text:
Geggeessaa Qabsoo hawaasa Muslimaa kan ta’e, Sagaleen Keenya Haa Dhagahamuun “Mootummaa Nageenyi isaaf hin galle waliin, marii taasisuun ni barbaachisaa?” jechuun ibsa baase.
Qabsoo nagayaa mirga Amantii isaa kabachiifachuu, waggaa shan dura hawaasni Muslimaa kaase irratti, Mootummaan tibba qabsoon kun eegalu, bakka bu’ummaa seeraa, kan koreewwan keenyaa raggaasisuun, gaaffilee ummanni Muslimaa kaaseefis, beekkumtii kennuun, bakka bu’oota keenyaa waliin marii gara garaa taasisaa akka ture ni yaadatama.
Haa ta’u malee, Mootummaan kun dhimma ajandaa Muslimaa irratti, bakka bu’oota Muslimaa waliin marii taasisaa erga tureen booda, keessumattuu, marii gaafa Guraandhala 26/2004 bakka bu’oonni keenya Ministeera Ministera Dhimmoota Federaalaa waliin taasisaniin booda, irra jireessi hawaasni Muslimaa “dhimma mirga ufii kabachiisuu irratti, Mootummaa wayyaanee waliin marii taasisuun, deebii argachuu” irratti shakkii uumee ture.
Mootummaan Wayyaanee, marii Gurraandhala 26/2004 taasifamee booda, hawaasa Muslimaa, koreewwan fala barbaadduu dhimmi hawaasa Muslimaa fii gaafilee hawaasa Muslimaa, dabaan gara jallinaatti dabsuun “Mootummaa Islaamaa dhaabuuf, socho’aa jiru” jechuun faafa Adooleessa 6 hawaasa Muslimaa sagantaa Sadaqaa fii Tokkummaa guddicha qopheessaa jiran irratti, haleellaa suukanneessaa fudhate.
Haleellaan Wayyaanee kun itti fufuun, faafa Adooleessa 12/2004 irraa eegaluun, koreewwan fala barbaadduu dhimmi hawaasa Muslimaa, Muslimtoota fii deeggertoota adeemsichaa, adamsee qabuun mana hidhaa Maa’ikalaawwitti guuruun, reebichaa fii Miidhaa suukaneessaa irratti raawwate.
Yeroo kanatti, jaarsoleen biyyaa kanneen dhimmi kun isaan yaachise, dhimmi kun karaa nagayaatiin jaarsummaadhaan xumuramaa laata jechuun, gara Mootummaa yegguu deeman, mootummaan kabajaa jaarsummaa isaanii cabsuun, miseensota Koreewwan hawaasa Muslimaa irratti waggaa 7-22 murteessuun abbummaa irree isaa ibse.
Sana boodas, jaarsooleen biyyaa fii kan diyaaspooraa, osoo abdii hin kutatin irra deddeebi’uun karaa dubbiin kun fala ittiin argatu, gara mootummaaf dhiheessaa turan. Mootummaan garuu tuffii jaarsoleef qabu agarsiisuun, inumaayyuu adeemsa jaarsummaa kana keessatti qabsoo hawaasa Muslimaa cabsuuf, itti fayyadamuu eegale. Mootummaan kun yeroo Masjiidoota hunda irratti mormiiwwan gurguddaan taasifamuuf yaadamu, gaafii jaarsolee fudhachuun akka mormiin laafu, gochaa ture.
Haa ta’u malee, adeemsa jaarsolee biyyaa kana ilaalchisee yeroo sanatti, ummataaf ifa waan hin taaneef, yeroo ammaatti garuu, dhugaa jiru sababa armaan gadiif, ummataaf ifa gochuun barbaachisaa ta’ee argamee jira:
- Hawaasni qaama adeemsa qabsichaa waan ta’eef, dhimma kana ilaalchisuun dhugaa jiru beekuun mirga isaa waan ta’eef.
- Har’allee “Wayyaanee waliin mari’achuun furmaanni ni argama” jechuun qaamonni yaadan yookaa, adeemsa jaarsummaa sababeeffachuun, qaamonni qabsoo mirga ummatichaa laamshessuu barbaadan yoo jiraatan, dhugaa jiru beekuun akka garaa kutatan gochuuf.
- Maqaa nageenyaatiin cunqursaa fii garbummaaf, jilbiiffachuun sirrii waan hin taaneef, yaaliin hanga har’aas bakka nageenyaaf kenname irraa kan madde hubachuun, barbaachisaa waan ta’eef.
- Rakkoolee jiran karaa nagayaatiin mariin xumuraa itti gochuuf, adeemsa dheeraa adeemame irraa hawaasni Muslimaas ta’ee, qaamonni hawaasaa biroo barumsa akka argatan.
- Haala waytaawaa biyya keenyaa waliin walqabatee, kaadiroonni wayyaanee irra deddeebi’uun, “gaafilee keenya karaa nagayaan dhiheessuun, mootummaa irraa deebii argachuun ni danda’ama” jechuun olola sobaa isaan hafarsan, adeemsa qabsoo nagayaa hawaasa Muslimaa akka ragaatti fudhachuun olola kana fashaleessuuf.
- Hawaasichi mirgaa fii bilisummaa isaa, qabsoo ufii isaa qindeesseen malee, qaamni kamiiyyuu qunxuree kan kennu akka hin taane hubachiisuun, lammiilee biyyattii kaan waliin ta’uun, qabsoo geggeeffamuun maddiitti, hawaasni Muslimaa irra deebi’uun haala qindoomee fii haala jabaateen qabsoo isaa itti fufuun barbaachisaa ta’ee waan argameef.
- Harka keenya walitti marree taa’uun, mirgii fii bilusummaan akka hin argamne beekuun, keessumattuu Ulamaa’onnii fii beektoonni, aktiivistoonni, dargaggoonnii fii shamarran biyyoota alaa jiran, miseensonnii fii hooggantoonni dhaabbilee hawaasaa hundi bilisummaa fii biyya fooyya’ee uumuuf, tokkummaan qabsaa’uun ajandaa yeroon kun barbaade waan ta’ef.
kanaaf Ummata keenyaaf haala kana hubachiisuuf:
- Adeemsa qabsoo keenyaa waggaa shanan darbanii gadi fageenyaan gamaaggamuun jabinaa fii dadhabina keenya qulqulleessinee baasuun.
- Ajandaalee walqoodinsaa fii adda ba’iinsa fidan, irraa fagaachuun, akka qaama tokko ta’uun, ajandaalee mirgaa, bilisummaa, qixa fayyadamuu, tokkummaa fii ajandaalee dimokraasii irratti xiyyeeffachuun.
- Hawaasichi gaafileen isa qofa ilaallatan, akkuma jiranitti ta’ee, ajandaalee biyya tokko taasisan qabachuun qabsaa’uu irraan kan hafe, carraa biraa akka hin qabne hubachiisuun, akkuma harqoota sodaa cabsuun qabsoo isaa jalqabee fii qaamota biroof akkuma fakkeenya ta’e, ammas shoora mataa isaa taphachuun akka irraa eeggamu hubachiisuun.
- Qaama kamillee kanneen qabsoo ummataa kallattiinis ta’ee, hal-kallattiin gufuu itti ta’uu carraaqan irratti irree tokkoon qabsaa’uun, carraaqqii isaanii fashaleessuun, hawaasni keenya qabsoo isaa hanga balbala injifannootti akka itti fufsiisuuf, waamicha keenya dabarfanna.
Qabsoon keenya fedhii Rabbiitiin hanga balbala Injifannootti itti fufa
sagaleen keenya haa dhagahamu!
Allaahu Akbar


c: text/html

text:
Yakka ajjeechaa Uummata Oromoo Ayyaanaa Irreechaaf bahee Onkololessaa 2/2016 sirni mootummaa ofiin jedhu Wayyaanee TPLF/EPRDFn rawwatamee lubbuu Ilmaan Oromoo 700 Olii wareegameef gadda guddaa nutti dhagahame. Gochaa hammeenyaa saba Oromoo irratti fudhatame kanaanis bakka jirruu hundatti sagalee mormii cimaan ibsacha kan jirruu amma irraa deebi’uun gaddaa keenya diddaa keenya jabeessuun haala waliigala Oromiyaan keessa jirtuu fi Walumaa galatti biyyatti keessa seentee jirtu ilaalchisuun Gamtaan Barattoota Oromoo (Oromo Student Union ) Ibsa gabaabaa qabxii 10 of keessaa qabu ummata Oromoof dabarse
- Mootummaan Wayyaanee Uummata Civilii gaaffii mirgaa gaafachaa jiruu irratti erga waraana ifatti bahee media of harkaa qabuun labsee ji’oota 11 lakkoofsisee jıruun addaatti ayyaana İrreechaa Hora Arsadiitti yakka duguuginsa sanyii raawwatameef gaddaa guddaatu nutti dhagaahama, yakki hamaan kun itti yaadamee karooraan uummata Oromoo fixuuf kan rawwaatame waan ta’eef gaddaa guddaa keessa teenyee hanga mirgi uummata Oromoo kabajamee bilisummaan uummata keenyaa mirkanaa’ee mootummaan uummata keenya bakka ba’uu hundeeffamutti sochii warraaqsaa FXG daranuu jabeessuun itti kan fufunu ta’uu hubachiifna!!
- Barattootni Oromoo dhaabbilee Barnoota Olaanoo Amma Mooraa Yuunibarsiitii Seentanii Mooraa Yuunibarsiitii Keessatti argamtaan mooraa Yuunibarsiitii keessa jirtan gadi lakkiftanii akka hin baanee ykn gara Maatiitti deebina jettanii akka hin sochoonee dhaamsaa gadi jabeessuun dabarsina!!.Dhaabbilee barnootaa haala jiruu irraa wayyaaneen iyyuu cufuu waan maltuuf ofii keenyaa dursinee wal harcaafnee mooraa akka hin gadhiifnee irra deebiin hubachiifna!!
- Biyyaatti keessatti nuti Barattootni Oromoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo waliin taanee Ebla 11 bara 2014 irraa eegallee bifa adda ta’een kabajamuu mirga namummaa, mirgootaa dimookiraasii fı addaatti immoo mirgi ummaata keenya irraa dhalannee mirgi bilisummaa, walabummaa uummata Oromoof nuuf haa kabajamuu jennee karaa nagaa dhıyeeffachuun waggaa sadiif itti fufinsaan sagalee keenya dhageesisaa, iyyaannoo garaagaraa dhiyeeffachaa irraa deeddeebi’uun gaaffii mirgaa dhiyeeffachaa turuun keenyaa fi hanga yoonatti qaamni deebii nuuf kennuu dhabamuu waliin walqabatee warraaqsaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo waliin ta’uun finiinsaa jirruun sadarkaa uummata Oromoo hundaafi saboota Cunqurfamoo hunda hirmaachiseefi mootummaa abbaa irree qawweetti amanu aangoo irraa buusuu irra geenyee kan jirruufi wareegama ulfaataa uummata keenya waliin kaffaluun biyyatti fı mooraa qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti boqonnaa haarawaa banuun abbaa irreetti xummura gochaa waan jirruuf falmaan bilisummaaf goonuu bakka hundatti daran jabaatee itti fufa!!
- Ammas utuu bakka jirruu (Mooraa barnootaa) keessa jirruu hin bittinoofnee bakkuma jirruutti tokkummaa keenya dhiigaaf lafeen ijaarame jabeeffachuun Nuti barattootni Oromoo ilmaan saboota cunqurfamoo fi mirga isaaniif falmachaa jiran of jala hiriirsisuun mootummaa abbaa irree dura dhaabbannee falmaa finiinsaa jirruu daran kan jabeessinuufi hanga mootummaan abbaa irree aangoo irraa gadi bu’uutti warraaqsii jabaatee akka itti fuufu waamicha keenya dabarsina!!
- Ammas mootummaan Abbaa irree erga Ayyaanaa İrreechaa Hora arsadeetti waraana banee uummata keenya jumlaan fixee as godinaalee Oromiyaa garaagaraa keessatti ilmaan Oromoo 200 ol guyyaa saafaa dhukaasee ajjeesaa jiraachuun saxilamera, adeemsa kanarraas uummatni keenyaa ilmaan Oromoo hidhannoo hin qabnee fi kanneen mootummaa wayyaanee keessa jıran hidhannoo qaban waliin wal ta’uunii fi Addatti immoo Qeerroon Bijisummaa Oromoo humna ittisa uummataa ta’uun sadarkaa diina uummata fixaa jıruu of irraa ittisuutti seenamee jiraachuun ifaadha. Yakka waraanaa irraatti fulleeffate kana irraa mootummaan wayyaanee yoo yeroon dhaabbatee aangoo gadi lakkisuu baatee adeemsi biyyatti gara waraanatti seenee jiru daran jabaachuun dhumaatii lubbuu miliiyonota booda wayyaaneen kufuun waan hin olleef, mootummaan wayyaanee waraana ummatarratti gaggeessa jiru atattamaan dhaabuun waraannii mooraa waraanaatti akka deebi’uu gadi jabeessuun hubachiifna!!
- İlmaan Oromoo fi ilmaan saboota cunqurfamoo biyyatti mooraa waraana wayyaanee keessatti argamtan tarkaanfii waraanaa murna xıqqoo aangoorraa jirtu jirachisuuf jettanii uummata nagaa fixaa jirtan irraa of hubachuun uummata keessan cına akka dhaabbattaniifi aantummaa uummataa akka qabaattaan waamicha dabarsina!!
- Hidhamtootni Siyaasaa Oromoo irraa guddaan Barattoota Oromoo barattoota Yuunıbarsıtıı ta’uun beekamaadha kanaafuu yeroo kanatti hıdhamtootni Sıyaasaa Oromoo hundi atattamaan akka hiikaman gadi jabeessuun mootummaa wayyaanee gaafatna!!
- Teessoon Parlaamaa mootummaa Wayyaanee diigamuu qaba, caasaan humna tıkaa fi waraanaa faca’uun Mootummaan Ce’umsaa atattaman akka hundeeffamuu gadi jabeessuun gaafatna!!
- Mootummaan Naannoo Oromiyaa OPDO nakka sirnattis akka ijaarsattis diigamtee jirti, waajjiirri OPDOs Oromiyaa keessa irree Qeerroon barbadaa’ee jira, kanaafuu ilmaan Oromoo sabboonummaa fi quuqama Oromummaa qabdan bakka jirtan hundatti sochii warraaqsaa gaggeeffama jirutti akka makamtanii dirqama Oromummaa keessani bahattan waamicha keenya dabarsina!!
- Yaa Mootummaa Wayyaanee(EPRDF/TPLF/OPDO) nuti gaaffii mirga sii gaafatne ati waraana nurratti bantee hanga ammaa lubbuu kumootaan lakka’amu ajjeesaa jirta, kumoota dhibboota madeessaa jirta, miliyoonota hiitee ajjeessaa jirta yakka dalagaa jirtuu kun gaaffii mirga abbaa biyyummaa gaafachaa jirruuf deebii ta’uu hin danda’uu gaaffii keenya finiinsuufi mirga keenya falmachuu irraas hin dhaabbannu kanaafuu isa dhumaaf gaaffii mirga abbaa biyyummaa fi bilisummaa saba keenyaa kabachiisuuf warraaqsaa isa dhumaa irraa jiraachuu nı hubachiifna jechuun ibsa qabxii 10 of kessaa qabu dabarsee jira !!
Injifannoon uummata Oromoof!!
Gamtaa Barattoota Oromoo(Oromo Student Unıon /GBO /OSU!!
Onkololeessa 8/2016!!
Finfinnee Oromiyaa!!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Caamsaa 18, 2014 | Abdii Boruutiin
Barreeffamoota (barruulee) yeroo adda addaa dhiyeessaa ture keessatti harka caalaa waayee tokkummaa ilmaan Oromoo barreessaa akkan ture ni yaadatama. Yeroo sanatti dhimma tokkummaa cimsee akkan kaasu kan na taasise sababni inni hangafti jaarmayootni Oromoo gara gara hiramanii; qabsaa’otni keenyas akkasuma gara gara faffac’anii humni mooraa keenyaa waan laaafefi. Keessumaayuu ammoo jaarmayaan jaalatamaa Addi Bilisummaa Oromoo (ABOn) bakkee saditti hiramuu isaatu sababa guddaa ta’e. Yeroo waayee tokkummaa qabsaa’otoa, gurmuulee fi jaarmayoota Oromoo barreessu sana tokkummaan ilmaan Oromoo akka uummataatti baay’ee na hin yaaddessine ture. Xiyyeeffannaan kiyyas irra caalaan jaarmayoota siyaasaa keenyatti ture jechuu dha. Har’a garuu haala amma keessa jirru, keessumaayuu haala uummatni Oromiyaa keessa jiru yoon ilaalu, tokkummaa jaarmayootaa qofaa otuu hin taane walumaagalatti tokkummaan uummata Oromoo yoomiyyuu caalaa barbaachisaa akka ta’en hubadha.
Wayyaaneen shira bosona keessatti xaxaa turtetti fayyadamtee; erga maqaa Oromootiin jaarmayaa maxxannee (Dhaaba Diimookraasii Uummata Oromoo – DhDUO ykn OPDO) uumtee ABO irratti duula labsitee kaasee; jaarmayaadhuma kanatti fayyadamuudhaan shira fi daba hamma kana hin jedhamne dalaguudhaan bar-kurnee lamaa ol uummata keenyatti karaalee adda addaatiin roorrisaa jirti. Uummata keenya kan lakkoofsi isaa hin beekamne, kaan mana hidhaa keessatti dararaa; kaan ajjeestee karaarratti gataa; kaan biyya abbaa isaaniirraa akka baqatan taasisaa; tooftaalee adda addaatti fayyadamuudhaan uummata keenyarratti badii guddaa dalagaa turte; ammas bifa biraatiin cimsitee dalagaa jirti. Tooftaan Wayyaaneen amma itti fayyadamaa jirtu garuu bifaanis ta’ee ayinaadhaan kan yeroo biraarra adda ta’ee; uummata Oromoo fi biyya keenya Oromiyaa dhabamsiisuuf kan deemu akka ta’e mul’achaa jira. Karaa tokkoon maqaa shororkeessaatiin, ABO sababa godhachuudhaan ilmaan Oromoo hidhaa fi ajjeesaa turte, jirtis. Karaa biraatiin ammoo, maqaa guddinaa fi misoomaatiin namoota keenya bira dabartee lafa keenyallee daqchee Oromiyaa dhiphisuu fi sirumaa balleessuuf ciminaan dalagaa jirti.
Ana kan gaafii guddaa natti ta’e fi baay’ee na yaaddessaas jiru dhugaa dubbachuudhaaf waayee lakkoofsa uummata Oromoo ti. Yeroo baay’ee uummatni Oromoo lakkoofsaan uummata miliyoona afurtamaa (40) ol ta’u dha jennee dubbachaa jirra. Mee itti yaadnee dhugaas haa dubbannuu, lakkoofsa kana mirkaneessuudhaaf ragaa qabnaa? Uummatni tokko hanguma du’u dhalachaa fi baay’achaas akka deemu kun seera uumaa ti. Haa ta’u malee, dhugumatti yoo waayee kana ittiyaadne, Wayyaaneen waggoota diigdamii sadeen (23) dabran kana keessatti uummata keenya hangam lakkoofsaa isaa hiri’saa akka dhufte hubachuu dandeenyaa? Uummata keenya kan lakkoofsi isaa guddaa ta’e kana xinneessuu akka danda’an Wayyaanotni, keessumaayuu hogganaan isaanii kan dur Mallasaan dubbatee fi dhaadatee akka ture ni yaadatama. Egaa, waayeen kun gaafii guddaa uumee jira. Otuu lakkoofsa guddaa himannuu, diinni nama-nyaataan kun nu dhabamsiisuuf akka karoorfate fi karoora isaa kanas sadarkaa sadarkaadhaan hojiirra oolchaa akka jiru sirriitti hubachuu qabna. Maastar Plaaniin Finfinnee fi godinaalee addaa Oromiyaa jedhamanii kun karoora diinaa keessaa isa tokkoo dhaa bar.
Har’a barattootni keenya shira nurratti dalagamaa jiru fi badii nutti dhufaa jiru kana hubachuudhaan; dammaqanii gamtaadhaan ka’anii falmchaa jiru. Sababa kanaan ijoolleen keenya akka saree karaarrtti ajjeefamaa; lakkoofsi isaanii kan hinbeekamne mana hidhaatti guuramaa akka jiran Waaqayyoo/Rabbi qofaatu beeka. Inni kunuu qaama duula uummata keenya lakkoofsa isaa xinneessuu ti. Gama tokkoon lakkoofsa uummata keenyaa hir’isaa; gama biraatiin dachee Oromiyaa dhiphisuudhaan; Oromoo fi Oromiyaa dhabamsiisuuf akka deeman ilmi ykn intalli Oromoo kan ija qabu arguu fi kan gurra qabu dhagayuu qaba. Shirri Wayaaneen dalagdu kan lakkaawamee dhumuu miti. Har’allee yeroo qabsoon mirga uummata keenyaa ijoollee keenyaan qabsiifamee akka ibiddaa boba’aa jiru kanatti, uummata keenya sodaachisuu fi/ykn gowwoomsuudhaanis haa ta’u akka uummatni Oromiyaa tokkummaadhaan wal bira hin dhaabbanne godhaa jirti. Yeroo ammaa, yeroo keessa fi alaan sochiin uummata keenyaa cimaa jirutti; yeroo tokkummaan Oromoo yoomiyyuu caalaa addunyaa kanarratti mul’achaa jirutti; uummata addaan hiruu fi walirratti kakaasuuf tooftaa biraatiin duula nurratti godhaa jirti Wayyaaneen.
Waanuma yeroo ammaa ta’aa jiru akka fakkeenyaatti yoo fudhanne, Wayyaaneen dhimma Maastar Plaaanii Finfinnee ilaalchisee, yeroo uummatni Oromoo bal’aan harka walqabatee socha’aa jirutti, uummta keenya sobuu fi sodaachisuudhaan akka hiriira bayanii Maastar Plaanii kana deeggaran fakkeessuuf carraaqaa jirti. Kun tooftaa uummata Oromoo addaanqooduu fi walirratti duulchisuu ykn waldura dhaabsisuu ti. Kunoo uummatni Oromoo Plaanii guddinaa fi misoomaa kana deeggaraa jira jedhanii dubbii dharaatiin hawaasota Addunyaallee afaanfaajjessuuf shira dalagamaa jiru akka ta’e Oromoon hubachuu qaba. Uummatni Oromoo bal’aan waayee Maastar Plaanii Finfinnee kanaan mormaa otuu jiranuu; lakkii isaan kun warra humnootni farra-nagaa fi farra-misoomaa duuba jiranii dha; ijoolleen (barattootni) dhimma kanarratti mormii godhaa jiranillee akkasuma ijoollee muraasa ta’anii dha jechuudhaan uummata keenya fi kan biroo afaanfaajjeessuuf yaalii guddaa godhaa jirti faashistii Wayyaaneen. Egaa shirri Wayyaanee kan lakkaawamee dhumu fi kana sana jedhumu waan hin taaneef, hanga ishiin hundeedhaan buqqaatee Oromiyaa keessaa achi darbamtutti shirri biraas waan itti fufuuf kana hubachuu fi ofqopheessuutu furmaata dha.
Furmaatni rakkoolee kanaa maali? Yoon gaafii kana kaasu, akka heerragaa salphaadhumatti Foormulaadhaan furmaatni ykn falli rakkoo kanaa isa kana jennee lafa kaayuu akka hin dandeenye beekamaa dha. Qabsoo bilisummaa Oromoo kan haala walxaxaa ta’e kana keessatti godhamaa jiru yookaanis dhimma Oromoo kan baay’ee rakkisaa ta’e kana dhiisii rakkoon biraatuu salphaadhumatti furmaata argachuu hin danda’u. Haa ta’u malee, akka qaama furmaataatti ilaaluu kan dandeenyu inni guddaan tokkummaa uummata Oromoo ti. Inni kun baay’ee barbaachisaa fi murteessaa dha. Otuu irra hin dabrin carraa kanaan wantin ibsuu fedhu tokko, hangan beeku fi hubadhetti, bara 1991 as tokkummaan Oromoo, keessumaayuu biyya ambaa keessatti, hanga yeroo ammaa kan mula’tee hin argine. Kun waan baayee nama gammachiisu fi boonsu dha. Diinni fi alagaan nu tuffachuu fi nutti qoosuudhaan, Oromoon walii hin galtu; Oromoon tokko hin taatu kan jechaa turan, tokkummaadhaan walbira dhaabbachuu keenya yoo argan dhugumatti akka rifatani fi sodaatanillee waan hubatamuu danda’u fi dhara hin taanee dha.
Diina rifachiisuu, naasisuu fi sodaachisuunuu qabsoo isa tarkaanfii duraa ti. Tokkummaan diina sodaachisu kun ammoo cimaa fi babal’achaa deemee humna cimaa fi abdachiisaa yoo uume, wanti diina hin injifanneef sababni ni jira jedhee hin yaadu. Kanaaf, yeroo ammaa tokkummaan uummata Oromoo yoomiyyuu caalaa barbaachisaa qofaa otuu hin taane murteessaallee akka ta’u hubachuu qabna. Tokkummaa keenya qofaatu badii Oromoo fi Oromiyaarraa nu hanbisa. Tokkummaa keenya qofaatu akka addunyaanillee nu hubattu taasisa. Tokkummaa uummata Oromoo qofaatu galii barbaadnutti nu geessuu danda’a. Yoo tokkummaan uummata keenyaa cime, diinni fi alagaan nu keessa seenee addaan nu hiruuf carraa hin argatan. Tokkummaadhaan harka walqabannee keessa fi alaan sochoonee, Oromoo fi Harmee teenya Oromiyaa badiirraa haa oolchinu. Lafeen ilmaan Oromoo kan qabsoo kana keessatti caccabde fi dhiigni ilmaan Oromoo kan dhangalaye; lubbuun gootota keenyaa kan galaafatamte gumaa argachuu qabu. Injifannoon xumuraa kan uummata Oromoo akka ta’u shakkiin hin jiru. Akka shakkiin hin jiraanne, tokkummaa keenya haa jabeessinu.
Galatoomaa!


text:
Hijaaba Mallatoo Kabajaa-Kutaa 2
Miidhaa hijaaba uffachuu dhiisu
Torbaan darbee faaydalee hijaaba eeruf yaalle turre. Hijaabni mallatto kabajaati.
“Yommuu ilmaan namaa Rabbii qofaa bitaman, harqoota gabrummaa fedhii isaani, sheyxaana fi namoota biroo jalaa bahan.” Namni yommuu Rabbiin alaa wanta biraati gabra ta’uu harqoota gabrummaa bilisummaa hin qabne jalatti kufa. Sheyxaanni, fedhiin isaati fi namoonni gabra godhatu. Rabbii qofaa bitamuun bilisummaa dhugaa argachuudha. Namni yommuu Rabbiin qofa gabbaruu gadi fageesse yaada, dhugaa fi sobaa addaan baafata, wanti hunduu isa funduratti ifa ta’a. Read more


text:
Godina Jimmaa Keessatti Mootummaan Wayyaanee Humnaa Waraana Bobbaasuun Daandii Cufee Sakkata’insaa Gaggeessaa Jiraachuun Beekame
Posted by Madda Walaabuu Press on 5/11/2013
Caamsaa 11, 2013 | Qeerroo Jimmaa
Ayyaannii Irreechaa Arfaasaa Camsaa 12/2013 Godinaa Jimmaa Tulluu Beegiitti sirna ho’aa ta’een kabajamuuf jira. Jal-bultiin Ayyaanaa Irreechaa arfaasaa Caamsaa 11/2013 Malkaa Deeddeettii sa’aa 7:00 irraa kan eegalamu yeroo ta’u Caamsaa 12/2013 ammoo Tulluu Beegiittii guutummaatti sirna ho’aa ta’een kabajamuuf jira.
Ummaannii Oromoo kumaatamattii lakkawwamuus ayyaanaa kana irraatti argamuuf qophii cimaa gochuun walittii dhaammaachaa jirachuun kan beekamu yeroo ta’u,hordoftootnii amantii Waaqeffaannaa fi Qeerroo Bilisummaa Oromoo Sirna kabaja Ayyaanaa Irreechaa kana irraatti ummaannii Oromoo fi Jaalattootni aadaa, safuu fi sabboonummaa Oromoo fi jaalatootni Oromiyaa akka qoodaa fudhataniif waamichaa dabarsuun waraqaalee warraaqsaa fi waamichaa bakkoota hedduutti faca’ee jira.
Haalli kun kanaan osoo jiruu mootummaan abbaa irree Waayyaanee kan aadaa, Afaan, Duudhaan, safuun, amantaa, sabboonummaa fi Oromummaan akka kabajamuu hin barbadnee fi tokkummaa Ummataa Oromoo cabsuun umrii aangoo isaa dheereeffaachuuf tirtiraa jiruu, humna waraanaa isaa bobbaasuun daandiiwwaan konkolaataa godinaa Jimmaa geessaan bakkotaa 4tti jechuun daandii Finfinnee gara Jimmaa geessuu bishaan Gibee irraatti, Keellaa karaa Finfinnee Magaalaa Jimmaatti seensiisu, daandii Baddaallee gara Jimmaattii seensisuu Baddaallee fi Jimmaa Gidduutti fi keellaa konkolaataa karaa lixaa (Baaddaallee) Magaalaa Jimmaattii seensiisuu irraatti konkolaataa dhaabsiisuun uummata nagaa sakkataa’uun uummataa rakkisaa kan jiraan ta’uun gabaafamera.
Gama biraan baratootaa Oromoo mooraawwaan yuunivarsiitii Jiimmaa 4′n barachaa jiran mooraa main Campusy, Mooraa Business fi Economics, Mooraa Qonnaa, Mooraa Saayinsii fi Teekiinoloojii fi Koolleejjii barsiisotaa Jimmaa karraa keessaa baratan yeroo mooraa seenaanii fi bahan humna ol sakkataa’aa jiraachuun hubatamee jira.
Ayyaannii Irreechaa Arfaasaa Camsaa 12/2013 Godinaa Jimmaa Tulluu Beegiitti sirna ho’aa ta’een kabajamuuf jira. Jal-bultiin Ayyaanaa Irreechaa arfaasaa Caamsaa 11/2013 Malkaa Deeddeettii sa’aa 7:00 irraa kan eegalamu yeroo ta’u Caamsaa 12/2013 ammoo Tulluu Beegiittii guutummaatti sirna ho’aa ta’een kabajamuuf jira.
Ummaannii Oromoo kumaatamattii lakkawwamuus ayyaanaa kana irraatti argamuuf qophii cimaa gochuun walittii dhaammaachaa jirachuun kan beekamu yeroo ta’u,hordoftootnii amantii Waaqeffaannaa fi Qeerroo Bilisummaa Oromoo Sirna kabaja Ayyaanaa Irreechaa kana irraatti ummaannii Oromoo fi Jaalattootni aadaa, safuu fi sabboonummaa Oromoo fi jaalatootni Oromiyaa akka qoodaa fudhataniif waamichaa dabarsuun waraqaalee warraaqsaa fi waamichaa bakkoota hedduutti faca’ee jira.
Haalli kun kanaan osoo jiruu mootummaan abbaa irree Waayyaanee kan aadaa, Afaan, Duudhaan, safuun, amantaa, sabboonummaa fi Oromummaan akka kabajamuu hin barbadnee fi tokkummaa Ummataa Oromoo cabsuun umrii aangoo isaa dheereeffaachuuf tirtiraa jiruu, humna waraanaa isaa bobbaasuun daandiiwwaan konkolaataa godinaa Jimmaa geessaan bakkotaa 4tti jechuun daandii Finfinnee gara Jimmaa geessuu bishaan Gibee irraatti, Keellaa karaa Finfinnee Magaalaa Jimmaatti seensiisu, daandii Baddaallee gara Jimmaattii seensisuu Baddaallee fi Jimmaa Gidduutti fi keellaa konkolaataa karaa lixaa (Baaddaallee) Magaalaa Jimmaattii seensiisuu irraatti konkolaataa dhaabsiisuun uummata nagaa sakkataa’uun uummataa rakkisaa kan jiraan ta’uun gabaafamera.
Gama biraan baratootaa Oromoo mooraawwaan yuunivarsiitii Jiimmaa 4′n barachaa jiran mooraa main Campusy, Mooraa Business fi Economics, Mooraa Qonnaa, Mooraa Saayinsii fi Teekiinoloojii fi Koolleejjii barsiisotaa Jimmaa karraa keessaa baratan yeroo mooraa seenaanii fi bahan humna ol sakkataa’aa jiraachuun hubatamee jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Waamicha Walgahii (Frankfurt, Germany)
aadaa saba Oromo biyya Jarmanii kessa
itti geggefamuf qindaawe irraa akka qooda fudhattaniif (hirmaattaniif) kabajaa Oromummaa hundeefateen isin aferra.
Guyyaa seminaarri geggefamu: Guraandhala (Feburary)14 bara 2009
Yeroo sagantaa seeminaraa: 10:00 AM - 18:00 (6:00) PM
Yeroo sagantaa sirba aadaa: 20:00 (8:00) PM - 6:00 AM
Iddoo walgayii: magalaa Frankfurt; Johann Wolfgang Universit├Ąt; Mertonstr 26 -28.
Akkataa gara galma walgayii deemamu: Train lakkofsa U4 Hauptbanhof (main station) irraa qabachuun station lama (2) booda bakka Bockenheimwarte jedhamu itti butanii lafa-jalaa oli ba`un gara galma walgayii adeemtu.
- Gabaasa dhittaa mirga-dhala namaa motummaa TPLFn ummata Oromoo irra itti raawatame;
- Garaagarummaa fi walittidhufeenya qabsoo bilisummaa karaa nagaa fi hidhannoo geggefamu (Mirga-namummaa ummata Oromoo kabachiisuuf barbaachiasummaa qabsoo nagaa fi hidhannoon geggefamu). Akkasumas xinxala gababaa siyasa qabsoo bilisummaa Oromoo kan gartuulee qaama ce`umsaa ABO, qaama jijjiramaa ABO, fi ABO dhaan geggefamaa jiru;
- Ibsa haala qabsoo bilisummaa Oromoo yeroo ammaa ABOn geggefamaa jiruu;
- Xinxala haala ijaarsa hawaasoota Oromoo biyya ambaa fi Jarmanii (jabinaa fi laafina) fi tarsimoo ijaarsa hawaasoota Oromoo biyya ambaa jabessuu malu akekuu;
- Xinxala sochii qabsoo bilisummaa barattoota Oromoo sadarkaalee mana barnootaa gulantaalee 1ffaa fi 2ffaa, kollejjii, fi Yunversitii kessa itti geggefamaa jiru bara 1992 irraa egalee (Analysis of Oromo student liberation struggle in Oromia since 1992 ).
Injifatnnoon ummata Oromoof!
Koree qindeesituu
Jarmanii, Frankfurt
Amajjii 25 bara 2009
Photo (logo): OromiaTimes Web


text:
Cuunfaa Tarkaanfiilee WBO Bitootessaa- Guraandhala bara 2013
Posted by Madda Walaabuu Press on 4/30/2013
Ebla 30, 2013 | Madda Oduu ABO
Bitootessa 1, bara 2013 - Harargee Dhihaa
Humni Addaa Waraana Bilisummaa Oromoo Baha Oromiyaa keessa sosso’u guyyaa eerame kanatti magaalaa Mulluu keessatti tarkaanfii haleellaa halkan keessaa saáa 2tti Waajjira Milishaa Wayyaanee magaalattii keessatti argamu irratti fudhate. Tarkaanfii kanaan qawween kilaashinkoov 6 fi rasaasni 20,000 ol tahu, booji’amee qabeenyaa QBO taasifame. Hidhatoonni sirnichaa kanneen waajjiricha eegaa turan kan maqaan isaanii Ahmad Gaab fi Adawwee Jaamaa Iddoo jedhaman waytuma kanatti booji’amanii toyannoo WBO jala oolaniiru.
Bitootessa 2, 2013- Wallagga Bahaa
Humni Addaa WBO Dhiha Oromiyaa keessa sosso’u guyyaa eerame kanatti basaasa Wayyaanee maqaa investerummaatiin naannicha keessa sosso’ee ilmaan Oromoo hedduu sobaan yakkee ajjeechisaa fi hiisisaa, akkasumas qabeenyaa isaanii maqaa golglaa inversterummaatiin saamaa ture du’aan adabe. Basaasni Wayyaanee Mitikkuu Atsbahaa jedhamu kun onoota Giddaa Ayyaanaa fi Guutoo Giddaa keessa deddeebi’uun hojii diinummaa isaa kan raaw’ataa ture yoo tahu, guyyaa eerame kanatti tarkaanfii WBOn naannoo laga Angaritti irratti fudhateen ajjeefamee jira.
Bitootessa 6, 2013- Wallagga Bahaa
Ona Giddaa magaalaa Guutin keessatti WBOn kuusaa boba’aa kan qabeenyummaan isaa dabballoota Wayyaanee Tasfaayee Kabbadaa fi Hurii Alamaayoo jedhamanii tahe irratti tarkaanfii haleellaa fudhachuun barbadeesse. Dabballoonni wayyaanee lamaan kun naannicha keessatti ummata nagaa doorsisuudhaan bahaa fi gala dhorkaa kan turan yoo tahu gochaa isaanii irraa akka of qusatan yeroo adda addaatti gorfamanii waan dhagahuu didaniif tarkaanfiin kun akka irratti fudhatame ajajni WBO godinichaa beeksiseera.
Bitootessa 9, 2013- Wallagga Bahaa
Humni waraana Wayyaanee dhalattoota sablammii Gumuz hidhachiisee Oromoo irratti bobbaasuuf osoo qophii taasisaa jiruu kan irratti dammaqe Humni Addaa WBO guyyaa eerame kanatti tarkaanfii laalessaa humna Wayyaanee irratti fudhate. Tarkaanfii kanaanis kaampii diinni humna isaa fi meeshaalee waraana isaa itti kuuffatee ummata Oromoo rukuchiisuuf qophaawaa jiru guutummaatti barbadeessee jira. Kaampiin kun godoo 28 kan qabu yoo tahu hundumtuu tarkaanfii kanaan barbadeeffamuun mirkanaawee jira. Tarkaanfii kanaan kan rifate humni waraana Wayyaanee ummata irratti haluu bahuuf jecha waraana isaa magaalaa Naqamtee irraa gara naannichaatti bobbaasuuf yaalii godhus hin milkoofne. WBOn onoota Giddaa fi Limmuu gidduutti bakka Abuyyee Koo Batatoo jedhamuttu daandii konkolaataa cufuun akka waraanni diinaa of duuba deebi’u dirqisiisee jira. Ummanni naannoo tarkaanfii WBO kanatti garmalee gammaduudhaan deeggarsa isaa agarsiisaa jiraachuunis beekameera.
Guyyuma eerame kanatti Wallagga Bahaa ona Haroo Limmuu fi naannoo Beenishaangul gidduu bakka Gabaa Ayyaanii jedhamutti Humni Addaa WBO tarkaanfii haleellaa fudhachuun dabballoota Wayyaanee lama du’aan yoo adabu sadi ammoo madeessee jira. Dabballoonni Wayyaanee tarkaanfii kanaan galaafataman Daani’eel Siyyum fi Asaffaa G/Tsiyoon kan jedhaman yoo tahu kan madeeffaman ammo Taayyee Abbabaa, Araarsaa Amsaaluu fi Taaddelee Gabayyoo kan jedhamanii dha. Konkolaataan dabballoonni kun ittiin sosso’aa turan kan lakkoofsi gabatee ishee A.A.05726 taates waytuma kana faayidaan ala godhamteetti. Dabballoonni diinaa kunniin sabaa fi sablammoota ollaa Oromiyaa hidhachiisuudhaan Oromoo irratti duulchisanii yakka hamaa kan raaw’ataa turan tahuun mirkanaayeera.
Bitootessa 14, 2013- Finfinnee
Humni Addaa WBO giddu gala Oromiyaa keessa sosso’u kan maqaa Risaa jedhamuun beekamu guyyaa eerame kana galgala keessaa sa’aa 8:30 irratti Finfinnee keessaa naannoo Boolee bakka Kondominiyeemii Caffee jedhamutti tarkaanfii fudhateen loltuu diinaa lamaa fi lukkee tokko, walumatti 3 yoo ajjeesu 8 ammoo madeessee jira. Sirni Wayyaanee tarkaanfii kanaan rifate waan qabatuu fi gadhiisu wallaalee ummata nagaa goolaa jiraachuun beekameera.
Bitootessa 14, 2013- Shawaa Kaabaa
Guyyaa kanatti godinaa Shawaa Kaabaa ona Jiddaa magaalaa Sirxii keessatti Risaan halkan keessaa saáa 11 irratti tarkaanfii haleellaa fudhateen miseensota poolisa Wayyaanee lamaa fi hidhataa magaalaa sanii kan tahe nama Eliyaas Tolchaa jedhaman du’aan adabee jira. Jarri kun warra ummata naannoo hiraarsuun beekamuu fi gorsa lammii dhagahuu didanii gochaa hammeenyaatiin itti fufan tahuun mirkanaawee jira.
Bitootessa 25, 2013- Wallagga Bahaa
Wallagga Bahaa ona Saasiggaa bakka Soogee jedhamutti WBOn tarkaanfii fudhateen hidhattoota diinaa ummata naannoo hiraarsuun beekaman lama battalumatti yoo ajjeesu tokko ni madeesse. Hidhattoonni diinaa du’aan adabaman Kaffalee Taaddelee fi Ayyaaleew Abebaaw kan jedhaman yoo tahu, kan madeeffame ammoo Mokonnin kan jedhamu tahuun beekameera.
Ebla 4, 2013- Wallagga Bahaa
Humni Addaa WBO godinaa kana keessa sosso’u tarkaanfii diina irratti fudhatu jabeessee itti fufuun guyyaa eeerame kanatti onoota Haroo Limmuu fi Yaasoo gidduutti bakka Luugoo Booqaa jedhamutti haxxee hidhuudhaan qondaalota waraana Wayyaanee konkolaataa Patrol lakkoofsi gabatee isii Oro-01286 tahe koranii sosso’aa turan haleele. Haleellaa kanaanis diina irraa lama ajjeefamee afur madeeffamuun, akkasumas konkolaataan ittiin deemaa turan tarkaanfii kanaan hojiin ala tahuun beekameera. Qondaalonni waraana Wayyaanee tarkaanfii kanaan ajjeefaman lamaan Damballaash Ataakiltii fi Fissehaa W/Sillaasee kan jedhaman yoo tahu kanneen madeeffaman afran ammo maqaan isaanii yeroof hin beekamne.
Ebla 5, 2013- Harargee Dhihaa
Ona Mi’eessoo naannoo Burii Tumtuu jedhamuun beekamutti WBOn humna diinaa irratti tarkaanfii haleellaa fudhateen diina irraa 3 ajjeesee 5 madeesse.
Ebla 8, 2013- Harargee Bahaa
Humni Addaa WBO godinaa Harargee Bahaa ona Mayyuu Mulluqqee naannoo Husee jedhamuun beekamutti duula taasiseen magaalaa Huusee Ebla 8 irraa qabee torbaan tokkoof toyannoo isaa jala oolchuudhaan ummata naannootiif barnoota dammaqiinsa siyaasaa laachuu ajajni WBO godinichaa beeksiseera. Tarkaanfiin kun ummata naannoo haalaan gammachiisuun akka isaan daranuu WBO cinaa hiriiran taasiseera.
Ebla 17, 2013- Harargee Dhihaa
Guyyaa kanatti Harargee Dhihaa bakka Gujee ja'amutti Humni Addaa WBO tarkaanfii laalessaa fudhateen diina irraa 7 ajjeesee 5 madeesse. Guyyuma kana ammaas Harargee Dhihaa Ona Mi'eessoo magaalaa Asabootitti lukkee diinaa tahuun kan ummata rakkisaa ture nama Rahamatoo jedhamurratti tarkaanfii fudhateen duáan adabee jira.
Ebla 20, 2013- Wallagga Bahaa
WBOn ona Haroo Limmuu bakka Sugee jedhamutti kan argamu buufata poolisaa 2ffaa Waajjira Poolisa ona sanii irratti haleellaa taasiseen waajjira poolisichaa gartokkee yoo barbadeessu miseensa poolisaa hojii farrummaa irraa deebi’uu dide tokkos akka hamaatti madeesseera. Miseensi Poolisaa Malkaamuu jedhamu kun namoota nagaa qabee sobaan yakkee hiisisuun kan beekamu tahuun mirkanaaweera.
Ebla 21-22, 2013- Shawaa Kaabaa
Guyyoota eeraman kana lamaan keessatti WBOn Shawaa Kaabaa keessa sosso’u tarkaanfii humna diinaa irratti fudhateen qondaalota gurguddoo dabalatee loltoota diinaa 12 ajjeesee kanneen biroo hedduu madeesse. WBOn Ebla 21, 2013 ona Dagam magaalaa Qurquraa keessatti tarkaanfii haleellaa fudhateen loltoota Wayyaanee 7 battalumatti ajjeesee kanneen biroo madeesse. Loltoota ajjeefaman kana keessattis qondaalonni waraana sirnichaa kan keessatti argaman yoo tahu, kanneen keessaas: Ajajaa 50 Siisaay Habtee, Ajajaa Kudhanii Zawgee Warquu, Hayiluu Dassaalany, Geetuu Zawudee fi Afawarqii W/Maariyaam kan jedhaman warra maqaan isaanii beekamee dha.
Haaluma walfakkaatuun WBOn Shawaa Kaabaa keessa sosso’u Ebla 22, 2013 naannoo laga Jamaa bakka Silmii jedhamutti tarkaanfii haleellaa fudhateen Ajajaan dhibaa sirna Wayyaanee maqaan isaa Beqqalee Damissee jedhamu kan keessatti argamu loltoota sirnichaa 4 ajjeesee jira. Ummanni naannoos tarkaanfii WBO kanatti gammaduun deeggarsa waraana isaaf qabu daranuu akka jabeessaa jiru mirkanaaweera.
Ebla 25, 2013- Harargee Dhihaa
WBOn Oromiyaa Bahaa keessa sosso’u haleellaa diina irratti geggeessu itti fufuudhaan gaafa Ebla 25, 2013 naannoo Mulluu fi Mi'eessoo jidduu bakka Ciqirtii jedhamtutti humna diinaa ummata Oromoo hiikkachiisuuf bobbaée argamu haleele. Haleellaa kanaanis diina irraa tokko ajjeesee tokko madeessuudhaan kaayyoo humni diinaa bobba’eef san gufachiisuu ajajni WBO godinichaa hubachiiseera.
Walumaa galatti abdii fi gaachana ummata Oromoo kan tahe Waraanni Bilisummaa Oromoo ammas godinaalee Oromiyaa gara garaa keessatti tarkaanfii humna diinaa irratti fudhatu jabeessee itti fufuun diina Oromiyaa irraa haxaawee biyya abbaa isaa walaboomsuuf murannoon sosso’aa jiraachuu Ajajni WBO walii galaa hubachiiseera.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Bitootessa 1, bara 2013 - Harargee Dhihaa
Humni Addaa Waraana Bilisummaa Oromoo Baha Oromiyaa keessa sosso’u guyyaa eerame kanatti magaalaa Mulluu keessatti tarkaanfii haleellaa halkan keessaa saáa 2tti Waajjira Milishaa Wayyaanee magaalattii keessatti argamu irratti fudhate. Tarkaanfii kanaan qawween kilaashinkoov 6 fi rasaasni 20,000 ol tahu, booji’amee qabeenyaa QBO taasifame. Hidhatoonni sirnichaa kanneen waajjiricha eegaa turan kan maqaan isaanii Ahmad Gaab fi Adawwee Jaamaa Iddoo jedhaman waytuma kanatti booji’amanii toyannoo WBO jala oolaniiru.
Bitootessa 2, 2013- Wallagga Bahaa
Humni Addaa WBO Dhiha Oromiyaa keessa sosso’u guyyaa eerame kanatti basaasa Wayyaanee maqaa investerummaatiin naannicha keessa sosso’ee ilmaan Oromoo hedduu sobaan yakkee ajjeechisaa fi hiisisaa, akkasumas qabeenyaa isaanii maqaa golglaa inversterummaatiin saamaa ture du’aan adabe. Basaasni Wayyaanee Mitikkuu Atsbahaa jedhamu kun onoota Giddaa Ayyaanaa fi Guutoo Giddaa keessa deddeebi’uun hojii diinummaa isaa kan raaw’ataa ture yoo tahu, guyyaa eerame kanatti tarkaanfii WBOn naannoo laga Angaritti irratti fudhateen ajjeefamee jira.
Bitootessa 6, 2013- Wallagga Bahaa
Ona Giddaa magaalaa Guutin keessatti WBOn kuusaa boba’aa kan qabeenyummaan isaa dabballoota Wayyaanee Tasfaayee Kabbadaa fi Hurii Alamaayoo jedhamanii tahe irratti tarkaanfii haleellaa fudhachuun barbadeesse. Dabballoonni wayyaanee lamaan kun naannicha keessatti ummata nagaa doorsisuudhaan bahaa fi gala dhorkaa kan turan yoo tahu gochaa isaanii irraa akka of qusatan yeroo adda addaatti gorfamanii waan dhagahuu didaniif tarkaanfiin kun akka irratti fudhatame ajajni WBO godinichaa beeksiseera.
Bitootessa 9, 2013- Wallagga Bahaa
Humni waraana Wayyaanee dhalattoota sablammii Gumuz hidhachiisee Oromoo irratti bobbaasuuf osoo qophii taasisaa jiruu kan irratti dammaqe Humni Addaa WBO guyyaa eerame kanatti tarkaanfii laalessaa humna Wayyaanee irratti fudhate. Tarkaanfii kanaanis kaampii diinni humna isaa fi meeshaalee waraana isaa itti kuuffatee ummata Oromoo rukuchiisuuf qophaawaa jiru guutummaatti barbadeessee jira. Kaampiin kun godoo 28 kan qabu yoo tahu hundumtuu tarkaanfii kanaan barbadeeffamuun mirkanaawee jira. Tarkaanfii kanaan kan rifate humni waraana Wayyaanee ummata irratti haluu bahuuf jecha waraana isaa magaalaa Naqamtee irraa gara naannichaatti bobbaasuuf yaalii godhus hin milkoofne. WBOn onoota Giddaa fi Limmuu gidduutti bakka Abuyyee Koo Batatoo jedhamuttu daandii konkolaataa cufuun akka waraanni diinaa of duuba deebi’u dirqisiisee jira. Ummanni naannoo tarkaanfii WBO kanatti garmalee gammaduudhaan deeggarsa isaa agarsiisaa jiraachuunis beekameera.
Guyyuma eerame kanatti Wallagga Bahaa ona Haroo Limmuu fi naannoo Beenishaangul gidduu bakka Gabaa Ayyaanii jedhamutti Humni Addaa WBO tarkaanfii haleellaa fudhachuun dabballoota Wayyaanee lama du’aan yoo adabu sadi ammoo madeessee jira. Dabballoonni Wayyaanee tarkaanfii kanaan galaafataman Daani’eel Siyyum fi Asaffaa G/Tsiyoon kan jedhaman yoo tahu kan madeeffaman ammo Taayyee Abbabaa, Araarsaa Amsaaluu fi Taaddelee Gabayyoo kan jedhamanii dha. Konkolaataan dabballoonni kun ittiin sosso’aa turan kan lakkoofsi gabatee ishee A.A.05726 taates waytuma kana faayidaan ala godhamteetti. Dabballoonni diinaa kunniin sabaa fi sablammoota ollaa Oromiyaa hidhachiisuudhaan Oromoo irratti duulchisanii yakka hamaa kan raaw’ataa turan tahuun mirkanaayeera.
Bitootessa 14, 2013- Finfinnee
Humni Addaa WBO giddu gala Oromiyaa keessa sosso’u kan maqaa Risaa jedhamuun beekamu guyyaa eerame kana galgala keessaa sa’aa 8:30 irratti Finfinnee keessaa naannoo Boolee bakka Kondominiyeemii Caffee jedhamutti tarkaanfii fudhateen loltuu diinaa lamaa fi lukkee tokko, walumatti 3 yoo ajjeesu 8 ammoo madeessee jira. Sirni Wayyaanee tarkaanfii kanaan rifate waan qabatuu fi gadhiisu wallaalee ummata nagaa goolaa jiraachuun beekameera.
Bitootessa 14, 2013- Shawaa Kaabaa
Guyyaa kanatti godinaa Shawaa Kaabaa ona Jiddaa magaalaa Sirxii keessatti Risaan halkan keessaa saáa 11 irratti tarkaanfii haleellaa fudhateen miseensota poolisa Wayyaanee lamaa fi hidhataa magaalaa sanii kan tahe nama Eliyaas Tolchaa jedhaman du’aan adabee jira. Jarri kun warra ummata naannoo hiraarsuun beekamuu fi gorsa lammii dhagahuu didanii gochaa hammeenyaatiin itti fufan tahuun mirkanaawee jira.
Bitootessa 25, 2013- Wallagga Bahaa
Wallagga Bahaa ona Saasiggaa bakka Soogee jedhamutti WBOn tarkaanfii fudhateen hidhattoota diinaa ummata naannoo hiraarsuun beekaman lama battalumatti yoo ajjeesu tokko ni madeesse. Hidhattoonni diinaa du’aan adabaman Kaffalee Taaddelee fi Ayyaaleew Abebaaw kan jedhaman yoo tahu, kan madeeffame ammoo Mokonnin kan jedhamu tahuun beekameera.
Ebla 4, 2013- Wallagga Bahaa
Humni Addaa WBO godinaa kana keessa sosso’u tarkaanfii diina irratti fudhatu jabeessee itti fufuun guyyaa eeerame kanatti onoota Haroo Limmuu fi Yaasoo gidduutti bakka Luugoo Booqaa jedhamutti haxxee hidhuudhaan qondaalota waraana Wayyaanee konkolaataa Patrol lakkoofsi gabatee isii Oro-01286 tahe koranii sosso’aa turan haleele. Haleellaa kanaanis diina irraa lama ajjeefamee afur madeeffamuun, akkasumas konkolaataan ittiin deemaa turan tarkaanfii kanaan hojiin ala tahuun beekameera. Qondaalonni waraana Wayyaanee tarkaanfii kanaan ajjeefaman lamaan Damballaash Ataakiltii fi Fissehaa W/Sillaasee kan jedhaman yoo tahu kanneen madeeffaman afran ammo maqaan isaanii yeroof hin beekamne.
Ebla 5, 2013- Harargee Dhihaa
Ona Mi’eessoo naannoo Burii Tumtuu jedhamuun beekamutti WBOn humna diinaa irratti tarkaanfii haleellaa fudhateen diina irraa 3 ajjeesee 5 madeesse.
Ebla 8, 2013- Harargee Bahaa
Humni Addaa WBO godinaa Harargee Bahaa ona Mayyuu Mulluqqee naannoo Husee jedhamuun beekamutti duula taasiseen magaalaa Huusee Ebla 8 irraa qabee torbaan tokkoof toyannoo isaa jala oolchuudhaan ummata naannootiif barnoota dammaqiinsa siyaasaa laachuu ajajni WBO godinichaa beeksiseera. Tarkaanfiin kun ummata naannoo haalaan gammachiisuun akka isaan daranuu WBO cinaa hiriiran taasiseera.
Ebla 17, 2013- Harargee Dhihaa
Guyyaa kanatti Harargee Dhihaa bakka Gujee ja'amutti Humni Addaa WBO tarkaanfii laalessaa fudhateen diina irraa 7 ajjeesee 5 madeesse. Guyyuma kana ammaas Harargee Dhihaa Ona Mi'eessoo magaalaa Asabootitti lukkee diinaa tahuun kan ummata rakkisaa ture nama Rahamatoo jedhamurratti tarkaanfii fudhateen duáan adabee jira.
Ebla 20, 2013- Wallagga Bahaa
WBOn ona Haroo Limmuu bakka Sugee jedhamutti kan argamu buufata poolisaa 2ffaa Waajjira Poolisa ona sanii irratti haleellaa taasiseen waajjira poolisichaa gartokkee yoo barbadeessu miseensa poolisaa hojii farrummaa irraa deebi’uu dide tokkos akka hamaatti madeesseera. Miseensi Poolisaa Malkaamuu jedhamu kun namoota nagaa qabee sobaan yakkee hiisisuun kan beekamu tahuun mirkanaaweera.
Ebla 21-22, 2013- Shawaa Kaabaa
Guyyoota eeraman kana lamaan keessatti WBOn Shawaa Kaabaa keessa sosso’u tarkaanfii humna diinaa irratti fudhateen qondaalota gurguddoo dabalatee loltoota diinaa 12 ajjeesee kanneen biroo hedduu madeesse. WBOn Ebla 21, 2013 ona Dagam magaalaa Qurquraa keessatti tarkaanfii haleellaa fudhateen loltoota Wayyaanee 7 battalumatti ajjeesee kanneen biroo madeesse. Loltoota ajjeefaman kana keessattis qondaalonni waraana sirnichaa kan keessatti argaman yoo tahu, kanneen keessaas: Ajajaa 50 Siisaay Habtee, Ajajaa Kudhanii Zawgee Warquu, Hayiluu Dassaalany, Geetuu Zawudee fi Afawarqii W/Maariyaam kan jedhaman warra maqaan isaanii beekamee dha.
Haaluma walfakkaatuun WBOn Shawaa Kaabaa keessa sosso’u Ebla 22, 2013 naannoo laga Jamaa bakka Silmii jedhamutti tarkaanfii haleellaa fudhateen Ajajaan dhibaa sirna Wayyaanee maqaan isaa Beqqalee Damissee jedhamu kan keessatti argamu loltoota sirnichaa 4 ajjeesee jira. Ummanni naannoos tarkaanfii WBO kanatti gammaduun deeggarsa waraana isaaf qabu daranuu akka jabeessaa jiru mirkanaaweera.
Ebla 25, 2013- Harargee Dhihaa
WBOn Oromiyaa Bahaa keessa sosso’u haleellaa diina irratti geggeessu itti fufuudhaan gaafa Ebla 25, 2013 naannoo Mulluu fi Mi'eessoo jidduu bakka Ciqirtii jedhamtutti humna diinaa ummata Oromoo hiikkachiisuuf bobbaée argamu haleele. Haleellaa kanaanis diina irraa tokko ajjeesee tokko madeessuudhaan kaayyoo humni diinaa bobba’eef san gufachiisuu ajajni WBO godinichaa hubachiiseera.
Walumaa galatti abdii fi gaachana ummata Oromoo kan tahe Waraanni Bilisummaa Oromoo ammas godinaalee Oromiyaa gara garaa keessatti tarkaanfii humna diinaa irratti fudhatu jabeessee itti fufuun diina Oromiyaa irraa haxaawee biyya abbaa isaa walaboomsuuf murannoon sosso’aa jiraachuu Ajajni WBO walii galaa hubachiiseera.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ati dura Oromoo moo itophiyaa dhaa? Gaaffii juujuu akkamiiti?
Posted by Madda Walaabuu Press on 8/14/2013
Hagayya 14, 2013 | Ibsaa Guutama Irraa | Gubirmans.com
AFAAN INGILIZIN DUUBISUUF ADDANA TUQAA
Oromiyaan waggoota dhibbaa oliif qabaa Itophiyaa humnaan itt fe’ame jala jirti. Kanaaf sabaawoti Oromoo waan hariiroo sabgidduu ilaalutt kelladarbii (passport) nambiyyummaa see qabatanii deemu. Oromoma keessaa illee mammiin Oromoon saba of danda’e ta’uu kan keessaa hin baane jiru. Jireenyi saanii daddaaqinaa fi dudhama dhabuutu keessa guute. Alii republika Oromiyaa walaba dhaabuuf kan kutatan waliin joga’u. Alii walqixxummaan nambiyyummaan Itophiyaa nu hayyamamnaan nu gaha jedhu. Eessa akka isaan ijaajjan baruun hammuma eessa akka isaan hin ijaajjinee baruu dhibaa dha. Sun tuffii nyaaphaf karaa bane.
Hobbaati kolonummaa bara dheeraa fi hanqina birmadumma sammuutu haala akkasii uuma. Nyaaphi jara akkasii ilaaluun gargar baasee rukutuuf anjaa kan argate itt fakkaata. Mamtuun ati dura Oromoo moo Itophiyaa dha yoo jedhaman isa lammaffaatu afanitt dhufaa. Jarri akkasii jara Amerkanoti “Uncle Tom”, yk Oromoon “Galtuu” jedhaniini. Jara akkasitt kan baratantu Oromo argan hunda gaaffii tuffii “ati dura mali?” jedhu kan gaafatan. Oromo an dura Oromoo dha jedhanii fi an dura Itophiyaa dha jedhaniitt hiranii waldura dhaabbachiisuu tattaafatu. Gidduu darbe mooraa Habashaa fi Oromo keessatt waca kan kaase gaaffi ati dura Itophiyaa moo Oromoo dha jedhuuf deebii kenname ture. Oromtichi “An dura Oromoo dha” jechuu saatiif mooraa Habashaatii haddheessaa fi arrabsoon itt robe agarreerra. Sana irratt sabboonaan Oromoo biraa yaada ofii ifsatee ture. Biyyi inni keessa jiru mirgi of ifsuu heeraan kan eegame. Habashooti ala jiran “mirga ilmoo namaatu Wayyaaneen tuqame, abalu faatu maaf of ifsitan jedhamanii hidhaman” jechuun Mootummaa Itophiyaa amma angoo irra jiru balaaleffataa, hiriira itt bahaa oolu.Yero isaanitt dhufu garuu biyya olhantummaaan seeraa jiru hamaa jalaa itt baqatan kana keessatt Oromoon maaf xiixa jechuun burququ. Si’ana burquqquun hin dhiifnee Oromticha yaada ifsate jenne butanii gorra’uuf yoo aggaman nammi itt baanaan dhiisanii baqachuu dhageenye. Oromoon alaaba ofii balalisuu erga jalqabanii fi qasaawoti ifatt nuti Itophiyaa miti jedhanii erga labsanii kurnan lama darbaniiru. Gurguddoon Habashaa haala wareegama Ilmaan Oromoo kumaa fi kitilaan uumame kana utuma arganii haaluu yaalu. Gubbaatt Oromoon eenyummaa ofii maman akka jiran himuu yaallee jira. Jara fuula itt agarsiisan akkasii irraa ka’anii Oromoo hundi kaayyoo walabummaa akka hin utubnett fudhatani. “An dura Oromoo dha” jechuunuu akka waan raajiitt itt dhagahame. Sanan akaakuun tuffii nyaaphaa bara abbaa lafaa kulkulfataa jirachuu hubanna. Ija laafuu fi harka kennachuun bakkatt hin deebisu. Gaaffiin “Ati dura Oromoo dhaa?” jedhu ofirrummaa fi wa’ee Oromo irratt beekumsa dhabina iyyaafatichi qabu beekama agarsiisa.
Oromoon of baran buuba nyaapha kana akka afuuffee uratee afuura baafachaa jiruutt fudhatu. Nama dhiibbaa haala naannaa jala dhaabbachuu hin dandeenye, damaqina malbulchaa hin qabneetu akkas ta’a. Nammi lammiin Oromoo ta’e dura Oromoo dha, boodas Oromoo dha. Eenyummaa sabummaa, sabummaa saa waliin dorgomu hin qabu. Kanaaf dhaadannoon saa “An dura Oromoo dhaa” utuu hin ta’in silaa “An yoomuu Oromoo dha” kan jedhu ta’a jechuu dha. Habashaan waggaa dhibbaa oliif dhiddhiitanii, rirritanii eenyuma saanii haquuf hedduu dhama’ani. Seera, aadaa, dudhaa fi afaan saa akka dhimma itt hin baane waanjallaa godhani. Sun hunduu ta’ee galati qotee bulaa saanii hin badinii irraa oolfatanii yoonaan ga’ani. Amma erga ijoollee ofii barsifatanii booda sun caalaatt misa malee duubatt deebi’a jedhanii yaaduun ofirrummaa ija baase. Hololli maqaa balleessaa fi busheessaa gurguddoo Habashaa angoo irra konkolaataniin oofamaa jiru itt fufa imaammata abboolii saanii kan Oromoo hoggansa dhabsiisuuf godhamaa tureen adda miti. Yoo akka abboolii itt tole isaanis ajjeechaa eegaluu danda’u, akkuma dhiheenya yaalanii.
Yeroon imaammati darban hundi geengoo seenaa dhaabuu akka hin dandeenye mirkaneesseera.. Haa ta’u malee wal amantee fi walqixxummaan hidhata fedha bilisa irratt hundaawe ollaan ummachuu hin danda’u hin jedhamu. Bakka sana hin ummatinitt gaffii “Ati jalqaba maanni?” jedhu kan wal hin beeknetu walgaafata. Garuu roorrisaa fi kan itt roorrifame yoo akka wal hin beeknee ta’an nama dhibuu hin dhiisu. Oromtichi itt roorrifama bahe akka itti of ilaalu himachuun maal nama oriisisa? Dammaquu saa arganii “Ati nuwi malee of hin taatuu deebi’ii rafi” jechuu kajeelanii. “Kan lafatt jibban ka’ee sitt sirbuu jedha” isa intalli jette sana ta’a. Dhaadannoo “an dura Oromoo dha” jedhu si’ana golee baaqulaa Oromoon itt argamu hunda keessaa wal jalaa qabamaa jira. Jechi kun filmata biraaf banaa kan dhiisu fakkaata. Kanaaf kutannoo dhabinni kan keessa jiru akka hin fakkanne rimsama an yoomuu Oromoo dha jedhu calaqisuun yoo dandahame dansa. Oromoo fi ummatoota kibbaa irratt fanfanni yoo jiraate iyyuu akka seera addunyaa fi empayerichaatt nambiyyumaa (citizenship) koloneeffataa saaniitt lakaawamu. Itophiyyummaan kan humnaan itt fe’ame malee fedha bilisaan kan filatan miti. Qabsaawotis sana akka filmaata lammaffaati hin fudhatani. Kan walabummaa Oromiyaa akka abjuutt ilaalan sun bifa jijjiirratee akka itt fufu fedhu.
Oromtich dardara ta’ullee naamusa qabeessa. Wan gaafatame damboobaan deebise malee nokkorroo hin seenne. “An dura Oromoo dha” jedhe malee kan jedhamuu qabu “An Itophiyaa miti” hin jenneenii. Utuu sana jedheenii maaltu ta’a ture laata? Homtuu hin ta’u, tarii isa ifatt Oromoof walabummaa malee filmaati biraa akka hin baafne ejjennoo fudhachiisuun yoo dudhama galchu, gara saaniitiin kan amma akka saree gadoodan akka harree halaaksisaan ta’a. Naamusi dardaricha ilaalcha saanii “atsummaa” saxile. Oromoon qoccolloo ganda keessaa bira darbee bara baaquleessaa kana saboota addunyaa waliin karaa itt dorgomu karoorfataa jira. Yeroof malee bittaa empayera ofirraa fonqolchuun fagoo hin ta’u. Of hin beeknee fi bor hin hedneetuu eenyummaa Oromoo gaafata. Oromoon ummata ollaa saa hunda obbolummaan ilaala. Kan ilaalcha saanii akkasii akka dadhabinaatt fudhatan itt bahi saa maal akka tahuu danda’u dursanii heduu qabu. Naannaa keenyatt nagaa fi tasgabii yoo buufne qofa akka Afrikaa kabajchiifnu beekamuun dansa.
Ummatooti naannaa nagaa barbaaduu. Duulli samichaa fi bololli aangoo gurguddoon Habashaa kara karaan itt jiran bu’aa hundee qabu waan argamsiisuufi miti. Ollaa waliin qayyabannoo naga qabeessa yoo tolfatan jireenya guddinnaa fi gammachuun keessa guute ummatoota saanii argamsiisuu danda’u. Kanaaf hundi saanii ofiif ulfina yoo fedhan mirga ummatoota hundaa beekuu qabu. Bakka duriitt deebi’uuf yaada qaban dhaaban kolonoota durii akka miltoo wal qixxeett fudhachuu qabu. Ummatooti sun isaan jaallatanis jibbanis ifaajee ofiin mirgaa fi ulfina saanii kabajchiifachuun hin oolu. Haa ta’u malee nagaan gargar ba’uun hundaaf anjaa qaba. Kiniinii hadhooftu kan Oromummaa saaniin boonan duras boodas Oromoo akka ta’an liqimsuuf qophii ta’uun barbaachisaa dha. Akka sabaa fi lammii addaanjiroott Oromummaa saanii kan mulquu; yooka nambiyyummaan Itophiyaa fedha saanii bilisa malee itt fufaa akka deemu gochuu kan danda’u hin jiru. Oromoon yoomiyyuu Oromoo malee kan biraa hin taa’anii!! Qabsoon Oromoo kallattii halleen hanga injifannoott itt fufa!!!
Ibsaa Guutama
Hagayya 2013
AFAAN INGILIZIN DUUBISUUF ADDANA TUQAA
Oromiyaan waggoota dhibbaa oliif qabaa Itophiyaa humnaan itt fe’ame jala jirti. Kanaaf sabaawoti Oromoo waan hariiroo sabgidduu ilaalutt kelladarbii (passport) nambiyyummaa see qabatanii deemu. Oromoma keessaa illee mammiin Oromoon saba of danda’e ta’uu kan keessaa hin baane jiru. Jireenyi saanii daddaaqinaa fi dudhama dhabuutu keessa guute. Alii republika Oromiyaa walaba dhaabuuf kan kutatan waliin joga’u. Alii walqixxummaan nambiyyummaan Itophiyaa nu hayyamamnaan nu gaha jedhu. Eessa akka isaan ijaajjan baruun hammuma eessa akka isaan hin ijaajjinee baruu dhibaa dha. Sun tuffii nyaaphaf karaa bane.
Hobbaati kolonummaa bara dheeraa fi hanqina birmadumma sammuutu haala akkasii uuma. Nyaaphi jara akkasii ilaaluun gargar baasee rukutuuf anjaa kan argate itt fakkaata. Mamtuun ati dura Oromoo moo Itophiyaa dha yoo jedhaman isa lammaffaatu afanitt dhufaa. Jarri akkasii jara Amerkanoti “Uncle Tom”, yk Oromoon “Galtuu” jedhaniini. Jara akkasitt kan baratantu Oromo argan hunda gaaffii tuffii “ati dura mali?” jedhu kan gaafatan. Oromo an dura Oromoo dha jedhanii fi an dura Itophiyaa dha jedhaniitt hiranii waldura dhaabbachiisuu tattaafatu. Gidduu darbe mooraa Habashaa fi Oromo keessatt waca kan kaase gaaffi ati dura Itophiyaa moo Oromoo dha jedhuuf deebii kenname ture. Oromtichi “An dura Oromoo dha” jechuu saatiif mooraa Habashaatii haddheessaa fi arrabsoon itt robe agarreerra. Sana irratt sabboonaan Oromoo biraa yaada ofii ifsatee ture. Biyyi inni keessa jiru mirgi of ifsuu heeraan kan eegame. Habashooti ala jiran “mirga ilmoo namaatu Wayyaaneen tuqame, abalu faatu maaf of ifsitan jedhamanii hidhaman” jechuun Mootummaa Itophiyaa amma angoo irra jiru balaaleffataa, hiriira itt bahaa oolu.Yero isaanitt dhufu garuu biyya olhantummaaan seeraa jiru hamaa jalaa itt baqatan kana keessatt Oromoon maaf xiixa jechuun burququ. Si’ana burquqquun hin dhiifnee Oromticha yaada ifsate jenne butanii gorra’uuf yoo aggaman nammi itt baanaan dhiisanii baqachuu dhageenye. Oromoon alaaba ofii balalisuu erga jalqabanii fi qasaawoti ifatt nuti Itophiyaa miti jedhanii erga labsanii kurnan lama darbaniiru. Gurguddoon Habashaa haala wareegama Ilmaan Oromoo kumaa fi kitilaan uumame kana utuma arganii haaluu yaalu. Gubbaatt Oromoon eenyummaa ofii maman akka jiran himuu yaallee jira. Jara fuula itt agarsiisan akkasii irraa ka’anii Oromoo hundi kaayyoo walabummaa akka hin utubnett fudhatani. “An dura Oromoo dha” jechuunuu akka waan raajiitt itt dhagahame. Sanan akaakuun tuffii nyaaphaa bara abbaa lafaa kulkulfataa jirachuu hubanna. Ija laafuu fi harka kennachuun bakkatt hin deebisu. Gaaffiin “Ati dura Oromoo dhaa?” jedhu ofirrummaa fi wa’ee Oromo irratt beekumsa dhabina iyyaafatichi qabu beekama agarsiisa.
Oromoon of baran buuba nyaapha kana akka afuuffee uratee afuura baafachaa jiruutt fudhatu. Nama dhiibbaa haala naannaa jala dhaabbachuu hin dandeenye, damaqina malbulchaa hin qabneetu akkas ta’a. Nammi lammiin Oromoo ta’e dura Oromoo dha, boodas Oromoo dha. Eenyummaa sabummaa, sabummaa saa waliin dorgomu hin qabu. Kanaaf dhaadannoon saa “An dura Oromoo dhaa” utuu hin ta’in silaa “An yoomuu Oromoo dha” kan jedhu ta’a jechuu dha. Habashaan waggaa dhibbaa oliif dhiddhiitanii, rirritanii eenyuma saanii haquuf hedduu dhama’ani. Seera, aadaa, dudhaa fi afaan saa akka dhimma itt hin baane waanjallaa godhani. Sun hunduu ta’ee galati qotee bulaa saanii hin badinii irraa oolfatanii yoonaan ga’ani. Amma erga ijoollee ofii barsifatanii booda sun caalaatt misa malee duubatt deebi’a jedhanii yaaduun ofirrummaa ija baase. Hololli maqaa balleessaa fi busheessaa gurguddoo Habashaa angoo irra konkolaataniin oofamaa jiru itt fufa imaammata abboolii saanii kan Oromoo hoggansa dhabsiisuuf godhamaa tureen adda miti. Yoo akka abboolii itt tole isaanis ajjeechaa eegaluu danda’u, akkuma dhiheenya yaalanii.
Yeroon imaammati darban hundi geengoo seenaa dhaabuu akka hin dandeenye mirkaneesseera.. Haa ta’u malee wal amantee fi walqixxummaan hidhata fedha bilisa irratt hundaawe ollaan ummachuu hin danda’u hin jedhamu. Bakka sana hin ummatinitt gaffii “Ati jalqaba maanni?” jedhu kan wal hin beeknetu walgaafata. Garuu roorrisaa fi kan itt roorrifame yoo akka wal hin beeknee ta’an nama dhibuu hin dhiisu. Oromtichi itt roorrifama bahe akka itti of ilaalu himachuun maal nama oriisisa? Dammaquu saa arganii “Ati nuwi malee of hin taatuu deebi’ii rafi” jechuu kajeelanii. “Kan lafatt jibban ka’ee sitt sirbuu jedha” isa intalli jette sana ta’a. Dhaadannoo “an dura Oromoo dha” jedhu si’ana golee baaqulaa Oromoon itt argamu hunda keessaa wal jalaa qabamaa jira. Jechi kun filmata biraaf banaa kan dhiisu fakkaata. Kanaaf kutannoo dhabinni kan keessa jiru akka hin fakkanne rimsama an yoomuu Oromoo dha jedhu calaqisuun yoo dandahame dansa. Oromoo fi ummatoota kibbaa irratt fanfanni yoo jiraate iyyuu akka seera addunyaa fi empayerichaatt nambiyyumaa (citizenship) koloneeffataa saaniitt lakaawamu. Itophiyyummaan kan humnaan itt fe’ame malee fedha bilisaan kan filatan miti. Qabsaawotis sana akka filmaata lammaffaati hin fudhatani. Kan walabummaa Oromiyaa akka abjuutt ilaalan sun bifa jijjiirratee akka itt fufu fedhu.
Oromtich dardara ta’ullee naamusa qabeessa. Wan gaafatame damboobaan deebise malee nokkorroo hin seenne. “An dura Oromoo dha” jedhe malee kan jedhamuu qabu “An Itophiyaa miti” hin jenneenii. Utuu sana jedheenii maaltu ta’a ture laata? Homtuu hin ta’u, tarii isa ifatt Oromoof walabummaa malee filmaati biraa akka hin baafne ejjennoo fudhachiisuun yoo dudhama galchu, gara saaniitiin kan amma akka saree gadoodan akka harree halaaksisaan ta’a. Naamusi dardaricha ilaalcha saanii “atsummaa” saxile. Oromoon qoccolloo ganda keessaa bira darbee bara baaquleessaa kana saboota addunyaa waliin karaa itt dorgomu karoorfataa jira. Yeroof malee bittaa empayera ofirraa fonqolchuun fagoo hin ta’u. Of hin beeknee fi bor hin hedneetuu eenyummaa Oromoo gaafata. Oromoon ummata ollaa saa hunda obbolummaan ilaala. Kan ilaalcha saanii akkasii akka dadhabinaatt fudhatan itt bahi saa maal akka tahuu danda’u dursanii heduu qabu. Naannaa keenyatt nagaa fi tasgabii yoo buufne qofa akka Afrikaa kabajchiifnu beekamuun dansa.
Ummatooti naannaa nagaa barbaaduu. Duulli samichaa fi bololli aangoo gurguddoon Habashaa kara karaan itt jiran bu’aa hundee qabu waan argamsiisuufi miti. Ollaa waliin qayyabannoo naga qabeessa yoo tolfatan jireenya guddinnaa fi gammachuun keessa guute ummatoota saanii argamsiisuu danda’u. Kanaaf hundi saanii ofiif ulfina yoo fedhan mirga ummatoota hundaa beekuu qabu. Bakka duriitt deebi’uuf yaada qaban dhaaban kolonoota durii akka miltoo wal qixxeett fudhachuu qabu. Ummatooti sun isaan jaallatanis jibbanis ifaajee ofiin mirgaa fi ulfina saanii kabajchiifachuun hin oolu. Haa ta’u malee nagaan gargar ba’uun hundaaf anjaa qaba. Kiniinii hadhooftu kan Oromummaa saaniin boonan duras boodas Oromoo akka ta’an liqimsuuf qophii ta’uun barbaachisaa dha. Akka sabaa fi lammii addaanjiroott Oromummaa saanii kan mulquu; yooka nambiyyummaan Itophiyaa fedha saanii bilisa malee itt fufaa akka deemu gochuu kan danda’u hin jiru. Oromoon yoomiyyuu Oromoo malee kan biraa hin taa’anii!! Qabsoon Oromoo kallattii halleen hanga injifannoott itt fufa!!!
Ibsaa Guutama
Hagayya 2013
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Hogannooni ABO Magaalaa Mummiti Washington DC Keessatti Gurraandhala 17, 2013 Waliigaltee Dhaabota Oromoo Ilaalchisee Ibsa Kennan
Posted by Madda Walaabuu Press on 2/23/2013
Walgahii Miseensoota, deegartootaa fi hawaasa Oromoo naannoo Washington DC jiraataniif ibsa kan kennan Jaallan Dr. Mekuria Bulchaa fi Odaa Xasee yoo tahan, isaaniis wal duraa duubaan waligalteen ShG-ABO fi QC–ABO jiddutti tahe ilaalchisee, rakkoolee dhalatan irraa kaaseebakka amma jiran haala qubsaa fi gammachisaa taheen ibsanii jiru.
Hogganoonni lamaan Mooraan Qabsoo Oromoo tokkomuun murteessaa fi waan filmaata hin qabne tahuu ifaan ibsani jiru. Dabalaniis qabsoo ilmaan Oromoo kumaatamaan itti aarsaa tahan kana bakkaan gahuu fi fedhii eebifamaa ummata keenyaa dhugoomsuuf badiilee dabarte irraa baratani fuldura deemuun barbaachisaa akka tahetti qaamni lachuu guutumatti akka waliif galan ibsani jiru.
Ibsa isaanii keessatiis, haala qabsoon teenya keessa jirtu, gochaa gara jabeenya mootumooni dhufaa dabraan Abashaa ummata keenya irratti raawatuu fi Qabsoon Oromoo Waraana, Siyaasaa fi Fincila Diddaa Gabrummaan gargaaramte ummata harqoota gabrummaa jalaa baasuuf ibsani jiru. Kanas taasisuuf hirmaanaan nu hundaa barbaachisaa akka tahe jala sararani dubbatani jiru.
Qabxiilee walii galtee isaani keessatti SHG–ABO fi QC-ABO waldiddaa isaan jidutti yeroo dheeraaf uumame irra aanani tokkoomuun rakkoolee dhalatan hundaafu akka waloon furmaata barbaadaan akkasumas rakkooleen uumante Qabsoo Oromoo dadhabsuu fi diinaaf faa’idaa tahuu malee akka qabsoo Oromoof bu’aan buuse waan hin jirreef, badilee hojjataman irraa baratani fulduraaf haalli akkasi akka hin deebine tartiiba itti furatan lafa kaayachuun akka tokkoomuuf murteefatan ibsani jiru. Kanumaan waliin mirgi Oromoo guutumatti Abbaa biyyaa tahuun hamma mirkanaawutti qabsoon akka itti fuftuus mirkaneessani jiru.
Maayyi irratti gaaffii hirmaatoota irra dhihaateef deebisaa quunsaa erga kennan booda Jaallan Konyaa DC qophii bareedaa akkasi qopheessuu isaaniif galatoomfatani. Hamma mooraan Qabsoo Bilisummaa Oromoo tokkoomutti kanneen fedhii bilbisummaa fi walabummaa Oromoo qaban hunda waliin haasawuun waan irraa eergamu hinda akka godhanii fi hirmaannooniniis akka yaanni kun milkaawu gargaarsa isaani akka gumaachan dhaammatani jiru.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Oromiyaan Ni Bilisoomti!
Hogganoonni lamaan Mooraan Qabsoo Oromoo tokkomuun murteessaa fi waan filmaata hin qabne tahuu ifaan ibsani jiru. Dabalaniis qabsoo ilmaan Oromoo kumaatamaan itti aarsaa tahan kana bakkaan gahuu fi fedhii eebifamaa ummata keenyaa dhugoomsuuf badiilee dabarte irraa baratani fuldura deemuun barbaachisaa akka tahetti qaamni lachuu guutumatti akka waliif galan ibsani jiru.
Ibsa isaanii keessatiis, haala qabsoon teenya keessa jirtu, gochaa gara jabeenya mootumooni dhufaa dabraan Abashaa ummata keenya irratti raawatuu fi Qabsoon Oromoo Waraana, Siyaasaa fi Fincila Diddaa Gabrummaan gargaaramte ummata harqoota gabrummaa jalaa baasuuf ibsani jiru. Kanas taasisuuf hirmaanaan nu hundaa barbaachisaa akka tahe jala sararani dubbatani jiru.
Qabxiilee walii galtee isaani keessatti SHG–ABO fi QC-ABO waldiddaa isaan jidutti yeroo dheeraaf uumame irra aanani tokkoomuun rakkoolee dhalatan hundaafu akka waloon furmaata barbaadaan akkasumas rakkooleen uumante Qabsoo Oromoo dadhabsuu fi diinaaf faa’idaa tahuu malee akka qabsoo Oromoof bu’aan buuse waan hin jirreef, badilee hojjataman irraa baratani fulduraaf haalli akkasi akka hin deebine tartiiba itti furatan lafa kaayachuun akka tokkoomuuf murteefatan ibsani jiru. Kanumaan waliin mirgi Oromoo guutumatti Abbaa biyyaa tahuun hamma mirkanaawutti qabsoon akka itti fuftuus mirkaneessani jiru.
Maayyi irratti gaaffii hirmaatoota irra dhihaateef deebisaa quunsaa erga kennan booda Jaallan Konyaa DC qophii bareedaa akkasi qopheessuu isaaniif galatoomfatani. Hamma mooraan Qabsoo Bilisummaa Oromoo tokkoomutti kanneen fedhii bilbisummaa fi walabummaa Oromoo qaban hunda waliin haasawuun waan irraa eergamu hinda akka godhanii fi hirmaannooniniis akka yaanni kun milkaawu gargaarsa isaani akka gumaachan dhaammatani jiru.
Injifannoo Ummata Oromoof!
Oromiyaan Ni Bilisoomti!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
tirsdag 19. mai 2015
Oromiyaa Gara Kibba Dhihaatti Kan Arrgamtuu Magaalaan Jimmaa fi Yuunivarsiitiin Jimmaa Eeggumsa Humna Waraana Wayyaanee Jala Galtee Jirti,
Camsaa 19/2015 Oromiyaa Gara Kibba Dhihaatti Kan Arrgamtuu Magaalaan Jimmaa fi Yuunivarsiitiin Jimmaa Eeggumsa Humna Waraana Wayyaanee Jala Galtee Jirti, Ummanni Oromoos humna waraanaa raayyaa ittisa sirna TPLFn marfamte.Mootummaan Wayyaanee muddamaa fi raafama siyyaasa guddaa keessa galee kan jiruu, olola maqaa misoomaaf dhaga bu’uuraa kaa’uun buufata xiyyaaraa fi Baaburaa isiniif hojjechiifna jechuun uummata gowwomsuuf Angawootni wayyaanee H/Maariyaam Dassaleen durfamu gara Godina Dhiha Oromiyaatti duula kan jiruu torbee darbee keessa Godina Lixa Shaggar Amboo fi Godina bahaa Wallaggaa Naqemteetti duuluun simannaa uummataa dhabuun hedduu ittumaa muddama keessa seenuun, guyyaa har’a mataan Wayyaanee H/Maariyaam Dassaaleenyi dabballoota isaa qabachuun gara gara Godina kibba dhiha oromiyaa Magaal;aa Jimmaa seenuun dabballoota isaa malee simannaa uummata dhabuun daandii baaburaa fi xiyyaaraa isiniif galchina jechuun dabballoota isaaf dhagaa bu’uuraa kaa’uun dabballootni isaa aanaa godinicha bakka bu’uun argamaniif kaabinoota aanaa fi dabballoota wayyaanee yoo ta’uu, guyyaa hardhaasa Simannaa uummata baldhaa Oromoo godina Jimmaa waan dhabaniif muddama keessa seenuun uummatni FDG nurratti kaasuuf jechuun humna waraana ittisa biyyaa mooraa Waraana dhihaa kan Magaalaa Jimmaa keessatti argamu kutaa waraana 44ffaa (44nyaa kifile Xoor) jedhamu keessa gadii baasuun Magaalaan Jimmaa fi Yuunivarsiitiin Jimmaa humna waraanaan marfamtee eegamaa jirti. Sakkatta’insii guddaan uummata Oromoo fi sabaa fi sablammoota magaalaa Jimmaa fi barattootaa fi hojjettoota irratti godhamaa jiraachuun ibsame.
Abonner på: Legg inn kommentarer (Atom)


text:
Sidaamu Wolapho Millimillo (SWM) Botoliku Prograame
Bitima:-
Mannu kalaqonna heeshshote hoodishsha (Daga dagiyyote woy alamete manchi beeti 5tu gashshooti seera afe sa'asi
Umi gashshootu taaloonyu burqqe bashilinoha dimokraasete seera ikkasi
Ko seeri jeefora manchi beeti gaamo baxxe (miinjjanna dago baala annatte amadde wole gaamo kade gashshate soni kalqamasi
Hoodeesite sa'u seerra mitte gaamo kadaancho ikkiteenna wole gaamo kadote hundda ubbe sa'ase
Taaloonyehonna wolaphote shsharro kalaqama, kadaanotenna guluphate gadadantinno gaamo mereero wolqisa shsharro kalqantte kaajja
Daga dagiyyote woy alamete giddo dimokraasenna wolapho abate (andantino, yawuuttinno, miicantino gaamora) asinanni sharro kaajite gaamaarase
Lame wogga albbaanni kayise woyyaawino garinni qixaambbe wolaphote sharro assa hanfamase
Baca kiironni kiirantanno daganna manninssa taaloonyunna wolaphote sharro gumi beeqaano ikkate dandaanssa
Itiyoophiyunna wole buxicho gobbuwa giddo woyaawino daninni qixaambbe dagoomu diina heelaatate sharro hanafinkkunni mtitte wogga darate (hedote 50 diro ikkasi
Itiyoophiyu daga, ayiidoominna manni (Sidaamu dagano) konni haaru daninni qixaawatenni wolaphote sharro woyaawe baxinno garinni sigiigino sharro assanni leellasi
Sidaamu Wolapho Millimillo (SWM) dagooma massagate dandisiissanose daninni haaru daninni botoliku frograame quxidhe horo asirate dagoomunna xagge uyiitinno eeggo garinni looso hanaffe sharrantte sharransiisate qoxo'mte ka'a noo dooriweello ikkasi
Sharrote Ka'ima፡-
Hundinni kayise te wogga geeshsha botoliku kadooshshi,miinjju horrama,mulqama, ayidoomite heeshsho, budu anawarama, maa'eela hattono allagichu assano farrittonni xaphoomu lopho deerigicanna kudume ba'a mitte huluullo noyikiha wolapho abbirate asinanni sharrora qara ka'ima ikkase.
Yanna yannantenni Sidaamu dagoomi aana mannigadu gashshooti assanno kado,horri, miciiro, okki, kudunssa (botoliku,miinjju,dagoomu, budu hattono latishshu lopho) darbbino daninni batiranni harasi
Dagoomuno taaloonyessinna wolaphosi xaabbata sharronni abbirate (yannasi, woxesi, jajjasi, egennosi,hayyosi,wodhosi hattono addintanni muxxe ikkitinno lubbosi uwaanni kakkalo ikkanni sa'asi
Gobbate gidoonni ikko gobbaani qixaawe sharramenna sharransiisaani sa'u sase gashshootubbara woyya rakko kalqe sharramanni jeefoteno qeellete fulasi dagoomu sharro xagge xaawate doogonni reqeci assase.
2) Yannate leellitano dagoomu qarruwa (qoossuwa)amadooshshi gara
Yoote gashshooti qoosso kadama:-
Ayimmate qoosso anawarama
Daga umose umise gashshitanno qoosso kadama
Manninaatunna dimokraasete qoosso meexama
Botoliku kadooshshi bati're leella
Dagoomu jajji hattono miinjji mulqma/horrama
Dagoomitete heeshshonna budu lopho rakkatama
Xaphoomu latishshi lopho gufi'ranna gincce
Dagoomu allagichu hundda galanno asiissannodano lossi dirimi aye yannara aleenni bati're lella
Sidaama ikkino manna xorine amaxxonssanni buqise kayisa
Dureeyyete elttora yine Sidaamu manna qa'ensanni buqisa (Daato/Hawaasa)
Xiiwi yine Sidaamu woraddara baala manna sacha, ugaaxa, macca qana, waajishiisha, gana, usura, daramanno assa, buximate reqecci assanna wkl qoosso kisate dirimi bati'ranni hara
Meenttunna wedellu qoossuwalawisiisate murggo loonsenna kadama
Sidaamu dagara latishshunna dambboowaamu gashshooti iimi gede xeertira
Mannigadu gashshooti ka'iminni dagoomu miilla ayeewano ikko waajishiisha ,xona, saalfachishsha hattono maa'eelssate loosi bikkimale ikka
Minifulunni,boosaallunni, ga'retenni,woradunni, ama'notenna wkl dagooma badaansse gashshate loonssanni jaddo dirimi lexxanni hara
Ilama shitaleesite shitanno rosi poolise ka'iminni aliidi dirimi roso (univerisitete derri dirimi roso)nafa guddinno wedelli looso hogatenna babbaxitinno dagoomitete heeshsho qarruwara darbbino daninni reqeci yite leellanssa.
Sidaamu manni lopho abbirate woyya kaa'looshshe uyitanno mashshalaqqe afirannokki assate umiisi raadoonenna Televiziine horo afirannokki gede assate qarra kalaqa
Sidaamu hattono itiyoophiyu manni miilla ikkitinnori baalunkku rosinsa dirimi bikkinninna loosu dandooshshi diriminni calla heewisante looso afi'ra hasiisannanssa yannate (ruukkashshu) gashshooti miilla, dukisaano, irkkisaano ikke leella looso afirate korkaata ikkanno dano malleenna wedellu godowaho yite goga ba'atenna labbe galate gadadantanno assooti dirimi naggi yaanni hara
Dagoomu qansichimma afidhinnori hedonssa qullaawu garinni fushshe kulate didandiitino, difjjinaninssa.
Ayee yannanni roore tenne yannara Sidaamu giddo buximate deerri dirimi bikki darbbino daninni batiranni leella
Hudete, xoonnete, kallimmate, bullimmate, xibbaho reqecci yaatenna wkl mitiimubba batidhanni hara
Gadadante daramatenni katama e'inno wedelli hudete ka'iminni faantoota, huuciraano ikkate gadadama (seennu xajete, haraqete, bunu minnarahashsha dooggate uurrate gadadamaraewame babbaxitinno qarruwara reqeci yaa
Sidaamu katamma giddo noo dooggaranna qarqarubbaragalanno wedelli kiiro bikkimale ikkite leella.
Wolootu Sidaamu manni qoosso, gashshooti, miinjji, budina xaphoomunino Sidaamu daga latishshi lophonna wolapho hajjubba aana woyya qarruwa kalaqanno assotubba baala tenne gufo (kifile) giddo kamalanttanno.
3) Gashshootu tantanshsha la'aahunni:-
Itiyoophiyu gashshooti qixaawo tantanshshi halaalanya ikkitinoFederaalaawenna dimokraasete ripaablike ikkite mootimmate beehooshshe la'aahunni baalanti daganna ayidoomubba noonssa manni kiiro dirimi bikka ka'ima assino garinni beeqaano ikkitannota aanteteno babbaxitino wolqqa horo kaajjilli dirimi garinni umonssa dandiite milli yitanno qoqqowu gashshootta heedhanno gede asineenna la'a Sidaamu Wolapho Millimillo (SWM) mixooti.
Qoqqowubbate gashshootta qixaawo tantanshsha la'aahunni
Dagoomuwanna ayidoomubba umonssa uminssa gashshitanno seeri mitte rakko noyikkiha horo afiranno asinanni
Te hajono gobbate amaxxo, teessonna ofolonna injjo noo gashshoote uurrisa ka'ima asino garinni horote iillanno asinanni.
Budunni, qoonqqote, xaggetenna buqeete hedonna la'aooshshu gari lase, gambooshshinna fiixoomme bashiltinno daninni gumulo afiranno
Mannu woy dagoomu noonssa gashshootu, miinjju, dagoomitete heeshsho, budunna wkl xaadooshshe ka'ima assino daninni mittimma heedhanno gede assinanni.
Dagoomu miteenni galate noonssa halcho/hasatto dagoomu xaawate assanno beeqaanchimmanni gumulanttanno.
Federaalete goshshooti gatamarshshino woriidi gashshooti dirimi mannu hasatto ka'ima asino daninni calla gatamaramannoha ikkinni botoliku horora calla yineenna dagoomu hasatto calishshine aliidi gashshaasinenni gumulamannoha di-ikkanno.
4) Sidaamu Wolapho Millimillo (SWM) keeraancho sharro widinna uurrinshsha፡-
Tenne yannara daga dagiyyote (alamete) giddo leellitannota dagoomu lopho gaamarsitanno dananna ikkadu qajeelshshinni irkkisaminoha botoliku la'aooshshe baxitino hiira giddo worino daninni alamete la'ooshshi botoliku mixo faale tantanshsha qixeessanni miilootiseranna irkisaanosera shiqishshanni hoodeeshshu noo garinni manna baqqi assanna qixeessa.
Soorrote dagganno diinagge horo afiranna annimate qoosso noosi manni egenno ka'ima assino daninni dukkisate woy dee'ni yaate dandooshshi heerannosi gede baqinaatisi qadhe leeleenna qoossosinna gadadosi qorophotenni afanno qansichi kiiro dirima lossa
SWM dagoomunna xagge wode soqqamate uyitinnose irkkishshanna e'ino eeeggo gumaho iillishshate dagganno ilama kadooshshunna mannigadu gashshooti miso ikkannokki botoliki seera gatamarate dandiinanni assitanno millimillonni wedella/haaro ilama mittimma qineessanni harinshshono baqinaatunni haruunse beeqaancho ikkanno gede assa
Manna maciishshannoha, Dagoomuwayichinni roso afirannoha, mannu qarra umisi qarri gede asse la'anohana mannaho garo ikkasi loosunni leelishshanno xiinxxallo, massagaano, miillanna dukkisaano kalaqa
SWM daganna ayiidoomu umosi umisi gashshate qoossonna SWM botoliku proograamenna giddo wodho sumuu yee amanannoha ayeeno Itiyoophiyu qansichimma afi'noha baala miila asite adhitanno.
SWM ledo labbanno proograamenna mixo afidhinno botoliku uurinshshuwa ledo halanttee loossanno.
5) Miinjja la'annohunni፡-
SWM qullaawa (natsa) dikko wodho gumulo horo asidhannota ikkitanna gashootu loosi qoodino gobbate qansichimma afidhinorira hasiisanno garinni qorqorshshu bude fushshate kaa'looshshe assate loosi qeechi hiira wo'manno.
Dagoomaho hasiisanno kaa'looshshe uwa dandiitannri latishshu uurinshshuwa uurritanno gedenna dagoomaho xaawate xa'mamaano ikkitanno seeri qixaawanno.
Sidaamu daga budu gashshootina kibbote tiro hayyo farccote seeri assooti aana aggaxinanni kaa'looshshe uwaanno daafo budu songguwa baalanti haroonsine kaajinshsheenna horo afidanno seera qixeesine diriirssa.
Mannunni doorantte woy mootoo'mite massaganno loosira hasiisanno hiira guuta ikkite wo'ma hoogatenninna wole jaddo loosinnori baalu darginsanni gede assatenna loosino loosira yoote xa'mantanno assano seeri loosu aana hosanna gede sharrantanno.
Gobbate qansichimma afidhinori manninaatunna dimokraaste qoosuwa hattono yoote gashshooti qulaawu daninni ofoshshishino qoossuwa murggote kisse meexxanno seerra, wodho, gumulo woy lallawi baalu buqisantanno woy manchi beetti qoosso kissannoki garinni woyaabbe fulatanno assinanni.
Gibrinunna Industirete lopho handaarra mimmitu ledo irkisantenna dukisantte lophitano assate lamentta handaarra mereersinno daninni kaa'looshshe afidhanno asinanni.
Gobbate giddo ikko baari widi dikkora shiqannohu isilanchimasi buuxantino bunni gobbate lophora woyya kaa'looshshe assannoti faajje ikkiturono Sidaamu daga konni latishshinni afiranote diinagate horo lowo geeshsha ciigga ikkite leellitanno. Te hajo la'annohunni hasiissanno xiinxxallo asineenna Sidaamu ko litishshi e'o dirimi bikkini ikkadugarinnin beeqaancho ikkanno asiisateSWM wirrijjamu sharro assitanno
Bunu latishshi loosi aana yannansa, wolqanssanna jajjansa ko latishshira hosiisanno manninna kaa'looshshu uurrinshshuwa bunu hironni yannate dikko wortino woganchinni baatooshshe afidhanno asinanni
Bunu latishshi giddo xaawate beeqaano ikkite loosanno dureeyye aye qarri noyikki garinni baankete liqqo afidhe bunu latishsha loosatenna mitiimma noykki daninni gobbate giddo ikko baara widoonni noo dikkora shiqishidhe diinagenssa gumaaye gaamo qoxishshinni qullaawino garinni afidhanno asinanni
Uulla loosire gallano manni amaxxo gobbanni leellitanno uulla loosaasine hasiisanno qajeelshsha uyineenna gutu maawara uurisidhanno asineena yannate lophite lellitano teknooloje horo asidhe latishshu beeqaano ikkite isilanchonna lowo bikka afirino laalcho fushiratenna qoleno dandaamiro gutu wodhonni te jiro annuwa ikkitanno assate kaa'looshshe asinaninssa.
Gibrinnu loosi latishshi beeqaano ikkitinno loosaasinenna dureeyye yannate lellitanno teknooloje hayyo horo asidhe gibrinni laalchi dikko hironni woyyawino baatooshshe afidhanno assate qajeelle afidhinno ogeeyye kaa'looshshe afidhanno asinanni.
6) Dagoomu handaara la'annohunni፡-
Taphoomunni Meenttunna wedellu hajjubbara woyya bayicho uyine loonsanni gede hasiisanno irkkishsha baala asinanni.
Meenttunna wedellu botoliku, miinjju, budunna dagoomu handaarra giddo leellitanno loossa baalante xaawate beeqaano baxitino diinaggenna wolqanssa xaabbata ikkitannoassate irkkisha uyitanno dirggo afidhanno gede asiisate SWM woyya laalatonni loossanno.
Isilanchu rosi baalunku rosi dirimira hasiisanno daninni diriire iille lossamanno asinanni.
Garunni hasiisanno rosi dirima gudde maasanttanno wedelli aye qarri noykki garinni looso afirate kaayonssa faajje ikkitanno asinanni
Lasaabbe taraabbanno xiwanna gargaranna ittisa ka'ima asitinnoti fayyimmate lopho poolise horo afidhe tuqawa iillite loosantanno asinanni. Xiwamanno xagise hursate loosino qote qoteho loosameenna dagoomu fayyimma garunni agrantanno asinanni.
Shekeerte, shombbu naqarssi, HIV- EDISIna wolootu xiwanna gargarooshiranna ittishira baxino dargga uyine loonseenna dagoomu fayyimma aggaxinanni daninni agaranttanno asinanni
Fayyimmate xiinxxallo yanna yannatenni asinejeefisate xiinxxalote guma ka'ima asino daninni xiwamaano xagise hursate, taraabbe dagoomu fayyimmara woyya rakko kalaqanno xiwanna gargarooshshinna ittishshi loosi hala'ladu garinni horo afiranno asiisate SWM woyya bayicho uyite loossanno
Mundeenssa giddo HIV viyireese leelitinno mannira hasiisano kaa'looshshenna awuuntte afidhanno asinanni
Edisi woy wolu orkaatinni ilaanonssa hoogino qaaquulinna ooso hasiisano kaa'looshshe afidhanno gede SWM loossanno
Geerrunna babbaxitinno korkaatta ka'iminni bisu kiso afidhinno manni irkkishsha afidhanno asinanni
Dagoomu/Minfulu bikkirara korkaatu irkko assannohu fayyimmate rosi shiqonni ikkadu garinni beeqaano ikkitanno loosi loosamanno
Wedellu iille, adhame, ilame dagagate uyinanihu fayyimmate rosi beeqaano ikkitanno daninni woyya looso loonssanni
Latishshsu lophora woyya kaa'looshshe uyitannori dagoomu kaa'looshshi loossa hakurino: doogo, wayi,elekitirete wolqqa, bosxu,kaksse, imeelenna wkl loosa ikkadu garinni iillitanno assate SWM woyya laalatonni loossanno
Kalqamu jiro ikkitinnori dubbunna shiilo baala kwajaabbe dagoomu hrora iillitanno assinanni. Sidaamu base baalantte ha'nura ikitino haqqe, wolootuno lophote irkkishsha assitanno haqqe kaasantanno assianni. Gaxigalunna (ce'a, dubbu moyishinna wkl) wole kalaqo latshshi lopho daganno gedeno kawajeesse amadatenna ce'e batisate loosi loosamanno.
7) Sidaamu daga/manni budenna xagge la'ahunni:-
Sidaamu daga qoonqqo, budi, xaggeranna xaphoomu latishshi lophora woyya kaa'looshshe uyitannori xiinxxalotenna buuxooshshumereershshubba uurrisa
Sidaamu qoonqqo baalante aliidi dirimma rosu uurrinshshuwa giddo rosunna xiinxxalote qoonqqo ikkanno gede SWM mixidhe loossanno
8) Farccotenna Yoote minna gatmarshshanna mootimma la'aahunni፡-
Qoqqowu giddo yoote seeri aye botoliki okkinni gadadantukkinni qullaawugarinni loossanno bissa ikkite uurritanno. Garote qoxishshinni qullaawa ikkanssa harunsinanni seerino garunni qixaawe loosu aana hosanna gede asiisate SWM hasiisanno irkkishsha assitanno. Xaphoomunino SWM (Sidaamu Wolapho Millimillo) konni aleenni shiqinota addinttanni darbbimale ikkitinno qarruwanna lawanno daninni kore labbinnore dagoominnke heeshsho aana woyya rakko /mitiimma kalaqqanni noo qarruwa deerru deerrunkku qerxeente ajishshate mixese kaajjishshe qodhatenni woyya laalaatonni millimillo assitanni noo daafo Sidaamu /Itiyoophiyu qansichimma afi'nohu baalu 2007 M.Dni gobbate deerrinni asinanni doorshshira SWM/MEDREki doorano gede SWM/MEDREKi shaqillunni qaagisitanno. Malaatinkkeno ontte qubbicho afidhino angaati.
Qeelle Itiyoophiyu mannira!
Kadantino daga aye yannarano qeelltanno!
Keere, taaloonye, mittimmanna wolapho Itiyoophiyu mannira!


text:
Basaasaan Wayyanee Harargee Lixaa fi Bahaa keesati ummata Oromoo ajjesisaa fi mana hidhaatti guuraa fi gursiisaa turee nama hin beekkamneen ajjeefame
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 3/30/2015
Bitootessa 30, 2015
Tika (basaastu) security mootummaa tahuudhaan yerroo dheeraaf kan Harargee Lixaa fi Bahaa keeysatti hojjachaa turee fi ummata Oromoo kan ajjesisaa fi mana hidhaatti guuraa fi gursiisaa ture Basaastichi Kadiir Yusuuf je'amu nama hin beekkamneen ajjeefame reefki isaa cirracha Dirree Dhawaa keessatti darbamee kan arkamee tahuun gabaafame.
Namichi Kadiir Yusuuf je'amu.kuni leenji basaasummaa ganna 6f biyya Israa'elitti kan leenji'e yammuu tahu maqaa adda addaa kan qabu fi kan yaamamuu dha. Itti gaafatanaa tika Harargee Lixaa fi Bahaa tahuudhaan kan hojjataa tureedhaa.
Dhiiga ilmaan Oromoo kan xuuxee fi kan xuuchise basaastichi kun reefki isaa yeroo ammaantanaatti hospitaala Poolisi Harargee Bahaatti akka arkamu gabaasni achi nu gehe addeeyse jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
November 04, 2014 | Dire Tube News
As sources said Ethiopian and Chinese workers who are working on
Huawei’s 3G network expansion project in Dire Dawa have clashed. The
reason behind the clash is the Ethiopian workers demand for a fair wage
for the dangerous job they are engaged in.
“We have to climb and
work on high wire poles 45 meters long; but what we are being paid is
only 50 birr a day ($2.49) which is unfair and exploitation” one of the
Ethiopian workers has said.
The Ethiopian workers have been in a
meeting before the clash. According to sources, the clash has erupted
when a Chinese worker tried to beat an Ethiopian worker whom he thought
to be an organizer of the meeting and the riot.
MUST-WATCH | Sirna Yaadannoo FDG Magaalaa Oslotti Geggeeffamee
Sadaasa 03, 2014 | Gabaasa Kiyyaa Gonfaatiin
Ibsa ABO Guyyaa Fincila Diddaa Gabrummaa Ilaalchisee
Sadaasa 03, 2014 | Adda Bilisummaa Oromoo (ABO)
Qabsoo Bilisummaa Oromoo hirmaatnaa ummataan caalaatti utubuu fi sirna gabrummaatti xumura gochuuf bara 2005 ABOn ummata bal’aa Oromoof alagaan bitamuun nu haa gahu! Jedhee akka diina irratti finciluuf waamicha dabarse. Ummatni Oromoos waamicha Dhaaba isaa ABO irraa dabreef gammachuun ofitti fudhatee Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) guutuu Oromiyaa keessatti adeemsisuun tarkaanfii boonsaa yoomiyyuu yaadatamaa jiraatu fudhate.
Qabsoo Bilisummaa Oromoo hirmaatnaa ummataan caalaatti utubuu fi sirna gabrummaatti xumura gochuuf bara 2005 ABOn ummata bal’aa Oromoof alagaan bitamuun nu haa gahu! Jedhee akka diina irratti finciluuf waamicha dabarse. Ummatni Oromoos waamicha Dhaaba isaa ABO irraa dabreef gammachuun ofitti fudhatee Fincila Diddaa Gabrummaa (FDG) guutuu Oromiyaa keessatti adeemsisuun tarkaanfii boonsaa yoomiyyuu yaadatamaa jiraatu fudhate.
Uummata Bara Baraa Malee Mootummaan Bara Baraa Hin Jiru!
Sadaasa 02, 2014 | Hariiroo Jorgoon Irraa
Uuummata barabaraa malee, mootummaan bara baraa hin jiru! Kutaa tokkoffaa keessatti Wayyaaneen akkamitti akka uummattoota walitti buusuun humna tokkummaa dhabsiisuun umrii bittaa fi saaminsaa dheereffachuuf yaaltu, akkasumas balaa saboota wal irratti kakaasuun kun qabu ilaalleerra. Kutaa kana keessatti immoo akkaataa wayyaanonni itti siyaasaafi dinagdee biyyattii monopoliin itti qabataniifi walumaa galatti adeemsi Wayyaanee kun dhumnisaa garamitti akka nugeessaa jiru ilaalla. Duruma jalqabarraa taayitaaf foolachuun chaartericha kan gatachiifte TPLF har’a biyyootiin irra jireessi kan itti fayyadaman sirna daldala bilisaa akkaataa faallessuun dameelee daldalaa hundaa to’annaa TPLF jala galchuun dinagdee biyyattii monopoliin qabattee jireenya qaalessuun uummaticha hiyyummaan gaaditee hiitee hidhamaa garaasaa-waa’ee garaasaa waan nyaatu malee waa’eesheefi waa’ee dhimma kaanii akka hin yaadne gochuun maayikiroo xixiqqaatii kaasee kamma industiriilee gurguddootti, teeleefi humna ibsaa dabalatee akka fedhetti kan irratti hogganu TPLF dha.
Human-rights abuse report angers Ethiopia
November 02, 2014 | The East African | By FRED OLUOCH, TEA Special Correspondent
IN SUMMARY
- The latest Amnesty International report accuses the government of committing atrocities against the Oromos on suspicion of being supporters of the Oromo Liberation Front (OLF).
- The report says at least 5,000 ethnic Oromos have been arrested between 2011 and 2014 based on their actual or suspected opposition to the government.
A rights group is once again accusing Ethiopia of human-rights abuse, which Addis Ababa has denied, saying it is fighting subversives and terrorists.
The latest Amnesty International report accuses the government of committing atrocities against the Oromos on suspicion of being supporters of the Oromo Liberation Front (OLF).
Britain axes aid to Ethiopian police amid human rights outcry
Document warning that aid programme posed 'high' risk to human rights deleted from Government website as £27 million aid scheme axed
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Seerri barreeffamee lafa jiru raawwatamummaa hin qabu taanaan qixxee seera hin jirreeti(seera du’e dha).
SA’A ABBAAN GAAFA CABSE …
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 12/22/2014
Muddee 22, 2014 | Galaanaa Dheeressaa Irraa
Yeroo ammaa sadarkaan addunyaan keenya irra jirtu, yeroo dhalli namaa sadarkaa baay’ee darbee, haala qaroomina gaggaariirra gahe dha. Qaroominni dhala namaas yaadaan, aadaadhaan, wantoota dhalli namaa itti fayyadamu akkasumas wantoota gara birootiin kan ibsamu dha. Meeshaaleen kurnoo xiqqoo dura hin jirre hedduun uumamanii jiru, yaadoleen duubatti hafoon hedduunis jijjiiramanii jiru. Akka fakkeenyaatti yeroon daldala garbaa, appaartaayidii, fi sirni bulchiinsa abbaa irree jijjiiramanii, addunyaan keenya gara dimokraasiitti tarkaanfachaa jirti. Dur bulchaatu, bulfamaa darara, abbaa irreetu uummata cunqursa, adiitu gurraacha tuffata. Yeroo ammaa kana garuu haa xiqqaatuu akkuma qajeelfamaa fi seerota addunyaa fi biyyoolessaattis ta’u wal qixxummaan dhala nama hundaa barreeffameera. Seerota kana keessaa kan akka ICCPR, ACHPR, ICESCR, UDHR’n isaan ijoo dha. Chaartarri Mootummoota gamtoomaniis erga mirga walqixxummaa labsee jaarraa walakkaa darbee jira.
Gara biyya Itoophiyaatti yoo dhufnu, seera addunyaan ittiin buluuf baafatte ishiin immoo ittiin fudhatama argachuuf waan itti hin amanne raggaasisuun bara Hailasillaasee irraa kaasee bartee ta’ee jira. Seerri Itoophiyaa kun kutaan baay’een isaa seera biyya biraa fi seerota addunyaa irraa kan fudhatame dha. Kanaaf barreefama isaa yeroo ilaallu akka addunyaatti kan sadarkaa qabaachuu danda’u dha. Heerri biyyattiin amma ittiin bulaa jirtu keewwanni 10 fi 25 muraasaanii waliin, Seerri hariiroo hawaasummaa, akkasumas seerri yakkaa cimsanii waa’ee wal qixxummaa namootaa lallabu. Garuu kutaan baay’een seerota kanaa, qaamni biyya biraa haa ilaaluuf malee raawwatamummaan isaan uummata biratti qaban hin jiru.
Kanaaf kutaan seera biyya Itoophiyaa baay’een du’aa dha yoo jedhame waan dhugaa irraa fagaate miti. Waa’ee raawwatamummaa fi loogii uummata gidduu jiru, haala siyaasaa biyyattii fi waan seerri barreeffamee jiru jedhu, hojii miidiyaaleen biyyattii keessa jiran uummata keessatti hojjachaa jiran, akkasumas ijaarsa sirna federaalizimii biyyattiin hordofaa jirtu keessatti hirmaannaan saboonni biyyatti qaban maal akka fakkaatu seera walii galaa waliin wal qabsiisee kutaa biraatti kanan ilaalu yeroo ta’u barreeffama kana irratti immoo raawwatamummaa mirga dhala namaa keessaa wal qixxummaa adii fi gurrachaa biyyattii keessaa irratti gabaabinaan waa jechuun yaala.
Wal qixxummaa dhala namaa jechuun namni kamiyyuu garaagarummaa saalaa, umrii, qabeenyaa, halluu fi sadarkaa malee qixxee dha kan jedhu dha. Wal qixxummaan kun seeraan eegama malee seeraan kan kennamu miti. Kan namni uumamaan qabu dha.
Barrreeffama koo kanaaf sababa kan naaf ta’e muudannoo guyyaa tokko na mudate dha. Dhimma dhuunfaatiifan gara mana baankii deeme. Maamiloota achi jiran waliin waraqaa hiriira qabsiisnee eeggachaa turre. Yeroon isaa yeroo qormaataa waan tureef barattoonni hedduun hanga hiriirri isaan qaqqabutti obsa cimaan eeggachaa turan. Gidduudhuma kanaan dubartiin faranjiin tokko gara baankichaa seentee foddan ani hiriire cinaatti qajeeltee waraqaa ishee keessumsiisichatti hiixattee dabaree eeggachuuf teesse. Keessumsiisichis kallattiin barruu herreegaashiirraa qarshii baasee waamee kenneefii akka itti seequu ta’e. maamiltoonni fodda sanarra jiran akka gungumuu taanaan ija hamaan isaan ilaaleet waraqaa hiriiraaf tuulamee jirutti deebi’e. kan namoota hedduu ajaa’ibe garuu dubartittiin adiin sun yeroo qarshii keessumsiisicharraa fuutu, nyaara guurtee “ your service is not impartial and speedy “ jetteenii ija tuffiitiin isa ilaalaa baate.
Kanarraa ka’ee wantoota tokko tokko yeroon ilaalu, dhimmi kun dhimma itti yaadamuu malu akka ta’e natti mul’ate. Mudannoo baay’ee keenyaa ta’a jedhee kanan amanu immoo kabaja poolisoonnii fi waardiyyoonni akkasumas qaamni seera raawwachiistuu biyya keenyaa bay’een isaanii obbolaa isaanii gurraachotaaf qabani dha. Walitti bu’iinsa nama gurraacha tokkoo fi adii tokkoo poolisiin arge tarkaanfii inni fudhatu yookiin fudhachuu danda’u warri argitan dhugaa bahuu dandeessu.
Hayyuuwwan keenya meeqatu mooraa Yuunibarsiitii keessatti barsiisan seenuudhaaf sakatta’insa gosa meeqaan mankaraara. Isaan sakatta’a’amuun sirrii ta’uu mala garuu isaan bukkeedhaa adii tasa gara biyya keessaa dhufee Yuunibarsiitii doow’achuu barbaadu, kan eenyumaansaa hin beekamnetu bilisummaa addaatiin sakatta’insa malee mooraa Yuunibarsiitii keessa bakka barbaade naanna’aa oola. Yeroo kanatti barataa yookiin barsiisaan gurraachi yeroo hunda achiin deddeebi’u, waraqaa eenyummaa irraanfatte jedhamee kutaa fi hojii gara biroo hedduu gubee alatti dhoowwama. Adiin magaalaa keessa deemaa jiru lafaa ol jedhameet gaaffii fi sakatta’insa tokko malee ol seensisama. Yuunibarsiitiin bakka humni barate kan biyyattiin qabdu itti wal ga’ee jiru dha. Haala kanaan itti fufnaan qaamni adii ta’e kan barataa fi hayyuu kamiyyuu miidhuuf ergame, ergama barbaade meeshaa fedhe fudhatee seenee raawwatee bahuu danda’a. Mootummaan shororkeessummaa mormuusaa nutti faarsaa oolu dhimma kanaaf maaf furmaata dhabe. Adiitu gurraacha caalaa qulqulluudhamoo, gurraachatu lafasaarratti adii caalaa shakkame? abbaatu manasaatti shakkamee, ormi amaname. Dhimmi kun geggeessitoota mootummaa birattis waan hin mormamneef ittuma cimaa jira. Mootummaan wal qixxummaan uummataa eegamuusaa warreen dirqama Oogummaa gatan walitti qabee karaa miidiyaa akka odeesssan leenjisu, Maaliif hojjattoota isaa uummata tajaajilan waa’ee wal qixxummaa leenjisuun itti cime laata? Hojjattoonni mootummaa hojii idilee dhiisanii torbanitti guyyaa hojii afuriif walga’ii taa’an waa’ee maalii odeessaa oolu laata? Dhimma ijaarsa dimokraasiiti akka hin jenne hundee dimokraasii kan ta’e mirga dhala namaa eeguun hojjattoota hedduu biratti akka cubbuutti ilaalamaa jira. Osoo kun hin taane ta’ee hiyyeessii fi humna dhabeessi dhaba isaatiin, Lammiinis halluu isaatiin hin tilmaamamu ture.
Dhaabbileen amantii tokko tokkos suuraa itti fayyadaman osoo gadi fageenyaan ilaalanii yaada jedhun qaba. Suuraawwan kunneen irratti kan waaqa bakka bu’u adii yoo ta’u kan jinni (Seexana) bakka bu’ummoo gurraacha dha. Kitaaba amantii kam keessattiyyuu “ Jinniin gurraacha, waaqni immoo adii dha ” kan jedhu hin jiru.Waaqnis Jinniinis halluu hin qaban. Inumaayyuu kitaabni qulqulluun Luusifer (Seexanni) ergamaa akka turee fi ergamoota keessaas isa bareedaa akka ture lafa kaa’a. Amma immoo seexanatti jijjiiramnaan gurraachome moo?, duruma yemmuu ergamaa ture gurraacha moo? Moo waan bareedina addaa qabuuf seexanatu gurraachaan fakkeeffamee, ergamoonnii fi waaqni adiidhaan bakka bu’aman. Ergamoota kaan keessas gurrachi akka Luusifeer jira moo tarii ‘gurraachatu caalaa bareeda' yaada jedhuun ta’inna laata? Ta’ullee Seexanni waaqa caalaa hin bareedu kaa. Waaqnimmoo adiin bakka buufamnaan, Jinniin gurraachaan bakka buufamnaan, Adiitu irra waaqa fakkaata jechuu mitiiree? Maddi suuraawwan kanaa Awurooppaa keessa akka ta’ee fi jaarraawwan dura akka ta’e maddi baay’een ni eera. Yeroo sana sababa koloniitiin ilaalchi warri adii gurraachotaaf qaban akka suurri kun kaafamu taasisuu mala. Amma hoo jaarraa 21ffaa keessa gurraachi bara qaroominaa fi addunyaa wal qixxummaatti amantu keessa taa’ee maaf faakki kana keenyaan manaasaatti fanniseree? maaf gaaffii wal qixxummaa irratti kaasuun dhibe?
Bara 2013tti mana sirreessaa godina tokkootti nama sirreeffamaa osoo hin taane hidhamaa gaafachuu dhaqeen waa taajjabee gale. Namoota mana sirreessaa sana keessa jiran dhibbaan lakkaa’aman keessa, lammii biyya Chaayinaa tokkotu sababa gahaa hin taaneen mi’a gatte jedhee dhalataa godinichaa ajjeesee mana sirreessaa seenee ture. Sirreeffamaa seeraa kanaaf manni kophaatti, sireen kophaatti akkasumas faayidaaleen garaa garaa gurraachota achi keessa jiran irraa addatti kennameefii kanuunfamaa ture. Sirreeffamtoota keessaa namni tokko “maaliifi” jedhee gaafannaan, deebiin deebi’e yaada “ Sinii fi isaan qixxee miti.“ jedhu kan of keessaa qabu dha. Egaa jarreen sirreeffamtoota jedhamanii achitti wal gahan sun deebii qaama mootummaarraa deebi’eef kanarraa maala baratu? Kan gibira gosa garaa garaatiin kanfalee galii mootummaaf galchee tajaajiloota kunneen danda’u jara kanaa fi maatii isaaniiti, eenyutu eenyu ta’eet qabeenya uummataa kanarratti hangana lammii biyyaa qaanessa? Eenyutu qabeenya eenyuutiin eenyu qooda?
Geggeessaan qaama mootummaa kanaa mataan isaa adii waliin wal bira qabee akkamitti akka of ilaalu tilmaamuun rakkisaa miti. Namni lammii alaa kunoo ilaalcha akkamii akka nuuf horatu beekkamaa dha. Boru yeroo biyya isaatti deebi’u kabajni inni nuuf qabu akkam ta’a? Kan waan hunda caalaa afaan na qabachiise immoo namni kun yakka nama ajjeesuun isaa ragaan mirkanaa’ee, ji’a lama qofa hidhamee bahuu isaati. Kan du’etu raammoo dha moo, kan rukutee ajjeesetu Waaqaree? Seera biyyattiitu adabbii yakkaa keessaa adii baase moo du’a gurraachaatu du’a dhala namaa mitiree? dhimmi kun dhimma nama dhuunfaa kamiyyuu ilaallatu dha. Mee ilaalaa, osoo gurraachi tokko asii deemee biyya warra adiitti adii tokko ajjeesuu miti miidhaa qaamaa irraan gahee maaltu akka itti dhufu tilmaamuun rakkisaa miti. Dhalataa asii meeqatu, biyya adiitti “adii faana wal dhabde” jedhamee hidhaa isaa fixatee waan qabu gatee akka gara biyyasaatti galu taasifame. Namni kun biyyasaatti galee ta’ii kana yeroo ilaalu gad aantummaa hangamiitu itti dhagahama?
Namoota Hoteelota, Taaksii, Hospitaalotaa waajjiraalee garaa garaatti tajaajilamuuf deemanii Faranjii waliin hiriira qabatanii dursi adiif kennamuun aarii fi fi gaaffii yeroo tokko tokkos gad aantummaan itti dhagahamee gaddaa galan manni haa lakkaa’u. Akkasumaanuu tajaajila uummataa dachee kanarratti kennamaa jiru keessaa kan loogii fi malaammaltummaa dhabe xiqqoo dha. Cittoorratti fanxoo akka jedhan sirni appaartaayidii dagaagee jiru kunis gaaffii gara biraati. Namoota waajjiraalee mootummaa adii waliin deemanii kophaa sakatta’amanii adiin akkanumatti seensifamu, dhimma wal fakkaataarratti yeroo adiin dhimma isaa xumuratee bahu isaan ji’ootaaf deddeebifamuun isaan quunnamerraa komii dhagahuun waan haaraa miti. Waanuma gurraachomaniif qofa!
Kun of arrabsuu isa haamilee nama dhuunfaarra darbee, haamilee nama gurraacha ta’e kamiiyyuu tuqu dha. Keessattuu kan dhalataa dachee kanaa, isaa kabajasaa halluu gogaasaatiin dhabaa jiru kanaa. Seerri wal qixxummaa lallabu kun yoo kallattii kanaan hojiirra hin oolle, maaf waraqaaf qalamni bada.
Kun dhimma dhaabbata tokkoo qofa miti. Dhimma namni kamiyyuu ilaalcha isaa itti of sirreessuu qabu malee. Dhaloonni of tuffachaa fi of arrabsaa jiru kun maal dhaloota dhufu barsiisa? Kun egaa dhimma nama hundaati. Dhimma namni kamiyyuu of gaafachuu qabu, dhimma dhuunfaati. Kan hundi keenya itti yaaduu qabnu mirga dhala namaati.Wal kabajuu fi wal qixxummaan aadaa keenya dha. Keessummaa kamiyyuu kabajuudhaan beekkamnus namaa gaditti of madaaluun aadaa keenya miti. Ta’uus hin qabu. Sirni madda dimokraasii addunyaa Sirni Gadaas wal kabajuu hin mormu. Loogii fi halluun qooduu dhaloonni ammaa itti jiru kana garuu abbootiin keenya Sirna Gadaa aaddunyaaf gumaachanis ta’ee wal qixxummaa adiif gurraachaaf lubbuu fi umriisaanii wareegan cimsanii mormu. Sirna appaartaayidii dhaloonni ammaa kun ofirratti geggeessaa jiru kana osoo Abdiisaan Aagaafaa, Nilson Maandeellaanfaa,Maartiin Luutar Kiingifaa yeroodhaaf ka’anii ilaalanii akkam nutti haa qaana’an. Bifaa fi halluu keenya waaqni bareechee nu uume yaada mataa keenyaatiin gadi qabnee ilaaluun yaada duubatti hafaa keessaa isa ijoo dha. Wal qixxummaan dhala namaa kamiifuu haa ta’u !
Hub: Ani dhuunfaa kootiin Adiifis ta’e gurraachaaf jaalalaa fi kabaja wal qixaan qabaaf.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Godina Iluu Abbaa Booraa magaala Goree keessatti Barattootni Oromoo Mormii Wayyaanee Bahan
Posted by Madda Walaabuu Press on 8/22/2012
Hagayya 20, 2012; Qerroo(Mattuu)
Godina Iluu abbaa Booraa magaala Goree keessatti barattootni Oromoo Yuunivarsiitii fi Koollejjii irraa gara magaala kanaatti deebian hiriira nagaa bahan.Hagayya 15/2012 galgala saa 2:00 irraa eegalee barattootni Oromoo magaala kanaa bulchiinsa Wayyaanee balaaleffachuun mirgi keenya haa eegamu,ummanni Oromoo ofiin of bulchuuf mirga qaba,qabeenyii Oromoo haatikfamu,Wayyaanee nu bulchuun kanaan dhumata,hojii dhabdummaan haa dhibamu fi kkf jechuun gara Bulchinsaa magaalittiitti yeroo deeman bulchaan magaala kanaas gaaffi keessan deebii argata jechuun barattoota kana gowwoomsuuf wayita yaalutti dhagaan tumuum milishoota waliin walitti bu’iins uumamee jiraachuun qeerroon gabaasa.
Mootummaan Wayyaanee yeroodhaa yerootti ilmaan Oromoo hojii dhabdummaan rakkisuu irraan darbee maqaa ABOn hidhuu waan itti fufeef barattootni Oromoo yuunivarsiitii fi Koollejjii gamtaan magaala Goree toachuu dandaanii jiran.Walleewwan Oromoon gootuma duruu,Mangistuun buee Mallasaan duee Oromoo kae! Jedhu magaala keessa deddeebiuun wallisanii jiran.Waraannii fi Kaabinootni magaala Goree keessaa kutannaa barattootaan gammadanii akka jiran gabaasni qeerroo magaala Goree addeessa.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sochii Qeerroo Yuiniversitii Jimmaa Keessaa Harka Qabdu Sababaa Jedhuun Miseensotiin OPDO 3 Hidhaman
Posted by Madda Walaabuu Press on 4/02/2013
Ebla 02, 2013 | Qeerroo Jimmaa
Kanneen miseensummaa OPDO fudhatanii sochii warraaqsaa keessan harka qabdu jedhamanii mana hidhaa wajjiraa poolisii Magaalaa Jimmaa Awweetuutti galan keessaa tokko Barataa Mul’ataa Hirkoo mummee barnotaa Afaan Oromoo waggaa 3ffaa kan keessaatti argama.
Barataa Mul’ataa Hirkoo waggaa 3 guutuu miseensaa OPDO itti gafatama ijaarsaa dhaabaa OPDO kan mummee barnotaa Afaan Oromoo waggaa 3ffaa ta’uudhaan tajaajilaa kan ture, yeroo ammaa kana mootummaan wayyaanee isiin nu keessaatti caasaa ABO ijaaraa jirtuu, sochii warraaqsaa Qeerroo keessaatti hirmaannaa gochaa jirtuu icciitii dhaaba keenyaa dabarsitanii qeerroof kennaa jirtuu isiin diinaa, FDG keessaatti hirmaatan jechuun mana hidhatti darbatamanii jiraachuu gabafameera.
Dabbaalloonnii Wayyaanee mooraa Yuunivarsiitii Jimmaa fi Magaalaa Jimmaa raafamaa guddaa keessaa seenuun guyyaa gaafa Ebla 1/2013 baratootaa Oromoo miseensotaa OPDO ta’aan Walga’ii atattamaa guyyaa keessaa galgala sa’aatii 11:00 irraatti Mana barumsaa Jireen Sadarkaa 2ffaatti waamuun, miseensonnii OPDO baratootni Oromoo walga’ii dabbaalotaa kana irraa qooda fudhaachuu diduun dabbaalotaa fi ergamtuu diinaa qaaneessaan, ergamtootni kun caasaan ABO miseensaa keenyaa keessaa galee jiraa jechuun raafama jiraachuu qeerroon godnichaa gabaase.
Kanneen miseensummaa OPDO fudhatanii sochii warraaqsaa keessan harka qabdu jedhamanii mana hidhaa wajjiraa poolisii Magaalaa Jimmaa Awweetuutti galan keessaa tokko Barataa Mul’ataa Hirkoo mummee barnotaa Afaan Oromoo waggaa 3ffaa kan keessaatti argama.
Barataa Mul’ataa Hirkoo waggaa 3 guutuu miseensaa OPDO itti gafatama ijaarsaa dhaabaa OPDO kan mummee barnotaa Afaan Oromoo waggaa 3ffaa ta’uudhaan tajaajilaa kan ture, yeroo ammaa kana mootummaan wayyaanee isiin nu keessaatti caasaa ABO ijaaraa jirtuu, sochii warraaqsaa Qeerroo keessaatti hirmaannaa gochaa jirtuu icciitii dhaaba keenyaa dabarsitanii qeerroof kennaa jirtuu isiin diinaa, FDG keessaatti hirmaatan jechuun mana hidhatti darbatamanii jiraachuu gabafameera.
Dabbaalloonnii Wayyaanee mooraa Yuunivarsiitii Jimmaa fi Magaalaa Jimmaa raafamaa guddaa keessaa seenuun guyyaa gaafa Ebla 1/2013 baratootaa Oromoo miseensotaa OPDO ta’aan Walga’ii atattamaa guyyaa keessaa galgala sa’aatii 11:00 irraatti Mana barumsaa Jireen Sadarkaa 2ffaatti waamuun, miseensonnii OPDO baratootni Oromoo walga’ii dabbaalotaa kana irraa qooda fudhaachuu diduun dabbaalotaa fi ergamtuu diinaa qaaneessaan, ergamtootni kun caasaan ABO miseensaa keenyaa keessaa galee jiraa jechuun raafama jiraachuu qeerroon godnichaa gabaase.
Subscribe to: Post Comments (Atom)