text:
Fayyisaa leellisaa akka lammummaa US hin barbaanne Ibsa gaazexeessitootaaf kenne irratti beeksise.
9/15/2016
Asxaan Atleet, Lellisaa Fayyisaa Deessisaa, dorgommii Rio Olympic irratti agarsiise, Asxaa gabrummaa, hidhaa fii roorroo Ulee kan mootummaan wayyaanee hawaasa Oromoo irraan gahaa jiru, karaa nagayaatiin ufirraa Ittisuuf godhaa ture, bakka bu’a jette, Qindeessituun haasawa baniinsa Ibsa Geezexeessitoota kana bante.
Kana booda ture Fayyisaan, Ibsa Gaazexeessitootaaf kennuu kan jalqabe. “Akkam jirtan? Kabajamtoota Keessummoota Ibsa Gaazexaa kana hordofuuf asitti argamtan, hunda keessan galatoomaa jechuun Barbaada. “Ani guyyaa har’aa carraa kanatti fayyadamuun, roorroo cimaa Saba Oromoo irra gahaa jiru:- Ajjeechaa Suukanneessaa, hidhaa, tumiinsaa fii lafa isaa irraa humnaan kaafamuu, akkasumas, rakkoo biyya keessatti isaan irra gahaa jiru, kan Addunyaan quba hin qabne, akka gurra hawaasa Addunyaa gahuuf, asitti argamee ibsa kana kennuu kootiif gammachuu guddatuu natti dhagahama.
Waa hunda dura, Obboleeyyan kiyya kanneen yeroo ani mormii diddaa gabrummaa roorroo Oromoo irra gahaa jiru sababeeffachuun, asxaa mormii saba Oromoo agarsiisetti, battalumatti na cinaa dhaabbatan galatoomfachuu barbaada. Itti Aansuudhaanis, mootummaa Braaziil, kan akka rakkoon tokko narra hin geenye, Eeggumsa gahaa fii osoo sodaan tokko natti hin dhagahamne, akka nagayaan Socho’u, Eeggumsa gayaa kan naaf godhe, akkasumas, ummata Braaziil kan hamilee guddaa naa kennuun na jajjabeessaniif, galata guddaa galchuun barbaada.
Sadarkaa Sadaffaatti ammo, Embassy America, kan hayyama VISA naaf kennuun, akkaa ani US dhufu haala naaf mijjeesseef, galata guddaa galchuu barbaada. Dabalataaniis, hiriyyoota koo kanneen biyya keessaa bilbilanii haala ani irra jiru na gaafataa turan, galateeffachuu barbaada. Gara biraatiin ammo, miidiyaalee idil – Addunyaa kanneen yeroo Ani Rio Olympic irratti mormii Agarsiisu dhaamsa ani dabarsuu barbaade, rakkoo mootummaan wayyaanee ummata Oromoo irraan gahaa jiru, kan hawaasa addunyaa irraa dhokate, Sagalee kiyyaan akka gurra hawaasa addunyaa gahu, saba koo bakka bu’ee, sagalee saba kiyyaa addunyaatti akka lallabu godhuu isaaniitiif, galanni koo daangaa hin qabu.
Dhuma irrattis, maatii kiyya kan Eenyummaa kiyya, safuu saba Oromoo, kabajuun na guddisuun akka ani sabboonummaa saba kiyyaaf horadhu godhanii, na guddisuu isaniitiif, galata guddaa galchuun barbaada. Dabalataaniis, Erga dorgommii Kana mooheen booda, osoo maatii kiyyaan hin mari’atin, Braaziilitti waan hafeef, maatii kiyya kabajamoo dhiifama gaafachuun barbaada. Erga mormii agarsiisee achitti hafeen booda, gargaarsa maallaqaa GO- FUND naaf banuun, warroottan na gargaaran Dr. Solomon, Nigussie, Kafyaalaw, Bayisa Gammachuu, galatoomfachuun fedha.
Akkuma beekkamu, ani Atleetii fiigicha dheeraa fiigu. Fiigicha kanas Amna dheeraa deemuun Jireenya koo godhadhee, mataa kiyya bira dabruun saba kiyyaafis, sagalee akka tahu na godhee jira.
Kana booda ammo, haala biyya keessa jiru isinii ibsuun barbaada.
Yeroo ammaa mootummaan Itiyoophiyaa, ummata Oromoo, Amaaraa fii gaambeellaa ajjeesaa jira. Ani dhalataa saba Oromoo saba bal’aa tahe irraa waaniin dhaladheef, haala biyya sanii sirrittiin beeka.
mootummaan kun, namoota karaa nagayaatiin mirga isaanii gaafachuuf, hiriira nagayaa bahan irratti dhukhaasa banuun, lubbuu namoota 1000 Olii ajjeesee jira, namoonni mirga isaanii sarbuun rakkoo adda addaa irraan gahuun, lammiileen Itiyoophiyaa biyya isaanii irraa abdii dhabuun Baharaa fii Gammoojjii Liibiyaa keesa Osoo deeman, lubbuun isaanii gammoojjii kanakeessatti akka qalaman saba taheedha.
Jioota 9 dabran kan keessatti, wanti raajii tahe hawaasa biyyattiitiin hojjatame, kuniis hiriirri mormii dubartii ulfaa irraa hanga manguddoo umrii 80 hirmaachisuun diddaa isaanii ibsataa turanii jiru. Biyya tana keessatti mirgi kabajamu mirga Tigree qofa. Hojiiwwan gaggaariin kan Tigree qofa. Angoonis kan isaaniiti. Lafa ummataa humnaan irraa kaasuun, ufii isaaniitiif investimantii banachuun, qabeenya guddaa horatanii hawaasa Oromoo hiyyoomsaa jiru. Lafa ummataa irraa kaasuun gurguraa jiru.
Naannoo Amaaraatti ammo, daangaa diiguun lafa naannoo Amaaraa fudhatan. Naannoo Gaambeellaa ammo, ummata lafa isaanii irraa kaasuun, ufii isaaniitii Investi godhu. Yoo haalli kun kan hin dhaabbanne tahe, biyyiti tun, gara walitti bu’iinsa sabaa fii sab-lammii ce’uun, haalli biyya tanaa dhumaatii akka biyya Ruwaandaa akka tahu, yeroo gabaabduu keessatti akka argitan, shakkii hin qabu.
Kanaaf dhimma kana irratti biyyoonni addunyaa jidduu galuun, yoo dhaabsisuu baatan, rakkoon kun biyyattii tana balaa guddaa keessa galcha. Biyyoottan addunyaa keessaa tokko kan taate US ammo, michuu cimtuu mootummaa Itiyoophiyaati, kanaaf biiyyiti michuu Ameerikaa taate, ummanni Oromoo akka ajjeefamu gargaaruu hin qabdu, akkuma ummanni Ameerikaa nagaya barbaadutti, ummanni Oromootis nagaya barbaada.
Kana waan taheef, ummanni Ameerikaa rakkoo mootummaan wayyaanee ummata Itiyoophiyaa iraan gahaa jiru: ajjeechaa, hidhaa fii mirgi lammiilee hundaa kabajamu akka mootummaa Amerikaa gaafatan isinitti himuu barbaada. Yoo kun hin tahin, rakkoon cimaan akka dhalatu hin shakkinaa”
Ibsa Kana booda gaaffiilee Gaazexeessitoota irraa dhihaataniif deebisaa kennuu Eegala.
- Nation sport Magazine: irraa, Paaraa Olompik irratti Taammiruuu Damisee harka akka keetitti olqabe, kun maaliif tahe? Fayyisaa: Ani waan kana kaniin godhe, asxaa biyya keesatti mormii ummanni Oromoo itti agarsiisaa jiru waan taheefi, Ani yeroo jalqabaa godheen sodaa jiru agarsiise, san booda hundi itti fufe.
- Mormii kana yeroo agarsiisuuf sarara Xumuraa geessu, itti yaaddeeti moo, waan san dura karoorfattee tureedha? Fayyisaa: ummanni Kiyya bara dheeraaf roorroon irra gahaa ture beekkamaadha. Anis haaluma akkanaa keessattiin dhaladhee guddadhee as gahe. Ajjeechaan durillee jira ture, garuu akka ammaatti jumlaan Ajjeechaan hin turre, dubartiin ulfaa hin Ajjeefamne, daa’imni haadha hodhu haadha isaa wajjii akka ammaa kanatti hin ajjeefamne ture. Kan ammaa kun ammo, garmalee hamaa dha. Haala kanarraa ka’ee ji’oota 9 dabran kanaaf gara jabeenyaan itti fufee jira. Kana booda garuu yeroo koreen Olompik miseensa garee Olompikii godhee na filatu, anis halkanii fii guyyaa cimee hojjadhee qabxii gaarii fiduun Sagalee saba kiyyaa hawaasa addunyaa irraa dhokateef, Sagalee tahuun waltajjii addunyaa kana irratti akkaan agarsiisu ji’a 3-f osoo Rio Olompik hin gahin itti yaaduun qophaa’ee ture, san booda hawaasni addunyaa Imimmaanii fii Iyya saba kootii dhagahan.
- Mee waa’ee maatii keetii Odeeffannoo qabdaa? maal irra akka jiran? Isaaniin walqunnamtaa? Fayyisaa: Ee walquba qabna, naaf bilbilan anis ni bilbilaaf. Garuu yaanni isaanii narraa hin citu.
- Mee mormii agarsiifte kana, akkamitti laalta? Erga goote booda godhuu keetiin itti gaddite moo akkami? Fayyisaa: Ani yeroo tokkollee itti hin gaddu. Kan na gaddisiisu osoon godhuu Ooleedha, Osoon Sagalee ummata kiyyaa kan ajjeefamaa, tumamaa, lafti isaanii humnaan irraa fudhatamaa qe’ee, isaanii irraa ari’amaa jiranii, warra mana hidhaa Qilinxoo keessatti osoo hidhaa jiranii ibiddi itti qabsiifamee gubatanii dhuman Fkn:-Hiriyaa kiyya cimaa tokko kaniin haalaan beeku Fayyisaa Kabbadaa jedhamu M/ hidhaa san keessati gubate yaadachuu dhiisee sagalee isaanii hawaasa ibsuu Oolee nan gadda ture. Amma immoo Sagalee isasnii gurra hawaasa addunyaatiin waaniin gaheef gammaderea.
- Hegereen Keetii fii haalli maatii keetii maal fakkaata? Fayyisaa: Ani amma Visa US keessa itti jiraadhu argadheen jira, garuu haalli kiyya waan hin tasgabaa’iniif hangaan biyya itti tasgabaawee qubadhu murteessuu kana je’ee deebisuuf xiqqoo yeroo na barbaachisa.
- Yeroo ammaa biyya US keesa jirtu kanatti mee Maal faa hojachuuf karoorfatte? Fayyisaa: Ani yeroon as Jiru kanatti karoorri kiyya hujii Ogummaa kiyya itti fufuun, qophii barbaachisu godhuun Leenjii kiyya shaakalee dorgommiif uf qopheessuu dha.
- Mee Fuuldura akkamitti dorgommii irratti hirmaachuu yaadde? biyya Ethiopia bakka buutee fiigda moo? akkamitti dorgommiiwwan International hirmaachuu dandeessa? Fayyisaa: Ani kana booda Ethiopian Na filatan je’ee hin yaadu. Dorgommii gara biraa ammoo international tahe, hunda irratti deemee hirmaachuu niin dandaha. Visa Amerikaa waaniin argadheef, Qophii Leenjii ilaalchisee ammoo shaakala godhuuf State Arizona Hiriyoottan beeku wantan qabuuf, yoo haalli naaf mijjaawe, achitti shaakluuf yaadaan jira.
- Yeroo mormii Agarsiiftee Braaziilitti, garee Atleetiksii biyyooleessaa kan Itiyoophiyaa jalaa haftu, Hiriyoonni kee Si wajji dhufanii turan, kan gara biyyaa deebi’an maal siin jedhan turan? miseensoonni garee keetii hoo? Fayyisaa: Atleetonni wajjiin dhufne garee Itiyoophiyaa wajji bakka buune yeroo Braziilitti na dhiisanii deeman, yeroon isaan jalaa hafu hundi isaanii ni boo’an ture. Garuu Koreen garee Atleetiksii hoogganan ammo, natti siqanii na tuquun waan kallattii seeraatiin isaan gaafachiisuuf Ijumaan na dubbisan ture.
- Yeroo dura mormii dhiheessitee turte booda, gaaffii gaazexeessitootaaf kenniteen Kenya Refugee tahuun, Achumatti leenji’uun Koligaltummaa biyya biraa gaafachuuf akka qophoote beeksiftee turte. Yaada san jijjiirtee maaliif US filatte? Fayyisaa: Yeroo jalqabaa Kenya kaniin filadheef taa’ee mootummaa Itiyoophiyaa jalaa baqadhee, hanga koligaltummaa biyya 3ffaa argadhuu achi turuuf ture. garuu yeroon hariiroo fii walitti dhufeenya kenya fii Ethiopia ilaalu, yoon kenyatti baqadhe mootummaan kenya mootummaa Itiyoophiyaaf akka dabarsee na kennu waaniin hubadheef yaada kiyya jijjiire.
- Deeggarsi ati Atleetota akka keetii tahan kan biyya North Amerikaa keessa jiraatan irraa argatte jiraa? Fayyisaa: Lakkii hin jiru.
- US yoo nuuf fiigi je’anii carraa siif kennan, Afeerraa isaanii kana ni fudhatta moo ni dhiifta? Fayyisaa: Ani biyya tiyya haalaaniin jaaladha, hawaasa biyya kiyyaas akkaan jaaladha. Biyya tiyya malee biyya biraatiif niin fiiga jedhee guyyaa tokkollee yaadee hin beeku, Wantiin ani yaadu guyyaa tokko biiyyiti tiyya bilisoomtee, ani biyya tiyya bakka bu’uun biyya tiyyaaf fiiguu dha.
- Ati Ani Atleetii malee nama siyaasaatii miti jechuun barreeffama Washington post irratti barreessite dubbiseen ture. Garuu ati fii warreen akka keetii tahan sadarkaa guddaa fii fudhatama guddaa qabdan, haala ati mormii kee ibsiteen yoo ibsan, siyaasaa sitti hin fakkaatuu? yaadni ati qabdu maali? Fayyisaa: Ilmi namaa hundi jalqaba mirga isaa kabajameefii jiraschuu barbaada. Anis akka nama tokkootti mirga koo kabachiisuu barbaadan. Garuu yeroo rakkinni hawaasa irra gahu callisanii ilaaluun sirrii natti hin fakkaatu, rakkoo san gurra hawsaasa addunyaatiin gahuun dirqama taha anis kanaan godhe.
- Yeroo biyyiti tiyya bilisoomteen biyya deebi’ee biyyaaf fiiguu fedha jette, rakkoon Itiyophiyaa keesa jiru yeroo gabaabatti hiikkamee kan dhumu sitti fakkaataa? Fayyisaa: Eeyyee, qabsoon hawaasaa haalaan finiinee waan jiruuf, hawaasni murannoon tooftaalee gara garaatiin mootummaa irratti dhiibbaa godhaa jira, kunis tahu mootummaan qawween nama ajjeessuu irraa hin dhaabbanne, Qawween inni har’a ummata garagalchee dhahaa jiru, boru hawaasaan itti gara galfamtee innis ajjeefamuun yeroo hin fudhatu je’eetiin abdii qaba.
- Waa’ee maatii keetii ilaalchisee maaltu sitti dhagahama? Joollee meeqa qabda? umriin isaanii meeqa? Fayyisaa: Ijoollee laman qaba, tokko Umrii isaa 9 kan lammataa ammoo hintala umriin isii 3.Yeroon waa’ee ijoollee kiyyaa yaadu, wanti natti dhagahamu, kan waa’ee yeroon hawaasa kiytya yaadadhu wajji natti dhagahamuun garaagarummaa hin qabu. Sababni isaatis daa’imman akka ilmaan kiyyaa hedduun rasaasaan ajjeefamaa jiran. Carraan ijoollee kiyyaatis kanumaatu isaan eeggata. Carraan Ummata Oromoo rasaasaan waadamuu, biyyaa ari’amuudha.
- Ethiopian barana meedaaliyaa hedduu hin arganne maaliif sitti fakkaata? Fayyisaa: Atleetonni hedduun yaa ajjeechaa biyya keessatti gaggeefamaa jiru kanaan sammuun isaanii qabamee waan jiruuf, qophii gahaa malee dhufan.
- Waa’ee safuu hawaasaa dubbate turte mee silaa ibsa nuuf gootee. Fayyisaa: Ani maatiin kiyya akkaan eenyummaa koo baru, akkaan Oromummaa kiyya kabajee jiraadhu, uumaa fii uumama, xiqqaaf tola Oolee, guddaa kabaju, dubartii kabaju gorsa naa kennuun na barsiisuun na guddisuun isaanii kun, safuu saba Oromoo gaariin na guddisan jechuu kiyya.
- Asxaan mormii ati garsiiftu kun maal agarsiisa? Fayyisaa: Asxaan mormii kun kan jalqabe barattootaan yeroo tahu, amma guutuu Oromiyaa keessatti beekkamaa dhufe, anis sanumaafin itti fayyadame, hiikkaan isaa Nuti nagaya, bilisummaa barbaanna, hidhaa, ajjeechaan ummata Oromoo irra gahaa jiraatuus Nuti ammoo karaa nagayaatiin harka keenya Olqabnee mormii keenya ibsanna jechuu dha.
qabsoon ilmaan Oromoo itti fufa Oromiyaan tan Oromooti, Oromiyaan ni bilisoomti
RDH


c: text/html

text:
Ibsa Adda Bilisummaa Oromoo irraa kenname "Miliyeenemii Abashaa" ilaalsisee
ADDA BILISUMMAA OROMOO
OROMO LIBERATION FRONT
Guyyaa: 3 Fulbana 2007
No. 12/ABO/07
Miliyeenemiin Abashaa Oromiyaaf mallattoo waanjoo koloneeffataati
Mootummaa koloneeffataan Itoophiyaa maqaa ‘miliyeenem’ ykn barkumlamee Itoophiyaa jedhamuun Fulbaana 12, bara 2007 ayyaana kabajachuuf dibbee rukutaa jira. Addunyaan ayyaana kana kan kabajate waggaa 8 dura yommuu ta’u Abashootni ammoo barana kabajachuu dhan biyyaa addaa tokko godhanii of ilaaluu barbaadu.
Barkumlamee ykn ‘miliyeenem’ Abashaan ayyaaneffachuuf qophii irra jiru kan ittiin koloneeffataan kun Oromiyaa golgoleessuuf dachee isaa ‘investerootatu’ barbaada maqaa jedhuun ummata Oromoo giddu galeessa Oromiyaa jiraatu duguugaa jiru dha. Wanti dinqisiisaa ta’ee jiru garuu, dhugumaan ‘investeroonni’(dureessotni) kun qondaalota ABT(Adda Bilisummaa Tigraay), miseensota isaa fi wakkiilota isaa kan qabeenyaa Oromoo saamanii ittiin bokokanii jirani dha. Gabaabaatti badiin giddu galeessa Oromiyaa keessatti raawwatamaa jiru dinagdee Oromiyaa bolquu fi ummata keessa jiraatu lafa irraa duguuguuf bara dhibba 21ffaa kana keessa illee mootummichi hammeenyahaan kun dureessota biyyoota addunyaa irraa gargaarsa argatuuni dha.
Akkuma mootummota isa dursanii mootummichi Itoophiyaa yeroo ammaa kunis Impaayera dulloomee fi mana hidhaa ummatoota koloneeffataman ta’e kana addunyaa irraa adda baasee tikfachuu ittifufuuf dhamahaa jira. Mootummichi ‘miliyeenem’ ayyaaneffachuuf buburaaqaa jiru kun badii ilmaan namootaa irratti ofiif dalagaa jiru ummatoota dagachisuuf eegumsa nagaa biyyaa maqaa jedhuun badii fi shororka ummata nagaa irratti geggeessuu itti fufuuf. Hayla Sillaaseen bara 1974 akkasumas Mangistuunis bara1984; lachuu ummatni otoo beelaan dhumaa jiruu isaan ammoo yommuu itti aangoorra bahan ayyaaneffataa turan waan ta’eef inni kunis jaraan kan walfakkaatu dha.
’Miliyeenemiin’ Itoophiyaa addaan Oromoo irratti akkasumas ummatoota Abashaan koloneeffate irrattis godaannisa gadadoo itti bal’isuu irra dabree homaa waan fayyaduuf hinqabu. Barlakkooftuun Abashaa Oromoof bu’aa ka hinqabne; biyyummaan Oromiyaas ka itti mulqamee fi biyyoota addunyaarraa ka itti irraa citte dha.
Bara dhibba 19 dhumarratti Impaayerichi erga umamee asi Oromiyaa keessatti jijjiiramni tolaa ta’ee dhufe tokko illee hinjiru. Fakkeenyaaf, Minilikii fi shiftoonni isaa dachee Oromoo irra qubachuu dhan Oromoo gabrummaa jala galchani. Hayila Sillaaseenis kanuma itti fufuu dhan dachee Oromoo maatii isaa fi murnoota isa deggeraniif deebisee hire. Oromoon warraqsa bara 1974 godheen dachee isaa yommuu deebifatu Dargiin ammoo bara 1984 labsa baafateen deebisee qabeenya mootummaa Itoophiyaa godheera.
Yeroo ammaas Mallas Zeenaawwii Oromoo dachee akaakilee isaa iraa buqqisuu hojii isa godhatee yommuu itti jiru, ka isatti maxxananii fi ‘investeroota’ jedhamanitti gurguree jireenya ummata Oromoo mancaasaa jira. Akkasuma seerri dachee biyya Abashaas; kan Amaaraa fi Tigireen keessa jiraatani hin jijjiiramne; kanneen biraa irraas adda dha. Kaaba Itoophiyaatti seerri qabeenya dachee jabana Minilikii jalqabee otoo hinjijjiiramin abbaa irra jiraatuuf mirga ta’ee kabajamee jiraataa ture ammas akkasuma. Qabeenyi dachee kaaba Itoophiya(Biyya Amaaraa fi Tigiree) dhaalaan abbaa fi haadha irraa yommuu ijoollee isaanitti dabru dacheen Oromoo fi ka ummatoota kibba Itoophiyaa ammoo qabeenya koloneeffataan irra qubatee fi ka mootummaa ta’ee haga ammaatti jira.
Koloneeffatootni Abashaa karaa siyaasaas Oromoo fi ummatoota kibbaa moggaatti baasuu dhan biyyoota addunyaa irraa addaan kutaniiru. Seerri mootummota Abashaa kan itti jige akka irraa ka’uuf ummatoota sagalee isaanii ol kaasanii iyyataa turanii fi ammas itti jiran irra adaba hamaatu gahaa ture, ammas gahaa jira. Har’a maqaa ABOtiin Oromootni umuriin isaanii kudhanii haga sagaltamaatti jiran kumaatamatti lakkaawwaman mana hidhaatti darbamaa jiru.
Jarreen kun mirga ilmaan namootaf ka falman, hooggantootaa fi miseensota dhaabolii hawaasaa, akkasumas siyaasa keessatti qooda ka qabani dha. Kanneen biraa ammoo itti gaafatama kan hinqabne humna mootummichaa kanaan ka ajjeefamani ykn bakka gahani hinbeekamne dha.
Dhaaboliin adda addaa mirga ilmaan namootaatiif falman ajjeechaan, reebichaan, akkasumas waa’ee cabiinsa mirga ummataa mootummaan Itoophiyaa Oromiyaa keessatti bakka adda addaatti ummata Oromoo irraan gahaa jiru akka isaan dhiphise deddeebisanii himaa turaniiru. Garuu motummaa Itoophiyaas ta’e hawaasni addunyaa iyyannoo ummata Oromoo kanaaf mil’uu tokko illee hin kennine. Karaa biraa ammoo, mootummotni lixaa tokko tokko mirga ilmaan namootaa fi dimokraasiif dhaabbanna kan jedhani mootummaan Itoophiyaa mirga ilmaan namootaa cabsee daangaa qaxxaamuree shororka mootummaa akka geggeessuuf gargaarsa godhaafii jiru. Kana irraa ka madde, yeroo ammaa ummatni Somaalee akkasumas Oromootni ajjeechaa mootummichi Itoophiyaa irraan gahu baqatanii Somaaliyaa keessa jiraatan garmalee ajjeefamaa jiru.
Mootummaan Ameerikaa Itoophiyaa jajjabeessuu dhan gaanfaa Afiriikaa keessatti shororkeessitoota akka waraanuufiif yommuu shariika godhatu, mootummaan Mallas Zeenaawwii kana gaaddisa godhachuu dhan ummatoota Itoophiyaa irratis ta’e ummata Oromoo irratti irreeqabeessa ta’uu isaa argisiisaa jira.
Ummatni Oromoo fi ka biraa Impaayericha keessa jiraatan yommuu hiyyummaan, dhukkubaan, akkasumas beela, dhiphuu fi rakkoon adda addaa irra gahaa jirutti ‘miliyeenem’ ayyaaneffachuuf qophiin godhamaa jiru bu’aa waan qabuuf miti. Ayyaanicha kana akka kabajaniif dirqamaa kan jiran ummatootuma mootummaan ABT mirga ilmaan namummaa isaanii sarbaa jiru dha.
Mootummoota Abashaa garaagaraa jalatti waggaa dhibba tokkoo ol dinagdee ummatoota Oromiyaa fi kibba Itoophiyaa saamuu dhan kan bu’aa argatan murnootni tokko tokko injifannoo argatanitti gammaduu dhan yoo ayyaana kana kabajatan waan nama dinqisiisu miti. Haata’u malee jalqaba kann isaan yaadachiisuu feenu, ayyaani kun dhugumaan ‘miliyeenem’ kabajuu otoo hintaane qabannoo mootummaan ABT ittiin aangoo isaa cimsatu dha. Ittaansee, beekamuu ka qabu ayyaana kana kabajuuf horiin bahu jireenya ummata Impaayerichaa irratti, keessumaa qotee bulaa irratti mii’dhaa kan fidu dha.
Horiin kun sanduuqa qondaalota ABT ykn kittillaayyota isaa biraa ka argamus miti.
Mootummootni lixaa tokko tokko horii muraasa biyyattiin qabdu fi fedhii ummatichaa guutuu illee kann hindandeenye gargaarsi biyya alaarraa argamu ‘miliyeenem’ kabajuuf akka oolu yoo deggeran kunis waan nama dinqisiisuu miti. Garuu wanti nuti isaan yaadachiisuu feenu diplomaatotni isaan ayyaanichaaf Finfinneetti ergatanii milkooma siyaasaa fi humna waraanaa isaaf Mallasaa waliin geeba (waancaa) waliin kaasan keessa dhugaatiin jiru dhiiga Oromoo fi ummatoota biraa kumaatamatti lakkaawwamani kabaja mirga ilmaan namootaatiif, walabummaf, dimokiraasiif, walqixxummaaf, akkasumas seerri jallate akka qajeeluuf falmiirratti mootummicha kanaan ajjeefamaniin kan walmake dha. Barcumni qondaalotni kun irra taa’uuf deemanis kan irra dhaabbatu bakka foonii fi lafeen namoota ajjeefaman jiru, waa’een isaanii arman olitti ibsameeti.
Kanaafuu, ‘miliyeenemiin’ Itoophiyaa jedhamu kun guyyaa sobaa fi bakka itti ilmaan namootaa rakkoo cimaa keessa jiraatanitti kabajamuuf deema waan ta’eef caalaatti Oromoof bu’aa kan hinqabne; gadadoo, saamicha dinagdee fi dhiibbaan siyaasaa waggaa dhibba tokkoo ol irra turuu isaa kan ittiin yaadatu malee mirga koloneeffataan irratti argate deggeree waan waliin gammadu hinqabu.
Dhuma irratti, lakkofsi baraa Abashaa, Oromoo fi ummatoota biraa irratti yeroo koloneeffatamanii jalqabee humnaan waan fe’ameef ‘miliyeenem’ kabajuun isaan hin ilaalu. Oromoon aadaa isaa keessa ka jiru lakkoofsa baraa ka mataa isaa Gadaan walqabate waan qabuuf isa kabajachuu akka danda’uuf qabsoo bilisummaa isaa amma itti jiru finiinsuu qaba.
Oromiyaan ni bilisomti!
Adda Bilisummaa Oromoo

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dhaadallee biyya jirbii
Thursday, July 2, 2015
MANDAROOTA FI MAGAALAAWWAN OROMIYAA – OROMIAN TOWNS AND CITIES: Kutaa Shanaffaa
Egaa, mee amma konkolee keessaa gadi-bayaatii Geedoo fi naannoo isaa dawwaddhaa! Karaan inni gara kaaba-lixaatiin jiru kun, isa magaalaa Ficaawaa (Fincaa’aa) keessa bawuun gara Shaambuunama geessu. Lagni Fincaawaa kun jalliyaan (itti-yaatuu) laga Abbayyaa ti. Mootummaan Habashaa laga kana irraa korneettiin inni hoomishatu: Goojjamii fi Gondoriif erga ibsaa kennee booda naannoo Tigraay dhaqqaaba. Geedoo irraa kaatanii Shaambuu gawuuf, naannoo gosoolii Oromoo afurii keessa baatu: Calliya, Jimma Raaree, Guduru-u fi Horro. Kuunnoo, tulluun karaa fuula kaabatiin isinitti muldhatu sun Tulluu Maraa (M 3146) jedhama. Warri nafxanyaa isuma kanallee nuuf dhiisuu diduun “Tulluu Amaaraa” jedhuuni. Waan huurriin tulluu kanatti marsee maramee muldhatuuf Oromoon maqaa bareedaa kana baseefi. Geedoon biyya baddaa waan taheef, akkuma naannoo Meettaa Hoolotaa faa farsoon isaa shaggaa dhaa, shaggoomsatii dhugaa! Daadhiin Geedoos hedduu bayeessaa feenan eeyyee isas! Biyyi Oromoo inni Calliyaa kun waan ittiin geerrarsa Oromootiin faarfamu qabaa, mee kanaa gadittan isiif dhiyeessa. Geerrarsi kun naannoo Daannooirraa jalqabuun naannolee Macca Bahaa fi Tuulamaa tokko tokkoon wanneen isaan qabaniin faarsaa naannoo Oromoo Jiddaa dhaqqaba.
“Daannoo biyya barbaree
Kan dooyyoo nyaatu-jiaa
Noonnoo biyya arbaa
Kan waancaa supphee jiraa
Dhaadallee biyya jirbii
Dhaadallee biyya jirbii
Kan moofaa uffatu-jiraa
Ammayya biyya mukaa
Kan dallaan qabne jiraa
Xuqur biyya saawwanii
Warqa biyya aannanii
Kan dhamaan qabne jiraa
Calliya biyya dhadhaa
Kan mataan daaraa jiraa
Caboo biyya warqee
Kan naddoon murre jiraa
Wanci biyya dammaa
Kan gagaan beekne jiraa
Qaqaldhii Walisoo biyya dullaa
Kan uleen murre jiraa
Bacho biyya xaafii
Kan warqee nyaatu jiraa
Meettaa biyya hoolotaa
Kan kaldheen qabne jiraa
Shaggar biyya fooqotaa
Kan ala bullu jiraa
Jidda biyya fardaa
Kan lafoo deemu jiraa!
Jirakaa jira jiraa
Kunoo akkana jiraa
Walqixxeen eessa jiraa
Walqixxeen Waaqa biraa!“
“Dooyyoo“-n ittee (itti-nyaata) soogidda hin qabne akka tahe ni yaadattu. “Kan mataan daaraa jiraa” inni jedhamu kun immoo Oromoon dhadhaa dibachuu-dhaan akka beekamu nutti hima. Dur oggaa mana barumsaa oliyyaa (“secondary school“) jirruuyyu, Oromoota naannoo baadiyyaa irraa dhufanii fi kanneen magaalaa-dhuma keessa jiraatan, isaan dhadhaa Oromoo qabbana sanaan nafa isaan qabbaneessan sanatti kofallaayyu. Inni kun mee isa warri Ingilizii: “beekumsi xiqqaan nama galaafata – little knowlege is dangiours” jedhan sanaa! Nuti beekumsa bicuu san ishii qeesota Habashaa irraa funaannane sanaan uummata keenya tufannaayyu jechaa dha. Ammoo, Oromoon keenya karaa kanaan qaata warra Oroppaayyuu dursuun quyyifanni (dibanni) qaamaaf akka tolu beeka. Namni Biyya Ostiriyaa kan barchiisaa (pirofeesara) Unibasitii Biyaanaa ture, Ph. Paulschke, otoo Minilik Oromiyaa keessaa naannolee Harargee fi Arsii faa hin qabatin, kan Oromiyaa Bahaa keessatti qorannoo adeemsisaa ture: “Oromoon waan dhadhaa dibatuuf qaamni isaa cimaa dha; fayyaalessa. Dhukkuba gogaa irraa dhufu waa tokkollee hin qabu“, jechuun raajeffataayyu. Garuu, nuti beekumsa xiqqayyoo saniin dhadhaa caala dibata ammayyaa, isa kemikaala faabrikaa keessaa bayuun faalame sana qabu dinqeeffanna.
Ads by SpeedCheckerAd Options
Erga waa bayyanannee amma gara Baakootti qajeella. Geedoo irraa kaanee, magaalaaIjaajjii (22)Shoboka (23) fi Tibbee (24) keessa baanee, magaalaa Bakkoo (25) dhaqqabna. Kunoo, erga magaalaa Ijaajjii geenye mee geeda Odaa isa magaalaa walakkaatti argamuu kana sirriitti doowwaddhaa! Asii irraa gara fuula Jimma Abbaa Jifaar-itti yoo deemtan Odaa Bisil seena-qabeessicha sana argitu. Erga Tuulamnii fi Macci wiirtuu yaa’ii isaanii Odaa Nabee irraa addaan bahanii, Macci as dhufuun yaa’ii ofii hundeeffate. Booda immoo erga gosolii Maccaa keessaa kaan gada-gattee tahuun bulchiinsa mootiitti amanu bu’ureeffatee, kaan immoo yaa’ii gosa-gosaatti garagale. Sirna Gadaa irraa gara sirna mootiitti cewuun kun akka barreessitoonni Habashaa fi Oromoonni tokko tokko jedhanitti qaroomina gara fuulduraatti tarkaanfatu otoo hin taane, gara gadaantummaa isa ilmoon namaa ilmoo namtiin bitamootti cewuu-dha ture.
Biyyi Ijaajjii fi Shoboka faa irraa gara harka-bitaatti agaratan kun naannolee Oromoo Daannoo fi Iluu Galaani. Isaan kun lamaanuu maqaalee damee-gosoolii Oromoo tahanii ti.
Kunoo, otuma haasawaa deemnu magaalaa Baakkoo geenyee jirra. Baakkoon laga Gibee irratti bu’ureeffame. Akkuma argitan kana Gibe guddichi sun asitti laga xiqqaa wayii fakkaata. Booda laggeen hedduu ofitti dabaluun laga guddaa laga caalu tahuun argama. Inni kunoo asirraa gara kaabaa, jechuun naannoo Coomman, Horroo Guduruu keessaayyi madda. Magaalaan Bakkoo kun duraan laga Gibee gara fuula bahaatti jechuun godina Shawaa keessatti hundeeffamee booda kunoo akkuma amma agartan gara Wallaggaattis ceyee jira. Magaalaan kun daangaa Wallaggaa fi Oromiyaa Waltajjii irratti hundeeffame jechaa dha. Gosa kudiraa fi fudiraa kan lakkaawufillee nama dhibutu naannoo Baakkoo kana irraa hoomishama. Mee isa kana anumatu isiniif baasaa, hamma feetan nyaaddhaa, hamma feetan immoo fudhaddhaatii gara Finfinnee Shaggaritti deebiyaa! Erga Shaggaritti deebiyuun takka bubbullee booda gara Salaale deemna. Gaafa Waaqi jedhe immoo dursinee gara magaalaa Naqamtee dhaquun godinoota Wallaggaa, Iluubbaa Booraa faa daawwachuun biyya abbaa keenya hunda waliin geenaya!
Itti-fufa!
============== Hubachiisota Miiljalee =============
* Ph. Paulschke – “Ethnographie Ordost-Afrikas“, Berlin 1896.
>> Barreeffata kana kutaalee dabran ilaaluuf mee as tuqaa:
1) Kutaa Duraa
2) Kutaa Lammaffaa
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Dhaadannoo.docx
søndag 16. november 2014
Yaadannoon FDG bifa addaatin kabajamuu fi kabajamaa jiraachuu, dhaadannoolee Oromoota kakaasanii fi diinaaf gaaffii taate maxxansamuu Qeerroon hubachisse !
Yaadannoo FDG Sadaasa 9, 2005 waamicha qabsoo fi mormoii karaa nagaatiin uummanni mirga isaa eegsifachuu danda’u akeekuun ABO godheen sochii uummanni biyya keessaa addattuu barattoonni Oromoo gaggeessaniin lubbuun sabboontota Oromoo hedduun du’aan gaaga’ameera, hidhamaniiru, ariiyatamaniiru, dararamaniiru, qabeenya saamamaniiru, gochaa suukkaneessaan dhala namaatiif hin malle marti mootummaa abbaa irraa Wayyaaneen raawwatamaniiru. Kun hanga ammaatti hin dhaabbanne, ajjeechaan fi dararamni bifa hundaanuu itti fufee jira. Kun ammoo Qabsaawota, humna QBO Qeerroo Bilisummaa qabsoo finiinsu dhalche male gaaffii abbaa mirgummaa Oromoon qabatee ka’e kan dhaabu mitii taakkuu tokko illee boodatti hin deebisne.
Dhaadannoo.docx
Dhaadannoo.docx
fredag 7. november 2014
Barattootni Yuunivarsiitii Amboo Department ”Agriculture and Bio-Processing Engineering” barachaa jiran Oromummaa Qofaan Yuuniversiti Irraa Beekkamtii Dhaban. Department kanaan walqabateen Barattootni Waggaa 2ffaa Hanga Waggaa 5ffatti Barachaa Jiran Baay’inni Isanii 415 Olitti Kan Lakka’amanis Barnoota Dhaaban.
Barattootni Yuunibarsiitii Amboo Department ”Agriculture and Bio-Processing Engineering” barachaa jiran Yuuniversitichatti beekamtii dhabuu Department kanaan walqabateen barattootni waggaa 2ffaa hanga waggaa 5ffatti barachaa jiran baay’inni isanii 415 olitti kan lakka’aman barnoota dhaaban.
Sadaasa 5/2014 Guddinaa fi Tiraanisfoormeeshiniin Wayyaanee EPRDF biyyatti keessatti uummata gara doofummaa, wallaalummaa, hiyyummaa bara baraa fi rakkoo jiruu fi jireenyatti geessuun biyyattiin har’a biyyaa hojiidhabdummaan keessatti dagaage, biyya mirgi ilma namaa keessatti sarbamu, biyya mirgi dimookiraasii keessatti awwalamee fi biyya mootummaa abba irree afaan qawweetti amanuun bulaa jirtudha.
Barattootni Yuunibarsiitii Amboos balaa ulfaataa sirni kun baatee deemuuf saaxilamuun barattootni Department ”Agriculture and Bio Processing Engineering” waggaa 2ffaa hanga waggaa 5ffaatti barachaa jiran Departmentii haaraa Qo’annaa fi Qorannaa Saayinsiin deegarame malee callisaniidhuma maqaan department qofti waan itti miidhageef hundeessani lammilee biyyatti balaa guddaaf saaxila jiru.
Barattootni yeroo jalqabaaf department kanaan eebbifaman hanga guyyaa har’atti ogummaa barataniin hojii irratti ramadamanii hojeechuun jijjirama ofii fi biyyaaf fidan illee dhabuun hojii dhabdeelee ta’uun jiruu fi jireenya gadadoo keessa jiraacha kan jiran ta’uu irra darbee, iyyannoo hojiin ogummaa baratne kanaaf nuuf haa kennamu hojjetnee biyyas ofis gargaarra jechuun galfataniif Ministeerrii barnoota Wayyaanee EPRDF namni Shifarraa Shuguxee jedhamu department kana nuti hin beeknu, beekamtiis hin kenineef jechuun ifatti deebii keenne ture. Haaluma kana irraa ka’uun barattootni Yuunibarsiitii Amboo wagga 2ffaa hanga waggaa 5ffatti barachaa jiran gaaffii fi Iyyannoo Promotion nuuf haa hojjetamuu malee departmentii sirni barnoota ministerii barnoota keessan hin beekne akkamiin baranna? Maaliif lammii biyyattiitti taphattu jechuun bulchiinsa Yuunivarsiitii Amboo gaafachuun deebii waan dhabaniif, Iyyannoo isaanii gara Ministera Barnoota wayyanee EPRDFtti dhiyeeffatan ,deebiin wajjira ministeraa barnoota Wayyaanee irra kennameef ‘amma atattamaan magaalaa kana gadhiisaa ba’aa, as keessatti fincila nurratti kaachisuu dhuftanii” jechuun gaaffii fi iyyaannoo barattootaa irraa fuudhuu diduun barattoota doorsisaan of irra arii’an.
Rakkoon ulfaataan kun hanga furmaata hin argannetti barnoota dhaabuu isaanii beeksisuun, barattootani Yuunibarsiitii Amboo wagga 2ffaa hanga 5ffaatti departmenicha irra barachaa jiran guutummaatti barnoota dhaabani jiru. Rakkoowwaan mootummaan garboomsaa waliigalatti uummata keenyaa irran ga’aa jiruu fi haala sarbinsa mirga namummaa fi sarbamuu dimookiraasii fi mootummaa abbaa irree aangoo
irra maqsuun mootummaa dimookiraatawaa hundeessuuf yeroon gamtaan qabsa’an amma jechuun goototni barattootni Yuunibarsiitii Amboo midhaa isaan irra ga’aa jiru uummataaf ibsuun dhaamsa waliigalaa FDG itti fufsiisuuf uummataaf waamicha gochaa kan jiran ta’uu hoggansii Qeerroo Godina lixa Shaggar gabaase jira.
Sadaasa 5/2014 Guddinaa fi Tiraanisfoormeeshiniin Wayyaanee EPRDF biyyatti keessatti uummata gara doofummaa, wallaalummaa, hiyyummaa bara baraa fi rakkoo jiruu fi jireenyatti geessuun biyyattiin har’a biyyaa hojiidhabdummaan keessatti dagaage, biyya mirgi ilma namaa keessatti sarbamu, biyya mirgi dimookiraasii keessatti awwalamee fi biyya mootummaa abba irree afaan qawweetti amanuun bulaa jirtudha.
Barattootni Yuunibarsiitii Amboos balaa ulfaataa sirni kun baatee deemuuf saaxilamuun barattootni Department ”Agriculture and Bio Processing Engineering” waggaa 2ffaa hanga waggaa 5ffaatti barachaa jiran Departmentii haaraa Qo’annaa fi Qorannaa Saayinsiin deegarame malee callisaniidhuma maqaan department qofti waan itti miidhageef hundeessani lammilee biyyatti balaa guddaaf saaxila jiru.
Barattootni yeroo jalqabaaf department kanaan eebbifaman hanga guyyaa har’atti ogummaa barataniin hojii irratti ramadamanii hojeechuun jijjirama ofii fi biyyaaf fidan illee dhabuun hojii dhabdeelee ta’uun jiruu fi jireenya gadadoo keessa jiraacha kan jiran ta’uu irra darbee, iyyannoo hojiin ogummaa baratne kanaaf nuuf haa kennamu hojjetnee biyyas ofis gargaarra jechuun galfataniif Ministeerrii barnoota Wayyaanee EPRDF namni Shifarraa Shuguxee jedhamu department kana nuti hin beeknu, beekamtiis hin kenineef jechuun ifatti deebii keenne ture. Haaluma kana irraa ka’uun barattootni Yuunibarsiitii Amboo wagga 2ffaa hanga waggaa 5ffatti barachaa jiran gaaffii fi Iyyannoo Promotion nuuf haa hojjetamuu malee departmentii sirni barnoota ministerii barnoota keessan hin beekne akkamiin baranna? Maaliif lammii biyyattiitti taphattu jechuun bulchiinsa Yuunivarsiitii Amboo gaafachuun deebii waan dhabaniif, Iyyannoo isaanii gara Ministera Barnoota wayyanee EPRDFtti dhiyeeffatan ,deebiin wajjira ministeraa barnoota Wayyaanee irra kennameef ‘amma atattamaan magaalaa kana gadhiisaa ba’aa, as keessatti fincila nurratti kaachisuu dhuftanii” jechuun gaaffii fi iyyaannoo barattootaa irraa fuudhuu diduun barattoota doorsisaan of irra arii’an.
Rakkoon ulfaataan kun hanga furmaata hin argannetti barnoota dhaabuu isaanii beeksisuun, barattootani Yuunibarsiitii Amboo wagga 2ffaa hanga 5ffaatti departmenicha irra barachaa jiran guutummaatti barnoota dhaabani jiru. Rakkoowwaan mootummaan garboomsaa waliigalatti uummata keenyaa irran ga’aa jiruu fi haala sarbinsa mirga namummaa fi sarbamuu dimookiraasii fi mootummaa abbaa irree aangoo
irra maqsuun mootummaa dimookiraatawaa hundeessuuf yeroon gamtaan qabsa’an amma jechuun goototni barattootni Yuunibarsiitii Amboo midhaa isaan irra ga’aa jiru uummataaf ibsuun dhaamsa waliigalaa FDG itti fufsiisuuf uummataaf waamicha gochaa kan jiran ta’uu hoggansii Qeerroo Godina lixa Shaggar gabaase jira.
Abonner på: Innlegg (Atom)


text:
Mootummaan abbaa irree Wayyaanee waraana biyya Eertiraa irratti banuudhaan dhaabbiilee siyaasaa ABO fi G7 dadhabsiisuun dirqama jechuun murteessitus miseensotni waraana humna ittisa biyyaa Kaaba biyyattii irratti argaman nuyi biyya Eertiraa hin waraannu, Dantaa mootummaadhaaf jecha mirga dhala namaatti hin buunu jechuudhaan diddaa dhageessisanii jiran. Mootummaan Wayyaanees akeekni ishee galmaan gahuu dhabuu irraa hooggantoota waraanaa Kaaba biyyattii fi miseensota walii galatti gamaggamuuf murteessitee jirti. Armaan duras maqaa sakatta’insa daangaa irraa jedhuun miseensotni waraanaa akeeka Wayyaanee dura dhaabbachuun naannoo Humaraa keessatti diddaa hammaataan ka’ee ture.
Haalli kun walii galatti mootummaa Wayyaanee kan yaaddesse ministeera waraana ittisa biyyaa keessatti walgahiin halkanii fi guyyaa gaggeeffamuu irraan darbee hooggantootni jiran aangoo irraa bu’uu fi kaan aangootti akka bahan murteeffamee jira. Ilmaan Oromoo waraana wayyaanee keessatti argamtan diddaa jabeessuudhaan afaan qawwee diinatti akka galagalchitan Qeerroon waamicha dabarsa.


text:
Página no encontrada
La página solicitada "/%22" no se ha podido encontrar.


text:
Ayyaanni Irreecha kan bara 2013 Oromiyaa fi biyyoota alaa, bakka adda addaatti sirna ho’aa fi addaan kabajamuu isaa gabaasa gara garaa irraa mul’ataa jira. Keessattuu Oromiyaa, magaalaa Bishooftuutti fulbaana guyyaa 29, ayyaana kana kabajuuf ummanni argame, miliyoona lamaa fi hanga sadiitti akka herreegamu oduun naannoo sana irraa dabre ni mirkaneessa.
Ayyaana akkasitti aadaan kabajamu irratti namni miliyoonaan hedamu argamuun, Afrikaa keessatti mul’atee hin beeku. Kanaaf kabajaan ayyaana Irreecha adda ta’uu fi seenaa guddaa galmeessuu nu hubachiisa.
Biyyoota alaatti bakkee , ayyaanni Irreecha kabajame keessaa tokko Norway, magaalaa Bergen. Magaalaa Bergenitti bara 2006 irraa eegalee sirna ho’aa fi qindoominaan kabajamaa kan jiru yoo ta’u baranas haala gaarii fi qilleensa bareeda keessatti gammachuu guddaan kabajamee jira.
Akka sagantaa baheetti sa’aatii 11.30 bakka Fløybane jedhamutti walgahuun gamtaan Baabura Turistoonni ittiin deeman qabachuun Tulluu baane. Achirraa dhiirri dhiichisaa, dubartoonni faaruu birraa wallisaa bakka Malkaa Irreecha eega geenyee booda, abbaa Malkaa keenya kan ta’e obbo Asnaaqaa Irkoo baga ittiin isin gaha, baga dhuftan erga jedhee booda, maanguddoo akka eebbisan gaafate. Maanguddoon sadii walduraa duuba erga eebbisanii booda, haala kabajaa ayyaana Irreecha ilaalchisee haasawa gabaabaa nuuf godhe abbaan Malkaa keenya, obbo Asanaaqaan.
Isa booda ibsaan gubamee namuu komisa erga dibatee booda irreeffatee dhangaa ayyaana kanaaf dhihaate dhamdhame. Yeroo irreecha irraa deebinu, sirbaa fi dhiichisa , akkasumas uffata aadaa keenyaa ilaaluun ummanni adiin hedduun ilaalanii dinqisifachuu fi gaafatanii seenaa isaa boruuf hedduu hordofan.
Galgala ammoo bakka qophiin bashannanaa qophaa’etti irbaati erga nyaatamee booda, seenaa Irreecha fi akkaataa ayyaanni Irreecha magaalaa Bergenitti kabajamuu eegale, haala ayyaana Irreecha biyya keessaa fi alatti yeroo ammaa babal’atee kabajamaa akka jiru ibsi bal’aan ummata waamicha ayyaana Irreecha kanarratti argameef kenname.
Sagantaan ayyaana irreecha Bergen akka miidhaguuf faaruu faaruu fi wallee qindeessuun, dhangaa Irreecha fi hirbaata galagalaa qopheessuuf hojii guddaa kan raawwatan, waldaan dubartoota Bergen galateeffamanii jiru. Hirbaata booda sirba dargaggoonni Oromoo Bergen qindeessaniin sirbaa fi tapha bashannanaan ayyaanni kabajaa Irreecha kun milkii fi gammachuun xumurame.
Kan barana nagaan ittiin nu gahef galata jenna!


text:
Qabsoon Bilisummaa ummata Oromoo fi Walabummaa Oromiyaa deebisuuf eegalame guututti galma gahuu baatus, injifannoowwan har’a ummanni Oromoo of harkaa qabu argamsiisudhaan itti-gala milkaa’ina qabsoo egeretiifis kaayyoo/akeeka hin moofofne lafa kaayeera. Akeeka lafa kaayame kana daandii eegalamterratti tiksuudhaan itti-gala QBO dhugoomsuun immoo dirqama dhaloota har’aati! Dirqama kana bahuuf immoo dhaaba haaraa hundeessun ykn immoo “isa kanatu sirrii dha” jechuun keessaa achi bahanii jijijjiirramuun/mimicciramuun fala tahuu hin danda’u! Mooraa qabsaa’ota angafaa kan ta’e ABOtti aansee dhaabbileen siyaasaa hedduun hundaa’aniiru. Biyya bulchuuf dhaabbileen siyaasaa wal morkatan baayyachuun bu’aa ni qabaata; garuu biyya gabromfataan bultu Walaboomsuuf baayyachuun dhaabbilee siyaasaa xiyyeeffannoo ummataa waan bittinsuuf bu’aasaarra miidhamatu caala …
There wer were three orgasniztion in Mozambique while there was struggle aginst colonizers what so ever the quation is not about the extendnes of organization but the most vital event is who is truhfully and heartfully sacrifice for ths nation and liberate and rescue from the facistic regime,how ever those three organization were struggled all in ther own tactic and strategy and trumphed over the colonizers,those organization wer UNIT,FNLa and Mpla,the most influencial that had been embarassed the majority was MPLA hence during election the MPLA party won and took the power by the vote of nation but in our case some of the paties awnt to dominate and take power by themselves.All are runniing for power.


text:
Tuesday, October 1, 2013
Sirna Gadaa Deebisuu
Jaallatamoo fi kabajamoo ilmaan oromo fi firoottan keenya. Yeroo yaada asiin gadii kana isinitti dhiheessinu gammachuu guddaan nutti dhaga’amaati. Yeroon yaada guddaa akksii uummata keenyatti dhiheesinus amma kana jedhnee amana. Yeroo waaee yaada kanaa irratti mariachaa turre waan hedduu nama gammachiisutu ta’aa ture. Tokkoffaa, Waldaan Qoannoo Oromoo yaadaa kana akka tuqaa tokkotti yaalii isaa baranaa keessatti qaba ture. Kana malees, suduuddin Oromoo tokko tokkos waaee kanaa kaasanii irratti yaada kennaa turan. Kabajamoo Dr. Gammachuu Magarsaas waaee kana TV Oromoo irratti gaafii fi deebii godhaniin hedduu jajjabina nuuf tanii turan. Yeroo amma kanas Oromoon keessaa fi alaa haadaa Oromoo keessaa isa tokkoo fi isa hedduu qululuqaa tae irreecha yeroo itti kabajachaa jiru dha. Yeroo waliin hojjennu humtuu nuuf hin dadhabamu. Barruun kun teessoo isaanii arganne hundaafuu ergamee jira. Yoo hin arganne tae dhiifama guddaa isin gaafatna. Waan kun tauu dandaeef waa lama kofa ta’a. Yookaan teessoo keessan hin arganne yookaaan unka/formii keessani isa suduuda keessani irra jirutti gargaaramuu hin dandeenye. Suduudota warra teessoo warra kaanii nuuf kuusaniif, keessumaa iyyuu Gadaa.com galateeffachuu feedhna. Abdiin keenya, waarri dhageenye, dhaabotii, meediyaa fi namoota hin dhageenye hundaatti akka walitti himnu dha. Ka’aa haa dhammaqnuu, ammuma kana haa hojjeenuu.
Galatooma.
Yaada Bu’uuraa Mariif Dhihaate:
Sirna Gadaa akka Waltajjii Tokkicha Oromoo Tokkoomsuu dandau.
Seensa
Oromoon erga humnaan lafaa fi qabeenya isaa irraa fudhatamee jalqabee mirga namummaa fi uumamaa sarbamee jiruu fi jireenyaan qaanii fi gadadoo keessatti kufee jira. Uummatni keenya yeroo dheeraaf barnootaa fi qarooma irraa dukkanatti hidhamee akka hafuu, carraa barnoota hammayyaa irraa dhowwamee akka hafuu yeroo hedduu mootummoota Itoophiaa darbaniin gochaa suukaneessaan irratti raawwatamaa tureera. Seenaa Oromoo jarrumti uumanii, jarrumti akka fedhanitti jallisanii, xureessanii, burreessanii jiru. Oromoon akka biyya hin qabne, akka sammuu hin qabne, akka seera bulmaataa hin qabne barreessuu irra darbanii namummaa Oromoo hanga haaluutti seenaa isaan bareessan keessatti addaatee jira.
Haala suukanneessaa ijaa fi gurratti hin tollee kana keessaa bahuudhaaf ilmaan Oromoo yeroo fi bakka adda addaatti haalli migaa’aa haa taus hin tainis roorroo qe’ee issatti itti dhufe of irraatti cal-jedhee ilaalee hin beeku. Haa tau malee amma hara’a jaarraa 21ffaa kana keessattu gadadoon ilmaan Oromoo daran itti caale malee wanti irraa fooyyae hin jiru.
Hara’a Oromoon yeroo kami iyyuu caalaa seenaa isaa kan itti barate qofa utuu hin taane seenaa fi eeynummaa isaatti kan boonu, eenyumaa isaa fi mirga isaa kan falmatu taee jira. Erga qabsoon fara wara cunqursitootaa ABOn bakka tokkootti akka qindau qodhamee as Oromoon seenaa isaa isa dhugaa barachuu irra derbee eeggachuutti jira. Aadaa isaa isa mallattoo eeynumaa isaa tae haala nama gammachiisuun simatee ittiin boonaa jira. Kun hundinuu dhiigaa fi lafee ilmaan Oromoo jiruu fi jireenya isaanii caalaa kabajaa fi ulfina uummata isaanii caalsifataniin kan argame haa tau malee ammallee mirgi keenya kun harka alagaa keessaa qulgulaaee hin bane.
Diinni Oromoo duraan cabse haras mirgi Oromoo argame kun harka isaa keessa akka jiru har’a illee uummata keenyaan kana uffadhu, kana bitadhu ittiin jechaa jira. Kana amannes dhiisnes Oromoon har’a iyyuu harka diinaa jala jira. Uummatni Oromoo sabni guddaan kun akkamittii diinaa bicuun cabe, maaliifis har’a diina jalaa bahuu dadhabe jennee yoo wal gaafatne, deebiin isaa waa tokkittii dha.-tokkummaa dhabuu.
Dur yeroo jalqabaa diinni nutti dhuftes haa tau, hara’a yeroo diinotni keenya Oromoo cabsuu fi bituu irratti walii-galan, ilmaan Oromoo diina irratti qabsaauu irratti walii- galtee hin qabnu. Yeroo dur warri Amaaraa Oromoo cabsani warri Tigree mormii hin qabani turani. Yeroo warri Tigree har’a Oromoo akka fedhan ajjeessani, hidhani, biyyaa hariani warri Amaraa mormii tokko illee hin qabani. Warri kun lamani akkamitti akka Oromoon qabamu irratti wal-diddaa tokko illee hin qabani. Oromoo garuu Amaraa tae Tigree loluu fi mormuu irratti walii hin gallu. Oromoo inni kaan gara diinaa goree saba isaa irratti daabbachaa ture, jiras.
Yeroo Oromoon inni tokko Itoophiyaa lolu, tokko immoo Itoophiyaaf lola. Warri diinaa uummata adduynaa biratti wanti isaan Oromoo caalaa fudhatama qobaniif Itoophiaa tiksuu irratti walii-galu. Oromoon nuti garu yeroo uummatni adduynaa nu gaafatu dhimma kana irratti walii hin gallu. Kanaafuu deggersa hawaassa adduynaa argachuun rakkoo ta’ee jira. Utuu ilmaan Oromoo diinaa fi fira isaa walii baree yaadni adda addaa kun hin jiraatu.
Dhugaadha ilmaan Oromoo hedduun har’a iyyuu barnoota hin qabani, seenaa fi eeynumaa isaanii sirriitti hin beekani. Warri beekan iyyuu garalacha(copy) warri diinaa bareessani malee seenaa isa dhugaa hin beekani. Kanaaf akka bishaan gabatee irraa gara qabanitti jara oofa. Wallaalumni diinaa keeyna isa guddaa haa tau malee iyyumnii fi rakkinis ilmaan Oromoo fidhii fi amantaa isaanii malee qabeenyaa fi mirga isaanii harka diinaa keessaa kadhachaa jiru. Haa tau malee rakkoon Oromoo inni guddaan waaee mirgaa, seenaa fi qabsoo diinaa irratti yaada tokko dhabuu dha. Yoo tokkummaan kana irratti jiraate wallaalaan beekaa ilaalee dafee barata; iyyeessii fi rakkataani abdii mirga isaa gonfachuu dihootti ilaalee ofi hin xiqqeessu, kadhaa mana warra mana isaa saamtee hindhaqu. Mirga isaa fi mirga uummata isaa waan xinnootti hin gurguru. Seenaa isaa seenaa Goobanaa hin godhu. Kana hundaaf malli jiru tokkumaa ilmaan Oromoo ti.
Akkamitti tokkumaa akka malee hedduu barbaachisaa tae kana argachuu dandeenya egaa? Waldaan Hawaasa Oromoo Ayerlaand yaada miseensa isaa tokkoon kae yeroo dheeraaf irratti mar’achaa turreera. Yaada kana waldaan keenya irratti irra deddeebi’ee haa mar’atamu malee yaada bilchaataa gara hojiitti deemuu kaa tauuf beektonni Oromoo waaladaalee Oromoo biyya adda addaa jiraanif jaarmiyaaleen Oromoo, yaada kana irratti qo’annaa fi marii akka geeggeesan jechaa ifa baasuuf murteessine. Yaadni kun akka amantii keenyaatti ilmaan Oromoo biyyaa keessa fi ala jiran yeroo dhihoo walitti kurfeessuuf yeroo dheeraadhaaf waliin qabuu danda’a.
Akka beekamu sirni Gadaa sirna hedduu fedhii ummataa irratti hundae, sirna hedduu diimookraatawaa tae fi kan uummata Oromoo gaaddisa tokko jalaatti walitti qabee bulchuu irra darbee diinota isaa irratti injifatnoo fi ol-aantummaa gonfachiifa ture dha. Yeroo adduynaan du’aa fi ajjeechaan wal-jeequ sirna kana keessatti bulchitootni Oromoo wal-diddaa tokko malee aangoo walitti dabarsaa turan. Akka beekamu bulchitota lama yookaan sadii utuu hin taane waggaa saddeetti saddeetin baroota dhibaan laakka’amiif rakkoo tokko malee nagaadhaan aangoo wali-harkaa fuudhaa turani.
Sirni Gadaa ilmaan Oromoo hundaa guyyaa dhalootaa kaasee hanga duanitti kan dirqama misoomsa hawaasa Oromoo kan itti kennu qofa utuu hin taanee, mirga Oromommummaa isaaniis eegeefii gulantaa gara gutantaatti kan gammachuu fi jaalalaan jiraachisaa ture dha. Sirna kana keessatti haalli itti bulchitoota filan, haallii itti komee ilaalani, haalii itti daaiman, jaarsaa, dadhabaa fi dhukkubsataa kunuunsan har’a illee jiruu fi jiraayna uummata keenyaa keesatti ni argama. Sirni Gadaa sirna bilchaataa, tolaa fi sirna ammayaa ti. Sirni Gadaa qabeenya ilmaan Oromoo qabnuu keessaa isa tokkoo fi isa guddicha dha. Kanaafuu ilmaan Abbaa Gadaa hundi keenya sirna Gadaatiiniif abootii keenya warra sirna Gadaa uumeetti boonuu qabna.
Akka amantii miseensota Waldaa Hawaasa Oromoo Ayerlaanditti kan uummata keenya tokkoomsuu danda’u sirna Gadaa qofa dha. Kanaafuu sirna Gadaa akka seenaatti haasauu fi bareessuu irra darbinee haala Oromoon ittiin jiraachuu jalqabu irratti hojjechuun waa hunda caalaa ariifachiisaa dha. Waldaan keenya Waldaan Hawaasa Oromoo Ayerlaand waldaalee Oromoo biyya adduynaa hundaa keessa jiraniif, beektota Oromoo biyyaa keessaa fi ala jiraniif, jarmiyaalee fi dhaabotii humnoota siyaasaa Oromoo hundaaf waamicha kana dhiheesina. Dhaamsi keenyas kottaa sirna Gadaa keenyaan wali- bulchinaa kan jedhu dha.
Akkuma hundi keessan yaaddani waamichi kana hojii irra oolchuun salphaa hin tau. Garuu waa tokko yoo yaadanne abootiin keenya jaarraa hedduun dura beekumsaa murta’aa fi haala mijuu hin taane keessatti waan uummata isaaniitiif tau uumanii hojii irra oolchaa turani. Yeroo sana yaadannu yaadin kuni yeroo keenyatti amma kana hamaa hin tau. Kana malees sirni Gadaa barbaachisaa kofa utuu hin taanee Oromoof dirqama taee jira. Sirna kana qofatu tokko nu taasisa waan taeef.
Waldaan Hawaasa Oromoo Ayerlaand uummata keenya keesumaa iyyuu uummata Oromoo naanoo Booranaa waarra haalaa hedduu suukanneessaa diinnii Oromoo irraatti rawwachaa ture ofi irraa qolachuun hanga hara’aatti fiixee sirna Gadaatti cichanii har’an gauu isaaniittif jaalalaa fi kabajaa isaanii qabnu isbachuu feena. Uumantin kuni harra’s sirna Gadaatiin wal-bulchuun akka dandaa’amu nutti agarasiisaa jiru waan taeef yaada kana hojii irra oolchuun hin rakkisu. Gaarummaan fi bilchinni sirna Gadaa inni tokko sirna ammayyaa sinra diimookraasii warri dhihaa waliin kan wal hin faallessine tauu isaa ti. Yoo wanti wal-darbu jiraate kan akka mirga dhala namaafaa illee akka salphaatti wal- irraa dhaaluu danda’u. Sirna keenya sirna Gadaa seenummaa irra dabarsinaa jiraataa fi dhugaa gochuun dirqama ilmaan Oromoo hundaa ti.
Yaadaa Bu’uuraa
Akkamittii fi eessaa akka jalqabu yaadni gara garaa jiraachuu mala. Waldaadhuma keenya keessa iyyuu waan tureef, gamma keessanis jiraachuun dirqama ta’a. Issa iyyuu haa jalqabuu galiin sirna Gadaatiin waliitti dhufuu fi tokkumma ilmaan Oromoo it. Akka yaada keenyaatti sirni Gadaa sirna tokkicha ilmaan Oromoo hundi ittiin wal-bulchaa ture waan taeef sirna kanaan yoo har’a wal-bulchine tokkummaa Oromoo gutumaan guutuutti mirkaneessuu ni dhanda’ama.
Akka jalqabaatti yaadni keenya asiin gadii kun akka kaumsaatti ilaaluun ni dagaa’ama.
1. Jalqaba lammiiwwan Oromoo, waldaaleen Oromoo fi beektonni Oromoo , ilmaan Oromoo hundi sirna Gadaa akka barrutti warra sirna Gadaa hin beekne sagantaa qabanne walbarsiifna. Kaayyoon sirna kanaa inni duraa fi guddaan Oromoo tokkumsuu, achiis biyya isaa goonfachiisuu dha.
2. Ilmaan Oromoo biyya keessattis tae alatti akka seeraa fi heera sirna Gadaatti wal- kurfeessanii (Waldaa sirna Gadaa Oromoo uummatanii) oogantoota akka sirna kanaatti filamanii, aangoos akka sinra Gadaatti akka walitti dabarssan seeraa ka’atu.
3. Akka itti filmaataa, bulmaataa fi daagaan aangoo isaanii seeraan murtaa’a. Seeri kun kan sirna Gadaa fi sirna diimokrasii ammayyaa walitti baqsee uumamu tau. Kuni beektotaa, maanguddootaa fi qaamota uummata Oromootiin murtaa’a.
4. Waldaaleen Oromoo bakka jiranii walitti dhufanii oogantoota ol-aanoo filatu.
Biyya alaa warri jiru akka biyya keessa jiruutti dura biyya yookaan zoonii(county, state) irratti, achii booddee Ardii irratti( Awuroophaa, Ameriikaa, Austiraaliiyaa) irratti dumaa irratti addunyaa irratti Abbaa Gadaa isaanii filatu. Biyya keessattis yoo haalli mijate akkuma kanatti walitti fiduun ni yaalama.
5. Abbaan Gadaa fi warri isaa/ishee waliin filaman oogantoota Oromoo (Leaders of Oromo Gadaa Community, effectively Government of Oromia) tau. Waan uummatani filamaniif aangoo ga’aa qabu. Kanaafuu yeroo booddee uummata Oromoo alaa fi biyyaa walitti fiduun tokkumaa Oromoo cimsu. Rakkoo Oromoo irra gau adunyaattii beeksisu. Oromoon mirga isaa kaee akka falmatu waamicha godhu, sochii sana ni qindeessu.
6. Oogantootni Gadaa filaman kun uummata biyya keessa jiruun, keesumaa iyyuu warra sirna Gadaan bulaa jiruun walitti dhufee bulchiinsa Oromoo keessaa fi alaan jajabeessa. Ilmaan Oromoo rakkoo biyya isaanitti irra gaeen biyya alaa jiran rakkoo eenyumaa fi lammummaa isaan qabaniif fura barbaada.
7. Sirni Gadaa jalqabamu kun uumna fi aangoo akka ilmaan Oromoo biraa argatu bajata ittin sosochous ilmaam Oromoo biraa argata. Kun karaa waldaa Oromoo fi dureeyyota Oromoo bu’ursamuu danda’a.
8. Oogantootni filaman uummatan waan ta’aniif adeemsa siyaasa keessatti qooda guddaa bau. Fakkeenyaaf, uummata jajjabeesuu, gorsuu, dhaabilee walitti fiduu.
9. Amantiin sirna kana keessatti wal-qixxummaan akkamitti haala siyaasaa keessa utuu hin galin wal-kabajuun waliin jiraachuu akka itti dandau tolcha. Amantiin sirna Gadaa keessatti akkuma jochaa turre sagantaa isaa dabalatee oogantoota filama muuduuf eebbisu, oogantootaa fi biyyaa Waaqa kadhachuu, kkf ta’a.
10. Warri sirna kana keesstti filaman bara tokko keessatti guyyaalee ayyaana adda addaa uummata Oromoo keessatti kabajamuu qabuu murteessanii uummata beeksisu.
11. Aangotiin kun dhimma uumatoota biraa biyya Oromiyaa keessa jiraatanii qo’atanii uummataaf gorsa, oogganaa fi qajeelcha dabarsu. Dhimma uummata Oromoo biyya keessaa fi ala jjratanii,
12. Anngotiin kun dhimma biyyaa fi qabeenya ishee hundaa irratti uummata gorsu, waan dandaa’amu hundaan saamicha irraa eegu. Ilmaan Oromoo diinaaf hunma ta’a karaa isaan gara fedhii uummata isaaniitti deebian qo’atu, ojii irra oolchu.
Xumura
Yaadni armaan olitti kaa’ame kun akka yaadaatti malee, akka seeraatti miti. Akkuma gara jalqabaatti ibsame yaadni kun mareedhaaf dhihaate. Akkuma argamuu waan hedduun wanti ifa hin taane jira. Abdiin keenya garuu maree fi qoannoon hunda isaatiif hiikaa
qaba jenna. Kanaafuu waldaan keenya waldaaleen Oromoo hundi akka irratti mariatani; midiyaaleen Oromoo hundi. beektotaa fi maangguddoo Oromoo akka irratti mariachiisani; jaarmiyaaleen siivilii fi qoannaa keessumaa akkamitti sirna Gadaa fi sirna diimokraasii ammayya walitti baqsuun dandaa’amu qoannoo irratti akka geggeessani; jaarmiyaaleen sisaasaa Oromoo gaee isaanii akka bahani; uumman keenya biyya jirus yaada kana irratti bakka dandaa’ame hundaddatti akka irratti marianiif jijjiramaaf qophii
akka ta’ani waamicha keenya kan lammummaa dhihesina. Yaadni kun yaaada dubbistanii cali jettan miti. Yaada akka beektaniif barreeffame miti; yaada akka irratti haasoiftanii fi irratti hojjechuu jalqabdani dha.
Abdiin keenya kana. Sirni Gadaa sirna aadaa fi sirna ammayyaa kan Oromoon jaarra hedduun dura uumame taee beekama, nutis abbootii keenyatis tae Orommummaa keenyatti daran boonna. Gaafa oogantoota keenya biyya alaatti jabeessinee guddifannu, uummatni keenya kan biyya jiran oogantoonni isaa baqaatani biyya alaa akka jirutti amanu, ooggana diinaa irratti qabsoo finiinsu. Oromoon biyyaa isaa kabajaa isaa beebie gonfachuu danda’a.
Galatoomaa.
Waldaa Hawaasa Oromoo Ayerlaand www.oromocommunityireland.com
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Guyyaa kabaja ayyaana alaabaa 9ffaa baranaa ilaalchisuun ibsa har'a laataniin, wareegama lubbuu abbootiin itti kaffalan yaadachuun kabajuu qabna jedhaniiruu.
Caalmaattimmoo hojiilee misoomaa jalqabaman ittii fufsiifuuf yeroo itti waadaa jabeessinudha jedhan af-yaa'ii itti aantuun.
Ga'ee nurraa eegamu ba'achuun seenaa abbootii sana misoomaan dabaluun akka barbaachisus dhaamaniiru.
Guyyaan alaabaa bara kanaa yeroo saglaffaaf dhaadannoo ''ALAABAAN KEENYA BIRMADUMMAA KEENYA''jedhuun guutummaa biyittiitti Wiixata dhufu manneen barnootaa, waajjiraalee mootummaa fi qoonsilootatti kan kabajamu ta'a.
Sababii labsii yeroo ariifachiisaarraa kan ka’e, guyyichi akka durii istaadiyamootaa fi hiriiraan hin kabajamu.
Yidnaqaachaw Hayilamaariyaamtu gabaase.


text:
Monday, July 20, 2015
Yaa Sangaa Margasaa Malee Hallayyaasaa Hin Agarre!..(kutaa 2ffaa)
(Hariiroo Jorgootiin-Qeerroo Bilisummaa Oromoo-Oromiyaa!!)
Yeroo dabre kutaa tokkoffaa qophii kanaa keessatti Jidduu kana wayyaaneen yeroo kam irrayyyuu caalaa gammachuun machooftee qabaa nagadhiisaa jechaa akka jirtu ilaallee ture.
Kunis sababiin isaa tokko, diraamaa filmaata gaggeeffameen taatonni isaa warri boordii filmaataas ta’e warri wayyaanotaa paartii siyaasaa of fakkeessuun hirmaatan akka gaariitti ergama isaanii raawwatanii sagalee uummataa kan OFC/MADRAKIIF kennamee ture dhibbarraa dhibbatti dabarsanii kennuu isaaniitiin taayitaarra turuuf gammachuu argame yoo ta’u,
Inni lammataa, Oduu karoora daawwannaa Pirezedaantiin Ameerikaa, Baaraak Huseen Obaamaa ithiopia daawwachuufidha jedhu dhagahamuu isaa akka ta’e, Kana malees, Diyaaspooraan Oromoo tokko tokko wayyaaneetti harka kennachuu isaanii ta’uu kaafnee ture.
Wayyaaneen diyaaspooraa Oromoo irraa maaliif jaalalli ishee qabee?? Wayyaaneen diyaaspooraa Oromoo akka lammiitti ilaaltee, kanaafuu, Waa’een lammii ishee, ishee yaachiseetimoo karoora biraa qabdii??….
Addunyaa keenya kana irratti uummata Jiwush caalaa kan faca’e akka hin turre seenaan ifa godha. Haa ta’u malee Biyya Israa’eel Har’a arginu kana hundeessuufi beekkamumtii goonfachiisuu keessatti kan qooda guddaa qabu Komiyuuniitii Jiwush ykn Israa’eel Bittinfamee biyya ambaa jiraachaa ture akka ta’e seenaan ni addeessa. Yaa Sangaa Margasaa Malee Hallayyaasaa hin agarre
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
AMMUMA NATTI HIMTUU?
Biyya xinnaaf guddaan keessatti salphatuSabnis qaama dhabee iddootti naafatuBiyya qeerroof qarreen keessatti gufatuHaqasaaf falmatee du’ee biyyoo nyaatuBiyya hayyootatti diina guddaa taateeKaan hidhaatti naqxee kanis biyyaa baafteBiyya haati dhiiraa keessatti salphattuDhalaaf da’oo taatee rasaasaan reebamtuBiyya kan barate jooraa ta’ee labuuWaan siyaasni dhorkeef gita hojii dhabu
Biyya mirgi dubbii raawwatee dhorkamuFoddaa harka mootiin sobni hololamuBiyya tokko hojjetee kaan ajjeesee saamuuKumoota beelessee ofii sagal haamuuBiyya sobni teessoo qabatee garmaamuuHaqa sabaa dabsee dafqa hiyyeessaa raamuuBiyya namni marti aangoof ariifatuuGaruu iddoo qabatee jiruusaa tolfatuBiyya sabboonummaan keessatti dhorkamuOfiisaa ibsannaan shororkeessaa jedhamuBiyya lagaaf naannoon taayitaan raabsamuuMiira ofii ibsannaanan ajjeechaaf waamamuBiyya sabni xiqqoon biyya dhiitee bulchuuGootni akka galaanaa biyyarraa didichuuBiyya ba’uuf galuun sodaa jabduun guutteLeenci iddoo dhabee booyyeen nyaattee quufteBiyya kan barate keessatti maraateeTuqaan boollaa yaatee abbaa biyyaa taateBiyya manni hidhaa dachaan babal’atuNamnis nama ajjeesee karaarratti gatuBiyya biyyoonsaallee magariisaan guutuuGaruu nyaata dhabdee kan daa’imni duutuuBiyya bulchiinsisaa caasaa sobaan goobeeKan qubaan lakkaa’amu irratti dorrobeBiyya hamiif oduutti yeroon namaa dhumuHunduu hojii dhaabee dantaadhaaf guungumuBiyya namni hundumtuu sodaataa jiraatuuHamma harkisaa qabe hammaaree baqatuBiyya Afaan Oromoo keessatti dhiitameQolli kitaabotaas siyaasa jedhameBiyya itti digiriin gabaadhaa bitamuuBeekkumsi salphatee suuqiidhaa raabsamuBiyya Oromoon sooromnaan itti dararamuMalaamaltummaadhaan hidhaatti geeffamuBiyyatti jaarmiyaan siyaasaa hinoofkalleDubbatee hinjiraanne guyyaa tokkoofilleeBiyya karaa nagaan mormachuu dadhabanYoo dubbii dubbatan hidhaan adabamanBiyyatti mul’anni quucaree coollaguNamni iddoo ga’uurraa gufatee hankaakuuAni biyya kana maqaan itti dhabeMiidiyaa hawaasaan gama hundaa labeeMee yaa Oromookoo qomoon ardii guutuuMaqaa biyyatti kanaa ammuma natti himtuu?= = = = = == // = == = = == = =Beekan Gulummaa Irranaa-Bitootessa, 2016


text:
1ffaa:- Dhaadannoon Obbo Abbay Tsehayyee Dhaadatan Seera Fi Heera ittiin bulmaataa cabsuu dhaan Uummata Keenya irratti Lola kan labse waan ta'eef Cimsinee ni Mormina.2ffaa:- Dhaadannoon Obbo Abbaay Tsehayyee dhaadatan Tuffii Motummaa Naannoo Oromiyaaf qaban qofa osoo hin taane Tuffii uummata Oromoof qaban kan agarsiisu waan ta'eef cimsinee ni Mormina.
3ffaa:- Dhaadannoon Obbo Abbaay Tsehayyee dhaadatan kun Seera ittiin bulmaata biyyattii keessaa Ofiin Of Bulchuu Mootummoota Naannoo Keewwata 50-52 irratti barreeffamee jiru kan Cabse waan ta'eef Cimsinee ni Mormina.4ffaa:-dhaadannoon obbo Abbay Tsehayyee uummata Oromoo irratti dhaadatan seera ittiin bulmaata biyyattii Keewwata 42 Lakkoofsa 2 fi 4 irratti akkasumas Keewwata 89 lakkoofsa 6 irratti barreeffame Burkuteessuu dhaan Murtee uummata Hin hirmaachisne Murteessuuf waan dhaadataniif Dhaadannoo isaanii kana cimsinee ni Mormina.
Walumaa Galattii Obbo Abbaay Tsehayyee Gita Hogganummaa biyyattii isa olaanaa irra Osoo jiranii Seeraa fi Heera biyyattii Cabsuu dhaan dhaadannoo isaan Tuffii uummata Oromoof qaban Ittiin dhaadatan Paartiin keenya cimsee ni morma.Kanaafis Olaantummaan Seeraa biyyattii keessatti akka Kabajamuuf Mootummaan biyyattii Obbo Abbay Tsehayyee to'annoo Seeraa Jala oolchuu dhaan Tuffii uummata Oromoo irratti agarsiisaniif akka itti Gaafataman Cimsinee ni Gaafanna!!!
Kongirensii Federaalawaa Oromo(KFO)!!!


text:
Gaafa Kamisaa Sadaasa 13, 2014 Boordiin walgahii hatattamaa godheen dubbii deemaa jirturratti gabaasa gamaa gamanaa dhihaate dhaggeeffatee Anis affeerraa dura taa'aa Boordiitin naaf dhihaateen walgahii kanarratti argamee yaada narraa barbaadamu dhiheesseen. Boordiinis marii sa'aa afuriif godheen tarkaanfii fudhatamuu qaburratti qajeelfame kenne adda gale. Nu cufti akkaataa ramaddii hojii keenyaatin haala deemu qorachuufi tasgabbeessurratti bobbaane.
Gaafa Sanbata Sadaasa 15, 2014 hogganoonni olaanaan Boordiitifi Koreen Hoji Raaw'achiiftuu hojjattoota jaarmayaa dubbisuun komi isaanii dhaggeeffatan. Himannaa isaanii qalbifachuun deebii itti kenuufis walbeellamatanii addaan bahan.
Gaafa Sadaasa 22, 2014 Boordiin ammas walgahii hattatamaatiif taa'ee komiilee dhihataniifi rakkoolee jaarmaya kana mudatan guututti akka qoratu kore nama sadi qabu ramade. Koree hoji raaw'achiiftuu irrattis abdii guutuu akka qabu ( vote of confidence) sagalee guutuun mirkaneesse.
Gaafa Sadaasa 23, 2014 dura taa'aan Boordii hojii gadi dhiisu erga labsee booda, miseensonni Boordii ammas hatattamaan walgahuun akkataa heera bulmaataatin hoggansa yeroo bakka buufatanii hojiin akka hin gitintirre godhan.
Egaa tarkaanfileen armaan olitti tarreefaman kun , heeraafi hogganni OMN, laafinaafi qaawa qabaatus, haala irraa eeggamuun hojjataa akka jiru mirkaneessa. Anis hamiifi maqa balleessaa narratti aggamaman gama olola intarneetii deebisuun dubbi daran hoo'isurra heeraafi seera jiruun koree Boordii dhimma jiru qorattuuf dhaabbattetti kennuu filadheetin jira. Akkuma koreen kun hiree naaf kenneen komiilee narratti ka'an hundaaf deebii nan kenna. Boordiinis gabaasa koree tanaa erga ilaalee booda dhugaa irra gahe ummataaf akka ibsu; tarkaanfii sirreeffamaatis akka fudhatu abdiin qaba. Murtii naafi narratti muramtus fudhachuuf qophiidha. Hammasitti dirqama jaarmaya keessatti naaf laatameefi amaanaa ummataa hojirra oolchuuf, akkuma ammaan duraa, humnaafi murannoo guutunin itti fufa.
Ummanni keenyas kana beeke furmaata sirnaa hogganni godhuuf deemu obsaan eeggachaa deeggarsa miidiyaa kana tin'isuuf godhamu akka itti fufun dhaammadha.
Jawar Mohammed
Sadaasa 24, 2014
HUB: Warri hoggana OMN qunnamuu barbaaddan gara arman gadiitin argachuu dandeessu.
Odeeffannoo bulchiinsaatif info@oromiamedia.org
Dhimma editoriyaalitiif editor@oromiamedia.org
Dhimma gargaarsa ummataatif rm@oromiamedia.org


text:
Teeknolojii
Finfinnee, Sadaasa 27, 2009 (FBC) Baankiin Giddu-galeessaa Raashiyaa uggurtoota ragaan baay’ee miidhamaa jira.
Finfinnee, Sadaasa 26, 2009 (FBC) Hawlet Paakaard (HP) kompiwtaroota amma jiranirra saffisaan dachaa kuma 8 caalu hojjatee yaaliisaan milkaa’uusaa beeksiseera.
Finfinnee, sadaasa 22, 2009 (FBC) Qorattoonni Yuunivarsitii Kaalifoorniyaa baatirii waggaa 400f tajaajilu hojjachuusaanii beeksisan.
Finfinnee, sadaasa 21, 2009 (FBC) Nookiyaan gabaa bilbila ismaartii keessa galuuf akka jedhu oduun erga dhaga’amee bubbuleera.
Finfinnee, Sadaasa 20,2009(FBC)- Jaappaan koompiyuutara ariifataa hojjechuuf maallaqa guddaa baasufi.


text:
Dhaabbanni elektirooniiksii Jaappaan kuni teeleviizhiniin hojjete yammuu cufamu wantoota duuba isaa jiran akka daawwitii muul’isuu danda’a. Waan keessoo isaa garuu takkaayyuu akka hin muul’annes himameefii jira.
Yammuu banamu garuu tajaajila televiizhinii akka laatu dhaabbatichi ifoomsera.
Dabalataanis qulqullinni iskiriinii televiizhinichaa olaanaa akka ta’e himameera.
Injinaroonni dhaabbatichaa meeshaa manaa kana hojjechuuf hojii boonsaa hojjechuu isaanii dhaabbanni isaanii himeera.
Paanaasooniik oomisha televiizhinii kanaan dura ittiin beekamu ‘‘LED’’ gara ‘’OLED’’ kan guddise yammuu ta’u, duuba isaa ifti argaa daangessu jiraatus qulqullina olaanaan muul’isa jedhameera.
Gabaarra ooluuf waggaa 3 booda maamiltoonni akka eeganis himameera.
Maddi; https://fossbytes.com


text:
Inistitiyuutichi dhaabbilee oomisha eyyamameefiin ala oomishan irratti tarkaanfii akka fudhatu ibse
-
- font size decrease font size increase font size
Finfinnee: Guraandhala 18, 2008 (oromiapo) Ministeera Industiriitti Inistitiyuutiin Misooma Industirii Galteewwan Keemikaalaa fi Konistiraakshinii dhaabbilee oomisha eyyamameefiin ala oomishan irratti tarkaanfii akka fudhatu ibse.
Damee galteewwan Keemikaalaa fi Konistiraakshinii oomishuurratti bobba’uuf eyyama fudhatanii hojilee kanaa ala ta’an hojjataa kan jiran akka jiran eerumsi na qaqqabeera kan jedhu inistitiyuutichi rakkinichi ittumaa osoo hin-hammaatin tarkaanfii barbaachisaa fudhachuun dhaabsisuuf hordofaan jira jedheera.
Hojii isaa kanaaf kan gargaaru koree hordoffii gurmeessuusaas beeksiseera.
Daayirektarri Olaanaa Inistitiyuutichaa Obbo Saamu’eel Halaalaa damichaarratti bobba’uuf eyyama erga fudhatanii booda workshooppii ijaaranii kan kireessanii fi hojilee sirrii hin-taane kaan kan hojjatan adda baafamuusaanii himaniiru.
Dhaabbilee gocha akkanaa irratti bobba’anii jiran irratti dhiheenyatti tarkaanfiin irratti fudhatama jedhaniiru.
Abbootii-qabeenyaa haala kanaan socho’an irratti tarkaanfiin fudhatamu cimee akka itti fufu kan ibsan Obbo Saamu’eel, abbootiin-qabeenyaa gocha seeraan-alaa akkanaa irraa akka of-qusatan hubachiisaniiru.
Too’achuun tarkaanfii fudhachuun garasitti oomishtoota biyya keessaa jajjabeessuunii fi filannoowwan gabaa barbaaduun rakkoo galtee furuuf carraaqiin taasifamaa jiras jedhaniiru.
Damichi dinagdee keessatti gahee fooya’aa akka qabaatuuf xiyyeeffannoon itti kennamee hojjatamaa kan jiru ta’uu inistitiyuutichi ibseera; Taarik Addunyaatu gabaase. FBC


text:
Ayyaana Yaadannoo Duʼa Yesus
Ayyaana yaadannoo duʼa Yesusirratti nuu wajjin akka argamtu kabajaan afeeramteetta. Naannoo keetti bakka walgaʼiin itti geggeeffamu barbaaddadhu.
Caalaatti Baradhu
Furiin—Kennaa Waaqayyoo Isa Hunda Caaludha
Furiin maalidha? Furicha irraa fayyadamuu kan dandeessu hoo akkamitti?
Dhugaa Baatonni Yihowaa Irbaata Gooftaa Karaa Amantiiwwan Kaan Irraa Adda Taʼeen kan Kabajan Maaliifi?
Irbaata xumuraa ykn Ayyaana Yaadannoo jedhamees ni waamama; Dhugaa Baatonni Yihowaa iddoo guddaa kennuuf. Haala kana ilaalchisee Kitaabni Qulqulluun maal akka jedhu ilaali.
Macaafa Qulqulluu Qayyabachuu Kan Qabnu Maaliifi?
Macaafani Qulqulluun, namoonni miliyoonaan lakkaaʼamaniifi addunyaarratti argaman, gaaffiiwwan gurguddaa jireenyasaanii keessatti isaan mudataniif deebii akka argatan gargaaraa jira. Namoota kana keessaa tokko taʼuu barbaaddaa?


text:
Ibsa KY-ABO: KAAYYOO OROMOO FAALLEYSUUN HIN DANDAYAMU
Posted by Madda Walaabuu Press on 4/06/2013
Ebla 06, 2013
Gaafiin Oromoo gaafii abbaa biyyummaati malee gaafii mirga lammummaa Tophia kadhachuutii miti. Oromoon wanni qabsaawuuf biyya humnaan weeraramee boortaadhaan irra fudhatamte harkatti deeffachuuf taha. Akeeka kana bikkaan gahuufiis gootota qaqqaalii kumaatamaan lakkaawamaniitu itti waragamee, ammallee itti wareegama jira. Oromoon qabsoo hadhooytuu bara dheeraaf gooteen milkii if duuba deebisuu hin dendeenye baayye galmeesite. Qabsoon Bilisummaatiis sadarkaa amansiisaarra gahuutti jirti. Ar’a waan hamma ammaatti hele jabeeyfatee sadarkaa itti aanutti tarkaafachuutu irrra eeggama malee waggaa afurtama if booda deebi’ee tokkummaa Tophiyaa leellisuun hin barbaachisu.
Qabsoon bilisummaa tuni akkanumaan hin jalqabamne. Mootummaa biyya alagaatu biyya oromoo weeraree qabeenya saa dhuunfatee abbaan biyyaa biyya ofiirratti alagaa tahuu mudate. Dhugaa namuu beeku tana Habashoota oromoon biyya oromiyya ja’amtu hin qabdu, biyyi Oromoo Toophiaadha je’u yoo taate malee, kan bir hin jiru. Warri qabsoon bilisummaa Oromoo isaan hifachiifte, kanneen rakkoon mooraa QBO keessatti akka isaan barbaadanitti furmaata arkachuu dhabde, arra dhaadannoo dulattii warra Habashaa lafaa fuudhatanii isii jalatti oromoota walitti qabuu yo tattaafatan waan nama ajaa’ibsiisuu miti; murni ykn tuutti abdii kutatte wanni hin goone hin jirtu.
Gareen maqaa ADO je’uun as baate tuni haqa Oromoon qabdu isaanii tolutti jijjiiruuf tashannoohaan bobbaate. Jarri kuni Oromoo fi Habashni warra biyya takkaati; Waldiddaan isaan jidduu jirtuus waldiddaa warra biyya takka waliin qabu jidduu jirtuuti jechuuhaan nu amansiisuu kajeelti. Hawwii fi dharraa aangoo habashoota waliin qoodachuuf qaban dhugoomfachuuf jecha haqa ummanni oromoo qabu daboolanii awwaaluun immoo, hin dandayamu.
Ummanni Oromoo eega biiyti saa irra fudhatamteerraa kaasee haqa ofiitiif takkaa qabsoorraa hifatee hin beeku. Ajjeechaan, hidhaafi roorroon isarra geessu murannoo isaa isa keessatti hin masheensine; kaayoo qabsoo isaa isa hindagachiifne; gabrummaa amanfatee ajaja alagaa isa fudhachiisuu hin dandeenye. Kuni kaleessas, ar’as, boruus dhugaadha.
Gareen tuni mulata haarayaan Oromoof qaba jetti. Mul’anni kuni harayaa mitti. Maluma warri Habashaa Oromoota afanfaajeysuuf itti afeeraa turani: “Toophiyaa takka, ummata tokko, eenyummaa takka” kan je’u taha. Akeekni isaatiis Oromoo gabrummaa Habashaa jalatti baraa gadaaf akka jiraatu gochuudha. Mul’anni garee tanaa kan moora QBO gadisiisu ka milikii haga amma QBO arrkatte if booda deebisu, ka moora diinaa ililbeedhaan goosu tahuun shakkiin hin jirtu, Kanaafuu, humnoonni Oromoofi Oromiyaaf anaannataii fi bilisummaa oromiyatiif dhaabbatan martinuu mul’ata kana sirna koleneeffataa Habashaa waliin qilee buusuuf akka bobbohan itti dhaamna.
Akka mala qabsoottis mala haarayaa miti. Jaarmayoonni maqaa Oromootiin Itoophiyaa keessatti jaaramanii mirgoota dimokrasii argachuufi hiree filuufi filamuutis qabaachuun ni dandayama jedhanii qabsaawan, fakeenyaaf: ONC Mararaa Guddinaatiin gegeefamu, WFIDO Bulchaa Dammaqsaatiin gegeefamu maqaa dhawuun ni gaya. Isaan lameenuu ‘mul’ata haaraya’ isiniif garre nun hin jenne. Haa tahu ammoo, hidhaa, ajjeechaafi, biyyaa irra arihamuurraa hin baraaramne.Oromootiin isaan kana duraas habashoota waliin hojacaa turan hireen saan kanuma ture. Habashaan akka hareetti fe’ateetuma, yaroo bakka barbaadan gahan gatanii, ajeessanii , hidhanii cafaqanii bira dabru. Dhugaa tana ta nuti mootoota habashoota irra hubanuu. Hireen warra arra habashootaa waliin dhaabachaa jiraniif, warra bakka warra achii jiruu bu’uu barbaadan hireen saan takkuma.
Akka hubannoo keenyaatti gaafii bilisummaa oromiyaa xurree sirriirraa maysuu ykn dabsuu yoo taate malee, milkiin mootummaa TPLF jalatti oromoodhaaf arkamsiisan hin jirtu. Mul’anni haraan ADO/ODF akkuma kurnee lama dura waraana mooratti galchan sunitti ar’aas moora qabsoo bilisummaa oromoo diiganii bittinnimsuu, sochii bilisummaa fashalsiisuu, mirga hiree murteefannaa ummata oromootiifi kan ummatoota cunqurfamooi hunda meelachiisuu waan toltuun dhuftu hin jirtu. Kuniis waan ummanni Oromoo qaamaa qalbiidhaan fuula itti deeffatee osoo firii qabsoo isaa hemilaalitti hinhafne tarkaanfii itti fudhatu ifatti hubachiifna.
Nuti KR-ABO kaayoon teenya Walabummaa oromiyaatii fi bilisumaa ummata oromooti. Tokkummaan saboota biroo wajjiin qabaatu dhimma erga bilisoome booda fedhiifi murtii ofiitiin irra gayu qofa taha jenna. Dhaadannoo ‘dura bilisummaa; sun booda tokkummaa’ jettuutu sirriidha jenna. Namni gabrummaa jala jiru AMBA tahuu hin dandayu; ambummaan mul’anni haaraan gartu abjuudhaan malee haqaan hin jiraattu.
Koreen Yaroo ABO duumeeysa balaafi gaaga’ama dorrobee ummata Oromoorra bargaafachuuf deemu dhalachuu isaa ummata Oromootiifi warra oromoof anaannatan mara hubachiisuu feena. Haala kana faccisuuf moora QBO jabeessuudhaan qabsoof bobbahuu feesisa. Kanaafuu jaarmayoonni kaayoo bilisummaatti amanan martinuu hatattamaan hiriira tokkotti galanii qabsoof akka bobbohan isaan afeerra.
Akkasumattis ummanni oromoo xurree qabsoof saaqamte keessa tarree galuudhaan humnoota dantaa isaa dhugoomsuuf, oromiyaa bilisoomsuuf bobbahan waliin akka dhaabbatu qabsoo diddaa gabrummaatis akka finiinisu, alaafii keessattis tokkummaa isaa akka jabeeysu dhaammanna.
Oromiyaan ni Bilisoomti!
KY-ABO
Gaafiin Oromoo gaafii abbaa biyyummaati malee gaafii mirga lammummaa Tophia kadhachuutii miti. Oromoon wanni qabsaawuuf biyya humnaan weeraramee boortaadhaan irra fudhatamte harkatti deeffachuuf taha. Akeeka kana bikkaan gahuufiis gootota qaqqaalii kumaatamaan lakkaawamaniitu itti waragamee, ammallee itti wareegama jira. Oromoon qabsoo hadhooytuu bara dheeraaf gooteen milkii if duuba deebisuu hin dendeenye baayye galmeesite. Qabsoon Bilisummaatiis sadarkaa amansiisaarra gahuutti jirti. Ar’a waan hamma ammaatti hele jabeeyfatee sadarkaa itti aanutti tarkaafachuutu irrra eeggama malee waggaa afurtama if booda deebi’ee tokkummaa Tophiyaa leellisuun hin barbaachisu.
Qabsoon bilisummaa tuni akkanumaan hin jalqabamne. Mootummaa biyya alagaatu biyya oromoo weeraree qabeenya saa dhuunfatee abbaan biyyaa biyya ofiirratti alagaa tahuu mudate. Dhugaa namuu beeku tana Habashoota oromoon biyya oromiyya ja’amtu hin qabdu, biyyi Oromoo Toophiaadha je’u yoo taate malee, kan bir hin jiru. Warri qabsoon bilisummaa Oromoo isaan hifachiifte, kanneen rakkoon mooraa QBO keessatti akka isaan barbaadanitti furmaata arkachuu dhabde, arra dhaadannoo dulattii warra Habashaa lafaa fuudhatanii isii jalatti oromoota walitti qabuu yo tattaafatan waan nama ajaa’ibsiisuu miti; murni ykn tuutti abdii kutatte wanni hin goone hin jirtu.
Gareen maqaa ADO je’uun as baate tuni haqa Oromoon qabdu isaanii tolutti jijjiiruuf tashannoohaan bobbaate. Jarri kuni Oromoo fi Habashni warra biyya takkaati; Waldiddaan isaan jidduu jirtuus waldiddaa warra biyya takka waliin qabu jidduu jirtuuti jechuuhaan nu amansiisuu kajeelti. Hawwii fi dharraa aangoo habashoota waliin qoodachuuf qaban dhugoomfachuuf jecha haqa ummanni oromoo qabu daboolanii awwaaluun immoo, hin dandayamu.
Ummanni Oromoo eega biiyti saa irra fudhatamteerraa kaasee haqa ofiitiif takkaa qabsoorraa hifatee hin beeku. Ajjeechaan, hidhaafi roorroon isarra geessu murannoo isaa isa keessatti hin masheensine; kaayoo qabsoo isaa isa hindagachiifne; gabrummaa amanfatee ajaja alagaa isa fudhachiisuu hin dandeenye. Kuni kaleessas, ar’as, boruus dhugaadha.
Gareen tuni mulata haarayaan Oromoof qaba jetti. Mul’anni kuni harayaa mitti. Maluma warri Habashaa Oromoota afanfaajeysuuf itti afeeraa turani: “Toophiyaa takka, ummata tokko, eenyummaa takka” kan je’u taha. Akeekni isaatiis Oromoo gabrummaa Habashaa jalatti baraa gadaaf akka jiraatu gochuudha. Mul’anni garee tanaa kan moora QBO gadisiisu ka milikii haga amma QBO arrkatte if booda deebisu, ka moora diinaa ililbeedhaan goosu tahuun shakkiin hin jirtu, Kanaafuu, humnoonni Oromoofi Oromiyaaf anaannataii fi bilisummaa oromiyatiif dhaabbatan martinuu mul’ata kana sirna koleneeffataa Habashaa waliin qilee buusuuf akka bobbohan itti dhaamna.
Akka mala qabsoottis mala haarayaa miti. Jaarmayoonni maqaa Oromootiin Itoophiyaa keessatti jaaramanii mirgoota dimokrasii argachuufi hiree filuufi filamuutis qabaachuun ni dandayama jedhanii qabsaawan, fakeenyaaf: ONC Mararaa Guddinaatiin gegeefamu, WFIDO Bulchaa Dammaqsaatiin gegeefamu maqaa dhawuun ni gaya. Isaan lameenuu ‘mul’ata haaraya’ isiniif garre nun hin jenne. Haa tahu ammoo, hidhaa, ajjeechaafi, biyyaa irra arihamuurraa hin baraaramne.Oromootiin isaan kana duraas habashoota waliin hojacaa turan hireen saan kanuma ture. Habashaan akka hareetti fe’ateetuma, yaroo bakka barbaadan gahan gatanii, ajeessanii , hidhanii cafaqanii bira dabru. Dhugaa tana ta nuti mootoota habashoota irra hubanuu. Hireen warra arra habashootaa waliin dhaabachaa jiraniif, warra bakka warra achii jiruu bu’uu barbaadan hireen saan takkuma.
Akka hubannoo keenyaatti gaafii bilisummaa oromiyaa xurree sirriirraa maysuu ykn dabsuu yoo taate malee, milkiin mootummaa TPLF jalatti oromoodhaaf arkamsiisan hin jirtu. Mul’anni haraan ADO/ODF akkuma kurnee lama dura waraana mooratti galchan sunitti ar’aas moora qabsoo bilisummaa oromoo diiganii bittinnimsuu, sochii bilisummaa fashalsiisuu, mirga hiree murteefannaa ummata oromootiifi kan ummatoota cunqurfamooi hunda meelachiisuu waan toltuun dhuftu hin jirtu. Kuniis waan ummanni Oromoo qaamaa qalbiidhaan fuula itti deeffatee osoo firii qabsoo isaa hemilaalitti hinhafne tarkaanfii itti fudhatu ifatti hubachiifna.
Nuti KR-ABO kaayoon teenya Walabummaa oromiyaatii fi bilisumaa ummata oromooti. Tokkummaan saboota biroo wajjiin qabaatu dhimma erga bilisoome booda fedhiifi murtii ofiitiin irra gayu qofa taha jenna. Dhaadannoo ‘dura bilisummaa; sun booda tokkummaa’ jettuutu sirriidha jenna. Namni gabrummaa jala jiru AMBA tahuu hin dandayu; ambummaan mul’anni haaraan gartu abjuudhaan malee haqaan hin jiraattu.
Koreen Yaroo ABO duumeeysa balaafi gaaga’ama dorrobee ummata Oromoorra bargaafachuuf deemu dhalachuu isaa ummata Oromootiifi warra oromoof anaannatan mara hubachiisuu feena. Haala kana faccisuuf moora QBO jabeessuudhaan qabsoof bobbahuu feesisa. Kanaafuu jaarmayoonni kaayoo bilisummaatti amanan martinuu hatattamaan hiriira tokkotti galanii qabsoof akka bobbohan isaan afeerra.
Akkasumattis ummanni oromoo xurree qabsoof saaqamte keessa tarree galuudhaan humnoota dantaa isaa dhugoomsuuf, oromiyaa bilisoomsuuf bobbahan waliin akka dhaabbatu qabsoo diddaa gabrummaatis akka finiinisu, alaafii keessattis tokkummaa isaa akka jabeeysu dhaammanna.
Oromiyaan ni Bilisoomti!
KY-ABO
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Abbaan Dhugaa Namaa moo Raabbii?
Bar tokko Hantuutafi Jaldeessatu hiriyyaa dhugaa turaani jedhama. Jaalala guddinarra kan ka’ee midhaan walin facaffaatani.Midhaan isaanis, haalan tolee yeroon gahee walitti qabaatani, erga xumuraani booda iddoo kawaatan irratti marii gaggeessan. Isaan lachuu wal amantaan isaani hiratee bakka tokko akka kawaatan walif galaani. Akka wali galtee isaanitti Gootara( Gumbii) tokkootti naqaatani ukamsaani ka’aatani. Isaa bodaa mana tokkootti ergaa ka’aanii booda Haantuutni ammeenya yaadee. Isheenis, Jaldeessa dhoksuun Gumbii jalaan huurun midhaan nyaattee ergaa fixeen booda mana Jaldeessa deemte midhaan waliin qabaan akka addaan hirmaatan gaafate.Jaldeessis, tole jedhee addaan hiraachuuf yeroo Gumbii buqisaan midhaan keessa hin jiru qolaa malee.Isaa booda ija keessa wal ilaalani situu nyaate situu nyaaterrati wal loolani. Isaa booda wal amantaan dhibee walitti bu’iinsi itti fuufe. Isaa booda Gamnii nyaatee gowwaa afaan dibaa akkuma jedhaan” ofi nyaate situu nyaatee jettee waan wakkaateef murtoo tokko fudhanaa jetteen. Innis tole jedheen. Abbaa nyaatee addaan baasuf mana kana sennee ofittii cufna isaa booda abidaa itti qabsifnaa abbaan midhaan kana nyaatee gubbatee du’aa jetteen. Jaldeessi wada walif seenannif jecha tolee jedhe mana cufaatani ibidaa itti qabsisaani. Akkumaa ibidii qabateen isheen dura bollaa qopheefatee qabdu seente. Jaldeessii maala biraa waan dhabeef gara waaqa asi achi ol ilaalee!. Warrii olaas gubaachu manaa argaani ibidaa dhamsuuf bishaanin yaalan. Olaan gama gamanaa birmaatee dhufee bishaan itti naqee walakeessa manaafi Jaldeessa du’a olchee.Ibidaa dhamsuuf yeroo bishaan itti naqaan bishaan bollaa Haantuutatti namee hantuu ajjeesse.Dhugaan ni qallaatti malee hin citu mitirree? mee kanarraa maal hubaatuu?
–
Qottoofi muka Qottoo
Qottoofi mukti qottoo mukaafi sibilaatu firome. Hin beekan malee waliif diina. Garuu, garummaan muka Qottoo kun hangaa yoomitti? Kan diina ofitti qabee sanyii isaa fixuu? Muka keessa muka qottoo kan ta’u muka dabaadha sababii kanaaf sayii isaatti diina ta’e lataa? Mukti qotoo kuni Qottootti hirkatee muka meeqa akka fixe hin beekamu. Muka jigeetu meeqa akka hirmatu hin tilmamu. Mukti qottoo kuni diina isaati hirkate saanyi isaa fixu qofa miti. Jal’ina isaa dhiise maqaa bareeda Qottoo Jedhe of wamsisa. Mukti muramee immoo ibidaaf ta’a. Kan midhaginaf oluus hin dhabamuu bocni jijjiirame. Kuni bu’aa Mukti Qottoo mukaaf buseedha. Yeroo baay’ee akka waan gaarii godhee mukti Qottoo Kun of jaja. Yeroo tokko tokko haloo sanyii koo ba’a jedhe muka ciree gube Sibilaa baqsuuf ola. Sibilis mudamee huddaan buusa. Garuu, maal godha hojiin isaa of gowwomsudha. Mukti Qottoo kaayyoo hin qabu. Maal akka godhu hin beeku osoo beeke sanyi isaa lafa irra hin duguguu. Mukti Qottoo Obboolleessa qaba Muka sororoo keessa. Innis, mata of guddisuufi garaa of uruun kan beekamu muka Dagaraa ykn Fasitti. Osoo mata guddinaan sanyiif yaadu ta’e muka dhakaratu lammiif yaade ciramuufi gubamu muka hanbisa.Garuu, maal godha mukti Qottoo ofitti garagalee of jaallata, mukti dhagaara ofi hin olchuu malee mata guddata. Dhumarratti dhallii nama sammuu yaadu waan qabuuf wal balleessuufi wal irratti ka’u osoo hin taane eenyu akka nu gorboomseefi hangam akka gorboomne beekne tokkummaan Bilisumma saba keenyaaf haa tumsinu.
Injiffaannoon Tokkummanni
–
Jaalala Wal Dhabe (Asoosama Gabaabduu)
Yeroon isaa biraadha. Manni barumsaa baname barattootni hunduu barulee qabatani gara mana barumsaatti deebi’uuf qophii godhaniru. Toltuufi Laammeessaan naannoo tokkooti dhalaatani guddatani. Ijoollumaa isaani irra jalqabee waliin biyyee dakani, mana waliin ijaarani taphachaa turaani. Abbaan Toltuu barsisaadha, kan lammeessa immoo Qotuu bulaafi horsisee bulaadha. Abbaan Lammeessa Hawwin isaa yeroo hundumaa muca isaa barsiffate barreessuufi dubbisu akka danda’u hawaa ture. Kunis, sababii gudda kan itti ta’e guyya tokko xalayaa isaani dhuftee dubbisuu waan hin dandeenyeef namoota dubbisuu danda’aan barbaade dubbisiffata ture. Xalayaan isaani iccittis yoo tahee kan dubbisuuf isaan osoo hin ta’iin namoota birooti , kanaaf yeroo baayee yaadoo isaani kanaa hanbisuuf jecha ilmaa isaani barsiffachuun kayyoo isaani galmaan gahaachu ture. Yeroo tokko tokko akka nama nagaa hin qabne ofiin loola, of dheekama, of komata. Kunis, kan isaa taasisee ija qabaachuun ijaa barnoota dhabuufi iccittiin isaani namoota biroon ilaalamudha. “Akkamitti akkas ta’aa iccittin koo ? kan jedhu yeroo hundumaa sammuu isaani keessa iyyee iyyisisee sammuu isaani jeqa. Guyya tokko kara ilmaa koo……………..jedhani ofiin of qabanneessu. Abbaan Toltuu namaa lammii isaa dukanaa keessa baasuun , ifa addunyaaf ibsuuf ka’ee fakkatu. Yeroo hundumaa gaaffii isaanitti kan tahuu maalif namoonnii keenya barnoota dhabaanii? Hangaa yommitti afaan alagaan barataani afaan ofi dagatuu jedhani of gaafatu. Kanaaf , maalin barataani maal barsisuu? Of walalaani nama baruun kun akkam fokkata akka ta’u laphee isaani keessa dhikifata. Barattootni hundu daree keessa galani barnoota baracha jiru. Guyya tokko raajjiin ta’e beekne ta’e addunyaan ifa dukkana’e aduun yeroo malee dhihe bar’e. Toltuun barattu cimtu kuta tokkoo hanga torbaati sadarka daree keessa lammaffa dabartee hin beektu. Garuu, erga barsisaan Sayinsii Dachaasa jedhamu barsisuu egale jijjiramu egalte. Namnii beekuf isheen hin himaatu garuu, yeroo hunduma fula toltu. Kan isheen gammadu guyyaati daqiqaa 45 qofadha. Toltuun erga fedhiin nyaata hira’aate ji’aa lakkoofsifte jirti. Sababii isheetif abbaafi harmeen ishee mana keessa ……………maal dhabdee? huccuu isheen barbaadu, nyaatafi dibata barbachisoo ta’e bitamuufi qaba jedhani filachisaani Toltuuf bitani. Toltuun hirriyyooni ishee Qaananniif Baacuun yeroo waa’ee jaalala odeessaan guyya tokko dhageeffate wanti isaan hasa’aan bita waan itti galeef dhageeffate dhifte. Guyya tokko garuu, Qananniin , Toltuufi Baacuun Boqonna ba’aani osoo taphataa jiraani waa’ee xaalaya hirriyaan Qaananni jaalatte itti himu sodaatee baruu ishee keessa ka’ee tokko waliin dubisaani. ” Qaanannii koo siin jaaladha” Jaalala keetiin jamee argu dadhabeen jiraa. Qaananni koo sifi shammarraan biroo addaa baasu dadhaabe qana’aan jira. Shammaarree qal’oo magaala fulli ababoo bira fakkatuu yoon arge suma see’en lapheen naa baqa. Huccuu ati ufaatufi deemsa kee sana fagooti argeen beeka si ta’u”. Osoo Qananniin dubiftee hin xumuriin Toltuun jecha jaama Jedhu kana fudhatee “erga jaalalli jaama nama godhe eenyuutu harkisare jettee” KKKKKKKK!!!!!! Sif hin gale ati da’immaa “gubataa marqaa hubatatu arga” jedha abbaan koo jette Qananniin. Toltuun garuu, irra deddeebite dinqisifate qasatee kofaltee kan hin dhaga’iin dhageesiste. kutaa 2ffaa Itti fufa.
–
Raabbiirraa Abdiin Qaba
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- MAAL WAYYA - February 3, 2017
- XIMQATAA KUMARRAA (WALOOFI BARREESSAA KITAABA AFAAN OROMOO) Kutaa 1ffaa - January 30, 2017
- Jechoota mana Jireenyaa dhala namaa fi gola bineeldotaa Waliin wal qabatan muraasa:Abdiisaa Guuttataa’tiin - January 29, 2017


text:
Sunday, February 16, 2014
Yuunivarsiitii Haramaayaa keessatti Diddaan barattootaa fi Uummataa gamtaan eegalame. Wayyaaneen barattoota Oromoo hidhe.
Gurrandhala 15,2014 Haromaya
Gaaffiin abbaa biyyummaa Barattootaa fi Jiraattota Yuunivarsiitii Haramaayaan eegalame. Mootummaan abbaa irree Wayyaanee bittaa umrii isaa dheereffachuuf shirri ilmaan Oromoo irraan gahaa ture haa dhaabbatu jechuun kan eegale diddaan kun Guraandhala 14, 2015 galgala waraqaa waamichaa walii bittinsuun mootummaa Wayyaanee dhiphina keessa naqee jira. Diddaan barattootaas nyaata lagachuun kan eegalame yoommuu tahu yeroo ammaa kanas mootummaan wayyaanee diddaa kana dura dhaabbachuuf waraana hedduumminaan bobbaasuun barattoota gamtaan gaaffii mirgaa gaafachaa jiran bittinsuu irratti argamti. Barattootas mana hidhaa mootummaa wayyaaneetti Dhoksaan funaanuun ukkaamsaa jiru.
1. Barataa Shibbiruu Jaalataa Barataa economics waggaa 3ffaa
2. Barataa Jireenyaa Guutuu Barataa Plant science waggaa 2ffaa
3. Barataa Nuuraddiin Ahmed Barataa Civil Engineering waggaa 4ffaa
4. Barataa Cimdeessaa Kaffaalee Barataa Cooperative waggaa 2ffaa
5. Barataa Dassee Kitilaa barataa WREE waggaa 3ffaa
Mootummaan wayyaanee mana hidhaatti ukkaamsite keessatti argamu. Waraanni mootummaa wayyaanee dhibba 500 ol tahu Mooraa Yuunivarsiitii Haramaayaa kan seene yoommuu tahu diddaa barattootaa garuu dhaabuu hin dandeenye. Mootummaan wayyaanee shira kamuu dalagus Fincila diddaa garbummaa itti fufinsa qabu hanga bilisummaan argamtu duuba hin deebinu jechuun qeerroon Yuunivarsiitii Haramaayaa addeessee jira.
Gaaffiin abbaa biyyummaa Barattootaa fi Jiraattota Yuunivarsiitii Haramaayaan eegalame. Mootummaan abbaa irree Wayyaanee bittaa umrii isaa dheereffachuuf shirri ilmaan Oromoo irraan gahaa ture haa dhaabbatu jechuun kan eegale diddaan kun Guraandhala 14, 2015 galgala waraqaa waamichaa walii bittinsuun mootummaa Wayyaanee dhiphina keessa naqee jira. Diddaan barattootaas nyaata lagachuun kan eegalame yoommuu tahu yeroo ammaa kanas mootummaan wayyaanee diddaa kana dura dhaabbachuuf waraana hedduumminaan bobbaasuun barattoota gamtaan gaaffii mirgaa gaafachaa jiran bittinsuu irratti argamti. Barattootas mana hidhaa mootummaa wayyaaneetti Dhoksaan funaanuun ukkaamsaa jiru.
1. Barataa Shibbiruu Jaalataa Barataa economics waggaa 3ffaa
2. Barataa Jireenyaa Guutuu Barataa Plant science waggaa 2ffaa
3. Barataa Nuuraddiin Ahmed Barataa Civil Engineering waggaa 4ffaa
4. Barataa Cimdeessaa Kaffaalee Barataa Cooperative waggaa 2ffaa
5. Barataa Dassee Kitilaa barataa WREE waggaa 3ffaa
Mootummaan wayyaanee mana hidhaatti ukkaamsite keessatti argamu. Waraanni mootummaa wayyaanee dhibba 500 ol tahu Mooraa Yuunivarsiitii Haramaayaa kan seene yoommuu tahu diddaa barattootaa garuu dhaabuu hin dandeenye. Mootummaan wayyaanee shira kamuu dalagus Fincila diddaa garbummaa itti fufinsa qabu hanga bilisummaan argamtu duuba hin deebinu jechuun qeerroon Yuunivarsiitii Haramaayaa addeessee jira.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Irbaanni ADO Minneapolis MNti sirna ho’aan gaggeeffame.
Waxabajjii 29 hanga Adolessa 3 bara 2013tti kan gaggeeffame walgahiin Koree Hoji Raawwachiiftuu fi Koree Gidduu ADO dhimmoota jajjaboo sochii Adda Dimokiratawaa Oromoo irratti marii bal’aa gaggeesse. Walgahiin kun erga ADOn bu’ureeffame isa jalqabaa waan ta’eefis, hojii dhaabichaa baatii sadan darban kana keessa raawwataman, kan saganteeffamanii jiranii fi akeeka hojii fuula duraa irrattis gamaaggama bal’aa gaggeesse.
Addi Democraatrawaa Oromoo (ADO)n akka dhaabaa haaraa yaadaa fi sagantaa siyaasaa haaraa qabatee ka’eetti, kayyoo isaa kana bakkaan gahuuf kan dandeessisu, qajeelfamoota dhabichi ittin hojjetu, caasaa ijaarsaa fi tarsiimoo adda addaa irratti hojii hanga ammaatti raawwataman keessa deebi’ees ilaaleera.
Itti dabaluunis Jaarmaya Haaraa kana yaada haaraa fi ilaalcha jabanaa kan hubannaa fi beekumsaan masakameen gaggeessuuf waraqaa qorannaa adda addaa dhihaatan irrattis maree godheera. Dhuma irrattis Korri hogganota kun hojii ADO fuula duraa irratti tarttiba hojii bal’aa lafa kaawwate fiixa baasuuf jabinaan muratee wal gahii isaa xumure.
Marsaa Adda Dimokiraatawaa Oromoo Minneapolis, MN jiruun kan qophaawe Irbaanni ADO sirna gaariin gaggeeffamuun isaa hubatame. Akeekni sagantaa irbaata kanaa hoggantoota ADO fi Hawaasa Oromoo Minneapolis fi naannoo isaa jiran wal agarsiisuu fi maree gaggeessuuf kan akeekkate yoo ta’u, sagantaa hirbaataa kana irratti Pirezidantii ADO Obbo Leencoo Lataa dabalatee Meseensonni KHR fi KG ADO argamuun hawaasa Oromoo baayyinaan sagantaa hirbaataa kana irraa qooda fudhatan waliin maree gaggeessan.
Sagantaa Irbaataa Hotela Crown Plaza ti gaggeeffame kana irrattis Pirezdantiin ADO Obbo Leencoo Lataa fi Gafatamaan Damee Dantaa Alaa ADO Dr. Bayyan Asoobaa sochii ADO hanga ammaa fi tarkaanfii dhaabichaa fuula duraa ilaalchisee, akkasumas simannaa dhaabni kun ummata Oromoo biraa argachaa jiruu fi siyaasa biyya Ethiopia keessatti bakka inni qabaachaa jiru irratti ibsa kennan. Hayyoonni Oromoo Dr Hizqel Gabbisaa fi Dr. Gammachuu Magarsaas sagantaa hirbaataa kana irratti argamuun haala qabatamaa ummanni Oromoo biyya keessaatti amma keessa jiruu fi siyaasni Ethiopia maal akka fakkaatu irratti hubannaa dhuunfaa qaban hirmaattota sagantaa irbaata kanaarra jiraniif qoodan.
Ibsuma kana irratti hundaa’uudhaan, ummatni qophii irbaataa kana irratti argame, gaaffii, yaadaa fi yaaddoo qabu akka ibsatan carraan walattajii irraa kennameefitti dhimma bahuun gaaffiilee fi yaadota addaa addaa irraa dhihaateef deebiin quufsaan akka kenname namoota gaaffii gaafatanii deebii kennameef irraa quufa akka qaban yaada isaanii ibsatan irraa hubachuun danda’mee jira.
Qophii kana irratti namootni aragaman, umuriidhaan, naannoodhaan, amantiidhaan, saalaan, wal hubannoo dhaan Oromoo hunda bakka akka bu’anitti hubatama. Akka ibsa Obbo Bulaa Atoomsaa qindeessa qophii fi walatajjii kanaa irraa hubachuun danda’ametti.
Obbo Bulaan Itti dabaluun akeekni qophii kanaa ummata Oromoo walitti qabnee akka dhaaba keenyaaf gumaata horii godhaniif utuu hin tahin, kaayyoo fi akeeka ADOn ittiin masakamu, adeemsa baatiiwwan darban sadan kana keessa keessa jiru irratti ummanni hubannaa gahaa akka aragatuu fi gaaffii qulleeffachuu qabu akka gaafatuuf kan qophaa’e tahuu dha. Gatiin tikeeta gurguramees qophii kana irraatti nyaataa fi dhugaatii dhihaateef kan oolu qofa akka tahe hubachiisuun, dhaabni keenya gargaarsa yoo barbaade fuulduratti ummata isaa ifatti akka gaafatuu fi ummatni kaayyoo fi adeemsi dhaabichaa galeefii “Dhaaba koo” jedhee akka gargaaruuf deemu shakkiin akka hin jirre ibsameera.
Hordoftoota keenyaa haala qophii kanaa, ibsoota kennaman, gaaffilee fi yaadota hirmaattota irra dhihaatan, haala walii gala galgala aadaa kanaa RBO irraa dhaggeeffadhaa. Galgalli aadaa walfakkaataan kunis yeroo dhihoo keessatti Washington DC fi Columbos OH keessatti gaggeeffamuuf akka jirus hubatameera.
Odeessa dabalataaf; www.OromoDemocraticFront.orgn nu barbaadaa.


text:
WALIIGALTEE ODF, PG7, APP fi SDNM)-IBSA GABAABAA Hundee Dhugaasaa’tiin
Waggottan dheeraaf hayyoota fi qabso’ota keenya salphisuu fi arrabsuu hojii godhatanii kan jiran Oromoota ykn ergamtoota diina baay’ee argaa jirra. Badii Oromiya / Ityoophia keessa jira jedhanii yaadan hundaaf namoota fi gocha isaanii bacancarsaa oolu. Dubbiin kanaan dhaabotni hundi tarreen waan haleelaman yoo fakkaate ille, haala itti ADO namoota muraasni itti mul’isuu barbaadanii fi duulli maqa balessii deemaa jiru sarara darbaa jira. Kunis akka sabatti namoota warreen qaroo fi mul’ata sabaa qaban jamsuudhan jaboo ta’an nu fakessaa jira. Namootni sirna fi kaayyoo siyaasa itti fakkate jala hiriiruun saba koo jedhaniif dalaguu mirga guutuu qabu. Namani itti amnu ni deeggara, kan itti hin amanne immo ni dhiisa malee, ganama fi galgala oduu jibbaa fi diiggitii odeessun qaanii dha.
ODF – Oromo Democratic Front Warraqsa Biyyoolessa Ityoophiyaa (WBI), partilee Ityoophiyaa sadii (PG7, APP fi SDNM) waliin ta’uun ijaare ilaachise ibsa guddaatu irra eegama. Ilaacha ‘Ityoophiyaa Federaalofte’ jalatti hojjachuun qofti garuu duulaa fi aarrabsoof nama saaxiluu hin qabu. Namni waanuma afaanitti dhufe hunda namaa fi dhabatti dhoobuun salphina dha. Warreen kaan immo jibba namaa qabu. Namoota isaan jibban kun waan sirna fi sirna hin taaneef (bu’aa siyaasaf jecha) maqa balessii fi ajjecha enyummaa hedduu keessa darbaniiru. Jarreen hanga kana itti duulamu, namootuma qabsoo Oromoo miila lamaan dhaabuuf bara isaanii hunda dadhabanii dha. Yoo madalliin jirachuuf deema ille ta’e, namootni kun eenyu caalaa Oromo fi enyu caalaas qabsa’oo ta’uu isaanii dagachuu hin qabnu.
Namootni buleyyii keenya fi dureyyii keenya bara isaanii guutu qabsoo keessatti dabarsan arrabsuuf xiqqoo ille hin qaanofne dura dhabatamuu qaba. Yoo dubbiin kun har’a hin dhabattiin, dhimma qabsaa’otni dargaggoo fi mul’ata haaraa qaban bor immo carra wal fakkaatun hin simatamneef hin jiru. Hanguma namoota fi dhabota keenya irratti duullu, hojii fi bu’aa isaan fiduuf deeman karatti hambisuuf akka jiru hubadhaa. Ergamootni diinas kana keessa hulluqanii, qabsoo Oromoof waan quuqaman fakkessuun afan-fajjii babal’isuu fi furmaata karaa Oromoo dhufu hunda ajjesutti jiru.
Kana barre duudha keenya kabaja, hubanna hundagalesumma irratti hunda’etti haa gudannu.
Galatooma.
–
We are observing for too long how some people engage Oromo political organizations with outright insult and a campaign to silence them in to doing nothing. They blame them for literally everything that goes wrong in Oromia / Ethiopia. This has happened to most Oromo parties, but the way ODF is being portrayed is getting too nasty and too far. We are becoming a nation that is best at killing its bright and visionary leaders. This need to stop if we reallycare about Oromumma and the interest of the Oromo at large. Individuals have the right to organize themselves for whatever specified political objectives. Anyone who disagrees has also full right not to support them, but working 24/7 to silence a given party is absolutely disgusting.
It is true ODF – Oromo Democratic Front has a lot to explain regarding its announced deal to form ‘Ethiopian National Movement (ENM) with three other Ethiopian parties (PG7, APP & SDNM). But working on the auspice of ‘Federated Ethiopia’ by itself does not give the other the right to say whatever comes to its mouth. Other individuals have an allergic with some name within ODF. The ODF Leaders have suffered massive character assassination and blackmailing over years for both genuine mistakes and lies fabricated for poliAtical benefits. These people actually put the very foundation of Oromo political struggle on its feet. Reaching stated goal on time or not is a different story. But, if there is going to be a measure of relevance; these Senior Oromo political veterans are more Oromo and more patriotic than any of these who are barking here and there for whatever reason that comes to their mind.
People who don’t have a shame insulting veterans who spend their entire life in political struggle need to be told enough is enough. If we can’t stop it here, there is no reason why today’s young and bright fighters won’t face similar fate in the late days of their life. The more we try to discredit their effort and persona; mind you we are also affecting the bargaining power of an Oromo entity wherever that may be. In the mean time, the Woyane cadre also use this opportunity to confuse and kill any viable solution coming out of the Oromo camp. Having this in mind and acting accordingly is indeed the best contribution to the struggle.
Let’s grow up to our old values of respect, wisdom and inclusiveness. Thanks.
Beekan Erena
Latest posts by Beekan Erena (see all)
- Ijaarsa Dubartoota Oromoo Addunyaa/International OromoWomen’s Organization - February 22, 2017
- Gummii Hooggansa Oromoo Lammaffaa; Ilaalchafi Dhaamsa Mataa Kootii Hiwi Elona – Gur. 2017 ——————————- - February 21, 2017
- DIINQAOROMOO Kutaa 9ffaa-Leellisaa Aadaa Bantiifaana Kutaa 1ffaarratti Dhimma Aadaafi Seenaa oromoorratti mariyanne. - February 21, 2017