text:
Xalayaa Oromummaa: Qabsaa’ota Oromoo maraaf
Abdii Boruutiin*
Duraan dursee, nagaan Obbolummaa, Oromummaa fi Sabboonummaa bakka jirtan maratti isin haa gayu.
Uummatni keenya uummatni Oromoo erga gabrummaa Habashaa jalatti kufee kaasee hanga har’aatitti jabana tokkorraa jabana biraatti, bara tokkorraa bara biraatti, mootommaa Habashaa tokkorraa kan biraatti yeroo dabru, qabeenyi isaa saamamaa, ijoolleen isaa hidhamaa, dararamaa fi ajjeefamaa, kuun biyyarraa baqachaa as gaye. Biyya dureettii Waaqni uumaadhaan kenneef; biyya waa hundaa qabdu fi hunduu hawwan Oromiyaa badhaatuu otuu qabuu, abbaa biyyaa fi abbaa qabeenyaa ta’uu dadhabee; nafxanyoonni biyya isaarra qubatan yeroo dhaa yerootti duroomaa yoo deeman, uummatni keenya garuu dhukkuba, beela fi gadadoo keessatti kufee; jireenya namaa gadii jiraachaa ture, jiras. Haalli uummatni keenya har’a kessa jiru ammoo yoomiyyuu caalaa baay’ee hamaa dha. Gabrummaa gaarii fi badaan jiraachuu baatullee, gabrummaan har’a uummatni keenya keessatti dararamaa jiru yoomiyyuu caalaa hamaa akka ta’e waan isin hundaa jalaa dhokatuu miti. Maaliif jedhaatii of gaafadhaa!
Xalayaa kana keessatti waan tokko tokko yoon kaasu, seenaa isinitti himuufii miti; rakkoolee jiran kana hin beektan jedhee isiniif ibsuufiis miti; dhimma kana ni dagattan jedhee isin yaadachiisuufiis miti. Wanti biraa yoo hafe, yeroodhuma xalayaa kana dubbistan rakkoolee kana akka hubattani fi maal godhuu qabna? Maaltu mala? jettanii tokko tokkon akka of gaafattaniifi. Gabrummaa har’a uummtani Oromoo keessa jiru maaltu kan durirraa adda isa godha? Mee yaadadhaa, mee hubadhaa: Duri uummatni keenya biyya ofii keessatti cunqurfamaa, hacuucamaa, hidhamaa ajjeefamaa ture. Har’a garuu kun hunduu akkuma jiranitti ittifufaa; karaa biraatiin garuu i) qayee isaa keessa jiraachuu dadhabee lafa isaarraa buqqifamee rakkoolee gara garaatiif saaxilamaa jira; ii) lafti isaa inveestaroota nafxanyootaa fi warra biyya alaatti gurguramee; inni garuu gara magaalaatti baqachuuf dirqamee; achittillee jireenya harkarraa gara afaaniitti taatullee dhabee rakkachaa jira; iii) ijoolleen isaa kan boru warra ofiitiif akkasumas abdii biyyaa ta’uu danda’an akka baratanii barumsa isaanii hin xumurre mana barumsaarraa ari’amaa jiru…
Rakkooleen uummata keenyarra gayaa jiran kana qofaa miti; lakkaawamaniis kan dhumanii miti. Kan baay’ee nama gaddisiisu fi nama yaaddessu, biyya boru bilisoomsinee nagaa fi gammachuudhaan, badhaadhinaan keessa jiraanna jennee hawwinu, Oromiyaa badhaatuun badaa akka jirtu yaadannaa? Gabrummaan hamaan har’aa kun uummata keenyarratti qofaa otuu hin taane, biyya keenyarrattis balaa guddaa fidaa jira. Haroolee fi lageeleen keenya walumaagalatti naannoon biyya keenyaa summiidhaan badaa jiru. Yoo haalli amma jiru kun itti fufe, biyya jaalannu tanaa dhabuuf deemna. Rakkoon Oromiyaa keessa jiru kana qofaa miti. Uummatni keenya har’a amantii barbaadullee hordofuu dadhabee mirgi isaa sarbamaa jira. Rakkoolee lakkaawamanii hin dhumne! Egaa kun hunduu mallattoo gabrummaa nafxanyaa haaraan Wayyaaneen nurratti feete dha; gabrummaa hammayyaa kan jaarraa 21ffaa ti. Yaa ilmaan Oromoo, kana hundaa callisneetuma ilaaluu qabnaa? Dhuguma malli dhabameetii, kan haalli kun bar-kurnee lamaa ol itti fufaa jiru? Waanuma godhuu dandeenyutu hin jirree?
Erga Addi Bilisummaa Oromoo (ABOn) ijaaramee jalqabee hanga har’aatti haala jiru yoo hubatne, ilaalchi adda addaa yookaanis ayidoolojiin gara garaa ABO keessa turullee, qabsoo hanga bara 1991 godhametu injifannoolee hamma kana hin jedhamne galmeesse. Gama tokkoon diina waliin falmuudhaan qabsoo hadhaawaa godhaa; gama biraatiin ammoo uummata keenya dammaqsaa; walumaagalatti qabsoo karaa lamaa gaggeessaa injifannoolee gurguddoo sana argamsiisuun dhugumatti anaaf ajaa’iba. Kun hunduu laayyootti hin argamne. Dhiiga fi lafee ijoollee Oromoo qabsoo kana keessatti wareegamantu bu’aalee kana argamsiise. Haala bara 1991 booda uumame yoo ilaalle, dhugaa dubbachuudhaaf waan qabsoon tun dhaabbattee bakkuma sanatti hafte fakkaata. Akkana yoon jedhu ilmaan Oromoo, kan Oromiya keessatti diina hamma funyaaniitti hidhate wajjin falmii godhaa jiran qabsoo isaanii dagachuu fi xiqqeessuufii miti. Gootonni keenya, keessumaayuu dargaggootni Oromoo kufaa fi diina kuffisaa jiru.
Haa ta’u malee, bar-kurnee lamaan dabran kana keessatti injifannoolee maaltu galmaayan ykn jijjiiramni mul’ate maali jennee yoo gaafii kaasne, deebii gaafii kanaa isinumaafan dhiisa. Jijjiiramni mooraa keenya keessatti mula’te yoo jiraate, jaarmayootni fi gareeleen heddoomuu; humni Oromoo gara garatti faffaca’uu; diina dhiisanii walirratti duuluu,… fi kkf. Kun maaliif ta’uu danda’e jennee deebinee of gaafachuu qabna. Dhugaan lafarra jiru tokko, erga ABOn mootummaa ce’umsaa Itoophiyaa keessaa bayee; hogganootni isaas gara biyya alaa deemanii kaasee yoo ilaalle, qabsoonis isaanuma wajjin alatti baatee achumatti waan hafte fakkaatti. Warri biyyaa bahan kun qabsoo dhiisan ykn dhaaban jechuu kiyyaa miti. Qabsoon biyya alaa keessatti godhamaa jiru kun bifa maal qaba? Qabsoo akkamiitu gaggeessamaa jira? fi kkf kaasuun barbaachisaa dha. Uummatni Oromoo kan biyya keessa jiru, warri ala jiran keessumaayuu ABOn yoom humna cimaa ta’ee deebi’ee nuu dhufa jedhanii barabaraan eegaa jiru. Kana qofaa miti. Warri biyya keessa jiran maqaa ABOtiin balaa meeqatu isaanirra gayaa jira? Yoo uummatni keenya dararaman warri biyya alaa jirru maal godhaa jirra?
Wanti biyya alaatti godhamaa jiru faallaa hawwii uummata bal’aa Oromoo ti. Uummatni keenya kan inni hawwu fi eegaas jiru, jaarmayootni isaaf qabsoofna jedhan waliigalanii, tokkummaa ijaaranii, humna uumanii gabrummaa jalaa akka isa baasanii dha. Jaarmayootni fi qabsaa’otni keenya kan biyya alaa jiran maal godhaa jiru? Hawwii uummata bal’aa kanaa guutuu dagatanii ykn yaamicha isaatiif owwaachuu dhiisanii; humna Oromoo uumuurra gara gara wal hiruu; walirratti duuluu; wal arrabsuu; wal abaaruu; wal dura dhaabbachuu; wal laaffisuu filatanii; mooraa keenyas tasgabbii fi nagaa dhoowwaa (dhoorkaa) akka jiran abbaa fedhe jalaayuu waan dhokatuu miti. Mee ilaalaa, jaaramyoota ykn gareelee ykn murnoota Oromoo meeqatu jiru? Akka haala yerootti, tooftaalee gara garaa yaaduun; karaalee adda addaas yaaluun waanuma adeemsa siyaasaa fi qabsoo keessa jiruu dha. Haa ta’u malee, kaayyoo ganama manaa bahaniif otuu hin jijjiirin; isa kana galiidhaan gayuuf tooftaa fi tarsiimoo adda addaatti fayyadamanii qabsaa’uun otuu danda’amuu; waldhabbii dhuunfaatiin ykn xiiqiidhaaf jedhanii humna Oromoo gara garatti hiruu fi laaffisuun qabsoo kana eessanuu gayuu hin dandeenye, hin danda’us.
Mee rakkoon mooraa keenya keessa jiru rakkoo kaayyoo ti haa jennu. Yoo akkan ta’e ammoo har’a kaayyoon qabsoo Oromoo mooraa keenya keessatti yoomiyyuu caalaa ifa ta’ee bakkee lamatti bayee jira – Itoophiyaa diimookraatessuu fi Oromiyaa walaboomsuu. Jaarmayoota Oromoo yoo ilaalle ammoo otuma kaayyoo lamaan kana keessaa kaayyoo walfakkaataa ykn tokko qabanuu garuu ammallee bakkee hedduutti hiramanii jiru. Fakkeenyaaf gama tokkoon ABO QC, ABO Shanee Gumii, KY ABO, GQM ABO fi THBO (ULFO) …kaayyoo tokko waan qaban fakkaatu. Gama biraatiin ammoo ABO murni G/ Kamaal Galchuutiin hogganamuu fi warra yeroo ammaa WMO jedhanii tarii jaarmayaa haaraa? ijaaruuf deeman yoo ilaalle, isaanis kaayyoo walfakkaataa waan qaban natti fakkaatu. Maarree, erga hunduu karaa ofii filatanii, akka walfakkeenya kaayyoo isaaniitti maaliif walitti hin baqne ykn tokkummaa kaayyoo hin uumne? Erga waan isaan barbaadan ykn galiin isaan hawwan tokko ta’ee, maaltu tokkoomuu isaan dhoowwe? Xiiqii dur walirraa qabantu sababa ta’e moo gaafii aangootu isaan rakkisaa? Moo iccitii biraatu duuba jira?
Humna mooraa Oromoo jabeessuu fi cimsuu kan danda’u silaa tokkummaa hundaa hammatu ture. Haa ta’u malee, jaarmayootni Oromoo hunduu bakkee tokkotti dhufanii tokkummaa hundaa hammatu ijaaruun rakkisaa yoo ta’e, kaayyoo itti amanan qabatanii bakkee lamaan kanatti tokkummaa kaayyoo ijaaruun maaliif rakkisaa ta’a? Hanga yoomiitti gara garatti hiramanii walumarratti duuluudhaan humna Oromoo laaffisu? Bu’aan isaanis ta’ee uummatni Oromoo haala uumame kanarraa argatu maali? Akkan ofii kiyyaa hubadhutti, rakkoon mooraa keenyaa suuta suuta gaafii aangoo ta’aa waan deemu natti fakkaata. Qabsaa’aan kaayyoo tokkotti amanu fi isa kanas galii hawwamu tokkotti geessuuf kutatee ka’e, hanga xumuraatti qabsaa’a malee duubatti hin deebi’u; asii fi achi hin jedhu. Kanaaf ammoo qabsaa’ota keenya kan qabsoo kana keessatti wareegaman akka fakkeenyaatti fudhachuu dha. Kan fagoo dhiisnee kanuma dhiyoo kanaatuu yoo ilaalle, Gooticha keenya Jaarraa Abbaa Gadaa kaasuu ni dandeenya.
Ergan waayee gootota keenyaa kaase, mee waanan dhiyoo kana konfaransii Waldaa Qorannoo Oromoo (OSA) irratti viidiyoodhaan arge tokkon akka fakkeenyaatti dhiyeessa. Gootni Oromoo Aaddee Urjii Dhaabaa waan keessa dabartee as geesse yoo haasoftu, gama tokkoon imimmaan kiyya qabuun dadhabe. Gara biraatiin garuu waan ishiin dubbatte tokko qalbii kiyya na harkise. “Booyuu otuu hin taane, waan booyicha fidu hanbisuu dha” jette. Warri konfaransii sanarra turanis akkamitti garaan isaan badee akka booyan ni mul’ata. Yeroo dabres, yeroo Aaddee Asili Oromoo haasoftus akkasuma uummatni imimmaan gadinaqe. Sunis guyyuma sana malee, booda hirraanfatamee hafe. Kan aaddee Urjiis akkasuma ta’uuf deema ta’a. Konfaransii Aaddee Urjiin irratti haasofte sanarratti, manguddoonni ka’anii aariidhaan akkamitti akka dubbatani fi “Adaraa Waaqaa….” jechuu dhaan yaamicha tokkummaas akka dabarsan ni argama. Yaamichi kun dhagayamuu ykn dhagayamuu baachuu isaa waan arguuf deemnu dha. Kan dubartootni keenya keessa dabranii as gayan kunillee nutti hin mul’atuu? Dubartootni gootonni kan akka Aaddee Urjii Dhaabaa meeqatu wareegaman? Gootota meeqatu bosona fi gaara Oromiyaa keessatti kufan? Meeqatu kufaas jiru?
Gara xumura xalayaa kiyyaatti deemuudhaaf, ani jaarmayoota (gareelee) Oromoo fi qabsaa’ota Oromoo kan biyya alaa jiraniif dhaamsa xiqqoo dabarsuun barbaada. Biyyatti deebitanii qabsaa’uun yoo isin sodaachise ykn rakkisaa ta’e; uummata Oromoo kan biyya keessa jiruu fi nu dhaqqabinuu laataa jedhanii isin eegaa jiran bira gayuu kan hin dandeenye yoo taatan; yoo dhuguma uummata kanaaf dhaabbanna kan jettan ta’e, waan tokko godhuu akka dirqama Oromummaatti fudhachuu qabdu. Xinnaatee yoo xinnaate, warri biyya keessa jiran, qabsaa’otni Oromoo ala jiran tokkooman jedhanii caalaatti akka hamilee argatan, gara garatti fafacaatanii hafuu dhaabaatii akka kaayyoo qabdanii fi itti amantanitti tokuummaa kaayyoo uumaa. Otuu humna ofii hin jabeessin, otuu humna sodaachisaa hin qabaatin, diinatti (Habashaatti) kaachuu fi tumsa isaanii barbaaduun eessanuu isin hin gayu. Booddeen isaa kufaatii ta’a malee bu’aa ni fida jedhee ani ofii kiyya hin amanu. Yoo humni Oromoo jabaatee, cimee fi sodaachisaa ta’e booda tumsa alaa barbaaduun nama hin sodaachisu. Gaafa sana ormatu tumsa nurraa barbaada malee, nuyi tumsa barbaaduu hin deemnu.
Tokkummaa uumuurratti waayeen taayitaa ykn aangoo kan isin sodaachisu yoo ta’e, qabsaa’aa tokko kan bakkee olaanaa kennisiisuuf dandeettii, beekumsa, kutannoo fi murannoo isaa waan ta’uuf, kana uummata ykn miseensotatu arguu fi madaaluu danda’u. Kanaaf, kora hundaa hammatu qopheessuudhaan isa kanarratti kan wayyabni itti amanu bakkee isaaf ta’u argachuu danda’a. Wal sodaatanii essayuu gahuun hin danda’amu. Warri hanga har’aatti yeroo dheeraadhaaf jaarmayoota hogganaa turani fi jiranis, akka seera fi sirna Gadaatti dhaloota ittiaanuuf bakkee gadidhiisuun jijjiiramni akka mul’atu taasisa. Kunis jaarmayoota Oromoo keessatti aadaa ta’uu qaba. Afaaniin waayee sirna Gadaa haasa’aa karaa biraatiin garuu faallaa kanaa dalaguun, gara abbaa irrummaatti nama geessuu danda’a. Kuni ammoo egeree keenyaaf gaarii hin ta’u. Karaa biraatiin ammoo, uummata mari’achiisuun ykn uummata waliin marii godhuun barbaachisaa ta’ullee, walgayii gaggeessuudhaan, kora xiqqaa kora guddaa jechuudhaan, yeroo dheeraa balleessuurra daddaffiidhaan xinnaatullee hojiidhaan waan tokko mul’isuun uummatatti abdii hora. Yoo akkan hin taane, amantaa uummatni isinirraa qabu hir’achaa deema.
Dhumarratti, akka yaada fi ilaalcha kiyyaatitti, waan tokko hubachuu qabna. Tooftaa fi tarsiimoof jedhamees haa ta’u; hammuma fedhan nuti diimookraatota ofiin haa jedhan; otuu humna Oromoo sodaachisaa hin qabaatin ykn hin uumin, Habashoota amannee isaan wajjin hojjennee ykn tumsa ijaarree; uummata Oromoo gabrummaa keessaa baasna jechuun anaaf abjuu dha. Karaan kun yeroo baay’ee akka yaalamee ture seenaatu ragaa ta’a. Bu’aan inni fide hin jiru. Projektii hin milkoofne yaaluun booddeen isaa kisaaraa fi kufaatii ta’a malee uummata Oromootiif bu’aa hin argamsiisu. Jaalannus jibbinus dhugaa kanatti amanuu qabna. Waan barbaadnu tokko argachuu kan dandeenyu yoo humna cimaa fi abdachiisaa, sodaachisaa qabaanne qofaa dha. Humni akkanaa ammoo tokkummaa dhugaarraa madda. Tokkummaa humnoota Oromoo qofaatu injifannootti nu geessuu danda’a jechuu dha.
Karaa galii QBOtiinis yoo ilaalle, kan uummata keenyaaf wabii ta’uu danda’u guutumaa guututti bilisummaa fi abbaabiyyummaa uummata Oromoo mirkaneessuudhaa ala furmaatni biraa natti hin mul’atu. Kanaaf, qabsoo keenya galii kanaan gahuuf, tokkummaa qabsaa’ota Oromoo, kan hundaa hammatu ijaaruun yoomiyyuu caalaa yeroon isaa amma dha. Gootota galii kana argamsiisuuf jedhanii wareegaman yaadadhaa. Dhiiga ilmaan Oromoo dhangalaye fi dhangala’aa jiru; lafee ilmaan Oromoo qabsoo kana keessatti caccabe yaadadhaa. Lammiilee keenya kan mana hidhaa keessatti dararamaa jiran; kan biyya alaattillee dararama kana jalaa bayuu hin danda’in hundaa yaadadhaa. Uummata irraa dhalattan, kan isin guddisee sadarkaa kanaan isin gaye yaadadhaa. Oromoon wal malee akka hin qabne hubadhaa. Hiree keenya numatu murteeffata malee oromi kana akka nuuf hin goone beekaa. Dhugaa kanaaf jedhaatii haal-duree tokko malee tokkoomaa.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
6 Comments
-
Komataa:
Abdii Bor ittifufinsaan yaada qabsoo bilisummaa oromoo jabeessu sabboonota dadammaqsuu malu waan dhiheessaa jirtuuf galatoomi. Namoonni tokko tokko oduun maal godha hojii malee waraana malee kkf jechuun hamilee barreessitoota keenyaa gadiqabuuf dhama’u. Haata’u malee har’a illee oromoonni harki caalaan gabrummaa boraafatanii utuu rafanii Oromoon maalta’e bilisa ta’ee jiraachaa jira ka jedhan kan waan naannoo isaanitti ta’aa jiru hinhubanne hedduu dha. Kanaaf waraana peennaa/qalamaan/ gochaa jirtu ittifufi;jabaadhu.
-
gida:
Horii buli na jiraadhu jabaadhuu jabaadhu
-
jajjabi:
Horii buli yannii ke halaan kan nama jajjabeysuu abdii kan namaa kannu rabbiin takko nu ha tasaisu galanni kee bilisumma ha tahuu
-
Xiinxala Gaarii:
Dhugaan Haaba’u,
Qabxiilee gaggabaabduu garuu xiinxala bilchaataa dhiheessite. Haala jirus gaariitti hubatte. Dhugumatti yaadni kee baay’ee bilchaataa fi dhugaa jiru himaa dha. Galatoomi. Qabxiilee kana babal’istee akka barruutti (article) odoo dhiheessitee hedduu gaarii dha. Maal sitti fakkaata?
-
bayan abadir:
yaadooleen armaan olittii kastaan gutuman gututtii akka nama tokkottii bayyee naa gammachisaa yaada dhugaan haa ba’un bareessee wan hangaa ammaa ummataa miliona 50 gabrummaa jalattii hanbisee keessa 1 walii galuu dhabuun dhabaa keenyaa keessattii mul’achaa jiruu fi dabrees matan isaa oromo gabromsuu keessattii gahee gudda qaba.ani kanin jechuu barbaduu dhabnii amma sadarkaa akkamirraa jiraa ?umaannii miliyona 5o kan egataa jiruuf dhugumaa dhabnii kun waa fiduu danda’aa kan jedhuu mariman kiyyaa naa cirama jira garuu kan dhugan ummata oromof hin yadnee angoo fi gandummaan deemuu akka malles zenawittii dhukkubaa horiin wallanamuu hin dandenyeen gara dachittii ha galchuu kanafuu yadnii ademsa jiruu kan jijjiraan hawwii ummata oromotii yaada biron walitti debina
-
Galata:
Obboo Abdii Boruu,
Dhimma Oromoo laalchisee tattaaffii godhaa jirtuuf hedduu galatoomi. Ati garaa qulqullinaan tokkummaa dhugaa hawwaa jirta. Warri ati dhaamsa dabarsaafii jirtu keessumaa iyyuu warri hoggantoota ofiin jedhan garuu waan aangoodhaaf maraataniif dhaamsa kee waan dhugahan natti hin fakkaatu. Kuun immoo hogganummaa qbo gara gandummaatti waan gessan fakkaatu. Ati garuu qulqullina keetiif galanni kee bilisummaa Oromoo fi walabummaa Oromiyaa haa ta’u.


c: text/html

text:
Macaafni Qulqulluun Hiika Addunyaa Haaraa Hiika Sirriidhaa?
Macaafni Qulqulluun Hiika Addunyaa Haaraa kutaan inni jalqabaa bara 1950tti baʼe. Macaafni kun iddoo tokko tokkotti hiikawwan Macaafa Qulqulluu kaanirraa adda waan taʼeef, namoonni tokko tokko yeroo sanaa kaasee sirrii taʼuusaarratti gaaffii kaasanii ykn yaada dhiheessanii * turan. Garaagarummaan akkasii uumamuu kan dandaʼu yeroo baayʼee sababiiwwan armaan gadii keessaa isa tokkorratti hundaaʼeeti.
Itti amanamuun kan dandaʼamu. Macaafni Qulqulluun Hiika Addunyaa Haaraa qorannoo dhiheenyatti godhameefi barreeffamoota durii harkaan barreeffaman irratti kan hundaaʼedha. Kanarraa haala adda taʼeen, Macaafni Qulqulluun Kiingi Jamsi Varshin jedhamuufi bara 1611tti qophaaʼe barreeffamoota harkaan barreeffaman irraa kan fudhatame taʼus, barreeffamoonni kun sirrii taʼuunsaanii kan nama shakkisiisuufi warra Macaafni Qulqulluun Hiika Addunyaa Haaraa irraa fudhate booda kan barreeffamanidha.
Amanamummaa. Namoonni Macaafa Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraa qopheessan, ergaa Macaafa Qulqulluu isa jalqaba hafuura Waaqayyootiin barreeffamerra jiru sirriitti dabarsuuf carraaqqii godhaniiru. (2 Ximotewos 3:16) Namoonni Macaafa Qulqulluu hiikan hedduun aadaa namootaa hordofuuf jedhanii ergaa Waaqayyo barreessiseef amanamoo utuu hin taʼin hafaniiru; fakkeenyaaf maqaa Waaqayyoo isa Yihowaa jedhamu Macaafa Qulqulluu keessaa baasuudhaan, maqaawwan ulfinaa kan akka Gooftaafi Waaqayyo jedhaniin bakka buusaniiru.
Kallattiidhaan hiikuu. Namoonni Macaafa Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraa qopheessan, hiikkaawwan Macaafa Qulqulluu yaadasaa karaa gara biraatiin ibsanirraa haala adda taʼeen, yaada Macaafa Qulqulluu isa jalqaba barreeffamerra jiru hamma hin dhoksinetti ykn wanta hiika hin qabne hamma hin taanetti jechaa jechatti hiikuuf yaalii godhaniiru. Yaada Macaafa Qulqulluu isa jalqaba barreeffamerra jiru karaa garabiraatiin ibsuuf yaaluun yaadni namootaa akka keessa seenu ykn qabxiin barbaachisaa taʼe akka hafu gochuu dandaʼa.
Garaagarummaa Macaafa Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraa fi Macaafa Qulqulluu garabiraa gidduu jiru
Kitaabota irraa hirʼifaman. Kaatolikiin Roomaafi Ortodoksiin Macaafa Qulqulluusaanii keessatti kitaabota dabalataa yeroo baayʼee Appookiriifaa jedhaman dabalaniiru. Haataʼu malee, kitaabonni kun seera Yihudootaa biratti fudhatama hin qaban, Macaafni Qulqulluun immoo ‘sagaleen abdii Waaqayyoo Yihudootatti hadaraa akka kenname dubbata.’ (Roomaa 3:1, 2) Kanaaf, Macaafni Qulqulluun Hiika Addunyaa Haaraafi Macaafonni Qulqulluun dhiheenyatti hiikaman hedduun kitaabota dabalataa appookiriifaa jedhaman kana Macaafa Qulqulluutti dabaluu dhiisuunsaanii sirriidha.
Lakkoofsota irraa hirʼifaman. Hiikawwan Macaafa Qulqulluu tokko tokko lakkoofsota Macaafa Qulqulluu jalqaba barreeffamerra hin jirre kan itti dabalan siʼa taʼu, Macaafni Qulqulluun Hiika Addunyaa Haaraa garuu lakkoofsota kana itti hin daballe. Hiikawwan Macaafa Qulqulluu hedduunis lakkoofsota yeroo booda itti dabalaman kana keessaa baasaniiru ykn Macaafa Qulqulluu isa jalqabaarra akka hin jirre ibsaniiru. *
Jechoota garaagaraatti fayyadamuu. Yeroo tokko tokko jechaa jechatti hiikuun ifa taʼuu dhiisuu ykn yaada dogoggoraa dabarsuu dandaʼa. Fakkeenyaaf, jechi Yesus dubbateefi Maatewos 5:3rratti argamu, “Karaa hafuuraatti hiyyeessota warri taʼan eebbifamoo dha” jedhamee hiikameera. (English Standard Version; King James Version; New International Version) Namoonni hedduun yaada “karaa hafuuraatti hiyyeessota warri taʼan” jedhu kan hin hubanne siʼa taʼu, tokko tokkommoo Yesus faayidaa amala gad of deebisuu argisiisuun ykn hiyyeessa taʼuun qabu ibsaa jira jedhanii yaadu. Haataʼu malee, asirratti Yesus gammachuu dhugaan kan argamu qajeelfamni Waaqayyoo akka nu barbaachisu hubachuurraa akka taʼe dubbachaa ture. Macaafni Qulqulluun Hiika Addunyaa Haaraa, “Warri wantoonni hafuuraa akka isaan barbaachisan hubatan” jechuudhaan hiikeera.—Maatewos 5:3. *
Yaadawwan Hayyuuleen Dhugaa Baatota Yihowaa hin taane kennan
Xalayaa Muddee 8, 1950 barreeffamerratti, hayyuu Macaafa Qulqulluu kan taʼan Iidgar Joonsan Gudispiid Macaafa Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraa, isa kakuu haaraa ilaalchisee akkas jechuudhaan dubbataniiru: “Hojiin namoonni keessan hojjetan baayʼee natti tola, addunyaa maratti kan hojjetamudha, akkasumas hiikni keessanis kan namatti tolu, ifa kan taʼeefi ergaa cimaa kan dabarsudha. Yaadawwan baayʼee barbaachisoo taʼan ifa kan godhudha jedhee dubbachuu nan dandaʼa.”
Piroofeesar Alan Wiikgiran, Macaafni Qulqulluun Hiikni Addunyaa Haaraa loqoda ammayyaatiin kan qophaaʼe siʼa taʼu, hiikawwan kan biraa irraa kan fudhatame utuu hin taʼin, “akkaataa dhiheenyaa mataasaa kan qabu” akka taʼe Yunivarsiitii Chiikaagoorraa dubbataniiru.—The Interpreter’s Bible, jildii 1, fuula 99.
Jiraataa Biritaaniyaa kan taʼan Aleeksaandar Toomsan, Macaafa Qulqulluu kan qeeqan taʼus, Macaafa Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraa, isa kakuu haaraa ilaalchisee akkas jechuudhaan barreessaniiru: “Hiikni kun, hojii hayyoonni dandeettii cimaa qabaniifi hamma afaan Ingiliffaa ibsuu dandaʼetti, yaada barreeffama afaan Giriikiirra jiru sirriitti ibsuu dandaʼan hojjetanidha.”—The Differentiator, Ebla 1952, fuula 52.
Barreessaan Chaarlis Firaansis Pooter jedhamanis, yaadawwan haaraa itti taʼan akka jiran kan isaanitti dhagaʼame taʼus, akkas jedhaniiru: “Hiiktonni maqaansaanii hin ibsamne kun, qorannoo cimaa gochuufi yaadasaa sirriitti hubachuuf yaalii gochuudhaan yaada Macaafa Qulqulluu afaan Giriikiis taʼe afaan Ibrootaa jalqaba barreeffamerra jiru sirriitti dabarsaniiru.”—The Faiths Men Live By, fuula 300.
Roobarti Maakoy, Macaafni Qulqulluun Hiikni Addunyaa Haaraa wantoota keessummaa taʼan kan qabu taʼus, gaarii akka taʼe erga ibsanii booda akkas jedhaniiru: “Namoonni Kakuu Haaraa kana hiikan [Dhugaa Baatonni Yihowaa], rakkina hiikkaa Macaafa Qulqulluu keessatti nama mudatu hunda akka gaariitti moʼaniiru.”—Andover Newton Quarterly, Amajjii 1963, fuula 31.
Proofesar Saamuʼeel Maakliin Giilmoor, akkaataa Macaafni Qulqulluun Hiikni Addunyaa Haaraa wantoota tokko tokko itti hiike kan isaanitti hin tolle taʼus, namoonni macaaficha hiikan ‘afaan Giriikii sirriitti akka beekan’ dubbataniiru.—Andover Newton Quarterly, Fulbaana 1966, fuula 26.
Gargaaraa Piroofeesaraa kan taʼan Toomaas Wiinter Macaafa Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraa, isa Macaafa Qulqulluu Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures jedhamu keessatti argamu yeroo qoratanitti, “Hiikni namoonni maqaasaanii ibsuu hin barbaanne hiikan kun, kan yeroon itti hin darbineefi sirrii kan taʼedha” jedhanii barreessaniiru.—The Classical Journal, Ebla-Caamsaa 1974, fuula 376.
Israaʼel keessatti hayyuu afaan Ibrootaa kan taʼan Piroofeesar Beenjaamiin Keedaar, bara 1989tti akkas jedhaniiru: “Macaafa Qulqulluu Afaan Ibrootaafi Macaafota afaan kanarraa hiikamanii wajjin haala wal qabateen qorannaan taasisu keessatti, yeroo baayʼee Macaafa Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraa isa afaan Ingiliffaatiin qophaaʼen ilaala. Yeroo kanatti, Macaafni Qulqulluun Hiika Addunyaa Haaraa yaadasaa hanga dandaʼametti karaa sirrii taʼeen kaaʼuuf carraaqii cimaa akka godhen hubadha.”
Qorannoo amantiirratti Gargaaraa Piroofeesaraa kan taʼan Jeesan Deevid Beedan, hiikawwan Macaafa Qulqulluu sagalirratti qorannaa godhanirratti hundaaʼuudhaan akkas jechuudhaan barreessaniiru: “Macaafni Qulqulluun Hiika Addunyaa Haaraa hiikawwan kan biraa wajjin yommuu wal bira qabamu kan akkasaa sirrii taʼe hin jiru.” Namoonni kaaniifi hayyuuleen Macaafa Qulqulluu hedduun, Macaafni Qulqulluun Hiika Addunyaa Haaraa iddoowwan tokko tokkotti adda kan taʼe, namoonni hojii hiikkaa macaafa kanaarratti hirmaatan yaadnisaa amantiisaanii wajjin akka wal simu gochuuf waan yaalaniif akka taʼetti kan dubbatan taʼus, Deeviid Beedan akkas jedhaniiru: “Garaagarummaan uumaman hedduun, Macaafni Qulqulluun Hiika Addunyaa Haaraa, yaada namoonni kakuu haaraa jalqaba barreessan dabarsuu barbaadan kallattiidhaan waan kaaʼeefidha.”—Truth in Translation, fuula 163, 165.
^ KEY. 2 Yaadawwan kennaman Macaafa Qulqulluu Hiika Addunyaa Haaraa Ingiliffaan qophaaʼeefi isa bara 2013tti fooyyeffamee qophaaʼe dura ture kan ilaallatudha.
^ KEY. 8 Fakkeenyaaf, Macaafa Qulqulluu New International Version jedhamuufi New Jerusalem Bible jedhamu ilaali. Caqasoonni itti dabalaman Maatewos 17:21; 18:11; 23:14; Maarqos 7:16; 9:44, 46; 11:26; 15:28; Luqaas 17:36; 23:17; Yohannis 5:4; Hojii Ergamootaa 8:37; 15:34; 24:7; 28:29 fi Roomaa 16:24 dha. Macaafni Qulqulluun King James Version fi Douay-Rheims Version, 1 Yohannis 5:7, 8rratti, yaada waaʼee sadan waaqa tokkoo ibsu kan itti dabalan Macaafni Qulqulluun erga barreeffamee waggoota dhibbaan lakkaaʼaman boodadha.
^ KEY. 9 Macaafni Qulqulluun Joon Bertiram Filiipsi jedhamus yaada Yesus dubbate “warri Waaqayyo akka isaan barbaachisu hubatan” jechuudhaan kan hiike siʼa taʼu, Macaafni Qulqulluun The Translator’s New Testament jedhamummoo “Warri wanti hafuuraa akka isaan barbaachisu beekan” jechuudhaan hiikeera.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
aval Naiddiyaal Mukatthai Thudaisiddu, En Sunniyai Nakkiyee Suttham Seythaal. Roomukkul Laidderinthathaal Kulanthai Mulitthida, Aluka Aarampitthathu. Akka Kulanthaiyai Thoddililirunthu Edutthaval, Atharku En Pakkatthil Amarnthu Paaloodda Aarampitthaal. Akkavidam “Akka Mulup Paalaiyum Kodutthidaathee, Konjam Vaikkaa” Enka, Sariyena Siritthaal. Akkavin Kulanthai Paal Kudikka, Kiddirunthu Paattheen. Kulanthai Paalkudisidirukka, Akka Mulaikalai Thookki Kaaddiddu, En Thalai Mudiyai Varudiddee “thaangs Sunthar. Itthanai Naadkalaa, Engaachum X Seythidamaaddaamaanu Alainthiddiruntheen. Nalla Veelai Maanatthai Kaappaatthiyathu Maddumillaama, En Aasaiyaiyum Niraiveetthiddee” Enraal. Naan Avalidam “illakkaa, Naanthaan Thaangs Sollanum. Innikkuthaan En Muthal X Uravai Anupavicheen. Thaangs Kaa”.
“adadee, Appa Kannippaiyanaa Irunthiyaa. Naan Rompavum Kudutthu Vachaval”
“sari Vidukkaa, Paal Engee” Enka, Kulanthai Thoongiyirunthathu. Akkavidam Kulanthaiyai Vaangi Poyi Kaddilla Poddudduvanthu, Ava Madiyila Paduttheen. Akka Kuninthu Mulaikalai Kaadda, En MaruMakan Micham Vaittha Paal, En Naakkil Suvaipada Aarampichathu.
apdiyee Akka Mulaiyai Sooppeeddeeyirukka, Paal Vanthiddeeyirunthathu. Paal Rompavum Deesdaayirukka Mulu Paalaiyum Kudichidduthaan Eluntheen. Elunthathum Akka Kaddilil Paduthiddu, Kaalai Virisukka, Ennai Panna Sonnaal. Naan Akkavin Meel Padarnthu, Saamaanai Aval Kulikku Neeree Nirutthi Mella Vida, Konjam Valiyudan Ul Nulainthathu. Akka Sukatthil Munaka, Naan Apdiyee Aaddiyaaddi Ottheen. En Sunni Akkavin Punkaikkul Senru Vara, Akka Mindum Kaamalokatthirku Senraal. Akka Mukattha Paatthiddee Kuttha, Minaakkaavin Mukam En Ovvoru Idikkum Maariyathu. Iduppai Pinnaalulutthu Kuttha, En Saamaan Akkavin Karppappai Varaikkum Senru Vara, Aval Kaama Veethanaiyil Thuditthaal. Enakku Muthal X Enpathaal Rompavum Anupavichu Idikka, Akka Theevadiyaa Maathiri Thuditthaal. Akkavin Munakal Enakku Veriyeerra, Aval Kaampukalai Sappiddee Idicheen. Avalum Thampiyenrellaam Paaraamal En Sunniyaal Vathaikkappada, Enakku Pothai Thalaikkeeriyathu. Pallai Verukikkondee Kuttha, Aval Pothaiyil Eetheetho Ularinaal. Ennaal Thaanga Mudiyaamal Sunniyai Uruka, En Saamaan Thanniyai Aval Pundai Meel Thelichathu. Naan Avala Meelee Paduthiddu, Iduppai Maddum Thookkiddu Thanniyai Kakka, Aval Pundaiyai En Saamaanin Thanni Nanaitthathu.
Naan Akkavai Viddu Vilaki Padukka, Akka En Thanniyai Thodachuk Kondaal. Pin Iruvarum Kaddip Pidichukka, Amaithiyaa Peesiddirunthom. Pin Thookkam Kannait Thadda, Ammanatthudan Kaddip Pidisiddee Thoongiddom.
Aduttha Naal Kaalai 8 Manikkuthaan Eluntheen. Akka Eerkanavee Elunthiritthirukka, Naan Dirasellaam Maaddiddu, Paatroom Senru Pal Thulakkineen. Appo Akka Kudatthil Thanniyudan Veliyirunthu Vara, Ennai Paatthu Sirisiddee Ullee Ponaal. Naan Pal Thulakkiddu Samaiyalarai Sella, Aval Kaiyila Thuniyudan Paatroomukkul Poyiddaal. Samaiyalaraiyila Kaapi Rediyaayirukka, Naan Edutthu Kudisiddee Veliyee Vara, Kulanthai Vilaiyaadiddirunthathu.
Kulanthaiya Edutthiddu Kileeyukkaanthu TV Paakka, Akka Kulichiddu Roomukkul Ponaal. Diras Maatthiddu Veliyee Vanthaval, Ennai Paatthiddee Samaiyalarai Senrida, Naan Kulanthaiya Irakki Vidduddu Samaiyalaraiyunul Nulaintheen. Aval Saappaadu Poddiddirukka “Akka Innikku Veelaikku Pokanumaa”
“nichayamaa, Innikku Sampala Naaldaa”
“Akka Aasaiyaa Irukkukkaa, Neethaanee Naan Enna Sonnaalum Seyyareennu Sonnee”
“saaridaa, Innikku Mudiyaathu. Naalaiyilirunthu Naan Un Adimai. Sariyaa”
“sarikkaa, Eppa Varuva”
“innikku Vara 8 Maniyaakumdaa. Sampala Naalla, Mathiyam Vara Maaddeen. Kulanthaiya Paatthukka” Enriddu, Saappida Thudangiddaal. Naanum Avakiddee Solli Paakka, Mudiyaathunuddu Kilampiddaal. Pokum Pothu Avalidam “naalaikku Maaddeeddeekkaa” Enka, Sirisiddee Poyiddaal. Naanum Sariyena Viddida, 10 Manikkaadda Saappiddeen. Kulanthaiyudan Konja Neeram Vilaiyaada, 11 Manikkaadda Kulanthai Thoongiddaan. Konja Neeram TV Paakka Mani 1 Aayiddathu. Elunthu Kulikka, Kulanthaiyum Elunthiddaan. Paal Oorri Kodutthu Thoonga Vaikka, Nallaa Thoonginaan. Apdiyee Pakkatthu Veeddila Avanai Padukka Vechiddu, Avangalidam Solliddu, Kilampineen. Neeree Thiyeeddarukku 2.30 Shovukku, Thalaivar Padatthukku Poka, 6 Manikku Thaan Mudinthathu. Pin Veliyee Vanthu Kadaiyila Saappiddiddu Veedu Vara, Mani 7 Aanathu. Pakkatthu Veeddula Kulanthaiya Vaangiddu, Akka Veeddinul Nulainthu, Diras Maatthiddu TV Paatthidiruntheen. 8 Maniyaayida, Akka Innum Varalai. Akka 8.30 Manikkuthaan Vanthaal. Avakiddee Een Leeddinu Keedka, Aval Sampalam Thara Neeramaayiduchunu Sonnaal.
Naan TV Paatthidirukka, Aval Saappaadu Seyya Thayaaraanaal.enakku Moodu Thalaikkeera, Neeree Samaiyalaraisenru, Avalai Pinpuramaaka Kaddiyanaikka, Aval “veelaiyirukku Vidudaa” Enraal.
“naalaikku Paatthukkareen” Enka, Sirisiddee Podaa Enraal. Naan Mindum Vanthu TVyila Moolka, Mani 9kku Meelaanathu.
Apdiyee Akka Saappaadu Parimaara, Rendu Peerumee Onnaavukkaanthu Saappiddu Mudichaோm. Pin Naan Pedroom Sella, Aval Paatthirangalai Kaluva, Samaiyalarai Senraal. Rendu Araiyum Neerethiree Iruppathaal, Naan Pedroomilirunthu Lungiya Thookki, Sunniya Kaaddi “Akka” Enka, Ennai Paatthaal.
Aval “enna?” Ena Thirumpa, Naan Sunniyai Kaiyila Pidisiddee “veyidding” Enreen.
Avalum Sirisiddee Pudavaiyai Meelee Thookki Kaanpichu ” Vanthidareendaa” Enraal. Naanum Sirisiddee Kaddilala Paduthirukka, Kaal Mani Neera Kalichu, Pudavaiyodayee Vanthaal.
vanthaval Pedlaid Poddudduddu, Kaddilil Padukka Akkavai Kaddiyanaittheen.
“Akka, Naalaikku Naayitthukkilamai, Leevuthaanee”
“aamaam. Eendaa”
“naalaikku Sollareen”
“yappaa… Eetho Periya Pilaanila Irukkira Maathiri Theriyuthu. Akkava Eethum Panniraatheedaa”
“athellaam Theriyaathu. Neethaanee Sonnee, Naalaiyilirunthu Nee Enakku Adimai”
“saridaa Raajaa. Nee Enakku Evvalavu Periya Uthavi Seythirukkee. Nee Nadu Roddula Virichu Padukka Sonnaalum, Kaaddareendaa”
“atha Vidu, Ippa Pannalaam” Enka, Akka Sirichaal. Akka Pudavai, Jocketdena Ovvonna Kaladdinaal. Naan Paniyanai Kaladdiddu, Lungiyayum Kaladdiyeriya, Akka Ammanamaa Padutthaal. Pin Jattiyayum Kaladdiddu Akkavin Meelee Padarntheen. Akkavin Maanganikalai Sappiddu, Aval Kalutthil Mukam Puthaitthu Nakka, Aval Sukatthaal Ulara Aarampichaal. Naan Aval Mukatthai Nakkiddu, Mella Saamaanai Akkavin Pundaikkul Vechu Aluttha, En Saamaanam Akkavin Pundaikkul Thanjam Pukunthathu.
naanum Sukatthil Munakiddee Mella Aaddiyaaddi, Ullee Viddu En Minaakkaavai Otthidirukka, Aval Pothaiyila Pitharrinaal. Eerkanavee Otthirunthathaal Pakkuvap Paddirukka, Mella Iduppai Veliyilutthu, Mindum Viddu Seeraana Veekatthil Idikka, Akkavo Pundaiya Thookki Kaaddinaal. Naan Idikka, Akkavin Pundai Rappar Maathiri Valainthu Kodukka, Akkavin Chitthiras Sithiyil Kutthiddeeyiruntheen. En Udampu Avalin Metthaiyudampil Padutthukka, Iduppu Maddum Thookki Thookki Iditthathu. Avalum Iduppai Thookki Kaaddi Pundaiya Kaadda, En Saamaan Vilaiyaadiyathu. Kiddatthadda 5 Nimidam Otthiruppom, En Saamaan Aval Kaama Munakalin Veriyeeri, Than Sooddai Thanikka Thanniyai Thelikka, Sunniya Pundaiyilirunthu Urukiddeen. Athanaal En Saamaan Thelittha Thanni, Akkavin Thoppul Kuliyai Niraikka, Akkavo Sukatthil Pitharreeddee Irunthaal. Pin Akkavidamirunthu Vilaka, Akka Than Pudavaiyaal, En Saamaan Thanniyai Thudaikka, Naan Apdiyee Padutthiruntheen.
Appadiyee Rendu Peerum Amaithiyaa Padutthirukka, Enakku Oru Santheekam Vanthathu. Udanee Akkavidam “eenkkaa, Machaan Vanthiddaa Ennai Marantheeduveethaanee. Apparam Ennai Okka Vidamaaddee, Appaditthaanee?”
“deey, Naan Appadippadda Keddaval Kidaiyaathu. Enakku Kashdamngarappa Nee Thaanee, Uthavinee. Nee Illeeyinaa, Veerevanayaavathu Theedi, Veliya Thirinjiruppeen. Oru Veelai Avan Keddavanaayirunthaa, En Vaalkkai Ennaavathu. Yosichu Paaru.” Enka, Naan Eethum Peesaamal Amaithiyaa Iruntheen. Mindum Akka “nee Seytha Uthavikku, Naan Enna Kaimaaru Seyyarathinnee Theriyalai. Avar Vanthiddaa, Avar Kiddee Keedka Mudiyaathu. Athanaala Eppadiyaavathu, Avarukku Theriyaama, Thiruddut Thanamaavathu Vanthu Unnudan Padukkareendaa. Nee Eppa Keeddaalum, Thookki Kaaddareendaa. Athuthaan Sari. Aanaalum Avar Varatthaan Onrarai Varudam Irukkillee”
“innonru, Nee Eenkkaa Avarai Paakka Jeyilukku Poratheeyillai”
“poyidduthaandaa Iruntheen. Aanaa Angirukkira Poleeskaaranga Thappaa Paakkiraanga. Athai Avaridamum Solla, Avar Inimee Paakka Varavee Veendaamnuddaar”
Ippadiyee Peesa, Mani Rompavum Athikamaayiddathu. Athanaala Enakku Aduttha Ol Podarathukkulla, Thookkam Vanthathu. Veliyee Veeru Poy Sutthiddu Vanthathaala, Rompavum Dayardaayiddeen. Akkavaalum Konjam Mudiyaamal Poka, Avalum Naalaikku Paatthukkalaam Enriddaal. Naanum Sariyena Neerru Polavee Akkavum, Naanum Ammanamaakavee, Kaddip Pidisiddu Thoongiddom.
Aduttha Naal Kaalai Valakkam Polavee 8 Manikkaadda Enthiricheen. Akka Valakkam Pola Kaalaiyila Elunthu, Thanni Pidikka Aarampitthirukka, Naanum Valakkam Pola Pal Thulakkiddu, TV Paatthidiruntheen. Kulanthai Vilaiyaadiddirukka, Naan Kulanthaiyudan Vilaiyaadiddiruntheen. Akka Thanni Pidisiddu, Saappaadu Seyya, Rendu Peerum Saappiddu Mudichaோm. Mani 9 Yai Thaandida, Rendu Peerum Apdiyee TV Paatthidirukka, Akka Thanni Edutthathaal Dirasellaam Nanainthiduchunu, Kulikka Poka Naan TV Paatthaaddee Ukkaanthiruntheen. Akka Kulisiddu, Diras Maatthiddu Vara, Naan TV Paatthiddeeyiruntheen. Akka Vanthu Ukkaara “Akka Aarampikkalaamaa” Enreen.
“ennadaa”
“ennannellaam Keedka Koodaathu. Naan Sonnaa Nee Seyyanum”
“sarippaa… Keedkareen. Ennanga Muthalaali Seyyanum” Enraal Sirippudan. Naan Kaama Vilaiyaaddukal Vilaiyaada Aarampittheen.
“Akka Poy Kathavai Thaal Poddooddu Vaa”
Aval Poy Kathavai Thaal Podduddu Vara, Avalidam “ennee Keedkaamal Ini, Kathavai Thirakka Koodaathu”
“saringa Saar”
Kulanthai Dappena Alat Thodangiyathu. Kulanthaikku Pasikkuthunu, Kulanthaikku Paaloodda Thodanginaal. Pudavaiyaala Maraichiddu Paaloodda, Akkavai Paatthu Siricheen.avalum Sirikka, Kulanthai Paal Kudisiddu Thoonga AaramPitthaan.
Akkavai Roomukkul Alaitthu Poy, Palaiya Jocket Onrai Edutthutthaa Enka, Avalum Edutthu Thanthaal. Sariyena Avalai Veliyirunga, Aval Veliyee Poyiddaal. Antha Jocketdin Rendu Mulaikal Kiddeeyum Kad Panna, Alakaa Oddaiyaanathu.
pin Naan Veliyee Senru “Akka, Innikku Pudavai Kaddaathee, Aviltthidu. Antha Jocketda Kaladdiddu, Intha Jocketda Poddukka. Pavadai Ithaiyee Kaddikka. Ulla Braa Poddiroontheeyinaa, Kaladdidu. Veendaam” Enka, En Kaiyiliruntha Jocketdai Vaangi Paatthaval, Sirisiddee Ullee Poyiddaal. 5 Nimidam Kalichu Room Kathavu Thirakkappada, En Kankalee Athirnthana.
Akkavin Mulaikalin Rendu Pakuthiyum, Antha Oddai Jocketdil Needdiddirukka, Alakaana Thoppuludan, Pavadaiya Maddum Kaddiddu Akka Veliyee Vanthaal. En Saamaan Dappena Nimira, Naan Akkavin Kiddee Senru, Veliyee Thalaik Kaaddiddiruntha Mulaikalai Paakka, Akka Vedkatthil Thalai Kavilnthaal. Naan Mulaiyayee Paatthidiruntheen
(thodarum)


text:
Xalayaa Degarsa KY ABO Walhubanoo ABO Lamaanif Baase
Date: 11/23/2012
No.: DAL-kya 18/2012
Akkuma yaadatamu Koreen Yeroo ABO gaafa utubamu ibsa baase irratti jaarmayoon Oromoo kan kaayyoo Bilisummaa fi Walabumaa Oromiyaatti amanaan jaarmayaa ABO jalatti walitti deebi’an rakkoo fafaca’umsa dhaaba keenya mudattef furmaata kenuudhan akka mooraan qabsoo bilisummaa oromiyaa gabbatee tokkumaan qabsoo finiinsan ifa godhee ture. Yaanni kunis akka baka gahu Koreen Yeroo ABO jaarmayoota walabummaa oromiyaatti amanan wajiin yeroo adda addaa marii gegeessa ture amas mariira jira.
Arraan tana haalli biyya keenya keessatti sirna koloneefataa habashaatiin ummata keenya irratti hojatama jiru haalan suukaneessa dha. Oromoon biyyuma isaa irratti biyya dhablee tahe qabeenyaa fi namumaan isaa dhoowatamee oromuumma tahuu isaatiin akka bineenssa gaaratti ilaalame lafa isaa irraa humnaan arri’aame beelaa fi dhukubaaf saaxilame akka dhumu godhamutti jira. Akkasumas waanuma Oromoo taheef jecha osoo badii taka hin hojatiin mana isaa keessa guuramee kara irra’is qabamee mana hidhaatti guuraamun seera malee akka ajeefamu tahati jira.
Osoo gidiraan akkamalee kun ummata keenya irratti raawatamaa jiru, jaarmayaan Oromoo yaada xixinoo irratti adda qoqoodamuun, mooraa qabsoo bilisummaa Oromiyaa laafisuun alatti waan nu fayadee hin qabu. Duula bu’a Oromoof hin qabne walirratti deemsissun ummata Oromoo gaddisiisun ala bu’a takkale nu hin finne. Rakkoon bara dheeraf mooraa qabsoo keessatti deema turte diinota ummata Oromoottin tahun isaa Oromoota jala dhokkata miti. Arraan tana Oromoottin kaayoo walabummaa fi bilisummaa ummata Oromooti amanan rakkoo diinaan isaan jidutti hojatamaa ture irraa ananii tokkummaa isaanii deebisanii ijaaruun gamachuu keenya fi gamachhuu ummata Oromoo maraati jenee amanna.
Kanaaf wal-hubannoon ama ABO qama cee’umsa fi ABO Shanee Gumii jiduuti Sadassa 20 bara 2012 godhamee fedhii fi ijaana keenya waan ta’ef, Koreen Yeroo ABO tarkaanfi fudhatame gammachuu gudoodhan fudhata. Jaarmayooni hafanis fakki kana duba bu’ani tokkuma qabsaawotaa fi jaarmayoota kaayoo walabumaatti amanan akka mirkaneesan dhaamsa keenya asumaan irra deebine dabarfana.
Oromiyaan ni Bilisoomti
Ibraahim Mummee
Dura ta’a Koree Yeroo ABO
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
9 Comments
-
Hubata Hundumaa:
Positive and ecouraging start to sart with. The good sounding declaration needs to be followed by good and visible, coordinated actions on the ground if the declaration has to be legitimized in the eyes of the long disappointed general public after years fruitless bickering that empowered Oromo enemies while disempowering the great Oromo Nation. “Better late than never” may be the fitting expression for this occasion.
Better yet, activists need to be proactively and consciousely engage the rest of the dispersed Oromo movements for constructive and positive networking, alliance and or front formation inorder to jointly handle the bigger problems relating to the direct and indirect obstacles being laid down infront of the Oromo nation inorderfor the enemies to rob the abundant human and material resources of the nation while slowly but surely leading the good people to sure and slow extinction infront of our very eyes. Networkings and unity with in diversity isone of the sure method of keeping Oromos out of the ongoing slow and sure extinction through killings, jailings, displacements, banishings from homes, communities and country as well as fertile farmland (Green Gold) grabbings, etc.
Very good start but it is not enough to state, ” Jaarmayooni hafanis fakki kana duba bu’ani tokkuma qabsaawotaa fi jaarmayoota kaayoo walabumaatti amanan akka mirkaneesan dhaamsa keenya asumaan irra deebine dabarfana.” and then go to sleep and snore for another century.
Sending messages is only the begining and the passive message transmission is not enough by itself to produce expected results unless the messangers proactively and opitmistically drive their messages through to the active attention of the targeted recipients, negotiate, give and take on win-win compromise basis, producing the needed cooperation for the greater national good all Oromos are waiting for desperately.
Hubata keessani! :)
-
Itichaa:
Bravo J/ Ibrahim!!! Guddaa, guddaa, guddaa galatoomi!!! Atiif jaallan si faana jiran hunduu galatoomaa!!
Kana booda kophaa dhaabbachuu dhiiftanii asi gama ABO guddicha jaalattanii fi umrii keessan guutuu itti fixattan, dhiiga ijoollummaa itti fixattan, ija itti banattan sanitti deebi’aa!!! Wal malee hin tolluu!!! Tokkummaan humna!
Koottaa, koottaa, koottaa!!! ABO isa guddicha jaalannu sana waliin jabeessinaa!!! Rakkoon yoo jiraatellee walumaan ilaaf ilaameedhaan filannaa!!! Koottaa, koottaa, KOOTTAA!!! Morraa BILISUMMAA jabaa ta’e tokkicha waliin ijaarraa! Kun waamicha lammummaa ti!! Waamicha hin eeginaa!! Dhaaba keessan duruu beektan deemaa quunnamaa!! Aangoo ykn barcuma demand hin godhiinaa!! Dhugaa yoo kan dubbannu ta’e, “aangoonis, barcumnis” irratti wal lollu hin jiru!!
-
Karoorsaa:
KY ABO maqaan jedhu akka ABO ta’ee yeroo gabaabaa keessatti dubbisamu abdii fi hawwii kooti. Ejjennoon xalayaa kanaan ibsame dhugumaan dirqama lammummaa qabdan agarsiisa. Hammuma waliti deebinee walbira dhaabbanne jabaanna, hammuma jabaannemmoo diina keenya mo’anna. Addaan faca’uu dhaaba keenya guddichatti fayyadamuudhaan diinoti keenya bakka riphanii mataa oli qabachaa jiru. Araarriifi wal hubannoon dhaba keenya gidduutti ta’e kun hedduu nasiseenii olola haaraa jalqabuudhaafi wanti isaan hin godhin hinjiru. Bara dheera nudogoggorsaniiru ammaa kaasee garuu hin argatan.
Jabaadhaa miseensonni KY ABO jaallan keessanitti dabalamaatii qabsoo waliin finiinsinaa.
Oromiyan nibilisomti
-
Hawwinee Barii:
Excellent and mature move by Ibraahim Mummee. That is what the time requires. There are only two camps now. The Oromo Independence unity and anti Oromo independence unity. All those who love the unity of Oromo independence forces must be welcomed and supported.
-
Hawii:
xalayaan keessan J/Ibrahim ,”Kaayoo Bilisuumaafi walabuumati ammananu” kan jeedhuu irra deebi’ee yeroo danuu tareefamee.
Aniimoo kana yon qara’uu deebi’een isiin shakee. Gammachuun keesani akka isiin jeetan Walhuubanoo gareen lameen goodhatan wanta ilaalu otuu hinta’iin fillanoo adda adaa yeroo amaa jaaleewaniif qabsaawooni goodhaa jiranu waan faaleesuu isiiniti fakaateetii. Waan kamuu hata’uu waliigalteen goodhamee injiifanoo tokoo.” Waligallan Alaa Gallan” . Hata’uu malee galiin keenya tokoo hata’uu malee Tarsimoo garaa garaa qabanee yo qabsoofnee maqaa walxuureesuufi akka diinaatii wal illaaluu dhiifnee Dantaa mataa keenyaa durra Faayidaa Ummatta keenya Qooffa yo dursinee bakka yaadnee gahuu ni danda’ama. Gammachuun keenya huundaa Ummatni Oromoo Abbaa Biyuumaan isaa gaaffa mirkanahee walabuumaa dhuugaa gaaffa goonfatee qooffa.
-
OLD Jabaa:
Congra! Now ABO is back to the right main road. Jabadhaa Issin duukaa jiraa.
-
Dhugaa Ibsaa:
Oromoonni warri tokkummaa kana eegaafi hawwaa turre hundumtuu baga gammanne. Haata’u malee gammachuun keenya akka fiixaan bahee gaaffiin Oromoo deebii argatuu itti birmannee gargaarudhaan akka tokkumma kana dhugoomsinu gahee keenya Oromoo hundumaarraa akka eegamu fudhannee/amannee akka dirqama keenya baanu haata’u.
Gabaabadhumatti, walitti deebuun kuni barbaachaafi dhiibbaa saba Oromootiin waan taheef akka dhugoomee dhaaba Oromoo wagganee bilsaan gahu akka tahuu utubuufi dhiibuun warra dhuguma Oromummaasaaniiti amananirra eegama jechaakooti. Warri marii kana walii galteerra akka gahu carraaqaa turaniifi dhaabbilleen karaa sirrii kana filatanii dirqama isaanii bahuuf araaraan fixani kabaja guddaa qabdu.
GALATOOMAA, ITTI MILKA’AA!!
-
Yeroo Ammaa (Hundee):
Yaada baay’ee nama gammachiisudha. Kana hundaa irra gahuun anaaf waan guddaadha. Mixiin wal qabattee laga ceeti jedhama mitiiree! Har’a sabno Oromoos tokko yoo ta’e malee habashoota kana mo’achuun rakkisaa ta’uu mala. Kun jalqabbii guddaadha. Baay’ee namatti tola. Warreen hafan biyya keessaa fi lala jiran hunduu utuu tokko taanee walitti gurmoofne jijjiirama hundee irraa ta’e fiduu dandeenya. Rabbi tokko nu haa taasisu. Tokko yoo taane ni bilisoomna. Bilisummaan Ummata Oromoof! guyyaa bilisummaa ijaan arguun anaaf hawwii kooti. Galatoomaa!
-
Yadessaa Badhaasaa:
Galatoomaa yaa ilmaan Oromoo, yoo walii galle we can acheive anything. Oromoon waliif hin galu warri jedhanis amma waan isin irra geessan kana arganii garaan isaan haa gubatu. Jabaadhaa qamaa fi qalbiin isin waliin jirra!


text:
WALII GALAN, ALAA GALAN!
Y.G (2005)*
“Walii galan, alaa galan!” Mammaaksii kun Ijoollee kaasee hanga Maanguddootti, beekaa hanga wallaalaatti, Firaa hanga halagaatti hiikkaa ifa ta’e akka laatuuf hin shakku.Mana keessa Nagaan dhibnaan, tarkaafiin jalqabaa mana keessaa ba’uudha.bakka yaada itti cabsatan barbaaddatu. Yoo Biyya keessaa roorroonis ta’uu waan biraan ba’an, alaa galuuf yoo xiqqaate, sammuu ofiin walii galuutu murteessaa ta’a. Mammaaksi kun hiikkaa tokkollee odoo hin laanneefii ykn ibsa tokkollee osoo hin barbaanneefi hiikkaa qulqulluu qaba.
Kun Biyya alaa kan jiruf qofaa miti kan mammaakamee. Kan Biyya isaa keessa taa’ee, Biyya isaaf keessummaa ta’es ni dabalata. kan eessayyuu jiru, Mana isaa keessatti deebi’ee nagaan jiraachuuf, walii galuun barbaachisaa ta’uu akka hiikkaa isaa tokkoffaatti yoo fudhanne, walii galuu keessaan humna qabaachuu fi kan hin galtu nuun jedhu illee ittin injifachuu akka dandeenyu nu akeeka. Faallaa kanaa yoo yaaduun barbaachises, Mana ofitti akka hin deebineef walii galuun akka nu irra hin jiraanne diinni nu irratti hojjachuu akka danda’u ilaaluu dandeenya.
Alaa galuun murtiidha. Ega murtii ta’ee, walii galuun waan murame jechuudha. Walii galuun ega baraachisaa ta’e ammoo, waan walii nu galchu irratti hojjachuun murteessaadha, waan wal-nu taasisu irra ga’uuf ammo, waan wal nu taasisu irratti walii galuun hundee ta’a. kana jechuun yoo kan ummata keenyaaf jennee wal dhabnu taane, ummata keenyaaf jennee waan wal nu taasisu adda baafannee, irratti hojjannee alaa galuun dirqii ta’a. waggaa 15 dura, Maanguddoo Booranaa Umamaan hayyooman, waan naaf ibsan asi irratti haa kaasu. Maanguddoon kun barnoota tokkollee hin qaban. Garuu beekumsa nama wal taasisee alaa nama galchu hedduu beekan.
Maanguddoon umuriin badhaadhan waliin, waan Maatii horachuu irratti odoo haasofnuu, Maatii qabbana qabu umuuf, Abbaan warraa fi Haatii warraa murteessaa ta’uu naa himanii, “Umamaan Namni, dhirris ta’u dhalaan Umamaan dhibba. Umamni nama tokko akka 100 guutudha. Namoonni Umamaan dhibba ta’an kunnin, wayita Maatii horachuuf gaaddisa tokkottii dhufan, waan dhisani fi waan waliin qabaachuu qaban ni qabu.Namni tokko 100 yennaa jennu, qaama isaa odoo hin taane, qalbii jechuu kooti. Kun mirga umamaa guutuu qabaachuu isaa argisiisa. Qalbiin dhiiraa ykn dhalaa tokko amala umamaa 100 ta’e kana bakka lamatti qooddata. Kunis 50 amala dhunfaa yennaa ta’u, 50 ammoo amala waloo nama waliin isa/ishee jiraachisu dhunfaatti qabu. Egaa dhiiraa fi dhalaan Mana tokko dhaabbachuu barbaadan, amala umamaa 100,100 qabatanii mana tokko yo seenan, 200n mana sana guban. gubachuu jibba keessaa baqatan. wal gubuu jibba walirraa fagaatan. Kanaaf, mana tokkotti yennaa galuuf murteeffatan, Amala dhunfaa harka 50 sana dhiisanii, amala waloon isaan jiraachisu 50+50 walitti buusanii 100n jiraachuu qaban. Yeroo kana Abbaa warraa fi haati warraa qaama tokko ta’uu mirkaneessu” jedhan.
Maanguddonni keenya waan qorannon hammayyaa hin booressine akkasii of harkaa qaban. Nuuti garuu beekumsa hammaayyn kan qaroomne nutti fakkaannee kan harkaa qabnu gannee kan nuuf hin taane waliin joonjofnee waggaatti maatiin meeqa diigamuu dhaga’aa fi dubbisaa jiraanna. Walii galanii alaa galuufis, hubannoon akkasii murteessaa ta’uun wal nama hin gaafachuusu. Yaadi kiyya har’aa, yaadi lama dhaaba tokko keessa jiraachuun miidhaa amma har’aatti argine nu hubachiisuu fi walii galuu keenyaaf, warra suduudaan dhimmichi isaan ilaallatu qofaa odoo hin taane, warra Namoota ykn qaamoota isaan ilaallatuun duuba kan jirru hundi keenya milkaa’uu walii galanii, alaa galuuf hojjachuun dirqama keenya akka ta’e hubachiisuufi.
Har’a Mooraan qabsoo Oromoo waan Ummati hawwu ykn barbaadu hojjachuuf, rakkoolee jiranif furmaata kan jedhan adeemsisaa jiraachuu hunda keenyatu qalbii qaba. Sochiin gama kamiinu haa ta’uu gaggeeffamaa jiru yoo fiixa ba’e Oromootu itti aara galfata. Yoo milkaa’uu didees Ummatuma keenyatu ittiin gubata. diinni Biyya keessaa isa gugubaa jirus akka jabaatu taasifna. Kanaaf sochii kana gama hundaan dura dhaabbachuuf yaaluun, ykn humnoota siyaasaa oromoo giddutti wal dorgommii bu’aa hin qabne dhalchuuf deemuun, tarii dhala oromoo kan ta’e irraa kan eegamu natti hin fakkaatu.
Shakkii qaban ykn waan gaggeffamaa jiru sirreessuun waanuma jiraati. ta’uu qabas. Kun tokkon tokko keenya irraa kan eegamuudha. Garuu dogoggorri keenya kaleessaa akka irra hin deebi’amu fi wal dhabnee akka alaa hin galleef diinni kan nu irratti hojjatu dagachuun barbaachisaa natti hin fakkaatu. Kaleessa kan adda ba’ee har’a walitti deebi’uun waan umamaati. adeemsatu kana uuma. siyaasaaf ammo aadaadha. Ilaalchi kaleessa wal hidhee wal takaalaa jiraate mee akkas goone haa yaalluun, walii taane,alaa galuu keenyaaf karaa eegaluu keenya kan mul’isuudha. Waan hundaaf yeroo laachuun barbaachisaadha. Siyaasa keessatti mitii, jireenya dhunfaa keessattu wanni galgala tokkotti jijjiiramee bu’aa argamsiisu hin jiru. Kanaaf yeroo haa laannuf. Waan Ummatichaaf ni ta’a jedhanii eegalan haa dhaggeeffannu. Ummata keessas haa seenu. Hojiidhaanis haa ilaalaman. Maaliif ariifannee, waan reefuu daandii eegalaa jiruu fi daandii dheeraa deeme asi ga’e wal dorgomsiisuuf maaliif ariifanna. Yoo xiqqaate, warri isaan dhaga’aa fi argaa jirru, inumaa mataan lama fakkaatee deemaa jiru, bakka itti wal arguu danda’u akka jiru hubannee maaliif wal busheessuu irraa hin dhaabbanuu? keessattu warri Biyyaa alaa jiraattan, dhugaa jiru itti argisiftanii, yoo isaan walii galan malee alaa galuu akka hin dandeenye maaliif hin hubachiftan? Ummati Biyya keessaa abiddaan waadamaa jiruuf furmaata barbaachuu moo, baruma baraan waanuma xixiqqoof wal dura dhaabbatamee jiraachuutu fala nuuf ta’a?
Nama huabtee ilaaleef, Hundeessitoonni qabsoo kanaa walitti deemuu egaluun waan nu sodaachisu tokko cabsuu arguu danda’a. warri har’a walitti dhufe, Ilaalchatu gama tokko jiraafidha. Warri ilaalcha biraa qabu ammo gama tokkotti goraa jiraachuu argina. kaleessa maaliif walitti hin deebine jechuun ni danda’ama. Har’a yoo ta’woo rakkoo maalii qaba? kun waan addunyaan keessa jirtu irraa addummaa maalii qaba? rakkoon gidduu isaanii gandummaa fi Amatii odoo ta’eewoo? kan nama sodachiisu kanadha. Yoo adda ba’anis balaa buusanii, yennaa walitti deebi’aniis shakkiin balaa buusuun eenyun fayyada.? Ummata keenyaaf furmaati kana jedhanii dhiheessuuf, Ameerikaa ykn Aworoppaa dhaqnee barachuu nu barbaachisaa? maal ta’uu keenya dagachuu keenyaan malee daandii biyyoonni guddannee jedhanii lallaban kana, waggaa 200 fi 300 oliin dura abbootiin keenya ni beeku. Kana wallaallee, alaa galuuf, walii galuu dadhabuu keenyatti eenyun illee komachuu dura, har’allee maal hojjachaa akka jirru xiinxaluu qabna.
Hundeessitoonni, waliin dhaabbachuun isaanii waan hin hafne, kun ammo olee kan buluu miti. Odoo hin jaallanee walii isaaniin alatti eenyu illee akka hin qabne yeroon ijaan argan fagoo hin taatu. Sababaa inni guddaan Ummati (addatti kan biyya keessaa) isaan dursee jiraachuu isaati. Inni lammadaa, haala diinoota keenyaati. kun haqa. Kana mikaneffachuun yoo barbaachise, dhaloota har’aa Biyya keessaa kan itti jiru gaafachuun karaadha.
Wal irratti hololuun barbaachisaa miti! yennaa jennu, yaadi akkasii dansaa ta’uu walitti himuun hin barbaachisu. Holola wal irratti oofuu isaanii dhalootatti odeessuun of tilmaamsiisuu hin ta’uu. wanni biyya alaa biyya keessatti tamsa’uu kana qofaa irratti xiyyeffachuun dhaloota har’aan of tuffachiisuu hin ta’uu? yaada namaa qeeqaa ofii achii keessa gangalachuun furmaataa?
Mee fakkeenya tokko qofaa haa kaafnu. “waltajjiin marii warra qabsoo keessaa abdii kutate ba’ee ofitti deebise” yennaa jennu, maaliif abdii kutatan? Itoophiyaa dimokiraatofte warra uuman dhabuudhaan abdii kutatanii? yoo kun ta’e, abdi kutachuu miti. asi irratti kaasuu hin barbaadu.yoo kan qabsoo furgaasu dhabnee jedhu ta’e, qabsoo furga’uuf jedhuf maalif yeroo hin laannuf? yeroo gabaabaa keessatti akkasi godhe! jechuun kun warra karaa jalqabeef iyyuu gaari natti hin fakkaatu. warri waggaa 4 dura baatii ja’a qofaa nu kennaa! kan jedhanis jiru. garuu har’a waggaa 4 taree jira.
Konfiransiin araarri mirkanaa’a yoo ta’es, arguuf teenyaa maaliif jarjarra? warri walitti dhufe kun qalbii kana yaadu dhabu jennee maaliif salphifna? inumaayyuu humnoonni kun jabiina isaanii kan itti mirkaneeffatan keessa seenu isaanitu natti mul’ata. walabummaa Oromiyaa fi Bilisummaa Ummataa fuulleenis haa gaafatamuu, borodhaanis haa gaafatamu, waa tokko afarsuu irra warra waan umamee jiru kana akkamiin kan keenya taasifna? jennee maaliif irratti hin hojjannu.? Seenaa dhaaba kanaa bara hedduu keessa teenye ykn moggaa dhaabbanne xiinxalaa jiraachuun, waan bu’aa qabu humnoota kanatti argisisuuf moo, ittin wal dukkanessufii? yaada dhunfaa tokko dhiheessuun dansaa ta’us, dhalooti har’aa maal nu irraa barata? jedhanii yaadu feesisa.yaada ijaaraa hedduu dubbisanii isaan of masakuun dansaadha.
Ani abdii kan naaf kennu, waan fedheenu humni kaleessa adda ba’e,har’a walitti deebi’uu isaa odoo hin taane, Ummatan dhaabbadheef jedhan, keessattu dhalootii har’aa funyaan diinaa jala ta’aanii seenaa galmeesisaa jiran, achi ol “lakkii tokko ta’aa” jedhanii dhaamsa ergachuu isaaniti. Jaallannus jibbinus qabsoon oromoo haalli kamuu umamu, waggoota 50n dhufaniif waan gala ta’u guduunfanne jirraa. waan har’a bade boruu srreesse galma barbaannu nu geesisu horannee jirraa!kun ammo hanqinni jiraatu, warruma har’a adda babaafne wal dura dhaabuuf yaallu kanatu galmeesise. Kun haqa! Dhaamsi dhaloota har’aa kun, warra har’a nu irraa fagoo jiru jennee yaannufis akka dhihaatu hin shakkiinaa, Obbolaan walitti deebi’anis, “dhalooti har’aa waan nu gaafachaa jiruuf deebi laannee” jedhanii ibsa baafachuun isaanii, wal dhaggeeffachuun jabaachuu nutti argisiisa, Kanaaf, waan ta’aa jiru kana jajjabeessun barbaachisaadha. Gama qalbiin keenya keessa jiru deggaruuf jecha, Oromummaan walii gallee, alaa galuu keenya gufachiisu hin qabu.waggaa dheeraa dura Amatiin wal qooduun umamee ture. Waggaa hedduu dura. Isaan asitti hin argamne. Gandaan wal qooduun 2008 hojii irra ooleera. Gareen haala akkasiitti dahate yaaleera. Innis har’a hin jiru. Dhiheenya kanaa asitti sun hundi hafee ilaalchaan wal gurmeessun furmaata jedhamee jira. Kana booda kan dhufu hin jiru. Waan jiru hundumaa ilaallee jirra. Kana irraa barannee dhaloota itti aanu rakkoo nu quunname irraa baraaruun hojii keenya hangafaa ta’uu qaba.
Inni Kaayyon cabe jedhus, Kaayyoo wal fakkaataa qabaachutti walii quufaniiru. Inni seerri cabe jedhus, ragaa waliin yeroo isaatti itti deebi’uuf walii fudhatanii, rakkoo ummata qabee jirutti xiyyeeffannaa jedhamu caalaa maaltu jira? shakkiin araara kana irraa qabnu, humni kun waliitti dhufuu hin qabu! jechuu irraati moo,walii galuu hin danda’an! kan jedhu irraati? ani holola wal irratti oofu kan jedhu kun na Hin quubsu. humni akka haaraatti of gurmeesse maqaa baafachuuf hin jarjarres ta’uu, kan maqaa qabu yeroof wal irratti dubbachun waan jiraati. Keenya safuu iyyuu qaba. Kan addunyaa irratti wal salphisuu fi wal ajjeesu jiraa mitii? sirni gadaa barnoota hammayyaan hin boorofne, kana sirritti nu kaa’ee jira. Argaa dhageettin hedduu irra baranne, maaltu nu hollachiisaree? sadarkaan amma irra jirru, murtiin ummata harka jiraachuu qofaadha. Isaan haa dhaggeeffannu.
Waan amma jiru, ummata hawwachuudha. Kana keessa wal gufachuun jiraachuu ni mala. Kana cinaatti dhifne, kan isaaniin walitti butee, AJANDAA OROMOO IRRATTI EJJANNOO TOKKO AKKA QABAATAN ISAAN HAA DHIIBNU. ILAALCHI KUN WAAN HIN HAFNEDHA. HALAGAA DURA AKKAATAA WALOON DHAABBACHUU DANDA’AN IRRATTI ISAAN HAA AKEEKNU! WAAN HUNDARRA YEROO HAA LANNUF. HOJIIDHAANIS HAA QORATAMAN. adeemsa eegalame kanatti akkaataa dhimma itti baanu irratti haa hojjannu. Keessa ofii jabeessuuf Qeeqa ijaaraa irratti haa bobbaanu. Galata wal dhabsiisuun kufaatii jalqabaati. Walii galanii, alaa galuufis gufuudha!
* Y.G (2005): Burqaa430@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
3 Comments
-
hawwibayes:
ofitti na fudhaa.
-
hawwibayes:
ani barataa gubataa reebama alalfi kessan gubatee erga biyya isaa gadhisee turedha ammas garuu gaafiifi yaada walin jijiraf jecha yeroo baaye fedhin koo isin bira jira
-
Tullu Jorgo:
WALII GALAN, ALAA GALAN!
WALII DHABAN ALAAT HAFAN! :)