text:
1Odeeda na7aa Azaariyaasa bolli Xoossaa Ayyaanai wodhdhiis; 2Wodhdhin Asaara gaittanau biidi, hagaadan yaagiis; "Asaa, neeni, Yihudaa asainne Biniyaama asai ubbai siyite! Intte GODAARA issippe de7iyo keena ubban ikka inttenaara de7ees. Intte a koyikko, i intteyyo beettana; shin intte a aggikko, ikka inttena aggana. 3Israa7eela asai tumu Xoossai, tamaarissiya qeeseenne higgee bainnan daro wodiyaa de7iis. 4SHin banttana metoi gakkido wode, eti GODAAKKO, Israa7eela Xoossaakko simmidi, a koyidosona; koyin i etau beettiis. 5He wodiyan kare kiyiyaagaunne soo geliyaagau sarotettai baawa; aissi giikko, biittaa ubbaa bollan de7iya asai daro shabbarettees. 6Xoossai eta dumma dumma metuwan yeggido gishshau, deree deriyaa, katamaikka katamaa un77ettees. 7SHin intte minnite; laafoppite! Aissi giikko, intte oottido oosuwau woitoi de7ees" yaagiis. 8Odeeda na7ai hananabaa yootiya Azaariyaasi odido qaalaa siyido wode, Asi minniis. Asi Yihudaanne Biniyaama biittatu ubbaappenne Efireema gezziyan i omooddidi oiqqido katamatuppe sheneyiya eeqa misileta xaissiis. Hegaappe guyyiyan, GODAA Beeta Maqidasiyaa sinttan de7iya GODAAYYO yarshshiyoosaakka bottokoniis. 9GODAI a Xoossai aara de7iyoogaa be7ido gishshau, daro asai Israa7eelappe akko yiis; Yihudaa asaanne Biniyaama asaa ubbaa, etaara de7iya Efireema zareta, Minaase zaretanne Simoona zareta Asi shiishshiis. 10Asi kawotido tammanne ichchashantto laittan, heezzantto aginan he asai Yerusalaamen shiiqiis. 11He gallassi omooddi ehiidobaappe laappun xeetu korimatanne laappun sha7u dorssata GODAAYYO yarshshidosona. 12GODAA bantta aawatu Xoossaa bantta kumetta wozanaaninne bantta kumetta shemppuwan koyanau qaalaa gelidosona. 13"GODAA Israa7eela Xoossaa koyenna asi, guutta gidin gita gidin, attuma gidin macca gidin, haiqqo" giidi maacettidosona. 14Hegaa bollankka malkkataanne xurumbbaa punniiddi, bantta qaalaa xoqqu oottidi, GODAASSI caaqqidosona. 15Yihudaa asai ubbai bantta kumetta wozanan ha caaquwaa caaqqido gishshau, ufaittidosona. Aissi giikko, GODAA eti laamotidi koyin, i etau beettiis. GODAI etayyo ubba baggaarakka woppaa immiis. 16Kawoi Asi ba aawaa aayyiyaa Maa7ika Asheero giyo xoosseessi sheneyiya eeqaa misiliyaa medhdhido gishshau, Kawuwaa Aayyiyo a geetettiyo bonchchuwaappe o diggiis. Asi he eeqaa misiliyaa qanxxeretti suuppayidi, Qediroona Zanggaaran xuuggiis. 17Goinniyo xoqqa sohota Asi Israa7eela biittaappe xaissennan aggikkonne, i ba de7ido laitta ubban GODAAYYO wozanappe ammanettiya asa gididi de7iis. 18Inne a aawai GODAAYYO dummayi wottido biraanne worqqaa hara miishshata ehiidi, Xoossaa Beeta Maqidasiyaa giddon wottiis. 19Asi kawotido hasttamanne ichchashantto laitti gakkanaassi oli baawa.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
BARA DUUTI OROMOOOF DHIYAANA GUYYUU TAHE
Taammanaa Bitimaa irraa
Kunoo, erga Fincilli Diddaa Gabrummaa inni otoo walirraa hin cintin, ji’oota sagal guutuu lakkoofsifate kun amma caalayyuu jabatee itti-fufee jira. Fincilli baranaa kun gaafa 12. 11. 15 magaalaa Oromiyaa Waltajjii keessatti argamu, Giincii irraa ka’uun Oromiyaa guutuu dhuunfatee muldhata. Fincilli kun kaabaa-kibba, bahaa-lixa, mandaroota fi magaalaawwan bira kutuun gandeen Oromiyaa cufa waliin gayee argama. Fincilli seena-qabeesichi kun Dhaloota Qabeetiin yoo jalqabamellee amma dargaggeeyyii fi shamarran, ijoollee fi magnuddoolee, dhiiraa-dubartii, quteebulaa fi hojjateebulaa, barataa/ barattuu fi barsiisaa/ barsiiftuu, sheekii fi qeesii, abbootii gadaa fi ayyaantuuwwan hunda nagaan nagaaf hiriirsisee ammas garuma fuulduraatti tarkaanfachaa jira. Uummanni Oromoo guddichi abbaan nagaa, nagaaf nagaan ka’ee warra nagaa booressuun kumaatamaan galaafatemee argama. Barana dhiigni Oromoo akka galaanaatti gad-lolayee, lafeen Oromoo akka qoraaniitti urreefamee jira. Kun marti Oromoon akka mirgaa fi haqa isaa isa uumaan qabuuf waltahuun tarkaanafatu taasise malee, waan tokkollee isa duubatti hin deebifne. Barana Oromoon waan sodaa jedhamu boolla qotee awwaaluun, bilisummaa fi walabummaa ofiitiif garuma fuulduraatti tarkaanfachaa jira!
Baatiiwwan saglan dabran kana keessa wanneen suukanneessoon ginni-bittee Tigraay kan Wayyaanee jedhamu uummata Oromoo irratti gara-jabeessummaa fi bineessummaan raawwate, kan lakkaawamee dhumuu miti. Barana Oromoota fi uummatoota biyyoota alaa irraa dureewwan Wayyaanee fi loltuuwwan isaanii kunneen: “namoota moo bineeyyii dhaa?”, jechuun akka qotee (jirraa) walqabatan taasisee argama. Warri Wayyaanee yaada akkanaa kanatti nama geessan jechaa dha. Oromoonni fi namoonni biroo otoo waan akkanaa wal-gaafachaa jiranuu, kunoo “hiriirri Oromiyaa guutuu” keessatti, gaafa 06. 08. 2016 fiixan bayee oole. Hiriira seena-qabeessicha kan magaalaawwan Oromiyaa 200 keessatti adeemsifame kana irratti namoota kitila (miliyoona) sadii oliitu hirmate. Hiriirri kun magaalaawwan guguddoo kanneen akka Finfinnee, Dirree Dhawaa, Adaamaa fi Jimmaa faa irraa hamma magaalaawwan xixiqoolee kanneen akka Awadaay, Dheeraa, Caancoo fi Mooyalee faa kan hammate ture. Oromoon akkanatti dursee otoo walirraa hin citin baatiiwwan sagal guutuu fincila, ittaansees gaafa tokkicha magaalaawwan 200 keessatti olka-ka’a jedhee namni yaade tokkollee hin turre. Amma karaa kanaan Oromiyaan teenya, guyyaa Bilisummaa fi walabummaa-tti dhiyaattee jirti jechuu dandeenya.
Hiriira nagaaf, Oromoon keenya nagaan buqqayee mana baye kana irratti warri nagaa Oromoo fi Oromiyaa booressuuf qawween biyya keenya qabate, guyyaa tokkicha keessatti lubbuu Oromoota 75 galaafatee jira. Kanneen kuma hedduun lakkaawaman immoo madayaanii jiru. Manneen hidhaa impaayerittii kan durii caalaa hidhamtoota Oromootiin dhipphachaa jiru. Yaadachuuf, ji’oota saglan dabran kanneen keessatti dhiigni Oromoo akka galaanaatti loloyee, lafeen dhalawwan Oromoo akka qoraaniitti hurraawee argama. Ji’oota saglan kanneen keessa dhalawwan Oromoo 750-ni faashistoota Wayyaaneetiin galaafatamani. Kan biraa hafee dubartiin Oromoo ulfi baatii saddeetii, mucaan waggaa sadiyii fi jaarsi waggaa 80 loltuu Wayyaanee kan Agaazii jedhamuun galaafatamanii jiru. Baatiiwwan saglan kanneen keessa Wayyaaneen nama hiriiraa fi fincilaaf baye callaa otoo hin taane: nama gabaadhaa galu, hamaamoota cidhaaf deemu, ijoollee horii tiksitu, daa’imman oddoo (dhayii) keessaa taphattu faa itti-dhukaasuun galaaffattee jirti. Bineessummaa fi gara-jabina dureewwanii fi loltuuwwan Wayyaanee kana arguu dhiisiitii, dubbachuufillee kan hedduu nama suukanneessu. Mee yaa Waaq ilmi namaa akkanatti gara bineensaatti of-geeddaraa? Akkanatti sammuu isaa kan Waaqni akka ittiin-yaaduuf isa badhaase kana gara horii sammu-maleeyyii tahaniitti jijjiirrataa? Amma jarreen kun akkanatti: Oromoos, Somaalees, Amaaras, Anyuwaakis, uummatoota Laga Omoo fi uummata Sidaamaa faas gorra’aa, dhiiga isaanii lolaasaa “wajjin jiraanna” nuun jedhuu?
Dur, eeyyee waggaalee 130 dura naazichi gurraachi kan Minilik Lammaffaa jedhamu, meeshaa waraanaa kan ammayyaa humnoota Oroppaa oggaa sanii: Biritaaniyaa Guddoo, Faransaa, Ixaaliyaa fi Rusiyaa irraa tuullaa-tuullaan argachuun, dabalees leenjiftoota fi gorsituuwwan Faranjii fidachuun waraana ofirraa-ittisaa Oromoon waggaalee 30 guutuu adeemsise booda biyya keenya qabachuu dandaye. San booda lafa lafee Oromoo tahe, uummata keenya irraa sarbachuun Oromoo fi uummatoota kibbaa gabbaarii taasifate. Gabbaarii fi gabrummaan obbolaa lakkuu tahani. Kan nama dhibu warri Wayyaanee kun hardhaa lafa lafee keenya tahe kana fudhachuun bulguuwwan addunyaa kanneen inbastaroota jedhamaniif hiree, kaan ofiif fudhachuun uummata keenya gabbaarummaa warra Minilik sanallee dhoowwate. Gabbaartichi durii sun lafa abbaa ofiirraa hin buqqifamuu, achuma irraa taa’etoo nafxanyooota gabbara. Amma garuu, Oromoon qawween araddaa ofirraa buqqifameeti hariyama. Kana malees, hardha laggeen, haroolee fi harawwan Oromiyaa summeeffamaa jiru. Daggallii fi bosanni Oromiyaa ciramanii mancaafamuun biyyi Abbaa Gadaa fi Haadha Siiqqee lalisaa fi jiidhaan sun gara adaala-tti (“desert”) geeddaramuuf deema. Uummanni Oromoo fi kanneen biroo isaan magaalaawwan Oromiyaa keessa jiraatan gixaananii, dhamayanii manneen isaan ijaarratan buldozaraan daakamanii argamu. Ginni-bittee Tigraay kun isaan akkanaa kanaan misooma jidha. Impaayerittii uummanni kitila 20 (20 000 000) tahuu beelaan harcawu keessatti: “guddina dhibbayyaa 11 (11%) galmeessine” jechuun addunyaa sobaa jira. Biyya warra Wayyaanee kanatti sobatu, misooma fi guddinaa tahuun dhibbayyaa hedduun guddachaa jira jechaa dha!
Uummanni Oromoo abbaan firaa fi abbaan nagaa kun daangaa ofiirra tarkaanfachuun biyya namaa hin qabanne. Mirgaa fi haqa namaa hin sarbine. Yeroo ginni-bittee Habashaa uummata Tigraay beelaan ficcisiisu san Oromoo keenya afaan ofii irraa fuudhuun waan qabuun isaan gargaaraa ture. Yommuu faashitichi Habashaa kan Mangistuu Hayila-Maaram jedhamu uummata Tigraay beelaa fi waraanaan lafarra harcaasaa: “wanni Tigraay irraa argamu chookii takkallee nuuf bituu hin dandayu” jechuun, uummata Tigraay arraba isaa addaggee saniin madeessuyyu uummanni Oromoo aariin waxalamaa waan qabuun Tigroota deegaraa ture. Maarree, hardha dubbiin garagalchoo taatee, dureewwan Tigraay waciitii itti-nyaatan caccabsaa, harka laateef san nyaachaa jiru. Obsis daangaa qabaa, uummanni Oromoo obsa-qabeessi fi abbaan keessummaa kun dhiibamee, dhiibamee hallayyaatti darbatamnaan karaa nagaatiin oljechuun baatiiwwan sagal guutuu fincilaan dachee sochoosaa jira. Qabsoo bilisummaa fi walabummaa isaa karaa nagaatiin adeemsisuun addunyaa irratti of-beeksisee argama. Qeerrolee fi qeerrantiileen Oromoo harka ishii lamaan addaa ofiirra kaawuun, qoma ofii diriirsitee qawwee agaazii dura dhaabbattee jirti. Maali Oromtittii baddaa Barentuu (Harargee) san, ishii agaazicha ishiitti afaan qawwee qabe san quba-ofii itti-qabaa: “yoo dhiira taate, lappheen tiyya kunootii xiyyiitii-tee itti-roobsi” jetteen san agarree mitii! Intala Oromoo-woo ishii muka-mooyyetiin rukuttee agaazii irraa kilaash hiikkatte san ni beeknaa mitii? Kunoo, onneen Biiftuu Hamoosaa fi onneen Warqituu Liiban faa deebiyaa jirti. Baatiiwwan saglan guutuu qabsoo isa karaa nagaa adeemsisuun biyya-lafaa irratti of-beeksifnullee, dhumaatiin namoota keenyaa inni gaafa 06. 08. 16 tahe kun, akka qabsoodhuma isa karaa nagaa callaa adeemsisuun nu hin baafne sirriitti ifa nuuf taasisee argama.
Warri Wayyaanee sammu-dhabeeyyii fi gara-bineeyyiiwwan kun dirqiidhumaan gara qabsoo hidhannootti nu dhiibaa jiru. Erga isaan qawwee fi eeboo barbaadanii sabni Oromoo kana isaan badhaasuu malee, filmaata biraa hin qabu. Kana jechuun garuu, qabsoo keenya isa karaa nagaatiin adeemsisaa jirru ni dhaabna jechuu miti. Qabsooleen karaa lamaaniin adeemsifaman kun wal-jajjabeessu malee, kan wal-laaffisanii miti. Amma uummanni Oromoo waan sodaa jedhamu san boolla qotuun awwaallatee jira. Karaa maraan walgargaaruu fi walirratti du’uuf kakuu waliif seenee jira. Addaan-qoodamuu fi walitti-ka’uu biyya irraa hariyatee argama. Maarree, amma nuti bosonaa fi daggala Oromiyaa cufa manneen hin taasifannuu-ree? Leencotaa fi qeerransoota Oromiyaa hiriyoota hin godhannuu-ree? Kakuu dhaa; laguu dhaa otoo nuti lubbuun jirruu Oromiyaan: biyyi Bakar Waaree fi biyyi Leenjisoo Diigaa, biyyi Ilaansoo Halloo fi biyyi Abbishee Garbaa, biyyi Waaqoo Guutuu fi biyyi Taaddoo Birruu, biyyi Maammoo Mazammirii fi biyyi Magarsaa Barii, biyyi Elmoo Qilxuu fi biyyi Garasuu Dhukii faa warra waayee qawwee callaa yaadaa buluu kanaan hin fudhatamu. Tokkummaa keenya alaa-manaa akka sibiilaatti cimsachaa, Oromummaa keenya akka odaatti lalifachaa, kan ammaa caalaa ijaaramnee wal-ijaaraa, hidhannee wal-hidhachiisaa karaa qabsoo bilisummaa keenyaa sirriitti qabannee garum fuulduraatti xuruurra! Akkuma jagnichi keenya Jaarraa Abbaa Gadaa jedhe san: bilisummaa fi walabummaan Oromiyaa “akka du’aa waan ooluu dandayuu mitii”, gaaraa dakaaa oljechuun haa sochoonu!
=== // ===
Taammanaa Bitimaa irraa
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- JAALALLI DHUGAAN KANAA?Dubartoota Gammachiisuuf Dhiirri Wantoota armaan gadii kana gochuu qaba jedha Obbo Gammadaa Olaanaa-Xiinxalaa, dubbisaa, waliif daddabarsaa!! - January 16, 2017
- JAALALLI DHUGAAN ISA KAMI?-AMALA moo FUULA waliin jiraatta?-Lati Hirpa Hunde - January 16, 2017
- DUBBISUUN DIRQAMA:XUMURA ABBOOTII IRREE:Gaafii Ummataa waliin Dhahanii Bira Darbuuf Yaaluun Essanuu Nama Hin Gahu!Baarentuu Gadaa Irraa/// - January 16, 2017

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Biyyootiin ISIL fi gareelee shorokeessotaatti makamuuf sochii namoota deemanii ugguruuf ykn immoo qaawwaa isaan ittiin ba’an akka dhiphhisan kan godhu murtii cimaa ture kan kaleessa darbe.
Ba’iin sagalee kennamee jedhan presizidaant Obaamaan Wixineen murtii sun sagalee deggersaa 15 argate. wixineen murtii sun “murtii 2178/bara 2014 jedhamuun sagalee guutuun raggaasisamee jira jedhan.
Wal ga’icha kan waaman akka biyyootaa fi akka hawaasa addunyaatti mul’inatti kan argamuu fi guddataa kan adeeme biyyootii kanneen biroo keessa kan jiru yaaddoo loltoonni shorokeessumman uuman wal ta’anii dura dhaabbachuuf akka ta’e presidentichi ibsaniiru.
Mariin addaa gola naga eegumsaa kan akkasii kanan waameef jedhan presidentichi
Wal ga’ii kana kan ani waamneef dhimma nagaa fi nageenyaaf sodaachisaa ta’e beeksisuuf jecha. Dhaaboliin keenya kan basaasaa akka tilmaamanitti waggoota dhiyoo keessa loltoota biyyootii alaa kuma 15 kanneen biyyoota 80 irraa ta’antu gara Syriatti imalan jedhan Obaamaan.
Heedduun isaanii dhaabolii shororkeessotaa kanneen hidhata al-Qaida qaban kan akka garee NUSRA fi ISILtti makaman. Kanneen kunis uummata Iraq fi Syriaaf sodaachisoo dha.
Muummichi minsteeraa Iraq Abadiin asitti argamuu isaaniif nan galateeffadha. Giddu galeessa bahaa fi naannolee ka biroo keessatti shororkeessitoonni kun walitti bu’iinsa kakaasaa jiru. Akkuma argaa jirru biyya dhaloota isaaniitti deebi’anii haleellaa lubbuu galaafatu geggeessuuf yaalaa jiran.
Kanaafis jedhan presidentichi ol aantummaa seeraa kan qabu murtiin seena qabeessi kun biyyootiin loltoota shororkeessotaa ijaaruu, deddeebisuu, hidhachiisuu, maallaqaan gargaaruu ittisuuf humna isanaii dadhabsiisuuf akkasumas imalaa fi sochii isaanii dhaabsisuuf shorokeessitoonni ykn gareeleen shororkeessotaa daangaa isaanii qaxxaamuranii akka hin darbine ittisuu, kanneen karaa qabiyyee isaanii darbuuf yaalan fuula murtiitti seera dhiyeessu qopheessuuf walii galaniiru.
Gama biraan immoo President Obaman Itiyoopiyaan Afriikaa keessaaa bakka ifaa jirtu ykn mul’ataa adeemaa jirtu keessaa ennaa taatu kanneen dinagdeen isaanii hatattamaan guddataa jiran keessaa tokko jedhan.
Biyyi yeroo tokko uummata ishee nyaachisuu dadhabde yeroo dhiyootti nyaataa fi humna ibsaa gara biyyootii alaatti erguu jalqabdi, galatni kan sagantaa humna ibsaa Afriikaa haa ta’u malee jedhan presidentichi.
Muummichi ministeeraa Itiyoopiyaa Haayilemaariyaam Dessaalenyis gama isaaniin yeroo ko’oommatanii jiran kanatti nu waliin wal arguu keessaniif nan galateeffadha jedhan. Hariiroo Irtiyoopiyaa fi US gidduu jiruuf kabajaa qabna. Akkuma isinuu jettan biyyi koo jijjiirama dinagdee agarsiisaa jirti. Fuula durtti tarkaanfachuuf deggersi US qabdu guddaa dha jedhaniiru.
Guddina keenyaaf dandeettiin humna nama barbaachisaa dha. Ameerikaan sagantaa eegumsa fayyaa kan akka fuula duraatti tarkaanfannu nu godhu keessatti nu gargaartee jirti.
Muummichi ministeeraa H/Mariam itti dabaluu dhaan investeroota qonnaa kan US hedduu biyya ofii keessaa kan qaban ta’uu isaaniif kunis guddina dinagdee keenyaaf bu’uura jedhanii jiran.
Nagaa fi tasgabbiin misooma gosa isa kamiifuu barbaachisaa akka ta’e beekuu dhaan hirmaannaan keenya gama kanaan wal ta’iinsi nuti agarsiisne nageenya naannoo sanaaf gumaacheera jedhan.


text:
Mootummaan Itoophiyaa haala Oromiyaa keessa jiru laalchisee ibsa kenne. Gaazexeesitootaf ibsa kana han kennan ministirri dhimmoota kominikeeshinii Itoophiyaa ,Obbo Geetaachoo Raddaa, mormiin Oromiiya keessatti ji’ota darbaan ture ittuma fufeera jechuun haala jiru han ibsuu mitti jedhan.
Mormiiwwaan master pilaaniidhan walqabatanii ta’aa turan karaa nagahaa fi naamusaan haa turu malee, dhiheenya kana garuu bifa jijjiirrachaa dhufe han jedhan ministirri kun, mormii Arsii Lixaatti akka fakkeenyaatti fudhatanii ,“Waan Arsii Lixaatti ta’e duuba han jiru yakkamtoota hamtuu ta’an - qehee dha qeeheetti deemuudhaan lubbuu namootaa balleessani,qabeenya namoota fi mootumma mancaasani - Kana birahuu darbanii manoota amantii han akka waldaa kiristaanaa fi masjiidaa barbadeesaniru,” jechuudhan dubbatan.
Kara biraatiin immoo miseensoni dhaabota siyaasaa biyya keessa jiran tokko tokkos jeequmsa uumame jedhan kana harka keesaa qabaachuu ibsaanii yeero ibsaan obbo getaachoon,
“Keessumattuu addaan baasee dubbachuudhaaf, Koongireesiin Federaalawaa Oromoo, baayinaan namoota yeeroo dheera gareewwaan shororkessumadhan bekkaman wajjiin hojjachaa turaniin guutameera. Hoggantoonni dhaaba kana karaa seeraas karaa seeraan alaas hojjachuu yaaluun irratti mullata. Fakkeenyaf mormii Shawaa Lixaatii fi Kibbaatti geggeefame irratti hoggantoonni Kongireesii Federaala Oromoo jeequmsa uumuu irratti hirmaataniru” jedhan.
Ministerri kun tarkaanfiin humnoonni mootummaa fudhatanis kan madaalli eege ta’uu isaa himanii odoo san ta’u baatee badii hammana hin jedhamnettu gaha tures jedhan.
Mormii Oromiyaa kana irratti hubaatiin namoota sivilii fi,humnoota mootummaa irra gahees koomishiinin mirga namomaa Itoophiyaa qorachaa jira, dhiheenyattis gabaaasa dhiheessa jedhaniru.
Ibsa mootummaan Itoophiyaa kenne kana laalchisee miseensi koree raawwachiistuu fi dubbii himaan Adda Bilisumma Oromoo obboo Toleeraa Adabaa ibsii mootummaadhan kenname kun gaafii haqaa ummani qabuu fi qabsoo ummanni godhachaa jiru dhoksuufi jedhan.


text:
Filannoon Senetii fi Kongireesii Amerikaa ta baranaa odoo paartii Rippaabilikaan gammachiisaa paartii Democratii ammoo yaadessuu kunoo dhuftee guyyaaa filannoo geette. Paartiin Prezdaanti Obaamaa faa eegii biyya bulchuu jalqabdee ganna lammeessoo keessa jirti, taatullee akka dura yeroo filatamanii ijoollee fi dargaggoo irraa gargaarsa guddaa argachuutti hin jiran.Maalti maal tahe? Barattuun barmusaa siyaasaa Seenaa Jimjimoo illee Chicaagoo irraa kanuma jetti. Maaliif akka tahe illee ibsiti.
Paartii Rippaabilikaanii akka amma deemuutti jirutti mohannaan Senetii fi Kongireesii Amerikaa keessatti sagalee wayyabaa qabaata, tun bulchiinsa prezdaant Obaamaa hagam jijjiirti? ka jedhuuf ka deebii kennan xiinxalaayn siyaasaa Jawaar Mohaammad ammoo "tun mootummaa humna hin qamne uuma" jedha. MP3 tuquun guutmmaa isaa dhaggeeffadhaa.


text:
WASHINGTON,DC —
Qaanqee Bara 2014 Ulfeessuuf Oli Facaasan
Addunyaan akka lamatti bara lakkahatti. Akka henna Gregoriyanii fi akka henna Juliyaan fa.Biyyiti akka Gregoriyaan lakkahatu gannii haarahii Ammajii 1 jalqabdee Muddee dhumataaf.
Gammachuu ganna haaraa, 2014 simachuuf eda halkan walqixxee jalaqban ammallee biiroo fi hujiillee cufanii itti jiran.
Sidnii haga Dubaahiitti namuu ganna haaraa kana waan hedduun simata.Kaan muuziqaa itti gadi dhiisee,sirbaa bulaa kaan qaanqee waaqa keessaa oli facaasee,kaan manneen amantii ufiitti yaahee keessa oolee bule.
New York,Amerikaatti ammoo namii miliyoona tokko caalu naannoo Time Square, qophii ganna haaraa daawwachuuf itti dhuftutti hiriira galanii qophii gammachuu seenuuf eegachaa turan.
Qophii gammachuu ta ganna haaraa New York ta baranaa, haadhaa seeraa mana murti walii galaa Amerikaa,Sonia Sotomayoritti jalqbsiise.
Warrii Nashvillee Tennesii jirulleen ganna haaraa kana muuziqaan itti bantatee lafaan dhiitaa bule.Saayistitsiootii Amerikaa fi Jappaan ta laabratootii saayinsii Addunyaa, International Space Center
baga ganna haaraa geettan jedhanii viidiyoon ergaa dhaaman.
Ergaa gammachuu bara araa 2014
Moscow,Dubai,London faalleetti warra qophii ganna haaraa tanaaf dhufee waan nyaatan qoodaa namuu gammachuun ganna haaraa simate.
Warrii Jappaanitti ganna haaraa ka milkii tolchuuf soora aaadaa isaani itti nyaate. Filippinsii bubbeen garbaa fi galanaa ji’a diqqaan duratti nama hedduu irraa fixxe taanitti ammo nama 260 qaanqee fi baaruda rasaasaa laastikii gammachuu ta waaqa keessa facaasaniin madaahe.
Kep Taawon,Afrikaa Kibbaatti ammoo perzdanatii Mandeellaa qaabachaa ganna haaraa ulfeeffatan.
Dubahiitti ammoo,qaanqee kuma 400 waaqa keessa oli facaasanii ummata gammachiisaa ganna haaraan simatan.Ganna haaraatti namuu waan hedduun ufii fi nama ufiiti waadaa gale hormaataa,bultuma,fi kaayoon jalqabata.


text:
1Nuuyyo wolqqa gidiya Xoossaassi intte qaalaa xoqqu oottidi yexxite; Yaaqooba Xoossaa sabbite. 2Yexxanau doommite; karaabiyaa baqqite; diittaaninne maazinqqiyan lo77o yettaa sissite. 3Aginai xeeriyo wode, goobanaa uttiyo wodenne ayyaana gallassan malkkataa punnite. 4Hagee Israa7eelayyo higge; Yaaqooba Xoossaappe woga. 5Gibxxe biittaa i shocido wode, Yooseefa asaayyo ha wogaa awaajjiis. Taani erenna cenggurssaa hagaadan yaagiyaagaa siyais; 6"Intte hashiyaappe toohuwaa wottaas; intte kushiyaa keshiyaappe shemppissaas. 7Intte metuwaa wode tana xeesideta; xeesin inttena ashshaas; taani dadaa giddon geemmidosaappe intteyyo allaas. Mariiba giyo pulttuwaa matan taani inttena paaccaas. 8Ta asau, taani inttena seeriyoogaa siyite; hai Israa7eelatoo, ezggeerekketii! 9Intte giddon allaga xoossi de7oppo; hara xoossaayyo goinnoppite. 10Taani, GODAA intte Xoossaa, inttena Gibxxe biittaappe kessada ehiidaagaa. Ne doonaa keehi hangga; taani nena tuxxada barssana. 11"SHin ta asati ta qaalaa siyibookkona; Israa7eelati taayyo azazettibookkona. 12Hegaa gishshau, taani eti bantta qofaa kaallana mala, eenenna wozanaayyo aattada immaas. 13Ta asai taayyo siyidaakko, Israa7eelati ta ogiyaa kaallidaakko. 14Taani eta morkkiyaa eesuwan xoonana shin; eta baarigaaraatu bolli ta kushiyaa wottana shin. 15GODAA ixxiyaageeti a sinttan hokkana shin, eta qixaateenne merinaassa gidana shin. 16Taani inttena lo77o gisttiyaa mizana shin; qassi eessaa shuchchaa kooppuwaappe kalissana shin" yaagees.
Copyright
Learn More


text:
Dilbata kaleessaa walakkeessi halkanii ga’uuf daqiiqaa 25 wayita hafu uummati prezidaant Obaman oduu uummati america waggoota kudhan ta’uuf eegaa turan ifa taasisan.
President Obaman akka jedhanitti hoogganaa al-Qaidaa fi shororkeessaa lubbuu uummata kurna kumaan laka’amuuf itti gaafatamaa ta’e Osamaa Bin Laadeen duula American geggeessiteen ajjeefamuu isaa uummata Amerikaa fi kan addunyaaf nan labsa jedhan.
Osamaa bin ldeen Fulbaana 11, bara 2001 erga haleellaa al-Qaidaan uummata Amerikaa irraan ga’een namoonni kuma sadii ol ta’ani dhumanii as shororkeessaa akkaan barbaadamu ture.
Mr. Obamaan akka jedhanitti bin Laandeen eessa akka jiru odeeffannoon kan isaan dhaqqabe baatii Hagayya darbee ture. Hoogganaan shororkeessotaa kun keellaa Abbottabad Paakistaan keessa jiru keessa dhokatee ture.
Torban darbes Osamaa bin Laaden qabamee fuula murtiitti akka dhiyaatu ajajauu isaanii presidentichi beeksisan.
Mr. Obamaan akka jedhanitti gurmuu lammiiwwan Amerikaa xiqqootu dilbata darbe keellaa sana seenuun duula kana geggeesse.
Dukaasi erga geggeessamee booda Osama bin Ladeeniin ajjeesanii reeffa isaa fuudhan.
Al Qaidaan United States irratti haleellaa oofu kan itti fufu ta’uu isaa fi uummati Amerikaa dammaqinaan akka turu prezidentichi akeekkachiisaniiru


text:
1Yooseefa zaretuppe, Minaase na7aa Maakiira na7aa Gala7aade yaratu halaqati Muusekkonne Israa7eelatu yaratu halaqatukko yiidosona. 2Eti yiidi, "Nu godau, Israa7eela asaayyo biittaa saaman shaakkada immana mala, GODAI nena azaziis; qassi GODAI nu ishaa Xalofihaada laataa a macca naatuyyo neeni immana mala, nena azaziis. 3Leemisuwau eti hara zare gidiya Israa7eela asa gelikko, eta laatai nu aawatu laataappe ekettidi, eti geliyo zariyaayyo gujettees. Hegaa gishshau, nuuyyo saaman imettida laatai paccana. 4Qassi Israa7eelatuyyo Ishatamantto Laittaa Baalai gakkiyo wode, eta laatai eti geliyo asa zariyaayyo gujettees; eta laatai nu aawatu zariyaa laataappe paccana" yaagiis. 5Hegaappe guyyiyan, GODAA qaalaadan, Muusee Israa7eelata hagaadan yaagidi azaziis; "Yooseefa zareti giyoogee likke. 6GODAI Xalofihaada macca naatubaa azazidoogee hagaa; eti bantta dosido azinaa gelanau danddayoosona; shin bantta aawaa zariyaappe gidanau koshshees. 7Israa7eelatu laatai issi zariyaappe hara zariyau aadhdhoppo; Israa7eela ubbai ba maizza aawatu zaree laattido biittaa minttidi oiqqo. 8Israa7eela asaa giddon ai zareppe gidinkka, biitta laattiya macca na7i ubbi, Israa7eeli ubbi ba maizza aawatu laataa laattana mala, a ba aawaa zare gidiya asa gelu. 9Hegaadan hanidi, laatai issi zariyaappe hara zariyau mulekka aadhdhennan de7ana. Hegaa gishshau, Israa7eela ubbai ba maizza aawatu zaree laattido biittaa minttidi oiqqo" yaagiis. 10Yaagin Xalofihaada macca naati GODAI Muusa azazidoogaadan oottidosona. 11Xalofihaada macca naati, Maahilo, Tirxxo, Hoogilo, Milkkonne No7o geetettiyaageeti, bantta aawaa ishanttu naata gelidosona. 12Eti Yooseefa na7aa Minaase naatu zariyaa giddon azinaa gelidosona; gelin eta laatai eta aawaa zariyaunne yarau attiis. 13Yarkkoppe hefinttaara, Yorddaanoosa SHaafaa matan de7iya Moo7aaba Dembban Muuse baggaara GODAI Israa7eela asaa azazido higgetinne wogati hageeta.
Copyright
Learn More


text:
1Lēyyē, mbo ng'eetaabiya, ng'ālyoo ake subak :nyi: ābērē kiikiineetaak wōlēē /kiibuurtooy /sikiing'ereech Yēyiintēēt ānku wuu nyooto wōlēē ōbuurtooy. Kunyi, nanyuun kiikāloonē kēēmwoowook ām kaayneetaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu kule, otas taay oyey kuu nyooto miisin. 2Ōnkētē ng'aleek choo kikiiboorwook :acheek kubununēē kāāmuukēywēēkaab Mokoryoontēēt Yēēsu. 3Mākyook :Yēyiin kule ōtililiitu ānku -mōōmārtootē. 4Māchāktōōs kōōnkētē :murēno ake tukul ām akweek wōlēē yibtooy koorkēēnyii ām kēēlto nyēē tiliil ānku bo koonyit, 5mēēbērē ām keel nyēbo muchas kuu bichoo -mēēnkētē Yēyiin. 6Ām ng'ālyoo nyēē wuu nyiitēnyi, māmāchāksē kumii :chii nyēē imuuchē kukustoochi ng'eetaab kaamet nto kwoolāk. Kisimkēēmwoowook ng'aleechu ankisimkiitaayeenaak kule mākōōng'woonchi :Yēyiin biiko choo yēyē rōkōsiitēnyi. 7Kimākuurēēch: Yēyiin kule subākēēmārtootē, nteenee māchē kule kiibuur kāāburto nyēē tiliil. 8Kunyoo nanyuun lēyyē, yoo ōtāyē kāānēētēywēēchu mēēbērē kootay chii, nteenee ku kootay Yēyiin nyoo kōōnook Tāmirmiryēēnyii. 9Nto nanyuun ng'ālyoo kurubta keey āk chamateetaab mbo ng'eetaabiya, māmāchāktōōs kēēsirwook kiy, kuuyu kiikooneetaak :Yēyiin ōchoomtōōsii. 10Ānkyōōbuur :nkakweek kuu nyooto ōchāmē mbo ng'eetaabiya tukul choo mii yēēmēētaab Maaketoonnya. Kunyoo, lēyyē, mbo ng'eetaabiya, kēēsoomook kule ōchoomtōōsii miisin. 11Okas kule ōbuurē ām kaalyeet, ānkōōyēyē yiisyēēng'woong' nkit ānkōō-āmē kiyēē kōōbirtēē nkuruukwook kuu yooto kisimkēēmwoowook. 12Mākukoonyitook mbo :biiko choo mēēbērē iyēnchinē Mokoryoontēēnyoo āmāmii :kiy nyēē botwook, yoo kōōbuur kuu nyiitēnyi. 13Lēyyē mbo ng'eetaabiya, kēēmāchē ōnkēt manta kurubta keey ākoo biiko choo kiikubēk simōōmēēsyē kuu biiko choo māboonto kiyēē ikēnēē keey. 14Kēēchāmtooy kule kiikume :Yēēsu ankung'eetee meet. Kunyoo, kēēchāmtooy kule makoong'eetee :Yēyiin meet biiko choo kiikubēk kuu yoo kiing'ēētēē Yēēsu. 15Kāānēētēywēēkaab Mokoryoontēēt :chu chēē kēēmwoowook: Acheek choo kēēsobchootiin ām bēsyōōnoo chōōnii :Mokoryoontēēt mēēbērē +makiintooy ām choo kiikubēk. 16Mākuwookyi :malayikeet nyēē wōō barak /ankeekuut aryeembuutaab Yēyiin. Yooto nanyuun mākuchōōnēē :Mokoryoontēēt Kaab Yēyiin. Mākung'ēētyo kurook :biikaab Kiriistō choo kiikubēk, kusobcho. 17Nto kāākuyityo, +/mākiiruruuchēēch acheek choo tākēēsobchootiin kēētuuyē āk bichooto keebe wōliin mii :boolteet kēēyēmē āk Mokoryoontēēt ām barak. Kuchakee yooto nanyuun +mākēēboontē keey Mokoryoontēēt ākookoy. 18Kunyoo, ii, lēyyē, ōtitiirēē keey ng'aleechu.
Copyright
Learn More


text:
1GODAI Siinaa Deriyaa bollan Muuseera haasayido wode de7iya Aaroonanne Muuse keettaa asai hagaappe kaallidi xaafettidaagaa. 2Aaroona attuma naatu sunttai bairai Nadaaba, Abiiha, El77aazaranne Itaamaara. 3He Aaroona attuma naati ubbai qeese gididi oottanau tiyettidi sunttettidosona. 4SHin eta giddoppe Nadaabinne Abiihu Siinaa Bazzuwan GODAI azazibeenna tamaa yarshshidi, GODAA sinttan haiqqidosona; etau na7i baawa. Hegaa gishshau, eta aawai Aarooni paxa de7ido laitta ubban El77aazaranne Itaamaara xalaalai qeese gididi oottidosona. 5GODAI Muusa hagaadan yaagiis; 6"Leewata haa ekkada ya; ehaada qeesiyaa Aaroona maaddana mala, eta a sintti shiishsha. 7Eti Aaroonaunne Israa7eela maabarau ubbau Xoossaa Dunkkaaniyaa sinttan dumma dumma oosuwaa oottona. 8Eti Xoossaa Dunkkaaniyan de7iya miishsha ubbaa aawatettaa ekkona; ekkidi Israa7eela asaa gishshaa Xoossaa Dunkkaaniyan ooso ubbaa eti oottona. 9Neeni Leewata Aaroonanne a attuma naata maaddanaadan suntta; eti Israa7eela giddoppe muleera Aaroonayyo imettidosona. 10Aaroonanne a attuma naata qeese oottada suntta. Etappe hara asi ooninne Xoossaa Dunkkaaniyaakko shiiqikko, haiqqo" yaagiis. 11Qassi GODAI Muusa hagaadan yaagiis; 12"Taani Israa7eelatu maccaasai baira yeliyo attuma naatu ubbaa gishshaa Israa7eelatu giddoppe Leewata ekkaas. Leewati tabaa; 13aissi giikko, baira yelettida ubbai tabaa. Taani Gibxxe biittan baira yelettidabaa ubbaa worido gallassan, Israa7eelatun baira yelettidabaa ubbaa, asa gidin, mehe gidin, taayyo dummayaas; eti tabaa gidana. Taani GODAATTENNEE" yaagiis. 14Qassikka GODAI Muusa Siinaa Bazzuwan, 15"Neeni Leewata eta so asan asaaninne eta yaran yaran qooda; yelettoosappe issi aginanne hegaappe bollaara de7iya attumaageeta ubbaa qooda" yaagiis. 16Yaagin GODAI azazidoogaadan, Muusee eta qoodiis. 17Leewa attuma naati Gershshoona, Qahaatanne Maraara. 18Gershshoona attuma naati Liibinanne SHim77a. 19Qahaata attuma naati Amiraama, Yixihaara, Kebroonanne Uzzi7eela. 20Maraara attuma naati qassi Maahilanne Musha. Leewatu maizza aawati hageeta. 21Liibina yaratinne SHim77a yarati Gershshoona zareta. 22Etappe qoodin, yelettoosappe issi aginanne hegaappe bollaara de7iya attumaageeti muleera 7,500. 23Gershshoona yarati Xoossaa Dunkkaaniyaappe guyye arggo baggaara dunkkaanoosona. 24Gershshoona yaratu so asaa halaqai Laa7eela na7aa Eliyasaafa. 25Gershshoona yarati Xoossaa Dunkkaaniyaa, Dunkkaaniyaa kammiyoobata geliyoosa magalashuwaa, 26dabaabaa magalashota, Xoossaa Dunkkaaniyaanne yarshshiyoosaa yuushuwan de7iya dabaabaa geliyoosan magalashuwaa, wodorotanne eta go77aara gaittiyaabata ubbabaa aawatettaa ekkoosona. 27Amiraama yarati, Yixihaara yarati, Kebroona yaratinne Uzzi7eela yarati Qahaata zareta. 28Yelettoosappe issi aginanne hegaappe bollaara de7iya attumaageeti muleera 8,600. Qahaata yarati Xoossaa Dunkkaaniyaa aawatettaa ekkoosona. 29Qahaata yarati Xoossaa Dunkkaaniyaappe tohossa baggaara dunkkaanoosona. 30Qahaata yaratu so asaa halaqai Uzzi7eela na7aa Elxxaafaana. 31Eti Taabootaa, xaraphpheezaa, xomppiyaa wottiyo ballaa, yarshshiyoosaa, ixaanaa cuwayiyo saaxiniyaa, oottiyo wode go7ettiyo Xoossaa Dunkkaaniyaa miishshata, magalashuwaanne eta go77aara gaittiyaabata ubbabaa aawatettaa ekkoosona. 32Leewatu halaqatu halaqai qeesiyaa Aaroona na7aa El77aazara; Geeshsha Sohuwaa aawatiyaageetu bolli i sunttettiis. 33Maahila yaratinne Musha yarati Maraara zareta. 34Etappe qoodin, yelettoosappe issi aginanne hegaappe bollaara de7iya attumaageeti muleera 6,200. 35Maraara yaratu so asaa halaqai Abihaila na7aa Xurii7eela. Maraara yarati Xoossaa Dunkkaaniyaappe huuphessa baggaara dunkkaanoosona. 36Maraara yarati Dunkkaaniyaa xagaageta, hiraqota, tuussata, gedeta, he oosuwaassi koshshiya miishshata ubbaanne eta go77aara gaittiyaabata ubbaa aawatettaa ekkoosona. 37Hegaa bollikka gujjidi, yuushuwan de7iya dabaabaa tuussatanne eta gedeta, xishetanne wodorota aawatettaa ekkoosona. 38Qassi Xoossaa Dunkkaaniyaappe sintta arshsho baggaara Muusee, Aarooninne a attuma naati dunkkaanoosona. Eti Israa7eelatu gishshaa Xoossaa Dunkkaane giddon oottiyo oosuwaa aawatettaa ekkoosona. Hara asi Xoossaa Dunkkaaniyaakko shiiqikko, haiqqo. 39GODAI azazin, Muuseenne Aarooni qoodido attuma Leewati, yelettoosappe issi aginanne hegaappe bollaara de7iya attumaageeti muleera 22,000. 40GODAI Muusa, "Israa7eelatu baira attuma naata, yelettoosappe issi aginanne hegaappe bollaara de7iyaageeta ubbaa qooda; qoodada eta sunttaa xaafa. 41Israa7eelatun baira yelettida ubbaa gishshaa Leewata taayyo ekka; qassi Israa7eelatu mehiyan baira yelettida ubbaa gishshaa Leewatu mehiyaa taayyo ekka. Taani GODAATTENNEE" yaagiis. 42Yaagin Muusee GODAI a azazidoogaadan, Israa7eelatun baira yelettida ubbaa qoodiis. 43Yelettoosappe issi aginanne hegaappe bollaara de7iya baira yelettida attumaageeti, sunttaikka xaafettidoogeeti muleera 22,273. 44GODAI Muusa qassikka hagaadan yaagiis; 45"Leewata Israa7eela attumaageetu ubbaa gishshaa ekka; Leewatu meheta Israa7eelatu mehetu gishshaa ekka; Leewati tabaa gidana. Taani GODAATTENNEE. 46Leewatu qoodaappe dariya 273 baira gididi yelettida Israa7eela attuma naata wozanau, 47issuwaassi issuwaassi ichchashu xaqara biraa Xoossaa Dunkkaaniyan eriyo meezaanaa likkiyan ekka. 48Palahida Israa7eelata woziyo he miishshaa Aaroonayyoonne a attuma naatuyyo imma" yaagiis. 49Yaagin Muusee, Leewatun wozettidaageetuppe palahidaageeta woziyo miishshaa shiishshiis. 50Baira yelettida Israa7eelatuppe 1,365 xaqara biraa Xoossaa Dunkkaaniyan eriyo meezaanaa likkiyan i shiishshiis; 51shiishshidi GODAI azazido azazuwaadan, Muusee woziyo miishshaa Aaroonayyoonne a attuma naatuyyo immiis.
Copyright
Learn More


text:
Preziodaantonni Raashiyaa fi Tarkii, Ambaasaddarri Raashiyaa ka biyya Tarkii kaleessa ajjeeesamuun, hariiroo biyyoota lamaan gidduu irratti akka miidhaa hin qabaanne walii-galanii jiran.
Akka dhaabbatni Oduu Faransaay gabaasetti --- hoogganoonni biyyoota lameenii eega telefoonaan mari’atanii booda, “Dhimmoota Raashiyaa wajjiin waliif-tumsinu, ka bal’ataa deemaa jiru – keessumaa ka Siiriyaa keessaa irratti akka miidhaa hin qabaanne, Mr. Puutiin wajjiin hubannaa wal-fakkaataa qabna.” – jedhu – Prezidaantiin Tarkii – Resep Xayyib Erdogaan.
Har’a, magaalaa Moskoo keessatti immoo, ministaroonni dhimma alaa biyyoota lameenii – fakkii Ambaasaddaricha, kaleessa, Tarkii keessatti, dhukaasa poolisii hojii irraa boqonnaa irra tureen ajjeesamanii, kan Andree Kaarloov irra bissii abaaboo ka’anii jiran.
Poolisiin Tarkii Ambaasaddaricha ajjeese, haleellaa Raashiyaan Siiriyaa keessatti geggeessaa jirtu mormuun ta’uun beekamee jira.


text:
Mormiin Oromiyaa keessaa torbanneen sadi’ii oliif geggeessamaa turee fi tarkaanfiin humnoota motummaatiin fudhatamu, har’a illee bakkawwan adda addaatti akka itti fufe dubbatu hoogganoonni paartii mormituu fi jirattoonni. Yunivarsitii Amboo mooraa Awaaroo fi Yunivarsitii Wallaggaa keessatti, aangawootatu humnootii waraanaa waamee barattoota irratti miidhaa geessisaa jira jedhu barattonnii fi jiraattonni. Prezidaantiin Yunivarsitii Amboo Dr. Mitikkuu Teessoo mooraa Awaaroo keessatti ta’e kan jedhame “waan tokko hin beeku“ jedhan.
Gama biraatiin, Godinaa Horroo Guduruu Wallaggaa aanaa Guduruu, magaalaa Kombolchaa keessatti, barattoonni gam tokkoon nu reebaa gama kaaniin baradhaa jechuun wal duukaa hin deemu jechuun gaaffii dhiheessuun dhaga’amee jira.


text:
Genzebee Dibaabaa,atileetii Itoophiyaa ganna 24. Ilmaan Obboo Dibaabaa Qananii fiigichaan addunyaa moohan keessaa tokko.Metirii 1500,3000 fa moohuun beekamti.
Dorgommii Kamisa dabre (Wacabajjii 11,2015) Osloo Noorweyitti dorgomanillee isiitti moo’e.Utaalchii,fiigichii isii maan fakkaata?Warrii yoo isiin dorgommii adunyaatti fiiddu arge maan jedha?Dhibaa Guyyoo
yoo Ganzabeen dorgommii km Oslootti dorgomte ittuma dhiyaatee arge keessaa tokko:
“Akka nama qilleensa gubbaa cehuu kaan ceeti. Fiigichii isii maan fakkaata jennaan, “fiigichi isii guchii ceetu fakkaata…miilii lafa hanqatee quba miilaatiin lafa tuxxi malee waan dhugumaan lafa irra ejjattu hin fakkaattu.”
Tana malee akka jecha Dhibaatti Ganzabeen,“nama dhugumana qilleensa gubbaa loou fakkaatti.”
Yoo atileetotii Itoophiyaa dorgommii biyya alaa dhufan nama hedduutti bahee simata.Kaan biyya isii, kaan naannoo isii,kaan ammoo saba isii faarsa.
Faaruun tun akka jecha Hayilu Kitaabaa,ka ufillee istaadiyoomi Bishleeti, Oslo, Noorwey dhaqee dorgommi Ganzabee laale jedhetti,“ummatii Oromoo bara baraan aadaa godhatee bahee isaan deeggara.Hamileen isaan achitti argatan waan diqqaadhaa miti.”
Hayiluun sirbaan beekama.Ispoorti tama jaalatta jennaan cufaa hinuma jaaldhaa hojjaa gabaadhabdhee malee silaa hinuma fiigaa jedha.
Kubbaa Miilaa
Dorgommi Kubbaa Miilaa Waancaa Addunyaa Ijoollee ganna 20 gadii U20,New Zelanditti itti jiranii biyya saddeettan walti hafuuf deeman keessaa afur qaata beekaman; Biraazili,Maalii,Serbiyaa fi Senegal.
Taphii kun guyyaa shaniin duubatti dhumata. Biyya 24 magalaa New Zelaadni torba keessatti taphachuutti jiraa marroo 48 taphatanii goolii 134 gale.
Dorgommi Kubba Miilaa Waancaa Addunyaa Nadheenii Kanadaatti itti jiranii torbaan lammeesso keessa jiran. Biyya 24 tapachuutti jiraa marroo 24 tapahtanii goolii 74 gale.
Tapha torbaan lamaatti goolii hedduutti gale ; Jermeniin Kooti Divoori 10-0, Kameroon Ekuwaador 6-0,Siwizeralandi 10-1, moohachaa walumattu goolii 74 galte.
Wxabajjii 15,2015 Taaylandi Jermenii,kootidivor Norwey, Nezeralandi Kanadaa, Chaayinaa fi New Zilanditti taphata.


text:
Dhukkuboota Gama To’achuun Carraaqiin Mootummotaa Murtessaa Dha
Ulfaa fi da’uumsa waliin wal qabatee addunyaa irratti waggaa waggaan dubartonni kuma 300 fi kuma 60n kan du’an ta’uun gabaasameera.Duuti dubartoota ulfaa kun irra hedduun biyyoota Afrikaa uuffee sahaaraa gadii keessatti ta’uu kan ibsame yoo ta’u, gumiin walii galaa kan Tokk Mootummotaa New Yoork keessatti gaggeefamaa jiru tajaajiila ulfa hin barbaadamne ittisuun itti danda’amu dubartoota miliyoona dhibba heddu dhaqqabsisuuf haala itti danda’amu irratti mari’ataa jira.
Jaarmayaan fayyaa addunyaa ykn WHO..n mala itti gatii salphaan dhukkuboota nama irraa namatti hin dabarre wal’anuun itti danda’amu irratti ibsa baasee jira.
Dhukkuboota nama irraa namatti hin dabarree garuu wal’ansi isaanii gatii guddaa nama baasisu kan akka kaansarii, dhukkuba sukkaaraa, dhukkuba onnee maqaa dhahame. Haala dinagdee kufaa jiruun Yeroo ammaa dhukkuboota akkasiif wal’ansa argachuun maallaqqa guddaa gaafata, Kanaaf jecha uummanni miliyoona hedduun waggaa waggaan hiyyumaaf saaxilama.
Daayreekterri jaarmayaa fayyaa addunyaa margaret Chaan hogganonni addunyaa kanneen gumii Tokk mootummotaa irratti hirmaatan hatattamaan waan qabatamaa akka murtessan
gaafatan.Rakko dhukkubonni daddarbaan gesisaa jiran dhaabsisuuf hogganonii fi kabajamtonni walgahii kana irratti argamtan, aangoo qabdu.Dhukkubootuma rakko geesisan kana dhaabsisuufis dandeetti qabdu jedhan Chaan.
Gabaasaa Guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa


text:
1Hegaappe guyyiyan, Muusee asaa hagaadan yaagiis; "Ha77ikka Israa7eela asau, intte de7uwan de7anaadaaninne GODAI, intte maizza aawatu Xoossai, intteyyo immiyo biittaa intte laattanaadan, taani inttena tamaarissiyo awaajuwaanne higgiyaa siyitenne oottite. 2Taani inttena azaziyo GODAA intte Xoossaa azazuwaa naagiteppe attin, a bolli ainne gujjoppite; qassi appe ainne pacissoppite. 3Pa7oora Deriyaa bollan GODAI oottidobaa intte intte aifiyan be7ideta; GODAI intte Xoossai Pa7ooran de7iya Ba7aalassi goinnidaageeta ubbaa intte giddoppe xaissiis. 4SHin intte GODAASSI, intte Xoossaassi, ammanettido gishshau, hachchi gakkanaashin ubbaikka de7uwan de7eeta. 5"Be7ite, intte laattanau geliyo biittan oottana mala, GODAI, ta Xoossai tana azazidoogaadan, awaajuwaanne higgiyaa taani inttena tamaarissaas. 6Intte eta naagitenne oottite; hegaa intte oottikko, intte ai keena aadhdhida eranchchakkonne hara asai inttena be7ana. Eti ha awaajuwaabaa siyiyo wode, 'Tumukka ha gita kawotettai aadhdhida eranchchanne akeekanchcha kawotetta' yaagana. 7"Nuuni a xeesiyo wode audenne, GODAI nu Xoossai nuuyyo mata gidiyoogaadan, mata xoossi ayyo de7iyo ai wolqqaama kawotetti de7ii? 8Taani hachchi intte sinttan wottiyo ha higge ubbaadan xillo gidida awaajoinne higgee de7iyo hara ai gita kawotetti de7ii? 9"Simmi intte de7iyo laitta ubban ha intte be7idobaa ubbaa dogennaadaaninne intte huuphiyaappe xaissennaadan naagettite; intte naatanne intte naatu naata tamaarissite. 10Siinaa Deriyaa bollan GODAA intte Xoossaa sinttan intte eqqido wode, GODAI tana, 'Ha sa7an de7ido wode ubban, eti taayyo yayyiyoogaa tamaaranaadaaninne bantta naatakka hegaa tamaarissanaadan, taani ta qaalaa eta sissana mala, asaa taakko shiishsha' giidoogaa hassayite. 11"He wode intte shiiqidi deriyaa xaphon eqqideta; saluwaayyo giddo ginaa gakkanaashin, he deriyaa bollan tamai eexxees; he deriyaa xaphoi sakkana xumaaninne shaaran goozetti uttiis. 12GODAIKKA tamaa gidoppe intteyyo haasayiis; haasayin intte a cenggurssaa siyidetappe attin, a be7ibeekketa. 13Intte oottanaadan i inttena azazido ba maachchaa intteyyo yootiis; hegeetikka Tammu Azazota. I eta naa77u masettida shuchchatu bolli xaafiis. 14Intte laattanau biyo biittan oottanaadan, awaajuwaanne higgiyaa inttena tamaarissana mala, GODAI tana he wode azaziis. 15"GODAI Siinaa Deriyaa bollan tamaa gidoppe intteyyo haasayido gallassi, intte a be7ibeenna gishshau, keehippe naagettite. 16Attuma woikko macca meran oosettidabaa gidin, 17sa7an de7iya do7a ubbaa leemiso gidin, salo gufantton paalliya kafo ubbaa leemiso gidin, 18sa7aa bollan qaaxxiyaabatu leemiso gidin, biittaappekka garssaara haattaa giddon de7iya moliyaa leemiso gidinkka, intte tunennaadan masettidabaa intteyyo xoossa oottidi goinnoppite. 19Qassi saluwaa pude xeellidi, GODAI intte Xoossai saloppe garssaara de7iya kawotettatussi ubbaassi immido awaa, aginaa, xoolinttetanne saluwaa meretata ubbaa be7idi, intte etassi goinnidi, balennaadan naagettite. 20SHin GODAI inttena hachchi intte gidiyoogaadan, baayyo dummatida asa oottanau birata cooce mala gidiya Gibxxeppe kessidi ehiis. 21"Qassi intte gaasuwan GODAI tana hanqqettiis; hanqqettidi taani Yorddaanoosa pinnennaadaaninne, GODAI, intte Xoossai, laata oottidi intteyyo immiyo lo77o biittaa taani gelennaadan caaqqiis. 22Hegaa gishshau, taani Yorddaanoosa SHaafaa pinnennan ha biittan haiqqana; shin intte pinnidi, he lo77o biittaa laatteeta. 23Hegaa gishshau, GODAI intte Xoossai inttenaara maacettido maachchaa dogoppite. Qassi GODAI intte Xoossai inttena oottoppite giido ai meran masettida misiliyaa gidikkonne intteyyo eeqa oottennaadan naagettite. 24Aissi giikko, GODAI intte Xoossai miya tamanne qanaatiya Xoossaa. 25"Intte naatanne, naatu naata yelidi he biittan adussa wodiyaa de7iyo wode, ai meran gidikkonne masettida misiliyau goinnidi tunikko, qassi GODAA intte Xoossaa hanqqetissanau a sinttan iitabaa oottikko, 26intte Yorddaanoosa SHaafaa pinnidi laattanau biyo biittaappe issoinne attennan, elle xayanaagau, taani intte bollan hachchi saluwaanne sa7aa markkayais. Intte muleerakka xayanaappe attin, he biittan adussa wodiyaa de7ekketa. 27GODAI inttena hara asaa giddon laalana; he inttena i laaliyo kawotettatu giddon intte qoodai guutta gidana. 28Hegan intte mittaappenne shuchchaappe asa kushiyan giigida be7enna, siyenna, meennanne singgenna xoossatussi goinnana. 29SHin hegan de7iiddi, intte GODAA, intte Xoossaa koyana; intte a intte kumetta wozanaappenne intte kumetta shemppuwaappe koyikko demmana. 30Ha ubba metuwaa giddon intte un77ettidi de7idi, wodiyaa wurssettan GODAAKKO, intte Xoossaakko, intte simmananne a qaalaayyookka azazettana. 31GODAI intte Xoossai maarotettan kumida Xoossaa gidiyo gishshau, i inttena aggenna; woikko xaissenna; intte aawatussi i caaqqido maachchaakka dogenna. 32"GODAI biittan asa medhdhido gallassaappe doommidi, intteppe kase aadhdhida wodiyaa ane qorite; hagaa mala gitabai mulekka hani eriyaakko woi siyetti eriyaakko, saluwaayyo ha gaxaappe ya gaxaa gakkanaashin ane oichchite. 33Tamaa lacuwaa giddoora GODAI haasayin siyidi, intte xayennan de7uwan de7idoogaadan, GODAI haasayin siyidi, de7uwan de7ida hara asi de7ii? 34Woikko GODAI intte Xoossai intte xeellishin, Gibxxe biittan intteyyo oottidoogaadan, paaciyan, malaatan, maalaalissiyaaban, olan wolqqaama kushiyaaninne micettida qesiyan, qassi gita yashshan hara kawotettaa giddo gelidi, issi kawotettaa baayyo ekkanau baaxetida hara xoossi de7ii? 35GODAI Xoossaa gidiyoogaa intte erana mala, hegaa i inttena bessiis; appe attin hari baawa. 36I inttena tamaarissanau koyido gishshau, ba cenggurssaa saluwaappe inttena sissiis. Qassi ha sa7an ba gita tamaa inttena bessiis; he tamaa giddoppe intte a qaalaa siyideta. 37I hegaa oottidoogee intte aawata siiqidoogaappe denddidaagan, etappe guyyiyan yelettiya eta zareta doorido gishshaassa. Qassi inttenakka Gibxxeppe ba gita wolqqan kessido gishshaassa. 38Hachchi intte be7iyoogaadan, inttena gelissanaunne eta biittaa intteyyo laata oottidi immanau, intteppe dariyaanne wolqqaamiya kawotettata intte sinttappe yedettiis. 39"Simmi yaakko, bolla saluwan gidin, garssa sa7an gidin, GODAI Xoossaa gidiyoogaa erite; intte wozanankka wottite; hara xoossi baawa. 40Hegaa gishshau, intteyyoonne intteppe guyyiyan intte naatuyyo ubbabai lo77o gidanaadan, qassi GODAI intte Xoossai intteyyo merinau immiyo biittan intte baree aduqqanaadan, taani hachchi inttena azaziyo awaajuwaanne higgiyaa naagite" yaagiis. 41Hegaappe guyyiyan, Muusee Yorddaanoosa hefinttan arshsho baggaara heezzu katamata dummayiis. 42Hegaa i dummayidoogee kase morkketetti bainnan de7ishin, erennan, ba shooruwaa worida asi yaa baqatanaassa. He katamatuppe issuwau baqatidi, he bitanee ba shemppuwaa ashshanau danddayees. 43Hegaa gishshau, Roobeela zariyau bazzon xoqqasan de7iya Beexera katamaa, Gaada zariyau Gala7aaden de7iya Raamootanne Minaase zariyau Baasaanen de7iya Golaana katamata dummayiis. 44Muusee Israa7eela asaayyo immido GODAA higgee hagaa. 45Ha wogaa, awaajuwaanne higgiyaa eti Gibxxeppe kiyidi, Beeti-Pa7oora katamaa sinttan de7iya, Yorddaanoosappe arshsho baggaara de7iya wombban de7ishin, etau immiis. He sohoi Haseboonan uttidi Amoore haariya Kawuwaa Sihoona biittaa giddoona. Muuseenne Israa7eela asai Gibxxeppe kiyido wode, Sihoona olidi xoonidosona. 47He wode eti a biittaanne Baasaane Kawuwaa Ooga biittaa, hegeekka qassi Yorddaanoosappe arshsho baggaara de7iya naa77u Amoore kawotu biittaa laattidosona. 48He biittai Arnnoona SHaafaa doonan de7iya Aaro7era katamaappe biidi, Siriyoone Deriyaa gakkees; he Siriyoone geetetti xeesettiya deree Hermmoone giyo deriyaa. 49Qassikka he biittai Yorddaanoosappe arshsho baggaara de7iya Aaraba biittaa ubbaa ekkidi biidi, Pisgga Deriyaa xaphon de7iya Haiquwaa Abbaa gakkees.
Copyright
Learn More


text:
WASHINGTON,DC —
Atileeti Qananiisaa Baqqalee maratoonii Paaris 2:05:06tti rekordii haaraan moo'e
Obboleessii Taarikuu Beqqelee,atileeti Qananiisaa Beqqelee eegii maratoonii dorgomuu jalqabee akkanuma moo’uma dhufee kaan guuruma guuree badhaasa warqii 23 qaba, dorgommii Paarisi irralleetti tokkoo dabalatee warqii tuulachumatti jira.
Atileetiin ganna 31 kun miilii bitaachii dhibamee haga ganna diqqaa tokkoo dorgommii irraa miila dhaabatee amma itti deebi’e.
Qananiisaan dorgommii 42 IAAF Ebala 05,2014 Faransaay,Paarisitti qopheesse Schneider Electric Marathon de Paris
tana 2:05:06
moo’e.
Dorgommii namii haga kuma 50 tahu itti dorgomuuf karaatti baafate tun tana wliin 38essoo. Fiiguma fiiganii karaa km 27 fiiganii jennaan Qananiisaan keessaa kahe.Isaa fi Taammirataati Tolaa qofatti walti hafe.
Isallee bira dabree moo’e.Qananiisaan rekodii haaraa tana ta bara 2012 keessa atileetii Keenyaa Stanley Biwotitti 2:05:12 caalee moo’e.
Seenaan addunyaatti namii akka Qananiisaa kana km 42 tana ariifatee moo’e addunyaa tana irraayyuu nama jaha.Sunuu namaii ganna 30 oli ka km 42 tana akkanatti moo’e dhibiin hin jiru.Qananiisaan nama ganna 31ti.
Namii Qananiisaatti aanee lammeessoo tahe ammo atileetuma Itoophiyaa Limenih Getachew 2:06:49 gale.Sadeessoon Luca Kanda atileeetii Keenyaa 2:08:02 moo’e.
Gama dubraatiin atileetii Keenyaa Flomena Cheyech 2:22:44 tokkeessoo,Yebrqual Melesee 2:26:21 lammeessoo fi Zemzem Ahmed ammoo 2:29:35tti sadeessoo taate.


text:
Nama dhukkuba Sombaan qabame irratti qorannaa arifachisaa kan daqiiqaa 100 qofa fudhatu gaggeessuun mala dhukkubichi jiraachu fi jiraachu dhaba isaa baruun itti danda’amu kan argate tahuu Jaarmayaa Fayyaa Adunyaa(WHO)n beeksisee jira.
Jarmayaa kana irraa Mario Raviglione akka jedhanti,qorannaan haaraan kun argamuun namoota dhukkuba sombaa irra dawaan fayyuu dadhaban kanneen miliyoona heddu ta’aniif abdii waggoota darban 20 ykn 30 keessatti hin argamiin kenna.
WHO keessatti kutaa dhukkuba somabaa irrati hojjatuuf ka qindeessaa ta’an Dr.Karin Weyer akka dubbataniitti, biyyonni Afrikaa hangi tokko meeshaa haaraa kanaan qorannoo gaggeessu jalqabanii jiru.Biyya dhukkubi HIV/AIDS itti hammaatu kan akka Afrikaa kibbaa keessatti, namonni dafanii dhukkuba sombaan qabamuu isaanii baranii dawaa fudhachuu waan jalqabaniif, lakkofsii namoota du’anii gad cabuu danda’ee jira jedhu, Dr.Weyer
Karoorri jiru meeshaan kun biyyoota kan biroo kan akka Lesootoo, Itiyoophiyaa, Swazilaand fi Ugaandaa akka hedduminaan dhaqqabu gochuu dha.
Meeshaa haaraan kun dhuma irratti, biyyoota adunyaa dhukkuba sombaan akka hamaatti midhaman 27 keessatti raabsamuuf jira.
Gama kaaniin immoo talaaliin farra dhukkuba Busaa haaraa kan dhukkubichi Tiruu namaa otuu hin seeniin dura ittisuu danda’u hojjachuuf, gamtaan tokko carraaqaa jira.Jaarmayaan fayyaa adunyaa akka tilmaameetti bara 2008 keessa, adunyaa irratti namoonni miliyoona 200 fi miliyoona 47 dhukkuba Busaan kan qabaman yoo ta’u Afrikaa keessatti immoo dhukkuba kanaan seekondii 45 keessatti daa’ima tokkoo tu du’a.
Bokee ykn Biinniin dhukkuba Busaa daddabrsituu yeroo nama hidditu, dhukkuba kana hidda dhiigaa namaa namaatti naquun sana booda dhukkubichi tiruu lixa.Akka Tiruu hin seenne ittisuun danda’amnaan, dhukkubichi lafa itti wal horuu dhabee dhukkuba ta’uu hin danda’u, kanaaf iddoon itti ittifamuu qabu ituu tiruu hin seeniin dura ta’uu qaba jedhu hayyonni saayinsii.
Tallaalii haaraa hojjatame kun dargagoota Afrikaa kanneen biyyoota Afrikaa Uffee Sahaaraa gadii keessa jiran kuma 16 irratti yaalamee, dhibba irraa harka 50 bu'aa quubsaa argamsiisee jira.Biyyoota Afrikaa kanneen Uffee Saharaa gadii, sababaa dhukkuba Busaan dinagdeen isaanii laamsha’eef talaaliin haaraan kun dhukkuba kana dursee ittisuun, lubbuun namoota 900 silaa waggaa waggaatti dhumuu male tajaajiila fayyaa fi dinagdee akka argatu gargaara jedha akeeki jiru..
Tallaaliin dhukkuba Busaa ittisuuf kennamu kun,akkuma talaaliwwan ka biroo da’immaniif erga dhalatanii booda kennamanitti kennamuufiif jira.
MP3 tuquun guutummaa gabaasaa kanaa dhaggefadhaa.


text:
1Qassikka GODAI, "Inttenoo, Biniyaama asatoo, intte shemppuwaa ashshanau baqatite! Yerusalaameppe kiyite! Taqo7a kataman malkkataa punnite! Beeti-Hakkareema giyoosan malaataa bessite! Aissi giikko, huuphessa baggappe iitabainne hanttaara bashshai yaana hanees. 2Taani lo77iyaanne ufaissiya Xiyoone katamata xaissana. 3Morkketi henttanchchatudan bantta wudiyaa ekkidi, a bolli yaana. Yiidi a yuushuwan bantta dunkkaaniyaa dunkkaanana; bantta wudiyaanne bantta sohuwan sohuwan heemmana. 4Eti issoi issuwaa, 'Yerusalaameera olettanau giigite! Denddite! Ane nuuni a seeta gallassi oloos. SHin aayye7ana! Sa7ai qammees; omarssaa kuwai aduqqi aduqqi bees. 5Hegaa gishshau, denddite! Denddidi ane qamma oloos; olidi a qatuwaa laaloos' yaagidi maqettoosona" yaagees. 6Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; "Mittata qanxxite. Yerusalaame gimbbiyaa lanqqen biittaa dooridi diddiqite. He kataman naaqoi kumido gishshau, i qaxxayettanau bessees. 7Ollai ba haattaa pulttiyoogaadan, ikka ba iitatettaa pulttees. Makkalabainne bashshabai a giddon siyettees. Muletoo a sahoinne masunttai ta sinttan beettees. 8Nenoo Yerusalaamee, taani nena seeriyoogaa ekka. Ekkennan ixxikko, taani neeppe shaahettananne ne biittaa issi asinne de7enna baadine biitta kessana" yaagees. 9Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; "Woiniyaa teeraa poshiliyoogaadan, Israa7eela asaa atettata loittidi poshilite. Woiniyaa teeraa qoriya asadan, intte kushiyaa daashshatu giddo naa77anttuwaakka yeddite" yaagees. 10Taani oossi odooshsha? Oona seerooshsha? Ooni siyanddeeshsha? Be7ite, eti siyenna mala, eta haittai baretti uttiis. Be7ite, GODAA qaalai etayyo qilliicciyoobaa gidiis; eti an ufaittokkona. 11Hegaa gishshau, GODAA hanqqoi tanan kumi uttiis. Taani ha hanqquwaa teqqanau danddayikke. Yaatin, GODAI tana hagaadan yaagees; "Ta hanqquwaa ogiyan de7iya naatu bollinne shiiqida yelaga asaa bolli tiga. Maccaasiyookka azinaakka, ceeggi wurida asaakka i ekki baana. 12Taani he biittan de7iyaageetu bolli ta kushiyaa yeddiyo wode, eta keettati, eta goshshaarakka eta maccaasaarakka ubbai haratuyyo imettana" yaagees. 13Qassikka GODAI hagaadan yaagees; "Guuttaikka gitaikka ubbai woriyaa maanau yiiqetees. Hananabaa yootiyaageetikka qeesetikka ubbai asa cimmoosona. 14Ta asaa masunttaa sakkennabaa giidi, guutta xaliyaa wottoosona. Saroi bainnan, 'Saro; saro!' yaagoosona. 15Ha sheneyiya oosuwaa oottidi, eti yeellatidonaa? CHii, eti mulekka yeellatibookkona. Eti yeelli aibakkokka erokkona. Hegaa gishshau, etikka kunddidaageetu giddon kunddana. Taani eta qaxxayiyo wode, eta kaushshana" yaagees. 16GODAI hagaadan yaagees; "Ogiyan eqqidi xeellite; beni loossoti de7iyoosaa oichchite. 'Lo77o ogee awan de7ii?' yaagidi oichchitenne an hemettite. Yaatidi intteyyo shemppi ekkite. Yaagin intte, 'Nuuni he ogiyan hemettokko!' yaagideta. 17Taani naagiyaageeta intte bolli sunttada, 'Malkkatai punettiyo wode siyite!' yaagada odaas. SHin intte, 'Nuuni siyokko' yaagideta. 18"Hegaa gishshau, kawotettatoo, siyite! Maabaratoo, taani ta asaa oottiyoobaa erite! 19Sa7an de7iya asatoo, hagaa siyite! Taani eta iita qofaa gishshau, iitabaa ha asaa bolli ehais. Aissi giikko, eti ta qaalaa siyennan ixxidosona; ta higgiyaakka oli bayidosona. 20Saaba giyo biittaappe yiida ixaani woikko haaho biittaappe yiida sawiya qimamee tau aissee? Intte xuuggiyo yarshshoikka ekettenna. Intte yarshshoi tana ufaissenna" yaagees. 21Hegaa gishshau, GODAI hagaadan yaagees; "Be7ite, taani ha asaa sinttan xubeta wottana. Wottin aawatinne naati issippe etan xubettana. SHoorotinne laggeti xayana" yaagees. 22Qassikka GODAI hagaadan yaagees; "Be7ite, huuphessa bagga biittaappe olanchchati woraajjoosona; issi gita kawotettai sa7aa gaxaappe denddiis. 23Eti wonddafiyaanne tooraa oiqqidosona. Eti qareti bainnaageetanne yeddi maarennaageeta. Eti bantta paran piriixiyo wode, abbai guummiyoogaadan guummoosona. Inttenoo, Xiyoone katamaa asatoo, eti inttena olanau issi asadan salppidosona" yaagees. 24Nuuni he oduwaa siyin, nu kushee hilssi giis. Maccaasiyo maaretai oiqqiyoogaadan, nuna metoi un77iis. 25SHooqaa kiyoppite; ogiyaarakka hemettoppite. Aissi giikko, morkkee bisuwaa oiqqiis; yaara haarakka daganttiyaabai de7ees. 26Hai ta asau, waaruwaa maayidi, bidinttan gonddorettite; ba mexi issi na7aassi yeekkiyaabaadan misho yeehuwaa yeekkite. Aissi giikko, xaissiyaagee akeekennan de7ishin, nu bolli yaana. 27GODAI Ermmaasa hagaadan yaagees; "Ermmaasaa, neeni eta ogiyaa xomoosana malanne paaccana mala, taani nena birataa paacciya asa kessaas; ta asaakka paacettiya birataa kessaas. 28Eti ubbai zigiri yuuyiya, odin ekkenna makkalanchcha. Eti nahaasenne birata; eti ubbaikka mooruwaa oottoosona. 29Birataa bollan de7iya kinssaa xuuggidi geeshshana mala, womppiinai wolqqappe womppiinettiis. SHin geeshshanau waayido waayee ubbaikka mela; ta asaa giddon de7iya iitati kichchibookkona. 30GODAI eta oli aggido gishshau, eti Olettida Biraa geetettoosona" yaagees.
Copyright
Learn More


text:
Haata’u malee, waantonni yeroo mara ganama ganama raawwannu guyyaa keenya guutuusaa ifaa akka hin-taane gochuuf human qabu.
Amaloonni gaarii hin-taane ganama ganama raawwannus baramaa deemanii jireenya keenya irratti dhibbaa mataa isaanii uumu.
Itti aansuun dogoggoroota shan ganama ganama yeroo maraa raawwannu ilaalla.
1. Miira gaarii hin-taaneen irribaa ka’uu
Al tokko tokko sagalee nama jeequun yookiin haala mijataa hin-ta’iniin irribaa ka’uu hambisuun hin-danda’amu.
Namoonni rakkoo ganamaan dammaquu qaban bilbila nama dammaqsu fayyadamuunsaanii furmaata akka hin-taane himama.
Sagaleen nama jeequ kun miira ganamaa dukkaneessuu danda’a.
Irribaa erga dammaqanii booda sireerra gagalagaluu manna ka’uun miirri gaariin akka nutti dhaga’amu akka godhudha kan himamu.
Namoonni bilbiloota sagalee qabaniin yeroo malee dammaqan muuziqaa jaallatan dhaggeeffataa irriba gabaabaa yookaan ‘naappii’ fudhachuun miira kana keessaa ba’uuf isaan gargaara.
2. Jarjaruu
Ganamaan waa’ee jireenya keenya guyyaa jarjaruun sammuun keenya hojilee guyyicha keessatti hojjatu sirriitti akka hin-hojjenne godha.
Kanaafis samuun keenya hojilee salphaa fi yeroo fudhatan irratti qofa xiyyeeffata.
Kanaafis gara hojiitti qajeeluu keenyaan dura daqiiqaa 30 dura sireerraa ka’uun qophaa’uun waantota oolmaa keenyatti raawwannu bifa gaariin akka xumurru gargaara.
3. Ciree Utaaluu
Kun yeroo baay’ee kan mudatu yeroo jarjarru yoo ta’u, namoonni tokko tokko sababoota gara-garaan ciree hin-nyaatani.
Faayidaa ciree hubachuu dhabiisaanii fi ulfaatina qaamaa hir’isuu sababa jedhuun namoonni tokko tokko ganamaan shaayii fi buna dhuguu gahaa taasisanii fudhatu.
Bunni hangam amala nama dadammaqsuu haa qabaatuyyuu malee qaami keenya hanga barbaadu humna akka argattu hin-dandeessisu.
Kanaafis kuduraawwan, nyaatawwan Kaartboohaayidireetii fi Pirootiinii qaban ganamaan fudhachuun guyyaa gaarii akka qabaannu akkasumas hojii keenyaan akka milkoofnu gargaara.
4. Kallattiin hojiitti seenuu
Baay’een keenya hojii erga dhaqneen booda yookiin irribaa erga kaaneen booda jalqabatti kan raawwannu ergaawwan ergaman ilaaluu, maamiltoota keenyaa bilbila bilbiluu yookaan hojiilee guyyaa sanaan dura hojjataman keessatti qaawwaalee mul’atan guutuuf fiiguudha.
Ganamaan kallattiidhaan ofii keenya hojiitti bobbaasuun gaarii ta’us, yeroo itti tasgabboofnu , of ilaallu waan hin-qabaanneef milkaa’ina yeroo dheeraa keenyaa irratti dhiibbaa mataa isaa uuma.
Ganama kallattiin hojiitti osoo hin-seenin dura ofii keenya yeroo itti-dhaggeeffannu yookiin sochiidhaanis ta’e kaaniin ofii keenya kan itti boqochiifnu yeroo ofii kennuun barbaachisaadha.
Kunis hojii keenya xiyyeeffannoo fi si’aa’ina guutuun raawwachuuf nu gargaara.
5. Hojiiwwan ciccimoo tursuu
Ganamaan hojii tokko wayita jalqabnu dhumaarratti hojjachuu kan feenu isa rakkisaadha.
Haata’u malee ganamaan hojilee bay’ee ciccimoodha jennu hojjachuun hojilee kaan guyyaa guutuu si’a’ina fi cimina guutuun akka hojjannu gargaara.
Tokkoon tokkoon keenya yeroo mara ganama gaarii qabaanna jechuun hin-danda’amu. Hundi keenya amaloota gaarii hin-taane ganamaa wal-fakkaataa qabna jechuus miti.
Haata’u malee hundi keenya guyyaa gaarii akka qabaannu miirri keenya ganamaa murteessaa waan ta’eef ganama keenya amaloota asiin olitti tarreeffaman irraa of qusachuun yoo jalqabne jireenya keenyatti milkaa’oo ta’uu nidandeenya.
Amaloota gaarii hin-taane asiin olitti eeraman balleessuuf rakkisaa ta’us abdii kutachuu manna kallattiiwwan furmaataa gara-garaa kaa’uun irra deddeebi’uun yaaluun bu’aa gaarii argamsiisa.
Madda: http://time.com/


text:
Beelli Gaanfa Afriikaa Utuu Wal Hin Ga'in Haa Birmannu Jedhu Arjoomtoonni
Ameerikaan gargaarsi namoomaa garee shororkeessotaa kan akka al shabab harka akka hin seenne jaarmayaalee gargaarsaa irra keessee kan turte uggura hojii cimaa laafisuu ishee bulchiinsi Obama beksiisee jira.
Al Qaida waliin hidhata qaba jedhamuun toora dhaaba tika nageenyaa US irra kan kaa’ame al shabab naanolee Somalia inni to’atu keessatti kan hojjetamu hojiin gargaarsa raabsuu ulaagaalee guutuu qabu cimaatu tolfameefii ture.
Ameerikaan Waggaa bajataa kana qofaatti gargaarsa namummaaf kan oolu doolaara miliyoona 459 gumaachiteetti.
Ityioopia, Somalia, Keniya fi Jibuutii keessaa uummata miliyoona 12 ol ta’u miidhaan irra ga’uu isaa jarmoliin gargaarsaa ibsaniiru. MP3 tuquun gabaasa guutuu dhaggeeffadhaa.


text:
Guyyaan AIDs addunya torban darbe yaadatamee oole. Itiyoopiyaa keessatti immoo guyyaan kun dilbata darbe bakka dhibeen HIV AIDS keessatti hammaatee jiru Gambeela keessatti dilbata darbe yaadatamee oole.
Sababaan kun ta’eefis uummata naannoo jiraatuuf dadammaqiinsaa fi gorsa kennuuf akka ta’e directorri ol aanaa waajjira ittisaa fi to’annoo HIV AIDS fedeeraalaa obbo Birhaanuu Fayyisaa ibsaniiru.
Yeroo ammaa biyyattii keessaa dhukkuba kanaan haaraa qabamuun dhibbaa irraa harka sagaltamaan kan gad bu’e ta’uu isaa kan ibsan obbo Birhaanuun dhaloota viresii HIV irraa walaba ta’e qabaachuuf galma TM bara 2030 lafa kaa’ate biras ni geenya jedhan. Gorsii fi dadammaqiinsi kennamu jijjiirraa amalaa waan fideef faca’inni dhibee kanaa akkaan gad bu’ee jira, kanneen viresii kana waliin jiraataniifis raabsiin dawaas sirriitti geggeeffamaa waan jiruuf haala gaariin sochiin godhamaa jiraachuu isaa dubbataniiru.
Gama kaaniin Akaadaamiin saayinsii kan Itiyoophiyaa fi waldaan eegumsa fayyaa Itiyophiyaa turban darbe dhukkuba Ibolaa kan ilaaleen uumamnni hubannaa qabi akka guddisuuf jecha marii barnootaa tokko gaggeessanii jiru. Qaama hawaasaa adda addaa irraa namoonni walitti qabaman kun dhukkuba Ibolaa kan ilaaleen hubannaa argatan gara naannoo irraa dhufaniitti deebi’anii uummata akka barsisaniif yaadamee ta’uun ibsamee jira.


text:
WASHINGTON,DC —
Addunyana barbaada xuyyuura Maleezhiyaa badee dhaban kana itti wal gargaarumatti jirti
Eegii badee torbaan sadii haga hardhallee asi copxee isaallee hin agarre.Caacabii dhiyoo tana garba keessaa guuranii addunyaan walti kullfiteelleen ka isaatii miti.Booying M370-770,xuyyuura geejjiba Maleezhiyaa ka lafaa dhaban kaan ammallee barbaadumatti jiran.
Akka bulchootii Awustiraaliyaa jedhanitti xuyyuura kana arguun jajjabduu tahuutti jirti.
Ministerii hajaja waraana Awustiraliya ka durii Angus Houston-illeen
caaccaba xuyyuura kanaa garba Indii gama tokkoon keessa barbaaduutti jiran jedha.
"Ogeeyyoota addunyaa keessatti beekamana ka hojjatoota Awustiraaliyaa waliin hojjatan qamna.Hujii akka malee jajjabduuti, taatullee ittuma jirra.”
Xuyyuurii geejjibaa kun eegii biyyaa isaatii ka’ee adoo saatii tokkollee hin gahinuu dhabanii.Odeeffannoon dhumaa paayleettiin isaanii warra lafa jiru waliin dabarse "Daandii Qilleensa Xuyyuura Maleezhiyaa 370,” jetti.
Barbaada kana biyya gara garaatti itti wal gargaaree garba keessa soquutti jira.


text:
Waa’ee Sagantaa Niyuuklilaraa Iraan irratti wiizerlaand, magaalaa Laawusen keessatti kanneen guyyota saddeetiif mar’ataa turan jilloonni Iraanii fi ka gurmuun biyyoota Humna-qabeeyyii Addunyaa irraa murtiilee ijoo ta’an irratti walii-galanii jiran.
Hooggantuun imaammata alaa Gamtaa Awuroopaa, Federikaa Mogeriinii Har’a ibsa kennaniin Waxabajjii soddomatti walii-galtee xumuraa irra ga’uuf ka bu’ura ta’u murtiin cimaan lafa kaayamee jira.
Moogeriiniin akka jedhanitti walii-galtee ammaa kun sochiilee hojii Niyuukilaraa Iraan daangessee, warshaa Niyuukilaraa ishees guutummaa biyyattii keessatti ka Naataanz tokkicha taaisa.
Kun eega hojii irra oolfamee raggaasisamee booda, Gamtaan Awurooppaa fi Yunaayitid Isteets immoo, ugguraalee dinagee Iraan irra kaa’anii turan mara irraa kaasuuf jiran.
Prezidaantiin Iraan, Hasan Ruhaanii fi Ministarri Dhimma-alaa Yunaayitid Isteets, Joon Keeriin gam agama isaaniin Twiiterii irratti ergaa barreessaniin dhuguma walii-galteen eegalaa tolfamuu mirkaneessanii jiran.


text:
1Asai ba metuwaayyo GODAA bolli zuuzummiis; eti zuuzummishin GODAI siyidi, hanqquwaa eexxi kiyiis. Yaatin GODAA tamai eta gidduwan eexxidi, eti dunkkaanidosaayyo issi issi gaxaa baggaa miis. 2Yaatin asai Muuseyyo waassin, Muusee GODAA woossiis. Woossin tamai to7iis. 3GODAA tamai eta gidduwan eexxido gishshau, he sohoi Tabi7eera geetetti xeesettiis. 4Israa7eelatuura de7iya dumma dumma dere asai hara qumaa keehi amottiis. Israa7eela asaikka qassi hagaadan yaagidi yeehuwaa doommiis; "Laa nuuni asho auppe demmanee? 5Nuuni Gibxxe biittan miishsha qanxxennan coo miyo moliyaa hassayeettees; qassi qayye miyo paranjja leehiyaa, zolddo leehe milatiya mal77iya haattai kumido meelooniyaa, adussa paranjja sunkkuruutuwaanne tuummuwaa hassayeettees. 6SHin ha77i nu qooree gorddettiis; nu aifeekka ha mannaappe attin, harabaa ainne be7enna" yaagidosona. 7Mannai deebbuwaa aifiyaa milatees; a merai booxxiya adil77e ciishshaa milatees. 8Asai yuuyi yuuyi a qorees; qoridi woxan gaaccees, woikko udulan caddees; eti a otuwan penttissidi, bashiyan komppoosona. I zaitiyan munaqqidi uukkido oittaadan mal77ees. 9Qammi dunkkaanidosan xaazai wodhdhiyo wode, mannai aara wodhdhees. 10Asai ba dunkkaaniyaa penggen penggen yeekkishin, Muusee siyiis. GODAA hanqqoi eexxi kiyido gishshau, Muusee un77ettiis. 11Hegaa gishshau, Muusee GODAA hagaadan yaagidi oichchiis; "Neeni ta bolli ne ashkkaraa bolli aissi ha metuwaa ehaadii? Neeni tanan aissi ufaittabeikkii? Neeni ha asaa ubbaa toohuwaa ta bolli aissi wottadii? 12Ha asaa ubbaa taani shahaaridanaayye? Woikko eta taani yelidanaa? 'Neeni eta maizza aawatuyyo, "Taani intteyyo immana" gaada caaqqido biittaa gattanaassi, naata dichchiyaara xanttiyo na7aa ba qesiyan idimmiyoogaadan, neeni eta ne qesiyan idimma' yaagada taayyo aissi yootai? 13Ha asau ubbau taani asho auppe demmanee? Eti tana, 'Miyo asho nuuyyo imma' yaagidi yeekkoosona. 14Taani ha asaa ubbaa tarkka tookkana danddayikke; toohoi tau keehi deexxees. 15Simmi neeni tana hagaadan metootanaadan oottanaagaappe taayyo qarettada tana ha77i wora baya; yaatikko, taani metuwaappe shemppana" yaagiis. 16GODAI Muusa, "Israa7eela cimatuppe kaalettiyaageetanne halaqata gidiya, neeni eriyo laappun tammu cimata taayyo shiishsha; eti nenaara yan eqqana mala, Xoossaa Dunkkaaniyaakko, eta neeni eha. 17Taani duge wodhdhada nenaara yan haasayana; taani nenan de7iya Ayyaanaappe ekkada, he Ayyaanaa eta bolli wottana. Neeni nerkka tookkenna mala, eti asaa toohuwaa tookkidi, nena maaddana. 18"Neeni asaassi hagaadan gaada yoota, 'Wonttoyyo inttena geeshshite; yaatidi intte ashuwaa maana. Intte, "Laa nuuni asho auppe demmanee? Nuuyyo Gibxxe biittan sa7ai lo77o shin!" yaagidi yeekkidoogaa GODAI siyiis. GODAI ashuwaa ha77i intteyyo immana; immin intte maana. 19Intte gidduwan de7iya GODAA intte karido gishshaunne intte, "Nuuni Gibxxe biittaappe aissi kiyidonii?" yaagidi a sinttan yeekkido gishshau, intte issi gallassa, woikko naa77u gallassa, woikko ichchashu gallassa, woikko tammu gallassa, woikko laatamu gallassa xalaalaa asho meekketa; shin intteyyo siiriyaara kiyana gakkanaassi, inttena salettana gakkanaassi, issi agina kumettaa intte asho maana' yaaga" yaagiis. 21SHin Muusee GODAA, "Be7a, taani usuppun xeetu sha7u tohuwaasaa gidduwan de7ais; neeni, 'Issi agina kumettaa eti maanau etayyo taani asho immana' gaasa. 22Miizzaa wudiyaanne dorssaa wudiyaa etau shukkin kalissanee? Abban de7iya mole ubbaa shiishshiyaaba gidiyaakko, etayyo gidanee?" yaagiis. 23Yaagin GODAI Muusa, "GODAA kushee qantteeyye? Taani neeyyo giyoobai tumakkonne worddokko neeni ha77i be7ana" yaagiis. 24Yaagin Muusee kare kiyidi, GODAI giidobaa asaayyo yootiis. I Israa7eela cimatuppe laappun tammu asaa shiishshidi, Xoossaa Dunkkaaniyaa yuushuwan essiis. 25Essin GODAI shaaran duge wodhdhidi, aara haasayiis; yaatidi a bollan de7iya Ayyaanaappe ekkidi, he laappun tammu cimatu bolli wottiis. Ayyaanai eta bollan shemppido wode, eti hananabaa yootidosona. SHin hegaappe guyyiyan, zaarettidi hananabaa yootibookkona. 26He laappun tammu cimatuura mazggafan xaafettida asati Elddaadanne Medaada giyo naa77ati dunkkaanidosan attidosona; attidi Xoossaa Dunkkaaniyaakko yibookkona; shin eta bollikka Ayyaanai wodhdhin, dunkkaanidosan hananabaa yootidosona. 27Issi wodallai woxxi yiidi, Muusa, "Elddaadinne Medaadi dunkkaanidosan hananabaa yootoosona" yaagidi yootiis. 28Yootin ba yelagatettaappe doommidi, Muusa maaddiya Nawe na7ai Yaasu Muusa, "Ta godau Muusee, neeni eta teqqa" yaagiis. 29SHin Muusee a, "Ta gishshataa ne mishettai? GODAA asai ubbai hananabaa yootiyaabaanne GODAI ba Ayyaanaa eta bolli wottiyaaba gideerenneeshsha!" yaagiis. 30Hegaappe guyyiyan, Muuseenne Israa7eela cimati dunkkaanidosaa simmidosona. 31Hegaappe guyyiyan, GODAI carkkuwaa denttin, abbaa baggappe kuraachchuwaa asai dunkkaanidosaa ubbaa yuushuwaakko carkkoi ehiis; ehin he kafoti sa7aa doonaara biittaappe pude naa77u wara keenan paallidosona. Paalli yiidi eti dunkkaanidosaa ubbaappe gaxaara, issi gallassa oge keenaa sa7an uttidosona. 32He gallassa ubban, he qamma ubbaaninne wonttetta gallassa ubban asai kare kiyidi, ha kuraachchota oiqqidi shiishshiis; etappe ooninne issi sha7u kilo giraameppe guuttaa shiishshibeenna. Eti hegaappe guyyiyan, dunkkaanidosaa yuusho ubban melissanau miccidosona. 33SHin ashoi biron eta achchan de7ishin, eti coommidi mittennan de7ishin, GODAA hanqqoi asaa bolli eexxi kiyiis; yaatin GODAI asaa wolqqaama boshan shociis. 34Yaatin he sohoi Amuwaa Duufuwaa geetetti sunttettiis; aissi giikko, ashuwaa amottida asaa eti he sohuwan moogidosona. 35Asai hegaappe denddidi Haxeroota giyoosaa biidi, yan dunkkaaniis.
Copyright
Learn More


text:
Dhaabbanni Firiidam Haawus (Freedom House) jedhammu, han mirgi dhala nama akka fooya'uu fi dimookraasiin akka baballaatu gochuu irratti hojjachuuf hundeeffame. Dhaabbanni kun oggaa oggaadhan dhimma piresii fi gaazexesootaa irratti gabaasa qorannoo irratti hundaahe baasa. Gabaasa haala bara 2015 laalchise harra baaseen oggoota 12 darban keessaa barrengaddan yeroo haalli piresii fi miidiyaa itti hamaate jedha. Mootummoonni dhiibaa siyaasa , yakkamtoonni fi shororkeessitoonni immoo waallaansoo humna ofii jabeesuudha godhaniin sab-quunamtiilee fi hojjatoota ukkaamsuu irratti waan bobba'aniif, bara darbee kana halli miidiyaa walabaa akka malee hammaatera.
Siiriyaan barana biyya dhiibbaan piresii itti hamaate; gabaasnni harra bahe kun, CPJ ( dhaabata Mirga gaazexeesootaati falmuudhaa dhabbate) ragaa godhatee hoo xinnaate gaazexeesoonni 14 bara 2015 Siiriyaa keessatti ajeefamuu isaanii dubbata.
Dhiibaanii fi sodaachisoon gaazexeesota irraa akka addunyaatti gahaa jiru hojii isaan dhowwuu fi warri jabinaan, hojjatanii hojii isaanii hawaasa keessaa bahaniif addunyaadhan gahan garuu "lubbuu isaanii rakkoodha saaxilanitti" jedha Firiidam Haawus.
Gazexessitoota Faransaay , barruulee kaartuunii hojjachaa turan 8 Amajii 2015 akkataan itti ajjeefaman, biyyota walaba jedhaman keesaattu gaazexeesoonni eessumaattu hojii hojjataniin harka yakkamtootaa galuu akka danda'anis yaadachiisa.
Gaazexeesoonin biyyoota Bahaa fi Kibba Afrikaa dhiibaa mootummaan irran gahuu akkasumas, jeequmsa achi jiruu irraa han ka'e rakkoo guddaadha saaxilaamaa jiranchus ibsa gabaasichi. Biyyoota gaazexeesitoonni haala siyaasaatin waalqabatee seeraa adda ta'en itti gaafataman keessaa Itoophiyaa, Ugaandaa, Taanzaaniyaa fi Keeniyaan eeramaniiru.
Gabaasni Firiidam Haawus han bara barana , biyyoota Giddu-galeessa Bahaa fi Turkiittis ukkamsaan piresii hammaatera jedha. Biyyoota kana keessatti gaazexeessonni, karaa tokkoo motummaan karaa biraammoo milishoonni asiif achi isaan harkisaatii, mirga walabaan hojii ogummaa isaani hin hojjanee ta'aniiru jedha.
Karaa biraatin, Chaaynaatti, hojjiwwan miidiyaa keessumattuu han intarneetii irratti bahan, dhimmaa halaa qilleensaa fi diinagdee irratti xiyyeefatan, mootummadhan gulaalaman; kunis gaazexeesota mirga dhabsiisera jedha gabaasichi.
Dhaabbata Firiidam Haawusti Daayreektariin dhimma qorannoo mirga miidiyaa walaabaa addunyaa, fi gabaasa bara baranaa kana han bareessite Jeenifar Duunhaam, dhiibban miidiyaa fi gaazexeessoota irratti biyyoota Gaafa Afrikaa han akka Eertiraa, Sumaalee fi Itoophiyaa keessatti foyyee hin agariisne jedhan. Gabaastuun Raadiyoo Sagalee Ameerikaa, Salem Salamon hala Itiyoophiyaa keessaa gaafii isaan gafatee Addee Jeenifar oggaa deebisan, "Akkuma beektu amma mootumman dhimmoota mormii Oromiyaati fi soochiilee mootumman hin deggaree irratti xiyyeeffata. Keessumatuu mormii Oromiyaatin walqabatee sochii sab-qunnamtii hawaasummaa jiru hin jaalanne, ukkamsaa jira. Kunimmoo waan nama dinquu miti, haraas miti. Mootummaan Itoophiyaa lammiwwan biyyatti akka odeeffannoo hin arganee cimeet hojjata, torra intarneeti namni hundi akka hin arganees akkasuma" jedhan.
Jenifer dabaluudhaniis seerii shororkeessummaa falmuufi jettee Itoophiyaan baaste, han gaazexeesot ittin himachuudha fayyadamaa jirtu sababa hawaasnni addunyaa dhibbaa irratti gochuu dhiiseef, biyyoonni ollaa Itoophiyaa han akka Taanzaaniyaas seera akkasii baasanii gaazexeessota hidhaatii jiraachuu dubbatan.
Gabaasnni kun "akka addunyaatti namoonnii harki 46 miidiyaa walabaa hin argatan, odeeffannon isaan argatan han mootumman gulaalu" jedha.
Bara darbee, jechuniis bara 2015, biyyootaa mirgi miidiyaa itti hammaate keessaa Baanglaadhiish, Turkii, Buruundii, Faransaay, Seerbiyaa, Yaman, Masrii, Makadooniyaa, fi Zumbaabeen keessa jiran. Biyyoonii 10 han halli kunn itti hammatuu kessaa immoo Syiriyaa, Kuubaa, Kooriyaan Kaabaa fi Ertiraan maqaa dhahamaniiru.


text:
Sanbata Fuulbaana 3 bara 2016 manni hidhaa Qilinxoo ibiddaan gubachuu isaa irraa kan ka’e hidhamtoonni 23 lubbuun darbuu isaa fi polisootaa fi hidhamtoonni kannen biroon waluumaa gala 9 wal’ansa fayyaa argachuu isaanii mootummaan Itiyoophiyaa ibsee jira. Maatiwwan hidhamtootaa garuu mootummaan haala uumamee kana kan ilaaleen ibsa nu kenne tokko hin jiru, kanneen hidhamanii turan eessa buutee isaanii hin dhabne jedhu. Mootummaan gama isaan haala jiru qoratanii ibsa kennuuf yeroo gaafatan . Kanaafis Obsaan eegaa jedhe. Maatiin attamiin callifnee teenya jechuun manneen hidhaa fi Hospitaaloota adda addaa dhaquun deebii tokko dhaban gaaffii keenyaaf deebii kennuu miti nu hin gaafatinaa jechuun nu dorsisuu nu hidhuuf gamuu jedhan.
Waa’ee hidhamtootaa kan ilaaleen heeraa fi seera Itiyoophiyaa keessa kan walii galaan ka’ame jira kan jedhan yunivarsitii Meelbarn kan Awustraaliyaa keessatti hayyuu seeraa kan ta’an Dr. Xaggaayee Araarsaa seerri addunyaas seera lafa kaa’e qaba jedhu. Mootummaan Itiyoophiyaa garuu faallaa seera addunyaa hojjataa jira akkasumas kan ofii baase illee kabajuu hin dandeenye jedhan.


text:
Gaazexeessaa gaazexaa dhuunfaa Itiyoopiyaa Iskindir Naggaa polisoota meeshaa waraanaa hidhatantu torban darbe magaalaa Finfinnee walakkeessatti konkolaataa irraa utaaluu dhaan butanii rurrukutaa gara waajjira guddoo kan polisiitti nageessan jedha.
Sa’aatii lamaaf to’annaa jala wayita ooletti itti aanaa komiishinira polsisii kan eenyummaa isaanii kan ofi hin ibsine garuu hojiin isaa hookkara kakaasuu dha jechuun akeekkachiisa itti kennuu isaanii Eskinder dubbateera.
Barreeffamoota kee marsaa internetii irratti maxxansituu hookkara Masrii fi Tunisiaan wal fakkaatu kakaasuuf yaalaa turte naan jedhan. Sabaa himaalee adda addaa waliin gaaffii fi deebii geggeessitee jirta. Biyya kana keessatti haalli wal fakaataan hin uumamu jedhan.
Angawoonni Polisii waa’ee dhimma kanaa mul’inatti hin dubbine. Sabaa himaan mootummaa Itiyoopiyaa Africa gama kaabaa fi giddu galeessa bahaa keessatti ka’ee kan jiru sochii uummataa gabaasuuf yeroon kennu murtaa’aa dha.
Gabaasa guutuu MP3 tuquun dhaggeeffadhaa.


text:
Deeggartoota isaanitiif haasaa taasisaniinis, biyyisaanii isaan aangoo qabachuun dura sadarkaa irra turterra fooyyofteetti jedhan.
Yeroo filannoo galmaanan ga’a jechuun waadaa kan galan; shororkummaa ittisuu, Oosaamaa Biin Laadan ajjeesuu, imaammata fayyaa harka qalleeyyii deeggaru hojiirra oolchuu, maqaa Ameerikaa ol guddisuu, carraa hojii uumuu, dhimma nuukleeraa Iiraan dhukaasa malee hiikuu hunduu milkaa’aniiru jedhan.
Garuu amma dhimmi Ameerikaanotaa demokraasii waggoota 200 oliif ijaarrame tiksuudha jedhan.
Deeggartoonni Oobaamaa ammas aangorra turiin gaafatanis, preezdaantichi biyyattiin Ameerikaa akka taate yaadachiisanii, akkuma isaan preezdaantii isaan duraarraa nagayaan aangoo fudhatan preezdaantii haaraa filatamaniif taayitaa dabarsuun aadaa Ameerikaati jedhan.
Ameerikaatti namni tokko preezdaantii ta’ee filatamuun biyyattii gaggeessuuf carraa 2 qofa qaba.
Preezdaantiin gurraachi Ameerikaa yoo hogganu Baaraak Oobaaman isa jalqabaati.
Biyyattiif ammoo preezdaantii 44ffaa. Oobaaman addunyaarrattillee jijjiirrama ni fiduun abdatamaniiti bara Faranjootaa 2008 gara preezdaantummaatti dhufanii si’a 2 filatamuun Ameerikaa kan bulchan.
Haasaa adda ba'umsaa Oobaaman Chiikaagotti taasisan kanaan deeggartootaa fi maatii isaanii galateeffataniiru. Maqa isin na cinaa turtaniifan waanan raawwachuuf karoorse raawwadhe; dandeenyerra. Ammas ni dandeenya; Waaqni Ameerikaa yaa ebbisu jedhan Oobaaman.
Preezdaantii haaraa ta’anii kan filataman Doonaald Traamp akka Faranjootaa Amajjii 20 muudamuun aangoo qabatu.
Maddi: BBC


text:
1Nuuni Xoossaara issife oothiya asi gideyssada, hintte ekkida aadho keehatethaa hada oothonna mela nu hinttena woossos. 2Xoossay, "Ta nena si7ana woden si7as; atotetha gallasan nena maaddas" yaagees. Hekko, ta si7iya wodey ha77i; atotetha gallasay hachchi. 3Oonikka nu oosuwa borana melanne nunan dhubettana mela koyokko. 4Gidoshin, nu tuma Xoossaa oosanchchota gideyssa nu oothiya ubbaban bessida. Daro genccan, waayen, meton, un77an, 5garaafetethan, qashon, ixon kumida wocaman, daaburan, dhiskko dhayon, xooman, 6geeshshatethan, eratethan, dandda7an, keehatethan, Geeshsha Ayyaanan, tuma siiqon, 7tumaa haasayaninne Xoossaa wolqqan nuuni iya oosanchchota gideyssa bessida. Qassi xillotethay nuus tooranne gonddalle. 8Nuuni bonchchettidanne tooshettida; cayettidanne galatettida. Tumaa haasayos, shin asay nuna worddanchcho gidosona. 9Nu asan erettida asi, shin erettonna asa mela gidida. Hayqqidosona yaagettida, shin paxa de7oos; shocettida, shin hayqqibookko. 10Nuuni azzanikkoka ubba wode ufayttoos. Nu manqo daanos, shin daro asaa dureyoos. Qassi aykkoyka baynna asi daanos, shin ubbay nubaa. 11Qoronttoosa asaw, nu hinttew qonccen odida; nu uluwaa hinttena bessida. 12Hintte nuna hintte siiquwa bessonna diggidetappe attin nu nu siiquwa hinttena diggibookko. 13Aawu ba naytas odeyssada ta hinttew odays; nu hinttena nu uluwaa bessidayssada, hintteka hintte uluwaa nuna bessite. 14Ammanonna asaara bessonna ogen waaxettofite. Xillotethasinne nagaras aybi gahetethi de7ii? Poo7osinne dhumas aybi issifetethi de7ii? 15Kiristtoosanne Xalahe issife gathiyabay aybe? Qassi ammaneysinne ammanonnayssi issife koxiyabay aybe? 16Xoossaa Keethas eeqatara aybi issifetethi de7ii? Xoossay, "Taani entta giddon de7ana, entta giddon hamuttana. Taani entta Xoossaa gidana; enttika ta ase gidana" gidayssada, nuuni de7o Xoossaa keethi. 17Hessadakka, Goday, "Entta giddofe shaakettidi keyite; tuna gididabaa bochchofite; ta hinttena ekkana. 18Ta hinttew aawa gidana; hintte taw adde naytanne macca nayta gidana; yaagees Ubbaafe Wolqqaama Goday" yaagis.
Copyright
Learn More


text:
Directorri Walii-galaa,ka Jaarmayaa Nyaataa fi Qonnaa Addunyaa FAO Hoosee Graaziyaanoo Daa Silvaa eega Somaaliyaa gama Kaabaa daawwatanii deebi’anii booda, kan “oduu gammachiisaa dha” jedhan kana labsan.
Bokkaan yeroo dheeraaf eegamu roobuun, oomshini fooyya’uuniif, baatiilee jahan yeroo beelaa sanatti biramannaan gargaarsa namOomaa heddummachuu tu rakkoo sana sadarkaa beelaa irraa gad-buuse jedhu Daa Silvaan
Tahus, Jaarmayichi Tokkummaan Mootummootaa amma illee, rakkoon caamaa Somaaliyaa fi naannoolee Gaanfa Afrikaa ka biroo keessaa hedduu yaaddessaa tahuu akeekkachiisa. Akka FAO-n jedhutti -- uummatni Somaaliyaa Miliyoona lama tahu - jechuun -- walii-gala uummatichaa irraa keessaa dhibba irraa harki soddomii tokko amma illee gargaarsa hatattamaa barbaadu. Haga guyyoota dhibba fuul-dura keenyaatti, keessumaa haga bokkaan baatii Eblaa-tti gargaarsi namoomaa hin dhaqqabuuf taanaan -- haalli isaa deebi’ee hammaatee, beelichi dhufuu mala, jedhu Daa Silvaan.
Jaarmayichi Nyaataa fi Qonnaa, ka Tokkummaa Mootummootaa, FAOn, qonnaan-bultoota Somaalee-f sanyii raabsuun akkasumas sagantaa Maallaqa-Hojiif jedhuun gargaarsa kennuun akka gabaan naannoo ka gochaa jiru tahuu dubbata. Rooba dhiheenya roobe sanaan, oomishni gaariin argamuu irraa kan ka’e lammiwwan Somaaliyaa dur dheessanii mooraalee baqattootaa keessa turan amma deebi’aa jiru - jedhama.
Jaarmayaan Waa’ee Koolu-galtootaa, ka Tokkummaa Mootummootaa akka jedhutti baatii dabre jechuun Amajjii keessaa, baqattoota Somaalee kuma toobaa fi dhibba shan tahan tu mooraalee Itiyoophiyaafi Keeniyaa keessaa gad-lakkisee gara biyya isaaniitti deebi’e.


text:
Maddi Oduu ABO,MOAn, Adelaide irraa akka gabaasetti, hawaasti Oromoo magaalaa Adelaide keessa jiraatan kunneen ayyaana FDG kana kan kabajatan Dilabata darbe, Sadaasa 15, 2009 walitti dhufuudhaan ture.
Ayyaana yaadannoo waggaa 4ffaa FDG Oromiyaa kanarratti hawaasa Oromoo Awustaraaliyaa Kibbaatti gaafatamaan damee jaarmayaa Jaal Kadir Ibrahim, Fincilli Diddaa Gabrummaa Sadaasa 9, 2005 bifa haaraan eegale sochii jaarraa 16ffaa keessa Oromoon daga isaa bilisoomsachuuf finiinsaa ture wajjin kan wal fakkaatu ibsee jira.
Dhalli Oromoo garbummaa didan marti, bakkayyuu irraa ka’anii faajjii jaallan kaleessaa qabsoo irratti wareegaman kaasuun hawwii biyya ofii irratti abbaa biyyaa ta’uu, bilisummaa, mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu bakkaan gahuu; gaaffiilee mirgi dhala namaa fi dimokraasii akka kabajamu gaafachuu isaaniis JaalKadir yaadachiisee jira
Amma illee qabsoo keenya fininsuun ilmaan Oromoo sababa Oromoo tahan qofaaf mana hidhaa keessatti gidiraa argaa jiran haal duree tokko malee akka hiikaman, namoota seeraan alatti ilmaan Oromoo hidhan, gidirsan, hiraarsanii fi ajjeessan murtii seeraaf akka dhiyaatan gaafachuun bakka jirru hundatti sochii FDG keenya jabeessuu qabna jedhee jira.
Ayyaana yaadannoo FDG kana irratti gaafatamaan Hawaasa Oromoo Awustaraaliyaa Kibbaa, Ob Ibiraahim M. Yuusuf, gama isaatiin dhaamsa dabarseen ummati Oromoo bakka jirutti tokkummaa isaa jabeeffatee gamtaan akka socho’u dhaamee jira. Miseensoti Hawaasa Oromoo Awustiraaliyaa Kibbaa gama isaaniitinis, ayyaana kana irratti FDG bifa bilchaataa ta’een daran jabeessuuf waan danda’an maraan kan hojjatan ta’uu hubachiisanii jiru.
Daa’imman Oromoos ayyaana FDG kana irratti faaruu Alaabaa oromoo dhiyeessanii hawaasa Oromoo dhiibbaa sirna garboonfattootaan biyyaafi saba isaanii irraa dhiibamanii, Australia magaalaa Adelaide keessa qubatan waliin ayyaana FDG waggaa 4ffaa yaadatanii oolaniira.
Bal’ina isaa toora marsaa isaanii http://ocasa2020.blogspot.com/ irraa illaaluu dandeessu.
==========MOA===========


text:
Abdii Boruutiin*
Habashootni, tokkummaa ilmaan Oromoo laaffisuuf, qabsoo bilisummaa saba Oromoo dadhabsiisuuf yoo danda’an sirumaa dhabamsiisuuf halkanii guyyaa shira nurratti hojjechaa akka turani fi jiran seenaatu ragaa ta’a. Kun dhugaa waliigalaa waan ta’eef, diinarraa wanti biraas waan hin eegamneef, nama hin dinqu. Kan nama gaddisiisu garuu beeknees ta’ee otuu hin beekin; hubannees ta’ee otuu hin hubatin shira diinaa kanaaf qaawwa uumuu, balbala banuu, meeshaa ta’uu, kanaaf of saaxiluu, kan dabrerraa barchuu dadhabuu keenya dha. “Namni yoo quba tokko nama biraatti qabu, qubni sadeen isumatti akka garagalan hin hubatu” akkuma jedhamu, hubannoon kan jalqabu bakkeen ykn iddoon (position) quba sadeenii kun yoo beekamee dha. Wantin jechuu barbaade, dadhabbii keenya otuu hin hubatin yookaanis dhokfachaa Habashaatti quba qabuun gahaa miti. Yoon akkana jedhu ammoo diinatti hin xiyyeeffannu jechuu otuu hin taane, gabaabumatti mee dura haala keenya haa hubannuu jechuun barbaade.
Yeroo tokko tokko yoon waayee keenya gadifageenyaan ittiyaadu, balaa nutti deemaa jiru alaalatti arguu dadhabnee; hanga nubira gayutti teenyee eeguun rakkoolee dhuma hin qabneef akka nu saaxilee fi nu saaxilun hubadha. Balaa tokko alaalatti arganii ofirraa ittisuu yoo hin dandeenye; yoo nama bira gayee harkaan nama qabate, kana keessaa ofbaasuun rakkisaa ta’a. Akkuman armaan olitti tuqee dabre, Habashaatu akkana nu godhe, isaantu akkas nu godhe; Habshaatu naannoo, gandaa fi amantii dhaan akka walqoqqoodnu nu taasise; Habshaatu shira nurratti xaxee, akka mooraan keenya laafu taasise fi kkf dubbachaa ormatti quba qabuun homaa hin fidu. Wanti ofis walis gaafachuu qabnu, yeroo isaan akkana nu godhan ykn nu taasisan kana, maaliif shira isaaniitiif karaa baasna jennee of gaafachuun silaa gaafii duraa ta’uu qaba ture. Takka dogoggoruun uumaa ilma namaa keessa waanuma jiruu dha; garuu lammata gowwoomuun, kan dabrerraa barachuu dadhabuun dadhabbii mataa ofii ti.
Wantan har’a waayee shira Habashootaa kaaseef sababan qaba. Barreeffama mata duree “OROMO MALLI MAALI ?” jedhuun Tokkicha Abbaa Milkiitiin dhiyaate dubbisseen ture. Barreeffamni kun barreeffama biraa mata dureen isaa “Amna Dukkanaa’aa: Seenaa Dhokataa Ilmaan Oromoo Biyya Eritrea Keessaa” jedhuun dargaggoo maqaan isaa T.F YKN Addaamuu jedhamuun dhiyaate irratti hundaaye. Waayee barreeffama duraa, kan T.F ykn Addaamuu dhaan dhiyaate sana, gara boodaa itti deebi’ee waan tokko tokko jechuun barbaada. Qabiyyeen barreeffama Obboo Abbaa Milkii garuu akka naaf galetti ykn akkan hubadhetti waan Shaabiyaatti xiyyeeffatu fakkaata. Asirratti wanta Eertiraa keessatti godhamaa ykn ta’aa jiruuf ragaa waanan hin qabneef waayeen kun dhugaa dha yookaanis dhara jechuu hin danda’u. Haa ta’u malee, wanti hubatamuu qabu tokko, har’a abbaan fedhee biyyas ta’ee mootummaan kamiiyyuu dhimma mataa isaatiif ykn bu’aa irraa argatuuf jedhee yoo ta’e malee, dhugumatti garaa qulqulluudhaan qabsoo saba Oromoo ni deeggara jedhanii irraa eeguun ofgowwoomsuu dha jedheen yaada.
Qabsoo bilisummaa Oromoo ilaalchisee, Eertiraan akka ofiif walabummaa argatetti, walabummaa Oromiyaas ni deeggarti yookanis hin barbaaddu jechuun ammaaf na rakkisa. Waan Shaabiyaan ykn Eertiraan Oromoof godhaa turte/jirtu badaas ta’ee gaarii seenaaf dhiisuudhaan, wanti hubatamuu qabu garuu, akka barreeffama lamaan sana keessatti ibsametti, TPDMs (Tigry Peoples Democratic Movement) ta’ee Shaabbiyyan maqaa Oromootiin jaarmayaa maxxannee ijaaruu yaaluun qabsoo keenyaaf baay’ee gaaga’ama guddaa akka ta’u dha. Karuma fedheenuu haa dhufuu, shirri akkanaa kun balaa guddaa nutti fiduu akka danda’u Oromoon jabeessee hubachuu qaba. Shirri akkanaa kun milkoofnaan; jaarmayaan akka OPDO deebi’aa ijaaramnaan, qabsoon keenya ammas bar-kurnee lamaa ol gara duubaatti akka deemtu shakkiin hin jiru. Kun sodaatanii nama sodaachisuu otuu hin taane balaa dorrobee jiru arguu danda’uu dha; yaaddoo ibsuu dha. Dhimmi kun hin ta’a ykn hin ta’u; ni milkaaya ykn hin milkaayu jechuun tilmaama mataa ofii ti. Dhugaan lafarra jiru garuu dagatamuu hin qabu. Bitaa fi mirga ilaaluun barbaachisaa dha.
Gaafiin barreessaan kaase, “Oromoo malli maali?” kan jedhu anaaf gaafii bu’uraa ti. Gaafii Oromoon hunduu hubachuu qabani fi deebii isaas barbaadanii argachuu qabanii dha jedheen amana. Akkan barruu kana dhiyeessu kan na taasisellee barreeffama mata duree kanaan dhiyaatetu qalbii koo na harkise. Dhiiroo, kun gaafii yeroo ti; akka laayyootti ilaalamuu hin qabu. Haalli keenyaayyuu walumaagalatti “Oromoo malli maali?” kan nama jechisiisu dha. Kaayyoon barreeffama kiyyaa Eertiraa balaaleffachuufii miti. Kana hin godhan jedhee isaanis amanuun na rakkisa. Har’a abaan fedhee, koodeen ofiituu bu’aa ofiitiif jedhee obboleessa ykn obboleetti isaa dabarsee kennuu danda’a. Impaayara Itoophiyaa tana keessatti biyya fi qabeenya Oromoo kan hin hawwine hin jiru. Bilisummaa fi walabummaa otuu hawwinuu kan caalu nutti dhufee; bu’aalee hanga har’aatti qabsoon kun galmeesseyyuu akka hin dhabne ofeeguu qabna, Oromoo. Ammas irran deebi’a balaa nutti dhufuuf deemaa jiru alaalatti arguu haa dandeenyu. Kun gamnummaa dha.
Akkuman kanaa olitti tuqee dabre, barreeffama isa duraas, kan dargaggooT.F YKN Addaamuu jedhamuun dhiyaates dubbissen ture. Yaadolee heddoominaan achirratti kennamanis argee jira. Namootni barreeffama sana karaa adda addaatiin ilaalan. Kuun waan akka asoosamaatti dhiyaate fakkeessu; kuun waan gareen Obboo Leencoofaa dhiyeessan fakkeessu; kuun ammoo waanuma dhugaadhaan argame ykn argamaa jiruu dha jedhu. Dhgaa dha, wanti tokko yoo ragaa qabatamaa wajjin hin dhiyaatne tilmaama gara graa keessa nama galchuun hin oolu. Asirratti wanti dubbistootni barreeffama kiyyaa hubachuu qaban waan dargaggoon kun barreesse dhugaa hin ta’u jechuu kiyyaa akka hin taane dha. Akkuman dursee jedhe, wanta tokko dhugaa ykn dhara ta’uu isaa kan mirkaneessu ragaa wajjin dhiyaatu dha. Dhugaa dubbachuudhaaf, anillee yeroon barreeffama sana dubbisu waayeen kun garaa na nyaatullee, karaa biraatiin garuu yaada adda addaa keessa na galchuun hin oolle. Barreeffama sana karaa adda addaatiinan ilaale jechuu kooti.
Tokkoffaa, akka barreessaan seenaa ofii ibsetti waanuma irra gaye barreesse malee fakkeessuu hin danda’u yaada jedhutu na keessatti uumame. Waan inni keessa dabre, keessumaayuu Oromiyaarraa gara Eertiraa; Eertiraarraa gara Suudaan; achirraa ammoo gara Keenyaa deemuun dhugumatti amanuun nama rakkisullee dhara ta’uu hin danda’u jedheen fudhadhe.
Lammaffaa, akkuma namootni tokko tokko tilmaaman, anis tilmaamni ani qabaachaa ture, warri ABO (warri Eertiraa keessa jiran) walabummaadhaan socha’uu akka hin dandeenye; rakkoo akka qaban; sababa kanaan ammoo achi taa’anii qabsoo kana gara fuulduraatti oofuu hin danda’an jedhanii isaan qeequuf jecha gareelee biroorraa (diinarraaiys ta’uu mala) xalyaan akkanaa waan qophaayes natti fakkaate.
Sadaffaa, dhuguma akkuma jedhamu, Eertiraa keessa rakkoon jiraatee; qabsaa’ota fi hoggantoota keenyarratti dhiibbaan uumamee; akka barbaadanitti socha’uu dadhabanii; sababa kanaan isaanuma keessaayuu rakkoo jiru gadi baasuuf jecha xalayaan kun akka qophaayu godhamees ta’uu mala jedheen yaade.
Afraffaa, mootummaan Eertiraa hangam qabsoo bilisummaa Oromoo dhugumatti akka gargaaru beekuun na rakkisullee, ammaaf diina Wayyaanee waan ta’eef, maqaa Eertiraa xureessuf; akkasumas dargaggootni Oromoo akka achi hin dhaqne hamilee isaanii cabsuuf jecha xalayaan kun gara Wayyaaneerraa qophaayee waan barreeffames natti fakkaate.
Egaa, kun tilmaama mataa kiyyaa ti. Wanti tokko dhugaa ykn dhara ta’uu isaa addaan baafachuun kan danda’amu yoo ragaa qabatamaan tokko jiraate dha. Karaa biraatiin ammoo, wanti akkanaa kun yoo uumamu qaamni tokko gadi bayee asirratti ibsa kennuun silaa waayee kana qulqulleessuudhaaf gaaarii ta’a ture. Garuu mee haa jennu, dhugumatti wanti dargaggoon kun barreesse yoo dhagaa ta’e; yoo dhuguma Shaabiyaan duuba jiraate ykn shira Habashootaa ta’e, hoggantootni keenya kan Asmaraa jiran waayee kanarratti ibsa kennuun isaan rakkisuu danda’a. Dhugaa dha yoo jedhan, waan iccitiin bayuuf, isaaniifuu gaaga’ama guddaa ta’a. Soba ykn dhara akka hin jenne ammoo, wanti barreeffame kun akka asoosamaattillee yoo dhiyaate, kun dhugaa jiru irratti waan hundaayuuf, dhara jedhanii sarara jala butuunis rakkisaa ta’a.
Karaa biraatiin garuu, waayeedhuma kana ilaalchisee, gaafii fi deebii Raadiyooniin Sayifa Nabalbaal Dr Shigux Galataa waliin godhe irratti, deebii isaaniirraa waa sadin hubadhe. Tokkoffaa, sadarkaa imaammataatiin mootummaan Eertiraa waan akkanaa barreeffamaan hin qabu kan jedhu dha. Asirratti waan jechuu barbaadan garuu anaaf ifa hin taane. Lammaffaa, barreessaan kun marsaalee intarneetaarratti facaase malee eenyummaa isaa hin ibsine; dhimmi kun hangam dhugaa dha ykn amansiisaa dha kan jedhu gaafiin kun banaa dha; kun gara fuulduraatti qorannoodhaan kan bira geenyu ta’a kan jedhu yoo ta’u; sadaffaa, wanti barreeffame kun dhugaa ta’uun isaa hin beekamu; barreessaan kun abbaa fedhe ta’uu danda’a yookaanis dhugumatti rakkoon kun irra gayees ta’uu danda’a kan jedhu dha. Dhugaa ykn rakkoo jiru Waaqayyo/Rabbi qofaatu beeka. Kan ta’es ta’u, shirri Habashootni nurratti xaxan daangaa waan hin qabneef, ofeeggannoo guddaa barbaada. Dammaqinsaan haala keenya hubachuun baay’ee barbaachisaa fi murteessaa dha.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com