text:
Haaj Aadam Saaddoo: Kormicha Oromoo
Amaan Hedatoo Qeerransootiin/ Nov. 01, 2012
“Ka harkatti qabadhee dhufeen garatti deeffadheera. Kanaa achi waan feete godhuu dandeettan!”
Jannoota Oromoon qabaataa ture keessaa tokko ka ta’an Haaji Aadam Saaddoo /Daararaa/ ttu cinqaa fi rakkoo keessatti; garuu diina haga funyaanii hidhate dura dhaabatanii, murannoon funyaan diinaa jala quba qabanii dhaamsa hin dagatamne ta’ee dhalatti akka darbu godhanii dhalaaf dabarsanii darban. Haaji Aadam Saaddoo /Daararaa/ abbaa isaanii Aab-Saaddoo Sheekoo fi haadha isaanii Aay-Halkee /Haliimaa/ Waaqoo irraa bara 1877 tti dhalatan. Oromoon bara dur waa sadi ilma ufiitiif hawwa ture.Bultii /qabeenya/, ilmaa fi ilmii /beekumsa/.
Abbaan Haaj Aadam Aab-Saaddoonillee hawwiin isaanii kanaan ala ta’uu baatus “Bultiinis ni dhuma, lubbuun yoo jiraatan ilmis dhaqqabamaa, beekumsa horuun ganama!” yaada jedhu qabachuun akkuma ilmisaanii H/Aadam umriin isaanii barnootaaf gaheen sheekkota naannotti argaman biratti barnoota Islaamummaa akka baratan godhan. Ilmisaanii H/Aadamis umrii fi ilmiin guddataa deemanii ufii fi maatii isaanii gargaarutti aansanii naannoo ufii qorachutti seenan. Nama guddaa ta’an. Addunyaa tanarratti irra caalaan namaa ka waanuma beeku dubbatu jechutu danda’ama. H/Aadam garuu aaqila /qaroo/ fi aalima /beekaa yookiin hayyuu/ waan dubbatan beekan ,ka guddaa-diqqaa woliin balduu jaalatan,nama waan haarawa argan qorachuu fardeeffatan,hojjataa akka kanniisaa fi goota akka qeerransaa akkasumas abbaa nama maraa ta’anii ummatatti gabbahan.
Akka worri woliin dhalatee guddatee fi woliin ture mirkaneessutti Haaji Aadam nama waan arganii fi dhagayan hin daganne, nama kijibaa fi taallee /woliin dhooftummaa/ hin jaalanne,nama karaa maleen isaanitti deemu ka ufitti hin dhiifnee fi sodaa hin beekne ,nama waaqa /rabbi/ itti amanan tokkicha malee eenyuufuu hin jilbiiffanne fi hin saganne ,kana ta’uu isaanii ammoo tola keessatti qofa uduu hin taane lola /hammeenya/ lubbuu/ isaanii irratti aggaamame heddu keessattillee murannoon dura dhaabbatee nama falmu ta’uu goota mirkaneesse turan. Dhaabni /yookiin/ argaan isaanii ammoo hojaamessa /dheeraa/ rifeensa luuccaa fi bifaan diimaa cinaa Magaalaa marata jaalatan. Dhadhaa, aananii fi dammaan guddatanii farada collee yaabbachuu fi gulufsiisuu ka jaalatan H/ Aadam qandhafaa /ka xuriin irra hin buune/, qixila /bareedaa yookiin faaya/ namaa turan.Qoritti malee, mooqqaa /spoon/ malee marqa ka hin nyaanne,sabareen malee aanan,quluun /buqqeen/ malee buna ka hin dhunne.
H/Aadam Saaddoo meeshalee aadaa dhalatanii keessatti guddatan jaalatan nama waan ufiitiin boonu turan jedhama. H/ Aadam Saddoo ummata Baalee bira taranii ummata Oromoo guutuu biratti ka beekkaman wol qixxummaa amantiitiif falmuu,cunqursaa baras ummata Oromoo irra gahaa turetti dammaqanii dura dhaabbachuu fi irratti qabsaayuu isaaniitiin ture. Ufii isaaniitii maatii jiruu fi jireenya gaarii qabu irraa dhalatan. Garuu maatii jiruu fi jireenya gaarii qabu irraa dhalachuun miidhaa fi cunqursaa ummatarra gahu isaan hin daadofne. Seera duratti aggaammii lubbuu isaanii irratti fuulleffateef uduu hin jilbiiffatin cunqursaa fi hacuuccaa akkasumas miidhaa koloneeffattoonni barasii ummata Oromoo irraan gahaa turan irratti uf kennanii mormuudhaan dhugaan yoomuu akka irra aantu goota mudhise turan. Akkuma beekamu baras Impaayera Toophiyaa keessatti ol aantummaan ka amantii kiristaana Oortodooksii akkasumallee garaa garummaa mootummaa fi amantii kanaa adda baasuun yeroo nama dhibu ture. Guutumatti ilaalchi /ideology/ jiru kan amantii kanaa ture jechuun yeroo danda’amu sanitti miseensa sirna barasii akkasumallee hoogganaan ol aanaan sirnichaa fi Amantii Oortodooksii tokko Baaleen daaw’ata jedhamee ummanni hiriiraan akka simatu godhama.
Simannaa dirqii kanarratti bakka bu’aan Hayila sillaasee kun haasawa godhan. “Kabajamaa ummata Baalee! Egaa ka isin jaalattanii fi ka isin jaalatan mootiin kabajamaa /Hayila sillaasee jechuu isaati/ irraa ergaa jaalalaa fi nagayaa qabee isinii fideeraa gammadaa! Kabajamaan /girmaawiinnataachaw-afaan isaaniitiin/ mootiin keenya ergaa kana ummata Baalee keessatti argamee akka isiniif ibsu na erganiiran. ‘Gooftaan keenya ka nu uume ummata Baalee nu jaalatuu fi jaalannuuf nagayaa fi dagaaginna akka kennu hawwina!’ jedhaniiran. ‘Jaalala haga hin qabne ummata Baaleetiif qaban irraa ka’anii ummanni isaanii uduu amantiin hin qoqqoodamin tokko ta’ee, tokkummaa isaa jabeeffatee jiraachuu akka danda’u amantii kenyaa amantii Oortodooksii uduu fudhatee gammachuun nutti dhagayamu haga hin qabu’ jedhaniiran” jedhee dubbii isaa goolabee ummata Baalee irraa deebii eeguu qabe. “Gara hanquu hin dhabanii cal’eensatti daban!” jedha Oromoon yoo mammaaku.
Ummanni Baalee dubbii ergamtichaa gara-hanquu bira taree haga tuffii deeme kana haga takka cal’isee waan ta’u laale. Garuu akkasitti hin turre. “Agarre! Agartan!”jedhee nama deebii kana isaan irraa deebisu mari’atee qaroo fi dhaheessa /ogeessa dubbii/ Haaji Aadam Saaddoo filate. Haajichillee deebii yaada ergamtichaatiin guddoo hin cinqamne. Waan deebisan mari’achuufillee hin rakkanne. Waan ummanni Baalee gaafatame kana deebisuuf yoo isaan woltajjitti bahanii qoonqa ciratan ergamtichaa fi ummanni Haajicha bakka buufate waan isaan jedhan dhagahuuf gurra qeensan. “Dursa ergaa jaalalaa fi nagayaa mootichi nuu ergan nuun gahuu keessaniif ulfaadhaa! Mootichi ummata Baalee akka jaalatanii fi kabajan nuuf ibsameera. Nullee akka isaan jaalannuu fi kabanyu /kabajnu/ akka deebiftanii nuuf himtan abdanna. Mootichi jaalalaa fi kabajaa ummata Baaleetiif qaban irraa ka’uudhaan ummanni Baalee amantii duraan qabu amantii islaamummaa dhiisee amantii kiristaanummaa Oortodooksii uduu fudhatee akka jaalatanii fi itti gammadan illee nutti himameera. Dhugumatti namni tokko waan ufii isaatii jaalatu nama jaalatuuf ta’uun /godhuun/ waanuma jiru waan ta’eef yaanni mootichaa badaa hin turre.
Ummanni Baalee akkuma mootichi isa jaalatanitti mooticha jaalata.Kanaafuu akkuma mootichi hawwan san ummanni Baaleellee mootichii amantii kiristaana Oortodooksii dhiisanii uduu ummata Baalee woliin Islaama /musliima/ ta’anii akka fedhuu fi jaalatuu fi itti gammadu mootichati nuu himaa” jedhanii jannummaa fi qarummaan gaafii mootichaa ummata rakkisaa ture saniif deebii ummata gammachiisu kennuudhaan Baaleen boonsan jedhama. Jannaa fi qaroo yaada akkanaatiin woltajjitti beekkaman kana karaa danda’ame maraan salphisuufi irra aanuu ka dadhaban hanga’oonni Hayla sillaasee jibbaa fi hinaaffaan gubatanii ciincayan. Hin taaneef malee woltajjii agatan mararatti isaan salpphisuu fi diqqeessuuf waan hin ta’in hin qaban.
Gaaf tokko wol gahii hanga’oonni mootummaa ol aanoon, ummataa fi jaarsi biyyaa itti hirmaate tokko keessatti hanga’ichi tokko Haajicha aarsuu babaadee “Haaji! Ummanni keessan namoota qaroo,dhaheessaa fi beekaa akka keessanii heddu uduu qabu nama barate hin qabu. Akkanatti maaltu duubatti isin hambise?” jedhe xibbiibbamee /uf tuulee/.Deebiin Haajichaa gabaabaa,ifaa fi quubsaa ture. “Akka hiree ta’ee worri baranne jedhee, mirga nutti argatee nu bitaa jiru waan nurra hin jirreef /nu hin geenneef/” jechuudhaan yaada uf tuultichaa qulleessan /qullaa dhaaban/. Haaji Aadam Saadoo mala-dhaheessa,qalbi-qabeessa,beekaa dubbii fi Abkaatoo ummataa qofa uduu hin taane qabsaayaa bilisummaa,dammaqsaa fi abbaa worraaqsaa akka turan
hujii isaaniittu ragaa baha.
Diina Oromoo hin taane kamuu biyya isaanii irratti hin qeebalan ture. “Bilisummaan bilisummaa dha! Cabduun ,cittuun yookiin ballaan hin jirtu” yaada jedhuun yeroo Hayila Sillaaseen Ingiliizitti badee Xaaliyaan biyya qabattullee Xaaliyaanotaaf tole hin jenne. “Suunsumni jijjiiramullee ibiddi ummata gubaa ture sanuma” jechuudhaan namoota muratoo yaadasaanii qaban gurmeessuudhaan hidhachiisanii sochii irra turan. Haata’uutii haalli isaan irra turan sun gantoota sabaatiin maltoota halagaa bira gahee qabamanii hidhaman. Dhaheessaa fi maleessa ta’uu Haajichaa ka hubate worri Xaaliyaan yeroo gabaabduuqofa hidhanii gadhiisan. Kun yaalii ummataan qabachuuf godhan ta’ullee hin qabanneef. Baras yaanni Haajichaa xurree sochii ummata isaaniitiin wolitti isaan baaftu tamuu fayyadamanii murna kaayyoo bilisummaa qabu tokko gurmeessuudhaan hidhachiisanii bakka bakkatti sochoosuu irratti fuulleffata. Kanaanis adeemsa yeroo keessati diddaa gabrummaa kamuu irratti ka ummanni bakka bakkatti hidhatee
deemsisu wolitti qindeessanii gara tokkotti luuccessuu keessatti gaheen isaanii ol-aanaa ture.
Haga gabroomfataan xaaliyaan gallakkisee bahe meeshaa woraanaa guddaa dhossanii kaayuudhaan qabsoo diddaa gabrummaa itti aanuuf haala aanjeffachutti uduujiranii lukkeewwan iccitii /dhossaa/ kana beekan ammas hojjattoota nagayaa H/Sillaaseetti waan eeraniif ka yaadan hanqatee ka jibbanii falmaa turan isaan simatee ammas mana hidhaa seenan. Yeroo baay’ee namoota bebbeekamoo ummata biratti dhageettii qabanitti fayyadamuudhaan ummata san bituuf yaaluun amaluma gabroomfataa maraati.Haaj Aadamiin hidhuun yookiin ajjeesuun faaydaa ka isaanii hin qabne qofa uduu hin taane gaalaan /daafeen/ isaa gadoo fi jibbaa biraa akka dabalu ka hubatan hanga’oonni Hayila Sillaasee haajicha mana hidhaatii baasanii hawachuu filatan.
Haala kanaan aangoo giraazmaachummaa fi uffata aangoo kana ibsu kennuufiif sirni badhaasaa tokko qophaaya. Sirna woltajjiin qophaaye kanaa irratti haasofni hanga’oota mootummaatiin erga godhameen booda taraan /marroon/ isaan gahee woltajjitti bahan. “Namni waa namaaf godhe tokko galata hin dhabu.Aangoo giraazmaachummaa fi uffata na badhaasuuf yaaduu keessaniif ulfaadhaa!Garuu an Giraazmaachi Aadam Saaddoo jedhamuu irra maqaa waan kamiinuu caalaa jaaladhu,ka yoo naan waaman natti tolu,ka haadhaa-abbaan kiyya naa baasan qaba. Aadam Saaddoo naan jedhan. Ka amantii fi fedhii kiyyaan naa kenname, ka anillee jaaladhee fudhadhe, maqaan kabajaa ittiin waamamu, ka ummanni kiyyallee jaalatee naan waamu, ka anillee itti gammadaa jalaa awwaadhu qaba. Inni ammoo Haaji Aadam Saaddoo ti.
Kanaafuu maqaa fi uffata naa kennuu feetan kana hin barbaadu. Nama maqaa kanaaf dharraa qabuu fi uffata kanaaf daara qabuu yoo jiraate akka kennitaniif kabajaan isin gaafadha” jedhanii adda babayii keessatti soda tokko malee diina qaanessan. Haaji Aadam Saaddoo akkuma gubbatti kaafne Baaleen bira taranii Oromiyaa guutuu,ummata Oromoo birtatti ka beekkaman wol qixxummaa amantii tiif falmuu fi cunqursaa Oromoo irra gahaa ture mormuu fi dura dhaabachutti dabalee onnee Oromoo guutuu ka seenan jecha jalqaba seenaa isaanii irratti kaafne “ka harkatti qabadhee dhufeen garatti deeffadheera! Kanaa achi waan feete godhuu dandeetta!” jedhaniin.Haaji Aadam jecha kana ka dubbatan bara 1958tti ture. Barri bara woldaan wolgargaarsaa fi misoomaa Maccaa-Tuulamaa jannoota akka Koloneel Alamuu Qixxeessaa,Obboo Hayila Maaram Gammadaa,Obboo Mokonnin Wosanuu,Janaraal Taaddasaa Birruu, Dhibbaalaa Maammoo Mazammir fi kanneen hafaniin bu’ureeffamee sochii jalqabe ture.
Haaji Aadam ammoo Baaletti bu’ureessaa fi bakka bu’aa woldichaa turan.Dabalees yeroon yeroo sochiin diddaa gabrummaa ummata Baalee ka Janaraal Waaqoo Guutuutiin durfamu haala haarawaan oo’aa jiru ture. Haaji Aadam Saaddoo baruma ummanni Oromoo quba wol qabeenyaan halagaa irratti tokko ta’ee qabsaawu hawwaa waan turaniif yeroon isaan yaadaa turan kun mudhachutti guddoo gammadan.
Bu’ureeffamuu woldaa misoomaa fi wol gargaarsa Maccaa-Tuulamaa hundeeffame kana sochii diddaa gabrummaa ummata Baaleetiin wol simachiisuuf ammoo sochiin ummanni Baalee bakka bakkatti godhu gara sochii kaayaa-kaayyo-qabeessa ummata Oromoo guutuu tokkotti jijjiiruuf tattaafachuun hujii isaanii ta’e. Kanarrattis hojjatanii sochiin qabsoo woldaa Maccaa-Tuulamaa fi sochii qabsoo ummata Baalee wol simatuun karaan aanjawe. Haaluma kanaan woldichi haga humnaa fi haalli yeroo dandeessiseen kutaalee Oromiyaa heddutti dameen isaa akka bu’ureeffamu caasaa eega diriirfateen booda kora tokko Finfinnetti waame. Haata’uu malee yeroon sun yeroo mootummaan Hayila Sillaasee ijaaramuu woldaa kanaa mormuudhaan woldicha sababa itti uumee /barbaadee/ jissuuf socho’aa ture ture. Hoogganoota woldichaa bahaa-gala dhoorgee yeroo adamsaa ture kanatti Haajichi ummata Baalee bakka bu’anii xalayaa ummata Baalee irraa keessattuu Janaraal Taaddasaa Birruutiif barreeffamte qabatanii Finfinnee ka dhufan. Gaafa Haajichi Finfinnee dhufan kana humni woraanaa mootummaa hojjattoota woldichaa funaanee hidhuuf Finfinnee woliin dhayaa ooleera.
Ka humni woranaa qabee hidhuuf mana marse keessaa tokko Janaraal Taaddasaa Birruuti. Janaraal Taaddasaan garuu harka kennachuu didanii cabsanii baafatan. Manni Janaraaltichaa woraanaan qabameera. Haaji Aadam kana quba hin qaban. Birattillee Janaraal Taaddasaa maqaa malee qaamaan hin beekan. Ka isaan beekan hiriyyaa Janaraal Taaddasaa ka ta’an obboo Makonnan Wosanuu turan. Janaraal Taaddasaa arganii dhimma dhufaniif irratti mari’achuuf silkii gara mana obboo Makonnan Wosanuu dhahan. Hin milkoofne. Gara mana Janaraal Taaddasaa yaalan. “An Haaji Aadam Saaddoo jedhamaa; Janaraal Taaddasaa barbaada” “Eessaa dhuftan?” jedheen namni jalaa kaase. “Baalee dhufe! Bakka bu’aa woldichaati!” Silkii ka Haajicha jalaa kaase Janaraal Taaddasaa isaan barbaadan uduu hin taane yayyii humna woranaa mana janaraaltichaa marsee weerare keessaa tokko ture.
Shuumtichi silkii Haajicha jalaa kaasee woliin haasaye sun ka dhagaye amanuu baatullee woldicha adamsaa jiran laalchisee ragaa dabalataa qabatamaa argataa akka jiru hedatee Haajicha dhuunfachuuf murate. “An Taaddasaa dha. Maaliif mana dhuftanii woliin hin mar’ianne ree?” jedheen.Uffata akkamii akka uffatanii fi eessa akka jiran itti himanii,namni Loltuu Asheetuu jedhamu akka ergamuuf itti himame. Baras ministeera haqaa, akka ammaatti Immigreeshina balbala guddoo duratti akka eegan itti himanii eegan. Haaluma kanaan loltichi ergame sun uduu Haajicha bira gahee hin dubbisin eega adda baafateen booda bira dhaqee, nagaa gaafatee Haaji Aadam isaan ta’uu adda baafate.Isaanillee loltuu Asheetuun isa ta’uu gaafatanii qulqulleeffatanii, konkolaataa ergameef yaabbatanii qajeelan. Konkolaataan Maarsadiisiin yaabbatan sun ka qajeelte gara mana Janaraal Taaddasaa Haajichi yaadan uduu hin taane gara buufata poolisaa “Ammistanyaa” jedhamuutti. Haajichi Janaraal Taaddasaa qaamaan beekuu dhabuun ka isaan miidheefi ka diina fayyade ta’uu ka beekan eega konkolaataan buufata Poolisaa seentee yayyiin woraanaa isaan marse booda. Ee mukkure! Maal godhan ree?
Haata’uutii abdii kutatanii yeroo hin balleessine.Dhaheessa sammuu isaanii woliin mari’atanii mana fincaanii dhaquu akka fedhan yayyii woraanaa qawwee baatee isaan marsetti himan.Yayyiin woraanaa sun qaama isaanii marse malee sammuu isaanii hin agarre. Dhugatti ammoo woraanni afaan sibiilaa malee afaan namaa hin beenne sun sammuu akka Haaji Aadam Saaddoo hubata jechuun dogoggora qofa uduu hin taane hubannoo dhaba. Haajichi akkuma marfamanitti mana fincaanii seenanii woraqaa ergaa ummata Baalee cicciranii mana fincaaniitti gatuu yaadanii “ni baasan!” jedhanii shakkan. Malli ergaan sun diina harka akka hin seenne godhaniin garatti deeffachuu qofa akka ta’etti murteeffatanii woraqaa san cicciranii alanchan. “Mi’aayaa dirqamaan nyaata/dhugan irra hadhaa jaalatanii nyaatan/dhugantu mi’aaya yookiin nama gammachiisa” jedhama. Haaji Aadam woraqaa san alanchanii erga liqimsaniin booda mana fincaaniitii bahan. Akkuma mana fincaaniitii bahaniin marfamanii biiroo shuumtichaa geeffaman.
Shuumtichi itti ol ka’ee “meeti woraqaan qabattee deemtuun?!” jedheen. “Duuti luynaa /sodaataa/ kuma, Ta gootaa /jannaa/ takkittima!” jedhama mammaakaan. Deebiin Haaji Aadam Saaddoo ta murannoollee takkittima turte. Ee! “…ka harkatti qabadhee dhufeen garatti deeffadheera! Kanaa achi waan feete godhuu dandeetta!…” jedhan. Shuumtichi yoo duraa raga gahaa waa’ee woldichaa Haajicha irraa argadha jedhee gammachuun uf wollaale jecha Haajichaatiin ciincaye. Sodaachisee dirqamaan himsiisuuf Haajicha kokketti rarra’e. Ee! Haaji Aadam Saaddoo ammoo akka dhala har’aa, tokko tokko ka midhaan midhaaniin unatu /budeenni midhaan,shiroon midhaan/ irraa hiyyummaan lafa jala dabarsitee,lafee cabsitee yoo takka kabalan lafa dhayuu fi waan beeku dhiisii waan hin beeknellee xinniquuf /kijibuuf/ tafaafuru /kaanii kaan jedhu/ hin taane. Akka worri har’allee isaan yaadatu himutti Haaji Aadam Saaddoo mooraal-jaboo fi yaad-bilcho qofa uduu hin taane abbaa jabeenya qaamaa turan.
Kanaafuu loltoota akka tiisisaatti itti caaccayan ufirraa lafatti dachaasanii,shuumticha kokketti isaan rarra’e garaa waaqatti addeessan. Bineensi isaan marsee akkuma ta’e ta’ee tooyannoo jala isaan oolche taan caalaa ka rifate erga shugguxii rivoolvara 38 mudhii Haajichaa irratti arge booda. Shuumtichi garaan isaa waaqatti addaatee akkuma ta’e ta’ee tattaafatee ka’ee, kana arge shugguxii saniin achitti hafuu dhabuu isaatiif,galata waaqa itti amanutti galfachuu hin oolin sun nahee qabbanaaye. Jannoonni akka Haaji Aadam Jiloo,Janaraal Waaqoo Guutuu fa’a bira hin turree maal godhan ree??? Haaji Aadam ji’oota hedduuf hidhamanii mana murtii ol aanaa deddeebi’aa turan. Murtiin baras namoota balleessaa yookiin yakka guguddaa hojjate jedhametti
murtaayu bifa afur ture. Isaanillee;
- Hidhaa woggoota 25 /ruuba jaarraa tokkoo/,
- Qacceen /jiraafiin-afaan Amaaraati/ qaama hidhamaa sanii harka 40 /afurtama/ shabbeenuu /tumuu/,
- Qabeenya hidhamtichaa akkuma jiruun fudhachuu /dhaaluu/,
- Woggoota 25 itti murteeffame biyya Amaaraa keessa tararuu /baqaan jooruu/ ture.
Haata’uutii namni tokko qacceen /jiraafiin/ shabbeenamuun /tumamuun/ duratti tumamuu ka danda’u yookiin hin dandeenye beekuudhaaf doktoraan mirkanaayuu qaba.Akka hiree ta’ee doktorri kanaaf Haaji Aadamiin qorate akka Haajichi tumaman hin eeyyamne. Worri Haajichallee ta’ee ummanni Baalee galmeen murtii isaanii gara Finfinneetti akka deebi’u iyyachuu isaaniitii fi Haajichi mataan isaanii dhaddacha “Nugusa nagast” jedhamu dhihaatanii mormatanii irra aanuun murtii manni murtii Ol aanaa isaan irratti dabarse san jijjiirsisuu /shaarsisuu/ danda’uu isaaniitiin murtiileen arfan gubbatti tuqaman isaan irratti uduu hin rawwatamne hafan.
Egaa Haajichi kun yeroo hidhaa irra turan kamuu hanga’oota aangoo,abbootii seeraa fi humnoota poolisaa fi woraanaa sodaa tokko malee dhugaa jirtu itti himuudhaan falmaa godhaniin egeree Oromootaa akeekaa turan.Nyaaphummaa hanga’oota mootummaa fi eenyummaa Oromoo ummata Oromootiif ibsuu irraa uduu humni kamuu isaan hin dhooggin /uggurin/ falmaa bahanii,dhaqqabuu baatanillee guca bilisummaa Oromoota harka kaayanii dhaamsa hin dagatamne dhalaaf dabarsanii, bara 1983 addunyaa tana irraa darban. Ruhii isaanii rabbiin jannataan haa qananiisu!!! Iccitii /dhossaa/ qabatee haala cinqaa /muddama lubbuu/ keessatti balaa hiriyyaa,maatii, aanaa, gosaa fi saba tti dhufu oolchuun aadaa Oromoon woliin dhalatee ittiin jiraate. Barri har’aa bara namni ka harkatti qabatee deemu dhiisii kanuma garaa qabuyyuu ciniinnatee qabachuu dadhabe ta’ullee Haji Aadam Saaddoo fa’a qaamaan du’anillee seenaa,hujii fi gootummaan isaanii lafa hin banne.Gucni bilisummaa isaan qabsiisan kichuuwwan /daa’imman/ baras dhalachuu dhiisii garaayyuu hin jirree, ka miliyoonotaan lakkaayamaniif ibsaa ta’ee sochoosaa jira.
Seenaa fi jechoonni barnoota qabeeyyii ta’an, kanneen goota kanaa /Haaji Aadam Saaddoo/ barreeffama gabaabduu tana keessatti guduunfamanii ka dhumatanii mi. Seenaan isaanii ka barruu fuula muraasaa,akkasittuu mata duree takka jalatti ka’ee dhumatu qofaa uduu hin taane, ka kitaaba irra taree kitaabbilee bahu. Haata’uutii nama seenaa galmeessee ol kaayu dhabuun,namoota seenaa gootowwan darbanii beekan manguddoota lubbuun jiranitti dhihatee seenaa irraa qoratuu fi baratu dhabuunii fi ka haguma sanuu beeknuuyyuu wolitti dhihaannee,qindeessinee wol barsiisuu fi dhalatti dabarsuu dhabuu irraa seenaa fi hujii gootowwan keenna hedduu badee hafeera yookiin hafaa jira. Seenaa gootummaa abboota keennaa dhaallee akka abbootii keennaa ta’uu dhabuun akkaa-akka-malettuu /jaalannee jibbineellee/ waanuma jiraati. Seenaa fi hujii isaanii wolii dabarsuu fi wol barsiisuu dhabuun ammoo dadhabbinna. Seenaa isaanii gatuun ammoo dadhabbinna qofa uduu hin taane daaraa ibiddarraa dhalate nu taasise. Seenaan abbootii keennaa galmaayee dhaloota dhufuuf taruu qaba.
Kan Barreesse: Amaan Hedatoo Qeerransoo


c: text/html

text:
Biyyoota guddataa jiran keessatti Dawaalee farra dhukkuba HIV/ AIDS kanneen gatiin isaanii salphaa ta’e gargaaramuun bu’aa argamsisuu isaa qorannaan haaraa gaggeeffame hubachisee jira.
Dawaa Navarapin jedhamu dawaalee ka biroo dhukkuba HIV/AIDS gargaaran waliin qindaa’inaan fudhachuun dubartoota harka 83 ta’an irratti bu’a quubsaa kan argamsisee yoo ta’u kanneen qaammi isaanii dawaa kana fudhachuu dide imoo harka 14 ta’uu qorannaan kun hubachiisee jira.
Gama kaaniin dhukkubi Cobxoo ykn Afaan Ingliziin Gonorrhea jedhamu dawaan fayyuu diduun isaa addunyaa irratti dabalaa kan jiru ta’uu jaarmayaan fayyaa addunyaa ykn WHO akeekkachisee jira.
Dhukkuba kana dur dawaalee Antiibaayotiiks jedhamaniin fayyamaa kan ture yeroo ta’u amma garuu fayyuun rakkina ta’aa jira jedha. Kanaafis jecha qorannaa haaraa gaggeessuun dawaa haaraa argachuuf barbaachisaa ta’uun ibsameera.
Gabaasaa guutuu MP3 tuquun dhaggefadhaa

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Yesuusi naa77anttuwaa Galiila Abbaa lanqqiyan tamaarissuwaa doommiis; keehi daro asai ba lanqqiyan yuuyi aadhdhidi shiiqettin, abban de7iya wolwolo giddo gelidi, aani uttiis; qassi he asai ubbai abbaa lanqqiyan de7ees. 2I eta darobaa leemisuwan tamaarissiis. Tamaarissiiddi hagaadan yaagiis, 3“Siyite; issi bitanee zerettaa zeranau kiyiis. 4I zerishin, issi issi zerettai ogiyaa doonan wodhdhiis; wodhdhidaagaa kafoi yiidi miis. 5Issi issi zerettai guutta biittai de7iyo shuchchaa anccuwaa bolli wodhdhiis; daro biittai bainna gishshau, he zerettai sohuwaara mokkiis. 6Awai kiyido wode shulliis; adussa xaphuwaa yeddibeenna gishshau, meli bayiis. 7Issi issi zerettai aguntta giddon wodhdhiis; wodhdhidi mokkidaagaa agunttai diccidi cuullin, aifennan attiis. 8Issi issi zerettai aradda biittan wodhdhidi mokkiis; diccidi issoi hasttamaa, issoi usuppun tammaa aifin, issoi xeetaa aifiis” yaagiis. 9Yaagidi, “Siyanau haitti de7iyo urai siyo” yaagiis. 10Yesuusi yootidoogaa siyida hara asatinne tammanne naa77u erissiyo ashkkarati Yesuusi barkka de7ishin, akko shiiqidi, he leemisuwaa birshshettaa a oichchidosona. 11Oichchin Yesuusi etassi hagaadan yaagiis; “Inttessi Xoossaa kawotettaa xuura yohuwaa erai imettiis; shin harati kawotettaappe kareera de7iyaageeti, xeeluwaa xeellidi be7enna mala, qassi sissaa siyidikka akeekenna mala, eti naa77anttuwaa Xoossaakko simmin, i eta nagaraa atto geenna mala, etayyo ubbabai leemisuwan odettiis” yaagiis. 13Yesuusi eta, “Ha leemisuwaa erekketii? Yaatin, leemiso ubbaa waati eruuteetii? 14Zeriyaagee Xoossaa qaalaa zerees. 15Qaalai zerettiyo ogiyaa doonan de7iyaageeti hageeta; eti qaalaa siyiyo wode, Seexaanai sohuwaarakka yiidi, eta wozanan zerettida qaalaa efirggees. 16Hegaadankka qassi shuchchaa anccoi de7iyo biittan zerettidaageeti hageeta; eti qaalaa siyidi, sohuwaara ufaissan ekkoosona. 17Eti ha77issau de7iyoogaappe attin, etau mino xaphoi baawa; guyyeppe qaalaa gaasuwan waayee woi yedetai yiyo wode, eti sohuwaara xubetti aggoosona. 18Qassi aguntta giddon zerettidaageeti hageeta; eti qaalaa siyiyaageeta. 19SHin ha sa7aa de7uwau hirggiyoogee duretettaa siiqiyoogeenne harabaa amottiyoogee eta wozanan gelidi, qaalaa cuullees; cuullin aifennan atti aggees. 20SHin aradda biittan zerettidaageeti qaalaa siyidi ekkiyaageeta; issoi hasttamaa, issoi usuppun tammaa aifin, issoi xeetaa aifiis” yaagiis. 21Yesuusi gujjidi, “Xomppe ehiidi, kereppe woi arssappe garssaara wottiya asi de7ii? Xoqqan wottenneeyye? 22Aissi giikko, qosidobai ubbai qoncciyaa kiyana; qassi genttidobai ubbaikka beettennan attenna. 23Siyanau haitti de7iyo urai de7ikko siyo” yaagiis. 24Qassikka eta, “Intte siyiyoogaa ezggidi siyite; Xoossai intte makkido qun77an intteyyo makkana. I intteyyo darissidi immana; aissi giikko, issibai de7iyo urau gujji immana; bainnaagaappe harai atto, au de7iya he guuttiyookka ekkirggana” yaagiis. 26Yesuusi qassikka yaagiis; “Xoossaa kawotettai ba gaden katta zeriya asa mala. 27He bitanee qammi xiskkees; maallado denddees; i ba huuphen waaniyaakkonne erennan, he zerettai mokkeesinne diccees. 28Biittai kattaa barkka mokkeesinne aifees; koiro carshshai caarees; guyyeppe aifanau kukkumees; qassi wurssettan kumetta aifiyaa aifees. 29SHin kattai gakkiyo wode, kattaa shiishshiyo wodee gakkido gishshau, bitanee sohuwaarakka baacaara geli aggees” yaagiis. 30Yaagidi Yesuusi, “Nuuni Xoossaa kawotettaa ai milatees gaanee? Woi aibiira leemisanee? 31Xoossaa kawotettai sanaafici giyo qii mittee aifiyo milatees. He mittee aifiyo zeriyo wode, sa7an de7iya mitta aife ubbaappekka guuxxausu; 32o zerin mokkada ataakiltte ubbaappe gitatausu; daro daashshaa daayausu. Kafoi i tashiyaa kuwan bau keettaa keexxana danddayees” yaagiis. 33Yesuusi hagaa mala daro leemisuwan asau gelana gakkanaassi, ba qaalaa yootiis. 34Asaayyo leemisoi bainnan yootenna; shin Yesuusi ba erissiyo ashkkaratu xalaalaara de7iyo wode, etayyo ubbabaa birshshidi yootees. 35He gallassi sa7ai omarin, Yesuusi ba erissiyo ashkkarata, “Abbaa hefintti pinnoos” yaagiis. 36Erissiyo ashkkarati daro asaa yeggi bayidi, Yesuusi kase geli uttido wolwoluwan gelidi, Yesuusa banttanaara efiidosona; hara wolwolotikka hegan de7oosona. 37Wolqqaama gotee denddin, beetai wolwoluwaa shocin, haattai kumana gakkanaassi wolwoluwaa giddo geliis. 38He wode Yesuusi wolwoluwan guyye baggaara borkkotaa borkkotidi xiskkiis. Erissiyo ashkkarati a denttidi, “Tamaarissiyaagoo, nuuni xayiyo wode coo xeellai?” yaagidosona. 39Yaagin i beegottidi gotiyaa, “Co77u ga” giidi, abbaakka, “Woppu ga” giis; goteekka co77u gin, ubbabaikka woppu giis. 40Yesuusi ba erissiyo ashkkarata, “Aissi hagaadan yayyeetii? Intte waani ammanekketii?” yaagiis. 41Eti daro yayyidi bantta giddon, “Hagee laa harai atto, goteenne abbai azazettiyoogee oonee?” yaagidosona.


text:
Categories: Oromia Tags:
2 Responses to “Oromo – Seife Nebelbal Radio Program, June 6, 2012”
-
Oromoon fedhii dimokiraasii fi tokkummaa jara warra waa’ee kanaa nu barsiisuuf hedan caalaa beeka. Oromoon jarmiyaalee siyaasaas ta’e jaarmiyaalee hawaasummaa adda addaa kophaa ba’ee akka dhaabbatu ka isa taasise tokkummaan jarri lallabdu tokkummaa sobaa ta’uu waan hubatee fi. Kanaaf oromoon dhaabnilee fi jaarmiyaalee akka OSFNA diigee gara jara akka adeemu ka isa godhu sababni tokko illee hinjiru.Oromoon digdamni ykn soddomni “festivaalii Ispoortii halagaa” irratti argaman jechuun ummanni oromoo ykn jaarmiyaaleen oromoo irratti argaman jechuu miti.Oromoon jaarmiyaalee armaan dura dhaabbatan daraan jabeessee ka dabalataa dhaabuu qaba malee diiguun gonkumaa hinyaadamu.
-
Eyob,you did a wonderful interview. And Keep it up.
No More or Less Than Oromia!


text:
Dhaloota Abaarame akka Hinjedhamne
Abdii Aduu irraa | Onkoloolessa 26, 2012
Oromoon uumamaasaatiin dursee nageenya jaalata; nageenya kadhatas. Qe’eesaarratti tasgabbaa’ee jiraachuu fedha; jireenya ilma namaatiifillee tasgabbii fedha. Haata’u malee fedhiin Oromoo kun haala qabatamaatiin eega dimimmisee yeroonsaa dheerateera. Biyyasaarratti abbaa biyyaa, qe’eesaarratti aabbaa karraafi abbaa dhuga ta’uun hafee, akka sar-diidaa adamsamuu eega jalqabee oolee bubbuleera.
Waa’ee seenaa gabrummaa Oromoo irra deebi’ee isin yaadachiisuu hinfedhu. Garuu Oromoon biyyasaarratti hadhaa gabrummaa hadheeffachuu eega eegalee bara bittaa Minilikirraa jalqabee, sirnoota mootummaa Hayilalillaasee, Dargiifi Wayyaaneetti, mirgi Oromoo akka sarbametti, hamileen eenyummaa akkuma cabeetti, roorroon, gidiraafii mashaqqaan uummata Oromoorra ga’u akka hammatetti jira. Kun hanga yoomitti itti fufa?
Sarbamni mirga Oromoo, gidiraan jireenyaafi gabrummaan uummataa kan isaan nuffisiseefi dheekkamsise lammiiwwan Oromoo qaqqaaliin fincila diddaa gabrummaa yeroodhaa yerootti kaasaniiru. Nuti Oromoon mataa olqabannee akka deemnuuf, eenyummaa keenyaan akka boonnuuf lubbuusaanii arsaa nuuf godhanii darbaniiruu; qaamaa hanqataniiru; dhiga nuuf lolaasaniiru. Kanaaf fincilawwan Baalee, Arsii, Harargee, akkasumas giddugaleessa Oromiyaafi guutuu Oromiyaa garagaraatti godhaman ragaa bahu. Jaallawwan qaqqaalii seenaan hindaganne kan akka J.Taaddasaa Birruu, J. Waaqoo Guutuu, Hayilamaaraam Gammadaafi (gootota heddu kkf) toora kanaan eeruun ni danda’am. Aarsaawwan kafalaman kunniin wayita yaadannummoo waan tokko hubanna. Innis mirga sarbame deebisuuf jecha qabsoon godhamuufi bilisummaa ofii mirkaneessuuf jecha tattaaffiin ykn carraaqqiin godhamu yoomillee duubatti akka hinjenneedha. Oromoon bifa qindaaweefi jarmiyaadhaan qabsoosaa eega itti fufee bara hundeeffama Adda Bilisummaa Oromoorraa eegalee aarsaan Waraanni Bilisummaa Oromoo(WBO) lammii isaatiif godheefi gochaa jiru Oromoo biratti kabajaa olaanaa qaba. Lammiiwwan qabsoo bilisummaa Oromootiif jecha lubbuusaanii aarsaa godhan kunniin seenaan ni yaadatti.
Hangam cunqursaan hammaatullee, yeroon bilisummaa dheeratullee, fincilawwam diddaa gabrummaa lammiiwwan qaqqaaliitiin godhamaniifi jaarmiyoota qabsoo bilisummaa Oromoo kan akka ABOtiin godhaman, yoo xiqqaate afaan keenyaan saalfii malee akka dubbannuu akkaumas aadaa fi eenyummaa keenyatti akka boonnu nu godheera. Oromummaan akka dagaagduus bu’ura tolcheera. Biyyi Oromiyaa jedhamtu akka turteefi jirtu hubannoo bu’ureesseera.
Oromoon fincila diddaa gabrummaa eega eegalee barawwan jaarraadhaan lakkaawamuuf jiru kan jennu yoo ta’ellee, ‘ Yoom cunqursaa diinaa jalaa bilisa taanaa?’ gaafiin jedhuuf ka’uu mala. Deebiiniinsaa lammiikoo Oromoo hundaaf hibboo ta’uu danda’a. Yoo ta’ellee gaafii cunqursaan ykn diinni akkaumas goomattuun deebistu otoo hinta’iin, gaafii ummanni Oromoo kutannoofi murannoon akkasumas xiiqiidhaan deebisuu malu ta’a. Deebiinsaas namootatti ykn jaarmiyoota qabsoo biliummaatiif jecha of dabarsaa jiranirratti quba qabuudhaan ykn xiyya summiidhaan balfameen itti qiyyaafachuudhaan otoo hinta’iin, Oromoon hundi roorroon lammiisaarra ga’u isatti dhagahamu hundi ga’eesaa ba’uudhaani. Kunimmoo dandeettiifi beekumsaa akkasumas qabeenya qabu osoo hinqusatiin aarsaa lubbuu hanga gumaachuutti of qopheessu malchiisa. Bilisummaan aarsaadhaan ala dhuftu hinjirtu. Bilisummaan gumaacha lammiitiin ala argamtu mul’attee hinbeektu. Bilisummaan gurmaa’inaafi qindoominaan ala hawwamte fiixa baatee hinbeektu. Bilisummaan qabsoodhaan ala argamuun abjuu waan taateef itti siqanii qabsoo finiinsuudhaan ala falli waan jirtu natti hinfakkaattu. ‘Abjuu sodaatanii hirriba malee hinbulan’ akka jedhan sana, gaaga’ama matayyaadhaan nurra ga’u sodaannee qabsoo bilisummaatti makamnee gumaacha nurraa eegamuufi aarsaa lammiin keenya nurraa fedhu yoo hinrawwannee yoomiyyuu roorroo uummata keenyarra ga’u dandamachuun abjuu ta’ee hafa; mirga keenya dhabnee akkuma gabroomnetti hafna; gadaantummmaa keenya labsinee jabina diinaa akka leellifnetti hafna; dhaloota abaarame taanees kabajaa seenaa dhalootaa dhabna; gabrummaafi gadaantummaa dhalootaaf dhaalchifna.
Asirratti wanti yaadatamuu qabu tokko yoo jiraate, nuti Oromoonni ofiifi waliif yoo hinta’iin, diinarraa waan ajaa’ibaa dansaa ta’e tokko eeguun of gowwoomsu ta’uusaati. Diinni yoomiyyuu diinuma. Diinawwan afaan mi’eeffatanii aantummaafi jaalalasaani nuuf mirkaneessuu fedhan kaneen keessi isaanii summii, afaan nu faajjessanii tokkummaa Oromoo diiguufi hawwii Oromoon bilisummaadhaaf qabu burjaajessuuf akkasumas qabsoo bilisummaadhaaf godhamu mancaasuuf tattaafatanirratti dammaquutu nurraa eegama. Oromoon mirga isaa goonfachuun akka madaa qubaa kan isaan gubu jarreen kun, bakka jiran hundatti Oromoon mataa olqabatee akka hindeemne, eenyummaasaatti akka hinboonne, akkasumas habashummaa ofitti fudhatee akka jiraatuuf shirri isaan hindalagne hinjiru. Yoo dand’ame Oromoorratti olaantummaasaanii mirkaneessanii nu cunqursuun kaayyoo isaanii olaanaadha. Yoo dadhabame immoo Oromoo addaan qoodanii summii qoqheessan facaasuudhaan Oromoota wal nyaachisuun tooftaa isaaniiti. Kanaaf immoo Oromoon ‘Lakki!’ jechuu qaba.
‘Gadaameessi haadhaa burreedha’ jedhanii makmaakanillee, Oromoon hangam ilaalcha garagaraa qabaatullee, ‘Yoo funyaan rukutamu ijji bo’a’ akka jedhan sana, walirraa fagaachuurra walitti dhihaachuun, walitti duuluurra waliif tumsuun fala furmaata hinqabneedha. Yeroon isaa, wayita jibbinsaan walirratti duullu otoo hinta’iin, yeroo mararfannaadhaan waliif tumsinuudha. Summii diinaatiin faalamnee gandaafi amantiidhaan addaan kan walqoodnu yoo ta’e, diinaaf haala mijeessuudhaan alatti tokkummaadhuma keenyaafillee bu’aa hinbuusnu. Oromummaadhaafis gatii ykn sona dhabnaaf.
Gama biraatiin, habashoonni jarmiyootasaanii maqaa adda addaa kennanii heddummeessuudhaan tooftaa jijjiiranii jabeenyasaanii mirkaneeffachuuf wayita wixxirfachaa jiran kanatti, jaarmiyoonni Oromoo bakka garagaraatti fotoqqanii walirratti duuluufi akka diinaatti wal ilaaluudhaan qabsoo Oromoo bilisummaadhaaf godhamu laaffisuun qaaneffachiisaadha jechuun ni danda’ama. Yoo xiqqaate qabxiin irratti waliigaluu danda’an tokko dhabamuun ummata Oromootiif gaddisiisaadha. Jaarmiyoonni mirga Oromoo dabarsanii qaama biraatiif kennan hundi gochi isaanii dogoggora akka ta’e hubachuudhaan fedhiifi hawwii Oromoo guutuu qabu. Jaarmiyaan roorroo Oromootiif furmaata hinkennineefi mala bu’ura qabu hindhoofne akkasumas jaarmiyoonni diina leellisaniifi Oromummaa saalfachiisan hundi gochasaaniirraa deebi’uudhaan kallattii qabsoon bilisummaa barbaaduufi daandii qajeelaa qabsoon bilisummaa qaanqessiturratti hiriiruudhaan fedhiifi hawwii Oromootiif tumsuun dirqama ta’a.
Barreeffamakoo kana wayitan guduunfu, qabsoon diddaa roorroofi gabrummaarraa dhalate kabajama mirgaafi qaanqee bilisummaatiin xumura godhachuun malchiisaadha. Kunimmoo yoomiyyuu miti; amma, yeroo kana. Kunis eenyuuniyyuu miti; nu Oromootaani. Harka marannee callisaan hidhii xuuxuun eessaniyyuu nu hinga’u; kutannoo, murannoofi xiiqiidhaan guutamnee onneeffannee gumaacha nurraa eegamu raawwachuudhaani malee. Mirgawwan uumata keenyaa akka kabajamaniif, roorroofi gidiraan ummata keenyarra ga’an xumura akka godhataniif, dandeettiin, beekumsi,humni, qabeenyi akkasumas lubbuun qusannu jiraachuu hinqabu. Walumaagalatti eenyummaa keenyallee aarsaa gochuuf of qopheessuu qabna. Kunis haala bittinnaaween otoo hinta’iin, haala qindaaweefi gurmaa’ina giddu galeessa godhateen tokkummaa Oromummaarratti xiyyeeffatee socho’uun malchiisaa ta’a. Jaarmiyoonni siyaasaa Oromoo giddu galeessa godhanee socho’aa jirra jedhan hundi fedhii diinaa guutuuf jecha lammii ofii adamsuurraa of qusatanii yoo xiqqaate dhimma isaan tokkoomsurratti tumsa waliif ta’uudhaan qabsoo oogganuun barbaachisaa ta’a. Yaadawwan Oromoo salfachiisan, ummata oromoo gandaafi amantiidhaan addaan qooduurra, Oromummaa dagaagsuufi tokkoomsuurratii hojjachuun fala furmaata hinqabne ta’a.
–Abdii Aduu abdiiaduu@yahoo.com


text:
Germany: Ibsa Ejjennoo tokko -laman
Caamsaa 8, 2012
Miseensotii Tokkuma Barattoota Oromoo Biyyaa Jarmanii(TBOJ) fi ,Oromoo Munshinii fi naannoo isaa jiraatan Caamsa 5 bara 2012 magaalaa Munshinitti waliiti dhufanii jaallan qabsaawota Oromoo otuu koloneffataa Itiyoophiyaa falmanuu yeroo gara bakkaa fi haala gara garaa jalatti lubbuu isaanii jijjiira hinqabne dabarsanii kennan yaadatanii oolanii jiru. Akkuma beekamuu guyyaan gootota Oromoo kan kabajamuu Ebla 15 yoo ta’uu haala jireenyaa biyyaa ambaa irraa kan ka’ee Oromoonni bakka jiranitti guyyaa fi haala isaaniif mijayyeetti kan yaadatan ta’uun isaa ni beekama. Dhuma yaadannoo kanarratti miseensotii TBOJ fi Oromooti bakka kanatti argaman ibsaa eejjannoo armaa gadii kana baasuun xumuranii jiru.
I. Qabsaawonni fi jaarmiyooti bilisummaa Oromoof qabsa’aan garaa-garummaa isaan gidduu furun yaada ana malee dhaabni Oromoo kan biraan jiraachuu hin qabu jedhurra ol-guddatuun akka wal_hubannoon bilisummaa Oromotiif qabsaa’an fi xiyyeeffannaa isaanis kara diinatti godhan waamicha goona.
II. Gurgurtaa lafa Oromoo fi ummattoota cunqurfamoo biraa impaayera Itophiyaa keessatti argamanii irratti motummaan Wayyaanee adeemsisaa jiru jabeesinee mormina.
III. Eenyummaa Oromoo jijjiruuf(demographic change) akeekkate qubsumma seeraan alaa ummatoota amma mootummaan TPLFn geggeefamu ni mormina.
IV. Nageenya ollaan wajin jiraachuu sabootaa jeequun umurii isaa dheerraffatuu kan barbaadu mootummaan Wayyaanee ummatoota bara dheeraa nagaa waliin jiraatan walitti buusuun lubuu hedduu fi qabeenyaa hedduu dhabamsiisaa turee jira. Ammas gochaan akkasii kun naannoo baha Wallagaa keessatti ummata Oromoo fi Gumuz giduutti deemaa jira. Gochaa akkasii kana cimsinee dura dhaabbanna.
V. Mootummaan Wayyaanee yeroo hedduu bakka tokko ykn saba tokko oggaa rukutuu barbaaddu dursee sababa sobaa qindeesee midiyaa isaatti dabarsa.Itti aansee akka waan ragaa qabatamaa argatee godhee tarkanfii shororkessummaa hojjataa. Haaluma kanaan baatii darbe keessa mataan mootummaa Itophiyaa Mallas Zenawii naanoo Oromiyaa Baaleeti fi Arsii kessa maadhee Alqaayidaa arganne jechuun dursee sababa kijibaa uummee dubbgatuun isaan ni yaadatama. Sababii kijibaa kanarratti hunda’auudhaan ummata nagaa n Masjiidatti Rabbi kadhatee galuu rasasa itti banee ajjessuu isaa jabessinee balaaleffana. Mucaa waggaa 6 dabalatee Oromoota mootummaa shororkessa kana dhumaniifis gaddee nutti dhaga’amee ibsinaa
VI. Guyyaa gootota yeroo kabajjinu kana hoganootin ABO bakka adda addatti wal hiranii jiranii fi dhugumaan qabsoo bilisummaa Oromootti amanan, rakkoo isaanii gidduu jiru gad ta’anii furuun uummata Oromoo afaan faajjii kessa baasanii akka isaanii dinarratti xiyyeeffatan maqaa gootota wareegamanitiin gaafannaa.
VII. Jarmiyooti uummata( civic groups) kan akka Hawaasoota Oromoo, jaarmiyaa hayyootaa fi kkf fakkataan, murnotaa fi dhaaboota siyaasaatti of-hidhuu dhiisanii dhimma Oromoo irratti bilisa ta’anii akka hojjataan yaadachiisaa, rakkoo qabsoo Oromoo kana kessatti qaama bilisaa ta’aanii dhaaboota qabsoo bilisummaa Oromoo irratti dhiibbaa barbaachisu akka godhanii waamicha goona.
Injifannoon ummata oromoof!!
Qabsawwan ni kufa !!
Qabsoon itti fuffa!!
Caamsa 5 bara 2012
Munchen-Germany
–Gabaasaa Walgayii Gootota Oromoo Mushiin (barnoota dhihaate guututti)


text:
Oromia: Karoora Kabajaa Bara 50ffaa Sossooha Afran Qalloo
Sagantaa Seenaa
• Dr. Mahammad Hassan: Lola Calanqoo tii fii gaaga’ama hawaasa Oromoo irratti fide.
• Obbo Mahdii Haamid Muudee: Sossooha Afran Qalloo – Diddaa gabrummaa Misraa fii Habashaa.
• Obbo Usmaa’il Muummad: Seenaa Hawwisoo Afran Qalloo, keessaa-huu kan Urjii Bakkalchaa – Haala jaaramuu hawwisoo dura hawaasa Oromoo keessa turee fii jijjiirama eegas arkame.
• Dr. Ismaa’il Abdullaahii: Qooda Harraambeen sossooha Afran Qalloo keessatti qabaatte.
• Obbo Shantam Shubbisaa: Sossooha afaanii fii aadaa Oromoo kan biyya Soomaalee keessaatti godhame – Imaltuu hidhannoof godhamtee fii seenaa Qeeyroo Ganamaa.
• Obbo Yuusuf Bakhar: Sossooha Afran Qalloo tii fii qabsoo hidhannoo bilisumnmaa Oromiyaa – Sossooha Darmii Gooroo-rraa hammaa Laga Xirroo.
• Dr. Gammachuu Magarsaa: Qooda sossoohinsi Afran Qalloo guddina afaanii fii aadaa Oromoo tiif Gumaache.
• Obbo Ibraahim Haaji Alii Boruu: Akkaataa Hawwisoon Afran Qalloo walleelee afaan Oromoo itti ammayyeessite.
• Obbo Abdurashiid Abdurahmaan: Seenaa Ayyub Abuubakar fii Abuubakar Muussaa – Qooda guddina aadaa fii afaan Oromoo tiif gumaachan.
• Obbo Araarsoo Boruu (Ahmad Muussaa): Sossoha Afran Qalloo kan Bara 50maa.


text: 1Gibxxe biittaabaa GODAI hagaadan yaagees; "Be7ite, GODAI eesotiya shaaraa toggidi, Gibxxe yees. Gibxxe eeqati a sinttan kokkorana; Gibxxe asaa wozanaikka eta giddon seerana" yaagees. 2Ubbaappe Wolqqaama GODAI hagaadan yaagees; "Taani Gibxxe biittaa asaa Gibxxe asa bolli denttana; eti bantta giddon ishai ishaara, shooroi shooruwaara, katamai katamaara, kawotettai kawotettaara olettana. 3Gibxxe asaa ayyaanai gagettana; taani eta halchchuwaa hada oottana. Eti eeqatanne moitilliyaa haasayissiya asata, kaayiyaageetanne shareechchota zoretaa bessana. 4Qassi taani Gibxxe biittaa asaa issi meqetti bainna godaa kushiyan aattada immana; immin issi meqetti bainna kawoi eta haarana" yaagees. 5Naile SHaafaa haattai melana; shaafaikka leelan leelan meli aggana. 6Zaaro haattati xinqqana; Gibxxe pulttoti guuxxananne to77ana. SHombboqotinne ceeccati shullana; 7Naile SHaafaa lanqqen de7iya sohoti, abbaa shoobbati ubbai booddilana. Naile SHaafaa lanqqen zeridobai ubbai melana, laalettananne xayana. 8Moliyaa oiqqiyaageeti kayyottana. Naile SHaafan piriyaa yeggiya ubbati yeekkana; haattan gitiyaa yeggiyaageetikka doccana. 9Paatettida talbbaappe liinuwaa oottiyaageeti, qassi bootta puuttuwaa maayuwaa daddiya shimainnetikka yeellatana. 10SHimainnetinne keraa oottiya ubbatikka azzanana. 11Xo7aane katamaa haariyaageeti mulekka eeyya; aadhdhida eranchcha giyo Gibxxe kawuwaa zoriyaageetu zoreekka damma. Yaatin, intte Gibxxe kawuwaayyo, "Nuuni aadhdhida eranchchatu naata; nuuni beni kawotu naata" gaanau waanidi danddayeetii? 12Ne aadhdhida eranchcha asati yaatin ha77i awan de7iyoonaa? Ubbaappe Wolqqaama GODAI Gibxxe bolli oottanau halchchidobaa ane eti neeyyo odonanne nena erissona. 13Xo7aane katamaa haariyaageeti eeyyidosona; Memppisa katamaa haariyaageetikka cimettidosona. Gibxxe asaa zariyaa giddoppe asaa kaalettiyaageeta giidi wottidoogeeti Gibxxe balettidosona. 14GODAI eta giddon geella ayyaanaa walakkiis; yaatin, eti mattottida asi ba cooshshan ganddigaariyoogaadan, Gibxxee ba ooso ubban ganddigaaranaadan oottidosona. 15Gibxxessi a huuphee woikko a goinai, a zambbaa tashee, woikko a shombboqoi oottanabi aibinne baawa. 16He gallassi Gibxxe biittaa asai maccaasa mala gidana. Qassi Ubbaappe Wolqqaama GODAI eta bollan wuxaawuxiyo a kushiyaa be7idi, eti yashshan kokkorana. 17Yihudaa biittai Gibxxe biittaa asaa yashshiyaagaa gidana; Ubbaappe Wolqqaama GODAI eta bollan oottanau qoppido qofaa gishshau, Yihudaabaa siyiya ubbai yayyana. 18He gallassi Gibxxe biittan de7iya ichchashu katamati Kanaane qaalan haasayiyaageetanne Ubbaappe Wolqqaama GODAASSI ammanettanau caaqqiyaageeta gidana. He katamatuppe issoi, "Awaa katamaa" geetettidi xeesettana. 19He gallassi Gibxxe biittaayyo gidduwan, GODAAYYO yarshshiyoosai giigana; qassi Gibxxe biittaa zawankka GODAAYYO tuussai eqqana. 20Hegee Ubbaappe Wolqqaama GODAAYYO Gibxxe biittan malaatanne markka gidana; eti banttana huqqunniyaageetuppe denddidaagan GODAAKKO waassiyo wode, i etau ashshiyaagaa kiittana; kiittidi eta ashshana. 21He wode GODAI Gibxxe biittan erettidaagaa gidana; Gibxxe asaikka he gallassi GODAA erananne yarshshuwaanne xuuggiyo yarshshuwaa ekki yiidi, ayyo goinnana. Eti GODAASSI shiiqqananne bantta shiiquwaakka gattana. 22GODAI Gibxxe shocana; shocananne pattana. Etikka GODAAKKO simmana; ikka eta watiwatuwaa siyidi, eta pattana. 23He gallassi Gibxxeppe Asoore gakkanau aaho oge kiyana; Asoore asai Gibxxe, Gibxxe asaikka Asoore simerettana; qassi Gibxxe asai Asoore asaara issippe goinnana. 24He gallassi Israa7eeli Gibxxeeranne Asooreera heezzantto biitta gididi, sa7aa giddon anjjo gidana. 25Ubbaappe Wolqqaama GODAI eta hagaadan yaagidi anjjana; "Ta asau Gibxxee, ta kushee medhdhido Asooreenne taani doorido Israa7eelaa anjjettidaageeta gidite" yaagana.


text: 1Hessafe guye, Yesuusi shiiqida asaasinne ba tamaaretas hayssada yaagis. 2"Higge asttamaaretinne Farisaaweti Muse higgiya billanaw maatara de7oosona. 3Hessa gisho, entti hinttena kiittiya ubbaa oothitenne naagite. Shin entti ootheyssada oothofite. Ays giikko, entti ooddeyssada oothokona. 4Entti tookkanaw dandda7ettona tooho qachchidi asaa toossoosona. Shin banttaw hari attoshin, he toohuwa asay tookkiya wode biradhdhe xeeran bochchanaw koyokkona. 5"Shin entti bantta ooso ubbaa asi be7ana mela oothoosona. Bantta som77oninne qesen qachchiya maxaafaa xiqisey de7iya kitaafe dalggisosona, bantta ma7uwa macaraakka adussoosona. 6Mokettiya bessan bonchcho bessinne Ayhude Woosa Keethatan daro lo77iya oyde dosoosona. 7Asay giyan enttana bonchchon sarothanayssanne 'Asttamaariyaw' gidi xeeganayssa koyoosona. 8"Shin hintte asttamaarey issuwa xalaala gidida gishonne hintte ubbay ishata gidida gisho 'Asttamaariyaw' geetettidi xeegettofite. 9Hinttew salon issi aawa xalaali de7iya gisho ha sa7an oonakka 'Aawaw' gidi xeegoppite. 10Hinttew issi Goday Kiristtoosa xalaali de7iya gisho 'Godaw' geetetti xeegettofite. 11Hintte giddon bayratey hintte aylle gido. 12Bana gitayaa oonikka kawuyana; bana kawushshiya oonikka gitatana. 13"Hinttenoo, cubboto, higge asttamaaretonne Farisaaweto, asa sinthan salo kawotethaa gorddeyssato hinttena ayye. Hinttee, hintte huu7en gelekketa qassi haratakka gelssekketa. 14["Hinttenoo cubboto, higge asttamaaretonne, Farisaaweto, am77eta keetha hintte bonqishe, asi be7o gidi woosa adusseeta. Hessa gisho, hinttena ayye. Ubbaafe aadhdhiya pirdday hinttena naagees.] 15"Hinttenoo, cubboto, higge asttamaaretonne Farisaaweto, hintte issi uraa ammanthanaw abbaranne sa7ara yuuyeta. Shin hintte iya ammanthida wode he uraa hinttefe aathidi Gaannames giigettidayssa oothiya gisho hinttena ayye. 16"Oonikka Xoossa Keethan caaqqiko aykkoyka baawa. Shin Xoossaa Keethan de7iya worqqan caaqqiko, he caaqoy iya gomana giya qooqeto, hinttew qooqidi harata kaaletheyssato, hinttena ayye. 17Hinttenoo, eeyato, qooqeto, worqqay aadhdhiyye? Worqqiya Xoossaas dummayaa Xoossa Keethay aadhdhii? 18Qassi 'Oonikka yarshsho yarshshiya bessan caaqqiko, aykkoyka baawa. Shin oonikka iya bolla de7iya yarshshuwan caaqqiko, he caaqoy iya gomana' yaagidi tamaarsseta. 19Hinttenoo, qooqeto, yarshshoy aadhdhiyye? Yarshshuwa Xoossaas dummayaa bessay aadhdhii? 20Hessa gisho, yarshsho bessan caaqqiya uray, he yarshsho bessaaninne iya bolla de7iya ubbaban caaqqees. 21Xoossa Keethan caaqqiya uray, he Xoossa Keethaninne iyan de7iya Xoossan caaqqees. 22Salon caaqqiya uray Xoossaa araataninne he araata bolla uttiya Xoossan caaqqees. 23"Hinttenoo, cubboto, higge asttamaaretonne Farisaaweto, hinttena ayye. Hintte kareetha sawoppe, naatiroppenne okasheppe asraata kesseta. Shin higgiyan de7iya aadhdhi koshsheyssata aggideta. Hessika suure pirdda, qadhetethinne ubbaban ammanetethi. Haratakka aggonnashin hayssata hintte oothanaw bessees. 24Hinttew qooqidi hara asi kaaletheyssato, hintte ushshaafe udunxe kessidi gimale mitteeta. 25"Hinttenoo, cubboto, higge asttamaaretonne Farisaaweto, hinttena ayye. Hintte shaatiyasinne keriyas bolla baggaa geeshsheeta. Shin enttaw garssan bonqeynne uuzetethi kumi uttis. 26Neno qooqe Farisaawiyaw, shaatiyasinne keriyas garssaa kasetada geeshsha. Hessafe guye, bolla baggayka geeshshi gidana. 27"Hinttenoo, cubboto, higge asttamaaretonne Farisaaweto, hinttena ayye. Kare baggara qalame tiyettidi lo77idi, giddon meqethinne wooqidabay kumida duufota daaneta. 28Hessadakka, bolla baggara asas lo77o daaneta. Shin hintte garssan cubbotethinne iitatethi kumis. 29"Hintteno, cubboto, higge asttamaaretonne Farisaaweto, hinttena ayye. Hintte nabetas duufo keexeta, qassi xillota duufuwakka loytheeta. 30Qassi hintte, 'Nuuni beni nu aawata wode de7idabaa gidiyakko, enttara issife nabeta suuthaa guussokoshin' yaageeta. 31Hessa gisho, hintte nabeta wodhida asaa nayta gideyssa hinttee hintte huu7en markkatteeta. 32Hiza, hintte aawati doomidayssa hintte polite. 33"Ha shooshatoo, shoosha nayto, hintte Gaanname pirddaafe waanidi attanee? 34Hessa gisho, ta odeyssa si7ite; taani nabeta, cincca asatanne asttamaareta hintteko kiittana. Enttafe issota issota hintte wodhananne masqaliya bolla kaqqana. Baggata Ayhude Woosa Keethatan lisson garaafananne katamaappe katama gooddana. 35Hessa gisho, xilluwaa Aabela wodhida wodiyappe doomidi, Xoossa Keethasinne yarshsho bessaafe giddon hintte wodhida Barakiya na7aa Zakkariyaasa wode gakkanaw hayqqida xillo asa ubbaa gisho hintte seerettana. 36Taani hinttew tuma odays; hinttenne hintte aawati oothida balaas ha pirdda ubbay ha yeletethaa bolla gakkana. 37"Yerusalaame, Yerusalaame, nabeta wodhiyare! Xoossay neekko kiittidayssata shuchchan caddiyare! Kuttoy ba nayta ba qefen haphpheyssada taani ne asaa ta qesiyan gechchanaw aappun toho koyadina! Shin tana diggadasa. 38Hiza, hintte Xoossaa keethay kaysi gidana. 39Taani hinttew odays; 'Godaa sunthan yeyssi anjjettidayssa' hintte gaana gakkanaw nam77antho tana be7ekketa" yaagis.


text: 1Pilisxxeema asati Israa7eela asatuura olettidosona; Israa7eela asati Pilisxxeema asatu sinttaappe baqatidosona; daro Israa7eelati Gilbboo7a Deriyan haiqqidosona. 2Pilisxxeema asati Saa7oolanne a attuma naata yedetti gakkidi, Saa7oola naata Yonaataana, Abinadaabanne Malkkishuu7a woridosona. 3Olai Saa7oola yuuyi aadhdhidi un77ettiis; wonddafiyaasati a demmido wode, zubbiyan a caddidi, keehi mazunxxissidosona. 4Mazunxxissin Saa7ooli ba ola miishshaa tookkiyaagaa, "Ha qaxxarettibeennaageeti yiidi, tana caddidi kaa7ennaadan, ne bisuwan caddada, tana neeni wora" yaagiis. SHin a ola miishshaa tookkiyaagee keehippe yayyido gishshau ixxiis; ixxin Saa7ooli ba bisuwaa sa7an essidi, a bolli kunddiis. 5A ola miishshaa tookkiyaagee Saa7ooli haiqqidoogaa be7idi, ikka ba bisuwaa sa7an essidi, a bolli kunddidi, Saa7oolaara haiqqi aggiis. 6Hagaadan hanidi, Saa7oolinne a naati heezzati, a ola miishshaa tookkiyaageenne a asati ubbai he gallassi issippe haiqqidosona. 7Wombbaappenne Yorddaanoosa SHaafaappe hefintta baggaara de7iya Israa7eela asati Israa7eela olanchchati baqatidoogaanne Saa7oolinne a naati haiqqidoogaa be7idi, etikka bantta katamaa aggidi baqatidosona. Baqatin Pilisxxeema asati yiidi, he katamata oiqqidosona. 8Wonttetta gallassi Pilisxxeemati ahatu bollaappe ola miishshata qaari ekkanau yiidi, Saa7oolinne a naati heezzati Gilbboo7a Deriyan haiqqidi zin77idaageeta demmidosona. 9Demmidi eti Saa7oola qooriyaa muucidosonanne a ola miishshaa qaari ekkidosona. Yaatidi bantta eeqatu keettaaninne bantta asaa giddon xoonuwaa awaajjana mala, Pilisxxeema biitta ubbau kiitaa yeddidosona. 10Saa7oola ola miishshaa Asttaarooto giyo eta xoossee keettaa giddon wottidosona; Saa7oola ahaa Beetishaana giyo katamaa gimbbiyan misimaariyan xishidi kaqqidosona. 11Pilisxxeema asati Saa7oola oottidobaa Gala7aaden de7iya Yaabeesha asati siyido wode, 12eta mino asati ubbai qamman denddi biidi, Saa7oola ahaanne a naatu ahaa Beetishaana katamaa gimbbiyaappe wotti ekkidi, Yaabeesha katamaa ehiidosona. Ehiidi yan xuuggidosona. 13Hegaappe guyyiyan, eta meqettaa maxi ekkidi, Yaabeeshan de7iya taamaariskka giyo mittaa garssan moogidosona; yaatidi laappun gallassaa xoomidosona.


text: 1Parsse Kawoi Qiiroosi kawotido koiro laittan, hananabaa yootiya Ermmaasa baggaara GODAI haasayidobaa poliis. Parsse Kawoi Qiiroosi ba kawotettaa giddon ubbasan hagaadan yaagidi awaajjanaadaaninne xaafidi wottanaadan GODAI a ayyaanaa denttettiis; 2"Parsse Kawoi Qiiroosi hagaadan yaagees; 'GODAI, saluwaa Xoossai ha sa7aa kawotettata ubbaa taayyo immiis; qassi Yihudan de7iya Yerusalaamen taani ayyo Beeta Maqidasiyaa keexxanaadan tana sunttiis. 3Xoossaa asa gidida ooninne yaa bo. A Xoossai aara gido! Intte Yihudan de7iya Yerusalaame biidi, yan Yerusalaamen de7iya GODAA, Israa7eela Xoossaa Beeta Maqidasiyaa zaarettidi keexxite. 4Dumma dumma biittan de7iya asai ubbai Aihudatuppe attidaageetuyyo biraa, worqqaa, dumma dumma miishshatanne mehiyaa immidi maaddona; qassi Yerusalaamen de7iya Xoossaa Beeta Maqidasiyaassikka bantta dosan immiyo imotaa immona' yaagiis" yaagees. 5Hegaappe guyyiyan, Yihudaa zaretunne Biniyaama zaretu halaqati, qeesetinne Leewati, qassi Xoossai eta wozanaa denttettido ubbati Yerusalaamen GODAA Beeta Maqidasiyaa keexxanau baanau denddidosona. 6Qassi eta shooron de7iyaageetikka bantta dosan immidobaa bolli gujjidi, bira miishshaanne worqqa miishshaa, hara dumma dumma miishshatanne mehiyaa immidi, eta maaddidosona. 7Hegaa bollikka qassi Kawoi Qiiroosi Naabukadanaxoori Yerusalaameppe efiidi ba xoossatu keettan wottido GODAA Beeta Maqidasiyaa miishshata immiis. 8Immin Parsse Kawoi Qiiroosi miishshata wottiyo keettaa halaqaa Mitiredaatan kesissidinne qoodissidi, Yihudaa haariya SHeshibaaxaara kushiyan sheedhdhiis. 9Simmida miishshatu qoodai hagaa: hasttamu worqqa saineta, issi sha7u bira saineta, laatamanne uddufun billamata, 10worqqaappe oosettida hasttamu miishshata, biraappe oosettida oiddu xeetanne tammu miishshatanne issi sha7u hara dumma dumma miishshata. 11Worqqa miishshatunne bira miishshatu qoodai muleera ichchashu sha7anne oiddu xeeta; ha miishshata ubbaa omooduwan biida asai Baabilooneppe Yerusalaame simmiyo wode SHeshibaaxaari ekki yiis.


text: 1Nuuni koiroosappe doommidi de7iya, nu aifiyan be7idi, nu kushiyan a bochchi be7ido de7uwaa qaalaabaa intteyyo xaafoos. Nuuni a be7ida; nu kusheekka a bochchi be7iis. 2He de7oi qonccin, nuuni a be7idi, abaa intteyyo markkattoos; qassi Aawaa matan de7iya nuuyyo qonccida merinaa de7uwaabaa intteyyo yootoos. 3Qassi nunaara intteyyo issippetettai de7ana mala, nuuni be7idoogaanne siyidoogaa intteyyo yootoos; nuuyyo Aawaaranne a Na7aa Yesuus Kiristtoosaara issippetettai de7ees. 4Nuuni nu ufaissai polettana mala, hagaa intteyyo xaafoos. 5Nuuni appe siyidi, intteyyo yootiyo kiitai, “Xoossai poo7o; aani xumi mulekka baawa” yaagiyaagaa. 6Nuuni nuuyyo aara issippetettai de7ees giidi xuman de7ikko, nu haasayaaninne nu oosuwan worddotoos. 7SHin poo7uwan i de7iyoogaadan, nuunikka poo7uwan de7ikko, nuuyyo issuwau issuwaara issippetettai de7ees; qassi a Na7aa, Yesuus Kiristtoosa suuttai nagara ubbaappe nuna ashshees. 8Nuuni nunan nagari baawa giikko, nurkka nuna cimmoos; nunan tumatettikka baawa. 9SHin nuuni Xoossau nu nagaraa paaxikko, i nu nagaraa atto gaanaunne nu mooro ooso ubbaappe nuna geeshshanau, ammanttiyaagaanne tumubaa oottiyaagaa. 10Nuuni nagara oottibookko giikko, Xoossaa worddanchcha kessoos; a qaalaikka nunan de7enna.


text:
Waggoota torban darban keessa Iityoopiyaan guddina dinagdee dhibba irraa harka 11 kan galmeesiste si’a ta’u hiyyuummaan lammiiwwan ishee miliyoona 83 ta’uus gad xiqqaate.
Galama milenumii kan tokkummaa mootummootaas imaammat biyyoolessaan wal simsiisee hojjechuu irratti kan waggoota 20f aangootti ciche paartiin biyya bulchu hedduu hojjetee jira.
Amnesty Internationalitti directorr sagantaa Afriikaa Erwin van der Borght akka jedhanitti fooya’inni kun kan argame gatiin itti ba’ee ti jedhan.
Borght akka jedhanitti dhuguma Ethiopian gama misooma dinagdee isheen fooya’ina argamsiistee jirti. Garuu gam tokkoon immoo mirga sivilotaa fi kan polotiikaa kan akka mirga walabummaan yaada ofii ibsuu,of ijaaruu fi wal ga’ii nagaa geggeessuu hin kabajamu.
Gabaasi amnesty kan bara 2012 Itiyoopiyaa ilaalchisuun ba’e seera jaarmolii miga namaa ugguran akkasumas miseensota mormitootaa fi gaazexeessota dhibbaan laka’aman hidhaatti naquu ilaalchisee yaaddoo jiru irratti fuuleffata. Van der Borght akka jedhanitti uggura siyaasaa laaffisuun dantaa dhuma dinagdee Itiyoopiyaa gargaara.


text: 1"Abiiba aginan GODAA intte Xoossaa Paasikaa Baalaa bonchchite; aissi giikko, GODAI intte Xoossai inttena Abiiba aginan qammi Gibxxeppe kessiis. 2Intte dorssaa wudiyaappenne mehiyaa wudiyaappe GODAI ba sunttai xeesettanaadan dooriyo sohuwan, GODAASSI, intte Xoossaassi, Paasikaayyo yarshshite. 3He yarshshuwaa intte miyo wode, irshshuwaa yeggi uukkido oittaara mooppite; shin laappun gallassaa kumettaa irshsho yeggibeenna oittaara miite. Intte Gibxxeppe eesuwan kiyido gishshaunne intte de7iyo laitta ubban intte Gibxxeppe kiyido gallassaa hassayanaadan, he metuwaa oittaa miite. 4Intte biittan ubban laappun gallassau aiba irshshoinne beettoppo. Qassi intte koiro gallassa omarssi yarshshido ashuwaappe maalladossi aibinne attoppo. 5"Intte Paasikaa yarshshuwaa GODAI intte Xoossai intteyyo immiyo ai katamaaninne coo shukkoppite. 6GODAI intte Xoossai ba sunttai xeesettanaadan dooriyo sohuwan intte Paasikaa yarshshuwaa shukkite; qassi awai wulliyo wode intte Gibxxeppe kiyido gishshau, he saatiyan shukkite. 7GODAI intte Xoossai dooriyo sohuwan, hegan kattidi miite; yaatidi sa7ai wonttiyo wode, intte soo soo biite. 8Usuppun gallassa kumettaa irshshuwaa yeggibeenna oittaa miite; laappuntta gallassan GODAAYYO, intte Xoossaayyo, goinnanau geeshsha yaa7aa shiiqite; he gallassi aiba oosonne oottoppite. 9"Intte kattaa cakkanau koiro doommido wodiyaappe doommidi, laappun saaminttaa kumettaa qoodite. 10Yaatidi GODAI intte Xoossai inttena anjjidoogaa keenaa intte intte dosan coo immiyo imuwaa ehiidi, GODAAYYO, intte Xoossaayyo, Saaminttatu Baalaa bonchchite. 11Hegan intte, intte attuma naati, intte macca naati, intte attuma ashkkaratinne intte macca ashkkarati, intte katamatun de7iya Leewati, beteti, aawu bainna naatinne intte giddon de7iya am77eti ubbai GODAI intte Xoossai ba sunttai xeesettanaadan dooriyo sohuwan, ufaittite. 12Intte Gibxxe biittan aille gididoogaa hassayidi, ha wogaa balennan naagite. 13"Intte audiyaappe intte kattaa, qassi woiniyaa yedhdhiyoosaappekka intte woiniyaa shiishshidoogaappe guyyiyan, laappun gallassaa Daase Baalaa bonchchite. 14Intte, intte attuma naatinne macca naati, intte attuma ashkkaratinne macca ashkkarati, intte katamatun de7iya Leewati, beteti, aawu bainna naatinne am77eti ubbai ha baalan keehi ufaittite. 15GODAI dooriyo sohuwan laappun gallassaa GODAASSI, intte Xoossaassi, baalaa bonchchite; aissi giikko, intte ubbaikka issippe ufaittana mala, intte aifissidoban ubbaaninne intte kushee oottiyooban ubban GODAI intte Xoossai inttena anjjana. 16"Intte biittan attuma asa gidida ubbai laittan heezzutoo, Oittaa Baalaa wode, Saaminttatu Baalaa wodenne Daase Baalaa wode, GODAA intte Xoossaa sinttan i dooriyo sohuwan beetto. Eti GODAA sintti yiiddi, mela kushe yooppona. 17GODAI intte Xoossai anjjidoogaa keenaa ubbaikka ba danddayiyoogaa keenaa immo. 18"Intte zaretu ubbaassi GODAI intte Xoossai immiyo katamatun ubban intte daannatanne halaqata sunttite; etikka asaassi xillo pirddaa pirddona. 19Xillo pirddaa geellayoppite; som77uwaa xeellidi maaddoppite. Maganxxaa ekkoppite; aissi giikko, maganxxai aadhdhida eranchchatu aifiyaakka qooqissidi, xillotu qaalaakka geellayees. 20Intte de7uwan de7ana malanne GODAI intte Xoossai intteyyo immiyo biittaa intte laattana mala, xillo pirddaa pirddite. 21"Intte GODAAYYO, intte Xoossaayyo, keexxiyo yarshshiyoosaa matan Asheero giyo xoosseessi mittaappe merettida misiliyaa malaa aibanne essoppite. 22Intte GODAI intte Xoossai ixxiyo goinniyo shuchchaa intteyyo essoppite.


text: 1Ām yooto, kumwoochinēē :Yēēsu kāāntōōyichoo bo Yuutayeek tyoonkōōch kule, “King'eet :chiito ake kēny kuchaan *musābiibuunēk mbareenyii ankuker. Kibal ng'wēēnēēt nyēē sukurōōtyinē :bēēkaab āmiikaab kēētoo yoo /kakiiruruuny, ankuteech kēryēēt nyēē sukuriibēē :chiito mbaraanaa. Yu kaakoowaany :chiichoo kuyey kuu nyooto, kumwoochi biiko alak bākuriibchi mbaraanaa sukung'eet kubchēchiin āmiichoo yoo kāākururyo. Nto mii yoo, kuwo ruutooy. 2Yu kāwokururyo :āmiichoo, kōōyookto :chiichoo motwooriintēēnyii kuwo wōloo kimii :bichoo kimwoochinē kuriib mbareet wokuyibchi kereeryaanteet nyeenyii. 3Yu kayit :motwooriintoonoo wōlooto, kunam :bichoo ānkubir ankukwet āmēēkoochi kiy. 4Kōōyookto subak :chiichoo motwooriintēēnyii ake. /Kēēbir nkinee nyoo /keelal /ankiitaatee /ānkiintosuur. 5Kōōyookto subak motwooriintēēt nyēbo sōmōk. Yu kayit :nyoo, /kēēbir kume. Kōōyookto subak alak kurub keey. Kuyitē :nkicheek choo wōlooto, /kēēbirē alak /kiinyāliilē, nto alak /kēēbākāchē. 6Kiboonto :chiichoo kibo mbareet wērinyii akeenke nyēē kichāmē miisin. Kōōyookto :chiichoo wēēroonyii kubērē makooywey :bichoo. 7Kuyitē :wēēroo wōlooto, kukuurē keey :bichoo kule, ‘Murēchu, woong'nyi lekwetaab murooniito! Okany keebakach sukuyēk :mbaraani nyēēnyoo.’ 8Ām yooto, kunam :bichoo wēēroo ānkukwēryoot kuwo tuuyta saang' ankubakach. 9“Kunyoo, ii, yoo koosoot, kiy nee nyēē kichākuyēchi :chiitaab mbareet bichoo? Āmāchē āmwoowook, machakubakach bichoo tukul ānkōōkoochi biiko alak kuriib mbaraanaa.” 10Kumwoochi :Yēēsu subak kule, “Kyoosuman, oob, siruutēkaab Yēyiin yoo mwooyē kule, ‘Rwaanteet nyoo kitāyē :biiko kutēēksēē 11Yēyiin nkit :nyēē kiyēyē rwaantaanaa ng'ālyoo nyēē /kēēchōrōkyinē.’ ” 12Yooto, kumach :kāāntōōyichoo bo Yuutayeek kule kunam Yēēsu ankukerta kō, kuuyu kiinkētē kule kimii kung'āloolēē icheek ām tyoonkōōchoonoo. Nteenee, kiiywey kunam, kuuyu kimii yooto :biiko chēē chaang'. Kunyoo, kibakaakta :bichoo Yēēsu ānkubēēchi keey. 13Ām lētuunoo, yu kāākubēēchi keey :kāāntōōyichoo bo Yuutayeek, wokōōyook *Farisaayeek alak ākoo biikaab *Ērōōtē bakutech Yēēsu /sikeenam. 14Yu kayit :bichoo wōlēē mii :Yēēsu, kumwoochi kule, “Kāānēētiintēēt! Kiinkētē kule 'ibooyē manta āmāwēēchiing' :chii, kuuyu -mēēkāsyinē chii ng'ālyoo kule kā ng'oo :ng'oo ānkiinēētē biiko kōōnkēt kiyēē māchē :Yēyiin ām kēēlto nyēbo man. Kunyoo ii, mwoowēēch, baa, karaam kēēkwēchinē *syuuruut bāytooyiintēētaab Rooma? 15Irook kēēkwēyē nto buryo?” Yu /kakeeteebee Yēēsu ng'aleechaa, kōōnkēt miyootyēēt nyēē kiisōōtē :bichoo. Ām yooto, kumwoochi :Yēēsu kule, “Ānkētē kule ōmiitē ōkwēēskwēēsānchoo. Nteenee, kōōboor baa :chii beesyaanteet nyēē boonto akas.” 16/Kiiboorchi beesyaanteet. Kuteebee bichoo kule, “Bo ng'oo :mēti āk kaaynaani mii beesyaantaani?” Kukētyi :bichoo Yēēsu kule, “Bo bāytooyiintēēt nyēē wōō nyēbo Rooma.” 17Ām yooto, kumwoochi :Yēēsu kule, “Māchāktōōs ōkoochi bāytooyiintoonoo kiinyii, nto Yēyiin, ōkoochi nyeenyii.” Kiilat :bichoo ām kiyēē kimwooy :Yēēsu. 18Nto mii yoo, kukwoonchi subak Yēēsu :biiko alake chēē /kikēēkuurēē *Satukaayeek. Kiiyēnchinē :bichoo kule yoo kaakume :chiito, ku kaakume kutukul nyēē mēēbērē wokung'ēētēē meet bēsyēēt ake. Kuteebee :bichooto Yēēsu kule, 19“Kāānēētiintēēt, kisirwēēch *:Muusa kiruutyēēt nyēē mwooyē kule yoo keemut :chii koorkēēnyii ankume :chiichoo āmānāāsikyi :koorkoonoo leekwa, kōōntiyē :ng'eetaab kaametiitaab chiichoo koorkoonoo sukusikyi nyiin lēēkōōk chēē /sikēēkuurtēē. 20Kimii :biiko alake chēē ki tisab chēē kituubcho mooyēēt akeenke. Kiimutiis :nyēē kiwōō ankusimkume kumānāāsikyi :koorkoonoo leekwa. 21Ām yooto, kōōntiyiis :nyēē kirubu chiichoo. Kume :nkinee nyoo, āmānāāsikyi :koorkoonoo leekwa. Kōōntiyiis subak :nyēē kibo sōmōk ankume :nkinee āmānāāsikyiin āk koorkoonoo leekwa. 22Kiyeyakay kuu nyooto ākoy chiito nyēē kibo tisab. Kibēk :bichoo tukul āmā leekwa. Nto mii yoo, kume nkinee :koorkoonoo. 23Kunyoo, kēēmāchē imwoowēēch, mākubooyiit ng'oo :koorkoonoo kōōyyiin yoo kāng'ēētyēē :bichoo tukul āk koorkoonoo meet, kuuyu kikiikoomut :bichoo tukul koorkoonoo?” 24Ām yooto, kukētyi :Yēēsu bichooto kule, “Ōsōōtyēēchinē nyēē miyaat, kuuyu -mōōnkētē :akweek kiyēē ibooru :siruutēkaab Yēyiin āk wōlēē wuu :kāāmuukēywēēkyii. 25Yoo kāākung'ēētyēē :biiko meet, mēēbērē tākōōmutē keey subak. Ibuurē kuu :malayikaanikaab Yēyiin. 26Nto kurubta keey ng'eeteetaab meet, ābērē kyoosuman siruutēkaab *Muusa yoo kimwoochinē :Yēyiin ām sōntiinoo kilāyē kule, ‘Anii Yēyiintēētaab *Abraam āk Isaka ākoo Yāākōbō.’ 27Yoo /kakeemwa kule bo :Yēyiin anum, kōōbooru :yooto kule tākusoboot :chiichooto ānkoo kikiikume kēny. Ōkustootiin miisin!” 28Kimii yooto :kāānēētiintēēt ake nyēbo kiruutēk nyēē kimii kuyēbchinē yiit kiyēē kimii kung'āloolēē :Yēēsu ākoo Satukaayeechaa. Kikas :kāānēētiintoonoo bo kiruutēk kule kikētyi :Yēēsu bichoo kiyēē kiteebee ām kēēlto nyēē karaam. Ām yooto, kōōnookyi :chiichoo Yēēsu ankuteebee kule, “Ām kiruutēk tukul choo kikōōnu :Yēyiin, nkōnō nyēē wōō?” 29Kukētyi :Yēēsu kule, “Kiruutyēēt nyēē wōō ku nyi: ‘Lēyyē, mooyēētaab *Isirāyēēl, Bāytooyiintēēnyoo Yēyiin ku akeenke! 30Icham Mokoryoontēēt Yēyiintēēng'uung' ām mooyēēng'uung' tukul kāāsōōtēywēēkuuk tukul, āk nkuruukuuk tukul.’ 31Nto ake ku nyi: ‘Icham laatyeeng'uung' kuu wōloo ichāmtooy keey.’ Māmii subak :kiruutēk alake chēē siirē chu.” 32Yu keewaany :Yēēsu kumwooy kuu nyooto, kulēēnchi :chiichoo, “Kōōnkōy, Kāānēētiintēēt, 'keemwaay man kule Bāytooyiintēēnyoo Yēyiin ku akeenke, māmiitē :ake. 33Kunyi, karaam yoo kacham :chii Yēyiin ām mukuulēynyii tukul ānkumāchē mbo kōōsōōtē Yēyiin kwaak ānkuyēyē yiisyēētaab Yēyiin ām nkuruukyii tukul ankucham laatyeenyii kuu wōloo chāmtooy keey. Karaam /keerub ng'aleechu kusiir yoo /kātākēēbēēlootē kōrōsēēk.” 34Yu kakas :Yēēsu kule kākēt :chiichoo nyēē karaam, kumwoochi kule, “Ābērē -mēēkulōō ām wōlēē imiitē iyityi Bāytooyiisyēētaab Kaab Yēyiin.” Kung'eetee yooto, māmii :chii nyēē kitākukāng' kuteebee Yēēsu ng'ālyoo kumāchē kutech. 35Nto tēē yoo, kimii :Yēēsu kōōnēētē biiko ām biiwuutaab *Kōōtaab Yēyiin, kumwooy kule, “Imuuchē kule nee kumwooy :kāānēētikaab kiruutēk kule chōōnēē *:Kāārārookiintēēt kōōtaab Tāwuti? 36Nto yu kiyey :Tāmirmiryēētaab Yēyiin Tāwuti kumwooy kule, ‘Kimwoochi :Yēyiin Mokoryoontēēnyuu kule: 'Itēbunēē āwunyuu nyēbo taay ānku +maawaang'te buunikuuk.’ 37Kunyi, yoo kuurē :Tāwuti Kāārārookiintēēt kule ‘Mokoryoontēēnyuu’ kōōmuuchāktōōs kule nee kuchōōnēē :Kāārārookiintēēt kōōtaab Tāwuti?” Kiyēbchi yiit :biiko ng'aleechaa bo Yēēsu ām ng'erekweek. 38Kutas taay :Yēēsu kumwoochi bichoo kule, “Ōriibēē keey :kāānēētichoo bo kiruutēk, āmōōrubē ātēbuutēkwaa. Kicham :bichu kōōloochē sirook chēē yoo /kakeekas /simkiinkētē kule icheek kiirwookik. Kicham :bichu subak kubēēsyētootēē wōlēē chaang' :biiko /sikiisubooyootē nyēē /kākēēkoonyit. 39Kicham subak :bichu kulēkwēlē ng'ēchērōōk chēē mii taay yoo /kēēmii kooriikaab saayeet. Mbo yoo /kēēmii saakwa ake tukul, kōōmāymooyē :bichu ng'ēchērōōk chēbo taay. 40Ng'ēētē mbo subak :bichu kulātu koor chēē musuuk sukuyibēē tukuukwaa, ānkusooyē miisin kuyēyē keey kule churtootiin. Biiko chēē wuu chuutēchu chēē mākuyēchi :Yēyiin ng'al chēē bichiiyēch kusiir chii ake tukul nyēē kiikukusta.” 41Kimii :Yēēsu kēēbuur ng'wēny ām *Kōōtaab Yēyiin yēē kilēēkitēē :looloonik chēē /kikiiruruukyinē beesaanik chēbo yiisyēētaab Yēyiin. Ām yooto, kukas wōlēē kiikoochintooy :biiko beesaanik looloonichoo. Kiikoochinē :biiko chēē ki mokorēēnik beesaanik chēē chaang' looloonichoo. 42Nto mii yoo, kuchō :cheebyoosyeet ake nyēē ki musuk ankubanan. Kōōkoochi :nkinee looloonichoo beesaanik chēē ng'ēri chēē kiboonto. 43Kukuur :Yēēsu rubiikyii ānkumwoochi kule, “!Kāāmwoowook, cheebyoosyaani musuk :nyēē kēēnēm beesaanik laatit nyēē wōō kusiir biiko tukul choo kēēkooytooy beesaanik. 44Kāng'ōmōrē :bichoo mokorēēn laatit nyoo kēēkooytooy ām chēē boonto, nteenee kēēnēm :cheebyoosyaanaa cheechii tukul chēē kōriibēē keey.”


text:
Yeroo mana-barnootaa sadarkaa lammaffaa ture akka asoosama barreessuu jalqabe dubbata. Asoosama gabaabaadhaan jalqabe, akka lakkoobsa Itiyoophiyaatti bara 1994 ennaa kutaa kudha-lama xumuratu. Mata-dureen asoosamichaa “Onnee Madoofte” jedha.
Jaalala daradarummaa isa belbelse irraa ka’uun barreesse. Jaalalichaan belbele iyyuu itti milkaa’uu isaa dubbata. Jaalalleen isaa yeroo sanaa amma haadha manaa isaa ti. Haadha-mucayyoo dubraa ti illee, amma. “Maqaa mucayyoo keenyaa ‘Murtii’ jedheen moggaase’ – jedha – barreessaan kitaaba ‘Tuulaa Cubbuu’, Naasir Kadiir Elemoo. Amma barsiisaa mana-barootaa sadarkaa lammaffaa. Mana-barnootaa Qophaa’inaa Hasaasaa tii barsiisa.
Kan inni barate dura Seenaa, booda immoo Siivikii dha. Barnoota afaanii fi hog-barruu barachuuf hawwe iyyuu carraa isaa hin arganne, jedha. ‘Tuulaa Cubbuu’, asoosama dheeraa amma maxxansiise kana bara 1997 barreesse. Kan inni maxxansiise bara dabre kana tahe iyyuu nuti guyyoota xiqqoo dura arganne. Isa xalayaa waliin karaa mana poostaa nuuf erge.
Guutummaa gaaffii fi deebii barreessaa Naasir Kadiir Elemoo waliin geggeessine dhaggeeffadhaa


text:
Korri Gamtaa Adda Bilisummaa Oromoo kan bara 2013 Magaalale Lakkuu Minneapolis fi Saint Paul, Minnesotatti Adoolessa 3-6, 2013tti geggeeffamee milkiin xumuramee ibsa ejjennoo fi kutannooleetiin raawwate.
Koori ABO Amerikaa Kaaba 18ffaan bifa wal irra hin citneen baranas sirna ho’aa fi qophiillee adda addaa kan Magalaalee lakkuuttti deema turan waliin qindeeffamuun kan geggeeffamaa ture Miseensota ABO kutaalee Amerikaa fi Kanadaas dabalate Jaallan Auropaa fi Australia irra argamanis hammatuun dhimmoota Jaarmiyaa, Siyaasaa, Waraanaa, Diplomasi fi akkasumas bifaa waligalaatiin ABOn Qabsoo Bilisummaa Oromoo itti geggessu ilaalchisee ballinaan mari’atuun murtiilee bu’ura dabarfatee jira.
Tartiibni Kora bara kanaa bifa armaan gadiitiin guyya afuriif geggeffamaa ture:
Adoolessa 3, 2013: Guyya Irbaata WBO
Qophi kana irratti tinnisa WBOf godhuu irratti kan xiyyeeffate gurgurtaan Tikeeta bakka addaa addaatti erga godhamaa tureen booda galgala kana keessumoottni 300 ol ta’an argamuun Hoteela Kelly Inn/Best Western keessatti irbaata waliin nyaacha sirna baninsa Kora ABO bara 2013 irratti hirmaatan. Hoogganoota ABO dabalatee keessummaan galgala kana Professor Mohamad Hassan, University of Georgia, Atlanta irra argamani jiru. Dr. Mohamad dhaamsa hayyu haawasichaaf godhan keessatti karaan Bilisumma Oromoo kara ABOn eegale waan ta’eef adeemsa kanas kan xumuruu danda’u ABO duwwaa jechuu daan isa kana humneessuufis dhaabichi bifa haala amma waliin wal gituun of gurmeessee sochi isaas haala quubsaa ta’en qabsicha offuutu irra eegama kan jedhu ture.
Adooleessa 4 fi 5: Walgahii Miseensota ABO
Walgahiin Miseensaa guyyoota lameen kanaaf ballinaan dhimma Jaarmayaa, keessummaa Jaarmayaa biyyaa alaa, Hojii Diploasii fi Waraanaa, Hojii Siyaasaa biyya keessa irratti ballinaan mari’ate murteen dabarfate, Hoogganni ABO hojii bu’uuraa irratti xiyyeeffate jijjirama fi guddina gurra Haawasaa Adunnyaa harkisuu danda’u baafatee irratti bobba’uu qaba, miseensi Dhaabichaammoo tinnisa hojii kanaa dhugoomsuu danda’u hundaaf of qusannaa malee wareegama qabeenyaa fi humnaa kennu qabu kan jedhuun ijoo murtee miseensaa godhatuun Kora miseensotaa xumurate.
Walgahiin miseensa hirmaattota Amerika Kaabaa duwwaa utuu hin taane, Auropaa fi Australia irrallee Jaallan argaman muuxannoo naannawa irraa dhufanii miseensaaf hirani jiru.
Walgahii kana irrattis Jaallan Miseensotni ShG-GS fi Miseensi GS ABO yeroo argaman, Kora Miseensaa kan sirnaan kan banaan karaa daandi Telefoonaatiin I/A-HD-ABO kan ta’an J/Bultum Biyyoo turan. Hoogganootnii qaaamaan argamnis Haala yeroo waligalaa irratti ibsa ballaa kennuun waan hunda irratti miseensa mari’achiisuun Kora kana bifa tasgabbaa’aa ta’een yaadota jajjaboo fi sagalee jajjaboo keessumsiisuun akka geggeffatamu dandeessifamee jira.
Adoolessa 5: Hawwisoo ABO
Guyyaa kana galgalaas Hawwisoon Kora ABO bara kanaa bakka Artistootni Oromoo bebbeekamoon irratti argamanitti galma Hoteela Kelly Inn keessatti hanga ganama keessa sa’a tokkootti (1:00 AM) dhiichisuun sirni bashannaanaa qama Korichaas raawwate.
Adoolessa 6, 2013: Walgahii Ummtaaa/Hawaasa Oromoo
Guyyaa kana Haawasni Oromoo Magaalaalle lakku akkuma yeroo kaanii deggersaa fi mararfatnoo Adda Bilisummaa Oromoof qabu mullisuun bakka Walgahiiti argamuun akkuma Koraa Miseensootaa guyyoota lameen sanaan dura ta’a tureetti haala wali-galaa irratti bifaa yaadaa, gaaffii fi deebiitiin marii dheeraa geggeessuun ammalle itti fufinsa QBO ABOn durmafuuf deggersaa hal-dure tokkollee hin qabnee itti fufee godhuuf murranno agarsiise.
Ibsaa Hooggana ABO dabalatee qophii guyyaa Ummataa kana irratti wa’illaan qabsoo Oromoo ABOn durfamu kanneen akka ONLF bakka bu’oota isaanii kan miseensa Koree Gidduu Dhaabicha dabalatu ergatuu dhaan haariiro UImmata Ogadenii fi Ummataa Oromoo daran cimsuu irratti kan xiyyeeffatee dhaamsa hamilchiisaa dabarfatuun milkii fi injifatnoo QBOtiif qabanis dabarsan.
Guyyaa kana xumura irratti Haawasni Oromoo tinnisa qabsoof kan oolu gumaataa godheen, qophii guyyaa bashannanaa fi gurgurtaa Tikeeta Irbaata WBO dabalate $44,000.00 ol (Kuma afurtamii afur) battallatti hojii qabsootiif argamsiisuun xummurri Kora ABO Amerika Kaabaa 18ffan kan dhufuufis walitti dhaammatuun goolabame.
Injifatnoo Ummata Oromoof!
Koree Qindeessituu Kora Gamta ABO-Amerikaa Kaaba kan bara 2013.


text:
Utuu Yesus cubbuu keenyaaf hin du’in dura namoonni akkamiin fayyu turan?
Gaaffii: Utuu Yesus cubbuu keenyaaf hin du’in dura namoonni akkamiin fayyu turan?
Deebii: Kufaatii namaatii jalqabee, fayyinaaf bu’uurri yeroo hundumaa du’a Kirstos ture. Namni ka mille, fannoodhaan dura yookiin fannoodhaan asi, seenaa keessatti ta’umsa guddaa barbaachisaa tokko malee, fayyuudhaaf hin danda’u ture. Duuni Kirstos gatii cubuu isa darbee kan qulqulloota Kakuu Moofaa fi cubbuu isa fuulduraa kan qulqulloota Kakuu Haaraa kaffaleera.
Fayyinaaf waanti barbaachisaa ta’e yeroo hundumaa amantii dha. Fayyinaaf amantii nama tokkoo keessatti kanbarbaachisu yeroo hundumaa Waaqayyoo dha. Farfatichi “Warri isatti kooluu galan haa gammadan!” jechuun barreesse (Faarsaa 2:12). Seera Uumamaa 15:6 Abrahaam Waaqayyotti amanee innis qajeelinatti isaaf lakaa’amuu isaatii ga’aa akka ture nuttii hima ( darbees Roomaa 4:3-8 ilaali). Sirni aarsaa Kakuu Moofaa cubbuu nama irraa hin fuudhu, akkuma Ibrootin10:1-10 ifatti barsiisu. Haa ta’u malee, gara guyyaa Ilmi Waaqayyoo cubbuu dhala namaatiif dhiiga isaa dhangalaasu agarsiiseera.
Baroota gidduutti kan jijjiiramaa ture qabiyyee amantii amanataa tokkooti. Waanta amanamuu qabu kan Waaqayyo gaafatu ammaamtaa mul’ata yeroo sana keessatti nama sanaaf kennamu irratti hundaa’a. Inni kun mul’ata jijjiiramaa adeemu jedhama. Addaam mul’ata Waaqayyo Seera Uumamaa 3:15 keessatti kennetti amane isa sanyiin dubartittii Seexana injifatu. Addaam Isatti amane, maqaa Hewaani moggaaseenis agarsiise (lak. 20) Gooftaanis kal’ee isaniitti uwwisuudhaan fudhachuu Isaa aluma sana agarsiise (lak. 21). Yeroo sanatti waanti Addaam beeke sanuma, garuu isatti amaneera.
Abraahaam akkaataa abdii fi mul’ata haaraa Waaqayyo Seera Uumamaa 12 fi 15 keessatti isaaf kenneen Waaqayyoon amane. Museen duraa caaffatni caafame hin turre, garuu sanyiin dhala namaa waanta Waaqayyo isaaf mul’isutti gaafatamaa ture. Guutummaa Kakuu Mmoofaa keessatti, Waaqayyo gaaf tokkko rakkina cubbuu isaaniitiif akka dhimmamu yaaduudhaan gara fayyinaatti dhufu turan. Har’a, gara booddeetti ilaalla, Inni dursee rakkina cubbuu keenyaatiif fannoo irratti waanta barbaachisu akka raawwate amanuudhaan (Yohaannis 3:16; Ibroota 9:28).
Waa’een amantoota bara Kirstos ture turanii’oo, du’aa ka’uu fi fannoo dura? Jarri maal amananii? Kirstos cubbuu jaraatiif fannoo irratti akka du’u bifa guutummaa isaa hubataniiruu? Tajaajila isaa gara dhumaatti, “Yeroo sanaa jalqabee, Yesus gara Yeruusaleem akka dhaqan harka maanguddootaatiin harka luboota warra angafootaa fi barsiisota seeraatiin guddaa dhiphachuun ajjeefamuun guyyaa sadaffaatis du’aa kaafamuun akka isa irra jiru bartoota isaatti mul’isuutti ka’e” (Maatewoos 16:21-22). Deebiin duukabuutotaa ergaa kanaaf maal ture? “Pheexroos immoo gara bukkeetti isa qabee ‘Waaqayyo si haa oolchu!’ ‘kun sirratti dhufuun hin ta’uuf’” jedheen. Pheexroosi fi ergamoonni kan biroon dhugaa guutummaa isaa hin beekne, jarri amma iyyuu fayyanii turan sababni isaa rakkoo cubuu isaaniitiif Waaqayyo akka waanta barbaachisu raawwatu amananiiru. Inni akkaataa kamiin isa sana akka raawwatu sirriitti hin beekne, Adaam, Musee, yookiin Daawiit kan beeku irra caalaa, garuu jarri Waaqayyoon amananiru.
Har’a, namoota du’aa ka’uu Kirstos dura jiraachaa kan turan irra kan caalu mul’ata qabna; bifa guutummaa isaa beekna. “Bara duriitti Waaqayyo si’a baay’ee karaa gara garaatiin raajotaan abboota keenyatti dubbateera. Guyyoota bara isa dhumaa kanatti immoo ilma isaatiin nutti dubbate; Waaqayyo ilma isaa kanaan waaqaa fi lama uume waan hundumaas harka isaatti kennuuf isa dhaabe” (Ibroota 1:1-2). Amma illee fayyinni keenya du’a Kirstos irratti hundaa’a, amantiin keenya fayyinaaf amma illee barbaachisaadha, amantii keenyaaf waanti barbaachisu amma illee Waaqayyoodha. Har’a, nuuyiif, qabiyyeen amantii keenyaa Yesus Kirstos cubbuu keenyaaf du’e, awwaalamee, guyyaa sadaffaa isaatti ka’uu isaati (1 Qorontoos 15:3-4).
Gara Mana fuula Afaan Oromootti deebi’aa
Utuu Yesus cubbuu keenyaaf hin du’in dura namoonni akkamiin fayyu turan?


text: 1Nenoo Daawiti de7ido Arii7eela giyo katamau, neeyyo aayye7ana! Laittaa bollan laittaa gujja; baalatakka zaara zaarada bonchcha. 2Taani Arii7eela giyo katamaa bironkka un77ettana; un77ettin eti zilaalananne yeekkana. He katamai suuttai kammido yarshshiyoosaa mala gidana. 3Taani ne yuushuwan dooddananne adussa gimbbiyan nena dirana; ne bollan olaa miixaa keexxana. 4Hegaappe guyyiyan, neeni biittaa ciimmaappe haa pude haasayana; hirkki baanaappe ne cenggurssai yaana. Ne cenggurssai moitilliyaa cenggurssaadan, biitta giddoppe kiyana; ne haasayaikka baanaa giddoppe saasukettana. 5SHin ne morkketi liiqo baana keena coranne ne meqetti bainnaageetu qoodaikka carkkoi efiyo suullaa keena daro gidana. Qoppennan de7ishin eesuwan, 6Ubbaappe Wolqqaama GODAI dadan, biittaa qaattan, gita cenggurssan, gotiyan, carkkuwaaninne miya tamaa lacuwan inttena xomoosona. 7Arii7eela katamaa oliya cora kawotetta ubbai, he katamaanne a qatuwaa oliya ubbai, a waissiya ubbai aimodan, qamma ajjuutadan hanana. 8Namisettida asi aimuwan mees; shin beegottiyo wode a namisai aggenna; woikko saamettida asi aimuwan uyees; shin beegottiyo wode daafurees; saamuwaakka alibeenna; Xiyoone Deriyaa oliya cora kawotetta ubbai hegaadan hanana. 9Inttena intterkka dammettidi, damma asa gidite; inttena intterkka qooqissidi, qooqe asa gidite. Mattottite; shin woiniyaa eessaana gidoppo. Ganddigaarite; shin mattoyiya ushshaana gidoppo. 10Aissi giikko, GODAI xiskkuwaa sonnu oottiya ayyaanaa intte bollan gussiis. Hananabaa yootiyaageetoo, yaatidi intte aifeta i gooziis. Ajjuutaa be7iyaageetoo, intte huuphetakka gulleyiis. 11Ha ubba ajjuutai neeyyo attamettida maxaafa mala gidiis. Asai, "Hei, hagaa nabbaba" yaagidi, issi nabbabi danddayiya urau immiyo wode i, "Maxaafai attamettido gishshau, taani nabbabanau danddayikke" yaagana. 12Qassi maxaafaa nabbabi danddayenna urau, "Hei, hagaa nabbaba" yaagidi immiyo wode, i, "Taani nabbabanau danddayikke" yaagana. 13Yaatin, Godai hagaadan yaagana; "Hagee asai ba bolla doonan taakko shiiqees; ba inxxarssan tana bonchchees; shin eta wozanai taappe haahuwan de7ees. Eti asi medhdhido wogaa tamaariiddi, taassi hadan goinnoosona. 14Hegaa gishshau, be7ite, taani ha asaa bolli zaarettadakka maalaalissiyaabaa oottana; maalaaliyaabaanne oorattabaa oottana. Eta eranchchatu aadhdhida eratettai daallamana; eta akeekanchchatu akeekaikka qosettana" yaagiis. 15Bantta halchchuwaa ciimmayidi, GODAAPPE qottiyaageetussi, bantta oosuwaa xuman oottiiddi, "Nuna ooni be7ii? Nuna ooni erii?" yaagiyaageetussi aayye7ana! 16Intte yohota aatti yeggeeta; urqqaa medhdhiyaagee urqqaa mala giidi qoppeeta! Merettidaagee medhdhidaagaa, "I tana medhdhibeenna" gaanee? Otoi bana medhdhidaagaa, "I ainne erenna" gaanau danddayii? 17Liibaanoosa worai aradda gadiyau laamettanau, aradda gadee qassi wora gidanau, guutta wodee attiis gidenneeyye? 18He gallassi tulleti maxaafaa qaalaa siyana; lem77ilem77aappenne xumaappe kiyidi, qooqetu aifee xeellana. 19Ashkketi gujjidikka GODAN ufaittana; asaa giddon de7iya hiyyeesatikka Israa7eela Geeshshan hashshu gaana. 20Meqetti bainnaageeti wurana. Qilliicciyaageeti tim77i gaana. Iitabaa oottanau wochchiyaageeti ubbai xayana. 21Hegeeti yohon asa mooranchcha kessiyaageeta, shilootan asaa seeriyaageetau piriyaa wottiyaageetanne wordduwan xillo bitaniyaa pirddaa teqqiyaageeta. 22Hegaa gishshau, Abrahaama wozida GODAI Yaaqooba zariyau hagaadan yaagees; "Yaaqooba zaree hagaappe sinttanau yeellatenna; eta som77oikka yeellatidi, sa7aa xeellenna. 23SHin eti ta kushe ooso gidiya bantta naata bantta giddon be7iyo wode, ta sunttaa geeshshatettan naagana; eti Yaaqooba Geeshshaa geeshshatettaa moorokkona. Israa7eela Xoossaakka yashshatettan bonchchana. 24Ayyaanan balidaageeti simmidi akeekana; zuuzummiyaageetikka timirttiyaa ekkana" yaagees.


text:
Yaamicha Walga’ii Dubartoota Oromo Maraaf
Ijaarsa Dubartoota Oromo Addunyaa (IDOA) irra
Ijaarsi Dubartoota Oromoo Addunyaa (IDOA)Walgahii Dubartoota Oromo Adooleesaa 13, 2012 Minnesota Magala Minneapolistti godhata.
Dubartoonni fi shamaran Oromo umriin (daaddaan) keesan waggaa 18 taatan Walgahii kana irratti argamtanii gahee keessan akka nuu gumaachitan kabajaan isin afeerra.
Teesson:University of Minnesota
West, Bank Campus
321 19th Avenue South
Minneapolis, MN 55455
Yeeroon : waarree booda sa’a 3:00 (pm) irraa jalqabee
IDOA jaarmayaa bu’aaf hin hojjennee fi ka mootummaa hin ta’iin, ka dubartoota Oromoo iyyoota alaa keessa jiraatan gurmeessuu fi gamtoomsuuf dhaabate. Kaayyoon keenya warra sagalee hin qabineef sagalee tahu, aaddaa keenya dhaloota irraa dhaalootatti dabarsua, kanneen rakkataniif harka keenya diriirsuu fi dubartoota Oromoo toora jireenyaa adda addaa irra jiran humnoomsuu dha.
Dhaamsa kana namni hin dhaggeenye akka dhagahu gochuu dhaan nu gargaaruu keessaniif galata guuddaa qabduu.


text: 1Hegaappe simmin, daro wodiyaappe guyyiyan, Parsse biittan Arxxekssiisi kawotido wodiyan Izira giyo issi asi de7iis. I Saraaya na7aa; Saraayi Azaariyaa na7aa; Azaaree Hilqqiyaa na7aa; Hilqqee SHaaluuma na7aa; 2SHaaluumi Xaadooqa na7aa; Xaadooqi Ahixuuba na7aa; Ahixuubi Amaariyaa na7aa; 3Amaaree Azaariyaa na7aa; Azaaree Maraayoota na7aa; Maraayooti Zaraahiyaa na7aa; 4Zaraahee Uzza na7aa; Uzzi Buuqa na7aa; 5Buuqi Abishuu7a na7aa; Abishuu7i Piinihaasa na7aa; Piinihaasi El77aazara na7aa; El77aazari qeese ubbatu halaqaa Aaroona na7aa. 6Iziri Baabilooneppe yiis. I GODAI, Israa7eela Xoossai immido Muuse Higgiyaa loitti xanna7ida eranchcha asa. GODAA a Xoossaa kushee a bollan de7iyo gishshau, i oichchidobaa ubbaa kawoi ayyo immiis. 7Israa7eela asaappe amaridaageetinne qassi qeesetuppe, Leewatuppe, mazamuriyaa yexxiyaageetuppe, penggiyaa naagiyaageetuppenne Beeta Maqidasiyaa ashkkaratuppe amaridaageeti Kawoi Arxxekssiisi kawotido laappuntta laittan Iziraara issippe Yerusalaame biidosona. 8Kawoi kawotido laappuntta laittan ichchashantto aginan Iziri Yerusalaame gakkiis. 9Koiro aginan koiro gallassan Baabilooneppe kiyidi, ichchashantto aginan koiro gallassan Yerusalaame gakkiis. Aissi giikko, a Xoossaa lo77o kushee a bollan de7ees. 10Hegaa xalla gidennan Iziri GODAA Higgiyaa xanna7anaunne oottanau, qassi Israa7eela asaakka a wogaanne a pirddaa tamaarissanau ba wozanaa giigissi wottiis. 11GODAI Israa7eelayyo immido higgiyaa xanna7idi, loitti eriya qeesenne xaafe gidiya Izirayyo Kawoi Arxxekssiisi immido dabddaabbee hagaadan yaagees; 12"Kawotu Kawuwaa Arxxekssiisappe, qeesiyaanne saluwaa Xoossaa Higgiyaa loitti xanna7iya Iziraa, saroi neeyyo gido! 13"Ta kawotettaa giddon de7iya Israa7eela asaappe ooninne, qeesetuppe woi Leewatuppe gidikkokka, Yerusalaame baanau koyiya asai ubbai nenaara issippe baanaadan taani odaas. 14Taaninne tanaara zorettiya laappun asati issippe gididi, neeni ne kushiyan de7iya Xoossaa Higgiyaadan, baada Yihudaaninne Yerusalaamen de7iya hanotettai ai malakko oichchanaadan nena kiittoos. 15Au de7iyo sohoi Yerusalaamen de7iyo Israa7eela Xoossaassi, taani kawoinne tanaara zorettiya asati nu dosan immido worqqaanne biraa imotataa neeni ekkada ba. 16Hegaa bollikka qassi neeni Baabiloone biittaa kumettaappe demmido biraanne worqqaa ubbaa, qassi Israa7eela asainne qeeseti Yerusalaamen de7iya bantta Xoossaa Beeta Maqidasiyaassi bantta dosan immido imotaakka ekkada ba. 17Baada, ha miishshan korimata, dorssa orggetanne dorssa marata, qassi kattaa yarshshuwaayyoonne ushshaa yarshshuwaaayyo koshshiyaabata shammada, Yerusalaamen de7iya intte Xoossaa Beeta Maqidasiyan yarshshiyoosan yarshsha. 18"Hegaappe palahidi attida biraanne worqqaa neeninne nenaara de7iya ne biittaa asati oottanau koyiyoobaa intte Xoossaa sheniyaadan oottite. 19Qassi intte Xoossaa Beeta Maqidasiyaa giddon oosettiya oosuwaassi intte go7ettana mala, nuuni neeyyo immido miishshata ubbaa Yerusalaame Xoossaa sinttan wotta. 20Hagaappe harabai intte Xoossaa Beeta Maqidasiyaassi koshshiyaabai aibanne gidikko, hegau koshshiya miishshaa kawo keettan miishshaa wottiyo keettaappe ekkanau danddayaasa. 21"Hegaa gishshau, ha77i taani Kawoi Arxxekssiisi Efiraaxiisa SHaafaappe Arggo Bagga Biittan de7iya miishshaa keettan aawatettai de7iyo ubbatussi ha azazuwaa immaas. Qeese gidiyaanne Saluwaa Xoossaa Higgiyaa loitti xanna7iya Iziri inttena oichchiyoobaa aiba gidikkonne ayyo immite. 22Qassi heezzu sha7anne oiddu xeetu kilo giraame deexxiya biraa, issi xeetu kunttaale gisttiyaa, naa77u sha7u litiro woine eessaanne naa77u sha7u litiro wogaraa zaitiyaa, qassi koshshiya keena maxiniyaara ubbaa Izirayyo immite. 23Kawuwaa bollinne kawuwaa naatu kawotettaa bolli hanqqoi yeenna mala, saluwaa Xoossai azazidobaa ubbaa saluwaa Xoossaa Beeta Maqidasiyaassi aibanne ashshennan immite. 24Qassi qeesetuppe, Leewatuppe, mazamuriyaa yexxiyaageetuppe, penggiyaa naagiyaageetuppe, Beeta Maqidasiyaa ashkkaratuppenne Beeta Maqidasiyaa giddon dumma dumma oosuwaa oottiya asa ubbaappe intte giiraanne qaraxaa ekkanau intteyyo aiba maatinne baawa. 25"Nenoo Iziraa, neeni qassi, neeyyo Xoossai immido aadhdhida eratettaadan Efiraaxiisa SHaafaappe Arggo Bagga Biittan de7iya ne Xoossaa Higgiyaa eriya asaa bolli pirddana mala, daannatanne pirddiyaageeta suntta. Qassi he higgiyaa erennaageeti de7ikko, eta tamaarissite. 26Ne Xoossaa Higgiyaassinne kawuwaa higgiyaassi azazettenna ooninne de7ikko, i sohuwaarakka haiquwan, yedetan, a miishshaa bonqqiyoogan woikko qashuwan qaxxayetto" yaagees. 27Yerusalaamen de7iya GODAA Beeta Maqidasiyaa hagaadan loittana mala, kawuwaa wozanan ha qofaa wottida GODAASSI, nu aawatu Xoossaassi galatai gido! 28Qassi kawuwaa, kawuwaara zorettiyaageetunne aara oottiya wolqqaama halaqatu ubbaa sinttan ba aggenna siiquwaa taassi bessida Xoossaassi galatai gido! GODAA, ta Xoossaa kushee tanaara de7iyo gishshau, taani minettaas. Qassi Israa7eela halaqatuppe amaridaageeti tanaara simmidi, Yerusalaame baana mala shiishshaas.


text: 1Ruutooynyuu nyiitēnyi nyēbo sōmōk ām wōlēē ōmiitē. “Yoo kāchāmchiin :biiko āyēēnku nto ku sōmōk kiy /kēēchāmchi ng'aleekwaa.” 2Miitē :ng'ālyoo nyēē kisimataayeenaak yoo kyāāruutoochook baanta nyēbo āyēēng'. Kunyoo, tāākētyinē keey ng'ālyoontoonooto ku -mākēēboontē keey. Āmwoowook kule yoo kāāyēēwu -māāsooyēē chii ake tukul ānku nyoo kichoolwookēnoot, ēē, nto ku nyoo kōtākuchoolwookēnē. 3Yooto yēē +mookas kule āyēyiisyēē kāāmuukēywēēkaab Kiriistō. -Mēēkuskuusyook keey :inee, nteenee yēyiisyē kāāmuukēywēēkyii. 4Āmwooyē kuu nyooto sāāboorwook kule ānkoo /kikēēkwērtoochi murtooywoontēēt ām kēēlto nyēbo kuskuusyo, kuminyē ām kāāmuukēywēēkaab Yēyiin. Ām kēēlto nyēē wuu nyooto, kēēkuskusēch :nkacheek, nteenee +mākēēyēyiisyēē kāāmuukēywēēkaab Yēyiin ām wōlēē ōmiitē. 5Kunyoo, ōrōōtootē keey ankootyemte keey sookas yoo ōtinyē manta. Nto yoo kookas kule -mōōtinyē Yēēsu Kiriistō ku kōōsuuytē ām kiyēē kōōtyēmchinē keey. 6Ātinyē mooyēēt kule +mookas kule mānāākiisuuytē :acheek ām tyēmiisyēēnyoo. 7Kēēsooyē Yēyiin kule -mooyey kiy nyēē miyaat. Mā sōō kule kēēmāchē kule /sikeesileech, nteenee kēēmāchē kule oyey :akweek kiyēē bo man ānkoo sinee wuu nyēē kōōkiisuuytē :acheek. 8Mēēmuuchāksē kēēyēyē kiy nyēē kwiilē :manta, nteenee kēērubē manta baateey. 9Kēēng'ērēkootiin ām kuskuusyēēnyoo kātikoo baateey yoo kwōōkich akweek. Kēēsooyē acheek kule ochurte. 10Ng'ālyoontoonooto :nyēē yēyoo asir ng'aleechu ku -māāmiitē wōlēē ōmiitē, si nto yoo āchōōnii ku -māchāākōrōmchook ām kāāmuukēywēēk choo kikōōnoo :Mokoryoontēēt. /Kiikēēkōōno kāāmuukēywēēchoo ātitiirēēnook, mēēbērē aserweeteenaak. 11Ng'ālyoo nyēbo lētuut, ii, mbo ng'eetaabiya ku ālēēnchook chameetaab keey. Okas kule koochurte. Ōrōōtoot kiyēē kāāmwoowook. Ōkoolyoontōōsii āmōōkoochi kāāsōōtēywēēk kusāch. Yoo kōōbuur kuu nyooto, +mōōbuurtē keey Yēyiintēētaab chamateet āk kaalyeet. 12Ōtōrōōchē keey nyēē ōng'ērēkyinē keey. Isubooyook :biikaab Yēyiin tukul ām wōli. 13Lēyyē, ōnyōōru :akweek tukul bērurtaab Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō, chamateetaab Yēyiin āk sinēntaab Tāmirmiryēēnyii.


text: 1Hayssi Xoossaa Na7aa Yesuus Kiristtoosa Wonggelaa doomethaa. 2Nabiya Isayaasi xaafida maxaafan Xoossay, "Hekko, taani ta kiitanchchuwa neeppe sinthe yeddana. I ne ogiya giigisana. 3Issoy bazzo gidon ba qaala dhoqqu oothidi, 'Godaa ogiya giigisite; I hamuttana horogaa iyaw suurisite gis' " yaagees. 4Xammaqiya Yohaannisi asaa xammaqishe, "Hintte nagaraappe simmidi xammaqetite; Xoossay hintte nagaraa atto gaana" yaagidi qaala odishe bazzo biittafe yis. 5Yihuda biittan de7iya asay ubbaynne Yerusalaame katamaa asa ubbay Yohaannisakko yoosona. Bantta nagara paaxin, Yohaannisi entta Yorddaanose Shaafan xammaqees. 6Yohaannisi gimale ikiseppe dadettida afila ma77ees. Ba xeessan dafo danccees; qassi boolenne degera eessi mees. 7Yohaannisi qaala odishe, "Taappe guyera daro minneyssi yees. Hari attoshin, taani iya caammaa wodoruwa hokkada billanaw bessike. 8Taani hinttena haathan xammaqays, shin I hinttena Geeshsha Ayyaanan xammaqana" yaagis. 9Yesuusi he wode Galiila biittan de7iya Naazirete katamaappe yin, Yohaannisi Yorddaanose Shaafan iya xammaqis. 10Yesuusi haathaafe keyaa wode saloy dooyettin, Geeshsha Ayyaanay ba bolla holeda wodhdhishin be7is. 11Qassi saloppe, "Taani dosiya ta na7ay nena; ta nenan ufayttays" yaagiya qaalay yis. 12Iira Geeshsha Ayyaanay Yesuusa bazzo biitta efis. 13Yesuusi bazzo biittan Xalahen paacettishe oytamu gallas gam77is. Do7atara de7is, shin kiitanchchoti yidi iya maaddidosona. 14Yohaannisi qashettidaappe guye Yesuusi Xoossaa kawotethaa Wonggelaa odishe Galiila biittaa bis. 15Yan, "Wodey gakkis; Xoossaa kawotethay matattis. Hintte nagaraappe simmidi, Wonggelan ammanite" yaagis. 16Yesuusi Galiila Abbaa matara aadhdhishe, molo oykkiya, Simoonanne iya ishaa Inddiriyasa, bantta gitiya abban yeggeyssata be7is. 17Enttako, "Tana kaallite; taani hinttena ase oythu tamaarssana" yaagis. 18Entti sohuwara bantta gitiya yeggi aggidi Yesuusa kaallidosona. 19Yesuusi guuthi sinthe bidi, nam77u ishata Zabdiyoosa nayta, Yayqoobanne Yohaannisa wogoluwa giddon bantta gitiya giigiseyssata be7is. 20I entta be7ida mela xeegis. Entti bantta aawa Zabdiyoosa, iya oosanchchotara wogoluwa giddon yeggi aggidi Yesuusa kaallidi bidosona. 21Entti Qifirnahoome katamaa gelidosona. Sambbaati gelida mela Yesuusi ellesidi Ayhude Woosa Keethi gelidi tamaarsso oykkis. 22Maatara de7iya asada tamaarssesippe attin higge asttamaaretatho tamaarssonna gisho asay iya timirttiyan malaalettidosona. 23He wode tuna ayyaanay oykkida issi uray Ayhude Woosa Keethi gelidi ba qaala dhoqqu oothidi, 24"Naazirete Yesuusa, neeni nuuppe ay koyay? Nuna dhayssanaw yadi? Neeni ooneekko ta erays; neeni Xoossaa Geeshshaa gidikkii?" yaagis. 25Yesuusi he tuna ayyaanaa, "Hayza, ha addiyafe keya" gidi kiittis. 26Tuna ayyaanay uraa daferethidi, waassidi iyappe keyis. 27Asay ubbay malaalettidi, "Hayssi aybee? Ha uray ba maatan hari attoshin tuna ayyaanatakka kiittees. Entti iyaw kiitettosona; hayssi aybi ooratha timirtte?" gidi, bantta giddon issoy issuwa oychchidosona. 28Yesuusa sunthay ellesidi Galiila biittan de7iya heera ubban keyis. 29Yesuusi Ayhude Woosa Keethafe keyidi, Yayqoobaranne Yohaannisara Simoona soonne Inddiriyasa soo bis. 30Simoona machche aayyaa qoxo misha harggada zin77idaaro Yesuusi yaa gakkiya wode iyaw odidosona. 31I iikko shiiqidi, I kushiya oykkidi, iyo denthi essis. Qoxoynne mishay aggin iya entta mokkasu. 32Harggida asa ubbaanne tuna ayyaanati oykkida asa ubbaa omarssi away wullidaappe guye iyaakko ehidosona. 33Kataman de7iya asa ubbay he keetha kare shiiqidosona. 34Yesuusi dumma dumma harggen oykettida daro asaa pathidi, daro tuna ayyaanata kessis. I ooneekko tuna ayyaanati erida gisho entta odisonna diggis. 35Yesuusi wontta guura denddidi, asi baynna bessi bidi, yan Xoossaa woossis. 36Simooninne iyara de7eyssati iya koyishe bidosona. 37Entti iya demmidi, "Asay ubbay nena koyees" yaagidosona. 38Yesuusi qassi entta, "He heeran de7iya hara katamata yedhdhite. Taani yiday Wonggelaa odanaw gidiya gisho yankka qaala odanaw bessees" yaagis. 39Ayhude Woosa Keethatan qaala odishenne tuna ayyaanata kessishe, Galiila biitta ubban yuuyis. 40Baroy oykkida issi uray Yesuusakko yidi, iya sinthan gulbbatidi, "Neeni koykko tana geeshshanaw dandda7aasa" yaagidi woossis. 41Yesuusi iyaw qadhettidi, ba kushiya yeddidi iya bochchidi, "Taani koyays, geeya" yaagis. 42Sohuwara baroy uraa yeddin uray paxis. 43Yesuusi uraa minthi naagisidi kessi yeddis. 44Yesuusi iya, "Nena era, hayssa ooddeskka odoppa. Shin bada ne asatethaa kahine bessa. Neeni ha77i geeshshi gididayssa asaa erisanaw, Musey kiittida yarshshuwa yarshsha" yaagis. 45Shin uray bidi, guta ubban asa ubbaas odis. Hessa gisho, Yesuusi qoncce keyidi, katama gelanaw dandda7ibeenna. Shin asi baynnason gaxan de7is; qassi asay ubba bessafe iyaakko yoosona.


text:
WASHINGTON,DC—
Itoophiyaan laga Abbaayaa irratti Humna Electirikii galfachuutti jirti.Hujii tanallee doolara biliyoona hedduutiin hojjachuutti jirti.
Masriin akka hujiin laga kana irratti hojjatan jireenna isii tuxxu hin feetuu, Itoophiyaan ammoo yoo Masriin bisaan qabdu seeraan fayyadamtee rakkoo jalaa bahuu dandeetti jeeti.Akka jecha perzdaantii Masrii, Mohammed Morsiitti ammoo falii fedhelleen mariif carraa qaba.
"Namii tokkolleen qooda masriin bisaan irratti qabdu irratti nutti bu’u ykn nutti findhaaru hin feenu.Ani akka perzdaantii biyyaatti dubbii tana waan cufaan faluuf irratti hojjachuuf carraan akka jiru isanii mirkaneessuu fedha."
Itoophiyaan ammoo wannii hujii Hidhaa Abbaayaa dhaaba hin jirtu jetti.oduu himaan ministry haajaa alaa Itoophiyaa obboo Geetaachoo Reddaalleen dubbiin perzdaantiin Masrii Mohammed Morsii jedhe barbaada waraanaa ka perzdaantiin isaanii ka durii Hosnii Mubaarek jechaa bahe.
“Perzdaanti Morsiin woma bulchaan isaanii ka durii jedhee diqqumaa hujiitti hin jijjiirin sun jechuun waan garaa nama nyaataati.Dubbii dhama hin qamne ka perzdaandti Morsiin ummata garaan gargar bahetti himuutti jiru tun akkuma jirtuunuu dubbii garaa hin galle jechuun dhiba.”
Itoophiyaan hujii Hidhaa Abbayaa tana hojjachuuf bisaan Abbayaa jalliftee hujiittiin jirti.Masriin ammoo madda jireennaatti nurraa jallatee jettee dubbatti.
Akka bulchoota Itoophiyaatti seera jabana biyyiti hedduun kolonii jala jirtu ka bara 1959 bahetti seera malee akka Masriin bisaan qooda isii malee argattu tolche.
Ambaasaadder Ahmed Haggag,itti gaafatamaa waldaa Hawaasa Afrikaa akka dubbii Masrii fi Itoophiyaa tana Tokkummaan Mootummootaa ilaalu fedha.
Woma taateefuu jarii lamaanuu dubbi tana karuma nagaatiin mariin fixachuu fedha. Masriin ammoo jaarrolee marii Finfinneetti erguuf qophii jirraa jetti.
Mee tana ammoo caqasaa


text:
WASHINGTON,DC—
Guyyaan Horsiisee Bulaa guyyaa lamaaf turu Ammajii 17,bara 2013tti Yaaballotti Jalqaba.Guyyaan kun guyyaa jireenna horsiisee bulaa irratti mari’atan,guyyaa jarii kun waan jireenna isaatiin wayyeeffate wal irraa baratu,ka gorsaa fi gargaarsa mootummaan kennuufillee itti argatu.
Aabba Boruu Godaanaa,Komishineera koomishiina Horsiisee Bulaa Oromiyaati.Jila tana barana maqaa maaniitiin ykn maan finnaa jettanii qopheessitan jennaan.
“Mullata kabajamoo obboo Melles Zeenaawwii,mullata innii horiisee bulaa naannoo hundaatii qabu hujii irra oolchuu…kanaan kabajama.”
Jireennii horsiisee bulaa akkuma ‘uulmaa fulaaa tokkotti dhukkubaa’ jedhanii silaafuu uulmaa waluma fakkaataa maan fa irraa baratan jennaan.
“Jireennii isaa wal fakkaataa,bultiin isaa wal fakkaattii, mootummaatto dabree xiyyeeffanno hin argannee tana jalaa ahufu tokkko tahuu qabaa,gurmaahuu qabaa,karaa misoomaa itti agarsiisuuf isaan waliin taahee rakkoo isaanii caqasee faluuf yaada isaanii hujii irra oolchuuf misooma isaanii hujii irraa oochanii akka innilleen jireennii isaa wayyaahuuf.”
Akka jecha aabba Boruutti horiisee bulaa jijjiiramii biratti mullatellee badhaasuu,warra waan dansaa hojjatanii danfaa isaanii karoora mootummaallee fudhatanii ufi wayyeessanii badhaauu.
Tana malee mootummaa guyyaa horsiisee bulaa kana irratti maqaa horiisee bulaatiin istaadiyoomii horii guddaan jaaruuf qophiitti jiraa jedhan.
Gama kaaniin ammoo muummeen minsitera Itoophiyaa dhiyoo tana marii paarlaamaan waliin taahe irratti mootummaan gatii gabayaa wayyeessuuf waan hedduu hojjatee akka gatiin zayitii,qamadii fi sukkaaraa hin dabalamne tolche jedha
“Oomsishii sukkaaraa harka 20 dabalee waan hedduutti wayyaahe. Wannii xaafiin biyyatti diqqaatteef waan namii hedduun soora isaa keessatti xaafii dabalachuutti jiruuf”
Gama kaaniin ammoo ganna lamaan dhufaatti Finfinneef geejjiba baaburaa qopheessuuf itti jiranii jedha.
Tana maleellee Obboo Hayilee Maariyam akka namii seera malee biyyaa yaahee rakkoo keessa ufi buusu misooma biyya keessa keessaa qooda qabaatee ufi wayyeessuu gaafate.
Mee tana ammoo caqasaa


text:
WASHINGTON,DC—
Dhalootaan nama biyya Awurooppaatti, yuniversity Oksfoordi barattte,Open University barsiiftee,kitbaa akka akkaa barreessite,qabsooftuu mirga ilmaan namaati.Barmusaa fi garaa naasuu ilmaan namaatii qabduun rakkoo Oromootii fi baqataa biyya Afrikaa hedduutti isii galateeffata.
Dr.Verjiiniyaan qaraa Gadaa Oromoo bara 1960 keessa Paul Baxter fa waliin barattee, barreessitee “seenaa ummata seera jabaa akkanaa(Gadaa) kanaan bulu waan isaanii barachuu fedhaa jette itti seente,” akka namii bara dheeraa isii waliin hojjate Dr.Mohamed Hassan jedhetti.
Tana malee Dr.Verjiiniyaan warra ORA, (Oromo Relief Association) ykn dhaaba gargaarsa Oromoo Londonitti yayyabe keessaa tokko.Yayyabuu qofaa mitii itti gaafatamuu waldaa kanaa taatee hojjattee waldaa kanallee rakkoo hedduu keessaa baafte.
Akka Dr.Mohamaditti, “Verjiniyaan eegii gaafas ORA,maddii dhaabbachuu eegaltee haga bara dabree waggaa 33tiif, ORA maddii dhaabachuu turte…ammam ummata keenya akka jaalattu beekuu dandeenna jechuu.”
Tana maleellee Dr.Verjiniyaan nama barumsa qabuun baqataa Afrikaa addunyaatti lallabuun gargaaraa baate.Gaafa mootummaan Dargii olloota walti qubsiisuuf jedhee nama naannoo gara garaatti walti guuree,kaan hidhaatti guuree ,kaan horii isaa irraa saamee nama rakkisellee akka jecha Dr.Mohamaditti isiitti rakkoo ummataa kanaa addunyaan gahe.Baaddiyaa Oromiyaatii fi Somaalee naannoo Afgooyyee deemtee waan argite addunyaatti himteef.
Adoo tana jennuu Dr.Verjiiniyaan maaniif Oromoo gargaaruu feete,nama akkanaa akkamitti horatan,horatani ammoo akkamitti jabeeffatan?Mee qophii teenna kutaa duraa ta Dr.Mohammad nutti hime nuu caqasaa.
Mee tana ammoo caqasaa