text:
Daqiiqaan afurtanii-shanan jalqabaa Arsenaaliifis ta’ee deeggartoota isaa hundaaf kan rifannootaa, wonti hineegne keessatti raawwate ture. Taphni jalqabeen osoo qajeelatti hinbeekamne kan Piiter Krawuch goolii takka Stook Siitiif kiyyoo keessa kan marmarse. Arsenaal dursa fudhachuu mitii osoo Stook Siitiin wolhinqixxoofne, Booyaan goolii 2ffaa kan Arsenaalitti dabale- daqiiqaa 35ffa irratti. Akka waan kuni hingeennee, gooliin 3ffaas dhuma marsaa kanaa irratti Arsenaalitti dabalamte. Kuni hundi kan ta’utti jiru marsaa taphaa isa jalqabaa irratti. Daqiiqaan 45 jalqabaa- Arsenaal 0, Stook Siitiin 3 goolabame. Hundi, Arsenaal maal fooyyessee, mala maal baasee gadi baha jechuun ija gara kutaa uffannaatti deebise.
Arsenal marsaa 2ffaa kan eegale murannoo danbalii isaan liqimsuti jiru gara Stook Siitiitti deebisuu qabna waan jedhuun fakkaata. Kanaaf ragaan tapha marsaa 1ffaa irra fooyya’aa ta’e agarsiisan, goolii lamas laakkofsiisan. Arsenaaliif daqiiqaa 68ffaa fi 70ffaa irratti Kaazorlaa fi Raamsiin goolii wolduraa duubaan laakkofsiisan. Stook Siitii rifachiisuuf gahaa turan, gooliin kunniin. Bifa kamiinuu, garuu, Arsenaaliin injifannoo hedduu barbaadamu gonfachiisuu hindandeenne. Yaaliin Arsenaal gara dhumaatti taasise, gufgufii gabaa galgalaan alatti wan biroo jedhamee waamamuu hindanda’u. Marsaa 1ffaa irratti kan hireen harka ‘the gunners’ harcaate.
Imalli Cheelsiin gara kaaba-baha biyyattii godhe akkum isa bara dabree baranas gabaabbachuu umrii injifannoo Cheelsiif sababa ta’e. Tibbana Niwuukaasil kan Cheelsii 2 – 1 injifachuun akka mataan ‘the Blues’ lafailaalu kan taasisan. Cheelsiin tapha boqonnaa duraan hedduu garee fooyya’aa ture. Boqonnaa boodas hanga daqiiqaa dhumaatti injifachuuf ykn qabxii qooddachuuf yaaliin godhe hundi bu’aa malee hafe. Hiree argamte hundatti osoo fayyadame ta’ee dubbiin silaa bifa biraa qabata ture. Hunduu osoo hintaane hafe. Niwuukaasil nama 10 taphatus qabxii 3 kabajsiifatee bahuu danda’eera. Ciiseen goolii lama (daq. 57 fi 78) laakkofsiisuudhaan kan Cheelsiin akka liqimfamu taasise. Goolii daqiiqaa 83ffa irratti Drogbaan galche kan Cheelsii duwwaan bahuu irraa baraartee.
Cheelsiin qabxii gatuun morkataa isaaf, Manchaster Siitii, kennaa ‘Chritsmas’ ture jechuun nidanda’ama. Tapha garee lamaan jiddutti geggeffameen 1- 0 Manchastar Siitiin garee Evartan kan moo’ate. Tapha Siitii fi Evarton jiddutti geggeeffameen Sarjiyoo Agu’eroon tapha jiddutti kutee, daqiiqaa 7ffaa irratti, dirree gadi lakkisuuf dirqame. Agu’eeroon taphaan ala ta’us garuu Siitiin Yayaan Turee daqiiqaa 24 irratti galchuun injifannoo Siitiif sababa kan ta’e. Injifannoon Siitii muummee gabatee Ligii Ingiliizii irratti jijjiiramni fide hinjiru. Garuu, garaagarumaan Cheelsii fi Siitii jidduu jiru gara qabxii 3 itti akka gadi bu’u taasiseera.
Gama biroon, taphni gama Liivarpoolii fi Sandarlaand jiddutti geggeeffame O – 0 goolabame.
Guutuu gabatee Liigota Awrooppaaf as tuquun ilaalaa.


c: text/html

text:
OMN(Oromia Media Network) dhugaa ummata Oromoo tan dhokatte ifa baasuuf ummataan ummatumaaf erga dhaabbatee Waggaa bira achi taree jira. Jalqaba irraa kaasee hanga ammaattis dhugaa Oromoo tan dur dhokatte meeqaatu ifa nuuf bahe. Kan dur afaan qabamee dubbachuu dadhabe gama meediyaa kanaan meeqaatu hafuura baafate. Kun ta’ee osoo jiruu gufuulee hedduunis meediyaa kana gufufsiisuudhaaf tan deemaa turte baay’ee qunname. Jajjallaan keenya warreen guddinaa fi dhugaa Oromoo tan ifa baatuuf hin quudhine hedduu agarre. Milkaa’uu baatanis olola garaa-garaa irratti oofaa turan.
Erga ololli OMN irratti oofamuu jalqabee OMN daran guddachumatti jira. Sanumaa as jijjiirama meeqaantam agarree irraa gammanne. Meediyaa tokkicha bu’aa-ba’ii meeqaan arganne kana akka inni laamsha’uuf namoonni xaaraa turan danuudha. Garuu humaatuu hin tarre. Mootummaa biyyattiitiin marsaa saddeetiif ugguramee ture. Haata’u garuu saddeettam ugguranis humaatuu hin goone. Qilleensarratti deebi’aatuma jira.
Gama mootummaa Wayyaaneen yeroo ugguramu warreen harka dhahaa turanii fi warreen akka sagaleen ummataa dhokattuuf yaalaa turanis humaa hin fidne. Bishaantu isaan jala yaa’e. Tattaaffii hojjattoota OMN,ummata Oromoo fi gargaarsa Rabbii wajjiin tasa hin gitintirre. Fuulduraafillee akka xiqqollee hin kushuufne abdiin qaba.
OMN kan ummataan dhaabbatee fi kan ummataa waan ta’eef namni fedhe haala adeemsaa irratti yaada mataa isaa kennachuu mirga qaba. Haata’u garuu isa dhabamsiisuuf ifaajuun diinummaa ifa baate. Yoomiyyuu OMN sagalee keenya,afaan ummataati,daawwitii hawaasaati. Gama dandeenyu hundaan cinaa dhaabbachuun dirqama sabummaa bahuut nurraa eegama.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Interview & Speech197 Videos
Haasaa Hayyuu Duree ABO, Jaal Dawud Ibasa, Fulbaana 15, 2018 Finfinnee
Kabajamoo Bulchinsaa Magalaa Finfinnee Engineer Taakkalee Uumaa Kabajamtoota Qondaalota Mootummaa Federaala Ityophiyaa, Kabajamtoota bakka bu‘ootii Bulchiinsaa nannoolee, Kabajamtoota bakka bu‘ootii dhaabolee Siyaasaa, Waldayaa Hojjeetootaa fi Ogummaa,” Kabaajamtoota Miseensota, Deggartootaa ABO, WBO fi Qeerroo Bilisummaa Oromoo, Kabajamtoota gaggesitootaa fi Abbootii Amantii Kan galfata Gudinaa Tumsaa Sheek Bakari Saphaloo, Sheek Mohammed Rashad fi kkf of harkaa qabdan, […]


text:
Paartiyaarkiin waldaa Orotodoksii Itiyoophiyaa 4ffaa abuna Merqooriyaoos har’a Finfinnee seenanii jiru.
Abunichi ennaa buufata xayyaara boolee ga’an abbootiin amantii ortodoksii, paaphaasonnii fi luboonni akkasumas hordoftoonni amantichaa simannaa ho’aa godhaniifii jiru.
Faarfattoonnii fi daaqunoonni Abuna Marqoriyoos fi abboota amantii kanneen kaan dibbeen faarfannaa dhageessisuun simatan.
Sirna simannaa sana irratti prezidaantiin mana maree dhimmoota Islaamummaa Itiyoophiyaa Sheek Mehammad Amiin Jamaal, kaardinaaliin waldaa kaatolikii Itiyoophiyaa abuna Biraane Iyesoosii fi abboonni amantii kanneen biroon argamaniiru.
Waggoota 26n darbaniif bakka lamatti qoodamanii Sinoodoosii biyya keessaa fi biyya alaa jedhamanii waamamaa kanneen turan lamaan mormii waliif qaban dhiisuu dhaan gara araaraatti dhfuun isaanii ni yaadatama. Araara bu’etti aansuu dhaan Abuna Marqooriyoosii fi abboonni amantii ka biroon muummicha ministeeraa waliin har’a Finfinnee seenanii jiru.


text:
Kora Gamtaa ABO Amerikaa Kaabaa Adoolessa 24 – 27, 2018.
Murti ejjannoo fi kutannoolee
Nuti miseensonni Adda Bilisummaa Oromoo biyya USA fi Kanada keessatti argamnu Kora Gamtaa ABO kan bara 2018 irratti hirmaatne dhimmoota siyaasa, jarmiya dinagdee fi haala waligalaa yero ammaa belbeltuu taate irratti maree ballaa fi dheera erga godhanneen booda milkaa’ina Qabsoo Bilisummaa Oromoo ABOn durfammu shaffisiisuuf murtii ejjennoo fi kutannoolee asiin gaditti tarreeffaman dabarfanne.
- Bilisummaa Ummata Oromoo dhugoomsuuf karaa siyaasaa, diplomasi fi waranaa ABOn geggeeffama as ga’e hanga xumuratti itti fufsiisuuf deggersa barbaachisu hunda dacha dachaan gummaachuuf murteeffanne.
- Addi Bilisummaa Oromoo rakkoo siyaasaa motummaa Itophiya waliin qabu karaa nagaa furuuf tattaaffi inni itti jiru akka milkaa’uuf deggersa guutu kennuufiif murteeffanne.
- Warraanni Bilisummaa Oromoo, WBOn, wabii qabsoo bilisummaa Oromoo ta’uun yeroo kamuu caala yeroo dhugooma jirutti deggersa bifa hundaan barbaachisu shaffissaan dhiheessuuf murteeffanne.
- Jijjiramni yeroo ammaa Impayera Itophiya keessatti mullate wareegama Qeerroon Bilisummaa Oromoo fi ummatni Oromoo kafaleen ta’uu hubannee jijjiirama bu’uura Ummatni keenya hawwuun ga’uuf sochii QEERROO baballisuuf gargaarsa feesisu hunda kennuuf waada galle.
- Ajjeechaa suukanneessaa maqaa nagaa eegsisuu fi tasgabbeessu jedhuun hidhattoota Mootummaa Itoophiyaatiin Ummata Oromoo irratti raawwataa jiru balaaleffachaa mootummaan kun gochaa kana irra hatattamaan akka dhaabbatu akeekkachisna.
- Mootummaan Itophiyaa akka waligalaatti, Mootummaan naannoo Oromia akka addaatti, hidhattoota mootummaa Ummata nagaarratti hiraarsaa jiran akka hatattamaan mooratti deebisan akeekkachiisna.
- Nagaa waara fiduuf waamicha dhihaateef awwaannaa ABO dinqisiifachaa, rakkoo siyaasaa naannichaa kan qabeenyaa fi lubbuu namaa gaaga’a as ga’etti xumura gochuuf mootummaan Itophiyaas rakkina kana nagaan furuuf ga’ee isaa akka gumaachu abdataa milkaa’ina kanaaf shaffisaan akka hojjetu hubachiisna.
- QEERROOn Bilisummaa Oromoo caasaa sochi warraaqsa biyyooleessaa kan adunyaanillee dinqisiifate bu’urri isaa Adda Bilisummaa Oromoo ta’un utuu beekamee jiruu warri seenaa wal-saamuuf jecha dhugaa jallissuuf odeeffanno ummata burjaajessu tamsaasaan akka irraa dhaabbatan akeekkachiisna.
- Weerara maqa Liyyu Polisitiin kallattii hundaan ummata Oromoo irratti baname gama mootummaa Oromias ta’e mootumma Itophiatiin tarkaanfiin ittisaa fudhatamu dhabuu isaa balaaleffataa gochaan kun hatattammaan akka dhaabbatu ni akeekkachisna.
- Dhaabbileen siyaasaa Oromoo kanneen mirga hiree murteeffanna Ummata Oromootti amantan martinu balaa Ummata Oromoo irratti aggaammatee jiru hanqisuuf jijjiirama jalqabame gara jijjiirama bu’uratti ceesisuuf waada ummata keenyaaf galle tokkummaan akka bakkaan geenyuuf ABOn irra deebiin waamicha isiniif gooda.
- Ilmaan Oromoo mootummaa Itophiaa fi mootummaa naannoo Oromia keessatti caasaa waranaa, tikaa fi polisi keessaatti tajaajila jirtan sirna guyyoota lakkaawata jiru keessaa of baasuun WBO fi QEERROO cina dhaabbatuun hidhannoo keessan gara humna weerartootatti akka nanneffattan waamich lammummaa isiniif dabarsina.
- Abbootin Gadaa, abbootiin amanti fi manguddotni biyyaa hundi nagaa waara Oromias ta’e gaanfa Afrikaa keessatti fiduuf hirmaannaan Adda Bilisummaa Oromoo murteessaa ta’u hubattanni rakkoo siyaasaa biyyatti nagaan xumuruuf aangawotni mootumma Itophia fi Bulchiinsi mootummaa naannoo Oromia ga’e isaani akka bahaniif dhiibba barbaachisu akka gootan waamicha isiniif dabarsina.
- Ilmaan Oromoo kanneen humna tikaa fi waraana mootummaa Itophitiin ukkaamsamani bakka buuteen isaani dhabame fi hidhamtootni siyaasaa ammalle bakkoota beekamu fi hin beekamneetti hiraarfama jiran hatattamaan akka gad-lakkifaman gad jabbeessinee akeekkachiisna.
- Ummata Oromo kanneen sababii weerara liyyu polisitiin qe’ee isaani irraa buqqifamani dararaa hedduu jala jiran hatattamaan gara jiru fi jireenya isaanitti deebi’aniif mootummaan deggersa feesisu godhuun akka qe’e isaanitti deebisu akeekna.
- Ummatni Oromoo ballaan, firoottan qabsoo bilisummaa Oromoo fi kanneen nagaa fi tasgabbi biyyaaf dhimmitan martinuu milkaa’ina nagaa waara’aaf qabsoo QEERROO Bilisummaa Oromoo fi Adda Bilisummaa Oromoon geggeffamaa as ga’e injifatnoon xumuruuf deggersa bifa hundaan isin irraa eegamu akka gummaachittan kabajaan waamicha isiniif dabarsina.
Injifannoo Ummata Oromoof!!
Gadaan Gadaa Xumura Gabrummaati!!
Adoolessa 27, 2018
Denver, Colorado


text:
Qixxeessaa Lammii | Sadaasaa 06, 2017
Aadaa mootummoota Itophiyaa dhalmayaan dhufaa dabran hunda keessatti sochii ummata bal’aan jalqabee gara guduunfaa irra gahe akka culullee raqa wal harkaa buttuu ummata harkaa butuun waan aadeffatame. Qaama sochii sana oofee dhuma irraan gahe harkaa butuun abbaa itti of taasisuun waanuma baratame malee waan har’a jalqabe miti. Sochiin har’a OPDOn itti jirtus haallan mootummootni dabran raawwatan irraa addaa miti. Qabsoo gaaffii abbaa biyyummaa deebii barbaaddu deebii Itophiyummaa itti kennuun kunoo mul’atee jira.
Ummata Oromoo dhimmi isaa nu ilaala jedhan osoo Somaaleen ibiddi itti shidame irraa hin dhaamin madaa kaleessaa kan seenaadhaanuu fayyuu hin dandeenye fayyisuudhaaf qurxaa magaalaa gudditti Amaaraa dhaqanii araara buusuuf harka kennachuun mirkanaawee jira. Dhaaba onnee Oromiyaa osoo hin taane onnee Itophiyaa hidhatee somba Habashummaan hafuura baafatu irraa dhalli Oromoo jijjirama eega jechuun karaa kam akka ta’e hubatamee jira. Oromootni ala kana irraa OPDOn ABO hundee taatee gadi baate jechuudhaan karaa midiyaalee isaanii gurra ummataa duuchaa jiran amma waan jedhan hin beeknu. Ammoo ni eegna.
Sochiin wayyaanee kokkee qabatee hafuura itti kute amma akka lubbuu hin godhane ykn kichuu citu gochaa jiru. Walitti dhufeenyi gaariin kan barbaachisu ta’ullee nuti isin malee isin numalee abadan jiraachuu hin danda’mu sadarkaa itti jedhamu irra gahamuun gaaffiin Oromoo deebitee jirti jechuudha. Mataan dhaaba OPDO har’a midiyaalee Habashaan akka malee faarfamaa jira. Sossobanii nama nyaachuu warri baratan soorata ajaa’ibaa ykn maaddii irraa dhumaa nama duratti tuulanii qadhabaa hin beekkamneen nama qadhabuun waanuma baratame ta’ullee har’a dhaabni saba Oromoof dhaabbatne jedhu kunoo harka kennatee ummata isaas harka kennachiisee jira. Gaaffiin ummata bal’aa Oromoo shuumamuu muummichummaa biyyatti Obboo Lammaa Magarsaan deebi’uuf akka jiraatu warri quba hin qabne akka quba qabaatan, warri hin beekne akka beekan, warri hubatan ykn beekan akka mala dhahatan haalli ta’e kun akeekee jira.
Oromootni akka garetti ykn tokko tokkoon dhaaba isaanii ABO dura dhaabatan ykn morman karaa qabsoon itti jijjiramaa jirtu waan hin hubatne natti hin fakkaatu. Olola of irratti oofan dhiisanii kaayyoo ganamaa jaallan qaqqaaliin irratti dhabaman sana karaa ittiin bakka gahu sana irratti of deebisuun bakka qabsoon amma geettee irra jirtu kana irraa gulantaa itti aanuutti tarkaanfachiisuun isaan irra jiraata. Keessumaa miseensoti dhaaba kanaa kanneen sababoota adda addaatiin dhaaba kana irraa adda bahanii hiree biyya sadaffaa argatan waan dabre dhiisanii waan dhufuuf yaaduu qofa osoo hin taane hojjachuuf of qopheessuu feesisa. Keessumaa miseensotni dhaabni isaanii biyyatti akka deebi’anii qabsoo sabichaa itti fufan horiin itti kennamee eega bobbaafaman booda qabeenya dhaabichaa waliin miliqanii karaa biyya alatti fuula deebi’an olola dhaaba isaanii irratti oofan gabaabsuun barbaachisaadha.
Iji baddu eddoon ijaa hin baddu. Seenaa ofii beekanii seenaa namaa balleessuuf hiixatuun of qulqulleessuu ykn qabsaawaa nama hin taasisu. Qabsaawaan haqaa waan dhaaba ykn ummata isaa irratti balleesse fudhatee badii isa irratti dalagames himata. Kan qabsaawota dhaaba kana keessaa bahanii garuu miidhama himachuu malee waan miidhan himachuun kan of saaxile Leencoo Lataa qofa. Inni gaafa hayyama dhaabaan ala hiriyyaa isaa mana hidhaatii baasuuf biyyatti deebi’e irratti gaaffii gaafatameef dhaaba irratti yakka guddoo lubbuu isa gaafachiisu akka balleesse dirree bahee himate. Qabsaawaan dhugaa akkana. Isaa as warri dhaaba kana diigan ykn bittineessan cufti Dawid qofa himatu. Dawid kophaa isaa waan balleessee fi tolche hin qabu. Waan balleesse ykn tolche qooda irraa qoodamu qabaachu ni mala ta’a malee badii mara isa irratti qofa gara galchuun cubbuu guddaadha. Badiin qabu yoo jiraate tarkaanfii barbaachisu yowaan fudhachuu hanqachuudha. Suta suutaan qajeelchina jechuudhaan ricicuun dhaabni kun gaafatama isaa jalatti guddoo miidhamuun isa gaafachiisuu mala.
Ammoo waa tolchinatti akka badii irra hamaatti hin seenne of eeggachuun ykn tarkaanfii jarjaraa fudhachuu irraa of qusachuun isaa waa tolche malee waan balleesse hedduu hin qabu. Akka silaa heeraa fi seerri dhaabichaa ajajutti tarkaanfii hatattamaa ni fudhata ta’ee har’a Oromoon afaaniin walitti olotu harkaanuu walitti tarkaanfatti ture. Kanaaf, adeemsi inni filate waan bade irra waan tole caalchise. Galaasaan Arsitu aangoo irraa na fonqolche jedhee fincnile. Dhaaba kana kan dura diige isa. Dhugaa kana ilmaan Oromoo miseensota dhaaba kanaa turan iciitii kana suduudaan beekan ragaa bahuu ni danda’u. Har’a ammoo ilmaan Arsii kalee aangoo irraa na fonqolchan jedhee sababa sanaan dhaaba diige har’a bakka irra irkatu dhabnaan isaan sana firoomfachuuf Dawid abaaraa jira. Siyaasaan hojjaa hin qabdu akkuma jedhame, ilmaan Arsii warruma kalee himataman sanatu isa waliin hariiroo gaarii qabna jedhanii sab-himaalee gara garaa irratti ol bahanii hennaa lallaban dhagahamu. Wanti hojii siyaasaa gatii dhoorgee soba taasise waan akkanaa kana.
Ilmaan Arsii dhaaba kana keessa turan naannummaa ittiin himataman sana hin qaban. Hinaaffaa fi qoxxee dhalli namaa uumaadhaan qabu ni qabu. Wal irra ijoollee Oromoo naannoo biraatti dhalatan fardeessu. Hayyu durummaa dhaaba kanaas ijoollee naannoo tokkotti dhalatan bakka walii buusan malee ofii wal hin buufne. Gaafa sana gandummaa osoo hojitti hiikanii hoogganni dhaaba kanaa guutuuguututti silaa ilmaan Oromoo Arsii ta’uu ni danda’a ture. Kanaaf, ilmaan Oromoo Arsii hinaaffaa qabu malee gandummaan gadi bu’anii wal jala deemuu ykn wal dhuunfachuu yaada jedhu hin qaban. Morkaa fi xiiqii keessa seenuun waa balleessuu fi waa tolchuu irratti garuu hiriyyaa hin qaban. Kanaaf, ilmaan Oromoo naannoo biraa irra caalatti ofii wal dura irra dhaabbatu. Haalli jijjiirama keessatti mudate kanaaf ragaa qabatamaa ta’uu danda’a. Jijjiirama sana akka ta’u kan duubaa dhidhiibe Leencoo Lataa fi Diimaa Naga’ooti. Hayyu durummaadhaan warri qaadhimaman isaan turan. Eega itti oofanii garaacha naqan booda sababoota gara garaa tiin didanii irraa alatti hafan. Diigamuu ABO IFLO irraa hamma ABO tokkoomee har’aa kanatti sababaan guddaan jaruma tana.
Abaaramuu ABO Dawidiin hogganamuufis sababaan isaanuma. Jette jetteedhaan olola oofuu malee namootni hedduun dhimma kana gadi fageenyaan hin beekan. ABOn tokkome jedhamu kan har’a hiddaan lafa hin jirres waliin jirra jabaadhaa jedhee boolla bahuu keessaa hin dandeenye kanatti kan isaan naqes jara kana. Kan nama dhibu garuu warri maqaa dhaaba kanaa himatanii fi maqaa biraa moggaafatanillee eega Oromoof qabsoofna jedhan diina dhiisanii ABOtti duuluudha. Humni ykn hoogganni gaafa biyya jiru ykn biyyatti dhihoo jiru Oromoof waa siqsuu hin danda’in har’a fagoo biyyoota farajii taa’anii achi irraa qabsaawota addaa fakkaatanii hennaa dheeratahan dhagahamu. Namoota hin beeknetti dhugaa fakkaachuu danda’a. Namootni beekan ammoo aaraa garaa keessa itti kolfu. Oromoon dhaabota diasporaa hin barbaadu. Laaffatuu fi jabaatulee kanuma har’a isatti aanu kana abdata, qubas qaba. Jiraachuu dhaba ofii namootni hin beekne ammoo ABOn hin jiru jechuun olola hidda hin qabne oofu. ABOn bosona muka Oromiyaa fi bosona onnee ummata bal’aa Oromoo keessa jira. Kun akkanatti hubatamuu qaba. Beekaa dhaaba kana arguu ykn dhagahuu dhabuudhaan akka hin jirre godhanii odeessuun isa hin dhabamsiisu.
Bakka dhugaan jirtu dharti itti baay’atti. Waa jiraachuu osoo baatanii sababaan dhaaba Shanee ykn Erteraa wanti nama jechisiisu hin jiru. Wayyaaneen kan balaaleffattu ykn himattu isa kana, warri dhaaba kana irraa yaa’anii of bibxilanis kan balaaleeffatan ykn himatan isuma kana, warroonni kaayyoo ABO dhaga’uu fi arguu hin barbaadnes akkasuma kan jibbanii fi balaaleffatan ykn himatan dhaaba kana malee warra maqaa isaatiin ala taa’anii wal himanii fi of himan kanneenii miti. Kana ummatni bal’aan Oromoo tolchee ykn qulqulleessee beekuu qaba. Sababaan OPDOn har’aan tana Fincila Xumra Gabrummaa QBO ABOn hoogganamtu fiimee sadarkaa Oromiyaa dhuunfatuu irra gahe kana kan harkatti qabuu qofa osoo hin taane haf gootee motummaa Amaarattiin ceeteef kaayyoo ABO kana kolaasuudhaaf malee ummata isiif deebii gaaffii isaanii kennuu ykn kennisiisuufii barbaaddeetii miti. Deebiin gaaffii ummata Oromoo OPDO aangessuu miti. Kana isiinis beekuu qabdi. Kanaaf, dhaaba bara 25 guutuu ummata isaaf hafnaan ofii isaaniitiifuu waa taruu hin danda’in irraa fala eeggachuu hin barbaachisu. Hamma isiin nama gargaaruu dandettu of gargaarsisanii deebi’ii ummata keenyaaf malu karaa ittiin dhufu beekkamaa ABOn harkaa qabu kana irra dhangaluun barbaachisaadha.
Keessumaa addatti ilmaan Oromoo maqaa adda addaa moggaafatanii kaayyoo fi akeeka gara garaan Oromoo fi Oromiyas wayitti baafna jedhan cufti OPDOs dabalatee yeroon ummata isaanii bulguu moofaa ykn quufe jalaa baasanii bulguu haaraya ykn beelahaaf dabarsuu irraa hambisan har’a. FXG Itophiyummaaf osoo hin taane Oromummaaf akka ta’e hubachuudhaan warraaqsa QBO bira dhaabbachuun galma gahiinsa kaayyoo ABOf dirmachuun barbaachisaadha. Waan hunda dura Oromummaa durfachuun wanneen hafan bulfachuu dhaadatnoo keenya haa godhatnu!
Nimoona!
Qixxeessaa Lammii.


text:
Ministriin dhimma alaa Ameerikaa Rex Tillerson dhimma biyya isaanii keessaa dhimma Kooriyaa kaabaa waliin jiru dabalatee dhiibbaa jiru irraan kan ka’e daawwannaa isaanii Afiikaatti geggeessan guyyaan tokko ennaa hafu addaan kuktanii deebi’an.
Dhimmi isaan argamuun irra jiru waan jiruuf guyyaa tokko dursanii gara Yunaayitid Isteetisi-tti deebi’u, sana dura marii Chaad fi Naayjeeriyaa keessatti geggeessan xumuru jechuu dhaan itti aanaa ministrii kan ta’an Steve Goldstien beeksisaniiru.
Ennaa Tillerson daawwannaaf Afriikaatti qajeelan prezidaant Doonaald Traamp immoo afeerraa hoogganaan Kooriyaa Kaabaa Kim Jong-un baatii Caamsaa keessa kallattiin mari’achuuf gaafatan simatan. Karoorri addaan ba’ee lafa kaa’ame garuu hin jiru.
Tillerson Wixata har’aa magaalaa galma mootummaa Chad N’Djamena daawwachuu dhaan prezidaantii biyyattii Idriss Deby waliin wal arganii jiran. Booda irras kan prezidaant Traamp xumura baatii Onkoloolessaa kaa’an imala ugguraa kan lammiiwwan Chad irra kaa’ame illee kan ka’u ta’uu beeksisan.
San boodas gara Nigeriatti imaluu dhaan prezidaant Muhammaduu Buharii waliin wal arguuf gamasitti qajeelan. Fayyummaan waan itti dhaga’ameef jecha Sambata darbe qophii Keeniyaa irratti hin argamin hafan. Bor ganama gara Washingtonitti kan deebi’an ta’uu illee Steve Goldstein beeksisaniirul.


text:
Mormii ummataa wajjiin walqabatee dhalattoota Oromoo fi Amaaraaf raayyaa ittisa biyyaa keessa jiran murasaaf sadarkaan Jeneralummaa akka kennamuuf murta’uusa keessa beektoonni himaniiru.
Miseensoonni Raayyaa Ittisa biyyaa muudamni sadarkaa jeneralummaa kennamuuf leenjii haaromsaarra akka jiran beekameera
Aangoon hoggansaa caasaa raayyaa ittisaa biyyaa keessa jiru hundi dhalattoota Tigraay dhuunfatamuun mormii guddaa uumaa akka jiru ni himama.
Mootummaan waayyaannee komii kana furuuf caasaa hoggansaa sirreessuurraa miseensoota raayyaa haaraaf aangoo jeneralummaa laachuu akka filate himameera
Miseensoonni raayyaa ittisa biyyaa 30 ta’an sadarkaa koloneelummaarraa gara Birgadeer Jeneraliitti akka ol guddatan himameera.
Muudamtoonni kunniin irra caalaa dhalattoota Oromoo fi Amaaraa yoo ta’an, ummattoota Kibbaa fi Tigraay keessa muraasni akka jiran himameera
Miseensoonni raayyaa tokko tokko sadarkaa Kolenelummarra osoo hin geenye muudaamni haaraa akka kennamuuf beekameera
Miseensoonni raayyaa kana dura sadarkaa Birgadeer Jeneraalumma argatan amma gara Mejaar Jeneraal fi Leetanaal Jeneralummaatti akka ol guddatan himameera
Miseensoota raayyaa ittisa biyyaaf sadarkaan muudamaa haaraa kan kennamuf Pirezedaant Mulaatuu Tashoomaa daawwaannaa Kubaa xumuranii wayitagara biyyaa deebi’aan akka ta’u himameera
Raayyaa ittisa biyyaa keessa jeneraloonni lakkofsi isaanii 100 hin caale kan jiran yoo ta’u isaaniis itti-aantoota dhalattoota Tigraay ta’un hojii malee ta’usaanii maddeen oduu raayyaa ittisa biyyaa himaniiru
Jeneraloonni waayyaannee dhalattoota Oromoo fi Amaaraa raayyaa ittisa biyyaa keessa jiran sababa adda addaa uumuun gaggeessuun namoota olantummaa isaanii mirkaneessaan muuda akka turan himameera
Addi Bilisa Baasaa Ummata Tigraay filannoo biyyaleessa 1997 booda ajaja humna Qilleensaa Meejar jeneraal Alamisheet Daggifee dabalatee jeneraloota Amaaraa fi Oromoo 10 raayyaa ittisa biyyaa keessa ari’eera
Birgadeer Tafarraa Maammoo fi Birgadeer Jeneraal Asaminaaw Tsiggee mootummaa aangoorra fonqolchuuf yaaltaan jedhamanii hidhamaniiru
Leetanal Jeneraal Baacaa Dabalee fi Leetanal Jeneraal Ababaaw Taaddasaa umiriin isaanii osoo hin geenye sooramaan gaggeeffamaniiru
Hoggantoonni Raayyaa ittisa biyyaa ajaja hunda hanga yeroo dhiyootti dhalattoota Tigraayiin kan hin hogganamne ajaja dhihaa qofa akka ture ni yaadatama.
Amma garuu sababa ergama nagaa kabachiisu jedhun Leetanal Jeneraal Birhaanuu Juulaa hoggansa ajaja Dhihaarra waan ka’aniif ajajni raayyaa ittisa biyyaa hundi dhalattoota Tigraay qofa ta’aniiru.
Caasaan hoggansa Raayyaa Ittisaa biyyaa keessa jiru hundu dhalattoota Tigraayiin hogganama akka jiru ragaaleen mul’isaniiru
Miseensoota Raayyaa Ittisa Biyyaa Dhalattoota Oromoo fi Amaaraaf Sadarkaan Jeneralummaa kennamuf jedhame.
Mormii ummataa wajjiin walqabatee dhalattoota Oromoo fi Amaaraaf raayyaa ittisa biyyaa keessa jiran murasaaf sadarkaan Jeneralummaa akka kennamuuf murta’uusa keessa beektoonni himaniiru.


text:
Kristaanaaf, kristaanaa kan hin taanee hiriyaa gaa’ilaa qabachuun yookaan fuudhuun sirrii dhaa?
Gaaffii: Kristaanaaf, kristaanaa kan hin taanee hiriyaa gaa’ilaa qabachuun yookaan fuudhuun sirrii dhaa?
Deebii: Kristaanaaf, kristaana kan hin taanee hiriyaa gaa’ilaa qabachuun gamnummaa miti, akkuma kana fuudhuun fillannoo miti. 2Qor. 6:14 “ kan nu hin fakkaaneetti akka hin hidhamne kan hin amanne wajjin fakkeenyi isaa kan wal hin gitne sangoota lama waanjoo wal fakkaatuun baachuu dha. Ba’icha wali wajjin osoo harkisanii hojjechuu caalaa wali walii isaanii wal falleessuun hojjetu. Dubbifamni kun kallattiidhaan adda baasee yoo eeruu baatees, inni dhugumatti tokkummaa gaa’ilaa qaba. Tokkummaa hafuuraa kam iyyuu gaa’ila keessatti kristaanaa fi kristaanaa kan hin taane giddutti hin jiraatu, Phaawulos itti fufa amantoota yaadachisuu isaa iddoo bulti hafuura qulqulluu ta’uu isaanii lapheen isaanii iddoo bultii fayyonaa kan ta’e (1Qor. 6:15-17). Sababa sanaatiif biyya lafaa keessa akka adda ba’aniidha, ha ta’uu malee biyya irraa akka hin taane kanaaf faayidaa kan qabu iddoo kamitti iyyuu hin argamu, jireenyaan baay’ee walitti dhufeenya dhi’aate irraa kan hafe –ga’ila irraa.
Kitaabni qulqulluun ni jedhaa “hin dogogorinaa: ‘hiriyaa hamaan amala gaarii mancaasaa (1Qor. 15:33). Warra hin amanne wajjin haala kamiin iyyuu walitti dhufeenta dhi’oo gochuun Kristoosi wajjin tarkaanfii qabdan gara harkisuutti ariitiidhaan jijjiruu danda’a. kan waamamneef warra badaniif wangeela lallabuudhaaf malee isaani wajjin hiriyaa dhi’oo akka taanuuf miti. Warra hin amanne wajjin firooma wayyu uumuun muda tokko iyyuu hin qabu, ha ta’u malee sun yeroodhaan kan jijjiramuu dha. Nama hin amanne wajjin walitti dhufeenya jaalalaa jalqabdee yoo ta’e, qajeelummaadhaan dursuu kan qabu, jaalala gochuudha, yookaas lubbuu Kristoosiif moosiisuudhaa? Kan hin amannee wajjin gaa’ila yoo raawatee, oolmaa keessan akkam gootanii gaa’ila keessan keessatti hiriyummaa hafuuraa ijaaruu dandeessuu? Gaa’illi qulqullina qabuu akkamitti ijaaramuudhaaf gabbachuu danda’a, yuniversii irra kan jiru wanta guddaa irratti utuu wali hin galiin –gooftaa Yesuus Kristoos irratti?
English
Kristaanaaf, kristaanaa kan hin taanee hiriyaa gaa’ilaa qabachuun yookaan fuudhuun sirrii dhaa?


text:
OPDO Woyyaanetu uumee kanaaf hin jijjiiramtuun siyaasa hin ta’u. Wanti hin jijjiiramne hin jiru waan ta’eef. Asuma ollaa keennatti, kaleessa Shaabiyaa fi Woyyaaneen qabsaayota ummataa turan. Jarreen kun Afrikaa keessaati har’a abbootii-irree 1ffaa fi 2ffaa dha. OPDO’n garba turte abad hin finciltu ykn hin jijjiiramtu jedhaa odeessuu fi abdii wolkuchisiisuu mannaa akka daran jijjiiramtuuf qabsaayuu/dhiibuu woyya. Yoo OPDO’n jijiiramte kan Oromoon fayyadamu. Kan Oromoon akka hin fayyadamne barbaaduu fi kan dantaa dhuunfaa isaaf dursa laatu qofa kan jijjiiramuun OPDO isa mufachiisu.
Namoonni #LammaaMagarsaa shakkuu hujii godhattan, OPDO baranaa fi tan bara darbee gargar baasuudhaaf rakkattan mee waan qe’ee Oromoo fi mooraa Woyyaanee keessatti yeroo dhihoo as ta’aa jiru qalbiin ilaalaa.
1. Qe’ee Oromootti maaltu ta’aara? Qabsoon Oromoo ganda Oromoo hunda keessa qilleensa jijjiiramaa, abdii fi bilisummaa gadi lakkisteerti. Shaashamannetti ummanni mataa wolqabatee jiraata. Naqamtetti Oromoon sodaa tokkoon maletti diree irratti waan garaa isaa dubbata. Ciroo fi Roobetti ummanni mataa ol qabataa tirata. Guutummatti bilisoomne jechuu koos miti. Magaalaa fi baadiyaa Oromiyaa heddu keessatti haalli baranaa kan bara darbeen tasa waan wolbira qabamuu miti, garuu. Ummanni hamilee godhateera. Oromoon daandii jijjiiramaa/bilisummaa irra jiraachuu isaa hubateera. Qilleensi bilisummaa ganda hunda keessa bubbisaa jira. Kana kan fide dhiiga Oromoo ta’us, gumaachi Lammaa Magarsaa fi bulchiinsa isaa waan tuffatamuu miti. Badii kaleessaa qofa irra dhaabatanii wolwoqaruu osoo hin taane xiqqaattus yoo namni ykn gareen tokko waa hojjate jajjabeessuu fi galateeffachuu aadaa godhachuu qabna. Kuni amala gaarii ta’uu bira darbee akka isaan daran cimanii hojatan godhuu keessattis baka guddaa qaba. Hamileen baraabachisaa mitii?
2. Mooraa Woyyaanee keessatti maaltu ta’aara? Woyyaanee fi kittillayyoonni isii, kaadiree hanga hoogganootaatti, hayyootaa hanga barreessitootaatti, hundi kan abaaraa oolu Lammaa Magarsaa fi bulchiinsa isaati. ganna 25’f akkana hin turre. Nam isaniif ta’u Oromiyaa keessa kaayatu. Kan amala addaa argisiise battalumatti aangoo irraa darbatu. Woggaa tokko as waa’ee Oromiyaa fi OPDO kan barreeffamu, kan odeeffamu akka ABO’n Oromiyaa fi OPDO dhuunfateetti. Leellistoonni ol’aantummaa Tigree halkan guyyaa Lammaa fi bulchiinsa isaa halkan guyyaa baleeleffatu, OPDO irratti dhagaa darbatu. Garuu Lammaa bakkaa kaasuu fi OPDO tana dhabamsiisuu hin dandeenne. Yaalanii dadhabnaan kan abaaru fi salphisuuu irratti fuulleffatan. Humna dhaban malee osoo akka fedhii isaaniitii Oromiyaan qaata labsii yeroo muddamsuu jalatti kufte. Kun osoo hin ta’in kan hafeef Woyyaaneen fedhii dhabdee oso hin taane bulchiinsi Lammaa Magarsaa waan tole jedhuu dideef. Ija Woyyaanee fi kittillayyoota isii biratti Lammaa Magrsaa fi hooggansi OPDO haarofni akkas jibbamuun, abaramuun, shakkamuun, boqonnaa dhoorgatamuun waan tokko akka gaaritti ragaa nuuf baya. Innis, OPDO’N ammaa ajajaa fi too’annaa Woyyaaneen ala ta’uu isiiti. Kana mitii kan Oromoon ganna 26’f hawwaa ture? Kana dhabee mitii kan Oromoon OPDO woggaa 26f abaaraa fi jibbaa ture?
Wantoonni OPDO’n amma hojjataartu gaafi Oromoo jarraa tokkoo oliif wolirratti tuulame deebisuu miti isa ganna 26’f wolirratti kuusameef fala laatuuf yeroo hin arganne, humnas hin horanne. Rakkoon ganna hedduuf tuulame OPDO haarome jettuu mitii jaarmayaan Oromoo kan biraas osoo boru taayitaa qabatee salphatti deebisuu hin danda’u. Rakkooleen hidda gadi fageeffatan heddu waan ta’aniif. Garuu, saffisa ummanni barbaaduun tankaarfatuu dhabdus OPDO’n Lammaa Magarsaa sarara sirrii irra jiraachuun isii haalamuu hin qabu. Sarara irra akka hin baane, duuabttis akka hin jenne godhuun dirqama sabboontota Oromoo hundaati. OPDO hirribaa kan kaase qabsoo Oromooti. Qabsoon Oromoo OPDO’n Woyyaanee irraa akka aantuuf hamilee fi deeggarsa laatuu qaba. Hamilee wolcabsuun wolballeessuu fi mogolee wolbuusuun alatti faaydaa biraa hin qabu.
OPDO harkatti galfachuu irratti cimnee hojjachuu qabna.Kanatu nu baasa. Isa kanatu bilisummaa saffisiisa. Tooftaa kanatu wareegama bilisummaa nurraa hir’isa. Tooftaa kanatu abshaala ta’uu keenna mirkaneessa.


text:
Jilli ABO imala gara Harargee tasisuratti. Ummani Harargee ABO simachuuf Qophaawa.
Jilli ABO imala gara Harargee tasiisaa jira . Ummani Harargee ABO simachuuf Qophaawa.
Karaan Irra yaanee dhufne kana fakkaata. Kun kan ta’e keessaa %1 caalaa miti. Oromo hinsirbiin qabsoo dheeraatu durakee jira!
Qerroo jechuu hikkaa isaa dhageffaadhaa
Gondina HORROO GUDURUU magaala Finc’aa keessatti, bara 1991 manni kuni waajira ABO ture. Erga ABOn mootumaa cee’umsaa keessa bahee booda kabineen OPDO tu keessa jiraachaa jira. Haata’u malee QEERROON magaala kana waajira ABO deebisanii banuuf qophii xumurtee jirra jedhu. Nama mana kana keessa jiraachaa jiruufis yeroo ji’a tokkoo kennineeraf jedhu. Maddi odeeffanoo mangudoo fi QEERROO magalaa Finca’aa.


text:
Mala salphaa Deetaa ykn Faayilii Bade ykn dhokate ittiin argachuu dandeessaniin
Mala salphaa Deetaa ykn Faayilii Bade ykn dhokate ittiin argachuu dandeessaniin
KOOMPITARA, FLAASHOTAAf, MEEMORII KEESSATTI FAAYILOOTA YKN DAATAA DHOKATE AKKAMITTI ARGACHUU DANDEENYA
1 Koompitaroota ykn Flaashota/meemorii irraa dataa ykn Faayila yoo dhabdan Mala Armaan Gadii kana Fayyadamaa ni argattuu…………….
1. :- Gama CMD Commandtiin
a) CMD(Command Prompt) Banaa
b) command dhaan drive daataan itti dhokate keessa seenaa. Fkn: Desktop irratti dhokatee jira yoo ta’e, cd Desktop jedhaa barreessaa
c) “attrib -s -h /s /d *.*” command kana barreessaa enter tuqaa.
Hub: Kun Mala Salphaa dha.
2. Manually Koomputera keenya keessa seennee sirreessuun
a) Start Cuqaasaa
b) Control Panal Seenaa
c) Appearance and Personalization cuqaasaa
d) View isa jedhu cuqaasaa
e) Advanced Setting argattu.
f) Show Hidden Files, Folders, and drives isa jedhu cuqaasaa
g) OK cuqaasaa
HORAA BULAA
OROMO ICT


text:
Bara 1999 kaasee Raashiyaaf takka mummicha ministeeraa yeroo kaan immoo prezidaanntii kan turan Vladmir putin har’a marroo 4 ffaaf prezidaantii ta’uun Masaraa Kremliin keessatti kakatanii aangoo qabatan.
Putin heera biyyatti irra harka ofii ka’anii yeroo kakatan Raashiyaa ishee har’a fi ishee gara fuula duraaf waan danda’aee mara gochuun hojii koo fi kaayyoo kooti jedhan.
Putin Prezidaantii ta’anii marroo shanaffaaf dorgomuu yoo fedhan heera biyyatti jijjiruu qaban.Harrii jiru marroo walitti aanana lama caalaa filatamuu hin qaban jedha.
Filannoo Bitooteessa darbee gaggeeffameen putin kaadhimamaa isaani waliin dorgoman irratti sagalee 100 keessaa harka 77 argachuun injifatan.
Deemsa sagalee kennuu gaggeeffame kan qeeqan taajjabdonni addunyaa deemsa filannoo sana keessa shirri hojjatamuu isaa fi kanneen dhiyaatan keessaa filachuun rakkisaa ture jedhu.
Angawoonni filannoo kan Raashiyaa immoo seera cabee xinnoo dha jechuun kunis qoratamaa jira jedhan.


text:
Ragaalee Dhugummaa Ergamaa Rabbii(SAW)-kutaa 1
Kutaalee darban keessatti Ergamtootatti amanuu jechuun “Rabbiin haqaan kan isaan erge ta’uu amanuu, odeefannoo isaan irraa mirkanaa’e dhugoomsu fi isaan hordofuudha” jennee turree. Wanti Ergamtoota Rabbii namoota biroo irraa adda isaan taasisu wahyii (beeksisa) Rabbiin irraa isaan irratti bu’uudha. Rabbiin subhaanahu wa ta’aala nama tokko Ergamaa Isaa gochuu yoo barbaade, ragaalee fi mu’jizaa (raajii) adda addaan gargaara. Namni tokko “Ani Ergamaa Rabbiiti na hordofaa” yoo jedhe, wanta oduu isaa kana dhugoomsu fidu qaba. Ragaalee armaan gadi keessaa ragaa tokkoon ykn sani oliin dhugummaa Ergamaa Rabbii agarsiisuun ni danda’ama:
1ffaa- Haqiiqaa Ergaa inni baadhatuu
2ffaa- Eenyummaa, amalaa fi adeemsa Ergamaa Rabbii maqaa gaarii fi guutuun akka waamamu taasisan
3ffaa- Ergamtoonni amala Ergamaa kanaa dubbachuu fi wanta isaan jedhaniin walitti galuu
4ffaa- Mu’jizaa (raajii) Rabbiin isaaf kenne
Mee amma kanniin tokkoon tokkoon haa ilaalu
(1)-Haqiiqaa Ergaa inni fideetiin Rabbiin irraa haqaan Ergamaa ta’uu dhugoomsu
Namni sammuu qulqulluu fi xinxalliin wanta Ergamaan fidee ilaale, dhugumatti Ergamaa kana Rabbiin haqaan akka erge ni arga. Fakkeenyaf, Nabiyyana Muhammad (SAW) ergaan inni namootaaf fidee ergaa fooyya’iinsa, gaarummaa, faaydaa fi bu’aa ilma namaa hundaaf toluudha. Wanti inni itti ajajuu ilma namaa kan fayyadanii fi wanti inni irraa dhoowwu ilma namaa kan miidhaniidha. Namni hanga fedhe fiixe qaroominna irraa haa gahuu, seerri fi heerri inni ilma namaatiif tumu, yeroo hundaa kan turuu fi hanqinna irraa bilisa kan ta’ee miti. Hanqinna baay’ee kan qabuu fi bakka bakkaatti gargar kan ta’uudha. Garuu faallaa kanaa seerri Ergamaan Rabbii (SAW) fidan yeroo hundaa kan turuu fi ilma namaa guutuuf kan ta’uudha. Namni tokko haqiiqaa wanta Ergamaan fidetti yoo itti lixe xinxalle, maddi seera kanaa Rabbii waa hundaa beeku akka ta’e ni hubata. Kanaafu, Ergamaan kuni kan Rabbiin erge ta’uu jala muree ni amana.
Rabbiin Qur’aana keessatti Nabii Muhammad (SAW) Ergamaa ilma namaa guutuuf ergamee akka ta’ee bakka adda addaatti dubbata. Isaan keessaa:
“Yaa ilmaan namaa! Dhugumatti, Gooftaa keessan irraa Ergamaan haqaan isinitti dhufee jira. Kanaafu amanaa isiniif irra gaarii ta’aati. Yoo kafartaniis wantoonni samii fi dachii keessaa kan Rabbiiti. Rabbiinis Beekaa Ogeessa ta’eera.” Suuratu An-Nisaa 4:170
Mee Keeyyata tana akka nuuf ibsan Sheykh Abdurahmaan Sa’diyyiif haa dhiifnu:
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ilmaan namaa hunda gabrichaa fi Ergamaa Isaa kan ta’ee Muhammaditti akka amanan ajaja. Sababa isatti amanuu barbaachisee, faaydaa isatti amanuu irraa argamuu fi miidhaa isatti amanuu dhiisu ni dubbata. Sababni itti nama kakaase, Ergamaan Rabbii haqaan isaanitti dhufuu isaati. Kana jechuun mataan isaa dhufuunu haqa, seerri inni fide haqa (dhugaa)dha.
Namni qaruuten ergaan Rabbii kan isaan irraa cite ta’ee osoo jiruu ilmi namaa wallaalummaa keessatti dhama’uu fi kufrii keessatti raata’uun, ogummaa fi rahmata Rabbitiin kan hin malle ta’uu ni hubata. Ogummaa fi rahmataa Rabbii keessaa tokko qajeelinna jallinna irraa addaan baasanii akka beekaniif ergamaa isaaniif erguudha. Ergaa Nabi Muhammad (SAW) fide ilaalun qofti nabiyummaan isaa dhugaa akka ta’e ragaa jala muraadha. Haaluma kanaan, seera (shari’aa) guddaa fi daandiin qajeelaan inni fide [Ergamaa Rabbii ta’uu isaa ni mirkaneessa.] Sababni isaas, shari’aa kana keessaa odeefannoo dhokataa darbee fi gara fuunduraatti dhufutu keessa jira. Ammas, odeefannoo Rabbii fi Guyyaa Qiyaamaa wahyii (beeksisa) Rabbiin irraa ta’een malee kan hin beekamnetu keessa jira. Dabalataan, wanta gaarii, fooyya’aa, qajeelinna, haqummaa, toltuu, dhugummaa, gaarummaa, hariiroo firummaa sufuu fi amala gaaritti ajajutu [shari’aa kana keessa jira]. Ammas, wanta badaa, balleessaa, daangaa darbuu, zulmii, amala badaa, kijiba fi abbaa haadha miidhu irraa dhoowwutu [shari’aa kana keessa jira]. Kuni hundi Nabii Muhammad (SAW) ergamaa Rabbii akka ta’e agarsiisa. Namni akkuma ilaalchi fi hubannaan inni Islaamaf qabu dabalaa adeemun, iimaanni fi shakkiii tokko malee dhugaan amanuun isaa ni dabalamaaf. Kuni sababa iimaanatti isa waamudha.
Faaydan isatti amanuu keessa jiru immoo “isiniif keeyriidha (gaariidha).” jechuun beeksiisa. Keeyrin faallaa sharrii (wanta badaati). Iimaanni warroota amananiif qaama, qalbii, ruuhi, addunyaa fi Aakhirah isaanii keessatti gaariidha. Kunis kan ta’eef fooyya’insi fi faaydan hundii isarraa (iimaana) irraa kan burquu waan ta’eefi. Mindaan (sawaabni) ammaa fi gara fuunduraatti argamu hundii firii iimaanaa irraayyi. Gargaarsi, qajeelinni, beekumsi, hojii gaariin, gammachuun, mirqaansuun, Jannanii fi qananii ishiin of keessatti qabatte hundii iimaana irraa kan dhufuudha. Akkuma addunyaa fi aakhiratti dararamuun iimaana dhabuu fi hir’inna isaatirraa dhufu.
Miidhan Nabii Muhammaditti amanuu dhiisu irraa dhufu immoo faallaa wanta isatti amanuu irraa argamuun ni beekkama. (Kana jechuun namni yoo Nabiyyitti amanuu dide, beekumsa jireenya isaa ibsu, qajeelinna, gammachuu, Jannata fi wantoota biroo dhaba.) Namni yoo amanuu dide (kafaree) mataa ofii malee eenyullee hin miidhu. Rabbiin isarraa dureessa. Badiin warroota badii hojjatanii Isa hin miitu. Kanaafi akkana jedhe, “wantoonni samii fi dachii keessaa kan Rabbiiti” Kana jechuun uumamtoonni fi motummaan Isaa hundi too’annaa Isaa jala jiru. Rabbiin waan hundaa Beekaadha, wanta uumuu fi ajaju keessatti Ogeessa ta’eera. Inni nama qajeelinni fi jallinni maluuf ni beeka. Qajeelinnaa fi jallinna bakka isaanii kaa’u irratti ogeessa. (Nama qajeelu barbaadu hin jallisu. Nama jallinna malee qajeelinna hin barbaanne hin qajeelchu).”[1]
Ammas, Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ilmaan namaa guutuuf akka ergame nabiyyiin akkana jedhi jechuun ajaja.
Jedhi, “Yaa namoota! Dhugumatti, ani Ergamaa Rabbii Kan mootummaan samii fi dachii kan Isaa ta’e irraa gara hunda keessaniitti ergameedha. Isa malee dhugaan gabbaramaan hin jiru. Ni jiraachisa, ni ajjeesa. Rabbii fi Ergamaa Isaa nabiyyii hin dubbisnee fi hin barreessinee ta’e kan Rabbii fi jechoota Isaatti amanutti amanaa. Akka qajeeltaniif jecha isa hordofaa.” Suuratu Al-A’araaf 7:158
Mee ammas keeyyata tanaa ifa haa goonu: Rabbiin Nabiyyii Isaatiin Yaa Muhammad akkana jedhi: “Yaa namoota! Dhugumatti, ani Ergamaa Rabbii…gara hunda keessaniitti ergameedha.” Kana jechuun Arabaa fi Araba kan hin taanee, gurraachaa fi adii, abbooti kitaaba fi kanneen biroo hunda keessanitti ani Ergamaa Rabbii ergameedha. Kuni kan agarsiisu kabaja isaatii fi xumura nabiyyootaa ta’uudha. Inni ilmaan namaa hundaaf kan ergameedha. Akkuma Rabbiin jedhe, “Jedhi, “Gidduu kiyyaa fi keessan Rabbiin ragaa bahaadha. Qur’aanni kunis akka ittiin isinii fi nama inni bira gahu akeekachisuuf gara kiyyatti buufame.” (Suuratu Al-An’aam 6:19) (Kana jechuun isinii fi nama ergaan Qur’aanaa hanga Guyyaa Qiyaamaa bira gahu adabbii cimaan akeekachisuuf Qur’aanni kuni gara kiyyatti buufame) Rabbiin ni jedha:
“Garee [adda addaa] irraa namni isatti kafare, ibiddi iddoo gahuumsa isaa waadaa galameedha. Isa irraa shakkii keessa hin ta’in. Dhugumatti, inni dhugaa Gooftaa kee irraa ta’eedha. Garuu irra hedduun namootaa hin amanan.” (Suuratu Huud 11:17) (Kana jechuun garee adda addaa irraa namni Qur’aanatti amanuu didee fi itti buluu dhiise, ibiddi Jahannam iddoo gahuumsa isaati. Qur’aana irraa shakkii homaatu keessa hin ta’in. Dhugumatti, Qur’aanni haqa Gooftaa kee irraa bu’eedha. Garuu namoonni baay’een takkaa sababa wallaalummaa fi jallinnaa takkaa immoo sababa of tuuluu irraa kan ka’e hin amanan.)
Waa’ee Nabii Muhammad (SAW) ilmaan namaa hundaaf ergamu ilaalchise keeyyatonni Qur’aanaa baay’eedha. Hadiisnis akkasuma baay’eedha. Isaan keessaa tokko haa eerru. Abu Hureyraan akka gabaasetti Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan:
“Rabbii harka Isaa nafseen Muhammad jirtuun kakadhee! Ummata kana keessaa Yahuudaa fi Kiristaanii waa’ee kiyya dhagahee ergasii wanta ani ittiin ergametti osoo hin amaniin yoo du’e, warroota ibidda seenan keessaa ta’a.” Sahih Muslim 153 Hadiisni kuni keeyyata Qur’aanaa armaan oliitin walitti kan galuu fi ibsuudha.
Gara ibsa keeyyata Qur’aanatti yommuu deebinu“Kan mootummaan samii fi dachii kan Isaa ta’e” Kana jechuun mootummaan Samii fi dachii kan Rabbiiti. Samii, dachii fi wantoota hunda kan uume, bulchuu fi too’atu Isa. Jiraachisuu fi ajjeesun harka Isaa jira.[2]
“Rabbii fi Ergamaa Isaa nabiyyii hin dubbisnee fi hin barreessine ta’e kan Rabbii fi jechoota Isaatti amanutti amanaa.” Kana jechuun Rabbii fi Ergamaa Isaatti amanaa. Ergamaan kuni Nabiyyi hin dubbisnee fi hin barreessineedha. Akkasumas, Rabbii fi Jechoota Isaatti kan amanuudha. Ergamaan kuni Ergamaa amantii fi hojii isaatin gadi dhaabbataa fi qajeelaa ta’eedha. Kanaafu, “akka qajeeltaniif jecha isa hordofaa.” Fakkeenyaf, namni tokko isa fuundura nama daandii qajeela irra deemu argee yoo hordofe, dhugummatti namni kuni ni qajeela. Sababni isaas, namni inni hordofu kuni daandiin irra deemu kuni eessatti akka nama geessu sirritti beeka. Haaluma kanaan, nabiyyiin daandii qajeelaa Jannataa fi gammachuu zalaalamitti nama geessu hordofa. Kanaafu, isa hordofuun milkaa’innaa fi gammachuu zalaalamitti akka qajeelan nama taasisa.
Guduunfaa
➥Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa ilmaan namaa erga uumee booda akkanumatti qajeelcha malee hin dhiisne. Akka qajeelanii fi jireenya gammachuu gaggeessaniif Ergamtoota isaaniif erge.
➥Ergamtoota kanniin mallatoolee fi ragaalee ittiin beekkaman taasise. Ragaalee kanniin keessaa ergaan isaan ilma namaatti fidan namootaaf gammachuu, wanta gaarii kan argamsiisu fi wanta isaan miidhu isaan irraa kan dhoowwudha ykn ittisuudha.
➥Ergaan Nabii Muhammad (SAW) ilma namaatiif fidan, bakkaa fi yeroo osoo hin filatin, erga ilma namaa guutuuf ta’uudha. Kanaafu, ergaan kuni Rabbii waa hunda beeku irraa akka ta’e agarsiisa. Nabii Muhammadis (SAW) Rabbiidhaan akka ergame ragaa agarsisuudha.
➥Kana hubachuuf shari’aa inni fidee itti xinxalluu fi hordofuudha.
Kitaabban wabii:
[1] Taysiral Kariimul Rahmaani fii tafsiiri Kalaamil Mannaani–Abdurahmaan Naasir Sa’dii fuula 235-236
[2] Tafsiir ibn Kasiir 3/489-491
al-aqiidatul Islaamiyyatu wa usuusuhaa By Abdurahmaan Hasan Madiniyyi, fuula 285-289


text:
Sirna Gadaa
Ummanni Oromoo aadaa bal’aafi dagaagaa ta’e heddu qaba. Kanneen keessaa aadaan Sirna Gadaa isa tokko. Gadaan sirna ittiin bulmaata ummata Oromooti. Sirni kunis bakka adda addaatti haala adda addaa qabaachuu nimala. Ta’uyyuu garaagarummaa irra tokkummaa isaatu caalee mullata. Fakkeenyaaf, kan gara Booranaa yoo fudhanne, sadarkaa ja’aafi sanaa ol qaba. Isaanis Kuuchuu, Raaba, Dabballee, Doorii, Lubaafi Gadaa jedhamanii beekamau. Gara Shawaatti ammoo Ittigala, Dabballee, Foolleefi Luba jedhamanii beekamu. Kun kan nutti agarsiisu sadarkaas ta’ee, haalli Sirni Gadaa itti geggeeffamu garaagarummaa laayyoo qabaachuu isaati. Karaa biraatiin ammoo sirni guguddaan haaluma tokkoon kan adeemsifamu nijira.
Sirni Gadaa adeemsa mataa isaa qaba. Fakkeenyaaf yaa’ii Oromoonni odaa jalatti godhatan keessaatti Abbaan Bokkuu karaa mirgaa yoo taa’u, qondaaltonni kaan karaa bitaa akka hangafummaa lammiifi umrii isaaniitti walitti aanuudhaan taa’u. Mariinis yammuu adeemsifamu, kan dubbatan hangafaafi quxisuu umriin waleeganiiti. Namoonni yaa’ii kanarratti argaman hunduu yaada kennuufis ta’e murtii dabarsuuf ilaalcha isaanii ibsuuf mirga guutuu qabu. Garuu murtiin “garee taayitaa gubbaa jiruun” tokkicha darbinaan hojiirra oolchuun garee hawaasa sanaati. Egaa yeroo Abbaan Bokkuu haaraan filatamu akkanumatti geggeeffama. Filannoon yaa’ii sanaan geggeeffamu Abbootii Bokkuu darban keessaa isa umriin hangafa ta’een yammuu ta’u, kennaa sagalee gaafa sanaa kan too’atan luboota taayitaa gad lakkisuuf qophii irra jiran. Namoonni tokko tokko lammii irraa filatamanii akkuma baayyina ummatichaatti bakka bu’uudhaan ergamu.
Haala adeemsa filannoo kanaan luboonni mo’atan guyyaa shanaffaatti taayitaa luboota darban irraa fudhachuun sadarkaa Abbaa Bokkuutti darbuuf ayyaana “Dagaagaa” jedhamu qopheessu. Ayyaanni kun kan dhangaan itti nyaatamee dhugamu, akkasumas waan mo’ataniif kan itti gammadamu. Odaa jalatti walgahiin godhamee aangoon Abbaa Gadaa haaraatti dabarfama. Barri haaraan nijalqabama. Abbaan Gadaa inni darbee Bokkuu (Baallii) Abbaa Gadaa haaraatti kenna. Geeddarri aangoofi mootummaa walharkaa fuudhuu Bokkuutiin erga xumurame booda, mootummaaniifi qondaaltonni haaraan yaa’ii caffee sanaa irratti “seeraa haaraa” waggaa saddeettan dhufan ittiin biyya bulchan tumu.
Mariin seera tumuu osoo hin jalqabiin,Abbaan Gadaa inni haaraan buttaa qalee baala jiidha muka magariisaa irraa cabe dhiiga korma qalame keessa cuubee yaa’icha gidduu dhaaba. Aarsaan dhiiga sanaa ummanni Oromoo dhiigaafi hiddaan tokko ta’uu isaa ibsa. Baalli jiidhaan nageenya, dureessummaafi walhoruu ummata Oromoo ibsa. Marii kana irratti miseensonni hundi akka hangafummaa isaaniitti waleeganii yaada isaanii kennu. Yaanni gumaa qabu yoo dubbatame, alangaa quwaasuudhaan yaada bayeessa dubbachuu isaa calaqqisiisu. Namni hojiidhuma kanaaf ramadame jira.
Adeemsa marii seera haaraa irratti godhamu kun dargaggootaaf bakka itti dubbii dhaggeeffachuu baratan ta’ee tajaajila. Mammaaksa, hidda dhalootaafi seenaa isaanii wayitii dubbatamu dhaggeeffachuudhaan, dooyaa itti baratan taasifatu. Xumura dubbii irratti namni hunduu yaada isaa guduunfuuf qabxiilee irra darbe yookiin irraanfate yaadatee akka ibsu yeroon nikennamaaf. Caffichi seera irratti marii isaa yeroo xumuru, Abbaan Gadaa haaraan sun garee isaa wajjin ummatas bakka bu’uudhaan waaqa kadhatee, eebbisee, keessummoota dhufan geggeessa.


text:
Dhaamsa Bara Haarawaa Tumsi Bilisummaafi Demokrasii Ummata Itophiyaa maraaf Dabarse
Bara 1998 xumurree, jalbultii bara 1999 jirra. Bilisummaafi mirgoota dimokrasii kee harkatti galfachuuf murannoo bara 1997 keessa moggaalee biyyaa mara keessatti kaatee garsiifatte bara 1998 keessattis caalatti cimfattee itti fuftee jirta. Bara 1999tti waldhaansoo hadhaawaa irra jirtu galmaan ga’uuf ka’i.
Ummanni bilbilli bilisummaa qalbii isaa keessaa qillisuu jalqabe galma yaade sun gayuurraa humni isa ittisu akka hinjirre irreen-bultoonni biyyattii bitaa jiran kan hubatan hinfakkaatan.
Ati nageenya yoo jettuun waraana sitti labsan; araara yoo jettuun isaan lolatti gaman; walqixxummaa yoo jettuun isaan golistummaa siransan; tokkummaa yoo jetteen qoqqoodamuudha siif filachuun waanjoo gabrummaa fi hiyyummaan xaxamtee akka jiraattu gochaa jiru.
Jechoota dabsanii nama garadabarsuun, soba dhugaa fakkeessanii nama afanfaajjeessanii hidhaatti guuruun, sossobanii nama hawachuuf yaaluun, sun bira taree qawwee naaduura qabduun biiflatanii nama ajjeesuun, hiriira bilisummaa ummataa akka of booda hin deebifne bittoonni waan hubataniif ati sanyiidhaan, qoonqaafi amantiidhaan walqoqqooddee akka walfixxu yaadaniiti turan. Ati akka walfixxu si godhanii akkuma baran sunitti “Yoo nuti bitne malee biyyi kun nagayaafi tasgabbii waan hinqabaanneef cal’isii nu jalatti buli” jechuudhaan aangoo isaanii tan jiguuf gatantaraa jirtu jabeeffatanii sirra ejaajjuuf hedduu tashatanii socho’aa jiru. Ati garuu gameessa qaroo waan taateef jaalaa owwaachuu nididde. Injifannoo guddaan bara 1998 keessa goonfattees kanuma.
Milkiin barri xumuramaa jiru kun ummataaf badhaase, kan seenaa keessattis iddoo ol’aanaa qabaatu bara Tumsi Bilisummaafi Dimokrasii (AFD) itti hundeeffame. Barri 1998 kuni bara shirri dhumaatii ummataa Wayyaaneen karoorfatteef furmaata waaraa argamsiisuuf, demokrasiifi walqixxummaa haqaa mirkaneessuufi tokkummaa hundee sunirratti ijaaruuf bu’urri itti lafa kaayame tahuu isaatin barabaraan yaadatama.
Hundeeffamni Tumsa Bilisummaafi Demokrasii waan isaan bir’achiifteeefii mudhii kuteef saba tokko kaanirratti kaasanii walficcisiisuufi umrii aangoo ofii dheereeffachuu kan kajeelan qondaaloonni wayyaanee gidiraa adda addaa raawwachuuf wixxifachaa jirani..
Barri kuni bara irbuun Tumsi Bilisummaafi Demokrasii hojiitti itti fassaramtee shirri Wayyaanee itti masheenfamu qofa osoo hintahin bara wayyaanee dirquudhaan warri sobaan yakkamanii hidhaman hundi akka hidhaarraa bahan, warri biyyaa baqate akka deebi’an, kanneen cubbuudhaan ajjeeffamanis waa’een isaanii murtii seeraa akka argattu, bilisummaafi demokrasiin ummanni keenya dhiigaafi lubbuu itti wareege dhugoomsuuf qabsoon kan itti finiintu taha.
Ammallee rakkoofi gadadoo ummata keenyaa qofa osoo hintahin kan bittootaafi jaldeemtoota isaaniitiifillee furmaata tahu karaan tokkichi qabnu waamicha araaraafi nagayaa TBD waameefi kora humnoonni siyaasaa, hawaasummaa, amantii fi jaarmonni ogeeyyota adda addaa hunda hirmaachisu hojiirra oolchuu qofa taha. Barri 1999 bara qabsoo humnoonni bilisummaafi Dimokrasiitiifi ummata tumsa kana deeggaru godhuun bilisummaafi mirgoota mulqamne kan ittiin goonfannu akka tahu jaarmonni miseensota tumsichaa fi deeggartoonni isaanii marti, jaarmotaa fi namtokkeen nagaya jaallatan cufti harka wolqabatanii qabsicha finiinsuun shira Wayyaanee fashalsuuf akka socho’an waamicha goonaaf.
Barri 1999 bara ummanni dharraa bilisummaaf, dimokrasiif, walqixxummaaf, tokkummaafi nageenyaaf qabu itti guutuamu taha.
Barri haarawni ka gammachuu haatahu
Tumsa Bilisummaafi Demokrasii


text:
Afaan yaa’iin mana maree bakka bu’oota uummataa Ameerikaa Paul Ryan filannoo baatii Sadaasaaf kan hin dorgomne ta’uu sabaa himaaleen US gabasaniiru.
Kunis dandeetti Ripuublikaanonni filannoo walakkeessa waggaatti mana maree dhuunfachuu isaanii shakkii keessa buusee jira.
Rayan manni maree inni kun Amajjii keessa yeroon hojii isaa ennaa dhumatu maatii isaanii waliin yeroo dabarsuu waan fedhaniif deebisanii filatamuu akka hin feene kan beeksisan har’a tuuta oduuf ibsa kennani irratti ture.
Hojii kanaaf waanan danda’e mara hojjedheera, kanaaf itti gaafatama kana fudhachuu kootti waanan gaabbu hin qabu jedhan.
Yeroo hedduu kan hariiroon isaan gidduu jiru muddamaa ta’e Traamp ergaa twitter maxxansaniin Rayaaniin galateeffataniiru.
Ripaablikaantichi Wisconsin irraa kan ta’an Rayaan erga bara 2015 qabee afaan yaa’ii mana maree ta’uun tajaajilaa jiran. Mana maree bakka bu’oota uummataa keessaa erga bara 1999 qabee tajaajilaa turan.


text:
Irreecha Birraa kutaa addunyaa gara garaatti kabajame
Irreechi biyyoota addunyaa garaagaraatti, dilbata kaleessaas kabajamaa ooleera. Isaan keessaas, kan magaalaa lakku Minniyaapoolis, Atilaantaaa Jorjiyaa, Melboorne Awustraaliyaa fi kan magaalaa Naayiroobii, Keeniyaa keessatti argamu.
Birraan bar'eera. Oromoon biyyaa alaafi biyya keessa jirus horaafi lagatti ba'ee irreeffachuun waaqaaf galata galcheera.
Irreeffannaan guddichi kan Hora Arsadee Bishooftuutti gaggeeffamudha. Irreechi Hora Arsadee bara kanaas Onkoloolessa 1, 2018 haala ho'aa ta'een kabajameera.
Baatii Birraa lamaan kana keessatti--Fulbaanaafi Onkoloolessa keessa biyyaafi kutaa addunyaa bakka gara garaatti kabajamaa jira.
Torban Irreecha Hora Arsadeetti kabajametti, Irreecha Malkaa Ateetee Buraayyuutti, Irreecha Biyya Ameerikaa kutaa Miniyaapoolis magaalaa Lakkuutti, Awustraaliyaa magaalaa Melboornitti, akkasumas kan Keenyaa Naayiroobii ammoo Siitii Paark bakka jedhamutti kabajamee ooleera.
Irreecha namoota 6 irraa hanga miiliyoona 6tti
Irreecha Arfaasaa Awustiraaliyaatti
Irreecha biyyoota addunyaa gara garaa keessatti
Irreecha Hora Arsadee bara kanaas kan adda taasisan taateewwan hedduutu jiru. Isaan keessaas:
Sabaaafi sablammoonni obbolaan Oromoo hedduun irratti hirmaachuudha. Gareedhaan gurmaa'anii uffataafi waan eenyummaa isaanii calaqqisiisuun faayamanii sabaafi sablamoonni Kibbaa irratti argaman, saba Sidaamaa, saba Koonsoofi saba Alaabaa akka jiran gabaafnee turre.
Lakkoofsi namootaa irreecha Hora Arsadee bara kanaarratti argamees dabaluun olitti namoonni sababa gara garaan biyyaa baqatanii turan wagoota hedduun booda deebiyanii irratti argamanii galata galfataniiru.
Irreecha bara kanaa waanti adda taasisu kan biraan namoonni gaa'ela isaanii guyyaa galataa kana raawwatan baayyeen jiraachuudha.
Namoota Irreecha Hora Arsadee kanarratti cidha isaanii raawwatan keessaa misirroonni nuti dubbifne maaliif akka guyyaa kana filatan yeroo dubbatan, guyyaa tokkummaafi jaalalaa waan ta'eef jedhu.
Itti karoorfatanii Jimmarraa akka dhufan kan dubbatan warri walfuudhan kun, carraa namoonni miliyoonaan lakkaa'aman amaamota isaaniif ta'ellee ni dubbatu.
Irreechi bakkawwan kabajame maratti galata galfachuun alatti ergaan tokkumma cimsachuu, jaalala qabaachuufi quba walqabaachuu akka ta'e hirmaattonni Irreecha kan Naayiroobii irratti hirmaatan ni dubbatu.
Irreechi waltajjii aadaafi eenyummaa ta'uurra darbees kan tokkummaafi jaalalaa ta'uu isaatiinis maqaa gaarii horachaa deemuun dagagaa jiraachuu hirmaattonni ragaa ba'u.


text:
Waraana Itoophiyaa fi Eritaan bara 1990 nama kuma hedduutti itti dhuamtee kumii hedduutti daangaa irraa baqate.
Dubbii waldhabaan jirtu sun nagumaan faluu wayyaa jedha ibsi ADWUI.
“Itoophiyaa fi Eritaan ummata aadaa, seenaa fi dhiigana tokkoti faaydaa ummataa kanaatiif jedhanii mootummaan Itoophiyaa fala araaraa Aljeeriyaa Aljeeristtii mallatteessanii fi dubbii koomishiini daangaa Itoophiyaa fi Eritaa mure Itoophiyaan gama ufiitiin cufaa ya fudhattee tanumaan hojjachuu feetillee,” jedha ibsii ADWUIn baafate.
Tana maleellee koreen ADWUI dhaabbilee mootummaa jala jiran warshaalee, telekominikeeshiin,xuyyuura Itoophiyaa faallee akka dhaabbileen dhuunfaa bulchan tolchuuf fala baasan.


text:
Manni hidhaa Qilinxoo gaubachuu waliin wal qabatee namoota himataman soddomii saddeet turan. Kanneen keessaa soddomii afur hangi tokko walaba akka ba’an warri hafan harka caalaan immoo himannaan irratti dhiyaate addaan cite akka gadhiifaman eega murteeffamee torban lama guutuuf jedha.
Afur garu himannaan irratti dhiyaate ajjechaa waliin kan wal qabatuu waan ta’eef himatii irratti dhiyaate akka itti fufuu murteeffamee jira.
Maatiwwan himatamtootaa fi abukaatoon isaanii akka jedhanti kanneen hiikaman torba ykn saddeet hin caalan. Warri hafan 27 ykn 26 amma iyyuu hidhaa keessa kan jiran yoo ta’ u iddoo duraan keessatti hidhamanii turan Qilinxoo irraa gara mana hidhaa Baatuutti geeffaman jedhu.
Himatamtoota 38 keessaa soddomaaf abukaatoo kan ta’an Obbo Wandimmuu Ibsaa Manni hidhaa ajaja kennamee hojii irra oolchuu dhabuun immo seeraan ala jedhu.
+


text:
Ayyaanni Cuuphaa guyyaa harraa hordoftoota amaantaa Ortoodoksiitiin sirnaa oo’aadhan kabajamee oole. Waldaan Dukoo Bu’ootaa, waldaan Oromiyaa kessatti tajaajila Afaan oromoo baballisuu irratti hojjatuu,Finfinnee keessatti kaleessa ayyaana jala bultii Kataraa, harras aayyana cuuphaa kabajame irratti hirmaateera.
Qindeesitoota Waldaa Duka Bu’ootaa keessaa tokko an ta’an, Fiqiruu Mulaatuu Tigist Gameetu dubbise, dhaggeeffadhaa.
“Yeroo jalqabaaf Taabota Maaramii Kiiloo 5 kabajuudhan Waldaa Duuka Bu'ootaa fi Gamtaan Tajaajiltoota Afuurawaa Afaan Oromoo faarfannaa Afaan Oromoo fi aadaa uffata uummata Oromootiin hanga Hurufa Boombii(Jaanmeedatti) hirmaachuu fi Seenaan kun baay'ee kan nama gammachiisudha,” jechuudhan gurmuun kun fulla feesbuukii irratti beeksiseera.


text:
Afaan-yaa’ii Paarlaamaa Somaaliyaa, Mohammed Osmaan Jawaarii, eega torbanneen sadi’iif, muummicha-ministaraa biyyattii waliin falmii aangoo siyaasaa geggeessaa turanii booda, ofiin taayitaa gad-lakkisuu isaanii aangawoonni dubbatanii jiran.
Ministarri dhimma-heeraa Somaaliyaa, Abduraahimaan Hosh Jibril – afaan-yaa’ichi Jawaariin taayita gad-lakkisuuf iyyannoo galfachuu isaanii, fuula Twiterii irratti barreessuun beeksisanii jiran.
Miseensi paarlaamaa – Huseen Arab Isee illee, Raadiyoo Sagalee Ameerikaa,m kutaa Afaan Somaaleef ibsa kennaniin, Mr. Jawaariin, dhuguma, taayitaa gad-lakkisan – jechuun mirkaneessan. Jawaariin tarkaanfii kana fudhachuuf, gorsa prezidaantii biyyattii ilaalcha keessa galchuu isaanii illee dubbatan.
Miseensonni paarlaamaa biyyattii kanneen muummicha-ministaraa biyyattii Hasan Alii Kaa’iree deggeran akka jedhanitti, “Jawaariin seerrata paarlaamaa cabsuudhaan, dhiimmoota seeraa boodatti harkise” jechuun qeeqan.
Jawaariin garuu, balaaleffannaa kana haaluudhaan, waajira muummicha-ministaraa irraa dhiibbaan irratti godhamuu dubbatan.


text:
Lammiin Ameerikaa hidda dhalata Somaalee Minnesota irraa ta’e gumii walii galaa kan tokkummaa mootummootaa NY keessatti geggeessamuuf jiru irratti dargaggoota bakka bu’uun hasaa dhageesisuuf jirti. Kan Yunivarsitii Harvard seenuuf jirtu Muniifaa Khaliif dargaggoota wal ga’ii kana irratti hirmaachuuf iyyata galfatan 350 keessaa filatamte.
Muniiraan akka jettutti wal ga’ii kana irratti kan argaman keessaa dargaggeettii ennaa taatu tarii sagaleen koo barbaachisaa ta’uu dhiisuu mala. Nuti garuu kan of yaadachiisuu qabnu sagaleen kan koos barbaachisaa dha ka jedhu jette.
Muniiraan taajjabdoota dargaggootaa Ameerikaa gumii sana irratti argan ja’affaa dha. Sagantaan dargaggoota hirmaachisu kun kan qindaa’e ministrii dhimma alaa fi waldaa tokkummaa mootummootaa Ameerikaan ta’uun beekameera.
Muniiraan Yunivarsitiiwwan beekamoo saddeet biraa waraqaa simatamuu kan argatte ennaa ta’u achi keessaa Harvard filatte.


text:
Finfinnee, Fulbaana 22,2011(FBC)-Warshaan Biqilaa Federeeshinii Waldaa Hojii Gamtaa Qonnaan Bultoota Oromiyaa, Asallaa ebbifame.
Warshichi bakka preezdaantin mootummaa naannoo Oromoyaa Dooktarri Kabajaa Lammaa Magarsaa, itti aantun preezdaantii mootummaa naannoo Oromiyaa aadde Xayibaa Hasanii fi hoggantoonni biroo argamanitti ebbifameera.
Federeeshiniin Qonna Oromiyaa Warshaa Biqila Asallaa Birrii biliyoona tokko fi miiliyoona 300n bituun isaa ni yaadatama.
Qonnaan bultoonni Arsii fi Baalee oomisha garbuu warshichaaf dhiyeessaa turan, caalbaasii idil addunyaa mootummaan federaalaa baaserratti hirmaachudhaann injifatanii dhuunfataniiru.
Federeeshiniin Qonna Oromiyaa warshaa nyaata madaalawaa guyyaatti kuntaala kuma 1 oomishu Birrii miiliyoona 50 oliin ijaarsisaa ture.
Comments
Loading...


text:
Adooleysa 20,2018. Radio simbirtuu Barii Oduu Haaraya fi Qophii Haala yeroo Irratti Duula Shanyii
Dhageeyfadhaa waliif dabarsaa Sher like godhaa gltm
RSWO – Adoolessa 19, 2018: Akeekni Lolichaa Oromoofi Oromiyaa Yarsuudha [Oromticha Booranaa]
ODUU:
~ Ajjeechaafi dararaa loltoonni mootummaa koloneeffataa wayyaanee, Ilmaan Oromoo magaalaaleefi gandeen baadiyyaa Lixa Oromiyaa garaagaraa keessa jiraatanirratti raawwachaa jiran.
DAMBALII KEESSUMMAA: [Oromticha Booranaa]
“Akeekni Lola Daangaa Babal’ifannaafi Duguuginsa Sanyii Kutaalee Oromiyaa Garaagaraa Keessatti Ilmaan Oromoorratti Raawwatamaa Jiruu, Oromoofi Oromiyaa Yarsuudha”


text:
Voice of Oromiyaa: A Tribute to Jaal Jaarraa Abbaa Gadaa (1936-2013)
Credits/Tags: Jaarraa Abbaa Gadaa, Voice of Oromiyaa
2 Responses to "Voice of Oromiyaa: A Tribute to Jaal Jaarraa Abbaa Gadaa (1936-2013)"
-
Duraan dursee ummatni oromoo marti bakka jirtanii qabsoo gootichi kheenya jaal/Jaarraan jalqaban tokko taanee galmaan gahuu qabna! Inni du’uus habaqaali isaa ni jirra. injifannoon kan ummata oromooti!’QABSAA’AAN NI DU’A,QABSOON ITTI FUFA!!
-
Jalqaabaratii ummaata Oromoo maraan sabrii nuuf haakanuu abba keenya leenca JAAL JAARRA ABAGADAA jaannataan Rabbiin haa kenuufi. nutii amoo lubbuun martii ni duttii beknee qabsoo gootni keenyaa irraa demaan finxaan basuu nuraa eegama “qabsaawaan kuutu qasoon ittÃi fufaa” injiifannoon taa qeerroo Oromooti.
Comments are closed.


text:
Prezadaant Mugaabeen eega Roobii dabre too’annaa waraana biyyattii jala oolee asitti, yeroo jalqabaatiif ummatatti mul’ateera. Mugaabeen Jum’aa har’aa Sagantaa eebbaa magaalaa guddoo biyyattii Haraaree Keessatti qophaa’e irratti argame.
Robert Mugaabeen Roobii dabre irraa jalqabee waraana biyyattiitiin mana keessaa akka hin baane dhoorkamee ture. Prezadaant Mugaabeen taayitaa isaa haadha manaa isaatiif dabarsuudhaaf jecha itti aanaa isaa eega ari’ee booda, waraanni biyyattii jidduu seene.
Guyyaa kaleessa ammoo Waraanni biyyattii Mugaabee waliin mari’ataa akka jiru kan beeksise yoo ta’u, mariin akkuma xumurameen ummaataaf akka ifa godhu ibsuu isaa gabaasni Rooyters irraa argame ni mul’isa
Comments
Loading...


text:
Guyyaa dubartoota Addunyaa fi Guyyaa Awurooppaa jedhamuun ka bara kana ayyaaneffame ilaalchisee haala jireenyaa dubartoota biyya keenyaa kan calaqisuu dorgommii suuraa kaasuu yokaan footoogiraafiitti kan hirmaate dargaggoo Amansiisaa Ifaa injifate jira.
Oguma suuraa kaasuu fi viidiyoo waraabuu, gulaauun dhaabbattoota mootummaa fi kan dhunfaa keessa hojjachuu isaa kan ibse Amansisaan gara fuula duraattis sirna Gadaa ilaalchisee filmii hojjachuuf karoorfachuu dubbata.
Dirree Tiyuub vidiyoo walleelee adda addaa dorgommiif dhiyeessee keessaa kan Haacaaluu Hundeessaa inni “ Maalan Jira” jedhu tokkoffaa ta’e waan injifaateef jecha vidiyoo wallee kanaa waraabuu fi gama gulaaluun (Best Director)jedhamee Amansisaa Ifaa badhaafamee jira.
Kana malees filmii gabaabaa qopheessen yeroo lama kan injifate yoo ta’u dhiyeenya kana Egzibishinii suuraalee dhiyeessee uummataan daw’atamee akka ture ibsee jira.
Gaaffii fi deebii gaggeeffame caqasaa.


text:
Prezdaantiin Yaman kan duraanii Ali Abdallaah Salah, haleellaa gareen Huusii mana jireenyaa isaa magaalaa Sana’aa keessatti argamu irratti raawwateen kan ajjeefamee tahuu gabaasni arganne ni mul’isa.
Ali Abdallah Saalih guyyoota lama dura gamtaan waraana biyyoota Arabaa Sa’udiin durfamu haleellaa yookan dhaabu tahe, loltoonni isaa garee Huusii yaman keessaa kan ari’an tahuu eega beeksise booda, waraanni hamaan magaalaa Sana’aa keessatti geggeefamaa jira.
Loltoonni Ali Abdallah Saalihtiin hoogganamu, kanaan dura garee Huusii waliin gamtaa uumuun mootummaa biyyattiitiin kan lolaa ture yoo tahu, dhiheenya kana ammoo waldhabbiin garee kanneen lamaan jiddutti uumame hammaachaa dhufuun, gara wal waraanutti kan cehan tahuu gabaasni arganne ni mul’isa.


text:
“ABO”n , MAQAA MITII !!! KAAYYOO UMMTA OROMOOTI !!!
SEENAA Y. G(2005)
Qabsoon Oromoo wayita finiinu , diinni rifatee waan qabuu fi gadhiisu dhabuun waan jiraati. Kanarra wanni nama raajuu, Diyaaspooraan maaliif akka burjaaja’uudha . haalli akkasii kun, yeroo tokko fi lama qofaa miti kan mul’atee. Yeroo hedduudha. Seenaa Qabsoo Oromoo keessatti badiin irra jireessa mul’achaa ka jiru, Oromotuma sababaa siyaasaan Biyyaa baqataniinii jechuu dandeenya. Rakkoon kun ammoo, qabsoon kun akka hirkifatuuf shoora mataa isaa taphateera. Ani yeroo tokko tokko taa’ee yennaan yaadu, adeemsa qabsoo kana gara alaa irraa buqqisanii Biyya keessatti deebisuu irratti osoo hojjatamee bu’aa ol aanaatu argamaa jedheen yaadaa ture. kun gama tokkon ijaan argaa ka jirru waan ta’eef jajjabeeffamuu qaba. Diyaaspooraan qabsoon wayita finiintu jabaachuu irra, maaliif akka hammacamaa jiraatu naa hin galu. Beekumsii fi dandeettiin wal balleessuu fi walirratti hinaaffuuf wayita ooluu, isa baadiyyaatii garaa qulqulluu mirga isaaf falmatuuf filachuun haqummaadha.
Wayyaaneen Biyya keessatti nama itti jabaatee fi hawaasi waliin jira jettee itti qiyyaafattee ni ajjeefti. Isa yeroo keessa na miidha jettu ammoo Biyyaa baaftii. Isa gidduu galeessummaan yaadduu ykn gara lamaanitti na miidhaa jettuu hidhaa keessa waggaa dheeraa keessi. Ajjeesuu fi hidhuu dhiifnee, yeroo danuu warra Biyya alaatti godaansiftuu irratti gaaffii maaliif ? jedhuun qaba ture. har’aa garuu hubadheen jira. Biyya alaa dhaquun lammiilee hedduu haalaan miidha. Keessattu karaa sabummaa isaanii waan jiru keessatti fixachiisa. Kana jechuun hunda ilaallataa miti. hammacamaa biyyaa baaftee, diyaaspooraa akka hammacuu gootii. Goota Bilisuummaa akkamii baaftee miciraan keessatti fixxee kachachaltuu taasiftii. Waan ajaa’iibaati. beektoota keenyaa katabbiima qofaan hanbifti. Qaroo keenya ofittummaan bakka salphinaa dhaabdii. Goota sabaaf ta’uu isa jedhamuu onnee keessatti bukeessitii. Biyyi alaa waan raajii nu argisiiftee dhugaa waaqaa. Yaada kana irratti gara fuula duraatti itti deebina.
ABOn MAQAA MITI !!! …….ABOn maqaa ilma ykn intala dhalfataniif mggaasan mitii. ABOn kaayyoodha. Kaayyoo Ummata Oromoo !!! Ummati Oromoo ABO malee yennaa jedhuu, Kaayyoo san gaafata malee, ABO isa Tishartii irratti rarraafatanii itti daldalan Sanaa mitii. Qabsaa’oonni qabsoo kana hundeessan dabalatee, Maqaa saamichaa kana keessatti adda durummaan hiriiruu arguun keenya nama gaddisiisa. Keessattu dhalooti har’aa !!! hegaree ofii yoo hin beekiin dhala hin godhatiin jedha Oromoon. Dubbiin kiyya har’aa, qabsaa’oota ykn hundeessitoota Qabsoo gaggeeffamaa jiru cichanii falmaa jiran hin ilaallatu. Kaayyoo inni guddaa dagatamee, Maqaa saamuuf arreeduun nama raaja. Qaaniidha. Dhaaboonni siyaasaa Oromoo 100 ta’uu danda’an. Kun mirga. Ummata kiyyaaf furmaata jedhanii yoo itti amanan. Kaayyoo Ummataa Maqaan qixxeessanii waan waraqaa irratti katabamtuun wal mulquuf yaaluun badiidha. Qeerroo Biyya keessaa falmaa hadhaawaa gaggeessaa jiru irratti, saamicha dhiiga yaaluun hedduu hedduu dogoggora. ABOn nu haa Bulchuu osoo jedhanii, ABOn kana dura hin turree ykn nuudhaa !! ittiin jechuun nagummaafii ? lubbuu isaa qaalii gabbaraa jiru gara cinaatti dhiisanii , ABOn nuyi jechuuf arreeduun beekumsamoo wallaalummaa ? osoo ta’ee iyyu, qabsoo isaan wareegama ulfaataa itti baasaniif gatii odoo itti hin laatiin, ABO isin jettan nuudhaa jedhamee, kan isaan bobbaasee irraa saamuuf yaaluun , maalummaa keenya ibsa ?
Waggoota dheeraaf, dhaabbileen siyaasaa Oromoo Maqaa saamuunis haa ta’uu, maqaa biraa moggaafatanii diina durs, wal afoo illee wayita dhaabbataa turan, hagas maraa natti hin dhaga’amu ture. (badii ijaan osoo arganii kanneen badii biraa hojjatan deeggaruuf miti,) amantaan kiyya, Qabsoon Oromoo adeemsa kana hundaa keessa dabree wayitti ba’aa kan jedhu ture.qormaata keessa dabruu qaba. wanni waggaa 2 dura ture har’a hin jiru. adeemsa gaarii irra ture. hundumtuu tokkummaatti luucca’aa fi hubachaa dhufee ture. Kun adeemsadha. Waan galgala tokkotti keessaa baanu miti. waan jiru hundaa dhaloota itti aanu irratti bu’aa isaa argina malee, Diyaaspooraa akka bishaan gabatee waliin dhahaamuu kanaa miti. ABO QC ammaa kun badii ulfaataa hojjatan. Adeemsi kun gonkumaa Ummata Biyya keessaa dhumaa jiruuf furmaata hin ta’uu. Diyaaspooraa galgala tokkof walitti sirbuuf ta’uu mala. kaayyoo ABO duubaan jiruuf garuu fala hin taatu. Keessattu beekumsaa fi dandeettii akkasumas muuxannoo qabsoo haa dhiifnuuti, Umuriin warra QC itti jiran kun , Maqaa walirraa saamuuf kan nama dhaabuudhaa ???? murannoo isaa qabaannaan maaliif maqaa biraa moggaafatanii , Ummata biratti fudhatama godhatanii mul’achuuf hin yaallee ???araara jedhamee sadarkaa amma san adeemamee, isa boodas hiriyyoonni isaanii karaa haqaa irra bu’anii isaan alatti hafanii baatiilee dheeraa booda irriibaa ka’uun maaliif barbaachise ? gadi fageessanii yaadu osoo ta’ee rakkoon nu qabee jiru, rakkoo dhaaba baayyifachuu miti. fakkeenya ta’anii bu’aa ummataa irratti hiriiruu dadhabuu malee.kan bubbulee irraa kan arginee ijoollee komannaaree ? xiinxaltoota qeeqnaaree ? anisoo abbaan qabaa jedhuwoo..
Inumaa yeroo jalqabaaf gaaffii jabduu tokko sammuu keessatti na dhuftee ? Maqaa saamuun, Ummata gabrummaan waadamaa jiruuf furmaata moo, warra maqichaan ba’uu barbaadaniif furmaata ? ka jettu . ilaalaa ,,,,bilchinaa fi yaadaa bal’achuu dhabuurraa malee, Umurii keenya itti gubnee isa jedhu fudhachiisuuf karaan isaa akkas hin turre. ABO malee maqaa biraa hin barbaannu warri jedhan, Ummatatu waan jaalatuuf moo, Kaayyicha irraatii ? moo Maqaa dhaabaatti fudhatamee, Dhaabinii ABO jedhanu nuyii ,,, jechuudhaa ? kaleessa dhaaba kana irraa wayita ba’aan , nu hojjachiisuu didanii ture. nu hojjachiisuu didaniif fallii, bakka itti hojjachuu danda’an bilisaan dhaabbachuudhaa. ABO ummatatu jaallataa jennee maqaa kana saamuuf arreedina taanaan hedduu nama qaanessa. Ummata illee tuffachuudha. Ummati waggaa 150 ol gabroomee, abbaan fedhee ABO jedhee waan dhufeef jilbeenfata jedhanii yaaduun dogoggora guddaadha. Ummati Kaayyoo qaba . Kaayyoo kana kan raawwachiisuuf eenyu akka ta’ee ni beeka.
Wayyaaneen ABO meeqa dhaabdee Biyyatti akka deebi’aniif yaaliin goote lakkoofsa hin qabu. Hoggana jiru balleessuuf hoggana biraa ijaaraa fi deebistee diigaa jiraaachuu ifatti argaa jirra. Maarree ABO nuuti saamuuf fiignu kun, gocha diinaa irraa addummaan maalii qaba? Qabsoon Oromoo Tifoozoo Diyaaspooraan hin kachachaltu. Hundeen qabsoo keenyaa sadarkaa nama amansiisuu irra jira. Biyya keessa. Sirbi Diyaaspooraa deeggarsa irra hin taru. Diyaaspooraa waan meeqaan wacabbaruun harka rukuchiifachuun, Ummataan filamuu mitii. Beekumsaa fi muuxannoon yoo diddee Ammuma Umurii keenyaa haa yaadinuu. Muuxannoo qabsoo waggaa 40 olii qabnaa jechaa , sagantaa waggaa 5 nu tarkaanfachiisuu tilmaamuu dhabuun keenya nama gaddisisa. Faranjoonni Diyaaspooraan keenya irra wajagan sagantaa Ummataa fi Biyyaa yennaa baafatan , inni xiqqaa Waggaa 20 booda kana goonaa kanaaf amma kun eegaluu qabaa jedhu. Inni itti aanu waggaa 30-40 ti . inni sadaffaa waggaa 50.
Dhaabbileen siyaasaa fi dhaabbileen adda addaa Maqaa Oromoon ol ka’uu yaalanii fi deebi’anii dhaaman karooraa fi sagantaa kana hin qabaniifi. Warri Maqaa saamuuf arreedaniis kanuma keessa jiru. warri kanaan duras 5,5niin gurmaa’anii maqaa kana saamuuf yaalan baatiileef illee osoo hin dhaabbanee kan deebi’anii kufaniif, yaada isaaniitu lafatti dhihoo jira. Akitivistoonni akka haala qilleensaa Intarneeta irraa iyya kuukkuu iyyanii kan hin daballeef, iyyuuf illee humna qaban waan hin beekneefi ? Faranjoonni wanni nutti qoosan kanarratti. Wal jigsuuf rafanii hin bulan . waggaa tokko faa’aa walirrratti hojjatu. Waan deemaniif sanaaf garuu bunarratti haasa’uu irra hin dabran. Kana wayita godhan garu waan dagatan kaayyoo guddaa tokkotu jira. Dhiiga ijoollee keenyaa irratti abbaa ta’uuf Samicha maqaa gaggeessaa jiraachuu isaanii !!!!!!!!!!!Wayyaaneen Faranjoota irratti akkas jettee nu hamattee jirti. ABOn namoota muraasa malee, kan Ummata Oromoo bakka bu’uu miti. kaayyoon isaas, kan ummataa miti. kan namoota muraasaati. Biyya Bulchuu itti laachuun waan deemaniif milkeessuudhaa. Guyyaa tokkotti Biyya kirstaanaa kana diigu. Isaan islaamatti heddummaatu. Kanarra ammoo walii isaanii wal fixan. Wal hin ta’an . saba biraa irratti duuluu kkf jettee jirti. Egaa maqaa xureessii wayyaanee kana dhugeessaa kan jiru, warra qabsoo cichanii itti jiran moo, Qeerroo Goota Oromoo moo, Warra Maqaa saamaa jiruu moo, Aktivistoota baranee kanneenii ? KUTAA 2FFAA keessatti itti deebina .
GALATOOMAA !!!!!!!!!!
HORAA BULAA !!!!!


text:
[SQ, Waxabajji 6 / 2018] Dhaabbileen tajaajila hawaasaa kanneen maqaa tajaajila Toophiyaa of irraa qaban uummata Oromoo bal’aa loogiidhaan tajaajila akka dhowwatan beekame
Dhaabbileen akka Humna Ibsaa Itoophiyaa,Dhaabbata Teelee (Ethio Telecom) fi kanneen kana fakkaatan Oromiyaa keessatti saamicha fi loogii akka qaban beekame
Haala kanaan gabaasaan Sagalee Qeerroo Bilisummaa qaqqabe akka ifoomsutti Dhaabbati Telecom Itoophiyaa uummata maallaqa yeroo saamu, humni Ibsaa Itoophiyaa Immoo loogii hamaa geggeessaa jira
Magaalotni Oromiyaan alaa kanneen xixiqqoon ibsaan isaan irraa yoo bade torban keessatti sa’atii tokko kan hin caalleef qofa irraa bada. Oromiyaa keessatti Magaalotni godinaa guyyaatti Ibsaa sa’atii sadii oliif irraa bada yeroo ammaa kana garuu sunuu hafee ibsaan rakkina magaalota xixiqqoo fi magaalota aanaaleerra darbee Magaalotni fooyya’oon guyyoota sadii hanga torban tokkoof Ibsaa hin argatan akka fakkeenyaatti Magaalaa Najjoo,Magaalaa Tullu Boolloo,Magaalaa Qassoo,Magaalaa Shaambuu (Magaala Godinaa) magaalaa Holotaa fi kanneen hafan hedduunis kanumatti jiru.
Humni Ibsaa Toophiyaas tajaajila gahaa Network Oromiyaa keessatti hin kennani gama kanaan Godinni Oromiyaa Kibbaa _ Booranaa fi Qellam Wallaggaa network gahaa isaan kaanii gadi haala ta’een tasumaa hin argatani magaalaa Sulultaattis gidduu kana network argachuun rakkisaadha
As irratti gaaffiin sirna garboomfataa kanaaf ka’uu qabu,Dhaabbileen kunneeniifi kanneen hafan kan hawaasa gidirsan maaliif caaseffamuma Mootummaa Naannoo (sirna federaalaa) qoqqoodaminsa aangoo qaba jedhamu sanayyuu qabaachuu dadhaban kan jedhuuf keessa beektonni Dhaabbileen kunneen madda fi daandii ittiin Oromoon saamamaa jiru keessaa tokko ta’uunis beekameera


text:
kamal haasan 20 hot and sexy image
BOLLYWOOD HOLLYWOOD Create New Gallery
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
kamal haasan
0 Like
GDPR Compliance
kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan كمال_حسن kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan কমল_হাসান kamal-haasan kamal-haasan 卡馬爾哈森 kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Haasan Kamal_Haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan कमल_हासन kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan ಕಮಲ್_ಹಾಸನ್ kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Haasan Kamal_Hassan_(pelakon) കമലഹാസൻ kamal-haasan kamal-haasan कमल_हासन kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan Kamal_Hassan kamal-haasan kamal-haasan KaMaл_XacaH kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan கமல்ஹாசன் కమల్_హాసన్ kamal-haasan Kamal_Haasan KaMaл_XacaH کمل_ہاسن kamal-haasan Kamal_Haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan kamal-haasan


text:
Somaaliyaa keessatti United States-n kan deggeraman humnootiin biyyattii garee al-shabaabiin iggitamanii kan turan ijoollee 32 gad dhiisisanii jiran.
Ministriin odeeffannoo Somaaliyaa Abdurahaman Omar Osman har’a ibsa kennaniin humnootiin mootummaa ijoollee kana kan gad dhiisiisan kutaa Shebelee gara gadii keessatti mana barnootaa argamu keessaa ti.
Al shabaab ijoollee iggite kana falaasama isaa barsiisaa ture. Amma garuu harka mootummaa keessa waan jiraniif haala gaarii irra jiru jechuu dhaan minsitrichi VOAf ibsaniiru.
Waraana somaaliyaa biraa garuu yaadi kenname hin jiru. Humnootiin mootummaa tarkaanfii fudhataniin helikoopteraan gargaaramuu fi US-s keessatti hirmaachuun tuqameera.
Humni waraanaa US loltoonni Somaaliyaa shabaabitti akka duulanii fi biyyattii haleellaa irraa akka eegan leenjii kennaafii kan jiran ta’uun beekameera.
Marsariitiin deggeraa al shabaab tokko gama isaan loltoonni Somaaliyaa fi Ameerikaa ijoollee barattootaa fi barsiistota isaanii fixan jechuun yakke.
Maqaa isaa akka hin tuqamne kan gaafate jiraataan naannoo Sanaa tokko akka jedhetti haleellaa sanaan yoo xiqqaate namoota kuhdantu ajjeefaman.


text:
Manni murtii uummataa guddichi kan Federaalaa inni Niiw Yoork keessa jiru lammiwwan Iraan sagal irratti himannaa dhiyeessuu isaa waajirri haqaa har’a beeksisee jira.
Kunis hanna seeraan alaa kan gama komputaraan gaggeeffamu bara 2013 kaasee gaggeessaa turan jedha himannaan irratti dhiyaate..
Shakkamtoota kana keessaa lama dhaabbata “Mabna institute” jedhamu kan bu’ursan yoo ta’u hunduu achii keessaa hojjatu.
Kunis yunivarsitiwwan Iraan qorannaa saayinsii gaggeeffaman argachuu akka danda’aniif karaa saaqe.Kunis biyyoota 22 keessa kan jiran yunivarsitiwwan 320 kompuutara qaban seenuu odeeffannoo argachuu danda’anii jiru.
Isaan kana keessaa 144 yunivarsitii Amerikaa keessa jiran fi qorannaalee yunivarsitiwwan gaggeessan kan doolaaraa Biliyoona 3.4 baasiisan hatan jedhamee jira.


text:
Bulchiinsa naannoo Oromiyaa fi kan naannoo Somaalee giddutti walitti bu’insii eega uumamuu jalqabee bubbulee jira.Uummanni gara itti cituu barbaade sagalee hiree murteeffanno kan kenne ta’uus guutummaatti hojii irra lafti hin oolle jira jedhu bulchiinsa naannoo mootummaa Oromiyaatti itti gaafatamaan waajiira dhimmootii komunikeeshinii Obbo Addisuu Araggaa.Hidhatoonni bulchiinsa nannoo Somaalee irraa dhufanbaatilee darba lama keessatti godinaalee Oromiyaa shanii fi aanaa kudha afuur keessatti walitti bu’iinsa kaasuu fi uummanni Oromoo lafa irraa dheesse irratti alaabaa ofii dhaabu jedhan.
Kunis qabeenya lafaa humnaan babal’ifachuu fi dinagdee waliin hidhata qaba jedhu.Bulchiinsa naannoo lamaan irraa walitti dhufuun akkasumas mootummaa Federaalaa dabalachuun rakkoo uumame furuuf mari’ataa akka jiran ibsanii namoonni ajjefaman fi miidhaman akka jiran akkasumas qabeenyaan miidhamuu dubbatu.
Gaaffii fi Deebii Kutaa Duraa kana cuqaasuun dhaggeefadhaa


text:
Jaarraa Abbaa Gadaa (1936-2013), maqaan dhalootaa Abdulkariim Ibraahim Hamiid jedhama. Namni kun qabsaawaa mirga Oromootif falmaa turee fi falmata mirga dhala namaa ture. Jaarraan umuriisaa guutuu ummata Oromootif qabsaawun dabarse.
Seenaa Duubaa
Jaarraa Abbaa Gadaa Baha Oromiyaa, konyaa Gaara Mul’ataa ganda Mudiir Gooroo keessatti abbaasaa Ibraahim Hamiid fi harmeesaa Moominaa Eeboo irraa bara 1936 dhalatan. Yeroo umuriin barnootaf ga’us mana barumsaa galanii barachuu eegalan.
Mana barumsaa sadarkaa olaanaa Harar keessatti yeroo baratan, baratoonni saboota biroo akka Amaaraa, Hararii fi kkf yeroo ayyaanaa walaloo fi sirba aadaa sirbanii ummata isaani bashannansiisu ture. Baratoonni Oromoo garuu, sababa hacuuccaa, dhiibbaa fi jibbiinsa irratti geggeeffamurraa kan ka’e hirmaannan afaanii fi aadaa ofii guddisuu hinyaaddamu ture. Kun itti dhaga’ame Jaarraa Abbaa Gadaa, barattoota Oromoo walitti gurmeessun dhaaba “Waldaa Barattoota Oromoo” jedhamu hundeesse. Jaarran karaa dhaaba barattootaa kanaatin, ijoollen Oromoo wal akka baran, hacuuccaa ummata Oromoorratti hojjatamu akka hubatan, afaansaanii fi aadaasaanii akka guddisan dadammaqasaa ture. Namoota yeroo sana dhaaba kana keessa turan keessa pirofeesar Mahammad Hasan, Xahaa Alii Abdii, Jamaal Alii Abdii faadha. Dhaabni kunis jajjabaatee, bara 1961tti mana siinimaa Hararitti, agarsiisa aadaa Oromoo geggeesse.
Barumsa sadarkaa lammaffaa akkuma xumureen, Akkaadaamii Barumsa Waraanaa Harar galee barachuu jalqabe. Yeroo gabaabaa booda, bulchiinsi akkaadaamichaa, amantiisaa akka hinshaakalle waan dhorkeef, bakka bilisaan jiraachuu ta’usaa waan hubateef, barumsa addaan kutee ba’e.
Qabsoo Hidhanoo
Bara 1966 qabsaawota Baalee kan gabrummaa hadhooftuu lolanitti makamuuf loltoota 12 fudhatee gara Baalee deeme. Baaleettis Fincila Jeneraal Waaqoo Guutuutiin hogganamu sanitti galee qabsoo jalqabe. Fincila Baalerrattis lola gurguddaa hedduu keessatti hirmaateera.
Akkuma mootummaan Fincila Baalee too’annoo jala oolcheen, Jaarraan leenjii fi meeshaa waraanaa gahaa qabaachuun murteessaa ta’uu Isaa waan hubateef achumaan gara Somaaliyaa deeme. Mootummaan Sumaalee qabsoo Baaletiif gargaarsa gochaa ture, haaluma kanaan Jaarraas simatan. Boodarra garuu, bara 1969 Mootummaan Ziyaad Baarree kan Somaaliyaa maqaa Oromootin qabsoo hayyamu dide. Ziyaad Baarreen Oromoonni maqaa Somaaleetiin yoo qabsaa’an malee gargaarsa akka hinarganne ibsan. Akka Ziyaad Baarree jedhutti Harargee, Arsii, Baale fi Sidaamoon Somaaleedha, Oromoo miti. Kanaaf Maqaa Somaaleetiin malee gargaarsa takka qabsoo biraatiif hingodhan.
Jaarraan Abbaa Gadaa yeroo kana gara biyya Arabaatii gargaarsa barbaacha Yaman deeme. Bara 1970 Yaman Kibbaa magaala Eden gale. Yamanittis, Oromoota kan biroo kan Elemoo Qilxuu, Huseen Sura fi kkf walarguun waa’ee qabsoo Oromoo mari’atan; dhaaba Oromoof qabsaa’us hundeessuf murteessan. Mootummaa Yaman waliin marii kan godhe yoo ta’u mootummaan Yamanis gargaarsa gochuuf abdii kennaniif. Baruma sana keessa gara Iraaqis deemee qaamoota mootummaa waliin marii godheera.
Huseen Suraa, Jaarraa Abbaa Gadaa, Elemoo Qilxuu fi hoggantoonni kan biroo Kaayiroo, Bagdaad fi Damaasqoo dhaquun marii geggeessan. Mootummaan Iraaqii fi Sooriyaa meeshaa waraanaa keennuufiif, Filisxeemonni Sooriyaa keessa jiran leenjii waraanaa kennuuf waadaa galan. Erga qophiin barbaachisu xumuramee booda, loltoonni 36 biyyatti deebi’anii qabsoo waraana kan eegalan leenjii waggaa tokkoo fudhatan. Maqaan loltoota kanaas Qeerroo Ganamaa jedhamaee moggaafame.
Baruma kana Jaarraan Qeerroo Ganamaa hogganuudhaan meeshaa waraanaa fudhatee gara biyyaa qajeele. Qeerroo Ganamaa 36n hogganuudhaan Jaarraan doonii yaabbatanii Sumaaleetti wayita bu’an, waraanni Sumaalee isaan marsee isaan qabe. Bara 1970tti Somaaliyaa keessatti mana hidhaa Mandheeraa jedhamutti waggaa shan hidhaan dabarsan. Waggaa shan hidhaa keessa turee achii ba’ee gara Moqaadishoo geeffame. Moqaadishootti Ziyaad Baarre ofumasaatii Jaarran Adda Bilisumma Sumaalee Dhihaa (maqaa Ingiliffaa Western Somale Liberation Front – WSLF beekkama) akka makamu gaafatan. Jaarran garuu kana fudhachuu dide. Bara 1975 hoggaa mana hidhaatii bahe qabsoon biyyatti galauu akka qabu waan amaneef gara biyyaa seenee qabsoo jalqabe.
Sabboontonni Oromoo Finfinnee jiran, labsii dhaaba Oromoo haarawa hundeessuu, kan Elemoo Qilxuufaa bara 1973 Finfineetti jalqaban xumuruuf gara Finfinnee akka dhufu affeerranii Finfinnee deeme. Haa ta’u malee, sabboontonni Oromoo dhaaba Maarkisisti-Leeninistii Dargii wajjin dhaaburratti waan qabamaniif dhaaba Oromoo hundeessuu kanarratti xiyyeeffachuu waan hindanda’mneef gara biyyaatti deebi’e. Qawwee muraasaa fi rasaasaa Elemoon faa awwaalan fudhachuun Waraana Bilisummaa uumee qabsoo itti fufe. Goolii Diimaa Dargii namoonni hedduun baqatanis waraana kanatti makaman.
Yeroo muraasa booda waldiddaan sababnii isaa ifa hinta’in waraana Jarraa Abbaa Gadaa fi qabsaawota Finfinneerraa dhufan gidduutti waan ummameef addaan ba’an. Waraanni lamaan addaan ba’us lamaanuu maqaa “Adda Bilisummaa Oromoo” jechuun waammama. Bara 1985, Jaaraa Abbaa Gadaa fi hiriyoonni isaanii waraana kan saanii Adda Islaamummaa Bilisummaa Oromoo (AIBO) jechuun moggaasan.
AIBOn mootummaa ce’umsaa Itoophiyaa kan bara 1991 ijaarame keessatti hirmaatee ture. Bara 1992, mootummaa ce’umsaa keessaa ba’uun gara gaarren Harargeetti deebi’ee qabsoo itti fufe. Bara 2005, maqaa AIBO jedhu gara Adda Bilisummaa Dimookiraatawaa Oromiyaa jedhutti jijjiirani.
Du’uusaa
Jaarraa Abbaa Gadaa biyya Yaman magaalaa sana’aatti dhukkubsatee yaallamaa ture gaafa Bitootessa 4, 2013 du’aan darbe. Reeffi Jaarraa Abbaa Gadaa gaafa Bitootessa 7, 2013 gara biyyaa deebi’e. Gaafa Bitootessa 8, 2013, reefisaa magaalaa Wataritti awwallame. Jaarraan qabsoo Oromoo keessatti gumaacha godheen yoomiyyuu yaaddatamaa jiraata. Artistoonni hedduunis kabaja Jaarraaf sirboota hedduu baasaniiru.


text:
Hojiilee Caffee
Aangoofi hojiilee Heera Mootummaa Keewwata 49 irratti tarreeffamaan kennameef hojiirra oolchuudhaaf Caffichi hojiilee kanneen armaan gadii ni raawwata:
A. Seera ni tuma;
B. Karooraafi raawwii hojii Waajjira Pireezidaantii, Mana Maree Bulchiinsaa, Qaamota Raawwachiisaa biroofi Qaama Abbaa Seerummaa Mootummaa Naannichaa ni hordofa; ni to’ata; ni qorata; hoggantoota gaaffiif ni waama; qajeelfama ni kenna; yammuu barbaachisaa ta’ee argamus tarkaanfii barbaachisaa ni fudhata.
C. Akkaataa Heera Mootummaa Naannichaarratti tumameen hoggantoota qaamolee Mootummaa adda addaa ni muuda, ykn muudamasaanii ni raggaasa.
D. Hojiisaa haalaan raawwachuu kan isa dandeessisan Koreewwan Dhaabbiifi Yeroo ni hundeessa; gabaasasaanis ni dhaggeeffata.
E. Manneen Maree Aanaaleefi Gandootaa bu’uura Heerichaa Keewwata 76 fi 90 tiin, akkasumas Manneen Maree Magaalaa bu’uura Labsii 65/1995 Keewwata 12tiin hundeeffamaniif dandeettii raawwachiisummaa isaanii ni cimsa; deeggarsa barbaachisaa ta’e ni kenna; raawwii hojiisaanii ni hordofa; haala aangoo isaaniitiin walitti hin buuneen bu’aa hordoffii irratti hundaa’ee yaada furmaataa ni dhiyeessa.
F. Akka waliigalaatti fedhiifi faayidaa uummata bakka isa buufate kabachiisuuf dirqama isarraa eeggamu ni baha.


text:
Itoophiyaatti daa'imman miliyoona 2 ta'an barnoota dhaabuuf
Itoophiyaatti sababii walitti bu'insaafi beelaatiin haala walqabateen daa'imman miliyoona lamatti siqan barnoota isaanii adda kutuu dhaabbanni idil-addunyaa daa'immanii 'Save the Children' beeksise.
Itoophiyaatti bakka bu'aan dhaabbatichaa Ekiin Ogutogulaariin, haala amma jiruunis daa'imman kuma dhibba afuri ta'an baroota isaanii irraa akka buqaafaman BBC'tti himaniiru.
Ragaalaa ministira Barnotaa eeruun akka dubbatanittis, baatii Guraandhaa irra kaasee manneen barnootaa 623 kan cufaman yoo ta'u, kunis lakkoofsa manneen barnootaa ji'aan cufamanii 51 taasisa jedhaniiru.
Kana malees Itoophiyaa dabalatee sababii gogiinsaatiin Sudaan kibbaa, Somaaliyaa, fi Keeniyaatti torbaniin daa'imman kuma 90 ta'an balaa barnoota irraa buqa'uutiif kan saaxilaman ta'usaanii gabaasni dhaabbatichaan ni yaate ibsee jira.
Lakkoosfi kunis waggaatti gara miliyona 4.7tti akka siqu gabaasichi dabalee eeree jira.
Daa'imman yoo mana barnootaatiin ala ta'an ammoo, rakkoolee akka heeruma umurii malee, dadabarsuu seeraan alaafi balaawwan biraatiif saaxilamtoota ta'u kan jedhu gaabaasichi, ijoolleen naannoolee lolaatti argaman umurii waggaa saddeetii kaasee loltummaaf akka filataman eree jira.
Daa'imman hunda caalaa balaa gogiinsaafi beelaaf kan saaxilaman ta'u kan dubbatan Okiin, ''haala danda'ameen manneen barnootaa akka hincufamneef hojatamu qabaata. Haalli akkasis dhaabbilee daa'imman gargaaru barbaadan bakka tokkootti akka ragataniifi balaa irra gahu malu irraa akka baraaramaniif ni gargaara'' jedhaniiru.
Dhaabbatichatti bakka bu'aan Afriikaa Bahaafi Kibbaa Deviid Raayit, rakkinnichi yaachisaa ta'u himu.
"Haala kanaan itti fufiinaan naannichiatti carraan dhaloota boruu balaa cimaa rratti kufa. Daa'imti kamiyyuu barnoota irraa buqaafamu hinqabaatan. Mirgi barachu isaanii eegamu qabaata. Kanaafuu wayita beelaafi rakko biraatti nammeen barnootaa saaqaa gochuun barbaachisaadha. Sababii nyaanni, bishaaniif talaalliin manneen barnootaatti dhiyeessuun danda'amuufu,'' jedhaniiru.
Karorri dhaabbata idil addunyaa kun bara kanaaf qabatees daa'imman osoo manneen barnootaatii hinbahiin haala maatiin itti bayyanachu danda'an irratti haala mijeessu ta'u ibsameera.
Waliigalattis naannawwa Afriikaa bahaafi kibbaatti ijoolleen gara miliyoona 21 ta'an hirina nyaataatiin rakkachaa jiraachu gabaasichi kaa'eera.
Beelli kutaan gammoojjii Itoophiyaa garmalee miidhe kunis seenaa keessatti kan sukkanneessa jedhamu ta'u dubbatu Ekiin. "Beelaa baayyee cimaafi kan bara 1960 irra kaaftee mudate hinbeekneedha,'' jedhu.
Beelli kunis kan itti fufe yoo ta'u, haalli bara kan jiruus gaarii akka hintaane dubbatu.


text:
Muummicha ministeeraa Itiyoophiyaa Dr. Abiy simachuuf jecha lammiiwwan Itiyoophiyaa kumaan laka’aman LA keessatti wal ga’anii jiran.
Wal ga’iin uummataa kun kan qindeeffame waajjira Qoonsilaa Itiyoophiyaa gamasitti argamuu fi jiraattota magaalaa LAn ture.
Miseensonni qindeessa koree kanaa marii afeerraa irbaataa irratti geggeessamu irratti akka nuti hin hirmaanne shirri xaxameera, namoonni waajjira qonsiilaatti dhiyaatan filatamanii akka ol seenan taasisameera, koree sana keessa ennaa turrettis dhiibbaan nu irratti raawwatameera jechuun komee dhiyeessaniiru.
Tikeetii ittiin ol seenan raabsuu irratti illee shirri hojjetameera jedhu. Uummatichi eessa dhaqee tikeetii ittiin seenu akka argatu illee yeroon itti hin himamne.
Miseensonni koree qindeessitootaa hiraarsa nu irra ga’e jedhan kanaaf itti gaafatamaan waajjira qonsilaa fi dura ta’aan koree Sanaa obbo Biraanee Kidaane Maariyaam rakkoo uumameef gadda itti dhaga’ame ibsanii maqaa waajjira isaaniin dhiifama gaafataniiru jedha Odu gabaasaan VOA Daani’el Argaw LA irraa.


text:
Raayyaan humna ittisa Itoophiyaa daangaa Keeniyaa cabsee seenuudhaan waajjira poolisii North Horr aanaa Marsabeet keessatti argamu tokko too’ate. Kuni kan ta’e hayyama mootummaa Keeniyaatiin alatti. Woraanni kuni konkolaataa kudhanitti kan fe’ameefi AK-47 (Kilaashii) kan hidhate ta’uunis beekameera. Humni woraana kanaa waajjira dhuunfachuun alatti suuraa naannoo saniis kaasa turuun isaa gabaafameera.
Waajjirri poolisii North Horr yeroodhaaf harka raayyaa woraana Itoophiyaatti kufe daangaa Itoophiyaa irraa km 16 fagaateeti kan argamu.
Itoophiyaa humna woraana isii garasitti akka ergituuf maaltu akka isii dirqe wonti gama Itoophiyaatii hafuursame tokko hinjiru. Gama mootummaa Keeniyaatiin wonti ifa godhame hanga ammaatti hinjiru.
‘Maal akka barbaadan hinbeeknu,’ jedha ibsi angawaan poolisii biyyattii tokko baase. Ta’us, daangaa cabsuun woraana Itoophiyaa kuni kan dhufe torbee tokko booda erga qorattoonni lafaa hojii daangaa Keeniyaafi Itoophiyaa dangessuu xumuran boda. Wolitti hidhata qabaachuus dhabuus nimala.
Dubbi-himaan humna woraana Keeniyaa, koloneel Deviid Obonyoo, ‘humni woraana Itoophiyaa daangaa cabsuu isaaf odeeffannoo hinqabnu. Itoophiyaan michuu teenya waan taateef waan gadhee nihojjatan jennee hineegnu,’ jedhe.
Huni kuni gara Itoophiyaatti kan deebi’u ta’uu isaa miseensonni raayyaa humna ittisa Itoophiyaa daangaa cabsan kunniin jiraattota naannoo saniitti himaniiru.
Bara 2015 keessa qofa huni ittisa Itoophiyaa daangaa Keeniyaa cabsee kan seene yeroo 3ffaaf.


text:
Biyyi keenya dimokiraasif haaraa miti- Abbaa Gadaa Tuulamaa Goobanaa Hoolaa
Finfinnee, Fulbaana 25,2011(FBC)-Ityoophiyaan jaarraa dheeraa dura addunyaaf sirna dimokiraasii arjoomuu ishee Abbaan Gadaa Tuulamaa Goobanaa Hoolaa ibsaniiru.
Bu’uurri sirna dimokiraasii addunyaa Gadaadha kan jedhan Abbaan Gadaa,biyyootni baay’en sirnicha haalan fudhachuun sirna dimokiraasii yoogguu dagaagsan biyyi teenya garuu, waan isheetti haalan fayyadamuu dhaabuun dimokiraasii irraa osoo hin fayyadamiin haftee jirti jedhaniiru.
Sirni Gadaa cee’umsa aangoo barsiisa waan ta’eef, dhaabni biyya bulchaa jiru ADWUI’n sirna kana dagaagsuf xiyyeeffannoon hojjechuu akka qabu Abbaa Gadaa Goobanaa hubachiisaniiru.
Lammiilen Ityoophiyaa waggoottan darban dimokiraasii kan dheebotan yoo ta’u, bilisummaa sirni dimokiraasii yeroo ammaa isaan gonfachiise kana kunuunfachuun haalan itti fayyadamuu akka qaban dhaamaniiru.
Keessattuu waggoota dhiyoo keessatti lammiilen biyyattii gaaga’ama siyaasaf kan saaxilamanii turan ta’uu kan ibsan Abbaan Gadaa Goobanaa,ammatti abdiin waan mul’ateef abdiin mul’ate firii akka horatuuf yaa’ii ADWUI gaggeeffamaa jiru irraa murtee cimaatu eeggama jedhaniiru.


text:
Dhiigni saba keenyaa dhangalahee hin hafu!
Baarentuu Gadaa Irraa
Dhiigni saba keenyaa dhanagalahee hin hafu, inni dhiiga ilmaan Oromoo dhagalaasaa turee fi jiruus kan harka isaa argachuun hin oolu.
Eenyuyyuu jireenya isaa keessatti kan harka isaa, bu’aa hojii isaa argachuun waan hin hafne ta’uu ifatti argaa jirra. Kan gaarii hojjete akka gaarummaa isaatti, kan haangoon qaba, barri naaf kenne jedhee yaraa ykn yakka dalages akkuma hojii isaatti adaba isaa malu, dhumarratti salphina keessaa hin baane akka haguggatu shakkiin hin jiru. Dhugaan addunyaa kanarratti muldhachaa turee fi jirus kanuma raga nuuf baha. Hunduu bu’aa hojii isaa oolee haa bulu malee numa sassaabbata.
Keessumaa warri abbootii irree, warri qawwee fi humna yeroof qabanitti fayyadamanii oftulummaan yakka namarratti hojjetan, dhiiga ilma namaatiin harka dhiqatan deebi’anii harka namaatti kufuun waan hin oollee dha; dhugaan akkasii ammoo biyyoota gara garaa keessatti muldhateera, muldhataas jira. Abbaan irree ummattoota biyya isaa daangaa malee fixaa ture Saadaam Huseen, dhumarratti namootuma fixaa tureen bollaa hantuutaa keessatti qabamee du’a hin taane du’e.
Ardii keessa jirru Afrikaa keessattis abbaa irree isa dhumaa ta’uun inni ilma namaa akka tiitisaatti ilaalaa ture kan waggaa 40 ol biyya Libiyaa dhiitee bitaa ture haaluma wal fakkatuun bo’oo bishaanii keessatti reebamee karaarra butamee du’e. Pireezidaantii Laayibeeriyaa kan ture abbaan irree nama fixuun beekamu Chaarlas Teelaris kunoo yakka ummata Laayibeeriyaa irratti raawwachaa tureef mana murtii idil addunyaan himatamee the heeg jira. Xumurri Wayyaanee har’a haangoo fi qawween harkaa qaba jettee ummata Oromoo, akka waliigalaatti ammoo sabaa fi sablammoota impaayera Itophiyaa keessaa jumlaan fixaa jirtus kanumaaf deemti.
Wayyaaneen waggoota 25n darbaniif keessumaa ammo waggoota 2n darbaniif FXG fiiniinaa jiruun wal qabatee yakki Oromoorrattii hin raawwatin hin jiru. Haa ta’uutii yakka waggoottan 25n darbaniif raawwachaa turte kana maraawuu akka itti gaafatamtu, xumurri ishiis akka Saadaam Huseen, akka Chaarls Teeleer, akka Mahaammad Gaadaafii ta’uun ishee shakkiin hin jiru. Kan yakka hojjete hunduu yeroof nama biraa miidhaa itti fakkaatuus deebi’ee akka isa waraanu muldhachaa ture, muldhachaa jiras waan ta’eef kan wayyaaneettis deemaa jiru kanuma.
Eenyuyyuu qabeenyaa fi haangoo abdatee, qawwee harkaa qabuun nama miidhuu, ajjeesuu saamuu roorrisuu danda’a. Akkuma wayyaanee harraa jechuudha. Wayyaaneen har’a Oromoo ajjeesaa fi saamaa jirti boru garuu kan harka ishii, ummanni Oromoo ammoo dhiiga ilmaan isaa, isa dhugaaf jigee fi jigaa jiru kanaan numa bilisummaa isaa gonfata.
Abbootiin irree yeroo qawwee harkaa qaban, yeroo nama ajjeesuu, hidhuu fi dararuu danda’anitti aangoo isaaniitti aduun waan dhiitu itti hin fakkaatu. Inni qawwee harkaa hin qabne nama isaanitti hin fakkaatu. Daangaa malees yakkoota hedduu dalagu. Wayyaaneen waggoota 25n darbaniif ummata Oromoo mankaraarsaa turte har’as maqaa labsii yeroo atattamaatiin itti bobbaatee saamaa fi ajjeesaa jirti. Waraanni wayyaanee nama nagahaa dhukaasee ajjeesuu, reebee qaama hirrisuun alatti saamichaa fi dubartii abbaa qabdu humnaan qabee gudeeduu baldhinaan gaggeessaa jira.
Wayyaaneen ofii ishiitiif dhukaaftee nama ajjeesuu, hiitee dararuu fi saamuun alattis saboota biyyattii keessa jiran walitti buusuun
shiroota hedduu dalagaa turteetti. Ummattoota biyyattii keessumaa ummata Oromoo mirga isaaf qabsoo geggeessu ammoo addatti irratti xiyyeeffattee yakki ishiin waggoottan 25n darbaniif hin raawwatin hin jiru. Yakkii fi shirri ishii kamuu garuu qabsoo ummattoota cunqurfamoo keessumaa kan Oromoo laaffisuus ta’e dhaabuu hin dandeenye. Hin danda’us. Oromoon kalees har’as qabsoorra jira. Qabsoon kunsi amma Oromoon bilisummaa isaa argatutti kan dhaabbatuu miti. Wayyaaneen jaallattees jibitees irree cunqurfamtootaatin akka boolla bu’uuf jirtu haallii qabatamaan yeroo ammaa kana Oromiyaa akka waliigalaatti ammoo impaayerattii keessa jiru ifatti muldhisa. Wayyaanee har’a haangoo fi qawween harkaa qaba jettee yakkoota dalagamanii hin dhumne nurratti dalagaa jirus haree akka boolla buusu shakkiin hin jiru. Hunduu kan harka isaa numa argata waan ta’eef.
Ummanni Oromoo dhugaa isaa, mirga abbaa biyyummaa gaafii haqaa gaafachaa tureef yeroon deebii itti argatu akka biiftuu ganamaa dhiiga ilmaan isaatiin qarreerraan anga’aa jira. Goonni tokko yoo wareegamu goonni kumaa kitilli biqilaa akkuma muldhachaa jiru, anatu ummata kootiif dursee wareegama kan jedhee qabsoo bilisummaa Oromoo finiinsaa jiru lakkoofsa hin qabu. Oromoon qabsoo ilmaan isaatiin yeroon inni mirga abbaa biyyumaa isaa gonfatus fagoo miti.
Murni weeratuun gabroonfattuu fi saamtuun waggoottan 25 darbaniif hidhaa, ajjeechaa, dararaa fi saamicha gaggeessaa, dhiiga ilmaan
Oromoo dhugaa malee dhangalaasaa turte Wayyaaneenis hojii ishii, isa waggoottan 25n darbaniif facaasaa turte, haammachuu eegalteetti;
yeroon itti isa dhumaa haammattus fagoo hin jiru. Wanti yeroo ammaa kana murna gabroonafattuu tana ofirraa buqqisuuf nu hafe waa xiqqoo qofa; innis ibidda itti qabate, FXG gutummaa Oromiyaa keessatti finiinaa jiru kana caalaatti afarsanii guyyaa xumuraashii
gabaabsuudhaan akka summii faacafatte yeroo dhumaaf haammattu godhuu dha. Ummanni keenya akka gabrummaa jalaa dafee bahuuf qabsoo eegalle, qabsoo hidhannoo, FXG, qabsoo dipiloomaasii keenya bakka jirrutti jabeessinee itti fufuu dha. Hundi keenya sababa walirra barbaaduu dhiifnee essattuu, haala kam keessattuu waliin dhaabbachuu, afaan tokko haasa’uu dha. Dinnee didaa jechuun fincila jabeessuu dha. Qabsoo keenya qabsoo haqaa, qabsoo bilisummaa dhiigaa fi lafee gootoota meeqaa itti dhangalaafnee fi cabsine galmaan gahuuf cichoominaa fi murannoon qabsaawuu dha! Haala kanaan caalaatti sochoonaan nus sanyii dhiiga keenya gadi naqnee, lafee Kenya itti cabsinee facaafne, bilisummaa fi mirga abbaa biyyummaa keenya ni gonfanna. Kanaafuu qabsoo keenya haa finiinsinu! Harka wal qabannee diinarrtti haa fulleeffannu. Abbaa irree qabsoo malee falli gateettii ummataarraa buusu hin jiru waan ta’eef oduurra hojiin iddoo marattuu haa cimu jenna.