text:
yoga for seniors near me
Saluu @Saluu219. about 2 months ago. @HuobiGlobal @judanrick Its one and only Yooshi Share. Saluu @Saluu219. 2 months ago. @okx @judanrick #Yooshi #Yooshi #Yooshi Best community. 3.1.Irraawwatama Qorannichaa Irraawwatamni qorannoo kanaa barattoota kutaa 5ffaa baay’inni isaanii dhiira 120 fi dhalaa 110n ida’ama 230 bara 2009 mana barumsaa Ginjoo sadarkaa 1ffaatti galamaa’anii barataa barataa jiraniifi barsiisota Afaan Oromootiin barsiisan barsiisota dhiiraa sadii(3) fi barsiisota dhalaa sadii (3) ida’amni barsiisota jaha (6) irrattidha. Dhalaa dhiraa oromoo dhiftee arabni salu saxiluun itti fufaa. yaa jiruu dhalaa biya araba. ДoбaBлeHo: 3 roд. oromo Diramaa طاهر 3 roд.


c: text/html

text:
‘Dhaabbatni’ maqaa ‘Fias 777’ jedhuun hojii komishinii nan hojjedha jechuun namootarraa maallaqa guuraa jiru eenyu?
Tibbana hordoftootni keenya heddu maalummaafii seera qabeessummaa dhaabbata maqaa ‘Fias’ jedhuun socho’u nu gaafachaa turaniiru.
Odeeffannoon Itoophiyaa Cheek dhiyeenya kana Tajaajila Nageenya Faayinaansii Itoophiyaa irraa argate akka agarsiisutti dhimmi ‘Fias’ Poolisii Federaalaan qoratamaa jira.
Dhaabbatni ‘Fias 777’ “dhaabbata beeksisaa hojii komishinii hojjetu” jechuun kan of ibsu yemmu ta’u “miidiyaalee hawaasaa garagaraa waliin hojjennas” jedha.
Kana malees “miseensota galmaa’anif guyyuu hojii laanna. Hojiileen kunneen baay’ee salphaadha. Cuqaasuu qofa. Yoo baay’ate daqiiqaa shan kan fudhatanidha” jedha.
“Hojiin miseensa tokkoof laatamufii maallaqni argatu sadarkaasaa irratti hundaa’un garaagarummaa qaba. Sadarkaaleen kunis VIP-0, VIP-1, VIP-2, VIP-3, VIP-4 fi VIP-5 dha” jechuunis dhaabbatichi hima.
“Akka fakkeenyaatti miseensi tokko birri 10,000 kaffaluun sadarkaan VIP-4 kennamaaf” jedha Fias 777.
Namni sadaraa VIP-4 irra jiru guyyaatti hojiilee 17 irratti cuqaasa (click godha). Hojii tokkoof birriin 18 ni kaffalamaaf. Haaluma kanaan guyyaatti birri 306 yookin immoo ji’atti birrii 9,180 akka kaffalamuuf hima.
Dhaabbatichi “Itoophiyaa keessatti hojii erga jalqabee as namoota baay’een jaalatameera. Lakkoofsi namoota galmaa’anis miiliyoona lama ta’eera” jechuun ji’a tokko dura himee ture.
Haa ta’u malee dhaabbatichi dhaabbilee kanaan dura Itoophiyaa keessatti akka hin sochoone dhorkaman akka ‘QuestNet’ fi ‘Tiens’ mala ‘pyramid scheme’ jedhamuun hojjechaa akka jiru hubanneerra.
Kunis namoota baay’ee of jalatti ijaaruun kan hojjetamu yemmuu ta’u, namootni dursanii dhaabbatichatti galmaa’an maallaqa yemmuu argatan namootni boodarra makaman heddu immoo goyyomfamanii hafu.
Dhaabbatichaaf gama Baankii Abisiiniyaa fi Baankii Daldalaa Itoophiyaatin kaffaltiin raawwatamaa akka tures ragaan Itoophiyaa Cheek argate ni mul’isa.
Maamilli ‘Fias 777’ Itoophiyaa Cheek haasofsiise, “dhaabbatichi Itoophiyaa keessatti galmees ta’e waajjira hinqabu. Abbootii qabeenyaas hin beeknu” jedheera.
Yeroo keessa dhaabbaticharratti komiiwwan ka’uu kan himu maamilichi, “gaafii yemmuu gaafannu ‘Fias keessaa ni ari’amtu’ nun jedhu. Iftoomina hinqabu” jechuunis hima.
Dhaabbatni ‘Fias’ Itoophiyaa keessatti galmaa’era jedhus kun sirrii akka hintaane Waajjira Galmee Daldalaa Ministeera Daldalaatii mirkaneeffanneerra.
Itoophiyaa Cheek nama ‘bakka bu’aa dhaabbatichaati’ ofiin jedheen waa’ee hojii dhaabbatichaa kan gaafate yemmuu ta’u, “namootni gama Feesbuukii, TikTok fi Yutuubiitiin qabiyyee yemmuu cuqaasan lakkoofsi daawwattootaa ni dabalaafi. Kanaafis Feesbukii irraa kaffaltii ni arganna. Isaan waliin hojjenna” jedheera.
Haa ta’u malee geessituun gara miidiyaalee hawaasaa kunneenii geessu akka hin jirre ilaaluu dandeenyerra.
Namni ‘ani bakka bu’aa dhaabbatichaati’ jedhe kun waliigaltee Feesbuukii waliin qaban akka nutti agarsiisan kan gaafanne yemmuu ta’u, “ana bira hin jiru. Harka namoota biyya alaa jiranii jira” nun jedheera.
Dabalataan marsariitiiwwan burjaajesitoota sakatta’an ‘Scam Advisor’ fi ‘Scam Detector’ jedhaman marsariitiin ‘Fias 777’ marsariitii burjaajesitootaa akka fakkaatu agarsiisu.
–https://www.scamadviser.com/check-website/fias777.com
–https://www.scam-detector.com/validator/fias777-com-review/
Namootni heddu birrii dhibbaa hanga 10,000 gama baankiitiin dhaabbatichaaf kaffalaniiru.
Akkuma olitti eerame dhimmi ‘Fias’ Poolisii Federaalaan qoratamaa jiraachuu Itoophiyaa Cheek Tajaajila Nageenya Faayinaansii Itoophiyaarraa odeeffateera.
Dhaabbata kanaan dabalataan qaamolee gochaalee burjaajii/goyyomsuu gama intarneetaan raawwatamurratti hirmaachuun shakkaman kunneen biroo irratti hordoffiin adeemsifamaa akka jirus dhageenyerra.
Itoophiyaa Cheekis hawaasni burjaajii/goyyomsuu gama intarneetaan raawatamurraa akka of eegu dhaama.
ወቅታዊ መረጃዎችን ቀጥታ በኢሜልዎ ለማግኘት ይመዝገቡ
ያቀረቡትን የግል መረጃ በግላዊ መመሪያችን መሠረት እንጠብቃለን::

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mormii Mushrikootaa-Kutaa 3
Mormii 3ffaa- Nabiyummaa Ergamaa Rabbii (SAW) faallessuu
Mushrikoonni namummaa Nabiyyii irratti mormii cimaa agarsiisan. Ergamaan Rabbii akka isaanii nama ooso hin ta’in malaayka ta’uu qaba ykn malaykan isa waliin kan deemu ta’uu qaba jedhanii yaadu. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Namoonni yommuu qajeelchi isaanitti dhufu, “Sila Rabbiin ilma namaa Ergamaa godhee ergaa?” jechuu malee homtuu amanuu irraa isaan hin dhoorgine.” Suuratu Al-Israa 17:94
Kana jechuun namoota baay’ee qajeelchi (kitaabni fi Ergamaan) Rabbiin irraa yommuu isaanitti dhufu, wanti amanuu fi ergamtoota hordofuu irraa isaan dhoowwe ilaalcha badaa fi jecha isaanii kana: “Sila Rabbiin ilma namaa Ergamaa godhee ergaa?, Maaliif Malaayka hin erginee?” Rabbiinis akkana jechuun deebii isaaniif kenna:
Jedhi, “Dachii keessa Malaaykonni tasgabbaa’anii deeman osoo jiraatanii, silaa samii irraa Malaaykaa Ergamaa goonee isaan irratti buufnaa turre.” Suuratu Al-Israa 17:95
Malaykaan kan ergamu malaaykotaa qofaaf akka ta’e Rabbiin ni beeksisa. Sababni isaas, osoo Malaaykan namootatti ergamee, silaa namoonni haala irratti uumameen malaykaa kana arguu hin danda’an.[1] Malaykoonni uumamni isaanii kan namootaa irraa adda kan ta’e fi guddinni isaanii kan nama sodaachisudha. Rabbiin nabiyyoota qofa haala malaaykan irratti uumame arguu irratti isaan dandeesise. Dabalataaf barruu tana dubbisuun ni danda’ama: (Dubbistoonni duraan barruu tana dubbisan, barreefama armaan gadi itti haa fufan. Warri hin dubbisne immoo boodarra itti deebi’un dubbisuu danda’u)- http://sammubani.com/2018/10/31/maaliif-malaykaan-hin-ergamnee/#more-8216
Mushrikoonni Nabiyummaa Ergamaa Rabbii (SAW) faallessuu fi mormuuf maqaa adda addaa baasu fi isa arrabsuu turan. Wanta nabiyyiin hin malleen arrabsu. Kuni hundi ifa Islaamatti karaa cufuu fi namoonni hordoftootaa fi gabroota isaanii ta’anii akka hafan gochuufi. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ni jedha:
“Sila gara isaan qananii Rabbii kufriin jijjiranii fi ummata isaanii ganda badii qubsiisanii hin ilaallee?” Suuratu Ibraahim 14:28
Qananiin Rabbii kuni Nabii Muhammadin (SAW) isaaniif erguudha. Addunyaa fi Aakhiratti Nabiyyiin wanta gaarii argachuu hundatti isaan waama, sharrii addunyaa fi aakhira jalaa nagaha bahutti isaan affeera. Garuu isaan qananii kana fudhachuu diduun, mormuun, ofii fi namoota biroo irraa dhoowwun jijjiran. Hanga ummata isaanii ganda badii qubsiisanitti Nabiyyitti amanuu fi hordofuu irraa ni dhoowwan. Kufrii fi jallinna isaanii keessa akka turan ni miidhagsaniif. Gandi badii kuni ibidda Jahannami. [2] Itti aanse ni dubbata.
Haaluma kanaan, hoggantoonni fi jallistoonni yeroo ammaa, Nabiyyii, Qur’aanaa fi Islaamaa maqaa xureessun Islaama hordofuu irraa namoota dhoowwan, aayan tuni isaanifis ni taati. Akkuma Qureeshonni hordoftoota isaanii Nabiyyi (SAW) maqaa xureessun karaa qajeelinna namootatti cufan, hoggantoonni fi jallistoonni ammas miidiyatti fayyadamun hordoftoota isaaniititti karaa qajeelinnaa itti cufu. Haala kanaan dhumarratti ganda badii isaan qubsiisu.
“Karaa Isaa irraa jallisuuf Rabbiif andaada godhan. ‘Dhugumatti, deebiin keessan gara ibiddaatti, [yeroo xiqqoof] qanani’aa’ jedhin.” Suuratu Ibraahim 14:30
“Karaa Isaa irraa jallisuuf” namoota isaaniif ajajamanii fi hordofan karaa Rabbii irraa jallisuuf, “Rabbiif andaada godhan” kana jechuun Gooftummaa ykn gabbarri keessatti Rabbiif fakkaattoota, dorgomtoota fi shariikota gochuun Isaa gaditti gabbaran. Rabbiin waliin sanama ykn taabota, Nabiyyii, Malaykaa, muka, fi uumamtoota biroo gabbaran (waaqefatan). Namoota biroos akka kana gabbaran itti waaman. Kuni haala hoggantootati. Mee wanta peenxonni fi gareewwan biroo hojjatan ilaali. Rabbii guddaa dhiisanii gara Iyyasuusin gabbaruutti (waaqefachuutti) namoota waamu.
‘Dhugumatti, deebiin keessan gara ibiddaatti, [yeroo xiqqoof] qanani’aa’ jedhin.” Kana jechuun, jedhi yaa nama karaa Rabbii keetitti namoota waamu! Jireenya addunyaa irraa qananii xiqqoo itti fayyadama. Du’aan dura badii kufrii irraa buqqa’uun gara Gooftaa keessanitti yoo hin deebi’in, dhugumatti Guyyaa Murtii gahuumsi isin itti deemtan adabbii ibiddaati[3].
Mormii 4ffaa-Qur’aana
Akkuma Nabiyyiin (SAW) Ergamaa Rabbii ta’u dhugoomsu didan, Qur’aanni Rabbiin irraa bu’uu dhugoomsu ni didan. Gosa walaloo keessa tokko akka ta’etti ilaalan. Namni Qur’aana fi walaloo Arabaa wal bira qabe garaagarummaa isaan jidduu jiru sirritti arga. Qur’aanni akkamitti walaloo ta’aa, walalessitoota namoota jallisanii fi faallaa haqaa dubbatan balaalefatee (qeeqee) osoo jiruu? Qur’aana keessatti:
“Walaleessitoota jallattootatu isaan hordofa. Sulula hunda keessa akka raata’anii fi wanta hin hojjanne akka dubbatan hin arginee?” Suuratu Ash-Shu’uraa 26:224-226
Keeyyatonni kunniin hordoftootatti xinxalluun walaleessitoota fi nabiyyii wal bira akka qaban nama waamu. Namoonni dhugaan amanan hordoftoota Nabiyyii (SAW) yoo ta’an, hordoftoonni walaleessitoota ykn weellistoota hordofan immoo jallattoota. Jallattoonni dhugaan Nabiyyii hin hordofan. Kanaafu, kuni Nabiyyiin walaleessaa akka hin taane agarsiisa. Qur’aannis walaloo miti. Osoo Nabiyyiin walaleessaa ta’ee silaa jallattootatu isa hordofa ture; warroonni amananii qajeelinna barbaadan isa hin hordofan.
Al-Ghaawuun jechuun jallattoota osoo beekanuu fedhii lubbuu hordofuun daandii qajeelaa dhiisaniidha. Hordoftoonni walaleessitootaa ykn wellistootaa jallattoota yoo ta’an, haalli walaleessitoota mataan isaanii maal ta’inna ree laata? Mucucni walaloo sulula badii, kijibaa, daangaa darbuu, namoota kabaja qaban haqa malee gadi-xiqqeessu fi namoota gadi aanoo faarsutti isaan mucuceessa.
Hin arginee Sulula hunda keessa akka raata’an?”
Yaa nama yaadu hoo! Haala walaleessitoota ykn wellistoota baay’ee isaanii duraan yoo hin beekin, qoradhu. Sulula hunda keessa akka raata’an ni argita. Hangi isaan gara gaara gubbaatti olbahan baay’ee xiqqaadha.
“Raata’an” jechuun karoora fi qajeelinna tokko malee jireenya isaanii keessa deemu. Kaayyoo galmaan gahuuf itti carraaqan osoo hin beekin fedhiin lubbuu fi hawwiin isaanii asii fi achii isaan oofti. Akka lugaatti ebalu raata’e ni jedhama. Kana jechuun gara dachii bahee gara itti deemu hin beeku. Karama arge deema, asii fi achi dhama’a.
Sulula jechuun gaarreen ykn lafa olka’aa jidduu lafa gadi bu’aa ta’eedha.
Aaya armaan olii keessatti wanti barbaadamee, raata’uu fedhii lubbuu, yaadaa fi hojiiti. Sululli immoo jireenya keessatti dirree (field) nashaaxaa hojii fi sochiiti. Sababni isaas, isaan amala gaarii, guutuu fi ol’aanaa ta’e hin filatan. Fakkeenyaf, beekumsa, hojii kheeyri fi faaydaa qabu, gara Rabbitti namoota waamu, karaa Rabbii keessatti qabsaa’u, dhaloota amala gaarii irratti guddisuu fi kkf keessatti hin hirmaatan. Kana irra, dhimmoota gadi aanoo fi wanta fokkuutti rarra’u. Namoonni waa isaaniif akka kenniniif kijibaan isaan faarsu. Namoota isaaniif hin kennine immoo maqaa xureessu. Yookiin immoo dhaadannoo kijibaa dhaadatu ykn dubartii faarsu, jaalala akka ibiddaa nama gubuu ibsuu fi dhimmoota biroo gadi aanoo olka’iinsi keessa hin jirretti taru. Kuni haala weellistoota baay’eeti[4]. Dubbiin isaan dubbatanii fi sochiin isaan godhan akka sululuutti gadi aanaa kan ta’eedha. Fedhiin lubbuu fi hawwiin asi achi isaan raatessiti.
Hasan Al-Basrin aayah tana ilaalchise ni jedha: Dhugumatti Rabbiin kakadhe! Sulula isaan keessa raata’an arginee jirra. Yeroo garii ebaluun arrabsuu keessa, yeroo garii immoo ebaluun faarsu keessa raata’u. Qataadan akkana jedha: Walaleessaan namoota sobaan ni faarsa, ammas namoota biroo sobaan ni balaalefata. Ibn Abbaas (radiyallahu anhu) ni jedha: “dubbii faaydi hin qabne hunda keessatti taru.”[5] Asirraa ka’uun hojii weellistoota baay’ee mee itti xinxalli!
“wanta hin hojjanne akka dubbatan hin arginee?” Kuni amala walaleessitoota ykn weellistootaati. Dubbiin isaanii hojii isaanii faalleessa. Yommuu nama tokko faarsu ykn balaalefatu argitu, kuni dhugaadha jetta. Garuu inni soba. Yeroo garii hojii hin hojjanneef of faarsa. Amaloota biroo hin qabneef of faarsa.
Mee ilaalli haalli walaleessaa fi haalli Nabiyyi Muhammad (SAW) wal fakkaatuu? Nabiyyiin namoota qajeelcha, namni qajeelan isa hordofa, karaa qajeelaa irra jira, dubbii fi hojiin isaa wal hin faallessan. Kheeyritti malee nama hin ajaju, sharrii irraa malee nama hin dhoowwu. Wanti dubbatu hundu dhugaadha. Homattu hin ajaju awwala kan hojjatu isa yoo ta’e malee. Homarrayyu hin dhoowwu awwala kan dhiisu isa yoo ta’e malee. Mee haalli isaa haala walalessitootatiin wal fakkaataa ykn walitti dhiyaataa? Yookiin gara hundaanu isaan faallessaa? Nabiyyi guutuu fi nama hunda caalu kanarratti nageenyi fi rahmanni Rabbii haa jiraatu. Inni walaleessaa miti, saahiras miti, maraatas miti. Amala guutuu ta’e malee homtu isaaf hin malu.[6] Qur’aana keessatti ni jedha:
“Walaloo isa hin barsiisne, isaafis hin malu. Inni yaadannoo fi Qur’aana ifa galaa qofa.”
Kana jechuun Nabii Muhammadin (SAW) walaloo hin barsiifne. Walaleessaa ta’uunis isaaf hin malu. Garuu kan isa barsiise yaadannoo fi Qur’aana ifa galaa qofa.
Walaleessitoota amala isaanii erga ibsee booda walaleessitoota Rabbii fi ergamaa Isaatti amanan, hojii gaggaarii hojjatanii fi zikrii Isaa baay’isaan isaan irra adda baase. Walaleessitoonni amaloota sadan kanniin qaban walaleessitoota armaan olii keessa hin seenan. Amaloonni sadan kunniinis, amanuu, hojii gaggaarii fi zikrii baay’isuudha.
“Warra amananii, hojii gaggaarii hojjatanii fi baay’innaan Rabbiin yaadatan, erga miidhamanii booda [walaloon] kan ofirraa deebisan (harka kafalatan) malee. Isaan miidha hojjataniis deebifama akkami akka deebifaman beekuuf jiru.” Suuratu Ash-Shu’uraa’a 26:227
Rabbiin Subhaanahu wa ta’aalaa Qur’aanni dubbii walaleessa fi raagdu akka hin taane ni dubbata.
“Inni (Qur’aanni) jecha walaleessaatii miti, xiqquma qofa amantu. Jecha raagaatiis miti, xiqqoo malee hin gorfamtan. Gooftaa aalamaa hundaa irraa kan buufameedha.” Al-Haaqqah 69:41-43
Namoota hunda dura walaleessitoonni Qur’aanni walaloo akka hin taane hubatanii jiru.
Kijibaa fi daangaa darbuu Mushrikoota keessaa kan biraa jecha isaanii, “Muhammad nama Araba hin taane irraa Qur’aana barata.” Namni Araba hin taane isaan baanan kuni nama gabra naannawa Safaatti waa gurguruudha. Tarii Nabiyyiin (SAW) yeroo garii isa bira taa’un waa itti dubbatu. Garuu namtichi alarraa dhufe Araba hin taanee kuni waan xiqqoo malee Arabiffa hin beeku. Akkamitti Qur’aanni Arabiffaa sirni ijaarsa jechoota isaa sadarkaa ol’aanaa irraa gahe nama Arabiffa sirritti hin beekne irraa maddaa? Kanaafi, Rabbiin olta’aan akkana jechuun isaanitti deebisee:
“Kan isa barsiisu ilma namaa qofa” akka jedhan dhugumatti ni beekna. Qooqni nama isaan itti jallisanii Araba kan hin taanedha. Kuni (Qur’aanni) immoo qooqa (lugaa) Arabiffa ifa galaadha.” Suuratu An-Nahl 16:103
Mushrikoonni Makkaa, “Qur’aana Muhammadin kan barsiisu ilma namaa qofa.” Jechuun sobaan Nabiyyii (SAW) maqaa xureessu. Namni isaan itti akeekan kuni nama alarraa dhufe lugaan isaa Arabiffa hin taanedha. Qur’aanni immoo lugaa Arabiffaa ifa galaa ta’eeni. Namni sammuu sirrii qabu, “Namni Arabiffa sirritti hin beekne, Qur’aana Arabiffaa Araboonnu fakkaataa isaa fidu hin dandeenye, Nabii Muhammadin (SAW) ni barsiisa” jedhee ni yaadaa? Namni Ingiliffa hin dandeenye, kitaaba ingiliffaa nama barsiisuu danda’aa? Namni hubanno xiqqoo qabuyyuu, “Namni Arabiffa hin beekne Qur’aana Arabiffaa isa barsiisa” jedhee hin dubbatu.
Mata-dureen kuni itti fufa…
Kitaabban wabii
[1] Tafsiira Qurxubii- 13/178
[2] Tafsiiru Sa’dii-fuula 493
[3] Ma’aarij tafakurri wa daqaa’iqu tadabburi 14/63
[4] Ma’aarij tafakurri wa daqaa’iqu tadabburi 8/727
[5] Ibn Kasiir 5/655
[6] Tafsiiru Sa’dii fuula 703


text:
Dhibeen iboolaa ji’a August darbe Koongoo-DRC keessatti ka’e babal’ataa kan dhufe yoo tahu, amma ammoo gara biyyoota ollaa kan cehaa jiru tahuu gabaafame. Dhaabbanni fayyaa addunyaa fi dhaabbiileen gargaarsaa akka jedhanitti, dhibeen iboolaa kun yeroo ammaa Kaabaa Koongoo irraa gara biyyoota ollaa keesumattuu Suudaan Kibbaa fi Ugaandaatti babal’ataa kan jiru tahuu beeksisan. Haaluma kanaan mallattoon dhibee iboolaa lammiilee Suudaan Kibbaa daangaa Koongoo irra jiraatan irratti kan mul’ate tahuu gabaafame.
Mootummaan Suudaan Kibbaa akka jedhutti ammoo dhibeen kun akka hin babal’anne too’annoo kan cimse tahuu ibsuun, nama mallattoon dhibee iboolaa irratti mul’ate tokko addatti kan qorataa jiru tahuu beeksise. Dhaabbanni fayyaa addunyaa gama isaatiin garee ogeeyyotaa gara Juba erguun Saampiliiwwan dhukkubsataa kana irraa fuudhaman qorannoodhaaf gara Ugaandaatti kan erge tahuu beeksise.
Dhibee iboolaa Ji’a Sadi dura Koongoo keessatti ka’ee kanaan hanga ammaatti namoonni 200 ol kan du’an tahuu gabaafame. Dhibeen kun kanaan duras yeroo sagal biyyattii keessatti kan ka’e yoo tahu, inni ammaa kun garuu hedduu hamaa akka ta’e ministeerri fayyaa biyyattii beeksise.


text:
Inistiitiyuutiin Sunnaah kan Aalima guddaa biyya keenyaa Dr Sheikh Muhammad Haamiddiiniin durfamu, barattoota ilmii ileana 40 kan waggoota afuriin barsiisaa ture guyyaa har’aa haala hoo’aan eebbisiise.
Sagantaa eebbaa kanarratti hoggantoonni majlisa Federaalaa fi naannoolee akkasumas, ulamoonni, ustaazoonni fi keeysummoonni iddoo garagaraa irraa affeeraman argamuun qooda fudhatanii jiru.
Akkasumas sagantaa eebbaa kanarratti pirojeektii mataduree ‘’eenyu bakka isaan haa bu’uu?” jedhuun Aalima guddaa Sheikh Dr. Muhammad Haamiddiiniin jalqabame itti fufsiisuuf deeggarsi walitti qabamuu fi akkasumas hawaasni muslimaa pirojektii kana itti fufsiisuuf deeggarsa irraa eegamu akka godhu, ulamoonni saganticha irratti hirmaatan dhaamsa dabarsanii jiru.


text:
Paartiin keenna KFOn guyyaa har’aa Waxabajjii 4/2014 ALI. caasaalee godinaa dhiibbaan waggoota lamaaf jalaa diiggamanii laaffifamanii turan deebisee ijaarutti jira.
Caasaalee godinaa deebisee ijaaruun guyyaa har’aa Godina Arsii magaalaa Asallaa irraa kan eegale yoo ta’u jilli KFO hooggantoota Olaanoo Obbo Xurunaa Gamtaa, Obbo Sulxaan Qaasim fi Obbo Gurmeessaa Ayyanoo ofkeessaa qabu gumii kana irratti argamee jira.
Dameen KFO godina Arsii Gumii Waliigalaa 2ffaa Godinaa guyyaa har’aa gaggeesseen gabaasa erga caqase booda baldhinaan irratti mari’atee mirkaneesse; miseensota KHR Godinaafi miseensota Koree Naamusaaf Too’annoo filatee jira. Haala yeroo irratti, Ijjannoo KFOfi karoora ofduraa irratti baldhinaan maria’atee, ibsa ijjannoo qabxii shan of keessaa qabu baasee jira.
Gumiin akka aadaa Oromootti eebba Jaarsotaan kan eegale yoo ta’u bakkabu’aan ABO godina Arsii fi Arsii Lixaa argamanii ergaa obbolummaa dabarsanii jiru. Sochii KFO caasaa gadii jajjabeesuufi deebisanii ijaaruu godinalee kaannin irrattis adeemsaan kan itti fufu ta’a.
Imalli #galatoomaa hooggansa KFO ol’aanoo Obbo Jawaar Mohammadiin gaggeeffamu har’as kan ittifufee jiru yoo ta’u, marii hawasa Oromoo Biyya Noorway Magaalaa Ooslotti gaggessanii jiru.
#KFO, Jaarmaya Wabii Egeree Oromoo!


text:
Dilbata kaleessaa Moqadishoo keessatti sagaleen eega kennamee booda, paarlaamaan biyyatti har’a Hassan Sheek Mohamoud prezidaantii biyyatti gochuun filatee jira.
Deemsii sagalee kennuu kun dirree xayyaaraa Moqadishoo keessatti eeguumsa jabaa kan humnootii gamtaa Afrikaa jalatti kan gaggeeffame yoo ta’u, kunis bakka xayyaarrii keessa dhaabatu keesstti Dunkaana dhaabamee keessatti ta’uun ibsamee jira.
Seeratumtoonni mana maree paarlaamaa lameenii walitti dhufuun, seera tuumtoonni 327 kaadhimamtoota soddomii ja’af marsaa sadiin sagalee kennan.
Xumuura marsaa 3ffaatti Hassan Sheeik MohamUud sagalee 214 kan argatan yoo ta’u prezidaant Farmaajoon immo 110 argatan jechuun af yaa’ii kan ta’an Amiir Nuur ibsanii sagaleen sadii immo fudhatama dhabee jira jedhan.Knaafis prezidaantii biyyattii kan seeraan filataman jedhanii labsan.
Farmaajoon tamsaasa Televiziyoonaa kallattiin darbaa ture irratti, prezidaatii filataman Mohamudiin baga gammaddee siin simadha kan ittiin jedhan yoo ta’u, galata rabbi kan galgala har’a filannoo keenya akka xumurruu ny gargaare jedhan.Kanneen anaaf sagalee kennan akkasumas faallaa koof sagalee kennan mara nan galateeffadha jedhan.
Mohamud battalumatti kakatanii aangoo kan qabatan yoo ta’u haasaa gabaabduu dhageesisaniin mummichi ministeera biyyatti Mohammad Robalee deemsa filannoo kana gaggeessuu isaaniif galateeffatanii jiru.
Kana malees deggertoota Farmaajoon faallaa akka hin hojjanne, haaloo ba’iinsii tokko iyyu akka hin jiraanne,yoo adda addummaan jiraatees akka seera biyyattiin qabduun furamaa jedhan.
Mahmoud baatii Fulbaana bara 2012 hanga Guraandhala bara 2017 tti prezidaantiin Somaaliyaa akka turan ni yaadatama.


text:
Sabboonti Barattoota Magaalaa Calliyaa Keessaatti Wareegaman
1. Guutuu Abarraa Dheeressaa n
2. Barataa Lilisaa Bantii,
2. Addunyaa Malakuu
Muddee 02, 2015 Godina Wallagga Lixaa Aanaa Gullisoo Magaalaa Calliyaa fi Aanaa Ariyaa keessatti Warraaqsa FDG karaa nagaan uummatni gaaffii Mirga abbaa Biyyummaa fi mormii Master pilaanii Finfinnee irratti gochaa jiru Irratti Mootummaan Abbaa Irree Wayyaanee waraana uummata irratti banuun ‘’Yaakka Duguuginsa sanyii (Genocide) uummata irratti gaggeessuun Ilmaan Oromoo 3 Wareegaman.
Mootummaan Abbaa Irree Fashitii wayyaanee gaaffii mirgaa Barattootni Oromoo fi uummatni Oromoo karaa nagaan dhiiyeeffachuun hiriira mormii abbaa irree wayyaanee irratti uUmmatni harka duwwaan ba’ee sagalee mormii waan dhageesisee fi isi jalatti hin bullu jechuun sirni
bulchiinsa wayyaanee hin fudhannuu, maqaa Master pilaanii finfinnee jidhuu fi Labsii Magaalota Oromiyaa hin fudhannu jechuun Uummatni Oromoo barattootni fi sabboontootni Oromoo FDG kaachisuun Sagalee isaanii Oromiyaa cufatti dhageesisaa kan jiran yoo ta’uu, Guyyaa hardhaas qawwee fi waraanaan dorsifamnee mootummaa gabromsaa jalatti hin bullu jechuun Uummatni Oromoo fi Dargaggootni Barattootni Oromoo Aanaa Gullisoo Magaalaa Calliyaa keessatti FDG karaa nagaa gaggeeffamaa jiru irratti mootummaan Wayyaanee Jibbinsa guddaa ilmaan Oromoo irraa qabuu irraa ka’uun waraana uummata hiriira bahan irratti banuun ilmaan Oromoo nagaan utuu gaffii mirga abbaa biyyummaa fi Oromummaa isaaniif falmanii waraana Wayyaaneen baneen Wareegamuu maddeen keenya gabaasan.
Ilmaan Oromoo yakka waraana Wayyaaneen rawwachaa jiruun wareegaman:
1. Guutuu Abarraa Dheeressaa
2. Barataa Lilisaa Bantii,
2. Addunyaa Malakuu kanneen jedhaman keessatti argaman ilmaan Oromoo yakka genocide wayyaaneedhan ajjeefamuun mootummaan Wayyaanee mootummaa abbaa irree fi sharorkeessan ilmaan Oromoo fixaa jiraachuun ibsame jira. Namootni hedduun rasaasan dhamuu amma illee gabaafama jira dhukaasni Mootummaan Wayyaanee Gullisoo fi Ayiraa irratti har’a bane itti fufinsaan dhukaafamaa jiraachuu madden keenya ibsan.
Uummatni Wareegama fedhee kanfalla malee humnaa fi Qawween jilbeeffannee hin bitamnu jechuun FDG itti fufe jira. Ilmaan Oromoo
bakka jirtan hundaa sagalee FDG jabeessuun mootummaa nu fixaa jiru dura dhaabbannee mirga keenya haa kabachiifnu jechuun sabboontootni
Qeerroon dargaggootni Oromoo dhaamsa dabarfatan.


text:
OROMIA INDEPENDENNCE FRONT
KALLACHA WOLABUMMAA OROMIAA OROMIA INDEPENDENCE FRONT
LAAK: kwo-066-2015 REF.NO : oif-066-2015
GUYAAA : Biraa 7, 2015 DATE : September 7,2015
Odeefannoon maqaa ESAT TV, www.zehabesha.com fi Eritrean Press wabiii godhachuudhaan dhaabotiin siyaasaa TPDM, Arbanoych/G7 fi ABOn B/G/Kamal Galchun hogganamu walitiit dabalaman jedhuun sabaahimaallee adda addaa irratti facaafame odeefannnoo dharaa kan dhaaba keenna Kallacha Walabummaa Oromiyaa (KWO/OIF) hin ilaallanne ta’uu isaa ummata keenyaaf ifa goona.
Akkuma Ummanni keennaa fi Ummattonni biyyatti hundi beekan ABOn B/G/Kamal Galchun hogganamu Jila Miseensotaa (members’ conference) godhachuun Hagayya 2, 2015 irraa kaasee maqaa isaa gara Kallacha Walabummaa Oromiyatti, kaayoo isaatis gara saba Oromo bilisoomsuu fi Oromiyaa walaboomsutti jijjiiratee jira.
Kanaaf, labsi maqaa Hayyuu Kallacha Walbummaa Oromiyaa, B/G/Kamal Galchu tuquudhaan bahe kan dhugaa irraa fagaatee fi kan dhaaba keenna hin ilaallanne ta’uu isaa Uammata keennaa fi miseensota keennaaf mirkaneesina.
Waajira Kallacha Walabummaa Oromiyaa.


text:
Daayrikerri FBI duraanii Robert Mueller jiddu seeninsa Raashiyaa fi duula filannoo prezidaant Traamp fi gidduu jiru walabummaan qorachuuf nama malan jechuu dhaan Rippublikaantichi miseens mana maree Darrell Issa galateeffataniiru.
Issa fi miseensonni mana maree bakka bu’oota ka biroon itti aanaa abbaa alangaa muummicha Rod Resenstein biraa waa’ee Mueller moggaafamuu mirkaneeffatan. Mueller erga Traaamp Direktera FBI James Comey Caamsaa 9 hojii irraa ari’atanii booda qorannaa kana akka hoogganan filataman.


text:
Pirootiinii
Pirootiinii kompaawondii orgaanikii guddaa yoo ta'an of keessatti immo aminoo asidii qabu, aminoo asidoonni immo akka cancalaa kan walitti qabatanii yoo ta'an, kan isaan walitti qabuus peptide bondii jiddu carboxyl fi amino group (kan dhihoo xaxama aminoo asidii keessa tokkotti argamaniin) walitti qabama. Teessoo fi tartibii aminoo asidii kan pirootiinii keessatti argamanii kan murtaa'u jiinidhan yoo ta'u, kunii immo genetic code kessatti barreeffama. Genetic coden kuni aminoo asidii gosa 20 kan murteessu ta'ulle, kutaan xaxama pirootiinii tokko kan keemikaalan gargar baafamuu danda'u gochaa post-translational modification jedhamunii, kunis osoo pirootiinii kun seelii keessatti hin tajajilamin yookan akka kutaa control mechanisms osoo jiruu godhamu danda'a. Waan tokko adeemsisuf, pirootiinonni adda adda tokko ta'anii hojjachu ni danda'u, akkasumas pirootiinonni walitti dhufanii pirootiin Kompileeksi (protein complex) uumuu ni danda'u.
Akkumma macromoleculotta biologicalii birra kan akka polysaccharide fi niwuukiliik asid, pirootiinonni kutaa barbaachisaa lubbu qabaattota fi akkasumas waan seelii ademsifammu hundaa kessa ni hirmatu. pirootiinonni baayyen inzaayimii yoo ta'an isaanis reactionotta nafaa kenna kessatti ademsifaman akka dafee xumuramu yokan catalyst ta'un qarqaru. pirootiiniiotni kutta nafa fi dalaga humna kessattis fayyida qabu, fakkena actin fi myosin xuncha (muscle) kessatti, akkasumas pirootiiniiotni cytoskeleton kessatti argaman, dalagee ummudhaan fakkii (shape) cellii eguu. pirootiinonni biraa immo cell signaling, immune response, cell adhesion, fi cell cycle kessatti fayyida qabu. pirootiiniiotni nyatta kenya kessatti barbachisaa dha, kunis waan binensotni amino acid hunda ofiin midhasuu hin dandennef amino acid barbachisaa ta'an nyatta irra argachu danda'u qabu. Dakkamu nyatta kessatti, binensotti pirootiinii nyattaman suni akka gara amino acid salpha ta'anitti akka jijjiraman godhu, amino acidoni kuni immo protein synthesistiin tajaajilamu.
Maqaan pirootiinii jedhamu kuni kan dhufee Afaan Giriik "prota" jedhamu irra kan dhufee yoo ta'u hiikan immo "barbachisumma tokkoffa kan qabu" yoo ta'u, akkasumas molokiwuulonni kuni kan enyumani isaani himame fi mogafamee namicha Jons Jakob Berzelius jedhamun yoo ta'u barris 1838tiit. Haa ta'u malee fayyidan pirootiiniiiin lubbu qabatotta kennu danda'u kan ballinaan beekkame bara 1926tti yoo ta'u, kunis yeroo Jeemsi B. Samneriin inzaayimiin urease jedhamu akka pirootiinii ta'e beekee booda.[1] pirootiiniiiin yerro duraaf tartibi isaa bekkame insuliinii yoo ta'u, kunis namicha Fireediriik Saanger jedhamuni yoo ta'u, kunis akka bara 1958t Badhaasa Noobelii fudhatu isaa tasiserra. pirootiiniiotni yerro duraaf tartibi isaani gargari-bafame bekkame heemoogiloobiin (haemoglobin) Max Perutziin fi myoglobin Sir John Cowdery Kendrewiin kan gargari bekkamani dha, kunis bara 1958tiit.[2][3] pirootiiniiotni kuni lamaan tartibaa fakki kara sadii (three-dimensional structure) isaani kan bekkame X-ray diffraction analysis yoo ta'u, tartibii myoglobin fi haemoglobin bara 1962t Badhaasa Noobeelii Kemistirii fudhachu danda'erra.
References[gulaali | lakkaddaa gulaali]
- ↑ Sumner, JB (1926). "The Isolation and Crystallization of the Enzyme Urease. Preliminary Paper". J Biol Chem 69: 435–41.
- ↑ Muirhead H, Perutz M (1963). "Structure of haemoglobin. A three-dimensional fourier synthesis of reduced human haemoglobin at 5.5 A resolution". Nature 199 (4894): 633–8. PMID 14074546.
- ↑ Kendrew J, Bodo G, Dintzis H, Parrish R, Wyckoff H, Phillips D (1958). "A three-dimensional model of the myoglobin molecule obtained by x-ray analysis". Nature 181 (4610): 662–6. PMID 13517261.


text:
Abuunaa Gindabarat
Abuunaa Gindabarat aanolee godina Shawaa Dhihaa keessaa tokko. Aanaan Abuunaa Gindabarat kan argamtu gara kaaba godinichatti yoo ta,u duraan aanaa Gindabarat jala turte. Aanaan kun karaa Kaabaa Mootummaa Naannoo Amaaraa fi Shawaa Kaabaatiin, karaa bahaa aanaa Meettaa Roobiitiin, karaa kibbaa aanaa Jalduutin, karaa dhihaa immoo aanaa Gindabaratiin daangeffamti. Bulchiinsi aanaa kanaa magaalaa xiqqoo Bakkee Qalaaxee keessatti argama.
Aanaan kun walumaa galatti ganda baadiyyaa 43 fi ganda magaalaa 1 qaba. Ballinni lafa aanaa kanaa km2 135.25 ykn heektaara 135875.41. Lafti ol ka'aan aanaa kanaa meetira 2064 yoo ta'u lafti gadi bu'aan immoo meetira 1000 ta'a.
Akka lakkoofsa ummataa bara 2007tti, baayyinnii ummata aanaa kanaa 109,545 ta'a.
References[gulaali | lakkaddaa gulaali]


text:
Muummichi Ministeeraa Dr. Abiy Ahmad ministeera haajaa alaa Finland Peekaa Haaviisto har’a ganama waajjira isaatti simachuun, dhimmoota hariiroo biyyoota lamaanii cimsan irratti kan mari’atan tahuu odeeyfannoon ni addeessa. Ministeerri haajaa alaa Finland biyyi isaa jijjiirama Ityoophiyaan eegalte kan deeggartu tahuu fi nagayaa fi tasgabbii naannoo baha Afrikaa mirkaneessuu keessatti gaheen Ityoophiyaa guddaa tahuu hime.
Haaluma wal fakkaatuun, Dr.Abiy Ahmad Ministeera Haajaa Alaa Kooriyaa Kibbaa Kaang Yuung Hwaa waliin mari’ate. Qabxiileen marii isaanii hariiroo fi tumsa biyyoota lamaanii cimsuu irratti kan xiyyeeffate tahuun beekamee jira. Keessumattuu Kooriyaan Kibbaa dameewwan Qonna, Barnoota fi Sirna gumruukaa fooyyessuu irratti muuxannoo fi deeggarsa Ityoophiyaa kennuuf qophii tahuu beeksiste.
Dabalataanis muummichi ministeeraa Dr Abiy Ahmad Kooriyaa Kibbaa akka daawwatu affeeramee jira.


text:
Carraan DV kuma 50 ta’u kan bara 2017 qophaa’uu isaa Finfinneetti kan argamu Embasiin Ameerikaa beeksisee jira. Waggoota 12n darban lammiiwwan Itiyoopiyaa kuma 36,797 DV dhuma Kanaan Ameerikaa seenuu isaanii beekameera.
Itti aanaa qoonsilaan embaasii Ameerikaa Joshuwaa Emarks akka jedhanitti galmeessuun DV bara 2017 Onkoloolessa 1 bara 2015 ykn akka lakkoobsa Itiyoopiyaatti Fulbaana 20 bara 2008 kan jalqabame ta’uu isaaf kibxata Sadaasa 3 bara 2015 ykn akka lakkoobsa Itiyoopiyaatti Onkoloolessa 23 galgala sa’a tokko irratti kan cufamu ta’uu beeksisaniiru.
Carraan DV waggaa waggaatti ba’u kan baranaa kun lakkoobsi isaa kuma 50 ta’uus Mr. Maarks ibsanii jiran. Carraan kunis abbaa dhaqqabe kan ga’u si’a ta’u ulaagaan guutamuun irra jirus jira jedhan.
Ulaagaan kunis nama kutaa 12 xumure, waggoota shanan darban keessa muuxannoo hojii waggaa lamaa nama qabuu fi kana dura leenjisaa waggootii lamaa kan qabu ta’uu beeksisaniiru.
DV dhaaf foormiin guutamu maallaqa kan baassisu utuu hin aane marsariitii DV kan sirnaa www.dvlottery.state.gov irraa argachuun ni danda’ama.
Maallaqi kan baafamus yoo carraan kun nama ga’ee gaaffii fi deebiif dhiyaatan qofa jedhan Mr. Maark. Biyyoota addunyaa 184 DV keessatti hirmaatan keessaa Itiyoopiyaan tokko.


text:
Dr Jaabir Abdallaah (Liwa’uul Islaam) Cunqursaa fi roorroo mootummaan biyya keessatti amantaa fi saba keenya irratti raawwataa tureen biyya isaanii irra buqqifamuun waggoota dheeraaf biyya ambaa jiraataa turan. Jijjiirama yeroo ammaa biyyattii keessatti muldhataa jiru hordofuun yeroo dhiyotti gara biyyaa galuuf qophii irra kan jiran tahuun beekameera.
Dr Jaabir Abdallaah eega biyya irraa bahanillee beekumsaa fi humna isaaniitiin hawaasa keenya tajaajilaa turan. Waggoota hedduuf ummata keenya guutuu addunyaa keessa jiraatu kallaattiidhaanii fi Karaa miidiyaalee hawaasaatiin beekumsa isaaniitiin kan tajaajilaa jiran tahuun beekamaadha. Yeroo ammaa kans sagantaa Fataawaa Nuuralhudaa kan midiyaa keenya irratti dhiyaatu irratti gaafilee Islaamummaan walqabate dhihaataniif deebisaa kennuun ummata isaanii tajaajilaa jiru.
Akkasumas qabsoo hawaasni muslimaa karaa nagayaatiin biyyatti keessatti geggeessaa ture, midiyaalee bebeekamoo akka Al Jaziiraaa fi midiyaalee afaan Arabaa heddu irratti dhihaatuun addunyaa beeksisaa turuun isaanii ni yaadatama.
Haaluma walfakkaatuun Aalimni guddaan biyya keenyaa Sheikh Sa’id Ahmad Musxafaa torbee darbe keessa gara biyyaa galuuf qophii irra jiraatuu isaanii gabaasuun keenya ni yaadatama.Fedhii Rabbiitiin Aalimoonni lamaanuu Alhada dhufu Finfinnee akka seenanii fi hawaasni muslimaa bal’aan Simannaa ho’a ni godhaaf jedhame eegama
Ulamaa’ota keenya Rabbiin nagayaan gara ummata akkaan isaan jaallatuu fi biyya isaaniitti haa gahuu jenna.


text:
===============
Ejjenno Waloo
Jaarmiyaalee Siyaasa Oromoo (JSO)
I. SEENSA
Nutii Jaarmiyaaleen Siyaasa Oromoo (JSO) jijjiirama siyaas-dinagdee yeroo ammaa naannoo fi biyya keenya keessatti dhufe irratti yeroo dheeraa fudhannee marii bal’aa geggeessineerra. Qaama hawwaasaa Oromoo adda addaa marisisuun, haala siyaasaa, nageenyaa, dinagidee fi hawaasummaa Oromiyaa, Itoophiyaa fi naannoo gaanfa Afrikaa gaddifagenyaan xiinxalleerra. Mariifi xinxala goone keessatti gaaffi qabsoo Oromoo irratti garaagarummaa bali’aa akka hin qabne hubanneerra. Hanqinni guddaa moora qabsoo Oromoo keessa waggoota dheeraaf ture wal-hubannoofi wal-dhaggeettiin JSO gidduutti dhabamuu ta’uu isaa adda baafanneera. Carraa jijjiiramaa ammaan kana argametti fayyadamuudhaan hanqinoota nu gidduu jiran furuun moora qabsoo Oromoo jabeessuun gaaffii ummatni Oromoo baroota dheeraaf gaafachaa ture, itti qabsaa’aa fi wareegama qaalii itti baasaa ture deebisuuf haala nu danddeesisu adda baasneerra. Kanaafis dhimmoota bu’uuraa Ejjennoo Waloo irratti waaliin qabaachuu qabnu adda baasnee irrattis waliigallee jirra. Dhimmoota bu’uraa Ejjennoo Waloo irratti qabanne kun gaaffii saba Oromoo kan waggoota dheeraaf gaaftamaa turee deebisuuf hedduu ni gargaaru jennee amanna. Ejjennoo Waloo irratti waliigalle kun qabsoo Oromoo sadarkaa olaanaatti ceesisa jennee amanna. Akkasumas mirga sabaa fi sablammoota biroo naannoo Oromiyaa keessa jiraataniifi kan biyyattii keessa jiran hunda kan tiksufi waliinjireenyaa obbolummaa isaan saba keenyaa waliin qaban kan cimsudha jennee amanna. Kana malees, Ejjennoo Waloo Jaarmiyaaleen Siyaasaa Oromoo (JSO) irratti waliif-galan adda baafachuu nu jidduu fi saba Oromoo jiddutti miirri walhubannoo, waldeeggaruufi wal-utubuu, akkasumas dantaa fi fedhii Oromoo bu’uuraa irratti waliin dhaabbachuufi waliin-qabsaa’uu uumuudhaan itti baha qabsoo Oromoo milkeessuuf haalaan kan gargaaruufi kan aangessu ta’uu irratti waliigalleerra.
Nuti JSO qabsoo Oromoo bifa qindaa’eefi tarsimowaa ta’een geggeessuudhaaf uummata Oromoo gidduutti tokkummaan cimaafi waaraan akka mirkannaa’uuf, akkasumas akka dhaabbilee siyaasaa saba tokkoof qabsaa’uutti nu jidduutti miirri walhubannaafi obbolummaa itti fufinsaan akka jiraatuufi cimuuf, darbees dantaa Oromoo bu’uuraa irratti waliin dhaabbachuufi hojjachuudhaan qabsoo birmadummaa Oromoo galmaan gahuun daran barbaachisaa ta’a.
Waliigalatti waltumsiifi qindoominni qabsoo JSO gidduutu umuudhaan galma gahiinsa kaayyoo qabsoo ummata Oromootiif murteessaa ta’uu hubachuudhaan ibsa ejjennoo waloo armaan gadii baafanneerra.
II. DHIMMOOTA EJJENNOO WALOO
Keewwata 1: Tokkummaa Oromoo
Oromoon saba tokko. Saba guddaa seenaa, aadaa, afaan fi egeree ofiif tokkummaan qabsaa’eefi gatii qaalii itti baasaa har’a as gahedha. Iccitiin humnoota cunqursaa jalatti kufuu Oromoo tokkummaan isaa waan cabeef. Ammas iccitiin qabsoon isaa firii argamsiisuu jalqabuun tokkummaan dhaabbatee qabsaa’uu isaati. Keessattuu, waggoota dhiyoo asitti tokkummaan isaa jabaatee sadarkaa hundee hin sochoone irratti ijaaramuu irra gaheera. Daangaa hanga daangaatti miraa fi sagalee tokkoon mirgafi dantaa isaaf qabsaa’ee irra aanuu danda’eera.
Nuti JSO tokkummaa Oromootti sirriitti amanna. Dhimmaa tokkummaa Oromoo irratti ejjennoo cimaa walfakkatuu qabna. Tokkummaafi dantaa Oromootiif dhaabbachuu, cimsuufi tiksuun dirqama lammii fi dhaabbilee Oromoo hunda ti. Waan kana ta’eef:
1.1. Tokkummaa Oromoo ijaaruu, tiksuufi
daran cimsuudhaaf waliin taanee xiyyeeffannaan ni hojjanna. Dhimma
Tokkummaa Oromoo irratti qaamolee hawaasa Oromoo kamiinuu waliin ni
hojjanna. Keessayyuu haayyota, abbootii gadaa, jaarsolii biyyaa, qeerroo
fi qarree, akkasumas mootummaa fi mit-mootummaa Oromoo waliin akkaataa
Tokkummaa Oromoo cimu irratti hadheeffannee ni hojjanna.
1.2. Aggaammii Tokkummaa Oromoo irratti kallattii kamiinuu dhufuuf obsa tokko illee hin qabaannu; waloodhaan taanee dura dhabbachuudhaan ni qolanna.
Kewwata 2: Qeerroof Qarree
Qeerroofi Qarreen humna Oromoo isa guddaa dha. Jijjiirama amma dhufe kana akka dhufuuf aarsaa ol’aanaa kanfaleera. Kanas fiduu kan danda’e Tokkummaa ofii fi Tokkummaa Oromoo eegee waan qabsaa’eef. Qeerroofi Qarreen of duraaf illee humna jijjiiramaafi abdii egeree Oromoo jennee amanna. Tokkummaa Qeerroofi Qarree tiksuuf dirqama Oromoo hundaa ta’uu qaba. Tokkummaa Qeerroofi Qarree tiksuun Tokkummaa Oromoo tiksuu akka ta’es hubatamuu qaba. Nuti JSO sochii fi gochaa Tokkummaa Qeerroofi Qarree miidhan kamirraa iyyuu of qoqqobuu qabna. Qaamolee Qeerroofi Qarree tokkummaa dhabsiisuufi maqaa balleessuuf yaalan kamuu waliin dura dhaabbannee irraa ni faccisna.
2.1. Qeerroofi Qarreen jijjiirama ammaa dhufe kana tiksuufis ta’e nagaafi tasgabbiin waaraafi dimookraasiin eegalame lafa akka qabatu, akkasumas dinagdee keessattis shoora isaa akka taphatu ni jajjabeesina.
2.2. Egereen ummata Oromoo Qeerroofi Qarree waan ta’eef tokkummaa Oromoo tiksuu keessatti gaheen isaa guddaadha. Kanaafu ejjennoo waloo JSO kanaafi safuufi laguu JSO hubatee akka hojiirraa olchu hubannoo akka argatu ni hojjenna.
2.3. Qeerroofi Qarreen hundee tokkummaa Oromoofi abdii egeree Oromoo waan ta’eef qaama Oromoo diiguuf hojjetan kamiifuu akka hin saaxilamne of-eeggannoo cimaa ni goona. Haala yeroos hubatee akka socho’uufi muuxannoo akka argatan gahee keenya ni baana.
2.4. Qeerroofi
Qarreen jijjiirama ammaa jiru ittichuufis ta’e sirna dimookraasii lafa
qabachissuuf heeraafi seera biyyattii kabajuufi akkasumas kabachiisuuf
akka hojjetuuf naamusa, dandeettifi hubannoo isaanii cimsuu irratti ni
hojjenna.
2.5. Qeerroofi Qarreen miseensa dhaaba siyaasaa kamiyyuu yoo ta’an iyyuu tokkumma qeerroofi qarree tiksuun tokkummaa Oromoo eeguufi egeree Oromoo galmaan gahuuf gaachana akka ta’an hubachisuun garagarummaa dhaaba siyaasaatiin okkorafi wal-qoodinsa akka hin uumne hubannoo isaanii cimisuu irratti ni hojjenna.
Keewwata 3: Sabboonummaa Oromo
3.1. Sabboonummaan Oromoo seenaa, aadaa, sirna Gadaa fi Afaan Oromoo irratti ijaarame. Qabsoo fi egeree waliinii Oromootiifis humna guddaadha. Kanaaf seenaa Oromoo qorachuu fi beksisuun, aadaafi Afaan Oromoo dagagsuufi misoomsuun, sirna Gadaa kunuunsuufi ol baasanii mul’isuun Sabboonummaa Oromoo cimsuu ta’uu hubachuudhaan gahee keenya ni baana. Sabboonummaan Oromoo mirgaafi walqixxummaa sabootaafi sablamootaa biroo ni kabaja; akka wal-simus ni hojjenna. Sabootaafi sab-lammoota sabboonummaa Oromoo kabajan waliinis hariiroon obbolummaa akka cimuu ni hojjenna.
3.2. Bu’uurri tokkummaa Oromoo sabboonummaa
Oromooti. Sabboonummaa Oromoo eeguun tokkummaa Oromoo ijaaruuf, tiksuufi kunuunsuu ta’uu ni amanna. Sabboonummaa Oromoo, Oromoo fi Oromiyaa ijaaruuf humna bakka bu’iinsa hin qabnedha. Kanaafis Sabboonummaa Oromoo akka dagaaguuf ni hojjanna. Sabboonummaa Oromoo diiguuf yookin laaffisuuf aggaammii godhamu kamuu waliin qolachuuf ni hojjanna.
Keewwata 4: Waa’ee Ce’umsaa fi Jijjiirama
Jijjiiramni siyaas-dinagdee ammaan kana akka biyyatti dhufe bu’aa qabsoo ummata biyyattiti. Qabsoo kana keessatti ummatni Oromoo qooda olaanaa taphateera jechuun ni danda’ama; arsaa guddaas kaffaleera. Oromoon golee kam-jiru hundi gumaacha taasiseera. Kanaaf jijjiiramichi gumaacha hundaan kan dhufe ta’uu ni fudhanna. Gareen yookin qaamni tokko yookin muraasni qofaatti galata itti fudhatu miti. Kana waan ta’eef:
4.1. Jijjiiramichi gummaacha Oromoofi sabootaafi sab-lammoota biyyattii hundan, faayidaa ummata biyyattii hundaaf kan dhufe jennee amanna. Saba Oromootiifis ta’e sabootaafi sab-lammoota cunqurfamaa turan hundaaf carraa argamee hin beekne, carraa gaarii qabatee kan dhufe waan ta’eef jijjiiramicha milkeessuufi itichuun gahee hunda keenyaa ti.
4.2. Jijjiiramni kun haalaa fi sababa kamiinuu duubatti sigigaachuu yookin deebi’uu hin qabu. Jijjiiramichi duubatti deebi’uu jechuun bu’aan qabsoo ilmaan Oromoo duubatti akka deebi’eefi carraan saba keenyaaf uumame akka fashalatti fudhachuu qabna. Kana ammoo haalaa kamiinuu hayyamuu hin qabnu. Kanaaf jijjiiramicha ceesisuun dirqama hunda keenyaa ti. Kana dhugoomsuuf ammoo mootummaa fi paartii biyya geggeessuu waliin dhaabbannee ciminaan ni hojjanna. Mootummaanis qaamni hundi akka qooda fudhatan gochuu qaba. Jijjiirama kana ceesisuuf Mootummaan Naannoo Oromiyaafi dhaabbiilee siyaasaa Oromoo hundi wal tumsanii waliin mari’achaafi walhubachaa deemuu qabu.
4.3. Jijjiiramni kun
ce’uufi itituu kan danda’u bifa dhaabbatummaa (institutionalized) yoo
qabaateefi uummata keenya gara dakaa jiru bira yoo gahe dha.
Jijjiiramichi akka lafa qabatu, darbees akka ce’uuf humna tokko taanee
waliin dhaabbannee ni hojjanna. Hojii mootummaan gama kanaan hojjatus ni
deggarra. Keessaayyuu jijjiiramichi caasaa mootummaa hundaa bira akka
gahu, keessattuu gara caasaa dakaatti akka bu’uu ni deggarra. Uummannis
jijjiiramicha lafa qabsiisuuf itti fufiinsaan akka deggaru gama keenyaan
waan nurraa eegamu ni baana.
Keewwata 5: Nagaa, Tasgabbii fi Ol’aantummaa Seeraa
Ce’umsa kana milkeessuufis ta’ee jijjiiramicha haala waaraa ta’een dhugoomsuuf nagaa fi tasgabbiin sadarkaa naannoofi biyyaatti jiraachuun isaa dhimma murteessaa ta’a. Hojii nagaa buusuufi ol’aantummaa seeraa kabajuufi kabachiisuu dhimma dursa argachuu qabu ta’uu ni hubanna. Bu’ura kanaan:
5.1. Qe’een Oromoo nagaan oolee nagaan akka bulu;
uummanni Oromoo hundi nagana bahee akka galuuf qaamolee dhimmi ilaallatu
hundaa waliin ni hojjanna.
5.2. Nuti JSOs sochii siyaasaa taasisnu keessatti ol’aantummaa seera kabajnee socho’uuf
dirqama akka qabnu ni hubanna. Bakka ol’aantummaan seeraa cabee argamettis itti gaafatamummaan akka mirkannaa’uuf ni tumsina.
5.3. Sochii mootummaan nagaa buusuufi ol’aantummaa seeraa kabachiisuuf taasisus ni deeggara. Olaantummaa seeraa kabachiisuufi nageenya ummataa mirkaneessuu irratti qaamni humnatti gargaaramuufi meeshaa waraanaa hidhachuuf mirga qabu mootummaa qofa akka tae ni amanna. Lammiileen meeshaa waraanaa hidhachuu kan qaban karaa seerri biyyattii hayyamuun qofa ta’uu akka qabus ni hubanna. Daldala kontirobaandii fi daddabarsa meeshaa waraanaa naannoo keenya keessattiis ta’e biyyatti keessatti geggeeffamu cimsinee ni balaalleffana; ittisuufis gahee keenya ni baana.
5.4. Qaamoleen mootummaa keessattuu qaamoleen nageenyaa fi seeraa,
hojii isaan hojjattan daangaa seeraan taa’e keessatti akka ta’uu qabu ni
hubachiifna. Bakka daangaan seeraa qaama kamiinuu irra tarametti
mootumman itti gafatamummaa akka qabu ni hubachiisna. Maqaa olaantummaa
seeraa kabachiisuu jedhu dawoo godhachuun dhiibbaan mirga namoomaafi
dhiibbaan dhaabbiilee siyaasaa kamirrattiyyu akka hin geenye ni
qabsoofna.
5.5. Ce’umsa kana milkeessuun qaamolee mootummaa bilisa ta’an ijaaruu gaafata. Wabiin mirga namoomaa fi sirna dimookiraasiis qaamolee cimoo fi bilisa ta’an ijaaruudha. Mootummaan caasaan nageenyaa fi seeraa siyaasa irraa bilisa ta’anii akka ijaaramaniifi gartumalessummaan akka hojjatan dandeettii isaanii cimsuu qaba. Kana malees qaamooleen mootummaa hundi tajaajila hawaasaaf kennan hundi babsiifi loogii malee seeraa, sirnaafi hojimaata jiru qofa irratti hundaa’uun tajaajila kennuu qabuu. Gama kanaan hojii hojjatamu cimee akka itti fufu ni deggarra.
Keewwata 6: Ol’aantummaa Heeraa
6.1. Heerri seera ol’aanaa biyya tokkooti. Maddi aangoo mootummaa Heera biyyatti akka ta’ee fi sochiin mootummaas daangaa aangoo Heericha keessatti taa’en qofa akka ta’u ni amanna. Jijjiiramni amma taasifamaa jirus tumaalee Heerichaa karaa kabajeen geggeeffamuu akka qabu ni hubanna. Nuti JSO olaantummaa Heera biyyattii [amma hojiirra jiru] guutummaatti ni fudhanna; ni kabajna.
6.2. Tumaaleen Heericha fooyya’u qaban yoo jiraatan deemsa Heerichaa fi seeraan tumame eeggatee akka fooyya’uu danda’anis ni amanna. Kunis karaa ol’aantummaa Heerichaa kabajeefi marii qaamolee siyaasaafi hirtaa qaban hundaa fi hirmaannaa uummata bal’aatiin qofa ta’uu qaba.
6.3. Kanaan alatti gochaa Ol’aantummaa Heerichaa cabsuuf godhamu kamuu fudhatama hin qabaatu; duras ni dhaabbanna.
6.4. Kanneen Heericha humnaan diiguuf, karaa mul’ataafi hin mul’anneen socho’an, nuti JSO waliin taanee dura ni dhaabbanna. Qaamoolee Heericha irratti amantaa walfakkaataa qabanii waliinis hojjachuuf qophiidha.
Keewwata 7: Sirna Federaalizimiifi Dimookiraasii
7.1. Itoophiyaan biyya sabaafi sab-lammii hedduuti. Sabaafi sab-lammiin biyyattii eenyummaa isaaniifi walqixxummaaf qabsaa’aa turaniiru. Itoophiyaan rakkoo keessa kan kuftee turte sirna sirrii mirga sabaafi sab-lammii kabachiisu danda’u tolfachuufi hojiirra oolchuu dadhabuudhaan akka ta’e ni hubanna. Kana irraa kan ka’e sirni federaaliizimii sabdaneessa (multinational federalism) Itoophiyaaf kan filannoo biraa hin qabnedha jennee ni amanna. Sirni federaalizimii biyyattiin itti ijaaramte kun bu’aa qabsoo ummata Oromooti jennees ni amamnna. Sirni federaalizimii dimookiraasii malee bu’aa akka hin buufnes sirriitti hubanna.
7.2. Sirna federaalizimii biyyatti keessatti sadarkaa federaalaatti sabootaafi sab-lammoota biroo waliin biyya bulchuu (shared rule) fi sadarkaa naannootti immo ofiin of bulchuun bu’ura sirnichaati jenne amanna. Bu’ura kanaan aangoon sadarkaa mootummaa federaalaatti bu’ura baayyina ummataatiin qoodamu qaba; kunis akka mirkaanaa’u qindoominaan ni hojjenna.
7.3. Sirni federalizimii sabdaneessa ta’e, sirna dimookiraasiin deggaramee, qabatamaan akka dhugoomufi hojiirra ooluuf waliin taanee ni hojjanna. Qaamolee amantaa walfakkaataa qabanii waliinis ni hojjanna.
7.4. Wabiin Itoophiyaa sirna dimookiraasii ijaaruu dha. Itoophiyaa sirnni dimookiraasii birmadummaan uummataa fi walabummaa lammiilee itti mirkannaa’e ijaaruun dirqama ta’a. Sirna dimookiraasii ijaaruuf ammoo dirree dimookiraasii bal’isuun, jaarmiyaalee siyaasaa walabumman akka socho’an haala mijeessuun, ol’aantummaa seeraaf bitamuu fi mirga lammiilee kabajuufi kabachiisuun dimmoota murteessoo ta’an keessaa isaan muraasa. Kanaaf ammoo mootummaa fi paartiin biyya bulchu qooda adda duree ni qabaatu.
7.5. Uummanni mootummaa ofiin filateen akka bulu, mootummaa ijaarrates to’achuu akka danda’uuf, filannoo ifaa, bilisaa fi haqa qabeessa ta’e geggeessuu tarkaanfii jalqabbii fudhatamuu qaban ta’uu ni beekama. Sagalee uummataa kabajuufi aangoo karaa nagaatiin walitti dabarsuudhaan dimookiraasii shaakaluu eegaluun hedduu murteessaa ta’a.
7.6.
Murtii uummataa kabajuufi aangoon inni dhumaa kan uummataa ta’uu
amananii fudhachuu fi itti hojjachuun dirqama ta’a. Qaamolee mootummaa
fi miti-mootummaa ciccimoo sirna dimookiraasiif utubaa ta’an ijaaruu
hedduu murteessaa ta’a.
7.7. Dimookraasiin Itoophiyaaf, Itoophiyaanis dimookiraasiidhaaf haaraa ta’uu danda’a. Sabni Oromoo garuu duudhaa fi sirna dimookraasiitiif haaraa miti. Sirni Gadaa Oromoo duudhaa dimookiraasii irratti kan ijaarame ta’uu addunyaanuu erga fudhatee bubbuleera. Duudhaalee sirni Gadaa ijaarsa sirna dimookraasii Itoophiyaa kanaa keessatti itti dhimma bahuun aadaa dimookiraasii saffisaan dagaagsuuf gumaacha cimaa akka qabu ni amanna.
7.8. Duudhaa Gadaan qabu uummata Oromoo akka itti dhimma bahatu, darbees Itoophiyaa ijaaruu keessatti gumaacha akka inni godhuuf ni hojjanna. Nuti JSO illee hariiroofi waldorgommii geggeessinu keessatti duudhaa Gadaatti dhimma bahuun barbaachisaa akka ta’e ni hubanna.
Keewwata 8: Bilisummaa Qaamolee Seeraafi dhaabbiilee dimookrasii]
8.1. Manni murtii cimaa fi bilisa ta’e bu’uura dimookiraasiifi wabii bilisummaafi mirga lammiileeti. Qaamoleen nageenyaa fi seeraa loogii siyaasaa irraa bilisa ta’an qabaachuun sirna dimookiraasii gadidhaabuuf hedduu barbaachisoo dha.
8.2. Qaamoleen dimookirsaasii kan akka Boordii Filannoo, Koomishiinii Mirga Nammoomaa fi kan biroon illee cimuu qabu.
8.3. Manneen murtii, qaamolee seeraa fi nageenyaa, fi qaamolee dimookiraasii bilisa ta’an ijaaruufi cimsuun ce’umsa fi imala gara dimookiraasiitti taasifamuu tumsuu akka ta’e ni hubatna. Qaamolee kana bu’ura cimaa irratti ijaaruuf xiyyeefannoo kennee hojjachuun dirqama mootummaati jenne amanna. Nutis JSO dhimma kana irratti qooda nurraa eegamu bahuf qophiidha.
8.4. Nuti JSOs qaamolee kanaafi aangoo isaaniitiif beekamtii guutuu kennuun dandeettii cimsachaa akka deemaniif deggarsa barbaachisu ni taasifna.
8.5. Ijaarsa sirna dimookraasii keessatti qoodni miidyaalee bilisaa murteessaadha. Miidiyaaleen dhuunfaafi miidiyaaleen ummataa (public media) yeroo ammaa kana haqaafi al-loogummaatiin hojjecha akka hin jirre ni hubbanna. Adeemsi kun ijaarsa dimookraasiifi sirna federaalizimii sabdaneessaa biyyattiin ijaaruu yaaltuuf balaa guddaadha jennee amanna. Kanaaf miidiyaaleen walabaa ta’anii loogii malee ummata hunda walqixxee tajaajilaniifi itti gaafatamummaa qaban akka ijaaraman waltumsinee ni hojjenna.
8.6. Mediyaaleen ummataa qabeenya uummataa waan ta’aniif dhaabbilee siyaasaa hundumaa wal-qixaafi al-loogiitiin tajaajiluu akka qaban ni amanna, kunis akka mirkanaa’u ni hojjenna.
Keewwata 9: Oromoo Gama Hundaan Aangessuu
9.1. Uummanni Oromoo bara dheeraaf dirree siyaasaa irraa maqfamee, dinagde fi hawaasummaa biyyattii irraa akka hin fayyadamne moggaatti qabamee uummata ture dha. Qabsoo taasiseen gama siyaasaatiin bu’aa akka laayyootti hin ilaalamne argatee jira. Hanga gaaffiin isaa guutummaatti deebi’utti qabsoo isaa itti fufuu qaba. Qabsoon inni godhu garuu siyaasa qofaatti daanga’uu hin qabu. Gaaffiin siyaasaa guutummaatti deebi’uu kan danda’u, Oromoon gama hundaanuu yoo aangeffamedha. Oromoo dinagdee fi haawaasummaadhaan aangessaa deemuu irratti waliin taanee xiyyeeffannoon ni hojjenna.
9.2. Ummatni keenya bal’inaan hiyyummaa keessa jiraata. Kan jiraatus baadiyyaa keessa hojii qonnaa fi horsiisaatiin. Hojii kanaan kan biraan haa hafuu oomisha nyaataan isa gahuu danda’u illee oomishachuu hin dandeenye. Kanuma omishatuufis gabaa fi gatii madaalawaa argachaa hin jiru. Ijoolleen Oromoo barattes hojii argachaa hin jirtu. Qeerroon mirga saba isaaf qabsaa’uuf karaatti ba’e ammallee hanga barbaadamu hojiitti hin galle, karaadhuma irra jira. Naannoo keenya keessatti hojii-dhabummaan haala yaadeessa akka ta’e ni hubbanna. Rakkoo kana furuuf mootummaan cinatti tumsa JSO fi qaamolee hawaasaa biroo hunda akka barbaadu itti amanna.
9.3. Hojii dhabdummaatiin walqabatee rakkoon cimaa jiru dhimma aadaa hojii ummata keenyaa keesumaayyuu dargaggoota keenyaati. Hojii xixiqqaa hojjechuu irraa kaasee carraa hojii jiru hunda daguuganii itti fayyadamuu irratti hanqinni hawaasa keenya bira jira. Hojii tuffachuun bal’inaan ni mul’ata. Kanaaf aadaa hojii hawaasa keenyaa, keesumaayyuu dargaggoota keenyaa guddisuufi dagaagsuu irratti nuti JSO tumsa nurraa eegamu hunda ni goona.
9.4. Oromon baadiyyaa keessa iyyummaan jiraachuu isa irraan kan ka’e humna siyaasaa fi dinagdee cimaa ta’uu osoo hin danda’in yeroo dheeraaf tureera. Waan kana ta’eef ummata keenya gama dinagdeefi hawaasummaan aangessuun dhimma yeroon itti hin kennamnedha. Nuti JSO Oromoon dhuunfaanis ta’ee gurmaa’ee sochii dinagdeefi hawaasummaa keessa akka galu, jabaatee akka hojjatu, waan nurraa barbaachisu hundaa ni goona.
9.5. Mootummaan uummata keenya sochii dinagdee fi hawaasummaa bal’aa keessa galchuuf haala mijeessuuf, carraa hojii bal’inaan magaalaafi baadiyyaatti uumuuf hojii hojjatu keessatti deggarsa barbaachisu ni taasifna.
9.6. Imaammata investimentiifi
magaalaa (urbanization) irratti hanqinoota jiran waliin ilaallee akka
fooyya’an ni hojjena. Investimentiin naannoo Oromiyaa keessatti godhamu
haala fayyadamummaa hawaasa qe’ee mirkaaneessuun akkasumas eegumsa haala
naannoo haala hin miineen akka geggeeffamu waltumsinee ni hojjenna.
Investimentii geggeeffamu keessatti qonnaan bulaa Oromoo qabiyyee isaa
qabatee akka hirmaatu ejjennoo tokkoon ni hojjena.
9.7. Investimentii biyya keessaafi alaa harkisuuf dhimmooti hudhaa ta’an kanneen akka bu’aa-ba’ii biirookrasii, faaynaansii ykn hojimaata bankiifi sirna gibraa (taxation system) akka fooyya’an wal deggarree ni hojjenna. Akkasumas babal’ina investimentii harkisuuf ol’aantummaa seeraa fi nageenyi amansiisaafi waaraa murteessaa waan ta’eef nageenya waaraafi haala miija’aa umuuf tumsaan ni dhaabbanna, ni hojjenna.
Keewwata 10: Aadaa fi Afaan Oromo
10.1. Sabboonummaan Oromoo ibsituu eenyummaa isaa kan ta’an aadaa fi Afaan isaa jaallachuu irraa madda. Aadaa fi Afaan isaa tursiifachuufis bara hedduu qabsaa’e. Biyya kana keessatti haqummaan Afaanii jiraachuun dirqama. Kanaafis haqummaan afaanii biyyattii keessatti akka mirkanaa’u qindoominaan ni hojjenna.
10.2. Afaan Oromoo heeraanis gochaanis safartuu kamiinuu afaan hojii mootummaa fi afaan hariiroo hawaasummaa ta’uu wanti isa hanqisu akka hin jirre ni hubanna. Waan ta’eef Afaan Oromoo afaan hojii mootummaa federaalaa akka ta’u hadheeffannee waliin hojjanna.
10.3. Manneen hojii mootummaa federaalaa, dhaabbileen miti-mootummaafi dhuunfaa, magaalotaafi baadiyyaa Oromiyaa keessatti ummata keenyaaf Afaan Oromootiin tajaajila akka kennan taasisuuf ni hojjanna. Kun heeraanis gochaanis hojiirra ooluu qaba jennee amanna.
10.4. Oromoota naannoo Oromiyaa ala naannoolee biraa keesssa jiraatan afaan isaaniifi aadaa isaanii akka dagaagsatan, mirgi afaan isaaniitiin barachuu akka kabajamuuf wal tumsinee hojjenna.
10.5. Sabaafi
sab-lammiin biroon Oromiyaa keessa jiraatan Afaan Oromoo fedhanii akka
barataniifi itti dhimma bahan ni jajjabeessina. Naannoleefi sabaafi
sablammiileen biroon ilaalcha gaarii Afaanichaaf akka qabaataniif
irratti ni hojjanna.
10.6. Midiyaaleen Afaan Oromoo akka babal’atan ni tumsina. Kanneen ammaan kana Afaan Oromootti hin fayyadamne illee akka itti dhimma bahan ni jajjabeessina. Akka biyyaattis midiyaaleen hundi haqummaa afaanii sabaafi sab-lammoota akka eegan ni qabsoofna. Ogbarruu, Artiifi filmiin Oromoo akka dagaaguufi guddatu ni jajjabeesina.
10.7. Mootummaa fi qaamoleen barnootaa aadaa fi Afaan Oromoo guddisuuf xiyyeeffannaan akka hojjatan dhiibbaa ni goona; ni tumsinas.
Keewwata 11: Lafa fi Daangaa Oromiyaa
11.1. Oromoof lafti isaa lafee isaati. Lafti guddinaafi dagaagina Oromoof qabeenya bu’uraafi murteessaadha. Bu’urri qabsoon Oromoo gaaffiiwwan abbaa biyyumma fi abbaa lafaa isaa ta’uun kan walqabatanidha. Sochiidhuma jijjiiramaa amma dhufe kana illee yoo ilaalle dhimmi dhiyeenyaan Oromoo daangaa hanga daangaatti sochoose saamicha lafaa isa mudatedha jechuun ni danda’ama. Kanaaf nuti JSO dhimma lafaa fi daangaa Oromoo kabachiisuu irratti ejjennoocimaan waliin hanga dhumaatti dhabbanna.
11.2. Saamichi lafaafi qubsummaa seeraa alaa lafa Oromoo irratti bifa adda addaatiin bal’inaan adeemsfamu kutannoon dura ni dhaabana. Daangaa Oromiyaa tokkummaan dhaabbanne ni kabachiisna. Uummatni naannoo dangaa irra jiraatan nagaa fi obbolummaan akka waliin jiraatan ni hojjenna. Qaamolee fi uummatoota biroo waliin dangaa irratti walittibu’iinsi yoo umame karaa nagaa furuuf ni hojjanna. Bifa kamiinu babal’ina seeraan ala daangaafi lafa Oromoo irratti geggeeffamu gonkummaa fudhatama kan hin qabne ta’uu isaa cimsinee akeekkachiisna.
11.3. Investimentiifi misoomni qaama kamiinuufi bifa kamiinuu naannoo
Oromiyaatti geggeeffamu ummata Oromoo kan hirmaachise, abbaa lafummaa
Oromoo kan mirkaneesseefi nageenyaa qabeenya umamaa naannoofi
hawaasummaa kan mirkaneesse akka ta’u tokkummaan ni hojjenna.
11.4. Sababa babbal’ina magaalotaafi investimentiitiin kanaan dura ummata qabiyyee isaanii irraa buqqa’aniif kaffaltiin beenyaa kaffalame madaalawaa akka hin taane ni amanna. Ummatni sababa kanaan buqqaa’anis maatii isaanii waliin bittinnaa’anii jireenya gadadoo keessa jiru. Kanaaf lammiileen sababa kanaan miidhaman bifa amansiisaa ta’een akka deebi’anii jireenya isaan jaarataniif ni hojjanna. Gara fuulduraas imaammanni misoomaa, guddina magaalaafi fayyadama lafaa hirmannaa, fayyadamummaa qonnaan bulaa jiddu galeessa godhate akka ta’u ni qabsoofna.
11.5. Finfinneen Magaalaa gudditti Oromiyaafi teessoo mootummaa Itoophiyaati. Kana raggaasisuuf tokkummaan dhaabbannee ni hojjenna.
11.6. Saamicha lafaafi babal’ina seeraan alaa magaala Finfinneefi naannoo isheetti geggeeffamu ejjennoo tokkoon dura ni dhaabbana.
11.7. Qubsuma seeraan alaa Finfinneefi naannoo isheetti akkasumas naannoo Oromiyaa keessatti bifa qindaa’een geggeeffamuu dura ni dhaabbanna. Dhimma kana dhaabbisuuf mootummaan tarkaanfii seeraa akka fudhatuuf akka sirreessuuf dhiibbaafi deggarsa barbaachisu hundaa ni taasifna. Caasaa mootummaafi qaama biroo gochaa seeraan alaa kana keessaa harka qaban irratti tarkaanfii seeraan itti gaafatamummaa mirkanneessuu akka fudhatamuuf ni hojjanna.
Keewwata 12: Hariiroo Sabaafi Sab-lammootaa
12.1. Oromiyaa keessa sabaafi sablammii hedduutu jiraata. Qubsumni Oromoos sabaafi sab-lammii biroon waliin kan wal dangeessudha. Oromoon miliyoona hedduun lakkaawwamus naannoolee sabaafi sab-lammii addaa addaa keessa jiraata. Dantaan Oromoo kan kabajamu, dantaan sabaafi sablammoota biroos kan kabajamu mirgaa walii waliif beekanii nagaan, walkabajaafi walhubannaan waliin jiraachuudhaan akka ta’e ni hubanna; ni hubachiisna.
12.2. Ummata Oromoo naannoolee biroo yookin sabaafi sab-lammii biroo keessa jiratan mirgi isaanii guutummaatti kabajamee akka jiraatan tokkummaan waliin hojjeena. Qe’eefi qabeenya isaaniirraa akka hin buqqaaneefis ni hojjanna. Ummatni qe’ee isaaniirraa buqqa’anis gara qe’ee isaaniitti akka deebi’an wal tumsinee hojjenna.
12.3. Sabaa fi sablammootni biroo naannoo keenyaa keessa jiraatanis mirgi isaanii guutmmaan kabajamee uummata Oromoo waliin walkabajuudhaan akka jiraataniif ni hojjanna. Lammiileen kun qe’eefi qabeenya isaniirraa akka hin buqqaaneef ni hojjanna.
12.4. Uummanni Oromoo sabaafi sablammii biroo waliin hariiroo obbolummaa qabaatee nagaafi bilisummaadhaan akka jiraatu qaamolee dhimmi ilaalu hundaa waliin ni hojjanna.
Keewwata 13. Dhimmoota gaanfa Afriikaafi ummata Oromoo
13.1. Biyyootiin Gaanfa Afriikaa hiyyummaa, lolaafi gogiinsaan gaaga’amaa ta’uun kan beekamu yoo ta’u hariiroon biyyoota kana gidduu jirus wal shakkii, walitti bu’iinsaafi wal-muddiin kan guutamedha. Daangaa idil-addunyaan gidduu isaanii jiraatullee hariiroon qubsummaa uummatootaa daangaa ce’u bal’inaan jira. Kunis sababa wal shakkiifi walitti bu’iinsa naannoo kanaa ta’ee jira. Kana irraa kan ka’e nageenyifi tasgabbiin biyyaa tokkoo nageenyaafi tasgabbii biyya olla irratti hiika guddaa ni qabaata. Kanaaf rakkooleen biyyoota Gaanfa Afriikaa wal xaxaafi walitti hidhamaa waan ta’eef furmaata wal fakkaatu akka barbaaduufi wal tumsuun hojjetamuu akka qabu ni amannaa. Kanaaf nagaafi tasgabiin biyyoota Gaanfa Afriikaafi obbolummaan sabaafi sablammoota Gaanfa Afriikaa keessaa akka cimuufi nagaan waaraa akka bu’u wal tumsinee hojjenna.
13.2 Nageenyiifi tasgabbiin Itoophiyaa akka waliigalaattiifi nageenyiifi tasgabbiin Oromiyaa nageenyaafi tasgabbii biyyoota Gaanfa Afriikaa waliin walitti hidhamiinsa cimaa waan qabuuf hariiroo keenyaafi imaalli keenya dhimma kana yaada keessa akka galchu ni goona. Egereen ummattoota Gaanfa Afriikaa akka waliigalaatti egeree ummata Oromoo waliin kan walitti hidhate waan ta’eef ummata Oromoofii ummattootaafi biyyoota Gaanfa Afriikaaa gidduutti hariiroo obbolummaafi wal hubannoo akka umaamu waliin hojjenna.
Keewwata 14: Waltajjii Idilee JSO, Haayyotaafi Qaamoolee Hawaasaa /Civic Society/
Haala yeroo xinxaluun hubbannoo walfakkaatu qabaachuuf kan fayyadu
waltajjii idilee kan hoggantootti dhaabbiilee siyaasaa,
haayyotni/beektotni Oromoofi qaamoleen hawaasaa adda addaa (civic
society) fi namooti beekamoo itti hirmaatan hundeeffachuun barbaachisaa
ta’uu itti amanna.
14.1. Haala yeroofi jijjiirama yeroo irraa gara yerootti umamu xinxaluun eegeree Oromoo akeekuuf, jijjiirama ammaa eegalame itti fufsiisuu fi itichuuf, tokkummaa ummata Oromoo tiksuuf waltajjiin idlee jaarmiyaalee siyaasaa Oromoofi haayyota Oromoofi dhaabbiilee hawaasaa/civic society/ dhaabbiin qabaachuun murteessaadha. Waltajjii idlee kun ji’a tokkotti yeroo tokko ni geggeeffama.
14.2. Waltajjii idilee kun qorannoowwan dhimma siyaasa, dinagdee, hawaasaaummaa Oromoofi gamaggama haala yeroo biyyaattiif naannoo Oromiyaa irratti kan xiyyeeffatu ta’a.
KEEWWATA 15: Hundeeffama Gola Marii Hogganotaa Jaarmayaalee Siyaasaa Oromoo
Jijjiirama amma eegale kana wal bira dhaabbanne ceesisuun qabsoo haqa Oromoofi ummata Oromootiif faayidaa guddaa qaba. Yeroo murteessaa kana keessatti qabsoo Oromoo milkeessuuf akkasumas Ejjennoo Waloo kana hojiirra oolchuuf, JSO gidduutti ilaafi ilaamee uumuuf, hanqinootaafi doggoggora umaman sirreessuuf, akkasumas haala qabatamaa yeroo waliin gamaggamuufi wal-hubachiisuuf qaama olaanaa hundeessuun barbaachisaa ta’ee argameera. Bu’ura kanaan:
15.1. Gola Marii Hoggansa Jaarmiyaale Siyaasa Oromoo (Oromo Leadership Council) hundeeffachuuf waliigalleerra.
15.2. Gola Marii Hoggansa Jaarmiyaale Siyaasa Oromoo (Oromo Leadership Council) kun waltajjii idilee hoggantoota olaanaa dhaabaa (hayyu dureewwan) irratti hirmaatan ta’a.
15.3 Hundeeffamaafi Hojimaata Gola Marii kanaa ilaalchisee Gola Marichaa dambii of danda’e ni qopheeffata.
Nuti Jaarmiyaalee Siyaasa Ejjenno Waloo Oromoo (JSO) kanaa olitti tarreeffaman itti amanuun waligaluu keenya mallattoo keenyyan ni mirkaneesina.
Maqaa Jaarmiyaalee Siyaasaa Mallattoo Guyyaa
1. ………………………..
2………………………….
3…………………………
4…………………………
5……………………………
6………………………….
7…………………………..


text:
Gargaarsa WFP argachuuf eenyutu mirga qaba?
Walumaagalatti, gargaarsa WFP argachuuf ulaagaa guutuun adeemsa xiyyeeffannoo kennuutiin kan murtaa’u yoo ta’u, kunis maddoota odeeffannoo hedduu irratti hundaa’a, kunis odeeffannoo yeroo UNHCRtti galmooftan argamu dabalatee, yeroo tokko tokko immoo odeeffannoo af-gaaffii madaallii keessatti walitti qabame.
Murteen kun haala maallaqaa, baay’ina miseensota maatii, gargaarsa biroo argachuuf salphaa ta’uu, fedhii addaa, balaa eegumsaa, haala fayyaa fi wantoota biroo hedduu dabalatee wantoota walitti makaman hedduu ilaala.
Sana booda, dhimmoonni hundi wal bira qabamanii maatii baay’ee saaxilamoo ta’an, kanneen sarara hiyyummaa gadi bu’anii fi balaa eegumsaan walqabateef baay’ee saaxilaman adda baasuudha. Maatii saaxilamoo ta’an kanatu sana booda adda baafamee WFPn deeggaramuudha.
Gargaarsa WFP akkamittan galmaa’uu danda’a?
Gargaarsa nyaataaf
Baqattoonni gargaarsa nyaataa WFP argachuuf ulaagaa guutan UNHCR (kanneen madaalamanii fi baay’ee saaxilamoo ta’anii adda baafaman) adda baafamanii tarreewwan gargaarsaa WFP waliin qoodamu.
Gargaarsa soorataa dubartoota ulfaa fi hoosisaniif
Haadholiin baqattoota daa’imman umuriin isaanii waggaa 2 gadi ta’e ykn dubartoonni baqattoota ulfaa ta’an gargaarsa soorataa WFP argachuuf galmaa’uu kan danda’an erga iyyannoowwan banamee fuula Feesbuukii WFP irratti maxxanfamee booda (link as irraa argattulink).
Dubartoonni baqattootaa gargaarsa soorataa WFP argachuuf ulaagaa guutanis UNHCR (kanneen madaalamanii fi akka baay’ee saaxilamoo ta’anitti adda baafaman) adda baafamanii tarreewwan gargaarsaa WFP waliin qoodamu.
*Yeroo ammaa gargaarsa soorataa kanaaf iyyanni cufamee jira.
Sagantaa Nyaata Leenjiif jedhuuf
Yeroo argamu, hidhannoon iyyannoo sagantaa Nyaata Leenjiif oolu fuula Feesbuukii WFP irratti beeksifama (link as irraa argattu), karaa Hoggantoota Hawaasaa fi michoota WFP. Baqattootaa fi miseensota hawaasa keessummeessitoota hundaaf iyyannoo banaadha.
Ulaagaaleen filannoo gosa koorsii tokkoon tokkoo isaanii ulaagaa damee ogummaa koorsii ykn leenjii tokkoon tokkoo isaanii wajjin walqabatu irratti hundaa’uun garaagarummaa qabaata.
*Yeroo ammaa iyyanni sagantaa nyaata leenjiif dhiyaatu cufamee jira.
WFP baqattootaaf gargaarsa akkamii kenna?
WFP baqattoota biyya Masrii keessa jiraataniif gargaarsa gosa 3 kenna. Isaanis:
Gargaarsa nyaataa
Gargaarsi nyaataa WFP’n baqattootaaf kennu nama tokkoof jijjiirraa maallaqaa yoo ta’u, manneen daldalaa michuu ta’an keessatti ykn maallaqaan bakka gurgurtaa 140,000 ol guutuu biyyattii keessatti karaa kaardii fayyadamaa dhuunfaatiin furuu danda’a.
Gargaarsi kun baqattoota baay’ee saaxilamoo ta’uun isaanii adda baafamaniif ji’a ji’aan kennama (ulaagaa saaxilamummaa ilaalchisee odeeffannoo dabalataa argachuuf ulaagaalee xiyyeeffannoo kennuu ilaalchisee gaaffii 2 ilaali).
Adeemsa furuu ilaalchisee bal’inaan fayyadamtootaaf yeroo gargaarsa kana yeroo jalqabaaf argatan qaamaan fi karaa odeeffannoo quunnamtii isaanii galmaa’ee ni beeksifama.
Gargaarsa soorataa dubartoota ulfaa fi hoosisaniif
WFP dubartoota baqattoota ulfaa fi hoosisaniif (daa’imman umuriin isaanii waggaa 2 gadii) ji’a ji’aan jijjiirraa maallaqaa kan kennu yoo ta’u, kunis manneen daldalaa michuu isaaniitti ykn maallaqaan karaa kaardii fayyadamaa dhuunfaatiin bakka gurgurtaa 140,000 ol guutuu biyyattii irraa akka furamuuf ni kenna. Soorata sirrii fi nageenya haadholii gargaaramanii fi daa’imman isaanii xixiqqoo guddisuuf walgahiin hubannoon waa’ee soorataas ni kennama.
Sagantaa Nyaata Leenjiif
WFP hojiiwwan ijaarsa dandamachuu ni kenna, baqattoota saaxilamoo ta’anii fi miseensota hawaasa keessummeessu gidduutti walitti hidhamiinsa hawaasummaa ni jajjabeessa. WFP fi michoonni isaa waliin ta’uun leenjii ogummaa damee hojii adda addaa irratti ni kennu.
Kaayyoon sagantichaa baqattootaa fi miseensonni hawaasa keessummeessituu galii argachuuf ulaagaa fi ragaa barbaachisu akka argatan deeggaruudha.
Hirmaattonni marsaa koorsii ji’aa keessaa %80 yeroo argaman, galii yeroo saganticha irratti hirmaatan keessaa dhiisuu danda’an kamiyyuu bakka bu’uun gargaarsa maallaqaa ji’a ji’aan argatu.
*Haa ta’u malee, sababa hanqina maallaqaatiin, sagantaa nyaata leenjii WFP’n yeroo ammaa hanga maallaqni dabalataa argamutti dhaabbateera. Sagantaan kun erga jalqabamee booda fayyadamtoonni karaa fuula Feesbuukii WFP’n ni beeksifamu (link as irraa argattu), Garee hojii jireenyaa UNHCR fi hoggantoota hawaasa baqattootaa.
WFP Masrii jiru akkamittan qunnamuu danda’a?
WFP waajjira isaaniitti fayyadamtoota fudhachuu hin danda’u. Gaaffii yoo qabaattan lakkoofsa sarara bilbilaa (armaan gaditti) bilbiluu qabdu ykn fuula Facebook WFP (armaan gaditti) ilaaluu qabdu.
Sarara bilbilaa WFP: 02-25299830 / 01023646706 | Lakkoofsa bilbilaa bilisaa: 08005555222
Fuula Feesbuukii WFP gargaarsa baqattootaaf: https://www.facebook.com/WFPassistancetorefugees/
Fuula Feesbuukii irratti WFP akkas jechuun beeksisa:
- guyyoota gargaarsi baqattootaa WFP itti furamu
- odeeffannoo jijjiirama adeemsa furuu wajjin walqabatee dhufu kamiyyuu
- odeeffannoo akkaataa gargaarsa baqattootaa WFP itti furu
- iyyannoowwan hojiiwwan gargaarsa baqattootaa WFP adda addaatiif dhiyeessan
- hidhannoo gara poortaalota ol’iyyannootti geessu
- ergaa sobaa ykn odeeffannoo sobaa irraa akeekkachiisa kennuu
Gargaarsa WFP argachuuf filatamuu koo akkamittan beeka?
Gargaarsa WFP bifa kamiinuu yoo filatamte filannoo fi mirga kee karaa ibsa quunnamtii galmaa’een ni beeksifama.
Akkamitti komii dhiyeessu danda’a?
Komii qabdan kamiyyuu karaa ergaa kallattiin fuula Feesbuukii keenya irratti erguu dandeessu (link as irraa argattu), akkasumas sa’aatii 48 keessatti deebii isiniif kennina.
WFP Baqattootaa fi Koolu galtootaaf vaawucharii nyaataa kennuu itti fufee jiraa?
WFPn baqattootaa fi koolu galtoota saaxilamoo ta’aniif deeggarsa isaa itti fufeera. Gargaarsi keenya hangam barbaachisaa akka ta’ee fi baqattoonni saaxilamoo ta’anii fi koolu galtoonni maatii isaaniif nyaata argachuuf akka irratti hirkatan ni hubanna.
WFP baqattoota tokko tokkoof gargaarsa godhu akka dhaabu dhugaadhaa?
WFP hanqina maallaqaa waan mudateef fayyadamtoota tokko tokko kanneen baay’ee saaxilamoo ta’an keessaa akka hin taaneetti ilaalaman hambisuuf dirqame. Fayyadamtoonni gargaarsa nyaataa isaanii ji’oota sadii walitti aansuun hin baasneefis kan hin baane ta’uu ibsameera. Maallaqa jiru haala gaariin itti fayyadamuu mirkaneessuuf gareewwanii fi gareewwan balaa eegumsaa hamaa mudataniif gargaarsa nyaataa kennuudhaaf dursi kennamaaf.
Gargaarsa WFP argachuuf eenyu akka ta’e akkamitti murteessitu?
Walumaagalatti, gargaarsa nyaataa argachuuf ulaagaa guutuun adeemsa xiyyeeffannoo kennuutiin kan murtaa’u yoo ta’u, kunis maddoota odeeffannoo hedduu irratti hundaa’a, kunis odeeffannoo yeroo UNHCRtti galmooftan argamu dabalatee, yeroo tokko tokko immoo odeeffannoo af-gaaffii madaallii keessatti walitti qabame. Murteen kun haala maallaqaa, baay’ina miseensota maatii, gargaarsa biroo argachuuf salphaa ta’uu, fedhii addaa, balaa eegumsaa, haala fayyaa fi wantoota biroo hedduu dabalatee wantoota walitti makaman hedduu tilmaama keessa galcha. Sana booda, dhimmoonni hundi wal bira qabamee maatii baay’ee saaxilamoo ta’an, kanneen sarara hiyyummaa gadi bu’anii fi kanneen biroo caalaa balaa eegumsaan walqabateef saaxilaman adda baasuuf.
Sagantaan Nyaataa Addunyaa namoota balaaf saaxilamaniif gargaarsa nyaataa kennuu itti fufa.
Dhimmoonni keessaa baafaman kanneen saaxilamoo xiqqaa ta’an, kanneen sarara hiyyummaa ol ta’an, balaa eegumsaa hin mudanne, fi fedhii nyaataa isaanii isa xiqqaa ta’e mirkaneessuu danda’aniidha. Isaanis gamaaggama bal’aa kuusaawwan odeeffannoo bara 2014 irraa eegalee argaman irratti hundaa’uun adda baafamaniiru.
Maatii hanga danda’ametti gargaaruu danda’uuf, WFPn gargaarsa kennamu irratti maatii tokkoof miseensota 5 akka qaban daangaa hojiirra ni oolcha. Miseensonni maatii dabalataa kaardii gargaarsaa irraa ni baafamu. (Fakkeenyaaf maatiin abbaa, haadha fi ijoollee shan of keessaa qabu gargaarsa namoota 5 waliin wal gitu qofa argata.)
Murtii kana karaan ol’iyyannoo itti dhiyeessan jiraa?
Eeyyee. WFPn sirna ol’iyyannoo hojiirra jiru qaba. WFP fi michoonni isaa namoota gargaarsa irraa ala ta’aniin iyyannoo akka dhiyeessan hayyamuuf bu’uuraalee iyyannoo ni diriirsu. Sirnichi irra deebiin madaallii saaxilamummaa maatii ol’iyyannoo fi haala wabii nyaataa dhabuu isaa irratti kan ijaarame yoo ta’u, kunis bu’uura ol’iyyannoo raggaasisuu fi sana booda gargaarsa keessatti irra deebi’amee hammatamuu isaati.
Ol’iyyannoodhaaf Unkaan WFPn qophaa’ee jira. gargaarsa irraa addaan cittanii ol iyyannoo dhiyeessu yoo barbaaddan, maaloo link kana seenuudhaan qajeelfama kenname hordofaa: https://forms.office.com/r/NHRwKvdgiV . Iyyanni Ol’iyyannoo Yeroo Ol’iyyannoo erga beeksifamee booda ji’a lama keessatti dhiyaachuu qaba.
Adeemsi ol’iyyannoo yeroo hangamii fudhata?
Murtiin gara ol’iyyannoo keessaniitti kennamu guyyoota 70 keessatti kan kennamu yoo ta’u, isiniif ni beeksisa.
Bu’aa ol’iyyannoo mormuun ni danda’amaa?
Lakki.
WFP maallaqa dabalataa yoo argate lakkoofsa namoota gargaartan ammas dabalaa jirtuu?
WFP yeroo hunda namoota baay’ee deeggaruuf fedhii guddaa qaba garuu yeroo hunda dhimmoota baay’ee saaxilamoo ta’an sana deeggaruuf kutannoo qabaata. Qabeenya walitti qabuuf itti fufiinsaan hojjechaa kan jirru yoo ta’u, maallaqa dabalataatiin namoota deeggarsa keenya barbaadan hedduu bira ga’uu dandeenya. Haa ta’u malee, WFPn maallaqa dabalataa argachuun isaa tarreewwan gargaarsaa keenya irratti ofumaan deebitee hammatamtu jechuu akka hin taane hubachuun barbaachisaadha.


text:
Biiroon Qonnaa Oromiyaa weerara hawaannisaa dhiyeenya Booranatti mullataa jira jedhame to’achuuf ministeera qonnaa Itiyoophiyaa gargaarsa xayyaaraa gaafatus deebii akka hin arganne beeksise. Obbo Dejenee Hirphaa, Biiroo Qonnaa Oromiyaatti itti-anaa Hoogganaa fi dursaan damee eegumsa biqiltuu, weerarri hawaannisaa kun erga mullate jedhamee baatiin tokko darbuu himanii dhiyeessii xiyyaara farra ilbiisaa biifu gaafatanii haga yoonaa deebii akka hin arganne beeksisan. Obbo Belyaaneh Nigusee, daarekterri damee eegumsa biqiltuu Ministeera Qonnaa Itiyoophiyaa xyyaarri kiraan adeemsarra jira jechuun dubbatanii jiran. Jiraattonni Booranaa Aanaa taltalle hawaannisi kun baala mukaa nyaata loonii fi horii kaaniif fayyadu ka duraa balleessu tahuu dubbatu.
Weerara Hawaannisa Boorana Mudate To’achuuf Xayyaarri Farra Ilbisaa Biifu Gaafannee Deebii Hin Arganne, Jedha Biiroon Qonnaa Oromiyaa
Tamsaasa Guyaadhaa Guyyaa
28-06-2022


text:
Angawoonni bulchiinsa naannoo Tigraay namoonni waraanatti dabalamuun mootummaa Federaalaa akka waraanan dirqisisuuf jecha, maatii isaanii dorsiisaa fi hidhaa jiru jechuun, kanneen qabamanii fi maatiin dubbatanii jiru.
Waajiira hariiroo alaa kan bulchiinsa naannoo Tigraay irraa Kindeeyaa Gabra Hiwoot barreefana I-meelii erganiin, aangawoonni mootummaa kan sadarkaa gad aanaa irra jiran, akkaa namoonni galma’an gochuuf firoota isaanii kan hidhan jiru. Garu waan akkasii kan darbee darbee ta’u ibsuun maatiin hidhaman gadhiifamuu fi aangawoonni kana taasiisan adabamuu ibsan. "Maraafuu humnaan galmeessuu akan jedhu imaammata mootummaa keenyaa miti," jedhan.
Dubbii himaan mootummaa Itiyoophiyaa Laggasaa Tulluu akka jedhanti humnaan nama galmeessuun kun akka jiru aangawoonni mootummaa gabaasa hedduu qabu jedhan.
Gara dhuma bara 2020 wal waraansii Itiyoophiyaa gama kaabaa keessatti gaggeeffame siviiloota kuma hedduu ajjeesee miliyoona hedduu godaansisuun beela kan hordofsissee yoo ta’u badii inni geesisee akka haala isa Yukreen keessaa ilaalacha hin arganne jedhamee jira..


text:
If you have any questions, please fell free to get in touch with us.
Dhaabbanni Keenya “Oromo Design” Uffata Aadaa Oromo Kamiyyuu Bifa Miidhagaa Taheen Biyya Addunyaa Kamirrattuu Babaldhisnee Dhiheessuudha Namoota Uffata aadaa barbaadan kamiifu biyya hundatti Dhaqqabsiisuu Kana malees Aadaa oromo bifa uffataatiin addunyarrati beeksisuufi Yeroo Dhihoo keessatti Dhaabbata uffataa kan aadaa oromo akka idi-addunyaati dhaabbata guddaa dhaabuudha. Kana malees Aadaa oromo bifa uffataatiin addunyarrati beeksisuufi Yeroo Dhihoo […]


text:
Jilli mootummaa Keeniyaa Prezdaant Uhuuruu Keeniyaataan durfamu daaw’annaa hojii guyyoota lamaatiif Jum’aa Kaleessaa Finfinnee kan seene yoo tahu, muummicha ministeeraa Dr. Abiy Ahmad dabalatee qondaaltonni mootummaa Ityoophiyaa buufata xiyyaara Booleetti argamuun simatanii jiru.
Jilli Prezdaant Uhuruun kun qondaaltota mootummaa, hoggantoota kubbaaniyyaa fi bakka buutota hawaasa daldalaa walumaa galatti miseensota 100 kan qabu yoo tahu, carraa daldalaa fi Investimantii Ityoophiyaa keessa jiru irratti hoggantootaa fi dhaabbiilee daldala Ityoophiyaa waliin kan mari’atan tahuu gabaafame.
Haaluma kanaan kaleessa hoggantoonni lamaanii fi qondaaltonni ol’aanoon biyyoota lamaanii foramii daldalaa fi invastimantii Ityoophiyaa fi Keeniyaa Finfinnetti qophaa’e irrattis hirmaatanii jru.Foramicha irratti hammi daldala biyyoota lamaan jiddutti geggeeffamaa jiru waggaatti Doolara miiliyoona 8 qofa akka tahee fi hamma daldalaa kana yeroo gabaabaa keessatti ol guddisuuf xiyyeeffannoodhaan kan hojjatan tahuu beeksisan.
Jilli prezdaant Uhuuruu kun kaleessa Dr Abiy Ahmad waliin gara naannoo Kibbaatti imaluun Paarkii Indaastrii Hawaasaa daaw’atee jira. Guyyaa har’aatis magaalaa Arbaa Minci eegaa daaw’atanii booda, gara naannoo Amaaraa Godina Shawaa Kaabaatti imaluun Paarkii Indaastirii Dabra Birhaan eebbisiisanii jiru.


text:
Irreechaa: Guyyaa Aadaa Oromoo
(A4O, 28 Fulbaana 2013) Ayyaanni Irreechaa ayyaana galateeffannaa waggaatti altokko Oromoon yeroo birraa walitti dhufee kan darbee itti galateeffatu; ka dhufu immoo itti kadhatuu dha.
Ayyaanni kun seenaa Oromoo waliin hidhata jabaa fi fulla’aa qaba. Gadaa Mormor bara 6400 caalaa fulla’ee fi Gadaa Odaa Nabee bara 1800 ol itti fufee jiru irraa adda bahee kan hin beekne, Ireechaan Oromoo, bara Oromoon nagaa fi bilisummaan jiraataa tures, bara Oromoon dhibdee fi garbummaa keessa jiraataa jirus otuu walirraa hin citiin, jabina abbootii keenyaan baroota kuma jahaa fi dhibba afurii oliif ka fulla’ee dha.
Dhalooti har’aas seenaa fi aadaa boonsaa abbootii keenya irraa dhaalan, Irreeffannaa, sadarkaa olaanaatti ol guddisuuf tattaaffii guddaatti jiran. Sababa kanaan, Irreechaan, guyyaa aadaa Oromoo ta’uun akka sabaa fi biyyaalessaatti beekamaa jira. Kana malees, Irreechaan, Oromoota eenyummaa fi aadaa saba keenyaaf quuqamaniif guyyaa galateeffannaa callaa miti; karaa itti waan aadaa fi eenyummaa Oromoo itti deebisanii guddisanii dha.
Irreechaan guyyaa itti akka sabaatti gamtaan walarganii dhimma har’a itti jiran waliif himan, waan egeree immoo waliin qindeeffatan, guyyaa walooma Oromoo ti. Gamtaan bahanii Irreechaa irratti aadaa fi eenyummaa ofii agarsiisuunis mallattoo sabboonummaa ti.
Posted on September 28, 2013, in Uncategorized. Bookmark the permalink. Leave a comment.


text:
Bitootessa 13/2014(TOI) – Bor magaalaa Finfinneetti aanaalee,kutaa magaalaafi sadarkaa magaalaatti mariin hawaasa hundaa hirmaachise akka taasifamuu bulchiinsi magaalichaa beeksise.
Marii kanaan gaaffiiwwan hawaasni dhiheessuu kan dhaggeeffatamanii hojii gara fuula duraatti galtee godhachuun gaaffiwwan dhihaatan akka deebii argatan ni taasifama jedhameera.
Marii kanaan murtoowwaan yaa’ii Paartii Badhaadhinaarratti darban irratti mari’achuun hojii gara fuula duraatti hojjetamurratti hawaasa waliin walhubannoo uumuuf kan kaayyeeffatedha jedhameera.


text:
LibreOffice 7.4 Help
Wantiicha filatamee gara rogadettii ykn tuutee rogadettii jijjira. Jijjiramtichii yoo tuutee rogaadotaa (fakkenyaaf, yemmuu wanta bareefamaa jijjirtuu)kan ummuu ta`ee, kana booda tokkoon tokkoon wantoota foilachuukettiin durattii tuuticha galchuuf F3 dhiibi.
Erga sarara ykn wanta barreeffamaa gara rogaattii gedarttee, haala baratammeen kana booda gulaaluun hin dandessuu. Ykn immoo akka rogaddee hundattii rogichas gulaalu dandeessa booca isaa sireessuuf ajajaa Gulaalii - Qabxiiwwan fayyadamuu dabalatee.


text:
Akka Afaan isaa irraa odeeffannetti, kaka’umsa mataa isaatiin osoo waan irraa fakkeenya waa uumuu laallatu hin qabnetti biyya ifaan elektirikaa hin jirre, biyya daandiin Asfaaltii guddaan keessa hin dabarre, Araddaa bulchinsa Aanaa irraa fagoo taate keessatti hojii kalaqaaa waa uumuu kana nama hojjateedha.
Dargaggoon kun barnoota idilee sababa rakkoo maatiin kutaa 5ffaatti adda kutuun, mootoraan galii argateen akka of jiraachisaa jiru dubbate. Osoo hojiis hojjatee of jiraachisaa jiruu, hojii kalaqaa kan daa’imummaa isaa irraa fedha guddaa qabaachaa tureen meeshaalee elektirooniksii badan suphuudhaan deebisee faayidarra oolchaa ture.
Yeroo ammaa dargaggoon kun Xiyyaa xiqqoo isii kan bitaa mirgaan mootora dinaamoo qabdu, hojjachuudhaan balaliisuuf yaalii taasisaa jira. Meeshaalee ittiin waan kana hojjachaa jiru eessa akka argachaa jiru yeroo gaafannu, inniis meeshaalee naannootti gataman kanneen akka laastika bishaan irraa dhuganii fi dinaamoo fi baatirii mobaayilaa fayyadamuun waan kana hojjatee jira.
Uumamaan namni dandeettii akka kanaa qabu, osoo deeggarsa qaamolee addaa addaa irraa argatee waan guddaa hojjatee as baasuu akka danda’u shaakkiin hin jiru.
Aanaan Gola odaa gama isaatiin dargaggoo kanaaf deeggarsa barbaachisu akka isaaf hin godhin dargaggoon kun dubbatee jira. Bulchinsi Aanaa Gola Odaa dargaggoota akkasii funaanuun ykn iyyaafachuun akka dhalootaaf fakkeenya ta’anitti ol baasee haala mijjeessuuf qabaan dhaamsa.
Isaan qofaa miti, namoonni dargaggoo kanaa fi dhaloota isa fakkaatan maraa as baafnee biyyaaf akka isaan tahanitti gargaarra jettaniis qunnamuu dandeessu. Biyya teenya Oromiyaa iddoo garagaraa keessatti ijoolleen dandeettii addaa qaban kanneen dhokatanii hafaa jiran kumaatama waan tahaniif ol baasaa miidiyaa hawaasaatiin ummata Oromootti mullisaa.
Maddi OPM
Baruumsi bu'ura jireenya ilma namaati. Barnoonni bu'ura waa hundaati. Manni barnootaa naannoo kee jiraachuu jechuun…
The Conflict Testing Ethiopia’s Nobel-Winning Leader
For several months, Ethiopia has witnessed an escalation of threats on various fronts, both internal…
In a sign of growing concern in Washington about the Civil War in Ethiopia, the…
NAIROBI, Kenya — Once home to one of Africa's fastest-growing economies, Ethiopia is struggling as…
On September 11, 2022, the Government of Tigray External Affairs Office released a statement indicating their willingness…


text:
Itoophiyaa fi USA: Imbaasiin Itoophiyaa Yaadni Furmaataa Seenetiin Ameerikaa dabarse isa mufachiisuu ibse
Yaada furmaataa Seenetiin Ameerikaa gidduu kana sagalee guutuun dabarse akka isa mufachiise Imbaasiin Itoophiyaa Waashingiteen jiru ibse.
Ibsa imbaasiin Itoophiyaa Magaalaa Waashingitan jiru gaafa Sambataa baasen yaada murtee murtaa'e mormuun ''Gaanfa Afrikaatti shororkeessummaa qolachuuf walta'uumsi nageenyaa barbaachisaa'' ta'u ibse.
Seenetiin Ameerikaa Yaada Furmaataa 'S. Res. 97' jedhuufi dhimmoota ijoo sadiirratti hundaa'e sagalee guutuun dabarseera.
Yaadni furmaataa kun qaamoleen kunniin ''mirgoota namoomaa kabajuu, deeggarsi namoomaas danqaa malee akka gahuufi sarbamoonni raawwataman jedhaman qaama walabaan akka qoratamanif tumsa akka godhan'' gaafata.
Kanneen ijoo ta'an keessaa tokko Naannoo Tigraayitti kanneen lola keessa qooda fudhatan hundinuu waraana akka dhaaban kan gaafatudha.
Ibsicha keessatti Ameerikaatti Ambaasaaddarri Itoophiyaa Fitsum Araggaa, ''fedhii waloo keenya yeroo dheeraa dippilomasiin malee karaa adabbiitiin hin kabachiisnu,'' jechuun ibsaniiru.
Lola Naannoo Tigraay keessa baatii Sadaasa darbe eegaleen kumaatamaan kan lakkaa'aman yoo du'an kuma hedduun kan lakkaa'aman qe'eerraa buqqa'aniiru.
Wanti naannichatti ta'e jedhame Ameerikaafi dhaabbileen garaagaraa Itoophiyaa irratti akka dhiibbaa guddisaniif karra banuu xinxaltoonni himu.
Jimaata darbe namoonni Ameerikaan dhimma keessoo Itoophiyaa keessa seenaa jirti jedhan daanditti bahuun ''Harka keessan Itoophiyaarraa kaasaa,'' jechuun magaalaa Finfinnee keessa sagalee mormii dhageessisaniiru.
Yaadonni murtoo 'Senate resolutions' jedhaman kunniin, gama seeraatiin dirqama kan kaa'an miti. Haata'u malee, yaada waloo miseensonni Seenetii dhimma tokkorratti qaban kan agarsiisanidha.
Imbaasichi maal jedhe?
''Imbaasiin Itoophiyaa yaadni furmaataa S. Res 97 Seenetii Ameerikaan Gaafa Caamsaa 19, 2021 darbuu isaan mufii isaa ibseera,'' jechuun ibse.
Itoophiyaafi US Gaanfa Afrikaa tasgabbeessuu keessatti hariiroo waggoota 120 ol ta'eefi biyyoota Afrikaa biroof fakkeenya qabu horatani jedha ibsi bahe.
Haata'u malee, yaada furmaataa Seenetiin Ameerikaa dabarse keessaa tokko irratti mootummaan Itophiyaa durumaa mormii isaa ibsaa ture.
Ministirri Dhimma Alaa Itoophiyaa kana dura gaaffii 'TPLF waliin mari'adhaa jedhu gonkumaa hin fudhadhu' jechuun osoo Seenetin Ameerikaa murteerra hin gahin ibseera.
Itoophiyaa torban muraasa dura ture TPLF fi 'Shanee' yookiin 'Waraana Bilisummaa Oromoo' jechuun garee of waamu galmee shororkeessitootaa keessa galchiteetti.
Imbaasiin Itoophiyaa Ameerikaa jiru murtee Seenetii booda ibsa baasen immoo dhaabbata shororkeessummaan galmaa'e waliin mootummaan Itoophiyaa marii akka taa'u gaafatu mormeera.
Imbaasiin Itoophiyaa haleellaan humnoonni TPLF buufata waraanaa Itoophiyaarratti baatii Sadaasa darbe raawwate ''yaaddoo shororkeessummaa hamaa bakka bu'a'' jechuun himate.
Ulaan deeggarsa namoomaa ammallee cufaa ta'u isa yaadni furmaataa Seenetiin murtaa'e keessa eerame mormuunis banaa ta'uufi ammallee mootummaan Itoophiyaa deeggarsa %70 akka ummataan bira gahaa jiru ibse.
Yaadni furmaataa tajaajilli ibsaa, baankii, telefoonaafi intarneeta Tigraayitti akka deebi'u gaafatu eeruunis ''gati guddaan'' suphamee tajaajila akka kennaa jiru ibse.
Akkuma Naannoo Tigraayitti lolli eegaleen tajaajilli ibsaafi intarneetaa akkasumas bilbilaa yeroo garaagaraatti adda citeera. Badii kanaaf mootummaan TPLF himata.
'Namni ilaalcha siyaasaan hidhame hin jiru'
''Gaggeessitoota siyaasaa, deeggartootaafi rogeeyyiin sochii siyaasa isaaniitiin hidhaa jiran, akkasumas gaazexessitoonni gabaasa isaaniitiif hidhamanii jiran akka gadhiifaman waamicha dhiyeessina,'' jechuun yaadni furmaataa kuni gaafateera.
Imbaasiin Itoophiyaa Waadhingitan DC jiru kanaaf deebii deebiseen, ''hidhamtoonni akkanaa [sochii siyaasaa isaaniin hidhaman] hin jiran,'' jechuun ibse.
Dabalataan, ''yaadni Furmaataa Seenetii haala gaddisisaa ta'een dhimma seera hiiktuu Itoophiyaan ilaalamuu qabu sarba,'' jechuun hime.
Poolisiin Itoophiyaa hoggantoota paartilee mormituu yakkaan shakkuun yeroo ammaa himatni itti banamee dhimmi isaanii mana murtiitti ilaalamaa jira.
Qondaaltonni kunneen garuu dhimma poolisiin ittiin shakke hin fudhatan. Dhimma ''ilaalcha siyaasaa keenyaaf hidhamne'' jechuun himuun dhimmi isaanii mana murtiin furmaata akka hin arganne ibsu.
Seenetiin Ameerikaa wixinee seeraa sagalee guutuun murteesse irratti biyyattiin ''marii biyyaaleessaa hunda hirmaachiseefi amanamummaa qabu akka qopheessitu ni gaafanna,'' jedhaniiru.
Imbaasiin Itoophiyaa deebii isaatiin murteen seenetichaa labsiin Fulbaana 2019 kan hundaa'eefi ergama Komishinii Araaraafi Nagaan wal sima jechuun komishinichi hojiirra akka jiru ibse.
Yaadni Furmaataa Seenetichaa ''sarbamoonni mirga namoomaa raawwatan jedhaman qaama walabaan akka qoratamu,'' gaafateera.
Yeroo ammaa Komishiniin Mirga Namoomaa Itoophiyaafi Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniitti Komishiniin Olaanaa Mirgoota Namoomaa (OHCHR) sarbama raawwate jedhame waliin qorachuuf waliigalaniiru.
Imbaasichi ibsa isaa keessa Naannoo Tigraayitti ajjeecha namoota nagaa irratti raawwaten walqabatee loltoonni sadii yakkamaa ta'uufi 28 biroo irrattimmoo himanni banamu ibse.
Yaadni Furmaataa Seenetichaa mootummaan Itoophiyaa hoggantootaafi hidhattoota TPLF'f harka kennuun dhimma isaanii mana murtiitti akka ilaalamu dhiheesse bira darbeera jechuun qeeqe.
Itoophiyaan deeggarsa namoomaa taasisuufi seerota mirga namoomaa kabachiisuu keessatti US bira dhaabatti jechuun kanneen yakkaan shakkaman seeratti dhiheessuun hawaasi Tigraay jireenya idileetti akka deebi'u akka hojjettu ibsite.
Murtee seenetichaa keessatti waraanni Ertiraa Itoophiyaa keessa akka bahu gaafatus ibsa Imbaasii Itoophiyaan baase keessa dhimma kanaaf deebii kan kennu hin jiru.
Kana dura yeroo dheeraaf erga haalan booda Itoophiyaafi Ertiraan waraana Ertiraa Tigraay keessa akka baasan ibsanis Ameerikaan kana dura ammallee jiru jechuun himuun ishee ni yaadatama.
Waldhibdeen mootummaa federaalaafi hoggantoota TPLF yeroo dheeraa Itoophiyaa bulchan gidduu hammaatee baatii Sadaasa darbe haleellaa humnoonni TPLF buufata waraana Itoophiyaarratti bananiini lolli kan eegale.


text:
Leonardo da Vinci
Li'onaardo da Viinchi ( Afaan Ingiliish: Leonardo da Vinci; IPA: liːəˈnɑːrdoʊ ˈvɪntʃi; 14/15 Ebla 1452 - 2 Caamsaa 1519) polymath xaaliyanii kan gaafa Haaromsaa Ol Aanaa kan bal'inaan dibaa gurguddoo yeroo hundaa keessaa tokko ilaalamudha (dibata isaa 25 gad ta'an qofti hafuus). Monaa Lizaan hojii Li'onaardo akkaan beekamaa fi fakkii akkaan beekamaa yeroo kamu ta'eedha. The Last Supper dibata amantaa baay'ee maxxanfame yeroo kamuu yoo ta'u fakkiin isaa Vitruvian Man immoo kan akka mallattoo aadaa ilaalamuudha. Akkasuma kitaabota yaadannoo isaa gubbatti fakkii fi yaadanno saayinsii fi kalaqa kannen anatomy, cartography, halluu dibuu, fi palaeontology dabalatu irratti hojjatuun beekama. Kuusaan Hojiiwwan Li'onaardo kan Michelangelo qofaan walgituun dhaloota artiistoota boodaaf gumaacha godheera.
Sirriitti Leonardo di ser Piero da Vinci jedhamu,[d d Leonardo kan dhalate wedlock gara notary, Piero da Vinci, fi dubara peasant, Caterina, Vinci, naannoo Florence, Italy. Leonardo istuudiyoo haareffama xaaliyaanii painter Andrea del Verrocchio keessatti barate. Jireenya hojii isaa kan duraan ture Ludovico il Moro Milan keessatti, boodas Rome, Bologna fi Venice keessatti hojjete. Biyya Faransaayitti waggaa sadan darbe, bara 1519. tti du ' e.
Ta ' ullee leenjii idilee hin qabu,[9] seenaa fi beektota hedduu Leonardo akka muummicha ministeeraatti ′′ Renaissance Man ′′ yookiin ′′ waliigalaa Genius ", nama dhuunfaa ′′ curiosity ′′ fi ′′ yaada hin amanamne ′′ fi ′′ yaada cimaa."[ 6 6 Inni sirritti yaada namoota danddetti adda ta ' e kessa tokko kan akka jirenya hin qabnne.[10 • Akka artti seena Helen Helen Gardner, scope fi fedhi isa osoo hin eegin seena galme kessatti, fi ′′ his Sammuu fi eenyummaan keenya waan guddaa nutti fakkaatu, yeroo namichi of danda 'ee fi remote."[ 6 • Beektonni ilaalcha isaanii addunyaa kana hiikanii logic keessatti hundaa' an, haalli empirikaala inni fayyadame yeroo isaaf hin taanetti.[11 ]
Leonardo teeknolojii isaa irra deebi ' ee jira. Maashinii balali ' aa, konkolaataa lolaa gosa lolaa, humna solar, maashinii dabaluu,[12] fi isa dachaa. Firri dizayini isaa muraasni kan ijaaraman yookin yeroo jirenya isati, akka saayinsawa ammayya ' a fi injineringi qofa turani yeroo jijjiramatti. Invention isaa xiqqa tokko tokko, garuu, addunyaa oomishaa hin taane seene, kan akka bubbee bobbin fi maashina cimina shiboo yaaluuf. Inni yeroo tokko tokko walitti bu ' iinsa parachute, helicopter, fi taankii.[13][14 • Inni yeroo tokko tokko anatomy, civil engineering, geology, optics, fi hydrodynamics, garuu inni hin hojjenne Barbaacha isaa maxxansi akkasumas isaan xiqqoo turan saayinsii kallattii irratti dhiibbaa hin qaban.[15]


text:
Qalbeessaa Dhangi’aatiin
Onkoloolessa 19,2020
Biyya Oromiyaa irraa!
◇ Waggaa kana Oromiyaan maal keessa ture? Har’a maaltu adeemaa jiraa? Fuulduratti maaltu dhufuu mala?
(…Loogiin Impaayera biyya tokkoo keessatti beekamaa ta’ullee ifatti akkattiin saba tokko labsii irratti baasanii meeshaa isaa harkaa funaanaa saba biraan ammoo hidhadhaa jechuun baay’eetti naa gaddisiisa…)
Hededa hallayyaa irra biyya jirtu baraaruu barbaachisa. Badiisaaf kufaatii biyyattiitti aggammatee jiru baraaruun tattaaffii sabaa feesisa. Cichooma qabsaa’otaa ykn murannoo paartilee siyyaasaa gaafata.
Barruu kana keessatti waan waggaa kana jechuun bara 2019 gara dhumaa fi bara 2020 kana keessa taaneef ta’aa jiru barreeffaamaan cuunfee katabaa, waan fuulduratti nutti aggaammate shakkii qabsaa’ota Bilisummaa Oromoo akeekuun yaala. Barruun kun barruu dhugaati. Barruu dhugaa suuta obsaan dubbisu. Yoo hadhaa’e mi’eessituu itti dabaluu hinfeesisu hadhaa’aa dhuma isaa unachuu barbaada. Yoo dhangaggaa’es isuma dhuguutu dhibee kuukkii nama keessaa balleessa.
Continue reading →
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...
Irra Deebii Maxxanfame.
Agartuu Qeerroo (Tapha Geengoo)
Qalbeessaa Dhangi’aan
Amajji 28,2019-Oromiyaa
-Siyyaasa Geengoo
-Qabsoo Geengoo
Seensa
Qabsoon Oromoo xiyya fiigaa finiinaa ta’uu qaba, qabsoon xiyya taanan siyyaasni garboonfataa irratti haboo godhachuu hindanda’u. Kanaaf qabsoon keenyas qabsoo xiyyaa ta’uu qabdi malee qabsoo geengoo ta’uun hinmalle. Oromoon qabsoo isaa galii biraan gahee fashalsa kun ammoo qabsoo ofii kunuunfachuu dadhabuu Oromoo irraa madda. Qabsoon keenya humna guddaa cabsee humna xiqqaan injifatama. Seenaa keessattis Oromoon “utuu” jechaa akka hafu kan taasise kanuma. Oromoon tokkummaan qabsoo taligee asiin gahate kana maayii irraan gahatee fashalsuu hinqabu. Qabsoo isaa kana firii qabsoo isaa bu’achuu qaba. Firii qabsoo isaa kana bira hanga gahutti fiixee Bilisummaa irraa of darbee kaayyoof akeeka isaa dagatee of balleessuu hinqabu. Mootummaan siyyaasa garaagaraa siyyaaseessuu danda’a, siyyaasni mootummaa akka nama Sololi’aaf kiyyoo kiyyeessuuti. Namni Sololi’aaf kiyyoo qopheessu jalqaba afaan Sololi’aa shaakala. Akka isheen fooriccee wal waamtutti akkeessa. Akkeessa dheeraa booda ishuma fakkaatee bosona seena. Bosona keessattis sagalee Sololi’aa dhageessisa. Akkumasheetti sagalee kuullatee fooricoon waama. Fooricoon waamamtee yoo dhufuushee argu dhokatee kiyyoosaa kiyyeessee midhaan ykn waan nyaatamu sana kiyyootti facaasee fuulduratti kuta. Sololi’aan garraamiin midhaan nyaachuutti nyaattee nyaatamti. Qeerroon akkasiiree? Miti. Qeerroon kaayyoof akeeka ABO ganamaa galiin gahuuf carraaqu: hubataadha, abshaala, gamna,aqila, haxxeedha, hinkiyyeeffamu. Continue reading →
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...


text:
Go to GoFundMe to donate.
Haala hidhamtooti Oromoo keessa jiran: Qeerroo Boonsaa Haayiluu waliin marii
Haala hidhamtoonni Oromoo yeroo ammaa kana manneen hidhaa Impaayera Itoophiyaa adda addaa keessatti hidhamanii jiran mudachaa jiran ilaalchisuun, marii Qeerroo Boonsaa Haayiluu, Miseensa Qeerroo Bilisummaa Oromoo, kan yeroo dheeraaf manneen hidhaa Impaayerattii garaagaraa keessatti hidhamuun gidirfamaa turee dhiheenya kana baafate, waliin taasifame.
Midhaan shiraan kuufame WBO’n to’atamuun uummataaf qoodamuu
Tarkaanfiin qabeenya diinaa irratti, Konyaa Gujii Bahaa keessatti, WBO’n fudhatamu jabaatee itti-fufuun, qabeenyaaleen (midhaan) aangawoota MKII kanneen shiraa fi hannaan dhuunfataman danuun WBO’n to’atamuun uummataaf qoodamuu; addatti ammoo, kuusaan midhaanii Bulchaa Ona Liiban, Obbo Mohammad Nuuraa Areeroo, kan Magaalaa Nageellee Booranaa keessatti argamu, Kibxata Fuulbana 7, 2021 gubamuu.
Barattoonni Oromoo Y/Amboo Damee Hacaaluu Hundeessaa danuun hidhamuu
Barattoonni Oromoo Yunvarsitii Amboo, Kaampaasii Hacaaluu Hundeessaa, Muummee Barnoota Lammummaa, eebbifamtoonni baranaa danuun, daafii qomee Artiist Hacaaluu Hundeessaa ofirraa qabuu fi dhahaan Gadaa irratti barreeffame uffataniif, Kibxata Fuulbana 7, 2021 har’aa tikoota MKII’n ukkaamfamuun hidhaatti darbamuu.
Onni Begii guutumaa-guutuutti to’annoo WBO jala galfamee jiraachuu
Konyaa Lixa Wallaggaa keessaa, Magaalaa Begii dabalatee, Onni Begii guutumatti, Jimaata Fuulbana 3, 2021 to’annoo WBO jala galfamuu. Lola PP (Mootummaa Koloneeffataa Impaayera Itoophiyaa) fi HIT (Humna Ittisaa Tigiraay) gidduutti adeemsifamaa jiruun wal-qabatee, Uummanni Oromoo Walloo rakkoo hedduu mudachaa jiraachuu.
Uummanni Oromoo leenjii ispoortii hin malleen dararamaa jiraachuu
Leenjii maqaa Gaachana Sirnaa jedhamuun, kutaalee Oromiyaa garaagaraa keessatti Uummanni Oromoo dirqamaan akka leenji’u taasifamaa jiruun wal-qabatee, Konyaa Harargee Bahaa, Ona Haramaayaa, Magaalaa Awadaay keessatti, Uummanni Oromoo ispoortii hin malle akka hojjetu dirqisiifamuun, gidirfama hamaa mudachaa jiraachuu.
Oromoonni Walloo 9 milishoota Naannoo Affaarii fi Amaaraan ajjeefamuu
Lola hidhattoota Naannoo Affaarii fi Naannoo Amaaraan Oromoo Walloo irratti guyyoottan sadeen darban bifa haarayaan banamee jiruun, Oromoonni Walloo sagal (9) Ona Harxummaa Fursee keessatti ajjeefamuu; kanneen baay’inaan sanaa ol ta’an ammoo madeeffamuu.
Hariiroo WBO fi HIT gidduutti uumame ilaalchisuun marii taasifame
Hariiroo WBO fi Humna Ittisaa Tigiraay (HIT) gidduutti dhiheenya kana uumame ilaalchisuun marii Hayyuu fi Qabsaa’aa Oromoo gameessa Obbo Daani’eel Dafaa waliin taasifame.
Oromoonni 370 ol hidhattoota Naannoo Amaaraan ajjeefamuu
Duula duguuggaa sanyii humnoota finxaaleyyii Naannoo Amaaraa irraa gara Oromiyaatti seenaniin, Konyaa Baha Wallaggaa, Onoota kanneen akka: Giddaa Ayyaanaa, Haroo Limmuu, Agamsaa fi Arqumbee keessatti, Wiixata Hagayya 23, 2021 irraa qabuun hanga har’aatti Uummata Oromoo irratti geggeeffamaa jiruun, Oromoonni baay’inaan 370 olitti tilmaamaman juumlaan ajjeefamuu.
Page 6 of 87