text:
Faaydaalee Tawhiida-Kutaa 3
6ffaa- Fitnaa shahwaata fi shubahaata irraa nagaha bahu
Namni jireenya keessatti qormaata gurguddaa lamatu isa qunnama. 1ffaa- shahwaata (fedhii lubbuu)-kana jechuun fedhiin lubbuu wanta badaa isa dharraasisuudha. Hanga fedhe wanta nama balleessu fi balaa guddaa fidu haa ta’u, lubbuun isaa yoo feete wanta san guuttachuuf ni carraaqa. Ergasi, adabbii hojii isaa irraa dhalatu ni dhandhama. Fakkeenyaaf, dhiirri dubartii takka yoo jaallate fi karaa halaalatiin yoo walitti hin dhufin, yoo namni kuni Rabbiin hin sodaatin, ishii waliin waan badaa hojjachuu danda’a. ergasii isaan lamaanu adabbii hangana hin jedhamne dhandhamu. Tarii namni fedhii lubbuutiin waan machaa’eef yeroo sanitti adabbii fi miidhaan hojii badaa itti hin mul’atu. Walaleessaan akkana jedha:
Nama hawwituun maraatte nan jedhanii
Anis, jaalalli maraatuu caalaa isaaniin jedhenii
Namni jaalalaan qabamee hin dammaquu jireenya guutuu
Bar maraatan yeroma tokko tokko kan kufuu[1]
Dhuguma jedhe namni jaalalatti yoo lixe akka dukkana galaanaa keessa daakuti. Yaanni sobaa mataa isaa keessa deemu lakkoofsa hin qabu. Suuraa ishii ykn isaa of keessatti kaasun wanta yeroo wal-qunnaman raawwatan itti yaada. Wanta dhaqqabu hin dandeenye ni hawwa. Yaanni tokko yoo xumurame sheyxaanni yaada biraatti nama dabarsa. wanta ishii waliin haasawu ykn hojjatu sammuu keessatti kaasa. Hanga ishiin wal-qunnamutti sansalanni yaada hin xumuramu. Wanta tokko ni hawwa garuu hin argatu. Wanti inni yaade hundi jalaa fashala’uun gaddaa fi dhiphinnatti kufa. Karoorri fi yaanni waggaa meeqaaf ijaaraa bahee akka cabbiitti baqa. Kanaafu, namni azaaba (adabbii) kana keessaa akkamitti bahuun nagahaa fi tasgabbii argataa? Abshir! Yoo dhugaadhaan tawhiida qabatte, tawhiinni furmaata siif ta’a.
Namni akkuma iimaanni fi ikhlaasni isaa dabaluun, nageenya argataa fi badii irraa qulqullaa’a adeema. Hiika jechoota kanaa yoo sirritti barte, kuni dhugaa akka ta’e hin shakkin. Akka lugaatti iimaanni hiika lama qaba. 1ffaa-imaana jechuun al-amnu (nageenya). Akka lugaatti آمَنَ-Aamana ” jechuun tasgabbii fi nageenya keessa seenee jechuudha. Eeti, hiikni biraa “aamana” jedhu “amane” ta’a.
Namni dhugaan Rabbitti amane “Mu’mina” jedhamee kan moggaafameef addunyaa fi Aakhiratti adabbii (azaaba) Rabbii irraa lubbuu ofii nagaha waan taasisuufi.
2ffaa- iimaana jechuun dhugoomsu (dhugaan amanuudha)*.
Akka shari’aatti immoo iimaana jechuun qalbiin Rabbii fi wanta Rabbiin beeksisetti amanuu fi qaamaan hojii hojjachuudha. Amma hiika lugaa fi hiika shari’aa yommuu walitti finnu, dhugumatti iimaanni namaaf nageenya (security) ta’a. Namni qalbiin yoo amanee fi hojii isarraa eeggamu yoo hojjatte آمَنَ-Aamana” ta’a. Kana jechuun nageenyaa fi tasgabbii keessa seena. Sodaan, dhiphinni fi gaddi isa irraa ka’a. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Isaan “Gooftaan keenya Allaah dha” jedhanii ergasii san irratti gadi dhaabbatan, sodaan isaan irra hin jiru; isaan hin gaddanis.” (Suuratu Al-Ahqaaf 46:13)
Ammas ni jedha:“Dhugumatti, isaan amananii, hojii gaggaarii hojjatanii, salaata sirreessanii salaatanii fi zakaas kennan, mindaan isaanii Gooftaa isaanii biraa isaaniif jira. Sodaan isaan irra hin jiru, isaan hin gaddanis.” Suuratu Al-Baqarah 2:277
Yommuu jecha lammaffaatti dhufne, ikhlaasa jechuun hojii Rabbiif qulqulleessudha. Kana jechuun shirkii, na argaa, na jajaa, na dhagahaa, of dinqisiifachuu fi kkf irraa hojii ofii qulqulleessuun Rabbii qofaaf gochuudha. Namni hojii isaa Rabbiif yoo qulqulleesse, Rabbiinis badii irraa isa qulqulleessa. Kana jechuun hojii fi yaada badaa isarraa deebisa. Dhugaa kana seena nabii Yuusuf (aleyh salaam) keessatti ni hubanna.
”Dhugumatti ishiin isatti yaadde turte. Odoo ragaa Gooftaa isaa arguu baate innis isheetti yaadee ture. Akka kanatti hamtuu fi hojii fokkataa isa irraa deebisuuf [ragaa keenya isa agarsiisne]. Dhugumatti inni gabroota keenya qulqulleefamoo (al-mukhlasiin) irraayyi.” Suura Yuusuf 12:24
Dubartiin tuni Nabii Yuusufin wanta badaa akka ishii waliin raawwatu isa affeerte. Iddoo addaatti balbala itti cufuun koottu jetteen. “Odoo ragaa Gooftaa isaa arguu baate innis isheetti yaadee ture.” Ragaa Gooftaa isaa inni arge beekumsaa fi iimaana isa bira jiruudha. Beekumsi fi iimaanni kuni wanta Rabbiin dhoowwe akka hin hojjanne nama taasisa. Nabii Yuusuf (aleyh salaam) wanta Rabbiin halaala godhee fi haraama godhe ni beeke. Zinaan haraama akka ta’e ni arge.[2] Ergasii Rabbii isaa sodaatee wanta badaa ishiin itti waamtu irraa garagale. Sababa inni ikhlaasa qabuun Rabbiin akka kanatti wanta fokkataa isarraa deebise.
Aayah tana ilaalchise Sheykh Abdurahmaan Nasiir Sa’idiyyi ni jedha:“Yommuu hojii isaa Rabbiif qulqulleessu, Rabbiinis isa filate. Akkasumas hamtuu fi wanta fokkuu irraa isa qulqulleesse.” [3]
Sheykul Islaama ibn Taymiyaan ni jedha: Rabbiin gabricha irraa wanta gara fakkiitti (suuraa nama saniitti) isa dabsuu fi ishitti hidhamu irraa wanta isa miidhu irraa deebisa. Iklaasa qabaachu isaatin wanta fokkuu irraa garagalcha. Kanaafi, namni mi’aa Rabbiin gabbaruu fi ikhlaasaa dhandhamuun dura fedhiin lubbuu isa moo’atti. Mi’aa ikhlaasa yoo dhandhame fi [iklaasni] qalbii isaa keessatti yoo jabaate, qoricha tokko malee fedhii lubbuu isaa irratti injifannoo ni argata.[4]”
Ammas akkana jedha, “Yommuu namtichi Rabbiif hojii qulqulleessu, Rabbiin isa ni filata, qalbii isaa ni jiraachisa, gara Ofitti harkisa, hamtuu fi wantoota fokkuu isa irraa ni deebisa. Fuggisoo kanaa namni Rabbiif hojii hin qulqulleessine immoo, isa keessa [lubbuuu] wanta hundaa barbaaddu, feetu fi guutumatti jaallattutu jira. Wanta sammuu isaa qaxxaamure hunda argachuuf hawwa. Akka dameen mukaa [ykn qoreen] namatti maxxantutti innis wanta hawwuutti maxxana. Yeroo garii suuraan haraama ta’ee fi hin taane isa harkisa. Innis suuraa kanaaf hidhamaa ta’ee hafa[5]”
Kanaafu, namni tawhiida qabu (Rabbiin Tokkichomse), Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa yaada badaa fi fokkuu sammuu isaa keessaa qulqulleessa, hojii fokkuu isarraa deebisa. Haala kanaan, fedhii lubbuu akka ibiddaa nama gubu irraa isa baraara.
Qormaanni guddaan lammataa nama muudatu “Shubahaata”. Shubahaata jechuun sobaa fi dhugaan wal fakkaachu fi shakkiin namatti naqamuudha. Yommuu haqaa fi sobni wal-fakkaatan, haqni kami, sobni kami jechuun dhama’a. Haqa ni shakka. Haala kanaan shakkiin jireenya keessatti isa dhamaasa. Garuu namni tawhiida qabu haqa irratti gadi dhaabbata. Sababni isaas, Rabbiin haqa irratti gadi isa jabeessa. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Warra amanan jireenya addunyaa fi Aakhirah keessatti jecha gadi dhaabbataadhaan Rabbiin gadi [isaan] dhaaba. Rabbiin miidhaa hojjattoota (zaalimtoota) ni jallisa. Rabbiin waan fedhe hojjata.” Suuratu Ibraahim 14:27
Rabbiin warroota amanan jecha gadi dhaabbattuun haqa irratti gadi isaan dhaaba. Jechi tuni jecha tawhiida, “Laa ilaah illallah (Rabbiin malee dhugaan gabbaramaan hin jiru)” tan jettuudha. Warroota amananii hojii gaggaarii hojjatan, yommuu shakkiin isaanitti naqamu, Rabbiin gara yaqiinaa (beekumsa haqaa shakkii hin qabneetti) isaan qajeelcha. Yommuu fedhiin lubbuu isaanitti dhiyeefamu immoo ijjannoo cimaan fedhii qullaa irraa garagaluun wanta Rabbiin jaallatu akka hordofan isaan taasisa. Yeroo du’aa immoo Islaama irratti akka gadi dhaabbatanii fi xumura gaariin (al-khaatimat-ul husnaan) akka du’an isaan taasisa. Qabrii keessattis yeroo malaaykonni lamaan gaafi gaafatan deebii sirriitti isaan qajeelcha. Yommuu nama du’een akkana jedhamu, “Man Rabbuka (Gooftaan kee eenyu)?, wa maa diinuka (Amantiin kee maalidha?), wa man nabiyyuka (Nabiyyiin kee eenyu)?” deebii sirrii kana akka deebisan isaan qajeelcha: “Gooftaan kiyya Allaah dha. Amantiin kiyya Islaama, Nabiyyiin kiyya Muhammad).
“Rabbiin miidhaa hojjattoota (zaalimtoota) ni jallisa.” Warroota Rabbiin waliin waan biraa gabbaran ykn tawhiida hin qabne immoo Rabbiin addunyaa fi Aakhiratti wanta sirrii ta’ee irraa isaan jallisa. Rabbiin isaan hin miine garuu ofumaa of miidhan[6]. Sababa isaan sheyxaana hordofuun badii guddaa akka shirkiitti taraniif jallinni isaan irratti mirkanaa’e.
Kanaafu, namni tawhiida qabate, fitnaa shubahaata fi shahwaata irraa ni baraarama. Kana jechuun shakkii nama dhamaasu fi fedhii lubbuu akka ibiddaa nama gubu irraa nagaha baha.
7ffaa- Tawhiinni karaa cinqii keessaa ittiin bahaniidha
Namni yommuu dhiphinnaa fi rakkoo garmalee cimaa ta’e keessatti kufe, gara humna cimaa isa baraarutti iyyata. Rakkoo kana keessaa baraaramus dhiisus danda’a. Seenaa keessatti Qur’aanni namoota lama galaana keessatti taran nuuf dhiyeessa. Namni tokkoffaan nama Rabbitti hin amanne, Isa hin tokkichoomsinee fi badii guddaa raawwataa tureedha. Namni kuni Fira’awna. Yommuu bishaaniin nyaatamu akkana jechuun Rabbitti warwaate: “Dhugumatti Kan ilmaan israa’iil itti amanan malee haqaan gabbaramaan biraa akka hin jirre amaneera. Ani Musliimota irraayi”(Suuratu Yuunus 10:90) Rakkoon itti bu’uun dura tawhiida waan hin qabneef iyyannaa fi lallabbiin isaa maal isa fayyada ree? Deebiin isaaf kenname: “Sila odoo duraan diddee balleessitoota irraa taate jirtuu amma amantaa? Har’a qaama keetiin (reeffa kee) akka namoota si boodaatiif mallattoo taatuf si baafna. Dhugumatti irra hedduun namootaa mallattoo Keenya irraa dagatoodha.“ Suuratu Yuunus 10: 91-92
Namni lamaffaan immoo nama Rabbitti amanee fi Isa tokkichoomsaa tureedha. Innis Nabii Yuunus (aleyh salaam). Qur’aanni waa’ee isaa akkana jechuun nuuf hima:
“Zannuuniinis (Yuunusiniis) [yaadadhu]; yeroo inni dallanaa deemee fi Nuti homaa isarratti akka hin murteessine godhee yaade. Dukkana keessaa “Si malee dhugaan gabbaramaan hin jiru. Ati qulqulloofte. Dhugumatti ani miidhaa hojjattoota (zaalimota) irraa ta’een jira.” [jechuun] lallabe.Isaaf awwaannee cinqaa irraas isa baraarre. Akka kanatti mu’imintoota nagaha baafna (baraarra).” Suuratu Al-Anbiyaa 21:87-88
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa Nabii Yuunusin gara ummata Moosul keessa jiraatanitti erge. Nabii Yuunusis ummata kana gara Rabbii waame. Garuu isaan isa diduun kufrii isaanii itti fufan. Innis isaan irratti dallanuun isaan jidduu bahee deeme. Guyyaa sadii booda azaabni (adabbiin) akka isaanitti bu’u isaan akeekachiise. Nabiyyiin akka hin sobne waan beekaniif yommuu akeekachisa kana isarraa mirkaneefatan, maatii fi beelladoota isaanii waliin gara dirree bahuun Rabbitti warwaatan. Yommuu isaan amananii fi Isatti warwaatan, Rabbiinis azaaba kana isaan irraa kaase.
Garuu nabii Yuunus deemun namoota waliin dooni yaabbate. Haa ta’uu malee dooniin tuni deemu didde. Bishaaniin nyaatamu waan sodaataniif nama ishii keessaa darbanii ba’aa ishii hir’isuuf hixaa buusan. Hixaanis Nabi Yuunus irra bu’e. Garuu isaan isa darbu hin barbaanne. Si’a lammaffaaf hixaa buusan, ammas Yuunus irra bu’e. Yeroo sadaffaafis hixaa buusan, ammas isumarra bu’e. Ergasii galaanatti ni darbame. Qurxumiinis isa liqimse.
“Nuti homaa isarratti akka hin murteessine godhee yaade.” Kana jechuun garaa qurxumii keessatti akka isatti hin dhiphisne godhee yaade. Qurxumiin Nabii Yuunusin erga liqimsee booda gara dukkana galaanaattiin tareen. Dukkana garaa qurxumii, dukkana galaanaa fi dukkana halkanii keessaa akkana jechuun gara Rabbii lallabe: “Si malee dhugaan gabbaramaan hin jiru. Ati qulqulloofte. Dhugumatti ani miidhaa hojjattoota (zaalimota) irraa ta’een jira.” Guutumaan guututti gabbaramuu kan qabu Rabbiin akka ta’e ni mirkaneesse. Hanqinnaa fi dadhabinna hunda irraa Isa qulqulleesse. Nafsee ofii akka miidhee fi yakka hojjate ni amane. Rabbiin (Subhaanahu wa ta’aalaa) suurah biraa keessatti ni jedha: “Osoo inni warra Rabbiin qulqulleessan irraa ta’uu baatee, silaa hanga Guyyaa kaafamaniitti garaa isaa (qurxumii) keessa jiraataa ture.” (Suuratu As-Saaffaat 37:143-144) Kanaafi asitti akkana jedhe, “Isaaf awwaannee cinqaa irraas isa baraarre.” Kana jechuun rakkoo itti kufe keessaa nagaha isa baasne. “Akka kanatti mu’imintoota nagaha baafna (baraarra).” Kana jechuun warroonni dhugaan amanan yeroo rakkoolee cimoo keessatti kufanii gara Kiyyatti deebi’uun Na waaman keessumayyuu du’aayi Nabii Yuusuf godhe tanaan yoo Na kadhatan, isaan baraara[7].
(Mee xiqqoo dhaabbanne Fira’awnaa fi Nabii Yuunusin wal bira haa qabnu. Fira’awni warra Rabbiin qofa gabbaranii fi qulqulleessan irraa waan hin taaneef Rabbiin isaaf hin awwaanne. Akka bishaaniin nyaatame du’u isa taasise. Nabii Yuunus immoo warroota Rabbiin qofa gabbaranii fi Isa qulqulleessan irraa waan tureef, galaanaa fi garaa qurxumii keessaa nagaha baafame. Kuni Firii Tawhiidaati. ) Akkasumas, rakkoo fi dhiphinna addunyaa kana qofarraa osoo hin ta’in warroonni tawhiida qaban, addabbii Aakhirah irraas nagaha bahu. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa warroota Isa waliin waan biraa gabbaran (mushrikootaan) akkana jedhaan:
“Dhugumatti isin adabbii laaleessaa ni dhandhamtu. Waan dalagaa turtan malee hin mindeefamtan. Gabroota Rabbii qulqullefamoo malee. Warri suni rizqii beekkamaa ta’etu isaaniif jira.” (Suuratu As-Saaffaat 37:38-41) Warroonni hin amannee fi tawhiida hin qabne, adabbii laaleessa garmalee nama gubu dhandhamu. Adabbiin isaanitti bu’e kuni sababa badii gurguddaa akka shirkii hojjataniif. Garuu, “Gabroonni Rabbii qulqullefamoo” ta’an adabbii kana hin dhandhaman. “Gabroota Rabbii qulqullefamoo” jechuun warroota Rabbiin Tokkichoomsaniidha. Akkuma isaan Rabbiif hojii qulqulleessan, Innis isaan qulqulleesse, isaan filate. Isaaniif Jannata keessatti rizqii (soorata) guddaa beekkamaa ta’etu jira.
Kitaabban wabii
[1] Ubudiyyah-Ibn Taymiyyah, fuula 74
[2] Tafsiiru Sa’idyyi-fuula 457, Zaadul Masiir-fuula 692
[3] Fadaa’ilu Tawhiid– fuula-16, Tafsiiru Sa’diyy-fuula 473
[4] Al-Ubudiyyah, 75
[5] Madda olii-111
[6] Zaadul Masiir-746, Tafsiiru Sa’idiyy-fuula 493
[7] Tafsiiru Ibn Kasiir 5/355-357, Tafsiiru Sa’idii-618
* Al-Imaanu haqiiqatuh, khawaarimuh, nawaaqiduh inda ahli sunnati wal jama’a-fuula 69, Abdullah bin Abdulhamid Al-Asarii


c: text/html

text:
Sexy Bodycon Jiim Uffata qaamaa
Sexy Bodycon Jiim Uffata qaamaa
Uffata sochii qaamaa kan istaayil fi mijataa ta'e barbaadduu? Sexy Bodycon Gym Bodysuit caalaa hin ilaalinaa. Jumpsuit kun meeshaa poliyester kan diriiru fi hafuura baafachuu danda'u irraa kan hojjetame yoo ta'u, sochii qaamaa ykn yeroo hunda uffachuuf mijataa taasisa. Dizaayiniin halluu jabaa kilaasikaa fi kan namatti tolu yoo ta'u, akkaataan harka hin qabne ammoo harka keessan kan toonii ta'e agarsiisa. Bodycon fit bakka sirrii hundatti curves keessan hammatee, ilaalcha sexy fi ofitti amanamummaa siif kenna. Jiim rukuttanis ta'e ergama fiigdan, Sexy Bodycon Gym Bodysuit uffata haaraa itti deemtan ta'uun isaa hin oolu.
Ispeesifikeeshinii: 1.1.
Meeshaa: Poolyester
Akkaataa: Faashinii
Saala: Dubartoota
Yeroo: Ganna
Baay'ina: 1pc
Paattara: Halluu Jajjaboo
Paakeejii Dabalatee:
1 * Dubartoota Jumpsuit
Guddina:(cm)/(inchii)
S Dheerinni: 75 / 29.53 Bust: 84 / 33.07 Mudhii: 68 / 26.77
M Dheerinni: 76 / 29.92 Bust: 88 / 34.65 Mudhii: 72 / 28.35
L Dheerinni: 77 / 30.31 Bust: 92 / 36.22 Mudhii: 76 / 29.92
XL Dheerinni: 78 / 30.71 Bust: 96 / 37.80 Mudhii: 80 / 31.50
Meeshaalee
Meeshaalee
Ergaa fi Deebi'uu
Ergaa fi Deebi'uu
Dimshaashumatti
Dimshaashumatti
Qajeelfama Kunuunsa
Qajeelfama Kunuunsa
Customer Reviews
Fakkii barreeffama waliin
Barruu fakkii waliin walfakkeessii oomisha, walitti qabama, ykn barreeffama biloogii filatte irratti xiyyeeffadhu. Bal’inaan argamuu, akkaataa, ykn illee gamaaggama kennuu.
-
Ergaa Bilisaa
Barruu fakkii waliin walfakkeessii oomisha, walitti qabama, ykn barreeffama biloogii filatte irratti xiyyeeffadhu. Bal’inaan argamuu, akkaataa, ykn illee gamaaggama kennuu.
-
Jijjiirraa Rakkoo Hin Qabne
Barruu fakkii waliin walfakkeessii oomisha, walitti qabama, ykn barreeffama biloogii filatte irratti xiyyeeffadhu. Bal’inaan argamuu, akkaataa, ykn illee gamaaggama kennuu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jobirri uummata Oromoo ABO’n akka saffisaan kaatuuf qoochoof miilli isaa walii galuu barbaachisa!
Qalbeessaa Dhangi’aatiin
Muddee 16,2021Abdii fi gaachana uummata Oromoo kan ta’e, fuuldurattis naatoof mararteen saba keenya Oromoo ABO’n wayiita ammaa hadiida injifannoo irratti argama. Gudunfaa injifannoo isaa milkeessuuf, saba keenya Oromoo nagaaf nageenya isaa bakkatti deebisuuf qaamoleen ABO’f miilaaf qoochoo ta’anii, Joobira uummata Oromoo ABO utubuun asiin gahan har’as hariiroo dhangi’amaa waliin qaban sana jabeessanii itichuun furmaata fardii ammatti isa barbaachisudha. Akkuma olitti eeruu yaale Addi Bilisummaa Oromoo saba keenya Oromoof Joobira humna guddaaf umurii dheeraa qabudha. Joobirri kun Joobira ta’ee itti fufuuf miilli isaa fayyaa ta’ee jiraachuu qaba. Akkasuma fayyummaan qoochoo Joobira kanaas barbaachisaa akkaan feesisaa ta’uu hubachuun barbaachisaadha.
Qaamoleen ABO’f miila inni ittiin deemuuf, qoochoo inni ittiin balali’u ta’aa turan qaamota gurguddaa afurtu ture afurtus jira. Isaanis: qaama waraanaa (WBO), qaamota miidiyaa arrata dhaabichaa, qaamota siyaasaa dhaabichaa, fi qaamota dinagdee ABO ti. Qaamoleen kun utubaaf wiirtuu dhaabichaa, kuula dhaaba kanaaf qaroo dhaabichaa, addatti ammoo haamilee saba kenya Oromoo tiksuu fi saba keenya walitti fidanii tokkoomsuu irratti dhaaba Oromoon qabu ABO diinaaf firoota diinaa irraa tiksanii asiin gahuu irratti qooda fakkaataa hin qabne bahataniiru.
Kana yeroon jedhu kanneen ABO ta’anii dalagan caasaa arfan kana qofa jechuu kiyya miti. Caasaan dirqama jiraachuuf dhabamuu ABO murteessu isaan arfan olitti kaase ta’uu amannee fudhachuu akka qabnu ibsuu barbaadeeni.
Caasaan kunneen bakka jiraniif sarara qabatanii jiran irratti cimanii hojjechuun milkaa’ina qabsoo bilisummaa Oromoof isa murteessaaf dirqama barbaachisu ta’uu isaa hubachuun fardiidha.
Addi Bilisummaa Oromoo jiraachuun Oromoon jiraachuudha, ABO’n dagaguun boquun saba keenya Oromoo dagaaguudha, mirgi jiruuf jireenyaa mirgi amantaa fedhan waaqeessuu Oromoof akka ragaa’uuf murteesaaf inni olaanaan jiraachuu ABO ta’uu amanee eenyuyyuu fudhachuu qaba.
ABO’n humna waraana Oromooti. ABO’n humna siyaasaa Oromooti. ABO’n humna dingadee Oromoo akkasuma ABO’n humna miidiyaa Oromoo kan sarbama mirga namoomaa saba keenya irra gahu saaxiluuf daangaa sarbama mirgaa qaamolee idil addunyaa waliin itti adeemuu ta’uu amanee fudhachuun dirqama dhalootaati. Qaamoleen arfan adda Bilisummaa Oromoof miilaaf qoochoo isaati. Eenyutu miila, eenyutu qoochoodha jennee addaan baasuu yaaluunis qaamuma tokko lama taasisanii hiika itti kennuu waliin wal fakkaata. Martuu miilas qoochoos ta’ee ABO adeemsisee hadiida injifannoo, hadiida goolaba garbummaa irraan gahee akka jiru namuu amanee fudhachuu qaba.
ABO keessatti caasaa siyaasaa humna waraanaa isaa caalchisanii ilaaluun, humna miidiyaa ABO, humna dinagdee caalchisanii ilaaluun, walumaa gala jaarmiyaalee ABO jala jiran wal madaalchisuu yaaluun akeeka cubbamaaf akeeka wal’aalummaatti akka nu geessuu malu cimsinee hubachuun barbaachisaadha.
Fakkeenya mana galma diinaaf waajjira diinaa ta’ee tokkoo fudhannee haa ilaallu.
Qe’ee Oromoo bakka ta’e tokko keessatti manaaf galmi diinni Oromoo uummatuma keenya irraa kireeffatee keessatti hojii guyyaa gaggeessu jira. Manni sun “waajjira olaanaa humna tika biyyoolessaa” jechuun diinni itti gargaarama ha jennu.
Addi Bilisummaa Oromoo mana kana qorannaa jabaadhaan bira gaha. Kunis caasaan ABO 4 mana kana bira diinummaa dalaguu isaa bira gahan ha jennu. Caasaan ABO 4 galma diinaaf buufata diinaa kana bakka isaa waliin baranii, qabsoodhaan manicha bira gahan achumatti wal argan.
Isaani: caasaa Waraanaa (WBO), caasaa miidiyaa arrata dhaabichaa, caasaa dinagdee fi caasaa siyaasaati ha jennu. Bakka tokkoof guyyaa tokkotti dhimma mana sanaa osoo quba wal hin qabaatin caasaan arfanuu murtii dabarsan.
Wal quba qabaachuu dhabuudhaan, wal dubbisuu dhabuu irraa caasaaleen arfanuu murtii isaan fudhatan miidhaa qabaachuu mala. Wal quba qabiinsaan taanaan yeroo kamuu waan milkaa’aa akka dalagan hubachuun barbaachisaadha.
Egaa akkuman jedhe Caasaan WBO, manicha gubee barbadeessuu murteesse ha jennu. Caasaan miidiyaa ammoo oduu qindeessee uummata Oromoo biraan gahuuf murtii irra gahe. Murtiin caasaa dinagdee ABO ammoo manicha gurguree maallaqa argamsiisuu ture. Akkasuma caasaan siyaasaa ammoo waa’ee mana sanaa qorachuu, abbummaa isaa baruu, qabeenya diinni itti fayyadamu kana yoo akkamiin dhabamsiisuun danda’ame uummata Oromoo biraa ABO’n jaalala horata jedhee qorannoo jalqabe.
Akkuma carraa ta’ee guyyaa qaamoleen kun dhimma mana sanaa irratti murteessanii dabbalootaaf kanneen hojii sana goolaban bobbaasan guyyaa tokko ture. Humni waraanaa akkuma ajajametti mana galma diinaa sana dhaqee gubee barbadeesse. Akka manni sun gubateyyuu addaan osoo hin baafatin caasaan miidiyaa arrata dhaabichaa ammoo miidiyaaf tamsaase. Caasaan siyaasaa qorachuuf hawwaasichatti bobba’e. Caasaan dinagdee ammoo akkaataa qabeenya mana sana keessa jiru galii ABO’f oolchu irratti murteeffatee gaafasuma bobbaa taasisa.
Manni gubate sun kan uummata nagaa kireeffamee jiru malee kan mootummaa waan hin taaneef, gubachuu mana sanaa irratti uummati naannichaa mana uummata nagaa gubate jechuun mufannaa guddaa kaase. Miidiyaan arrata dhaabichaa ammoo manni diinaa sun eessatti akka argamuuf, maal irra akka jiru gabaasaa waan ooleef mana sana kan gube ABO ta’uu ragaa qabatamaa keessaa akka tokkootti yaada kennisiise. Miidiyaan manaaf galma diinaa, waajjira diinaa jedhee miidiyaan dura jaallatan haala kanaan gabaasuutti dabalataan uummati miidiyaa abdataa ture kana irraa akka abdii kutu taasise. Akkamiin waan nuti beeknu, waan nu biraa sobanii akkatti gabaasu, mana namni dafqee ijaarrate barbadeessuun maal jedhama kan jedhu lola guddaa uummataaf ABO gidduutti uume.
Caasaan siyaasaa akkuma dhimmicha qorachuu dhaqeen manichi abbummaan isaa kan uummataa nagaa Oromoo ta’uu dhaga’ee gubachuu mana saanas ergaan takkaa dhaga’e. Uummati mufannaa kaasuu mala jedhees naasuuf aarii keessa seene. Dhagaa as deebi’ee dhaaba isaa irratti darbatamuuf holola qindaa’ee ABO ittiin jibbisiisuu danda’u ulaa diinaaf banan jechuunis mufate. Kanaafis qaama mana sana gube balaaleffachuu murteesse. Osoo sana murteessee jiruu miidiyaan arrata dhaaba isaa dhimma kana gabaasaa akka jirummoo dhaga’e. Daranuu ammas aare. Mana sana gubuu WBO tiif ragaa akka ta’utti miidiyaan gabaasan. Maaf hojiin WBO jibbisiisu, kan ABO tti akka uummati mufatu godhu dalagama jedhees daran aare.
Caasaan dinagdee qabeenya diinaa sana maallaqatti jijjiiruu murteessee yoo achi gahu manichi gubachuu arga. Kanaanis hedduu aare. Qabeenya manni sun utuu gurguramee fiduu danda’u shallagee, qabeenyi sun caasaa ABO waraanas ta’u caasaa siyaasaa hangam jiraachisuu akka danda’u tilmaamee wanti guddaan akka isa darbe xinxalee mufata.
Haalli kun keessoo dhaabaatti mufannaa haala kanaan fiduu akka danda’u akka hubatamuufin fakkeenya olii kaase. Fakkeenya olii keessatti caasaan arfanuu hojii sirrii dirqamni qabsoof, dirqamni irbuu seenuu isaan irraa eegu bahatan.
Rakkoon eessa jiraree? Rakkoon wal dubbisuu dhabuu, wal quba qabaachuu dhabuu fi dursa irratti marii taasisuu dhabuu bira jira. Marii yeroon jedhu caasaan arfanuu waliin dubbachuu waliin hojjechuu dhabuun rakkoof kisaaraa kanaa olii illee fiduu akka danda’u hubachuu barbaachisa.
Kanaaf falli maaliree? Joobira uummata Oromoo kana fuulduratti tarkaanfachiisuuf miilli lamaan walii galuu, qoochoo lamaan wal dubbisuu barbaachisa. Waliin socho’uu wal mari’achuuf jaalalaanf naatoo walii qabaachuun akka barbaachisu hubachiisuu yaaleeni.
Injifannoon uummata Oromoof
Qalbeessaa Dhanga’aatiin
Mudde 16,2021


text:
– Qormaatota kaleessaa, kan har’aa fi kan boruu –
Berhanu Hundee
Kutaa Tokkoffaa
Uummatni Oromoo Minilikiin weeraramee; biyya isaa fi bilisummaa isaa erga dhabee kaasee hanga har’aatitti, bar-dhibbee tokkoo ol, haa xinnaatu haa baay’atu; haa dhiphatu haa bal’atu; tokko tokkeedhaanis haa ta’u bifa qindaayeen biyya isaa fi bilisummaa irraa fudhatame sana deebisee argachuuf qabsoo walirraa hin cinne godhaa as gahee jira. Kanaafuu, qabsoon bilisummaa Oromoo eessaa akka ka’e asitti bali’inaan ibsuun barbaachisaa hin ta’u. Sadarkaa qabsoon kun irra gahe fi maaliirra akka jirus har’a diinaafis ta’ee firaaf ifaa ifatti mul’achaa waan jiruuf isa kanas bal’inaan ibsuun akkasuma barbaachisa miti.
Wanti gadifageenyaan laalamuu qabani fi anis yaada kiyya irratti ibsuuf deemu garuu gaafii qabsoon kun garamitti (karamitti) deemaa jira? kan jedhu fi akkasumas qormaattota qabsoo kana keessa kaleessa turan, kan har’a jirani fi borus nu qunnamuuf deemani dha. Haa turtu haa daddaftu yookaanis haa dheerattu haa gabaabbattu malee, qabsoon tun gara xumuraatti akka dhiyaatte shakkii hin qabu. Haa ta’u malee, garamitti akka deemtu fi galii kam akka geessu beekuun rakkisaa dha. Maaliif yoo jedhame, hiikni kaayyoo qabsoo kanaatiif kennamu fi galiin xumura qabsoo kanaa maal akka ta’uu qabu mormisiisaa ta’aa waan jiraniifi. Maal jechuu akkan barbaade bal’inaan ibsuufan deema.
Dhugaa dha, haala har’a keessa jirru kana keessatti, wanti dursa argachuu qabu fi kaayyoo inni duraa (primary objective) sirna Wayyaanee nama-nyaataa kana kuffisanii; duguuginsa sanyii uummata Oromoorratti labsamee jiru kana xumura ittigodhuu dha. Namni tokko akka malee yoo beelaye waanuma dafee argate tokko nyaachuu barbaada malee kana ykn sana naa wayya jedhee filachhuu hin danda’au. Haalli uummata keenyaas isa kana wajjin walfakkaata. Uummatni keenya har’a nagaa fi bilisummaa dheebotee fi beelayees jira. Kanaafuu isa kana dafee argachuu qaba. Sana booda afuura galfatee, waan yeroo dheeraatti arguu barbaadu tokko bakkaan gahuuf carraas ta’ee hiree argata jechuu dha.
Waan ta’eef, galiin qabsoo kanaa inni xumuraa maal ta’uu akka qabus ta’ee maal ta’uu akka danda’u isa kana ykn sana jedhanii yeroo ammaa kana dubbachuun barbaachisaa miti. Haa ta’u malee, waan Oromoon barbaadu tokko jechuun waan uummatni bal’aan hawwu tokko kan murteeffatu abbuma dhimmichaa kan ta’e uummata bal’aa fi saba guddaa Oromoo ti. Jaarmayaas ta’ee gareen kamiiyyuu kana murteessuufi hin danda’an. Gabaabumatti, hiree ofii ofiin/ofiif murteeffachuu kan qabu uummata bal’aa Oromoo ti jechuu dha. Humni kamiiyyuu isaaf murteessuu hin danda’u. Kuni hundaafuu ifa ta’uu qaba. Fedhiin ykn hawwiin dhuunfaa fedhiis ta’ee hawwii saba guddaa kanaa ta’uu hin danda’u.
Egaa, waayee galii isa xumuraa qabsoo kanaa hamma kana ergan jedhe booda, qormaatota qabsoo kanaa laalchisee waan tokko tokko kaasuun yaala. Qormaata qabsoo kanaa bakkee saditti baasnee laaluu ni dandeenya. Isaanis: qormaatota kaleessa turan, kan har’a jirani fi kan boru mul’achuuf deemanii dha. Qormaatota kaleessa turan asitti bal’inaan kaasuun barbaachisaa ta’uu baatullee, garuu kan dabrerraa waa barachuuf akka nama gargaaru, isaan kanas yaada keessa galchuun barbaachisaa ta’a.
Qormaatota Qabsoo Bilisummaa Oromoo kaleessaa
Qormaatota qabsoo kana keessa turan hundaa kaasuu fi xiinxaluun waan laayyoodhumatti ta’uu miti. Kana godhuuf ogummaa seenaa fi siyaasaallee nama gaafata; dandeettii addaallee qabaachuun barbaachisaa ta’a. Gadifageenya dhimma kanaa warruma ogummaa akkanaa qabaniif dhiisee; garuu yaadan qabu dhimma kanarratti ibsuun yaala.
Akkuma seenaan ragaa ta’uu danda’u, yeroon ijaarsa Macaa fi Tuulamaa (M fi T) dura ture yeroo dukkanaa akka ta’ee dha. Maaliif yoo jedhame, sirna bittoota Habashaatiin jechuun Mootummoota Habashaa dhufaa dabraniin eenyummaa Oromoorratti duula hamaan godhamaa waan tureef, sababa kanaan immoo Oromoon quba walqabaachuun hafee; eenyummaan walootuu awwaalamuuf bool’a qarqara gahee waan tureef. Kanaafuu qormaatin cimaan yeroo sana keessa ture inni hangafti eenyummaa Oromoo fi saba kana badiirraa oolchuuf ture. Sababa kanaaf Sabboontoni Oromoo yeroo sanaa badii kana hubatanii mala barbaaduuf toftaa adda ta’een M fi T ijaaruu danda’an.
Asirratti wanti hubatamuu qabu sochiilee sana dura turan kan akka sochii Walloo, sochii Baalee fi kkf dagachuu kiyyaa miti. Qabsoon kun bifa qindaayeen yoom akka calqabe fi uummata dammaqsuun yoom akka ifatti mul’achaa dhufe ibsuufi. Qormaatotni yeroo sana dura turanis qormaatota kamiiyyuu gadi akka hin taane warra seenaa beekutu ragaa ta’u. Haa ta’u malee, qormaatotni bu’ureesitootni fi gaggeessitootni M fi T keessa dabran kan seenaan bara baraan yaadatuu dha. Injifannoo Sabboontotni M fi T yeroo sana galmeessantu qabsoo har’a akka ibiddaa boba’aa jiru kanaaf hundee ta’e.
Hundeeffama Adda Bilisummaa Oromoo (ABO) kaasee hanga bara1991tti qormaatni cimaan ABO qunname karaa lamaani. Inni tokko diina wajjin qawweedhaan loluu yoo ta’u inni biraa immoo uummata keenya dammaqsuu fi akka caalaatti ofbaru taasisuu ture. Qabsoon Bilisummaa Oromoo ABOdhaan durfamaa ture rakkoolee fi qormaata adda addaa sana keessa dabree, bara 1991 injifannoolee gurguddoo galmeesse. Kana qofaatti hin hafne, bu’ura qabsoo yeroo sanaatu dhaloota har’aa, kan diinaaf hin jilbiiffanne fi gabrummaa baachuu dide, DHALOOTA QUBEE dhalche.
Bara 1991 dura mooraa ABO keessa ilaalchi siyaasaa fi ayidoolojiin adda addaa turanillee, jaarmayich kallacha qabsoo bilisummaa ta’e kun xinnaatee yoo xinnaate tokkummaa fi humna cimaa qaba ture. Osoo sana qabaachuu baatee, injifannooleen nuti har’a ittiin boonaa jirru kuni hunduu hin argaman turan. Kanaafuu ABOn har’a gareelee adda addaatti caccabee laafullee jaarmayaa kaayyoon isaa onnee fi sammuu Oromoo keessa jiruu dha yoo jedhame waan dhara ta’u natti hin fakkaatu. Kaayyoo inni ittiin ijaaramee fi qabatee ka’etu akka inni uummata Oromoo biratti jaalatamu isa taasise, taasisallee dha. Hoggantootni isaa balleessaa hojjetaniif; jaarmayaan kun har’a bakkee lamaa saditti caccabeef, qeeqamuu, tuffatamuu, arrabasamuu hin qabu. Waan inni nuuf godhe dagachuu hin qabnu jechuu kooti.
Qabsoon hanga bara 1991 ABOdhaan hogganamaa turte injfannoolee gurguddoo ta’an galmeessuu qofaa osoo hin taane, galiin qabsoo kanaallee maal ta’uu akka qabu ifa taasistee turte. Har’a garuu bara 1991 booda hanga sochiin uummta Oromoo bara 2015 eegalett, mooraan Qabsoo Bilisummaa Oromoo laaffachuu qofaa osoo hin taane, ayyaanlaalltummaan, obsa dhabuun, kaayyoo ifa ta’e dhabuun, safuu dhabuun, wal komachuu fi walqeequun (qeeqni ijaaraan gaarii dha), wal arrabsuu fi wal abaaruun, diina dhiisanii walirratti duuluun, ofitti-amanummaan hir’achuun,… kuni hunduu akka uumaman carraa argatanii turan. Ammallee amalootni kun mooraa keenya keessaa hin dhabamne. Amalootni akkanaa kun immoo qabsoo kanatti qormaata qofaa osoo hin taane, kaayyoo fi galii qabsichaallee gaafii keessa galchaa jiru. Dhimma kana “Qormaatota Qabsoo Bilisummaa Oromoo har’aa” jedhu keessatti laalla. Kutaa lammaffaa hordofaa.
Ulfaadhaa!
Hanga walitti deebinutti nagaatti


text:
Fulbaana 16,2012
Godina Shawaa lixaa aanaa Ejeree magaala Ejeree keessatti diddaan hojjettootaa dhalate.Magaala Ejeree keessatti yeroodhaa gara yerootti shira mootummaan wayyaanee wixinu hojjettoota ilmaan oromoo miidhuun bittaa umrii isaa dheeressuuf duwwaa kan tahe akka tahe kan ibsan hojjettootni kunneen Waajjira Qonnaa keessatti dabballootni mootummaa wayyaanee olaantummaa addaa agarsiisuu hin qaban jechuun mormiin ka’ee jira.Itti aanaan bulchinsaa fi hoogganaa qonnaa aanaa Ejeree kan tahe Taammiruu Garramuu mootummaa Wayyaanee waliin hidhata uumuun maqaa miseensota ABO jedhuun hojjettoota qorannaan yeroodhaa yerootti kan rakkisu kana booda hojii irra akka hin oollee fi namni kun gocha kana irraa hin dhaabbatu taanaan gaaffii migaa gaafannu duubatti hin deebi’u innis gaafatama seenaa jalaa hin bahu jechuun waraqaan barreeffamaan isa dhaqqabee jira.Ji’oota muraasaan duras dhiibbaa hojjettoota irratti dhufeen hojjettootni ilmaan Oromoo tahan 6 hojii gad dhiisuun ni yaadatama.
Godina Shawaa lixaa aanaa Ejeree keessatti diddaan hojjettootaa ammas dbalee dhalate
Aside
Fulbaana 16,2012


text:
Torbaan darbe irraa itti fufuun kunoo dawaa jaalalaa har’as waliin ni ilaalla.
7.Fuudhuu ykn heerumu– osoo jaalalaan qabamuu baateyyuu fuudhaa heeruma keessa quufa, tasgabbii fi gammachuutu jira. Dubartii jaalalaan irraa qabamee fuudhu kan danda’u yoo ta’ee haa fuudhu. Kuni dawaa hundarra nama fayyaduudha. Fuudhaa heerumni jaalala daangaa darbee waan haaquf. Yoo fuudhun itti ulfaate karaa fuudhaa akka laaffisuuf gara Rabbii haa baqatu. Hanga fuudhu wanta Rabbiin dhowwe irraa obsaan haa fagaatu. Tarii hawwiin isaa ariifachuufi danda’a. Yookiin immoo namni inni jaallate sun isatti heerumu kan hin barbaanne yoo ta’e, haa obsu. Jabeenyaf Rabbiin haa kadhatu. Read more
Akkuma waraanni lubbuu namaa galaafatu danda’u jaalallis yoo daangaa darbee qalbii fi lubbuu namaa galaafachu danda’a. Duraan dursinee hiikni jaalalaa maal akka ta’ee mee ilaallu. Jaalalli afaan ingiffaatin ‘Love’ yommuu jedhamu Afaan Arabiffaatin immoo Al-Hubb fi Al-ishq jedhamu. Afaan Arabiffaa hiika gaarii fi bal’aa jaalalaaf kenna. Beektoota armaan gadii wabii godhachuun hiika jaalala beekuf mee haa carraaqnu. Read more
Akkuma torbaan darbee eerre fedhii lubbuu hordofuun miidhaa baay’ee fida. Namni tokko fedhii lubbuu hordofuu yookiin hordofuu dhiisu isaa akkamitti beekaa? Yeroo baay’ee namtichi fedhii lubbuu hordofuu, yommuu gocha fedhiin isaa itti ajajju raawwatu fedhii lubbuu hordofuu hin beeku. Kan inni beeku yommuu miidhaa wanta raawwate sanii arguudha. Read more


text:
Deebisaa Gabaabduu
Ulamaa’iin harki caalu dubartiin azaanachuus tahee iqaamachuu hin qabdu jedhan. Sababaan isaatis sawtiin yokaan sagaleen dubartii awraadha (dhokfamuu yokaan sattaramuu qaba) jedhan. Bu’uurumattuu azaanni
Mazhaba akka Shaafi’iyyaa keessatti ammoo azaanni sunnaa jabduudhaa jedhan. Dhiira biratti azaanni fardul kifaayaa dha. Inumaahuu mallattoo islaamaati. Haatahuutii irra hedduun ulamaa’ii, dubartiin azaana godhuu hin dandeessu akkasumas iqaamachuullee hin dandeessu jedhan.
Ulamaa’iin gariin ammoo, dubartoonni bakka kophaa isaanii jiranitti azaanachuullee ni dandahan akkasuma iqaamachuullee ni dandahanii jedhan. Daliilli ulamaa’ii kanneenii Hadiisa Haadha Mu’imintootaa A’ishaa (RA) irraa dhufe. A’ishaan eega Nabi Muhammad (SAW) aakhiramanii booda yeroo mana isii keessa jirtu aazanattee, iqaamattee salaataa turte jedhan.
Kanarraa kahuudhaan ulamaa’iin gariin, dubartiin yoo kophaa isii taate, yoo dubartoonni qofti bakka addaa jiraatan aazaananii, iqaamanii salaatuu ni dandahan jedhan. Dhiirti sagalee isaanii dhageettee saniin fattanamuu irraa nagaha tahuu mirkaneefachuu qaban jedhan.
Walumaa galatti bakka dhiirti hin jirretti dubartiin azaanachuu fi iqaamachuus ni dandeessi, bakka dhiirti jirtutti garuu dubartii irratti dhoorkaa taha.
Sheikh Abdurrahmaan Shariif
Dubartiin imaama taatee dubartoota salaachistu, duratti bahu qabdii?
Gaafiin biroo ammoo dubartiin takka dubartoota biroo yoo kan salaachiftu tahe, akkuma warra dhiiraa duratti achi baatee salaachisuu dandeetti moo, isaanuma wajji saffaa tokkorra dhaabbattee salaachifti kan jedhuudha. Ulamaa’iin murtiin shar’ii dhiiraaf dhufe dubartiifis akkasumatti dhufe jedhan. Wanti shar’iin addatti isii keessaa foohes numa jira. Kanaafuu dubartiin salaachisuu irratti ulaamaa’iin haalli lachuu numa tahaa jedhan. Duratti baatee salaachisuunis nitaha, akkasuma jama’aa isiitiin walqixa dhaabbattee salaachisuunis rakkoo hin qabu.
Dubartiin imaamaa sagalee ol fuutee faatihaa qara’uu dandeessii?
Namni dhiiraa ajnabii tahe yoo bakka san hin jiraatin hanga warroonni isii duubaan salaatan dhagayan takka, sagalee olfuudhuun rakkoo hin qabu. Yoo ajnabiin jiraate garuu sagalee olfuudhuun hin danda’amu.
Sheikh Abdussalaam Xaahir
Deebisaa Ulamaa’ii biyya alaa
Dubartii kophaa isii salaattu taatee, yokaan ammoo tan jama’aan takka keessaa imaama taatee waliin salaattus, iqaamaachus tahee azaanachuutti hin ajajamne.
Fataawa al-Lajnah al-Daa’imah, 6/84
Shaykh Ibn Baaz (Rabbi Rahmata haa godhuufii) gaafii dubartiin iqaamachuu fi azaanachuu dandeessii jedhu gaafatamanii yemmuu deebisan: Dubartiin Salaatuudhaaf iqaamatis tahee azaanachutti hin ajajamne; sun hojii dhiiraati. Dubartiin osoma hin azaanatin fi hin iqaammatin salaatuu qabdi.
Majmoo’ Fataawa wa Maqaalaat Mutanawwi’ah, 10/356.
Gama biraatiin ulamaa’iin gariin, dubartiin kophaa isii yookaan dubartoota biroo wajjiin qofa yoo jiraatte, sagalee hanga dubartoonni isii waliin jiran dhagahan takka ol baastee azaanuu fi iqaamas yoo goote irra jaalatamaadha, yoo dhiistes rakkoo hin qabuu jedhan.
Dubartiin imaama taatee salaachisuu ilaalchisee; Jalqaba irratti dubartiin imaama taate salaachisuu kan dandeessu warroonni isii waliin salaatan hundi dubartoota yoo tahan qofa. Hala kanaan dubartoonni dhimma adda addaatiif yoo walbiratti argaman, jama’aan waliin salaatuun isaanii jaalatamaadha. Haatahuuti dubartiin imaama taatee salaachiftu saffuma awwalaa jidduu keessa dhaabbattee salaachisuu qabdi.
Dubartiin imaama taate salaachiftu faatihaas tahee aayata biroo sagalee olfuutee qara’uu dandeessi gaaffii jedhuuf, namni dhiiraa ajnabii tahe yoo bakka san hin jiraatin hanga warroonni isii duubaan salaatan dhagayan takka sagalee olfuudhuun rakkoo hin qabu. Yoo ajnabiin jiraate garuu sagalee olfuudhuun hin danda’amu.
Sheikh Saalah Al Munajjid


text:
Suuraalee poolisiin federaalaa gadhiise keessaa suuraan meeshaalee nageenyaa sobaa adda addaa shakkamtoonni hidhaman itti fayyadamaa turan jedhaman agarsiisu. Suuraa: Poolisii Federaalaa
Finfinnee, Amajjii 16/2022 - Miseensota “Faannoo fi Shanee” ayyaanota waggaa waggaan baatii Amajjii keessa hordoftoota amantii Ortodoksiitiin kabajaman keessaa tokko kan ta’e ayyaana Cuuphaa dhufu
Finfinnee, Amajjii 14, 2023 - Kaabineen ministeerotaa guyyaa har’aa iddoo muummichi ministeeraa Abiy Ahmad argamanitti ministeerota afur “kabajaan” gaggeesseera. Akka odeeffannoon biiroo muummicha mi nisteera ifa taasise mul’isutti, kaabineen ministeerotaa ministeerota gaggeeffaman kanneeniif “imalasaanii itti aanuuf milkaa’ina hawweera.”
Ministeera geejjibaa fi loojistikii Daagmaawiit Mokonniin, Ministeera albuudaa
Suuraa dhalataa Itoophiyaa Abu-Albaaraa Al Amaani jedhame TV Puuntlaand irratti maxxanfame
Finfinnee, Amajjii 13/2022 - Poolisiin biyya Puuntlaand ibsa baaseen humnoonni nageenyaa Puuntlaand hogganaa garee hidhattoota Daa’ish dhalataa Itoophiyaa kan ta’e Abu-Albaaraa Al Amaani jedhamu duula Amajjii 12 gaggeessaniin ajjeesuu isaanii beeksiseera.
Akka gabaasa Televizoona Puuntlaand irraa


text:
Maali?
Alfagen oomisha uumamaa qaama saalaa dhiiraa mulataan guddisuuf qophaaeedha. Jeel kana fayyadamuun koorsii 1 qofatu of shakkuu ofirraa baasuu fi cm 5-7 dabalataa argachuu dandaa.Qaamni saalaa dheeraa fi ulfaataa tae boonsa abbaa isaa qofa miti. Namicha ofii isaatii fi hiriyyaa isaaf miira gammachiisaa hedduu fiduu dandaa, hamma guddaa naannoo erogenous irratti dhiibbaa uumuu fi G-spot fi dallaa qaama saalaa irratti dhihoo dha. Qorichi kun fedhii saalqunnamtii kan kakaasu, dandeettii fi humna kan dabalu, qaama saalaa cimaa fi tasgabbaaaa kan kennu yoo tau, yeroo malee walqunnamtii saalaa akka hin baane ittisuuf gargaara. Foormulaan madaalawaa tae, biqiltoota irraa baafaman dabalatee, kompileeksii vitaaminii-albuudaa waliin dabalamee, yeroo gabaabaa keessatti guddina qaama saalaa guddisuu fi jireenya walitti dhiyeenyaa keessan nagaan fooyyessuuf isin gargaara.
Walitti makamuu
- Bu’aa biqiltootaa - dhangala’aa dhiigaa gara qaamolee qaama saalaa (pelvic organs) ni dabala, dhiphina qaamaa ni hir’isa, oomisha hormoonii saalaa fi oomisha isparmii ni dabala.
- Zaayitoonni barbaachisoo gogaa irratti dhiibbaa faayidaa qabu, elastiiksii isaa ni dabalu, maaykiroo-orgaanizimoota dhukkuba fidan lolu, akkasumas saffisa haaromsa tishuu ni dabala.
- Vitamin - sirna ittisa qaamaa ni cimsa, miira dhuma narvii fooyyessa, kanaanis miira naannoo erogenous ni dabala.
- Albuudota - ispeermaatogenesis fooyya’aa ta’eef gumaacha, bu’aa cimsuu waliigalaa qabu, guddina qaama saalaa kakaasu.
Akkamitti itti fayyadamna?Naannoo qaama saalaa jalqaba faalama ta’uu danda’u irraa qulqullaa’uu qaba, achiis haalluu lallaafaadhaan gogfamuu qaba. Sana booda jeeliin xiqqaan sochii lallaafaa massaajiitiin dheerina qaama saalaa guutuu irratti walqixa raabsamuu qaba. Hanga guutummaatti xuuxamutti dhiisaa, hin dhiqatinaa. Hojimaanni kun guyyaatti al tokko irra deebi’amuun ni gorfama. Yeroon itti fayyadama filannoo dhuunfaa qaama saalaa guddisuu irratti kan hundaau yoo tau torban 1 hanga 4 gidduutti argama. Yoo bu’aa guddaa argachuu barbaaddan, gorsa qajeelfama oomishtoonni oomisha kana waliin paakeejii keessatti dhiisan keessatti kaa’aman irratti hundaa’uun, itti fayyadamni jeelichaa dheerachuu danda’a. Array
Akkamitti hojjeta?Alfagen dhiigni baayee gara qaama saalaa dhiiraatti akka yaau kakaasa, qaamolee holqa keessa jiran guuta, sababa kanaan qaamni saalaa guddinaan dabalaa deema, akkasumas qaamni saalaa dhiiraa kauun cimaa taa, turtiin isaa akka mulatutti dheerata. Adeemsi kun suuta suutaan kan uumamu yoo tau, wantootni sochii qaban dhuunfaa gogaan akka caalaatti elastic tau gargaaru, kunis yeroo diriiru dhukkubbii ofirraa baasuuf si dandeessisa. Kanuma waliin miira dhuma narvii ni dabala. Kunis yeroo walqunnamtii saalaa kallattiin raawwatamu miira namatti tolu caalaatti akka dhaga’amuuf gargaara.
Alfagen yeroo hunda fayyadamuun dheerina qaama saalaa torban 4 keessatti hanga cm 7 fi naannoo isaa hanga cm 3 guddisuuf gargaara.
Agarsiisa itti fayyadamaMeeshaan kun yoo opereshinii baqaqsanii hodhuu ykn adeemsa dabalataa, naafa tae, fayyaa namaaf balaa tae osoo hin fayyadamin guddina qaama saalaa haalaan guddisuu barbaadde fayyadamuuf gorfama. Akkasumas yeroo qaama saalaa dhiiraa dabaluu, cimsuu, yeroo malee walqunnamtii saalaa balleessuu, fedhii saalaa guddisuu fi dandeettii dhukkuba ofirraa ittisuu naannoo fooyyessuuf itti fayyadamuu ni dandaama.
Faallaa agarsiisuuQorichi kun namoota umuriin isaanii waggaa 18 gadi ta’e, kanneen qaamolee isaa dhuunfaa irratti alarjii qabaachuu danda’an, dhukkuboota yeroo dheeraa sirna onnee fi ujummoolee adreenaaliitiin rakkatan fayyadamuu hin qaban.
Gamaaggama ogeessaaYeroo tokko tokko fedhiin dhiironni tokko tokko qaama saalaa guddaa horachuu fi dandeettiin qaama saalaa dhiiraa kauu haalaan dheeressuu buaa baayee balaa geessisuu dandaa. Kanaafuu tokko tokko wantoota fayyaadhaaf balaa qaban gogaa jalatti lilmoodhaan naqanii, kaan ammoo baqaqsanii hodhuutti gargaaramuun bu’aa tilmaamamuu hin dandeenye argatu. Dhukkubsattoonni koo adeemsa naafa tae irratti akka walii galan amansiisuuf hamman dandae nan yaala, sababiin isaas Alfagen jira. Qorichi kun saalqunnamtii kan kakaasu cimaa taee fi miidhaa cinaa malee guddina qaama saalaa guddisuu kan dandau tauun isaa mirkanaaeera. Amaanaa fi beekamtii guutuu naaf argadheera, irra deddeebi’ee qabatamaan akka gaariitti of agarsiiseera.
Gamaaggama Maamiltootaa
Osoo qaama saalaa guddaa argachuun akkas salphaa akka tau natti himtee silaa hin amanu ture. Garuu buaan isaa kunooti. Kan nama dinqisiisu immoo! Baasiin isaas jeel kana bitadhee galgala galgala xuuxuu qofa ture. Meeshaa ajaaibaa qofa.
“Trunk” koo akka gaariitti guddateera, amma yeroo dheeraaf xiyyeeffannoo keessa dhaabbachuu danda’a. Kanaafis ofitti amanamummaa guddaa horadhe. Salphaatti shamarran waliin wal baree siree irratti akka mufatan hin sodaadhu. Hunduu gammaduu qofa ture.
Bifa jeeliin oomishamuun isaa baayyee gaariidha. Sababa garaan koo laafaa taeen kiniinii naaf hin dandaamu. Achiis dibamee, hamma xuuxamutti eege, akkuma jedhan gara lolaatti fuulduratti tarkaanfate. Torban 2f, seentimeetira 3 guddachuun koo hin oolu, kana caalaa barbaada, kanaaf babalisuu itti fufeera.
Sadarkaa kennuu
Gatii
4.8
Qulqullina qaphxii
4.9
Salphaatti hojiirra oolchuu
4.9
Saffisa geejjibaa
4.3
Ispeesifikeeshiniiwwan
4.5
Caasaa
4.6
Qisaasama malee hojjechuu
4.9
4.7
William Cook
Guyyaa maxxansaa
Gaaffiiwwan Irra Deddeebiin Gaafataman
Alfagen gowwoomsaa dha?
Lakki kun gowwoomsaa miti. Omisha kana ilaallee ulaagaa qulqullinaa hunda kan guutudha.
Gamaaggamni hamaan kan Alfagen?
Lakki, oomisha kana irratti gamaaggama gadhee argachuu hin dandeenye.
Kana mana qorichaa irraa bitachuu nan danda'aa?
Lakki, manneen qorichaa oomisha kana hin gurguran.


text:
Kan walitti bu’iinsaan raafamtu Kongoo bahaa keessatti gareen finciltootaa kannen biyya ollaa taatee Ruwaandaa waliin hidhata qaban lafa dabalataa qabachuu isaaniitiin kan ka’e lammiileen Koongoo dhibbaan lakkaa’aman qe’ee isaanii gadhisanii baqachaa jiru.
Riphxee looltonni M-23 jedhaman torban darbe humnoota mootummaa fi milishoota waliin guyyoota lamaa oliif lola erga gaggeessanii bulchiinsa Kivu kaabaa keessatti kan argamtu ganda Mushaki qabatanii booda, namoonnii nagaan haaraan gara mooraa daahannaa magaalaa guddoo bulchiinsa kanaa Gomaa keessa kan jirutti qajeelan.
Hedduun isaanii magaalaa Saakee kan Mushaki irraa gara bahaatti naannoo kiiloo meetira 15 fagaattu irraa dhufan.
Lola kana xumuruuf aanga'oonni keenya loltoota akka nuuf fidanii gaafachaa jirra kan jedhan jiraataan Saakee Aline Sumbuka, baay'ee rakkachaa jirra, kaan ijoollee isaanii dhiisanii baqatan jiru. sababiin isaas waraanni kun halkan walakkaa waan jalqabeef yeroo kanatti namoonni baqachuu itti fufanii jiru jedhan.
Lolli Koongoo gama bahaa keessaa waggoota kurnootaan lakka’amaniif kan ture yoo ta’u, gareewwan 120 ol aangoo, lafaa fi qabeenya albuudaa gatii guddaa qabuu to’achuuf falmachaa jiru. kaan immo hawaasa ofii irraa hidhattoota ittisuuf yaalaa jiran.
Gama kaaniin Helikooptarri Tokkummaa Mootummoota Koongoo bahaa keessatti dhukaasa cimaa jala galuun dhaabbatichi naannoo walitti bu’iinsaan raafamu kana keessatti balalii akka dhaabu taasiseera jechuun Tokkummaan Mootummootaa Wiixata kaleessaa ibsee ture.
Preezidaantiin Keeniyaa Hongee Hamaa Biyyatti Qabateef Labsii Balaa Umamaa Labsuu Qabu Dhiibbaa Jedhu Jala Jiru
Caama keniyaa kaaba keessatti argamee hin beeknee nudatee namoota miliyoona shan miidhe irraa ka’uun, Pireezidaantiin biyyatti Wiliyaam Ruutoo labsii balaa sadarkaa biyyoolessaa akka labsan gochuuf, dhiibbaan hammaataa jira.
Roobnii walitti aansuun marsaa 6 hin argamiin hafee sun, guutuu kutaa Sanaa keessatti beela hammeessaa jira. Ummanni Keeniyaa walakkaa ol wabii nyaataa dhabuun isa mudachaa jira.
Kanneen gogiinsaan miidhaman kun Konyaa Waajir ganda Kilkiley keessatti abdii kutannaadhaan gargaarsa eegaa jiru. Horsisee bulaan kuma hedduun daandii cinatti mooraa tolfachuun kokolaataa darbanii fi gareelee gargaarsaa irra gargaarsa gaafachaa jiru.
Angawoonni Keeniyaa akka jedhanitti, roobnii marsaa 6f walitti aansuun roobuu dhabuun beeleedalee miliyoonaan lakkaa’aman galaafatee, lammiileen Keeniyaa miliyoona 5 ol gargaarsa namoomaa akka eeggatan taasisee.
Namoota hongeen miidhaman keessaa walakkaa ol kan ta’an Keeniyaa kaaba baha koonyaalee sadii jechuun Gaariisaa, Waajir fi Mandheera keessatti argamu.
Pirezidaantiin Keeniyaa Wiliyaam Ruutoon torban darbe haalli caama mudate murteessaa ta’uu amanuun naannolee balaan kun mudateef gargaarsa dabalataa akka godhan waadaa galaniiru.


text:
Yunaayitid Isteetis, Biriteen fi Faransaay dhimma Raashiyaan waraana Yukireen keessatti diroonii Iraan fayyadamte irratti gola naga eegumsaa kan tokkummaa akka mari’atu gaafataniiru.
Dippilomaatonni Kibxata kaleessaa akka jedhanitti gaaffiin kun walgahii cufataa Kibxata gaggeeffame irratti angawaan Tokkummaa mootummootaa mana marichaaf akka ibsan gaafachuu dabalata. Angawoonni Yukireen akka jedhanitti, dirooniin magaalaa guddoo Yukireen Kiiv dabalatee torban darbe keessa dirooniin haleellaalee sana irratti fayyadaman, diroonii Shaahid-136 jedhamuu fi kan Iraan hojjetame.
Iraan diroonii kana Raashiyaaf dhiyeessuu ishee kan haalte yoo ta'u, angawoonni Raashiyaas diroonii kana akka hin fayyadamne haalanii jiru.
Ministirri Ittisaa Istooniyaa Haano Peevkur Kibxata kaleessaa gaazexeessitootaaf akka himanitti, haleellaan diroonii dabalataa “magaalota Yukireen hedduu” irratti ni raawwatama jedhanii eegu.
Yukireen diroonii haleellaa raawwatan keessaa gara walakkaa kuffisuu dandeesseetti, garuu ammallee gargaarsa dabalataa akka barbaaddu Pevkuur himaniiru. Angawoonni Yukireen guyyoota darban keessa michoonni isaanii gargaarsa ittisa qilleensaa dabalataa akka kennan irra deebi’anii waamicha dhiyeessaniiru.
Ministeerri haajaa alaa Yukireen akka jedhetti torbee darbe keessa qofa diroonii Iraan keessatti hojjetame 100 ol ta’an warshaalee humna elektiriikaa, warshaalee bishaan xuraa’aa qulqulleessan, gamoo mana jireenyaa, riqicha fi ka biroo irratti fuuleffachuun magaalaalee keessatti haleellaa raawwataniiru.


text:
Sababa hanqinaa umna elektiriikaatiin kan ka’ee ji’a darbee labsii yeroo atattamaa kan labsanii turan prezidaantin Afrikaa kibbaa rakkinichaaf caalaatti furmaata kenuuf jechaa,namaa wagga 48 ogumaan injiineera ta’ani fi Kanaan duraa kantiibaa magaalaa gudichaa biyyatii kan turan Kigoosii’eeshoo Raamookigoopaa mistraa elektiriikaa haaraa gichuudhaan muuduu isaanii ibsaa televijiinii biyyatti irratti keenaniin beeksisaniiru.
Akkasumas , nama wagga 61 fi Kanaan duraa bareesaa muumee fi itti gaafatamaa dhimma maallaqaa Paartii biyya bulchaa jiru/ANC kan turan Pool Maashaatilee itti anaa Prezidaanti akka ta’an filataniiru.
Prezidaantii itti aanaa ta’uudhaan wagga Shaniif kan tajaajilan Deeviid Maabuuzaa ji’a darbee aangoo isaanii fedhiidhaan gad lakkisuun isaanii ni beekama.
Prezidaant Rammafoosaan ministeerotaa haaraa lama akka hundeesaan kan ibsan yemmuu ta’u, ministeeraa elektiriikaatiin alatti, ministeeraa hojii mootummaa karoorrsu, too’atuu fi madaalu haaraa dhaabuudhaaf akka murteesaan ibsuun isaanii maddi oduu Ajaans Fraans Prees gabaaseera.


text:
Geetaahun Laggasaatiin @Birmaduu2
Finfinnee Onkoloolessa 12, 2022 – Humnoonni nageenyaa mootummaa miseensa tuuta Gadaa Michillee Karrayyuu Booruu Roobaa ajjeesuun, obboleettii fi obboleessa isaa namoota biroo lama wajjiin butuu isaanii jiraattoonni Aanaa Fantaallee Addis Standard tti himaniiru.
Humnoonni nageenyaa kunneen “guyyaa Sanbata duraa [Onkolooleessa 15] ganama naannoo sa’aatii afurii gara iddoo mana jireenyaa Booruu Roobaa bakka addaa Boommisaa ganda Xuxxuuxii keessatti argamu dhufan. Isa mana jireenyaasaatii humnaan fuudhanii baasanii ajjeesan. Iddoon itti ajjeesan manasaarraa baay’ee fagoo miti. Akka taa’u erga ajajanii booda achiitti utuu namni argu sammuusaarra rasaasaan rukutan. Innis battaluma sana du’e,” jedha jiraataan naannichaa maqaan isaa akka hin eeramne gaafate.
“Erga isa [Booruu Roobaa] ajjeesanii booda obboleessaa fi obboleettiisaa fi namoota lamaa biroo fuudhatanii deeman. Namoota kanneen gara kaampii humnoota mootummaa dhiyeenya sana ganda Gidaaraatti argamu geessan”
Namni kuni akka jedhutti humnoonni tikaa kunneen obboleettii fi obboleessa Booruu Roobaa fi namoota lamaa biroo buutanii fuudhanii deeman.
“Erga isa [Booruu Roobaa] ajjeesanii booda obboleessaa fi obboleettiisaa fi namoota lamaa biroo fuudhatanii deeman. Namoota kanneen gara kaampii humnoota mootummaa dhiyeenya sana ganda Gidaaraatti argamu geessan,” jedha.
Aka jiraataan biraa Addis Standarditti himetti, sakkatta’iinsi hidhattoota Waraana Bilisummaa Oromoo (WBO) mootummaan Shanee jedhee waamu adamsuu naannicha keessatti adeemsifamaa jira.
Mootummaan Itoophiyaa WBO Adda Bilisumaa Uummata Tigraay (ABUT) waliin garee shororkeessaa jedhee erga labsee waggoota darbaniif garee hidhattoota kana balleessuuf oppireeshinii gara garaa gochaa jira.
Sababa sakatta’iinsa adeemaa jiruun naannicha keessatti sochiin geejjibaa fi daldaalli adda citee jira jedha jiraataan Addis Standard dubbise.
”Erga sochiin daldalaa fi geejjibni gara magaalaa godhamu adda citee guyya sadii ta’eera. Jiraattonni naannichaa hedduu qa’eesaanii dhiisanii bosonatti galanii jiru,” jedha.
Gamtaan humnoota nageenyaa mootummaa kan humna addaa Oromiyaa, raayyaa ittisa biyyaa fi milishaa of keessatti qabu gandoota Gidaaraa, Xuxxuuxii fi Tooroo Baddannoo keessa socho’aa jirachuu jiraattonni ni himu.
Akka isaan jedhanitti gandoota kanneen keessatti manneen jireenyaa gubataniiru, loonii fi qabeenyi saamameera, namoonni maanguddoo dabalatee dhaanamaniiru.
Dhimma kanarratti yaada akka kennan aanga’oota Aanaa Fantaallee argachuun hin danda’amne. Haata’u malee amma dura mootummaan humnoonni isaa namoota nagaa irraan miidhaa geessisuu waakkataa ture.
Humnoonni mootummaa kana dura Abbaa Gadaa dabalatee tuuta Gadaa Karraayyuu fi gaggeessitoota hawaasa biroo sirna Waaqa kadhannaarra turan guyyaa Muddee 1, 2021 naannoodhuma ammaa kanatti haala sukaneessa ta’een ajjeesuunsaa ni yaadatama.
Mootummaan jalqaba ajjeechaa kana kan raawwate hidhattoota WBO ta’uu himullee, booda Koomishiniin Mirgoota Namoomaa Itoophiyaa ”ajjeechaa jumlaa” kana kan raawwate humnoota nageenyaa mootummaa akka ta’an ”ragaan amansiisaan ni mul’isa” jechuun gabaasuun ni yaadatama. AS


text:
Finfinnee, Bitootessa 17/2023- Komishinara Olaanaa Komishinii Mirgoota Namoomaa Itoophiyaa Daani’eel Baqqalaa akka jedhetti, beekamtii fi deeggersi uummata fi mootummaa Ameerikaa irraa “kaka’umsa haqa ce’umsaa kan biyyoolessaatif” agarsiisan adeemsa jalqabame kan ariifachiisuudha jedhe.
Marii Ministeera Haajaa Alaa Ameerikaa Antoonii Biliinken waliin gaafa Bitootessa 15 taasisaniin booda ibsa laateen, kominshinarichi beekamtii Ministeera Hajaa Alaa Ameerikaa irra deeggarsa argatan akka isaan jajjabeesse dubbateera. Akkasumas tiwiitara isaa irratti, komishinarichi “yaada ijoo KMNI fi UNHCHR’n keessaa tokko ta’e haqaa ce’umsaa Itoophiyaaf, deeggarsa michoota idil-addunyaa irra argachuun baay’ee gaariidha” jechuun barreessaniiru.
Biliinkan Kibxata galgala gara Itoophiyaa kan seene yoo ta’u, dhimma waraana waggoota lamaaf adeemsifamaa turee dhiyeenya kana waliigaltee qaamota lamaan, mootummaa federaalaa fi ABUT gidduutti Afrikaa Kibbaa Piritooriyaa keessatti mallatteessan akka safiisu fi adeemsa “nagaa fi haqa ce’umsaa” irratti marii’achuuf qondaaltoota Itoophiyaa waliin wal arguuf Itoophiyaa dhufe.
Daawwannaa isaanii kanaan Antoonii Biliinkan Komishinara Olaanaa Daani’eel waliin wal arganii adeemsa hojimaata waliigaltee nagaa Piriitooriyaa hojiirra oolchuun danda’amu irratti mari’ataniiru, keessumaa dhimma haqa ce’umsaa xiyyeeffanoo laachuun irratti marii godhaniiru.
Kanaan dura hoggantoonni paartilee siyaasaa mormitootaa hedduun marii akka biyyaatti filannoowwan imaammata haqaa ce’umsaa irratti gaggeeffamaa jiru irratti akka hirmaatan affeeramaniis walgahii Jimaata Guraandhala 10 gaggeeffame ture keessaa bahuun akka mootummaan nagaa fi marii siyaasaa biyyaaleessaaf dursa akka kennu dhaamaniiru.
Waltajjiiwwan marii kun Ministeerri haqaa sanada imaammataa adeemsaa haqaa ce’umsaa Itoophiyaa itti seenuuf hawwitu kan qajeelchu hirmaattoota qaama ilaalatu hirmachiisuun kan qophaa’e ture.
“Beekkamtiin mootummaa US irraa argamee kun sagalee Komishinichi, michota isaa, fi gareen isaaniif dhagettii isaanii ol guddisa” jechuun, keessuma haala rakkoo falmitoonni mirga namoomaa fi dhaabbileen hawaasa siivikii Itoophiyaa keessatti socho’an isaan mudatu keessatti murteessaadha jechuun Komishinar Daani’eel hubachiiseera.
Walgahiin kun dhimmoota waa’ee marii hawaasaa, namoota hongee fi walitti bu’iinsaan miidhamaniif gargaarsa namoomaa argachuu fi miidhamtoota miidhaa saalaa fi koorniyaa irratti hundaa’e dabalatee miidhamtoota rakkoo walitti bu’iinsaa irra ka’een haqaa fi itti gaafatamummaa dhabaniif akka isaanii ta’uu kaaseera. Dabaltaan dhimoota walitti bu’iinsa fi haleellaan lammiilee nagaa kutaalee biyyattii adda addaa biroo keessatti raawwatame, buqqa’iinsa, fi rakkoo mirga namoomaa kanneen akka humna garmalee fayyadamuu fi hidha falmitoota mirga namoomaa, miseensota dhaaba siyaasaa, fi hojjettoota miidiyaa irratte raawwatamu irrattis mari’atameera.
Ministeeraa dhimmaa alaa Ameerikaa Antoonii Biliinken, walgahii kana irratti, deeggarsa Ameerikaan dhaabbilee mirga namoomaa biyyoolessaa, dhaabbilee hawaasa siivikii, fi namoota dhuunfaa isaaniin dhimma mirga namoomaa biyya keessaa irratti hojjataniif akka beekamtii kennu irra deebiin ibseera.
”Kutannoo hoggantoonni mirga namoomaa biyyatti keessa hojjataan nan galateefadha. Marii hunda haammatee fi adeemsa haqaa ce’umsaa miidhamtoota giddu galeessa godhatee wal-dhabdee fi wal-qoqqoodinsa biyyattii furuuf, lammiilee Itoophiyaa hundaaf nagaa fi tasgabbii argamsiisuuf tattaaffii isaan taasisan kanaa nan simadha,” jedhe. AS


text:
Social_media
Qalbin isin hin cabin, Isinitu Jireenya Kabaja qabuu keessa jiraacha jira!.
keessaafuu facebooka yeroo bannu miira keenyaaf of eeggannoo guddaa godhuu qabna.
Fkn:- Facebook, Twwitter, Instagram,Telegram, yeroo seennu hiriyoottan keenya kan wal beeynu fi wal hin beeyne jidduu Suura,photon isaan Facebooki irratti maxxansan(Posti) godhan tan bakka bashannanatti ka’an, tan fuudhaf heerumaa, tan daawwannaaf magaalaa biraa deeman…
Isaani Hoggantoota adda addati fi Hayyoota, namoota beebbekamoo wajjin suura ka’anii,
Seeqani babbareechanii posti godhan arguu dandeessa.
Ati kana hunda yeroo laaltu waanuma Rabbiin si qofatti jiruu namaa gad akka taate faa sitti dhagayamuu danda’a. Ee gaa atis ilma namaatii mii ree? Mataa keetin wal bira qabdee ‘an hoo maal keessan jira?’ jattee of gaafachuun kee hafa hin qabu.
Garuu dhugaan jirtu Fb fi jireenyi waan lama tan addaa addaati.Namoonni
Tokko tokko Uffatuma ganama uffatte manaa isaati gadi baheeni jireenya isaa guutu madaala.
Tokko tokko immoo Idduma Bashannana guyyaa tokkos torbee tokkos haa taatu oolaniini jireenya isaanii madaalu barbaadu,Namoonni tokko tokko kana dhuga seheti jireenya mana isaanii tuffacha deemuus hedduudha.
Namni seeqaa suuraa maxxansu hundi gammadaadha jechuu miti.
Atuu yeroo camera dura dhaabbattu photo tolchuuf jattee numa hin seeqxa(Fuula kee dirirsitamiti)? Akkasi laal namni hundi haa xiqqaattu haa guddattu malee cinqii fi hiraar, rakkoo fi bu’aa ba’ii jireenya isaati wajji qabsoo keessa jira.
Ammoo namni gaddaa, hiraaraa photo ka’u, rakkoo fi cinqii isaa fb gubbatti baasu tokkolleen hin jiru.
SuadMuktarOfficial Youtube Irratti
Subscribe Godhaa
Jireenya_gammachuu_qabu_Jiraachuf!
Haal-dureen jireenya gammachuu qabu nu gonfachiisuuf qaama biraa irraa nuuf kennamu hinjiru, Phooto nama wajjin ka’uudhan argannu hin jiru
Furtuun gammachuu keenyaa harka keenya jira. Kan nu harkaa kunis, haala irratti kan hundaa’e miti.
Gammachuun haala irratti hinhundaa’u, haalaan oli! Osoo ta’ee silaa, kan qabaate hundi gammadaa kan dhabes gaddaa jiraata. Garuu miti. Fiixaan bahinsis furtuu gammachuu ta’uu dhiisuu mala.
Garuu gammachuun furtuu fiixaan bahinsaati. Qabeenya, beekumsa, kabaja, beekamtii….wan fedheyyuu haa ta’uutii, dhumnisaa gammachuu hinqabu taanaan homayyuu miti. Kana jechuun, gammachuun furtuu waan hundaati. Kanaafuu, gara deemtu hundumaatti of harkaa hin dhabiin.
Guyyaa milkii qabu keessa ooluuf ganama gammachuun bakka cisicha keetii ka’i. Yoos guyyaa ifaa qabaatta. Gammachuunkee furtuukeeti! Furtuukees dhiiftee gara kamuu hindeemiin.
Jireenya gammachuu qabaadhu!
Obboleessoo yoo nagaa feete jireenya kee photo profile namaatin waal hin madaalchisin.


text:
Godinichatti Qonna Gannaaraa Midhaan Kuntaala Miiliyoona 4 tuqaa 5 Oomishuuf Hojjetamaa Jira - ENA Afaan Oromoo
Godinichatti Qonna Gannaaraa Midhaan Kuntaala Miiliyoona 4 tuqaa 5 Oomishuuf Hojjetamaa Jira
Fulbaana 12/2015/TOI/--- Godina Gujiitti Qonna gannaatiin Midhaan kuntaala miiliyoona 4 tuqaa 5 oomishuuf hojjetamaa akka jiru waajjirri qonnaa godinichaa beeksise.
Waajjira qonnaa godinichaatti dursaan garee misooma midhaanii ob. Liiban Boruu godinichatti xumura baatii Adoolessaa irraa amma baatii Fulbaanaatti wayitii oomisha gannaa ta’uu dubbataniiru.
Bara oomishaa 2013/14 godinichatti sababa hanqina roobaatiin oomiishni dhibbantaa 80 hir’achuu eeranii, aanaalee tokko tokkotti ammoo gonkumaa roobni akka hin turre yaadataniiru.
Oomisha hir’ate kana bakka buusuuf aanaalee godinichaa 9 keessatti lafa heektaara kuma 188 fi 757 misoomsuuf karoorfamuu ibsaniiru.
Amma ammaattis lafa heektaara kuma 96 fi 324 irra xaafii, boqqoolloo, garbuu, qamadiifi boloqqeen faca’uu himaniiru.
Midhaan facaasuun kan itti fufe yoo ta’u, galteen qonnaa xaa’oon kuntaala kuma 100 fi sanyiin filatamaa kuntaala kuma 17 geejjibamaa akka jiru ibsaniiru.
Amma ammaattis xaa’oon kuntaalli kuma 65 fi 250, sanyiin filatamaa kuntaalli kuma 59 fi 671 raabsamuu beeksisaniiru.
Oomisha baranaarra midhaan kuntaala miiliyoona 4 tuqaa 5 sassaabuuf karoorfamuus ibsaniiru.
Qonnaan bultoota yaada kennan keessaa ob. Yooseef Waaccuu bardheengaddaa boqqoolloofi Boloqqeen lafa heektaara 2 irra facaasan hanqina roobaatiin baduusaa dubbatan.
Kana bakka buusuuf barana lafa heektaara 3 irra deebi’uun qotanii qopheessuusaanii dubbataniiru.
Gatiinsaa dabalus galtee qonnaaf isaan gargaaru xaaoofi sanyii filatamaa bitachuusaaniis eeraniiru.
Lafa heektaara 3 irraa oomisha kuntaala 55 argachuuf karoorfachuu ibsaniiru.
Qonnaan bulaa Taakkalaa Halakee bokkaan erga roobee waggaa 2 akka darbe dubbatu.
Bara kana kan bara darbee bakka buusuuf hojjechaa akka jiraniifi lafa heektaara tokkorraa kuntaala 20 oomishuuf karoorsuusaanii dubbataniiru.


text:
Ministarri dhimma alaa yunaayitid Isteets Antoonii Biliinken, daawwaanaa biyyoottan Afrikaa Lama keesaatti taasisan yemuu jalqaban kanatti kaayyoon daawwanaa isaanii dhiibaa Chaayinaan Afrikaa keessatti taasisaa jirtuun walqabatee karooraa Yunaayitid Isteets qabdu jabeesuudhaaf akka ta’a oduun Ministeera dhimmaa alaa mootummaa Yunaayitid isteets irraa bahe beeksiseera.
Antoonii Biliikeen daawwanaa isaanii Ityoophiyaa fi Niijeer keessatti taasisan jalqabuuf wixataa kaleesaa galagala buuftaa xiyyaaraa Andriwus isaa kutaa Meeriilaand ti argamuu irraa yemuu ta’au dhaabannii isaanii inni jalqabaa Finfinneedhaa.
Turtii Ityoophiyaa keessati ijoon marii isaanii haanga’ootaa mootummaa waliin taasisan waa’ee waligaltee nageenyaa mootumaa feederaalaa fi ABUT giduutti taasifamee akka ta’e ibsamee jira. Antoonii Biliiken Muumicha ministeeraa Abiy Ahimadi fi bakka bu’ootaa bulchiinsaa naannoo Tigraayiwaliin akka marii taasisan himameera.
Dhimma Afrikaa irratti Itti aantuu Ministeeraa dhimma alaa mootummaa Yunaayitid Istyeets kan ta’an Moolii Fii daawwanicha ilaachisee ibsa kennaniin, Yuunaayiti Isteets hariiroo Itiyoopiyaa wajjin qabduu akka haaromsuu barbaaduu ibsaanii, hokkorri siyaasaa gosa irratti huundaa’e fi inni biyyatti waggoottan dheraa boodaatti hambise xumuraa argachuu qaba jechuun isaanii gabaasameera.
Dawwannaa isaanii kan Ityoophiyaa erga raawwatanii booddee garaa Niyaamiitti qajeeluudhaan , dhimmaa sochii farraa shororkeessuumaa irraatti haanga’otaa biyya Niijeer wajjin akka maryyatan kan ibsamee yemmuu ta’u, mariin isaan Niijer keessatti taasisan kutaa sochii Shororkeesitaatiin jeeqamaa jiru, kutaa Saahiils kan ilaallatu akka ta’e ibsameera.
Daawwanaan Biliinken Afrikaatti taasisan bara kana keessaa yemmuu haanga’oonni olaanoon bulchiinsa Baayiden garas deemman isa sadaffaadha.
Kanaan dura ministirri maalaqaa Jaaneet Yeelen, Dhaabata mootummoota gamtoomanitti ambaasadari Yunaayitid Istets Liindaa Toomaas Griin Fiild akka Sumas Giiftii Duree Jiil Baayiden akka Afrikaa turan ni yaadatama.
Itti aantuu prezidaantiin Mootummaa Yunaayitid Isteets Kamiilaa Haariis dhuma ji’a Bitootessaa kana Gaanaa, Taanzaniyaa fi Zaambiyaati daawwannaa Torban tokkoo akka taasisuuf deeman ibsameerra.


text:
Oromoofi Oromiyaan akkamitti dhufuu dandeyse
Madda Oromoo khana beytuu laata?
Lafti Oromoo yeroo ammaa lakkuma mootummoonni biyya abisiiniyaa ja’amtu walirraa fuudhaa kaan kaanitti dabarsaa deemuun namuu bara isaatti ciree hanga barbaade dhiisaa, hanga barbaade muraa jiru tun, jalqaba akkami?
Mee jalqaba bakka fi hidda Oromoo haa laalluu.
Oromoon saba guddaa ganfa africaa ilmaan kush kheysaa isa tokko ta’ees saba guddaa kush jechuun ni danda’ama.
Sabni Oromoo lafa kibba baha afirkaa fi lixa harka caalu akka Oromoon irra jiraachaa ture qorattoonni seenaa hedduun ragaa bahu.
Lafti Oromoos dangaa gara bahaatiin afaariifi somaliin dangeyfama; Dhihaan ammoo gambeellaa, bishan gulgumuz fi suudaaniin dangeyfama; gara kabaan ammoo agaw, amaaraafi tikrayiin dangeyfama; kibbaan ammoo somaaliyaa, keeniyaafii saboota kibbaan daangeyfama.
Seenaan dhugaa akka dubbatutti yoo khan fudhannu tahe, lafti soomaliyaan irra jiraattu hangi tokko, lafti amaarri irra jiraatu hangi tokko, lafti tigraay fi saboonni biraa baayyeen irra jiraatan hangi tokko khan Oromtichaa tahuu hubanna.
Bara 3500 kush irra adda bahee akka sabaatti jaaramaa ture Oromoon. Bara san irraa jalqabeeti khan lafa khana irra jiraachaa ture. Oromoon saba khan ja’amuu eegaltees bara 3500 irraahi jechuudha.
Akkaa seenaa duriitti lafa Oromoo jannee yoo khan himannu tahees, lafti Oromoon dur irra jiraattuufii khan amma Oromoon irra jiraachaa jirtu yokiin himachaa jirtu cinaan lafa(harki)tokko khan saamame jechudha.
Akkana jachuun ammoo, lafa amma Oromomiyaa jannuun tana haga gahuutu saboota Ollaatiin saamame jachuudha.
Lafti Oromoon duraan irra jiraachaa ture kaaree kilomeetire 600,000 ta’uu qorattoonni seenaa ni dubbatu. Motummoonni itoopiyaa dhufaafii dabraan carraan aangoo isaan gahe hundi lafa Oromoo ciree khutee lafa dur karee kilometer 600,000 tahu san 360,000′ tti tilmaamamutti galchee jechuudha.
Waa lafaa khana jala deemnee yoo khan odeyfannu tahe waan baayye nama dhibu Oromoo irraa hubanne dadhabina kheenya jecuudha. Dangaa Oromoo gara bahaatiin yoo khan laallu tahe, Oromoon lafa akkaataan inni khiyya ja’ee itti himatu mullata dur enyuutu irra jiraate ja’u irra dhaabbatee lafa takka himata; saboonni biraa lafa namni irra jiraachaa turan humnaan seenanii kolanii jala galfataniiti khan lafa takka teenya ja’anii himatan.
Nuti Oromoon ammoo lafa jalqaba ilma namaa dura irra qubanne himanna.
Mee isa lafa Oromoo bahaa khanatti haa deebinuu, lafti Oromoo gara bahaatiin seenaan Oromoo lafa akkuma dur seenaan dubbatu irra jiraatu san himataa jirti Oromoon bahaas; saboonni baha Oromomiyaa jiran khan akka soomaliyaa faan lafa dur Oromoota bahaa harka isaaniitti galfatanii yeroo gabaabaaf motummaan itopiyaa fi khan naannoo Oromiyaa itti gurgure himachaa jiran hanga ammaa.
Dangaan Oromiyaa gara hundaan khana kheysa jira ja’een yaada.
Motummaan yeroo ammaa biyya hoggonna ja’u khan hawaasa fixee lafa gurgurachaa jiru khana Oromoon xiiqiin irratti hirmaatee falmachuun dirqama.
Seenaa fi waan ofii hunda hordofnee jala deemuun Oromoofi Oromiyaa waliin tiysuudha!
Waan Ofii, dhiiga Ofii dhiiga abbaa khee irraa khaasii hidha dhalootaa qoradhu, lafa abbaa kheetii irraa khaasee bakka lafeen hidda kheetii itti awwaalamte hunda qoradhu bari waan khee!


text:
Waliigalteen dhukaasaa dhaabuu gareewwaan Sudaan kibbaa keessatii wal lolan jiran giduutti taasifamee rakkinaa keessaa seenaa jirachuu isaa qaamnii walii galtee dhukaasaa dhaabuu sana too’atuu ibsuu isaa gabaasinii Deeng Ghaa’I Deeng sudaan kibbaa irraa VOA dhaaf ergee ibseeraa.
Durataa’aan koree qaamaa dhukaasa dhaabisa sana qindeesuuf too’atuu Asraat Deneeroo Amaad VOAtti akka himanitti , gareen Simoon Gaatiwiichii fi gareen Itti aanaa Prezidaantti biyyatti Reek Maachaar Guraandalaa 11 kaasanii kutaa biyyatti Yuuniiti fi Aper Naayil Jedahaman keessatti walwaraansa irra jiru.
Kutaa biyyatti Ekuwaateraa lixaa keessatis gareen nama Toomaas Siriiloo jedhamuun hoggamanu walgaltee nagaabuusuu didee bara 2018 jalqabee lola irra kan jiru yemuu ta’au, sababa lola kanaatiin Namoonii kuma 80 ta’an jireenyaa isaanii irraa buqqa’aniiru.
Garee Itti aanaa prezidaantii biyyatti Reek Machariif dubbii himaa kan ta’an Koloneel Laam Pool Gabri’eel gareen dhaaba isaanii irraa fottoqee bahe waraanaa mootummaa Saalvaa kiiri wal ta’uudhaa garee isaanii irratti akka waraana bane himuun isaanii Gabaasameera.
Sudaan Kibbaatii Jiilli dhaabbata mootummootaa gamtoomanii wixata dheengaddaa ibsaa baaseen akka jedhetti, ji’a Guraandhalaati kaassee amma Ebilaatti kutaa biyyatti Yuuniitii jedhamu anaa Leer keessatti namoonii 72 ol du’anii dubartootaa fi ijooleewan durbaa 64 irraatti hookkorii saalaa raawwatamuun ibsameera.


text:
ONM – ABO – Amajjii 18, 2023 Murni waggoottan arfan darban waraana aangoo siyaasa isaa tiksan Oromiyaatti bobbaasee haadha dhiiraa heddu bossisee, saamee akkasumas qe’ee irraa buqqise bilxiginnaan har’as sagalee qawwee uummata irraa callisiisuu irra loltoota kaaba impaayerittii irraa deebise qe’ee uummataa ittiin gooluu Oromiyaa bakkoota cufatti bobbaasaa jira.
Torbee darbee qabuun kibba Oromiyaatti waraanni gejjibsiifamaa turan harki caalu godina Gujii lamaan keessa buufatanii jiru.
Godina Gujii magaalaa godinichaa Bulee Horaa keessatti waraanni bilxiginnaa torbee darbee kaasuun qubsiifam loltootaa fi meeshaalee waraanaa konkoolataa harkifataa 29, ISUZU, konkoolataa fe’umsaa 19, paatiroolii 16 fi Oraalii 4 ta’uun barameera.
Hogganaan waraana bilxiginnaa Biraanuu Juulaa torbee isaan Gujii deemuun WBO balleessuuf dhaadatetti gootichi Waraana Bilisummaa Oromoo tarkaanfii magaalaa Bulee Horaa keessatti fudhachuun hidhamtoota gadhiiseen rifaatuu keessa seenanii waraana hedduuminaan godinichaa guuraa akka jiran odeessa maddeen waraanaa irraa arganne ni ibsa.
Murni bilxiginnaa waraana isaa kibba Oromiyaa godina Gujii Lixaatti bifa haaraan bobbaase
ONM – ABO – Amajjii 18, 2023 Murni waggoottan arfan darban waraana aangoo siyaasa isaa tiksan Oromiyaatti bobbaasee haadha dhiiraa heddu bossisee, saamee akkasumas qe’ee irraa buqqise bilxiginnaan har’as sagalee qawwee uummata irraa callisiisuu irra loltoota kaaba impaayerittii irraa deebise qe’ee uummataa ittiin gooluu Oromiyaa bakkoota cufatti bobbaasaa jira.


text:
ONM-ABO Amajji 30, 2023 Murni aartistoota Oromoo ajjeesuu, qe’ee abbaa isaanii irraa godaansisuu fi qabee hidhaan dararuu bare, hojii isaa idilee itti fufuun baha Shaggar bulchiinsa magaalaa Adaamaa keessaa aartistii Oromoo tokko qabanii hidhuun maatiin achi buutee isaa dhabe Arsii baha Aanaa Heexoosaa keessatti argame.
Murni aartistoota qaalii dantaa Oromoo hin sharafnee fi quuqama saba isaanii kallattii aartiin ibsatan qabe hidhu bulchiinsa magaalaa Adaamaa keessatti aartist Sooninaaf Adam qabanii achi buutee erga dhabamsiisaniin booda buufata poolisii aanaa Heexosaa magaalaa Itayyaa keessatti argamuu hiroyootni isaa ni dubbatu.
Aartistii kana buufata poolisichaa keessa bifa imaanaa jedhuun kan kaa’atan murni bilxiginnaa guyyaa har’aa Amajjii 30,2023 achii baafamee gara birootti akka geeffamu odeessi nu ga’e ni addeessa.
Aartistoota miidhaa saba isaanii irra ga’aa jiru obsuu dadhabuun aartiin ibsatan cufa adamsee kan hidhu murni kun, erga aangootti ol dhufee aartistoota jajjaboo kanneen akka Haacaaluu Hundeessaa fi Daadhii Galaan ajjeesuun hedduu ammoo hidhaaf saaxilee jiraachuun ni beekama.
Aartist Sooninaaf Adam magaalaa Adaamaa keessaa butamuun godina Arsii bahaa aanaa Heexosaa keessatti hidhamee jiraachuun barame
ONM-ABO Amajji 30, 2023 Murni aartistoota Oromoo ajjeesuu, qe’ee abbaa isaanii irraa godaansisuu fi qabee hidhaan dararuu bare, hojii isaa idilee itti fufuun baha Shaggar bulchiinsa magaalaa Adaamaa keessaa aartistii Oromoo tokko qabanii hidhuun maatiin achi buutee isaa dhabe Arsii baha Aanaa Heexoosaa keessatti argame.


text:
ONM-ABO Guraandhala 15, 2023
Murni bilxiginnaa akkuma a abboota isaan yaada uummataa afaan qawween ukkaamsuu fi hiriirtota irratti dhukaasa roobsuu akkasumas reebicha geggeessuun namootni gareen gadi ba’anii akka gaaffii isaanii hin dhiyeeffanne barbaadu guyyaa dheengaddaa barattoota irratti hammeenya yaadanii turan.
Wiixata darbe hiriira deggersa sinidoosii orthodoksii Oromiyaa fi mormii murna bilxiginnaa barattootni Oromoo mooraa Yuuniversitii Dambii Doolloo geggeessan irratti poolisootni humna addaa Oromiyaa mooraa seenanii barattoota reebuu yeroo ka’anitti barattootni sodaa tokko malee dura dhaabbachuun kaayyoo ba’aniif milkeessataniiru.
Ergamtootni Abiy Ahimed barattoota nagaan sagalee isaanii dhageessisaa turan irratti miidhaa geggeessuuf mooraa 05 irraa wal guuranii dhaqanis itti hin milkoofne.
Qaqqaaliiwwan ilmaan hiriira poolisota humna addaa Oromiyaa kana itti qaanessan kanaan deggersa sinidoosii Oromiyaaf qaban dhaadannoo fi sirbaan akkasumas mormii murna bilxiginnaaf qaban dhaadannoo jajjabduu sirnicha akkaan balaaleffatuun oo’isaniiru.
Hiriira tokkummaan barattootaa irratti mul’atee fi akeekni abaaramaan dhiiga dhangalaasuu poolisoota humna addaa Oromiyaa keessatti feshele kanaan gaachanni uummata Oromoo WBOn leellifamaa turuu maddeen Arraata Biyyoolessa Oromiyaa mooraa Yuuniversitii Dambii Doolloo gabaasaniiru.
Hiriira deggersa sinodoosii Ortodoksii Oromiyaa fi mormii murna bilxiginnaa mooraa Yuuniversitii Dambii Doolloo keessatti geggeeffame irratti reebicha irratti geggeeffamuuf ture tokkummaan dura dhaabbachuun fesheleessan
ONM-ABO Guraandhala 15, 2023


text:
Onkoloolessa 3,2016
Uummanni Oromoo waggoota 6010 darban duraa eegalee Ayyaana guddaa Uumaa isaa itti galateeffatu ayyaana Irreecha Birraa qaba.Baroota darban keessatti gammachuuf jaalaalaan bahee wal gaggeessaa ture.
Guyyaa kaleessaa jala bultiirraa jalqabee uummanni tilmaamaan miliyoonotaan lakka’amutu fuula ifaa hawwii guddaan waaqa Uumaa galateeffachuuf magaalaa bushooftuu keessa ture. Ayyaanicha jaleewwaaniif mootummaan abbaa irrummaasaa addatti addunyaaf lallabu,Afarsa Siyyaasaa isaa taasifachuuf walitti qabachuun buchulloota isaanii.Kan naannoo sana qubatan Guyyaa har’aa ganama sa’a lama keessa oduu isaanii dubbatachuuf yoo ka’an Qeerroon mallattoo mormiif iyya dhageessisuun,akka hin waraabbanne taasisanii achii ari’anii jiran.Gootonnni Qeerroo ilmaan Oromoo diina isaanii hidhannoo guutuun itti dhukaasaa deemu,keessattuu dhukaasa Helekoptaraa irra keessaan jala warra lafoon irratti banamullee alaabaan barattoonni Oromoof Sabboontonni hedduun itti lubbuu isaanii dhabaa jiran Alaabaan ABO balali’ee oolee jira.
Helekoptarri dhufullee Uummanni jabaatee waltajjii Wayyaanee injifannoon diigee harka qullaa isaan lakkisee jira. Maaloo jedhanii jilbatti hanga kufanitti yoo kadhatanillee,gootonni dargaggoon Oromoo sagalee guddiftuu harkaa butuun sagalee guddaan mormiin gaggeefame aarii kanaaf jecha dhukaasi banamee qareeyyiin hedduun
lubbuun dabartee jirti.
Qeerroon Bilisummaa Oromoo bifa Dhaadannoo waadaa waliif seenaa utuu deemuu bushoftuu naannoo sarkilii jedhamutti dhukaasi banamee rasaasan sobbontonni ajeefaman. walii gala hanga ammaatti lubbuu Oromoo hanga ammaa 300 ol akka darbee jiru dhagahameera.Keessattuu kanneen baqarra utuu jiranii lubbuun dabarte harki caalaan Shamarran Oromoo akka ta’an arginee jirra.
Ayyaanni irreechaa kan gammachuu taatullee lubbuu ilmaan Oromoo hedduu Biyyoon Bushooftu laqamsiteen garaa gaddaan addaan nu tamsaaftee jirti Qabsoon haalaan akka finiinu waadaa Qeerroon walii seene keessaa:-
1,Kana booda gaaffii mirgaa harka duwwaa magariisa baannee gaafannuuf ilmaan TPLFn ajajamanii warren rasaasa ummata Oromoo irratti roobsaniif deebii of irraa ittisuutti akka nu seensisaa waan jiraniif ummata keenya irraa karaa hunda roorroo ittisuuf qophii dha!
2,Qabsoo eegalame akkaan itti fufsiisuu
3, Naannoo fi Godina keessaa dhufne akkasumas bakkoota hojii fi manneen barnootaa keessatti Waltajjii Waayyaanee kamiyyuu hojiin ala gochuu,yoo kaate dubbatte diddaa agarsiisuu
4,Hidhamtoota siyyaasaa Oromoo haala ittiin baasuu dandeenyu irratti walii galuu Fkkf jechuun waadaaf irbuu walii seenanii jiru.


text:
Ulamaa’onni Godina Baalee aanaalee 20 irraa walitti dhufan haala yeroo irratti marii geggeessan
Ulamaa’onni baay’inni isaanii 100 ol tahan guyyaa har’aa August 25/2018 aanaalee godinichaa hunda irraa walitti dhufuun haala yeroo fi dhimma tokkummaa hawaasa muslimaa irratti marii kan geggeessan tahuun beekameera. Ulamaa’onni Waltajjii geggeessa turan Dr Jeylaan Galataa, Sheikh Abdussalaam Xaahir, Sheikh Muhammad Rabbii fi Barsiisaa Yunivarsitii Madda Walaabuu kan tahan Sheikh Abdulwahhaab tahuu odeeyfannoon ni addeessa.
Ulamaa’ota marii kana geggeessaa turan jidduu barsiisaa Yunivarsitii Madda Walaabuu kan tahan Sheikh AbdulWahhaab kan dubbisne yoo tahu kayyoon marii kanaa, “Tokkummaa fi jijjiirama amma argame kana tikfatuu fi akka itti fufu godhuuf Ulamaa’onni tokkummaa isaanii akka cimsatan waliif dhaamsa dabarsuuf”jedhan.
Akkasumas tokkummaa hawaasa muslimaa ilaalchisee ibsa ijjannoo kan baasan tahuus nuuf himan.


text:
Tajaajilli oduu Itiyoophiyaa odeeffannoo qaqqabaa taasisiisuun gumaacha taasisuun badhaasni galateeffannaa kennameef - ENA Afaan Oromoo
Tajaajilli oduu Itiyoophiyaa odeeffannoo qaqqabaa taasisiisuun gumaacha taasisuun badhaasni galateeffannaa kennameef
Onkoloolessa 13/2015 (TOI) Tajaajilli oduu Itiyoophiyaa odeeffannoo qaqqabaa taasisiisuun gumaacha taasisuun ministeera bishaaniifi Inarjiirraa badhaasni galateeffannaa kennameef.
Tajaajilli oduu Itiyoophiyaa odeeffannoowwan oduufi oduun walqabatan afaan addaddaan qopheessuun sadarkaa biyyaatti miidiyaalee addaddaatiin ummata qaqqabaa jira.
Ministeera bishaaniifi Inarjiirraa badhaafni galateeffannaa kaleessa taasifameef hidha haaromsaa guddicha dabalatee hojiiwwan damee kanaan hojjetamaniin odeeffannoo qaqqabaa taasisuusaan isaatiini.
TOIn miseensa mana maree dippilomaasii bishaaniifii sab quunnamtii walitti qabaa ministeerichaan hundeeffamee fi dhaabbileefi ogeeyyotaa kan of keessatti qabatee ta’uun gumaacha taasisaa jira.
De’eetaan ministiraa bishaaniifi Inarjii ambaasaaddar Asfaawu Diingaanoo badhaasa kana hojii raawwachiisaa TOI Seeyifee Darribeef kennaniiru.
TOI dabalatee dhaabbileen dame kanaa odeeffannoo qaqqabaa taasisaa jiran miidiyaaleen biyya keessaa badhaasni kun kennameeraaf.


text:
Care Connect Washington sagantaa namoota COVID-19n qabamanii fi saaxilamaniif kan adda baahuu fi manatti kophaa ta'uuf gargaarsi isaan barbaachisuuf nyaataa fi wanotota barbaachisoo ta'an biroo dhiyeessuf qopha'eedha. Qajeelchi Fayyaa, Abbaa taayitaawwanii fayyaa naannoo fi miltoowwan isaanii wajjiin hojjetan, naannoo naannoodhan Quunnamsiistuu Eegumsaa Washington hojjisiisaa jira. Naannoon tokkoon tokkoon isaanii miiltoowwan uummata irratti xiyyeeffannoo godhan wajjiin namoota tajaajiloota isaan ulaagaa guutaniif kan akka dhiyeessa qorichaa, kunuunsa fayyaaa, gargaarsa namoota hin qaccaramneef hojiirra ooluu, ejeensiiwwan ijaarsa manaa, baankiiwwan nyaataa, dhiyeessitoota kunuunsa daa'imaa fi kan biroo wajjiin isaan quunnamsiisuf hojjata. Gargaarsi barbaachisummaa irratti hunda'uun taasifama.
Namoota of adda baasaniif ykn kophaa turan mana turuun akka danda'amu gochuuf, Care Connect Washington wantoota akka meeshaalee kunuunsa dhuunfaa, meeshaalee nyaata hin badnee fi ajajoota midhaanii haaraa gara mana isaanii geeffamu ni dhiyeessa. Yoo waantonni dirqama barbaachisoo ta'an kan akka deeggarsa maallaqaa gatii kaffaluu jiran adda baafaman, qindeessan kunuunsa naannoo namoonni qabeenyota ykn tajaajiloota ulaagaa guutuu danda'aniif akka iyyatan ni gargaara ykn kaffaltiiwan gatiiwwanii kan akka kiraa, manaa fi fayyadamtiwanii taasisuu irratti kallattiidhan gargaarsa kennaaf. Adda of baasuun ykn kophaa turuun yeroo dhume, qindeessan kunuunsaa fedhiiwwan fayyaa fi hawaasaa itti fufan gargaaruf namoota tajaajiloota naannoo yeroo dheeraa wajjiin wal qunnamsiisuu danda'a. Care Connect Washington odeeffannoo namoota barbaachisuu afaan isaan filataniin dhiyeessa
Yoo isin COVID-19 dhan kan qabamtan ta'ee fi manatti adda of baasuf nyaanni ykn gargaarsi biraa isin barbaachise, Sarara bilbila Odeeffannoo COVID-19 -1-800-525-0127 irratti qunnamaa, itti aansun # gadi qabaa. Deeggarsi tajaajila afaanii jira. Sa’aatiin sarara bilbilaa:
- 6 a.m. hanga 10 p.m., Wiixata
- 6 a.m. hanga 6 p.m. Kibxataa hanga Dilbataa, fi guyyaa ayyaanota waggaa (Ingiliffa qofa)
Gaaffilee Yeroo Hedduu Gaafataman
Gargaarsa COVID-19f Dhiyeenya Naannoo
Qajeelchi Fayyaa Isteetii, Abbaa taayitaawwanii fayyaa naannoo fi miltoowwan isaanii wajjiin hojjetan, naannoo naannoodhan Care Connect Washington hojjisiisaa jira. Naannoon tokkoon tokkoon isaanii miltoowwan uummata irratti xiyyeeffannoo godhan wajjiin namoota tajaajiloota isaan ulaagaa guutaniif kan akka dhiyeessa qorichaa, kunuunsa fayyaaa, gargaarsa namoota hin qaccaramneef hojiirra ooluu, ejeensiiwwan ijaarsa manaa, baankiiwwan nyaataa, dhiyeessitoota kunuunsa daa'imaa fi kan biroo wajjiin isaan qunnamsiisuf hojjata.
Tajaajiloonni Argaman Maal Faadha?Tajaajilooti kunneen eessatti argamu?
Kutaawwan isteetaa namoonni manatti adda of baasuf ykn kophaa turuuf walii galan, garuu akkas gochuuf gargaarsi isaan barbaachisuuf, tajaajiloonni ni argamu.
Naannoo Bahaa
Better Health Together (Ingliffa qofaan) kaawuntiiwan Adams, Ferry, Lincoln, Pend Oreille, Spokane, fi Stevensf akka giddu gala Care Connect Washington tajaajila.
King County
Department of Health (DOH, Qajeelcha Fayyaa) King County keessaatti akka giddu gala Care Connect Washington tti tajaajila, akkasumas WithinReach (Ingliffa qofaan) tajaajiloota qindeessa kunuunsa dhiyeessa.
Naannoo Giddu Gala Kaabaa
DOH yeroo ammaa kana naannoo kanaaf tajaajiloota qindeessaa jira. Ebla 1, 2022 irraa kaasee hojiirra kan oolu, Action Health Partners (Ingliffa qofaan) kaawuntiiwwan Chelan, Douglas, Grant fi Okanogan dhaf akka giddu gala Care Connect Washington ti tajaajila.
Naannoo Kaabaa
North Sound Accountable Community of Health (Ingliffa qofaan) kaawuntiiwwan Island, San Juan, Skagit, Snohomish, fi Whatcom dhaf akka giddu gala Care Connect Washington ti tajaajila.
Naannoo Kaaba Dhihaa
DOH yeroo ammaa tajaajila Clallam County keessa jiruun naannoo kanaaf tajaajiloota qindeessaa jira.
Pierce County
Elevate Health (Ingiliffa qofaan) Pierce County dhaf akka giddu gala Care Connect Washington tti tajaajila.
Naannoo Giddu Gala Kibbaa
Providence St. Mary (Ingliffa qofaan) Kittitas, Walla Walla, Whitman, Columbia, Garfield, Asotin, Yakima, Benton fi Franklin dhaf akka giddu gala Care Connect Washington tti tajaajila.
Naannoo Kibba Dhihaa
Southwest Washington Accountable Community of Health (SWACH) (Ingliffa qofaan) kaawuntiiwwan Clark, Klickitat, fi Skamania dhaf akka giddu gala Care Connect Washington tti tajaajila.
Naannoo Dhihaa
Community CarePort (Ingliffa qofaan) kan Cascade Pacific Action Alliance kaawuntiiwwan Cowlitz, Wahkiakum, Pacific, Grays Harbor, Mason, Thurston, fi Lewis dhaf akka giddu gala Care Connect Washington tti tajaajila.
Gaaffilee Yeroo Hedduu Gaafataman
- Tajaajiloonni Care Connect Washington anaaf ni argamuu?
-
COVID-19nkan qabamtanii fi manatti adda kan of baastan yoo ta'e tajaajilootaf ulaagaa ni guuttu. Yoo isin nama poozitivii ta'ee tokko wajjiin tuttuqii dhiyoo qabaattanii fi manatti kophaa turaa jiraattan ulaagaa guutuu dandeessu.
Sarara Bilbila Odeeffannoo COVID-19 Isteetaa kan ta’e 1-800-525-0127 tti bilbilaa, itti aansun # gadi qabaaa. Deeggarsi tajaajila afaanii jira.
- 6 a.m. hanga 10 p.m., Wiixata
- 6 a.m. hanga 6 p.m. Kibxataa hanga Dilbataa fi guyyaa ayyaanota waggaa
Qindeessan kunuunsaa naannoo yeroo adda of baastaniitti fedhiiwwan keessan guutuuf karoora kunuunsaa baasuf isin ni qunnamu. Yeroo adda of baastan yeroo dhume, qindeessan kunuunsaa keessan barbaachisaa yoo ta'e deeggarsa qindoomina kunuunsa yeroo dheeraa wajjiin isin qunnamsiisa.
- Deeggarsa akkamitan eeguu danda'a?
-
Qindeessan kunuunsa naannoo keessanii yeroo isin adda of baastan ykn kophaa turtan qabeenyota naannoo isin gargaaruf argaman adda ni baasa. Akkasumas yeroo isin manatti addaa of baastan ykn kophaa turtan qabeenyoonni naannoo yoo hin jirannee ta'e isaan nyaata, wantoota dhiyaatanii fi kiraa, kaffaltiiwwan manaa fi fayyadamtii irratti deeggarsa maallaqaa dhiyeessuu ni deeggaru. Qindeessan kunuunsaa keessan tajaajiloota dhiyeessa qorichaa, kunuunsa fayyaa, hojii dhabdootaf iyyachuu fi kan biroo dabalatee tajaajiloota barbaachisoo ta'an wajjiinis isin qunnamsiisuu danda'a. Tajaajiloonni biroo ejeensiiwwan ijaarsa manaa naannoo, baankiiwwan nyaataa, wiirtuuwwan kunuunsa fayyaa, dhiyeessitoota fayyaa amalaa, dhiyeessitoota kunuunsa daa'imaa fi tajaajiloota hawaasa irratti xiyyeeffannoo godhan kan aadaadhaf sirrii ta'an biroo wajjiin isin wal qunnamsiisuu dabalachuu mala. Tajaajiloonni naannoo irra gara naannootti garagara ni ta'u. Yeroo adda of baasun ykn kophaa turuun dhumate, qindeessan kunuunsaa keessanii fedhiiwwan itti fufan gargaaruf tajaajiloota naannoo yeroo dheeraa wajjiin isin qunnamsiisuu danda'a. Care Connect Washington odeeffannoo isin barbaachisu afaan isin filataniin ni dhiyeessa.
- Ani Care Connect Washington Dhaf Ulaagaa Nan Guuta?
-
Kan armaan gadii yeroo ta'e ulaagaa ni guuttu:
- Isin COVID-19 dhan kan qabamtan ykn nama qabame wajjiin dhiyootti tuttuqqii dhiyoo kan gootan yoo ta'e, fi
- Manatti yoo adda of baasaa ykn kophaa turaa yoo jiraattan.
Tajaajiloonni Care Connect Washington namoota ulaagaa guutaniif baasii malee ni argamu. Gargaarsi barbaachisummaa irratti hunda'uun taasifama.
- Tajaajiloonni Qunnamsiistuu Eeggumsaa Washington eessatti argamu?
-
Department of Health isteetaa, Abbaa taayitaawwanii fayyaa naannoo fi miltoowwan isaanii wajjiin kan hojjetan, naannoo naannoodhan Care Connect Washington hojjisiisaa jira. Kartaan tajaajiloonni yeroo amma kana eessatti akka argaman agarsiisuu kunooti:
- Hammam baasii nama baasisa?
-
Tajaajila kanaaf kaffaltii hin baastan. Care Connect Washington isteeta Washington keessatti gargaarsota maallaqaa federaalaa deebii COVID-19 gargaaruu fudhateera.
- Deeggarsa fudhachuu kiyyaan dura yeroo hammamiina fudhata?
-
Qindeessan kunuunsa naannoo keessan riferaalaa erga fudhatanii booda guyyaa tokko keesatti deeggarsa dhiyeessuf carraaqqii hunda ni taasisa.
- Deeggarsa yeroon fudhadhus adda of baasuu ykn kophaa kiyyaa turuun qabaa?
-
Eeyyee. Adda Ba’uu fi kophaa turuun COVID-19 gara ollaawwan, hiriyoota, maatii keessanittii fi namoota wajjiin hojjettanitti dabarsuu dhowwuudhaa—fii dhiibbaawwan nagezitiviibal'aa hawaasaa irratti fidu hir'isuuf meeshaalee barbaachisoo faayidaa irra oolaniidha. Adda of baasuu ykn kophaa turuu booda deeggarsi yoo isin barbaachise, qindeessan kunuunsaa naannoo keessanii fedhiiwwan fayyaa fi hawaasaa itti fufan gargaaruf tajaajiloota yeroo dheeraa wajjiin wal isin qunnamsiisuu danda'a.
- Adda bahanii turuu fi yerodhaaf qophaa turuu gidduu garaa garummaa maaltu jira?
-
Adda of baasuu: Yoo isin COVID-19 dhan qabamtan ykn mallattoolee dhukkubaa yoo qabattan ykn bu'aawwan qorannoo eegaa kan jirtan ta'e, dhukkuba keessan tamsaasuu dhowwuudhaf adda akka of baasuu qabdu.
- Mana turaa akkasumas miseensota maatii dabalatee namoota biroo wajjiin tuttuqii hambisaa.
- Yoo kan danda'amu ta'e Kutaa kophaa keessa turaa akkasumas mana fincaanii kophaatti fayyadamaa.
- Yeroo haalonni isin namoota biroo bira ta'uun dirqama ta'u jiraatan haguuggii afaanii fi funyaanii sirriitti ta'u (Ingiliffa qofaan) uffadhaa.
- Hojii, mana baruumsaa, yookin bakka namni itti heddummatu hin deeminaa. Geejjiba uummataa, taaksii yookin nama waliin konkolaataa hin fayyadaminaa.
- Waldhaansa fayyaaf yoo ta’e malee mana turaa.
- Yeroo adda of baasun turtan yeroo hammamiif akka turu beekuf qajeelfama yeroo dhiyoo kan Centers for Disease Control and Prevention (CDC, Wiirtuuwwan To'annoo fi Ittisa Dhibee) fi Department of Health (DOH, Qajeelcha Fayyaa) (Ingiliffa qofaan) hordofaa.
Kophaa Turuu: Yoo isin COVID-19 dhaf saaxilamtanii mallattoolee dhukkubaa (Ingiliffa qofaan) hin qabdan taatan, haala talaallii keessan irratti hunda'uun kophaa turuu qabaachuu maltu. Kuni dhukkubsachuu keessan beekuun dura vaayirasiicha daddabarsuu ni dhorka.
Yeroon kophaa turtan hammamiif akka turu beekuf qajeelfama yeroo dhiyoo (Ingiliffa qofaan) kan CDC fi DOH (Ingiliffa qofaan) hordofaa.
- Yoo mallattooleen COVID-19 kiyyaa natti hammaate maal gochuun qaba?
-
Yoo mallattooleen dhukkubaa keessan isinitti hammaate, gargaarsa waldhansaa daddaffiin argadhaa. Yoo namni tokko mallattoolee armaan gadii keessa tokko agarsiisee, gargaarsa fayyaa hatattamaa daddaffiin gaafadhaa:
- Hafuura baafachuu dadhabuu
- Dhukkubbii yookin dhiibbaa laphee adda hin citne
- Yaaddoo haaraa
- Dammaquu yookin dammaqanii turuu dadhabuu
- Hidhiiwwan ykn fuula cuquliisa
*Kuni tarreeffama guutuu miti. Mallattoolee dhukkubaa biroo kamiyyuu hammaatef ykn kan yaaddoo keessa isin galcheef maaloo ogeessa fayyaa keessanitti bilbilaa.
Rakkoo fayyaa hatattamaa yoo qabaattanii fi 911 tti bilbiluun yoo isin barbaachise, mallattoo Covid-19 qabaachuu keessan ykn qabachuu akka maltan hojjattoota dhimmi kun ilaallatutti himaa. Kan danda'amu yoo ta'e, tajaajiltoonni fayyaa yeroo hatattamaa osoo hin dhufin dursa, haguuggii fuulaa godhadhaa.
- Tajaajiloota Care Connect Washington yeroo hammamiitifan fudhachuu danda'a?
-
Qindeessan kunuunsaa naannoo keessan hamma guyyoota 21 gahuuf isin gargaara. Haalota muraasa keessatti, qindeessan kunuunsaa keessan fedhiiwwan fayyaa fi hawaasaa itti fufan gargaaruf tajaajiloota yeroo dheeraa wajjiin isin qunnamsiisuu danda'a.
- Connect Washington akkamitti hojjeta?
-
Care Connect Washington isteetan kan deeggaramuu fi kunuunsa qinda'eef dhiyeessa naannoo giddu galeessa godhateedha.
Washington State Department of Health deebii kunuunsa naannoo ni hooggana, miindeffamaa fi leenjii ni gargaara, qabeenyota biyyaa fi naannoo wal qunnamsiisa, akkasumas qabeenyota ida'aman hoogganuun bu'aawwan ni sirreessaa.
Naannoowwan dhuunfaa adda of baasuu fi kophaa turuun kan milkaa'e akka ta'u gargaaruuf deeggarsa dhiyeessuu fi namoota qabeenyota naannoo wajjiin wal qunnamsiisuf humna hojii hawaasaa irratti xiyyeeffate adda baasu akkasumas ni bobbaasu. Naannoowwan mi'awwanii fi tajaajiloota barbaachisoo ta'an dhiyeessuu fi dinagdeen naannoo akka dandamatu gargaaruu gumaachuu gargaaruuf warreen dhimmi ilalatu naannoo wajjiin hojjetu.
Qindeessitoonni kunuunsaa fedhiiwwan fayyaa fi hawaasaa adda ta'an namoota tokkoon tokkoo madaaluuf, gargaarufi hordofuu fi karoora gocha kunuunsa COVID uumuf ramadamu. Sagantichi yeroo danda'ame hunda namoota qabeenyota isaanii wajjiin afaan isaan filataniin wal qunnamsiisa akkasumas isaan gargaaramuu isaanii mirkaneessudhaaf isaan adeemsa keessatti ni hordofa.
- Odeeffannoo kiyya akkamitti eegdu?
-
Qindeessan kunuunsaa keessan odeeffannoo sarara bilbilaa odeeffannoo COVID-19 irraa argatan ni mirkaneessu, akkasumas waa'ee fedhiiwwan keessanii ni gaafatu. Odeeffannoon isin qindeessaa kunuunsa keessan wajjiin qooddan kamiyyuu iccitii akka ta'etti tura. Hojjettoonni tajaajiloota qindoomina kunuunsaa dhiyeessanii fi Department of Health tajaajiloota murteessoo ta'an kan isin barbaachisuu malan adda baasuf odeeffannicha ni fayyadamu. Isaan odeeffannoo dhuunfaa ykn fayyaa dhuunfaa hin qoodan.
- Care Connect Washington akkamitti tata'imsina COVID-19 ittisa?
-
Namoonni gargaarsa fedhiiwwan hawaasaa fi fayyaa barbaachisoo ta'an guutan fudhatan manatti adda of baasuu fi kophaa turuu haala milkaa'ina qabuun xumuruuf carraa olaanaa qabu. Namoonni COVID-19n qabaman ykn nama qabame biraa tokkoof kan saaxilaman mana keessatti adda of baasuun ykn kophaa isaanii akka turan mirkaneessuun, Care Connect Washington tatamsa'ina COVID-19 hir'isuu fi dandamachuu dinagdee guddisuu danda'a. Sirnichi namoota fedhiiwwan fayyaa fi hawaasaa COVID-19f hunda caalaa isaan saaxilu irratti waan xiyyeeffannaa godhuuf haqa dhabummaa fayyaa armaan gadii jiran hiikuu fi hawaasawwan COVID-19 dhan haala wal hin madaalen miidhaman gargaaruu ni danda'a.
- Yoon ani nama Care Connect Washington irraa gargaarsi isa barbaachisuu tokko beeke eenyuun qunnamuu danda'a?
-
Isin yookin namni isin beektan manatti adda of baastanii ykn kophaa turaa kan jirtan ta'e fi gargaarsi kan isin barbaachisu taatan, Sarara Bilbilaa Odeeffannoo COVID-19 Isteeta qunnamaa.
Sarara Odeeffannoo COVID-19 Isteetaa: 1-800-525-0127 irratti bilbilaa, itti aansun # tuqaa. Deeggarsi tajaajila afaanii jira.
- 6 a.m. hanga 10 p.m., Wiixata
- 6 a.m. hanga 6 p.m. Kibxataa hanga Dilbataa fi guyyaa ayyaanota waggaa
- Connect Washington tajaajiloota fayyaa amalaa ni hammataa?
-
Eeyyee! Qindeessan kunuunsaa keessanii tajaajiloota fayyaa amalaa hawaasa keessan keessatti akka argattan isin gargaaruu danda'a.
- Tajaajiloonni gargaarsa qindoomina kunuunsaa miseensota Tribal Nations (Saboota Gosaa) tif ni argamuu?
-
Eeyyee. Caalatti hubachuuf, COVID19.CareCoordination@doh.wa.gov irratti imeelii ergaa ykn 564-999-1565 irratti bilbilaa.
- Tajaajiloonni hiikaa afaanii ni argamuu?
-
Eeyyee. Yeroo isin Sarara Bilbila Odeeffannoo COVID-19 Isteeta kan ta’e 1-800-525-0127 irratti bilbiltanii itti aansun # tuqtan, tajaajilli afaanii ni argama.
Yeroo tokko qindeessa kunuunsaa wajjiin erga wal qunnamtaniin booda, Care Connect Washington odeeffannoo isin barbaachisu afaan filattaniin isiniif dhiyeessa.
Qabeenyota
Toora interneetii Qabeenyotaa fi Gorsootaa: Haguuggiiwwan fuulaa huccuu, kophaa turuu, maatiidhaf kunuunsa kennuu, COVID-19 dhaf saaxilamuu, mallattoolee dhukkubaa fi kan biroo irratti odeeffannoo argadhaa. Afaan filataniif meeshaalee keessan qindeessuu dandeessu.


text:
LibreOffice 7.5 Help
Tokkoon tokkoo want galmee keessa olkeesse milkaa'inaan wanta dura irrattii tarree galeera tuulameera.Wanticha filatame tarreeffame duraa dubaanirra deeebitee gurmeesuuf akka itti anutti jalqabi.
Wanticha iddoo isaa jijjiiruu barbaadde cuqaasi.
Chooseto bring up the context menu and choose one of the arrange options:
Bara Fuulduratti Geessi ammoo wantich gubbaa wantoota biroo hundarragubachiisa
Fuulduratti Tarkaanfachiisuu ammoo durse iddoo wantoota tarreeffam kaa'a.
Duubatti ErgaWanticha kan olka'u duuba kuufama wantootati
Duubatti Erguu wanticha duuba wantoota biroo hundaa kaa'a
wantoota Duubaa ammoo wanticha duuba ta'anta biroo huunda olkaa'a
Wanticha iddoo isaa jijjiiruu barbaadde cuqaasi.
Choose Behind Object. The mouse pointer changes to a hand.to open the context menu and choose
Wanticha filame bakka barbaadde duuba wanticha Cuqaasi.
Wantoota Lamaan Filachuuf cuqaasa jijjiiraa taasisi.
Choose Reverse.to open the context menu and choose
Hiriirsuuwantoota walitti dhufeenya waliinii ykn fuulaa hiriirsuufgargaara.
Chaarratti hiriirsitu filadhu ykn wantoota hedduu walitti dhufeenya qaban hiriirsuuf fili.
Chooseand select one of the alignment options.
If you select three or more objects in Draw, you can also use the Distribute selection command to distribute the vertical and horizontal spacing evenly between the objects.
Wantoota sadii fi isaa raabsamuuf ta'an fili.
Choose.
Filannoo facaatii dalgee fi gadee filiitiiTOLECuqaasi.
Wantoonni filataman xiyya dalgee fi gadee irratti qixa sirriitiin faca'aniiru.Wantoonni lamaangara alaa akka qabxii wabiitti kan fayyadanii fi yoo ajajaniFacaatiihojjiirra oole hin socha'u.


text:
Godina Booranaa magaalaa Moyaalee keessatti har’a ganama akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti naannoo sa’aatii shanii hanga sa’a torbaatti namoota nagaa irratti dhukaasa banuu dhaan namoonni 20 rasaasaan ennaa dha’aman kana keessaa kanneen sagal ta’an du’uu jiraattonni magaalaa Moyaalee fi ogeessi fayyaa Hospitaala Fulleessaa nuuf ibsaniiru.
Jiraataan magaalaa Moyaalee dhukaasa magaalattii keessaa ijaan arge jedhan tokko akka nuuf ibsanitti namoonni rukutaman kun kaan daandii irra kaan immoo manuma isaanii keessa taa’anii buna dhugaa kanneen turan kaan immoo hoteela keessatti jedhan.
Magaalaa Moyaaleetti kan argamu Hospitaala Fulleessaa jedhamutti ogeessa fayyaa kan ta’an obbo Badhaasoo Mirees magaalattii keessatti sochiin tokko iyyuu hin turre, namootuma nagaa irratti dhukaasi banamuu dhageenye. San booda madoon gara hospitaala keenyaatti ergamee kaan du’anii kan lubbuun hafan immoo kaan Moyaaleetti humnaa ol kan ta’e immoo gara Awaasaatti geessamaniiru jedhan. Magaalattiin waraanaan waan weeraramteef uummati rifatee ijoollee isaa qabate gara biyya hollaa Keeiniyaatti baqataa jiraachuu illee jiraataan magaalattii nuuf ibsaniiru.


text:
Pireezidaantiin Naannoo Gaambellaa Obbo Umod Ujuluu hidhattoota biyya ollaa sanaa Sudaa Kibbaa irraa daangaa qaxxaamuranii naannoo isaanii keessatti haleellaa raaw’atan ilaalchisee aangawoota Juubaa jiran waliin dubbachuuf har’a gara sanatti imaluu isaanii Mootummaan Naannoo Gaambellaa beeksise.Akka hoogganaan Waajjira Sekreetariyaatii Preesii naannichaa, Obbo Ugeetuu Adiing Sagalee Ameerikaatti himanitti, Pireezidaantiin Naannichaa, Obbo Umod aanga'oota Mootummaa Sudaan Kibbaa wajjin dhimma hidhattoota Murilee Sudaan Kibbaa irraa daangaa cehanii jiraattota Gaaambellaa irratti haleellaa raawwatanii mari'achuuf gara sana deeman.
Gabaasaa guutuu caqasaa


text:
Hoggantoonni Majlisa godina Baalee bahaa fi lixaa haarayatti muudaman
Godinni Baalee duraan tokko ture bakka lamatti adda baafamuun Baalee lixaa fi bahaatti kan qoodame yoo tahu, Qoodama bulchinsaa kana hordofuun Manni Marii Dhimmoota Islaamaatis (Majlisni) Alhada fi Isniina dheengaddaa bakka lamatti bahuun haarayatti hundeeffame.
Haaluma kanaan Alhada dabre march 8,2020 magaalaa Gindhiiritti, iddoo perizdaantiin Majlisa Oromiyaa Sheekh Hajjii Ibraahim dabalatee hoggantoonni Majlisaa naannoo kan biroo fi Ulamaan argamanitti, Sheikh Muhammad Aliiyyii Khadiir hogganaa, akkasumas Sheikh Amaan Sheikh Ahmad itti aanaa hogganaa mana marii dhimmoota Islaamaa Godina Baalee Bahaa tahuun muudaman.
Haaluma walfakkaatuun Wiixata dheengaddaa ammoo magaalaa Roobeetti filannoon hoggantoota Majlisa godina Baalee lixaa geggeeffame. Filannoo kana irrattiis Sheikh Abdulsalaam Xaahiir hogganaa, Sheikh Mahmuud Sheikh Muhammad Amaan itti aanaa tahuun muudamuu gabaafame.
Hoggantoota Majlisa Oromiyaa irraa warreen filannoo hoggantoota Majlisa godinaalee Baalee lamaan irratti
1. Sheekh Hajjii Ibrahim- Pr Majlisa Oromiyaa
2. Sheekh Abdulhamid Ahmad- itti aanaa pr Majlisa Oromiyaa
3. Dr Kamaal Galatuu
4. Dr Jeeylan Galataa fi Ulamaan birootis hirmaatanii jiran.
Akkasumas keessummoonni iddoo adda addaa irraa dhufan hordofaa turuu odeyfannoon ni addeessa.


text:
Masri Dhimma Guutinsa Bishaan Laga Abbaay ilaalchisee, Manni Maree Nageenyaa akka jidduu seenu gaafatte
Mariin torban dabre keessa biyyoota sadeen, Itoophiyaa, Masrii fi Suudaan jidduutti jalqabame waliigaltee malee xumuramuu dhabuus, guyyaa bishaaniin guutuuf itti Karoorfameetti, guutuu irraa wanti isii daangessuu danda’u tokko kan hin jire tahuu Itoophiyaan beeksiste.
Ministeerri Haajaa alaa Itoophiyaa ibsa Jimaata kaleessaa , hojiin hidhicha bishaaniin guutuu, guyyaa karoorfamee ture irratti hunda’uun ji’a dhufu keessa kan jalqabu tahuu ibse.
Haaluma kanaan, Mootummaan Masri, karoora Itoophiyaan ji’a dhufu keessa hidhicha bishaaniin guutuu jalqabuuf baaste ilaalchisee, Manni Marii Nageenya Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanii akka jidduu seenu iyyaannoo galfatu gabaafame.
Ministeerri Haajaa alaa Masri iyyaannoo, Mana Maree Nageenya Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniif galche irratti, Hanga mariin biyyoota sadeen jidduutti geggeeffamaa jiru, waliigaltee tokko irra gahuutti, Manni Marichaa jidduu seenuun dhiibbaa akka godhu gaafatte.
Itti dabaluunis, marii hanga ammaatti geggeeffameen biyyoonni sadan waliigaltee irra akka gahaniif Itoophiyaan kutannoo siyaasaa hin agarsiisne jechuun yakkite.
Mootummaan Itoophiyaa gama isaatiin, maddi laga Naayiil 85% Itoophiyaa keessa ta’e osoo jiruu, Masri dhimmicha mana marii nageenya Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniif geessuun, fudhatama hin qabu jechuun kan kuffise tahuu Associative press gabaase.
Mariin dhimmicha irratti yeroo gara gaaratti biyyoota sadeen jiddutti geggeeffame, walii galtee malee xumuramuun immoo, sababa faayidaa biyya ofii Kabajsiisuu jedhuun, Keessumattu Itoophiyaa fi Masri jiddutti waldhabbii hammeessuu mala sodaa jedhu uumee jira.