text:
Saphaloo Kadiir (Abdulbaasix K.) Eenyu?
Gaafaan gadaameessaa harmee koo keessaa gara ardii addunyaa kanaa dhufu maatiin koo maqaa Abdulbaasix jedhu naaf moggaasan. Maqaan namoonni baayyeen hojii koo ittiin beekkaniifi hiriyoonni koos ittiin na yaaman immoo maqaa moggee Saphaloo Kadiir jedhuuni.
Saphaloo Kadiir (Abdulbaasix) abbaa kiyya Kadiir Abuubakar fi harmee tiyya Saadiyyaa Adam irraa Onkololeessa, 1984 (1976 A.L.H) itti Baha Oromiyaa, Kutaa Harargee, Ona Meettaa araddaa baadiyyaa tan mootummaan dhufaa dabraan maqaa jijjiiru tan dur Duuyda Eelaa lakkoofsa 4, amma immoo Araddaa Eela Habroo jedhamuun beekkamtu tan hawaasni immoo Gabaa Olii jechuun yaamu keessatti iddoo ganda Usmaa’il jedhamtuttiin dhaladhe. Araddaa Eela Habroo jechuun magaalaa seena qabeettii Calanqoo irraa gama lixaatti fageenya KM 8 fagaattee argamtu yoo taatu teessumni lafa isii gaarreniin marfamee arkaa ijaatiif baayyee bareedee kan mul’atu dha. Maatii kootiif ani ilma sadaffaati.
Daa’ima tokko tahee gara ardii addunyaa kana ergama mataa kootii qabadhee eegaan dhufe booda yoon daaddeen ol ka’ee daa’imummaa irraa gara ijoollummaa seenu akkuma ijoollee baadiyyaa maratti biyyee daakaa, dhoqqee laaqaa, taphoota garagaraa taphachaa xurree amna jireenya kootii jalqabe. Jalqabuu malee osoon taphadhee hin quufin garuu abbaan koo mana baruumsaa Oolma daa’immanii (KG) naannoo keenyatti argamutti na galche. Yeroo san umriin koo akkaan maatii koo irraa hubadhetti waggaa 6ffaa ture.
Akkuma jiraattoota baadiyyaatti jireenyi maatii kootii qonna irratti kan hundaa’e tahullee garuu abbaan koo nama dandeettii addaa qabuufi hojii qonnaa madditti hojiilee daldala garagaraatiis hojjachuun qabeenya sadarkaa giddu galeessaa horatee naannoo baadiyyaa san keessatti maatii isaa jireenya gaarii jiraachisu waan taheef nama beekkamaa fi hawaasa naannoo biratti fudhatama guddaa qabuu dha. Kana malees abbaan koo barnoota baratee xumuruu baatullee nama baruumsa dhandhamuu malee dharraa hin bahin tahuu ilaalchaafi jaalala inni barnootaaf qabu daa’imummaa kootitti mana baruumsaa na galchuu isaarraa yeroo sanitti hubachuu dadhabuus eegaan guddadhe booda hubachuun koo hin oolle. Anaafi obboleewwan kootiis umrii daa’imummaa osoo qalamaafi dabtara sirnaan qabachuu hin dandeenyetti mana baruumsaa oollee akka gallu nu taasisuun isaa dhabsuu barnootaaf qabaachuu ture nu keessaan dheebuu bahuuf akka tahe hubachuun salphaadha.
Oolma daa’immanii sanitti waggaa lama eegaan ture booda gara mana baruumsa sadarkaa 1ffaa Eela Habrootti galmaa’ee kutaa 1ffaa irraa jalqabe. Akkumaan ani kutaa 2ffaatti dabreen mootummaan dargii kufee sirni baruuf barsiisuu gargar cite. Wal waraansa wayyaaneefi ABO jiddutti naannoo keenyatti taasifamaa tureen sirni baruumsichaa waggoota muraasaaf gargar citullee garuu ani mana keessatti deeggarsa abbaa kootiitiin qubee afaan oromoo barachuu jalqabe. Yeroo manni barnoota haareyatti jalqabamu aniis ganduma dhaloota kootiitti bakkumaan itti dhaabe kutaa 2ffaa irraa jalqabee hanga kutaa 6ffaatti baradhe.
Yeroon barnoota koo qubeen barachuu jalqabu ani afaan oromoo dubbisuufi barreessuu sirrittin danda’a ture. Qubeen afaan Oromoo yeroo sanitti nama maraaf haareya tahuu irraa kan ka’e barattoonni kutaa 1 – 6ffaatti jiran marti dandeettiin dubbisuuf barreessuu isaanii wal fakkaataa ture. Akkuma walirra cimoo tahaniin barachuu kan yaalan tahullee anaafi obboleessi koo barreessuufi dubbisuu irratti fooyya’iinsa guddaa qabna yoon jedhe if dhaadheessuu natti hin fakkaatu. Sababni isaa akkumaan olitti tuquuf yaalettii deeggarsa abbaa keenyaatiin kitaaba xiqqaa qubee afaan oromoo kan adda bilisummaa oromootiin jalqaba maxxanfame tokko irraa hanga sirni baruumsichaa gargar cite barachaa waan turreef yeroo manni baruumsaa haareyatti banamu ani sirrittiin dubbisuu danda’a ture. Kanumarraa ka’uun barsiisaan afaan oromoo nu barsiisu tokko yeroo barattoonni kutaa 5ffaafi 6ffaa faan dubbisa adda addaa dubbisuu dadhaban kutaa 3ffaa irraa fudhee daree isaanii na geessuun fuula barattootaa duratti akkaan dubbisuuf na taasisaa ture. Haalli kun hamilee addaa natti uumee fedhiifi hawwii waan garagaraa barreessuufi dubbisuu na keessatti unkure. Kuniis baruumsaa irratti hirmaachuuf bu’ura naaf tahuu dabalatee kan ilaalchi ogbarruu sammuu keessatti na ulfaa’uu jalqabe jedheen yaada.
Naannoo dhaloota kootiitti manni barnoota hanga kutaa 6ffaa qofa waan jiruuf akkumaan kutaa 6ffaa xumureen kutaa 7ffaa mana baruumsa sad. 1ffaafi giddugaleessa sad. 2ffaa Calanqoo lakk. 1’tti baradheen, kutaa 8ffaa immoo M/B giddugaleessa sad.2ffaa Calanqoo lakkoofsa 2’tti (M/B Raaree) itti qoruumsa biyyooleessa kutaa 8ffaa fudhadhee xumure. Baruumsa sadarkaa 2ffaa (High School) M/B sad. 2ffaa Calanqootti bara 1993 A.L.H qoruumsa biyyoolessa kutaa 10ffaa yeroo jalqabaatiif fudhadhee. Yeroo sanitti kaarikulamiin barnootaa haareya waan tureef qaphxiin qoruumsa biyyooleessa kutaa 10ffaa sadarkaa qophaa’inaatti (Preparatory) baruumsa koo itti fufuuf kan na dandeessisu tahullee garuu sababa tahe tokkoon baruumsa qophaa’inaa seenuu hin barbaanne. Sababa haala tokko tokkootiifi xaxama jireenyaa irraa kan ka’e yeroon mana baruumsaa sadarkaa 2ffaa baradhu dabree dabree gumii adda addaa keessatti hirmaadhuus garuu Amniti too garami laata jedhee osoon bitaa mirgaa koo ilaaluu carraan tokko dhufe.
Yeroon isaa bara 1994 A.L.H’tti ture. Mootummaan biyyattii tarsiimoo qonnaa babal’iisuuf warreen kutaa 10ffaa xumuran simatee sadarkaa diploomaatti eebbisuuf koolleejoota B/L/T/O baayyee banee leenjiisuuf beeksisa baase. Fedhiin koo ganama na keessa ture gaazaxeessaa tahullee, dandeettiin kootiis ogbarruu tahuus garuu biyya fedhiifi dandeettiin abbaa waliin itti wal hin arkanne keessatti waa’ee hawwii kootii yaaduun koo gatii akka hin qabne hubadheen beeksisa qonnaa bahe san dorgomuuf Waajjira qonna aanaa Meettaatti galmaa’e. Calallii isaas dabreen ramaddiif immoo Harargee keessatti kan bu’ureeffame Koolleejjii BLTO Kombolchaa kan magaalaa Malkaa Raafuutti argamu seene.
Ogummaa qonnaa dippaartimantii Kunuunsa Qabeenya Uumamaa (Natural Resoource Management) sadarkaa diplomaatiin bara 1996 eebbifamee hojjataa misoomaa tahee baadiyatti ramadame. Hararguma Bahaa Aanaa Kombolchaatti ramadamee waggaa tokkoof walakkaa akkumaan hojjadheen Koolleejjiin BLTO barsiisoota dorgomsiisee qacaruu akka barbaadu beeksisa baase. Aniis koollejjicha keessatti qabxii ol aanaa waaniin qabuuf ulaagaa beeksisichaas waaniin guutuuf dhaqeen galmaa’e. Dorgomiin garuu Finfinneetti waan tureef deemeen dorgomee koolleejjumaan itti baradhe Koolleejjii BLTO Kombolchaatti barsiisaa tahee ramadamee hojii jalqabe. Barsiisaa Koolleejjii tahee barsiisuu jalqabuus garuu ulfa ogbarruu sadarkaa gadii irraa sammuu koo dhifaa ture, qaanqeen isaas keessa koo na guggubaa ture na keessaa baduu hin dandeenye. Sagantaalee garagaraa irrattiis gaggeessaa waltajjii tahee dhihaachuu irraa if daangessuu hin dandeenye.
Damee ogbarruu keessaa namoota daaddaa koo jiraniifi geengoo koo marsan biratti damee walalootiin baayyee beekkamuus ani walaloo sirbaa dabalatee, asoosama, diraamaa fi ‘iskiriptii filmiis niis batreessa. Dur irraa walaloo barreessuus hangaan yeroo koolleejjitti barsiisummaan ramadametti yaanni kitaabatti maxxansuu na keessa deddeebi’uus ani garuu walalooleen barreessu mara waltajjii garagaraa irratti dubbisee darbuu malee kuusee kitaabaan maxxansuuf hagas mara hin dhiphanne. Biyya teenya keessatti kitaaba afaan oromootiin maxxansuun ulfaataa akka tahe waaniin hubadheef dandeettiin koo waltajjumarratti dubbisuu qofatti daanga’ee ture. Inumaatuu yeroo garii fedhii kana if keessatti qancarsuufi ajjeessuufiin wixxifadha ture. Dubbiin garuu faallaa tahee osoon hin beekin ulfi sammuu koo keessatti guddatee guunguumuun na dhiphisuu jalqabe. Osumaan fedhii ogbarruu kana if keessatti ukkamsuuf yaaluu garuu kitaaboota adda addaa kanneen akka asoosamaafi kuusa walaloo adda addaa dubbisuu irraa if daangeessuu hin dandeenye. Yeroon koolleejjii barsiisuus mana kitaabaa (Librery) Koollejjichaa irra kitaaboota garii ergifadhee dubbisaan ture. Guyyaa tokko garuu kitaaba ogbarruu afaan oromoo mana kitaabichaa keessaa dhabuun kiyya sammuu keessatti tuqaa gurraattii hin haqamne na uumuu hin oolle. Mana kitaabaa san keessa kitaaboonni ogbarruu afaan oromoo tokko jiraachuu dhabuun miira gad aantummaa akka natti dhagayamu na taasise.
Yeroo kanatti gaaffiilee baayyeen sammuu koo xaxxuus “Ani maaliifiin walaloo tiyya walitti qabee maxxansee gahee narraa eegamu hin baane?” gaaffiin jettu guddattee sammuu koo keessa bololi’uu jalqabde. Yeroo kana fedhiin keessa kootti gad ukkaamsaa ture san akka volkaanootti utaalee keessa kootii dhoohe. Daandii kitaabicha maxxansuuf naaf salphata jedhee yaade tokko filadheen yaade. Osoon yaada kana teessoo ittin godhin waajjirri aadaafi turizimii aanaa Kombolchaa akka na qacaruu barbaadu xalayaa koollejjichaaf barresse. Diiniin kolleejjichaas hayyamee aniis roga saniis hawwiin koo naaf dhugoomuu hin oolu yaada jedhu qabadhee hojjachaa waajjira aadaafi turizimii tahee bara 2001 A.L.H hojii jalqabe.
Yeroo kana kitaaba kuusa walaloo kootii kan jalqabaa “CIMIMMUU” jedhuus xumuree maxxansuuf qophaa’een jira. Haatahuu malee maxxansuun akkaan ani yaade salphaa naaf hin taane. Abdii hin muranne. Gama tokkoon kitaabni kuusa walaloo carraa maxxanfamuu dhabullee isa yeroof kaa’eetumaan asoosama barreessuu jalqabe. Yeroo tokko dorgommii ogbarruu Biiroon aadaafi turizimii Oromiyaa qopheesse irratti barruu asoosama gabaabaatiin dorgomee moohadheen ture. Tahuus hanga ammaa hojii ogbarruu baayyee barressuus carraa maxxansee harka ummata kootiitiin gahuu hin dandeenye. Yeroo ammaa biyyarraa baqadhee biyya ollaa baqatummaan waaniin jiraadhuuf rakkoo diinagdeetiin kitaaboota koo keessaa tokko ummata koo biraan gahuu dadhabullee garuu barreessuu amaleeffadhee walirratti tuulaa jira.
Akkuma beekkamu hojiin koo bifa kitaabaan maxxansee ummata koo biraan gahuu dadhabullee carraa internetiitti fayyadamee guututtillee tahuu baatu fayyadamtoota miidiyaa hawaasaa kan akka ‘facebook’ warra tahan biraan gahaan jira. Kana malees aartii oromoo hanga tokko gumaacha narraa barbaarchisuu godhuuf waaniin danda’uu mara sochaa’aa kaniin jiruu yoo tahu umrii koo guutuu gahee koo bahuuf akkumaan mudhii hidhadheettiin jira. Yeroo ammaa gama ogbarruu madditti hojiilee aartii kan akka diraamaa, filmii fi walaloolee sirbaa baayyee barreesseen jira. Hojiilee koo gama ogbarruutiin xumuree harkaa qabu kitaaboota 6 (jaha) ol yoo tahu,
Isaaniis:
• CIMIMMUU:Kitaaba kuusa walaloo 1ffaa.
• AREERA:Kitaaba kuusa walaloo 2ffaa.
• QAANQEE:Asoosama dheeraa
• KULKULFATA:Asoosama dheeraa
• QOODA GOOTAA:-Seenaa gootota Oromoo
• QORAASUMA JAALALAA:- Kitaaba saayinsii rakkoo jaalala keessatti nama mudatu ittiin furaniifi kkf dabalatee asoosamoota gaggabaaboo baayyees xumuree kan harka kootti argamanii dha
Walumaagalatti seenaafi hojiin koo gabaabinaan kan armaan olitti tuttuqe kana yoo tahu teessoo kootiin na qunnamuu warri barbaaddan:
Saphaloo Kadiir (Abdulbaasix)
Email:- ak23873@gmail.com or saphalookedir@gmail.com
Lakk. Mobile: +254707482480
Facebook: www.facebook.com/saphaloo
@Beekan Guluma Erena 2016


c: text/html

text:
Ministarri dhimma-alaa Yunaayitid Isteets – Joon Keerii, waa’ee Isiraa’elii fi Faalastiin akka biyyoota lamaatti wal-cina jiraachuu irratti karoorri bal’aan baafame akka itti fufu gaafachuuf kaleessa yeroo taayitaan isaanii xumuramuutti dhihaate kanatti haasawa dhageessisanii jiran.
Haasaan har’a Keeriin waajira ministirii dhimma-alaa Yunaayitid Isteets irraa dhageessisan kanaan – haala itti wal-dhibdeen yeroo dheraaf ture furamuu danda’u irratti mul’ata walii-galaa ka dhiheessan yoo tahu, gama biraatiin Yunaayitid Isteets, dhimma kanaa irratti murtii golli naga-eegumsaa Tokkummaa Mootummoota dabarse, kan Israa’el ijaarsa manneen qubinsaa babal’isuu qeeqe keessaa ba’uuf murteessuu irratti qeeqa dhihaataa ture of irraa deebisuutti fuuleffatan.
Hojiin dippiloomaasii yeroo xumura Prezidaantummaa Obaamaa kanatti mumul’atu, kan Israa’eliin qeequ kun – hoogganoota Israa’el, akkasumas seera-tumtoota Dimookiraatii fi Ripubilikaanii irraa qeeqa hordofsiisee jira.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
WASHINGTON,DC —
Keeriin yoo imaltuu guyyaa jahaatiif Afrikaatti dabre kana Itoophiyaatti goree rakkoolee Suudan Kibbaa,biyya Afrikaa Waaltaa (CAR)hariyummaa Amerikaan Afrikaa waliin qabdu, akka nagaa fi demokiraasiin naannootti baballatu fi waan heddu irratti mari’atan.
Ministeri kun marii tana keessatti akka bulchootii Suudan Kibbaa siyaasaa irratti wal dhabanii namii waraanaa walti baafatee dhibbii hedduun dhumatee miliyoona tokkoo baqachiise fala argatu mari’achiisa.
Joon Keerii yoo Itoophiyaa gahetti muummee ministera Itoophiyaa Hayilee Maariyam Dessaalenyi,ministera haajaa alaa Itoophiyaa Dr.Tewodiroos Adihaanom walilleen nagaa fi demokiraasii irratti,hariyummaa biyya lamaanii irratti wal mari’atan.
Tana maleellee akka demokiraasiin jabaattee mirgii namaa eegamu ergaa dabarsuu nama biyyaatii fi waldoota dargaggoota biyya akka akkaatiin wal mari’ata.
Tana maleellee himaammata Amerikaan Afrikaa irratti qabdu irralleetti akkanuma wal mari’atan.


text:
Kongirasiin Ummata Oromoo(KUO) fi Warraaqsi Federaalistii Deemokiraatawaa Oromoo (WFDO)n hundeeffama isaanii irraa jalqabee Afaan Oromoo afaan hojii biyyoolessaa Itiyoophiyaa akka ta’uuf sagantaa siyaasaa isaanii keessatti tumatanii carraaqaa jiran. Gama kaaniin immoo DH.D.U.O/ADWUIn Afaan Oroamoo afaan hojii biyyooleessaa ta'uuf yeroon isaa hin geenye jechuun falme.
Kongirasiin Ummata Oromoo(KUO) fi Warraaqsi Federaalistii Deemokiraatawaa Oromoo (WFDO)n hundeeffama isaanii irraa jalqabee Afaan Oromoo afaan hojii biyyoolessaa Itiyoophiyaa akka ta’uuf sagantaa siyaasaa isaanii keessatti tumatanii carraaqaa jiran. Gama kaaniin immoo, paartiileen lamaanuu hiree ofii ofiin murteffachu hanga cituutti ka jedhu kan heera biyyattii keyyata 39 irra ka’ame Oromoof hojii irra oolu hin qabu jechun balaaleffatu.
Kana malees sirni yokaan caasaan mootummaan Ethiopia ittiin ijaaramu akka amma ittiin hojjatamaa jiru sirna Paarlaamaan otoo hin taane sirna Prezidaantuymmaan akka tahuu qabu falmu, lameenuu. Paartiileen lamaan ejjennoo wal-fakkaatu otoo qabanii filannoo bara 1997 irratti mata mataatti dorgomuun barcuma wal saamaa turuun isaanii ni yaadatama. Amma garuu wal irratti dorgomuun kun wal-dadhabsuun umrii paartii biyya bulchaa jiruu dheeressuu yoo ta’e malee bu’aa nuuf hin qabu jechuudhaan barana walitti-dabalamanii Kongirasii Federaalistii Oromoo (KFO) hundeeffatanii jiran. Sana boodas, paartiilee mormitootaa gurguddoo sabaafi sablammoota adda-addaa of keessaa qaban wajjin walitti-dhufuun gamtaa “Madrak” jedhamu hundeessanii filannoo baranaaf dorgomaa jiru.
Ijoo-dubbii gamtaan kun filannoo baranaaf qabatee dhiyaate keessaa tokko afaan Oromoo afaan hojii biyyoolessaa Itiyoophiyaa gochuu kan jedhu. Kunis baay’ina ummata Oromoo, bal’ina lafa isaa, qabeenya dilbii naannawichi qabuu fi Oromiyaan handhuura biyyaa ta’uu ishii hubachuu irraa ka'uudhaan yaada kana irratti walii-gale, Gamtaan Medrek. Kana irratti hoogganoota Medrek keessaa Obbo Bulchaa Dammaqsaa yaada kennaniin. "Waltajjii, Medrekii yokaan immoo Afaan Ingiliziitiin "Forum" ka jedhamu paartiilee saddeet of-keessaa qaba. Egaa nuyi warri achi keessa jirru maal jennee, Afaan Oromoo dhaa afaan uummata baay'ee ti. Afaan akkasii calluma jedhee afaanota keessaa akka tokkootti ilaalamuu hin qabu, afaan guddaa dha. Akkuma Afaan Amaaraa Afaan Mootummaa haa tahu. Akkas jechuun maal jechuu dha ennaa ilaalluu, afaan Mootummaa taanaan manneen barnootaa hunda keessatti ni barsiisama jechuu dha. Humnaan otuu hin taane abbaan-fedhe ani hin barbaadu barachuu isaa yoo jedhe dhiisuu danda'a. Garuu, baajetni ni ehamamaa, dhaabni isaa ni jiraataa, mana barnootaa motummaa hundumaatti ni barsiisama, afaan kun" jedhan.
Yaada dhiyaate kana ilaalchisee Dhabanni Dimokraasummaa Uummata Oromoo yokaan OPDOn hoo ejjennoo akkamii qaba?
Itti gaafatamaa waajiira kanaa kan ta’an Obbo Zelaalem Jamaanee telefoonaan argachuuf yaaliin guyyaa lamaaf gonee hin milkoofne.Garuu Obbo Mesfin Assefa Gaggeessaan hojii odeefannoo fi Qunnamtii uummataa, Biiroo Bulchiisaa fi Nageenyaa Oromiyaa akkana jedhu. "Haala qabatamaa amma jiruun, biyyi keenya biyya sabaa fi sablammoonni saddeettamaa ol keessa jiraatanii. Afaan Oromoo afaan bal'aa Oromoo tahus afaan federaalaa goona jennee saboota hafan kaan irratti yoo dirqamaan ka feenu tahe guddummaa Afaan Oromoo kanaa ka duubatti harkisuu fi ka balleessu, akkasuma immoo, lola hin taane kan uumu waan taheef kana irratti ejjennoon dhaabni keenya qabu hamma afaan kun yeroon isaa gahee bakka hundatti babal'atuu danda'utti hojii irra oolchuun rakkoo tahuu isaa ifatti waan beekuf, hanga afaan kun guddatee sabaa fi sab-lammoonni saddeetama tahan martinuu haga dubbatanitti Afaan Oromoo afaan federaa gochuun akka sirrii miti ka jedhu." jedhan.
Falmii dhimma Federaalizimii irratti dhiheenya kana waltajjii dhaabbanni Raadiyoo fi Televizyiinii Itoophiyaa qopheessee turee fi waltajjii duula na-filadhaa adda-addaa irratti ADWUIn afaan kamiyyuu afaan biyyaa ta’uu kan danda’u, baay’ina ummataatiin otoo hin taane faaydaa dinagdee fi hawaasummaa cimaa yoo qabaate akkasumas fedhii sabaafi sab-lammootaa irratti hirkatee qofa ta’u qaba jechuun falmaa jira. Akka fakkeenyaattis afaan Amaaraa sirnoota darban keessa humnaan ummata Oromootti fe’amee ture maqaa dhahuudhaan doggora sana irra deebi’uu akka hin barbaadne dubbate. Medrek Herri Ethiopia keeyyaanni 39 akka hojii irra hin oollee falmaa Afaan Oromoo afaan hojii kan Federaalaa hata’u jechuun isaa wal faallessa jechun falma, IHADEG. Prezidaantii EDAPA Obbo Lidetu Ayyaaleew immoo dhimma kana irratti gaafatamanii ennaa deebisan "gama keenyaan afaanneen ilaalchisee yaadni keenya biyyattii keessa afaan hojii lama yokaan afaan biyyoolessaa lama yoo jiraate gaarii dha ka jedhu. Garuu, afaan km tahu qaba? ka jedhu lafa hin keenye. Haa tahu malee, qorannaan yoo geggeessame yokaan uummatni yoo mari'ate Afaan Amaaraa fi Afaan Oromoo filatamuu danda'u ka jedhu tilmama qabna. Garuu, murteessaan uummata." jedhan.
Xiinxaltoonni siyaasaas akka jednatti, Biyyoota sirna federaalizimiitiin bulan keessatti afaan tokko baay'ina ummata afaan sanan fayyadamuu irratti hundaa’ee afaan kan biyyaa ta’ee ittin hojjetamaa akka jiru tuquudhaan akka fakkeenyatis Swiizerlaandii fi Swiidiniin maqaa dhahanii yaada mormitootaa deeggaru.
Falmiin kun keessumattuu Oromiyaa keessatti filannoo baranaa murteessuuf humna cimaa akka qabu dubbatu, xiinxaltoonni siyaasaa . Yaada kam akka fudhatamuu fi mo’atu ka yeroon deebisu ta’a.


text:
Abdii Boruutiin*
Haala qabsoon bilisummaa Oromoo (QBO) har’a keessa jiru fi waan hawaasota Oromoo keessatti mumul’atan tokko tokko yoon hubadhu, gaafiilee adda addaatu sammuu kiyya keessatti uumamu. Gaafiilee kana keessaa tokko tokko asitti dhiyeessuu dhaaf: 1) Uummatni Oromoo dhuguma gaafii tokko irratti walii galuu? Gaafiin uummata Oromoo dhuguma gaafii bilisummaa fi abbaabiyyummaa ti jedhanii hunduu kanatti amanuu? 2) Yoo kanatti amananii fi asirratti walii galan, bilisummaa fi abbaabiyyummaa dhaban sana akkamitti argachuu dandeenya jedhanii of gaafatuu? 3) Hunduu bilisummaa barbaaduu? 4) Bilisummaan barbaadan kuni hoo akkamitti dhufa jedhanii yaaduu? 5) QBO kana keessatti maaltu gahee guddaa taphata ykn qooda guddaa gumaacha jedhanii gaafii kaasuu?…. fi kan kana fakkaatanii dha..
Kaayyoo fi qabiyyeen barruu kiyyaa mirgi ykn gaafiin uummata Oromoo maal akka ta’e; uummanni Oromoo maal akka barbaadu; maal akka godhuu qabu fi QBOtiif maaltu barbaachisaa akka ta’e, uummata keenyaf barumsa (barnoota) kennuufii miti. Waayee kana isaan caalaa beekee isaanitti himuus miti. Haa ta’u malee, waanan hubadhe tokko tokko ibsuu dhaaf jedhee gaafiilee kana asitti kaase. Oromoon akka uummataattis ta’ee akka saba tokkootti erga gabrummaa Habashaa jalatti kufee kaasee hamma har’aatitti bar-dhibbee tokkoo ol gabrummaa jala/keessa akka jiru kan seenaan ragaa ta’u waan ta’eef, kun waan waliin nama mormisiisuu miti. Seenaa fi dhugaan kun yoo hubatame ammoo, uummatni Oromoo bilisummaa akka barbaadu ykn gaafiin isaa gaafii bilisummaa akka ta’e ifa ta’a jechuu dha.
Haa ta’u malee, asirratti gaafiin Oromoo gaafii bilisummaa ykn/fi abbaabiyyummaa otuu hin taane, gaafii diimookraasii ti; kanaaf yoo impaayarri Itoophiyaa diimookraatessamuu danda’e, mirgi uummata Oromoos eegamuu danda’a jedhanii warri yaada akkanaa qabani fi gaafii bilisummaatiin morman jiraachuu malu ykn danda’u yookaanis hin dhabamne. Yoon akkana jedhu ammoo diina ykn alagaa dha jechuu otuu hin taane, Oromoo ta’aniituu kan yaada akkanaa qaban hin dhabamne jechuu kiyya. Alagaa fi diinni, gaafiin Oromoo gaafii bilisummaa ti jedhanii akka hin amanne fi hin fudhanne waan nama mamsiisuu miti. Haa ta’u malee, warri gaafii bilisummaatti amananii fi warri gaafii diimookraasiitti amanan wanti waliin qaban jiraa? Gaafii kanaaf deebii gabaabaa kennuu dhaaf, akka ilaalcha kiyyaatitti jechuu kooti, eeyyen wanti waliin qaban jira jedheen yaada. Kunis diina amma nu bitaa jiru Wayyaanee faashistii kana ofirraa kuffisuu dha.
QBO kana keessatti waa lama hubachuu qabna: Inni tokko har’as akkuma dur gabrummaa jala/keessa jiraachuu keenya yoo ta’u, inni lammataa ammoo galii keenya kan barbaadnu dha. Galiin hawwamu ykn barbaadamu kun, bilisummaas haa ta’u, diimookraasiis dhugaas haa ta’u, wanta argachuuf itti deemnu dha. Gabrummaa har’a keessa jirru kana keessaa baanee gara galii sanatti deemuu qabna jechuu dha; nutu itti deema malee inni nutti hin dhufu. Dhugaa kanarratti hunduu waan walii galan natti fakkaata. Haa ta’u malee, deemsa kanarratti kan rakkoo uuman galii bira ga’uu barbaadan sana fi daandii ykn karaa ittiin deemanii galii hawwame ykn barbaadame sana bira ga’anii dha. Isaan kanatu waliigaltee irratti mormii fi rakkoo uumu. Wal shakkuun kan dhalatu fi wal amanuun kan dadhabamus asirratti jechuu dha.
Mee asirratti gaafii tokkon kaasa: Wal shakkuun ykn wal amanuu dadhabuun maalirraa dhufa ykn maalirraa madda? Namootni sababa adda addaatiin wal shakku ykn amantii walirraa dhabu ykn wal amanuu dadhabu. Fakkeenyaaf:
Tokkoffaa, yoo wal hin beekne, waan tokko waliin hojjechuu dhaaf wal sodaatu. Eenyu eenyu akka ta’e sirriitti waan hin beekneef ykn wal hin beekneef, fedhiin ykn kaayyoon waliin qaban tokko dhuguma kan walii ta’uu fi galiin isaas tokko ta’uu irratti mamiin jiraachuu danda’a. Mamiin yoo jiraate ammoo wal shakkuu fi wal amanuu dhabuun akka uumamu godha.
Lammaffaa, yoo namootni kanaan dura balleessa ykn dogoggora hojjetanii ykn dalaganii jiraatan, namoota akkanaa wajjin wal amananii waliin hojjechuu mamii keessa galcha. Asittis wal shakkuu fi wal amanuu dadhabuun akka uumaman taasisa jechuu dha.
Sadaffaa, dandeettii, beekumsa, muuxannoo fi kutannoon namootaa baay’ee murteessaa dha. Namoota waan kana hundaa hin qabne yookaanis hir’ina kanaa qaban wajjin (waliin) hojjetanii waan barbaadan tokko waliin argachuun gaafii keessa waan galuuf, asirrattis wal shakkuu fi wal amanuu dadhabuun ni uumamu.
Afraffaa, waayee ykn dhimma tokkoof garaa qulqullinaan yaaduu fi hojjechuu dha. Fedhii mataa ofii fi dhimma dhuunfaa dura dhimma walii tokkoof kan dursi kennamu yoo ta’e, wanti waliin barbaadan sun dafee argamuu danda’a. Namootni yoo waliin hojjetan, fedhii kana beekuun waan rakkisaa ta’uuf, asirrattis mamiin ykn shakkiin akka dhalatu godha. Yoo kuni dhalate ammoo, akka namootni wal hin amanne taasisa.
Egaa, akka fakkeenyaatitti kaasuu dhaaf malee, sababootni wal shakkuu ykn/fi wal amanuu dadhabuu uuman kan asitti kennaman kana qofaa miti. Gara QBOtti deebi’uu dhaaf, uumatni Oromoo hundi isaanii illee yoo ta’uu baatan harki caalaan bilisummaa fi abbaabiyyummaa dhaban deebisanii argachuu akka barbaadanin amana. Waan waliin barbaadan kana argachuu dhaaf wanti waliigaltee isaan dhoowwu fi akka wal shakkan; akka amantii walirraa dhaban kan godhu maaliree?? Sababootni kanaa olitti akka fakkeenyaatitti dhiyaatan kun QBO keessattis mul’achuu danda’uu? Deebii gaafiilee kanaa uummata Oromootiif akkasumas dubbistoota barruu kanaatiif dhiisee; garuu wal shakkuu fi wal amanuu dadhabuun eessanuu akka nu hin geenye waan tokko tokko jechuun barbaada.
Kanas barbaadnu, sanas barbaadnu, wanti nama hin mamsiifne fi dhugaan jiru, uummatni Oromoo har’a gabrummaa yoomiyyuu caalaa hamaa ta’e keessa akka jiru fi kana keessaa/jalaa’is dafee ba’uu akka qabu dha. Yoo kuni hin taane, uummata keenya irrattis ta’ee, biyya keenya Oromiyaa irratti badii guddaan hamma kana hin jedhamne fi daangaa hin qabne akka godhamu hubachuun barbaachisaa qofaa otuu hin taane, dirqama illee akka ta’e beekuu qabna. Kanaaf, akka yaada fi ilaalcha kiyyaatitti, karaa fedheen haa ta’u; tooftaa fi tarsiimoo fedheenis haa ta’u; gabrummaa hamaa kana keessaa ba’uu dhaaf, akkamitti Wayyaanee faashistii kana akka ofirraa buqqisuu dandeenyu yaaduu fi kanarrattis hojjechuun barbaachisaa ta’a.
Karaan dafee gabrummaa fi faashistummaa kana keessaa nu baasu yoo argame ammoo, kanarratti waliigalanii; wal gargaaranii; tumsa waliif ta’anii; humna jabeessanii; diina nama-nyaataa kana irratti qabsoo cimsuu dha malee, wal dura dhaabbachuu fi waliin mormaatuma yeroo fixuun umurii bittaa Wayyaanee dheeressa malee, uummata Oromootiif bu’aa takka illee hin qabu. Humni, beekumsi, dandeettii fi qabeenyi hundi qabsoo bilisummaa kanarra ooluu qabu malee, waliin mormanii waa hunda gara gara facaasuun qabsoo kana akka qancarse fi uummata keenya illee akka miidhe kanuma arginee dabarre fi argaas jirru waan ta’eef, kan dabre irraa barachuu qabna. Kan dabre irraa barachuu fi muuxannoo gaarii irraa argachuun ammoo, wanti gara fuulduratti hojjetamu akka fooyya’u godha.
Ilaalchi gara garaa kan fedhe haa jiraatu; galiin qabsoo kanaa akka fedhetti haa yaadamu; sagantaaleen jaarmayoota Oromoos waan fedhe haa jedhu; tooftaa fi tarsiimoon yaadamus waan fedhe haa ta’u; kuni hunduu akkuma jiranitti taa’anii; garuu dhugaan ifa ta’ee jiru fi kan mamii ykn shakkii hin qabne, uummatni Oromoo bilisummaa fi biyyi isaa Oromiyaan waan humnaan irraa fudhatamaniif; erga gabrummaa Habashaa jalatti kufee kaasee hamma har’aatitti qabsoo bilisummaa hadhaawaa godhaa kan jiru; bilisummaa fi abbaabiyyummaa dhabe sana deebisee argachuufi. Dhugaan kun firaafis ta’ee diina Oromootiif ifa ta’uu qaba. Kana jechuun ammoo kaayyoon qabsoo bilisummaa uummata keenyaa inni guddaan, gabaabumatti, bilisummaa fi abbaabiyyummaa isaa argachuu dha. Kaayyoon QBO inni guddaan erga kana ta’e ammoo, wanti asi fi achi nama jechisiisu hin jiru; kanaaf qabsaa’anii kan barbaadan sana argachuu dha.
Gaafii guddaan ka’uu qabu garuu, kaayyoon kun akkamitti galii hawwame sana ga’uu danda’a? kan jedhu dha. Deebiin gaafii kanaas salphaa miti; otuu salphaa ta’e, qaata bilisummaa barbaadnu argannee turre. Ani akkan ofii kiyyaa yaadutti, otuu kaayyoon QBO hundaafuu ifa ta’ee; kanarrattis waliigalamee, waliin mormuun, wal shakkuun, wal amanuu dadhabuun hin uumamu jedheen amana. Yoo wal shakkuu fi amantii walirraa dhabuun hin jiraanne fi waliigalteen jiraatee, tokkummaan humna cimaa uumu ofiif dhufuu danda’a. Uummatni tokkummaa qabu ammoo, humna cimaa uumuu waan danda’uuf, humni kunis waan barbaadan sana akka argatan taasisa. Qbsoo bilisummaa uummata ykn saba tokkoo keessatti dhiisii, jireenya dhuunfaa keessatti illee wal shakkuu fi wal amanuu dadhabuun rakkoo dhaaf hundee uuma. “Namni lafatti wal shakku ykn wal sodaatu muka tokko waliin hin koru yookaanis laga tokko waliin hin ce’u” jedhaa mitiiree Oromoon yoo makmaaku!
Waayee kana illee kaasuu hin barbaadne, garuu mee waan tokkon jechuun barbaada. Akkuma hawaasa keessatti dubbatamu fi dhaga’amus, QBO kana keessatti ilaalchi namootaa waan gara lamatti qoodame fakkaata. Ilaalcha Itoophiyaa diimookraatessuu fi Oromiyaa walaboomsuu (democratisation and decolonisation) kan jedhanii dha. Akka yaadaatitti, wanti namoonni ilaalcha adda addaa kana qaban kun waliin qaban maali yoo jedhame, Wayyaanee kuffisuu dha. Yoo Wayyaaneen kufte malee, ilaalchi lamaanuu hojiirra ooluu hin danda’an jechuu dha. Yoo dhugaan kuni amanamee hundaanuu fudhatame ammoo, maaliif dura diina walii kana kuffisuu dhaaf waliin hin hojjenne? Maaliif wal hin gargaarre? Maaliif diina dhiisanii waliin mormuu dhaan qabeenya, beekumsa dandeettii fi humna walii balleessu ykn dadhabsiisu? Asirratti gaafiilee baay’eetu ka’uu danda’u.
Otuu humni cimaa fi waraanni bilisummaa abdachiisaan jiraatee; injifannoo irratti injifannoo biraa fiduu dhaan Finfinnee seenee Wayyaanee achii buqqisee darbu jiraatee, Oromiyaan akka walaboomtu mamiin ykn shakkiin waan hin jirreef, yaadni kaayyoo adda addaa illee yoo jiraate, humni kaayyoo QBO galii booddee irraa hanbisu hin jiraatu. Humni cimaan ykn waraanni bilisummaa cimaa fi abdachiisaan yeroo ammaa waan hin jirreef, namootni yaada gadii buusanii, ol baasuu dhaan, ilaalcha gara garaa akka qabaatan godha jedheen yaada. Karaa adda addaa yaaduun kaayyoo QBO ganuu waan ta’u natti hin fakkaatu. Haa ta’u malee, qabsoo kana galii dhaan ga’uuf, eenyu dhuguma garaa qulqulluu dhaan akka yaadu fi kanaafis ciminaan hojjetu addaan baasanii beekuun baay’ee rakkisaa dha. Kana beekuu dadhabuun ammoo akka shakkiin uumamu godha jechuu dha.
Yaada impaayarittii diimookraatessuu jedhu keessatti wanti lama waan mul’atan fakkaatu. Gabaabumatti, tokko impaayaritti diimookraatessanii kana keessatti mirgi uummatoota hundaatuu akka eegamu fi kabajamu godhuu yoo ta’u, kuni ammoo baay’atee yoo baay’ate Afaan Ingiliziitiin “oromian autonomy” ykn “true killil federation” kan jedhaman akka mirkaana’u godha jechuu dha. Inni lammataa, yoo Wayyaaneen kufte booda haalli tolfamee, kana keessatti mirgi hiree murteeffannaa uummatootaa akka mirkaana’u taasisuu dha. Akka namootni tokko tokko jedhanitti kun qabsoon walabummaa Oromiyaa illee akka itti fufu haala tolchuu danda’a jedhanii yaadu. Warra kaayyoo isaanii walabummaa Oromiyaa galii booddee godhanii yaadan biratti kan shakkii uumus isuma kanaa olitti ibsame kana ta’uu danda’a jedheen yaada.
Yaadni fi ilaalchi gara garaa kun mul’achuun diinaaf (Wayyaanee dhaaf) haala gaarii uuma. QBO cimsanii galii hawwameen akka hin geenye; yookaanis isa kana dhiisanii yaada fi ilaalcha gara garaa kana irratti akka waliin mormani fi waldadhabsiisan godhuuf Wayyaaneen carraa kanatti fayyadamtee, qabsoo kana dadhabsiisuu dhaaf halkani fi guyyaa hojjechaa jirti. Qabsoo kana keessatti wal shakkuu fi amantii walirraa dhabuun ykn wal amanuu dadhabuun Wayyaanee dhaaf lotorii guddaa dha. Uummatni wal shakku fi wal hin amanne waliin deemee galii tokko ga’uu akka hin dandeenye Wayyaaneen sirriitti beekti; addaan hirtee walirratti duulchisuuf tooftaa kanatti dhimma baati. Namoota ishii dhaaf hojjetanis mooraa QBO kana keessa galchitee akka qabsoon kun laafu gooti jechuu dha.
Kanaaf, dhugaa dubbachuu dhaaf, yeroo ammaa QBO kana keessa eenyu garaa qulqulluu dhaan uummata Oromootiif akka yaadu fi hojjetu; eenyu qabsaa’aa dhugaa akka ta’e; eenyu dhimma dhuunfaa dura dhimma uummata keenyaatiif dursa akka kennu; eenyu eenyu amanuu akka danda’u; addaan baasanii beekuun baay’ee rakkisaa ta’aa jira jedheen yaada. Haala akkanaa kanatu wal shakkii uuma; wal shakkuun yoo jiraate, wal amanuunis hin danda’amu. Uummatni wal shakku fi wal hin amanne ammoo, wajjin hojjetee ykn waliin deemee galii tokko ga’uu hin danda’u.
Galatoomaa.
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com


text:
Viidiyoowwan
Oduu biyya keessaa
Manni marichaa raawwiin ji’a ja’aa piroojaktoota madda annisaa gadi aanaa ta’uu ibse
Finfinnee, Amajjii 08, 2009 (FBC) Manni-maree Bakka-buutota Uummataa raawwiin ji’a ja’aa...
Mana amala sirreessaa Qilinxootti waardiyyoonni sirreeffamtootaf maallaqa galchuun shakkaman himataman
Ispoortii
Waancaa Afrikaan Kootdiivwaar Toogoo waliin tabatti
Finfinnee, Amajjii 8,2009(FBC) – Qopheessummaa Gaaboonin gaggeeffamaa kan jiru waancaan Afrikaa...
Fayyaa
Qorattoonni dawaa tatamsa’ina kaansarii dhibbantaa 75iin hir’isu argachuusaanii beeksisan
Finfinnee, Amajjii 08, 2009 (FBC) Qorattoonni dawaa tatamsa’ina kaansarii qaama keessaa...
Oduu Idila Addunyaa
Omaan sirreeffamtoota Guwaantanaamoo 10 ofitti fuute
Finfinnee, Amajjii 08, 2009 (FBC) Omaan sirreeffamtoota Guwaantanaamoo 10 ofitti fudhachuushee...
Haala gabaa
Warshaan biqila Asallaa ji’oottan 6 darbanitti Birrii miiliyoona 60 ol buufate
Finfinnee, Amajjii 8,2009(FBC)- Warshaan biqila Asallaa ji’oottan 6 darbanitti bu’aa Birrii...
Teeknolojii
Maloota qaxxaamuraa fayyadama intarneetii salphisan
Finfinnee, Amajjii 08, 2009 (FBC) Maawuzii sochoosuu osoo nu hin-barbaachisin furtuuwwan...


text:
Seerri wal-falmsiisaan Mootummaan Itiyoophiyaa dhhaabbatoota ka mootummaab hin ta’iin ilaalchisee baase hojiiwwan mirga dhala-namaa biyyattii keessaa laamshessee jira, jechuun Amnisty Internaashinaal gabaasaa gidduu kana baaseen Itiyoophiyaa keessatti, dhaabbatoonni naannoo mirga dubartootaa fi ijoolleetti, akkasumas mirga gurmuu fi nam-tokkeetti hojjetan -- tajaajila isaanii dhaabuu fi cufuuf dirqamanii jiran, jedha.
Amnisty Internaashinaalitti Itti-aantuu Itti-gaafatamtuu Waajira Dhimma Afrikaa – Misheel Kagaarii ibsa Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf kennaniin, Dhaabbatoonni mirga dhala-namaaf falman hedduun maqaa isaanii fi hojii isaanii jijjiiruuf dirqamanii jiran.
Hojii isaanii “misooma” jedhamee kan isaaniif karoorfame qofatti akka fuuleffatan taasisamee jira. Dhaabbatoonni xiqqoon hojii isaanii ka mirga dhala-namaa itti fufuu yaadan, sababaa gargaarsa maallaqaa hin arganneef hojiin isaanii dhaabatee jira jechuun ni dana’ama, jedhu.
Dhaabbatni isaanii qorannaa geggeesse kanaan dhhaabbatoonni mirga dhala-namaa lama maallaqni Baankii keessaa qaban akka hin sochoone taasisamuu dubbatu. “Hojiin isaanii hojjetanis dhibba irraa harka kudhan hin ta’u” jedhu, Ms. Kaagaariin.
Akka Amnistii Internaashinaal jedhutti, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti bara 1987 kan hundeessame Waldaan Dubartoota Ogeeyyii Seeraa, kan Itiyoophiyaa yeroo tokko, dubartoota Itiyoophiyaa kuma kudha-toorbaa ol tahaniif gorsa kennaa ture. Yeroo ammaa garuu gargaarsi maallaqaa dhaabbatichaaf kennamaa ture gu’uu irraa kan ka’e hojii isaa tajaajila murtaawaa kennuu qofatti murteessee jira.
Mootummaan Itiyoophiyaa garuu, kan Heera biyyattiin mirkaneessame mirga ijaaramuu lammiwwan biyyaa hojii irra oolchuuf seera baasuun waan barbaachisaa taheef -- qooda Dhaabbatoonni ka Mootummaa hin ta’iinii fi Jaarmayaaleen lammiwwan biyyaaf gumaachan seerri gargaaru baasamuun akka barbaachisaa tahe, seensa seerichaa irratti beeksisee jira.
Amnistii Internaashinaal gama isaan “Keeyyatawwan seericha keessa jiran tokko tokko --- mirga ijaaramuu kanneen jabeessan otuu hin taane kanneen jigsani” jechuun akka Mootummaan fooyyessu waamicha dhiheessa. Hawaasni sadarkaa Addunyaa jechuun, arjoomtonni, Gamtaan Afrikaa, Tokkummaan Mootummootaa fi dhaabbatoonni ka biroon, dhiibbaaleen seeraa dhaabbatoota Itiyoophiyaa ka Mootummaa hin ta’iin irra kaayaman karaa itti kaasaman akka falan gaafata.
Gabaasaa guutuu MP3 tuquun dhaggeeffadhaa


text:
Godinaa Kibba Lixaa Shawaa, aanaa Sooddoo Daaccii keessatti, Jimaata, Onkoloolessa toorba gara galgalaa, uummata aanattii walitti-qabamee hiriiruudhaan gara magaalaa aanattitti qajeele, humni waraanaa mootummaa lagatti riphee eeggachuudhaan dhukaase itti banee, namoota hedduu galaafate, jedhu – jiraattonni.
Jiraattonni aanaa sanaa fi hiriirichatti hirmaatan akka jedhanitti, namoota kudha-sadii tu dhukaasa kanaan ajjeesame. Ka madaa’ee amma lubbuun jiru tokko qofa.
Nammni hiriira sana biran ture jedhu tokko akka ibsutti, hiriirtonni sun maanguddaa waggaa toorbaatamaa oliitiin dursaman. Hidhannoollee hin qaban. Otuu hiriirtonni sun magaalaa Tarree hin ga’iin, loltoonni federaalaa lafa irra ciciisanii qophaawanii eeggataa turan dhukaasa itti roobsan . Dura maanguddoo sanatti haleelamee du’e. Namoota hidhannoo hin qabne tu dhukaasichaan dhume.
“Har’a immoo, loltoota federaalaa tu konkolaataa afuriin aanattiitti bobba’ee oole” jedhu, jiraattonni.
Bulchaan aanichaa, Obbo Baacaa Koobalee Beenyaatti bilbille iyyuu, otuu deebii nuuf hin kenniin bilbila isaanii cufan. Deddeebisnee bilbille iyyuu achii booda hin kaasne. Gandeen namoonni irraa dhuman, jedhaman keessaa tokko ka taate – ganda Burquqqee Roobaleef bulchaa ka ta’an, Obbo Naqquu Taaddelee immoo, “ani ija kiyyaan hin agarre. Ragaa ta’uu hin danda’u” jedhanii, garuu aanaan sun jeeqama keessa turuu ishee, ofii lubbuu isaanii fi maatii isaaniif sodaatanii naannawa mana ofiitti murtaa’uu isaanii dubbatan. Namoonni jedhaman gaafa Fulbaana toorbaa du’uu isaanii fi gaafa Fulubaana 28 fi 29 awwaalamuu isaanii akka odeeffannoo qaban nuuf ibsan. Amma isaan akka ganda isaanii bulchaa hin jirree fi namni bakka isaanii buufame akka hin jirre illee dubbatu.


text:
Kan Luba Dr. Gammachuu Olaanaatiin hoogganaman luboonnii fi michoonni Tokkummaa Waldoota Oromoo torban dabre keessa Ministirii Dhimma Alaa Yunaayitid Isteets fi Mana-maree Bakka-bu’ootaa biyyattii deemuudhaan haala itti mootummaan Itiyoophiyaa mormii barattoota Oromoo qabee jiruu fi hidhaa seeraa-alaa mormitootaa fi gaazzexeessota irratti geggeessamu ilaalchisee yaaddoo qaban aangawoota Ameerikaaf ibsanii jiran.
Akkasumas, kan as Waashinton Diisii keessa jiru Embaasii Itiyoophiyaatti argamuudhaan Ambaasaadder Girmaa Biruu waliinis dubbatanii jiru. Mootummaan mirga barattootaa fi lammiwwan isaa, ka deemsa siyaasaa keessatti walabummaan hirmaachuu fi spdaa malee mormii ofii ibsachuu heera biyyattii keessatti tumamee jiru akka kabajuu fi tiksu gaafatan, luboonni kunii fi waahiloonni isaanii.


text:
Gareen finxaaleyyii IS lammiiwwan Itiyoopiyaa galaafate
Garee finxaaleyyii islaamummaa ISIL jedhamuun kaleessa kanneen Libya keessatti ajjeefaman lammiiwwan Afriikaa kan Itiyoopiyaa ta’uu waajjirri dhimmootii kominikeeshinee mootummaa beeksisee jira.
Kan guyyaa borii wal ga’uuf jiru paarlaamaan Itiyoopiyaa lammiiwwan biyyattii Afriikaa kibbaa fi Libyiyaa keessatti ajjeefaman yaadachuuf guyyaa gaddaa biyyoolessasa kan labsu ta’uus ibsi kun beeksiseera.
Kaleessa gara jabinaan kanneen Libyaa keessatti ajjeefaman ilaalchisee mootummaan Itiyoopiyaa akka jedhetti ilmoo namaa irratti kan raawwatame gocha qaanessaa fi suukaneessaa waan ta’eef mootummaan aarii dhaan balaaleffata.
Har’a guyyaa sa’a torba irratti ibsa waajjira dhimmootii kominikeeshinii mootummaa maqaa dha’uu dhaan korporeeshiniin sabaa himaa Itiyoopiyaa akka gabaasetti yeroo ammaa suraaleen namoota du’anii adda baafamaa kan jiru ta’uu isaaf qaamotii adda addaan lammiiwwan Itiyoopiyaa ta’uun isaanii mirkanaa’eera. Ibsi sun itti dabaluu dhaan lammiiwwan isaa irratti miidhaa ga’e kanaaf hedduu gadduu isaa ibsee maatiiwwan isaaniif jajjabina hawwee jira.
Gara fuula duraattis mootummaan tarkaanfii fudhatu uummataaf kan ibsu ta’uu isaaf guyyoo boriis paarlaamaan wal ga’uu dhaan Afriikaa kibbaa fi Libya keessatti kanneen gara jabinaan ajjeefaman yaadachuuf guyyaa gaddaa biyyooleessaa sadii labsuuf kan jiru ta’uu waajjirri dhimmootii komnikeeshinii mootummaa ibsa isaan beeksisee jira.
Itti dabaluu dhaanis guutummaa biyyattii fi embaasilee isaa biyyoota adda addaa jiranitti alaabaan biyyattii gad siqee akka fannifamu paarlamaan murteessuuf kan jiru ta’uu ibsi kun yaadachiiseera.
Kaleessas ibsa waajjira kana biraa ba’e yaadachiisuu dhaan ibsi haaraa ba’e mootummaan duula farra shororkeessummaa baase cimsee kan itti fufu ta’uu galaan lammiiwwan badii hin qabaanne irratti raawwatame kun kan isa hin dagachiisne ta’uu mirkaneesseera. Duula shororkeessummaa irratti jalqabame uummati akka deggeru mootummaan waamicha dabarsee jira. Ibsi kun itti dabaluu dhaan biyyattii keessatti carraan hojii bal’achaa waan adeemeef gara fuula duraattis carraan kun hirmaannaa uummataan babal’ataa akka deemu abdachuu dhaan lammiiwwan Itiyoopiyaa kallattii eegumsi irra hin jiraannetti deemuu dhaan godaantummaa balaa irra isaan buusu irraa akka of qusatan yaadachiisee jira.
Mootummaan Ameerikaas maqaa dubbi himtuu dhaaba naga eegumsaa biyyoolessaa Bernadit Mihaaniin ibsa baaseen gareen finxaaleyyii kun tarkaanfi inni lammiiwwan Itiyoopiyaa irratti fudhate balaleffachuu dhaan gara jabeessaa fi hojii bineensaa ittiin jedhee jira.
Itiyoopiyaatti Ambaasaddorri Ameerikaa patriishiaa Hatlak gama isaaniin rakkoo Ameerikaanis itti duultu shororkeessummaa ilaalchisuu dhaan mootummaa Itiyoopiyaaf deggersa gochuu kan itti fufu ta’uu irra deddeebi’uun mirkaneessuun fedha jechuu dhaan maatiiwwan namoonni duraa du’aniif uumamta Itiyoopiyaaf gadda cimaa itti dhaga’ame ibsaniiru.
Gama biraatiin immoo as Washington DCtti kan argamu dhaabi First Hijirah jedhamu ibsa baaseen ajjeechaa suukanneessaa kirstiyaanota lammiiwwan Itiyoopiyaa irratti Libya keessatti raawwatame nu rifaasise, kanaaf namoota amantii maraa naannoo addunyaan balaaleffatamuu qaba jedhee jira. Hojiin bineensummaa akkasii kanneen raawwatan amantii kamiinuu ala jedheera. Maatiwwan namoonni duraa du’anis haala ittiin du’a firoottan isaanii dhaga’an ibsaniiru.


text:
Lammileen Itiyoophiyaa 23 ta’an seeraan ala Keeniyaa seenan magaala guddoo biyyattii Naayiroobii keessatti to’annaa poolisii jela oolani. Godaantonni kuni Naayiroobii Kahawaa Weest bakka jedhamutti kaleessa ka qabaman yoo ta’an, mana Murtee kutaa Bulchiinsa Kiyaambuutti dhiyaatanii dhimmi isaanii akka gadi fageenyaan qoratamuuf beellamni torbee tokkoo isaaniif kenneera.
Namni lammilee Itoophiyaa kana isaan simate eenyummaan isaa haga yoonaa ka hin beekamne yoo ta’u, jiraattonni naannawa sanii garuu lammileen Itoophiyaa kuni ajjeechaa shofeera mootoraa kibtaxa darbe Kahawaa Weestitti ajjeefame keessaa harka qabaachuu hin hafne jechuun himatanii jirani.
Yeroo sanattis humna poolisii lammilee Itoophiyaa qabuu dhufe kana duuka ka walitti bu’anii turan yoo ta’u, poolisiin keeniyaas namoota kana tamsaasuuf dhukaasa akeekkachiisaa dhukaaseera. Itti aanaa ajajaa humna poolisii kutaa bulchiinsa Kiyaambuu ka ta’an Officer Joonisten Liyaambiilaa garuu yakka jedhame kana keessa harki lammilee Itiyoophiyaa kun hin jiruu jechuun Raadiyoonii Sagalee Ameerikaaf himaniiru.


text:
WASHINGTON,DC —
Lupita Nyong'o,gannii 21,Lammii Keenyaatii,Amerikaa New Meksiko jiraatti
OSCAR,
badhaasa daabii fiilmii Amerikaa baruma baraan artistii,hujii aartii, fiilmii, daarktera,sirbaa fi hujii artii akka akkaa Amerikaatti guddoo jaalataman badhaasuuf hujiiN jalqabe.Badhaasii baranaa kun 86essoo.
Artistootii Afrikaa sadeen badhaasa OSCAR kana moohaan:intala Keneyaa ta ganna 21,ta Amerikaa New Meksico jiraattu,Lupita
Nyong'o
fi namicha ganna 36, maatiin isaa Naayjeeriyaa dhufee innii amma Loondon,,jiraatu Chiwetel Ejoifor
qooda isaan fiilmii garbummaa ganna kudhanii lamaa,”12 Years a Slave”
keessaa qabaniif moohatan.
Barkhad Abdi,nama ganna 28,Moqaadishootti dhalatee,Amerikaa, MN jiraata.
Gurbaa Somaalee ganna 28,daarektera fiilmii tahuu fi waan gara garaa hojjachuun beekamu,Barkhad Abdi hujii innii fiilmii"Captain Phillips
keessa qabuuf badhaafama. Jara kana maqaa isaanii Ammajii 16, Hollywooditti labsan.
Fiilmiin dhibiin badhaafamuuf labsaman American Hustle""Gravity""
12 Years a Slave,"Captain Phillips
,"Dallas Buyers Club,""Her
,""Nebraska
,"The Wolf of Wall Street,"
fi" Philomena
," fa.
Chiwetel Ejoifor,nama ganna 36ti,hidda dhalataa Naatyjeeriyaa qabaa,UK jiraata
Warra hujii tanaan badhaafamu keessaa hagaa kaan Leonardo DiCaprio,"The Wolf of Wall Street"
jedhutiin artisiti Christian Bale
ammoo hujii fiilmii "American Hustle
” keessaa qooda qabuu badhaafama.
Fiilmii Philomena
" keessaa Judi Dench "Gravity,”
keessaa Sandra Bullockii fa. Meryl Streep qooda isiin “August
fi Osage County”
keessaa qabduuf badhaafmati.
Warrii kun Gurrandhaalaa 2,2014tti Los Anjelsitti badhaasa fudhata.


text:
Bosonni Saambiisa Kaaba Naayigeeriyaatti argamuu oggoota dheeraa booda harras dahoo milishoota Bokoo Haraam ta'uu itti fufeera. Erga bokko haraam dhahuudha Saambiisaatti dulli ji'a bitootessaa banamee. Koloneeloota Kaameeruun ergama kanaaratti hirmaatan keessaa Koloneel Boowubakar Bakarii akka jedhutti , biyyi isaa erga haleellaa akkanaa irratti hirmaachuu qabdee oggaa tokko darbeera. Loolotoota Kaameeruun achi ergite keessaa lama jalaa du'uu , 30 immoo madaahuu biyyittin beeksisteetti.
Bosonni Saambisaa faraan guudaa fi gaaraa. Muka hedduu qaba. karaa gahaa hin qabu. Kun immoo Bokoo Haraamii dahoo mijataa isa godheera. Tarkaanfii fudhachuudhaafis gufuu cimaan guddina isaati. Waraanni Naaygeeriyaa bosonaa kana boombiidhan dhahee kaampii Bokoo Haraam bayyee mancaasu irratti milkoomera. Sodaa guddaan ijoolleeni fi dubartoonni milishoota Bokoo Haraamin fudhataman achii keessa jirachuu isaaniti. Koloneel Bakariin milishoonni kun jara fudhatan akka dahootti itti fayyadaman. Tarkaanfiin fudhatamuu ijoolee fi dubartoota dirqiidhan fudhatamanii achi keessa jiran midhuu mala sodaa jedhutu jira. Bosonichi boombii lafa jala awwalamanin, hoo namni irra ijjaate salphumatti dhoohaniin guttameera.
Intala oggaa 16 Bokoo Haraamin oggaa lama dura fudhatamte amma jala miliqxe simacuudha Sambata darbee namoonni dhibbaan lakkaawwaman Kaameeruun magaala Towuruu jedhamtutti walgahaniiru. Habiibbaa Assaleya, torbban darbe haleellaa loltoonni Naaygeeriyaa godhan keessa harka milishoota bokoo haraamii baatuus, da'ima ishii garu achumatii hafe.
Habiibaan, milishoonni erga dubaroota kaan wajjin ishii fudhatanii, holqaa bosona Sambisaa keessa jiru keessa torban lamaan tokko nutursiisan jetee, San boodas loltoota Bokoo Haramii nitummaadhan hiramuu isaanii himtee. "Leenjiin boombii dhoosuu nu kennameera," han jettu shamarreen tun, milishoonni leenjii kennaniif, " waraana allah jaalatuu irratti hoo du'tanis jannata galtan" jechuuni isanii ibsite.
Dhummarattis Habiiban, loltoota Naaygeeriyaa, harka Boko Haraamii akka baatu ishii qarqaaran galateeffatee, ijoolee fi dubartoonni baayyeen ammas bosona san keeesaa jiraachuu isaanii dubbate. Waraanni Kaameeruun namoota harka Bokkoo Haraamii miliqani nyaataa fi gargaarsa fayyaaa akka kennu ibsuus, lamiiwwan Kaameeruun meeqa harka jara kana akka jiran beekun rakkisaa akka ta'etu himama. Sababni isaas, maatiin namni jala fudhatame loogii hawaasnni irraan gahuu fi bokkoo harammirra han ka'e fudhatamuu ijoolee isaanii qama mootummaatti himuu irraa of qusatan.


text:
WASHINGTON,DC —
Biyyootii Miseensa Waldaa Addunyaa,WTO dhiyoo tana Jenevaatti koratan. Addunyaa tana akkamiin akka isiin akkaa dansaa wal irraa wa bitattee,walti gurgurattee jireenna ufi diqqaattullee wayyeeffatu mari’atan.
Akka kora biyyootii Afrikaa gama Bahaalleen keessa jiran jedhetti Afrikaan jireenna ummata isii wayyeessuuf karaa dansaa, buufata doonii dansaa fi mala biyyootii ollaa mi’a walti gurgurachuuf qabaatan dansaa qabaachuu wayya.Dubbii tana Daarektrii WTO,Dhaaba Daldala Addunyaa Pascal Lamyillee kora kana irratti jabeessee jedhe.
Akka Lamyn gaazexeessitota Naayroobii jiranitti himetti biyyootii Afrikaa gama Bahaa shananilleen daldala wayyeeffachuuf ittuma jiranii taatullee mi’a daarii biyya tokkootii taanitti dabarfachuun ammallee rakkoo guddoo qabdi guddoo qaaliillee.
“Hujii akka malee guddooti.Konmteenera ykn waan mi;a hedduu itti fa’an tokko Mombaasaa,Kigaalitti ykn ammoo Dar Es Selaamii Koongoo Dimokiraatittiiti dabarfachuun guddoo rakkoo,horii guddaa itti baafta.Faaydaan kun ammoo misooma biyyoota lamaaniituu gargaara.”
Hujii geejjibaa fi ta misoomaa wayyeessuun biratti ammoo biyyitii Afrikaa dursanii fedhii ummata bal’aa dursuu wayya.Waan itti aanaatti dabarra,gaalii horii jireenna addunyaa tanaa gama tokkoon jabeessee harkaa qabu.Bisaan dhuguullee baatu torbaan hedduu bisaan malee tura Warrii gammoojjii Afrikaa keessa jiraatu gaala irraa faaydaa guddaa argata.
Gaalii ganna kunrnya dabaran keessatti Keenyaatti keessatti guddoo horuutti jira.Namii aanan gaalaa dhugu cehelleen hin dadhabuu,gaalii baala muka hedduu waan nyaatuuf aanan gaalaa garaa nama dhiqanillee diqqeennaanuu dhagahaa guddanne.
Gatiin gaalaa amma fa guddoo ta loonillee ya caalte.Birrii kuma kurnya hedduu tahuutti jirti.Afrikaallee biyya gaalii itti horu tahaa deemumatti jirti.Laakkuma gaalii horaa dhufuun sanyaan gaalaa ta biyyaa alaalleen keessaan dhufti.Sanyiin haarahii dhuftu tun dhukkuba gaalaallee akkanuma fuutee dhufti.
Gaalii Keneyaa ka amma naanno Mplaatti qorachuutti jiran.Amerikaa kutaa Mizuurii jiru tokko waliin jalqaban.Gaalii dhukkuba akka akkaa qabachuu dandaha,dhukkubii kun nama aanan gaalaa dhugutti dabruullee hinuma dandaha.
Dhiba doktorootii Amerikaa Mizuurii faluutti jiran keessaa ingiliffaan: brucellosis, trypanosomiasis, fi Q fever jedhan
. Dhukkubii kun ka qaraa horii salleessisiisa,ka lammeessoo dhukkaana horii guddachuu dhowwu,ka sadeessoo ammoo dhukkuba silmi irraa dhufu
jedhan fa.
Akka Dr.Balakkoo Gumii jedhutti dhukkuba akkanaa kana horii irratti arganii jennaan yoosuma akimuu wayya.Walumattuu dhibi akkanaa namatti dabruu waan dandahuuf wallaanuun wayya.


text:
1GODAI hagaadan yaagees; "Inttenoo abbaa doonan de7iya biittatoo, co77u giidi, taani yootiyoogaa siyite! Asai bantta minotettaa ooraxissona; eti haa shiiqona; shiiqidi haasayona. Ane nuuni pirddettanau issippe shiiqoos. 2"Biyo soho ubban xooniya issuwaa arshsho baggappe denttidai oonee? I kawotettata a sinttan aattidi immees; yaatin, i kawota tohuwaappe garssaara yedhdhees. I eta ba bisuwan baanaadan oottees; qassi ba wonddafiyan suullaadan oottees. 3I eta yedettiiddi, a tohoi kase yedhdhibeenna ogiyaarakka saro kanttees. 4Hagaa oottidaageenne polidaagee qassi yeletatakka koiroppe xeesidaagee oonee? Taani GODAI, koiroi, wurssettaageetuurakka de7iyaagee, taani a" yaagees. 5Abbaa doonan de7iya biittati be7idi yayyidosona; sa7aa gaxatikka kokkoridosona. Eti issippe shiiqidi, taakko yiidosona. 6Asa ubbai ba shooruwaa shooruwaa maaddees; qassi ba ishaa, "Minna" yaagees. 7Kushiyaa hiillanchchai worqqaa tigiyaagaa minttettees; kalttan massiyaagee naariqan qoxxiyaagaa, "Minna" yaagees. I birataa issippe gattiyoogaa, "Hagee lo77o" yaagees; qassi he eeqai qaaxxennaadan, eti misimaariyan baxxannoosona. 8GODAI hagaadan yaagees, "SHin nenoo Israa7eelaa, ta ashkkarau, taani doorido Yaaqoobaa, ta dabbuwaa Abrahaama zariyau, 9taani nena biittaa gaxaappe ekkada, qassi wurssetta haahosaappe xeegada, 'Neeni ta ashkkaraa' yaagidoogoo, taani nena dooraas; qassi taani nena olikke. 10Taani nenaara de7iyo gishshau yayyoppa; taani ne Xoossaa gidiyo gishshau dagammoppa. Taani nena minttana; qassi taani nena maaddana. Taani nena ta xooniya ushachcha kushiyan kaafada oiqqana. 11"Be7a, nena hanqqettiya ubbai yeellatidi kauyyana; nenaara eqettiyaageeti kasekka bainnabaadan hanidi xayana. 12Nenaara ooyettiyaageeta neeni koyana; shin neeni eta demmakka. Nenaara olettiyaageeti kasekka bainnabadan, shufuro gididi xayana. 13Aissi giikko, taani GODAI, ne Xoossai, ne ushachcha kushiyaa oiqqana. Nena, 'Yayyoppa, taani nena maaddana. 14Nenoo guxuniyau, Yaaqoobaa, inttenoo Israa7eela asau, yayyoppite; taani inttena maaddana. Taani, inttena woziyaagee, Israa7eela Geeshshaa' yaagais. 15Be7a, taani nena ooratta, qaranne achchaara de7iya, qoxxanau go7ettiyo miishsha oottaas. Neeni dereta qoxxada liiqissana; keratakka suullaadan oottana. 16Neeni eta suraggana; suraggin carkkoi eta efaana; goteekka eta laalana. SHin neeni GODAN ufaittana; qassi Israa7eela geeshshan bonchchettana. 17"Hiyyeesatinne metootanchchati haattaa koyin etau xayiyo wode, qassi eta kookkeekka saamuwan meliyo wode, taani GODAI etau siyana; taani, Israa7eela Xoossai eta aggikke. 18Taani mela xoqqa sohotun shaafaa, qassi wombbatu giddonkka pulttuwaa xuussana. Bazzuwaa haatti eelliyoosa, qassi mela biittaakka haatti xuuqqiyoosa oottana. 19Israa7eela Geeshshai hegaa medhdhidoogaa, qassi GODAA kushee hegaa oottidoogaa asai be7ananne erana mala, qassi qoppananne issippekka akeekana mala, taani bazzuwan zigaanne guuganttaa, barsseneetiyaanne zaitiyaa wogaraa mokissana. Qassikka bazzuwan xiiddaa, odooruwaanne wogaraa issippe wottana" yaagees. 21"GODAI, 'Ane intte mootuwaa haa aattite' yaagees. Yaaqooba Kawoi, 'Ane intte markkaakka haa ehiite' yaagees. 22Ane eti bantta misileta haa ehin, aibi hananau de7iyaakko, eta misileti nuuyyo yootona. Nuuni akeekana malanne eta wurssettaakka erana mala, kase yohoti aibakko nuuyyo yootite; woi qassi sinttappe hananabaakka nuuyyo awaajjite. 23Intte xoossata gidiyoogaa nuuni erana mala, sinttappe yaanau de7iyaabaa nuussi yootite. Nuuni dagammana malanne yayyana mala, lo77o gidin iita gidin, ane issibaa oottite. 24Be7ite, intte bainnabaa mala; intte oosoikka hada. Inttena dooriya asikka ba huuphiyau sheneyiyaagaa. 25"Taani huuphessa baggappe issuwaa denttaas; denttin i yiis. Qassi ta sunttaa xeesiya issoi arshsho baggappe yaana. Urqqaa medhdhiyaagee urqqaa yedhdhiyoogaadan, i kaalettiyaageeta yedhdhana. 26"Hagaa nuuni erana mala, koiro nuussi awaajjidai oonee? Woikko nuuni, 'I likke' gaana mala, kasetidi nuussi yootidai oonee? Ooninne hagaa yootidai baawa; ooninne hananabaa yootibeenna. Qassi intte qaalaakka siyidai baawa. 27Taani hagaa kasetada Xiyoonessi awaajjaas; qassi taani Yerusalaamessikka mishiraachchuwaa yootiyaagaa immaas. 28SHin taani xeellido wode issoinne baawa; taani zoriyaa oichchiyo wode, eta misiletu giddon zaaruwaa immiya issoinne baawa. 29Be7ite, eti ubbaikka hada; eta oosoikka mela; seerissidi medhdhido eta misileti mela carkko" yaagees.
Copyright
Learn More


text:
Artiistonni Oromoo bebbeekamoon haala biyyaa keessa jiru irraa han ka'e gaddarra akka jiran ibsanii sagantaawwaan ayyaana oggaa haaraa Itoophiyaa fi Qaamee irratti akka hin hirmaanne beeksisan.
Artiisti Tsaggaayee Dandaanaa "artiistiin han ummataatii, waan ummanni hin barbaanne hin goonu" jedhee, qophiiwwaan kana dura waraabbamanii achii gaafa ayyaanaa waan inni irratti hirmaatu akka hin jirree ibseera.
Artiistin Abbush Zalaqaas sagantaa ayyaana Qameetiin walqabatanii dhihaachuudhaa deemaan irratti hirmaata jedhamee kara sabqunnamtii hawaasummaa dadarbaa haa turu malee, inni kara fuula Feesbuukii isaatiin,
"Waan social media irratti gadhiifame argeera anaaf kan uummata naaf caalu hin jiru! Kan isin jaallattan nan jaalladha kan isin jibbitan nan jibba kanaaf an konsartiin hojjadhu hin jiru" jechuudhaan dhabba isaa beeksiseera.
Artiisti Jamboo Jootees, "gaddarra jiraa, han dhumaa jiru uummata keenya" kanaafu amma waayeen sirbaa han hin yaaddamne jedha.
Madda amanamaa irraa akka mirkaneeffanetti artiistiin Televisiinii Itoophiyaa (EBC) irratti sagantaa aayyyaana yeroo bayyee hojjatu Tadalaa Gammchhuus ayyaana boruu kanaratti hin hirmaatu.
Gaaafii fi deebii artiistota wajjin goone dhaggeeffachuudhaa kana cuqaasa


text:
WASHINGTON, DC —
Lammiiwwan Itiyoopiyaa Seeraan ala laftii jalaa fudhatamuu mormuun ijoollee oromoo hiriiran Rasaasaan fixuun akkasumas bakki dahannaa isaanii irratti diigamee ijoollee isaanii lafa bulchan dhabanii iyyataa kan jiran jiraattoota magaalaa Goondar irratti tarkaanfii ajjechaa dudhatame mormuun ba’an.
Kana malees/Gazexxesootaa fi kanneen marsariitii irratti barreessa kan zoon 9 jedhaman yaada isaanii walaba ta’anii ibsuu yaalanii hidhamuun/ akkasumas miseensoota samaayaawii paartii irratti/ reebichaa fi hidhaa gaggeeffame mormina jedhan.
Mootummaan gosa irratti hundaa’ee kan Itiyoophiyaa gocha raawwataa jiruun/ biyyatti balaa irra buuse jedhu.Hirmaatoota Hiriira kanaa keessaa tokko akkas jedhu.
Mootummaan Itiyoophiyaa kanneen bakka adda addaatti yakka rawwatan seera duratti akka dhiyeessuuf gaafatanii jiru. Iyyata Hiriirtoota kanaa ba’anii kan fuudhat verneel Trim/ ministrii dantaa alaa Amerikaa keessatti itti gaafatamtuu Deeskii Itiyoophiyaa turan.
Nutis Itiyoophiyaa dhaa reefuu gallee. Haala uumamee fi lubbuu namaa badeef gaddineerra jedhanii/ isiin giddutti marii fi obsii akka jiraatu jajjabeesina jedhan. Dhuma irrattis gaaffii dhiyeeffatan kutaa dhimmi ilaaluutti nan dhiyeessa jedhanii jiran.


text:
Mummichi Ministeera Itiyoophiyaa Gaazeexxessoota Biyya Alaaf Ibsa Kennan
Labsiin yeroo hatattamaa eega labsamee as yeroo duraaf Obbo Haayla Maariyaam Dassaaleeny gaazexxesoota biyya alaaf Wiixata Amajjii 9 bara 2017 ibsa kan kennan.Labsiin yeroo hatattamaa yoom kaafama jechuun gaaffii dhiyaateef deebii kennaiin uummanni akka ka’uuf gaafannaan mootummaan qophii dha jedhan.Garu bu’aa ammaan dura labsiin kun argamsiise jajjabeessuu akka qabnu waiin ta’u qaba jedhan.
Labsiin yeroo hatattamaa kun sochii haaromsaa biyyatti keessatti gaggeeffamaa jiruuf haala kan mijeesse akkasumas bu’aa ajaa’ibsiisaa kan argamsise ta’u kan ibsan Obbo Haayla Maariyaam sochiin idlee kan uummataa fi mootummaa akka itti fufee jiru ibsan.Yaada uummataa fi qorannaalee adda addaa eega funaanannee booda akkasumas bu’an argame kan itti fufuu ta’u eega ilaalamee booda labsii yeroo hatattamaa sana kaafna jedhan.
Hidhamuu Dr. Mararaa Guddinaa kan ilaaleen humnootii hidhatanii akkaataa heeraan ala ta’een mootummaa jijjiruuf yaalan waliin shire kan jedhan Obbo Haayla Maariyaam hogganaa siyaasaa beekamaa ta’uus seeraan ol ta’u hin danda’uu jedhan.
Kongreesa Federaala Oromoof itti aanaa dura ta’aa kan ta’an Obbo Mulaatuu Gammachuu ibsa kennamee kana irratti yaada kennaniin sagaleen uummataa yoom kabajanii beeku? Beekaa uummanni haa murteessu jedhu jedhan.Heera irra dursanii waan ka’ataniif dheeressufis mirga guutuu qabu kana malees uummanni keenya dararamuu hidhamuu fi ajjefamuun itti fufee jira jedhan.
Uummanni sodaatee yeroof callisuun isaa ammaan booda deebi’ee gaaffii hin dhiyeessu jechuu miti.Sababiin isaas gaaffiin dhiyeeeffate amma iyyu deebii hin arganne jedhan obbo Mulaatuun.Akkaataa itti mootummaan deemaa jiru sirrii akka hin ta’iin irraa deddebinee beesiifnee jirra jedhu. Hidhamuu Dr Mararaan ilaalchisees deebii kennaniin isa mootummaan jedhu keessaa inni harka hin qabu beekaan sanaan qabatanii isa hidhan jedhu.
Gabaasaa Guutuu Kana Caqasuun Dhaggeefadhaa


text:
Itti gaafatamaan dhimmootii Komunikeeshinii mootmmaa naannoo Oromoyaa Obbo Faqaadu Tasammaa Raadiyoo sagalee Amerikaaf akka ibsantti Mootummaan Federaalaas ta'e kan Oromiyaa Mormiin gaggeeffame bulchiinsa gaarii dhaba irraa madde jedhee amanuus deemsa ture kessaatti kanneen yakka adda addaa rawwataniin to'annaa jala jiran walaba ba'u jechuu miti jedhan.
Kanneen to'annaa jala turanii fi amma iyyu jiran dhimmi isaanii sadarkaa sadiitti qodamee akka iaaalame ibsanii akkuma to'annaa jala oolantti battaluma kan gadhiifaman, to'annaa jala turanii barnooti eega kennameefii booda kan gadhiifaman akkasumas amma iyyu to'annaa jala kan jiranii fi kanneen yakki rawwatan ragaan irratti dhiyaatee seeraan ilaalamaa jiran jedhu.
Akka kanaaniis dhiyeenya kana namoonni hedduun barnoota eega argatanii booda Xollaay keessaa gadhifamuu kan ibsan Obbo Faqaaduun lafa to'annaaf turantti dararaan irra ga'e tokko iyyuu hin jiru jedhu.
Humootii waraanaas ta'e aangawoota mootummaa walitti bu'iinsa Oromiyaa keessatti uumameen lubbuu galaafatan ykn yakka adda addaa rawwataniin to'annaa jala oolan yoo jiru ta'e kan gaafataman Obbo Faqaaduun gara fuula duraatti kan ibsamu ta'a jedhan.
Kan dhiyaanya kana miliqee ba'e waraabbii sagalee walgahii DH.D.U.O irratti Obbo Abba Dulaa Gammadaa akka dubbataniitti mormii Oromiyaa keessatti dhalateef sababaan dhaabbatoota siyaasaa adda maqaa dhahaman miti jedhanii rakkoon numa gidduu jira jechuun akka fakkkeenyaattis barattoonni Oromoo Digrii adda addaan eebbifamanii hojii dhabuun rakkataa jiran kuma hedduu ta'uu xuquudhaan , yoo hojii argatan illee waardiyyummaa ta'u ibsanii turan.
Obbo Faqaaduun waa'ee kanaa gaafatamanii kunis kan gumaache qabaatu iyyuu bulchiinsa gaarii dhaba waliin wal qabata jedhu.
Mata dureelee adda addaa irrati deebii kennaan gaaffii fi deebii kutaa lamaan dhiyeessinu irraa caqasaa.


text:
Bakka Har’a hiriirri itti geggeessamuu – jiraattonni nuuf ibsan, Godinaa Wallaggaa Lixaa, aanaa Mana-Sibuu, magaalaa Mandii keessatti, barattonni sadarkaa lammaffaa qophaa’inaa hiriiranii gaaffii isaanii dhiheeffachuuf yeroo gara Bulchiinsa magaalaatti deemaa turanitti humnoonni mootummaa itti bobba’uudhaan reebanii adda-facaasii isaanii dubbatu – jiraattonni sun.
Jiraataan kun itti fufuudhaan, yeroo ammaa, barattoonnis tahe nmoonni kaan magaalattii keessa deddeemuun rakkisaa dha. Daandiilee magaalattii irra ka socho’aa jiru, humnoota kora-bittimmessaa Oromiyaa fi poolisoota addaa ka Federaalaa ti – jedhu.
Bakkawwan Kaleessa hiriirri itti geggeessame keessaa tokko ka tahe – Godinaa Hararghee Lixaa, aanaa Doobbaa, Araddaa Misiraa Cifiraa keessatti immoo, hidhattoonni naannoo fi humnoonni Mootummaa Federaalaa namoota adamsanii hidhuu fi reebuu irraa kan ka’e, irra-jireessi dargaggootaa gara gaaraa yokaan Bosonaatti ka baqatanii jiran tahuu, jiraattonni Araddaa sanaa nuuf ibsanii jiran.
Bakka hiriirri bal’inaan itti geggeessamaa ture – Godinaa Gujjii keessaa Jiraattonni akka jedhanitti, Proojektii Albuudaa Warqee fi albuudaalee kaan baasuu, kan Jaarmayaa Midrook jedhamuun geggeessamu mormuutti fuuleffate – hiriirri uummataa. Humnoonni mootummaa wal-dhibdee waa’ee lafaa duraan Booranaa Gujii gidduu turetti dhimma ba’uudhaan uummata lameen walitti-buusuu yaalaa jiru – jechuun illee himataa jiran.
Kana malees, Godinicha keessaa bakkawwan gidduu kana hiriirri mormii itti geggeessamaa turetti, keessumaa, naannoo Albuuda Taantaalemii qabu – lafa Qondicha jedhamutti, har’a humnoonni federaalaa heddumminaan bobba’anii uummata hiraarsaa jiru - jedhu.
Guutummaa qophii keenyaa dhaggeeffadhaa


text:
1Daawita na7ai Kawoi Solomoni ba kawotettaa minttiis. GODAI a Xoossai aara gididi, a keehippe gitayiis. 2Solomoni Israa7eela ubbaa, shaalaqata, mato halaqata, daannata, Israa7eela asaa kaalettiya ubbatanne keettaa asatu halaqata xeesidi shiishshiis. 3Hegaappe guyyiyan, Solomoninne shiiqida asai ubbai Gabaa7oonan de7iya goinniyo xoqqa sohuwaa biidosona; aissi giikko, GODAA ashkkarai Muusee bazzon medhdho Xoossaa Dunkkaanee yan de7ees. 4Kase Daawiti Xoossaa Taabootaayyo Yerusalaamen dunkkaaniyaa tolidi, Xoossaa Taabootaa Qiriyaati-Yi7aariima katamaappe he giigissi wottido sohuwau ehi wottiis. 5Huura na7aa Uura na7ai Baxaali7eeli nahaasiyaa birataappe oottido yarshshiyoosai Gabaa7oonan GODAA Dunkkaaniyaa sinttan de7ees. Solomoninne he shiiqida asai GODAAYYO hegan goinnidosona. 6Solomoni Xoossaa Dunkkaaniyaa sinttan de7iya nahaasiyaappe oosettida yarshshiyoosaakko, GODAA sintti biidi, issi sha7u xuuggiyo yarshshuwaa yarshshiis. 7He gallassa qammi Xoossai Solomonassi qonccidi, "Taani neeyyo ai immanau koyai?" yaagiis. 8Yaagin Solomoni Xoossaa, "Neeni ta aawaa Daawita aggenna gita siiquwan siiqadasa; yaatada tana a sohuwan kawoyadasa. 9Ha77ikka abeet GODAU, Xoossau, neeni ta aawaa Daawitayyo kase giido qaalai poletto. Neeni tana sa7an de7iya baanaadan corattida asaa bolli kawoyido gishshau, 10taani ha asaa kaalettanau neeni taayyo aadhdhida eratettaanne akeekaa imma. Hegee xayikko, ha ne gita asaa ooni aissanau danddayii?" yaagiis. 11Yaagin Xoossai Solomona hagaadan yaagiis; "Neeni dure gidanau, woikko aquwaa demmanau, woikko bonchchettanau, woikko ne morkketi haiqqanau, woikko neeyyo baree aduqqanau oichchennan aggada, taani nena kawoyido ta asaa aissiyo aadhdhida eratettaanne akeekaa oichchido gishshau, 12taani neeyyo aadhdhida eratettaanne akeekaa immana. Qassi neeppe kase de7ida kawotuyyo woikko neeppe guyyiyan yaana kawotuyyookka bainna duretaa, aquwaanne bonchchuwaa taani neeyyo immana" yaagiis. 13Hegaappe guyyiyan, Solomoni Xoossaa Dunkkaanee Gabaa7oonan de7iyo, goinniyo xoqqa sohuwaappe simmidi, Yerusalaame biis; biidi Israa7eela bolli kawotiis. 14Solomoni paraa gaaretanne parata shiishshiis. Ayyo issi sha7anne oiddu xeetu paraa gaaretinne tammanne naa77u sha7u parati de7oosona. I eta paraa gaaretu katamatuuninne banaara Yerusalaamen wottiis. 15Kawoi worqqinne biri Yerusalaamen shuchchaadan korettanaadan, zigikka bargguwan dicciya ettaadan corattanaadan oottiis. 16Solomona parati Gibxxeppenne Qaawe giyo biittaappe yiidosona. Kawuwaa zal77anchchati eta Qaaweppe miishshan shammidi ehoosona. 17Eti issi issi paraa gaariyaa usuppun xeetu xaqara biran, issi issi paraa issi xeetanne ishatamu xaqara biran Gibxxeppe shammidi ehoosona; ehiidi Hiitetu kawotu ubbatussinne Sooriyaa kawotussi baizzoosona.
Copyright
Learn More


text:
1Biniyaama zare gidiya Biikira na7ai SHebaa7a giyo issi shori bainna bitanee yan de7ees. He bitanee malkkataa punnidi, "Nuuni Daawitaara ekkiyo saami baawa! Isseya na7aara nuuni laattanabai baawa! Israa7eela asatoo, ubbaikka intte soo intte soo gelite!" yaagiis. 2Yaagin Israa7eela asati ubbai Daawita aggidi, Biikira na7aa SHebaa7aara biidosona. SHin Yihudaa asati ammanettidi, Yorddaanoosappe Yerusalaame gakkanaashin, bantta kawuwaa kaallidosona. 3Daawiti ba soo Yerusalaame simmido wode, kawo keettaa naaganau ashshido tammu baakkota ekki efiidi, issi keettan naagissi wottiis; etayyo koshshiyaabaa immiis; shin i etaara aqibeenna. Eti he keettan naagettidi, bantta haiquwaa gallassai gakkanaassi am77edan de7idosona. 4Hegaappe guyyiyan kawoi Amaasa, "Yihudaa asaa ubbaa heezzu gallassan taayyo xeesada shiishsha; yaatada neenikka ne huuphen etaara shiiqa" yaagiis. 5Yaagin Amaasi Yihudaa asata xeesanau biis; shin kawoi ayyo keerido gallassaappe gam77iis. 6Daawiti Abishaaya, "Ha77i Biikira na7aa SHebaa7i Abeseloomaagaappekka aattidi nuna qohana. Ne godaa ashkkarata ekkada neeni a paanaa kaalla. Hegee xayikko, i gimbbettida katamata demmidi nuuppe kessi ekkana" yaagiis. 7Yaagin Yoo7aaba asati, kawuwaa naagiyaageetinne mino olanchchati ubbai Abishaayaara Biikira na7aa SHebaa7a paanaa kaallanau Yerusalaameppe kiyidi biidosona. 8Eti biidi Gabaa7oonan de7iya wogga zaallaa gakkiyo wode, Amaasi etaara gaittanau yiis; Yoo7aabi olaa maayuwaa maayi uttiis; ba xeessan bisuwaa shoohuwaara aatti wottido qabattuwaa gixxiis. I sinttaukko tanggishin, he bisoi shoohuwaappe kessi ekkidi wodhdhiis. 9Yoo7aabi Amaasa, "Ta ishau, neeni saro de7ai?" yaagiis; yaagidi Yoo7aabi Amaasa yeranau ba ushachcha kushiyan a buuchchaa oiqqiis. 10SHin Amaasi Yoo7aaba haddirssa kushiyan de7iya bisuwaa be7ibeenna; hegaa gishshau, appe naagettibeenna. Yoo7aabi a uluwaa caddidi, a maracciyaa biittan zaaziis; naa77anttuwaa cadettennankka Amaasi sohuwaara haiqqi bayiis. Hegaappe guyyiyan, Yoo7aabinne a ishaa Abishaayi Biikira na7aa SHebaa7a paanaa kaallidosona. 11Yoo7aaba asatuppe issoi Amaasa ahaa matan eqqidi, "Yoo7aaba dosiyaageenne Daawitabaa gidiyaagee ooninne Yoo7aaba kaallo" yaagiis. 12Amaasi ogiyaa giddo ginan kunddidi, ba suuttan moorettidi zin77iis. Olanchchati ubbai yiidi, he sohuwan eqqidoogaa he bitanee be7iis; be7idosaarakka Amaasa ahaa ogiyaappe gaxi shooqau goochchi yeggidi, a bolli maayuwaa oliis. 13Amaasa ogiyaappe diggidoogaappe guyyiyan, Biikira na7aa SHebaa7a paanaa kaallanau olanchchati ubbai Yoo7aabaara biidosona. 14SHebaa7i Israa7eela zaretu ubbaa biittaara kanttidi, Aabeeli-Beetimaa7ika giyo katamaa gakkiis. Biikiratu biittaara kanttishin, asai ubbai shiiqidi a kaalliis. 15Yoo7aabaara de7iya asati ubbai gakkidi, SHebaa7a Aabeeli-Beetimaa7ika kataman yuuyi aadhdhidi dooddidosona. Eti katamaa gimbbiyan zemppissidi biittaa dooridosona. Qassi Yoo7aabaara de7iya asati ubbai gimbbiyaa qolanau bookkoosona. Eti bookkishin, 16katamaappe issi eranchcha mishiriyaa eta xeesada, "Siyite! Siyite! Biidi, Yoo7aaba xeegite. Taani ayyo yootiyoobai de7ees" yaagaasu. Yaagin i mishireekko bin a, 17"Neeni Yoo7aabee?" yaagada oichchaasu. Oichchin i, "Ee, tana" yaagiis. Mishiriyaa a, "Taani ne ashkkariyaa giyoobaa siya" yaagaasu. Yaagin Yoo7aabi, "Taani siyais" yaagiis. 18Mishiriyaa Yoo7aaba, "Beni wode asai 'Aabeela katamaappe ne oishau zaaruwaa demma' yaagees; hegan yohoi wurees. 19Israa7eela giddon saro de7iya ammanettiya asi nuna. Israa7eela biittan de7iya aaye katamaa neeni bashshanau malaasa. Neeni GODAA buzo biittaa aibissi xaissanau koyai?" yaagada haasayaasu. 20Yaagin Yoo7aabi o, "Hegee taappe haakko! Bashshiyoogee woikko xaissiyoogee taappe haakko! 21Yohoi hegaa gidenna; Efireema gezziyaappe Biikira na7aa SHebaa7a giyo issi bitanee Kawuwaa Daawita bolli ba kushiyaa denttiis. He bitaniyaa taayyo sheedhdhite; yaatikko, taani katamaappe baana" yaagiis. Yaagin mishiriyaa Yoo7aaba, "A huuphee gimbbiyaa xeeraara neeyyo olettana" yaagaasu. 22Hegaappe guyyiyan, mishiriyaa ba era zoriyaara asaa ubbaakko baasu. Hegaa gishshau, asai Biikira na7aa SHebaa7a qooriyaappe muucidi, huuphiyaa Yoo7aabayyo oliis. Yaatin, Yoo7aabi malkkataa punniis; punnin asai ubbai katamaappe kiyidi, ba soo ba soo biis; bin Yoo7aabi kawuwaakko Yerusalaame simmiis. 23Yoo7aabi Israa7eela olanchchatu ubbaayyo gadaawaa; Yoodaahe na7ai Banaayi Daawita naagiya olanchchatu halaqaa. 24Adooniraami wolqqan coo ootissiyoogeetu halaqaa; Ahiluuda na7ai Yoosaafixi hanidabaa xaafiyaagaa. 25Suusi waanna xaafe; Xaadooqinne Abiyaataari qeeseta. 26Yaa7iira katamaa asa gidiya Irikka Daawitayyo qeese.
Copyright
Learn More


text:
Loltoota Saawiz Suudan pireesdantii biyyatti Saalvaa Kiirii amanamoo ta’anii fi loltoota garee itti aanaa Pireesdaantii Riik Machaarii edduutti walitti bu’iinsii umamuu isaatiin dhukaasni meeshaa waraanaa gurguddaa magaala gudditti biyyatii Juubaatti dhagahamaa tureera.
Jeequmsa ka’e irratti amma kaleessaatti namoonnii 276 du’uu isaanii Raadiyoon biyyicha keessaa tamsaasu tokkogabaasuus, dubbii himaan Riik Machsar garuu nama 150tu du’e jedha.
Pireezdaantiin Kora Naga’a Egumsaa Mootummoota Gamtoomanii Kooro Beshon sambata kaleessaa akkataa jeequmsa Juubaatii ummaamee fala itti barbaadan irratti wajjira korichaa Niwyoorkitti argamuu ergaa dabarseen qaama nagaha eegumsaa mootummoota gamtoomanii Saawiz Suudan jiru keessaa lammin Chaayinaa tokko dudhaa fi lammiiwwaan Ruwaandaa bayyeen madahuu isaanii beeksiisuudhan hallii Suudaan Kibbaa haalaa atattamaan hiikoo barbaadu ta’uu isaa dubbate.
Ministirri Haajaaa allaa Yunaayitid Isteets haalla juba jirurraa ka’iudhan han gargaarsa attattamaa irratti hojjatanii achi ,hojjattoonii isaa hudii Imbaasii Jubaatii akka bahan ajejeera. Lammiiwaan Ameerikaas Saawiz Suudan dhaqurraa akka of qusatan akeekkachiisera wajjirri kun.
Dahabbileen adda addaa jeequmsi kun aka dhaabbatu gaafachaa jiraatanis, harraas,guyyaa shanaffadhaa dhukaasnii meeshaa waaraanaa gurguddaa magaala Juubaatti dhagahamuun isaa beekkameera.


text:
Prizidaantiin Ameerikaa Jijjiiramuun Imaammata Isheen Itiyoophiyaaf Qabdu Hin Jijjiiru:Mormitoota
Paartii biyya bulchu IHADEG fi mootummaa dhiittaa mirga namaa fi waltajjii siyaasaa dhiphisuun kan himatan gareeleen mormitootaa michoota kan akka US irraa waa hedduu eegu. US paartii biyya bulchu waliin michummaa walitti dhiyeenya qabutti fayyadamuun dhiibbaa gochuu dandeessi jechuun amanu mormitoonni kun. Gumaacha US kan isaan ittiin madaalan malli tokkos dhiibbaa isheen mootummaa irra keessuun akka ta’e illee ibsaniiru.
Profeeser Beyyenee peexroos miseensa paarlaamaa kan turan miseensota mormitootaa keessaa kan yeroo dheeraaf tajaajilan isa dura yoo ta’an yeroo ammaa gamtaa Medrekiif dura taa’aa dha.
Psrezidaantonni Ameerikaa ennaa jijjiiraman imaammata isaan Itiyoopiyaa ilaalchisee qaban ennaa jijjiiru hin yaadadhu jechuu dhaan bara bulchiinsa president Obaamaa akka fakkeenyaatti tuqaniiru. Obaamaan hidda dhalata Afriikaa waan ta’eef lammummaan itti dhaga’ama jedhanii hedduu kan abdatan turan garuu abdii duwwaa ta’e abdachuu dha jechuu dhaan prezidaantiin Ameerikaa inni kam iyyuu dantaa biyya ofii dursa jedhan Imaammati Ameerikaa prezidaantiin inni kam iyyuu yoo dhufe tarkaanfii dantaa biyya isaanii eegsisu fudhachuu fi sana jajjabeessuu malee bulchiinsi biyya tokkoo abbaa irree ta’ee lammiiwwan isaa dararee sadarkaa lammataatti ilaalanii yaaduma kennu malee sababaa sanaaf biyya kam waliin akka wal hin dhabne seenaan isaanii ifaa ta’e kan agarsiisu.
Itiyoopiyaan michummaa farra shororkeessummaa US waliin qabdu kan torban lama booda aangoo Obaamaa harkaa fuudhan bara bulchiinsa Trump cimee itti fufa jedheen yaada jedhan profeesor Beyyeneen.


text:
Amerikaatti nama miliyoona hedduutti kadhimamtoota perezdaantummaa filachuutti jiran.
Qara nama 20 dhiyaatutti jalqabee amma torbatti walti hafe.Warrii walti hafe hagii tokko dureeyyii horii biliyoona hedduu qabu,hagii tokko ogeeyyota fayyaa addunyaan beettu, hagi tokko warra siyaasaan addunyaatti beekamu namuu waan akka akkaatiin beekama.
Amerikaan perzdaantii filachuuf kaadhimamtoota wal dorgomsiifachuutti jirti.
Paartii Rippaabilikaan keessaa nama shanitti wal hafe Demokiraati keessaa ammoo lama.
Nama hardha ‘Super Tuesday’ filannoo godinii 12 bahee kaadhimamaa filatu moohate abdii perzidaantii tahuuf abdii guddaa horata.
Filannoo hardhaa Super Tuesday irratti warrii dorgomu cufti godina Amerikaa gamaan itti baafatee akka ummatii bahee filatu iyyachuutti jira.
Ministerii haajaa alaa USA ta durii, Hilary Clinton, godina gama Kibbaa irraa abdii qabdi.
Warrii haga ammaatti namii hedduun hin fialtain deeggarsa hedduu hin qamne ka akka Dr.Ben Carson faatii dafanii nama argachuu baannaan filannoo keessaa bahuuf falachuutti jiran.
Namii akka Ted Cruz faatii Trumph dhaqabachuuf waan qaban waan hambifatan hin fakkaatan.
Dureessii Amerikaa beekamaan horuma ufiitii doolara miliyoona hedduu baasee filannoo tanatti dorgomuutti jiru,Donald Trumph fi Hilary Clinton deeggarsa dansaa argatanii abdiin filannoo tanatti jiran.
Woma taateefuu abbaa filannoo hardhaa Super Tuesday moohatu hardhuma galgaluma kana beennaa abbaa fahatee ummata galateeffatee filannoo keessaa galullee hardhuma beennaa nama miliyoona hedduutti filannoo kuroo jira.


text:
Fayyaa
Finfinnee, Amajjii 10,2009(FBC) - Addunyaa kanarrati namni ‘umrii dheeraa jiraachuu hin fedhu’ jedhu jiraa laata?
Finfinnee, Amajjii 09, 2009 (FBC) Ogeeyyiin sirna nyaataa Ingilizii akaakuuwwan nyaataa mukuu ittisan saddeet ifoomasaniiru.
Finfinnee, Amajjii 08, 2009 (FBC) Qorattoonni dawaa tatamsa’ina kaansarii qaama keessaa dhibbantaa 75iin hir’isu argachuusaanii beeksisaniiru.
Finfinnee, Amajjii 6,2009(FBC) – Yuunvarsiitin Haromaayaa qaama miidhamtoota 300f tajaajila miila nam tolchee laachufi.
Finfinnee, Amajjii 5,2009(FBC) - Fayyaa gurra keenyaaf maal osoo goonee wayya?


text:
Ministrii dantaa alaa Israa’eel keessatti Daayreekteerri dhimmootii dinagdee Afrikaa Shaaron Baar-Lii akka jedhantti gamtaa Afrikaa keessatti tajjabdummaan seenuun mootummaa isaaniif dhimmi iddoon duraa itti kennamuu dha.
Walitti dhiyaatanii mari’achuu fi yaada wal jijjiruun gama Dinagdee, siyaasa,nageenyaa fi misooma biyyoota lamaaniif bu’aa qaba jedhu.
Gamtaan Afrikaa Israa’eeliin in deggera taanaan Afrikaan bu’aa hedduu argachuu akka dandeessu himanii Kana jechuun imaammata mootummaa Israa’eel mara deggeruutu irra jira jechuu miti jedhu garuu doyyaa irratti mari’atan qabaachuu jechuu dha jedhu.
Israa’eel hanga bara 2002tti jaarmayaa Tokkummaa Afrikaa duraanii ykn OAU jedhamee waamamaa ture keessatti miseensa taajjabduu turte. Garuu inni diigamee erga gamtaan Afrikaa Hundeeffamee booda yeroo sana hogganaa gamtaa Afrikaa kan turan Moammar Gaadaafiitu Israa’eeliin keessaa baase jedhu ministrii dantaa alaa Israa’eel keessatti hogganaan kutaa Afrikaa Yoram Elron. Akka carraa hanga har’attu itti deebi’uuf hin milkoofne jedhan


text:
WASHINGTON,DC —
Dorgommii Olompiki Raashiyaa ta baranaa biyyitii 88 irratti wal dorgomaa baate Raashiyaatti madaaleyaa 33,ka 13 warqii argatee mootee USA ammoo warqii 9 argatte.Noorweey warqii 11, Kanadaan warqii 10,Nezerlandis warqii 8,Jermaniin warqii 8,Austriyaana warqii 4 walumattu warqii 100 olitti badhaafame.
Dorgommii dooalarii biliyoona 50 itti bahe jedhan tana torbaan lamaa oliif magaalaa Sochiitti dorgomaa bahan. Atileetota 3000 tahanitti irratti wal dorgomaa bahe.
Walumattuu dorgommii tana irratti biyya 30 caalanitti madaaleyaa womaatuu dhabee duwwaa gale.Olompikii gara 2018 Kooriyaa Kibbaatti qopheessa.
Dorgommii atileetiksii:
Gama kaaniin ammo atileeotii Oromiyaa maratoonii kalee km 21 Gurrandhalaa 23,2014 Finfinneetti qopheessan dhiiraan tokkeessoo dubraan ammoo lammeessoo taate.Oromiyaan dorgommii guutummaa Itoophiyaa torbaan lamaan duubatti jalqabaniif qophi jirti.
Atileeotii Keeneyaa ammoo fiigicha km 10 kalee Puerto Rikootti dorgoman 1-5 bahanii moo’atan.
Atileetoti Oromiyaa fiigicha km 21 kalee Finfinenetti dorgoman moohanii dorogmmii Guutumaa Itoophiyaa trobaan lamaa fi wayiin duubatti Bahri Daritti dorogmnilleef qophi jiran.
Dorgommii Kilaboota Kubbaa Miilaa:
EPL,Englsh Premiere League, dorgommii kilaboota kubbaa miilaa Ingiliizaatii eegii jalqaanii torbaan 27 keessa jiranii kalee qofa goolii 28tti gale.Arsenal Sunderland 4-1, Hull Cityn Cardiff City 4-0,Liverpookl Swacnity 4-3, West Ham Southampton 3-1 mootattee akkna jejjechaa gooliin goolii 28 galte.
Akka kilabiitti, Chelseatti goolii 60, Arsenal goolii 59,ManCity goolii 57, Liverpool 56 fi Tottenham goolii 50n shaneessoo jirti.
Dorgommii La Liga ammoo eegii jalqabanii torbaan 25 keessa jiranii Real Madirid goolii,63,Barselona 60,Atletiko Madrid 60, Atletik qabxii 47 fi Real Sociedad qabxii 43 faana jira.Tapahee kalee irralleetti goolii sagalitti galee,Riil Maadrid Elchee 3-0, Riil Sosoodaad Barselona 3-1n moote.
Serie A keessaa ammoo Juventus goolii 66, Romaan goolii 57,Napooliin 50, Intermilan ammoo 40. Dorgommii Bundsliigaa eegii jalqanii torbaan 22 keessa jiranii guyyaa dheengaddaa qofa goolii 27tti gale.Hamburger SV Dortmund 3-0,Bayer Munich Hannover 96 4-0.
Dorgommii kilaboota Faransaay Ligue 1 eegii jalqabanii torbaan 26essoo keessa jiranii warri goolii hedduun gachuun tokkeesoso Ibrahomovihc goolii 22,Edison Cavanii goolii 13,Alexander Lacazetelleen goolii 13 galchee Edisoniin wal qixxee.
Rio Open,dorgommii Teenisii Addunyaa:
Dorgommii Teensii Addunyaa ta Rio Open jedhanii,Rio de Janeiro Biraazitti taphacaa bahan 62essoo atileetii Ispaain Rafahel Neadalitti moo’ee badhaasa dooalra kuma 320 dhiyaattu badhaafame.


text:
Kaabinee Habashaaf kan OPDO
–
Guyyaa tokko kaabinoota Habashaa (KH) fi Kaabinee OPDO (KO) tu walgahii Wayyaaneef magaalaa Finfinneetti waamamam jedhama.
KH: Waa’een Fincila Oromiyaa keessatti qabate kana maalirra gahee jira?
KO: Oromoon akka durii miti amma humna keenyaa ol ta’ee jennaan Loltuu Wayyaanee itti gadi lakkisnee jirra?
KH: Hanga ammaatti namoota meeqatu wareegame? Daataa qabatamaa of harkaa qabdu?
KO: Akkuma miidiyaa warra biyya alaa kanaarraa hafuura dhokfannee ilaalaa jirrutti gara nama 700 ol wareegamaniiru. Kumni 100 ol madaa’aniiru, miliyoona walakkaa kan ta’an ammo mana hidhaatti darbatamniiru, kuma 100 ol kanta’an ammo biyyaa baafamaniiru.
KH: Yeroo Wayyaaneen akkas isin gootu maaf calluma jettani ilaaltuu? Torbanuma lama darbe kana waan nuti loltoota Agaazii magaalaa Gondor’tti guyyaa lama gidduutti goone hin argine isin?
KO: Nuti tarkaanfii ija jabeessa akkasii fudhachuu nisodaanna; Wayyaaneen tokko tokkoon halkaniif guyyaa bilbilaan nudoorsisaa jirti; xiqqooshee dhaloota qubee jedhaman kanatu yeroo aaraan tarkaanfii fudhataniitu achumaan wareegamu male. Nummoo dhugaan siin jedha garaa keenyaaf jiraanna malee, seenaafi sabaaf jiraachaa hinjirru. Erga Oromiyaa kana loltoota Wayyaaneef dabarsinee kenninee kunoo waggaa ta’uuf jedha. Nutuu har’a qabamnaa; bor qabamnaa; har’a duunaafi bor duunaa keessa oolla. Waan nuun jedhan qofa hojiirra oolchuu qofa jedheen.
KH: Fuulduratti maal mala dhahaa jirturee gama keesanitiin. Dubbiin amma ka’e kunoo waan gadi galu miti. Dhiigni dhangala’eera; lubbuun badeera; mee malli keessan maaliree? Yookaan maaf isinis biyya gadi lakkistanii hinbaatan yookaammoo qabsootti makamtanii wayyaanee kana aangoorraa ariitanii iddoo qabachuuf hin yaaltani? Utuu isin gaaf tokko miidiyaadhuma keessan isa abbaa sobaa TVO jedhamu Adaamaa jiru sanaan labsii waraanaa labsitani uummanni naannoo kanaayyuu shimalaan dhufee masaraa mootummaa dhuunfachuu danda’aam.
KO: Nuti duris isaanumatu of jalatti nubixxile malee dhaaba of danda’ee jiraatu miti. Yoo nu warra kaabinoota olaanoo madda keenya qoratte walakkaan keenya gara keessan (amaara jechuukooti); walakkaan ammoo Oromoofi Afaanuma Oromoo dandeenya. Ijoollee keenyallee mana barumsaa Afaan Amaaraa galfannee barsiifataa jirra; kanaafuu utuma haqa iddoosheen jirtu beennuu kunoo Wayyaanota barattoota Oromoo qaroofi xobbee kana dabarsinee bineensa kanaaf laachaa jirra.
KH: Isa gaarii gootani; afaan’xinti zemenaatuu..afaan maddi qubeesaa ‘gi’iizii-hager beqel’ ta’e dhiiftaniitu silaas qubee ABO kaleessa fidetti maaltu isin rakkise?. Utuu dubbannuu kana booda waa’een qabsoo Oromoo sodaachisaadha. Nullee isin bilisoomtanii abbaa biyyaa taatanii jennaan; rakkoo guddaa keessa seenna bar. Oromoon nama barate baay’ee waan horateef Afriikaayyuu bulcha jennee gugungumaa jirra paartii keenya faana.
KO: Muu atimmoo kanbaratee? Kan barate Qilinxoofi Qaallitiitti gursiisiifnee jirra; kan isheerra a hafte ammo biyyaa ariineerra; ishee face book’ irraa wacabbaraa jiru kanammoo tokko lamaan itti adeemaa jirra; Haata’u malee amma garatti gorru wallaalaa jirra; nutuu yeroon dafnee gara FXG kanaatti dabalamuuf murteeffataa jirra; karaan nuti irra turre marti soba ta’uu utuma beeknuu cubbuu baay’ee; soba danuu dalganeerra; miidiyaa hundeeffanne tokkoon soba itti gadi guuruu kana uummanni dammaqeetu kunoo miidiyaalee hawaasaa maraan sobni keenyaa addunyaa guutuurratti firfirfamaa jira; amma miidiyaa keenyaa Oromoon 2% hordofaa akka hinjirre qorannoo dhiyoo kanaan mirkaneeffannee jirra.
KH: Durayyuu isin goowwoota haataatani garraamota haataatani baay’ee nama dhibdu. Poolisii keessantu barattoota keessan kan Oromootti qawwee galagalchee itti dhukaasee ajjeese kan jedhan ‘face book’ rraa argeen isin taajjabe. Isin nama dhibduum. Nuti poolisoota keenyaaf akeekkachiisa guddaa laanne; yoo dubbiin jabaattellee loltoota agaazii Wayyaanee wajjin lola ifaa ifatti banuuf qophoofne turre. Isin kuni baay’ina keessaan haata’u hinbeeku malee durumaa warri duriis qaama keessan dadhabaatti gargaaramuun isin cabsaa turan…Goobanaa Daaccee…Jaagamaa Keelloo..kkf..Har’aaan kanammoo..himmm afaankootti haahafu.
KO: Keenya baranaa waaqumatu beeka; mee beenu walgahiitti ol deebinaati; yoona sakuriitiin Wayyaanee da’oo teessee nulalaa jirtii…zimm—cal…
–
Walgahii booda kutaa 2ffaatu jira.
–
Beekan Gulummaa Irranaa-Adoolessa, 2016
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017
- What is your citizenship? Oromian or Ethiopian?By: Rundassa Asheetee Hundee - January 15, 2017
- Painted Monkeys: By Zelalem Abera - January 14, 2017


text:
1GODAI Muusa hagaadan yaagiis; 2"Aaroonassi a attuma naatussinne Israa7eela asa ubbaassi hagaadan yaagada oda; 'GODAI azazidoogee hagaa: 3Israa7eela asaappe ooninne boora woi dorssa woi deeshsha dunkkaanidosan woi dunkkaanidosaappe gaxaara shukkidi, 4GODAASSI imota oottidi immanau Xoossaa Dunkkaaniyaa pengge GODAA sintti ehaana xayikko, he suuttan i oishettees; he asi suuttaa gussiis. Hegaa gishshau i ba asaa giddoppe bohetto. 5Hegaa gishshau Israa7eela asai bantta yarshshuwaa mehiyaa coo dembban shukkiyoogaa aggidi, haa GODAAKKO, Xoossaa Dunkkaaniyaa penggen de7iya qeesiyaakko ehoona. Ehin qeesee hegaa ekkidi, GODAASSI issippetettaa yarshsho oottidi shukko. 6Qassi qeesee Xoossaa Dunkkaaniyaa penggen de7iya GODAAYYO yarshshiyoosaa bollan he suuttaa caccafo; handdaakka GODAAYYO sawuwaa tonggu giya yarshsho oottidi xuuggo. 7Israa7eela asai GODAA kaalliyoogaa aggidi kaallido daidanttatuyyo naa77antto bantta yarshshuwaa yarshshoppona. Hagee etayyoonne yiya yeleta ubbaayyo merinau woga gido' yaaga. 8"Eta hagaadan yaaga; 'Israa7eela asaappe gidin woi eta giddon de7iya hara biitta asappe gidinkka, ooninne xuuggiyo yarshshuwaa woi hara yarshshuwaa shiishshiyo wode, 9GODAASSI yarshshanau Xoossaa Dunkkaaniyaa pengge ehaana xayikko, he asi ba asaa giddoppe bohetto. 10"'Israa7eela asaappe woikko eta giddon de7iya hara biitta asaappe ooninne suutta miikko, he suuttaa miya asa bollan taani ta sinttaa tukkana; taani he bitaniyaa asaa giddon bohana. 11Aissi giikko asho maayida ubbaa de7oi a suuttaa giddon de7ees; suuttaikka qassi de7oi a giddon de7iyoogaappe denddidaagan nagaraa atto giissiyaagaa gidiyo gishshau, intte nagaraa atto giissanaadan, taani intteyyo yarshshiyoosaa bollan yarshshanaadan immaas. 12Hegaa gishshau taani Israa7eela asaa, "Intteppe woikko intte giddon de7iya hara biittaa asaappe ooninne suutta mooppo" yaagaas. 13"'Israa7eela asaappe woikko eta giddon de7iya hara biittaa asaappe ooninne miyo do7a woi kafo shankkatidi worikko, a suuttaa sa7an gussidi, biittaa kammo. 14Aissi giikko asho maayida ubbaa de7oi a suuttaa giddoona. Hegaa gishshau taani Israa7eela asaa, "Asho maayida meretaa ubbaa de7oikka a suuttaa giddon de7iyo gishshau, suuttaa mooppite; qassi miya ooninne ba asaa giddoppe bohetto" yaagaas. 15"'Israa7eela asa gidin woikko eta giddon de7iya hara biitta asa gidin, ooninne bauta woi do7i oiqqidi woridobaa ashuwaa miikko, ba maayuwaa meecco; ba bollaakka meecetto; yaatidi omarssi gakkanaashin i tuna. Hegaappe guyyiyan, i geeshsha. 16Ba maayuwaa meeccana xayikko, ba bollaakka meecettana xayikko, ba nagaraa i bau tookkees' yaaga" yaagiis.
Copyright
Learn More


text:
Baatilee hedduuf boodatti harkifataa erga turee booda namoonni siyaasaa garee Sudaan kibbaa wal waraansa waggoota lamaa booda mootummaa ce’umsaa haaraa hundeessanii jiran.
Itti aanaa presidentii ta’uun kan muudaman hooganaan garee mormituu Riyaak Machaara gumii ministeerotaaf har’a ibsa kennaniin biyyattii waraanaan bututte kana dinagdee ishee dandammachiisuuf lolli jiru dhaabachuu qabna jedhan.
Kan mana marii kana dhibu yoo jiraate haala nagaa buusuu ti. Dhimmi nageenyaa kun kan minsiteerota qofaatti lakkisan utuu hin taane hojii nama maraa ti jedhan.
President Salva Kiiris uummatichi araarri akka bu’uuf gadda wal irraa qabu akka irraanfatu gaafataniiru.
Haga xiqqaa ani beeku walii dhiisuu ykn walii bira dabruu dha. Waan bira dabranis deebi’anii qaabachuu dhabuu. Tana kan ani beeku jedhan Kiir.
Gamtaan Afriikaa waggaa darbe yakka garee lamaan ittiin himataman kan akka ajjeechaa, dararaa, saamichaa fi hookkara quunnamtii saalaa mana murtii qoratu akka hundeessu labsee jira.
Ministeroonni kaabinee haarawaan waggoota dheeraaf waltajjii siyaasaa Sudaan kibbaa irra kanneen tuarn angawoota beekamoo dha. Gareen kun nagaan waliin hojjeta jechuuf shakkii cimaatu jira.
President Kiir fi Machar Muddee bara 2013 erga kiira Machaariin aangoo itti aanaa presidentii irraa kaasanii booda falmii siyaasaa hamaatu gidduu isaanii ture.


text:
Raadiyoon Sagalee Ameerikaa kan itti hundeeffame waggaan toorbaatamaffaan as Galma Waajira Raadiyichaatti ayyaaneffamee jira.
Yeroo Waraansa Addunyaa lammaffaa naannoolee Naazii Jarmaniin qabatamanitti oduu tamsaasuuf jecha Mootummaa Yunaayitid Isteetsiin kan hundeessame Raadiyoon Sagalee Ameerikaa, “Here Speaks the Voice of America” yokaan “Kunoo Sagalee Ameerikaa tu isinitti dubbata” jechuun jalqababe - Afaan Jarmaniitiin.
Yeroo mara sa’aa kanatti oduu waa’ee waraanaa isiniif fidna. Oduun dhufu gaariis tahuu mala. Oduun dhufu hamaas tahuu mala. Garuu, oduu dhugaa isinitti himna, jedha taamsaani Raadiyoo Sagalee Ameerikaa ka jalqabaa. Raadiyooo danbalii gabaabaatiin Guraandhala tokko, bara 1942 tamsaasame. Gaazzexeessaan kana dubbate Wiliyaam Harlaan Haal jedhama.
Kan yeroo sana hala sanaan jalqabe Raadiyoon Sagalee Ameerikaa Har’a dhaabbata “Multimedia” yokaan Sabaa-Himaa Akaakuu-hedduu, ka sadarkaa Addunyaa --- kan afaanneen adda addaa afurtamaa oliin tamsaasamuu fi torban tokkotti uummata gara miliyoona dhibba tokkoo fi afurtamaan dhaggeeffatamu ta’ee jira.
Waggaa toorbaatamaffaa hundeeffamuu Raadiyoo Sagalee Ameerikaa ilaalchisuun, sirna ayyaaneffannaa kaleessa asitti geggeessame irratti ka dhaamsa isaanii Viidiyoodhaan ergan, Prezidaantiin Yunaayited Isteets – Baaraak Obaamaa “Yunaayitid Isteets daran cimtuu tahuu ishee fi Addunyaa irra daran haqi jiraachuu isaaf kan gumaache carraaqqii Raadiyoo Sagalee Ameerikaa ti” jedhan.
Ministarittiin Dhimma-alaa kan Yunaayitid Isteetsis, Hilarii Kilintenis, akkana jechuun ayyaana waggaa toorbaatamaffaa VOA Kaleessa kabajame kana irratti dhaamsa “baga gammaddanii”dabarsanii jiran.
Guutummaa qophii kanaa MP3 tuquun dhaggeeffadhaa.


text:
Gamtaan Barattota Yunivarsitii Maqaaf Dhaabbate Malee Mirga Barattootaa Kabajjisuuf Humna Hin Qabu, Jedha Hoogganaan Gamtichaa Duraanii
Prezidaantii Gamtaa barattoota Yunivasitii Haramaayaa fi miseensa koree hoji raawwachiisaa Gamtaa Barattoota Yunivarsitii Biyyoolessaa kan ture dargaggoo Abdurazaq Kadir yeroo ammaa as Yunaayitid Isteets keessatti argama. Yeroo gamtichaaf hojjetaa turetti humnoota tikaa mootummaatiin akka doorsisni irratti geggeessamaa turee fi otuu biyyaa hin ba’iin dura karaa itti harkaa ba’u ka falataa ture ta’uu dubbata. Akka hoogganaa Gamtaa Barattootaa Haramaayaatti, “komaandi poostii” mormnii barattootaa dhaamsuuf mootummaa Itiyoophiyaatiin hudeessame keessa akka jiru ka dubbate – Abdurezaaq, garuu, “yeroo barattoota irratti tarkaanfii fudhatanis tahe tarkaanfii fudhachuuf mari’atan akka ani walga’iitti hin hirmaanne natti himu.” Jedhe. Gara boodaa irra akka basaastonni isa akeekkachiisan illee dubbata.
Gaaffii fi deebii guutuu dhaggeeffadhaa.


text:
Yaada uummataa walitti qabamee fi ibsa xiinxaltoota polotiikaa irraa hubachuun akka danda’ametti duula filannoo giddu galaa marroo, ka paarlaamaa Yunaayitid Isteets kan bara 2010 geggeessamaa jiruun rippaablikaanonni dursaa jiran.
Haalli dinagdee biyyattii kan yeroo ammaa filannoo Sadaasa lamaa geaggeeffamu irratti uummanni gara Repaablikaanotaatti akka luucca’u taasise, kun immoo dimokraatota miidhauu mala.
Duulli filannoo rippaablikaanotaa irra hedduun garee safuutti cichu kan dilaalli dureeyyii irraa muramu gad haa cabu, qoodi mootummaan jireenya uummataa keessatti qabu haa xiqqaatu jechuun falmu kan “Tii Paartii” jedhamuun geggeessamaa jira. Reippablikaanonni mana marii bakka bu’ootaa dhuunfachuuf barcuma 39 kan barbaadan si’a ta’u mana marii murtii seera keessatti immoo sagalee irra jireessa argachuuf barcuma 10 isaan barbaachisa.
President Barack Obama kaadhimamtoota dimokraatotaaf wayita duula filannoo geggeessanitti tarsiimoon duula filannoo reppaablikaanotaa martinuu dhukkuba waan darbe nama dagachiisuu jedhan. Kanaaf, filannoon amma gaaggeefamu kun imaammata rakkoo keessa nu buusee keessatti hafuu ykn keessaa ba'uu keessaa filachuu ta'a jedhu.
Gareeeleen duula filannoo to’atan akka jedhanitti filannoon walakkeessa marsaa Yunaaytid Steets kan hanga har'atti gaaggefaman keessaa inni ammaa baasii maallaqa guddaa gaafate. Torban kana ennaa duulli filannoo xumuramu doolaara biliyoona lamatti shalagamu fixuu mala.
Duula filannoo isa ammaa kana keessatti "Tii Paartii" n qooda ol'aanaa kan fudhate ta'uun ibsamaa jira. Tii Paartiin seenaa siyaasa Amerikaa keessatti durii kaasee kan beekamu ta'u isaa kan ibsan Yunivarsitii Tenesii kan Nooksviil jiru irraa Professar Asaffaa Jaallataa " erga prezidaant Baaraak Obaamaa aangoo qabatanii as yeroo ammaa kana immoo akka sochii polotikaa tokkootti mormii dhagesisaa jira" jedhu.
"Tii Paartiin gurraachi prezidaantii akka ta'u hin fedhu, saganataa mootummaan yeroo ammaa gama barnootaa, eegumsa fayyaa fi kanneen biroon uummata foyyesuuf karoorfate mormaa jira" jechuun ibsan, Professar Assaffaan.
'Tii Paartii"n sooreyyiin ykn duureyyiin qofti waan hundumaa akka fedhanti akka gaaggeessan fedha kan jedhan Proffessar Asseffaan, paartichi akka Ripaablikaanoota waliin hidhata qabu dubbatu.
MP3 tuquun dhaggeefadhaa.


text:
1Ittoshi daggooch yeellii beeti mooyo beemo waayee beetone; ebiyoo bi nihoochi mecheen shaaggiti asho beemone. Ebiyoomi yeellii beeti mooyo Yeerich goyinnataani asheena'o daggoocholla aalloone. 2Ishi gaata, aabichiqqi geeciyotine? Ebich ayina shapiyotina? Ebiyoomi shuunoon shuunati uroon ittoshi daggoochee kichibote! 3Ittoshi waanee ta wokkateenolla, bulli araddoon ittoshin gabii beeto taane; ittoshi daggooch beetochoomon Doono Yesuus Kiristoosichi yakkiracho tunaqqa, hini gonda shuunoon shuunati uroochi toommooch and nallito taane. Ittoshi kiceeqqi beeti xaa'ooch ayaanoona ittoshina tookkii ta beetee, no Doono Yesuusi immiti giidoona, 5Sheexaanoo ara uroochi meenon sheeriichee, Doono Yesuus Kiristoosi woyemmi aabooba bi kasho wodemmoyich, ittoshi daggoochee kichibote! 6Ebiyoomi gonda mooyo ittoshi daggooch bi beemon ariibee, "Noyee baroo aalle" iqqi geeca beddiyotina? "Giishacha bukee shittoo dofee bukoon koofiihe" ii beeti yibbaatoon ariyaachotina? 7Shittaalli bukoomon ittoshi tunemmoyich, shittoomi axaaxoon ittoshi daggoochee kichibote! Shittaalli bukoomi asho ittoshi tunoon arii beeto taane. Beshee Baarooba, deejee beeti bagoochoomon, Kiristoosi nooch deejeetone. 8Ebich kiicaalli ibara mulloona shittaalli koshochoomonalli, kiicoonaa gondoona ceenniti mulloona shittachi bukoochoomon hini baaroon baaraayone. 9Ebiyee aaf "Shuni maayachina'ona tookki ikkottiyaahotine!" iqqa koorii ittoshich wochato taane. 10Ara ta kooriti wocho, Yeerich de'a getaani hini shawee toommeexi shuni maayachina'ochon, oohee qaatachina'onaa boggachina'onochon, oohee shaahiitee shuuneeti nuggushoyich goyinnachina'ochon toonoone. Ishichiqqa ta koorito gaata, hini shawee toommoochee tiyiree hammesho ittoshine getone. 11Tunaballi "Kittinnee maneena'o getteetina'ochi daggoochee ikkoo shuni maayacho, oohee qaatacho, oohee shaahiitee shuuneeti nuggushoyich goyinnacho, oohee naagacho, oohee mashacho, oohee boggacho bi tuna gaata, biinna tookki ikkottiyaahotine! Ebiyoomi ashoona tookkiree maayoonolla maayaahotine!" iqqaaniye ta koorito. 12Kittinnoo tunataani asheena'ochi toommooch ta toonoone nallemmo; areena'ochi toommooch nallemmo Yeerine. Tunaballi kittineena'ochi daggoochee gondoon shuunaa beetina'ochi toommooch nallaachemmo ittoshina? Yaafa Macaafooch bi kooreetoomon, "Ebiyoomi gonda shuunoon shuunati asho koninolla ittoshi daggoochee wokkiibote!"
Copyright
Learn More


text:
1Asai nuna Kiristtoosa ashkkaratudaaninne Xoossaa Xuuraa naagiya sunttatudan qoppo. 2Yaatidi he sunttati bantta Godaassi ammanettidaageeta gididi, beettanau koshshees. 3SHin intte woi harai tana pirddikko, ainne gidenna. Harai atto, taanikka ta huuphiyaa bolli pirddikke. 4Aissi giikko, taani ta huuphiyan ainnekka eriyoobi baawa; shin tana hegee xillissenna. Tana pirddiyaagee Godaa. 5Hegaa gishshau, Godai xuman genttidobaa poo7uwaa kessiyaagee, wozanaa qofaa qonccissiyaagee yaana wodee gakkanaassi o bollinne oonanne pirddoppite. He wode, asai ubbai huuphiyan huuphiyan Xoossaappe galataa ekkana. 6Ta ishatoo, intteppe ooninne issuwaa sabbidi, issuwaa borenna mala, “Xoossaa maxaafan xaafettidaagaa bonchcha” yaagiyaagaa intte nunan tamaarana mala, intte gishshau, tabaanne Aphiloosabaa leemisodan yootaas. 7Aissi giikko, haratuppe nena oonee xoqqissidai? Neeni Xoossaappe ekkabeennabai neessi aibee de7iyai? Yaatin, neeni ekkidabaa gidikko, aissi ekkabeennabaadan ceeqettai? 8Ha77i intte kalliichchideta. Ha77i duretiichchideta. Nuuni bainnan intterkka kawotideta. Nuunikka inttenaara kawotanaadan, intte kawotidaakko lo77o shin. 9Aissi giikko, taassi misatiyoogaadan, nuuni ha sa7aassi, kiitanchchatussinne asaassi kaa7iyoobaa gidido gishshau, Xoossai nuna Yesuusi kiittidoogeeta haiquwaassi pirddettida asatudan, ubbaappe wurssetta oottiis. 10Nuuni Kiristtoosa gishshau eeyya, shin intte Kiristtoosan aadhdhida eranchcha. Nuuni laafa, shin intte mino. Intte bonchchettidaageeta, shin nuuni tooshettidaageeta. 11Ha wodee gakkanaassi, nuuni namisettoos; saamettoos. Kallottoos; deshettoos. Qassi de7iyo sohuwaa xayidi yuuyoos. 12Nuuni nu kushiyan oottidi daafuroos. Nuna asi cayiyo wode, anjjoos. Nuna yedetti yuuyiyo wodekka danddayoos. 13Nu bolli iitabaa haasayiyo wode, nuuni lo77o qaalaa zaaroos. Nuuni hanno gakkanaassikka, ha sa7aa pitonne ubbabaa buura gidida. 14Taani ta siiqiyo naatudan, inttena seeranau hagaa xaafaisippe attin, yeellayanau xaafikke. 15Aissi giikko, Kiristtoosan inttena dichchiya tammu sha7u asai inttessi de7ikkokka, inttessi issi aawaappe hari baawa. Aissi giikko, taani wonggeliyaa inttessi ehiidoogan, Kiristtoos Yesuusan inttessi aawa gidaas. 16Simmi tanadan hanite yaagada inttena woossais. 17Hegaa gishshau, Godan ammanettida ta siiqiyo ta na7aa Ximootiyoosa inttekko kiittaas. I ubba sohuwan de7iya woosa keetta ubban taani tamaarissiyo Kiristtoos Yesuusan de7iya ta ogiyaa inttena hassayissana. 18Taani inttena be7anau inttekko yeennabaa misatin, otorettiya issi issi asati de7oosona. 19SHin Godai giikko, taani inttekko eesuwan baana; baada he otoranchcha asatussi haasayaa gidennan, eta wolqqaa erana. 20Aissi giikko, Xoossaa kawotettai wolqqaanappe attin, haasayaana gidenna. 21Taani inttekko xam77aara yooyye woikko siiquwaaranne ashkke ayyaanaara yoo? Augaa dooreetii?
Copyright
Learn More