text:
Barataa Gaddisaa Hirphasaa abba isaa Obbo Hirphasaa Qanaaa fi haadha isaa Aaddee Jaalannee Diroo irraa Eebla bara 1980(A.L.O.) Godina Shawaa Lixaa Aanaa Xuqur Incinnii ganda Qorroo Haarritti dhalate. Barnoota isaa sadarkaa 1ffaa achuma Xuqur Incinnii mana barumsaa Boorat sadarkaa 1ffaatti xumure. Barnoota sadarkaa lammaffaa kutaa 9 M.B. sadarkaa lammaaffaa Gudaritti kan hordofe yoo tau 10-12 ammoo M.B.sadarkaa lammaafaa Jimmaatti barate. Qormaata Biyyoolessaa qabxii olaanaa galmeessuun Yuunivarsiitii Finfinneetti ramadame. Barnoota sadarkaa olaanaas qabxii guddaa fiduun muummee Teeknooloojii seenuun barataa civil engineering waggaa 4ffaa ture.
Barataan Gaaddiisaa diimaa bareeda mataa luuccaa dhaabbitiin isaaf miidhaginni fuula isaa bayyee kan nama hawwatu mucaa sinbo-qabeessa, hiriyoota isaaf hawaasa keessatti jaallatamaa ture. Miidhagina qaamaa qofa osoo hin taane yaadni fi hamalli isaa kan namatti tolu mucaa jaalatamaa fi eebbifamaa ture.Barataan Gaddisaan waaee eenyummaa Oromoo kan xinxaluu eegale yeroo sadarkaa 1ffaa baratu yoo tahu, wayta sadarkaa lammaffaa baratu ammoo barattoota Amboo waliin gaffii mirgaa gaafachuu tattaaffiin inni godhaa ture cimaadha. Cunqursaan Oromoo irraa gahaa tureef gahaa jirtu darab isa quuquu kan jalqabes yeruma kana ture. Wayta Yuunivarsiitii Finfinnee seenettis gootota barattoota Oromoo Yuunivarsiitii Finfinnee biroo waliin gaffii mirgaa gaafachuurraa nama guyyaa tokkollee hin boqonne, nama murataa ture.
Barataa Gaaddisaan gaafa mooraa yunivarsiitii Finfinnee seenee eegalee gaafii mirgaa fi kan abbaa biyyuummaa Oromoo barattoonni Oromoo kaasaa turan keessatti gaheen inni taphataa ture himamee hin dhumu. Seenaa qabsoo Oromoo keessatti kan yoomuu hin dagatamne mormii barattoota Oromoo 2004 keessatti nama gaffii abbaa biyyuumma Oromoo Finfinneerratti qabu barattoota biroo waliin falmii geggeessaa turan keessaa isa tokko. Yeroo Wayyaaneen magaala guddittii Oromiyaa gara Adaamaatti godaansiftee ergamtuu ishee OPDO Finfinneedhaa buqqiftetti gaaffii mirgaa barattoonni Oromoo Yuunivarsiitii Finfinnee gaafannaan barattoota 350 ol kan tahan barnoota irraa wayta ariamanii kaasee mootummaan faashistii Wayyaanee mana hidhaa adda addaa keessatti dararama hiriyaa hin qabne irraan gahaa turte.
Mana hidhaa Maakalaawwii, mana hidhaa Karchalee Finfinnee booddee ammoo mana hidhaa Qaallittii keessatti hooggantoota Waldaa Maccaa Tuulamaa fi barattoota Oromoo Yuunivarsiitii Finfinnee waliin miidhan irra gahaa ture. Dararama poolisa federaalaa harkatti irra gahaa ture caalatti ammoo kan mana hidhaa Qaallittii keessatti jalaqaba Jia Gurraandhala keessa irra gahaa ture akka malee hammaataa ture. Shira Wayyaanonni xaxaniin bilbila mobaayla lafa inni ciisu kaauun ABOf bilbila jedhanii yakkuun mana hidhaa dukkanaa fi kan lafa jalaatti achuma Qaallitti qofaa isaatti hidhuun turban lamaafosoo walirraa hin kutiin reebaa turan.
Yeroo achitti reebaa turanitti kalee isaa akka malee waan miidhaniif ammo qorra lafa jalaa waliin itti hammaatee waldhaansa dhoorkanii ittuma yaadanii ajjeesan. Barataa Gaaddisaan Bitootessa 28-2006 ganama keessaa saaa 9:00 irratti Hospitaala Minilikitti osoo wallaansa tokko illee hin argatiin hiriyyoota isaa harkatti biyya lafaa irraa boqote.Dhumarratti gootichi Oromoo Gaaddisaan wayta lubbuun keessaa bahuuf jirtutti akkas jedhee barattoota Oromoo fi Ummata Oromoo maraaf dhaamsa dabarsee.
Dhaamsa isaa keessaa muraasni:-Yaa Ummata Oromoo!, Yaa hiriyyoottan koo fi yaa firoottan qabsoo bilisummaaOromoo!Duutin ani due dua gootoota Oromoo kan eenyummaa Oromoo yeroo jalqabaaf kaasan dua obboo H/Maariyaam Gammadaa, kan Jeneraal Taaddasaa Birruu, dua Dhibbaalaa MaammooMazamirii fi kan gootota Oromoo biroo waliin walfakkaata. Ani kanan hidhameef, kanan ajjeefameefis waanan gaaffii mirgaa Oromoo gaafadheef, waanan cunqursaan Oromoo irra jirtu haa kaatu jedhee gaafadheef akkasumas Oromummaa kootti waanan boonuf malee yakka hojjedheen miti. Mootummaan gabroonfataan ammoo nama ofitti amanu hin jaallatu, mootummoonni Abashaa kan fedhan Oromoo doofaa kan waan isaan ajajan ishoo jedhee fudhatu malee kanneen sabboonoo taan kaan biyyaa ariuun kan qabate mana hidhaatti hiraarsuun achumaan ajjeesuun aadaa isaa tahee jira.Duuti Oromoo dhaa hamma dua sareellee dhageettii dhabdee jirti. Waan taheefis ani bilisummaa Oromootiifan wareegame irra deddeebitanii hidhii xuuxuun waahuu akka hin fidne beektanii kaayyoon ani itti wareegameef akka galmaan geessan imaanaa/adaraan tokkoon tokkoo Oromootiif dhaammadha. Kanaaf yaa uummata Kuttaayee, yaa uummata Amboo, yaa uummata Sulee , yaa uummata Giincii, yaa uummata Guduruu,Yaa Ummata Sikkoof Mandoo, Yaa Ummata Ittuuf Humbanaa ,Horteen Booranaa fi Barreentumaa walumatti qabaatti Uumatni Oromoo marti gumaa koo goodatti hin hambisinaa!
Karaan irra jirru karaa sirriifii kan Jaallan Oromoo itti wareegamaa jiran waan taheef waan nu itti ajjeefamne kana murannoon galmaan gahuun hoji-manee keessan waan taheef mirga keessan kabachiifachuuf sochoaa! Duuti siree irrattuu kan hin hafne waan taheef ani ammoo bilisummaa saba guddaa gabrummaa jala jiru kanaaf osoon lubbuu lama qabaadhee kenneefii waan na gabbisiisu miti. Wanti guddaan dagatamuu hin qabne garuu Oromoon inni hafe gumaa koo baasuuf hirbuu naa seenuu qaba! Kan jedhu dhaammate.
Qabsaayaan ni kufa!, Qabsoon itti fufa!!


c: text/html

text:
Handaara galaana Tripoolii keessatti dhuma torban darbee bidruun humnaan ol nama feete garagaltee namnii hedduun dhumuun gabaafamee jira. Dhaabnii baqatootaa kan Tokkummaa Mootummotaa akka gabaaseetti Jimaata darbe Bidiruun yoo xiqqaate namoota 270 ta’an feete galaana keessatti garagaltee namoonni 19 balaa kana irraa lubbuun hafan.
Waardiyyaan handaara galaana Libiyaa eegu immoo reeffa nama 100 argatee jira. kanneen hafan bishaaniin nyaataman sodaa jedhuutu jira. Guyyuma sanbataa fi Dilbata kana bidiruun namni hedduminaan irratti fe’ame kan biraa lama achuuma galaana Libiyaa keessatti liqimsamuun gabaafamee jira.
Dhibba hedduun humnootii handaara galaana xaaliyaanii eegan fi humna galaana biyyattiin kan baraarfaman yoo ta’u Doniin daldaltotaa iddoo san turtees birmattee jirti. Dubbi himtuun UNHCR Melisaa Fleeming haalli nageenya iddoo sanaa hammaataa deemuu fi kunis namoota seeraan ala nama deddebisan lakkofsaan akka dabalan taasise jedhu.
Jaarmayaan godaantootaa kan addunyaa ykn IOM akka jedhutti uummata kuma 100 caalaatu waggaa kana galaana irraan xaaliyaanii dhaqqabe. kun isa bara darbee irraa dachaa sadii dabale. Biyyonni lameen uummanni hedduminaan keessaa baqatu Ertraa fi Siriyaa ta’un ibsamee jira.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Koreen Haqa FIFA,Federeshiinii Waldaa Kubbaa Miilaa perezidaantii isii Sepp Bilaaterii fi perezidaantii Waldoota Kubbaa Miilaa Awurooppaa (UEFA) Misheel Pilaatiinii balleessaa itti murtee akka hujii ispoortii tokkollee ganna saddeetiif hin hojjanne adabde.
Jara kana duruu gumboo nyaatee hujii hojjataa jedhanii waan hedduun himachaa bahan.Balleessaa amma ammoo doolara miliyoona lamaa Pilaatiinii bara 2011 seera malee fudhate jedhaniin himatan.
Akka gabaasa koree tanaatti jarii kun akka malee seera cabsee horii ummataa balleesse.
"Ufii fi FIFA qabsaawaa,” jedha jaarsii ganna79 Bilaater yoo kora irratti waan himataniin dubbate.Pilaatiiniin ammoo, “tun murtii maqaa na xureessuuf natti muran,” jedhe.Jarii lamaanuu dubbii tan oli iyyachuuf kurfoo jira.
Koreen Haqaa FIFA tana maleellee Bilaater $40,000, Pilaatiinii ammoo$80,000 adabde.
Bilater dhalootaan Swiss Pilaatiiniin ammoo Faransaay.Bilaater bara 1988 jalqabee perezidaantii FIFA tahee hojjachuutti jira.Yoo innii balleessaa tanaan hujii irraa bu'e silaa Pilaatiiniitti fulaa bu’a jedhanii eegaa bahan.Pilaatiiniiniin amma balleessaan himatan kun bara 2007 jalqabee UEFA bulchaa bahe.
FIFAn Gurrandhalaa 2016 perzidaanti haaraa filata nama shanan kanatti dorgommiitti jira:
Sheikh Salman bin Ebrahim al-Khalifa – ganna 50, dhalootaan Baharen. Ammatti Perzidaantii Konfedereshiinii Kubbaa Miilaa Eezhiyaati.
Tokyo Sexwale –ganna 62,dhalootaan Afrika Kibbaati,nama siyaasaatii abbaa qabeennaati,durii maqaa siyaasaatiin guddoo hidhame
Prince Ali bin al-Hussein – ganna 39,dhalootaan Jordaan,itti aanaa perezidaantii FIFA ka durii fi bara 2015 ammoo perzidanatii FIFA tahuuf dorgome
Gianni Infantino – ganna 45,dhalootaan Siwizerlaandi,itti gaafatamaa UEFA fi miseensa koree jijjiirama FIFA
Jerome Champagne – ganna 57,dhalootaan Faransaay,itti aanaa itti gaafatamaa FIFA fi diplomaatii Faransaay ka duriiti
Filannoon perezidaantummaa FIFA Gurrandhalaa 2016 jalqabdii miseensa FIFA 209tti abbaa filatu filata


text:
WARRI WAADAA CABSEE YKN SABA GANEE, MILKAA’IINA QABSOORRAA SODAA QABU!
SEENAA Y.G (2005)
Ummati Oromoo qabsoo hadhaawaa gaggeeffachaa jiru keessatti waa sadiitu na gammachiisa.
- Qabsoon Oromoo hundeensaa 100/100tti Biyya keessatti deebi’uu isaa
- Qabsoon Oromoo gatii hin qabduu jedhamu , diinni ka har’aaf mitii, hegeree isaaf yaadda’ee wal-dura dhaabsiisuu isaa,
- Mooraan Qabsoo Oromoo dogoggora kaleessaa irraa baratee , kan abaaramee irra aanee , kan abaaree dhugaa jiru fudhachaa jiraachuu isaati.
Warri kaleessa Qabsoo Oromoo keessaa gananii ba’an, Qabsoo Oromoo diinaaf dabarsanii kennan, humna Dinagdee dhaabaa akka dhuunfaattis saamanii ba’an, Qabsoo hadhooftuu dandamachuu dhadhabanii bakkayyutti harca’an, qabxiilee armaan olii kanatti gammadoo miti. warri Mooraa qabsoo Oromoo miidhuu isaanii fi boruu yoo injifatan maal jenna ? jedhan, har’aa Ilaalcha qaban jijjiiranii bifa adda addaan Qabsoo Walabummaa Oromoon gaggeeffatu miidhaa kanneen jiran hedduudha. Mee qabxiilee sadeen tokko tokkon haa ibsuu.
1ffaa. Hundeen Qabsoo Oromoo Biyya keessa ta’uu isaa :-
Hundeen qabsoo Oromoo Ummata Oromooti. Dhaabnii kamuu qabsoo gaggeessuus, bu’urri isaa ummata. Waggoota dheeraaf sochii Ummata keessatti har’aa argaa jirru hawwaa turre. Akka Filitsixeemootaa, akka Ummata Afrikaa kibbaa kkf jechaa of komachaa turre. Qabsaa’oonni har’allee dadhabbii qabsoo isaanii haaluuf yaalluu, Umurii isaanii guutuu umurii isaanii itti wareeganii hojjataniin, Qabsoo Biyya alaa irratti hirkataa ture, guutummaatti Biyya keessatti deebisuun isaanii, isaaniif boqonnaa ol aanaa akka ta’uu hin shakku.Hojii Gootummaan guutamee kanaaf ragaan Bilisummaa ykn walabummaa fi Abbaa Biyyummaa booda mirkanaa’aa. Garuu adeemsi kun, qabsoo kun akka shaffisu taasisuu irraa, warra qabsoo keessaa harca’aa fi ganaa turaniif yaaddoo ta’uu hin hafu. maaliif jennaan, deebiin isaa qalbiima Ummata Oromoo keessa jira. Namoonni beekumsa addunyaan bifa kitaabaa fi miidiyaan namaa kennituun machaa’aan, xiinxala isaaniin waa hedduu jedhu. Hogganoonni Bosona jiraachuu qabuu jedhu. Qabatamaan garuu ofiii hoggana ta’anii bosona seenuu hin barbaadan.ofii kaleessa alaa maal hojjataa jiru jechaa lallabaa, ofii Biyya alaatti of ijaaru.
Bara 2000 kaasee qabsoo Ficila diddaa gabruummaa eegalee hanga har’aatti jiru kana waraqata irratti katabamee ijoollee ga’aa jiramoo, ijoolleema keessatti hogganatu umamee laata ? jedhanii illee qalbii hin bal’ifatan. waanan hubadheerraa gadi jabeessee kanan mirkaneessu, Gootummaa Qabsaa’oota cichanii qabasoo kana hr’aan ga’aniin, Ijoolleen Oromiyaa malee hin beeknee, yaadi wayyaanee fi dargii ykn H/Sillaasee keessaa hin dhikkifannee, Afaan Oromoon baratanii fi hojjatan, gaafa aaran Amaareffatti hin Utaallee, Oromummaan guddatan, hadhaa fi mi’aa sabummaa kan itti dhandhaman Ijaaruu isaanitti shakkii hin qabu. Hoganni gaafa beela’uu fi dheebootuu qabsoo keessaa dheessuu gonkumaa ijoollee kana keessaa hin dhalatu. Qabsoon yeroo gabaabduuf jedhanii barcuma ho’aa irra taa’uuf kanneen arreedan ijoollee kanneen keessaa hin umamtuu. Kun abdii kiyya. Ijoolleen kun qabsoo kana dhaaluuf qophii ta’uu isaanii gonkumaa hin shakku. Wayyaaneen, ABO Ummata kanarraa achi ittifnaan , Ummata kana akkan barbaadeen ajajadhaa jettee , qabsaa’oota gansiisuu, Biyyoota Ollaatii ari’uu fi ajjeesuu, Biyyoota ollaa keessaa qabdee galchuu irratti maallaqa biliyoonaan ramaddee dhama’aa turtee, ija ishee jalatti waan ta’aa ture garuu hin beektuu turtee. Jaallatamees jibbamees, Qabsoon Oromoo Bifa buqqa’uu hin dandeenyeen Biyya keessatti gadi dhaabbateera.
2ffaa. Qabsoon Oromoo hegaree diinaaf yaaddoo ta’aa dhufuu isaa :
Qabsoon keenya takkaa ho’aa , deebisee qabbanaa’uun dhabbateera. Qabsoo waraana itti bobbaasanii kan hidhan hidhanii , kan ajjeesan ajjeesanii callisifna jedhan galagaleera. Hidhaa fi ajjeechaan isaanii Ummata kana akka sibiilaa jabeessuu ifatti mul’ateera. Ummati Oromoo dhiiga isaan qabsoo haqaa gaggeeffachaa akka jiru addunyaatti mirkaneeffateera. Gochi wayyaanee bifa kamiitu , bu’aa hin qabaattuuf. Hammeenyi isaanii hundi Ummatoota gumaa isa keessa deebii hin qabneetti yoo ceesisee malee, Ummatoota manatti akka hin deebifnee hubatanii jiru. Wareegamuun keenya akka kaleessaa hidhii xuuxuun kan nu dhaabuu miti. Wareegama Ilmaan keenyaa garaatti qabannee, wareegama ka biraaf of dhaabaa jirra. Kun ammo bubbuulee kan uumuu wayyaaneef qofa osoo hin taanee dhala wayyaaneefuu hin tolu. Qabeenyaa waggaa 100 oromiyaa irra dhaabaa, ofii ammo waan guyyaa tokkollee isaan hin bulchiinee hojjachuun isaanii yaaddoon isaa isaaniif malee, Ummata keenyaaf miti. Kana kanneen hubatan lakkoofsaan warra jaamee tarkaanfataa jiru caalaa jira.Ummati Oromoo gaafa muratee harka wal qabatee ka’ee maal akka godhuu seenaa bara xaaliyaanii nu caalaa beekan waan ta’eef, tilamaamuun isaan hin dhibu.
Wayyaanee fi Ummata Oromoo gidduu akka kaleessaa gaaratu jira miti. Haada IRREEN OROMOO kutu danda’uutu jira. Isaantu asiin ga’ee. Isaantuu Luubbuu namaaf kabajaa dhabanii , Maallaqa ykn qabeenyaa caalsfatan. Quufnee wallaalan. Miidhama Ummata m.45 irra kan maatii caalsifatan. Safuu wallaalan. Kabajaa dhaban. Of wallaalanii jaaman. Lubbuu irra qananii caalsifatan. Isaan yoo du’an qananiin jiraachuu fedhan. Bara baraan nu ajjeesaa jiraachuu filatan. Garuu gochii isaanii Kun hundii Ummatootaaf jabiina Uumee, waan dura dhaabbachuu hin dandeenya uuman. Warri galeef har’aa hegaree isaaniif dubbachuu fi wal dura dhaabbachaa jiru. Nuuti garuu isaaniif yeroon qabnuu xumuramutti hiiqaa jira. Oromoon mirga guutuu itti qabuu sharafanii amanuufii yoo yaalaniis, waan isaan dirqisiiseetu jira. Bor ammo osoo hin jaalannee guututti amanu. Kun haqa.
3ffaa.Mooraan Qabsoo Oromoo xalila’uu Ilaalchisee:-
Ammatti Mooraan qabsoo Oromoo guutummaatti gara tokkotti luucca’uu qabaan yaada amansiisaa miti. Ilaalchi lama ykn sadii jiraachuun dirqama. Waan ijoon , akka wal hin gufachiinee wal ta’uu irrattidhaa. Akka yaada kiyyaatti waan namni hawwaa jiraatu kanarraa sodaa hin qabuu. Garaagarummaan amma jiru garaagarummaa Oromummaa irratti hundaa’ee miti. Habashummaatu warra bara baraan walitti hin deebinee nu fakkeesse jedheen amana. Kanarraa kan hafee, dhaabuma dhaabbadhee ykn akkamiin isaaniif milkaa’aa jedhanii wal bixxilaa ooluu malee, warruma sansakkaa dhaabaa qabaatee wayyaanee dura dhaabbate hin agarre. Warruma of bixxilee ABO dura of dhaabuun arga. kanaaf waan akkasii yerootu ofiin tu’ataa ykn bilchina sisyaasaa ummata keenyaatu deebii laata jedhee waan yaaduuf itti hin dhiphadhu. Kanneen biroon warruma dhaabuma turan keessaa ba’anii ykn gananii, deebisanii sodaa of keessatti uumantuu wacabbara malee waan tokkummaa keenyaaf sodaa uumuu jiraatee miti. Warri waan keessaa dhufan laamsheessu barbaadan jalqaba waa’ee tokkummaa dubbatu. Shan ta’anii garuu tokkummaa hin qaban.
Warri qawwee fi Ummata of harkaa qaban dhugaadhaa qabsoo keenyaaf yaaddoodhaa haa jennu. Tokkummaa keenyaaf rakkoodhaa haa jennuu. Warra balbala mana isaanii keessyyuu hin ba’iin tokkummaa keenyaaf sodaannaan sodaachaa jiraanna. Ani akka ejjannoo kiyyatti, jechoonni tokkummaa hin qabnuu, osoo tokkomnee jennee of dhiphifnuu kun dhaabbachuu qaban jedha. Kun Biyyoota alaatti kan ittin wal xaxan malee , ka Biyya keessa jiru miti. Kana jechuun hundee qabsoo Biyya keessaaf yaaddoo hin ta’uu jechuudhaa. Walbummaa fi Injifannoon Ummata keenyaa diina caalaa warra karaa irraa maqanii turan yaaddeessuun inuma jira. Warri akkasii yeroo baayyee, qabsoo Oromoo ABOn durfamutti duulan. Dhibeen isaanii rakkoo kaleessaa kaasanii , ofiin furmaata itti fiduu dadhabanii miti. Qabsoon kun jabaachaa deemanaan ……..jedhanii alumatti hafuuf murteeffachuu dadhabuu irraati.
Qabsoon keenya har’aa tokkummaaf iyyaa jiraachuurra dabree, warra yaadaa fi qalbiin tokko ta’an, Oromummaa isaaniin wal amanaan, diinaaf anatu dursaan rasaasaaf of kennaniin guutamaa jiraachuurraa abdii haa qabaannu.ABO, OBKO,WFDO n qabatamaan wareegama Ulfaataa baasaa jiru. Kun haqa. Humna kanatti muratee ka dabalamuu jiraachuun haqa. Kunis fagoo miti. Humnuma walii galuu kanaan Oromoon ijnifachuu danda’aa. Maaliif jennaan hundeen qaboo Biyya keessa malee Biyyoota alaarraa miti waan ta’eef. Hundeen qabsoo fb irra osoo hin taanee Oromiyaa keessa waan ta’eef.
Kan seenaa ofii xureessee seenaa isaa haa haaronfatu. Qabsoo Oromoo wayyaaneenu jala dhaabbachuu dadhabaa jirtuu xiinxaltoonni fi akitivistoonni lamaa fi sadii waa tokkollee gochuu hin danda’uu. Qabsoo Oromoo shirri wayyaanee meeqayyuu diiguu hin dandeenyee gandummaa fi amantiin gurmoofnee diignaan habjuudhaa. Qabsoo Oromoo dhaloota haaraa gaggalagaluu hin beekneen ijaaramaa jiru, gonkumaa gantootaa fi onnee lafattootaan duubatti hin deebitu. Qabsoon Dhaloota haaraan gola wayyaanee muddaa jiru, gonkumaa afuuftoota fb irraan hin golgalaa’uu. sadaataniis dhiisaniis, shiraa fi gantummaan qabsoo Oromoo irratti raawwatamee fi raawwatamaa jiru, yeroo isaatti gatii itti baaftuu.
HORAA BULAA !!!!!!!!!!!!!!


text:
Shaampiyyonaa Atileetiksii Addunyaa ka baranaa 16essoo atileetotii addunyaa 3,000 tahan torbaan lamaan irratti wal dorgomaa bahan kalee dhumate.
Amerikaan dorgommii tana irratti madaaliyaa 30 haratte.Keenyaan medaaliyaa 11 kana keessaa warqiin 5n galatte.Afrikaan Kibbaa sadeessoo warqii 3 walumattu medaaliyaa 6 argatte.
Itoophiyaan torbeessoo baate.Warqii 2 walumattuu medaaliyaa 5 moote. Warqii lamaan tana Almaaz Ayyaanaatti metirii 10,000 irra moo’ee,Muktaar Idriis ammoo metirii 5000 irratti Moo Faaraa moo’ee fudhate.Yoomiif ammoo dorgommii tana irratti abreessoo bahe.
Moo Faaraa nama bara hedduu dorgommii metirii 5,000 tana qabaadhachaa bahe
Yoomii fi Qajeelchaatii fi Muktaar Idriis Moo laaffisanii, buffisiisanii moo’an. Yoomiif Moo Faaraa gussuma gussee jalumatti maxxanee,eegee ammoo Muktaaritti kenne.
Yoomif silaa ufiifuu moohuu hin dandaha maaniif dhiise re jennee gaafannaan kun mala dorgommiitti jedhe atileeti Ashebir Demisee damee Federeshiinii atileetiksii Itoophiyaa keessaa.
Akkuma kanaan dorgommii sun irratti Muktaar tokkeessoo,Moon lammeessoo, sadeessoo atieetii Amerikaa Paul Chelimoo Yoomiif ammoo abreessoo sadeessoo tahe.Mohamed Muktar Jama Farah nama ganna 34ti. Dhalootaan Soomalee amma ammoo lammii Biritishiiti.
Abbaa ijoolleeti.Dorgommii amma ya ufi irraa dhiise. Dhuma irratti moohamullee waan bara hedduuu moohachaa bahe mi’eeffachaa jireenna itti aanutti dabraa jedhe.
Muktaarii fi Yoomiif ammoo baallii Moo irraa fuudhan tanaan jireennaa fi dorgommii itti aanutti dabran.Yoomiif gurbaa ganna 20ti Muktaar Idriis ammoo nama ganna 23ti.
Shaampiyoonaa Atileetiksii Addunyaa gosa ispoortii hedduutiin torbaa lamaaf London keessatti dorgomaa bahan.
Biyya 100 olitti irratti wal dorgomee biyyitii kubbaa miilaatiin addunyaa keessaa faarsan Biraazil madaaliyaa tokko qofaan keessaa galte.


text:
Sadarkaa ministeeraatti goorsaa Imaamata ootummaa muummicha ministeera Itoophiyaa fi hogganaa olaanaa Adda Bilisa Baasaa Uummata Tigraay (TPLF) keessaa tokko kan ta’an Obbo Abbaay Tsahaayyeen Maastar Pilaanii Finfinnee wajjin walqabatee mormii Oromiyaa keessatti mootummaa biyya bulchaa jiru irratti ka’ef hooggantoota Dhaabbata Dimookiraatawaa Uummata Oromoo itti gaafatamu jedhaniiru.
Gaaffiif deebii Daani’eel Biraanee (gaazexeessaa fi abbaa weebsaayitii Horn Affairs) ka ta’e wajjin godhaniin, Obbo Abbaay, ” Maastar pilaaniin uummata Oromoo fayyaduuf kan hojjetame dha, garuu namoonni bulchinsa Godina Addaa Naannawaa Finfinnee keessa hojjetan hojiin malaanmaltummaa isaan hojjechaa turan akka saaxila hinbaaneef karooricha dura dhaabbataniiruu” jedhani. “Karoorichi guutummaa guututti Bulchinsi Mootummaa Oromiyaa itti amanee bulchinsa magaala Finfinnee wajjin kan qopheesse dha malee qaamni biraan qopheesse kan itti kenne miti”jedhaniiru. “Maastar pilaanicha Addi Bilisa Baasaa Tigraay hinqopheesine. Addi Bilisa Baasa Uummata Tigraay Finfinnee hinbulchu; mootummaa Feedaraalaas hinbulchu. Kan inni bulchu mootummaa naannoo Tigraay qofadha” jedhaniiru. Uummanni Oromoos ta’ee uummanni Itoophiyaa kan beeku, mootummaa Itoophiyaa gootummaa guutuutti kan hoogganu Adda Bilisa Baasaa Uummata Tigraaytiin ta’uu isaati. Obbo Tsaahaayyeen garuu kan hunda ni haalani.
Kana malees, Obba Abbaay, “Oromoon kan isa saame, kan lafarraa isa buqqise fi kan rakkoo irraan ga’aa ture eenyu akka ta’e sirriitti beekaa” jedhani. Dubbii isaanii kanarra akka hubachuun dandaa’amutti uummata Oromoo kan miidhe fi mirga isaa kan sarbaa jiru Adda Bilisa Baasaa Uummata Tigraay osoo hintaane Dhaabbata Dimookiraatawaa Uummata Oromooti (DHDU) dha. “Nuti keessaa hinqabnuu;nu miti kan isin miidhe; kan isin miidhe dhaaba isiniif dhaabadhaanjira jedhudhaa”. Dhugaan jiru garuu, kan uummata Oromoo waggoota digdam shanan darbaniif DHDU fayyadamuun uummata Oromoo lafasaarra kan buqqisan, kan isa saaman, mirga isaa kan sarban, kan isa hidhan fi isa ajjeesaa kan turan dhaaba Tigree Obbo Abbaay Tsahaayyeefaa hooggananidha.
Obbo Abbaay miseensota DHADUO yakkanii mana hidhaatti naquu kan barbaadan fakkaata. Miseesoonni DHADUO sadarkaa giddu galeessaa fi gaad aanaarra jiran Maastar Pilaanii Misooma Qindaawa Magaala Finfinnee fi Godina Addaa Oromiyaa mormanii turani. Kun immoo Obbo Abbaay Tsahaayyeeffaa baay’ee arseera. Kan irraan kan ka’e mormiin Oromiyaa keessatti kan ka’e DHADUOn hojii hojjechuu qabu sirriitti waan hinhojjenneefi amantaa jedhu qabu.
Mormiin Maastar Pilaanii ji’a lama dura jalqabe ammallee itti fufee jira. Humnoonni wayyaanees, Oromoota 140 ol ajjeessani; dhibba hedduutti lakkaa’aaman qaama hirri’asani kuma shanii ol mana hidhaatti naqaniiru. Kana booda egaa DHADUOn maastar pilaanii guutummaa guutuutti haqameera jedhee kan beeksise. Garuu, DHADUOn dhimmaa maastar pilaanii irratti murteessuuf aangoo hinqabu. Wanti DHADUOn jedhu uummata Oromoo biratti fudhatama hinqabu. DHADUOn hafeera hajjetu malee, Obbo Abbaay Tsahaayyeefaa dhimma kana dhiisuuf qophiirra kan jiran hinfakkaatan.
Walumaa galatti Obbo Abbaayfaa quba isaanii gara DHADUOtti qabaa jiru. Kanaaf, warri DHADUO waanta isaanitti dhufuuf jiru kanaaf ammuumaa ofqopheessuun irraa eegama.
Haasa’aa Obbo Abbaay Tsahaayyee gaazexeessaa Daani’eel Biraanee wajjin Amaarriffaan godhe liinkii itti aanu cuqaasuun ilaalaa~Abay Tsehay’s Interview With Daniel Birhane


text:
Mootummaan Wayyaanee aartii fi Artistoota Oromoo nyaachaa alalfachaa kan as geesse Sabboonaa Jaallatamaa wallisaa Oromoo kan tahee fi yeroo ammaa kana keessatti walleewwan haaraa baasuudhaan daran jaallatamaa kan dhufe Wallisaa Artistii Oromoo Jaafar Yusuuf mootummaan wayyaanee Ukkaamsuun mana hidhaa keessatti darara irraan gahaa jirti. Mootummaan wayyaanee Wallisaa Jaafar Yusuuf dhimma Lafa naannawa Finfinnee federaala jala galchuu ilaalchisee wallee Finfinneen Keenyuma jedhu wallee baaqqee gadhiisteetta, Ati akeeka mootummaa wayyaanee Uummata kakaasuun fashalsiisuu irratti argamta jechuun mana hidhaatti ukkaamsuun darara jabaa reebichaa bakka lafeen ilmaan Oromoo hedduun keessatti nyaatame Maaikelaawwii keessatti dararaa jirti.
Sabboonaa Wallisaa Art. Jaafar Yusuuf
Mootummaan Wayyaanee Artistoota Oromoo waan Oromoo fi Oromiyaa sirban kanneen akka Eebbisaa Addunyaa, Yoseef Gammachuu, Usmaayyoo Muusaa, Abdii Qophee fi kanneen biroo hedduu darara jabaa irraan gahuun lubbuu isaanii kan dabarsite yoommuu tahu yeroo ammaa kanas Sabboontota Oromoo Artistoota waan Oromoo sirbuun oromummaa hubachiisan kanneen akka Jaafar Yusuuf mana hidhaa keessatti darara jabaa irraan gahaa jirti. Sabboonaan Artist Jaafar Yusuuf walleewwan hedduu qabu keessaa waan Uummata Oromoo haamilachiisuu fi Gootummaa wallise keessaa..Hafanfartuu Shoolee.. Hara hin galtu Booree, Hayyaa lolaa yaa lola Eeeboo fi torbaan darbe keessa ammo Finfinnee fi naannawaan Finfinnee keenyuma hin kenninu murree kan jedhuu fi kanneen biroo hedduu dha. Mootummaan wayyaanee namoota gama aartiinis tahe gama barnootaan Uummata isaanii hubachiisan hidhuu fi ajjeesuun uummata Oromoo doomsee garboomsuu kan akeekkate baroota bittaa isaa mara waan taheef Uummatni Oromoo bakka jiruu kaee Wallisaa Jaafar Yusuuf mana hidhaadhaa akka gadhiifamu diddaa gama hundaan akka dhageessisuu fi dhuguma lafti Oromiyaa Finfinneen handhuura Oromiyaa taatee naannawa Finfinnees diinaaf kutnee akka hin laanne akka mirkansinu Waamicha Oromummaa dabarsina.
**Wallisaan Sabboonaa Oromoo Jaafar Yesuuf Dhalottan Godinna Qeellam Wallagga anaa Gidaamitti kan dhalate yeroo ta’u. Sababaa Walleeleen isaa mirga uumata Oromoo gaafatuuf jecha Mootummaan Wayyaanee naannoo Magala Borrayyuu lafa Kattaa jedhamutti konkolaataa sadiin marsanii qabanii fuudhanii hama hidhaa Ma’ikelaawwee buusuun beekamee jira.


text:
Biyya kamittuu hojiileen kalaqa sammuu qabeenya guddaa waan ta’aniif, eegumsi barbaachisu yoo godhamneefiin alatti misooma sammuurratti taasifamu kan gufachiisan ta’uu ragaaleen hedduun mul’isu.
Kunis, guddina damee kanaa laamshessuun kufaatii dinagdee kan saffisiisuufi fayyadamtoota ogummaa addaddaafi aartiirratti dhiibbaa guddaa kan geessisu ta’uusaati.
Akka Itoophiyaattis mirgi waraabbii ogummaawwan kanneen akka muuziqaafi artiiwwanii eegamuu dhabuun warreen abbummaa qabanirratti dhiibbaa dinagdeefi xinsammuu geessisaa jiraachuu Waldaan Bulchiinsa Waliinii Mirga Waraabbiifi Fakkaattiisaa ibseera.
Obbo Dassaalany Haayiluu Itti gaafatamaa sabqunnamtii waldichaa yoo ta’an, Itoophiyaa keessatti mirgi waraabbii eegamuu dhabuun sadarkaa yaaddessaarra gahaa jiraachuu dubbatu.
Addunyaarrattis ta’e biyyoota Afrikaa keessatti baroota dheeraaf mirga waraabbiifi hidhatasaaf kaffaltiin tajaajilaa kan raawwatamu ta’uu ibsanii, biyya keenya keessattis waggoota sadii dura labsiitiin mirkanaa’us hanga ammaatti qabatamaatti hojiirra hin oole.
Hojiileen ogummaa marti kaffaltiifi eeyyama tokko malee tajaajila akka kennan godhamaa jiraachuu Obbo Dassaaleny dubbatu. Kunimmoo biyyattii keessatti eegumsi hojii kalaqa sammuuf taasifamu baay’ee gadaanaa ta’uusaa kan mul’isu yoo ta’u, warra abbaa mirgaarratti dhiibbaa dinagdeefi xinsammuu geessisaa akka jiru ibsaniiru.
Kana malees, mirga waraabbii kalaqa sammuufi ogummaawwan sammuutti gufuu ta’uurra darbee wiirtuuwwan fiilmii hedduun akka cufaman sababa ta’uusaa eeraniiru. Rakkoo kana ittisuuf ammoo waldaan waliinii mirga waraabbiifi fakkaattiisaa hundeeffamuu kan yaadatan Obbo Dassaalany, humna namaa guuttachuutiin dhiyeenyatti hojii keessa kan seenamu ta’uu ibsaniiru.
Warreen mirga waraabbii qabanis dhiibbaa isaanirra gahu jalaa miliquufi dawoo argachuun fayyadamummaa isaanii mirkaneeffachuuf kalaqa hojiilee isaanii mara waldichattii galmeessisuu akka qaban yaadachiisaniiru. Kana waliinis dhaabbileen hojiiwwan kalaqa sammuu fayyadaman kanneen akka miidiyaa, hoteelota addaddaa, manneen barnootaafi kkf. abbootii mirgaaf kaffaltii tajaajilaa waggaatti si’a tokko akka raawwataniif hojmaatni kan diriiru ta’uu addeessaniiru.
Kaffaltiin tajaajilaa kunis abbootii mirgaa fayyaduurra darbee mirga waraabbii hanga tokko hanbisuun hanqinaalee damicha keessatti mul’achaa jiran kan fooyyessu ta’uus dubbataniiru.
Akkuma namni kamuu qabeenyisaa yoo saamame seeraan gaafatu qabeenya sammuusaas gaafachuu qaba kan jedhan ammoo Daariktera Waajjira Qabeenya Sammuufi Mirga Waraabbii Obbo Naasir Nuuriidha. Mirgi waraabbii haala barbaadameen eegamuu dhabuunsaa hubannoo gahaa dhabuufi haala walxaxaa guddina teknooloojii waliin walqabatee jiru rakkisaa ta’uusaarraa kan ka’eedhaa, jedhaniiru.
Keessumaa ammoo kalaqni muuziqaafi fiilmiiwwanii osuma hojjetamaa jiranii carraan hatamuusaanii bal’aa waan ta’eef, dhimmicharratti himata dhiyeeffachuuf odeeffannoo ogummaasaanii yoo kennaniyyuu mirga seeraan gaafachuu kan qabu garuu abbootii mirgaa ta’uu himaniiru.
Waajjirrisaaniis hubannoo hawaasaa guddisuuf Finfinnee dabalatee magaalota naannolee addaddaatti leenjii kennaa jiraachuu dubbatanii, baranas Diillaa, Hawaasaa, Adaamaa, Aksumiifi Walaayittaatti eegalameeraa, jedhu.
Mirga waraabbiifi fakkaattisaa eegsisuuf labsiin 410/1996tti bahe hanqinaalee hedduu kan qabu waan tureef bara 2007tti labsii haarawaa baheen fooyya’uu danda’eera. Kanarraa kan ka’e ogeessoti damichaa mirgasaanii eegsisuuf waldaalee 12 hundeessuu danda’aniiru. Mirgi waraabbii eegame jechuun ammoo yaada ofii bilisaan ibsachuuf kan gargaaru ta’uun hiamameera.
Balballoomii Oduu
Takkaalliny Gabayyootiin


text:
Poolu Raajaa Sunni
Poolu Raajaa Sunni –
Pundai naaddin thalai nakar Koothiyoor. antha naaddin raajaa peyar pooleenthiran. Poolu Raajaavukku vitha vithamaa pompalaingalai Okkarathunnaa rompa ishdam. athuvum vayasu vitthiyaasamellaam illaama 14 vayasilirunthu 60 vayasuvaraikkum Pundai virinja ellaap pompalaingalaiyum podo podunnu poddu Pundaiyaik kilikakarathuthaan avanoda mukkiyamaana veera vilaiyaaddu. Pundainaaddup pompalainga atthanaipeerum maatthi maatthi vanthu Poolu Raajaakiddee Pundai purai eera ol vaangiddup povaanga.
vaasal kaavalaaliyoda Pondaddileernthu muthal manthiriyoda Pondaddi varaikkum Poolu Raajaakiddee Pundaikiliya ol vaangiyirunthaanga. ithanaala aranmanailee veelai senja atthanaipeerum raajaameela oree kaandaa irunthaanga. ol veriyum pool veriyum pudichu alaiyum pooleenthiranukku sariyaana paadam pukaddanumnu kaatthukkiddirunthaanga.
ithu ippadi irukkarappo oru naal raajakuruvoda puthusaa vayasukku vantha Chinnap ponnai pooleenthiran seel odachu Chinnaாppinnam panni anuppi vachaan. athaippaatthu atthanaipeerukkum rattham kothichuthu. inthak kodumaikku mudikadda Pundai naaddil poolil misai Mulaittha (saari mookkil misainnu thirutthip padikkavum) aampalaingalee illaiyaannu Pundai kilinja pompalainga ellaam podavaiyat thookki por kodi pudichaanga. (saari Pundaiyaik kaaddinaanga)
muthal manthirikkum seenaathipathikkum athu periya maanap pirachanaiyaayidichu. athileeyum muthal manthiriyoda muthal ponnu vayasukku vara paruvatthil veera irunthaalaa, avarukku adi vayatthaik kalakka aarampichuthu. thannoda ponnaiyum raajaa seel odaikkarathukkullee eethaavathu thanthiram senju raajaavukku Okkara aasaiyee varaama seyyanumnu Pondaddiyoda Pundai mudiyaip pichukkiddu yosanai senjaaru (saari manthiriyoda thalai soddai athanaala thalaiyaip pichukkiddunnu elutha mudiyalai). seenaathipathiyum athukku otthulaikkarathaa sammatham kodutthaaru (ethukkunnaa manthiri Pondaddiyoda Pundai mayirai pikkarathukkutthaan. eennaa avaloda Pundailee kosa kosannu mudi kaadaa irunthichu. manthiri oruttharaala atthanai mudiyaiyum pikka mudiyalee. sari sari arukkaama Kadhaikku vareen).
eethaavathu saamiyaaraip paatthu ithukku oru nalla vali kandupidikkanumnu mudivu senjaanga. athan padi rendupeerum maaruveesham poddukkiddu oor ooraap poyi nalla saamiyaar yaaraavathu irukkaangalaannu theedip paatthaanga. appadi alanju thirinju oruvaliyaa Kundiyoorukku vanthaanga. antha ooril piraChitthiperra saamiyaar orutthar irunthaar. avaru peeru pulutthiyaanantha poolarattha suvaamikal. athaavathu thannoda pool veriyaik kaddup paduttha mudiyaamal poolaiyee arutthup podduk kaamatthai venravar. athanaala anthap peeru.
avaruthaan sariyaana aalunnu mudivu senju rendupeerum poyi saamiyaar kaallee vilunthu Poolu Raajaa panra kodumaiyai vevaramaa edutthus solli athukku oru mudikkarramaathiri eethaavathu yosanai sollumpadi thaalmaiyaak keeddukkiddaanga. saamiyaarum aakaddum ithukkoru nalla upaayam irukku. naalaikku vaanga solreennu avangalai anuppi vachaaru. manthiriyum seenaathipathiyum marunaal nampikkaiyodu saamiyaaraip paakkap ponaanga.
saamiyaar avangakiddee oru viChitthiramaana porul onnaik kodutthu,
” ithai unga raajaa Okkara ponnukiddee kodunga. raajaa uchakaddatthil otthukkiddu irukkumpothu ithai upayokappadutthas sollunga. athoda unga pirachanai ellaam theernthu pokum. aanaa oru kandishan inthap porulai upayokappadutthara ponnu rompa keddikkaariyaakavum thairiyasaaliyaavum irukkanum. raajaavukkuk konjam kooda santheekam varaatha maathiri jaakkirathaiyaa nadanthukkanum” nnu echarikkai senju anuppinaaru.
ithanaala veera eethaavathu pirachanaiyai vanthaa enna panrathunnu manthiri payatthoda keeddaar. athellaam onnum varaathu. thairiyamaap pongannu saamiyaar thairiyam sonnaaru. sari kadavul vidda valinnu anthap porulai eppadi upayokap paduttharathunnu nallaak keeddut therinjukkiddu aranmanaikku vanthaanga. aanaa putthisaali, thairiyasaali atheesamayam raajaavai samaalikkat therinja ponnai engee theedarathunnu kavalai vanthuchu. appo manthiriyoda maka avarkiddee vanthu,” eemppaa kavalayaa irukkinga?”nnu keeddaa. makakiddee eppadi intha vishayatthap patthi peesarathunnu manthiri mulichaaru. aanaalum ava vidaap pidiyaa varpurutthik keekkavee thayangi thayangi vishayatthai vilakkinaaru. “poo! ivvalavuthaanaa. ithukkuppoy een ippadi payanthu nadungineenga ? intha maathiri santharppatthukkutthaan naan kaatthiruntheen. naanee poyi inthap pirasnaikku oru mudivu kaddareen. ennikkirunthaalum naanum oru naal antha raajaakiddee valukkaddaayamaa padukka veendiyavathaanee. athai innikkee senjuddup poreen. payappadaatheenga. kodunga antha saamiyaar koduttha porulai”nnu thairiyamaa keeddu vaangikkiddaa. manthirikku makaak kavalaiyaa irunthichu. innum vayasukku varaatha pachap pulliyai antha paavi kiddee pali kodukkarathaannu manasaip podduk kulappikkiddaaru .
aanaa avaroda Pondaddiyum seenaathipathiyum matthavangalum itha viddaa veera nalla saans kedaikkaathu. oru nalla kaariyatthukkaaka orutthar thannai thiyaakam seyyarathu onnum thappillai. punniyamnnu edutthus sonnaanga. manthiriyum manasai theetthikkiddu makalai anuppa otthukkiddaaru. ava kiddee anthap porulai eppadi upayokap paduttharathu entha samayatthilee upayokap paduttharathunnu ellaam velakkamaa sollik kodutthaaru. avalum sarinnu thalaiyaaddiddu thairiyamaa raajaavoda padukkai araikkup ponaa. Poolu Raajaavukku ippadi oru Chinnap ponnaip paatthathum vaayellaam jollu olukichu. “kuddi onna maathiri oru Chinnap Pundaikkaariyai otthu evvalavu naalaachu theriyumaa. vaa vanthu paavadaiyai thookkikkiddu Pundaiyai virichukkiddu padu. innikku Om Pundaikku naan thirappu vilaa seyyareennu” solliddu avameela paanju innum valara aarampikkaatha elumichai Size molai rendaiyum pudichu kasakkinaan.
manthirikumaariyum pasappikkiddee thannoda maarai raajaavukkuk kasakkak kodutthaa. appuram raajaa avalai kaddip pudichu muttham kodutthaan. appadiyee Pavadai thaavaniyoda avalai thookkik kaddilil poddaan. manthikumaariyum thannoda Pavadaiyai iduppu varai thookki viddukkiddu raajaavukku thannoda vayasukku varaatha kannip Pundaiyaik kaaddinaa. raajaa aasaiyaa kuninju ava Pundai meeddai vaayil kavvi avaloda Koothiyai naay maathiri nakkinaan. manthiri kumaarikku Pundaikkullee kuru kurunnu irunthichi.
raajaa Koothiyai nakka nakka avalukku Pundaileernthu pisinaaddam ennamo oluka aarampichuthu, raajaavukku antha Pundaip pisin rompap pudichup pochu. naakka soladdi soladdi avaloda kannip Pundaiyai nakkinaan. avaloda Pundaiparuppai nimindi viddu athai neddukkutthaa nikkavachaan. manthiri makalukku sorkatthukkup pora maathiri irunthichu. Pundai nakki raajaavum avalai nallaa kushi paduttharamaathiri Koothiyai nakkinaan. appuram mella enthirichi ninnu thannoda kundaanthadiyai langoddilirunthu edutthuk kaaddinaan. manthiri makalukku Appadiyovnnu irunthichu. Sunniyaa athu? summaa kuddi malaip paampaaddam karu karunnu nelu neelunnu kadappaaraiyaaddam needdikkiddu irunthichu.
Ammamperiya Poolu thannoda Koothikkullee eppadi pokumnnu ava payatthilee kannaa moodikkiddaa. aanaa raajaa avakiddee,”eey kuddi, inthaa kannat thoranthu paaru. inthap Poolu Um Pundaikkullee pokaathu. aanaa unnoda vaayukkullee pokum. nallaa vaayai thiranthu poolai Umpu”nnu solli poolai Umpak kodutthaan. avalum veendaa veruppaa raajaavoda poolai Umpinaa. raajaavum kankal soruka aananthamaa ninnukkiddu poolai Umpak kodutthaan. manthiri kumaari athaan samayamnu naisaa anthap porulai edutthaa. mella thalaiyat thookki raajaavaip paatthaa. avano kannai moodikkiddu ava pool Umparathai rasichukkiddirunthaan. padakkunnu anthap porulai raajaavoda Sunni kiddee vachu oru alutthu alutthinaa. avvalavuthaan raajaavoda oradi kajakkol pool karumput thundaaddam arunthu vilunthidichi. ayyo Ammannu raajaa alarit thudichu rattha vellatthilee mayakkamaa vilunthuddaan. athaan samayamnu manthiri kumaari veddina Sunniya thookkiddu veliyee odi vanthuddaa. ellorukkum Appadaannu nimmathip perumoochu vanthuchu. appuram saavakaasamaa raajaavukku sikichai ellaam kodutthu kunap padutthinaanga. anniyoda Poolu Raajaavoda poolaaddamum Pundai veriyum ninnupochu.
ellorum manthirikku nanri sonnaanga. appo manthiri sonnaar,”enakku nanri sollarathai vida antha pulutthiyaanantha poolaruttha saamiyaarukkutthaan nanri sollanum avaru maddum inthap porulai kodukkaleenna namakkellaam intha nimmathi kedaichee irukkaathu”. athee maathiri makkalellorum saamiyaar kiddee ponaanga. avaru sirichukkiddee,” naan verum paakku veddiyaitthaan koduttheen. athai pakkuvamaa payanpadutthi raajaavoda Sunniyai narukkina manthiri kumaariyait thaan unmaiyilee paaraaddi nanri sollanum” nnaar. ellorum athai aamothichaanga. enna karekd thaanee?
pathilai kamendil sollungappaa………..


text:
Taarike 93: Yesuusi Daro Asaa Miziis
KEEHIPPE azzanttiyaabi merettiis. Xammaqiya Yohaannisa biron wori simmoosona. Kawuwaa machchiyaa Heeroodiyaada a dosukku. A, kawoy Yohaannisa qooriyaa muucissanaadan oottaasu.
Yesuusi hegaa siyidi, keehippe azzaniis. Yesuusi hegaappe barkka asi baynnasaa biis. SHin asay a kaallidi biis. Yesuusi cora asaa be'idi, etau qarettiis. Yaatiyo gishshau, Xoossaaa kawotettaabaa etassi yootiisinne eta giddoppe harggidaageetakka pattiis.
He gallassa omarssi i erissiyo ashkkarati akko yiidi: ‘Ha''i sa'ay qammiichchiis; ha sohoykka asi baynnasa. Asay matan de'iya katamata biidi, bau qumaa shammana mala yedda’ yaagidosona.
Yesuusi: ‘Eti baanau bessenna. Etau miyoobaa intte immite’ yaagidi zaariis. Yesuusi Piliphphoosakko simmidi: ‘Ha ubba asaa mizanau gidiya quma awuppe shammana danddayiyoo?’ yaagidi oychchiis.
Piliphphoosi: ‘Asaassi huuphiyan huuphiyan qii guuttaa gattanaukka keehippe daro miishsha koshshees’ yaagiis. Hegaappe Inddiraasi: ‘Ba qumaa oyqqida ha na'aayyo ichchashu oyttaynne naa''u molee de'ees. SHin ha ubba asau hegee aynne maaddenna’ yaagiis.
Yesuusi: ‘Asaa maatan utissite’ yaagiis. Hegaappe Yesuusi qumaa gishshau Xoossaa galatidi, hegaa darosan shaakkiyoogaa doommiis. Hegaappe, erissiyo ashkkarati oyttaanne moliyaa ubba asau gishidosona. Hegan 5,000u attuma asay, hegaappe keehi dariya sha'an qoodettiya maccaasaynne naati de'oosona. Eti ubbay kallana gakkanaashin miidosona. Erissiyo ashkkarati attida xarzzaa shiishshiyo wode, 12u samppaa kumiis!
Hegaappe Yesuusi, ba erissiyo ashkkarati Galiila Abbaa pinnanau wolwoluwan gelanaadan oottiis. Qamman wolqqaama carkkoy denddidi, wolwoluwaa yaanne haanne sugiis. Erissiyo ashkkarati keehippe yayyidosona. Hegaappe qammaappe 6n saatiyan, haattaa bolli hemettiiddi etakko yiya issi asa be'idosona. Eti be'iyoobi aybakko eribeenna gishshau, yayyidi waassidosona.
Yesuusi: ‘Tanattennee; yayyoppite!’ yaagiis. Eti hegankka ammanibookkona. Yaatiyo gishshau, PHeexiroosi: ‘Godau, hagee tumu nena gidikko, taani haattaa bollaara neekko baana mala, oottaarkkii’ yaagiis. Yesuusi: ‘Haa ya!’ yaagiis. Yaagin PHeexiroosi kiyidi, haattaa bollan hemettiis! Hegaappe i yayyin, haattay a mittiyoogaa doommiis; shin Yesuusi a ashshiis.
Takkidi, Yesuusi haranttuwaakka sha'an qoodettiya asaa miziis. He wode i laappun oyttaaninne guutta qiiba moletun hegaattuwaa oottiis. Kaseegaadaankka ubbaassi gididi palahiis. Yesuusi asaayyo qoppiyo hanotay daro garamissiyaaba gidennee? I Xoossay sunttido kawo gididi haariyo wode, nuna hirggissiyabi aybinne de'enna!
Maatiyoosa 14:1-32; 15:29-38; Yohaannisa 6:1-21.
Oyshata
- Xammaqiya Yohaannisa bolli ayba azzanttiyaabi gakkidee? Hegaa gishshau, Yesuusassi aybi siyettidee?
- Yesuusi bana kaallida cora asaa waati mizidee? Ay keena xarzzay attidee?
- Erissiyo ashkkarati qamman ayssi yayyidonaa? PHeexiroosi waanidee?
- Yesuusi naa''anttuwaakka sha'an qoodettiya asaa waati mizidee?
- Yesuusi Xoossan sunttettida Kawo gididi haariyo wodee, ufayssiya wode gidanay aybissee?
Gujo oyshata
- Maatiyoosa 14:1-32 nabbaba.
Maatiyoosa 14:23-32n de'iya qonccissoy PHeexiroosabaa ay akeekissii?
Geeshsha Maxaafay PHeexiroosi kayma gididoogaanne ba eesotiyo eeshshaappe laamettidoogaa waati bessii? (Maatiyoosa 14:27-30; Yohaannisa 18:10; 21:7; Oosuwaa 2:14, 37-40; 1 PHeexiroosa 5:6, 10)
- Maatiyoosa 15:29-38 nabbaba.
Yesuusi ba Aawaappe demmido, ashuwaassi koshshiyaabau bonchchoy de'iyoogaa waati bessidee? (Maatiyoosa 15:37; Yohaannisa 6:12; Qolasiyaasa 3:15)
- Yohaannisa 6:1-21 nabbaba.
Ha wodiyan de'iya Kiristtaaneti sa'aa kawotettaa bonchchiyoogan, waatidi Yesuusa leemisuwaa kaallana danddayiyoonaa? (Yohaannisa 6:15; Maatiyoosa 22:21; Roome 12:2; 13:1-4)


text:
Lammiiwwan Oromoo kutaalee United States adda addaa irra har'a kan New Yorkitti argamu waajjira Tokkummaa Mootummootaa fuulletti hiriira nagaa geggeessan.
Hiriitonni kun dhiittaa mirga namaa biyyattii keessa jira jedhanii fi baatii Ebla darbee hidhamuu barattoota Universitiiwwan Oromiyaa keessaa irratti raawwatame balaaleffachuuf jecha.l
Hiriirtonni kun akka jedhanitti barattoonni hedduun hidhamanii kaan imoo hanga hidhaa waggoota shaniin adamaniiru. Kaan isaanii immoo amma iyyuu murtiitti utuu hin dhiyaatin hidhamanii jiru jedhu.
Master palaanii kutaalee addaa Oromiyaa Finfinnee jala galchuu ka jedhu mormuu dhaan ture barattonni sun kan hiriiran.
Hawaasi addunyaas miidhaa gara jabinaa mootummaan Itiyoopiyaa ajjeechaa lammiiwwan Oromoo irratti keessumaa barattoota irratti raawwatu akka dhaabu gaafanna jedhanii jiran.


text:
Jawar Mohammed
Juneeydii Saadoo gara miidiyaatti as bahuun mariifi falmii jabaa banee jira. Atakaaroon kun qalbii ummataa qabsoo irraa hamma tokko waan facaaasuuf gariin keenya yaaddayuun ni mul’a. Yaaddoon kun naaf gala. Garuu mariifi falmiin kun har’a sababa Juneeydiitin haa ka’uu malee turus ummanni Oromoofi mooraan qabsoo isaa waanuma itti dhufuuf deemtuudha. Kunis ilmaan Oromoo OPDO keessatti aangoo qabatanii meeshaa diinaa ta’anii turaniifi ammas jiran akkam goona kan jedhuudha.
Mariin kun amumarraa eegaluun Qabsoon Oromoo boqonnaa siyaasaa cehuumsaa ( transitional politics) keessa seenuu isii agarsiisa. Jalabultii kufaatii sirna abbaa irreefi dhalachuu bilisummaatti biyya kamittuu dhimmi qondaalota sirna jiguuf deemu tajaajilaa turanii ajandaa mariifi falmii cimaa ta’a. Adaduma qabsoon tun jabaattuun Oromoota dhiisaati Tigroonnuu bidiruu mootummaa kufaa jiruu sanirraa utaaluun karaa ummataa ykn karaa baqaa filachuun waan hin oolle. Jara bidiruu diinaa irraa utaalu kana bidiruu qabsoo keenyaa yaabachiifna moo, bishaanuma gadi darbina? Gara mooraa qabsoo yoo finnee faaydaafi miidhaan jiru maali? Erga mootummaan kun kufee hoo qondaalota OPDO gandarraa hanga fedaraalaa jiran kana akkam goona? Jara Tigrootaa hoo? Ni adabna moo dhiifama goonaaf? Yoo adabaman warra sadarkaa kami irra jirutu adabama? Warra maal balleesse? Adabbii akkamii? Dhaddacha seeraa kamiin ( domestic or international)? Dhiifamni ( amnesty) yoo kan godhamuuf taate hoo sirna kamiin godhama? Warra isaan miidhan hoo gumaa akkamittu kafalamaaf? Eenyutu kafalaaf? Siyaasaa biyya teenyaa tan fuulduraa keessatti ni hirmaachifna moo taphaan ala taasifna? (Akka Wayyaaneen ESAPA goote.) OPDOn akka jaarmayaatti itti fufti moo ni diigna? Gaafileen kun hundi kan mariiifi falmiin ciccimtuun irratti godhamee deebiin ammumarraa qopheeffamaafi deemuu qabuudha.
Waan takko garuu ammumarraa ifa godhuun barbaachisaadha. Namni miseensa OPDO ta’ee sirna Wayyaanee tajaajile hundi yakka sirni sun raaw’ateef itti gaafatama. An gaafas hin beekne, hin dhageenye, aangoo dhugaa na harkaa hin jirtuun itti gaafatamummaa jalaa nama hin baasu ( Ignorance does not absolve one from responsibility). Qondaalonni kun yakka hojjatamaa tureefi jiru keessatti takkaa suduudaan hirmaatanii jiran; ykn osoo arganii itti dhiisan. Kanaaf balleessaa irraa of qulqulleessuu hin danda’an. Akka badii isaanii kanaaf itti adabaman garuu waan boru heeraafi seeraan murtaaye hojitti hiikamu ta’a. Har’a qondaalonni kun badii isaanii amananii dhiifama gaafachuun mirga isaaniiti. Dhiifama san namuu mata-matatti irra fudhachuufi dhiisuu danda’a. Garuu ummanni Oromoo waloon gaafii dhiifamaa irratti deebii kennuuf yeroon ammaa miti. Sirni kun erga kufee booda akkuma biyyoota biroo qaamni ( komishinii) yakka sirna abbaa irree keessatti raaw’atame qoratee, yakkamtoota irratti murtii adabbii (prosecute) ykn dhiifamaa ( amnesty) dabarsu dhaabbachuu qaba. Kanaaf ammo ogeeyyii seeraa dhimmaa transitional justice irratti barnoota guddaa horatan waan qabnuuf ammumarraa itti qophaayuu eegaluu qaban. Waa hundaafuu mariifi falmiin dhimma kanarratti godhamu itti fufuun hammeenya hin qabu; garuu miira tasgabbaa’een haa godhamu.


text:
Obbo Boruu Barraaqaatiin
Oromoonni Matakkal gosa Oromoo Maccaa jalatti beekamu. Kufaatii Dargii dura kutaa Gojjaam keessatti waamamuu turani. Yeroo ammaa ammoo Naannoo Bulchiinsa Beenishaangul jalatti bulaa jirani. Akka qorannoon seenaa manguddoota Oromoo naannoo kanaa irraa sassaabame ibsutti, akkaataan qubsuma ummata keneya kanaa bifa lama kan hordofe ture. Kan duraa gama Baha Wallaggaa irraan Dangab yookiin Dibaax naannoo jedhamu kan qubatanii dha. Kan lammaffaa ammoo gama Dhiha Wallaggaa lafoota akka Najjoo, Gidaamii, Muggii, Boojji fi Sibuu irraa laga Abbayyaa cehanii bakka amma Wanbaraa jedhamu kan qubatani. Kun kan tahe jaarraa 16ffaa yeroo itti Oromoon daga isaa duraan halagootaan qabatamee ture deebisee toyachuuf bal’inaan sosso’aa ture san irraa eegaleeti jedhama.
Oromoonni yeroo ammaa bulchiinsa naannoo Benishaangul Gumuz jalatti bulaa jiran miidhaan sabummaa irra gahaa jiraachuu dubbatu. Akka fakkeenyaatti rakkoolee gurguddoo ummatni Waanbaraa himachaa jiru haa laallu.
Akka dargaggoonni Oromoo naannoo kana keessatti dhalatanii hiree barnoota olaanaa argatan qorannoo geggeessanitti, yeroo ammaatti akka Oromootti jiraachuun Oromoota Waanbaraa gaaffii keessa galee jira. Kana kan nama jechisisu keessa qabxilee muummee ta’an tokko tokko tuqun barbaachisaa dha. Isaanis:
• Jaarroleen biyyaa bara 1987 hanga Finfinneetti dhufanii waa’ee Oromoon mirga dhabuu iyyatanillee hiika hin arganne;
• Bara 1986 waraanni irratti banamee namootni heeddun dhumaniiru, manni gubateera, qabeenyis barbadaa’ee jira;
• Namni 30 Naqamteetti ergamani Afaan Oromoon leenjii barsiisummaa argatanii yoo deebi’anis ‘Kun biyya Oromoo miti, yoo barbaaddan biyya isaa dhaqaa barsiisaa, kanaan achi yoo waan biraan leenjii keessan hin fooyyessitan ta’e Afaan Oromootiin hojii hin argattan’ jedhamanii waan baratan gatii akka dhabu godhamee jira;
• Uummatni martinuu yeroo saba isaatiin gurmaa’u Oromoon dhorkamee jira. Qaama Dh.D.U O irraa namootni Oromoota Waanbaraa gurmeessuuf dhufan qaama aanaa kanaan ari’amanii tarkaanfiin tokkoyyuu hin fudhatamne;
• Oromoon dhaloota biyyaa ti malee abbaa biyyaa miti (ye haager tewallajji injii ye haager baale beet ayidellem) jechuudhaan erga abbaan biyyaa argaate dhuftuun (maxxee) irratti dhalatte ammo argatti jechuun ijoolleen Oromoo carraa barnoonta ol aanaa fi hojii akka hin arganne balballi itti cufameera. Haala adda addaan utuu sabummaan isaanii hin beekamin yoo miliqanii keessa darbanis guddina akka hin arganne godhamuudhaan gocha Afriikaa Kibbaa durii waliin wal fakkaatu naanichaan raawwatamaa jira;
• Mirga hawaasaa fi siyaasaan alas gama dinagdee fi haaqa seeraan loogiin hojjetamu Oromummaa Oromoota aanaa kanaa irratti dhiibba guddaa gochaa jira.
• Ijoolleen Oromoo filmaata dhaban Oromummaa isaanii jijjiiranii Sinishuummaatti galmaa’uudhaan hojii argachuuf dirqamaa jiru. Kunis uummaticha haasofsiisuun kan mirkanaa’uu danda’amuu dha; akkasumas,
Uummatni Oromoo baayyinni isaa akka lakkoofsa bara 1984tti (A.L.A) koonyaa Matakkalaa harra zoonii ta’e keessatti 55,501 ture, yeroo lakkoofsa bara 1994 (A.L.A)tti waggaa 10 keessatti 3,332 qofa dabaluun 58,833 qofaa ta’ee jira. Kunumtuu yeroo akka Goojjamitti bara 1984 (A.L.A) lakkaa’ame kan Oromootin zooniilee Kamaashii fi Asoosaa itti hin dabalamin 55,501 ture. Kun akkamittiin gurmuudhaan kan Oromoo Waanbaraa caalan Oromootni zooniilee lamaa itti dabalamaanii haala baayyinni uummataa Itiyoophiiyaa keessaa itti dabalaa ture % 2.9 tiin kan Oromoo Benishaangul gumuz keessa jiruu garuu kana duwwaa ta’e gaaffiin jedhu deebii hin arganne.
Ummatni Sinichoo duris ammas zooniidhuma Matakkalaa aanaaleedhuma durii sadan armaan olitti eeraman keessa qofa jiratu. Garuu lakkoofsa bara 1984tiin (A.L.A) 17,840 ture irraa bara 1994 (A.L.A) waggaa kudhan keessatti 14,265 dabaluudhaan gara 32,105tti ol guddachuun isaanii lakkoofsi Oromoo garuu akka gadi qabamu loogiin godhamuu isaa sirriitti mul’isa. Utuu dhugaadhaan %2.9 tiinuu shallagamee (projection) Oromoon Zoonii Matakkalaa utuu warra zoonii kaaniiyyuu hin dabalatin gara 74,588tti, kan Sinichoos gara 32,105tti utuu hin ta’in gara 23,975tti guddata ture. Amma garuu kan mullatu Oromoon waggaa kudhan keesaa % 1 gadiin, Sinichoon ammoo % 6 tiin akka dabalaniidha. Kun ammo kan dhugaa irraa baayyee fagaatee ta’uun isaa ifa.
Kutaa 2ffaa barruu kanaa keessatti furmaata malu irratti xiyyeeffanna.
Maddeen odeeffannoo
• Manguddoota biyyaa naannichaa
• Waraqaa qorannoo eebbaa (dissertation) barattoota Oromoo dhalootaan naannoo sanii
• Wikopedia
• Central Statistical Agency of Ethiopia
Dura kan Maxxane ture Oromia Online gubbaatti.


text:
WASHINGTON,DC —
Haga diqqeennaa jalqabee haga hardhallee ittuma jira ,adoo akkanuma sirbuu deemuma deemee ganna 50 gahe,ammalele dhaabuu hin geennee hinuma sirbaa jedha.
Afaanii, aadaa, seenaa,Oromiyaa ,siyaasaa,saba isaatii sirbaa akka namii hagii tokkoo jedhuutti ammoo lallabaa asi gahe,.Alii Mohaammad Birraa.
Yaada dargaggoon Oromoo biyya alaa jiran ‘jabaa keenna adoo innii jiruullee haa faarfannuu’ jedhutti ulfinnaa fi kabaja Alii Birraatii nama hedduu biyya alaatii fi Oromiyaallee MNtti walti fide.
Sagatnaan kun interneetii irraa yoosuma platlak,ustream fi waan hedduund abarsaa bahan. Guyyaan kun ka Alii fi sirbitoota Oromoo hedduullee hujii isaaniitiin itti faarsan.
Dargaggoo qophii tana kopheessite keessaa tokko,Eeliyaas Ibsaati,“Qophiin baayyee nama gammachiiftuu,qophii sabboonummaa Oromoo garsiiftuu..irbaataan boodatti dhaamsaa viidiyoo biyya keessaa fi biyya gara garaati dhufe ka si jaalannaa,si kabajnaa, hayyuu keenna,barsiisaa keenyaa jedhutti dhufee baayyee nama gammachiifti.”
Warra ulfinna Alii Birraatii dhufe keessaa tokko Dr.Mohaammad Hassan,Atlaantaa irraa dhufe “Alii Birraan kennaa Oromooti,” jedhe .
Kaan ammoo Dr.Gammachuu Magarsaatii biyyaa dhufe.Aliin eennu jetta jennaan “kennaa-waaqii Oromoo kenne, nama waaqii Oromoo kenne,qabsaahaa,saba isaa jaalatu waan isaa dubbatanii hin fixan.
Sirbii Alii akka Dr.Gammachuutti sirbuu qofaa miti lallaba,bara Oromoo mootummaa akka akkaa keessatti rakkate inni seenaan sun lallabaa dabarsa jedha.Waan Oromoon keessa jiruu fi keessa dabre lallaba.
“Callanqoo kahee oggaa yaadan dhibaman jiruu afaan wallaalanii ka jedhu keessaa waraana Calanqootii fi dhuma Oromootti jira..sanaan duuba birraadhaatti biri’e jedhe sun… oggaa Afran -Qalloon dhaabatetu waan akka Oromootti dhaabbate waan argateef birraatti nu bari’e sun waaqa itiin faarfate Oromoo biraan gahe.”
Alii bara waraanaatii fi bara gammachuullee akkanuma dubbata jedha Dr.Gammachuun
“Calanaqoon duuba yoggaa waraani Baalee kahee Oromoon kaaniin somalee shirrixi lebaash jedhani fixanii Alii Birraan namii keenna kaan gaaratti baqdee uirraa faccisee oggaa dadhabe kaan fixan obsee yaa onnee jedhe..bara dargii Oromoo yaadaan gargar baasan ..maaltu addaan nu baase nu ilmaan haadha tokoo jedhee faarse..
Tana malleellee biyyatti deebinaan ammoo,"eegii biyyaa bahe ammoo …miila taha malee garaan keena biyyaa hin baane..kallachaa tokkummaa hundee bilisummaa… jedhee faarse.”
Ganna 50essoo ulfinna Alii Birraatiif kopheessan irratti nama hedduutti dhufee dadhabbii Aliin ganna 50 afaan Oromootiin sirbee aadaa,fi Oromo itti guddiseef badhaase,sagantaan kun yoosuma interneetii irraa "LIVE" dabarsaa turan.


text:
Namoonni 1500 kan irratti hirmaatan gumiiin 12ffaan adda bilisummaa uummata Tigray har’a waaree booda miseensota koree giddu galeessaa 45 filachuu dhaan xumurameera.
Gumiin guyyoota ja’an darbaniif geggeessamaa ture misooma, bulchiinsa gaarii fi dhimmootii siyaasaa hedduu irratti mari’achuu isaa dubbi himaa gumii Sanaa ta’uun isanii kan ibsame obbo Abbaay Tsehaayee dubbataniiru.Abbaay Tsehaayyee akka dubbatanitti keessumaa gumiin sun dadhabina dhaabichaa irratti fuuleffachuun mari’ate.
Gumiin kun qabsaa’ota dhaabichaa duraanii torba aangoo irraa buusee bakka isaanii ka biroo filatee jira. Kanneen keessaa afur obbo Abbaay Tsehaye, obbo Abbaadii Zemmuu, obbo Tsegaye Berhe fi obbo Teedroos Hagoos ennaa ta’an fedha isaaniin miseensa koree giddu galeessaa irraa kan bu’an sadii immoo, aadde Roomaan G/Sillaasee, obbo Teklewoyinii Asaffaa fi obbo Tewolde Berehe ti.
Kanneen aangoo gad dhiisan kunis waraqaa raagaa kabajaan aangoo dhiisuu kennameefii jira. Kanneen keessaa aadde Romaan misooni eegalame galma akka ga’uuf dhaloonni haaraan aangoo qabachuu qaba jedhan. Gumiin hiwehat 12ffaan har’a ennaa xumuramu obbo Abay Woldu dura taa’aa, Dr. Debretsiyoon G/Mikaa’el itti aanaa dura taa’aa gochuun filatee jira.
Akkasumas gumiin kun hoji raawwachiistuu hiwehat fi IHADEG sagal filatee jira. Kanneen kunis obbo Abbaay Welduu, Dr. Debre Tsiyoon /G/Mikaa’el, Dr. Tewdroos Adhaanoom, obbo Beyene Mekruu, aadde Azeb Mesfin, obbo Alem Gebre waahid, obbo Getachew Asaffaa, Dr. Adis alem Baallemaa fi aadde Fetle work G/Igzaber turan. Gumiin IHADEGIS dhiyootti magaalaa mekeletti kan geggeessamu ta’uun ibsameera.


text:
Ministirri Ministeera Misooma Magaalaa fi Manneenii Dooktar Ambaachaw Makoonnan akka jedhanitti dhiyeessin faaynaansii kun harkifannaa ijaarsaa ni fura.
Biiron Misooma Manneenii Magaalaa Finfinnee maallaqni eeyyamame kun manneen waliin jireenyaa sagantaa 40/60 fi kan sagantaa 20/80 kuma dhibba 1 fi kuma 32 xumuruun bara kanarraa kaasee jiraattotaaf dabarsuuf oola.
Sirna hordoffii cimaanis maallaqichi hojiirra akka oolu taasifama jedhan Dooktar Ambaachaw.
Rakkoo manneenii magaalaa Finfinnee hiikuu fi carraa hojii uumuuf ijaarsi manneen waliin magaalaa Finfinnee waggaa 12 dura ture kan eegalame.
Sagantichi ega eegalee amma ammaattis manneen kuma dhibba 1 fi kuma 75 jiraattotaaf dabarfamaniiru.
Ijaarsi manneen waliin jireenyaa yammuu eegalamu Baankin Biyyoolessaa Ityoophiyaa sagantichaaf Birrii biiliyoona 1.1 dhiyeessa ture; amma garuu ammeentaan liqaa eeyyamamu guddateera.
Liqaan argamus yammuu xiqqaatu manneen waliin jireenyaa ijaarsi isaanii eegalame osoo hin xumuramin dhaabbatu.
Dooktar Ambaachaw Faanaa Broodkaastiing Koorporeetitti akka himanitti, liqaan barana Baankii Daldalaa Ityoophiyaarraa argamee rakkoo baajataa ijaarsa manneeniirratti muul’achaa ture ni furaaf jedhan.
Jiraattonni kumni dhibba 1 fi kumni 40 sagantaa 40/60n, kumni dhibba 7 ol ammoo sagantaa 20/80n galmaa’anii eeggachaa jiru.
Abbaan ciisicha 3 fi 1 hedduminaan kan dabarfaman yammuu ta’u, manneen waliin jireenyaa kumni dhibba 1 fi kumni 32 kan sagantaa 40/60 fi 20/80ti.
Galmee sagantaa bara 1997tin marsaa lamaan kan galmaa’an jiraattonni kumni 80 duursan argatu jedhan hogganaan Biiroo Misooma Manneenii Magaalaa Finfinnee obbo Yidnaqaachaw Waalalliny.
Maallaqni amma argames sagantaa 40/60 fi 20/80n manneen ijaarsarra jiran %70 bara kana keessa xumursiisuf oola.
Rakkoo manneen jireenyaa magaalattii furuuf kan sagantaa waliin jireenyatiin ala, filannoowwan biraa qorachuun hojiirra oolchuufis ni hojjetama jedhan ministirichi.


text:
Baarentuu Gadaatin // Waggoota hedduuf impaayeera itiyoophiyaa keessatti uummanni gaafiin mirgaa fi dimookiraasii gaafiin waliqixxummaa kaasaa ture, keessumaa uummanni Oromoo abbaa biyyummaa isaa kolaneeffattoota habashaa itti duulanii biyya isaa …Read More »
“O R O M O F I R S T”
“Oromo First akkamitti calqabe? Maalirraa madde? Eessaa ka’ee eessa gahe? Har’a eessa jira? Boru hoo maal ta’uuf deema? Kutaa Tokkoffaa Berhanu Hundee JECHI “OROMO FIRST” …Read More »
Oromiyaa: Moving Towards the Ultimate Victory
By: Itana Gammada In this era of pain, suffering, physical, and material destruction, words like: genocide, torture, imprisonment, mass murder, mass massacre and …Read More »
Wayyaanee; Murna Kan Jettuu fi Kan Hojjettu Tokko Ta’ee Hin Beekne!
Baarentuu Gadaa Irraa// Dubbiftoota! Mootonni Habashaa uummattoota cunqurfamoo impaayera itiyoophiyaa bitaa turan hunduu kijibdoota turan. Hundii isaanituu wanti jedhanii fi hojjetan wal argeefii hin beeku. …Read More »
B A G A I T T I I N I S I N G A H E !
Bara gaarii – bara guddinaa Bara balleeysinu shiraa fii jallina Bara tokkummaa – bara nageenyaa Bara lagannu wal jibbaaf hammeenya! Bara badhaadhinaa – bara quufaa …Read More »
Gaafiin uummata Oromoo mana hidhaa Maa’ikalaawii diiguun hin deebi’u
Berhanu Hundee Gaafiilee uummatni Oromoo gaafachaa jiran keessaa inni tokko hidhamtootni siyaasaa akka gadi lakkifaman ta’ullee, shirri Wayyaaneen uummata gowwoomsuuf xaxaa jirtu akka jijjiirama …Read More »
Kalees boorumaa arraas boorumaa Qeeyroon Oromoo didde gabrummaa Tokkummaan jatti yaa bilisummaa!
QEEYROO OROMOO Kalees boorumaa arraas boorumaa Qeeyroon Oromoo didde gabrummaa Tokkummaan jatti yaa bilisummaa! Zinnaarri guutuu billawni qaraa Farra walqixxummaa isaanii muraa Qeeyroon …Read More »
President of Oromia Lemma Megersa discloses that he did not request involvement of federal security forces.
Speaking to the state owned OBN Afaan Oromoo he condemned the recent massacre of farmers in Chelenko by federal armed forces calling it a criminal act and …Read More »
Yakka ajjeechaa Calanqootti raawwate duuba eenyutu jira?
Oromia Communication Bureau ———– Heera Mootummaa Federaalawa Dimookiraatowa Rippaabilika Itoophiyaa keewwanni 87(3) jalatti, Raayyaan ittisa biyyattii birmadummaa biyyaa eeguuf hundaa’e. Kewwata xiqqaa 4 fi 5 jalattis …Read More »
DhDUOn murtii xumuraa godhuuf sadarkaa ittidirqamu irra gahee jira
“Yaa soogidda ofiif jedhii mi’aawii ykn dhagaa dha jedhanii achi si darbatuu” Berhanu Hundee tiin Mata duree “Rakkoolee Uummata Oromoo fi Qormaata …Read More »


text:
Waamichaa Ariifachiisaa Uummatni Oromoo Hundii Bakka Jirtaan Aanaa, Godina, Ganda, Masyibaasii fi Bakka Argamtaan Hundatti Walitti Dhufuun Warraaqsii itti Fufuu qaba!!
Fulbaana 4 2016
Manni Hidhaa Wayyaanee Beekamaa fi guddichi kan Hayyootni qaroo uummata Oromoo ta’an keessaatti argamaan Ibiddaan gubachuu fi Wayyaaneen hidhamtoota Ibiddaa jalaa of baasuuf socho’an irratti dhukaasaa ba’uun lubbuun ilmaan Oromoo fi saboota cunqurfamoo akka wareegamee fi madaa’uun midhamanii hospitala galanii jiraatuu median dubbattee jirti.Kanneen Wareegamanis ta’ee kanneen Madaa’aan yeroof maqaan addaa hin baafamiin jira, kanaafuu bakka Argamnuu Hundatti biyyaa keessaafi alatti Sochiin Warraaqsaa Biyyoolessaa Oromiyaa FXG n Daran Jabaatee akka itti Fufuu Qeerroon Bilisummaa Oromoo Ummata Oromoo fi Jaarmiyaalee Qabsoo bilisummaa Oromoo hundaaf Waamichaa Ariifachiisaa Dabarseeraa!!
1. Hayyootni Qaroo Uummata Keenyaa Essaa jiruu? Hidhamtootni Oromoo Hundii Mana Hidhaa Qilinxoo keessatti Argamaan Uummataa fi Maatii isaanitti Argisiifamuu qabu!! Badii tokko malee hidhamanii dararama waan jiraniif gaaffii tokko malee akka Hiikamaniif warraaqsaa gaggeessina !!
2. Kanneen Wareegaman, madoo ta’an maqaa isaanii waliin ifaa ta’uu qaba!! Kanneen madoo ta’an maatii fi uummatni akka waldhannatuuf nuuf haakennaman!
3. Mootummaan wayyaanee yakka duguuginsa sanyii balleessuu ummata Oromoo irratti rawwataa jiruuf aangoo gadhiisuun seeraatti haa dhiyaatu!!
4. Gaaffii mirga Abbaa biyyummaa kan bilisummaa ummata Oromoofi Walabummaa Oromiyaaf Deebii hanga Gonfannutti Warraaqsaa irraa duubatti hin jennu!! Gochi wayyaanee warraqsatti daranuu kan nu jabeessuudha!!
5. Dhaabni Ergamtuu Wayyaanee EPRDF /TPLF taate OPDOn Oromiyaa keessaa diigamuu qabdi, Oromiyaan bulcha jettee dubbatuu fi Oromiyaa keessaa socho’uu dhaabuu qabdii, Yeroo bulchiinsii naannoo Amaaraa aantummaa uummataa isaa argisiisaa jirutti OPDOn uummata keenyaa ajjeesaa waan jirtuuf bulchiinsii OPDO Oromiyaa irraa dhaabbachuu qaba. Sabboontootni ilmaan Oromoo OPDO keessatti argamtan gara uummataatti makamuun Warraaqsaa Biyyoolessaa Oromiyaa FXG Akka jabeessuun dirqama lamummaa keessaan akka baatan!!
6. Daandiin konkolaataa bakka hundatti cufamuu qaba, kanfaltiin gibiraa fi buusiin taksii kamuu dhaabbachuu qaba, duulli gabaa lagachuufi qabeenyaa ofii gabaa laguu Jabaatee itti fufuu qaba!!
7. Mootummaan Cee’umsaa kan ABO fi dhaabbilee Siyaasaa Bilisummaa saba isaaniif socho’an hammate atattamaan akka hundaa’uu fi mirgii fi bilisummaan uummata Oromoofi saboota cunqurfamoo akka kabajamuuf warraaqsaa wal irraa hin citnee gaggeessina!!
8. Tarkaanfiiwwaan qabeenyaa aangawoota wayyaanee fi ergamtoota Wayyaanee barbadeessuu, qabeenyaa investeroota wayyaanee lafa ofii irraa barbadeessuun lafa ofii dhuunfachuun itti fufuu qaba, Waajjiraalee OPDO keessa jiru hundi barbadaa’uu qaba!!
Injifannoo Uummata Oromoof!!


text:
- Uummanni Oromoo fi matootiin hawaasa Oromoo biyya alaa jiraattan,har’aa booru osoo hin jedhiin duula sanyii duguuggaa mootummaan Wayyaanee TPLF uummata Oromoo irratti karoorfate itti jiru dura dhaabbachuun saba keessanii fi biyya keessan Oromiyaa baraaruuf jecha daddaffiin hiriira kan ammaan duraa irra daran dacha dachaan biyya alaa adda addaatti yaamuun mootummootaa fi qaamota mirga namoomaa aduunyaa mara sagalee fi iyyannaa saba Oromoo akka dhageessiftan imaanaa dhaammanna.
- Ummanni Oromoo Oromiyaa keessa jirtan gootummaa abbootii keenyaa dur deebftanii yeroo ammaa kanatti cunqursaa dura dhaabbataa jirtu,haalli kun wareegama guddaa isin gaafatu iyyuu gabroomfataatti xumura itti gochuuf tarkaanfii keessan daran jabeessuun barbaachisaa dha,murannoon keenya doorsisaa fi meeshaa lolaa diinni kuufateen duubatti hin deebi’u waan ta’eef gootummaa abbootii durii daran jabeessuun gabroomfataa fi cunqursaatti xumura gochuun barbaachisaa dha.
- Caasaan Qeerroo Bilisummaa gandaa hamma onaatti,onaa hamma godinaatti akkasumas guutuu Oromiyaa irraa sosso’aa jirtan bakka jirtanitti naamusaa fi sansakkaa qabsoo karaa nagaa gaggeessuu keessan jabeessuun,bakka jirtanitti uummati keenyaa fi barattooti Oromoo qalamaa fi dabtaraan uummati keenyas saboota kami fi uummatoota kamitti osoo hin bu’iin,qabeenya nama kami iyyuu osoo hin tuqiin nagaan mirga isaa akka falmtu muuxannoo ammaan dura jiru daran jabeessitanii akka cicoominaan mirga walabummaa fi dimokraasii sabootaaf qabsooftan waamicha goona.
Waamicha Hatattama Hawaasa Oromoo Biyya Alaa fi Oromiyaa Keessa Jiraataniif
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 2/29/2016
Gurraandhala 29, 2016 | Qeerroo Bilisummaa Oromoo Irraa
YEROO AMMAA KANA WAYYAANEE TPLF UUMMATA OROMOO IRRATTI WARAANA BANEE JIRA, KANAAF:- Waanjoo Gabrummaa Waggaa 130 ol Uummanni Oromoo baate haalaan uulfaataa ta’aa dhufuu irraa yeroo ammaa kanatti cunqursaa hadhaawaa if-irraa darbuuf sabni Oromoo alaa keessaa wal gurmeessuun mootummaa abbaa irree Wayyaanee dura dhaabbachuun mirga abbaa biyyummaa fi eenyummaa falmachaa jira.
Qabsoo hadhaawaa uummanni Oromoo gochaa jiru keessatti wareegami gama hundaan uummata keenya irra gahaa jiru haalaan ulfaataa ta’u iyyuu falmaan osoo hin dhaabbatiin cunqursaafis osoo hin jilbeeffatiin qabsoon galama isaa gahuuf haalaan daran finiinaa jira.
Qabsoo Fincila Xumura Gabrummaa(FXG) guutuu Oromiyaa keessatti finiinaa jira kana dura dhaabbachuu fi uummata Oromoo lafa irraa duguuguuf Wayyaanee TPLF qajeelfama baaseen waraana isaa aayinaan gara Oromiyaatti galchuun baadiyyaa irraa hamma magaalaatti Oromoo mirgaaf falmus ta’e Oromummaa isaan if beeksisu haxaawuuf ykn sanyii balleessummaaf daran if qopheessaa jira. Haalli itti deemnu daran ulfaataa tahuu hubatnoo keessa galchuun uummanni Oromoo alaa keessaan mirgaa fi eenyummaa keessan kan durii irra daran jabeessuu waan qabdaniif Qeerroon Bilisummaa Waamicha Hatattamaa Qaamota Hawaasaa Oromoo maraaf Taasisa:-
Injifannoon Uummata Oromoof
Qabsoon itti fufa! Gabroomsaan ni kufa.
Qeerroo Bilisummaa
Gurraandhala 28,2016 Finfinnee
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Bitootessa 23,2017
Godina Arsii Aanaa Doddotaa Magaalaa Siree keessatti manneen Daldalaa ummatarraa cufamaa jiraachuun dhagahamee jira,Ji’oottan dabran kana keessatti godina Arsii magaalota hedduu keessatti manneen daldalaa ummatarraa cufamaa jiraachuu gabaasaa kan turre yoo ta’uu addatti manneen daldalaa ilmaan Oromoo qofarratti fuulleffachuun ummata keenna diinagdeen dadhabsiisuuf akka itti yaadamee godhamas jiru Qeerron gabaasee jira
Godina Arsii Magaalaa Dodolaa keessaa ummata Oromoo mana hidhaatitti guuruun itti fufee jira 21/3/2017 namoota hedduu ummata misoomafii nageenya biyyattiitti buusuu dhoorgaa jirtu jechuudhaan kan hidhaa jiran yoo ta’uu namoota amma waajjira poolisii magaalattii keessatti hidhaman keessaa
- Muhaammad Bulloo,
- Ahmad Tolaa ,
- Ibraahim Muummee,
- Safiyyaa H/Jamaal,
- Seeyfuu Bakaroo,
- Jamaal Abdullaahi,
- Yuusuf H/ Amiin,
- Shamsuddiin Jeeylaan,
- Turaa Kadiiro fi
- Ziyaad Aliyyii kan keesatti argaman yoo ta’uu ammas namoota hedduu basaasaa jiraachuun
gabaafamee jira


text:
Qeerroon Oromoo jaalatamaafi Kabajamaa Sabboonaa Oromoo Dargaggoo Dajanee Dassuu Gabbisaa balaa konkolaataa akka tasaa isa mudateen kan Wareegame ta’uu Maddeen Qeerroo Mogor gadda guddaa itti dhagaahame ibsatan.
Qeerroon Oromoo Dajanee Dassuu Gabbisaa waan akkaan nama gaddisiisuufi onnee ummata Oromoo madeessudha.
Qaroo ummataa, Qeerroo kana du’aan of biraa dhabuun keenya gadda guddaa sammuufi onnee ummataa keessaa hinbaane akka tahe ummatuma isa beekutu ragaadha. Gadda, gadda caalu ture…!
Dajaneen Sabboonaa, Qabsaa’aa Qeerroo Oromoo Sochii Warraaqsa Biyyooleessa Oromiyaa FXG finiinsaa jiran keessaa nama tokko yommuu tahu, ummata Oromoo biratti kabaja, naamusaafi amala hayyummaa qabaachuun nama beekamuudha.
Dajaneen balaa konkolaataa Amajjii 10/2018 isa muudateen lubbuun isaa dabartee ummataafi kaayyoo isaa irraa gargar bahuun guyyaa kaleessaa Amajjii 11/2018 sirni awwaalchaa lafa dhaloota isaa Mogoritti bakka hiriyootnifi ummatni Oromoo heddumminaan argamanitti raawwatee jira.
Biyyoon isatti haasalphattu!
Maatiifi ummata Oromoo maraaf jajjabina hawwaa, kaayyoon isaa galma nigaha!
Egaa, Seenaa jireenyaa Dajanee Dassuu Gabbisaa yeroo gabaabduutti isin biraan nigeenya!


text:
Seera Mootumaa Seera Mootumaa
Akka camissa bara 1991 ttii,Ittisin rayya dargii seerrii malamaltumma isa kufera.erga waggaa kudh torba bodda waraana lammii jidduuttii taasifame,'uummatiin Itoophiya bara hara argera;Itoolphiyan yeroo jalqaba kara seena isheetinis uummata tokkumma qabuu iddoo tokko waligal biyya jiratudha
Gareen dimokiratawa Itoophiyya akka confiransiin Finifinne irrat godhameetti camissa bara 1991 kessa bulittii shaniff ademsifameera.Hirmatoonis kan waliin maryatan fi dhugoomisuu jijirama charterii kan kufee waliigalan ,gara ademissa guddinat akka ta'uu irrat mari'ataniruu.
Adeemissii Dimokiratawa salpha miti enyuumittu kan adaa hinqabinne ykn dubathafan dimokiratwa biyya kessa jirachuu hinqabuu.Yeroo jijirama qunamitti lamaan jiduu fi tartiba barbachisa ta'e ,innis kan mirgaa namoota egisisuu fi sabafsablammii kan dhimma isanii egisiuu jirachuu qaba.
- Heerrii mootuumman itti buluu barefamuu fi sirrachuu qaba
- Hangoon mootuumma nannooledhaf kennamu qaba/
Kara seeratiin ,sirra'uun federala mirigga mata isa qabachuu ,mootuuman federala dhimma isani murtessuuf akka danda'an dha..
Iddo kanattii dubisuu nidandeessa heera mootuumman ittiin bulu kan Ripabilikii Dimokiratwa Federala Itoophiya.
Heera mootummaan ittiin bulu
- Kan Heera mootummaan ittiin bulu dabarsuu
- Waliigala karoora fuldura Heera mootummaan ittiin bulu
- Ijo barbachisaa Heera mootummaan ittiin bulu
Mirga barbachissa fi bilisummaa
- Mirga nama
- Mirga Dimokiratwa
- Caasa mootumma nannole
- Caasa fi hiramina hangoo
Mana Federala
- Bakka bu'oota mana mare
- Mana mare Federala
- Ripaabilikii mootumma
- Ittigafatama
- Caasa fi Hango mana muritti
- Seera Imammata kan biyyaleessa fi kayyo
- Karoora fuldura xixiqqawan


text:
Ditigafatummaa Murtesuu Ditigafatummaa Murtesuu
I-mootumman Itoophiya kun tattaaffi guddaa gochuu jirenya Itoophiya salaphadhan jirachuuf,kanf wabii hintanuu 100 % kan odeeffannon kan barbachisuu fuula kanarrat sirra'a fi ammaya'adha,hanga odeeffannon fi tartibiin jijiramaniitti fi kessa debii abba dhimmatin.
Nutii ciminan yoo nubekisisan odeeffanno sirri hintanee ykn tartibin isaa kan jijiramee yojiratee sirritt isiin siman .kessa debinee ilaldhaf fi sirresudhaf kuta kana bu'a namoota lammi biratifis,qama mootummoota,hojjeetoota daldaltoota fi dawwatoota Itoophiya.


text:
Arjentiinaan waan Maradoonaan bara 1986 yoo biyyitii isaa Ingilaandi waliin taphatte jecha Hand of God,kubbaa harkii waaqaatiin tuqan jettu kaan tolchee golii galfatee,qaabachaa,akka waancaan Laatiin Amerikaa hin baane tolchuuf ardii ufi fulaa buutee taphatti.
Jermeniin ammoo biyya Awurooppaa ta jalqabaaf Laatin Amerikaa moohatte tahuuf taphatti.
Guyyaan 30 kaan amma ya guyyaa lamatti deebihe.Baaddiyaa Oromiyaatti haga karaa karaa biyya guddatteeti namuu woma sun odeessa.Nugusaa haga perzdaantii bahe daawwata.
Ka keessa galu galu akkuma itti galee galee ka walti hafe caphaa hidhachaa,bututa dhidhiibachaa,okkolaa,xullubaa dorgommii itti aantu ufi qopheessuutti jira.
Dorgommii waancaa kubbaa miilaa addunyaa Biraazilitti itti jiran ta gooliin 167 itti galte,sanbata dhufu Biraail istaadiyoomii Maracana keessatti dhumatti.
BiyyA 32 Biraaziltti wal sukkuumaa bahee Arjentiinaa fi Jermeniti walti hafe.
Dorgommii baranaa woma hedduun qaabanna, taphataa Urugay ka Luis Suarez gaguma jedhee tapha irratti aka kbineensa nama kutate ji’a afur tapha irraa dhaban,nugusa kubbaa miilaa ta durii Biraazil taphaan jaanjessanii waan isiin gadaa abbaa shanii keessattia argitee hin beenne biyyaa fi biyyee isii irratti gooli torba itti guuranii dhukkee irraa kaasanii dorgommi aadunyaa keessaa baasan.
Nama Gaanaa dorgommii addunyaa daawwachuuf dhufee kumaa oli miila dhufneen malee ka galuun hin qamnu jedhu fakkaatee Biraazilitti harka kennate fa. Taphattoota akka Ronaaldoo fi Meesii faan haga silaa eganii kaan goolii hedduu galchu dhaban fa.
Woma taateefuu waancaa kubbaa miilaa ka baranaa Awurooppaa fi Laatin Amerikaatti walti hafe.Arjentiinaa fi Jermeniitti walti hafe.Argentiinaa fi Jermeniin tana waliin ganna sadeessoof waliin taphachuuf Jermenitti walti dhufan.1986,1990 fi barana 2014.
Jermeniin dorgommii barana iratti goolii 17 galfate argentiinaan saddeeti.Jermeniin walumattu biyya golii 233 galfattee addunyaa irraa tokkeessoo.Bara 1986 Argentiinaa West Jermenii 3-2 moote bara 1990 ammoo West Jermeniin Argentiinaa 1-0 moo’e.
Sadarkaa FIFAtiin Jeremniin sadarkaa kubbaa miilaatiin addunyaa keessaa lammeessoo Arjentiinaan shaneessoo.Jermeniin Thomas Muller ka goolii shan galcheef abdatti Arjentiinaan Meesii gooli afur galcheef eegatti.
Arjentiinaan Meesiin waan Diyaago Maradoonaa biyya tanaa baheen abadatti. Maradoonana ka bara 1986 gaafa Ingiliiz walin taphatan kubbaa harka waaqaatti keessa jiran jedhan harkaan tuqatee goolii galfateen qaabatan.
Barilleen sunuma guiyyaalleen sunmaa, Sanabata.Gaafa Maradoonaan akkana goolii galchee maqaan isaa addunyaatti yaamamu Meessii daahima caraqa,ganna tokko.
Amma Meesiin dhiiraa amnaa duulaatii waan hedduun eegatan.Meesiin,nama ganna 28ti lakkoofsuma Maradoonaa 10 keeyyatee tapahta.
Latin Amerikaan takkuma dorgommii waancaa adudnyaa biyya isiitti qopheessan moohamtee hin beettu.
Jermeniin Arjentiinaan mootee biyya Awurooppaa ta Laatin Amerika biyyaa fi biyyee isii irrattti moote ta qaraa tahuuf ,Arjeentiinaan ammoo biyya Awurooppaan biyyee isii irrati moote ta qaraa dhabuuf taphatti.
Awurooppaa fi Laatin Amerikaan ya dorgommii walti baafatan.Namuu caphaa hidhachaa, buqqadhaa fi tumama nafaa dhidhiibachaa, taphaa kophii jira. Biraazilii fi Nezerlaandis bori,Waxabajjii 12,2014 Istaadiyoomii Estádio Nacional de Brasiliatti sadarkaa sadeessoo argachuuf tapahtan.
Arjentiinaa fi Jermeniin ammoo iftaan Adoolessa 13,2014 Istaadiyoomi Maracana keessatti tapahtan. Jari kun Meesii,Maradoonaa,Muller qaabachaa oduu Istaadiyoomii Estadio Do Maracana dhuftu waluum eeganna.


text:
Balaa guyyaa kaleessaa kutaa kibba bulchiinsittiitti qaqqabeen kanneen du’an malee namoonni 28 baay’ee madaa’uusaaniiti kan himame.
Kana malees, sababa balaa kanaan baay’een hanga yoonaa bakki bu’an hin-baramne jedhameera.
Caccabaan dhaqaa sigigi dhoqqee kanaan dhiibamus daandilee gugguddoo cufuun tajaajilaan ala gochuunsaa himameera.
Sababa dhoqqee kanaan hanga yoonaa manneen 100 guutumaan guutuutti wayita manca’an manneen kaan 300 ammoo miidhaan olaanaa irra qaqqabeera jedhameera.
Hojjattoonni yeroo balaas hanga yoonaa namoota 50 ol lubbu kan baraaran yoo ta’u, hojiin lubbuu baraaruu kun ammas itti-fufeera.
Kutaan ittisa balaa biyyattii iddoowwan murtaa’an namoota irraa bilisa akka ta’an daangesseera.
Bakki amma sigiga dhoqqee kanaan miidhame kun baatii tokkoon dura ibiddi cimaan keessatti ka’ee ture.
Ogeeyyiin naannoo fi haala-qilleensaa ammoo bakka ibiddi hubetti carraan balaawwan akkanaa qaqqabuu bal’aa akka ta’e ibsu.
Madda: www.bbc.com


text:
Seeraan ala: President Lamma Magarsa fi Dr Abiyyii Ahmad sad 13,2017
Gabaasa ONN: Haala “Foollee” Shashamanee, Naqamtee fi Gimbii (update).
Kabajaa ayyaana Irreechaa bara 2017 milkeessuudhaaf jaarsoliin Abbaa Gadaa bakka bakkatti maqaa “Foollee” jedhuun dargaggoota ijaaruun ni beekama. Haa ta’u malee bulchitoonni naannoo Oromiyaa fi OPDOn of “haaromsaa” jirra jedhan kana keessa gugatanii jaarsolii hubannaa ga’aa hin qabneef fi isaaniif doorsifamanitti gargaaramuun bakka hundatti ijaarsa Foollee kana babal’isaa kan jiran yammuu ta’u Foollewwan ijaaraman kunis bakka hedduutti kanneen naamusa hin qabnee fi dalagaa isaaniif hin malle dalagaa waan jiraniif hojii qeerrootiif yaaddessaa ta’aa dhufaa jira. Magaalota dhiha Oromiyaa kanneen akka Naqamtee, Gimbii, Giddaa Ayyaanaa fi kkf fakkaatan keessatti Foollewwan ijaaraman utuu Poolisii Oromiyaa hin waamiin naamusaa ala nama argan kan doorsisan, reeban, kashalabboota maqaa “Foollee” kanaan OPDOn bobbaafte ta’uu gabaasni naannoo sanarraa arganne ni addeessa. Godina Arsiittis foolleewwan ijaaraman seeraan ala jiraattotaa fi kara- deemtota irratti saamicha maallaqaa geggeessaa jiru.
Video asii gadii kanarratti warri uffata adii uffattee konkolata jala fiigu sun foollewwan magaalaa Shaashamaneetti jarri ijaarte dha. Peestaalii qabatani maallaqa erga funaanuu jalqabanii har’a guyya shanaffa lakkaa’aa jira. Guyyaa tokkottii yoo xiqqaate birri 50,000 ol ni galchu. Kun ba’iinsa (exit) magaalaa Shaashamanee irraa gara Kofaleetti geessu duwwaarratti yammuu ta’u karaalee biroo irrattiis akkuma kanatti guuraa jirti. Haalli kun kan mullatu magaaloota Oromiyaa xixiqqoo fi gurguddoo ta’an cufaa irratti kan raawwatamaa jiru dha.
Egaa Foolleewwan kun akka kanatti seeraan ala naga’ee tokko malee peestaalaan akkuma argan kan maallaqa sassaaban, nama nagaa seeraan ala kan reeban (bakka tokko tokkotti hanga lubbuun namaa darbutti) yoo ta’e, sirna dhablummaan akkanaa kun sochii qeerroo naamusaan masakamu kan xureessu ta’uu caalaayyu sabboontonni ilmaan Oromoo kana keessa akka hin gaaga’amne waan sodaachisuuf ijaarsi “Foollee” kun dhaabbatee Poolisiin Oromiyaa akka seera kabajchiisu sabboontonni dhaammataa jiru.


text:
Viidiyoowwan
Oduu biyya keessaa
Hariiroon Itiyoophiyaa fi Ijipt akka cimu hawaasni daldalaa gahee barbaachisu taphachuu qaba: Ministira Muummee Haayilamaariyaam
Finfinnee, Amajjii 11, 2010 (FBC) Hariiroon Itiyoophiyaa fi Ijipt akka cimu hawaasni daldalaa...
Ispoortii
Pirimiyar Liigii: Qiddus Giyoorgisii fi Magaalaan Maqalee milkiin isaanii toleera
Finfinnee, Amajjii 9, 2010 (FBC) Taphoonni Pirimiyar Liigii Itiyoophiyaa wal-qixxeessituu lama...
Fayyaa
Sa’aatii sirrii sochiin ga’umsa qaamaa itti hojjatamu
Finfinnee, Amajjii 10, 2010 (FBC) Baay’een keenya sochii ga’umsa qaamaa ganama irribaa wayita...
Oduu Idila Addunyaa
Zimbaabuweetti Filannoon baatii 4 hanga 5 keessatti akka geggeeffamu pireezdaantiin biyyattii himan
Finfinnee, Amajjii 11, 2010 (FBC) Pireezdaantiin haaraa Zimbaabuwee Emersan Mingaaguwaa...
Haala gabaa
Oomishalee huccuu fi huffataa baatii 6 darbanitti gara alaatti ergaman irraa galiin Doolaarri miliyoona 52 argameera
Finfinnee, Amajjii 10, 2010 (FBC) Itiyoophiyaan oomishaalee huccuu fi huffataa baatiiwwan ja’a...
Teeknolojii
Chaayinaan balaa tiraafikaa hiri’isuuf sochii ‘baayikoota elektirikiif’ qajeelfama baafte
Finfinnee, Amajjii 10, 2010 (FBC) Chaayinaan balaa tiraafikaa hir’isuuf kan jedhuun sochii...


text:
#BilisummaaOromoo– (08.03.2016, #EndSlavery, Oromiyaa) Yeroo ammaa kana barattootni university Finfinnee fuula embassy America kan finfinneetti argamuu fuulduratti hiriira mormii gocha ajiru. Mootummaan Ameerikaa sirna garboonfattuu deeggaruu akka dhaabu gaaftaa jiran.
Kun kanan osoo jiruu humnooti Agaazii fi waraana wayyaanee dirmachuun barattoota bittinneessaa jiru; barattoota hedduus rebanii miidhaa irraan gahaniiru; kanneen ukkaamfamanis ni jiru. Diddaan itti fufee jira!!
#KonsoProtests- (08.03.2016, #EndSlavery, Oromia) The Konso people have been protesting over the last several months against land grab, demanding self-governing province and improvement in basic development. Last week, the regime arrested leader of their elders council. This led to eruption of protests on Saturday when farmers from various villages marched to the city. The city is currently under military control.
==============
የኮንሶ ህዝብ የጀመረውን የአከላለል ጥያቄ ጋር በተያያዘ በህዝቡ ላይ በደቡብ ልዩ ኃይልና መከላከያ ሰራዊት እየደረሰ ያለው የአፈና ተግባር ተጠናክሮ ቀጥሏል፡፡ በዚሁ መሰረት በከተማው የሰፈረው ታጣቂ ከከተማዋ አጎራባች ቀበሌዎች እየዘመተ በህዝቡ የተዘጉ መንገዶችን ለማስከፈት በሚል በዜጎች ላይ በሚወስደው የኃይል እርምጃ በ- ደቤና ቀበሌ ገ/ማ አቶ ‹‹ሷይታ ጋራ ›› ህይወታቸው ያለፈ ሲሆን ወጣት ‹‹ ተስፋዬ ማሙሽ›› ከ -ከርታሌ ቀበሌ እግሩ ተሰብሮ በባህል ህክምና እየተደረገለት በካራት ከተማ የሚገኝ ሲሆን አንድ የ65 ዓመት አዛውንትም ተሰብረው ባሻ ጤና ጣቢያ ይገኛሉ፡፡
Fincilli xumura garbummaa bitootessa 8/03/2016 halkan eddaas yuunversiitii wallaggaa keessatti jabaatee itti fufee jira. Mootummaan gabroonfataan Wayyaanee akkuma amala isaa aangoosaatiin biyya bulchuu bare barattoota hidhuu, ,dararaa fi reebicha hamaa kan gara laafina hin qabne ammas baratoota yuunversiiticha keessa jiran irratti raawwachuu itti fufee jira. Halkan eddaas humni federaalaa baratoota nagaan hiriba rafaa jiran doormii cabsuudhaan tarkaanfii hamaa baratoota irratti raawwachaa buleera. Barattoota heedduunis akka malee waan miidhamaniif gara oospitaalaatti guuramaniiru. kanneen badii tokko malee mana adabaatti eeffamanii dararaan irra ga,aa jirus baayyini isaani gara hin qaban.Ganama kanas fincilli xumura garbummaa kun jabaachuun baratoonni uummanni fincilicha waliin hirmaachaa jiru . barnoonnis kaleessa ganama irraa eegaluun hanga bilisummaatti jechuun baratoonnii yeroo ammaa kana mooraa gadhiisanii ba,aa jiru.


text:
Oduu Amma Nu Gahe/Breaking News
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 11/25/2015
Sadaasa 25, 2015 | SBO
Sadaasa 25/2015 guyyaa har’aa Gootootni Qeerroon Barattootni Oromoo Godina Lixa Shaggar Magaalaa Amboo FDG mORMII MASTER Plan Finfinnee fi labsii magaalota Oromiyaa irratti dabarfame fi gaaffii Mirga Abbaa biyyummaa dhiyeeffachuun fincila dhoosuun Daandii konkolaataa gara dhiha Oromiyaa fi Wallaggatti dabarsu cufuun waraanaa wayyaanee waliin wal dura dhaabbachuun FDG dhoosan.
Guyyaa har'a ganama sa"aa 1:30 irraa eegaluun Magaalaa Amboo keessatti goototni barattootni Oromoo M/b Amboo sadarkaa 2ffaa fi Qophaa'inaa, M/B Liibaan Maccaa Amboo sadarkaa 2ffaa fi M/B Carii Amboo sadarkaa 1ffaa fi dargaggootni Oromoo Magaalaa Amboo walitti dhufuun magaalaa Amboo utuu waraanaa wayyaanee guddaan eegamaa jirtuu FDG dhoosuun daandii Konkolaataa Finfinnee gara Dhiha Oromiyaa fi Wallaggatti dabarsuu cufuun hiriira mormii akkuma eegalanitti Waraana wayyaanee nafxanyaa hamma funyaanitti hidhate waliin wal dura dhaabbachuun Mormii guddaan itti fufee jira.
Goototni Barattootni fi Dargaggootni Oromoo lubbuun wareegamna malee, hidhatti ukkanfamna malee Oromiyaan kan uummata Oromooti, jechuun Karoorrii Master Plan Finfinnee fi Magaalota oromiyaa irratti xiyyeeffatee karooraa guddaa kan Oromoo lafarraa balleessuu ''DUULA GENOCIDE'' jechuun goototni barattootnii fi Qeerroon dargaggootni Oromoo Magaalaa Amboo FDGtti seenan. Gaaffii mirga abbaa biyyummaa fi mormii master plan Finfinnee bara 2014 dhiyeeffanneef deebiin nuuf kennamuu qaba, sabaaba karaa nagaa gaaffii mirgaa fi mormii Master Plan Finfinnee dura dhaabbatneef ilmaan Oromoo 80tti jumlaan Amboo keessatti fi Oromiyaa keessatti ajjeefamaniif Mootummaan itti gaafatamuu qaba, kanneen jumlaan ukkanfamanii hidhaman hiikamuu qabu, Masterplaniin Finfinnee Haqamuu qaba, gaaffiin barattoota oromoo Giincii gaaffii keenya deebii argachuu qaba, kanneen giincii irraa dheengadda hidhaman hiikamuu qabu jedhuu fi Gaaffii mirga abbaa biyyummaaf kan bilisummaaf deebiin nuuf kennamuu qaba gaaffii jedhu dhiyeeffachuun goototni Qeerroon barattootni Oromoo fincila dhoosan.
Yeroo amma kanatti daandiin konkolaataa Finfinnee Gara dhihaa Oromiyaatti dabarsuu fi Wallaggatti geessuu magaalaa Amboo keessatti yeroof cufamee jira, Waraanni Wayyaanee hiriiraa mormii dargaggoota barattoota Oromoo dura dhaabbachuuf daandii cufuun hiriiruun gaazii summaa'aa barattoota irratti dhukaasuu eegalan, Sochiin mormii warraaqsaa kun itti fufee jira.. Gabaasaa guutuu waraabbii sagaalee dhaadannoo fi suuraa qabanne walitti deebina.... FDG golee Oromiyaa cufa keessatti itti fufa!!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Baqatonni Itiyoophiyaa kanneen seeraan dhaaba baqatootaa kan Tokkummaa mootummotaa jalatti galma’anii warqaa harkaa qaban 1700 Onkolooleessa 25, bara 2011 kaasee mormii dhagesisaa jran.
Kunis gargaarsi maallaqaa nu kennamu erga dhaabatee baatii 10 waan guuteef rakkataa jirra jedhu.Baqatoota kana keessa haAdholiin ijoollee qaban hedduu ta’uu baqatonni ni dubbatu.
Kana malees dhimmi keenya xumura ituu hin argatin waggaa 8 hanga 10 sana caalaas lakkoofsisaa jira jedhu.
Waajira haadhoo kan dhaaba baqatootaa ykn UNHCR Jenevaa jiru irraa Andreej Maahchichi akka jedhantti baatii Amajji bara 2011 kaasee immaammata jijjirameetu jira.
Kunis baqatonni UNHCR jalatti galma’an maallaqqa baatii baatiin argachuu mannaa naanoo isaantti waan argan hojjachuun akka of gargaaran kan jedhu jedhan.Kanneen gargaarsa argachuu qaban jennee amannu immo illaallee gargaarra garuu akka duriitti hundumaaf gargaarsa maallaqaa hin laannu jedhu
Baqattonni akka jedhantti mootummaan somaalii laand lammiwwan biyya alaa kanneen seeraan ala biyyattii keessa jiran hanga baatii Fulbaana darbee dhumaatti biyyatti gadhisanii akka ba’an ajaja eega kennee as, jiraattonni naannoo isa seeraan galmaa’ee jiruus gadhiisaa ba'a jedhanii doorsisuu akkasumas reebu jedhu.
Keessumaa baatii Fulbaanaa darbee as hojii irraa guutummaatti waan nu ari’aniif jecha rakkoof saaxilamne kan jedhan baqatonni lafa hiriirree jirrutti illee waraanatu nu marsee jira jedhu.
Waajirri UNHCR Jeneevaa jiru garuu somaamlii laand adda ta’uu hin danda’u guutummaa biyya lafaa irratti akkasumatti hojjachaa jirra jedhee falma.
Gaaffii fi Deebii Guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
‘Opride Oromo Person of the year’
Opride.com bara 2008 madda odeeffannoo fi xiinxala dhimmoota adda addaa irratti dhiheessuu akkasumas jiruu fi jireenya Oromoo afaan Ingiliziin addunyaan gahu kaayyeffatee gaazexeessaa Mohammad Ademoon Ameerikaa magaalaa Meenisotaa Duluuzitti hundaa’e.
Akka Mohaammad jedhutti erga bara 2010’nii Opride.com waggaa waggaan namootaa fi dhaabbilee Oromootaaf olmaa guddaa oolan, sagalee Oromoo guddisanii dhageessisan, hojii dhuunfaa hojjetaniin Oromoota biroo boonsanii fi namoota kaan onnachiisaniif beekkamtii kenna.
Baranas yeroo saddeettaffaaf barana filannoo taasifameen namoota lama filateera. Mohaammad barri 2017 ummata Oromoof bara haalaan hammaataa ture jedha.
”Yeroo rakkoo fi gadadoo kana keessa ummata Oromoo irratti duulli banamee, kaan ajjeefamee haala biyya sana keessatti mul’atee hin beekneen ummanni kuma 700 ta’an qe’ee fi qabeenya isaaniirraa buqqaa’aniiru. Yeroo rakkisaa sana keessa namoonni sii jirra, jirra, hin dhumne hin dhumnus jechaa turan namoota baayyee ta’anis sadarkaa duraatti artistii Hacaaluu Hundeessaa Boonsaa filanneerra” jedha.
Akkaataa filannoo marsariitii Opride kanaan beekkamtii ‘Opride Oromo Person of the Year’ kan argatan:
- Bara 2010 Namoota lama
- Bara 2011 Rogeeyyii lama
- Bara 2012 hidhamtoota siyaasaa Oromoo
- Bara 2013 Toltuu Tufaa, gahee guddina Afaan oromoof taasifteen
- Bara 2014 barattoota Oromoo, mootummaa mormuu keessatti qooda fudhatanif
- Bara 2015 wareegamtoota Oromoo, mormii waggoota darbaniin aarsaa kaffalanif
- Bara 2016 dhaloota qubee, qabsoo ummata Oromoo finiinsan jedhuun filataman.
Mohaammad Hacaaluu yeroo ibsu dargaggeessa kutataa, onnataa fi jajjabee kan waa takka boodatti hin deebine dha jechuun hima. Wanti inni godhe namoota baayyee onnachiisee abdii horuun qeerroon mirga isaaf akka falmu waan kakaaseef oolmaa inni aartiidhaan ummata Oromoof ooleef Opride Oromoo cimaa bara 2017 ittiin jechuu isaa ibseera.
Waltajjiiwwan garaa garaarratti Hacaaluun haasawaan bifa seenaa biyyatti xiInxaluu fi miira namoota hedduu dadammaqsan taasisuun namoota baayyee biratti kabajaa fi fudhatama guddaa argachuu isaas haasaa mooraa baqattoonni bira dhaqee taasise akkasumas marii artistoonni hoggantoota mootummaa naannoo Oromiyaa waliin taasisan irratti haasa’e akka wabiitti ka’uu danda’as jedha.
Bara 2017 mirga Oromoof falmuun sagalee ummataa dhagahuu fi dhageessisuun oolmaa guddaa oolan keessaa sadarkaa lammaffatti kan filatamani turan immoo Pirezidaantii mootummaa naannoo Oromiyaa Obbo Lammaa Magarsaa dha.
Obbo Lammaan wanta ummanni waggoota 27’f hawwaa ture dhaaba siyaasaa bulchan fedha ummata Oromoof akka dhaabatu gochuun haala kanaan dura hinturreen jijjiirama fidaniin ‘Opride Oromo Person of the Year’ jedhamuu isaanii Mohaammad dubbata .
”Mirga ummata keenyaaf ni falmanna, nuun kan as nu fide ummata, wayita kakuu galluus ummata keenya tajaajiluuf malee gooftaan biroo Finfinneedhaa akkasan godha akka nuun jedhuuf miti, yeroon sun darbeera, uummanni Oromoo biyya kana keessatti kabaja, aangoo fi bakka isaaf malu argachuu qaba jedhee nama dhaaba san keessatti yeroo duraatiif afaan guuttatee qoma dhiibee nama dubbate dha” jechuun Mohammad kan himu.
Jijjiirama obbo Lammaan hooggansa naannoorra darbee biyya tasgabbeessuu danda’u ijaaranif beekkamtii fi kabaja kennuun barbaachisaa waan ta’eef kabaja kana kennineefis jechuun kan BBC’tti dubbate.
Akkaataa Filannoo?
Filannoon kun deeggartootaafi qorannoo namoota muraasa waliin godhameen namoota ji’a 12 keessatti Oromoof waan toltuu dalaguun sirbee ummata Oromoo boochise, dubbatee qalbii ummataa kanaa booji’e, eenyutu ummata kana onnachiise jedhanii odeeffannoo hawaasarraa erga sassaabanii booda murtee dhumaa akka kennan gaazexeessaa Mohaammad dubbateera.


text:
Fulbaana 14 /2016 Godina Wallagga bahaa magaalaa Naqamtee fi naannoo ishee keessatti formiin itti fufuun, walga’ii guyyaa har’aa kana yuunversiitii Wallaggaa keessatti geggeeffamaa ooleen sabboontonni barsiisonni Yuunversiitichaa guutummaan guutuutti wal ga’ii Wayyaanee kana irratti diddaa garboonffattuu Wayyaaneef qaban haala ajaa’ibsiisaa ta’een warra wal ga’icha geggeessuuf dhaqan afaan qabachiisanii jiru.
Qaamonni walgaicha mariisisuuf deemanis gaafii gaafachuun mirga keessan gaafa jedhanitti barsiisonnis gaaffii gaafachuu fi yaada isaanii kaasuu waan didaniif profeeseriin yuunversiitii wallaggaa kan ta’e dr Eebbaa miijanaa itti waamuudhaan dirqamaan gaaffii akka kaasaniif doorsisaa akka jiraniif doorsisaa akka oolan baramee jira.
Wal ga’icha irrattis barsiisonni tokkoyyuu gaaffii kaasuu waan didaniif mootummaan wayyaanee dirqiidhaan gaaffii akka kaasaniif hiraarsaa akka oole maddeen keenya achirraa nuqaqqaban ifa godhu.
Barsiisotii fi Hojjettooti Yuuniverstii Wallaggaa Walgahii TPLF Waame Lagatan
Fulbaana 14 /2016 Godina Wallagga bahaa magaalaa Naqamtee fi naannoo ishee keessatti formiin itti fufuun, walga’ii guyyaa har’aa kana yuunversiitii Wallaggaa keessatti geggeeffamaa ooleen sabboontonni barsiisonni Yuunversiitichaa guutummaan guutuutti wal ga’ii Wayyaanee kana irratti diddaa garboonffattuu Wayyaaneef qaban haala ajaa’ibsiisaa ta’een warra wal ga’icha geggeessuuf dhaqan afaan qabachiisanii jiru.


text:
New York haga Awustiraaliyaa fi biyya henna Girigooriyaan hedatanitti nama miliyoona hedduutti bahee ganna haaraa, 2016 simate.
Namuu waan akka akkaatiin ganna haaraa simate;kaan manneen amantii ufii dhaqee,kaan lafa galgala keessatti waari’anitti walti dhufee waari’e.
Amerikaa magaalaa namii miliyoona hedduu qophii akkanaatiif itti yaahu NY,jalabultii ganna haaraatiif nama miliyoonaatti dhiyaatutti Time Square,lafa bashananaatti walti dhufee ganna kana simate.
Weellisaa Bitish Jessie J. faatti sirba John Lennon ‘Imagine’ sirbee namii sirbaan danfa xuruurrachaa bule.
New Yorkitti namii qaanqee ol facaasee Time Square lafa guyyaase.Achiin ammoo sirba Frank Sinatra, Ray Charles fi Louis Armstrong irra kahanii namii haga qraallee caala sirbaan lafa chochoose.
Qophii poolsii fi warrii lafa eegu 6,000 itti dhufe ta Amerikaa nagumaan dhumatte.Biyya haga tokkotti ammoo nagaa lafaa sodaatanii qophii alaallee diqqeessan.
Poolisiin Jeremenii nagaa biyya isiitif jettee buufata baabaruba isii lama cufan.Raashiyaalleen lafaa namii itti bashannanuun beekamtu, Red Square cufte.
Poolisiin Jakaartaa,Indoneezhiyaa ammoo nagaa biyya isii sodaattee eegumsa jabeeffattee qophii gammachuu diqqeeffatte.Biraaselsilleen woma akkasii tolchite.
Biritenitti ammoo nama kuma dhibba hedduutti bahee Londonitti qaanqee oli facaasee ganna haaraa gamamchuun simate.
Rio de Janeiro, Brazil ammoo nama miliyoona lamaatti lafa afaan galaanaa jala jirtu, Copacabana keessatti walti dhufee gammmachuun lafa dhiitaa bule.
Namuu waan akka akkaatiin ganna haaraa,2016 simata kaan manneen amantii ufiitti yaa’ee waan waaqa ufii yaamata.


text:
Nimbooda Nimbooda Nimbooda Lyrics from Hum Dil De Chuke Sanam sung by Chorus, Karsan Sagathia, Kavita Krishnamurthy. This Happy song is composed by Ismail Darbaar Hum Dil De Chuke Sanam movie stars Salman Khan, Ajay Devgan, Aishwarya Rai, Vikram Gokhale, Zohra Sehgal, Smita Jaykar, Vinay Pathak, Sheeba Chaddha. and directed by Sanjay Leela Bhansali. Hum Dil De Chuke Sanam Releases on 1999-06-18.
Lyrics : Nimbooda Nimbooda Nimbooda
Movie : Hum Dil De Chuke Sanam
Music Director : Ismail Darbaar
Singers : Chorus, Karsan Sagathia, Kavita Krishnamurthy
Lyricists : N/A
Genre : Happy
Music Label : T-Series
Nimbooda Nimbooda Nimbooda Lyrics
Ye Nimbooda Ay Nimbooda Ho Ho Oo Ho... Dhinak Dhinak Dhinak Dhinta Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Arre Kaacha Kaacha Chhota Chhota Nimbooda Layi Do Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Arre Kaacha Kaacha Chhota Chhota Nimbooda Layi Do Arre Layido Layido Laydo Arre Layido Layido Laydo Nimboo Layido Ja Khet Se Hariyala Nimbooda Layido Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Arre Kaacha Kaacha Chhota Chhota Nimbooda Layi Do Arre Layido Layido Laydo Arre Layido Layido Laydo Nimboo Layido Ja Khet Se Hariyala Nimbooda Layido Nimbooda Layido Aa Nimboo Layido Ah Ha Deewanon Ki Buri Nazar Se Bachna Ho To Sunlo Deewanon Ki Buri Nazar Se Bachna Ho To Sunlo Arre Katto Katto Nimboo Tez Chori Se Sar Pe Kaato Phir Chhota Chhota Nimbooda Kya Jaadu Karega Dekho Ki Buri Nazar Vo Khatti Hoyegi Phir Char Raste Pe Vo Utar Giregi To Layido Layido Laydo To Layido Layido Laydo Nimboo Layido Ja Ja Ja Khet Se Hariyala Nimbooda Layido Nimbooda Layido Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimbooda Arre Kaacha Kaacha Chhota Chhota Nimbooda Layi Do Nimbooda Layido Aa Nimboo Layi Layi Layi Layido Itna Sa Hai Par Hai To Rasila Chakha Tha Bada Ta Hai Chabila Nimbooda Iski Khushboo Se Bhi Lalcha Jaata Hai Ye Mann Rakhde Zubaan Par Do Bas Lekin Chaahat Mein Sajna Sajni Ko Lagti Hai Ek Duje Ki Nazar Tab Un Mein Aksar Hoti Hai Meethi Takraar Nimbooda Bole Hai Yehi Pyaar Hurr.. To Layido Layido Haan Layido Layido Meri Suni Saheliyon Jaake Zara Layido Chhota Nimbooda Layido Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimbooda Arre Kaacha Kaacha Chhota Chhota Nimbooda Layi Do Nimbooda Layido Haan Nimboo Layi Layi Layi Layido Hey Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimbooda Nimboo Nimbooda Nimbooda Nimboo Nimbooda Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimboodaa Nimbooda Arre Kaacha Kaacha Chhota Chhota Nimbooda Layi Do Kaacha Kaacha Chhota Chhota Nimbooda Layi Do Kaacha Kaacha Chhota Chhota Nimbooda Layi Do Kaacha Kaacha Chhota Chhota Nimbooda Layi Do Nimbooda Layido Nimbooda Layido Haan Nimboo Layi Layi Layi Layido


text:
(Qeerroo Bilisummaa)
Ebla 2, 2014 – Jimmaa
Bakka bu’oonni Qeerroo Bilisummaa Oromoo godinoota adda addaa irraa walitti dhufuun Ebla 1 fi Ebla 2, 2014 walgahii guyyaa lamaaf gaggeefatan irratti haala yeroo uummata Oromoo fi Qabsoo FDG bilisummaa Oromoo daran jabeessuu fi haala waliigala raafama siyaasa Impayeera biyyattii irratti marii bal’a gochuun ibsa armaan gadii dabarsee jira.
1. Dugugginsa Sanyii (Genocide), moototni Habashaa erga Oromoo afaan qawween cabsanii bulchuu eegalanii hanga har’a jarraa 21ffatti dabaree angootti dhufan rawwatanif Oromoon tolee jedhee jilbeeffatee bitamee, hin bule. Utuu falmatuu diina kufaa kiffisaa har’a as ga’ee; qabsoo bilisummaa Oromoos bu’awwaan dagatamuu fi eenyu iyyuu haalu hin dandeenye dhiigaa fi lafee isaa itti cabsee fidee har’a dhaloota haara nu Qeerroo Oromoo qaqqabsise jira. Haata’uu malee ilmaan mootota habashaa kaleessaa har’a illee qabsoo Oromoo dhaamsuuf Oromiyaa deebisanii qabachuufi sirnota abbooti isani sirna nafxanyaa kaleessa deebisuuf nurraa hin dhaabbanee hojii idilee isanii godhachuun hanga sadarkaa mana maxxansaa banachuun Oromoo arrabsuu, xiqqeessuu, tuffachuu fi Oromoon biyya hin qabu jechuu irra gahani jiru.Nafxanyaa har’a qawwee fi golgaa dimookiraasiin biyya lafa gowwomsaa jiru of jabeessuun umrii bittaa isaa dheereffachuuf yeroo kallatti hundaan tattafatan ifatti ba’een mu’acha jirra, sochii farrummaa Oromoo nafxanyota kaleessa fi har’a kana dhaabamsisuuf Oromoon bakka jiru hundaa dammaqee qalbiin qabsoo FDG keessatti qooda guddaa ba’uu qaba.
Guutummaa Ibsa Kanaa Dubbisuuf:- Haala Yeroo Ilaalchisee Ibsa Qeerroo Bilisummaa Irraa Kenname. Ebla 3 2014


text:
Korri Tokkummaa mootummotaa 70ffaa kan New York keessatti gaggeeffamaa ture itti fufee jira. Mata duree irratti duddubatamee kessaa tokko hordooftoota amantii Islaamaa irratti duchaan maqaan kennamu leellistummaa fi hokkara jajjabeesuu dha jechuun hogganoonni adda addaa dubbatanii jiru.
AYSIL(ISIL) dargaggoota kakaasee akka hin fudhanne akkasumas humnas akka hin qabaanne gochuun barbaachisaa dha jedhu prezidaantiin Yunaaytiid Istees Baraak Obaamaan. Kana irrattis barreessaa dureen Tokk mootummotaa Baan Kii moon kan dubbatan qabu.


text:
Roobii darbe tokkummaan mootummootaa qabiyyee mirga namaa Ertraa keessaa ilaalchisuun gabaasa tokko dhaggeeffatee jira. Gabaasa sana ilaalchisuu dhaanis tokkummaa mootummootaatti ambaasaadderri Ertraa obbo Girmaa Asmeroom deebii kennaniiru.
kabajamoo presidentii fi kabajamoo keessummootaa jechuun kan jalqaban golli naga eegumsaa kan tokkummaa mootummootaa Adoolessa bara 2015 itti gaafatama isaanii kan haaresseef gabaastuun addaa haasaa isaanii ennaa jalqaban.
Erga Sanaa qabee komiishina qorannaa dhimma Ertraa keessatti bakki isaanii dura teessummaa akkuma eegametti jiraachuu ibsanii gabaasi koo kun jedhan yaaddoo ijoo ta’an keessaa baatii waxabajjii bara 2015 qabxiilee ani gumii walii galaaf dhiyeesse keessatti haammatameera jedhan.
Kanneen kunis walabummaa dinagdee, aadaa fi hawaasummaa seeraan ala namoota deddeebisuu fi ji’a ji’aan dhimma daa’imman kuma shan ta’an waliin biyyaa ba’anii ilaallata ka jedhan Shiilaa keeteruut dursanii garuu mootummaan Ertraa fooyyesse kan ittiin jedhan adeemsa seeraa fi sirna murtii haqaa tuqaniiru. Akkasumas dhimma mirga dubartootaa fi ijoollee irratti Ertraan hirmaachuun kan isee galateeffachiisu ta’uu illee hin dhoksine.
Garuu Ertraan dhimma hidhaa irratti dararaa jiruu gama ilaaleen Onkoloolessa 24 gabaasa dhiyeessuun irra ture waan hin dhiyeessineef sana akka dhiyeessitun jajjabeessa jedhan Ms kitaruuth.
Haa ta’u malee Ms Kiraaruuth hojii qorannaa geggeessaniif Ertraa biraa deggersa hagamii attamii argataniiru.
Kabajamoo presidentii fi akkasumas kabajamoo hanga har’aatti Ertraa seenuun kan naaf hin eeyamamne ta’uu ennaan ibsu gaddatu natti dhaga’ama. Iyyati koo inni dhumaa kan gale Hagaya 18 ennaa ta’u hanga yoonaa deebiin naa hin kennamne.
Mootummoonni Beeljium, Fiinlaand, Netherland fi Briteen waggaa kana eeyama biyya isaanii seenuu waan naa kennaniif nan galateeffadha.
Ertraa seenuu dhabuu kootiin rakkoo itti gaafatama koo ba’uu dadhabuu koo naa salphisee jira. Biyyoota kana keessa kanneen jiran waaltaalee manneen barnootaa fi koolu galtootaa dahta barbaadan waliin wal argee waa’ii dhiitamiinsa mirga namaa Ertraa keessaa hubachuu danda’eera jedhan.
Qorattuun addaa Ketaaruuth duraan kan ibsan waa’ee mirga daa’immanii gabaasa isaanii kana keessatti tuquu dhaan achuma Ertraa keessatti waggoota lama dura seenaa ijoollee iggitamanii kaasaniiru.
Bara 2013 keessa Ertraa keessaa ukkaamsamanii bakka gammoojjii ilmoon namaa keessatti keessatti ugguraman keessa bakka itti walitti qabaman tokkotti kan geessaman ijoollee dhiiraa umuriin waggaa 12 fi 14 odeeffannoon na ga’e.
Ragaan ittin mirkaneeffadhu waan ani hin qabaanneef odeeffannoo kan itti hin gargaaramne. Gabaasa koo kan qorannaa mirga namaa keessas hin galchine.
Haa ta’u malee duraan waggaa kana bakkuma ilmoon namaa keessatti iggitamu kana keessa kan turan ijoolleen dhiiraa kun lamaan namoota seeraan ala nama deddeebisaniin butamanii maatiin isaanii gad dhiisisuuf maallaqa akka baasan eegaa akka turan kan beeku namni tokko deebii qabatamaa naaf kenne.
Himannaan kun kan mul’isu dhiittaan mirga namaa achuma Ertraa keessatti itti fufuu isaa ti jedhan.