text:
,osoo afaan qabnuu dubbachuu dadhabnee
,,,osoo aadaa qabnuu kan ormaa hordofnee,
seenaas hedduu qabnaa kan hin dagatamne,
miidiyaa alagaan keenya qoqqoobamnee,
jaarraa tokko oliif qawweef miidiyaadhaan waa hedduu reebamne,
Addunyaatti himamne.
SEENAA hedduu qabnaa kan himamee hindhumne,
aadaa keenya boonsaa kan yoomu hin duune,,,,,
nuuf haarawaa mitii OBBO-ROO GANAMAA WAAQNI ITTIIN NU UUME,
osoo kana qabnuu luugamaan hidhamnee,
MIIDIYAA dhabuudhaan dukkanatti hafne. Keenyaan faallaa taanee namatti mul’annee,
xurree diinnii saaqee irra imaluudhaaf dhiittaadhaan dirqamne.
Nutis kunoo amma mataa ol qabannee
tarree hawaasa addunyaa keessaatti hirmaannee,
Miidiyaa waaltessaa oromoo dhaabbanne
sabaa himaa jabaa
dhuunfaan YAYYABANNEE,
hundi ilmaan oromoo gammachuun guutamne,
lammiileen biyyarraa biyyatti facaane,
tamsaasa wal qixa guutuu addunyaatiin kunoo tokko taane,,, Hayyuun keenya ka’ee dhaamsa waliif dhaamee,
beekaanis bikkayyuu lallabee wal yaamee,
miidiyaa nuudhaabuuf YAA’II gamtaa uume,
Inni abbaa qabeenyaas lammiidhaaf arjoomee
,kunoo akkasittiin humnaafii beekumsi walitti gamtoomee,
dubbachuu dandeenyaa afaan keenya guunnee,
karaa miidiyaadhaa kunoobilisoomnee.,,
EENYUMMAAN OROMOO maal akka fakkaatuu,
seenaan awwaalame
akka ifa baatu,
biyyaaf biyyeen keenya maal akka fakkaattu,,
tamsaasuudhaaf jirraa ADDUNYAA MARATTUU,
sagalee qaradhaa qophaa’aa martinuu
,dhageettii halagaa haa barbadeessinuu,,
keenya wal fakkaannee keenya haa leellifnuu,
beekumsaa diinagdeen tumsa haa roobsinu,,,,, GUYYAANSAA DHUMEERAA AFAAN ALAGAATIIN, AFAAN ALAGAATIIF KAN NUTI WEELLIFNU(2),
keenya gonofamnee kan ormaa gonfamnee, osoo hayyuu qabnuu doofaa alagaatiin hammeenya gorfamnee, seenaa goota oromoo baruuf mirga dhabnee,, dabeessa HABASHAA faarsuuf ajajamne. Alagaan sobamuun yaroonsaatu dhumee, Beektota keenyatu afaan nutti UUME, jechaa gammachuudhaan lammiin biyya keessaa oduu waliif dhaame. Xumureera Galatooma * Birkii Burqaa Kaleessaa.”


c: text/html

text:
WKWWOT har’aa itti waaqeeffachaa jirtuu Waldaan Lademoen yeroo ammaa kana sagantaa garaa garaatiin qabamaa waan taheef, waaqeeffannaan keenya inni torbeen taassiffamaa ture, akkataa armaan gaditti ibsameen guyyaa, bakka fi yeroo isaa eegnee akka itti hirmaanu haa ta’u.
24.12.16 galgalaa sa’a 16:00 jalqabnee waldaa Lademoen wajjin ayyaana dhaloota Gootaa keenyaa fi Fayyisaa keenya Yesuus Kristoos ayyaaneeffana.
25:12.16 guyyaa dhaloota gooftaa keenyaa haala addaatiin kabajjana: kunis immoo Muucoolootaan kan qoopha’uu diraamaa ilaala, Luqqisii guyyaa dhalootaa ilaaluu wal harkaa fuudhaa dubbifachuun, waliin irbaata gooftaa fudhachuun, akkasumas immoo maadii waliin nyaachuun, dhuma irratti kan bara 2017 ittiin geggeeffamnu Luqisii macaafa keessaa carraan fudhachuun kabajjanna.
Kanaafuu amantoonii keenya fi kan biroon nu wajjin hirmachuu barbaadan hundinuu,sagantaa armaan olittiin hojjii keessan kan biraa ille qindeeffachuu ni dandeessuu.
Waaqayyo nagaatti nu haa eeguu.
Biyya keenyaaf saba keenya nagaatti nuuf haa eegu!
Waaqayyo Irratti ha kabajjamu!
Luba Tamasgeen

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sardaan Sardama Gaafata
Posted by Madda Walaabuu Press on 8/12/2013
Hagayya 12, 2013 | Ibsaa Guutama irraa | Gubirmans Publishing
AFAAN INGILIZIN DUUBISUUF ADDANA TUQAA
Qabsoo bilisummaa Oromoo ijaarsaan jalqaba miilla fuudhuutt kan ka’e wareegama dabankufoota Oromoon ture. Sanaan jija boonsaa hedduutu galmeeffame. Kan dursanii gosaan, godinaa fi dhugeeffannoon eenyummaa ofii himuu barsiifata godhatanii turan akka “An Oromoo dha” ofiin jechuun kangahan lubbuu takkittii qaban itt baasaniitu. Sanaan raatessaan falfala koloneeffatoo ni cabe. Sun jija boqonnaa qabsoo jalqabaa keessaa tokko. Sun hundi itt haa wareegaman malee akeeki qabsaawotaa fi fedhii ummata Oromoo sanaan manii akeekameef gahe jechuu miti. Kan badiisa irra oolanii fi dhalooti haaraan injifannoolee itt daddabaluun gabbisu jedhamee abdatama. Wareegama darbeeen dhaadachuu qofti manii sanaan hin gahu. Kan argamanitt iggitii tolchanii boqonnaa itt haanuutt shaffisaan darbuun yeroo hin kennu. Qabsoo ijaaramaan yeroo eegale qabsaawoti akeeka taliila fi dadhabbii kan hin himanne turan. Deemsa keessa garuu qelleensi gidduu lixee argaa saanii dimimmiseesuu fi humna saanii xuuxuutt ka’e. Dura deemoon kaayyoo walabummatt fincilan hundi yaadota dullacha adii irra diban malee fala haaraa as hin baafne. Sun ABOn baataa hangameessa (standard bearer) warraaqsa Oromoo akka ta’e raggaasisa. ABOn ayyaana hawwa sabaa, bitintirsuu yoo hin taane hedduun faaluu yaalani itt hin milkoofne. Yeroo laafinaa kana hamajaajiin durii kan ummaticha babankaasuuf carraa argatan itt fakkaatee ture. Dargaggoon Oromoo golee baqqaana kaabaa fi kibbaa hunda keessaa gad yaa’uun sagalee tokkoon “Nuti hunda dura Oromoo dha” jedhaniin.
Ummatoota hedduutu empayerra Itiyoophiyaa jala jira. Akka diinaatt, Oromoon jara sana irraa addummaa himatan hin qaban. Kanaafis Oromoon akka addaanjirott gaaffii kophaatt gaafatan hin qabani jechuu dha. Isaaniif Oromoon bakki itt of argaa jiranii fi eenyu akka tahan kan uumaan murteeffame waan ta’eef haala jiru keessa seenanii borcuun irra hin jiru jedhu. Ilaalchi biraa Oromoon seenaan, daangaan haata’u daaya addunyaaf qabaniin hunda irraa addummaa himatan qabu kan jedhu. Gaaffoliin saanii olloota saanii irra mirkanii seenaa jireenya walaba ta’e qabaachuu irra ka’u. Isaanis gaaffii mirga dhalootaa, kan eenyummaa, kan mirga hiree sabummaa ofii hanga walabummaati ofiin murteeffachuutii. Mirgoota kana qabaachuu saanii galtuun hin liqifamneefis jiru. Akka isa jalqabaatt Itoophiyummaa Oromoo gaaffiif dhihessuun gardhabaa. Akka isa lammafatt Itoophiyummaan kan humnaan irratt fe’ame waan taheef digaluu dhiiga saanii xuxu malee qaamummaa walirraa hin qabani. Jaalbiyyummaan (patriotism) saanii, Oromummaa, boona seenaa, aadaa fi dudhaa dhalootaan daddarba dhufe keessaa madda.
Kanneen walabummaa hin feene akka Oromoott ba’aan cunqursaa fe’ame jiru hin haalani. Garu jara biraan harka walqabannee qabsaawuun empayericha demokratessine walqixummaan jala jiraanna jedhu. Inni biraammoo hariiroo moo’aa fi moo’amaa, koloneeffataa fi kolonaawaa humnaan itt fe’ame ofirraa finqilchanii walabummaan akka jireenya fulduraa sodaa fi doorsisa qaama alaa malee murteeffatan gochuuf qabsaawuu dha kan jedhu. ABOn kanneen akka Oromoo kolonomaniin wajjin fedha bilisaan walii tumsuun akka danda’amu imaammata saa beekamaa dha. Qabsaawuuf murteeffachuun garuu kan abbaati jedha. Qabsoon ABOn eegalame Oromoon mirga hiree sabummaa ofii ofiin murteeffachuuti dhimma bahanii walabummaa saanii akka gonfataniif kan akeekate ture. Innis Republika Oromiyaa demkratoftuu dhaabanii hojii irra oolcuun fiixan baha jedha. Sochiin bilisummaa Oromoo takkaa Itoophiyoomuu akeekkatee hin beeku. Oromoon ummata Afrika hunda obbolummaan ilaala. Isaanis akka sanatt malee akka jalee yk maxxannee eenyuuttuu yoo ilaalan hin fudhatu. Habashota akka ummatoota Afriikaa keessaa tokkoott fudhata. Hanga isaan Oromoo ummata isaaniin walqixxee fi walaba, biyya fi mirga saa irratt abbaa ta’uu saa beekaniifitt naannichi nagaa fi tasgabi argachuun rakkisaa ta’a. Sun sirna fi yaada ofii demokraatessuu gaafata. Filmaati kan saaniitii kan biraa hin laalu. “Dheeratee muraa jennaan, abbaatu of mara jette bofti” jedhama.
Oromoon seenaa demokratummaa qabu. Si’ana, demokraasii kan aangoo irra jiran hundatu himataa. Kan of muudes kan ummati kennates waluma qixxee ittiin dhaadata. Oromoof demokrasiin caasaa jireenya saanii keessaatt kan ijaarame ture. Kanaaf yeroo murteeffamett angoo walitt dabarsuun morkii fi lola kaasee hin beeku. Dhalooti hundi hawaasa keessatt bakkaa fi qooda gumaachu sadarkaa sadarkaan qaba ture. Golli darabeen saa gahe hoggana filachuuf wal keessatt dorgomuun ni jiraata. Sun gadaa tokko irra hin dhangala’uu. Oromoon gaggaba ilmoon namaa aangoof qabu waan beekuuf daangaa cimaa itt tolche.
Akka demokrasii Lixaatt angoo malbulchaa qabachuuf qaadhimamooti qabeeenya hedduu itt dhangalasu. Kanaaf kanneen qaban yk kan qabaniin dhiheffamantu wal dorgomuu danda’a. Golotii dorgommeef dhihaatan utuu harka walitt hin darbin qubqabsiis (media) fi yaa’iin of dhaadhessuun fudhatama argachuu yaalu.Utuu wal hin ajjeesinii fi hedduu wal hin madeessin waldanda’anii sirna nagaan angoo waljijjiiran diriirfachuu dandahaniiru. Sun kennataa murteessaa godhe. Kan barana kufan isa itt haanutt mo’uuf kan darbe irratt dogoggora coruu battaluma eegalu. Karaa argame hundaan balleessaa nakkarii saaxilu hin dhaabani. Wal irratt bobba’uun qaama demookrasii ammayyaa Lixaa tahu hubachuun dansa. Kun haala bulcha ummata qabsoo sabummaa fixatee heera waloo irratt waliigaleeti. Garee qabsoo hin fixatin seerri waloon isaan golgu hin jiru. Safuu qofatu gidduu jiraachuu danda’a. Malbulcheesitooti Oromoo si’anaa diina dhiifnee wali irratt maaf bobbaana jedhu. Hariiroon saanii kan michuu gidduu utuu hin ta’in kan masaanolii ta’uu irraanfatu. Dirree qabsoo keessatt diinaa fi masaanuu gargar fuudhuun salphaa hin ta’u. Lachanuu kan walabummaa ummata saaniif bobba’an akka milkaawan hin barbaadani. Sun kan hafuu danda’u yoo hanga waliin nagaan deemnu dandeenyu qabna jedhanii adda bobbaa yeroo ummachuu danda’an qofa. Waliigaltee akka sanaa qofatu walitt darbuu ittisu danda’a ta’a. Waan halleefuu gamtaan morka irra bu’a akka qabu hin haalamu.
Golaa fi gareen wal ijaaruu fi ilaalcha fedhe guddifachuu fi akka fedhanitt of ifsuun mirga ilmoo namaati. San jechuun ilaalcha ofii minyeessanii kan nakkarii busheessuun akka jechuutii. Dudhaa Oromoott qabattee irratt wal mormuu fi wal balaaleffachuun seera. Haa tahu malee ilmoon namaa ulfoott fudhatama. Yaada malee qaama haa ta’uu ulfina qaban tuquun safuu dha. Kanaa fi kan timjii namatt hin ceene tokko yaada saaf arrabsuun nama xiqqeessa. Garuu qabattee inni dhiheesse cenceranii faallaa inni bu’aa ummataatt fiduu danda’u saaxiluun aadaa dorgomeeti. Nakkarii jechuun as irratt abba tokkoota yk garoota tahitaa walirraatt hin qabne waliin dorgoman jechuufi. Maaliifuu kaayyoo adda adda oofaa wal nakkaruun kan heera tokko jalatt bulaniin wal gidduutt gaggeeffamuun adda tahu hubachuun dansa. Ummati Lixaa demokrasii kan fudhatan nagaa fi tasgabin waldorgomuu kan caalu akka hin jirre hubataniitu. Kanaaf olhantummaa seera tokkoo (heera) jalatt angoo qabachuuf wal jarjarsuun guutummaatt bolola jedhamee dhihachuu hin qabu. Aangoon akeeka bakkaan gahuuf seeran tolfamu barbaachisaa dha. Bolola kan tahu seera cabsanii ofittummaa ana malee nammi hin jiru jedhu keessaa yoo madde.
Jarri Lixaa, rimsama demokrasii finnaa magaala Grikii durii kan guddifatan, bulchi tasgabii qabu akka guddinaaf tolu erga hubataniiti. Duran abbaa humnaatu kan fixe fixee angoo qabata ture. Sana duuba, wal danda’anii angoo waljijjiiruf sirna kan caasachuu eegalan. Nageenya lubbuu fi qabeenya ofii balaa irra oolchuuf anjaa qabaateef malee ammallee qacceen walfixuu sun keessaa mullattii. Kan hedduun anga’oo abbaa hirroota addunyaa sadaffaan michomanis waan seerri biyya saanii hin hayyamneef isaan hojjechiisuufi. Biyya saanii keessattis wal hatuu, lafa jala wal hadhuu fi shira wal irratt xaxuun akka balleessaatt yeroo yeroon yoo saxilamu argama. Oromoof olhantumman seera aadaa dha jenneerra. Sana jechuun yoo fedhan duubbee itt deebi’an qabu jechuu dha. Akkaataa goloti adda addaa nagaa fi atoomaan itt sosso’an bara biyya argatan tumata. Feenaan Gadaan madda dureessaa.
Lixumaafuu maxansaa buleen (blueprint) demokrasii waloon hordofamu hin jiru. Garuu hundi olhaantummaa seeraa ni fudhatu. Miirri ilmoo namaa hedduu fi walxaxaa dha. Waliigalanii luugama itt tolchan malee “baraarama jabina kan qabuu” isa jedhan sana taha. Haalli Gaanfa Afrikaa keessa si’ana jiru sana. Kan danuun/tasii seenaa angoo itt kennetu jara of dagate butuchaa jira. Yoo shaffisaan falatan malee kan isaan irra jiru caalaa gabbataa fi jabaataa yoo deemu isaan huuqqataa muuyya’aa deemuu fi leeyi saan gaaffi jala galuun waan hin oolle. Gurguddoon Habashaa biyya ofiifuu olhantummaa seeraa fudhachuun abjuunuu itt hin mullatu. Kanaaf kolonoti of irratt rukutu yk hala jirutt amananii buluu malee fala hin qabani. Tokko tokko sossobachuun koloneeffatoon haammatamuu ni yaalu ta’a. Raatessaa olhaanaa sadoo fi tuffii jara ummatoota muuyyo Afrikaatti akeekkatan jala akka jiran qayyabachuu dadhabu. Ofii irratti amantee dhabuunis jira.
Uumaan jijjiiramaa jiraata malee kantara hin leellisu. Kanaaf dhaabi kamuu akka eegalett hafuu hin danda’u. Hawaasi guddina mirkanbeekii fi teknolojii wal fudhata yoo deemuu baate ni bososa. Kanaaf jaarmota dhuunfaa haa ta’anii kan ambaa hedduun mala jijjiirrataa of haromsaa yoo deeman mullatu. Koloneeffatoonillee Minilikii kaasee hanga Wayyaaneetti tooftaa jijijjirrachuun yeroon wal fudhachiisaa dhufuu saanii hubachuun ni gaha. Bara si’anaa bakka hallee yeroo yeroon sagantaalee barumsaa fi leejjisaa of deebisanii haromsuuf tolfaman sana mirkaneessu. Dhaaba malbulchaa irraas sanaa gadi hin eegamu. Meeshaaleen teknolojiin homishaman hedduutu hojiirra oolaa jiraa. Wal qunnamtii, mala, wal kakaasuu haa tahu lolaaf kan bahaniin yoo walbaruu hin dandeenye diina sana fudhate waliin mormuun ni ulfaata. Yoo meeshicha dhaban illee jiraachuu fi akka inni itt hojjetu baruun balaa irra nama oolchuu danda’a. Diina irraa buufatanii dhimma itti bahuus ni anjessa. Kanaaf kan akaakileen “Akka durii fi harka xuriitt hin hafan” jedhan yaadachuu dha.
Akkaata itt ilaalanii fi itt hojjetan haromfataa deemuun dirqii dha malee filannoo miti. Sana jechuun utuu kan kaasaa taheef jiruu akeeka bu’uura jijjiirrachuu jechuu miti. Kan qaban qara baasuu jechuu dha. “Kaayyoo kaayyoo jettu waggaa afurtama keessatt jijjirama waan hin finne” kan jedhan jiru. Kaayyoon ilaalcha hawwaa fi fedha ummataa calaqisuu malee ofiin of raajiin hojiirra kan olchu miti. Sababi qabsoon lalisu dhabe mudaa qabsaawotaatii, hariiroo Oromoo fi addunyaatu rakkina qabaa, jedhanii gaafachuun gaarii dha. EPLF fi TPLF addota bilisummaati, maaliif isaan milkaawanii OLF hankaake? Kan qorate jira? EPLF tooftaa lolaa malee kaayyoo bilisummaa hin jijjiirin milkaawe. TPLF Tigrayiin erga harkatt galfatee duuba kan dura dhaabbatu dhabnaan tarsiimoo jijjiirrate. Tigrooti Habashaa akka mootummaa Shaggar tureeti. Fincilli saanii aarii qooda keenyaa dhabnee irra madde. Oromoon ummata isaan irra adda ta’e kan akaakileen saanii humnaan qabatanii. Qooda utuu hin ta’in biyya fi mirga keenya dhabnee jedhu. Empayera Itiyophiyaa jalaa bahuuf wuxxifachuun attamitt dogoggora ta’a? Tigirooti dadhabaa argatanii itt darbaan malee Shawaa jala hin bullu jedhaa hin baane? Oromoon isin jala hin bulu yoo jedhe balleessaan saa maanni? Saba guddaa kana marmarree uka yaroo keessa suuquutu aanjawa jechuun ummaticha hafee kan dhagggeeffatuu ni loca.
Dabballooti ABOtt dudda galfatan jaarmaa cimaa fi humna onnachiisaa utuu hin ijaarratin gooftolii waliin haa dhoofsisnuu jedhu. Naaphi garaa saatt “Wadeet kaffi kaffi” akka jedhu kan beeknu irraa heduu hin dadhabnu. Kan isaan angoo irratt walifixaa bahan bu’aa kolonoota Kibbaa, keessaayyuu Oromiyaa irra argachuu danda’aniif. Hanga ango olhaanaa qabaatanitt maal godhi jedhanii waliin dhoofsisuu? Jalummaa fi malee walqixxummaaf akka hin jenne mirkaniin sana agarsiisu hin jiru. Oromoo ammallee “walabummaa” jedhaniin, dabballooti sun “seenaa keessatt cabbaawanii kan hafan” jechuunii hin qaana’ani. Seenaa garbummaa keessa giixxa’uu manna kan jedhan sana keessatt kantaruu hin wayyuu laata? Jarana, sagalee tokkoon ummati Oromo waan barbaadu bilisummaan himachuu hin qabu? Oromoon saba tokkummaan of dhiheessuu danda’u moo funaansa wayyiti laata? Inni lammaffaan tuffii ta’a, Oromoon saba biyya takkittii fi hiree tokkicha himatu. Utuu halagaa waliin waa’ee tokkoomu dubbachuutt hin cehin hiree saa murteeffachuu qaba. Karaan qabsaawotaan bahu sana kan hankaaksu utuu hin ta’in kan achiin gahu yoo ta’e sololo’aa. Kan karaa akkasii fudhatan walii tumsuu dandahu.
Qabsoo Oromoo irratt caalaa jechuuf, ummata tokkoof qabsaawaa jirra kan jennu alii ali dantuu (picture) guddicha kan dagannu fakkaata. Dantuu guddichi ummati keenya harqoota kolonummaa jalaa baa’ee hiree saa irratt abbaa ta’uu dha. Dargaggooti qaraa kaasichaaf of kennitee qabsoo lubbuu see gaafate eegalte. Sana gochuuf caasaa diriirfamee jaarmaan uumame. Wanti godhamus qoqqodamee yeroo yeroon gamagamamuun sadarkaa itt haanutt akka cehamu agarsiifamee ture. Deemsa keessa garuu sababa adda addaatin dantuu inni guddaan ni irraanfatame. Wal amanteen qabsaawota giddu baquutt kaate. Keessa deebistuu fi luxxee galtuuf haalli ni mijjaawe. Waci wagoota yartuu dura ture, walitti qabammi ayyaanlaallatoo, xexxebi “walitti baqa” jedhu unkeffamuun, attamitti akka haaloti mimicciramanii afanfajjii uumuun qabsoo ummataa karaa irraa ceesisuun yaalame nu yaadachiisu. Waggota shanii oliif nu malee warraaqan hinjiru, nu malee walaboo fi bilisoon hin dhalanne jedhanii burraaqaa kan turan hardha eessa akka jiran kan agarru. Edaa isaan karaa jalqabne irra nu dagachiisuufi malee dhimma bilisummaa ta’ee walabummaa hin qaban turani. Reef baranne. Haaloota akkasii lafjalee fi muldhatootu qabsoo guddina dhowwee. Kaayyoo xaliilaa fi kan itt cichan jiraachuutu qabsicha bitintirsaa asiin gahe. Qabsaawoti darban asiin gahaniiru. Kaleessi karaa hardhaan gahu baasa malee hardha jiraachisee boritt ceesisuu hin danda’u. Tokko tokkoon dhaloota bara tokko walitt fufinsa irratt qooda bahatu qabaa. Sochii bilisummaatt makamanii qabsoo keessaa fi alaa gaggeessuun waamicha hin eeggatu.
Balaa fi jijjirama ummata tokkotti dhufu yo waliin jiraatanii gidiraa isaanirra gahu hirmatan caalaatt qayyabachuun dandahama. Kanneen isinii qabsoofna jedhaniin, isaan waliin jiraachuun waan isaan keessa darban hunda muuxachuu qabu. Sana malee “Bara abbaa Gadaa kan duude adaraa Abbaa Gadaa jedhaa jiraata” isuma jedhan ta’a. Yoo hin argine yookaan tuqamuun hin suukofne murtii roga qabu kennuun ni rakkisa. Sabboonoti kaayyoo walabummaatt amanan kan isinii jira jedhee da’oo qopheessuuf hin qaban. Oromoon seexaa ofiif amanamoo ta’uu qofaan hidhaatt guuramaa, ajjeefamaa, baqa irratt balaan harcaafamaa, butamanii biitteen saanii dhibaa jira. Lafti saanii kan biraaf kennamuun isaan araddaa akaakilee irra ari’amanii kadhatuu ta’aa jiru. Akka barbaadanitt bilisummaan hoo qubaa galchuuf dhorgamaa jiru. Dinni akka duriitt jiraachisuuf sabichatt karaa halleen duulaa jira. Ummati bakka itt baqatu dhabe. Karaa bahan haa ta’u qabbanni nagaan keessatt da’atan hin jiru.
Kanaaf bakka miilli geessett baqatu. Kaan doonii citte irratt utalanii irbaata qurxummii ta’u, kaan biyya aloott rukuttaa aduu fi hiddaa qanjeebuun, baddaatt bineensan nyaatamanii hafu. Kan daangaa cehuu dandahan kan du’anirraa qofa wayyoo dha. Haala sana jalattillee hedduun abdii hin kutanne. Jannummaan roorroo jala dhaabbatan. Ifaajjee ogneessotaa, barreessotaa, barattootaa fi hayyoota keenya kan ayyaana Oromummaa haala akkasii jalatt jiraachisaniin hedduu onnachiifamne. Dargaggoon guyyuu caalaatt ofbara malbulchaa, bilchinaa ilaalchaa fi warraaqxummaa agarsiisaa jiru. Sanaaf aadaa fi afaan nyaaphi balleessine se’e deebi’ee akka lalisu ta’aa jira. Giidoo fi dhimmammi dargaggoon agarsiisan duubatt deebi’uun akka hin jirre nu abdachiisa. Garuu sun qofti gahaa miti. Dhaabi malbulchaa isaanii qindeessuu fi masaku jiraachuu qaba. borii Sun luba qopheessuu mijjeessa.
ABOn dhaaba fedha ummataa yeroo jalqabaaf calaqisuun kaayyoo sabaa qabate ka’e. Daaya (vision) dhaloota tokkoo utuu hin ta’in kan dhalootaa dhalootatt darbu lafa kaa’ee. Kanaaf kaayyichi hanga ummatichi miidhamaa jirutt kan jijjiiramu miti. Hogganooti garuu buqqa’uus du’uus, ganuus ni danda’u. Kuumalee lammaffaa kana keessa ABOn jeeqama guddaa heera fi seera ittiin masakamu burkuteessetu irra gahe. Aangoon ittiin naamusa tiksu harkaa mucucaate. Kanaaf furmaati warraaqxota irra eegama. Hanga deebisanii heera haaraa tumatanitt masaka yeroo labsachuun seerawaa ta’a. Yeroon saa yero sardaatii. Bakka heerri hin jirrett waa’ee heera caccabee utuu hin ta’in akka itt badiisa irra oolantu mari’atamuu fi hojiitt furamuu qaba. Miseensi godaa hanga gubbaatt akeeka tokko qabaatee akka walfudhatu gochuun durfannoo qaba. Walhubannoon bantiitt ta’e hundeett hin calaqifamu taanaan rakkinatu jira. Shaffisaan itt bobba’uu gaafata. Kan walhubanne jedhan ammallee kara karaa ofii ummatatt dhihaatu taanaan wanti halle bukoo dha jechuu dha. Ummati homisha bilchaataa arguu barbaada. Ammallee “nuu fi isin“ kan jedhan yoo jiraatan kan kan utuu hin qulqullaawin hafee jira jechuu dha. Sana hubachuu dadhabuun babbaqaqina caalaa afeeruu dha. Kanaaf waan naanna’a jiru qayyabatanii jannummaan kutannoo fi of kennuun itt bobba’uu dha.
Jaalbiyyooti jeequmsa irra qaarsisanii akkaataa dhaabicha karaa irra buusan argamsiisuuf abbawummaa fudhachuu qabu. Sochiin akkasii namguddinaa fi of kenna gaafata. Eenyuu akka murnaatt haa ta’uu akka abba tokkeett dhiibbaa gara adda addatiin itt dhufu qabaachuu danda’a. Garuu hunda caalaa waliif gurra kennuun wan jaalbiyyummaan gaafatu. Dhiibbaa hunda irra haanuuf shira yartuu utuu hin ta’in marii keessaanlaali feesisa. Walii beekanii yoo walii falan waliin fayyuu. Qabsoo biyya keessaaf haa ta’u malbeekiif (diplomacy) sagantaa yeroo baafachuun durfannoo qaba. Ilaalcha tolaan jiraannaan caasaa sana hojiirra oolchuu diriirsuu fi hojii qooddachuun kan dhibu hin fakkaatu. Abbaawummaa hirmachuun waliigalaan ta’uu qaba malee warraaqxotaaf morkisaa ta’uun irra hin jiru. Shaakalichi kan abba tokkott gurra bitu utuu hin ta’in kan sadoo ummata saaniitt aggaamame gargar ciruun jeequmsa keessaa injifannoon kan itt bahan ta’uutu eegama. Sabichii fi miseensoti guyyaa qabsaawoti hooggansa yeroo, warraaqaa tokkome tolfatan jechuun itt himamu dharaan eegataa jiru. Hooggansichi Kora rakkinoota jiran irratt murti kennu waamuu fi dirqama warraaqsaa gidduutt irra gafatamu akka bahatu eegama. San qofatu abdii ummataa butute dhinsuu danda’a. Tarkaanffiin hooggansi yero ABO kun fudhatu dhaabota akeeka tokko qaban waliin hiriirsuuf furtuu dha. Sanaaf muuxannoon THBO ijaaruutt argame irraa ka’a ta’uu danda’a.
Wareegammi ilmaan Oromoo walabummaa biyya saaniif baasanii injifannooleen galmeessan balaan itt aggaamama jira. Boqonnaan qabsoo tokko injifannooleen yoo xumuramue illee inni ittaanu jeequmsa qiliilee keessa seene jira. Sanaanis tokkummaan kallacha qabsoo Oromoo, ABO qorumsa jala seene. Garuu ABOn tokkicha yoomu hin biinxa’amu, yoomuu hin badu. ABOn “ Jalqaba Oromoo dha” Itophiyaa ta’uuf hin ijaaramne. Tokkummaa kana jabeessuuf sabboonoti hoggansa irra jiran itt gaafatama seenaa qabu. ABOn seerri jiguun kaarra uumame hoggansa yeroo dhaabbatee irra cehaatu abdatama. Yeroon saa saardaa dha. Tartiiba barame hunda irra tarkaanfatanii gara sabicha, sabboonotaa fi kaayyoo badii irra oolchuutti tarkaanfachuun kan yeroo kennu miti. Ammaa!! Milkiin qabsoo qabsaawota Oromoo harka jira, fiixan baasuun dirqama saaniiti. Sardaan sardama gaafata. Oromoon xaxaa itt marfame qabsoon kukkutee keessaa baha. Tokkummaan sochii walabummaa Oromiyaa ni jabaata. Qabsoon itt fufa!
AFAAN INGILIZIN DUUBISUUF ADDANA TUQAA
Qabsoo bilisummaa Oromoo ijaarsaan jalqaba miilla fuudhuutt kan ka’e wareegama dabankufoota Oromoon ture. Sanaan jija boonsaa hedduutu galmeeffame. Kan dursanii gosaan, godinaa fi dhugeeffannoon eenyummaa ofii himuu barsiifata godhatanii turan akka “An Oromoo dha” ofiin jechuun kangahan lubbuu takkittii qaban itt baasaniitu. Sanaan raatessaan falfala koloneeffatoo ni cabe. Sun jija boqonnaa qabsoo jalqabaa keessaa tokko. Sun hundi itt haa wareegaman malee akeeki qabsaawotaa fi fedhii ummata Oromoo sanaan manii akeekameef gahe jechuu miti. Kan badiisa irra oolanii fi dhalooti haaraan injifannoolee itt daddabaluun gabbisu jedhamee abdatama. Wareegama darbeeen dhaadachuu qofti manii sanaan hin gahu. Kan argamanitt iggitii tolchanii boqonnaa itt haanuutt shaffisaan darbuun yeroo hin kennu. Qabsoo ijaaramaan yeroo eegale qabsaawoti akeeka taliila fi dadhabbii kan hin himanne turan. Deemsa keessa garuu qelleensi gidduu lixee argaa saanii dimimmiseesuu fi humna saanii xuuxuutt ka’e. Dura deemoon kaayyoo walabummatt fincilan hundi yaadota dullacha adii irra diban malee fala haaraa as hin baafne. Sun ABOn baataa hangameessa (standard bearer) warraaqsa Oromoo akka ta’e raggaasisa. ABOn ayyaana hawwa sabaa, bitintirsuu yoo hin taane hedduun faaluu yaalani itt hin milkoofne. Yeroo laafinaa kana hamajaajiin durii kan ummaticha babankaasuuf carraa argatan itt fakkaatee ture. Dargaggoon Oromoo golee baqqaana kaabaa fi kibbaa hunda keessaa gad yaa’uun sagalee tokkoon “Nuti hunda dura Oromoo dha” jedhaniin.
Ummatoota hedduutu empayerra Itiyoophiyaa jala jira. Akka diinaatt, Oromoon jara sana irraa addummaa himatan hin qaban. Kanaafis Oromoon akka addaanjirott gaaffii kophaatt gaafatan hin qabani jechuu dha. Isaaniif Oromoon bakki itt of argaa jiranii fi eenyu akka tahan kan uumaan murteeffame waan ta’eef haala jiru keessa seenanii borcuun irra hin jiru jedhu. Ilaalchi biraa Oromoon seenaan, daangaan haata’u daaya addunyaaf qabaniin hunda irraa addummaa himatan qabu kan jedhu. Gaaffoliin saanii olloota saanii irra mirkanii seenaa jireenya walaba ta’e qabaachuu irra ka’u. Isaanis gaaffii mirga dhalootaa, kan eenyummaa, kan mirga hiree sabummaa ofii hanga walabummaati ofiin murteeffachuutii. Mirgoota kana qabaachuu saanii galtuun hin liqifamneefis jiru. Akka isa jalqabaatt Itoophiyummaa Oromoo gaaffiif dhihessuun gardhabaa. Akka isa lammafatt Itoophiyummaan kan humnaan irratt fe’ame waan taheef digaluu dhiiga saanii xuxu malee qaamummaa walirraa hin qabani. Jaalbiyyummaan (patriotism) saanii, Oromummaa, boona seenaa, aadaa fi dudhaa dhalootaan daddarba dhufe keessaa madda.
Kanneen walabummaa hin feene akka Oromoott ba’aan cunqursaa fe’ame jiru hin haalani. Garu jara biraan harka walqabannee qabsaawuun empayericha demokratessine walqixummaan jala jiraanna jedhu. Inni biraammoo hariiroo moo’aa fi moo’amaa, koloneeffataa fi kolonaawaa humnaan itt fe’ame ofirraa finqilchanii walabummaan akka jireenya fulduraa sodaa fi doorsisa qaama alaa malee murteeffatan gochuuf qabsaawuu dha kan jedhu. ABOn kanneen akka Oromoo kolonomaniin wajjin fedha bilisaan walii tumsuun akka danda’amu imaammata saa beekamaa dha. Qabsaawuuf murteeffachuun garuu kan abbaati jedha. Qabsoon ABOn eegalame Oromoon mirga hiree sabummaa ofii ofiin murteeffachuuti dhimma bahanii walabummaa saanii akka gonfataniif kan akeekate ture. Innis Republika Oromiyaa demkratoftuu dhaabanii hojii irra oolcuun fiixan baha jedha. Sochiin bilisummaa Oromoo takkaa Itoophiyoomuu akeekkatee hin beeku. Oromoon ummata Afrika hunda obbolummaan ilaala. Isaanis akka sanatt malee akka jalee yk maxxannee eenyuuttuu yoo ilaalan hin fudhatu. Habashota akka ummatoota Afriikaa keessaa tokkoott fudhata. Hanga isaan Oromoo ummata isaaniin walqixxee fi walaba, biyya fi mirga saa irratt abbaa ta’uu saa beekaniifitt naannichi nagaa fi tasgabi argachuun rakkisaa ta’a. Sun sirna fi yaada ofii demokraatessuu gaafata. Filmaati kan saaniitii kan biraa hin laalu. “Dheeratee muraa jennaan, abbaatu of mara jette bofti” jedhama.
Oromoon seenaa demokratummaa qabu. Si’ana, demokraasii kan aangoo irra jiran hundatu himataa. Kan of muudes kan ummati kennates waluma qixxee ittiin dhaadata. Oromoof demokrasiin caasaa jireenya saanii keessaatt kan ijaarame ture. Kanaaf yeroo murteeffamett angoo walitt dabarsuun morkii fi lola kaasee hin beeku. Dhalooti hundi hawaasa keessatt bakkaa fi qooda gumaachu sadarkaa sadarkaan qaba ture. Golli darabeen saa gahe hoggana filachuuf wal keessatt dorgomuun ni jiraata. Sun gadaa tokko irra hin dhangala’uu. Oromoon gaggaba ilmoon namaa aangoof qabu waan beekuuf daangaa cimaa itt tolche.
Akka demokrasii Lixaatt angoo malbulchaa qabachuuf qaadhimamooti qabeeenya hedduu itt dhangalasu. Kanaaf kanneen qaban yk kan qabaniin dhiheffamantu wal dorgomuu danda’a. Golotii dorgommeef dhihaatan utuu harka walitt hin darbin qubqabsiis (media) fi yaa’iin of dhaadhessuun fudhatama argachuu yaalu.Utuu wal hin ajjeesinii fi hedduu wal hin madeessin waldanda’anii sirna nagaan angoo waljijjiiran diriirfachuu dandahaniiru. Sun kennataa murteessaa godhe. Kan barana kufan isa itt haanutt mo’uuf kan darbe irratt dogoggora coruu battaluma eegalu. Karaa argame hundaan balleessaa nakkarii saaxilu hin dhaabani. Wal irratt bobba’uun qaama demookrasii ammayyaa Lixaa tahu hubachuun dansa. Kun haala bulcha ummata qabsoo sabummaa fixatee heera waloo irratt waliigaleeti. Garee qabsoo hin fixatin seerri waloon isaan golgu hin jiru. Safuu qofatu gidduu jiraachuu danda’a. Malbulcheesitooti Oromoo si’anaa diina dhiifnee wali irratt maaf bobbaana jedhu. Hariiroon saanii kan michuu gidduu utuu hin ta’in kan masaanolii ta’uu irraanfatu. Dirree qabsoo keessatt diinaa fi masaanuu gargar fuudhuun salphaa hin ta’u. Lachanuu kan walabummaa ummata saaniif bobba’an akka milkaawan hin barbaadani. Sun kan hafuu danda’u yoo hanga waliin nagaan deemnu dandeenyu qabna jedhanii adda bobbaa yeroo ummachuu danda’an qofa. Waliigaltee akka sanaa qofatu walitt darbuu ittisu danda’a ta’a. Waan halleefuu gamtaan morka irra bu’a akka qabu hin haalamu.
Golaa fi gareen wal ijaaruu fi ilaalcha fedhe guddifachuu fi akka fedhanitt of ifsuun mirga ilmoo namaati. San jechuun ilaalcha ofii minyeessanii kan nakkarii busheessuun akka jechuutii. Dudhaa Oromoott qabattee irratt wal mormuu fi wal balaaleffachuun seera. Haa tahu malee ilmoon namaa ulfoott fudhatama. Yaada malee qaama haa ta’uu ulfina qaban tuquun safuu dha. Kanaa fi kan timjii namatt hin ceene tokko yaada saaf arrabsuun nama xiqqeessa. Garuu qabattee inni dhiheesse cenceranii faallaa inni bu’aa ummataatt fiduu danda’u saaxiluun aadaa dorgomeeti. Nakkarii jechuun as irratt abba tokkoota yk garoota tahitaa walirraatt hin qabne waliin dorgoman jechuufi. Maaliifuu kaayyoo adda adda oofaa wal nakkaruun kan heera tokko jalatt bulaniin wal gidduutt gaggeeffamuun adda tahu hubachuun dansa. Ummati Lixaa demokrasii kan fudhatan nagaa fi tasgabin waldorgomuu kan caalu akka hin jirre hubataniitu. Kanaaf olhantummaa seera tokkoo (heera) jalatt angoo qabachuuf wal jarjarsuun guutummaatt bolola jedhamee dhihachuu hin qabu. Aangoon akeeka bakkaan gahuuf seeran tolfamu barbaachisaa dha. Bolola kan tahu seera cabsanii ofittummaa ana malee nammi hin jiru jedhu keessaa yoo madde.
Jarri Lixaa, rimsama demokrasii finnaa magaala Grikii durii kan guddifatan, bulchi tasgabii qabu akka guddinaaf tolu erga hubataniiti. Duran abbaa humnaatu kan fixe fixee angoo qabata ture. Sana duuba, wal danda’anii angoo waljijjiiruf sirna kan caasachuu eegalan. Nageenya lubbuu fi qabeenya ofii balaa irra oolchuuf anjaa qabaateef malee ammallee qacceen walfixuu sun keessaa mullattii. Kan hedduun anga’oo abbaa hirroota addunyaa sadaffaan michomanis waan seerri biyya saanii hin hayyamneef isaan hojjechiisuufi. Biyya saanii keessattis wal hatuu, lafa jala wal hadhuu fi shira wal irratt xaxuun akka balleessaatt yeroo yeroon yoo saxilamu argama. Oromoof olhantumman seera aadaa dha jenneerra. Sana jechuun yoo fedhan duubbee itt deebi’an qabu jechuu dha. Akkaataa goloti adda addaa nagaa fi atoomaan itt sosso’an bara biyya argatan tumata. Feenaan Gadaan madda dureessaa.
Lixumaafuu maxansaa buleen (blueprint) demokrasii waloon hordofamu hin jiru. Garuu hundi olhaantummaa seeraa ni fudhatu. Miirri ilmoo namaa hedduu fi walxaxaa dha. Waliigalanii luugama itt tolchan malee “baraarama jabina kan qabuu” isa jedhan sana taha. Haalli Gaanfa Afrikaa keessa si’ana jiru sana. Kan danuun/tasii seenaa angoo itt kennetu jara of dagate butuchaa jira. Yoo shaffisaan falatan malee kan isaan irra jiru caalaa gabbataa fi jabaataa yoo deemu isaan huuqqataa muuyya’aa deemuu fi leeyi saan gaaffi jala galuun waan hin oolle. Gurguddoon Habashaa biyya ofiifuu olhantummaa seeraa fudhachuun abjuunuu itt hin mullatu. Kanaaf kolonoti of irratt rukutu yk hala jirutt amananii buluu malee fala hin qabani. Tokko tokko sossobachuun koloneeffatoon haammatamuu ni yaalu ta’a. Raatessaa olhaanaa sadoo fi tuffii jara ummatoota muuyyo Afrikaatti akeekkatan jala akka jiran qayyabachuu dadhabu. Ofii irratti amantee dhabuunis jira.
Uumaan jijjiiramaa jiraata malee kantara hin leellisu. Kanaaf dhaabi kamuu akka eegalett hafuu hin danda’u. Hawaasi guddina mirkanbeekii fi teknolojii wal fudhata yoo deemuu baate ni bososa. Kanaaf jaarmota dhuunfaa haa ta’anii kan ambaa hedduun mala jijjiirrataa of haromsaa yoo deeman mullatu. Koloneeffatoonillee Minilikii kaasee hanga Wayyaaneetti tooftaa jijijjirrachuun yeroon wal fudhachiisaa dhufuu saanii hubachuun ni gaha. Bara si’anaa bakka hallee yeroo yeroon sagantaalee barumsaa fi leejjisaa of deebisanii haromsuuf tolfaman sana mirkaneessu. Dhaaba malbulchaa irraas sanaa gadi hin eegamu. Meeshaaleen teknolojiin homishaman hedduutu hojiirra oolaa jiraa. Wal qunnamtii, mala, wal kakaasuu haa tahu lolaaf kan bahaniin yoo walbaruu hin dandeenye diina sana fudhate waliin mormuun ni ulfaata. Yoo meeshicha dhaban illee jiraachuu fi akka inni itt hojjetu baruun balaa irra nama oolchuu danda’a. Diina irraa buufatanii dhimma itti bahuus ni anjessa. Kanaaf kan akaakileen “Akka durii fi harka xuriitt hin hafan” jedhan yaadachuu dha.
Akkaata itt ilaalanii fi itt hojjetan haromfataa deemuun dirqii dha malee filannoo miti. Sana jechuun utuu kan kaasaa taheef jiruu akeeka bu’uura jijjiirrachuu jechuu miti. Kan qaban qara baasuu jechuu dha. “Kaayyoo kaayyoo jettu waggaa afurtama keessatt jijjirama waan hin finne” kan jedhan jiru. Kaayyoon ilaalcha hawwaa fi fedha ummataa calaqisuu malee ofiin of raajiin hojiirra kan olchu miti. Sababi qabsoon lalisu dhabe mudaa qabsaawotaatii, hariiroo Oromoo fi addunyaatu rakkina qabaa, jedhanii gaafachuun gaarii dha. EPLF fi TPLF addota bilisummaati, maaliif isaan milkaawanii OLF hankaake? Kan qorate jira? EPLF tooftaa lolaa malee kaayyoo bilisummaa hin jijjiirin milkaawe. TPLF Tigrayiin erga harkatt galfatee duuba kan dura dhaabbatu dhabnaan tarsiimoo jijjiirrate. Tigrooti Habashaa akka mootummaa Shaggar tureeti. Fincilli saanii aarii qooda keenyaa dhabnee irra madde. Oromoon ummata isaan irra adda ta’e kan akaakileen saanii humnaan qabatanii. Qooda utuu hin ta’in biyya fi mirga keenya dhabnee jedhu. Empayera Itiyophiyaa jalaa bahuuf wuxxifachuun attamitt dogoggora ta’a? Tigirooti dadhabaa argatanii itt darbaan malee Shawaa jala hin bullu jedhaa hin baane? Oromoon isin jala hin bulu yoo jedhe balleessaan saa maanni? Saba guddaa kana marmarree uka yaroo keessa suuquutu aanjawa jechuun ummaticha hafee kan dhagggeeffatuu ni loca.
Dabballooti ABOtt dudda galfatan jaarmaa cimaa fi humna onnachiisaa utuu hin ijaarratin gooftolii waliin haa dhoofsisnuu jedhu. Naaphi garaa saatt “Wadeet kaffi kaffi” akka jedhu kan beeknu irraa heduu hin dadhabnu. Kan isaan angoo irratt walifixaa bahan bu’aa kolonoota Kibbaa, keessaayyuu Oromiyaa irra argachuu danda’aniif. Hanga ango olhaanaa qabaatanitt maal godhi jedhanii waliin dhoofsisuu? Jalummaa fi malee walqixxummaaf akka hin jenne mirkaniin sana agarsiisu hin jiru. Oromoo ammallee “walabummaa” jedhaniin, dabballooti sun “seenaa keessatt cabbaawanii kan hafan” jechuunii hin qaana’ani. Seenaa garbummaa keessa giixxa’uu manna kan jedhan sana keessatt kantaruu hin wayyuu laata? Jarana, sagalee tokkoon ummati Oromo waan barbaadu bilisummaan himachuu hin qabu? Oromoon saba tokkummaan of dhiheessuu danda’u moo funaansa wayyiti laata? Inni lammaffaan tuffii ta’a, Oromoon saba biyya takkittii fi hiree tokkicha himatu. Utuu halagaa waliin waa’ee tokkoomu dubbachuutt hin cehin hiree saa murteeffachuu qaba. Karaan qabsaawotaan bahu sana kan hankaaksu utuu hin ta’in kan achiin gahu yoo ta’e sololo’aa. Kan karaa akkasii fudhatan walii tumsuu dandahu.
Qabsoo Oromoo irratt caalaa jechuuf, ummata tokkoof qabsaawaa jirra kan jennu alii ali dantuu (picture) guddicha kan dagannu fakkaata. Dantuu guddichi ummati keenya harqoota kolonummaa jalaa baa’ee hiree saa irratt abbaa ta’uu dha. Dargaggooti qaraa kaasichaaf of kennitee qabsoo lubbuu see gaafate eegalte. Sana gochuuf caasaa diriirfamee jaarmaan uumame. Wanti godhamus qoqqodamee yeroo yeroon gamagamamuun sadarkaa itt haanutt akka cehamu agarsiifamee ture. Deemsa keessa garuu sababa adda addaatin dantuu inni guddaan ni irraanfatame. Wal amanteen qabsaawota giddu baquutt kaate. Keessa deebistuu fi luxxee galtuuf haalli ni mijjaawe. Waci wagoota yartuu dura ture, walitti qabammi ayyaanlaallatoo, xexxebi “walitti baqa” jedhu unkeffamuun, attamitti akka haaloti mimicciramanii afanfajjii uumuun qabsoo ummataa karaa irraa ceesisuun yaalame nu yaadachiisu. Waggota shanii oliif nu malee warraaqan hinjiru, nu malee walaboo fi bilisoon hin dhalanne jedhanii burraaqaa kan turan hardha eessa akka jiran kan agarru. Edaa isaan karaa jalqabne irra nu dagachiisuufi malee dhimma bilisummaa ta’ee walabummaa hin qaban turani. Reef baranne. Haaloota akkasii lafjalee fi muldhatootu qabsoo guddina dhowwee. Kaayyoo xaliilaa fi kan itt cichan jiraachuutu qabsicha bitintirsaa asiin gahe. Qabsaawoti darban asiin gahaniiru. Kaleessi karaa hardhaan gahu baasa malee hardha jiraachisee boritt ceesisuu hin danda’u. Tokko tokkoon dhaloota bara tokko walitt fufinsa irratt qooda bahatu qabaa. Sochii bilisummaatt makamanii qabsoo keessaa fi alaa gaggeessuun waamicha hin eeggatu.
Balaa fi jijjirama ummata tokkotti dhufu yo waliin jiraatanii gidiraa isaanirra gahu hirmatan caalaatt qayyabachuun dandahama. Kanneen isinii qabsoofna jedhaniin, isaan waliin jiraachuun waan isaan keessa darban hunda muuxachuu qabu. Sana malee “Bara abbaa Gadaa kan duude adaraa Abbaa Gadaa jedhaa jiraata” isuma jedhan ta’a. Yoo hin argine yookaan tuqamuun hin suukofne murtii roga qabu kennuun ni rakkisa. Sabboonoti kaayyoo walabummaatt amanan kan isinii jira jedhee da’oo qopheessuuf hin qaban. Oromoon seexaa ofiif amanamoo ta’uu qofaan hidhaatt guuramaa, ajjeefamaa, baqa irratt balaan harcaafamaa, butamanii biitteen saanii dhibaa jira. Lafti saanii kan biraaf kennamuun isaan araddaa akaakilee irra ari’amanii kadhatuu ta’aa jiru. Akka barbaadanitt bilisummaan hoo qubaa galchuuf dhorgamaa jiru. Dinni akka duriitt jiraachisuuf sabichatt karaa halleen duulaa jira. Ummati bakka itt baqatu dhabe. Karaa bahan haa ta’u qabbanni nagaan keessatt da’atan hin jiru.
Kanaaf bakka miilli geessett baqatu. Kaan doonii citte irratt utalanii irbaata qurxummii ta’u, kaan biyya aloott rukuttaa aduu fi hiddaa qanjeebuun, baddaatt bineensan nyaatamanii hafu. Kan daangaa cehuu dandahan kan du’anirraa qofa wayyoo dha. Haala sana jalattillee hedduun abdii hin kutanne. Jannummaan roorroo jala dhaabbatan. Ifaajjee ogneessotaa, barreessotaa, barattootaa fi hayyoota keenya kan ayyaana Oromummaa haala akkasii jalatt jiraachisaniin hedduu onnachiifamne. Dargaggoon guyyuu caalaatt ofbara malbulchaa, bilchinaa ilaalchaa fi warraaqxummaa agarsiisaa jiru. Sanaaf aadaa fi afaan nyaaphi balleessine se’e deebi’ee akka lalisu ta’aa jira. Giidoo fi dhimmammi dargaggoon agarsiisan duubatt deebi’uun akka hin jirre nu abdachiisa. Garuu sun qofti gahaa miti. Dhaabi malbulchaa isaanii qindeessuu fi masaku jiraachuu qaba. borii Sun luba qopheessuu mijjeessa.
ABOn dhaaba fedha ummataa yeroo jalqabaaf calaqisuun kaayyoo sabaa qabate ka’e. Daaya (vision) dhaloota tokkoo utuu hin ta’in kan dhalootaa dhalootatt darbu lafa kaa’ee. Kanaaf kaayyichi hanga ummatichi miidhamaa jirutt kan jijjiiramu miti. Hogganooti garuu buqqa’uus du’uus, ganuus ni danda’u. Kuumalee lammaffaa kana keessa ABOn jeeqama guddaa heera fi seera ittiin masakamu burkuteessetu irra gahe. Aangoon ittiin naamusa tiksu harkaa mucucaate. Kanaaf furmaati warraaqxota irra eegama. Hanga deebisanii heera haaraa tumatanitt masaka yeroo labsachuun seerawaa ta’a. Yeroon saa yero sardaatii. Bakka heerri hin jirrett waa’ee heera caccabee utuu hin ta’in akka itt badiisa irra oolantu mari’atamuu fi hojiitt furamuu qaba. Miseensi godaa hanga gubbaatt akeeka tokko qabaatee akka walfudhatu gochuun durfannoo qaba. Walhubannoon bantiitt ta’e hundeett hin calaqifamu taanaan rakkinatu jira. Shaffisaan itt bobba’uu gaafata. Kan walhubanne jedhan ammallee kara karaa ofii ummatatt dhihaatu taanaan wanti halle bukoo dha jechuu dha. Ummati homisha bilchaataa arguu barbaada. Ammallee “nuu fi isin“ kan jedhan yoo jiraatan kan kan utuu hin qulqullaawin hafee jira jechuu dha. Sana hubachuu dadhabuun babbaqaqina caalaa afeeruu dha. Kanaaf waan naanna’a jiru qayyabatanii jannummaan kutannoo fi of kennuun itt bobba’uu dha.
Jaalbiyyooti jeequmsa irra qaarsisanii akkaataa dhaabicha karaa irra buusan argamsiisuuf abbawummaa fudhachuu qabu. Sochiin akkasii namguddinaa fi of kenna gaafata. Eenyuu akka murnaatt haa ta’uu akka abba tokkeett dhiibbaa gara adda addatiin itt dhufu qabaachuu danda’a. Garuu hunda caalaa waliif gurra kennuun wan jaalbiyyummaan gaafatu. Dhiibbaa hunda irra haanuuf shira yartuu utuu hin ta’in marii keessaanlaali feesisa. Walii beekanii yoo walii falan waliin fayyuu. Qabsoo biyya keessaaf haa ta’u malbeekiif (diplomacy) sagantaa yeroo baafachuun durfannoo qaba. Ilaalcha tolaan jiraannaan caasaa sana hojiirra oolchuu diriirsuu fi hojii qooddachuun kan dhibu hin fakkaatu. Abbaawummaa hirmachuun waliigalaan ta’uu qaba malee warraaqxotaaf morkisaa ta’uun irra hin jiru. Shaakalichi kan abba tokkott gurra bitu utuu hin ta’in kan sadoo ummata saaniitt aggaamame gargar ciruun jeequmsa keessaa injifannoon kan itt bahan ta’uutu eegama. Sabichii fi miseensoti guyyaa qabsaawoti hooggansa yeroo, warraaqaa tokkome tolfatan jechuun itt himamu dharaan eegataa jiru. Hooggansichi Kora rakkinoota jiran irratt murti kennu waamuu fi dirqama warraaqsaa gidduutt irra gafatamu akka bahatu eegama. San qofatu abdii ummataa butute dhinsuu danda’a. Tarkaanffiin hooggansi yero ABO kun fudhatu dhaabota akeeka tokko qaban waliin hiriirsuuf furtuu dha. Sanaaf muuxannoon THBO ijaaruutt argame irraa ka’a ta’uu danda’a.
Wareegammi ilmaan Oromoo walabummaa biyya saaniif baasanii injifannooleen galmeessan balaan itt aggaamama jira. Boqonnaan qabsoo tokko injifannooleen yoo xumuramue illee inni ittaanu jeequmsa qiliilee keessa seene jira. Sanaanis tokkummaan kallacha qabsoo Oromoo, ABO qorumsa jala seene. Garuu ABOn tokkicha yoomu hin biinxa’amu, yoomuu hin badu. ABOn “ Jalqaba Oromoo dha” Itophiyaa ta’uuf hin ijaaramne. Tokkummaa kana jabeessuuf sabboonoti hoggansa irra jiran itt gaafatama seenaa qabu. ABOn seerri jiguun kaarra uumame hoggansa yeroo dhaabbatee irra cehaatu abdatama. Yeroon saa saardaa dha. Tartiiba barame hunda irra tarkaanfatanii gara sabicha, sabboonotaa fi kaayyoo badii irra oolchuutti tarkaanfachuun kan yeroo kennu miti. Ammaa!! Milkiin qabsoo qabsaawota Oromoo harka jira, fiixan baasuun dirqama saaniiti. Sardaan sardama gaafata. Oromoon xaxaa itt marfame qabsoon kukkutee keessaa baha. Tokkummaan sochii walabummaa Oromiyaa ni jabaata. Qabsoon itt fufa!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
MEETNI NAMA HARKA JIRU DHAGAA FAKKAATA
Posted by Madda Walaabuu Press on 4/17/2013
Ebla 16, 2013 | Malkaa Caffee irraa*
Baatiilee 10 dura (Waxabajjii 2012) barreeffama mata duree “Meetni nama Harka Jiru Dhagaa Fakkaata” jedhu kana oggaan barreessu, adeemsi marii kan amma ‘ADO/ODF’ dhalchuudhaan xumurame kun jalqabamee reefuu gara baatii lamaa gaha ture. Yeroo sanatti namootni ‘Marii’ sana irraa hirmaachaa turanii fi ala taa’anii deggeran kan nuun jechaa turan “Dhimmi rakkinoota QBO waan nu yaachiseef mari’annee waan fala/furmaata irra wayyaa tahuun gadi bahuuf akeekkanne” dha. Namoota adeemsa ‘Marii’ sana ija shakkiitiin ilaalanii mormaa turaniin ammoo wanti dubbatamaa fi barreeffamaa ture faallaa kanaa ture. Anis yaaddoo fi shakkii namoota waan sana mormanii irra guddaa isaa kanin qooddadhu tahu illee, yoo bifa ijaaraa taheen qooda gama keenyaa gumaachuudhaan itti dirmanne tarii sodaa fi yaaddoo ture sana danda’amu hanqisuu, dadhabamu ammoo xiqqeessuu, hin dandeenyuu laata? abdii jedhuunin yeroo sanatti waan kana barreesse.
Adeemsichi guddina isaa kan sadarkaa duraa xumuratee amma boqonnaa biraatti seenee jira. Ulfi gaafas garaa jiru amma dhalatee lafa jira. “Kan dhalate kun waan Farraa ti. Nu balleessuuf dhalate” jedhanii kan sodaatanii fi irraa waywaatan jiru. “Nama gadi hin gatin, midhaan itti gati” jedhamaatii mee bullee ilaalla jedhanii fayyaalummaa fi abdiidhaan yeroo fudhatanii ilaaluu kan filatanis jiru. Adeemsa sana sadoo jireenya dhuunfaa ofiin wal qabsiisanii ilaaluudhaan kan deggeraa fi jajjabeessaa turanii fi itti baha isaa kanas akka ‘Free Ticket’ fi ‘Green Card’ Oromiyaatti nama galchuutti kan herregatanis jiru. Daa’imni dhalate kun qaama guutuu fi lubbuu waliin dhalachuu isaa iyyuu kan hin amaninis guutan.
‘Mul’atni Haaraya’ gadi baaneen jedhamu meerre nama biraatti mul’achaa hin jiru? Garaagarummaan gurguddaan OFC (dhaabota biyya keessatti karaa nagaa qabsoofna jechaa jiran) fi ODF gidduu ni jira jedhamu meerre miseensotuma ODF hedduuttuu mul’achaa hin jiru? Hundaafuu, “Meetni Harkaa Qaban Dhagaa Fakkaataa”n gaafas caalaa har’a namaaf hubatamuu danda’a jedheen amana. Barreeffama kana warri oggas argattanii hin dubbisin (keessattuu miseensotni ODF) akka dubbistaniifin irra deebi’ee maxxanse.
Bilisummaan kadhaa/tolaa yookaan ammoo kan karaa qaxxaamuraa (short cut) argamu inuma hin jirre. Humna jaarmayaa caalaa namoota dhuunfaatti amanuu, abdachuu fi waan ajaa’ibaa ‘Miracle’ irraa eegachuun dogoggora guddaa dha. Hanga ammaatti QBO hoogganee galmaan gahuuf abdiin Ummatni Oromoo qabu tokkichi ABO qofa. Kan ABO caalu nuuf hin dhalatin hin jennu. Garuu hanga ammaatti kan isa caalu hafnaan kan isaan dorgomu illee hin jiru. Kanaaf isa harkaa qabnu haa jabeeffannu. “Meetni Harkaa Qaban Dhagaa Fakkaata” jedha Oromoon!
* Malkaa Caffee: malkaacaffee@gmail.com
Baatiilee 10 dura (Waxabajjii 2012) barreeffama mata duree “Meetni nama Harka Jiru Dhagaa Fakkaata” jedhu kana oggaan barreessu, adeemsi marii kan amma ‘ADO/ODF’ dhalchuudhaan xumurame kun jalqabamee reefuu gara baatii lamaa gaha ture. Yeroo sanatti namootni ‘Marii’ sana irraa hirmaachaa turanii fi ala taa’anii deggeran kan nuun jechaa turan “Dhimmi rakkinoota QBO waan nu yaachiseef mari’annee waan fala/furmaata irra wayyaa tahuun gadi bahuuf akeekkanne” dha. Namoota adeemsa ‘Marii’ sana ija shakkiitiin ilaalanii mormaa turaniin ammoo wanti dubbatamaa fi barreeffamaa ture faallaa kanaa ture. Anis yaaddoo fi shakkii namoota waan sana mormanii irra guddaa isaa kanin qooddadhu tahu illee, yoo bifa ijaaraa taheen qooda gama keenyaa gumaachuudhaan itti dirmanne tarii sodaa fi yaaddoo ture sana danda’amu hanqisuu, dadhabamu ammoo xiqqeessuu, hin dandeenyuu laata? abdii jedhuunin yeroo sanatti waan kana barreesse.
Adeemsichi guddina isaa kan sadarkaa duraa xumuratee amma boqonnaa biraatti seenee jira. Ulfi gaafas garaa jiru amma dhalatee lafa jira. “Kan dhalate kun waan Farraa ti. Nu balleessuuf dhalate” jedhanii kan sodaatanii fi irraa waywaatan jiru. “Nama gadi hin gatin, midhaan itti gati” jedhamaatii mee bullee ilaalla jedhanii fayyaalummaa fi abdiidhaan yeroo fudhatanii ilaaluu kan filatanis jiru. Adeemsa sana sadoo jireenya dhuunfaa ofiin wal qabsiisanii ilaaluudhaan kan deggeraa fi jajjabeessaa turanii fi itti baha isaa kanas akka ‘Free Ticket’ fi ‘Green Card’ Oromiyaatti nama galchuutti kan herregatanis jiru. Daa’imni dhalate kun qaama guutuu fi lubbuu waliin dhalachuu isaa iyyuu kan hin amaninis guutan.
‘Mul’atni Haaraya’ gadi baaneen jedhamu meerre nama biraatti mul’achaa hin jiru? Garaagarummaan gurguddaan OFC (dhaabota biyya keessatti karaa nagaa qabsoofna jechaa jiran) fi ODF gidduu ni jira jedhamu meerre miseensotuma ODF hedduuttuu mul’achaa hin jiru? Hundaafuu, “Meetni Harkaa Qaban Dhagaa Fakkaataa”n gaafas caalaa har’a namaaf hubatamuu danda’a jedheen amana. Barreeffama kana warri oggas argattanii hin dubbisin (keessattuu miseensotni ODF) akka dubbistaniifin irra deebi’ee maxxanse.
Bilisummaan kadhaa/tolaa yookaan ammoo kan karaa qaxxaamuraa (short cut) argamu inuma hin jirre. Humna jaarmayaa caalaa namoota dhuunfaatti amanuu, abdachuu fi waan ajaa’ibaa ‘Miracle’ irraa eegachuun dogoggora guddaa dha. Hanga ammaatti QBO hoogganee galmaan gahuuf abdiin Ummatni Oromoo qabu tokkichi ABO qofa. Kan ABO caalu nuuf hin dhalatin hin jennu. Garuu hanga ammaatti kan isa caalu hafnaan kan isaan dorgomu illee hin jiru. Kanaaf isa harkaa qabnu haa jabeeffannu. “Meetni Harkaa Qaban Dhagaa Fakkaata” jedha Oromoon!
* Malkaa Caffee: malkaacaffee@gmail.com
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Akka kanaan gaafaEbla 21, 2013 humni Risaa WBOn galgala keessaa sa'aatii 8:00 wb irratti lola diina irratti adeemsiseen loltoota waraana diinaa 7 battalumatti yeroo ajjeessu 3 madeessee jira. Kanneen ajjeefaman keessa kan maqaan isaanii argame:
- Ajajaa shantamaa(50) Siisaay Habtee,
- Ajajaa kudhanii(10) Zawugaa Warquu,
- Hayluu Dassaaleny,
- Geetuu Zawudee,
- Afawarqii W/maariyam jedhamu.
Lolli kun Goodina Shawaa Kaabaa Ona Dagam magaalaa Qurquraa tan jedhamtutti adeemsifamuu kan hubachiise ajaji Godinichaa Ebla 22, 2013 waraana Wayyaanee lola halkan tehe saniif dirmachuu deemu WBO humni Risaa naannoo laga Jamaa bakka Silmii jedhamutti haxxee hidhuun haleelee kan ajajaan 100 keessatti argamu loltoota 5 ajjeesee hedduu madeessuu beeksisee jira. Tarkaanfii gootichi WBO fudhate kanaanis, Ajajaa dhibbaa(100) Baqqalaa Damisee jedhamu ajjeefameera. Loltootni Wayyaanee haxxee kanaan rukutamanii madaa'an hedduu tahuu irraa lakkoobsaan baruun rakksuu kan hubachiise ajaji WBO Godinaa Kaaba Shawaa lola guyyaa kanaan walii gala loltootni 5 ajjeefamanii hedduun madaa'uu mirkaneesse.
Akka ajajni WBO dabalee hubachiiseetti loloota guyyaa lamaa kanaan loltootni Wayyaanee 12 ajjeesamuun hedduun madaawanii jiran. Tarkaanfiin tuni tan ummata keenya gammachiiftee diina rooraafte tahuu ajajni WBO goodina kanaa ifa godhee , sababa kanaaniis ummanni keenya dhiiraa dhalaan xiqqaa guddaan osoo adda hin hafin deeggarsaa fi jaalala WBOf qabu ifatti garsiisuutti dabalee hanga bilisummaatti WBO cinaa kan dhaabbatu tahuu ifatti labsuu hubachiiseera. Tarkaanfiin tuni kan fudhatamte yeroo ayyaana guyyaa gootota Oromoo kabajamaa jirutti, waadaa jaallan wareegamaniif seename hujiin agarsiisuuf tahuu ajajni WBO ibsa kenneen mirkaneessee jira.
Godina Iluu Abbaa Booraa Ona Mattuu keessaa qotee bultoota ilmaan Oromoo kumootaan qe'ee irraa buqqisuun lafa isaanii investeroota Turkii fi Paakistaanitti gurguratuun galii isaa gabbifatuu irratti qofa kan xiyyeeffate mootumaan Wayyaanee yeroo irraa gara yerootti mormii fi balaaleeffannaan itti jabaatuu irratti argama. Bakkoota adda addaattis tarkaanfiin fudhatamaa jira. Akka kanaan oomshni shonkoraa Al-Habash jedhamu qabeenuymmaan isaa kan dureeyyota Turkii fi Paaksistan tahe irratti tarkaanfii fudhatameen heektaarri 50 ol hojii ala taasifamee jira. Warshaa sukkaaraa kana irraa mootummaan Wayyaanee dhibbeentaa 40(%40) kan argatu tahuun beekamee jira. Mootummaa fi inveestaroonni tarkaanfii kanaan rifatan ummata naannoo humnaan walitti qabuun qorataa akka jiran hubatamee jira.
I.U.Of!!


text:
Kora kana irrattis, miseensota ShG GS ABO J/Abbaa Caalaa Lataa, J/Dr.Dagafaa Abdiisaa fi miseensota GS ABO J/Dr.Shuggux Galataa, J/Aster Gammadaa fi J/Jireenyaa Ayyaanaa kan irratti argamani yommu ta’u miseensi ShG ABO J.Abbaa Caalaa Lataa haala yeroo ammaa irratti ibsa bal’aa kennanii jiru. Ibsa kana irrattis haala dhaabni keenyi keessa jiru irratti miseensoliin ABO gaaffii fi deebii akkasumas marii jabaa gaggeeffatanii jiru.
Marii kana irrattis egeree dhaaba kenyaa jabeessuuf haalli amma keessa jirru yeroo kamuu caalaa cichoominaa fi of-kenniisa dachaa akka gaaftu beekuun jabina qabnu jabeeffataa fi laafina qabnu fooyyeffachaa hiree dhufu itti dhimma ba’uuf jabinaan akka hojjetamuu qabu miseensoliin, qondaalonnii fi Hogganni akka murannoon itti bobba’an wal hubatnoo irra gahame.
Marii bal'a erga gaggeeffatnee booda nuti miseensoliin ABO kan kora gamtaa miseensota ABO kutaalee Awurooppaa, Kutaa Iskandanaaviyaa, Kutaa giddu galeessa Awurooppaa fi kutaa UK kora kana irratti argamne ibsa ijjenoo armaan gadii baafachuun kora keenya milkiin xumurannee jirra.
- Gaaffiin saba Oromoo akka deebi’uuf hojii dhaabi keenyi biyya keessatti hojjetu, ijaarsa jaarmiyaan dalagamu cimsinee ni deeggarra, akksumas ga`ee nurraa eegamu mara ni baana.
- Haala walxaxaa gaanfa Afrikaa keessa jiru, haala rakkisaa fi sabatiinsa hin qabne keessatti, haala humni addunyaa ilaalcha guddaa itti kennee hordoffii cimaa keessa jiru keessatti, ABO itti fufiinsaan qabsoo saba Oromoo gaggeessuun gaaffii saba Oromoo xumura itti tolchuuf tattaafatamu ni dinqisiifanna, Tattaaffiin Qabsoo hidhannoo fi dipilomasiis haga gaaffiin Oromoo sirnaan deebi'utti jabaatee akka itti fufu qooda nurraa eegamu ba'uuf qophii ta'uu keenya mirkaneessaa, waadaa keenyas ni haaromsina.
- Tokkummaa gurmuu qabsaa`oota Oromoo jabessuuf tattaaffii hogganni keenyi godhu ni deeggarra, akksumas fiixaan ba`iinsa tattaaffii kanaaf ga`ee keenyaa akka baanuu fi dirqama nutti kennamu raawwachuuf qophii ta'uu keenya mirkaneessina. Hoogganni keenyi akka jabinaaan irraati hojjetee mooraa ABO kan mirga hiree murteeffannaa fi bilisummaa saba Oromoo irraa waakkii hin qabne bakka tokkotti qabee qabsoo Oromoo of dura tarkaanfachiisu fi abdii fi hawwii keenya ta'e dhaamanna.
- Fira qabsoo keenyaa hedummeessuu fi diina hiri`isuu tattaaffii tumsaa ABO raawwatu ni deeggarra, akka daran jabaatee irratti hojjetamuuf qabsoo tin'isus ni dhaammanna.
- Humna gurmuu qabsoo uumataa fi saba Oromoo keessaa fi alaan facasuuf dalagani mara ni balaaleffaanna. Dhaaba keenyas humnoota farra qabsoo kana irraa ittisuuf dirqama nurraa eegamu mara ni baana.
- Sanyii duguuggaa mootummaan abbaa irree wayyaanee kan Uummata Oromoo fi uummattoota biroo irratti raawwachaa jiru cimsinee ni balaaleffanna.
- Maqaa investimentiin lafa Uummata Oromoo akka qircaatti gurgurachaa jiru ni balaaleffanna. Ummatni Oromoos qabeenya isaa akka tola gadi hin dhiisnee fi falmatu dhaammachaa tini'sa feesisu kennuuf qophii ta'uu keenya ni hubachiisna.
- Summii maqaa investimentiin qe’ee fi lafa Oromoo hammeessan, kan naannoo Oromiyaa keessatti bal'inaan faca'aa jiru fi gaaga’ama lubbuu fi qabeenya uumamaa irraati gaggeefamaa jiru akka shaffisaan dhaabbatu akeekkachiisna, gaafatama lubbuu fi qabeenya naannoo irratti gahuufis gaafatamaan Wayyaanee fi ergamtoota ishee ta'uu hubachiisna.
- Mootummaan wayyaanee uumattoota olla Oromoo jiran hidhachiisuun lola adda addaa raawwatan ni mormina, ni balaaleffanna. Badii lubbuu, qabeenyaa bahee fi manca'eefis gaafatamaan mootummaan Wayyaanee ta'uu addeessaa ummattootni bara dheeraa waliin jirachaa turani akka shira gatii hin qabne kan keessatti hin hirmaatne dhaammana.
- Uummatni Oromoo biyyaa keessaa, biyya ollaa fi biyya alaa keessa jiraattaniif kan qabsoo bilisummaa saba keenyaa bakkaan ga'uu danda'u ABO waan ta'eef akka ABO cinaa hiriirtanii qabsoo saba fininsuu fi xumura itti tolchuuf akka waliin hiriirru waamicha isniif dhiyeessina.


text:
Humni Mooraa Qabsoo Bilisummaa Oromoo ABOn hoogganamutti dabalame ummata waliin ta’uudhaan waraana qubattuu wayyaanee ummata Oromoo shororkeessaa jiru irratti tarkaanfii fudhataa jiru jabeessee itti fufuun, Onkoloolessa 17,2016 Shawaa Bahaa akkasumas Kibba baha Oromiyaa fi Humni Addaa WBO Shawaa Kaabaa keessatti haleellaa geggeessaniin agaazii fi poolisoota federaalaa 21 ol hojiin ala godhan; meeshaa waraanaas diina irraa booji’an.
Haaluma kanaan Onkoloolessa 17,2016 Godina Baha Shawaa kellaa irraa km 2 kan hin caalle Awaashitti humna agaazii fi poolisa federaalaa namoota karaa deeman kellaa osoo hin geenye karaatti qabanii hiraarsan haleeluun 7 irraa ajjeesee, 4 ol madeesse. Loltoota wayyaanee du’an keessaa 3 poolisoota federaalaa oggaa ta’an, kanneen hafan agaazota. Lola kana irratti humni mooraa QBO ABOtti dabalame kilaashii 11 fi mi’oota adda addaa diina irraa dhuunfatuun qabeenya qabsoo taasisee jira. Akkasuma Falmaa taasifamaa jiruun Kokosaatti loltootni agaazii 4 ajjeefamanii jiran. Kana malee bakkoota adda addaatti ajajoota waraanaa ummata rakkisaa jiran irratti tarkaanfii fudhatame bal’ina isaa akkuma nu gaheen ibsina.
Arsii Gadabasaasaa, Kofalee, Adaabbaa fi kanneen biroo, akkasumas Booranaa fi Gujii keessatti shiftootni waraanni wayyaanee/TPLF ummata meesha maleeyyii irratti dhukkaasa geggeessaa kan jiran oggaa ta’u, addatti Arsii keessatti ummatnii fi qabsaawotni guutummaatti waraana keessa jiran.
Guyyuma kana konkolaataan wayyaanee tokko Wandoo Gannat irraa gara Shaashamannee deemaa turte irratti tarkaanfii fudhatuun hojiin ala godhee jira.
Gama biraan Humni Addaa WBO fi ummatni walta’uudhaan tarkaanfilee adda addaa fudhataa jiran itti fufuun, guyyuma kana Onkoloolessa 17,2016 Kaaba Shaggar Onoota Kuyyuu fi Warra Jaarsoo keessaa hidhattoota diinaa warraaqsa biyyaalessaa Oromiyaa FXG dura akka dhaabbataniif hidhachiifaman irraa qawwee 9 hiikuun dantaa qabsoo Oromoof oolchan. Lukkeewwan diinaa kanneen meeshaan irraa hiikkatame Haayluu Boggaalaa, Rattaa Baalchaa, Dhugumaa Masfinii fi Kabbadaa Xaafaa kanneen jedhaman keessatti argamu.
WBOn Zoonii Kibbaa Onkoloolessa 16,2016 haleellaa fudhateen kanneen konkolaataan ittiin galagaluun du’anii fi madaa’an dabalatee loltoota wayyaanee 55 ol du’aa fi madoo taasisuun isaa ni yaadatama.
Ummatni Oromoo hidhaa fi ajjechaa sadarkaa duguuggaa sanyiitti tarkaanfate mootummaan wayyaanee isa irraan gahaa jiruuf osoo hin jilbeenfanne, akkuma wareegama olaanaadhaan murtii master plaanii Finfinnee dhaabsisee fi haqsiise, ammas labsii yeroo hatattamaa wayyaaneen labsatuun isa fixuuf hojjetaa jiru kana fashalsuuf, mirgaa fi bilisummaa isaa gonfatuuf Warraaqsa Biyyaalessaa FXG jalqabe daran jabeessuun akka itti fufu ABOn gadi jabeessee yaamicha dabarsa.
Mootummaan Wayyaanee kasaaraa irra gahe itti dabalata ABO-Qeerroo fi ummatni waraana waliin wal tumsuu hubatuun waraana dhuunfatuuf jecha ummata mataa gadi qabachiisuuf labsii hatattamaa kana baasuun hubatame. Waan taheef, ummatni keenya diddaa isaa bifa adda addaa kan FXG galiin gahuuf sochii jalqabe akka jabeessee itti fufu ABO jabeessee hubadhiisa. Kanuma waliin ABOn bifa adda addaan labsii kana laamshessuuf kan jabaatee hojjataa jiru tahuu ibsa.
Mootummaan wayyaanee qarqara dhabamaa irra jiru yeroo ammaa kana qabsoo bilisummaa Oromoo isa muddee jiru gara dabarsuuf, biyya keessaa fi alatti karaa tikoota isaa fi farreeniin TV fi karaa medialee hawaasaan duula ololaa QBO fi ABO irratti geggeessaa jira. Ummatni keenya kan keessaa fi alaa olola wayyaanee fi farreeniif osoo gurra hin ergisne, akkuma duraa waan danda’uun ABO/WBO, qabsaawota isaa fi ummata keenya biyya keessaa falmaa hadhaawaatti jiru jabeessuu fi cina dhaabbatuu irratti akka hojjetu ABOn gadi jabeessee dhaamaaf.
Injifannoo Ummata Oromoof!
ABO
Onkoloolessa 19,2016


text:
Ente Progress Report oppidan aayi schhoil vanna ammaye ente kootukaran valachu eduthu paniyunna karyam njan neril kanda katha ivide ‘ Ammayum Ente Progress Reportum ‘ enna roopathil
Appol njaan ayyalodu chodichu “Evidekkaanu nammal pokunnathu ennu?” ayyaalude hottelilekku ennu marupadi thannu. Njaan veendum chodichu “Nammal enthinaa angottu pokunnathu ?
Ayyaal chirichu kondu enne nokki. Ennittu ennodu paranju “Ninte maanejar onnum paranjille ?
Njaan thirichonnum paranjilla. Ayyaal thudarnnu..”Enikku matullavarude bhaaryamaare pannunnathu pantumuthale ishtamaa.. Nee seksiyaanu. Appol enikku ninne onnu pannanamennu thonni. Ninte bharthaavu allaathe vere aarengkilum ninne chethittundo ? “Illa” ennu njaan marupadi paranju.
Aa manejar polum ennayyaal athbhuthathode chodichu.
Njaan paranju “Bharthaavu allaathe vere aarum enne thottittilla. Innu aadyamaayi bharthaavallaathe oraale enne kaliykkaan pokunnu.
Neegro urakke chirichu.. Karumpanmaarude kali kantittundo ennu ennodu chodichu. Njaan illaayennu marupadi paranju
“Ennaal innu anubhavikkaam.. Valuthaa entethu
Enikku kothiyaayi. Ee neegrokal veluthu irunnengkil enthu nallathaayirunnu ennu njaan manassil orthu.
Neegro thudarnnu..”Njaan kooduthalum kalyaanam kazhichavareyaanu panniyittullathu. Avarasam muthaletuthu nirbandhippichum allaatheyum palareyum cheythittundu. Ennaal orikkal ente koode kidannittulla palarum pinneetu ingottu ennodu aavasyappettitundu. Neeyum enne vilikkumennu enikkurappundu.
Ninakku njaan pannunnathu sammathamaano ? Ayyaal ennodu chodichu.
“Athe” ennu njaan marupadi nalki.
Poorna sammathamaano ?
Poornna sammathamalla. Ennaalum ee projaktinu venti njaan sammathichathaa.. Sar ee projaktu sain cheythaal enikku saalari kooduthal kittum. Athaa njaan vazhangiyathu.
Njaan ayyaale nokki chirichu. “Ellaa sthreekalum ingane aayirunnengkil ennu njaan aasichu poyi..
Oru valya hottelinte munnil kaar nirthi. Ennodu irangaan paranju. Ayyaal thaamasikkunna hottal aanennu manasilaayi. Njangal pokunna vazhikku kure pennungal arabikalude koode irikkunnathu njaan kantu. Ellaam philippinokal aanu.
Videsikal aayathu kondu aarum njangale sraddhikkunnilla. Inthyakkaar vallom aayirunnengkil ippol njangalude photto phesbukkil vannene.Neegro enneyum kondu oru phlaadinte munnil ethi dor thurannu akathu kayari. Kayariya udan dor lokku cheythu. Ennodu drassu ellaam azhichu maataan ayyaal paranju.Appol oru imgleeshu paattu ittittu poornna nagnayaaya ennodu daansu kaliykkaan paranju. Njaan innuvare daansu kalichittillengkilum iyyaal parayumpol cheyyaathirikkaan kazhiyumo. Angine njaan ariyaavunna reethiyil daansu kalichu. Daansu kalikkumpol ente mulakal thoongi aatunnundaayirunnu.Athellaam nokkikondu ayyaal beddil irunnu. Njaan kundiyokke ilakki nannaayi daansu kalichu. Munpu kantittulla belli daansu manassil ormma vannu.Ayyaalude panssinte mun vasam veerthu varunnathu njaan kantu.. Ho enthoru thadippathinu.Athu kantappol ente kalintayil nanavu anubhavapettu. Njaan nirthaathe mulayilakki daansu thudarnnu. Kantu kantu ayyaalkku kampi aayi. Sahikkaan vayyaathe vannappol enne pokkiyetuthu beddilekku enne erinju. Koode ayyaalum… enne kettipidichu umma vechu. Ayyaalude karutha chundukal ente chundu valichu kutichu. Ente mukhathum kazhuthilum tholilum ellaam ayyaal maari maari umma vechu. Ennittu ennodu ayyaale umma vekkaan aavasyapettu. Karumpanmaare enikku pante ishtamalla ennaal iyyaal parayunnathu kelkkaathirikaan vayyallo.. Njaan ayyaalude chundilum kazhuthilum ellaam nallapole umma vechu.
Appol ente mukalil ayyaal kayari kidannu. Enthoru bhaaram iyyaalkku. Ayyaal kamaavesathil enne umma vekkukayaanu. Ente mula randum kochu kuttikal chappunnapole kure neram ayyaal chappi. Athinu sesham pokkilil naavidtilakki. Ellaa purushanmaarum orupoleyaanallo ennu njaan orthu. Pokkilil ninnum thaazhekku vannayyaal ente kaalukal pidichakathi.. Ente pooril umma vechu naavidtilakki.Kure kazhinju ayyaal eneettittu paansu azhichu. Antarveyarinullil oru pampu pole ayyaalude kunna kidakkunnundaayirunnu.Athine nerittu kaanaan enikku kothiyaayi. Njaan beddil ninnum enneetu ayyaalude antarveyar azhichu maadi. Paampu pathi vidarthunna pole ayyaalude kunna eneetu kulungi chaadi ninnu. Athu kantappol enikku sahikkaan padiyilla. Njaan athil pidichu. Enthoru katti. Ithraykku vannavum neelavum ulla kunna bloo mooviyil polum njaan kantittilla. Njaan athil pidichu kulukki koduthu. Ayyaalkku athu ishtappettu. Ennodu athu vaayil vekkaan ayyaal aavasyappettu.Njaan nallapole ayyaalude kunna chappi koduthu. Ayyaale kooduthal kampi aakkaan njaan ayyaalude bolsum chappi koduthu.. Ayyaal mukalilekku nokki nilkkukayaanu. Pettannaanu ayyaal athu paranjathu. Njaan ottum pratheekshichikathaayirunnu athu. Ayyaalude chanthi ennodu nakki kodukkaan paranju. Enikku veruppu thonniya nimisham. Engkilum cheyyaathe vayyallo. Njaan ayyaalude karutha chanthi nakki koduthu. Kurachu kazhinjappol parayukayaanu ayyaalude chanthikkuzhiyilekku naavikkaan… njaan onnu madichu.. Ayyaalkku deshyam vannu. Njaan athum anusarichu. Ayyaalude chanthikuzhiyilekku ente naavu irakki nakki avide vrthiyaakki.. Nakkikkondirunnappol ayyaal ente vaayilekku vali vidtuthannu.. Sabdam kettu njaan njetti poyi.. Appol ayyaal chirichu kondu enne pidichu eneeppichu.. Ennittu oru kaal pokki beddil vechittu ente poorilekku ayyaalude viral ittu. Nalla sukham thonni. Kurachu kazhinju ente chanthikkuzhiyilekku ayaal adutha viral irakki. Oru samayathu poorilum chanthikkuzhiyilum.. Njaan ninnu pulayukayaanu.. Iyyaal saadhaarana kalikkaaran allaayennu enikku manassilaayi..
Ente kaalukal pidichu akathiyittu ayyaal kunnu etuthu athinu mukalil vechu urasi.. Njaan sukham kondu svarggam kaanuka aayirunnu. Athinu sesham aa valiya aana kunna ente poorilekku irakki.. Enikku enthennillaatha sukham thonni. Ayyaal enne pathukke panni thudangi. Pinneetu speedu kooti kooti vannu. Angine ara manikkoor ayyaal ente pooril niranjaadi.. Avasaanam kunnapaalu varaaraayappol athu purathetuthu ente vaayilkku irakki ayyaal vaayil panni. Kunna paalu vaayilekku cheeti.. Njaan athu muzhuvanum kutichirakki..Njaan avide kidannu urangi poyi. Njaan urakkameneetappol ayyaal vaiphum aayittu chaatu cheythukondirikukayaanu. Enne kantathum chaadimgu nirthi ayyaal ente aduthu vannu enne kettipidichu. Ennittu oru kavar ente kayyil thannu veettil nilkkumpol itaan ulla drassu aanennu paranju. Oru karutha braayum paanteessum.. Ini muthal veettil ithu ittaal mathiyennu!! Njaan athu ittu nokki. Valare cheruthu. Ente porum mula njettum ozhichu baakki ellaam purathu kaanaam.Mummi ithellaam parayumpol aanti ente kunna munnottum pinnottum chalippikkukayaayirunnu.
Thudarum
Ee malayalam sex story ellavarkkum ishtam aayi ennu viswasikkunnu
The post Ammayum Ente Progress Reportum Part – 21 appeared first on Malayalam Sex Stories.
Powered by WPeMatico


text:
January 15/2014 (Amajjii 7/ 2006)
Har’a barreeffamoota haarawa lama maxxansinee jirra. Mata-duree Kaayyoo Guddaadhaf Nan Waammame jedhu jalatti dhuga-ba’iinsa Musliima dhalataa biyya Iraaq tokko dhiheessinee jirra. Seenaa dhugaa kana dubbisuudhan akka eebbifamtanii fi Waaqayyo Waaqa dhugaa ta’uu isaa gara hubachuutti akka dhuftan ni amanna. Mata-duree Jiraattota Jahaannamaa Keessaa Baay’en Isaanii Dubartoota jedhu jalatti immoo ilaalcha gadi aanaa Muhaammad dubartootaf qabu barreeffama saaxilu isiniif dhiheessinee jirra. Dubbisa gaarii isiniif haata’u!
December 11/2013 (Mudde 2/2006)
Guyyaan har’aa kun guyyaa toorri intarneetii Islaamummaadhaf Deebii, Afaan Oromoo itti banameedha. Oromootaa fi namoota Afaan Oromoo dubbisuu dandeechan hundaan baga gammaddan isiniin jenna! Guyyaa kanattii barreeffamoonni gara garaa maxxanfamanii jiru. Mataduree Gaarummaan Isin Keessa ni Jiraataa?Gaarrummaan Isin Keessa ni Jiraaataa? jedhu jalatti barreeffamni dhihaate rakkoo cubbuu ilmaan namaatif furmanni dhugaa maal akka ta’e nutti ni agarsiisa. Mataduree Yesus Kiristoos jedhu jalatti barreeffamni dhihaate immoo waa’ee Yesus Kiristoos Qur’aanni maal akka dubbatuu fi garaagarummaa Macaafa Qulqulluu irraa qabu nutti ni mul’isa. Barreeffamoota Muhaammad Raajii Waaqayyoo isa Dhugaadha? akkasumas Muhaammad Ergamaa Waaqaa isa Dhugaatii? Kutaa Tokkoo fi Kutaa Lama matadureewwan jedhan jalatti dhihaatan keessatti Muhaammad dhugumaan ergamaa Waaqayyo isa samii fi ardii uume irraa dhufe moo raajii sobaati? gaafii jedhuuf deebiin gahaa ta’e kennamee jira. Barreeffamoota kanneen dubbifadhaa, michoota keessanittis fuula kana beeksisaa. Yeroo dhiho keessattis barreeffamoota haarawa heddu waan daballuuf deddeebi’aa nu daawwadhaa. Dubbisa gaarii isiniif haata’u!
Islaamummaadhaf Deebii, Afaan Oromoo Fuula Duraa


text:
WASHINGTON, DC —
Yeroon qormaata biyyoolessaa Itiyoopiyaa itti kennamu falmisiisaa ta’ee jira. Barattoota, barsiistonni fi ogeessonni barnootaas yaada gama isaanii dhiyeessaa jiran. Qormaati sun guyyaa hafe Caamsaa 22 qabee hanga ammaatti mootummaa fi qaamotii yeroon qormaata kanaa akka dheeratu gidduutti yaadi furmaataa hin argamne.
Sadaasa darbe erga sochiin mormii Itiyoopiyaa keessatti jalqabamee as barattoonni qophaa’uuf yeroo ga’aa akka hin argatin kan lammiiwwan dubbatan immoo yeroon kenname inni haaraanis akka dheeratu yaadachiisaa jiru.
Kan VOAn haasofsiise barattoonni naannoo Oromiyaa hangi tokkos yeroon kenname qoophaa’uuf ga’aa akka hiin ta’in dubbatu.
Yeroo dheeraaf oguma barnootaa irratti kan bobba’aniif erga Dargiin kufee booda mootummaa ce’umsaa keessatti itti aanaa ministeera barnootaa ta’uun kan hojjetan dura taa’aan gamtaa MEDREK profeesor Beyyenee Peexroos heron qormaataa akka dheeratuuf gaafataa kan jiran barattoonni Oromiyaa sababaa amansiisaa qabu jedhu.
Naannoo Oromiyaa keessatti sochii mufannaa fi mormii kan hoogganan irra hedduun barattoota sadarkaa lammataa ti. Barattoonni kuma dhibbaan laka’aman haala hin qophaa’in keessatti qormaata kennina jechuun sirrii miti. Tokkoffaa waajjira sadarkaa Federaalaa keessa taa’ee kan jiru haala uumame yaada keessa galchuu dhaan yeroo isaa dheeressuu eenuy iyyuu itti himuun irra hin jiraatu.
Barataan baraa hin turre kan waggaa guutuu barnoota utuu adda hin kutin barataa ka ture waliin qixxee haa qoramu jechuun sirrii miti. gaaffii kana kaasuun waanuma sirrii dha. Kan isaan gaafatanis mirga isaanii waan ta’eef kabajaan gaafatan waan ta’eef simatamuu qaba jedheen yaada.
Rakkoo kanaaf furmaati argamuun kan danda’amu siyaasaan utuu hin taane mala ogumaan socho’uu dhaan akka ta’e amanu profeesor Beyyeneen.
Mala ogummaatiin deebii argachuu kan qabu dha malee, xiiqii dhaan jenneerra, jenneerra, ni qoramtu, ni qoramtu jechuun hin ta’u. Baratan hin kufa erga ta’ee maaliif qormaata fudhata? Kanaaf kun ogummaa gaafata. Qormaata kennuu jechuun maali? Barataan waan barachuu qabu hubateeraa? Rakkoon gidduutti isa quunname hoo jiraa? Kun hundumtuu ilaalamee ti qormaati kan kennamu. Kanaaf rakkoo uumame keessaa illee kanneen harka hin qabaanne dabalatee haalla jiruun kan miidhaman jiru.
Kanaaf IHADEG xiiqii qabatee kanneen biyyootii alaatii dadammaqsantu kanaa fi sana jedhe jechuu dhaan ijoolleen miidhamuu hin qaban.
Qormaati Caamsaa 22 kennamuun irra ture hafuu isaatti kanneen komee dhiyeessanis jiru. Yeroon keenya hin gubate, hamileen keenyas ni tuqame kanneen jedhan barattoonni Finfinneef naannolee ka biroo VOAf ibsa kennaniiru.
Naannolee Oromiyaa sochiin mormii itti ka’e keessa haalli jiru garuu adda. Barattoonni yeroon qormaataa akka dheeratu irra deeddeebi’anii gaafataa turuu isaanii illee barattoonni ibsaniiru. komeen ijoollee barattoota Oromiyaa garuu sabaa himaas ta’e angawoota mootummaa biraa hin dhaga’amne.
gibe
Latest posts by gibe (see all)
- Leaked document from Atlanta Leadership Convention - November 12, 2016
- Will the U.S. Presidential Election Be Rigged? - October 27, 2016
- Ankuar: Feyisa Lilesa Special - October 26, 2016


text:
Baddallee Abbaa Waggaa:- Seenaa irratt qabattee gabaabduu
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 10/16/2014
Onkoloolessa 16, 2014 | Ibsaa Guutama Irraa | Gubirmans.com
Duulli Oromoo jaarraa 16faa keessa Laga Gibee fi Baaroo gidduu qubate Odaa xixinnoo fi bulcha sirna Gadaa irraa maqe dhaabbachuutti ka’e. Keessaammo kanneen dhiddheessa gamanatt hafan sirna mooti irratt hundaawe ijaarratan. Dhugeeffannoos kan dudhaan adda tahe guddifatan.
Jimma, Gomma, Limmuu fi Gumaan hidhata walgargaarsaa tokko ummatanii turan. Jarri kun “Afran Naggaadotaa” jedhamu turan. Isaan irraa gara lixaatt kan jiran Gabbaa, Haannaa, Leeqaa fi Nooleen sirna dudhaa guutummaatt akka jara kanaa hin gaddhiisne. “Afran Oromoo” jedhamu turan. Buunnoon isaan keessatt argama. Murni lachanuu naannicha humna tokko jala galchuuf lola hedduu haa gaggeessan malee dubbii hubachuutt yoo ka’an nagaan tokkummaa uummachuu yaaluu eegalan. Garuu utuu hin xumuratin humni Habashaan Raas Tasammaa Naadon hogganamu gargar baasee gad ciruun tokko tokkoon of jala galche.
Magaalli Buunnoo guddoon, Baddallee jedhamti. Dur konyichi Buunnoo Baddalleen beekama ture. Seenaa, diinagdee, hawaaasoma magalaa kanaa irratt qormaati beekamaa amanamaan kan tolfame hin fakkaatu. Waabariin saa 1943 erga dhaabbatee beekota hedduu homishe. Garuu waa’ee Baddallee iyyaatiin barbaadamu dhibuun kan beekoti keessaa hin baane fakkeessa. Akka waan kolonoommii fi warshaan “biiraa” Dargiin eebbifamee banamee (1989?) isee uumee, waa’ee saanii qofatu ifee internet irratt mullata. Sunis tahee akkamitt meeqatu waa isaan irraa argatee, naannaan bu’aa maalii fidan kkf kan jedhu nutt thin hin himne? Kan iyyaatii Baddallee gara dabarsanii fi ukkamsan waan ukkaamsanii fi gara dabarsaniif qabu; beekoti see hundi isaanitt makamanii laata? Mirkanii ilaalcha malbulchaa irratt hin hundoofne dhihessuun isaan irraa eegama ture. Lammii kam irraayyuu haa tahanii “Ijoollee Baddallee!” jechuun saanii hin hafu.
Kanaaf barruun kun beekotii magaalattii bahan quwannoo gadi fagoo qorataaf dhiisanii waanuma dhagahaa fi argaa guddatanillee utuu barreesanii wanti iyya’amu kan darbaniif yaadannoo kan jiraniif iyya’aa tahuu dandaha. Biyyuma ofii keessatt seenaa wallaaluun halagaan keessumsiisaa, abbaan biyyaa keessumaa tahu hin qabu. Barreessaan kun akka kara deemaatt namoota haasa’an irraa waan dhagahe waan arge tokko tokko tuttuquu fedha. Sunis qorattoota fi kan caalaa beekan fulduratt bahanii magaalattii seena qabeettii kanan caalaa wal nubarsisinu laata jedhee abdachuunii. Kanaan duras moor saa “Prison of Conscience” keessatt wanti ka’anis jiru.
Barreessaan kun bara achiin darbee 1963/64 magaalichi ummataan “Baddallee Abbaa Wagaa” jedhama ture. Maqaan dhalootaa Abbaa Waggaa Firrisaa jedhama. Waggaan ilma saa angafaa. Horee saa kan tahan Galaayee Mangistuu Waggaa fi Birqee Waggaa jedhaman katkaalaa baasuun jireenya saanii deggeru turani. Tokko maqaaf “baalabbaataa”. Bara Baddalleen itt uumame hin barre garuu hedaan bara dhibbaa fi shantamaa as miti. Abbaan Waggaa ni bu’uurse moo ni beeksise laata? Handdhurri Baddallee jalqaba naannaa Odaa guddicha, booddana wabarii olhaanaan itt ijaaramee akka turetu himama. Odaan sun caffee naannaa ture jedhu. Erga Oromiyaan qabamtee sirni walabi diigamee garuu dame galma Abbaa Caffee kan galmisaa muummichi Suphee, Anniyoo Qarree akka tahe himamu tahe. Odicha jalatt wareega guddaatu gala ture. Abbaan Caffee Qaalluu Leeqaa sodaatamaa fi kabajamaa ture.
Wiirtuun Baddalleen si’anaa bakka karaan Aggaaroo, Goree fi Arjoo walitt bu’u. Dur karaa hundi kan bona irra oofamu qofa ture. Amma garuu bonaa ganna oofsisa. Riphaan rophilaanis ture. Telefoonnis jira. Booddana tajaajilli postaas jalqabameera. Jiraattoti magaalaa garri caalan namota alaati, Isaan keessaa Guraagee nagadaan jiraatanii fi Amaara mootummaa tajajilantu heddummaata. Suuqiiii garri caalu kan Arabootaa fi Guraagee ture. Baadiyyaan garu hundi Oromoo jechuun ni dandahama. Kolonummaan naannaa eenyummaa jiraatatota magaalaa irraa beeksisa. Barumsa sadarkaa sadaffaa kan qabu qondaala fayyaa yoo tahu itt haananii kan sadarkaa lammafaa bahan nursii, qondaala xurree qilleensaa fi barsiisota barumsa sadarkaa lammaffaa qabani.
Bara barreessaan kun achiin darbe Badddalleen gabaa Sanbat Duraa magaalaa walakkaa fi xinnaa Kamisaa yaatu karaa Jimma dhaqu duri irraa qabdi turte. Bittaa fi gurgurtaan afaan Oromoon gaggeeffama ture. Homishi naannaa gabaa keessatt argamu midhaan adda addaa, raafuu, muusii, loomii, burii, ancootee, dinnicha, goodarree, hudhaa, goosuu, qinxissaa, shonkooraa, dhadhaa, anqaaquu, indanqoo hoolaa fi horii qalmaa, meeshaa hooda faatu argama. Xaafii farasullaan tokko birrii lamaa fi walakkaa ture. Bittaa fi gurgurtaan kan qaban wal jijjiiruunis ni taha ture. Loomii digdammii santimii shan ture. Buna qotuu reef jalqabu. Xobbooti birrii sadii gogaan sees sanuma, indaanqoon santimii 25, anqaaqun birriin soddomaa ol ture. Wanti halle basha ture. Manooti daadhii damma qulqulluu hedduu turan. Mana bunaa jiran keessaa bakka ciisichaa kan qabu kan nama Mahaarii Barahee jedhamuu ture. Konkolaataas isaa fi bulchaa konyaa qofatu qaba. Farmaasiin tokkichi kan nama Baqqalaa Walda Sanbat jedhamuu ture. Geejiba biyya keessaaf nammi humna namaa fi horii kotte duudaatt dhimma baha. Baaabura daakkuu tokkitiitu ture.
Bara Xaaliyaaniin dhufte Oromoon naannaa jiran Abbaa Waggaa jalati gumaawaani koloneeffata dullacha gaggeessanii kan dhufuu akka itt simataniif qophaawaa turani jedhama. Ni lolu moo ni gabbaruu utuu hin murteeffatin hankaaffaman. Barri sun bara doonichoon Habashaa Raas Immiruu jedhamu Nugusan wakkala jedhee Goree qubatee. Raas, Achirraa faarri itt toluu didnaan biyyaa bahuuf karaa Sayyoo kaanaan Bure irratt Odaa Jooteen ittifame. Karaa Gimbii yaallaanis, Guyii irratt humni Konfedereeshin Oromoo Lixaa dhaabeeni. Humnaan yaallan moohamee lubbbuu baafachuuf gara Gojebtt gugate. Duran raayyaan saa bakka gahett Oromoo saamaa, ajjeesaa, dubartii arge jiffataa akka ture waan beekamuuf Gojebiin salphaatt hin geenye. Isa waliinis loltooti “Xiqur Anbassaa” jedhaman turan.
Bulchaan kolonii Gumaa, Axinaaf Saggad jedhamu adda Baaleett lola humna fashiti waliin tolfameen mo’amee gara bulcha saatt baqatee. Garuu achiis hamajaajii malee fira dhabe. Kanaaf Immiruutt makamuuf utuu baqatuu Baddalleett humni Oromoo Firrisaan hogganamu dhangaan simatee darbuu akka hin dandeenye itt hime. Axinaaf Saggad kan garaa garaa kaa’atee ol deebi’u diddaa malee fudhate. Utuu hin ka’in dhangaa nagaa dhaamsaaf Firrisaa fi gurgudoo Oromoo hunda afeere. Fulaan waaroo (dunkaanni) saa kan altokkoon nama tokko qofa seensisu ture. Kan dura jiru inni duubaa akka hin agarrett hidhannoo hiiksisaa ol galchu turan. Tokkichumaan waaroo guddichi sabboonota Oromoo qallii dhiiga dheebotteen marfameen xirribbaawe.
Axinaaf Saggad hooggana Oromo tokkollee of duubatt akka hin dhiisne murteeffatee jira. Erga hundi seenanii loltuu qophooftee yeroo kana eeggattu ajajee hunda fixe. Battaluma sana xaxachun lubbuu tufatee Buunnoo jalaa bahuun Immiruutt dabalame. Gojebitt Immiruu waliin cibraa Xaaliyaanii tokkott harka kennate. Garuu jarri Shaggariin gahanii Immiruu Roomaatt yoo dabarsan isa haaloo Baaleef fannisanii. Akkasitt fixaqaccee Baddallee irran gaheef utuu hin gaafatamin kute. Sababa kanaan lammiin al tokkoon masakoota dhabe, maatiin ijoollee haadha hiyyeessaa taate. Hardhas yoo tahe finnaan isa erge ummata Buunnoo Baddallee dhiifama gaafatee bakka buusaa baasuufii qaba.
Gochi Axinaaf Saggad kan seexa qabuuf jibbisiisaa waan tureef namoota saa keessaa tokko ittiin mormuun utaalee bahuu yaalee bifilee firoota saan ajjeefame jedhama. Nammi qajeeltuutt amanu isaan keessas ture jechuu dha. Namooti waa’ee kanaa barreessaan kun irraa dhagahe Habashoota turan. Kanneen gaafas achi hin turre keessaa nammi Qanyaach Meexxii jedhamu nama nyaataa biraa jala dhaabbachuun ofirraa facisaa wareegame jechunis ni himama. Oromoo ta’eef malee akka goota biyyaatti maqaan saa barnoota waabarii keessa gala ture. Sun hafee ilmi silaa ittiin yaadatamu barsiisaa Waabarii Raas Tasammaa kan ture, Yirguu Meexxiillee, akka of ajjeesetu himama. Hogganooti gosaa hafan hedduun kan akka obbolaa Caaltuu Guutamaa surra qabeettittii koloneeffataa haaraan Goreett guuraman. Ergasii Baddelleen hoggansa waloo dhabde.
Kun hundi kan ka’eef Baddalleen Waa’ee koloneeffataa fi “biiraa” qofa akka hin taane agarsiisuufii. Baddalleen sanneen caalaa kan himamu hedduu qabdii. Dargaggoon didhaa dhugaa baasuu ofirratt fudhatu jedhamee abdatama. Barreesichi Baddallee akka tasaa wayiif barbaadee internet irraa iyyaatii dhabuu saaf kaase malee konyootii fi qorooleen Oromiyaa kan seenaan ukkaanfamee jiru hedduu dha. Hundi hubannoo yoo argatan of bara gargaara. Keessaa immo barri samichi lafaa fi qabeenyaa, dhiitammi mirga ilmoo namaa ija baase ummata gadadoo deegaa, jeejee fi dhukkubatt saxilaa jiru kun xiyyeeffannoo addaa gaafata.
Kan himame irraa naannaa dhumisi itt tahe asi. Naannefati kun waltajjii karaa Aggaaroo, Goree fi Arjoo dhufaniiti. Gidduu saatt waanti siidaa yaadannoo fakkaatu gaalchaan hin mullane jira. Kan eenyuuti laata? Internet hanga sana qofa waan himuuf kan caalaa beekan akka gabbisaniif eeggataa.
Ibsaa Guutama
Onkololeessa 2014
Duulli Oromoo jaarraa 16faa keessa Laga Gibee fi Baaroo gidduu qubate Odaa xixinnoo fi bulcha sirna Gadaa irraa maqe dhaabbachuutti ka’e. Keessaammo kanneen dhiddheessa gamanatt hafan sirna mooti irratt hundaawe ijaarratan. Dhugeeffannoos kan dudhaan adda tahe guddifatan.
Jimma, Gomma, Limmuu fi Gumaan hidhata walgargaarsaa tokko ummatanii turan. Jarri kun “Afran Naggaadotaa” jedhamu turan. Isaan irraa gara lixaatt kan jiran Gabbaa, Haannaa, Leeqaa fi Nooleen sirna dudhaa guutummaatt akka jara kanaa hin gaddhiisne. “Afran Oromoo” jedhamu turan. Buunnoon isaan keessatt argama. Murni lachanuu naannicha humna tokko jala galchuuf lola hedduu haa gaggeessan malee dubbii hubachuutt yoo ka’an nagaan tokkummaa uummachuu yaaluu eegalan. Garuu utuu hin xumuratin humni Habashaan Raas Tasammaa Naadon hogganamu gargar baasee gad ciruun tokko tokkoon of jala galche.
Magaalli Buunnoo guddoon, Baddallee jedhamti. Dur konyichi Buunnoo Baddalleen beekama ture. Seenaa, diinagdee, hawaaasoma magalaa kanaa irratt qormaati beekamaa amanamaan kan tolfame hin fakkaatu. Waabariin saa 1943 erga dhaabbatee beekota hedduu homishe. Garuu waa’ee Baddallee iyyaatiin barbaadamu dhibuun kan beekoti keessaa hin baane fakkeessa. Akka waan kolonoommii fi warshaan “biiraa” Dargiin eebbifamee banamee (1989?) isee uumee, waa’ee saanii qofatu ifee internet irratt mullata. Sunis tahee akkamitt meeqatu waa isaan irraa argatee, naannaan bu’aa maalii fidan kkf kan jedhu nutt thin hin himne? Kan iyyaatii Baddallee gara dabarsanii fi ukkamsan waan ukkaamsanii fi gara dabarsaniif qabu; beekoti see hundi isaanitt makamanii laata? Mirkanii ilaalcha malbulchaa irratt hin hundoofne dhihessuun isaan irraa eegama ture. Lammii kam irraayyuu haa tahanii “Ijoollee Baddallee!” jechuun saanii hin hafu.
Kanaaf barruun kun beekotii magaalattii bahan quwannoo gadi fagoo qorataaf dhiisanii waanuma dhagahaa fi argaa guddatanillee utuu barreesanii wanti iyya’amu kan darbaniif yaadannoo kan jiraniif iyya’aa tahuu dandaha. Biyyuma ofii keessatt seenaa wallaaluun halagaan keessumsiisaa, abbaan biyyaa keessumaa tahu hin qabu. Barreessaan kun akka kara deemaatt namoota haasa’an irraa waan dhagahe waan arge tokko tokko tuttuquu fedha. Sunis qorattoota fi kan caalaa beekan fulduratt bahanii magaalattii seena qabeettii kanan caalaa wal nubarsisinu laata jedhee abdachuunii. Kanaan duras moor saa “Prison of Conscience” keessatt wanti ka’anis jiru.
Barreessaan kun bara achiin darbee 1963/64 magaalichi ummataan “Baddallee Abbaa Wagaa” jedhama ture. Maqaan dhalootaa Abbaa Waggaa Firrisaa jedhama. Waggaan ilma saa angafaa. Horee saa kan tahan Galaayee Mangistuu Waggaa fi Birqee Waggaa jedhaman katkaalaa baasuun jireenya saanii deggeru turani. Tokko maqaaf “baalabbaataa”. Bara Baddalleen itt uumame hin barre garuu hedaan bara dhibbaa fi shantamaa as miti. Abbaan Waggaa ni bu’uurse moo ni beeksise laata? Handdhurri Baddallee jalqaba naannaa Odaa guddicha, booddana wabarii olhaanaan itt ijaaramee akka turetu himama. Odaan sun caffee naannaa ture jedhu. Erga Oromiyaan qabamtee sirni walabi diigamee garuu dame galma Abbaa Caffee kan galmisaa muummichi Suphee, Anniyoo Qarree akka tahe himamu tahe. Odicha jalatt wareega guddaatu gala ture. Abbaan Caffee Qaalluu Leeqaa sodaatamaa fi kabajamaa ture.
Wiirtuun Baddalleen si’anaa bakka karaan Aggaaroo, Goree fi Arjoo walitt bu’u. Dur karaa hundi kan bona irra oofamu qofa ture. Amma garuu bonaa ganna oofsisa. Riphaan rophilaanis ture. Telefoonnis jira. Booddana tajaajilli postaas jalqabameera. Jiraattoti magaalaa garri caalan namota alaati, Isaan keessaa Guraagee nagadaan jiraatanii fi Amaara mootummaa tajajilantu heddummaata. Suuqiiii garri caalu kan Arabootaa fi Guraagee ture. Baadiyyaan garu hundi Oromoo jechuun ni dandahama. Kolonummaan naannaa eenyummaa jiraatatota magaalaa irraa beeksisa. Barumsa sadarkaa sadaffaa kan qabu qondaala fayyaa yoo tahu itt haananii kan sadarkaa lammafaa bahan nursii, qondaala xurree qilleensaa fi barsiisota barumsa sadarkaa lammaffaa qabani.
Bara barreessaan kun achiin darbe Badddalleen gabaa Sanbat Duraa magaalaa walakkaa fi xinnaa Kamisaa yaatu karaa Jimma dhaqu duri irraa qabdi turte. Bittaa fi gurgurtaan afaan Oromoon gaggeeffama ture. Homishi naannaa gabaa keessatt argamu midhaan adda addaa, raafuu, muusii, loomii, burii, ancootee, dinnicha, goodarree, hudhaa, goosuu, qinxissaa, shonkooraa, dhadhaa, anqaaquu, indanqoo hoolaa fi horii qalmaa, meeshaa hooda faatu argama. Xaafii farasullaan tokko birrii lamaa fi walakkaa ture. Bittaa fi gurgurtaan kan qaban wal jijjiiruunis ni taha ture. Loomii digdammii santimii shan ture. Buna qotuu reef jalqabu. Xobbooti birrii sadii gogaan sees sanuma, indaanqoon santimii 25, anqaaqun birriin soddomaa ol ture. Wanti halle basha ture. Manooti daadhii damma qulqulluu hedduu turan. Mana bunaa jiran keessaa bakka ciisichaa kan qabu kan nama Mahaarii Barahee jedhamuu ture. Konkolaataas isaa fi bulchaa konyaa qofatu qaba. Farmaasiin tokkichi kan nama Baqqalaa Walda Sanbat jedhamuu ture. Geejiba biyya keessaaf nammi humna namaa fi horii kotte duudaatt dhimma baha. Baaabura daakkuu tokkitiitu ture.
Bara Xaaliyaaniin dhufte Oromoon naannaa jiran Abbaa Waggaa jalati gumaawaani koloneeffata dullacha gaggeessanii kan dhufuu akka itt simataniif qophaawaa turani jedhama. Ni lolu moo ni gabbaruu utuu hin murteeffatin hankaaffaman. Barri sun bara doonichoon Habashaa Raas Immiruu jedhamu Nugusan wakkala jedhee Goree qubatee. Raas, Achirraa faarri itt toluu didnaan biyyaa bahuuf karaa Sayyoo kaanaan Bure irratt Odaa Jooteen ittifame. Karaa Gimbii yaallaanis, Guyii irratt humni Konfedereeshin Oromoo Lixaa dhaabeeni. Humnaan yaallan moohamee lubbbuu baafachuuf gara Gojebtt gugate. Duran raayyaan saa bakka gahett Oromoo saamaa, ajjeesaa, dubartii arge jiffataa akka ture waan beekamuuf Gojebiin salphaatt hin geenye. Isa waliinis loltooti “Xiqur Anbassaa” jedhaman turan.
Bulchaan kolonii Gumaa, Axinaaf Saggad jedhamu adda Baaleett lola humna fashiti waliin tolfameen mo’amee gara bulcha saatt baqatee. Garuu achiis hamajaajii malee fira dhabe. Kanaaf Immiruutt makamuuf utuu baqatuu Baddalleett humni Oromoo Firrisaan hogganamu dhangaan simatee darbuu akka hin dandeenye itt hime. Axinaaf Saggad kan garaa garaa kaa’atee ol deebi’u diddaa malee fudhate. Utuu hin ka’in dhangaa nagaa dhaamsaaf Firrisaa fi gurgudoo Oromoo hunda afeere. Fulaan waaroo (dunkaanni) saa kan altokkoon nama tokko qofa seensisu ture. Kan dura jiru inni duubaa akka hin agarrett hidhannoo hiiksisaa ol galchu turan. Tokkichumaan waaroo guddichi sabboonota Oromoo qallii dhiiga dheebotteen marfameen xirribbaawe.
Axinaaf Saggad hooggana Oromo tokkollee of duubatt akka hin dhiisne murteeffatee jira. Erga hundi seenanii loltuu qophooftee yeroo kana eeggattu ajajee hunda fixe. Battaluma sana xaxachun lubbuu tufatee Buunnoo jalaa bahuun Immiruutt dabalame. Gojebitt Immiruu waliin cibraa Xaaliyaanii tokkott harka kennate. Garuu jarri Shaggariin gahanii Immiruu Roomaatt yoo dabarsan isa haaloo Baaleef fannisanii. Akkasitt fixaqaccee Baddallee irran gaheef utuu hin gaafatamin kute. Sababa kanaan lammiin al tokkoon masakoota dhabe, maatiin ijoollee haadha hiyyeessaa taate. Hardhas yoo tahe finnaan isa erge ummata Buunnoo Baddallee dhiifama gaafatee bakka buusaa baasuufii qaba.
Gochi Axinaaf Saggad kan seexa qabuuf jibbisiisaa waan tureef namoota saa keessaa tokko ittiin mormuun utaalee bahuu yaalee bifilee firoota saan ajjeefame jedhama. Nammi qajeeltuutt amanu isaan keessas ture jechuu dha. Namooti waa’ee kanaa barreessaan kun irraa dhagahe Habashoota turan. Kanneen gaafas achi hin turre keessaa nammi Qanyaach Meexxii jedhamu nama nyaataa biraa jala dhaabbachuun ofirraa facisaa wareegame jechunis ni himama. Oromoo ta’eef malee akka goota biyyaatti maqaan saa barnoota waabarii keessa gala ture. Sun hafee ilmi silaa ittiin yaadatamu barsiisaa Waabarii Raas Tasammaa kan ture, Yirguu Meexxiillee, akka of ajjeesetu himama. Hogganooti gosaa hafan hedduun kan akka obbolaa Caaltuu Guutamaa surra qabeettittii koloneeffataa haaraan Goreett guuraman. Ergasii Baddelleen hoggansa waloo dhabde.
Kun hundi kan ka’eef Baddalleen Waa’ee koloneeffataa fi “biiraa” qofa akka hin taane agarsiisuufii. Baddalleen sanneen caalaa kan himamu hedduu qabdii. Dargaggoon didhaa dhugaa baasuu ofirratt fudhatu jedhamee abdatama. Barreesichi Baddallee akka tasaa wayiif barbaadee internet irraa iyyaatii dhabuu saaf kaase malee konyootii fi qorooleen Oromiyaa kan seenaan ukkaanfamee jiru hedduu dha. Hundi hubannoo yoo argatan of bara gargaara. Keessaa immo barri samichi lafaa fi qabeenyaa, dhiitammi mirga ilmoo namaa ija baase ummata gadadoo deegaa, jeejee fi dhukkubatt saxilaa jiru kun xiyyeeffannoo addaa gaafata.
Kan himame irraa naannaa dhumisi itt tahe asi. Naannefati kun waltajjii karaa Aggaaroo, Goree fi Arjoo dhufaniiti. Gidduu saatt waanti siidaa yaadannoo fakkaatu gaalchaan hin mullane jira. Kan eenyuuti laata? Internet hanga sana qofa waan himuuf kan caalaa beekan akka gabbisaniif eeggataa.
Ibsaa Guutama
Onkololeessa 2014
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Tuesday, 18 November 2014
Lixa Shaggar, Aanaa Midaa Qanyii Keessatti Diddaan Uumaraa Daran Jabaachuu Irraan Oromoonni Hidhamuu Qeerroon Gabaase
Qeerroo.org – Sadaasa 14/2014 Godina Lixa Shaggar aanaa Midaa Qanyiitti FDG uummataa fi gootota dargaggoota Qeerroo barattoota Oromoon qabsiifamee jabaatee itti fufe. Mootummaan garboonfattuu Wayyaanee sabboontota ilmaan Oromoo nagaa hidhee dararuu itti fufee jira.
Akkuma gabaasaa turree FDG uummataan simatamee Uummatni fi Qeerroon dargaggootni Oromoo wal ta’uun Aanaa Midaa Qanyiitti samichaa lafa albuudaan badhaatee wayyaaneen abbootii qabeenya ergamtoota isheetti gurgurachuun FDG haalaan qindaa’a ta’ee kaachisee jira . Abbaan Irree wayyaanee EPRDF/TPLF qawweetti amanu gaaffii uummatni karaa nagaa fi dimookiraasii dhiyeeffachaa jiruuf deebii humna waraanaa itti bobbaasuun doorsisuu, hidhuu, ajjeessuu fi nannoo irraa arii’achuu irratti argama. Baadiyyaan Aanaa Midaa Qanyii illee humna poolisaa Federaalaan eegamaa jirti. Haaluma kanaan ilmaa Oromoo FDG narratti qindeessitan jechuun hidhamuun ibsame jira. Ilmaan Oromoo FGD qindeessitan jechuun hidhaman:
1. Barataa Gadaa (Getaachoo) Darajjee barataa Yuunibarsiitii Jimmaa irraa department Governance and Developmental Studies digirii jalqabaan kan eebbifame, barataan kun Yuunibarsiitii Jimmattis FDG goototni barattootni Oromoo qabsiisan keessa qooda qabda jechuun hidhamaa fi humnoota tikaa wayyaaneen doorsifamaa kan ture, boodarra of eeggannoo isa dhumaa koreen disciplineyuunibarsiticha itti kennuun kan eebbifame, yoo ta’uu, dargaggoon hojii dhabdee ta’ee kun maatii isaa bira utuu taa’aa jiru FDG qindeesitee nurratti uummata kakaasa jirta jechuun humna poolisaa lakkofsa hin qabne wayyaaneen Aanaa Midaa Qanyii irra qubsiifteen qabamee Wajjira Poolisii Aanaa Midaa Qanyii Magaalaa Baallammiitti hidhamee dararamaa jira.
2. Obboo Korree Raggaasaa ilma kee fiduu qabda jechuun manguddoo waggaa 67 olii ganda Diddiksaa Amuumaa irraa kan qabaman.
3. Barataa Tolasaa Tashoomaa barataa kutaa 10ffaa
4. Barataa Darajjee Araarsaa barataa Kutaa 10ffaa
5. Obboo Mokonnoon Mirkanaa daldalaa Magaalaa Baallammii, sabboonaa Oromoo uummata biratti jaalaalaa fi kabaja guddaa qabu, humni loltuu wayyaanee magaalaa Baallammii irra qubsiifamee jiruun FDG nurratti qindeessa jirta jechuun akka malee reebamee midhaan qaamaa guddaa kan irraa ga’ee yeroo amma mana yaalaatti argama.
Tarkaanfiin hammeenya garaa jabinaan uummata irratti fudhatama jiru, keessattuu gaaffii uummatni karaa nagaa Oromoo qe’ee fi qabeenya irraa buqqisuun dhaabbachuu qaba jedhuu fi mirgi abbaa biyyuummaa keenyaa nuuf kabajamuu qaba jedhee uummatni gaafachaa jiruuf deebiin wayyaanotaa fi ergamtoota wayyaanee irraa, deebiin hidhaa, doorsisa, reebbichi uummataaf kennamaa jiru daran Aanaa Midaa Qanyii keessatti FDG jabeessuun fincillii diddaa garbummaa gara gara lolaatti fi dhiiga wal dangalaasuutti jijjirama jira, hidhattootni gandoota Aanaa Midaa qanyii keessatti argamanis walga’ii wayyaaneen walitti qabee namoota Oromummaan shakkaman irraa meeshaa hidhatanii jiran ni hiikattuu jechuun qajeelfama dabarsuus hidhattootni gandaa meeshaa of harkaa qabnu hin hiikkannuu jechuun deebii dheekkamsaa fi ariin guutame deebisuun ergamtoota wayyaanee rifaasisan.
Ammas goototni dargaggootni qeerroon barattootni Oromoo fi sabboontotni Uummatni Oromoo dhaamsa” Yaa Uummata Oromoo utuu hin durfamiin dursuu qabna, utuu qabeenyaan hin guuramiin dura dhaabbachuu qabna, erga qabeenyaan Guuramee dura dhaabbachuun lafa qullaa irratti boo’u ta’a; bakka hundaa harka wal qabatnee saamicha qabeenyaa lafaa fi albuudota Oromiyaa haa falmannu, FDG waliigatti gaggeeffamuuf jiru keessatti ilmaan Oromoo hundi qooda keenyaa fudhachuu qabna, kun dhimmaa eenyummaa fi Oromummaa ta’uu hin dagatiina, ilaalcha siyaasaan moggatti wal hin dhiibiinaa, Oromoon tokkicha wal malee hin qabnu halagaan nyaatee saamee nurraa galuuf fiigaa jira jechuun hoggansii sochii warraqsaa Qeerroon Magaalaa Baallamii irraa uummta Oromoo hundaaf dhaamsa dabarsee jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)