text:
Ebla 05, 2013 | Gulele Post
Jawaar Siraaj Mohammad Irraa
Tattaaffiin rakkoo qabsoon Oromoo mudatte furuudhaaf akka matayyaattiis tahe akka gurmuutti godhamaa jirtu mara jajjabeessuun barbaachisaadha. Carraaqqiin garasiin godhamtu garuu, tan rakkoo jirtuuf furmaata argamsiiftu malee tan rakkoo jirtu daranuu hammeessitu tahuu hinqabdu. Keessaafuu, injifannoolee hanga ammaatti argamaniif wantoota bu’ura tahan akka hin faallessine of eeggannoo cimtuu qabaachuu feesisa. Murni dhiheenya kana as bahe jechoota hahhaarayaa waliin mul’ate. Jechoota kana keessaa, jechoonni lama (terminologies) waan qabsoon Oromoo hanga ammaa himachaa turteefi (political narrative), maalummaa qabsoo tanaatis faallessu tahuu isaanii ibsuufi hubachiisuu barbaachisa. Jechoonni baanaman kuni gaafii Oromoo gaafii sabaatirraa gara gaafii mirga amboommiitti gadi siqsan, Oromoo ammoo, gurmuu akka sabaatti of dandayee ejju tahuurraa kan gara garee Afaaniitti (linguistic group) gadi cabsan tahuudha agarra. Dubbiin lameen tunniin injifannoolee hanga ammaatti goonfanne ni gaaga’an; karaa nuu hafe keessattis gufuufi sakaallaa nutti tahuus ni malan. Kanaafis jechoonni kuni gad baafamanii ummatatti dhihaatan afaanfajji osoo hin uumin, warri ykn gareen dubbiin tun irraa maddite dhimmi kuni duumeeysa balaa dorrobe tahuu akka hubatan yaaliin godhamteeti turte. Yeroo sunitti dubbiin dogongora tahuu isii fudhatanii sirreessuufis tarkaanfiin akka fudhatamtu waadaa seenaniiti turan. Haatahu ammoo, waadaa seenan sun diiguudhaan amma kunoo bifa galmeetin basaqeeysatti asiin bayaniiti jiran.
Kanaafu maalummaa dubbii tanaa ibsuudhaan miidhaa tattaaffii sabaatirratti fiduuf maltu ammuma osoo ganamaa bifa xiinxalliitiin ifa goonee ummataaf dhiheessuuf dirqamneeti jirra.
Biyyoommii (Lammoommii, Amboommii) {‘citizenship’}[1]
Akkaan ani hubadhutti qabsoon Oromoo mudannoo akka walootti saba kanarra geesserraa dhalatte. Mootummaa alagaatiin weeraramee akka sabaatti guututti cabee, cunqursaa siyaasaa, kan diinnagdeetiifi kan aadaa jalatti kufuuf boortame. Mirgoota akka sabaatti sabni tokko qabaatu mara akka matayyaatti osoo hin tahin akka waloommiitti mulqamuu mudate. Wanni qabsoof tokkummaan isa kakaasees mudannoo tana. Furmaanni tokkichi jiruus waliin hiriiranii qabsoo waloo (‘collective action’) gochuu qofa tahe. Kana jechuun Oromoon, mirgoota akka sabaatti qabu mara akka sabaatti dhabe; akeekni qabsoo isaatis mirgoota mulqame mara harka ofiitti deeffachuudha; kana dhugoomfachuufis qabsoo walootiif waliin ka’eeti bobbahe. Wanni abbootii teenya qabsaawoota duraa wal barbaachise maali? Kan Taaddasaa Birruu Shaggarii kaasee Arsii Dheeraa geesse, kan Jaarraa Abbaa Gadaa Asabootirraa tumsaaf Baaletitti isa duulchise, kan Aadam Saaddoo Baalerraa Finfinnee fidee waraqaa barruu iccitii qabdu nyaapharraa eewaluuf alanfachiise liqimsiise maali? Balaa waloo hundarratti dhufe faccisuuf waliin dura dhaabbachuuf akka tahe ifa jira. Ilaalchaafi hubannoon Oromoon hamma ammaatti qomaa qabduus kanuma. Kan ofitti isa fudhatee, qabsoodhaaf isa hiriirsee milkii hamma ammaatti argamte fidees kanuma.
Dhiheenya kana garuu baasa tokkootu as bahe. Waldhibdeen saba Oromootiifi sirna abbaa irree jidduu jirtu akka waan mirgi biyyoommiidhaa ykn amboommiidhaa (citizenship) kabajamuu dhabuurraa dhalattetti warra himuu jalqabe agarre; gurraanis dhageenye. Biyyoommiin ykn amboommiin hariiroo mootummaafi matayyaa (individual) jidduu jirtu qofa ibsa. Kanaafuu, warri gaaffii sabaa gara gaaffii matayyaatti gadi cabsan kuni “Oromoon akka matayyaatti malee, akka sabaatti komii tokkollee mootummaa tanarraa hinqabu” yaada jedhuun deeman jedhuudhaa?
Wanni kuni bifa sadihiin qabsoo Oromoo miidha:
Himannoon ( grievance) Oromoon akka sabaatti cunqurfamne jechaa ture soba fakkeessuudhaan injifannoo himannoo suniin argamtees bu’aa sochii dharaati taasisa. Yookin ammo;
“Ee kaleessa Oromoon akka sabaatti cunqurfameera; har’a garuu, miidhaan garasiin jirtu furamte; gaafileenis deebii isaanin maltu argatanii jiru. Wanni hafe mirgoota matayyaatti kabajaa godhuu qofa.” Kan jettutti nama geessiti. Kuni dhugaa taanaan Oromoon dhimma waliitiif furmaata barbaaduuf akka walotti gurmaa’uun hin barbaachisu; ilmaan Oromootis matamatatti akka nam tokkootti mirga ofii eegsisuuf matayyoota sabaa ykn saboota biroo waliin walitti siqee gurma’ee falmiif hiriira galuu malee, maqaa Oromootin of dararuu hin qabu; barbaachisaa mitis nuun jechuu taati. .
Oromoon Saba moo Murna Afaan Tokko Dubbatu?!
Falmii siyaasaa biyyattii sun keessatti godhamtu akka waan falmii murnoota afaan walirraa addaa dubbatan jiddutti godhamtutti dhiheessuun siyaasaa Oromoo ni faalleessa. Himannoon Oromoon jalqabarraa himachaa as gaye. Tophiyaan lola waraanaa gurmuulee sabaan ijaaraman jiddutti godhamerraahi ijaaramte; mootummaa alagaa tan warra biyya Habashaatu waraana nurratti bobbaasee nu weeraree nu cabsee ol’aantummaa aadaa, dantaatifi siyaasaa isaanii nurratti fe’e. Haala kana micciiranii warri Oromoo cunqurse warra saba kanaati jechuu manna warra afaan kana dubbatu jedhanii gaaffii sabaa gara gaaffii afaaniititti gadi cabsuun dogongora guddaadha. Kuni waan eenyummaa Oromootis jijjiiru tahuu isaatinis dhimma laaftutti dhiifnee irra dabarru hintahu. Sabni Amaara gara “warraa Afaan Amaaraa dubbatu”, Tigreen gara warra “Afaan Tigree” dubbatuutitti jijjirmnaan, Oromoonis sabarraa gara gartuu Afaan Oromoo dubbatuutti sharafama. Oromoo guddoon saba beekkamaa tahuu isii hanqiseeti murna afaanii (language group) taasisa. Warra afaan Oromoo dubbatu jechuudhaan beekkamuu eegala jechuudha. Afaan tokko dubbachuun immoo, saba tokkicha nama hin gootu. Addunyaa tana keessa ummata toora miliyoon dhibba-shanitti shalagamuutu Afaan Ingiliizii dubbata. Sabni Ingiliiz ammoo, miliyoon jahatama qofa. Afaan Ingiliiz dubbachuun Ingiliiz nama n-gootu. Haalli afaan Arabaatis akkasuma. Ummata biyyoota diigdamii-lama keessa jiraatuutu akka afaan ababbiitti (afaan haadhootti) afaan Arabaatiin dubbata. Afaan tokkichaan dubbachuun isaanii ammoo, warra biyya tokkoo isaan hin goone.
Ulaagaalee eenyummaa sabaa mul’isan keessaa, tokko afaan haa tahu malee kophaa isaatitti gahaa miti. Lafa walitti aantu tan waliin irra jiraatan waliin qabaachuu, aadaa tokkicha qabaachuu, hidda seenaa takkarraa madduu, yaadqalbii aadaa waloommiitiin ibsamtuufi hariiroo diinnagdee walitti isaan gudiinfitu qabaachuutu saba tokkicha nama taasisa. Gurmuuleen ulaagaalee kana guututti qaban Toophiyaa keessa jiraachuu haalanii waa’ee murnoota afaanii dubbachuun sababaafi galii siyaasaati qaba, Biyti sun sabootarraa osoo hin tahin ‘murnoota afaaniitirraa’ ijaaramte jechuun durumarraahuu cunqursaan sabaa hin turre; har’as ol’aantummaan saba Tigree hin jiru jechuudha taha. Haaluma kanaan gaa gaafii sabaa kaasun kaleessas haqa malee; har’as ka’uun hin malle jechuudha taha. .
Jechoonni akkanaa babahuun sababa qaba. Dur nyaapatu qabsoo Oromootiin mormuuf itti fayyadama. Kunis miidhaa akka sabaatti irran gayaa turan waakkachuufi ; akkasumattis Oromoon akka sabaatti gurmaayee humna guddaa dantaa siyaasaatiifi kan diinagdee diinni haqa malee dhuunfate harkaa buufachuu akka hindandeenye dhoowwuuf ture. Wanni jarri keenya amma jechoota kana ergifataniif ammoo gaaffii Oromoo ‘laaffisuun’ diina garaa laaffise, alagaa biraatirraahis naatoo nuuf horatee qabsoo teenyas nuuf saffisa yaada jedhurraa kan madde natti fakkaata. Kun garuu dogongora guddaadha. Kana qofa miti. Akka ilaalchaatti gowwaa ykn harsama siyaasaa hin beekne nu fakkeessa.
Waldhibdee Oromoofi warra aangoo mootumma harkaa qabu jidduu jirtu kan uume kaleessas har’as mataa jabaachuu Oromootii miti. Keessaafuu warra amma aangoo harkaa qabu kana waliin gara ilaalchaatin ( ideology) garaagarummaan dilas hin jirtu. Ammoo “Qeerrensi gogaa isaatiif du’a” akkuma jedhanitti, Oromooniis qabeenyuma isiitiif cunqurfamti. Aangoo dhuunfatanii ol aantii tahanii waaruuf diinagdee Oromiyaa harkatti galfachuufi tooyachuun dirqama taha. Wanni Oromoon qabsaa’uuf ammoo biyyaafi diinnaggee ofiirratti abbaa ta’uudha. Kana mirkaneessuufis aangoo siyaasaa dhuunfachuun dirqama malli biraa bira hinjirre taha. Kana jechuun waldiddaan Oromoofi warra isa cuqursan jidduu jirtu waldiddaa dantaa ( fundamental conflict of interest) abadan manguddummaadhaan dhumuu hin dandeenye tahuu fayyaaleeyyiin marti ni hubatan. Aangoo siyaasaa ammo boortaadhaan malee kadhaadhaan warra argate hanga ammaa waa hin agarre.
Waan ta’uuf hin malle tokkoof jedhanii jechoota siyaasaa Oromoo faalleessan oomishaa ooluun waldiddaan yaadaa Oromoo jiddutti daranuu akka babal’atu gochuu malee, bu’aan inni fidu takkalleen hin jirtu. Kanafuu warri beekaa ykn wallaalaan badii tanatti jiran kan Oromoof anaannatan yoo tahan dhugaa ifa jirtu tana hubatanii dogongora ammaafi hegereefis diigmaya raagu kanarraa akka of deebisaniin dhaama.
======================================================================
[1] Jecha ‘citizenship’ jedhu afaan Oromootti hiikuuf jecha tokko kan waaltawe ykn irratti waliigalame waanin hin arginiif jechoota sadii kan bakka saniif malaniin fayyadama.)


c: text/html

text:
Gurraandhala, 16, 2012 irraa eegalee Alaabaan ABO Oromiyaa iddoo hedduutti mirmirfamuudhaan Warraaqsa eegalmef humna addaa ta’udhaan diinaaf immoo boombii nuclear itti ta’ee aara-galfii dhorkachaa jira. Aasxaa abdii BILISUMMAA Ummata Ormomoo kan ta’e, Alaabaan ABO haala hin yaadamneen guyyoota walfakkaataa keessatti iddoo hedduutti mul’achuun Ummata Oromoo haamilee kan haaromse yoo ta’u, diina Ummata Oromoo kan taate Wayyaaneen immoo tarkaanfii ukkaamsuu fi mana hidhaatti guuruu hammeessitee jirti. Kanumaan walqabatee Sabboontota Warraaqsa kanaaf humna ta’uu danda’an jettee yaadde hunda kaleessa irraa eegaltee ukkaamsuu fi hidhuu eegaltee jirti. Haaluma kanaan akkaataa odeeffannoo caasaa keenyatiin hanga har’aatti gara namoota 12 olii ukkaamsamanii bakka-buuteen isaanii dhabameera.
Isaan keessaa:
1. Lammaa Tasfaayee, jiraataa Finfinnee
2. Milkeessaa Miidhagaa, Barsiisaa Yunivaristii Dirredaawaa
3. Girmaa Nagaasaa , Barataa Yunivaristii Jimmaa, Waggaa 1ffaa
4. Magarsaa Waaqjiraa , Yunivaristii Hawaasaa, waggaa 3ffaa
5. Daraaraa Abdiisaa, Dhalataa Aanaa Jalduu
6. Birruu Galataa, dhalataa Aanaa Ada’aa Bargaa
7. Abdallaa Alamuu , Wallagga, Giddaa Ayyaanaa
8. Phaawuloos Tasfaayee, jiraataa Magaala Sabbataa
9. Leellisaa Oliiqaa, jiraataa magaala Naqamtee
Karaa biraa immoo ummanni Oromoo alaabaa ABO akka kanatti addabaabayyitti arguun keenya BILISUMMAAn akka dhiyaatte mul’isa jechuun waan hojjatame kanatti baayyee gammadaa akka jiran gabaasni SAGLIIwwan irraa nu qaqqabaa jiru ni addeessa.
Advertisements

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Luke 3
Nammári nímimaru Yoohaneefa Ánutuna ufa qímanniminau.
(Mataioo 3:1-12; Mareekoo 1:1-8; Yoohanee 1:19-28)1 Tibeeriusafa Roomma máqannaasa firaa kiapafa (15) qísaukuqara taikásee qíkunni óoqu moodáannai qiku taikásee aukuana máru kamuqoo mi-fasannái Yudeeaa máqannaasa káqikaa kiapafa qaara auqu faqáafa márinau, Poontiusafa moo áuqu Piratoofa márinau, Mi-fasannái Kariree máqannaasa káqikaa kiapafa Eeroodeefa márinau, Itureea máqannaasa faqa Tarakoonitisa máqannaasa faqa misá káqikaa kiapafa Firipina amaráfa Eeroodeena ákaqa márinau, Abireenee máqannaasa káqikaa kiapafa Risaniasafa márinau. 2 Yeerusaree máqusai Ánutuna aanáiqikiraqanda Annasafa faqa Kaiafasafa faqa máriqau. Mi-aukuanná Seekariana ámaaku Yoohaneefa káasau aadána maqa maaqaki márufanoo Ánutuna ufa fannoo Yoohaneena áakufufanoo fíndifinoo Yooradanna námmari áfaiqara márusaki óonuree anirée ídanoo Ánutuna ufa faiqí ánaasee qímanniminoo nídanoo qinau. 3 Ínneeqa mandá márirana minnísee Ánutufinnai ubeekáifaqa nammári rúma nímaqaanaura miqí másaifanoo Ánutufa ínni mandáinaina minínnisee sía náruannoo. 4 Yoohaneefa náuraa tamummaqara fasiqa ákara rúmaqoona ufamáu fínoo miqí marínau, mi-tamummaqara fasiqáfa maaqí qímasee ákara rinau.
Káasau maqa maaqakiqari faiqí moó maaqí qímasee namméera qídanoo faiqí ánaasee qímannidanoo karaambáiqa ánianínna aanna afisúaqa miná aaná eendaándirana andeeqáa.
5 Arumukíranaki maqá apaurú quqáina qumbíqaani ámuaqunamu faqa áaqana faqa apaurínanoo afaasáikiani.
6 Eendaándira aana aiqáma andeeqáa mandáikiranaki ánukamásaina raununukáani miqímasaifaqa aiqáma anaamuru Ánutufa asumu máraanínnana qáfeefaranoo.
7 Miqí qímasee tamummáqara fasiqa óoqai qímasee ákararinau. Faiqí ánaasee moómoosa uqanna Yoohanee fínnai Yooradana námmari márunnai ooqureeqa nammári márarara óoqu fíqau. Yoohaneefa rúmannimaqararee qímaseenoo misá níkaruqiranara irisée qímannimidanoo qinau, Ínnee ukadiqa faiqinámuara foora Ánutufa náriranara rufíasee ínneeqa mandá oosanakiqari kambaarámasee asúkaki qinée márunnaqoo anirée fee únna qímasee nammári márararee qídee. Ánutuna áanoo irana ínnisaa áqufuaninafa yáfee ínni aaquqímánnimaqáifaqee minakíqari sandée qinée únnaqoo anirée nammári nímirarúnnana mandaaqaídee. 8 Ínnee maasá Abarahaamana átiuqa márunausa máridee qímasaida Ánutufa asumu márirana káqi qímianífee qímariafanoo, áaqaida miqí qímariafanoo. Ínneeqa mandóosana minnísee andeeqára oosana máraifaqa qáfeeqa ínniara kúqaa naundurá quandárausee qímasee ámiqira saqari qaqamará foora íraidaqee qianáura. Ínnee fífau Abarahaamana áti fee qímariasa, mifá fífau ainaina máridanoo, íriaqa Ánutufa amaná qifanoo máa̱ fífau ooniuqasaaqari faiqikámmafi Abarahaamana átiuqasaa amaná ootúpaqa máriannoo. Ínnee Abarahaamara áti fee qímariana fífau ufa kái qímariafanoo. 9 Ánutufa saasúnara foora ateekárana dóo rauqísee máridanoo, sía naundurá quandáinausa Ánutufa nárirafa qúsandaannoo aiqámausa saqáriara foora sía ámiqira qaqama íraifanoo ateeká idáki áquannoo.
10 Faiqí ánaasee Yoohaneena aaquqíra ufa iriséeqa qiqau. 11 Óo Yoohanee maasá aní ufara náqi fee ianáuree qufanoo Yoohaneefa qímanniminoo qinau, qaara siuta faqáafa siuta síaina moó ámia nárana faqaafa rainásee nárana síaina ámia. 12 Roomma máqannaa takísa munnimma máree maríasa faqa Yoohaneefa márunnai aniréeqa irámiriqau, óo ufasáa rakísirafa maasá náqi fee ianáuree qufanoo Yoohaneefa qinau. 13 Ínnee andeeqásee takísa munnimmá kai máraaqa sía qúmmuarirana ootúpamásee máraaqa. 14 Miqí qímasee qímannimisoofaqa Roomma máqannaa sundíauqa anirée irámiriqau, maasá faqa náqi fee ianáuree anée maasára nánee fee qinnáree qufanoo Yoohaneefa qinau, Ínnee sía áanóo iranannai moosá munnimma qúmmuariaqa, sía únnufannai kóotamasee moosá munnimma aina qúmmuariaqa. Ínneeqa saika ákiqara feefaurú marasée sía minára mandá ufa qímasee ninunú ruaqa. Minára amana fée qímasee nifaaqa quqáaqa.
15 Faiqí ánaasee moómoosa Isaraee máqannaasa Yoohaneenara iriséeqa qiqau, óoqai Ánutuna tamummáqara fasiqauqa Ánutuna ásauku mundírafa kambíqaannoommifoo qímaqoofa mifée qímasee misá naundurá uqéeraqau. 16 Yoohaneefa minára iriséenoo qímanniminoo qinau, qinée fífau nammárinnai ínni rúmannimaqaidaqa, moó fannoo firaaqóo qiní úriqararafa ániannoo, náqimasee fee qinée miná dadaaqianáuree. Qinée fífau ainainará foora márianaura, mifá káaqa úridaqaaqaramásee úriqararafa máriannoo. Mifá Ánutuna maraqunannái faqa idánnai faqa rúmannimaqaannoo. 17 Maraqunannái rúmannimaqarafa faqa kudimakírana qaanínna idánnai rúmannimaqarafa faqa minára oofáafana anoona faqa ánaaqmaara faqa kíkiqa úsidanoo. Mifá faiqí ánaasee oofáafanara foora ásaukunnoo utitíqa máseenoo ánaaqmaara fúaqa áquseenoo ánoona mara máaqaki quqéenoo ánaaqmaara idá firaafa sía dimbéemari idanaki áraannoo.
18 Yoohaneefa ámiqira fasaasa ufa faiqí ánaasee qímannimidanoo óosana óosana úfannai misá fuki faakí qímarinau, Ánutuna ufamáu fuaqéera qímannimimárinau. 19 Kariree máqa maaqaki káqikaa kiapafa Eeroodeefa narí ákaqa ánaaqa miná áuqu Eeroodiasa námmarina úmmuara maraséenoo óosana óosana mandainaina faqa máree marínau. Yoohaneefa Eeroodiasa námmarina mároonara qáoo qufanoo Eeroodeefa narí mandáinaina óosana fannoo úriqaroonara Yoohaneena rumbáranaki quqánau.
Yoohaneefa Yísuna nammári rúmamaqánau.
(Mataioo 3:13-17; Mareekoo 1:9-11)21 Yoohaneefa káqi máru aukuana faiqí ánaasee moómoosa nammári máreesoofanoo Yísufa faqa aniroofanoo Yoohaneefa miná faqa nammáriki mara kéeqaseenoo Yísufa nammárikiqari fíndifinoo innaaru qímarufanoo innaarúna rakéemafufanoo Ánutuna náaquqara andeeqara maraquna fannoo nakipurúnaikámmafinoo Yísunasaa áqufufanoo innaarúnaindari ufa moó kambíqeenoo qinau. Anée qiní qímuqusímarianna qímaakufa máriananoo firaaqóo aníara dídidanoo.
Yísuna akeeku akaakú núqu.
(Mataioo 1:1-17)23 Yísufa (30) qiní qíku qísauku taikásee moo fásiqa ásaukuqara taikásee aukuana maraséenoo narí saika óosana áranau. Aiqáma fasiqa ánaasee sía miná óosana írirai minára Yooseefaana ámaaku fee qímariqau. Yooseefaafa Eerina ámaaku márinau. 24 Eerifa Matatana ámaaku márinau.
Matatafa Reefina ámaaku márinau.
Reefifa Meerakina ámaaku márinau.
Meerakifa Yanaina ámaaku márinau.
Yanaifa moó Yooseefaana ámaaku márinau.
Yooseefaafa Matataiasana ámaaku márinau.
Matataiasafa Amoosana ámaaku márinau.
Amoosafa Naqummana ámaaku márinau.
Naqummafa Eesirina ámaaku márinau.
Eesirifa Nakaina ámaaku márinau.
Nakaifa Maatana ámaaku márinau.
Maatafa moó Matataiasana ámaaku márinau.
Matataiasafa Seemeena ámaaku márinau.
Seemeenafa Yooseekana ámaaku márinau.
Yooseekafa Yoodana ámaaku márinau.
Yoodafa Yooannana ámaaku márinau.
27 Yooannafa Reesana ámaaku márinau.
Reesafa Seerubabeerana ámaaku márinau.
Seerubabeerafa Seearatieerana ámaaku márinau.
Seearatieerafa Neerina ámaaku márinau.
28 Neerifa Meerakina ámaaku márinau.
Meerakifa Adina ámaaku márinau.
Adifa Koosamana ámaaku márinau.
Koosamafa Eeramadamana ámaaku márinau.
29 Eeramadamafa Yoosuana amarána ámaaku márinau.
Yoosuafa Eerieeseerana ámaaku márinau.
Eerieeseerafa Yoorimana ámaaku márinau.
Yoorimafa Matatana amarána ámaaku márinau.
Matatafa Reefina amarána ámaaku márinau.
Reefifa Simeeoona amarána ámaaku márinau.
30 Simeeoonafa Yudana amarána ámaaku márinau.
Yudafa Yooseefaana amarána ámaaku márinau.
Yooseefaafa Yoonamana ámaaku márinau.
Yoonamafa Eeriakimana ámaaku márinau.
31 Eeriakimafa Meereeana ámaaku márinau.
Meereeanafa Meennana ámaaku márinau. Meennafa moó Matatana ámaaku márinau.
Matatafa Natannana ámaaku márinau.
Natannafa Dafidina ámaaku márinau.
32 Dafidifa Yeeseena ámaaku márinau.
Yeeseefa Oobeedana ámaaku márinau.
Oobeedafa Booasina ámaaku márinau.
Booasifa Seeraana amarána ámaaku márinau.
Seeraafa Naasoona ámaaku márinau.
Naasoofa Aminadabana ámaaku márinau.
Aminadabafa Adimina ámaaku márinau.
33 Adiminafa Aranina ámaaku márinau.
Aranifa Qeesaroona ámaaku márinau.
Qeesaroofa Peereesana ámaaku márinau.
Peereesafa Yudana ámaaku márinau.
34 Yudafa Yakooboona ámaaku márinau.
Yakooboofa Isakeena ámaaku márinau.
Isakeefa Abarahaamana ámaaku márinau.
Abarahaamafa Teeraana ámaaku márinau.
Teeraafa Naqoorana ámaaku márinau.
Naqoorafa Seerukana ámaaku márinau.
35 Seerukafa Reeuna ámaaku márinau.
Reeufa Peereekana ámaaku márinau.
Peereekanafa Eebeerana ámaaku márinau.
Eebeerafa Seeraana ámaaku márinau.
Seeraafa Kainnana amarána ámaaku márinau.
36 Kainnafa Arafadana ámaaku márinau.
Arafadafa Seemana ámaaku márinau.
Seemanafa Nooana ámaaku márinau.
Nooafa Rameekana amarána ámaaku márinau.
Rameekafa Meetuseerana ámaaku márinau.
37 Meetuseerafa Eenookana ámaaku márinau.
Eenookafa Yareedana ámaaku márinau.
Yareedafa Maqarareena ámaaku márinau.
Maqarareefa moó Kainnana ámaaku márinau.
Kainnafa Eenoosana ámaaku márinau.
38 Eenoosafa Seetana ámaaku márinau. Seetafa Adamana ámaaku márinau.
Adamafa Ánutuna ámaaku márinau.
(Ánutufa narí kambíqarafa márinau.)
Copyright information for `BJR
Welcome to STEP Bible
From Tyndale House, Cambridge UK
Use the search box to find Bibles, commentaries, passages, search terms, etc. Here are some examples:
ESVGen 1
This shows how to quickly lookup a passage.
NIVESVKJVGen 1
Looking up a passage in three different translations is also easy.
ESVbrother
This asks STEP to search for the Greek word for 'brother' and show the results in the ESV.
NIVESVlandhe.sed
This example runs both a 'Hebrew word search' and a 'Text' search and shows the results in both the NIV and ESV.
ESVthroneDavidIsa-Rev
You can mix most searches. This finds any word translated as 'throne' in the Prophets and the New Testament, but only in verses concerning the topic 'David'. This excludes verses which refer to a 'throne' in other contexts.
KJVWHNUJohn 1
Interlinear Hebrew & Greek is available for some translations with grammar (and more soon). To reverse the interlinear order, click on a version abbreviation under the verse number.
© Tyndale House, Cambridge, UK - 2018


text:
Piritizim (preterism) waa’ee bara dhumaa ilaalchi jiru maaliidha?
Gaaffii: Piritizim (preterism) waa’ee bara dhumaa ilaalchi jiru maaliidha?
Deebii: Akka Piritizimii kitaaba qulqulluu keessa kan jiran raajiin hunduu seenaa dhugaa dha. Piritizimi kitaaba mul’ata Yohaannis ilaalchiise hiika isaan qaban jaarraa jalqabaatti walitti bu’iinsi fakkenyummaa labsii malee bara dhumaatti maal akka ta’e labsii kan kennu miti kan jedhuu dha. Piriterizimi jechi jedhu Laatinii irraa Piraater (praeter) jechi jedhu kan dhufe hiiki isaa yeroo darbe “past.” dha. Egaa Piritarizim kan kitaaba qulqulluu raajiwwan bara dhumaa dabalatee kanaan dura raawwatameera kan jedhu ilaalcha dha. Piritarizimiin kallattiidhaan kan funaanamu kan fuulduraa bara dhumaa raajiiwwan ammas sichii raawwii gara fuulduraa akka qaban godhee kan ilaalu ilaalcha yeroo dhufuuti.
Piritizimiin bakka lammatti qoodama:- Piritizimii guutuu fi Piritizimii walakaa barreefamni kun Piritizimii guutuuf (yookaan Piritizimii gurguddaa tokko tokkoo jedhanii kan waaman) duddubachuuf ni murteessa. Piritirazimi kitaaba mul’ataa bara dhufu dubbachuuf ga’umsa raajummaa ni gana. Sosochiin Piritizimii kan inni barsiisu kakuu haaraan hunduu yeroo dhufu raajiwwan warri Roomaa Yerusaleemiin yeroo lolanii fi gubanitti bara haraaraa 70 raawwatamera jechuudhaan. Piritarizimiin lammata deebi’ee dhufuu Yesus bara dhumaa wajjin kan wal qabate tokkoon tokkoon ta’I bara gidiraa du’aa ka’uu warra du’anii fi firdii xumuraa akka raawwatameeti barsiisa. (Firdii bara dhumaa kan ilaalatu ammas raawwii irra jira) Yesus gara lafaatti dhufuun kan hafuuraa malee kan qaamaa miti.
Seerri Piritarizimi bara haraaraa 70 akka raawwatame Waaqayyo Israa’el wajjin kakuun turee akka raawwatamu barsiisa. Mul’ata 21:1 “waaqaa haaraa fi lafa haaraa” Piritarizimiif kakuu haaraa keessatti kan qaban ibsa addunyaati. Kristaanoonni “Uumama haaraa” akka ta’an (2Qor. 5:17) addunyaan kakuu haaraa keessa “Lafa haaraa” dha. kallattiin kun Piritizimiin (preterism) salphaatti tokko kan biraa yaada bakka bu’uu replacement” gara fudhachuutti isaan geggeessa.
Piritarizimiin (preterism) baay’inaan Yesus waa’ee harbutti kuta inni itti dubbate yeroo baay’ee wal mormii isaanii deggeruuf eeru. “Dhuguman isiiniin jedha, kun hundumtuu amma ta’utti dhalootni kun hin darbu.” (Matt. 24:34). Piritaristootni Yesus kun Maatihos 24 kan inni dubbate hundumaa inni kan itti dubbate dhaloota tokko keessatti raawwachuutu irra jira, bara haraaraa 70 kan ta’e badiisa Yerusaalem “Guyyaa firdii” ti akka jechuuti fudhatu.
Piritarizimii wajjin rakkoon jiru baay’ee dha. Dhugaa tokkootu jira Waaqayyo Israa’eel wajjin kakuu inni qabuu kan bara baraati. (Erm. 31:33-36), barri Israa’eel itti haroomtu ni dhufa (Isa. 11:12). Ergamaa Phaawulos soba kan barsiisan Hemeniwosootaa fi Filixoos of-eeggachiise “Isaan kunis. Du’aa ka’uun kanaan dura ta’eera jechaa, waa’ee dhugaa dogogoranii, amantaa warra tokko tokkoo galagalchu.” (2Xim. 2:17-18). Yesus dhaloota kana jedhee kan eere fudhatamuun kan irra jiru Mat. 24 irratti kan jiru yeroo raawwatu yeroo jalqabu kan jiru ilaaluudhaan jireenyatti kan jiran jechuun akka ta’e dha.
Kan akka gosa Barumsii walxaxaan bara dhumaa ti. Kitaabni qulqulluun fakkii mul’ata raajiwwan baay’ees dabarsuudhaaf itti fayyadamuu isaa waa’ee bara dhumaa hiikoota adda addaa akka jiraatan godheera. Wantoota kana kan ilaalate kiristaanummaan garaagarummaa addadummaa yaada bakka duwwaa qaba. Ha ta’uu malee guutummaan Piretaarizim kan eegame mormii dhangala’e kufaati Yerusaaleem wajjin wantoota wal argisiisun lammata dhufuu Kristoos mul’’ata qaamaa ganuudhaa fi bara rakkinaa hameenya isaa gadi qaba.
English
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Piritizim (preterism) waa’ee bara dhumaa ilaalchi jiru maaliidha?


text:
Guyyaa har’aas dorgommiiwwan atleetonni itiyoophiyaa irratti hirmaatan lama akka geggefaman sagantaan a’e nimul’isa.
Haala kanaan har’a galgala sa’a 3:35 irratti dorgommiin gulaallii walakkaa xumuraa meetira 800 nigeggeffama.
Dorgommii kanaarrattis gulaallii marsaa jalqabaa dheengadda geggeffame lammaffaa taatee kan xumurte Atleet Habtaam Alamuu xumuraaf darbuuf nidorgomti.
Isatti aansuun dorgommiin xumuraa gufachiisa meetira kuma 3 kan geggeffamu yoo ta’u, dorgommichi sa’aatii 5:25 irratti geggeffama.
Dorgommii har’aa irratti gulaallii kan darban Atleet Iteenasdh Diroo fi Birtukaan Fantee Itiyoophiyaa bakka bu’uun kan hirmaatan ta’a.
Shaampiyoonaa kanaan dorgommiin gulaallii meetira kuma 5 atleetonni Itiyoophiyaa irratti hirmaatan kaleessa geggeffamuunsaa kan yaadatamudha.
Dorgommii kanaarratti rammaddii jalqabaa keessaa Almaaz Ayyaanaa lammaaffaa , Sanbaree Tafarii ammoo sadaffaa ta’uun xumuraaf wayita darban , ramaddii lammaffaa irratti kan hirmaatte Latasanbat Giday ammoo ramaddii ishee keessaa tokkoffaa ba’uun xumuraaf dabarteetti.
Shaampiyoonaa Atleetiksii Addunyaa 16ffaa kanaarratti Itiyoophiyaan medaaliyaawwan warqee 1 fi birrii lama argatteetti.


text:
Posted: Caamsaa/May 2, 2014 ·
——————————
Massacre of Peaceful Demonstrators- Perpetual Habit of TPLF Regime
OLF Press Release
The level of repression and exploitation exacted by the successive regimes of Ethiopia on the subject peoples under their rule in general and the Oromo people in particular has been so unbearable that the people are in constant revolt. It has also been the case that, instead of providing peaceful resolution to a demand peacefully raised, the successive regimes have opted to violently suppress by daylight massacre, detention and torture, looting, evicting and forcing them to leave the country. Hundreds of students have been dismissed from their learning institutions. This revolt, spearheaded by the Oromo youth in general and the students in particular, has currently transformed into an Oromia wide total popular uprising.
The response of the regime has, however, remained the same except this time adding the fashionable camouflage pretext of terrorism and heightened intensity of the repression. This has been the case in Ambo, Madda Walabou, Dambi Doolloo, Naqamte, Geedoo, Horroo Guduruu, Baalee and Ciroo in Oromia; and Maqalee in Tigray as well Gojjam in Amhara region, by the direct order from the Tigray Peoples Liberation Front (TPLF) leaders in the last 22 years.
Tens of peaceful demonstrators, including children under the age of 10, have been massacred in Ambo, Madda Walabou yesterday April 30, 2014. Hand grenades have been deliberately thrown on student demonstrators in Ambo and Haramaya Universities causing several death and serious wounds. More have been detained. Indiscriminate severe beating, including elderly, women and children by Federal Police and militia, is widespread.
The OLF condemns the perpetration of these atrocities and holds, the Prime Minister of the regime, the army, federal police and security chiefs, directly responsible for these crimes selectively targeting the Oromo, who peacefully presented their legitimate demands.
The OLF renews its call on the Oromo nationals who are serving in the armed forces of this regime not only to refrain from partaking in this crime against their parents, siblings and children; but also to resist and stand in defense of their kin and kith and other civilians.
We call upon the Oromo people both inside and outside the country, to realize that we have been pushed to the limit. The only way out of this and to redeem the agony visited upon us for the past is to fight back in unison. We specially call upon you in the Diaspora to act on behalf of your brethren, who are under siege, and urge the nations who host you to discharge their responsibility as government and a community of human beings towards the long suffering Oromo and other peoples under the criminal TPLF regime.
We urge again and again that the international community, human rights and organizations and governments for democracy to use their influence and do all they can to stop the ongoing atrocity against the Oromo people. Failure to act immediately will be tantamount to condoning.
Victory to the Oromo People!
Oromo Liberation Front
May 01, 2014
ABO: Humna Waraanaan Hiriira Nagaa Ukkaamsuun Itti Fufa Gochaa Mootummaa Wayyaane Wagga 22 ti
Ibsa ABO irraa kenname
Hacuuccaa fi saaminsi sirnoota abbootii irree sirnoota darabeen Itophiyaa bitan bifa adda addaan gaggeeffamu ummatoota Itophiyaa adddatti ammoo ummata Oromoo irraan miidhaan dhaqqabsiise sadarkaa hin obsamne dhaqqabuu irraa ummatni Oromoo gaaffii mirgaa fi dimokraasii kaasuudhaan waggoota dheeraaf qabsootti jira. Qabsoon ummatni Oromoo sirna bittootaa irratti adeemsisaa turee fi jiru kunis har’a sadarkaa ol aanaatti tarkaanfatee guutuu Oromiyaa keessatti gara fincila ummataatti jijjiiramee argama.
Haa tahu malee mootummootni Itophiyaa gaaffii ummatni Oromoo karaa nagaa dhiheeffatu dhaga’anii furmaata itti gochuu irra humnaan ukkaamsuu kan filatan tahuun dhugaa irra deddeebi’ee mul’ate dha. Qabsoo haqaa ummatni Oromoo itti jiruuf deebisa barbaachisu keennuu irra “farra nagaa, farra misoomaa, shororkeessota fi kkf jechuun jumulaan ajjeesuu, hidhuu, tumuu fi biyyaa baqachiisuun tarkaanfiilee mootummootni Itophiyaa fudhataa turanii fi jirani dha.
Yeroo ammaa kana barattootnii fi dargaggootni Oromoo akkasumas ummtni Oromiyaa guutuu keessatti gaaffii mirgaa kaasuun hiriira nagaa adeemsisaa jiran keessatti deebiin argataa jiran akkuma adeeffatame gaaffii barattootaa ofitti fudhatuun deebii kennuu irra haala suukanneessan ajjeechaa, reebicha fi hidhaa tahaa jira. Tarkaanfii ajaja hogganoota sirna Wayyaaneen humna waraanaa amanamaa sirnichaan ilmaanii fi ummata Oromoo irratti fudhatamaa jiruun lammiiwwan Oromoo kan ijoolleen umrii 10ni gadii keessatti argaman Amboo, Madda Walaabuu fi bakkoota birootti kudhanootaan ajjeefamanii jiran. Amboo fi University Haromayaa keessatti boombiilee dargaggotaa fi ummata harka qullaa irrati dhoosuun garaa jabinaan lubbuun dhabamsiifamaa jira. Hedduun mana hidhaatti gatamaniiru. Jaarsaa fi jaartii, guddaa fi xiqqaa osoo hin jenne reebichi ummata Oromoo bakkayyuutti irra gahaa jiru sukanneessaa dha.
Tarkaanfii fudhatamaa jiru kunis itti fufa ajjeechaa barattoota Oromoo gaaffii mirgaa kaasuu irraa Ambo, Dambi Doolloo, Naqamte, Geedoo, Horroo Guduruu, Baalee, Ciroo fi Oromiyaan alattis Tigray Maqalee fi Gojjam keessatti ajjeefamaa fi jumulaan manneen barnootaa keessaa ari’amaa turanii ti.
ABOn gaaffii haqaa ummatni kaasaa jiruuf deebii gahaa kennuu irra tarkaanfii suukanneessaa mootummaa Wayyaaneen fudhatamaa kan jiru jabeessee balaaleffata. Tarkaanfii gara jabinaa humna addaa waraanaa, poolisa Federaalaa fi hidhattootaan fudhatamaa jiru kana ajajuu fi raawwachiisuu keessatti kanneen qooda qaban, Muummichi Ministaraa sirnichaa, ajajaan humna waraanaa fi gaafatamaan tikaa mootummaa Wayyaanee gaafatamoo tahuu hubachiisa.
Kanatti dabalees ABOn ilmaan Oromoo humna waraanaa fi poolisaa keessatti argaman kan ajjeefamaa, hidhamaa fi tumamaa jiran abbootii, haawwanii fi obboleewwan isaanii tahuu hubatuun tarkaanfii hammeenyaa fi diinummaa fudhatamaa jiru kana keessatti akka qooda hin fudhanne qofa osoo hin taane akka dura dhaabbatan irra deebi’ee waamicha dhiheessaaf.
Ummatni Oromoo keessaa fi ala jiru ammaan booda gidaaratti dhiibamee filmaata dhorkamee kan mayii irraa gahuu hubatee harkaa wal qabatee mirga isaa falmatuu fi gumaa kanneen waggaa 22 darban ajjeefamaa bahanii fi ammas garaa laafina malee jumulaan ajjeefamaa jiranii seeraanis tahe karaa danda’amu hundaan akka falamtu waamicha keenya cimsinee dabarsina. Addatti kanneen ala jirtan sagalee ummata kana dhageessisuuf akka sochootani fi dirqama sabummaa keessan baatan waamicha gooana.
Hawaasni addunyaa, dhaabbattootni mirga namoomaaf dhaabbatanii fi jaarmayootni mirga dimokraasiif falman hundis tarkaanfii mootummaan abbaa irree ummata fayyaaleyyii gaaffii mirgaa fi dimokraasii kaasan irratti fudhataa jiru farra dimokraasii tahuu hubatuun gochaa isaa hatattamaan akka dhaabuuf dhiibbaa barbaachisu akka godhan ABOn hubachiisa. Gochaa kana callisanii ilaaluun gochaa kana eebbisuu keessaa qooda fudhatuu tahuu ABO deddeebisee hubachisa.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisumma Oromoo!
Caamsaa 01, 2014


text:
Sirna Bulchiinsa Mootummaa (Kutaa 1ffaa) Ulaagaalee Biyyi Federaalizimiin Bultu Guutuu Qabdu.
Gaaffii namoonni hedduun na gaafatan irraa ka'uun ulaagaalee biyyi tokko federaalizimiin bulti jechuuf guutuu qabdu akka xiinxaltoonniifi muuxannoon addunyaa agarsiisutti kan armaan gadiiti.
Hunda dura garuu sirni bulchiinsoonni mootummaa yunitarii (tokkummaawaa), mootummaa sirna federaalaa, impaayeraa, fiwudaalistii, sooshaalistii, mootummaa kolonii, abbaa-irree/waraanaan bultu, mootummaa gonfoo, mootummaa amantaa, fi kkf hunduu adda bahanii hubatamuu qabu. Akkuma yeroo arganneen tokko tokkoon ilaaluu ni dandeenya. Amma ulaagaalee biyyi federaalizimiin bultu guutuu qabdu ilaalla:
- 1. Mootummaa aangoon walmadaalu lamaafi lamaa olqabaachuu. Mootummaa federaalaafi mootummoota naannolee jechuudha. Biyya tokko tokko keessatti immoo mootummoonni aanaalees aangoo mootummoota naannoleefi federaalaan walmadaalan qabu. Yeroo akkasii mootummaa sadiitu jira jechuudha. Aangoo walmadaalu qabu jechuun mootummoonni hunduu aangoo mataa ofii qabu, tokko isa biraa hin ajaju. Hunduu aangoo isaanii kan argatan heeraafi uummata bulchan irraati waan ta'eef, wal hin caalani. Aangoo kanas guutummaa guutuun itti fayyadamu jechuun murtee xumura qaban ofiif kan kannan ta'a. Mootummaan federaalaa aangoo isaaf kenname yoo itti fayyadamu naannolee hin eeyyamsiisu, naannoleenis aangoo ofii yoo fayyadaman mootummaa federaalaa hin eeyyamsiisani. Kanaafuu, birmadummaan biyyaa bakka lamaafi lamaa olitti hirama jechuudha (divisible sovereignty) biyya sirna federaalaan bultu keessatti. Kanaafi, naannoleen alaabaa mataa ofii kan godhataniif. Birmadummaa jechuun murtee xumuraa kennuu jechuudha. Birmadummaan kan uummataati, haa ta'uutii karaa bakka bu'oota uummataan ykn Caffeedhaan hojiirra oola. Hubadhaa: Mootummaa federaalaa jechuun mootummaa naannoleen waliin ijaarratanii qabanidha; mootummaa dhokatee bakka ta'ee asbahe jechuu miti. Biyya tokko, alaabaa tokko, afaan tokko, eenyummaa tokko, birmadummaa tokko wanni jedhamu sirna bulchiinsa biyya impaayeraati, yunitarii keessayyuu hin jiru. Hooggansi ADWUI tokko tokko gara ilaalcha warra ofiitti harkisuudhaan "ijaarsa hawaasa siyaasaa tokkoo fi hawaasa dinagdee tokkoo" jedhamee heera federaalaa irratti barraa'e, kaayyoo impaayera ijaaruuf oolfachuu barbaadu. Biyya hawaasa dinagdee tokkoo ijaarra jedhaniitu, aangoo naannoleef heerri kenne seera baasuun diigaa turani. Seerota yeroo dhihoo bahan hedduu akka fakkeenyaatti kaasuun ni danda'ama. Kanaafuu, mootummoonni lamaafi lamaa ol kan birmadummaa mataa ofii qaban waliin jiraachuu qabu.
- 2. Aangoon seera baasuu, hojii raawwachiisuu, seera hiikuu (abbaa seerummaa) heeraan mootummoota lamaaniif ni hirama. Aangoon heeraan hirmaatamus walmadaaluu qaba. Dalagaafi aangoon uummatatti dhiyoo ta'an hunduu kan naannolee ta'u. Aangoon biyyattii akka waliiniitti itti fayyadamamuu qabu kan mootummaa federaalaa ta'a. Mootummaa federaalaa keessattis naannoleen ykn saboonni karaa ifa ta'een aangoo hirachuu qabu. Maddi galii mootummootaas walmadaaluu qaba. Akka Itoophiyaatti heerri federaalaa, naannolee saglaniifuu aangoo walfakkaatu kennaafi. Aangoo naannoon tokko itti fayyadamee, tokko hin qabne akka heeraatti jiraachuu hin danda'u. Fakkeenyaaf, naannoleen hunduu poolisii mataa ofii akka barbaadanitti ijaarrachuu ni danda'u jedha Keewwanni 52. Mee Naannoo Sumaaleefi naannolee hafan hunda, keenyas dabalatee ilaalaa, naannoleen raawwii aangoon walcaalaniiru. Yoo aangoon hundi kan mootummaa federaalaa ta'e, naannoleen aangoo waan hin qabneef birmadummaa hin qabani; biyyi akkasii sirna federaalaan bulaa hin jirtu jechuudha.
- 3. Heerri barreeffame jiraachuu qaba. Aangoon hirmaatame heera irratti karaa ifa ta'een taa'uu qaba.
- 4. Olaantummaan heeraa kabajamuu qaba; kana jechuun sirni dimokraasii jiraachuu qaba; mirgi dhala namaa kabajamuu qaba, ykn mirgoonniifi dirqamoonni heera keessatti caqafaman hunduu hojiirra jiraachuu qaba jechuudha. Olaantummaan heeraa hin jiru taanaan ulaagaan guutamu tokkollee hin jiru waan ta'eef, sun biyya mootummaa abbaa-irree ykn impaayeraa ta'a.
- 5. Qaamni abbaa seeraa mootummaa lamaan irraa walaba ta'ee sirna federaalizimii kana taphachiisu jeraachuu qaba. Qaama heera hiiktuu jedhama. Seeronni mana mareen bahan heeraa faallessu yoo ta'e, tarkaanfileen hoji-raawwachiiftuun yeroo yeroon fudhatan heera yoo cabsa ta'e, qaama kanatu qoratee murteessa. Biyyoota baa'ee keessatti Mana Murtii Walii Galaatu fudhata aangoo kana. Ykn, Mana Murtii Heeraa kan jedhamutu ijaaramuu qaba. Namni kamuu yoo mirgi heeraa isaa cabe lafa itti dhaqee himatee, dhugaa argatu jiraachuu qaba. Akka biyya Itoophiyaatti qaama Mootummaa Federaalaa kan ta'e, Mana Maree Federeeshiiniitu aangoo kana fudhate. Utuu mootummaan federaalaafi mootummaan naannoo tokko walitti bu'anii eenyuuf akka manni maree kun murteessu beekamaadha. Kanaafi, dhimmi Dirree Dawaafi Finfinnee lafarra gototamee kan har'a gaheef.
- 6. Mana maree seera baasuu danda'u lamatu mootummaa federaalaa keessa jiraachuu qaba. Mana maree olaanaa (senate) fi mana maree bakka bu'oota uummataati.
- 7. Bakka bu'ummaan addaa naannoleedhaaf ykn sabootaaf kan ta'u mana maree olaanaati. Miseensonni mana maree kanaa bakka irraa dhunfan bakka bu'u. Fakkeenyaaf manni maree olaanaa biyya Jarman Bundesrat jedhama, innis mirka naannolee (Landers) eeguuf uumame.
- 8. Qaamni ykn dhaabbanni ykn walga'iin ykn adeemsi walaba ta'ee mootummoota birmadummaa qaban lamaan walitti fidee, akka waliin marii'atanii qindoominaan waliin dalagan taasisu jiraachuu qaba. Intergovernmental Relations (IGR) jedhama.
Kanaan madaaluun ni danda'ama biyyoota addunyaa irra jiran hunda. Fakkeenyaaf, biyyi Afriikaa Kibbaa ani federeeshiiniidha ofiin hin jettu, garuu ulaagaalee armaan olii waan guuttuuf, federeeshiiniidha. Biyyi Itoophiyaa eessa akka isheen jirtu, maal akka isheen fakkaattu heeraafi raawwii lafarratti ture ilaalaatii madaalaa mee.
Horaa Bula,
Milkeessaa Miidhagaa, Finfinnee


text:
Cuunfaa Tarkaanfiilee WBO Bitootessaa-Ebla bara 2013 | Summary of OLA Actions in March and April 2013
Irree fi gaachana ummata Oromoo kan tahe gootichi Waraana Bilisummaa Oromoo baatiilee lamaan dabran, jechuun, Bitootessaa fi Ebla keessa kutaa Oromiyaa gara garaa keessatti diina irratti tarkaanfii fudhatu jabeessee itti fufeera. Tarkaanfiilee kanaanis ajajootni fi qondaalotni olaanoon kan keessatti argaman diina irraa kudhanoota heddu hojiin ala yoo godhu meeshaalee waraanaa fi loojistika diinaa guddaas booji’uun qabeenyaa QBO taasiseera, kaampii waraana diinaa tokko barbadeesseera, konkolaataalee dabalatee qabeenyaa diinaa gariis daaraa godheera. Kana malees waytuma tarkaanfiilee kana fudhatu bakkoota garii guyyaataaf toyachuun alaabaa ABO fannisee ummataaf barnoota dammaqiinsaa laateera. WBOn tarkaanfiilee waraanaa kana yoomii fi eessatti akka fudhate itti aanee dhihaata.
Bitootessa 1, bara 2013 – Harargee Dhihaa
Humni Addaa Waraana Bilisummaa Oromoo Baha Oromiyaa keessa sosso’u guyyaa eerame kanatti magaalaa Mulluu keessatti tarkaanfii haleellaa halkan keessaa saáa 2tti Waajjira Milishaa Wayyaanee magaalattii keessatti argamu irratti fudhate. Tarkaanfii kanaan qawween kilaashinkoov 6 fi rasaasni 20,000 ol tahu, booji’amee qabeenyaa QBO taasifame. Hidhatoonni sirnichaa kanneen waajjiricha eegaa turan kan maqaan isaanii Ahmad Gaab fi Adawwee Jaamaa Iddoo jedhaman waytuma kanatti booji’amanii toyannoo WBO jala oolaniiru.
Bitootessa 2, 2013 – Wallagga Bahaa
Humni Addaa WBO Dhiha Oromiyaa keessa sosso’u guyyaa eerame kanatti basaasa Wayyaanee maqaa investerummaatiin naannicha keessa sosso’ee ilmaan Oromoo hedduu sobaan yakkee ajjeechisaa fi hiisisaa, akkasumas qabeenyaa isaanii maqaa golglaa inversterummaatiin saamaa ture du’aan adabe. Basaasni Wayyaanee Mitikkuu Atsbahaa jedhamu kun onoota Giddaa Ayyaanaa fi Guutoo Giddaa keessa deddeebi’uun hojii diinummaa isaa kan raaw’ataa ture yoo tahu, guyyaa eerame kanatti tarkaanfii WBOn naannoo laga Angaritti irratti fudhateen ajjeefamee jira.
Bitootessa 6, 2013 – Wallagga Bahaa
Ona Giddaa magaalaa Guutin keessatti WBOn kuusaa boba’aa kan qabeenyummaan isaa dabballoota Wayyaanee Tasfaayee Kabbadaa fi Hurii Alamaayoo jedhamanii tahe irratti tarkaanfii haleellaa fudhachuun barbadeesse. Dabballoonni wayyaanee lamaan kun naannicha keessatti ummata nagaa doorsisuudhaan bahaa fi gala dhorkaa kan turan yoo tahu gochaa isaanii irraa akka of qusatan yeroo adda addaatti gorfamanii waan dhagahuu didaniif tarkaanfiin kun akka irratti fudhatame ajajni WBO godinichaa beeksiseera.
Bitootessa 9, 2013 – Wallagga Bahaa
Humni waraana Wayyaanee dhalattoota sablammii Gumuz hidhachiisee Oromoo irratti bobbaasuuf osoo qophii taasisaa jiruu kan irratti dammaqe Humni Addaa WBO guyyaa eerame kanatti tarkaanfii laalessaa humna Wayyaanee irratti fudhate. Tarkaanfii kanaanis kaampii diinni humna isaa fi meeshaalee waraana isaa itti kuuffatee ummata Oromoo rukuchiisuuf qophaawaa jiru guutummaatti barbadeessee jira. Kaampiin kun godoo 28 kan qabu yoo tahu hundumtuu tarkaanfii kanaan barbadeeffamuun mirkanaawee jira. Tarkaanfii kanaan kan rifate humni waraana Wayyaanee ummata irratti haluu bahuuf jecha waraana isaa magaalaa Naqamtee irraa gara naannichaatti bobbaasuuf yaalii godhus hin milkoofne. WBOn onoota Giddaa fi Limmuu gidduutti bakka Abuyyee Koo Batatoo jedhamuttu daandii konkolaataa cufuun akka waraanni diinaa of duuba deebi’u dirqisiisee jira. Ummanni naannoo tarkaanfii WBO kanatti garmalee gammaduudhaan deeggarsa isaa agarsiisaa jiraachuunis beekameera.
Guyyuma eerame kanatti Wallagga Bahaa ona Haroo Limmuu fi naannoo Beenishaangul gidduu bakka Gabaa Ayyaanii jedhamutti Humni Addaa WBO tarkaanfii haleellaa fudhachuun dabballoota Wayyaanee lama du’aan yoo adabu sadi ammoo madeessee jira. Dabballoonni Wayyaanee tarkaanfii kanaan galaafataman Daani’eel Siyyum fi Asaffaa G/Tsiyoon kan jedhaman yoo tahu kan madeeffaman ammo Taayyee Abbabaa, Araarsaa Amsaaluu fi Taaddelee Gabayyoo kan jedhamanii dha. Konkolaataan dabballoonni kun ittiin sosso’aa turan kan lakkoofsi gabatee ishee A.A.05726 taates waytuma kana faayidaan ala godhamteetti. Dabballoonni diinaa kunniin sabaa fi sablammoota ollaa Oromiyaa hidhachiisuudhaan Oromoo irratti duulchisanii yakka hamaa kan raaw’ataa turan tahuun mirkanaayeera.
Bitootessa 14, 2013 – Finfinnee
Humni Addaa WBO giddu gala Oromiyaa keessa sosso’u kan maqaa Risaa jedhamuun beekamu guyyaa eerame kana galgala keessaa sa’aa 8:30 irratti Finfinnee keessaa naannoo Boolee bakka Kondominiyeemii Caffee jedhamutti tarkaanfii fudhateen loltuu diinaa lamaa fi lukkee tokko, walumatti 3 yoo ajjeesu 8 ammoo madeessee jira. Sirni Wayyaanee tarkaanfii kanaan rifate waan qabatuu fi gadhiisu wallaalee ummata nagaa goolaa jiraachuun beekameera.
Bitootessa 14, 2013 – Shawaa Kaabaa
Guyyaa kanatti godinaa Shawaa Kaabaa ona Jiddaa magaalaa Sirxii keessatti Risaan halkan keessaa saáa 11 irratti tarkaanfii haleellaa fudhateen miseensota poolisa Wayyaanee lamaa fi hidhataa magaalaa sanii kan tahe nama Eliyaas Tolchaa jedhaman du’aan adabee jira. Jarri kun warra ummata naannoo hiraarsuun beekamuu fi gorsa lammii dhagahuu didanii gochaa hammeenyaatiin itti fufan tahuun mirkanaawee jira.
Bitootessa 25, 2013 – Wallagga Bahaa
Wallagga Bahaa ona Saasiggaa bakka Soogee jedhamutti WBOn tarkaanfii fudhateen hidhattoota diinaa ummata naannoo hiraarsuun beekaman lama battalumatti yoo ajjeesu tokko ni madeesse. Hidhattoonni diinaa du’aan adabaman Kaffalee Taaddelee fi Ayyaaleew Abebaaw kan jedhaman yoo tahu, kan madeeffame ammoo Mokonnin kan jedhamu tahuun beekameera.
Ebla 4, 2013 – Wallagga Bahaa
Humni Addaa WBO godinaa kana keessa sosso’u tarkaanfii diina irratti fudhatu jabeessee itti fufuun guyyaa eeerame kanatti onoota Haroo Limmuu fi Yaasoo gidduutti bakka Luugoo Booqaa jedhamutti haxxee hidhuudhaan qondaalota waraana Wayyaanee konkolaataa Patrol lakkoofsi gabatee isii Oro-01286 tahe koranii sosso’aa turan haleele. Haleellaa kanaanis diina irraa lama ajjeefamee afur madeeffamuun, akkasumas konkolaataan ittiin deemaa turan tarkaanfii kanaan hojiin ala tahuun beekameera. Qondaalonni waraana Wayyaanee tarkaanfii kanaan ajjeefaman lamaan Damballaash Ataakiltii fi Fissehaa W/Sillaasee kan jedhaman yoo tahu kanneen madeeffaman afran ammo maqaan isaanii yeroof hin beekamne.
Ebla 5, 2013 – Harargee Dhihaa
Ona Mi’eessoo naannoo Burii Tumtuu jedhamuun beekamutti WBOn humna diinaa irratti tarkaanfii haleellaa fudhateen diina irraa 3 ajjeesee 5 madeesse.
Ebla 8, 2013 – Harargee Bahaa
Humni Addaa WBO godinaa Harargee Bahaa ona Mayyuu Mulluqqee naannoo Husee jedhamuun beekamutti duula taasiseen magaalaa Huusee Ebla 8 irraa qabee torbaan tokkoof toyannoo isaa jala oolchuudhaan ummata naannootiif barnoota dammaqiinsa siyaasaa laachuu ajajni WBO godinichaa beeksiseera. Tarkaanfiin kun ummata naannoo haalaan gammachiisuun akka isaan daranuu WBO cinaa hiriiran taasiseera.
Ebla 17, 2013 – Harargee Dhihaa
Guyyaa kanatti Harargee Dhihaa bakka Gujee ja’amutti Humni Addaa WBO tarkaanfii laalessaa fudhateen diina irraa 7 ajjeesee 5 madeesse. Guyyuma kana ammaas Harargee Dhihaa Ona Mi’eessoo magaalaa Asabootitti lukkee diinaa tahuun kan ummata rakkisaa ture nama Rahamatoo jedhamurratti tarkaanfii fudhateen duáan adabee jira.
Ebla 20, 2013 – Wallagga Bahaa
WBOn ona Haroo Limmuu bakka Sugee jedhamutti kan argamu buufata poolisaa 2ffaa Waajjira Poolisa ona sanii irratti haleellaa taasiseen waajjira poolisichaa gartokkee yoo barbadeessu miseensa poolisaa hojii farrummaa irraa deebi’uu dide tokkos akka hamaatti madeesseera. Miseensi Poolisaa Malkaamuu jedhamu kun namoota nagaa qabee sobaan yakkee hiisisuun kan beekamu tahuun mirkanaaweera.
Ebla 21-22, 2013 – Shawaa Kaabaa
Guyyoota eeraman kana lamaan keessatti WBOn Shawaa Kaabaa keessa sosso’u tarkaanfii humna diinaa irratti fudhateen qondaalota gurguddoo dabalatee loltoota diinaa 12 ajjeesee kanneen biroo hedduu madeesse. WBOn Ebla 21, 2013 ona Dagam magaalaa Qurquraa keessatti tarkaanfii haleellaa fudhateen loltoota Wayyaanee 7 battalumatti ajjeesee kanneen biroo madeesse. Loltoota ajjeefaman kana keessattis qondaalonni waraana sirnichaa kan keessatti argaman yoo tahu, kanneen keessaas: Ajajaa 50 Siisaay Habtee, Ajajaa Kudhanii Zawgee Warquu, Hayiluu Dassaalany, Geetuu Zawudee fi Afawarqii W/Maariyaam kan jedhaman warra maqaan isaanii beekamee dha.
Haaluma walfakkaatuun WBOn Shawaa Kaabaa keessa sosso’u Ebla 22, 2013 naannoo laga Jamaa bakka Silmii jedhamutti tarkaanfii haleellaa fudhateen Ajajaan dhibaa sirna Wayyaanee maqaan isaa Beqqalee Damissee jedhamu kan keessatti argamu loltoota sirnichaa 4 ajjeesee jira. Ummanni naannoos tarkaanfii WBO kanatti gammaduun deeggarsa waraana isaaf qabu daranuu akka jabeessaa jiru mirkanaaweera.
Ebla 25, 2013 – Harargee Dhihaa
WBOn Oromiyaa Bahaa keessa sosso’u haleellaa diina irratti geggeessu itti fufuudhaan gaafa Ebla 25, 2013 naannoo Mulluu fi Mi’eessoo jidduu bakka Ciqirtii jedhamtutti humna diinaa ummata Oromoo hiikkachiisuuf bobbaée argamu haleele. Haleellaa kanaanis diina irraa tokko ajjeesee tokko madeessuudhaan kaayyoo humni diinaa bobba’eef san gufachiisuu ajajni WBO godinichaa hubachiiseera.
Walumaa galatti abdii fi gaachana ummata Oromoo kan tahe Waraanni Bilisummaa Oromoo ammas godinaalee Oromiyaa gara garaa keessatti tarkaanfii humna diinaa irratti fudhatu jabeessee itti fufuun diina Oromiyaa irraa haxaawee biyya abbaa isaa walaboomsuuf murannoon sosso’aa jiraachuu Ajajni WBO walii galaa hubachiiseera.
From Archives:
Posted on 02/05/2013, in Uncategorized. Bookmark the permalink. Leave a comment.


text:
gabaasaqeerroo: “Muudama Waraana Wayyaanee guyyaa dheengadda President Wayyaanee Dr Mulaatuu Tashoomaa gaggeessa ture Waliin Walqabate Waldiddaafi Wal Gaarreeffannaan Mooraa Waraana Wayyaanee Xoolaayi-Jimma, Awaash Arbaafi Huursoo gidduutti dhalatee jiraachuu Odeessi keessa waraana wayyaaneetii bahe ifa godheera. Muudama waraana wayyaanee dhiiga ilmaan Oromoo dhangalaasas turaniifi waraana uummata biyyatti bakka hin buune kana ilaallchisuun haalotni qabatamaan mormii mooraa waraanaa keessatti uumaa jiran:
1ffaa. Loltootni kun Sadarkaan Muudamaa kun erga kennameefi baajatni guddaan ramadameefi Waggaa tokkoo oliif tajaajila kan turan yoo ta’uu , amma haala shakkii waraanaa keessatti uumama jiruufi isanumti muudamtootni muudama waraannifi uummatni hinbeekne irraa shakkiin guddaan waan dhalateef Uummataafi loltootatti beeksisuuf jechaa ifatti sadarkaa muudama loltoota gaggeessine jechuun wayyaaneen Karaa foddaa TV ishee lallaba jiraachuun saaxilamera.
2ffaa Loltootni amma Sadarkaan muudamaa kun President Mulaatuu Tashoomaan kennameef Kun sadarkaadhuma kanaan wayita tajaajilaa turanitti Saamicha Kontrobaandii Kellawwaan gurguddaa biyyatti irratti kanneen gaggeessa turanidha, (Kontrobaandistootadha),
3ffaa Loltootni Muudamaan kun yeroo mummichi ministeera duraani Mallas Zeenaawii jiruu kanneen ergamtoota isaa ta’anii dandeettiifi gahumsa kanneen hin qabne ta’uu odeessi keessa wayyaanee bahee saaxilera . loltootni muudaman kun sirna wayyaanee TPLF/EPRDF’f kanneen amanamoofi dhiiga namaa dhangalaasuun yakka uummata biyyattiirratti rawwacha turanidha.
4ffaa Muudama kana silaa yeroo Mallas Zeenaawwiin lubbuun jiru kennamaaf ture, jarrii sadarkaa barnootaa waan hin qabneefi dandeettiin isaanii sadarkaa kanaaf gahaa waan hin taaneef sadarkaa muudamaa kana kan dhorkatamanii ufii akka hin kaasneef saraanaakeessatti sadarkaa garaagaraa irratti baajatni horiin guddaan ramadameefi irraa caalaatti hojii basaasummaaf wayyaanee tajaajilaa kanneen turanidha. Hedduun isaanii yeroo dhiyoo waggoota lama dura barnoota sadarkaa 2ffaa Mana barumsaa Agaziyan jedhamu kan naannoo Embassy Sudaanitti argamutti kan barachaa turan ta’uun saaxilameera.
5ffaa Loltoota muudaman kana keessa kanneen itti gaafatamtoota Mana hidhaa bakkoota garaagaraa ta’uun hidhamtoota ilmaan Oromoofi saboota Cunqurfamoo hiraarsaa turan jiraachuu odeessii keessa waraana Wayyaanee bahee nu qaqqabee jiru ifa godhera.
gabaasaqeerroo
Amboo
“Ambo keessatti qeerransoon koo faaya aadaa sodaa tokko malee gurgurata.
Kanas diinatu harka keessaa qaba jedhaa Kalas
Hojiin isaa hara galfiif bu’aa qabaatee otuu hin taanee, humnaafii hanga danda’een qabsoo isa irraa eeggamtuu bahachuudhaan sabboonaa AMBO keeysatti socho’uudha.
Kuni faayaa
Yaaddanoo qabsaahota, abjuu fii kaayyoo DAAWIITII BILISUMMAATI…


text:
Guci Warraaqsa Oromo Ambott Jimaata,Caamsaa 2, 2014 qabsiifamee golee Oromiyaa hundatt boba’ee gidduutt kan dhaame fakkaate ture. Ni dibame malee akka hin dhaamne barattootii fi jiraattoti Giincii Sadaasa 12, 2015 deebisanii yoo qabsiisan ammas Oromoon bakka jiran hundaa walharkaa fuudhanii laboobsaa jiru. Silaayyuu mirgi Oromoo mulqamuun itt fufaa, dhiigi ilmaan Oromoo dhagala’aa, bakka akeekkatame utuu hin gahin attamitt dhaabbachuu dandah jedhamee yaadamaa? Gidduutt sochiin kan caame haa fakkatu malee ilmaan Oromoo tokko tokkoon dhossaatt ajeefamuu fi hidhamu hin dhaabne. Amma dhumnus jiraannus waliin, yeroo jedhamutu gahe. Sochiin akkasii empayerittii keessatt hedduminaan haa tahu akaakuun argamee hin beeku. Oromoon, tokkummaan saanii kan hin mamsiifne tahuu firaafis hamajaajiifis mirkaneessuuf carraa argatani.
Sochichi amma ji’a tokko caalaa fixuuf adeema. Haalli saa, Oromoott qaabannoo laalaa, miidhamaa, roorroo, tuffii, hidhaa fi ajjeechaa jaallewwwanii dhandhamatan baroota darban hundaa itt fideera. Utuu isaan akaakoliin tahaanii dhiigi daa’immanii dhangala’uu arguu caalaa sukeessaa, gubaa fi wajiijaan hin jiru. Waliin imimaa laalaa darbe keessa deebi’anii jiraachuu jala hin baane. Jabinaan kaayyoo keenyatt cichinaan Wayyaanee qofa utuu hin tahin rakkina qabnu hundarra ni Haannaa. Ayyaanni gootota Oromoo darbanii yoomu qabsoo faanaa hin hafu. Nuti engada Nugusa, kaleessa Dargii harras TPLF kabaa dhufeen mo’amaa jirra. Hariiroon kan nu qabate waliin qabnu hin jijjiiramne. Haala si’ana jiruun tokko tokko “Sonni Cehumsaa 1992” itt mullachuutt kaheeera. Gamaa gamanaa wal sadaa, akka warabessa raqa o’aa argateett, yuusaan wal waamaa jiru. Sana keessa ammas gaaffiin kolonummaa Oromoo irra dibaan darbuuf deemti. Seena gara dabarsuun, dhiiga dabaankufoota Oromoon, kanneen aangott bahuuf riqaa ijaarrachuu abjootan, dursanii hamaa dhufuu dandahuuf akeekachiisuun dirqama jaalbiyyummaatii. Sochiin keenya ni bargaawe malee hin bilchaanne.
Wayyaaneen akka feetutt gadi qabuu dadhabnaan utuu rasaasa hin fixatin jettee akka addunyaan leelloon isee hubatu wawwaachuun, labsa (Awaajii) baasuutt kaateettii. OPDOnis akka ajajamtett jalaa qabaa jirtii. Kan gaafatamee deebstee badu irra, hamma qawween harka buututt ummata fixuu filattee. Sochiin ummataa ka’e kun tokkoffaa labsi dubbii fide labsaan shaaramuu, yakkamtooti dhiiga ijoollee suduudaa fi harka lafa jalaan dhangalaasan xaddachatt dhihaachuun gaafa mirkaneeffame wanti araarri gumaa manguddoota Oromoo walii wanti hin jalqabamneef hin jiru. Ilmoon namaa, qawwee roorrisaa baatu, gaafa dammaqee nama tahuu saa hubatu, qawween qoraan akka taatuu waraana Dargii irraa agarreerraa. Rincica jabaa cunqurfamootaa qofa gaafata.
Labsi jennu kun qooqota tokko tokko haa jijjuuru malee, isuma Dargiin isaan irratt baasaa ture. Sun Dargii, ummata Wayyaanee caalu haammateefuu dhimma hin baafne. Dhugaan maaliinuu golgamtee hin haftu. Ummati Oromoo didaa jiru utuu arguu, naa tumsaa ofirratt ka’aa jedhee magana. Ummata Habashaas yoo tahe, kan Tigray hin beeknu malee, erga isaa ajeeffatee tureera. Qaanii hin qabanii, waa’ee kennataa, guddinaa, demokraasii argamsiise jedhu xibaaraa. Waa’ee nammi miliyoonii digdamaa gad hin taane jeejeen dhumaa jiruu hin dhofne. Wayyaaneen ummatoota Empayera Itophiyaaf balaa dhumiisaa malee waan fide hin qabu.
Gaaffiin ummati qabatee bahe lafti Oromiyaa keenya kan mootummaa Wayyaanee miti jedhaa. Hin gurguramu, ummati saas hin buqqifamu jedhaa. Wayyaaneen nu moo’uuf nuti hayyama hin laanneef hin laannuufis jedha. Abbaa feene kan filannu nuwi malee halagaan angoon nurra hin bahu jedha. Gaaffolii ka’an kanaaf deebii kennu malee, abalutu dhiibe, abalutu afaan kaa’e jechuun gaaffii saanii tuffatee bira darbuuf mirga hin kennuufii. Ummati Oromo tokko manatt hin hafin bahee gaafataa jira.
Maqii deggertoota saa sabgidduu ittiin waammatu “shororkeessituu” jedhu dhahuun labsi olitt kaafnen, Mudde 15,2015 ummata Oromoo irratt waraana labseera. “Xabbaabota” fi “Timkiitanyoota” balaaleffata. Murni maqaa dhahe lamaan namoota yk dhaabota Oromoo fi Habashaaf dubbatan jechuu saatii. Dhaabi Oromo, akka isaa digaluu utuu hin tahin hundee gadi fagoo fi jaalala ummata ofii kan qabu. “Timkitanyaa” kan jedhuunis ofirrumman kan isa caalan miti. Isa irra isaan “Itophiyummaan” of ijaaruun seenaa saanii irra ni argama. Farreen Oromoo tahaniyyuu, TPLFn yoo walbira qaban garlamaan dubulshootii. Haa tahu malee, ummati saanii eenyuun “shorokeessituu” akka jedhan hardha kana, mee bakka ragaan jirutt haa gaafatamanii. Yoos hamma ofii bara.
Ummati gaaffiin dhigi ijoollee saa itt dhangala’ee utuu deebii hin argatin warra dhiigaa gamanatt dhiisee manatt dacha’uun hin eegamu. Akka aadaa Oromoott hamma gumaan bahutt jara akkasii wajjiin jiraachuun, waliin nyaachuun cubbuu dhaa. Waldhabdeen jiru nagaan furamuun eebbifamaa dhaa. Araarri yoo bu’e jireenyaafis guddinaafis waayyaa dha. Obsi ummataa daangaa qaba. Oromoon nagaaf durfannoo kennuuf malee akkuma inni kaan hudhu, harka ittiin hudhan isa caalu qabu. Gaafa isaan harka saanii tokkummaan hiixatan akka qabaa saanii hin guutne diinnis beekaa.
Kanaaf ulfinaan hamaa marsaa jiru kana dabarsuun cunqurfamaa fi cunqursaafis anjaa qaba. Oromoon mirgaaf lolatu. Wayyaanee humna fi qabeenya saanii kan ofii godhee hambisuuf lolata. Hariiroon Oromoon Habashaa walii qabaatu kan ollaa gaarii irra hin darbu. Sanaa ala ummati hanga murteeffatutti eenyuu kana taana sana taana jechuuf wakkilummaa hin qabu. Wayyaaneen biyya ishee waan hin taaneef gaddhiiftee bahuu gadi filmaata hin qabduu. Gaaffii fi dhaadannoo ummata rincicaa jiru kan dhaggeeffate deebiin halagaaf kennu sanaa ala tahuu hin qabu. Ummatichi kan gaafatu walalbummaa dha; sabboonaan tokko sana jechuuf yeella’uu hin qabu.
Ummati Oromoo gootumman harka duwwaa, nagaa akeeka godhatee, diinaan nakkaraa jira. Hardha hobbatii yoo dhabe, bor hidhatee itt deebi’a. Mirga saa dhalootaa utuu hin deebifatin ilmoo namaati jedhe lamuu of himuu hin dandahu. Fashistii akka EPRDF waliin nagaan qabsaawuun of ajjeesuu akka tahe ummati mirkaneeffateera. Anga’ooti addunyaa qabsoo nagaa nutt afarsan yeroo ummati keenya isaan miidhamu callisanii ilaalaa jiru. Qubqabsiisoti saaniillee akka waan tisiisi du’eett nu hin laalle. Qawwichatu kan jara saaniitii. TPLF dhukaasa meeshaa haaraa fi komandoon shee isaan leenjisaniif bakka itt shaakalan argachuu saanii gammadu.
Dhalooti haaraan gadgalummaan jiraachuun abbooliin haa dhabbatu jedheera. Sochii baratoota si’anaa irraa kan diinatt galee firoota saatt dhukaasus barumsa yaacii keessaa barabaraan isa hin baafnetu kennameefii. Rafee hin buluu; ekeraan ijoollee inni balleessee siree saa biraa hin deemtu. Yokaan ni maraataa yk faloo bahee ummata saa bira goruun ujummoo qawwee gara diina hidhachiisett deebisaa. Du’i saa kan hin oolle qajeeltuuf aarsaa tahuu wayyaafii. Barataan hidhannoon utuu hin tahin qabsoo nagaan beekama. Yeroo inni qawween ari’amu kan harka irra qabu feesisa.
Kanaaf daangaa qawween diinaa hin dabarre sararamuu qaba. Wayyaaneen gantummaa dhaalmaa Nugusa Yohaannis duraa jelqabe qabdi; kanaaf amanamuu hin qabdu. Walitt dhufi akkamiiyyuu yoo jiraate bakka ofii filatanii fi ragan hin baabsine jirutt tahuu qaba. Gonka kophaa fi bakka iseen jettutt tahuu hin qabu; Gammachis Dhaabaa, hoggana ABO tokko, waajjira ofitt waamanii ajjeesuu saanii tasa irraanfatamu hin qabu. Akeeki malbulcha saanii guddichi Oromoo sadarkaa kamittuu hoggansa dhabsiisuu dha. Sochiin ummataa ka’e kun tokkoffaa labsa dubbii fide labsaan shaaramuu, yakkamtooti dhiiga ijoollee suduudaa fi harka lafa jalaan dhangalaasan xaddachatt dhihaachuun gaafa mirkaneeffame wanti araarri waa’ee abbaa biyyumma lafa ofii irrattt Oromoon qabuu fi gumaa, manguddoota Oromoo walii wanti hin jalqabamneef hin jiru.
Sabboonoti Oromoo fi nambiyyooti Oromiyaa bakka jireenya saanii tahe kan dandahan ummatatt qaamaan makamuu, kan hin dandeenye, dandeettii, beekumsaa fi qabeenyaan bira dhaabbachuutu eegama. Qoda fudhannaan qubqabsiisota biyya alaa jiran hanga yoonaa kan raajamu. Yeroo dhaaboti halagaa gurri kenya haa dudu hin dhgeenye jedhan kana, Oromoon isaaniif qubaa wal qabaate. Akka caalaatt jabatu Oromoo hundi, akka qaroo ijaatt eeguu qaba. Hawaasi Oromoo ala kana jiru tokkummaa saa cimsee karaa dandahame hundaan sochii ummataa irratt qooda akka fudhatu abdii hundaatii. Yeroon saa yeroo xaxaa waajjirbulchiin of xaxan mitii. Isaa alatt haala jarjarsaa kanaaf shaffisaan caasaa yeroof isaan hojjechiisu uumaanii sosso’uu qabu.
Oromoon biyya saanii irratt mirga abbaa biyyummaa fi ulfina saanii namummaa deeffachuuf sochii guddaa lubbuu ilmaan saanii galafate finiinsaa jiru. Sun laalaa guddaa, kan qaama fi sammuquwii akka qabu ifaadha. Itt dhiigan, madaawaan dhukkufatanii fi itt du’an malee ulfini namoomaa fi birmadummaan hin argamtu. Kanaaf biyya ofii keessatt halgaan gad ilaalamanii, deeganii, salphatanii jiraachuu irra didaa waliin dhumuu filatanii. Wayyanee fi kittillayyoon see yakkamoota yoo angoo irraa bu’an balaatu eeggata. Kanaaf haalli jiru akka hin jijjiiramne abbaa fedhe ni ajjeesti. Akkasumas Oromoon diddaa saanii yoo dhaaban kanneen qooda fudhatan mana fudhamanii rasaasa tokko tokko adda keessa buufamu yk guraarama fafeessaa fi hidhaan isaan eeguu mala.
Ijaajjanii du’uun surraa barabaraa argatu malee waan dhaban hin qabanii. Wareegama saaniin dhalooti egeree carraa ulfina, gammachuu fi nagaan jiraachuu gonfata. Daayaa qabsoon ummata saanii bartokko sadarkaa kana gaha jedhuuni, kan angafooti darban bara hundi waliigalatt ofbara malbulchaa hin qabaatin kumkumaan kan aarsaa tahan. Hardhas malbulcheesitooti Oromo sanumatu irraa eegama. Utuu akeeka bu’uura qabsoo Oromo roga hin dhabsisin ummata kutatee bahe kana gargaaranii gaaffii saa taliilaan hiriira saa nagaa irratt ifsatef deebii akka argatu gochuutu abdatama.
Ummati Finfinnee jireenyi saa araddoota naannaa saa jiran irratt hundaawaa.Yeroo akkasii callisee ilaaluu hin qabu. Akkuma ummati Masir godhe Waltajjiin Hulluuqoo Kormaa, “Waltajjii Tahiriir” tahuu dandaha. Finfinneen kan Oromooti yeroo jedhamu, rakkinni seef ballinni see fedha Oromoo irratt kan hundaawe jechuufii. Magaalaa guddoo ummatooti empayerittii fi ollootaa fi addunyaa keessa jiraatanii. Hamma isee keessa jiraatanitt fedhasee eeguun akka. Oromoon kan sodaachisan jara homaa hin hojjenne qabeenya isee qofa dhuufachuu barbaadanii. Namaaf hafee binoo fi naannaa uumaaf kan seera qabu akka Oromo hin jiru. Sochii Oromoo gargaaruun nagaa fi durooma ofii gargaaruu dha.
Reeffa keenya dhiichaa, ililchaa, weeddisaa awwaallana malee irra dhaabbannee hin gadoodnu. Kan keessatt boonyuu fi imimnu nu gaha. Haadholiin dabankufootaa sabbbataan garaa hidhatanii kan hafan qabsoott jajjabeesuu malee ijoolleen saanii gootummaan darbaniiruu, sichi hin deebi’anii. Dhigii saaniis utuu walabummaa hin magarsin tola dhangalaatee hin haftu. Haala hamtuu kana injjifannoon xumuruuf kan qabnett haa cichinuu.
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Mudde 2015


text:
Location: Horn of Africa; in what is today Ethiopia. Oromia is approximately located between 3 degree and 15 degree N latitude and 33 degree and 40 degree longitude. Size 375,000 Square Miles, or, 600,000 square kilometers; Larger than France, Italy, Switzerland, Belgium & the Netherlands combined. Population 40 million; 3rd. largest nationality in Africa; single largest nationality in East Africa.
WELCOME TO OROMONET
Gabcast! Gotoota Oromo Haa Yaadannu. #17 - Wallee.
Tuesday, June 30, 2009
Shanee dhabamsiifne jachuun Abjuu fi abdii kutannatti yeroo jijjiiramu
Eegaa, yeroo dhuma gabaaduu duratti abalu fannifne abalu ajjeefnee fi abalu ariine jachaa kanneen jijjiirama ofiin ja’an lalabaa turee nu hundi ni yaadanna. Abjuu kana birallee taree ji’oota jaha keessatti Oromoo bilisoomsuu illeen osoo hin hafiin himaamaa ture. Jalqaba iratti WBOn dhibbaa dhibbatti nu harka jira jachuun abjuun adda addaa tarrifamuu isaallee akka arratti argaa turre. Duuba osoo oolee hin buliin kanneen isaan dhabamsiifne, fannifnee fi ajjeefne jachaa turan akka isaan abjaawan akka hin tahiin ifa tahe. Ji’oonni jahan itti bilisoomnuus gannatti jijjiiramee, WBOn dhibbaa dhibbatti dhuunfaa keenya jala jira jachuun Mataa milishaa Wayyaanee duraani kan amma murna micciramee taheen midea, walgahii adda addaa irratti fi karaa tele conference dhaan gurri Oromootaa dude, laftiniis dhiitame waanuma wacaan dhaaba dhiiga ilaan Oromoon as gahe arruma fudhatan itti fakkeesse. Haatahu malee, osoo oolee hin buliin Draamaan isaan wacaan jalqaban dhumni isaa maal tahinna inni ja’u sammuu hedduu keenyaa keessa deemu hin oolle. Akkuma yaadametti garuu barreefama diraamaa kanaa ifatti arguu fi dubbisuu jalqabne..
Kun akkuma nama rifeensa tokkoon nama fannisaa bulee ganama yeroo ka’u humaa of biraa dhabe tahe. Gariin osuma dubbatamaa jiruu waan ifa tahee fi salpahatti mul’atu tahee dhufe. Akkuma amma barruu Roobaa Bultum kanarraa dubbifamaa jiruttis xumurri Draamaa kanaa ABO wacaan fudhachuu fi qabsoo dhiiga ilmaan Oromoo daraaree as gahe kana dhuunfachuuf DRAAMAAn isaani kun mi’eessa adda addaa tiin kan guutame ture. Kana keessaa qabsoon Oromoo hoggana dhabdee warrummaan ofiifuu hoggana turanii moraa qabsoo qancarsuuf karaa adda addaan hojjachaa turani fi dubbiin keessaan tahuufi baannaan gandummaan wal filanii achi bahaniin taphatamu jalqabeen hafarsamu jalqabe.
Dhugaa fakkeesuufiis hogganoota dhaaba ABO birootiin abaluu dadhaboo fi maqaa adda addaa itti kannuun nuutu isin bilisoomsa jachuun kanneen DRAMAA kana taphatan dhaadheefamuu fi dandeetii hin qabne kennuufiin jalqabame. Ammas Oromoon kanneen kana jachaa jirani fi taphatoota draamaa sobaa kana taphachaa jiran xiinxalee salphumatti kanneen WBO facaasani biyya ollatti galan, kanneen dandeetii fi eenyummaan osoo hinbeekkamin sadarkaa ol’aanatti muudaman, kanneen badii adda addaa hojjatanii fi kanneen dandeetii kan biroon yakkan qabaachu isaanii hoggana tahanii hujjiin hin agarsiisiin tahuu bira taree, karaa adda addaan moraa qabsoo bilisummaa Oromoo laamsheessuuf hojjachaa tuan tahuun isaa waan beekkamaa tureef barruu diraamaa isaani kana fuula fuulaan gargaalchani dubbisuun jalqabame.
Kan nama dhinqu qabsoo ofumaa xaxaa turan kanaaf kenneen qulqullumaan hamma dandayan gumaachaa jiran biroo itiin yakkan keessaa harka ol’aana hin qabne wahitti yeroo dibbee dhawan arguu dha. Kanneen bara baraan dhiibbaa adda addaa gochuu fi gandummaan dhaaba keessatti of ijaarani sochii dhaabichaa sakaalu qofa osoo hin tahiin karaa adda addaan sadarkaa diinatti iccitii dhaabaa baasuun akka karoorri lafa kaayame sakaalamu ykn hujjii irra hin oolle taasisaa turan alaa argaa turee fi amma xalayaa bacancaraa kana dubbiseef Draamaan kam akka tahe hubachuu jalqabe. Gaaffiin namni of gaafachaa ture garuu akkuma of tuulaa turanitti waan isaan qabatamaan garsiisan haa ilaallu kan ja’u ture. Gama kiyyaaniis kana hunda osuma argaa fi dhagayaa jiru akkasumas beeku mee carraa kenninee haa ilaallu , waan hunda hujjitu mul’isa isa ja’u filadhe – dogoggora cimaa.
Wayyaanee fi bitamtoonni OPDO jalaa toftaa adda addaan ergamani kanneen keessaan mooraa qabsoo akka rimatti nyaachaa turan gargaarsifachuun dhaabatti dabalaman jachoota akka “boodeesituu” ja’u kan Dargii, fi Wayyaanee irraa baratan qabsaawoota umrii siaani irra guddeessa falmaa qabsoo irratti dabarsanitti mogaasuun osoo jiruu ammas akkuma tahetti na ukkaamse – kuniis dogoggora ture.
Lakkuma deemaa dhufeen garuu, ABO fi WBO biyya keessaa dhiibame ummata isaaf qabsaawuu hanqisan jachuun yakka tarrifame tokkoos barruu draamaa isaani fuula tokko keessatti argamee. Erga akkas tahe mee isaan hujjiitti hiikuu haa jalqaban jachuun ammas bira tare. Kanneen kana jachaa jiran ammo kanneenuma yeroo adda addatti falmaa irratti kaan yeroo boonbii ofitti hiikee wareega qabsoo Oromoo of godhu harka kennatani, firreen isaani kan OPDO keessa jiraniin gargaaramuun deebi’ani kanneen keessa jiraniin akka haalli sun hin qoratamne ukkaamsuun, dhaaba keessatti waltahiinsa Wayyaanee waliin godhanii biyya alatti baafamuun hujjii diiggatti bobahuus ifa tahee osoo jiruu kanas arguu dadhabuun ykn waanuma carraa ja’u saniin ukkaamfamuun ammas dogoggorri guddaan hojjatame.
Amma garuu draamaan taa’anii tuma ilaalaa oolan xumura argachuu waan qabuuf kanneen ofiifuu hoggana tahani, amma ala bahuun guyya guyyaan haaluma ABO keessatti diiggaa uumaa itti turanitti ammas ofuma keessatti haaluma akkasii ofaa jiraachuun guyya guyyaan ala bahaa jiru kanaaf carraa kennuun sangaa eelmachuuf tattaafatuun tokko tahuu mul’achaa dhufe. Fakkeefachuunilleen waan jiraati, garuu saalfii wanni ja’amu jachoota isaan beekan keessa akka hin jirre ifatti arguun, qabsoon Oromoo tapha ijoollee warra fakkeessuuf ykn taasisuuf carraaqan kana irratti namuu murtii mataa ofii fudhachuu qaba. Eeyye, kun diraamaa diiggaa Qabsoo Bilisummaa Oromoo waan taheef sabboontoonni hundi murtii fudhachu qabani fi tan yeroon gaafattuu dha.
As irratti qabxiilee xalayaa Roobaa Bultum barreesse irratti gabaabumatti waajachuu barbaada. Kuniis “Kanneen dhaaba keessatti hubatnoota siyaasaa addunyaa, naannoo fi ogummaa lolaa qaban dhaaba kana jijjiiruu danda'anii fi Oromoonis jala deemuu danda'u maqaa xureessuutti gadi jedhan.” Isa ja’u. Waan qabxii armaan olii kana keessatti tuqame sirrumatti yoo ilaallee Jacha, kanneenuma ogummaa fi dandeetii isaani ofiifuu nu hin garsiisiin irraa madduu isaa ti. Kana malees kannee OPDO irraa dhufani qabsoo kanatti dabalaman akka yaadametti dandeetii fi ogummaa kan qaban osoo hin tahiin kophee wayyaanee dhiquu fi dhiiga ilmaan Oromoo gadi naquun sadarkaa sana gahan malee doofoota, waanuma dubbatanuu fi hojjatan hin beeyne tahuu isaa waan hujjii fi haala qabatamaa taheen mul’achaa jiruu dha.
Kana biraas taree of duuba deebi’iin yeroo ilaalan dhaab ABO keessatti dabalamuu isaanii irraa jalaqbee waanuma lafa jaltti bukeefamaa turetti dhufuun gandummaa leellisuu qabsaawoota wal shakkisiisu iccitii dhaabaa qisaasuu malee wanni isaan agarsiisan hin jiru. Kana anuu ala taa’ee waan arguu dandayu keessaa tokko. Kan nama dhibu kanneen umrii isaani qabsoo kana irratti dabarsuun lolanii lolchiisan akkasumas injifannoolee hin tufatamne Oromoo gonfachiisan arra, kashlabbeen OPDOn alatti barnootaaf ergitee, hiree argachuun dhaaba kana hulluuqanii seenuun sadarkaa ol’aanaa gehani, jara isaan oftuulummaan yakkan kana daran hojjatan jachuun waanuma hin dandayamne tahuu isaati. Akkuma jachaa turetti kuniis abjuu, fi tuffii qabsoo bilisummaa Oromoo irraa kan madde tahuu isaati.
Dhugumatti dandeetiin akkasi yoo jiraate, kanneen waliin hojjachaa jirtan amansiiftani itti dabruun hojjachuu malee, maaltu gandaan dhaaba keessatti of ijaaruu fi wal guurratanii bahuu isin geessise? Dhugumatti ABO diinagdeen sakkaallee, shaneen dhumateef jachuu fi yeroo isinitti damaqamu namoota tokko tokko maqaa dhawuun abalu ganda abaluu irraa nu keessa jira, abalu ganda abaluu keessaa nuun waliin jira jachuun kanneen qubaan lakkooytan tarisuu malee maaltu hojjatame? Mee kanallee bira haatarru.
Hamma tokkoof dhaaboota Oromoo walitti finne erga jijjiiramni dhalate faa jachunieen turee miti ree? Waan ajaa’ibaa, dhaaboonni Oromoo akkamitti akka ULFO jalatti walitti qabaman namuu osoo beekaa jiru, kana faadhaan akka waan waa hojjattani of dhaadheessuun mee tapha joollee fi yaada nama dawaa maraatoof kennamu liqimsu malee eenyurraa eeggama dhiiroo. Akka warruma amma achi bahee jijjiirama ja’u kun ULFO dura dhaabachaa ture anilleen ni beeka. Duuba wanummaan isin jachaa jirtanii fi hojjattan hundi osoo oolee hin buliin akka ifa bahaa Oromoon isinitti kofluu fi taajjabu gochaa jiraachuu isaa namni isinitti himu akkamitti akka dhabame qofaatu deebisaa waan hin arganne tahaa jira.
Kan biraa halkanii guyyaa nuti gandummaa hin qabnu osoo jachaa jiratnu hujjii fi haala qabatamaa taheen garuu/ammo wanni hafarsaa jirtan sanuma tahuu isaati. Mee gabaabumatti barruudhuma ammaan tananaa haa ilaallu: Barruu dhuma taka keessatti “Oromoon akka waliin hin mari'anne gochuuf, Oromoota naannoo bahaa Oromoo Arsii qabsoo isin bara dheeraa irratti dhumaa turtan isin irraa dhunfate, kan dhihaatiin ammoo Oromoon Arsii isin balleessuuf deema jechuun osoo "church" hin hafin qe'ee keessa bobba'anii summii facaasuu fi gandummaan wal gurmeessuu eegalan.” Jatti. Dhiiroo kun akka waan Oromoo ganda tokkotti roorrifame fakkeessuun sobdanii fi sobaa jirtan tahuun isaa yeroo ifa bahetti ammallee wallee dhuma duriin wallisaa jirtu? Kana irratti waan hedduun jachuun ni dandayama. Garuu yeroo biroof haa bulfannu. Waan bulfataniitu yeroo isaa eeggate yoo bahu tola jachumaaf.
Kan hedduu raajji tahee fi akkuma ”kan galaanni fudhate, hoomacha qaqabata” Oromoon jatutti, akkasumas bakka amma dhaabbane irraa qofa kaafnee yoo ilaalle, akka dhaadattani namaa ol of gootanitti hujjii fi dandeetti akkasumas ammoo qaroomina qabsoo dhabuu keessanirraan maqa xureessii eegaluu keessani. Xalayaa Odaan barreesse kan abalu bira gahe gandi abaluu fi gandi abaluu haa wal lolan nuti akkana haa taanu jatti faa jachuu dha. Kuniis gandummaan isin xaxaa turtanii fi ABO keessatti shakkii fi diiggaa uumuuf dhimma itti baatan ammallee kufiiti bira geenyaan jaallan dhaaba isaanitti cichani hafuun gufuulee akka keessani mancaasan dadhabnaan kanaan dhufuu keessani.
Hamman beekutti namooni isin maqaa dhooftan kan akka obbo Odaa faan akka keessanitti reefu dhuftee qabsoo tanaa ykn kanneen dhaaba kana hin beeyne osoo hin tahin kanneen karaa dandayan hundaan of mirkaneessan tahuu bira taree kanneen hulluuyxuu ABO ilmaan Habashatti harka kanachisiisuu fi shiroota adda addaa saaxiluun dura dhhabatan tahuu isaani kan beekkame tahuu isaati.
Mee irra hedduu deebisaa kanaa namoota isin maqaa dhooftaniis asuma jiru isaaniif dhiifna yoo maddaallii isaani guuttaniif. Akka kiyyatti garuu, kanneen isin amma maqaa xureessuuf yaaltanii fi kanneen xurreessuu barbaadaniis waaniin beekuuf jalqabutu mee waanuma biroon kan hamma tokkollee isin tarkaanfachiisu dandayuun koottaa – maaloo. Beekkumsi fi dandeettiin itti ofdhaaddan kanumaa?
Kan biraa amma ammoo gosa irraa gadi deebitani madhee Horroo fi naanno dhuma sanitti bakka biroo tahe dubbachuu jalqabdan. Jarana kun isniifu hin hojjajne. Ofiifuu kanneen sobdan isinitti dammaqani dhukkee walitti kaasaa jirtu. Dheengaduma xalayaa Dura deemaa keessaniif (yoo karuma itti deemu ofiifu beeke) kan brreefame gaddaan dubbise. Ofiifuu wal saaxilaa jirtu. Mooraa qabsoo keessaa garuu dhukkubni bahee naqaa fi tasagabbiin jaalli fi hafurri jaallumaa waaree qabsoon gara fulduratti ilaalaa jirti. Kan nama dhibu hujjiin keessanii fi haasoofni keessan hundi, gandummaa tahuu isaati. Beekkumsi keessanii fi ilaalchi keessanu gandummaa irratti kan hundaawe. Dhiiroo yoomuma gandummaa irraa gara Oromummaatti guddattan.
Ilaalchi armaan olii kun kanneen kanaan dhimma bahani ummata addaan diiguu tattaafatan qofa kan ilaalu malee Oromoota (akka isaan himatanitti ganda isaani) hin ilaalu. Kun jala harriiquudhaan hubatamu akka qabu beeysisa. Kana wanniniin ja’eef ammas deemani akkana naan ja’an ykn haala warruma diigaa kana uume ilaalu irraa maysanii akkana nuun ja’an jachuun booycha isaan namaan soabanitti akka ida’atan waaniin beekuuf ykn draamaa hamma ammaa isaan taphachaa turan irraa ifa waan thaheef qofa.
Kan nama biraa dhugumatti shanees taanaan ariine akkas goone jachaa jirtu, maaluumaaf cinqamtu? Moo dhugumatti ni dhimmitan? Fakkeefadhaa. Kana hunda irra ammoo hujjiin waan jattan garsiisaa irra caalaa. Duraanu qabsaawoota ABO dhukkuba keessan itti dabarsuu dadhabdani keessaa baatani amma ala teessani ni hoojata jattanii yaaduun abjuu keessan isa guddaa taha.
Kan biraa qabsaawoota isin maqaa tuyxan keessattu obbo Odaan nama waan isin ganna tokko keessatti hin hojjanne yeroo gabaa keessatti hojjatu. Nama akka isin jattan osoo hin tahiin waan itti dhagayamuu fi waan itti amanu bakka fedhetti yeroo fedghetti dubbatu. Isan ykn jaallan kaan irratti xiiyyeefachuu itti hin milkooftaqn. Diina irratti hojjadhaa. Isaan kan isiniif yeroo qaban hin fakkaatu.
Ganna meeqa hoggana jattani of yaamaa turtanullee akkaataa hujjiin dhaaba tokko keessatti hojjatumu akkamitti akka hojjatamu beekuu dhabuu keessani.irraan kan ka’e doggora cimaa hojjachuu irra taree abalu asii fudhani abalu achi kaayan jachuunwaan isin hin dhibne laaqachuu tattaafachuu dha. Jarri kaan kaasani kaan achi godhan jattani ofii keessanuma keessatti alanfachaa jirtan. Ibiddi isin sababaa dirqama gara garaa irratti jaallan ramaduu irraa qabate jattani yaaddan waanuma akkumaan duraan ja’etti kiniina mata wareerri osoo hin fudhatin barreefame fakkaata. Hundaafuu, maaltu isin dhibe – isinuu ariine jattani? Dhugumatti dubbiin tun isin yaachiftee? Kkkkkkkkk maali salphinni akkanaa. ABOn yoomiyyuu daran ciminaan kan hojjatu taanaan, iccitiin isin dinatti osoo hin hafin facaasaa turtan kan eeggamu taanaan waanuma jattan ykn waan qabatamaa tahe dhabdane abjaawaa akka jirtan beekkamaa dha. Garuu, mee draamaa abjuuu keessan yoo dhiiftani waanuma fakkaatu abjaawaa.
Gandummaa irra dabree gosummaan isin dhaaba keessatti abaqaaltan dhumateef. Abalu ganda kanaa nuun waliin jira, balu ganda akkanaa keessaa nuun waliin jira jachuun teessani lakkaawadhaa. Oromoon of beeku shira keessaniif kan gowwoomu hin jiru. Kanneen isin akkana nu godhan akkana nu godhan jattani gaqndummaan sobdanilleen isinitti damaqee jira. Kana maleess diigumsi isin ilmaan Oromoo keessatti ammallee uumaa jirtan xalayaa Kenya irraa dhuftuunu saaxilamaa jira. Mee dura ofuma keessan qulqulleessa diina irratti xiiyyeefadhaa. Mana jibbitani keessaa baatan ala teessani waatu hafee jattani him ilaalina. Yoo gaabitan ammkoo hulaan isiniif banaa dha. Kan isin hin beeyne tokko kanneenuama karaa fedheenu Jaallan kun deebi’u qaban ja’ani falmaa jiran tahuu silaa beeytani waanuma silaa fulduraafillee karaa isiniif banu tokko irratti hin xiiyeefattan ture.
Maayyii irratti akka nama nagaa fakkatuus fakkaatu, hayyee naga barbaaduuf ammo waan hinjirre xeenyuun hin tahu. Mee dura dandeetti isin qabdan nu garsiisaa? Hamma ammaa akka garutti hogganoota ABO keessa walguurratani bahan keessaa kaan kolu galtummaa gaafate London jira, kaan dhihoo tana Wayyaneeti harka kennate. Kaan ofiifuu wal dhabee dhukkee walitti kaasaa jira. Dura dadhabina ABO keessatti uumaa turtani alaan bahattan irra aanaa. Kaan itti dhiisaa, abalu akkas tahee ibiddi qabatee fi wkf abjaawu dhiiftani, ibidda isin keessatti qabatee argaa fi dhagyaa jirru dhaamsaa.
Kufanii dhidhiitachuun soloquu malee bu’aa waan hin qabneef, qabsoo namoota maqaa dhawuu hujjii godhachhuu fi dubbii mana bunaa ykn ganda keessaa godhuun sadarkaa keessanitti gadi buuftani hin ilaalinaa. Kun gorsa akka Oromoo tokkotti isiniif kennu. Baatani, jara ariine jattani, humaa hin hojjanne jattani, hin lolan fi wkf. Jattani. Mee kana hunda irra caalaati isin nu bilisoomsaa.!!!!!!!! Akka amma ilaalutti garuu kana irraa fagoo jiraachuu qofa osoo hin tahin yaaduma jalqaba diinaan waa jachuu kan qabdan hin fakkaatu – hujjiin keessan halkanii guyyaa Shanee asiin baate asiin akkas taate dhuma. Halkani guyyaa, ganda kanaa fi kana jachuu qofa. Amma ammo gosaa fi magaalaatillee dabartan. Eegaa, isin tufatani dhiisan malee yoo barbaachisaa tahe karaa barbaachiseen quubsatti deebisaa isiniif kennuuf jaallan isin mqaaa tuyxanu ni dandayu. Garuu akka yeroo kashlabbootaan waliin atakaaroof hin qabne ammo beekkamaa dha. Akka nama gatii qabaatee irraa haasawn wahitti ol hiixachuu dhiisaa – teessan dhumatte. Dawaa/kiniina abjuu irraa ykn wareera irraa isin oolchu yeroon liqimsaa. Silaa tokko tokko yeroo dabarsee gaafa liqimsetti xalayaa akka ammaa kana barreessuun beekkamaa dha. Haatahu malee, nama karaa deemu hundi hoggana ol’aanaa tahe, kan dawaa yeroon liqimsu ykn dawaanu doktoraan hin kennamneef jiraachuun nimal jachumaaf ja’e. Gama kiyyaaniis fulduraaf yeroo akkanumatti dhukkubni isin cinqee waa jattan, yaada kiyya irratti kennadha. Kun ammo yoo dhukkuba dawaan wareeraa huh in dadnayin irratti waa xiqqoo isii dabale dhiifama naaf gootu – kkkkkkkkkkkk. Ammaaf barruun diraamaa isin abjjuun barreesitan hamma tokko ilaalee, mee yoo barbaachisa tahe kan hafe itti deebina.
Hordofaa Dhugaa


text:
Namni maaliif umurii malee harrii baasaa?
》Umamaan keemikaalli hydrogenperoxid
e jedhamu rifeensa keenya keessatti argama. 》Enzaayimiin catalase jedhamu keemikaala kana gara bishaanii fi oksiijiiniitti akka diigamee bahu godha.
》Umuriin akka guddaataa deemeen enzaayimiin catalase nama keessaa dhumaa deema. Hydrogenperoxide rifeensa keessatti kuufamaa deema.
》Hydrogen peroxide halluu rifeensaa gara adiitti jijjiiraa deema.
》Umurii malee rifeensi kan addaatu yoo waantonni armaan olii kun daddafanii raawwatamanidha.
》Umrii malee rifeensi addaachuun dhukkuba miti! Garuu bareedina (cosmetics) waliin waan walqabatuuf halluuwwan garaagaraa fayyadamuun ni danda’ama.
》Umrii malee rifeensa addaachuun aarii (stress) waliin wal hin qabatu
》Qorannoon tokko tokko hir’ina vitaamin B12 tu fida jedhanii heeru!


text:
„OROMIYAA IRRATTI WALIN DHALANNE,
WALINIS IRRAA GODAANNE.
HUNDEEN KEENYA OROMUMMAA,
FEDHIIN KEENYAS TOKKUMMAA FI BILISUMMAA!“
KOOTTAA WALIIN GAAFANNEE HUBANNAA! WALIIN WAAREEFANNEE
GALGALA HAR'AAS BASHANNANAA BULLAA!!
Qophiin keenya:
Ibsa haala QBO ilaalchisee, Dhaamsaa fi marii gababaa
Hayyu Duree ABO J/ Daawud Ibsaa waliin!
Sagantaa boharsaa, agarsissa suuralee gargaraa akksumas sirboota garagaraa
welliftoota oromoo bebbekamoo
Aaddee Ilifinashi Qannoo
Hangaatuu Baalchaa
Habtaamuu Hayataa
Bakkaangahaa Marggaa
Qabannee isin eegnaa itti dhihaadha!
Guyyaan:
Fulbaana 26 2009, Sa'aatii waaree booda 4:00 irraa eegalee
Nyaataa fi dhugaatinis ni jira!
Gatiin Seensaa:
Euroo 20.00 qofa. Ijoolleen bilisa!
Warra kaampii jiraataniif Euroo 10.00 qofa
Bakki:
Boerhaaveplein 28, Badhuistheater, Amsterdam.
Akkamitti dhuftu
Metro 53 ykn 54 qabattanii buufata geejjiba giddugala (central station) Amsterdam irraa yemmuu kaatan buufata WEESPERPLEIN jedhamuttii irraa buutanii, karaa bahaa matiskuid balbala jedhuun lafa jalaa olbaatan, riqicha takka qaxxamurtanii, bitaatti marfattanii battala achi geessu.
Oromummaa keessaniif, dursa kennitanii dhufuu keessaniif,
galanni keessan bilisummaa haa ta'u jennaa!
Tikeeta kana dursitanii waan bitattaniif galatooma jenna.
Garuu dagattanii akka hin dhufne! Bashaannana gaarii!
Koree Qindeessituu Sagantichaa irraa
D. Nagaasaa bilbilli 0642998266
D. Phawulos 0765322777
L. Fantaa 0643609738
D. Andarggee 0634354068


text:
Lammiiwwan Oromoo sababa walitti bu'iinsa daangaa naannoo Oromiyaa fi Somaalee Itoophiyaatiin wal-qabatee qehee irraa buqahan keessa dubartootaa fi daa'imman baayyeetu gaaga'amaa saaxilame. Rasaasan warra dhahaman dabalatees haala uummame keessa namoota baayyetu midhaan qaamaa fi adda addaa irra gahe.
An magaala Adaamaatti argamu, Hospitaalli Waliigalaa fi Kolleejji Meedikaalaa Adaamaa namoota kanaa tajaajilaa tolaa kennaatii jira.
Abbaa qabeenyaa fi hogganaa olaanaa hospitaalichaa Obboo Kabir-Huseen Waaqoo, "haawaasa keenya rakkinaa hamaaf saaxilamee kana - waan qabnuun, amma lubbuu teenya kennuutti- bira dhaabbachuu itti fufna," jedhan.
Obboo Kadir-Huseen amma amaattiis buusii qarqaarsa lammiiwwan buqahanii karaa baankii guurramaa jiruuf godhan dabalatee, midhaan nyaataa gara godinoota Harargee fi Baaleetti erguudhan ,akkasumas qarqaarsa bifa tajaajilaatiin walumaagalatti qarqaarsa gara birrii Itoophiyaa miliyoona 15 ta'i kennuu isaanii dubbatan.
Namoota Hospitaalli Waliigalaa fi Kolleejji Meedikaalaa Adaamaa tajaajila yeroo dahumsa tolaan kenneef keessa dubartoota lama dhiheenya Somaaliilaandii baqatanii kaampii magaala Adaama keessa jirutti daheeffartani jiran dubbisneerra.
Gabaasa guutuu dhaggeeffadhaa


text:
Meeshaalee aadaa Oromoo keessaa
Aadaan mallattoo eenyummaan sabootaa, sablammootaafi ummattootaa itti calaqqisu ta’uun ni beekam. Ta’us, yeroo ammaa xiyyeeffannoo dhabuurraa kan ka’e maqaa gaarii kanaan dura qabu gadhiisuun kan ormaatiin liqimfamuurratti akka argamu himama.
Kunimmoo dhaloota haaraa irratti miidhaan qaqaabsiisu olaanaa waan ta’eef, tooftaalee addaddaa fayyadamanii hubachiisuun murteessaadha. Agarsiisawwan garagaraa qopheessuun labata dadammaqsuun tooftaa tokko yoo ta’u, Biiroon Aadaafi Turizimii Magaalaa Finfinnees tibbana qophii tokko geggeessee ture.
Qophicharratti dhaabbileen gara garaafi namootni dhuunfaa galma igzibiishiniitti meeshaalee aadaa hedduu agarsiisaaf dhiyeessaniiru.
Dhaabbilee irratti hirmaachuun meeshaalee aadaafi kanneen biroo argisiisaaf dhiyeessan keessaa Giddugalli Aadaa Oromoo tokko yoo ta’u, jiddugaleessichaan meeshaaleefi kitaabilee aadaa, seenaafi duudhaa Oromoo daaw'annaaf dhiyaataniiru.
Shamarree Leensaa Taganyi kitaabilee seenaa Oromoo garagaraa qabachuun gurgurtaafi agarsiisaaf kan dhiyeessite yoo ta’u, agarsiisni jalqabame kun aadaafi seenaa ofii baruu, akkasumas aadaan dubbisuu akka gabbatuuf bu’uura kan buusuudha jechuun ibsiti.
Dhaloonni haaraa eenyummaafi aadaasaa baruuf kitaaba dubbisuu qaba kan jettu shamarreen kun, sosochiin Bulchiinsi Magaalaa Finfinnee eegale kan jajjabeeffamuu qabuudha.
Kanaan dura Oromoon aadaa isaa gadi baasee calaqqisiisuu miti afaansaatiin dubbachuun saalfii akka ture kan himte Shamarree Leensaan har’a biiftuu bahaa jirtutti fayyadamanii seenaa dhokatee ture baruufi barsiisuun dirqama Oromummaati.
“Kaleessi seenaadha, dagatamuu hinqabu” kan jettu shamarree Leensaan seenaa ija uummata Oromoo ta’e kana beekuuf of kennanii hojjechuun barbaachisaadha. Oromoon saba bal’aa aadaafi safuu boonsaa qabudha. Ta’us, aadaa boonsaa kana gadi baasanii agarsiisaaf dhiyeessuun beekamtiinsaa akka jajjabaatu kan taasisu waan ta’eef, itti fufiinsaan hojjetamuu qaba.
Magaalaan Finfinnee handhuura Oromiyaa taatus aadaafi seenaan ummatichaa liqimfamaa waan jiruuf, jalqabbiin jiru cimuu qaba kan jedhan ammoo Leenjisaa Shubbisa Sirboota aadaa Oromoo Obbo Addaamuu Gammachuuti. Meeshaalee aadaa Oromoo garagaraa agarsiisaaf qabatanii kan dhiyaatan yoo ta’u, xiyyeeffannoo argachuu akka qabanis ni dubbatu.
Oromoon aadaa bal’aa akka garbaa gadi fagaatu qaba kan jedhan Obbo Addaamuun, dhaloota har’aatti beeksifamuu akka qaban himu.
Meeshaaleen aadaa Godambaa Oromoo keessatti walitti qabamanii jiran keessaa walakkaansaanii agarsiisaaf kan dhiyaatan yoo ta’u, fakkeenyaaf, kanneen akka boraatii gogaafi mukaa, fal’aanafaa, akkasumas uffatiwwan adda addaa dhiyaataniiru.
Kunimmoo dhaloonni ammaa waa’ee aadaafi seenaasaa bareechee waan hinbeekneef, agarsiisniifi gurgurtaan wiirtuu egzibiishinii Finfinneetti taasifamaa ture kanaan boodas itti fufiinsaan taasifamuu qaba jedhu.
Agarsiisni meeshaalee aadaa Finfinneetti tibbana taasifame kun yeroo saglaffaaf kan gaggeeffame yoo ta’u, naannoon Oromiyaa yeroo sadaffaaf agarsiisicharratti hirmaateera.
Kunimmoo sabootniifi sablammootni magaalittii keessa jiraatan aadaafi seenaa walii haalaan akka beekaniif bu’uura kan buusu jechuudha. Daa’imman Oromoo Finfinnee keessa jiraatan sodaa asiin dura tureen aadaasaanii dagachaa kan turan yemmuu ta’u, jalqaabbii amma jiruun haalli mijataa uumamuu danda’eeras jedhu.
Agarsiisni aadaafi seenaa sabootaa, sablammootaafi ummattootaa qophaa’e kun akka hinliqimfamneef bu’uura kan buusu ta’uu kan himan ammoo Ittigaafatamaa Biiroo Aadaafi Turizimii Magaalaa Finfinnee, Obbo Gabratsaadiq Hagosi.
Agarsiisichi waggaa waggaan wayita gaggeeffamu waqtii manneen barnootaa boqonnaaf cufamanitti ta’uu kan himan ittigaafatamichi, barattootni abdii egeree biyyaa ta’an hirmaachisuuf kan yaadame ta’uu dubbatu.
Dhaloonni aadaafi seenaasaa hinbeekne eenyummaasaa beekuu hindanda’u kan jedhan Obbo Gabratsaadiq, barattootni seenaafi aadaasaanii qabatamaan akka barataniif agarsiisniifi gurgurtaan meeshaalee gaggeeffame jajjabeessaadha jedhu.
Walumaagalatti, dhaloota haaraa eenyummaasaan boonu horachuuf, aadaa, seenaafi duudhaa ummattootaa hubachiisuun barbaachisaadha. Kanaaf, tooftaalee kanneen akka agarsiisaafi kan biroo qopheessanii labata beeksisuun dirqama lammii hundaati.
Waasihuun Takleetiin


text:
Kanaanis har’a sa’a 10 irratti Bunni Itiyoophiyaa garee Magaalaa Finfinnee waliin taphata.
Qabxii 44n sadarkaa 4ffaarra kan jiru Bunni Itiyoophiyaa dhuma liigichaa irra kan jiru Magaalaa Finfinnee waliin taphatee kan injifatu yoo ta’e Buna Sidaamaa waliin gooliin caalee qabxii 47n qixa sadarkaa 3ffaa irra taa’a ( Bunni Sidaamaa hanga taphatutti).
Guyyaa boriis liigichi itti-fufee taphoonni torba sa’aatii wal-fakkaataa 9 irratti nigeggeffamu.
Haala kanaan dursaan liigichaa Qiddus Giyoorgis Isteediyamii Finfinnee irratti Itiyoo Elektirika waliin morkata. Shaampiyanii Liigichaa ta’uuf qabxiiwwan afur qofa sassaabuu kan irraa eegamu Qiddus Giyoorgis tapha inni Itiyoo Elektirika waliin taphatu kan eegamudha.
Walaayittaa Diichaa Baankii Daldalaa Itiyoophiyaa waliin, Magaalaan Faasil Ittisa waliin, Waldiyaan Jimmaa Abbaa Bunaa waliin, Bunni Sidaamaa Magaalaa Arbaaminc waliin, Magaalaan Adaamaa Dadabiit waliin akkasumas Magaalaan Dirree Dawaa Magaalaa Hawaasaa waliin nitaphatu.
Federeeshiniin Kubbaa Miillaa Itiyoophiyaa taphoota Pirimiyar Liigii Itiyoophiyaa torban 28ffaa Caamsaa 4 geggeffamuuf turan Caamsaa 10, 2009 akka darbuuf murteessuunsaa kan yaadatamudha.
Chaampiyans Liigii Afriikaa Qiddus Giyoorgis tapha ramaddii jalqabaa Kilaba Afriikaa Kibbaa Maamilodoo Sandaaws waliin taphachuunsaa akkasumas kilaboota gidduutti pirimiyar liigii irraa akka hin-buuneef wayita wal-morkatan ta’e jedhee qabxii gadhiisuun waan mul’ateef sagantichi Caamsaa 10tti dabarfamuusaa federeeshinichi beeksisuunsaa hin-dagatamu.
Pirimiyar Liigicha Qiddus Giyoorgis qabxii 52n wayita dursu, Dadabiit qabxii 48n, Bunni Sidaamaa qabxii 47n, Bunni Itiyoophiyaa fi Magaalaan Adaamaa qabxii 44n sadarkaa hanga shanaffaa jiru qabataniiru.
Magaalaan Dirree Dawaa qabxii 28n, Baankiin Daldalaa Itiyoophiyaa 25n akkasumas Magaalaan Finfinnee qabxii 20n sadarkaa dhumaarra jiru.
Goolii baay’ee galchuun ammoo Geetaanaa kabbadaa goolota 21 dursa; Saaladdiin Sayid qabxii 15, Jaakoo Arafaat qabxii 12n, Fitsum Gabramaariyaam fi Adaanaa Girmaa qabxii wal-qixa 11n itti-aanu.


text:
Koolu galtoota 200 kanneen Somaaliyaa fi Itiyoophiyaa irraa ta’aniif Liibiyaa keessatti iggitamanii jiran gad dhiisisuuf tattaaffiin godhamaa jira jedha jaarmayaan koolu galtoota sadarkaa addunyaa. .
IOM akka jedhetti Koolu galtoonni Liibiyaa mana hidhaa seeraan alaa keessatti iggitamanii jiraachuu viidiyoon mul’isu Waxabajjii 9 FB irratti maxxanfamee jira.
Maatiiwwan namoonni duraa dhabamanii viidiyoo gabaabaa kan firoottan isaanii akka gad dhiisaman yoo barbaadan gumaa akka baasan gaafatutu isaan dhaqqabaa jira.
Dubbi himaan IOM Joel Millman VOAf akka ibsanitti maddi viidiyoo kanaa hin beekamu garuu kan dhugaa ta’uu isaaf shakkii xiqqootu jira. Bakki namoonni sun kutaa tokko keessatti heddumminaan itti hidhamanii jiran garuu sodaachisaa dha jedhan.
Namoonni dhakaan akkan yaadutti laphee fi dudda isaanii irraatti fe’amee dararamaa jiraachuu dhageenyee jirra. Miilli namootaa cabeera. Dirmammuun qaama isaanii irratti kan mul’atuuf namoota akkaan huuqqatantu mul’atu. Kanneen ijaan argan illee midhaan nyaataa utuu hin argatin hanga tokko turuu isaanii dubbatu.
Yakkamtoonni kun namoota iggitanii jiran gad dhiisuuf hanga doolaara kuma saddeetii olii kan gaafatan ta’uu Millman ibsanii, maatiiwwan isaaniis firoottan isaanii gad dhiisisuuf qabeenyaa isaanii gurguraa jiru jedhan. IOM koolu galtoonni kun bakka itti hidhamanii jiran adda baafachuuf michoota isaa waliin hojjetaa jiraachuu beeksise.


text:
Meeshaalee waraanaa waqliif baachuu
Qabeenya uumamaan, keessumaa albuudotaafi kuufama boba’an kan badhaate Sudaan Kibbaa, ummatasheef azaaba (si’ol) lafarraa erga taate waggoota saddeetii ol lakkoofsisteetti.Ummatni biyyattii samiirraa meeshaa waraanaan jalaan ammoo beela, dheebuufi aduu gammoojjiin waadamaa jira.Ummatni biyyattii miliyoonaan lakka’amu biyyaa kan baqate yoo ta'u, kumaatamni ammoo lubbuusaa dhabeera. Kanneen du’aafi baqarraa baraaramanis hongeefi dhukkuboota daddarboon dararamaa jiru. Qabeenyi egeree biyyaaf abdatamu daaraatti gederameera.
Kaleessarra har’atu wayya abdiin jedhu biyya kanatti biddeena abjuuti. Bakka tokkotti nagaan jira wayita jedhamu bakka birootti rasaasni akka rooba gannaa sagaleen meeshaalee waraanaa dacheefi samii uwwisee qaqqawweessa’a akka odeeffannoo Sudaan Tiribiyuunirraa argame ibsutti. Yaaddoon ummata biyyattii guyyaadha gara guyyaatti dabalaa dhufeera. Mirgi jiraachuufi jiruu ofii gaggeeffachuu biyyattii tasumaa kan yaadamu miti.
Nageenya biyya kanaa mirkaneessuuf biyyootni addunyaa jaarsa araaraa hin ergin muraasa, dhaabbileen idila addunyaa hedduunis qooda fudhataniiru. Garuu rakkoon nageenya biyyattii akka ibidda daaraan aguugamee bulee holotaa har’a ga’eera. Jaarmiyaaleen siyaasa biyyattii kudhan ijaaranii kudhan diigu,waliigalteen dhukaasa dhaabuu ganama yoo mallattaa’e galgala sagalee meeshaalee waraanaa dhaga’uun barsiifata ta’aa dhufeera. Dhiyeenya kana waliigalteen dhukaasa dhaabuu mootummaa biyyattiifi riphe loltoota gidduutti magaalaa Finfinneetti mallattaa’ee ture furmaata waaraa fida jedhamee abdatamee turus osoo qalamni waraqaa waliigalteerraa hin qoorin wal waraanuun itti fufuunsa addunyaa daran gaddisiiseera.
Yaa’ii Gamtaa Afiriikaa torban kana taasifamaa jirurrattis rakkoon nageenya biyya kanaa ajandaa guddaa ta’eera. Dhimmuma kana ilaalchisee Wiixata darbe Ministeerri Dhimma Alaa gaazeexessitootaaf ibsa kennee ture. Dareektarri Olaanaan Dhimmoota Afiriikaa Anbaassadar Mahaammad Diriir akka jedhanitti, rakkoo Sudaan kibbaa olaantummaan ‘IGAD’ kan ilaallatu ta’us deggersa hawaasa idila addunyaa kan barbaadudha.Yaa’iin Gamtaa Afiriikaa miilanaas waliigaltee waraana dhaabuu garee finciltootaafi loltoota mootummaaf furmaata waaraa taasisa jedhamee eegama.
Haaluma walfakkaatuun ministeerichatti Gorsaa Dhimma Siyaasaa kan ta’an Anbaasaaddar Firee Tasfaamikaa’el akka jedhanitti, nageenyas ta’e rakkoo nageenyaa Sudaan Kibbaa kallattiin biyyoota ollaashii kan fayyaduufi miidhu waan ta'eef ‘IGAD’ irraa hojii guddaatu eegama. Kana jechuun shoorri dhaabbileen idila addunyaa hin barbaachisu jechuu miti. Haaluma kanaan anbaasaaddaroota biyyoota michuu ‘IGAD’ ta’an waliin marii taasifameen waliigalteen dhukaasa dhaabuu kanaan dura mallatteeffame cabuunsaa isaan gaddisiisus waliigaleen kun hojiirraa akka ooluufis biyyootni kunneen dhiibba gama maraan kan taasisan ta’a.
Waliigalteen dhukaasa dhaabuu cabuu kan dandada’e hojiin hubannoo uumuu gaaraa hanga gadiitti taasifamuu dhabuusaan ta’us kan miilanaa waanti adda taasisu hojii hubannoo bal’inaan uumuun alatti gartuu waliigaltee mallattaa’e diiguuf carraaqurratti tarkaanfii jabaan kan fudhatamu ta’a. Akka waliigaltee miilanaa kanatti bakka buutonni gartuu lameenii hirmaataniiru. Akka kanaan duraa loltuun eeyyama malee biyya sana keessa socho’uun dhorkaadha. Dhimma kanaafis ‘IGAD’ xiyyeeffannaa guddaa kennuun kan hojjetu ta’a. Gamtaan Afiriikaafi Awurooppaas tattaaffii nageenya biyya kanaa bakkatti deebisuuf taasifamu keessatti hirmaannaa cimaa akka taasisan waadaa seenaniiru.
Walumaagalatti, waliigalteen miilanaarraa bu’aan addaa argamuu qaba. Biyya waraanaan bututte kana nageenya waaraa gonfachiisuuf sochiin taasifamu jajjabeessaadha. Ta’us furmaata waaraan argamuuf argamuu dhabuun fuulduratti waan ilaallu ta’a.
Waaqshuum Fiqaaduutiin


text:
Abbootiin-qabeenyaa kunniin guyyaa kaleessaa Waajjira pireezdaantiitti Pireezdaant Mulaatuu Tashoomaa waliin mari’ataniiru.
Abbootiin-qabeenyaa kunniin humna danfa lafa keessaa, gogaa fi bu’aalee gogaa akkasumas hojii seraamikii irratti bobba’uuf fedhii qabu.
Deggarsa Itiyoophiyaan kana dura abbootii-qabeenyaa Tarkiitiif taasiste fi hojjataniis hojiisaaniin milkaa’uunsaanii hojii invastimantii kanaarratti akka bobba’an caalaa isaan kakaasuusaaf akka sababaatti eerameera.
Itiyoophiyaatti Ambaasaaddarri Tarkii Faatiih Yulusooy daawwaannaa Pireezdaant Mulaatuun ji’ootaan dura Tarkiitti taasisan abbootiin-qabeenyaa kunniin gara Itiyoophiyaa akka dhufan sababoota taasisan keessatti kan eeramu ta’uu himaniiru.
Pireezdaant Mulaatuun gita isaanii Tarkii Reesib Xaayib Erdoohaan waliin wayita mari’atanitti hariiroo biyyoota lamaanii cimsuuf waliigaluunsaanii kan yaadatamudha.
Wayita ammaa wal-jijjiirraan daldalaa Itiyoophiyaa fi Tarkii gidduu jiru Doolaara Ameerikaa miliyoona 400 fi miliyoona 40 irra ga’eera.
Haata’uutii lakkoofsa kana gara Doolaara Ameerikaa biliyoona 1tti guddisuuf biyyoonni lamaan waliigalaniiru.
Tarkiin Baha Afriikaatti hojii invastimantii Doolaara biliyoona 6 hojjataa akka jirtu kan eeran Ambaasaaddar Yulusooy, isa keessaa Doolaari biliyoona 2.5 Itiyoophiyaa keessatti qofa hojiirra oolfamuusaa himaniiru.
Kunis Itiyoophiyaatti lammilee kuma 30 ol ta’anii carraa hojii uumuusaa ibsaniiru.
Pireezdaant Mulaatuu Tashoomaa gamasaaniin, abbootiin-qabeenyaa kunniin dameelee invastimantii barbaadan irratti yoo bobba’an bu’a-qabeessa akka ta’an isaanii ibsaniiru.
Madda: Tajaajila Oduu Itiyoophiyaa


text:
-Yaa'iin hundeeffamaa Mana Marii Bakka Bu'oota Ummataas Wiixata taa'ama
Charinnat Hundeessaatiin
Finfinnee: Yaa’iin hundeeffamaa Caffee Oromiyaa marsaa 5fa, bara hojii 1fa kaleessarraa eegalee guyyoota sadiif Adaamaa, Galma Caffeetti adeemsifamaa jiru mootummaa haaraa hundeesse.
Caffichi oolmaasaa kaleessaatiin Obbo Muktaar Kadir pirezidaantii Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Oromiyaa taa'anii akka ittifufaniif kan muude yoo ta'u, muudama Pirezidaantii Ittaanaa dabalatee kan miseensota kaabinee naannichaa Obbo Muktaariin dhiyaates sagalee guutuun ragga'eera. Kana malees caffichi muudama miseensota gumii calaltuu heeraa namoota sagal of keessaa qabuu, dura taa’ota koreelee dhaabbii saddeetiifi boordii Dhaabbata Raadiyoofi Televizhinii Oromiyaa mirkaneessuusaa gabaasa Televizhiniin Oromiyaa tamsaaserraa hubachuun danda'ameera.
Abbaan Adeemsa Hojii Ijoo Dhimmoota Kominikeeshinii Waajjira Caffee Oromiyaa, Obbo Daksiisoo Huseen yaa’ii hundeeffamichaa ilaalchisuun ibsa Gaazexaa Bariisaatiif dheengadda kennaniin akka jedhanitti, yaa’ichi Fulbaana 20-22 bara 2008tti kan adeemsifamu yoo ta'u dhimmoota adda addaarratti marii'achuun KGT 2faas ni raggaasisa. Caffeen filannoo waliigalaa Caamsaa darbe geggeeffamerratti hundaa’uun mootummaa haaraa ijaare kun, KGT 2fa, wixineewwan labsii qaamolee raawwachiistuu keessa deebiin caasessuuf qophaa’eefi bulchiinsa magaalota Oromiyaa ilaallatanirratti gadifageenyaan mariyatee kan raggaasisu ta’uu himaniiru. Caffeen waggoota shanan dhufaniif hojiirra turu kun namoota 31 kanneen Mana Marii Federeeshiniitti naannicha bakka bu’uun miseensummaan tajaajilan akka filatus Obbo Daksiisoon ibsaniiru.
Miseensota 537 Caffeen Oromiyaa qabu keessaa dhibbeentaan 47 dubartoota ta’uu eeranii, kunis kan marsaa darbee harka 22n akka caalu addeessaniiru. Miseensota Caffee marsaa 5fa kanarraa bulchiinsa gaarii mirkaneessuu, sassaabdummaa kiraa dhabamsiisuufi dagaagina sirna dimokraasiirratti ciminaafi kutattummaan hojjechuun kanirraa eegamu ta’uus beeksisaniiru. Gama biraatiin yaa'iin hundeeffamaa Mana Marii Bakka Bu'oota Ummataa marsaa 5fa, bara hojii 1fa Fulbaana 24 bara 2008 taa'amee mootummaa haaraa ni ijaara jedhamee eegama. Yaa'icha bakka miseensonni Manneen Marii Bakka Bu'oota Ummataafi Federeeshinii argamanitti haasawaa baniinsaa pirezidaantiin RFDI, Dr. Mulaatuu Tashoomaa taasisaniin banama.