text:
Abdii Boruu: Cufamuun SNR hir’ina miidiyaa uumuu qofaa otuu hin taane kun Oromoof qaanii dhas
Abdii Boruutiin* CUFAMUUN SNR HIR’INA MIIDIYAA UUMUU QOFAA OTUU HIN TAANE KUN OROMOOF QAANII DHAS Waayee cufamuu ykn qilleensarraa bu’uu Raadiyoonii Sayifa Nabalbaal (Seife Nebelbal Radio=SNR) yeroon dubbisu amanuun dadhabe.…
Adoolessa 13: Guyyaa Fiinfinnee. Handhuura Oromiyaa:- FINFINNEE!
Adoolessa 13: Guyyaa Fiinfinnee. Handhuura Oromiyaa:- FINFINNEE!…
Simbirtuu: Gaaffii fi Deebii HD ABO Ob. Dawud Ibsaa Waliin Kutaa Xumuraa
Simbirtuu: Gaaffii fi Deebii HD ABO Ob. Dawud Ibsaa Waliin Kutaa Xumuraa Akkasumas Mariii Bakka Buutota ULFO fi Gurmuu Qabsaawotaa fi Miseensotaa ABO Waliinii…
The Bakakkaa Oromo Music Awards Nominee Haacaaluu Hundessaa Performs “Oromiyaa Tiyya” @ Munich/Germany’s Oromiyaa Tiyya Concert
The Bakakkaa Oromo Music Awards Nominee Haacaaluu Hundessaa Performs “Oromiyaa Tiyya” @ Munich/Germany’s Oromiyaa Tiyya Concert…
Pirezidaantiin Waldaa Qorannoo Oromoo Kora Waggaa Kan 2014 Irratt G/D Bal’aa Kenne
(OromoPress) – Pirezidaantiin Waldaa Qorannoo Oromoo (WQO), Dr Ibiraahimii Elemoo Qopheessaa Reediyoo Oromiyaa wajjin kora Hagayya 2-3 magaalaa Ameerikaa gudditti Waashingitan Diisiitti ta’uu karoorrame irratti gaaffiifi deebii bal’aa godhe. Gaffiif…
CPJ Report: Oromo journalists dismised from Ethiopian state media, now in hiding
CPJ: Twenty Ethiopia state journalists dismissed, in hiding “If they cannot indoctrinate you into their thinking, they fire you,” said one former staff member of the state-run Oromia Radio and…
OMN: Oduu – Adoolessa 10, 2014
OMN: Oduu – Adoolessa 10, 2014…
Qeerroo.org: Ummanni Oromoo Naannoo Haromaayaa Diddaa Itti Fufe
Finfinnee: Dhiibbaan Mootummaa wayyaanee ilmaan Oromoo irraan gahaa jiru daran jabaachuun kan itti fufe. Haala kanaan Poolisoota federaalaa fi Finfinnee dhalootaan Oromoo kanneen tahan sababaa maadhee ABO ta’uun mootummaa keessatti…
Qeerroo.org: Wallagga, Qellem Dambi Dolloo Keessatti Miseensotiin OPDO fi Hojjettooti Mootummaa Aangawoota EPRDFn Qormaataan Muddamaa Jiru
Qeerroo DD Adoolessa 09, 2014 – Gabaasa Qeerroo magaalaa Dambi Dolloo irraa,Adoolessa 09 akka addeessutti, FDG Oromiyaa keessatti dhalate bifa ittiin dhabamsiisan marihachuuf jechaa fi madda isaa isaa adda baafachuudhaaf…
New Oromo Music by Remeden Chimessa
New Oromo Music by Remeden Chimessa…


c: text/html

text:
WASHINGTON,DC
—
Porofeeser Mohaammad Xaahiroo,Teksas, Koollejjii "Collin College" Jedhanitti barnoota Dinagdee "Industrial Economy" barsiisa
xPorofeeser Mohaammad Xaahiroo,Teksas, Koollejjii "Collin College" Jedhanitti barnoota Dinagdee "Industrial Economy" barsiisa
Abbaa ijoollee afuriiti, nama ganna 45ti, eegi Baalee Dodolaa bahee Amerikaa dhufee ganna 27 keessa jira, porofeeseri Mohaammad Senetera Amerikaatti kutaa Teksas tahuuf dhuunfaatti dorgomuutti jira.
Porofeeser Mohaammad baasii Amerikaa ta haga dabartee fil liqee isii haga hin qmane ta dhaloota dhufu irratti tuulamuutti jirtu diqqeessee akka baqataan isiilleen seerii guutameef jiraatuu fi akka daariin Ameerikaa eegamuu dandeettu tolchuuf dorgomaa jedha.
Hujii gugurdoo akkanaa tanaaf dorgomuuf doolara miliyoona hedduutti itti bahaa horii kana argachuuf humna qabdaa jennaan,”humnitii tiyya ummata,jedha.”
Gama kaaniin hujii gugurdoo akkanaa tanaaf dorgomuuf namii hedduun nama beekuu malee namii hagam porofeesera Mohaammad beeka jennaan,hujii ummatii bu’aa irraa argatu hojjachuuf hujiitti nama beeksisaa namii addunyaa tana jijijjiire hedduun hujuma isaaniitti isa beessisee jedha porofeeser Mohaammad.
Namii dorgommii te tana irraa maan barata jennaan Amerikaan nama cufaa carraa wal qixxee kennitee abbaatti hamtuu fi toltuullee keessaa filatee waan fedhe tahuu dandahaa jedha profeesera Mohaammad.
Porofeeser Mohaammad ufuma fulaa bu’ee dorgoma malee paartilee Demokiraati ykn Rippaabilikaanillee keessa hin jiru. Koollejii Koolin jedhanitti barsiisaa damee barumsa Industrial Economy
jedhaniiti.
Godinii Teksas profeeser Mohaammad keessaa dorgomu kun godina perzdaanti Buushii fi abbaan isaa perzdaantiif keessaa filataman ta haga guddaan paarti Rippaabilikaan itti moohan.
Filannoon Amerikaa ji’a shaniin duubatti Sadaasaa keessaa jlqabanii porofeesera Mohaammad qaata dorgommiittti jira.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
WASHINGTON,DC
— Obboo Najiib nama Itoophiyaatii,Kanaadaa jiraata,dhiyoo tana humna ibsee ka Itoophiyaa haga ammaatti hojjatteenii hin beenne maqaa porojeektii Rift Valley, Geothermal
jedhaniin ibsee fi huji ibseen hojjataniin hujiittit jira.Hujii naanno Oromiyaa,Shaashamannee,ganda Korbeettiitti jalqaban tana birrii biliyoona 80tti itti bahe.
Yoo hujiin tun dhumatte nama Itoophiyaa dhiisii biyyoota ollaa isiitiiyyuu ta akka Somaalee,Keenyaa fi hedduuf ibsee galchuu dandeetti jedha.Tana tolchuuf ammoo dhaab isaanii Rift valley Geothermal
jedhan, korporeshiini telekomunikeeshiini Itoophiyaa waliin tahee hujii tana kalee walii mallatteesse.
Hujiin Geotermal tun akka obboo Najiibitti hujii horiin guddaan itti bahu ta biyyiti akka Itoophiyaan faan akka feetetti hojjatteenii hin beenne.
Hujiin tun ganna lamaan duubatti ummataa bu’aa buusuu jalqabdi,Korbeettiin hujii tana itti hojjatan tun qorannoo ganna shaniitiin bisaan lafa jalaa km sadii ka bididdaa keessa jiraatti jira. Sun akka humanaatti jijjiiranii ibsee biyyaa galchuu dandahan jedha obboo Najiib.
Gama kaaniin ammoo obboo Najiib faan Oromiyaa keessa lafa akka Mooyyalee, Daawwaa, Goolii fi Mandii,Shiree, Najjoo,Affaar fi Binishaangul faatti hujii akka warqi baasuu fi xaahoo baasuu hojjachuutti jira.
Yoo walti deebisan obboo Najiiba faan Oromiyaa dabalee naannoo akka akakatti maqaa gara garaatiin doolara biliyoona hedduuttiin investimentii hojjachuutti jiran.
Obbo Najiib biyyiti kennattu koottaa misooma hojjadhaa jedha.
Mee tana ammoo caqasaa


text:
WASHINGTON,DC
—
Naayjeeriyaan barana qofa huji biyya keessatti hojjattu irraa dooalra biliyoona 350 taatu argatte.Yoo walti deebisanii laalan nami isii guyyaatti doolara tokkoo gadiin oola
xNaayjeeriyaan barana qofa huji biyya keessatti hojjattu irraa dooalra biliyoona 350 taatu argatte.Yoo walti deebisanii laalan nami isii guyyaatti doolara tokkoo gadiin oola
Biyyitii ummatii isii miliyoona 170-tti dhiyaachuutti jiru tun,Naayjeeriyaa oluma deemuutti jirti. Horiin isiin barana hujii biyya keessatti hojjatan irraa argatte doolara biliyoona 350 dhiyaata.
Naayjeeriyaa waan hedduutti guddisee Afirkaa Kibbaa bira dabarsee Afrikaa keessaa tokkeesoso tolche.Fiilmii,muuziqaa,telekomunikeeshiinii, hujii intrneettii, kompiyuutera fi elektirooniksii ganna 20n duratti naminuu naminuu waan isii guddoo hin dubbanne fa.
Dhaabii fiilmii Naayjeriyaa Nollywood, diraamaa
,jaalalaa,taphaa khoblaa, gammachuu,seenaa fi waan hedduu qaba.Indii qofatti hujii Nollywood
tanaan Naayjeeriyaa caala.
UNESCO
,damee Barnoota,Saayinsii fi Aadaa Tokkummaa Mootummootaa ganna saddeetiin duratti hujii fiilmii irratti gabaasa baase.Bollywood
,dhaabii fiilmii Indii gannatti fiilmii 1,091 baasa,Nollywood
ka UK gannatti fiilmii 872 baasa, ka Amerikaa Hollywood
ammoo gannatti fiilmii 485 baasa.Nollyhood
Naayjeriyaatti gannatti fiilmii 2,500 baasee guddinna harka 1.4 oli biyya sunii dabala.
Naayjeeriyaan hujii fiilmii Nollywooditti irraa gannatti doolara biliyoona 20 itti baafati,haga guddaa gatii laaftuun CD,DVD
fi waan didqqoo irratti hojjattee $1 gaditti gurguran.Hujii fiilmii Naayjeeriraa tana irratti ammoo horii diqqaatti bahaa nama hedduutti gatii laaftuun bitata.
Telekominikeeshiilleen
waan guddinna Naayjeerityaa ariifachiisuufiitti jiraa keessaa lammeessoo.Ganna kurnya lamaatiin duratti Naayjeriyaa dhaaba Telecomunciation tokkocha qubaa qabdi.Naayjeeriyaan ganna 10n duratti namii isii kuma 300 qoftii bilibila qabu kaanitti amma miliyoona 120-tti bilbilaa harkaa mobil qaba.Dhaabbileen bilbilaa hedduutti jira.Gama kanaan guddinna harka 8.69 Naayjeeriyaa dabalame.
Geejjiba Xuyyuuraa,
Kunilleen biyya sunii waan hedduu fayyade.Biyyitii ganna kurnya lamaan duratti dhaaba xuyyuuraa tokkoo qofa qabdu tun amma Ariikii fi Daanaa dabalee dhaabbilee xuyyuuraa hedduu qabdi.Kunilleen guddinna harka 10 dabale.Taatullee xuyyuurii Naayjeeriyaa yoo hedduu balaa hedduu qabaachuun beekama.Gannuma 9n duratti xuyyuurii Bellview jedhan funnaaniin lafa waraanee nama 177 hobbaase.
Baruma sun keessaa xuyyuurii Sossolisoo jedhan barattoota baatee deemuun lafaan dhahee qilleensa hamaa keessatti lafa dhahee 107 fixe.Xuyyuurii dhaaba Dan jedhanii ganna tokkoon duratti caaccabee nama 159 fixelleen Ammajii dabarte hujii jalqabe.
Taatullee ganna lamaan duratti nama miliyoona 4 fi kuma 700 xuyyuuraa Naayjeeiryaa yaabbateef.Gabaasii Baankiin addunyaa bara 2009 baaselleene akka Naayjeriyaa nagaa nama xuyyuura isii yaabbatuu eedduuf jabeessee itti dhaame.
Gaazii fi Zayitii:
Naayjeriyaan gama kanaan addunyaa keesstti guddoo beekkamti. Guddinnii isii harkii 14 tana irraa dhufaaf.Bara 2012 fi 2013 keessa Naayjeriyaan harka 12. 7guddatte. Nayjeriyaan horii hagana gahuu qabaattullee yoo hedduu abbuma duroomutti duroomaan. Walumattu yoo deebisan namii tokko biyya sunitti guyyaatti doolara tokkoo argata.
Ministeri Maallaqa Naayjeeriyaa Ngozi Okonjo-Iweallleen jireennii dureessaa fi hiyyeessaa akka malee gargar fagoo hiyyeessa daaraa jala bade achii baasuuf caasaa mootummaa ka namuu qooda keessaa qabu jaaruu mallee jedhe.
Biyyootii Gammoojjii Sahaaraa Gadi Jiranilleen Barana, 2014 Harka 5.2 Guddatan
Gama kaaniin ammoo akka gabaasii Baankii addunyaa dhiyoo tana baase jedhutti Afrikaan bara keessa jirru 2014 kana walumatti qabanii yoo laalan harka 5-2 guddatti.
Akka ogeessii Bankii Addunyaa damee Afrikaa kitaaba African Pulse,
irratti baase jedhetti biyya Afirkaa ta gammoojjii Sahaaraa gadi jiran horii isaan qabeenna uumamaa fi investimentii irraa argatanii jireennallee wayyeeffatanitti isaan guddise.
Biyyootii zayitiin beekaman ka akka Seraaliyoona fi DRC faan guddinnaan barrisuutti jiran. Ivory Coast
achiiyyuu hin chochoone,Maaliin siyaasaan isiilleen miila gadi dhaabeteef taan durumatti siquutti jirti.
Biyyootii zayiti hin qamne ta akka Itoophiyaa,Rwaandaa faalleen bara 2013 keessa guddinna hunda qabu irra jiran. Jarallee waan hedduutti guddisa. Investimentii biyya alaatii itti dhuftu fa.
Gama kanaan ganna dabre qofa harka 16 guddatte,biyya akka Angoolaa,Mozambiki,fi Taanzaaniyaan faa ammoo zayititti lafa jalaa burquufiitti jira.
Gatii midhaaniitii fi ta gaazii –zayitii gadi buutee fi maallaqii biyya haga tokkoo humana horatee wa bituulleen keessuma jira.
Diqqaattuu guddattuu fuulii Afrikaan waan dansaatti deema.Punam Chuhan baankii Addunyaa damee Afrikaatti ogeessa beekamaa. Kitaaba African Pulse
jedhu ka jireenna Afrikaa barreesse.
Akka nama kanaatti jireennii Afrikaa oli ka’aa deemuun akka Afrikaan addunyaa gama dingdeelleen qooda keessaa qabaattu tolcha.


text:
WASHINGTON,DC — Gabayaan Buna Itoophiyaa Olumaa Gadi Jechaa Deemtu Dhiyoo Tana Ya Oli Kaate Jedhan
Itoophiyaan waan hedduu gabayaa alaatti ergatti,tana keessaa ta duraa buna.Ka jireenna biyyaa harkaa qabulleen isuma.
Buni kun harkii 65 akka jecha Itti Gaafatamaa Waldaa Oomishtoota Buna Oromiyaa,obbo Taaddasaa Masqaleetti aanalee Oromiyaa 120 caalaan keessaa dhufa.
Buna kintaalaan gabayaa laatti gurguran. Buna Itoophiyaa alatti gurguran kana biyyaatti buna hedduutti bitta;Jermanii, Jappaan,Sawudi Arabiyaa fi Amerikaa. Amerikaan harka 50tti bitatti.
Gabayaan bunaa dhiyoo tana yoo hedduu oluma bu’aa gaduma bu’aa deemti.Akka obboo Taaddasaatti wantii gabayaan buna Itoophiyaa dhiyoo tana gadi buutee oli kaateef waan buni Biraazil kasaareef.
Warrii buna alaa bitu buna paawundii tokko, gara kiiloo wadhakkaa,$1.20n bita,bunii kun amma paawundiin $1.80.Jarii qonnaan bulaa irraa gatii diqqoon bitu kun ufi ammoo buna siinii tokkootuu doolara 4-5n nutti gurguruutti jiraa maan wayya jennaan;
“Ufii doolara lamaan gadiin bitanii doolara 200 jalaa argatanii kun gaarii mitii jennee akka innii fooyyahu dubbachaa jirra.”
Waldaan Oomishtoota Buna Oromiyaa kun akka jecha obboo Taaddasaatti ganna 13tti manneen barnootaa jaaraa,karaa fi bisaan baasaa huji guddoo qonnaan bulaa hojjate.
Waldaan gurmaahuun qonnaan bulaallee waan hedduun gargaara jedha obboo Taaddasaan.


text:
Help:Contents/Accounti Ban
Accounti Ban[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
- Barresu jalqabun durra "acount"ii ofii qabachun barbachisaa dha. Kunis akka nami waan atti barresitte dubissu enyumma kankee bekku danda'u fi akka nama birra "wikipedia" kessatti "account"ii qabu wajjin wali-barresu dandettu sii qarqarra.
- Bannuf bakka seenu/"account"ii banu jedhu birra dhaqii. Achiin immo Create an account kan jedhu bani Yokan immo kana -> [1] bani. Achiin immo oddeffano barbachisuu gutti.
Note:- E-mailii qabachuu dhabuun akka accountii hin banane sii hingodhu, haa ta'u malee E-mailii qabachun akka user_talk page kessani naman wali-barresu dandettu sii godha. kuni immo akka yerro qarqarsa barbadu itti fayyadamtu sii qarqarra.
- Ergaa Banatte immo log in tatta. Haa ta'u malle fayyadamte yoo fixxe bodda log out gochu hin dedhin.
- Ergaa banatte bodda waan dubii kiyya, fedhi kiyya, my watchlist, keena kiyya fi log out kan jedhutti dhufaa wa'e kana bekkuf fuula Qarqarsa jedhutti debi'i.


text:
Prezidaantiin Itiyoophiyaa duraanii fi boodas, Paartii Tokkummaa Dimookiraasii fi Haqaaf jedhamuuf dura-taa’aa ka turan – Dr. Nagaasoo Gidaadaa paarticha mormituu sana keessaa ba’uu isaanii beeksisanii jira. Inumaa, ammaa booda paartii polotikaatti akka hin seenne ka dubbatan Dr. Nagaasoon, “kana murteessuu koof sababaa xixiqqaa lamaa fi sababaa guddaa tokkon qaba” – jedhu.
Kan isaan akka sabbaalee xiqqaatti himatan waa’ee fayyaa isaanii fi waa’ee umurii isaanii ti. Sababaa guddaa dha, jechuun kan isaan himatan garuu, paartii hoogganaa turan keessa hoogganoota fi miseensota jiran waliin dhimmoota biyyattii ijoo ta’an irratti walii-galtee dhabuu isaanii fi walumaa-galatti paartii kanaa fi ka biroo gidduutti wal-amantaan dhabamuu isaa dubbatu.
Paartiileen mormitootaa Itiyoophiyaa bakka lamatti qoodamaa deemuu kan eeran – Dr. Nagaasoon, “ tokko kanneen sabboonummaa biyyoolessaa oofanii fi mirga sabaa fi sab-lammootaa gonkumaa fudhachuu hin feene yoo ta’an kaan immoo kanneen mirga sabaa fi sab-lammotaatti amanan – sab-boontota sabaa sirna federaalummaa saba-hedduutti amanani” – jedhu.
Guutummaa gaaffii fi deebii kanaa dhaggeeffadhaa


text:
Maayikil Joordaan
Maayikil Joordaan (Michael Jeffrey Jordan) (bara dhalootaa Guraandhala 17, 1963) kan jedhamu tabataa kubba kaachhoo (basketball) Ameerikaa kan amma taphachu dhabee dha. Ballinan taphatta kubba kaachhoo guddicha jedhame kan beekkamu Jordaan, dhaloota isaa keessatti taba nama dinqisissu kan tabatee fi akkasumas addunyaa keessatti baroota 1980 fi 1990 keessatti NBAn akka beekkamaa ta'u hojii guddaa hojjateera.
Hojii baayyee nama dinquu Yuunivarsiitii Karolaayinaa Kaabaa (University of North Calorina)tti erga hojjatte booda, garee NBA Chikaagoo Buulsi(Chicago Bulls) jedhamani bara 1984tti seene. Akkuma seeneen Joordaan taphataa beekkamaa liigii sunii ta'e, akkasumas qabxii fidu baayyee nama dinquuni daawwatoota dinqisisaa ture. Dandeettii qurrupachu qabu irra kan ka'e Slam Dunk Contests irratti foul line irra quruphatte slam dunk gochu waan danda'uffi Jordaan maqaa "Joordaanii Qilleensaa" (Air Jordan) fi "Qilleensummaa isaa" (His Airness) jedhamu argachu danda'era. Kan qofa osoo hin ta'in bekkamuma ittisuu yookan kubba deebisuu argateera. Bara 1991tti garee isaa Buulsi wajjin shaampiyonshiippii fudhachuu jalqabe, bara 1992 fi 1993tti walitti aansudhaan Buulsi shaampiyonshiippii fudhachu dandettera. Kuni immo mata duree yeroo sadii wal-gulla mo'achu (three-peat) jedhamu akka argatani warra tasiserra. Onkoloolessa 1993tti Joordaan kubba kaachoo dhiisee baseball taphadha yaada jedhuni ergaa ba'ee boodaa, bara 1995tti Buulsi deebi'ee warra wajjin shaampiyonshiippii saddi kan birra akka nyaatan warra taasiseera. Kunis bara 1996, 1997 fi 1998ttit. Seasonii bara 1995-96 jirru keessatti Buulsiin NBA keessatti tapha 72 mo'achuni rikardii qabachu dandettera. Joordaan ammallee bara 1999 ergaa NBA dhisee bodda debi'e Waashingiten Wiizaardisif bara 2001-03 taphachu danda'era.
Jordan ofiif badhaasa kanneen armaan gadii fudhattera:
- NBA MVP (Most Valuable Player) shaan.
- All-NBA first team designation kudhan.
- All-Defensive first team honors sagal.
- NBA All-Star game appearance kudhani afur.
- scoring title kudhan.
- stealing title sadii.
- NBA Defensive Player of the Year Award tokko bara 1988t.
Joordaan taba waggaa tokko keessatti tapha irratti keessatti giddu galeessaan 30.1 fi Playoffs kessatti giddu galeessaan 33.4 tapha tokko keessatti qabachuun riikardii qabatee argama. Bara 1999, Joordaan atileetii guddichaa Kaabaa Ameerikaa jaarraa 20ffaa jedhamuni ESPNiin badhaafame, kuni immoo Babe Ruthitt aanee Asoosheetid Pirees (Associated Press) irratti atileetii jaarraa kanaa (athlete of the century) jedhame filatamuun lammaffa irratti argama.
Joordaan daldalaaniis beekkamaa ture. Isniikeroota Nike's Air Jordan jedhaman gurguruun beekkama, isniikeroonni kuni bara 1985tti kan jalqabaman yoo ta'an hanga amma beekkamo dha. Joordaan bara 1996tti fiilmii Ispees Jaam (Space Jam) jedhamu irratti hojjachu danda'erra. Yeroo ammaatti kutaa kubba kaachoo Charlotte Bobcats jedhaman kan Karolaayinaa Kaabaatti argamani keessatti kuttan kan bulchu fi miseensa bulchiinsaa ti.


text:
Human Serum Albumin
Albumin (Afaan Latin albus irra kan dhufee yoo ta'u hikaanis adii jechuu dha) kunii immo gossa protein hunda kan makamu (solubility) bishaan kessa gudda, fesashi sodaa bayye qabu kessatti kan hanga ta'en makamu danda'u fi kan coagulation (protein denaturation) ho'a qabu. Waantotni albumin ofii kessa qaban kan akka Okokaan adii albuminoids jedhamanii wamamu.
This is an excerpt from the article Human Serum Albumin from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Labsa Walhubannoo Tokkummaa
Sadaasa 5, 2012
Labsa Walhubannoo Tokkummaa
Adda Bilisummaa Oromoo fi Gurmuu Qabsaawotaa fi Miseensota ABO
Gaaffiin ummata Oromoo sirna bittaa kolonii mootummaa Habashaa jalaa bilisa bahuuf malee impayera Itiophiyaa dimookraatteessuu akka hin taane waliif mirkaneessinee.
ABOn kan ijaaramee qabsaaa jiru mirga hiree murteeffannaa ummata Oromoo dhugoomsee, mootumma walaba Oromiyaa dhaabee iggitti itti gochuu akka tae irra deebinee waliif addeessinee jirra.
Addadduummaa ilaalcha siyaasaa dhaabicha keessatti dhalate irraa kan kae ABOn bakka adda addaattii faffacaee jiraachuun wal nama hin gaafachiisu. Garaagarummaan kun erga ifattii as bahee eegalee miseensotni ABO kaayyoo bilisummaa gadi hin lakkisin deebifnnee dhaabicha tokkoomsuuf tattaaffii adda addaa gochaa turre.
Jillii hoogganota gurmulee lamaanuu irraa tolfamee marii dheeraa geggeessee kaayyoo ABO, seera fi heera ABO, gaaffii ummata Oromoo, tooftaa fi tarsimoo qabsoo, hariiroo dhaabota alagaa waliin, rakkoo miseensota ABO adda facaase fi furmataa isaa irratti walhubanna tokkichi jiraachuu waan mirkaneessaniif miseensotni ABO gurmuu lamaan keessa jiran bakka takkatti dacha’anii akka tokko taan irratti waliif galame.
Qabsaaoti kaayyoo tookkoof qabsaawan bakka adda addaatti gurmaun qabeenyaa fi humna Oromoo hiruun isaa laafina fidee jiru balinaan xiinxaluun hubannaa gaaa horanne. Kanaaf, gurmuulee ABO hafan mara kaayyoo tokko jalatti deebifnee tokkoomsuuf akka irratti hojjennuu kutannaa qabnu waliif mirkaneessinee jirra.
ABO deebifnee bifa harayaan ijaaruu fi hafuura jaalluummaan humna keenyaa guutuun qabsoo finiinsuuf tarkaanfii warraaqaa fudhannee jirra.
Kaayyoo kana galmaan gahuufis gurmuuleen ABO lameen caasaa tokkoo jalattii walgurmeessuu keenya gammachuu guddaan labsina.
Akka qaama tokkoottii qabsoo finiinsuuf Koree Qindeessituu Tokkuummaa ABO utubnee hojii fardii taan armaan gadii akka hojoomsan irratti waliif gallee.
a. Sagantaa ABO tokkoomsuu hojiin mirkaneessuu.
b. Tokkuummaa ABO dhinsu kana ummataaf ibsuu.
c. Kaayyoo ABO ifatti firaafis diinaafis labsuu.
d. Miseensota ABO gurmuu lamaanuu bakka takkatti dachaasuu.
e. Tarkaanfiin hojii dhaabichaa kaayyoo, seeraa fi heera dhaabichaan kan masakamu tauu miseensotni dammaqinaan akka tiksan mirkaneessuu.
f. Aadaa booddeessa, diigaa taani fi tokkummaa qabsaaotaa laafisan irrattiduula gochuun dhaabicha keessatti deebie akka hin babalanne iggitu.
g. Hojii qabsoof kan gargaaru qabeenya fi dinagdee maddisiisuu.
h. Deggertootni ABO fi uummatni Oromoo gumaata qabsoof akka dhiheessuu haala mijeessuu.
Ummatni Oromoo martinuu, dhaabotni ummataa, maanguddoonnii, beektonni, dargaggoon, fi dubartoonni Oromoo murtiin ABO tokkoomsuuf fudhanne kun murtii seena qabeessa tauu hubattanii nu cinaa dhaabbattani tumsa isin irraa eegamu kennudhaan dirqama seenaa bahaa jennee waamicha lammummaa dhiheesina.
Gurmuuleen ABO haftan kanneen kaayyoo bilisummaa hordoftan kottaa harka walqabannee dhaaba keenyaa fi ummata keenya badii irraa haa oolchinu. Marii jalqabnee jirruu xumurree ABO bakka isaa ganamaattii deebifnee kabajaa seena qabeessa uummatni keenya argatu malee haa dhugoomsinu.
Murtiileen walhubannoo kun guyyaa labsi kun kennamee irraa eegalee hojii irra oolee jira.
Tokkuummaan humna!
Oromiyaan ni bilisomti!
Jaal Ammee Mummee
ADDA BILISUMMAA OROMOO
Jaal Abdataa Shuukee
GURMUU QABSAAWOTAA FI MISEENSOTA ABO
P.O.Box 21762, Washington DC, 20009, USA Tel: (202)-521-5653
E-mail: waajjira@oromoliberationfront.info
www.OromoLiberationFront.info
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
11 Comments
-
Hawiikooti:
Manoonni waak kana hojjettan yoo hojjii irra oole ta’e/walitti fiddan ta’e waan hedduu nama gammachisu hojjettan hedduu galatoomaa.
Haata’uu warra kamtu waliti dhufee waliin haasa’ee?
moo hawwii qabdan haasoftan/as irra keessan?
Hawii irraa
-
Qanquree:
walgalten kun ifaa miti. Kan waan kana gone jedhu inni tokkoo Adda Bilisummaa Oromoo( ABO) , gartuun kan immoo Miseensota ABO jedha. ABO fi Miseensi ABO akkamni qama lama ta`ee wal-mallateesa? Duraan dursee Maqaan kun uumataaf ifa ta`uu qaba. Ummatni utuu eenyumaa namaa( dhaabaa) hin beekin , jarmiyaa tokko walliin hiriirun rakkisaadha.
-
Oromia shall be free!!:
Ummata oromoo balaa itti aggamateraa oolchuuf tokkummaan qabsaawoota bilisummaa oromiyaa hunda barbaachiisaa dha yeroon saatis amma.
Hojjiin hojjatamee waan nama boosu, yeroo ummani oromoo rakkoo hamtuu keessa jiru kana kanneen mirgaa fi abbaa biyyumma saba oromoof falmina jedhan hundi waliigaluun diina irraat fuula deefachuun barbaachiisaa dha. ykn ifuumaafu ummataraat hojjachuu taha. waan kana taheef moora bilisummaa oromiyaa humneessuf yeroon amma. maqaa garuu akkuma abbaan itti mogaafate dha.
-
bonssaa baalle:
Biyyaa alaa teetani lafeei ijolee oromootti warii qoostan tokko tokkn issin garree jirra hingaltan moo amrkati dibee dhoftan walgara kessttu wari jiddu galessa fii ormiyya lixxa waliti dulun nufi lafadha gama dina gora akkastti walbekna nuti warra dhonbirkati nuhubdha
-
Obsaa:
Well!
Tokkummaan QBO barbaachisaa dha. Kanaaf eenyuu fi eenyu illee taanaan qaamni lama ture amma tokkoome yoo jiraate gammachuu ummata Oromoo ti. Haata’u garuu ifa ta’uu qaba. ABO isa kamtu isa kam wajjin tokkoome?
-
Hawwinee Barii:
Nama gaafadhee akkan hubadhetti, warri ABO( gartuu obbo Dhugaasaa Bakakkoo) waliin tokkoome, gurmuu ABO Kamaal Galchuu irraa adda bahee dha. Isaan kun arma duras, maqaa gurmuu kanaatiin, jijjiirraa Kamaal kaayyoo ABO irratti godhe balaaleffatanii ibsa baasanii turan. Kun egaa kan garsiisu, moonaan qabsoo walabummaa Oromiyaa wal-gurmeessaa, tokkoomaa fi humnaawaa akka jiru ogguu ta’u, moonaan Xoophiyummaa fi booddessituu ammoo Oromoo keessaa : jibbamaa, cacabaa fi dhabamaa akka jiru dha.
-
Raggaasaa Soorii:
Ibsi kuni ifaa miti. Sababiinsaas akkuma beekamu maqaa ABOootiin warri of waamani yeroo yerootti as bahaa waan jiraniif warri kuni isaan kam akka tahani hin beekamu.Oromoon tokkummaa barbaada jennaan eenyummaa isaanii otu hin ibsiin “Adda Bilisummaa Oromoo fi Gurmuu Qabsaawotaa fi Miseensota ABO” wal ubanne jechuun maal jechuudhaa? Akka asirratti ubatamutti qaama sadiitu wal hubate: ABO, Gurmuu Qabsaawotaa fi Miseensota. ABO isa kam? Gurmuu Qabsaawotaa warra kam? Miseensota eenyuu? gaaffii jedhaniif deebii hin qabu.
Akka oduun dhagahamutti garuu akka dhaabbileen walitti dhufanii ibsuurra ABO isa tokko keessaa baanee itti deebi’uuf waan saalfaneef isa tokkotti galle otu jedhame irra namaaf gala.
-
daddafo bariiso:
@Jaal Ammee Mummee: kuni kan tokkummaa kanattii waanaa jiru moo kan maqaa isaatiiin akkuma baratame maqaa qabsoo Oromootiin ittin daldalatan woy qabsoon Oromoo sheekko sheekkoo taatee? tokkumaan taphaa ta’ee namni anggoof bololu hun dinuu oluma ka’eetumaan rakkoo Oromoon qabdu waan beekuuf koota gara tokkumaa jedha ufii dhufuu yoo kin dhaquu hin beeku ykn hin fedhu inuma waama waamicha hin dhumanne magan yaa Rabbi.
-
Barii Borddoddee:
While critisym and blame blaming for promises broken is normal but still as an independent concerned Oromo I would still prefer to focus on the future and the BIG PICTURE and try tocontrol and manage the negative feelings concerning failures of these movements instead nurturing and devloping positive feelings and optimism for the possible bright future for the Oromo people and beyond. Optimism and positive disposition and taking steps in positive directions will slowly but surely take us to the final cherished positive destination.
If we think positive, we take steady positive acitions in unity within diversity, we will also achieve positive results reagrdless of taking two steps forwards and one step backwards every now and then. Realistic optimism can be contageous. I hope that the current overdue reconciliation is not just a frozen steril recycled pape tiger and an empty promise devoid of real, dynamic, workable implementation to be seen and felt all over. As the wise saying states, “A man of words not of deeds is like the garden full of weeds.” :)
Even beyond the current level of reconciliation it needs to expand and include other gruops and factions for the needy pupose of mutual support and mutual strength in order to achieve the significant greater good in this 21st century networked world. Combining human and material resources effectively amounts to building capacities and marching to the achievement of the set goal.
Bariidha
-
Ossanaa Bungul:
Waaqayyo, Waaqni jiraataan Oromootaa hannanii fi garaa isin haa godhu!! Homtuu deebi’ee isin hin diigin!! Wal biratti isin haa jaal’atu!! Tokkoomuun keessan haamirkanaa’u!!!!
-
Gadaa Visitor:
Harka funee Ilmaan Oromoo;
Yoo waligalan Alaa galan
Dhaabi Oromo iddoo lamaa itti garga cabee ture kun deebi`e wal itti fayyun abbaa qabsichaa isa ta`e ummata Oromoo fi Firota qabsichaa fi gammachuudhaa. Warra Maqaa qabsoo Oromootin ummata keenya biyya ambaa jiraatu wa`ee Etopiya malee wa`e oromo fi qabsaaun barbachisaa miti , abjuun qaba jeedhani afanfajisu yalaa jiranifi dinoota saba oromoo tif immoo gadaa fi rifanna dha. Harraa sababa dhaabini Oromo tokichi iddo meeqa itti cacabeefi qabson laafee, dinni Oromo immoo yoomi iyyuu caalaa dagaagee jabaatee Oromota hacucu irra darbee lafa isaa fi qe`e isaa irra fudhacha, gurguracha , gegedera fi kenna walifi keennaa ittini walbadhaasaa jiraa.Egaa haawin keenya dhaabni Oromo halgaa jala walaba tan hundinu akkuma kana walhubanno tin waal itti dhufufi tokko taani harka walqabatani qabsa`ani ummata Oromo qaani olchun baayye barbachisadha.Kanko tu calaa jeechudhan walfeecisun tooko ille homaa Ummata keenyafi waa`e hinbaasuu. Oromiyaan biyya keenya tokkicha, sabni keenya tokkicha , qabeenyaan keenyas tokuma kanafis tooko tau`u irra kanhaafe filanna kanbira hinqabnuu.
Kan hubachu qabnu dinni hunduma keenya lafa irra ballessu fi akkeka qaba, saba keenyas, obolota keenyafi maati keenya qucarsaa , saamaa fi ajjesaa jira. Ija tokkoon nuyi ilalaa, nuyi immoo malifi kana hubanne humna tookoon dhabachu shakinaree?
Egaa dhabi kuun lamaan walhubanon tokko ta`an kuun hojjaa tin ummata Oromoo itii agarsisu fi qabsicha tokkumaan fininsu qabu!!
Dhaaba OPDO fi illee tanan waamicha gochuun yeeron isaa ammaa!!
Tokkumaan humna!! Yaa ilmaan Oromoo tokkummaa, Tokkummaa!! Tokkummaa!!
Oromiyaan nibilisomaa!!!!


text:
Y.G (2005) tiin. 12-05-2014
SEENAA
Seenaan Gootummaa Oromoo bakkatti deebi’uuf, Mallattoon isaa mul’achuu eegaleera. Oromoo shiraan dadhabsinee gabroomsinaa jedhanii kanneen Maallaqaa fi qabeenyaan nutti duulan , deebii keessa deebii hin qabneen shirri sun hundumtuu fashaluu haa hubatan. Kanneen dantaa bubuutuuf of gurguranii, qabsoo saba isaanii seenaa xuraa’aan faaluu barbaadanis,
Ummata Oromoo, Sirnoota Itoophiyaa irraa muuxannoo qaban dhiisaatii, dhaloota har’aa illee, gabrummaaf abbaluun akka hin danda’amne, Seenaa Gootummaa Biyya keessatti galmaa’aa jiru irraa barachuu qaban. Sochiin qabsoo Oromoo guyyaa tokkotti Oromiyaa waliin ga’uu akka danda’amu , firaafis diinaafis hojiin argisiisuun, maal irraa akka maddu kan ofittummaan maraate qofaatu irraa barachuu hin fedhu. warri Qabsoo Oromoo dhabamsiifnee, Oromiyaas dhaallee, jireenya bara baraa jiraanna jedhanii shira dhaloota isaanii dhabamsiisu kanneen dalagaa jiran, Ummati Oromoo Biyya keessaa fi alaa sadarkaa maalirra akka jiru odoo hubatanii hegaree isaaniif tola.
Wayyaanee fi kanneen qabsoo Oromoo bifa garagaraan jibba irraa qaban, Sochii Qabsoo Ummata Oromoo ifatti addunyaa irratti gaggeeffamaa jiruun rifatanii waan jedhan wallaalanii jiran. Wayyaanoonni rifaatuu bifa sadiitu irraa mul’ate. sochii akka tasaa isaan rifaasise kana, Mormii isaan mudate qofatti ialaalanii bira dabruu hin barbaanne jedhama. Hiwaatoonni qophaatti kan xiinxalan akkasitti jedhan.
1.Biyya waan hundaa dhuunfanne jirra jedhanii yaadan keessatti, Sabboonummaa Ummata kanaa dhabamsiisuuf shiroota amma kana raawwannee, miidiyaa isaanii Ukkaamsinee, keenya chaanaalootaa fi FM kudhanootaan lakkaa’aman itti gadhiifnee, meeshaa hammayyaa Intarneetaa fi bilbila tu’atu galchinee tu’achaa odoo jirru, humnoota tikaa maanguddoo hanga daa’immanii hiriirsinee odoo jirru, Dargaggoota miliyoonaan lakkaa’aman maallaqaan gawwamsinee gurmeessinee ofiitti qabnee osoo jirru, kkf, maallaqa Biyyatti biliyoonaan lakkaa’amu dhangalaafnee odoo jirru, akkamiin humni Oromiyaa guutuu kun sa’a tokkotti sochaa’uu danda’ee ?
2. Sochiin Gootummaa Ummata Oromoo bakkatti deebi’uuf mallattoo ta’e kun Oromoota irra diinatu hubatee jira. Sochiin kun ammoo dhaloota har’aa qofaa odoo hin taanee, daa’imman mana barumsaa sadarkaa 1ffaa gadii hirmaachisuun isaa, waan gara fuula duraatti isaan eeggatu irraa rifataniiru. Haala kanaan, Karoora dhoksaa keewwatan , suuta Dizaayinii siyaasaa jijjiiruuf keewwannee itti fufna ? moo , ni dhiifna ? tarkaanfiilee fudhatamn irraas waan akeekkannu qabnaa , hegaree Ummata keenyaa akkam goona ?
3.waggaa 23f Qabsoo Ummata Oromoo dhabamsiisuuf shiroota Biyya keessaa hanga Biyyoota alaatti gaggeessaa jirruun milkaa’aa jirra odoo jennuu, Sochiin amma argaa jirru, akkamiin Biyya keessaa fi alatti qindaa’ee hojii irra ooluu danda’ee ? kana irraa kaanee hegareen keenya maal ta’uu danda’aa ? waan hanga har’aatti hojjanne hundi bishaantu itti naqamee . toftaa akkamiin nu jalatti waan amma kana ga’u gaggeeffamu danda’ee ? akkamiin shariikoota keenyaaf wabii ta’uu dandeenya ? sochiin kun dhufaatii Mummicha ministeeroota Chaayinaa fi Ministeera Dhimma alaa Ameerikaan akkamiin wal irra ooluu danda’e ? humni tikaa fi nageenyaa akkamiin bira ga’uu dadhabe ? jechutti jiru.
Wayyaaneen ala kan jiranii fi Qabsoo Ummata Oromoo dhabamsiisanii habjuu isaanii ummata kana irratti fe’achuu kanneen barbaadan , Sochii Gootummaa Ummata Oromoo addatti Dargaggootaa kanaan hedduu rifatanii jiran. Shirri Nafxanyoota durii , wayyaaneen akka nu rukuttuu fi isaan ammoo, Wayyaanee rukutanii bakkatti deebi’uu barbaadu. Wayyaaneen ammoo, Oromoon Amaara akka rukutuu fi isaan humna amma qabaniin Oromoo rukutanii jiraachuu barbaadu. kana malees Oromoo fi Amaara walitti naqixee ofii diriiffattee jiraachuus ni yaaddi. Sochii ammaan garuu, Nafxanyoonni dubbii hamaa akka ofitti harkisaa jiran hubatanii , sochii kana deeggaruu kan jedhu keessa ilaallataa jiru. Oromoon garuu Tapha akka isaanii kana irraa bu’aa kan argatu hin fakkaatu. Of danda’ee lamaanuu of irraa haleeluu qofaadha carraan qabu. kana jechuun, Ummatoota isaanii fayyaaleyyitti duuluu akka hin taane gadi jabeessinee hubachuu nu feesisa. Ummati Magaalaa Amboo hojiin siyaasaa dhiheenya kana raawwatan barnoota nuuf ta’uu qaba. Oromoon dhala Namaaf kabajaa kan kennu, waan isaan waliin wal fuudheef, yk heerumsifateef , ykn wal irraa ilmaan godhateef ykn michoomeef miti. Dhala Namaa ta’u isaanii qofaan kabajaa kennaaf. “Quphannaan na tuffattee, ol kaanaan na baqattee” jedhee Mammaaksa haaraa kanan uumeef kanaafi.
Sochiin Ummataa fi Qeerroo Biyya keessaa fi alatti bifa qindaa’een gaggeefame jiruu fi wayyaaneen ajjeechaan Dargaggoota irratti gaggeesse, Miseensoota OPDO lamatti qooduun ibsamaa jira. Kunis, Deeggartoota Hiwaatootaa Maastar Pilaanii kana hojii irra oolchuuf shira gara garaa raawwatanii fi warruma dura irraa kaasee Maastar Pilaanii kana morman giddutti rakkoo Ulfaataan umamee jiraachuu warri keessa beekan ibsanii jiru. warra hiwahaatiin deeggaran keessaa inni adda duraa Kumaa Dammaqisaa wayita ta’u, inni Bulchaa Magaalaa Finfinnee wayita ture, Maastar pilaanii Magaalaa Finfinnee 10ffaa raggaasisee kan ka’ee fi harka hiwaatootaa kanjiru yennaa ta’u. Daangaan Magaalaa Finfinnee, Burraayyuu, Sulultaa, Laga Xaafoo, Laga Dadhii, Galaan, Dukam, Sabbataa kan of keessatti hammatu ta’uu keessa beektoonni odeeffannoon baasan ni ibsa. Mukitaar Pirazadantii Oromiyaa kan ta’ee muudame waan kana raawwachiisuuf ta’uun beekameera. Obbo Alamaayyoo Atoomsaa lubbun wayita jiranitti, warra Maastar Pilaanii kana hin fudhanne keessaa tokko turu warri keessa beekan ni dubbatu. Dhugaan ni qallatti malee hin cabdu kan jedhan kanadha. Kan nama raaju, Hiwaatoonni Maastar pilaanii kana maaliif akka itti fayyadamuuf deeman miseensoonni OPDO irra jirees duuba keessa irratti Dammaquutu dubbatamaa jira. Wayyaanoonni waan yaadan kan biroo yeroo isaatti itti debi’a. amma keenyatti haa deebinu.
Yaaddoon wayyaanee inni adda duraa, Sochii dhaloota har’aan gaggeeffamaa jiru kana ka’umsa isaa wallaaluudha. Dhugumatti jabinni Qeerroos isa kanadha. Kun wayyaaneen xiyyeeffannaa ol aanaa kennameefii irratti hojjatamuun waan hin hafnee, of eeggachuun gaariidha. Gootummaa Oromoo bakkatti deebi’uuf Mallattoo argaa jirra kan jedheef kanaaf. Bara Oromoon GADAAn bulaa ture, waan deemaniif mana keessatti fixatanii, akka Galaanaa diina irra garagaluu malee , waan ta’uuf deemu kan beeku hin jiru ture jedhama. Kufaatiin kan isaan mudachuu eegale, gaafa diinni qaawwaa isaan giddutti uumedhaa jedhama. Har’a scohiin Biyya keessaa hanga Biyyoota alaa addunyaan raajeffateetti gaggeffame kun , yoo irratti hojjanne , yaadaa fi qalbiin Kenya bakka tokko jiraachuu keenya nu mirkaneessu irra dabree, Gootummaan keenya balbala keenya irra ga’uu nu dhugeessa . Hojii nu hafuuf waan har’a eegallee kun, bu’ura ta’uu qaba. Tumsi keenya keessa keenyatti hamilee seexaa of keessaa qabu uume kun, gonkumaa deebi’ee badu hin qabu. Ijoollee rasaasa diinaan ajjeefaman eenyuf jedhanii akka ta’ee qalbeeffachuu qabna . Dhalli Oromoo Guddaas ta’ee xiqqaa, faajjii ijoollee kanaa ol kaasuun ala furmaata akka hin qabne hubachuu nu feesisa. Gootummaan kun akkaataa hangafoota isaanitti tarkaanfatee, duula Hojii dhaabuu fi daldala dhaabutti ce’uun dirqiidha. Kanaaf ammoo, dhalli Oromoo Biyya alaa jiru, Ummata Biyya keessaa bifa danda’een ijaaree qabsoo Ijaarsa dhaloota har’a cinaa dhaabuun dirqamadha.
Oromummaan har’a kan madaalamtu dhiigaan qofaa miti . waan sabummaa ofiif hojjataniin madaalamti. Hedduu Odeessu irra , waa xiqqoo qabsoo Oromoof gumaachutti haa jijjiiramnu. Humnaa fi beekumsa muraasaan hojii gootummaatti nu geessu mirkaneessinee jirra. Kana irra yoo hojjanne, diinatti xumura gochuu ni dandeenya. Dhalli Oromoo Tumsi har’aa Biyya keessaa fi alatti gaggeessaa jiru , Dhala Oromoof abdii ol aanaa ta’eera. Oromummaaf dursa yoo kennine , ilaalchaan adda ta’uun, diina irratti tokko ta’uu irraa nu hin dhaabu. Sochiin Biyya keessaa fi alaa irraa kan amma hubannes kanuma. Yeroo kana Addunyaan nama dhaggeeffachuu eegalti.
Qeerroon Oromoo Gootummaa isa caaluuf akka of qopheessu shakkii hin qabu. Eegee qeerransaa hin qaban. Qaban ammoo gadi hin lakkisan. kun mammaaksa Oromooti. Oromoon kana ofumaa hin mammaakne. Mammaakisi kun har’a hojjataa jira. Dhiigni obbolaa keenyaa Asfaaltii irratti dhangalaate booree Nuuf taatee, qabsoo isa ol aanaaf nu kakaafti malee , manatti ol nu hin deebiftu. Ummati Oromoo Biyyoota hambaa keessa jiranis, Seenaa amma hojjatan kana daran jabeessuuf, halaknii fi guyyaa hojjachu qaban. Hundumtuu bakka jirutti of qopheessuu fi wareegama barbaachisu baasuuf, wal ijaaruun fardiidha. Haqi Oromoo Ilamaan Oromoo walitti fidu dhihaateera. Gaafas, wayyaanee fageessitee yaadu dadhabdee , muka of irratti muraa jirtuuf moojii !!!!!!!!jala deemtoota har’allee gawwamsaa wayyaaneen machaa’aa jiranifis ani hin beeku.warra mallaqa dhiiga ilmaan Oromoo dhangala’aa jiru caalsifatanii , of gatanii saamicha mana isaaniif karaa mijeessaniif waaqatu beeka !!!! kun waan hin hafne . Sochiin Dargaggoota Oromoo Addunyaa maraa itti fufa. Waan hojjannuu fi maaliif akka hojjannu , ofitti amanamummaan of harkaa qabna. Waan itti jirru hojii keenyaa fi seenaa keenyatu nu ibsa. Oromiyaa borii keessatti mirga guutuu qabaachuuf, boontee jiraachuuf, Afaan guuttee dubbachuuf, har’a qooda kee gumaachii seenaa hojjadhu.


text: Thirupachi Arivaala ada Album andha Director enga engaatta engooru etta ettudhesa hava kaRi koLgaiyadaa kulavazhakkamadaa Lyricist Lyrics maanandhaanae naakkaRuththaaga naan naanga poardhaanae poovellaam singam Singer soaRu Song thavaRavitteega thirundhappoaReenga thiruppaachchi (thiruppaachchi) thottadhellaam uppu vaasaththukkae varippulidhaan veeram veerandhaanae veLLaattuk veLLaaviyil vettikitteega : (2) A aaLugaLa ada aendiyammaa Album amsamadaa andha anuppivechcha appanukku arivaaLa Arivaala arivaaLa...theettikittu Chandran, Clinton, Director echchi eeramuLLadhu ellae enga engaaththaa engaatta engasiyaa engooru eppa etta ettiththodu ettu ettudhesa goaththiramae hava havaa havaa... jaadhip kaakka kaaLamaattu... kaaLamaattu...ththiramae kaattivaikkum kaay kaettu kaLavaaNi Kalpana, kaRi kaRikkozhambu kazhuththaRuththaa koambaa koavaNaththak koavaNaththath kolakolayaa koLgaiyadaa koNdupoay kooRu koottamunnu koRattaaththu kudi kulavazhakkamadaa kuLichchi kuLiththalaiyil kuRumbaattu Lyricist Lyrics maanam maanandhaanae maanthoappula maaRum Mahal mala maNamaNakkum maththadhellaam moappamida mookkaRuththaaga naakkaRuththaaga naan naanga namma neenga nikkum ninnavana ooril pangu parambaraiyaa piLLaiyinnu poagudhadaa poaRadhilla poardhaanae poattu poattum pombaLaiya poovellaam pozhudhupoakku pulinagamaa puliyadangum R raththarusi Rehman ribbanukku samaichcheenga sandaiya sappukottu satta selavillaama senjaa singam Singer soaLakkoozhu soaRu Song sonna sooriyana Sriram Taj thalaiyiladi thandha thaNNi thaNNiyila thappu thattivechchaa thavaRavitteega theettikittu theriyavappoam thinnaa thinnu thirudi thirudith thirundhappoaReenga thiruppaachchi (thiruppaachchi) Thiruppaachchi thoaththadhillaiyadaa thoRandhirukku thottadhellaam thulangap uppu uRaiyavittu urugum vaadaa vaadaa... vaaLeduththaa vaasaththukkae vaazhamatta vaeNumadaa vaetti vaikkum Vairamuthu vambuchchandakkup vamsamadaa vandha vandhaa vandhavana varippulidhaan vazhakkamenga vechchaa vechchu veeram veerandhaanae veLiya veLLaattuk veLLaaviyil veLuththukkattu vettikitteega viduvadhilla visiRividum vitteega


text:
hypocenter yokan hypocentre kan jedhamu kan Afaan Greek irra dhufee kuniin bakka Chocho'a Lafa yokan toka'a nuclear itti ademsifame jechuu dha. Jechii kuni jechaa focus jedhu wajjin kan hika tokko qabu yoo ta'u, focusiin ground zerot.
EarthquakesEdit
Haa ta'u malee yoo chocho'a Lafan walitti qaban ilallan, maqaan hypocenter jedhamu kuni jiddu chocho'a lafa yokan focus wajjin hikka tokko qaba. Kunis jechuun bakka crust Planet kenya kessa kana chocho'i lafa itti jalqabe dha. Kuniin immo epicenteriin jalla, faggena focal depth jedhamu irratti argama. Bakkin kuni bakka energiin cabbi strain kessatti kufame argamu itti gadhifamu dha. Bakki hypocenteriii chocho'a lafa akkatta seismic wave irratti hunda'udhan barbadamu ni danda'a.


text:
Bishaan keemikaala beekkamaa ta'e kan lubbu qabeeyyii gosa hundaaf barbaachisaa ta'e dha.[1] Maqaan bishaan jedhuu kan kan fayyadamu gosa bishaan kan dhangala'aa ta'e yokan akkatta isaa dhangala'oo ta'eef. Haa ta'u malee bishaan akkatta jajjaboo(solid) - Cabbii fi akkatta gaazitiin immo hurkaa bishaaniitti jiraachuu ni danda'a. Hamami bishaan hanga teratonnes 1,460 ta'u fulla lafa hanga parsentii 71% ta'u qabata, kan keessaa immo parsentiin 1.6% ta'u lafa jalaa (aquifer) keessatti argama, parsentiin 0.001% ta'u immo qilleensa keessatti akka hurkaa, duumessaa fi Walit-qabama ta'e argama.[2] Bishaan galaana yookan garba keessatti argamu parsentii 97% bishaan fulla lafa yoo qabatuu, cabbiin fixee kaabaa fi kibbaatti argamu parsentii 2.4% fi gossi bishaan lafa kan birra akka lagaa fi haroo immo parsentii 0.025% qabatuu.
Bishaan gosaa fi akkataa kaneen keessa ta'e Marsaa Bishanii keessa Hurkuu fi Ademaa, Walit-qabama, fi ce'aa kan yeroo baayyee hanga galaana dhaqabuu ta'e ademaa. Bubeen hurkaa bishaan lafa irra qabatee ademma, kunis ce'umsaa bishaan lafa irratti godhuu wajjin wal-qixee dha, kunis ganna tokko kessatti bishaan Tt 36 geessa. Kuni immo adeemsaa bishaan lafa irratti godhuu kan hurkuu fi adeemuu irraa ka'ee kan ganna tokkotti 71 Tt ta'ee wajjin yoo walitti ida'amee ganna tokkotti bishaan hanga Tt 107 ta'etti lafa irratti ademaa. Bishaan xiqqoon tokko garuu yeroo ta'eef qabame haffa kunis kan ta'u cabbii yoo ummu, lafa jalatti (aquifers) fi haroo keessatti yoo qabamu yoo ta'u yeroo tokko tokko immo bishaan kuni akka bishaan qulqullu ta'e lafa irratti tajajilama. Bishaan hara, qulqulu ta'e ilmoo namaa fi lubbu qabeeyyii lafa irratti argamaniif bayye barbachisaa dha. Kunii immo kutaa lafa baayyetti hirdhatee argama.
Waantonii keemikaala ta'an akka soodaa, sukkaara, asidii, alkaalii fi gaazii tokko tokko keessattu ooksijiinii fi molokiyuulii orgaanikii(organic molecule) baayyen bishaan keessatti bullaa'u yookan makamuu ni danda'u. Pilaanetii keenya ala, bishaan baayyen lafa jala pilaaneetii Maarsii, baatii Yurooppaa fi Inseladuus(Enceladus) fi eksopilaaneetii(exoplanet) kan ta'ee HD 209458 b keessatti ni argama jedhame yaadama.[3]
ReferencesEdit
- ↑ http://pubs.acs.org/cgi-bin/abstract.cgi/bichaw/1997/36/i43/abs/bi971323j.html
- ↑ Water Vapor in the Climate System, Special Report, [AGU], December 1995 (linked 4/2007). Vital Water UNEP.
- ↑ Water Found in Extrasolar Planet's Atmosphere - Space.com


text:
Seenaan of haa maruu yk haa walaluu nuti amma gaadiduu jaarraa 19faa lixaa jirra. Bara sana” sirna “Walharkatqaba Afriikaa” jedhamuu sabooti Awuropaa fi Habashaan Afriikaa qircatan. Ergasii addunyaan jeeqama diinagdee fi malbulchaa hedduu jala baate jirti. Gareett wal hirtee al lama warana walitt baafteett. Yoo ilmoon namaa dimshaashatt baduu akka danda’u sodaatan malee sadaffaanis hin oolu. Lolli inni duraa biyyoota Awurpaa hedduu butuche.
Dubbiin saa qabsoo biyyoota kaptalismii giddu anjaa wayyaaf gaggeeffam fakkaata. Dhumma saa keessaa garuu mooraa komunistii Ruusiyaan hoogganamuu fi sooshalism sabaawaatu (fashistii) bahe. Tokko bitaa tokko mirga moggaa jechuu dha. Lachuu ilaalcha kapitalistitt kan galan hin turre. Karisummaan fashistii lola addunyaa isa lammaffaati geese.
Lola lammaffaa keessaa bilisoomuu kolonootaa fi mooraa lama kan kapitaalistii gabaa walabatt amanuu fi kan sooshalistii gabaa karoorfamett amanutu bahe. Oromiyaan garuu kolonummaatt hafte. Sun waggaa torbaatamf lola qabanaawaatti geese. Addunyaan ilaalchaan Kaapitalismii fi Socialismiitt hiramte. Kapitlism lola kan injifannoon yoo xumuru hogganooti saa “Sansakkaa Addunyaa Haaraa”tu diriirfamaa irbuu seenan. Innis Amerikaan akka hoogganamu Jorji Bush Angafi hubachiise. Xexxebi “sansakkaa addunyaa haaraa” jedhu erga dhimma itt bahamu jalqabe fagoo sanaan dura ture. Heddun sana jedhan addunyaa, bilisummaa, walqixummaa, qajeeltuu fi nagaan hin qoqobamin keessatt dagaagu jechuu saanii ture.
Oromiyaan akkuma biyyoota sanaan empayera jalaa walaba ta’anii carraa hiree ofii ofiin murteeffachuu akka argatu mamii hin qabdu turte. Garuu kan dubbatameef kan ta’e tokko hin ture. Afriikaan ala hundaa hongaatuu yoo taatu ammas joonjessa Kolonummaa Dulachaa kan Kolonummaa Haaraan muuxataa jiru jalaa caffatee bahuu hin dandeenye..
Dhumi jaarraa 19faa yeroo ummati Awuropaa dachaan guddatee fi teknolojiin hedduu mise. Magaloti gurguddoonis yero itt baayyatan ture. Gurgurtaan garbaas seera ala godhame. Sanaan akkaataan jireenyaas hedduu jijjiiramaa dhufe. Jijjiirammichi hoomisha industrii hedduu gaafachuutt ka’e. Dorgommeen industroota gidduu hoomisha fedha naannaa ol gochuuti ka’e. Waatattaan naannaati argamus dorgommee duruunfatanii itt namman sanaaf hanquu ta’aa dhufe. Nammis lafa ballaa gaafachuutt ka’e. Haalli dhalate kun karaa itt afuura baafatu argachuu baannan kan biyyoota Awuropaa jequmsa keessa galchuu ta’uu danda’a.
Misiyoonotaa, keettotaa fi saaroobdoti dursanii Afrikaatt ergaman haalli waldiyyaa sana keessa jiru gabaaf tolaa akka ta’e jara Awuroopaaf iyya’an. Jarri sun Afrikaanota waan xixinnoo gowwoomsanii araddaa irra qubatan mallateessifataa turani. Olloota fi hogganoota keessaas walitt naquun hariiroo dudhaa booressaa turani. Waan sun dursee ta’eef hedduun walgidduutt araaraa buusuu irra, karaa isa gabra cehee dhufu firomfatan soquutt ka’an. Meeshaan lolaa ammayyaan (qawween akaakuu addaa kan akka” machine gaan” jedhamu) jaarraa sana keessa hojjetame. Kan isa dura maskettoo suuta dhukaatu turte. Motorri danfaan socho’u fi qorichi busaa, kiniiniin baras argame. Haalli walii galaa Awuropaan gabaa fi waatattaa dheedhii argachuuf akka duulu mijjeesseef.
Aangoo ofiitt amanti argachuun nagaa fi malaa qofaan utuu hin ta’in mootummooti Awuropaa Afrikaa humanan qoodatanii humnaan qabachuuf walgahii Barliin (1884-85) irratt walii ta’ani. Sun seenaa keessatt “Walharkatqaba Afrikaa” jedhamee beekama. Bakkoota tokko tokkoon saanii duraan qabatanis walii beekan. Qawwee maskeettoo duraan bahan kan bitachuu danda’an mootota Afrikaa yartuu turani. Kanneen haaraa bahan Afriikaanotatt akka hin gurguramne dhowwame. Habashaan garuu karaa dhibantoota saanii koloneeffatoo bitachuu fi kennaan argachuu danda’anii turani. Anjaa inni Habashaaf kennee Dilii Adwaa fi duula Oromiyaa fi biyyoota olla see qabachuuf godhame irratuu muldhateera. Mootorri danfaa, doonii bishaan akka Kongoo faa irra salphaatt balalii’uun rakkina geejjibaa salphise. Kanaan akka karoorfatanitt qabachuutt yoo ka’an mootiin Shawaa biyyoota kibba saatt akka bobba’u meeshaa fi ogeeyyii lolaa dabalanii fe’aniif. Biyyi walharkatqabichaan hin tuqamin biraan kan qaata garboota Ameriikaa dhufaniin qabame, Layibeeriyaa qofa ture.
Fedhi yeros addunyaa keessa ture ammas mullataa jira. Teknolojiin akka internet faa, kan geejjibaa fi quunnamtii shaffisiisan yoomu caalaa addunya walitt gunnuuffachiisaa jiru. Dilormaan biyyootaa guddataa waan dhufeef nyaachisanii bulchuuf qabeenya jirtu wal saamuuf dorgomuun o’aa jira. Korporeeshinooti saanii kara karaan lafa qabachuuf yoo wal dorgoman agarra. Hardha kan wal gaarreffachaa Afrikaa keessa labaa jiran Awuropa qofa utuu hin ta’in Azhiyaas ni dablata. Yoo karaa sana irra tattaafatan malee diingdeen saanii jeeqamlixaa jiru keessaa kan bahu itt hin fakkaatu. Afrikaan waatattaa dheedhii, humna namaa rakasa fi lafa qonnaa ballaa dureeyyiin addunyaa dharra’aniif hardhas qabdi. Dooyyaaleen saanii kara karaan lafa dhiphisaa jiru. Moototi Afrikaa ammayooti isaan duroomsa taanaan ummataaf haa tahu ulfina ofiif dhimma hin qabani.
Abbaaan hirrootaa qaani hin qabneen lafa Oromoo kan caalaa baaseefitt gurgurachuuf dharraa qabu. Kanaaf erga samicha lafaa korporeeshinota danga darbootii kaasee ummati caalaatt hiyyoomaa, caalaatt buqa’aa jira. Jarjartii samtoti kun homisha guddaa fi bu’a olhaanaa argachuu irraa kan ka’e haddhaa naannaaf hamaa ta’ett dhimma bahuun ballinaan gaggeefamaa jira. Akka hobbaatii kanaatt kan gabaafame dolollii fi laggeen binoo fi nammi dhuganii fi nyaata ittiin tolfatan faalamuu dha. Kana irratt waa’een Hara Qooqaa hedduu jedhameeraa. Keessaayyuu wayyabummaan Oromoon akka hin mullannett gocha shiraan xaxameen caasaa addaa itt baasaa jiru. Lafa saanii karoora magaalaa fi indoon qabatanii erga isaan buqqisanii duuba lammi biraa qubachiisuu. Bulchooti horii dheebotoon kun Oromoo wayyabummaa dhabsiisuuf haawaasa Oromo haaraatt caasaa jiru. Isaan buqisuun murnoota lammi biraa magaalotaaf karoora baafna jechuu fi indoo harkisuun yoo qubachiisan argamu.
Duuloti si’anaa akka durii ifatt doonii lolaa fi loltuu leenjifamte fudhatanii hin dhufnee. Keettolee biyya keessaa hidhachiisani hiyyeessa biyyaa mirga ofii gaafatu dorsisisaa, hiraarsaa, hiisisaa fi ajjeesisaa jiru. Fedhi ofii eegamnaan akeeka keenya bu’uura kan jedhan, mirgi ilmoo namaa kabajamuun, duubatt dhiibama. Caalaattuu yoomallee garaan saani beeke, kanneen mirga saaniif lolatan “gooltuutt” ramadamanii bakka dhaqan hundatt moggeeffamuu. Haa tahu malee roorroon kan itt hadhaawe dabaa fi hamaatt akka hin fincille gochuu hin dandeenye. Si’ana sochiin ummataa golee hundaa bokokaa fi dhoowaa jira.
Mudde 18, 2010 ganda biyya Tunisiyaa tokko keessatt ibidda dardarri Mohamed Bouazizi jedhamu ofitt qabsise irraa qaanqeen ka’ee biyya Arabaa hedduu waliin gahe. Kaka’isi sanaan dhufes “Arab Spring” (Birraa Arabaa) moggaafame. Sochii ummataa duraan addunyaa keessatt tahaniin walitt akeekuun moggaafame kan jedhan jiru. Birraan yeroo want halle lelisee daraaree bareede mullatu waan ta’eef sochii kana keessaa waan gaariin bahuuf deemaan yaadameetu kan jedhanis jiru. Waan halleefuu gaaffiin ka’e biyyoota Arabaan danga’amuuf hin deemu, dhukkuba daddarbu ta’eera. Naannaan Baha Gidduu ammayyuu gabii hin arganne. Sochii kanaan mootummooti Tunisiyaa, Libiyaa, Masir, Yaman, Ukrayina yoo jijjiraman waan gaariin keessaa hin bahin jira. Arabooti jeeqamaa fi diigamaa keessaa utuu hin bahin kan itt dabalaman jiru. Warraaqsi Yukrayinaa kan ida’aman keessaa tokko.
Sochii ummataa kan kaasu hiyyummi dangaa dhabuu, mirga ilmoo namaatti cobuu, faalama, aangoon kachachaluu fa’ii. Waliigalatt roorroon yoo hammaa bahu jireenya irra du’anii baduu filachiisa. Bakka hallett kanatu mullataa. Ummati roorroo sarmuu didee yeroo ka’u salphaatt gadi hin qabamu. Kanaaf sochiin saa injifannoon bahu qaba. Yeroo hedduu waraqsi ummataa kun collootaa mararfatoo ummataa fakkaatanii of dhiheessaniin butama. Yukrayinaa irra sun gahu hin hafne. Utuu akka ka’ett nagaan xumuramee Krimiyaan cituuf sababi hin argamu ta’a.
Yukraayina fi Rusiyaan hundeen saanii tokko ta’ullee sabummaan adda addaatti wal ilaalu. Ummati Yukrayinaa keessa jiran hedduu dha. Kan lammi Yukrayina ta’an 78%, Ruusiyaan 17%, Belarus 6%, Krimiyaa fi Tatar 5% akka ta’an himama. Lakkoofsi saanii sanaa gadi kan ta’anis hedduun jiru. Lammi Ruusiyaa kan ta’an baha fi kibba Yukrayina gara Rusiyaatt haanani jiraatu. Yukrayinaan miseensa Tokkummaa Soviyet waan turteef diinagdeen see Ruusiyaa waliin hidhata qaba. Garuu erga walabummaa argatanii gara Awuropaa ilaalutt ka’ani. Hanga yoonaa kan harka keessa qabataan ummata Yukrayinaan gutummaatt irratt walii hin galamneef fakkaata. Ruusiyaanis NATOn akka hanga ollaatt jala seenu hin fedhu. Qoccolloon uumamuu dandahu gara hundaan sodaatamuu hin oolle.
Ummati Yukrayina yeroo hedduu roorroon itt baayyachuu, hojii dhabisaa fi abdii kutannaan kan ka’e mootummatt hiriira nagaa bahee buqqisaa ture. Si’anas sochii “Euromadian” jedhamu jalqabee ture. Ka’ka’ichi aanga’oota Lixaa irraa degerssa ifatt argate. Hiriirichi nagaan ta’uun hafee meeshaan waljala dhaabbatame. Isaanis Presidantiin biyyatii ari’amee Ruusiyaatt kute. Mootummaa yeroo ofiin jedhe kan bakka saa bu’e Lixi harka ballisee simate. Sabboonummaan Yukrayinnummaa olka’aa dhufuun ummata lammiin Ruusiyaa ta’e hedduu rifachiisee. Haasaan dabbalooti Yukrayinaa haaraan tolchanis lammii Ruusiyaa akka moggeessu naasisu kan dagatan fakkaata.
Parlamaan Ruusiyaas mootummaan saanii akka laamii Ruusiyaa Yukraayinaa keessa jiraataniif eegumsa godhu seera tumani. Itt haansee ummati Krimiyaa mootummaa haaraa hin fudhannu jedhanii walabummaa saanii labsanii Ruusiyaati dabalamuu gaafatanii. Ruusiyaan mamii malee gaffii saanii fudhate. Krimiyaan jaarraa 18th kaatee hanga 1954tt bulchisee Yukrayinaatt naanna’utt Ruusiyaa jala turte. Anga’ooti Lixaa murtee Krimiyaa fi Ruusiyaa kana seermalee jedhanii balaaleffatanii tarkaanfii Ruusiyaa ittiin adaban fudhataa jiru. Garuu hanga yoonaa qawween lolla hin jenne. Amma aanga’ooti lamaan Ruusiyaa fi Lixi waliin nokkoruu eegalaniiru. Haalli saa addunyaan gara lola qabanaawaa moo, o’aatti deemti gaaffii jedhu kaasaa jira? Lachu umumatoota Yukrayinaaf kan tolu miti. Dirree lolaa anga’oo lamaa ta’uun jira.
Erga dhuma “Lola qabanaawaa” as addunyaa Amerikaatu hoggana ture. Amma Ruusiyaan bakka kufee ka’e fedhi koo yoo tuqamu callisee hin laalu, mootummaa Yukrayinaa yeroof dhaabbates hin beeku jedhe. Yoo sun ta’e “Addunyaan Banti Tokkee” tahun ni hafa jechuu dha. Ammayyuu biyyooti shan waldaa BRICS jedhamu dhaabbatanii jiru. Banti hedduun itti haanu maal fakkatinaa, nammuu heduuti ka’eera. Ummati Yukraayinaa kan Ruusiyummaa qabanis mootummicha hin fudhannu jedhanii didaa jiru. Goloti mirgaa, akka faaashistii faa Ruusiyaanota, Yihudotaa fi komunistoota ni haleella jedhanii dhaadatu. Sanaan hireen Yukraayinaa fanxa lixee jira. Qaama saa irraa Krimiyaan qaata cittee. Ruusiyaan hogganummaaf sadarkaa baaqulaatt kan dorgomu taanaan hariiroo gamtaa Lixa waliin jalqabe irraa garagalee gara Asia, Amerikaa kibbbaa fi Afrikaa ilaala ta’a. Tokko fedha kaanii tuqe malee waliigalteen bu’aa hirmachuun barsiifata addunyaa miti. “Sansakkaa Haaraa Addunyaa” Jorji Bush Angafi herrege bifa jijjiirrata taha.
Wal sukkuma aanga’ootaa kana keessaa waliigalatt Afrikaaanoti, keessaattuu Oromoon eessa of kaa’anii ilaalu? Sana yoo murteeffatan gara itt deemanis waliin qayyabachuu danda’u. Akka nammi biraa mirga ummata keenya ulfeessu gaafachuu dura ummati keenyaa biyya ofii irratt mirga abbaa biyyumaa qabachuu amanuu qabna. Mirga qaba yoo jedhame, mirga sana ulfeessuu fi ulffeessisuuf kutatoo ta’uu gochaan mirkaneessuutu gaafatama.
Olantummaan bulcha seeraa fudhatamuu fi sirna demokratawe guddifachuun akeeka muummicha ta’uu qaba. Oromiyaan jaarraa tokoo oliif qabaa diinaa jala jirti. Qabaa kana jalaa bahuuf dhiibbaa fi dorsisa qaama sadaffaa malee mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu mirkaneeffachuun waan irra hin darbamne. Jijjiirama sun fiduun bu’aa fi fedhi tuqamu hedduun jiraachuu danda’a. Kanaaf seerri addunyaa nu deggeraa qofaan utuu hin ta’in, ifaajjee fi dafqi ilmaansee akka barbaachisu.hubatamuu qaba. Qabsoon kutannoo fi dudhamaan gaggeeffamu tumsaa hin dhabu. Sana malee aanga’ootatt iyyachuu qofaan mararfannoo argadhaa yaaduun, gooftaan ergamee kan nama saame naaf deebisisa jedhanii gooftichatt iyyachuu ta’a. Iyyannoon akkasi ergamsichi milkaawuu fi akka kan saame keessaa hin hambifanne gabaasuu qofa ta’ee hafa. Kanneen biyya bulchan garri caalu fedhaa fi miira walfakkaataa qabu. Waa’e demookrasii fi mirgi ilmoo nama irratt wanti qaaqanii fi hojii irra kan oolchan adda addaa.
Demokrasii jechuun sirna mootummaa ummati fedha saatiin diriirsuu fi olantummaa irratt qabu jechuu dha. Sanaaf fakmishoon tokko hin jiru. Jarri Lixaallee caasaan ittiin wal gaggeessan kan walii irras kan Grikii durii irraas adda. Sun akka nuu tolett marii, tokko tokkoon ummata keenyaan gad dhaabbanna. Fakmishoon Gadaa Oromoo duriis keessa deebi’amee ilaalamuun anja qabaa. Ummati eenyummaa tokko dhahatu bilisummaan waliin dhaabbachu yoo danda’e qofa ummatoota naannaa waliin hariiroo walgituf dhoofsisuu danda’a. Sana malee ajajamaa malee fedhaa jedhamuun hin danda’amu. Tokkoon bulaa malee ofiin bulaa yk walaba hin jedhamu.
Waa’een nagaa fi fedha ummatoota addunyaa ilaalu dhoofsisa walqixummaan tahuun murteefama. Akkasitt yoo deemame kan kee kootiin hafee, dugda naa hooqii anis keen siif hooqaa jechuun akka ta’a. Garuu nammi kan waa it gurguratu hattuu yk saamtuu tahu yoo ciicatellee waanuma gabatt argate bitata. Saamtuu saa irra haane kan bituuf homisha saa argamsiisuun giroo abbaa waantichi kiyya jedhuuti. Fedhi bittuu kan dhiheessuu dandahe irraa tajaajila argachuu dha. Sun akka sana yoo ta’u akeeki carraa walqixee qabaachuu ilmoo namaa dagatamuu hin qabu. Hiree saa abbaatu murteeffata malee nammi namaaf hin murteessu jechuu dha. Rakkinni Afrikaa tokko, hogganoota ofitt amananii fi ummati itt amanu dhabuu dha.
Hundi dureeyyii addunyaatt hudduu gatatanii ummata ofii waliin saamuu fi hiraarsuu malee madaalli hariiroo addunyaa keessaa eegsisufii kan kutatan miti. Kanaaf ummatooti Afrikaa fulduratt dhufanii mirga ofii, hariiroo walii fi addunyaa gidduu sirreeffachuu qabu. Tokkomichi tokkummaa ummatootaa ta’uu qaba. Tokkummaaan Afrikaa amma jiru Afrikummaa caalaa sabgidaawaa fi kan fedha adddaa tajaajilu ta’ee mullata.
Oromoon lakkobsaan ummata guddaa dha. Ummata seenaa qaroomaa boonsaa qabu. Oromiyaan lafa jalaa fi irraa madda qabeenyaa hin tuqamin qabdii. Ummati shee naannaa keessa jiru homishaawummaan kan isa caalu hin jiru. Kan gurguratuu fi bitatuuf gabaa guddaa dha. Kan indo dhagalaasuu fedhuuf Oromiyaan carraa guddaa laattii. Ummati shee kan nagaa fi qajeeltuu jaallatu, safuu eeggatuu dha. Aadaa Gadaa (demokratawaa) fi seeraan bulmaataa qaba. Barnootaa fi hobbaati teknolojiitt dhimma bahuuf kan sammuun saa bana ta’e.
Jannummaa fi gamnummaa dhabuu saa lugnaa fi daallicha qofaatu komata. Oromoon aadaa fi dudhaa dubbii gidduutti harkisu qabu. Kanaaf sirna dhiibba silaa karisummaa erga faca’anii fi kolonaawanii ilaalchotaa fi amantoota keessaan itt dhufuu danda’an caalaa cimaa qaba. Sanaan “gooltu” jedhanii Oromoo komachuu aggaamuun tooftaa sobdootaa fi sadootati. Ummati Afrikaa hammana gahu kan konyee hin guutneen ukkaamamee jiraachuun qaanessaa ta’a. Hamma ofii agarsiisuun tuffii dillisee qabaa hin guutnee walirraa hin citne, dadhabaa fi sodaattuu jedhamuu irraa nama oolcha.
Oromoon haala addunyaa amma mullatu keessatt hiroo gahaa argachuuf tattaafachuu qabaa. Hanga yoonaa ba’aa fi bu’ii guddaa jalatt afaan ofii fi eenyummaa sabummaa saanii hammaa tokko hamaa irraa baraaranii hardhaan gahaniiru. Kan bade deebifatanii kan egereefi bu’uura buusuun jarjarsaa dha. Sochiin blisummaa Oromo waan bacancare haa fakkaatu malee karaa adda addaa misooma agarsissaa jira. Dhaaboti jabina dabalan bibbiqilaa jiru. ABOnis dandamachuuf ifaaja’aama jira. Humna abdachiisaa ta’uuf ida’ii tolaatu sabboonota irraa eegamaa. Dhaaba kaayyoon ummataa egereef itt fufiinsa qabaachisu hoggansa sochii bilisummaa biyyati gad dhaabuu akka ta’u mirkaneessisuu dha. Abba tokkooti namootaa, ni dadhabu, ni du’u, ni ganuu, ni baqatusi.
Dhaabi fedha ummataa dhalootaa dhalootatt haa dabarsuuf itt yaadamee, mari’atamee, bu’uurfamee wayyabi hanga ergamsa saa raawwatutt gula jiraatu. Dhaabi malbulchaa daboo farsoo mitii, sansankaan akka qilleensi hin gallett ijaaramee iyyaatiin naannaa fi haalaa fiixee quba saa irra jiru, kan hogganootaa fi miseensoti saa abbaawummaa fi itt gaafatama qaban, kan naamusa cimaan gaggeefamu ta’u malee hafuu saa wayya. Dhaabi malbulchaa gaarrenii fi sulula biyya ofii keessatt baroodu dandahuu qaba. Kana dhugoomsuuf hundu beekumsa, ogummaa fi humna saa qusachuu hin qabu. Fedhi ummataa akka dhaabi saa isa gidduutt argamu. Dhaabi ummataa baqataa ta’ee hafnaan ni halagooma. Baqataan sin hoggana jechuun hafeee yaaduunuu safuu tahu qaba. Faranjooti, “Fedhoota dhaabbatoo malee michoommi dhaabbatoon. malbulcha keessa hin jiran” jedhu. Qabsaawoti Oromo kana attamitt ilaaluu? Fedhi ummata Oromoo dhaabbataan walabummaa, biyya ofii irratt mo’aa ta’uu dha. Fedha halagaa guutuuf kana irraa maquun tuffatamaa fi salphisaa dha. Michooma malee walabummaan hin dhoof sifamu.
Ulaagaan firoomaa fedha walii walii kabajuu, walqixummaa fi kabajaan wal ilaaluu dha. Kan hardha diina jennuuun bor sana guutnaan fira tahun shaakala beekamaa malbulchaatii. Dantaa ofiif warregamuun jalqaba seenaa kaasee gocha boonsaa ta’uun beekamaa dha. Oromoon akka isa dura Walharkatqaba Afrikaa Haaraanis akka hin gaagamne waan danda’an hunda gochuu qabu. Sansakkaan addunyaa jijjiiramu humni dhaabuu danda’u hin jiru. Abbaan fedhe haa hoogganu Oromoon dammaqanii waa keessaa buufachu of dandeessisuuf qophee ta’uu dha. Kellaatt ittisuun yoo hin danda’amnellee taatoti saa akka mirga ofii seerawaa namaa baran gochuun barbaachisaa dha. Qabsoon sadarkaa saboota moo’ummaa qabanii keessaa bakka keenya argachu itt fufaa.
Ulfinaa fi surraan gootota kufaniif; walabummaa, walqixxummaa fi bilisummaan kan hafaniif; nagaa fi araarri Ayyaana abboolii fi ayyoliif haa tahu!
Ibsaa Guutama
Ebla, 2014


text:
Tokkummaan uummata Oromoo yoomiyyuu caalaa amma barbaachisaa fi murteessaa dha
Abdii Boruutiin | Caamsaa 18, 2014
Barreeffamoota (barruulee) yeroo adda addaa dhiyeessaa ture keessatti harka caalaa waayee tokkummaa ilmaan Oromoo barreessaa akkan ture ni yaadatama. Yeroo sanatti dhimma tokkummaa cimsee akkan kaasu kan na taasise sababni inni hangafti jaarmayootni Oromoo gara gara hiramanii; qabsaa’otni keenyas akkasuma gara gara faffac’anii humni mooraa keenyaa waan laaafefi. Keessumaayuu ammoo jaarmayaan jaalatamaa Addi Bilisummaa Oromoo (ABOn) bakkee saditti hiramuu isaatu sababa guddaa ta’e. Yeroo waayee tokkummaa qabsaa’otoa, gurmuulee fi jaarmayoota Oromoo barreessu sana tokkummaan ilmaan Oromoo akka uummataatti baay’ee na hin yaaddessine ture. Xiyyeeffannaan kiyyas irra caalaan jaarmayoota siyaasaa keenyatti ture jechuu dha. Har’a garuu haala amma keessa jirru, keessumaayuu haala uummatni Oromiyaa keessa jiru yoon ilaalu, tokkummaa jaarmayootaa qofaa otuu hin taane walumaagalatti tokkummaan uummata Oromoo yoomiyyuu caalaa barbaachisaa akka ta’en hubadha.
Wayyaaneen shira bosona keessatti xaxaa turtetti fayyadamtee; erga maqaa Oromootiin jaarmayaa maxxannee (Dhaaba Diimookraasii Uummata Oromoo – DhDUO ykn OPDO) uumtee ABO irratti duula labsitee kaasee; jaarmayaadhuma kanatti fayyadamuudhaan shira fi daba hamma kana hin jedhamne dalaguudhaan bar-kurnee lamaa ol uummata keenyatti karaalee adda addaatiin roorrisaa jirti. Uummata keenya kan lakkoofsi isaa hin beekamne, kaan mana hidhaa keessatti dararaa; kaan ajjeestee karaarratti gataa; kaan biyya abbaa isaaniirraa akka baqatan taasisaa; tooftaalee adda addaatti fayyadamuudhaan uummata keenyarratti badii guddaa dalagaa turte; ammas bifa biraatiin cimsitee dalagaa jirti. Tooftaan Wayyaaneen amma itti fayyadamaa jirtu garuu bifaanis ta’ee ayinaadhaan kan yeroo biraarra adda ta’ee; uummata Oromoo fi biyya keenya Oromiyaa dhabamsiisuuf kan deemu akka ta’e mul’achaa jira. Karaa tokkoon maqaa shororkeessaatiin, ABO sababa godhachuudhaan ilmaan Oromoo hidhaa fi ajjeesaa turte, jirtis. Karaa biraatiin ammoo, maqaa guddinaa fi misoomaatiin namoota keenya bira dabartee lafa keenyallee daqchee Oromiyaa dhiphisuu fi sirumaa balleessuuf ciminaan dalagaa jirti.
Ana kan gaafii guddaa natti ta’e fi baay’ee na yaaddessaas jiru dhugaa dubbachuudhaaf waayee lakkoofsa uummata Oromoo ti. Yeroo baay’ee uummatni Oromoo lakkoofsaan uummata miliyoona afurtamaa (40) ol ta’u dha jennee dubbachaa jirra. Mee itti yaadnee dhugaas haa dubbannuu, lakkoofsa kana mirkaneessuudhaaf ragaa qabnaa? Uummatni tokko hanguma du’u dhalachaa fi baay’achaas akka deemu kun seera uumaa ti. Haa ta’u malee, dhugumatti yoo waayee kana ittiyaadne, Wayyaaneen waggoota diigdamii sadeen (23) dabran kana keessatti uummata keenya hangam lakkoofsaa isaa hiri’saa akka dhufte hubachuu dandeenyaa? Uummata keenya kan lakkoofsi isaa guddaa ta’e kana xinneessuu akka danda’an Wayyaanotni, keessumaayuu hogganaan isaanii kan dur Mallasaan dubbatee fi dhaadatee akka ture ni yaadatama. Egaa, waayeen kun gaafii guddaa uumee jira. Otuu lakkoofsa guddaa himannuu, diinni nama-nyaataan kun nu dhabamsiisuuf akka karoorfate fi karoora isaa kanas sadarkaa sadarkaadhaan hojiirra oolchaa akka jiru sirriitti hubachuu qabna. Maastar Plaaniin Finfinnee fi godinaalee addaa Oromiyaa jedhamanii kun karoora diinaa keessaa isa tokkoo dhaa bar.
Har’a barattootni keenya shira nurratti dalagamaa jiru fi badii nutti dhufaa jiru kana hubachuudhaan; dammaqanii gamtaadhaan ka’anii falmchaa jiru. Sababa kanaan ijoolleen keenya akka saree karaarrtti ajjeefamaa; lakkoofsi isaanii kan hinbeekamne mana hidhaatti guuramaa akka jiran Waaqayyoo/Rabbi qofaatu beeka. Inni kunuu qaama duula uummata keenya lakkoofsa isaa xinneessuu ti. Gama tokkoon lakkoofsa uummata keenyaa hir’isaa; gama biraatiin dachee Oromiyaa dhiphisuudhaan; Oromoo fi Oromiyaa dhabamsiisuuf akka deeman ilmi ykn intalli Oromoo kan ija qabu arguu fi kan gurra qabu dhagayuu qaba. Shirri Wayaaneen dalagdu kan lakkaawamee dhumuu miti. Har’allee yeroo qabsoon mirga uummata keenyaa ijoollee keenyaan qabsiifamee akka ibiddaa boba’aa jiru kanatti, uummata keenya sodaachisuu fi/ykn gowwoomsuudhaanis haa ta’u akka uummatni Oromiyaa tokkummaadhaan wal bira hin dhaabbanne godhaa jirti. Yeroo ammaa, yeroo keessa fi alaan sochiin uummata keenyaa cimaa jirutti; yeroo tokkummaan Oromoo yoomiyyuu caalaa addunyaa kanarratti mul’achaa jirutti; uummata addaan hiruu fi walirratti kakaasuuf tooftaa biraatiin duula nurratti godhaa jirti Wayyaaneen.
Waanuma yeroo ammaa ta’aa jiru akka fakkeenyaatti yoo fudhanne, Wayyaaneen dhimma Maastar Plaaanii Finfinnee ilaalchisee, yeroo uummatni Oromoo bal’aan harka walqabatee socha’aa jirutti, uummta keenya sobuu fi sodaachisuudhaan akka hiriira bayanii Maastar Plaanii kana deeggaran fakkeessuuf carraaqaa jirti. Kun tooftaa uummata Oromoo addaanqooduu fi walirratti duulchisuu ykn waldura dhaabsisuu ti. Kunoo uummatni Oromoo Plaanii guddinaa fi misoomaa kana deeggaraa jira jedhanii dubbii dharaatiin hawaasota Addunyaallee afaanfaajjessuuf shira dalagamaa jiru akka ta’e Oromoon hubachuu qaba. Uummatni Oromoo bal’aan waayee Maastar Plaanii Finfinnee kanaan mormaa otuu jiranuu; lakkii isaan kun warra humnootni farra-nagaa fi farra-misoomaa duuba jiranii dha; ijoolleen (barattootni) dhimma kanarratti mormii godhaa jiranillee akkasuma ijoollee muraasa ta’anii dha jechuudhaan uummata keenya fi kan biroo afaanfaajjeessuuf yaalii guddaa godhaa jirti faashistii Wayyaaneen. Egaa shirri Wayyaanee kan lakkaawamee dhumu fi kana sana jedhumu waan hin taaneef, hanga ishiin hundeedhaan buqqaatee Oromiyaa keessaa achi darbamtutti shirri biraas waan itti fufuuf kana hubachuu fi ofqopheessuutu furmaata dha.
Furmaatni rakkoolee kanaa maali? Yoon gaafii kana kaasu, akka heerragaa salphaadhumatti Foormulaadhaan furmaatni ykn falli rakkoo kanaa isa kana jennee lafa kaayuu akka hin dandeenye beekamaa dha. Qabsoo bilisummaa Oromoo kan haala walxaxaa ta’e kana keessatti godhamaa jiru yookaanis dhimma Oromoo kan baay’ee rakkisaa ta’e kana dhiisii rakkoon biraatuu salphaadhumatti furmaata argachuu hin danda’u. Haa ta’u malee, akka qaama furmaataatti ilaaluu kan dandeenyu inni guddaan tokkummaa uummata Oromoo ti. Inni kun baay’ee barbaachisaa fi murteessaa dha. Otuu irra hin dabrin carraa kanaan wantin ibsuu fedhu tokko, hangan beeku fi hubadhetti, bara 1991 as tokkummaan Oromoo, keessumaayuu biyya ambaa keessatti, hanga yeroo ammaa kan mula’tee hin argine. Kun waan baayee nama gammachiisu fi boonsu dha. Diinni fi alagaan nu tuffachuu fi nutti qoosuudhaan, Oromoon walii hin galtu; Oromoon tokko hin taatu kan jechaa turan, tokkummaadhaan walbira dhaabbachuu keenya yoo argan dhugumatti akka rifatani fi sodaatanillee waan hubatamuu danda’u fi dhara hin taanee dha.
Diina rifachiisuu, naasisuu fi sodaachisuunuu qabsoo isa tarkaanfii duraa ti. Tokkummaan diina sodaachisu kun ammoo cimaa fi babal’achaa deemee humna cimaa fi abdachiisaa yoo uume, wanti diina hin injifanneef sababni ni jira jedhee hin yaadu. Kanaaf, yeroo ammaa tokkummaan uummata Oromoo yoomiyyuu caalaa barbaachisaa qofaa otuu hin taane murteessaallee akka ta’u hubachuu qabna. Tokkummaa keenya qofaatu badii Oromoo fi Oromiyaarraa nu hanbisa. Tokkummaa keenya qofaatu akka addunyaanillee nu hubattu taasisa. Tokkummaa uummata Oromoo qofaatu galii barbaadnutti nu geessuu danda’a. Yoo tokkummaan uummata keenyaa cime, diinni fi alagaan nu keessa seenee addaan nu hiruuf carraa hin argatan. Tokkummaadhaan harka walqabannee keessa fi alaan sochoonee, Oromoo fi Harmee teenya Oromiyaa badiirraa haa oolchinu. Lafeen ilmaan Oromoo kan qabsoo kana keessatti caccabde fi dhiigni ilmaan Oromoo kan dhangalaye; lubbuun gootota keenyaa kan galaafatamte gumaa argachuu qabu. Injifannoon xumuraa kan uummata Oromoo akka ta’u shakkiin hin jiru. Akka shakkiin hin jiraanne, tokkummaa keenya haa jabeessinu.
Galatoomaa!


text:
GUWUURSHA
Anna, Beettonna Qullaawa Ayyaana Lainohunni Halaalu Hiikkonneeti?
SILLAASENNI ammananno manni, Annu Beettu Qullaawu Ayyaani sasunku mitto Maganooti yaanno. Insa yitanno garinni, sasunku taaloho, mittu mittunku duuchchanka dandiitannoreetinna hanafo noonsakkireeti. Sillaase roso ammantannori Annuno Maganoho, Beettuno Maganoho, Qullaawu Ayyaanino Maganoho ikkeennano sasunku mitto Maganooti yitanno.
Sillaasenni ammanannohu lowo manni konne roso xawise kula dandaannokkita ammananno. Ikkeennano, Qullaawu Maxaafi giddo kuni rosi nooha lawannonsa. “Sillaase” yinanni qaali Qullaawu Maxaafi giddo horonta nookkita huwata hasiissanno. Sillaasenni ammannanni gede assitanno assaawe nooyyani? Tenne xa'mora dawaro qolate konni rosinni ammananno manni duuchcha wote konni rosira taje assite shiqishshannota mitte xiqise la'no.
‘QAALU MAGANOHO’
Yohaannisi 1:1 togo yitanno: “[Hunda] Qaalu no. Qaaluno Maganunniwa no. Hakku Qaalino Maganoho.” Hawaariya Yohaannisi tenne fooliishshonkura “Qaalu” Yesuusa ikkinota xawisino. (Yohaannisi 1:14) Ikkeennano, mitu manni Qaalu Maganoho yinoonnihura Beettunna Annu mitto Maganooti yee ammananno.
Qullaawu Maxaafita tenne xiqise umo Girikete afiinni borreessinoonnita wodanchi. Yannate gedensaanni, Qullaawa Maxaafa tirtinori konne maxaafa wolu qaalira qolte tirtino. Ikkollana haammatu Qullaawa Maxaafa tirtinori, ‘Qaalu Maganoho’ yite ditirtino. Mayira? Insa Qullaawa Maxaafa borreessinoonniha Girikete qaale egentino daafira, ‘Qaalu Maganoho’ yaanno qaale baxxino garinni tira hasiissanno yitino. Ikkina mayine tira hasiissanno? Hanni mito lawishsha la'no: Ze Niwu Testamenti Ini Ani Impiruvidi Vershini yinanniti Qullaawu Maxaafi tiro, “Qaaluno maganoho” yite tirtino. Qoleno Ze Tiraansileetersi Niwu Testamenti yinanni tiro, “Qaaluno Maganunniwa no, hattono akatisi Maganunnihu gedeeho” yite tirtino. Konni lawishshi garinni, Qaalu Magano umosiiti yaa di''ikkino.* Hatteentenni kuni Qaali Yihowa kalaqo baalante giddo roore silxaane noosi daafira “maganoho” yaamamino (shiimiidi “m” horoonsi'noonni). Koye “maganoho” yinoonni qaali “wolqaataamoho” yaate.
WOLE TAJE LAI
Lowo manni Qullaawa Maxaafa borreessinoonniha Girikete qaale diegennino. Ikkina hawaariya Yohaannisi, Yohaannisi 1:1 yiinori mayyaatero afa dandaattohu hiittoonniiti? Hanni konne lawishsha lai: Mittu rosiisaanchi rosu mine rosaanosira mittore rosiisanni no. Gedensaanni rosiisaanchu rosiisinonsare lainohunni rosaanote giddo mitu mitore yaanna wolu wolere yaa jammari. Tenne rosaanora mitte hedo heedhannonsa gede mayi kaa'lannonsa? Rosiisaanchinsa konne coye lede kulannonsa gede xa'ma dandiitanno. Ledde xawishsha afi'ransa hakkoye coye seekkite buuxxanno gede kaa'litansara dandiitanno. Hatteente gede, Yohaannisi 1:1 mayyaatero seekkite buuxate Yesuusi silxaane lainohunni Yohaannisi Wongeeli yaannore hala'ladunni la''a dandaatto. Tenne hajo lainohunni ledde xawishsha afi'rakki tenne xiqise garunni huwatatto gede kaa'litannohe.
Lawishshaho Yohaannisi, fooliishsho 1 kiiro 18 aana, “[Duuchchanka Dandaanno] Magano [lainohu] mittuno dino” yee borreessinota huwati. Ikkollana Yesuusa yaano Beetto mannu laino; korkaatuno Yohaannisi togo yiino: ‘Qaaluno [Yesuusi] [maala] ikki, ninkewano [hee'ri]. Ayirrinynyesino anfummo.’ (Yohaannisi 1:14) Ikkina Beettu Duuchchanka Dandaanno Magani ledo mitto ikkannohu hiitto ikkeeti? Yohaannisi lede, “Qaaluno Maganunniwa no” yiino. Mittu manchi wolu manchi ledo hee're hiitto ikke hakko mancho ikkanno? Hakkiinni saeno, Yesuusi Yohaannisi 17:3 aana isinna iimi Annisi mereero noo badooshshe seekke xawisino. Isi Annasi, ‘ati callu halaalaancho Maganooti’ yiino. Yohaannisi Wongeelisi jeefora tenne assaawe togo yee xaphphi assino: ‘Yesuusi buuraminoha Maganu Beetto ikkinota ammantinanni gede konne borreessinoonni.’ (Yohaannisi 20:31) Yesuusa Maganoho diyinoonni, hatteentenni Maganu Beettooti yinoonnita huwati. Tini assaawe, Yohaannisi Wongeelira 1:1 noo xiqise buuxatto gede kaa'litannohe. Yesuusa yaano Qaale “maganoho” yinoonnihu lowo silxaane noosita leellishate ikkinnina Duuchchanka Dandaanno Magani ledo mitto ikkinohura di''ikkino.
TAJE BUUXI
Aleenni nooha rosiisaanchunna rosaanote lawishsha qaagi. Rosiisaanchu konne coye lede xawisinsahu gedensaanni nafa, xaano mite rosaanora huluullo noonsa yino. Ikkina ma assa dandiitanno? Tenne hajo ledde buuxate wole rosiisaancho xa'mitara dandiitanno. Layinki rosiisaanchi umi rosiisaanchi shiqishino taje gedeeta shiqishiro, batinynye rosaano huluullonsa agurtara dandiitanno. Hatteente gede, Qullaawu Maxaafi borreessaanchi Yohaannisi Yesuusinna Duuchchanka Dandaanno Magani mereero noo badooshshe lainohunni borreessinori huluullisihero, ledde buuxate wolu borreessinota Qullaawu Maxaafi kifile la''a dandaatto. Hanni lawishshaho Maatewoosi borreessinore lai. Isi goofimarchu yanna lainohunni Yesuusi coyi'rinore togo yee borreessino: ‘Hakkonne barranna hattenne saate [Annu] ka'aa iimi sokkaanono ikkituro Beettono ikkiro, ayino afinohu dino.’ (Maatewoosi 24:36) Tini xiqise Yesuusi Duuchchanka Dandaanno Magano ikkinokkita leellishshannohu hiittoonniiti?
Yesuusi, Annu Beettunni roore afinota coyi'rino. Yesuusi Duuchchanka Dandaanno Magani ledo mitto biso ikkoommero, Annisi afinore baala afannonka. Konni daafira, Annunna Beettu taalo ikkitara didandiitanno. Ikkollana mitu manni, ‘Yesuusi lamu gari heeshsho hee'rino; tenne coyi'rinohu mancho ikke hee'reeti’ yaara dandaanno. Hatto ikkiro nafa, Qullaawa Ayyaana mayinanniyya? Qullaawu Ayyaaninna Annu mitto Magano ikkoommero, Annu afinore Qullaawu Ayyaanino afino yee Yesuusi mayira dicoyi'rino?
Qullaawa Maxaafa xiinxalla agura hoogittoro, konne roso ledde buuxatto gede kaa'litannoheta woleno lowo xiqissa afa dandaatto. Tini xiqissa, Anna Beettonna Qullaawa Ayyaana lainohunni halaale afatto gede kaa'litannohe.—Faarso 90:2; Soqqamaanote Looso 7:55; Qolasiyaasi 1:15.
* Yohaannisi 1:1 lainohunni ledde xawishsha afi'rate Yihowa Farci'raasine qixxeessitinoha Bocaasa 1, 2008 Agarooshshu Shae (Amaaru afoo) qoola 24-25 lai.


text:
Faarfannaa
[[Maqaa Fayyadamtotta - Maqaan atii yeroo log-in tattu akka user name kankeettit fayyadamte bakka kanaatti argama. Kana banuun immo gara fulla kankee qofaa ta'e sii gessa. Fulla kana akka fedhii ketti midhagsu ni dandetta. Haa ta'u malee akka nami si barresu danda'u gochuu qabda, fakkena kiyya ilalli DE. Dubii kiyya - Kunii bakka barrefama namii si barrese tartibaa guyyatiin itti argamu dha. Fedhii kiyya - Wa'ee kana ilaluuf Fedhii Kiyya banii. Tartibba-jijjirama kiyya - Yoo barrefama tokko barresitte fixee bodaa ilaluu kan jedhuu yoo tuqxe, akka barrefami suni ilalchaa kankee jalatti ta'u godhaa. Kuniis jijjirami namni biraa barrefama sunii irratti godhuu hunda bekku ni dandetta. Kunii immo kan itti argamu bakka tartibba-jijjirama kiyya jedhuu kanatti. Wa'ee kana ilalluf kana banii. Keena kiyya - Yoo log-in tatee jiratee tatee, bakka kana banuun barrefamotta atti barresite si agarsisa. Haa ta'u malee yoo barrefama tokko log-in osoo hin ta'in barresite turtee ta'e, barrefami sunii akka keena ketiit hin fudhatamu. Wa'ee kana ballinan ilaaluf kana bani. log out - Ergaa barresitee xumurtee bodaa log-out gochuu kee hin dedhiin.
Headline text[edit | Lakkaddaa jijjiiri]
Headline text


text:
Abadula Gemeda
Abbaa Duulaa Gammadaa kan dhalate Godina Arsiitti dha. Dhugumattuu jabana Dargiitti abbaa duulaa cimaa akka ture ni beekama. Bara Dargiin kufus humna waraana wayyaanotaan Godina Wallagga Bahaa, Aanaa Leeqaa Dullachaa(naannawaa Naqamteetti) bakka Hukkee jedhamutti marfamee namoota naannoo sanaan dhokfamee lubbuun isaa oolte. Ergasii Abbaan Duulaa dhaaba ABO waliinis bosona tureera. Boodarra harkuma wayyaanee jala galee hojii eegale.
Bara 2006 G.C tti immoo Pirezidaantii Naannoo Oromiyaa isa 4ffaa ta'ee bulchuu eegale. Ummatni Oromoo garuu Oromummaa isaa waan shakkaniif yeroo duraatiif jibbaa turani. Booda garuu hojiin isaa Ummata Oromoo mararuun hin oolle. Akkuma Ummatni Oromoo hojii isaa jaallateen Wayyaaneen aangoo irraa isa buuftee bakka isaa Alamaayyoo Atoomsaa muudde. Kunis bara 2010 ture. Abbaan Duulaa ummata Oromoof bu'aa guddaa buusera. Baruma 2010 tti immoo Abbaan Duulaa Gammadaa dura ta'aa Af-yaa'ii bakka bu'oota ummattoota Itoophiyaa ta'ee wayyaaneef ergama itti fufe. Ta'us hariiroon inni Obbo Mallas waliin qabu hedduu hin turre.
Bara 2006 G.C tti immoo Pirezidaantii Naannoo Oromiyaa isa 4ffaa ta'ee bulchuu eegale. Ummatni Oromoo garuu Oromummaa isaa waan shakkaniif yeroo duraatiif jibbaa turani. Booda garuu hojiin isaa Ummata Oromoo mararuun hin oolle. Akkuma Ummatni Oromoo hojii isaa jaallateen Wayyaaneen aangoo irraa isa buuftee bakka isaa Alamaayyoo Atoomsaa muudde. Kunis bara 2010 ture. Abbaan Duulaa ummata Oromoof bu'aa guddaa buusera. Baruma 2010 tti immoo Abbaan Duulaa Gammadaa dura ta'aa Af-yaa'ii bakka bu'oota ummattoota Itoophiyaa ta'ee wayyaaneef ergama itti fufe. Ta'us hariiroon inni Obbo Mallas waliin qabu hedduu hin turre.
This is an excerpt from the article Abadula Gemeda from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Finfinnee Master plan
-
OMN: Qophiilee Hagayya 29, 2014Aug 30, 2014- Oduu - Qophii Xiinxalaa...Read More
-
OMN: Oduu Hagayya 25, 2014Aug 26, 2014
-
OMN: Qophii Xiinxalaa Hagayya 22, 2014Aug 23, 2014Qophiin Xiinxalaa har’aa kun abbaan alangaa Oromiyaa dhiyeenya kana yakka shororkeessummaatiin himannaa barattoota Oromoo irratti dhiyeesse ilaalchisee, akkasumas yaadannoo du’a Mallas Zeenaawii irratti xiinxala hayyoota seeraatiin kenname irratti kan xiyyeeffatedha....Read More
-
-
OMN: Qophii Xinxala Hagayya 15,2014Aug 16, 2014
-
Oduu Hagayya 15 2014Aug 16, 2014
-
OMN: Qophii Faana Baqataa, Hagayya 14,2014 kutaa 2ffaaAug 15, 2014
-
OMN : Oduu Hagayya 13, 2014Aug 14, 2014
-
OMN: Oduu Hagayya 12, 2014Aug 13, 2014Mataduree Oduu: - Itoophiyaan gargaarsa biyyoota alaa irraa arjoomamuuf dhimmoota sirnichaaf toluuf olaa jira jedhame. - Barataa Biqilaa Balaay Toleera hiriira Ambootti taasifame irratti rasaasaan erga dhahameen booda wal’aansa irra otuu jiru kaleessa lubbuun isaa darbeera....
-
OMN: Qophii Addaa (Xiinxala Dinagdee Itoophiyaa), Hagayya 2, 2014Aug 3, 2014Qophiin kun dhimma dinagdee Itoophiyaa ilaalchisuun Dr Rundaasaa Ishetee ogummaa fi muuxannoo qaban irratti hundaahuun xiinxala taasisan irratti xiyyeeffata....Read More


text:
Barattoota Qaroo Oromoo 8 irratti Dr. Laaqew Wondimmuu Itti aanaa Pirezedaantii Amboo tarkaanfii hamaa fudhateera
Waxabajii 23, 2014
Namtichi Amaarri Laaqew jedhamu kun Yunivarsiitii Amboo keessatti dargaggoo Oromoo irratti badii hamaa fudhachaa turuunsaa bubbuleera. Keessumattuu yeroo itti barattoonni Oromoo goldmedalia’ argatanii turanitti jijjiiruudhaan warreen qomoon Amaara ta’an akka fudhatan taasiseera. Warreen siyaasa adeemsisan manasaafi biiroosaatti waamuudhaan waliin mariyachuun qaroo Oromoo ol adeemoo hedduu karaatti hambisaa tureera. Waa’eesaatiif qeerrn Amboo waan kuusnee ol keenye baay’ee waan qabnuuf yeroo dhiyoo keessatti mana inni qabenyaa Yunivarsiitii saamuutiin Miliyoona lamaa oliin magaalaa Amboo keessatti ijaarsisee namoota achi keessa barsiisani warra hindootaatti maallaqa guddaan kireessisuun cinatti PhD isaa biiroo keessa taa’ee Profeseroota hindii dhufaniin fichisiifatee utuu mana barnootaa tokko hingaleen maqaa dr. jedhamu argateera. Haaluma kanaan nus Qeerroon Amboo yeroo dhiyoo keessatti tarkaanfii hamaa kan irratti fudhannuufi gumaa ijoollee keenyaa kanas kan baafnu ta’uu Oromoo maraaf waadaa galla. Read more…
OVR broadicast, June 23, 2014
To Support Oromo Voice Radio click on Donate
Oromo Voice Radio broadcasts to Oromia on Mondays, Wednesdays and Saturdays at 7:00 PM Finfinnee time at 16 MB or 17850 kHz. Oromo Voice Radio is operated by Madda Walaabuu Media Foundation.
In today’s broadcast:
1. News
2. Qophii Hundee – Hidha latiinsa gosa Oromoo
3. Qophii addaa – gaafi fi deebii
Read more…
An Open letter to Dr. Mitiku Tesso
Rundassa Asheetee Hundee | June 23, 2014
When you and one Tigre official arrived here in America, the news immediately dispersed among the diaspora Oromo. Few days after that, it was revealed that your trip to America wasn’t to support the killing of innocent children of Oromia but to attend certain university conference. Though the truth remain unknown to the Oromo population at large, with the ever increasing Oromo liberation movement, the truth will come to light and expose the crimes that have been committed in Oromia and elsewhere in that evil empire, beyond the Tigreans power sphere. Not knowing this, few mentally weak people continued to work for the Tigre power. Those who have forwarded to you what we have written about you on this network are such example. We are aware that the same individuals are forwarding the information they gather to their Tigre masters. The good news is that we know who they are and we promise to expose these little spies when the right time comes. Until that day, we will let them enjoy their glorious spying job in diaspora. Read more…
Wayyaaneen Shira Marsaa 3ffaa Magaalaa Amboo Irratti Gaggeessuuf Yaaleen Uummata Oromoo magaalaa Amboo fi dargaggoota Oromoon Fashale
Waxabajjii 22,2014 (qeerroo) - Mootummaan Wayyaanee olola afaan faajjii uumuun gaaffii mirga abbaa biyyummaa uummaanni Oromoo gaafachaa ture dhabamsiisuuf ykn sagaleen uumata cunqurfamaa akka hin dhagahameef jecha meeshaa waraanaa fi human waraanaan uumata nagaa goolaa fi jeeqaa jira.
Haala kanaan guyyaa har’aa FDG Lixa Shawaa Amboo gara dabarsuuf jecha uumata humnaan dirqisiisee karaa dabballoota isaa hiriira deggersa mootummaa wayyaanee akka bahamu yaalii gochaa ture. Hiriira humnaan dirqisiisee uummataa fi dabballoota isaa baasuun shira dalaguuf baajata guddaa fi humna waraanaa guddaa bobbaasuun shirri diinummaa magaalaa Amboo irratti gaggeeffamuuf sochii guddaa godhee ture sun diddaa uummataa fi dura dhaabbannaa dargaggoota Oromootiin waan Wayyaanee fi aangawoonni isaanii barbaadan jalaa fashalee jira. Read more…
Gatii dhiigaa fi lubbuu keenyaan – Haqa dhabne deeffanna!
Dhaamsaa fi dhaadannoo dhalootaa
Jiituu Lammii | Waxabajji 22, 2014
Oromoo fi Oromiyaa ilaalchisee taateewwan dhageettii Addunyaa hawatan hedduun tibbana dhagahamaniiru. Haalli kun Oromoon humna guddaa egeree Gaanfa Afrikaa harkaa qabu ta’uu addunyaa waan yaadachiise fakkaata. Gama biraatiin inaaftuu gaaddidduu saba kanaa eegdee rifattu hunda yaaddesseera. Hundumaa caalaattimmoo furtuun rakkoo Oromoo harka Oromoo qofa jiraachuu fuulleetti akeekeera. Tolus badus dhimmi Oromoo harka gamtaa ummata Oromoo keessa jira. Oromoon gamtaa waliigalaatiin sochoonaan gabrummaa bara dheeraa yeroo gabaabduu keessatti ofirraa kuffisuu akka danda’u taateen tibbanaa barannoo guddaa kaa’eera. Gatii dhiigaa fi lubbuu keenyaan haqa dhabne deeffanna. Kun murtii dhalootaa ti. Mil’uu murtii dhalootaa waliin turtii goona. Read more…
Oromo Voice Radio (OVR) broadcast, June 21, 2014
To Support Oromo Voice Radio click on Donate
Oromo Voice Radio broadcasts to Oromia on Mondays, Wednesdays and Saturdays at 7:00 PM Finfinnee time at 16 MB or 17850 kHz. Oromo Voice Radio is operated by Madda Walaabuu Media Foundation.
In today’s broadcast:
1. News/Oduu
2. Qophii Kaayyoo: Dargaggoota Oromoo lama, biyya Norway, jiran waliin haawame, kan xummuraa
3. Qophii Waarii Marii
Read more…
Sochiileen bara 2014 godhaman seenaa uummata Oromoo keessatti bakkee guddaa qabu
Abdii Boruutiin | Waxabajjii 21, 2014
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Haala bar-kurnee lamaan dabranii yoo ilaalle, keessumaayuu ammoo waan bara 2008 hanga 2013 ta’e yoo yaadanne, wanti hawaasota Oromoo biyya ambaa keessatti mul’achaa ture kan baay’ee nama gaddisiisu akka ture namni hin hubatne ni jira jedhee hin yaadu. Bakkee lamatti hiramuun ABO fi akkasumas mooraa keenya keessatti gandaan, naannoo fi amantiidhaan walqoqqooduun, tokkummaan uummata keenyaallee akka laafu taasise. Diinotni keenyas yeroo laaffachuu keenya argani fi hubatan, tuffii nuuf qaban agarsiisuudhaan akka eenyummaa keenyallee hin ibsine nu taasisuuf yaalii guddaa godhaa turan. Read more…
#OromoProtests: Rally in Brussels in front of European Parliament
Gadaa.com Waxabajjii/June 21, 2014
Gumaan Barattoota Oromoo Milishuu Mallasaa fi Bilisummaa Lammii Tarkaanfii Boonsaa Humni Addaa WBO Baha Shawaa Keessatti Fudhateen Baafame
Waxabajjii 21, 2014
Humni Addaa WBO Miseensota Koree Basaasota Wayyaanee Baha Shawaa Keessatti Iccitiidhaan Ijaaramuun Barattoota Oromoo Milishuu (Abdii) Mallasaa fi Bilisummaa Lammii dabalatee ilmaan Oromoo ajjeesisuu, hiisisuu fi yakki adda addaa akka irratti raawwatamu ajaja dabarsaa turan irratti tarkaanfii boonsaa fudhateen 3 ajjeese.
Waxabajjii 19, 2014 Humni Addaa WBO miseensota Koree basaasota wayyaanee namoota 15 of jalaa qabu iccitiidhaan ijaaramuun Baha Shawaa (Adaamaa, Bushooftuu, Mojoo, Hoolancitii) fi manneen barnootaa godinicha keessa jiran keessatti barattoota Oromoo fi sabboontota Oromoo basaasuun akka ajjeefaman, hidhamanii fi dararaman hoggana kennaa turan galgala keessaa sa’aa 8:25 irratti tarkaanfii magaalaa Hoolancitii keessatti basaasota korichaa kan damee Adaamaa walgahii dhoksaa geggeeffataa turan irratti fudhateen 3 battalumatti ajjeesuun gumaa barattoota Oromoo Milishuu Mallasaa fi Bilisummaa Lammii Caamsaa 16, 2014 magaalaa Adaamaa keessatti koree kanaan ajjeefamanii baasuu isaa oduun SBO dhaqqabe mirkaneesseera. Read more…


text:
Ebla 29,2014 Gabaasa Qeerroo Shaambuu
Diddaan Mootummaa wayyaanee irratti jabaachuudhaan kan itti fufe Godina Horroo Guduruu Wallaggaa aanaa Jaardagaa Jaartee Mana barumsaa sadarkaa Lammaffaa fi Qophaainaa Aliiboo keessatti finiinee itti fufe. Barattootni sadarkaa lammaffaa, sadarkaa 1ffaa fi Qophaainaa mana Barumsaa Aliiboo keessaa baratan Gaaffiin Uummata Oromoo kan Bilisummaa fi Walabummaa Oromiyaa deebiuu qaba, Kan Uummata Oromoo same haa buqqau, Finfinneen handhuura Oromiyaati, Kanneen hidhaman haa hiikaman jechuudhaan kan itti fufan yoommuu tahu Mootummaan wayyaanee garuu barattoota Oromoo gaaffii mirgaa gaafatan Gaaffiin keessan Gaaffii ABOti jechuun waraanaa fi Poolisa itti bobbaasuun reebicha irraan geessisaa jira. Mootummaan wayyaanee dhiibbaa kamuu gaggeessus gaaffii mirgaa irraa akka hin dhaabbanne kan mirkansan Qeerroon magaala Aliiboo barattootni mana Barumsaa Amuruu, Saqalaa, Haratoo, Shaambuu fi Fincaaaa waamicha Oromummaa keenya akka nuu dhageessan jechuun kan dhaammatan yoo tahu Uummatni Oromoo bakka maraa kaee qabsoo eegalamee fi wareegama kaffalame Bilisummaan akka mirkansu waamicha Oromummaa dabarfatanii jiran.
Gaaffiin Bilisummaa jabaatee itti fufuun Godina Horroo Gudur uu aanaa Jaardagaa J aartee mana Barumsaa Aliiboo sadarkaa 2f faa fi Qophaainaa k eessatti finiine
Ebla 29,2014 Gabaasa Qeerroo Shaambuu


text:
Gabaasa Qeerroo Sulultaa Ebla 11,2014
Gabaasaa Qeerroo godina Addaa Naannoo Finfinnee magaalaa Sulultaa irraa uummanni oromoo Ebla gaafa 10 .2014 walitti bu’iinsi uummata Oromoo fi Amaara jidduutti ta’een miidhaan namootaa fi qabeenya irra gahuu gabaasi nu gahe addeessa. Gabaasan maadhee iftuu Barii Sulultaa irraa akka addeessuun sababaan walitti bu’iinsa kanaa wal dorgommii magaalaa Bahardar irratti ta’en uummanni Amaaraa sanyii balfattummaa irraan ka’uun dargaggoota Oromoo wal dorgommii kubaaf jecha naannoo Amaaraa Bahirdar deeman arrabsuu fi reebicha Oromoota irraan gahan kan sababeeffate ta’uu beekama.
Kanumaan wal qabatee enyummaa ofii hubachiisuuf biyya isaa keessatti saba Amaaraa hammmeenya Oromoo yaadan kun gochaa jibbiinsa Oromoo fi lammummaa Oromoo irraa akka of qusatan bakka adda addaatti yeroo himamee raawatamu illee rakkoon kun wal qabatee bifa addaan ka’aa jira. Magaalaa Sulultaa irratti qabeenyaan lammii kamuu akka manca’ee balleessaa jiran,ibiddaan gubbuudhaanis magaalicha keessa kan jriaatnilee ariyuudhaan uummanni oromoo magaalichaa bobbaa jira reebicha yeroo darbe gaggeeffame irratti namootni muraasni lubbuudhaan kan darban,namootni 17 ammoo hedduu mada’anii kan jiran tahuu isaanii gabaasaan haala kanaan namoota mada’an keessaa namoota sadii man maqaan nu gahe:-
1.Caalaa Guutamaa-Qote bulaa magaalaa kanaa yoo tahu saba oromoo keessaati
2.Ayinaalem Taaddesee-Naggaadee saba Amaaraa keessaatii
3.Warqinee Daamxee-barataa saba Amaaraa keessaatii
Kanneen kun sadan kan hedduu mada’aniidha.Haala kana qabaneessina sababaa jedhuun naannichatti kan bobba’e humni waraana Wayyaanee guyyaadhaan dabalaa kan dhufe magaalaa kanatti ammallee humna keenyaan oli jechuudhaan waraanni Wayyaanee himachaa akka jiran ifaa dha.
Walumaa gala waldhabbii kanaan dhimma bahuun ykn sababeeffachuun mootummaan Wayyaanee EPRDF goosota jidduun nageenyi dhibee ofii akka araarsituu ta’ee yeroo bulchiisa isaa dheereffachuuf jecha tooftaa siyaasaa haarawaa baafate ta’uu namoonni keessa wayyaanee beekan ni dubbatu. Rakkoo bu’uuraa fi gaaffii saba Oromoo kan hundee ta’e hiikuu hanqachuu irraan goosota Oromoo Gujii fi Borana,gara biraan uummata Beeneshanguli Gumuzii fi Oromoo,Ogaadenii fi Oromoo amma ammoo Amaaraa fi Oromoos jidduutti rakkoo uumame hafarsuu irratti kan argamu irra caalaan mootummaa Wayyaanee dha.


text:
Daily Archives: April 22, 2014
Gaaffii Mirgaa Barattooti Oromoo Yuuniversitii Jimmaa Gaafataniif Deebiin Mootummaa EPREF Irraa Kenname Hidhaa fi Reebicha Ta’e.
Ebla 21,2014 Gabaasa Qeerroo Jimmaa
Gaaffii Mirgaaf Deebii Hidhaa fi Ajjeechaa Keennuun aadaa Mootota Itiyophiyaati
- Barataa Abdii Turaa mummee Seeraa waggaa 5ffaa mooraa Main Cumpass irraa,
- Barataa Moo’iiboon Baqqalaa , mummee health officer waggaa 2ffaa ” ”
- Barataa Leejjisaa Alamayyoo muummee water and environmental resource engineering waggaa 3ffaa mooraa Saayinsii fi Technology kittoo irraa
- Barataa keenediin Mummee Civili Engineering waggaa 3ffaa ” ”
- Barataa Darragaa Abdiisaa , mummee civil Engineering waggaa 3ffaa ”’ ”’
- Barataa Dhabasaa Jaatamaa, mummee veterinary medicine waggaa 6ffaa mooraa Agriculture irraa.
Kanneen jedhanii fi barattooti lakkoofsaa 12 ta’an kaan humnaan diqisifamanii qabamuun Wajjiira Poolisii Magaalaa Jimma ganda o5 (Awweetuu Mandaraatti) hidhaman keessatti argamu.
Ebla 19–21/2014tti Waraannii fi Poolisiin Federaalaa Wayyaanees barattoota Oromoo karaa nagaa gaaffii mirgaa gaafatan humnaan mooraa yuunibarsiitii Seenuun gooluu fi konkolaataan ukkamsee hidhatti guuruu irratti argama, barattootni heddunis humna kanaan reebamanii akka malee midhamuun hospitalaa galuun gabaafamera, Barattoota hedduu humnaan ukkanfamanii qabamanii hidhaman keessa muraasa maqaan nu qaqqabee jiru:
Goototni Qeerroon dargaggoonni barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa gaaffii mirgaa karaa nagaan Gaafataniif Mootummaan abbaa irree Wayyaanee humna waraanaa fi humna poolisa Federaalaa mooraa Yuunibarsiitii Jimmaa arfan(kolleejjii Saayinsii fi Technology , Kolleejjii Qonnaa, Kolleejjii Economics and Business fi Mooraa main Campass Jimmaa) galchuun barattoota karaa nagaa gaaffii mirgaa gaafatan goolaa jira, Diddaan barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa humna Waraanaa fi Poolisoota Federaalaan dhaabbachuu hin dandeenye, guyyaa kaleessaa illee baratootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa Gaaffii keenyaaf deebiin nuf haa kennamu, hidhaa reebichi, barnoota irraa arii’amuun, humna waraanaa fi poolisa federaalaan dararaan nurraa dhaabbachuu qaba akeekni kun gaaffii uummataa dhaabuu hin danda’u jechuun sagalee isanii dhageesisuun itti fufee jira.
Gaaffiin keenya deebii argachuu qaba, barattootni nagaan seeraan ala qabaman kun hatattamaan hiikamuu qabu jechuun Goototni barattootni oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa diddaa isaanii itti fufani jiru.
Shallamoo Immaanaa itti gaafatamaa humna tikaa Wayyaanee godina Jimmaa Dabalatee Qondaaloti Tikaa 5 Mooraa Yuuniversitii Jimmaa Keessatti Ramadaman. Gaaffiin Barattoota Oromoos Itti Fufe
Ebla 20/2014 Dargaggoonni Baratootni Oromoo Yuunibarsiitii Jimmaa gaaffii mirgaa karaa nagaa gaafataniif deebiin humna waraanaa fi poolisa federaalaan seeraan ala mooraa Yuuibarsiitii galchuun reebsisuu, humnaan doormii battoota cabsiisiisani galchuun hidhatti guursisuu ta’e.
Gaaffiin Barataa mirgi Uummaanni Oromoo Finfinnee irraa qabnu nuf haa eegamuu, Magaalaawwaan Oromiyaa Finfinnee jala galchuuf adeemsi mootummaan EPRDF gochaa jiru dhaabbachuu qaba, kan jedhuu fi Oromummaa keenyaan ilmaan habashaa nafxanyaan miniliikiin faarsituu maxxansa hinquu jedhamu irratti Oromummaa keenyaan arrabsamnee, tuffatamnee waan jirruuf seeratti nuf dhiyaachuu qaba, barruu arraaba sanyummaa nafxanyootan guutame kana Yuunibarsiitiin Jimmaa library keessa galchuun yakka 2ffaadha seeraatti nuf dhiyaachuu qaba jechuun Ebla 11/2014 iyyannoo bulchiinsa Yuunibarsiitii Jimmatti dhiyeeffachuun ni yaadatama. rakinota kanaan walqabatee barattootni Oromoo yoomiyyuu sirna garboomsaaf hin jilbeeffanne FDG egaalan jabeessuun hanga gaaffiin keenya nuuf deebi’utti jechuun itti fufan, Ebla 19/2014 FDG haalan jabaataa ta’ee gaaffiiwwaan armaan oliif deebii qubsa argachuuf baratootni Oromoo itti fufun qabsoo seenaa qabeessa, qabeenyaa fi mirga nama dhuunfaa utuu hin sarbiin sagalee isaanii dhageesisuu jabeessan.
Haaluma kanaan walqabatee Itti gaafataman Humna Tikaa Wayyaanee Godina Jimmaa kan ta’ee fi ajajan poolisii Mooraa Yuunibarsiitii Jimmaa kan ta’an wal ta’uun humna poolisa Federaalaa fi waraanaa nuf erga barattootni qabeenya barbadeessa jiru jechuun gooftolii isaaniieeyyama gaafachuun humna waraanaa humna olii fi poolisa Federaalaa Mooraa Yuunibarsiitii Jimmatti eeyyama president Yuunibarsitiichaa malee galchuun Baratoota Oromoo reebsisaa, mana hidhaattii guuraa, kaan isin ajjeefna jechuun doorsisa jiru. Mooraan Yuunibasitichaa hundii mooraa waraanaa fakkata. Dabballootni wayyaanee yeroo amma angoo isanitti dhimma bahuu fi ergama diinummaa ilmaan Oromoo irratti gaggeessa jiran:
1. Shallamoo Immaanaa itti gaafatamaa humna tikaa wayyaanee godina Jimmaa.
2.’ Lataa’ nama jedhamu Itti gaafatamaa OPDO mooraa Yuunibarsiitii Jimmaa
3. Abdulzemad nama jedhamu komand post naannoo kibbaa,
4. Yibelxaal Siraaneh basaasa fi dabballee Wayyaanee EPRDF,
5. Kaliid Abba Tamaam itti gaafatamaa Poolisii Mooraa Yuunibarsiitii Jimmaa, namni (Poolisiin Kaliid) kun bara darbe 2013 nannoo baatii waxabajjii barataa Faasil Huseen barataa Sayikooloojii waggaa 2ffaa seeratu sii barbaada jechuun biroo isatti galchuun reebee nama ajjeesee fi reeffii barataa kana illee qorannoo malee akka maatii isa qaqqabu nama godhe. Yeroo amman kana illee ani aangoo President Yuunibarsiitii Jimmaa qabduu olitti nama qabu jechuun humnaan barattoota Oromoo karaa nagaa Gaaffii mirga gaafatan waraanaa fi humna poolisaa federaalaa galchuun barattoota goola jira. hidhi dhaloota isaa karaa haadha isaa Yeem fi karaa abbaa isa Oromoo ta’uu himama. keessattuu inni lakkofsa 1ffaa fi 5ffaa hojii diinumma halkanii guyyaa ilmaan Oromoo irratti kanneen dalaguun adda dureedha.
Dararaa fi gochaa diinummaa ilmaan Oromoo irratti rawwachaa kan jiru adda dureen namoota kana waan ta’eef uummaanni Oromoo fi dargaggootni Oromoo namoota kana irra akka of eeggatanii fi gochaa cubbamaa fi seeraan itti nama gaafachiisu har’a ilmaan Oromoo irratti rawwachaa jiraniif seeraatti akka dhiiyataan barattootni Oromoo fi Uummanni gaafachaa jiru.