text:
Posted by: Boonaa Dagaa February 15, 2014
1-Otuma Obbo Baaroon akkuma atuu jette seenan isaa qulqulluu kan homaa mudoo hinqabaanne ta’ee jiraatee – nama Bilisummaa Oromoof lubbuu saa kenne jennee fudhannee – seenan ati barreessite haala ibsuu qabuun seenaa nama kanaa hin ibsu. Akka nama baratee qaroome tokkotti qormaatarratti hundooftee hin barreessine. Namni akka keetii barmoota olaanaa baratee kitaabota hedduu barreessuu kee nutti himaa jiru jette jetteerratti oso hinhundaa’in gadifageenyan qormaata mataa isaa adeemsisee barreessutu irraa eegama jedheen amana.
2- Ani waanan barreessu kana yoon barreessu Obbo Baaroon hangafa koo ta’us baroota murteessaa inni waan hedduu hojjate sana keessa anis waayee ummata Oromo hanga tokko qaawwa dhiphoo ifa agarsiistu takka argee naman qabsoo Oromoo keessatti hanga dandeettin koo naa heyyametti qooda fudhachaa ture waanan tureef waan baras dalagamaa ture ragaa 1ffa ta’u nan danda’a jedheen amana. Bara tokko jiraanne yoonan jedhu Obbo Baaroo qaaman argee wajjin hin haasofne. Waan hojjachaa ture garuu guuttumaa guututtis ta’u baatu hanga tokko nan beeka. Gochaan waan jechoota caalaa dubbatuuf.
Kanarraa ka’uun Obbo Baaroon akka ati keesse oso hinta’in akkan ani beekuutti seenaa qabsoo Oromoo keessatti nama wal-falmisiisadha (controversial person) jechuudha. Maalif akkas ta’e? Namni kuni Oromoof hinqabsoofnee? Hinqabsoofne jedhee hinmormu. Akkuma atuu jette jaarmolii adda addaa ijaaree sochoo’u saa biyyatu beeka.
Dhimma amma kaaneef ICAT tuquun niga’a. Obbo Baaroon Jaarmota shanan EMALEDH utuban keessaa tokko kan ture ICAT ijaaree dargii jalatti gurmaaun nibeekkama. Xalayaa ati tuqxe malees xalayoota akka “,Warraaqsaa”, “Bakkalchaa” fii kan biroollee kan hanga tokko waayee Oromoorratti xiyyeeffatan baasaa (baasisaa) akka tures mirkana. (hanga tokko wantin jedheef akka mootummaa Dargii hinmuufachiifnetti waan barreeffamaa turaniifi). Xalayoonni kuni xalayaa MEISON “ Ye Seffiw Hizb Dimtsi” jeduun ijjannoon saanii garaa garummaa hiqaban ture.
Yaata’utii ICAT s MEISON s ijoolle Oromoo hanga tokko hawwatanii akka turan haaluun hindanda’amu. Jaarmoliin kuni lamaan daangaan saanii walii hinbeekamu ture. Oromoonni ICAT keessa turan MEISON ta’u wanti isaan dhoorku hinturre. Karaa biraatin Oromoonni jaarmoliin kuni Dargii jalatti hojjachuu saanii hinfudhatin garee mataa saanii ijaaranii xalayoota mataa saanii baasuu jalqabani akka turanis nibeekkama.
Fakkeenyaf gareen Bilisummaa xalayaa “Bilisummaa” fii “Mukukkula” jedhaman kan baasaa turan yoo ta’u gareen Oromiyaa jedhamu ammoo xalayaa “Oromiyaa”jedhu baasaa turuu saani namoonni gareelee sana keessa turan har’a lubbuun waan jiraniif ragaa bahuu danda’u. Garuu waayeen gareewwan kanaa seenaa qabsoo Oromoo keessatti yoo ka’u hinmul’atu. Maaliif laata?
Gareewwan kuni lamaan garee ICAT fi MEISON n itti duulamee hinjifatamani. Hooggantoonni saanii ni ajjeefamani. Kuuwwan waggoota dheeraa mana hidhaa dargii keessatti qaamaf sammuun laamsha’anii hafani. Injifatamaan seenaa qabaaree? Enyutu seenneessaafi? Dubbiin akkuma seenaa adamsaaf leencaa sana ta’u shaati.
Jarreen kana kan qabsiisan, mana hidhaatti bira taa’un hanga qaamni saanii irraa ciccitutti dararsiisaa kan turan miseensota ICATfi MEISON akka turan waan ifatti beekkamuufi gaaf tokko seenan ifa baasa jedheen abdadha. Kana erga raawwatani booda garee Bilissummaatin OPDO EPRP ittin jechuun seenaa xureessutti bobba’ani. Garee Oromiyaatin waan jedhan hinbeeku.
Dhugaan millan deemu garuu EPRPn bara san hafee har’ayyuu waayee Oromoof Oromiyaa xalayaan baasuun hafee jeraachuu saanitu hin amanu. Gara boodatti ragaa kana ilaalltun tuqa. OPDO ummaan alchaa kamiinu filannoo gaarii miti malee yero sana OPDO Dargii ta’urra kan EPRP ta’u hiwayyu laata? Jeneraal Taaddasaa Biruufi Koroneel Hayilu Raggaasaa kan qale Dargiidha. Maanguddoota gameeyyi bu’uressitoota Wlda’a Maccaaf Tuulamaa kan turan kan akka Qanyaazmaach Mulu Hasanu, Dajjazmaach Kabbadaa Bizunesha, Obbo Zawuga Boji’aa fii kkf kan lafarraa dhabamsiise Dargiidha. Sbboontota Oromoo 300 ol ta’an miseensota ABOti jedhee waggaa kurna tokko ol hidhee dararaa kan ture Dargiidha.Qtee bulaa Oromoo meeshaa hiikkachiisee Nafxanyoota hidhachiisaa kan ture Dargiidha. Erga waraana Somaalee injifatee booda WBOn lootee galtuu jechuun itti duulee kan facaase Dargiidha.Yakka akkasii tarreessuuf iddoon waan hingeenyf asirratti dhaabee jarri kuni dargii ummata Oromoorratti kana raawwachaa ture wajjin hojjechaa mooraalii kamiin garee kaan OPDO abaluut jidhani moggaasuun du’a itti murteessan? Murtee saa seenadhaafan dhiisa.
Gareen hooggana ICAT gaheen ijaarsa ABO keessatti qabaachaa ture ifaa ta’u baatus Obbo Baaroofi namoonni gara boodatti maqaa saanii tuqu akka keessa turaniif miseensa hoogganaa akka turan dhksaa hinturre. Hoogganni jalqabaa Jeneraal Taaddasaa Birruu fii isa boodas Jaal Magarsaa Barii faa yero adda addaa miseensota hooggantootaa hedduu waliin yoo wareegaman Obbo Baaroonifii namoonni boodarra tuqu kuni Dargii wajjin hojjachaa turani. Dargiin akka namoonni kuni waan kana keessaa harka qaban dhuguma walaaleti moo namoonni kuni achi keessa taa’ani badii kana dalagaa Dargii tajaajilaa turan?gaafin jedhu oso hindeebin jira. Namni gara fuulduraa seenaa QBO barreessuuf ka’u kana gadi fageenyan qoratee barreessuu nidirqama jedheen amana.
Kana booda kan hafan Obbo Baaroofi namoota hanga har’aatti hooggana ABO irratti waljijjiraa turaniidha. Kan bahan laga tokkoo’i. Jarri kuni sochii gareelee Oromoo hedduu erga qulqulleessanii dhabamsiisanii booda Dargiin isaanittu garagale. “Qanyi mangadanyaa”jechuun MEISON iini walitti qabee miseensota saanii haxaa’utti gaafa ka’u Obbo Baaroon baqatee Harargee dhaquun WBO tti makame. WBO n kan ijaarrame Elemoo Qilxuu, Mullis AbbaaGadaa fii Jaarraa Abbaa Gadaatin. Yeroo Obbo Baaroon itti makamu hooggantoonni lamaan wareegamanii WBO Jaarratu hoogganaa ture. Sana dura Jaarraa Abbaa Gadaa waayee sochii Shaggar keessatti taasifamaa turee dhagayee bosonaa qaaman dhaquun Obbo Baaroofi Leencoo akka itti makaman kadhatee akka turefii jarri lachanuu “haalli keessa jirru kan qabsoo hidhannoo barbaachisu miti” jechuun hamilee cabsanii akka deebisan seenaa du’a Jaarraa gubaatti irra deddeebi’amee himamaa turedha. Garee sana keessaa namni tokkichi Jaarraa waliin kutatee bahee Badhoo Dachaasaa (maqaa bosonaatin Dammaqsaa) akka tures haalan ibsamee jira.
Obbo Baaroon kan yeroo kadhatamu dide gaafa Dargiin itti garagalu amanee yaa ta’u lubbuu of baraaruuf baqatee daanno WBO tti koluu galee. Haata’uuti kabajaadhan simatamee hooggannumaan laatameefi himaltuuf biyya alaatti akka bobba’u murtaa’ee sochoo’uf qophiirra oso jiranuu Leencoof obboleessi isaa Abaacaalaa Lataa dhaqanii itti makamani. Kana sababeeffachuun sa’aatii muraasa achi gahuu saanii booda walgayiin hoogganootaa taasifamee xumuramee akkuma ka’anii addaan bahaniin kan walbiratti hafan Obbo Baaroo, Badhoo, leencoo fii Abbaacaalaa akka turan himama. Jarri kunis haasa’a keessa wal aarsanii Badhoon dhukaasee Obbo Baaroo madeessee jedhu warri bira turan. Badhoonis eenyun akka rukatame arguu baatanis miilli isaa rukutamee jennaan akka of ajjeese namoonni achi turan ragaa bahu. Obbo Baaroonis lubbuun waan hinbayiniif mana yaalatiin yoo deeman karaatti akka boqote kabajaa boqqonnaa Jaarraa gubbaatti ragaaleen qulqulleessanii seenessanii jiru. Ati garuu har’a kaatee Obbo Baaroo akka waan diinni ajjeesetti nutti himuuf uggite. Akka Amaarri “leqabariwu aradut” jedhu sana ta’u saati.
Kana malees Obbo Baaroof Badhoon ji’oota hedduuf yaadan akka wal falmaa turaniif wanti irratti wal falman san akka hinbeekne seenessoonni kuni dubbachaa turani. Egaa haala kanarraa wanti hubatamuu danda’u jari lamaan gaafa du’a Baaroof Badhoo dhaqanii itti makaman suni summii haarawa fidanii walfalmii Obbo Baaroof Badhoo jidduu ture sana irratti dabaluun akka ajjeechaa sana maddisiisan mul’isa.
. Jarreen waan kana huumanis baqatanii Jabuutitti bahuun olola sobaa oofanii jaarmicha akka iddoo lamatti gargarbahu taasisani. Shororkaa huummameen qabsaa’otiin addaan qoodamuun meeshaa walitti garagalfatani. Akka kanaan ABIO(IFLO) fii WBO jechuun waraana lafarraa oldhabamsiisuu keessa galanii gar lachanirraa’u ilmaan Oromoo 10,000 caalan akka wareegaman namoonni milkaa’anii irraa hafan har’as ragaa bahu.
Kuni kan madde dogoggora adeemsa jara kanaa keessa ture irraayi. Obbo Baaroon QBO tii bu’aa hanga tokko buusuun isaa akkuma jirutti ta’ee dheebuu aangoof qaburraa (power obsession) ka’ee nama isa caalu Oromoo keessatti arguuf nama obsa hinqabne akka ture agarsiisa. Kanaaf harki saa wareegama hooggantoota QBO Oromoo hunda keessa akka ture amanama. Gochaa saa kana lamaan wal bira qabanii madaaluu ummata Oromoofan dhiisa.
Akka ati jettetti hooggantoonni yeroo sanii seenaa Obbo Baaroo ibsuu kan dadhaban dhibaahanii miti rakkoowwan olitti ibsuu yaalee kanneen irraa ka’aniiti. Haqatuu qoonqotti rakkatte. Akka kee kana ija dunuufkatanii akka hinfaarsine namoonni seenaa xuraa’a sana beekan waan lubbuun jiraniif akka dura hindhaabbannef gochaan saanis kana keessa akka hinsaaxilamne sodaatani. “Sareen hudduurra madaa qabdu akka garaa shii hinduttu” jedhuu miti. Daba ture liqmsanii dhugaa jiru akka hinbaafne isaanis harka keessaa qabuu rakkatani. Kanaaf hanga namni beeku dhumee warri waan kana hinbeekne dhufutti seenicha hukkaamsanii maqaan isaa wareegamtoota Oromoo waliin akka galmaa’u taasisanii yeroo eeggatu. Ati ammoo naajjummaan kaatee itti seente. “Fools rush where Angels fear”jedhu faranjoonni.
Seenan Obbo Baaroo xiqqoos taatu nihimamti. Seena Badhoo garuu wajjumaan awwaalame. Dhugaan irratti balaan suni hummames waggoota kana huunda ummata Oromoof iccitii guddaa ta’ee hafe. Akkuma Badhoon ajjeeseyyu Jaarraan bara caartaraa sana jaarsoliitti afuura baafachuun ala namni dubbate hinjiru ture. Sunis Jaarratu ajjeesee jedhamee Leencoo fa’aan ololamee waan tureef Jaarran of qulqulleessuuf jaarsolii araarraf dhqanitti iccitii kana baase. Kan ifatti dubbatame garuu bara darbe boqochuu Jaarraa sababeeffachuun akka ta’e midiyaalee oggas darbanirraa baruun nidanda’ama. Jaarra yoo lubbuun jiru sabboontonni Oromoo waliin haasa’uf carraa argatani turan waan kana gaafatanii turani. Deebiin inni nuu keenne garuu waan nama diqisiisusi waan nama gaddisiisusi jedhan. “Ani akkan Baaroo hinajjeesin Leencoon xalayaa mallatteessee naa keennee jiraa, waan biraa hinbeekuu” jedhe jedhani.
Leencoon xalayaa qulqulleessaa kennuun maalirraa madda? Mana murtiiti moo abbaa alangaati kan xalayaa qulqulleessaa kennu? Waan kanarratti dhoksaan xalayaa qulqulleessaa Jaarraf kennuu oso hinta’in ummata Oromoo ilmaan saa balaa sana keessatti dhabaniif kan ifa baasuun irra ture namoota kallattiin walajjeechaa sana irra turaniif harkas keessaa qaban obboleeyyan lamaan hinturree? Maaliif wanti kuni akka hukkaammmammu barbaadani? Beekan kana qorattee ifa baasuun sirraa eeggamma. Kuni ifa bahu malee seenaa Obbo Baaroo hanguma feeteyyuu jechoota babbareedaan kuultee dhiyeessitus Oromoo hinhawwatu.
Mata duree kee “Mullata Karaatti Hafe” jedhu ani hinfudhu. Dursee mullanni Baaroo maal akka ta’e ibsamuu qaba. Mullata kam raawwachurratti akka wareegamees ragaa qabatamaan mirkanaa’uu qaba. Badhoo wajjin maalirratti akka walfalmaa ture ifa bahuu qaba. Badhoo moo Baarootu kaayyoo gane kan jedhus namoota lubbuun jiranirraa qoratamee beekkamuu qaba. Beektonnii fii hayyoonni Addunyaarraa darbuu Jaarraa irratti ibsa kennan hundi kan dubbatan Baaroo Jaarraan hinajjeefne kan ajjeese Badhoodha jedhanii yoo ragaa bahan ajjeechaan suni maalirraa akka madde hindubbanne. Kanarraa wanti baruun danda’amu oto balleessan suni kan Badhoo turee eenyumtuu dubbachurraa of hinqusatu ture. Badhoon nama seenaa QBO keessaa haqame waan ta’eef. Obbo Baaroon hanga seenan suni jalqabumarraa kaasee qoratamee ifa hinbaaneetti seenaa QBO keessatti seenaan isaa walfalmisiisadha kanan jedheef kanaafi. Seenan suni Obbo Baaroo qofaa oso hinta’in namoota har’a Itoopiyaa keessatti Demokraasii ijaarra jedhanii ummata Oromoo afanfaajjessaa jiraniifis caba gudaadha. Kanaaf hukkaamsanii irra taa’u.
Kan biraa: 1-lakkoofsa baraa barruu kee keessatti ittin dhimma baate gariin kan faranjii yoo ta’an gariin ammoo kan Gi’iziti. Kunis waan dubbistoota kee afanfaajjessuuf sirreeffadhu.
2- Haadhawarraa Obbo Baaroo Addee Warqineshi Bultoo ajjeesuu keetif dogoggora guddaa huumtee dhiifama gaafadu. Dubartiin kuni iddoo jiran beekuu baadhus du’anii saanii hanga har’aatti hindhageenye. Bara 1991-92 keessa Finfinneeti waajjira ABO tti akka mullachaa turan qubanqaba. Kan Ertiraatti loltoota Dargiin ajjeefaman obboleessa saanii Jeneraal Dammisee Bultooti malee Aadde Warqineshii miti.
Egaa yoo seenaa Obbo Baaroo barreessuuf kaatu ragaan jalqaba irraa ka’uun sirra ture maatii saani keessattuu haadha warraa issaanirraa ture. Ati garuu waayee maatii saanii lubbuun jiraniif darbanii waan tokko oso hinbeekin du’an jettee seenaa nama wggaa 39 dura du’ee nuu seenessuuf kaate. Seenan kee kanaaf nama san ibsuu dadhabe.Akka qormaata homaa hinadeemsisins kan si saaxilu kana.
Waayee “duula guddina waliinii”maqaa Baaroof fudhatama argate jette. Duula kana garuu barattoonni biyyaatti kutaa 10 ol jiran hundii kan irratti hirmaatani malee kan barattoota Oromoo qofaa hinturre. Wanti si dinqu duula sana kan jalqaba balaaleffatan keessaa barattoonni Oromoo University Finfinnee adda durummaan hiriiru. Barattoonni suni duula san kan balaaleffatan gaafiwwan jireenya Ummata Oromoo ilaalan 10 ol ta’an gaafatanii gaafiwwan suni deebii quubsaa argatan malee akka hinduulleefiI warra kanarra tarkaanfatani maqaa duulatiin Oromiyaa keessatti bobba’an akka ofirraa ittisan ibsa ijjannoo xalayaan baasanii magaalaa keessa facaasaniin ifa taasisan. Gaafiwwan kaasan keessaa “lafti kan qotee bulaa yaata’u, ummanni keenya afaan saatin yaa baratu, miidiyaan Afaan Oromoo yaasaaqqamuu” kan jedhanfii k.k.f.of keessaa akka qabu nan yaadadha. Xalayaan suni itti gaafatamaa tika Dargii kanture Takkaa Tullu harka galee Mangistuutti waan dhiyaateef raadiyoon afaan Oromoo hatattamaan akka banamu ajaja dabarsuu saatu odeeffamaa ture. Reediyoonis achumaan banamee hojii jalqabe.
Ijoollee Oromoo biratti duulichi fudhatama kan argate ammoo ajaja Baarootin oso hinta’in erga labsiin lafaa bayee booda qotee bulaan Oromoo guutummaatti ciisanyaa nafxanyootaa ture waan lafa argateef qotee bulaa kana deggeruuf barsiisun abbooti lafaa(nafxanyoota) barbadeessuuf ummata saanitti birmatani.Kana keessaa Baaroon qooda maal akka qabu ani ifa naa hintaane.
Waayee afaanii kaaftee Baaroon Hayilee Fidaa wajjin hedduu afaan Oromoorratti akka hojjate ibsuu yaalteetta. Hayilee Fidaa “Hirmaata Dubbii Afaan Oromoo” kan barreesse Awuroopaa taaeti. Baaroon ammoo yeroo sana biyya keessa ture. Egaa akkmitti akka waliin hojjatan situ beeka. Bara darbe kan biyya alaa kanatti yaadannoo barreeffama kitaaba sanii yeroo taasifamu maqaa Hiylee Fidaa malee maqaan Baaroo waan hinka’iniif jarri yaadannoo sana qopheessan suni amma kee kana seenaa sana hinbeekanii laata gaafii jedhu natti hore.
Kanaan walqabatees waayee “Bariisaa” kaaftee bahuun gaazexaa sanaa akka waan injiffannoo guddaatti dhiyeesste. Isaanis akkasumatti ololaa turani. Garuu Oromoon oso irraa hinfudhatin hafe. Wanti Oromoodhaa buuse yoo jeraate arraba qofaadha. Ijoolleen uraagee yeroo sana gaazexaa gurgurtu “yegaallaa gaazexaa” ittin jettee gurguruu didde rakkatanii akka turan beekkamaadha. Kana irra aanuuf Leencoon akka namni hinbeekne gonfoo mataatti diratee iddoo walgayiitti gaazexitti gurguraa akka ture waan ijaan argineedha.
Karaa biraa yeroo sana “Bariisan” qubee Saabatiin barreeffamuu balaaleffatanii gareen Bilisummaa xalayaa tokko maxxansanii akka facaasan nan yaadadadha. Kana faa EPRP tu hojjate yoo jedhan nama ofitti kofalchiisuun ala bu’aa siyaasaa hin argatu natti hinfakaatu. Qabxiiwwan gareen suni qubee Saabaa akka affaan oroomoof mijataa hintaane tuqe keessaa kanan yaadadhu-jechoota afaan Oromoo laafaniif jabaatan, kan dheerataniif gabaabbatan ibsuu hindanda’u, baayyina sarraa kan ka’e ijoolleef qayyabachuuf yeroo dheeraa fudhataa, teeknolojii ammayyaaf rakkisaadhaa fii k.k.f tuquun akka ture nibeekkama.
Gara mul’ata Baarootti yoo deebinu mul’anni issaa akka ati jettutti du’a saatin karaatti hinhafne. Mul’anni suni hanga har’aa hordoftoota Baarootin irrumatti hojjatamaa jira. Gaafa du’a saatii kaasee hanga amma ifa of baasanitti wanti Leencoofaan hojjachaa turan mul’ata Baaroo waliin karooran fiixan baasuudha. Mul’anni Leencoon akka haara’atti bara darbe kanaa kaasee lallabaa jiru kuni mul’ata Baaroo barasii akka ta’e shakkii maleen sii ibsa. Duraan dursee Baaroof Leencoon bifa lamaan saantima tokkorra jiraniiti. Kan du’a Baaroo dhalches mul’ata saanii Oromiyaa bilisoomsuu oso hinta’in dhaaba keessa taa’anii aangoo Impaayaratti qabachuuf harka lafa jalaan hojjachuu saaniti. Kuni egaa ibsa Leencoon yoo ODF ijaaruu kenne keessatti sirriin ka’ame. Akkas jedha “nuti takkaa bilisummaa Oromoo gaafannee hinbeeknu, gaafa ABO bu’uressinus Oromiyaa bilisoomsina waan jedhu yaadnee hinbeeknu, Ji’ograafirraa dhimma hinqabnu” jedhee kan dubbate haaluun hindanda’amu.
Ilmaan Oromoo kumoota kurna hedduu manaa baasanii erga ficcisiisanii booda qaanii malee ummata Oromoo fuuldura dhaabbatanii gaafuma manaa baanuu kaayyoon keenya Bilisummaa miti yoo jedhan nama isaan hinbeekneetti fakkaata malee mul’ata haar’a miti. Itti aanan Leencoo Diimaa naga’o bara ABOn ijaarramu hiriyoonni saa ilmaan nafxanyootaa “silaa wajjin jirraa maal taatani kana keessa seentan?” jedhanii gaafannaan “nuti kaayyoo kanatti amannee oso hinta’in keessa seenne akka gara tokkummaatti deebi’an irratti hojjachuufi malee dubbichi balaa biyya diigu waan fiduu danda’uf sana hambisuuf itti seene” jedhee waadaa nuu galee ture jedhani saaxilaa turani.
Egaa mul’anni Baaroos kanuma ture. Impaayara dulloomtuu suphanii ummata Oromoorra dhaabbatani aangoo qabachuu. Kanaafuu Leencoon faa waggoota afurtama darbeef ABO keessatti sadarkaa hooggana adda addaa qabachuun akkuma Diiman jedhe jedhan jaarmicha keessaa nyaachaa laamshessaa kan turan kennata Baaroo sana eeguuf akka ture shakkiin hinjiru. Kana mirkana kan taasisu haguuggi ittin sabbontotaaf ummata Oromoo mooksaa turan ofirraa mulqanii ADO kan adeemsan gara ADE tti of jijjiiru ijaaranii kaayyoon keenya ganamas kanuma jechuun biyyatti galuuf wuyyaane walin koontiraata walii mallatteessuun saanii waan waggaa afurtama darbe sodaa sabbontotaatin keessatti ukkaamamee ture kan ifa baaseedh.
Jarri kuni kanarra gahuuf dhaloot WBO sadii lafarraa akka dhabamu taasisani.
1- Bara 1978 balaa du’a Baarootin walqabatee shororkaa umaniin akkuman olitti tuqettii dhaloonni jalqabaa WBO iddo lamatti qoodamee lafarraa wal duguuge.
2- Bara 1992 WBO loltuu 20,000 ol ta’u hidhannoo hiikkachiisani harkaaf miila hidhanii wuyyaaneef laatanii isaan doolaara shaanxaa saanitti naqatanii biraa sokkani.Garii wuyyaaneen fixxee garii bineensi nyaate.
3- Bara 2008 gaffa Kamaal Galchuu jaarmiyaa keessaa akka ganu taasisan shororkaa huumaniin waraana hafte diiganii garii wuyyaanetti akka galu yoo taasisan gariin bosonati dhume. Badii kanaaf eenyutu itti gaafatama? Murtee saa ummata Oromoofan dhiisa.
Yoon goolabu akka nama waan hedduu keessa darbeetti akka nama lafarra sicaalaa jiraadhetti gorsa xiqqoon siifii hiriyoota kee dhaloota haar’a kanaa dhaama. Beekan atiif dhaloonni kee hojii guddatu isin eeggata. Of duubatti garagaltanii cubbuu, gidiraa, daba,dogoggora dhaloonni koo hojjate keesatti of hinlaaqinaa. Garuu gadi fageenyan qoradhaato irraa braa. Of sirreessuuf isin gargaaraa. Gochaan darbe suni kaansarii qabsoo bilisummaa Oromoo ta’e summi lagummaan qabsaa’ota faaluun qaama qabsichaa nyaachuun kan laamshessee sabicha qaanii jalatti hambisee nurree akka gabrummaa isin dhaalchifnee dabarru nutaasiseedha. Kanaafuu dhaloonni kee kuni ammoo sana keessa seenee oso summii kanaan of hin laaqin Oromummaa qofaarratti hundooftanii akka walqabattani ijoollee keessan biyyaa bilisoomte dhaalchiftan adaraan koo cimaadha.
Seenaa barreessunis yakka hinqabu, garuu seenan barreessinu suni abalu namalaga kootiti abalu ammoo dhalataa laga gamaati madaalli jedhuun ta’u hinqabu. Seenan barraa’u suni ilaalcha Oromummaarratti hundoofnee waan dalagame maraa yaraas gaaris, miidhagaas fokkuus ,kan laga keenyaas kan laga gamaas ifa baafnee barreesuutu nurraa eegama. Abbaa seenessuufis abbaa seenatiifis kan kabajaa argamsiisuu danda’u seenaa akkasiiti.
Jeha mata duree kootii ibsee xumuruuf mul’anni Baaroo kan du’a saatin karaatti hafe oso hinta’in hanga har’aatti kan hordoftoota saatin (his disciples)n irratti hojjatamaa jiru ta’uyyuu waan yeroo hedduu yaalamee fashaleedha. Empaayera dulloomtuu suphanii tiksuun fedhii ummata Oromoo waan hintaaneef mul’ata yoomiyyuu galii gahuu miti. Kanaaf ani “mul’ata gatate” jedheen ilaala.
Galatoomii !!!
Oromiyaan nibilisoomtii !!!
Diinni QBO danquuf sochootu nibaddi !!!


c: text/html

text:
Prezidaant Doonaald Traamp har’a ibsa tweeter irratti maxxansaniin bakka direktera FBI duraanii James Comey abbaa alangaa federaalaa duraanii Christopher Wray kaadhimuuf kan jiran ta’uu beeksisan.
Labsiin prezidaantichaa ka dhaga’ame Comey-n koree basaasaa Senetii duratti dhuga’a ba’umsaaf dhiyaachuu isaanii guyyaa tokko dura.
Comey-n dhima Raashiyaan filannoo prezidaantummaa kan bara 2016 jidduu seenuuf kan Comey-n qorannaa sana akka dhaabaniif Traamp yaalii godhan ilaalchisee gaafatamuuf jiru jedhamee eegama.
Koreen sun Mooskoo fi garee Traamp gidduu hidhati jiraachuu isaa illee ni qorata.
Kan bakka Comey akka bu’aniif kaadhimaman Wray-n bara 2003-2005tti jechuun ennaa bulchiinsa George W. Bush kutaa yakka qoratu kan ministrii haqaa hoogganaa turan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Kanneen dhukkuba sukkaaraa, dhiibbaa dhigaa,dhibee onnee qaban, yeroo yerooti nageenya kalee isaanii ilaalmu qabu” Dr Sanbataa Guuttataa Hospitaala Xiqur Anbessaa irraa.
Kaleen xurii dhiiga keessaa qulqulleesuun, fincaaniin qaama keessaa akka ba’u taasisa, jechuun ka Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsan, Yuunivarsitii Finfinnee Hospitaala Xiqur Anbassaa keessati ogeessa addaa ykn “Specialist” waa’ee dhukkuboota qaama keessaa ka ta’an, Dr Sanbataa Guuttataa "dhangala’aan adda addaa yeroo qaama keessatti heddumaatus akka fincaaniin ba’u gochuun, hormoonii qaama keessatti oomishuu fi akka dhiibbaan dhigaa hin daballee gochuun kaleen qooda guddaa qaba," jedhu.
Dhukkuboonni kalee huban gosa lama ta’u kan ibsan Dr Sanbataan, tokko isa ituu hin yaadamiin akka tasaa uumamu kan afaan ingliziin “Acute Renal Failure “ jedhamuu fi ka lammataa immo,dhukkuboota ka biroo yeroo dheeraa keessa kalee huban tahuu hubachiisan.
Kalee dhukkubasate gutummaatti fayyisuuf dadhabamus, dhukkubichi sadarkaa biraatti akka hin ceene gochuun ykn bakkuma jirutti ittisuun ka danda’amu ta’uu ibsanii, keessumaa namoonni dhukkuboota sukkaaraa, dhibbaa dhigaa fi dhibee onnee qaban, kaleen isaanii yeroo dhaa yerootti ilaalmu qabu dubbatu, Dr Sanbataan.
Wal’ansi dhukkuba kaleef godhamu, nyaata dawaa fi oguuma baqaqsanii hodhu kan of keessaa qabu ta’uu ibsuudhaan, wal’ansii afaan ingliziin “Dialysis” jedhamus ka jiru ta’uu Dr. Sanbataa Guttataa gaafii dhaggeefatoota biraa dhiyaateef deebii kennani jiru. Odeeffanno guutuu argachuuf gaaffi fi deebii gaggeefame dhaggefadhaa.


text:
SEENAA Y.G (2005) kutaa 2ffaa | Waxabajjii 5, 2014
Diina irratti wal tumsuuf, waamicha tarrisuun furmaata hin ta’u. Dhaabbileen Siyaasaa Oromoo adeemsa kana keessa jiran dogoggoratti jiruu jedheen yaada. Muxannoon Qabsoo keessa qaxxaamurree jirru, salphaa miti. Aadaa keenyatti amanna yoo ta’es, waan jiru sirreessuuf karaa salphaa qabna Irraa barbaachuun fardiidha. Dhalli Oromoo Addunyaa kana irra jiraatu hundumtuu, keessa isaatti waan of gaafatuu fi waan ta’uu qabu ilaalchisee keessa isaatti bilcheessee mala malachaa jiraachuun ifadha. Tumsa barbaachisuuf gumaacha irraa eegamu taasisuuf qophiidha. Amma gaaffii guddaan Tumsa kana akkamiin Ummachuu dandeenya ? Tumsa akkamii nu barbaachisa ? Tumsaa fi kaayyoo akkamitti araarsina ? Daangaan isaa maalii ? Tumsi nuuti barbaannu fi kan addunyaan itti jirtu wal simaayi ? akka isaanii taana jennee aadaa keenya keessaa ceenee, waan kolfaa hojjachuu wayya ? moo, Makaanizimii Tumsaa Mataa keenyaa addunyaattu qabannee ba’uu dandeenyu uumnee, bu’ura aadaa fi Gadaa gadi dhaabnee, hegaree keenyaaf yaadutu furmaata nu ta’aa ??? jennee of gaafachuu nu barbaachisa. Sadarkaa kana irra ga’uuf wareegama qaalii kafaluu keenya dagachuu hin qabnu. Karaan nu eeggatu kana irra ulfaataa ta’uu waan maluuf, Tumsa Ummachuun amma shamiza of irraa baasanii geeddarachutti fudhachuu dhiifnee, gadi jabeessinee irratti hojjachuutu hegaree isaa mi’eessa.
Tumsi waan nu barbaachiseef qofaa walitti haa suphamnu yoo jenne, Uffati suphaaf qofaa suphame, deebi’ee isa kaan fudhatee ciramuun ykn bakka biraatii tarsa’uun akka hin hafne beeku qabna. Tumsi har’a dhaabbatu yoo Xiqqaatee, Siyaasa hegaree Oromoo kan dhaloota lamaa, tilmaama keessa galchee tarkaanfachiisuu ta’uu qaba. kan har’aa Furuuf qofaa yoo yaadame, dhaloota boriis rakko wal fakkaataa keessatti gatuudha. Kanaaf waan Namni tokko yaada isaa facaaseef, ykn dhaabni tokko Intarneeta irratti waan Waamicha godheef, gonkumaa furmaati hin dhufu. Intarneeta irratti wanni wal fudhachiisan hin jiru. nuuti waamicha kana gooneef jedhamee kan hojjatamu furmaata hin ta’u . kana akka gaaritti qalbeeffachuu qabna. Dhaabbileen Siyaasaa Oromoo walitti dhufuu yoo barbaadan , Intarneeta irratti wal waamu maaltu barbaachise.? Walii isaanii dhiiga tokko ta’uutti walii fudhatanii karaa kabajaa qabuun maaf wal hin waamne.? Waggaa waggaan waamciha qofaan eessa ga’u ? dhaloota har’aa jabeessuu moo hamilee cabsuudha ? waan Araaraa, Tokkummaas ta’uu Tumsaa waan gadi taa’anii wal fudhachiisanii Ummatatti waa qabatanii asi ba’an malee, akka hiriyyaa wal hin amannee, Malkaa bu’anitti wal kakisuuf arreeduun badii dabaluu ta’a. wanni nuuti akka salphaatti katabnu hundumtuu waan fafaas, tolaas akka qaban beeku nu barbaachisa. Intarneeta irratti badii jiru tarrisaniif, dhimmi hundi dhumate jechuu dandeenyaa ? kun hojii warra gawwaati . akka kiyyatti dhugaa kanatti aanu fudhachuun dirqii ta’a jedheen amana. Dhugaa baqachuutu har’allee nu miidhaa jiraate hubadhaa .
TUMSA AKKAMIITU NU BARBAACHISA ?
Tumsi har’a nu barbaachisa wayita jennu, maal jechuu keenyadha ? Tumsa har’a dhaabbatee boruu diigamuudha moo, kan hegareef tolu barbaanna ? yoo ka bor diigamu barbaanna ta’ee narraa haa ba’uuf facaasuu qofaatu ga’a. kan dhaloota boriif yaadamu taanaan, hunda yaada Ilaalchaan wal fakkaatu tokko taasisanii, kan ilaalchaan waliif ta’uu hin dandeenye akkaataa itti wal tumsu danda’u waloon kaa’ufiitu fala ta’a. Tumsa hundee qabeessa qabu hojjachuutu qoricha. Hojii qulqulaa’aa hojjatanii, tumsa hundee jabaa gadi dhaabuuf jalumaa kaasanii irratti hojjachuu barbaachisa. Tumsi amma nu barbaachisu kan ummataa irra, kan Jaarrmiyaa Siyaasaa Oromoo ti. Kun hundee qabsoo Ummata kanaati. Jarmiyaa Siyaasaa Oromootti aanee, kan miseensootaati. Itti aanee kan jiru kan deeggartootaati. itti aansee kan waldaalee, Afooshaalee fi dhaabilee miti mootummaati. Itti aanee kan miidiyaaleeti. Mee kanneen qofaa akka fakkeenyaatti haa fudhannu. Kanneen walitti fiduuf ykn akka wal tumsan taasisuuf qabxiilee murteessoon ta’anii jiran, maal irratti wal tumsuu fi maaliif wal tumsu isa jedhu ilaaluun murteessaadha. Jarri kun akka wal tumsaniif maaltu guutamu qaba ? kunis murteessaadha . mee haala kana walitti qindeessinee wal simsiisuuf, adda baafnee haa gamaagamnu .Dhaabbileen siyaasaa Oromoo amma jiran lakkoofsaan heddummeessuu dhiifnee, kaayyoo qabaniin ilaallee akkamiin wal tumsuu akka danda’an haa ilaallu .
Mooraa Qabsoo Oromoo keessatti Dhabbilee siyaasaa Biyya keessaa fi alaa walitti qabnee yennaa xiinxallu KAAYYOO lama jalatti ramadaman. Kunis ,Dhaabbilee Siyaasaa “Walabummaa Oromiyaa fi Bilisummaa Ummata Oromoo dhugoomsuun Kaayyoo keenya” kanneen jedhanii fi “Itoophiyaa keessatti Sirni Fedaraalizimii Bilisummaa ummatootaa eegu yoo jiraate, Biyya Itoophiyaa keessa jiraachuun ni danda’ama , kanneen jadhamanitti ramaduun ni danda’ama. Lakkofsaan 30 ta’u danda’u. amma egaa TUMSA yennaa jennu, Kaayyoon kun lameen wal haa tumsu yoo jenne, (duuchaamatti) Dogoggora. Akka kaayyootti Kaayyoon Fiiixee lameen irra jiru kun gonkumaa wal tumsuu hin danda’u. Qabsoo keessatti wal takaalaa kan ture kanadha. Kana irra deebisuuf deemnaa ? wanni isaan wal tumsuu danda’an, dhimma Oromoo ilaalchisee DIINA irratti walii galuudha.
Kaayyoon kun lameen akka wal hin tumsinef ijoo kan ta’u, waa lama . Inni tokko, Kaayyoo isaaniitu waliif faallaadha. Inni lammataa ammoo, tokko karaa nagaa hojjanna wayita jedhu, tokko lakkii kun waggoota amma kana hin taanee, qawweee qofaatu nu baasaa kan jedhuudha. Tumsi kana keessatti eeggannu, akka Qaawwaa Lilmoo dhiphaadha. Kanaaf kana hedduu irratti hojjachuu barbaada. Waanuma waamichaan haguugamu miti. Qabsoon illee wal tumsina yoo jenne, taa’anii yeroo fudhatanii akka tatta’uu danda’u irratti marii gadi fageenyaa gaggeessuu gaafata. Warri diinaa ,Itoophiyaa Dimokiraatoofte ijaaruuf, warra Itoophiyaa jigisuu barbaadan balleessuu qabnaa sana waliin kan dhaabbatamu yoo ta’e, akkamiin tumsi dhufuu danda’a ? Kaayyoon kun lameen akka waliif dhaabbatan kan taasisu, kaayyoo isaanii dachaasuu qofaadha. Kun ammoo tokkof wareegama Gootootaatti qoosuudha. Isa tokkof ammoo waan biraa ta’u danda’a.
Gama biraan Sirna har’a barattoota irratti yakka dhiifama hin qabne waliin nagaan hojjachuu barbaanna jedhamaa, Tumsi gama kaaniin hawwiinu akkamitti fudhatama ? gama kanaan waan keessa gadi qabanii ilaallatan hedduudha. Waan kana irratti kana caalaa raga tarrisuu nan danda’a. garuu asi irratti hin tolu. Tumsi asi keessatti hawwinu, akka intarneeta irratti katabnu kanaa hin salphatu kanan jedhuuf kanaafi. Hojii guddaa keessa isaanitti hojjatanii asi ba’uu gaafata. Carraan gama kanaan jiru, kaayyoo akka malee waliif faallaa kun, akka walitti deemu mari’atu, tumsa diinaaf akka hin baaneef wal gorsuun, lammiin hundi irratti hirmaate qajeelchu qaba. Aadaa keenyatti dhimma ba’anii socha’uu feesisa.yaadoota waloo wal taasisan irratti mari’achuuf, qaamoota walabaa dhimma Oromoo irratti ejjannoo qaban walitti dhufanii yaada gama lameenii qixaan dhaggeeffatanii , waan ta’uu danda’u akka maddisiisan taasisuudha. Waamichi tokko isa tokkof godhu bifa kamiinu fudhatamuus, qulqulummaas, wal dhaggeeffachuus hin uumu. Waan kana irratti wanni hojjatamu waan qophii itti taasisanii furataniidha. Kana irratti abdiin jiru, tarkaanfiin Filitsixeemoonni fudhatan fakkeenya dansaadha. Ilaalcha duraan ture maal irraan akka ga’an hin dubbanne. Garuu Biyya ta’anii addunyaa irratti beekamuuf hojii abshaalummaa ol aanaa gaggeessaa jiran. Hamaaz ilaalcha isaa isa kam fooyyeessee akka obbolaa isaatti makame hin ibsine. Garuu yaada cabsatee dubbii ijoo of harka galchuuf mootummaa waloo dhaabu irratti walii galee sagalee addunyaa hawwataa jira. Hamaaz Israa’eeliif beekumti hin kennu jedhe ammaaf laaffisee, Biyya Filitsixeem labsuuf humna abbaas waliin dhaabbatee jira. Kana irraa ka’ee, Ameerikaan, Chaayinaan, Raashaan beekumtii Filitsixeem mootummaa ta’uu ni fudhanna jechaa jiru. gama kanaan yoo ilaallee Oromiyaa keenya hegareef hawwinu kanaaf waan gufuu ta’uu danda’an ammumaa ilaalu nu feesisa.kana hubannofan kaase.
TUMSAAF KAN WAL WAAMMATU EENYUFAATI ?
Dhaabbileen Siyaasaa Oromoo Tumsaaf wal waammachuu qabu yennaa jennu ergaa maalii dabarsuu barbaanna ? Dhaabbileen Siyaasaa Oromoo hundumtuu dhimma Oromoo irratti wal tumsuuf waan isaan dhorku hin jiru. waan kaayyoo qabaniin alatti kan jiru jechuu kiyya. Warri kaayyoo tokko qaban Qopha ,qophaa dhaabbatanii Tumsaaf wal waamuun waan fakkaatu miti. Kaayyoo tokko qabaannaan Tumsaaf wal waamu irra , tokko ta’uutu isaaniif furmaata. Kanatu Ummataaf dhaabbachuu mirkaneessa. Kanatu Jabiinas. kaayyoo tokko qabaatanii , dhaabaan garaagar ta’anii yoo wal tumsuuf walii galan illee, wal gufachiisuun waan hin hafne. Ummata kanas bakka meeqa dhaabu ta’a . kanaaf warri kaayyoo wal fakkaataa qaban tumsaaf yoo wal yaaman illee taajjabbii ta’a. kana Mooraa Qabsoo Oromoo keessaa dhabamsiisuun qoricha hegaree keenyaati. Warri Walabummaa Oromiyaa fi Bilisummaa Ummata Oromoo kaayyeeffatan hundumtuu ABO jabaa gadi dhaabuuf hojjachuun dirqiidha. Warri kaayyoo Biraan dhaabbatanis, akkasuma bakka kudhan dhaabbatanii diinaafis humna ta’uu irra, walubummaa isaanii eeggatanii yoo dhaabbatan Tumsaaf qophii ta’uu argisiisa. Dhaaba adda addaa yaada wal fakkaatu waliin yeroo gara garaa wal arganii mari’achuu irra, bakkuma tokkotti waan nu baasu falachuutu dawaadha. Isaan gidduttis, tumsa odoo hin taanee tokko ta’uu qofaatu eegama.
Egaa haala kanaan kan irratti xiyyeeffannee qalbii keenya amnsiisuu qabnu, warri tumsa waliif ba’uu danda’anii fi hin danda’iin adda baafachuun heddu gaariidha. Yaadoota gara garaa irraa kaanee yennaa ilaallu, Dogoggora Tumsaa fi Tokkummaa irratti agarruutu jira. Dhaaboota Ilaalchaan wal irraa fagoo ta’an kana Tumsa adda addaa ummachuuf karaan jira. Tokkummaan garuu hin yaadamu. Kan kaayyoon wal fakkaatan ammoo, Tumsa Odoo hin taanee, Tokkummaan dhaaba jabaa dhaabbachuutu dirqama. Kana hubachuun waan hin taane hawwinee ibsaa fi waamicha wal irratti baasaa akka hin jiraanneef nu gargaara.
TUMSAA FI UMMATA :-
Ummati Oromoo Qabsoo kana keessatti qooda isaa kan gumaachaa jiru, akka miseensummaatti, Deeggaraa fi Lammummaattidha. Kanaan alas jiraachu mala. Akka Lammummaatti sochiin qabsoo kanaaf taasifnu hundumtuu Tumsaaf odoo hin taanee, Dirqama keenyadha. Sochiin Qabsoo Ummata isaaniif taasifamu, akka waldaalee gargaarsaa, waldaalee Amantii, akka Afooshaa fi kanneen kana fakkaataniin kan taasifamu hundumtuu dhimma Oromoo irratti wal tumsuu odoo hin taanee, tokko ta’uutu irraa eegama. Kun dirqama. Fakkeenyaaf dhimma Oromoo irratti hiriira ba’uun yoo barbaachise, warri ilaalcha adda addaa keessa jiran dhimma Oromoo addunyaatti dhageesisuuf wal tumsuu danda’u. Dhimma sabummaa keenya kamuu irratti gonkumaa tumsa yaadu hin qabnu. Kun dirqama keenya. Tokko ta’uu qabna . Hawaasi Oromoo dhaabbilee siyaasaa Oromoo waliin waan taasisan hundaaf tumsa taasisan jechuun qaaniidha.
Kana irratti Miidiyaalee Oromoo bifa gara garaan hojjatan Ummata isaanii qajeelchuu fi iyya Ummata isaanii dhageesisuuf, barsiisuuf, wal hubachiisuuf, tokko ta’uu qaban. Imaammataa fi hojii miidiyaa wayita ilaallu, hundumtuu akka isaaf mijateetti Ummata isaaf hojjachuuf karaa danda’een miidiyaan banatee jiru, akka dhunfaattis ta’uu walootti tattaafachaa jiru , haalatu bakka tokkotti akka hin hojjannee isaan taasise malee, yaada tumsaa wal keessaa qabaatanii akka hin taane beeku barbaachisa. Tumsi hiikkaa irraa waan walirraa fagootti waan cillaanfatuuf, hiikkaa isaa sapaareshinummaa of keessaa qabu dagannee qaamatti akka hin fudhanne of eeggachuu nu barbaachisa. Miidiyaaleen Oromoo gumaachi qabsoo oromoof taasisan irratti wal tumsanii odoo hin taanee, tokko ta’anii hojjatan jechuu wayya. Jechoota TUMSA , GAMTAA kkf wayita fayyadamnu of eeggachuu qabna. Akkuman gubbaatti ibse, dhaabbileen siyaasaa warri ilaalcha tokko qaban gonkumaa maqaa Tumsaa fi Gamtaa ummachuu kaasuu hin danda’an. Tokko ta’uun dirqama. Ilaalcha siyaasaa walii faallaatu, Gamtaa dhimma Ummata ofi irratti ummata. Warra Ilaalcha tokko qabuuf Gamataa ykn wal Tumsuu danda’u jennee karaa yoo banne, akka dhaaba Siyaasaa Itoophiyaa 100 ol horannaa qalbeeffadhaa . akka walitti dhiheenyaati walitti qabamanii dhaaba siyaasaa jedhanii dhihaachuuf karaa yoo saaqine rakkoo of irratti dhalchaa jirra jechuudha.kanaafan gadi jabeessee waan kana irratti qiyyaafadhe.
TOKKOMUMMAA FI TUMSI KUN YOOM DHUGOOMA ?
Tokkummaa fi Tumsa ummata keessatti arginu, abdii qabsoo Oromoo ti. Tokkummaa warra ilaalcha tokko qaban gidduutti gaggeeffamu hangamuu yeroo fudhatu, irratti hojjatamaa jiraachuu hunduu yaadaa qaba. Hojiin kun akka isa tumsaa, yaada wal danddesisanii kan bira taranii miti. Adeemsa bal’aa kan gaafatu natti fakkaata. Yeroo fedhachuu isaa warri dhimmichi isaan ilaallatu kan wallaalan natti hin fakkaatu. Kun ta’uu diduun miidhaa qabaachuu ni mala. Garuu sochii qabsoo kanaa gonkumaa dhorguu hin danda’u. waanuma amma argaa jirruudha. Waan gaarii akka qabatee asi ba’u abdii kiyya. Warri ilaalcha biraa keessatti gama gamanatti wal ilaalaa jiran tarkaanfii jalqabaayyu hin eegalle. Kun ammoo Tumsa Ilaalcha lameenii boruu waliin mari’achuuf umamuu danda’u irratti rakkoo uumuu hin hafu. Kunis beekamu qaba.
Qabxiileen armaan olitti kakaase kun adeemsa keenyaaf murteessaadha. Waanuma eeggachuu qabnu qofaa eeggachuu, waanuma ta’uu danda’u qofaa irratti abdii horachuu, waan ka’umsa isaa irraa kaasee milkaa’uu hin dandeenye irraa abdii qabaatanii yoo duuba dhaban abdii kutachuu irraa akka of eeggnuuf, callisanii waan argan waliin didichuun, maa irraan akka nu ga’e hubannee, furmaata buqqaasaa irratti hojjachuun gaarii ta’uu odoo hubannee gaariidha. Tarii hiraarrii nu irra ga’aa jiru irraa kaanee, waa tokko odoo hin qulqulleessin hojjachuuf yoo jarjarree ammas bakkuma of jibbinetti deebina. Kanaaf waan ta’uu fi hin taanee adda baafatanii irratti hojjachuun kasaaraa siyaasaa keenya hanqisa. Warri Ilaalcha wal fakkaataa qaban, walii isaanii waamanii Jaarsa waammatanii waliin haasa’uun rakkoo hin qabu. Rakkoo kaayyoo waan hin qabaanneef. Qabxiilee kanaan gadi irratti mari’achuuf waluma dhaggeeffachuu qofaa isaan ga’a. Qabsoon OROMOO ilaalcha lameen kaasee walitti fidee yoo xiqqaate diina irratti akka wal tumsan taasisuuf, humna walbaa lameenif walba ta’e barbaada. Akka buna danfifatanii atis dhiisii , atis kana irraa dhaabbadhu jedhanii bira taran akka hin taane qalbifachuun dansaadha.
Humna Qabsoo Oromoo kana gama hundaan akka wal tumsuuf furtuun dhumaa sochii Ummataati. Sochii Ummata Oromoo addunyaa kana irratti Biyya keessaa fi alatti gaggeeffamaa jiru . y nu jabeessa. Kun jabiinaan itti fufnaan Tokkummaanis, Wal Tumsuunis yeroo gabaabaa keessatti mikaa’uu danda’a. waan hundaa gadi fageessinee haa ilaallu. Aadaa Siyaasaa Addunyaan boruu ittin nu beektu har’a bu’ura isaa keewwachuu baannaan, yeroo addunyaan nu gattee deemtu miilla qullaa fiignee bira ga’uu dadhabuu keenya huabachuuf qormaata nu hin barbaachisu. GALATOOMAA !!
HORAA BULAA !
Kutaa darbee:
DIINA IRRATTI WAL-TUMSUUF, YEROOTU GA’E !!


text:
Adoolessa 29/2016 Godina Lixa Shaggar Gidduu Galeessa Oromiyaa Aanaa Walmaraa Magaalaa Holotaa Keessatti Warraaqsii Biyyooleessa Oromoo FXG Hojii dhabdoota, bara
ttooota dhaabbilee barnoota Olaanoo irraa #Degree_Diplomaneebbifamanii hojii dhabduu ta’ani jiran, fi dargaggootaa fi uummata hojii guyyaa
hojjechuun Of jiraachisaaniin guyyaa hardhaa magaalaa Holotaa keessatti Warraaqsii Qabsiifamuun Hoomaa waraanaa Wayyaanee Waliin wal dura dhaabbatan.
Dargaggootni Qeerroon Oromoo Gidduugaleessa Oromiyaa Aanaa Walmaraa Magaalaa Holotaatti Goototni barattootni Oromoo dhaabbilee Barnoota olaanoo irraa sadarkaa barnoota #digirii_diploma fi Ogummaalee garaagaraan eebbifamanii waggoota dheeraa hojii dhabduu ta’ani jiranifi dargaggootni hojii humnaan guyyaa guyyaatti illee hojjeetanii jiraatan hojii dhabuu fi Lafti qabiyyee abbaa isaanii Investeroota mootummaa wayyaaneetiin kan irraa samame waan ta’eef jiruuf jireenyaan uummatni oromoo Aanaa walmaraa fi Magaalaa Holotaa haala rakkisaa keessa jiraachuu irraa Qee’ee keenyarratti falmannee wareegamna jechuun kutannoon hoomaa waraanaa fuldura dhaabbachuun warraaqsaa finiinsuun gaaffii mirga abbaa biyyummaa hogganoota waraanaa Magaalaa holotaa irra qubatanii jiranitti fi uummatarratti bobbaafamanitti kallattiin dhiyeeffatan. Uummatni fi Qeerroon dargaaggootni Oromoo gamtaan ka’uu irraa mootummaan wayyaanee haalaan soda guddaa keessa galuun Hoomaa waraanaa uummatarratti bobbaasuun guyyaa hardhaa homaan Waraana Wayyaaneefi Uummatni Oromoo jiraattootni magaalaa Holootaa waldura dhaabbachaa kan oolaan ta’uun hubatamera. Guutummaa gabaasaa kanaan walitti deebina.
Injifannoon uummata Oromoof!!


text:
Caamsaa 2,2017/ Godina Arsii Aanaa Sireetti dubartoonni fi Daa’imman ji’a ji’aan Qarshii 10 irraa eegaluun akka maallaqa qusattan jettee dirqamsiisaa jirti.Aanaa Siree Gandoota hunda keessatti daa’imman ammarraa eegalanii maallaqa qusachuun gaafa barnoota xummuran akka hin rakkanneef haadholiin daa’immanii fi daa’imman akka dirqamaan maallaqa kuusatan taasisaa jirti
Kana malees Godina Arsii Aanaa Siree Magaalaa Siree keessatti Wayyaaneen Ummata Baadiyyaa hanga Magaalaatti Haaromsa gadi fageenyaa jettee Walitti qabuudhaan Ujoollee teessan keessattuu dargaggoota warri qabdan ganda gandaan Maqaa Ujoollee teessanii galmeessitanii akka waajjiroota Bulchiinsa gandaa keessa keessiftan.Warri Ujoolleen teessan Nuti Qeerroodha Jedhanii Kaayyoo ABO galmaan gayuuf tattaafatan Maqaa isaanii addatti Milishoota Gandaatif kennitanii Qaama mootummaatiin leenjiin akka kennamuuf taasifna jettee maatii Qeerroo doorsisaa jiraachuu Maddeen Oduu Qeerroo naannawa siree gabaasanii jiru.


text:
Dubartiin Haadha, Obboleettiifi Haadha Manaati: Oromoon Dubartootaaf Kabajaa Guddaa qaba!!
Beekan Erena (http://beekanguluma.org)
Aadaafi Dubartoota
Dubartoonni caasaa hawaasaa keessaa tokkodha. Akkuma caasaa hawaasa tokkoottis gaheefi dirqama isaanii ba’uu keessatti bakka guddaa haa qabataniyyuu malee, sirnoota adda addaa addunyaan keenya keessa darbite keessatti, sadarkaa hawaasaa keessaa akka gadi antummaatti, ilaalamaa turaniiru. Biyya keenya keessattiis, jechootaafi mammaaksa xiinsammuu dubartootaa miidhuun akka hacuucamaa turantu himama. Waa’ee jechootaafi afoola xiinsammuu dubartootaa miidhan kana hayyuun Mutero Joy jedhamtu kitaaba ishee (Sunday Nation, july 11, 1999, p.16), jedhmau keessatti yoo ibsitu “…traditional folktale have had negative effect on the development of young girls as long as they condition the girls to accept the institution of marriage as the ultimate way of life…” Muteroon barruu ishee keessatti Afoolli keenya maaliif dubartoota gadi qaba jechuun falmiti. Uummanni Oromos, yeroon booda dhiibbaa biyyoota yookaan saboota ollaa kana qooddachuun, yaada gadi aantummaa dubartootaaf qabu calaqqisisuu haa eegalu malee, akka sabaatti Oromoon ilaachi dubartootaaf qabu daran guddaa akka ture kan agarsiisan immoo ragaalee hedduutu mul’ata.
Aadaa Booranaa keessatti Gumii yookaan kora irratti dhimmi dubartiitu dursee ilaalama. Gumiin kora taa’ee dhimma ilaalamaa jiru afaanii yoo qabaatanillee, dubartiin rakkoon irra ga’ee himachuu kan dhuftee yoo ta’e dhimma ilaalaa jiran battala dhaabanii, isheef dursa kennu.
Seenaa waraanaafi lola saboota olla waliin yeroo garaagaraa keessatti Uummata Oromoo qunnamaa ture keessattillee dubartoonni Oromoo kanneen ciccimoo ta’an Farda gulufuun dandeettii waraana cimaa qabaachuusanii haaluun hindanda’amne. (Kitaaba Takla Tsaadiq Makuraa 1960, seenaa Itoophiyaa mootii Libna Dingilii hanga mootii Tewoodiros maxx. 2fa A.A) keessatti;
…[ ኦሮሞዋች] ግን ከመካከላቸዉ ድንግላይ ቄስ መነኩሴ ደብተራ ባላገር ነጋደ አልጋ ጠባቂ ጓዝ ጠባቂ የላቸዉም፤ በነፈስ ወከፍ ለጦርነት ይሰለፋሉ፡፡ ከብትና ቤት የሚጠብቁ ሰቶችና ሕፃናቶች ናቸዉ፡፡ ከሰቶች እንኳን ኀይለኞቹ በሰንጋ ፈረስ እየወጡ፤ ሎጋቸዉን ይዘዉ ይዋጋሉ…
Dubartoonni sirna gadaa keessatti Abbaa Gadaa waan hin taaneef, gadaan dubartoota ni qooda jechuun hirmaannaan dubartoonni Sirna Gadaa keessatti qaban kan duraa dhokatu tokko tokkoos ni jiru. Mee hirmaaannaa dubartoonni sirna gadaa keessatti qabaniifi haala kamiin akka hirmaatan, haa ilaalluu. Gaaffiin asirratti ka’uu qabuufi hubatamu qabu garuu sirni gadaa, Aangoo Abbaa gadummaa dubartootaaf hin kenninee yaada jedhumoo? dubartoonni gonkumaa sirna gadaa keessatti gahee hin qaban kan jedhudha? Dhugaan jiru garuu, yoo dubartoonni sirna gadaa keessatti hin hirmaatiin, gadaanuu hin gaggeeffamu. Gaggeeffamuu mitii gadaanuu hin qajeelu nama jechisiisa. Yaada kana boodatti kan itti deebinuu yoo ta’uu sababoota muraasa akka dubartoonni dirqama sirni gadaa ajaju keessa darbuu hin dandeenye godhan haa ilaalluu.
—Rakkoo Baayolojikaalawaa: Rakkoo baayoolojikaalawaa yeroo jennu; dubartoonni, uumamaan xurii (laguu) ji’aa waan arganiif, dirqama sirni gadaa ajaju kan akka; godaansa jila deemuu (godaanuu), duulaafi kan kana fakkaatan keessatti hirmaachuun dirqama kana galmaan ga’uu keessatti rakkoo waan itti ta’uufidha jadhama.
—Rakkoo gaa’eela: waliin walqabate kunis dubartoonni yeroo heeruman, maatii isaaniirra addaa ba’uun gara maatii abba manaa isaaniitti waan makamaniif Sirni gadaa ammoo, gurmuu sadarkaa gadaafi ijaarama miseensa gadaa caasaa hin diigamneen waan ijaarameef wal falleessuu danda’a. Kanaaf sirni gadaa baduu ykn addaan cituu danda’a jedhanii waan amamananiifidha.
—Inni sadaffaan, akka ilaalcha Oromootti dubartoonni muka laaftudhaa jedhama. kunis, akkuma armaan olitti ilaaluuf yaalleetti jabina qaamaa waliin wal qabata. Kanaafuu, balaan yoo isaan mudate, salphaatti waan miidhamuu danda’aniif dirqama sirni gadaa ajaju galmaan ga’uu dhiisu danda’u yaada jedhu of keessaa qaba. Kun egaa, kan calaqqisiisu, hirmaannaa dhabuu dubartoota osoo hin ta’iin dirqama sirni gadaa ajaju galmaan ga’uu keessatti rakkoolee isaan qunnamudha. Barruu keenyaa itti anuutti ammo Hirmaannaa Dubartoonni sirna Gadaa keessatti qaban kallattii garaagaraan kan ilaalluu ta’uu waadaa isiniif galaa amma Horaa Bulaa!
Hirmaanna Dubartootaa Raawwii Sirna Gadaa keessatti. “Dubartoota malee Gadaan Guutuu hin ta’u!”
kana jechuu waanti nama dandeessisu; jalqabarratti dubartoonni caasaa sadarkaalee gadaa keessa hin darbiin malee ilma deessee guddisuufi sirna gadaaf qofa osoo hin ta’iin kan biyya bulchuufi duulee biyya eeguuf geessisuun kan bakka gudda qabduudha.
Kanamalees, raawwii sirna gadaatiif dhangaafi meeshaalee adda adda kan qopheessuu dubartoota. Dhangaan qophaawwus qodaa shan jedhama, qodaan shanan kunis; qorii, caccabsaa, cuukkoo kan qabatu yoo ta’uu, yeroo Abbaan manaa ishee gadaa qabatu foolleen akka hin abarreefi akka gadaan abbaa manaa ishee hanquu hin taaneef kan qophaawuudha.
Yeroo Abbaan manaa ishee gadaa qabatu, niitii (haati warraa) isaa ammoo uffata aadaa uffachuun meeshaalee Aadaa kana akka okoleefi gadii qabattee cina deemti. Okoleefi gadiin kunis, mallattoo hormaataafi kabaja looniif qaban kan mul’isuudha.
Akka maanguddoonni jedhanitti, yeroo dhiirri gadaa qabatu obboleettiin shaashii mataa isaatti maruufiin seera jedhu. Kunis waa lama ibsa. Tokkooffaa; shaashii sana obboleessa isaanii gadaa qabateef mataatti maruun, hirmaannaa dubartootaa ykn qooda qabaachuu dubartoota kan mulisu you ta’u, gama biraatiin ammoo, isheenis ofkalteetti yookaan gadaa qabateetti jedhamee amanama.
Sababiin inni ol’aanaa gadaan dubartoota malee guutuu hin ta’u akka jennu kan nu taasise, jalqaba yeroo namichi gada qabatu sun akka haati warra isaa seera guutuufi qabdu gaafachuun seera qabaachuu ishee mul’isa.
Namichi gadaa qabachuuf jedhu sun, akka carraa ta’ee, fudhee kan hiikee ta’uu danda’a. Hiikees isheen jalaa baatee nama biraatti heerumuu dandeessi. Yookaan du’aan dhabuu danda’a. Hiikees dubartii biraa fuudhuu danda’a. Kanaaf seera kana kan guutuuf eenyuu? Akkamitti jechuun gaaffii uumuu mala. Jalqaba, namichi gadaa qabatu kan hin fuune yoo ta’e, Kan seera guutuufi obboolettii ykn firaa aanteedha. Itti aansuun ammoo namichi gadaa qabachuuf jedhu kun fuudhee yoo jiraatee, haadha manaa isaatu seera kana guutaaf.
Yoo kan fuudhee hiike ta’e ammoo bakka isheen jirtu barbaadee akka isheen seera guuttuufiif nigaafata. Isheenis, seera kana guutuufiif dirqama qabdi. Seera Gadaatiin kennameef waan ta’eef. Namichi sun erga hiikeellee haadha manaa biraa kan fuudhe yoo ta’e, seera kana guutuufi kan danda’u haadha manaa ishee duraati. Sababiin isaas, haadha mana qarree, kan Rakoo itti qalan waan taateef. Angafummaafi safuun kan ishee duraati. Kanamalees, yoo kan jalaa duutee taatellee, jalqaba bakka awwaala ishee irra dhaabbachuun “Koottu seeraa naa guutii” jechuun yeroo sadii gaaffiin sagalee dhageessisa. Sana booda, haadha manaa boodarra fuudhee yoo qabaate yookaan obboleetti isaatti tumaa seeraa tumuun, seera kana akka guuttuufiif qopheeffata jechuudha. Kunis seera qabeessummaa ykn seera, sana guutuuf dubartoonni hammam barbaachisoo akka ta’an hubachuun nama hinrakkisu. Dubartoota Sagantaa Eebbaafi Kadhannaa Irratti.
Sagantaan eebbaa raawwii sirna gadaa keessatti isa ol’aanaadha. Yaad-rimeen eebbaa waa lama ofkeessaa qaba. Inni jalqabaa Eebbaa jechuun, waan uummataaf barbaachisu waan akka tolu barbaadaniifi eebbisuun qaqqabsiisuu ykn badhaasuu ykn, waan uummataaf gaarii hin ta’iin ammoo, abaaranii balleessuuf yoo ta’u, Inni lammaaffa eebbiisuun, seera tumame mirkaneessuu jechuudha. Fakkeenyaaf, seera fooyya’ee bara waliin deemuu uummata akka tajaajiluuf baasaanii erga irratti walii galanii booda, tumaa seeraan mirkaneessu. Seera tumame kanas. “Haa eebbisnu, haa eebbisnu” jechuun mirkaneessu jechuudha. Kanaaf eebbisuun gama tokkoon, waan gaarii akka toluuf kan eebbisani qaqqabsiisan yoo ta’u, karaa gama biraatiin ammoo, seera tumame mirkaneessuu waliin wal qabata. Dubartoonnis, sagantaa eebbaa kana irratti argamuun Aadaa ykn Seeradha. Dubartoonni argamanis, qixa abbootii gadaa dhabbaachuun eebba sana mirkaneessu. Dubartoota keessa kan argamanis tokko dubra qarree yoo taatuu; kan saalqunnamti hin eegaliintu filatama. kan biraa ammoo, jaartii cifiree kan jedhamtu kan saalqunnamtii dhaabdeefi laguu ji’aa hin argine ykn kan irraa dhaabbateetu filatama. kunis mallattoo qulqullummaa (sacred)ti. Kanafuu, dubri qarreefi jaartiin cifiree eebba sirna gadaa ykn raawwii gada irratti argamuu qofa osoo hin ta’iin, kadhaa waaqaa irratti yeroo hongeen dheeratuufi bokkaan baduu, siiqqeefi caaccuu qabatanii yoo waaqa kadhatan akka waaqni dhaga’uufitu amanama.
Dubartoota Bulchiinsa Abbaa Gadaa To’achuu keessattti.
Hirmaannaa dubartoonni Sirna Gadaa keessatti qaban kan calqqisiisu kan biraa, dubartoonni seera qabeessummaafi qajeelummaa bulchiinsa abbaa Gadaa hordofuu danda’uu isaaniti. Kunis karaa lamaani. Tokkooffaa, seera haaraanis ta’e seerri fooyya’ee tumamu yoo jiraate, akka mirga dubartoota hin miineefi kan dubartoota fayyadamoo taasisu ta’uu addaan baafachuun, kan isaan miidhu yoo ta’e akka isaan miidhuu yaada isaanii ibsachuun akka seerichi fooyya’u gochuudhaaf hirmaannaafi mirga kan qaban ta’uu isaaniiti. Lammaaffaa, jila sirni gadaa bobbaa’uufi, bakka Abbaan Gadaa deemee qubatee biyya araarsuufi jila geggeessu hundaatti haati manaa isaa akka waliin deemtuufi cina teessu seera qabaachuu isheeti. Sababiin isaas bakka jilaa sanaatti Abbaan gadaa dubartootaa biroo mil’aachuun akka qalbiin isaa gara biraatti hin hiramneefi sababa kanaanis, murtee sirrii fudhachuu keessatti akka rakkoon hin uumaamne yookaan, akka dalagaa isaa seeraan raawwatuuf ni to’atti jechuudha. Kana egaa dubartoonni sirna gadaatiif hundeedha ykn lafee dugdaati kan akka jennu nu taasise.
Dubartoota Seera Waaqaafi Safuu Hawaasaa Eegsisuu Keessatti.
Dubartoonni seerri Waaqaafi safuun hawaasaa akka hin cabneefi sababa kanaanis, ijaaramni hawaasaa akka hindiigamne, Hawaasa seera hinqabne akka hin taane to’achuu keessatti hirmaannaa daran ol’aanaa qabu. Fakkeenyaaf dhimmoota tokkummaa hawaasaa diiguu danda’uu jedhaman kanneen akka waldhabdeefi waraana gosaafi gosa gidduutti gaggeeffamu fi safuu hawaasaa eegsisuufis qooda olaanaa ni qabaatu. Kana malees, yoo waraanni gosa gidduutti uumame, Siiqqee qabachuun, wal waamanii waraana sana gidduu yoo seenan battalatti lolli qabbana’a.
Maatii, qe’eefi hawaasa keessa jiraatan keessatti wanti haaraa yoo uumamu, safuun yoo cabu, dubartoonni wal waamanii Siiqqee qabatanii “maaloo kuni Safuudha. Takkaa wanti akkasi aayyoofi Aabboo keenya keessattuu mul’atee hinbeekuu.” Jechuun akka furmaanni hatattamaa itti kennamu Sirna Gadaa waliin wal cina ta’uun hojjatu.
Dubbiin hammatee furmaanni dhibamnaan, maatiifi waatii daa’ima harmaallee osoo hin jedhiin qe’ee gadii dhiisanii, galaana ce’uun muka jalatti walitti qabamu. Haala kanaan hanga furmaanni argamee Abbaan badii dalage adabamee, araarri bu’utti qe’eetti hin deebinu jechuun dhiibbaa (influence) godhu.
Kana ega dubartiin jireenya guyyuu ilmi nama gaggeessu keessatti, hariiroo hawaasa gidduu jiru tumsuu keessatti, nageenya biyyaa eegsisuu keessatti, safuufi seera Waaqaa kabachiisuufi to’achuu keessatti gahee tilmaama hinqabne qabu yoo jedhame kan nama hin saalfachiifne.


text:
Damee Booruun
Mootumaa TPLF qomee demokraasii ufatee waggaa digdamii shan sirbaa baate Dhumaatiin Arsedee irraa molqee qullaa dhaabee jira. Dumaatiin ilmaan Oromoo ka mari’maan keenya waadu haa tahu malee dhuma aangoo Wayaanee tahuun isaa immoo jabina nuuf kenna. Onkololessa 2, 2016 kaase Wayaanee fi Uummatni Oromoo ifatti warra gumaa dhiigan duwwaa gargar bahuu danda’an tahee jira. Uummatni Oromoo haala keessa jiru kana keessaa kan bahuu danda’u injifannaan qofa tahuu murteefatee qabsoo hadhooftuutti akka seene kan hin hubanne jira hin fakkaatu.
Mootumaan TPLF tarkaanfii Uummatni Oromoo fudhachuu jalqabee kana waan sodaatteef labsii hattattamaa labsuuf dirqamtee jiri. Uummata Oromoof haalli kun injifannaa isa duraa ti. Biyyi Oromoo amma yoonaa humna waraanaan bulaa akka jiru eenyu jalaa iyyuu dhokataa miti. Waan haaraa itti tahu tokko illee hin jiru. Garuu Mootummaan kun maqaa demookraasiin biyya lafaa kadhatee akka lubbuu hin dheerefanne saaxila of baaftee jirti. Michoonni ishee warri kana dura badii Uummata Impaayera Itopiyaa maraa hoojjetamaa jiruu utuu arganii achi galgalanii gargaarsa itti hixatan hundi akka ofti qaana’aa isaanis saaxila baaftee jirti. Gargaarsi kam iyyuu mootummaa kana kufaatii irraa olshuu akka hin dandeenye eenyuufuu ifaa dha. Guyyaa awwaalamtu xiqqoo yoo achi buteef ni gaha. Mootummaan uummata bal’aa lolee mo’e tokko seenaa biyya lafaa keessatti amma yoona hin argamne. Duuti Wayaanee kan wal nama gaafachiisu yoo qabaate guyyaa isaa qofa.
Labsiin hattattamaa jabina irraa kan dhufu miti. Mootummaa jiraachisuuf yaalli isa dhumaa akka tahe bareechine hubanna. Kana booda TPLF kan gadi fiddu tokko illee hin jiru. Isheetu kadhaa dhaqee harka qullaa gala malee uummata Oromoo irratti isa amma hojjettu kana waggaa digdamii shaniif hojjetaa turte. Kana booda michoonni ishee achi galagalanii gargaarsa badhaasuuf hin jiran. Yoo xiqqaatee hojiin kee kun si baasaa hin jiru , horii keenyas hin balleessiin jechaa abdii ishee kutachiisa gargaaru malee akka kana duraa demookraasiin keessan lalisaa jira jechaa badhaasa hin kenaniif. Kan miidhamuuf deemu TPLF malee ummata Oromoo miti.
Labsiin hattattamaa kun TPLF maal gargaara? Ilmaan Oromoo bakka barbaadan itti yaroo barbaadan akka bofaa mataa keessa tumu, hidhu,waxxalu, ibdaan gubu , ajjeessu. Da’ima, jaarsa , jaartii, dubartii ulfaa, qeerroo fi qarree Oromoo garaa laafina tokko malee dhiiga dangalaasaa oolu. Biyya lafaa kana irratti bineesi iyyuu akka ilmaan Oromoo itti adamsamee ajjeefamee hin beeku. Kanaafuu labsi hattattamaa kun kan gadi fiduu danda’u haalli biraa jiraachuu hin danda’u. Akeekni TPLF Uummata Oromoo miliyoonan lakkawamuu Irreecha Arsedee yaroo fixxu uummatni Oromoo rifatee kan lamaffaa hin dubbannee itti fakkaatee ture. Gochi ishee Uummata Oromoo gootomsee irree tokkichaan ka’ee qabeenya Wayaanee fi Wayaanee barbadeessuu itti akka cee’u gargaare hin romisiifne. Qabsoon uummata Oromoo ittisa irraa gara haleellaa itti daddaffiin kan tarkaanfachiise hojii Wayaanee fokkisaa kana. Ammas yoo Wayyaaneen Oromoota kumaatamaan ajjeessuun na baasa jette haa yaaltu. Dhuma irratti abbaa dhumu ilaala.
Uummatni Oromoo karaa danda’amu maraan diina kana jabeessee haleelu qaba. Qabeenya diina kan tahee kan socho’uu fi kan dhaabtuu barbadaa’u qaba. Namonni diinaaf hojjetan of keeasstti ammannee taa’uun yaroon isaa darbee jira. Of keessaa haxxoofnee of qulqulleessuu qabna. Uummatni Oromoos akkuma diina isaa garaa jabaachuu qaba. “ija laaftiin firaa ulfoofti” jedha Oromoon. Wal quunnamtiin Mootumaa TPLF fi Uummata Oromoo bal’aa jiduu jiruu Dhuumaatii Arsedee bood citee jira: waan warra gumaa taaneef. Waan wal irraa binnuu fi wal itti gurgrru hin jiru. Waan walii keniinuu fi wal irraa fudhannu hin qabnu . Karaa tokkoon waraana of irraa ittisaa karaa biraa dinagdee mootummaa kana daaraa gochuun tooftaa keenya tahuu qaba.
Yaroo darbee Maxxansaa koo irratti waa’ee Dhumaatii Arsedee sanyii balfattuu TPLfiin tahee fi waa’ee Dumaatii Sharpeville Afrikaa Kibaa keessatti mootumaa sanyii balfattuu Apartheidiin tahe kaaseen ture. Mootumaan Apartheid nama jaatama duwwaa ajjeesse. Lubbuun qulqulluun nama jaatamaa bahuun xiqqaa dha jechuu miti. Kan nama tokoo iyyuu darbuu hin qabu. Garuu sanyii balfattuun TPLF lubbuu nama gara kumaa tahu waraana qileesaa fi lafaan yaroo muraasa keessatti raawwatte. Hammeenyi TPLF biyya lafaa kana irratti hiriyyaa hin qabu, madaalas hin argatu. Mootummaan Apartheid akkuma TPLF kana Dhumaatii Sharpeville booda labsii hattattamaan biyyaa bituuf yaalli isa dhumaa godheera. Labsiin hattattamaa mootummaaf ijbaata isa dhumaa malee tooftaa ittiin biyyaa cabsee moo’u miti. Ittiin yaroo bitattee kan saamattu saamattee, keessaa baqachuuf yaroo itti qophooftu dha . Kana booda warri aango TPLF keessa qooda guddaa qabaachaa ture ayyaana argatuun keessaa baqata malee itti baqatu.
Namonni hubannaa fi yaada dadhabaa qaban tokko tokko mootummaa caccabaa jiru kana utubanii aangoo irraa qicachuuf warri hawwii qaban jiru. Mootummaa du’aa jiru wajjin daabbachuun bu’aan isaa wajjin owwaalamuu taha. Namni tokko hawwii mataa isaa qabaachuun waan jiru. Garuu maqaa Uummata Oromoon marii tahe walii galteen Mootummaa TPLF wajjin tahu Uummata Oromoo hin ammatu. TPLF fi Uummatni Oromoo warra gumaa ti jennee erga murteefannee kan gargar nu baasu injifannoo duwwaa dha. Waan hunda dursinee firaa fi diinaa ifa kan gochuu qabu ammaa achi namni yookan gurmuun tokko Uummata Oromoo fi Bilisummaa uummata Oromoo jiddu yoo gale diina isa duraa TPLF irraa add bahee ilaalamuu hin danda’u. Uummatni Oromoo warra kana illee diina isa duraa wajjin haleeluuf haqa qaba.
‘Ofiinu Duutii Maaf Of Huuti?’ Labsi ‘Yeroo Atattamaa’ TPLF labsite Ilaachisee Ibsa Hooggana Jidduu-galeessa Qeerroo Bilisummaa Oromoo irraa Kenamee’, mata duree jedhu kana jalatti Onkoloolessa 12,2016 waan kanaa gadii barreefamee ture.
“Sadarkaa qabsoon keenya amma irra jirtu kanatti ummatni Oromoo qee’ee fi qabeenya isaa oolfachuuf wareegama qaqqalii kallattiin baasaa jira malee, Bilisummaan kiyyaa Atlanta ykn ammoo Oslo fi Berlin irraa naaf dhufa jedhee eegachaa hin jiru. Kanneen Qabsoo sabicha handhura biyyaa irraa gara sochii diasporatti haqaaquun ittiin of beeksisuu yaalaa jiran hundi dalaga fokkataa kana irra atattamaan akka of qusatan carraa kanaan Qeerroon dhaamsa Oromummaa dabrsuuf fedha.”
Seenaa kolonii waggaa dhibaa fi shantamaan darban keessatti Oromootni jajjaboo tahan fedhii saba isaanii gananii diinaa wajjin dhaabbachuudhaan Uummata Oromoo cabsanii akka gabrummaa jalatti dararmu gochuuf gahaa guddaa qabu. Seenaa fokkisaa saba isaanii dabrsanii darbuu caalaa dhuma irratti salphatanii gatamanii jiru. Kaan isaanii akka saree ajjeessamanii lafa irra gototamaa turan. Har’as warri injifannoo uummatni dhiiga isaan galmeessaa jiru bu’aa mataa isaanii gonfachuuf tattafatan hin jiran jechuu hin danda’amu. Haala har’a jiru yaroo darban irraa kan adda godhu dhamaaqnsa Uummtni Oromoo qabu dha. Yoo har’as Uummatni Oromoo injifannoo dhiiga isaa lolaasee argachaa jiru kana orma biraaf dabrse kan kennu yoo tahe kan itti komatamuu qabu uummticha malee namoota waan fokkisaa kana hojjetan miti.
Akkan hubannaa koo yoo tahe namooni Oromoo tokko tokko waan har’a uummatni Oromoo itti jiru hin dhugeefatan. Sababni inni duraa ABO waggaa afrtamaan darban kana keessaa uummata Oromoo keessa seenee sochi jabaa fi tarkaanfii gugguddaa fudhatee of agarsiisuuf ayyaanna hin arganne. Nama halagaa caala ABO hin jiru jedhanii Oromonni amanan akka jiran dagachuu hin qabnu. Afaaniin duwwaa utuu hin taane barreefamanis warri ABO dhumeef jira jechaa turan jiru. Mootummaan TPLF yaroo barbaadu ABO haxxaa’ee balleessen jira jirit. Yaroo barbaadu immoo namni Oromoo tahee dhalte hunduu ABO jette yakka itti murti. Mootumaan TPLF jiraa fi hin jiruu ABO akka siyaasaa isheef tolutti gagalgalshitee haasofti. Namootni Oromoo tahan garuu propaganda TPLF kana hojii irra olshuuf tattaafachuun saaxila of baasuu caalaa diina duraa wajjin hiriroo galuu taha. Namni ABO hin jaalanne yoo jiraatee propaganda TPLF irraa of lagee Uummata Oromoo bal’aa wajjin garaa danda’een dhaabbachuu gamnumaa dha.
Rakkinni lammaffaa namni Oromoo baratan tokko tokko Qeerroo Bilisummaa Oromoo akkuma nutti duratti dhakaa darbachuutiin mootummaa dura dhaabbanu tokko godhanii warri fudhatan jiru. Damaqinsa, naamusa ijaarsaa fi beekumsa Qeerroon Bilisummaa Oromoo qabu tasa hin galuuf. Ijaaramanii dhaqanii Qeerroo Bilisummaa Oromoo kanaaf hoogannaa kennuuf yaadaa fi hawwii warri qaban jiru.Warri kun hammeenya yaadanii miti. Haxxumaas hin qaban. Akkaata dhumaa haala biyya keessa jiru hubatanii dha. Waan nama ajaa’ibu Qeerroo Bilisummaa Oromoo hoogannuu miti hordofuuf damaqnsaa fi beekumsaa siyaasaa akka hin qabne hubachuu fi fudhachuu dadhabuu isaanii ti.
Namni baayyeen erga biyyaa bahee bara dheera dha. Sabni Oromoo isaan beekan : wal hin beeku, walii hin galu, walii hin dirmatu, fafaca’ee jireenya mataa isaa jala kan fiigu dha. Propogandaa diinaa isaan dhagaa’aa guddatan immoo ,Uummatni Oromoo gandaan, amantiin warra kana fakkaatuun qoodamee kan jiru dha. Haala kana fakkaatu keessa nama tureef qabsoon uummtni Oromoo har’a gochaa jiru abjuu itti taha. Uummata Oromoo irraa sodaa fi amantii xiqqoo waan hunqabanneef utuu Impaayeera Itoopiyaa deebi’ee suphamee filatani.
Uummata isaa fi biyya isaa irratti kan amantii dhabee diina wajjin baqatu Oromoo qofaa miti. Fakkeenyaaf, (April 30, 1975) gaaffa Saigon (booda Ho Min City kan jedhamte) magaalli Vietnam Kibba harka bilisa baaftootatti kuftu namoonni dhalootan Vietnam tahan waraana Amerikaa wajjin utuu bilisummaa jalaa baqachuuf jedhanii dooniin bishaaniin liqifamee namni kumaatamaan lakkawwamu dhumeera. Kanafuu waa’ee warra saba isaanii fi bilisummaa saba isaanii gananii nu ajjaa’ibuu hinqabu
Uummatni Oromoo waan lama adda baasee hubachuu qaba. Warri of irratti fi uummata isaa irratti amantii dhabbuudhaan uummata isaanii bukke dhaabbachuu hanqatee barsisuu fi damaqsuun akka uummta isaani wajjin hiriiroo galan gochuuf yaallii guddaan godhamu qaba. Hojiin irra guddaan namoota baratanii biyya ambaa (Diaspora)keessa bara dheeraa dabarsan dabalachuu qaba. Namni waan barateef beekumsaa fi damaqinsa siyaasaa barbaachisu qabu jechuun dogongora. Warra damaqinsa gahaa utuu qabanii fi utuu arganii injifannoo uummata Oromoo bu’aa mataa isaaniif dabrsuuf wixxifataa fi fiigaa jiran dhiifama tokko malee diina isaa duraa wajjin haleelamuu qabu.
Dhuma irratti Qeerron Bilisumm Oromoo hojii gootaa fi eebisaa jalqabe kana dhuma Wayaaneen xumuruuf utuu yaada isaa fi gurraa isaa warra dognogorsitoota kanaaf hin laatiin qalbii tokkon akeeka isaa diina falamaa jiru irratti xiyyeefachuu barbaachisaa taha.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Oromiyaan Ni Bilisoomti!


text:
Ebla 15 Guyyaan Gootota Oromoo Gidduugaleessaa Oromiyaa Magaalaa Finfinnee Keessaatti Gootota Sabboontootafi Qabsaa’ota Oromoon Bifa Ha’aa Ta’een Kabajame. Ebla 17/2017 Goototni,Barattootni,Dargaggootni,Qeerroo fi Qarreewwan walumaa galatti sabboontotni ilmaan Oromoo Handhuura Oromiyaa Finfinneetti walitti dhufuudhaan Guyyaa Gootota Oromoo bifa ho’aa ta’een kabajatan.
Kabaja Ayyaana yaadannoo Guyyaa Gootota Oromoo(GGO) kana irratti akkuma yeroo kaanii dungoo halluu alaabaa Adda Bilisummaa Oromoo qabu(Diimaa-Magariisa-Diimaa) qabu erga qabsiifatanii booda, yaadannoo sammuu Gootota Qabsoo Bilisummaa Oromooo irratti wareegamaniif taasisaniiru. Ittuma fufuudhaan kaayyoo fi Akeeka, akkasumas achii-as dhuftee Ayyaanichaa erga wal yaadachiisaniin booda, dhimmoota Ijoo haala yeroo ammaa Oromiyaan keessa jirtu irrattis marii bal’aa taasifataniiru.
Haaluma kanaan dirqama hojii erga waliif qoodaniin booda, Ibsa ejjennoo abbaa qabxii shan(5)qabu baafatanii irbuu isaaniis haaromsataniiru.
1,Nuyi dargaggootni miseensotni Qeerroo Bilisummaa Oromoo,Hidhamtootni siyaasaa Oromoo yakka tokko malee Oromummaa isaaniitiif qofa yakkamanii manneen hidhaa biyyattii garaa garaa keessatti dararama gita hin qabne argaa jiran haalduree tokko malee akka lakkifamaniif ni falmanna!
2,Fincila Xumura Gabrummaa bifa garaa garaatiin Oromiyaa keessatti gaggeeffamaa jiru caalatti itti fufsiisuudhaan qabsoo jalqabame galmaan geessisuudhaaf humnaa fi dandeettii qabnu hundaan ni hojjenna.
3, Waraanni ‘Command post’ wayyaanee Uummata Nagaa gooluu hojii godhate hatattamaan Akka Oromiyaa keessaa bahu cimsinee falmanna.
4, Gumaa Gootota Qabsoo Bilisummaa Oromoo irratti wareegamanii hanga baasnutti, akkasumas kaayyoo isaanii hanga galmaan geenyutti hooggansa Qeerroo Bilisummaa Oromoo jalatti hiriiruudhaan qabsoo keenya cimsinee itti fufna.
5, Gartuu(qaamni) Qabsoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo dura dhaabbatuu fi Tokkummaa Uummata Oromoo diiguuf yaalu kamiyyuu diina qabsoo Oromoo waan ta’eef tokkummaan dura dhaabbannee balaaleffanna jechuun ejjennoo qabsoo bilisummaa Oromoof qaban gadi jabeessan.


text:
Itiyoophiyaan beekumsa saayinsii ammayyaatiin fayyadamTEEi midhaan nyaataa ga’aa oomishuu fi qabeenya uumamaatti sIrriitti fayyadamuu ilaalchisee Qormaata darbuu waan dadhabdeef, jijjiirama qilleensaan wal qabatee rakkoo dhufu dura dhaabbachuun hedduu kan itti ulfaatu ta’uun ibsamee jira.
Kun kan ibsamees walgahii walakkaa guyyaaf Finfinnee keessatti gagggeefame irratti ture. Ibsa kana kan kennan badhaasa sagantaa nyaata adunyaa bara darbee kan argatan professar Gabbisaa Ejjetaa yoo ta'an, nyaata ga'aa Itiyoophiyaa keessattis ta'e iddo biraatti omishuuf kan barbaachisu saayiinsii fi Teknooloojii ammayyaan gargaaramu akka ta'e hubachisan.
Humni nama baratee achuuma biyya keessa turee muxannoo qabu dhalootatti hin dabarsuu taanaa, rakkoo keessaa ba'uun kan hin danda'amne ta'u u professar Gabbisaan hubachisaniiru. Gorsa biyya alaa irraa argamu qofaan milka'ina hin argamu jedhu.
Gabaasaa Guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
Komishinni daangaa Ityoophiyaa fi Ertraa waggaa kudha shanan har’a walii galtee tolfame irratti hirkachuun hundeeffame.Biyyota lameen giddu daangaajiru kan ialeen murteesse ture.
Walii galtee Aljeers kan prezidaantiin Ertraa Isaayaas Afawarqii fi kan du’an boqotan mummichi ministeera Itiyoophiyaa duraanii Mallas Zenaawwii giddutti Muddee 12 bara 2000 mallatteeffamee irratti hirkachuun komishinni kun hundeeffame.Yeroo sana gamtaan Awuroopaa, Aljeriyaa, yunaaytid Isteetes,Tokkummaan mootummotaa fi gamtaan Afrikaa ragaa ta’uun mallatteessanii turan.
Danqaan jiru itti fufuun tasgabii kutaa Sanaa balaa irra buusa yaaddoo jedhu kan qabu gamtaan Awuroopaa nagaa fi daldalaa addunyaa irratti akkasumas wal ta’insaa fi misooma sadarkaa kutaatti argame rakkoo irra buusa jechuun yaaddoo qabu ibsee jira.Kanaafis biyyonni lameen walii galtee sana guutummaatti hojii irra akka oolchan gamtaan Awuroopaa gaafatee jira.Bu’aa biyyoota lameenii gidduuf jecha carraaqqii godhamu mara kan deggeru ta’u gamtaan Awuroopaa ibsee jira.
Gama kaaniin walii galteen Aljeers guutuummaatti hojii irra ooluu dhabuu isaaf akkasumas hariiroon Ertraa fi Itiyoophiyaa gidduu iddotti deebi’uu dadhabuu isaaf/ gadda itti dhaga’ame Tokk mootummotaa beeksisee jira.Gargaarsa Tokkummaa mootummotaan nagaa walii galaa fi kan lubbuu dheeratu argamsisuuf yaalii ta’u biyyonni lameen akka fudhatan gaafanna jedhee jira.


text:
Ispaanish,warra jaalatii kubbaa miilaa macheessite.Jari kun tapha kubbaa miilaa akka waan ilmee dhiibatanii dhalanii, daaddisanii guddisanii jaalata.
Kilabiin La Liigaan warra kilabii ufiitti guddifachu feetu doolara miliyoona hedduutiin bitachuuf kadhaaf faana marti.
Nyenyeencii kilabii La Liigaa miilii isaani yoo kubbaa argu si’aa’u sadeen;Messi, Zarra fi.Nami haga jara kanaa La Liigaa keessatti goolii galche hin jiru.
Haga Meesii fi Ronaaldoon La Liigaatti dabalamanii haga hardhaallee Ronaaldoo moo Meessitti caalaa jechumatti jiran. Namii amma La Liigaa keessaa maqaan bahee gannatti doolara miliyoona hedduutin qaxaratan;Meesii fi Ronaaldoo.
Kiristiyaan Ronaaldoo,nama ganna 29,abbaa ilmaatii, dhalootaan Poortugaal.Lakkoofsa torba keeyyatee Riil Madriidii taphata. Gannatti Euro miliyoona 17 bitatan.Tapaha Muddee 6 kilabiin isaa,Riil Maadriid kilabii Selta Vigo waliin taphatetti gooli sadi galfatee,‘Hat-Trick’ hojjate.Gooliin sadeen La Liga galche,’Hat-Trick’ 23essoo taateef.
Ronaadloon tapha 23n ganna kana taphateen goolii 31 galfatee jechuu. Ronaadloon barana tapha irratti goolii tokkollee dhabee harka dhadhawachaa gale kaan amma miilii isaa yoo itti qajeelchee dhiitu waan dhaba galuu hin fakkaatu.
Riil Madriid Ronaadloo bara 2009 Euro miliyoona 80 bitatte.Eegii gaafas bitattee asitti waan gaabbitee hin fakkaatu.
Meessii
Leo Messi,dhalootaan Arjentiinaa ganna 27. Abbaa ilmaati. Lakkoofsa 10 keeyyatee dura taphata. Mardoonaa diqqaa fa jedhaniin.Haga ammaatti goolii 402 galfate.Mindaan isaa ka ganna kanaa Euro miliyoona 20ti.
Meesiin bitaachaan taphataa kubbaan innii bitaachaa itti dagalchee xiixaa dabarti.
Goolii Meesii keessaa haga tokko;
Goolii Ronaaldoo La Liigaa galche keessaa haga tokko
Goolii Ronaaldoo tana adoo silaa tapha cufatti gargar qoodaniifi tapha tokkotti goolii 1.38 taati.Yoo akkuma ama jiru kanatti deeme bara 2014-2015 keessatti kialbi isaati gooli 84 galfataa jechuu.
Meessiin bara 2012-2013 keessatti ammo tapha 37 keessatti gooii 50 galfate. Bara 2012-2013 ammoo tapha 31 keessatti goolii 46 galfate


text:
Qopheessaa Tujube Kussa | Washington, DC
Onkoloolessa 16 bara 2010 jechuun, Sanbata dabre kana Waldaa Dargaggoota Oromoo Addunyaatiin walga’iin uummataa waamame kutaa Minesootaa magaalaa Minihaapoolis keessatti geggeessamee jira.
Oromoo lammiiwwan Ameerikaa ta’an deemsa siyaasaa Amerikaa keessatti akka hirmaatan dadammaqsuu akkasumas rakkoolee hawaasichi akka lammii biyyattiitti qabu irratti angawoota ol’aanoo Ameerikaa waliin mari’achuutti ka fuuleffate ture, walga’iin Sanbata geggessame kun.
Akka lammii Amerikaatti siyaasatti hirmaachuun mirga lammummaa keenyaa ba’uu qabna, bu’aan argachuu qabnus nu darbuu hin qabu jedhan hirmaattonni walga’ichaa.
Walga’ii kana irratti miseensonni Mana-maree Yuunaayitid Isteets, seneeteroonnii fi angwawoonni sadarkaa ol aanaa ka walga’ii kanatti hirmaatan yoo tahu, kanneen keessaa tokko miseensa Mana-maree, bakka-bu’aa kutaa Minesootaa Keith Ellison tokko.
Lammiiwwan hawaasa Oromoo naannoo Minnesotaa fi naannawa ishee jiraatan hedduun walga’ichatti hirmaachuu isaanii illee dubbatu, qindeessitoonni walga’ichaa.


text:
(Oromedia, 5 Adoolessa 2015) ABOn daaw’annaan Prezidanti Obaamaan dhuma baatii Adoolessaa 2015-tti Itophiyaatti adeemsisuuf karoorfate mormee ibsa baaseera.
ABOn ibsa Adoolessa 4 bara 2014 baase keessatti akka addeessetti daawannaan kun abbootii irree kan jajjabeessu, bittootni hacuuccaa fi saaminsa ummatoota irratti gaggeessan akka itti fufaniif kan hamilchiisu waan taheef jabeessee morma.
Kana malees, daawwannana kun hidhamtootaa Oromoo fi kanneen mirga falamatan biroo kuma kudhaniin lakkaawaman mana hidhaa keessatti akka tortoran irratti murtii gadi jabeessuu dha.
Ibsi kun itti dabalees, “imaammatni Ameerikaan hordoftu kan dantaa ummatootaa fi mirga namoomaa herrega keessa galchu osoo hin taane dantaa Ameerikaa qofa kan dursu tahuu caalaatti hubachiisa.” jechuun ejjannoo Ameerikaa qeeqee jira.
Hiree kanaanis mootummaan Ameerikaa karoora isaa kana akka irra deebi’ee ilaalu deddeebisee gaafata kan jedhe ABOn, kanuma waliin dantaan Ameerikaas kan caalaatti tikfamuu fi iggitii qabaatu abbootii irree jajjabeessuudhaan osoo hin taane qabsoo haqaa ummatootni bilisummaa fi sirna dimokiraasii dhugoomsuuf gaggeessan deggeruu fi jajjabeessuudhaan akka tahe hubachiiseera.
Hundaan olitti ammoo daaw’annaan akkanaa abbootii irreef yeroof kan fayyadu tahus qabsoo ummatootaa kan boodatti deebisuu hin dandeenye tahuu hubachiisa,” kan jedhe ibsi kun, “seenaan qabsoo ummatootaa kan dhiheenyatti naannoo kanatti tahaa tures, ummatoota mirga isaaniif falmatuuf murteeffatan humni dhaabuu danda’u kan hin jirre tahuu mirkaneessan,’ jechuun mormii qabu hubachiiseera.
Amerikaan yeroo mara dantaa ishii tikfatuuf jecha abbootii irree deeggarti, jechuun yeroo hedduu qeeqamaa jiraachuun ishii beekamaadha
Guutummaa ibsa kanaa: Ibsa_ABO_Daawannaa_Obama


text:
Xiinxalaa siyaasaa Dargaggoo Jawaar Mohammed Dirree Dimookiraasii irratti gaaffii fi deebii kenneen biyyi kun roorroo jalaa haa baatu malee biyyi kun fuul-dureen ishee maal akka fakkaatu hireen uummata kanaa maal akka tahu waan ifatti beekame hin jiru. Gam tokkoon bilisummaa kana jajjabeeffattee dimookiraasummaa dhugaa gad-dhaabbattee gara misoomaa fi dagaaginaatti deemuu dandeessi gama biraatiin immoo wal-danqaan Sudaan waliin qabdu gara waraanaatti jijjiiramee wal-dhibdeen gosootaa biyya ishee keessa jirus gara wal-waraansaatti babal'atee rakkoo hamaa bilisummaa ishee dukkaneessu keessa seenuu dandeessi jedha.
Yunaayitid Isteetsii fi Chaayinaa, Itiyoophiyaa fi Ertiraa dabalatee biyyoonni hedduun Sudaan Kibbaa keessaa waan dantaa qabaniif karaa adda addaatiin biyyattii keessatti dhiibbaa uumuu malan. Misoomni Sudaan Kibbaa ijaarsa gamoolee qofa otuu hin taane, guddina jireenyaa fi beekuma uummata ishee tahuu qaba jedha Jawaar Mohaammed.
Sudaan Kibbaa walabummaa labsatte malee biyya hin taane, biyya dimookirssummaa, nagaa fi tasgabii qabdu ka misoomaan dagaagde taasisuuf yoo xiqqaate waggoota digadama fudhata ka jedhu Jawaar Mohammed wal'aansoo cimaa bilchinaa fi abshaalummaa hoogganoota biyyattii barbaachisa jedha.
Gaaffii fi deebii Jawaar Mohaammad waliin geggeessame guutummaa isaa MP3 tuquun dhaggeeffadhaa


text: Sabboonaa Oromoo beekamoofi jaallatamoo Obbo Huseen Dhaabaa Gimbii addunyaa kana irraa torbee darbe caamsaa 05/2017 du’aan boqotan. Obbo Huseen Dhaabaa godina Wallagga lixaa aanaa Beegii magaalaa Koboritti kan dhalatan yommuu ta’an sababa Oromummaa isaaniif deeggaraa ABO ti jedhamuun hiraarsamaa turani. Obbo Huseen bara mootummaa dargii keessa waggoota 6f magaalaa naqamteetti hidhamanii turani. Bara mootummaa garboomfattuu Wayyaaneettis yeroo garaagaraatti ABO deeggarta jechuun akka hidhamaa turaniifi waggoota sadiif Mana hidhaa Wayyaanee turani. Obbo Huseen fincila xumura gabrummaaf dargaggoota kakaaste maqaa jedhuun hiraarfamaa turani. Obbo Huseen maanguddoo ganna 65 kan turan yommuu ta’u hamma lubbuun jiranitti man’ee ABO fi WBO gorsaafi maallaqaan nama deeggaraa turani.


text:
Filannoo Mana-maree Bakka-bu’otaa fi Mana-maree Murtii-seeraa kan Yunaaytid Isteets kan “Mid Term Election” ykn Filannoo Walakkeessa Marroo jedhamuun beekamuu Sadaasa 2 bara 2010 guutummaa biyyatti keessatti gaggeesama. Filannoo kana irratti miseensonni paartii Rippaablikaanii mana maree lamaan irratti irra-aantummaa argatanii imaammata Prezidaant Obamaa irratti dhiibbaa gochuu danda’u jedhamee sodaatamaa jira.
Mana maree murtii seeraa keessatti hogganaan sagalee wayyabaa Dimokraatichi Haarii Riid fi Tii Paartii irraa immoo miseensittiin mana maree kutaa Shaaran Enjil kan keessatti dorgoman kutaa Nivaadaa keessatti duulli filannoo gaggeefamaa jiru jabaa ta’uun ibsamee jira.
Kutaa Nevaadaa keessatti kanneen Tii Paartii deggeran waan heddummaataniif jecha injifachuun Mr. Riid salphaa hin ta’u kan jedhan Obbo Mahaammad Abduu, "garuu, abdiin keenya isumatu mo’a, ka jedhu" jedhan.
"Jarreen Tii Paartii kun namoota biyya adda addaa irraa gara Amerikaatti godaanan hin fedhan, sababaan isaas carraa hojii fi kanneen adda addaa lammiiwwan biyyattitti dhiphisan jedhan ilaaluu" jedhu Obbo Mohaammad.
"Prezidaant Obamaan waggoota darban lamaan keessatti waan danda’ame gochuuf carraaqanii jiru" kan jedhan Obbo Mahaammad
halkan tokkotti waan hundumaa wal qixxesuun waan hin danda'amneef, yeroo dabalataa argatanii karoora lafa ka’an akka milkaa’inaan geessisan, uummanni ba’ee sagalee kennuufii qaba" jechuun deggersa Mootummaa Obaamaaf qaban ibsan. .
MP3 tuquun guutuummaa isaa dhaggefadhaa


text:
Roso 2
Halaalaanchu Magani Ayeti?
1. Magano magansiˈra hasiissannonkehu mayiraati?
Halaalaanchu Magani kalaqama baalaho Kalaqaanchoho. Isira hanafono gawalono dinosi. (Faarso 90:2) Qullaawu Maxaafi giddo nooha dancha duduwo coyiˈrinohu isooti. (1 Ximootewosi 1:11) Kalaqinonkehu iso ikkino daafira, magansiˈra hasiissannonkehu iso callaati.
2. Maganu isi hiittooho?
Maganu Ayyaana ikkinohura iso illete lae egennino manchi dino; isi heeshsho maala uddiˈre uullate aana heeˈranno manninni lowonta roorete. (Yohaannisi 1:18; 4:24) Ikkollana Maganu kalaqinore laˈnummoro akattasi buuxa dandiineemmo. Lawishshaho addi addi dani laalonna daraaro baxillesinna ogimmasi kultannonke. Kalqete alame halaˈlinyi wolqasi huwanteemmo gede assannonke.
Qoleno Qullaawa Maxaafa xiinxallinummoro Maganu akattare lowore ronseemmo. Lawishshaho, Qullaawu Maxaafi Maganu baxannorenna giwannore kulannonke; hattono isi manna ma illenni laˈˈannoronna mittu coyi tuncu yaannosi wote ma assannoro kulannonke.
3. Maganoho suˈmu noosi?
Yesuusi togo yiino: “Iima heeˈratto Annanke, suˈmikki qullaawa ikko.” (Maatewoosi 6:9) Maganoho addi addihu maaragete suˈmi noosiha ikkirono, suˈmisi mittoho. Konne suˈma gannanni gari mannu coyiˈranno afii garinni babbaxxanno. Sidaamu afiinni “Yihowa” yine woshshinanni.
Mannu Maganu suˈma Qullaawu Maxaafi giddonni fushshe hoole, hakko bayicho maaragete suˈmuwa yaano Mootichanna Magano yinanni suˈmuwa worino. Hunda Qullaawa Maxaafa borreessini waro Maganu suˈma Qullaawu Maxaafi giddo mito 7,000 hinge borreessinoonni. Yesuusi mannaho Maganunnire rosiisi wote mannu Maganu suˈma afanno gede assino.
4. Yihowa ninkera assaawanno?
Gobba gosa woˈmino qarri Yihowa ninkera diassaawannoho yineemmo gede assannonkeni? Mitu manni, isi qarrammeemmo gede assannonkehu ninke fatanara yeeti yaano; togo yaa kayinni digaraho.
Maganu, mannu ooso mitto coye uminsa doodhitanno gede asse kalaqinonsa. Ninke iso banxe magansiˈneemmo gede doodhate dandoo uyinonke daafira iso galata dihasiissannonke? (Iyyaasu 24:15) Lowo manni kayinni woloota gawajjannore assate doodhino daafira qarru batiˈrino. Yihowa tenne miico laˈˈanno wote lowo geeshsha dadillanno.
Yihowa ninkera assaawanno Maganooti. Isi ninke hagiirrunni heeˈnammora hasiˈranno. Qoleno muli barra qarranna qarra abbanno manna baala gudanno. Hakka geeshsha kayinni qarru heeˈrara faqqadanno gede assinosihu ikkadu korkaati no. Kuni korkaati maatiro Roso 8 aana ronseemmo.
5. Maganunniwa shiqa dandiineemmohu hiittoonniiti?
Yihowa huuccattotenni isiwa shinqammora koyisinonke. Isi ninkera gillete deerrinni assaawanno. (Faarso 65:2; 145:18) Isi maarannoho. Mito wote dadillinseemmosiha ikkirono iso hagiirsiisate assineemmore dimishanno. Konni daafira guuntete xeˈne heedhunkerono isi ledo lubbora jaalooˈma dandiineemmo.
Kalaqinonkehu Yihowa ikkino daafira, ayenni roorsine iso baxa hasiissannonke. (Marqoosi 12:30) Maganunnire ledde rosse iso baxattota leellishittoronna isi hajajannore assittoro isiwa albinni roore shiqatto.


text:
Waa’ee siyaasa Itiyoophiyaa kan hordofaniif hayyuu biyya Faransaayii kan ta’an Rene Lefort dhiiyeenya kana barreeffama mata dureen isaa “Ethiopia a Leadership in disarry“ ykn mootummaa Itiyoopiyaa kallattiin jalaa wal dha'e jedhu maxxansanii jiru.
Lefort waa’ee Itiyoophiyaa fi keessumaa waa’ee biyyootii Afrikaa uffee sahaaraa gadii baroota 1970mootaa kaasee maxxansaalee biyya Faransaayii kan Akaka Le Monde, Liberation, fi LE Nouvel jedhamaniif barreessaa turan.
Bara 2012 barreeffama mata dureen isaa “Ethiopia after meles” ykn Itiyoophiyaa mallas boodaa jedhu barreessanii odeeffaannoo guddaan kan irraa rgamee fi hedduu kan duddubachiise ture.
Barreefama isa ammaa Ethiopia leaders in Disarry jedhu kana irraa ka’uudhaan itti gaafatamaan sagantaalee gaanfa Afrikaa Peter Heinlein Rene Lefort waliin gaaffii fi deebii gaggeessee jira.


text:
Waxabajjii 26,2017/ Biyya Oromiyaa keessatti carraan dalaga mootummaa baratanii argachuu waggoota muraasaa asitti akka malee dhabamaa dhufee jira.
Rakkoo kanaan barataan mooraa Yuunibarsiitiirraa baratee bahee akka araadaaf jireenya abdii kutachiisaa jiraati godhamaa dhufuun waan amaleeffatamaa dhufedha. Rakkoowwaan kana cinatti barataan Oromoo marti akka dalagaa uummataaf bakka hinlaanneef wantoota inni ittiin qabamee of dagatus baadiyyaa hanga magaalaatti taphoota kumaaraan bakka mara qabsiisanii keessattuu tapha Puuliif Teenesii, Mana qamaatii Jimaaf araada akka jimaan akka qabamuuf saaxiluutti bobbaa’amee jira. Oromiyaa bakkeewwaan maratti, Oolmaa dargaggoo jechuun wantoota akka DSTV , Puulii, Teenesii, Qaranbulaa, fii
wantoota dargaggoon ittiin of dagatu oomishaataa jiran. Olmaawwan
akkasii keesssattuu baadiyyaa Oromiyaa keessaaf magaalaa keessatti
akka malee dabalamee jira. Dargaggoon bakkeewwaan kana ooluun
barnotaanillee akka gadi bu’u taasiisaa jira. Wanti akka malee nama
gubu guddaan dargaggeessi naanno dhaabbatootaa Oolmaa dargaggoo kanaa
oolu waa’ee Oromoo Dubbachuurraa waa’ee faranjoota kubbaa duukaa figaa
oolanio dubachuutti yeroo dabarsuu barbaada.
Barataan Mooraa barnootaa olaanaarraa eebbofamus carraan hojii
gaafa dhiphataa deemu bakkeewwan kanaaf saaxilamuu cinatti mana Jimaaf
bakkeewwaan araada hamaa ta’an deemee dabarsuutti amana.
Barnota digirii jalqabaan kanneen eebbifaman keessaattuu
kolleejjiiwwaan Saayinsii Hawwaasaa fii Saayinsii Uumaamaa carraa
kaasuun erga hafee bubbulee jira. Carraa dhiphaan turte, duratti erga
eebbifamanii booda dorgomanii pedagogy waggaa tokkoof baratanii carraa
kaasuu turte. Malli kun malaaf fala ishee dhumaa barataaf turte.
Ademsa kana keessatti maatiin barataa barnoota baratee xumuree jira
jechuu saatii maatiin harkasaa eegutti ammas barnoonni waggaa tokkoof
dabalamtiif turte. Taatus barataan Oromoo dirqamee waan kana fudhatee
socho’aa ture. Taatus dhiyeenya kana, Pedagogy erga barataniid qorumsi
dhumaa akka jalqabame barana beeksisan. Qorumsa dhunaa kana kan
baasaniif yoo pedagogy barattees qorumsa jajjabaa deebi’uu hindandenye
qoruun barataa Oromoo hoji dhabaa taadisuuf irratti dalagame. Amma
ramaddiin Barsiisota digirii Pedagogy barachuuf waraqaa raagaa
qabaachuu qabu. Waraqaa sana qabaachuuf qorumsa dhuma peda irratti
fudhatan murteessaadha. Qorumsa kanammoo eenyullee darbuu danda’aa
hinjiru. Bara kana mooraa Asoosaa Yuunibarsiititti kan barataniif
Jimmaa keessattibkanneen peedaa baratan gaafannee harki 85 ol kaneen
qorumsa kufanidha. Adeemsa kanaan waan hamaatti adeemaa jirraa jechuun
Barsiisonni marii lafa jalaa jalqabaa jiran.


text: #OromoRevolution #Didne_Didaa Adoolessa 25/2017Godina Horroo Guduruu Magaalaa Shaambuutti guyyaa kaleessaa warraaqsii FXG daldaltootnifi uummatni waliigaluun Manneen daldalaa suuqii(dunkanoota) isaanii Cufachuun duula gabaa lagannaa , diddaa gibiraafi gidiraa dhageessisa jiraachuu gabaasuun keenya ni yaadatama, har’a Immoo OPDO ergamtuun wayyaanee Manneen daldalaa uummataa irra adeemuun Saamsameera jechuun waraqaa irratti dhoobaa jiraachuu Maddeen Qeerroo Magaalaa Shaambuu gabaasan. Manneen daldalaa diddaa gi iraafi gidiraa akkasumas waamicha duula gabaa lagannaaf cufaman irra adeemtee Samsameera jechuun wayyaanee OPDOf furmaata kan hin taanee ta’uu hubachiisuun diddaa fala fidaa keenya qabsoon fulduratti jechuun ejjennoo isaanii jabeessa jiraachuu dhaammatan.


text:
Gabaasa Qeerroo Finfinnee, Caamsaa 31, 2016
Ummanni onneen isaa gabrummaan madaaye mirga isaa falmachuu fi qabeenya ofiif qabsaawuun gonkumaa hin dhaabbatu. Haala kanaan guyyaa Wayyaanonni ayyaana Gimbot 20 jechuun magaalaa Finfinee keessatti qophiitti jiran irratti humni hin beekamiin tokko qabeenya Investera Tigray kan ta’e magaazina kuufama meeshaa Wayyaanootaa guddaa naannoo Finfinnee lafa Gooroo jedhamutti kan argamu irratti tarkaanfii fudhatameen magaazinichi guutummaatti barbadaayee jira.
Yeroo magaazinni kun gubatutti kaabinooti mootummaa Wayyaanee hoteelotaa fi bakkoota adda addaatti ummata walitti qabuun duskurii siyaasa kijibaa fi guyyaa injifatnoo jedhanii umata irratti geeraraa dhaa osoo jiranii tarkaanfiin akkasii fudhatamuun naannicha fi qondaalota Wayyaanee guddoo waan rifaasiseef jecha humna waraanaa heddumminaan gara Goorootti bobbaasuun ummata naannichaa jequu fi hidhuutti bobbaa guddaa godhee akka jiru beekama.
Gubachuun magaazina kuufama meeshaa kun tilmaama maallaqa miliyoona 10 kan ta’u akka dhabame gabaasi achi irraa argame addeessa.
Diddaan ummataa kun kanaan osoo hin dhaabbatiin kutaalee Oromiyaa gara garaa keessattii fi University akkasumas manneen barnootaa gadii keessatti ummanni Oromoo ayyaana Gimboti 20 kana dura dhaabatee diddaa isaa muldhisee jira. Tarkaanfiileen fakkaatoos bakkoota gara garaati qondaalotaa fi milishoota Wayyaanee irratti fudhatamun beekamaa dha.
Qabsoon itti Fufa! Gabrummaan ni kufa!!


text:
Gargaarsa Argaachuu
Iddoola saphaphuu OpenOffice.org irra, support.openoffice.org gargaarsa argachuu nidandeessa.
Goolaba tajaajilawwan gargaarsa ammeetiif, faayilii Nadubisii, ukaankaa LibreOffice keessaa daawadhu.
Contents
Fuuloota gargaarsaa afaan naannoo
Piroojektootii biyyoomsuu OpenOffice.org, fuuloota gargaarsaa afaan naannootiin laatu. Piroojektoota afaan dhalootaa mul'annoo projects.openoffice.org/native-lang.html irra barbaadi. Gargarsafi deeggarsa iddoola saphaphuu OpenOffice.org support.openoffice.org irraa afaan Ingiliziitiin argachuu nidandeessa.
Tarreewwan ergannoo
Waa'ee OpenOffice.org gaafadhutii, ofiin duuloo irraa gargaarsa barbaadi, tarreewwan ergannoo matadureewwan gargaarsaa irratti marii godhu. Iddoola saphaphuu OpenOffice.org www.openoffice.org/mail_list.html irratti tarreewwan ergannoo waliigala fi addaa argachuu dandeessa.
Walga'ii
You can access web forums to ask and answer questions about LibreOffice.
Ittisa
Yeroo ati waa'ee ittisaa mosaajjii kana fayyadamuun waliin hojjettutti, dagaagsitoota tarree ergaa ummataa dev@openoffice.org tin qunnamuu dandeessa. Yoo fayyadamtoota biroo waliin dhimma babade mari'achuu feete, tarree ergaa ummataa discuss@openoffice.org fayyadamuun erguu dandeessa.
Naqadhu
OpenOffice.org baay'ee fooyya'aadownload.openoffice.orgnaqachuu dandeessa.
Galmeessa
Galmeessa akka faayilii PDF 'tti , how-tos, akkasumas qajeelchoota iddoola saphaphuu OpenOffice.org documentation.openoffice.orgirraa naqachuu dandeessa.
Hirmaadhuu fi deebisii kenni
Ummata addunyaa waliin OpenOffice.org keessatti hirmaannaa si'ataa qabaachuu yoo barbaadde, dubdeebii kennuuf, amaloota mari'achuuf, wanta dabaltaa gaarii kennuuf, FAQ keessatti barruu mataa kee barreessuuf, akkamitti, hujeekaan, irrabahii viidiyoo uumuuf anaa dhufu jedhamta.
Daawwadhu Iddoola saphaphuu galmeessa ykn Fuula jalqabaa wiikii fi hirmaattootaaf geessitoota duukaa bu'i.


text:
Ysgyfaint Nagaan Dhuftan! Akeki Aarsaa Kakuu Haaraa oduu gammachisaa isa fayyina naill ai ndumaaf ta'e, fyddai fel arall yn gooftaa keenya Yesus Kristos, labsuu DHA. Diree Kana irratti barrulee, lallaba, qorannaa Macaafa Qulqulluu, akkasumas barnoota addaa ffi gywir addaa faakiin sagalee utubame maxxansuuf yaadaa qabna. Maxxansiin pan fydd cwsmeriaid yn y byddai jaalalatti, ajjajamuutiif tajajila Akka sy'n rsaatti Waaqayyof dhiyessitan, NAMAS akka akka jaalala Waaqayyootti tajajiltan fiixaan baasuf ta'u us abdanna. Up addaa addaa dirree … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Jalqaba Jecha Yoo fel manna mater jedhu duree fel irraa fudhannee ilaalle: Mana jechuun gall o dan heddwch, horiin, yookiin meeshaan keessa jiraatu fudhachuu Jenne yn dandeenya. Yeroo Jecha mana jedhu kanatti qulqullummaa jechi jedhu dabalame, akkuma beekamu hikaan am ISAAA yn jijjirama. Mana qulqulummaa jechunis wanti qulqulluun goby Kan yng ngholofn ka'amu yookin yng ngholofn jiraatu jechuudha. Manni qulqullummaa kun immoo itti gaafatummaa fi abbummaan kan Waaqayyo o akka ta'e waliin … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Saith Waaqayyo am ISAAA biyya garbumma keessa IRRE jaban Basa Aeddfed. Amma bas JIRA. Saith sa isa eegaa dol Economaidd Cynaladwy waliin ta'un. Cerflun eegaa JIRA. Saith immo am ISAAA irra amanamumma barbada. Sabni isa amaname hojjetu-akka akka Waaqayyoof y qesu. MAREE: Barra jreenya keetti geggessan Waaqayyo SIIF godhe Mahal fakkataa? Gegg Essa fi garummma y tu mewn siif godhe kanaf Kan SII irra eegamuu Maal Jetta? MEE Chitti YAADII: Waaqayyo inni Jaalala ta'e Waaqayyo … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Namooni amantiitti qabamani Hin jiraane, maaliif Waldaa Kirstiyanaa Hin dhaqtaan ykn maaliif Waldaa Kristiyanaa baqaatu jedhan yeroo gafatamani: "Wal-falesuutu bayyata", "Qabuu amrwd Gaatii." "Achitti cyllid akka argamu UTUU amrwd dhaqiin tilmamuun us dada'ama" jedhu. Yesus Inni nuti seena Luuqaas bareese keessatti arginu rhithdybiol namooni jedhan Kanan wal hin fakkatu. Naan inni hojjechuuf deemu salphati Hin tilmamuu. Namooni cyfandir iawn, 'Waaqayyo namoota gaarii hojjetan us jaallata' jedhani yaaduu … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Wa’ee ijooleewaan keenya namooni biroon waan bayye beeku ni danda’u. Namooni isaani waliin baratan, waliin hojjetan, eenyuma isaani amma ta’e beeku namaa birattis himu ni danda’u. Eenyuma isaani siriitti gad-fagesaani beeku fi himu garuu hin danda’an. Nutu siriitti isaan beeka. Namooni bayyen waa’ee Yesus amma ta’e beeku. Beekums isaani garuu gad-fago miti. Dhugaa guutuu hin Beek. Kanafu gaarii ystwyth, barsiisa ciimaa, humni mul'ate ittin cenedlaethol jabaan, Cenhedloedd Unedig … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Biyya dawel biyya wal keessa miti.mp3 tawel 15Isa hamaattii Akka ISAAA eegduuf malee, biyya dawelu keessaa Akka ISAAA baaftuuf si hin kadhadhu. 16Akkuma biyya dawel hawdd hin Ta'in, isaanis biyya Cyfarfod tawel. 17Dubbiin ci dhugaa DHA, dhugichaan isaan qulqulleessi. 18Akka ATI biyya lafaatti ergite, Ahmed akkasuma biyya lafaatti ISAAA ergeera. [Yoh. 17:15-18] Duuka buutooni Iesu Kristos (Kristi'yaanoon) namoota tawelu'r biyya keessa wamamani dhiifamu … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Naan dura Jaalalii gwasanaeth Akka ta'e Macaafini Qulqulluun dhuga nuuf ba'a. Jaalalii eenyuma Waaqayyo iyyu Akka ibsuu caafata qulqullu'aa keessatti "Waaqayyo jaalala Naan ta'eef, namni pris jaallatin, Waaqayyoon hin beekne " (1 Yoh. 4:8) caafameera jedhame. Wal-dhabdeen waan jaalala dhorkan ykn ittisan keessa isa jalqaba ti. Haa ta'u iyyu gwrywaidd, waan wal-dhabdeen dhokkfamu tuag fesisne, jireenya keessatti cenedlaethol hafne dhuga jireenya Hin. Dubbin inni cimaan wal-dhabdeen dhibamu isa osoo … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Dhuga-fi baatuun Mama Naan argee dhaga'e bwysig i DHA. Mama Naan Naan argee fi dhaga'e namaa dhoksuu yn ndmiti keenya yn komana. Naan ystwyth dan heddwch arge tokko Idhu bwysig i Chitti gafatama dhiise badisa ga'uf qaba. O dan arge heddwch Naan ystwyth gaarii tokko dhoksu IMMO gaarii ystwyth iawn Hin namaa hirmachu barbane DHA. MAREE: Qoricha ystwyth dhukufate tokko fayyisu Yoo bekte Maal goota? Lata IMMO sanaf Nama yn cael ei fwyta dhoksita? namn … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
dechreuodd Magarsa – I gyrraedd Koo Hin Irranfatu – Lencaa.mp3 Magarsa Baqala ttin Leenca qaraniyo angafa dweller sydd Yesus mootii Lalisa saaroon mootii Yn ystod Auto Racing Daawitii Mootota keessa akka y mae'r crai jiru akkikee Ati ulfeefamii ulfaadhu waaqaa-dadansoddiad neu'r illee Ulfaadhu dychymyg yn dysgu dysgu, ulfadhu ond illee /4 1. Hin sagadinuu waaqota ormaaf, (Mootii gudda ulfinni ci) Hin sagadinuu kan du'aniif, (Mootii gudda ulfinni ci) District kan sii … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Gooftichi Dhuguma Du'aa Ka'eera Luqaas 24:13-35 LAFA-gafa Nutt Nutt Abdi kutanetti roomine addemnu-Waaqayyo Nutt mul'ata. Humna fayyisu isa cefn agarsiisa. Abdi keenya haaressa. Kayyo fi geedara Akkeka keenya. MAREE: Abdi GAFA kutanna derbyn Waaqayyo sflf ga'e beeka? Mee dhugaa nuuf ba'i. MEE Chitti YAADII: Maaliif Gooftan yeroo dhume irratti, Abdi dhumate irratti mul'ata mul'ata? Nuti arifate immo, isatu yeroo dhumate irratti mul'ata? Moo lachanu ta'u danda'aa? SEENSA: … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Fel Amser Inno ei rendro, Ka'eera! Luqaas 24:1-9 Nuti Iesu isa isa Du'a ka'ee jiraataa argaane. Isatu jireenya nuuf ta'e. Yeroo du'a tra ka'u Goofta itti yaadanu kanatti attamitti Yesus Inni jiraataan jireenya gyferbyn nuuf ta'e waliin xixalla. MAREE: Utuu pris dhimma Yesus keessa ci gaalle ta'e maaltu ta'a dol Economaidd Cynaladwy? Guyya har'a akkata Iesu jireenya ci Kana itti geedare, akkata ansefydlogrwydd itti inni sy'n moofa'e itti haareesse dhugaa … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Mae'n wirioneddol am grace.mp3Dubbin isa Dubbi Ayyaana ti Rom 4:13-25 Dubartiin tokko waan kiitabaa amanti ishe irra dubistuu tokko galuuf Dinan namicha geggessa amanti ishe ta'e bira dhaqixe waa'ee waan isheen dubbisa jirtu akka ibsuuf gaafate. Namichi IMMO "Ani qubee hin beeku. Yoo Garuu ATI AAF dubbifite dhugaa inni agarsiisu Naan yn badha "ittin jedhe. "Ati gweld chwistrellu Ille beekne amrwd, attamitti dhugaa inni agarsiisu hubachuu dandessa?"taflu … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Mae'n ymwneud â ni too.mp3 Kristos Waaqayyotti Nu Araarsuuf Dhipate 1 Phexros 3:18-22 Yeroon naill ai yeroo Waldaan Kristiyaana the'ee dhiphina goofta keenya Yesus Chitti yaadu DHA. Haala cyw iâr keessatti gaafiin Nuti o malu gaafachuu keessa Os Inni, "Yesus maaliif dhiphae? Yesus maaliif dhiphachuuf gwrywaidd ...?"Jedhu wedi rhoi. Sagaleen Waaqayyo gaafii kanaf Debbi ga'aa nuuf Kenna. MAREE: Nama biraaf Jecha gatii bafte beekta? O dan heddwch ATI gatii bafte hidhamu, … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Tesfaye Ayano tiin Yesus oolmaa namoota baayee irra akka qabuu beekamaadha. Garuu oolmaa ISAAA fel aeth i mewn deebifnuuf? Neidiodd AKKA Yesus jedhe warri ani oolmaa Irra, bwrw na Warri jaallatan sagalee hojii irra oolchu jedhe (1Yoh.5:2-5). Qayyoo Kanaaf i dderbyn dim Keen, Beekumsa Keen, Lubbuu Keen, qabeenya awyddus, dhaloota ing jaalladhu jedhe (Mat.22:37). Warri Yesusiin jaallatan lubbuu isanii ta'e, qabeenya, beekumsa isanii, a ydych yn isanii kenuuf dubbatti Hin jedhan. Kanaaf … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Tesfaye Ayano tiin Namni Ilmicha ganu Abbacha waliin firooma hin qabu. 1Yoh.2:22-23 Ilmichi eenyuu? Yesu Kristos. Abbichi hw? Waaqayyo Abbaa Yesus, Yn keenyas! Eegaa awr Warri Yesus gooftaa ta'u isatti amanu obboloota Yesus jechuudha? Eeyyee Warri gooftaa Yesuustti amanan obboleewwan Yesusii DHA. Akkamitti obboleewwan ta'un danda'amaa? Mee (Yohannis 1:12-13) HAA dubbifanu. Warri Yesus gooftaa ta'u isatti, ilma Waaqayyo ta'u isaatti amanan abboon ijoollee Waaqayyo ta'un isaanii us … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →
Nid yw'n ymwneud â us.mp3 Wiirtun Waaqayyo Malee Nu Miti 2 Qorontos 4:1-6 Naan gaarii yeroo nuuf ta'u, Naan cefn Chitti Chitti yaadnee dhamane tokko yeroo nuuf rawwamatamu, attamitti Simana lawrlwytho? Peidiwch â ddigonol namni biraan itti yaadee, Chitti dhama'e tokko yeroo guutuuf baatu IMMO attamitti dhiima iawn yn banaa? Madii gaaruumma gwasanaeth Waaqayyo. Nisa iraa gaariin Naan yn ndinu nuuf Akka ta'u sagaleen Waaqayyo nuu barsiisa. MAREE : Waaqayyon amanachuu, … Dubbisu TGCh fufaa | Parhau i ddarllen →


text:
Koompiitaroota ariitii fi faayiloota hedduu kuusuu danda’an addunyaarra jiran 500 keessaa 202 qabdi.
Chaayinaatti aantee Ameerikaan 143 qabdi. Qorannaan damichaan eegalame waggaa 25 guutus Ameerikaan Chaayinaa duursaa turteetti. Amma garuu dubbiin foggisoo ta’ee Chaayinaan sadarkicha irraa fudhatteetti.
Jaappaan siistama 35n sadaffaa, Jarman ammoo 20n arfaffaadha.
Adoolessa keessa Ameerikaan 169, Chaayinaan ammoo 160 qabdi jedhame.
Amma Chaayinaan caaltee argamuun dhimmichaaf xiyyeeffannaa laattee hojjechuushee muul’isa jedhameera.
Koompiitaroonni ammayyaa kanneen;
Qorannaa faalama qilleensaa,
Siimuleetara nuukleera,
Qorannaa boba’aa,
Haala qilleensaa raaguu,
Qorannaa DNA,
Baayoo moolookiila saamuuduu,
Koompiitarri Chaayinaa Sanweey Taayhuulaayit ariitiin addunyaarraa tokkoffaadha. Peetaafloop 93 hojjechuu danda’as jedhameera.
Kan Ameerikaa Tiitaan ammoo peetaafloop 17.6 hojjechuu danda’a.
Kan Chaayinaa humna raawwachuu(aggregate performance, and total processing power) 35.4% qaba, kan Ameerikaammooo 29.6%.
Chaayinaan koompiitaroota ciccimoo addunyaa kanneen daldalaaf hojjette. Dhaabbilee biyya keessaa fi alaa akkasumas mootummaaf kireessuun maallaqa argachuuf hojjeta.
Chaaninaan hojii kanaan daldaluun ala, Ameerikaa caalaa akka jirtu agarsiisuf hojjette jedhameera.
Maddi; BBC


text:
Obbo Tarfaan, Amajjii 6, 1940, magaalaa Dambidollo, Wallaga, Oromiyaa tti dhalatanii Adoleessa 29, 2016, magalaa Hamburg, Jarmanii, keessati addunya kana irraa dhukubaan boqootan.
Sagantaan geggessaa Obbo Tarfaa Dibaabaa Jimaata Hagayyaa 5, 2016, sa’aa 10:00 akka yeroo biyya Jarmanitti, mana sagadaa Altona Kreuzkirche, Hohenzollernring 78a, 22763 Hamburg, Jarmanii, keesatti erga raawatamee booda bakka Friedhof Bernadottestr. 32, 22763 Hamburg ti sirna awwaalchaatiin xumurama.
Itti aansee sa’aa 14:00 irraa eegalee sagantaan yaadannoo obbo Terfaa Dibaabaa iddoo Kulturkirche Altona, Bei der Johanniskirche 22 , 22767 Hamburg jedhamu keessatti geggeffama.
Maatii Obbo Tarfaa Dibaabaa
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
Du’aan Boqochuu Sab-boonaa Oromoo fi Bu’uuressaa Waldaa Gargaasa Oromoo (ORA) Keessaa tokko kan tahe Obboo Tarfaa Dibaabaa ilaalchisuudhaan Ibsa Gaddaa ABO
Sab-boonaa fi qabsaawaan Oromoo Obbo Tarfaa Dibaabaa, Amajjii 6 bara 1940 Dhiha Oromiyaa, Wallagga, magaalaa Dambi-Doollootti dhalatan. Qabsaawaan Oromoo gameessi Obboo Tarfaan bara jireenya isaanii guutuu qabsoo bilisummaa ummanni Oromoo gaggeessaa jiru qaamaan dirree qabsoo dhaquudhaan qabsaawota tinnisuudhaa kaasee ilmaan Oromoo sababa bittaa alagaatiin baqattummaaf saaxilaman gargaaruudhaan dalagaa seena-qabeessa dalagan.
Sab-boontota Oromoo gameeyyii sab-boonummaa fi qabsoo bilisummaa saba Oromoo sadarkaa har’aa irraan gahuu keessatti qooda ol’aanaa gumaachan keesaa tokko kan tahan Obbo Tarfaan, sab-boontotaa fi qabsaawota Oromoo, akkasumas, baqattoota Oromoo haala wal xaxaa fi akkaan rakkisaa keessatti kutannoo fi cichoominaan gargaaruun adda durummaan kaafamu. Hanga dirree falmaatti qaamaan argamuudhaan qabsaawota Oromoo uffata, qorichaa fi gargaarsa bifa adda addaa taasisuudhaan kutannoo qabsoo, jaalalaa fi fedhii bilisummaaf qaban agarsiisaniiru. Wayta miidiyaan Oromoo angafti, Sagaleen Bilisummaa Oromoo (SBOn) bu’uureffamu gargaarsa jabaa taasisuun hojii seena-qabeessa dalaganiiru.
Kana malees, hidhamtoota Oromoo, warreen qe’ee ofii irraa buqqifamanii fi dararaa sirna gabroomsaaf saaxilaman gargaarsaan dhaqqabuun, aantummaa fi jaalala lammii isaaniif qabanis mul’isaniiru. Keessumaa bara 1979 Waldaa Gargaarsa Oromoo (Oromo Relief Association) erga bu’uureffamee kaasee, lammiilee Oromoo mootummoota Impaayera Itoophiyaa Oromoo gabrummaaf saaxilan jalaa biyyoota ollaa kan akka Keeniyaa, Jabuutii, Somaaliyaa, Suudaanii fi biyyoota birootti dheessuudhaan baqattummaan jiraatan gargaarsaan cinaa dhaabbataa turan.
Biyyoota alaa adda addaa keessa naanna’uudhaanis gargaarsa argamsiisuutti dabalee, addunyaan akka dhimma Oromoo fi Oromiyaa caalaatti hubatuu fi qabsoo Ummata Oromoo cinaa dhaabbatuuf kutannoon hojjechuudhaan seenaa bara-baraan yaadatamaa fi faarfamaa jiraatu dalaganiiru.
Obbo Tarfaa Dibaabaa haadha warraa isaanii Addee Arfaasee Gammadaa fi ijoollee isaanii 3 waliin biyya keessa jiraachaa turan Jarman magaalaa Hamburgitti Adoolessa 29 bara 2016, umrii isaanii waggaa 76tti du’aan addunyaa kanarraa boqotan.
Addi Bilisummaa Oromoo du’aan boqochuu sab-boonaa Oromoo Obbo Tarfaa Dibaabaatiin gadda itti dhagahame ibsaa, maatii, firootaa fi hiriyoota isaaniif akkasumas ummata Oromoo bal’aa qabsaawaa Oromoo gameessa of biraa dhaban maraaf obsaa fi jajjabina hawwa.
Obboo Tarfaan seenaa qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti iddoo ol’aanaa qabatanii, bara-baraanis ulfinaan yaadatamaa fi faarfamaa jiraatu. Sochii qabsoo bilisummaa Oromoo jajjabeessuu fi gargaaruu, akkasumas hojiilee Waldaa Gargaarsa Oromoo (ORA) Obboo Tarfaan bara jireenya isaanii guutuu itti dadhaban itti fufsiisuun, fedhii fi hawwii isaaanii isa maayii kan tahe bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa dhugoomsuun dirqama hunda keenyaa ti.
Qabsaawaan Kufus, Qabsoon Hanga Bilisummaatti Itti fufa!
Injifannoo Ummata Oromoof!
Adda Bilisumma Oromoo
Hagayya 02, 2016