text:
RUKA
Yisuna amiqira fasaasa ufa Rukaafa akara rinau.
1
Rukaafa akara oosana aranau.
1-2 Oo maa fasiqa Tioofirusa maasaki Yisunasaaqari kambiqoo ainainara moomoo fasiqauqa amanamasee akara riqau, Yisufa kambiqooqooqari minara qimannimimarusa misa qimannimufaqa akara riqau. 3 Oo Tioofirusa qinee Rukaasa Yisufa kambiqooqooqari mifa niniunara randoorandaamasee amiqimasee iriseeqa qinee faqa padimasee akara ruanauree qimaseeqa akara rummamaqaidaqa. 4 Anee kuqaa anoona ufa tia irianneera akara rumamaqaidaqa.
Yoohanee nammari nimi maruna maqaaninna ufafa.
5 Mi ufana oosana maaqimminoo marinau, Eeroodeefa Yudeeaa maqa maaqaki karaambaiqa maru kamuqoo Yisufa kambiqanau, mi aukuanna Yeerusaree amaana maqasaa rakisirafa moo mina auqu Seekariafa marinau. Amaana maqasaa rakisi marusa faiqí oosana oosanakiqari mariqau, nuqufaqaasa mariqau, Seekariafa Abiaana oosanakiqari marinau. Mina anaaqa Aaroona akeeku akaaku mina auqu Eerisabeeta nammarifa marinau. 6 Mi qafaqiqanda Seekariasa Eerisabeetasa andeeqasee Anutuna ufamau fimaruqanda mariqau. Aiqama karaambaiqa Anutuna aaquqira ufa faqa naamuaqira ufa faqa mi mau fimaruqanda mariqau. 7 Eerisabeeta nammarifa aafanaasee marunara miqanda asooqaqeeqa faiqi siaiqanda mariqau.
8 Moo kari narí saika faasaana Seekariafa Yeerusaree amaana maqaki keeqafinoo narí amaana maqasaa rakisira saika Anutuna afusaa mina saika qimari fee qimarufanoo maree marinau. Amaana maqasaa rakisi marusa misakiqari yafee amiqira unda imari nammarina amaana maqaki suqeemaria qaindanasaa suqaannoo fee qimasee masisa rutukiara foorammasee Seekariana uqannifiqasoofanoo findifinoo mi amiqira undana imaru nammarinaki ida qumbiaramasoofanoo qeemarufaqa mikari faiqí anaasee moomoo amaana maqa naambeeqai maqusai suqufufaqa innaaru qimariqau. Amiqira unda imari nammarina qumbiaramasaafanoo qaidanoo mina muna fannoo faiqí anaasee innaaru qimariafa mi ida munnara foora ooru fidanoo Anutuna aiki ambuidanoo misa innaaru koorooidanoo.
9-11 Seekariafa mi nammarinaki ida qumbi marufaqa faiqí anaasee madaanai innaaru qimarufanoo Seekariafa naríara amaana maqaki marifanoo mi nammarifa qeemaru qaindana aaqa Karaambaiqa Anutuna qangiroo moo fannoo miqoo kai kambiqafufanoo Seekariafa miqoo marufanoo qafanau.
12-13 Seekariafa mina qafeenoo tautinoo rufianau. Tataqanoo marufanoo mi qangiroofa Seekariana qimaminoo qinau. Seekaria sia rufiaa, Anutufa ani innaaru qirana irinoo ani anaaqa Eerisabeetana dadaaqinanoo ani amaaku maqaannoo, Maqasainana anee mina auqu Yoohaneenee qia. 14 Mi faiqina maqasainaqa ani faqa moomoosa asasifaranoo. 15 Anutufa minara amiqira fasiqa auqufaqaa fee qiannoo, uainna nammari fee afeeka nammari fee sia naannoo mina maqainnaqooqari Anutuna naaquqara maraquna fannoo aakufi mariannoo. 16 Mifa Isaraee maqannaa moomoosa Anutuna ufa minnisee kaqirunna fimariasa kafaa naarameeqee nariqa karaambaiqa Anutuna aramandunnai quqaannoo. 17 Mifa Anutuna ufa marasee qimannimimarifa mifa maqasaa fasiqa uriqararafa afeeka Anutuna tamummaqara fasiqa ooqai maruna Eeriaana fooqaafa afeeka mariannoo. Mifa faiqi nikausamara faiqi minnisee furufari mariasa quandakina nári faiqi namuara nimuqusinaqa moodaanaki kifaranoo. Ufa rukiee mariasa faqa mareeqeenoo andeeqee mariasa mariranaki quqaannoo. Miqi marifanoo mi fasiqafa faiqí anaasee mareeqee karaambaiqa qumiranaki amanaikianno.
18 Mi qangiroofa miqi qufanoo Seekariana aaquqoofanoo mi qangiroona qimaminoo qinau, naqimasee mi ainainafa kambiqaannoo fee, Sia amana, qinee nauraiqi maridaqa, qini qinaaqa faqa asooqa maridanoo. 19 Mi qangiroofa mina ufa iriseenoo quandafi qimaminoo qinau, Qinee Kabarieerasa maridaqa Anutuna afusaa kiki iqa marunausa maridaqa. Mifa kai qini diqiqaifaqa maa amiqira ufana ani faiqí asumu faiqi aanaaqi maqeemaria faasaana kambiqaannoo fee qunana sia iriananoo. 20 Anee qini ufa sia iriannana akiaqara ani ufa akia finana mariinana maa qimamunna ainainafa kooroomafinanoo ani ufa rakeeiannoo.
21 Seekariafa faqa qangiroo faqa Yeerusaree amaana maqaki mi ufana narí qimami narí qimamidaqa marufaqa faiqí anaasee maqusai Seekarianara kisaaqasaa afeesida marusia qiqau nanaree kisaaqasaa amaana maaqaki maridanoo fee qimarufanoo Seekariafa amaana maqakiqari raudeenoo qimannimirara oo raqoofanoo sia amanufanoo asaukunnoo qimanniminau. 22 Faiqí anaasee mina ufa akiafuna qafamasee oo amaana maqaki Anutuna kooroo irana moo qafeenoo fee qiqau.
23 Miqooqari Seekariafa amaana maqaki ainainirana taikasoofanoo moo fannoo mina amaaqaki aniroofanoo Seekariafa doo amaaqa finau. 24 Miqoo marufanoo mina anaaqa Eerisabeeta nammarifa amuaqu uqaikufanoo moodaannai qisauku quqoonasaa maaqaki kai marinau. 25 Eerisabeeta nammarifa qinau, doo maqee Anutufa faiqí anaasee nifusaa qinee kisaaqasaa marunna sia faiqi maqaunna qisaurirana taikaqiseenoo.
Kabarieerafa Yisuna maqaaninnanara kooroo inau.
26 Eerisabeeta nammarifa amuaqu uqaikinoo marufanoo dinni taikasee dinni ani moodaa quqoona aiqaroofanoo Anutufa narí qangiroo moo auqu Kabarieerana aqiqoofanoo Kariree maqa maaqaki kaqikaa maqusa Nasareetee maqusai ooqufinau. 27 Mifa maanaaqa uqanna ufa qimamiraree qimaseenoo ooqufinau. Mi manaaqana auqu Mariafa. Yooseefaafa karaambaiqa Dafidina ati maraanifeera utaaqama amaqaqoofanoo maru manaaqana Mariana qimamiraree qimasee ooqufinau. 28 Mi qangiroofa Mariafa maruqoo anireenoo amandeenoo qinau. Asooarafa aniki mariani, karaambaiqa ani faqa kukeeqanoo maridanoo dadaaqidanoo doo firaaqoo ani amiqi amiqinoo. 29 Mariafa mina ufa iriseenoo tautinoo mina ufa anoonara firaaqoo randanau. 30 Miqufanoo qangiroo fannoo qimaminoo qinau, Oo Maria sia rufiaa doo Anutufa narí afaarirana anisaa quqeenoo. 31 Anee amuaqu uqaikinana akoonaiqi maqaseenana mina auqu Yisunee qinnaranoo. 32-33 Mifa uriqararafaikinaqa misa minara firaaqoo uriqarara Anutuna amaaku fee qifaranoo. Karaambaiqa Anutufa Yisuna mareeqeenoo mina akeeku akaaku Dafidina aanna ramasee uriqarara karaambaiqaikiannoo. Yakooboona atiuqa Isaraee maqannaasa naaru naaru misa karaambaiqaikianoo, naaru naaru sia taikaannoo miqinoo mariannoo.
34 Mariafa mi qangiroona ufa iriseenoo qinau, Qinee maanaaqa uqanna maridaqa naqimasee anee qianandee faiqi maqaanauree. 35 Qangiroo fannoo iriseenoo qimaminoo qinau, Anutuna naaquqara andeeqara maraquna fannoo ani aakufinanoo Anutuna afeeka anisaa mariannoo, minara misa mi naaquqara faiqi anaaqinara Anutuna amaaku fee qifaranoo. 36-37 Maria aneenna ati Eerisabeetanara iria asooqa faiqi maqarana sia amana marifa doo maqee dinni taikasee dinni ani moodaa quqoona aundurai amuaqu uqaikinoo maridanoo, minara ririmma miqinoo Anutufa sia moodaa ainaina sia amanaikiannoo doo aniara faqa qunnana amanaikiannoo. 38 Mariafa qangiroo ufa iriseenoo qimaminoo qinau. Qinee Anutuna ufamau fimarunausa maridaqa anee qianna ainainafa amana qiniki kambiqaannoo, miqi qufanoo qangiroo fannoo quqasee finau.
Mariafa Eerisabeeta nammarifa marunnai fu ufafa.
39 Mariafa miqoo kaqikaaqoo marinoo unnaaqa mammareenoo Nasareetee maqusaindari Yudeeaa maqamaaqai Seekariana maqusai kisaaqasaa faiqanoo fifiufanoo oorureenoo 40 Seekariana maaqaki keeqafinoo Eerisabeeta nammarina amandanau. 41 Eerisabeeta nammarifa Mariana amandarana irufanoo mina aranandakinaa faiqi fannoo kasinau. Kasufanoo Anutuna naaquqara maraquna fannoo Eerisabeetana aakufufanoo narí Mariana amuaqu uqaikianinnanara sia irufanoo maraquna fannoo mina qimamufanoo firaaqoo Mariana qimaminoo qinau. 42 Aiqama aanaaseekina Anutuna firaaqoo amiqi amiqi ianinafa mariananoo, anee maqeenna faiqi anaaqina Anutufa amiqi amiqi ianinafa mariannoo. 43 Oo qini karaambaiqa anoofa uriqararafa nanaree anee qini qiqafarara aninanee qinee oorudupirausa maridaqa. 44 Anee qini qimandaananoo qini faiqi qiranandakiqari asasinoo kooripoo inoo. 45 Karaambaiqa ani qimamu ufana irisee kuqaa fee qimasee iriannana akiaqara mifa ani amiqi amiqiannoo.
Mariana asasira ufa.
46-47 Mariafa mi ufana iriseenoo asasammaseenoo qinau,
Qini qimuqusa karaambaiqa amooqidanoo,
qini daunduraindari Anutunara asasidanoo innaarunai asumu marirana qimimarifammi.
48-49 Qinee oorudupimasee mina ufa irimarunausa marunanoo kaqi qiniara irinoo,
firaa afeeka faqaa Anutufa firaa ainaina qiniki qinara,
maaqooqari aiqama maqasaa fasiqa anaasee qiniara amiqi amiqi qifaranoo.
Mifa naaquqara andeeqara auqu faqaafa maridanoo, mina ufara rufiee mariasa nifauarana nimidanoo.
50 Maqee mariasa faqa miqoo kambiqainausa faqa naaru kambiqainausa faqa nifauarana nimiannoo.
51 Narí amudaanaiqimari asaukuna uqeeraseenoo aanoo
imaria fasiqa anaaseesa nári firannaira irimariasa raurukamasanau.
52 Mifa uriqaree maria karaambaiqausa qumara muqufi quqaseenoo ureeqarausa qumaree uqeeranau.
53 Mifa naararee mariasa amiqira narana ainaina nimuaqu mannimaqaseenoo moomoo narana faqaasa kaqisamu fuaqeera niqiqanau.
54 Mifa maasa Isaraee maqannaa nikeeku nikaaku ufa qimannimuna anoonaikamma nimaqanau,
Mifa narí ainainira faiqi Isaraee maqannaasa dadaaqinau.
55 Abarahaamanara faqa iriseenoo amuqusufanoo dadaaqinoo mina aiku asauku faqa naaru naaru dadaaqiannoo.
56 Mariafa mi ufana qimaseenoo qima taikaseenoo qaarammoo quqoona miqoo Eerisabeeta nammarina faqa marinoo quqasee narí maqusai Nasareeteenni finau.
Nammari nimimaru Yoohaneena maqoo ufafa.
57 Mariafa narí maqusai fufanoo Eerisabeeta nammarifa marikinoo innaamunai oonureenoo akoonaiqi maqanau. 58 Maqasoofanoo mina maqusanaasa faqa mina ainaina faqa iriseeqa oo Anutufa maa asooqana amiqi amiqi inoo fee qimasee mina faqa asasiqau.
59 Maqasoofanoo mi faiqifa moodaa amaana marasoofaqa misa anireeqa Yuda maqannaasa oosana mareeqa nári fainanduidaqa nipata aukuannee qimasee mi faiqi anaaqina apata aukusee narí akoona amaranaikiraree qimasee aniusufiqau. 60 Miqi qufanoo mina anoofa Eerisabeeta nammarifa qinau, sia narí akoona amaranaikiaqa mina auqu Yoohaneefa mariannoo. 61-63 Misa iriseeqa qiqau, Oo ani atiuqaki sia mi nuqufa maridanoo, naqimasee fee mina auqu raanauree qimaseeqa faiqi aanaaqi akoona Seekariana ufa akiarana nisaukunnoo iramirufanoo Seekariafa papiqa faqa kirifi faqa asaukunnoo qimiaqee qufaqa amufanoo maa faiqina auqu Yoohaneefa mariannoo fee qimasee akara rinau. Akara rumasoofaqa aiqamausa qafamasee tautiqau. 64-65 Miqimaseenoo Seekariana ufa akiarafa rakeeinau. Rakeemafufanoo Anutuna amooqira ufa aiqamausa nifusaa qimarufaqa aiqamausa qafamasee rufieeqa niqoonausa qimannimufanoo miqooqari aiqamai Yudeeaa aaqana maqa maaqaki daraaninau. 66 Aiqama mi ufana irusa mi faiqi anaaqinara innooqafinoo nana firaa saikee maraanno fee qimasee randaqau, karaambaiqa afeeka minaki akooqoo marifaqa qafaidaqa.
Seekariana maraquna aakufufanoo ufa qimanniminau.
67 Seekariana ufa rakeemafufanoo Anutuna naaquqara maraquna fannoo mina aakufufanoo tamummaqaseenoo ufa qinau.
68 Isaraee maqannaa Anutufa anireenoo narí faiqí anaasee idukunnisainara minara karaambaiqara dufi dufi qianaura.
69 Mifa amudaanai qimasee asumu maraaninnana narí ainainira faiqi Dafidina atikiqari uqeereeqeenoo.
70 Minara ooqai narí naaquqara tamummaqara fasiqauqannai maasa maa ainainnara qimanniminau.
71 Mifa maasa namuqaasaa ititannimaqasee aiqama maasara fidiaqaa imariasa afeeka rafaaqa fuannoo.
72-75 Mifa narí qimaqoo ufanara irianauree qeeqa naaquqara moodaanaki kira ufa iriseeqa mimau dadaaqianauree qinau.
Mifa oori runusee Abarahaamana qimaminau, minaki mifa maasa namuqaa nisaukukinaana mareeqee paasoosiranaki quqaqisainaqa maasa kaqi marianna kamuqoo mina naaquqara andeeqara fasiqa anaasee mariannanara qimaminau.
76 Oo qini faiqi aanaaqi misa aniara firaa uriqarara Anutuna tamummaqara fasiqa fee qifaranoo.
Anee karaambaiqa afunni fidana mina aana afisinnaranoo.
77-79 Anutufa maasara amuqusi marifa nifauee marifa maridanoo maasa innaarunai marira asumu mararafa doo suani qamannimaqeenoora foora inoo maridanoo innaarunaindari maasa kuqiranakiqara foora asukunaki
mariasasaa qaannoo maasa asooara aatata niku raannanara qaannoo.
Qini faiqi minara anee karaambaiqa faiqí anaasee qimannimia, nariqa mandainaina ikairi karaambaiqinnai maree aniraifanoo mininnisaannoo, minannai Anutufa innaarunai asumu marirana nimiannoo, Seekariafa doo mi tamummaqara ufana taikanau.
80 Seekariasa Eerisabeeta nammarisa faiqi aanaaqi fannoo innooqeenoo uriqarara maraquna faqaafa findifinau, Isaraee maqannaa nifusaa kikiqiranara deedaqidanoo kumaaraasaa kaasau maqa maaqaki kai marinau.


c: text/html

text:
Author: Yinebeb Nigatu
Itiyoophiyaatti miseensoonni garee shoroorkeessaa ilaalcha dhaadheessitummaa amantaa Islaamaa babal’isuufi socho’uu kan kaawaarijaa jedhamuu too’annoo jala.
(Tuujubee Kuussaa) Kitaabonni Afaan oromoo Lama dhiyoo maxxanfamuun gabaa irra oolee jira. Barreessituun kitaaba kanaa.
(Malaskaachoo Ammahaa) Waajjirri karoora qindoomina misooma magaalaalee addaa naannoo Finafinnee ibsa gaazexeessota biyya keessaa fi biyyootii.
(Saamraawiit Girmaa) ALA Hagayya 18 bara 1918, kutaa baadiyyaa Afrikaa Kibbaa bakka Tiraansikee jedhamtutti daa’imni.
(Dr. Abdulsemed Mohammed) Afaan meeshaa walqunnamtiiti; mallattoo eenymmaatiisi. Akeeka barruu tanaatiif meeshaa walqnnamtii tahuu isaa.
(Mulunee Tolasaa) Obbo Aagawoo Dassuu dhalatanii kan guddatan Naannoo Saboota, Sablammootaafi Ummattoota Kibbaa, Godina Oomoo.
(Bayyanaa Ibiraahim) Yeroo tokko tokko “Ammayyummaa badaarra doofummaa gaarii woyyaa laata?” najechisiisa. Qaroominni seera uumaatiin.
Naannoo Oromiyaatti baasii birrii miiliyoona 200fi miiliyoona 78 fi kuma 900’n jiddu galeessawwan aadaafi siidaan.
Ijaarsi manneen waliinii 40/60 saayiitii Booleetti manneen kuma 6 fi 500 ijaarun jalqabame. Manneen waliinii.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Maqaa Artist Hacaaluu Hundeessaatiin Badhaasni Addaa Kan Waggaatti Kennamu, Hachalu Hundeessaa Award (HHA) jedhamuun hundeeffame.
Badhaasni Addaa Faawundeeshiinii Hacaaluu Hundeessaatiin Qophaa’e Waggaatti yeroo tokko kan dhihaatu yoo tahu, Gosoota Dorgommii Kudhaniin Hojiilee Muuziqaa wal dorgomsiisee sirna Badhaasaa hawwataa fi miidhagaa ta’e irratti beekkamtii kenna.
Artiist Haacaaluu Hundeessaa muuziqaatti fayyadamuun kabajamuu mirga dhala namaa, wal-qixxummaa fi haqaaf qabsaa’aa kan ture yoo ta’u, Badhaasni Haacaaluu Hundeessaa artistii qaalii yaadachuun cinaatti kaayyoon isaa akka galma gahuu fi duudhaaleen (Legacy) isaa akka itti fufan gochuuf shoora ol’aanaa qabaata jedhe Faawundeeshiiniin Haacaaluu Hundeessaa.
Badhaasni Haacaaluu Hundeessaa bara-baraan sirna badhaasaa guyyaa Haacaaluu Hundeessaa itti wareegame, Waxabajjii 29 (Waxabajjii 22 A.L.I) qophaa’a.
Faawundeeshiniin Haacaaluu Hundeessaa bara darbe hundaa’ee erga hojii eegalee booda qopheessaa kan ture Badhaasni Haacaaluu Hundeessaa (Hachalu Hundessa Award) kan jalqabaa fi seena qabeessa ta’e Waxabajjii 29 bara 2022 kan raawwatuudha jedhe.
Asiin Seenaa Filadhaa!


text:
Keessattuu bakkoota akka Haroo-Xirroo, Waddeessa-Galaan, Xullee fi kkf keessa dubbiin jajjabduu akka taateedha.Jiraatonni qarqara Amboo jiran dheengadda halkan humni Agaazii konkolaataa hedduun garasitti socho’aa akka bule ni himu. Garuu eenyurratti dhukaasaa ykn eenyuun wal dhayaa akka jiran mirkaneeffachuun nu dhibee jira. Lolli kan eegale yeroo Agaaziin milishoota mootummaa naannawa sanii hiikkachiisuuf yaaletti ta’uu hin oolu shakkiin jedhus jira. Lakki qonnaan bultootumaan wl haleelaa jiranis jedhama. Ambulaansii garas deemuuf yaalti Agaaziin darbuu dhoowwee jira. Network naannoo sanii cufaadha. Gama dandeenyeen qorannee dhugaa jiru isiniif gabaasuuf ni yaalla.
Check Also
“Kan nutti aanu TPLF malee ABO miti”. Abbaa Duulaa Gammadaa
Ee yaa Oromoo cidhi hunduu 4 kiiloodhaaf malee siif waan madaala kiiloo tokko kaastu of …


text:
(Ibsa ABO –Onkoloolessa 29, 2020)
Manguddoonni Oromoo hangi tokko qaamaan nu qunnamuun walgahii Jimaata boruu gaggeeffamuuf deema jedhamuuf ABOf waamichi taasifamuu ilaalchisuun nu gaafatuurraa, hundumtuu akka hubatuuf ibsa kana baasuuf dirqamne.
Akka isaan irraa dhageenyetti walgahii jaarmayoolee siyaasaa kanneen biroo dabalatee manguddootnis irraa qooda fudhatu jedhamu kanarratti akka ABOf waamichi taasifamee fi argamutti ka dubbatamaa jiru ilaalchisee dhaabni keenya dhimmi walgahii jedhamu kanaarraa wanti beeku tokkollee akka hin jirree fi akka itti hirmaatuufis waamichi taasifameef kan hin jirre tahuu beeksisa.
Qaamotni fi sirnoonni kabajamuu mirga ummata keenyaa dura dhaabbatan wayta mormii fi qabsoon itti jabaatu hayyootaa fi manguddootatti dhimmi bahanii burjaajii uumuufi, umrii gabrummaa sabarratti dheeressuu baruma baraan akka tooftaatti itti dhimmi bahuu aadeffatan.
Haala lammiileen Oromiyaa yaaddoo nageenyaa fi gaaga’ama ulfaataa guyyuu mudataa jiruuf furmaata waaraa argamsiisuuf sossohaa jiran kanatti, dhimmi ABOn quba hin qabne akka beekutti dhiyeessuun burjaajii uumuuf yaaluun, adeemsi itti jiran deeggarsa ummataa dhabuu ifatti agarsiisa. Dabalees, jaarmayoota siyaasaa Oromoo kan akka ABO rakkoolee walxaxoo mudataniif yaada furmaataa dhiyeessanii fi hogganaas jiran akkasumas hayyootaa fi manguddoota kabajamoo waltajjii baanamu irratti dhiyeeffatuun olola dogoggorsaa irraa daldalatuuf yaalii taasifamaa jiru taha jennee amanna.
Adeemsi akkanaa rakkoo lammiilee fi biyyattii hudhee qabee fi jireenya ummataa haala caalaa yaaddessaatti geessaa jiruuf, yaada furmaataa bilchaataa fi ummataanis fudhatama argate dhiyaateef deebisaa laatudhaan mootummaa Cehumsaaf waamicha taasifame deeggaruu mannaa, diraamaa adda addaatin burjaajii uumuun dhugaa jiru awwaalanii gateettii ummataarra bubbuluuf dhama’uun dhumni isaa kasaaraa guddaa dha.
Irra deebi’uun ABOn Walgahii Abbootiin Gadaa fi Manguddootni bor akka gaggeeffamuu fi ABOnis akka affeerametti itti himamuu nu hubachiisan kan quba hin qabne tahuu hundaaf ifa godhaa, rakkoo jiruuf furmaanni waaraan Waamicha Mootummaa Cehumsa Biyyoolessaa Oromiyaaf dhiyaateef deebisaa laatanii dhugoomsuu tahuu hubachiifna.
Injifannoo Ummata Bal’aaf!
Adda Bilisummaa Oromoo
Onkoloolessa 29, 2020


text:
Fulbaana 14/2015(TOI) – Ayyaana ibsituu tokkummaafi waliin jireenyaa uummata Itoophiyaa keessaa tokko kan ta’e ‘Yaahodee’ ambaa addunyaatti galmeesisuuf hojjetamaa jiraachuu Ministirri Aadaa fi Ispoorrtii obbo Qajeelaa Mardaasaa beeksisan.
Ministirichi ayyaana kabaja bara haaraa Hadiyyaa ‘Yaahodee’ kan bara kanaarratti argamuun ergaa darbasaniin Itoophiyaan biyyaa aadaa waliin jireenya uummataa calaqisiisaan qabaachuun badhaatudha jedhan.
Kana keessaas ‘Yaahodeen’ tokko ta’uu himanii,
ayyaanichi ayyaana tokkummaafi jaalalaan kabajamu, guddinaafi badhaadhina biyyaaf akka fakkeenyatti kan ilaalamudha jedhaniiru.
Kabajinni ayyaanichaa aadaa wal gargaaruufi walitti dhufeenya lammilee kan cimsuu keessatti gahee olaanaa kan bahu ta’uu isaan ambaa addunyaatti akka galmaa’uu Ministeerichi hojii adda addaa hojjechaa jira jedhaniiru.
Kunis ayyaanichi duudhaa aadaa qabu qabatee akka turuuf gahee olaanaa qabataa jedhaniiru.


text:
Obalaa Obalaa biyya Itiyoophiyaa, bulchiisa naannoo Gambeellaa keessatti guddate. Achitti fixinsa jamaa geggeessameen eessumni isaa fi namoonni dhibba hedduun dhumuu ijaan argee, ofii lubbuu baafate.
Torbanneen lamaaf lafa gaaraa fi dachaa rakkisaa keessa miillaan deemee mooraa baqattootaa Keeniyaa keessa jirutti bahe. Waggoota 10 mooraalee baqattootaa keessa jiraatetti yeroo baay’ee waan nyaatuyyuu hin qabu ture.
Amma garuu magaalaa isa simattee, Awustin ka kutaa Minesootaa keessatti miseensa Mana-maree magaalaa tahuun filatame. Miseensa mana-maree tahee tajaajiluuf baqataa isa duraa, godaantuu isa duraa fi gurraacha isa duraa ti. Galma kana akka gahu shakkii tokkollee akka hin qabaatiin dubbata.
Waa’ee duula na filadhaa geggeessaa ture ennaa ibsu, “mana namoota fuula koo beekanii irra deddeemee balbala rurukkutuu ennaan jalqabu anaa fi gurmuu kootiif dubbiin salphataa dhufe. Waan rakkoo nutti tahe nama hunda miti kan telviiziyoona ilaalu, kan barruulee dubbisu. Kanaaf mul’atan ittiin dorgomu namootatti himuu tu na irra ture.
Jiraattotaa fi namoota sagalee kennanitti ana namni sirriin filatamuu qabu jedhee itti himuu tu na irra ture. Keessumaa akka nama dhiheenya magaalattiitti godaanetti, akka nama Ameerikaa keessa waggoota jaha qofa jiraatetti, akka nama waggoota xiqqoo dura kittaa fi fiddoo tokkoo harkatti qabatee mooraa baqattootaa keessaa bahee as dhufee fi amma waajira hoogganummaaf dorgomaa jiruutti ulfaataa dha. Garuu, namoota sagalee kennanitti kan ani hime abjuu Ameerikaa jechuun Ameerikaa dhufuuf duuressa tahuu akka si hin barbaachisne, harka duwwaa biyya kana dhuftee, yoo jabaattee hojjette abjuu yokaan mul’ata Ameerikaa jiraachuu akka dandeessu dha. Seenaan koo isaan amansiisee sagalee naaf kennan,” jedhe.
“Akka nama Gaambeellaa Itiyoophiyaa dhaa baqatee biyyaa bahee fi mooraa baqattootaa keessa, yeroo tokko tokko otuu homaa hin nyaatiin guyyaa lamafaa tureetti, akka nama mana barnootaa gaarii tokko hin deeminitti, mul’anni Ameerikaa anaaf jireenya miijawaa jiraachuu, namni haatii fi abbaan isaa akka itti konkolaataa oofan hin beekne, konkolaataan oofu qabaachuu, mucaan koo boor maalan nyaadha, jettee bakka hin yaaddofne jiraachuu dha. Abjuun Ameerikaa anaaf bakkan itti hawaasa tajaajiluu fi gargaaruu danda’uu kootiin lammii Ameerikaa jedhee of waamuu kiyyatti baay’ee boonu. Abjuu Ameerikaa jechuun anaaf waan samuun kiyya itti xiyyeeffate tokko yoon jabaadhe hojjedhe argachuu danda’uu kiyya. Abjuu Ameerikaa ani akkanattan hiikkadha, jedhe - Obalaan.
Filannoo Kibxata, gaafa Sadaasa 3 bara 2020 Ameerikaa keessatti gegeessamet irratti, lammiwwan Ameerikaa hidda dhalata Afrikaa haarawa siyaasatti dhufan yoo xiqqaate 5, kanneen taayitaa magaalaaf, kutaa biyyaa yokaan federaalaaf filataman keessaa Obalaa Obalaa nama tokko.


text:
Bitootessa 27/2014(TOI) – Wabii nyaataa mirkaneessuuf qonna magaalaa cimsuun murteessaa ta’uu Ministirri Muummee FDRI doktar Abiy Ahimad himan.
Bal’inni boroo keenya hammam xiqqaatuyyuu yookaan boroodha bakka dhabnullee, guddinni magaalotii keenyaa wayita itti fufee jirutti wabii nyataa mirkaneessuufi nyaata madaalawaa argachuuf mana keessatti bakka kuduraaleen itti biqilfaman qabachuun qonnaa magaalaa cimsuuf murteessaa ta’uu doktar Abiyyi himaniiru.
Meeshaalee deddeebisanii faayidaa kennuu danda’anitti fayyadamuudhaan bakkeewwan kuduraalee irraanolii itti magarsan hojjechuun hedduwwaniif salphaadha jedhan.
Maatiiwwan humnasaanii kana godhanii itti fayyadamuu danda’an akka ilaalanin jajjabeessa ta’uu himaniiru


text:
Paartiin mormituu EDEPA marii paartii biyya bulchu IHADEG waliin geggeessaa jiru ilaalchisee falmii bulchiinsaa keessa seenee jira.
Dura taa’aa paartichaa Dr. Caanee Kebedee fi marii sana irratti kanneen hirmaatan kanneen biroon ejjennoo paartichaa waan hin calaqqisneef wal ga’ii mana marii geggeessameen itti gaafatama qaban irraa gad butamuun bulchitoonni haaraa filatamuu isaanii ibsan.
Wal ga’iin mana maree Sanaa seeraan ala ta’uu kan ibsan Dr. Caannee Kebbedee gama isaaniin amma iyyuu dura taa’aa paartichaa ta’uu isaaniif dhimma isaa gara mana murtiitti kan geessan ta’uu dubbataniiru.


text:
View
216
Download
1
Embed Size (px)
DESCRIPTION
Actividad de Scribus
Programacin para el da del centro 2010/2011
TTAALLLLEERREESS
EErreess eell mmss iimmaaggiinnaattiivvoo ddee ttuu ccllaassee?? SSiieemmpprree eessttaass ffaannttaasseeaannddoo ee iimmaaggiinnaannddoo hhiissttoorriiaass iinnccrreeiibblleess??VVeenn aa ccoommppaarrttiirr ttuuss hhiissttoorriiaass ccoonn nnoossoottrrooss yy eennttrree ttooddooss hhaarreemmooss llaa hhiissttoorriiaa mmss iinnccrreeiibbllee qquuee hhaayyaass ooiiddoo..HHoorraa::1100::0000 LLuuggaarr:: GGiimmnnaassiioo
AApprreennddee aa hhaacceerr ttuuss pprrppiiaass jjooyyaass yy oobbjjeettooss ddeeccoorraattiivvooss.. ppeennddiieenntteess ddee aallaammbbrree yy ccoollllaarreess ddee ccuueennttaass..
HHoorraa::1111::0000 LLuuggaarr:: PPaattiioo ttrraasseerroo
SSoorrpprreennddee aa ttuuss aammiiggooss aapprreennddiieennddoo aa mmooddeellaarr ffiigguurraass eenn ppaassttaa ddee ssaall yy aarrcciillllaa.. TTee eennsseeaammooss aa hhaacceerr sseenncciillllooss
yy ddiivveerrttiiddooss oobbjjeettooss yy aa ppiinnttaarrllooss yy ddeeccoorraarrllooss ccoommoo aa ttii ttee gguussttee.. PPssaattee ppoorr aaqquuii ssii qquuiieerreess ppaassaarr uunn bbuueenn
rraattoo!!!!HH oorr aa ::11 11 ::00 00 LL uugg aarr :: PP aatt iioo tt rr aass eerr oo


text:
RAFUDOO AKARAFA
1
Isipa maqannaasa Isaraee maqannaasa mandaikamma nimaqaqau.
1 Yakooboona amaaku oondamara misa faqa Isipa maqusai ooqu fusa misa nuqu maaqimminoo maridanoo. 2 Reeubeenafa faqa Simeeoonafa faqa Reefifa faqa Yudafa faqa 3-4 Isakarafa faqa Seeburunafa faqa Beensaminafa faqa Dannaafa faqa Napatarifa faqa Kadaafa faqa Aseerafa faqa minamusa faqa misa faiqinamu faqa nári nikoona ninaakuna faqa Isipa maqa maaqaki ooqu fiqau. 5 Moodaanaki ruqauiqa ooqu fusa qaaramoo fasiqa niku nisauku taikasee moo fasiqa asaukuqara kai taikasee 70 Isipa maqa maaqaki ooqu mariqau. Yooseefaafa ooqai miqoo maruqoo marinau.
6-7 Miqoo mariiufaqa Yooseefaafa faqa narí afasausamara faqa aiqama mi akiiqausa kuqu taikafufaqa misa faiqi namu niku nisauku findifufaqa faiqi moomoo uqanna maqasoofaqa kambiqaqau. Kambiqafiqa Isipa maqa maaqa umbiqamma aqiqa mariqau. 8 Faraoofa Isipa maqannaa rakisirafa kuqufufanoo kisaaqasaa marinoo fuka moo Faraoofa kambiqanau. Mifa Yooseefaanara faqa aandaroo aukuana rakisiiunara faqa mina aiku asaukuara faqa sia irinau. 9 Faraoofa narí maqannaasa qimanniminoo qinau. Isaraee maqannaasa moomoo uqanna maqa maaqa umbiaqa mariafaqa maasa uridaaqaramaseeqa maasa rafaaqafu qimaqeefaara. 10 Rakirafa kambiqainaqa misa maasa namuqaa faqa moodaanaki kammafi maasa darusee quqasee sandee foora. Inni saimbaqa naqifee mandee oonumafi irisee misa rafaaqafusaanaqee misa sia moomoo kambiqeefaree.
11 Miqi qimasoofaqa Isipa maqannaasa Isaraee maqannaasa karafusa saika nimiqau. Afeeka rakisirausa misasaa rakisi mariqau. Isaraee maqannaasa karafusaki maridaqa qaara maqusa auqiqau. Moo maqusa auqu Pitoona maqusa auqusee moo maqusa auqu Raqamaseesa maqusa auqiqau. Mi maqusa qanda narana afeedimaru maqusa qanda mariqau. Qafee maqannai kai maaqa usakeemariqau. 12 Isipa maqannaasa Isaraee maqannaa kafaa kafaa ummaara nimufaqa moomoo kambiqafiqa maqa maaqa qumbiaqau. Isipa maqannaa misa nindafeeqa kaaqa rufiee mariqau. 13 Miqunara sia moomoo asumu kambiqaaqeera firaa kadaapi uqanna misa nimuaaqa quqasoofaqa misa manda marira mariqau. 14 Isipa maqannaasa qufaqa Isaraee maqannaa qafee maqa qumaree ausirira ooniara foora moomoo auquseeqa minannai maaqa usakeeqa kafaa afuqaki ainaina faqa imariqau. Miqi marufaqa sia Isipa maqannaasa misara qimudaoo qimariqau.
15 Faraoofa mi kadaapirirana Isaraee maqannaa nimiseenoo quandafinoo Isareee maqannaa anaasee qaaraqanda Sifaraa nammarisa Puaa nammarisa inaamunai fusasaa rakisimaru anaasee qanda qimanniminau. 16 Inneeqara innaamunai fidaqara dadaaqiqa faiqi maqaseeqa akoonaiqi aiqama aaqee uqanna rutukuaqa, maanaaqa kai kaqi mariaqa. 17 Mi anaaseeqanda Faraoona ufa iriseeqara Anutuna ufara rufiaseeqa sia akoonaiqiuqa nárí mariqau, kaqi mariqau. 18 Faraoofa akoonaiqi moomoo kambiqoofanoo nindafamaseenoo innaamunai nifiqaqanu aanaaseeqanda naaramaseenoo niqinoo qinau. Inneeqara naqaafee ifaqee sia akoonaiqi naridee qini ufa rukiaafanoo. 19 Miqanda mina ufa iriseeqa qiqau. Heeburu anaasee sia Isipa anaasee naannaraidaqa misa kaqi kaqi faiqi maqaidaqa. Maaqanda oonu raunaqa faasai faiqi maqaqaafaqa oonu nindafaidaqa.
20 Anutufa mi anaaseeqanda oosana nindafamaseenoo amiqi amiqimasoofaqa Isaraee maqannaasa moomoo kambiqafiqa afeeka maqannaa mariqau. 21 Miqanda Anutunara rufioofanoo mina akiiqara Anutufa miqanda faqa faiqi asumu niminau.
22 Faraoofa misa nindafeenoo narí maqannaa Isipa maqannaa aiqamausa naaramaseenoo ufa afeeka ufa qimanniminau. Heeburu anaasee akoonaiqi maqasaifaqa innee mina mareeqee nammari firaana Niru nammariki aqusaifaqa kuquaqa. Aiqama kuquaqeera maanaaqauqa kai kaqi mariaqeera qinau. Miqi qimasoofaqa miqimmi mariqau.


text:
Bilisummaan saba tokkoo mirkanaa’uuf aarsaawwaan gurguddaa kaffaluun dirqama qabsoon namatti laatudha. Aarsaan qabsoo keessatti baafamu aarsaa tolaa akka hintaaneef qabsaa’oonni daandii haqaa qabatanii uummaata isaanii walaboomsuuf carraaqaan haxxummaa diinaa irratti baruun wal hubachiisaa adeemuun barbaachiisa. Uummanni Oromoon kaleessa du’aa ture, reebamaa hidhamaa ture. Har’as sanumaaf. Ta’us ajjeechaan, hidhaan kamuu duubdeebii qabsoo utuu hintaane uummaata banbansee qabsoo fuulduratti dhiibaa jira. Qabsoon akka nama Qurxummii waadee nyaatuu eeggannoo gaafata. Namni Qurxummii nyaatu eeggataa, haanxaa ykn lafee ishee keessaa ilaalaa nyaachuu baannan, laagaa waraanuun hinhafu. Laagaa waranamtee, kokkeetti haanxaan Qurxummii si qabattee jiraachuun waa danda’amaaree? Namni qabsoo gaggeessuus diina gidduu akka jiraataa jiru dagaggamaaf agachu hinqabu. Isaaniin mil’ataa adeemuun jireenya lubbuusaa cinatti jireenya qabsoo egereef murteessaadha. Haala keessa jiru daawaachaa adeemuun kallattii bahaaf galmaa isaaf karaa saaqa. Karaa Itti jirru karaa boochoo karaa asphaaltii nutti fakkaatuu hinqabu. Bu’aa ba’ii, karaa diilloo ayyaan ilaallattootaaf diilloon halagaa irra guute; karaa gufuuf gufata baay’atu irra adeemaa jirra. Sanaaf karaa qulqulleessuun daandii Bilisummaa uummaataaf baafame sana haalaan bareechaa adeemuun barbaachisaadha.
A, Haala Sochii Uummaata Oromoo Oromiyaa Keessaa
Uummaanni keenya saatii kamuu uummaata ogeessa, uummaata bilchaataadha. Bilchinni uummaata hedduu fagaateera. Har’a warra aangoo qabna biyya bulchina jedhan irra uummatatu wal bulchuu, wal gaggeessuu danda’a. Har’a qabna”ogummaa siyyaasaa barannee qabna” ofiin jedhan irra uummatatu siyyaasa beeka. Siyyaasa bahaaf galma isaa hubachuun uummataa, jabina qabsaa’otaaf akkasuma mogolee ta’uufitti jira. Har’a uummanni dubbii dabballoota wayyaanee alalchee ilaaluu danda’eera. Akka kaleessaa sobuunii biyya bituun dadhabameera.
Har’a siyyaasa bitanii siyyaasaan uummata bituun matumaa hindanda’amu. Uummannuu isaan olitti siyyaasaan qancareera. Isaan olitti siyyaasaan fagaateera. Isaan olitti siyyaasa hordofuuf bakka laateera. Uummanni Kenya kaleessaa jechuun uummanni Kenya bara xaaliyaanii, uummata Keenya har’ati. Gootummaan uummata Oromoo kaleessaa har’as jabinumaan jira. Kaleessa basaasaa Xaliyaanii ykn Baandaa guurtuu oduu. Kanneen faranjiif oduu geessitu qadada Gonbisaa jala naqee gubaa tureera. Har’as uummanni wal hidhee basaasaa Wayyaanee kanneen dhiifama uummata isaaniif hingodhin, kanneen naatoo dhala namaa hinqabneef gatii kaffalaa jira.
Gartuun maqaa OPDOtiin Wayyaanee uummatatti finceessaa ofii bashannanee jiraatu, uummatni qooqobbii irra kaahuu eegaleera. Kanneen kaan immoo du’aan adabuus jalqabeera. Kun cimina uummata keenyaati. Har’a akka argan Oromoo bituun, akka argan ajjeesuun hindanda’amu. Har’a akka kaleessaa ABO arrabsanii akka argan abaaranii uummata waanjoo garbummaa jalatti dhidhiibuun, dhiiga xinnaaf guddaan qaama dhiqatanii socho’uun hindanda’amu. Uummatatu bofa of keessa teesisaa hinjiru. Uummatatu of bulchuu barbaaduutti jira. Uummatatu hoggansa halagaa nuffeera. Uummatatu halagaan bitamuu, saamamuun na gahaa jedhe. Gumaan isa du’ee baafamuu qaba. Shororkeessitoonni isini warra biyya bulchaa jirra jedhudha jechuun yeroo haalaonfatu gahe. Qaamotuma OPDO gara uummataa jiran addaan dhiluun dandaa’amuutti jira. OPDO qabsootti makame makatee, qaamota Wayyaanee keessa hojjetan kanneen aantummaa sabaa qaban manatee qabsoo finiinsuurratti argama. Duuchatti uummanni waan isaaf ta’u addaan baasuurra jira.
B, Sochii Qeerroo Bilisummaa Oromoo Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Qabsoo mirga abbaa biyyummaa Oromoo mirkaneessuuf taasisun qaamota uummata keenya dhiiga dhugaa turan, qaamota dhiiga keenya dhuguu dheebotan irratti, qaamota foon keenya beela’an irratti deebifannaa molqa mirga abbaa biyyummaa taasisu jabeessee jira. Qabsoon Qeerroo ammaa firii godhachuuf, daraaraa jalqabetu jira. Daraaraan daraaree firii dhabu jiraaree? Qabsoon Qeerroon itti jirru firii gidhatee uummata keenyaaf soorrata akka ta’u abdii qabna. Kanaaf saatii uummanni keenya golgaa nuuf ta’e kanatti sochiin itti jirru akka hedduu deemaa jiru kamuu quba qaba. Sochiin fincila Xumura garbummaa ammayyuu jabaatee jira. Bakkeewwan hedduun keessattuu Baadiyyaan Oromiyaa mormii jabduurra jira.
Diinni uummataaf OPDO maalirra jiru?
Isaan kun akkuma kaleessaa cidha isaanii haaronfachaa, kontoraata gaa’elaa itti dabalachaa adeemaa jiru. Gaafa ka’an madaa uummataa horfanii yaadannoo duriin uummata garaa raasu, gaafa ka’an ammoo halagaa faana tokkummaa uumna jechuun halagaa jala kurkuraa jiru. Halagaa waliin warra gumaa faana dhiichisaa Abdii illeen dhiiga uummata dhangalaasa. Afaanin gowwomsuu hojii abballummaa hojjechuun wayyaanee suphuurra jiru. Baajetaa wayyaaneen kufte jedhamee dubbatamuun wayyaaneen baajetaa akka hinkufne irratti dalagaas jiru. Maallqaa maqaa buqqaatota Ilmaan Oromoon saamanii wayyaanee ijaaraa jiru. Dabballummaa dhaaba isaaniif gooftaa isaanirraa fudhatan bahataa jiru. Lammaa Magarsaa, Abiyyii Mohammad fi waayillan isaanii Mattuu dabballummaa irratti fuulleffatanii jiru. Uummata ijaaruun of jala hiriirsuuf dirqaama itti kenname bahataa jiru.
Horaa Bulaa
Qalbeessaa Dhangi’aatiin


text:
Saphlina saphlinaa olii xiqqenya xiqqenya gadii , Jirenya ka jiru gadii jirenya ka du’ee olii , Harka daaraa haree taate Galte Lenco fi Diimaan Adurree Hanqattee .
Waan nama ajaa’ibu keysaa ergamaan Obbo Lenco Lataa Obbo Diimaa Nago akka waan Haylamaaram waa isaanii godhuu dandeyutti Harka Oli fi gadi raasaa Magaalaa Cairo dhufee Haylamaaramii Konfaranssi Dinggeyif biyyana dhufe ture hamma inni walgayii konfaranssii raawwatu guyyaa lama gutuu jechuun bitoteysa 13/14/2015 egee Anaa fi Oobo Lencon biyyatti galuuf demana ja’ee hayyama irraa argatee ture .
Waan nama raaju keysaa ajajni Mummichi Ministeraa wayyaanota biratti hojjachuu dhabaatu heddu nama raaja malee Obbo Lenco fi Diimaan Sa’aati 24 keysatti biyyattirraa arhuun wayyaane waanuma Aadeyfatan waan taheef waan nama ajaa’ibaa tokkollee hin qabu.
Akka xiinxalaa tokkotti kan arihame Obbo Lenco fi jiila isaa duwwaa osoo hin tahin ija siyaasaatiin yo laalle Obbo Haylamaaramis walumaan arihame ja’ama.
Maalif yo janne Mummichi Ministera biyya takko waan ballama namaaf seene gutuu dadhabuun namonni isaan alaa Aango biyyatti harkaa qabaachuu namatti agarsiisa waan taheef. !!!
Siyaasa keysatti doggorri xiqqaan tokko nama galaafata waan taheef Obbo Lencon waytuma biyyatti galuuf wixxifatu sanu oso Obbo Haylamaaramiin marihachuu baatee Hogganota Tgrotaatiin marihatee arraa qaaniin akkanaa isa hin mudattu turte.
Jiila Mummicha Ministera Ethiopia waliin konfaranssi biyyi Masrii Qopheyse irraa qoda fudhatuuf waliin dhufan keysaa tokko Gorsaa Mummicha Ministera Ethiopia Abbay Sahayyedha.
Lenco fi Diimaan rakko Abbay Sahayyeen Ummata Oromo waliin qabuuf jecha isa qunnamanii dhiifama biyyatti galuu gaafatuu dhiisan , waan taheef Haylamaaram duwwaarraa fixannaan gara biyyaa orihaa kutan.
Garuu Abbaay Sahayyeen humna isaa isaanitti agarsiisuf laffa,anii gara biyyaa akka dhufan itti dhiise kana boddes Sa’aa 24 keysatti biyyarraa akka bahan isaan dirqe.
Hujii Hantutaa fi Adurreeti walirraatti hojjatan . Gara Obbo Lencotiin yon arraa isaa waliin walii gale bor guyyaa waldhabne akka OPDO saaxiletti naa saaxilaa ja’etii Haylamaaram waliin walii gale.
Gara Abbay Sahayyetiin Namni Arraa Aangoo tiyyaan na kabaju dhabe gaafa Ummata Isaa keysatti galee humnome eysa akka dhaquu deemu waan hin galiniif jechaa oso hiraata inni na hin godhannen laqanaa godhaa murteyfate , Jiruun Lenco Qaaneysuf murteyfate Abbay Sahayyeen.


text:
Masrii keessatti hirirrii mormii mootummaa irratti gaggeeffamuu guddaan gaggeefamaa yeroo jiru kanatti dhaabbata Nukleeraaa kan Tokkummaa mootummotaa hogganaa kan turan
Mohammed Elbaradei masiriitti deebi’uun mormii kanneen dhagesisan cina dhaabachuuf kan jiran ta’u beeksisan.
Gama kaaniin Ministriin haajaa alaa kan Britain Wiliyaam Heeg, jijjiramni akka dhufuuf gaaffii dhiyaatu mootummaan Masrii simachuu qaba jedhan.
Gaaffii jijjiramaa seeraan dhiyaateef deeebii kennuun haala amma mul’ataa jiru keessatti akkaan barbaachisaa natti fakkaata jedhu Heeg.
Hiriirtonni guyyootii sadaffaaf hiriiran kun,bittaan Prez Mubaarak kan waggoota 30 lakkofsisee akka xumuramu gaafatan.
Garuu gareen Human Rights Watch hiriira guddaa Jimaatatti kaayiroo keessatti waamame faccisuuf, waraanni biyyatti dhukaasa banuu mala sodaa jedhu qaba.
Komishiina mirga dhala namaa kan Islaamaa isa Landoan jiruuf hogganaa kan ta’an Massoud Shadjareh akka jedhanti, Briteen fi Amerikaan masrii keessatti jijjiramnii akka dhufuuf dhiibuu qabu.
Roobii darbee ministrittiin haajaa alaa Amerikaa Hilaary klinton, prezidaant Mubarak jijjirama barbaadamu hojii irra akka oolchan gaafatan.
Hokkara Tunisiyaa keessatti ka’ee masrii keessatti itti fufe kun, rakkoo dinagdee fi gatiin gurgurtaa hammachuu akkasumas hojii dhabiinsi hammaachuu waliin wal qabatee ka’e.


text:
LibreOffice 7.4 Help
Galuumsota fi mudanoota keewwata ammee, ykn keewwatoota filaman mara, hantuuteen fayyadamanii ibsuu dandeessa.
If you split the page into columns, or the cursor is placed in a multiple-column frame, you can change the column width and the column spacing by dragging them on the ruler with the mouse.
Weyta wanta, calaqqee, ykn wanti fakkaasamu filame, daangaalee wanta sarartuu keessaa ilaaluu dandeessa. Daangaalee sarartuurraa hantuuten harkisuun jijjiiruu dandessa.
Yoo qareen man'ee gabatee keessa qabate, Galuumsota qabeentota man'ee safartuu hantuuteerraa harkisuun jijjiiruu dandeenya. Sararota daangaa gabatee sarartuurraa ykn sarara daangaa dhugaa harkisuun jijjiiruu dandeenya.
Sajoon kun galuumsa bitaa sarara jalqaba keewwata ammee ( tiraangilii irraa) akkasumas galuumsa bitaa sarara keewwata biroo ( tiraangilii jalaa) mallatteessa.
Sajoon mirga sarartuu kun galuumsa mirgaa keewwata ammee mallatteessa.
In order to change the left indent starting with the second line of a paragraph, hold down thekey, click the triangle on the bottom left, and drag it to the right.
Weyta keewwata galuumsinu cancalloonni qindaa'e hin jijjiiramu. Yoo cancaloonni keewwata mudanoota alaa xumuru qindeessa, turanii hin mul'atan, garuu hanga ammaa jiraata.


text:
Walitti gosaa fi tasgabii dhabiinsaan waggoota dhiyeenya kanaa keessa kan beeekamaa turtee bulchiinsii naannoo Somaalee amma walii obsuu fi nagaan beekamtu ta'uutu Ibsamee jira.
Mummichi Ministeeraa Abiyyi Ahmed prezidaantii bulchiinsa naannoo Somaalee kan ta'an Obbo Musxafaa Mohammad biyya alaa irraa biyya seensisuun deggersa barbaachisu naannoo sanaaf gochuu isaaniitumilkaa'inni kun argame jedhamee jira.
Bulchiinsii naannoo Somaalee hojii Turizmii jajjabeessaa jan jirtu ta'u fi ayyaana guyyaa Turizmii addunyaa sadarkaa Itiyoophiyaatti achitti kan kabajamuu ta'uun ibsamee jira.


text:
Guyyaa Qiyaamaa Maaltu Adeemsifamaa?-Kutaa 1
Guyyaan Qiyaamaa dhufuu keessa shakkiin akka hin jirre ragaalee adda addaatin torbilee darban ibsine jirra. Namni ragaalee sanniin irra deebi’ee dubbisee fi itti xinxalle Guyyaan Qiyaamaa guyyaa tokko dhooyu ishii ni mirkaneefata. Wantoonni naannoo keenyatti arginu wantoota lama. Isaaniis, yeroo muraasan booda kan jijjiramanii fi yeroo dheeraaf osoo hin jijjiramin kanneen turaniidha. Yeroo muraasan booda kan jijjiraman ykn du’an kanneen akka ilma namaa, biqiltoota, beelladoota fi kkf. Yeroo dheeraaf osoo hin jijjiramin kanneen turan immoo dachii, gaarreen, samii, aduu, ji’a, urjiilee fi kkf. Wantoonni yeroo dheeraf turan kunniin akkanumatti zalaalamiif hin turan, ni jijjiramu. Guyyaan wantoonni kunniin itti jijjiraman Guyyaa Qiyaamaa jennaan. Guyyaa kana gaarreen bakka ni bubbuqqa’u, dachiin dachii biraatin ni jijjiramti. Samiinis akkasuma jijjiramti. Namni dachii fi samiin akkanumatti zalaalami turan jedhee yaade dogongore jira. “Akkuma amma jiran kanatti zalaalamii akka turan maaltu si beeksise? Beekumsa wanta gara fuunduraatti uumamuu ni qabdaa? Yoo qabaatte, beekumsa guyyaa itti duutu nutti himi.” Jechuun yoo gaafanne deebiin isaa maal ta’a laata?
Wantoonni yeroo dheeraaf turan kunniin guyyaa tokko akka diigamanii fi jijjiraman raga agarsiisu qabna. Innis, Rabbiin (Qulqullaa’an olta’e) dachii, samii fi wantoota isaan keessa jiran hunda kan uumee fi gara fuunduraatti wantoota uumaman hunda kan beekudha. Wantoonni yeroo dheeraaf turan kunniin Guyyaa tokko akka diigamanii fi jijjiraman Ergamtoota erguu fi kitaabban buusun ilma namaa akeekachiise jira. Kana qofa mitii mallatoolee adda addaas agarsiise jira. Rabbiin akkuma jalqaba uume diige deebisuu irratti maaltu Isa dadhabsiisaa? Rabbiin (subhaanahu wa ta’aala) ni jedha:
“Guyyaa dachiin dachii biraatti jijjiramte, samiinis [akkasuma taate]; Rabbii Tokkicha Injifataa ta’eef [uumamtoonni hundi] walitti qabamanii mul’atan [yaadadhu]” Suuratu Ibraahiim 14:48
Kanaafu, guyyaa wantoonni yeroo dheeraaf turan kunniin itti diddigamanii fi jijjiraman guyyaa salphaa miti. Guyyaa garmalee ulfaataa ta’eedha. Rabbiin (subhaanahu wa ta’aala) ni jedha:
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمۡۚ إِنَّ زَلۡزَلَةَ ٱلسَّاعَةِ شَيۡءٌ عَظِيمٞ١ يَوۡمَ تَرَوۡنَهَا تَذۡهَلُ كُلُّ مُرۡضِعَةٍ عَمَّآ أَرۡضَعَتۡ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمۡلٍ حَمۡلَهَا وَتَرَى ٱلنَّاسَ سُكَٰرَىٰ وَمَا هُم بِسُكَٰرَىٰ وَلَٰكِنَّ عَذَابَ ٱللَّهِ شَدِيدٞ﴾٢
“Yaa namoota! Gooftaa keessan sodaadhaa, sochiin Qiyaamaa waan guddaadha.
Guyyaa ishii argitan dubartiin hoosiftu waan hoosiftu irraa ni dagatti. Dubartiin ulfa qabdu hundi ulfa ishii garaa darbiti. Namootas [sodaa irraa] kan machaa’an argita. Isaan kan machaa’ani miti. Garuu azaaba (adabbii) Rabbiitu garmalee cimaadha.” Suuratu Al-Hajj 22:1-2
Mee amma wantoota Guyyaa Qiyaamaa adeemsifaman keessaa muraasa haa ilaallu. Wantoonni kunniin wantoota gara fuunduratti dhufanii fi dhufaati isaanii keessa shakkiin wayitu hin jirreedha. Taatewwan Guyyaa Qiyaamaa adeemsifaman beekun yeroodhaan akka itti of qopheessinu, adabbii fi gaabbii hamaa irraa akka baraaramnu nu taasisa. Guyyaan Guddaan kuni yeroo dhufetti, “Yaa badii kiyya osoo amanee fi hojii gaggaarii hojjadhe maal qaba!” jedhanii booyu fi gaabbun bu’aa maalii buusaa? Wantoota Guyyaa Qiyaamaa adeemsifaman keessaa;
1.Xurumbaan Afuufamuu
Yommuu Guyyaan Qiyaamaa dhaabbatu xurumbaan ni afuufama. Akka afaan keenyatti xurumbaa (garrii) jechuun meeshaa akka gaafa horii fakkaatu fi yeroo cidhaa sagalee guddaa dhageessisuuf itti fayyadamaniidha. Xurumbaan Guyyaa Qiyaamaa afuufamu xurumbaa namni afuufun wal-qixa jechuu osoo hin ta’in akkam akka jiruu fi guddinna isaa Rabbumatu beeka. Malaaykan xurumbaa kana afuufu, Israafil jedhama (nageenyi isarratti haa jiraatu). Afuuffin kuni sagalee fi iyyansa cimaa uumamtoota fixuudha. Seenaa keessatti ummattoonni yommuu Ergamtoota Rabbitti amanuu didanii fi badii fokkuu raawwatan iyyansan dhuman baay’eedha. Fakkeenyaf, ummata Shu’eyb, Ummata Samuud fi kkf. Kanaafu, yeroo dhumaatti yommuu namoonni hundi Rabbii fi Guyyaa Qiyaamatti kafaranii fi badii adda addaa raawwatan, iyyansa cimaa kanaan lafarraa isaan dhabamsiisa. Xurumbaan kuni si’a (yeroo) lama afuufama.
Afuuffi Tokkoffaa
Afuuffi jalqabaa irratti wantoonni dachii fi samii keessa jiran hundi ni dhumu kan Rabbiin fedhe malee. Ragaan kanaa, Rabbiin (subhaanahu wa ta’aala) akkana jedha:
“Xurumbaan ni afuufama. Warrii samii keessaatii fi warri dachii keessa jiran hunduu ni dhumu, nama Rabbiin fedhe malee. Ergasii yeroo biraas ni afuufama. Yeroma san isaan dhaabbatanii kan ilaalan ta’u.” (suuratu az-Zumar 39:68)
Afuuffin kuni, nama Rabbiin fedhe malee, affuuffi wanta hundaa fixuudha. Namoonni xurumbaa Israafil afuufu kana yommuu dhagahan rifatanii fi nayanii dhumu. Aaya suuratu Al-Hajj jalqabatti eerre afuuffi kana kan agarsiisudha. Guyyaan guyyaa cimaadha. Guyyaa dubartiin daa’ima hoosiftu, naasuu irraa kan ka’e ilmoo ishii itti dagattuudha. Guyyaa dubartiin ulfaa rifannaa irraa kan ka’ee ulfa ishii garaa itti darbituudha. Guyyaan guyyaa dhaamsa walii dabarsuu fi gara maatii deebi’uu hin dandeenyedha. Qur’aana keessatti afuuffi Sayhata (Iyyansa cimaa) jechuun moggaase jira.
“Osoo isaan wal falmaa jiranuu iyyansa tokkitti isaan qabdu malee homaa hin eegan.
Yeroo san dhaamsa walii dabarsuu hin danda’an, gara maatii isaaniis hin deebi’an.” (suuratu Yaasin 36:49-50)
Wantoota ulfaatoo afuuffi jalqabaa kana itti adeemsifaman Rabbumatu beeka.
Afuuffi lammaffaa
Afuuffin lammaffaa kuni afuuffi namoonni awwaalcha (qabrii) keessaa itti kaafamaniidha. Rabbiin ni jedha:
“Xurumbaan ni afuuffama, yoosu isaan awwaalcha keessaa gara Gooftaa isaanii bahu.” (suuratu Yaasin 36:51)
Ni jedhu, ‘Yaa badii keenya! Iddoo hirribaa keenya irraa eenyutu nu dammaqsee?’ ‘Kuni waan Rahmaan waadaa galeedha, Ergamtoonnis dhugaa dubbatanii jiru.’ [jedhama].” (suuratu Yaasin 36:52)
“Guyyaa dhugaan iyyansa dhagahan suni Guyyaa [qabrii keessaa] bahiinsati.” Suuratu Qaaf 50:42
Akkuma hadiisa sahiih keessatti dhufe afuuffi jalqabaa fi lammataa jidduu dheerinni yeroo hanga ta’ee ni jira.
2.Kaafama Namootaa (Ba’as ykn Nushuur)
Kaafama namoota (ba’as) jechuun ruuhin namootaa gara jismii (qaama) isaanitti deebi’uun qabrii keessaa ol kaafamuudha. Rabbiin (subhaanahu wa ta’aala) qabrii keessatti qaama isaanii deebisee erga ijaare fi guute booda, ruuhin (soul) itti afuufamti. Dachiin isaan irraa baqaquun qabrii keessaa ol yaa’u. Rabbiin ni jedha:
“Guyyaa dachiin isaan irraa babbaqaqxu ariitidhaan [ishii keessaa ol yaa’u]. Suni walitti qabuu Nurratti laafaa ta’eedha.” Suuratu Qaaf 50:44
Akkuma hadiisa itti aanu keessatti ilaallutti afuuffi tokkoffaa booda Rabbiin (Azza wa jalla) rooba roobsa. Rooba kanaan qaamni namoota ni ijaarrama.
Rabbiin rooba erga buuse booda qaamni namoota biyyee irraa biqiluun akka biqiltoonni yommuu roobni itti roobu lafa keessaa biqilaniitin wal fakkeessun ni danda’ama. Sababa kanaafi, yeroo baay’ee Rabbiin Qur’aana Isaa keessatti kaafama namootaa dachii erga duuten booda biqiltootan jiraachisuun wal fakkeessa. Qur’aana keessatti Rabbiin ni jedha:
“Inni Kan bubbee gammachiisaa taasisuun rahmata Isaa dura erguudha. Yeroo isheen duumessa ulfaataa baadhatte, gara biyya (lafa) duutetti oofna; bishaan irratti buusun gosoota fuduraalee (firaafiree) hunda baafna. Akka kanatti du’aa kaafna. Akka gorfamtaniif [kana hunda isiniif ibsine].” (Suuratu Al-A’araaf 7:57)
Bakka biraattis akkana jedha:
“Rabbiin Kan bubbee erguudha;isheenis duumessa ol kaafti. Ergasii gara lafa duutetti isa oofnee dachii du’a ishiitin booda ittiin jiraachifna. Kaafamni Qiyaamas akkuma kana.” (Suuratu Faaxir 35:9)
Jechoota bakka lamaan armaan olii jiran mee haa hubannu. Jechoonni kunis, “akka kanatti du’aa kaafna” fi “Kaafamni Qiyaamas akkuma kana.”
Kunnin lamaan wal fakkeenya bishaan buufamuun qaamni namoota biqiluu fi biqiltoonni bishaan erga itti bu’een booda biqiluu jidduu jiru agarsiisu. Biqiltoonni sanyii (firii) baay’ee xiqqaa irraa akka ijaarramu ni beekna. Firiin biqiltuu lafa keessatti gogduu taate teetti. Yommuu bishaan itti bu’u jireenyi ishii keessatti ni socho’a. ergasi biqiltuu guddoo ta’uun hiddi ishii lafa qabata, jirmaa fi damee baafachuun gara samii ol dheeratti. Argitanii! Firii xiqqoo san irraa mukni hanga wayi gahuu ol baha.
Haaluma kanaan ilmi namaas Guyyaa Qiyaamaa lafee xiqqoo irraa ijaarrama. Yommuu bishaan itti bu’u akkuma biqiltuun biqilu qaamni ilma namaas biqila. Lafeen qaamni irraa biqilu “Ajbu az-zanabi (lafee eegee)” jedhamti. Lafeen tuni lafee wal qabatanii morma irraa hanga taa’a dheeratan dhumarratti tan argamtudha. Fakkii irraa ilaalu dandeessu.
Fakkii1. Dugda namaa duubatti “Coccygeal vertebrate” bakki jettu lafee eege agarsiisti. Akka sirriitti mul’atuuf gara mirgaatti fakkiin kaafame jira. Halluu diiman kan dibame lafee eege agarsiisa.
Abu Hureeyran akka dabarsetti, Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan: “Afuuffi xurumbaa lamaan jidduu afurtama jira.” [Namoonni Abu Hureeyraa marsan] ni jedhan, “Yaa Abu Hureyraa, guyyaa afurtamaa jechuu keeti?” Innis ni jedhe, “Homaa jechuu hin danda’u”, Ni jedhan, “Ji’a afurtama jechuu keeti?” Innis ni jedhe, ‘Homaa jechuu hin danda’u’ Isaanis ni jedhan, “Waggaa afurtama jechuu keeti?” Innis ni jedhe, ‘Homaa jechuu hin danda’u’
‘San booda Rabbiin bishaan samii irraa ni buusa. Ergasii akkuma kuduraan (baaqelan, atarri) biqilu isaanis (namoonnis) ni biqilu. Nama irraa wanti hin tortorre hin jiru lafee takkatti malee. Lafeen sunis Ajbu az-zanabi (lafee eegee)” jedhamti. Guyyaa Qiyaamaa lafee tana irraa uumamni [namaa] ni ijaarrama.’” Sahih Muslim 2955 a
Muslim karaa biraatin akkana jechuun gabaase. Ergamaan Rabbii (SAW) akkana jedhan: “Dhugumatti ilma namaa keessa lafee gonkumaa ardiin (biyyeen) hin nyaannetu jira. Guyyaa Qiyaamaa ishii irraa [qaamni ilma namaa] lamuu ijaarrama.” Namoonni ni jedhan, “Lafee tami (kami) Yaa Ergamaa Rabbii?” Innis ni jedhe, “Ajbu az-zanabi (lafee eegee)” Sahih Muslim 2955 c
Mee amma wal-fakkeenya biqiluu biqiltoota fi kaafamu ilma namaa jidduu jiru haa ilaallu. Biqiltoonni sanyii (firii) xiqqoo fi gogduu irraa biqiluun muka guddaa ykn midhaan callaa kennu ta’u. Ilmi namaas lafee xiqqoo fi gogdu irraa lamuu ijaarramun kaafamu. Asitti wal fakkeenyi jiru firiin biqiltoota xiqqoo fi gogduu ta’uu, lafeen namni irraa ijaarramus xiqqoo fi gogdu ta’uu. Yommuu firii biqiltootatti roobni roobu, hiddaa fi damee baasu, magariisa ta’u. Haaluma kanaan Guyyaa Qiyaamaa ilmi namaas yommuu Rabbiin rooba itti roobsu, Rabbiin lafee xiqqoo san irraa qaama guutu lamuu ijaara. Wal fakkeenyi asitti argannu roobni lamaan isaan irratti roobu fi akkuma biqiltoonni hiddaa fi damee baasan ilmi namaas qaamoleen akka harkaa, lukaa, gurraa fi kkf isaaf deebi’u (lamuu ijaarramu)dha. Ammas wal fakkeenyi biraa lamaan isaanitu dachii keessaa ol bahu. Wal fakkeenyi kana hundaa caalu maal akka ta’e beektu?
Wal fakkeenyi guddaan isaan lamaan jidduu jiru Rabbul aalamiin (Gooftaa addunyaa hundaatu) isaan biqilcha ykn lamuu ijaara. Ilmaan namaa osoo bakka tokkotti walitti qabamaniyyuu firii qamadii biqilchuu danda’u? Gonkumaa hin danda’an. Rabbiin akkuma firii xiqqoo fi gogdu biqilchu ilma namaas lafee xiqqoo irraa deebise ni ijaara. Wa aakhiru daaw’anaa Alhamdulillah Rabbil aalamiin.
In sha Allah torbaan itti fufna
Kitaaba wabii
Al-Qiyaamatul Kubra-fuula, 31-35, 51-53, by Umar Suleymaan Al-Ashqar


text:
Deebisaa: Waa’ee caatii irratti ulamaa’iin duriillee wal dhabaa turan. Ulamaa’iin ammaatis wal dhabutti jiran. Fuuldurallee wal dhabuun isaanii ni mala. Haga jimaan lafa jirtuun wal dhabbiin waan dhaabbatu natti hin fakkaatu. Wallaahu A’lam. Ulamaa’iin gariin jimaan haraami jedhan. Gariin halaali jedhan. Gariin haraamummaafi halaalummaan isii nuuf hin galle Irraa dhaabbanna jedhan. Wal dhabbiin ulamaa’ii haala kanaan jira.
Warri haraam jedhu maal qabatee haraam jedha?
Warri haraama jedhu dhimma kanarraa kitaaba katabee waa heddu dubbate. Jimaan waan sammuu nama jijjiiru, waan qaama namaa bakkarraa jijjiiru, waan qaama namaa fixu, waan aqlii namaa tartiiba Irraa fuudhee oliif gadi oofu, waan ibaadaa nama dhoowwu, waan mallaqa namarraa fixu jedhanii kitaaba barreessan. Namni Suusii/Araada jimaa qabu yoo waan jimaan qama’u dhabe, osoo ilmaan isaa mana keessaa beelawan, osoo jaartiin isaa mana keessaa rakkattu, inni waan qabu gurguratee jimaan qama’a jedhanii rakkoo jimaan namarraan geeysu heddu irraa dubbatan. Wantoota akkanaa daliila godhatanii jimaa haraam godhan.
Warri Jimaan Halaala jedhu hoo maal qabatee halaal jedha?
Warri halaal jedhus ulamaa’ii yamanii fa’rraa warra hedduutu kitaaba katabe. Warra waa’ee isii hin beeynetu haraama jedha malee, nuuf faaydaa guddaa nuuf qabdi jedhanii kataban. Wayta jimaa qamaanu zikrii ittiin goona, kitaaba ittiin katabna, hojii ittiin hojjanna. Waa heddu ittiin goona jedhanii faaydaa jimaan qabdurraa dubbatan. Ammaas kana bira dabaree warri galii Guddaa ittiin arganna jedhus ni jira. Jimaa gurgurannee mallaqa guddaa ittiin arganna jedhan. Garuu dhimma mallaqaa kanarratti waan laalamuu qabutu jira. Wanti haraamiifi halaalis yoo gurguran mallaqa numa qaba. Wanti laallamuu qabu mallaqa isii gurguranii irraa argatan osoo hin Taane, bu’aa isii nyaachuun qabu tahuu qaba.
Warri haraamummaafi halaalummaan jimaa nu dhibe jedhu hoo?
Ulamaa’iin dhimma jimaa kana dubbachuu didanii irraa of qabanis ni jiru. Haraam jechuuf daliilli qabatamaan dhiheessinee haraam jennuun hin jiru, halaala jechuufis miidhaa guddaa isiin ilma namaa Irraa gahaa jirtu argutti jirra. Kanaafuu dhimma kana irraa dhaabbachutu irra nuuf caala jedhanii irraa dhaabbatan.
Addunyaan guddatte hoo dhimma kanarratti maal jetti?
Biyyoonni gurguddatan (Warri dhihaa) jimaa akka hashiishaatti laalan. Yeroo dheeraaf qorannoo godhanii, hammeenya isii mirkaneeffatanii ofirraa dhoorkan. Namni jimaa biyya isaanii seensise yakkamaadha. Namni osoo qama’u argames yakkamaa taha. Kanaaf Seera baafatanii biyya ofii irraa dhoorkan. Haaluma wal fakkaatuun biyyoonni Muslimaallee kan jimaa ofirraa dhoorkan ni jiru. Fakkeenyaaf Sa’uudii fi Masr jimaan akka biyya isanii hin seenne dhoorkanii jiru.
Yaada kiyyarraa yoo na gaafattan ammoo…
Jimaan miidhaa ni qabdii jettanii yoo na gaafattan; ee ni qabdi isiniin jedha. Miidhaa isiin qabdu hedduu argine. Gama birootiin namni jimaa qama’us hin jijjiiramne, kan yeroo hunda amala wal fakkaataa qabus ni jira. Kan yoo jimaa qama’u aqliin isaa bakkaa jijjiiramtus ni jira. Namni gariin yeroo jimaa qama’u waa balleessa ykn nama mufachiisa. Achi booda yoo mirqaanaan irraa gale “yaa boo dhiifama naaf godhi, reefuu mirqaanaan akkana si godhe” jedhee dhiifama nama gaafata. Gariin ammoo yeroo jimaa hin qama’in waa balleessa. Eegasii boodarra yeroo qama’ee mirqaane “Yaaboo dhiifama reefuu afaan hin kaayyannee saniif akkas si godhe” jedhee dhiifama gaafata. Kanarraa wanti hubannu, jimaan aqlii namoota garii jijjiiruu isii hubanna. Jimaan namoota akkanaa kana miidhutti jira.
Yaada xumuraa
Gabaabinaan namoonni dhimma jimaa kana keessatti fatwaa adda addaa dhageeysanii dhamaatan, waan asii olitti isinii Ibse kanarraa laalladhaa. Yaada kiyya qofatu sirriidhaa yaada kiyya jala deemi jechuun sirrii miti. Namuu aqlii waa addaan baasee ittiin hubatu badhaafamee jira. Kanaafuu yaada sadeenirraa kan si amansiise jala deemi siin Jenna.
Sheikh Muhammad Waadoo


text:
Hiriira ummata magaalaatii fi barattootii Mana barumsa Qophaahina Yaaballoo fi Sadarkaa Lammeessootii keessatti bahan jedhan kana irratti nama hedduutti bahee jedha warrii lafaa.
Jarii hiriira bahe kun ijeechaan haa dhaabbattuu,ka ijjeefameef gumaan haa bahuu,seera dhabiitiin haa dhaababtuu fi waan hedduu himachaa bahe jedhan.
Nama hiriira bahe bittinneessuuf akka jarii achi jiru jedhutti poolisiiin akka malee qawwee dhaanuun ummata bittinneesuu yaalan jedhan.Hiriira kana irratti intala dubaraa,Xummee Jaarsoo jedhanitti madaahe hospitaala jiraa namii hedduulleen miidhamuu hin oolu jedhama.
Jiraattotii magaalaa Bulee-Horaalleen akka akak jiraattotii jedhanitti jiraattota gandaalleen walti dabalamanii hardha hiriira bahan.Rakkooleen himatan jedhan keessaa; saamichii qabeenna uumamaa haa dhaabatuu! Seera malee nama hidhuu fi ijjeesuun haa dhaabatuu!Warrii nama fixee seeraan haa gaafatamuu fi rakkoo gara garaa himatan.
Nama hiriria bahe irratti poolisiin qawwee tokkosee nama lamaan madeessan jedhan keessaa tokko Dhaddacha Dandanooti hospitaala jiraa kaan maqaan hin beekamnee miilatti dhawame jedhan.
Akka bulchaan magaalaa Bulee-Horaa obboo Daadhiin jedhutti namii seera hiriira mormii guutee bahee hin jiruu nama 50-60 tahutti dhagaa dadarbatee poolisiin bittinneesse.
“Nama madaahee fi hidhamee jedhan “qulqulleeffachuutti jirra,”jedha.
Godina Harargee lixaa aanaa Daroo Labuu magaalaa Machaaraa keessatti wixata Guraandhala 22 bara 2016 hiriirri guddaan geggeessamuu jiraattonni nuuf ibsanii jiru. Hiriia kana bittinneessuuf humnoonni mootummaa bobba’an hiriirtota nagaatti qabanii dhukaasuu isaanii dubbatu jiraattonni magaalaa Machaaraa.
Dhukaasa Kanaan lubbuun namootaa hedduu darbuu jiraattonni ni dubbatu. Namoonni balaan irra ga’e gara Hospitaala Galamsootti ergamuu isaaniif kaan illee achi erga ga’anii lubbuun isaanii darbuun ibsamee jira.
Maddeen hospitaala Galamsoo namoonni madaa’anii gara mana yaalaa sanaatti fidamuu isaaniif kanneen keessaa afur Wixatuma akka achi ga’aniin battala lubbuun darbuu nuu ibsanii jiru. Hiriira geggeessame jedhame kanaaf lubbuun namaa darbuu ka jiraattonni himatan qaama mootummaa irraa adda baafachuuf gara angawoota naannoo fi poolisiitti bilbillus deebii argachuuf itti hin milkoofne
Godina Wallaggaa Lixaa magaalaa Begii keessatti hiriira wiixata Guraandhala 22 bara 2016 gaggeeffameen kan ka’e Polisiin Oromiyaa dhukaasee nama lama ajjesee hedduu madeesse jechuun jiraattonni ibsanii jiru. Erga guyyaa Sanaa qabee magaalattiin muddama jala akka jirtuu fi Humni ittisa waraanaa seenuu isaa ibsanii jiru. Garuu itti gaafatamaan waajiira polisii aanaa Begii Saajin Maatewoos Waaq-wayyaa akka jedhantti kashalabboonni ba’anii sirbaa akkasumas wacan turaniiru . Garuu polisiin bobba’e tokko iyyuu hin turre, namni dhukkubsatee da’uu ni danda’a malee kan polisiin ajjeese hin jiru jedhan.


text:
Ijoollee Oromoo bara kana barnoota sadarkaa adda addaatiin xumuruun as Yuunaayted Isteetis keessatti eebbifaman keessaa tokko kan taate Biiftuu Dureessoo kutaa New Yoork magaalaa Raacheste keessatti kan argamu mana barnootaa sadarkaa lammaffaa “Wilson magnet High school” jedhamu keessatti qabxii ol aanaa galmeessisteen guyyaa eebba sanaatti haasaa “valedictorian” ykn haasaa guyyaa ayyaana eebbaa akka gootu filatamtee haasaa dhageessistee turte.
Jaallanneen Biiftuu Dureessoo fi kan yeroo dheeraa dhaaf maamila radiyoo sagalee Ameerikaa sagantaa Afaan Oromoo ta'an abbaa ishee obbo Jamaal Abdullaahii haasofsiistee jirti.


text:
LibreOffice 7.4 Help
Kanneen itti aanana keessaa tokko hojadhu:
Choose CommandCtrl while you drag. The mouse pointer changes to a plus sign. You can also drag a copy of a slide into another open LibreOffice Impress document., select one or more slides, and then drag the slides to another location. To select multiple slides, hold down shift and click on the slides. To create a copy of a selected slide, hold down
Mul'annoo - Toorii fili, islaayidii fili, kana booda islaayidiicha gara iddoo birootti harkiisi.
Mul'annoo - Baratamoo yookin Yaadannoo fili, Heerata Islaayidootarraa durargii islaayidii fili, kana booda durargii islaayidii gara iddoo birootti harkisi.
Islaayidii yeroodhaaf pirezanteeshiinii keetirraa haquuf, gara Fooyaa Islaayidiitti demi, islaayidi mirga-cuqaasi, kana booda, Islaayidii Mul'isi/Dhoksi fili. Lkkoofsi islaayidii dhookatee ni qaxxamurama. Islaayidii mul'isuuf, islaayidii mirga-cuqaasi, kana booda Islaayidii Mul'isi/Dhoksi fili.


text:
Tafsiira Suuratu Az-Zumar-Kutaa 16
Kutaa kana keessatti, namoota badii fi miidhaa hojjachuu itti fufan erga akeekachiisee booda namoota tawbachuu fi of fooyyessuu barbaadan abdii ifaa kennaaf.
“Bu’aan badaan wanta isaan hojjatanii isaan tuqe. Kanniin irraayyis warri miidhaa hojjatan bu’aan badaan wanta isaan hojjatanii isaan tuqa. Isaan miliquu hin danda’an.” Suuratu Az-Zumar 39:51
“Bu’aan badaan wanta isaan hojjatanii isaan tuqe.” Kana jechuun ummattoota darban irraa namoonni jecha “kan inni naaf kenname beekumsaani” jedhanii fi badii hojjachuun daangaa darban, jireenya addunyaa keessatti adabbiin cimaan wanta isaan hojjatanii isaan irratti bu’e. Jecha biraatiin, sababa badii hojjataa turaniin adabbiin cimaan isaan irratti bu’e. Fakkeenyaaf, Qaaruun, Fira’awna, ummanni Samuud, Aad fi kanneen biroo sababa badii hojjataniin adabbiin cimaan isaan irratti bu’ee jira.
“Kanniin irraayyis warri miidhaa hojjatan bu’aan badaan wanta isaan hojjatanii isaan tuqa.”
Yaa Rasuula! Ummata kee keessaayyis namoonni zulmii hojjatan bu’aan badaan wanta hojjatanii isaan tuqa. Akkuma namoota isaaniin dura tuqe, adabbiin isaanittis ni bu’a. Isaan Rabbii olta’aa jalaa miliquu fi bahuu hin danda’an.[1]
Namni yommuu qabeenya baay’ee argatu, qabeenyi kuni adabbii Rabbii waan isarraa deebisu isatti fakkaata. Haala namoota akkanaa Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa akkana jechuun ibsa:
Ni jedhan, “Nuti [isin] caalaa qabeenyaa fi ilmaan baay’ee qabna. Nuti warra adabamanii miti.” Suuratu Saba 34:35
Kana jechuun: warroonni kafaran warroota amananiin akkana jedhan: nuti isin caalaa qabeenyaa fi ilmaan baay’ee qabna. Rabbiin waan nurraa jaallateef malee qananii kana nuuf hin kennine. Addunyattis ta’e Aakhiratti nuti warra adabamu miti.[2]
Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa akkana jechuun namoota akkanaa irratti deebii deebisa:
“Rabbiin nama fedheef rizqii akka bal’isu, [nama fedhe immoo itti] dhiphisu hin beekanii? Kana keessa namoota amananiif mallattooleetu jira.” Suuratu Az-Zumar 39:52
Qabeenyaan gowwoomu isaaniitii fi wallaalummaa isaanii irraa kan ka’e “Qabeenya baay’ee qabaachuun haalli namaa gaarii ta’uu agarsiisa” jedhanii akka odeessan erga beeksisee booda, Rabbiin subhaanahu rizqii kennuun kana akka hin agarsiisne isaanitti beeksise. Nama badaa ta’i gaarii ta’i gabroota Isaa keessaa nama fedheef rizqii bal’isa. Ammas, nama gaarii ta’i badaa ta’i nama fedhe irratti rizqii ni dhiphisa. Kuni hundi namoota qoruufi. Yeroo rizqii bal’isuuf “Ni galateefata moo hin galateefatu?” Yeroo rizqii itti dhiphisu immoo “Ni obsa moo hin obsu?” Jechuun namoota qoruu fi haala isaanii ifatti baasuuf, nama fedheef ni bal’isa, nama fedhe immoo itti dhiphisa. Rabbiin nama fedheef rizqii bal’isuun nama san jaallachu hin agarsiisu. Ammas, nama fedhetti rizqii dhiphisuun nama san jibbuu hin agarsiisu. Kana irra, rizqii bal’isuu fi dhiphisuun qormaata.
“Kana keessa namoota amananiif mallattooleetu jira.” kana jechuun rizqii bal’isuu fi dhiphisuu keessa namoota haqa dhugoomsaniif mallatooleetu jira.[3] Mallatoolee kanniin keessaa tokko rizqii kan bal’isuu fi dhiphisuu Rabbii Tokkicha akka ta’e mallattoo agarsiisuudha. Kanaafi, namoonni gariin dandeetti bituu fi gurguruu, humna cimaa ittiin hojjatan qabu. Garuu rizqiin isaan irratti dhiphatti. Namoonni gariin immoo dandeetti fi humna hangas mara hin qaban. Garuu Rabbiin rizqii isaaniif bal’isa. Kuni kan agarsiisu Rabbiin gabroota keessatti too’annaa guutuu akka qabu fi wanta fedhe Kan hojjatuudha. Nama fedheef rizqii ni bal’isa, nama fedhe immoo itti dhiphisa. Kuni garuu sababa rizqii ittiin argatan hojjachuu hin qabnu jechuu miti. Sababoota rizqii ittiin argatan hojjachuun barbaachisadha.[4]
Nama Cubbuu/diliitti Taree Abdachiisu
“Jedhi, ‘Yaa gabroottan Kiyya kan lubbuu ofii irratti daangaa dabartan! Rahmata Rabbii irraa abdii hin muratinaa. Dhugumatti Rabbiin balleessaa hundaa ni araarama. Inni Araaramaa, Rahmata godhaadha.’” Suuratu Az-Zumar 39:53
Jedhi yaa Rasuula ykn yaa nama gara Islaamatti namoota waamu! Gooftaan keessan akkana jechuun isin waama: “Yaa gabroottan Kiyya kan lubbuu ofii irratti daangaa dabartan!”
Asitti gabroonni Muslimas ta’i kaafiras ta’i namoota hunda of keessatti hammata.
“kan lubbuu ofii irratti daangaa dabartan!”
Tika (eeggumsa) keessatti nafsee irratti daangaa darban. Dirqamni nama irra jiru nafsee ofii tiiksu keessatti tika haqaa tiiksudha. Kunis kan ta’u, wanta nafsee isaa fooyyessu hojjachuu fi wanta ishii balleessu irraa fagaachuni. Inni yoo kana hin hojjatin, nafsee ofii irratti daangaa darbee jira.
Asitti Israafa jechuun nafsee eegu keessatti daangaa darbuudha. Kunis badiitti of darbuu yookiin Rabbiif ajajamuu irraa of dhoowwudha. Fakkeenyaf, namni hate, hanni nafsee irratti daangaa darbuudha. Sababani isaas, dirqamni isarra jiru, nafsee hanna irraa eegudha. Haaluma kanaan, namni khamrii (wanta nama macheessu) dhugee, nafsee ofii irratti daangaa darbee jira. Akkasumas, namni sanamaaf (siidaaf) sujuude, Rabbiin ala wanta biraa gabbare (waaqefate) jira. Kanaafu, nafsee ofii irratti daangaa darbee jira.
Namni yommuu badii hojjatu nafsee ofii irratti daangaa darba. Sababni isaas, adabbii Rabbiitiif of saaxila. Rabbiin subhaanahu wa ta’aalaa namootaaf daangaa kaa’ee jira. namni daangaa san darbe adabbii Isaatti kufa. Fakkii armaan gadii irra yommuu ilaallu, namni badii hojjatu ykn wanta itti ajajame dhiisu sarara diimaa keessaa bahuun dukkanatti of darba. Dukkanni kuni adabbii adda addaatti. Kan akka jeequmsa, dhiphachuu, halkan hirriba dhabuu, rakkoo adda addaatii fi kanneen biroo. Namni dafee tawbachuun gara geengoo magariisaa yoo hin deebi’in, dukkana kana keessa turuun dhumarratti adabbii guddaatti mucucaata. Adabbiin kunis Jahannami. Rabbiin kanarraa nagaha nuu haa baasu.
Kanaafu, namni badii hojjatuu fi wanta itti ajajamee dhiisu nafsee ofii irratti daangaa darbee jiraa jechuudha. Sababni isaas, dukkanaa cimaa fi adabbii adda addaatiif of saaxila. “Namni daangaa diimaa kana darbuun dukkanatti yoo kufe, karaan dukkana kana keessaa ittiin bahan jiraa?” jedhee namni tokko gaafachu danda’a. Eeyyeen ni jira. Dukkana kana keessaa karaan geengoo magariisaatti deebi’uun nagahaa fi ifa itti argatan, tawbachuu fi Rabbiin araarama kadhachuudha.
“Gooftaa keessan araarama kadhaa, ergasii gara Isaatti deebi’aa. Dhugumatti Gooftaan kiyya, rahmata godhaa, jaallataadha.” Suuratu Huud 11:90
“Rahmata Rabbii irraa abdii hin muratinaa.” Yaa gabroottan nafsee ofii irratti daangaa darbitan! Badiin keenya baay’atee jechuun rahmata Rabbii irraa abdii hin kutinaa. Rabbiin araarama kadhaa isiniif araaramaati, iimaanaa fi Isaaf harka kennuun gara Isaatti deebi’a (tawbadhaa) tawbaa isin irraa qeebalaati.[5]
Rahmata Rabbii irraa abdii murachuu jechuun “Rabbiin rahmata naaf hin godhu” jedhanii abdii kutuudha. Namni rahmata Isaa irraa abdii yoo kute, badii hojjachuu itti fufa, dallansu Jabbaar (Rabbii) ofirratti fida, adabbiif of saaxila. Kanaafu, Yaa gabroottan nafsee ofii irratti daangaa darbitan! Badiin keenyaa baay’atee jechuun rahmata Rabbii irraa abdii hin kutinaa. Sababni isaas, “Rabbiin balleessaa hundaa ni araarama. Inni Araaramaa, Rahmata godhaadha.”
Nama tawbatee fi araarama kadhateef balleessaa fi badii hundaa erga araaramee, abdii kutuun maaliif barbaachise ree?
Aayah keessatti jechi “yaghfiru (ni araarama)” jedhu, jecha al-maghfirah jedhamu irraa kan fudhatameedha. Al-Maghfirah jechuun badii haguuguu fi irra darbuudha. Hiikni isaa badii haguugu qofaa miti. Sababni isaas, jechi al-maghfirah jedhu jecha al-mighfara jedhu irraa kan fudhatameedha. Al-mighfara jechuun yeroo lolaa (waraanaa) eeggumsaaf wanta mataa irratti dirataniidha (kaa’ataniidha). Hiikni itti dhiyoon “koofiyaa sibiilaa (ingiliffaan ‘helmet’)” dha.
Al-mighfar kuni dhimmoota lama kan of keessatti qabateedha: haguuguu fi eeggumsa. Koofiyaan sibiilaa (Al-mighfar) yeroo lolaa godhatan, mataas ni haguuga, miidhaa irraayyis nama eega. Kanaafu, maghfiratu zunuub (badiiwwan araaramu) jechuun badii dhoksuu fi irra darbuudha. Ati yommuu Allaahumma-ghfirlii (Yaa Rabbii naaf araarami)” jettu waa lama kadhatta: Rabbiin subhaanahu namoota irraa badii kee akka dhoksuu fi badii kee akka siif irra darbu.
Aayan tuni warra tawbataniif akka taate beektonni irratti wali galanii jiru. Badiin hanga fedhe haa baay’atu namni dhugaadhaan tawbatee fi araarama kadhate, Rabbiin ni araaramaaf. Namoota hin tawbannee ilaalchisee immoo Rabbiin olta’aan akkana jedhee jira:
“Dhugumatti Rabbiin Isatti waa qindeefamuu hin araaramu. Waan sanaa gadii nama fedheef ni araarama. Namni Rabbitti qindeesse, dhugumatti cubbuu guddaa uumee jira.”Suuraa An-Nisaa 4:48
Namni osoo hin tawbatin shirkii irratti du’e, Rabbiin irraa araarama hin argatu. Garuu badii shirkii gadi jiru yoo hojjate, fedhii Rabbii jala jira. Yoo fedhe ni araaramaaf, yoo fedhee immoo ni azzaba (ni adaba). Kanaafu, namni haalota lama qaba:
Haalli 1ffaan-tawbaadha. Badiin isaa hanga fedhee haa guddatu yoo dhugaan tawbate, araarama ni argata. Kana jechuun badiin isaa ni haguugamaaf, wanta hojjateef hin adabamu. Fkn, shirkii irraa dhugaan yoo tawbate, araarama ni argata.
Haalli 2ffaan- tawbachuu dhiisu- Haala kana keessatti akkana jenna, “Shirkiin hin araaramamu. Shirkii gadi wanti jiru fedhii Rabbii jala jira.” Ragaa kanaa aaya armaan olii suuratu An-Nisaa dhiyeessun ni danda’ama. (Wanti asitti hubatamu qabu: Namni osoo hin tawbatin shirkii irratti du’e, araarama hin argatu. Garuu du’aan dura shirkii irraa dhugaan yoo tawbate, araarama ni argata.)
Namoonni badii hojjachuun nafsee ofii irratti daangaa darban yommuu badii irraa dhoowwitu, aayah armaan olii ragaa godhachuun akkana jechuu danda’u: “Waan sanaa gadii nama fedheef ni araarama.”
Salphumatti akkana isaaniin jechuu dandeenya: ati namoota Rabbiin araaramufi fedhe keessaa tokko ta’uu sirritti jala murtee ni mirkaneessitaa?
Deebiin: lakki. Kanaafu, ati balaa guddaa irra jirta. Ati amma sababa adabbiitti nama geessu hojjattee jirta. Siif araaramamuu ykn araaramamu dhiisun gara fedhii Rabbii azza wa jalla deebi’a.[6] Kanaafu, namni “Rabbiin naaf araarama” jechuun badii itti fufuu hin qabu. Kanaafi itti aanse ni jedha: “Adabbiin isinitti dhufuun dura gara Gooftaa keessanii deebi’aa, Isaafis harka kennaa. Sana booda hin tumsamtanu.” Suuratu Az-Zumar 39:54
Ibsa aayah tanaa In sha Allah kutaa itti aanu keessatti ilaalla…
Kitaabban wabii:
[1] Tafsiiru Muyassar-464, Tafsiiru Qur’aanil kariim-Suuratu Zumar-fuula 359-360
[2] Tafsiiru Muyassar-432
[3] Tafsiiru xabarii-20/224
[4] Tafsiiru Qur’aanil kariim-Suuratu Zumar-fuula 363
[5] Ma’aariju tafakkuri-12/255
[6] Tafsiiru Qur’aanil kariim-Suuratu Zumar-fuula 367-371


text:
Barreessaa:- Saphaloo Kadiir
KUTAA LAMMAAFFAA(2)
Mooraan koollejjichaa yeroo dheeraaf faanaa fi hafuura namaa dheebottee turte, torbaan kana namoota umrii garagaraa kan kutaa Oromiyaa keessaa walitti dhufaniin guutamtee jirti. Kottee fi hafuura namaa kan dharra’aa turteefiis dharraa bahaa waan jirtu fakkaatti. Mukkeen magariisni mooraa keessatti argaman humna qilleensaatiin bitaa mirgaa yoo raafaman, madigummaa irraa bahani michuu baayyee argachuu isaanitti gammadanii shaggooyyee shanii galanii, waan barattoota simachaa jiran qofa osoon taane barattoota Harargee kan shaggooyyeef haareya hin tahin bashannansiisaa, kan godinoota biraa irraa dhufan ammo aadaa harargee waan barsiisaa jiran fakkaatu.
Keessattuu, waddeessi guddaan kutaa mana galmee fuulletti argamu san dirqama isaa qixa sirriin bahaati jira. Gaaddisa isaa qabbanaawaa marga caffeetiin afamee jiru sanitti caayaa isaa bal’ifate qilleensa dada harganaa ilmaan oromoo keessummessaa, waliis barsiisaa jira. Barattootni kaaba, kibba, bahaa, dhiha Oromiyaa irraa dhufan gaaddisa isaa jalatti wal gahanii yoo waliin haasawaa tatta’an abboottii gadaa odaa jalatti baallii wal harkaa fuudha jiran fakkaatu. Inumaatu odaa quxisuu seena qabeessaa, ummata oromoo biratti kabajaa guddaa qabu, godinuma lixa harargee keessatti argamu fi kiloometira muraasa magaalaa Ciroo irraa fagaatu ‘Odaa Bultum’ kan nama yaadachisuu dha. Barattootni hundi kallattii garagaraatii haa dhufan malee ilmaan abbaa tokkooti. Hundi isaanii afaan oromootiin haasawuun isaanii salphatti akka walii galan taasisuu qofa osoon taane, guyyuma tokkoo fi lamatti walitti dhiheenyaa fi walii galtee isaani kan ture fakkeessee jira. “Oromoo wal garsiisan malee, walin barsiisan..” makmaaksa ja’u laaftumatti namaaf hiika, qabatamaan namaafiis mirkaneessa.
Guutu guututti dhoorka tokko malee tahuu baatulle, hanga tokko seenaan, aadaan, afaanii fi maqaan saba bal’aa jaarraa meeqaaf awwaalamee, ukkaamamee, bittinnaa’ee sadarkaa du’aa gahee ture deebi’e dirretti bahuuf muuxachaa jiraachuu isaa kan calaqqisaa jiru tahuu wanni mul’isu tokko tokko hin dhabamu.
“Waaqayyo galanni isa haa gahuu! Mooraan foolii oromo, oromoo urgoofteetti.” Ja’e kan haala kana mara halaala dhaabbatee taajjabaa ture Barsiisaa Gammachuu Daadhii. Seenaa abbaa isaanii irraa gaafa daa’imummaa isaa dhagayaa turee san yaadatee.
“Manguddoonni, hayyoonni, gootoonni oromoo osoo hangana illee calaqisa ifa jijjiirama hin argin akkuma hawwaniin garaa dachee galan yeruma tokko deebi’ani haganuma’illee osoo arganii gammachuun isaani hagam taha laata? Ja’ee, ifumaaf if gaafate, akkuma mukatti irkatee dhaabbachaa jirutti.
“ Lakkii! … lakkii!” jatteen sammuun isaa gam tokkeen yaada mormii fiddee.
“Iihh…!” ja’e akka waan sagalee wahii dhagahee.
“ Kuni wanta nama gammachiisu hin qabu. Inumaayyuu isaan gaddisiisuu dandaha. Yoona isaan bilisoomnee jirra sehu. Nuti garuu….. “ sammuun yaada mormii anaannattu yoo iilkaa tarreessuu jalqabdu,
“Eeyyee dhugaa! Amaanaa abbootiin nutti kennan nuti lafatti gannee hanga arraa irree alagaa jalatti gad qabamnee jiraachuu keenya yoo beekan baayyee nutti gaddu.” Ja’ee hidhii xuuxxachaa.
Gammachuun akkuma hojjattoota biraa barsiisummaadhaan baranuma koollejji BLTO Cirootti ramadame. Inniis akkuma barattootaa, mooraaf keessummaa dha. Mooraaniis isaaf haareya. Harka maratee muka bahar-gamoo tokkotti irkatee dhaabbatee haala mooraa keessaa cufa qalbiin hordofaa ture. Osuma yaada mormii sammuu isaa keessaa wal falmu jala deemuu dubbiin if duuba deebifte. Tasa yaadaan sokkee mooraa keessaa bahee fagate qe’ee warra isaaniitti gale. Geeyrarsa abbaan isaani obbo Daadhiin ganama ganama geeyraran yaadate.
“Boqqolloo qonnaan badee,.. yaa ijoollishee,
Garbuu qonnaan maseenee,
Yoggaas maa wallaaltanii,
Yoggaas maa wallaaltanii,
Akka waa nu aseenee,
Dambalii lamuu gadaa,…. yaa ijoollishee
Ganda yaa baabbii sayyoo,
Arganii dhabuu kana
Nu baraari waaqayyoo,
Nu baraari waaqayyoo…..” jachaa geyrarsaan aada.
Gaafa garii ammoo:-
“ Inxooxxoo dhaabbatanii,… yaa ijoollishee
Caffee gad ilaaluun hafee,
Finfinnee loon geeysanii,
Hora obaasuun hafee,
Tulluu daalattiirratti,…… yaa ijoollishee
Yaa’iin gullallee hafee,
Gafarsatti dabranii,
Qoraan cabsuun hafee,
Hurufa boombiirratti,
Jabbilee yaasuun hafee,
Bara jarri dhufani,…. yaa ijoollishee
Loon teenyaas dhumanii,
Idda masasaan dhufe,
Birmadummaanis hafe….” jachaati anaannata geeyrarsaan.
Obbo Daadhii Danboobaa geeyrarsi, maakmaaksi, seenaan keessaa hin dhumtu. Keessattuu geeyraruun isaaf soora. Geeyraree hin quufu. Ganama barii ka’ee gaabii isaa hoomacha fakkaattu san uffatee mooraa keessa barcuma irra ta’anii waytii geeyraru nama dhagahuuf manguddoo waggaa saddeettamaa osoon taane qeerroo ganna soddomaa fakkaatu. Sagaleen isaanii yeroo kaan haasawu dadhabdee hollattu yeroo geeyraranii fi seenaa isaanii haasawan humna addaa godhatti. Akka sagalee leencaatti bookkifti, akka qotiyyoo quufeetti barooddi. Yoo abbaan isaanii akkanatti geeyraru Gammachuun dhageeffachuu jaalata. Garuu maaliif akka geeyraru beekuullee baatu akkaataan abbaan isaanii itti geeyraran kun qalbii isaa hatee dhageeffata ture.
“Gatamaattin irkatanii… yaa ijoollishee,
Gatamaattin irkatanii,
Booyyeen laga galti,
Gantuudhaan mari’atanii,
Booddee namat malti,
Warri miila kabeelaa,….. yaa ijoollishee,
Biyya keenyat as adeemaa,
Warri taaytaa qabatee,
Warri aangoo ball’atee,
Ashkariif nu kajeela,
Du’i hin taanu ashkarii,
Biyyaallee baana malee,
Biyyoollee taana malee……” jachaa dhaadata, waan dabarsees yaadata ture, abbaan Gammachuu.
Bakkuma dhaabbatutti kana hunda yaadatee;
“Hayyuu akka isaanii osoo waa takka irraa hin barin dhabuun nama gaddisisa.” Ja’e, akkuma yeroo biraa yaadaan gaddaa garaa keessatti if komachaa, Gammachuun
“Osoon jalaa barreessee amma maal akka tahe sirrittiin hubadha ture.” Ja’ee ammaas sagalee baasee. Abbaa isaanii kan waggaa dheera dura du’an deebisee jiraachisee, jechoota mimmi’aawoo fi sagalee miidhagduu suura qabeessa saniin yoo waan baayyee seeneessuuf ija qalbiitiin fagotti laalee, akka waan ammatti gurra dhaabee yaadaan dhageeffata.
“Osoo hanga har’aa jiraatanii maal qaba?” ja’ee gaafii deebiin qabne if gaafata. Abjuu bara dheeraa hawwiin abjoota.
Obbo Daadhiin, ilma isaanii quxisuu kan tahe Gammachutti, seenaa baayyee himaa turan. Garuu inni yeroo san ijoollee waan taheef seenaawwan garii, oduu durii, sheekkoo fi kan kana fakkataan hanga tokko malee wanti abbaan isaani itti himan hin galuuf ture. Kanaaf irra baayyee seenaa sanii amma waan hin yaadanneef yeroo hunda “Osoo jalaa barreessee maal qaba..” ja’ee sheenawa.
“Biyyoon itti haa salphatu.” Ja’e callisa. Sagalee baasee dubbachuu haa baatu malee sammuu isaa keessatti yaada baayyee oliifi qabee, buusee baasaa ture.
“Har’a kophatti baatee maal yaadaarta ammoo, Gammee?” barsiisaa qal’aa, dheeraa wajjumaan ramadaman tokkootu dhufee Barsiisaa Gammachuu yaada keessaa dammaqse.
“Hey..! Badhee! Maalaan yaada jatteeti? Mooraa nuuf haarawaa kanaan ilaalaa jira kunoo..” ja’e gara Barsiisaa Badhaasaa fuulaan garagale.
“Akkamitti argiteree mooricha?” ja’e gaafii kaase Barsiisaa Badhaasaan.
‘Human jadhu dansaa dha. Garuu xinnooshee mooraa waraanaa wahii fakkaata malee.” ja’ee, Gammachuuniis.
Gammachuu fi Badhaasaan Universitii Haroomaayaatti ogummaa qonnaa kan baratan yoo tahu yeroon isaan baratan garuu garaagara. Waggaa shanan arraa jachuuniis, Gaafa Gammachuun universiticha galu Badhaasaan eebbifamee bahe. Badhaasaan waggaa shan kan hojjatee yoo tahu Gammachuun garuu amma reefu wagga tokko xumuruu isaati. Umriin hagas mara addaan hin fagaatan. Nama ijaan laaluuf garuu Gammachuun qaaman xiqqo irra furdaa waan taheef umriiniis hanga tokko waan caalu fakkaata. Hojii barsiisummaa isaan lamaanuu baranuma jalqabuu isaaniti.
Kan wal baran garuu eeguma koollejichatti ramadaman tahuulle nama wal barnoota yeroo dheeraa qabu fakkaatan. Gammachuun wallagatti, Badhaasaan shawaatti kan dhalatanii guddatan. Amma mooraa tokko keessa mana kireefatanii waan galaniif yeroo baayyee galgalaas waliin taphatuu. Wanni wal isaan fakkeessaa baayyee dha. Dhimmoota garagaraa irratti yoo waliin mari’atan yaadaa fi ilaalchi isaanii mul’ata wal fakkaataa qabaachuun daran hariiroo isaanii cimse. Yeroo garagaraa tahuus yaadannoo fi mudannoo lamaanuu iddoo wal fakkaatatti qaban mooraa universitichaa waan taheef mudannoo isaanii haasawanii koflan ture. Keessattuu Gammachuun yeroo dhihootti waan yaadatuuf isaatu haasawa waa’ee universitii kana kaasa.
“Jireenyi mooraa universitii baayyee kan na dinqisiisuu dha beetta?” ja’ee, galgala tokko osuma waa’ee mooraa univarsitii haasawaa jiranii, Gammachuun.
“Akkamitti?” yoo Badhaasaan ja’uun, itti fufe.
“Universitii keessatti jireenyi gaarii, hamaa, gammachiisaa, gaddisiisaa, mi’aa fi hadhaa kan makatee dha. Jiruu fi jireenyi moorichaa bosona bal’aa biqilootaa fi bineensoota addaa addaaatiin guutamee natti fakkaata beetta?”
“Yoo jattu?” ja’een Badhaasaan mooraa univarsitii bosonaa waliin wal fakkeessuun isaa ajaa’ibsiisee.
“Akkuma bosona keessa biqiloonni qorichaaf tahaniis tahee kan summii tahan jiran, bineensootaas yoo ilaalle kan nama fayyadanii fi kan nama miidhaniis jiruu, universitii keessaas wantootaa nama fayyadanii fi kan nama hin fayyadnees iddoo itti argamuu dha.” Ja’e, Gammachuun falaasama isaatiin deeggaree.
“Eeyyee dhugaadha!” ja’e Badhaasaa amma dubbiin galeefi. Itti fufe
“… Jireenyi universitii yaadannoo fi mudannoo baayyee qaba. Hundaafuu jireenyi keessa darban martinuu gaarii fi badaaniis daandii jireenya keessa as dhufte kan si yaadachisuu tahu qofaaf osoon tane mudannoo fi muuxannoo mataa isaa kan nama gonfachisuu dha” ja’ee, Badhaasaaniis yaaduma isaa cimseef.
Universitii Haroomayaa namni seene barnoota qalamaa fi ogummaa qofa osoon taane jimaa qama’uus kan itti baratuudha. Barataan moora universitii Haroomayaa seenee qamaatii osoo hin baratiin bahee ni jira jachuun nama hin fudhachiisu.jiraatuus muraasa. Kan duraan jimaa balfuu fi akka amala gadheetti hubatu hundi ‘fuqraayii’ taheeti kan eebbifamuu. Sababa malee miti. Yeroo qoruumsi gahu qo’annaan waan cimuuf barataan kamiyyuu hirriiban moohamuu diddaaf baala tokkoofi lamaan tuttuquu eegala. Achumaan muuxa isaa itti hambifata jimaaniis. Namni gariin eega eebbifamee bahe ni xiqqeessa, hangi tokko kan guutumatti dhaabuus hin dhabamu.
Yeroo jalqaba qamaa’uu eegalan namni san dura hin beeyne kan mudanno aja’iiba jimaa irratti hin qabne hin jiru. Badhaasaaniis waan jimaan guyyaa jalqaba qama’e jimaan isa mude yoo yaadatuu akka maraatattii kofla.
“Mudannoon yoomiyyuu hin daganne maali beetta?” ja’e. osoo hin eegalin kofla dursee.
“Maali inni?” ja’e,Gammachuunis sesseeqaa.
“San dura qaamee hin beeku ture. Ergan universiticha seenees waggaa tokkoffaa hin qaamne. Waggaa lammaffaa seemisteera boodaa jaalalli intala wahiirraa na qabee barnoota na jibbisiisee osoon hin qo’atin yeroon qoruumsaa yoo na jala gahu waantan godhuun wallaale. Hiriyaa tokkoon qaba mucaa harargeeti. Isaan mari’annaan caati yoon qaame waa mara dagadhee qo’annaa qofarratti akkan xiyyeeffachuu danda’uu natti himnaan isaa faana sa’aa booda gara magaalaa Baatee yaane. Caatii birrii digdamaa dhunfaa kootti bitadheen qaamuu eegalee kaa. Haga duraa natti toluu didee jannaan kooka fi loozaan akkaan qaamuu natti hime. Yoon caatii hangaan bitadhe xumuruu nafti koo guutuun akka malee na hollachuu jalqabee. Waantan godhuufi dhiisuu wallaaleen ka’ee isaan dhiisee bira bahee.…” yoo inni jadhu,
“Qis… qis…qis..!” Kofla.. “Eessatti deemuuf?” ja’ee gaafatee, Gammachuun. Inniniis mudannoo jimaa waan qabuuf baayyee kofle tan isaatiis yaadatee.
“Eessatti akkaan deemu waanin beeku hin qabu. Dafqa akka lolaatti nafa koo irra lola’u fuula koo irraa haxaa’aan bahee lixe. Ergaan takka gara magaalaa Haroomayaa qajeeleen of yaadadhee gara moora deebi’e. san booda doormii koo eenyu natti haa himuu. ani doormi koo dhiisi ofii kotuu wallaleen jira. Doormii dubartootaa seenuu koo dubartoota wacaniitu na yaadachiise. Yoon rifadhee achii deebi’uu gamoo warra dhiira kaniin hin seenin hin qabu. Namni martii haarawa natti tahee osoon oliif gadi jooru mucaa dormii waliin galluu tokko na argee qabee dormichatti na galchee. Ani garuu cal’isee hin teenne. Boorsaa koo qopheeffadheen yeruma san gara maatii kootii deemuuf qophaa’e beetta?” ja’e Badhaasaan jiddutti koflaa.
“qis..qis..qis….!! maaliif, gara maatii keeti deemta ammoo? Qorumsaa hoo? ammaas ni kofla, gammachuun.
“Maatii koo fi firri koo martii waan na jalaa dhumaan natti fakkaatee kaa! Yoo ijoolleen na qabanii eessatti deemta jadhanii na dhoorgan imimmaan ija koo guute boohuu jalqabe. San booda bishaan qoorraa natti naqanii achumaa hirriibni na fudhatee sokke. Ganama yoon dammaqu hiriyyoonni koo marti baayyee natti kolfu turan.” Ja’ee yoo inni xumuruu, gammachuun baayyee koflee gangalate.
Guyyaa boqonnaa isaan lamaanuu ni qama’an. Eega qama’an boodaas waan baayyee haasawu, niis mari’atu. Gaaffiin yeroo hunda kaasanii if gaafatan ammoo “Namni barate ja’amu tokko saba isaatiif maal maal hojjachuu dandaha? Akkamitti yoo hojjate deebii hawaasa isaa deebisuu dandaha?” kan jattu dha. Keessattuu Gammachuun wa’ee saba isaa Oromoo hedduu itti dhimmamee cillaayfatee haasawa. Gaafilee deebii dhabde baayyee keessa isaatti hammatee itti ittana. Haala itti hojiirra oolchuus tooftaa baasee hojiirra oolchuuf saksaaka. Namoota yaadaa fi ilaalcha akka isaa ulfaa’ee jiru yoo argate baasee itti haasawa, hadhaa keessa isaa jirtu diddigee firraa baleeysa. Wanni isaa fi Badhaasaa dafee walii galchee fi hariiroo gaarii qabaachisees kanuma. Badhaasaaniis yaada isarraan addaa qabaachuu baatullee garuu akeekaa Gammachuu kana baayyee dinqisiifata. Yoo Gammachuun wantoota mooraa Universitii keessattiis tahee waggaa tokkicha hojiirra ture kana hojjate taphachiisu waggaa shan guutuu hanga hojiirra ture kana akka nama humaa hin hojjatiniitti if laala Badhaasaan. Amma garuu waan waliin karoorfatanii fi wixineeyfatan hedduu qabaatanillee akkaataa itti hojiirra oolchan karoora baafachaa jiran. Karooraa fi wixaneen isaani maali laata?
==============ITTI FUFA=============
Hubachiisa:- Asoosamni kutaa 3ffaa kan itti fufu yoo ‘like’ fi ‘share’ 500 ol argameedha. Yoo like fi share 500 guyyaa tokkotti argamees hoggaasuma itti fufa. Yoo ji’a tokkotti argamees akkasuma. Galatoomaa.
Yaada, komii fi sirreeffama yoo qabaattan akkasuma odeeffannoo dabalataaf tessoo argaam gadii kanaan nu qunnamuu dandeessaan:-
Barreessaa :-
Saphaloo Kadiir (Abdulbaasix)
Teessoo:-
Email:- ak23873@gmail.com.
Lakk. Mobayila:- +254707482480
Skype:- firanboon
His Excellency, Olusegun Obasanjo, former President of the Federal Republic of Nigeria and AU High…
By Daniel Behailu Overview of Ethiopian Politics Africans have always complained that their resources are looted…
Akkuma beekkamu baroota dabran keeysa gaafa mootummaa EPRDF sanitti hoggansa amantiin isaa islaama tahe irra…
Sagantaan yaadannoo Artist Usmaayyoo Muussaa magaalaa Finfinnee Hoteela ILILI INTERNATIONAL tti torbaan dhufu ni qophaawa.…
Taammanaa Bitimaa irraa Jaalatamoo fi kabajamoo yaa dubbiftoota barreeffama kanaa, mee kunoo hardha irraa kaaseen:…
Dhumaatiin ummataa Oromiyaa keessatti geggeeffamaa jiru irratti maaf hin dubbanne komiin jedhu hedduutu dhufa. Gama…


text:
Addunyaa keessaa gaarii dheernnaan tokkeessoo Everest tahu hinuma beettaniiyyuu?
Everst, gaara addunyaa keessaa dheerinnaan tokkeessooti.Metirii metirii 8, 848.Gaarii kun biyya Neppaalitti maqaa Sagarmāthā jedhuu Tibetiyaanitti ammoo Chomolungma jedhani maqaa itti baasan.Gaarii kun naannoo Mahalangur Himal gaarreen Himaliyaas keessa jira.
Dheerinnii gaara kanaa chochii lafaa bara 2015 keessaatiin dheerinnii kun irra caaccabuu fi dhibaachuu isaa qorachuutti jiran.
Gabaasii kun akka saatelaayitii irraa arganitti amma sentimetirii 2.54 irraa diqqaachuu hin oolu.
Biyyitii Neppaal gaarii kun keessa jiru dheerinna gaara kanaa qorachuuf porojeektii karoora ganna lamaa baafattee itti jirti.
Neppaal gaarren metiri 8,000 caalaa dhedeerantan 14 qabdi.Nama gaarren kana daawwachuuf itti yaahu irraa dooalra miliyoona hedduu haratti.
Dheerinnaa gaara Everest bara 1,854 keessaa lakkahnii irra gaahan.Eegii sunii ammoo bara 1,999 keessaa irri deebihanii Amerikaa muuziyeemiin Boston qorattee dheerinna isaa mirkansite.
Woma taateefuu ammallee irra deebihanii lakkahuutti jiran.


text:
>>> Ilmaan Oromoo kan hoomaa waraanaa biyyattii keessa jirtanis ta’ee kanneen dhimma nageenyaa eegsisuuf biyya keessa facaatanii arkamtan hundi keessan :
Yaa lammiiwwan koo kunoo yeroon keessani
Beelaa dheebuu keessan fi aduu gammoojjii diilallaa lafa baddaa osoo hin dadhabin Mootummaa Abbaa Irree waggaa 25f Tajaajilaa akka turtan Isin hundi ni beektu .
Garuu har’a yeroo Harmeen tee teessee dhiiga boottu maalumatu hafe jettu ???!!!
Yaa Saba koo rakkoo fi dhiibbaa isin irra jirus beekuu hin dhabne Haata’u malee namni bishaan nyaate hoomacha qabata akkuma Oromoon jedhu san taanee Isinitti iyyachuuf dirqamnee jirra .
Yaa lammiiwwan koo waa nuuf godhuu yoo dadhabdanis :
Nu hin fixinaa
Nutti hin roorrisinaa
Diina waliin lafa keenya irraa nu hin buqqisinaa
Hadaraa Maaloo jireenya dhumattuu
tanaaf jettanii hawaasa keessan irra alagaa hin filatinaa
Dandeessan Nu dhaqqabaa
Harmee Ilmoo ishee dhabdee boochaa jirtuuf Birmadhaa
Yoonin Nageenya saba keessanii eeguu dadhabdanis rasaasa keessan nurraa ol qabadhaa
Haati teessan ni bootti Abbaan keessan ni booha
Jireenyi kana boodaa kami mee yaa Ilmaan Oromoo ???
Mootummaan biyyattii kan kaleessa gootummaa keessaniin biyyattii handhuurfate har’a Aanjeffannaan Ilmaan keessan
Haawwota teessan
Abboota keessan fi
Obbolaa keessan ibidda itti qabee lafa irraa duguugaa jira .
Garuu kana booda carraan keessanis kanuma akka ta’uuf taa’u beekudha qabdu .
Ofiifis Wal hin gurgurinaa
Diinaafis wal hin laatinaa
Afaan tokko ta’aa
Seenaa dabres yaa dadhaa
Yaa Ilmaan Oromoo Ilmaan minilik kan har’a isin ergataa jiran kunis kanuma kaleessa Abboota keessan gabroomfachuu bira taranii duguuggaa sanyii irratti raawwachaa turan akka ta’anis hin irraanfatinaa .
Dhuma dhaamsa kootii irratti Nuti lakkoofsaan million 45-50 yoo taanu gareen nu hiraarsaa jiru kun million 3-5 kan hin caallee akka ta’es yaadachuudha qabdu .
Qabsaawan ni kufa Qabsoon itti fufa
↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓
Hirmaattota FDG hundaaf
Akkuma yaadatamu yeroo dabre keessa dhiibbaa fi dararrii humnoota tika Aangoo Mootummaa biyyattiitiin nurratti qaqqabaa jiru ifirraa qolachuuf Molotov fayyadamuun akka barbaachisaa ta’e Isiniif tuqee ture .
Kanuma irraa ka’uun yeroo barbaachisetti du’uun yoo hafa hin qabu ta’e Molotov fayyadamuun baayyee barbaachisaadha
Jalqaba irratti Molotoviin maali kan jedhuuf :
“Molotoviin” jecha Afaan Arabaatiin (الزجاجة الحارقة ) ykn (Molotov Cocktail) ykn Burcuqqoo gubduu jechuudha
Maalirraa qophaa’a kan jedhuuf :
1ffaa Burcuqqoo laslaassaa ykn k.k.f
2ffaa Beenziina konkolaataa
3ffaa Sukkaara
4ffaa Moora
5ffaa Zeeytii Motora sochoosu
Kanneen sadeen gara dhumaatti arkaman kunniin ibiddi ittiin darbatamuuf taa’u kuni wanta itti qabate sanatti akka maxxanuuf gargaara .
6ffaa Xaaqaa xinnoo seenti meetira 4-5 dheeratu if biraa qabaachunis dirqama .
7ffaa Wanti adiin Radio yeroo haaraa bitan ittiin ashagamu kan akka konpor saatoo sunis yoonin jiraate xinnoo isii itti eda’uun baayyee gaariidha jedhee yaada .
Akkamitti hojjatama kan jedhuuf :
1ffaa Burcuqqoo erga qopheeffannee booda Beenziina ykn Gaaza konkolaataa hamma walakkatti itti naquudha qabna .
2ffaa Zeeyta konkolaataa akkasuma Sukkaaraa fi Moora baqaa erga walitti makneen booda Burcuqqoo walakkaan ishee Beenziina qabdu sanatti ol guutudha qabda .
3ffaa Burcuqqoo Beenziinaa fi makaa adda addaatiin ol guutame sana qadaada jabaa hafuuraa fi yaa’a gaazicha gara alatti hin baafneen ukkaamsuun baayyee barbaachisaadha .
Asirratti yeroo qadaadaan burcuqqoo sana cufne waan akka ham’ee fi k.k.fakkaatuun yoo haguugne baayyee barbaachisaadha .
4ffaa Qaccee ykn dhuma Xaaqaa xinnaa armaan olitti dubbatamee sana morma burcuqqoo irratti jebeessinee akka irraa hin baanetti hidhuudha qabna .
Hubadhaa : Xaaqaa kana irraa kan achi dheeratee hafu seenti meetira 4 gadi ta’uu hin qabu .
Yeroo kana hunda xumurre “Molotov” wayyaanee fi konkolaataa isii lafaa irraa gubee barbadeessu qopheeffanne jechuudha .
Akkamitti itti fayyadamna kan jedhuufis :
1ffaa Ati hafuura Beenziinaa ykn Gaazaa kanaa irraa qulqulluu ta’uu kee mirkaneeffachuun dirqama
2ffaa Eega qulqullummaa kee mirkaneeffatteen booda Xaaqaa xinnaa Afaan burcuqqoo irratti hidhamee ture sana Beenziinaan jiisuudha qabna
3ffaa Yeroo darbachuuf qophii ta’uu kee hubatte Kibriitaa fi wanta akka Laaytariitti fayyadamuun qaccee xaaqaa burcuqqoo irraa achi bahee jiru sana irratti ibidda qabsiifta .
4ffaa Walakkaan xaaqicha sanaa gubachuu yoo mirkaneeffatte saffisaan konkolaataa fi Taankii akkasuma waan jajjaboo Isaan bira jiru kan burcuqqoo sana ni cabsa jettee yaaddu irratti darbatta .
Hubadhaa : Yoo fuula diinaa irratti darbuu hedde akka ifaajeen kee kuni si jalaa hin fashalleef lafa jajjaboo ykn waan akka dhagaa kan isaan itti dhihaatan irratti darbachuun murteessaadha .
>> Burcuqqoon Ati konkolaataa fi Taankii ykn lafa jajjaboo fi dhagaa irratti darbite kuni bu’aa Ati barbaadde fiduuf caphuunis dirqama
Yaa Ilmaan Oromoo diinni keenya kan Nu tuffatee dullaa fi waan isaaf mijjaa’e hundatti fayyadamuun nu weeraraa jiru harka duwwaa ta’uu keenya waan hubateef qofa .
Kunoo yaa Saba koo guyyaa hunda booyicha qofaan galuu osoo hin taane diina kee Beenzinaan gubii barbadeessii lafa Oromoo irraa fageessi .
Injifannoon yoomuu Ummata oromoti


text:
Kalee ammoo naannnoo sun godina Metekkle aanaa Bulen ganda Buujii keessalleetti saba gara garaa akka koomishiinii mirga namaa Itoophiyaa jedhetti nama 100 oli fixanii ammallee qorachuutti jiran.Naannoo Binishaangul Gumuzitti warrii qawwee yoo tokko tokko saba tokkoo addaan baasee yoo tokko ammoo walumatti nama fixa jedhan.
Akka muummeen ministera Itoophiyaa jedhetti akkaataan nama nagaa itti fixan akka malee nama gaddisiisaati.
Rakkoo sun faluuf humna qindaahmee achitti ergan jedhe.Akka koomishiinii mirga nama Itoophiyaa ibsa kalee baaseen jedhetti naannoo sunitti namii akka malee mirga dhabaa dhufe.
Godina Metekkle keessa gosa hedduutti waliin jiraata, Amaara, Oromoo, Shinaashaa fi hedduu. Warrii qawwee kun dhiyoo tana gsouma hedduutti walti miidhe.
Akka Koomishineerii mirga namaa Itoophiyaa Daaniheel Beqqlee VOAtti himetti koomishiinii isaanii rakkoon tun naannoo fi mootummaan federaalaa waliin akka falan gaafachaa bahe.
“Miidhamii dhiyoo ka duraan jiru irraa akka malee adda,miidhaan guddoo. Amma yoo akkam diqqaate nama 100 oli garaa hammeenna hamaan fixan. Nama hedduutti miidhamee qabeennaa fi horii hedduutti gubatee bade. Midhaan maasaa irratti,kaan ammoo garuma jiranitti guban.Nama hedduutti baqate.”
Akka jecha isaatti nama fixan kana gosa tokko qofaa mitii namii miidhamelleen gosa gara garaati.Ijjeehcaa kalee tanaan ragaan jiru dhalattoota Shinaashaatti caalaa miidhame jechuu dandeenna jedha taatullee goumsa hedduutti waliin miidhame jedha.
Akka warrii lafaa ijjeechaa tana irraa hafe jedhan jedhetti warrii durii nama fixu raasaa keessaa dhufee nama hadha ka ammaa ammoo warruma argaa fi maqaalleen beekan.
Akka itti gaafatmaa biiroo odeeffannoo bulchiinsa Binishaangul Gumuz, Melles Beyyenee jedhetti warra tanaan shakkan bulchoota naannoo haga federaala keessa nama toban shakkanii hidhan.
Bulchiinsii Binishaangul Gumuz nama tanaan miidhame qorachuutti jira.Tun waan tahuu malee miti waan akka malee nama gaddisiisati jedha bulchiinsii.Warra tanaan shakkan keessaa ministera deettaa faatti keessa jira jedha.
Eegii Onkololeessa 13,2013 keessa waraanii mootummaa naannoo sunii bahe lafti namatti qooftee akka namii du’uutit jira jedhan.
Jarii qawwee kun nama fixe halkan jalqabee haga guyyaa saafaa nama lole jedhan.Mootummaan Itoophiyaa jara nama fixe keessaa irratti tarkaanfiin fudhan jedha.Ummataa nagaa ka fixan ammoo fulaa tokkottti awwaalan.


text:
Abdii hin kutadhu akkamiin kutadhaa Dirqama enyummaa ba’aa sabaan baadha Imaanaa haadha koof Imaanaa Abbaakoo Galmaan ga’uf demaa cinaa dhabus hirko Lammiin qabsa’uf sun hanga …Read More »
Oromo Prisoners Benefit Concert
#OromoProtests Oromo artists have come together to answer a moral call to stand by our Oromo brothers and sister whom are suffering behind prison walls …Read More »
New Oromo music 2016 Hacaaluu Hundessaa “maali waansaa” 2016
https://youtu.be/c1RiwRfUwPsRead More »
Kadiir Martuu waltajjii irratti ummata boochise!
Xalayaa Jaalalaatiin Guyyaa har’a magaala guddittii Ameerika, Waashingtan DCtti, qophii gargaarssa Oromo (Oromo Benefit Concert) kan Machaa-Tuulama dhaan gaggeefame haala ho’an xumuree jira. Qophii kanarrattii …Read More »
ANI DHIISEE HAASAWA DHAMAAYYUU
An dhiisee haasawa dhamaayyuu Osoo dhiifnee nu hunduu bar hayyuu Ittuma dhiisuu isiniif hin wayyuu? Kijibdee ammas olii gad dhayuu Bar kun afaanumaa bushaayuu!! Bushaayuu …Read More »
Qophii Harka Fuune, Artistii Gammachiis Bayyanaa
Anaaf Amansiisaan Qeerransa!
Aadaafi Aartiin Oromoo yeroo ammaa maalirra jira, garamittis arreedaa jira? Guddina amma irra ga’eef artistoota keenya gameeyyii kan akka Alii Birraafi Admaasuu (Abbaa Lataa) fa’aa …Read More »
#OromoProtests Walaloo Sodaa Injifadhaa!
DAFFAQOO BOQQOOLLOO
Jiruun fiddee raajii Taa’uun waa ta’aa hujii Taatee argee jalloo Daffaqoo boqqoolloo. Jilbiiffadhee kunoo daffaqaa Duubaa afotti jedhee qaaqaa Yoom jiruu tana haqaa? Kan …Read More »
“Bara jawween nama liqimsee Lootuun afaan namatti banti!”
Walaloo Gamteessaa Sabaa OBBOLEESSOO RAAJI BAASAA!! Jedhuu jaaarsonni Woyta mammaakani! Jawweenuu waa na liqimsee Maaltu lootuu afaan bansiise Miila afaan kaawwatee sanaa ol dabarsee Haganumatti …Read More »