text:
RUKA
Yísuna ámiqira fásaasa ufa Rukaafa ákara rinau.
1
Rukaafa ákara óosana áranau.
1-2 Óo maa-fasiqa Tioofirusa maasáki Yísunasaaqari kambíqoo ainainara moómoo fasiqauqa amanamásee ákara riqau, Yísufa kambíqooqooqari minára qímannimimarusa misá qímannimufaqa ákara riqau. 3 Óo Tioofirusa qinée Rukaasa Yísufa kambíqooqooqari mifá níniunara randóorandaamásee ámiqimasee iriséeqa qinée faqa padímasee ákara ruanáuree qímaseeqa ákara rúmmamaqaidaqa. 4 Anée kúqaa ánoona ufa tia írianneera ákara rúmamaqaidaqa.
Yoohanee nammári ními marúna máqaaninna ufafa.
5 Mi-ufána óosana maaqímminoo márinau, Eeroodeefa Yudeeaa máqa maaqaki karaambáiqa máru kamuqoo Yísufa kambíqanau, mi-aukuanná Yeerusaree amaana máqasaa rakísirafa moó miná áuqu Seekariafa márinau. Amaana máqasaa rakísi marúsa faiqí óosana óosanakiqari maríqau, núqufaqaasa máriqau, Seekariafa Abiaana óosanakiqari marínau. Miná ánaaqa Aaroona akeekú akaakú miná áuqu Eerisabeeta námmarifa márinau. 6 Mi-qafaqiqandá Seekariasa Eerisabeetasa andeeqásee Ánutuna ufamáu fímaruqanda máriqau. Aiqáma karaambáiqa Ánutuna aaquqíra ufa faqa naamúaqira ufa faqa mi-maú fímaruqanda máriqau. 7 Eerisabeeta námmarifa áafanaasee márunara miqandá asooqáqeeqa faiqi síaiqanda máriqau.
8 Moo kári narí saika faasaana Seekariafa Yeerusaree amaana máqaki kéeqafinoo narí amaana máqasaa rakísira saika Ánutuna áfusaa miná saika qímari fee qímarufanoo máree marínau. Amaana máqasaa rakísi marúsa misákiqari yáfee ámiqira unda ímari nammarína amaana máqaki suqéemaria qaindanasaa suqáannoo fee qímasee masísa rutúkiara foorammásee Seekariana uqannífiqasoofanoo fíndifinoo mi-amiqira undána ímaru nammarínaki idá qumbíaramásoofanoo qéemarufaqa mi-karí faiqí ánaasee moómoo amaana máqa naambeéqai maqúsai suqúfufaqa innaaru qímariqau. Ámiqira unda ímari nammarína qumbíaramásaafanoo qáidanoo miná múna fannoo faiqí ánaasee innaaru qímariafa mi-ida munnára foora óoru fídanoo Ánutuna aiki ambúídanoo misá innaaru koorooídanoo.
9-11 Seekariafa mi-nammarináki idá qumbí marufaqa faiqí ánaasee mádaanai innaaru qímarufanoo Seekariafa naríaraa amaana máqaki márifanoo mi-nammarífa qéemarú qaindana aaqá Karaambáiqa Ánutuna qangiroo moó fannoo miqóo kai kambíqafufanoo Seekariafa miqóo márufanoo qáfanau.
12-13 Seekariafa miná qáfeenoo tautínoo rufíanau. Tatáqanoo márufanoo mi-qangiroofá Seekariana qímaminoo qinau. Seekaria sía rufíaa, Ánutufa aní innaaru qírana írinoo ani ánaaqa Eerisabeetana dadaaqínanoo aní ámaaku máqaannoo, Maqasáinana anée miná áuqu Yoohaneeneé qía. 14 Mi-faiqína maqasáinaqa aní faqa moómoosa asasifáranoo. 15 Ánutufa minára ámiqira fasiqa áuqufaqaa fee qíannoo, uáinna nammári fée afeeka námmari fée sía náannoo miná máqainnaqooqari Ánutuna náaquqara maraquna fannoo áakufi máriannoo. 16 Mifá Isaraee máqannaa moómoosa Ánutuna ufa minnísee káqirunna fímariasa kafáa náarameeqee náriqa karaambáiqa Ánutuna áramandunnai quqáannoo. 17 Mifá Ánutuna ufa marasée qímannimimarifa mifá maqásaa fasiqa úriqararafa afeeka Ánutuna tamummáqara fasiqa óoqai máruna Eeriaana fooqáafa afeeka máriannoo. Mifá faiqi níkausamara faiqi minnísee fúrufari maríasa quándakina nári faiqi námuara nímuqusinaqa moodáanaki kifáranoo. Ufa rukíee maríasa faqa maréeqeenoo andeeqée maríasa máriranaki quqáannoo. Miqí márifanoo mi-fasiqáfa faiqí ánaasee maréeqee karaambáiqa qúmiranaki amanaikíanno.
18 Mi-qangiroofá miqí qufanoo Seekariana áaquqoofanoo mi-qangirooná qímaminoo qinau, náqimásee mi-ainaináfa kambíqaannoo fee, Sía amana, qinée náuraiqi máridaqa, qiní qínaaqa faqa asooqá máridanoo. 19 Mi-qangiroofá miná ufa iriséenoo quandáfi qímaminoo qinau, Qinée Kabarieerasa máridaqa Ánutuna áfusaa kikí iqa márunausa máridaqa. Mifá kai qiní diqiqaifaqa maa-amiqira ufána aní faiqí asumu faiqi ánaaqi máqeemaria faasaana kambíqaannoo fee qúnana sía íriananoo. 20 Anée qiní ufa sía íriannana ákiaqara aní ufa akía fínana máriinana máa̱ qímamunna ainaináfa kooroomáfinanoo aní ufa rakéeiannoo.
21 Seekariafa faqa qangiroo faqa Yeerusaree amaana máqaki mi-ufána narí qímami narí qímamidaqa márufaqa faiqí ánaasee maqúsai Seekarianara kísaaqasaa áfeesida marúsia qiqau nánaree kísaaqasaa amaana máaqaki máridanoo fee qímarufanoo Seekariafa amaana máqakiqari ráudeenoo qímannimirara óo raqóofanoo sía amanufanoo ásaukunnoo qímanniminau. 22 Faiqí ánaasee miná ufa akíafuna qáfamasee óo amaana máqaki Ánutuna kooroo írana moó qáfeenoo fee qiqau.
23 Miqóoqari Seekariafa amaana máqaki aináinirana taikásoofanoo moó fannoo miná ámaaqaki aniroofanoo Seekariafa dóo ámaaqa finau. 24 Miqóo márufanoo miná ánaaqa Eerisabeeta námmarifa ámuaqu uqáikufanoo moodáannai qísauku qúqoonasaa máaqaki kai márinau. 25 Eerisabeeta námmarifa qinau, dóo maqee Ánutufa faiqí ánaasee nífusaa qinée kísaaqasaa marunna sía faiqi máqaunna qísaurirana taikáqiseenoo.
Kabarieeráfa Yísuna máqaanínnanara kooroo ináu.
26 Eerisabeeta námmarifa ámuaqu uqáikinoo márufanoo dínni taikásee dínni ani moodáa quqoona áiqaróofanoo Ánutufa narí qangiroo moo áuqu Kabarieerana aqiqoofanoo Kariree máqa maaqaki káqikaa maqusa Nasareetee máqusai óoqufinau. 27 Mifá mánaaqa uqanna ufa qímamiraree qímaseenoo óoqufinau. Mi-manaaqána áuqu Máriafa. Yooseefaafa karaambáiqa Dafidina áti máraanifeera útaaqama amaqáqoofanoo máru manaaqana Mariana qímamiraree qímasee óoqufinau. 28 Mi-qangiroofá Máriafa máruqoo aniréenoo ámandeenoo qinau. Asooárafa aníki máriani, karaambáiqa aní faqa kukéeqanoo máridanoo dadaaqídanoo dóo firaaqóo aní ámiqi ámiqinoo. 29 Máriafa miná ufa iriséenoo tautínoo miná ufa ánoonara firaaqóo randánau. 30 Miqúfanoo qangiroo fannoo qímaminoo qinau, Óo Maria sía rufíaa dóo Ánutufa narí áfaarirana anísaa quqéenoo. 31 Anée ámuaqu uqáikinana akoonaiqí maqaséenana miná áuqu Yísunee qinnáranoo. 32-33 Mifá úriqararafaikínaqa misá minára firaaqóo úriqarara Ánutuna ámaaku fee qifáranoo. Karaambáiqa Ánutufa Yísuna maréeqeenoo miná akeekú akaakú Dafidina aanna rámasee úriqarara karaambaiqaikíannoo. Yakooboona átiuqa Isaraee máqannaasa náaru náaru misá karaambáiqaikianoo, náaru náaru sía taikáannoo miqínoo máriannoo.
34 Máriafa mi-qangirooná ufa iriséenoo qinau, Qinée mánaaqa uqanna máridaqa náqimásee anée qíanandee faiqi máqaanauree. 35 Qangiroo fannoo iriséenoo qímaminoo qinau, Ánutuna náaquqara andeeqara maraquna fannoo aní áakufinanoo Ánutuna afeeka anísaa máriannoo, minára misá mi-naaquqara faiqi anaaqínara Ánutuna ámaaku fee qifáranoo. 36-37 Mária aneenná ati Eerisabeetanara íria asooqá faiqi máqarana sía amana márifa dóo maqee dínni taikásee dínni ani moodáa quqoona aundurái ámuaqu uqáikinoo máridanoo, minára rirímma miqínoo Ánutufa sía moodáa ainaina sía amanaikíannoo dóo aníara faqa qúnnana amanaikíannoo. 38 Máriafa qangiroo ufa iriséenoo qímaminoo qinau. Qinée Ánutuna ufamáu fímarunausa máridaqa anée qíánna ainaináfa amaná qiníki kambíqaannoo, miqí qufanoo qangiroo fannoo quqásee finau.
Máriafa Eerisabeeta námmarifa márunnai fu úfafa.
39 Máriafa miqóo káqikaaqoo márinoo únnaaqa mámmareenoo Nasareetee máqusaindari Yudeeaa máqamaaqai Seekariana maqúsai kísaaqasaa faiqanóo fífiufanoo óorureenoo 40 Seekariana máaqaki kéeqafinoo Eerisabeeta námmarina ámandanau. 41 Eerisabeeta námmarifa Máriana ámandarana írufanoo miná áranandakinaa faiqi fannoo kásinau. Kásufanoo Ánutuna náaquqara maraquna fannoo Eerisabeetana áakufufanoo narí Máriana ámuaqu uqáikianinnanara sía írufanoo maraquna fannoo miná qímamufanoo firaaqóo Máriana qímaminoo qinau. 42 Aiqáma ánaaseekina Ánutuna firaaqóo ámiqi ámiqi íaninafa máriananoo, anée máqeenna faiqi anaaqina Ánutufa ámiqi ámiqi íaninafa máriannoo. 43 Óo qiní karaambáiqa ánoofa úriqararafa nánaree anée qiní qíqafarara áninanee qinée óorudupirausa máridaqa. 44 Anée qiní qimándaanánoo qiní faiqi qíranandakiqari asasínoo kooripóo inoo. 45 Karaambáiqa aní qímamu ufana irisée kúqaa fee qímasee íriannana ákiaqara mifá aní ámiqi ámiqiannoo.
Máriana asasíra ufa.
46-47 Máriafa mi-ufána iriséenoo asasammáseenoo qinau,
Qiní qímuqusa karaambáiqa amooqídanoo,
qiní daunduráindari Ánutunara asasídanoo innaarúnai asumu márirana qímimarifammi.
48-49 Qinée óorudupimasee miná ufa írimarunausa márunanoo káqi qiníara írinoo,
firaa afeeka faqáa Ánutufa firaa ainaina qiníki qinára,
maaqóoqari aiqáma maqásaa fasiqa anaasee qiníara ámiqi ámiqi qifáranoo.
Mifá náaquqara andeeqara áuqu faqaafa máridanoo, miná ufara rufíee maríasa nífauarana nímidanoo.
50 Maqee máriasa faqa miqóo kambíqainausa faqa náaru kambíqainausa faqa nífauarana nímiannoo.
51 Narí ámudaanaiqimari asaukuna uqéeraseenoo áanoo
ímaria fasiqa anaaseesa nári fírannaira írimariasa ráurukámasanau.
52 Mifá úriqaree maría karaambaiqáusa qumára múqufi quqáseenoo uréeqarausa qumáree uqéeranau.
53 Mifá náararee maríasa ámiqira nárana ainaina nímuaqu mánnimaqaseenoo moómoo nárana faqaasa káqisamu fuaqéera niqiqanau.
54 Mifá maasá Isaraee máqannaa nikeekú nikaakú ufa qímannimuna ánoonaikammannímaqanau,
Mifá narí aináinira faiqi Isaraee máqannaasa dadaaqinau.
55 Abarahaamanara faqa iriséenoo ámuqusufanoo dadaaqínoo miná áiku ásauku faqa náaru náaru dadaaqíannoo.
56 Máriafa mi-ufána qímaseenoo qíma taikáseenoo qaarammoo qúqoona miqóo Eerisabeeta námmarina faqa márinoo quqásee narí maqúsai Nasareeteenní finau.
Nammári nímimaru Yoohaneena maqóo ufafa.
57 Máriafa narí maqúsai fufanoo Eerisabeeta námmarifa marikínoo innaamunaí óonureenoo akoonaiqí máqanau. 58 Maqasoofanóo miná maqúsanaasa faqa miná áinaina faqa iriséeqa óo Ánutufa maa-asooqána ámiqi ámiqi ínoo fee qímasee miná faqa asasíqau.
59 Maqasoofanóo mi-faiqífa moodáa amaana marasoofaqá misá aniréeqa Yuda máqannaasa óosana máreeqa nári fáinanduidaqa nipata aukúannee qímasee mi-faiqi anaaqína apata aukúsee narí ákoona amaránaikíraree qímasee aniusufiqau. 60 Miqí qufanoo miná ánoofa Eerisabeeta námmarifa qinau, sía narí ákoona amaránaikíaqa miná áuqu Yoohaneefa máriannoo. 61-63 Misá iriséeqa qiqau, Óo aní átiuqaki sía mi-nuqúfa máridanoo, náqimásee fee miná áuqu raanáuree qímaseeqa faiqi ánaaqi ákoona Seekariana ufa akíarana nísaukunnoo irámirufanoo Seekariafa papiqa faqa kirifi faqa ásaukunnoo qímiaqee qufaqa ámufanoo maa-faiqína áuqu Yoohaneefa máriannoo fee qímasee ákara rinau. Ákara rúmasoofaqa aiqámausa qáfamasee taútiqau. 64-65 Miqímáseenoo Seekariana ufa akíarafa rakéeinau. Rakéemafufanoo Ánutuna amooqíra ufa aiqámausa nífusaa qímarufaqa aiqámausa qáfamasee rufíeeqa niqoónausa qímannimufanoo miqóoqari aiqámai Yudeeaa áaqana maqa maaqaki dáraaninau. 66 Aiqáma mi-ufána írusa mi-faiqi anaaqínara innooqáfinoo nána firaa saikee máraanno fee qímasee randáqau, karaambáiqa afeeka minakí akooqóo márifaqa qáfaidaqa.
Seekariana maraquna áakufufanoo ufa qímanniminau.
67 Seekariana ufa rakéemafufanoo Ánutuna náaquqara maraquna fannoo miná áakufufanoo tamummaqaséenoo ufa qinau.
68 Isaraee máqannaa Ánutufa aniréenoo narí faiqí ánaasee idukúnnisainara minára karaambáiqara dúfi dúfi qianáura.
69 Mifá ámudaanai qímasee asumu máraaninnana narí aináinira faiqi Dafidina átikiqari uqéereeqeenoo.
70 Minára óoqai narí náaquqara tamummáqara fasiqauqannai maasá maa-ainainnára qímanniminau.
71 Mifá maasá namuqáasaa ititánnimaqasee aiqáma maasára fídiaqaa ímariasa afeeka rafáaqa fúannoo.
72-75 Mifá narí qímaqoo úfanara írianauree qeeqá náaquqara moodaanaki kira ufa iriséeqa mimaú dadaaqianáuree qinau.
Mifá óori runúsee Abarahaamana qímaminau, minakí mifá maasá namuqáa nísaukukinaana maréeqee paasóosiranaki quqáqisáinaqa maasá káqi márianna kamuqoo miná náaquqara andeeqara fasiqa anaasee máriannanara qímaminau.
76 Óo qiní faiqi ánaaqi misá aníara firaa uriqarara Anutuna tamummáqara fasiqa fee qifáranoo.
Anée karaambáiqa áfunni fídana miná aaná afisínnaranoo.
77-79 Ánutufa maasára ámuqusi marífa nífauee marífa máridanoo maasá innaarúnai márira asumu márarafa dóo súani qámannimaqéenóora foora ínoo máridanoo innaarúnaindari maasá kúqiranakiqara foora asukunakí
máriasasaa qáannoo maasá asooára aatata níku raannánara qáannoo.
Qiní faiqi minára anée karaambáiqa faiqí ánaasee qímannimia, náriqa mandáinaina ikairi karaambáiqinnai máree aniráifanoo minínnísaannoo, minánnai Ánutufa innaarúnai asumu márirana nímiannoo, Seekariafa dóo mi-tamummaqara ufána taikánau.
80 Seekariasa Eerisabeeta námmarisa faiqi ánaaqi fannoo innooqéenoo úriqarara maraquna faqaafa fíndifinau, Isaraee máqannaa nífusaa kikíqiranara deedaqídanoo kumaaráasaa káasau máqa maaqáki kai márinau.


c: text/html

text: Caamsaa 8/2014 Erga Wayyaaneen maqaa koree tasgabbii jechuun ergamtoota Wayyaanee jila Abbaa Duulaa Gammadaa Waliin gara Godina Lixa Shaawatti bobbaaftee as ilmaan Oromoo nagaan 600 ol ta’an julmaan qabamanii hidhamaniiru, Sakkatta’insii guddaan Amboo irratti gaggeeffamaa jira, ilmaan Oromoo dhibbaan lakka’aman barbaadamaa jiru. Abbaan Duulaa Gammadaa Uummata julmaan hiisisuuf ergama diinummaa fudhatee bobbaafame. Erga Abbaan Dulaa Amboo seenee ijoolleen dubaraa illee julmaan hidhaatti guuramaa jiru: Shamarraan Oromoo Magaalaa Amboo keessa ukkanfamanii eessa buuteen isaanii dhabamee jiru keessa muraasni; 1.Shamarree Ayyaantuu Dagaagaa mana daldala huccuu aadaa Oromoo kan qabduu 2.Shaamarree Burgudee Araarsaa 3,Shamarree Baqqaluu Gidaada 4.Shamarree Dammee Taddasaa kanneen keessatti argaman ilmaan Oromoo ijoolleen dubaraa umriin isaanii waggaa 15 gadii illee kan keessatti argamaan ukkanfamuun hidhatti guuramaa jiru.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Caamsaa 15,2014 Gabaasa Adaamaa
Guyyaa irraa gara guyyaatti barattootni mana barumsaa garagaraa fi koollejjii akkasuma Yuuniversitiwaan keessatti dabarfamanii harka diinatti kennamuudhaan hidhamaa jiru,kun guyyuu kan itti fufaa jiruudha. FDG Ebla 2015 Oromiyaan bakka hundaatti wal qabatee itti fufuun isaa waan mootummaa Wayyaanee yaaddoo keessa alcheef jecha barattoota Oromoo sabboonoo tahan tikoota Wayyaaneen adamfamanii qabaman illee gaaffiin mirgaa daran jabaachuun itti fufe.
Har’a Caamsaa 15/2014 waaree booda mootummaan Wayyaanee Yuuniversitii Adaamaa keessaa barattooti Oromoo 15 ol akka barbaadamaa jiran beeksisa baasuun akka hordofamanii dhiyaatan bulchaan Yuuniversitii kanaa beeksisa baasee ture haala kanaan har’a barattootni 6 harka loltoota badii tokkoon malee loltoota Wayyaaneen qabaman.
1.Adam Goobaanaa-barataa waggaa 2ffaa
2.Eebbisaa Daallee
3.Liiban Tarreessaa
4.Walabummaa Dabalee
5.Booddanaa-barataa waggaa 5ffaa
6.Ganamoo Kurkee
Kanneen jedhaman yeroo tahu, hidhamuun ajjeefamuun barattoota Oromoo daran dachaan qabsoo keenya dabala malee duubatti nu deebisuu hin dandayu kan jedhu Qeerroon Yuuniversitii Adaamaa waraqaalee warraaqsaa galagala kana mooraa Yuuniversitii bakkoota adda addaatti facaasaa fi maxxansaa turaniiru.


text:
WASHINGTON,DC
—
USA-n Gaanaa 2-1n moonaan namii Washington,DC gammachuu karaatti baafate.
xUSA-n Gaanaa 2-1n moonaan namii Washington,DC gammachuu karaatti baafate.
Dorgommii waancaa kubbaa miilaa addunyaa Biraazilitti itti jiran hardha,Waxabajjii 16,2014 waliin guyyaa afresso keessa jirti.USA waan Gaanaan bara 2006 fi 2010 mooteef haaloo baatee barana Biraazilitti 2-1 moote.
Gooliin qaraa eegii tapha jalqabanii sekondii 32esso irratti Clint Dempsey Amerikaa galcheef. Gaanaan waan rifuun qaxi jettu fakkaattullee akkuma galii kinniisaa kaan dirree kubbaa miilaa USA baafattee namicha Amerikaa goolii eeguu kubbaan dhaanuutti dabarte.
Tanuma jidduutti taphataan Amerikaa dirree gama mirgaatii dura taphatu, Jozi Altidore adoo kubbaa Michael Bradley jidduu dabarseef dhaqqabachuuf fiiguu ribuun sarbaa bitaattii oli rifattee daqiiqaa 21eessoo tapha keessaa bahe.Yoosiyyuu USA-1-0 Gaanaa dura jirti.Innii bahee jennaan Aron Johannsson itti jijiiran.
Daqiiqaa 32essoo irralleetti taphataan Amerikaa goolii qaraa galche Clint Dempsey isalleen funnaan keesaa dhiitanii funuuna haqachaa dirree keessaa bahee akkuma taheefuu dhiiga haqachaa itti deebihe.
USA-n Gaanaa 2-1 moonaan namii akkana gammadee karaatti yaahe
xUSA-n Gaanaa 2-1 moonaan namii akkana gammadee karaatti yaahe
Tan jidduutti Gaanaan humna qabdu cufaan USAtti baafatte.Tim Howard, ka USA goolii eeguu kubbaa ijoolleen Gaanaa dhiittu ta akka rasaasaa xiixaa yaatu mirga bitaatti jijjigaa qabachaa haga daqiiqaa 70eessoo cufa goolii irraa dhowwate.
Taphattootii USA ta akka Kyle Beckerman fi Jermaine Jones kubbaa Gaanaa jidduu dabartee akka isiin gara gooli USAtti hin dhiyaannee dallaa sibiilaa itti tahan.
Akkanuma jechaa daqiiqaa 82eessoo irratti taphataan Gaanaa Andre Ayew kubbaa samoah Gyan gama itti kennee dhaqqabatee Gaanaa goolii galchee taphii 1-1 tahe.
Daqiiquma afuriin duubatti gurbaan Amerikaa ka ganna 20,ka guddoollee hin beekamne Brooks John kubbaa Graham Zusi gamaa dhiiteefitti kuruphatee goolii Gaanaa keessaa buuseef.
Adoo Gaanaan ammallee dabaltee wanti hamtuun akka bara 2006 fi 2010 isiin Amerikaa tolchitee kaanitti dabalama jedhani eegani taphii dhumatee.Namii Ameirkaa Waashington,DC jiru fi TV daawwatullee “U-S-A!U-S-A!” jechaa biyya isaa faarsaa karaatti baafate.
Dorgommii USA fi Gaanaatti akkana nama gammaciise
xDorgommii USA fi Gaanaatti akkana nama gammaciise
Gareen Amerikaan keessa jirtu groups of death
ykn garee akka du’aa nama sodaachiftu jedhanii Waxabajjii 22 Poortugaalii Jeramniin 4-0 baafte taan waliin taphatti.


text:
QAQAWWEESSA BAKAKKAA — ASOOSAMA GABAABAA
Beekan Gulummaa Irranaa | Onkololeessa 29, 2013
Ka..kuu…dhaa…dhaa…dil…dil…jedhee sagalee dhaga’amun maddasaa wallaale. Gurra miti hamma ijjikoo jaamutti sagalee lafa dadayyaasun gurra galbiikootiin dhaggeeffadhe. Anatu maraatemoo isa laata jedheen naannoo keessa jru hundaan miilla yaadaatiin keessa burraaqe. Burraaqsa takaallaa hinqabnedha. Sagaleen qaqawwee kanaa ala miti ana keessas jira. Isa nakeessaa iyyu kanaafis nama hundatu dhaga’a se’een naman cina darbu mara ofirratti ilaalaan olii gadi naanna’a.
Ani Magarsaa Lalisaa, ilma Faajjii Dandanaa ti. Asumattan dhaladhe. Biyya goototaafii hayyoota hedduu burqisiiste OROMIYAA!. Guyyaa guutuun waca keessa oola. Waan dhagnakootti sibiiloonni natti taa’anii yeroo ani socho’u nattii wacan natti kaa’anan se’a. Waan nakeessa iyyu kun orma keessaas iyya haata’u Waaqani guddaan haa beeku malee girdiramni ani itti jiru kumaatama. Sagalee afaansaa hiika hinqabnetu narraa dirrisaa oola. Sagalee hadoochaa, lawwaashessaa, joonjessaafi ciigaasisaadha. Waan akka hurrii walmaraatu arga yaadaakoo keessa gangalata. Rakkoon keessa darbe yaadachuun yoo maraachuuf ta’e malee kan guddinaaf naan oolu. Mammaaksi Oromoo ‘Moluu cabbii dandamatte, bakakkaaf abdatu’ jedhanis nabira ba’e hinfakkaatu.
Filadheen asitti dhaladhe utuu hintaane, ofiisaan filatee Oromiyaatti kan na uume Waaqayyodha!. bakakkaa samii keessaa waan natti caaleefan wallaale. Akkan itti guddadhes ta’e amma keessa jiru gidduudhaa garaagarummaan dhabe. Tarii waan akka sagalee bakakkaa kun isa kaan sodaatee anuma dhuunfachuu barbaadee laata? Mammaaksi ‘Bakakkaan qara sodaatee, jinfuutti bu’a’ jedhan sun anumaafi laata jedheen of gaafadhee ofirraas deebii dhabe.
Halkan qixxee lafaa waan akka malee nawareerse tokkos tureera. Kophaa ta’ee ciisus lama ta’een of arge. Anumatu lama ta’e ta’ee, waan nama fakkaatu garuu qaqawweessa narra ture sanatti qaqawweessa biraa naa dabaletu naan taphata ta’ee waliisaa kanan hinbeekne tokkotu ukkaamsaa yaadaan nagangalchaa bule. Sagaleen nama nagangalchaa bule kanaa ‘Bilisummaa Jabeessaa’ kan jedhu akka abjuu wayiittan dhaga’a. Yeroon hirriba keessaa utaalee ka’ee simachuuf jedhu narraa baqata. Yeroon rafuuf jedhu ammoo hirriba nadhorkeetu narraa bookkisa. Anis qaqawweessa Bilisummaa kanaa dhaggeeffachuu dadhabeera. Akka waraabessa alaadhessaa beela’ee waan nyaatu bira ga’ee ofii nyaatameen ta’e. Bilisummaanan abjuu keessa argetu akka Harree Waraabessa gowwoomsituu nagowwoomsuusaan itti mufadhe. Oduu duriin ijoollummaakootti warra keenyarraa dhaga’e tokkotu abjuu keessa garakoo dhufe. Akka kanaa gadii jedha.
”Gaaf tokko guyyaa guutuu roobaa oole jedhama. Muusoon isaa akka dabaa waan nama beelleessuuf, Waraabessi qaala’a keessatti beelaan waadamaa ture. Kanaaf hanga aduun dhiitutti jarjare. Yeroo aduun dhihuuf qarreerraa calalaqqistu ariitidhaan suruma bahee osuma deemuu jaartii harree takkatti dhufe. Jaartiin harree kun dallaa warrashee cinaatii coqorsa dheedaa turte. Waraabooniis afaan banee itti qajeeluun, “Ofikeemoo coqorsa kana abdattee as keessa dhaabbatta?” jedheen. Dubbii isheetti barbaadee, qabataan ishii nyaachuuf jedheetu. Isheenis ammoo qaroo cimtuu waan taateef irratti barteetti. Karaa inni barbaade dhiiftee karaa biraa itti dhufte. “Ani waanin abdadhe hin qabu. Ammoo akka na nyaachuu barbaadde naaf galeera. Yoo na nyaatte rakkoo tokkoyyuu hinqabu ture garuu, ani jaartii duutuudha. Lafee malee foon tokkollee natti hin jiru. Kanaaf na nyaachuun beela sibaasuu hindanda’u. Kana birattimmoo muusoo hamaatu jira. Qorichi muusoo ammoo foon yabbuudha. Osoo foon diimaa furdaa qarree gamaatii rarra’u san deemtee nyaattee siif wayya”jettee biiftuu lixuuf diimattu isatti agarsiifte.
Waraaboon hiixatee gama lixa biiftuu ilaaluun, aduu lixuuf diimatte arge. Diiminni biiftuus foon itti fakkaate. Gochi harrees sirrii ta’uu amanee, achumaan bosona garaagaraarra utaalaa gara lixa biiftuutti fiiguu eegale. Osoo fiiguus aduun dhiite. Gaafa inni gamaan bahu foon diimaan gubbaa gadi rarra’aa ture hin jiru. Asiif achi laalee homaayyuu dhabuun, ofirra deebi’e. Boodarra akka harreen isa gowwomsite hubatee akka dabaa isheetti aare. Aariisaa kana baahachuufis gara harrittiitti fiigichaan qajeele. Atattamaan bakka galgala ishii itti dhiise ga’us, harrittiin achi hin turre. Dallaa jala asiif achi naanna’ee barbaadus argachuu hin dandeenye. Gaafa ijibbaatu waamee gaafachuu barbaadeetu maqaashee irraanfatee,
“Eessa jirta, tan qaraa?” jedhee lallabe.
“Galeen jira, kan garaa!” jetteen.
“Dallaa jalatti koottu mee, al tokko sin barbaadaa!” jedheen.
“Amma dhufuun natti hin tolu. Warri mooraa cufataniiru. Kanaaf boru waareerratti koottu. Yoos malee mooraadhaa bahuu hin danda’u.” jetteen. Waraaboonis, “Tole lama!” jedhee deeme. Bakka biraa bulee, ganama baha biiftuurratti qe’ee harrittiitti deebi’uuf ka’ee, osuma himalaa jiruu namni tokko maasiisaarratti isa argee itti iyye. Uummatis birmatee yaa’uun asiif achiin marsanii waraabessa reeban. Boodarra akka malee mataasaa bubburaqsaniitu lubbuu keessaa baasan.
Akkanatti ‘waraabessi nyaachuuf jecha nyaatame’ jedhama.
Ani magarsaan qaqawweessi keessakooti tokko lama jedhamuun himamee kan dhumu miti. Waan naannaakootii gilindisu marti gurra naduuchuuf jedha. Isa uummanni gurraachi warra adiif akka garbaatti hojjetu. Kanarrattis garaagarummaa qalamaan yaade. Oromoon gurraacha Waaqatti fakkeessa ture. Garuu qalamni kun warreen gogaa adii uffatan cinatti akkamiin akka ilaalamaa jirutu anaaf waca keessakooti. Uummanni gurraachi warra adiin qixa mirga walqixa lafarra jiraachuu argate kun akkamiin qubannaasaa lafa warra adiirra akka godhatetu gurrakoo duuche. Tariiti waan anaa keessaa iyyaa jiru waan akka qaqawweessaa kanatu lafa lalisaafii magariisa qilleensisaa hargansuuf mitii nyaataafuu ooluu danda’u kanarraa isaan godaansisee laata? Sammuun gurguddaan kun warra kaan qaroomsuudhaaf maaliif godaanee sokke laata? hundumatu iyya qaqawweessa keessasaa kanarraa boqonnaa argachuuf akka joobira samii gubbaa kaatuutti nugadhiisee kaatemoo kaanis fakkeessitoota laata? jedheen ofitti guungume. Mallattoofii iyyanni sobaa qindaa’ee maqaa seenaaf utuu hintaane jireenya fooyyeeffannaafi guddinahar’aaf jecha seenaa baraan hafu duubatti gatuun waan aduu gadiitiif kan kurkuraa jiru meeqa laata yaa jamaa jechuun itti yaaduun ammas qaqawweessa keessakootii dilgaasise…
Namnumti kun nama kamirrayyuu caalaa maaliif akka of jaallatuufi lafa haadhaaf abbaasaa gatuun dantaa dhuunfaasaaf akka bu’ee ba’utu anaaf qaqawweesa guddaa ta’e. Kun ammoo arga-dhageettii Oromoo isa duuti akka dhokattee nama kamittuu dhuftu sana nayaadachiise. Duuti himattee waan hindhufneef itti hin eegiinitti utuu seenaa hin hojjetiin boollaan nuseenti. Kunis argaa dhageettii barsiisaankoo Dibaabaa Abbaa Booraa kutaa 10 yeroo baradhu nutti hime sana nayaadachiise. Akka kanaa gadii jedha ture:
”Dur duuti namatti dhaammatee, mul’atee dhufa ture; gurbaa tokkotu niitii fuudhuuf abbaafi haadha isaa waliin mari’ate. Haata’u malee, guyyaa fuudha isaa bulee akka du’u duuti itti dhaammatee ture. Osoo hin fuudhiin dura yeroo abbaa isaa mari’atu fuudhee bulee kan duuti itti dhufu ta’uu isaa itti himnaan “homaa miti ati fuudhi malee anuu siifan du’aa” jedhaan abbaan. Haaluma kanaan haadha isaattis himnaan haatisaa “anuu siifan du’a ati fuudhi malee” jetteen. Kana booda gurbaan fuudhuuf murteessee guyyaan fuudhaas gahe. Deemee fuudhee dhufe. Bulee akkuma itti dhaammate duuti beellama eegee dhufe. Yeroo kana mucaan abbaa isaa bira deemee “duuti sirbaa dhufeeraatii kottuu naa du’i” jennaan dide; dhumarratti waan godhu dhabee yommuu gara manaa deebi’u duuti itti sirbaa balbala ga’eera; yeroo kana du’a abba manaa ishii agartee intalli kaleessa herumtee dhufte, misirroon golaa baatee “ani nan du’aafi” jette. Erga kanaa duuti gurbaas intalas dhiisee deemuun gara fuunduratti dhokatee malee mul’atee dhufuu dide jedhama”.
Duutuu akka kanaan nama gowwoomsa erga ta’ee namni inni mul’annisaa du’aa, jaamaan dhaloota ol adeemaa dura danqaraa kaa’uufii yeroo mara garaaf malee maqaaf kan hinqabsoofne akkam namaa haagowwoomsuree?… warreen haadha hiyyeessaa dadhabsiisuun ofii isanii lafa totolfatan, dhugaa sobaan bakka buusanii obboleessa haati isaanii miixattee deesseef boolla qopheessan, warri biqiltuu ol adeemaa jiru mataa keessa gadi waqaran, kanneen barataa qabsoo hiyumaa keessaa ba’uuf waxawaxxattu karaatti doomsan marti warruma garaaf malee seenaa quba hinqabaanne sana mitiiree? Kanatu keessakooti qaqawweessa’ee qaqawwee isarra caalu mataarraa na iyyisiisaa jira… kun ammoo deemee adeemee mammaaksa Waraabessaa naduraa ta’ee hafe.
Innis ‘kan garaa malee kan maqaa yoom nadhibe jedhe Waraabessi’ jedhu mitiiree?…
Boontuu Bilisummaa kan keenyaa magaalaa Naayiroobii keessa jiraattu waan gidiramakoo kanaa kan akka malee ishee quqquuquufii anaaf jecha midhaniifi bishaan lagattee hojii guyyaan kan of bulchitu dhugaa guddaa gangalchitee qomaa dugdatti kan baattuufii abidda boba’ee hindhaamne garaasheetti fe’attee kan naaf jecha joortuu taate yeroon yaadu ammoo mogoleenkoo jajjabaata. Boontuunkoo gaaf tokko akka naboqochiistu shakkii hinqabu. Gargar fagaannullee onneekoo keessaa ishee baasuu hindanda’u. Handhura tokkorraa argamne; haaduun akkam qarames gargar nu baasuu hindanda’u.
Halagaan badii malee nagaa naaf hin yaanne tokko nugidduu galee utuu gargar nunfageessiin dura aniif Boontuunkoo michuu garaa tokkoo turre. Balleessaan ana yookaan ishee bira haata’u hinbeeku garuu garaan keenya walitti boora’eera. Meeshaan addunyaa kan booruu keenya kana gara calalaatti deebisu eessaa akka naaf argamu yoon beekuu baadhes, qaqawweessa keessakoo jiru kan inni ittiin qabbanaa’uu maaliin laata jechuuf mala dha’uuf duuba hindeebine.
Yeroon manaa ba’u, deebi’ee nangalaa abjoodhee hinbeeku. Jireenya shakkiin guutame keessan jiraadha. Waan nacina darbuu mara ija shakkiinan ilaala. Hundumtuu funyoo jallinaa kan ittiin hidhaa walgalchu harkaa qaba natti fakkaata ‘Arba malaan kuffisan, duukaa shubbisan’ jedhu mitiiree? Bakakkaa jallinaa kan waliin tortoran sana keessa nama galchuuf dhamaatii isaan godhan danuudha. Yaada akkasii faana yaadnikoo waliigaluu waan hinbarbaanneef qaqawweessi ribuufi lafeekooti harca’a ga’aniiru. Bishaan darbuuf ka’e nama hin nyaatiin’ jedha Oromoon…
Boontuunkoo akkas jechuun naaf mammaakte; ‘kan firaaf elee hindhaabne, alagaaf eegee dhaabdi’ jedhan mitiiree? Yaa Magarsaakoo naan jette. Anis kan isheen naan jettu kana hubachuuf baay’ee hin rakkanne. Dhikkifati keessashee isa isheen hawwiin eeggataa jirtu sana akka ishee dhalchisu nan beeka waan ta’eef, yeroo gara yerootti yaadaan walitti bu’aa kan jiraannu yoo ta’es walaloo anaaf ishee walitti hidh tokkon akka armaan gadiitti walaleesseef:
Magaallee Oromoo gugee ija kuullee
Boontuukoo hindagadhu ani har’as borullee
Garaakootu dheebote ijakootu ilaalee
Anaaf ishee gidduu gan galu jiraaree?
Boontuuko owwaadhu maaf najalaa diddaa
Maaf natti qabsiifte barbadaa abiddaa
As jedhi Booneekoo sidhabnaan nangaddaa
Ani si argannaan hedduun gaggamadaa
Sitti of kenneetanii keessakoo sigalchee
Ajaa’ibbsiifadheera abbaa isa si dhalche
Suuqa dawoo sanatti qabee sigangalchee
Akka nama jaamaa oofee manatti sigalchee
garuu…garuu…garuu…
Maaluman sigodhe yaada jijjiirrattee
Kan biraa ilaaltee naan duubatti gattee
Amala akkasii kana eessaa biqilchitee
Utuunan sin miidhiin garaa nacabsitee
Garuu yaa Boontuukoo siinis maan komadha
Dogoggoraan oolawoo anisoo namadhaa
Maafan si hammeessa sis balaaleffadha
Gaaffiin sigaafadhe ofis nangaafadha
Ijakee miliqee dogoggoran godhe
Yoon sitti hime maali tokko lama jedhee
Siin maafan hammeessa of qulqulluu godhee
Anuu rakkoon qaba dhuguman siin jedhe
Qaqawwee keessakoo kan akka bakakkaa
Nagaakoo gonfachuuf fallisoo siharkaa
Boontuukoo jaalallee as bal’isi harkaa
Siwaliin ta’eetan galaanicha daakaa
Falli ta’uu qabu kan seera uumamaa
Wanni beekuu qabnu kan bara hundumaa
Walirratti hin yaadnu amala diinummaa
Kottu akkas jenna baleessaan unumaa!!
Boontuunkoo narraa fagaattus karaa ‘face book’ jechuunis, farda faranjiin bara keenya kan uumteen bira naaf ga’eera. Ergaan walalookoo lafeeshee keessa qaqawweessa bakakkaa kan sum’ii walabummaa of keessaa qabu kana tatamsaaseera.
Dhkkubni aniif Boontuunkoo ittiin waxalamaa jirru dawwaa ammaayyaa kanaan bira hinga’amne. Dhukkuba lafeef dhiiga gidduu fiigudha. ‘dhiigni diimatteef dhiiga miti; dhiiga keessa dhiigni jira; yoo dhiigni dhiiga beekeef…dhiiga bilisummaa kan miliyoonotaaf dhangala’ee garuu gumaan hinbaafamiin hafe dhukkuba akka qaqawwee sagalee dhageessisaa lafeekoo keessa gangalatu sanattiin fayyuu dadhabe.
Oromoon aadaa qaba; isaan keessaa aadaan eebbaafi kadhaa Waaqaa isaan muraasa. Anis dhukkuba iyya qaamakoo keessaa kanaaf fala kadhaafi eebba kanaa akka nabarbaachisu beekeen Ayyaantuu Oromoo kan eebbisee qaqqabsiu biran dhaqe. Utuman qoradhuu mana obbo Wayyeessaa Milkii cina ga’e. Godina Jimmaa aanaa Deedoo keessa jiraatu. Ayyaantuun lammataa Amboo aanaa Tokkee Kuttaayee keessa jiraatu. Isaanis Obbo Marabbaa Dirribsaa jedhamu. Maanguddoota kana cina dhaquun baay’ee nun rakkisne. Yeroonan isaan bira dhaqe ganna lalisaa waktii hagayyaa keessa Jimmaa; adoolessa keessammoo Amboonan dhaqee akka na eebbisaniifi waa’ee qaqawweessakoo kanaaf araaraafi fala akka naaf dhaamanan gaafadhe. Ayyaantuu kana lamman iddoo tokkotti fiduun dirqama akka ta’e Boontuukoo faana waliigalle. Kanas magaalaa guddittii Oromiyaa Finfinneetti akka dhufan erga taasisneen Booda Gulallee mana Obbo Araarsaa Deebisaa filachuun cidha guddicha qopheessine. Obbo Araarsaanis seenaa diddaa garbummaa Oromoo keessatti dhaloota miidhaman keessaa gara namoota dhibba Afurii ol erga maqaa nuu dha’aniin booda gara dhimma keenya nu haasofsiisutti darban. Seenaa isaan nu dhageessisan sun ammoo qaqawweesi keessakooti irra caalaatti akka banbanu godheetu akkan marcuma nuuf dhaabate sana jalatti gaggabee of wallaalee kufu nataasise. Isan kufee hunduu nagangalchaa ture sana isaan malee ani hinbeekun ture. Ani akkuman kufeenan abjuu tokko keessa seene. Innis namoota ardii torbanirraa wayyaa diimaa magariisaan walmake uffatanii Biyya Magarsaa Lalisaafatti dachaana, Biyya Magarsaa Lalisaafaatti dachaana jechaa sirbaa, shubbisaa, lafa dhiitaa, kaan iyyaa, kaan ammoo bo’a gammachuu boo’aa walkeessa fiigun arge. …yeroon iddoo kufe sanaa ka’u ani fayyaadha!
Obbo Wayyeessaa milkii anaafi jaalalleekoo kanan akka ofiikootti jaalladhu Boontuu faana Bookaafi Coqorsa harkatti akka qabannu nutaasisuun akka kanaa gadiin Waaqa nuuf kadhatan; nutis jalaa qabne.
Na oofkalchaa oofkalaa
Na oofkalchaa …… oofkalaa
Na oofkalchaa …… oofkalaa
Waaq nagaan bullee nagaan nu oolchi… nu oolchi
Hamaan gargar nu oolchi ….. nu oolchi
Irraa gora nu oolchi …… nu oolchi
Dogoggora nu oolchi ….. nu oolchi
Citiin sadii citii sadan nu oolchi….nu oolchi
Citii waraanaa nu oolchi ….. nu oolchi
Citii waraansaa nu oolchi … nu oolchi
Kan caamee goggogsu nu oolchi …. nu oolchi
Kan roobee tortorsu nu oolchi….. nu oolchi
Walbira oolchii nu bulchi…. nu bulchi
Waliigaltee nuu kenni …. nuu kenni
Waliigalii nuu toli ….. nuu toli
Sonii nuu roobi …… nuu roobi
Waan rooba keessa jibban nubaasi … nubaasi
Waan caama keessa jibban nubaasi … nubaasi
Egaa nagaya ….. nagaya
Barri quufa, Gadaan gabbina ……gabbisi Waaq!
Nutis hayyee nuuf haata’u jechuun eebba obbo Wayyeessaa akkuma jiruun fudhannee kan obbo Marabbaan nu eebbisanis akka armaan gadiin simanneerra. Obbo Marabbaan seenaa gootummaa isaanii erga nuuf dhaamaniin booda, eebba obbo Wayyeessaa yaadaan akka qabatanitti kan ofii isaanii ammoo akka armaan gadiin nuun ga’an:
Kan ati jette tolaadhaa tolaan nu haaga’u …… nu haagahu
Bakkalchi bakkee haata’u …. haata’u
Bakkeen nagaa haata’u …….. haata’u
Qorroon dibdibbee haata’u …… haata’u
Dhiigni dhallaadduu haata’u …. haata’u
Adamoon deettii haata’u ….. haata’u
Duulli dannaba haata’u ….. haata’u
Rimaan haphee haata’u ….. haata’u
Kormi cirrii haata’u …. haata’u
Dhugee haa booressu ….. haa booressu
Dheedee haa barbadeessu…… haa barbadeessu
Booruun gabbina haata’u … haata’u
Barbadaan suga haata’u ….. suga haata’u
Dhugaan tulluu haata’u …… haata’u
Dharri sulula haata’u …… haata’u
Anaaf sihii hinmaqsin… hinmaqsin
Kan ormi maqe nuhinga’in ….uhinga’in
Bakka hir’ate Waaqni itti haaguutu …..haaguutu
Egaa nagaya …… nagaya
Haleele ……… Diina haleeli!
…jedhanii eebaafi kadhaa Waaqaa walharkaa fuudhuun nurratti gadi dhiisan. Nus akka gammaduuf aara galfachuu taane. Qaqawweessi keessa keenyaa sunis akka nuuf qabbanaa’uu ta’e. Bokkaa nagaaf gammachuutu lafaaf nama keenyarratti roobe. Maanguddoonni kunis ‘dargaggeessi qeensa qeerransaati’ jabaadha hojjedhaa yaa ijoolleekoo jedhanii nugeggeessan. Nus akka iddoon seenaa qabeessi kun nujalaa hindagatamneef lafa irratti eebba fudhanne kana ‘Qaqawweessa Bakakkaa’ jenneetu moggaafne!
BEEKAN GULUMMAA IRRANAA – beekanguluma@gmail.com


text:
-- Iniya Mallikaa Akka Nee Valanguvathu Ovvonrum Inippu. Athuvum Ovvoru Inippum Eppadi Ovvoru Suvaiyil Ullathu- Naanum En Veeddukkaararum Un Pathil Pakuthikku Adimai. Illai Unakkee Adimaikal Thaan. Unathu Elutthukal Thaan Engalukku Eluchi Eerpadutthi Ol Inpatthai Mulumaiyaaka Anupavikka Perithum Uthavi Purikirathu. Nanri. Sari Akka Un Pakuthiyaip Paditthu Viddu Intha Aal Sunniyait Thookkik Kiddup Pannum Addakaasam Thaanga Mudiyalaikkaa. Kalyaanam Panna Puthusula Kooda Intha Aaddam Aadalai. Appadi Oru Aaddam. Eppap Paatthaalum Pundai Sithi Koothi Ithuthaan Avar Naapakam. Ippa Puthusaa Oru Indarasd Vanthirukku Avarukku. Enna Theriyumaa- Naan Avar Munnaala Daans Aadanumaam Athuvum Eppadi- Dirassee Illaama AmmanakKundiyaa Avar Munnaala Naaddiyam Aadanumaam. Enakku Daans Theriyavee Theriyaathu. Aanaal Ivar Deeppil Paaddaip Poddu Viddu Ennai Ammana Daans Aadas Solli Thontharavu Seykiraar. Ivarai Eppadikkaa Thirutthuvathu- _____________maathavi Naachiyappan Aahaa Aadalarasi Maathaviyin Peyarai Vaitthuk Kondu Nadanam Aada Unakku Ivvalavu Thayakkamaa- Thiruttha Veendiyathu Avarai Alla Unnaitthaan. Un Purusan Mun Ammanamaaka Aada Enna Thayakkam Maathavi- Unmaiyil Un Naachiyappanukku Than Manaiviyai Eppadiyellaam Rasikkalaam Enpathil Sariyaana Anuku Muraiyinaik Kadaippidikkiraar Enree Ninaikkireen. Un Alakai Ippadiyellaam Aaraathikkum Avar Kidaitthathu Un Athirushdamee. Purusan Mun AmmanakKundiyaaka Aaduvatharku Muraippadi Nadanam Karrirukka Veendumaa- Ethaavathu Kutthup Paaddaip Poddu Viddu Atharkut Thakunthaarpola Mulaikalai Aaddiyum Pundaiyai Viritthu Thookkit Thookkik Kaaddiyum Valamaana Kundimeedukalai Mukatthukku Neeree Asaitthuk Kaaddiyum Aadinaalee Pothumee Athaip Paarkkum Kanavanukku Poolu Naddukkondu Nirkum Maathavi. Oru Aynthu Nimidam Ippadi AaTVddu Veerkka Viruvirukka Rendu Peerum Pinnip Pinainthu Olppathu Sorkkam Pola Irukkum. Enavee Maathavi Nee Enthat Thayakkamum Illaamal Unnavar Mun Ammanamaaka Un Koothiyaiyum Mulaiyaiyum Aaddi Daans Aadummaa. Naan Kooda Muraip Padi Nadanam Karkaathaval Thaan. Aanaal Engalathu Paarddikalil Eppadi Aviltthup Poddu Aaduveen Theriyumaa. “jemini ” Padtthil Varum “o Podu” Paaddai “ol Podu.. Ol Podu” Enru Maarrip Paadiyapadi Naan En Pundaiyai Viritthu Viritthu Aaduvathaip Paartthu Ennais Surri Oru Kooddamee Sunniyai Aaddik Kondu Surri Varuvaarkal. Enjaay Yuvar Laiஃp Maathavi 18 2010 12 30 Majaa Mallikaavidam Keelungal. 2.0 . .
Tamil Sex Stories Tamil kamakathaikal Pundai Mulai devadiyal in tamil language Amma Akka Anni Thambi Annan Maami Mami
Majaa Mallika Kathaigal 351
-- Iniya Mallikaa Akka Nee Valanguvathu Ovvonrum Inippu. Athuvum Ovvoru Inippum Eppadi Ovvoru Suvaiyil Ullathu- Naanum En Veeddukkaararum Un Pathil Pakuthikku Adimai. Illai Unakkee Adimaikal Thaan. Unathu Elutthukal Thaan Engalukku Eluchi Eerpadutthi Ol Inpatthai Mulumaiyaaka Anupavikka Perithum Uthavi Purikirathu. Nanri. Sari Akka Un Pakuthiyaip Paditthu Viddu Intha Aal Sunniyait Thookkik Kiddup Pannum Addakaasam Thaanga Mudiyalaikkaa. Kalyaanam Panna Puthusula Kooda Intha Aaddam Aadalai. Appadi Oru Aaddam. Eppap Paatthaalum Pundai Sithi Koothi Ithuthaan Avar Naapakam. Ippa Puthusaa Oru Indarasd Vanthirukku Avarukku. Enna Theriyumaa- Naan Avar Munnaala Daans Aadanumaam Athuvum Eppadi- Dirassee Illaama AmmanakKundiyaa Avar Munnaala Naaddiyam Aadanumaam. Enakku Daans Theriyavee Theriyaathu. Aanaal Ivar Deeppil Paaddaip Poddu Viddu Ennai Ammana Daans Aadas Solli Thontharavu Seykiraar. Ivarai Eppadikkaa Thirutthuvathu- _____________maathavi Naachiyappan Aahaa Aadalarasi Maathaviyin Peyarai Vaitthuk Kondu Nadanam Aada Unakku Ivvalavu Thayakkamaa- Thiruttha Veendiyathu Avarai Alla Unnaitthaan. Un Purusan Mun Ammanamaaka Aada Enna Thayakkam Maathavi- Unmaiyil Un Naachiyappanukku Than Manaiviyai Eppadiyellaam Rasikkalaam Enpathil Sariyaana Anuku Muraiyinaik Kadaippidikkiraar Enree Ninaikkireen. Un Alakai Ippadiyellaam Aaraathikkum Avar Kidaitthathu Un Athirushdamee. Purusan Mun AmmanakKundiyaaka Aaduvatharku Muraippadi Nadanam Karrirukka Veendumaa- Ethaavathu Kutthup Paaddaip Poddu Viddu Atharkut Thakunthaarpola Mulaikalai Aaddiyum Pundaiyai Viritthu Thookkit Thookkik Kaaddiyum Valamaana Kundimeedukalai Mukatthukku Neeree Asaitthuk Kaaddiyum Aadinaalee Pothumee Athaip Paarkkum Kanavanukku Poolu Naddukkondu Nirkum Maathavi. Oru Aynthu Nimidam Ippadi AaTVddu Veerkka Viruvirukka Rendu Peerum Pinnip Pinainthu Olppathu Sorkkam Pola Irukkum. Enavee Maathavi Nee Enthat Thayakkamum Illaamal Unnavar Mun Ammanamaaka Un Koothiyaiyum Mulaiyaiyum Aaddi Daans Aadummaa. Naan Kooda Muraip Padi Nadanam Karkaathaval Thaan. Aanaal Engalathu Paarddikalil Eppadi Aviltthup Poddu Aaduveen Theriyumaa. “jemini ” Padtthil Varum “o Podu” Paaddai “ol Podu.. Ol Podu” Enru Maarrip Paadiyapadi Naan En Pundaiyai Viritthu Viritthu Aaduvathaip Paartthu Ennais Surri Oru Kooddamee Sunniyai Aaddik Kondu Surri Varuvaarkal. Enjaay Yuvar Laiஃp Maathavi 18 2010 12 30 Majaa Mallikaavidam Keelungal. 2.0 . .


text:
Marsiin aduu irra planet affuraffa irratti argamtuu dha. Marsiin yeroo tokko tokko Red Planet (Planet Dimtuu) jedhamtee bekkamti, kunis waan yeroo [[Ardii Kenya|Lafaa kenya (Earth)] irra ilallani dimmena qabdufi. Planetii kunii maqaa kana kan argatee Roman irra yoo ta'u Mars jechun immo Roman god of war (waqqa warranna Rommanotta) jechu dha. Planet Gosa Lafaa Kenya (Terrestrial Planet) kan ta'e Marsiin kuni Atmosferra qalla qaba. Marsiin laftii ishe dhoqaa fi fakkena gossa Batti (Moon), Volkanoo Lafaa, dhoqaa lafaa fi Fixxe Lafaa Cabbi|Polar Ice Cap qaba. Marsiin bakka Olympus Mons, garaa dherinaa gudda adunya kessa qabu itti argamu fi akkasumas bakka Valles Marineris dhoqaa bishan kessa ce'anni adunya kessaa guddicha ofii kessa qaba. Fulli Marsii qofaa osoo hin ta'in Rotational Period (Marsaa Lafaa) fi jijjirami yeroo yerooni qabdu lafaa kenya wajjin walii fakkattin qaba.
Addemsa gara Marsii yeroo tokkoffafi Mariner 4 iin bara 1884(G.C.) godhame jalabe marsiin bishan qabachu dandetti jedhame yadattam ture. Kunii immo kan hundeffame, Marsiin jijjirama iffa fi dukkana kessattu bakka cabiin jiruutti qabdu ilallun, illaltotti waan arganu sunii bishan waan itti fakkatef. Yoo foto kana fixee issa ilaltani cabiin suni bishan fakkatte namatti mulatta [1]. Haa ta'u malee yadni kuni akka sirri hiin tanne himame. Garuu Marsiin planetotta jiranii kessa (Lafaa kenya osoo walitti hin qabin) bishan qabachu akkasumasi nami irra jirachu hin danda'a kan jedhamu isaa tokko qofaa dha.
Marsiin Spacecraft gosa sadii kessumesu dandettera, kuniis Mars Odyssey, Mars Express, fi Mars Reconnaissance Orbiter kan jedhamanii dha. Kunis planetotta biraa irra adda ishe godha. Laftii kunii Mars Exploration Rover's MER lammafi, kuniis Spirit Rover (MER-A) fi Opportunity Rover (MER-B)fi mana tatterti. Yalli kana fi kanan duraa irratti hunda'unni Marsiin bishan bayye qabachu akka dandettu mirkanessanirru. Yalluma kana irrattii hunda'un Marsiin bishan Fillewa(Amariffa) diqqo akka qabdu mirkaneffamera. Ilalchi Mars Global Surveyor Of NASA godhame akka agarsisutti cabbin fixxe marsii kibban argamu akka digama yokan caccaba jira.
Marsiin Batti (Moon) lamma qabdi, kuniis Phobos fi Deimos jedhamni. Lachu diddiqa yoo ta'an, irregular shape qaban. Kunii immo asteroid qabamanii kan 5261 Eureka, Trojan Asteroid Marsii wajjin wal fakkatu. Marsiin illa duwaan lafaa kenna irra ni mulatti. Apparent Magnitude iin Marsii -2.9 ni ta'a, kunis iffa Venus, Batti fi Aduu qofaani mo'attama. Jupiteriin illa namafi iffe haa mulattu malee, iffani Marsiin Jupiter ni calla.


text:
"Guyyaa Goototaa Oromoo" is the day of Tokkummaa for Bilisummaa. It's the day to remember and honor the Oromo heroes and heroines of many generations, and also to reaffirm our commitment for the just cause of freedom for the Oromo people an Oromiyaa. To see the schedule of "Guyyaa Goototaa Oromoo" near your city, please click here.Kutaa 1ffaa:
Kutaa 2ffaa:
Guyyaan Goota Oromoo maalif kabajama? Maaf Ebla 15 ta’uun filatame? Gootni Eennu? Guyyaan Gootata Ebla 15 kun haala yeroo keessa jirru waalin maal fakkaata? Gaaffii kana cufaaf deebii akkamii arganna?
Dookimenterii gabaabaan Hegeree Median Qophaahe, Sabni Oromoo guyyaa Waanjoo gabroomfataa Habashaa jalatti kufee kaasee Falmaa Abbaa biyyummaa isaa deeffaachuuf, qabsoo bilisummaaf walabummaa Oromiyaaf godhaa tureef godhaa jiru keessatti Gootota lakkoobsaan hagana hin jedhamne dhabee jira, hardhas dhabuutti Jira …
Ijjoon dubbii ykn sababaan dookimenteriin gabaabaan kun akkataa kanan qophaa’ eef , seena ilmaan oromoo, adeemsa seena QBO keessaatii warregamanfii, akkasumas isaan mana hidhaa diinaa keessaatii warreega baasaa jiran, isaan wareegamuuf qophaa’an, sabni oromoo bal’aan akka kabajaadhaaf gammachuudhaan, hafuura tokkommaan yaadachaa Gumaa fi faajjii gootota kufanii kana olkaasuuf waadaa seennu ta’a. Ergaa fi gorsi guddaan dokiminteriin kana keessatti qophaa’e, Kaayyoo ilmaan Oromoo qaqqaaliin luubbuu isaanii madaallii hin qabne itti kafalan san namootin dhuunfaa tokko tokko fedhii dhuunfaa isaanii guuttachuuf tattaaffiin godhamaa jiru nuti dhallotni hardhaa kan dabre irraa barannee amana bilisummaaf eegalame xumuraan gahuuf yeroo itti waadaa seennu ta’a jennee amannee ti. Akkasumas kaayyoo kumaatamni irratti wareegaman kan irraanfate yaadachiisaa, kan hin beekne barsiisaa guyyaa kana yaadachaa gammachuun kabajachuuf.
Keesumaa baroota 20n darban kana keessatti, kayyoofi adeemsi Qabsoo Bilisummaa saba oromoo kaayyoo xaliilahaa, kaayyoo qulqulluu kana akka wareegamni gahaan ittii hin kafalamnetti , akkasumas akka waan sabni kun hooggana cimaa hin qabaanneetti, akkasumaan wareegamni jaallewwan qabsoo bilaashatti waan hafuuf deemtu fakkaattuuti tokkummaa dhabnsaan ilaalchi tokko tokko waan mula’ateef irratti dammaquun waan barbaachiseef.
Kanaafuu Dookimentriin kun hayyuun keenya of sirreessee, wallaalaan keenya irraa baratee, dabaan keenya of sirreessee,dargaggeessafi shamaran Oromoo kallattiin harkaa badde daandiitti deebi’uun, tokko tokkoon ilmaan Oromoo gaheef dirqamni an qabu maali jedhee yeroo itti bakka jiru irraa of qopheessu dhaamsa dabarsa.
Hegeree Media
Q &S production
Title: Hegeree Media Presents: GUYYAA GOOTOTAA OROMOO
Duration: 00:00
Category: Advocacy/Activism, Politics, Youth Movement
Added on: Ebla/April 6th, 2012


text:
Amino Acid
chemistry kessatti, amino acidiin molekulii amine fi carboxyl functional group kan ofii kessa qaba. biochemistry kessatti immo, maqaan kuni kan ibsuu alpha-amino acidotta formula waluma-galatti NH2CHRCOOH ofii kessa qabani dha. Molekulotni kuni immoo kuttan amino fi carboxylate jedhaman kan carbon tokkotii walitti qabataan yoo ta'an kuni immo a–carbon jedhamuu. Alpha amino asidonii garagara kan itti gargari ba'an garagarumma side chain (kutta R) alpha carbon isaanii irratti hunda'et. Garagarumman kunii immoo guddinan, diqicha hydrogen atom glycine kessatti argamu irra jalqabe, methyl group alanine kessatti argamu biraa darbee, hanga guddicha heterocyclic group tryptophan kessatti argamut ademma.
Alpha-amino asidoni proteiniin kan irrati hunda'e dha. Proteiniin kan umamuu yoo amino asidoni walit qabamaniin yoo ta'u kunis sansalata amino asid peptide bondiin walit qabaman umuudhan. Proteiniin gargara hunda, amino acid garagara ta'e ofii kessa qaba, tartibii kunis tartibaa protein tokkofaa dha. Akkumaa qubeen gargara waliti dhufaani maqaa garagara ummuu danda'anii hunda, amino asidoniis tartiba gargara gargaran walitti qabamanii proteinotta gargara ummuu ni danda'u.
Proteinotaa standard amino acids ta'an kan cellotan protein biosynthesis kessatti tajajilaman digdama (20)t jiru, isaanis kan himaman genetic code isaanitiin. Amino asidonii 20n kuni kan midhafaman molekulotta birra irra ta'ulee, Organizimotti gargara amino asid midhasu danda'aniin fi amino asiidonii nyattaa isaani kessatti barbachisuun gargari jirru. Gossi amino asid organizimotaan midhafamu hin dandenne essential amino acid jedhamani wamamu. Wikimedia Commons on Amino AcidCite error: tags exist, but no tag was found
Alpha-amino asidoni proteiniin kan irrati hunda'e dha. Proteiniin kan umamuu yoo amino asidoni walit qabamaniin yoo ta'u kunis sansalata amino asid peptide bondiin walit qabaman umuudhan. Proteiniin gargara hunda, amino acid garagara ta'e ofii kessa qaba, tartibii kunis tartibaa protein tokkofaa dha. Akkumaa qubeen gargara waliti dhufaani maqaa garagara ummuu danda'anii hunda, amino asidoniis tartiba gargara gargaran walitti qabamanii proteinotta gargara ummuu ni danda'u.
Proteinotaa standard amino acids ta'an kan cellotan protein biosynthesis kessatti tajajilaman digdama (20)t jiru, isaanis kan himaman genetic code isaanitiin. Amino asidonii 20n kuni kan midhafaman molekulotta birra irra ta'ulee, Organizimotti gargara amino asid midhasu danda'aniin fi amino asiidonii nyattaa isaani kessatti barbachisuun gargari jirru. Gossi amino asid organizimotaan midhafamu hin dandenne essential amino acid jedhamani wamamu. Wikimedia Commons on Amino AcidCite error: tags exist, but no tag was found
This is an excerpt from the article Amino Acid from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Yoom Dhuftaa Gugeekoo?
Mallattoo nagaakoo yaa baattuu nageenyaa
Quba qabdaa laataa nu siyaaduu keenyaa
Simbirroota birootti makamtemoo laataa?
Waadaa fuutee baate isa guyyaa qaataa
Garaa nama nyaattaa qalbii keenya hattee
Seenaa waliin qabna kanaaf numararte
Gonfoo walqixxummaa madaallii qajeelaa
Hawwinee dheebonnee yaadaan sikajeellaa.
Qalbiin hunkuramnee hafuuraa ciccinnee
Waliin dudubbannee abdiiyyuu kutannee
Adurreen adalli wicii baay’ee fixxe
Dukkanaan da’attee fuutee boollaan lixxe
Arraagessi budaan innichi adda booqaa
Adalicha faana tokkoomuuf carraaqa
Isaan lamaaniyyuu dhiiga xuuxaa ooluu
Qabeenyaa Gugeerratti yeroo hundaa walloluu
Risaafi ruumuichi Joobirris kaateetuu garaa Waaqaa keessa
Cabsee alanfatee balleessuu barbaadee gayyaafatee qeensaa
Lukkuun jinnii kaatee isheen jibbisiistuun ilma namaaf diinaa
Huummoon raqa nyaattuu ilbiisa bosonaa hundumashee beeknaa
Simbirri daaloteen gamanaa fooriccee nagaa booressitee
Oduu hololaafi isa madda hinqabne walitti odeessitee
Hurunguun bosona keessaa ol dachaatee maasii keessa guuttee
Simbirri halkanii dukkanaan da’attee adalaaf wallaatte
Cirriin saawwan keenya ittuma ejjettee dhiiga isaanii xuuxxu
Warreen nuguggubdu nurraan galagaltuu ykn nurraa hincittuu?
Jetteetu gugeenkoo gugeen miilla calii dubbatti gaararraa
Dhufunshee dirqama faajjii fannifattee teessee adda leencaarraa
Gugeenkoo nidhuftii faajii bilisummaa ciniintee baadhattee
Ijoolleenshee marti qalbiin karaa jira gurri dhadhaabbatee
Kutattuun Gugeekoo yaada cabe suphuuf kutannoon hojjettee
Ilbiisota mara boollatti ukkaamsitee kaanis injifattee
Simbirroon dhokattuun maqaanshee jibbame mormi jalli diimaa
Magariisa uffattee odaan faayamteetu labsii nagaa himaa
Yaadaan burjaaja’aa qalbiin namiidhameen hubamee keessikoo
Qara ilaalaan hafamoo dafteetu naadhuftaa bareedduu Gugeekoo!!
***///***
Gugeekoo gugeekoo gugee lammii keenyaa
Dafiitii nuuf koottu dheeboonnee si’eegnaa
Baay’ee sidheeboonnee dheebuu nama maraa
Si hin argiinaan du’aa addunyaa kanarraa?
***///***
Nagaan boqonnaakee addunyaa danboobsaa
Eebbi sirraa burqu hinqabuum lakkoofsa
Kanaafuu naaf dafi maaloo an muddamee
Erga duriin jooraam hinuma naaf gamee
Akkakee kaachuudhaaf samii Waaqaa keessaa
Giidoonkoo bututaa humna nadaangessaa
Dheebuu cimaan qabaam beekuuf argamakoo
Si’eegaanoo jiraa yoom dhuftaa Gugeekoo?
****/////*****
naanjedhaniim….
Gugeen ati eegduu isheen bara sanaa
Yaadaan gadi hinteenye hin dhiisni maassana,
Lakki hindagatne waadaa fuutee baate
Addunyaatti dhugaa jiru himuuf manaa beellama itti taate
Gargaarsas nifeeti kan keessaafi alaa
Wanta salphaa miti jireenyi halaalaa
Gugittii kaleessaa haadha wucii hoomaa
Furmaanni hin argamu eeguu qofaan homaa
Wucooliinshee kitilaan har’a guddatanii
Dhufaatii haadhasaanii kanneen eeggatani
Akka daftee dhuftuuf yoo ariifatani,
Galma sirreessanii haala haamijeessani
Yoos dafee nita’a dhumaatiin barichaa,
Abdii hin kutatiin yaa dhala Oromtichaa,
ammas naan jedhani…….
Dhugaadha nan fayyee aannanuman dhugee
Maalin dubbiseeree akka harma haadhaan itti jedhe luugee….
Beekantu akkas godhee natti kaasee Gugee
Dhaggeeffattee laataa maaloo Gugeen keenyaa.
Abdi irraa qabna kanaaf karaa eegna.
Dhaga’uu baattuyyuu garaahoo wal beekna.
Barrisii nuuf kottu maaloo Gugee keennaa!
ammas naanjedhan…..
Atis nu jiraadhuu Beekan yaa beekaakoo hayyuu bara qubee
Dubbiin Gugee kanaa hundaa garaa gubee
Abdiidhumaan eegna gaaf tokko yoo dhufee
Gugeen nafa hinkaattu kaattuunshee dhiphaadha
Yeroonsa fagaatuyyu ga’uunshee dhugaadha
obsumaan eeggachuun gonka murteessaadha
Kan hundaa danda’u ammoo Waaqa isa guddaadha
Gugee eessa jirtaa?sagaleekee dhabnee
Lammiiwwankee mara walumatti qabnee
Dhuftee nun ilaaltuu waanuma keessa jirruu
Suma eegna malee hormaaf garaa hin hirruu
Gugee baatee hafuun maqaafiyyuu hin toluu
Sanyii gugee jedhu waa’eekeef nuun loluu
Dhaloota qulqulluu yoom dhuftaa yaa gugee
Lammiinkee garboomee ofirratti mugee
Warra dadammaqe bineensatu nyaataa
Kaan boqonnaa dhabee oliif gadi kaataa
Gugeekoo hin galtamoo hin haftee adaraa?
Baachuusaa nuffineem dhiphinaaf dararaa
jedhan kunoo…..
Gugeen hin dagannee dhaamsa fuute baate
Lallabaati jirti takka hin boqonnee
Waldhabdee ilmooshee gidduutti rakkattee
Tokkummaa fiduudhaaf kan keessaa dagattee
Walqabanii dhufuu imala eegalte
uf…..
Yoom galtaaree ati biyyaa baanaan hundaan hunkuramee,
Abdiin nagaakeenya nu jalaa suggaramee,
Gugeekoo barrisi koottu nagaa warabbadhuu,
Ati galuu baannaan tasa hin boqodhu!
Naanjedhan…..
Qalamnikee hin gogiin mirgisaa haa hafu,
Gugeenkee amma dhuftuti garaan keenya hin rafu,
Jabbaadhu lammiikoo nu hundi waliini,
Bari’uun hin ooluu tokkoyyuu hin shakiini,
Kan barii nuuf fidu waaqa barii uumee,
Bari’uun hin ooluum yeroo eegaaf malee!
uffee…
Dhufaatinkee Gaheeram Simboofi Gugee koo
Hee gugee,mallattoo fakkii koo
Simboo faaya anaaqarqaraaf gidduu koo
Haadha nagaan garbaahaadha obsi darbaa
Mallattoo nageenyaaeertuu jaalala keenyaa.
Irbuu kudhaammattee, nan dhufaan fagaattee
kunoo hanga yoonaa yaaddoonkee nu nyaatee
Raaga dhageenyaarraa dhufaatiinkee dhiyaate.
Galmi maniikeetii,inni ati bu’urtee
Inni keessa boqottu,egere nuuf dhuftee
Inni ilmaankee waliitti funaantee
Afaanin nyaachiftu kunoo siif gaheera
Dhaloonnikee gaariin, si arguu hawweera
Inni ati deessee, inni ati dhalchite
Koottu siin jedharaa harka baldhifatee.
Atoo saala lamaa, kormaafi goromtii
Raadaafi jibichaan, lamaan wal taatanii
Mallattoo eenyummaa gugurraan yaatanii
Hee gugeekoo, gugee bareedduukoo
Mee nuuf ariifadhu askottu gaaf tokko
Amma yoom naaf dhuftan kana booda hin jiruu
Yaadnikoo wal xaaxee tasa wal hin hiru.
Bayee si simachuufani as-achin taattiru.
Daandiin haqaaraameeraa danqaan buqqa’eera
Atoo dhufaatinkee qaata dhiyaatera.
Simbirroo nageenyaa, sanyii eebbifamtuu
Maaltummoo dhalatee,kan sitti qixxaatu.
Haadha nagaan dhibbaa giiftii simboon darbaa
Mootii simbirrootaa, kan jaalalli arbaa.
Atoo faayee dhumaam jabduukoo murattuu
Sifaana guddanneem kanaaf siif cirattuu
Daandiikee imallee tasa nurraa hin cittuu
Yaaddoof jaalallikee ogguu nurraan haftu.
Umriinkeehoo dheeraa, akka harrageessaa
Fayyaantee xaliilaam, kan akka gadamsaa
Sirratti yaalanii, nagaakee booreessuu
Hedduudha xaxaaniim, fayyaakee caanqessuu
Atoo humna qabdaa, humna humna caaluu
Ayyaan qabeettikoo,homtuu sin madaaluu.
Sifan bobbaheen an sifaanan galaa
Duukakee garmaameen, gammachuun fooggala
giiftii manni alaa mootii guyyaaf galgalaa
boojituu onnee koo dhuunfattuu waan maraa
atoo abbaa feete caaltam kanaaf siif alaanalaa
situ naaf hubataa sadookoofi laalaa.
Marree Gugittiikoo gallikee dhiyaatee
Ijoolleentee kichuus kunoo siif guddattee
Gargaarsafi deeggarsi, hedduun kadhatamuu
Nutuu kiphiikeetii,waankeen waakkatamuu.
koottu gugeekoo gugee gurraattiikoo
Guugee sanyii gootaa,tokkee qeerramtiikoo.
Kaanin wal hin maktuu atoo adda dhumaa
Nutis sanyii biroon walfaana,
Sin marqinuu, qofaa sitiffannaa
Imaanaa sanyiikee, kan kalee kaleessaa
Dhaloota eebbisiifi tiksii fuutehoo seenessaa,
Kan sitti laatamee, situ baatee jooraa
Kanaaf si jaalannaa,sibbaata daraaraa.
Ruumichis cinaakee, sitti hirkannaa fedha
Aaamasaa jijjiiree goflaan dhadhaa dhadaa
Urunguunis aaddee,jorroofaana fiigdii
Joorroonillee gaarishoo, urunguutu baddii
Egaa ´gallikee dhiyaateraa, ati nuuf gammadi.
****
Gugee haadha abdii ishee kaayyoo guddaa
Fedhii keessa keenyaa hunda harkaa qabdaa
Atuu beekta silaa kan nuuf galte waadaa
Lammiin foolateera si argachuuf aada
Atis hin taa’in kaa mee jedhi barrisi
Nurraa hin fagaatinii koottuu nurra marsi
Booranaa fi Gujii Baaleef gaarreen Arsi
Akkam jirtu jedhii fiigichaan dubbisi
Achumaanis gahi Harargeefi Dirree
Warra arfan qalloo diinaaf garaa hin hirre
Qaxxaamurii bahi achiin gama Walloo
Ani dhufaan jiraa ka’aa jedhiin maaloo
Tasa hin dadhabini ammallee barrisi
Warra Abdiisaa Aagaa, Abbisheef Oliiqaa dammaqsiiWallaggatti
Cehii achumaan dubbisi
Dhaqi Iluu Abbaa Boori
Jimmaallee dhaqqabi warra Abbaa Jifaari
Dhaamsakee facaasi ammallee sararii
Koottu gama Showaa handhuura biyyakoo
Kan diina hin sodaanne korommii lammiikoo
Sanyii Taaddee Birruu goota gaafa rakkoo
Waa hundaan milkooftaa hin shakkin waan tokko
Taa’i bal’ifadhuu Hora Finfinneerra
Cuqursaan alagaa amma nu gaheera.
****
Kaabaatti salaale Kibbatti moyyaalee
Dhihaa_baha dhaqi Darbi gara Baalee
Cunqursaan alagaa Heddu sitti caalee
Bara kana hin beeku….u Haa turu inni kalee
Ijatu na rifate Ani waansaan wallaalee
Erga na jalqabee Takka oolee_bulee
Ajaa’iban arga Yookan warri galee
Yookan sangaan dhalee
Yookan sangaa qalee
koottu dafii Gugeekoo koottu hin turinii.
jaalala halaalaan gubdee nu’n waadinii…
Abdiin Oromootaa bar suma qofaadha…….
Egaa yeroo dhuftuu harka duwwaa miti,
mallattoo Abbaa Gadaa Odaa qabatteeti….
Alaabaa isa dhugaa faajjii nuu fiddeeti…….
naan jedhaniim…..
Nuu jiraadhu maaloo yeruma hundumaa
Hayyuuwwan oromoo keessaa tokko sumaa
Qalamnikee kun hindoomin yoomumaa
Dhiiga haa barreessu Waggaa kumaatama
Haa dubbatuu kunoo Gadoo jaarraa lamaa
Akkuma maqaa kee Beekan qabnu sumaa
Gumaachi kee kanaan Himamee yoooom dhumaaaaa..
Rabbi siif haa kennu umrii waggaa kuma
Jedhaniim ammas…..
Dhufaatin kee Gaheeram Simboofi Gugee koo
Hee gugee, mallattoo fakkii koo
simboo faaya anaa qarqaraaf gidduu koo
haadha nagaan garbaa haadha obsi darbaa
mallattoo nageenyaa eertuu jaalala keenyaa.
irbuu kudhaammattee, nan dhufaan fagaattee
kunoo hanga yoonaa yaaddoonkee nu nyaatee
raaga dhageenyaarraa dhufaatiinkee dhiyaate.
galmi manii keetii,inni ati bu’urtee
inni keessa boqottu,egere nuuf dhuftee
inni ilmaankee waliitti funaantee
afaanin nyaachiftu kunoo siif gaheera
dhaloonnikee gaariin, inni ati abuurte
inni ati deessee, inni ati dhalchite
koottu siin jedharaa,harka baldhifatee.
atoo saala lamaa, kormaafi goromtii
raadaafi jibichaan, lamaan wal taatanii
mallattoo eenyummaa gugurraan yaatanii
amma yoom naaf dhuftan kanabooda hin jiruu
yaadnikoo wal xaaqee tasa wal hin hiru.
bay’ee si simachuufani as-achin taattiru.
daandiin haqaaraameeraa danqaan buqqa’eera
atoo dhufaatiniinkee qaata dhiyaatera.
Simbirroo nageenyaa, sanyii eebbifamtuu
maaltummoo dhalatee,kan sitti qixxaatu.
haadha nagaan dhibbaa giiftii simboon darbaa
mootii simbirrootaa,kan jaalalli arbaa.
atoo faayee dhumaam. jabduukoo murattuu
sifaana guddanneem. kanaaf siif cirattuu
daandiikee imallee tasa nurraa hin cittuu
yaaddof jaalalli kee ogguu nurraan haftu.
umriinkee hoo dheeraa, akka harrageessaa
fayyaantee xaliilaam, kan akka gadamsaa
sirratti yaalanii, nagaakee booreessuu
hedduudha xaxaaniim, fayyaakee caanqessuu
atoo humna qabdaa, humna humna caaluu
ayyaan qabeettikoo,homtuu sin madaaluu.
sifan bobbaheen an sifaanan galaa
duuka kee garmaameen, gammachuun fooggala
giiftii manni alaa mootii guyyaaf galgalaa
boojituu onnee koo dhuunfattuu waan maraa
atoo abbaa feete caaltam kanaaf siif alaanalaa
situ naaf hubataa sadookoofi laalaa.
Marree Gugittii koo.galli kee dhiyaatee
ijoolleen tee kichuus kunoo siif guddattee
gargaarsafi deeggarsi, hedduun kadhatamuu
nutuu kiphii keetii,waankeen waakkatamuu.
koottu gugee koo gugee gurraattiikoo
Guugee sanyii gootaa,tokkee qeerramtii koo.
kaanin wal hin maktuu atoo adda dhumaa
nutis sanyii biroon walfaana,
sin marqinuu, qofaa sitiffannaa
imaanaa sanyiikee, kan kalee kaleessaa
dhaloota eebbisiifi tiksii fuutehoo seenessaa,
kan sitti laatamee, situ baatee jooraa
kanaaf si jaalannaa,sibbaata daraaraa.
Ruumichis cinaakee, sitti hirkannaa fedha
qaamasaa jijjiiree goflaan dhadhaa dhadaa,
Urunguunis aaddee,jorroofaana fiigdii
joorroonillee gaarishoo, urunguutu baddii
egaa ´gallikee dhiyaateraa, ati nuuf gammadi.
Gugee, gugee, gugee yaa hiriyaa gootaa
hiriyaa kee dhiistee, eessa turte laataa?
Gugeen karaa jirti argatteti xurree,
Simannaaf qophaayi jabaafadhu surree,
hojii xumuratti malee hin turre,
Keessakoo bobeesseera gaaffiin jaarraa tokkoo
Nageenyaaf si eegdii dheebottuun biyyakoo
Maaloo yoom naadhuftaa bareedduu Gugeekoo!!
Beekan Gulummaa Irranaa Mardaasaa, 2014
***///****


text:
Oromoon eenyummaa ofii dhiisee waan biraatiif dursa hin kennu
Abdii Boruutiin*
Waan yeroo ammaa deemaa jiru yoo hubatne, Oromummaa fi qabsoo bilisummaa Oromoorratti karaalee adda addaatiin duulli godhamaa waan jiru fakkaata. Yoon akkana jedhu, hanga har’aatitti duulli hin godhamne jechuu kiyya otuu hin taane, wanti amma mumul’achaa jiru garuu haala adda ta’een argamaa waan jiru fakkaata jechuu kooti. Karaa tokkoon seenaa hanga har’aatti dhagayamee hin beekne barreessuudhaan; Oromoo fi Amaarri (Habashaan) akka sanyii tokko ta’an nutti himu. Akka waan Habshootni Oromoo hin gabroonfatiniitti ibsu. Asirraa ka’uudhaan bu’aalee fi injifannoolee QBOn hanga har’aatti galmeessellee gaafii keessa galchuudhaan; Qubee dhiisaa; alaabaa Itoophiyaa fudhadhaatii isa jalatti hiriiraa fi kkf barreessuudhaan uummata keenya afaanfaajjessuu barbaadu. Karaa biraatiin ammoo, Oromoon tokkoo miti; waluu hin fakkaatani; bifti isaaniillee adda adda; waan saboota biroo wajjin walitti makamaniif baay’ina lakkoofsaa himatu malee, Oromoo qulqulluu kan ta’an lakkoofsi isaaniituu baay’ee xiqqaa dha jechuudhaan saba guddaa fi uummata bal’aa kana xiqqeessuuf yaalii godhu.
Wanti yeroo ammaa deemaa jiru kana qofaa miti. Akkuma makmaaksi Oromoo “Kan humna qabu dhaaneeti (tumeeti) akka hin boonye dhoowwa (dhoorka)” jedhu, kan bar-dhibbee tokkoo ol nu gabroonfatani fi ammallee nu gabroonfataa jiran maaliif dubbattu? Maaliif dhugaa jiru fi seenaa dhugaa ta’e Addunyaatti himtu? Maaliif eenyummaa keessaniif dursa kennitu? Maaliif Itoophiyaadhaaf dursa hin kennine? jechuudhaan Sabboontota keenyarratti akka bokkaa abaarsa roobu. Wantin kana jedheef, dhiyoo kana TV Aaljaziiraarratti Sabboontota Oromoo sadi wajjin marii taasifame ilaalchisee waan Habshootni yookaanis tajaajiltuun isaanii barreessan hubachuurraa ka’eetani. Dhimmi fi qabiyyeen marii kanaa akkuma jirutti ta’ee; wanni diinotni QBO, marii kana keessaa cuunfanii baasani fi ajandaa godhatnii; sababa kanaan Sabboonota keenya qeeqan; kana birallee dabranii isaan abaaran, maaliif Oromummaadhaaf dursa kennituu dha. Maaliif Itoophiyaatu dursa hin jennee dha. Dhaadhannoon: “Itoophiyaan haa dursitu (Itiyoophiyaa tiqdam)” jedhu eessanuu akka isaan hin gayin waan hubatan hin fakkaatu.
Itoopiyaan haa dursitu; Itoophiyaa biyya haadha teenyaa yookaan du’a (Itiyoophiyaa innaat hagaraachin wayiim moot) jechaa otuu dhaadatanuu qabsoon uummata Eertiraa cimtee Itoophiyaa isaanii morma irraa kuttee hanbifte. Ammas oftuulummaa isaanii kana dhiisanii dhugaa jiru fudhachuu yoo didan, tarii gaaf tokko qabsoon uummata Oromoos cimee handhuura Itoophiyaa biyya haadha isaanii tana muree akka keessaa darbu shakkiin hin jiru. Gara marii TV Aaljaziiraatti deebi’uudhaaf, marii achirratti godhame fi dhugaa sabaa himaa Addunyaa kanarratti ibsame caalaa kan isaan gube, waan Sabboontichi Oromoo Obboo Jawaar jedhe dha. Namni maqaan isaa Tedla Asfaw jedhamu, akka komii isaa barreessetti, qabiyyee fi kaayyoon barreeffama isaa http://ecadforum.com/2013/06/26/jawar-mohamed-is-taken-away-by-the-stream/ Obboo Jawaar qeequu qofaatti waan xiyyeeffatu natti hin fakkaatu. Kaayyoon barreeffama isaa, carraa kanatti fayyadamee, uummatoota Musiliimaa jiduutti shakkiin akka uumamu taasisuufi. Barreeffama isaa keessatti, Tedla Asfaw, dhimma Musiliimota Itoophiyaa otuu hin taane, maaliif dhimma “Musiliimota Oromootti” hin xiyyeeffatne? jedhee Obboo Jaawaariif gaafii dhiyeessa.
Oromummaa fi sochii Musiliimota Itoophiyaa ilaalchisee, haasawa dhiyoo kana Obboo Jawaar godhe keessattis yoo ta’e, Obboo Jawaar hanga danda’ame kan ibsuu yaale, waayee walgargaarsa Oromummaa fi sochii Musiliimota Oromoo ti malee, waayee Itoophiyummaa waan kaase natti hin fakkaatu. Musiliimota ykn uummatoota islaamaa kan yeroo ammaa sochii godhaa jiranis yoo ta’an, isaan keessaa harki caalaan (wayyabni) Musiliimota Oromoo ti. Akkuma Obboo Jawaar, otuu isaanis gaafatamanii akkasuma Oromootu dursa akka jedhan waan nama mamsiisu natti hin fakkaatu. Namni tokko kan uumaadhaan argate, eenyummaa isaa dhiisee waan biraa waan himatu natti hin fakkaatu jechuu kooti. Sochii tokkorratti uummatoota biroo wajjin tumsa waliif ta’uun eenyummaa ofii akka hirraanfatan ykn dhiisan taasisa jedhanii fudhachuun rakkisaa dha jedheen yaada. Obboo Jawaar carraa argame hundatti fayyadamee; waayee uummata Oromoo fi qabsoo bilisummaa isaa hanga danda’ame ibsaa waan jiruuf Sabboonaa galata guddaa argachuu qabuu dha. Dhugaa dha, diinota QBO biratti namni akkanaa akka xiyyeeffannaa keessa galu waan nama mamsiisuu miti.
Ibsa ykn gaafii fi deebii TV Aljaziiraarratti godhame keessatti, gama Obboo Jawaariin wanti xinnoo natti haphate fi quubsaa hin ta’in yoo jiraate, deebii inni gaafii “Oromoon maaliif hidhamaa jira?” jedhuuf kenne dha. Obboo Jawaar sababoota gurguddoo dhiyeesse keessaa inni tokko Oromoon kan hidhamaa jiru waan miseenummaa jaarmayaa mootummaa Wayyaanee ta’uu didaniifi kan jedhu ture. Kun sababoota baay’ee keessaa isa tokko ta’uu mala ykn danda’a. Oromoon kan hidhamaa jiru garuu warra Oromummadhaan bilchaatanii fi Wayyaanee sodaachisanii dha jedheen amana. Miseensummaa diduun akka jumlaadhaan hidhaman waan taasisu natti hin fakkaatu. Fakkeenyaaf, Obboo Baqqalaa Garbaa fi Olbaanaa Leellisaa faa yoo fudhanne, isaan kun miseenummaa didanii otuu hin taane, waan Oromummaan isaanii guddate fi mirga uummata Oromootiif dubbataniif mana hidhaatti darbaman. Kan biraa ammoo, sababni “…Afaan Oromoo waan dubbataniifi…” jedhus quubsaa miti. Dur otuu ta’ee, kun amansiisaa ta’uu danda’a. Har’a Afaan Oromoo dubbachuun qofaa waan nama hiisisu natti hin fakkaatu; sababni biraa yoo duuba jiraate malee jechuu kooti. Ibsi akkanaa kun hawaasota addunyaa waan amansiisu natti hin fakkaatu jechuun barbaade.
Asirratti wanti hubatamuu qabu, Obboo Jawaar qeequuf otuu hin taane, Jawaar dhimma kana sirriitti ibsuuf beekumsa fi dandeettii akka qabu waanan itti amanuuf; garuu akkan eegetti waanan hin arginiif jecha malee, anas ta’ee abbaan fedheeyyuu bakkee sanatti; haala sana keessatti waan tokko sirriitti ibsuun rakkisaa akka ta’u naaf gala. Karaa biraatiin akka waliigalaatti yoo ilaalame garuu, yeroo gabaabaa fi dhiibbaa jiru keessatti daddaffiidhaan waayee uummata bal’aa fi qabsoo isaa ibsuun salphaa hin ta’u. Keessumaayuu ammoo, mariin akkanaa, kan sabaa-himaa Addunyaarratti yeroo duraatiif dhiyaate waan ta’eef, haala akkanaa kana keessatti dhimma tokko akka barbaadanitti ibsuun rakkisaa ta’a. Haa ta’u malee, carraa akkanaa kanatti fayyadamanii waayee uummata ofii ibsuu danda’uun calqaba gaarii fi injfannoo akka laayyootti hin ilaalamnee dha jedheen yaada. Kanaaf Sabboontotni keenya galata guddaa qabu. Gara fuulduraatti ittiqophaayamee haala gaariidhaan akka ibsamu abdiin qaba. Waayeen Oromoo dhimma laayyoo miti. Hamma danda’amu fi karaa danda’amu hundaan dhimma keenya hawaasota Addunyaatti beeksisuun barbaachisaa qofaa otuu hin taane murteessaa dhas.
Kan nama dinqu, namtichi Tedla Asfaw jedhamu kun barreeffama isaa keessatti waa hundaa kan isa xibaarsisu fi qabxii guddaa godhee keessaa cuunfee kan baase, Obboo Jawaar maaliif Oromoof dursa kennaa dha. Obboo Jawaar, Sabboonaa ilma Oromoo waan ta’eef, Oromoof dursa kennaas sochii Musiliimota Itoophiyaa keessatti gahee guddaa taphachuu ni danda’a. Oromoof dursa kennuun sochii sana faallessuu miti. Sabboonaan kun akka jibbamu taasisuuf yoo ta’e malee, akkanatti dubbateef; dhugaa jiru himeef; wanti inni cunqurfamtoota Itophiyaatiif hin dubbanneef sababni hin jiru. Oromoo ta’eef, ani Oromoofan dursa kenna jedheef, carraa kamtu isa jalaa bade? Namtichi kun barreeffama isaa keessatti, “… Jaalalli inni (Jawaar) Oromoodhaaf qabu, akka inni sagalee Musiliimota Itoophiyaa hin taane shakkii tokko malee kabaja isaa hir’isa …” jedha, Afaan Oromootti yoon hiikuu yaalu. Gaafiilee namtichi kun deebisuu qabu: Musiliimotni Itoophiyaa, akka Jawaar Oromoo ta’e hin beekne turanii? Moo Oromoofan dursa kenna waan jedheef, takkitumaan kabjini isaaf qaban hir’ata laata? Musiliimotni sun harki caalaan isaanii Oromoo mitii? Sababa kanaan yoo Jawaar jibban ofis jibbuu hin ta’uu?….
Kan caalaa nama dinqu fi namtichi kun ija dunuuffatee olola oofuun isaa kan beekamu, waan inni xumura barreeffama isaa keessatti jedhe dha. Oromoo beekaa fi gamni waayee kanatti (waan Jawaar jedhetti) hin gammadu jechuu isaa ti. Oromoo beekaa fi gamin eenyummaa ofiitiif dursa kenna malee waan biraatiif dursa hin kennu. Kanaafuu, yaa namtichoo Oromoodhaaf hin cinqamin. Qabsoon uummata Oromoo si cinqee fi si sodaachisee yoo jiraate, filannoo lama qofaa qabda. Inni tokko dhugaa jirutti amantee fudhachuu yookaanis kan biraa karaa si baasu barbaaddachuu dha malee qabsoon akka ibiddaa boba’aa jiru kun kan dura gubee barbadeessu diinota QBO kan akka keetii kana akka ta’u shakkiin hin jiru. Waan ati barreessitu kun abjuu fi hawwii kee ta’ullee, Oromoon garuu eenyummaa ofii dhiisee waan biraatiif dursa hin kennu. Siif liqmsamus liqimsamuu baatus dhugaan jiru kana dha.
Galatoomaa!
* Abdii Boruu: aboruu@gmail.com
COMMENTS
RULES FOR COMMENTING:
Gadaa.com values your inputs, and to maintain a positive environment of discussion, the following rules will be enforced for comments. When you click SUBMIT COMMENT below, you are agreeing to abide by the following rules.
1. Apply common-sense respect and courtesy. Feel free to express your thoughts within the limits of civility.
2. Personal attacks, offensive language and unsubstantiated allegations are not allowed.
3. By submitting your comments, you take all the responsibility, legal or otherwise, for your comments.
4. Comments are naturally short. Long comments may be removed; for long comments, feel free to submit them as articles to be posted on their own.
5. Gadaa.com reserves the right to remove comments that do not follow the rules stated here.
6. Frequent offenders of the above rules will lose future posting privileges.
How to Use the New Comment Section
1. One can sign in using social networking services (if using this, click on "Sign In With your preferred social networking service")
2. One can also comment as "Guest" (no log-in required; for this, click on "Pick A Name" AND check the "I'd rather post as guest" button.)
(ONLY NAME and EMAIL are required; no password needed if commenting as Guest.)
3. To SUBMIT comments for moderation, click on the "Arrow" sign.
Disclaimer: Opinions expressed in comments do not reflected the views of Gadaa.com unless explicitly stated otherwise by Gadaa.com; Gadaa.com IS NOT accountable for any thought and content of comments.
2 Comments
-
Micciir:
Oromoon martii sagalee tokkoon ‘OROMUMMAA’ yaa jennu! Addunyaaf ya beeksifnu! Habashoonni daangaa keenya keeysatti, mana keenya keeysatti nu ajajuu fi gosruu barbaadu. Gama hundaanuu ammoo nuun gadi jiru. Gochaan Habashootaa akka ‘arga-dhabeessi’ isa qaroo qabu karaa itti agarsiisuuf yaalii gochuuf carraaquuti fakkaata.
-
Abdii:
Aboo namni kun nama rabbiin ummata keenyaaf “sagalee” ykn “afaan” godhee nuuf kenne waan ta’eef lubbuu dheertuu fi beekumsa guddaa waaqni Oromoo isaaf haakennu. Jawar is really our hero. Nama Oromummaa ofii irratti afaan guutee akkas dubbchuu danda’u kana qabaatuun keenna hedduu na gammachiisa. Miidiyaa addunyaan marti dhageettu kana irra bahee carra argate kanatti fayyadamee Oromoo ol kaasee dubbachuun isaa guddaa nama boonsa. Habashoota akkatti boochise argitanii mii! Jawar jabaadhu si waliin jirraa nu sabboontotni Oromoo warri ati afaan guuttee “Oromo first” jette boonsite. Guddadhu.


text:
Gabaasa Qeerroo Finfinnee, Waxabajjii 25, 2014
Mootummaan Wayyaanee bara dhufaa darbu mara Olola dharaa keessumaa ammo Raadiyoo fi Television mataa isaaf dhaabbateen dhimma bahuun ilmaan Oromoo afaanfaajjessaa, Ololaa fi Dokumentarii dharaa qopheessuudhaan bittaa Umrii isaa dheeressuuf hojjechaa ture. Gaazexeessitootni Raadiyoo fi Televiizyinii Itoophiyaas tahe Oromiyaa dhugaa argan Uummataaf himuu irra dhugaa irraa dabsuun oduu dharaa Uummataaf gabaasuu dirqamu. Sagantaan Raadiyoo fi Televiizyinii Oromiyaa dhimma Uummata Oromoo, aadaa fi duudhaa Oromoo guddisuuf dhaabbate jedhamee lallabamaa ture dhugaa Uummataa dhaloota isaa irraa kaasee osoo hin baasiin as gahe. Hojjettootni Dhaabbata kanaa yeroo mara oduu dharaa dubbisuun seenaa xuraawaa dibachuu hin barbaadne, Kan seenaan uummata Oromoo akka ukkaamamu hin barbaadne gaazexeessitootni STVO hedduumminaan Mormii dhageessisuu fi oduu dharaa hin dubbisnu jechuun wayita gaafatanitti mootummaan Wayyaanee dirqama isinitti kenname hojjettu malee kaan dubbachuu mirga hin qabdan jechuun gaazexeessitoota ilmaan Oromoo qorannaan rakkisaa turuu irraan darbee hojii irraa arii’ee jira. Gaazexeessitootni kunneen Fincila keessatti hirmaannaa qabdu, Uffata gaddaa uffattanii jirtan, dirqama keessan seeraan bahaa hin jirtan jedhamuun kan hojii irraa dhorkaman yoommuu tahu isaanis
1. Gaazexeessaa Abdiisaa Fufaa
2. Gaazexeessaa Yusuuf Warqeessaa
3. Gaazexeessaa Abdii Gadaa
4. Gaazexeessaa Darajjee Gonfaa
5. Gaazexeessaa Olaansaa Waaqumaa
6. Gaazexeessaa Baqqalaa Atoomaa
7. Gaazexeessaa Isqaa’el Aragaaw
8. Gaazexeessaa Bosonaa Dheeressaa
9. Gaazexeessaa Margaa Angaasoo
10. Gaazexeessaa Anuwaar Sirriisaa
11. Gaazexeessaa Xilahuun Magarsaa
12. Gaazexeessaa Birraa Laggasaa
13. Gaazexeessaa Zallaqaa Oljirraa
14. Gaazexeessaa Abdiisaa Taganyii
15. Gaazexeessaa Ayyaanaa Cimdeessaa
16. Gaazexeessaa Kibabaw Obsaa
Yoommuu tahan Gaazexeessitootni kunneen Oduu dharaa fi olola sobaa Uummata Oromoo irratti gaggeeffamu akkasumas Dokumentarii dharaa Uummata Oromoo fi Qabsoo Oromoo irratti gaggeeffamu keessatti akkaataa dirqamni kennameen bahachuu diddan jedhamuun kan qorannoo hamaan booda hojii irraa kan arii’aman yoommuu tahu Uummata Oromoof dhugaa dubbachuuf kutannaan diina dura dhaabbachuun dirqama Oromummaa bahachuun gahee hundaa tahuu Qeerroon Bilisummaa waamicha dabarsa!


text:
MIJUU HAQAA: New Oromo New Film – 2012 (by Gemado Jemal)
Afaan fi aadaa ufii guddisuun, akkasuma seenaa ufii baranii-barsiisuun waan itti wol eeganii miti. “Kan waan harkaa qabu darbate sodaattuu hin jedhamu,” akkuma jedhamu anis gama kiyyaan, waan argee-dhagayee fi baradhee-hubadhee irraa fiilmii Afaan Oromoo tokko argaa-dhageettii keessaniin gayuun, guddinna fi dagaaginna afaanii fi aartii Oromoo irraa qooda kiyyaa gumaacheera.
Fiilmii kun seenaa dhugaa kan jiruu fi jireenna ummata Oromoo ibsu ta’uu irra darbee, kan tokko-tokkoon dhala Oromoo akka daawitiitti keessatti uf-laalu jedhee amana.
Fiilmiin Afaan Oromoo MIJUU HAQAA kunooti … Qalbiin Daawwadhaa! Fiilmiin MIJUU HAQAA, akkuma maqaa isaa, haqaa fi mijuu ilmaa namaa golgamee jiru ifatti baasuuf, akkasuma gaddaa, gadadoo fi gaaga’ama ummanni keessa jiru sirnaan qoratee … taatota/qoodattoota biyya alaatii fi biyya keessaa kan hirmaachisee fi seenaan isaa biyya keessaa ka’ee, biyya Noorweetti kan xumurame dha.
Eebbi fiilmii kana handhuura magaalaa guddittii biyya Noorwee, Osloo tti ta’a.
Bakka: BRYN ykn EUROTEKHALLEN
Guyyaa: Sadaasaa 17.2012 (Sanbata Diqqaa)
Sa’aa: 14:00 irraa kaasee
Odefano ykn gaafii yoo qabaattan bilbilan nuu qunnamaa:
Gammado +4794423363
Guddataa +4799557906
BARREESSAA FI DARIKTEERRII GAMMADOO JAMAAL, NORWOYEE IRRAA
Title: Preview – MIJUU HAQAA: New Oromo Film – 2012 (by Gemado Jemal)
Duration: 01:59
Category: Ads, Gammadoo Jamaal, Movies
Added on: Onkoloolessa/October 19th, 2012


text: Karisakattu aanaalum aaththaadi adhu Album aruvaamanai Director kaalaalae karisakkaattu (karisakkaattu...) karuvaelam karuvaNNa kaththaaLa Lyricist Lyrics manam nee oru paakkuRa poo Singer sollaalae Song theekkaattu : (2) aada aadaathadee aadumaa aaguma aagumaa? aanaalum aathi aaththaadi aaththi adhu adi alai Album aLLi arugam arugambu aruvaamanai charugukuLLa daa Director Eera enna illaeneennaa inna kaadha kaadu kaala kaalaalae kaambu kaaththu kaattuRa kaiya kaiyaalae kallaanaen kanala kanalukkuLLa karagam karisakkaattu (karisakkaattu...) Karisakkaattu karu karugaadha karuvaachi karuvaaya karuvaelam karuvaNNa kaththaaLa kaththi kidakkuthu killaadiyaa kiLLi kitta kooru kuththa kuyilae Kuyilae Lyricist Lyrics maaRumae maaRume manam mayilae muLLa muLLu naagam naanum naeram nee neettunaa? neeyum Nilam oadathadee ooththi oru paakkuRa paarkumaa? paechula pakkuRa poadhum poo pookkaadu pookkuma? pudhusa pullaavaena puLLae retta saelaiyil saer sarugu saththam seevuma? Singer Sirpy Sirpy, sollaalae Song Sujatha summa thaanguma thaanguma? tharisaa thee theekkaattu thimirae thinna un vaalu vaeguma vandha vandhu vedhai veembaa veembu yaaradi


text:
engal Kudumpam Perisu. Appa Oyvu Perra Aasiriyar. Amma Veeddilulla Anatthu Jeevankalukkum Vaditthukoddiyee Oynthu Pokiraal. Akka Periyaval. Veelaikku Poy Intha Veeddu Varumaiyai Oralavukkupokki Kondirukkiraal. Adutthathu Thampi Naan. Ippothu Kalloori Padippu Muditthu Veelaikku Alainthukondirukkireen. Enakku Kilee Eddu Peer. Ellorum Paditthu Kondirukkiraarkal. Engalveeddil Akka, Thampi, Thangaikal Ellorum Eppothum Nanraaka Oruvarodu Oruvar Sandai Pidippom.naan Veelaikku Poy Intha Kudumpatthai Thaanga Aarampittha Pin Thaan Akka Kalyaanatthaipparri Ninaikkamudiyum.intha Nilaiyil Enakku Thiruchiyil Oru Kampeniyilirunthu Neermuka Theervukku Alaippu Vanthathu. Muthalmuraiyaaka Veliyoor Selvathaal Akkavum Ennudan Varuvathaaka Kilampinaal. Iravu Rayileeri Aduttha Naalkaalai Thiruchi Senradainthom. Pakkatthilulla Oru Oddalil Arai Edutthu Thanginom. Kaalaiyil Patthumanikku Neermuka Theervu. Enavee Muthalil Naan Kulitthu Rediyaaneen. Adutthu Akka Kulitthu Viddu Veliyil Varumpothu Pavadai Maddum Kaddikkondu Than Pudavaiyai Meelee Portthikkondu Vanthaal. Kannaadimun Udkaarnthu Kondu Pudavaiyai Edutthu Viddu Ennaippaartthu Neermuka Theervukku Theevaiyaana Sardipikeeddukalai Ellaam Olungaaka Edutthu Vaitthu Kolla Sonnaal. Akkavin Mulaikalai Appothu Thaanmuthal Muraiyaaka Paarkkireen. Aanaal En Manathil Neermuka Theervu Aadkondathaal Akkavin Mulaikalaipaartthathu Udanee Maranthu Poyirru. Sirithu Neeratthil Naan Oddalil Irunthu Purappaddu Senreen. Akkamaddum Arukilulla Kadaikalukku Poy Viddu Maalaikkul Thirumpuvathaaka Sonnaal. Oru Valiyaaka Theervumudinthu Maalai Oddalukku Thirumpineen. Akka Theervaipparri Visaaritthaal. Naan Nanraaka Seythiruppathaakavum Theervu Mudivukal Naalai Kaalai Arivippathaaka Avarkal Sonnathai Akkavidam Koorineen. Pinnar Iruvarum Kovilukku Poy Saami Tharisanam Seythu Viddu Arukilulla Oru Oddalil Iravusaappaaddai Muditthu Kondu Araikku Thirumpinom.Akka Enakku Veelai Kidaitthaal Ennavellaam Seyyaveendum, Eppadi Kudumpa Valarchikku Uthava Veendumenrellaam Arivuraikalai Koori Vanthaal. Naanum Ellaavarraiyum Mikavum Kavanamaaka Keeddukkondeeiruntheen. Eppadiyaavathu Akkavirku Nalla Idatthil Thirumanam Seythu Vaitthu Vidaveendum Enra Ennamumen Manathil Undaayirru. Munthina Iravu Pirayaana Kalaippilum, Naal Pooraavum Alainthathilum Sirithuneeratthil Nanraaka Urangineen. Paathi Iravil En Vaayin Arukil Eetho Oorvathu Pol Irunthathu. Paathithookkatthil Kan Vilitthu Paarttheen. Muthalil Iruddil Onrum Theriyavillai. Piraku Kankalai Nanraaka Thirantha Pothu En Akkavin Oru Pakkatthu Mulaikkaampu En Uthaddil Urasikkondirunthathu.
Akkavomuluthumaaka Ammanamaaka Pakkatthil Kidanthaal. Naan Vaayai Thiranthavudan Oru Mulaiyai En Vaayil Thinitthaal. En Kaiyai Edutthu Thannudaiya Marroru Mulayil Vaitthu Alutthinaal. Enakku Ithellaam Seyvathuen Akka Enru Maranthu Naanum Mulaikkaampai Nanraaka Suvaikka Aarampittheen. Innoru Mulaiyai Nanraakakasakkineen. Piraku Akka En Meel Eeri Padutthu Kondu Nerriyilirunthu Aarampitthu, Kankal, Mookku,kaathu, Uthadu, Kannam, Kalutthu, Maarpu, Vayiru, Thoppul Varai Muttha Malaiyaal Nanaitthaal. Enveeddiyaiyum, Jattiyaiyum Aviltthu Erinthu En Sunnikkum Muttham Kodutthaal. Koddaikalai Kaiyaal Pisainthaal. En Pangukku Naanum Akkavai Kilee Thalli Udampu Muluthum Muttham Koduttheen. Atharku Meelennaal Thaanga Mudiyaamal Akkavin Irandu Kaalkalaiyum Viritthu En Sunniyai Akkavin Pundaiyilsorukineen. Muthalil Ullee Poka Marutthathu. Akka Methuvaaka Than Kundiyai Nanraaka Asainthu Kodutthuen Poolai Laavakamaaka Than Pundaikkul Thallinaal. Naan Sunniyai Veekamaaka Meelum Kilum Pundaikkulvaitthu Aaddineen. Akkavin Munakal Sattham Maddum Keeddu Kondee Irunthathu. Naanum Otthu Kondeeiruntheen. Oru Kaddatthil Akkavin Munakal Athikamaakiyathu. Antha Neeratthil Naanum Kaamatthin Uchakaddatthai Adaintheen. En Sunniyilirunthu Mathana Neer Akkavin Pundaiyil Piravaakamaakapaaynthathu. Antha Kalaippil Akkavin Meel Appadiyee Saayntheen. Eppothu Thoongineen Enru Enakku Theriyaathu. Kaalaiyil Naan Kan Vilikkumpothu Mani Eelu. Naan Ammanamaaka Kidakkireen. En Mithu Oruporvai Maddum Kidanthathu. Avasara Avasaramaaka Jattiyai Poddu, Veeddiyayum Kaddikkondeen. Nallaveelai Akka Kulitthu Kondu Irunthaal. Veliyil Vanthaval Neerru Iravu Nadanthathu Ethaipparriyum Thulikkooda Kaaddikkollaamal Ennidam Sakajamaaka, Seekkiram Kulitthu Viddu Varumpadi Sollividdu Thalai Vaarasenraal. Naan Akkavin Mukatthai Paarkka Mudiyaamal Thalai Kuninthu Kaalaikkadan Muditthu Kulitthu Kampenikku Kilampa Rediyaaneen. Akkavo Seekkiram Vanthu Vidu, Inree Oorukku Kilampa Veendum Enraal.naan Thalai AadTVddu Kilampineen.nalla Veelaiyaaka Enakku Antha Veelaiyum Kidaitthu Vanthu Povatharkaana Payanappadiyum Kodutthaarkal. Anthasanthoshatthai Akkavidam Pakirnthu Kondu Iruvarum Oor Vanthu Seernthom. Aanaal Inruvarai Enakku Sila Vishayangal Puriyavillai. Akka Anru Kaalai Etharkaaka Than Mulaiyai Enakku Kaanpitthaal. Etharkaakaennai Otthaal. Een Okkumpothu Ennidam Oru Vaartthai Kooda Peesavillai. Aduttha Naal Kaalai Muthalinruvarai Antha Maathiri Oru Vishayam Nadanthathaaka Een Kaaddi Kollavillai.onru Maddum Nichayam. Akka Ennai Otthathu Unmai. Kandippaaka Kanavu Al


text:
WAASHIINGTOON DII SII
—
Dhaabbatii Fayyaa Addunyaa,WHO qorannaa geggeessu irratti gabaasa baasa
xDhaabbatii Fayyaa Addunyaa,WHO qorannaa geggeessu irratti gabaasa baasa
Waggootii darban kudhan keessatti dhukkuba Busaa dhabamsisuuf duulli wal irraa hin cinne kan gaggeeffame ta’uus uummanni miliiyoona 100 fi miliiyoona 84 ta’u amma iyyu Afrikaa keessatti naannoo dhukkuba Busaaf sodaachisaa ta’e keessa jiraata.
Lakkofsii kun guddaa ta’uus isa bara kuma lama keessa ture miliiyoona 200 fi miliyoona 20 irra foyya’aa dha jedha Qorannaan haaraa Gaggeeffame.
Gama kaaniin dhukkubi dhiibbaa dhiigaa rakkoo fayyaa kan biyyoota gama dhiyaa qofa ta’u bira taree hawaasa kamiin iyyu keessatti rakkoo geesisaa jira jedha Gabaasni haaraa ba’e.
Dhiibbaa dhiigaa ol ka’uu kan ilaaleen qorannaa haaraa gaggeeffame akka agarsiisuutti biyyoota maddi galii isaanii gad-aanaa fi giddu-galeessa ta’e keessatti iyyu dhiibbaan dhiigaa du’a dhaqqabsisuun toora isa jalqabaa qabataa jira.
Gabaasa Guutuu Dhaggeffadhaa


text:
Gabaasa Seminaara fi Qophii Aadaa Oromoo Magaala Nürnberg
Tokkummaa Barattoota Oromoo Biyyaa Jarmanii (TBOJ)
TBOJ magaalaa Nürnberg, Jarmaniitti guyaa gaafa 27.07.2013 seminaara fi qophii agarsiisa aadaa bakka Adam-Kleinstraße 6 jedhamutti sirna ho’aadhaa fi gammachiisaadhaan sa’a 13:00-18:00 geggeesse. Isa boodas sagantaan bashannanaa itti fufe.
Seminaarchi haala gurguddaa lama irratti kan xiyeefate yemmuu ta’u, kunis:
1. haala dhiittaa mirga namummaa mootummaan TPLF-Wayaanee caalmaatti uumata Oromoo irratti raawachaa jiru, saaxila baasu fi
2. aadaa fi seenaa Oromoo keessumoota qaama garaa garaa irraa afeeramanitti beeksissu dha.
Namootni irratti Afferamanis miseensota hawaasa Oromoo Biyyaa Jarmanii keessa jiraatan, miseensotaa fi deggartoota qabsoo bilisumaa Oromoo hunda, Jaarmoole siyaasaa Oromoo (ABO-SG, ABO-J fi ADO), Waajjira Federaala Biyyaa Jarmanii (BAMF), Jaarmoole siyaasa Biyyaa Jarmani, abukaattota mirga namaa, Waajjira Bulchiinsa Magaala Nürnberg fi Erlangen, Oromtittii Frankfurt, fi qaamota mirga dhala namaa irratti hojjetanii dha. Qaamotiin miseensa TBOJ fi deggartoota qabsoo bilisummaa Oromoo ta’anii alatti akka irratti argamaniif affeeru dhaan seminara kana sagantaa addaa fi baayee kan xiyeefannoo guddaan qophaa’ee ta’uu isaa mulli’se.
Duraan dursa barreessaa TBOJ kan ta'an obbo Fallaqaa keessumoota simatanii toora sagantaa guyyaa sanaa ibsan. Itti aansuudhaan dura ta'aa TBOJ kan ta'an obbo Makonon Gurmessa hirmaatota nagaa gaafachuudhaan maangudootni eebbaan akka bananiif namota lama, obbo Kenesa Yadeta fi obbo Kadir Sera Jatane gara fuulduraatti afeeruudhaan seminaarri kun eebba mangudootni kun wal duraa boodan godhaniin baname. Akkasumas daqiiqaa muraasaaf gootota Oromoo qabsoo bilisummaa Oromoo irraati bakkaa fi yeroo garaagraatti wareegaman akka yaadatan taasifameera.
Qophii Aadaa ilaalchisee dubartoonni fi dhiironni uffata aadaa Oromoo godinaalee Oromiyaa hundumaa uffachuudhaan hirmaatota seminaara guyaa kanaa bo'arsaniiru. Kuins sirba Hacaaluu Hundesaa keessaa issa “Tokkumaa, tokkummaa...” jedhu hirmaatota hundumaa waliin hundumtu harka walqabatanii weediisuudhaan ergaa guddaa tokkumaa Oromoof barbaachisu dabarsan. Akkasumas nyaati qophaa’ee, bunas Jabanaatti danfisuudhaan namootni akka nyaatani dhugan gochuudhaan aadaa miidhagaa Oromoon wal afeeruu irratti qabuu mulli'fameera.
Itti aansuudhaan mata duree seminaara kanaa ilaalchisee namoota garaa garaatiin waraqaa fi yaadi ball’inaan dhi’aateera.
1. Jalqaba irratti obbo Makonon irraa rakkoo mootumaan wayaane yeroo ammaa uumata Oromoo irraan ga'aa jiru ball'inaa ibsan. Kunis biya Itiyoophiyaa keessatti Oromoota hedduun, hidhaadhaan, reebichaan, ajjeechaadhaan, beelaan, dhukkubaan, qote-bultoonni xaa'oo dhabuudhaan, dargaggoonni manneetii barumsaa keessatti miidhaa gurguddaan irra ga'uun, qee'ee ofii irraa buqqa'uu, biya gad dhiisanii baqachuu fi kan kana fakaataniin miidhamaa akka jiran ibsan. Biyya itti baqatan keessattis, miidhaa suukanneessaa, kan akka ajjeechaa, humnaan gudeedamuu, beelaa fi dheebuun karaa irratti du'uu irra ga'aa jira. Malaamaltumaan dagaaguu isaa, maqaa misoomaan mootumaan uumata saamaa jiraachuu isaas ibsan. Biya keessattis ta'e biya alaatti Nafxanyoonni aadaa fi afaan oromoo akka dadhabuu gochuuf yaalii gurguddaa gochaa akka jiran, namoota boriif ilmaan Oromoof bu’aa guddaa buusu jedhamanii abdatamanis karaatti hambisuuf yaalii akka godhan dubbatan. Walumaa gala Habashootni biya Itiyoophiyaa, isaa aadaa, amantii fi afaan warra Amaaraan bulu qabaachuu waan barbaadaniif amantii, aadaa fi afaan Oromoo irratti karaa danda’an lola akka banuuf boodeetti deebi’aa hin jire yaadachiisan. Tokkumaa Oromoo akka jaarmiyaattis ta’e akka hawaasaatti diiguuf hojjetu. Kanaaf miidhaan kun hundi oromoo hundumatti dhaga'amuu, oromoon hundi bakka jiru hundumaatii diina isaa irratti dammaquu, akka qabus dabalanii yaadachiisan. Oromoon hundi wal caccabsuu, wal diiguu, wal irratti ka'uu dhiisee tokkumaadhaan humna walii ta'ee akka ka'uu qabu hubachiisan.
Kanatti dabaluudhaan obbo Fallaqaa barreessaa TBOJ kan ta’an waa'ee “I am Oromo first” jecha obbo Jawar Mohamad jedhee Al Jazeera irratti dubbannaan nafxanyoota aarsee irratti yaada qajeelfamaa kennaniru. Innis nuti kan jechuu qabnu ifaatti “Nuti Oromoodha” kan jedhu ta'uu qaba malee “dursa (first)” jechi jedhu isa booda “next what?” gaaffii jedhu uuma waan ta’eef nuti jalqabaa hanga dhumaatti Oromoo dha jedhanii hubachiisan.
2. Itti aansuudhaan miseensa TBOJ keessaa namoonni lama obbo Firealem Wasane fi obbo Baahailuu Mengistu Wal duraa boodaan waraqaa dhi’eessan. Obbo Firealem mata duree, “Academic Freedom in Ethiopia” jedhu irratti yeroo dhi’eessu maneetiin barumsaa sadarkaa gadiitii hanga universiitiitti harka mootummaa wayyaanee jala waan jiraniif walabumaan barnootaa (academic freedom) biya Itiyoophiyaa hin jiru jedhaniiru. Barattootan miseensa motummaa wayyaanee hin taanerras manneetii barumsaa sadarkaa hundumaatti hidhaan, ajjeechaan, barumsarraa ar'atamuun irra ga'aa akka jiru, universiitii baayyeen banamanii yoo jiraatanuu qulqullinni barumsaa akka hin jirre, barsiisonni fi meeshaleen barumsaa ga'aan akka hin jirre ibsan. Kanaaf warra afaan hin qabnef afaan ta'uudhaan baratoota biyyicha keessatti rakkachaa jiran bakka buunee dubachuu qabna jechuudhaan ergaa dabarsan.
Obbo Baahailuunis mata duree “Adeemsa Qabsoo Uumata Oromoo” jedhu irratti yeroo dhi’eessan, mootummaan tokko fedhii fi hirmaannaa uumataa of keessaa hin qabu taanaan uumatichi mirga hin qabu jechuudha jedhanii ibsan. Qabsoon Oromoof godhamaa jiru hundi bu'aa hedduu argamsiisu iyyu amma iyyuu galma hin ga'in waan jiruuf uumtni Oromoo tokko ta'uun ga'ee irraa barbaadamu ba'uudhaan qabsoo finiinsuu qaba kan jedhu ergaa dabarsaniiru.
3. Kanatti aansuudhaanis namoonni sadii yaada kennaniiru. Obbo Gammadaa Nure miseensa KHG TBOJ kan ta'an duula saba oromoo irratti karaa garaa garaa geggeefamu dura dhaabachuuf, namni hundi ofii ofiif, uumata isaaf waan gochuu qabuu of ilaaluu, waliigaltee qabaachuu qaba jedhan.
-Obbo Harun Kalil Bati qabsaa'aa hidhannoo ABO kan turan, lola nafxanyootaa dura dhaabachuudhaaf Oromoon hundumtuu maalummaa, Oromummaa fi Saboontummaa qabaachuu qabna jedhan.
-Obbo Umar Abdusalam Tilmo qabsaa'aa hidhannoo ABO kan turan qabsoon Oromoo ciminaan itti fufuuf wal kabajuu fi wal dhaga'uun hoggantoota siyaasaa keessattis ta'e Umata Oromoo hunda keessatti hojiidhaan mullachuu qaba jedhan. Dalagaan uumata miidhu dhaabbatee tokkumaadhaan qabsoo itti fufuu qabna jedhanii yaadachiisan.
4. Sagantaa boqonnaa laaqanaa boodaa video gabaabaa “Sooressi Eenyu” jedhu fi aadaan sirba Oromoo gabaabatti erga dhi’aate booda keessumoonni afeeraman yaada kennanii waraqaan inni xumuraa dhi’aate. Video gabaabaa kana obbo Fallaqaa fi obbo Fu’ad Aman Adam waliin ta’anii yeroo qopheessan ergaan isaas “Oromoon qabeenyaa garaa garaan sooressa yoo ta’e iyyuu mirga, bilisumaa, aangoo siyaasaa dhabuu isaatiin hiyeessa kan jedhuudha.”
Namoota qaama garaa garaa irraa afeeram keessa jalqaba irratti bakka bu'aan ADO, obbo Abdi Abbaajabal sagantaaleen seminaarichaa baayee gaarii ta'uu isaa erga dubbatani booda tooftaan siyaasa ADO maal akka ta'e hirmaatotaaf ibsan. Innis attamitti Oromoon biyicha keessatti aangoo siyaasaa fudhatee abbaa biyaa ta'uudhaan sabaa fi sab-lammootii biyicha keessa jiraatan hundaa waliin jiraachuu akka qabu irratti kan xiyeefate ta'uu isaa dubbatan. Itti dabalaniis holola hin taane walirratti oofuun hafee kaayoo siyaasa ADO keessatti hirmaannaa akka qabaataniif namoota hundaaf waamicha dabarsan.
Itti aansee bakka buutuun Bulchiinsa Magaala Erlangen, Dr. Herzenberger affeeraa isaanii godhameef gammachuu qaban ibsuudhaan, uummanni Oromo biyya kana keessa jiraatu aadaa isaa kana utuu hin dagatin akka itti cimsuu qabu, akkasumas dhimmoota garaa garaa irratti hirmaannaan dubartootaa jabaachuu akka qabu yaadachiisan.
5. Obbo Baqqalaa Tafarraa mata duree “Mirga dhala namaa biyya Itiyoophiyaa keessa jiru” jedhu irraatti waraqaa balli’aa dhi’eessan. Mootumaa dhufee darbu hundumaa keessatti biyattii sana keessatti mirgi dhala namaa kan dhiitamu akka ta'e ibsan. Bara 1991 yeroo paartiin TPLF biyicha olaantummaan bulchuu eegalee kaasee immoo caalaa mirgi namaa dhiitamaa akka jiru, namootni siyaasa mootumichaa hin deggerre, miseensa kan hin ta'in sababii dhara ta'e itti funaanuun mana hidhaatti akka guuran, kaan akka ajjeesaan, kaan qaama isaaniirra miidhama ciccimaa akka geessisan, barattoota manneetii barumsaa keessaa akka har'an, kaan akka hidhanii fi ajjeesan bifa qabatamaa ta'een suuraa namoota miidhamni kun qaqqabe agarsiisuun ibsanii jiran. Kunis mootummaan wayaanee seera biyichaa keessatti waa'ee mirga dhala namaa ilaalchisee kaa'amee kan jiru iyyuu cabsaa akka jiru dubbatan. Biyatti keessatti uumatni harki caalu baadiyaa kan jiraatuu fi qonna irratti bobba'ee kan jiru yoo ta'e iyyuu haalli qonnaa boodatti hafaa waan ta'eef rakkoon homishaa ga'aa dhabuu beela biyicha keessa jiruuf sababa jedhan. Yeroo filannoo irrattis paartii mootummaa aangoo irra jiru qofti teermii teermiin akka aangoo gad hin dhiifne gochuudhaaf bifa hundumaan irratti hojjetama. Fakeenyaaf filannoo 2010 geggeefame irratti EPRDF 99% tiin filameera ofiin jedhe. Mormii yeroo filannoo dhaabileen mormitootaa godhan irraa kan ka'us namoota baayeetu ajjeefama, kaan immoo hidhama, kaan immoo biyya gad dhiisee baqata jedhaniiru.Uumata irraa lafaa fi araddaa saamaa jira. Kanaaf gaaffiin uumataa yeroo hundumaa mootummaa diktaatera ta'e kana maaliif filanna isa jedhuu dha jedhanii hubannaa ball’aa kennan.
Dhuma irrattis ibsa ejjennoo baasudhaan walgahii milkiin xumurame.
Ibsa ejjennoo hirmaattoota Seminaara fi Qophii Aadaa Oromoo
Tokkummaa Barattoota Oromoo Biyyaa Jarmanii TBOJ
ANI OROMOO DHA!
Nuti miseensoota Tokkumaan Baratoota Oromoo biyya Jarmanii qubsumaan magaalaalee Jarmanii bakka adda addaa jiraanu, akkasumas miseensonnii fi deggertootni dhaabilee siyaasaa qabsoo blisummaa Oromoo guyyaa har`aa, 27.07.2013 magaalaa Nürnbergtti yeroo seminaara kana geggefannu gammachuu guddaatu nutti dhaga’ama. TBOJ ijaarsottan Oromoo biyya ambaatti sagalee Oromoo alagaa biratti dhageesisuuf of-ijaaran kanneen hangafaa keessa isa tokko waan taaneefi seminaara kanaan rakkoo siyaasa mootumaa wayaaneen uumata keenya irra ga’u, akkasumas aadaa sabni keenya qabu haga danda’ame saba orma ta’an biraan ga’un nu gammachiisa. Ammas haga Oromoon mirga humnaan sarbame mara deefatee abbaa biyyummaa mirkaneeffatutti ijaarsa keenyaa, TBOJn jabeessinee qabsoo karaa bifa kanaa fi haala adda addaan itti fufna jenna.
Akka walii galaatti cuunfaa seminaara kanaa irra dhaabachuudhaan TBOJ yaada armaan gaditti dhihaatan kana irraatti tuqaalee Ejjennoo baafateera.
1. Kanneen gurmuunis ta’e dhuunfaan afaan, safuu fi aadaa Oromoo balleessuuf hayyoota Oromoo irrattis tahe dhaabollee adda addaa mirga Oromoof falman irratti lola banan mara dura dhaabbanna, irraas akka deebi’an hubachiifna.
2. Yeroo Oromoon mirga isaa, isa mootumoota habashaatiin humnaan sarbame deebifachuuf qabsoo garaa garaa godhu, rakkoo siyaasaa qabus biyoota addunyaattti karaa danda’ame beeksifatu dura dhaabachuu kan barbaadan, sab-quunnamtii garaagaraatti gargaaramuun beektota fi oggantoota siyaasa Oromoo cabsuudhaaf lola karaa media kan geggeessan nafxanyoota nii balaalefanna.
3. Tokkummaan dhaabbolee ykn jaarmolee Siyaasaa Oromoo gidduutti, uumata Oromoo gidduuttis hojiin mul’atee hundumtuu wal kabajuu, wal dhaga’uu fi wal gorfachuun harka wal qabatee akka dhimma bilisummaa ummata Oromoof qabsoo finiinsu waamicha hundumaaf ni dabarsina.
4. Hawaasinni Oromoo biya keessas ta’e biya ambaas jiru ANI OROMOO DHA! ofiin jechuu utuu hin saalfatin ija jabinaan diina isaatti himuudhaan jaarmiyaa siyaasa bilisummaa Oromoo kammi iyyu utuu hin balaalefatin kan barbaade jala hiriiruudhaan mootummaa wayaannee irrattis ta’e nafxanyootta warra bittaa Amaaraa nutti deebisuu barbaadan irratti akka qabsaa’u yaadachiifna.
5. Oromoonni biya ambaa jiraatan carraa argametti maa’ii ba’uudhaan, carraas argamsiisuuf haala mijeessuudhaan, kara itti dhiibbaa siyaasaa uumata Oromoo irra jaarraa tokkoo olii kaasee hanga har’aatti jiru akkasumas aadaa miidhagoo Oromoon qabu addunyaatti beeksisuuf carraaqii akka godhan hunduma yaadachifna.
Oromiyaan ni bilisoomti!
27.07.2013
www.tboj.de
khg@tboj.de
Websites Links Associated with Oromia and the Oromo People
News and Current Affairs
Political Affairs
Human Rights
Oromo Communities


text:
WASHINGTON DC
— Waggoota shantama dura ture hooggaaan sochii mirga namaa kan ta’an Martin Luther King hiriirri uummataa isaan geggeessan jireenya lammiiwwan Ameerikaa hedduu kan jijjiire ture. Haga 28 bara 1963 haasaa isaanii mul’atan qaba “I have a dream” jedhu kan dhageessisan uummata Washington keessatti wal ga’e kan kuma 250 ol ta’u ture. Qophiin har’aa kana irratti fuuleffate Tujubetu dhiyeess.
Chris Simikins akka gabaasetti uummata nuusa miliyoonaa ta’u kan guutummaa biyyattii irraa walitti dhufantu qixxummaa mirga namaa fi kan dalaqaa jecha hiriira waamame irratti argaman.
Hiriirri sun kan geggeessame Ameerikaa keessatti loogii sanyii hamaan gurraachota irratti geggeessamaa wayita turetti.
Hiriira kana irratti kan argamanis gurraachotaa fi warreen adii akkasumas lammiiwwan biyyoota ka biroo deggertoota isaanii ta’an sanbata darbe hiriirri uummataa waltajjii itti geggeeffametti ba’anii iyyannaa isaanii kan qixxummaa mirgaa dhageessisan.
Kutaalee US adda addaa keessatti raawwatamaa kan ture loogiin sanyii warreen gurraachaa filannoo keessatti akka hin hirmaanne ykn sagalee akka hin kennine dalgaa argachuufis haqaan dorgomuu akka hin dandeenye kan ugguru kan godhee fi warreen gurraachaa hedduun hiyyummaa hamaa keessatti akka rakkatan kan godhe ture.
Sanbata darbe waggoota shantma dura waltajjii dhuma wal fakkaatu irratti sirna geggeessame irratti haasaan dhageessiame sana booda walakkeessa jaarraa tokkoo keessa tarkaanfiiwwan hedduun fudhatamuu isaanii fi Ameerikaa keessatti jijjiiramni hedduun ta’uu isaanii yaadachiisaniiru.
Har’a iyyuu jedhan kanneen haasaa dhageessian kun Ameerikaan amma iyyuu rakkoolee hedduu furmaata hin arganne kan sanyii waliin wal qabate qabdi.
Sanbata darbe waltajjii biyyoolessaatti sirna geggeessame irratti haasaa kan dhageessian keessaa hoogganoota qabsoo bara sochii mirga namaa keessa Lubi Al Shaapiroon tokko turan.
Ilimi hoogganaa qabsoo mirga namaa kan luba Dr. Martin Luther King Martiin luther kiing Salsaawwii-s haasaa dhageessianiiru.
Gabaasaa Guutuu Armaa Gaditti Caqasaa


text:
Timirtte 7
Xoossaa Kawotettay aybee?
1. Xoossaa Kawotettay aybee?
Xoossaa Kawotettay saluwan deˈiya ayso. He Kawotettay asaa kawotetta ubbaa xayssidi Xoossaa shenee saluwan hanidoogaadan saˈan hananaadan oottana. Xoossay ba Kawotettan hegaadan oottiyoogee mishiraacho. Asaa naati koyiyo loˈˈo aysuwaa Xoossaa Kawotettay mata wode ehaana. He Kawotettay saˈan deˈiya asa ubbau issippetettay deˈanaadan oottana.
Kawotettau kawoy deˈana bessees. Yihooway ba Naˈaa, Yesuus Kiristtoosa Ba Kawotettau Kawo oottidi sunttiis.
2. Yesuusi dumma Kawo gididoy aybissee?
Xoossaa Naˈay dumma Kawo; ayssi giikko, i kehanne loˈˈo gididabaa mintti kaallees. (Yohaannisa 1:14) Qassi asaa maaddanau gidiya wolqqay au deˈiyo gishshau, i saluwan uttidi saˈaa haarana. I hayquwaappe denddi simmidi, saluwaa biidi Yihoowayyo ushacha baggaara uttidi naagiis. (Ibraawe 10:
3. Yesuusaara haaranaageeti oonee?
‘Geeshsha asata’ geetettidaageeti saluwan Yesuusaara haarana. (Daaneela 7:27) Koyro doorettida geeshsha asati Yesuusi kiittido ammanettida asata. Yihooway geeshsha asata geetettida ammanettida attuma asatanne macca asata hanno gakkanau dooriiddi deˈees. Eti Yesuusaagaadan ayyaana mereta gididi hayquwaappe denddoosona.
Saluwaa biya asay aappunee? Yesuusi eta ‘amarida dorssa wodiyaa’ yaagidi xeegiis. (Luqaasa 12:32) Eta qooday muleera 144,000. Eti Yesuusaara saˈaa haarana.
4. Yesuusi haariyoogaa doommido wode hanettidabay aybee?
Xoossaa Kawotettay 1914n haariyoogaa doommiis. * Yesuusi Kawo gidi simmidi koyro Seexaanaanne daydanttata duge saˈau oliis. Seexaanay keehippe hanqqettidi kumetta saˈan wolqqaama metuwaa ehiyoogaa doommiis. (Ajjuutaa 12:
5. Xoossaa Kawotettay poliyoobay aybee?
Alame yuushuwan sabbakiyo oosuwaa baggaara Xoossaa Kawotettay ubba biittan deˈiya zawi baynna daro asay issippetettaa medhanaadan oottiiddi deˈees. Miilooniyan qoodettiya ashkke asay Yesuusau haarettiiddi deˈees. Xoossaa Kawotettay saˈan deˈiya iita siraataa xayssiyo wode eta ashshana. Hegaa gishshau, Xoossaa Kawotettaa haaruwan goˈettanau koyiya ubbay Yesuusau haarettiyoogaa tamaarana koshshees.
Xoossay asaa naatussi koyro halchidobaa, Xoossaa Kawotettay 1,000 laytta giddon polana. Kumetta saˈay gannate gidana. Wurssettan, Yesuusi Kawotettaa ba Aawaayyo zaaridi immana. (1 Qoronttoosa 15:
^ MENT. 12 Geeshsha Maxaafay 1914 xeelliyaagan kaseti yootidobaara gayttidaagan aaho qofaa demmanau, Tumuppe Geeshsha Maxaafay Tamaarissiyoy Aybee? giya maxaafaa sinttaa 215-


text: Vandinathai Summa Summa aasaithaan Adhu alli anaithida Kaatru kadhirum karuppu kazhuvum maalai mayangumboadhu Mazhaiyin Mazhaiyum muththu naanum nee paarapatcham pattu poovai Poovil Poovum pudhu rendum sidharum siru Thaagamaana unai urimai Valar Vandinathai vanji Viruppamillaa yedaa aagidumaa aasaithaan aattudhu Adhu alli amma anaithida chumma emma en endhan endrum ennai ingey ingu kaadhal kaatrai Kaatru kadhirum kai karuppu kazhuvum konjaadhaa konjam konjidumey koodam kooradi kuththaadha maalai maan maaney maatrudhu malarey mayangumboadhu Mazhaiyin Mazhaiyum meni mul muraithaalum muraiyaa muththu naan naanum nee neeyaa neeyum nenjamndhaan nenjey nenjoadu ninnai nirkkaadhey nizhalaai paarapatcham paarppadhum pattu pechaal pen pennukkunmaiyil peruveney poadu poal poaley poattigal pon poo poovaai poovai Poovil Poovum pudhithaakki pudhu rendum saaikkaadhu saaral sidharum siru (Siru) summaa sutra thaagam Thaagamaana thaakkaadhu thaakkidudhey thaakkinaal thaakum thaan thaangaadhappa thaavum thalli thannai thappa theendaadhaa theendum theeramma thendralai thittaadhey thodaadhaa thodarndhu thooral thunaiyaai umma un unai unakkendaa undu urimai urumaara vaaiththu vaikkaadhey Valar Vandinathai vanji varamadhai varuvenamma vazhagaayamma vazhangidu vilaiyaadathaan vinnai Viruppamillaa yedaa yendi