text:
Independent sample_t-test
by shajar-khan
Presentations & Public Speaking
Comment: 0
views
Comments
Description
Transcript
- 1. 11 IInnddeeppeennddeenntt SSaammpplleess tt--TTeesstt ((oorr 22-- SSaammppllee tt--TTeesstt)) AAddvvaanncceedd RReesseeaarrcchh MMeetthhooddss iinn PPssyycchhoollooggyy BByy SShhaajjaarr KKhhaann AAlliiggaarrhh MMuusslliimm UUnniivveerrssiittyy MMaallaappppuurraamm CCeennttrree,, KKeerraallaa
- 2. 22 WWhheenn ttoo uussee tthhee iinnddeeppeennddeenntt ssaammpplleess tt-- tteesstt TThhee iinnddeeppeennddeenntt ssaammpplleess tt--tteesstt iiss pprroobbaabbllyy tthhee ssiinnggllee mmoosstt wwiiddeellyy uusseedd tteesstt iinn ssttaattiissttiiccss.. IItt iiss uusseedd ttoo ccoommppaarree ddiiffffeerreenncceess bbeettwweeeenn sseeppaarraattee ggrroouuppss.. IInn PPssyycchhoollooggyy,, tthheessee ggrroouuppss aarree oofftteenn ccoommppoosseedd bbyy rraannddoommllyy aassssiiggnniinngg rreesseeaarrcchh ppaarrttiicciippaannttss ttoo ccoonnddiittiioonnss.. HHoowweevveerr,, tthhiiss tteesstt ccaann aallssoo bbee uusseedd ttoo eexxpplloorree ddiiffffeerreenncceess iinn nnaattuurraallllyy ooccccuurrrriinngg ggrroouuppss.. FFoorr eexxaammppllee,, wwee mmaayy bbee iinntteerreesstteedd iinn ddiiffffeerreenncceess ooff eemmoottiioonnaall iinntteelllliiggeennccee bbeettwweeeenn mmaalleess aanndd ffeemmaalleess..
- 3. 33 When to use the iinnddeeppeennddeenntt ssaammpplleess tt--tteesstt ((ccoonntt..)) AAnnyy ddiiffffeerreenncceess bbeettwweeeenn ggrroouuppss ccaann bbee eexxpplloorreedd wwiitthh tthhee iinnddeeppeennddeenntt tt--tteesstt,, aass lloonngg aass tthhee tteesstteedd mmeemmbbeerrss ooff eeaacchh ggrroouupp aarree rreeaassoonnaabbllyy rreepprreesseennttaattiivvee ooff tthhee ppooppuullaattiioonn.. [[11]] [[11]] TThheerree aarree ssoommee tteecchhnniiccaall rreeqquuiirreemmeennttss aass wweellll.. PPrriinncciippaallllyy,, eeaacchh vvaarriiaabbllee mmuusstt ccoommee ffrroomm aa nnoorrmmaall ((oorr nneeaarrllyy nnoorrmmaall)) ddiissttrriibbuuttiioonn..
- 4. 44 EExxaammppllee 33..11 SSuuppppoossee wwee ppuutt ppeeooppllee oonn 22 ddiieettss:: tthhee ppiizzzzaa ddiieett aanndd tthhee bbeeeerr ddiieett.. PPaarrttiicciippaannttss aarree rraannddoommllyy aassssiiggnneedd ttoo eeiitthheerr 11-- wweeeekk ooff eeaattiinngg eexxcclluussiivveellyy ppiizzzzaa oorr 11--wweeeekk ooff eexxcclluussiivveellyy ddrriinnkkiinngg bbeeeerr.. OOff ccoouurrssee,, tthhiiss wwoouulldd bbee uunneetthhiiccaall,, bbeeccaauussee ppiizzzzaa aanndd bbeeeerr sshhoouulldd aallwwaayyss bbee ccoonnssuummeedd ttooggeetthheerr,, bbuutt tthhiiss iiss jjuusstt aann eexxaammppllee..
- 5. 55 EExxaammppllee 33..11 ((ccoonntt..)) AAtt tthhee eenndd ooff tthhee wweeeekk,, wwee mmeeaassuurree wweeiigghhtt ggaaiinn bbyy eeaacchh ppaarrttiicciippaanntt.. WWhhiicchh ddiieett ccaauusseess mmoorree wweeiigghhtt ggaaiinn?? IInn ootthheerr wwoorrddss,, tthhee nnuullll hhyyppootthheessiiss iiss:: HHoo:: wwtt.. ggaaiinn ppiizzzzaa ddiieett ==wwtt.. ggaaiinn bbeeeerr ddiieett..
- 6. 66 EExxaammppllee 33..11 ((ccoonntt..)) WWhhyy?? TThhee nnuullll hhyyppootthheessiiss iiss tthhee ooppppoossiittee ooff wwhhaatt wwee hhooppee ttoo ffiinndd.. IInn tthhiiss ccaassee,, oouurr rreesseeaarrcchh hhyyppootthheessiiss iiss tthhaatt tthheerree AARREE ddiiffffeerreenncceess bbeettwweeeenn tthhee 22 ddiieettss.. TThheerreeffoorree,, oouurr nnuullll hhyyppootthheessiiss iiss tthhaatt tthheerree aarree NNOO ddiiffffeerreenncceess bbeettwweeeenn tthheessee 22 ddiieettss..
- 7. 77 EExxaammppllee 33..11 ((ccoonntt..)) XX11 :: PPiizzzzaa XX22 :: BBeeeerr 11 33 11 11 22 44 00 00 22 44 00 00 22 44 00 00 33 55 11 11 22 44 00..44 00..44 C = 1 2 1 1 (C - C ) C = 2 2 2 2 (C - C ) = C - C = å n sx 2 2 ( ) Column 3 Column 4
- 8. 88 EExxaammppllee 33..11 ((ccoonntt..)) TThhee ffiirrsstt sstteepp iinn ccaallccuullaattiinngg tthhee iinnddeeppeennddeenntt ssaammpplleess tt--tteesstt iiss ttoo ccaallccuullaattee tthhee vvaarriiaannccee aanndd mmeeaann iinn eeaacchh ccoonnddiittiioonn.. IInn tthhee pprreevviioouuss eexxaammppllee,, tthheerree aarree aa ttoottaall ooff 1100 ppeeooppllee,, wwiitthh 55 iinn eeaacchh ccoonnddiittiioonn.. SSiinnccee tthheerree aarree ddiiffffeerreenntt ppeeooppllee iinn eeaacchh ccoonnddiittiioonn,, tthheessee ““ssaammpplleess”” aarree ““iinnddeeppeennddeenntt”” ooff oonnee aannootthheerr;; ggiivviinngg rriissee ttoo tthhee nnaammee ooff tthhee tteesstt..
- 9. 99 EExxaammppllee 33..11 ((ccoonntt..)) TThhee vvaarriiaanncceess aanndd mmeeaannss aarree ccaallccuullaatteedd sseeppaarraatteellyy ffoorr eeaacchh ccoonnddiittiioonn ((PPiizzzzaa aanndd BBeeeerr)).. AA ssttrreeaammlliinneedd ccaallccuullaattiioonn ooff tthhee vvaarriiaannccee ffoorr eeaacchh ccoonnddiittiioonn wwaass iilllluussttrraatteedd pprreevviioouussllyy.. ((SSeeee SSlliiddee 77..)) IInn sshhoorrtt,, wwee ttaakkee eeaacchh oobbsseerrvveedd wweeiigghhtt ggaaiinn ffoorr tthhee ppiizzzzaa ccoonnddiittiioonn,, ssuubbttrraacctt iitt ffrroomm tthhee mmeeaann ggaaiinn ooff tthhee ppiizzzzaa ddiieetteerrss (( 22)) aanndd ssqquuaarree tthhee rreessuulltt ((sseeee ccoolluummnn 33)).. C = 1
- 10. 1100 EExxaammppllee 33..11 ((ccoonntt..)) NNeexxtt,, aadddd uupp ccoolluummnn 33 aanndd ddiivviiddee bbyy tthhee nnuummbbeerr ooff ppaarrttiicciippaannttss iinn tthhaatt ccoonnddiittiioonn ((nn11 == 55)) ttoo ggeett tthhee ssaammppllee vvaarriiaannccee,, 2 = 0.4 x s TThhee ssaammee ccaallccuullaattiioonnss aarree rreeppeeaatteedd ffoorr tthhee ““bbeeeerr”” ccoonnddiittiioonn..
- 11. 1111 FFoorrmmuullaa TThhee ffoorrmmuullaa ffoorr tthhee iinnddeeppeennddeenntt ssaammpplleess tt--tteesstt iiss:: 2 C - C S 1 1 2 S 1 2 1 2 1 2 - + - = n n t x x , df = (n1-1) + (n2-1)
- 12. t = - , df = (5-1) + (5-1) = 8 1122 EExxaammppllee 33..11 ((ccoonntt..)) FFrroomm tthhee ccaallccuullaattiioonnss pprreevviioouussllyy,, wwee hhaavvee eevveerryytthhiinngg tthhaatt iiss nneeeeddeedd ttoo ffiinndd tthhee ““tt..”” 4.47 2 4 » - + . 4 4 4 . 4 After calculating the “t” value, we need to know if it is large enough to reject the null hypothesis.
- 13. 1133 SSoommee tthheeoorryy TThhee ““tt”” iiss ccaallccuullaatteedd uunnddeerr tthhee aassssuummppttiioonn,, ccaalllleedd tthhee nnuullll hhyyppootthheessiiss,, tthhaatt tthheerree aarree nnoo ddiiffffeerreenncceess bbeettwweeeenn tthhee ppiizzzzaa aanndd bbeeeerr ddiieett.. IIff tthhiiss wweerree ttrruuee,, wwhheenn wwee rreeppeeaatteeddllyy ssaammppllee 1100 ppeeooppllee ffrroomm tthhee ppooppuullaattiioonn aanndd ppuutt tthheemm iinn oouurr 22 ddiieettss,, mmoosstt oofftteenn wwee wwoouulldd ccaallccuullaattee aa ““tt”” ooff ““00..””
- 14. 1144 SSoommee tthheeoorryy -- WWhhyy?? LLooookk aaggaaiinn aatt tthhee ffoorrmmuullaa ffoorr tthhee ““tt””.. MMoosstt oofftteenn tthhee nnuummeerraattoorr ((XX11--XX22)) wwiillll bbee ““00,,”” bbeeccaauussee tthhee mmeeaann ooff tthhee ttwwoo ccoonnddiittiioonnss sshhoouulldd bbee tthhee ssaammee uunnddeerr tthhee nnuullll hhyyppootthheessiiss.. TThhaatt iiss,, wweeiigghhtt ggaaiinn iiss tthhee ssaammee uunnddeerr bbootthh tthhee ppiizzzzaa aanndd bbeeeerr ddiieett..
- 15. 1155 SSoommee tthheeoorryy -- WWhhyy ((ccoonntt..)) SSoommeettiimmeess tthhee wweeiigghhtt ggaaiinn mmiigghhtt bbee aa bbiitt hhiigghheerr uunnddeerr tthhee ppiizzzzaa ddiieett,, lleeaaddiinngg ttoo aa ppoossiittiivvee ““tt”” vvaalluuee.. IInn ootthheerr ssaammpplleess ooff 1100 ppeeooppllee,, wweeiigghhtt ggaaiinn mmiigghhtt bbee aa lliittttllee hhiigghheerr uunnddeerr tthhee bbeeeerr ddiieett,, lleeaaddiinngg ttoo aa nneeggaattiivvee ““tt”” vvaalluuee.. TThhee iimmppoorrttaanntt ppooiinntt,, hhoowweevveerr,, iiss tthhaatt uunnddeerr tthhee nnuullll hhyyppootthheessiiss wwee sshhoouulldd eexxppeecctt tthhaatt mmoosstt ““tt”” vvaalluueess tthhaatt wwee ccoommppuuttee aarree cclloossee ttoo ““00..””
- 16. 1166 SSoommee tthheeoorryy ((ccoonntt..)) OOuurr ccoommppuutteedd tt--vvaalluuee iiss nnoott ““00,,”” bbuutt iitt iiss iinn ffaacctt nneeggaattiivvee ((tt((88)) == --44..4477)).. AAlltthhoouugghh tthhee tt--vvaalluuee iiss nneeggaattiivvee,, tthhiiss sshhoouulldd nnoott bbootthheerr uuss.. RReemmeemmbbeerr tthhaatt tthhee tt--vvaalluuee iiss oonnllyy -- 44..4477 bbeeccaauussee wwee nnaammeedd tthhee ppiizzzzaa ddiieett XX11 aanndd tthhee bbeeeerr ddiieett XX22.. TThhiiss iiss,, ooff ccoouurrssee,, ccoommpplleetteellyy aarrbbiittrraarryy.. IIff wwee hhaadd rreevveerrsseedd oouurr oorrddeerr ooff ccaallccuullaattiioonn,, wwiitthh tthhee ppiizzzzaa ddiieett aass XX22 aanndd tthhee bbeeeerr ddiieett aass XX11,, tthheenn oouurr ccaallccuullaatteedd tt--vvaalluuee wwoouulldd bbee ppoossiittiivvee 44..4477..
- 17. 1177 EExxaammppllee 33..11 ((aaggaaiinn)) CCaallccuullaattiioonnss TThhee ccaallccuullaatteedd tt--vvaalluuee iiss 44..4477 ((nnoottiiccee,, II’’vvee eelliimmiinnaatteedd tthhee uunnnneecceessssaarryy ““--““ ssiiggnn)),, aanndd tthhee ddeeggrreeeess ooff ffrreeeeddoomm aarree 88.. IInn tthhee rreesseeaarrcchh qquueessttiioonn wwee ddiidd nnoott ssppeecciiffyy wwhhiicchh ddiieett sshhoouulldd ccaauussee mmoorree wweeiigghhtt ggaaiinn,, tthheerreeffoorree tthhiiss tt--tteesstt iiss aa ssoo--ccaalllleedd ““22--ttaaiilleedd tt..””
- 18. 1188 EExxaammppllee 33..11 ((aaggaaiinn)) CCaallccuullaattiioonnss IInn tthhee llaasstt sstteepp,, wwee nneeeedd ttoo ffiinndd tthhee ccrriittiiccaall vvaalluuee ffoorr aa 22--ttaaiilleedd ““tt”” wwiitthh 88 ddeeggrreeeess ooff ffrreeeeddoomm.. TThhiiss iiss aavvaaiillaabbllee ffrroomm ttaabblleess tthhaatt aarree iinn tthhee bbaacckk ooff aannyy SSttaattiissttiiccss tteexxttbbooookk.. LLooookk iinn tthhee bbaacckk ffoorr ““CCrriittiiccaall VVaalluueess ooff tthhee tt-- ddiissttrriibbuuttiioonn,,”” oorr ssoommeetthhiinngg ssiimmiillaarr.. TThhee vvaalluuee yyoouu sshhoouulldd ffiinndd iiss:: CC..VV.. tt((88)),, 22--ttaaiilleedd == 22..3311..
- 19. 1199 EExxaammppllee 33..11 ((ccoonntt..)) TThhee ccaallccuullaatteedd tt--vvaalluuee ooff 44..4477 iiss llaarrggeerr iinn mmaaggnniittuuddee tthhaann tthhee CC..VV.. ooff 22..3311,, tthheerreeffoorree wwee ccaann rreejjeecctt tthhee nnuullll hhyyppootthheessiiss.. EEvveenn ffoorr aa rreessuullttss sseeccttiioonn ooff jjoouurrnnaall aarrttiiccllee,, tthhiiss llaanngguuaaggee iiss aa bbiitt ttoooo ffoorrmmaall aanndd ggeenneerraall.. IItt iiss mmoorree iimmppoorrttaanntt ttoo ssttaattee tthhee rreesseeaarrcchh rreessuulltt,, nnaammeellyy:: PPaarrttiicciippaannttss oonn tthhee BBeeeerr ddiieett (MM == 44..0000)) ggaaiinneedd ssiiggnniiffiiccaannttllyy mmoorree wweeiigghhtt tthhaann tthhoossee oonn tthhee PPiizzzzaa ddiieett (MM == 22..0000)),, tt(88)) == 44..4477,, pp << ..0055 (ttwwoo--ttaaiilleedd))..
- 20. 2200 EExxaammppllee 33..11 ((ccoonncclluuddiinngg ccoommmmeenntt)) RReeppeeaatt ffrroomm pprreevviioouuss sslliiddee:: PPaarrttiicciippaannttss oonn tthhee BBeeeerr ddiieett (MM == 44..0000)) ggaaiinneedd ssiiggnniiffiiccaannttllyy mmoorree wweeiigghhtt tthhaann tthhoossee oonn tthhee PPiizzzzaa ddiieett (MM == 22..0000)),, tt(88)) == 44..4477,, pp << ..0055 (ttwwoo--ttaaiilleedd)).. MMaakkiinngg tthhiiss ccoonncclluussiioonn rreeqquuiirreess iinnssppeeccttiioonn ooff tthhee mmeeaann ssccoorreess ffoorr eeaacchh ccoonnddiittiioonn (PPiizzzzaa aanndd BBeeeerr))..
- 21. 2211 EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS FFiirrsstt,, tthhee vvaarriiaabblleess mmuusstt bbee sseettuupp iinn tthhee SSPPSSSS ddaattaa eeddiittoorr.. WWee nneeeedd ttoo iinncclluuddee bbootthh tthhee iinnddeeppeennddeenntt aanndd ddeeppeennddeenntt vvaarriiaabblleess.. AAlltthhoouugghh iitt iiss nnoott ssttrriiccttllyy nneecceessssaarryy,, iitt iiss ggoooodd pprraaccttiiccee ttoo ggiivvee eeaacchh ppeerrssoonn aa uunniiqquuee ccooddee (ee..gg..,, ppeerrssoonniidd))::
- 22. 2222 EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ccoonntt..)) IInn tthhee pprreevviioouuss eexxaammppllee:: • DDeeppeennddeenntt VVaarriiaabbllee == wwttggaaiinn (oorr wweeiigghhtt ggaaiinn)) • IInnddeeppeennddeenntt VVaarriiaabbllee == ddiieett WWhhyy?? TThhee iinnddeeppeennddeenntt vvaarriiaabbllee (ddiieett)) ccaauusseess cchhaannggeess iinn tthhee ddeeppeennddeenntt vvaarriiaabbllee (wweeiigghhtt ggaaiinn))..
- 23. 2233 EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ccoonntt..)) NNeexxtt,, wwee nneeeedd ttoo pprroovviiddee ““ccooddeess”” tthhaatt ddiissttiinngguuiisshh bbeettwweeeenn tthhee 22 ttyyppeess ooff ddiieettss.. BByy cclliicckkiinngg iinn tthhee ggrreeyy bbooxx ooff tthhee ““LLaabbeell”” ffiieelldd iinn tthhee rrooww ccoonnttaaiinniinngg tthhee ““ddiieett”” vvaarriiaabbllee,, wwee ggeett aa ppoopp--uupp ddiiaalloogg tthhaatt aalllloowwss uuss ttoo ccooddee tthhee ddiieett vvaarriiaabbllee.. AArrbbiittrraarriillyy,, tthhee ppiizzzzaa ddiieett iiss ccooddeedd aass ddiieett ““11”” aanndd tthhee bbeeeerr ddiieett iiss ddiieett ““22..”” AAnnyy ootthheerr 22 ccooddeess wwoouulldd wwoorrkk,, bbuutt tthheessee ssuuffffiiccee SSeeee nneexxtt sslliiddee..
- 24. 2244 EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ccooddiinngg))
- 25. EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ddaattaa vviieeww)) 2255 MMoovviinngg ttoo tthhee ddaattaa vviieeww ttaabb ooff tthhee SSPPSSSS eeddiittoorr,, tthhee ddaattaa iiss eenntteerreedd.. EEaacchh ppaarrttiicciippaanntt iiss eenntteerreedd oonn aa sseeppaarraattee lliinnee;; aa ccooddee iiss eenntteerreedd ffoorr tthhee ddiieett tthheeyy wweerree oonn (11 == PPiizzzzaa,, 22 == BBeeeerr));; aanndd tthhee wweeiigghhtt ggaaiinn ooff eeaacchh iiss eenntteerreedd,, aass ffoolllloowwss
- 26. EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ddaattaa vviieeww)) 2266 MMoovviinngg ttoo tthhee ddaattaa vviieeww ttaabb ooff tthhee SSPPSSSS eeddiittoorr,, tthhee ddaattaa iiss eenntteerreedd.. EEaacchh ppaarrttiicciippaanntt iiss eenntteerreedd oonn aa sseeppaarraattee lliinnee;; aa ccooddee iiss eenntteerreedd ffoorr tthhee ddiieett tthheeyy wweerree oonn (11 == PPiizzzzaa,, 22 == BBeeeerr));; aanndd tthhee wweeiigghhtt ggaaiinn ooff eeaacchh iiss eenntteerreedd,, aass ffoolllloowwss
- 27. EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ddaattaa vviieeww)) 2277 MMoovviinngg ttoo tthhee ddaattaa vviieeww ttaabb ooff tthhee SSPPSSSS eeddiittoorr,, tthhee ddaattaa iiss eenntteerreedd.. EEaacchh ppaarrttiicciippaanntt iiss eenntteerreedd oonn aa sseeppaarraattee lliinnee;; aa ccooddee iiss eenntteerreedd ffoorr tthhee ddiieett tthheeyy wweerree oonn (11 == PPiizzzzaa,, 22 == BBeeeerr));; aanndd tthhee wweeiigghhtt ggaaiinn ooff eeaacchh iiss eenntteerreedd,, aass ffoolllloowwss
- 28. 2288 EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ccoommmmaanndd ssyynnttaaxx)) NNeexxtt,, tthhee ccoommmmaanndd ssyynnttaaxx ffoorr aann iinnddeeppeennddeenntt tt--tteesstt mmuusstt bbee eenntteerreedd iinnttoo tthhee ccoommmmaanndd eeddiittoorr.. TThhee ffoorrmmaatt ffoorr tthhee ccoommmmaanndd iiss aass ffoolllloowwss:: tt--tteesstt ggrroouuppss IInnddeeppeennddeennttVVaarriiaabbllee((LLeevveell11,,LLeevveell22)) vvaarriiaabblleess==DDeeppeennddeennttVVaarriiaabbllee.. YYoouu mmuusstt ssuubbssttiittuuttee tthhee nnaammeess ooff tthhee iinnddeeppeennddeenntt aanndd ddeeppeennddeenntt vvaarriiaabblleess,, aass wweellll aass tthhee ccooddeess ffoorr tthhee 22 lleevveellss ooff tthhee iinnddeeppeennddeenntt vvaarriiaabbllee.. IInn oouurr eexxaammppllee,, tthhee ssyynnttaaxx sshhoouulldd bbee aass ppeerr tthhee nneexxtt sslliiddee
- 29. 2299 EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ccoommmmaanndd ssyynnttaaxx)) ((ccoonntt..)) After running this syntax, the following output appears in the SPSS output viewer See next slide.
- 30. 3300 EExxaammppllee 33..11:: SSPPSSSS OOuuttppuutt vviieewweerr Independent Samples Test
- 31. 3311 EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ccoonntt..)) SSPPSSSS ggiivveess tthhee mmeeaannss ffoorr eeaacchh ooff tthhee ccoonnddiittiioonnss ((PPiizzzzaa MMeeaann == 22 aanndd BBeeeerr MMeeaann == 44)).. IInn aaddddiittiioonn,, SSPPSSSS pprroovviiddeess aa tt--vvaalluuee ooff --44..4477 wwiitthh 88 ddeeggrreeeess ooff ffrreeeeddoomm.. TThheessee aarree tthhee ssaammee ffiigguurreess tthhaatt wweerree ccoommppuutteedd ““bbyy hhaanndd”” pprreevviioouussllyy.. HHoowweevveerr,, SSPPSSSS ddooeess nnoott pprroovviiddee aa ccrriittiiccaall vvaalluuee.. IInnsstteeaadd,, aann eexxaacctt pprroobbaabbiilliittyy iiss pprroovviiddeedd ((pp == .. 0022))..
- 32. 3322 EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ccoonntt..)) AAss lloonngg aass tthhiiss pp--vvaalluuee ffaallllss bbeellooww tthhee ssttaannddaarrdd ooff ““..055,,”” wwee ccaann ddeeccllaarree aa ssiiggnniiffiiccaanntt ddiiffffeerreennccee bbeettwweeeenn oouurr mmeeaann vvaalluueess.. SSiinnccee ““..0022”” iiss bbeellooww ““..055”” wwee ccaann ccoonncclluuddee:: PPaarrttiicciippaannttss oonn tthhee BBeeeerr ddiieett ((MM == 44..00)) ggaaiinneedd ssiiggnniiffiiccaannttllyy mmoorree wweeiigghhtt tthhaann tthhoossee oonn tthhee PPiizzzzaa ddiieett ((MM == 22..00)),, tt((88)) == 44..4477,, pp << ..011 ((ttwwoo--ttaaiilleedd))..
- 33. 3333 EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ccoonntt..)) RReeppeeaatt ffrroomm pprreevviioouuss sslliiddee:: PPaarrttiicciippaannttss oonn tthhee BBeeeerr ddiieett ((MM == 44..0000)) ggaaiinneedd ssiiggnniiffiiccaannttllyy mmoorree wweeiigghhtt tthhaann tthhoossee oonn tthhee PPiizzzzaa ddiieett ((MM == 22..0000)),, tt((88)) == 44..4477,, pp << ..0011 ((ttwwoo--ttaaiilleedd)).. IInn AAPPAA ssttyyllee wwee nnoorrmmaallllyy oonnllyy ddiissppllaayy ssiiggnniiffiiccaannccee ttoo 22 ssiiggnniiffiiccaanntt ddiiggiittss.. TThheerreeffoorree,, tthhee pprroobbaabbiilliittyy iiss ddiissppllaayyeedd aass ““pp<<..0011,,”” wwhhiicchh iiss tthhee ssmmaalllleesstt pprroobbaabbiilliittyy wwiitthhiinn tthhiiss rraannggee ooff aaccccuurraaccyy..
- 34. 3344 EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ccoonntt..)) TThhee SSPPSSSS oouuttppuutt aallssoo ddiissppllaayyss LLeevveennee’’ss TTeesstt ffoorr EEqquuaalliittyy ooff VVaarriiaanncceess ((sseeee tthhee ffiirrsstt 22 ccoolluummnnss iinn sseeccoonndd ttaabbllee oonn sslliiddee 3300)).. WWhhyy?? SSttrriiccttllyy ssppeeaakkiinngg,, tthhee tt--tteesstt iiss oonnllyy vvaalliidd iiff wwee hhaavvee aapppprrooxxiimmaatteellyy eeqquuaall vvaarriiaanncceess wwiitthhiinn eeaacchh ooff oouurr ttwwoo ggrroouuppss.. IInn oouurr eexxaammppllee,, tthhiiss wwaass nnoott aa pprroobblleemm bbeeccaauussee tthhee 22 vvaarriiaanncceess wweerree eexxaaccttllyy eeqquuaall ((VVaarriiaannccee PPiizzzzaa == 0..044 aanndd VVaarriiaannccee BBeeeerr == 0..044))..
- 35. 3355 EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ccoonntt..)) HHoowweevveerr,, iiff tthhiiss tteesstt iiss ssiiggnniiffiiccaanntt,, mmeeaanniinngg tthhaatt tthhee pp--vvaalluuee ggiivveenn iiss lleessss tthhaann ““..055,,”” tthheenn wwee sshhoouulldd cchhoooossee tthhee bboottttoomm lliinnee wwhheenn iinntteerrpprreettiinngg oouurr rreessuullttss.. TThhiiss bboottttoomm lliinnee mmaakkeess sslliigghhtt aaddjjuussttmmeennttss ttoo tthhee tt--tteesstt ttoo aaccccoouunntt ffoorr pprroobblleemmss wwhheenn tthheerree aarree nnoott eeqquuaall vvaarriiaanncceess iinn bbootthh ccoonnddiittiioonnss..
- 36. 3366 EExxaammppllee 33..11 UUssiinngg SSPPSSSS ((ccoonntt..)) TThhee pprraaccttiiccaall iimmppoorrttaannccee ooff tthhiiss ddiissttiinnccttiioonn iiss ssmmaallll.. EEvveenn iiff vvaarriiaanncceess aarree nnoott eeqquuaall bbeettwweeeenn ccoonnddiittiioonnss,, tthhee hhaanndd ccaallccuullaattiioonnss wwee hhaavvee sshhoowwnn wwiillll mmoosstt oofftteenn lleeaadd ttoo tthhee ccoorrrreecctt ccoonncclluussiioonn aannyywwaayy,, aanndd uussee ooff tthhee ““ttoopp lliinnee”” iiss aallmmoosstt aallwwaayyss aapppprroopprriiaattee..


c: text/html

text:
Iccitii Eeguu
Iccitii Dhuunfaa
Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc, ykn jaarmiyaawwansaa odeeffannoo dhuunfaa Weeb saayitii kanarratti gale, kaayyoo namni tajaajila argachuu barbaadu qofaaf itti fayyadama. Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc, teessookee kaayyoo kanaaf itti fayyadama malee nama garabiraadhaaf hin kennu. Odeeffannookee kan kenninu, seerri kana gaafatu yoo jiraate, akka ati hin saamamneefi nageenyikee akka eegamuuf ykn dhimma barbaachisaa ta’eef yoo gaafatamne qofadha. Odeeffannookee hin gurgurru, dabarsinee hin kenninu ykn hin kireessinu.
Teessoo Ii-meelii
Teessoon ii-meelii, yommuu Weeb saayitii keenyarratti akkaawuntii banatte kennite, waaʼee akkaawuntiikee odeeffannoo sii kennuuf nu gargaara. Fakkeenyaaf, maqaa itti fayyadamtu ykn iggata (password) kee irraanfachuudhaan gargaarsa yoo barbaadde, ii-meelii guuttee nuu ergitetti fayyadamnee si gargaaruu dandeenya.
Kuukiisota
Kuukiisonni, namni Weeb saayitii jw.org jedhamutti fayyadamu wanta itti fayyadamuu filatu akka yaadatu isa gargaara. Fakkeenyaaf, namni tokko yommuu Weeb saayitii jw.org jedhamu kanatti deebiʼu, afaan itti fayyadamuu filate sana deebisee akka argatu isa gargaara. Kuukiisii kanarra odeeffannoon dhuunfaa hin kaaʼamu.
Aktiiv Iskiriipti ykn JaavaaIskiriipti
Iskiriiptiingiin, jw.org jedhamu Weeb saayitichi caalaatti saffisaan akka hojjetu gargaara. Iskiriiptiingi teknooloojiitti fayyadamuun, Weeb saayitiin jw.org jedhamu namni Weeb saayitii kanatti fayyadamu dafee odeeffannoo akka argatu gargaara. Iskiriiptiingiin, matumaa kompiitara nama Weeb saayitii jw.org fayadamurratti soofti weerii hin feʼu ykn kompiitarii nama sanaarraa odeeffannoo hin sassaabbatu.
Aktiiv Iskiriiptiingiin ykn JaavaaIskiriiptiin jw.org tokko tokko sirriitti akka hojjetu yoo barbaadame iyyaafataan (browser) akka hojjetu godhamuu qaba. Weeb biraawuzaroonni hedduun, Weeb saayitiiwwan tokko tokko kana akka hojjetan ykn akka hin hojjenne gochuu dandaʼu. Iskiriiptiin Weeb saayitii filatamerratti akkamitti akka hojjetu baruuf, dookmantii Weeb biraawuzar helpi jedhamu ilaali.
Seera itti fayyadamnu jijjiiruun yoo nu barbaachise, odeeffannoo akkamii akka qabnuufi akkamitti akka itti fayyadamnu yeroo hunda akka ilaaltuuf jijjiirama kana fuula kanarra keenya.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Thampiyo, ampiyo nee aampala thaanee? enakku ippo oru aampala veenum. neeyee variyaa? illa veera yaaraiyaavathu naan kooppidavaa?
engal veeddil ellaarum vidiyarkaalamee Ammavin Akka makalin thirumanatthirku sella thayaaraakik kondirunthanar. enakku eksaam daim enpathaal ennai alaitthu sellavillai.
“kaar vanthiduchu. vaanga seekkiram…” ena Appa solla ellaarum kaaril poy udkaarnthanar. “ennanga…. paiyan irandu naal thaniyaa irukkanum. saappaadukku enna pannuvaan. avanukku samaikka kooda theriyaathu” enraal en Amma. “irandu naal thaanee… hoddalil saappidaddum. kaasu kodutthirukkeen” enraar Appa. ‘Amma naan veenumnaa Thampi kooda irukkaddumaa?’ ena keeddaal en Akka. “sarimaa nee inga irunthu Thampiya paartthukko… naanga rendu peer kalyaanatthukku ponaa pothum.” enru en Amma sonnathum enakku idi vilunthathu pol irunthathu.
naan arukil odip poy ‘naan thaniyaa irukkalaam. neenga poyiddu vaanga…’ enreen. udanee en Appa, “veendaam veendaam un Akka inga irukkaddum. appo thaan nee olungaa iruppa. veliya ellaam suttha poka maadda” enraar. udanee kaaril irunthu en Akka irangividdaal.
Ammavum, Appavum kilampiyathum rendu peerum veeddukkul senrom. avanga illaatha intha rendu naalum nallaa thanni adichu enjaay pannanumnu aasaiyaay iruntheen. enakku thaniyaa veeddilirunthu nallaa thanni adikkanumnu rompa naalaavee aasai. ippo ini athu mudiyaathu enpathu purinthathu.
“deey Thampi…. inga vaadaa….” roomukkul irunthu en Akka kooppiddathum roomukkul senreen. naan eerkanavee peer, Braandi ellaam vaangi peerovukkul vaitthiruntheen. peerovai thirantha en Akka athai paartthuviddu “ennadaa ithu… ithai kudikka thaan ennaiyum viradda paartthiyaa?” ena solli thiddinaal.
saari Akka… naan deyli kudikkala illaa Akka? intha rendu naal thaanee? athan piraku thodavee maaddeen. athuvum kudichiddu veeddila thaanee irukka poreen. plees Akka… enreen.
kudichiddu irunthaa eksaam yaar eluthuvaa daa? Akka… eksaam ini naanku naal thaandi thaan. thanni adikka thaan eksaam undunnu poy sonneen. saari Akka….
“sariyaana aalu thaan nee… sari enjaay pannu…. aanaa irandu naan thaan. athan piraku nee ithai thodavee koodaathu. sariyaadaa?”
‘sari Akka! theenga்s!’
piraku naan Braandiyai kilaasil viddu athodu peer miks panni adittheen. appo Akka ennidam ithula ennadaa sukam irukku? enakku theriyanum enraal.
athu sonnaa puriyaathu Akka… kudichaa thaan puriyum enreen.
“appadiyaa….? appo enakkum thaa…. ithil enna sukamnu naanum paarkkanum.”
‘ayyo…. veendaam Akka…’
“deey thara poriyaa illiyaa?”
‘sari appo peer maddum kudi’ ena oru peerai edutthu kaiyil koduttheen.
athai oru kilaasil viddu kuditthu paartthuviddu Akka, “ithu kok pola irukku daa….” ena solli mulu peeraiyum kuditthu viddaal. intha deesd enakku pudichirukku daa… konjam Braandi thaadaa… athaiyum deesd panni paarkkireen… ena keedka naanum konjam viddu koduttheen. athai kuditthu paartthu viddu, see…. ennadaa ithu… karmam… peer thaandaa nallaa irukku ena solli innoru peeraiyum kilaasil viddu konjam konjamaa mulu peeraiyum kuditthu viddaal.
antha peeraiyum kudittha en Akkavukku nallaa pothai aanathai naan unarntheen. piraku naan konjam Braandi adittheen. Akka enthirikka mudiyaamal irunthaal. mella avalai thookki kondu peddil kidatthineen. aval ennai irukkamaa kaddi piditthuk kondu “enkooda padudaa… engadaa pora?” enraal.
‘Akka nee thoongu… naan en roomukku poreen’ enreen. “innaikku ithu thaan un room. naan un Pondaddi. vaa jaaliyaa irukkalaam” ena en Akka sonnathum enakku athirchiyaaka irunthathu.
‘Akka pothaiyil thappaa peesaatha. naan un Thampi’ enreen.
“Thampiyo, ampiyo nee aampala thaanee? enakku ippo oru aampala veenum. neeyee variyaa? illa veera yaaraiyaavathu naan kooppidavaa?” enraal.
‘naan eppadi Akka unkooda?’ enreen.
“inga paarudaa” ena en Akka poddiruntha thuniyin daappai thookki Mulaikalai enakku kaaddinaal.
entha pennin Mulaiyaiyum ithuvarai neeril paartthiraatha enakku, en Akka Mulaiyai paartthathum unarchi pongiyathu. “ippo enmeela aasai varuthaadaa…. solludaa….” ena keeddaal.
‘m…. aasaiyaa thaan ithukku. aanaa en Akka kooda eppadi naan….’ thikkik kondee peesa, en Akka ennai kaddip piditthu en uthaddai suvaitthaal. enna oru puthu sukam. mutthatthil ivvalavu sukamaa? thappo sariyo ini Akkavai vida povathillai ena mudivu pannineen.
Akka en thunikalai ovvonnaa kaladdi ennai ammanamaakkinaal. kampu pol thuditthuk kondiruntha en Sunniyai piditthu, “naan un Akka thaaneedaa…. appuram eendaa un Akka munnaadi ithu kampu pol nikkuthu. entha ponnu Pundaiyil vachu soruvinaalum ithu pokum” ena en Akka asingamaa peesiyathil enakku innum athikamaa veri eeriyathu. Akkavin thalathala udampai anupavikka poreen ena enakkul kushiyaaneen.
Akkavai kaddi puditthu ava uthaddai suvaitthuk kondee, Mulaikalai kaiyaal pisaintheen. “un appanukkum, Ammakkum arivee illa daa…. ponnu valanthiddaalee… ava Pundaikku ippo Sunni theevai padum. udanee kalyaanam panni vaikkanumnu thonichaadaa… appadi kalyaanam panni vachirunthaa Thampi kooda padukkira nilamai vanthirukkaathee… nee nallaa Akkavai anupavidaa… thappee illa…” ena ularinaal. piraku en Akka en Sunniyai sooppat thodanginaal.
naanum Akka vaayil en Sunniyai munnum, pinnum ilutthu unthineen. en Sunni Akkavin thondaivarai poy vanthathu. rompa neeram en Sunniyai sooppiya piraku, ava elunthu avalin ellaa thunikalaiyum kaladdip poddaal. en Akkalin nirvaana udampai paartthu en naakkil echil ooriyathu.
peddil malanthu padutthuk kondu, “Akka Pundaiyai sooppudaa…. nee sooppura sooppula Akka thudikkanum” enraal. Akka thodaikalai viritthu Pundaiyai enakku kaaddinaal. ava Pundai alakai konja neeram rasittheen. “ennadaa paarkkira? un Akka Pundai eppadi irukku daa?” ena keeddaal. ‘soopparaa irukku Akka’ ena solliddu ava Pundaiyil kaiyai vaitthu thadavineen. Pundaiyil kaiyai vaitthathumee Akka thudikka aarampitthaal. en Akkavin alakiya Pundaikku oru muttham koduttheen. appothu, Akkavin Pundaiyil irunthu vantha manam en kaamatthai athikamaa thoondiyathu.
Akkavin Pundaiyai en naakkaal nakkineen. antha suvai enakku piditthirunthathu. piraku ava Pundaiyai nallaa sooppineen. ava Pundaiyil irunthu vaayai edukkavee manasu varala. Akka Pundaiyil vaayai vaitthu nallaa urinthu sooppineen. appothu Akka Pundaiyil vellam kasinthathu.
‘Akka… ullirunthu vellam kasiyuthu’ enreen. “vellam illa daa. athu Akkavin Pundai theen daa. nakki kudi daa” enraal. naan athai nakki kudittheen. antha vellatthin suvai puthumaiyaaka irunthathu. en mukam ellaam ava Pundaiyai theeytthaal. en vaayodu ava Pundaiyai seertthu vaitthu viddu, en thalaiyai piditthu ava Pundaiyil alutthinaal. Akka ivvalavu naalaa rompa eekkatthodu irunthirukkiraal. ava rompa veriyodu en thalai mudiyai kaiyaal pinnik kondee en thalaiyai ava Pundaiyil unthinaal. en thalai mudiyai Akka iluppathu enakku valitthaalum, Akka Pundai suvaiyil antha vali perithaaka theriyavillai.
“pothum daa. un Sunniya ini Akka Pundaikkul podu daa” enraal. naanum ava Pundaiyil en Sunniyai vaitthu untha athu mulusaa ullee poy viddathu. “Thampi kooda Okka koodaathunnaa un Sunni en Pundaikkul poyirukka koodaathu. eendaa pochu?” ena keeddaal.
‘theriyala Akka’ enreen. “ithellaam manushan undaakkiya vithimurai thaan. manasukku pudichaa yaar kooda veenumnaalum Okkalaam daa” enraal. aval peesik kondirukka naan ava Pundaiyil otthuk kondiruntheen. en Akka Pundaikkul en Sunni alakaa poy vanthu kondirunthathu. muthal muthalaa oru pennai oppathee sukam thaan. athilum naan en sontha Akkavai oppathaal enakku payangara sukamaaka irunthathu.
“enna daa kaalai vandi odduriyaa? kuthirai vandi oddudaa” enraal. ava sonnathu enakku puriyala. ‘enna Akka? puriyala’ enreen. “deey veekamaa oludaa. ongi kutthudaa” enraal. naan piraku mulu enarjiyodu veekamaa ottheen. “appadi thaandaa…. innum veekamaa kutthu daa…. aa…. Thampi…. Thampi…. “ ena ularinaal. naan otthuka kondirukkum pothee en Akka Pundai rompa iram aanathilirunthu, ava uchatthai adainthu viddaal enpathu enakku purinthathu. sarru neeratthukkul en Sunniyum vellatthai ava Pundaikkul niraitthathu. ennai irukka kaddi puditthu en uthaddil mutthamiddaal. “eppadi daa irunthichu…? Akka Pundai pudichirukkaa…? thalarnthiddiyaa…?” ena keeddaal. ‘ithu enakku muthal anupavam Akka… rompa nallaa irunthichu’ enreen. “naan maddum patthu peer kidda padutthiddaa irukkeen. enakkum pasd thaandaa. ini deyli intha Akka Pundaiyil nee Okkanum. deyli eppadi Akka? naid ellaarum urangiya piraku en roomukku vaadaa… nee varaleennaa naan un roomukku vanthu un Sunniya kadichiduveen” enraal. ‘naanee vanthu Akkalai kushi padutthureen’ enreen. ‘Thampi kooda oppathu padu sukam daa’ enraal.
piraku, appadiyee peesikkondee rendu peerum thoongiddom. Akka ennai thaddi eluppinaal. elumpi paarkkum pothu, Akka kulitthu, pudavai kaddi rompa ladsanamaa ninnaal. “kulichiddu vaa… Akka saappaadu edutthu vaikkireen. saapddiddu adutthu naid mulukka pannalaam” enraal. pothaiyil thaan thappu panniyathaa ninaicheen. aanaa Akka pilaan panni thaan kalyaanatthukku pokaama enkooda ninnirukkaa enpathu ippo thaan enakku purinthathu. Akka thappu illiyaa? ‘thirumpavum thappu pannanumaa?’ ena keeddeen. “een daa Akkavai panna unakku viruppam illiyaa?” ena keeddaal. ‘viruppam thaan Akka. aanaa, thappu illiyaa?’ ena keeddathum, “thappu sari ellaam paarkka koodaathu. enakku sukam veenum. unakku viruppam illeennaa sollu. naan veera yaaraiyaavathu paartthukkureen” enraal. ‘ayyo…. veera yaaraavathaa? naanee panreen’ enreen. “en kalyaanam varaikkum pannalaamdaa” enraal. ‘sari Akka… Akka sollai thadda mudiyumaa’ ena solli viddu santhosatthodu kulikka poneen.
nanri!


text:
Ejamaaniyin Pundaiyil Okkumpothu, Than Manaiviyin Pundai Naapakatthukku Vanthatheeno?
Ithu Or Ulakalaaviya Palamoli. Itharku Neeraana Arttham Kidaiyaathu. Palamaiyaanavaikal Thangatthai Pola Uyarnthavai. Mikavum Sakthi Vaaynthavai. Porrapadupavai. Elloraalum Virumpapaduvavai.ponra Niraya Artthakalai Ithukku Kodukkalaam. Kalai Ilakkiyam, Sinimaa, Arasiyal, Nirvaakam, Vilaiyaaddu, Marrum Pala Thuraikalilum Palamaikku Mathippu Undu. Ivvalavu Thuraikalilum Palamai Porrappadum Pothu, Seksil Maddum Palamaiyai Maranthu Viduvomaa. Marra Thuraikalai Vida Seksil Palamaikku Perumai Athikam. Kalyaanam Aaki, Innum Sariyaaka Viriyaatha Pundaiyai Oppathai Kaaddilum, Allathu Sari Vara Pundaikkul Poy Vara Mudiyaatha Poolai Kaaddilum Allathu Thaakku Pidikka Mudiyaamal Naalee Kutthil Thanniyai Kakkum Puthu Poolai Kaaddilum, Aandu Anupava Padda Pundaikal Marrum Poolkal Nadatthi Kaaddum Kaama Vithaikal Pala Undu. Keedporaiyum, Paarporaiyum, Een Ithai Parri Padiporaiyum Udanadiyaaka Okka Thudikka Vaikkum Unarsikalai Thoondum Opparra Kunam Intha Palamaiyaana Kaamatthukku Undu. Intha Palamai Kaamatthil Inpam Adaipaval Thaan Sivakaami. Sivakaami Paalyatthil Kalyaanam Pannikkondu, Iravukalai Veenaakkaamal Otthu Kulanthaikalai Perru, Pin Than Oru Pen Irandu Pillaikalukku Kalyaanam Panni Kodutthapinnum, Een Peran Petthikal Eduttha Pinnum, Pundaikku Veelai Kodutthu Kondu Thaan Irukkiraal. Peran Petthi Edutthuviddathaal, Sivakaami Appadi Onrum Periya Kilavi Illai. Naarpathukkum Aympathukkum Idaippadda Vayasu. Aanaal Aval Pundaikko Vayathu Innum Muppathai Thaanda Villai. Aanaalum Paavam Sivakaamikku Kanavan Iranthu Rendu Varudangal Aakinrana. Kaiyil Kaasu Irukku, Irukka Moothaathaiyar Veedu Irukku, Nila Pulankal Undu. Than Kudumpa Vayalkalil Viyasaayam Panni , Makasoolai Paartthu Than Pen Pillaikalukku Innamum Varudaa Varudam Panam Kodukkiraal Sivakaami. Chinna Davun Onril Sontha Veeddil Thaniyaaka Irukkiraal. Arukil Irukkum Kiraamatthukku Thinamam Allathu Vaaratthukku Naalu Naal Poy Vayal Veelaikalai Sooparvais Pannividdu Varuvaal. Vayalil Nanku Uluthu, Aruvadai Pannukiraarkal. Aanaal Paavam Sivakaami Vayalil Uluthu Naal Aachu. Aval Kanavan Ponathil Irunthu Ulum Vaayppu Poyviddathu. Aanaal Nilamo Enrum Ulum Nilaiyil Thaan Seeraaki Irukkirathu. Seerru Nilatthil Ulavillai Enraal, Nilam Veenaaki Poyvidum, Aruvadai Panna Mudiyaathu Enru Sivakaamikku Theriyum, Athu Polavee Than Adi Nilamum Ulapadaathathaal Seer Kaanju Veenaaki Vidum Enra Kavalai Avalukku Vanthathu. Tharisu Nilam Enraikkumee Apaayatthai Tharum Enru Sivakaamikku Nanku Theriyum. Than Nilatthil Ula Nalla Or Eer Oddiyai Theedi Kondu Irunthaal Sivakaami. Aval Pannaiyil Puthithaaka Veelaikku Seernthaan Singaaraveelan. Veelan Enru Thaan Kooppiduvaal. Nalla Udampu. Konjam Karuppaaka Irunthaalum Paarkka Nanraakavee Iruppaan. Konja Naalaakavee Avan Mithu Sivakaamikku Or Irppu Eerpaddathu. Veelaikkaari Paakkiyam Rendu Naal Oorukku Pokireen Veelaikku Vara Maaddeen Enru Solli Viddaal. Paakkiyam Sivakaamiyudan Iruppaval. Aval Illaathathaal, Veelanidam, Paakkiyam Rendu Naal Irukka Maaddaal. Nee Iravu Veeddukku Kaavalukku Vaa Enraal. Ejamaani Solpadi Anru Veelai Saappidduviddu Iravu Sumaar Eddu Manikku Vanthaan. Vanthavanai Paartthathum, Ithu Varai Sumaaraaka Adangi Iruntha Sivakaamiyin Pundai Silirtthu Elunthathu. Ooriyathu. Udanadiyaaka Oru Pool Veendum Pola Sivakaamikku Kaddalai Iddathu. Sivakaamikku Sutthi Valaitthu Peesuvathu Konjam Kooda Pidikkaathu. Neeraaka Veelanidam Sonnaal. Veelaa. Unnai Parri Niraiya Keelvi Paddu Irukkeen. Nee Nalla Veelaikkaaran Enru Nee Veelaikku Seerntha Sila Naadkalileeyee Purinthukondeen. Naan Keedpatharku Sariyaaka, Unamaiyaana Pathil Sollu Enraal. Veelano, Amma Neenga Keelunga. Naan Unmaiyai Thavira Veeru Onrum Solla Maaddeen Enru Kordil Solluvathu Pol Sonnaan. Sivakaamikku Makilchi. Sivakaami Keeddaal. Un Sontha Vaalkaiyai Parri Keedkireenee Enru Thappaa Edutthukollathee. Athukku Oru Arttham Irukku. Appuram Solreen. Unakku Kalyaanam Aaki Etthanai Varudam Aakirathu. Veelan Sonnaan: Amma Enakku Kalyaanam Aaki Rendu Varudam Aachu. Veelaa, Unakku Kulanthai Irukkaa. Amma, Innum Pirakka Villai. Een Veelaa. Nee Veendaam Enru Irukkiraayaa. Allathu Iyarkaiyaaka Appadiyee Irukkaa. Aam Amma. Naanum En Manaiviyum Kulanthai Pirakkaathaa Enru Aasai Padukirom. O.kee. Nallathu. Un Manaiviyai Nee Santhoshamaaka Vaitthu Kolkiraayaa? Santhosham Enraal, Pudavai, Nakai Naddu Enru Arttham Pannaathee. Aval Thaampatthiya Vaalkkai Nanraaka Irukkaa? Veelan Thalaiyai Kuninthu Kondu, Amma Athukku Kuraiyee Illai. Nallathu Veelaa. Un Manaiviyai Thinamum Shanthoshapadutthuviyaa Allathu Vaaratthukku Oru Murai Allathu Irumuraiyaa? Amma. Antha Kadhai Ellaam Avalidam Nadakkaathu. Avalukku Thinamum Veenum. Neengal Opanaaka Keekkumpothu, Naanum Opnaakaathaan Peesaveendum. Amma Avalukku Athu Thinamum Veendum. Saappaadu Illai Enraal Kooda Avalukku Kavalai Illai. Athu Illaamal Irukka Mudiyaathu. Enna Veelaa. Puthir Poddu Peesaree. Athu Ithunnu Solree. Innum Puriyumpadiyaatthaan Solleen. Veelan Thalaiyai Mindum Kuninthu Kondu, Ponga Amma. Onnumee Theriyaathamaathiri Solreenga. Athuthaan Amma Raatthiri Vilaiyaaddu. Naan Sila Naal Rompa Asathiyaaka Irunthaalum, Ennai Vida Maaddaa. Sila Naal Moodu Vanthuviddaal, Rendu Moonu Murai Kooda Vilaiyaaduvom. Nallathu Veelaa. Unakku Onnu Theriyumaa. Purusan Pendaaddi Ivarkalil, Purushanai Vida Pendaaddikku Kaamam Eddu Madangu Jaasthinnu Namma Saasthiramee Solli Irukkaam. Periyavanga Athunaala Thaan Purushanai Vida Pendaaddikku Aaru Vayathu Kuraivaaka Kalyaanam Pannaraanga. Aankalukku Irupatthi Naalu Vayathil Varum Kaama Unarchi, Penkalukku Pathineddee Vayathil Vanthu Vidum. Appadi Aaru Vayathu Kuraivaaka Irunthaal Thaan , Pompilaikalai Aankal Padukkaiyil Samaalikka Mudiyum. Innum Enna Theriyumaa. Aankalukku Naappathu Vayathil Ellaam Adangi Poydum. Aanaal Pompilaikal Appadi Illai. Naarpathu Vayathukku Apporamthaan Avarkalukku Ilamai Mindum Thulirvidum. Appothu, Un Paalaiyil Sollaponaal, “athu” Kaddaayam Veenum. Ennai Edutthukol.enakku Vayathu Naarpathukku Meel. Aanaal Naan Un Pendaaddikku Samamaaka Iruppeen “antha ” Visayatthil Enru Solli, Neeraaka Sapjeddukku Vanthaal. Veelan Nelinthaan. Veelaa Unakku Onnu Theriyumaa. Naan Peran Petthi Edutthaaki Viddathu. Athunaal “athu “kidaiyaathu Enru Ennaathee. Ippavum Enakku “athu” Veenum. Avar Irunthavaraikkum Kuraivee Illai. Thinamum Utsavam Undu. Avar Ponathil Irunthu, Naan Kaaynthu Poy Irukkireen. Naan Mindum Thulir Vida Veendum. Athukkuthaan Unnai Naan Kooppiddeen. Purikirathaa Enru Solli Avan Arukil Vanthu Thannidam Veelai Pannum Veelanin Veelai Piditthaal. Veelanukku Enna Pannuvathu Enru Puriyavillai. Than Ejamaani Amma Peesumpothee, Veelanin Kampu Thaditthu Viddathu. Lungiyai Viddu Eppothu Veli Varuvom Enru Kaatthu Irunthathu. Veeddai Viddu Kilampuvatharku Munnaal, Avan Manaivi Raatthirithaan Vara Maaddeenga. Chinnathaa Oru Shaad Adichuddu Pongannu Solli Pudavaiyai Thookki Koothiyai Kaaddinaal . Kilampum Avasaratthil, Veelan Naalee Naalu Kutthu Kutthividdu Vanthaan. Aanaal Thanniyai Vidavillai. Ippothu Athai Ninaitthu Paartthaan. Avvalavu Thaan. Veelanin Veel Uruddu Kaddai Pola Aaki Viddathu. Meelum Than Ejamaani Athai Piditthu Uruvukiraal. Veeru Enna Veenum. Veelan Thairiyatthai Varavalitthu Kondu, Ejamaani Ammavin Mulaikalai Aval Ravikkaiyudan Seertthu Piditthaan. Avanukku Aacharyam. Kalyaanam Aaki Rendu Varudatthil, Than Pendaaddiyin Paachikal Konjam Thongi Viddana. Aanaal Enjamaani Amma Kalyaanaam Aaki Irupathu Varudam Otthum, Innum Thongaamal Vaitthu Irukkiraal Pola Irukku Enru Enni, Meelum Thairiyatthudan, Aval Ravikkaiyai Kayaddinaan. Antha Karuppu Kalar Mupatthi Aaru Ins Braavaiyum Kayaddi, Antha Ilaneer Mulaikalukku Viduthalai Kodutthaan. Sivakaamiyo Than Pundai Arippu Thaangaamal Oru Kaiyaal Veelanin Thadi Piditthu Uruvikkondee, Maru Kaiyaal Than Pudavai Marrum Pavadaiyai Kayaddi Thookki Poddaal. Antha Naarpathu Vayathu Ejamaani Than Veelaikaaranidam Thaali Kaddiya Kanavanukku Than Pundaiyai Kaadduvathu Pol Kaaddinaal. Veelan Sivakaamiyin Pundaiyai Paartthu Aacharyamum Paravasamum Adainthaan. Karuppu Kalar Pundai. Alakaaka Mudi Valarnthu Irunthathu. Than Pendaaddiyin Aappatthai Vida Ejamaaniyin Pundai Kuraintha Padsham Rendu Madangu Jaasthiyaaka Oppi Irunthathu. Veelaa. Paartthathu Porumaa Enru Siritthu Kondee Keeddaal. Amma Neenga Unga Paniyaaratthai Sooparaa Vechu Irukkinga Enru Veelan Pukalnthaan. Veelaa Unakku Onnu Theriyumaa. Paniyaaratthin Mathippu Athan Paarvaiyil Illai. Athu Eppadi Upayokapadukirathu Enpathil Thaan Irukkirathu. Ulakatthil Ellaa Saamaankalumee Upayoka Paduttha Paduttha Palasaaka Pokividum. Sariyaaka Veelai Pannaathu. Aanaal Intha “saamaano” Yoos Panna Pannatthaan Sooparaa Veelai Pannum. Pala Varudam Veelai Paartthu Pakkuvappaddu Ippothu Veelanin Veelaikku Kaatthu Irukku Enraal. Antha Ninra Posileeyee Veelan Than Poolai Sivakaamiyin Pundaiyil Theeytthaan. Sivakaamiyaal Porukka Mudiyavillai. Veelaa, Vaa, Ullee Povom. Ullee Ponathum, Un Thadi En Pundaikkul Pokaddum Enraal. Otthu Pala Naal Aachu Sivakaamikku. Intha Maathiri Oru Irumpu Thadi Poolai Paartthavudan, Avalaal Porukka Mudiyavillai. Veelaa, Ingee Paaru. Naan Otthu Pala Naal Aachu. Muthalil Oru Murai Un Poolai Nalla Ullee Viddu Kutthi Thanniyai Viddu Intha Thanalai Anai. Aduttha Murai Ninnu Nithaanamaaka Okkalaam Enraal. Amma Neenga Solrapadi Naanum En Poolum Veelai Pannuvom Enru Solli, Sivakaamiyin Pundaiyil Than Thadiyai Irakkinaan. Appa Intha Vayathilum Sivakaami Pundai Eppadi Irukku. Konjam Kooda Loos Aaka Villai. Than Pendaaddiyin Pundai Intha Rendu Varuda Kutthukkee, Akandu Viddathu. Aanaal Ejamaani Amma Ivvalavu Varudam Otthu, Moonu Pillaikalai Petthu Innum Chinna Ponnu Kanakkaa Pundaiyai Irukkamaaka Vaitthukondu Irukkiraal Enru Aacharyapaddaan. Kalyaanam Aaki Pendaaddiyai Muthal Aaru Eelu Maathatthil Oppathu Pola Pundai Irukkamaakavum Daiddaakavum Irunthathu. Irukkamaana Pundaiyil Oppathee Thani Sukam Thaan. Veelan Than Veelaiyai Kaaddi Ejamaaniyidam Nalla Peyar Vaang Veendum Enru Oru Kuriyudan Otthu Kondu Irunthaan. Sivakaamiyo Avan Adiyai Porutthukkondu, Amma, Appa, Ayyo, Ahaaahaa Immm Ippadithaan Raajaa Enru Methuvaaka Munakinaal. Aval Munakalai Keedka Keedka Veelanin Thadi Innum Perutthathu. Ayyo Amma Enru Katthinaan. Avvalavuthaan Veelanin Pool Kanjiyai Sivakaamiyin Pundaikkul Peechiyathu. Veelan Poolai Uruvi Aval Arukil Ninraan. Rompa Theenga்s Naal Okkaree Enraal. Sivakaami Peechu Kodutthaal. Nee Ippadithaan Un Pendaaddiyai Thinamum Oppiyaa Veelaa Enraal. Aam Amma. Deyli Avalukku Ol Veendum. Oru Naal Okkavillai Enraal Kooda Moonjiyai Thookkuvaal. Innikki Ingee Poreen Enru Sonnavudan Avalukku Eemaarram. Pudavaiyai Thookki Kutthu Enraal. Rendu Kutthu Kutthividduthaan Vantheen Amma. Appadi Veri Aval Pundaikku Enraan. Sivakaami Sonnaal: Appadi Sollaathee. Penkalin Pundai Aasaiyai Parri Unakku Theriyaathu. Okka Okka Aasai Jaastthi Aakumee Thavira Kuraiyaathu. Ennaiyee Edutthukol. Itthanai Varudam Otthu Irukkeen. Ippavaathu Kuraiyuthaa. Illaiyee. Athunaal Thaan Unnai Kooppiddu Okka Sonneen. Pona Maasam Oru Naal En Kadaisi Naatthanaar Aval Veeddukkaararudan Vanthu En Veeddil Thanginaal. Avalukku Kalyaanam Aaki Rendu Varusamthaan Aachu. Anru Raatthiri Avarkal Roomil Otthukkondu Irunthaarkal Pola Irukku. Paat Room Poyiddu Thirumpi Varumpothu Sattham Keeddu Eddi Paarttheen. Appadaa. Aval Purusanukku Oru Adikku Pool. Antha Sirukki Pundaiyil Otthu Kondu Irunthaan. Antha Kadankaariyo Ennanga Innum Konjam Alutthi Okka Koodaathu. Poochi Pidikireengannu Solraa. Antha Poolai Pundaikkul Irakkinaal , Pundai Panaal Aaydum. Antha Alavukku Thadi Pool. Aanaal Antha Mundaikko Antha Pool Poravillai. Appadi Enraal Aval Pundai Aalatthai Kanakku Panni Paaru. Ava Okkarathai Paartthathu Muthal En Pundaiyai Adakkavee Mudiyavillai. Anaal Summaa Solla Koodaathu. Ennamaa Otthaar Theriyumaa Avar. Avar Poolai Paartthavudan, Avaraiyee Oru Naal Podanum Pola Irukku Veelaa. Samayam Kidaitthaal Nichayam Avarai Oppeen. Enakkee Ippadi Irukkumpothu, Paavam Un Pondaddi Chinna Vayasu Eppadi Okkaamal Irukka Mudiyum. Un Pool Maathirithaan Avarukku Keddiyaa Irukkum. Neenga, Aankal, Rendu Kutthu Kutthividdu Poyduveenga. Penkal Appadi Illai. Veedikkai Pinju Maathiri Pool Kidaitthaal Athu Avalin Thurathirshdam. Aanaal Unnai Pola Uruddu Kaddai Sunni Kidaitthaal, Avalukku Vaalkaiyil Ellaamee Kidaittha Maathirithaan. Panam Kaasu Irukko Illaiyee Athu Patthi Penkalukku Kavalai Illai. Oru Adi Neelatthukku Irumpu Raadu Ponra Sunni Than Pundaiyil Thinamum Raatthiri Irunthaal Athuvee Porum. Elakdrikal Veelai Pannumpothu, Oru Pilaasdik Paipai Marra Paippudan Seerkkum Pothu Eppadi Daiddaaka Sorukuvaarkalo, Athu Pola Thaan Than Pundaiyil Daiddaa Oru Poolai Sorukinaa Avalukku Poolokatthileeyee Suvarkkam Kidaikkum. Enakku Therintha Orutthi Irukkaa. Avalukku Pundaiyil Mudi Kooda Niraitthu Viddathu. Aanaal Avalaal Thinamum Okkaamal Irukka Mudiyaathu. Ippo Paaru. Naan Ippadi Solla Solla, Un Pool Enna Thavi Thavikkirathu. Paavam Veelaa. Athai Thavikka Vidaathee. Athai Edutthu En Pundaiyil Soruki Athukku Makilchiyai Kodu. Poolukku Veeru Onnum Veendaam. Eppothumee Iruddaana Pundai Kukaiyil Kudi Irunthaal Porum. Mindum Sivakaamiyin Pundai Poolukku Kaatthu Irunthathu. Aduttha Muraikku Thaayaaraanaarkal. Rendee Nimidangalil Sivakaamiyin Pundaikkul Veelan Poolai Sorukinaan. Sivakaamiyee Than Kaalkalai Innum Nerukki Kondaal. Athi Veekatthil Veelan Sivakaamiyin Pundaiyil Uluthu Kondu Irunthaan. Avvappothu Mulaikalaiyum Kasakkuvaan. Veelanin Veekatthai Arintha Sivakaami, Veelaa Nee Onnum Odi Poy Rayilai Pidikka Povathillai. Konjam Nithaanamaakatthaan Oleen. Intha Aampilaikkalukku Soranthu Irukkum Pundaiyai Paartthaal., Athai Otthu Rendu Nimidatthil Kanjiyai Koddinaal Thaan Thookkamee Varum. Appadi Pannaathee. Nirutthi Nithaanamaaka Okkanum Veenum Veelaa. Appothuthaan Olin Arumai Perumai Unakku Pulappadum. Methuvaaka Saappiddaal, Unavin Rusi Nanraaka Theriyumee, Athupola Thaan Methuvaaka Otthaal, Olin Inimai Puriyum Otthathin Palanum Kidaikkum. Sivakaamiyin Arivuraiyai Keedda Veelan, Konjam Nirutthi Otthaan. Raajathaani Ekspiras Pol Aval Pundaikkul Poy Vantha Veelanin Veel, Ippothu Kummidipoondi Paasanjar Pol Methuvaaka Poy Vanthathu. Veelanin Thadikkeerppa Sivakaami Than Munakalai Veliyiddaal. Veelan Konjam Kuninthu Than Pool Eppadi Sivakaamiyin Koothikkul Poy Varukirathu Enru Paartthaan. Than Kanji Marrum Aval Joosaal Nongum Nuraiyumaaka Avan Pool Mithu Poosappaddu Iruppathupola Irunthathu. Avan Jolikkum Poolai Paartthavudan, Veelanaan Kandrol Panna Mudiyavillai. Amma Enru Katthikondee Mindum Oru Murai Sivakaami Pundaiyai Roppinaan. Sivakaamikku Santhosham. Irukkaathaa Ennaa. Rompa Naalukku Appuram Okkiraal. Athuvum Than Naatthanaar Pundaiyil Aval Kanavan Viddu Kutthiyathaiyum Aval Munakiyathaiyum, Poraathu Enru Adam Piditthathaiyum Paartthu Oppiya Pundaikku Inru Thaan Aakaaram Kidaitthathu. Irunthaalum, Aval Sonnaal: Veelaa Nalla Okkaree. Aanaalum Intha Avasaram Koodavee Koodaathu. Sari, Unnai Naan Purinthu Kondeen. Paravaa Illai. Intha Murai Nee Kilee Padu. Un Mithu Naan Eeri Malaiyaalatthu Pompilaikal Pol Naan Okkareen. Nee Padu Enru Solli, Aval Poolai Thudaitthu Viddu, Uruvi Palaiyapadi Uruddu Kaddai Pol Aakkinaal. Veelanai Padukka Vaitthu, Avan Thodai Mithu Okkaanthu, Than Periya Thanga Surangatthai Avan Poolil Irakkinaal. Intha Posil Nanraaka Otthu Palakkapaddaal Thaan, Sivakaami Ponravarkalai Thirupthi Panna Mudiyum. Sivakaamikku Intha Pos Rompa Palakkam. Aval Kanavan Poolai Vaaratthu Oru Murai Than Pundaiyaal Theengaay Urippaal. Veelanukku Muthukai Kaaddi Avan Maarpu Mithu Than Kaikalai Vaitthukondu, Avanai Than Maarpukalai Amukka Solli, Meelee Poy Kila Irangi Antha Kadappaarai Poolai Than Koothiyil Viddu Otthukkondu Irunthaal. Palamaaka Otthaal. Aanaal Avasaramee Illaamal Otthaal. Veelanukku Aval Oppathai Paarkka Mudiyavillaiyee Thavira, Aval Kutthum Kutthukalai Vaangi Rasitthaan. Etthanai Varudangal Sivakaami Iravukalai Veesd Pannaamal Otthu Irukkiraal. Appadi Otthu Palakka Paddaa Pundaikku Theriyum Thannai Okkum Pool Eppothu Thanniyai Kakkum. Sivakaamikku Konjam Purinthathu. Veelan Nilaimai Sari Illai. Entha Neeratthil Veendumaanaalum Kanjiyai Kakki Viduvaan. Athanaal Oppathai Nirutthinaal. Than Pundaiyai Avan Poolai Viddu Edutthu, Aval Kila Irangi Pin Posai Maarri Kondu Avanukku Mukatthai Kaaddikkondu Mindum Than Koothikkul Avan Poolai Irakki Kondaal. Ippothu Veelan Aval Pundaikkul Than Thadi Poy Varuvathai Paartthaan. Appa Appa. Etthanai Akalamaaka Aval Pundai Virikirathu. Pin Surungukirathu. Naalyee Than Pendaaddiyai Than Meelee Eeri Okka Solla Veendum Enru Mudivu Panninaan. Than Ejamaaniyin Pundaiyil Okkumpothu, Than Manaiviyin Pundai Naapakatthukku Vantha Aduttha Nimidamee, Ayyo Amma Enru Solli Mindum Veelanin Pool Kanjiyai Peechiyathu. Anru Iravu Ejamaaniyai Nanraaka Otthuviddu, Angeeyee Thoongividdu, Maru Naal Veeddukku Vanthaan. Avan Pendaaddi Avanidam Pakal Aaddam Poddaal. Avalukku Kadappaarai Poolil Koothi Kondu Theengaay Urikkum Vitthaiyai Katthu Kodutthaan Veelan.


text:
WASHINGTON DC—
Addi paartiilee mormitootaa ja’a of keessaa qabu - Waltajjiin Tokkummaa Federaalaa Dimookitaatawa Itiyoophiyaa -- Ka yeroo ammaaf barbaachisuu fi hegeree biyyattiif furmaata waaraa akeeku - ittiin jedhe, Maanifeestoo yokaan ibsa baasee jira. Kora-sabaa toorbaffaa Sanbata dabre geggeesse ennaa xumuru ibsa kana baase - Medrek. Paartiilee miseensota Medrek keessaa tokko ka ta’e - Koongiresa Federaalawa Oromoof dura-taa’aa ka ta’an - Dr. Mararaa Guddinaa akka jedhanitti, ibsi sun dhimmoota ijoo lama of keessaa qaba. Tokkoffaa, haala itti hoogganni fi seerri ittiin bulmaataa fooyyessametti ka fuuleffate yoo tahu lammaffaan immoo haala polotikaa, dinagdee, hawaasummaa, barnootaa fi fayyaa uummata Itiyoophiyaa yerpoo ammaa xiinxaluudhaan akkaataa kun itti fooyya’u daandii akeekuu dha.
Mootummaa ol’aantummaa paartii tokkichaan geggeessamuu fi uummata irratti irree fe’ee bulchaa jiru irraa gara sirna paartii hedduu hirmaachisuu fi dimookiraasummaa dhugaa babal’isu hundeessuutti fuuleffachuudhaan akkaataa itti of keessatti hojjennuu fi paartiilee toora kana irra jiran waliin hojjennu irratti marii bal’aa geggeessinee ibsa kana baasne, jedhu – Dr. Mararaan.
Ibsi isaanii kun uummata beeksisuu fi paartiilee mormitootaa ka biroof waamicha godhuu ta’e iyyuu, Mootummaanis akka keessa deebi’ee of ilaalu, dippiloomaatonni alaas akka haala dhugaa Itiyoophiyaa keessa jiru hubatanii akka yaada keenya simatan barbaadna, jedhu.
Gaaffii di Deebii dhaggeeffadhaa


text:
Taaddasaa Birruu
Taaddasaa Birruu (1920 – Bitootessa 19, 1975) kooloneelii loltuu waraana Impaayera Itoophiyaa fi sabboonaa fi qabsaawa mirga Oromooti. Taaddasaan jalqabarratti leellisa tokkummaa Itoophiyaa kan ture yoo ta'u yeroo booda garuu, bara 1960n keessa, gara qabsaawaa mirgaa fi walqixxummaa Oromootti jijjiirrame. Kanarraa ka'uun mootummaa fonqolchuuf yaalaa kan ture yoo ta'u boodarrammoo karaa waraanaan mootummaa kuffisuuf yaalaa ture. Qabsoo kana keessatti mootummaa Dargiitin qabamee ajjeefame. Taaddasaan akka abbaa sabboonummaa Oromootti ilaallama.
Contents
Seenaasaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Jireenya Ijoollummaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Taaddasaan bara Hayilasillaasee keessa Impaayera Itoophiyaa keessatti kutaa bulchinsaa Shawaa keessatti kan argamtu Salaaletti dhalate. Abbaan isaa obbo Birruun waraana xaaliyaanii irratti summii gaaziitin(poison gas) du'an. Haati isaa ammoo gadda kanarraa ka'uun ji'a sadi'i booda du'an.
Loltuu Ta'uusaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Erga warri isaa dhumanii booda, Taaddasaan wasiila isaa Beekaatti kan miseensa Arbanyoochi, riphxee-loltoota Ixaaliyaa lolan, turetti dabalame. Boodarras qabamee hidhaan umurii guutuu fi hojii humnaa itti murtaa'ee Moqaadishoo, Somaaliyaatti hidhame. Amma Biriitish bara 1940 Moqaadishoo qabattee bilisa ba'utti achi ture. Taaddasaanis erga hiikkamee booda leenjii waraanaa Keeniyaa deeme fudhatee bara 1941tti Itoophiyaatti deebi'e. Achii gara sadarkaa liyuutenaantiitti ol guddatee Akkaadaamii Waraanaa Hoolotaatti galmaa'e. Achi keessatti akka barsiisaatti yeroo dheeradhaaf tajaajillaa ture.
Bara 1954tti, Taaddasaan gara liyuutenaant koloneelitti guddatte; waraanarraas gara humna poolisiitti jijjiirramee. Humna poolisii akka ammayyomsuufis dirqamni itti kenname. Dura ta'aa "Faxnoo-Daraash(Rapid Forces)" ta'ee muuddame. Fonqolcha mootummaa bara 1960 fashaleessuu keessattis ga'ee guddaa tabatee amanamummaa Hayilasillaaseef qabu agarsiise. Yeroodhuma dura-ta'aa "Faxnoo-Darash" ture kanatti lammii Afrikaa Kibbaa sirna Apaartaayidiin qabsaa'aa ture Niilsen Maandeellaa leenjise. Shugguxii Liliesleaf jedhamtu kan Maandeelladhaa kennes isa ture. Taaddasaa Birruu bara 1953tti gara Birgaader Jeneraalitti ol guddate. Yeroo kana inni dura ta'aa "Faxnoo-Daraash", itti aanaa komishinerii Humna Poolisii Biyyaalessa, ajaajaa waraana naannoo fi dura-ta'aa Duula Dubbisuu fi Barreessuu Biyyaalessaa ture.
Waldaa Maccaa fi Tuulamaa Keessatti[edit | Lakkaddaa gulaali]
Taaddasaa Birruu jalqaba sochii sabboonummaa Oromoo hin balaaleffata ture. Erga muummicha ministeeraa Akliluu Habtawaldi wajjin haasawee booda Taaddasaa ni jijjiirrame. Akka dura-ta'aa Duula Dubbisuu fi Barreessuu Biyyaalessaatti, Taaddasaan Akliluu Habtawaldi wajjin walgayii taa'ee Akililuunis Taaddasaan Oromoo ta'uu isaa waan hin beekneef Oromoo akka baratu gochuuni fii Oromoo loltuutti qacaruun gaarii akka hin taane itti hime. Jechi kun Taaddasaan yaada isaa akka jijjiiruu fi bara 1963tti miseensa Waldaa Wal-Gargaarsa Maccaa fi Tuulamaa akka ta'u godhe. Waldaa kana keessattis sochii baayyee godhe.
Beekkamtummaan Taaddasaa Birruu fudhatamni Waldaa Wal-Gargaarsa Maccaa fi Tuulamaa akka dabalu godhe; dabalataanis dandeettiin geggeessummaan isaa dhaaba kana gara dhaaba mirga Oromootif qabsaawutti jijjiire. Karaa dhaaba kanaas, Taaddasaan, Oromoon akka baratuu fi akka of danda'u barsiisaa ture. Fakkeenyummaa Taaddasaa fudhachuun, dura buutonnii loltuu baayyeen, ummatni siivilii, namoonni baratan, namoonni bizinesii fi geggeessitoonnii amantii waldaa Maccaa fi Tuulamaatti makaman. Namoonni kun baayyen isaanii Oromoo ta'uu isaaniyyuu dhoksanii kan turan yoo ta'u dhaaba kanatti makamuun isaani akka eenyummmaa isaani deebisanii akka labsuutti ilaalan.
Mootummaadhan Mormuu Isaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Taaddasaa Birruu Waldaa Wal-gargaarsa Maccaa fi Tuulamaatti galuun isaa fudhatama dhaabichaa dabale. Kun immoo Hayilasillaasee fi qondaaltota isaa aarse. Keesumaayyuu muummichi ministeeraa Akliluu Habtawaldi Taaddasaa akka masaanutti ilaaluu jalqabe. Akliluu dhuka'a boombii Finfinneetti ga'ee fi fincila Oromoonnii Baalee kaasan sababa godhatee Waldaa Wal-gargaarsa Maccaa fi Tuulamaa akka cufamu godhe. Miseensonni isaa baayyen qabamanii, baayyeen ajjeefamanii, baayyeen immoo biyyaa ba'an. Taaddasaan kana hunda jalaa bahee garuu hidhaa manaa jala akka turu godhame. Hidhaa manaa kana jalaa waggaa sadi'i booda dhokatee jalaa bade. Kanatti aansee loltoota Oromoo sadarkaa olaanaarra jiran wajjin ta'uun fonqolcha mootummaa yaalan; Hayilasillaases ajjeesuf karoorsan. Fonqolchi sun garuu odoo hin milkaawin hafe. Taaddasaan qabamee , umuriin isaa dulloomaa ta'uyyuu, garmalees reebbamee. Murtiin ajjeechaa itti murtaa'es boodarra gara hidhaa guututti jijjiirrame. Warri isa wajjin fonqolcha irratti hirmaatan baayyeen garuu ni ajjeefaman.
Taaddasaan boodarra hidhaadhaa gadilakkifamee Galamsootti hidhaa manaa jala akka turu godhame. Taaddasaanis yeroo kana geggeessitoota Oromoo bebbeekkamoo kan akka Baaroo Tumsaa, Elemoo Qilxuu (Hasan Ibraahim), Ahimad Hundee Taqii, fi Sheek Bakrii Saphaalloo wajjin wal qunname.
Waxabajjii 1974tti, Itoophiyaan jeequmsa keessa waan seenteef impaayerri Itoophiyaa dadhabe. Taaddasaanis carraa kanatti fayydamuun Galamsoodhaa miliqee gara Finfinneetti deebi'e. Dargiin, waraana angoo mootummaa of harka galfate, Taaddasaan ministeera dhimma keessaa akka ta'uuf gaafate. Taadasaanis kana fudhachuu dide. Erga yeroo lammataatif didee booda, humni poolisii akka too'anna jala akka oolchuf ajajame; Taddasaan kana jalaa miliqee loltuu fincilaa waaraanaaf Shawaa keessatti gurmeessuu jalqabe. Loltuu keessatti hiriyoota isaa kan turan kana akka Koloneel Hayilee Raggaasaa, meejer Abbabaa Gabramaariyaam fi dhumarratti jeneraal Jaagamaa Keelloo isatti dabalaman. Kabaja gooticha wareeggame Elemoo Qilxuuf jecha maqaa waraanni isaa itti fayyadamaa ture Waraana Bilisummaa Oromoo(WBO) maqaa jedhamu jaltti socho'uu jalqaban.
Du'aasaa[edit | Lakkaddaa gulaali]
Taaddasaa Birruu finciltoota geggeessaa kan ture yoo ta'u jeneraal Jaagamaa Keellotiin ganamee Hayiluu Raggaasaa wajjin booji'ame. Taaddasaa fi Hayiluuttis hidhaan umurii guutuu itti murteeffame. Boodarra kun Dargiidhan gara ajjeechaatti jijjiirrame. Taaddasaa Birruu, Hayiluu Raggaasaa fi geggeessitoota Oromoo ta'an baayyeen gaafa Bitootessa 18, 1975 ajjeefaman. Waraanni Bilisummaa Oromoo garuu qabsoo isaa kan itti fufe yoo ta'u bara 1976tti qaama Adda Bilisummaa Oromoo ta'e.
Yaadatamuu[edit | Lakkaddaa gulaali]
Taaddasaa Birruu Oromoota baayyee biratti akka abbaa sabboonummaa Oromoo kan ammayyatti ilaallama. Barsiifni inni waa'ee eenyummaa Oromoo irratti gochaa ture dhaloota Oromoo haaraa kakaasee. Kunis aadaan, afaanii fi eenyummaan Oromoo akkasumas sochiin bilisummaa Oromoo akka finiinu godhe.


text:
Guddinaa Tumsaa
Luba Guddinaa Tumsaan bara 1929 Wallagga keessatti iddoo Boojjii jedhamutti dhalatan. Luba Guddinaan obboleessa waa'ee Oromootif wareegame Baaroo Tumsaa jedhamu qabu.
Waldaan Makaana Yesuusii dandeettii geggeessummaa fi beekumsa obbo Guddinaa waan hubatteef, bara 1963tti gara Ameerikaa deemanii Luter Tiyoolojikaal Seminaari (Luther Theological Seminary)tti tiyooloojii akka baratan goote. Ijoollee isaanii shananii fi haadha manaa isaanii Itoophiyaatti dhiisanii 1963 amma 1966tti achitti barumsarra turan. Yeroo barumsa xumuran baachiler digirii diviiniitii (bachelor's degree in divinity (B.D.) fudhatan.
Dura Ta'aa Waldaa Makaana Yesuus Ta'uu Isaanii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Erga barumsa isaanii xumuranii booda, Luba Guddinaan gara Itoophiyaatti deebi’an. Akkuma deebi’aniin Jeneraal Sekreeterii (Dura ta’aa) Waldaa Makaana Yesuusii Itoophiyaa ta’anii muudaman. Bara 1966 kaase hanga 1979 ajjeefamanitti jeneraal sekreterii ta’anii tajaajilaa turan.
Geggeessummaan isaanii waldaan Wangeela, kabaja ilma namaa(human diginity) fi walqixxummaa sabaa (social justice) irratti akka xiyyeeffattu godhe. Yaadni isaanii tiyooloojii Kiristoos bu’uura godhatee fi guutummaa ilma namaa irraatti xiyyeffatu ture. Barumsa argachuu, dhukkubsataa yaaluu, guddina diinagdee, tokkummaa cimaa (strong sense of community), fi amantiitti cimuu walitti kan qabate ture. “Afrikaa keessatti siyaasni eenyu jiraachuu akka danda’uu fi eenyu du’uu akka qabu murteessa” jechuun komiidhan dubbatu.
Mootummaa fiwudaalii Hayila Sillaasee warraa balaaleffatan(criticize) xiqqoo keessa Luba Guddinaan tokko turani. Boodarras waan mootummaan Dargii jedhe namoota “lakki” jedhan keessaa tokko turan.
Qabamuu fi Ajjeefamuu Isaanii[edit | Lakkaddaa gulaali]
Luba Guddinaan bara 1979 mootummaa Dargiitin qabamanii mana hidhaatti galan. Pirezidaantiin Federeeshinii Luteraanii Addunyaa yeroo sanaa lubbu isaanitif waan sodaataniif Pirezidaantii Tanzaaniyaa yeroo sanaa Juuliyees Nereeree kadhachudhaan dhimma isaanii keessa akka seenu godhan. Nereereenis mootummaa Itoophiyaa wajjin dubbatanii akka gad lakkifaman godhan. Carraa kanatti fayyadamanii akka biyyaa baqatanii Tanzaaniyaa jiraatan yeroo gaafataman, Luba Guddinaan garuu waldaa koo gadhiisee hin baqadhu jechuun didan.
jechuudhan didani. Macaafaa qulqulluu keessaa 2Qor 5:15 isa
jedhu dubbatan.
Gaafaa Adoolessa 28, 1979 Luba Guddinaan qabamanii ajjeefaman. Duuti isaanii mullataa fi dandeettii guddaa tiyooloojiirratti isaan qabanii fi waldaan Itoophiyaa yeroo sanatti baayyee barbaaddu akka dhabdu godhe. Tiyooloojii Afrikaatiifillee miidhaa guddaa ture.
Yaadanno Luba Guddinaatif jecha dhaabbanni Gudina Tumsa Foundation jedhamu dhaabbateera. Kaayyoon dhaabbata kanaas namoota rakkatoo fi miidhamoo ta'an gargaaruudha.
References[edit | Lakkaddaa gulaali]
- http://www.dacb.org/stories/ethiopia/gudina_tumsa.html Gudina Tumsa, 1929 to 1979, Ethiopian Evangelical Church Mekane Yesus
- Ethiopia, Dictionary of African Christian Biography
- Gudina Tumsa awarded the Christus Lux Mundi
- http://www.staffangrenstedt.se/files/rev-gudina-tumsa-in-kambata-2011.pdf The Ministry of Qes Gudina Tumsa in the Kambata/Hadiya Region


text:
Sanbatii guyyaa yoomitti, sanbat-duraa dhaamoo dilbata? Kiristaanoonni guyyaa sanbataa eeguun irra jiraataa?
Gaaffii: Sanbatii guyyaa yoomitti, sanbat-duraa dhaamoo dilbata? Kiristaanoonni guyyaa sanbataa eeguun irra jiraataa?
Deebii: Yeroo heedduu ni jedhama “Waaqayyo sanbata Edeenitti hundeesse” sanbataa fi uumama gidduu walitti dhufeenyi jiruu sababa, Ba’uu 20:11. Ammam illee boqonnaan Waaqayyoo guyyaa torbafffaa (Uuma. 2:3) seera sanbataa isa dhufuu yoo argisiisees, tokko illee raga macaafa qulqulluu hin qabu, ijoolleen Israa’el ardii Gibxii gadi dhiisuu isaanii fuula dura. Jecha isaa qulqulluu keessatti iddoo tokkotti illee hin mul’ane, sanbata eeguu shaakalli isaa Addaamii jalqabee hanga Museetti jiraachuu saatiif.
Sagaleen Waaqayyoo isa raawwatee ifaa godheera, sanbata eeguu Waaqayyoodhaa fi Israa’eliin gidduu malattoo addaa ta’uu isaa. “Ijoolleen Israa’elis ijoollee ijoollee isaaniif kakuu bara baraa guyyaa sanbataatti akka boqotanii fi sanbata haa eeganiif. Waaqayyo samiidhaa fi ardii guyyaa ja’aatti waan uumeef, guyyaa torbaffaatti hojii isaa irraa waan aara galfateef, anaa fi ijoollee Israa’eliin biratti mallattoo bara baraatti.” (Ba’u 31:16-17).
Keessa deebii 5, Museen seeroota isaa kurnan Israa’eloota iitti fufanii jiraanii fi dhaloota sanaaf deebise jiraachisa. Asitti, waa’ee sanbata eeguu erga aboomee booda, lakk. 12-14tti, Museen sanbanni saba Isiraa’elitiif sababa kennameef ibsa, ‘atis Gibxitti garba akka turte yaadhadhu Waaqayyo Waaqi kee hirree jabaa fi harka dirireen achii si baasee kanaafis Waaqayyoo waaqni kee guyyaa sanbataa akka eegduuf si aboome” (Keessa deebii 5:15).
Waaqayyoo sanbata saba Israa’eliif yaadi inni laateef uumama akka hubataniif hin ture, haa ta’uu malee garbummaa Gibxii isaaniiti fi fayyisuu Waaqayyoo akka hubataniif. Sanbata eeguudhaaf wantoota guutamuun irra jru hubadhaa, achittii seera sanbataatti namni taa’ee mana isaa guyyaa sanbataatti dhiisee deemuu hin danda’uu (Ba’uu 16:29), abida qabsiisuu hin danda’uu, (35:3) akkasumas waa tokkoo illee hojjeechuu hin danda’u (Keessa deebii 5:14). Seera sanbataa namni diigee ni ajeefama ture (Ba’uu 31:15, Seera lak. 15:32-35).
Fuula kakuu moofaa qorachuun faayida qabeesa kan ta’ee kutaa afur nu argisiisa 1) Kristoos qaama du’aa ka’uutiin yeroo mul’atuu, guyyaan heeramee yeroo hundumaa guyyaa jalqaba torbanitti (Maati 28:1, 9, 10, Maar 16:9, Luq 24:1, 13, 15, Yoha 20:19, 26). 2)Hojii ergamootaatti hanga mul’ataatti yeroo inni sanbata heeree Yihudootaaf kaayyoo wangeelaatti yoomi illee yeroo hundumaa godoo walga’itti (Hoji.erg. 13-18). Phaawulos barreessera, “Yihudoota giddutti akka Yihudootaan ta’ee Yihudoota fayyisuudhaaf” (1ffaa Qoro 9:20). Phaawulos gara godoo walga’I kan innii deemu tokkummaadhaa fi qulqullootaa wajjin qulqullaa’uuf hin ture, haa ta’uu warra badan cubbuu isaani itti argisiisuudhaaf fayyisuuf ture. 3)Phaawulos al tokkoo “yeroo kana booda gara ormaan deema” erga jedhee boodaa (Hoji.erga 18:6), sanbatni raawwatee lamaffata hin heeramne. Fi 4) Guyyaa sanbataa wajjin yaada walitti hidhatee jiruu kennuu caalaa, kakuu haaraan faallaa isaatti kan innii cimsee mul’isuu (kanaa olitti kan heeraman tuqaa adda addaa dabalatee Qolaa 2:16 irratti ni mul’atu).
Kanaa olitti tuqaan jruu tuqaa arfaffaa baay’ee itti siqnee ilaaluun amantootni kakuu haaraa sanbata eeguudhaaf dirqama hin qaban akkasumas immoo kan inni argisiisuu kan dilbataa “sanbata Kristoos” yaadi kunnis kan macaafa qulqulluu miti. Olitti akka ibsamee al tokkoo qofa sanbati kan heerame, Phaawulos ormoota irratti xiyyaafachuu erga eegalee booda, “Egaa nyaataan, yookaan dhugaatiin yookaan waa’ee guyyaa ayyaanaa yookaan waa’ee guyyaa sanbataa eenyu iyyuu isinitti hin murteesin isaan kunnii gadiduu wanta dhufuuf jiruuti inni dhugaan garuu kan Kristoos.” (Qola 2:16-17). Sanbatii Yihuudootaa fannoo irratti dhabamsifameera, Kristoos “aboomii isaa irratti kan barreesse barreefama nutti hin tolle dhabamsiise (Qola 2:14). Yaadi kun kakuu haaraa keessatti irra deddeebi’ameera: “Namni kun guyyaan tokkoo guyyaa biraa irra akka wayyuu yaada, sun garuu guyyaan hundumtuu tokko akka ta’eetti yaada, tokkoon tokkoon isaanii yaada mataa isaatiin jabeessee hubata. Guyyaa kan kabajuu Gooftaadhaaf jedhe kabaja” (Room.14:5-6). Amma garuu Waaqayyon yeroo beektanitti caalattis Waaqayyoodhaan yeroo beekamtanitti keessa deebitani gara isa dadhabaaf tufatamaa gara barumsa isa jalqabaatti akkamitti deebituu? Ammas garboota taatanii irra deebitani isa sanaaf bitamuudhaaf barbaaduu? Guyyaadhaa fi baatii baraa fi waggoota of eegannoodhaan in eegattu” (Galaa 4:9-10).
Warri tokko tokkoo garuu cimsani dubbatu, jechuun Qosxinximioosiif bakka bu’umsa kennameen bara araaraa 321 sanbatni sanbata xiqqaa irraa gara dilbataatti jijjiirameera kan jedhu. Waldaan kiristaanaa isheen durii waaqefannaadhaaf kan isheen walitti qabamtuu guyyaa kam turee? Qulqulluun sagalee isaa kan sanbataa (sanbata xiqqaa) walga’iin jiraachuu isaa raawwatee in ibsuu, tokkummaa amantootaafis ta’e waaqefannaadhaafis. Ta’us keeyyatni ifa ta’e jiru, torban guyyaa jalqabaatti akka godhamu. Fakkeenyaaf Hoj.Erg. 20:7 “Torban keessaa guyyaa jalqabaa buddeena cabsachuudhaaf walitti qabamne” jedha. 1ffaa Qoro 16:20 Phaawlos amantoota Qorontos ni yaadachiisa ture, “torban keessaa guyyaa jalqabaa tokkoon tokkoon akka isaaf mijateetti horii isaa haa teesisuu” jedha. phaawuloos kennaa akka “tajaajilaatti” erga mogaassee booda 2ffaa Qoro 9:12 irrattii horiin kun walitti qabamuun isaa dirqamatti kan inni ittiin wal qabatuu walgahii kiristaanootaa tajaajila waqeefannaa dilbataa wajjin. Haala seenaatiin dilbatni sanbata xiqqaa osoo hin taanee waldaa kiristaanaatti guyyaa dhaabataa amantootni itti walitti qabaman ture, kanaaf shaakallii isaa gara booda irratti gara jaarraa tokkooffaatti guyyaan sun itti fufa.
Sanbatni kan kennamee Israa’eliif malee waldaa kiristanaatiif miti. Sanbatni ammas sanbata xiqqaa dha, dilbata osoo hin taanee, akkasumas raawwatee hin jijjiiramne. Haa ta’uu malee sanbatni qaama seera kakuu moofaati, akkasumas kiristaanoonnii garbummaa seeraa irraa walaba ba’aaniiru (Gala 4:1-26, Room. 6:14). Sanbata eeguun kiristaanoota irraa hin eegamuu_ sanbata xiqqaas ta’ee dilbata. Guyyaan jalqaba torbanii, dilbatni guyyaa gooftaa (Mul.1:10) uumama haaraa ni kabaja, Kristoosi wajjiin akkuma keenya mataa du’aa ka’uu. Kan Musee boqonnaan sanbataa akka hordoofnu hin dirqisifamnu, haa ta’uu malee du’aa isa ka’ee Yesuus tajaajiluu hordofuudhaaf amma bilisa baanera. Ergamaan Phaawulos akka jedheetti tokkoon tokkoon kiristaanaa yookaan nama dhuunfaa waa’ee boqonnaa sanbataa murteesutu irra jiraata, “namni kun guyyaa tokko guyyaa biraa irra akka wayyutti yaada, inni kan biraan garuu guyyaan hundumtuu tokkoo akka ta’eetti yaada, tokkoon tokkoon namaa sammuu mataa isaatiin cimsee hubata” (Room.14:5). Waaqayyooni guyyaa hundumaa hin waaqesinu, sanbata xiqqaa yookaan dilbata osoo hin taane.
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Sanbatii guyyaa yoomitti, sanbat-duraa dhaamoo dilbata? Kiristaanoonni guyyaa sanbataa eeguun irra jiraataa?


text:
Gaaffiilee waa'ee Ergamootaa fi Seexanaa
Gaaffiilee waa'ee Ergamootaa fi Seexanaa
Macaafni qulqulluun waa’ee ergamootaa maal jedha?
Macaafni qulqulluun waa’ee afuura xurawaa maal jedhaa?
Seexanni eenyuu dhaa?
Macaafni qulqulluun waa’ee afuura xurawaan qabamuu/afuura hamaadhaan qabamuu maal jedhaa?
Kristaannii iddoo bulti afuura xuraawaa ta’uu ni danda’aa? Kiristaanni kan seexanaa ta’uu ni danda’aa?
Ijoolleen dhiiraa Waaqayyoo fi ijoolleen dubaraa namootaa uumama 6:1-4 eenyuun turanii?
Gaaffiilee Macaafa Qulqulluu deebiin kennameef


text:
Rafúdoo Akarafa
1
Isipa máqannaasa Isaraee máqannaasa mandáikamma nímaqaqau.
1 Yakooboona ámaaku óondamara misá faqa Isipa máqusai óoqu fúsa misá nuqu maaqímminoo máridanoo. 2 Reeubeenáfa faqa Simeeoonáfa faqa Réefifa faqa Yúdafa faqa 3-4 Isakarafa fáqa Seeburunafa fáqa Beensamináfa faqa Dánnaafa faqa Napatarifa fáqa Kadaafa faqa Áseerafa faqa minamúsa faqa misá faiqinámu faqa nárì níkoona nínaakuna faqa Isipa máqa máaqaki óoqu fiqau. 5 Moodáanaki ruqáuiqa óoqu fúsà qaaramóo fásiqa níku nísauku taikásee moó fásiqa ásaukuqará kai taikásee 70 Isipa máqa máaqaki óoqu maríqau. Yóoseefaafa óoqai miqóo máruqoo márinau.
6-7 Miqóo máriiufaqa Yóoseefaafa faqa narí áfasausamara faqa aiqáma mi akiiqáusa kuqu taikáfufaqa misá faiqi námu níku nísauku fíndifufaqa faiqi moómoo uqanna maqasoofaqa kambíqaqau. Kambíqafiqa Isipa máqa máaqa umbiqámma áqiqa máriqau. 8 Faraoofa Isipa máqannaa rakísirafa kuqufufanóo kísaaqasaa márinoo fúka moó Fáraoofa kambíqanau. Mifá Yóoseefaanara faqa aandaroo áukuana rakísiiunara faqa miná áiku ásaukuara faqa sía írinau. 9 Faraoofa narí máqannaasa qímanniminoo qinau. Isaraee máqannaasa moómoo uqanna maqa máaqa umbíaqa máriafaqa maasá úridaaqaramáseeqa maasá rafáaqafu qímaqéefaara. 10 Rákirafa kambíqainaqa misá maasá namuqáa faqa moodáanaki kámmafi maasá darusée quqásee sandée foora. Ínni saimbaqa náqifee mándee óonumafi irisée misá rafáaqafúsaanaqee misá sía moómoo kambíqeefaree.
11 Miqí qímasoofaqa Isipa máqannaasa Isaraee máqannaasa karafúsa saika nímiqau. Afeeka rakisirausá misásaa rakísi maríqau. Isaraee máqannaasa karafúsaki máridaqa qaara maqusa áuqiqau. Moó máqusa áuqu Pitoona máqusa áuqusee moo máqusa áuqu Raqamaseesa máqusa áuqiqau. Mi maqusa qandá nárana afeedímaru maqusa qanda máriqau. Qafee máqannai kai máaqa usakéemaríqau. 12 Isipa máqannaasa Isaraee máqannaa kafáa kafáa ummaara nímufaqa moómoo kambíqafiqa maqa máaqa qumbiáqau. Isipa máqannaa misá níndafeeqa káaqa rufíee máriqau. 13 Miqúnara sía moómoo asumu kambíqaaqeera firaa kadaapí uqanná misá nímuaaqa quqásoofaqa misá mandá márira máriqau. 14 Isipa máqannaasa qufaqa Isaraee máqannaa qafee máqa qumáree ausírira óoniara foora moómoo áuquseeqa minánnai máaqa usakéeqa kafaa áfuqaki áinaina faqa ímaríqau. Miqí márufaqa sía Isipa máqannaasa misára qimudáòo qímariqau.
15 Faraoofa mi kadaapirirána Isaraee máqannaa nimiséenoo quandáfinoo Isareee máqannaa ánaasee qaaraqánda Sifaraa námmarisa Puaa námmarisa inaamunaí fusásaa rakísimaru anaasee qanda qímanniminau. 16 Ínneeqara innaamunaí fídaqara dadaaqíqa faiqì maqaséeqa akoonaiqí aiqáma aaqee uqanná rutúkuaqa, mánaaqa kai káqi máriaqa. 17 Mi anaaseeqandá Faraoona ufa iriséeqara Ánutuna ufara rufíaseeqa sía akoonaiqíuqa nárí maríqau, káqi máriqau. 18 Faraoofa akoonaiqí moómoo kambíqoofanoo níndafamáseenoo innaamunaí nífiqaqanu ánaaseeqanda náaramáseenoo níqinoo qinau. Ínneeqara náqaafee ifaqée sía akoonaiqí nárídee qiní ufa rukíáafanoo. 19 Miqandá miná ufa iriséeqa qiqau. Heeburu ánaasee sía Isipa ánaasee naannaráidaqa misá káqi káqi faiqi máqaidaqa. Maaqandá óonu ráunaqa fáasai faiqi maqaqaafaqá óonu níndafaidaqa.
20 Ánutufa mi anaaseeqandá óosana níndafamáseenoo ámiqi ámiqimasoofaqá Isaraee máqannaasa moómoo kambíqafiqa afeeka maqannaa máriqau. 21 Miqandá Ánutunara rufíoofanoo miná ákiiqara Ánutufa miqandá faqa faiqi asumu níminau.
22 Faraoofa misá níndafeenoo narí máqannaa Isipa máqannaa aiqámausa náaramáseenoo ufa afeeka ufa qímanniminau. Heeburu ánaasee akoonaiqí maqasáifaqa ínnee miná maréeqee nammári firaaná Niru námmariki áqusaifaqa kúquaqa. Aiqáma kúquaqeera mánaaqauqa kai káqi máriaqeera qinau. Miqí qímasoofaqa miqímmi maríqau.


text:
Seenaa 62: Rakkoo Maatii Daawitirra Gaʼe
DAAWIT Yerusaalemitti bulchuu erga jalqabee booda, Yihowaan humni waraanaasaa diinotasaanii akka moʼan godhe. Yihowaan biyya Kanaʼaan Israaʼelotaaf kennuuf isaan abdachiisee ture. Egaa amma gargaarsa Yihowaatiin biyyi abdachiifaman hundi dhumarratti kan isaanii taʼeera.
Daawit mootii gaarii ture. Yihowaa ni jaallata. Kanaafuu erga Yerusaalemiin qabatee booda wanti inni dura godhe, saanduqa kakuu Yihowaa achi fiduu ture. Mana qulqullummaa saanduqicha keessa kaaʼus ijaaruu barbaade.
Daawit nama guddaa yeroo taʼu balleessaa gadhee hojjete. Daawit, waan namaa fudhachuun sirrii akka hin taane beeka ture. Haataʼu malee, gaaf tokko bantii manasaarra dhaabatee yommuu gadi ilaalu dubartii bareedduu tokko arge. Dubartiin kun Baat-Sheebaa jedhamti. Abbaan manaashee loltootasaa keessaa isa tokko kan taʼe Uriiyaadha.
Daawit Baat-Sheebaa baayʼisee waan jaallateef ishee waamsise. Abbaan manaashee bakka waraanaa jira. Achiis, Daawit ishee wajjin saalqunnamtii raawwate; booddees isheen akka ulfoofte hubatte. Daawit baayʼee waan dhiphateef, gara hangafa humna waraanaasaa Yoʼaabitti eergee Uriiyaa waraanicha dura buʼee akka ajjeefamu godhi jedheen. Uriiyaan ennaa duʼu Daawit Baat-Sheebaa fuudhe.
Yihowaan Daawititti baayʼee aare. Kanaafuu, Daawititti cubbuusaa akka himuuf raajiisaa Naataaniin itti erge. Naataan Daawititti yommuu dubbatu asirratti arguu dandeessa. Daawit cubbuu hojjetetti baayʼee waan gaddeef, Yihowaan isa hin ajjeesne. Haataʼu malee, Yihowaan akkas jedheen: ‘Wanta gadhee kana waan hojjetteef, rakkinni baayʼeen maatii keerra ni gaʼa.ʼ Daawit rakkina guddaatu isarra gaʼe!
Jalqaba mucaan Baat-Sheebaan deesse ni duʼe. Achiimmoo, ilma hangafaa Daawit kan taʼe Amnoon obboleettiisaa Taamaar kophaashee isaa wajjin akka taatu erga godhee booda, ishee dirqisiisee saalqunnamtii raawwateera. Abiishaalom ilmi Daawit kanatti baayʼee waan aareef Amnooniin ajjeese. Booddee, namoota baayʼee biratti jaallatamaa waan taʼeef mootii of godhe. Dhumarratti, Daawit lola Abiishaalom isa ajjeefamee wajjin godherratti moʼeera. Dhugumaanuu Daawitirra rakkina baayʼeetu gaʼe.
Kana gidduutti, Baat-Sheebaan ilma Solomoon jedhamu deesse. Daawit dulloomee yommuu dhukkubsatu, ilmisaa Adoniyaan mootii of gochuuf barbaade. Kanaan Daawit, lubni Zaadoq jedhamu tokko Solomoon mootii akka taʼu argisiisuuf mataasaarratti zayitii akka dhangalaasu godhe. Baayʼee utuu hin turin, Daawit waggaa 70 jiraatee duʼe. Waggoota 40f moʼe; amma garuu Solomoon mootii Israaʼel taʼeera.
2 Saamuʼel 11:1-27; 12:1-18; 1 Mootota 1:1-48.
Gaaffiiwwan
- Gargaarsa Yihowaatiin dhumarratti biyyi Kanaʼaan eenyuuf taate?
- Gaaf tokko galgala Daawit bantii mana Mootummaasaarra utuu jiruu maaltu taʼe?
- Yihowaan Daawititti baayʼee kan aare maaliifi?
- Fakkii kanarratti Yihowaan, Daawititti cubbuusaa akka himuuf eenyuun erge? Namichi sun Daawitirra maaltu akka gaʼu dubbate?
- Daawitirra rakkina akkamiitu gaʼe?
- Daawititti aanee mootii Israaʼel kan taʼe eenyudha?
Gaaffiiwwan dabalataa
- 2 Saamuʼel 11:1-27 dubbisi.
Tajaajila Yihowaatiin qabamuun keenya eegumsa kan nuuf taʼu akkamitti?
Daawitiin cubbuu hojjechuutti kan isa geesse maali? Kunoo, yeroo harʼaa tajaajiltoota Yihowaatiif akeekkachiisa akkamii taʼa? (2 Sam. 11:2; Mat. 5:27-29; 1 Qor. 10:12; Yaq. 1:14, 15)
- 2 Saamuʼel 12:1-18 dubbisi.
Jaarsoliin gumiifi warri, akkaataa Yonaataan Daawitiif gorsa kennuuf itti dhihaaterraa maal barachuu dandaʼu? (2 Sam. 12:1-4; Fak. 12:18; Mat. 13:34)
Yihowaan Daawitiif dhiifama kan godhe maaliifi? (2 Sam. 12:13; Far. 32:5; 2 Qor. 7:9, 10)


text:
Seenaa 59: Daawit Baqachuu Kan Qabu Maaliifi
ERGA Daawit Goliyaadin ajjeesee booda, hangafa loltuu Israaʼel kan taʼe Abneer gara Saaʼolitti isa fide. Saaʼol Daawititti baayʼee gammade. Humna waraanaasaarratti ajajjuu isa godhee, mana mootichaa akka jiraatu isa fudhate.
Booddee, humni waraanichaa Filisxeemota waraanee yommuu deebiʼu, dubartoonni: ‘Saaʼol kuma ajjeese, Daawit garuu kuma kudhan ajjeese’ jedhanii faarfatu turan. Saaʼol, Daawit isa caalaa ulfina argachuusaatti baayʼee hinaafe. Ilmi Saaʼol Yonaataan garuu hinaafaa hin turre. Yonaataaniifi Daawit baayʼee wal jaallatu turan. Kanaafuu lamaansaanii yeroo hundumaa michoota taʼuuf waadaa walii galan.
Daawit kiraara akka gaariitti waan taphatuuf, Saaʼol muuziqaa inni taphatu baayʼisee jaallata ture. Haataʼu malee, hinaaffaan Saaʼol gaaf tokko waan gadhee raawwachuuf isa kakaase. Daawit kiraara rukutaa utuu jiruu, Saaʼol: ‘Daawitiin keenyaanii wajjinan walittin isa maxxansa’ jedhee eeboo itti darbate. Haataʼu malee, Daawit gadi jedhee waan jalaa miliqeef eeboon sun isa hin waraanne. Booddees Saaʼol eeboo darbatee Daawitiin utuu hin waraanin hafeera. Daawit amma of eeggannoo guddaa gochuu akka qabu hubate.
Waadaa Saaʼol gale ni yaadattaa? Nama Goliyaadiin ajjeese intalasaa akka fuusisu dubbatee ture. Dhumarratti Saaʼol, Daawit intalasaa Mikaaliin fudhachuusaa dura Filisxeemota 100 ajjeesuu akka qabu itti hime. Mee yaadi! Saaʼol Filisxeemonni Daawitiin ni ajjeesu jedhee abdatee ture. Isaan garuu isa hin ajjeesne; kanaafuu, Saaʼol intallisaa Daawitiif haadha manaa akka taatuuf kenneef.
Gaaf tokko Saaʼol Daawitiin ajjeesuu akka barbaadu Yonaataaniifi hojjettootasaa hundumaatti hime. Yonaataan garuu abbaasaatiin akkas jedheen: ‘Daawitirra miidhaa hin geessisin. Inni waan tokkoyyuu si hin goone. Kanaa mannaa, wanti inni godhe hundinuu gargaarsa guddaa siif taʼeera. Yeroo Goliyaadiin ajjeese sanatti lubbuusaa balaarra buuseera; atis yommuu isa argitu baayʼee gammaddee turte.ʼ
Saaʼol waan ilmisaa jedheen dhagaʼee lammata Daawitirra rakkoo akka hin geessisne waadaa gale. Daawit deebiʼee gara mana Saaʼolitti akka dhufu godhamee; akkuma kanaan duraa Saaʼoliin tajaajiluu jalqabe. Haataʼu malee, gaaf tokko Daawit muuziqaa taphachaa utuu jiruu, ammas Saaʼol eeboosaa Daawititti darbate. Daawit garuu waan jalaa sokkeef eebichi keenyaanitti suuqame. Kun al sadaffaadha! Daawit amma baqachuu akka qabu hubate!
Galgala sanatti Daawit gara manasaa dhaqe. Saaʼol garuu isa ajjeesuuf namoota erge. Mikaal abbaanshee maal gochuuf akka jiru beekti turte. Kanaafuu, abbaa manaasheetiin: ‘Halkan kanatti baqachuu baannaan bor ni duuta’ jetteen. Halkan sanatti Mikaal Daawit karaa foddaa miliqee akka baqatu isa gargaarte. Waggoota torbaaf Daawit akka Saaʼol isa argachuu hin dandeenyetti iddoo adda addaa dhokachuu qaba ture.
1 Saamuʼel 18:1-30; 19:1-18.
Gaaffiiwwan
- Saaʼol Daawititti kan hinaafe maaliifi? Ilmisaa Yonaataan garuu adda kan ture akkamitti?
- Gaaf tokko Daawit Saaʼoliif kiraara utuma taphatuu maaltu taʼe?
- Saaʼol, Daawit intalasaa Mikaal haadha manaa godhee fudhachuusaa dura maal gochuu akka qabu dubbate? Saaʼol akkas kan jedhe maaliifi?
- Akka fakkii kanarratti arginutti, Daawit Saaʼoliif kiraara taphachaa utuu jiruu yeroo sadaffaadhaaf maaltu taʼe?
- Mikaal lubbuu Daawit kan oolchite akkamitti? Achiihoo, Daawit waggoota torbaaf maal gochuutu isarra jira ture?
Gaaffiiwwan dabalataa
- 1 Saamuʼel 18:1-30 dubbisi.
Jaalalli cimaan Yonaataan Daawitiif qabu, jaalala cimaa “hoolota kan biraa” fi “karra xinnayyoo” gidduu jiruuf fakkeenya kan taʼu akkamitti? (1 Sam. 18:1; Yoh. 10:16; Luq. 12:32; Zak. 8:23)
Akka seerasaatti mootummaa Saaʼol kan dhaalu Yonaataan taʼuyyuu, Yonaataan, nama mootii taʼuuf filatameef akka bitamu 1 Saamuʼel 18:4 kan argisiisu akkamitti?
Fakkeenyi Saaʼol, hinaaffaan cubbuu guddaa hojjechuutti akka nama geessu kan argisiisu akkamitti? Kunoo akeekkachiisa akkamii nuuf taʼa? (1 Sam. 18:7-9, 25; Yaq. 3:14-16)
- 1 Saamuʼel 19:1-17 dubbisi.
Yonaataan yaada 1 Saamuʼel 19:4, 5rra jiran yeroo dubbatetti lubbuusaa balaarra buusee kan ture akkamitti? (1 Sam. 19:1, 6)


text:
Afaan Siwaahilii
Afaan Siwaahilii (akkasumas kan Kiswahili jedhamu) Afaan Bantu tti. Afaanii kunni afaan biyyotta Sahaaraa n jalla jirranitti yeroo bayee dubbatama. Swahilin afaan Ummattaa Swahilikan fixee Gallana Oceanii kabba Somaaliyaafagatte hanga danga Moozaambiik fi Tanzaaniyaa argamaniin dubbatama. Ergaa afaan adda Tanzaaniyaa kufeen bodda, Afaan Siwaahiliin akka afaan tokkoffatti ummattaa Tanzaaniyaan fudhatame, lakkofsii ummatta afaan Kiswahili akka Afaan tokkoffatti dubbatan hanga million 40 guddatte. Haa ta'u malee Siwaahiliin ummatta hanga million 100 ta'aniin dubbatamma. Biyyotta kabba Afrikaa tti fi Riippabiliika Dimookiraatawaa Koongoo tti Siwaahiliin lingua franca ta'erra. Siwaahiliin afaan Afrikaa jirran kessa akka afaan hojjii African Union kan fayyadaman isaa qofaatti. Siwaahiliin University gugguddo adunyaa kessatti ni barsifama, akkasumas stationotta akka BBC, Voice of America fi Xinhua irratti ni dabarfama.
- Biyyotta itti dubbatamu
Tanzaaniyaa, Keeniyaa, Yugaandaa, Ruwaandaa, Buruundii, Riippabiliika Dimookiraatawaa Koongoo, Somaaliyaa, Komoroos, Moozaambiik.
- Bayyina Dubbatotta
Akka Afaan tokkofatti - 40 million Akka Afaan lammafatti - 100 million
- Kutaa Afaanii itti rammadamu
Niger-Congo->Atlantic-Congo->Volta-Congo->Benue-Congo->Bantoid->Southern->Narrow Bantu->Central->G->Swahili
Afaan tokkoffa Tanzaaniyaa, Keeniyaa, Yugaandaan (2005 jalqabe)tti.
- Kamusi Project Internet Living Swahili Dictionary


text:
Amajjii 16,2013 Asoosaa
Yuunivarsiitii Finfinnee keessatti gaaffii mirgaa barattoota oromoon gaafatame mootummaan Wayyaanee dura dhaabbachuuf mana hidhaatti ukkaamsuun isaa ni yaadatama.Gaaffiin mirgaa ukkaamsaan hin dhaabbatu jechuun barattootni oromoo Yuunivarsiitii Asoosaa walitti dhufuun marii erga gaggeessanii ibsa ejjennoo armaan gadii kana baafatanii jiran.Ibsawwan ejjennoo kunneen
1. Hidhaa fi ajjeechaan hanga dhaabbatu qabsoo irraa hin dhaabbannu
2. Mootummaan wayyaanee garboomfataa waan taheef aangoo irra akka buu iyyanna
3. Sagaleen ilmaan oromoo fi sabawwan cunqurfamoo biyyattii keessaa Addunyaatti akka dhagaamuuf dirqama keenya ni baana
4. Paarlamaan biyyattii dhugaa uummataa dhoksu addunyaan akka nuu dhagauu fi hubatu iyyanna
5. Miseensota OPDO tahan hubachiisuun QBO galmaan ni geessisna
6. Waadaa galle haal duree tokko malee ni baana
Barattootni Oromoo kunneen QBO galmaan geessisuuf kutannaan hojjechuuf waadaa erga walii galanii booda sabawwan cunqurfamoo uummata Gambeellaa waliinis walitti dhufuun haala biyyattii irratti marii gaggeessanii jiran.Koreen Hojii raawwachiistuus ilmaan Oromoo fi sabawwan cunqurfamoo Gambeellaaf kan filaman yoommuu tahu dargaggootni Gambeellaa ilmaan Oromoo waliin tahuun mootummaa Wayyaanee aangoo irraa darbuuf hojjechuu isaaniitti ilmaan Oromoof galata galchaa gammachuu isaanii ibsatanii jiran.
Kana malees Qeerroon Yuuniversitii Asoosaa barattooti Oromoo Yuniversitii Fifineetti gaaffii mirgaa gaafataniif deebiin mootummaa Wayyaanee irraa kenname reebichaa fi hidhaa waan ta’eef dhimmi kun akka hatattamaan dhaabbatuuf ifatti xalaaa bulchiisa mooraa Yuniversitichaaf barreessanii jiraachuun gabaafame.


text:
Vaakiyuum tuubii
Elektirooniksii keessatti, vaakiyuum tuubin (Ameerikaa Kaabaa - elktiroon tuubii, Ingiliffa Biriitish - vaalvii) meeshaa karantii elektirikii vaakiyuumii qabduu saamsame keessa jiru keessatti too'atudha. Vaakiyuum tuubin termoonik immiishinii elektiroonii kan filaamentii ykn kaatodii oo'e irra maddu irratti hundaa'a. Gosti kun termooniik tuubii ykn termooniik vaalvii jedhama. Footootuubin garuu, elektiroonii maddisiisuuf, galtee footoo'elektirikiitti fayyadama. Vaakiyuum tuubii hundi vaakiyuumii of keessaa qabu jechuu miti: tuubin gaazin guutame amala dischaarjii gaazii ayoneeffame keessatti geggeeffamu irratti hundaa'ee hojjata.
Vaakiyuum tuubii salphaa kan ta'e daayoodiin kaatoodii kan elektiroonii oomishu fi pileetii kan elektiroonii funaanu qofa of keessaa qaba. Meesha kana keessatti, karantiin elektiroodii lamaan gidduu kallattii tokko qofatti yaa'uu danda'a; kunis elektiroonin kaatodii oo'aan maddisiifaman tuubii keessa yaa'anii deemun anoodidhaan funannamu. Tarsaa too'annaa (control grid) tuubii kanatti dabaluun karantii elektiroodii lamaan gidduuu yaa'u too'achuu nama dandeessisa. Tuubonni tarsaa too'annoo qaban akka ampilifaayerii elektiroonikiitti, rektifaayerii, iswiichii elektiroonikiin too'atamuutti, osileeterii, fi kkf tajaajiluu danda'u.


text:
WASHINGTON,DC—
FA CUP,maqaa dorogmmii UK keesstti guddoo beekamtu.Kilaboota English Premiere League 20n dabalee kilabootii English fi Wales keessaa 736 ganna tokkoof wal dorgoma.Kilaboota tana keessaa amma saddeetitti walti hafe.
Jartii walti hafe kun ammoo Bitootessa 7, 2015 walti debi’ee warri keessa dabre Caamsaa 30, 2015 istaadiyoomii Wembilee London jirutti waancaa taphata. Wembileeyiin kun nama kuma 90,000 qabata.
Warra dorgommii tanaa dabre keessaa tokkoo kilabii West Brom.West Brom ganna torbaan duubatti asi geette.Goolii lamaan gurbaa kialbiin tun Naayjeriyaa bitatte,Brown Ideye galcheefitti asiin gahe.
Birownii nama ganna 26 Paawondii miliyoona 10 bitatan.Goolii lamaan innii galchee waliin West Brom West Ham 4-0 moote.
Kilabooti saddeettan waltiu hafan saddeettan;Liverpool, Arsenal, Aston Villa, West Bromwich Albion,Bradford City, Blackburn Rovers,Reading, Preston North End/Manchester United.
Kilabiin barana dorgommii tana moote £1,800,000 ta lammeessoo baate ammoo £900,000 badhaasan.Walumattuu Paawondi UK Miliyoona 15 caalatti badhaasaan kennama.
Ayvori Kostiin dandeettii kubba amiilaatiin oli siixxee Afrikaa keessaa lammeessoo taate
Ayvori Kosti ta bara 2015 waliin Waancaa Afrikaa marroo lama moote.Sadarkaa amma isiin irra jirtu tana FIFA,Waldaa Federeshiinii Kubbaa Miilaatti kenneef.
Biyyoota Afrikaa 10n dandeettii kubbaa miilaatiin sadarkaa argatan
1.Ajjeeriyaa
2. Ayvori Kosti
3. Gaanaa
4.Tuniiziyaa
5.Kep Verdee
6. Senegaal
7. Naayjeriyaa
8. Giinii
9. Kaameruun
10. DRC
Biyyootii addunyaa dura jiran 10n:
1.Jermen
2. Arjentiinaa
3. Kolombiyaa
4. Beljiyeem
5. Nezerlaandis
6. Biraazil
7. Portugaal
8.Firaansi
9. Uraagaay
10.Ispeen
Dorgommii Waancaa kubbaa Miilaa joollee gannii 20 gadii U20 ji’a sadiin duubatti jalqaban
Dorgommii biyyootii 24 irratti dorgoman tana Niiwu Zelaandi keessatti taphatan. Dorgommii tana Caamsaa 30 jalqabanii Waxabajjii 22, 2015 fixan.Biyya Afrikaa afran dorgommii tanaa dabran dorgommi Bitooteessa 8-22,2015 Senegaalitti taphatan irratti filuuf deeman.
Taphattootii kubbaa miilaa bebeekamoon yoo hedduu dorgommii akkanaa keessaa filaman.Gaanaa keessaa Michael Essen ka Argentiinaa ammoo Lionel Messi,Biraazil keessaa Ronaldinhon faatti filame.
Dorgommi ispoortii manneen barnootaa Oromiyaa Jimmatti itti jiran
Dorogommiin manneen barnootaa Oromiyaa ta amma Jimmatti itti jiran tun akka jecha obboo Addunyaa Barii,itit gaafatamaan biiroo dhimma dargaggoo fi ispoortii Oromiyaa jedhetti sadeessoo.
Dorogmoota Oromiyaa fulaa bu’anii dorgommii gara garaatii dorgoman keessaa filuuf qopheessan.
Dorogmii tana akka isiin saatii barnootaa irra hin buune tolchanii qopheessan jedhan. Barattoota godina 19 fi magaala kunryaa olii dhufanitti torbaan lamaaf irratti dorgomuutti jira.
Koloo Turee Ayvorii Kostitiif taphachuu ya dhiise
Koloon eegii kilabii Ayvori Kosti Waancaa Afrikaa bara 2015 mootee duubatti Ayvorii Kosti fulaa bu'ee tapchuu dhiise.Koloon nama ganna 33,ammallee kilabii Arsenal FC tapahta.Waacnaa Afirkaa marroo 6 taphate irratti gooli hedduu galchee lakkoofsa 4 keeyyattee dura taphata.
Akka karoora IAAF,Federeshiinii Waldaa Atileetiksi Adudnyaatti torbaan kanaa fi torbaan dhufaa keessaa dorgommii maratoonii hedduutti jira.Istookohoolmi Siwidin, Birmingham GB, Sevil Ispeein,Tokyoo, Jappaan fi Adelid Awustiraliyaatti qopheessan.
Dorgommii tana atileeota addunyaa bebeekamaa hedduutti irratti dorgoma.


text:
Taarike 81: Xoossaa Maaduwan Ammanettiyoogaa
BAABILOONEPPE Yerusalaame adussa ogiyaa yiida asay 50,000 gidana. SHin eti yaa gakkiyo wode, Yerusalaamee keehippe bayi uttiis. Yan ayba asinne de'enna. Israa'eeleti ubbabaakka wotti yeggidi oottana bessees.
Eti kaseti oottidobaappe issoy yarshshiyoosaa. Ha sohoy eti mehiyaa yarshshuwaa woykko imotaa Yihoowassi shiishshiyoosaa. Guutta aginappe guyyiyan Israa'eeleti beeta maqidasiyaa keexxiyoogaa doommidosona. SHin mata biittan de'iya morkketi, Israa'eeleti beeta maqidasiyaa keexxiyoogaa koyibookkona. Yaatiyo gishshau, eta yashissidi, esissanau malidosona. Wurssettan, he morkketi Parsse ooratta Kawoy, keexxiyo oosuwaa diggiya higgiyaa kessanaadan oottidosona.
Daro layttay aadhdhiis. Israa'eeleti Baabilooneppe simmoosappe ha''i 17n laytta gidiis. Yihooway, asay zaarettidi keexxiyoogaa doommanaadan yootana mala hananabaa yootiya Hagganne Zakkaariyaasa kiittiis. Asay Xoossaa maaduwan ammanettidi, hananabaa yootiyaageetussi azazettidosona. Eti keexxennaadan diggiya higgee kiyidabaa gidikkonne, zaarettidi keexxiyoogaa doommidosona.
Yaatiyo gishshau, Parsse biittaa sunttatuppe Tattanaaya geetettiyaagee yiidi, beeta maqidasiyaa keexxanau etau ayba maati de'iyaakko Israa'eeleta oychchiis. Israa'eeleti Baabiloonen de'iyo wode, Kawuwaa Qiiroosi etassi: ‘Yerusalaame biite; biidi, intte Xoossaa Yihoowa beeta maqidasiyaa keexxite’ giidoogaa ayyo yootidosona.
Tattanaayi, he wode paxa de'enna Qiiroosi, hegaadan tumukka giidaakkonne eranau dabddaabbiyaa Baabiloone biitti kiittiis. Takkennan Parsse ooratta kawuwaappe xaafettida dabddaabbee yiis. Qiiroosi tumukka hegaadan giidoogaa he dabddaabbee yootees. Yaatiyo gishshau kawoy: ‘Israa'eeleti bantta Xoossaa beeta maqidasiyaa keexxona. Neenikka eta maaddanaadan taani azazayis’ yaagidi xaafiis. Oyddu laytta gidiyaagaappe guyiyan beeta maqidasee keexetti wurin, Israa'eeleti keehippe ufayttidosona.
Keehi daro layttay aadhdhiis. Beeta maqidasee keexetti wuroosappe ha''i 48n laytta gidana. Yerusalaamen de'iya asay hiyyeesa; qassi katamaynne Xoossaa beeta maqidaseekka keehippe lo''enna. Baabiloonen de'iya Israa'eele biittaa asa gidida Iziri, Xoossaa beeta maqidasiyaa giigissana koshshiyoogaa eriis. Hegaa gishshau, i ay oottidaakko eray?
Iziri Parsse kawuwaa Arxxekssiisakko bin, he lo''o kawoy Yerusalaame i ekkidi efiyo daro imotaa Izirassi immiis. Iziri Baabiloonen de'iya Israa'eeleta, he imotata Yerusalaamee tookkidi efiyoogan bana maaddana mala oychchiis. Baanau eeno giida asati 6,000 gidiyaageeta. Eti tookki efaana daro biraynne worqqay qassi hara daro al''o miishshati de'oosona.
Eti biyo ogiyan iita asati de'iyo gishshau, Iziri hirggiis. He asati geella eta worqqaanne biraa ekkidi etakka worana danddayoosona. Hegaa gishshau, neeni ha misiliyan be'iyoogaadan, Iziri asaa issippe shiishshiis. Hegaappe eti simmidi Yerusalaame he adussa ogiyaa biishin, eta naaganaadan Yihoowakko woossidosona.
Yihoowaykka eta naagiis. Yaatin oyddu aginaa hemettidoogaappe guyyiyan, eti saruwan Yerusalaame gakkidosona. Yihooway maaduwaa demmanau banan ammanettiyaageeta naagana danddyiyoogaa hagee bessenee?
Izira shemppuwaa 2ppe biidi 8 gakkanaashin.
Oyshata
- Baabilooneppe Yerusalaame adussa ogiyaa hemettidi yiida asay aappunee? SHin eti gakkiyo wode Yerusalaamee waani uttidee?
- Israa'eeleti gakki simmidi, ay oottiyoogaa doommidonaa? SHin eta morkketi ay oottidonaa?
- Haggeenne Zakkaariyaasi oonee? Eti asaassi ay yootidonaa?
- Tattanaayi Baabiloone dabddaabbiyaa yeddidoy aybissee? Ayba zaaruwaa demmidee?
- Xoossaa beeta maqidasiyaa bottokkonana bessiyoogaa erido wode Iziri ay oottidee?
- Misiliyan, Iziri aybissi woossii? A woosay ay zaaro demmidee? Nuuni hegaappe ay tamaariyoo?
Gujo oyshata
- Izira 3:1-13 nabbaba.
Nuuni de'iyo heeran Xoossaa asaa gubaa'ee de'ennabaa gidikko, nuuni ay oottiyoogaa aggana bessennee? (Izira 3:3, 6; Oosuwaa 17:16, 17; Ibraawe 13:15)
- Izira 4:1-7 nabbaba.
Ammanuwaa koxxiyoogaa xeelliyaagan, Zerubaabeeli Yihoowa asaassi ayba leemiso gidiyabaa oottidee? (Kessaabaa 34:12; 1 Qoronttoosa 15:33; 2 Qoronttoosaa 6:14-17)
- Izira 5:1-5, 17nne 6:1-22 nabbaba.
Beeta maqidasiyaa keexxiyo oosuwaa morkketi esissana danddayibeennay aybissee? (Izira 5:5; Isiyaasa 54:17)
Kiristtaane gubaa'iyaa cimati gaaddetiya asaara gayttiyo wode, Yihoowa kaaletuwaa koyana mala, Ayhuda cima asati oottidobay waatidi minttettii? (Izira 6:14; Mazamure 32:8; Roome 8:31; Yaaqooba 1:5)
- Izira 8:21-23, 28-36 nabbaba.
Issibaa oottanau doommanaappe kase, nuuni kaallanau lo''o leemiso gididabaa Iziri oottidoy aybee? (Izira 8:23; Mazamure 127:1; Leemiso 10:22; Yaaqooba 4:13-15)


text:
WASHINGTON,DC— Lammiwwan Ameerikaa Har’a, Fulbaana 11, bara 2001 waggaa kudha-lammaffaa Har’aa, haleellaa shororkeessummaa hamaa Yunaayitid keessatti geggeessamee lubbuu namaa gara kuma sadii galaafate, gadda guddaan yaadatanii oolan.
Biilsaalee lakkuu ka Daldala Addunyaa NEW YORK keessa turanii fi Biilsa Pentaagon andaara Waashingten jirutti xayyaarota buusuudhaan, akkasumas Pesilvaaniyaa keessatti, xayyaara ka biraa kuffisuun balaan guddaan gurmuun shororkeessotaa Alqaa’idaa jedhamu dhaqqabsiise sun ilaalcha Ameerikaa fi biyyoota Addunyaa hedduu jijjiire.
As kutaa Michigaan ka jiru, Keeteriing Yunivarsitii irraa - proofesara seenaa ka ta’an – Dr. Izqeel Gabbisaa, Raadiyoo Sagalee Ameerikaaf ibsa kennaniin, “haleellaan sun, halellaa guddaa dinagdee, siyaasaa fi haal jireenyaa Ameerikaa irra dhiibbaa guddaa kaa’e” jedhan.
“Yeroo haleellaan shororkeessotaa Yunaayitid Isteets irratti geggeessametti, Ameerikaan lola Addunyaa qabbanaawaa injifattee, dinagdee fi siyaasaan cimtee Addunyaa irratti humna guddoo tokkittii taatee turte. Addunyaan marti akka fakkeenyaatti gara Yunaayitid Isteets ilaalaa ture” kan jedhan, Dr. Ezqeel halellaa sanaa booda ilaalchi Addunyaan Ameerikaaf qabu gad-cabaa deemuu dubbatu.
Biyya keessattis, lammiwwan fi Mooutmmaan Ameerikaa yaaddoo keessa waan galeef, bilisummaan biyyattii keessaa ni dhiphate. Ulaa cufatti eegumsi cimee, akka fedhan sosso’uunii fi bakka fedhan sakattaa malee seenuun seenaa ta’ee hafe – jedhu – Dr. Izqeel.
Haleellaan shororkeessotaa kun Musliimota Ameerikaa fi biyyoota Addunyaa keessaa irratti dhiibbaa hamaa fiduu illee dubbatanii jiran.
Guutummaa gaaffii fi deebii kanaa dhaggeeffadhaa


text:
Dhugaa Baatonni Yihowaa Warri Ijoollee Isaanii Miidhaa Saalaa Irraa Akka Eegan, Ijoolleenis Akka Of Eegan Barsiisu
Macaafni Qulqulluun warri ijoollee isaanii akka jaallatan, akka isaan barsiisanii fi akka isaan eegan, akkasumas kennaa Waaqayyoo akka taʼanitti akka isaan ilaalan abboomeera. (Faarfannaa 127:3; Fakkeenya 1:8; Efesoon 6:1-4) Balaa guddaan warri ijoollee isaanii irraa eeguu qaban, balaa gama saalaatiin isaan irra gaʼu dha.
Dhugaa Baatonni Yihowaa, waggoota hedduudhaaf, barreeffamoota maatiin hariiroo gaarii qabaachuu kan dandaʼu akkamitti akka taʼe ibsan qopheessanii raabsaa turaniiru. Barreeffamoota warri miidhaa gama saalaatiin ijoollee isaanii irra gaʼu irraa akkamitti isaan eeguu akka dandaʼanii fi waaʼee namoota miidhaa akkasii geessisanii ijoollee isaanii barsiisuuf isaan gargaaranis qopheessaniiru. Mata dureewwan armaan gaditti tarreeffaman yaadawwan barreeffamoota Dhugaa Baatonni Yihowaa qopheessan irratti argamanii fi gama kanaan qajeelfama kennan keessaa muraasa isaanii kan qabatani dha. Mata dureewwan kun afaan meeqaan akka qophaaʼanii fi koppii meeqaan akka maxxanfaman qalbeeffadhu. *
Mata duree: Saalqunnamtii firoota gidduutti raawwatamu—Yakka Dhokataa Taʼe
Barreeffama: Dammaqaa! Guraandhala 8, 1981, (Ingiliffaan argama)
Koppii: 7,800,000
Afaan: 34
-
Mata duree: Yaada Namoota Firri Isaanii Miidhaa Saalaa Isaan Irraan Geessise Gargaaru
Barreeffama: Masaraa Eegumsaa Guraandhala 1, 1983 (Ingiliffaan argama)
Koppii: 10,050,000
Afaan: 102
-
Mata duree: Ijoollee Gowwoomsuu—Sodaa Haadhotii Hedduu; Ijoollee Gowwoomsuu—‘Wanta Akkasii Kan Hojjetu Eenyu?’; Ijoollee Gowwoomsuu—Mucaa Keessan Eeguu Ni Dandeessu
Barreeffama: Dammaqaa! Amajjii 22, 1985, (Ingiliffaan argama)
Koppii: 9,800,000
Afaan: 54
-
Mata duree: Ijoollee Waayyuu Hin Beeknee Fi Miidhaan Isaan Irra Gaʼu; Madaa Dhokataa Ijoollee Miidhuun Geessisu
Barreeffama: Dammaqaa! Onkoloolessa 8, 1991, (Ingiliffaan argama)
Koppii: 12,980,000
Afaan: 64
-
Mata duree: Mucaan Keessan Balaadhaaf Saaxilameera!; Ijoollee Keenya Eeguu Kan Dandeenyu Akkamitti?; Eegumsa Mana Keessaa
Barreeffama: Dammaqa! Onkoloolessa 8, 1993, (Ingiliffaan argama)
Koppii: 13,240,000
Afaan: 67
-
Mata duree: Ijoollee Keessan Eegaa
Barreeffama: Beeksisa Sabaaf Dhihaate, Viidiyoo Lakkoofsa 4, bara 2002tti qophaaʼe (Ingiliffaan argama)
Afaan: 2
-
Mata duree: Eegumsa Yesusiif Godhame
Barreeffama: Kitaaba Barsiisaa Guddicharraa Baradhu jedhamuu fi bara 2003tti qophaaʼe, boqonnaa 32
Koppii: 39,746,022
Afaan: 141
-
Mata duree: Balaa Warra Yaaddessu; Akkaataa Itti Ijoollee Keessan Eeguu Dandeessan; Maatiin Keessan Eegumsa Akka Argatu Godhaa
Barreeffama: Dammaqaa! Onkoloolessa 2007 (Afaan Oromootiin hin jiru)
Koppii: 34,267,000
Afaan: 81
-
Mata duree: Namoota Gama Saalaatiin Miidhaa Geessisan Irraa Of Eeguu Kanan Dandaʼu Akkamitti?; Gaaffii Warri Gaafatan: Waaʼee Wal Qunnamtii Saalaa Ijoollee Koo Wajjin Dubbachuun Qabaa?
Barreeffama: Kitaaba Gaaffii Dargaggootaa—Deebiiwwan Hojii Irra Oolchuun Dandaʼamu, Jildii 1 (Amaariffaan argama) jedhamu boqonnaa 32 fi kutaa dabalataa isaa, bara 2011tti qophaaʼe
Koppii: 18,381,635
Afaan: 65
-
Mata duree: Warri Waaʼee Saal Qunnamtii Ijoollee Isaanii Barsiisuu Kan Dandaʼan Akkamitti?
Barreeffama: Weebsaayitii jw.org; mata duree Fulbaana 5, 2013tti qophaaʼe (Afaan Oromootiin hin argamu)
Afaan: 64
-
Dhugaa Baatonni Yihowaa warri namoota ijoollee isaanii gama saal qunnamtiitiin miidhan irraa isaan eeguu, ijoolleenis of eeguu akka dandaʼan barsiisuu isaanii itti fufu.
^ KEY. 3 Jiini itti qophaaʼe isa kan Ingiliffaa kan argisiisu dha.


text:
Odyssey
Odyssey Biyyii Greek bareffama seena duriin kan bekamaan yoo ta'an, bareffamotni kunis akka barressa irrati hunda'e garagarumma qaban. Aristotle, Socrates fi Platon fedhiin isaani waan barsisu irrati hunda'ef barrefamotta bayee hin qaban, haa ta'u malee jechonni isaani barresitotta biraan dabafarma turee. Akkasumas yeroo isaanitti philosophiin waan bekkama ta'eef bayeen isaani bulchaan akkami bulchu akka qabuu, namni garagara akkam walit dhufee akka jirachu danda'u fi wa'ee waqqaa irratti xiyeffata turaan. Haa ta'u malee barresaan Homer jedhamu xiyyefanan isaa


text:
Lippiid
Lipidonni kuniin amphiphilic kan ta'anii fi organic compoundii hydrocarbon ofii kessa qabanii dha.are an amphiphilic class of hydrocarbon-containing organic compounds. Lipidonni kuni kan qoqqodaman waan isaan akkatta makamuu bayye xaxama ta'ee waan qabaniif, kunis umamaa lipid polymorphismiif sababa ta'a. Moleculonii lipid ammalla akkana sababi qabaniif waan bayyinaan egee hydrocarbon dheraa ka umamaan lipophilic ta'an fi mataa polar (fakkena tajajilumma phosphate irratti hunda'e fi/yokan tajajilumma inositol irratti hunda'e) waan ofii kessa qabaniif. Organismotta lubbu qaban kessatti, lipidonii energy olka'un, kutta cell membrane kessatti argamani ta'un fi akkasumas lipid signaling barbachisaa ofii kessa qabu. Maqaan lipid jedhamu kunii maqaa fat jedhamu wajjin akka tokkotti fayyadamu, ta'ulle fatiin gossa lipid kessa kan triglyceride jedhamu dha.


text:
Zuwaay Dugdaa
Aanan Zuwaay dugda anolee godina Arsii keessa ishee bekkamtu dha. Anaan tun haali qileensa ishe bakka lamatti qoodama. Isaanis: gara bahaatiin badda daree, irra jireesi ishii gammojidha. Magaaalan guddon aana tana Ogolchoo jedhamti. Maqaan magaalichas maqaa gosa anna kana keesa jiratu kessa maqaa gosa Ogolchoo jedhamuutin moggae. Gosoota anaa kana keessa jiraatan keessa muraasni: HUMMANOOSA JAAWWI FARSAANA BAADOSA AQBAARGADA GOLANUURA GOOFANGIRA WEEGE HEEXOSAA OGOLCHOO FI ISAAN BIROOS JIRI. Hanga bara 2008titi anatiin gandoota sodomii shan qabdi. Lagni guddan Kataar jedhamu aana tana keessatti argama. Lagni kunis yeroo amma misooma xinnof olaa jiraatus, humna gudda anicha fi godinaf ta'u ammas ni qaba. Laga kana irra iddolen bashananaaf ta'an heddutu jiru. Isaan keessa: fincaa'aa shaayee,riqicha ganda hallo fi magaalicha wal agarsisu isaan muraasa. hayyota bebeekamoo aana kana keesatti dhalatan keessaa muraasni:
- Jeneraal Kamaal Galchuu
- Dr Geeba Hamda
- Artist Qurujjee Sinbo
- Obbo Gammachuu Dubbisoo fi kkf kkf
kannen biroo fi isaanan amma lafaa dhufaa jiranis ni jiru.


text:
Kochoon konkolaataa balali’u kanaa kan dacha’uu danda’u yammuu ta’u, daandii konkalaataarra wayita hoofamu akkuma warra idilee koochoosaa keessatti dachaafatee hoofamuu danda’a; wayita balali’u ammoo kochoosaa bal’isee kan balali’u ta’uu kaampaanichi beeksiseera.
Konkolaatichi al-takkaatti konkolaachisaa dabalatee nama lama fe’uu danda’a.
Balaliisuun isaa wayita yaadamu garuu akkuma xiyyaarota kaanii daandii ka’umsaa isa barbaachisa.
Abbaan–qabeenyaa kaampaanichaa Juraad Vaakuliik konkolaataa balali’u kana uumuu kan yaade waggoota 25’iin dura yammuu ta’u, amma oomishamishamuun konkolaatichaai dhugoomuu ibsee bara Faranjootaa 2017tti gabaatti dhiheessuuf hojjatamaa akka jiru himeera.
Konkolaataan kun wayita oomishamus dhiphina tiraafikaa salphisuuf akkasumas naannolee buu’uuraaleen misoomaa hingeenye haala salphaan qaqqabuuf yaadamee ta’uusaati abban-qabeenyaa kaampaanichaa kan ibse.
Kaampaanichi fuul-duratti konkolaataa konkolaachisaa malee balali’u hojjachuuf karoorfachuusaa beeksiseera.
Waa’ee gatii konkolaataa balalii’u kanaa garuu kaampaanichi hanga yoonaatti waan jedhe hinqabu.
Maddi: techringer.com
Fe’uu: Maarituu Galaalchaa