text:
biyyattii keessa jiru saboota obbolummaan baroota dheeraaf ollaa walii jiraatan gidduutti ibidda TPLF qabsiiftuun wal-waraansaa fi walitti bu’insa, ija shakkii fi diinummaatiin wal ilaaluudha! Dhugaan ummattoonnii biyyattii keessattuu sabni Oromoo caamsaa 20 bara 1991 booda beeku Itiyoophiyaa wayyaaneen bulaa jirtu keessatti namni gocha ishii mormee fi balaaleffate hidhamuu, dararamuu fi ajjeefamuu dha. Kan muldhachaa turee fi jiru sochii ummataa mirga umamaa fi dimookiraasiif taasifamu kamuu ennaa wayyaaneen weeraanaan dhaamsuu fi ugguruudha kaattuu dha!. Aadaan wayyaanee humna Tikaatiin eessa buutee namootaa dhabamsiidha!
Tuesday, May 27, 2014
Caamsaa 20ni Guyyaa Bineessi Tokko Kufee Bineensi Caalu Aangoo Itti Qabate Malee Guyyaa Mirgi Ummattoota Itti Kabajamee Miti!
Baarentuu Gadaa | Caamsaa 27, 2014
Wayyaaneen caamsaa 20n guyyaa mirgi ummataa itti kabajame, guyyaa walqixxummaa fi dimookiraasiin itti dhugoome jettee erga hololuu calqabdee oolee buleera. Akkuma hunduu quba qabnu waggoottan 23n darabaniif “Caamsaa20n booda gaafiin mirgaa fi walqixxummaa ummattoota deebi’e,e jira!?” jechaa turteetti, ammalleen holola kana oofaa jirti. “Ergan ani dhufee misoomni iddoo hundattuu dagaage, ummattoonni fedhii fi hawwii isaanii hunda guttataniiru?” jechaas turteetti, jechaas jirti. “Nagaa fi tasgabbiin, guddinnii fi jijjiramni caamsaa 2on booda Itiyoophiyaa keessatti dhalate har’a ddunyaarratti dorgomaa hin qabunis” hololuma ishiiti!. “Mirgi ilma namaa kan dhalootaa fi dimookiraasii biyya Itiyoophiyaa keessatti ergan ani hangootti bahee deebi’eera” jechuun karaa midiyaalee too’annoo ishii jala jiranii of faarsaa olti. Dhugaan waggoota 23n bara bittaa wayyaanee kana keessa Impaayera Itiyoophiyaa keessatti muldhachaa turee fi jiru garuu akkuma hunduu qaba qabnu faallaa kanaati.
Waggoottan 23n bara bittaa wayyaanee kana keessa kan Impaayeera Itiyoophiyaa keessatti wayyaaneedhaan raawwatamaa turee fi jiru haangoon waraanaa, tikaa fi siviilii hunda Tigroota dhuunfachiisanii ummattoota biyyattii keessattuu saba guddicha baha Afirikaa (Oromoo) qophxeessuu dha. Dhala Oromoo, hayyuu Oromoo xiqqeessuu akka gadootti ilaaluu, hidhuu fi dararuudha. Qabeenya biyyattii keessattuu qabeenya saba Oromoo daangaa malee saamanii gama Tigraayitti guurudhaan Tigraayi misoomsuu dha!. Mirga sabootaa humna qawweetiin ukkaamsanii saamicha dhuma hin qabnee fi yakka sanyii balleessuu gaggeessuu dha. Kan waggoottan 23n darban keessa dagaage biyyattii misoomsuu fi guddisuu osoo hin ta’in Tigraayiin badhaadhsanii saboota biraa addatti ummata Oromoo hiyyoomsuudha, qayee fi qabeenya isaarraa buqqisuu dha, biyya isaarra saboota biraa qubachiisuun biyya dhablee godhuuf yakka dalaguudha!. Kan caamsaa20n booda Impaayeera Itiyoophiyaa keessatti mumame nagahaa fi tasgabbii osoo hin ta’in hidhaa, dararaa fi ajjeechaa dha. Gooltummaa mootummaa (state terrorism) dha. Haqni
biyyattii keessa jiru saboota obbolummaan baroota dheeraaf ollaa walii jiraatan gidduutti ibidda TPLF qabsiiftuun wal-waraansaa fi walitti bu’insa, ija shakkii fi diinummaatiin wal ilaaluudha! Dhugaan ummattoonnii biyyattii keessattuu sabni Oromoo caamsaa 20 bara 1991 booda beeku Itiyoophiyaa wayyaaneen bulaa jirtu keessatti namni gocha ishii mormee fi balaaleffate hidhamuu, dararamuu fi ajjeefamuu dha. Kan muldhachaa turee fi jiru sochii ummataa mirga umamaa fi dimookiraasiif taasifamu kamuu ennaa wayyaaneen weeraanaan dhaamsuu fi ugguruudha kaattuu dha!. Aadaan wayyaanee humna Tikaatiin eessa buutee namootaa dhabamsiidha!
biyyattii keessa jiru saboota obbolummaan baroota dheeraaf ollaa walii jiraatan gidduutti ibidda TPLF qabsiiftuun wal-waraansaa fi walitti bu’insa, ija shakkii fi diinummaatiin wal ilaaluudha! Dhugaan ummattoonnii biyyattii keessattuu sabni Oromoo caamsaa 20 bara 1991 booda beeku Itiyoophiyaa wayyaaneen bulaa jirtu keessatti namni gocha ishii mormee fi balaaleffate hidhamuu, dararamuu fi ajjeefamuu dha. Kan muldhachaa turee fi jiru sochii ummataa mirga umamaa fi dimookiraasiif taasifamu kamuu ennaa wayyaaneen weeraanaan dhaamsuu fi ugguruudha kaattuu dha!. Aadaan wayyaanee humna Tikaatiin eessa buutee namootaa dhabamsiidha!
Walumaa galatti dhugaan waggoottan 23 darbaniif ifatti Impaayeera Itiyoophiyaa keessatti muldhachaa turee fi jiru Ukkaamsaa, hidhaa, ajjeechaa fi abbaa biyyaa kan akka saba Oromoo biyyaa isaarraa baqachiisuudha.
Ummata Oromootiif Caamsaa20ni wayyaaneen ittiin hololtu kun guyyaa bineensi tokko hangoo gadi dhiisee bineensi caaluu fi ilkaan hedduu qabu hangoo humnaan itti qabateedha. Guyyaa humni ukkaamsaa fi ajjeesaan tokko irree ummattootaatin bu’ee bineensi biraa shiraa fi humnaan hagoo dhunfatee ummattoota biyyattii keessattuu ummata Oromoo nyaachuu itti calqabeedha.
Erga wayyaaneen Caamsaa20 bara 1991 shiraa fi humnaan hangoo qabattee as ummannii Oromoo kan yeroo kimiyyuu caalaa cunqursaa jala jira. Saamichi, hidha fi ajjeechaan, biyya abbaa isaarraa humnaan buqqifamuu fi hari’amuun irratti gaggeeffamaa jiraachuu kan quba hin qabne hin jiru!. Biyya abbaa isaarratti akka lammii lammaaffaatti jiraachaa jira. Dubbatu ni hidhama, ni ajjeefama, ni dararama.
Waggoottan 23 darabaniif Oromoon mirgaa fi bilisummaa wayyaaneen irraa hololtu argee hin beeku. Argachuu mitii nagahaan gabaa oolee galaa hin jiru. Ijoolleen isaa nagahaan barumuusa dhaqixee deebi’aa hin jirtu. Kan akka bahetti bakka buuteen isaa dhabamee hafu lakkoofsa hin qabu. Ajjeechaan, hidhaa fi dararaan waggoottan 23 bara wayyaanee kana keessa Oromoorratti raawwatamaa turee fi jiru sukanneessaa dha. Saamichi qabeenya ummata Oromoorratti murna wayyaaneetiin waggoottan 23n darbaniif raawwatamaa turee fi jirus akka caamsaa20n booda waraabechi caalu ummata Oromootti dhufe mirkaneessa!.
Bineensi kufaatii Dargii hordoftee hangoo humnaan qabate wayyaaneen yakka waggoottan 23 darbaniif Ummatta Oromoorratti dalagde dhiifnee dararaa yeroo ammaa kana ummata Oromoorratti; keessattuu ajjeechaa barattoota Oromoorratti tibba kana raawwachaa jirtu yoo ilaalle hangam akka wayyaaneen bineensa, bineensa caalau tate ifatti nama hubachiisa. Murna Faashistii hidhaa fi ajjeechaadhaan jiraachaa jiru tahuu dhugoomsa. Hololli guyyaa guyyaan, “ani abbaa dimookiraasiiti, abbaa misoomaati” jettee hololtus gocha ishii waliin yoo wal bira qabamee ilaalamu, holola dharaa tahuu mirkaneessa.
Murni akkanaa, murni Faashistiin; ummata “bulchaan jira?” jetturratti yakka sanyii balleessuu raawwachaa jirtummoo gama kamiinuu fakkii dimookiraasii fi misoomaa tahuu hin dandeessu!. Guyyaan murna faashistii tanaan akka guyyaa ummattoonni biyyattii mirgaa fi walqixxummaa isaanii itti gonfataniitti hololamu caamsaa diigdamnis ummattoota biyyattii; keessattuu ummata Oromoo murna tanaandu’aa,dararamaa fi saamamaa jiru bakka bu’uu hin danda’u. maaliif jennaan Caamsaa 20ni ummata Oromootiif guyyaa bineensi tokko bu’ee binneensi caalu hango itti qabate malee guyyaa mirgii fi dimookiraasin isaa itti kabajamee mati!!!
Egypt’s presidential runner pledges to peacefully resolve dam row with Ethiopia
May 26, 2014 (ADDIS ABABA) – Egypt’s presidential front runner Abdel-Fattah al-Sisi said he would be keen to resolve the long running Nile water dispute with Ethiopia through dialogue if he is elected as the new president of the North African nation.
- Presidential candidate and Egypt’s former army chief Abdel Fattah al-Sisi talks during a television interview broadcast on CBC and ONTV, in Cairo, May 6, 2014. (Photo Reuters-Al Youm Al Saabi Newspaper)
Al-Sisi said he was ready to visit Ethiopia for talks over the massive hydro plant project the East African country is building at the Blue Nile River.
Egypt fears the dam will diminish its water share and will eventually affect the country’s people, most of whom heavily rely upon the Nile’s water.
Just over a year ago Egyptian politicians were caught discussing whether to launch military attacks against Ethiopia to sabotage the construction of the multi-billion dollar power plant project.
The comments were made at a meeting hosted by the President Mohamed Morsi — who has since been deposed — when several politicians debated bombing the dam while unaware that television cameras were recording the discussion.
At the time Ethiopia responded to the threat by saying it was ready to defend the dam project to any external threats, raising fears of a possible military confrontation between Addis Ababa and Cairo.
Morsi was deposed by the military a month later with al-Sisi assuming control of the government and putting himself in poll position to become president in elections which began on Monday and will end on Tuesday 27 May.
"Dialogue and understanding are the best way to resolve the crisis," al-Sisi told the state-run Al-Ahram daily newspaper in recent interview.
He added: "This is better than going into a dispute or an enmity with anyone."
The former army chief, who led the army to oust Mohamed Morsi last July, said he would exert utmost efforts to sustain Egypt’s water security which he said was a "life-or-death issue".
Ethiopia is the source to 85% of the Nile River’s water, however, colonial-era treaties written by Britain has granted down stream countries of Egypt and Sudan the lions share of the water.
When completed, the $4.3 billion Grand Ethiopian Renaissance Dam which is being built in the Benishangul Gumuz region near the Sudanese border will have an electric generation capacity of 6,000 MW.
According to Ethiopia’s Electric and Power Corporation (EEPCo) the dam which will be Africa’s largest is currently 33% completed.
An international panel of experts with ten members composed of two experts each from Ethiopia, Sudan and Egypt, as well as four international experts in its final report in June said the dam project will not cause significant harm to Sudan or Egypt but will in fact benefit them.
The panel of experts has delivered its final report to the respective governments of Ethiopia, Sudan and Egypt.
SAREEN WARRA NYAATTEEF DUTTI
Abaa Milkii | Caamsaa 27, 2014
Erga mormiin “master plaanii”Finfinnee jalqabamee gareen faashistii mootummaa ofiin jedhu mormii kanaan baarage (wareere) barattoottaf ummata Oromoo harka duwwaa hiriira bahanii yaada isaanii ibsatanirratti rasaasa roobsun daa’imman wagga 8 irraa kaasee barattoota sadarkaa adda addaarra jiraniifi jiraattota maanguddoonni keessatti argaman jimlaan ajjeesuu fii mana hidhaa beekkamuuf hinbeekkamnetti guuree dararaa suukanneessaa irran gahaa akka jiru waan Addunyaan marti quba qabuudha. Kanuma laalchisee ergamtoonni wuyyaanee nama muummicha ministeeraa ofiin jedhurraa kaasee af-yaa’in mana marii fii anga’oonni OPDO sadarkaa adda addaarra jiran mormii kana dhaamsuuf fashalsiisurratti halaknii guyyaa hojjachaa akka jiran miidiyyaalee saanitiinis taee kan biyyoota alaatin ibsa kennannirraa argaa jirra. Namoota watwaataa jiran keessa namni saba Tigray hanga ammaatti keessatti hinmul’anne. Isaan duuba taa’anii afaan meeshaawwan dubbatan kanaa ajeejaa, keessan dubbachaa jiru. Ergamtoonni ammoo qaaman nama ta’anii huummamman malee hojiin saanii hojii meeshaa (mayicraafoni namni keessan dubbatu) waan ta’aniif bakka itti ergaman dhaqanii waan itti himame sana ummatatti diddigaa jiru. Yoo kana raawwatan nameenyaan saanii qixxuma barcuma mana aangawaa TPLF keessaa jiruu kan yeroo barbaadan bakka fedhan kaa’ani irra taa’an, yoo barbaadamu baate baasanii gatani, ykn caccabsanii bobeessaniitti gadi bu’eeti jechuudha. Kana baruuf qorannaa addaa gochuu nama hindhamaasu. Waayee Junaddiin, Hasan, Almaz, Yonaatan,…..faa ilaaluun gahaadha. Jarri kuni bara aangorra turan yakka suukkanneessaa gooftoliin saanii ummata nihogganna jedhan kanarrtti dalagan adda durummaan raawwachaafi yakka san haaluuf golgaa adda addaan haguugun diina tajaajilaa turanii gaafa barbaachisummaan saanii raawwatu akka barcuma hinbarbaadamnee sana salphaatti baasanii gatamani. Biyya bittaa alagaaf mijeessaa turan sana keessarree jiraachuu mirga dhabanii seenaa saanii xuraa’a baatanii biyya ambaatti baqatanii jiruu baqataa gaggeessu dirqaman. Iddoo itti baqa tanittis jiruun saanii salphaa miti. Hawaasa kamittu makamuuf carraa hinqabani, morma ol qabatanii deemuuf hamileen keessatti du’ee oromoo yoo argan qaaniifi sodaadhaan akka bosonuutti baqaachaa jiraatu. Namni kanarraa barachuu hindandeenye ulaagaa namoomaa hinguuta jedhani amanuun nama dhiba.
Kanarraa barachuu kan dadhaban ergamtoonni amma akka saree maraattee oliif gadi fiigaa hirriiba dhabanii ummata Oromootti duulaa jiran kuni akkuma hojiin saanii ibsutti misoomni Oromiyaa danqame jedhanii miti. Mormiin ka’e, qabsoon jalqabame umrii bittaa gooftola saanii kan gabaabsu waan ta’eef badii kana hanqisuuf irriba dhabanii hojjachuuf ergama itti fe’ame baatanii oliif gadi fiigaa jiru. Gooftola saanii qofaa oso hinta’in isaanis harcaatuu guurratanirraa kan isaan hoonggessu ta’e itti mul’ate. Kanaaf watwaataa jiru. Gooftoliin garuu hanga har’aatti hindubbannee. Sarootuma hidhaa keessa jiran sansalata itti dheeressani gadi baasanii “jaas!” jechuun ummattatti duchisiisaa ummata akka ciniinan taasisaa jiru. Saroonni kunis harcaatuu funaannachuf dutuu waan qabaniif ummatatti dutaafii ciniinaa jiru.
Namicha ministeera muummee ofiin jedhurraa yoo kaane, jalqabumarraa kaasee namni kuni nama biyyaa mitii anaa tokko bulchuufu gahaa ta’e natti hinfakkatuu. Gabaabsee ibsuun yaala.
1-Ummanni inni keessaa bahe ummanni Walaayitaa (Walaayitaa qulqullu ta’u saa wantin beeku hinjiru, naannoo hundumattu DED keessa seenanii kan ummata maqaa dhahatan alagaan ficcisiisaafi fixaa jiran diqaalota, ykn miseensota saba biraa afaan naanno sanaa dubbattan – kan rakkina eenyummaa (identity crisis) qaban waan ta’eef) weerara Minilik dura dhaabbatee gootummaa hiriyaa hinqabneen falmatee (waraana sana keessatti namni 96,000 akka jalaa wareegame seenaa keessatti galmayee argamaa) meeshan caalame erga cabee booda bittaa kolonii kana hinjedhamnee suukanneessaa akka gabrumaan gurguramufi guutummaatti maqaan cabsoo “garba” jedhmu koloneeffattoota kanaan kennameefi hamileen isaa cabee akka jiraatu taasifamee akka ture waan haalamuu miti. Ummanni kuni haala akkasii keessa oso jiru namni kuni akka nama barate tokkootti qabsaa’e haala sana jijjiree ummaticha gabrummaa qaamaf sammuu jalaa baasuun oso irraa eegamuu innu sammuuf qaama isaa gabroomffattootatti gurguratee ummata isaa bira darbee ummattoota impaayaratti keessatti sakaallaa gabrummaan hidhamanii jiran hunda daran itti cimsuuf gabroomffattootaf afaan ta’ee hojjachaa jira.
2-Duguginsa sanyii ummta Sidaamaa(waan Hawaasaa Loqqeetti ta’e yaadachuun nidana’amaa), Gaamoo, Goofaa, Daraashee, Qucaa, ummattoota Omoo kibbaa fii kkf irratti raawwachiisaa ture dhiifnee ummatuma keessaa bahe ummata Walaayitaarratti raawwachaa ture yoo laalle namni kuni nama harkisaa dhiiga ummattootanii dhoqaayee akka ta’e argina. Duguuginsa sanyii Arakkaa (Walaayitaa) keessatti raawwatame yaadachuun nigaha.
3-Seera uuman ala haala bittaa koloneeffattootaa mijeessuuf afaanfi eenyummaa sabootaa dhabamsiisanii saba eenyumaa issa himachuu hindandeenye uumuuf yaalii gochaa turan hojiirra oolchuuf afaan sabootaa Wlaayitaa, Gaammoo, Goofaa, Daawuro walitti makuun afaan haar’a “WAGAAGODAA” jedhamu tokko umanii mana barmootatti barsiisuun ummata fudhaciisuuf kitaabota qarshii miliyoona saddeet fixe maxxansiisanii gaafa baasan ummannifi maanguddoonni saboota kanaa dura dhaabbatanii wareegama guddaa baasuun harkati maseensani. Kitaabonni suni qarshii sana huunda baatanii akka reeffatti biyyee keessa awwallamanii hafan. Kana huunda kan raawwachiisaa ture saree sansalata wuyyaaneen qabamee amma nutti dutaa jiru, dhiiga wareegamtoota keenyatti qoosaa jiru, qabsaa’ota keenya doorsisaa jiru kana. Namni kuni akkuma seenan isaa ibsutti amanamummaa gooftola isaa kan argate beekumsa isaan oso hinta’in nama angoof harcaatuu gooftola isaa argachuuf jecha ummata isaa fixaaf ficcisiisaa ture waan ta’eef yoomiyyu nama kanarraa hindeebineefi yoo ajajame tarii maatii saatuu wreeguuf duubatti hinjenne nama dhiiga dheebote akka ta’e waan beekaniif filatani.
Jarreen Oromoo ofiin jechaa daaiimaniif ummata Oromoo ficcisiisun isaan hanqatee dhiiga jiidharra dhaabbatanii wareegamtoota cubbuun dhiiga dhangalaasan kana maqaa xureessaa du’a saanii du’a saree fakkeessuf yaalaa jiran anga’oota ofiin jedhan keesaa kan akka Minaasee W/giyorgis (Abbaaduulaa ofin jedhu), Taayyee T/ hayimaanot (Kumaa ofiin jedhu), Asteer Maammoo (saba kullo ta’un shii himamufi Abbaay Tsahaayee akka itti galu dubbatamu), Dirribaa Kumaa,Abdulaziiz Mahaammadfi kkf keessatti argamu.
Gareen ifa hinbayin duuba taa’e ergama kana raawwachiisaa jiru Muktaarn (miseensa saba Yem) hoogganamus nijira. Isaan kuni hundumtuu abbaa dhimaa miti. Ergamtoota warra abbaa dhimmaati. Saroota harcaatuu guurrachuuf lubbuu ilmaan Oromoo harcaatutti gurgurataniidha. Abbaan dhimmaa wuyyaaneedha (TPLF). Isaan kuni warra harcaatuu saanii funaannachuuf qaamaf afaan saanii jara kanaa kereessaniidha. Saroota karra warra abbaa dhimaa eeganiidha, sansalata warra abbaa dhimmatiin qabamanii yoo isaan dutaa jedhaniin warra dutaniidha, yoo isaan ciniinaa jedhanii warra utaalanii ummata ciniinaniidha. Jechan jara kana ittiin ibsu narakkisa. Nama sammuu malee hummame arguuf dhaga’u baadhus jarri kuni garu sammuu qabaachuu saanii amanuunis nadhiba. Namni sammuu qabu, namni akka namaatti yaadu oso hindirqisiifamin gabrummaatii ( sarummaatti) of jijjiru bar-dhibbee kana keessa jiraachuu issaa arguun, dhaga’un, amanuun waan nama dhibu waan ta’eef. Jarri kuni maal rakkatan? Maaf sarrummaa filatan? Maaf halagaa tajaajiluun isaan gammachiise? Gaafiwwan kanaa deebii kennuuf sammuun saanii qoratamuu qaba jedheen amana.
Hunda saanii waan isaan xibaaran kaasee qeequ hinyaalu. Isaan keessaa abidda gooftolii saanitti qabate kana dhaamsuuf gooftola isaa caalaa muddamee amma afuurri citutti oliif gadi fiigaa kan turef ammaree itti jiru Minaasee W/Giyorgis soba xibaaree keessaa wantoota nama gaddisiisan sadeen tokko kaasee ilaaluun isin hubachiisuun barbaade.
1- Waayee ajjeechaa Ambotti raawwatameef sababaa gooftola isaa yakka jalaa baasuuf xibaaree akkas jedhe; “barattoonni hiriiricha akka bahan dursanii beeksisuu oso qabanu sana hingoone; barattoonni kuni yaaduu baatanis humni alaa itti makame waan qabeenyyaa barbaddeessu jalqabeef kana ittisuuf tarkaanifin suni fudhatame”jedhe. Kunis seera qabeessa (legitimate) akka ta’e ummata fudhachiisuu yaalaa ture.
Garuu seeruma saanitins ta’ee seerota Addunyaa kanarratti mootummaa abbaa hirree kamiinuu bahan keessatti namni qabeenyaa barbadeesse, ykn, oto hinbeeksisin hiriira bahee rasaasan reebamee yaa ajjeeffamu, yookin hidhamee yaa dararamu kan jedhu hinargine. Kuni seera TPLF oso barreessee ummatatti hinbeeksisin uka keessa kaayatee ummata ittin duguugaa jiruudha. Seera bardhibbee 21ffaa keessatti hafee seerumti ilma namaatin yeroo jalqabaatif bar kumee hedduu dura bahe jedhamee seenaa Addunyaa keessatti galmaahe jiru seera mootii Baabiloon Hamuraabii jedhamuuti. Seera kana keessattu nama qabeenyaa saamee, ykn eyyama oso hingaafatin hiriira bahe rasaasan reebaa ajjeesaa hinjedu. Seerumti sunirree kan labse “nama ija balleesse ija balleessaa, nama ilkaan cabse ilkaan cabsaa…..” (“an eye for an eye, a teeth for a teeth”) isa jedhu jechaadha. Gochaan faashistoota kanaa garuu ammayyuu sadarkaa sana bira akka hingayinfi sadarka savagery ykn barkumee hedduu sana duuba akka jiran agarsiisa. Adunyaa mooksuuf maqaa demokraasii golgatanii wanti qabatamaatti raawwachaa jiran garuu dalagaa faashistoota jalqaba wadhakkaa bar-dhibbee 20ffaa keessa ka’anii turaniin kan wal gituudha.
Qabeenyaan karuma fedheenuu deebi’e bakka bu’u danda’a lubbuun namaa garuu takka baanaan waan deebi’e bakka bu’u miti. Kanaafuu lubbuun tokko bahurra qabeenyan biliyoonan lakkaawwammu baduu wayyaa. Namoonni du’an kuni qabeebyaa san barbadeessuu saanii eenyutu mirkaneesse? Namoonni ajjeefaman kuni dhuguma namoota gochaa sana raawwatani? Akkamitti ummata 25,000 ta’u keessaa battalatti adda baafachuun danda’ame? Eega akkasitti adda baafachuun danada’amee ajjeessurra qabanii seeratti dhiyeessuun tarkaanfii seera qabeessa hnturre? Gaafiwwan kana xiinxalaati cubbuun akkamii akka raawwatame hubadhaa. Ergasii waan kana qorachuuf tarkaanfii akkamiitu fudhatame? Namoota itti gaafatamoo hojii suukanneessaa kana dalagan keessaa nama meeqatu towanno jala olee qoratame, ykn qoratamaa jiraa? Wanti dhageenye hinjiru. Jara kanaaf lubbuun Oromoo lubbuu simbiraa ykn saree abba hinqabnee (kan abbaa qabu dhiigni saa bahuu danda’a) ta’e jechaadha. Kana hojjataniis waan hinqaanofneef har’as waayee namoota du’anii oso hinta’in kan garaa saanii gubaa jiru qabeenyaa barbadaaye. Dhukkubni isaan dhaye dhukkuba qabeenyaati. Isaanii lubbuun ilma namaa faayidaa hinqabu, kan of gurguraniif qabeenyaaf waan ta’ef halkanii guyyaa kan ija dura isaan dhufu waayeedhuma qabeenyaati. Essa taa’anii, kana booda umurii waggaa meeqaa jiraatanii akka nyaachuu danda’an waan yaadanii beekan natti hinfakkaatu. Aduun saanii kan aangos ta’ee kan umrii akka gadi dhundhultee lixuuf karra gubbaa geesse waan hubatan hinfakkaatu.
Akkuma bakka hundattu hojjachaa turaniif har’as itti jiran ofii basaasota saanii (agent- provocateurs) erganii badi sana erga raawwachisiisanii booda barattootta rasaasan duguuguutti ka’ani. Akka barattoonni badii sana hindalagiin ammoo ofumaafuu mirkaneessaa jiru. Ergamaan kunisi kan dubbachuu yaalee kanuma. “ Badiin kuni warra alaa itti makaman dalagame” jedhe malee barattoota kanatu raawwate hinjenne. Eega kana ta’e daa’imaan hamaaf gaarii addan baasanii hinbeekne umrii waggaa sadeetiif kkf gaaga’un maa barbaachise? Daa’imman homaa hinbeekne kunis saamicha ykn qabeenyaa barbadeessu dhaqaniiti? Lubbu qulqlluu bahee kanaafii dhiiga qulqulluu dhangala’e kanaa eenyutu itti gaafatama? Akkuma ergamtichi kuni jedhutti dhiiga saree ta’ee hafaa? Namni kuni kan amma hojjachaa jirurra ajjeechaa gota Oromoo Obbo Daraaraa Kafanii akka qindeessee raawwachiisee waan kitaabarratti bahee dubbifne waan ta’eef ajeechaa sanaaf oso itti hingaafatamin yookin akka aadaa Oromootti dhiifama gaafatee gumaa hinbaasin har’as dhiiga daa’imman kichuu, gooftola saa wajjin walta’un dhangalaase seera qabeessa fakkeesse dhiiga jiidharra dhaabbatee yoo maatii ijoolleetti lallabu arguun namni kuni hangam cubbamaafii nameenyaadhaa ba’e akka ta’e argina.
Nama kana ijoolleen Oromummaa saa shakkanii lammii isaa gaafachuun saanii sirrii ture. Namni Oromo ta’ee aadaafi safuu Oromoo beeku haaluma fedheenu nama ajjeesee, maatiin reeffa oso hinawwaalatin, oso imimmaan ijarraa hinqooriin, dhiiga ijoollee gara-jabinaan duguuggamanii jiidhaa gubbaa dhaabbatee ijoolleen keessan saamicharratti ajeefaman jedhee duuti ijoollee keenyaa sirridha jedhanii akka fudhatan doorsisuuf itti falquu hindhaqu ture. Garaa madaayeerratti madaa dabale. Lapee dhiigaa jiru daran waraanee dhiigise. Kuni madaalli kamiinu yakka jechaan ibsamuu hindanda’amne ta’u bira darbee nama amantii qabuuf amantii kaminuu cubbuu cubbuu caalu ta’e mul’ata. Gochaan kuni waan faranjoonni “ adding an insult to injury” jedhan tokko fakkata.
Ani akka natti mul’atutti ergamni saa kuni tasggabbeesu oso hinta’in yoo akkas goone maal nugootu jedhanii gaanyii deemuu natti fakkata. Hinbeekne malee ammuma ummaticha salpisu, xiqqeessu, tuffatu, innis gooftola isaa biratti xiqaata, tuffatama salpifama. Yoo ummata kana hinsoodaanne bar wuyyaaneenis ergamtuu akka isaa hinbarbaadduu.
Habashoonni ergamtoota kana duuba taa’anii oliif gadi isaan furgguggachaa jiran alagaan akka Oromoo hafee walii saaniitifuu akka wal hinmararfanne, safuu walii hinqabne, aangorratti walduguugaa akka as gahan seenaan saanii ni ibsa. Ammas kan hojjachaa jiran ittifufiinsuma saniiti. Ergamtoonni kunis ergaa saanii kana raawwachuuf hirriba dhabanii ummata biyyatti fixaa jiru. Nameenyaan (personality) ergamtoota kanaa gadifageenyaan yoo laallamu ammoo akkuma maanguddoon Oromoo tokko kana dura dubbatan warra mana dugaatitti dhalatanii, karaarratti guddatanii aadaafi safuu ummataati halagaa ta’an akka ta’an hubanna. Oto akkas ta’u baate ergamaan kuni dhiiga jiidharra dhaabbatee wareegamtoota kana hin abaaru ture. “Ijji hinqaanfanne ciimman nama laalti” jedhuu miti.
2- Ergamaan kuni lafa akka Ada’aa, Bachoo, Wlmaraa, Goodaa Salaale fi kkf tuqee lafti kuni kan Xaafii magarsuuf oomisha guddaa kennu waan ta’eef magaalaanfii warshaan akka irratti hinijaaramne irratti walii gallee jedha. Warshaanfi magaalan lafa qonnaaf hinbarbaadamnerratti akka ijaaramuufii lafti qonnaa ammoo qonna ammaayyaa (mechanized farm) tti jijjiramee akka Xaafii bal’inaan oomishu akka karoorfame nutti himaa ture. “Alshashum zor alu” jedu warri Amaaraa dubbi akkasiitin. Qotee bulaa kamtu qonna ammayya kana hojjachuuf beekumsaaf kaapitaala qaba laata? Yoo kuni ta’u warri laficharra jiran eessa dhaqu nuun jedha laata ergaamaan kuni? Tigroonni lafti Gaambeellaaf naannoo biraa waan irraa fagaateef Finffinnee viilaa saanii keessa jiraachaa lafa naannoo finfinnee kana hiratanii akka qotatan mijeessaa jirra jedhee oso dhugaa dubbatee amanamaa ture. Jecha kana ofumaa yoo ittin afanfaajja’e malee ummata Oromoo afanfaajjeesuuf akka hindaneenye beeku qaba.
Lafti hektaarri 40,000 goodaa Dukam lafa Xaafii akka biraatti magarsu warshaa simintoo Caayinaattii kan gurgurame bara namni kuni presedaantii Oromiyaa ofiin jedhu akka ta’e namni irraanfatu waan hinjirreef jechi isaa ammaa kuni eenyumayyuu mooksuuf humna hinqabu. Lafti kuni lafa Ada’aa inni faarsaa jiru sana keessaa issa omisha Xaafitin beekkameedha. Yeroo lafti suni hundi fudhatamu innii maal hojjachaa tureet har’a waan humna isaa keessa hinjirre akka waan raawwachuuf deemu ummata afanfaajjessa?
3- Waayee qotee bulaa naannawa Finfinnee lafti irraa fudhatamee yoo dubbatu “lafti mana irratti ijaarratan akka kennameef, hojii fooyya’s qabatanii jiruu duraan jiraatanirra jiruu fooyya’aa akka jiraatan ibse. “Kan iyyeessatti hinfalqine hinbadhaadhu” jedhuu miti. Kuni falqa, tuffii, garajabina, guddaa lubbuu namaatti qoosuti.
Lafa Ada’aa farsu kana Aqaaqii kaasee hanaga Adaamaatti, karaa Maqii hanga Qooqaatti, Goodan Bacho hanga Waliso gahutti, Buraayyuu hang Ambo gahutti, Sulultaa hang Fiicheeti Laga-xaafoo kaasee hanga Alaltuu gahutti fii k.k.f warshaa adda addafi qonnaan abaaboo duunfatee akka jirufii qotee bulaan lafti suni irraa saammamee fonqolchame baqataa biyya keessaa ta’ee oso jiraachaa jiru badii sana oso hinsirreessiin badii biraa dabaluu yaaluun akka gaaftokko gumaa nama baasisu beeku qabu.
Qotee bulaa san hojii akkamii qabsiise namni kuni? Dhugaan jiru qotee bulaan homaa barmoota (gahaa) hinqabne hafee ijoollee maatiif biyyattiin baasii gudaa itti baasanii barsiisani kooleejootaf unibarsitii addaa ddaarraa eebbifamanii bahanuu hojii qabsiisuun dadhabamee dhakaa falaxuutti akka bobbaafaman namni wallaale jira itti fakkataa laata? Qotee bulaa baanu kana warshaa kam keessatti hojii qabsiise? Waajjira kamitti ramade laata?
Qotee bulaan laffarraa buqa’e nuti ijaan argine, dubbifnee irraa barre kumoota hedduun Finfineef magaalota naannoo ishii jiranitti baqatani gamoo gooftoliin ergamtoota kanaa ijaaran keessatti hojjataa guyyaa ta’un dhakaa baachaa simintoo bukeessaa, kuuwwan ammoo waardiyyaafi shamarranis hojjattu manaa warra sooreyyi baranaa ta’anii tajaajilaa jiru. Kuni yoo hojii qonnaa duraan keessa turan caala ta’e namicha dubbatetu beeka. Waayeen eenyummaa saanii, aadaa saanii, affan saanii, jireenyi hawaasuma qabaachaa turani hundumtuu barbadaayee lubbuu saanii jiraachisuuf qofa faca’anii carraaqaa jiru.
Namichi falqaa jiru kuni karaa tokko dhugaa qaba. Oto Oromoota san lafarraa buqqisee baattuu, waardiyyaa, hojjattuu manaa fii kkf taasisu baate gamoo gooftolii sana ijaaruuf eenyutu dhakaa baata, simintoo bukeessaa, eenyutu karra gooftaa eega, eenyutu manaa hojjatee dubartoota saanii kunuunsa? Oto kuni ta’u baate raajii argina turre. Wuyyaaneen namni baatu dhabame jette gamoo ijaaruu hindhiiftu, erggamtoota amma gadi bahanii ummatatti falqaa jiran kana dhakaa sana baachiftee ijaarratti turte. Warri amma dhakaa baachuun hijii fooyya’aa jedhan kuni hojichii hangam “fooyya’aa” akka ta’e sirriitti galaafii ture. Sanas yoo hojjatan wayi qaana’u? Duris daakuu baachaa as gahani miti? Har’umayyuu gaaftoliin saanii kophaatti wal arganii yoo jara kana hamachuu barbaadan “daakuu-baattota ” jechuun maqaa cabsootin akka waaman namni hinbeekne akka hinjirre itti himuun gaarii natti fakkaata.
“Daakuu-baattonni” akka Taayyee T/Himaanot (Kumaa Dammaqsaa), Dirribaa kumaa, Aster, abdullaziz ffi kkf….. miidiyaa gooftola saanii fuuldura taa’anii master plaanichi kan lafa Oromoo naannoo Finffinne “jeennatatti” jijjiru akka ta’e ibsaa turu saanii agare. Soba afuufan kana ummanni Oromoo oto isaan afaanii hinbaafatin bifa saanii yoo argu waan beekuuf hindhaggeeffatuuyyu. Qaamni saanii suuraa sobaa, afaan saanii faaggaa sobaa, sammuun saanii qodaa soba wuyyaaneen itti naqate baatu akka ta’e waan beekuuf.
Baatoliin kuni waan dulloomaniif sobni isaan gooftolii saanirraa fuudhani afuufaa jirans fudhatama waan dhabeef ammammoo dabbalee haara’a (dabbalee ilmoo) waltajjiitti as baasaa jiru. Mammaksa tokko nayaadachiise. “namicha sobduu tokkotu ilma saa soba barsiisu yaadee jedu. Manaa gadi baasee Addeecha Samii keessatti itti agarsiisaa kuunnoo argitaa Addeecharratti yoo garbuu dha’an” jedheen jedu. Gurbaanis “ahi !” jedhee ija rirrittachuutti ka’ee jedhu. “Maal taate?” jedhee abbaan gaafannan, “buquqa garbuu dhahamaa jirtu ija na bu’ee” jedheen jedhama. Battalumatti sobaan ilmi abbaa caalee jechuudha. Dabballee ilmoon tuni dubartiidha, Raabiyaa Isaa jedhamti. Warra moofa’anii bu’aa buusuu dadhabuun tajaajilli kennan raawwate akka kotte-duudaa dulloomee alatti gatamuutti gatamuuf deeman bakka bu’uuf isaan caalaa sobuun ulaagaa barbaachisu akka ta’e waan hubatteef afaan shii faaggaa bantee dhiiga ilmaan Oromoo qulqulluutii qoosuutti kaate. Ijoollee loltuun faashistootan hojii faashistummaa raawwachuuf ijaarramee leenjifame itti bobba’e gara jabina jechi ibsuu hindandeenyeen caccabsee du’aff jireenya jidduutti hambise “ofii yoo dheessan kufanii qaamni luqa’e”, jettee qooste. Loltuun suni eega hintuqinii maaf amma kufanii qaamni luqqa’utti dheesan? Gaafii jeduuf deebii qabdii laata? Barattoonni dhibbaf shantama ta’an akka madaa’anii hoospitaala Naqamtee geeffamaniif isaan keessaa lama rasaasan rukutaman battalatti akka du’aniifi, tokko ammaoo du’aaf akka deemaa jirau ogeessi fayyaa hoospitaalichaa tokkoofi jiraataan magaalatti hoospitaala keesa turan iddoo gochaa sanaa dhaabbatanii ragaa ijaan argaa turan battalatti ummata Addunyaati ibsanii jiru. Dabballee ilmoon tuni garuu ija shii soogiddaan dhiqattee “kan madaayee hoospitaal jiru ijoollee lama qofaadha, namni du’es hinjir, reeffa namaa miti reeffi indaanqooyyu hinmu’taa miti kan nama du’ee akkamitti dhokata” jette ummata afanfaajjeessuuf yaalii gochaa turte.
Sobni kuni hundumtuu bu’aa buusee ummata mirgaa saa falmachaa jiru duubatti deebisuu waan dadhabeef amma ammoo tooftaa biraatin as bahani. Ummatuma “master plaani” jedhamu kana hinfudhu jedhee mirga saa falmatu kana “nan fudha, jettee yoo hiriira bahuu baatte adaba adda addaatu si eegata” jedhanii karaa dabballota saanii doorsisuuf, sodaachisuun faalla fedhii saa akka hiriiru taasisaa jiru. Hanag ammatti qotee bulaafii hojjettoota mootummaa magaalota Roobee Baaleefi Sandaafaf bakkee hiriira baasanii jiru. Yoo ummanni tokko ta’ee shirra kana ofirraa fashalsiisu baate gochaan kuni amma hanga dhaga’uf arguun nama hikik godutitti akka itti fufu shakkiin hinjiru. Kuni ammoo mormii ka’e kana daran akka cimsu malee akka dhaabuu wabiin hinjiru. Fuula kitaaba seenaa bara fagoo garagalchuu oso hindhaqin waan wagga sagal dura isaan qunname yaadachuun gahaadha. Bara filannoo 2005 isaan gaafa Caamsaa 7/2005 ummataa horii kaffalanii, geejjiba ramadanii, miidiyaa saaniitiin halkanii guyyaa lallabanii, karaa dabballoota saanii gandoota keessa jiranii ummata dirqisiisanii hiriira deggersaa baasuun “dambaliin kuni filannoo injifachuu qofaa os hinta’in raajii raawwachuu danda’a” jedhamee namicha du’een erga dhaadatamee booda gaafa lammaaffaa hiriira mormitoonni waaman irratti namni dacaa hedduun sana caalu akka baheefi isaan qaanesse waan wajjin arginee dabarreedha. Filannichis akka namichi dhaadate oso hinta’in harka qullaatti isaan hambise akka qaanii hamilee saanii cabsee ummaticharratti haaloo bahan isaan taasisee darbeedha. Kanaafuu ummata dirqisiisanii faalla fedhii saa hiriira baasuun haloo ofitti cimsuu malee akka deggersa hinargamsiifne hubatu qabu turan.
Waan qawwee of harkaa qabaniif gaafuma fedhii ofii raawwachuu barbaadan ka’anii ummata kana tabbatti dha’un bu’aa akka hinqabne Dargiiraa’is barachuun garii ture. Ajandaa hiriirri suni itti bahamee yeroon saa waan dheerateef yaadachuun nadhibuyyuu “waldaan qotee bultoota Arba Guggu hiriira bahee bulchiinsa Reegaan (prezedaantii Amerekaa yerosi kanture) balaaleffte” jedhamee midiyaa Dargiitin darbuu saa nan yaadadha. Faaydaan isaa maal akka ture garuu anaa miti warrumti hiriiricha baaseyyu quba qabu natti hinfakkaatu. Bulchiinsi Regaan hiriira saniin ijjannoo saa jijjiruun hafee lafarratti ummammuu walda’a sanaatu quba akka hinqabne beekuun nama sammuu fayyaa qabuuf salphaa ture. Waan akkasiitin faranjoonni “butterfly effect” jedhu. Akkuma san faashistoonni amma qawweedhan aangorratti rarra’anii jiran kunis akkuma angafoota saanii ummata dirqisiisanii waan gatii hinqabneef ummata hiriira baasuu itti fufani. Kanaan duras yeroo hedduu waan akkasii dalaganii jiru. Faayidaan argatan garuu aakkuman ibsuu yaalee fallaa fedhii saanii ykn bu’a barbaadan san fiduurra kasaaraa keessaa bahuu hindandeenye itti fidee akka darbu argaa turre. Kan har’a hojjatanis waan sanaan adda ta’uu miti.
Gara dhimma nakaasetti yoon deebi’u yakka suukkanneessaa Oromiyaa keessatti ilmaan Oromoorratti raawwatamaa jiru jechaan ibsuun nama dhibu kana fuuldura bahee raawwachaa kanjiru namoota maqaan oromoo ofiin jedhaniif naannoo kana bulchaa( hoogganaa) jirra jedhaniin akka ta’es argaa jirra. Akkuman olitt ibsuu yaaleetti warri abbaa dhimmaa hang har’aatti ifa of hinbaafne. Itti gaafatamni akka hin ooles waan hubataniif akka namicha Kitaaba Qulqullu Philaaxos jedhamuun beekkamu “dhiiga kanarraa ani qulqulluudha” jede jarri kunis gaafa yakka kanatti gaafatamuun dhufe “nuti harka keessaa hinqabnu” jechuuf akka of qopheessan agarsiisa. Baatoliin (waqariis nijedhamu) waan itti fe’ame baatanii ummatarratti buufachaa jiran garuu sanas yaaduuf sammuun waan hojjachuu hindandeenyeef yakka gooftoliin saani akka raawwatan itti kennan akkuma itti kennametti ummatarratti raawwachaa jiru. Gaafa gaafin dhufe (waan hafuu miti) adda durummaan akka itti gaafataman hubachuu qabu. Yeroon harcaatuu gooftola saanii funaannatanis akka gabaabbatte beekanii ummata saaniitti deebi’anii ummataa wajjin dhaabbachuun itti gaafatama seenaan irra kaahaa jiru hanga tokko salphifachuunis gamnummaa ta’a. Akkuma tortoranitti darbuun seenaa qofaan oso hinta’in diroo saanii fii diroo ummata hojii suukanneessaa irratti raawwachaa jiran maraanuu akka abaarraman akka isaan taasiu beekanii garaan yaaduu dhiisanii sammuu saaniitti dhimma bahuun akka ilaalan waamicha kooti. Diroon Minilk issa jira? Diroon Goobanaa essa jira? Diroon H/Sillaasee eessa jira? Kanumti isa kaleessaa kan Mangistu H/Maariyaam issa jira? Deebii gaafiwwan kanaa qixxuma waan beeknuf asitti deebii kennu hindhama’u. Gaafiwwan ka’an kana sammuu keessan keessa deddeebisaatoo deebi isaa sodaa tokko malee offi keessaniif deebisaa. Kan warra har’a aangorra jirtanii yakka suukanneessaa ummatarratti raawwachaa jirtanis boru kanaa ala ta’u saa wabii maal qabdu? Kana kan murteessu hojii har’a hojjattan waan ta’eef gara sammuu keessanitti deebi’aa itti yaadaa. Sana booda haala ofii keessan iif keessa jirtan kana wajjin wal bira qabaa laalaa. Itti bahiin isaa balaa akkamiirra akka jirtan ifatti waan isinitti agarsiisu natti fakkaata. Ummata amma fixaafii ficcisiisaa jirtan kanaa jettanii oso hinta’in diroo keessanii jettanii yeroo yaaduu qabdan gubbaa akka geessan arguu qabdu jedheen yaada. Kanaafuu badii, yakka, garajabina, duguginsa sanyii amma raawwachaa jirtan kana dhaabatoo gabrummaa alaggaa jalaa bahaato ummatatti deebi’aa. Sanaafi sana qofaatu isinis diroo keessanis saliphina diroorraa dirootti darbu jalaa isin baasa.
Mootummaan kuni nidarba, isinis nidabartu. Diroon ummataas kan keessanis itti fufa. Diroo keessan maal akka mudatu yaadaa. Seenaa xuraa’a keessan baatee oso morma ol hiqabatin, oso hawaasatti hinmakamanin, baqataaf biyya dhablee ta’ee akka jiraatu har’a hojii keessaniin itti murteessuu keessan hubadhaa, hegeree saas fageessaa laalaa. Haftee gooftola keessanii akka saree funaannachuun gooftola keessan jiraachisuuf ummata ciniinu dhiisaa. Gaafatamni seeraa, gaafatamni seenaa, gaafatamni diroo keessanii akka isin eeggatu hubadhaa. Gooftoliin keessan akkuma saree gurra irraa muranii afaan kaa’anii qabeenyuma ummata keessaa baatanii saamanii haftee saanii affan isin kaa’aa akka jiran hubadhaa. Namni akka keessanii akkas jedhee mammake jedhu “ana garaan achi narraa haajedu, namni waan fedhe naan haa jeduu” jedhe . “Boru hinbeeknee” jedhama namni akkanaa. Akkuma looni garuma saa guuttachu qofaa yaada jechuudha. Akuma saree abbaa haftee laatef duta jechuudha. Saree keessa’u saree haftee funaannachuuf abbaa guddise ganee galee gale jechuudha.Yoo kuni isin ibsu danada’e hojiin keessan kana fakkata.
Yaadni kuni miseensota OPDO taatanii warra kallattiin faashistoota dura dhaabbattanii mirga ummata keessaniif daangaa biyya keessanii Oromi’af falmaa jirtan hin ilaallatu. Hojirraa ari’amna, nihidhamna, nidararamna jettanii oso hinsodaatiin wareegama guddaa baasaa waan jirtaniff ummanni keessan kabajaan isin simata. Amma dandeessan ilmaan Oromoo loltuu, poolisifi, basaasa diinaa ta’un sirna gabroomfataa kana tajaajilaa jiran yaada kana qaabachiisaa, huruu qawwee qabatanii gara diinatti malee ummata saaniitti akka hingaragalfanne barsiisaa, gantoota xiqqoo angorra jiraniin ala miseensota keessan alagaa tajaajilu dhiisan akka mormii saanii finiinsan kakaasaa. Gareen saba bicuu keessaa baatee abbaa biyyaa of fakkeessitu kuni gaafa isin bira hinjirre Oromiyaa bituuf isin akka ashkaraati ajajuuf mirga (legitimacy) akka hinqabne beekaa. Ammayyuu muddama keessa galtee waccabbaraa jirtii gaafa isin fuula dhoowwattan gonkumaa rifattee walitti garagaluun ishii mirkana waan ta’eef oso wal hinqoodin tokkummaan dhaabadhaatoo adeemsa keessan itti fufaa. Hooggana adeemsaa keessan qindeessu lafa jala ijaarradhaa.Ummanni keessan isin wajjin waan ta’eef injifannoon keessani hinshakkinaa.
Dhumarratti maanguddoonni naannoo kootii yoo eebba kennan keessa waan abaaranis niqabu. Sana keessaa waan akkana jedhamu tokkotu jira; “mortuun haabaddu!” jedu. “Budaan (kan jia hamaa qabdu) beektee yaadhiiftu” jedhu. “Yoo dhiisu baatte faana mortu haabaddu” jedu. Maalif akkas jettu jennaan mortuun lafaa barattee mortii, budaa waaqatu humee humaa san ofii filattee miti garuu hubaatii geessiftu beektee akka dhiiftuuf, yoo beektee dhiifte nijiraatti, yoo dhiisuu baatte ammoo faana mortuu baddii” jedhu. Isinis warri hammeenya suukkanneesaa gabroomfataa kana lafaa barattanii, ergama diina akka mortuutti biyya keenyaa diigaa, qabeenyaa biyyaa saamaa, sanyii nuduguugaa jiru fudhattanii hojjachaa jirtu, akka mortuu san badaa jennee isin abaaruun nimalaa, garuu carra tokko isini kennuuf beekaa dhiisaa yoo dhiisuu baattan faana mortuu (faana diina halagaa) san badaa!!! jennee isin abaaruuf mirga qabna. Kana beekaa nudhiisaa.
Oromiyaan nibilisoomti!!!
Dhiigni wareegamtootaa akka bilisummaa magarsu shakkiin hinjiru!!!
warri gara jabinaan duguginsa sanyii raawwachaa jiran seeranis seenanis adaba saanii ni argatu!!!
Qabsaa’ota ajjeessuun qabsoon hindhaabbatuu!!!!
Dhiigni wareegamtootaa akka bilisummaa magarsu shakkiin hinjiru!!!
warri gara jabinaan duguginsa sanyii raawwachaa jiran seeranis seenanis adaba saanii ni argatu!!!
Qabsaa’ota ajjeessuun qabsoon hindhaabbatuu!!!!
The Final Call for Oromos
By Bittimsaa Diina | May 26, 2014
It is apparent that every concerned Oromo has been following recent events in Oromia. We heard the horrible things that happened to Oromo students. The racist and fascist TPLF regime indiscriminately killed Oromo students as young as 9 year old kids. It has been reported that hundreds of Oromo students were killed in different parts of Oromia. Just in a single day, over 50 student demonstrators were killed in Ambo town. Thousands have been beaten and detained in different detention centers in Oromia.
The deaths of innocent Oromo students have been a rallying point for Oromos around the world. Thousands of Oromos have been protesting in unison to denounce the killings and mass detentions of Oromo students. The blood of Oromo students that was shed in Ambo, Guder, Adama, Jimma, Neqemte, Gimbi, Robe, Haro Maaya, Dire Dawa and other Oromia villages have united the Oromo people. The cause for which the students sacrificed their young lives is a just cause. The so called “Master Plan” is a master genocidal plan that has to be stopped at any cost. Every single Oromo should recognize that the situation is a final call for all of us to fight for our existence and survival as a nation. All of us have a role to play in the struggle for justice and freedom. Our struggle has to be multifaceted. In this regard, we have to focus on four major fronts:
1. Diplomacy and Advocacy
The recent gains made through the advocacy of concerned Oromos is very encouraging. We have to keep on advocating for our people who are being terrorized by the TPLF regime. We need to continue protesting and writing letters to our representatives and senators. We have to redouble our effort to raise awareness about our cause by contacting local as well international news agencies.
We need to convince western nations and major financial institutions that bankrolling genocide will be against their long term interest. Their “national interests” should not be at the expense of the very existence and survival of our nation. Any nation that supports the TPLF brutal regime should understand that the actions of TPLF are tantamount to genocide and ethnic cleansing. We must not be discouraged by negative encounters in our struggle. World powers may ignore us today but they will not be able to do that if we persevere.
2. Building our Economic Base
It is evident that any group that controls vital economic sectors of a society has a tremendous mandate to advance its causes. This is the reason why the minority TPLF regime has been weakening the economic base of the Oromo people. TPLF has been intentionally targeting Oromo business men and women by shutting down their businesses, denying them line of credits and imposing burdensome taxes. These actions have substantially weakened the economic power of the Oromo people.
Every Oromo has the duty to reverse this trend. Whether we live in Oromia or in the diaspora, we have to do our best to strengthen our economic power. Oromos should support Oromo businesses and boycott TPLF owned businesses. We have to instill a spirit of entrepreneurship in our people. We need to learn how to create businesses and make them profitable. Successful Oromo entrepreneurs need to mentor fellow Oromos and show them how to succeed in business.
3. Armed Struggle
In this world filled with hypocrisy, armed struggle is becoming a taboo subject. However, it is a fact that no nation in the world has gained its independence from colonialism and occupation without some form of armed resistance. Even the USA became free from the British Empire through an armed struggle. Our armed struggle is a struggle to defeat a brutal regime and secure our survival as a nation. The Oromo struggle is waged for justice and equality but not for any extremist cause. It is not a terrorist attempt to disrupt civilian life.
We have to work hard to debunk the myth created by TPLF to hoodwink the world. TPLF lobbied with some success to label Oromo armed struggle as terrorism. However, after the end of the Bush administration, even the USA is noticing the fabrications and lies of the TPLF regime. Indeed, it is the TPLF regime that is a sponsor of state terrorism. We have to clearly state this fact with the support of numerous evidences we have collected. A regime whose sole purpose is corruption, ethnic cleansing and state terrorism cannot label the just struggle of the Oromo people as terrorism.
4. Cooperation with Other Ethiopians
It is not a secret that the TPLF regime has so far effectively used the “divide and conquer” policy of colonialists. TPLF is known for inciting intra and inter-ethnic conflicts. The past two decades have shown us that TPLF is becoming an expert in sowing discord and conflicts between the different nationalities in Ethiopia. It has instigated conflict between Oromos and other ethnic groups. It is even responsible for masterminding conflicts among the different clans of the Oromo people. All Oromos should recognize this TPLF trick and fight back.
We have to cooperate with other progressive forces in Ethiopia who are struggling for a regime change. We also need to assure minorities in Oromia that our struggle is for justice and equality but not for subjugating others. We need to redouble our efforts to have more allies in the struggle to get rid of TPLF. However, this does not mean that we will abandon the Oromo quest for freedom and liberation. It just means that instead of multiplying enemies we have to multiply our allies.
In conclusion, it is the writer’s view that Oromia has made a final call to all Oromos to mobilize our human and material capital to defeat the fascist regime of the TPLF. TPLF has to be defeated at any cost. The choice is ours, to live as free men and women or to continue being slaves in our own land.
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Xiyyaarri Gibtsi bade
-
- font size decrease font size increase font size
Finfinnee, Caamsaa 11,2008 – Daandiin Xiyyaara Gibtsi akka jedhetti xiyyaarichi to’annaa raadaariin ala ta’eera.
Xiyyaara lakkoofsa balali’iinsaa MS804 keessa imaltoota 56, garee hojjettootaa 7 fi humnoota nageenyaa 3tu keessa ture.
Eeyar Baas A320 ol ka’iinsa faana 37,000rratti balali’aa ture.
Xiyyaarichi Baha Meedetiraaniyaaniitti sa’aa 02:45tti (00:45 GMT) raadaaran ala kan ta’e jedhu itti gaafatamtoonni.
Daandiin Xiyyaara Gibtsi humni nageenyaa barbaachaf iddoo xiyyaarichi badetti bobba’eera jedhe.
Hojiin xiyyaaricha barbaachuu garee Griik waliin gaggeeffamaa jira.
Xiyyaarri Gibtsi kuni Paariisii kaleessa halkan ka’ee abjuu biyyatti deebi’uu qaba ture. Karaarratti balaan irra ga’ee dhabame malee.
Baduun xiyyaarichaa kan barame gara bariidha.
Ji’oota darban keessa Xiyyaarri Gibtsi nama tokkoon dirqamee Saaypiras qubachuun namoonni keessa turan rakkoo malee gadi lakkifamanii namichis harka kennuun isaa ni yaadatama.
‘IS’ xiyyaaricha daaratti makeera, nama lubbuunin baraara jettee hin dhama’in jechuun ibsa baasera.
Xiyyaaricha keessa kan turan baay’inaan lammiilee Gibtsootaa fi Faransaayota jedhameera.(FBC)
Maddi: BBC

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gill
Gilliin qamaa nafa binensota bishaan-kessa bayee kessatti argamu dha. Kuniis qamaa afurra yoo ta'uu, fayyidaan isaas oxygenaa bishaan irraa gargari basuu fi carbon dioxide bishaaniti gadii lakkisu dha. Qamnii gill microsopic (yoo qamni isaa dhi'atee ilalamu) qamaa ballina (SA) guddaa qabate jiruu yoo ta'uu kuniis waantotaa isaa marsaani argamaniin akka wal-qunnamu isaa gargara.
Binensotii bishaan kessa bayee xixiqoon (microscopic) fi kan guggudo ta'anii inactive ta'aan, oxygeen barbachisaa ta'ee qamaa isanii hundaan fudhachu ni danda'an, kanaaf, gill osoo hin fayyadamiin afuraa fudhachuu ni danda'uu. Haa ta'uu malee, binensotii bishaan kessaa xaxama (complex) ta'aan fi kan active ta'aan gill tokko yokaan tokko olii ta'ee ni barbaduu.
Gillonni yeroo bayee tishu, damee (branch) yokaan slender tufted geggefama (anatomy) xixxiqo ta'aan ofii kessa qabu. Gilli tittolle bishaa kessaa alaa, gillonni biraa dhigaa yokan jigaa (liquid) coelomic ofii kessa qabu, kuniis karaa gaziin itti dadarbuun. Oxyginiin dhigaan fa'amee garaa qamotaa birratti geggefama. Carbon dioxidiin immo dhigaa kessa gara tishuu gillii qalla kessa darbee gara bishanii harcafama.
Gillonii fi qamonii akka gilli jiraan, qamaa binensotta bishaan kessat bakka garagarat argamu. Binensonni kunis mollusks, crustacean, tittota bishaani, Qurxummii fi amfibianotta.


text:
———————-
Waggaa Haaraa Ilaalchisuun Dhaamsa ABO
Amajjii 2014
Miseensota ABO QBO keessatti qooda lammummaa gumaachaa jirtan;
Waraana Bilisummaa Oromoo tarree duraa hiriiruun wareega ulfaataa baasaa jirtu;
Dargaggootaa Oromoo, sirnaa fi diina farra Oromoo irratti finciluun mirga ummata keessaniinffi falmaa jirtan;
Ummata Oromoo, sirna gabrummaa umurii gabaabsuuf qbsoo haqaa gochaa jirtu;
Akkasumas firoottan QBO
Baga waggaa haaraa geessan jechaa, waggaan haaraa 2014 bara ummatni Oromoo bittaa abbaa irrummaa irra aanee bilisummaa isaa fi walabummaa biyyaa itti gonfatu akka tahuuf ABOn hawwaaf. Barri haaraa bara diinni ummatoota cunqurfamoo irratti roorrisaa jiru itti jilbeenfachiisamu, hawwii fi fedhiin ummatootaa itti guutamu akka tahuuf hawwii isaa dabarsa.
ABO ShG fi ABO-QC deebinee kaayyoo tokko, heera tokko, sagantaa siyaasaa tokko, caasaa tokko, hooggana tokko, waraana tokko, tarsiimoo qabsoo tokko, tooftaa tokko, imaammata fi qajeelfama tokko jalatti ABO tokkoomsuuf waligaltee irra geenye Saadaasaa 20, 2012 labsuun keenya waan yadatamu dha. Erga sun tahe kunoo waggaa guuteera.Yeroo kana keessatti deggersaa fi obsi miseensotaa fi ummata keenya irraa argame kan dinqisiifatamuu dha. Hawwii fi fedhiin keenya utuu hin hir’atin, waliigaltee fi tokkummichi akka milkaawuuf tarkaanfiileen fudhataa jirru hanga herregne caalaa yeroo nu gaafatee dhibaawuu mudanneerra. Haa tahu malee gara xumuraatti dhihaachaa waan jirruuf odeessa hawwamu waldhageessisuuf jiraanna. Akeekni tokkoomuu humnoota qabsoo bilisummaa Oromoo itti fufee akka fiixa bahuuf ciminaan kan hojjennu tahuu ibsa waliinii (joint statement) kanaan abbootii fi firoottan qabsoo keenyaa maraaf addeessina.
Waggaan keessa turame dhumatee waggaa haaraatti wayta seenamu kan keessa dabran of duubatti mil’atuun akka matayyaa fi walootti kan raawwatame ilaaluun aadaa waan taheef, bara 2013 haala dhaabni keessa ture, haala ummataa fi kan diinaa ilaallatuun karaa taha. Kan dabre irra deebi’anii ilaaliinii, xiinxaluu fi gamaaggamuun jabina ofii tikfataa fi jabeeffataa laafina mul’ate irratti hojjatuuadhan irra aanuuf gargaara.
Cabiinsi ummata Oromoo jaarraa 19ffaa keessa mudate ummata Oromoo bilisummaa fi walabummaa qofa osoo hin taane, diinotaan namaan gadiitti akka ilaalamu isa taasise. Bittootni bilisummaa isaa irraa mulqan, biyya isaa humna qawween irraa booji’anii walabummaa dhabsiisan, bara baraan bittaa isaanii jalaa akka hin baaneef hammeenyaa fi shirri raawwataa har’a gahan bifa danuu kan qabu tahuu yaadatuu feesisa. Suduudaan humnaan dura dhaabbatuu, keessa qubatuun to’atuu, duula qor-qalbii bal’inaan adeemsisuu, isa qoqqooduun walii isaa dura akka dhaabbatu gochuu fi kkf tooftaalee sirna gabrummaa diriirfatan ummata Oromoo irra bubbulchuuf dhimma itti bahaa turanii fi jiran keessaa hanga tokko.
Ummatni Oromoo hanga gabrummaa jala ture kana keessa mootummootaa fi sirnoota gara garaa argullee hundinuu jijjiirraa maqaa yoo tahe malee kaayyoo fi akeekaan tokko tahuu gochaa isaanii irraa hubata. Kana irraas yeroon inni itti mootummoota Itophiyaan mootummaa kiyya jedhee fudhatee fi itti amanee jalatti bule hin turre. Empaayerri humnaan ijaaramtes humnaan jiraachifamte. Nagaa fi tasgabbii kan hin qabne, shakkii fi kan sodaan jirraatte dha. Nagaa fi tasgabbiin dhabamuun ammoo biyyattiin akka hin guddanneef gaadi’ee hiriira biyyoota addunyaa keessaa isa maayyii keessatti hiriirsee jaarraa 21 kana keessatti illee biyya beela, dhukkubaa fi bodatti hafummaan beekamtu taasise. Lammiin empaayera kanaas bakka dhaqe hundatti namota hagoo irraa kan hafe mataa ol qabatee akka hin jiraanne eenyummaa fi empaayera biyya kiyya jedhu waamuuf illee akka qaanfatu tahe dha.
Mootummaan abbaa irree fi loogummaa sanyii geggeessuun dorgomaa hin qabne Wayyaanee/IHADG ammoo mootummoota empaayerittii bitanii dabrani hunda caalaatti egeree hundaa kan gaaffii jala galche, ummatoota bor waliin ollummaan jiraachuu hanga hin dandeenyeetti wal irraa fageessaa jiru tahuu gochaa isaan olitti ragaa biraa itti barbaaduu hin feesisu. Har’a biyya ykn naannoo bittootni irraa maddaniin alatti bakkootni biroo bakkoota saaminsaa, cunqursaa fi ummatootni itti hiraarfaman tahuu kan empaayera Wayyaaneen bitaa jiru qalbifatee ilaale hundi hubatuu danda’a. Ummatni keenya Baha Oromiyaa lafa isaa irraa ari’amee alagaaf kan kenname bara dhumate kana keessa tahuu ABOn oggaa yaadatu, kanneen biyya isaanii irratti abbummaan isaanii haalamee buqqaafaman hunda gadi itti dhaga’amu ol aanaa tahuu hubachiisaa rakkoo diinni uume kana qolatuuf kan isaaf danda’ame hunda raawwatuu irraa kan boodatti hin deebine tahuu mirkaneessuu barbaada. Kana keessattis ummatni Ormoo marti qooda irraa eegamu akka gumaachu hiree kanaan dhaamsa isaa dabarsa. Bakkootni ummatootni qee’ee isaanii irraa humnaan buqqifamanii ari’amuun lafa dhablee taasifaman,bakkootni jiruu dhablummaan itti babal’atee hojjatanii jiraatuun rakkina ol aanaa tahee keessatti dagaagaa jiru, bakkootni baratanii hojii gadootti bobbaafaman biyyaa fi naannoolee ummattoota cunqurfamoo addatti ammoo Oromiyaa fi ummata Oromoo tahuu kan hin haalamne haqa qabatamaa fi dirreetti mul’ataa jiru dha. Sirni Wayyaaneen diriirfamee fi kaayyoon Wayyaanotaa ummata Oromoo akka diinaatti kan ilaaluu fi fudhatu tahuu irraa har’a Oromiyaa keessatti kan duroomaa fi badhaadhaa jiran alagoota Oromoo akka diinaatti fudhatan, akkasumas kanneen ummata isaanii irraa adda bahanii hambaan quufanii jiraatuu filatan qofa. Kana irraa Oromiyaan kan Oromootaa tahuun hafee kan alagootaa taatee jirti jechuun ni danda’ama. Haala gadadoo fi dhiphuu kana jijjiiruuf qabsoon bilisummaaf adeemsifamu dachaan guddatuun fardii tahuu beeksisaa, ABO ummatni keenya waggaa haaraa kana keessa qabsoo isaa caalaatti akka finiinsu dhaamaaf.
Jiruu dhablummaa, qaala’insa jireenyaa fi wabii jireenyaa dhabanii obboleeyyan keenya biyya ollootaatti jiruu barbaada godaanan salphinaa fi haala namoomaan alaatiin oggaa biyyatti darbataman, mootummaan Wayyaanee loogummaa sanyii irratti hundaa’uun aantii isaaf qabiinsa gaarii fi akka gadi of dhaabaniif tajaajilaa fi gargaarsa barbaachisu gochaa kanneen hafan gaddaan alatti harka qullaa ganda isaaniitti akka deebi’an taasisuu irra dabree farreen keessa jiraachuu malu kan jedhuun bakka gahaniitti akka hordofaman ajajuun gochaa diinummaa fi namoomaan alaa waggaa dhumate kana keessa raawwatame yoomiyyuu mootummaan Wayyaannee Oromoo dararuu irraa kan hin dhaabbanne tahuu mirkaneesse dha. Waan taheef ummatootni cunqurfamoo walii gala addatti ammoo lammiileen Oromoo qaanii fi salphina akkanaa keessaa kan baasu biyyoota alagaa keessatti baqattummaan xiqqeeffamuu fi salphifamuu osoo hin taane madda rakkoo kanaa kutuu waan taheef furmaata maayyii argamsiisuuf ha qabsoofnu jenna.
Mootummaan Wayyaanee ummata Oromoo walii gala diina godhatee saaminsaa fi cunqursaa adeemsisaa jiru addatti dargaggo Oromoo irratti xiyyeeffatuun tarkaanfiin hammeenyaa fi diinummaa fudhataa jiru diinummaan Wayyaanee kan hundee tahuu mirkaneessuutti dabalee kan dhaloota itti aanutti akeekkate tahuu hubachiisa. Barattoota tattaafata hedduun barnoota ol aanaa dhaqqaban barnoota keessaa ari’uun, jumulaan hidhanii barnoota irraa gufachiisuun, barattoota qaroo fi sabboonoo tahe jedhanii ajjeesuun tarkaanfiilee ummata Oromoo hiyyumma keessatti ittisuuf fudhatamani dha. Bittootni bittaa isaanii itti fufsiisuuf hidhaa, ajjeechaa, ukkaamsuu, arihatamuu fi rakkoolee adda addaa irraan gahan illee ummatni cunqursaa jala jiru adddatti ammoo dargaggoon guca tahee boba’uun fedhii fi hawwii ummata isaa dukkana gabrummaa keessaa baasuuf qabu irraa hin dhaaban. Waan taheefi, dargaggoon Oromoo diina hanga funyaaniitti hidhate, caasaa basaasaa fi tikaan ummatoota hanga maatiitti to’ataa jiru osoo hin sodaanne, Alagaan hin bitamnu! Oromiyaan kan Oromoo ti! Gabrummaa fi gabroomsaan haa dhabaman! Wareegama keenyaan walabummaa Oromiyaa dhugoomsina! Qabsawaan ni Kufa Qabsoon itti Fufa!! jechuun fincilli golee Oromiyaa hunda keessatti finiinsaa jiru kan diina rifaasisaa, ummata Oromoo boonsaa fi hamlachiisaa jiru taheera. ABOn tattaafata dargaggootaa kana dinqisiifata hanga bilisummaan ummata Oromoo mirkanaa’utti akka itti fufuuf kan isaaf danda’amu hundaan kan bira dhaabbatu tahuu hubachiisa.
Mootummaan Wayyaanee dhimma amantii keessa seenuun hawaasa hunda jeequu kan itti fufe tahuutti dabalee kanneen mirga amantii qaban kabajsiifatuu fi yaalii matootii amantii dhuunfatuun fedhii mootummaa guutuun akka hafuuf gaafatuu irraa kanneen ajjeefaman, reebaman, haqa dhorkatamanii manneen hidhaa keessatti dhama’aa jiran oggaa yaadatamu rakkoon uumame furmaata dhabee hibboo akka tahetti jira. Mootummaan Wayyaanee kanneen mirga isaaniif falmatan hunda shorarkeessummaan yakkee irratti roorrisuu aadaa godhatuu irraa lakkoobsi lammiiwwan yakka dharaa kanaan gidiraa argaa jiran dabaluu malee hin xiqqaanne. Ajeejjaachaan baay’atu, hidhaan jabeeffamu ummatoota gaaffii haqaa kaasuu irraa boodatti akka hin deebisne ABOn hubachiisaa, rakkoon empaayerittii gaaffii ummatootaa deebisuun qofa kan furamu tahuu jabeessee ibsa.
Waggaa irratti waggaan dabalamaa akka dhufeen ummatoota Itophiyaaf kan mirkanaa’e yo jiraate, Wayyaanee jalatti mirgi ummatootaa kan kabajamuu hin dandeenye tahu dha. Haqni caalaatti ukkaamsamee dharri bakka argatuu agarsiisa. Namootni lakkoobsaan yaraa duroomaa ummatni bal’aa caalaatti hiyyoomaaa deemuu mirkaneessa. Aangoo fi mirgi ummataa caalaatti dhiphifamaa aangoon namoota lakkoobsaan hedduu xiqqoo fi dhalootaan naannoo tokko tahaniin dhuunfatamaa deemuu mul’isa. Kanneen hundi mirgaa fi haqni ummataa kan beekamuu fi kabajamu qabsoo qofaan tahuu akeekan.
ABOn qabsoo siyaasaa fi hidhannoo kan raggaafates dhugaa kana irraa ka’ee ti. Bittootni Itophiyaa hangamuu jijjiiramaa oolan, mirga ummatootaa fi dimokraasiif kan dhaabbatan tahuu lallaban gochaan isaanii hundi kan mirga ummatootaa dhiibbatuu fi sirna dimokraasiif faalla tahe abbaa irrummaa dagaagsu, biyyaa fi ummatootaaf dhimmuu fi hojjatuu irra, dantaa dhuunfaa fi murnaaf kan dhaabbatan tahuu hubatuu irraa hidhannoo kaasuun waggoota dheeraaf falme. Falmaa kana keessatti har’a illee qoodni WBO ol aanaa waan taheef WBO bakka jiru maratti tarkaanfii fi boobbaa isaa akka babal’isuu fi finiinsu shakkiin hin jiru.
Har’a ummatni Oromoo roorroo fi salphina irra gahaa jiru keessaa bahuuf ABO abdiin akka eeggataa jiru hubatamaa dha. Eenyu iyyuu caalaa kan dantaa ummata Oromoof dhaabbatee fi falmaa jiru ABO tahuu ummata keenya jalaa dhokataa miti. Abdii fi fedhiin ummata Oromoo kun ammoo QB itti jiramuun fiixa akka bahu hin shakkisiisu. Bittootni har’a jabaa tahanii mul’atan qabsoo ummataan akka honga’an ABOn shakkii hin qabu. Waan taheef diina dhiiga ummataa xuuxee fixee lafee isaa qoqqoraa jiru kana of irraa gatuuf barri haaraa kan jabinaa fi murannoon keessatti qabsaa’uun injifannoo mirqaansaa itti galmeeffannu tahuu qaba.
Waggaa dabre keessa ummatni Oromoo bilisummaa fi walabummaa isaaf, akkasumas kanneen saaminsaaf irratti bobba’an irratti tarkaanfii adda addaa bakkoota gara garaatti fudhataa tureen qabeenyi isaa saamamuu kan hin haayyamnee fi callisee kan hin ilaalle tahuu agarsiisee jira. Kun baranas babal’atee itti fufuu qaba. Jabinni hawaasa keenya keessatti mul’atu kun akka babal’atuuf irratti hojjatuu feesisa. ABOn tarkaanfii kana jabeessuu fi babal’isuuf kan irraa eegamu guutuuf qophii tahuu dhaama.
Ummatni Oromoo duula saaminsaa itti banameen lafaa fi qe’ee isaa irraa ari’amutti dabalee tooftaa gara garaan alagaan biyya isaa irra baayyinaan qubsiifamuun egeree isaa irratti kan xiyyeeffate tahuu gadi faginaan hubatee gochaa farrummaa diinaa kana jabinaan dura dhaabbatuu akka itti fufu ABO hubachiisa.
Abdiin ummata bilisummaaf qabsaa’uu dargaggoo biyyaa ti. Humni haaraa yomiyyuu jijjiirama bu’uraa argamsiisuuf fedhii fi dandeetti itti qabu durummaan QBO keessatti hirmaatuun qooda irraa eegamu gumaachuun fiixa bahiinsa QBO keessatti qooda ol aanaa qaba. Dargaggoon Oromoos kana hubatuun waggoota 8 dabraniif akka murna hawaasaa tokkootti wal gurmeessuun tarkaanfiin fudhataa turan kan QB-tti jabina hore dha. Waggaa dabraa jiru kana keessas dargaggoon Oromoo fincila jalqaban itti fufuun manneen barnootaa, magaalaa fi baadiyyaa keessatti diddaan agarsiisanii fi ummata dammaqsuu keessatti qoodni kennan kan qabsaawotaa fi firoottan qabsoo hunda boonse akka tahe hin falamsiisu. Kun caalaatti jabaatee kan itti fufuu qabu tahuu ABO hubachiisaa gama dhaabaan kan barbaachisu guutuuf jabinaan kan itti fufu tahuu addeessa.
QBO galii isaan gahuuf WBO waggaa dabre keessa tarkaanfii diina irratti fudhateen qabsoon bilisummaa galii isaa hanga gahutti qabsoon kan itti fufu tahuu, diinnis tasgabbaa’ee jiraachuu akka hin dandeenye haala hin mammsiisneen mirkaneessee jira. WBO waadaa ummata isaaf seene kabajaa fi tiksaa tarkaanfii diina irratti fudhatu golee Oromiyaa hunda keessatti kan itti fufu tahuun mirkana. Ummatni Oromoos ilmaan isaa dantaa biyyaa fi ummataaf jecha wareegama ol aanaa baasuuf tarree duraa irratti argaman kana bakka arge hundatti waan barbaachisu hundaan cinaa dhaabbatuu akka itti fufu ABO dhaama.
Mootummaan Wayyaanee waggoota 20 oliif deggersa mootummoota irraa argatuun aangoo irra ture. ABOn gargaarsi mootummaa abbaa irreef argoomamu ummatoota hacuucanii bitu irra waan oolfamuuf deggeruun sirrii akka hin taane deddeebisee hubachiisuun tarkaanfii malu akka fudhatan yaadachiisaa fi gaafataa ture. Ammas ABOn gargaarsi maallaqaa fi tumsi diplomaasii mootummaa farra ummatootaaf godhamu mirgi dimokraasii ummatootaa akka hin kabajamne, mirgi namoomaa akka hin eegamne taasisuudhaan dararaa fi roorroo itti fufsiisuuf kan oolu tahuun hubatamee kanneen mootummaa kanaa tumsan ejjannoo isaanii irra deebi’aniii akka ilaalan gaafata.
Dhuma irratti hundaan olitti mootummaa Wayyaanee kan hanga ammaa gateettii ummatootaa irraa akka hin buune taasisee jireesse ummatoota biyyattii walitti buusuu fi wal shakkisiisuu danda’uu irraa ti. ABOn ummatootni empaayerittii wal irratti osoo hin taane diina waloo irratti xiyyeeffatuu dhaan sosso’uun kufaatii diinaa kan shaffisiisu tahuutti amana. Kun dalagaan mul’atuu dhabuun umrii bittaa abbaa irrummaa waan dheeressuuf diina irratti akka fuulleffatamu ABO dhaamsa isaa irra deddeebiin dabarsa.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Muddee 31, 2013


text:
- Miseensota ABO QBO Dirqama Duraa Godhatuun Qabsootti Dhaabbataa Jirtan;
- Waraana Bilisummaa Oromoo Bilisummaa Oromoo Dhugoomsuuf Wareega Qaalii Baasaa Jirtu;
- Dargaggootaa Oromoo, Sirnaa fi Diina Farra Oromoo fi Bilisummaa Oromoo Irratti Finciluun Mirga Ummata Keessaniif Falmaa Hadhawaa garuu Boonsaa Irratti Cichitanii Argamtan;
- Ummata Oromoo, Sirna Gabrummaa Haalaan Hadhaawaa fi Umurii Dheeraa Of Irraa Darbatuuf Qbsoo Haqaa of Irratti Irkannoo Qofaan Gaggeessaa Jirtu;
- Akkasumas Firoottan QBO
Waggaa haaraa seene kana keessa maaltu raawwatamuu qaba? Fedhii fi hawwiin ummata qabsoofnuuf akkamiin guutama? gaaffiilee jedhaniif deebii gahaa fi qabatamaa kennuuf waggaa dabre keessa kan raawwatamee fi kan hanqate ilaallatuun fardii dha. Kanaaf bara 2014 keessa haala dhaabni keenya ABOn keessa ture, haala ummata keenyaa fi haala diinaa wal yaadachiisuu feesisa.
Guyyaa ummatni Oromoo gabrummaa jalatti kufee eegalee mootummootni Itophiyaa sirnoota gara garaa fi mootummaa adda addaa diriirsan irratti wal jijjiiruun kan mul’ataa ture tahullee jijjiirraan sirnaa fi mootummootaa ummata Oromoo irraan miidhaa irra caalaa dhaqabsiisuu fi mirga uumaa fi seeraan qabu dhiphisuu malee isaanii ummata Oromoo akka ummataatti ilaalanii mirgi isaa akka kabajamu yeroon fedhii itti agarsiisan hin mul’atne. Mootummootni Itophiyaa hundi akkaataa itti qabeenya ummata Oromoo saaman, ummata Oromoo hamilee cabsuun bittaa jala turfatan irratti karoorfatuun hojjatan. Kanas gochaan isaan ummata Oromoo irratti bara baraan raawwatan ifatti agarsiisa. Addatti ammoo mootummaan Wayyaanee Itophiyaa bituuf erga humnaan of labseen asitti gochaalee ummata Oromoo qofa osoo hin taane ummatoota hunda dheekamsiise, gadadeesse, diinummaa babal’ise fi ummatoota gaddisiise ifaa fi dhoksaan raawwatuun impaayera humnaan bitaa jiru kufaatiitti fi gadadootti oofuu irratti argama. Mootummaan Wayyaanee/IHADG gaaffii ummatootaa karaa nagaa deebisuu irra maaf gaaffii mirgaa kaaftan? jechuun ukkaamsuuf humnatti gargaaramuu filatuun ummatoota caalaatti fincilsiisaa fi mirga isaaniif akka falmataniif kakaasa jira.
Ummatni Oromoo mootummaa kan kiyya jedhuu fi dantaa isaaf dhaabbatu dhabuu irraa waggoota dheeeraaf qabsoo wal irraa hin citni geggeesse. Hawwii fi fedhii ummata Oromoo kana guutuuf ABOn dirqama qabsoo Oromoo hogganuu fudhatuun qabsoon bilisummaa fi walabummaa geggeessaa jiruun injifannoolee hin tuffatamne argamsiisuu irratti milkaa’ullee kan hafatee jiru hubatuun QBO finiinsaa akka jiru hubatamaa dha. Falmaa diina irratti adeemsisaa jiru kanaanis caasaalee fi ijaarsa diinaa ummata Oromoo irratti xiyyeeffatan, lukkeelee diinaa Oromiyaa fi ummata Oromoo keessa jiraataa isa basaasuu fi saamuu keessatti qooda kennan, waraanaa fi humna baasasa diinaa ummata Oromoo mirga isaaf falmatu ajjeesuu fi hiraarsuu irratti bobba’an irratti tarkaanfiilee hedduu fudhatuun adaba malu kennaafii ture. Kana keessatti WBO goleelee Oromiyaa adda addaa keessatti tarkaanfii fudhataa tureen QBO deebii quubsaa argatu malee kan hin dhaamne tahuu mirkaneessuun caalaatti mooraa diinaa dhiphisaa fi diigaa akka jiru ifaa dha. Kun ammoo bara haaraa kana keessa hanga ummanti keenya mirga isaa harka galfatu jabaatee kan itti fufu tahuun hin shakkisiisu.
QBO ABOn durfamu har’a sadarkaan irra gahe amansiisaa fi kan humni kamiyyuu ukkaamsuu hin dandeenye tahuu sochii bal’aa Oromiyaa keessatti adeemsifamaa jiru irraa ni hubatama. Sochiilee roga afran Oromiyaa keessatti finiinaa turanii fi jiran kana keessatti qoodni maadheelee ABO, dargaggootaa fi ummataa ol aanaa tahuun hin falamsiisu. Waggaa dabarsine keessa Oromiyaa keessaa bakki itti dargaggoo fi ummatni fincila itti hin adeemsifamiin hafe hin jiru jechuun ni danda’ama. Keessattuu manneen barnootaa sadarkaa ol aanaa irraa hanga gidduu galeessaatti shira diinaa saaxiluu fi mirgi ummata Oromoo akka kabajamu gaafatuun diddaan agarsiisan kanneen haqaaf falman hunda kan boonsee fi gammachiise, mooraa saamtotaa fi cunqursitootaa raasee fi sarde ture.
Mootummaan abbaa irree fi loogummaa sanyii geggeessuun beekamu sirna isaa kufaatii irraa hambisuuf akkuma aadeeffate humnatti fayyadamuu filatuu irraa dargaggoo fi barattooota Oromoo gaaffii isaanii karaa nagaa dhiheeffatan irratti waraana bobbaasuun lubbuu ilmaan Oromoo hedduu galaafachiisee jira. Kumootaanis hidhaatti guuruu fi barnootaa irraa ari’uun haaloo bahatuuf yaaleera. Haa tahu malee dhiigni ilmaan Oromoo Wayyaaneen dhangalaafame ilmaan Oromoo sabboontotaa fi muratoo kumootaan horee mooraa qabsootti akka makaman taasise malee sodaan manatti akka dacha’an taasisuu hin dandeenye. Hin danda’us. ABOn Fincila Diddaa Gabrummaa keessatti kanneen wareegaman hunda oggaa yaadatu akeeka kufaniif bakkaan gahuuf waadaa seenuudhaani.
Waggaa dabarsine keessa mootummaan Wayyaanee mirga ummata Oromoo caalaatti dhiphisaa, lafa isaa irraa ari’uu fi bal’ifatuuf karoora “Master Plan” jedhuun eegale mormii guddaa dhalchee shirri yaade saaxilamuun ni yaadatama. Kun ammoo kanneen Oromummaaf hadoodan qofa osoo hin taane kanneen mootummichaaf ulee tahanii ummata Oromoo dararaa jiran gidduutti iyyuu mormii dhalchee mootummaa farra ummatootaa qullaa dhaabeera. Karoora kana duubaan akeekni jiru maal akka tahe Oromoon ifa gochuu danda’uu qofa osoo hin taane mootummaan Itophiyaa kamuu ilaalchi ummata Oromoof qaban kan diinummaa tahuu ittiin saaxiluuu danda’ee jira. Ummatni keenya biyyoota alaa adda addaa keessa jiraatus aggaammii diinaa kana dura dhaabbatuun sagalee ummata Oromoo mootummootaa fi dhaabbattoota addunyaa gara garaa birattti dhageettii akka argatu gochuuf kana sana osoo hin jenne harka wal qabatee ka’uun mormii fi balaaleffannaan agarsiise kan dinqisiifamu dha. Bara kanas caalaatti tokkummaa isaa jabeeffatuun midhaa ummata Oromoo irra gahaa jiru akka dhageessisu ABOn amana.
Bara 2014 mooraa Qabsoo Bilisummaa gabbisuuf tarkaanfii fudhatameen milkiin argames kan jajjabeessuu fi mooraa qabsoo itichu keessatti gumaache dha. ABOn humnaa fi dandeettii Oromoo bifa qindaa’aan qabsoo irra akka ooluuf sochii adeemsisaa tureen ABO ShG fi ABO-QC kaayyoo tokko, heera tokko, sagantaa siyaasaa tokkoo fi hooggana tokko jalatti deebisuu danda’uun milkii ummata Oromoo fi firoottan qabsoo Oromoo hunda gammachiise dha. Kana malees jaarmayoota Oromoo biroo kanneen kaayyoo bilisummaa fi walabummaatti amanan waliin mareen qabsoo irratti wal tumsuuf ykn bifa waltahinis irra gahameen qabsoo waliin qindeeffatuuf tattaaffii itti fufee jira. Qabsoo irratti wal tumsuuf sirna kana dandeessisuu tolfatuu humna qabsoo qisaasama irraa hambisuuf yaalii taasifamaa jiru kanas kanneen suduudaan dhimmi ilaaluu fi lammiileen Oromoo hundi deggersa isaanii akka itti fufan ABOn hiree kanaan yaadachiisa.
Sochii waraanaa fi siyaasaatti dabalee roorroo ummata keenya irra gahaa jiru mootummoota, jaarmayoota Idil Addunyaa fi Godinaalee hubachiisuu irratti sochii gama diplomaasiin godhameen tattaaffiin godhames kan jajjabeessu tahuu ABOn hubachiisuu fedha.
Sochii diplomaasii kanaan,
Ajjeechaa barattoota Oromoo fi lammiilee Oromoo biraa irratti raawwatame addunyaan akka hubatu taasisuu, kana irratti qoodni ummata keenya biyyoota alaa keessa jiraatu ol aanaa tahuu fi akka diinni barbaaduutti osoo wal hin qoodiin tokkummaan sagalee ummata isaa dhageessiuu danda’uun jabina mooraa qabsoo Oromoo keessatti mul’ate kan fuula durattis itti fufuu qabu dha.
Lafti Oromoo seeraan alatti saamamee alagaaf qoodamaa, ummatni Oromoo ammoo hiyyummaa keessaa bahuun hin laaffanetti gatamaa akka jiru,
Lammiileen Oromoo Oromummaa isaanii fi yaada kan mootummaan alaa qabaachuu qofaan adamsamanii hidhaatti guuramaa akka jiranii fi lakkoobsa hidhamaa Impaayera Itophiyaa keessaa baay’een Oromoo tahuu,
Lammiilee Itophiyaa cunqursaa fi roorroo adda addaa jalaa bahuuf biyyoota alaatti osoo baqatanii kanneen gammoojjii keessattii dhuman, galaana osoo qaxxaamuranii dhabaman harka guddeessaan Oromoo tahuu,
Mootummaan Wayyaanee preesii walaba ukkaamsuun tarree biyyoota maqaan dura kaafaman keessa kan jiru, dhimma amantii keessa seenuun amantoota amantii gara garaa hiraarsuun kan beekame, lafa baadiyyaa qofa osoo hin taane lafa magaalaa saamuun ummatoota addatti ammoo ummatni Oromoo lafa dhablee fi mirga dhablee taasisee miidhaa ol aanaa fi suukaneessaa irra gahaa akka jiru ragaalee qabatamoo waliin dhiheessuun ilaalcha mootummaa kanaaf qaban akka irra deebi’anii ilaalan gochuuf yaaliin godhame kan laafaatti ilaalamu miti.
Har’a ummatni Oromoo cunqursaa baroota dheeraa irra ture of irraa jigsuuf qabsoo isaa finiinsaa akka jiru hubatamaa dha. Fincila ummataa kana dhaamsuuf diinni qabeenya hedduu irratti dhangalaasuu irratti argama. Humna waraanaa fi tikaa ummatatti bobbaasee nagaa dhorkataa fi jeequu irratti argama. Shira diinaa kana fashalsuun QBO rarraga bilisummaan gahuufis waggaa haaraa kana jabinaa fi murannoon hojjachuun dirqama qabsaawotaa fi lammiilee hundaa tahuu ABO hubachiisa.
Akkuma beekamu mootummaan Wayyaanee mootummaa sirnaawaa fi seerawaa of fakkeessuuf yerooo gara garaa filannoo adeemsisaa akka ture ni yaadatama. Filannoon Wayyaaneen geggeeffaman hundi ulaagaa filannoo dimokraatawaa kan hin guutne tahuu kan addunyaan hundi ragaa itti bahe dha. Filannoon waggaa kana keessa adeemsisuuf itti qophaa’aa jirus kan kanaan duraa irra addummaa kan hin qabne, filannoo Wayyaanotni qofti keessatti dorgoman tahuu qophii itti jiran irraa hubatuutu danda’ama. Waan taheef ummatootni Itophiyaa addatti ammoo ummatni Oromoo filannoo isa hin ilaallee fi bakka bu’oota isaa ittiin filatuu hin dandeenye kana irratti yeroo isaa gubuu dhiisee qabsoo isaa diina irratti akka finiinsu ABOn waamicha gadi jabeessee dabarsaaf. Filannoo kana keessaa qooda fudahtanii Wayyaanota fi lukkeelee isaanii filuun haada waggaa 23 morma ummataa hudhee jiru ofitti jabeessuun of ajjeessu waan taheef kan darbe irraa baratamee guutummaatti lagatamuun qabsoo finiinsuun mirga ofiif qofa hiriiruu irratti akka fuulleeffatamu hubachiifna.
Mirgi keenya kan kabajamu diina of irratti filuun osoo hin taane qabsoo gosa hundaa finiinsuun mirga keenya bortaan mulqame of harka galfatuuf qabsaa’uun qofa. Qabsoo ummatni Oromoo itti jiru kan shaffisiisuu fi galii isaa dhaqqabsiisu falmaa biyya keessaa jabeessuun tahuun hin falamsiisu. Ijaaramuu, qajeelfamaa fi bulchinsa diinaa diduun, imammata mootummaa hojiitti hiikuu lagatuun tokkummaa ofii cimsatuun diina irratti falmaa geggeessuun alatti filmaatni biraa hin jiru. Kanaaf kanneen QBO mararfatan marti ABO,WBO fi SBO fi JARMAYAA DARGAGGOOTAA (QEERROO)f ilaalcha addaa kennuun caalaatti jabeessuu irratti bobba’uun hojjatuun dirqama ulfaataa nu eeggatu dha.
WBOn haalota ulfaatoo fi hamoo isa mudatan hunda irra aanee kan qabsoo itti fufuu danda’e deggersa gosa hundaa ummata keenya biyya keessaa fi ala irraa argatuuni. Ummatni Oromoo ilmaan isaa cinaa dhaabbatuun waan irraa barbaadamu guutuutti dabalee qaamaan itti makamuun WBO jabeessuu irratti qoodni gumaachaa turee fi jiru yoomiyyuu kan hin dagatamne seenaa keessatti ifee mul’ataa jiraatu dha. Wareegama hanga ammaatti baafame firii itti gochuun qadaaduuf bara 2015 bara WBO jabeessuu dirqama duraa godhatuun qabeenya, beekumsaa fi huna namaan gabbisuuf haa hojjatnuun waamicha isa hangafa ABO waggaa haaraa ti. Keessattuu ummatni keenya biyyoota alaatti argamu kana hubatuun dirqama lammummaa isaa akka bahatu ABOn waamicha isaa dabarsa. Kanaaf 2015 bara WBO itti tinnisnu akka tahu ABOn yaadachiisa. ABOn waamicha dhiheessu kanaafis ummata irraa deebii quubsaa kan argatu tahu abdii guutuu qaba.
Wayta ammaa kana midiyaaleen adda addaa biyyoota alaa irraa dhimma ummata Oromoo tarkaanfachiisuuf dhaamsa gara garaa dabarsaa jiran. Dhimmi ummata Oromoo caalaatti dhageettii akka horatuu fi deggersa argatu gochuuf tarkaanfiilee WBOn fudhatu dhageessisuu keessatti qooda isaanii akka gumachan ABOn waamicha dabarsaaf.
Waggooti bittaa Wayyaanee dabran, murni humnaan aangootti dhufe humnaan malee aangoo karaa nagaa kan gad hin dhiisne tahuu ummatoota Itophiyaa haalaan hubachiisan. Mirga ummatootaaf kan dhaabbatan, sirna dimokraasii kan diriirsan tahuu lallaba isaanii hifachiisan lallabaa oolan iyyuu gochaan isaanii akeeka isaanii waan ibsuuf sadarkaa ummatoota akka kanaan duraatti sobuu hin dandeenye gahee jira. Kanaafis ummatootni bakkaa bakkatti kan diddaa isaanii agarsiisaa fi finiinsaa jiran.
ABOn tattaaffii ummatoota cunqurfamoo kana ni dinqsiifata. Kan isaaf danda’ame hundaanis kan waliin dhaabbatu tahuu mirkaneessa. Ummatni Oromoos kanneen cunqursaa irra gahu jalaa walaboomuuf qabsaawaa jiran karaa danda’ameen jajjabeessuu irratti akka hojjatu waamicha isaa dabarsaaf. Olola diinaa ummatoota walitti buusuu fi diinomsuuf osoo bakka hin laatne kan diina waloo of irraa buqqaasuun danda’amu cunqurfamootni wal tahuun akka tahe hubatuun bal’inaan akka irratti fulleeffatuun hijjatamu ABOn yaadachiisa.
Ummatni Oromoo hiraara irra gahaa jiru keessaa bahuuf abdiin isaa qabsoo bilisummaa ABOn durfamu akkaa tahe ifaa dha. Ummatni Oromoo ABO kan abdatuufis dantaa ummata Oromoof kan dhaabbate tahuu fi falmaa QBO keessatti haqa ummata Oromoo dhugoomsuu keessatti wareegama ulfaataa baasuu hubatuu irraa ti. Bara haaraa kana keessatti abdii fi hawwiin isaa guutame walabummaa isaa akka gonfatu dandeessisuu keessatti ABOn qooda irraa eegamu gumaachuu irraa kan booda hin jenne tahuu mirkaneessaa kana guuttatuuf harka wal qabannee tokkummaan haa kaanu jedha.
Akkuma waggaa dabre keessa oggaa saamamnu, ajjeefamnuu fi hidhaatti guuramnu callisnee hin ilaallu jechuun tarkaanfiilee adda adda fudhataa turre bara kanass caalaatti babal’isuu fi finiinsuun umrii bittaa alagaa haa gabaabsinu.
Ummatni, addatti dargaggoo fi barattootni gabrummaa hin dhaallu jechuun harka qullaa diina hidhataa dura dhaabbatuun wareegama baasaniin ummata Oromoo boonsanii fi abdii itti horaan qabsoo itti jiran finiinsuuf caalaatti wal ijaaranii fi gurmaa’anii akka sochii isaanii cimsan ABOn dhaamaaf. Caalaatti ijaaramanii falmaa jalqabame bakkaan gahuuf caalaatti socho’uun alatti filmaatni biraa fi daandiin biraa akka hin jirre gadi jabeessinee hubachiifna.
Mootummaa farra ummatootaa kan ummatoota walitti buusuu fi diinomsuun umrii bittaa isaa dheereffatuu barbaadu kana of irraa gatuuf cunqurfamootni hundi akka qabsoo isaanii finiinsan ABOn hubachiisa. Wal irratti osoo hin taane diina irratti ha bobbaanu. Wal tahuu fi wal dhaga’uun sochii goonuun fi wareegama baafnuun umrii bittaa cunqursaa haa gabaabsinu.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Muddee 30, 2014


text:
Friday, March 6, 2015
Mooraan Yuunibarsiitii Jimmaa fi Magaalaan Jimmaa Human Waraanaa fi Poolisii Federaalaan Marfamtee Eegama Jirti. FDG Itti Fufe!
Bitootessa 5,2014 Mootummaanabbaa irree Wayyaanee soda fi yaaddoo sochii warraaqsa FDG goototni dargaggootni Qeerroon barattootni Oromoo irratti qabsiisa jiraniin walqabatee Mooraan Yuunibarsiitii Jimmaa fi magaalaan Jimmaa human waraanaa fi poolisii federaalaan marfamtee eegama jirti.Sochii Warraqsa FDG Godina Jimmaa Magaalaa Jimmaa keessatti qabateen walqabatee Mootummaan abbaa irree wayyaanee sochii kana dura dhaabbachuuf human waraanaa fi tikaa of harkaa qabu bobbaasuun barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa, kolleejjii barsiisota Jimmaa fi magaalaa Jimmaa irratti eggichaa adda ta’e gochaa jiraachuun saaxilame jira.
Goototni dargaggootni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa fi koolleejjii barsiisota Jimmaa tokkummaa isaanii jabeeffachuun mootummaa wayyaanee jala soda tokko malee mirga isaanii falmachuuf wareegama kamuu baasuuf qophii ta’uu ibsachuun barattootni Oromoo 10’n badii tokko malee humnan ukkanfamanii mana hidhaa wajjira poolisii Magaalaa Jimmaa alaazer jedhamutti hidhamanii dararama jiran atattamaan akka hiikaman gaafatan. mootummaa wayyaanee fi dabballootni wayyaanee waan qabanii gadhiisan dhabuun muddama keessa jiran tokkummaa barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa fi koolleejjii barasiisota Jimmaa irraa soda keessa seenuun barattoota ukkamsanii jiran atattamaan gadi gadhiisanii jiraachuun ibsame jira.
Walumaa galatti Mootummaan wayyaanee Sochii FDG qabsiifama jirun muddamee attattamaan guyyaa kaleessaa bitootessa 5/2015 dhaabbilee barnoota olaanoo biyyaatti Yuunibarsiitota kanneen akka Jimmaa, Amboo, Wallaggaa, Madda Walaabuu, Harammayaa fi Adaamaa keessatti FDG guddaatu nurratti qabsiifamuuf jira jechuun dabbaloota isaa fi humnoota tikaa waraana wayyaanee hedduuminaan mooraa Yuunibarsiitota kanneeni irraatti bobbaasee eegaa jirachuu gabaasaan keenya bakka hundaa nu qaqqabaa jiru ifa godhee jira. Loltootni fi poolisootni wayyaanees Yuunibarsiitii jimmaa uffata militerii/loltummaa isaanii jijjirachuun uffata sivilii uffachuun mooraa yuunibarsiitiitti olgalfamuun doormii barattoota irraa naanna’uun hojii basaastummaa irratti bobbafamanii jiraachuu saaxilamera. Akeekaa kana dura dhaabbachuu fi fashalsuun kandanda’amu ta’uu hubachiisuun goototni barattootni Oromoo dhaabbilee baranoota olaanoo FDG dhoosuun akeekaa wayyaanee fashaleessuuf mutii fudhachuu beeksisan.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sunday, May 31, 2015
(Sagalee Bilisummaa Oromoo – Caamsaa 30,2015)
Irree fi Gaachanni Ummata Oromoo WBOn Zoonii Kibba Oromiyaa keessa sossohu haleellaa humna diinaa irratti fudhatu jabeessee itti fufuun Caamsaa 30,2015tti bari’u magaalaa Moyyalee ganda 02 keessatti kan argamu mooraa Gumrukaa bakka waraanni wayyaanee maadheffatee jiru haleeluun yo xiqqaate loltoota diinaa 17 ol hojiin ala gochuu Ajaji WBO Zoonii Kibbaa beeksiseera.
Tarkaanfii kanaan loltootni wayyaanee 7 oggaa ajjeefaman, 10 ol ammoo madoo taasifamuu Ajaji WBO Zoonii Kibbaa ifa godheera.
Meeshaaleen adda addaas diina irraa fudhatamuun dantaa QBOf akka oolfaman hubachuun danda’ameera.
Why Do Dictators Bother To Hold Fake Elections?
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Wednesday, May 29, 2013
Guyyaan Gootota Oromoo Magaala Washington DCtti Sirna Howaan Kabajame
Guyyaan Goototaa Jimaata Ebla 26, 2013 magaala guddoo Ameriika, Washington DCtti sirna ho’aan kabajamee ooleera. Guyyaa kanatti keessummaa kabajaa ta’ani kan dhufan New York irraa J/ Ibsaa Ahmed, Mootummoota Wal-ta’aniitti bakka bu’aa ABO, J/Lubee Birruu, Dura ta’aa Gumii fi miseensi koree ULFO akkasumas J/Abarraa Tafarra, Itti gaafatamaa ULFO Ameerikaa Kaabaa yoo ta’an, Keessummooti kabajaa kunneen wal-duraa duubaan hasawaa godhaniin barbaachisummaa kabaja guyyaa Gootota Oromoof kaayyoo BILISUMMAA, seenaa Qabsoo Bilisummaa Oromoo, bu’aa-bahii QBO keessa lufe, injifannoolee argamaniif akkasumas guyyuma kana illee kabajatuuf kan nu dandeeysise haarsaalee qaqqaalii goototi Oromoo heedduun kafalan irratti ibsaa bal’aa fi gahaa ta’e kennuu irrayyuu mooyixannoo qabsoo isaaniis dhaloota haaraatiif hiranii jiru.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Mooraaleen Yuuniversitii naannoo Oromiyaa keessa humna waraanaa fi tika Wayyaaneen eegamaa jiraachuu Qeerroon gabaase. Fincilli mooraa Yuuniversitii Wallaggaa keessatti eegaleef mootummaan Wayyaanee yeroo ammaa naannoo Yuuniversiti eegumsi akka jiraatu murteeffameera, mooraa Yuuniversitii Wallaggaa keessatti barumsi dhaabbatee kan jiruudha.
Kana malees torbee kana fincilli Yuuniversitii Amboo keessatti ka’uuf jedhamee dursee mootummaan wayyaanee humna waraanaa ramaduun dhagayame, yeroodhaaf barattootni kan callisan tahus, yeroo ammaa yuuniversitii naannoo oromiyaa keessatti sochiin barattoota sabboontota oromoon gaaffiin mirgaa ka’uuf waan mumul’ataa jiruuf mootummaan wayyaanee murtoo keessa seenee jiru kan dhagayamu yuuniversitiileen naannoo oromiyaa tikaan eegamun waan dirqama tahudha jechuutu dhagayama. Akkasuma yuuniversitii dame Asellaa keessattii waraqaan balaliituun halkan edaa mooraa keesatti tamsa’ee naannoo garagaraatti mul’ateen bulchiinsa yuuniversitii dame Asallaatti fincilli barattootaan ka’uudhaaf deema waan taheef dursee akka of qopheessan, barattoota seeraan akka qabanii fi hordofan akeekachiisni gahaa jira jedhama,akka gabaasni Qeerroo irraa dhaamamaa jirutti yuuniversitii Wallaggaa, Damee Yuuniversitii Gimbii,Mattuu, Jimmaa, Finfinnee, Amboo,Adaamaa, dame Asellaa, Haromayyaa fi Bulee Horaa keessatti ka duraa irra sochiin barattoota oromoo, gaaffii mirgaa fi dhimmoota barnootaan wal qabsiisanii gaafachuun waan itti fufaa jiruuf akkuma sochiin barattootaa kun mul’ataa jiru caasaan mootummaa wayyanees waan dhagayuu fi itti yaaddawaa jiruufis dursanii fincila barattootaan dura of qopheessuutti dirqamanii jiraachuutu yeroodhaa yerootti waan hubatamaa jiruudha.


text:
Tuesday, December 9, 2014
Dargaggoonni Oromoo Godina Wallaggaa Qeellam, Aanaa Jimmaa Horroo Ibsa Ejjennoo Fudhatan
Ibsaa fi Ejjennoo Qeerroo Wallaggaa Qellem, Aanaa Jimmaa Horroo
Muddee 9, 2014 – Jimmaa Horroo
Waggoota qabsoo Oromoo lakkoofsisaa har’a gahan keessatti, waggaa dhufaa darbaa bara itti sobni dhugaa caalee umurii isaa dheereffatee har’a gaheen, uummata Oromoo afaan faajjeessuudhaan mootummaan wayyaanee aangoo isaa dheereffate har’a gaheera. Uummanni Oromoo kan hubatee jiru eessattis tahu yoomiyyuu mootummaan wayyaanee sobaan dahatee, humnatti fayadamuudhaan, horiittis hirkachuudhaan uumata Oromoo gowomsaa, hidhaa ajjeessaa har’a gaheera, waggaa dhiyoo asitti waaree jaal Laggaasaa Waagii wareegamee kaasee caasaan mootummaa Wayyaanee gara lixa Oromiyaa jiran doorsisaa fi oftuulummaan itti dabalamee uummata irratti harka isaanii kaasuu guyyuudhaan dabalaa dhufe, uumataanis ABOn hin jiru, kan jiruyyuu kunoo ajjeesne, jechuudhaan uummata sobuun hojii isaanii fardii ture, waan namni itti amanee mana isaa keessaa mallattoo fi dhiigni isaas dhaaba ABO faarsu maqaa hadheessuudhaan, maqaa balleessuudhaan uummatan dhaabni akka jibbamu taasisuu isaanii hojii isaanii duraati kun waan hubatamaadha.
Kaayyoon isaanii kun Oromoo tahee kan dhalate keessaa haqamuun waan hin jirreedha, yeroo ammaa kana uummannni Oromoo qote bulaan aanaa Jimmaa Horroo keessa jiraatu hanga baadiyaa isaatti, mootumma wayyaanee dura haala garagaraan dura dhaabbachuu eegalee jira, gaaffiwwan uummata gara baadiyaa haala qaroomin yeroo ammaa irraa fagaatanii kanneen toora interneetaa waliin wal hin beekne baadiyaa keessa jiraatu irra gaaffin ka’an waanni haaraa itti tahe, Jaarmaa Qeerroo Bilisummaa hubachuu dhabuu isaaniiti. Dhugumas duratti kan beekan kan dubatan dhaaba ABO fi WBO qofaadha, qabsoo Oromoo biyya keessatti finiinsaa kan jiru hundeeffama Qeerroollee waan hin hubanneef kana irratti Qeerroon hojii isaa godhatee kan jiru uummata Qeerroo waliin sochoosuu fi kayyoo isaa hubachiisuu yeroo ammaa kan eegalee jiruudha.
Akka walii galaatti haala uummata Oromoo fi ilaalcha jiraattota aanaa kana keessa jiraatan irraa waanni hubatamu, dhaaba dhugaaf qabsoo irra waggooa heddu lakkoofsisaa jiru, ABOn nuuf gaachana dhugaati, nu waliin kan dhalate, nuufis kan dhaabbate, nu keessaa kan madde mirga uummata isaaf biyyaa bahee falmii hadhawaa gaggeessaa kan jiru WBOs abdii guddaa,ilaalcha kabajaa kan qaban uummata Oromoo aanaa kana keessa qofayyuu hin taanee Oromiyaa keessa irraa ifaa jiruudha. Kaayyoon mootummaa wayyaane akkuma beekamu haati ilmoo deesse Ilma ishee akka kaaddu, dhalakoo miti akka jettuuf foolata, kun ammoo haati ykn abbaan ilmaan isaanii qabsoo Oromoof wareegama taasisanii, akkamiin dhala isaanii mirga isaaniif falmatu dhalakoo miti isaan jechisiisa kun kaayyoo mootummaa wayyaneeti, uummataan ABO dagachiisuu, ABO maqaa balleessuu, ABOn shororkeessaadha jedhanii ji’aan torbaniin uummatatti dhiyaatu, kan wal beeknu, utuu beeknu, kan dhugaa faana dhayu maqaa balleessuu keessaniifiyyuu nuti isin diina keenya tahuutti beekna jedhanii yeroo itti uummanni dubbii harkatti fesheleessuu eegaleedha. Gara dargaggoota Oromoo aanaa Jimmaa Horrootti kan deebinu, ejjennaa isaan akka aanaa kanaatti qaban:
– Mootummaan wayyaanee baadiyaa giddu galeessa godhatee kan fayadamu, uummata qote bulaa baadiyaa keessa jiraatu, waa hedduudhaan itti deemee daandii dhugaa irraa fageessuu fi gowomsuun kaayyoo isaa waan taheef, akka dargaggoota aanaa kanaatti Qeerroo Bilisummaa waliin tahuudhaan waan hubanne uummata barsiisuu, uummata yaadni isaa burjaaja’e, gara tokkotti fiduudhaan qabsoo irratti toora wal galchuu, kun hojii fi kaayyoo keenya tahuu isaa dhaammanna.
– Qabsoo Oromoo galmaan gahuudhaaf wareegamni barbaachisu baasuun akkuma jiraatu qabsoo milkeessuufiis tarkaanfiin barbaachisu fudhachuun hojii duraati, isa kanaaf ammoo baadiyaa keessatti ramadamanii akeeka mootummaa raawwachuudhaaf dirqamanii kan ergaman, uummata sobuudhaan maqaa dhaabaas kan balleessan, hojii diinummaan kan dalagan darbanii darbanii ni mul’atu dabaa nama keenyaa adabannee sirreessuun qabsootti wal fullaasuun waan nu dirqisiiseef hojii keenya duraa keessatti kun murtoo keenyaa tahuu isaa ibsina!
– Ejjennoo nuti hanga wareegamaatti qabnu qabsoo Oromoof waanti barbaachisu buusii barbaachisu raawwachuun qabsoof oolchuu, hojiin ijaarsaa fi dhaabaan durfamuudhaan uummata keenya keessatti waan barbaachisu irratti hiriiruun ejjennaa keenya!
– Gabrummaa dhabamsiisuu, mootummaa wayyaanee dura dhaabbannee mirga keenyaaf falmachuu, dachee keenyaaf falmii gaggeessuun kaayyoo keenya dargaggoota Jimmaa Horrooti.
Bifa kanaan ejjennaa isaan qabsoof qaban akkasuma ilaalcha uummanni jiraattootni godina Qellem, Jimmaa Horroo irratti qaban haala kanaan kan ibsaniidha, dabalatatti ammoo uummanni buusii mataa isaa qabaachaa jira qabsoof gumaacha sochii achitti godhamaa jiraniin kan ijaaramanii jiranii fi ijaaramas jiran, akkasumallee namoota aanaa kana keessatti qabeenyaa qaban, kan sabboonummaa qabanii fi sochii Qeerroos kan deggeran, keessattuu jiraattootni gara magaalaa jiraatan kana irratti bobbahuudhaaf kaka’umsa taasisaa jiraniin gumaacha raawwacha akka jiran hojii isaanii keessatti dhaamu.
Injifannoon Uummata Oromoof!
Gadaan Gadaa Bilisummaati!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
a varaku naenu evarikii naaku maa mammiiki vunna sambandhamu ceppalaedu.ippuDu ceptunnaa.andarilaa maamuulu mammii kaadu maa mammii. maa mammii evarO telusaa?okappuDu kurrakaaruku nidra laekunDaa caesina andaala raaSi jayaprada.47 aeLLu vayasu vaccinaa mammii tana baaDii gurinci caalaa Sradda tiisukunTundi.kaanii ii madhya mammiiki oka naDumu muDuta vaccindi.adi nannu eppuDuu kavvistunTundi.
mammii naatO klOj gaanae vunTundi.evarayinaa sinimaa vaaLLu vastae DADI laenapuDu iddaramuu katha vinTaamu.mammii naa salahaa aDugutundi.okkOsaari katha naccaka vaddu anTaamu.ippuDu mammii vayasu ayipOvaDamutO peddagaa aafarlu raavaDamu laedu.ekkuva inTipaTTunae vunTunnadi.
oka rOju madhyaahnamu naenu kaalaejii nunDi mundugaa vaccaesaanu.inTlO elaanTi cappuDuu laedu.paina aedO Sabdamu vastunnadi.mellagaa paiki veLLaanu.mammii shavar lO vunnaTlunnadi.kindaki digi vaccaestuu endukO cuuDaali anipinci maLLi paiki veLLaanu.baatroom daggaraku veLLi mellagaa talupu koddigaa tOsaanu.naa adrushTamu koddii mammii gaDIya peTTalaedu.DADI nela kritamu singapuur veLLaaDu inkO nela daakaa raaDu.naenu elaaguu raatri vastaanu anukoni peTTalaedu anukunTaa.
mammii shavar kinda nagnamugaa nilabaDi appuDae vanTiki sOp ruddukoni pakkana peTTi nemmadigaa tana voLLu ruddukunTunnadi.mammii ni cuustunTae aedOlaa vundi.abbaa enta andamu mammiidi.muDutalu paDani carmamu.mammii tana caetulu gontu ruuddukoni mellagaa kindaku jaarustunnadi.naa vonTlO vaeDi modalayindi.kaaLLu veLLipOdaamu anTunnaa manasu akkaDae vunDamanTunnadi.
mammii tana caetulu tiisi ettayina tana pongula paina peTTukoni ruddukunTunnadi.daadaapu 36 vunTaayi mammii ettulu.mellagaa ettulu ruddukunTuu renDu caetulatO tana renDu nipuls nu paTTukoni mellagaa nokkukundi.aa aa aa anukunTuu tanalO tanae navvukunTunnadi musi musigaa.aprayatnamugaa naa ceyyi naa pyaanTlOki veLLindi.
koddigaa venakki tirigindi.abbaa enta viSaalamayina viipu mammiidi.caetulu peTTi viipu ruddukunTunnadi.viipu sarigaa andakapOvaDamutO mottam ruddukOlaeka pOtunnadi.naenu veLLi ruddali anipincindi kaanii bhayamutO alaagae nilcunnaa.ippuDu mammii puurtigaa venakku maLLindi.mammii venaka bhaagamu naaku poorti nagnamugaa kanipistunnadi.
ettayina pirralu renDu konDallaa vunnayi.madyalO ciilika pedda lOyalaa vundi.mammii aTuvaipi tana caetulu kindaku caerci ruddukunTunnadi.mundara elaa vundO kanipistae baagunDu anukunnaa.toDala paina caetulu vesi nimurukunTuu mattugaa mm aa anukunTuu ruddukunTunnadi.araTi bOdellaa vunnayi mammii toDalu.
tana paadaalu ruddukOvaDaaniki vangindi.mm aa hh aa hh ettayina mammii pongulu bogutugaa kindaku cuustunnaayi.aagalaeka aa mammii naa muddula jayapradaa anaeSaanu paiki naaku teliyakunDaanae.mammii Thakkuna tala etti cuusindi.naa pai praaNaalu painae pOyaayi."aemi caestunnaavikakDa veLLu" ani gaba gabaa vacci talupu gaDiya vaesukundi.
bratuku jiivuDaa ani akkaDanunDi naa gadiki vaccaesaanu.vastunnata saepuu naa raaDDu baagaa nigiDi vundi.aemii aalOcincakunDaa kaLLa mundu mammii kanapaDutunTae na gadilOki vacci kuurcuni paanT vippi naa raaDDunu bayaTaku tiisi paTTukoni kaLLu moosukunnaa.entasaepu alaa voopukunnaanO teliyadu.naa caetiki veccagaa tagalaDamutO kaLLu tericaanu.naaku kaaripOyindi.kinda naela miida kuuDaa paDindi.
appuDu jarigindi anukOni sanghaTana.mammii Thakkuna naa gadi talupu tOsukoni vacci nannu cuusi nOTa maaTa raaka cuustunnadi."aenTraa ii pani asalu aemi caestunnavO telustunnadaa" annadi
"mammii adii adii saarii mammii aedO anukOkunDaa jarigipOyindi" ani ceppi Taka Takaa pyaanT vaesukunnaa.
kinda naela paina kaari vunnadaanni cuusindi.naenu vangi tuDavabOyaanu.
"aagu enduku nii Taval paaDu caestaavu" ani kicen lOkelli paata guDDa tecci "baatruumu ku veLLi snaanamu caesiraa naenu tuDustaanu" annadi.naenu maaru maaTlaaDakunDaa siggutO veLLipOyaanu.mammii Opikagaa naenu kaarcinadi Subhramu caesinadi.
aa rOju raatri naaku mammiiki maaTalu laevu.marusaTi roJu tellavaari mammii laevaka munDae naenu veLLipOyaanu.mammiiki kanapaDakunDaa tappincuku tirigaanu saayantramu inTiki vaccaaka.raatri naenu gaba gabaa Dinner caesi veLLipOtuntae mammii pilici " raajaa haal lO kuurcO niitO maaTlaaDaali naenu tinaesi vastaanu" annadi.naenu veLLi haal lO kuurcunnaa.antavaraku aa rOju mammiini tala etti cuuDalaedu.
10 nimishaala tarvaata mammii vaccindi.naa pakkana kurcunnadi.mattekkincae senTu vaasana vastunnadi mammii nunDi.mammii mallepoolu peTTukunTlunnadi.gubaaListunnaayi.mammii naa toDala paina ceyyi vaesi ilaa cuuDu raajaa annadi.cuusaanu.naa kaLLu naenae nammalaeka pOyaanu.naa mundu vunnadi mammiinaa laeka evarO gandharva kanyaa anukunnaa.
caalaa baagaa tayaaryindi.tellani shifaan ciira palucanidi kaTTindi.shaarT sliivs lOnek jaakeT vaesindi.lOpala braa vaesinaTlu laedu."elaa vunnaanu" annadi."caalaa baagunnavu mammii ekkaDayinaa shuuTing vundaa" annaanu.
"laedu raajaa niitOnae vunTaa iirOju niikOsamae ilaa tayaarayyaanu" annadi. naaku artham avaDamlaedu mammii aemi ceptunnadi.
"aenTi mammii "annaanu.
"nijam ceppu raajaa ninna nannu baatroomlO cuuSaaka aemanipincindi niiku" annadi.
"saarii mammii inkeppuDu alaa cuuDanu "annanu.
"inkeppuDuu cuuDavaa?anTae naenu niiki ishTamulaedaa" annadi.
"ayyO adaenTi mammii alaa anTaavu nuvvu naa praaNam.nuvuu caalaa ishTamu naaku" annaanu.
"aemi ishTam naalO " ani naa toDalu nimurutuu aDigindi.
"avii avii" ani mammii pongula vaipu kaLLu aarpakunDaa cuustunnaa. mammii navvutuu "ivaa" ani tana paiTa pinnu tiisi paiTa jaarci annadi. naa gontu enDipOyindi "a.......vu......nu..... ma.. mmii..."kashTamu miida ceppaanu.
mellagaa naa eDama ceyyi tiisukoni tana pongula paina vesukondi. naa ceyyi vaNukutunnadi.
"aenTi raajaa ceyyi vaNukutunnadi koddigaa veccadanamu kaavaalaemO" ani tana jaakeT lOki duurcutunnadi. mettagaa tagilaayi mammii pongulu.
"ivaenaa niiki ishTamu" ani cilipigaa aDigindi. naenu maaru maaTlaaDalaedu.
"inta amaayakamgaa vunTae elaa raajaa niikaemi caeyaali anipistae adi ceyyi" nannu miidaku laakundi.
mellagaa "mammii nii jaakeT tiisaeyanaa" annaanu bhayapaDutuu.
"tiiseyyi raajaa" annadi. mellagaa vippaesaanu. mm aa anta varaku alaanTi pongulu cuuDalaedu naenu
"naenu tappu caestunnaanaa mammii" annaanu.
"laedu raajaa raatri baagaa aalOcincaanu.mii DaaDii eppuDo renDu mooDu nelalaki vastaaDu.siggu viDici ceptunnaa naaku caalaa kOrika gaa vundi " annadi
"nuvvu sinimaa yaakTaruvu kadaa mammii nuvvu talucukunTae evarayinaa vastaaru kadaa" annaanu.
"adi okappuDu raajaa.intaku mundu alaagae caesae daanni.bayaTa shuuTingulu vunnappuDu evaDitO paDitae vaaDitO paDukOvaDamu maamuulae.endukO ippuDu ishTamu laedu.niiku ishTamaenaa ikanunDi mana inTlO iddarame" annadi.
egiri ganteyyaali anipincindi naaku.
"thaanks mammii" annaanu.
"mammii kaadu nannu baatroomulO cuusinapuDu elaa pilaavO alaa piluvu" annadi.anTae annaanu.jayapradaa ani piluvu annadi.
"jayapradaa Daarling" annaanu.mammii paka pakaa navvindi.
mellagaa mammii pongulu pisukuntunnaa .mammii mulugutunnadi.
"jayaa jayaa abbaa elaa pencavu jayaa " ani pisukutunnaa.
nannu inkaa daggaraku tiisukoni paalu taaguraajaa ani naa nOTlO kukkindi tana pongulu.kasigaa ciikutuu oka ceyyi kindaku pOnicci langaa vippaesijaarcaanu.
"nii Drassu vippanaa" annadi
"vippu jayapradaa Daarling" annaanu. iddaramuu poorti nagnamugaa tayaarayyaamu.
appaTikae nigiDi vunna naa raaDDunu mammii cuusi" abbaa enta pencaavu raajaa ani paTTukoni pisikindi" niikOsamae jayaa Daarling" annaanu.
aagalaeka mammiini sOFAlO venakku tOsi"jayaa kaaLLu eDamu ceyyi" annaanu.casindi mammii.
mellagaa pooremmalu viccukunnaayi.naenu balamgaa duurcaanu.
abbaa aa mm ani muuligindi mammii.
mellagaa voopaDamu praarambhincaanu.
mammi" ammaa abbaa raajaa inkaa kasigaa spiiDugaa aa aa adii raajaa inkaa oo hh Oh naa muddula raajaa inkaa aa aa mm abbaa naa muddula koDakaa aa mm vush aa ishh aa ammaa aa bbaa " ani moolugutuu kasekkincindi naaku.
naenu" jayaa naa muddula mammii enta kasigaa vunnaavae. ilaa ninnu janmantaa vaayistaanae naa muddula jayapradaa" ani 10 nimishaalu aagaka vaayincaanu.
appaTi nunDi DADI laenapuDu naenu naa muddula jayaprada mammiini pagalanaka raatranaka vaayistunnaa.


text:
Maandhee Leenca Gaara Muul’ataa gamtaa Qeerroo YSTA(Yuuniversitii Adaamaa)
Gaaddisa ABO,Sochii Dargaggoota Biyyoolessaa Diimookiraasiifi Bilisummaa Oromoo(Qeerroo) Onkololeessaa 27/10/2013Sagantaa keenyaa yaadannoo sammuu gootota haqaa,walabummaa biyyasaanii Oromiyaa fi Bilisummaa Oromoof kumaatama,dhiiraa fi dhalaan aarsaa (kitima)lubbuu kaffalaniif daqiiqaa muraasaf yaaddannoo sammuu gochuun kan eegallee yeroo tahu,itti fufnee irbuu(waadaa )Oromummaa afuura OROMUMMAAN haaressinee jirra.
Itti fufee haasawa sagantaa duunqoo qabsiisuu kabaja maandhee gaara muuldhataa kan waggaa 3ffaatu qabsiisame. Haasawatu taasifame walitti qabaa mandhichaa Jaal Marii Hordofaa Gadaati.
Kaayyoo fi muuldhata ,ABO adda durummaan fudhachuun, kaayyoon ABO kaayyoo ganamaa ifaa fi gabbataa walabummaa Oromiyaa fi Bilisummaa Oromoof hundeeffaa fi bu’ureeffama sirriin kan aangeffaamii fi aanjeffamee qabsoo gita hin qabne diina irraatti toofta qabsoo sasalphaa irraa hanga duula hidhannootti dhaaba haqummaa fi eenyummaa Oromoof wareeggama lubbuu buuse,buusaa jiruufi hanga dhumaatti buusu tahu manni marii hoo’aa fi gammachuun badhaadhe irraatti darbarsee jira
Tarkaanfii ABO erga qabsoo hidhannootti galee buuse,dhimmoota Afaanii, Aadaa fi seenaa, abbaa biyyummaa waliin wal qabatee bu’aan dhaloonni qubee xiqqaattus argan dafqa ABO tahuu firaa miti diinnii akka ragaa bahu illeen ifaan irraatti dubbannee oollerra.
Qabxiin itti aanu hojiilee Maandheen keenyaa gamtaa qeerroo Leenca Gaara Muul’ataa yuuniversitii Adaamaa waggoota lamaan darbee raawwatee tokko tokko kaasne irraatti marii baldhaa geggessinee jirra. Kannen guyyoota kan FDG sadasaa 9 fi guyyaa gootota Oromoo Amajjii 1 kabajuufi barrulee qeerroo mooraa keessaatti bakkee adda addaatti maxxaansuun diinaa raasuufi ilmaan sabaa hamillee kaasun dabarsaa tureerra. Ayyaanlaallattuu,galttuu fi fakkaattuu diinaa waliin ergama diinaa dhimmaa Oromoo itti bobba’an tokko tokko dhaabaf saaxiluufi duraa dhaabbachaa hojii sabboonummaa dabarsaa tureerra.walumaa gala dhimma Oromoo fi Oromiyaa gaafa rakkoos ta’ee gaafa gammachuuf akka quba wal qabannuuf jaarmiyaa dhaabbatee tahuu asuma fuulleen gabaabsee ibsuun barbaada. Guca gaaddisa Oromoo,dhaaba dhiigaa ABO irraa gaaffii inni gaafatu kamiifi deebii akka taanu walii gallee,itti galuu keenyaas cimsinee hubachiisu barbaadna. Dhumarraatti bara kanatti hojii boonsaa fi fooyyee qabu dhimma qaboo irraatti waadaa Oromummaan haaressani marii keenyaa kan goolabne tahuu sin hubachiisna.
Injifannoon Uummata Oromoof!