c: text/html

text:
Gaaffii fi Deebii Obbo Huseen Hammuu fi Dargaggoo Haruun Hasan Waliin Taasifame(Ebla 13/2018)
OMN:Oduu Hagayya 27,2015 Baqqattoonni Oromoo 20 gahan, Somali Land magaalaa Hargeeysaa irraa qabamanii gara daangaa Itiyoophiyaatti erga darbamanii booda, Jibuutitti baqachuun rakkataa...
OMN:Oduu Hagayya 27,2015 Yaa’iin idilee 12ffaa Adda Bilisummaa Uummata Tigiraayi aangoo dura taa’uummaa dhaabbata isaanii eentu haa qabatu isa jedhurratti,gareen waldhabaa turan,...
OMN:Oduu Hagayya 27,2015 Biyya Awustriyaatti Konkolaataa Fe’umsaa tokko keessatti baqattooti 20 hanga 50 ta’an du’anii argamuun gabaafame. Maddi oduu BBC akka Jedhutti...
OMN:Oduu Hagayya 26,2015 Beela Godina Harargee lixaa aanaa Doobbaatti uumameen wal qabatee maatiin dhiisanii waan deemaniif daa’imman sadii bishaaniin fudhatamuun himame. Haluma...
OMN:Oduu 26,2015 Magaalaa Sabbataa Ganda 06tti Ijaarsa Karaa baaburaaf jecha Boolla Hojjetooti Chaayinaa qotan keessatti Mucaan umurii 14 kufee du’uun isaa himame....
OMN:Oduu Hagayya 26,2015 Godina Horroo Guduruu Wallaggaa Aaanaa Amuruu keessatti rakkooleen bulchiinsaa gaarii akka jiru fi ummataaf bifa haqa qabeessa ta’een tajaajjila...
OMN:Oduu Hagayya 26,2015 Yaa’ii 8ffaa dhaabbatummaa OPDO, guyyoota sadiif magaalaa Adaamaa galma Abbaa Gadatti, geggeeffamee ture irratti, hojii dhaaba isaanii faarsuu malee,...
OMN:Oduu Hagayya 15,2015 Pirezdant Saalvaakiir qoqqobbii waraanaa Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanii Sodaachuun akka waliigalte kana mallatteesanis himamaa jira. Pirezdantiin Sudaan Kibbaa Saalvaakiir torbee...
OMN:Oduu Hagayya 26,2015 Ameerikaa, kutaa biyya Verjiniyaa keessatti gaazeexessitooti Ameerikaa lama utuu kallattiin gabaasaa jiranii dhukaasa nama tokkoon irratti banameen ajjeefaman. Gabaastuu...
OMN: Haala 1991 fi Ammaa Ilaalchisee turtii Obbo Maatiyaas Guddinaa wajjin (LIVE) Caamsaa 26, 2018
OMN: IMALA AARTII, Ayyuub Abuubakar Eenyu? (Caamsaa 26, 2018)
OMN: Weera Baatee, Wallo ( Caamsaa 26, 2018)
OMN: Oduu Caamsaa 26, 2018
OMN: ODUU Amma Nu Gahee (Caamsaa 25, 2018)
OMN: ODUU Amma Nu Gahee (Caamsaa 25, 2018)
OMN: Xiinxala Haala yeroo Irratti (LIVE) Caamsaa 25, 2018
OMN: ODUU (Caamsaa 25, 2018)
OMN: WEERARA DAANGAA OROMIYAA FI DEEGGARSA LAMMIILEE (caamsaa 25, 2018)
OMN: Oduu amma nu gahe (Lola Walloo) cammasaa 24, 2018)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Uumamni kun sanyii lootuu keessaa isa tokko yoo ta’u, guddina qaamaatiinis lootuuwwan gurguddaa keessatti ramadama. Qophii hardhaa kana keessatti, uumama kana gara bosona Ameerikaa kibbaa fi biyyoota kaariibiyaanii imallee daaw’anna. Sanyiiwwan Iguwaanaa heddutu jira. Sanyiiwwan garagaraa kunniin qubsuma garagaraa keessa jiraatu. Iguwaanaan gariin eddoo bosonni tuucha’aan jiru filatu. Kanneen Bosona irraa fagaatanii, bishaan qubsuma godhachuudhaan qurxummii waliin jiraatanis hedduudha. Gariin ammoo lafa jiidhina qabu irraa fagaatanii, gammoojjii goggogaa roobni xiqqaan jiruu fi cirrachaan guutame keessa jiraatu. Uumama amala garagaraa qabu kanas ofitti madaqsanii guddisuudhaaf yaaliin heddu godhame jira. Haa ta’u malee, amala isaanii kana hubachuun hedduu ulfaataadha. Sababaa kanaan hedduun isaanii akkuma bosonaa fi bakka jireenya isaaniirraa baafamaniin du’u.
Akkuma Rabbi ilma namaa kaan dheeraa kaan gabaabaa, garii furdaa, garii qal’aa godhee uumetti, Iguwaanaanis bocaa fi dheerinna garagaraa qaba. Kuun dheeraadha, gariin ammoo gabaabaadha. Gariin xixiqqaa yoo ta’u gariin ammoo akkaan guddaadha. Haa ta’u malee, Iguwaanaaan Lootuuwwan ardii Ameerikaa keessatti argaman keessaa isa guddaadha. Avreejiidhaan Iguwaanaaan Meetira 1.8 hanga 1.9 dheerata. Ulfaatinni qaama isaatis hanga KG 5 ni ta’a. Iguwaanaaan Ilkaanii fi irga jabaa qaba. Eegeen isaatis jabaa fi dheeraadha. Dheerina qaama isaa irraa cinaan eegee isaati. Eegeen isaa kun diina ittiin ofirraa ittisuudhaaf tajaajila. Iguwaanaaan eegee isaa kanaan diina ofirraa dhaha. Ajaa’ibni guddaan eegee isaa irra jiru kan biraa ammoo, yeroo rakkoon itti hammaatte eegee isaa kana ofirraa muree darbee baqata. Yoo eegeen irraa citte saffisni isaa haalaan dabala. Kanaafuu diina eegee saniin dhahee ofirraa ittisuu hin dandeenyeen yoo walitti dhufe, eegee ofii ofirraa darbee fiigichaan diina jalaa baha. Achi booda hoo eegeen isaa akkam ta’a gaafii jedhu gaafachuun keessan hin oolamu. Sanyiin lootuu hedduun isaanii qaamni tokko yoo irraa cite, qaama san bakka buufatuu ni danda’u. kan Iguwaanaatis akkasuma. Madaan eegee isaa yeroo muraasa keessatti fayyee, eegeen isaatis akkuma duraa sanitti deebi’a.
Sanyiiwwan Iguwaanaa keessaa inni Green Iguwaanaa jedhamu ija sadi qaba. Ijji isaa kun akka ija lameenii waa ittiin laaluuf tajaajiluu baatus, jijjiirama bifaa kan naannoo isaatti mudate addaan baafatuu danda’a. dabalataanis diina fageenya irra jiru sense godhee beekuu danda’a.
Uumamni kun hedduminaan muka gubbaa jiraata. Sanyiin naannoo bishaanii jiraatu ammoo, yeroo heddu diina jalaa dhokatuuf bishaan jala lixee tura. Sanyiin gariin Osoo bishaan keessaa ol hin bahin, daqiiqaa 28f turuu ni danda’a.
Lootuuwwan hedduun isaanii warra soorata gosa lachuu sooratan keessatti ramadamu. Iguwaanaan garuu hedduminaan baala soorata. Sababaa kanaaf sanyii herbivorous ykn warra baala sooratu keessatti ramadama. Hedduminaanis firii, ilillii fi baala mukkeen garagaraa soorata.
Iguwaanaan hedduminaan kopha kophaa jiraata. Yeroo walqunnamtii wal hormaataa qofa walitti dhufu. Eega walqunnamtiin wla hormaataa raawwatameen booda, adda bahuudhaan gara qubsuma isaanii deebi’u. Dhalaan Iguwaanaa takka yeroo tokkoon hanqaaquu 20 hanga 71 hanqaaqxi. Eega hanqaaqxeen booda dhiisteetuma biraa deemti. guyyaa 10 hanga 15 keessatti hanqaaquuwwan kana keessaa ilmooleen haarofni cabsanii bahu. Ilmooleen kunniin haga gaafa guddatanii of danda’anitti wal bira turuudhaan eegumsa waliif godhu. Gaafa guddatanii of danda’anitti hunduu gara jireenya ofii deemu. Uumamni kunis avreejiidhaan haga waggaa 20 jiraatuu ni danda’a.
Watch Iguwaanaa (Iguana) from NuuralHudaa on www.twitch.tv


text:
Jimaata darbe hidhattoonni ‘Miseensa Liyyuu Poolisiiti’ jedhaman Waajjira Poolisii Aanaa Mooyyaleerratti Meeshaa gurguddaa irratti dhukaasuun balaa geessisan. Jiraattonni Magaalattii, hidhattoonni kun hedduummatanii dhufanii dhukaasa bananii dallaa waajjra poolisii fi dukkaana naannoo sana ture gubuullee dubbatu. Humni Poolisii Oromiyaa, Humna Raayyaa Ittisa biyyaa waliin hidhattoota kana irratti tarkaanfii fudhateen lubbuun namaallee darbeera jedhu jiraattonni. Dhimma kana Obbo Cheruu Gebre Sillaasee Itti Aanaa Kantiibaa Moyaalee gaafannee, hidhattoonni kun balaa geessisuu himanii lubbuu namaa bahe adda baafachuu akka hin dandeenye ka dubbatan. Koomander Naggaa Tirbiis hidhattoonni kun meeshaa gurguddaa akka waajjira isaaniirratti dhukaasan Raadiyoo VOAf’ himaniiru.
Galmoo Daawit dabalatasaa qopheesseera.


text:
Hidhaa fi ajjeechaan biyya Saudii-Arabiyyaa
Cafaqaan, hidhaa fi ajjeechaan biyya Saudii-Arabiyyaa keessatti baqatoota Oromoo fi lammiiwwan Itoophiyaa irratti raawwatamaa jiru haal duree tokko malee daddaffiin dhabbatuu qaba!
Ergaa Gulaalaa Imaammata ADO Ibsu
Dhiheenya kana hawaasa Oromoo fi Ethiopia, akkasumas hawaasa saboota Afirka fi biyyoota sadaffaa sababa adda addaan biyyaa isaanii irraa ba’anii biyyoota arbaa adda addaa keessa jirtan irra miidhaan sukaneessaan yeroo gara yerootti ga’aa jiru heedduu yaaddessaa ta’ee jira.
Keessumaa mootummaan Saudi bifa baqaanis haa ta’u hojii barbaadannaa ykn sababa adda addaan dhaqanii biyya sana keessatti argamn irratti tarkaanfii gara jibinaa inni fudhachaa jiru seera mataa isaa baafatee qabuu kan mirga dhala namaa kabajuufi seera adunyaa mallatteessee jiruunillee kan faallaa ta’e ta’eetu argama.
Akka seerrii addunyaa ibsutti baqataa biyya itti dhalate keessatti roorrifamee, jiraachuu dadhabee daangaa biyya biroo qaxxaamuree kooluu galtummaa gaafatu sirnaa fi seeraan keessummeessuu fi simachuuf biyyootaa fi mootummoonni dirqama qaban. Haala kana ilaalchisee biyyootaa fi mootummoonni waadaa fi kakuu seenan (conventions) mallatteessan qabu.
Yeroo ammaan tana garuu haalli biyya Saudii-Arabiyyaa keessatti baqattoota Oromoo fi kanneen qomoo biraa irratti deemaa jiru seera addunyaa kan cabse qofaa osoo hintayin mararfannoo fi safuu ilmi namaa waliif qabullee kan cabseedha. Mootummaan Saudii «Seeraa fi hayyamaan alatti biyya kiyya keessa jiraattan» sababii jedhuun duula seera dhablummaa baqattoota biyya Etiopia irraa itti baqatan irratti labsee jira. Mana baqataa seeraan alatti cabsanii baqataa cafaquun, hidhuu fi ajjeessuun itti fufee jira. Namoota dhiiraa dirqiidhaan hidhanii dubartoota gudeeduunis yakka ilmoo namaa irratti raawwwatamaa jiru tahuun ifaadha. Poolisaa fi sirna dhableeyyii maqaa Alshabaab jedhamuun bobbaasanii dubartii gudeeduu fi ajjeessuun waan dhageettii gurra ilma namaatiifillee hin tolle dalagaa jiru. Mootummaan amantii islaamaa himatu tokko hujii fokkisaa fi jibbisiisaa akkanaa hojjachuun yaada Islaamummaa of-keessaa hinqabu. Maqaa Islaamummaa himataa hujii jibbisiisaa kana hojjachuunis faallaa amntichaa kan hojjetuuf hiikkaa Islaamummaa kan faallessuu dha.
Amantii Islaamaa rakkataa fi baqataa (musaafira) gargaaraa, nyaachisaa, dheebuu baasaa jedha malee reebaa hidhaa, cafaqaa fi ajjeesaa hinjedhu.
Haala amma dhalate kana ka’umsa godhachuun sababii hundee namoota Itoophiyaa baqachiisan xiinxaluu fi furmaata waaraa akeekuun hedduu sardaa fi waan yeroo namaaf hin kenninee dha.
Namoota biyya itti dhalatan (Ethiopia) jireenna baqaa jiraachuuf dirqaman maaltuu akka biyya irraa godaanan isaan godhe?
1. Imaammata siyaasaa fi waraanaa walirraa hincitnee – Akkuma beekamuu seenaan Itoophiyaa akkaataa uumama ishee irraa seenaa imaammata siyaasaa fi waraana labsuu akka tahe beekamaadha. Biyya Itoophiyaa keessatti mootummaan tokko yoo dabree ka biraa dhufu aangoo mootummaa qabachuufis ha tahu aangoo irra turuuf waraana labsee lubbuu nama hedduu fixuu dha. Haalli akkasii ammoo jireennyaa fi mana namoota kumaatamatti lakkaawwaman jireenya baqaatiif dabarsee kenna.
2. Imaammataa fi Siyaasaa rakkoo biyyoota ollaa gaanfa Afrikaa waraanaan furuu – Mootummoonni aangoo mootummaa Itoophiyaa qabatan rakkoo biyyoota ollaa jiddutti dhalatan nagayaa fi haasawaan furuu hinbeekan. Aadaa akkasillee hinqaban. Fakkeennaaf bara 1977 waraanni mootummaa dargii fi somaaliyaa, akkasumas baruma as aanu kana lolli biyya Ethiopia fi biyyoota Somaalee fi Erteraa jidduutti godhame lubbuu namoota kumaatama hedduutti lakkaawaman galaafatuun, qabeenna biyyoota lamaanii gubuu fi mana namoota kumaatamatti herregamanii diigee jirreenya baqaatiif saaxiluun waan haalamuu miti.
3. Waraana ummatoota giddutti godhamu (Civil war) – Seenaan biyyoota gaanfa Afrikaa seenaa mootummaan tokko kan biraa irratti waraana labsu qofaa osoo hintahin rakkoo ummatoota jiddutti dhalatan karaa nagayaatiin furuu irra dhibdee babaldhisuudhaan ummatoota walficisiisuun aadaa baratame. Lolli ummatoota giddutti godhamus lammiiwwan kumaatamam hedduutti lakkaawaman manaa fi qabeenya irraa buqqisee jireenna baqatummaatiif dabarsee kenna.
4. Mirgi ambummaa, dimokiraasii fi namoomaa mulqamuu – Mootummoonni Ethiopia dhufaa-dabran Itoophiyaa mirga ambummaa, namoomaa fi dimokiraasii kabajuun hafee mirgoota kan dhiitanii fi sarban malee hinjiraatan. Nama biyya cafaquun, hidhuu fi seeraan alatti ajjeessuun aadaa mootummoota Itoophiyaa tayee beekama. Namoonni dhibbootaa fi kumootatti herregaman hidhaa fi ajjeechaa jalaa dandamachuuf biyya dhiisanii mana isaanii cufanii biyya biraatti goodaanu.
5. Hiyyummaa fi balaa uumaa – Sababiilee rakkina uumamaa fi hiyyummaa irraa kan ka’e namoonni hedduun biyya dhisanii baqatan. Qophiin balaa uumaa injifatanii lammii gargaaruu waan hinjirreef namoonni baqachuuf dirqaman. Hiyyummaa jalaa baqatanii jireenna wayyeeffachuuf imalti godhamus lakkoofsa baqataa Itoophiyaa kumootaan dabalaa jira. Mootummoonni Itoophiyaa yaroo aangoo qabatan tooftaa fi tarsiimoo hiyyummaa hundeen dhabamsiisanii jireenya ummataa wayyeessuuf hojjatan hin qban.
6. Imaammata lammii biyyaa lafarraa buqqisuu – Mootummoonni Ethiopia dhufaa-dabran amba ykn lammii lafarraa buqqisanii gurgurachuun yookiin fudhachuudhaan namoota kumootatti herregaman baqachiisan. Baruma amma keessa jirru kana lafa lammii biyyaa kubbaaniyyoota Indiyaa, Chainnaa fi Saudi-Arabiyyaatti gurgurachuun namoonni lafaa fi qe’ee isaanii irraa buqqifamanii baqatan akka laayyotti waan laalamanii miti.
Mootummaan saud Arabia Baqattoota Ethiopia haallan jibbisiisaa akkasii dheessuun itti baqatan Cafaqaan, hidhaa fi ajjeechaan irratti adeemsisaa jiru haal-duree tokko malee dhaabbatuu akka qabu ADOn ni dhaammata.
Mootummaan Saudii-Arabiyyaa Seera mataa ofiitiif baasee fi seera addunyyaa kabajuu qaba. Kakuu fi waadaa ummata addunyaa duratti seene ulfeessuu qaba. Akka seerri addunyaa ibsutti mootummaan Saudii mirga kooluu galtummaa tiiksuu qaba. Baqataa lubbuu isaa baafachuuf biyya ofii gad dhiisee biyya isaa jalatti golgatu sirnaa fi seeraan simatee tajaajiluu malee cafaquun, hidhuu fi ajjeessuun yakka yakkaa oliti. Baqataa lubbuu isaa baafachuuf roorroo jalaa dheessu dirqiin qabanii biyyatti darbunis seeraa fi waadaa mootummoota addunyaa keessatti dhorkaadha.
Mootummaan Itoophiyallee rakkoo baqattoota Itoophiyyaa hundeen furuuf dirqama olaanaa qaba. Rakkoo biyya Saudii-Arabiyaa fi biyyoota adda addaa keessatti baqataa Itoophiya irratti gahuuf itti gaafatama olaanaa qaba. Roorroo fi dararaa baqattoota Itoophiyya irra gayaa jiruuf itti gaafatama jalaa dheessee bawuu hindanada’u. Sababiileen hundee ummatootaa fi lammiiwwan biyyichaa baqachiisan hedduun mootummaa Itoophiyaa ilaalu. Mootummaan itoophiyaa imaammata siyaasaa fi waraanaa jijjiiree rakkoolee biyyoota ollaa wajjiin dhalatan karaa nagayaatii fi haasawaan furuu qaba. Mootummaan Itoophiyaa rakkoolee saboota Itoophiyaa jiddutti dhalatan hafarsee ummata wal-lolchisuu dhaabee karaa nagayaatiin furuu aadeffatuu qaba. Dhalloonni akka biyya isaa dhiisee goodaanuun biyyoota akka saudiitti dararamuun akka hafutti mootummaan Itoophiyaa mirga ambummaa, namoomaa fi dimokiraasii kabajuu qaba. Ummatoota lafarraa buqqisee lafa gurgurachuu dhaabuu qaba. Akka ADOn amanutti yoo rakkoolee fi dhibdeelee armaa olii hundeen hiikaman rakkoon baqataa walumaa galatti hundeen hiikama. Mootummaan Saudiis tahee mootummaan Itoophiyaa rakkoo baqataa Itoophiyaa biyya Saudiitti dhaqabe kanaaf walqixa itti gaafatamu.
ADOn dhibdeelee kannee fi mirga ambaa kabachiisuun lammiiwwan biyya ofii irraa baqachuu irraa biyya ofii jaallatanii akka keessa jiraatan haala mijeessuuf qabsa’a.
Kun ejjannaa ADO ti


text:
Waabdiin bara baraa cubbuudhaaf hojjechuuf ni hayyamaa?
Gaaffii: Waabdiin bara baraa cubbuudhaaf hojjechuuf ni hayyamaa?
Deebii: Barumsa waabdii bara baraa ilaalchisee moromiin baay’een irraa deddeebi’amu namoonni akka barbaadanitti jiraatanis amma iyyu ni fayyu kan jedhu yaadamuu isaatiin. Inni kun tarii gaafa ilaalamu dhugaadha, inni dhugumaan sirrii miti. Namni Yesus Kiristositti amanuudhaan dhugumaan fayyina argate jireenya cubbuu itti fufiinsaan hojjetamu, fedhii cubbuu keessa hin jiraatu. Kiristaanni akkamiin akka jiraachuu qabuu fi fayyina argachuudhaaf namni tokko maal akka raawwachuu qabu gidduutti garaa garummaa kaa’uu qabna.
Fayyinni ayyaanaan duwwaa akka ta’e Macaafni Qulqulluun ifa taasisa, Kiristos Yesusiin qofa (Yohaannis 3:16; Efeson 2:8-9; Yohaannis 14:6). Batala namni Yesus Kiristositti amanetti, inni yookiin isheen fayyiteetti fayyina ishee yookiin isaatti waabdii qaba. Fayyinni amantiittiidhaan hin argamu, garuu hojiidhaan agarsiisama. Ergamaan Phaawloos dhimma kana Galaatiyaa 3:3 keessatti kaasa yeroo inni gaafaatu akkas jedhee, “Attam akkas wallaalota taatuu? Hafuura qulqulluudhaan jalqabdanii amma immoo yaada fooniitiin raawwachuu barbaadduuree?” Amantiidhaan fayyine taanaan fayyinni keenya amantiidhaan eegamaadha kunuunfamaadhas. Fayyina mataa keenyaa argachuu hin dandeenyu. Sababa kanaatiif, kunuunsa fayyina keenyaas argachuu hin dandeenyu. Fayyina keenya kan eegu inni Waaqayyoodha (Yihudaa 24). Jabeessee cimsee kan nu qabee jiru harka Waaqayyooti (Yohaannis 10:28-29). Eenyu illee isa irraa adda nubaasuu kan hin dandeenye jaalala Waaqayooti (Roomaa 8:38-39).
Waabdii bara baraa kan ganu waanti kam iyyuu, uumama isaatiin, amantii nuyi hojii keenya isa gaarii fi tattaaffii keenyaan fayyina mataa keenyaa eeggachuu qabna kan jedhudha. Inni kun fayyinni ayyaanaan kan jedhuu wajjin guutummaatti faallaadha. Badhasaa akkasumaa isa kan Kiristosootiin fayyine isa kan keenyaatiin miti (Roomaa 4:3-8). Fayyina keenya argachuudhaaf sagalee waaqayyootiif guutummaatti ajajamuu qabna yookiin jireenya quqlqula’aa jiraachuu qabna jechuun, duuni Yesus gatii cubbuu keenyaa kaffaluudhaaf ga’aa hin turre jedhanii amanuudha. Gatii cubbuu keenyaa isa darbee, isa ammaa fi isa fuulduraa keenyaa, fayyina duraa fi fayyina boodaa, kaffaluudhaaf du’uun Yesus guutummaatti ga’aa ture (Roomaa 5:8; 1 Qorontoos 15:3; 2 Qorontoos 5:21).
Inni kun Kiristaanni akka barabaadetti jiraachuu danda’a ta’us amma iyyuu kan fayyeedha jechuudhaa? Inni kun bu’uurumatti gaaffii sammuutti yaadamuudha, sababni isaa Macaafni Qulqulluun kiristaanni inni dhugaan karaa “akka ofii isaa barbaadetti” akka hin jiraanne ifa taasiisa. Kiristaanonni uumama haaraadha (2 Qorontoos 5:17). Kiristaanonni ija hafuuraa agarsiisu (Galaatiya 5:22-23), hojii foonii miti (Galaatiya 5: 19-21). 1 Yohaannis 3:6-9 kiristaanni inni dhugaan cubbuutti qabamee akka hin jiraanne ifa godhee kaa’a. Deebii falmii isa ayyaanni cubbuu jajjabeessa jedhuuf, ergamaan Phaawloos akkas jechuun dubbata “Egaa ayyaanni Waaqayyoo akka baay’atuuf cubbuutti jiraachuu itti fufnaaree? Kun matumaa hin ta’u! Nuyi warri cubbuu jalaa duune, si’achi attamitti cubbuu jala jiraannaree?” (Romans 6:1-2).
Waabdiin bara baraa cubbuudhaaf hin hayyamu. Bakk isaa jarreen Kiristoositti amananiif jaalalli Waaqayyoo akka waabdii akka qabu beekuudha. Kennaa Waaqayyoo isa dinqisiisa beekuu fi hubachuun faallaa isa cubbuufi hayyama laachuu raawwata. Akkamiin namni tokko, gataii Yesus Kiristos nuuf kaffale beekaa, jireenya cubbuu jiraachuu itti fufaa (Roomaa 6:15-23)? Jaalala Waaqayyo warra isa amananiif kan haal-duree tokko male ta’ee fi waabdii qabeessa ta’uu isaa beekaa namni tokko akkamiittiin jaalala sana fuudhee fuula Waaqayyoo irratti deebisee darabataa? Namni akkasii waabdiin bara baraa akka cubbuu raawwatuuf hayyama akka isaa hin kennine agarsiisaa hin jiru, garuu irra caalaatti inni yookiin isheen fayyina karaa Yesus Kiristos sirriitti hin shaakalle. “Egaa namni isatti qabamee jiraatu hundinuu cubbuu hin hojjetu; namni cubbee hojjetu hundinuu garuu isa hin argine, isa hin beeknes” (1 Yohaannis 3:6).
English
Waabdiin bara baraa cubbuudhaaf hojjechuuf ni hayyamaa? Waaqayyo nama takkaa waa’e Isaa hin dhageenyeetti hin faradaa?


text:
Yesus Waaqayyoodhaa? Yesus Waaqayyo akka ta'e dubbatee beekaa?
Gaaffii: Yesus Waaqayyoodhaa? Yesus Waaqayyo akka ta'e dubbatee beekaa?
Deebii: Macaafa Qulqulluu keessatti kallattiin Yesus akka 'Ani Waaqayyodha' jedhe galmaa'ee hin jiru. Sunis,haa ta'u malee, inni Waaqayyo akka ta'etti hin dubbanne jechuu miti. Fakkeenyaaf jecha Yesus fudhadhu Yohaannis 10:30 irratti, 'Abbaaniif ani tokko' jedhe (Yohaannis 10:30). Ilaalcha Yihodootaa duwwaa ilaaluun ni ga'a yeroo inni jechoota akka ofii isaa Waaqayyo ta'e dubbate waan deebisaniif. Jarri sababa kanaatiif dhagaan isa rukutuu yaalan''ati nama taatee utuuma jirtu Waaqayyoon of goota'oo' (Yohaannis 10:33). Yihudonni waan Yesus jedhe sirriitti hubataniiru- waaqayyummaa. Yesus inni Waaqayyo ta'uu isaa dubbachuu hin ganne. Yesus yeroo 'Abbaaniif ani tokko' jedhe (Yohaannis 10:30) dubbatu, inni jechaa kan jiru innii fi Abbaan amala tokkicha fi waaqayyummaa (essense) tokkicha akka ta'aniidha. Yohaannis 8:58 immo fakkeenya kan biraati. Yesus akkas jedhe, 'dhuguma dhuguman isinitti hima Abrihaam utuu hin dhalatin iyyuu ani jiran ture!' deebiin Yihudoota warra jecha Yesus kana dhaga'anii dhagaan isa rukutuu ture arrabsuu isaatiin, akka seerri Musee akka kana godhaniif jara abboomutti (Seera Lewootaa 24:15).
Yohaannis yaada waaqayyummaa Yesus kana irra deebi'a: 'sagalichi ofii isa Waaqayyo ture' 'sagalichi nama foonii ta'ee nu gidduus buufate' ' (Yohaannis 1:1, 14). Waraabbiin kun ifatti kan inni agarsiisu Yesus Waaqayyodha foon keessaatti. Hojiin Ergamootaa 20:28 akkas jechuun nutti hima, Waldaa Kiristaanaa isa Waaqayyo dhiiga tokkicha ilma isaatiin kan isaa godhatee eegaa.' Eenyutu bitee waldaa-waldaa Waaqayyoo-dhiiga isaatiin? Yesus Kiristoosiidha. Hojii Ergamootaa 20:28 Waaqayyo waldaa isaa dhiiga isaatiin akka waldaa isaa bite dubbata. Sababa kanaatiif Yesus Waaqayyodha!
Tomaas bartuun Yesusiin ilaalchisee akkas jedhee dubbateera, 'Gooftaa koo Waaqayyoo koo'(Yohaannis 20:28). Yesus isa hin sirreessine. Tiitoos 2:13 dhufaatii waaqa keenyaa fayyisaa keenyaa Yesus Kiristoos akka eegnu nu jajjabeessa. (darbees 2 Pheexroos 1:1 ilaali). Ibroota 1:8 irratti, abbaan waa'ee Yesuus akkasitti dubbata 'waa'ee ilmaa garuu 'teessoon kee yaa Waaqayyo, bara hamma baraatti, uleen mootummaa kees ulee qajeelummaa ti.'' Abbaan Yesuus Waaqayyo ta'u uisaa agarsiisuudhaaf 'Yaa Waaqayyo' jedhaan Yesusiidhaan.
Mul'ata Yohaannis keessatti, ergamaan Waaqayyoo akka Waaqayyoon duwwaa waaqeffati Yohaannisiin abbooma (Mul'ata 19:10). Yeroo heedduu caaffata qulqula'oo keessatti Yesus waaqeffanaa fudhateera. (Maatewoos 2:11, 14:33, 28:9, 17; Luuqaas 24:52; Yohaannis 9:38). Namoonni akka isa hin waaqeffanne gonkumaa hin dhowwine. Yesus utuu Waaqayyoon hin taane ture, namoonni akka isa hin waaqeffanne isaanitti hima ture, akkuma ergaamaan Waaqayyuu Mulla'ataa Yohaannis keessatti godhe. Caffata qulqullaa'oo keessatti waraabbiilee fi keeyyatota heedduutu jiru waqayyummaa Yesuusiitiif kan falman.
Yesus Waaqayyo ta'uu isaatiif sababni baay'ee barbaachisaan inni yoo Waaqayyo yoo ta'uudhaabaate, duuti isaa gatii cubbuu biyya lafaa kaffaluudhaaf ga'aa hin ta'u waan tureef (1 John 2:2). kan uumame, inni Waaqayyo ta'uu utuu dhabaate Yesus kan ta'u, kaffaltii hammamtaan gararraa ta'e kaffaluu hin danda'u ture gatii cubbuutiif kan barbaachisu Waaqayyo dhuma isa hin qabne biratti. Waaqayyo duwwaatuu kaffaluu danda'a kaffaltii ammamtaa hin qabne akkasii. Cubbuu biyya lafaa kan fuchuu danda'u Waaqayyo duwwadha (2 Qorontoos 5:21), du'u, du'aas ka'uu, du'a irrattii fi cubbuu irratti aboo qabus mirkaneessuudhaaf.
English
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi'aa
Yesus Waaqayyoodhaa? Yesus Waaqayyo akka ta'e dubbatee beekaa?


text:
Prezidaantiin Jibuutii ijaarsi projektii godinaa daldala walaba Afriikaa guddicha jedhuu Wixata kaleessaa sirnaan labsanii jiran. Kunis deggersa Chinaan ta’uu ibsaniiru.
Walii galteen ijaarsa godinaa daldala walabaa fageenya km 48 kun kan mallatteeffame sadaasa bara 2016 akka qaama chainaan daandii daldalaa babal’siuuf qabduutti.
Jibuutiin biyya xiqqoo lakkoobsi baay’ina uummata ishee kuma 876 duruu ol waa hedduu keessummeessiti.
Maadhee humna galaanaa US fi Ferensaay, yoo taatu chinaanis maadhee galaanaa ijaaraa jirti. Jabuutiin daldala biyya hollaa uummata miliyoona 99 qabdu kan Itiyoopiyaa illee ni keessummeessiti.
Itiyoopiyaa qofaa utuu hin taane sudaan kibbaa, Somalia fi naannoo hara gurguddaaf illee daandii irra deddeeb’uun daldalan ta’uuf karoora kan qabdu ta’uu dura taa’aan buufata doonii fi abbaa taayitaa godinaa walaba ta’ee Abubakar Omar Hadii Reutersf ibsaniiru.


text:
OMN:Oduu Adol.08,2016 Magaalaa Gincitti bifa haaraan mormii dhoheen, poolisoota Federaalaatiin barataa Asheetuu Worquu yoo ajjeefamu, barataa yuniversiitii Arbaa Minci kan ta’e ammoo...
OMN:Oduu Adol.08,2016 Mootummaan Itophiyaa carraa hojii biyya alaa isiniif argamsiisa sababa jedhuun gowwomsee dargaggoota Oromoo leenjii waraanaa seensisaa akka jiru himame. Godinaalee...
OMN:Oduu Adol.05,2016 Waraqaa Eenyummaa Sooramaan Mana Adabaa Seenanii Ilama Isaanii dubbisuu kan dhorkaman nama Umuriin ganna 85 Haati Obbo Dajanee Xaafaa Abbaan...
OMN:Oduu Adol.05,2016 Wal-dhabdee humnoota waraanaa mootummaa Itoophiyaa Yuuniversiitii Amboo kaampaasii Awaaroo giddutti mudateen namoonni lama ajjeefamuu fi dubartiin tokko gar-malee midhamuun himame....
OMN:Oduu Wax.28,2016 Godina Shawaa lixaa aanaalee hedduu keessatti loltoonni mootummaa sakkata’iinsaa fi reebicha hamaa geggeessa jiraachuu jiraattoonni dubbatan. Akka jiraattoonni himanitti, loltoonni...
OMN:Oduu Waxb. 22,2016 Barattoonni mana barumsa magaalaa Amboo, ajjeechaa mootummaan biyyattii bulchaa jiru, jiraattota magaalaa Shaashamannee irratti geggeessaa jiru dhaabuu qaba jechuun...
OMN:Oduu Waxb. 06,2016 Godina Shawaa lixaa aanaa Daandii magaalaa Gaalessaatti loltoonni Agaazii namoota nagaa irratti wayta reebicha geggeessa jiranitti, loltoota kana keessaa...
OMN:Oduu Wax.02,2016 Hojjataa bishaan Amboo kan ture, Dargaggoo Dajanee Shugii reebicha loltoonni Agaazii irratti raawwataniin miidhamee waldhaanamaa osoo jiruu, lubbuun darbuu obboleettiin...
OMN:Oduu Caamsaa 24,2016 Mormii oromoiyaa keessatti gaafa sadaasa 12, bara 2015 ka’eefi bu’uura ta taate magaala Gincii keessaatti mormiin ammallee jalqabuu jiraattotii...
OMN:Oduu Caamsaa 23,2016 Godina wallaggaa bahaa aanaa kiiramuu, magaalaa haroo keessatti mormii gaggeefame waliin wal qabaateeen barataa Yohaanis Baayisaa humnoota waraanaan ajjeefamuun...


text:
Qorattuun aadaa fi akkaataa jiruuf jireenya hawaasaa (antropologist) Boonnii Holkoom Oromoo biratti Qabbanee Waaqoo maqa jedhuun beekkamti, erga bara 1971 Oromiyaa dhaqixee waayee Oromoo qorachuu, mirga Oromootii fi dhugaa Oromootii hojjachuu irraa teechee hin beektu.
Tajaajila oggoota 45 ummata Oromootii kennite ulfeessuu fi galatoomi jechuunidhaa dhiheenya kana magala ishiin keessa jiraatu Waashingitan Diisiitti sagantaan addaa bakka maatii fi hiriyoonni ishii akkasumas hawaasni oromoo argametti qophaaheefiit ture.
Suraan olitti mulatu kun han qopheesitoonni sagantichaa, Gareen Ogeessota Oromoo Boonnii wajjin bakka sagantaan geggeeffametti ka'ani.
Boonniin dhimma Oromoo maaliif hojii kiyya jettee qabatte? Maal faa gumaachite?
Gabaasa guutuu kana cuqaasuun dhaggeeffadhaa


text:
ODF Statement on EPRDF Proclamation on Oromia special rights on Addis Ababa (Finfinne)
The Council of Ministers of the Ethiopian federal government released a statement on the long overdue legal assertion regarding the rights of the Oromia state on the capital. After careful reading and examination of the contents of the statement, we fail to see any substantial legal remedy that addresses the concern and the demand of the Oromo people. Contrarily, some of the rights that the statement tries to list are universal rights and basic freedoms that every citizen of a given country should have enjoyed in the first place and do not need a new proclamation. Moreover, we find the…
Jijjiira tartiiba Qubee Afaan Oromoo illaalchisse ibsa ADO
Kufuu fi masheennuu sirna barnoota TPLF-EPRDFiif Qubeen Afaan Oromoo itti hin gaafatamu! Jijjiira tartiiba Qubee Afaan Oromoo illaalchisse ibsa ADO Duulli dhoksaadhaan sirnaa fi tartiiba qubee afaan Oromoo walumaagalatti sabboonummaa Oromummaa kolaasuu fi suuta suuta Qubee Afaan Oromoo haqanii Qubee Sabaan (Ge’ez) bakka buusuuf godhamu dhiyeenya kana saaxilamuun ifaadha. Shiri «Ijoolleen Oromoo Qubee Afaan Oromootiin (Latin) baratan dubbisu waan dadhabaniif qorannoon godhamee maddi rakkoo kanaa tartiiba Qubee Afaan Oromooti jedhamee ABCn gara LAGMtti jijjiiramuun isaa heddu waan nama gaddisiisuu fi nama qaanessuu jenna. Qorannoo godhame jedhamuu fi rakkoo dubbisuu dadhabuu barattoota Oromoo jidduu hariiroon bifa kamiiyyuu akka hinjirre qormaanni jeedhame…


text:
XALAYAA OBBOLEESSAA:
OBBOLEESSA KIYYA: HOJJATAA MOOTUMMAA WAYYAANEE TAHE MARAAF.
(Saphaloo Kadiir’iin)
Si haa gahu salaamanni koo xalayaa obboleessaa tan dhaamsa Oromummaa hilatte tanaan obboleessa kiyya mana abbaa isaatti maqaa hojjataa mootummaatiin alagaan fe’achaafi ergachaa jiruuf bakka jirtutti. Fayyaa keetii? Yaa obboleessa kiyya! Ani immoo waan dhiigni obboleeyyan keenyaa kan alagaan akka galaanaa dhangalaasaa jiru dhihaa barii na wallaalchisee, iyyeensi harmees hirriiba na dhoorke malee fayyaan qaba jechuuf afaan guuttadhee dubbachuu baadhuus numa jira dikee mana ambaa irra maramee booyaa. Yaa ilma aayyaa! “Nagayaa keetii?” jedhee jalqabuuf akka nageenyi hin jirre beeka. Silaa nageeyni jiraatee anaaf ati yoom akkanatti wal irraa fagaanna jetteeti. “Nama ollaan nagaayaatu nagaya” jedha turee mitiiree abbaan keenya (Oromoon) duruu. Eeyyee kaa! Namni ollaafi maatiin nagaya hin qabne, bakka nageeyni ardiirra hin jirretti nagaya kam wal gaafata? Jechuu isaatii bar. Waa’ee nagaya wal gaafachuu kana yoon kaasu hoodaafi aadaa, haalafi akkaataa abbaan keenya nagaya itti nama gaafatu tokkoon yaadadhe. “Akkam nagaya jirtuu? Fayya isin fayyumaa? Nuti bullee (oollee) isin ooltanii (bultanii)? Nuti nagayaa isin nagayaa? xiqqaaf guddaan, dhiiraaf dhalaan, namaaf sa’aan, maatiif waatiin, aaliif ollaan, firaaf firiin, gadaafi gandi, mukaaf citaan …… biyyaaf biyyoon marti nagumaa?” jedhee kan bahariif barraa mara gaafata ture. “Gara keenya roobee gara keessan waa roobee? Tulluun maal jetti? Gadaan maal fakkaata?……” jedhees meeqa iyyaafata. “Nagaya isinitti haa tahu, nageeyni isiniif haa baayy’atu…!” Jedhees yoo manaa deemu nagaya maatiif hawwee, hawwii keessoo isaas gumaacha. Yoo eebbifatuus “Yaa waaq nagaya nu godhi! Nagaya buusi, nagayatti nu oolchitee (bulchitee) nagayatti nu bulchi (nu oolchi)” jedhee kadhata ture. “Nagayaafi buna hin dhabinaa!” Jedhee gaafa buna dhuge warra buna obaase eebbisa. “Nagaya quufaa!” Jedhee gaafa quufe warra eebbisa. “Aanan kan nagayaatu mi’aawa!” Jedha ture gaafa barbaachisummaa nageyaa ibsu. Yoo nageeyni hin jirre aanan illeen dhandhama dhaba jechuufi. Dhugaadha! Abbaan keenya, Oromoon nagaya jaalaata, uumaaf uumamni isaa marti gaaddisa tolaaf dadaati. Hundaafi hundeen isaa nagayaaf wabii tahee kan nagaya booreessuus waardiyaa tahee ofirraa eega ture. Burqaaf bu’urri isaa nagayaaf abbaa akka tahe ni yaadattaa mitii? Moo arra warra mana keenyaa dhaalee saamaa, siis fe’achaa jiru kana fakkaachuuf dagatte? Walumaagalatti abbaan keenya maddaafi mallattoo nagayaa akka tahe arrallee qalbiin qaxaph na jetti. Kana tahuu atiis beekta. Duuba nuti ilmaan Oromoo ofiifuu ambaasaaddara nageenyaatii, Warri arra nagaya keenya ofumaaf booreessee nagaya kee siif eegna, biyya shoorarkeessee biyya tasgabbeessina jechuun namaafi mana tokko tokkotti saroota ramadanii nutti duchiisaa jiran kun eenyu isaan? Dhugatti gaaffii tanaatu sammuu kiyya keessaa wacaa jira. “Nagaya nu dhoorkanii nagaya hin qabdan nuun jedhan” jechuun dhagaye.
Yaa obboleessa kiyya! Abbaa bideenaatiifi firri isaa guutuun obboleeyyan keenya irratti akka bobbahan dhagayeen jira. Ilmaan abbaa keenya dhaloota nu boodaa mara duguugaa jiraachuu isaanii yoon dhagayu garaatu na raafame, ijaatu imimmaan na guduunfate. Atiis waliin jirta jechuu gaafaan dhagaye irraa hanga ammaa niin booya. Nagaya biyyattii eegna jedhanii gaafa obboleeyyan kee duguugan maali ati seenaa abbaa keenyaa itti hin himtuu? Hoodaaf asxaan isaa nagaya irraa ijaaramuu, aadaan isaa faajjii tolaaf dadaa tahuu, nutiis duruma hiikkaaf gatii nageenyaa baraa guddachuu keenya itti hin himtuu? Arra hin jedhin malee abbaan keenya yoo tarkaanfatu faanaaf faantoon isaa qabbana ture. Kan of bira dabree addunyaafuu sirna kabajaaf ulfinaa, koota nagayaa kalaqee raabse tahuu maaliif jara yeyyiin kana itti hin himtu? Siitu waliin tumse kanaaf arra warreen nagaya laaquufi maqaa uumamaa namarraa haquu malee hin beekne kun nagaya mana keessanii eegna jechuun obboleeyyan keenya galaafachaa jiran. Silaa haa tahuutii warra hundeen nagayaatiif nagaya akkam eeguuf?…. Aahh….! Dhiifama guddaa naaf godhi yaa ilma aayyaa! Haasawa koo komiiniin jalqabee mitii? Yoon haala kanaan itti fufe xalayaa tanaahu osoo ijoo dubbii kootii irraa hin hubanne karaatti dhaabda jedheen shakka. Garuu tasa waan obboleeyyan keenya tahaa jiran yaadadheen garaan aaree gara komii biraa naan maqe bar. Eeyyee! karaatu gaaratti naan kute malee silaas dubbiin qabadhee baheefi bakkiin imaammadhee imala jalqabe illeen kan biraatii mitii beektaa kanuma turee. Silaas osoo quuqaan cinaachatti nama ejjuu hirriiba akkam rafuuf gad ciisan, ciisaniis hanga quuqaa dirra nama waraanu san ofirraa buqqaasanii maal rafu? Tulluun fuul dura kee dhaabbattuus yoo qalbiin hin agarre ijji ilaaltuus hin argituu bar. Bakka nama nyanyaatu malee hooquu fedhaniif hin hooqan. Kan qalbii nama dhiphisu, kan garatti nama dhimmisu, kan sammuu keessaa gururi’uu, isa hidda dhiigaa keessa oliif gad ori’u, kan sombi qufa’u, kan surrii nama naanneessu, isa mar’umaan nama guduunfu malee baasuu hamilaniif hin baasan. Walitti cuuncuunu malee waan tufuu barbaadan qofaaf miirri hancufa namaaf hin cimmisuu mitiiree? Kanumaatu laphee koo hatee, qubbeen kiyya micciiree, kallattii koos jijjiiree xurree komii irra naan kaate malee malee silaas kanumaan dubbachuuf xalayaa siif barreessuu murteesse……. Ammallee niin kutee mitii? Tole, Dhiifama ammallee! Ijoo dubbii koottiin deebi’a, hadaraa obbolummaa xalayaa kana dubbisii xumuri.
Yaa Obboleessa kiyya! Anaafi ati ilmaan Oromooti. Abbaan keenya Oromoo tahuu saglanii sabbaatu nu beeka. Haati teenya Oromiyaa tahuu kan nu hin beekne hin jiru. Nuti arra abbaan bideenaa abbaa keenya ajjeessee harmee teenya humnaan dhaaluus, anaafi si gargar fageessee, ati ofitti si qabee ana immoo achi na qabee duugdaaf garaa walitti nu godhuuf wixxifatuus anaaf ati dhukti keenya dhuka lafee tokko tahuu ni beekna. Nuti dhiigni keenya gadaameessaafi gudeeda tokko irraa walitti burqe. lafeen keenya jirma lafee tokko bu’ura godhatee hidda tokko irratti ijaarame. Foon keenya inni qaamni keenya maragameen kun dirra tokkorraa mogalame. Gogaan keenya inni arra qaama lamaan uwwifame kun afrii takka irraa baqeeffamee nutti haguugame. Kun dhugaa uumamaati malee kan fakkeessuuf akkeessuuf walitti firoomnuu miti. Eega dhiigni Oromummaa hidda obbolummaa keenya walitti guduunfee bakkaan itti sirraa hafuufi akkaan itti sirraa fagaadhu hin qabu. Atiis immoo qabda jedhee hin yaadu. Arra haalli jireenya gargar nu dhilee, shirri abbaa bideenaa sarara odeeffannoo keenya kutee wal iyyaafachuu fi wal odeeffachuu nu daangeessuus anaaf ati wal yaaduufi wal dheebochuu dhiifna jedhee hin yaadu. Mee laali! ati manuma abbaa keenyaa keessatti alagaaf gabroomtee, ani immoo fagotti na fufee qe’ee ormaa keessa akka sareetti oliif gad na kaachisaa jira. Ati manuma abbaa keenyaatti akka harree alagaan si fe’achaa, ani immoo dikee ambaa irraa akka saree harka namaa na kajeelchisaa qabeenya abbaa keenyaa irraa agabnee hanga yoom jiraanna? Kun gaafii yeroo mara sammuu koo keessaa dhawwaaquudha. Garuu deebii ofiif deebisuuf dirqama siin mari’achuun qaba malee kophaa koo deebisuuf baayyee ulfaata. Anaafi ati kaleessa waaqni obbolaa godhee nu uume waan taheef dhimma keenya irratti waliin mari’annu malee kophatti murtii laachuun akka hin danda’amne beekta. Ani kiyya murteeffachuuf ati immoo kee murteeffachuuf abbaan keenya kun keessanii malee kun keeti kun kan isaati jedhee wanti nuuf laate akka hin jirre beekta. Qoodni keessan waliini jechaati nu guddise ture abbaan keenya. Mee yaadadhu! Gaafa lubbuun jiru abboon gaaddisa odaa guddaa ooyruu teenya walakkaa san jala taa’ee wal bira nu fidee harka keessan wal irra kaayaa wal qabadhaa jedhee yeroo nuti wal qabannu “Wal malee hin murteessinaa, isin kan waliiti, waliif waliin jiraadhaa. Gargar hin bahinaa, waliin kaadhaa, waliin nyaadhaa, sammuun keessan waan tokko haa yaadu, garaan keessan waan tokko haa nyaatu, garaafi gaarri wal isin hin dahin, alagaafi dhagaan isin hin danda’in, rasaasaafi basaasni walitti isin hin buusin, qoorraafi qoriin addaan isin hin baasin…..” jedhee eega nu eebbise booda “Kun eebba qofa osoo hin ta’in wa’adaasi” jedhee kan nutti himu san ni yaadattaa? Wa’ada inni nu qabsiise saniitu akkaan sin irraanfanne na daangeessa.
Obboleessa kiyya! Yaa gudeeda aabboo! Xalayaa tana yeroon siif barreessu waan obboleeyyan keenyarratti alagaan tahaa jiru mara yaadadheen imimmaan hadhaa’aa makaa dhigaatiin bora’e ijarraa xuruursaa, copha dhiigaa diimaan fuula koo dhiqachaati. Anaafi atiis kan diinni ajjeessaa jiru waliin burqaan keenyaa laga tokko. Bu’ura Oromummaatiin gadaammeessi dhiigaaf lafee keenyaa waan tokko taheef isa onneen kee dhikkafatee guunguumtu kiyyaas guunguuma. Fagoo walirraa jiraannuus laphaalapheessi keenya rukuttaa wal fakkaataa qaba. Kutaan qaama tokko yoo madaa’u ykn rukutamu dhukkubbiifi laalaan abbichatti dhaga’amuun hin oolu. Anaaf ati walirraa fagaannuus qaamni keenya tokko waan taheef akkuma qubni miilaafi qubni harkaa wal irraa fagaatuus yoo qubni miilaa gufatu ykn kan harkaa gubatu qaamni guutuun laalaa dhaga’uu san narraa fagaattuus miidhaan kee natti dhaga’ama. Dhibeen kee na dhukkubsa, dhibeen koos si dhukkubsa. Dhibeen nu lamaanuu dhukkubsu tokko waan taheef qorichi nu barbaachisuus tokko. Qaama wal fakkaataa dhibee tokkoon qabame dawaan isaas tokkumaa mitiiree? Eeyyee! Akkuma anaaf ati ilmaan abbaa tokkoo taanee dhibeen nutti jirtuus qorichi nu barbaachisuus tokkuma akka tahe mamii hin qabu. Dhibeen hamaan nu qabe kun maqaan isaa gabrummaa akka tahe ni beekna. Ogeessi yaalaa immoo qorichi keessan bilisummaa akka jedhamuufi bakkaa fi akkaataa itti argamuus nutti himuu isaa waan dagatte hin sehu. Arra dhibeen baakteeriyaa roorroo alagaan daddabru wal biraa nu fageessullee immoo qoricha milkooynee fayyinee walitti deebi’uun keenya hin hafu. Eeyyee kaa! burqaa keenyaatu kaleessa tokko ture waan taheef boru funyoon mar’umaan obbolummaa harkisee walitti nu deebisuun hin hafu. Waaqni saglan booraanaa, shanan bareentumaa, inni sagaltama garbaa dhibee keenyaaf qoricha nu milkeessee fayyummaan walitti nu deebisuu ni dadhaba jettee yaaddaa? Inni kaleessa gudeeda aabboo keessaa nu burqisiisee gadaameessa aayyoo keessa tiruu haadhummaa nu boraafachiise, hidda handhuraatiin dhiigaafi suga nu soorachiisee, qilleensa somba tokko nu hargansiise kan eega dhalanne boodaas harma harmee teenya Oromiyaa waliin nu hoosise san kana godhuu akkamitti dadhaba? Hin dadhabu.
Yaa obboleessa kiyya! Oromiyaan arra alagaan dhaalamtuus nu lamaaniifuu haadha teenya. Duuba mee osoo haati teenya roorroo alagaatiin imimmaan lakkuu dhangalaaftuu akkamitti cal’isuu garaan si danda’e? Diinni obboleeyyan keenya biqila qaccee lafaa dhufaa jiru kan boru guddatee firii ayaa ta’u yoo rasaasaan qaxara qoorsu, jaarsoolii keenya ibiddaan gombisanii, obboleettii keenya isii da’iifa dahuuf guyyaa lakkaawwattu rasaasa garaa keessa baasanii, gadaameessaa tarsaasanii ulfa culqa surriin faca’ee, mataafi qaamni mormatti addaan luqqa’e isa dhiigaan dheengiyame reeffa haadhaatiin wal maddii yoo ciibsan maaltu sitti dhaga’ame? Dhiiga obboleeyyan keenyaatiin haati teenya Oromiyaan jaalattee osoo hin taane dirqamtee qaama dhiqachaa jirti. Qabeenya abbaan keenyaa harmee irratti waliin nuuf dhiise taatu arra abbaan bideenaa si maxxanfatee qoqoraa jira. Haati teenya harka ilmaan isiitiin jaalattee osoo hin tahin dirqamtee qabeenya saamamaa jirti. Maqaa hojjataa mootummaatiin mindaa garaa kee bira siif hin dabarre sitti laatee tooftaa hawaasa tajaajiluu jedhuun si golgee yoo albuda keenya kan silaa anaaf si qofaaf oolu yoo saamu, yoo qabeenya keenya mara hammaarratu, obboleessa keenya kan mormuufi saamina didu osuma ati agartu ija kee duratti ajjeessaa, kaan biyya irraa baqachiisee garbaafi galaanitti akka gataman godhaa jiraachuu garaan keetiifi kiyyaas ni beeka. Dhiigni obboleessa keetii yoo dhiiga saree tahu xiqqollee sin suukanneessuu? Yaa Obboleessa kiyya! Ati dhala Oromoo taatee maqaa ummata tajaajiluutiin wixina alagaa irkisaa jirtu mee waan tokko yaadadhu. Maqaan kee kan ittiin hojjattu hojjataa mootummaa jedhamee beekkama. Kan jarri alagaa keessoon sitti hasaasan ummata tajaajilaa jirta kan jedhuudha. Hayyee! kanuma fedhellee haa tahu. Ogummaa qabduun ummata ofii tajaajiluun gaariidha. Garuu mee eega tajaajilaa hawaasaa taate gaaffii muraasa haa si gaafadhu. Ummanni tajaajiltu kun dhiiga keeti. Obboleessa, obboleettii, haadhaafi abbaa keeti. Kan ija kee duratti ajjeessaa jiran isaanuma. Duuba gaafa isaan mara si jalaa duguugan maal tajaajiluufi? Akka itti aabboof aayyoon si barsiisan ni dagattee? Ogummaa qabduun ummata keessaa baate, maatii kee kan si dhalanii si barsiisan tajaajilaa eega jiraattee mee ogummaa qabduun tajaajila bilisaa laattee beektaa? Ogummaa qonnaa yoo barattee jiraatte guyyaa tokko xaa’oo abbaa keetiif bilisaan laattee beektaa? Ati ogummaa barsiisummaatiin obboleeyyan kee tajaajilaa jirta yoo tahe seenaa warra kaabaa (tan warra abbaa biideenaa) tan Minilikiifi tan Yohaannis malee guyyaa tokko seenaa obboleessa kee kan eenyummaa kee falmuuf diina dura dhaabbatee lole kan akka Bakar Waareefi Leenjisoo Diigaa faa barsiiftee beektaa? Ogeessa fayyaa yoo taatee guyyaa tokko oboleessa kee rakkataa kan hiyyummaafi dhibeen yarachiiftee mana yaalaa dhufe qoricha bilisaan laatteefi jirtaa? Ogeessa seeraa taatee mana murtii jirta. Obboleeyyan kee tasa wal badanii himannaaf gara kee dhufan kan harka sitti jiidhe bilisa gootee hiyyeessa adabde maallaqa irraa guuruu, yoo maallaqa dhabe mana hidhaa galchuu malee takkaa akka abbaan keenya nu barsiise sanitti bilisaan walitti araarsitee nagayaan akka galan gootee beektaa? Poolisiifi nagaya eegduuniis yoo alagaan “inni kun shoorarkeessaadha qabii mana hidhaatti galchi ykn biyya jeeqaa jiraa rasaasaan laboobi” jedhe qawwee sitti kennee si ajaje “lakkii obboleessi kiyya mirga isaa gaafate malee shoorarkeessaa miti” jettee harka irraa deebifattee beektaa? Mee ogummaa biraa qabaattuus roguma jirtuu of gaafadhu. Eeyyee! Akka ati deebii hin qabne beeka. Hayyeeree! ati ummata kee tajaajilaa jirta moo dukkaana warra wayyaanee gurguraa jirta? Kanaafuu ati hojjataa wayyaaneeti. Dafqaaf dhiiga obboleessa keetii dabarsitee gurguraa jirta jechuudha.
Yaa obboleessa kiyya! Dhaamsiin xumura irratti siif qabu yoo jiraate barana haalli obboleeyyan keenya jalqaban kun adeemsa sirriiti. Sochiin bilisa of baasuuf, qabsoon gumaa abbaaf obboleeyyaan keenyaaf kafaluuf, harmees miidhaafi roorroo abbaa bideenaa jalaa eewaluuf, anaas dikee ambaarraa na galchuuf, siis mana abbaa keenyaatti alagaaf gabra tahuu kana jalaa si baasuuf warraaqsi obboleeyyan keenya barana jalqaban kun tarkaanfii dhugaati. Obboleeyyan keenya nu boodaan dhufan kun onnee abbaa keenyaa san qabaachuu waan hubatte natti fakkaata. Akkaan ani sodaadhee biyyarraa dheeysu, atiis manuma abbaa keenyaatti wandaqa akka taatu kan nu dirqe onnee akka abbaa keenyaa finiintuu diinaaf hin sagadne dhabuu keenya akka tahe ni beekta. Obboleeyyan keenya mirga isaaniif falmatan, kan haqa abbaa keenyaa deebisuuf xurree isaa qabatanii ka’an kana ukkaamsuuf, warraaqsa isaanii qancarsuuf si kan gurshaa xiqqoon soban kana fayyadamaa jiraachuu of beekta jedheen tilmaama. Osumaan ani taa’uu, osoo atiis ulee alagaan sitti kenniteen kaan aaggachaa kaaniis dhooytuu sadarkaa tanaan gahan qabsoo. Baayyeen isaanii dhiigaan seenaa gaarii nuuf galmeessanii dabraniis kanneen lubbuun hafan ammallee falmaa itti cimsaa jiran. Aniis xalayaa kana akkaan siif barreessu kan na taasisees kanuma. Eegaa yaa ilma aayyaa! Alagaan arra harmee teenya Oromiyaa dhaale, abbaan biddeenaa kun ati hojjataadha jedhee si ramadee kafaltii aanan xuuxxoo daa’imaa hin binne kanaan sobee wal irratti nu duulchisaa jira. Dhugaa dubbachuuf ati gadaameessaa Oromiyaafi gudeeda Oromoo keessaa baatee yoo obboleeyyan, haadhaaf abbaa keenya afaan deebitu, yoo qaama kee irraa ibidda shiddu, yoo harmee Oromiyaa alagaa saamsiftu muka kibriitii fakkaatta. Kibriitiin haadhaaf abbaa keessaa bahe dhiitee alagaaf ibidda qabsiisa. Mukni kibriitii cinaachuma haadha keessaa bahe irraa ibidda qabsiisuus inniis gubachuun isaa hin hafu. Ibiddi inni qabsiisu alagaaf malee isaaf humaa hin fayyadu. Kana atiis ni beekta. Kanaaf yaa obboleessa kiyya kan maqaa hojjataatiin alagaaf fe’amaa jirtu takka dhaabbadhuu of ilaali mee. Naaf gahe gabrummaan jedhii falmadhu. “Alagaa ilkee koflaa, fira gaafa goflaa!” Jedha turee mitii abbaan keenya. Wa’ada gadaameessaa tokko keessa nu boraafachiise san yaadadhu mee. Qorii obbolummaa tan harmeen teenya waliin nu soorte san qaxaph jedhi mee. Anumaaf siitu waliif fooni. Nuti obboleeyyan keenya waliin malee alagaa waliin hin miidhagnu, humaatiis bu’aa hin qabnu. Qilee abbaan biddeenaa jidduu keenyatti qote kana duuchinee, dallayya shiraaf alagaan nu jiddutti ijaare kana jiigsinee walitti haa baanuu mee. Atiis gama keetiin diigi aniis gama kiyyaan niin diigaa. Ulee alagaan sitti kenne darbi, aniis sodaa biyyaa na baafte darbeen nu lachuu obboleeyyan keenya waliin taanee falmaa cimsinaa. Ati gama keessaatiin ciri, aniis gama alaatiin ciraan girdoo walakkaa keenyatti alagaan hidhe tana marree handhura harmee teenyaa Finfinnetti walitti dhufna. Gargar faffacaanee humna dhabne malee galata isaatii rabbiin baayy’ina nutti hin qusane. Baayy’ina keenya kana irratti waliif galtee qabaannaan nuti galaana gufuuf kulluuda fedhe gangalchu tahuu keenya yaadadhu. Daqiiqaa tokkoof ija guduunfadhuu shira alagaan nuttiin jiru kana sammutti yaadi mee. Kan arra alagaan qabeenyuma abbaa keetii kan ati walitti qabdee geessituuf irraa xiqqo harkarratti sii qicu kanaaf jettee roga alagaa dhaabbachuun kee boruuf sheenaa madaa qubaa akka sitti hin taane adaraa. Xalayaan kiyya kun akkuma si geesseen dubbiftee murtii boonsaa akka fudhattu, alaagaan siif riqicha tahuun naaf gaha akka jettuun abdiin sirraa qaba. Yaa obboleessa kiyya! Silattuu kan karaa yoo tahe malee kan garaa waa hin xumuramtuu, hundaafuu sitti dheereessuu koof dhiifama jechaa arraaf asumattiin goolaba. Xalayaa biraatiin hanga walitti deebinuu ykn qaamaan wal agarruu nagayatti naaf turi. Dhaamsa kiyya kana akkuma xalayaan tun si geesseen naaf barreessi. Gadaan gadaa bilisummaa nuuf haa tahu.
Obboleessa kee: Ilma Gudee irraa.
Obboleessa kiyya: Ilma Aayyaa tiif
Saphaloo Kadiir / Abdulbasit Kedir
Sadaasa, 2016


text:
Muummichi Ministeraa, Dr Abiyyi Ahmad, kaabinee haarawa dhaabaniiru. Kaabinoota kana keessatti Ob Umar Huseen, itti-aanaa pirezidaantii Oromiyaa, Daayireektara Gaaliiwwanii fi Gumruuka Itoophiyaa ta’udhaan muudamaniiru. Waajjirri galiin biyyattii kan Woyyaaneen keessatti goobdeedha. Akkasumas, Ob Mootummaa Maqaasaa Ministera Raayyaa Ittisaa ta’aniiru. Kunis laakkofsa Oromoota Komaand Poostii keessa jiran lama godheera. Ob Biraanuu Tsaggaayees Abbaa Alangaa Itoophiyaa ta’aniiru. Wolumaa galatti angoon sadeen kunniin yeroo kanatti ijoodha.
Gama birataiin Ob Abbaadulaa Gammadaa aangoo afyaa’ummaa gadi lakkisaniiru.
Guutuaa namoota akka haaratti Dr Abiyyi gara kaabinee isaatti fide ykn bakka woljijjiiree:
1. Obbo Shifarraa Shugguxee – Ministeeraa Qonnaa fi Qabeenyaa beelladaa
2. Obbo Siraaj Fageessaa – Ministeera Geejjibaa
3. Dr. Hiruut W/Maariyaam – Ministeera Dhimma Hojjetaa fi Hawaasummaa
4. Amb. Tashoomaa Togaa – Ministeera Dhaabbilee Misoomaa Mootummaa
5. Obbo Umar Huseen – Dareektara Ol. Abbaa Taayitaa Galii fi Gumuruk Itiyoophiyaa
6. Aaddee Uubaa Mohaammad – Ministeera qunnamtii fi Odeeffannoo
7. Dr. Ambachaw Makonnin – Ministeera Indaastirri
8. Obbo Mootummaa Maqaasaa – Ministeera Raayyaa Ittisaa biyyaa
9. Aaddee Fooziyaa Alii – Ministeera Aadaa fi Turiizimii
10. Obbo Ahmad Sheedii – Ministeera Dhimmoota Komunishinii Mootummaa Federaalaa
11. Obbo Janxirar Abbaaygizaw – Ministeera Misooma Magaalaa fi Manneeni
12. Obbo Mallasaa Alamuu – Ministeera Albudaa fi Inarjii
13. Obbo Birhaanuu Tsigaayee – Abbaa Alangaa waliigalaa Federaalaa
14. Aaddee Yalam Tsagayee -Ministeera dhimma dubartoota fi Daa’imanii
15. Obbo Malakuu Atbal – Ministeera Daldalaa
16. Dr. Amir Aman – Ministeera Eegumsa fayyaa


text:
Har’a, gama tokkoon ayyaana dubartootaa sadarkaa Addunyaa ayyaaneffachuuf, gama kaaniin immoo hacuuccaan, addaan-qoodinsii fi hookkarri dubartoota irratti geggeessamu akka dhaabatu gaafachuuf, guutummaa Addunyaa irratti hiriirawwan geggeessamaa oolan.
Magaalaa galma-mootummaa Filiippins – Maaniillaa keessatti, dubartoonni halluu bifa siddisaa faa uffachuudhaan karawwan magaalattii irra hiriiuudhaan, mootummaa Prezidaantii biyyattii – Roodirigoo Duytertee fi irraa-cimaa inni baala sammuu joonjessudhabamsiisuuf jalatti namoonni kuma afur ajjeesamuu balaaleffatanii jiran. Magaalaa Kooriyaa Kibbaa – Suul keessatti immoo, tuttuqqaa naamusa-dhaabinsa saalaa bakka hojiitti dubartoota irratti geggeessamu mormuuf – sochii Yunaayitid Isteets keessatti jalqabame, kan “Me Too” yokaan “Anis” jedhamuf deggersa isaanii agarsiisanii jiran.
Speen keessatti immoo, addaa-addummaa dantaa dinagdee dubartootaa fi dhiira gidduutti mul’atu mormuudhaan, dubartoonni har’a hojii dhaabuudhaan daandii yaa’anii mormii isaanii dhageessisaa oolan – jedhama.


text:
Haata’u malee, qeeqxonni seerichi mirga siivilii dhiibuu danda’a jedhaniiru.
Deggartoonni seerichaa, seera-baaftota biyyattii seericha paarlaamaan ga’an dabalatee, akka jedhanitti baay’inni midiyaalee hawaasummaa yakkoonni haaraa kan akka gowwomsaa (online scams) akka dabalu godheera; kun ammoo seerota kanaan duraa keessatti hin-dabalamne ture.
Koreen gaazexeessitootaa falmu, too’ataan mirga miidiyaa Niwyoork bu’uureffate, torban darbe seerri kun tarii mirga bilisummaan haasa’uu yakka gochuu danda’a jechuun akeekkachiiseera.
Seerri mallatteeffame kun garuu qorannoowwanii fi too’annoo ciiggoo-saayibarii fi oduu sobaatiif haala akka mijeessu ibsi pireezdaantii biyyattii eereera.
Madda: https://www.reuters.com


text:
Albertoo Fujimoorii: Dirqamaan dubartoota maseensuun himatame
Pirezedaantiin Peeruu duraanii yeroo hojiirra turan himannaan dubartoota shan dirqamaan akka maseensifaman taasisaniiru jedhu irratti dhiyaataa jira.
Ministiroonni fayyaa sadan isa waliin hojjetanis himannaa kanaan maqaan isaanii ka'eera jedhu abukaatoon ol aanaa biyyattii.
Yeroo Fujimooriin pirezedaantii turanitti, 1990-2000, dubartoonni 300,000 ta'an akka sagantaa mootummaatti baqaqsanii hodhuun maseenaniiru.
Fedhaan ture jedhamullee, kumaatamatti kan lakkaa'aman garuu fedha malee ta'uu dubbatu.
Dubartoonni kan akka raawwataniif miidhaan irra ga'eera, sodaachifamaniiru, ykn maqaan hin taane kennameeraaf.
Hedduun dubartoota kanaa arka qalleeyyiifi jiraattota baadiyyaa turan.
Namoonni 2,000 ta'an himannaa dirqamaan akka maseennu taasifamneerra jedhu kana dhiyeeffataniiru. Akka ragaan mootummaa agaarsiisutti dubartoonni 18 rakkoo kanaan walqabateen lubbuun isaanii darbeera.
Fujimoorii sagantaa kana waliin walqabatee qorannoo bara 2014 isaanirratti gaggeeffameen qulqullaa'anii turan.
Himannaan haaraa irratti baname kun dubaroota shan miidhaafi dhibee wallaansa baqaqsanii hodhuu kanaan walqabatee lubbuun isaanii darbe ilaallata.
Pirezedaantiin duraanii umuriin isaanii ganna 79 ta'e yakka sarbama mirga namaa raawwataniin bara 2009'tti hidhaan waggaa 25 itti murtaa'ee ture. Rakkoo fayyaa qabaniif jecha garuu bara 2017 dhiifamni taasifameeraaf.


text:
Obboleeyyan keenya Girmaan faan ajjeechisan boolli haa lakkaawu. Kan hiisisan manneen hidhaa Qilinxoo hamma Zuwaay dhiphisanii jiran. Ta’us ilmaan Oromootin qabamuun isaa ergaa jabaa dabarsa. Saba kana irratti yakka dalaganii bahuun amma booda akka hin danda’amne ifatti agarsiisa. Ijjifi harki Oromoo bakka mara jira…amma ammoo tokkummaan waliin tarkaanfataa jira. Oromoo irratti yakka hojjannaan gonni itti dhokattu, eeggusi si baasu kamuu akka hin jirre Bombaa irraa hubadhu.
Ammaa warri isa bobbaasu gara ederaalaa fudhanna jedhanii wixxifachuun isaanii hin oolu. Kun gonkumaa hayyamamamuu hin qabu. Yakka kan hojjate irra jireessatti Oromiyaa keessatti ummata Oromoo irratti. Kanaaf ammoo aangoo dhimmicha ilaaluu ( jurisdiction) kan qabu mana murtii Oromiyaati. Kanaafuu Poolisiin Oromiyaa akkuma qabe, yakkicha qoratee mana murtiif dhiheesuu qaba malee federaalaaf dabarsee laachuu hin qabu. Yoo dadhabdan Qeerrootti himaa, isaani kan Agaazii dhiisii magaazii hin sodaanne!
Ijji Qeerroo Qara!!


text:
Dhaamsa Waggaa Haaraa Hayyu Duree Adda Bilisummaa Oromoo
Guyyaa: 31/12, 2006
Lakk: 13/ABO/06
Dhaamsa Waggaa Haaraa Hayyu Duree Adda Bilisummaa OromooUmmata Oromoo, fi miseensota ABO, akkasumas qabsaawota bilisummaa Oromoo,Maqaa koree Hojii Geggeesituu ABOti, fi maqaa kiyyaan, baga bara haaraa 2007 geessan jedha. Barri moofaan dabree haaraan yeroo seenu, caalaa wayyaan akka waliin dhufu hawwuunii fi akka dhufus carraquun ilmoo namaa irraa kan eegamu. Waan ta’eefis barri dhufu kan dagaagina qabsoo itti arginu,kan aagaa, nagaa fi injifannoo akka isiniif ta’u hawwii koo ibsa.
Sochiin bilisummaa Oromoo gufuun itti heddomatu illee bara dabres akkuma baroota taraniiqabsaawota ijoo kaayyichatti cichaniin tikfamee bara haaraa kana dhaqabeera. Gurmuun qabsawota bilisummaas guddataa qabsoon isaanis caalaa misaa of dura tarkaanfachuu danda’e. Akkanaanis, balaa kaayyoo dhaabba keenyaa ABO irratti agamame facisuudhaan, ittifufa kaayyoo ganamaa mirkaneessuu danda’ameera.
Gama dhaaba keenya ABOn rakkina keessatti dhalatee tureen dhaabichi bakka lamatti qoodamuun beekama dha. Rakkina kanas karaa nagaa furmaata itti gochuuf murna kaayyoo ganama irraa ceheef carraa of qoree of sirreessuu kennuuf jecha koreen Qaama Cehumsaa jedhama ture dhaabbatee akka hojii dhaabichaa geggessaa ture ni yaadatama. Korichi yeroof kan utubame waan tureef dirqama yeroo isaa erga fixate booda jaatamee jira.
Korri ABO kan Amajjii bara 2006 taa’e koreen Qaama Cehumsaa kun akka gadaa hojii isaa raawate murteesse ABOn hoggana dhaabbataa filatee maqaa isaatiin akka socho’ii ittifufu tasiseera. Gaaffii Oromoo waan ilaalunis, motummaa gabroofataa irratti qabsoon tolfamu toora hallen akka ittifufu ajajee jira. Dabalees, hariiroo dhaabota gara garaa waliin godhamu irrattis masaka kennuun xumurameera. Tarkaanfin kun injifatnoo bara dabrsine keessaa tokko ture. Murtii kora kanaan masakamuunis caasaan dhaabichaa sirna haaryaa haala waliin deemu dirirfachuun sochiin mirqansaan mul’achu dandaera. Hunda caalaa kaayyoo ganamaa lakkisuun, bilisummaa Oromoo mirkanessuu dhiifnaan mirga hanga ammaa sabni Oromoo qabsoon argatehuu of duuba deebisuuf akka ta’e ummatni keenya kan biyya keessaa fi alaas akka hubatu tattaaffiin godhames firi qabeessa ture.Karaa kaaniin harirron humnoota Oromoo bilisummaa Oromoof dhaabbatan gidduutti mul’ates akkan jajjabeessa ture. Humnootni bilisummaa Oromoo, afanfaajjii dhaabni AFD ofiin jedhu, kan murni ABO keessa bahe itti miseensoome mooraa Oromoo keessatti uume qulqullessuuf ejjennaa tokko qabaatanii dura dhabbannon godhan afanfaajjii ture ittisuu irratti gumacheera. Haalli kun ittifufee, akeeka ifaa jalatti qabsoo waliin qindeeffatnii gurmuu tokkoon akka waliin socho’an bu’uura buseera.Haala sochii ummata keenya yoo fudhanes raoorroo fi midaan diinaan irratti raawwatamu haa dabalu malee waldhaansoon mootummaa gita-bulchiinsa Tigray irratti deemsisu caalatti jabaatee fi bal’atee mul’ateera. Keessumaa bartootnii fi dargagotni hidhaa fi ajjechaa diinaanf osoo hin jilbeenfatin goleelee Oromiyaa hunda keessatti sochiin godhan boonsa ture. Sochiileen ittifufaa fi mul’atan kun qabsoon Oromoo sadarkaa ummatatti jabaachaa fi humnaawaa deemuu kan mirkaneessu ture jechu dandeenya.
Akkuma qabsoon ummata keenya jabaachaa dhufuun, mootummaan Wayyanee yeroo kamuucaalaa ummatan lagatamaa fi kophxawaa dhufun yeroo calatti mul’atera. Waanta’eefis, sirnaabbaa irrummaa isaa caalatti jabeessuun hidhaa fi ajjechaan ummata keenya irraan gahu daranol kaase. Umatoota walitti busunis walgidduutti akka dhiingi dhagalau godhe. Golii keessaakanaan qabsoo ummataa ittisuuf tattaafatu irra dabrees didda keessaa ukkamsuuf imaamatabiyyoota ollaatti goolii busuu ittifufe. Akkanaanis kuno biyya walaba taate Somaliya werareeobolwan Somaliya rakkina isaani walii isaani giddutti akka hin fixanne gufuu ta’ee nannichajeeqa jira.
Cuunfatti barri dabrsine qabsawota Oromoo fi ummata Oromoofis yeroo falamaa jabaa fimilkiilee nama jajjabeessu ture jechuu dandeenya. Kun akka jirutti ta’ee dhugan irra taramu hin qabne tokko haala kana gahatti dhimma itti baanee yeroo injifatnoo dhiheessuuf sochiin gama jaarmayaatiin mata mataatti ta’e gamtaan humnootni bilisummaa Oromoo godhaan gahaa ta’e hin argamne. Humna dandeetti qabsoon Oromoo qabu walitti qindeessanii qabsawanii qabsosisuu irratti hir’ina ni ture. Kanuma waliin dadaqinsi kaayyoo irratti murna garii biratti mul’ates afanfaajii umuun qabsoon bilisummaa Oromoo dadhabatti akka hergamu gochuu irratti gumachun ni jira.
Hi’inoota kanneen injifatnee bara haaraa dhufu kana mirga caalu gonfachuudhaaf qabsawotniOromoo dirqamni nu eggatu guddaa dha. Dhaaba keenya ABO, har’a illee kaayyoo kaleessaqabatee ka’eef amanamaa ta’ee qabsicha kan ittfufu ta’uu caalaatti hojiin of mirkaneessuu,ummatni keenya caalatti jaarmyaan hammatamee qabsoo ittifufaa ta’e akka godhu hojjetuunfardii.
Humnootni bilisummaa Oromiyaaf dhaabbatanis dirqamni isaan eggatu guddaa dha. Akkajaarmayaa fi gamtaanis dadhabbii qaban gamagamanii, haala itti gurmuun qabsawotabilisummaa jabaate hojiin itti of mul’suu fi ummata keenya sochosuu danda’u itti mirkan’uargamsiisuuf socho’u irra eegama.
Ummatni keenya alaa fi keessas olola ofuun sobamuun mirga haaraa dhiifnaan isuma qabsoo fiwareegama hanga ammaan argamehuu kan of duuba deebisuu fi hamilee dhaloota dhufuu kan hubu ta’uu hubatee qabsoo bilisummaaf godhu jabinaan baranas ittifufuun qaba.
Mayyii irratti, haalli keessa jirru xaxaa ta’uu ni hubatna. Haalli xaxaa fi rakkisaa dha jenneehaalaaf jilbeenfatu osoo hin taanee haala jiru jabinaa fi qabsoon jijjiruuf qabsawu feesisa.Qabsoon keenyas dheeraa fi ba’a bu’ii akka qabu beeknee karaa salphaa fi qaxamura hinargamne eegu irra gurmuu keenya jabeesinee muratnotan warraquu dha. Cimina jaarmaya,qabsoo qindawaa fi ittifufaa, of irratti fi ummata Oromoo irratti abdi qabachuu bu’uura taasifate magarsuun bara 2007 kan milkii fi injifatnoo taasisuuf haa kaanu.
Oromiyaan ni bilisomti
Qabsoon ittifufa! Injifatnoon ni dhufa!
Dhugaasa Bakakkoo
H/D ABO


text:
Doktar Abiyyi Ahmad Ministira Muummee Mootummaa Rippablikii Federaalawaa Dimokraatawaa Itoophiyaa ta’uun Bitooteessa 24 bara 2010 erga moggaafamanii kaasanii hojiilee guguddoo hojjechuurratti argamu.
Kanaanis iddoowwan gara garaatti keessumaa dhimma nagaafi tasgabbii, akkasumas tokkummaa biyyattiirratti rakkoolee mudachaa turan furuuf jiraattota Magaalaa Jigjigaa, Amboo, Maqaleefi Finfinnee waliin marii bal’aa taasisaniiru; yeroo gabaabaa kana keessattis jijjiirama fiduuf waliigalteerra gahuu danda’aniiru.
Kunimmoo rakkoolee biyyattii mudachaa turaniifi gaaffiilee ummataa deebisuuf, akkasumas ummata waliin walitti dhiyeenyaan hojjechuuf tarkaanfiiwwan fudhatamuu qaban keessaa isa ijoodha.
Kana waliinis, miseensota kaabinee haaraa muuduun barbaachisaa waan ta’eef, kaleessa namoota 16f muudamni kennameera. Mana Maree Bakka Bu’oota Ummataafis afyaa’ii haaraan filatameera.
Miseensotni kaabinee muudaman kunneen dandeettii, ga’umsaafi muuxannoo kanaan dura qaban bu’uureffachuun gara aangootti kan dhufan yoo ta’u, rakkoo biyyattii mudate keessaa baasuuf hojii guddaan kan isaan eeggatu ta’uu dursanii hubachuu qabu.
Keessumaa miira tajaajila ummataa iftoomina, ittigaafatamummaa, kabaja, haqummaa, al-loogummaa, hirmaachisummaa gonfachuun antummaasaanii qabatamaatti mirkaneessuu qabu.
Kana waliinis dandeettii, beekumsa, muuxannoofi tooftaa hogganummaa horatanitti fayyadamuun rakkoolee hawaas-dinagdeefi siyaasaa biyyattii mudatan irraa jalaan furuuf qindoominaan hojjechuu qabu.
Rakkoolee hanga har’aatti walxaxaa ta’uun mudachaa jiraniifi fala barbaadan, fakkeenyaaf, malaammaltummaa, sassaabdummaa kiraa, qisaasama qabeenyaa, dhimmi nagaafi tasgabbii kanneen eeramaniidha.
Rakkooleen kunniin akka furamaniif irra deddeebiin ummataan gaafatamaa turaniiru. Hanga har’aattis rakkoolee hinfuramne waan ta’eef, furuufis muudamtootni kunneen akka waliigalaatti ammoo miseensonni kaabinee marti kutannoodhaan tattaafachuun aantummaa ummataaf qaban dhugoomsuu qabu.


text:
Gareen cimaa Kiruuksi: Hegaazii, Noobil, Kaantee, Zahaafi Awubamayaangi
Tapha Maanchester Siitiifi Haadersifiildi 0fi0 xumuraniin Maanchester Siitiin waancaa fudhatee warri Haadersifiildi ammoo carraan liigicha keessa turuu isaanii guddateera.
Tapha Arsen Vinger irratti gaggeeffamaniin ammoo Arsenaal Barnileetiin 5fi 0 mo'ateera. Chelsiin ammoo dirreesaarratti Liiverpuuliin 1fi 0 mo'ateera.
Taphattoota isaan kamitu garee Garez Kiruuksi keessatti makamaniiru? Isiniif taphatoota warra kamitu walitti dhufanii garee cimaa uumuu?
Goolii eergaa - Been Fooster (Westibiroom)
Ciminni Been Fooster agarsiisaa jiru garee cimaa kan bara kanaa keessatti akka filatamu kan isa taasisudha.
Sarara Ittisaa - Kireeg Daawuson, Maatiyaas Yoorgensen, Ahimad Hegaaziifi Antooniyoo Ruudiiger
West Biroom turtiin Piriimer Liigii keessatti qabaachuu danda'u osoo isa hin daangessiin Daawusan taphataa cimaa kilabichaa jedhamuu qaba.
Daawusan akka gareen isaa Tootinhaam irratti goolii lakkoofsisuuf shoora taphateera.
Maatiyaas Yoorgesen፡ Taphoonni liigichaa lama yeroo hafaa jiran kanatti warri Haadersfiildi akka Piriimer Liigii keessaa hin baaneef taphachaa jiru.
Gareen kun tapha Maanchester Siitii waliin taasiseen akka gareen isaa kun qaphxii argatuuf gumaacha guddaa taasiseera.
Ahimad Hegazii: Dhiibbaan garee warra kufaatiitti dhiyoo jiranii keessatti taphattoota sarara ittisaarra jiranii bayyee cimaa akka ta'e yeroo taphataa ture nan yaadadha.
Kanaafidha dandeettii Ahimad Hegaazi tapha Tootinhaam waliin ture irratti cimina inni agarsiise kanan dinqisiifadhu. Harii Keeniifi Daalee Aliitiin dadhabbii tokko malee to'achaa tureera.
Antooniyoo Ruudiriiger፡ Tapha Chelsiin Liiverpuul waliin taasiseen Antooniyoo Ruudiriiger qalbii deggertoota isaa arkisaa dhufuusaa hubadheen jira.
Sochii taasisu maraan deggertoonni hunduu jajjabeessaafi dinqisiifataa turan.
Sarara Gidduu፡ Ruuben Looftes Chiik, Maarki Noobilfi Nigolo Kaantee
Ruuben Looftes Chiik፡ Kiristaal Palaas akka Piriimer Liigii keessaa gadi hin buune erga mirkaneeffatanii hojiin leejisaa garee kanaa Rooy Hudsan Ruuben Looftes Chiikiin dhaabbataadhaan mallatteessisuu ta'a.
Chesliin dandeessttii Keevin Debiruyeefi Mohaammed Saalahaa guddisuu akkuma dadhabe dandeettii taphataa kanas guddisuu waan danda'u natti hin fakkaatu.
Maarki Noobel: Taphataa kan biroo osoo hin taane Maarki Noobel ture taphataa cimaa garee isaanii kan bara kanaa ta'uu kan male.
Bara taphaa baranaa Westi Haamiif rakkisaa ture kana keessatti deggertoota akka boquu ol qabatan kan taasise Maarki Noobelidha.
Nigooloo Kaantee: Taphataan kun waan hojjetu waan beekuuf waa'ee isaa kanan dubbadhun wallaala.
Akka gareen morkattootaa dhiibbaa hin geessifne ittisuun olitti haala waliigala tapha isaarratti guddina agarsiisaa jiraachuusaa argeera.
Sarara Duraa: Wilfireed Zahaa, Piyeer Ameerik Awubaamaayaangifi Naataan Reedimoondi
Wiilfireed Zahaa: Tapha Istook Siitii waliin tureen Zahaan dandeettii isaa irra deebiyuun kan itti agarsiise ture.
Sirna torban kana Landan keessa tureen badhaasa garee filatamaa Afirkaa arkakoorraa fudhachuusaatiif hedduun itti boona.
Naatan Reedimoondi: Reedimoondi tapha Everten waliin turerratti maaliif hin taphatiin hafe? Taphataan kun saffisa gareen sun barbaaduufi dandeettii goolii lakkoofsisuu cimaa qaba.
Taphataan kun bara kana yaaliiwwan 40 gara gooliitti yaaleera.
Piyeer Ameerik Awubaamaayaangi፡ Taphataan Arsen Vinger dhumarratti Arsenaaliif mallateessise goolii isaa isa jalqabaafi isa dhumaa Dirree Emireetisrratti lakkoofsiseera.
Piyeer Ameerik Awubaamaayaangi, goolii lama lakoofsisuu isaan alatti tapha Arsen Vingeriif kan mijatu ta'ee mullateera.


text:
"Mannippu"
Annaki kaalaila 8 mani irukum ambathur bus stop pakathula irundha sandhula 8 autonga varisayaa ninnukitu irundhuchu.roadil selbavargal autokalai kadandhu sellumbodhu autovaa sir, enga sir ponum endru ketta badi naanum veru sila autokaarargalum pesi kondu irundhom.Oru 40 vayadhu madhika oruvar thannudaya manaivi kulandhaigaludan engalai nokki vandhanar. Autovaa sir enga sir poganum endru avarai paarthu ketten. Illapaa indha addressku epdi poganum endru kettu oru pathirikayai neetinaar. adhai vaangi paarthu vittu vazhi sonnen.Thanks paa endru koorivittu andha kudumbam angirundhu nadandhu sendranar. Naan angu nindra mudhal autovil poi amarndhen.. Pakathu autovil amarndhu news paper padithu kondirundha ennoda nanban ennaachudaa savaari onnum varalayaa endraan.. Savaari vandhaa naa yen inga iruken, mudhala addressku vazhi soldrathuku 10 rubaainu autola boardu podanumdaa, savaarikudhaan varaanganu nenachaa nammakitta addressku routa kettutu vazhila vera yedhaachu autola yeri poiduraanga kaalaila irundhu idhuvaraikum 13 peruku vazhi solli iruken theriyumaa endren.. Vidraa makkalellaam munnaadi madhiri illada, romba vivaramaagitaanga nikkira autova kooptaa kaasu adhigamaa ketpaanganu, thaanga pora vazhilaya engayaachu savaari muduchchutu adhe vazhila vara autokaarangala kooptu kaasu kammiyaa kekuraanga, pora vazhidhaana summaa poradhuku aalu yethitu ponaa laabamnu kammi kaasuku nammaalungalum othukuraanga , vera enna pandradhu..
Ellaam oru podhu sevaidhaana vidraa endraan.. Sari nee endhuruchu andha podhu sevaya pannu endru solli vittu avan padithu kondirundha paperai pudunginen.. Mudhal pakathai padithu vittu.. Apdi podu, teacheraye padikira paiyan pottu thallitaan pola, indha kaalathu pullaingellaam yemagaathanungalaa irukaanga naama evalavo paravaa illa pola da endren.. Avan sirithabadi dai nee mattum olungaakum english vaathiyaaroda mandaya udachanaaladhaana unna schoola vittu thorathunaanga endraan. pesi kondirukumbodhu oru vayadhaanavar engalidam vijayalakshmipuramla nethaaji streetu ponumpaa endraar.. Polaam utkaarunga sir endru koori news paperai matravanidam kuduthu vittu autovai veliye nagarthinen.. Evlowpaa 50 rubaai sir.. Ennapaa eppavum 40 rubaaidhaana endraar.. pora vazhila roada paruchu potrukaanga sir suthikittu ponum adhaan sir endren.. Sari endru avarum yeri utkaandhu kondaar.. Autovai start seidhu kilambinom.. Paadhi dhooram sellum vazhiyil autovil utkaandhu vandhavarin phone olithadhu.. Eduththu pesiyavar sollupaa epdi iruka endraar.. Konja neram amaidhiyaaga pesi konde irundhaar.. Dhideerendru kovathudan aamaandaa naa ora vanjavanayaadhaan paakuren, kashtapattu sambaarichu serthu vatchadhellaam unga rendu perukum kuduthuttu ippa hospitaluku naa thaniyaa poitu varen adha pathi oru vaartha evanaachu kettingalaa phonevaidaa nandri kettavanungalaa.. Naan auto kannaadi vazhiyaaga andha periyavarin mugathai paarthabadiye vandi ottinen.. Naan kannaadiyil avarai paarpadhai unarndha andha periyavar
Panam kaasu illaadhavan kooda nimmaadhiyaa seththuralaam aanaa konjam panamirundhaalum naari poidhaan saaganum endraar.. Yen sir? Endren.. Rendu pasangadhaan rendu perukum samamaadhaan soththa pirichu kuduthen.. Ippa maasam maasam pension panam varudhu adha chinnavan konjam kashta padraanenu avanuku konjam panam kudukuren, avanuku mattum kudukura enakum kudunu periyavan kekuraan.. Rendu perudhaan irukaanunga oruthanuku oruthan ivanungadhaan udhaviyaa irukanum aanaa ivanunga mathavanga pechcha kettukittu kooda porandhavan koodave sanda pottukittu pesaama irukaanunga.. Ivanunga rendu perukum naduvula maattikittu naadhaan saavuren.. enna sir pandradhu auto otravanla aarambichu ambaani varaikum naatula ellaa veetulayum idhe prachanaidhaan.. mmm kaalam maari pochchupaa, ennoda annan saagarathuku munnaadi varaikum naa illaama avar veetula oru chinna viseshamkooda nadakaadhu,avara idhuvaraikum oru murai kooda yedhuthu pesunadhilla.. Auto kaarar sirithabadi adhellaam andha kaalam sir.. Ennamo po pethavangala nimmaadhiyaa kanna mooda vida maatraanunga,naa saagurannaki enna koothu panna poraanungalo theriyala, Anga bike nikkidhu paarupaa anga niruthikkapaa endraar.. mmm sari sir.Andha periyavar irangi 50 rubaai kuduthaar.Panathai vaangikondu auto standirkirku pogum vazhiyil andha periyavar pesiyadhai ninaithu paarthen.. Maththa kudumbathula panathukaaga sanda pottukitu annan thambinga pesaama irupaanga aanaa ennoda annanukum enakum kevalam panathukaaga prachana vandhadheilla..
Ennoda appaa naa porandhu sila maasangallaye irandhutaaru.. Ennoda ammaadhaan sithaal vela senju engala padikka vachaanga.. Ennoda annan 12th muduchutu oru companyla velaiku sendhaan naa apa 8thdhaan paduchitu irundhen.. Chinna vayasula ellaa annan thambinga maadhiridhan sanda pottu aduchukuvom aparam onnaa sendhukuvom.. Oru naal engamma velai senjukitirukumbodhu suvar idinju avanga mela vilundhuduchu..udane Hospitala sethom aanaa rendu naal kalichu engammaa irandhutaanga.. Ennoda vaalkaila naa paatha mudhal ilappu engammaavoda irappudhaan.. Engammaa irandha piragu ennoda annandhaan kudumbatha gavanichu kittaan.. Kandikka aal illaadhanaala maththa pasangaloda sendhu schooluku pogaama sila thappaana vishayangalukulla ponen.. Adhu ennoda annanuku therinju oru naal roadlaye vachchu enna aduchchu asinga paduthu naaru.. Adhukapuram ennoda annan kooda adhigamaa pesuradhe illa, yedhaachu kettaa adhuku badhil mattum solluven.. Palasellaam nenachukite autola vandhukitu irundhappa yaaro enna kooptaanga thirumbi paarthaa enkooda standla auto otturavaru auto oramaa niruthi vachirundhaaru.. Irangi ennaachu endru ketten. Theriyala da clutch poiduchunu nenaikiren savaari egmore pogudhu 300 pesi iruken poriyaa endraan.. Mmm sarida naa poitu varen, oru 60 vayadhu madhikkathakka mudhiyavarum avarudaya manaiviyum irangi ennoda autovil yerinar.. Andha auto kaarar ungaluku therunjavaraapaa naanga avaruku kaasu kudukala nee kuduthuduviyaapaa? endru kettaar.. Aamaa sir ennoda auto standdhaan naa kuduthuduven sir..
Apa saripaa.. Pora vazhila petrol mattum pottutu poidalaam sir.. Hmmm saripaa.. Petrol bunkla petrol podurathukaaga queula autova niruthittu irangi ninnen.. Enaku munnaadi bikela petrol pottukitu irundhavaru dhideernu andha petrol podravaroda sanda poda aarambichaaru.. Andha petrol bunkla innoru idathula queue gaaliyaa irundhanaala autova thallikittu anga poi petrol pottutu kelambunom.. Petrol bunkla yennapaa prachana? endraar.. Theriyala sir edho meter straighta 30la irundhu oduchunu avaru soldraaru illa neenga paakala zerola irundhu start aachu, startingla meter fastaa odum adha neenga paakalanu petrol podravaru soldraaru .. Oh yaarumela thappu?.. Theriyala sir, avan najamaave yaamaathium irukalaam illa ivanga sariyaa gavanikaama kooda irundhirukalaam kadavulukudhaan velicham.. Mmm nammaalunga oru porula kandu pudikarathuku munnaadi adhula modha epdilaam yaamaathulaamnu kandu pudichiduvaanga pola endraar.. Naanum avaru soldradhu saringura maadhiri thalai asaithen.. New avadi road vazhiyaa poidalaam sir illaati annaa nagarla romba traffica irukum sir endren.. Mmm saripaa.. Naa 40 varushathuku munnaadi chennaiku vandhapa anna nagar arealaam kaadu madhiri irundhuchu ippa paaru epdi irukunu endraar.. Avarudaya manaivi aiyo podhumnga marubadium unga puraanatha aarambikaandhinganu andha thambiya vandi otta vidunga endru sirithu konde sonnaanga.. Naanum sirithu vitten..
Oru retire aanavanuku thevai enna theriyumaapaa avanuku pechchu sundhandhiram kuduthu andha kelavan enna soldraanu kettaale podhum adha vida Avanuku mukkiyamaandhu veru edhuvum illa. Aanaa oru aambala enniku retire aaguraano annike avanoda pechcha andha veetula yaarume kekuradhilla endraar.Aamaa neenga inga vandhu 40 varushamaachu ipdi pesiyedhaan oru veedu kooda vaanga vidaama maasam maasam kappam madhiri vaadagai kudukurom, apa vaanga sonnadhuku andha area sari illa indha area sari illanu sonninga ipa kettaa avanga soldra velaiye kette mayakkam varudhu endru avarudaya manaivi koorinaar. Naanum thedikitudhaan iruken aanaa enga paathaalum yaamaathuraanunga nalla broker kedaika maatikiraanungapaa avanunga commisionlaam endha kurayum vaika maaten aanaa enna yaamaatha irukanumpaa.. Hmmm neenga thedikitedhan irupinga endraar avarudaya manaivi.. Auto kaaranga narayaa perureal estate velaiyum seivaangale nee seiyalayaapaa endraar. Illa sir enaku adhellaam theriyaadhu sir, enaku therinja oruthar real estate pandraaru venumnaa avaroda no. Tharen contact panni paarunga sirnu sonnen.. Hmmm kudupaa aanaa nambikayaana aalaa?, nambi polaam sir, avar chummaa therunjavanguluku mattumdhaan pannuvaaru sir avar brokerlaam illa sir ambattur estatela tvs companyla velai paakuraarunu sonnen.. Oh saripaa no. Sollupaanu kettaaru.. No.ra sonnen.. Yaaru kuduthaanu kettaa joseph kuduthaarunu sollunga sir.. Nee christianaapaa aanaa murugar photo ottiruka.. En peru dhurai sir munnaadi oru autola vandhingala avar perudhaan joseph.. Oh unaku theriyaadhaa avara?..Adhu ennoda annanoda no.dhaan sir ippa kudumbathula prachanai adhanaala avarukum enakum pechchu vaarthai illa
Adhaan sir.. Oh apdiyaa saripaa.. Egmore stationla avangala iraki vittutu vara vazhila oru foreignerum innoru indhiyarum autovai nokki kai asaithanar.. Avargal arugil sendru autovai niruthinen.. Anna square poganum, evlowpaa endraar.. 50rubaai thaanga sir endren.. Avargal iruvarum yeri kondanar.. Andha foreigner meter pathi yedho kettaaru, adhuku pakathula irundhavaru englishla yedho solli sirichaaru.. Vara vazhi muluvadhum chennaiyai patri andha foreigneridam solli konde vandhaar.. Traffic signalil vegamaaga sella muyandra bike oru caarai idithu andha bikil irundha iruvarum keele vilundhanar.. Andha bike otti vandhavar andha caar kaararudan sandai poda thodanginaar.. Traffic adhigamaagi konde ponadhu, andha foreigner yedho ketka pakathil irundhavar sonnadhai kettu andha foreigner sirikka thodangi vittaar.. Naan kannaadiyil paarpadhai unarndha avar, yennachu traffic constable yenganu kettaarupaa, avar pakathula iruka potti kadaila vasool pannikitu irupaarunu sonnen adhaan ipdi sirikiraanga endraar.. Adhu unmayaaga irundhaalum adhai andha foreineridam solli sirithadhu enaku yeritchalaaga irundhadhu.. Yenna sir pandradhu ellaarukum seekiram poganumnu aasaidhaan, nammala oruthan traffic rulesa meerunaa podhum naama ellaarum adhe madhiri traffic rules meeriduvom.. Signal maari rendu seconddhaana aachunu nenachu andha bike kaaran ponaan, signal maaruradhuku innum rendu seconddhaana irukunu andha caar kaaran vandhaan rendu perum iduchutaanunga.. ippa andha rendu peroda avasurathula naama ellaarum wait pandrom.
Adhaanpaa traffic constable olungaa ninnaa ellaarum olungaa povaangala endraar.. Hmmm correctudhaan sir avarum manushandhaana adikira veyiluku evalo neramdhaan sir nikka mudium, bathroomku kooda poi irukalaamla sir endren.. Oru autokaarar traffic constableku support pandradha paakuradhu en vaalkaila idhaanpaa mudhal thadava endraar.. Naan sirithabadi konja nallavangalum meedhi irukaanga sir.. Avarum sirithu konde adhuvum correctudhaan endraar.. Andha foreigner autovil irundha meteraikaati yedho ketka avar edho solli sirithaar.. Yenna sir yen meter podalenu kekuraaraa endren.. Aamaapaa.. Engaluku kattupadiyaagaadhu adhanaaladhaanu sollunga sir.. Traffic constable vandhu trafficai sari seidhaar.. Andha foreigner yedho ketka avar gujaratlalaam meter pottudhaan otturangale adhu eppadi oru naatula anga kattupadiyaagudhu inga mudiyaadhunu kekkuraarupaa? Endraar.. Sir andha oorla yethana auto sir odudhu anga vida inga auto adhigam sir.. Namma naatuladhaan ovvoru statelayvm ovvoru petrol vilai aache sir.. Naanga meter pottu vottunaa tharkolaidhaan sir pannikanum petrol vilai vera yerikite iruku.. Petrol vilaiya vidunga sir kaai kari vilaiyum yerudhe sir, naangalum kaai karilaam vaangithaana sir saapudanum apa naanga kaasu adhigamaa kettaa mattum yen sir ellaarum kova padringa.. Idhu illaama share auto kaaranga, lanjam, kudumba selavu ellaam engalukum iruku sir.. Oru naalaiku oru long savaari, rendu local savaariyaachu kidaichaadhan sir naanga saapda mudium, idhula nammaalunga enga paathaalum roada thondi thondi pottudraanga,
Andha roadungala ponaa autola irundhu screwnga keela vilundhududhu idhula autova sari pandrathuku naanga enna sir pandradhu idhalaam avaruku yeduthu sollunga sir, tamil naatula iruka auto kaarangalaam yedho kolla adikiravanganu nenachuka poraanga endren.. Naan sonnadhai avaridam avar englishil sonnaar.. Andha foreigner aacharyathudan yedho ketka.. Pakathil irundhavar, ipdi neenga meter podaama veli naatula irundhu vara enga kitta romba adhigamaa kaasu vaanguringa adhanaaladhaan naanga thaniyaa indiaa varathuke bayapaduromnu soldraangapaa endraar.. Sir mahabalipurathuko, chennai museaumko veli naatu kaarangaluku oru vilai nammaalungaluku vera vilaidhaan sir.. Government pannaa thappilla engala maadhiri aalunga pannaa thappaa sir.. Adhu epdi sir thappu keela irukavanga pannaa adhu thappaa theriyala, periyaalunga governmentu pannaa adhu thappaa theriya maatikidhu.. Naan solvadhai avar englishil solli kondirukumbodhe beachai adaindhom.. Andha foreigner thannudaya cameraavil ennai oru photo eduthaar. Naan puriyaamal pakathilirundhavarai paarthen, avanga indiaava pathi oru book eludha poraangalaam adhaan thaan sandhichavangaloda photovalaam adhula poduvaanga adhaanpaa endru solliyabadi 50rubaai kuduthaar.. Naan aacharyathudan andha foreignerai paarthen andha foreigner enaku kai kuduthuvittu nadandhu sendraar.. Autovai thirupi kondu varum vazhiyil oru vayadhaana ammaa autovai nokki kai asaithaar.. Arugil sendru niruthiyadhum new secreteriat buildingkitta ponum evlownu kettaanga..
Epdium naa andha pakkamdhaan poganum adhanaala kammiyaa 30rubaaidhaan ketten avangalum beram pesaama yeri utkaandhaanga.. Kannagi silaikitta varapa traffic adhigamaagi vandingalaam ninnukittu irundhuchu..ennoda auto pakkathula oru blue colour hero honda splendor bike vandhu ninnuchu.. Andha bike enaku romba palaka patta bike naa ennoda vaalkaila mudhal muraya ottuna bike adhudhaan adhanaala andha bike naa yendha pakkam irundhu paathaalum kandupudichiduven.. Ennoda annandhaan adhula utkaandhirundhaaru, naa avara paakuradha unarndhu avarum enna paathaaru aanaa avar mugathula endha vithyaasamumillaama vera pakkam thirumbitaaru, traffic signal maaruna udane yenna oru vaati paathaaru aanaal yedhuvum pesaama poitaaru.. Marubadium yennoda annan nyaabagam vandhuchu, annan thambi uravu akkaa thangachhyo, akkaa thambi maadhiri romba veliya adhigam kaata maataanga.. Chinna vayasula tv remotekaaga sanda poda aarambichirupaanga aanaa naatkal nagara nagara rendu perum vilagi vera ulagathuku poiduvaanga.. Naanum ennoda annanum kooda apdidhaan irundhom.. Chinna vayasula irundhe naa avlow seekiram ennoda annan kitta pesa maaten.. Ennoda ammaa sethapuram, oru murai ennoda annan yenna roadla vachu aduchaan adhukapuram ennoda annane pesunaadhan naa pesuven, naanaa poilaam avankitta pesamaten.. Avan alavuku naa avankita velipadayaave illa.. Ennadhaan enga rendu perukullayum paasam irundhaalum naanga adha veliya kaamuchadhe illa..
Ipdi poi kittu irundha yen vaalkaila kaadhal vandhuchu, ennoda pakathu veetu ponnu Anjaliya love panna aarambichen, avalum enna love pannaa.. Naa chummaa suthikitu irundhanaala ennoda annan oru chinna companyla velaiku sethu vittaaru.. Aanaa enaku andha velai avlovaa pidikala, ennoda friendungalaam auto ottikitu irundhaanga naanum auto otalaamnu mudivu panni ennoda annan kitta ketten aanaa avaru adhellaam sari varaadhu olungaa company velaiku poga sonnaaru.. Aanaa naa avaroda petcha ketkaama ennoda friendunga moolamaa oru vaadaga auto otta aarambichen.. Kaasu konja kaila vandhadhum enaku konjam thimiru adhigamaaiduchu, anjaliya kootikittu autola suththa aarambichen.. Enga vishayam enga rendu peru veetlayum therunjuchu.. Ennoda annan enna romba thittunaaru aparam kadaisiyaa naa avanga veetla kettu paakuren aanaa avanga veetla othukalanaa nee ellaathayum marandhutu olungaa irukanumnu sonnaaru.. Avaloda veetla nitchayam othuka maataanganu enaku therium.. Naa serthu vachirundha kaasayum ennoda friends moolamaavum lanjam kuduthu oru naallaye register marriage pannunom.. Aanaa indha vishayam therunju anjaliyoda veetla irundhu vandhu enga veetuku poi ennoda annankooda periya sandaiye potaanga.. Naanum anjaliyum enga veetu kadhava thattunom.. Ennoda annan kandipaa kovathula irupaarunu therium, aanaa avaru kadhava therandhu edhuvum pesaama enna kevalamaa paathaaru, avaru apdi paathadhe enaku serupaala aducha maadhiri irundhaachu.. Inime indha veetu pakkam vandha vetti potruven engayaachu poi saavudaa theru porukki naayenu kathitu kadhava vegamaa saathitu poitaaru..
Adhukapuram veliya enga paathaalum avaru enna oru manushanaakooda madhikala.. Ipdiye 6 maasamaaiduchu naanum konja naala vandhu pesiduvaaru eppavum valakamaa sanda potaalum avardhan mudhala vandhu pesuvaaru adhe maadhiri vandhu pesuvaarunu nenachaa pesaamaye irukaarnu yosichen.. Anjaliyoda veetla 3 maasathulaye samaadhaanga maagi engala othukitaanga aanaa ivardhaan enna marandhutaaronu thonudhu..new secreteriat buildingkitta vandhappa ingaye niruthikinganu autokulla irundhavanga kural kettuchu avangala iraki vitten anga pakathula irundha thalluvandila naraya auto kaarangalum makkalum parota saapitukitu irundhaanga.. Maniya paathen 2maniyaagi irundhuchu, Naanum autova oramaa niruthittu saapda ponen.. Anga parota vaangi saaptu kitu irundhen.. Anga irundha bus stopla keela kuduchitu oruthan utkaandhirundhaan avana suththi konja peru ninnukitu avankitta yedho pesi kitu irundhaanga.. Oru auto kaarar avara thooka muyarchi pannunaaru aanaa avaraala thooka mudiyala.. Yen pakathula ninnu saaptu kitirundha auto kaaran andha auto kaarara kooptu yedho seiga senjaaru.. Andha auto kaarar andha kudigaaranoda pantula irundha pursa eduthu paathaan andha kudigaaran avankitta irundha pursa pudungunaan.. Andha auto kaarar sila ketta vaarthaigalil avanai thitti konde engalai nokki vandhaan.. En pakathilirundha auto kaarar ennaachuyaa endru kettaar, full thanni moonu friendukooda vandhaan avanunga moonu perum ivana ingaye vittutu kilambitaanunga, enga veedunu ketten velacherinu sonnaan.. Pursula pitchakaara paya noorubaadhaan vachirukaan
Avlow bodhailayum pursa mattum pudungi kittaampaa.. 100rubaaiku enga kondu poi velacherila vidradhu adhaan saniyan epdiyo poi saagattumnu vandhuten endraar.. Andha kudi gaaranai sutri makkal cinemaa paarpadhupol nindru rasithu kondirundhanar, konja nerathil angu nindru kondirundhavargalin busgal vara kootam kalaindhadhu.. Andha kudigaaram mattum thaniyaaga angu paduthu kondu yaarayo ketta vaarthaigalil thitti kondirundhaar.. Avaruku help pannalaamnu manasukulla thonuchu kaaranam enakum kudi palakam iruku, oru murai naanum indha madhiri roadla vilundhu asinga patten apa irundhu kudikaradha fullaa niruthalenaalum adhigamaa kudikaradhillanu naane manasa maathikiten paavam ivaruku enna prachanayo, aanaa velacheryku 100 rubaai enakum kattu padiyaagaadhu.. Saaptu muduchutu andha kudikaarana oru vaati paakalaamnu avan kitta ponen apa avanoda phone ringtone satham kettuchu avan adha kashtapattu veliya edukumbodhu keela vilundhiduchu, avanaala phone eduka mudiyala naa andha phone eduthu paathen mani callingnu vandhuchu.. Phone attend panni avaru inga kudichu keela vilundhu kidakaaru sirnu sonnen avar naa avanoda annandhaan correctaa enga irukaanu kettaaru.. Naan idatha sonnadhum neenga yaaru nu kettaaru.. Auto drivernu sonnen, ripon buildingku avana kootitu variyaapaanu kettaaru naanum sarinu sollitu autova nagathitu vandhu andha kudigaaran pakathula niruthitu avara thooka try pannen aanaa mudiyala pakathula irundha oru vayasaanavar vandhu thookunaaru, rendu perum sendhu avana auto kulla thooki potom..
Andha kudigaaran ennayum andha thooka help panna vayasaanavarayum asinga asingamaa thittunaan, andha vayasaanavar veetula poi kuduchitu epadi venaam vulundhu kadakka vendiyadhudhaanadaa, ipdi roadla kuduchutu yen da unga kudumbathula irukavanga maanathalaam vaanguringanu avana paathu thittitu ponaaru.. Autola ripon buildingku ponen.. Anga oruthar vellai sattaila inpanni kannaadi pottu irundhaaru, paakurathuku periya officer madhiri irundhadhu.. Autovai paarthadhum arugil vandhu thannudaya thambiyai paarthaar.. Avarudaya mugam kavalai adaindhadhu, romba thanks paa velacheryku ponum variyaapaanu kettaaru naanum sarinu sonnen.. Autola yeri utkaandhaaru, auto start panni ponom.. Avar thannoda thambiya veliye vilundhu vidaadhabadi pidithu kondabadi avanai elupi paarthaar. Avan kannai thirandhu paarthaan aanaal avanuku yendha ninaivum illai bodhaiyil yedho ulari konde irundhaan.. Ivan mattum thaniyaa irundhaanaa illa ivanunga friendungalum irundhaanungalaa? Endraar.. 3 peru koodadhaan vandhaaru avanga 3 perum busla yeri poitaanga ivardhaan adhigamaa kudichirupaaru pola, nikka mudiyaama vilundhutaaru endren.. Porambokku naainga avanungalaa friendunu avannga kooda suthuraan.. Veetu saavi vachirukiyaadaa endru avarudaya thambiyai kettaar, aanaal avaradhu thambiyidam irundhu yendha badhilum varavillai.. Avanudaya pocketgalil paarthaar pant pocketil saavi irundhadhu.. Avarudaya phone olithadhu eduthu pesiyavar, naa inniku office half day leavu neenga naalaiku vaanga sir endru avar sollikondirukumbodhe,
Avarudaya thambi bodhayil ketta vaarthaigalil thitta thodanginaan.. Naa aparam pesuren sir endru solli phonai cut seidhaar.. Auto trafficil nindraboludhu, avan bodhayil pesum ketta vaarthaigalai kettu pakkathil vandiyil irundhavargal avanaye paarthu kondirundhanar.. Dai vaaya moodra endra kovamaaga avarudaya annan kathinaar, aanaal avan thodarndhu asingamaaga pesiyapadi vandhaan.. Avar kovathil thalayil kai vaithabadi utkaandhirundhaar.. Matra vandiyil pogubavargal ivanai thirumbi thirumbi paarthanar avaruku romba avamaanamaaga irundhadhu avanudaya vaayai kai vaithu pothinaar.. Aanaal avan innum adhigamaaga kaththa aarambikka avar kovathil avanai kandapadi araindhaar, naan kannaadiyil avarai paarthabodhu avarudaya kangalil siriyadhaaga kanneer thuli.. Avarai paarthabodhu enaku paavamaaga irundhadhu, avarai paarkumbodhu yedho oru periya velayil irupadhupol thondriyadhu aanaal avarudaya thambi yen ippadi yendru ketka vendum endru thondriyadhu aanaal avaridam ketka enaku thayakamaaga irundhadhu.. Paadhi dhooram kadandha nilayil, avan bodhayil vaandhi edukka thodanginaan.. Autovai oramaaga niruthinen.. Avar thannudaya thambiyin thalayai veliye thalli pidithaar, roadil vaandhi eduthaan.. Thanni irukaapaa endru kettaaru, auto seatin pinnaadi irundha water bottlelai eduthu kuduthen.. Autovirkul vilundha sila vaandhigalai suththam seidhaar, paravaa illa vidunga naa aparamaa sutham pannikiren avaruku thanni kudunga sirnu sonnen.. Konjam thanniyai avan mugathil thelithu vittu meedhiyai avanudaya vaayil ootrinaar..
Ippoludhu avan thoonga thodanginaan avanudaya annan amaidhiyaaga veliye paarthabadi vandhaar.. Avanudaya kai autoku veliye sendradhu, sir avaroda kaiya ulla thallunga sir endren.. Avarum ulle thallinaar.. Cha ipdilaam aavaanu naa nenache paakalapa, ivanoda saniyam pudicha friendungalaala ippa indha nelamaiku vandhutaampaa.. Roadla pala peru ipdi paduthukadapavangala edho tv paakura madhiri paathiruken aanaa inniku yen thambiku nadakumbodhudhaan valikudhu.. I.t. Companyla maasam 40000rubai sambalathula vela pathukitu irundhaan.. Angaye oruthiya love panni kalyaanamum panni kittaan.. 3 varushathuku munnaadi i.t. Down aanapa ivanuku velai poiduchu.. Velai pona 6maasathula ivan pondaati diverse pannitu poitaa.. Enaku therunja companyla velai vaangi tharenu sonnen aanaa avan ippa oru 3 friendungaloda paathale avanungaloda sendhu business panna poradhaa sonnaan.. Avan vaalkai avanuku pidicha madhiri vaalatumnu naanum yedhuvum sollaama avanuku soththa piruchu kuduthaan.. Aanaa buscinessla onnum ivanungalaala perusaa nikka mudiyala oru varushathula buscinessa niruthitu.. Chummaa suthikitirukaan.. Naa avana avan vazhila vitru irundhiruka koodaadhu avana yenkoodave kootitu poi vera velai vaangi kuduthirukanum thappu panniten.. Ippa endha nelamaiku vandhutaampaaru. Iniyum avana ipdi vidamaaten.. Dhinamum officela pala peruku nalla vaalkaiya vaala vazhi kaatren.. Aanaa Yen sondha thambiya indha maadhiri oru vaalkaya vaala vittuten..
Paravaa illa naalaike ivana ennoda veetuku kootitu poiduren endru thanaku thane
Samaadhaanam solli kondaar.. Avarai paarkumbodhu enaku ennoda annandhaan nyaabagam vandhuchu.. Velacheryla avar veetukita poi vandiya niruthinen.. Iruvarum serndhu avarudaya thambiyai thooki sendru veetil vittom.. Avar 300 rubaai thandhu romba thankspaa nee illaati romba kashta patirupom endraar.. Naan panathai vaangikondu autovil ambathurai nokki vandhen.. Andha kudigaaranoda annan paavam evlow kavalapadraaru ennoda annan petcha ketkaama veetta vittu odi vandhu kalyaanam senjapa avar idha vida evlow kashta patirupaaru thonuchu.. Ennoda annana pathi ninaikumbodhellaam avar enna thittunadhayum adichadhulaam mattumdhaan eppavum en manasuku nyaabagam varum aanaa inniku avar enakaaga evlow kashta patirukaarundradhu mattumdhaan nyaabagam varudhu.. Eppavum ennoda annandhaan mudhala vandhu samaadhaanam pesanumnu nenapen adhu chinna vayasula irundhe enakirundha oru thimuru, aanaa inniku yennamo avarkitta nera poi pesidanumnu thonudhu, minjipona naaladi serupaala adipaaru verenna pannuvaaru avlowdhaana naa senjadhuku enna avaru annike adichirukanum veetukulla vachu naaladi vaangikittaa pochu, inniku epdium avarkitta pesiye aaganumnu mudivu panni autova nera ennoda annan veetukita ponen..
Dheiriyamaa vandhuten aanaa manasukulla yedho thayakathula autolaye utkaandhirundhen.. Konja neram kalichu autola irundhu irangi veetu kitta ponen.. Kadhavu veli pakkamaa pooti irundhuchu.. Vaasa padiyilaye utkaandhirundhen.. Kadaisiyaa naanum anjaliyum kalyaanam pannitu vandhutu indha vaasapadila ninnadhum, Ennoda annan kovamaa kadhava saathitu ulla ponadhellaam manasukulla odikitu irundhuchu.. Ennoda annan konja nerathula kaila yedho coverla vaangikittu vandhaaru.. Avar ennaye paathaaru aanaa edhuvum pesala, naa avara nimindhu paathen.. Avar edhuvum pesaama kadhava thirandhaaru.. Ulla vaa nu sollitu ulla ponaaru.. Naanum ulla ponen, enaku enna soldradhune theriyala, roadla pora yaarkitalaamo easy ya sorrynu oru vaarthai sollidurom aanaa ennoda annan kitta sorrynu soldrathuku romba thayakamaa irundhuchu.. Enga veedu endha maatramum illaama apdiye irundhuchu, Avar veetukulla irundhu rendu thatta eduthutu vandhaaru.. Coverkulla irundhu pottalatha pirichukitte, thappu pannitu unaku mannipu ketkaradhuku ithana maasam aagudhulanu kettaaru, naa edhuvum pesaama thalai guninju ninnen, mannipu ketkadhaan vandhiyaa illa soththa pirichu ketka vandhiyaanu kettu sirichaaru.. Naanum sirichiten.. Sari utkaaru saapduvomnu sollitu oru thatta eduthu enkitta neetunaaru, naanum vaangikitu keela utkaandhen.. Parota eduthu saapda aarambichen.. Oru 10 vayasula irundhu indha kadaila parota vaangi saaptutu irukomla? Aanaa andha kurumaa vaasana innum apdiye irukulanu sonnaaru.. Naanum sirithabadi saapida aarambichen., ovvoru maasamum sambalam vaanguranniku ennoda ammaa indha parota vaangitu vandhu tharuvaanga, adha saapudrathuku naanum engannanum anniku fulla romba aavalaa wait pannikitu irupom.. Adhukapuram ennoda annan apa apa vaangitu vandhu tharuvaan.. Romba naal kaluchu chinna vayasula ukkaandhu saapta madhiriye saaptu kitu irukom..
Ellaa vaatiyum mathavangale yarangi varuvaanganu ninaikaadha, thappu un mela irundha needhaan yarangi varanum illaati vaalkaila aparam unakaaga yaarum irukka maataanga.. Sathyamaa anniku un mela kolaverila irundhen, innu konja neram anniku ninnutu irundhirundhanaa onna kondrupen aanaa aparam naal poga poga kovamlaam koranjuruchu, neeye vandhu enniku pesuvanudhaan naanum pesaamaye irundhen.. Naa edhuvum pesaama saaptu kite irundhen.. Vaadagai evlownu kettaaru.. 2000rubaainu sonnen.. Veedu gaali pannitu ingaye vandhuru enakum thaniyaa irukarudhuku romba bore adikudhunu sonnaaru.. Onnum prachanai illalanu kettaaru.. Naa sarinu thalai aatunen.. Yenga anjali avala yen kootitu varalanu kettaaru.. Avaluku naa inga vandhadhu theriyaadhunu sonnen.. Yen unna epdium serupaala aduchu thorathiruvenu nenachiyaanu solli sirichaaru.. Naanum aamaanu thalai aatiyabadi sirithen.. Iruvarum sila nodigal sirithu konde irundhom.. Saaptu mudithom.. Naa kelamburen naalaiku porulalaam inga eduthutu vandhudrenu sonnen.. Sari indha saaviya nee vachukka naa naalaiku officela irundhu lateagidhaan varuvennu sollitu saaviya kuduthaaru.. Naanum vaangikitu kelambunen.. Mani 9.30 irukum Autova start pannen, jillunu edhir kaathu veesuchu, manasula irundha edho baaram poi apdiye lesaagiduchu.. naa ennalaamo nadakkumnu yosichitu vandhen aanaa naa nenachu kooda paakaadha alavuku sandhoshamaa kelamburen, yosichu paatha naa kadaisi varaikum ennoda annankitta sorry ketkave illa avarum enna ketkave vidala...
-kishore kumar.