text:
WASHINGTON,DC
— Addi gamtaa paartiilee mormitootaa Itiyoophiyaa, Medrek, Dilbata dabre kana magaalaa Finfinnee keessatti walga’ii uummataa waamuudhaan, maanifeestoo yokaan tarsiimoo isaa irratti ibsa kennee jira. Kanneen walga’icha irratti ibsa kennan hoogganoota addichaa lama, Dr. Mararaa Guddinaa fi Dr. Nagaasoo Gidaadaa turan.
Itti-aanaa Dura-taa’aan Medrek fi Dura-taa’aan Koongiresa Federaalawa Oromoo, Dr. Mararaan akka jedhanitti tarsiimoo dhimmoota sadii, jechuun, haala siyaasaa, dinagdee fi hawaasummaa amma Itiyoophiyaan keessa jiruu fi jijjiirraa dhufuu qaba, jedhanitti fuuleffate – maanifeestoon Medrek.
Gama siyaasaan filannoo walaba geggeessuu dhabuun, boordiin filannoo fi manni-murtii walaba ta’uu hanqachuun, miidiyaa yokaan sabaa-himaan walabaa dhabamuun, mootummaan hoogganoota mormitootaa fi gaazzexeessota seera shororkeessummaa dabalee seera adda addaa itti baasee yakkuu fi hidhuun, adabbii waggoota dheeraa itti mursiisuun dimookiraasii biyyattii ukkaamsuu isaa dubbatu, Dr. Mararaan.
Gama dinagdeetiinis, mootummaan akka dinagdeen guddatee fi biyyattiin misoomtetti haa dubbatu malee “uummatni biyyattii yeroo dhaa yerootti hiyyummaa hamaatti sigigaataa jira, kan nyaatu dhabaa jira. Ka malaammaltummaan duuromaa jiru aangawoota, dabballootaa mootummaa fi daldaltoota mootummichatti hidhata qaban qofa” jedhu.
Gabaasaa Guutuu Dhaggeffadhaa


c: text/html

text:
Wednesday, January 20, 2010
Hundeeffama Waldaa Hawaasa Oromo Siydinii-Australia
(Oduu 21 Amajjii 2010 Sydeny-Australia)Oromonni biyya Awustiraaliyaa kan magaalaa Siyidnii keessa jiraatan waldaa hawaasa Oromoo hundeeffataniin qaama seerumaa mirkaneeffachuun isaanii gabaafame.
Waldaa hawaasa Oromoo Awustiraaliyaa maqaa jedhuun waajjira dhimma gurmaahinaa mootummaa Awusitraaliyaa irraa ragaa beekamtii kan argate waldaan kun miseenoota 50 akka horates beekameera.
Sirna labsii hundeeffama waldaa hawaasa Oromo Awusitraaliyaa kan magaalaa Siydinii sababeeffachuun sagantaa guyyaa Dilbataa Amajjii 17 bara 2009 iddoo bashannanaa Olompik keessatti qophaaherratti, maatiin miseensoota waldichaafii keessummoonni argamuun gammachuu isaanii mul’isaniiru.
Sirna kanarratti akka ibsametti, waldaan kun walitti dhufeenya hawaasa Oromo cimsuu, aadaafi afaan oromoo dagaagsuu, rakkoolee hawaasa Oromo furuudhaaf yaalii godhamu keessatti hirmaachuun kaayyoo isaati.
Waldaan kun koree bulchiinsaa dabalatee gurmuulee dhimma afaan Oromoofi Ispoortii qindeessan haamateera.
Hundeeffama waldaa hawaasa Oromo Awusitiraaliyaa kan magaalaa Siydinii kana dhugoomsuuf Waldaan hawaasa Oromoo Viiktooriyaafi namoota matayyaan carraaqaa turanis wayituma kana galateeffatamaniiru.
Guyyaa eebba waldichaa sababeeffachuunis miseensoota gidduutti waldorgommiin kubbaa miilaa taphatameera.
Kanaan durattillee, waldaaleen hawaasa Oromoo kutaalee biyya Awustiraaliyaa Viktooriyaa, Adileed fii Parzi keessatti hundeeffamuun socho’aa akka jiran beekamaadha.
Waldaa hawaasa Oromoo Awustiraaliyaa maqaa jedhuun waajjira dhimma gurmaahinaa mootummaa Awusitraaliyaa irraa ragaa beekamtii kan argate waldaan kun miseenoota 50 akka horates beekameera.
Sirna labsii hundeeffama waldaa hawaasa Oromo Awusitraaliyaa kan magaalaa Siydinii sababeeffachuun sagantaa guyyaa Dilbataa Amajjii 17 bara 2009 iddoo bashannanaa Olompik keessatti qophaaherratti, maatiin miseensoota waldichaafii keessummoonni argamuun gammachuu isaanii mul’isaniiru.
Sirna kanarratti akka ibsametti, waldaan kun walitti dhufeenya hawaasa Oromo cimsuu, aadaafi afaan oromoo dagaagsuu, rakkoolee hawaasa Oromo furuudhaaf yaalii godhamu keessatti hirmaachuun kaayyoo isaati.
Waldaan kun koree bulchiinsaa dabalatee gurmuulee dhimma afaan Oromoofi Ispoortii qindeessan haamateera.
Hundeeffama waldaa hawaasa Oromo Awusitiraaliyaa kan magaalaa Siydinii kana dhugoomsuuf Waldaan hawaasa Oromoo Viiktooriyaafi namoota matayyaan carraaqaa turanis wayituma kana galateeffatamaniiru.
Guyyaa eebba waldichaa sababeeffachuunis miseensoota gidduutti waldorgommiin kubbaa miilaa taphatameera.
Kanaan durattillee, waldaaleen hawaasa Oromoo kutaalee biyya Awustiraaliyaa Viktooriyaa, Adileed fii Parzi keessatti hundeeffamuun socho’aa akka jiran beekamaadha.
Posted by Oromo Community Association SA at 8:45 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
OVR broadcast, June 25, 2014
To Support Oromo Voice Radio click on Donate
Oromo Voice Radio broadcasts to Oromia on Mondays, Wednesdays and Saturdays at 7:00 PM Finfinnee time at 16 MB or 17850 kHz. Oromo Voice Radio is operated by Madda Walaabuu Media Foundation.
In today’s broadcast:
1. News
2. Qophii Tibbanaa
3. Qophii Mala Jireenya
Read more…
QABSOO KEENYAAF “GAACHANA” HAA TAANU !!!!!!
SEENAA Y.G(2005) | Waxabajjii 25, 2014
WBOn gaachana Ummata Oromooti !! wayita jennu, WBOn Ummata Oromoo irraa diina kan qolatu ykn ittisu ta’uuf dhaadachuu qofaa odoo hin taanee, akka itti boonnu fi abdii irraa qabnu ibsaa jirra jechuudha. Haala har’a keessa jirru irraa kaanee garuu dhaadannoo kana gama lamaan ilaaluun fardiidha. WBOn gaachana Ummata Oromoo ta’uu akkuma dhaadannu fi innis lubbuu isaa bakka bu’aa hin qabne nuuf mennuun mirkaneessaa jiru, Ummati Oromoos, Gaachana WBO ta’uu isaa mirkaneessuu qaba. Ummati akkamiin Gaachana WBO ta’uu danda’a ? jennee yoo of gaafanne, deebii gama hundaa hammatu kennuu dandeenya. Miseensa WBO ta’uu kaasee hanga gargaarsa nam-tokkeetti irraa eegamu taasisuun, gaachanummaa mirkaneessuu ni danda’a. Akka walii galaatti , Mirga humnaan sarbamaa jirruuf, Waraana ofii qabaachuu fi jabeeffachuun filannoo biraa waan hin qabaanneef, akkasumas, WBOn Ummata isaan alatti hirkannoo biraa waan hin qabneef, Gaachanummaa keenya hojiin argisiisuu akka qabnu itti amanuu qabna. Read more…
Stimulant khat banned as illegal class C drug in UK
June 25, 2014 (Press Association) – Possessing, selling and importing khat – a plant used as a stimulant by Ethiopian and Somalian communities – is illegal in the U.K. starting this week.
Khat, which makes its users feel more alert, happy and talkative when chewed, is now banned as a class C drug despite advice from the Government’s official advisers that it should not be classified.
Around 2,560 tonnes of khat, which is also favoured by Yemeni and Ethiopian communities, worth £13.8 million was imported to the UK in 2011/12, bringing in £2.8 million of tax revenues. Read more…
Categories: HOA News Tags:


text:
Jiddu Gala Galma Aadaa Oromoo Magaalaa Finfinnee Keessatti
Mootii Qixxeessaa*
Edda Uummanni OROMOO handhuura OROMOYAA Finfinneerraa buqqa’ee kunoo waggaan gara 130 lakkaa’amaa jira. Buqa’iinsa sana dura Finfinnee fi naannoon ishee lafa OROMOOnni horanii irra bobbaasan, qotanii irraa galfatan dachee laliftuu fi badhaatuu bosona uffatte, laliftuu beneensonnii fi simbiroonni sanyii adda addaa keessaa fi irra bashaadan akka turte hin shakkamu.
Edda nyaapha koloneeffataa, nama nyaataa bulgicha Minilik jedhamuun durfame harkatti kuftee as yaroo dhaa gara yarootti gaaddifti bosona ishee barbadaayun, bineensonnii fi simbirroowwan daggala ishees mancaafamuun beekkamaa dha. Bakkeewwan Ulfoon safuu, duudhaa fi aadaa OROMOOf mallattoo bu’uraa turan hora Finfinnee, dhakaa araaraa, gaaddisni Oddaawwaniif bakkeewwan kabajamoo ta’an biroo carraa duula balleessii kanaan kabajaan irraa mulqamee warra soqolattee kanaan soqolamanii salphinaaf saaxilaman.
Nyaaphni Minilikiin durfame Goobanatti hidhatee gooticha gullallee ciminaan dura dhaabbate Tufaa Munaa galaafate. Gootonni OROMOO Tufaan durfaman falmiin kabajaa sabaa fi biyya abbaa ittisuuf godhan meeshaa ammayyaa diinni hidhachiifameen caalamee kufaaatin ta’ee booda Finfinnee fi naannoon ishee hundi hin barbadaaye. Dhiignis hin dhangala’e. Finfinneen OROMOOn keessaa buqqaafame nyaaphaan dhuunfatamte. Akkasiin sabni keenya hadhaa gabrummaa har’aa kana jalatti jilbeeffachuuf dirqame.
Duula kanaan seenaan, duudhaan, safuu fi aadaan abbaa biyyaa awwaalamee kan alagaa irratti dgaagfamae. Badiin bara Minilkii fi sana dura calqabe ammalleen bara wayyaanee – Hayilamaariyaam babal’atee itti fufee jira. Akka boru itti hin fufneefis wabiin mul’atu hin jiru.
Finfinnee fe’ii saba keenyaatin ala magaalaa guddittii Empire Ethiopia fi Aafrikaa taatee moggaafamte keessa kan diriirfatee jiruu qananii jiraachaa jiru ilmaan nafxanyaati. Masaraan mootummaa kanaa fi waajjirri tokkummaa Aafrikaa kan gidiraa fi gabrummaa uummata keenyaa cimsuuf tajaajilu malee OROMOOf bu’aa tokkolleen qabaachaa hin jiru. Magaalattiin Ulfaan keenya keessaa mancaafame siidaawwan bulgoota lubbuu miliyoonota ilmaan OROMOOtin xabataa turanii kan Minilik kaleessaa fi Mallas har’aa baattee ilkaan baaftee nutti kolfaa jirti. Araddaa kana magaalaa teessuma issaanii gochuuf jecha lafee dhalootaatu safuu fi ooddata tokko malee bakka itti awwaalamee baafamee haraa xurii magaalattii wajjin gatamaa, facaafamaa ture. Har’as kanumatu harkaa qabama.
Heerri mootummaa biyyatiin ittiin bulaa jirtu OROMOO fi OROMIYAAn magaalaa Finfinnee keessaa bu’aa addaa qabaata jedhulleen kan raawwatamaa jiru faallaa issaati. Summii warshaalee abbaa qabeenyaa keessaa gad-dhiifamuun bishaani fi biyyoon naannoo summaa’uu, uummannis kana waraabee dhugee, qotee irraa nyaatee, magarsee irraa dheechisee sa’aa namaan akka summaa’ee dhumu godhamuutu bu’aa issaa ta’e. Babal’ina magaalattiif jecha qe’ee hortee akkaakilee-abaabilee issaarraa buqaafamee rakkinaaf gadadoo fe’amuun bu’aa issaa akka ta’u murna gabroomfataa kanaan itti murtaa’uutu akka bu’aatti lakkaa’ameef.
Afaan, aadaa fi amantaa issaa waaqeffannaatti akka dhimma hin baane, akka amantaa ganamaa kan abbootii issaatti bakka du’aa ofiilleen itti awwaallachuu danda’u dhoowwamuutu akka bu’aa badhaadhinaa fi babal’ina misooma guddaatti lakkaa’ameef. Mirga uumamaan dhalli namaa qabaachuu male qabaachaalleen jiru garuu gartuun mootummaa gabroomfataa addatti OROMOO lage mormuu issaatin qofa uummanni OROMOO maqaan adda addaa itti maxxanfamee haidhamuu, dararamuu, akka bineensa daggalaa adamfamee ajjeefamuu fi biyyaarraa boqqifamee otoo baqatuu irbaata Qurxummii ta’uutu akka waan jijjiiramni jireenyaa adda ta’e dhufeefitti alkanii fi guyyaa itti wacamaa jira. Daba kana irratti dammaquun dammaqanii wareegama akka sabaatti badii dugguuggaa sanyii baroota dheeraaf nutti jiru hundeen geeddaruu danda’uuf qophaa’uun dirqama yaroon dhaloota kana gaafachaa jiru ta’uu hubachuun waan har’a ta’uu qabu malee kan boruuf bulu ta’uu hin qabu.
Xiyyeeffannaan barruu kanaa seenaa Finfinnee fi miidhaa jiru gabaasuu dhaa miti. Galama jiddu galeessa magaalattii keessatti ijaaramee jiru irraa waa xuquuf malee.
Akkam ta’eet galmi guddaan amana ga’u maqaa OROMOOtin sirna mootummaa balaafamaa kanaa jalatti jaaramuu danda’e gaaffiin jedhu ka’uu mala. Deebin issaa kan barruu kana keessatti argamuu danda’u miti. Namuu gama gama issaan itti yaadee waan deebiidha jedhee itti mul’atu tilmaamuutu mala ta’a. Ykn itti gaafatamtoota projaktichaa / qaama / dhimmichi laalu qunnamanii irraa hubachuu feesisa.
Maqaan Galma kanaa akkuma mataduree irraa mul’atu Jiddu gala Galma Aadaa OROMOO magaalaa Finfinnee jedhama. Steediyoomii guddicha magaalattiin qabdu fuuldura karaa Lagahaar irraan gara Magganaanyaa dhaqu irratti argama. Bakkichi dur yawattaaddarooch migib maaddaraajjaa / qindoomina / nyaata hoomaa waaraanaa jedhamees beekkama.
Bal’inni lafaa Galmi kun irra qubate ykn total site area Heektaara Afur { 4} ta’eetu gamoowwan / bilookii / sagal qaba.
- Gamoon 1ffaan Muuziyeemii dha.
Qabiyyeen issaa = B+G+4
- Gamoon 2ffaan Akkaadaamii Afaaniiti
Qabiyyeen issaa = G+3
- Gamoon 3ffaan Library ta’eetu gamoo 2ti hirama
1. National Library fi
2. Public Library
- Gamoon 5ffaan Galma Tiyaatiraati
Qabiyyeen issaa = B+G+1
- Gamoon 6ffaan Appraisal hall ykn bakka leenjifamtoota adda addaa otoo hagarsiisa Uummataaf hin dhiyaatin dandeetti issaani itti xiinxalamu
- Gamoon 7ffaan Art center / jiddu gala Aartiiti /
Qabiyyeen issaa = G+1 = galama wal-gahii 2 qaba.
- Gamoon 8ffaan Music center / galama leenjjii sirbootaa /
- Gamoon 9ffaan Restaurant / galama nyaataa ykn soorataa /
Qabiyyeen issaa = G+1
Jiddu galli galma kanaa karra seensaa fi bahiinsaa 3 qaba. Kan lafoo 1 fi kan konkolaataa 2. Karri seensaa fi baha konkolaataa deebi’ee bakka lamatti hirama.
VIP fi regular guest
Calaqqeen jiddu gala galma kanaa waan Aadaa OROMOOti. Siidaalee gurgurdoo dhaabbataan ojjatamanii fi jiddugaleeyyii wangoo galmichaa karaa hunda irratti naaanna’anii siidamantu muldhata.
Kanneen keessaa siidaawwan :-
1, Abbaa Gadaa fi Haadha Gadaa
2, Siidaa maatii warra Irreessa Irreeffatanii.
3, Abbaa Duulaawwan 9 tokko-lama tokko-lamaan Abbaa Gadaa fi Haadha
Gadaa duuba Gaachana, eeboo fi hidhata mudhii shootala waliin.
4, Siidaalee haala godinoota OROMIYAA calaqqisan / cultural zone /
5, Mixed Media
- Guluffi Fardaa
- Uffannaa fi qabannaa
- Nyaataa fi dhugaatii
- Qonnaa fi meshaalee qonnaa
- Sirna raawwii duudhaa fi aadaa OROMOO adda addaatu mixed Media jalatti kaa’amee jira
Lakkoofsiwwan qubsuma galama kanaa keessaa alasaatti argaman hundi Shanii fi Saddet- Shanii fi saddeet ta’anii muldhatu. Kunis Saddeettan bara Aangoo Abbaa Gadaa fi Shanan marsaa sirna Gadaa calaqqisuuf itti yaadamee kan ta’ee dha.
Dirree magariisaa / Green area / hedduutu bakka bakkatti qoodamee jira. Kunis OROMIYAAN laliftuu, magariisa ta’uu ishee hibsa.
Elevators / liiftii / 2tu jira. Inni guddaan nama 16 xiqqaanimmoo nama 8 si’a tokkotti baachuu danda’an. Akkasuma Raampii liiftii laffarratti warri qaamaa hir’uuwwan seensaa amma keessa galmichaatti ittiin gargaaramantu seensa hundaan ojjatamee jira. Guard chain seensaa fi baha ittiin to’atan bakkawwan barbaachisoo ta’an hundatti qopaa’aniiru.
Siidaawwan hawatoo jiddugala kana keessatti hargaman hedduu keessaa kanneen sadarkaa yaa’a Gadaa Umurii dhaan mul’isan caalaatti qalbii nama hatu.
0 – 8 Dabballee
8 – 16 Gaammee
16 – 24 Foollee
24 – 32 Qondaala
32 – 40 Raabaa Doorii asirratti fuutii fi heermni raawwate.
40 – 48 Gadaa Ennaa as gahu siidaan Abbaa gadaa fi Haadha Gadaa
Wal-biratti Seensa karra warra lafootti siqee laffarratti dhaabbatee
Hargama. Siidaawwan Abbaa duulaawwan 9 siidaa Abbaa Gadaa fi
Haadha gadaa tarree gara duubaatti hidhata issaanii waliin jira. Akka kanaan umurii dabballee 0-8tii irraa kaasee amma umurii gadamoojjii 80-88titti siidaa abbaa gadaa fuulduree seensa karra lafoo fageenya gara bitaa mirgaa wangoo gamoo fuul-duraa irratti siidamee mul’ata.
Akkaataan teessuma umurii sirna Gadaa hordofee wangoo gamoo fuulduraa irratti ittiin siidame, siidaa Abbaa Gadaa fageenya gara bitaa umurii dabballee irraa amma Qondaalaatti deema. Umurii Raabaa Doorii irra yoo ga’u fuuti fi heermni raawwatee siidaa Abbaa warraa fi haadha warraa walbira kaa’a. Umurii Gadaatti Aangoo / Baallii / muudee siidaa Abbaa Gadaa fi Haadha Gadaa guddaa duubbeen issaanii Abbaa duulaawwan 9liin eeggamu hagarsiisa. Sadarkaawwan umurii 48 – 88 / Lubaa irraa amma Gadamoojjii / Siidaa Abbaa Gadaa fi haadha Gadaa fageenya harka mirgaa abbaa warraa fi haadha warraa siidee garsiisa.
Hawatummaa miidhagina issaa qofa otoo hintaane ammayyummaan jaarama sirna Gadaa bilchinaa fi qaroomina dhaloota sirna kana jaaree ragaa bahuuf nama dirqa.
Bakki dhaabbata konkolaataa /parking/ jiddu gala kanaa si’a tokkotti konkolaataa 400 keessummeessuu danda’a. Galmi tiyaatira issaa si’a tokkotti nama 900 keessummeessa. Hojiin projaktichaa dibaa halluutu bakka maddee wayiitti hafe malee xumurameera jechuutu danda’ama. Jiddu-galli galama aadaa OROMOO Finfinnee keessaa kun yoo ijaan argan amma barruun hibsuun danda’amu caalaa hawataa fi miidhagaa dha. Ennaa hubatanii yaadan jabinaa fi bilchina dur-durii dhaloota saba kanaa yaachisee imimmaan nama huusisa. Hanqina har’a harkaa nuqabu irrattilleen nama xiiqessa.
Hojiin issaa bara Abbaan Duulaa OROMIYAA bulchaa ture calqabame. Akka hojiin galama kanaa hariifatuufis yoo maddate torbanitti sa’a tokko deddeebi’ee adeemsa issaa to’achaa hanqina mul’ate irratti furmaataa fi qajeelfama barbaachisu kennuu dhaan Abbaa Duulaa Gammadaa qooda guuddaa xabachuu issaa warri keessa beekan hin dubbatu. Injinaroonni, oggantoonni projaktichaa, hayyoonnii fi maanguddoonni OROMOO akka hujiin galama kanaa waan OROMOO calaqqisu ta’ee raawwatuuf gummaacha guddaa godhaniiru jedhama. Warri dhimma kanarratti gahee guddaa haa ta’uu maddee / xiqqaa / waan humnii fi sadarkaan itti jiran irraa gaafatte gumaachan hundi galata qabu.
Akkanumaa ta’ee sodaan uummata keessatti guumgummii huumaa jiru tokkos waan yaaddessaa dha. Galmi kun abbaa fe’een akka fe’eti aajaaramuu yoo waan yaadameef oole amma xiqqaa wayii guddina aadaa OROMOOf waan gumaachu hin dhabu. Shakkiin jiru immoo mootummaan OROMIYAA ammaa kun kan Alamaayyoo Atoomsaan durfamu jechuu dha, fe’iis ta’ee humna kana ojiirra ittiin oolchuu danda’u hin qabu kan jedhu.
Kanaaf jecha akka jiddu-galli kun waan yaadameefirra oolee guddina aadaa OROMOOf waa xiqqoo gumaachuu danda’u Median OROMOO fi warri Media irra ojjatan, waliigalli Uummata keenyaa dhiibbaa fi hordoffii barbaachisu gochuu irraa akka of hin qusanne waamicha godhu warri dhimmi kun issaan yaaddesse.
Dhmarratti Abbaan biyyaa OROMOOn mirga uumamaan Finfinnee keessatti qabaachuu malu wajjin galmi baaname kun maal jechaa dhaayyi irraa dubbatama gaaffiin jedhu bakkayyuu namoota barruu kana dubbisaniif gaaffii ta’uu danda’a. Dhugumayyuu omaa jechuu dhaa miti. Garuu omaa irra hin wayya.  >. OROMOOnis akkas jedhe,  >
Marabbaan kan Waaqaati !!!
* Mootii Qixxeessaa: qmootii@yahoo.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
2 Comments
-
Waqumaa:
Hedduu galatoomi Obbo Mootii oduu kana bifa gahaa fi qubee afaan Oromoo qulqulluun nuuf dhiheessuu keef. Akkuma xummuura barreeffama kee irratti jette “galmi akkana miidhagaan kun dhugaa akka barbaadameen waan yaadamee oolu danda’aa” kan jedhu gaaffii fi shakkii Oromoota hedduu ta’uu ni mala. Shakkiina akkasii kun waa’ee galma kanaa irratti duwwaa kan xiyyeeffate miti. Oromoonni mootummaa ammaa waliin hojjetan Oromoon bakka bu’anii waa murteessuu dadhabuutu kana uume jedheen hubadha gama kootiin. Hundaafuu akka barbaadametti waa itti hojjechuu hin dandeenye illee fuula duraaf Carraa gaarii uuma jedheen abdadha. Gaaf tokko barihuu hin oolu, akka dukkanaa’etti hin hafu jedheen abdadha. Otoo danda’amee hojii boonsaa akkasii cinaatti ” Oromoo waan hundaan dhaangessuun” otoo hojjetamee akkam nama gammachiisa. Hundaafuu jabaatanii falmachuun alatti furmaanni biraa hin jiru, haa jabaannu.
-
dhugassa baalee:
Good job opdo yoo hojattan oromoon issn duubaan jira 100 raa 30ma qoffa issnirra barbaana oromooni


text:
Kabajaa Ayyaana Irreecha bara 2013 – Bergen, Norway
Ayyaanni Irreecha kan bara 2013 Oromiyaa fi biyyoota alaa, bakka adda addaatti sirna ho’aa fi addaan kabajamuu isaa gabaasa gara garaa irraa mul’ataa jira. Keessattuu Oromiyaa, magaalaa Bishooftuutti fulbaana guyyaa 29, ayyaana kana kabajuuf ummanni argame, miliyoona lamaa fi hanga sadiitti akka herreegamu oduun naannoo sana irraa dabre ni mirkaneessa.
Ayyaana akkasitti aadaan kabajamu irratti namni miliyoonaan hedamu argamuun, Afrikaa keessatti mul’atee hin beeku. Kanaaf kabajaan ayyaana Irreecha adda ta’uu fi seenaa guddaa galmeessuu nu hubachiisa.
Biyyoota alaatti bakkee , ayyaanni Irreecha kabajame keessaa tokko Norway, magaalaa Bergen. Magaalaa Bergenitti bara 2006 irraa eegalee sirna ho’aa fi qindoominaan kabajamaa kan jiru yoo ta’u baranas haala gaarii fi qilleensa bareeda keessatti gammachuu guddaan kabajamee jira.
Akka sagantaa baheetti sa’aatii 11.30 bakka Fl√łybane jedhamutti walgahuun gamtaan Baabura Turistoonni ittiin deeman qabachuun Tulluu baane. Achirraa dhiirri dhiichisaa, dubartoonni faaruu birraa wallisaa bakka Malkaa Irreecha eega geenyee booda, abbaa Malkaa keenya kan ta’e obbo Asnaaqaa Irkoo baga ittiin isin gaha, baga dhuftan erga jedhee booda, maanguddoo akka eebbisan gaafate. Maanguddoon sadii walduraa duuba erga eebbisanii booda, haala kabajaa ayyaana Irreecha ilaalchisee haasawa gabaabaa nuuf godhe abbaan Malkaa keenya, obbo Asanaaqaan.
Isa booda ibsaan gubamee namuu komisa erga dibatee booda irreeffatee dhangaa ayyaana kanaaf dhihaate dhamdhame. Yeroo irreecha irraa deebinu, sirbaa fi dhiichisa , akkasumas uffata aadaa keenyaa ilaaluun ummanni adiin hedduun ilaalanii dinqisifachuu fi gaafatanii seenaa isaa boruuf hedduu hordofan.
Galgala ammoo bakka qophiin bashannanaa qophaa’etti irbaati erga nyaatamee booda, seenaa Irreecha fi akkaataa ayyaanni Irreecha magaalaa Bergenitti kabajamuu eegale, haala ayyaana Irreecha biyya keessaa fi alatti yeroo ammaa babal’atee kabajamaa akka jiru ibsi bal’aan ummata waamicha ayyaana Irreecha kanarratti argameef kenname.
Sagantaan ayyaana irreecha Bergen akka miidhaguuf faaruu faaruu fi wallee qindeessuun, dhangaa Irreecha fi hirbaata galagalaa qopheessuuf hojii guddaa kan raawwatan, waldaan dubartoota Bergen galateeffamanii jiru. Hirbaata booda sirba dargaggoonni Oromoo Bergen qindeessaniin sirbaa fi tapha bashannanaan ayyaanni kabajaa Irreecha kun milkii fi gammachuun xumurame.
Kan barana nagaan ittiin nu gahef galata jenna!
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
Comments are closed.


text:
(Gabaasa Jaarmiyaa ABO Africa Kibbaa) Hiree argamee fi danda’ame hundatti fayyadamuudhaan Qabsoo teenya leellisuun, baaksisuun fi jabeessuun dhala Oromoo hundarra jira.Keessattuu kana ilaalchisee miseensonni, qondaaloota ABO fi jaarmaya Caayaalee ABO waan guddaatu irraa eegama. Kana of irratti hubatuudhaan jaarmayni ABO Afrikaa Kibbaa jiru dorgommii Waancaa Kubbaa Miilaa Afrikaa kan bara kana achitti deemaa jiru irratti qoodaa fi dirqama qabsoo beeksisuu fi leellisu kan isaanirra jiru bifa qindoominaatiin bahataa jiru.
Dorgommii Waancaa bara kanaatiif kan dabarte Itophiyaaniis ajaa’iba agarsiisuuf dhaadachuu fi of dhaadhessuudhaan garee kubbaa biyyoolessaa garas bobbaasuu dandeesse. Bobbaa kanarratti qindoomina godhameen mootummaan aadaa fi naamusa Sportiin ala bahuudhaan taphattoonni fi daawwattoonni akka muummicha ministeraa Mallas Zenaawii dhaadhessan ajajaa fi dirqamni itti kennamee akka ture keessa beeytoonni saaxilanii jiru. Kana ilaalchisee daawwattoonni akka T-shirt suuraa M/Zeenawii uffatanii fi dhaadannoolee isa faarsan qabatanii akka qabanitti yaadame. Taphattoonni ammoo kaniteraa(qomee) jalaan uffatan kan suuraan M/Zeenawii irra jirtu akka uffatan. Abbaan goolii galche yeruma sanatti T-shirti isaa kan gubbaa ofirraa saaqee suuraa Zeenaawii sana mul’isuudhaan akka gammachuu isaa agarsiisu kan jedhu ajajni kenname.
Yeroo ammaan tanaa kana jaalalaa fi jibbansi ummanni isaaniif qabu kan hin hubanne aangawoonni Wayyaanee dirqama naamusa spoortiin alaa kana kennanillee taphattoonni kun aadaa sportiin ala kun dhimmi siyaasaa sportii keessa galuu isaa daangaan ala kan mul’isu waan taheef hin goonu jedhanii, taphattoonni harkatti didan. “Namuu gara firaa jennaan foon harree daaraa keessatti kufe” jedhu, ajaja kenname kana taphattoonni hundi yemmuu falmanii didan taphattoonni dhala Tigraay namni shank an garee kubbaa biyyoolessa Itophiyaa keessa jiran yaada kana fudhatanii turan. Haa tahu malee mootummittiin haala jiru kana sodaatuu fi ofirratti amantaa dhabuudhaan sagantaan Mallas dhaadhessuu kun akka haftu taasifame.
Kun akkas tahee, eega Afsrikaa Kibbaa gehamee fi taphne jalqabees wanneen mudatanii fi tahan hedduutu ture. Alaabaaleen dirree kubbaa sana keessatti yeroo gareen kun taphatu mul’ate danuu akka ture. Magaalaa keessallee namuu alaabaa isa ilaaltu fannisuu, makiinaarratti maxxansuu fi uffatuudhaan deeggarsaa fi mormii qaban mul’ifamaa ture. Alaabaaleen Abysinia/Itophiyaa tan Wayyaanee, tan H/Sillaasee fi tan mormitootaas mul’atanii jiru. Tamtu tan Itophiyaati kan jedhu gaaffiidha. Kan morman keessaa tan garri lameen diimtuu jidduun magariisaa fi booruu ganamaatiin faayamte alaabaan ABO fi Oromoos hiriira galtee turte. Kuniis tattaaffii miseensotaa fi jaarmaya ABO kan achi jiraniin godhame. Naannoo gool biratti dhihaatuudhaan akka balaliitu taasifamee ture. Kun waan guyyaa dorgommii duraa hojjatamee dha.
Guyyaa dorgommii lammadaa Embasiin Wayyaanee biyya san jiru kanarraa baaraguu fi rifatuudhaan mootummaa biyyasiitti iyyattee alaabaaleen biraa keessattuu tan ABO akka hin balaliifamne gochuuf tattaafatame. Kanaaniis poolisa naannoo miseensonni jaarmaya keenyaa jiran irratti ramaduudhaan eeguun seennaa irratti akka qabatanii hin seenne tattaafatuu, warra kaameraas waa nyaachisuudhaan akka kaameraan garasitti hin xiyyeeffanne taasisuuf tattaafatamaa ture. Waan ajaa’ibaa poolisnilleen kan dura dhaabbataa ture bakkuma miseensonni jaarmaya keenyaa jiraniin qofa ture. Kan warra Habashaa fuuldura humtuu hin turre. Haa tahu malee qondaalotaa fi miseensoonni kana hundaa bira kutanii alaabaa Oromoo balaliisuu itti fufaa oolan. Dhumarratti jaala alaabaa Oromoo poolisoonni fi namoonni biyyasii horataniin alaabaa kennuufiin, brochure dhaabaas kennuufiin diinummaa osoo hin tahin firummaan akka Oromoo fi isaan jidduu jiraattu gochuun, maalummaa Oromoo fi ABO ummata biyyasiituu hubachiisuun danda’amee jira.
Jaarmaya ABO S/A


text:
Maatiin Gammachuu Akka Argatu Kan Godhu Maalidha?
Maal sitti fakkaata?
Jaalalaa?
Qarshiidhaa?
Moo wanta kan biraadha?
MACAAFNI QULQULLUUN MAAL JEDHA?
“Dubbii Waaqayyoo dhaga’anii kan raawwatan haa gammadan!”—Luqaas 11:28.
KUN FAAYIDAA MAALII SIIF ARGAMSIISA?
Jaalala dhugaa.—Efesoon 5:28, 29.
Kabaja dhugaa.—Efesoon 5:33.
Tasgabbii dhugaa.—Maarqos 10:6-9.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN JEDHUTTI AMANUU NI DANDEENYAA?
Eeyyee, yoo xinnaate sababii lamaan kan ka’e amanuu dandeenya:
Maatii kan hundeesse Waaqayyodha. Macaafni Qulqulluun, ‘maatiin hundi maqaasaa kan argate’ Yihowaarra akka ta’e ibsa. (Efesoon 3:14, 15, NW) Kana jechuun, maatiin kan argame Yihowaan waan hundeesseefidha jechuudha. Kana hubachuun barbaachisaa kan ta’e maaliifi?
Fakkeenyaaf: Nyaata mi’aawaa utuu nyaatteefi maalirraa akka hojjetame utuu beekuu barbaaddee eenyuun gaafatta? Nama nyaata sana qopheesse akka ta’e beekamaadha.
Haaluma walfakkaatuun, wanta maatiin gammachuu akka qabaatu godhu beekuuf Yihowaa isa maatii hundeesse gargaarsa gaafachuun keenya sirriidha.—Uumama 2:18-24.
Waaqayyo waa’ee keenya ni yaada. Maatiiwwan gorsa Yihowaan karaa Dubbiisaa kenne barbaaduunsaanii gaariidha. Maaliif? ‘Inni waan nuu yaaduufidha.’ (1 Phexros 5:6, 7) Yihowaan waan gaarii waan nuu hawwuuf, gorsisaa yeroo hunda nu fayyada!—Fakkeenya 3:5, 6; Isaayaas 48:17, 18.
WANTOOTA KANARRATTI YAADI
Abbaa manaa, haadha manaa ykn warra gaarii ta’uu kan dandeessan akkamitti?
Macaafni Qulqulluun, gaaffii kanaaf EFESOON 5:1, 2fi QOLOSAAYIS 3:18-21rratti deebii kenna.


text: Poova Thalaiya Aahaa aazham Ada Adadaa adhai adhu Aiyo Edraa en ettippoanaalum hei kaayaa Kaayaa kammunnu Kitta koottamaa Lollu mallukkatta naan Naan Naankkooda nee neeyum noattam onnai Poovaa Pudhusaappaarkkura un veenaa veratti vilaiyaada yei Yei yemaandhaa aadiduvom Aahaa aappu aazham Ada Adadaa adhai adhisayathai adhu Aiyo anubavidaa boojai edhira Edraa ellaakkannum en enaiyum enga enna ennai ettippoanaalum hei indhaa ippo irundha irundhaa kaalam kaanney kaayaa Kaayaa kaiyila kammunnu kandu kannivedi karaindhiduven katta kattikkadaa kettappulla Kitta kondaattam koottamaa kuththaattam Lollu maattikkitte maela mallukkatta mandhiram maththalam naam naan Naan naanamma Naankkooda naanthaaney naattukkatta nallaa namma nee neekkonjam neengalellaam neeyum nenjam nerammellaam ninney nirkkum nirkkumadaa noaga noattam noattukkattu onnai Or oru paadham paal paarkkalaam paarppadhu paarththu paarththuvaiyi paarthu paarvaiyaaley pandhaattam pannikkada payala pazhamaa pesalaam poaga poagudhadaa poala poalaam poattuppaarkkalaam poayi ponney poovaa Poovaa pottappulla prammaadham Pudhusaappaarkkura rekkaikkatti rendum rettu saaga sandhanakkatta sandhanam seettukkattu semma sorkkathoada thaa thaakkura thaan thaangappoara thalaiyaa thannaaley therinjadhellaam theyudhadaa thoonamma thotraa thottu thottukkadaa tickettu un usurakkonney vaadaa vaadi.... vaasalkkitta vaazhkkai vaiyi valaiya vandhaakkaa vandhaaley vandhu vanjaram varinjikkatti vayasu vedigunda veedhiyila veenaa veesikkadaa veesura vega velaiya veluthukkatta venaam venaandi.. veratti vetta vilaiyaada wickettu..... yei Yei yemaandhaa yoagakkaaran


text:
Amantiiwwan Oromoon Hordofu Mara Akkamitti Bilisummaa Oromootiif Oolchina?
Qerransoo Biyyaatiin*
Barreeffamoota koo kana duraa keessatti biyya ambaa keessa amantiiwwan Oromoo jiran gurguddoon kan akka Kiristaanummaa, Islaamummaafi Waaqeffannaa uummanni akka adoodu godhuudhaan qabsoo isaaf akka waan danda’u hingumaachine godhuu dubbannee turre. Gaaffiin inni guddaan hordoftoonni Oromoonni amantii garagaraa hordofaniifi hogganan ofgaafachuu qaban kana: akkamitti amantii kana uummata adoochuuf odoo hintaane bilisummaa isaa cimsuufi tokkummaafi obbolummaa Oromoo golee maraa ijaaruufi jabessuuf hojiirra olchina?
Gaffiin amantiiwwan walabummaa sabaaf oolchuu kuni harka irra caalaa gaaffii waa’ee seeraafi yaadota kitaabolee qulqulluu akka Quraanaafi Kitaaba Qulqulluu keessa jiran akkamitti hiikinee uummata barsiifna isa jedhu. Gaaffiin isaa gaaffii hikkaati. Kitaaboleen amantii heedduunis ta’e aadaaleen amantii heedduun kara baay’etti hikamuu danda’u. Jechuun, karaa nama bilisoomsuttis karaa nama gabroomsuttis hiikamu malu. Hiika isaanii dabisuu qabina jechuu koo osoo hintaane–hiikaawwan bilisummaa saba ofii wajjin deeman kan durumaanu seera amantiiwwanii keessa jiran barsiisuun amma jalqabuu qaba jechuu kooti.
Armaan gaditti dhimma seerota amantiiwwa Oromoo bilisummaadhaaf akka oolutti hiikurratti akkamitti akka hojjetamuu danda’u qabxiiwwan ijoo muraasa nan tarreessa.
– Read More (Oromo Press)
* Qeerransoo Biyyaa: meettaa@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
1 Comment
-
qero:
Hi,
Galatommii barefaama garii akkassii kana dhihesu kettif. Amantiin kenyaa bayee lalaamu wan qabu natii fakkataa, akkumaa jettee nammootaa kanyaa qaru dhaf ammantiin gaha gudaa qabaa. Garu akkan aregutii amaantiin bayeen issanii wan kana irratii wan hojaataan hinfakkataan. Hojjaa domesu hojjachu dhissanii ottoo calessanii ta’aanii wayaa yeroo tokko tokko, malliffii hojaa samu umaataa bilisomuesu yoo hojaachu bataan, ykn hindandenyee otto dabaanii umaataa issanii irratii daba hojaachu dabaanii garii natii fakkataa.Fakkenayaf yeroo bayee kana umaataa baresiisan off gaddi gaddii qabu jedhu, dinaa kee jallaachu yoo dinii kee sii midhee ilee, waqayoo wan hundumaa siif hojaataa attii kadhadhuu qofaa, jilbefaadhu waqayoo jilbaa ketii barebadaa, obssaa godhadhu yoo midametee ilee, jechotaa akkasii umaataa kessaa tii facasudhan umaataa lameshesun hojaa guddaa ta’ee jira. Garu waqayoo mirgaa issatii gafaa bu’aan calee jedhee yeroo illaalee hin jiru, Dawitiin kasee ummaataa bilsumaa basee jiraa. Kanaf ummatii oromo gaffaa baratu off eganoo akka godhatu fi xinixalaa garii akka godhu kara adda adda tiin akka wal goresu tasisun barebachissa natii fakkataa.
Galaatomaa,
Support the people !!! the true leader!!!
qero


text:
2 responses
-
HUMNI DIINAA SIRNA KABAJAA GUYYAA WBO GUFACHIISUUF BOBBAAFME, CUUBEEN DIRAMEE YKN BIILLAAN WARAANAMANII HOSPITAALA CICIISSAA JIRU!
Amajjii 1 Guyyaa WBO Godina Wallagga bahaa aanaa Eebantuu magaalaa Hindeetti Goototni Barattootaa,Barsiisota,Hojjetoota waajjira Qonnaa Aanaa Eebantuu Uffata aadaa Oromoon miidhaganii akka aadaa Oroomootti haala seena qabeessa ta.een walitti dhufuun bakka tokkottisirna howaa miidhagaa fi seena qabeessa ta.een Amajjiin 1 kabajamee ooleera.
Sirni kabajaa ayyaan WBO kana kan kabajan gootota barattoota Oromoo mana barumsaa hindee, barsiisota mana barumsaa hindee fi miseensota waajjira Qonnaa aanaa Eebantuu ti.
Ergamtootni diinaa sirna kabajaa ayyaana WBO kana gufachiisuuf Ajajaan humna poolisaa aanaa Eebantuu Mokonnon
Raggaasaa jedhamu humna oolisaa itti bobbaasee ture. Goototni barattootaa fi Barsiosotaa himna diinaa kana facisanii ofirraa deebisaniiru.Erga sirni kabajaa ayyaanaa kun taawwateen duubatti poolisootni sabboontota baratoota Oromoo qabuuf humna Qaween bobbaan ofirraa itisuuf Gooticha barataa Oromoo kun PolisaS adii 3 Billaan
Waraanee ofirraa deebiseera Poolisoonni waraanamte kun yeroo ammaa mana yaalaa Hospitaala Jiddaa Ayyaanaa fi Hospitaala Leeqaa Naqqamte ciciisaa jiru. Barataa tarkaanfii kana fudhate
humna waraana Wayyaanee qabee mana hidhaa aanaa Eebantuu keessatti alkanii fi guyyaa furii itti dabruun reebichaan hiraarsaa jiru.Lubbuun isaa akkamalee miidhamtee jirti.Sabboontotni Oromoo aanaa Eebantuu keessatti argamani gochaa diinummaa poolisoonni Ummattaar fi barattoota irratti raaweataa turanii fi amma barataa kana irratti mana hidhaa keessatti raawwatamaa jiru mormii fi balaaleffachuun juniors mormii ba.anii Ajajaan Poolisaa aanaa Eebantuu Mokonnoon Raggaassaa akka nurraa ka.u jechuun gaafataa jiru.Barataa hidhame akka hin nyaannee fi hin dhugne midhaanii fi bishaan dhorkanii akka poolisoonni mana hidhaa keessatti yakka irratti dalagaa balaalleffachuun akka nyaatni seenuuf dhiibbaa fi gaaffii isaa ummatni irratti geggeessaa jira.
Dhaamsa barattootnii, barsiisotni, sabboontotni Oromoo aanaa Eebantuu dhaamatan,
Hidhamuu fi reebamuurra dabree ajjeefamnullee QB irraa hanga bilisummaatti hin dhaabbannu! Jedhaniiru.
Barsiisotaa fi barattoota, Sabboontot Oromoo mana barumsaa Hindee Eebantuu irraa
Injifannoo Ummata Oromoof!
barsiisotaa Nuti uffata adaa Oromoo uffannee ayyaana waggaa bara haaraa kabajaa jirra malee yakka ykn badii biraa hojjetne hin qabnu jechuun yaada isaanii ibsatan.Haala kanaan poolisoota sirna kabajaa attains kanaatti gufuu ta.uun diinummaa isaanii mirkaneessuuf qawween isaanitti bobba.e ofirraa faccisuun Poolisa sadii 3 Cuubeen ykn Billaan waraananii humna poolisa kaanii ofirraa deebisuun gootummaan ayyaana WBO kabajataniiru!
-
Qawwee koo nan hirkise malee nan gurgure miti. Kan ani jedheef hawaasni keenya har’a ykn bor garbummaan baraa baraa kun nu irraa kufa jedhee callisnaan waan inni rafe itti fakkaatee jarri saamicha jalqabde. Uummatni keenya dargaggeessa. Humnas namas qaba. Dhagaa walitti darbachuu akka irra hin jirres beeka. Lamuu hin gowwomu! IUOF!


text:
Xiinxala Haala Gaanfa Afrikaa
Xiinxala Haala Gaanfa Afrikaa – Haala siyaasa Gaanfa Afirkaa hubachuuf akka ta’utti barruu qophaawe.
Godinaan Gaanfa Afrikaa jedhamee beekamu Sudan, Sudan Kibbaa, Eritrea, Djibouti, Somaliland, Somalia hafee fi Itophiyaa hammata. Boodana keessa Kenya fi Ugandas itti dabaluun ni jira. Garuu xiinxala keenya kanaaf jara boodanaa lamaan dabaluun faayidaa waan hin qabneef Gaanfa Afrika akka duraan beekamutti fudhanna. Godinaan kun Gaanfa warseessaa waan fakkaatuuf Gaanfa Afrikaa jedhamee mogGaanfame. Godinaa kana haallan walitti hidhan danduu dha. Keessattuu haalli politikaa biyyoota kanneen keessaa tokko keessatti dhalatu warra hafanis ni tuttuqa. Caalaatti ammoo wanti biyyoota ollaa isee keessatti dhalatu Itophiyaa ni tuttuqa. Sababni isaas ifaa dha. Itophiyaan walakkeessa Gaanfa Afrikaatti waan argamtuuf biyyoota hafan hundaa ni daangessiti. Dabalees sabootni naannoo daangaa iseetti argamanis biyyoota ollaa keessas ni jiraatu. Affaarotni Eritrea fi Djibouti keessatti ni argamu. Ummatni afaan Tigrinyaa dubbatu Eritrea keessas jira. Warri afaan Somaali dubbatus Djibouti, Somaliland, fi Somalia hafe keessatti ni argamu. Anyuwak fi Nuer akkasumas Sudan Kibbaa keessatti ni argamu. Waan ta’eef, haalli Itophiyaa keessatti dhalatu biyyoota ollaattis cehuun ni mala. Akkasumas haalli biyyoota ollaa isee keessatti dhalatus Itophiyaa tuttuquu danda’a.Akkuma Itophiyaan walakkeessa Gaanfa Afrikaatti argamtu, Oromiyaanis walakeessa Itophiyaatti argama. Sababa kanaafis, Oromiyaan qubsuma saboota Itophiyaa wayyaba wajjin daanga qaba. Waan ta’eef, haalli saboota kanneen keessatti dhalatu Oromoos tuttuquu danda’a. Kanaaf, waa’ee politikaa Itophiyaa oggaa yaadnu, kan Gaanfa Afrikaas ilaalcha keessa galchuudhaaf dirqamna. Akkasumas, waa’ee politikaa Oromoo oggaa yaadnu kan saboota ollaa isaas ilaalcha keessa galchuun dirqii ta’a. Dabalees, ilmaan saboota Itophiyaa keessa jiraatanii kan Oromia keessa hin jiraanne jira hin fakkaatu. Waan ta’eef, saboota Itophiyaa keessa jiraatan keessaa kan waa’ee hegeree Oromoo irraa yaaddoo hin qabne jira hin fakkaatu. Oromoonis akkasuma hegeree saboota hafanii irratti ejjennaa ifaa fi qajeelaa qabaachuun dirqii dha. Xiinxalli kun hundee yaada akkasii akeekuudhaaf carraaqa.
Xiinxala kana keessatti haallan biyyootaa fi ummatoota Gaanfa Afrikaa walitti hidhan walhubachiisuudhaaf carraaqna. Akkaataan biyyootiin godinaa kanaa itti dhalatan kan walitti isaan hidhu ta’uu walhubachiifna. Dhibdeen biyya tokko keessatti dhalatu amala biyyoota hafanis tuttuquu akka qabu ilaalla. Hegereen sabootaa biyyoota godinaa kanaa addatti ilaalamuu akka hin danda’amne hubanna.
Akkaataa Biyyotni Gaanfa Afrikaa Itti Dhalatan
Gaanfa Afrikaa godinoota Afrikaa hafan irraa wanti adda isa taasisu kan duraa naannoo kana irratti empayerummaa ijaarrachuudhaaf humni kajeelee kan alaa dhufe qofa osoo hin taane, keessa isaatiis kan madde jiraachuu dha. Naannoo Gaanfa Afrikaa guutummaa isaa irratti empayera ijaarrachuudhaaf kan humni hunda dursee sosso’e Masir (Egypt) ta’uu yaadachuun gaarii dha. Masir irra guddaa lafa Sudan eega dhuunfatee booda, qarqara Eritreas seenuu fi Zayilas dhuunfatee bahaa Oromiyaa seenuudhaan Harar booji’e. Kajeellaan Masir kun kan Habashootni qabaniin walfaallomsuu jalqabe. Habashootni, dura hogganummaa Yohannis jalatti booda kan Minilik jalatti, naannoo Masir dhuunfachuu kajeelaa turte kana kaadhimachaa turan. Kunis walitti bu’iinsa humnoota lamaanii dirqii taasise. Humni Masir yeroo lama humna Yohannis wajjin wal lolee injifatame.
Lola Habashaa wajjinii kana geggeesuudhaaf, mootummaan Masir Sudan irratti karaxa guddisuudhaaf dirqame. Kun ammoo fincila Mohammed Ahmed (kan Madhi of moggaase) qabsiise. Fincilli Mahdiidhaan hogganamuu kun yeroo gabaabaa keessatti humna Masir irratti injifannoo gonfatee Sudan keessaa baase. Dhiibbaa dhalate kana irraahis, Masir humna isee Eritrea, Zayilaa fi Harar ture dhachaasuudhaaf dirqamte. Yeroo duraatiif haalli Godinaa Gaanfa Afrikaa keessaa naannoo tokkotti dhalatuu naannoo hafanis tuquu akka danda’u mirkanaawe. Kunis hanga guyyaa har’aatti itti fufee jira.
Yeroo kun ta’aa turetti Godinaan Gaanfa Afrikaa tarsimaawaa ta’uu isaa irraa humnoota Awropaatiinis guddaa kajeelamaa ture. Waan godinicha tarsimaawaa keessaa inni guddaan saaqamuu kanala Suezi (Suez cannal). Sana irraa eegalee hanga guyyaa har’aatti Garbi Diimaan tarsimaawaa ta’ee jiraata. Sababa kanaaf, humnoonni Awropaa sadii naannoo kanatti kolonii qabaachuudhaaf wal dorgomuu jalqabu. Isaanis: Brixaniyaa, Faransaa fi Xaliyaanii dha. Jarri kun hundi naannoo Gaanfa Afrikaa guutummaa dhuunfachuudhaaf kajeelu turan. Kanaaf akka karaa isaaniif saaquuf naannoo adda addaa dhuunfachuu jalqaban. Xaliyaaniin, akkuma humni Masir Eriterea lakkiseen, bakka isaa buutee naannoo Massawaa dhuunfatte. Dabalees, Banadiris (naannoo Mogadishoo) dhuunfatte. Dachee bakka kanneen lamaan gidduu jiru guutummaa dhuunfachuudhaafis akeekkatte. Faransaanis Djibouti har’aa qabachuudhaan achi irraa hanga Atlantikitti dhuunfachuudhaaf akeekkatte.
Yeroodhuma kanatti Godinicha keessaa humni ka’aa jiru, kan Habashootaa, naannoo warri Awropaa kajeelaa turan kana hundaa dhuunfachuudhaaf yaadaa turan. Dura Yohannis jalatti boodas Minilik jalatti yaada akkasii labsaa turan. Humnootii Awropaa kanneen hunda keessaa kan dheebuu dachee guddaa qabaachaa turte Xaliyaanii dha. Kan duubaa isee jajjabeesaa ture ammoo Brixaniyaa dha. Brixaniyaan kan kana gochaa turteef, masaanuu isee, Faransaa, hubuudhaaf ture. Oggaa kana irraa kaanee ilaallu lafti humnootiin hundi qabatanii yeroodhaaf qofa ture. Achi irraa ka’anii godinicha guutummaa dhuunfachuudhaaf akeekkatu turan. Moototni Habashaa biyya of harkaa qaban qofa osoo hin taanee lafa hanga Garba Hindii gahuu hundaa kaadhimachaa turan. Akkuma duran jedhame, Xaliyaaniinis lafa Eritrea fi Banadir gidduu jiru hundaa dhuunfachuu kajeelti turte. Faransaanis Djibouti irraa ka’uudhaan irra guddaa naannoo Habashootni fi Xaliyaanin kajeelanii kana hundaa dhuunfachuudhaaf kajeelti turte. Hundi isaaniituu lafti of harkaa qaban akka gahaa hin taane amanu turan. Haalli kun hanga guyyaa har’aatti itti fufee jira. Kanatti booda itti deebina.
Lola Keessaa fi Alaa
Yeroodhuma kanatti amalli hanga har’aa jiru tokko of mul’isuu eegalee. Sunis dorgommiin keessaa fi alaa waldeggeruu isaa ti. Kanas hubachuudhaaf waan Yohannis fi Minilik gidduutti ta’aa ture walyaadachiisuun ni gaha. Oggaa Xaliyaaniin qarqara Eritrea dhuunfachuu jalqabdetti mootiin Habashootaa Yohannis ture. Kajeellaan Xaaliyaaniin lafa Massawaa fi Banadir gidduu jiru dhuunfachuudhaaf qabdu Yohannis fi isee gidduutti lolli kan hafne taasise. Yeroo kanatti Minilik fira Xaliyaanii ta’ee gargaarsa irraa argachaa ture. Diina keessaa injifachuudhaaf diina alagaa firoomfachuun akkasitti jalqabee hanga guyyaa har’aa gahe. Yohannis yeroo tokko Xaliyaanii, yeroo kaanis Darbushoota Sudanii oggaa lolaa ture, Minilik yoo xiqqaatee itti dirmachuu irraa of qusataa ture. Kana bira dabree Xaliyaanii firoomfachaa ture. Yohannis, lola addaan hin citne geggeessaa jiraatee, dhuma irratti humna Darbushotaatiin galaafatame. Akkuma kun ta’een meeshaa waraanaa Xaliyaaniifaa irraa argachaa turetti fayyadamee Minilik mootummaa Habashaa dhuunfata. Yeroo kanatti ture kan Xaliyaniin baddaa baatee kolonii Eritrea jedhamuu bu’ureffachuu isee labsite.
Xaliyaaniin lafa Eritrea fi Banadir gidduu jiru dhuunfachuudhaaf kajeelaa akka turte olitti tuqnee jirra. Kanas yoo barbaachisee loltee Minilik injifachuudhaan yokin sossobbachuudhaan hojii irra oolchuu yaaddi ture. Dura sossobbachuudhaaf jecha Walta’iinsa tokko Wucaalee bakka jedhamutti wajjin mallatteessite. Walta’iinsi kun afaan Amaaraa fi Xaliyaaniitiin barreeffame. Akka inni afaan Xaliyaaniitiin barreffame ibsutti, Xaliyaaniin waan hariiroo diplomasy ilaaluu irratti bakka Itophiyaa buutee dubbachuu akka dandeessu ibsa. Jechuun empayerri Minilik Protectorate Xaliyaanii akka taate ibsa. Kan afaan Amaaraatiin barreeffame irra kun akkasitti hin kaa’amne ture. Kunis Xaliyanii fi Minilik gidduutti waldhabbii uume. Waldhabbiin ho’aa adeemee lolli akka hin hafne beekamaa ta’e.
Yeroo kanatti kan Minilik firoomfatee akeeka Xaliyanii kana fashalsiisuu irratti hojjachuu jalqabe Faransaa ture. Faransaan ofiif qofa osoo hin taane, Russiallee dabalattee Minilikiin hidhachiisuu irratti bobbaate. Meeshaan Minilik haala kanaan argachaa tures Lola Adwaa irratti akka inni Xaliyan injifatu taasise. Kun ta’uun koloneeffatotaa Awropa guddaa rifachiise. Injifannoon kun ummatoota Afrikaa hafanis hamilchiisuutu mala jedhanii yaadda’an. Keessattuu Brixaniyaa guddaa rifachiise. Lolli Adwaa akka dhumateen Brixaniyaan humna Darbushotaatti duultee Sudan deebiftee dhuunfachuudhaaf murteessite. Dabalees, Minilikitti nama erguudhaan akka empayera isaa beektu hubachiisudhaan damboobsite. Dorgommiin humnoota Awropaa gidduutti yeroo kanatti deemaa ture empayera Itophiyaa waaraa taasisuudhaaf sababa jabaa ta’e. Kanatu empayericha jiraachise malee humnoota Afrikaa hafan caalaa Habashootni jagnaa fi walqabataa ta’anii miti. Har’as empayericha jirachiisuudhaaf qoodni humnoota Dhihaa murteessaa dha.
Yeroo kanatti Xaliyaniin kolonii lama qabdi: Isaanis Eritrea fi Italian Somaliland. Brixaniyaan Sudan fi British Somaliland koloneeffatte. Faransaan kolonii bicuu French Somaliland jedhamtutti ittifamtee hafte. Gannoota 1950a keessa kolonii kun garii walabummaa gonfachuu jalqabu. Dura kan walaba bahee Sudanii dha. Hafurri bilisummaa kun empayera Itophiyaa guddaa yaaddesse. Sabootni koloniiwwan kanneen keessatti argaman empayericha keessattis ni argamu. Kanaaf, hafuurri bilisummaa salphatti empayericha keessattis bubbisuu akka malu ifaa ture. Kana hanqisuudhaaf, mootummaan Hayila Sillaasee kolonii kannen garii dhuunfachuudhaaf tattaaffii jalqaba. Eritrea gargaarsa USAtiin dhuunfachuu irratti milkaawa. Garuu biyya Somalotaa dhuunfachuu irratti hin milkaawin hafe.
Bal’achuu fi Dhiphachuu Biyyootaa
Kun hanqachuun yaaddoon mootummichaa akka dhugoomu taasise. Somalonni Brixaniyaa fi Xaliyaniidhaan koloneeffatamanii turan akkuma walabummaa isaanii gonfataniin tokkoomanii naannoo Gaanfa Afrikaa Somaloonni irra qubatan hundaa dhuunfachuudhaaf akeeka akka qaban labsan. Kanaaf, Somalian yoo Djibouti, Baha Empayera Itophiyaa fi Kaabaa Kenya hin dhuunfatin h’ir’uu taatee akka haftu walhubachiisan.
Sabni Somalee hundi biyya tokko jalatti dhuunfatamuu akka qabu amanan. Kana guuttachuudhaafis, lafa-babal’ifachuu akeeka taasifatan. Oggaa Somalonni babal’ifannaa lafaa kana kajeelaa turanitti Sabni Somaliyaa keessatti argamu tokko ammoo bulchiinsa Somalotaa jalatti kufuu irraa yaaddoo qaba ture. Sunis ummata Rahanweyn ture. Jarri kunis yoo xiqqaatee Somaliyan akka federeshanitti akka caaseffamtu Gaanfachaa turan. Biyya babal’achuu kajeeluun fi ofiifuu kan biyyicya irra adda bahuu kajeelu jiraachuun yeroo sanaa jalqabee hanga guyyaa har’atti itti fufee jira.
Fakkenya lammaffaa kaasuudhaan qaxbii kana gadi jabeessina. Xaliyaniin oggaa Itophiyaa ganna shaniif bulchite Tigray Eritreatti dabaltee bulchaa turte. Oggaa sirni bulchiinsa Xaliyan buqqifameetti humnoonni Eritrea garii Tigray qaama Eritrea taatee akka turtu dhiibbaa gochaa turan. Yeroodhuma sanatti sabni Beni Amer ammoo Eritrea irraa adda bahuudhaaf tattaafachaa ture. Fakkeenya akkasii kanneen biraas kaasuu dandeenya. Biyyoota Gaanfa Afrika danuu keessatti “biyya kiyya” waan jedhamu irratti falammiin akka jiru hubanna. Waldhabbiin kana irraa madde dhiibbaa gara garaa maddisiise.
Mirga Hiree Murteeffannaa
Dhiibbaa kanneen keessaa inni angafti gaaffiin hiree murteeffannaa ka’uu isaa ti. Waan Godinaa Gaanfa Afrikaa godinoota Afrikaa hafan irraa adda taasisu keessaa qaxbiin angafti ka’uu gaaffii kanaa ti. Biyyoota Gaanfa Afrikaa keessaa kan gaaffii kana hin keessummeessine hin jiru. Mirga hiree murteeffannaa gonfachuudhaaf biyyoota Gaanfa Afrika hunda keessatti qabsoon hidhannoo geggeeffamaa ture. Har’a geggeeffamaa jira. Qabsoon kun garii milkiidhaan xumuramanii jiru. Kan Eritrean geggeessaa turte, walabummaa Eritrea dhugoomsuudhaan bara 1993 keessa xumurame. Kan warri Sudan Kibbaa geggeessaa turanis walabummaa Sudan Kibbaa dhugoomsuudhaan bara 2011tti xumurame. Walabummaan biyyoota kanneen lamaanii addunyaadhaan fudhatamee jira. Kan fudhatama akkasii hin argatin hafe biyyi walabummaa labsate sadaffaanis ni jira. Kunis Somaliland dha.
Haala Somaliland booda itti deebinee ilaalla. Ammaaf kan Eritrea fi Sudan Kibbaa wajjin ha turru. Biyyootni kun lamaan walabummaa gonfachuun keessa isaaniitti fi isaanii fi olloota isaani gidduutti nagaan ni bu’a jedhamee hawwamaa ture. Haala har’a jiru yoo ilaalle garuu keessa isaanii nagaan hin jiru. Isaanii fi olloota isaanii garii gidduus nagaan hin jiru. Eritrea keessaa humnootni maqaa Kunamaa fi Affaariin sosso’aa jiran ni jiru. Sudan Kibbaa keessas sabootni hacuuccaa Dinkaa mormuu himatanii sosso’aa jiran ni jiru. Eritrea fi olloota isee hundaa gidduuttis waldhabbiin yeroo adda addaatti ka’aa ture. Sudan Kibbaa fi Sudan gidduus waldhabbiin itti fufee jira. Kanaaf, walabummaa gonfachuun ummatoota mirga hiree murteeffannaatiif qabsaawaa turan waan fayyade hin qabu. Nagaan hin buufneef. Mirga ambummaa hin dhandhamsiifne. Sadarkaa itti gaaffiin mirga hiree murteeffannaa ka’utu jijjiirame malee, gaaffichi deebii hin arganne.
Moyxannoon Somaliland faallaa kanaa ti. Gosootni Somaliland keessatti argaman Isaaq, Gadabursii, Dhulbahantee fi kanneen xixiqqoo hafan biraa ti. Isaan kana keessaa guddichi Isaaqi. Akka mootummaan Siad Barree garagaleen gosoota kanneen hundaa gidduutti lolli belbele. Dabalees, Isaaqotni ofiifuu adda babahanii wal lolan. Lola kana dhaamsuudhaaf, idda bu’ootni gosoota hundaa kora ji’oota baayy’ee fudhate dhugoomsan. Kora kana irratti Heera ittiin nagaadhaan waliin bulan tumatan. Heerri kun haala kanaan tumamuun nagaan akka bu’u taasise. Hanga har’aattis Somaliland keessa nagaan ni jira. Aangoon politikaas yeroo lamaa sadi filmaata dimokraatawaa ta’een humna aangoo irra ture irraa kan biraatti dabruu danda’ee jira. Godinaa Gaanfa Afrikaa keessaa biyyi dimokraatawaan Somaliland qofa jechuu dandeenya. Ummatichi sirna ittiin bulu tumachuu irratti kallachaan qooda qabaate. Sirnichi kan isaa ti. Ummatichis kan sirnichaa ti. Mirga ambummaa guutuu qaba. Somaliland fi Somalia hafe gidduu garuu walshakkiitu jira. Kunis mootummaan Somaloota hafanii Gaanfa deebi’ee tolfamee Somaliland dhuunfachuudhaaf kajeeluun waan maluuf.
Haalli ittiin Somaliland walabummaa isee gonfattee kan warra kaan lamaanii irraa adda. Qooda fudhatiinsa ummataatiin labsame malee hogganni ajaja ummataa jala hin jirre hin mirkaneessine. Somaliland akka biyyaatti walabummaa qaba. Ummatni isaas bilisummaa qaba. Moyxannoo warra hafee keessatti garuu biyyatu walabummaa qaba malee ummatni bilisummaa hin qabu. Walabummaa dhaadheessuu qofaan akka ummatichi bilisummaa hin Gaanfatne godhamaa jira. Kana irraahis waa baruu qabna. Walabummaan bilisummaa malee dhalachuu danda’a.
Falammiin Walxaxaa
Yaada dhumaa kaafnee xiinxala keenya ammaa xumurra. Sunis falammiin biyyoota Gaanfa Afrikaa keessatti deemaa turee fi jiru falammii isaan keessatti deemaa turee fi jiru wajjin walitti hidhamuu isaanii ti. Biyyoota Gaanfa Afrikaa addunyaadhaan beekaman keessaa kan falammiin sabootaa keessatti deemaa hin jirre hin jiru. Qorattotni haala kanaa nagummaan Gaanfa Afrikaa walxaxaa (complex) ta’uu ibsu. Sababa kanaaf, nagummaan biyya tokko kophaatti iggitii argachuu hin danda’u. Haala kana irraa mootummootni Gaanfa Afrikaa amala tokko horatanii jiru. Sunis, dhibdee biyya isaanii keessaa dhuunfachuudhaaf filmaata lama keessaa tokko filachuudha. Tokkoffaa, dhibdee keessa isaaniitiif biyya ollaa Gaanfatamaa taasisuudhaan ollaa balaaleffachuu dha. Kana irraa ka’uudhaanis mormitoota ollaa keessummeessuu dha. Imaammatni akkasii kudhanoota hedduudhaaf Gaanfa Afrikaa keessatti mul’achaa ture. Kun mootummootaa fi mormitoota ollaa gidduutti tumsa uumuudhaaf gargaaree jira.
Lammaffaa, tumsa mormitootaa kana irra mootummootni waliif tumsanii mormitoota dararuu dha. Imaammata isa lammaffaa kana ammatti akka gaariitti hojii irra oolchaa kan jiru mootummaa Wayyaanee ti. Kan Eritrea irraa kan hafee mootummoota hafan hunda wajjin hariiroo gaarii tolfattee jirti. Hariiroo diplomasy fi nagummaa qofa osoo hin taane kan ekonomys tolfachaa jirti. Kunis, mormitoota biyyoota ollaa keessatti qubsuma dhorkachuudhaafi.


text:
Kora Hawaasaa fi Guyyaa WBO – Melbourne, Australia – January 12, 2014
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
3 Comments
-
Fiixa Sabaa:
Tan shanee tun baasuma yeroo hunda sobaan hori ummataa irraa samuu malee biyyat galle qabsoo goonaan hin jirtu. Ergaa qabsoon Oromoo harka shanee seentee diigamuu fi facaa’isaa malee bu’aa hin arginee. hoggani saani asmaraa mana fi biyyaa goodhatee waan jiruuf dubartii tigree fi farshooti gadi taa’e dhiiroo akkanumiti qabsoo bilisummaa godhani? Oromoo off gaafadha.
-
Bishe Garba:
Fiixa Saba kan ofiin jettu nafteenyaa Arsii maal xibaara jirta?Kan nami isin hin beekine sitti hinfakkatiin.Shanee atti jettu kanA uumatii Oromoo siriiti beeka.Warrumma atti irrati ololtuti Saba Oromo dukana keessa baasee.Gochaa nafxenyootii Arsii qabisoo keenya irrati geggessa turaniif jiran kana guyya tokko Sabini Oromoo shakkii malee ni injifata.Gaafas eessa akka isin lixan hin beekinu.J/Kamal galchuu akka meeshaatii itti gargaramuu yaaltanii kunnoo Qinijiitii keessa buustan,amma immo Jawar Mohamadiin meeshaa godhachuu barbadu.Hundumaafuu yeroon nafxenyootii Arsii itti qaAnooftu ni dhufa.Qabisoo Oromoo irrati immo yeroo gara-gara shirra kan geggessa ture seenan galmeesse jira.Kun bor gadi ba’u isaA hin ooluu.Gaafa sana sabin Oromoo nafxenyoota Arsii bira moo shanee atti jettu bira akka dhaabatu ni illala ammasiti afaan kee qabii ta’ii.
IUOF
-
Rasaasee:
Yaa Fiixa Sabaa dhama’a,
Sinitti fakkaateeto kaattani, dhaabas waan keeysa beeyatani diiguu dandeeysan seetanii ol utaal=tanii lafatti deebitanii caccabdan, akka ishii wollaaltaniimmoo walii keeysanuu faffacaafatnii gamisi keeysan diinatti, kaan Amaaratti, kaa immoo Oromoodhuma maqaa adda addaa tiin kau jala gugattanii deemaa jirtu. Isinitti hin fakkaatin eessaan baatanii eessaan akka gala jirtan ummatii fi seenaan ija haqaan isin ilaalaa fi galmeessa jira.
Shanee Shanee jettanii akka diinaatti ilaaltu,ni sodaattus Woyaanee caalaa. WBO deggeruu irra Ginboot 7 filattanii achitti galtaniis isin baasuu dide. Dhalli namaa nama ija isaa bane ija jaamsuu hin deemu. Kun rabbi birattillee araama.


text:
Ibsa Ijjannoo Waldaa Qorannoo Oromoo fi Waldaalee Hawaasa Oromoo Ameerikaa Kaabaa
Ijjechaa Barattootaa Oromootiif Ummata Oromoo Ilaalchisee
Seensa:
Nuuti Waldaleen Hawaasa Oromoo Ameerikaa Kaabaa keessaa tiif Waldaan Qorannoo Oromoo yeroo ammaan kanaa mootummaa abbaa irree Impaayeera Itoophiyaatiin sochii mormii barattoota Yunivarsittii, barattoota mana barumsaa sadarkaa adda addaa fi ummmata Oromoo dhaamsuuf jechaa ijjechaa garaa hammeennaan barattoota irratti raawwatameen lubbuun barataa hedduu dhabamuun haalaan nu gaddisiise jira.
Mootummaan Itoophiyaa mootummaa mirga ummattoota Itoophiyaa hiree ofii ofiin murteeffachuu humnaan ittisee karaa seeraan alaatiin angoo siyaasaa ofii dheerrafachuuf tattafataa jiruudha. Mootummaa Itoophiyaa TPLFn durfamu jalatti waggoottan 23 dabran keessatti ummatii Oromoo hiree siyaasaa biyya isaa irratti wal-qixxummaan murtessuu dhabee, akka bineensa bosonaa mootummaan yeroo fedhutti ijjeessu ta’ee jira. Ummatii Oromoo mirga bilisummaan gurmaa’uu, dhaabbata siyaasa fedhu deeggaru, mirgaa odeeffannoo walabaa midiyaa walabaa irraa argachuu, hiriira nagaa bahuu dhorkamee biyya isaa irratti lammii lammaffaa fi garboota ta’anii jiraachaa jiru. Haallii Sabii Oromoo tiif ummattootii Itoophiyaa biro keessa jiran gonkummaa fudhatama kan hin qabneef jijjiramuu kan qabuudha.
Guyyaa hardhaa Camsaa 2, 2014 walga’ii hatattamaa Waldaaleen Hawaasa Oromoo Ameerikaa Kaabaa tiif Waldaan Qorannoo Oromoo godheen ibsa ijjannoo waloo kana baafne jirra. Ibsii ijjannoo kun deeggarsa hawaasi Oromoo biyya alaa keessa jiru sochii didda gabrummaa fi fincila barattoota Oromoo Yunivarsitii Oromiyaa/biyyoleessa keessa jiraniif qabnu muldhisuudhaaf kan qophaa’eedha.
Ibsa Ijjannoo:
- Gocha farrummaa ummataa Oromotiif qabu irraa kan ka’e mootummaan Itoophiyaa Ijjechaa seeraan alaa barattoota Oromoo tiif ummata Oromoo hiriira nagaa bahe irratti raawwate cimsinee kan balaaleffannu ta’u keenna ibsina. Ijjeechaa garaa hammeennaan barattoota Oromoo irratti raawwatameef hoggantoota mootummaa abbaa irreetiin ala qaamnii biraa itti gaafatamu akka hin jirre amanna. Ijjechaan bara baraan dhala Oromoo irratti raawwatamu gocha fixiinsa sanyii Oromoo ta’uuti hubbanna. Hoggantootii mootummaan Itoophiyaa TPLFn durfamu Dhiiga ilmaan Oromoo jissuu irraa akka of-qusatan akkeekkachiifna.
- Maqaa misooma qindomina qabuu fiduuf jechuudhaan tarsiisoo mootummaan abbaa irree lafa Oromoo ummata Oromoo irraa buqqisuudhaan deeggartootaa fi abbaa fedheef kennuuf maqaa “Addis Ababa and Oromiya Special Zone Joint Development Master Plan” jedhuun moggaase raawwii isaaf tattafachaa jiru cimsinee kan balaleeffannu ta’uu ibsina. Karoorrii kun akkuma ummata Oromoo biyya keessa jiruuf dhimmii kun kallatiin ilaalu biratti fudhatama hin qabne, nu Oromoota biyya ambaa jiraannu birattis akka fudhatama hin qabne ibsuu barbaanna. Mootummaan abbaa irree Impaayeera Itoophiyaa qondaaltoota siyaasaa isaa ijjechaa ilmaan Oromoo keessatti kallatiin qooda qaban hatattamaan too’annoo jala oolanii gara seeraati akka dhiihatan akka godhu akkeekachiifna. Galmaa’an gahuu kaayyoo kanatiif dhaabbileen mirga dhala namaatiif falman hudumtuu mootummaa Itoophiyaa irratti akka dhiibbaa godhan gaafanna. Gochaan ummata Oromotiif ummattoota biroo Itoophiyaa Keessa jiran ukkamsuudhaaf mootummaan Itoophiyaan yeroo yerooti fudhatamaa jiru, fixiinsa sanyii namaa akka ta’e hubatamee qaamnii dhimmii Kun ilaalu kan akka International Criminal Court (ICC) qorannoo shakkamtoota yakka kanaa gara seeraati dhiheessuuf barbaachisu amumma akka eegalan gaafanna.
- Maatii Wareegamtoota ilmaan Oromoo ijjechaa mootummaan TPLFn raawwatameen dhuman hundaaf gadda guddaa nutti nagahame ibsina. Dhiigii ilmaan Oromoo dhiiga bineensa bosonaa akka hin taane hubannee gumaa isaanii deebisuudhaaf qabsoo gaggeeffamu keessatti deeggarsa nurra barbaadamu godhuudhaaf qophii ta’uu keenna ibsina. Gaddii keessan gadda keennaaf gadda ummata Oromoo cufaa. Kanaafuu,gadda keessan isan waliin dhaabbanne isin sabbarsiisuuf qophii ta’uu keenna ibsina. Galatii ilmaan Oromoo qabsoo mirgaa Oromootiif kufanii bilisummaa saba Oromootiif walabummaa Oromiyaa callaa akka ta’e hubbanna.
- Barattoota hidhaman hundaa haala duree tokko malee akka gad dhiifaman cimsinee gaafanna. Hidhaamtoota Siyaasa mana hidhaa Impaayeera Itoophiyaa keessa jiran maraa akka gad dhiifaman cimsinee gaafanna. Ummatii Oromoo Ameerikaa kaabaa keessa jiraannu qabsoo haqaa Oromoo keessatti ummata Oromoo biyya jiru cinaa jiraachuu keenna yeroon mirkaneessinu ammaan kana jennee amanna.
Qabsa’aan ni kufa, Qabsoon itti fufa!
Tokkummaan Ummata Oromoo haa jabaatu!
Ibsa Waloo Waldaalee Oromoo armaan gadiiti maqaan tarreeffame:
- Waldaa Qorannoo Oromoo
- Waldaa Hawaasa Oromoo Chicago
- Waldaa Hawaasa Oromoo Ohio
- Waldaa Hawaasa Oromoo Michigan
- Waldaa Hawaasa Oromoo Nashville fi Memphis, Tennessee
- Waldaa Hawaasa Oromoo Kentucky
- Waldaa Hawaasa Oromoo Seattle
- Waldaa Hawaasa Oromoo South Dakota
- Waldaa Manguddoo Oromoo Minnesota
- Waldaa Hawaasa Oromoo Denver
Brief Translation:
We, Oromo Community Organizations in USA, and OSA jointly prepared this press statement in Afaan Oromoo to condemn the heinous crimes committed against defenseless and innocent Oromo University students and those who joined their just movements in solidarity. We also expressed our readiness to stand in solidarity with the Oromo University Students and the #OromoProtests. We ask the Ethiopian regime to unconditionally release the hundreds of University Students detained by the Federal Security Forces and bring to justice those who ordered the use of live bullets to put down the protest. We ask the Oromo in Diaspora to protest in all major cities where the Oromo live in large numbers and fund raise money to support the victims of the massacre and affected families by covering some of their medical and miscellaneous expenses. We have formed a National committee to coordinate the fund raising activities during rallies and at prayer places (Mosques, Churches). This is a work in progress and seek your support as we go forward. We strongly believed that the regime can only be defeated through concerted and sustained resistance movements which requires our collective material and intellectual resources. The Oromo must be ready to pay the utmost sacrifices the struggle demands to free our nation and heal the broken hearts of its oppressed masses.


text:
BOQONNAA KUDH TORBA
Kadhannaadhaan Waaqayyotti Dhihaachuu
Kadhannaadhaan Waaqayyotti dhihaachuu kan qabnu maaliifi?
Waaqayyo kadhannaa keenya akka nuu dhaga’uuf maal gochuu qabna?
Waaqayyo kadhannaa keenyaaf deebii kan kennu akkamitti?
LAFTI uumama cufa isa bal’innisaa hangana hin jedhamnee wajjin yeroo waliin ilaalamtu baay’ee xinnoodha. Sabni lafarraa Yihowaa “isa waaqaafi lafa uume” duratti akka copha qodaa bishaanii irraa cophutti ilaalama. (Faarfannaa 115:15; Isaayaas 40:15) Ta’us, Macaafni Qulqulluun akkas jedha: “Waaqayyo warra isa waammatan hundumaatti, warra dhugaadhaan isa waammatan hundumaatti dhi’oo dha. Inni fedha warra isa sodaatanii fiixaan in baasa; iyya isaaniis immoo in dhaga’a.” (Faarfannaa 145:18, 19) Kun maal jechuu akka ta’e mee yaadi! Uumaan inni waan hundumaa danda’u nutti dhi’oo ta’uusaarrayyuu, yoo ‘dhugaadhaan isa waammanne’ nu dhaga’a. Kadhannaadhaan Waaqayyootti dhihaachuun mirga guddaa mitii?
2 Yihowaan kadhannaa keenya akka dhaga’u yoo barbaanne, karaa isa biratti fudhatama qabuun kadhachuu qabna. Macaafni Qulqulluun wanta barsiisu hin beeknu yoo ta’ehoo? Kadhannaan Yihowaatti akka dhihaannu waan nu gargaaruuf yaada Macaafni Qulqulluun kennu beekuun keenya barbaachisaadha.
KADHANNAADHAAN YIHOWAATTI DHIHAACHUU KAN QABNU MAALIIFI?
3 Sababii kadhannaadhaan Yihowaatti dhihaachuu qabnu keessaa inni tokko, kadhannaadhaan akka isatti dhihaannuuf waan nu afeereefidha. Sagaleensaa akkas jechuudhaan nu jajjabeessa: “Waan hundumaatti, kadhataa fi himataan galataa wajjin wanta isin barbaachisu Waaqayyo duratti akka beekamu godhaa malee, waanuma tokkotti yaaddoo hin qabaatinaa! Nagaan Waaqayyoo inni hubannaa namaa hundumaa irra caalu, karaa Kristos Yesus garaa keessanii fi yaada keessan in eega.” (Filiphisiiyus 4:6, 7) Qophii Uumaan uumama cufarratti Olaantummaa qabu gaarummaadhaan kaka’ee nuu qopheesse kana salphaatti ilaaluu akka hin barbaanne beekamaadha!
4 Sababii garabiraan yeroo hundaa kadhannaadhaan Yihowaatti dhihaannuufimmoo, walitti dhufeenya isaa wajjin qabnu waan nuu jabeessuufidha. Hiriyoonni akkasii kan waliin haasa’an yoo wanta tokko barbaadan qofa miti. Hiriyoonni dhugaan kan wal jaallatan yeroo ta’u yaadasaanii, wantoota isaan dhiphisaniifi miirasaanii sodaa tokko malee waliif ibsuunsaanii hiriyyummaasaanii caalaatti jabeessa. Walitti dhufeenyi Yihowaa wajjin qabnus kanaa wajjin wal fakkaata. Kitaaba kanaan gargaaramuudhaan Macaafni Qulqulluun waa’ee Yihowaa, waa’ee amalasaafi kaayyoosaa maal akka barsiisu wantoota baay’ee, akkasumas inni dhugumaan kan jiru ta’uusaa barteetta. Kadhannaan, yaadaafi miira kee Abbaa kee isa samiitiif ibsuuf carraa siif bana. Akkas yoo goote caalaatti Yihowaatti dhihaatta.—Yaaqoob 4:8.
ULAAGAALEE AKKAMII GUUTUU QABNA?
5 Yihowaan kadhannaa hundaa ni dhaga’aa? Israa’eloota jal’oota bara Isaayaas turaniin maal akka jedhe ilaali: “Haarka keessan keessa dhiigni waan guuteef, kadhata yoo baay’iftan iyyuu ani isiniif hin dhaga’u.” (Isaayaas 1:15) Kanaafuu, gochiwwan tokko tokko kadhannaan keenya akka hin dhaga’amne gochuu danda’u jechuudha. Kadhannaan keenya Waaqayyo biratti akka fudhatama argatuuf ulaagaaleen guutuu qabnu tokko tokko jiru.
6 Ulaagaalee baay’ee barbaachisoo ta’an keessaa inni tokko amantaa qabaachuudha. (Maarqos 11:24) Phaawulos akkas jechuudhaan barreesseera: “Amantii malee immoo Waaqayyoon gammachiisuun hin danda’amu. Eenyu illee Waaqayyootti dhihaachuu yoo barbaade, inni akka jiru, warra isa barbaadaniifis gatii isaanii akka kennuuf amanuun isa irra jira.” (Ibroota 11:6) Amantaa cimaa qabaachuun Waaqayyo akka jiru, kadhannaa keenya dhaga’uudhaan akka deebii nuu kennu amanuu caalaa gaafata. Amantiin hojiidhaan mul’ata. Amantaa akka qabnu jireenya keenyaan argisiisuu qabna.—Yaaqoob 2:26.
7 Yihowaan namoonni gad of qabanii garaa qulqulluudhaan akka isa kadhatan barbaada. Kadhannaadhaan gara Yihowaatti yeroo dhihaannu gad of qabuun sirrii mitii? Yeroo baay’ee namoonnii Mootii ykn Pireezidaantii haasofsiisuuf yeroo carraa argatan, iddoo guddaa bulchaan kun qabu amananii fudhachuudhaan ulfina guddaa kennu. Kadhannaadhaan Yihowaatti yeroo dhihaannu ulfina kanaa ol ta’e kennuu akka qabnu homaa hin shakkisiisu! (Faarfannaa 138:6) Inni ‘Waaqayyo isa Hundumaa Danda’udha.’ (Uumama 17:1) Haalli nuti kadhannaadhaan isatti dhihaannu, iddoo isa biratti qabnu gad of qabuudhaan amannee akka fudhannu kan argisiisu ta’uu qaba. Kana malees, amalli gad of qabuu akkasii kadhannaa barame tokkorra deddeebi’uu mannaa garaa keenya guutuudhaan akka kadhannu nu kakaasa.—Maatewos 6:7, 8.
8 Waaqayyo kadhannaa keenya akka nuuf dhaga’uuf wanti gochuu qabnu garabiraanimmoo, tarkaanfii kadhannaa keenyaa wajjin walsimu fudhachuudha. Kadhannaan dhiheessine hanga isa biratti fudhatama argatutti wanta humni keenya danda’e hundaa akka goonu nurraa eega. Fakkeenyaaf, “Soora har’aa bor nu barbaachisu har’a nuuf kenni!” jennee erga kadhannee booda, hojii arganne hundumaa tuffii malee hojjechuuf carraaqqii gochuu qabna. (Maatewos 6:11; 2 Tasaloniiqee 3:10) Dadhabbii tokko mo’uuf akka nu gargaaru erga kadhannee booda, wantoota qorumsa keessa nu galchuu danda’anirraa fagaachuu qabna. (Qolosaayis 3:5) Ulaagaalee barbaachisoo ta’an kanaa alattis kadhannaa ilaalchisee gaaffiiwwan deebii argachuu qabnus jiru.
GAAFFIIWWAN KADHANNAA ILAALCHISANII DHIHAATANIIF DEEBII KENNUU
9Eenyuun kadhachuu qabna? Yesus bartoonnisaa ‘Yaa isa waaqa irra jirtu abbaa keenya’ jedhanii akka kadhatan barsiiseera. (Maatewos 6:9) Kanaafuu, kadhannaan keenya Yihowaaf qofa dhihaachuu qaba jechuudha. Yihowaan iddoo Ilmisaa Yesus Kiristos qabus amannee akka fudhannu barbaada. Boqonnaa 5rratti akka barannetti, Yesus gara lafaatti kan ergame furii ta’ee du’aafi cubbuu jalaa nu baasuufidha. (Yohannis 3:16; Roomaa 5:12) Inni Hangafa Lubootaafi Abbaa Firdii ta’ee muudameera. (Yohannis 5:22; Ibroota 6:20) Caaffanni Qulqullaa’oon kadhannaa keenya karaa Yesus Waaqayyoof akka dhiheessinu kan nutti himanis kanumaafi. Yesusiyyuu akkas jedheera: “Karichi, dhugaan, jireenyi, ana; anaan yoo ta’e malee, eenyu iyyuu gara abbaa hin dhufu.” (Yohannis 14:6) Kadhannaan keenya akka nuuf dhaga’amu yoo barbaanne, karaa Ilmasaa Yihowaa qofaaf dhiheessuu qabna.
10Yeroo kadhannaa dhiheessinu qaama keenyaanis ta’e harka keenyaan haala adda ta’e tokko argisiisuu qabnaa? Lakki. Yihowaan yeroo kadhannu qaama keenyaanis ta’e harka keenyaan haala adda ta’e akka argisiisnu hin barbaadu. Macaafni Qulqulluun haala addaddaatiin kadhachuu akka dandeenyu barsiisa. Teenyee, mataa keenya gadi qabnee, jilbeenfannees ta’e dhaabannee kadhachuu ni dandeenya. (1 Seenaa 17:16; Nahimiyaa 8:6; Daani’el 6:10; Maarqos 11:25) Wanti baay’ee barbaachisaa ta’e haala adda ta’eefi namoonni kaan nu arguu danda’aniin kadhachuu keenya utuu hin ta’in, yaada garaa sirrii ta’e qabaachuudha. Kanaafuu, wanti nu yaaddessu tokko yoo nurra ga’e bakka kamiyyuu teenyee garaa keenyatti kadhannaa dhiheessuu ni dandeenya. Kadhannaa akkasii kana namoonni kaan hubachuu baatanis, Yihowaan ni dhaga’a.—Nahimiyaa 2:1-6.
11Waa’ee maalii kadhachuu dandeenya? Macaafni Qulqulluun: “Akka fedha isaatti yoo isa kadhanne inni [Yihowaan] nuuf in dhaga’a” jechuudhaan ibsa. (1 Yohannis 5:14) Kanaafuu, wanta jaalala Waaqayyoo wajjin wal simu kamiiyyuu kadhachuu ni dandeenya. Waa’ee dhimmawwan nu dhiphisanii kadhachuun keenya fedhasaatii? Kadhannaadhaan Yihowaatti dhihaachuun hiriyaa jaallannu tokkoo wajjin haasa’uu wajjin wal fakkaachuu danda’a. ‘Wanta garaa keenyatti yaanne’ Waaqayyotti dubbachuu ni dandeenya. (Faarfannaa 62:8) Hafuurri qulqulluun wanta sirrii ta’e akka raawwannu waan nu gargaaruuf hafuurasaa akka nuuf kennu gaafachuun keenya barbaachisaadha. (Luqaas 11:13) Murtoo sirrii gochuu, yeroo rakkinni nurra ga’u qajeelfamaafi jabina akka nuuf kennu isa gaafachuu dandeenya. (Yaaqoob 1:5) Yeroo cubbuu hojjennu furii aarsaa Kirstosirratti hundaa’uudhaan dhiifama kadhachuu qabna. (Efesoon 1:3, 7) Kadhannaan keenya dhimmawwan dhuunfaarratti qofa kan xiyyeeffate ta’uu hin qabu. Namoota kaan dabalatee, miseensa maatii keenyaafi namoota hidhata amantii keenyaa ta’aniif kadhachuu qabna.—Hojii Ergamootaa 12:5; Qolosaayis 4:12.
12 Dhimmiwwan Yihowaa wajjin walitti dhufeenya qaban wantoota kadhannaa keenya keessatti dursa kenninuufidha. Gaarummaasaatiif isa galateeffachuu qabna. (1 Seenaa 29:10-13) Yesus kadhannaa fakkeenya Maatewos 6:9-13rratti argamurratti maqaan Waaqayyoo qulqulluu ta’ee haa eegamu jennee akka kadhannu nu barsiiseera. Mootummaansaa akka dhufuufi jaalallisaa waaqarratti akka ta’e lafarrattis akka ta’u akka kadhannus dubbateera. Yesus wantoota nu barbaachisaniif xiyyeeffannaa kan kenne, wantoota barbaachisoo ta’an kana erga caqasee boodadha. Kadhannaa keenya keessatti Waaqayyoof dursa kan laannu yoo ta’e, fayyina keenyarra wanti barbaachisaan akka jiru argisiisna.
13Kadhannaan keenya hammam dheerachuu qaba? Macaafni Qulqulluun, kadhannaan dhuunfaas ta’e namoota duratti godhamu hammam dheerachuu akka qabu daangaa kaa’e hin qabu. Kadhannaa gabaabaan maaddiirratti dhiheessinuufi kadhannaan dhuunfaa wanta garaa keenya keessa jiru itti dhiheessinu dheerinnisaanii addadda ta’uu danda’a. (1 Saamu’el 1:12, 15) Yesus namoota warra kaan biratti fudhatama argachuuf kadhannaa dheeraa godhan balaaleffateera. (Luqaas 20:46, 47) Kadhannaawwan akkasii Yihowaa hin gammachiisan. Wanti barbaachisaa ta’e kadhannaan keenya garaadhaa kan madde ta’uusaati. Kanaafuu, dheerinni kadhannaa keenyaa akka barbaachisummaasaatiifi akka haalasaatti addadda ta’uu danda’a.
14Irra deddeebinee kadhachuu kan qabnu yeroo hammamiitiifi? Macaafni Qulqulluun, ‘halkanis guyyaas himataafi kadhatatti fufaa,’ “kadhachuutti cimaa!” fi “kadhata keessan ittuma fufaa malee hin dhiisinaa!” jechuudhaan nu jajjabeessa. (1 Ximotewos 5:5; Roomaa 12:12; 1 Tasaloniiqee 5:17) Kana jechuun garuu guyyaa guutuu kadhachaa ooluu qabna jechuu miti. Kanaa mannaa, Macaafni Qulqulluun wantoota gaarii Yihowaan nuuf godheef akka isa galateeffachuu qabnu, akkasumas qajeelfamaafi jajjabina akka nuu kennu utuu walirraa hin kutiin kadhachuu akka qabnu dubbachuusaati. Yihowaan dheerinaafi baay’ina kadhannaa keenyaa daangessuu dhiisuunsaa nu hin jajjabeessuu? Kadhannaa gochuuf mirga arganne kan dinqisiifannu yoo ta’e, carraawwan Abbaa keenya isa samiitiif kadhannaa itti gochuu dandeenyu baay’ee argachuu dandeenya.
15Dhuma kadhannaarratti “Ameen” jechuu kan qabnu maaliifi? Jechi “ameen” jedhu “dhugumaan,” ykn “haa ta’u” jechuudha. Fakkeenyi Caaffata Qulqullaa’oo keessatti argaman akka argisiisanitti, kadhannaawwan dhuunfaas ta’e namoota biratti goonu yeroo xumurru “Ameen” jechuun keenya barbaachisaadha. (1 Seenaa 16:36; Faarfannaa 41:13) Xumura kadhannaa keenyarratti “Ameen” jechuun keenya, kadhannaan keenya garaadhaa kan dhihaate ta’uusaa argisiisa. Kadhannaa namni garabiraan dhiheesserratti sagalee keenya dhageessisnees ta’e utuu hin dhageessisin yeroo “Ameen” jennummoo, dhimmawwan kadhannicharratti dhihaatanii wajjin akka walii galle argisiisna.—1 Qorontos 14:16.
WAAQAYYO KADHANNAAWWAN KEENYAAF DEEBII KAN KENNU AKKAMITTI?
16 Dhugumaan Yihowaan kadhannaadhaaf deebii ni kennaa? Eeyyee ni kenna! Waaqayyo inni ‘kadhata namaa dhaga’u’ kadhannaa namoonni miliyoonaan lakkaa’aman dhiheessaniif deebii akka kennu amantii guutuu qabna. (Faarfannaa 65:2) Yihowaan kadhannaa keenyaaf karaa addaddaa deebii kennuu danda’a.
17 Yihowaan kadhannaadhaaf deebii kennuuf ergamootasaafi tajaajiltootasaa lafarratti argamaniin gargaarama. (Ibroota 1:13, 14) Waaqayyo namoonni baay’een Macaafa Qulqulluu akka hubatan akka isaan gargaaruuf kadhannaa erga dhiheessanii booda, utuu baay’ee hin turin tajaajiltoota Yihowaa wajjin akka wal argan muuxannoowwan argisiisan baay’een jiru. Muuxannoowwan kun ergamoonni hojii Misiraachoo mootummichaa olaantummaadhaan akka to’atan kan argisiisudha. (Mul’ata 14:6) Yihowaan, yeroo rakkina guddaa keessatti kufnu Kiristiyaanni tokko akka nu gargaaru kakaasuudhaan kadhannaa keenyaaf deebii kennuu danda’a.—Fakkeenya 12:25; Yaaqoob 2:16.
18 Yihowaan karaa hafuurasaafi Sagaleesaas kadhannaa tajaajiltootasaatiif deebii kenna. Hafuurasaatiin qajeelfamaafi jabina nuu kennee qorumsa nurra ga’u akka moonu nu gargaaruudhaan kadhannaa keenyaaf deebii kenna. (2 Qorontos 4:7) Yeroo baay’ee, qajeelfama murtoo sirrii ta’e gochuuf nu dandeessisu argachuuf kadhannaa dhiheessinuuf deebii kan argannu Macaafa Qulqulluurratti. Macaafa Qulqulluurratti Qo’annaa dhuunfaa yeroo goonus ta’e barreeffamoota keenya kan akka kitaaba kanaafaa Macaafa Qulqulluurratti hundaa’an yeroo dubbifnu caqasawwan nu gargaaran argachuu dandeenya. Yaadawwan gumiirratti kennaman ykn yaada jaarsi tokko nuuf kennuun yaadawwan Caaffata Qulqullaa’oorratti akka yaannu nu gochuu danda’an argachuu dandeenya.—Galaatiyaa 6:1.
19 Yihowaan kadhannaa keenyaaf utuu deebii hin kennin akka ture yoo nutti dhaga’ame, deebii kennuu waan dadhabeefidha jechuu miti. Kanaa mannaa, Yihowaan kadhannaadhaaf deebii kan kennu haala fedhasaa wajjin wal simuuniifi yeroo ofii murteessetti ta’uusaa yaadachuu qabna. Wantoota nu barbaachisanis ta’e wantoota kana akkamitti akka nuu guutuu danda’u nu caalaatti beeka. Yeroo baay’ee akka ‘kadhannu, akka barbaannuufi akka balbala rukunnu’ heyyamuu danda’a. (Luqaas 11:5-10) Utuu walirraa hin kutin kadhachuun keenya, fedhiin keenya guddaa akka ta’eefi amantii dhugaa akka qabnu kan argisiisudha. Kana malees, Yihowaan kadhannaa keenyaaf karaa nuyi hin yaadneen deebii kennuu danda’a. Fakkeenyaaf, kadhannaan nuyi qorumsa nurra ga’e ilaalchisnee dhiheessine rakkoo nurra ga’e sana hambisuudhaan utuu hin ta’in humna rakkoo sana mo’uuf nu gargaaru nuu kennuudhaan deebii nuu kennuu danda’a.—Filiphisiiyus 4:13.
20 Uumaan uumama cufaa, namoota karaa sirrii ta’een isa waammatan hundaatti dhihoo ta’uunsaa akka isa galateeffannu nu hin godhuu? (Faarfannaa 145:18) Kanaafuu, mirga guddaa kadhannaa gochuuf arganne kanatti akka gaariitti haa gargaaramnu. Yoo akkas goone, Waaqa isa kadhannaa namootaa dhaga’utti caalaatti dhihaachuu dandeenya.
WANTA MACAAFNI QULQULLUUN BARSIISU
- Yeroo hundumaa Yihowaa kadhachuun keenya caalaatti akka isatti dhihaannu nu gargaara.—Yaaqoob 4:8.
- Waaqayyo kadhannaa keenya akka nuuf dhaga’u yoo barbaanne, amantiidhaan, gadi of qabuufi garaa qulqulluudhaan kadhachuu qabna.—Maarqos 11:24.
- Kadhannaa keenya karaa Ilmasaa Yihowaadhaaf qofa dhiheessu qabna.—Maatewos 6:9; Yohannis 14:6.
- Yihowaan inni ‘kadhata namaa dhaga’u’ kadhata keenyaaf deebii kennuuf ergamootasaatiin, tajaajiltootasaa lafarratti argamaniin, hafuurasaafi Sagaleesaa Macaafa Qulqulluudhaan gargaarama.—Faarfannaa 65:2.
Gaaffiiwwan
1, 2. Kadhannaa akka mirga guddaatti ilaaluu kan qabnu maaliifi? Kana ilaalchisee wanta Macaafni Qulqulluun barsiisu beekuun kan nu barbaachisuhoo maaliifi?
3. Sababiin guddaan kadhannaadhaan Yihowaatti dhihaachuu qabnu keessaa inni tokko maalidha?
4. Yeroo hundaa kadhannaadhaan Yihowaatti dhihaachuun keenya walitti dhufeenya isaa wajjin qabnu kan nuu jabeessu akkamitti?
5. Yihowaan kadhannaa hundaa akka hin dhageenye maaltu argisiisa?
6. Kadhannaan keenya Waaqayyo biratti akka fudhatama argatuuf ulaagaalee guutuu qabnu keessaa inni tokko maalidha? Kana guutuu kan dandeenyuhoo akkamitti?
7. (a) Kadhannaadhaan Yihowaatti yeroo dhihaannu ulfina kennuu kan qabnu maaliifi? (b) Yeroo isa kadhannu gad of deebisuufi garaa qulqulluu akka qabnu argisiisuu kan dandeenyu akkamitti?
8. Kadhannaa goonee wajjin haala wal simuun jiraachuu kan dandeenyu akkamitti?
9. Kadhannaa keenya dhiheessuu kan qabnu eenyuufi? Karaa eenyuutiinoo?
10. Yeroo kadhannu haala adda ta’e tokko argisiisuun kan hin barbaachisne maaliifi?
11. Dhimmiwwan dhuunfaa kadhannaa keenya keessatti caqasuu dandeenyu tokko tokko maalfa’i?
12. Kadhannaa keenya keessatti dhimmoota Abbaa keenya isa samii wajjin walitti dhufeenya qabaniif dursa kennuu kan dandeenyu akkamitti?
13. Caaffanni Qulqullaa’oon dheerina kadhannaawwan fudhatama qabanii ilaalchisanii maal jedhu?
14. Macaafni Qulqulluun ‘halkanis guyyaas himataafi kadhatatti fufaa’ jedhee yeroo nu jajjabeessu maal jechuusaati?
15. Dhuma kadhannaa dhuunfaafi namoota duratti dhihaatanirratti “Ameen” jechuu kan qabnu maaliifi?
16. Kadhannaa keenya ilaalchisee amantii cimaa akkamii qabna?
17. Waaqayyo kadhannaa keenyaaf deebii kennuuf ergamootasaafi tajaajiltootasaa lafarratti argamaniin ni gargaarama jechuu kan danda’amu maaliifi?
18. Yihowaan kadhannaa tajaajiltootasaatiif deebii kennuuf hafuurasaafi Sagaleesaatiin kan gargaaramu akkamitti?
19. Al tokko tokko kadhannaan keenya utuu deebii hin argatin akka ture yoo nutti dhaga’ame maal yaadachuu qabna?
20. Mirga guddaa kadhannaa gochuuf argannetti sirriitti gargaaramuu kan qabnu maaliifi?


text:
Yeroo dheeraaf Waltajjii Marii Oromoo, jechuun kan of waamaa ture - gurmuun hoogganootaa fi miseensota ABO duraanii dhaabba haaraa Adda Dimookitaatawa Oromoo jedhamu hundeessuu isaa turban dabre beeksisee jira. Bilisummaa, murtii-haqaa fi Dimookitaasummaa uummata Oromoo fi saboota Itiyoophiyaa ka biroof mirkaneessuuf ka qabsaa’u ta’uu beeksise, dhaabbatni haaraan kun.
Mirga nam-tokkee fi mirga waloo mirkaneessuun dhimma ijoo itti fuuleffate ta’uu illee ibsi dhaabichi baase addeessee jira.
Dura-taa’aan dhaabichaa – Obbo Leencoo Lataa ejjennoo dhaabichaa ennaa ibsan “Itiyoophiyaan eega dhalattee jalqabee haga ammaatti Impaayera. Impaayerummaa ishee kana jijjiirree bakka sanaa biyya saboota hundaahuu wal-qixxee tajaajiltu, eenyummaa saboota hundaahuu wal-qixa mul’istutti akka jijjiiramtu gochuu dha – ejjennoon keenya. Kunis yoo biyyattiin federeeshinii sab-danuu dhugaatti jijjiiramte dhugooma, jennee amanna,” jedhan.
Mirga Hiree-murteeffannaa Uummata Oromoo, kan ABOn akka sagantaatti lafa kaayyatee jiru irratti maal akka dhaaba isaanii adda godhu ennaa ibsanis, “Hoogganoonni ABO yeroo ammaa hiikkaa Hiree-murteeffannaa gara Rippublikii Dimookitaatawa Oromiyaa hundeessuutti galchan. Nuti kan jennu immoo kun qajeela dha, garuu kan Oromoof wayyu hiikaa hiree-murteeffannaa ka biraa yoo goone. Sunis sabootaa fi namoota bulchiifamoo turan gara sabootaa fi namootaa amba yokaan “CITIZENS” ta’aniitti jijjiiruu dha. Hundeen hiree-murteeffannaa isa kana – ka jedhu,” – jedhan – Obbo Leencoon.
Kanaa fi dhimmoota ka biroo irratti gaaffii fi deebii Obbo Leencoo Lataaa waliin geggeessame ka sagaleen as irra jiru dhaggeeffadhaa


text:
WASHINGTON DC
— Kanneen waggoota 12 oliif adda-bahanii turan - gareeleen Adda Bilisummaa Oromoo lama, jechuun, ABO-n Obbo Daawudn Ibsaan hoogganamuu fi kan Obbo Dhugaasaa Bakakkoon hoogganamu -- deebi’anii tokko ta’uu fi kaayyoo walabummaa Oromiyaa mirkaneessuu - jedhu jabeessanii itti fufuuf akka qophii xumurataa jiran, dhiheenya ibsa kennanii turan. San dura immoo kan hoogganootaa fi miseensota gameeyyii dur dhaabicha keessa turaniin hundeessame - qaamni Waltajjii Marii Oromoo jedhamu ibsa kenneen, “muuxannoo baroota afurtamman dabranii irraa -- qabsoon mirga Oromoo bifa haaraan ilaalamuu qaba” - jedhee jira.
Bakka-bu’oota qaamota lameenii jechuun, Dubbi-himaa Adda Bilisummaa Oromoo - Obbo Boruu Barraaqaa fi Dubbi-himaa Waltajjii Marii - Obbo Leencoo Baatii waliin marii geggeessee jira. Guutummaa marii sanaa armaa gaditti caqasaa.
Gaafii deebii kutaa 1ffaa
Gaaffii fi deebii kutaa 2ffaa


text:
Ayyaannii Id Al-Adhaa har’a amantoota Islaamaa biratti har’a gutummaa Itiyoophiyaa keessatti kabajamee jira.Ayyaana Arafaa jedhamuun beekamu kun yeroo 1433ffaaf kan kabajamee yoo ta’u ayyaanni kun biyya keessatti barana musleemonni mormii mootummaa irraa qaban kan karaa nagaan itti ibsan ture.
Hogganonni keenya hidhaman ha hiikaman, filannoon gaggeeffame uummata musleema mara kan bakka bu’u miti, gaaffii keenyaaf deebiin ha kennamu, Televiziyonni Itiyoophiyaa oduu sobaa dabarsuu ha dhiisu fi gaaffilee jka biroo kan of keessaa qabu ta’u hiriirtonni ibsanii jitu.
Koree wal taasiiftu ayyaana kanaa keessaa tokko kan ta’an Hajii Mohaajaar Dinoon sirna staadiyoomii Finfinnee keessatti gaggeeffame irratti hirmaachu isaanii ibsanii gaaffii uummanni dhagesisaa ture jedhame garu kan hin dhageenye ta’u dubbatan
Mummichi ministeera Itiyoophiyaa Haaylee Mariyaan Dassaaleenya baatii kana keessa aka dubbataniittti mootummaan walabummaa amantiitti ni kabaja, garu gareeleen lellistootaa hokkara kaasuuf shira xaxan dhaabsisuuf tarkaanfii barbaachisaan ni fudhatama jedhan.


text:
Oromia Radio UK-n radiyoo internet’rratti hundaawee, aadaa, afaan fi seenaa Oromo dagaagsuuf dhaabbate. Akeekni sangantoota keenyaa Oromo UK fi iddoo biraa hundumaa tiif tajaajila odeeffannoo kennuu, barsiisuu fi Oromo aangomsuu fi bashannansiisuu dha.
Kana malees, sangantoonni radiyichaa, dandii haasawaa fi yaada wal-geeddaruu dhaa keessumsitoota (hojjattoota radiyichaa) tii fi keessummoota afeeraman gidduu, akkasumas keessumsitoota, keessummoota affeeraman fi dhaggeeffatoota gidduu diriirsuu dhaan, dhibdeelee hawaasummaa, diinaggee fi politikaa injifachuu mala dhawuu akeekkatan.
Sagantoonni keenya afaan Oromo, afaan Amaaraa fi afaan Ingliziin dabran. Radiyoon kun akeeka walabummaa fi hin-baabsummaa waan utubuuf, hordoftoota toohannoo politikaa fi/ykn amantii gara-garaa gidduu hin-lixu, tokko ykn kaaniif tumsa hintahu.
Jireenya fi hubannoota ummataa biyya keessaa fi kan dhala-namaa tajaajiluuf fi wayyeessuuf, radiyoon kun mediyaa nannoo fi addunyaa hundumaa, akkasumas jaarmayoota mootummaa fi mit-mootummaa wajjin hojjachuu dandaya, tajaajila tola-bobbaa tiis ni hordofa.
Dhaadhessa qopheessuu, dhiheessuu fi labsuu (ykn diriirsuu) dhaanis tajaajila ni kenna. Waayee dhaadhessaa caalatti marihachuuf lakkoofsa telefoonaa + 00 44 203 609 1332
tiin nu quunnamaa, ykn fuula qunnamtii radiyichaa tiin fayyadamaa. Dameen tajaajila maammilootaa gammachuu dhaan gaaffii teessan hundumaa keessumsuuf qophiidha.


text:
Categories: Ethiopia Tags:
2 Responses to “Ethiopian Muslims Demonstrations on March 1, 2013”
Sochiin uummata hordoftoota Musiliaa kun haala inni itti deemaa jiru cimina qabsoo agarsiisa. Kan Wayyaaneen akka murna bicuu tokkoottis akkan sirna abbaa irrummaa tkkotti akka du’aa sodaattuu sochii akkasiiti. Akkuma isheen uummata shororkeessituun sodaatanii taa’uurra gochaashee haala itti fufiinsa qabuun yeroo akka mormamee adunyaaf saaxila baasuun dandayamu, iWayyaaneenuu ifirratti amantaa dhabaa adeemti. Akkasumaan sirna hundee uummata bal’aa hin qabne tokko kan sirna tikaa, poolisa fi raayyaa waraanaa isaarrratti qofa abdatee jiru okko daaraa buusuun/dadhabsiisanii kuffisuun dandayama. Sochiin ummataa ammaa kun Wayyaaneen uuummataa fi qamilee ishee moman addatti baaftee shorkeessuu, hidhuu, torture gochuu fi hiraarsitee naasiftee jiraachuu akka hin dandeenye mirkaneessuu qofa osoo hin taane akka isheen sirna isheerrati amantaa dhabdee shororkoftu taasisee fincila uumataa bal’aa isheen akka du’aatti sodaattuutti geessuu dandaya. Ciminni tooftaa Wayyaanee mormii ummataa keessaa itti ka’aa ture dursitee adda bafattee hooggantoota mormii kamiiyyuu hidhuu, reebuu, maatii facaasuu, qe’ee buqisuu, ajjesuu fi biyyaa hari’udhan uummata isa hafee shororkeessitee ykn sodaa keessa galchitee sirna dukkanaa fi gangestor ta’een saba bal’aa ukkamsitee luugamtee haala jaarra 21ffa keessa jiraachuu keenya of nu shakkisisuun mudditee bitaa jiraachuu isheeti. Haalli Wayyaanee kun kan inni cabuu akkuma ishenuu sirriitti hubattee beektu yeroo qaami uummata qindeessu kutannoo fi haala qindaa’ee fi walirra hin cinneen mormii uummataa geggeessuu fi geggeessisuu danda’udha. Wayyaaneen akka haalli akkasii biyya sana keessatti hundee hin godhanne guddaa irratti hojjette kan milkawaa dhufte waan ta’ef yoo mormiin uummata bilchina qabu akkasittiin miidhaa hundaa irra gahu dandayee miidhaa kanas sadarkaa itti saxila baasuudandayu gahe Wayyaaneen sadarkaa isheen itti milqxee boyyaa baatu salphaatti dhufuu dandaya waan humna mormii uummata kutate ittiin ifirraa deebiftu hin qabneef. Bara 2005tti yeroo sochii fi mormin uummattoota asii fi achii ishee muddaa ture kan ishee du’a irraa hafte tooftaa shororkaa keessa seenuu irraa gara uummata shororkeessutti jijjiirame sababa shochin mormitootaa bilchina fi qindayina hin qabneef ture. Yeroo sana Mataan sirna Wayyaanee kan miidiyaa isheerratti guddaattii balaaleffachaa fi sodaachaa turte kitaaba Dr. Nagade Gobezee sirna bicuu akka Wayyaanee kuffisudhaaf tooftaa fi tarsiimoo lafa kaaye keessatti hiriira mormii uummata lafa sochuusu fi wal irraa hin cinne ykn ‘mareet anqexqixinna yemayaquwarixi selaamaawwii self’ isa jedhu ture. Dhuguma sirni bicuu kun hanga mormii uummataa sodaattu humna hidhatee riphee ishee lolu hin sodaattu, sababi isaa tooftaa riphe loltummaan biyya sana keessatti ittiin geggeeffamaa ture fi jiru uumama Wayyaneetiif mijata waan ta’eef. Kana jechunis riphe lolaa keessattu akka kan Oromoo ta’e salphaatti humna guddaa itti bobbaaftee osoo gara uummatatti hin dabalamin addatti baaftee humna ishee ijoollee iyyeessaa irraa ijaarratteen ficisiiftee humna riphee lolaas ficisiifti. Adduynanis hin dhagayu riphe loltummaan kenyas haala inni itti geggeeffamu akka addunyaan ittin nu beekutti miti. ‘Hit and run’ isa jedhanidha. Sochiin uummata hiriirsuu garuu 1. mootummaa sanaaf mataa dhukkubbidha, 2. xiyyeeffannoo miidiyaa addunyaa argachuu dandaya.
Selam la Ethiopia