text:
WASHINGTON DC —
Gaafiif deebisaa VOA Caqasuuf as tuqi
Muummichi-ministaraa Itiiyoophiyaa Obbo Hayile-maariyaam Dessaaleyi, Wixata, Onkoloolessa 27 Mana-maree Bakka-bu’ootaa Itiyoophiyaatti gaaffiilee miseensota irraa dhihaataniif dhaabota mormitootaa “humnaan mootummaa gargalchuuf hojjetaa jiru” jedhan ilaalchisee ennaa dubbatan, “qabsoo hidhannootiin mootummaa garagalchuu yaaluun, waan faayidaa qabu miti” jechuun, gara karaa nagaatti deebi’an gaafachuun isaanii ni yaadatama. Dhaabota Obbo Haiyle Mariyaam maqaa dhahan keessaa tokko Adda Bilisummaa Oromoo yoo tahu, dhaabonni akkanaa qabsoo uummatni fi mootummaan waliin geggeesseen dadhabsiifamanii jiran.
Kanaaf ka deebii kennan Hayyu-dureen Adda Bilisummaa Oromoo, Obbo Daawud Ibsaa, “dhaabni keenyaa fi dhaabonni mormitootaa qabsoo hidhannoo geggeessan ka biroon, kanneen waggaa digdamii shan dura ennaa paartiin Itiyoophiyaa amma taayitaa dhuunfatee jiru gara aangootti dhufu mootummaa cehumsaatti waliin hirmaachuudhaan, fala karaa nagaa barbaachaa turan. Garuu, mootummichi karaa nagaa itti cufuudhaan waraanaa fi qawweedhaan waan itti bobba’eef jecha, qabsoo hidhannootti deebi’uuf dirqaman,” jedhan. Mariin nageenyaa dhugaan gareelee Itiyoophiyaa keessaa mara hirmaachisee fi mirga uummatootaa wal-qixa eegsisuutti fuuleffate ka geggeessamu taanaan dhaabni isaanii akka filannoo duraatti kan qooda fudhatu ta’uu dubbatan.
“Ka dhiheenya kana dhaabota ka biroo afur waliin hundeessine Tumsi Uummatoota ka Bilisummaa fi Dimookiraasiif jedhames, waamicha nagaa dhiheessee jira. Mootummaan kana ifatti simachuu qaba” jedhu.
Addi Bilisummaa Oromoo, Addi Bilisummaa Biyyoolessaa Ogandenii fi dhaabonni hidhannoon mooutmmaa gargalchuuf hojjetan dadhabsiifaman, jechuun ka Muummichi-ministaraa Itiyoophiyaa dubbatanis, “dhugaa haaluun amala aangawoota mootummaa Itidyoophiyaa ti” jedhan.


c: text/html

text:
LibreOffice 7.2 Help
Worbichu giraaficho giraafichote isilanchimma ba'ukkinnibikka soorrama dandiitanno. LibreOffice Misile nna Biinfilli giddo, bitimaappete misile worbichu giraafichora soorra dandaatto.
Soorrate hasirattota bitimaappete misile doori.
Aantanori giddo mitto loosi:
In LibreOffice Draw, choose Shape - Convert - To Polygon.
LibreOffice Biinfilli giddo, uduunnicho qiniiteenni-kisi, nna aanchite Soorri - Batinyu midaadiradoori.
Misilete soorrote doorubba qineessi, nna aanchite OKkisi. Soorrote doorubba xawishshira Batinyu midaadira Soorri lai.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Prezidaantiin Yunaayitid Isteetis Joo Baayiden kaleessa yeroo jalqabaaf haasaa ministrii dantaa alaatti dhageessisaniin mul’ata isaanii kan imaammata alaa ibsanii jiru.
Ibsi isaanii haaraan mala haaraa US ittiin biyyoota kan akka Chayinaa, Kooriyaa Kaabaa, Raashiyaa fi Iraan itti keessummeessitu kan adda ba’e utuu hin ibsin Baayiden micchoota rakkoo addunyaa dura dhaabbatan dhaqqabuuf karoora qaban ni ibsu jedhamee eegama.
Dubbi himtuun White House Jen Psaki roobii darbe ennaa ibsa kennan akka jedhanitti Baayiden waa bal’aa dubbatuuf jiru, garuu imaammata alaa ilaalchisee bal’inaan hin dubbatan jedhan.
Psaakiin akka jedhanitti prezidaantiin Yunaayitid Isteetis Ameerikaan dhimma chaayinaa ilaalchsee michoota ishee waliin ni hojjetti jedhan. Dubbi himaan miinistrii dhimma alaa Ned Price guyyuma sana ibsuma wal fakkaatu irra deebi’aniiru.
Minisriin dhimma alaa Antony Blinken VOA biraa gaaffii dhiyaateef torban darbe deebii kennaniin hariiroon Yunaayitid Isteetis fi Chaayinaa gidduu addunyaan fuula duratti akka tarkaanfattu gochuuf hariiroo baay’ee barbaachisaa dha jedhan.
Haasaan Baayiden har’aa kan dhaga’ame US mala haaraa Chaayinaa waliin hariiroo uumuu ennaa yaaddy angawoonni immoo Washington imaammata tarsiimoo obsa jedhu hordofa jedhan. Chaayinaa biraa meeshaalee dhiyaatanii fi yaaddoo basaasa Chaayinaa attamiin qabuun akka irra jiraatu kan bulchiinsichi dursa kennuuf keessaa ti.


text:
Siyaasa Itoophiyaa: ‘Ertiraan akka ammaa kanatti dhimma Itoophiyaa keessa galuu waan hin dandeenyeef lola jalqabde’
6 Adooleessa 2020
(bbc)—Naannoon Tigraay kaleessaafi harra maal keessa jira? Aangawaan duraanii waa’ee daangaa Itiyoo-Eertiraa maal jedha? Kanaafi haala sisyaasa Itoophiyaa ammaa ilaalchisee BBCn Ministira Haajaa Alaa Itoophiyaa duraanii kan turan Ambaasaaddar Siyyum Masfin waliin turtii taasiseera.
BBC:Waliigaltee Itiyoo-Ertiraa ilaalchisee mootummaan Itoophiyaa lafa na jalaa weerarame jettee erga deebiisiisteen booda maaliif gara jaarsummaa idil-adduunyaa hin deemiin? Isaan boodas maaliif murtee komishinii daangaa hin fudhatiin haftan?
Ambaasaaddar Siyyum: Asirratti dhimma dhugaa ta’an qofaan kaasa. Tibba sanatti qorannoo Yaa’iin Gamtaa Afriikaa taasiseen, mootummaan Ertiraa weerara gaggeessuuf murteessitee. Ertiraan loltootshee baastee dhimma keessan jaarsummaan hiikadhaa jedhamee turan.
Komishinii beenyaa waliin hundeessineenis lafa mootummaan Ertiraa qabateef beenyaa akka kaffaluuf kaa’ee ture. Tibba sanatti ajajaa waraana Eritiraa osoo hin hafne mootummaan Eritiraa weerara raawwachusaa dhugaa bahaa turan.
Erga lafa waraanaan deebiifannee booda dhimmi hafe jaarsummaan hin hiikamiin hin jedhamu. Kan wal nu dhabsiisees dhimma daangaa hin turre. Akkuma amma gochaa jiru Isaayaas dhimmi Itoophiyaa keessa galuu waan hin dandeenyeef humnaan dhiibbaa taasisee fedhiisaa guuttachuuf waan barbaadeef ture. Kanaanis dogongora cimaa raawwate.
BBC: Amma kun hundi darbee MM Abiy Ahimad rakkoolee turan hiikuun nagana bu’eera. Ta’us ammoo ammas daangaan biyyoota lamaanii adda hinbaane. Kunis kan hin taaneef sababii aanga’oonni TPLF guufuu ta’aniif jechuun isin himatu Obbo Isaayaas. Kun maaliif ta’ee?
Ambaasaaddar Siyyum: Pirezidaant Isaayaas Afawarqiin dhimmi daangaa amma dhimma yeroo keenyaa miti. Dura ilaalcha TPLF qulleessuudha jechuun ummataafi loltootatti dubbataniiru. Osoo TPLF hin badiin nagaan waan hi njirreef dura isaan balleessina jechaa jira.
Abiy garuu waamicha nagaa Geetachoo Asaffaa kan duraan waajira nageenyaa ogganaa tureefi Ministira Hajaa Alaa kan ture Dr Tewediros Adaanoom fi Janaraal Saamoraa Yanuus, MM yeroo sanaa kan turan Obboo Hayilamaariyaam Dassaalanyiif dhiyeessan fudhte raawwachisee malee omaa itti hin daballee.
TPLF amma haa xumuramu jennaanis lakkii hin jennee. Murtee Isaayaas nuuf murtaa’eera jedhanuunis haa deemamu jedhamnaanis rakkoo hin qabaatu. Kan fudhatamu lafa Tigraayiifi kan Affaar qofaa miti. Dhimmichi wayita raawwatamuuttis lafa Itoophiyyaa ta’es ni deebisa.
BBC: Kun akka ta’uuf jalqaba looltoonni Itoophiyaa Eritraa keessaa bahuu hin qabaatanii?
Ambaasaaddar Siyyum: Dursa daangaa biyyoota lamaanii raggaasiisuuf komishiniin hundeeffamuu qabaata. Pirezidaantiin Ertiraa garuu kana waan hin barbaadneef haa turu jedheera.
BBC: Dhimmi daangaa Itiyoo-Ertiraatiin wal qabatee ka’u kan biraa, mootummaan Tigraay bakkeewwan waldhabiinsaa ta’an kan akka Baadimmeerratti gamoowwan ijaaraa jira jedhama. Kun dhugaadhaa?
Ambaasaaddar Siyyum: Shaabiyaanis lafa Itoophiyaaf murtaa’eerratti ijaaraa jira. Yoo callise. Fakkeenyaaf Tsoranaa KM tokkicha bahee lafa Itoophiyaaf murtaa’eerratti magaalaa babalisaa jira.
BBC: Gama siyaasa Itoophiyaatti yoo deebiinu ammoo MM Abiy Ahmad nama walbummaa biyyaa balaa keessa galcheedha jechuun himattu. Kanaaf raga maal qabdu?
Ambaasaaddar Siyyum: Fakkeenyi MM Abiy Pirezidaant Isaayaas Afawarqeeti. IGAD diigi jennaan diigee amma kan jiruu isa dhugaa miti. Sirna federaalizimii TPLF hirdofee diignee Itoophiyaa haaraa ijaarra, walta’insa Ertiraafi Somaaliyaan keessa jiran ijaarraa IGAD diigi waan jedheeniif diigeera. IGAD kan diigameef fedhii Isaayaas guutuuf jecha.
Isaayaas filannoo heera mootummaa malee waggoota 28f kan biyya bulcheedha.
Dhimmi lammaffaan ADWUI hojjatee ture kan biraa ammoo, dhimmi Abbayyaa ilaalchisee waggoota 15’f Masriin alatti adeemsa biyyoota yaa’aa Laga Abbayya kurnan gara waltajjii tokkootti fiduun danda’amee irra gahamee ture.
Sudaan ejjannoo ibsuuf rakkataa turtuyyuu waligalteen bu’aa qabeessa ta’ee taasifamee ture.
Biyyoonni miseensaa kunneenis ejjannoo osoo Itoophiyaaan nu hooggantee jedhu qabu turan. Kan biraa hafee hoggeessonni Itoophiyaa walgahiiwwan biyyoota yaa’aa ‘White’ irratti illeen hirmaachuu eegalanii turan.
Abiy garuu marii Sudaaniifi Masrii waliin eegalamee ture dhiisuun, Masrii qofaa fudhatee gara Ameerikaa deemee. Warra Sudaaniitti gara Ameerikaa deemaa jiraachuleen itti hin himne ture. Isaanis Waashingitan irraa waamicha taasifameen kan deeman.
Duraan Abiy Hidhi Guddichi kan eegalame bu’aa siyaasaatiif jedhee ture. Amma garuu lammiilee akka gaaftan erga hubateen booda waa’ee isaa kaasuu kan eegale. Kan biraa hafee namoota mariirratti akka hirmaataniif innumti erge dabalatee ‘adeemsii kee sirrii miti ammas deebi’ii.
Gara waliigaltee Wucaalee lammaffaatti nu deebisaa jirta’,’ jechuun barreeffamaan akeekkachiisaniiru. Kun biyya ganuu miti? Boru seenaan gaafatamuunsaa hin oolu.
BBC: MM Abiy amma baatii Adooleessaa keessa hidhiicha bishaan guutuu akka jalqabaniifi kana gochuurras qaamni dhorku kan hin jirree ta’uu himaniiru. Kun kutannoo isaanii hin mullisuu?
Ambaasaaddar Siyyum: Deegartoonni kan akka IMF fi Baankii Addunyaa maal akka jedhan haa ilaallu. MM deegarsi dhaabbilee kanneen irraa argamu akka deegarsa haadhaarraa argatanii ta’uu paarlaamaa irratti dhiyeessanii ture. Dhaabbileen kunneen ammoo hidhicha bishaan guutuun dura Sudaaniifi Masrii waliin waliif galuu qabda. Ta’uu baannaan maallaqa kennuuf jirru hin kenniinu jedhaniiru.
Kan biraa ammoo Pirezidaantiin Masriifi Pirezidaantiin Ameerikaa ‘Hidha Laga Abbayyaa yoo naa dhaabsiifte ani Giddu-gala Bahaa Afriikaa keessaatti kan barbaadduun siif raawwadha’ jechuun waliitti hidhata godhachuun socho’aa jiru.
MM Abiya ammoo gama tokkoon waadaa biyyota kanneeniif seeneen gama biraatiin ammoo ummata Itoophiyaatiin dhibbaa jala jira.
Ani gama kiyyaan Abiy nan shakka. Innis warra Masriitiin waggaatti bishaa kubiik meetira biiliyoona 37 isiniifan gadhiisa jechuun waliigaleera. Pirezidaantiin Masriis kanatti kan dabalee lakkoofsa muraasa qofaadha. Ammas bishaan guutuu barana eegala jechuusaa eenyutuu amana?
Abiy dhimmi dursa kenneef masaraa haaromsuudha. Haalli walabummaa biyyattii kan bara moototaafi kan bara Mangistuu Haayilamaariyaam caalaa amma sadarkaa gaaffii keessa galee jiru keessatti argamna.
BBC: Wal dhabdeen mootummaa Feederaalaa fi Naannoo Tigraay jidduu baayyee yaaddeessaa jira. Haala kana attamiin ilaaltu? Furmaanni isaas maal ta’uu qaba jettu?
Ambaasaddar y MM Abiy Fulbaana 25 booda bu’uura seeraa aangoorra isa tursiisu tokkoolleen hin qabu. Ejjannoon kun kan TPLF qofaa osoo hin taane kan dhaabbilee siyaasa birootis.
Ammas osoo hin galgaloofne waltajjii paartilee siyaasaa qopheessuun marii gaggeessuu qabaata. Dhaabbileen siyaasaa kunneenis aangoo kan irraa fudhatan osoo hin taanee, mootummaa teknookiraatii oggeessoota hammatu hundeessuun ni danda’ama.
Gareen kunis hanga filannoon dhufaatti nageenya biyyattii mirkanneessuun akka filannoof qopheessaniif hundeessuun fala gaarii ta’a.
Lammaffaan ammoo ummanni Tigraay filannoon gaggeeffadha wayita jedhu Abiy tole jedhee gammachusaa ibsachuutu irra ture. Labsii waraanaa labsuun irra hin turre. Itti yaaduu qabaata. Haalli garamiitti akka deeman kan walumaan ilaallu ta’a.
BBC: Waggottan 27 darban haalawwan sarbama mirgoota namoomaafi malaammaltummaadhaan baayyeen qeeqamaa jiru. Kan ammaaa waliin wal bira qabdanii nutti himtuu?
Ambaasaddar Siyyum: Itoophiyaan waggoota 27 darban maal keessa turte isa jedhuuf ummata buqqa’ee ilaaluun haa eegallu. Waggoota lamaan darban keess kan buqa’eefi kan du’e ni baayyata. Waggoota lamaan darban namoota miliyoona sadiitu qe’eerraa buqa’uun ammalleen buufata keessa jiraataa jira.
Gama sarba mirga namoomaatiin, gabaasawwan dhaabbileen Humaan Raayitis Woochiifi Amanastii Intarnaashinaal baasan ilaaluun ni danda’ama.
Haata’u malee, maqa balleessaa hedduun nurratti raawwatamaniiru. Keessattuu, tarkaanfiin akkasii kunis kan duguggaa sanyii ummata Tigraay irratti akeeke ta’uun ifa.
Garuu ummatichi tokkommaa isaa waan eeggateef mo’achaa jira.
Who is Banda (Traitor) in Ethiopia? – https://t.co/nb8vBvvec5 pic.twitter.com/S3AVTR6js8
— Kichuu (@kichuu24) July 5, 2020
Siyaasa Itoophiyaa: Pirezedantiin Eertiraa Isaayyaas Af-warqii maaliif Itoophiyaa dhaqan?
7 Caamsaa 2020
Pirezedantiin Eertiraa Isaayyaas Af-warqii gorsitoota isaanii wajjin Dilbata darbe dawwannaa hojiif gara Itoophiyaa dhufanii turan. Dawwaannaan isaanis weerara Covid-19 fi weerara Awaannisaarratti mootummaa Itoophiyaa wajjiin mariyachuuf akka turetu ibsame.
Muummicha Ministiraa Abiy Ahmadiifi qondaalota mootummaa olaanoo biroo wajjin pirojeektii jallisii Baatuu- Dugdaas eebbisaniiru.
Biyyoonni lamaan waliigaltee nageenyaa mallatteessuu hordofuun pirezedantii Isaayyaas eebba barattootaafi pirojeektirratti deddebi’anii argamuun garuu, lammiileen isaan hin beekne akka qeeqaniif sababa ta’eera.
Wayita weerarri vaayirasii biyyoota addunyaa balbala walitti cufsiise kanatti dhuguma dhimma weerara koranaavaayirasii fi awaannisaarratti mariyachuufi? gaaffii jedhus uumera.
Lammiin Eertiraa mirga namoomaaf falmu Dassibal Mahaarii garuu, daawwaannaan pirezedant Isaayyas ‘dogoggora seenaati’jechuun qeeqan.
Dassibal Xaaliyaan magaalaa Milaanoo jiraata.
Biyya jiraatu Xaaliyaaniitti weerarri vaayirasichaa jiruu hawaas-dinagdee biyyattirratti dhiibbaa jabduu qaqqabsiisu dubbateera.
Obbo Dassibal ’Dhugaatti imalli isaanii kun ajaa’iba, yeroo biyyooti hundi teeknolojiin walqunnamanitti qaamaan wal arguu sababni filataniif dhimmisaanii koronaavaayirasiin ol waan ta’eef’ jedhe.
Ji’a darbe keessa pirezedantichi dhukkubsachuu fi du’uusaanitu haasa’amaa ture.
Haata’u malee, battaluma sanatti TV dhaan dhiyaatanii, Seenaa addunyaa keessatti waraana otoo hin eegamiin dhalate jedhanii dubbatan.
Kanaafuu, falli jiru sochiin namaa daangeessuudha jedhani haasa’an. Sana booda Eertiraatti namni manasaa akka turu labsame.
Eertiyaan namoota vaayirasichi qabe 9 qofa qabaattus, Pirezedantichi gara Itoophiyaatti imaluun isaanii yaaddessaadha jedhe Dassibal.
‘’Dhimmi imalasaanii haala wayitawaa yeroo irratti mariyachuuf akka ta’e tilmaamu dandeenya’ jedha.
Tarii pirezedantichi ‘dhukkubsatan, du’aan’ jedhamaa kan ture dhara ta’uu agarsiisuuf imala siyaasaaf taasifame.
Dhimma weerara vaayirasiirratti mariyachuu kan jedhamuufi Eertiraan meeshalee deeggarsaan tujaarri Chaayinaa arjoome hin fudhadhu jette deebiste, amma dhimma kanarratti akkamitti mariyatu? jedhu.
‘Ana kan na gaddisiisuu haala amma addunyaarra jiru kan faalleessu ta’usaadha’jedha.
Pirezedant Isaayyaas garuu daawwannaasaanii xumuruun gara biyyatti deebi’aniiru.
Gara biyyatti erga deebi’anii addatti fo’amanii guyyoota 14’f turuu laata? Dhimmi jedhummoo dhimma irratti haasa’amu ta’eera.
Hoggantoonni lamaan dhimmi irratti mariyatan bal’inaan tarreefamanii beekamu dhabanis, hariiro siyaasaa biyyoota lamaan giddutti guddataa deeemerra ka’uun sababoota lama tilmaamuun ni danda’ama jedhu xiinxalaan siyaasaa fi falmaan mirga namoomaa Dr. Hayilee Hagoos .
’Kanaan dura pirezedanti Isaayyaas jijjirama siyaasaa Itoophiyaatti dhufe callifnee hin ilaallu, nu ilaallata jechuusaanitu yaadatama.
Haasaa isaanii kanaas lammileen Itoophiyaa giddu seentummaadha jedhanii yaadda’uu ibsaniiru.
Pirezedanti Isaayyaas dhimma siyaasa biyya biraa keessa seenuudhaan karaa isa baasuu mil’achuurra hin deebi’u.’
’Amma dhimmi siyaasaa ijoon Itoophiyaatti dhimma filannooti, Obbo Isaayyaas humnoota Eertiraa keessa turan wajjiin haasa’anii waliigalchiisuuf dhufan jechuu dandeenya.
Dhimmi biraan, lammileen Itoophiyaa Isaayyaas du’eera jedhanii haasa’aafi hawwiisaanii ibsaa waan turaniif yaada qofa ta’ee hafee jechuudhaafi jedheen tilmaama’jedhan.
Hoggantoonni biyyoota lamaanii ammatti lubbuu namaafi oomishni qonnaa isaan yaaddeessetu mariif gara Itoophiyaatti qajeelan yaadni jedhu amansiisa miti jedhan
Pirezedantichi dhimma weerara vaayirasichaarratti hawaasaaf ibsa hin kennine jedhamiini wayita hamataman kanatti, takka turani ’weerarri vaayirasichaa xiyyeeffannoo keenya waliin dha’uu hin qabuu, hojiiwwaan misoomaa eegallee itti fufuuf qabna ‘ jedhu.
Qeeqxonni isaanii garuu, hooggantoonni yeroo kanatti shira kan dalagan otoo hin taane, weerara mootummoota addunyaa qoraa jiru kana to’achuufi ittisurratti xiyyeeffatamuu qabaa jedhu.
‘Adeemsi isaanii hamaadha, biyyoonni guddatan weerara kana to’achuu wayita dadhabanitti, biyya biraa dhaqanii pirojeektii eebbisuun barbaachisaa ta’ee natti hin mul’atu, fayyaa hawaasaaf xiyyeeffannoo kennuu caala waan yeroosaa hin eegganneerratti xiyyeeffachuun fayidaa maalii qaba? jechuun gafatu.
Hawaasni Eertiraa dhiyeessii tajaajila ibsaa fi bishaanii hin qabne otoo manatti hafee jiruu, Namni gamnii kun dhimma siyaasaaf gara Itoophiyaatti imaluun seenaan kan nama gaafachisuu ta’u mala’ jedha Dr. Hayilee Hagoos.
Weerarri koronaavaayirasii Afrikaatti dhufaa jiraachuu akeekuun, hooggantoonni biyyoota Afrikaa namoota hedduu qorachiisuuf qopha’uu akka qaban Dhaabbanni Fayyaa Adunyaa akeekkachiisera.


text:
Gabaasa buqqaatota Mooyyalee gargaaruuf horii walitti qabamerratti dhiyaate
Thank you for contributing to this noble cause, God bless! Down Down to Tigray fascism!! (ለአማርኛና እንግሊዘኛ ዝቅ ብለው ይመልከቱ ---Plz scroll down for Amharic & English) ____________ Duraan dursinee warraa buqqaatota kanniin gargaaruuf qarshii gumaachitan akkasumas karaa addaa addaatiin gargaarsa gootaniif galata galfanna --horaa bulaa isiniin jenna! Gareen duula horii walitti qabuu kana keessatti hirmaatan marii bal'aa irra deddeebi'nii erga godhanii booda...
Fuel boycott in Ethiopia to stop the Tigray militia genocide
Afaan Oromo Waamicha Qeerroo Oromiyaa Irraa Dhiyaata! Wayyaaneen Labsii Yeroo Hatattamaa Paarlaamaa Isheetin kufe bifa seera dhabeessa ta’een hojiirra oolchuudhaan lubbuu uummata keenyaa galaafachaa jirti. Ajjeechaan suukaneessaan waraana Agaaziitiin uummata keenyarratti raawwatamu guyyaa guyyaadhaan dabalaa adeemaa jira. Waan kana taheef akka Qeerroo Oromootti tarkaanfii fudhachuun barbaachisaa taheera. Bifuma kanaan guyyaa kiibxataa Bitootessa 4/2010 irraa hanga Wiixata Bitootessa 10/2010 tti duulli dhiyeessa boba’aa...
Nationwide 3 day strike underway in Ethiopian, mainly in Oromia regional state to dismantle fascism
English There day day shutdown nationwide to resist the fascist regime in Ethiopia. In this round of strike, the citizen demanded the following: 1) Immediate and unconditional release of all political prisoners 2) Immediate withdrawal of the army from towns and colleges and returning them to their barracks Afaan Oromo YAADACHIISA: Lagannaan gabaa akkuma karooraatiin guyyoota lamaan itti aananis itti fufa. - Magaalonni har'a hin...
Waadaa saba oromoo oromia!
Baadannoo Dhaamsa qeerroon poolisii oromiyaatti dhammate! Dargaggoota(Qeerroo) Oromoo walloo! “Dhiirti gad jechuu barte firaaf ganzaba hin taatu”


text:
AGM: Bilxiginnaan Damee Oromiyaa fi Amaaraa Wal Nyaataa Jirti???
Duukam akkanatti oolte. Oromiyaan alaabaa gabroonfataa lagachuu eegalte. Kun mallatoo barii Bilisummaa ti!
Galata!!
Waggoottan hedduuf balbala warra Dhihaa, Russia fi Israel rurrukutuun gargaarsa gaafachaa turanis deeggarsa hin arganne isaan irra. Deeggarsa barbaachaa turan Eritrea irraa argatanii jiru yeroof. Kan boruu borutu beeka
ODUU Hatattama Abiy dhukubsatan Birhanu jula fi shimalis iccitiin Somalia demu |Moha oromo
Ilmaan Oromoo Godina Matakkal keessatti haala argitan kana keeysa jiru.
Sibhat Nega hin du’emmoo maaliif akkas jedha namni kun?
AGM:Bilxiginnaan Damee Oromiyaa fi Amaaraa Wal Nyaataa Jirti. Amaarri Liqumsuu Kaatee Jirti.
Caalaa Bultumee isa Alaabaa ABO qabatee sirbaa fi dhichisaa ture” hardhammoo Baandiraa minilik jalatti gaafa caffaru arguun ajaa’ibabboo!


text:
Poolisiin Paakistaan Haakimoota hanqina uffata ittisa Vayirasiif gargaaru gaafachuu hiriira bahan hidhe
Paakistaan kutaa Quetta jedhamu keessatti, ogeeyyonni fayyaa uffanni Vayirasii Koroonaa ofirraa ittisuuf gargaaru haala gahaa ta’een nuuf hin dhihaanne, jechuun hiriira bahan. Kanuma hordofuun humnoonni tika mootummaa tarkaanfii fudhataniin Haakimoonni heddu kan madaayan yoo tahu, yoo xiqqaate Haakimoonni 60 hidhamuus odeeyfannoon ni addeessa.
Waldaan Ogeeyyota Fayyaa biyyattii “Young Doctors Association” jedhamu ibsa baaseen, “weerara Vayirasii Koroonaa biyyattii keessatti hammaataa dhufe to’achuuf carraaqqii godhamu keessatti, ogeeyyonni fayyaa adda duree tahuu isaaniitiin wal qabatee, jalqaba isaan Vayirasichaaf akka hin saaxilamne mootummaan meeshaa fi uffata Vayirasicha ofirraa ittisuuf gargaaru haala gahaa taheen dhiheessuufii qaba” jedhe.
Mootummaan Paakistaan Haakimoonni to’annaa jala oolfaman akka lakkifaman ajaja kan dabarse tahus, ogeeyyonni fayyaa ammoo hanga gaaffiin isaanii deebisaa gahaa argatutti mana hidhaatii hin baanu jechuu isaanii gabaafame.
Paakistaan keessatti hanga guyyaa har’aatti namoota 4,004 Vayirasii Koroonaatiin qabaman jiduu 55 du’uu ragaaleen ni mul’isu.


text:
Kompitara: Kompitara Elektiroomakaanikaalii kan Jalqabaa
Fakkaattii Z3, kompitara dijitaalaa, guutumaan ofumaa kan jalqabaa
Kompitaroonni jalqabaa elektiroomakaanikaalii turan; shallaga hojjachuuf iswiichiin elektirikii (electric switch) riileyii (relay) makaanikaalii too’atu ture. Maashinoonni akkasii saffisni isaanii xiqqaa ture, kanaafis kompitaroota gutummaan elektirikiin hojjataniin bakka buufaman, jalqaba vaakiyuum tuubittifayyadamuun. Z2, kan lammii Jarmanii Konraad Suuzetiin bara 1939 kalaqame, kompitara elektiroomakaanikaalaa kan rileyiin hojjatan keessa kan jalqabaa ti.
Bara 1941, Suuzen maashiniisaa kan jalqabaatti aansee Z3 hojjate, kunis kompitara dijitaalaa elektiroomakaanikaalii kan saganteeffamu, guutummaan ofumaa (automatic) kan ta’e kan jalqaba ti. Z3n riileyii 2000 irraa hojjatame, dheerina jecha kompitaraa laklamee 22 kan saffisa naannoo heerzii 5-10 hojjatu ture. Koodiin sagantaa fi daataan panchid fiilmii irra olkaawwama. Maashiniin kun kompitara ammayyaa wajjiniin amma tokko kan walfakkaatu ture, waan haaraa baayyee uume kan akka lakkoofsa firaakshinii fayyadamuu. Lakkurnyee (kan saxaxaa Chaarles Baabeeji irratti fayyadaman), kan hojiirra oolchuuf ulfaataa ture, lakkoofsa lameen (binary number) bakka buusun maashinoonni Suuzee teeknooloojii yeroo sana jiruutti fayyadamuun hojjachuuf salphaa fi irra caala amansiisaa akka ta’an isaan godha. Z3n maashinii Tuurin-kompiliitii ta’uu hin oolu.
Kompitara: Dhufaatii Kompitara Elektirooniikii Saganteeffamuu fi Vaakiyuum Tuubii
Sarkiyuutii elektiroonikii baayyee odoo hin turin bakka makaanikaalii fi elektiroomakaanikalii bakka bu’an, yeruma kana shallagni dijitaalaa shallaga anaaloogii bakka bu’e. Injineer Toomaas Filaaworsi, bara 1930n keessa kan Landanitti argamu Post Office Research Station keessa hojjachaa kan ture, elektirooniksii eksicheenjii bilbilaa (telephone exchange) irratti fayyadamuun ni danda’ama moo kan jedhu alooluu jalqabe. Meeshaan eksipermentii kan inni bara 1934 hojjate, wagaa 5 booda hojiirra oole; kunis cimdaa eksicheenjii bilbilaa gartokkeesaa, vaakiyuum tuubii kumaatamatti lakkaawwamnu fayyadamee, gara mala elektirooniikiin daataa hujeessutti jijjiire. USA keessatti, hojjattoonni Yuunivarsiitii Ayowaa John Viinsenti Atanasof fi Kilifoordi Beerii bara 1942 kompitara Atanasof–Beerii Kompitara (ABC) jedhamu hojjatan. Kunis kompitara dijitaalaa elektiroonikii ofumaa kan jalqabaa ti. Saxaxaan kun gutummaan elektiroonikii yoo ta’u vaakiyuum tuubii naannoo 300 fayyadame, kuufannoof ammoo kaappaasiterii diraamii naanna’utti qabatee jiru fayyadama.
Koloosesiin kompitara elektiroonikii dijitaalaa kan jalqbaa ti, iccitii Jarmanii cabsuuf tajaajile.
Yeroo Waraana Addunyaa II, Biriitishoonni Bletchley Park ergaa iciteeffame kan Jarmaniin ergitu cabsuun milkaa’an. Maashiniin iciteessaa Jarmanii, Enigmaan, jalqaba meeshaa elektiroo-makaanikaalii ta’e kan boombe jedhamuun cabsuun yaalame. Garuu, maashinii Jarmanii Loorenzi SZ 40/42 kan sanarraa xaxaa kan ta’e, kan walqunnamtii waraana olaanaaf fayyadaman, Maksi Niwumaan fi gareen isaa Filaaworsi maashinii Kolooses jedhamu akka hojjatu muudani. FilaaworsisGuraandhala 1943 jalqabee Koloosesii jalqabaa saxaxuu fi hijjachuuf ji’a kudha tokko itti fudhate. Mudde 1943 akka seeran hojjatu erga ilaallamee booda, Koloosesiin sun gara Bletchley Park akka dhaquuf fe’ame gaafa Amajjii 18 1944 erga achi ga’ee booda Guraandhala 5 ergaa iciteeffame kan jalqabaa cabse.
Koloosesiin kompitara dijitaalaa elektiroonikii kan saganteeffamu kan jalqabaa ti. Koloosesiin vaalvii (vaakiyuum tuubii) baayyeetti fayyadamae. Naqaa peepper-teepiidhaan kan fudhatu yoo ta’u hojii yaayaa adda addaa daatasaa irratti hojjachuuf kan qindeeffamuu dha, garuu Tuurin-kompiliitii miti. Koloosesiin MK II sagala kan hojjataman yoo ta’u MK I tokko ammao gara MK IItti geeddaramuun walumaagalatti kudhan ta’e. Koloosesiin MK I vaalvii 1500 kan qabu yoo ta’u MK II garuu 2400 qaba. MK IIn dachaa 5 saffisni isaa kan MK I caalu yoo ta’u fayyadamuufis salphaa ture, kunimmoo baayyee hojii icitii diiguu ariifachiise. ENIACn maashinii Tuurin-kompiliitii kan jalqabaa ti.
USAtti kan hojjatame ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer)kompitara elektironikii kan saganteeffamu kan USA keessatti hojjatame kan jalqabaa ti. ENIACn Koloosesii yoo fakkaateyyuu, Koloosesii caalaa saffisa guddaa kan qabuu fi salphaatti kan jijjiirun danda’amu ture (flexible). Shakkii tokko malee ENIACn meeshaa Tuurin-kompiliitii ture, kanaafis rakkina kuufannoo isaa keessa taa’uu danda’u kamiyyuu shallaguu danda’a. Akkuma Koloosesii, ENIACirratti sagantaan haalaa keebilii fi iswiichii irratti hundaa’a, kompitara sagantaa kuufame fayyadaman kan booda dhufanirraa baayyee addaani. Erga sagantaan barreeffamee booda, harka namaatin iswiichii fi pilagiidhaan fayyadamuun kompitararratti galchuun ni barbaachisa ture.
Maashiniin kun saffisa olaanaa elektirooniksii fi dandeettii rakkoo xaxamaaf saganteeffamuu danda’uu walitti qabata. Ida’uu ykn hirrisuu 500 sekendii tokkotti hojjachuu danda’a, kunis saffisa maashinii kamiyyuu dachaa kumaan caala. Maashiniin kun muraa baayyisuu, hiruu fi iskuweer ruutii hojjachuu danda’us ni qaba. Kuufannoon saffisa olaanaan hojjatu jechoota 20 (baayitii 80) qofa. Maashiniin kun Yuunivarsiitii Peensilvaaniyaa keessatti geggeessummaa Joon Maakilee fi Presper Eckert kan hojjatme yoo ta’u hojiinsaa bara 1943 hanga dhuma 1945 fudhate. Maashiniin kun baayyee guddaadha, toonii 30 ulfaata, humna elektirikii 200 kw fayyadama, akkasumas vakiyuum tuubii 18000, riileyii 1500, fi rezisterii, kaappasiiterii fi indaakterii kuma dhibbaa olitti lakkaawwamu of keessaa qaba ture.
Kompitara: Kompitarri Sagantaa Kuufametti Fayyadamu Dhufuu
Gartokkee Manchester Small-Scale Experimental Machine, kompitara sagantaa-kuufamee kan jalqabaa.
Kompitaroonni jalqabaa sagantaa murtaa’e (fixed programs) qabu. Hojii inni hojjatu jijjiiruuf, shiboo buqqisanii bakka biraatti suuquu fi maashinii sana caasaa isaa jijjiiruu barbaachisa ture. Kompitarri sagantaa kuufame fayyadamuu yeroo dhufu kuni hundi jijjiirame. Kompitarri sagantaa kuufame fayyadamu saxaxa isaatin kurfii ajajaa qaba, akkasumas kuufannoosaa keessa garee ajaja (sagantaa) akkamitti akka shallagni hojjatamu agarsiisu kaawwata. Bu’uurri tiyoorii kompitara sagantaa-kuufamee kan kaawwame Alen Tuurinin barruu isaa kan bara 1936tini. Bara 1945, Tuurin Labiraatorii Fiiziksii Biyyaalessaatti (National Physical Laboratory) dabalamuudhaan kompitara dijitaalaa kan sagantaa-kuufame fayyadamuu hojjachuu irratti hirmaachuu jalqabe. Gabaasni isaa kan bara 1945 ‘Proposed Electronic Calculator’ jedhamu ulaagaa (specification) maashiniin akkasii kan qabatu ture. Joon Voon Niwuumaan kan Yuunivarsiitii Peensilvaaniyaa keessa hojjatus akkasuma First Draft of a Report on the EDVAC bara 1945 tamsaasuu jalqabe.
The Manchester Small-Scale Experimental Machine, maqaa masoon daa’ima kan jedhamu, kompitara jalqabaa sagantaa kuufame fayyadamuu. Kompitarri kun Yuunivarsiitii Viiktooriyaa kan Maanchisteritti argamu keessatti Frederic C. Williams, Tom Kilburn fi Geoff Tootilln hojjatame. Kompitarri kun sagantaasaa kan jalqaba Waxabajjii 21 1948titti raawwate. Sadarkaadhuma yeroo isaattu, kompitarri kun akka “xiqqaa fi dubatti hafaa” tti yoo ilaallameyyuu, kompitara hojjatu kan jalqabaa kan wantoota kompitara ammayaaf barbaachisaa ta’an qabu ture. Akkuma Small-Scale Experimental Machine hojjachuun akka danda’amu beekkameen, yuunivarsiitiicha keessatti pirojeektiin SSEM irratti hundaa’un kompitara faayyadamuun danda’amu hojjatu dhaabbate, kompitarri kunis Maanchister Maarki I jedhama.
Maarki I odoo hin turin kan maddaa (prototype) Ferranti Maarki 1 ta’ee, kunis kompitara gurguraaf hojjatame kan hojii hunda hojjatu kan jalqabaati. Ferrantiin hojjatamee, Guraandhala 1951 Yuunivarsiitii Maanchisteritti kenname. Yoo xiqqaate maashinooni kun kan 7 ta’an bara 1953 hanga 1957 gidduutti kan kennaman yoo ta’u kana keessaa tokkoo laabii Sheel kan Amisterdaam jirutti kenname. Onkoloolessa 1947tti, hooggantoonni kaampaanii Biriitish J. Lyons & Company kompitaroonni kana daldalaaf akka hojjataman beeksisuu keessatti shoora gudda tabachuuf murteessan. Kompitarri LEO I jedhamu Ebla 1951 hojiirra oole, hojii biiroo keessaa kan kompitarri hojjachuu danda’u hojjachuunis kan jalqabaa ta’e.
Kompitara: Tiraanzisteriin Vaakiyuum Tuubii Bakka Bu’uu
Baayipoolaar jaankshin tiraanzisterii
Baayipoolaar tiraanzisteriin bara 1947tti kalaqame. Bara 1955 kaase saxaxa kompitaraa keessatti tiraanzisteriin vaakiyuum tuubii bakka bu’e, kunis kompitaroota dhaloota lammaffaa jedhamu uume. Tiraanzisteriin vaakiyuum tuubiitti yoo madaalamu faayidaa baayyee qaba: bayyee xiqqaa dha, humna elektirikii xiqqaa barbaada, knaafis hoo’a xiqqaa uuma. Silken jaankishin tiraanzisteriin vaakiyuum tuubii caala baayyee amansiisaa dha, akksumas yeroo dheeraa hin daangeffamne hojjachuu danda’a. Kompitaroonni tiraanzisteriifayyadaman iddoo xiqqaa irratti sarkiyuutii yaayaa lamee (binary logic circuits) kuma kudhanitti lakkaawwamu qabatu.
Yuunivarsiitii Maanchister keessatti, gareen Tom Kilburn hoogganamu maashinii vaalvii odoo hin taane tiraanzisteroota haaraa uummaman fayyadamu saxaxanii hojjatan. Kompitarri jalqabaa kan tiraanzisteriitti fayyadamu kan isaan hojjatan, kan addunyaarratti kompitara tiraanzisterii fayyadamu kan jalqaba ta’e, bara 1953 hojii jalqabe, fooyya’aa lammaffaan Ebla 1955 xumurame. Haa ta’u malee, maashiniin kun kilookii 125 KHz ta’ee burqisiisuuf akkasumas kuufannoo maagineetiik diraamii irratti barreessuuf vaalvii fayyadama ture. Kanaafuu kompitarri guutummaan tiraanzisterii fayyadamu kan jalqabaa Harwell CADET kan 1955 ture; kompitarri kun Harwellitti kutaa elektirooniksii kan Dhaaba Qorannoo Anniisaa Atomiikiitin (Atomic Energy Research Establishmen) hojjatame.


text:
Naanna'iinsa
Nanna'aa yk mirga gadii kan foddaa galmee keessaa, saajo kana yoo cuqaastee, galmee keessaa kamshaa galteewwan keessaa filachuu sidndeesiissuutu mul'atta. Kana boodaa, saajolee xiyya oliif gadii fayyadamtee gara qubannoo qaree barruu galtee duranii yk itti aanuu irraa, galmee keessaa fayyadamuu nidandeessa.
Gara fuula yk wantaa duraanitti maruuf qabduu olii cuqaasi.
Gara fuula yk wantaa duraanitti maruuf qabduu gadii cuqaasi.
Duraantoon, galfata kabiirroo hamma ati hinfilaaneetti, qabduuleen xiyyaa gara fuulaa durraanii yk itti aanuu galmee keessatti utaala. Fuuloota keessaa yammuu sakattaatuu, qabduuleen xiyyaa gurraacha ta'a, wantaa kabiirrootti yammuu utaaltuu immoo cuquliisa ta'a.
Galiinsii sanduuqa filannoo wara Naanna'aa keessaatiin hedduu walgita. Ga'umsa utaaluu kabiroo filachuu nidandeessa. Fakkeenyi yaadachiisaa kanaa, wara naanna'aa sajoo Yaadachiisaa Qindeessi keessaa wajjin qinda'aan filachuu nidandeessa. Kamshaa Naanna'insaa irraa filannoota wanta akka: gabatee, godaayyaa barruu, saxaatoo, wanta OLE, fuula, mataduree, yaadachiisaa, miseensota fakkasa, diree too,annaa, kutaalee, toorbarruu, filannoo, miiljalee, yaadannoo, galfata kasaa, foormulaa(unkulaa) gabatee, foormulaa(unkulaa) gabatee dogoggoraa filachuu nidandeessa.
Formulaawwan(unkulaawwan) gabateef, gara formulaawwan gabatee mara galmee keessatti qubattani ykn gara dogoggoraa ta'aan qofatti utaaluu nidandeessa. Formulaawwan dogoggoraaf, formulaawwan wara dogoggoraa uumanii qofatti utaalta. Sagantaan formulaawwan wara dogoggoraa uumani dhiisa (formulaawwan dogoggoraa wabii ta'aan).
Kamshaa Naanna'insa Waliin Hojeechu
Kabala marfataa sarjaa keessatti qubattani sajoo isaa irra cuqaasuun, kamshaa Naanna'insa bani.
Akaakuu wantaalee wara keessa sakattaa'uu barbaaddu sajoo issa cuqaasi. kana bodda qabdoota xiyya "Wanta Durraanii" ykn "Wanta Itti aanuu" tokkoon saani cuqaasi. Maqaawwanii xiyyoota kanaa Akaakuu wanta filattee eera. Qareen barruu wanta filatte irra ta'uu nidanda'a.
Naanna'insa galmee keessaaf, fedhiilee gooree akka LibreOffice qindeessuu nidandeessa. Kana gochuuf, Meeshaalee - Qindaa'ina filadhu. Gabatee addaa addaa baafatoota, naqa gabatee cuqoo amanfachuu yk Kamshaaleen, galmee isa dugdoo "Naanna'a" jala keessatti nanaaneesuuf dalagalee hedduu of keessaa qabu. Akaataa kanaan, dalagalee "Gara Iyyaatoo Kaasa Ittaanaa/Duraanii" fayyadamuudhaan gara iyyaatoo kasaatti utaaluu nidandeessa.
Barbaadi Irra deebi'i
Sajoo Barbaadi irradeebi'i waliin kamshaa Naanna'insa irraa barbaachaa eegaltte qaaqa Barbaadi fi Irradeebi'i dhan irradeebi'u nidandeessa. kana gochuuf, sajoocha cuqaasi. Qabduulee xiyyaa cuquliisii issa kabala marfataa sarjaa irra jiru ammaa dalaga Barbaacha fuulduratti itti fufi and Barbaacha duubaatti itti fufi fudhachu jalqaba. Yoo amma diriirtoo xiyyaa tokko cuqaastee, barbaachii jecha qaaqa Barbaadi fi Bakkabuusi saagameef itti fufa


text:
Ajjeechaan Dargaggoota Oromoo irratti raawwatamu itti-fufe
Ajjeechaan Ilmaan Oromoo irratti LMKII’n raawwatamu akka-malee jabaatee itti-fufuun, Barsiisaa Moosisaa Lammaa jedhamu dabalatee, dargaggoonni Oromoo sadii, guyyaa kaleessaa Ona Gindabarat keessatti ajjeefamuun reeffi isaanii bakkeetti gatamuu. Kanaan alattis, torban kana keessa Oromoonni baay’inaan sagal (9) ta’an Ona Gindabat keessatti ajjeefamuu.
Odeessa wal-fakkaatuun, Dargaggoonni Oromoo Kadir Muusxafaa fi Amiin Huseen jedhaman, dhalattoota Konyaa Baalee kan ta’an, Ilaalcha WBO qabdu jedhamuun, Konyaa Gujii Bahaa Ona Qarcaa keessatti hidhamanii gidirfamaa erga turanii booda, guyyoota lamaan kana mana hidhaa keessaa baafamuun LMKII’n ajjeefamuu.
Dargaggoota Oromoo dirqisiisuun waraanaaf bobbaasuun itti-fufe jiraachuu
Uummatni Oromoo Walloo bittaa fi gurgurtaaf Wiixata kaleessaa (Hagayya 16, 2021) gara Magaalaa Baateetti bobba’an danuun dhaanamuun, meeshaan aadaa isaan qabatanii deemanis harkaa guuramuun gara mana hidhaatti guuramaa oolan.
Gama biraatiin ammoo, wal-waraansa Mootummaa Naannoo Amaaraa fi Mootummaa Naannoo Tigiraay (ABUT) gidduutti adeemsifamaa jiru irratti, Dargaggoonni Oromoo Walloo gara humna Naannoo Amaaraa goranii waraanichatti akka seenaniif, darbees, Uummanni Oromoo Walloo Waraanaa Bilisummaa Oromoo of keessaa akka baasuuf, sossobbii fi doorsisni bifa garaagaraan adeemsifamu itti-fufee jiraachuu.
Uummanni Oromoo galma qabsoo isaa kan Walabummaa Oromiyaa fi Bilisummaa Saba Oromoof dhugoomsuuf taasifamu irratti fuuleffachuun, waan danda’u maraan WBO gargaaruu fi hidhachiisuun, ofiis hidhachuun, impaayera kolonii afaan qawween ijaaramte diigee walabummaa biyya isaa Oromiyaa mirkaneessuun bilisummaa ofii isaa gonfachuu fi Mootummaa Birmaduu Oromoo fi Oromiyaa gad-dhaabbachuuf irree tokkoon qabsaa’uun akkaan barbaachisaa ta’uu dhaammanna.


text:
Imaltuu ministera haajaa alaa Amerikaa Hilary Clinoton Itoophiyaatti qajeelchite bulchoota Afrikaatiin wal mariachuu fi akka egerii waliin hojjachuu dandahan irratti faluu. Wannii galma Walgahii biyya Tokkummaa Afrikaa irratti jedhanilleen tanuma.
Imaltuun Hilary ibidda Volkaanoo ka Eertiraa keessaa tokkaheen gabaabattullee ergaan jabduun kora waldaa biyya Tokkummaa Afrikaa irratti jedhamuu malte hin hafne.
Biyyootii Afrikaa ta gammoojjii Sahaaraa gadi jiran haga guddaatti namii bulchiinsa paartilee hedduutiin bulutullee ammallee biyya haga tokkotti namii bulchiinsa abbootii irraa jala jira.Bulchootii hagii tokko qabeenna jiru ufumaan dhunfachaa…kaan ammoo taahee beelaha,tun diimookiraasii hin taatu.”
Akka jecha Hilary Clinton-tti bulchootii hagii tokko demokiraasii filannoo marro tokko qofa sehan.Namii biyya Afrikaa gama Kaabaatii fi biyyu Jiddu-Gala Bahaa bulchoota isaaniitti dheekkamee hujii irraa guffachuun, akka minstera tanaatti yaaddoo wal irratti tuulamte.
“Biyya tokko beelahee jiraachuuf warraaqatutti tokko qabeenna biyya tuulatee biyya beelsessuulleen dimookiraasi hin taatu.”
Waan akkanaa hambisuuf demokiraasiin seera qabduu fi bulchiinsii dansaan jiraahcuu male.
Oduu Meleskaachoo Ammahaa irraa arganne MP3 irraa caqasaa.


text:
Waraanni Maleezhiyaa Magaala Al-Qudsi diina irraa ittisuuf qophii tahuu beeksise.
Ministeerri ittisa Maleezhiyaa murtiin Traamp kan magaalaa Al-qudsi “magaalaa guddoo Isra’eel” jechuun labse, Muslimoota addunyaa hunda fuula keessa kabaluudha jechuun ibse. Kanaaf ammoo Al-Qudsi ilaalchisee humni ittisa Maleezhiyaa aarsaa barbaachisu hunda kafaluudhaaf qophii tahuu beeksise.
Ministeerri Ittisa Maleezhiyaa Hishaamuddiin Huseen, “kana booda wanta uumamuu malu hundaaf qophaayuu qabna; Humni waraana Maleezhiyaa hundi dhimma Al-qudsi irratti ajaja Mootummaa qofa eegaa jira”jechuu isaa ejensiin odeeyfannoo biyyattii gabaase.
Mr Huseen itti dabaluudhaan”ammas yoo tahe wanti kanarra hamaa akka hin uumamne rabbiin haakadhannu”jechuu isaa gabaasni kun ni mul’isa. Labsii Traamp hordofuun biyyoota gara garaa keessatti mormiin godhamaa jiru kan itti fufe yoo tahu, Turkiyaa, Tuniiziyaa, Masri, Urduun, Lubnaan, Aljeeriyaa fi Iraaq keessatti mormiin cimaa tahee geggeefameera. Haaluma walfakkatuun Alhada hardhaa magaalaa guddoo Indoneeshiyaa, Jaakartaa keessatti lammiileen biyyattii 10,000 ol tahan Imbaasii Ameerikaa fuulduratti mormii geggeessaa kan jiran tahuu “Associated press” gabaase.


text:
Addunyaa tana irratti Ilmi namaa hundi ilaalcha gara garaa(Yaada wal hin fakkaanne qaba). Namni hundi yaada isa fakkaatu Kan nama biraa irraa adda isa godhu qabaachuun immoo Uumama. Uumama kana Cabsuun Ilma namaa yaada, Ilaalcha, Siyaasaa fii Amantaa takka tan isaan hunda wal fakkeeysituu qabaachisuun (Fudhachiisuun) gonkumaayyuu hin dandahamu. Namni lakkii kana hunda wal fakkeeysuun ni dandahama je’ee Mormu yoo jiraate akka nama kana hunda Bifaan wal fakkeeysuu niin dandaha jedhuuti taati.
Akkasuma Ilma namaa kana hunda Siyaasaan tokko godhanii Siyaasa takka qofa hordofsiisuun Biyyuma Addunyaa tana hunda irraa biyya takkallee keeysatti hin godhamne, yoo yaadamees godhamuu ( Hojirra Ooluu) hin dandahu. Biyya teenya Keeysaas Dhaabota Siyaasaa gara garaatu jira. Dhaabonni kun hundi xiqqaatuus Guddatuus hordoftoota mataa isaanit qaba. Erga Abiyyiin Qabsoo Oromootiin gara Aangotti dhufee as Dhaaba isaanii kan Dur EPDRF Jedhamu kan amma PP(Biltsiginnaa Party) Jedhamuun beekamuu fii Paartiilee Oromoo jidduu Mormii Cimaatu ture.
Ummanni Oromootiis Kan Duraan harki 90ni Isa deeggaraa ture akkuma Party Oromootti Gochaa isaa balaaleffachuu fii Party isaa Jibbuu jalqaban. Ummanni Oromoo akkuma Warra isaan dura ture kan isaan Ergamaa turaniif itti fincilanii Aangoo irraa kaasanitti isaanittiis Finciluu eegalan. Fincila kana dhaabsisuuf Tarkaanfiin Abiyyi Godhe Gara Jabummaa tahee Haacaluu Galaafachiise. Namni Siyaasa Gara garaa qabaatuun Addunyaa gubbaa ni jira Garuu Sababa Siyaasa adda addaa qabaataniif wal ajjeesuun Doofummaa Siyaasaati.
An Abiyyi nama Oromoo kan Siyaasa isaa irraa adda tahe ni ajjesaa, ni ajjeesisaas je’ee Hin yaanne. Garuu dubbiin faallaa Sanii taateet Muldhatte Abiy namoota ilaalcha Siyaasaa isaa irraa adda tahan Kan warra isa duraa dabra Caalaa itti hammatuun Tarkaanfii hidhanii dararuu irraa gara Ajjeesutti Siyaasa geeddare. Kanaaf Namni Haacaluu Ajjeese Hoogganoota Oromoo kan Jawar Mohammed, Baqqala Garbaa, Abdii Raggaasaa,
Hamza Borana, Koloneel Gammachuu Ayyaanaa, Shamshuddiin Xaahaa, Mallasa Dirribsaa fii Hidhamtoota Oromoo akkasumaas Hogganota Hidhaa hin jirre kan Doorsifama Jiran kan akka Daawwit Ibsaa Ajjesuu irraa Garaa ni laafa Yookaan ajjeesuu irra Duubatti ni deebi’a jettanii Shakkii ni qabduu?
Namichoon Yoo Oromoon Hoogganoota isaa kana Qabsoo Cimaan hin tiyfannee fii Hidhaa irraa hin baasanne tokko tokkoon Ija nu keeysaa guree (ajjeesee) Fixee Oromummaa balleeysuun Middle Ethiopia nuuf Moggaasuuf deema. Akkuma Siyaasa fedhan Deeggaruun Mirga isiniin je’etti Warri Harka ol qabu kun Warra Siyaasa ( Party) Abiy Deeggaruuf Harka ol qabaa jiruudha. Namichoon Sodaa Oromootiif Hayyoota Keenya kana Silaa osoo ajjeesisee fixuu Fedhu amma xuxxuqee Oromoo laalaa jiru kun Gaafa Warra kana Arge Qaroo Sabaa Sanatti yaada akkam yaada?
Warri Kun Silaa if BEEKEE Oromummaan itti dhagayame kana Xinxaluutu irra jira ture.
Hadaraa Oromoo Waan amma biyya teenya keeysa Deema Jiru akka Qoosaatii fii akka Garee Isinitti fakkaachuun Hayyoota keenya hin Nyaachisinaan isiniin ja’a. Party Abiy immoo Party Siyaasaa Osoo hin taane Party Warra ilaalcha Siyaasa Faalla isaanii qabu ajjeesuutti amantuudha.


text:
Finfinnee,Hagayya 6/2013(TOI) Abbaan Taayitaa misooma yaa’awwanii naannolee garaagaraatti ijaarsa bu’uraalee misoomaa saaxilamummaa lolaa hir’isuu danda’u birrii miiliyoona 600tti siquun ijaaruusaa beeksise.
Koreen ittisa lolaa dursaa abbaa taayitichaa hojiiwwan raawwatamanii fi kan itti aanu irratti mari’ataniiru.
Maree Kanarratti walitti qabaan korichaa ministira Bishaanii, Jallisii fi Inarjii doktar injinar Silashii Baqqalaa, ministira nageenyaa Mufariyaat Kaamilii fi itti gaafatamtoonni hojii dhaabbilee garaagaraa hirmaataniiru.
Doktar injir Silashii Baqqalaa marii kanarratti akka jedhanitti mariin kun korichi hojii dhaabbileen dhuunfaan hojjetaa turan qindeessuun hojii bu’a qabeessa hojjechuuf dandeessisu kan taasisudha.
Bara bajataa xumurame kanatti dhimmoota balaa lolaa mudatee ture gamaggamuun maal akka hojjetamee fi yeroo itti aanummoo maaltu hojjetamuuf akka eegamu ilaaluu isaanii ibsaniiru.
Ganna bara 2012tti balaa lolaa uumame ka’umsa taasisuun balaa lolaa amma qaqqabuu danda’u hir’isuuf hojii bal’aan hojjetamuu isaa eeraniiru.
Daayirektarri olaanaan abbaa taayitaa misooma yaa’awwanii doktar Adaanech Yaareed, ganna bara 2013tti naannolee Oromiyaa, Amaaraa fi Affaariin dabalatee kanneen biroo naannolee torbatti saaxilamummaa lolaa hir’isuuf ijaarsa bu’uraalee misoomaa baasii birrii miiliyoona 600tti siquuun hojjetameera.
Korichi hojii ittisa lolaa hir’isuuf bu’a qabeessa taasisuuf dandeessisu dhaabbilee murteessoon itti dabalamuu isaanii hubachiisaniiru.
Hojii ittisa lolaarratti hawaasa bakka fooyya’aa qubachiisuu dabalatee bishaan hidhuu fi ijaarsa bu’uraalee misooma kanneen biroon hojjetamuu isaa ibsaniiru.
Saaxilamummaa lolaa hir’isuuf mootummaa federaalaa fi naannoolee gidduutti bulchiinsi hidhaa fi ijaarsa bu’uraalee misooma hojjechuuf qindoominaan hojjetamaa dhufuun ciminaan ilaalameera jedhan.


text:
Lagni Shaballee
Lagni Shaballee (Sumaaliffa: Webi Shabeelle, Xaaliyaaniffa: Uebi Scebeli) laga baddaa Itoophiyaarraa ka'u yoo ta'u gara kibba-bahaatti yaa'udhaan gara Sumaaliyaa naannoo Muqaadishootti deema. Naannoo Muqaadishootti, gara kibba-dhihaatti jal'ata, achii gara qarqara garbaatti deema. Muqaadishoodhaa gaditti, lagni kun ganna qofa yaa'a. Waggaa baayye, lagni kun naannoo Laga Juba yoo ga'u ni goga. Bara bokkaan sirriitti roobu garuu, Waabii Shaballeen Laga Juba biraa ga'ee itti makamuun gara Garba Indiyaatti makama.


text:
Kaaba Oromiyaa Walloo keessatti ta’e jedhamee duula Oromoo fi Oromummaa irratti godhamaa jiru dura nii dhaabbanna.
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Waxabajji 15,2019
Sirna EPRDF yakka waggaa 28 dura Oromoo fi saboota Cunqurfamoo impaayeera biyyattii irratti dalagaa ture hunda yakka ta’uusaa amanee ofitti fudhachuun gamagamee of sirreessuuf uummata biyyattiif waadaa galeen, rakkoowwan uummata Oromoo irra gahaa turaniifis gaafatama qaama fudhachuu qabu saaxilee seeraaf dhiyeessuuf waadaa galuun uummata biyyattii bulchuuf aangoo ODP tti laachuun sochiin godhama turuusaa eenyullee nii yaadata.
Uummatni Oromoos waan waggoota kana mara irratti raawwataa ture yakkoota suukanneessaa, hidhaaf dararaa tiki mootummaa biyyattii raawwataa tures yakka ta’uu miidiyaa biyyattiin bahee fuulduratti sirreessuu akka qabu waadaa galaa turuu sirna EPRDF eenyulleen kan hubatudha.
Keessattuu hidhamtoota siyyaasaa dararuudhaan rakkoo hamaa uummata Oromoof sab-lammoota biyyattii irratti raawwataa tures badii ta’uusaa amanuudhaan kanaan booda siyyaasaaf nama hidhuu akka hinqabne waadaa sirni EPRDF galeen; itti dabalataanis “yeroo fudhannee wal gamagamnee qaama badii uume seeraaf laanna yeroo nuu laadhaa” uummataan jechuun akka uummatni isaan dhaggeeffatu gochaa turuun nii yaadatama.
Jijjiirama afaaniin haasa’amaa jiru kana keessatti qooda olaanaa kan qabu Qeerroo Bilisummaa Oromoos daandiin Dimokiraasii fi mirgoota namoomaa biyyattii keessatti haalaan jabaatee lafa qabachuu akka qabuuf qabsoo isaa jabeessee itti cichee kan jiru haalotni jijjiiraman yoo jiraatan jechuun abdii guutuudhaan jijjiirama siyyaasaa qaama aangoo fudhate irraa eegaa ture. Abdiin sun dhugoomuu hanqatus.
Sun hafee sirnichi akkuma barateef amaleeffate Oromummaa mataa rukutee ajjeesuuf ajandeeffatee hojiitti seenuu yoo arginu nuti Qeerroo Bilisummaa Oromoo hedduu gaddine. Sochiiwwan hidhaaf dararaan bifa addaan uummata keenya Oromoo Walloo irratti adeemaa jiru sochii Oromummaa balleessuuf taasifamaa jiru ta’uu nu hubachiise. Kaaba Oromiyaa Walloo keessatti qaamootni hidhamaa jiran hedduun kanneen sadarkaa bulchiinsaatti mootummaa EPRDF’n ramadamanii hojjetaa jiranidha.
Aggaammiin Oromoo Kaaba Oromiyaa Walloo irratti taasifamaa jiruun; Oromoo waan ta’an qofaaf hidhamuu isaanii nuti Qeerroon Bilisummaa Oromoo cimsinee hubanna. Haaluma kanaan namootni hanga ammaa Oromummaa qofaaf Kaaba Oromiyaa Walloo hidhamanii jiran. Aanaa Jiillee Dhummuugaa irraa 1. Abdusalaam Hasaan Ali Itti gaafatamaa Nageenyaa fi Itti Aanaa Bulchaa Jillee
2. Ali Yimeer Inspeekter poolisii
3. Mohammad Ammee
4. Abdusalaam Husseen Hajii
5. Umar Abduu Umar
6. Hasaan Mohaammad Darasoo
7. Umar Adame Aliyyii
8. Usumaan Hasaan Bayaan
9. Bushuraa Mammud Baaqalaa
10. Mohammad Abdusalaam Sawwali
Aanaa Caffaa
1. Abdusalaam Ibrahim Bulchaa Aanaa Caffaa
2. Maammee Aliyyii M/d I/G /Nageenyaa
3. Ibrahim Aliyyii I/I /Nageenyaa
4. Fayyera Oljiraa Hojjetaa Fayinaasi
5. Kifoo (Guddataa) Hojjetaa Galiiwaani
6. Husseen Ali Affaree Bulchaa Gandaa
7. Adam Abduu
8. Abdusalaam Mohammed Milishaa gandaa
9. Umar Kabiir ( Kaliil)
10. Adurroo Abduu
11. Muhee Adam
12. Yaayyoo Abdusalaam
13. Hasaan Jibriil Manaajera Gandaa
14. Adam Husseen Mohaammad
15. Husseen Mohaammad Inspeekter poolisii
16. Xilaahuun poolisii Mana Marii
17. Maammud Muhee (sarboo) milishaa gandaa
18. Mohaammad Usumaan
19. Mohaammad Husseen Mohaammad milishaa gandaa
20. Hasuu Abdusalaam Badruu
21. Aliyyii Ibree
22. Abdusalaam Yimaam Sayid
23. Mohaammad Sayid Muhee
24. Muhee Sayid Fulee
25. Hasaan Umar
26. Sayid Ibirahim
27. Goonfee Husseen Hasaan
28. Nuuruu Ahamii
29. Mohaammad Dawwee
Kamisee irraa
1. Alii Mootummaa Kantiibaa Magaalaa Kamisee
2. Sayid Hasaan ( Mandelaa)
3. Mohammad Kaliil
4. Abbaas
5. Ibrahim Alii
6. Meles
7. Husseen Sayid
8. Umar Hasaan
9. Adam Amiinu
10. Abduu Ahamed kan jedhaman hidhamanii jiru.
Sochiin hidhaa uummata Oromoo Walloo irratti adeemaa jiru kan Uummata Oromoo bakkichaa balleessuuf qiyyaafate ta’uutti amanna. Gocha fokkisaa Oromummaa balleessuuf taasifamaa jiru akeeka mootummaan itti jiru kun Oromiyaa bakka maratti adeemuuf aggaammii akka qabus kanarraa ka’uun hubanna.
Waan ta’eef nuti Qeerroon Bilisummaa Oromoo Kaaba Oromiyaa Walloo keessatti ta’e jedhamee duula Oromoo fi Oromummaa irratti godhamaa jiru dura nii dhaabbanna. Qabsoon keenya ciminaan qabsoo Bilisummaa Oromoo, uummata keenya Oromoo jiraachisuuf, Oromiyaa jiraachisuuf xiyyeeffannoo kan kennu ta’uus uummata keenya Oromoo fi diina uummatichaa maraaf ibsina!
Injifannoon Uummata Oromoof
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Waxabajji 15,2019
Finfinnee Oromiyaa


text:
Kurfii SWO · Kamisa Waxabajjii 10, 2021
Lola WBO, fi LMKII fi Loltoota Mootummaa Eertiraa gidduutti, Konyaa Baha Wallaggaa, Onoota kanneen akka Haroo Limmuu fi Eebantuu keessatti tibbana adeemsifameen, Loltoonni Mootummaa Eertiraa WBO'n booji'amuu.
Qotatee-bultoonni Oromoo 5, Roobii kaleessaa (Waxabajjii 9, 2021) Giddu-gala Oromiyaa, Ona Gindabarat, Ganda baadiyyaa Bashee, naannoo Mana Barumsaa jedhamutti, Loltoota Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaan ajjeefamuu.
Lolli duguuggaa sanyii fi babal'ifannaa daangaa, Kibba Oromiyaa, Konyaa Booranaa keessatti, Loltoota Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaa, Loltoota ergisaa Mootummaa Eertiraa fi Poolisoota Humna Addaa Naannoo Somaaleen, Uummata Oromoo irratti geggeeffamu tibbana daran jabaachuun, Uummanni Oromoo buqqaafamaa, qabeenyi isaaniis Poolisoota Humna Addaa Somaaleen saamamaa fi mancaafamaa jiraachuu.


text:
IBSA EEJJANNOO ARIIFACHIISAA QEERROO OROMIYAA IRRAA KENNAME
1. Ibsi Koomishiniin Poolisii Oromiyaa baase argineerra. Ibsichi Dhugaa Oromoo awwaaluuf Jawar Mohammed irratti kan xiyyeeffateedha, kanaaf Doorsisaa fi Aggaammii Jawar Mohammed irratti godhamu kamuu gadi baanee ni balaaleffanna.
2. Ilmaan Oromoo guyyuma guyyaan kutaalee Oromiyaa gara garaa keessatti hidhamaa, gidirfamaa (torture) godhamaa ajjeefamaa jiran gocha duguuggaa Sanyii (Genocide) ummata Oromoo irratti ajaja Abiyyiin Humna Agaazii fi Humna addaa Poolisii Oromiyaatin raawwachaa jirtu gadi baanee Sagalee keenya dhageesisuun ni mormina.
3. Jawar Mohammed tuquun Ethiopia keessatti guyyaa qiyaamaa ofiratti labsuu akka tahe warri Bilxiginnaa cimsanii hubachuu qabu.
4. Maatii Sabboontoota fi Sabboontoota Oromoo Oromiyaa guutuu keessatti Kaadiree Bilxiginnaatu Humna Agaazii fayyadamuun Tarkaanfii suukanneessaa irratti fudhataa jira waan taheef gocha kana hatattamaan hin dhaaban taanaqn Qeerroon Oromiyaa Maatii Kaadiroota Bilxiginnaa Naannoo keenyatti argamu irratti Tarkaanfii fudhachuuf qophii ta’uu keenya isiin hubachiisuu barbaanna.
5. Fincilli xumura gabrummaa (Warraaqsi Galaana ummataa) guutuu Oromiyaatti keessatti Cimee akka itti fufu murteessinee jirra.
6. Abiy Ahmed Aangoo hatattamaan gadi dhiisuu qaba, Ethiopia eenyummaa oromoo hin feene wajjiin jiraachuun nu gaheera.
7. Bilxiginnaan yoo nuti Callifne akkuma amala ishee Jawar Mohammed Ragaa sobaa qopheeffattee hidhuu fi doorsisuuf deemti waan taheef qeerroon oromoo tokkummaan dura dhaabbannee hooggansa keenya ni tikfanna.
8. Sirna Nafxanyaa (Bilxiginnaa) ofirraa buqqaasuuf Ummaanni Oromoo, Qeerroo fi qarreen Oromiyaa Tokkummaan akka falmannu murteesineerra.
9. Nuti Qeerroon Oromiyaa Jawar Mohammed wajjiin jirra, jawaar dura duunee banna malee abadan Jawar hin tuqamu!
Kana Diinnis firris akka beekuu barbaanna!! Qabsoon Qeerroo Bilisummaa Oromiyaa hanga Bilisummaa Oromoof Walabummaa Oromiyaatti itti fufa!!!
Haqa qabna!
Tarsiimoon masakamna!
Ni injifanna!
Waxabajjii 9, 2020
Qeerroo Oromiyaa irraa
WALIIF DABARSAA!!
Abiy ~ “Abbaan injifannoo Dabballee keenya”
Bifa kanaan rasaasaan dhahanii ajjeesanii walitti bu’iinsa namoota dhuunfaa jetti Bilxiginnaan
#Breaking_News yaaliin ajjechaa komediyaa buzee irratti yaalame Ilma isaa irra miidhaa jabaan irra gaheera jedhu
Oromoon waliif dirmadhaa #Biltsiginnaan maraatte
Warraanni Abiy akkanatti biyyaa goolaa jira. Abdi kutatan fakkata. 😭😭 // share walif godha adunya haa agartu pls
The Notorious unprofessional New Naftegna Agazi in Action!
Ashagire Nafxanya afaan orommo hasswu kan hidaan firaa buqisu qabna


text:
Ibsa Adda Bilisummaa Oromoo
Addi Bilisummaa Oromoo Ummata Oromoo biyya keessaa fi biyyoota alaa jiraatu akkasumas jaalattoota aadaa fi eenyummaa Oromootin baga jala-bultii Irreecha Hora Finfinnee fi Irreecha Hora Arsadiitin isin gahe; walumaanuu geenye jedha.
Irreechi Ummata Otomootiif ayyaana kabajaa ol’aanaa fi seenaa guddaa qabu; Irree isaa ti. Ayyaanni Irreecha Hora Finfinnee jaarraa tokkoo fi walakkaa booda bara dabre irraa eegalee akkasuma kan Bishooftuu Hora Arsadiitti waggootaan durarraa eegalee kabajamaa jiru wareegama ilmaan sabaa qaalidhaan kan sadarkaa amma irra gahe dhaqqabe tahuu ibsaa, mallattoo eenyummaa fi qabeenya Oromoo dabrees hambaa seenaa fi qabeenya addunyaa ti.
Ummanni Oromoo fi kanneen ayyaanichaaf Onkoloolessa 3, 2020 Hora Finfinnee irratti argamanis tahee borumtaa isaa Bishooftuu Hora Harsadiitti waaqa uumaa-uumamaa bacaqii gannaa irraa booqaa birratti isaan baase galateeffatuuf walgahan marti irreecha qabeenya Oromoo qaalii kana akka nagaan kabajatan dhaamaa, qaamonni dhimmi ilaallatu hundis milkaayina ayyaana dachaa kanaaf dirqama isaanii akk bahatan ABOn waamicha dhiyeessa.
Maayiirrattis, miseensotni fi deeggartootni ABO, waliigalatti Ummatni Oromoo bal’aan irreecha wareegama ulfaataan sadarkaa har’aarra gahe akka qarayyoo ija isaaniitti akka tikfatan jabeessinee dhaamna. Irra deebi’uun Ummata keenya akkasumas firootaa fi jaalattoota aadaa fi eenyummaa Oromoo cufaan baga Ayyaana irreechaa kabajamaa: Hora Finfinnee fi Hora Arsadii kan 2020tin isin gahe jechaa, ayyaanichi kan nagayaa fi milkaayinaa akka tahu Addi Bilisummaa Oromoo hawwii isaa ibsa.
Injifannoo Ummata Bal’aaf!
Adda Bilisummaa Oromoo
Onkoloolessa 2, 2020
Related


text:
Jilli addaa Prezidaantii Kooriyaa Kibbaa Moon Jae-in hoogganaa kooriyaa kaabaa Kim Jong Un waliin har’a wal ga’uu isaaniitu gabaasame.
Gabaasi sabaa himaalee akka jedhutti Kim warren kooriyaa kibbaa waliin irbaata qooddachuuf jiru.
Jiloonni miseensota kudhan kan gorsa naga eegusmaa prezidaant Moon, Chung Eui Yong-n durfamu Seol irraa Pyongyangn seenee jira.
Chung Seoul utuu hin ka’in dura tuuta oduuf ibsa kennaniin erga cicha cimaa kan prezidaant Moon odola Kooriyaa Nuklera irraa walaba gochu fi nageenya waariinsa qabu buusuuf qaban nan dabarsa jedhan.
Chung itti dabaluu dhaan Pyongyang fi Washington gidduutti mariin akka jalqabamu mala gargaaruuf illee kan tattaafatan ta’uu beeksisan.


text:
Gaaffiifi deebii qondaala mootummaa duraanii Obbo Abbaa Duulaa Gammadaa
#Oduu_Ammee
Filannoo Biyyaalessaa bara 2012 osoo hin geggeeffamiin dura
Daangaan Bulchiinsa Magaalaa Finfinnee fi Bulchiinsa Naannoo Addaa Oromiyaa adda baafamanii beekamuun dirqama jedhan
#Profesar_Mararaa_Guddinaa.
Akka Miidiyaan Nafxanyootaa #ESAT Pro.Gaaffii dhiyeessanitti
Finfinneen kan eenyutu jedhamee gaaffii isaanii dhiyaateef
Finfinneen kan Oromoo qofa osoo hin taane handhuura Oromiyaa fi teessoo Mootummaa Federaalaa akkasumas teessoo Dhaabbata Tokkummaa Afrikaa fi kkf jedhan.
Gaaffii warri biroos የኛናት jedhuuf maal deebii qabdu jechuun Pro.gaafataniif
Isaan immoo Magaalaa guddittii biyya Israa’el #Jeerusaaleemiinis የኛ ናት hinuma jedhu jechuun jara salphise
Dhiifama naaf godhaa waan Abbaan Duulaa Gammadaa jedhe fudhachuuf dhiisuun mirga koo dha. Garuu ishee inni dhaloota qubee harra waan hunda mormanii bakka amma irra geenye kanaan akka geenyu kan barsiise nudha ishee inni jedhe sun abidda caalaa na gubde
Bara ce’umsaa sana ani reefuun dhaladha garuu namoota haqaa yeroo Sana turan irraa akkan haasofsiifadhetti yeroo ABO’n qawweesaa diratee qubee Afaan Oromoo barsiisaa turetti OPDO’n garuu TPLF waliin tahuun akka uummanni Oromoo Afaan isaatiin hin baranneef dararaa turuushee namoota haala yeroo sanaa sirriitti beekan irraa haasofsiifadheen jira.
Jarana diinummaa OPDO har’a agartani?
Diinummaan isaanii maaliif yeroo hunda haaraya nutti ta’aa?? Kan gochuu qabnu wal ijaaruu itti qophaayuu
#Dhaabileen_Oromoo hundi GHO jalatti tokkoomuu qaban. Oromoon akka sabaatti kana gochuu dadhabnaan Osoo diinummaa OPDO guyyaarraa lakkoofnuu gabrummaa ነፍጠኛ jala galuuf deemna.
Waa’ee Jaarmaya keenyaa dubbadhaa dhiibbaa godhaa maali jarana OPDOn duruu diinaa kan nudhibuu qabu Jaarmaya maqaa Oromoo qabatanii walitti dhufuun itti jabaate kana tokkoomsuuf Cinqamuu, itti dhiphachuu qabna.
Ayiiiiiiii yaa hiree ummata oromoo !!!


text:
Rakkoo kana furuufis mootummoonni addunyaa wabii midhaan nyaataa lammileesaanii mirkaneessuun cinaatti lammieen soorata qulqullina qabu akka soorataniif yaalii garagaraa taasiuurratti argamu. Yaaliin kunis sochii qaama tokkootiin qofa fiixaan ba’uu waan hindandeenyeef omishtoota, daldaltootafi dhaabilee dhimmicharratti hojjetan hirmaachisuun hojii hojjetaa jiru.
Dhimmi kun caalaatti xiyyeeffannaa akka argatuuf ammoo Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa (DhFA) April 7 Guyyaa Nyaataa ta’ee akka kabajamu murteesse. Yeroo murtaa’e irraa kaasee guyyaan kun kabajamaa jira. Barana kan kabajme immoo si’a 55ffaaf “Qulqullinni nyaataa omishaa hanga soorataatti haa eegamu, ‘From farm to plate, make food safe’ jedhuun ture.
Itoophiyaatti Daarektarri DhFA Doktar Piyeer Mipeelee sirnicharratti argamuu haaswaa taasisaniin, soorannii dhalli namaa sooratu omishasaarraa kaasee hanga nyaataaf ga’utti adeemsa hedduu keessa kan darbu yoo ta’u, xiyyeeffannaan hinkennamuuf yoo ta’e faayidaasaarra miidhaa geesisuutu caala jedhu.
Kunis ta’uu kan danda’u hubannoo ummataa yoo cime, ulaagaan qulqullina nyaataa yoo ta’eefi malli ittisa dhukkubaa yoo ta’edha kan jedhan daarektarichi, kanaafis qaamooleen dhimmichi ilaallatu hundi mootummaa cinaa hiriiruu qabu. Yaalii taasifamuufis dhaabbatichi Itoophiyaas ta’e biyyoota Afrikaa kaan deggaru ta’uu himu.
Ministir-Deetaan Ministeera Fayyaa Doktar Kabbadaa Warquus gamasaaniitiin, nyaanni eegumsaafi fooyya’insa fayyaaf murteessaa dha. Ta’us sooranni hanqina qabiinsaafi ofeeggannoo taasisuu dhiisuutiin dhalatu dhukkubootaafi kemikaaloota faalaman fida. Bu’aaleen beeladootaa, fuduuraaleefi muduraalees osoo hinbilchaatiin fayyadamuun immoo rakkinicha itti caalsiseera jedhu.
Faalamuun nyaataa babal’achuu magaalootaafi dabaluu lakk. Ummataatiin walqabatee kan babala’tu ta’uu eeranii, kunis fayyaa namaarratti dhiibbaa fiduu caalaatti hawaas-dinagdee biyyaa daran akka miidhu himu. Kana malees gilobaalaayizeeshiniin sadarkaa addunyaatti beeladoota dhaabbiirraa kaasee hanga nyaatawwan saamsamaniitti adeemsa walxaxaa keessa waan darbuuf nageenya soorataarratti dhibbaa uumaa jiraachuu ibsu.
Barreeffama qorannoo kan dhiheessan Obbo Waltajjii Tarrafaa akka jedhanitti, akka Itoophiyaatti faalama soorataatiin dhiibbaa uumamaa jirurratti qorannoon ga’aa hin jiru. Garuu, haala jiru irraa akka hubatamutti, rakkinichi biyyoota guddinaan boodatti hafoo ta’aniifi guddinarratti argaman caalaatti miidhaa jira.
Sooranni faalamaa kan uumamu omisharraa kaasee ta’uu ibsanii, akka fakkeenyaattis, fuduuraaleefi muduraaleetti bobbaa akka xaa’ootti itti naquufi nyaata osoo hinbilcheessiin nyaachuu ta’uu eeranii, ashaboofi sukkaara hammaa ol nyaatatti naquun, qulqullina naannawaafi dhuunfaa eeguu dhiisuuniifi jijjiramni haala qilleensaa nageenya nyaataa akka faalu ibsu.
Akka waliigalaatti rakkinichi fayyaa namaa qofaarratti osoo hintaane dinagdee biyyaarratti dhiibbaa fidaa jira. ALA bara 2011 keessa, fakkeenyaaf, dhibee daddarbaa sababa qulqullina dhabuu nyaataatiin Peeruutti uumamee tureen biyyattiin galii turizimiifi aleergiirraa argattu dolaara biliyoona saddeetii ol dhabdee turte. Akksumas, Jarmaniin rakkoo walfakkaatuun dolaara mil. 1.3 yeroon itti dhabde tureera.
Rakkoon qulqullina nyaataatiin dhufu, fayyaa namaa ni miidha; dhaloota fayyaa hin qabaanne illee biyayaf gumaacha. Kana malee, guddina biyyaa irratti dhiibbaa kallattii qabaata. Rakkon kun immoo kan qaama tokko qofaan furamu miti. Namuu amtayyaa irraa kaasee bhirmaannaa gochuu qaba. Biyya fayyaa qabutu, dinagedd fi jiruu biyaya guddisa. Qaamoleen hundi fayyaa nama maraatiifuu gumaacha taasisuu qaban. Hunda dura, maatiin tokko naamusaa fi aadaa waan qulqullaaé dhiyeeffachuu fi itti jiraachuu horachuun barbaachisaa dha.


text:
Kallattii arfan irraan lammiileen koo martuu
Nagaan sin gaafadhaa ashamaa akkam jirtu?
Dur Oromoon akkasitti yommuu walitti dhufu
Safuufi aadaa liqimsa,malee akkifatee hin tufu,
Harka lamaan hiixatee haammatee wal dubbisa
Hidda godhadhu’ jedhee eebbisee wal guddisa
Hi’ jedha dhaloonni ammaa immoo quba lama ol qabee
Haammatee wal dubbifnaan hoo silaa maqaasaatu cabee
Otoo wal bira jiruu nyaara ijaan wal dubbisa
Gaafii immoo ceequun dha’ee gateettii wal buqqisa
Ani garuu ittuman jira safuu abbootii koo qaataa
Naanna’ee sin dubbisuuf hamma yeroo kootu xiqqaata
Achumatti sin haa ga’u nageenyi koo hatattamaa
Dhiiraafi dhalaan martinuu akkam jirtu ashamaa?
Warri marqaa garbuutiin furdattanii hin qabne qaqallaa
Warri Baalee Roobee,warri Arsii Asallaa
Warri itittuu malee hin dhugne baaduu qalloo,
Warri Nageellee Gujii,warri Yaa’aballoo
Warri Shawaa Fiichee,warri Dambi Doolloo
Warri laphee keessan irraa iddoo hin qabne jibbi
Warri gootaraatiin diinqa tuultan dilbii
Warri Wallisoo,warri gimbii
Otooma dhiibamtanii daangaa keessan bal’isee
Warri Eebbaafi jaalalaan waaqni seenaatti hambise
Warri Walloo, warri Kamisee
Warri cooma malee takkaa hin nyaanne shiroo
Warri Amboofi Adaamaa, darbees warri Ciroo
Warri buna qalaatiin addunyaa waamtan martuu
Warri Jimma Abbaa Jifaar, warri Iluu Abbaabor Mattuu
Warri beddeefi cumboodhaaf laagaan sin banamte
Warri Shaambuu,warri Naqamtee
Warri kuduraafi muduraatiin waakki tokko hin qabne
Warri Harar,warri Shaashamannee…
Abalu jedhee hin fixu ani warri Oromiyaa martuu
Anoo inuman isin yaadaa… akkamuma naaf jirtuu?
Lataa Qana’ii
Yuunivarsitii Finfinneetti
Barataa seeraa waggaa 3ffaa


text:
US Agency For Global Meida Agency(USAGM) agensii sabqunnamtii Amerikaan biyya alaatiin walti haasoftu.USAGM dameelee akka VOA,Radio Free Europe/Radio Liberty,Radio y Television Marti fi Radio Free Asia fi Alhurra TV fi Radio Sawa tohata.Bulchiinsii USAGM haarahii dameelee tohatu tattanatti bulchoota qaxruutti jira.
Akka kanaan Stephen Yates itti gaafatamaa Radio Free Asia ykn RFA tolchanii filan Victoria Coates ammoo itti gaafatamtuu damee Middle East Broadcasting Networks tolchanii filan.
Yates, durii gargaaraa itti aanaan pirezidaantii Amerikaa Dick Cheeniitii nama Parameswaran Ponnudurai irraa hujii fuuti.
“Addunyaa abbootii irraa irratti fi warra hammeennaan nama bulchuu fedhu irratti qabsooftuuf, qawween jabduun humna qabdu gaazexeessummmaa dhugaa jirtu namatti himtu,hujiin RFA ammoo dhugaa dubbachuu,” jedha Yates namii haaraii filan kun.
Itti guddaan USAGM Michael Pack kora bulchiinsa moootmmaa heddu irratti rakkoo ardiin Eezhiyaa gama odeeffannootiin qabdu yoo hedduu dubbata.
Namiii amma filan kun afaan Mandariin akka dansaa beekaa US dhara Jidduu Gala Bahaa keessattuu Chaayinaan haga guddaan gadi ooftu dhugaan dura dhaabachuu qabdi jedha.
Coates ammoo durii gorsituu nagaa pirezidaanti Donaldi Tiraampi turte taatullee gannaan duratti hujii dhiistee damee qonnaa Amerikaatti gorsituu Jiddu Gala Bhaaa fi Afrikaa Kaabaa taatee hojjachaa baate.
Damee USAGM keessaa VOAn afaan 45 caalaa biyya hedduu keesatti oduu addunyaatti himti.


text:
Biyyoota gaanfa Afrikaatti jila addaa kan Yunaaytid Isteetes Jefrii Feltman fi ofii koo dhimma Itiyoophiyaa gama kaabaa kan ilaaleen walgahii sadarkaa olaanaa kan ministeerootaa gaggeessinee jirra jechuun bulchituun waajiira gargaarsa misoomaa kan sadarkaa addunyaa(USAID) Samaantaa Paawar kaleessa ibsa baasaniin beeksisanii jiru.
Itiyoophiyaa gama kaabaa lafa siviloonni miliyoona hedduun yeroo ammaa rakkoo gargaarsa dhala namaa addunyaa irratti hamaa jeddamee keessa tokko kan jedhu ibsii kun, ministeeronni sadarkaa olaanaa kan biyyoota dureeyyii G-7 jedhamanii fi biyyonni gargaarsa arjoomuun beekaman fi kanneen biroon, bakka buutoota gameeyyii kan kaanaadaa, Deenmark,Gamtaa Awuroopaa, Fiinlaand, Farnsaayii, Jarmanii, Ayeerland, Xaaliyaanii, Jaappaan,Neezerlaands, Nooorweey, Siwiidiin fi yunaaytid Kiindam akkasumas Yunaaytid Isteets itti hirmaatanii jiru.
Hirmaattonni walgahii kanaas rakkoon gargaarsa dahala namaa hammaachaa adeemuu isaan, yaaddoo gad fagoo akka qaban ibsuun, uummata Itiyoophiyaa gargaaruuf cicha qaban ibsanii jiru.
Rakkoon kun eega jalqabee kaasee gargaarsa guddaa kan kennite Yunaaytid Istees Doolaara Miliyoona 600 fi miliyoona 63 kan laattee yoo ta’u, kaleessa immoo dabalataan Doolaara Miliyoona 26 gargaarsa dhala namaaf kan kennitu ta’u beeksiiftee jirti.
Hirmaattonni walgahichaas, rakkoo kanaaf furmaata arguun barbaachisaa akka ta’e walii galanii jiru jedha ibsii ba’e kun.


text:
Guyyaa 24-02-2015
Nuti miseensoni Adda bilisumma oromoo godina Awuropha hala dhiyenaa kana matan motummaa wayyannee kan ta.e abbay tshayen dhamsaa karoora abbotii isaa kan duguggaa sanyii Genocide Ilmaan oromoo irraati labsuu isaa irraa kan ka,e nutis akka miseensota Adda bilisummaa oromoo fi akka lammii oromoo tokkoti dhamsaa kena Hawaasa oromoo hundaaf ibsina. Ilmaan oromoo guyyaa gabrumaa jalati kufaanii kaassee halkaani fi guyyaa baddaa fi gammoojii roba fi aduu osoo hin jedhiin qabsoo saba isani galmaan gayyuuf diinaa mirgaa isaani sarbe kufaa fi kufisaa jiru.
Dhumaa bara 1980 keessaa ergaa ummaanii oromoo sirnaa gabrofatuu Habashotaa jalatii kufee kaassee sirnii habashotaa kun oromoo fi oromiyaa dhabsiisuf jechaa dhagaan isaan hin fonqochiin hin jiruu haa ta,uu malee akkuma minilikii abbotaa kena Harkaa Muree fi Ayyota Harmaa mure oromiyaa dhunfatee sabani kena akka sirnaa isaa kan ta,ee sirnaa Gadaatin akka of hin bulchiinee godhaamee jira. guyyaa saan irraa kaassee ummaani oromoo qabsoo isaa halkaani fi guyyaa godhaa tureen oromiyaa fi oromumma akkasumas afaan oromoo akka afaan barnoota ta,uu godhee jiraa haa ta,uu malee haali ammaan kana sirna abbaa irree waayyaanneen godhamaa jiruu maqaa dimookrasii jalatii dhokachuundhan oromoo fi oromiyaa dhabamsiisu ta,ee jira . Akkuma bekamuu Yeroo ammaan kana maqaa Master plani Finfinnee jedhuun gabromfatuun waayyaanne lammiillee oromoo 2,000,000 olitii lakkayyaaman dachee abbaa isaani irraa buqisuuf halkaanif guyyaa kara daballootaa fi jaledhaan isati fayyaadamuun saba kena dachii umaamaan rabbiin isani kene fi irraati umaamani irraa jiraata turan sababaa maqaa maste plani finfinnee jedhuun buqisuuf karoorfatuun ishee bekamaa dhaa. sabaabuma kanan kaan waal qabatee bara 2014 keessa Oromiyaa godinallee addaa addaa keessatii dura dhabanoo Hawaasnii oromoo keessatu baratooni oromoo godhaaniin batalumaati baratooni oromoo 70 ol ta,an gara lafinaa tokkon malee rasaasa wayyanneetiin yeroo ajjeefaman kaneen dhibaa heduutii lakkayyaman maneen hidhaa wayyaane bakka addaa adda keessatii daraaramaa jiruu .
Kaneen dhibaa hedutii lakkayyaman biyyaa abbaa isaanii irraa baqachuun hirbataa qurxxumii fi gammoojjii sahara keessatii lubbun isaani baha jiraa. Mootummaan gabroftuu Wayyaanee karooraa fi imaammata Abbootii isaa irraa dhaale oromoo fi oromiyaa balleessuf waggoota 23 dabraniif dachee oromoo kaneen akka Boolee Bulbulaa, Laga Xaafoo, Aqaaqii, Sabbataa, Sulultaa, Buraayyuu fi kkf irraa qotee bulaa Oromoo buqisuun Dachee ilmaan oromoo sammuun gurgurataa fi hirataa as gahee jira, ilman oromoo sirnaa wayyaannetiin mormaan maqaa addaa addaa itti mogaasuun hidhuu ajjeesuu fi biyyaa abbaa isaani irraa baqqachiisuun har’a gahee jira.
Akkasumas magaalale akka Diree Dawaa fi Awadaay federala jala galchuun guyyaa borutiif akka isaani mijayuutii tolfataa jiruu. Akkasumaas saba fi sablamotaa naannoo oromiyaa qubataan saba oromoo waalin waalitti busun dachee oromoo mure saba biratif akka kena ture ni yaadatama ,Akkumaa yeroo ammaan kana magaalaleen Nannoo finffinnee jiraan federala jalatii deebi,u qabaa jedhani duguggaa sanyii Genocide saba oromoo irraatii rawwaata jiru, har,a bule boru Baddiyaalleen Nannoon Diree Dawaa fi Awadaay jiraan akka federalaa jalatii deebi,u jette TPLF laabsuun ishee waan hin oledha ,Bifumaa kanaanis Oromiyaa kukutaani balleessuun akka karoora gabrofatuu wayyaannee TPLF ta,ee sabni oromoo hundii isaa akka hubatuu qabuu jala saraaree saba oromootif dhamna. Sabni oromoo biyyaa fi biyyaa omba keessaa jiratuu harkaa waal qabatee sirnaa nama nyataa wayyaanee kan duguggaa sanyii ilmaan oromoo irraatii rawwata jiruu kana duraa dhabaachuun akka master plani wayyaanne kun akka hujiitti hin hikamneefis warreegamaa barbaachiisuu akka bahu qabu asumaan hubachiifnaa, dhaboleen maqaa siyaasa oromoo badhaatani jiraan hundii isaani tokkummaan akka sirnaa Namaa nyaata wayyaanee kana irraatii xiyyeefataan Akkasumas waan harkaa qaban hundan akka wayyaannee irraati tarkaanfi fudhataanis isaan gafan. dhumaa iraatii dhamsaa ilmaan oromo guttu adunyaa irraa jiran hundaaf .
1 Nuti miseensoni Addaa bilisummaa oromoo Godina Awurophaa hanga oromoo fi oromiyaan bilisomtuuti warregamaa nura egaamu hundaa hamaa warregamaa lubutii bafnee mirgaa saba kena kabachisuuf qophii dhaa.
2 waldaallen Hawaasaa oromoo guttu Adunyaa irraa jiran tokkummaan ka,ani akka master planiin wayyaanne kun hujii irraa hin olee mormii isaanii akka dhageesiisan gafana.
3 waldaan Dargaggootaa oromoo kan guttu Adunyaa irraa jiruu murtii gahaa fi sirnaa qabeessa ta,e akkasumas hama warregama lubutii akka of qopheessuu qaban gafan.
4 waldaan amaantallee oromoo hundii Islaama, Kiristanaa , Waqeefana wangeelaa fkk tokkummaan ka,ani akka master planiin kun hujii irraa hin olee mormii isaanii akka dhageesisaan gafana.
5 dhaboolleen siyaasa oromoo kaneen biyyaa keessaa fi ala tokkummaan akka masterpilani wayyannee kana dura dhabataan gafana .
6 waldaallen Dubartoota oromoo kara daandaayamee hundaan akka maste planin wayyanne kun hujii irraa hin ollee dirqamaa oromumma isaani akka bahan gafana.
7 dhumaa irraatii hawaasnii oromoo guttu Adunyaa irraa jiru humnaa. daandetii fi qabenyaa isaattin akka Adda bilisummaa oromoo B-G- Kamaal Galchutiin hoganamuu biraa akka dhabatan maqaa miseensotaa Adda Bilisumma Oromoo Godinaa Awurophaatiin Gafana.
InjjiifanoonUmmataOromoof MISEENSOTA ADDA BILISUMMAA OROMOO ABO GODINA AWUROPHAA


text:
Yeoo walgayii garee nageenya keessanii fi kan biroof ofeeggadhaa!
Harka Qulqulleeffadhaa
Walgayii dura, yeroo walgayii fi walgayii booddee harka keessan saamunaan dhiqahaa ykn alkooliin qulqulleessuu keessan mirkaneeffadhaa.
Garaa garumaa tarkaanfii 2 eegaa
Harka wal hinfuudhinaa, walhammachuu fi waldungachuurraa fagaadhaa.Tarkaanfii lama walirraa fagaachuudhaan nageenya keessan eegaa.
Qalamaa, galmee fi qarshii yeroo tuqxan golga harkaa fayyadamaa
Callaan/Saantiim, qarshiin fi galmeen dhukkubicha daddabarsuu danda’u.Yeroo tuqxan golga harkaa fayyadamaa.


text:
Credit card maali? Maal faayyada? ATM card wajjin garaagarummaa akkamii qaba?
Kireedit kaardiin akkuma ATM kaardii ta’ee lakkoofsa addaa mataasaa (unique) kan qabu yoo ta’u, akka addunyaalessaatti kaffaltii raawwachuuf kan nu faayyadudha. Biyya kamiyyuu yoo deemtan Credit card fayyadamuu ni dandeessu. Fakkeenyaaf, Ameerikaa yoo deemtan credit card fayyadamuun maallaqa baasuu fi kaffaltii raawwachuunii ni dandeessu.
Garaagarummaan credit card fi ATM card maali?
ATM card kan fayyadamtan qarshii herreega baankii keessaniirra jiru ittiin fudhachuufi. Credit card yeroo fayyadamtanitti garuu baankichi akka isin kaffaluu dandeessan yoo itti amane maallaqa herreega irra jirutti dabalee isiniif kenna ykn isiniif liqeessa jechuudha. ATM kaardiin yeroo baay’ee logo “VISA®” ykn “MASTERCARD®” ofirraa qaba.
Credit card ammaaf Itiyoophiyaa keessa hin jiru. garuu osoo jiraatee bu’aa akkamii qaba ture? Kreedit kaardiin biyya keenya keessa jiraachuu dhabuudhaan:- Dhaabbileen Tuurizimii miidhamaniiru, Biyyi keenya addunyaa Teknooloojii faana akka hin deemne mogolee laaffisaa tureeraa ammaas itti jira, Kaffaltii addunyaalessaa raawwachuu hin dandeenyu, Maallaqa harkatti baannee akka deemnu nu godheera. Haaluma kanaan nu harkaa baduu fi saamamuuf saaxilamneerra.
Karaa birootiin akkuma seera uumamaatti wanti faayidaa guddaa qabu miidhaa (negetive side) of keessaa hin dhabu.
Networkii biyya keenyaa amma jiruun fayyadamuun kan hin yaadamnedha. Baankiin kana jalqabuuf hamma waliigalutti goonkumaa networkiin addaan ciccituu hinqabu. Biyya tokko keessatti utuu hin jalqabamin dura uummata biyyichaa dhimma tajaajilichaan wal qabatu barsiisuun barbaachisaadha. Kanaan ala namoota baay’eerratti rakkoo fiduu ni danda’a.
Kireedit kaardiin Teknooloojiin wal qabatee faayidaa guddaa inni qabu
Softweerii ‘Licensed’ ta’e kamiyyuu activate goonee fayyadamuu dandeenya. weebsayiitiiwwan akka Amazon, Alibaba fi kkf irraa online qodaa bitachuu fi gurgurachuu ni dandeenya. walumaagalatti kireedit kaardii of eeggannoo barbaachisaa ta’een yoo fayyadamne faayidaa gudda kan qabuudha.


text:
Dhaamsa Ariifachiisaa Quuqamtoota Poolisii Humna Addaa Oromiyaarraa kenname.
Akkuma kanaan dura keessaan walqunnamaa turre miseensi baay’een waamicha WBO nuyiif godhe simachuun gariin gara qabsootti makamaa, gariin immoo hojicha dhiisee akka adeemaa jiru quba qabna. Kanaafis galanni keessan Bilisummaa haata’u isiniin jechuu feena. Haata’u malee amma akkuma hundi keenya beeknu, Humni Addaa Naannoolee Itoophiyaa federaala jala galuuf tahuun dhagahame. Lolli RIB fi Humna Addaa Naannoo Tigraay gidduutti erga jabaateen
booda gaaffiin Humni Addaa jiraachuu hin qabu jedhu dhiyaachaa ture. Keessumaa Paartiin EZEMA ibsa garaa garaa baasuu fi Professor Biraanuu Naggaa Abiyyiidhaan Humni Addaa akka diigamu gorsaa turuun isaa ni beekkama. Dabalataan Humni Addaa Naannoo Amaaraa Naannoo Tigraay keessaa seenee hin bahu; daangaa Tigiraay hin seenne jechuun erga dhagahamee Humni Addaa Naannoolee akka diigamu murteeffamee jira. Abiy wixinee kana irratti qophaa’ee mana Maree Ministeerotaaf gaafa Bitootessa 30/2013 ibsuuf akka jiru; akkasumas hoggaansi komishiinii Humna Addaa Oromiyaa sadarkaa sadarkaan jiru diigamaa akka jiru nu martuu quba qabna. Walumaa galatti miseensi keenya kanarraa waan guddoo hubattu jedheen yaada. Nuti Habashaa waliin tokko taanee Gaaddisa Hoggaansa Federaalaa jalatti kanaan booda Oromoof ni dhaabanna jechuun abjuudha. Malata maladhu jedhe Eebboon. Kanaaf akkuma keessaan kana dura iccitiin hojjechaa baane ammas itti haa
fufnuun dhaamsa keenya. Kanneen haftaniis yeroon isin Uummata keessaniif hojjechuu qabdan har’a waan ta’eef ammuma of murteessaati tarree Gootota Oromoo seenaan maqaa dhooftutti dabalamaa. WBO waraana ofii du’ee Uummata isaan jiraadhu jedhuudha. Waraana kana faana hiriiranii qabsaa’uun carraa qabeessa nama taasisa.
WBO’n dhiiga keenya!
WBO waliin fuuldurri keenya ifa!
Galata Quuqamtoota Humna Addaa Poolisii Oromiyaaf
Oduu Xiyyeeffannoo
Basaastotni Eertiraa iyyama Baandaa,Abiy Ahmediin Itoophiyaa galuun sektara nageenyaa erga dhuunfatanii booda galmee fi eenyummaa(Profile) hidhamtoota siyaasaa ABO fi KFO funaanuu irratti argamu. Namootni hedduun Qaallittii fi Qilinxoo keessaa dhabamsiifamaa jiran gara manneen hidhaa Eertiraatti dabarfamaa akka jiran mirkaneeffanneerra. Oromoon ilmaan kee eeggadhu; diina harkaa baafadhu.
Qeerroo Intelligence Group
Related


text:
Rakkoo Siyaasaa Itophiyaa Karaa Nagaa Furuu Ilaalchisee
Maddi rakkoo siyaasaa impaayera Itophiyaa mirga hiree murteeffannaa sabootaa kabajamuu dhabuu dhaan cunqursaa sabaa mootummaan gaggeessuu dha. Mootummaa Itophiyaa amma aangoo irra jiru heera biyyaa keessatti mirga hiree murteeffannaa sabootaa beeku illee akka hojii irra hin oolle gaadi’ee hidhee jira. Ummatooti mirga bu’uraa kan duula koloneeffataan sarbaman deebifachuuf qabsoon godhan, chaartara Mootummoota Wal tahanii (UNO) fi jaarmayoota idil addunyaa kan beekamee dha. Ummatni Oromoo fi ummatooti cunqurfamoo kaan walabummaan mata-mataan jiraachuu ykn wal marii fi wal gaafachuun tokkummaan waliin jiraachuuf murteeffachuuf mirga guutuu qabu. Biyyicha keessatti nagaa fi tasgabbiin jiraachuuf bulchiinsi impaayera Itophiyaa dhumachuu qaba. Akeeka kana bakkaan gahuuf warri dhimmi ilaalu hundi qophii tahuun rakkoon siyaasaa karaa nagaa furamu taasisa. Rakkoo siyaasaa furuu dhiisanii boriif ol kaa’uu dhaabbachuu qaba. Addi Bilisummaa Oromoo rakkoo siyaasaa Itophiyaa keessa jiru karaa nagaa furuuf qophii tahuu beeksisa. Akkuma amma duraa, har’as ABO, ummatoota impaayericha keessa jiraniif nagaa buusuu fi rakkoo siyaasaa karaa nagaa furuuf ABO waan danda’u hundaa ni gumaacha.
Qabsoo Hidhannoo Ilaalchisee
Mootummooti Itophiyaa darabee aangootti dhufanii fi inni amma aangoo irra jirus waan mirga hiree murteeffannaa ummata Oromoo kabajuu didaniif mirga isaa ittisuuf ABO qabsoo hidhannoo gaggeesaa jira. Qabsoon hidhannoo ABO kan xiyyeeffatu umamta sivilii irratti osoo hin taane caasaa fi humna mootumaa irratti. ABO ejjennoo hin daaqamne kan farra shororkeessitummaa qaba. Mirga ummata Oromoo argamsisuuf tooftaa shororkeessitummaatti dhimma bahuu ni morma. Addi Bilisummaa Oromoo tooftaa shororkeessitummaatti dhimma bahuun mallattoo abdii kutannaa ti jedha. Kanaaf ejjennoon farra shororkeessitummaa imaammata dhaabichaa ti.
Amantii fi Amantii Leellisuu ilaalchisee
Ummatni Oromoo hordoftoota amantii sadii: Islaama, Kiristaanaa fi Waaqeffannaa qaba. ABO mirga amantii ni kabaja, dhimma amantii keessas hin seenu. Leellistummaa amanti gosa kamii iyyuu ni morma, dura dhaabbata. Miseensoti ABO fi deggertooti isaa hordoftoota amantii sadanuu tahuun dhaabichi dhimma amanti ilaalchisee ejjennoo dimokraatawaa tahe akka qabu mirkaneessa.
Mirga Sab-bicuu Oromiyaa ilaalchisee
Oromiyaa keessa sab-bicuu eenyummaa fi aadaa adda mataa isaanii qabantu jiru. Sab-bicuun kun karaa dinagdee, aadaa fi politiikaa ummata Oromoo wajjin hariiroo cimaa qabu. Addunyaa irratti mirga sab-bicuu beekamee fi kabajamaa jiru irratti hundaa’uun ABO sab-bicuun Oromiyaa mirga aadaa isaanii guddifachuu, naannoo isaanii bulchuu fi walqixxumman jiraachuu ni kabaja. ABO ummata Oromoo fi sab-bicuu Oromiyaa gidduu hariiroon firummaa akka jiraatuuf tarkaanfii fudhachuu fi hojii hojjachuu jalqabe jabeessee itti fufa.
Waltumsaa fi Deggeruu Ummatoota Cunqurfamoo ilaalchisee
Impaayerri Itophiyaa tarsiimoo adda qoodanii koloneeffachuun ijaarame, tooftaa adda qooduun bulchuunis (divide and rule) har’a gahe. ABO ummatooti bilisummaa isaanii gonfachuuf humnooti ummatootaa qabsoo godhaa jiran wal tumsuu fi deggeruun barbaachisaa dha jedha. Ummatooti cunqurfamoon shira diinaa akka dura dhaabbatanii fi qabsoo bilisummaa waliin qindeeffataniif ABO hojjata ture. Mootummaan Wayyaanee humnoota jijjiirraan Itophiyaa keessatti akka hin dhufne mormanii wajjin hiriiruun ummatoota cunqurfamoo biyyacha keessa jiraniif yaaddo guddaa dha. Humnooti oftuuloon mirgoota ummatni keenya qabsoo isaatiin gonfate dhabamsiisanii sirna dullacha durii deebisuuf carraaqan ni jiru. Wal dhabbiin Itophiyaa fi Ertraa giddu itti fufee jiru sabootaa fi sablammii biyyichaa karaa dinagdee, humna namaa ni miidha. Lola sababa godhachuun mirgi namoomaa akka hin eegamne godha. Haalli gaaga’an TPLF fi waahillotni isaa uuman kun humnoti bilisummaa akka qabsoo walitti qindeeffatan fardii taasisa. ABO walii galtee amma dura ummatoota cunqurfamoo wajjin godhame haaromsuu fi cimsuuf qophii tahuu duwwaa osoo hin taane didhaa amma jiru injifachuuf waltajjii humna namaa, qabeenyaa fi dinagdeen itti qindeessan akka dhaabbatuuf ABO jabeessee ni hojjata.


text:
Dur durii addurreefi hantuutatu walii wajjiin taphattu turani. Gaaf tokko otoo walii wajjiin taphachaa jiranii (oolani) galgala galanii haadha isaanii addurreen wanta qal’oo egee ishee dheeraa tokko wajjiin taphachan oole jettee haadha isheetti himte jennaan haatii ishee boruu nuu fidii koottu jettee ilmoo isheetti himte.
Haati hantuutas ilmoo ishee wanta adii, bareedduu tokko wajjiin tapachaan olle jette itti himnan wajjiin hin taphatiin isaan miti warri sanyii keenya fixxani jettee ittii himte.
Akkuma guyyaa kani adurreen sette koottu nitaphanan jettee waamte jennaan wajjiin taphacha oolani koottu wajjiin gala jennaan hantuutni gorsa haadha ishee dhggeesse lakkii akka haati kee gamna haatikoos gamna jette addurreefi hantuutni gargar galan jedhama.


text:
Ijoollee koo sadan fi kan obboleettii koo tokko bishaanti darbanii yeroo ajjeesan biran ture kan Jettu Lidiyaan amma umriin ishee 46 ta’u dubbatti.Meencaan nama kukkutuu nuffanii bishaanti darbuu jalqaban. Dubartoota dhisaa jedhee Intarhamween ajaja waan kenneef nu dhiisan.
Sana booda irra deddebi’uun humnaan na gudeedanii warra Titsii fixnee jirra, sichii ijoollee warra Hutuu deessa jechuun na tuman.Firoota koo kan abbaa manaa koo waluumagala nama 73 na jalaa ajjeesan. Lidiyaan ergasii hin eerumne ijoollees hin godhanne.
Har’a garu hammam yoo ta’e kanneen yakka kana nu irratti gaggeessaniif dhiifama gochuu qabna kan jettu Lidiyaan haaloo fi dubbii garaatti baatanii ollaa waliin jiraachuun hin danda’amu. Kana malees haaloo fi jibbi dhukkuba dawaan hin fayyiifne nama keessatti uuma jetti.
Gabaasa guutuu caqasaa.


text:
Pirezidaantii Faransaay Emmanuheel Makroon waliin godina Normdaandey fulaa waraana Amerikaa waraana addunyaa lammeesso irratti dhuamte itti awwaalan naanno Colleville-sur-Mer, waliin dhaqan.
Waraana Amerikaa 9,000 achitti awwaalan. Faransaay harka
Pirezidaant Maakroon waraana Amerikaa Faransaay bilisoomsuuf lubbu ufii kenna jedhe galateeffate.Lubbuu warrii kennetti Awurooppaa fi Faransaay jijjiire.
"Waan waraana keessaniif kenninu nutti beeka. Bilisummaa teenna kenninaaf. Maqaa biyya tiyyaatiin galata isanii galcha jedhe.”Tiraampilleen isanii jiraannee galata isanii qaman jedheen.
"Hariyootaa fi jaallowwan teenna cufaanuu akka wal jaalannu mataa waraanaatti argine, murtii waraana keessatti hubanne,dansooma nagaatiin mirkafanne.Wannii gargar nu baasaa hin jirtu."
Qophii sun irrartti pirezidaanti Maakroon waraana Amerikaa lola sun irraa hafe shan badhaase.
Waraanii addunyaa lammeessoon ganna 75 duraa addunyaa gama gamaan wal aate sun nama miliyoona 80 caalutti irratti dhumate.
Bulchootii akka pirezidaanti Tiraampi faatii lubbuu warra gaafas dhumatee ulfeessuuf Biriteyin haga Faransaay irra maran.


text:
Y.G(2005)
Namni ykn humni yk Biyyi tokko , Qabsoo gaaffii mirgaa wayita gaggeessu, bu’urri murannoo isaa mata duree har’aa kana ta’uu, kan haalu jira natti hin fakkaatu. Humni ykn namni ejjannoo kana irratti hin hundoofne, adeemsi isaa fixeensa ganamaatii. Namoonni ykn murni ykn dhaabni ejjannoo kana akka dhaadannottis itti hin gargaaramiin hin jiru. “HUNDA DURA BIYYAA FI UMMATA KIYYAAF !!!!!!” sadarkaa addunyaattu jechuudha. Ejjannoo kanatu namni tokko murteeffatee Qabsoo saba isaatti akka makamu taasisa. Yk deeggaraa fi sagaleen ummata isaa akka dhaga’amuuf karaa gara garaa carraaqa. Ykn yaadaan ykn Dingdeen ykn bifa gara garaan akka carraaqu isa taasisa. Faallaa kanaa ejjannaan firii ol aanaa argamsiisu danda’u kun garuu waanuma rakasaa tokkon danqamu danda’a. Namni “hunda dura Biyyaa fi Ummata kiyyaaf ” jedhu tokko , gaafa waan dhuunfaa keessa fiduu eegalee , ejjannaan kabajaa Ummata biraa nama goonfachiisu kun, biyyeetti makamti. Abbaa sanas salphifti. Mata dureen kabajamaan kun, waanuma dhuunfaan summooftee, saba tokko ykn qabsoo saba tokko gaaga’uu dandeessi jechuudha. Kanatu umama namaa kumaantamaan dirree salphinaa hiriirse.
Biyyoonni gurguddanne jedhanii Addunyaa kana akka fedha isaanii hammacaa jiran hundi, Mata duree kana ejjannaa isaanii taasifatanii ,badhaaftootaa fi hundeessitoota Dimokiraasii of taasisan, ejjannaan isaanii kun isa kaan keessa akka hin jiraanneef irratti hojjatan. Biyyaa fi Ummata isaanii har’aa mitii, isa waggaa 200 booda dhufaniif jecha, isa kaan hiyyummaa fi sirna wal nyaachuu keessa akka jiraatan taasisu. Isaaniif sabni ykn dhaabni ykn Biyyi ejjannoo kana qabu, saamichaa fi ol aantummaa isaaniif yaaddoooodha waaaannn jedhaniif bara lakkaawwatanis haa ta’u irratti duulan. Adeemsa kana kan wallaalu jira natti hin fakkaatu. Adeemsi kun garuu kaleessa fageenyaan qabsoo keenya irrati baawuzaa ibsee nu tu’ataa turee, har’a ofitti nu makatee nu dhamaasuuf jedhaatii of eeggachuun gaariidhaa, Qabsoon Maanguddoonni keenya cichoomiinaan asiin ga’an kan har’aaf bu’uraa, inni har’aa ammo isa boriif hundeedhaa, inni borii isa hegareef firiidhaatii waan fageessinee ilaaluu qabnu har’a mata duree kana jalatti waliif dhaamuun dansaa ta’aa jedhee yaade.
Hunda dura BIYYAA FI SABA kiyyaaf !!!! namni jedhu tokko ykn ejjannaa isaa taasifate tokko , Qabsoo saba sanaa keessatti kan wal dhabuu danda’u maal irratti ? yoo Biyyaa fi saba isaaf dursa kenna ta’ee , yoo xiqqaate adeemsa qabsoo waliin tarkaanfachuu danda’a jechuudha. Eessayyuu haa jiraatu, dhimma Biyyaa fi saba isaaf dursa kennee waan dursuu qabuu fi duuba irra aanuu danda’u irratti waliin mari’achuu danda’a jechuudha. Kan Biyyaa fi saba ISAAF dursa kennu qabsoo isaatti cichee jira. Inni waan dhuunfaa itti ida’e ammo, kufeeras ka’eeras. Inni Biyyaa fi saba isaaf afaaniin qofa lallabu ammo, har’allee dirree salphinaa keessa gangalataa jira. Inni waan kun akka jedhamu dhaga’u malee ofii jedhee hin beekne ammo, halgaattu of fudhatee dibbee achii reebamu kan isaa se’ee akkuma kaleessaa isaanuma waaqeffataa jira. Yk akka tasaa yoo sirba Qooqa Oromoo dhaga’e ISKISTAA rukuta. Ykn Itoophiyaa ye-Habashoochi hagar jedhanii isa keessaa moggeessanis , sagalee ol fuudhee waliin weeddisa.
Ejjannaan “ Hunda dura Biyyaa fi Ummata Kiyyaaf !!!” jedhu qabaachuun , keessattu har’a hedduu barbaachisaa natti fakkaata . Ilaalcha siyaasaa nu keessatti mul’achaa jiruu(dhorkuun bu’aan isaa diinaaf waan ta’uuf) fi hegareefillee haaraa umamu danda’uuf bu’ura ykn furmaata waliigaltee Angafaa ta’uu danda’aa jedheen yaada .namni Mata duree kana ejjaannaa isaa taasifate, halagaatti hirkatee obbolaa isaa diiguuf ykn abaaruu hin yaadu. wal dura dhaabbatanii wal falmuuf ykn seenaan akka nama gaafattu taasisuun ni danda’ama. Dhimmi wal dhabdee ykn rakkoon jiru waan Biyyaa fi Ummata ofii gaaga’u yoo ta’e, dhimma kanaaf dursa kennanii waan wal irraa fi qabsoo ofii irraa ittisan madaa hin godhatu. Waan Biyyaa fi Ummata ofii irratti dhufu wal irraa ittisuuf , tarkaanfii fudhachuufillee bu’ura ta’uu danda’a jechuu kiyya .
Biyyoonni har’a gurguddatanii addunyaa bulchaa jiran kun, adeemsa siyaasa keenyaa waan nu qofa keessatti umame taasifnee , waan hunda keessaa of baafnee harka marannee akka teenyu nu taasise keessa akka dabran seenaa isaanii tarrisuu dandeenya. Lammii Ameerikaa ykn Faransaayi tokkon Biyyi kee eessa ? yoo jedhaniin deebiin isaanii Maqaa Biyya isaanii waamu malee , bakka itti dhalatan hin waaman. Ummata isaaniis yoo gaafataman akkasuma . keenyatti yoo deebine har’a fooyyee qabaatus , Ejjannaa BIYYAA FI UMMATA dursa kenninuuf sana irratti dhiibbaa taasisee nu miidhaa jiraachuu argaa jirra. Waggaa 150 boodallee nu rakkisaa jira. Diinnis karuma kana nu seena. Kana cufachuun ni danda’ama. Kan cufu dhaaba ykn humna biroo odoo hin taane, dhalli Oromoo of irraa eegalee ykn of qulqulleessuu eegaluun ta’a. Biyya ykn Ummata dursa kennuuf yaannus “Oromiyaa fi Ummata Oromoo” isa jedhun xumura itti laachuu barbaachisa.
Rakkoon kun jiraachuun dhaabbileen siyaasaa Oromoo rakkoo kana dhabamsiisuuf irratti hin hojjannee miti. Hojjataniiru. Kun laafina nama tokko irraa kan madduudha. Kana irratti shirri diinaa jira. Kana malees kan dhimma dhuunfaa isaaf jedhee karaa qaxxaa muraa ittin deemu barbaadus ni jira. Sababaa gara garaan har’a ga’eera. Dhaloota itti aanu keessa garuu jiraachuu dhiisuu mala,ykn itti ce’uu hin qabu. Bu’ureessitoota Qabsoo Oromoo waan dinqisiifadhuun qaba. Waa sadii , maqaa dhalootaa dhalootatti dabre umuun, seenaa yoomillee hin buqqaanee fi hin banne kaa’aaniiru.
1. Adda Bilisummaa Oromoo (ABO)
2. Sagalee Bilisummaa Oromoo (SBO)
3. Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO)
Moggaasi Maqaa kun of eeggannoo hedduu of keessaa qaban . kan Oromoo ta’uu isaanii qofaa kan ibsan. Biyyaa fi Ummataaf dursa kennu illee of keessaa qaban. Bakka dhalootaa , Amantii , dantaa kkf of keessaa hin qaban. Kun jabiina isaaniitii . jabiina kana waliin kan jiran jiru. Maqaa seena qabeessa kana halgaa jala ruuquu kan abbaluus jira. Kan maqaa kana saamuu barbaadus ni jira. Kan maqaa haaraa baafatees jira. Kana irraa bilchina sammuu nama keenyaa nu hubachiisee jira. Falmiin isaanii ABO qabchuu moo Ummataaaf ka’uu isaanii . kana keessaan, Biyyaa fi Ummataaf yoo dursa kennu ta’ee, saamicha maqaa maaltu fidee isa jedhuus kaasu hin hafu. Gama biraan, Kun hundi odoo hin umamnee waan nuuf hin tollee fi tolu hin hubannu turre. Qalbiin ilmaan Oromoo har’aa kan kaleessaa irraa hedduu fagaate jira. Waan nu toluu fi hin tollee akka gaariitti hubataa jirra.
Miidhama nu irra ga’u irraa waa hedduu haa jennu malee , qabsoon Oromoo odoo mana isaa keessatti wal hin salphisiin, alumatti waa hedduu irraa barataa jiraachuu dagachuun hin barbaachisu. Yoo xiqqaate akka somaaliyaa hin taanu. Kana keessaan waan dafee nuu galee wal sirreeffannee waliin tarkaanfachuu odoo dandeenyu, karaa ofitti dheereessaa jiraachuun keenya akka jirutti ta’ee jechuu kiyya. Qabatamaan yoo keenyes, walitti dhufuun dhaabbilee siyaasa OROMOO hunda kan gammachiisaa jiruuf, wal danquuf jennee halgaan odoo nuun hin jenne nuuti of irratti hololluun osoo hin taane, waan keessa dabran irraa barachuu irraati. Waggaa 2 faa’aa booda ammo, hundumtuu ilaalcha walii deeggaree.,TUMSA qabsoo irratti akka walii galuun shakkii hin qabu. Maaliif yoo jedhame, wal malee waan qabnu hin jiru. ADDUNYAA dantaa isaaf jedhee, kan ummata fixu dantaa isaaf jedhee jiraachisee, kan isaaf hin taane, garuu ummata isaaf ta’u konkolaachisu odoo arginu, wanni jibba bara baraa nu keessatti uumu jira jedhee waan hin yaannefidha. Har’a irra dhaabbannee kan kaleessaa busheessinee bu’aan argannu tokkollee hin jiru. Qabsoo Ummata Oromoo miliyoomaan sochoosaa jiru kanaaf bu’urri qabsoo kaleessaa fi qabsaa’oota kaleessaa fi har’as itti jiranitti. Kana amannee fudhachuu nu barbaahcisa. Eenyuf jennee wal rakasiisuuf fiigna. Oromoon sadarkaa diina irratti wal hamatuu kan dabree waan jiru fulleettiwalitti himee tarkaanfachutti ce’uu qaba. Namni diina ummata kanaa har’a illee hin hubatiin yo jiraate, waa’eema qabsoo illee kaasuu osoo dhiisee wayyaaf.
Biyyaa fi Saba ofiif dursa kennanii tarkaanfachuun yoo eegalame, tarii diinni gama hundaanu albee nutti qarachuu akka jabeessu beeku barbaachisa. Albee qarannaan isaa qabsoo Oromoo irratti malee, dhaaba keessaa filatee akka hin taane hubachuu nu feesisa. Tarii humna waan isaan jedhan fudhatu ofitti qabanii isa kaan dhaamsuuf yaaluun ni jira ta’a. kanaaf waan ta’uuf deemu kana qolachuuf fakkeenya tokko tokko kaasuun dansaadha.
Baatii xumurree kana keessa , Obaamaan Biyya Israa’eel dhaqanii , dhimma Filtsixeem kaasanii jiru. Dhimmi israa’eelii fi Filtsixeem waggaa hedduu lakkofsisee jira. Nama hedduttu dhumes. Garuu rakkoon kun maaliif furmaata hin argatu ? kun seenaa mataa isaa qaba. Haa ta’utii Obaamaan dursaa Filitsixeemootaa , Mahaammud Abbaas waliin ibsa laataniiru. Wanni nama gaddisiisu, kan Filtsixeemoonni itti dhumaniif kan murteessu qaama fageenyaan isaan tu’atu ta’uu isaatii. Ani Ameerikaan Israa’eeliin deeggartee , Filitsixeemootatti arraba miidhagfattee itti dhihaachuu ishee odoo hin taane, waan Filtsixeemoonni ta’aa jiran , hegaree keenyaaf sodaachiisaa waan ta’eefii .
Obaamaan dhuunfaatti waan kanaaf murtii laadhaa odoo jedhamanii akka har’aa kana namni osoo dhumu waliin haasa’aa kan jedhan natti hin fakkaatu. Bakka jirantu Biyyaa fi Ummata isaaniif dursa kennu taate , waan jedhan jedhanii deeman. Obaamaan akka jedhanitti , “isin Mootummaa mataa keessanii dhaabbattanii akka jiraattan ni feena. Kun mamii hin qabu . garuu Israa’ee waliin haas’auu qabdu . kun walii galtee lameen keessan irratti hundaa’aa ” jedhan . itti fufanii ammo “isin, garee abbaasiin jechuu isaanitii, isin HAMAAZIN balaaleffachuu qabdan. Hamaaz terarstiidha. Inni odoo jiru akkamiin dhimmi keessan hiikama. Israa’eeliin kaleessallee bombin reeba. Kun furmaata hin ta’u. kanaaf Ummati Filtsixeem HAMAAZIN balaaleffachuu qaba” jedhan.
Mahaammud Abbaas ammo akkas jedhanii deebii laatan. “ yaadi keessan kun dhuma hin qabu. Biyya ta’uu dandeessu jettu. Garuu Israa’eel Biyya keenya irratti mana ijaartee fudhachaa jirti. Ni dubbattu garuu furmaata hin fiddan. Waliin haasa’aa kan jedhu kana nuffine jirra. Haasaan keessan kun abdii qofaadha. Hojiin hin jiru. Nuuti waan isin irraa eeggannu maraaf obsa fixanne jirra . ummati keenya guyyu tumamaa jira. …….” Jedhan aariidhaan.
Obaamaan guyyuma sana, yunivarsitii Israa’ee tokko dhaqanii Dargaggoota Israa’eeliin akkas jedhan. “ Nageenyi israa’eelii fi Filtsixeem isin harka jira. Dargaggoonni Filitsixeem akkuma keessan barnoota , tekinolojii, jireenya gaarii kkf ni barbaadu. Kana milkeessuuf nagaan waliin jiraachuu barbaachisa. Nagaa kana bor argamsiisuuf , har’a isin walin mari’achuu qabdan. Waliif yaadu qabdan. Gargaaraanii. Obbolaa keenya jedhaatii mootummaa keessanitti himaa !hamaaziin dhaabuuf warra beekumtii isiniif kennaniin walii galaa. (garee abbaas jechuudha.) jedhanii gorsan. Dargaggoonni kun amma guddatanii ANGOO qabatanitti rakkoon kun hin hiikamu jechuudha.
Warri Rippaabilikaaniis odoo dhufanii kanuma jedhan . mee yaada kana keessa shirri meeqa akka jiru ilaalaa . kana keessaan jabiinni warra Filtsixeem hangam irriiba akka isaan dhawwee jiru nutti mul’isa. Keessattu gareen abbaas , hamaaziin wal dhaggeeffachuu eegaluun isaa irree isaanii kan jabeesse fakkaata .Angoo waliif qoodu danda’un isaanii diina isaaniif summii ta’e. yeroo qopha qophaa turan sana garuu maal akka ta’aa turan inuma beekama. Isaan amma jabiinaan kan irratti waliif galan, Biyyaa fi Ummataaf dursa kennu irratti. Bu’aa Biyya isaanii dursan. Kun ammo walitti isaan fidee, ajandaan isaanis dhaabbata Mootummoota Gamtomanii keessatti dhaga’ame. Dantaa ta’ee Ameerikaan har’a isaan gorsitu, bilisummaa isaanii dhorkite. Adeemsi kun Ameerikaa qofaan odoo hin taane, chaayinaa,Jaappaan,Ingilizii, Raashiyaa ….dabalatee hegaree keenya irratti gaadidduu uumuu waan danda’uuf, Biyyoonni gurguddatan kun dantaa isaaniif jedhanii , tokko ofitti qabanii isa kaan fageessuu irraas baratanii toftaa boruu waan umamu maluuf waliif birmachuu fi wal dhaga’uuf karaan har’uma saaqamuu qaba.
Gibtsi har’a rakkoo hamaa keessa jirti. Akka mootummaatti waan waamamu iyyuu hin qabdu. Garuu bu’ura jabaa tokko qaban. Ummati FI waraanni Biyyaa , dursa kan kennaniif qaban. Ummati mubaarakiin ega buusee booda maqaa siyaasaanis ta’uu Amantiin kan itti dhufe , dursa Biyyaa FI ummataaf kennu dadhabuu isaanii irraa hunda balaalefatee haqa isaa argachuuf falmachaa jira. Waraanni har’a maalis ta’u Biyyumaaf dhaabbate. Dantaa Biyyaa eegsiisaa jira. Ummati Biyya keessaas ta’ee alaa haala kanaan Biyya seena qabeetti kana bakkatti deebisuuf falmachaa jiran. Diyaaspooraan isaanii dhaabuma ijaaramaa bulu waliin fiiganii kufaatii isaanii fi diigamu isaanii hin baayyifne. Kan itti dhufe sirnaan dhaggeeffatanii dhaabbadhu jedhuun. Biyya dhalootaan waliin hin dirrisan. Kana irraa barachuun dansaadha. Adeemsa siyaasaa Biyya alaatti gaggeeffamu kanaan Biyyaa fi Ummata dursu dhabuu irraa meeqatu meeqa waliin fiige kufee ykn abdii kutatee ykn karaa wallaalee hafe. Dhaaba tokkof utubaan deeggaraa fi miseensa isaa ta’uu beekun barbaachisaadha.
Biyyoonni gurguddatan yeroo baayyee warra Biyyaa fi Ummata isaaniif dursa kennan hin jaallatan. Kanaafis, Addunyaa irratti kan jibban tumanii , ajjeesanii kan barbaadan Lammii Biyya barbaadanii Biyya isaanii keessatti leenjisanii kan qopheessan dursaa Biyya tokko taasisan. Yoo fedhanis mormii sirna tokko irratti kaasanii , Ummati akka balaalefatu taasisanii irraa kaasanii maqaa dhaabbilee mormitootaan waan barbaadan irra keewwatu. Kun hundi Biyya tokko irratti qofaa kan dhaabbatu odoo hin taane, dhaabbilee siyaasaa irrattis inuma gaggeeffama. Dhaloota tokko kuffisanii dhaloota itti aanu itti ijaaran . kun hundi boruu kan nu eegatuudha. Wanni har’aaf jennee wal gufachiifnu , boruu nu miidha. Waanni hojjnnu hundi dantaa keenyaa fi adeemsa keenya irratti kan hundaa’u ta’uu qaba. Ajandaan nu kennamee socha’uun jalqabamnaan rakkoo biraatu nu eeggata. Dubbii harreetti hin fe’anii na ga’a. “HUNDA DURA BIYYAA FI SABA KOOF” bu’ura walii galtee ta’uttan fudha.


text:
Amajjii 14,2016 Godina Lixa Shaggar Aanaa Baakkoo Tibbeetti warraaqsi FXG Daran Jabaachuun Uummatni fi Dargaggootni Qeerroon Oromoo Gamtaa isaa jabeessuun warraaqsaan Mootummaa Wayyaanee OPDO ergamtuu Uummata Oromoo ficcisiisaa jirtu jalatti jilbeeffannee hin bulluu jechuun Dhaadannoo Qabsoon hanga bilisummaatti Mirgi hiree murteeffanna keenyaa fi Mirgootni Dimookiraasii fi Namummaa uummata Oromoof haa kabajamuu, Angawootni Wayyaanee Uummata nagaa irratti waraana ajajuun uummata siivilii ajjeesisaa jiran Angoo gadhiisuun seeratti dhiyaachuu qabu, imaan oromoo jumlaan hidhaatti guuraman haalduree tokko malee hidhamtootni Oromoo hundi sababaa Oromummaa fi Siyaasaan hidhaman hiikamuu qabu jechuun FXG Oromiyaa godinaalee cuifa keessatti jabaatee itti fufe jira.
1 thought on “Amajjii 14/2016 Godina Lixa Shaggar Aanaa Baakkoo Tibbeetti warraaqsi FXG Daran Jabaachuun itti Fufee, Mootummaan Wayyaanee raafama seene jira.”
-
Pingback: Oromia: #OromoProtests: Gabaasa Fincila Xumura Garbummaa (FXG) Oromiyaa 2016 | OromianEconomist