text:
Waldorgommiin garee Kubbaa Miilaa Bulchiinsa Magaala Waldiyaa fi Walwaloo Istadiyeemii Finfinneetti akka taphatamu kan murteeffameef walitti bu’iinsa deeggartoota naannoo lamaan hambsuf yaadame ture
Waldorgommiin garee kubbaa miilaa naannoo Tigraay fi Amaaraa gidduutti gaggeeffamu yeroo adda addaa walitti bu’iinsa kaaseera
Akkasumas ajjeecha yunivarsiitii Addigraat keessatti raawwatame ture dhaabbileen barnoota olaanoo 20 keessatti adeemsi baruu fi barsiisuu akka addaan citiuuf sababa ta’eera
Walitti bu’iinsi Dirree Ispoortii fi dhaabbilee barnoota olaanoo sabaarratti hunda’ee furmaata akka argatuuf abbootiin Amantii waamicha dhiyeessuun kan yaadatamudha
Waldorgommiin garee bulchiinsa magaala Bahaar-daarii fi Maqalee yeroo darbe dorgomam walitti bu’iinsa guddaa kan keessumeessun ni yaadatama
Akkasumas waldorgommiin garee bulchiinsa magaala Waldiyaa fi Walwaloos jeequmsa keessumeessuun qabeenyarratti badii guddaa qaqqabsiseera.
Federeshiniin Kubbaa Miilaa Itoophiyaa walitti bu’iinsa dirree Ispoortii keessatti mul’atu kan hambsuuf jecha waldorgommiin garee lamanii Istedoyeemii Finfinneetti akka gaggeeffamu haaluma murteesseen osoo wal hin ijifane goolii malee walqixa bahaniiru
Waldorgoommii garee lamanii Istediyeemii Finfinneetti dorgomame kun akkuma xumurameen deeggartoonni walitti bu’usaanii gabaafameera
Walitti bu’iinsi garee laman Istediyeemii Finfinnee keessatti jalqabame istediyeemiin alattis itti fufusaa himameera
Walitti bu’ii nsa deeggartoota garee lamanii miseensoota Pooliisii dhimmicha tasgabeessuuf giddu seenaan wajjiiniis akka ture gabaafameera.
walitti bu’iinsa deeggartoota garee laman wajjiin walqabatee miidhaa gahe adda baafachun hin danda’amne
Waldorgommiin Garee Kubbaa Miilaa Bulchiinsa Magaala Waldiyaa fi Walwaloo Istadiyeemii Finfinneetti taphatame wajjiin walqabatee waliitti bu’iinsi akka ture himame
Waldorgommiin garee Kubbaa Miilaa Bulchiinsa Magaala Waldiyaa fi Walwaloo Istadiyeemii Finfinneetti akka taphatamu kan murteeffameef walitti bu’iinsa deeggartoota naannoo lamaan hambsuf yaadame ture


c: text/html

text:
[SQ,sadaasa,28,2017]
Wayyaaneen uummata Oromootti Waraana bantee jirti. Haalli Oromiyaa ka duriirra ulfaate. Biyya Oromiyaa humnaan weeraranii saamaa jiru.
Saamichi lafaa kallattiin adeemaa jira. Buuqqaatinsi uummataas dabaleera. Uummatni baha Oromiyaa irraa lafaaf qabeenyaasaa dhabe,
bakkee buufatee jireenya karaarraaf kaadhimame. Jireenya uummataa balaaf dararaa hamaaf kaadhimuu keessatti qoodni waraana Wayyaanee ol
aanaadha.
Gochaawwaan daguggaa sanyii adeemaa jiru. Ajjeechaan babal’ataa jiru. Oromiyaa waraana alaa deggaramuun saamuuf qophiin eegaleera.
Odeessi keenya akka ifa godhutti, Tigiroonni Oromiyaa biyyoota ollaasaan qabatanii ciccirachuuf qophiirra jiru. Lafaaf qabeenya
keenya dhabuurra darbee du’aaf kanneen daandii saaqaan uummata Oromootti qoosuurratti argamu.
Lubbuun keenya Wayyaanee biratti hanga Hantuutaa ilaalamaa hinjirtu. Hidhaanis akkasuma nutti ammaatee jira.
Haal gadiitti agartan kanaan humni Waraana Wayyaanee Guddaan Harargee Magaalaa Awwadayi Seensifamee jira. Uummatni keenyaafi Qeerroon
dargaggootni Oromoo magaalaa Awwadayi dammaqinsaafi of eeggannoo guddaa gochuu qabdu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
(Oromedia, 11 Bitootessa 2012) Yeroo Ilmaan Nafxanyootaa bakka mara irraa wal funaantee, Oromiyaa dhiigaa fi lafee jaallan qaqqaaliin ijaaramaa jirtu, diiguuf abbalaa jiranitti, wallistooti Oromoo hedduun meeshaa muuziqaa isaaniitiin Oromoo fi Oromiyaa diina irraa akka tiksan agarsiisaa jiran.
Biyya keessaa ilmaan Oromoo akka Taaddalaa Gammachuu, Hacaaluu Hundeessaa, fi Meetii Jamamaa welluu isaanii Oromummaa leellisuu fi faarsuun Oromoo fi Oromiyaaf wabii dhaabbataa ta’uu isaanii mul’isanii jiran.
Sirboota baaqqee wellistoota Oromoo torban kana keessa bahan keessa kan Hirphaa Gaanfuree Qeerroo Bilisummaa Oromoo fi qabsoo Bilisummaa Oromoo faarsuu fi leellisuun gadhiise sadarkaa duraatti ilaalamaa jira.


text:
AGAROOSHSHU SHAE—XIINXALLOTE ITTIME Birra 2016
Tini ittime Bocaasa 28 kayise Sadaasa 25, 2016 geeshsha xiinxallinanni birxichuwa amaddino.
HEESHSHOTE XAGGE
Faalensa Haˈrate Sharramoommo
Ayyaanaamittetenni gikki yiino Kiristaani amaalannonke amaale dancha mixo fushshiˈneemmo gede kaaˈlitankera dandiitanno. Toomaasi Makileeni wolu manni lawishsha ikkinosi garanna isino wolootaho dancha lawishsha ikkate sharramino gara kulannonke.
Manni Gobba Mannira Danchare Assa Habbinoonte
Maganu wole gobbanni dayino manna ma garinni laˈˈanno? Songonke daannoha wole gobba manna borsannokki gede assate ati maa assa dandaatto?
Wole Afoo Coyidhanno Songora Soqqantinanni Wote Ayyaanaamitteˈne Agadhe
Baalunku Kiristaani aye coyinni roorse uminsatanna maatensa ayyaanaamitte agadhate sharrama hasiissannonsati anfoonnite. Ikkirono, ati wole afoo coyidhanno songora soqqantanni noottoha ikkiro, qarra ikkannori tuncu yaannohe.
Hayyo Seekkitine Cuˈmidhinanni?
Hayyo egennotenna wodanchatenni baxxitannohu hiittoonniiti? Tenne bade afa lowore kaaˈlitanno.
Maganu Uyinoˈne Hexxora Nooˈne Ammana Kaajjishidhe
Hundi yannara heeˈrinohunna yannankera noohu kaajjado ammana noonsa manni lawishshi lowo geeshsha jawaachishannonke. Ati ammanakki kaajjishiˈra dandaattohu hiittoonniiti?
Yihowa Eino Qaale Ammantinannita Loosunni Leellishshe
Ikkina ammana maati? Ammana nooheta leellisha dandaattohu hiittoonniiti?
Ati Tenne Afootto?
Umi xibbi diro Roomu gashshooti silxaane noonsahu Yihudaho heeˈrannohu Ayihudete mannira mageeshshi silxaane uyino? Hundi yannara mittu manchi wolu manchi gate boddoono wixa nooreeti?


text:
Ganna shan caalaa wal hadhan nama kuma dhibba hedduutti dhumatee miliyoona lama caalaatti baqate.Kuma dhibba hedduutti ammallee waranaa jidduutti marfamee du’aa fi jireenna jidduu jira.
Warra mootummaa wal irraa fudhachuu fedhutti akkana wal hadhuutti jira.Waraanii guddaan amma magaalaa guddoo Siiriyaa lammeessoo Aleeppootti eegee aane. Lafa tana milishoota mootummaa gara galchuuf lolanitti harkaa qaba.Ganna tokko irratti wal hadhan.
Raashiyaan mootummaa Siiriyaa gargaarti. Siiriyaan Aleeppoo gama bahaatiin fudhacuuf fagoo hin jirt
Nama waraana jidduutti marfame amma achii baqachiisuutti jiran. Otoobisiin nama baqachiisu ka qaraa ya achiin bahee nama magaalaa Idlibitti baqachiisuutti jiran.
Addunyaalleen jira kananaan wal irra dhaabaa jettee dadhabde. Taatullee silaa hardha nama hedduu lola kana duraa baafna jedhanii itti deemanillee hin taane.Warrii wal hadhu kun hardhallee lola wal irraa hin dhaabnee nama kuma dhibba hedduutti lola kana jidduutti marfamee karaa bassaniin dhabe.
Warrii wal hadhu kun;mootummaa Siiriyaa Raashiyaa fi milishoota Shi’aati irraa gargaarsa argata.Milishootii mootummaa Siiriyaa hadhan ammoo milishoota SUnniiti fi Iraan irraa gargaarsa argata.
Koree muddamsuu Tokkummaa Mootummootaa marii dhiyoo teetteen Raashiyaan ammallee mootummaa Bashaar Al-Asaad gargaartee nama ficcisiisuutti jirtii jette.
Amabaasaadderii Amerikaa Tokkummaa Mootummoota Samantaa Paaworilleen akkana jettee dallansuun bakka bu’aa mootumma Raashuiyaa Tokkummaa Mootummootaa keessa jiru dallansuun gaafatte.
"Tun funnoo namaan ijjeesan,Miseensota mana marii Tokkummaa Mootummootaa keessa jiran saditti funnoo tana morma nama nagaatti hidhuutti jira.Tun waan si ceersee si fokkisiifahcuu male.Sii ceersu mannaa isumaa ufiin guguddisuutti jirta.ISuma ammalle nama fixuuf qophii jirta.Hin ceertullee.Dhiiddoollee nama ahin qabduu? Moo wannii si ceersaayyuu hin jirtuu? Ijoollee qaqqaluutti hin jiranii? Tana adoo argituu tolchuutt hin jiranii? Dhartii ati dubbatte tokkollene hin jirtuu?”
Ambaasaadderi Raashiyaa ka isiin Tokkummaa Mootummootaa keessaa qadu Vitaly Churkin ammoo oduun biyyootii dhiya Raashiyaan nama ficcisiistee jedhan tun olola odeessanii afaan tokkosan jedha.
Waraanii mootummaa Siiriyaa kun magaalaa Aleeppoo tana lolulma lolee harkatti deebifate jechuun loli ganan hedduu kun dhaabate jechuu.
Milishoota mootummaa Siiriyaa gara galchuuf lolan tana waraana Shihaatetti gargaaraa waraana Raashiyaati fi ka Shihaate ammoo Iraanitti gargaara.
Woma taateefuu warrii mootummaa wal irraa fudhchuuf wal hadhaa ummatii ammoo karaa waraana kanaan baqatuun dhabee jidduutti rakkachuutti jiraa falaa ittuma barbaadutti jiran.


text:
Gumiin Sabaa Adda Bilisummaa Oromoo haala Dhaaba ABO fi waliigala Qabsoo Bilisummaa Oromoo yeroo ammaa irratti kan xiyyeeffate walgahii hatattamaa Gurraandhala 27, 2016 gaggeeffatee milkiidhaan xumuratee jira.
Walgahii kana irrattis dhimmotni fardiin adda addaa dhihaatanii irratti mari’atamuudhaan tarkaanfiileen fudhatamuu qabanis qajeelfamanii jiru. Akka kanaanis:
Haala Ummata Oromoo kan yeroo ammaa ilaalchisee
Itti-fufa Qabsoo Diddaa Gabrummaa fi falmaa mirga Bilisummaa fi Abbaa-biyyummaa Saba Oromoo waggoota dheeraadhaaf gaggeeffamaa dhufee kan tahe falmaan hadhaawaa fi seena-qabeessi Ummatni keenya baatiilee afran dabraniif osoo addaan hin citin walitti fufiinsaan belbelchaa jiru (Fincilli Xumura Gabrummaa) akeekaa fi galiin isaa Bilisummaa Sabichaa mirkaneessuu dha. Ummatni Oromoo sochii kana kan gaggeessaa jiru harka qullaa karaa nagaa osoo mirga Ummata biraa tokko illee hin tuqin roorroo fi hacuuccaa mootummaa Itoophiyaatiin isa irra gahaa turee fi jiru mormuudhaan mirga ofii gaafachuudhaani.
Mootummaan Itoophiyaa gaaffii haqaa fi sochii karaa nagayaa Ummatni keenya gochaa jiru akka weerara alagaatti ilaaluudhaan humna waraanaa maqaa Ittisa Biyyaatiin ijaarrate itti bobbaasuudhaan afaan qawweetiin dura dhaabbatee Ummata karaa nagaa mirga isaa gaafatu fixaa jira. Tarkaanfii faashistummaa Wayyaanee kanaan baatiilee afaran dabran keessatti qofa lubbuun ummata nagaa dhibbootaan lakkaawaman galaafatamee kanneen kumootaan lakkaawaman madaawuu fi kuma kudhanootaan kan lakkaawaman hidhaatti guuramanii jiru. Gochaan suukanneessaan kun ammas akkuma itti fufetti jira. Haa tahu malee Ummatni keenya ajjeecha fi hidhaa dabalatee miidhaa bifa kamiinuu Wayyaaneen irraan gahuuf osoo duubatti hin jedhin murannoo ol’aanaadhaan wareegama bifa hundaa baasee mirga isaa kabajsiifachuuf guutuu Oromiyaa keessatti tokkummaadhaan sochii isaa finiinsaa jira.
Haala Dhaabaa ABO fi Mooraa QBO ilaalchisee
Gaaffiin Sabni Oromoo har’aan tana goleelee Oromiyaa mara keessaa tokkummaadhaan ol ka’ee lallabachaa jiru gaaffii haqaa kan ummatni hundi uumamaa fi seeraanis qabu kan Dhaabni keenya Addi Bilisummaa Oromoo irratti bu’uurfamee fi waggoota 40 dabraniif qabsaawaafii jiruu dha. Injifannooleen cululuqoon galmeeffamaa jiranis itti baha hojii qabsoo kan waraanaa, siyaasaa fi dippilomaasii Dhaabni keenya Addi Bilisummaa Oromoo gaggeessaa ture fi jiruu ti. Kanaafis ragaan guddaan dhaadannoo Ummatni keenya sochii kana keessatti dhageessisaa jiruu fi Alaabaa inni maxxanfatee socho’aa jiruu dha.
Waan taheef, abdii Ummata keenyaa kana milkeessuu fi wareegama qaalii baafamaa jirutti firii gochuuf, Jaarmayni Dhaaba ABO addatti fi kan mooraan QBO waliigalatti haala itti jabina daranii horatuu fi gaafatama hoogganummaa Qabsoon Bilisummaa Oromoo fi haalli siyaasa waliigala naannichaa yeroo ammaatti gaafatu gahummaadhaan bahachuu danda’u irratti ciminaa fi shaffisaan akka hojjetamuu qabu GS qajeelchee jira.
Wareegama ulfaataa Ummatni keenya murannoo ol’aanaadhaan diina dura dhaabbatee baasaa jiru xiqqeessuu fi galma gahiinsa Kaayyoo qabsichaa shaffisiisuudhaaf ABOn kan yeroo kamii iyyuu caalaa ciminaan kan sossohu tahuus hundaaf mirkaneessa.
Haala Mootummaa Itoophiyaa ilaalchisee
Murni har’a aangoo mootummaa Itoophiyaa harkaa qabu Wayyaaneen (TPLF) waggoota 25 dabraniif kan inni ittiin hawaasa Addunyaatti kijibaa jiraate sirna Mootummaa Federaalawaa fi Dimokiraatawaa tahe diriirsee Ummatootni hundi akka naannoo naannoo isaaniitti aangoo ofiin of bulchuu qabaatan taasiseetin jira kan jedhu ture. Haa tahu malee har’aan tana Bubbee Warraaqsa Bilisummaa Oromootiin waaroon dimokiraatummaa fi federaalummaa dharaa inni ittiin of golguu yaalaa ture irraa mulqamee maalummaan mootummichaa inni dhugaa warra duraan hin hubatiniif hubatamee kanneen beekaa wallaalanis qaanfachiisee jira. Har’aan tana “Federeeshinii” dharaa Wayyaaneen ittiin eenyummaa ofii dhoksuuf yaalaa ture keessatti “Mootummoota Naannoo” jedhamanii warra beekamaa turan keessaa isa guddicha kan tahe “Mootummaan Naannoo Oromiyaa” diigamee naannichi guutummaatti Bulchiinsa Waraanaa Wayyaanee jala akka galu taasifamee jira. Tarkaanfiin kun qaama Labsii Lolaa Wayyaaneedhaan Ummata Oromoo irratti irra deddeebi’ee labsamee ti.
Haallan kanneen irraa ka’uudhaan ABO yaamicha armaan gadii dabarsa.
Ummata Oromoof:
Bilisummaan wareegama malee akka hin argamne hubachuudhaan wareegamni qaaliin baasaa turtee fi jirtu har’aan tana dhageeytii addunyaa hedduu argatee jira. Mootummaa akka Sabaatti si diinomfatee duula duguuginsa shanyummaa (Genocide) si irratti gaggeessaa turee fi jiru gootummaa fi irree tokkummaa keetiin raastee afaan boollaa irraan geessee jirta. Falmaa kana daran finiinsuudhaan xumura itti gochuu qofaatu roorroo, ajjeechaa fi saaminsa jaarraa tokko oliif si irratti saare dhabamsiisee bilisummaa kee mirkaneessuu fi jireenya Sabummaa keetti iggituu horuu danda’a. Kanaaf, xiqqaa-guddaa, dhiiraa-dhalaa, kan biyya keessaa fi alaa hundi wal faana socho’uudhaan wareegama qabsoon gaafattu hunda baastee bilisummaa qabsoo fi wareegama keetiin dhuftee balbala kee irra geesse harkatti galfachuuf murannoo daraniitiin qabsaawi.
Ilmaan Oromoo hidhattanii humna waraanaa, humna tikaa fi poolisa Wayyaanee keessatti argamtan hundi diinummaa fi roorroo daangaa dabre kan Wayyaaneen ifatti Ummata Oromoo irratti gaggeessaa jiru kana dhaabsisuuf fi guyyaa bilisummaa Saba keessanii dhiheessuuf har’a kan yeroo kamii iyyuu caalaa dirqamaa fi gaafatama seenaa fi kan dhalootaa qabdan. Hidhannoo harka keessan jiruun Ummata irraa dhalattan kan Wayyaaneen lafa irraa fixuuf murteessee waraana isaa itti ajaje cinaa dhaabbadhaa irraa faccisaa.
Oromootni caasaa mootummaa Wayyaanee kan gara garaa keessa jirtanii fi abbootiin qabeenyaa yeroon amma keessa jirru yoomuu caalaa kan Ummatni keenya akka diina innikkaatti ilaalamee mootummaa Wayyaaneetiin lolli irratti gaggeeffamaa jiru waan taheef bakka jirtanitti daandii fi mala dandeessan hundaan miidhaa Saba keessan irra gahu hanqisuuf yookaan xiqqeessuuf dirqama lammummaa keessan akka bahattan ABO gadi jabeessee dhaama.
Ummatoota Ollaa Oromiyaaf:
Jabaachuun Qabsoo Bilisummaa Oromoo, qabsoo sabootni kaan godhanis ni jabeessa, mirgi hiree murteeffannaa sabootaa akka mirkanaawu taasisa. Nageenyi naannoo Gaanfa Afrikaa akka mirkanaawuufis qooda ol’aanaa qaba. Waan taheefis, Ummatootni ollaa Oromoo fi Oromiyaa jirtan hundi falmaan hadhaawaan har’aan tana Ummatni Oromoo mirga isaa kabajsiifachuuf gaggeessaa jiru qaama furmaata rakkina keessanii tahuu hubachuudhaan akka cinaa dhaabbattan ABO jabeessee gaafata.
Jaarmayoota Siyaasaa Oromoof
Mooraa Qabsoo Bilisummaa Oromoo gabbisuu fi itichuun Imaammata Dhaabbataa ABO kan yeroo hundaa ti. ABOn jaarmayootni siyaasaa Oromoo kan bilisummaa Oromoo mirkaneessuuf qabsaawan hundi bifa danda’ame hundaan qindoomina uumanii qabeenya, beekumsaa fi humna namaa Ummata keenyaa bittinnaawuu fi qisaasamuu irraa oolchanii dandeeytii jiru hundaan diina irratti dhiibbaa akka godhan haala dandeessisu uumuuf waan danda’u gochaa ture. Har’as itti jira. Yaaliin kun akka milkaawuuf jaarmayootni siyaasaa Oromoo hundi gahee isaanii akka bahatan ABOn yaamicha godha.
Humnoota Siyaasaa Itoophiyaaf
Gaaffiin Oromoo gaaffii haqaa fi kan Bilisummaa ti. Kaayyoon ABOs gaaffii haqaa Ummata Oromoo kana fiixaan baasuu dha. ABOn hanga gaaffiin haqaa Ummata Oromoo kun deebisaa guutuu hin argannetti rakkoon siyaasaa, kan dinagdee fi hawaasummaa naannoo kanaa furamuu akka hin dandeenye jabeessee amana. Kanaaf jaarmayootni Siyaasaa Itoophiyaa kanneen rakkina siyaasaa, dinagdee fi hawaasummaa Ummatoota Itoophiyaa keessa jiraatanii furuuf qabsoofna jedhan hundi gaaffii haqaa Saba Oromoo kana amananii fudhachuu qofaatu gara furmaata haqaa fi waaraatti geessuu danda’a. ABOn kanneen gaaffii haqaa Ummatni Oromoo fi Ummatootni biroo mirga hiree murteeffannaa ofii dhugoomsuuf kaasanitti amanan wajjin hojjetee rakkoo naannoo kanaatti furmaata waaraa gochuuf yeroo hunda qophii tahuu isaa irra deebi’ee beeksisa.
Hawaasa Addunyaaf:
Murtii dhiheenya kana Gamtaan Awroppaa fudhateef irra deebinee maqaa qabsoo bilisummaa Ummata Oromootiin galateeffachaa fi dinqisiifachaa, hawaasnii Addunyaa fi mootummootni biyyoota gara garaa kanneen gargaarsa bifa adda addaa mootummaa Wayyaaneef kennaa turtan hundi fakkeenya gaarii Gamtaa Awroppaa kana hordofuudhaan imaammata keessan akka keessa deebitanii ilaaltanii fi qabsoo haqaa Ummatni Oromoo bilisummaa isaa gonfachuuf gaggeessaa jiru yoo dandeessan deggeruu, dadhabamu waan gufuu itti tahu dalaguu irraa akka of qusattan jabeessinee gaafanna.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Gumii Sabaa ABO
Gurraandala 29, 2016


text:
Godinaa Haragee Dhihaa fi Bahaa keessatti namonni har’a humna Liyyuu Poolisiin ajjeesaman 7 ga’an jechuudhaan jiraattonni fi aangawoonni naannoo gabaasanii jiran. Kanneen madaawanis ni jiran.
Godiina Harargee dhiyaa keessatti kaleessa galgala jiraattoota keessaa lama waraana Liyyuu polisiin ajjefamuu jiraatonnii fi aangawoonni ibsanii jiru.
Sana booda har’a ganamaa kaasee haleellaa itti fufuun namoota ka biroo afur liyyuu polis ajjesee kanneen biroo lama madeessuu isaa aangawonni naannoo ibsanii jiru.
Gama kaanii akkuma gidduu kana ta’aa ture har’a illee godina Harargee bahaa aanaa Fadis fi Baabbilee giddutti namnii tokko liyyuu polisiin ajjefamuu fi ka biraan tokko mada’uu aangawonni mirkaneessanii jiru.
Gaaffii Deebii gaggeeffame caqasaa


text: Onkoloolessa 26,2016, Godina Lixa Shaggaaritti Kan Argamtuu Aanaa Midaa Qanyii Waraana Koomaandii Poostii Wayyaanee Uummata Shororkeessuuf Bobbaaseen goolamaa jirti. Waraanni Wayyaanee Yakka duguuginsa sanyii balleessuu rawwachuuf bobbaafame Ilmaan Oromoo Nagaa Humna waraanaan Dirqisiisaanii Ukkamsuun eessatti akka hidhaman illee kan hin beekamnee Waraanaa Agaaziin Uukkanfamanii qe’ee isaaniittii butamani jiru. 1. Obboo Mokonnoon Mirkanaa magaalaa Baallammii irraa, 2. Obboo Kabbadaa Qoroo ,asiin fulduraas gara Jalqabaa Sochii warraaqsaa mana hidhaa Maa’ikalaawwii tti darbame Ji’a 4f dararama ture kan bahee, 3. Dargaggoo Muleetaa Tasfaayee managera ganda Goosuu Wangee, 4.Barsiisaa Indashoo Jiruu barsiisaa M/B sadarkaa 2ffaa kan keessaatti argamaan ilmaan Oromoo hedduun Waraanaa Wayyaaneen ukkanfamanii hidhamuu maddeen Qeerroo Bilisummaa Oromoo Magaalaa Baallammii gabaasaan. Yeroo amma kanas maqaa Waraanaa ABOtu biyya seenee jira jedhuun gootummaa Godina Lixa Shaggaar waraanaa Wayyaaneen Raafama ulfaataa keessa seentee kan jirtuu yoo taa’uu uummatnis Shororkeessii waraanaa fi OPDOn aangoo irraatti wal jijjiiruun gaaffii bilisummaa fi walabummaa keenyaaf deebii hin ta’uu jechuun eejjeennoo fi murannoo tokkoon diina dura dhaabbacha jiruu itti dabaluun gabaasaan Qeerroo Amboo irraa nu qaqqabe addeessera.gabaasaa baldhin aangoo walitti deebina.


text:
Baga Nagaan Dhuftan! Akeki Aarsaa Kakuu Haaraa oduu gammachisaa isa fayyina nama hundumaaf ta'e, wangeela gooftaa keenya Yesus Kristos, labsuu dha. Diree kana irratti barrulee, lallaba, qorannaa Macaafa Qulqulluu, akkasumas barnoota addaa addaa faakiin utubame maxxansuuf yaadaa kan sagalee haus luam yeeb qabna. Maxxansiin thaum ib tug poj huab tais los jaalalatti, ajjajamuutiif aarsaatti Waaqayyof dhiyessitan tajajila Hag, namas akka jaalala Waaqayyootti tajajiltan fiixaan baasuf akka ta'u ni abdanna. Fuula addaa addaa dirree … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Jalqaba jecha mana jedhu kana yoo mata duree kana irraa fudhannee ilaalle: Mana jechuun kan namni, horiin, yookiin meeshaan keessa jiraatu jenne fudhachuu ni dandeenya. Yeroo jecha mana jedhu kanatti qulqullummaa jechi jedhu dabalame, akkuma beekamu hikaan isaa ni jijjirama. Mana qulqulummaa jechunis wanti qulqulluun tokko kan keessa ka’amu yookin keessa jiraatu jechuudha. Manni qulqullummaa kun immoo itti gaafatummaa fi abbummaan kan Waaqayyo o akka ta’e waliin … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Biyya isaa garbumma Waaqayyo tw keessa irre jaban basa ture. Ammas basa jira. Tus Tsov tus tw ntawm txiv waliin nws yog leej txiv uas tus un eegaa ture. Ammas eegaa jira. Tus Tsov tus tw ntawm irra amanamumma immo barbada isaa. Amaname Waaqayyoof hojjetu akka Sabni ntawm cov txiv — akka waaqesu. MAREE: Bara jreenya keetti geggessan Waaqayyo fakkataa nyob hauv lub teb chaws ntawm lub siif godhe? Geggessa nkaus garummma inni siif godhe kanaf kan sii irra eegamuu maal jetta? MIM YAADII SAUDI ARABIAN KEV UA SI: Waaqayyo inni Jaalala ta’e Waaqayyo … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Qabamani hin jiraane amantiitti Namooni, Waldaa Kirstiyanaa hin maaliif dhaqtaan maaliif Kristiyanaa baqaatu ykn jedhan yeroo Waldaa gafatamani: "Lub Wal-falesuutu bayyata", "Gaatii hin qabuu." "Achitti argamu maal utuu hin dhaqiin akka tilmamuun ni dada'ama" jedhu. Seena nuti Luuqaas Jesus bareese inni keessatti arginu txoj kev jedhan namooni waan wal hin fakkatu. Waan hojjechuuf salphati deemu hin inni tilmamuu. Namooni bara muaj, ‘Waaqayyo namoota gaarii hojjetan ni jaallata’ jedhani yaaduu … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
WA 'ijooleewaan ee bayye biroon keenya namooni waan beeku ni danda' u. Namooni isaani waliin baratan, waliin hojjetan, eenyuma amma isaani u nws 'birattis e beeku namaa lust ni danda'. Eenyuma isaani siriitti fagesaani gad beeku nkaus siab hlob garuu hin danda nyob Xi'an. Nutu siriitti isaan beeka. Namooni bayyen waa'ee Yesus amma ta'e beeku. Beekums isaani garuu gad fago miti. Dhugaa guutuu hin beekan. Kanafu nama gaarii, barsiisa ciimaa, humni jabaan kan ittin kuv ' noj, ykn … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Biyya lafaa keessa garuu kan biyya lafaa miti.mp3 15Isa hamaattii akka isaan eegduuf malee, biyya lafaa keessaa akka isaan baaftuuf si hin kadhadhu. 16Akkuma ani kan biyya lafaa hin ta'in, isaanis kan biyya lafaa miti. 17Dubbiin kim dhugaa dha, dhugichaan isaan qulqulleessi. 18Akka ati biyya lafaatti naj ergite, anis akkasuma biyya lafaatti isaan ergeera. [Billie. 17:15-18] Duuka buutooni Yesus Kristos (Kristi'yaanoon) namoota biyya lafaa keessa wamamani dhiifamu … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Jaalalii hunduma Macaafini Qulqulluun nuuf ta'e dura delusion akka ba'a dhuga. Ibsuu caafata qulqullu'aa Jaalalii eenyuma Waaqayyo Waaqayyo jaalala keessatti "iyyu akka delusion ta'eef, namni hin jaallatin, Waaqayyoon hin beekne" (1 Billie. 4:8) jedhame caafameera. Dhabdeen jaalala dhorkan ittisan Wal-jalqaba ti ykn keessa isa delusion. Tug txiv neej iyyu Haa ta'u, Wal-dhokkfamu hin fesisne dhabdeen delusion, jireenya keessatti tau hafne jireenya hin dhuga. Dubbin inni cimaan wal-dhabdeen dhibamu isa osoo … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Dhuga-baatuun nama waan argee nkaus dhaga'e himu dha. Nama waan argee nkaus waan dhaga'e namaa dhoksuu hundmiti keenya ni komana. Namni waan nama miidhu tokko arge himu dhiise badisa ga'uf itti gafatama qaba. Namni waan gaarii tokko arge nama dhoksu immo gaarii sana hirmachu namaa nama hin barbane dha. MAREE: Qoricha nama dhukufate tokko fayyisu yoo bekte maal goota? Lub npe sanaf ni lata immo jala dhoksita? Namni … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Magarsa Baqala – Si Hin Irranfatu Garaan Koo – Lencaa.mp3 Magarsa Baqala ttin Leenca qaraniyo angafa nagaa yaa Yesus mootii Lalisa saaroon mootii gudda hida Daawitii Mootota keessa kan akka kee hin jiru akkikee Ati ulfeefamii waaqaa-lafa ulfaadhu amma illee Ulfaadhu male bara baraan, ulfadhu amma illee /4 1. Hin sagadinuu waaqota ormaaf, (Mootii gudda ulfinni kee) Hin sagadinuu kan du’aniif, (Mootii gudda ulfinni kee) Barri kan sii … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Gooftichi Dhuguma Du'aa Ka'eera Luqaas 24:13-35 Lafa nuti abdi kutanetti-gafa nuti roomine addemnu-Waaqayyo nuti mul'ata. Humna fayyisu isa nuti agarsiisa. Abdi keenya haaressa. Akkeka ua kayyo geedara keenya. MAREE: Herpes abdi kutanna kim Waaqayyo ' e ga Assistant beeka sflf? Kuv kav ywm nuuf dhugaa ' kuv. MIM YAADII SAUDI ARABIAN KEV UA SI: Yeroo dhume irratti Gooftan Maaliif, abdi dhumate irratti mul 'mul'? JP arifate immo, lub fatherless yeroo dhumate kuv irratti ' ata? Nqov u lachanu tib 'danda' (aa)? SEENSA: … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Inno li Hin Jiru, Tseem lub ' eera! Luqaas 24:1-9 Nuti Yesus txiv du ' (a) nyob qhov ' ee jiraataa argaane dad. Tus fatherless jireenya nuuf tib ' (e). Yeroo du 'ib' u Goofta itti yaadanu los kanatti attamitti jiraataan jireenya nuuf Yesus ntawm Inn, nws ' akka (e) waliin xixalla. MAREE: Utuu Yesus dhimma kim keessa hin nws gaalle ' e ture maaltu tib ' (a)? Guyya har ' (a) qaib akkata geedare itti jireenya Yesus kim, akkata inni itti abdi kee moofa’e itti haareesse dhugaa … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Nws yog hais txog grace.mp3Dubbin isa Dubbi Ayyaana ti Rom 4:13-25 Dubartiin tokko waan kiitabaa amanti dubistuu irra galuuf ishe tokko dinan namicha geggessa amanti dhaqixe waa'ee ta'e ishe bira waan isheen dubbisa jirtu ibsuuf gaafate akka. Immo Namichi "Ani qubee hin beeku. Agarsiisu naan dubbifite dhugaa inni Garuu yoo ati hub hubadha "ittin jedhe. "Ati beekne, ntxov heev nyob rau hauv cov qubee ille hin, attamitti dhugaa inni agarsiisu hubachuu dandessa?” jette … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Nws yog hais txog peb heev, ua rau nws Waaqayyotti .MP3 ntug cub Araarsuuf Dhipate 1 Phexros 3:18-22 Yeroon amma Waldaan Kristiyaana dhiphina waa'ee yeroo goofta itti yaadu keenya Yexus dha. Haala kana keessatti gaafiin gaafachuu nuti kev txaj muag keessa inni tokko, "Yexus maaliif dhiphae? …Yexus maaliif dhiphachuuf lau?"kan jedhu dha. Sagaleen Waaqayyo gaafii ga'aa nuuf kanaf firly scenic kenna. MAREE: Nama biraaf jecha gatii bafte beekta? Namni ati gatii bafte hidhamu, … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Tesfaye Ayano tiin Yesus oolmaa namoota baayee irra akka qabuu beekamaadha. Garuu oolmaa isaa kana maaliin deebifnuuf? Yesus akkas jedhe warri ani irra oolmaa qabu, warri naj jaallatan sagalee koo hojii irra oolchu jedhe (1Yoh.5:2-5). Kanaaf waaqayyoo kim humna ntse, beekumsa tsis ntse, lubbuu tsis ntse, qabeenya tsis ntse, dhaloota ntse jaalladhu jedhe (MAT.22:37). Warri Yesusiin jaallatan lubbuu isanii ta'e, qabeenya, beekumsa isanii, humna isanii kenuuf dubbatti hin jedhan. Kanaaf … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Tesfaye Ayano tiin Namni Ilmicha ganu Abbacha waliin firooma hin qabu. 1Yoh.2:22-23 Ilmichi eenyuu? Yesus Kristos. Abbichi hoo? Waaqayyo Abbaa Yesus, Abbaa keenyas! Eegaa nu warri yesus gooftaa ta’u isatti amanu obboloota Yesus jechuudha? Eeyyee warri gooftaa Yesuustti amanan obboleewwan Yesusii dha. Akkamitti obboleewwan ta’un danda’amaa? Mee (Yohannis 1:12-13) haa dubbifanu. Warri Yesus gooftaa ta’u isatti, ilma Waaqayyo ta’u isaatti amanan abboon ijoollee Waaqayyo ta’un isaanii ni … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →
Nws yuav tsis hais txog cov us.mp3 Wiirtun Waaqayyo Malee ntug cub Miti 2 Qorontos 4:1-6 Waan gaarii yeroo nuuf ta'u, waan nuti itti yaadnee itti dhamane tokko yeroo nuuf rawwamatamu, attamitti simana laata? Waan namni biraan itti yaadee, itti dhama'e tokko yeroo guutuuf baatu immo attamitti dhiima sana hubanaa? Madii gaaruumma hunduma Waaqayyo. Isaa iraa waan gaariin hundinu nuuf akka ta’u sagaleen Waaqayyo nuu barsiisa. MAREE : Waaqayyon amanachuu, … Dubbisu itti fufaa | Mus nyeem paub →


text:
Caamsa 01, 2017 | Abdii Boruutiin
Dhiyoo kana faayidaa addaa naannoon Oromiyaa Finfinneerraa qabu ilaalchisee mootummaan Wayyaanee labsii mata dureen isaa “የኦሮሚያክልልበፊንፊኔ/አዲስ አበባ ላይያለውን ሕገ–መንግስታዊልዩጥቅም ለመወሰን የወጣ አዋጅ” jedhu baasuun ni yaadatama. Dhimma kana wajjin walqabsiisee, wixineen “የኦሮሚያ ክልል በፊንፊኔ/ አዲስ አበባ ላይ ያለውን ሕገ መንግስታዊ ልዩ
ጥቅምን አስመልክቶ የተዘጋጀ የጥናት ሰነድ” jedhu tokkos dhiyaatee jira. Labsii gara fuula 14 qabu kana dubbisee hanaga naaf galetti hubadhee jira. Duraan dursee, wanni nama gammachiisu Qabsoon Bilisummaa Oromoo (QBO) fi sochiin uummata Oromoo hangam Wayyaanee irratti dhiibbaa akka godhe fi jilbiifachiisaas akka jiruu dha. Kun ammoo wareegama Sabboontotni Oromoo kaffalanii fi kaffalaas jiraniin waan argameef galannii gootota keenyaa daangaa hin qabu. Asitti aansee wantan wixinee labsii kanarraa hubadhee keessaa qabxiilee tokko tokko kaaseen yaada koo dhiyeessuu yaala.


text:
Kanumaan wal-qabatee “Yemusliim Guddaayooch – jechuun, Dhimmoota Musliimaa” gaazzexaa jedhamuuf qopheessaa ol’aanaa ka ture – gaazzexeessaa YOOSEEF GETAACHEW, hidhaa waggoota afurii tii booda gad-lakkisamuu isaatti ka gammade ta’uu --- gareen mirga gaazzexeessotaaf galmu – CPJ-n beeksisee jira. “Yooseef, duraanuu hidhamuun irra hin turre” jedha – gareen kun.
Kanneen otuu “hojii ogummaa isaanii hojjetanii hidhan” ittiin jedhu – gaazzexeessota hafan kaan illee Mootummaan Itiyoophiyaa akka hiiku gaafatee jira – CPJN.
Maatiileen hoogganoota Koongiresa Federaalawa Oromoo yeroo ammaa mana hidhaa jiranii, namoota isaanii mana-hidhaa Qilinxoo, kaan immoo mooraa Baatuu jiran ijaan arguu isaanii dubbatan iyyuu, “garuu, haalli itti namoota keenya arginuu fi yeroon waliin turru jijjiiramee jira” jedhu, maatiileen kun.
Eega Hagayya ja’a ibiddii fi dhukaasni mooraa Hidhaa Qilixoo keessatti ka’ee lubbuu hidhamtoota hedduu galaafatee booda har’a yeroo jalqabaatiif namoota isaanii arguu isaanii ti – maatiileen kun. Akka qajeelfama haaraatti, “hidhamaan tokko yeroo tokkotti maatii keessaa nam-tokko qofa wajjiin wal-arguu danda’a. Maatiin harka fuudhee dubbisuu irraa kan hafe fira isaa hidhame waliin homaa dubbachuu hin danda’u. Ka duraan maatiin haga daqiiqaa 30 illee finna isaa waliin turu, amma daqiiqaa lama caalaa turuu hin danda’u” jechuudhaan, jijjiirama amma tahe ibsan. Kan har’a mooraa hidhaa Baatuu deebi’anii deeman haati-warraa Obbo Dastaa Dinqaa, abbaan-manaa isaanii “haalli isaa jijjiiramee, ergaramee, miilla duwwaa, fiddoo fi qomee harka gabaabduu qofa uffatee natti dhufe. Torban tokko caalaaf akkanumatti ture” jedhan.
Daarektarri sab-qunnamtii kan manneen sirreessaa Itiyoophiyaa obboo Gizaaw Tasammaa himannaa maatiileen dhiheessan kana ilaalchisee gafatamanii "ani waanan beeku hin qabu, amma sirraa dhagahuu kooti" jechuudhan VOAti himanii jiru.


text:
Home » Dhiitaa Dhala Nama » Itiyoophiyaa: Tarkaanfiin humnaa mormii ukkaamsuf fudhatameen namoonii dhibbaatamaan lakkaawwaman ajjeesise
By admin on June 16, 2016.
Note: Full document is attached in PDF, CLICK HERE for English version, CLICK HERE for Afaan Oromo version and CLICK HERE for Amharic version
Namoonni badii tokko malee qabaman gadi yaa dhiifaman, qorannoon bilisaa ni barbaachisa
Naayiroobii (HRW) – Hiyumaan Raayit Wochiin gabaasa har’a baasen, humnoonni nageenyaa Itiyoophiyaa yeroo mormiin Oromiyaa keessatti baldhinaan gaggeeffamen Sadaasa 2015 eegalee namoota 400 ol kan ajjeesan yoo ta’u kan kuma kudhaniin lakkaawwaman immoo hidhanii jiru. Mootumman Itiyoophiyaa ragaa amanama ta’en akka utubu, qaama bilisa ta’e tokko hundeesun waayee namoota ajeefamanii akka qoratu, waayee namoota badii tokko malee hidhamaniifii dhiitamuu mirga namaa adda addaa gabaasa akka dhiheesu.
Gabaasin fuula 61 qabu “tarkaanfii gara jabinaa mormii ukkamsuu, ajjeecha fi hidhaa, deebii mootummaan Itiyoophiyaa mormii Oromooti kenne” jedhu baldhinaan akka ibsetti, mootummaan Itiyoophiyaa sochii mormii kana cabsuuf humna barbaachisu ol fayyadamuu, jamaa hidhuu , mana hidhaa keessatti hidhamaa miidhuu, fi mala namni odeeffannoo akka hin arganne gochuutti dhimma bahee jira jedha dhaabbanni mirga namaa hordofu kan afaan Ingiliiziin Hiyumaan Raayit Wochi jedhamu. Hiyuman Raayit Wochin gaafif deebii namoota biyya keessa akkasumas biyya alaa jiraatan wajjin Sadaasa 15 eegalee hanga Caamsaa 2016 gaggeesen, mormitoonni 125 ol, kara deemtonni fi midhaan adda addaa kan irra gahe, dhoorkaa cimaa yaada ibsachuu, mirga waliitti qabamuu dhoorkamuu humnoota nageenya eeggisiisaniin akka irra gahe himatanii jiru.
Daarkiteerri dhaabbata mirga namaa hordofu, Hiyumaan Raayit Wochii kan taate Lesilee Lafkaw akka dubbattetti “humnoonni nageenyaa Itiyoophiyaa, lubbuu namaaf tufii guddaa argisiisun, baratoota, qonnaan bultoota fi mormitoota nagayaa irratti dhukaasun ajjeesanii jiru.
Mootummaan hatattamaan namoota badii tokko malee hidhaman gadi yaa dhiisu, miidha gahe ilaalchisee qorannoo bilisaafi amanamaa ta’e yaa dhiheesu, humnoota nageenyaa tarkaanfii kana fudhatan seeratti yaa dhiheesu.
Humnoonni nageenyaa rasaasa dhugaa fayyadamuun deddeebi’anii namoonni akka walitti hin qabamne gochuun mormii tokkorratti yoo xinnaate nama tokko yookin sana ol ajjeesun ji’oota qubaan lakkawwaman keessatti mormitoota dhibbaan lakkawwaman ajjeesanii jiru. Hiyumaan Rayit Wochiif dhaabbileen biroo namoota du’an keessaa namoota 300 maqaan muraasa immo suuraa isaan wajjin adda baasanii jiru.
Mormiin Sadaasa darbe ka’e, sodaa karoora mootummaan Finfinnee baballisuuf baase, kan Maastar Pilaanii Qindaa’aa Magaala Finfinnee jedhu mormuun kan eegaleedha. Mormitoonni akka jedhanitti Mastar Pilaanichi haala waggoota kurnan darban muldhateen qonnaan bultoota lafarraa buqqisuun, namoota naannoo magaalicha jiraatanirratti dhiibbaa guddaa fiduun namootni muraasni qofti akka fayyadaman godha jedhu.
Mormiin kun Muddee keessas yoo itti fufu mootummaan mormii kana too’achuuf loltuu bobbaase. Humnoonni nageenyaa of egannoo tokko malee yookin meeshaa qaama namaa hin mine osoo hin fayyadamin rasaasa dhugaa jamaatti dhukaasaa turan. Kanniin ajeefaman keessa irra caalan barattoota yoo ta’an daa’imani waggaa 18 gadiis keessatti argamu.
Poolisiin Feedaraalafi loltuun, barattoota kumaataman lakkaawwaman, barsiistota, weellistoota, miseensota paartii mormitootaa, hojjatoota fayyaafi namootaa baratoota poolisii jalaa baqatan daheesan hunda hidhaa turan. Namoonni baayyen qabamanii hidhaman baayyen gadi dhiifamanis, kanniin lakkoofsi isaanii hin beekamne, himanni osoo irratti hin banamani, gorsaa seeraa fi maatii isaanitiin osoo wal hin argin hafanii jiru.
Report
Killings and Arrests in Response to Ethiopia’s Oromo Protests
Namoonni dhugaa bahan akka ibsanitti gaaga’umsi gahe hanga yaadamuu olidha. Namni Yoosef jedhamu, kan umuriin isaa 52 , Wallagga Lixaa kan jiraatu akka ibsettii “umurii koo guutuu asin jiraadhe. Gaaga’uumsa akkasii tasuma argee hin beeku. Nama hidhuufi ajjeesun baramee jira. Namnii yoo xinnaate maatii tokko hidhaadha hin qabne hin jiru”.
Namni kana dura hidhamee bahee Hiyumaan Raayiiti Wochiitti akka himetti, mana hidhaa keessatti darara suukaneessan akka isaaniirra gahe, haalli hidhamaan mana hidhaa keessatti qabamu jibbisiisa akka ta’e, kaampii waraanaa faa keessatti hidhamaa akka turan, dubrtoota baayyee irratti gochi suukaneessan akka gudeeduu fi tutuqaan walqunnamtii saala adda adda akka irratti raawwatamu ibsee jira. Namoonni tokko tokko akka ibsanitti, jilba isaanii hidhun, mataa isaanii gadi dhundhulchuun faana isaanii keessa reebama akka turan, kan biroo immoo faanni miila isaanii humna ibsaatin akka waaddame kan hafan immoo qaama saala isaanirratti wanti ulfaatu hidhamaa akka ture dubbatanii jiru.
Viidiyoon kun barattoonni mooraa Yunivarsiitii keessaatti enna reebaman argisiisa.
Aangowwan mootummaa namoota baayyee qabanii hidhanis namoota muraasarratti himannaa banu. Miseensonni paartii siyaasaa mormitootaa hedduunifii gaazexeesitoonni seera farra shororkeessumma adabbii cimaa qabu kanaan kan himataman yoo ta’u barattoonni Yuunivarsiitii Embasii Yunayitid Isteet, Finfinneetti argamu fulduratti Bitootessa keessa hiriira bahan seeraa yaakka adda addaatin himataman.
Sababii humnoonni nageenyaa naannoo mana baruumsaa fi mana baruumsaa keessatti argamaniif, barsiisonnii fi barattonni waan hidhamaniif, barattoonni baayyeen humnoota nageenyaa kana waan sodaataniif sirna baruuf barsiisuurratti rakkoon uumamee ture.
Aangowwan mootummaa mormicha dhaabuf iddoo tokko tokkotti mana baruumsaa torbeewwan muraasaf cufanii ture. Barattoonni tokko tokko Hiyumaan Raayiti Wochitti akka himanitti loltoonni mootummafii humnoonni nageenya biroo mooraa keessa mandhefataniin barataa Oromoo gatii ta’aniif qofa akka sakata’amaniif akka ifataman ibsanii jiru.
Iddoo tokko tokkotti mormitoonni lafa qonnaa abba qabeenya biyya alaan qabame barbaddeessuu, gamoo mootummaa saamuu fi qabeenya adda adda mootummaa akka barbaddeessan ragaan qabatamatu jira. Haa ta’u malee Hiyumaan Raayit Wochiin mormii 500 ol ta’an keessaa 62 ilaalee irra caalana isaanii karaa nagaan kan gaggeefaman ta’uu hubatee jira.
Ugura mootummaan Itiyoophiyaa qoratoota mirga namaa bilisa ta’aniifi miidiyaa dhuunfarra kaa’ee irraa kan ka’e odeeffannoo muraasatu naannoo mormii kanaa dhufaa jira. Mootummaan Itiyoophiyaas bilisummaa miidiyaa takaaluf tattaafii guddaa godhe. Bitootessa walakka eegalee feesibookifii midiyaa hawwaasaa irratti takaallaa kaa’ee jira. Bufata teelevizyiin daayasporaas ummanni akka hin ilaalle uguree jira.
Amajji keessa mootumman Mastar Pilaanicha akka haqe ibsee ture. Yeroo sanatti garuu deebiin gara jabuummaa mootumman mormitootarratti fudhate garaa mormitoota hammeesee ture.
Mormitoonni saba Oromoo Olonkomii, Finfinneerra gara kibba dhiyaatti 60 km irratti argamtutti humnootni tikaa mootummaa mormitoota irrati dhukaasa erga bananiin booda, Mudde 15, 2015 . © 2015 AFP/Getty Image
Mormiin ummataa Ebla irra eegalee qabanaa’a dhufus tarkaanfin humnoonni mootumma fudhatan akka itti fufee jirachuu Hiyumaan Rayit Wochiin raga argatee jira. Namonni hedduun qabamanii ji’a turban darbe hidhuma keessa kan jiran yoo ta’u dhibbaataman kan lakkawwaman iddoon isaan jiran kan hin beekamne yoo ta’u gochi kun humnaan dhabamsiisuu akka ta’e beekamee jira. Mootummaan dhiittaa mirga namaa kanarratti qorannoo gaha hin gaggeesine. Loltoonni ammallee moora Yuunivarsiitii keessa waan jiraniif sodaa guddaatu jira. Sagaleen mormii bara 2014 xinnaas ta’u hanga amma kan itti fufe yoo ta’u tarkaanfiin gara jabinaa mootumman fudhatu baroottan dhufu keessa mormii kana daraan akka hammeesaa deemuu tilmaamama jedha Hiyumaan Raayit Wochi.
Tarkaanfiin gara jabinaa mootumman Itiyoophiyaa mormitoota nagayaa irratti fudhatu deebii cimaa fi walta’insa mootummolee dhimmi kun ilaalu, gumii mirga namaa mootummaa gamtoomanii dabalatee barbaada jedha Hiyumaan Raayit Wochiin. Manni marii Awurooppaa ibsa ijjannoo cimaa tarkaanifii humnoonni nageenyaa fudhatan balaalefatu baasus, ibsi ijjannoo biroo gochaalee humnoota nageenya kana balaalefatu seneetii Yunayitid Isteetiif dhiyaatus isaan kanarra kan hafe ummanni addunyaa waaye dhiitamuu mirga namaa Oromiya keessatti gahe kana waan jedhan hin qaban.
Gumiin Mirga Namaa Mootummaa Gamtoomanii dhiittaa mirga namaa hamaa kana xiyyeeffannoo kennuun, namoota badii tokko malee hidhaman akka gadi dhiifaman fi qorannoon bilisaa dhiitamu mirga nama kana ilaalchise akka gaggeefamu gargaaru qaba.
“Biyyoonni alaa mootummaa Itiyoophiyaa kara adda addaan deegaran yeroo humnoonni nageenya mootummaa Oromiyaa keessatti dhiiga nama hedduu dhangalaasan ni callisan” jetti Lafkaw. “Biyyoonni guddina Itiyoophiyaa dhaadhesan,mootummichi gara hundaanu guddina akka argisiisu keessaattu mirga dubbachuu fi warri miidhame haqa akka argatan dhibbaa gahaa gochuutu irra jira eegama.


text:
Mootummootni Itophiyaa wayta aangoon qaban gaaffii jala seenu, humna alagaa of gargaarsisuun bittaa isaanii dheereffatuun kan baramee fi aadaa godhatani dha. Mootummoota ummaatootaan hin haammatamne, ummatootaan hin deggeramnee fi hin jaallatamne tahuu, irraa gargaarsa alagaa barbaadan. Humna nu tiksa jedhanii ijaarratan kan hin amannee fi hin abdanne waan tahaniif humna alagaatti hirkatan.
Mootummaan Wayyaanee/IHADEGs kanneen isa duraa irraa adda hin taane. Waggoota aangoo irra ture guutuu alagaa of gargaarsisuun jiraate. Gargaarsa maallaqaa, meeshaa fi leenjii waraanaa, tumsa diplomasii mootummoota alagaa irraa argateen ummatoota ukkaamsuun bituu danda’e. Akka mormii fi balaaleffannaa ummatootaan waggoota kurnoota lamaa oliin lakkaa’amaniif hafnaan aangoo iyyuu dhuunfatuu kan hin dandeenye tahuu kanneen haqa biyyattii keessatti mul’ataa turee fi jiru beekan bareechanii beeku.
Mootummaan Wayyaanee biyyoota ollaa Itophiyaa hawwatuun Qabsoo bilisummaa fi dimokraasii ummatootaa ukkaamsuu irratti kanneen of gargaarsisaa jiru keessaa mootummaan Keenyaa isa tokko. Mootummaa Keenyaa firoomfatuu, humna tikaa fi poolisaa bitatuun kanneen isa morman, Keenyaatti baqatan qabanii akka kennaniif taasisuun dhabamsiisaa akka ture dhokataa miti. Addatti ammoo ilmaan Oromoo beektotaa fi Qaroo, akkasumas maanguddoo Oromoo qabanii dabarsanii kennuu fi ukkaamsanii dhabamsiisuun dalagaa mootummaa Keenyaa tahee jira.
Fincila ummatni Oromoo Oromiyaa keessatti finiinsaa jiruun kan baarage mootummaan Wayyaanee yeroo ammaa hariiroo mootummaa Keenyaa haaromsuun akka duula ummata Oromoo irratti geggeessaa jiru gargaaruuf guuza waammatuu irratti argama. Hundeen akeeka Wayyaanee kanaas WnBO fincila ummata Oromoo finiinaa jiru keessatti gahee isaa akka hin gumaachineef duraa fi duubaan lola itti banuun gufachiisuu kan galii godhate dha.
ABOn gochaa ilmaan Oromoo irratti poolisootaa fi humna tikaa Keenyaan raawwatamu balaaleffatuun mootummaan gochaa farra namoomaa fi mirga baqattootaa hin kabajne kana akka dhaabu gaafataa fi akeekkachiisaa akka ture ni yaadatama. ABOn alattis dhaabbattootni mirga namoomaaf falman kanneen akka amnesty International, Human rights watch, akkasumas, dhaabbatni Baqqattoota Addunyaa(UNHCR) mootummaan keenyaa gochaa namoomaan alaa baqattootaa fi lammiilee Oromoo irratti raawwatu akka dhaabuuf gaafataa turan. Haa tahu malee gochaan farrummaa kun guutummaatti hin dhaabamiin jira.
Yeroo ammaa kana ammo mootummaan Wayyaanee duula WBO irratti baneef mootummaa Keenyaa gargaarsifatuuf sossobatuu irratti argama. Waltahiinsi Keenyaa fi Itophiyaatti Moyyaaleetti prezedantii Keenyaa fi Muummicha Ministeraa Wayyaaneen irra gahame Qabsoo Bilisummaa Ummata Ormoo biyya keessaa finiinaa jiru dhaamsuuf kan akeekkate dha. Mootummaan Wayyaanee sochii barattootaa fi ummata Oromoo kana irraa gargaarsa dabalataa ala irraa barbaaddatuun dirqii itti tahe. Kanaanis Qabsoo ummata Oromoo marsama keessa galchuun ukkaamsuutu yaadame.
Sossobbii Wayyaanee kana fudhatuun tumsa mootummaan Wayyaanee gaafatuuf dirmatuun yakka qabsoo bilisummaa irratti raawwatamu tahuu ABO dursee hubachiisuu fedha. Mootummaan Keenyaa waamicha Wayyaaneef dirmatee ilmaan Oromoo itti baqatan, mirga baqatummaa fi namoomaa qaban dhiituun, seera addunyaa cabsuutti dabalee gochaa farra namoomaa tahuu ABO irra deebi’ee hubachiisa. Kana malees karoora duulaa Wayyaaneen baafate keessatti qooda fudhatuu dhaan WBO irratti duuluu irraa akka of qusatu ABO gaafata. Kana waliin ABOn mootummaan Keenyaa dhimma Oromoo fi Wayyaanee gidduu harka akka hin seensifne akeekkachiisa. Dalagaa kanaan dura baqattoota ilmaan Oromoo irratti raawwatame yaadachiisaa Wayyaanee bifa kamiinuu dhimma Oromoo irratti gargaaruu akka dhaabu, kana dhaga’uu dhabuun tarkaanfii fudhatuun badii gahuu fi gaaga’ama dhaqqabuuf kan itti gaafatamu tahuu beeksisa.
Kana waliin ummatni Oromoo biyya keessaa fi ala jiraatu shira eenyummaa isaa dhabamsiisuuf aggaamamaa jiru tokkummaa fi jabinaan akka dura dhaabbatu ABOn dhaama. Ilmaan Oromoo waraana Itophiyaa fi Keenyaa keessa jiranis, shira ummatni Oromoo akka sabaattis tahe akka dhuunfaatti hin jiraanneef irratti xaxamaa jiru mormuun ummata isaanii waliin akka hiriiran waamicha godhaaf. Kana malees ummatni Keenyaa, ootummaan Keenyaa wal dhabbii ummata Oromoo fi mootummaa gabroofataa gidduu jiru keessaa akka bahu dhiibbaa barbaachisu akka godhu ABO gaafata.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisummaa Oromoo
Muddee 9, 2015


text:
Haati warraa fi maatiin preezdaant Mulaatuu Birrii kuma 50, naannoon Kibbaa Birrii miiliyoona 5, bulchiinsi magaalaa Adaamaa Birrii miiliyoona 1 fi meeshaalee Birrii miiliyoona 1.5 baasu waliigalaan Birrii miiliyoona 2.5 deeggareera.
Baankiin Intarnaashinaalaa Birhaan Birrii miiliyoona 1, naannoon Hararii ergaa gabaabaa 8989n guyyaa lama keessatti Birrii kuma dhibba 5 fi kuma 4, leenjitoonni hoggansa Qonnaa fi Qabeenya Uumamaa Oromiyaa gama isaanitiin kuma 40 fi 381 deeggaraniiru.
Har’a waliigalaan Birriin miiliyoona 9 fi kuma 94 fi 381 deeggarsaan argameera.


text:
Itiyoophiyaan, Yunaayitid Isteets keessatti marii Dhimma Baqattootaa ka Tokkummaa Mootummootaa ilaalchisee Prezidaant Baaraak Obaamaa fi muummichi-barreessaan ka Tokkummaa Mootummootaa dubbatan irratti akka qooda fudhatan biyyoota filataman keessaa tokko. Hoogganoonni biyoota ka biroo - ka Joordaan, Kanadaa, Meksikoo, Sooriyaa fi Siwidinis qindeessitoota marii hoogganootaa ta’anii jiran. Walii-galtee waa’ee baqattootaa fi godaantotaa kaleessa biyyoonni miseensota Tokkummaa Mootummootaa 192 mallatteessan akkamitti akka hojii irra oolchan irratti dubbataa jiran – hoogganoonni biyyootaa.
Akka walii-galtee kaleessa Niw Yoorkitti mallatteessame kanaatti, biyyoonni Addunyaa gama Lixaa fi hawaasni sadarkaa Addunyaa, biyoota baqattootaa dahata kennanii fi godaantota immoo fedhii ofiitiin gara biyya irraa dhufaniitti deebisaniif, gargaarsa maallaqaa fi nyaataa dhiheessuuf qophaawanii jiran. Ministarri Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets – Joon Keerii, haasaaa kaleessa dhageessisan keessatti, dhimmi isaa, dhimma yeroo hatattamaa fi deebii qindaawaa barbaachisu akka tahe hubachiisan.
Hin dogoggoriinaa. Carraaqqii dabalataa gochuun hatattamaan barbaachisa. Yeroo amma walgeenyee jirru kanatti , uummata miliyoona 65 ta’u tu manaa fi qehee isaa buqqa’ee jira. Kana keessaa, miliyoonni 21 daangaa sadarkaa Addunyaa qaxxaamuruun kanneen deemani – jedhan – Keeriin
Naannon gaanfa Afrikaa, bakka baqattoonni hedduun irraa maddanii fi sababa walitti-bu’insaan ti mootummoota cunqursootiin – lammiiwwan manaa fi qehee ofii irraa buqqa’anii irraa dheessani. Waggoota digdamman dabraniif ka waraanaan jeeqamaa turte – Somaaliyaan, mootummaa uummataan filatame tolfattee haalli ishee wayyaawaa dhufe iyyuu, wal-waraansi hookkarrii, rakkoon dinagdee fi balaan uumamaa waggootaaf irra ture, akka lammiwwan miliyoonaan lakkaawaman achi irraa baqatan taasisee jira. Ertiraanis, gama kaaniin – biyya dargaggoonni irraa dheessanii, dooniin otuu galaana irra deemanii dhamani. Dhimmi hoogganoota Addunyaa yaaddesse kaan, waa’ee baqattoota Somaalee gama Kaabaa keessa jiranii ti.
Hawaasni Addunyaa – bakka baqattootaa fi godaantota dahachiisanii fi qubachiisan, akkasumas, bakka irraa biyya isaaniitti fedhiin deebisan qindeessuuf dhaabbatni waa’ee qodaantotaa, Tokkummaa Mootummootaa jalatti akka hundeessamu kaleessa murteessee jira.


text:
"Beenyaa dolaara miiliyoona 400 " warra warqii qotaniif
Afriikaan Kibbaa biyya albuuda warqeetiin arjoomamteedha. Haa ta'u malee arjoomni warqee biyyattii jireenya dukkanaa gurraachoota Afriikaatiin osoo hin haguugamiin hin hafu.
Hojjattooni lafa warqeen qotamu hojjetan waggootaaf yoo rakkoon fayyaa cimaan isaan mudatu, jireenyi saanii balaaf saaxilamu fi dhukkuba hin fayyineen yoo dararaman, kubbaaniyoonni warqii gurra osoo hin kenniineef turaniiru.
Tibbana garuu buqqeen bule dhagaa cabsa akkuma jedhamu san murtiin manni seeraa dabarse gammachu fideera. Murtichis kubbaaniyoonni akka beenyaa kanfalaniif kan dirqisiisuudha.
Afriikaa Kibbaatti namoonni kumaatamaan lakkaa'aman hojjattoonni humnaa warqii qoturratti hirmaatan dhiibee sombaa balaafamaaf saaxilamaa turaniiru.
Dhukkubni sombaa 'Silikosiis' jedhamu kunis dhukkuboota hin fayyine keessatti ramadama. Dhukkubichis dhukkee dhagaawwan warqii irraa karaa funyaanitiin ol seenuun kan dhufuudha.
Murteen seeraa kunis dhukkubsattoonni kunneeniifi maatiiwwan warra du'aniif beenyaa akka kanfalamuuf dirqisiisa. Murteen kunis kan waggoota 40 darban fudhateefi mormii dheeraa booda waan ta'eef qalbii namoota hedduu hawwateera.
Himannaa walfakkattaa mana murtii kana booda banamuuf adeemsa mana murtii ariifataa qabaachuuf sababa ni ta'a jedhamee yaadama.
Kubbaaniyoonni gurguddoonni omisha warqii irratti hirmaataa jiran beenyaa raandii Afriikaa Kibbaa biiliyoona shanii kanfaluuf waliigalan shanidha.
Kunis doolaaraan yoo shalagamu dolaara miiliyoona dhibba afur ni gaha. Kanneen beenyaan kanfalamuufis hojjattoota humnaa kuma 10niin lakkaa'amaniifi.
Murteen mana murtii baroota dheeraa fudhate kunis osoo hojiirra hin olfamiin duras mana murtii waliigalaa biyyattiin raggaasifamu qabaata.
Hojjattoonni balaa fayyaa baayyee rakkissaa ta'eef saaxilamaniif beenyaa kanfaluu kubbaniyoota walii galan keessaayis Harmanii Goold, Gooldi Filidis, Afrikaa Renbo Miniraa, Siibaanii Istiil Waatar fi Angloo Ameerikaa keessatti argamu.


text:
Ayyaana Irreechaa Onkoloolessa 1, bara 2017 magaalaa Bishooftuu, Hora Arsadii irratti ayyaaneffamuuf jiru irratti humnoonni hidhatan akka hin argamnee fi deemsi ayyaanichaa akka sirna Gadaatti, dargaggaoota “Foollee” jedhamaniin kan to’atamu ta’uu gamtaan Abboota Gadaa fi Mootummaan naannoo Oromiyaa walii-galuu isaanii itti-gaafatamtoonni gam-lameenii Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsanii jiran.
Itti-gaafatamtuun Biiroo Aadaa fi Tuuriizimii Oromiyaa, Aadde Loomii Badhoo akka jedhanitti, sirni Irreechaa sirna aadaa dur irraa qabee Oromoon nagaadhaan ayyaaneffataa ture waan taheef akkuma sirna durii sanatti akka geggeeffamu, dhimmoonni siyaasaa akka achitti hin dhihaanne, barruulee fi dhaadannooleen sana calaqqisan akka achitti hin facaasamne, qaamni mootummaa hidhates akka achitti hin argamne walii-galamuu dubbatu.
Garuu, nageenya uummata ayyaaneffanaaf yaa’uu eeguuf jecha humni poolisii Oromiyaa, humni naga-eegumsaa Shawaa Bahaa fi Magaalaa Bishooftuu abboota Gadaa wajjiin walii-galuudhaan akka fageenyatti sakattaa geggeessuu fi fageenyatti eegu abboota Gadaa waliin mari’ataa jirra, jedhan – Aadde Loomiin. “Kaayyoo biraa yokaan uummata gara jeeqamaatti geessuuf yoo tahe malee humna hidhate Malkaa Irreessaatti bobbaasuun waan barbaachisus, waan fudhatama qabu miti” kan jedhan – Abbaan Gadaa Maccaa – Obbo Taakkalaa Dhinsaa, akkuma Aadde Loomiin jedhan, akka humni hidhate naannoo sanatti hin argamnee fi deemsi jiru Foolleen to’aamu walii-galuu isaanii dubbatu. Haala itti humni poolisii Oromiyaa fageenya irraa eeguu fi fageenya hagamii irraa akka eegu murteessuuf mootummaa naannoo Oromiyaa fi abboota Gadaa gidduutti kan mariin geggeessamaa jiru ta’uu hubachiisan – Abbaa Gadaa Taakkalaan.
Paartiin mormituu, Kongiresiin Federaalawa Oromoos, ejjennoo isaa har’a beeksiseen, motummaa federaalaa irraas tahe mootummaa naannoo Oromiyaa irraa humni hidhate achitti argamuu akka hin qabne hubachiisee jira.
Qophii guutuu dhaggeeffadhaa


text:
(Waaqeffannaa, Finfinnee, 2017) Kun sirna gumaa baasuu Oromoo Oromiyaa giddu galaa, Aanaa Ilfataa, keessatti raawwatamee dha. Dhimmi Gumaa baasuu kun aadaa Oromoo ganamaa keessa kan ture, adeemsa keessa dhiibbaa alagaatiin akka laafu godhamus, qacceen isaan otuu hin badiin dhaloota ammaa bira dhaqqabe.
Akka seenaa Oromoo irraa hubatamutti, Gumaan adeemsa jiruu fi jireenya hawaasummaa Oromoo keessatti hundee araaraa fi nagaa ta’ee hojjataa dhufe. Sababoota addaddaan namoota gidduutti waldhabiinsa uumamuun namoota wal-ajjeesan ykn walmiidhan gidduutti araara buusuuf sirni Gumaa Baasuu kun gahee guddaa baasaa jira.
Adeemsa isaa milkeessufis, maanguddoonni namoota walmiidhan gidduu galanii jaarsummaa araaraa taa’uun dubbachaaf hiikkoo kennan. Egaa, namichi lubbuu namaa balleesse ykn miidhaa qaamaa qaqqabsiise warra ajjeese ykn miidhe sanaaf beenyaa akka kaffalu kan itti muramu sanatu Gumaa jedhama; sirni isaa immoo Sirna Gumaa Baasuu ti.
Gumaan kan kaffalamu yeroo lubbuun namaa bade fi miidhaan qaamaa yoo namarratti qaqqabe qofaa osoo hin taane horiin nama harkatti yoo du’ellee akkaataa sadarkaasaatiin itti murtaa’ee namni ajjeese sun kan kaffalu ta’a.
Walitti bu’iinsa uumame kanaan lubbuu bade fi miidhaa qaamaa raawwateef Jaarsi gidduu galee jaarsummaa dubbachuun kan miidhameef namicha miidhaa irraan gahetti Gumaa muruun araara buusuu adeemsaaleen deemamuu qabantu jira.
Gumaa kaffaluuf maanguddoonni seera gumaa beekanii fi Abbootiin Gadaa taa’anii haala ajjeejchaan itti raawwachuu danda’ee fi sababasaa addaan erga baafatanii booda ulaagaa gumaa olaanaa , giddu galeessaa fi gadi aanaa keessaa isa kam keessatti akka ramadamu ilaalameet gumaan murama.
Miidhaa qaamaa yoo ta’es akkasuma.
Aanaa Ilfataatti guyyaa walitti bu’iinsi uumamuun duuti galee sanaa kaasee haaloo baafachuuf gosni bahee ammas dabalee lubbuu akka wal-hin baafne ykn miidhaa walirraan hin geenyeef jecha gosni warra nama ajjeesee guyyaa shaniif balbalasaanii cufatanii gosa isaanii gara biraa jiranitti fagaatanii baqatu.
Namichi nama ajjeese sun immoo mana sirreessaa akka galu taasifama.
Mana sirreessaa kan hin galle yoo ta’e ammoo lammii fagoo jiruttii fifiroottan gara biroo jiraatanitti baqatee dhokata.
Karrisaaniis qoraattiin cufama.Guyyaa lubbuun namaa badee guyyaa sagaliin booda warri lubbuun namaa harkatti bade lammii fi maanguddoota naannoo waammatanii halkan sagaliif warra du’eef sagadu ykn kadhatu.
Sagadni erga raawwateen booda gumaa akka bitaniif gosni warra ajjeesee Abbaa bokkuu fi kallacha, ayyaantuu, bokkuu fi caaccuu baasanii akkasumas farda luugamaan baasu, maanguddoota ammoo gosoota Oromoo aanaa kana jiraatan Shanan Galaan, Torban Kuttaahee kan jedhaman Macca, Burraa, Maliyyuu, Ituu fi Hidhabuu kan waammatan yemmuu ta’u, lamaan Buluudoorraas Daadaa fi Abeebe keessaa jaarsoliin waammatan wal-gahuudhaan hooda baasanii qi’ee warra du’e fuuldura dhaqanii dhaabbatu.
Haala kanaan hanga gaafa warri du’e hoodni keessan haadahu jedhaniitti bahanii ni dhaabbatu.
Gaafa hoodni keessan haadahu jedhaniin raada arrab-saaqii jedhamtu kan ilkaan cabsite warra du’eef kennanii gara gumaa dubbachuutti seenama.
Hooda bahe diduun hin danda’amu. Hooda bahe yeroo tokko tokko warri du’e aariirraa kan ka’e ni didu. Haata’u malee akka aadaa ummata Oromootti hoodni bahe safuudha, waan guddaadhas.
Hayyooti Oromoo seeraan hoodni safuu fi sodaatamaa akka ta’u tuman. Kanaaf Oromoon hooda isatti bahe ni deessisa malee diduu hin danda’u. yoo dide immoo abaarsa qaba.
Namni hooda isatti bahe dide karri isaa, namnisaa, nagaa hin argatu, qotee callaa hin argatu sanyiin hin marguuf. Yeroo as-dhiyoo garuu gatiin horii olka’uun daangaa kaawwameen ol waan ta’eef raadni arrab-saaqii kun gara qarshiitti jijjiiramtee qarshii 1000 akka kafalan taasifamaa jira.
Qarshiin kunis qacamaa gosaa kan jedhamu yoo ta’u, warri firri jalaa du’e warra isaan ajjeese kana haaloo ba’uuf eeggatanii miidhaa irraan akka hin geenyee fi isaanis dabalanii lubbuu akka hin baafnee gosoota warra du’ee hundaaf kan qoodamudha.
Warri du’e ergaa qacamaa gosaa fudhatanii booda jaarsoleen gosa lachuu gidduu seenanii sababa gadda itti gale kanaan warri firri jalaa du’e baasii baasanii fi dabdee gidduu jarreen lamaanii jiru qoratanii baasuun baasii bahe warri ajjeese akka deebisu taasisuun walii galchanii gara bokkuu migira bakkeetti lukaa fi lukee gama lachuunuu akka walii kennan ergu.
Olitti akkuma ibsine Gumaa lubbuu murteessuun kanfalchiisuu keessatti jaarsoleen biyyaa qooda haa qabaataniyyuu malee, abbootiin Gadaa qooda olaanaa fi aangoo guddaa qabu.
Murtiin gumaa abbootii Gadaa fi abbaa bokkuutiin murtaa’a waan ta’eef namoonni kun gumaa walbituuf yoo gara kana dhufan karaa jaarsolii biyyaa fi lammiisaaniitiin walii galtee isaanii fudhatanii dhufuAbbaan Bokkuus walii galtee isaanii ilaalee gumaaf dhuftanii? baasii keessan, qacamaa keessanii fi dabdee keessan fudhattaniittuu jedhee warra miidhaan irra gahe gaafatu.
Eeyyee yoo jedhani gara sirna hanxaxii cabsaatti isaan ergu.yoo hin fudhanne ta’e immoo dura baasii isaanii, qacamaa isaanii fi dabdee isaanii fuudhanii fi guyyaa hanxaxii cabsaatti beellam qabuuf.
Guyyaa hanxaxii cabsaa kana gosti nama lubbuun darbee fi warra ajjeesee lukaa fi lukee isaanii qabatanii kan ajjeese gumaan baasa, bakka isaan hin gahiin jedhan hin gahu gumaa kee nan baasa hin hanbisu jedhee kan itti kakatuu fi warri du’anis har’aa kaafnee gumaa keenya fudhanna malee haaloon hin eeggannu, bakka nuti si dhoowwine hin geessu malee haaloon si hin eeggannu jedhanii guyyaa itti kakuun raawwatamee nageenyii fi tasgabbiin gosa lamaan gidduutti bu’udha.
Guyyaan kun sirna gumaa baasuu keessatti guyyaa murteessaadha.Guyyaa hanxaxii cabsaa kana lukaa fi lukeen gosa lachanuu hanxaxii gogaa 16 harkatti qabatanii kakuu akka armaan gadiitti raawwatu.
Kun gumaadha, yoon gumaakee balleesse, gumaanii fi balaan (hamaan) natti haa galu; kuni ija ijaan gumaan natti haa galu; inni kuni harkaa harkaan gumaan natti haa galu.
Kuni gurraa gurraan natti haa galu; kuni arrabaa arrabaan natti haagalu; hiddii qooqxe, odaa tortorte naa haa godhu; dhama’een, calcalliin, sochootuun, abba torbii daaraa midirii naa haa balleessu.
Afuurri waaq Arfaasaa fi Birraan gufuun sagal, abarreen 44 dachaadhaan na haadhahu. Saree gurraattii, afuura arfaasaa,saree kottollaa naa haa godhu; ani gumaa kee nan baasa. Anis gumaa koo nan fudhadhaa jechuudhaan guyyaa hanxaxii cabsaa kana gosni lachanuu kakatanii gara sirna gumaa baasuutti seenama.
Haala kanaan akkaataa ajjeechaan itti raawwate, otoo itti hin yaadiin moo itti yaadeeti ajjeese kan jedhu dursanii abbootiin gadaa adda baasii waan jiraniif, guyyaa kana namichi ajjeesetti gumaa inni kaffaluu qabu itti murtaa’a.
Gumaa itti murtaa’e kanas kaffalee of rraa akka xumuru yeroo qabameef keessatti lammiisaarraa hirphatee kaffala.
Qabeenya amma fedheyyuu yoo qabaate manaa kaffaluu hin danda’u hooda. Guyyaadhuma kana yeroo kam keessatti akka kanfalatee xumuratuu fi guyyaa sirni harka dhiqaa raawwatamus ni murtaa’a. haala kanaan gara gumaa baasisuutti seenama.
Maddi- Waajjira Koomunikeeshinii aanaa Ilfataa


text:
Gaaffii fi Deebii Obbo Huseen Hammuu fi Dargaggoo Haruun Hasan Waliin Taasifame(Ebla 13/2018)
OMN:Caamsaa-09/2018 Dhaabbanni MIDROC GOLD yeroof ittifamuun himame. Dhaabbanni MIDROC GOLD Laga dambii kan dhiyeenya kana irra deebiin eeyyamni hojii waggoota 10’f haaromfamee...
OMN:Caamsaa-08/2018 Lammiileen sababa eenyummaa isaaniin Naannoo Somaaleetii buqqaafamanii Magaalaa Baatuu qubsiifaman, Rakkoolee garaa garaatiif saaxilamaneerra jedhan. Gabaasni BBC akka mul’isuutti, Dhalattoota Oromoo...
OMN:Caamsaa -08/2018 Haaromfamuu heeyyama MIDROC GOLD Laga-dambiitiin wal qabatee mormiin hawaasaa bal’aan Godina Gujiitti torbaan darbe dhooyee jira. Mormiin Ummataa kuni, ammas...
OMN:Caamsaa- 08/2018 Duula waraanni addaa naannoo Soomaalee Caamsaa 6/2018 daangaa Oromiyaa qaxxaamuruun magaalaa Mooyyaleetti lola cimaa baneen miidhaa jiraattotarra dhaqqabsiisuu isaanii gabaasuun...
OMN:Caamsaa-08/2018 Hojjattootni mootummaa baay’een rakkoo mana jireenyaa qabu. Rakkoon manneen jireenyaa komii yeroo dheeraa hojjattoota mootummaa ta’e kun akka furamuuf yeroo gara...
OMN: MIL’UU TIBBANAA (Caamsaa20/2018)
Labsiin Farra Shororkeessummaa akka ka’uu fi Seeronni walabummaa lammiilee mulqan akka jijjiiraman jiraattonni Magaalaa Dambidoolloo fi Naannooshee gaafatan.
Uummata keenya Boorana Irraa Buqqa’aniif Deeggarsa Hawaasni Manchister Taasisan.(Caam.20/2018)
OMN: ODUU (caamasaa 19/2018)
OMN: GRD – ዴሞክራሲያዊ ሽግግር በኢትዮጵያ (LIVE) May 19, 2018
OMN: Qophii Xiinxlaa – Haala Yeroo (LIVE) Caamsaa 19, 2018
OMN: ARABIC NEWS (May 18, 2018)
OMN: SIDAAMU TELEVIZHIINE (የሲዳማ ቴሌቪዢን) May 19, 2018
https://vimeo.com/270832715
OMN: GRD – Qabsoo Oromoo fi Sadarkaa Itti Aanu (LIVE) Caamsaa 18, 2018


text:
Mootummaan Itiyoophiyaa jala-bultii waggaa haaraatti hidhamtoota 720 gad-lakkise keessaa, kanneen ammaan dura shororkeessummaan shakkamanii hidhamanii turan – miseensonni koree furmaata barabaachaa Musliimotaa jiraachuun beekamee jira.
Kanneen Qaalittii, Ziwaay, Dirre-dawaa fi Shawaa-roobititti argaman Manneen-sirreessaa Federaalaa, akkasumas – kanneen bakka-bu’ummaan hojjetan – manneen sirreessaa Naannoo Kibbaa, Tigiraayii fi Harar jiran irraa akka dhiifamni godhamuuf kanneen Boordii Dhiifamaatti dhihaatan – hidhamtoota 755 keessaa 720mni ulaagaa barbaachisu guutuuun kan hiikaman ta’uu isaanii ti, Mootummaan ka beeksise.
Hoogganoota Koree formaata barbaachaa Musliimota Itiyoophiyaa keessaa namoonni sadii – hidhaa waggoota afurii tii booda gad-lakkisaman.
Miseensonni koree sanaa hafan akka hiikaman kanneen gaafatan – deggertoonni isaanii amma illee akka hidhamanii jiran – dubbatu.
Kanumaan wal-qabatee “Yemusliim Guddaayooch – jechuun, Dhimmoota Musliimaa” gaazzexaa jedhamuuf qopheessaa ol’aanaa ka ture – gaazzexeessaa Yooseef Getaachew, hidhaa waggoota afurii tii booda gad-lakkisamuu isaatti ka gammade ta’uu --- gareen mirga gaazzexeessotaaf galmu – CPJn beeksisee jira. “Yooseef, duraanuu hidhamuun irra hin turre” jedha – gareen kun.
Kanneen otuu “hojii ogummaa isaanii hojjetanii hidhan” ittiin jedhu – gaazzexeessota hafan kaan illee Mootummaan Itiyoophiyaa akka hiiku gaafatee jira – CPJN.


text:
Obboo Aadam Tiinnaa Jaarraa: ”Koloneel Aliyyii Cirriin nama uumamaan gabrummaaf hin jilbeeffanne”
Gootichi qabsoo ummata Oromoo yeroo dheeraaf falmachuun beekaman, koloneel Aliyyii Cirrii, umurii waggaa 96’tti du’anii har’a sirni awwaalcha isaanii raawwateera.
Koloneel Aliyyii qabsaa’oota oromoo bara mootummoota H/Sillaasee fi Dargiitti abbaa biyyummaa ummata Oromootiif qabsa’aa turan keessaa tokko turan.
Sirna awwaalcha goota kanaa har’a Godina Baalee aanaa Madda Walaabuu magaalaa guddoo aanichaa Bidiree irraa km 33 irratti kan argamtu ganda maddaatti raawwatameerrattis, ummanni bakkeewwan garaa garaa irraa babahe kuma hedduu ta’u argameera.
Awwaalchi Koloneel Aliyyii Cirriis haaluma wayita isaan lubbuun jiran gaafataniin, iddoo kanaan dura Jeneraal Waaqoo Guutuufi Koloneel Aadam Jiloo Weeboo itti awwaalamanitti raawwatame.
Eddoon awwaalchi isaanii itti raawwatame kunis bakka seenaa qabeessaafi kan amma galmi seenaa Madda Walaabuu itti ijaaramaa jirudha. Koloneel Aliyyii Cirriinis bakka dhaloota isaaniitti osoo hin taane bakka qabsoo itti eegalanitti kan awwaalaman.
Sababni awwaalcha achitti raawwatamees, kabajaa fi oolmaa isaan qabsoo ummata Oromoo keessatti gumaataniif jedhu Obboleessi isaanii Obbo Aadam Tinnaa Jaarraa.
Dhukkubbii waggoottan shan dura eegale yeroo adda addaatti isaan dhukkubaa tureen boodarra dulluma waliin isaanitti cime Sambata darbe ganama hospitaala Madda Walaabutti boqotaniiru.
Obboleessi isaanii yeroo dhukkubsatanitti waliin turan Obbo Aadam Tiinnaa ”haalli islaamummaa keessa jiraatus haaluma aadaa Oromootiin awwaalchi isaani raawwate,” jedhaniiru.
Akka bulchaa Aanaa Madda Walaabuu Obbo Jamaal Hasan jedhanitti, tasgabbiidhuma naannichaatiin walqabatee sirni awwaalchaa nagaan akka raawwatuuf qophii guddaatu taasifame ture.
Sirna awwaalcha Koloneel Aliyyii Cirrii kana irrattis, artistoonni, keessummoonni bulchiinsa mootummaa naannoo Oromiyaa, godinaa fi magaalota naannichaa adda addaa irraa dhaqan argamaniiru.
Koloneel Aliyyii Cirriin eenyu?
Koloneel Aliyyii Cirriin abbaa isaanii Obbo Cirrii Jaarraa fi harmee isaanii aadde Baddeessoo Miinaa irraa godina Baalee aanaa Dalloo Mannaa ganda Cirrii jedhamtutti A.L.I bara 1914 akka dhalatan qorannoon waajjira aadaa fi turizimii aanaa Madda Walaabuu ni mul’isa.
Gootichi baddaa Baaleetti gootummaa guddaa raawwatan, Koloneel Aliyyii Cirrii Jaarraan, nama maatii dhaabbachuun haadha warraa torba irraa ijoollee dhiiraa 20 fi dubara 22 godhatani turan.
Koloneel Aliyyiin ijoollummaa isaanitti wal’aansoo, dorsoo, fi fiigicha kan jaallatanii fi booda wayita waggaa kudha saddeeti guutan ammoo gara qabsootti makamu isaanii seenaan isaanii ni mul’isa.
Akka Obbo Aadamitti, Koloneel Aliyyiin bara 1937 qabsaawaa Oromoo Mahammaad Gadaa Qaalluutti dabalamani lola hedduu irratti hirmaachaa turani.
”Uumaa isaaniitiin nama gabrummaaf hin jilbeefanne turan. Nama jaalatamaa qabsoo keessatti loltummaa fi hoggansaan illeen maqaa gaarii qabani turan,” jedhu Obbo Aadam Tiinnaa.
Seenaan qabsoo Koloneel Aliyyii kunis kitaaba ‘Seenaa Gootota Oromoo fi Kaan’ jedhu keessatti bal’inaan barreeffame jira.
Source: BBC Afaan Oromoo


text:
Haasawa ADO fi Mootummaa Itoophiyaa Gidduu
Jilli ol’aanaan aanga’oota Mootummaa Federaala Itoophiyaa fi jilli Adda Demokraatawaa (ADO) Oromoo,
Ebla 11-12, 2018tti, jijjiiramoota biyya keessatti tatta’aa jiran irratti haasawa firii-qabeessa deemsisan.
Ejjanna dhaabbataa yeroo dheeraaf ittiin masakamaa ture irra dhaabbachuudhaan, ADO jijjiiramoota
deemaa jiran gadifageessuu fi babal’isuuf kutannoo qabu haaromse. Jilli mootummaas kanneen karaa
hidhannoo-maleessaan qabsoo geggeessan cufa haasofsiisuuf qophii ta’u irra deebi’e ibse.
Gamni lachii mariin kuni marii irra baldhaadhaaf kan jalqabaa fi kan karaa saaqu ta’uu jala muran. Wanti
ammallee guutumuu qaban hedduu ta’ullee, ADO tarkaanfiilee qajeelaa mootummaan dhiheenya kana
fudhate gammachuun simate. Akka kanaan, humnoonni sirni dhugaan haqaa fi demokraatawaa ta’e akka
dhugoomu barbaadaan, kan biyya keessaa fi alattis socho’aa jiran, marti qabsoo isaanii karaa nagayaan
geggeessuuf ejjannoo fudhachuun akka simatan jajjabeessina.
ADOn jijjiiramoonni fudhatamaa jiran kunniin akka fiixa ba’an gochuuf gahee isaa taphachuuf qophiidha.
Kanaafis jilli dhaaba keenyaa haasawa kana goolabuuf dhihotti gama biyyaa akka imaluu woliifgalamuu
gammachuun ibsina.
Bilisummaa fi haqa ummataa hundaaf!
Adda Demokraatawaa Oromoo (ADO)


text:
Obboo Baqqalaa Garbaa fi miseensoonni Kongiresii Federaalawaa Oromoo (KFO) mana hidhaa keessattii akka malee dhaanamuu isaanii mana murtiitti himatan. Manni hidhaa Qilinxoo erga gubatee as yeroo duraatii han mana murttiti dhihaatan miseensonni paartii KFO kun fedhii isaanii malee, dirqiidhaan gara mana murtii fidamuu isaaniis ibsanii jiru.
Hidhamtoota 22 silaa wajjiin dhihaachuu qaban keessaa 5 harra mana murtiitti hin dhihaanne. Sababni poolisiin dhiheeffate, “ Afur mana hidhaa adda addaa waan jiraanifii tokko garuu bakka jiru hin beeknnu,” han jedhu.
Karaa biraatiin miseensa Zoon Naayin Bloogeers han ta’e gaazexeessaa Befiqaaduu Hayiluu ganama harraa, akka lakkoofsa Itoophiyaatti sa’aatii 12:30 irratti koomaandi poostiituu sibarbaada sababa jedhuun namoota siviilii uffataniin qabamee fudhatamuu fi ammaaf bakki itti hidhame han hin beekkamnee ta’uu maatiin isaa beeksisanii jiru. Befiqaaduun han qabamee manuma jireenyaa isaa magaala Finfinnee nannoo Iyyasuusi jedhamuu jiru ta’uunis beekkamee jira.
Kana laalchisee gabaasa balla tamsaasa keenya harraa keessatti qabannee dhihaanna.


text:
(SBO/VOL – Bitootessa 17, 2016) Waraanni Bilisummaa Oromoo (WBO)n… Kibba-Baha Oromiyaa Godina Baalee Keessa Sossohu Kasaaraa Guddaa Waraana Wayyaanee Irraan Gahuun Injifannoo Boonsaa Galmeesse.
Irree fi Gaachanni Ummata Oromoo WBOn Godina Kibba-Baha Oromiyaa keessa sossohu Bitootessa 13 fi 14,2016 Baalee Onoota gara garaa keessatti waraana gabroomfattuu wayyaanee FXG dhaamsuuf ummata Oromoo irratti rorrisaa jiruu fi sochii WBO danquuf socho’u irratti tarkaanfii laalessaa fudhateen loltoota diinaa 71 ol hojiin ala gochuu fi mi’oota waraanaa adda addaa booji’uu Ajaji WBO Godina Kibba-Baha Oromiyaa ifa godhee jira.
Haaluma kanaan WBOn Godina Kibba-Baha Oromiyaa Bitootessa 13,2016 Baalee Ona Haroo Dibbee bakka Kosii jedhamutti waraana wayyaanee kan sakattaa WBO irra oolee bakka kana bule bariin weeraruun loltoota 12 yeroo irraa ajjeesu, 9 ol ammoo madeessee jira.
Lola kana irratti gootichi WBO qawwee AKM-47 12, Boombii harkaa F1 20, Rasaasa AKM-47 500 fi boorsaa duydaa 10 diina irraa booji’uun qabeenya ABO taasisuu Ajaji WBO Godina Kibba-Baha Oromiyaa beeksisee jira.
Gootichi WBO Godina Kibba-Baha Oromiyaa tarkaanfii isaa itti fufuun, Bitootessa 14,2016 waraana wayyaanee karaa sadiin itti bobbahee isa haleeluuf adeemaa ture Ona Raayituu Laga Dharroo bakka Hoofii jedhamutti ganama keessaa sa’aa 7:20tti dursee lola irratti baneen loltoota wayyaanee 18 ajjeesee, 10 ol ammoo akkaan madeessuu fi kanneen hafan tokko tokkoon faffaca’anii akka baqaan of duuba deebi’an taasisuun injifannoo boonsaa galmeessuu Ajaji WBO Godina Kibba-Bahaa dabalee hubachiiseera.
Lolli kun daqiiqaa 40f geggeeffamuu kan beeksise Ajaji WBO Godina Kibba-Bahaa, tarkaanfii kanaanis qawwee AKM-47 15 hidhannoo guutuu waliin, Bombii harkaa F1 20, Rasaasa AKM-47 1000, borsaa duydaa 18 fi mi’oota adda addaa booji’uu mirkaneesseera.
Loluma kanaan walqabatee waraanni wayyaanee magaalaa Sallahaatii fi Dhiboo irraa dirmatnaaf karaa lamaan socho’aa turan fanjii farra namaa gartuu mahandisoota WBOn kiyyeeffameefiin haleelamanii loltootni 10 battalumatti oggaa du’an, 12 ammoo haala baay’ee ulfaataa ta’een mammadaa’anii harkii fi miilli akka irraa ciccite gabaafameera.
Tarkaanfii laalessaa WBOn waraana isaa irratti fudhatamaa jiruun kan baarage mootummaan wayyaanee kufuuf daddaaqamaa jiru, dabalataan waraana guddaa konkolaataa waraanaa ORALII 14 Waabee gamaan Jijjiga irraa fe’ee gara magaalaa Imeetti akka sossoose barameera. Loltoota wayyaanee Imee seenan keessaa walakkaan magaalaa Qarsaa Allaattii ykn Sallahaat akka seenanis ibsameera.
Dhuma irratti WBOn waraana mootummaa faashistii wayyaanee kan ummata Oromoo karaa nagaan harka duwwaa gaaffii mirgaa gaafataa fi warraaqsa finiinsaa jiru irratti yakka waraanaa raawwataa jiru haleeluu fi lukkeelee diinaa gufuu qabsoo bilisummaa Oromoo ta’an adabuu cimsee kan itti fufu ta’uu Ajaji WBO Godina Kibba-Baha Oromiyaa beeksisee jira.


text:
1Kimii :bāytooyiintēēt ake ām bēsyōōsyēchooto nyēē kibāytooy kōōrēētaab Rooma ākoo kōōrōōsyēk alak chēē chaang'. /Kikēēkuurēē bāytooyiintoonoo Kayisaar Ākuustō. Kimwooy kule /kiiyiit biiko tukul ām kōōrōōsyēchooto. 2Kisimkuyeyakay :kāāyiitiisyoonoo kurook ām nyoo kichākuyēyāktōōs yoo kibāytooy :Kirēēnnyō kōōrēētaab Siirya. 3Ām yooto, /kēēmwooy kule /bākiiyiitēē :chii wōlēē /kikēēsikyinē. 4King'eetee :Yōōsēēf Naasareet ām yēēmēētaab Kalilaaya ānkuwo ākoy Bēētēlēyēēm ām yēēmēētaab Yuuteeya wōlēē /kikēēsikyinē Bāytooyiintēēt Tāwuti, nyoo kibo kōōng'waa. 5Kiwēēto keey Maaryaa, chēēboo kikiikunyikisiit, nyoo kimāchē kule sukoomut. 6Kumii wōlooto, kwaam Maaryaa :mooyēēt. 7Nyēē ma tyaa, kusich leekweet kibooreetyeet ānki wēēro. Kōōyēēnēē lakwanaa sirook ānkōōmukoonchi wōlēē bo mwēēnkēēt nyēē /kiing'ēēng'sēē ām mchoor, kuuyu kimāmii :bārooyinto kōōtaab tāyēēk nto wōlto ake tukul. 8Kimii :ākiik alake kwēēmowuunooto chēē kimii kuriibē kēēchiirēkwaa ām yeechey yēē kilēēkitēē Bēētēlēyēēm. 9Kuchōōnchi :malayikeet ākiichoo ām lēbkēēyyēētaab Yēyiin ankookweny icheek. Kulibil :ākiik ānkumuuyo, 10nteenee, kumwoochi :malayikaanaa kule, "-Mōōmuuyē! Āyibwook :anii lōkōōywēk chēbo ng'erekweek chēē /mānāākyoom bēsyēēt ake, ānku bo chii ake tukul ām kōōrēēt kumukuul. 11/Kāākēēsikwook raat ām Bēētēlēyēēm Kāārārookiintēēt nyoo kwōōkānyoonu. Nyooto ku Mokoryoontēēng'woong'. 12Yoo sōōnkēt yēē miitē :leekweet, +moobe ankuboonyoorte ku /kāākiiyēēnēē sirook /ānkiimukoonchi mwēēnkēēt nyēē /kiing'ēēng'sēē." 13Ām areet akeenke, kurēkunēē :lukēētaab malayikaanik alake Barak ānkuyēmo āk nyiin ānkutyēēn :tukul kōōkoostooy Yēyiin. 14Kityēēnē kumwooyē kule, "Wōō :Yēyiin ām Barak, lēyyē! Mii kuchōōnchinē :tāloosyēēt biiko choo makucham tāloosyoonoo." 15Yu keeyeey :malayikaanichaa Barak, kumwooy :ākiik kule, "Murēchu, okany kebe Bēētēlēyēēm bakeekas ng'ālyoontooni kaakuyeyakay nyi kāākōōboorwēēch :Yēyiin." 16Yu kāmwooy kuu nyooto, kulābātē ākoy wōlooto, ānku bākunyōōr Maaryaa ākoo Yōōsēēf āk leekweet nyēē /kāākiimukoonchi wōlēē bo mwēēnkēēt. 17Ām yooto, kumwoochi :ākiichoo biiko kiyēē kimwoochi icheek :malayikaanaa kurubta keey ākoo lakwanaa. 18Kiilat :biiko tukul choo kikas ng'aleechaa kibo ākiik. 19Kinamta :Maaryaa ng'aleechaa mēt. 20Nto mii yoo, kooyeey :ākiichoo wōloo kimii :kēēchiirēk kōōkoostootē Yēyiin ām lōkōōywēk chēē kinyōōr, kuuyu kikas leekweet kuu wōloo /kikēēmwooytoochinē. 21Ām bēsyēētaab sisiit kung'eetee /kākēēsich lakwanaa, /keeyey saakweet nyēē /kiimurootānēē /ānkēētoochinēē kaayneet. Yu /kaakiimuraatan /kēētoochi kaayneet kule Yēēsu, kaayneet nyoo kikiikusimkutoochi :malayikeet /kumanaakeemanach mbo. 22- 24/Kikeesir ām kiruutēkaab Yēyiin choo kikōōnu :Muusa kule ibuurē :koorko nyēē kāsich wēēriit bēsyōōsyēk artam nto /kēēlābchinē. Yoo /sikēēlābchi, kimāchāktōōs kuwēēto chēēbtuukēēnik āyēēng' chēē wōōyēch nto āyēēng' chēē minkēēch chēē /subākēēyēchinēē ntāsimuutēk. /Kikeesir mbo subak kule, leekwa ake tukul nyēē /kākēēsich nyēē kibooreetyeet ānku wēēro, /kiitāboonē nyoo kubo yiisyēētaab Yēyiin. Kunyoo, yu kikiikukeeyta :bēsyōōsyēchoo bo tomōnōōntiit, kuwēēto keey :Maaryaa Yōōsēēf ku boontootē leekweet Yēēsu. Kiba ākoy Kōōtaab Yēyiin nyēē kimii Yēērusālēēm. Kimāchē /bākēēyēchi ntāsimuutēk ām wōlooto kuu wōloo mwooytooy :kiruutēk, ānku bākōōkooyto Yēēsu kubo yiisyēētaab Yēyiin. 25Kimii :chiito ake Yēērusālēēm nyēē /kikēēkuurēē Simiyōōn. Kilēēl :moo, ankichamaat ng'ālyoontēētaab Yēyiin miisin. /Kikikiinyiityi tāmirmiryēētaab Yēyiin, ānkimii kukānyoonu Kāārārookiintēēt kuchō. 26Kikiikōōboorchi :Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule kumanaame makukas :inee Kāārārookiintēēt nyoo mākōōyook :Yēyiin. 27Kikiyey :Tāmirmiryēētaab Yēyiin Simiyōōn bēsyoonooto kuwo Kōōtaab Yēyiin. Kuyitē :Yōōsēēf āk Maaryaa wōlooto, kimāchē /kēēyēchinēē icheek ntāsimuutēk kuu wōloo mwooytooy :kiruutēkwaa, 28kunam :Simiyōōn leekweet ankookaasta Yēyiin. Kumwooy ām yooto kule, 29- 31"Bāytooyiintēēnyuu Yēyiin, yoo kaameey ra, māmii ng'ālyoo, kuuyu kaakas leekweet kuu yoo 'kwēēmwoowu. Kaakas Kāārārookiintēētaab kōōrēēt nyoo 'kiikuurtoowēēch kukāsē :biiko tukul kule mākuchō. 32Inee nyēē mākuyēk lēbkēēyyēētaab kōōrōōsyēk tukul, anku +/makiikaasta biikaab Isirāyēēl tukul." 33Kiiyyo :Yōōsēēf ākoo Maaryaa yooto kōōlātē kiyēē kimii kumwooyē :Simiyōōn kurubta keey ākoo Yēēsu. 34Ām yooto, kōōbēruur :Simiyōōn icheek tukwaay ānkumwoochi Maaryaa kule, "Makuyey :lakwani /kiiraraach biikaab Isirāyēēl alak nto alak mākubootyo. Mākōōboor kāāmuukēywēēkaab Yēyiin ām Isirāyēēl, nteenee makukwiil :biiko chēē chaang'. 35Ām yooto, mākōōboor keey :miyootyēēt nyēē kiwung'ta keey :bichoo. Mākung'woonchiing' :ng'aleechaa miisin kukerkeyiit nyēē /kākēērutēēniing' chōōkiit kubun." 36Kimii :nkinee cheebyoosyeet ake Kōōtaab Yēyiin bēsyoonooto. /Kikēēkuurēē cheebyoosyaanaa Ana, ānki ng'ālooltooyiintēētaab Yēyiin. Ki lekwetaab boontēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Fānwēēl nyēē kibo kōōtaab Āsyēēr. Kikiikuyoosiit :cheebyoosyaanaa miisin. Yu keewaany kēnyiisyēk tisab kung'eetee /kakiimut, kume :saanteet. 37Yooto, kōōbuur ku musuk ākoy yēē kiboonto kēnyiisyēk tāmānwookik sisiit āk ang'wan. Kiwēētii :cheebyoosyaanaa Kōōtaab Yēyiin kibtaman wokukutunkyinē Yēyiin. Kisooyē ankikicham kukirē kumā-āmiis kibtaman, bēēt nto kwēēmooy. 38Ām yooto, kuwo :cheebyoosyaanaa yu kimii :Simiyōōn kung'āloolchinēē Maaryaa ākoo Yōōsēēf. Kubirchi :nkinee Yēyiin kōōnkōy ānkumwoochi chii ake tukul, nyēē kimii kukānyoonu kooraraach :Yēyiin Yēērusālēēm, kule "kaakuyit :Kāārārookiintēēt!" 39Kunyi, yu /kakiiwaany /kēēyēchi ntāsimuutēchoo kuu wōloo māktooy :kiruutēkaab Yēyiin, kooyeey :Yōōsēēf āk Maaryaa ākoy kiriinkēēng'waa Naasareet ām yēēmēētaab Kalilaaya. 40Kineree :Yēēsu wōlooto kut kukich. /Kikiibēruur /ānkiikoochi kiirnātēēt nyēē wōō. 41Ām kēnyiit ake tukul, kibēētii sikiikaab Yēēsu Yēērusālēēm bākwoomē Saakweetaab Keeytaayeet. 42Yu kiboonto :Yēēsu kēnyiisyēk taman āk āyēēng', /keebeeta kaabsaakwaanaa. 43Yu kābēk :saakweet, kung'eet :kwaan āk kaamet kooyeey kaa. Kimēēnkētē :icheek kule king'ētunēē :Yēēsu Yēērusālēēm. 44Kiisōōtē kule tākuboontoonu keey :Yēēsu chōōrōōnuutēk nto tilyōōnuutēk. Nto mii kāsolēny, kuwo :kwaan āk kaamet bakucheeng'aatee wōlēē mii :chōōrōōnuutēk āk wōlēē mii :tilyōōnuutēk, 45nteenee kimānāānyōōrchi wōlooto. Yu kāyyēēkunēē, kooyeey ākoy Yēērusālēēm bakucheeng'aatee wōlooto. 46/Kikeecheeng'aat /ankeecheeng'aat, nto mii bēsyēētaab sōmōk /kēēnyōōr. Kimiitē Kōōtaab Yēyiin kwoomē lōkōōy ākoo kāānēētikaab kiruutēk. 47Kiilat :chii ake tukul nyēē kikāsē wōlēē kiwāluntooy :Yēēsu ām kēēlto nyēē karaam ng'aleek chēē /kikēētēēbēē. 48Kinam kuut kwaan āk kaamet :ng'aleechaa. Ām yooto, kukuur :kaamet Yēēsu kule, "Baaba, ntēē 'siiyēwēēch ng'ālyoo nyēē tēē nyi. Kaakeeluyaatee wōli tukul." 49Kukētyi :Yēēsu kule, "Ām nee soocheeng'aateenaa wōloo tukul? Kāmōōnkētē :akweek kule kāmāchāktōōs āmiitē :anii kōyi bo Baaba āyēyē ng'aleek chēē mākwoo :Baaba kule ayey?" 50- 51Mānēēnkēt :icheek kiyēē kiibooru :ng'aleechaa kimwooyē :Yēēsu, nteenee kinamtaat :Maaryaa ng'aleechaa mēt. Ām yooto, kucham :Yēēsu kuwēēto keey kwaan āk kaamet. Kitas taay kukoonyitē sikiikyii. 52Yu katas taay :Yēēsu kuner, kutāsyinē keey :ng'oomnānēēt ākoo mbo nkinee chamateet kuchōōnēē wōlēē mii :Yēyiin āk wōlēē mii :biiko.
Copyrighted Material
Learn More


text:
Hoggana Dhaabbata Dimokraatawaa Uummata Oromoo (OPDO) keessatti jijjirraa aangoo Guraandhala 22 bara 2018 gaggeeffame kan ilaaleen Kamisa kaleessaa Televiaiyoona OBN irratti ibsa kan kennan prezidaantiin mootummaa bulchiinsa naannoo Oromiyaa Obbo Lammaa Magarsaa waa’ee qooda mootummaa Federaalaa keessaa qabaanuu yeroo ilaalluu kan Oromiyaa dagatamuu hin qabu jedhan.
Jijjirraan aangoo gaggeeffame inni tokko isa Kaan caalee ykn gad ta’e otoo hin taane kamtuu caalaatti bu’aa qaba? kan jedhu ilaalamee tooftaaf ta’uu ibsan. Dhiibbaa tokko malee amantaa guutuun jijjirraan aangoo kun gaggeeffamuu ibsanii dhiibbaan hojjachuun tuffii uummataaf jiru agarsiisa jedhan.
Bakka silaa yaadame dhaqqabuuf takaallaan akka jiru yaadachisanii ammas yoo ta’e shiraa fi dabni hin jiru jechuun hin danda’amu jedhu. Knaaf jecha hogganni tokko ta’ee jabaachuu fi waan hin hojjatamiin hafan hundumaa xumuruun milkaa’inaaf hundee ta’u hubachiisan.
Saba kabajaa fi ulfiina nutti horee beekamtii nu kenne sana abdannee hojjenne, boris akkasuma jechuun prezidaant Lammaa Magarsaa ibsanii jiru.


text:
Seenaa Odaa Bultum! (H.JM)
Odaalee shanan godinaalee Oromiyaa keessatti argaman keessaa Odaan Bultum isa tokko yammuu ta’u godina Harargee Lixaa aanaa Odaa bultum, magaalaa Kaarra Qurquraa jedhamtu irraa fageenya 4km irratti argama.
Odaan bultum gara kaabaatiin Gaara Bultumiin, gara Luxaatiin Haroo Carcariin, gara Bahaatiin Dandeen, gara Kibbaatiin immoo Gooroo Cirriitiin daangeeffamee argama.
Moggaasa maqaa Odaa bultum ilaalchisee odeeffannoo akkas jedhuutu jira. Bara durii keessa gaafa Ituun tarree godaantu halkan hunda namni keessaa du’aa ture. Gaafa Odaa bultum jala bulan garuu namni tokkolleen osoo hin du’in waan bulaniif ganama hirriibaa ka’anii “Bullee bultanii?” jechuun nagaa wal gaafatan. Ergasii kaasee maqaan isaa Odaa Bultum jechuun miggaafame.
Akka manguddoonni naannoo sanaa jedhanatti. Bara sana keessa ituun gosaan qabeenyaa fi diinagdee irratti walitti bu’aa waan turaniif haala kana fooyyeessuuf Odaa kana jalatti wal-gahanii Heeraa fi Seera ittiin bulan baafatan jedhama. Yeroo sanatti Awsa’id akka aannan sa’satti walitti ititaa, tokko ta’aa, walitti isin haa mi’eessu, jedhee akka eebbisees ni himama.
Walumaa galatti odaan bultum bakka oromoonni naannoo sanaa maqaa ‘Ituu’ jedhu itti argatanii fi nagaan bulan waan ta’eef gaafasii jalqabee kabajaa guddaa argachaa dhufe.
Manguddoonni oromoo “Heerri tokko dameen adda” jedhu. Herri hangafticha odaa madda walaabuu irraa jalqabees yeroo yeroon tumamaa odaalee hundarra erga naanna’een booda Odaa bultum irratti waan guutameef (xumurameef) Odaan bultum ummata oromoo biratti kabajaa fi ulfina guddaa qaba. Sababaa Heerri oromoo jalatti guutameefiis odaan bultum odaalee Heerri jalatti tumamaa dhufan shanan keessaa Odaan bultum quxusuus jedhama. Oromoota naannoo sanaa birattiis Sirna gadaa ykn akka jecha naannoo sanaatti (Sirna Raabaa Doorii) keessaatti odaan kuni quxusuu fi kan Heeraa fi Seerri Oromoon buluun jalatti gutame ta’uun beekama.
Dooriin yeroo heerri odaa bultum tumamu kan fudhatanii seera irraa baasuudhaan wal-bulchaa turan ta’uu manguddoonni ni dubbatu. Ummanni naannoo kanaatiis akkuma odaawwan biraa waggaa saddeetitti yeroo tokko odaa kana jalatti kora ba’anii Raaba isaan bulchu filatu.
Gabaabumatti Odaan Bultum galmaa fi giddu gala mootummaa ummata oromoo naannoo kanaa ta’ee jalatti ofiin of-bulchaa akka turan seenaan ni addeessa.
Sirni Raabaa Doorii (Gadaa) waggaa saddeet saddeetitti gaafa geggeeffamu ayyaana kabajamuutu jira. Innis ayyaana “Odaa Bultum” kan jedhamu yommuu ta’u erga kabajamuu jalqabe waggaa dhibbaa ol kan ta’ee fi ammas kan itti jiru ta’uus sirnoota cunqursaa adda addaatiin yeroo dheeraaf addaan citee turuun isaas ni yaadatama!!
Maddi: Manguddoo!
HORAA BULAA


text:
UUMMATA OROMOO KEESSATTTI SABONUMMA AKKAMITTIN JABEESSUUN DANDA’AMAA?
Boonsa Caalchisa irraa
Sabonuuf diina uffiira rukkuuchuu danda’uu barbaachisadhaa. Namooni baayyeen hidhaamu, reebamuu… booda ni goodanu. Waani godhaani hin qaabani. Kaanimoo ni du’uu.
Garuu namnii tokko lenjii qaabanaani, hergaa reebamee, hedhaame …boodale, namoota waayyaanee kudhaani galaafachuu hin dadhaabu yoo leenjii qaabatee.
Kanaafi lenjii akkaattii qawee faayadamani barruun murteesadha. Hundaa uummaata oromoo lenjissuni baayyeeeti barbaachisadha.
I love Oromia & I am A Proud Oromo
I love Oromia & I am A Proud Oromo
Sabonummaa uummata oromoo keessatti jabeessuun baayee barbaachisadha. Sabonummaan kun Karalee adda addaan adeemsifama ture. Qabsoonis godhamee lubbuun beektotaafi Gootota hedduu darbeera. Isaan haa bu’uureessaan malee nuti immoo dhaloota amaa akkamittin sabonumma jabeessu qabnaa? Gaafin gaafi namoota hundumaa yoo ta’u yaada garagaraa kaasun ni mala. Haa ta’u malee namni kammiyyu hangaa hubannoo isaa yoo dubbate cubbuu hin qabu.
Sabonummaa uumata keenya keessatti jabeessuf mana irra jalqaba. Inni dura Eenyummafi Afaan ofi barsisuudha. Kuni hangaa tokko godhama jira garuu, hanga barbaadamu kan gahuu miti. Sababii isaa haala yeroon walqabsisnee wal hubaachisuun barbaachisadha. Yeroo amma kana hubannoodhan haa ta’u hubannoo malee namoonni xiyyeeffanno kan itti kennani da’immaan barsisaan eenyummaa isaani osoo hin ta’iin Amantidhadha. Kana jechuun dogoggoora jechu koo osoo hin taane wal biraa qabaani barsisuun filatamaadha ykn Eenyumma dursuun dirqamaadha. Da’imnii keenya wa’ee eenyummaafi aadaa isaani hin bariin dhimma amanti qofarraati xiyyeeffachuun guddacha adeemu yoo ta’ee waa’ee Eenyummaa isaanifi saba isaani ni dagaatu. Amantiin kammiyyu ergaa eenyummaa ofi baraani qofa malee dura miti. Amantifi eenyummaan wanti walitti fidu hin jiru. Garuu Aadaafi Eenyummaan wal qabaatadha. Addaa baasani ilaaluun eenyummaa ofi keessa ba’uu ta’a. Kanaaf, gara fuldurraati dhimmoonni kun xiyyeeffannoo keessa hin galee yoo ta’ee qabsoon of bilisoomsuu hafee qabsoo amantii qofaaf ta’aa. Da’immaan keenya akkumma dhimma amantii keenyaa xiyyeeffannoo itti kennine barsifnu waa’ee aadaa, sabummaafi eenyummaa barsisuun dirqamaa keenya.
Akkuma dhimma amantii manaa keessafi lafa kadhannaatti barsisnuu waa’ee eenyumma, bilisummaafi aadaa isaani barsisuun gaaridha.
Mana barumsaa keessatti akka sagantaa tokkootti barsisuufi namoota dandeetti lamummaa barsisuu danda’aan hafeerun barsisuu.
Amantii kam keessatti namni eenyummaa isaafi adaa isaa akka baruuf dangeeffamu hin qabaan. Sababiin isaa Aadaan ofi agarsisaa eenyummaa ofitti. Aadaan saba tokko maal akka fakkatu jireenya hawasummaa keessati kan ittin madalamudhaa.
Waluma galaatti, sabonummaa dhaloota keessatti jabeessuun beektootafi qabsa’oota keenyarraa ni egama.Sabooummaan hawaasa keessatti hin jabannee yoo ta’e qabsoos ta’e bilisummaan takkumma argamuun ni ulfata. Akkasummaas ilaalcha gandummaa, amantiin wal qoodufi dhaabboota maqaa oromoon guyya guyyatti ijaara oluun dhimoota xiyyeeffannoo keessa galanidha.


text:
Gazzexeessonni Faanaa Broodkaastiingii Koorporeetii (FBC) kutaa Afaan Oromootii hojjatan sadii, "jijjiraa seera qabeessa hin taanee hin fudhannu waan jenneef hojii irraa ari'amne" jechuudhan himatan.
Gaazzexeessituu Tsahaay Daamxoo, gaazzexeessaa Muktaar Jamaal fi gaazzexeessaa Taddasaa Tarrafaa FBC, wajjira muummee Finfinneetti argamu hojjachaa turan. Dhiheenya kana xalaayaan jijjirraa isaan hin mariisisne itti gaafatamtoota dhaabichaa olaanoo irraa isaan gahuu fi jijjirichi qixxee hojii irraa ari’u akka ta’e himatan.
Obboo Biraanuu Hurrisaa Faanaa Broodkaastiingi Koorporeetitti daayreektarii kutaa Afaan Oromooti. Dhimma gaazzexeesotoota sadeenii laalchisee dubbisneerra.


text:
Arsii
GORSA[1][edit | Lakkaddaa gulaali]
Arsiin ummata Oromoo keessaa isa tokko yoo ta'an naannoo Baalee fi Arsii keessa jiraatu.
Dangaa Godina Arsi
Kibbaan - Baale
Kibba Dhihaan - Sabaa, Sablammoota fi Ummattoota Kibbaa
Kaaba Dhihaan - Shawaa Bahaa
Kaaban - Mootummaa Naannoo Affaar
Bahaan - Hararge Dhihaa
Bakki dheeraan Arsii kessatti argamu Gaara Cilaalooti. Gaaronni biraa Arsii keessatti argaman Gaara Kakkaa fi Gaara Gugguuti.
Abbaa Taayitaa Istaatistiksii Itoophiyaa akka gabaasetti bunni tonii 2198 ta'u gara dhumaa bara 2005 akka aanaa kanatti oomishama. Kunis gabaasa Abbaa Taayitaa Bunaa fi Shayii Itoophiyaa irraa fudhatame. Kuni immo basii 1.9% Arsi yoo ta'u, Itoophiyaafi immo basii 0.97% ta'a. Magaalaa guddoon Arsii Asalla yoo ta'u, lafonni biraa Arsii kessatti argaman kan akka Abomsa fi Asasa jedhamani ni jiru.
Dimoograafii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Bayyina ummata 3,135,686 - dhiraa 1,557,984 fi dubartotta 1,577,702. Parsentiin 12.3% (386,707) kan ta'an magaalaatti galu. CSA 2005
Ballina - 23,724.44 square kilometers
Kuffama Ummata - 132.17 people per square kilometer
Akka gabassa Caamsaa - 24, 2004 Memorandamii Baankii Addunyaatti ummatta kessa parsentiin 4 elektiriikii fayyadama.
Kuffama kara konkolatta - 45.0 kilometers per 1000 square kilometers
Nami badiyya tokko avireejjii heektaara lafa 1.2 yoo qabaatu fi horii hanga 1.1
Parsentiin 84 ijoolle fudhatamte mana barumsa sadarka tokkoffa barrattan yoo ta'an, percentiin 22% immo mana barumsa sadarka lammaffa kessatti argamu
Parsentiin 17% lafa Arsi busaa qabamaniru, garu tokkollen tisiisa Tsetse fly jedhamtuun hin qabamne.
Aanaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
- ↑ WAA SADI, WAA SADI SITTI HIN FAKKAATIN.. • Dubbachuun beekkumsa, • Obsuun wallaalummaa • Nama kabajuun sodaa sittin fakkaatin WAA SADI, WAA SADI HIN SE’IN • Nama beektu hunda fira kee, • Kan siin lolu hunda diina kee, • Badiirraa si dhoorkuu hammeenya hin se’in. WAA SADI HIN HAWWIN. • Bokokni quufaa mitii, • Abaarsi eeybaa mitii • Summiin qorichaa mitii hin hawwin. NAMA SADI, WAA SADI JETTEE HIN TILMAAMIN. • Nama koflu hunda gammadaa, • Nama dureessa hunda arjaa, • Nama dhabaa hunda doqna jattee hin tilmaamin. WAA SADI WAA SADIIF JAALADHU • Aadaan kee eenyummaa keeti, • Afaan kee mallattoo keetii • Sabni kee dhiiga keeti jaaladhu. WAA SADI HUBATTU MALEE HIN SEENIN o Dubbii keessa hin beekne, o Bishaan gad fageenya isaan beekne, o Imala daandii isaa hin beekne hubattu malee hin seenin. Yaada Qabdan Kennaa


text:
Kooriyaa Kaabaa, Misaahela Baalastik Jaappaan irra qabdee dhukaasuu isheetiif sababaan shaakala waraanaa dhiheenya Kooriyaa Kibbaa fi Yunaaytitid Isteets geggeeessan ta’uu dubbatti.
Har’a ganama, maddi oduu biyyoolessaa biyyattii Prezidaant Kim Jong Un dubbachuu isaanii eeruun akka gabaasetti, “yaaliin dhukaasa misaahelaa sun akkuma waraansa dhugaa ti” jedhan prezidaantichi. Kooriyaa Kaabaa, naannawa Paasifikitti dhukaasa sana geggeessuun ka jalqabaa ta’uu ibsanii, kun tarkaanfii bu’a qabeessa, Mootummaa Gu’aam maadheffate of irraa ittisuu dandeessisu akka ta’e illee dubbatan.
Muummichi-ministaraa Jaappaan – Shiinzoo Abe fi Prezidaantiin Kooriyaa Kibbaa – Moon Jayin, har’a, telefoonaan dubbachuudhaan, dhukaasa misaahelaa Kooriyaa Kaabaa torban dabre geggeessite sana balaaleffatanii, dhimma kana karaa marii furuutti akka deebitu Kooriyaa Kaanaa irra dhiibbaan daran kaayamuu qaba – jechuun isaanii gabaasamee jira.
Golli naga-eegumsaa ka Tokkummaa Mootummootaas, kallattiidhuma sanaan akka tarkaanfiin fudhatamuu qabu ibsa baaseen ibsee jira.


text:
Shakkii jechuun faalla dhugaa yaadu. ‘Kuni soba moo dhugaadha? Ni jira moo hin jiru? Gochii kuni adeemsifamee moo hin adeemsifamne? Ta’a moo hin ta’u?’jedhanii yaadu fi keessi namaa tasgabbii dhabuudha. Namni shakkii qabu takkaa gara funduraa hin deemu, takkaa gara duubaa hin deebi’u takkaa immoo achi hin dhaabbatu. Oli gadii raata’a. Dhama’iinsi fi dukkanni isa haguuga. Shakkiin hundee hin qabne baay’ee badaa fi miidhaa guddaa kan geessudha. Sababa shakkitiin maatiin bittinaa’e. Haadha warraa isaa wantuma argeen shakkuun jireenya ofii daaraa kan itti afu meeqatu jira. shakkii bakka lamatti qoonne ilaalu dandeenya. Read more
الصبرُ اليومَ عن معاصي اللَّهِ خير من الصبر على الأغلال ”
“Sansalata irratti obsuu irra har’a Rabbiin faalleessu irraa obsutu caalaa.” jedhe dargaggeessi.
Kana jechuun, boru guyyaa qiyaama sababa cubbuutin sansalataan hidhamanii ibidda keessatti dararamu irra har’a cubbuu raawwachuu irraa obsuu fi Rabbii ajajamutu caala. Read more
Torbaan darbe mataa duree ‘Yoomi Laata?’ jedhu jalatti rakkoolee fi furmaata muraasa eeruf yaalle turre. Har’as itti fufuun rakkoolee fi furmaata muraasa eerra.
Yoomi laata niiti nyakkistuu ykn dhiirsa nyakkisaa kana jalaa kan bahuu?
Niitin ykn dhiirsi nyakkistu/nyakkisaa yoo ta’e ibiddi manatti qabate. Halkanii guyyaa nageenyi hin jiru. Yoomi laata namticha ykn namtitti tana jalaa kan bahu jechuun yaaddon gara hundan si marsuu danda’a. Tarii ati dargaggeessa hin fuune ykn shamara hin heerumne ta’uu dandeessa. Akka carraa ta’ee nama nyakkisuun walitti dhufuu dandeessa. Read more
Gaddi yommuu baay’atu, jireenyi yommuu dukkanooftu, haalli keessa jirtu xaxamaa yommuu ta’u, wanta tokko yaadde yommuu sii ta’uu dhiisu, nama fuudhu ykn itti heerumu feetu yoom akka walitti dhuftan yommuu yaaddu, gaafi ‘Yoomi Laata?’ jedhu of gaafatta. Yoomi laata?? Yoomi laata? Read more
Kijiba ykn soba jechuun faalla wanta hojjatanii, dhagahanii fi dubbatanii dubbachuudha. Kijibni dhugaa jiru dhoksanii faallaa isaa dubbachuu yookiin immoo soba dhugaa fakkeessanii dubbachuudha. Kijibni amaloota fafee fi jibbamoo keessa isa tokkoodha. Namni kijibu akka nama fooliin badaan irraa xiraa’uti (ajaa’uti). Namni hunduu isa xireefata, ni jibba. Hawaasa keessatti amanamummaan isa irraa mulqamuun nama kijibaan beekkamu ta’a. Kijibni wanta dhowwamaa fi jibbamaadha. Garuu yeroo ammaa jaallatamaa fi bartee godhatamee jira. Namni hunduu ni kijaba jechuun nutis akka isaanii kijibuun warroota salphatan keessaa ta’uu hin qabnu. Read more


text:
Jalqaba bara 1960mootaa irra dorgommiin hawaa US fi tokkummaa sooviyeet gidduu akkaan cimaa ture. Sooviyeetitti aansuu dhaan NASAn yeroo jalqabaaf gurmuu gara hawaatti ol baasuuf qopheesse jedha gabaasi
Hiriyoonni koo dubartootaa qophee dha kan jedhan dubartii lammii Ameerikaa hidda dhalata Afriikaa hojii hawaa sana to’atan keessaa Dorothy Vaughn turan.
Yeroo akkaan cimaa ta’e sna keessatti egaa dubartoonni lammii Ameerikaa hidda dhalata Afriikaa sadii imala NASAn gara Hawaatti geggeesse keessatti qooda ol aanaa kan qabaatan.
Kan badhaasa Oscar jedhu badhaafamte Octaviea Spencer manaajera NASA ta’uun kan hojjetan akka Dorothy Vaughan ta’uun fiilmii “Hidden Figures” ykn Beekamtoota dhoksaman jedhu irratti hirmaatte.
NASA keessatti danqaa turetu cabe. Addunyaan namoonni kun eenyaan akka ta’an beekuu dhabuun amma iyyuu hojiin hojjetamu jirachuu nu hubachiise jette Spencer.
Katherine Johnson hayyuu herregaa fi seenaa kana keessatti nama ijoo dha. Bakka Katherine ta’uun fiilmii kana kan hojjette Taraji Henson yoo taatu haadha ijoollee sadii fi nama sammuun qaraa galma kaayyatee sosso’u turan. Rakkoo jiru furuu dha kaayyoon isaanii dura.
Dorgommii cimaa isaan geggeessan kan jalqaba hawaatti ol ba’an lafa naanna’an lammii Ameerikaa
John Glenn nagaan akka hojii isaanii hojjetan gargaaran.
Haadha ijoollee lamaa dubartii Ameerikaa hidda dhalata Afriikaa yeroo jalqabaaf injinera NASA ta’an Mary Jacson-n bakka bu’uun fiilmii “Hiden Figures” ykn beekamtoota dhoksaman jedhu keessatti kan hirmaatte Janelle Monae ti. Ijoollee durbaa keessumaa durboota sabxiqqaalee yeroo ammaaf ergaa qabdu dabarsitee jirti.
Hayyuu herregaa, kan Saayinsii, Injinera ta’uu dandeessa. Technooloojii keessaa qooda qabaachuu, addunyaa jijjiiruu ni dandeessa.
Qaroominni bifa gogaa ykn saalaan adda hin baasu. Hamma ati hojii hojjechuu itti fuftetti. Dhuma irratti injifannoon kan kee ti jette.