text:
Godaansa gara Ameerikaa DV 2022 guutun eegalame
- DV’n maali?
- Guutuuf ulaagaalee akkamii gaafata?
- Akkamittis guutuu dandeenya?
DV (Diversity Visa)’n carraa lootarii gara biyya Ameerikaatti nu galchu yoo ta’u ‘Green Card Lottery’ jedhamuunis ni waamama. Addunyaa kanarraa biyyi wanta kana raawwattu ykn carraadhaan garasheetti nama fudhattu Ameerikaa qofaadha. Kana jechuun, carraa DV guutuun gara biyya Ameerikaa qofa nama geessa jechuudha.
Ameerikaan carraa kanaan waggaa tokko keessatti namoota 55,000 ta’an gara biyya isheetti fudhatti. yogguu biyyoota addunyaa kanarra jiran keessaa filattus, biyyoota waggaa shanan darban keessatti namoonni isaanii hedduun gara Ameerikaatti hin galle irraa namoota heddumminaan fudhatti. DV kanarratti biyyootni addunyaa kanarra jiran hundumti hirmaatoo miti. Fknf: namoonni Kaanaadaa, Biraazil, Ingiliz, Chaayinaa fi kkf hedduun carraa kana guutuun hin eeyyamamuuf.
Bara 2019’tti namoota Miiliyoona 12 ol ta’antu carraa kana guute. Kan argate garuu namoota 55,000 qofaadha. Nama amma kana keessaa siif baanaan kun dhuguma carraadha. Akkuma arginetti guunnee arganna jechuun hin danda’amu. Seeraan guutamuu qaba. Biyya keessatti manneen Intarneetii hedduun seeraan guutu, kaan immoo seeraan hin guutan ta’a. yoo carraan si gahe DV’n kee seeraan hin guutamne taanaan maqaan kee carraawwan dhumaa ykn carraa warra sirriitti guutamanii keessa galuu dhiisuu danda’a.
DV Guutuuf wantoota barbaachisan:
Namni guutu sun biyya akka guutaniif eeyyamame keessa jiraachuu qaba. Yokaan immoo biyya haati manaa isaa itti dhalatte fayyadamuu danda’a; kana jechuun, yoo haati manaa isaa biyya eeyyamamaa ta’e keessatti dhalatte ta’e kan ishee fayyadamee guutuu danda’a jechuudha. Ammas, akka tasaa maatiin isaa biyya biraatti dhalatan yoo ta’e, biyyi isaan itti dhalatan ammo eeyyamamaadha yoo ta’e, kan isaanii faayyadamee guutuu danda’a. Kan kanaan alaa bifa kamiinuu taanaan guutuu hin danda’u! Lammummaan ykn biyyi nama guutuu sun Lootaricharratti iddoo guddaa qaba.
Akka carraa ta’ee yoo filatame, Viisaa godaansaa argachuuf, namni carraa argate sun yoo xiqqaate barnoota sadarkaa lammaffaa xumuruu qaba ykn immoo barumsa ogummaadhaan (BLTO isa jennu) yoo xiqqaate muuxannoo hojii waggaa lamaa qabaachuu qaba. Yeroo baay’ee nama fayyaa guutuu qabuu fi nama yakka kamirraayyuu bilisa ta’etu filatama.
Waa’ee Lootarii kanarratti waggaa waggaadhaan seeronni haaraan ba’uu ni malu. Mee seerotaa fi wantoota DV Lootarii bara kanaa guutuuf nu gargaaran waliin haa ilaallu:
DV’n bara 2022 kun October. 07/2020 ganama keessaa sa’a 12:00 irraa jalqabee guutamuu eegalameera. Dhumni isaa immoo November 10/2020 dha. Carraan namoota gara jalqabaa guutanii fi gara guyyaa dhumaa guutan tokko akka hin taane Dippaartimantiin Isteetii (Department Of State) kitaaba elektiroonawaa isaa kan ‘ulaagaalee guutamuu qaban’ jedhu irratti barreesseera. inni biraan, namni tokko si’a tokko qofa guutuu qaba malee irra deebiidhaan maqaa isaa jijjiiree suura isaa jijjiire guutuu hin qabu. Namni akkas godhee argame guutummaa guutuutti carraa sana keessaa ni haqama.
DV Akkamitti guutuu dandeenya?
Carraa keessan yaaluf kara marsaariitii dvprogram.state.gov galuu qabdu. Gara marsaariitichaa yogguu galtan bifa suuraa asii gadiitin isiniif fida. dursa irratti waa’ee DV irraa barnoota tokko tokko isiniif laata.. itti aansee carraa DV guutuu eegaluf Begin Entry kan jedhu cuqaastu.
Garuu, isa dura kanneen kanaa gadii sirriitti guutamuu qabuu irra deddeebin mirkaneeffadhaa:
1. Name – Last Name/Family Name (Asitti maqaa akaakayyuu guutta)
First Name (Asitti maqaa kee guutta)
Middle Name (Maqaa Abbaa kee guutta)
2. Gender – Male/Female (Kun saaladha – yoo dhiira taate Male, yoo dubra taate Female)
3. Birth Date – day, month, year (Asitti guyyaa, ji’aa fi bara itti dhalattan guuttu) HUB: akka lakkoofsa Awurooppaatti guutuu qabdu.
4. City where you were born (Asitti maqaa magaalaa itti dhalattanii guuttu)
5. Country where you were born (Biyya keessatti dhalattan guuttu)
6. Country of eligibility for the DV program (Kun biyya keessatti dhalattan waliin wal fakkaachuu qaba) – sababni isaas, biyya isin keessatti dhalattaniif DV guutuun eeyyamamaa miti taanaan isin jalaa kufa waan ta’eefidha. Asumaan Ethiopia irraa DV guutun ni eeyyamama
7. Paaspoortii – asirratti maqaa Paaspoortii keessanirra jiru sirriitti galchitu, itti aansuudhaan lakk. isaa itti galchitu, guyyaa, ji’aa fi bara inni hojii ala ta’u (Expire date) itii galchitu. Ittuma fufuun biyya Paaspoortii kana isiniif kenne itii filattu. Hubachiisa: Paaspoortii barri itti darbe galchuun faayidaa hin qabu, carraa keessan isin jalaa cufa.
Warreen Paaspoortii hin qabne immoo filannoo B: jalaa isa sadaffaarra jiru ‘Unable to obtain a passport, and have received an individual waiver of the passport requirement by the Secretary of Homeland Security or Secretary of State.’ isa jedhu filattu.
8. Entrant Photograph – asirratti suuraa keessan itti filattu. Suurri seera kanaa gadii kan eege ta’uu qaba:
- Suurri keessan dugda-duubni isaa adii qulqulluu ta’uu qaba, gaaddidduu yoo qabaate hin fudhatamu.
- Suurri keessan Kishaafa (Eye Glass) qabaachuu hin qabu.
- Dalgeen isaa piikselii (pixel) 600 ta’uu qaba.
- Hojjaan isaas piikselii (pixel) 600 ta’uu qaba.
- Edge type – 2D/mask
- Resolution 300 pixels/cm fi gosti suura sanaa ‘JPG file’ ta’uu qaba.
9. Mailing Address – kun teessoo keessan kan isaan ittiin isin beekuu danda’an waan ta’ee fi yoo abbaa carraa taatanis booda waan isin fayyaduuf sirriitti guutamuu qaba.
a. In Care Of (optional) kana dhiisuun ni danda’ama
b. Address Line 1 asirratti magaalaa jiraattan guuttu
c. Address Line 2 (optional) asirratti yoo qabaattan lakk. Poostaa dhuunfaa keessanii guuttu. Ykn dhiisuus ni dandeessu
d. City/Town asirratti Magaalaa keessa jiraattan guuttu
e. District/County/Province/State asirratti biyya ykn naannoo keessa jiraattan guuttu
f. Postal Code/Zip Code asirratti immoo koodii Poostaa naannoo keessanii guuttu (yeroo baayyee Itoophiyaa keessa warri jiraattan yoo hin beektan ta’e 1000 yoo guuttan filatamaadha)
g. Country asirratti biyya keessa jirtan filattu
10. Country Where You Live Today – asirratti biyya har’a keessa jiraattan guuttu
11. Phone Number – Lakkoofsa bilbilaa keessan itti guuttu (+251 dursitanii jechuudha)
12. E-mail Address – asirratti ergaa-E (iimeelii) keessan itti guuttu
Confirm E-Mail Address (isuma duraa irra deebi’uun guuttu)
13. What is the highest level of education you have achieved, as of today? – Hanga har’aatti sadarbaa barnootaa ol’aanaa kam qabda jedhee sin filachiisa. Warren armaan gadii keessaa sadarkaa barnootaa qabdan filachuu qabdu.
14. What is your current marital status? – ammatti jireenya kee akkamidha jechuu barbaadeeti. Yoo kan fuutan/heerumtan ta’e ‘Married and my spouse is NOT a U.S… jedhee isa itti fufu guuttu, yoo kan hin fuune ta’emmoo ‘Unmarried’ isa jedhu guuttu.
15. Number of Children – yoo ijoollee qabdu ta’e lakkoofsa baayyina isaanii ibsu galchitu.
Kana booda ‘CONTINUE’ isa jedhu cuqaastu. Erga cuqaastanii booda fuula isa dhufurraa gara dhumaa deemtanii ‘Submit’ kan jedhu cuqaastu…kana booda foormiin keessan kun akka fudhatame kan ibsu fuulli tokko isiniif dhufa. fuulli sun baay’ee waan isin fayyaduuf ‘screenshot’ godhattanii ol-kaawwachuu qabdu. Yokaan immoo fuulichumarra gara harka mirgaa irra keessa ‘print’ kan jedhu jira isa cuqaastanii bifa pdf dhaan fuula kana hambifachuu ni dandeessu.
Tole kabajamtoota dubbistoota keenya, qophiin waa’ee DV (Diversity Visa) qabannee dhufne kana fakkaata ture, waan nu waliin turtaniif galatoomaa isiniin jechaa carraa gaarii isiniif hawwina! Horaa bulaa deebanaa.


c: text/html

text:
Bineensota Soorata Malee Yeroo Dheeraa turuu dandahan.
Tana Quba Qabduu?
Raacha
Waqtii ganni galu dachiin Roobaan jiitee, biqiltoonni gosa hedduu biqiluu eegalu. Ilbiisonniifi lubbuqabeeyyiinis wayta kana dachiirratti baayyatu. Wayta ganni dabree roobni dhaabbatu ammoo, biqiltoonnis goggoguu eegalu. Ilbiisonniifi lubbu qabeeyyiin hedduunis gara lafa jiidhina qabuu godaanu. Yeroo lafti gannaa sagaleen Raachaa bakka hundaa dhagahama. Raachi yeroo gannaa heddummaatee ganda hunda keeysaa iyyu sun, wayta roobni dhabamu garam akka baqatu quba qabduu?
Raachi garamuu hin baqatu. Haala uumama addaa Rabbirraa badhaafamee jira. Yeroo dachiin goggoydee dhaphiin bishaanii lafarraa dhabamu, Raachi Hibernate godha. kana jechuun bakkuma jiru sanitti goggoga. Ijji isaatis gama keeysaa deebitee goggoydi. Qaamni isaa hundi akkuma bineensa du’eetti goggoga. Garuu lubbuun keeysuma jirti. Raacha Hibernate godhe osoo akka tasaa argitanii, du’ee jira jettanii bira dabritan malee, Raacha lubbuu qabu jettanii Abadan tilmaamuu hin dandeeysan. Haala kanaan Raachi nyaataafi dhugaatii malee baatii hedduuf turuu dandaha. Gaafa samiin rooba buustee dachiin mayra biqilchuu eegalte, Raachi hundi bakka goggogee dammaquu eegala. Kanaaf sagaleen raachaa kan baatii hedduuf dhabame, yeroma takkaan ganda hunda waliin gaha jechuudha.
Gaala
Gaalli Nyaataafii dhugaatii Malee guyyaa 40 oliif turuu akka dandahu quba qabduu? Qabatamaan akka mirkanaawetti, gaalli midhaan caalaa bishaan obsuu dandaha. Bishaan malee yeroo dheeraa turuu dandaha. Garuu soorata malee yoo hedduu ture qaamni isaa ni miidhama. Kennaan addaa gaalli badhaafame dalluu isaa keessa jira. Yeroo bishaan argate bishaan hedduu dhuga. Nyaataafi dhugaatiin hundi bifa faattii ykn coomaatiin dalluu isaa kana keessatti kuufama. Yoo soorataafi bishaan dhabame ammoo qaamni isaa dalluu isaa kanarraa of sooruu eegala jechuudha.
Bofa
Ajaa’ibni biroo ammoo bofa keeysatti argama. Sanyiin bofaa gariin soorata malee waggoota hedduuf turuu dandaha. Keeysumattuu sanyiin bofaa gurguddaan bineensota qaama gurguddaa qaban waan liqimsuuf, hanga bineensi inni liqimse sun bullaawee qamatti makamutti soorata biroo soorachuu hin dandahu. Eega sooranni sun daakamee boodas soorata malee waggaa tokkoo oliif turuu ni dandahu.
Naacha
Naachi ammoo Soorata tokko malee hanga amata 3 jiraachuu ni dandaha. Naachi bineensa tokko yoo adamse waan takkallee irraa hin dhiisu. Gogaa, lafee, mataa, gaafa…. Waan qaama bineensa adamsamee irra jiru hunda liqimsa. Garaachi isaatis akkasuma dandeettii addaa qaba. Garaachi naachaa Asiidii hedduun guutamee jira. Sababaa kanaaf Qaamni akka lafeefi gaafa bineensotaatis garaacha naachaa jalaa nagaya hin bahu. Waan dabarse hunda bulleessee daaka. Sababaa kanaaf naachi tokko eega yeroo takka adamsee sooratee booda, hanga waggaa 3 soorata malee turuu ni dandaha.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
EeshiyaaOdeeyfannooUncategorizedUSA
Kooriyaan Kaabaa ammas Yaalii Misaa’ela Balastikii goote.
Kooriyaan Kaabaa yaalii Misa’elaa Balastikii guyyaa kaleessaa Nov 28/2017 gooteen Nuklarii sadarkaa ol’aanaa ta’e gonfachuu isii labsite. Misaa’elli biyyattiin guyyaa kaleessaa yaalte kun Kutalee Ameerikaa hunda rukutuu kan danda’u akka ta’uu fi biyyattiin sagantaa Nuklerii isii milkaa’inaan kan goolabde ta’uu, gabaasni televiziyoona Kooriyaa kaabaa irra argame ni mul’isa.
Waraanni Kooriyaa Kibbaa ibsa baaseen, Kooriyaan Kaabaa Misaa’el fageenya dheeraa adeemuu fi dachii irraayis olka’umsa guddaan furguuggeffamu kan yaalte tahuu mirkaneesse.
Miidiyaaleen Ameerikaa gama isaaniitiin Misaa’elli kun iddoo Buufatni Hawaa idil-addunyaa itti argamu bira darbuun harka kudhan olfagaatee kan furguuggeffamu danda’u akka ta’e ibsaa jiru
Gamtaan waraana Ameerikaa fi Kooriyaa kibbaa yaalii Misaa’ela Kooriyaa kaabaa kanaaf deebisaa akka ta’uuf Misaa’ela sadi gara Galaanaa kan darbataniiru. Yaaliin Misaa’elaa Kooriyaan Kaabaa guyyaa kaleessaa geggeessite kun eega Donald Trump taayitaa qabatee asitti kan 18ffaati.


text:
dhaakuti, dhakuti, dhaakuti meaning in english
धाकुटी का अंग्रेजी में अर्थ
Transliteration : dhaakuTiiOther spellings : dhaakuti, dhakuti, dhaakuti
Meanings in english :
Meaning of dhaakuti, dhakuti, dhaakuti in marathi
Recent Marathi English Meaningdhaakunali, dhakunali, dhaakunalidhaakul, dhakuldhaakhat, dhakhatdhaata, dhatdhaati, dhati, dhaatidhaatenmothen, dhatenmothendhaad, dhaddhaakad, dhakaddhaakadapan, dhakadapandhaadane, dhadanedhaada, dhaddhaadi, dhadi, dhaadidhaadidhadak, dhadidhadak, dhaadidhadakdhaane, dhanedhaataksheyo, dhataksheyodhaatamaat, dhatamatdhaati, dhati, dhaatidhaatu, dhatudhaaturvaadi, dhaturvadi, dhaaturvaadidhaaturvaad, dhaturvad


text:
Rakkoolee uummata Oromoo qunnamaniif furtuu: “Jaarmiyaa kamtu furtuu baroota dheraaf bade argamsiisa?”
*Malkamuu Jaatee, Ebla 6, 2018
1. Seensa
Rakkooleen rooga danuu qaban uummata Oromoo irratti dinaan fe`amanii jiran marti, sirna gabirummaa keessaa dhalatan. Akka himmi, barruu, fi argi mirkaneessanitti bara 1870 irraa eegalee motummaa Habashaan, alagaa motummicha deggeran, fi gantootii meeshaa diinaa ta`aan dabalatee: qindoominaan waraana sanyii duguggaa kallatti fi alkallattiin biyya Oromoo irratti labasametu uummata Oromoo rakkolee roga danuu qabaniif saaxilee jira. Uummati Oromoo gidiraa (rakkolee) sirna gabrummaa (saamicha lafaa/qabeenyaa) irraa fufinsaan maddaa jiran kanneen akkka: (1) buqaafamuu fi ariyatamuu, (2) baball’achuu hongee fi iyyummaa, (3) baball’achuu goolii, (4) mancayina qabeenya uumamaa, fi (5) sarbamuu mirgoota namummaa roga maraaf saaxilame. Akkasumas rakkolee walxaxiinsa siyaasa godina gaanfa Afriikaa keessaa dhalatan kanneen akka: (1) hanqina deggersa hawaasoota addunyaa bulchanii; (2) hanqina mootummota alagaa firoomfachuu, fi (3) hanqina tumsa siyaasaaf uummati Oromoo fufinsaan saaxilame. Qabsoo of irratti hirkannoo qofaan rakkolee kana furuuf tattaafatama. Tarsimoo qabsoo of irratti hirkannoo keessaa aangoon maddus facawaa dha, sababii jaarmiyooleen qabsoo bilisummaa Oromoo (QBO) wal hin tumsineef.
Oromummaan seera uumamaan masakamuun hundee tokkummaa saba Oromoo ta`ee ture. Gosoota sabi Oromoo irratti ijaarame kudha tokko tokkomsudhaan uummaticha gamtessee walfaana hiriirsaa kan ture oromummaa dha. Oromummaan walitti hidhata mallattolee enyummaa (Afaan + Aadaa + Seenaa) saba Oromoo keessaan uumame. Adeemsa guddina oromummaa keessatti sirnooti Waaqeffannaa fi Gadaa hundeeffamuudhaan saba Oromoo baroota kumaatamaaf aangomsaa turan. Garuu walakkeessa jaarraa 19ffaa irraa eegalee waraana roga danuu fufinsaan dinni irratti labsee jiruun Oromoo fi oromumman badiisaaf (sanyii duguggaaf) saaxilamaniru. Mallattolee (Afaan, Aadaa, fi Seenaa) enyummaa saba Oromoo beeksisan irratti dinnii fi ergamtooti (gantooti) duula walirraa hin citine toftaalee adda addaan geggessaa jiru. Dinni heeraa fi seera baafatee mallattolee saba Oromoo beeksisan warra furtuu kana sadan haquun kan Habashaan bakka busuudhaan, adeemsa keessa faana oromummaa gara dabarsee, guutummaatti dhabamsisuuf toftaalee adda addaa baafate.
Shira dinaa fi ergamtooti saganteessaniin Oromummaan laaffataa ergii adeemeen booda arusummaa, baalummaa, harargummaa, jimmummaa, showwummaa, wallagummaa, fi walloyyeen aguugamee addeemsa keessa akka owwaalamu godhamee ture bara 1870 hanga bara 1992. Dinni bara ammaa kun ammoo toftaa dhokataa fi fagenyatti tarsimaawe fayyadamuu eegalera, suta sutaan oromummaa ukkaamsee owwaaluuf. Fakkenyaaf: Saamicha qabeenya uumamaa (lafaa) sagantaaween uummata kumaatama lafa jirenyaa irraa fufinsaan buqisaa adeemsa keessa biyya Oromoo roga-malee gochuudhaan ergii dhabamsisee booda dinni haala ammayyaaween Habashummaa dagaagsee oromummaa biceessuu karoorfate. Toftaalee dinni grgaaramu keessaa gurguddooliin: (1ffaa) industirii qonnaa babalisuun magaalaa xixiqoo Habashummaan kessatti hundee godhatu ijaaruu fi (2ffaa) gooli babalisuun uummata Oromoo kitilaan lakkaawaman ergii lafa jirenyaa irraa buqiseen booda saboota bicuu lafa Oromoo irra qubachisuu dha. Uummati Oromoo lafa baroota kumaatamaaf irra jiraate irraa yeroo buqifamu, mallattoleen Oromummaa lafa sana irraa dugugamanii dhabamu jechuu dha. Seenaa magaaloota gurguddoo tokko tokko Oromiyaa keessatti argaman wajjin walfakkaachuu mala.
2. Jaarmiyaa kamtu furtuu broota dheraaf bade argamsiisa?
Waraana sanyii duguggaa irratti labsamee jiru injjifachuudhaan bilisummaa fi walabummaa gonfachuuf uummati Oromoo bara 1870 irraa eegalee QBO rogaalee shaniin walitti hidhaman geggessaa jira. Bara 1870 – 1992 (1) qabsoo bilisummaa Afaan Oromoo + (2) qabsoo bilisummaa aadaa Oromoo, + (3) qabsoo bilisummaa seenaa Oromoo, + (4) qabsoo bilisummaa hawaasummaa fi dinagidee Oromoo, + fi (5) qabsoo bilisummaa siyasaa saba Oromoo geggefamaa tureetu Oromoo fi Oromummaa du`aa kaasee adunyaatti beeksise. Adeemsa sadarkaalee QBO keessatti Oromoo fi Oromummaa labsuun kan milkaawuu dandayee, bara 1973 – 1992 ijaaramuu jaarmiyaa Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) + Waarana Bilisummaa Oromoo (WBO) ta`uun beekamaa dha. Bara 1973 hanga bara 1992 qindoominaan diina irratti haleellaa geggefametu hundee lammaffaa uumamuu saba Oromoo fi Oromummaa ti. Hanga owwaala dinaa irratti bilisummaa fi walabummaan saba Oromoo labsamutti uummata Oromoo irratti shira xaxuu irraa dinni akka sekondii tokkoof of hin qusanne hubachuudhaan akkaataa shirri diinaa gutummaan diigamutti ijaaramuuf qophaawuu dha.
Sochileen QBO jaarraa 20ffaa keessa yeroo lama (bara 1974 fi bara 1991) mootummaa Habashaa, biyya Oromoo keessatti baballifame, jijjiruudhaan bu`ura QBO argamsiseera. Jaarraa 21ffaa kana keessa sochiin QBO geggefamaa jiru ammoo owaala mootummaa gabiromfataa irratti mootummaa sirna bilisummaa, haqaa, fi nagaa hundeessa jedhamee abdatama. Adeemsa QBO sadarkaa xummuraa kana booda mootummaa haaraan dhalatuuf qophaawe kun hundee bilisummaa uummatoota Afrikaa ta`uuf akka milkaawu hin mamsisu. Kanaafuu jaarmiyoleen QBO hogganan, haala duree tokko malee waltumsuun, qabsoo seenaa boonsaa qabu kana jaarmiyaa gamtaaween hoggananii milkeessuutu isaan irraa eegama. Jaarmiyoolee siyaasaa dursee uummati Oromoo, oromummaa irratti hundaawuudhaan, daandii tokkummaa fi waltumsuu agarsiisaa jiruun jaarmiyoolee QBO hogganan maraaf barnoota kennaa jira. Barnoota tokkummaa fi waltumsuu galma uummata Oromoo keessatti geggefamu kana jaarmiyooleen siyaasaa hubachuudhaan gara hojiitti hikuutu isaan irraa eegama.
Tokkomuu jaarmiyoolee jechuun guutummaan walitti-baquudhaan jaarmiyaa tokko jalatti hoogganaa fi qabeenyaa tokkomeen guutummaatti buluu dha. Waltumsuu jaarmiyoolee jechuun ammoo jaarmiyoolee 2 fi 2 ol fedhaan walitti idayuun jaarmiyaa qindeessaa hundessuun, osoo enyummaa ofii badiif hin saaxilin fi mirga keessa ofii to`achuu dabarsanii hin kennin, hooggana qindaween (koree qindeesituun) kaayyoo ifaa fixaan baasuu dha. Fakkenyaaf bara 2013 jaarmiyooleen lama, Kongireesa Ummata Oromoo (KUO) fi Warraaqsa Feediraala Dimokirasii Oromoo (WFDO), walitti dabalamuun jaarmiyaa Kongireesa Feediraala Oromoo (KFO) hundessuu fi jaarmiyaa ABO fi murni Qaama Ce`umsaa (QC-ABO) walitti araaramuun tokkummaa jaarmiyaa ABO argamsiisutu tokkummaa jaarmiyoolee siyaasaa mumullisuu eegale. Akkasumas bara 2017 jaarmiyoleen sadii (Adda Tokkichummaa Bilisummaa Oromiyaa, Kallacha Walabummaa Oromiyaa fi Adaa Walabummaa Dimokraasummaa Oromiyaa) walitti idaayamanii Adda Tokkummaa Walabummaa Oromiyaa (ATWO) argamsiisan. Garuu kun qofaan hin ga`u. Jaarmiyooleen siyaasa QBO hogganan martuu waltumsuutu barbaadamaa jira.
Yeroo ammaa jaarmiyooleen siyaasa QBO kanneen hojii qabatamaa raawwachaa jiran lakkoofsaan shan (5) hin caalan. Isaaniis ABO, KFO, Adda Dimookiratawaa Oromoo (ADO), ATWO, fi Gurmuu mooraa dinaa keessatti QBO finiinsuu jalqabe, Sabaanboontota Oromoo Diina Saaxilan (SODS) jedhamee kan waamamuu malu. Sadarkaan guddina QBO dhibbaa geessiseen Dhaabbata Dimookiraasii/Gantummaa Uummata Oromoo (DhD/GUO) keessatti SODS dhalatee alkallattiidhaan Xummura Fincila Diddaa Gabirummaa (XFDG) deggeruu jalqabeera. Jaarmiyaa walitti baqee tokko ta`e qofaan siyaasaa QBO hogganuun haala qabatamaa lafa irra jiruu wajjin wal hin simatu. Gurmuu jaarmiyoolee siyaasaa muurtaawan qabaachuun waanuma ta`uu maluu dha sababii gurguddoo kana sadaniif: (1) heddumina uummata Oromoo fi ba`llina daangaa biyya Oromoo, fi (3) dagaagina sirna aadaa fi hawwaasummaa saba Oromoo, fi (3) waldorgommii ijaaraan buu`ra sirna gadaa (dimokiraasii) ti. Kanaaf, jaarmiyaan QBO kamuu kan koo qoofatu caalaa irraa of qusataa, kayyoo warraaqasa XFDG gutummaatti fixaan baasuuf, gara waltumsuun qabsaawutti guddachutu irraa eegama.
Jaarmiyoolee shananuun ilaalcha siyaasaan gartuu lamatti addaan qoodamu. Gartuu A: motummaa sirna feediraalaa ammayyaawe argamsisuu keessaan gaafiin siyaasa QBO deebii gutuu argata jechuun KFO, ADO, fi SODS amanu. Gartuu B: Biyya Oromoo (Oromiyaa) + uummata Oromoo gutummaatti dhibbaa diinaa fi alagaa irraa walaboomee + bilisoome argamsisuudhaan gaafiin siyaasa QBO deebii gutuu argata jechuun ABO fi ATWO amanu. Rakkoolee walxaxoo uummata Oromoo mudataniif karaa fediraalummaas ta`e karaa walabummaa furmaata argamsisuun kan mijjatu yoo siyaasa, waranaa, fi dipilomaasiin aangooman qofa. Aangoon kunis gamtaan qabsaawuu keessatti argama. Motummaa feediralaa yookin motummaa walaba ijaarrachuu, adeemsa sirna sagalee bilisaan (refirendemiin) filatee mirkaneessuuf, mirgi kan uummata Oromoo ti malee jaarmiyaa siyaasaatu uummataaf fila miti. Gaafatamni jaarmiyolee siyaasaa gamtaan QBO hoggannudhaan uummata qabasaawaniif mirga filannoo goonfachisuu ta`uu jaarmiyoolee hunduu ni beekan. Yoos, maaliif waltumsuu hanqatanree?
Motummaa fediraalaa yookin motummaa walaba argamsisuu irratti jaarmiyooleen dursanii walcigaadudhaan, moraa QBO keessatti dorgommii siyaasaa ijaaraa hin taane baballifameen, adeemsi QBO baroota dheeraaf danqamera (takaalameera). Keessumaa bara 1992 irraa eegalee aangoon QBO gartuu siyaasaatti caccabee walirratti duluun dinaaf haala mijjeesse. QBO ittin geggesuuf qabenyaa horatamee jiru haala qindaaween walitti fiduun gabbisanii gara sadarkaa aangoomina gutuu (siyaasa + waranaa + diplomasii) jijjirataa gamtaan qabsaawanii diina gutummaatti injjifatuuf hin milkoofine. Hanqinni kun amaloota hoggana jaarmiyaa QBO irraa madde. Inistituwoota alagaa (Habashaa fi Faranjii) keessatti aadaa (oftulummaa, waltuffii, walmorkii, masaanummaa, fi walqooduu) baratame moraa QBO kessatti shaakaluun akka hogganni gamtawee hin argamnne godheera. Akkasumas siyaasa Komunistii (Maarkisist-Leeninist) kan kallachummaa dafqaan-bulaa fi sirna jaarmiyaa siyaasaa tokkicha qofaa lallabu irraa amaloota waraabaman mooraa QBO keessatti hojii irra olchuun akka gamtoominni jaarmiyoolee hin argamne taasisuudhaan dinaaf daandiin saamichaa tottolfameeraaf.
Dinni bara ammaa kun, akka fedheetti qufee biyya Oromoo keessa buraaqudhaan, yakkoota sukanessoo uummata Oromoo irratti raawwachaa jiruuf haala kan mijjesseef sababii gurguddoo kana lamaan: (1ffaa) Gamtaan qabsaawuu hanqachuu jaarmiyoolee siyaasa QBO fi (2ffaa) Deggersa motummoota aangawoo irraa dinaaf fufinsaan kennamuu dha. Bifa ijaaraa ta`een jaarmiyaa QBO hoogganuu jalqabuu murteessuun jalqaba gamtaan QBO hogganuu ti. Jaarmiyoleen amaloota diigoo sirnoota alagaa kessaa fudhatamanii hojii irra olfaman irraa moraa QBO qulqulessuudhaan, haala safuu aadaa Oromoo irratti hundaween walkabajaa, yoo sirna gamtaaween siyaasa QBO geggessuuf waliif galan ni milkaawu. Kanaaf, jaarmiyooleen siyaasaa dhimma dhunfaa ofii irra yoo dantaa uummata Oromoo dursaniif tumsa kallattii fi alkallattii moraa QBO keessaa fi alatti argamsisun bara bilisummaa ni dhugoomsu. Rakkoolee waggoota 150 ol uummata Oromoo qunnaman gutummaatti kan furtuu QBO gamtaan finiinsuu dha. Furtuun argamuu qabus: “ ilaalcha oromummaa irratti hundaawun sirna gadaa haaraween masakamanii gamtaan QBO hogganuu dandawu jaarmiyoolee ti”.
3. Xummura
Barruu kana haasaa obbo Baqqalaa Garbaa mana hidhaatii ba`e Fulbaana 14 bara 2018 haasawe keessaa kan fudhatame ergaa furtuu kanaan xummura:
“…Sabni tokko ta`e, sabni waldhagawu, sabni gamtaa qabuu yoomiyyuu alagaa jala hin jilbeenfatu… Amma yeroon isaa yeroo itti wal qoodan miti, yeroo siyaasaan itti adda wal baasan miti, yeroo partiidhaan adda wal qoodan miti, yeroo itti amantaan wal qoodan miti, amma yeroo itti tokko ta`anii mirga ofiif qabsaawanii dha.”
Ragaalee
- Baqqalaa Garbaa 2018. Adama welcomes hero Bekele Gerba. http://www.ethiomedia.com/1000dir/adama-welcomes-hero-bekele-gerba.html
- Jaatee M. and Anywaa Survival Organization (ASO), 2016. Land Grabbing and Violations of Human Rights in Ethiopia. http://genocidewatch.net/2016/02/01/land-grabbing-in-ethiopia/
- ODF, 2013. Political program adopted by founding congress, 25-27 March 2013. http://oromodemocraticfront.org/wp-content/uploads/2013/06/ODF-Political-Program.pdf
- OFC 2013. The Oromo Federalist Congress (OFC) Political Program. https://www.facebook.com/notes/nagessa-oddo-dube/the-oromo-federalist-congress-ofc-political-program/112587048947464/
- OLF, 1976. Oromo Liberation Front political program. Finfine – Oromia, October 1974 and amended on June 1976
- http://www.thefreedictionary.com/unity
- http://www.thefreedictionary.com/alliance


text:
Jaal Amaan Filee manni murtii erga bilisaan lakkisee dhimmi nageenyaa mana hidhaatti deebise.
[SQ Adoolessa 21/2020]
Miseensa GS ABO kan ta’e jaal Amaan Filee Bitootessa 6/2020 miseensa SHG-GS ABO jaal Abdii Raggaasaa mana hidhaa Buraayyuutti gaafachuu deemee erga hidhamee gara Booranaatti geeffamuunsaa ni yaadatama. Godina Booranaa Magaalaa Yaaballootti mana murtiitti deddeebi’aa erga turee booda torban lama dura manni murtii akka lakkifamu murteessee ture. Isa dura manni murtii qorattoonni akka ragaa irratti fidaniif beellama qabee guyyaa beellamaatti ragaa fiduu waan hanqataniif jaal Amaan akka lakkifamu manni murtii murtoo kenne. Haala kanaanis jaal Amaan mana hidhaatii ba’ee balbalarra wayita ga’u poolisoonni biroo isa eeggachuun qabanii gara qajeelcha poolisii Godina Booranaatti deebisuun hidhan. Sababaan isaan deebisanii hidhaniifis dhimma nageenyaa kan Godina Booranaafi abbootii alangaa godinaatiin akka hin lakkifamne ajajni kan darbe ta’uu odeessi SQBO qaqqabe ifa godha.


text:
Boordiin Filannoo dirqama seeraan isaaf kenname osoo hin bahatiin dhiibbaa hoji-raawwachiistotni boordichaa hojjetaa jiran dura ni dhaabbanna.
Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Amajji 5/2021
Boordiin Filannoo Biyyoolessa Itiyoophiyaa dirqama seeraan isaaf kenname dagachuun shira hojjettootni boordichaa jaarmiyaa saba Oromoo guddaa ABO irratti godhan ni mormina.
Addi Bilisummaa Oromoo jaarmiyaa uummata Oromoo isa guddaa fi kabajamaa tahuu ummata Oromoo miti diinni ummata Oromoo ni beeka.
Addi Bilusummaa Oromoo jaarmiyaa uummata Oromoof dhaabbatee ummatni Oromoos ABOf lubbuu qaalii itti kaffalee ammas kaffalaa qabsoo isaa dhaaba isaa ABO jalatti ijaaramee kaayyoo, seeraa fi Heera ABOn taliigamee qabsoo isaa gaggeeffataa jira.
Addi Bilisummaa Oromoo dhibdee keessoo isaatti uumamus tahe rakkoo isa mudatu hunda danbii ittiin bulmaataa waan qabuuf karaa sana furataa as gahe; ammas ni furata jennee amanna.
Jaarmiyaalee Qabsoo Bilisummaaf gaggeessan keessattis haa tahu jaarmiyaalee kamuu keessatti dhabdeen ni uumama. Dhibdee kana immoo danbii ittiin bulmaata isaaniin ni furatu. Adda Bilisummaa Oromoo keessattis yeroo adda addaatti namoota dantaa fi fedhii dhuunfaa isaaniif dursa kennanii kaayyoo fi akeeka jaallan qabsoo keessatti kufanii fi kufaa jiraniin dhaaba dhiigaa fi lafee qabsaa’otaan ijaarame yeroo diiguuf carraaqan murannoo qabsaa’ota keenyaa fi cichoomina dhaloota qubeen burjaajjii fi gufuulee kamuu dhaabni keenya keessa darbaa as gahe. Ammas wareegama kaffalamu hunda dhaloonni kaffalee dhaaba jaallan isaanii itti wareegamanii as gahe dabarsee harka gantootaa fi ayyaanlaallattootaatti hin kennu.
Yeroo ammaa kana hoggantootni dhaaba keenya ABO, qondaaltotni, miseensotniifi deeggartootni dhaabichaa warri sabaaf malee dantaaf hin jiraanne haqa dhabanii dabaan, shira xaxxootaa fi ayyaanlaallattootaan hidhaatti dabartamanii dararamaa jiraniitti, yeroo itti waajjirri Adda Bilisummaa Oromoo muummeen Gullalleetti argamu dabalatee kanneen godinaalee fi aanotaa waraana PPn saamamee cufamee jirutti hojii raawwachiistonni boordii filannoo dirqama seerri kenneefiin alatti ergamtuu murna tokkoo tahuun waan isarraa eegamu haqachuun akeekaa fi kaayyoo boordichaa dagachuun Yeroo dubbii himtuun boordichaa Aadde Sooliyaanaa Shimallis daba dhaaba ABO irratti murna shira xaxxootaa waliin ijaaramuun hojjechaa jiran boordichi akka seeraa fi heera qabuun isaan gaafatuu fi gaafatamummaa ishees seeraafi heera boordiin qabuun akka bahatan ni akeekna.
Aadde Sooliyaanaa Shimallis waan isaan hin ilaallannee fi dirqama boordichi bahuun irra jiraatuun ala waan gochaa jiraniif yoo of hin qusanne gaaga’ama mul’achuu dandahu karaa kanaaf itti gaafatamoon isaan tahuu gamanumaan hubachiisna.
Aadde Sooliyaanaa Shimallisiif kan dhaamuu barbaannus waan seerri fi heerri boordichaa jedhuun riqicha godhatanii waajjiraaleen ABO maaliif akka cufaman akka gaafatanii qulqulleessan, hoggantootni dhaabichaa fi qondaaltotni akkasumas miseensotni ABO ajaja mana murtii malee qabamanii hidhamaa jiran kanneen manni murtii gadi lakkise poolisiin hidhee jiru ilaalchisuun osoo sababa isaa xalayaa ABOn boordichaaf galche ilaalanii irraa dubbattan gaariidha kan jedhu dhaamuuf feena.
Addi Bilisummaa Oromoo hundeeffama isaa irraa kaasee rakkoo keessoo isaatti uumamu heeraa fi seera qabuun kan xumurataa as gahee fi ammas xumurachuu dandahu dha malee qaama sadaffaa Boordii Filannoo Biyyoolessaa yeroo itti gaafate hin turre; ammas hin jiraatu.
ABOn Boordii Filannoo kan inni beeksisaa jiru “warra danbii ittiin bulmaata dhaabichaa cabsan kanneen seeraa fi heera dhaabichaa hin kabajne irratti tarkaanfii fudhadhee waan jiruuf dirqama ammaan dura maqaa dhaaba keenya ABOn irra jiru ammaan booda irraa kaasnee bakka isaanii namoota biraa buusnee jirra, kana nuuf hubadhaa” kan jedhu malee wal dhibdee nu gidduutti uumameef jaarsummaa hin waammanne ykn nuuf taa’aa akka hin jenne ummatni keenya kamuu hubachuu qaba.
Dhaaba keenya ABO keessatti yeroo rakkoon uumamu qaamni rakkoo kana furu ykn qoratee sabaaf dhiyyeessu Koreen Naamusaa fi To’annoo (KNT) ni jira. Koreen Naamusaaf To’annoo rakkoo amma dhaabicha keessatti uumame jedhamuuf illee qorannoo gadi fagoo gaggeessuun namoota rakkoo kana uuman jedhamanii fi dhaabicha gidduutti waan uumame erga qoratee furmaata maayii fudhachuun ni yaadatama.
Sababaa KNT murtii sirnaa qoratee ummataaf ifa godheefis namootuma shira xaxaniifi fedhii dhuunfaa fi dantaa yeroof jiraatanii walitti qabaan KNT Obbo Alamaayyoo Diroo mana hidhaatti darbatamuun hanga har’aa mana murtiitti osoo hin dhiyyaatiin mana hidhaa magaalaa Buraayyuutti dararamaa jira.
Dhaaba uummataa wareegama qaaliin itti kaffalamee as gahe warri diiguuf carraaqan hoggantoota ABO, qondaaltotaa fi miseensota gameeyyii guyyuu adamsanii hiisisuun mana hidhaatti akka dararaman gochaa jiran kanatti akka dhaabni keenya ABO diigamee harka shiraatti kufuuf yeroo isaan hojjetan cichoomina hoggantoota, miseensota akkasusma jaallattoota Qabsoo Bilisummaa Oromoon addatti immoo hordoffii fi qaruuxummaa Qeerroo Bilisummaa Oromoon galma hanqateera. Ammas wareegama kamuu kaffalee Qeerroon dhaaba dhiigaa fi lafee jaallaniin ijaaramee as gahe tikfatuu qofaan osoo hin taane Bilisummaan akka jiraatuuf ammas of kennee hojjechuu irratti argama.
Ibsa tibbana Aadde Sooliyaanaa Shimallis VOA irratti dubbatan dhaabni keenyi ABOn Amajji 4/2021 ibsa baaseen deebii gahaa kenneera jennee amanna. Uummatni Oromoo addatti immoo Miseensotni fi deeggartootni ABO biyya keessaa fi alaa jirtan fi Qeerroon Bilisummaa Oromoo murtii ABOn dabarse murtii keenya jechuun fudhattanii irratti hojjechaa waan jirtaniif galata qabdu jenna.
Ammas taanaan dhaabni keenyi ABOn danbii ittiin bulmaataa qaba waan taheef rakkoo keessoo isaa keessatti uumamu karuma KNT-ABO furataa as gahe, ammas murtee KNT ABO dabarse murtee keenya jettanii Miseensotni fi deeggartootni ABO bakkayyuu jiraattan hojiirra oolchaa akkuma jirtan ammas shira namootni muraasni fedhii dhuunfaa fi dantaa yeroof jedhanii pptti hirkachuun gama boordii filannoon dhiibbaaa gochuuf carraaqaa jiran argaa jirra waan taheef kana hoggantootni keenya illee akkuma ammaan duraa kaayyoo, seeraa fi heera ABOf abboomamtanii akka dura dhaabbattanii fi danbii dhaabni keenya ABOn qabuun akka furamu gadi jabeessinee dhaammanna.
Boordiin filannoo jaarmiyaa siyaasaa kamiifuu hoggana filuu, jijjiiruufi bakka buusuu hin danda’u. Yoo kan akkas gochuu yaalu ta’e walabummaa jaarmiyaalee siyaasaa mulquu waan ta’uuf seera boordii filannoofi kan biyyaa cabsuu ta’a.
Bakka nageenyi amansiisaan hin jirretti, bakka uummanni nagaan ba’ee galuu hin dandeenyetti, bakka jaarmiyaaleen siyaasaa sochii taasisuu hin dandeenyetti, bakka hogganoonni jaarmiyaalee siyaasaa mana hidhaa jiranittiifi miseensonni adamfamanii ajjeefamaa jiranitti murtii filannoo geggeessuurra ga’uuniyyu boordiin filannoo aantummaa sabootaa akka hin qabne agarsiisa. Filannoo dura danqaalee filannoo mudatan furuutu barbaachisaadha.
Maayii irratti Miseensotni ABO, qondaaltotni, deeggartootni ABO fi jaallattootni dhaaba keenya ABO biyya keessaa fi biyya alaa jirtan akkuma ammaan duraa shiraa fi dabaan warra haqa qabu haqaaqanii dhaaba keenya ABO irratti shira xaxaa jiran waliin kanneen hojjetan Boordii Filannoo dahoo godhachuun kan akka Aadde Sooliyaanaa Shimallis ifatti akka keessaa harka fidhataniifi itti gaafatamummaa isaanii ala daboo shiraa keessaa akka ba’an gaafanna.
Shira dhaaba keenya irratti dhufu kamuu wareegama kaffalamu kaffallee daandii haqaarra ni jiraachisna
Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Finfinnee,Oromiyaa
Amajji 5/2021


text:
WBO Gaachan keenya…WBO hiikkachiisuu jechuun Oromoo salphisuudha….
Via Qalbeessaa Dhangi’aa, Bitootessa 1, 2019
“WBO Gaachan keenya…WBO hiikkachiisuu jechuun Oromoo salphisuudha….” Qeerroo Oromoo Gujii WBO waliin falmii finiinsaa jira. Qeerroon akkuma kaleessaa WBO (waraana) isaa abdatee waraana mootummaa manneen uummataa guburratti falmii jalqabee jira. Manneen uummata Oromoo Gujii Gubataa jirus Video kanarraa nii argitu. Falmii guddaan WBO’n hiikkachuu hinqabu jedhu dhohee jira. Qabsoon itti fufa!


text:
ABO’n dhaaba ija taatee guyyaa borii ilaaluu danda’u qabudha!
Qalbeessaa Dhangi’aatiin
Bitootessa 11,2021
Biyyattii keessatti dhaabbilee siyaasaa hedduu jiru. Dhaabbileen siyaasaa kunneen dantaaf fedhii mataa mataatti kan qabanidha. Kanneen siyaasa gaggeessan hedduun yeroo sagantaan siyaasaa isaanii wal kiphus nii argama. Keessumatti dhaabbilee siyaasaa hedduun maqaa garaagara malee waan isaan adeemaniif sagantaan siyaasaa isaanii kan paartii qawweedhaan biyya bulchaa jiruu waliin wal fakkaata.
Siyaasa tokko wanti adda taasisu sagantaa siyaasaa isaaf heeraaf seera inni qabatee socho’udha. Akkaataa inni ittiin uummatatti of ibsus sagantaa siyaasaa isaatii waliin kan wal qabatudha. Addi bilisummaa Oromoo dhaabbilee siyaasaa Itoophiyaa keessa jiran keessaa dhaaba hanga yaadamuuf hanga hubatamuun olitti uummata isaa Oromootti siqa. Itti siquu qofa osoo hintaane olmaaf bultiin isaa jireenyi isaa Oromoodha. Waan inni qabatee socho’uuf gumeen inni baafatee warraaqu mataansaayyuu bu’aa Oromoo giddu galeeffateeti. Dhaabni uummata keessaa dhalateef jecha siyaasa isaa gabbifachuu irra waa’ee uummata isaa dursee yaadee xiinxalu biyyattii keessatti ABO qofa jechuun danda’a. ABO’n waa’ee Oromoo Kaleeffaaf har’aa qofa kan dubbatuuf hojjetu miti. Waa’ee Oromoo egerii, waa’ee Oromoo boruu, waa’ee Oromoo kan waggaa 5…10…100..200…boodaa illee madaalaa dhaaba socho’udha.
Gaarummaa inni har’a dalagu labata itti aanee dhufu akka fayyaduu danda’utti dhaaba hojjetudha. Kanaaf ABO’n dhaaba ija fagootti argu qabudha jedhe.
Addi Bilisummaa Oromoo ABO’n anaaf dhaaba fakkaataa hinqabnedha. Dhaabicha keessatti hoggana isaa qofa utuu hintaane, miseensi haaraan reef seenu illee namoota xiinxala ifaa haqaa lafa kaahuu danda’anidha. Waan bor ta’u cimsee dhaabni beeku ABO dhaa. Waan har’a ta’aa jiruuf waggaa 3 dura dhaabni uummata isaa Oromootti himaa tures ABO ta’uu akka hubattanin fedha.
Waan ABO’n jedhe hunduu tartiiba isaanii eeggatanii raawwatan. Kun jabina dhaabichaa mirkaneessa. Xiiqaa’ummaa fi hubannaa dhaabichaa hubachiisa. Miseensotni ABO wantootni barreeffamaan, akkasuma TV dhaan uummataaf qoodaa turan mataan isaa cimina ABO’f ragaa gahaadha. Namni xiqqaan akka ABO keessa hinjirre kan raagessanidha. Namni miseensa ABO ta’u dandeettii yaaduu, bilchina sammuu hangam akka qabu wantoota uummataa mirkaneessanidha.
Har’a Ameerikaan waan ABO’n baatilee dura dubbate kan fakkaatu dhimma Itoophiyaa irratti murtii dabarsite. Ministeerri Haajaa Alaa Ameerikaa Antoonii Biliinken furmaati siyaasa Itoophiyaa keessaa bifa paartilee siyaasaa hunda hirmaachiseen gadi ta’anii mari’achuudha yaada jedhu dabarse. Murtii mootummaa Ce’umsaa biyyoolessa Oromiyaa fakkaatu kan of keessaa qabu ibsichi, yaalii sirni maqaa PP moggaafate Itoophiyaa keessatti taasisaa jiru fudhatama dhowwateera.
Gochii Abiy Ahimad raawwataa jiru fudhatama hinqabu, akkaataa inni adeemuttis furmaati akka hinargamne hubachiiste. Kun cimina ABO kanneen raagessan keessaa isa olaanaadha. Olis fiige, gadis utaalee paartileen siyaasaa Itoophiyaa keessaa murtii ABO dabarsu dhufee dhuma itti gala.
Kun cimina dhaabichaaf gahumsa namoota dhaabicha hoggananii fuudhanii adeemaa jiruu kan raagessu keessaa isa olaanaadha. ABO’n biyyattii keessatti addatti Oromiyaa keessatti waan Oromoo fi lammiilee Oromiyaa keessa jiran giddu galeeffate murteessa. Kunis gaaga’ama siyaasaa bor labata itti aanu, Oromoof kaan gidduutti dhufu bofa hanqisuun dhaaba warraaquudha. Badiin har’a dalagamu dhaloota itti aanee dhufu akka gaaga’u hubachuu dhabuudhaan Itoophiyaa keessatti dhaabbileen siyaasaa hedduun saba keessaa bahaniif kasaaraa daldalaniiru.
Keessattii dhaabbileen naannoo Amaaraa keessaa bahan labati Oromoo itti aanu gabbatee,baratee waa’ee isaa gaafachuu gaafa jalqabu, akkasuma lammiileen biyyattii hacuuccaa isaanii jala jiran dammaqanii bor jabaachuu danda’u jedhee tilmaamuu dadhabuudhaan daguuggaa sanyii raawwataa turaniin gaaga’ama saba isaaniitti fidaniiru.
Aarsaan har’a uummati Tigraay kaffalaa jiru Kisaaraa TPLF waggaa 30 darban irraa qabanii hanga waggaa sadan darban kanaatti dalaganidha. TPLF osoo waa’ee har’aa tilmaamuu danda’aniiru ta’ee, ija fagootto argu qabatanii waggaa 30 dura guyyaa har’aa ilaaluu danda’an osoo ta’e yakka gurguddaaf ciigaasisaa dhala namaa irratti nii dalagu hinturre. Yakki isaan raawwatan labata itti aanu kan miidhu ta’uu osoo tilmaaman ta’ee yakka ta’uu osoo beekanii ilma namaa gidirsuun hojii cubbuu kan hojjetan hinturre. Kun ija fagootti argu dhabuu isaaniirraa itti dhufe.
Oromoon dhaaba siyaasaa ABO qabaachuu isaatti boonuu qaba. Dhaaba dargaggoota qaroo hedduu oomisheef, dhaaba roorroo irraa kutuuf gama roorroo deebisuu danda’u hundaan ilmaan isaa ijaaree qabsootti galche leellisuuf onnee isaa keessatti kan duraan olitti caaphessee kaahachuu qaba. Kun gumaata dhaabichi isaaf laate baasuu ta’uu haa hubatu. ABO’n wiirtuu nageenya isaatii ta’uu mirkaneeffatee dhaggeeffachuu fi hordofuunis dirqama isaa ta’uu sabni keenya Oromoon cimsee akka hubatun barruu kanaan dhaama.
Waan ABO’n har’a jedhu, kaan ammoo erga hirribbaa ka’anii erga ABO isaan dursee tarkaanfatee bulanii akka fudhataniif itti galan hubachuun barbaachisaadha. Dhaabni goota lolee lolchiisu, hayyuuf waan borii arguu danda’u horachuu itti beeku ABO ammallee haa waaru, haa dagaagun jedha.
ABO’n dhaaba ija taatee guyyaa borii ilaaluu danda’u qabudha. Har’a dhaabbatee taatee borii dhaaba himudha. Dhaaba furmaata waayitaawaa saba isaaf kaaniif illee lafa kaahuudha. Dhaaba hogganaa qabee hanga miseensa haaraatti namooti keessa jiran waa tilmaamuuf xiinxaluu danda’ani hubattoota Oromooti.
Injifannoon Uummata Oromoof
Qalbeessaa Dhangi’aatiin
Bitootessa 11,2021


text:
Ajjeechaa shamarree Seenaa Raggaasaan ‘qaama shakkinu hin qabnu’ jedhu maatiin
Godina Shawaa Lixaatti jiraattuu magaalaa Gincii kan turte shamarree Seenaa Raggaasaa ajjeechaanshee erga dhagahame booda yaadootni garagaraa himamaa jiru.
Ajjeechaan kun Sambata Duraa galgala naannoo sa’aa tokkootti raawwatamuusaa BBCtti himan obboleessi shamarree kanaa Obbo Leenjisaa Raggaasaa.
”Obboleettii isheefi hiriyaashee waliin gara manaa osoo galanuu namootni uffata gurraacha uffatan lama duubaan dhufanii balbala mana keessa jiraatan irratti rasaasaan ishee dhahe,” jechuun BBCtti himan.
Shamarree Seenaa waqtii sanatti maatishee magaalaa Olonkomii jiran biraa galaa akka turtes Obbo Leenjisaan himaniiru.
Itti Gaafatamaa Waajjira Komunikeeshinii Aanaa Dandii kan ta’an Obbo Biyyasaa Hirkoo, “Dhugaa dubbachuuf taanaan ‘mana hidhaatii baatee qaama mootummaatin miidhaan kun irratti qaqqabe’ kan jedhu olola sobaati,” jedhan.
Related


text:
Ilbiisota hammeenya guddaa qaban
Addunyaan tun uumama garagraatiin badhaatee jirti. Gariin isaanii faaydaa qabu. Gariin ammoo faaydaa nuuf hin mullanneen cinatti miidhaa hamaa qabu. arraaf raammollee akka addunyaatitti hammeenya guddaa qaban waliin ilaalla.
BULLET ANT
Ilbiisota summii hamaa qaban keeysaa inni tokko, Bullet ant ykn ammoo mixii rasaasaa (xiyyiitii) jedhamti. Bosona Ameerikaa kibbaa keessatti kan argamtu mixiin tun, sanyiiwwan mixii jiran keessaa lakkoofsaan hedduu dha. Mixiin Seenti meetira 2.5 dheeratti. Namni mixii tanaan hiddame akka waan rasaasaan dhahameetitti dhukkubbiin itti dhagahama. Sababaa kanaaf maqaa Bullet ant ykn Mixii Rasaasaa jedhu kanas argatte. Mixiin tun osoo namni niyyaa hin qabne mukaa irraa namarratti kufuun nama idditi. Nama dhukkubbii rasaasaa dandamatuu danda’u qofaatu ciniinnaa mixii tanaatis dandamatuu danda’a.
2. BOT FLY
Ilbiisni itti aanu ammoo Bot fly jedhama. Bot fly hoosiftoota heddu irratti maxxanuudhaan akkasumas gogaa isaanii keessa seenuudhaan jiraata. Gogaa itti maxxane san irraa haga seenti meetira takkaa gara alaa dheerata. Ilma namaa irra qajeela qubachuu hin danda’u. kanaaf hanqaaquu isaa ilbisoota ilma namaa wajjiin waltuquu danda’an bira dhaquun buusa. Fakkeenyaaf hanqaaquu isaa raammolee akka bookee buusaa irra buusuudhaan yeroo bookeen tun dhufte namarra qubattu hanqaaquun botfly ammoo gara qaama namaa seena. Gogaa namaa jalatti erga yeroo muraasaaf hammatameen booda hanqaaquun kun cabee raammoon nama keessa deemuu jalqaba. yeroo heddu gurraa fi wantoota mormaa ol jiran keessatti argama. Gogaa ilma namaa jala sosocho’uudhaanis soorata barbaadatu soorata. Sosochii isaa kanaanis miirri dhukkubbii akka namatti dhagahamu godha. Hammeenyi ilbiisa kanaa gogaa jalatti qofa hin dhaabbatu. Sammuu ilma namaa keessa seenuudhaanis miidhaa guddoo namarraan gaha.
3. SOONSA JAAPPAAN
Ilbiisni itti aanu ammoo Sonsa Jaappaan(Japanese Asian giant Hornet) jedhama. Ilbiisa kanaan waggaa waggaan namoonni 50 akka du’an himama. raammolee haga ammaa ilaalle wajjiin yoo walbira qabnus isaanirra hamaadha. Haga seentimeetira 7fi cinaa kan dheeratu soonsi kun, summii foon bulleessuu danda’u of keessaa qaba. Summiilee gara garaa saddeet kan qabu yoo ta’u, summii isaa kana irra deddeebi’ee biifuudhaan waan barbaade ajjeesa. Soonsi jaappaan guddaan digdamni, kinniisa gaagura guutuu waliin osoo wal lolee yeroo hundaa isumatu moohata. Raammoleen kunniin keemikaala fuuraa ilma namaa keessa jiru barbaadu. Kanaaf akka tasaa ta’ee naannoo keessanitti argaman taanaan, waan jalaa dheessitanii baatan hin sehinaa. Guyyatti kiiloomeetra 80 ol dadhabbii takkaan malee osoo saffisa isaanii hin hir’isin barrisuu danda’a. Rabbiin namarraa haa qabu.
4. DRIVER ANT
Sanyiin mixii kan biraa, kan the driver ant jedhamus Raammmoo hamaadha. Ilbiisni kun Asiida Foormik jedhamu qaba. Asiidni kunis wantoota orgaanik ta’an bulleessuu danda’a. Wanti sodaachisaan ilbiisa kanaa Qubsuma isaaniiti. Qubsumni isaanii kun miseensota miiliyoonaan lakkaawamu qabaachuu danda’a. miseensotni kunis lafa bal’aa weeraruu danda’u. Ilbiisni kunniin ijoollee xixiqqoo weeraranii ukkaamsuun ajjeesuu danda’u. Yeroo sa’aatii afur hin guunne keessatti qaama namaa adda fofottoqsuu danda’u. Ilbiisni kun ilma namaatii mitii Arbaa guddaas ni sodaachisa. Arbi ilbiisa kana agarraan jalaa dheessa. Akka tasaa ta’ee bineensi Qubsuma isaanii keessa seenu carraan isaa du’uu qofa.
5. KISSING BUG
Ilbiisni itti aanu ammoo sanyii tuhaanaa kan kissing bug jedhamuudha. Maqaa kissing bug jedhamu kana, boca afaan isaa kan waa xuuxuuf akka mijaawu godhamee uumame irraa argate. Sanyiin isaa gariin baala kan sooratu yoo ta’u, gariin isaa ammoo dhiiga soorata. Inni ilmoo namaa keessa dhiiga xuuxu ammoo, yeroo hedduu, yeroo namni rafu hidhii namaa ciniina. Ilbiisni kun dhukkuba chagas jedhamu daddabarsa. Dhukkubni kun sirna narviitii fi onnee ilma namaa miidha. Ilbiisni kun wagga waggaan du’a namoota kuma 10 hanga kuma 15 ta’aniif sababaa ta’a. yeroo ammaa kanas namoonni dhukkuba kanaan qabaman lakkoofsi isaanii dabalaa jira. Jalqabarratti yeroo nama idde san mallattoon mul’atu takkalleen hin jiru. Ilmi namaatis yeroo dheeraaf nagayaan deemuu danda’a. namni ilbiisa kanaan hiddame waggoota dheeraa booda dhukkubni sun itti ka’uu danda’a. dhukkubni itti ka’u kunis du’aaf isa saaxila.
6. TSETSE FLY
Kan itti aanu ammoo tsetse fly jedhama. Ilbiisni kun korophiisaan wal fakkaata. Namni ilbiisa kanaan hiddame dhukkuba hirribaa kan sleeping sickness jedhamuuf saaxilama. Dhukkubni kun dawaa qabaatus, yoo yaala hin argannee garuu miidhaan ilma namaa irraan gahu hamaadha. Ardii Afriikaa keessatti namoonni ilbiisa kanaan hiddaman sababa yaala dhabuutiin du’aaf saaxilamu. Dawaan isaa arkamuun duratti waggaatti haga namoota kuma 400 galaafataa ture. Erga yaalli kennamuu jalqabee lakkoofsi namoota du’aniitis gad bu’aa jira. Fknf bara 2009 namni dhukkuba kanaan du’e kuma 10 hin caalu. Haa ta’u malee ammas namoonni miiliyoona torbaatama ta’an dhukkuba kanaan qabamuu malu sodaan jedhu ni jira.
7. AWWAANNISA
Sadarkaa itti aanu irratti Awwaannisa arganna. Awwaannisni qajeela ilma namaa iddee hin miidhu. Garuu karaa faallaatiin ilma namaa irraan miidhaa guddaa geessuu danda’a. Gareen awwaannisaa tokko miseensotaa miiliyoona 80 ol qabaatuu danda’a. akkasumas gareen kun squweer mile 500 haguuguu danda’a. Awwaannisni hundi isaatuu guyyatti soorata ulfaatina isaatiin walqixaa waan sooratuuf, walumaa galatti gareen kun midhaan dheedhii kilograama miiliyoon 180 ol barbadeessuu danda’a. Sababa kanaafis biyyoonni heddu beelaaf saaxilamaa akka jiran beekamaa dha. Akka galmeen seenaa akeekutti Impaayerri Otomaan turk bara 1915 yeroo kufu sanitti, gama diinagdeetiin sababa Awwaannisaatiin miidhaa guddaatu isa mudate. Kanaaf soorata ilma namaa toonii heddutti lakkaawamu barbadeessuudhaan beela namoota hedduuf sababaa tahee jira.
8. BOOKEE BUSAA HUMBLE JEDHAMTU
Addunyaa irraa miidhaa guddaa ilma namaa irraan gahuudhaan sadarkaa duraa irratti kan argamtu bookee buusaati. Ilbiisni maqaa humble mosquito jedhamuun beekamtu tun du’aa namoota hedduutiif sababaa taatee jirti. Dhukkubni isiin namatti fiddus lakkoofsa hin qabu. Biyya keenya keessatti dhukkuba akka Busee (laydaa) fi yellow fever kan jedhaman beekamaa dha. Akka sadarkaa addunyaatittis dhukkuboota hedduuf sababaa yoo taatu, vaayrasiin dhiheenya kana biyyoota Ameerikaa Kibbaa keessatti miidhaa guddaa geessaa jiru Zika Virus illee ilbiisa tanaan daddarba. Ardii Antaarkitikaa yoo ta’e malee ardiin ilbiisa tana jalaa nagaya bahe hin jiru. Akka fakkeenyaatti dhukkuba bookee buusaa osoo fudhannee, waggaa waggaan namoonni miiliyoona tokko ta’an, sababa dhukkuba kanaatiin lubbuu dhabu. Akkasumas wagga waggaan namoonni miiliyoona 300 ol ta’antu dhukkuba kanaan qabamu. Uumama dachii tanarra jiru keessa kan lubbuu ilma namaa haala kanaan galaafatu tokkolleen hin jiru. Kanaaf ilbiisotaa fi raammolee jiran cufa keessaayuyuu sadarkaa duraa irratti argamti.


text:
Ebla 22,2018
Finfinnee Oromiyaa
Uummanni muraasni ammallee OPDO qaama isaa taasifatee ilaaluu barbaada. Qabsoo keenyatti ija nuu horu, maqaa Shororkeessummaan ABO yakkuuf, oladeemaa Oromoo alanfatanii nyaachuun nii dhaabbata jedhee tilmaama.
“Qaamni Wayyaaneef OPDO ammaa tokko miti, Wayyaaneen warra nu luugaa turteef nu luugaa jirtudha. OPDO’n ammaammoo isaaniin seeratti nuu dhiyeessa” jedhee tilmaama.
Gariin hawwaasaa immoo keessattuu jaarmiyaan ABO fi Qeerroo Bilisummaa, Saneen sanuma mammaaksa jedhu dhugoonfatu. Kana jechuun OPDO haaromtus moofoftus diinummaashee hanga gaafa arcaatee diigamtuutti hindhaabdu jedhu. Isaan kun jijjiirama waaraa barbaadu, gowwomsaaf kabeebsaa dursanii warra hubatanidha. Isaan kun hanga Bilisummaa haqaaf mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu Oromoo kabachiisanitti qabsoo godhan itti fufu.
Yaadni hawwaasaa gara biraan ammoo “amma abbaa biyyaa taaneerra, bilisoomneerra, kan biyya bulchaa jiru nu’i…” Jedhee yaaduutti jira. Isaan kun warra biddiqqoo garbummaa hafuuggatanii rafaa jiranidha. Isaan ganamaa galgala rafan kana hirribaa dammaqsuu danda’uu nu gaafata. Gareen kun warra hojii xixiqqoon birqaananidha. Isaan waa’ee Bilisummaa fi Birmadimmaa, walabummaa hubataa hinjirredha. Garee kanaaf soora sammuu laachuu nu feesisa. Soora sammuu jechuun icciiti alagaaf, firaaf wa’ee Bilisummaa walabummaa barsiifachuu jechuudha.
OPDO ofiisheetii eessa jirti? Jaarmiyaa Kanarraa matumss abdii akka hinkaawwanne asumaan himuun fedha. Jaarmiyaa kana keessatti kanneen miseensa ta’anii hojjetan, hedduun isaanii harka dhiigaan nyaatu. Isaan kana keessatti kanneen Abbaa manaa isaanii ABO dha jedhanii ajjeesan, kanneen ilma isaanii ABO jedhanii hisisan, akkasuma kanneen maqaa ABOtin yakkuun lubbuu qaroo Oromoo ajjeesantu guutuudha.
Jaarmiyaa halagaan gad dhaabe uummata Keenya ittiin gonofsiisaa jiru kun, yoo nama ajjeesan, maqaa ABO tin qabanii yoo hiisisan teessoon ol siqaaf. Itti aanarraa gara hogganaa oliitti guddachuuf jalqaba nama ajjeesisu, Oromoo dararuu qaban. Kanaan har’a siqanii siqanii gaafa biyya gaggeessuurra gahan hojii akkamii hojjetu jennee timaamuun nu hindhibu.
Har’a isaan hoggana olaanaa argatanis, ajjeechaan, jumulaan hidhamuun ittuma fufee jira. Kanaaf isaan idduma kaleessaa jiru. Afaaniin akkasuma oduudhaan jijjiiramaniiru. Oduun gocha miti, qaamni ABO jibbu kamuu Oromoof hinbarbaachisu. Akkasuma qaamni Oromoof hinojjenne kamuu ABO waliin hariiroos hinqabu.
Duuchaatti eessatti OPDO nama muraasaan eessatti yaadamu? Eessammoo jiru kan jedhuuf, “sagal elamamus sagaltamni elmamus kiyya qiraacuma” jette Adurreen. “Roobus caamus ijji misiraa lama” jedha Oromoon. Bakkuma kaleessaati humaa waan socho’an hinqaban jechuuf, jechoota luugamaaf tolu jijjiirrataniiru.
Horaa Bulaa
Injifannoon uummata Oromoo!
Qalbeessaa Dhangi’aatiin
Ebla 22,2018
Finfinnee Oromiyaa


text:
Mormii Godinaalee Oromiyaa keessatti geggeeffamaa jiruun walqabatee namoonni 50 ol ajjeefamuu gabaafame
Ajjeechaa Artist Haacaaluu Hundeessaa irratti raawwatame hordofuun magaalota Oromiyaa heddu keessatti mormiin ka’e har’as kan itti fufe yoo tahu, tarkaanfii humnaa waraanni mootummaa fudhataa jiruun hanga ammaatti yoo xiqqaate namoonni 50 du’uu dubbi himaa mootummaa naannoo Oromiyaa eeruun Rooyters gabaase. Haata’u malee lakkoofsi namoota ajjeefamanii kanaa ol tahuu gabaasaaleen tokko tokko ni mul’isu.
Magaalota guyyaa har’aa mormiin keessatti geggeeffamaa jiru jidduu Amboo fi Roobe adda duree yoo ta’an, keessumattuu ummanni magaalaa Amboo “reefki Artist Haacaaluu Finfinnee keessatti awwaalamuu qaba; Obbo Jawaar Muhammad dabalatee namoonni hidhaman akka lakkifaman” dhaadannoo jedhu kan dhageesisaa turan tahuus odeeyfannoon ni addeessa. Mormii magaalaa Amboo kanarrattis humnoonni mootummaa dhukaasa bananiin namoonni heddu rukutamuu gabaasni BBC irraa argame ni mul’isa.
Haaluma walfakkaatuun magaalaa Baalee Roobee keessattis tarkaanfii humnaa waraanni mootummaa fudhateen, namoonni heddu rasaasaan rukutamuu gabaasaaleen ni mul’isu.
Gama biraatiin ammoo Obbo Jawaar Muhammad fi Obbo Baqqalaa Garbaa dabalatee, namoonni 30 ol guyyaa kaleessaa hidhaman gara Maa’ikalaawii kan geeffaman tahuu gabaafame.
Ajjeechaa Haacaaluu Hundeessaa fi hidhamuu hoggantoota siyaasaa Oromoo hordofuun Kibxata kaleessaa irraa jalqabee biyyoota addunyaa heddu keessattis mormiin geggeeffamaa jira.


text:
Charteerii Maammila Charteerii Maammila
mul'ata
Filannoo chanalii kan moootumma fi tajaajilawwan warrra dhaabbata mootumma kan hintanen kalatii internetitiin.
- Suuqii tokkoo dhabudhan tajaajila onliniitif(internetidhan).
- Odeeffannootti fayyadamudhan,walqunnamitii fi tajaajila transakishinalii kara tekinologii ammayyattii kan sadarka isa egeen.
- Tokkumma guddina Itiyoophiya fi kayyoo jijjirra.
- Ciminaan kan filatamuu mamilaa chanalii gidduu galeesatin haala gariidhan rabisuu fi saliphadhan tajaajila itti fayyadamuu kara mala elektironikatin uummata walqunamisisuu tajaajila kan uummata fi dhunfaa.
- Iddoo undumattii yaada debii ‘uuummata fi imammata qona irrat hirmachudhan fi kara haala ammayatiin tajaajiluu.
Kaayyoo:
- Tajaajili chanali kan kenamuu 24 x 7 dhan.
- Tajaajila elektironikatiin mamilitoota tajaajiluu.
- Tajaajila Ministeera kan dhabii hinqabineen itti fayyadamuu.
- Jiduugalessa marii forumitiin fi ykn blogsiidhan lammuma fi hirimmanna daldaloota fi yaada imaamata fi yaada ‘uummata.
Maammiltoota:
· Lammii tookkoo tokkon hunduma fi jiratoota Itiyoophiya.
· Daldaloota.
· Bulchinsa ‘Uummata fi mindeeffamtoota .
· Foyya'insa fayyaa.
· Dhaabbata Mootumma kan hintanee fi dhaabbata adungaleessa.
Sadarikkalee isa kan egee waligala:
- Nui waligaltee sirri ta'eetti fayyadamudhan fi dhugaqabesa odeeffannoo kara portal ministeeratiin .odeeffannoon barbachisa ta'ee kara portalii ministeeratiin ni ammayefama akka barbachisa ta'eetti..
- Nui kan dhugomsinuu 24 X 7 X 365 fayyadammi kan persenttii 99 % hanga yerron ga'utti portal irra fayyadamun nidandama.
- Nui kan walitti fidinuu egumissa tekinologii walitti fiduudhan industrii data mamilitoota eguudhan akka hinjijiraminee ykn hinbadinneef.portalii Kenya kan of'keessatti qabaate paswaordii ittin lixaa sistemicha fi protokolii SSL data kan dhokisuu.
- Portaliin ministeera 100% Interneti Eksploreri vershini 6.0 kan walfakkatudha fi isa ol,fi bayyinan kan walfakatuu firfoksii, Netskapi fi waligala broseroota webii tidhan .
- Portaliin minsteera kun kan qopha'ee Afaan oromo,afaan Amahaara, Afaan Ingilizii fi Afaan Tigirenya tindha.
- Nui yaada jajjabina fi yaada debi tajaajila kenyaarratti fi portalii kan ittin darbuu midiyya karaa gara garatiin bifa qayyabanna,bifa yaada debii fi forumiitin..
- Nui tokkon tokko fi mirgaa namumma fi ofittiamanuumma kan kabajinnuudha.
- Portaliin ministeera kan ibsamuu dhabinsa waligaltumma adeemissa ittin tokkumaa uumuf mamiltoota cimisuuf gargaruu fi jajabesudha.
Hiikaa tajaajila sadarikkaa murta'ee:
Fayyaduman Odeeffannoo portalii ministeera fi tajaajilawan uummamee fi kan gargarmuu mootummalee gara gara fi dhaabbata mootumma kan hintaneen,fay'idan tajaajila kana fi sirrumman odeeffannoo ittigafatamumma kan uummata kabajisuu kara kara tajaajila portalii ministeeratindha.
Kabaja fi hiri'naa mamiltoota
Nutii kan qophofinuu ciminan isiin gargaruu fi garagassa cimadhan isiin gargarudha yeroo unduma. Nutii isin niamana cimuuma Kenya malee ,wantootin yeroo haala garidhan demuu didee fi yeroo numudatuu isinirrs dhaga'udhaf bayyee qopha'ootadha.Yoo rakkinii isiin mudatee kara tajaajila Kenya kami'yuu kan kara zportalii biyyaleessa ykn yaada keenudhaf kan itti fayyadamitan /yaada debii, kabajan isiin gaffanna akka nuqunamittan karaa chanaloota armaan gidiin ittifufaaniin.


text:
Wiixata Hagayya 17 bara 2020 kaasee mormii fi daandilee cufuu Oromiyaa keessatti gaggeeffamaa jiruun wal qabatee humnootiin mootummaa tarkaanfii jabaa uummata irratti fudhatan jedhu jiraattonni.
Magaaloota Hasaasaa, Gindhiir,Ciroo,Hirnaa fi aanaa Haramaayaa irraa jiraattonni akka ibsanti humnooiin mootummaa ajjechaa, reebichaa fi hidhaa gaggeessaa jira jedhu.
Magaala Haasaasaa keessatti hogganaan amantii Islaamaa haadha warraa wajjiin moora mana ofii keessatti ajjeefamuu akkasumas ciroo keessatti dubartiin umrii dheeraa qaban mana ofii keeessatti ajjeefamuu akka fakkeenyaatti kaasu jiraattonni.
Mootummaa bulchiinsa naannoo oromiyaa keessatti itti gaafatamaa waajiira bulchiinsaa fi nageenyaa Obbo Jibril Mohammad gama isaaniin haallii diriqisiisaa fi humnaa ol ta'an kan tarkaanfin irratti fudhatame kan jiran ta'uus, hanqinni jiruus qoratamee adda bahaa jedhan.
Gaaffii fi Deebii gaggeeffame Caqasaa


text:
Hojii Ityoophiyaan birmaddummaa fi tokkummaa biyyaa kabachiisuuf hojjettu Ameerikaan kan deeggartu ta’uu ibsame
Finfinnee, Fulbaana 8, 2014( FBC)- Hojii Ityoophiyaan birmaddummaa fi tokkummaa biyyaa kabachiisuuf hojjettu Ameerikaan kan deeggartu ta’uu miseensonni koongirensii Ameerikaa ibsaniiru.
Itti aanaan Muummee Ministiraa fi Ministirri Ministeera Dhimma Alaa obbo Dammaqaa Makkonniin miseensoota Kongiransii Ameerikaa waajjirasaaniitti simachuun haasofsiisaniiru jedhame.
Miseensota kongiransichaafis Ityoophiyaan hojii olaantummaa seeraa eegsisuuf hojjechaa jirturratti ibsa laataniiru jedhameera.
Miseensoonni jilichaa Ameerikaan hariiroo baroota dheeraa Ityoophiyaa waliin qabduf iddoo guddaa laatti jedhaniiru.
Ityoophiyaan nageenyaa mirkaneessuuf tattaaffii taasisaa jirtuuf Ameerikaan deeggarsa taasiftuu cimstee kan itti fuftuu ta’uu miseensoonni kongirasichaa waada galaniiru.
Akkasumas hariiroo dameewwan tumsa lameenii cimsuuf kan hojjettuu ta’uushee ibsaniiru.
Obbo Dammaqaan Ityoophiyaa duula olaantuummaa seeraa kabachiistuutti kan galteef sababa gareen shororkeessaa ABUT hojii badii lammiilee nagaarratti raawwateerratti ibsa bal’dhaa laachuusaanii dubbi himaan Ministeera Dhimma Alaa Ambaasaaddar Diinaa Muftiin gaazixeessitootaa himaniiru.
Fuula Feesbuukii keenyan dabalata odeeffannoo waqtaawaa argachuuf;
Teelegraama https://t.me/afanoromofana
Yuutyuubii https://www.youtube.com/c/fanabroadcastingcorporate/
Marsariitii fanabc.com/afaanoromoo
Twiitara https://twitter.com/fanatelevision nu duukaa bu’aa
Yeroo maraa nu waliin waan taataniif isin galateeffanna.


text:
Mootummaan naannoo oromiyaa hojjettota mootummaa naannoo oromiyaatiif lafti akka kennamu jedhee ture.
haaluma kanaan gurmaahinsi lafa fudhannaa hojjetoo mootummaa naannoo oromiyaa raawwatee iddoo hojettan gurmaahetti ergame jechuunis gara mana qopheessaa godinoota addaa naannowwan finfinnee jirutti. Haluma kanaan bakkewwan tokko tokkotti kanfaltiin akka jalqabamuuf gaaffii gaafachaa turrus deebiin gama mana qopheessan nuuf deebi’u hin jiru.waanti nama ajaayibu hojjetaan baayeen lafa ni fudhattu waan jedhameef kanfaltii waan kanfalatu liiqii namoonni baayeen waalqoo irraa kan liqeeffate yoo ta’u,namoonni kaani immoo akkuma beekumsaatti nama itti dhufuu fi fira isaa irraa liqeeffate jira.hubadhaa liqiin liqeeffatame kun dhala kan qabudha.hojjetaan kun lafa argadha jedhee liqii liqeeffate dhala isaatiin immoo miidhamaa jira.lafallee hin arganne,hojjetan tokko tokko immoo liqii liqeeffate kana kan balleessantu jira sababa turtii irran kan ka’e jechuudha.waantii baayee nama ajaayibu immoo manni qopheessaa magaalaa burayyuu hojjetoota mootummaa lafa achitti gurmahaniif lafa hin qabnu nun jedhan,yeroo baayee itti deddebinee gaafannus deebii argachuu hin dandeenye.rakkolee hojjetaan mootummaa qarshii liqiidhan fudhatee balleessaa jirullee kaasnee yoo mari’achiisuuf jennu homaa tokkollee nu dhagahuu hin dandeenye.waanti nama ajaayibu garuu osoo abbaa qabeenyaa fi guraagee yookiin silxeen tokko gaafatee guyyaa tokko lama giduutti xumuurraaf jedhe hojjetaan achi keessaa tokko isin garuu waan hojjetaa mootummaa taataniif xiyyeeffannoo dhabdani nuun jedhe.
Ilaa hubadhaa osoo lafa hin qabnu nuun jedhan lafa immoo liiziidhan gurguruudhaaf beeksisa baasan.maaliif akkas nu gootu lafti hin jiru jettan eessa fiddani beeksisa baastan liiziidhaaf immoo jenne yoo gaafannuu,kun isin hin galchu nun jedhan.Ilaalaa hangam akka oromoon lammii isaaf hanga xiyeeffannoo kenne hojjetu.beeksisa baasan kana gaafa gaaffiin itti heddumatu yeroodhaf tursiisneerra jedha”
Via Jawar Mohammed


text:
Cartilage
Cartilageiin gossa connective tissue walitti qabame dha. Kaan ofii kessa qabus fiberotta collagenous ta'an fi/yokan elastin ta'an yoo ofii kessa qabataan, gossa celli kan chondrocyte jedhaman, kan waan akka gel ta'e kan matrix jedhamuun marfamanii argamu. Cartilagiin kunin avascular (blood vessel homma kan hin qabne) fi nyatnii isaani matrix kessan hurkee dabraa. Cartilagiin fayyida bayye qabu, hundee jabba lafee kennaf kennu fi akkasumas lafee articulate ta'aniif fulla cisse (smooth) ta'e kennun ademsaa isaani salphisuu. Cartilagiin nafa kenyaa kessatti bakka bayeet argamu isaanis jilbaa fi ciqiletti, cinacha, gurra, funaan, Tuboo Bronchial fi jiddu Marsaa Intervertebralt. Cartilage gossa sadiit jirra: hyaline, elastic fi fibrocartilage. Isaanis waan tendon kessatti argamanii dha.


text:
Angawaan sadarkaa olaanaa kan Masrii Finfinnee dawwachuuf gaaffiin dhiyessan ilaalamaa kan jiru ta’uu ministriin dantaa alaa kan Itiyoophiyaa beeksisee jira.
Itiyoophiyaan laga Abbayyaa irratti kuufama bishaaniin ijaara jechuun karoora akka qabdu eega beeksiiftee booda, gaaffiin daw’annaa aangawaa masrii kun dhaga’ame.Daw’annaan kun yoom akka gaggeefamu guyyaan kan hin murtoofne yoo ta’u ajandaan irratti mari’ataumuuf deemuus maal akka ta’e gara fuula duraaatti beekama jehu dubbi himaan ministrii dantaa alaa Itiyoophyaa Diinaa Muftii.I
tiyoophiyaan laga Abayyaatti akka hin gargaaramneerf walii-galteen ittisu waan hin jirreef masriin tooftaa adda addaa hordoofaa akka turte mummichi ministeera Itiyoophiyaa Mallas Zenaawwii dubbataniiru.
MP3 tuquun gabaasa guutuu dhaggefadhaa


text:
4. Biyyaa faransayii keessaa namootaa biyyaa hin qabnee kan itti egamuu biroo OFPRA biraa gaffii maxanttuummaa dhiyesuf.
4-1. OFPRA biraa adeemsaa gaffii maxanttuummaa
Dhiyesuf beleemaa isinif kenamef garaa preefeekuturii deemtan boda galmee gaffii maxanttuummaan afaan farnsayii tiin gutammuu qaba. Malateesuu fii guyyaa ittin berefame akka hin iranfatin isin yadachisna. Sanan bodaa warqa odeefannoo gaffii maxanttuummaa ittin dhiyesitan. Sanan bodaa warqa odeefannoo gaffii maxanttuummaa ittin dhiyesitan (fiche n°2-1) isin kenamee boda guyyaa 21 tiin guyyaa murta’ee tii. Recommandé avec accusé de réception kan jedhamuun erguu yookaan demtanii OFPRAf harkaan kennuu qabdanii.
Galmeef suraa lamaa wajjiin warqaa odeefannoo gaffii maxanttuummaa fii senaa kesaniif ragaa ta’uu kan danda’uu kopii isaa wajjiin (kanan gadii illalaa). Yoo paspoortii qabdan ida’uu qabdanii paspoortii orjiinallii kesan galmeef ida’uu qabdani.
Ofpran galmeen gutuu dha jedhee yoo amanee warqan gaffii maxanttuummaa isinif ergaa
1. Galmee Ofpra kan qabu kutaa adda adda
- Odeefannoo ofii kesan maqaa baka dhalotaa kesan hala garii tiin gutammu isaa ofegdha. Sababniis abaa alengee repabliikaa gafachuu dandesanis debiin bayee nii turaa.
- Wa’ee mattii kesan : biyyaa farnsayii kobaa kesan dhuftanii turtanii yoo mattii kesan fiduu barbadan (fiche n°9) kutaan kun bayee fayidaa qaba
- akkataa ittiin dhuftan: PADAf odeefannoo barbachisaa ta’ee biyyaa farnsayii ittin senatan irraa kataba.
- yeroo walgahiitiin nama isinif hikuu akka ramadammuu afaan dandesan beksiisuu qabdanii. Nama isiniif hikuu gafadha (afaan birraa yoo ta’ee irraa bareesaa). Afaan hin dandenyetiin hin guttiin isin yadachisna.
- senaa kesan ibsuun gaffii maxanttuummaaf bayee barbachiisaadha. Sababnii gaffii mattuummaa yoomuu jenuu lubuu kesaniif kan sodatan senaa cunqursaa irrattii kan hundefamee dha (kanan gadii illalaa).
Haanga waigahiitii galmee ida’uu nii dandesanii. Yoo biyyaa kesan debiitan gochaa cunqursaa sodatan wan isinif ibsuf odeefannoo kopii gotanii Ofpraf yomuu ergiitan recommandé avec accusé de réception jedhamutiin xalyaa erguu qabdanii.
2. Murttiin Ofpra wa’ee maxanttuummaa cufuuf
- osoo « sababa gehaa » hin qabiin guyyaa 21 guyya murta’ee keessaa galmee Ofpra yoo jin ergiinee guyya murta’ee 8 keessaa akka ergitan Ofpran issin gafataa. Osoo galmee hin ergiin guyyan murta’ee yoo lamadaf isin darbee Ofpran galmee cufuf niimurteesaa. Yoomu « sababaa gehaa » jenuu iddo jiijjiiru yookan rakinaa fayyaa ta’uu nii danda’a.
- Wa’ee senaa kesan yookaan wa’ee enyumaa fii lammuumaa kesan kan kan fakatan odeefannoo kenuuf yoo didan yookaan yeroo barbachiisa kesattii iddo jiirenya yoo hin beeksisnee Ofpraf adeemsa gaffii kesan cufuuf nii murteesuu danda’a.
Murttiin cufamee yoo isin irraa murta’ee bodaa debii’ee naf habanamuu jetanii gafachuuf jii’aa 9 guyya murta’ee qabdanii.
3. OFPRAn gafii kesan hin fudhu jechuu nidanda’a.
- Biyya awroopaa birrattii yoo maxanttuummaa isinif kenamee. Ininis adeemsii maxanttuummaa dhuga yota’ee debii’ee isin irraa fudhu yoo ta’edha.
- « Yoo tasaa haryaa » osoo hin ibsiin debii’ee naf haqoratamuu yoo dhiyesiitan. Yomuu tasaa haryaa jenuu « ofiif sodachuu » kan isin ida’achise CNDA adeemsaa (fiche 5) bodaa kan nuf gahee ta’uu qaba. yookaan hanga CNDAn isin wamuu yoo hin beeknee odeefannoo dhiyesuu qabdanii.
4. Adeemsaa arriitii (procédure accélérée) Ofpra isin godhau danda’a
Galmeen gaffii maxanttuummaa yoo gahee bodaa Ofpran adeemsaa arriitii keessaa sensiisuu danda’a.
- Ininis sababaa (malan malttumaa) jechunis odeefannoo forjiidii yoo isin irraa argame
- Gaffiin maxanttuummaa wan hin barbaachiisnee yoo hubachiistan senaa kesaniitii wan amnsiisuu yoo hin ibsiinee
- wana ibsitan yoo waliin hin madallee yoo ta’ee dha.
Gaffiin kesan guyyaa 15 keessaa nii qoratamaa..
Wan kanan gadii Ofpran adeemsaa arriitii keessaa sensiisaa.
- Yoo rakoo bayee hin qabnee biyyaa « pays d’origine sûre » jedhamuu yoo dhuftan
- gaffiin debii’ee naf haqoratamuu jedhuu yoo fudhatamuu dhabee kana irraa kan ka’ee preefeen adeemsaa arriitii sensiisuuf akkataan ittii ida’atan (fiche n°2-1).
Akkataa kenan mottuumaa dhan afaan adda addattiin kan gargalchamee Guide du demandeur d’asile illalaa
4-2. Senaa maxanttuummaa ibsuu
senaa kesan :
- enyuma kesan
- esaa akka dhuftan
- biyyaa kesan irraa badanii biyyaa birraattii maxanttuummaa gafachuuf wan isin dhirqisiisee bainan ibsuu qabdanii. _ Gama birraatiin yoo biyyaa kesan debiitan wan sodatan ibsuu qabdanii. Ininins lubuu keesanif wan sodachisuu fii nagumaa kesan irra wan uumamuu ibsuu qabdanii.
Waranaa fii jequumsaa biyyaa kesan ibsuun qofaa hin gehuu. Senaan ofii kesan ibsuu nama dhubiisuuf amansiisuu qaba. Mattii kesanii fii fiiraa ta’ee yookaan hiryootaa kesan irraa wan mirgaa tuuquu yookaan rakkoo lubuu dhabsiisuu yoo irra gehee isiiniif wan sodachiisuu uumamuu ibsuu dha.
1. Wa’ee enyuuma kesan.
- Maqaa guttuu, lammuma, baka dhalotaa fii guyyaa
- Biyyaa kamii irraa, magaalaa fii ganda esaa akka dhuftan (kan ibsiitan mirkanesuuf Ofpra dhan gaffii nii gafatamtan)
- wa’ee mattii kesanii fii obleeyii kesan (akkataa halaa ammaa maqaa isanii umrii, baka jiirenya fii hojjii isanii fii sochii wa’ee mattii isanii.
- aba mal, amanttii yookaan umattaa heduumiinan xiqaa ta’an cunqurfamuu yoo irraa gehee
- halaa malittin aman tanaa jechuuniis yoo herumtan yookaan yoo hin herumnee. Ijoollee yoo qabdan maqaa fii umrii, salaa isaanii akkasuumas yoo hattii mana kesanii fii ijjoolleen biyyaa farnsayii yookaan biyyaa birraa yoo jiiraatan esaa akka jiratan yoo hin beeknee akkataa ibsuu qabdanii.
2. Senaan offii kesan mal maalii
- ijjoolluuma kesan kan dabarsiitan esaa fii halaa jiirenya akamiitiin.
- walumagalatii wa’ee sena barnootaa kesan
- sochii biyyaa kesanii qabdan, wa’ee ittin bultan galii fii hojjii, madii qabenya fii heduuminaa
- bakaii ittii jiiratan yoo baka adda adda ta’ee baka jirenya jiijiiruuf sababaa yoo qabdan
- Halaa offii fii wa’ee mattii akamiitii jiijiiramee jechuus senaa hojjii kesaan yoo heruumtan esaa akka wal arkiitan. Yoo ijjoollee qabdee yoom akka dhalatan. Yoo nama dhukubsatee jiiratee akkataa isaa.
- Sochii adda yoo qabdan jechuniis partii siyaasaa, walda hojatootaa, amantii fii misensaa walda gurma’ee yoo tateen (dhabataa yookaan bayiinaa misensaa walda kayoon isaa fii garagaruuma kan kan fakatan)
- partii sanaf walda dhabatee misensaa ta’uu yoo dandesan. Hojjii isinif ramadameef itii gafatammumaa kesan (misensa dhabata yookaan sochiin isaa).
- Hiriiraa, mormii, walgahii uumataa sochii gurmiin sochii walda qabsof nama qawee hidhatee yoo hirmatee (akkataan sochii kesan enyu wajjiin ta’uu isaa).
- akka senaa kesan sababaa sochii kesaniin misensaa saba tokko yoo tatan, walqunamtii salaa Rakkon wan isin irraa geheef osoo hayama kesan hin argiin yoo isin fusisan kan kan fakatan. Tarkanfii cunqursaa yoo isiin irraa fudhatame kanan gadii balinan ibsaa.
3. Balaan biyyaa keesan gadhisuuf tasaan isin dhirqiisisee malmaal dha.
- sodachisaan isiin irraa gehee (enyun, akkamiittii akka gehee)
- hojjii yookaan sochii ofii akka hin gonee yoo isiin irraa murta’ee
- Hattuumaa yookaan qabenya fii malaqaa keesan yoo isiin iraa fudhan sodachiisaan yookaan dhibaa adda adda isiin irraa gehee
- Midha qamaa fii qabenya yoo isiin irraa baiesan. Yoo mana irraa ariammuu isiin irraa gehee.
- poolisii dhan qabammuu, jacha humnaan isiin gafatuu, tuiichaa yoo isiin irraa gehee (yoom, akkamiitii enyun ta’uu isaa)
- tasaa murttii dhiyesuu adabaa man hidha keessaa turuu yoo isiin irraa gehee (yoom eysaa enyun akka ta’ee adeemsii baka itti rawatamee ibsii)
- mattii keesanitn yookaan hiriiyootaa tii dhabattaf misensaa kan ta’ee fii nama birraa irrattii qabamuu tumamuu yookaan tarkanfii ajjiefamuu kan itti murta’ee yoo jiran
- goodanttuummaa
- mancaasuufii sanyii dhamsuu, kan ja’aan balinan ibsaa
- Mootuumaan biyya kesan mirgaa kesan akka eguu yoo jiiraatee (oliyannoo yoo dhiyesitan) mana murtiin himataa yoo jalqabdan dhabta bulchinsaa abaa angoo tiin xalyaa yoo ergitan yookaan yoo demtan
- wana gotan yoo jiraatee bu’aan mal akka ta’ee kan jadhan balinaan ibsaa.
4. Hanga biyyaa farnsayii itti dhutan karaa akamiitiin :
- biyyaa gaddhisuuf kan murteesiitan yoomii
- qophiin demmuuf wan gotan mal fakataa (wa’ee malqaa gargaarsaa isiniif godhamee yoo jiratee yoo dalaa lootaan dabartan)
- biyyaa maxanttuummaa gafachuuf sababaa yoo jiraatee (sababaa murttii kesan) sababnii ittiin demtan
- guyyaa fii baka itti katan fii bakka ittii dabartan halaa ittii demtan malaqa hangam akka bastan kan jedhauu balinaan ibsaa.
5. Halaa amaatiin yoo biyyaa kessan debitan wan mal mal tuu isin irraa gehaa:
- yeroo isin gadhistan bodaa biyyaa kesanitii yookaan duran baka itti jiratan jiijjiramaa yoo jiiraatee isin irraa rawatamuu yoo dande’ee
- cunqursaamun isiin irraa gahee yoo dedebii uu dandayee yoo akka of egdan isiiniitii kename isiin irraa rawattuu yoo danda’ee
- osoo isin hin deemin yookaan yoo deemtan bodaa sababaa isiin basetiin matii kesaniitii du’aa yookaan nama dhiyoo ta’ee tiin wan isin irraa gehee ana iraas nii gehaa jetanii yoo sodatan bakaa itti jiiratan
- yookaan magaallaa birra yoo jiraatan naguumaa kiyyaa irraatii yadachisaa ta’aa yoo jatanii yadan kan jadhuu balinaan ibsaa.
6. Senaa kesan kan ibsuu odeefannoo ida’uu
Jechuu dhan senaa ragaa maxanttuummaaf odeefannoo dhiyesuun derqamaa miittii. Isaa hundaraa wan murttii qabuu wan ibsitanii fii balinaan dhiyesitan kan wal madaluu fii kan dhugumaa qabuu dha. Ininis hojjattoonii Ofpra dhuga ta’uu isaa akka amananiif jecuu dha.
Ta’uus akkataan ibsiitan odeefannoo akka jabesitanii dhiyesuu yoo dandaa’anii garii dha. Odeefannon kuniis kan bareefaman ragaa odeefannoo bulchinssaa barefamaa gazeexootaa odeefannoo walaansaa kan kan fakatan ta’uu nii danda’aa.
4-3. Mariin hojjattootaa maxanttuummaa Ofpra wajjiin godhamuu
1. Mariif wa’ee warqaa wamttuu Ofpra
Turuus guyyaa marii duraa guyyaa 15 duraa warqa wamtuu Ofpra isinif gehaa Ofpran mariif isin hin wamuujedhee murtessuu nii danda’aa :
- gaffii maxanttuummaaf biroon yoo tolee jedhee murtesee garuu halaa harwaa piin
- sababaa walansaa qama kesan ollta’ee mariif dhiyesuu ni dandesan yoota’ee ariitii dhan odeefannoo walaansaa recommandé avec accusé de réception kan jedhamuutiin Ofpraf erguu qaba.
Gaffii kesanif ofpran yoo fudhuu didee yookaan adeemsaa gafii kesaniif yoo murttii godhee (kanan gadii illalaa) wal gahiif hin wamamtan.
Sababaa takkoo osoo hin qabin mariif yoo hin dhiyanee gaffiin kesan osoo hin qoratamiin Ofpran murtii didaa adeemsaa cuufuu nii danda’a.
2. Walgahiin halaa isaa seeraadhan egamuu
Walgahiin halaa barbachiisaa dha: walgahiin senaa maxanttuummaa kesan dhagyuu yookaan diduu murtii murteesuuf itigafatamuumaakan kan godhameef biroon hojjatootaa maxanttuummaa dha.
Ofpratii deemmuu kesan duraa misensaa waldaa gargaarsaa ta’uu yookaan hiriyootaa kesan wajjiin walgahii qopha’uu bayee barbaachisaa dha. Walgahii halaa gariitiin sababnii godhamuf murtiin isaa halaa adeemsaa isaatiin wan ta’eef isinif maxanttuummaa kenuuf hojettoonii Ofpra aman siisuu qabdanii.
Halaa balinan argachuuf hojjattoonii gafii wa’ee senaa kesan isin gafatanii garuu yoo gafii isin hin gafane ofii kesaniin godanttuummaaf dirqisisuuf wan ibsuu kanan gadii illalaa.
Paspoortii yookaan odeefannoo enyumaa dhiyesuu yoo hin dandesan lammuumaa kesan akka mirkana’uuf wa’ee biyyaa kesan ibsaa baliinaan kennuu barbachiisaa dha.
Mariin biroo opfpa tii (halaa harwaa piin konfaransii teelee dha) adeemsiifama namootaa marii irraa argaman :
- ofii kesan,
- hojatootaa maxaanttuummaa ofiisii. Sennaan maxanttuummaa kesan midha wal-qunamtii irraa too hundefamee nama salaa kesan walfakattuu akka isiiniif ramadamuu gafachuu nii dandesan
- yoo gafatan abukatoon kesan yookaan waldan isiin gargaaruu mariif akka tajaba hirmachuu nii dandanii. Yeroo amaantanaa isiin wajjiin demuuf waldan hayamaa argatee Ardhis, Anafé, Cimade, Forum réfugiés, Coordination lesbienne en France, CQFD Fierté lesbienne, Ordre de Malte kan jedhamuu dha.
Wakiillii walda isiin wajjiin dhufuu marii duraa guyyaa 7 duraa (adeemsaa arriitii guyyaa 4 duraa) Ofpraf beeksiisuu qaba.
Adeemsii mariin yoomuu adeemsiifamuu gagesiittuun wan ilaalee mariin hogaa dhumuu beeksisuu nii danda’a. Iyannoon adeemsaa sennaa kesan rakkoo adeemsaa maarii rakkoo walgaluu, rakkoo afaan hiksisuu hojjatoonii ofiisii wan hin ibsiinee yoo jiiratee kan kan fakatuu dha.
- iyannoon warqaa ofpra irraa tajajiilaa afaan hikkaa kennuu hiksiisaa. Afaan hadha kesan hasawuun hiksiisaa gafachuu wayaa iniiniissenaa kesan akka qaceelootii ibsuufii. Namnii tajajiilaa hikaa kan isiniif kennu bilisanii.
Senaan kesan wa’ee rakkoo salaa yoo ta’ee nama salaa waliin isiin fakatuu akka isiniif ramadanmuu gaffachuu wayyaa dha.
- miseensii mattii kesan: miseensii mattii kesan garuu wan hin jiiraanee malee marii kanaa adeemsisuuf Ofpran yoo barbaachiisaa jedhee yadee marii biraaf yamuu nii danda’a.
3. Qorannoo fi murtii Ofpra dhan godhamuu.
Ofpran murtii guyyaa murta’ee jii’aa 6 tiibeeksisuu qaba. Ta’uus yeroo kanaa olii fudhuu nii danda’a. Garuu yoo adeemsii ariittii ta’ee guyyaa 15 guyyaa murta’ee ta’aa Hojatoonii ofiisiin senaa kesanakkataa qabatamaa biyyaa kesan wajjiin ta’uu isaa nii mirkaneesaa. Sanan boda senaa kesan qoratee waligaltee Jenevaa keyataa 1 fii 2 mirgaa maxanttuummaa qabuu kesan (kardii waggaa 10 kan kenamuu) yookaa Cesedan keyataa 712-1 dhan yeroof mirgaa maxanttuummaa qabuu kesan (kardii waggaa 4f kan kenamuu) nii murta’aa.
Debiin ofpra yoo didaa ta’ee sababaa ibsuu qabaa. Xalyaan murtii beeksisttuu balinaan ibsamaa.
Murtiin ofiisiin recommandé avec accusé de réception bifaa jedhamuutiin isiiniif ergaa.
Debiin didaa yoo isiiniif kenamee guyyaa xalyaan isiiniif gahee jalqabee gaffii oliiyannoo (fiche n°5) dhiyeesuuf guyyaa murta’ee jii’aa tokkoo niiqabdanii. Idoo poostaa yoo jiijiirtan daftanii beeksiisuu qabdan knn jedhamuu kanaafii.
Publications, ebooks


text:
BBC and VOA AFAAN OROMOO – Hagayyaa 5, 2020
Uggurri Geejibaa Oromiyaa Keessatti Waammame Biyyoota Oollaa Keessatti Hanqina Kudraa fi Jimaa Dhaqabsiise
Wiixata kaleessaa lakkoobsii kokolaataa magaalaaa Dirree Dawaaaa seenanii fi ba’anii gad bu’aa akka turee fi gatiin Jimaa fi Kudraa dabaluun ibsamee jira.
WAASHINGITAN, DIISII — Marsariitii hawaasaa irratti waamichii dhiyaatee Oromiyaa mara keessatti sochiin geejibaa Wiixata kaleessaa kaasee akka dhaabatuu gaafatee sun bulchiinsa naannoo Somaalee fi biyyoota ollaa kan akka Jabuutii fi Somaalii Laand keessatti hanqiina Jimaa fi Kudraa dhaqqabsisuu isaa Addis Chakkol gabaasee jira.
Kunis daandileen cufamuu irraa otoo hin taanee kokolaataan Minii Baasii magaalaalee walitti dhiyeenya qaban gidduu deddebii’an sochii hanqisuun ta;uun ibsamee jira.Har’a garu sochiin foyya’an akka jiru ibsamee jira.
Godiina Harargee Dhiyaa magaalaa Ciroo keessatti konkolaataa guddaan gubachuu isaan gamasii gara Finfinneetti akkasumas Finfinnee irraa gara godinichaatti imalli ta’u sa’atilee hanga tokkoof addaan cituun kan ibsamee ta’uus itti gaafatamaan waajiira Komunikeshinii godinichaa Obbo Huseen Waayyuu kokolaataan kan gubatee Dilbata darbee ta’u fi imalli addaan citee akka hin turre ibsan.
Harargee bahaa fi bulchiinsa naannoo Hararii keessa rakkoon uumamee akka hin jirre beekameera jedha oduu gabaasaan raadiyoo sagakee Amerikaa kun.


text:
Addunyaa kana irratti , Bilisummaan tolaan argame gonkumaa hin jiru. Hundumtu wareegama qaqqaalii ijoolleen isaanii gara kuteenyaan kaffalaniin Injifannoo gonfatan. Mirgi kan sarbamu abaarsaan miti . humnaanii . dhiiga Ummata gabrummaa jala tursu barbaadan sanii dhangalaasaniiti . Qabeenyaa saamuuf jecha, hammeenya gara jabiinaa dhala namaa irratti hin raawwatamiin irratti raawwatanii nama gabroomsan. Addunyaa kana irratti tokko isa tokko liqimsee jiraachuuf lubbu galaafata. Nama gabroomsuuf falli jiru kana qofaadha. Kan gabroomsuu barbaadan gama hundaan laamshessanii cabsan. Warri bara amma kana nu gabroomsan , siree tolaa irra nu ciibsanii ykn nu kunuunsanii miti kan gabrummaa jala nu jiraachisuuf tattaafatan.
Oromoon ega humnaan cabee kaasee mootootiin Itoophiyaa bulchan, Ummata keenya miliyoona ja’aa ol galaafataniiru. Ummata miliyoonaan lakkaa’amu Biyya abbaa isaa keessaa ari’anii tajaajiltuu warra adii fi kanneen biro taasisaniiru. Hidhaan kan gidirsaa jiran, qe’ee keenya irraa kan buqqisanii jiran, jireenya dararaaf kan saaxilan lakkoofsa hin qabu.addatti har’a Ummata kana gama hundaan rakkoo hawaasummaa keessa galchanii gargar facaasanii isa bituuf hammenya hiriyyaa hin qabneetu irratti raawwatamaa jira. Kun nuun nu cabsuuf filmaata tokko malee kan nu irratti raawwataniidha. Nuutiwoo ??????????gaaffii jabduun kanaaf deebii kennuu qabna. Diinni akkasii nu fuuldura ega jiraate , waan nu eeggatu beeku qabna. Ummati Oromoo gara jabiina barachuu fi hojiin argisiisuu qaba. Yakki yakka hunda caalu nu irratti raawwatamuun kan wal gitu ,qabsoo hadhaawaa gaggeessuun dirqama keenyadha. Kanatti tarkaanfataa jiraachuu hunduu beeku qaba. Addunyaa fi diinatu filmaata kana nu kaa’e.
Oromoon maal gara jabinni diina keenyaa jedhee akka ciilalluu of keessa maratee taa’u yoo jiraate , kan umama isaa irraa rakkoo qabuudha. Har’a sadarkaan irra jirru, jiraachuu ykn dhabamuu , of oolchuu ykn diinaan dhabamuudha. Har’a qabsoon itti jirru kan keessa ilaallatan miti. Lakkii nu dhiisaa jennee yeroo itti himnnus miti. Jiraachuf ammo, waan itti jirru irraa duubatti yoo jenne kan ciraa itti lafa irraa dhabanuudha. Kan funyaan nu hdahe funyaan dhoofnee, kan nu hamate nu hammatinee deebii kan itti kenninuudha. Kun ta’u baannaan, ykn laafannaan diinni sadarkaa nuuti isa dura dhaabbachuu hin dandeenye irra ga’a. Qabsoon oromoo lola harkaan adeemsifamu keessa kan seeneedha.
Diinni keenya kan nyaate deebisee bulgaafachuu isaatiin waan nu dhiphisu hin qabu. Nuuti kan gaafachaa jirruu, Biyya abbaa keenyaati. Halgaan Biyya keessaa fi alaa kan nu gaafachaa jiru, Biyya abbaa keenyadha. Isaan hegaree isaaniitu isaan yaaddeessee , waan nyaatan isaan bulgaafachiisaa jira. Jaallaatanis jibbanis, jireenyi Amahaaraas ta’ee Tigiree , Jireenya Oromoo fi Oromiyaa irratti hundaa’a. kanaaf waan nuun nu dhiphisu hin jiru. Jarri Itoophiyaa Itoophiyaa jedhanii mankaraaran , jechi Itoophiyaa jettu kun haguuggiidha malee, iyyi isaanii jireenyi keenya badee jechaa jiran. Jarri namni maal naan jedhu hin beekne, Hayilasillaasee har’a lubbuun hin jirreef amma dhiphatan, Oromoo har’a lubbuun jiruuf gonkumaa hin dhiphatan. Nuuti garuu , Amaara kaleessaa fi har’aa jennee garaa laafnaaf.


text:
RDH
Obolewwan keenya kuniin Jiraatota Biyya Saud Arabiyaa Magaala Riyaadit.
Lameenu kan fuudhanif Abba ijoole Tokko tokkoot.
Hadha isaan Hajiif Naanoo Oromiyaa Godina Wolaga Magaala Horo Gudurru irra fidan haaji wajjiin osso gegeeysan balaan kun yeroo argamet Lubbu haadha isaan bararan isaan gamma akhirat imalaniiru.
Sirna Haaji kana gubbat Maatin Nama 9tu wajjiin ture Haadha isaani fi Obooleyti haadha isaan isaan lameen akkasummas Ilmaa obooleyti isaani fi haadha mana isaan woluma galati Maati 9 keeysa namoon 4 gamma fuula Rabbit deemaniru.
Rabbiin isaanif Haa araramu !
Sagantaa Raadiyoo Daandii Haqaa guyyaa hardhaa keeysati Maati kana dubifneera Obooleysi keenya Tokkos muuddano Haaji gubbat Minat issa muudatef Lubbuun issa akkamiin du’a irraa akka olte nuf seenesa .
Sagantaa keenya guyyaa hardhaa gubbat nu Eega !!!


text:
Yeroo darbe Jeequmsi naannoo Beetelitti akka ka’u, masjiidnii fi musliimonni akka miidhaman kan taasise garee inni ijaaredha.
Walumaa galatti Dargaggoo Tewodiroos nama #Orophobia cimaa qabu, Nama jibbiinsa oromoo lallabuudhaan beekamu, nama du’a Haacaluu fi ilmaan oromoo deeggaree sirbu, nama hoggantootaa fi beektota oromoo arrabsu, Farra Amantii Islaamaa fi kan biroo, Dhaadhessaa Minilik … Gooddoo Naf*a*yaa… Nama jiraachuu hin qabnee fi nama duuti maluufidha. Nama isa ajjeese barbaaduuf hin rakkatinaa!
Maal jechuufani… Baga Kintir jedhe. Baga du’e!
Hangan Afaan Amaaraan barreessutti kana share godhaa biraan ga’aa!


text:
Dhimmoota ijoo ta’an kanneen akka bulchiinsa gaarii fi imaammata bakka wal bu’iinsaa irrattis mari’atee jira. Namoon magaalaa Baahir Daar galma Koongresichi itti geggeeffamaa jirutti bilbiluudhaan dubbi-himaa ministrii dhimma alaa Itiyoophiyaa, Ambaasaddor Diinaa Muftii haasofsiisee jira.
Ambaasaddar Diinaan akka jedhanitti, mariin Koongiresichaa dhimmoota ijoo sadiitti fuuleffate. Isaanis: tokkoffaa, karoora jijjirama biyyattii waggaa shanii lafa kaa’amee ture keessatti deemsa waggoota lamaa fi walakkaa dabranii xiincaluu, lammaffaa - waa’ee bulchiinsa gaarii biyyattii keessaa xiinxaluun hanqina jiru guutuu fi sadaffaa – imaammata bakka wal-bu’insaa paarticha keessaa xiinxaluu ta’uu illee dubbatan – Ambaasaddar Diinaa Muftii.
Gtuutummaa gaaffii fi deebii Ambaasaddar Diinaa waliin geggeessamee as irraa caqasaa.


text:
Tafsiira Suuratu Luqmaan-Kutaa 5
Gorsa Luqmaan Ilmaaf Kenne–Kutaa 1ffaa
Dhugumatti gorsi abbaan ilmaaf kennu baay’ee barbaachisaa kan ta’eedha. Sababa gorsa abbaatin takkaa ilmi ni qajeela takkaa immoo ni daba. Gorsi abbaa gaarii yoo ta’e ilmi qajeelu danda’a. Badaa yoo ta’e immoo dabuu danda’a. Kanaafu, abbaan ilma isaa yommuu gorsu, gorsa hundarra bareedaa filachuu qaba. Wanti jalqabaa abbaan dhimma ilmaatti xiyyeeffachu qabu, aqiidaa (amantii) isaatii. Jireenyi namaa amanti sirrii ta’e irratti yoo hin ijaarramin, namni jireenya gaarii fi gammachuu qabdu jiraachu hin danda’u. Hanga fedhe qabeenya haa qabaatu, kuni gammachuu fi tasgabbii inni barbaadu isaaf hin fidu. Kanaafi, Luqmaan gamna ta’e ilma isaa gorsu yommuu jalqabu, amanti irraa jalqabe. Gorsa isaa kana mee haa ilaallu:
“Yommuu Luqmaan ilma isaatiin osoo isa gorsuu: “Yaa ilma kiyya! Rabbitti waa hin qindeessin. Dhugumatti shirkiin zulmii guddaadha.” jedhe [yaadadhu].” Suuratu Luqmaan 31:13
Luqmaan ilma isaa akkana jechuun gorse: “Yaa ilma kiyya! Rabbitti waa hin qindeessin.” Kana jechuun ibaadaa keessatti, uumuu fi murteesu keessatti, maqaalee fi sifaataa Isaa keessatti Rabbiin waliin shariika (qooda kan fudhatu) hin godhin. Akkuma warra beekumsaa biratti beekkamu tawhiinni bakka sadiitti qoodama: tawhiida rubuubiyyah, tawhiida uluuhiyyah fi tawhiida maqaalee fi sifaatati.
Rabbiitti waa qindeessun (shirkiin) kanniin sadiin keessaa tokko keessatti Rabbii olta’atti wanta biraa qindeessudha. Namni Rabbii olta’aa waliin khaaliqni (uuman) ni jira jedhe amanee, Rubuubiyyah (Gooftummaa) keessatti shirkii hojjatee jira. Namni ibaadaa keessatti Rabbiin waliin kan gabbaramu qabu ni jira jedhe amanee, uluuhiyyah keessatti shirkii hojjate. Namni Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa maqaalee fi sifaata Isaa keessatti Isaan kan morkatu ni jira jedhee amane, kuni maqaalee fi sifaata keessatti shirkiidha.
Luqmaan kanniin sadan keessatti shirkii akka hin hojjanne ilma isaa ni gorse. Sababa kanaas itti aanse dubbate: “Dhugumatti shirkiin zulmii guddaadha.”
Hundemaa zulmiin waa hir’isuudha. Kana ilaalchise jecha Rabbii subhaanahu wa ta’aalaa keessatti ni arganna:
“Ashaakiltin lamaanu firii isaanii kennu, homaa isarraa hin hir’isan. Isaan lamaan jidduu laga burqisiifne.” Suuratu Al-Kahf 18:33
Shari’aa keessatti zulmii jechuun abbaa haqaa hunda jalaa haqa isaa hir’isuudha. Kanarratti hundaa’e, shirkiin haqa Rabbii azza wa jalla keessatti hir’isuudha.
“Dhugumatti shirkiin zulmii guddaadha.” Yommuu jedhu, shirkiin hojii badaa garmalee guddaa ta’e ibsuu fi isarraa akeekachisuufi. Shirkiin zulmii hundarra guddaa ta’eedha. Kan si uumee fi dhabama irraa si argamsiisee, wanta jireenyi tee ittiin dhaabbattu kan siif dhiyeesse Rabbiidha. Ammas, Kan si qopheessee fi wanta itti fayyadamtuuf qophii akka taatu si godhee Rabbii olta’aadha. Inni Argamsiisaa, Jiraachisaadha. Kuni erga akkana ta’ee Rabbiin caalaa haqa kan sirraa qabu hin jiru jechuudha. Kanaafu, haqa Rabbii yoo hir’iste, kuni zulmii hundarra guddaa ta’a. Kanaafi, namni namoota hunda caalaa tola sitti oole, waan badaa isatti hojjachuun kee nama birootti badii hojjachuu caalaa hamaa ta’a.[1]
Kan tola sitti oolu, siif kennu, si guddisu ergasii isatti waan badaa yoo hojjatte, kuni zulmii guddaadha. Osoo nama biraatti waan badaa hojjatte, kan tola sitti oolen wal hin qixxaatu.
Haqni Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa gabroota irraa qabu, Isa qofa gabbaruudha. Mu’aaz ibn Jabal akka gabaasetti Rasuulli (Sallallahu aleyh wassallam) akkana jechuun isa gaafatan:
” أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ ” . قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ . قَالَ ” فَإِنَّ حَقَّهُ عَلَيْهِمْ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلاَ يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ”
“Haqni Rabbiin gabroota irraa qabu maal akka ta’e beektaa?” Anis ni jedhe, “Rabbii fi Ergamaan Isaa ni beeku.” Rasuullis ni jedhe: Dhugumatti haqni Inni isaan irraa qabu: “osoo homaa Isatti hin qindeessin Isa gabbaruudha.” Jaami’u Tirmizii-2643, Sahiih Muslim 30
Kanaafu, namni shirkii hojjatu haqa Rabbii hir’isee jiraa jechuudha. Sababa kanaan, inni zaalima ta’a.
[1] Tafsiiru Qur’aanil Kariim-Suuratu Luqmaan, Ibn Useymiin- fuula 79-80


text:
ONN LIVE : ONK 14 2018 QOPHII ADDAA Sirna Galateeffannaa fi Beekamtii Artiistoota Oromoo ABOn Qophaawe
Wabiin keenya uummata keenya uummata Oromooti, meeshaan waraanaa keenyas Oromoodha!
Adda Bilisummaa Oromoo kan dhalche roorroo halagaati. Adda Bilisummaa Oromoo ABO tti meeshaa/hidhannoo kan hidhe uummata keenya Oromoodha.
Hidhannoon WBO harkaa kan ABO qofa utuu hintaane kan uummata Oromoo ta’uuttan beeka. Oromoon gaafa roorroon gamtuuf Qawwee itti bitee ilmasaa bosonatti ergee daangaasaa riphee tikfatuurraa ture. Lafa inni beela’uttis, lafa dheebuuttis Wabiin WBO uummata Oromoo akka ture namuu quba qaba.
WBO’n ilma imaanaa abbaaf haadhaa baatee jiru, ilma imaanaa qabsaa’otaaf irbuu jaallan qabsoo qabee jiru ta’uu namuu beeka. Halagaan cooma nurkaa nyaachaa nu nyaate. Ilmi haqaa WBO’n mar’immaan gudunfatee beelaaf dheebuu damdamatee roorroo sabarraa qoorbaa’aa daggala jiraataa ture. Kun ammoo mammaaksa “ijoolleen ofii raafuu nyaattee rafuu yaaddi, kan halagaa baaduu nyaattee baduu yaaddi!” Jedhu raageesse. Bu’aa halagaas kan qomoo ofiis Oromoo ilaalaa jira madaalaa jira.
Uummatni Oromoo dhiibbaa halagaan irraan gahe injifachuuf ilma kooluu galtuu diina harkaa deeffatee qalbiisaatti akka deebi’u gochuuf OPDO dhaggeeffareera. OPDO (PDO) dhaggeeffachuun Oromoo ammoo PDO ta’uuf utuu hintaane PDO ABO gochuuf akka ta’ettin beeka. Akka har’a PDO’n hidhii jiifatanii WBO irratti hololaa jiran kanatti Oromoon yaadee dhaggeeffataa hinjiru. Kan dhaggeeffatamaniif kaayyoo Oromoo akeeka ABO dura dhaabbachuu haa dhiisan yaada jedhurra dhaabbatee akka ta’e nan beeka.
Har’a waa’ee hidhannoo WBO kan dubbachuu qabu qaama meeshaa itti hidhe qofa utuu ta’ee hinfokkisu. Qaamni WBO’n bakka jiru illee hinbeekne, qaamni WBO tti dhikaasaa ture hiikkadhu jechuuf haamilee tokko hinqabu.
WBO’n qabeenya guddaa abdatee galeef abdatee jiru qaba. Qabeenyi ABO’s uummata Oromooti. Meeshaan keenya Oromoodha, Qawween keenyas Oromoodha. Uummata miyoona 60 ol of dura buufnee yaaddoo siyyaasaas yaaddoo hokkora diina qabsoos hinqabaannu.
Qalbeessaa dhangi’aatin
As someone who have known Eskinder Nega for long time and defended him when I felt he was unfairly under attack, I cannot hide my disappointment on his recent continued uncalled for statments. Given his and his families sacrfies for years in notorious prison, my expectation was that he would act responsibly by playing his part in brideging the cleavage in our society.
The Eskinder I know had a clear understanding of the political problems in Ethiopia. I am not saying this out of blue air. I have an email I got from him in December 2001(17 years ago) that shows how he clearly understands the political complexity and his sympathy towards different struggles.
As we all remember, he used ” rebels without cause” a coded word seemingly refering to Oromo youth despite many political prisoners including himself were one of their causes during the protest. To my surprise in less than month time, now he seems defending those “rebels without cause” by wrongly framing the appointment of B/G Kemal Gelchu as a plan to “crackdown” in youth in Oromia. What a contradiction!!!
This is not to raise any unnecessary debate as we already have enough of them. I just want to rest my high expectations and express them in public.
Naqaamte Simanaa ABO!
ኦነግ ፓርቲ አይደለም! ኦነግ ትልቅ የህዝብ ልጅ ነዉ!
ኦነግ ፓርቲ ቢሆን ኖሮ ገና ድሮ በኃይሌ ስላሴ በደርግ በወያኔ ጠፍቶ ተረስቶ ነበር:: ኦነግ ያልጠፋው ህዝብ ስለሆነ ነው:: ኦነግ ማለት መላው የኦሮሞ ህዝብ ማለት ነው:: ኦነግ ማለት የዋቆ ጉቱ የባሮ ቱምሳ የጀ.ታደሰ ብሩ የማሞ መዘምር የኮ.አለሙ ቂጤሳ የኤሌሞ ቂልጡ የሀገሬ ቱሉ የአሰፋ ሻሮ የለገሰ ወጊ የብዙሃን የኦሮሞ ህዝብ ልጅ ነው:: ኦነግ ማለት የህዝብ ልጅ ነው:: የመጫና ቱለማ ልጅ ነው:: ስለዚህ ጥንቃቄ!