayyo Yiraahima7eela giyo issi attuma na7ai de7ees. 30Mushayyo Maahila, Edeeranne Yiremoota geetettiya heezzu attuma naati de7oosona. Hageeti Leewa zaretu halaqata. 31Kase eta dabboti, Aaroona zare qeeseti oottidoogaadan, Leewa zaretu halaqatinne kaalotiya ishanttuppe issoi saamaa yeggees. Saamai kiyiyo wode Kawoi Daawiti, Xaadooqi, Abimeleki, qeesetu halaqatinne Leewatu halaqati markka.
Copyright
Learn More


text:
Kan yeroo ammaa mana hidhaa qiliinxoo keessa jiran obbo Baqqalaa Garbaa, Obbo Dajanee Xaafaa, Obbo Gurmeessaa Ayyaanoo fi Obbo Addisu Bullaalaa, Kamisa kaleessaa qabee nyaata lagachuun mormii isaanii dhageesisaa kan jiran ta’uu maatiwwan isaanii keessaa ibsanii jiran.
Haadha warraa Obbo Dajanee Xaafaa kan ta’an Aaddee Assalafach Mulaatuu sababa midhaan lagachuu kana maal akka ta’e yeroo ibsan, Kibxata darbe mana murtii duratti dararaa mana hidhaa keessatti irra ga’e kan ilaaleen iyyata dhiyeeffatanii, manni murtii kun rakkoo bulchiinsa mana hidhaati jechuun deebii erga dhorkatee booda nyaata lagatan.


text:
1Hegaappe guyyiyan, Efireema asai Geedoona, "Midiyaamata olanau baidda nuna aibissi xeesabeikkii? Nuna aibissi hagaadan oottadii?" yaagidi keehippe palamettidosona. 2SHin Geedooni zaaridi, "Taani oottidoogaappe intte oottidoogee aadhdhenneeyye? Ta yarati Abi7eezerati shiishshido mule kattaappe intte Efireema zareti qorido poshiloi kehenneeyye? 3Midiyaamatu halaqata, Oreebanne Za7eeba Xoossai intte kushiyan aattidi immiis. Intte oottidoogaa mala, taani ai oottanau danddayiyaanaa?" yaagiis. I hegaadan gin, eti hanqquwaappe zarbbidosona. 4Geedooninne aara de7iya heezzu xeetu asai Yorddaanoosa SHaafaa yiidi pinnidosona; eti ai daafurikkokka, bantta morkketa yedettiyoogaa aggibookkona. 5Yedettiiddi Sukkota gakkido wode, Geedooni katamaa asaa, "Ta asai daafurido gishshau, hayyanintta amarida oitta immerkketii. Taani Midiyaamatu kawota Zebaahanne Xalmmunaa7a yedettaidda de7ais" yaagiis. 6Yaagin Sukkota katamaa halaqati, "Zebaahanne Xalmmunaa7a neeni omooddabaakkashin, ne olanchchatussi aibissi oittaa immanee?" yaagidosona. 7Yaatin, Geedooni, "Lo77o aikkobaa! GODAI Zebaahanne Xalmmunaa7a ta kushiyan aattidi immiyo wode, taani bazzo agunttaaninne kinddiichchuwan inttena wadhdhana" yaagiis. 8Yaagidi hegaappe Panu7eela giyoosaa biis; biidi yan de7iya asaakka he oishaa oichchiis. Oichchin Panu7eela asaikka Sukkota katamaa asai zaaridoogaadan zaariis. 9Yaatin, Panu7eela asaakka, "Taani xoonada saro simmiyo wode, intte katamaa naagiyo ha adussa gimbbiyaa laalana" yaagiis. 10Zebaahinne Xalmmunaa7i arshsho baggappe yiida olanchchatuppe attida bantta tammanne ichchashu sha7u olanchchatuura Qarqqoora giyo kataman de7oosona. Kase arshsho baggappe yiida olanchchatuppe bisuwan olettiya issi issi xeetanne laatamu sha7u gidiya olanchchati olan haiqqi wuridosona. 11Geedooni Nobaahappenne Yogibaahappe arshsho baggan de7iya bazzuwaa gaxaa ogiyaara biidi, hegan de7iya olanchchata bolli eti akeekennan de7ishin woraajjiis; 12woraajjin eti ubbai dagammidosona. Midiyaama kawoti Zebaahinne Xalmmunaa7i naa77aikka baqatidosona; shin Geedooni eta yedetti gakkidi omooddiis. 13Yo7aasha na7ai Geedooni olaappe Hereesa Pinuwaara simmiis. 14Simmiiddi Sukkotappe issi wodallaa oiqqidi oichchiis. Oichchin wodallai Sukkota halaqatunne cimatu laappun tammanne laappunatu sunttaa xaafidi au immiis. 15Hegaappe guyyiyan, Geedooni Sukkota asaakko yiidi, "'Zebaahanne Xalmmunaa7a neeni omooddabaakkashin, ne daafurida asaassi aibissi oittaa immanee?' giidi intte tana qilliiccideta; shin Zebaahanne Xalmmunaa7a hageeta be7ite" yaagiis. 16Hegaappe guyyiyan, bazzo agunttaaninne kinddiichchuwan wadhdhidi; Sukkota halaqata qaxxayiis. 17Qassi Panu7eelan katamaa naagiyo adussa gimbbiyaa laalidi, kataman de7iya attumaasaa woriis. 18Yaatidi Geedooni Zebaahanne Xalmmunaa7a, "Intte Taabooran worido asati ai malee?" yaagidi oichchiis. Oichchin eti, "Ne mala; eti ubbaikka kawuwaa naata milatoosona" yaagidi zaaridosona. 19Geedooni, "Eti ta ishantta; eti ta aayee naata. GODAI ero! Intte eta woribeennabaa gidiyaakko, taanikka inttena worikke shin" yaagiis. 20Yaagidi ba baira na7aa Yetera, "Dendda eqqada, hageeta wora" yaagiis. Yaagin Yeteri biron yelaga gidido gishshau yayyidi, ba bisuwaa shoddibeenna. 21Hegaappe guyyiyan, Zebaahinne Xalmmunaa7i Geedoona, "Dendda eqqada, neeni nuna wora. Attumaasa ooso oottanau attumaasa koshshees" yaagidosona. Yaatin, Geedooni denddidi, eta woriis; woridi eta gaameelatu qooriyan de7iya alleeqo ubbaa ekkiis. 22Hegaappe guyyiyan, Israa7eela asai Geedoona, "Neeni nuna Midiyaama asaappe ashshido gishshau, neeni, neeppe guyyiyan ne na7ainne ne na7aa na7ai nuna haarite" yaagiis. 23Yaagin Geedooni, "Taani inttena haarikke; ta na7aikka inttena haarenna; GODAI inttena haarana" yaagiis. 24Yaagidi eta, "Ane taani inttena issibaa oichchais: intte ubbai omooddidi ehiido haittaa worqqaa taayyo immite" yaagiis. Isimaa7eela asaadan, Midiyaama biittaa asatikka haittan worqqaa wottoosona. 25Israa7eela asai zaaridi, "Eeno, nu immana" yaagiis. Yaagidi afalaa hiixxidosona; hiixxidi asai ubbai ba omooddido haittaa worqqaa hiixettida afalaa bollan yeggiis. 26Geedooni ekkido haittaa worqqai laatamu kilo giraame deexxiyaagaa. Hegeenne, hara alleeqota, qooriyan aattiyo gozddata, Midiyaamatu kawoti maayiyo ochcha teeraa milatiya maayotanne eta gaameelatu qooriyaappe ekettida alleeqota gujjennaana. 27Geedooni worqqaappe eeqa misiliyaa giigissidi, ba de7iyo Oofira kataman wottiis. Guyyeppe Israa7eela asai ubbai GODAA aggidi, he eeqa misiliyaayyo goinniis; Geedoonassinne a so asaassi hegee pire gidiis. 28Hegaadan hanidi, Midiyaama asai Israa7eela asaassi haarettiis; eti Israa7eela asaa bolli naa77anttuwaa denddibookkona. Geedooni haiqqana gakkanaashin, oitamu laittaa biittai woppaa demmiis. 29Yo7aasha na7ai, Yeruba7aala giyo Geedooni ba soo guyye biidi, ba keettan de7iis. 30Geedooni cora maccaasa ekkido gishshau, assi laappun tammu attuma naati yelettidosona. 31Qassi Sekeema kataman de7iya kaadumatiyaa attuma na7aa ayyo yelin, sunttaa Abimeleka yaagidi sunttiis. 32Yo7aasha na7ai Geedooni lo77i cimidi haiqqiis; ba aawaa Yo7aasha duufuwan moogettiis. Ha duufoi Abi7eezera yarati de7iyo Oofira kataman de7ees. 33Geedooni haiqqidoogaappe guyyiyan, Israa7eela asai GODAAPPE guyye simmidi, Ba7aala geetettiya xoossatuyyo goinniis; Ba7aali-Bariita giyo eeqaa banttayyo xoossa oottidosona. 34Yaatidi Israa7eela asai eta yuushuwan de7iya morkketu ubbaappe eta ashshida GODAA bantta Xoossaa hassayibookkona. 35Qassi Geedooni Israa7eela asaayyo oottido lo77o ooso ubbaayyo, eti a so asaayyo kehan kushiyaa zaaribookkona.
Copyright
Learn More


text:
Hardhaa guyyaan,Ammajjii 18,2016 ka Maartin Luter Kingiiti.Maartin Luuter Kingi nama seenaa Amerikaa jijjiire keessaa tokko.Atilaantaa Jiyoorjiyaatti dhalate. Namii gurrachii Amerikaa jireenna garbummaa jalaa bahee akka namaa adiin wal qixxee jiraachuu malee jedhee qabsaahaa bahe.
Qabsoon ammoo karaa nagaatiin tahuu malte jedhee addunyaa jijjire.Qabsoo karaa nagaa Matamaa-Gandii, Abrahaam Linkoolin fa irraa fkn fudhate.
Amerikaan yoo dhaloota Maartin Luuter Kingi ulfeeffattu jireennaa isaatii fi hujii isaatiin ulfeessiti.Maartin Luuter Kingi ummataa abdii, jabeenna, dhugaa, faaydaa, ulfinna, garaa laafinna, obsaa fi waan hedduun kennee fi biyya fayyise.
Bara 1955 keessa hujii gara ahammeennaa hamaa mootummaan Amerikaa ummataa gurrachatti fide mormuuf akka namii otoobusii ummataa magalaa Montigomeriitii fi Alabaamaa hin yaabbannee tolchee magaalii sun kasaarteen tolchee achumaan maqaan baheef.
Guyyaan dhaloota Maartiin Luuter Kingi akka ulfeessan perezidaantii Amerikaa Roonaaldi Regenitti akka guyyaan kun Wiixata torbaan sadeessoo Ammajii irra oolu bara 1983 keessa seera baase.Dhalootii isaa silaa Ammajii 15,1929.
Kongireesiin Amerikaa ammoo akka guyyaan kun guyyaa ummatii hujii hawaasummaa hojjachaa guyyaa dhaloota Kingi qaabatee guyyaanis sadarkaa Federaalaatti ulfeeffamu bara 1994 keessa seera baase.
Barii sun bara nama gurraacha akka malee miidhanii akka namaattu hin lakkaane.
Qabsoon achii kaate keessaatu bara 1950 fi bara 1960 keessaa dubbii seenaa qabdu ka Maartiin luuter Kiingi egeree Amerikaa argee “Garaatti wa na argaa,” ingilifffnaan “I have a dream,” jedhu dubbatee bara 1963 keessaa hiriirii guddaan Waashignton DC-tti yaameen walti makamtee ummata chochoofte.
Qabsoo tanaan bara 1964 badhaasa Noobel argatee akka perezidaantiin USA ka gaafasii Lyndon Johnson akka namii gurrachii mirga isaa male argatu hajaju baasu tolchiteef.
Maartin Luuter Kiingi isaa ummataa qabsaasuu fi hiriira hojjatootii nama gurrachaa akka mindaan dabalmuuf gaafachuu bahan dhaquutti jiruu bara 1968 Memphis Tenesiitti galaafatan.
Taatullee addunyaan hardhaa fi egerillee Maartn Luuter Kingi hujii innii ummata hojjate,waqixxummaa adii fi gurraachaa qabsaahe qofaa adoo hin tahin namii akka ilmee namaattu ulfinna argatu tolchuuf qabsaahee lubuu itti dhabeen faarsaa jiraatti.


text:
Jarmayaan Mo akka jedhutti bulchiinsa Afriikaa keessaa kan ilaaleen odeeffannoo walii galaa qabatee jira.
Xiinaltoonni waggaa waggaan biyyi hundumtuu haala itti daldala geggeessu, itti gaafatama angawoota irra jiruu fi hookkara dubartoota irratti geggeeffamu ittisuuf seera qaban xiinxala.
Gabaasni baranaa akka ifa ta’etti bu’uursaan MO FOUNDATION akka jedhanitti haalli waggootii darban 4 keessatti mul’ate yaaddessaa dha.
Biyyoonni 21 erga bara 2011 as bulchiinsaan qabxiin argatan gad bu’aa jira, garuu kun jijjiirama guddaa iddoo hanga tokkotti arganne haguuge.
Tajaajilli fayyaa fi banooti guutummaa Afriikaa keessatti fooya’ee jira. Ibrahaaim akka jedhanitti Ivory Coast kan dhuma baatii kanaa filannoo geggeessuuf jirtu walii galaan jijjiirama guddaa argamsiiste. Biyya walitti bu’iinsa baate. Biyyoonni haala akkasii keessa hin turre kan akka Rwaandaa, Morokoo, Toogoo, Keenyaa mootummoota misooma irratti fuuleffatan qabu.
Walitti bu’iinsa keessa kan jiran Somaaliyaa, Sudaan kibbaa fi Republikiin Afriikaa waaltaa tarree dhuma gabaasa kanaa irra jiru. Bulchiinsi gama dinagdeen jiru hedduu gad bu’eera. Xiinxaltoonni akka jedhanitti biyyoonni Afriikaa hedduun waggootii dhiyeenya kana gatiin waan hundaa kufuu isaan miidhamanii jiru.
Biyyoonni milkaaan immoo haala dinagdee adda addaa keessa jiru jedhan Prezidaantiin baankii misooma Afriikaa duraanii Doonaald Kaberuka.
Kaayyoon qorannoo kanaa naannoo bulchiinsaa iccitii jiru dhabamsiisuuf akkasumas lammiiwwan Afriikaa sadarkaa gadii jiran kanneen aangoo qabatanii jiran itti gaafatamaa gochuuf ta’uu jaarmayaan MO IBRAHIM FOUNDATIONI beeksisee jira.


text:
WASHINGTON,DC —
Liibiyaan ilma perzdaantii isii ka durii,Saadi Gadaafii Niijeri qabanii itti fidan ya hiite
Saadii ilmaan perzdaantii Liibyaa saddeetan keessaa maandhicha, quxusuu.Ganna sadiin duratti mootummaan abbaa isaa, Mohaammad Gadaafii gara galchanii isallee ijjeesani jennaan baqatee Nigeritti gale.
Akka gurbaan Gadaafiin kun qabamee Liibiyaatti kenname, muummee minsitera Liibiyaa, Alii Zeidanitti dubbate.
Saadiin kun teessoo mootummaa Liibyaa, Tiripooliitti hidhaa jira.Namii kun itti gaafatmaaa Federeshini Kubbaa Miilaa biyya isaanii tahee hojjate.Horii ummataa nyaateee balleessee nama hiriira bahe ficcisiise jedhanii seera addunyaatiin himachuuf itti jiran.
Eegii mootummaan perzdaantii Liibiyaa, Gadaafiin gara galeen duubatti maati isaan kaan biyyuma isaatti dhumatee, kaan baqatee biyyaa bahee,ka bahellee hedduu qabanii biyyatti galachani balleessaa jedhaniif gaafachuutti jiran.
Gadaafiin,ganna haga 40 Liibyaa bulchee, waraana addunyaatti gargaarsa ummata isaallee itti argatee hadhee hujii irraa buuse.Liibiyaan biyya afaan Arabaa dubbattu,ta Afrikaa gama Kaabaatiin qubattu, ummatii isii miliyoona jahaa oli tahe.


text:
1Nenoo, Liibaanoosaa, tamai ne zigata maana mala, ne penggeta dooya! 2Nenoo xiiddau, zigai kunddiichchido gishshau, qassi he bonchcho mittatikka xayiichchido gishshau, aayyee gaada yeekka! Inttenoo Baasaane biittaa wolatoo, he konssiisida worai qanxxettiichchido gishshau, aayyee giidi yeekkite. 3Henttanchchatu zilaassaa siyite; aissi giikko, eta bonchchoi xayiis! Gaammoti gudiyoogaakka siyite; aissi giikko, Yorddaanoosa worai xayiichchiis. 4GODAI ta Xoossai tana hagaadan yaagiis; "He shukettanau de7iya dorssatu wudiyaa heemma. 5Eta shammiyaageeti shukkoosona; shukkidikka qaxxayettokkona. Qassi baizziyaageetikka, 'Nuuni duretida; GODAI galatetto' yaagoosona; harai attin, eta henttanchchatikka etassi qarettokkona" yaagiis. 6GODAI hagaadan yaagees; "Taanikka hagaappe sinttanau ha biittan de7iya asau qarettikke; taani asa ubbaa issuwaa issuwaa kushiyaaninne kawuwaa kushiyan aattada immana. Immin eti biittaa bashshana; taanikka issi asanne eta kushiyaappe ashshikke" yaagees. 7Hegaa gishshau, taani shukettanau de7iya dorssata, ubba qassi wudiyaa giddon tuggatidaageeta heemmiyaagaa gidaas. Qassi naa77u gatimata ekkada etappe issuwaa Kehatettaa gaada sunttaas; naa77anttuwaakka Issippetettaa gaada sunttaas. Yaatada dorssaa wudiyaa heemmaas. 8Hegaappe guyyiyan, taani issi aginaa giddon heezzu henttanchchata xaissaas. Aissi giikko, eta hanotettai taayyo danddayettibeenna; yaatin, etikka tana ixxidosona. 9Yaata simmada taani dorssata, "Taani inttena naa77antto heemmikke; haiqqiyaagee haiqqo; bayiyaagee bayo; attiyaageekka issoi issuwaara meetettidi wuro" yaagaas. 10Yaaga simmada taani kawotettatu ubbaara maacettido maachchaa kanttidoogaa bessanau Kehatettaa giyo ta gatimaa ekkada menttaas. 11Hegaa gishshau, he gallassikka maachchaa kantti aggiis; yaatin, he wode dorssaa shammiyaageetinne baizziyaageeti tana be7idi, hagee GODAA qaalaa gidoogaa eridosona. 12Taani eta, "Immanau bessees giikko, ta damoozaa hammite; koshshenna giikkokka, aggi bayite" yaagaas. Yaagin eti ta damoozaa hasttamu xaqara biraa taayyo immidosona. 13Yaatin, GODAI tana, "Eti hegaa kessana gi maayettidi immido he kenchcho biraa Beeta Maqidasiyaa buquraa minjjiyo keettaa giddo ola" yaagiis. Yaagin taani he hasttamu xaqara biraa efaada, Beeta Maqidasiyaa buquraa minjjiyo keettaa giddo olaas. 14Hegaappe guyyiyan, taani Yihudaappenne Israa7eelappe gidduwan de7iya ishatettai xayidoogaa bessanau Issippetettaa giyo ta naa77antto gatimaa menttaas. 15Qassikka GODAI tana, "Naa77anttuwaakka iita henttanchchaa miishshata ekka. 16Aissi giikko, taani ha biittan issi henttanchchaa denttana. SHin i waayettiya dorssata maaddenna; laalettidaageeta shiishshenna; wobbiyaagaa koolenna; payyaakka mizenna. I hegaa aggidi, modhdhidaageeta shukki shukkidi mees; eta shuquliyaakka xoggees. 17Dorssa wudiyaa yeggi bayida he iita pattenna henttanchchaassi aayye7ana! A qesiyaanne a ushachcha aifiyaa bollan bisoi wodhdho. A qesee silo; a ushachcha aifeekka tippi giidi to7o" yaagiis.
Copyright
Learn More