text:
Mootummaan Suuriyaa Kaaba biyyattii keessatti naannawa sochii waraanaa irraa bilisa tahe hundeessuuf walii galtee Ameerikaa fi Turkiyaan mallatteessan kan hin fudhanne tahuu beeksise
Turkiyaa fi Ameerikaan Kaabaa Suuriyaa keessatti naannawa sochii waraanaa irraa bilisa tahe hundeessuuf kan walii galan tahuu guyyaa kaleessaa ibsanii turan. Ministeerri Raayyaa ittisa Turkiyaa fi Ankaaratti bakka bu’aan waraana Ameerikaa marii booda ibsa kennanniin, haala nageenya naannoo Kaaba Suuriyaa waliin too’achuudhaaf, akkasumas baqattoota Suuriyaa gara qe’ee isaaniitti deebi’uu barbaadan deeggaruuf, buufata too’annoo waraanaa daangaa Suuriyaa fi Turkiyaa irratti hundeessuuf kan walii galan tahuu beeksisan.
Haata’u malee mootummaan Suuriyaa ibsa baaseen, murtiin biyyoota lamaanii kun birmaddummaa Suuriyaa kan cabsu waan taheef gonkumaa kan hin fudhanne tahuu beeksise.
Gama biraatiin ammoo, UN duulli mootummaan Suuriyaa waraana Ruusiyaatiin deeggaramuun kutaa Idliib keessatti haarayatti dhiheenya jalqabe, lammiilee biyyattii lola waggaa dheeraatiin miidhaman irratti ammas gaga’ama hamaa kan dabalaa jiru tahuu beeksise. Dhaabbatni mootummoota gamtoomanii akka jedhutti, lammiileen Suuriyaa miiliyoona sadi ol tahan kutaa biyyattii gara garaa irraa baqatuun Idliib keessa qubatanii kan turan yoo tahu, duula mootummaan Suuriyaa naannichatti amma jalqabe kanaan haala sodaachisaa keessa kan jiran tahuu ibse.
April dabre irraa jalqabee waraana mootummaa fi finciltoota jiddutti walitti bu’iinsa Idlib keessatti ka’een, yoo xiqqaate lammiileen Suuriyaa 500 ol kan ajjeefaman tahuu odeeyfannoon ni addeessa.


c: text/html

text:
Bitootessa 28/2017 Godina Wallagga Bahaa Aanaa Jimmaa Arjootti Mootuimmaan Wayyaanee Dargaggoota Oromoo Warshaa Sukkaara Arjoo Dhidheessaa keessa sadarkaa garaagaraa irratti ramadamani Hojjetan 178 hojii irraa Arii’uuf qophii xummuree kan jiru yoo ta’uu, Ilmaan Oromoo 5 immoo Waraana Kokmandii Poostii Wayyaaneetiin ukkaanfamuun Aanaa Jimmaa Arjoo magaalaa Arjoo Awuraajjootti hidhamanii hiraarfamaa jiraachuu maddeen Qeerroo Godina Lixa Oromiyaa gabaasan.
Ilmaan Oromoo biyyaa abbaa isaanii keessatti Oromummaa yakkamanii hiraarfamaa jiran kanneen Warshaa Sukkaaras Arjoo Dhidheessaa irraa qabamani hidhaman keessaa kan ammaf maqaan adda bafaman :
1. Dargaggoo Ayyaanaa Badhaasaa
2. Dargaggoo Yooseef Gaarummaa,
3. Dargaggoo Waggaarii Bayyanee
4. Obboo Iddoosaa Gulummaa
5. Dargaggoo Taamiruu Dajanee kanneen keessatti argaman ukkanfamuun hidhamanii hiraarfamaa jiraachuun ibsamee jira.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Manni maree dhimmoota Islaamummaa naannoo Oromiyaa, murtii korri walii galaa mana marii dhimmoota Islaamummaa Itoophiyaa Caamsaa 18,2014 dabarse deeggaruun ibsa ijjannoo baase.
Ibsi Majlisa Oromiyaa guutuun kan armaan gadiitti
Ibsa Deeggarsaa Majlisni Oromiyaa Murtii Yaaii Walii Galaa MMWDhI Itoophiyaa dabarse Ilaalchisee baase
Jijjiiramni Mana Marii Walii Gala Dhimmoota Islaamummaa (majlisa) Itoophiyaa abjuufi gaaffii ummata Muslimaa kan yeroo dheeraati. Ummanni Muslimaa dhaaba isaa sirreessuufi kan waloo taasisuuf yeroo dheeraaf qabsaaaa ture. Kanarraa kauudhaan yeroo ceumsaa mootummaa jijjiiramaatiin deebii argatee ture. Ciminni dhaabbatichaa nageenyaafi misooma biyyattiitiif buaa guddaa akka qabu itti amanamee Eebla 23/2011 Hoteela Sharaatanitti yaaiin biyyoolessaa geggeeffamee akka Majlisicha ceesisaniif ulamoonni 26 fi boordiin hoggansa hojii torba baatii jaaaf filataman. Kana hunda caalaa yeroo jalqabaatiif labsiin qaama seerummaa dhaabbatichaa labsu baafame. Ummanni taatee seena qabeessa kanaan qaama mootummaa, keessumaa Muummee Ministeeraa Dr. Abiyyi Ahmad Alii yeroo dheeraaf galateeffataa gammachuu isaa ibsataa ture.
Hoggantoonni Sharaatanitti muudaman yaaii walii galaa isaan muude irraa hojiilee ijoo lakkaaanii fudhatan. Isaanis: tokkummaa ummata Muslimaa cimsuu, dambii bulmaataa dabalatee sanadootii biroos mirkaneessuu, majlisichi labsiin akka dhaabbatu gochuufi caasaa majlisaa bifa haaraan hanga masjidaatti diriirsanii jia jaa keessatti filannoo ummataa geggeessuun hoggansa haaraaf dabarsuu ture. Haa tau malee hoggantoonni kun hojiilee kana keessaa tokkollee hin hojjanne. Labsii majlisaallee ilaalchisee hayyoota Islaamaafi mootummaatu carraaqee xumursise malee isaan faallaa turan. Jalqabuma waajjira seenan ulamoota 26 filataman keessaa kudha tokko qofa hambisuun warra kaan akka naannoleetti deebian godhan. Dambii ceumsaa keessatti waggaa keessa yeroo lama yaaii walii galaa geggeessuun dirqama taullee waggaa sadii keessatti marsaa tokkittii yaaiin ariifachiisaan geggeeffame. Badiin kana hundaa olii immoo dambii hundaa faallessuudhaan miseensa ulamaa baayeefi miseensa boordii guutuu hojii irraa ugguruuf yaalii godhan. Adeemsa seeraan alaa kanaan dhumarratti dhaabbatichi dhaabbata tauun isaa hafee qabeenya nama lamaa ykn sadii fakkaate. Namoonni kun dhaabbaticha akka fedhan naannessuu bira darbee wiirtuu sirna maleeyyii taasisan. Rakkooleen waggaa sadan kana keessatti isaan achi keessatti uuman kan lakkaaamee xumuramuu miti.
Kanuma tauu wajjin qabsoo majlisoonni naannoleefi miseensonni ulamoota 26 warri kaan godhaniin amma majlisni jijjiirama cimaa irra gaee jira. Gaafa Caamsaa 18/2014 murtii yaaii walii galaa ibsameen dambiin ittiin bulmaataa akka mirkanaae, hoggansi ceumsaa sagalee caalmaan akka filatameefi yeroon filannoos akka daangeffame Yaaiin walii galaa ummata Muslimaatiif ibseera. Murtiin kun seenaa majlisaa keessatti murti seena qabeessa; kanaafuu ummanni Muslimaa biyyattii hunduu gammachuu itti dhagaameefi deeggarsa hoggansa haaraaf qabu ibsataa ture. Nutis akka Mana Marii Walii gala Dhimmoota Islaamummaa Naannoo Oromiyaatti gammachuu guddaatu nutti dhagaame. Keessumaa Pirezdaantiin keenya gaumsa hojii akka naannoo keenyaatti agarsiisaniin pirezdaantii mana Marii biyyoolessaa taanii filamuun isaanii baay’ee nu gammachiiseera. Kana irraa ka’uudhaan ibsa deeggarsaa kana baafnee jirra. Ibsichis qabxiilee ijoo sadii kan of keessaa qabuudha. Isaanis:
1. Mootummaa jijjiiramaa galateeffachuu፡ galateeffannaan kun gumaacha inni ummata Muslimaa biyyattiitiif oole kan akka Majlisa labsiin dhaabuu, Shirri baay’een jiraachuu wajjin tokkummaa Muslimaa irratti cichuu, akka ummanni Muslimaa diinagdee keessatti hirmaatuuf baankii dhala irraa bilisaa eeyyamuu, yaa’iin majlisa federaalaa inni yeroo dhiheenyaa akka geggeeffamu deeggarsa barbaachisu gochuufi kkf irratti yoo tau maqaa ummata Muslimaa naannichaatiin gumaacha gurguddoo kanneeniifi kan biroo irrattis Mootummaa jijjiiramaa akka ni galateeffanna; akkasumas sochii barbaachisaa hunda keessatti mootummaa wajjin ummatichi akka dhaabbatu waamicha dabarsina.
2. Hoggantoota majlisa federaalaa haaraa filatamaniif sagalee ta’uu: Muslimoonni Itoophiyaa bara dheeraaf hogganaa isa fakkaatu argachuuf dheebotaa ture. Murtii Rabbii ta’ee osoo carraa hogganaa isaa filachuu hin argatin ture. Bara jijjiiramaa keessa yeroo wantoonni baay’een sirraa’anis hoggansi Islaamaa sirraa’uu hin dandeenye. Qabsoon ummatichaa galma isaa dhiisee gara hin barbaachifne deeme. Hogganaan amma yaaii walii galaatiin gaafa Caamsaa 18/2014 ibsame ummata Muslimaatiif gammachuu hundaa oliiti. Sababa kana ummanni biyya keessaafi alaa, waldaaleefi dhaabbileen Islaamaa baay’een gammachuu isaanii ibsataa turan; ammas ibsataa jiru. Nutis akka hoggansa majlisa Oromiyaatti gammachuu keenya ibsachaa deeggarsa hoggansa haaraa kanaaf qabnu ibsuu barbaanna. Gara fuulduraatti haga dhumaatti akka bira dhaabbannu waadaa seenna.
3. Murtiileen yaa’ii walii galaatiin murtaa’an hojiirra akka oolan gaafachuu: Yaa’ichi murtiilee ijoo ta’an baay’ee dabarseera. Haa ta’u malee gaaffiin ummata Muslimaa yeroo dheeraaf waan walirra kuufamaa dhufeef murtichi humna hoji raawwachiiftuu qofaan kan raawwatamuu miti. Kanaafuu qaamni dhimmi isa ilaallatu hundi deeggarsa gochuu qaba. Keessumaa mootummaan murtiilee kana hojiirra oolchuu keessatti shoora olaanaa waan qabuuf deeggarsa isarraa barbaadamu akka bahatu ni gaafanna.
Dhuma irratti ummanni Muslimaas dandeetti qabu hundaan raawwii murtii kanaa bira akka dhaabbatuufi hoggansa haaraa kana akka deeggaru ni gaafanna. Rabbiin biyya keenyaaf tasgabbiifi nageenya waaraa haa kennu. Dhaabbata Muslimootaa kanas cimaafi kan mirga ummatichaa kabachiisuu nuuf haa taasisu.
Allaahu Akbar
Mana Maree Waliigalaa Dhimmoota Islaamummaa Naannoo Oromiyaa
Caamsaa 24/2014
Finfinnee


text:
Finfinnee, Sadaasa 23, 2014 (TOI) – Dhaabbileen hawaasa siiviikii afur Ameerikaatti argamaan qaamolee seera Ameerikaa cabsuun Mootummaan Itoophiyaa aangoorraa kaasuuf garee shororkeessa ABUT deeggarun waliin socho’aan turan irratti tarkaanfiin fudhatamuu qaba jechuun gaafataan.
Dhaabbileen kunneenis mana maree Idil Addunyaa Itiyoo-Ameerikaa, Faandii akshiinii Itiyoo- Ameerikaa, mana maree misoomaa Itiyoo- Ameerikaa fi Gamtaa eegumsa mirgaa namoomaa fi diimookiraasii jedhaman qaamoolee kanarratti tarkaanfiin fudhatamuu qaba jedhun xalayaa Biiroo Qorannoo Yakkaa fi Haqaa Ameerikaaf galchuu himan.
Dhaabbileen kunneen xalayaa galchaaniin,qaamoleen kun Dhaabbataa Eejansii Hawaasaa Siviilii Ityoophiyaarra heeyyamni isa haqame ture, dhaabbataa Gidduugala misoomaa fi Nageenya Biyyaalessaa jedhamu waliin mootummaa Itoophiyaa seera qabeessa ta’e aangoorra kaasuuf mariii karaa dhoksaa taasisaniiru jedhan.
Akka seera Ameerikaatti ammo Mootummaa Seeraa qabeessa biyya tokko aangoorraa kaasuuf socho’uufi garee shororkeessitootaf deeggarsa taasisan yakkaan akka namaa gaafachisan ni ibsa jedhan dhaabbileen kunneen.
Xalayaa galchaaniinis dhaabbileen kunneen garee shororkeessaa Raayyaa Ittisaa Biyyaa irratti haleellaa raawwateefi garee ajjeechaa jumlaa naannoo Amaaraa fi Affaaritti raawwachuu isa gabaasonni idil-addunyaa garaagaraa mirkaanesaniirus jedhan.
Kanaafis, namoonni dhuunfaa garee shororkeessa ABUT yakkaa garaagaraa raawwataa ture deeggarun gara aangootti deebisuuf, marii taasisaa turan seeran gaafatamuu qabu jechuun Biiroo Qorannoo Yakkaa fi Haqaa Ameerikaaf xalayaan galchuu himan.
Gochii namoota dhunfaa kanaas hariiroo Ameerikaa fi Ityoophiyaa waggaa dhibba 1 fi 18 lakkoofsise ni balleessas jedhaniiru.


text:
Dhaha Booranaa
Dhahaan Booranaa akkataa ittiin ummanni Oromoo Booranaa guyyaa, ji'aa fi waggaa lakkaawwudha. Dhahaan kun Dhaloota Kiristoos Dura bara 300tti ummame. Akka dhahaa kanaatti ji'a keessa guyyaa 29.5tu jira, waggaa tokko keessa ji'a kudha lamatu jiru, waggaa tokko keessa guyyaa 354 ta'a. Dhahaan kun torban kan hinqabne yoo ta'u guyyonni ji'aa tokko keessa jiran hundi maqaa qabu. Dhahaan Booranaa addeessaa fi urjiiwwanirratti hundaa'a.
Seenaa[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Oromoon Booranaa dhahaa mataasaa nannoo bara 300 DhKD akka uummate amanama. Iddoo arkiyoo-astiroonoomii Namoraatungaa kan kaaba Keeniyaa keessatti argamutti, utubaan dhagaa kan kallattii urjiiwwan Dhahaa Booranaa keessatti itti fayyadaman agarsiisu dhaabbame argameera. Namoraatungaa II utubaa dhagaa baazaaltii 19 kan qabu yoo ta'u dhagoonni kunis kallattii urjiiwwan torban Dhahaa Booranaa keessatti fayyadanitti garagaree argama; urjiiwwan kunis Lamii (Triangulum), Busan (Pleiades), Algajima (Bellatrix), Bakkalcha (Aldebaran), Arba Gaddu (Central Orion), Urji Walla (Saiph) fi Basa (Sirius) jedhamu. Booranni dhahaa kana kalaquuf iddoo astironoomii itti daawwatan kanatti akka fayyadamaan amanama.
Caasaa[gulaali | lakkaddaa gulaali]
Dhahaan Booranaa dhahaa urjii fi addeessa irratti hundaa'u waan ta'eef, addeessaa fi urjiiwwan torba waliin daawwachuu barbaachisa. Maqaan ji'oota Dhahaa Boornanaa Bitootessa (Triangulum), Caamsaa (Pleiades), Bufa (Aldebaran), Wacabajjii (Bellatrix), Obora Guddaa (Central Orion-Saiph), Obora Diqqaa (Sirius), Birraa (addeessa goobane), Cikawa (gibbous moon), Sadaasaa (quarter moon), Abrasa (baatii guddaa), Ammajjii (baatii giddugaleessa) fi Gurrandhala (baatii xiqqoo).
Maqaan guyyoota ji'aa 27tu jira. Kanaafis, maqaan jalqabaa lama ykn sadi'i ji'a tokko keessatti irra deddeebi'ama.
Ji'a tokko kaanirraa addaan baasanii beekuf, marsaa addeessi irra jirtu urjii dhahaa wajjin walitti laaluun barama. Gareen urjootaa kun Lami (Triangulum), Busan (Pleiades), Bakkalcha (Aldebaran), Algajima (Bellatrix), Arba Gaddu (central Orion), Urji Walla (Saiph) fi Basa (Sirius) jedhamu.
Ji'ootaa fi Sirna Urjootaa
Dhahaan Booranaa ji'oota 12 qaba. Dhahaan addeessarratti waan hundaa'uf, ji'a tokko keessa guyyoota 29.5 qabata. Kunis waggaa keessatti guyyaa 354 ta.a.
Akka Dhahaa Booranaatti, waggaa haaran ji'a Bitootessaatti gaafa guyyaa "Bittaa Qaraa" jalqaba. Kunis yeroo addeessi baatin urjii Lamii wajjin mul'atedha. Kana booda, Dhahaan Booranaa maqaa guyyoota ji'aa calluma jedhee hordofuudhan amma ji'i kun dhumutti deema. Ji'i itti aanu yeroo addeessi baatin urjii Busan wajjin baatu jalqaba. Kunis erga ji'i Bitootessaa jalqabee guyyaa 29.5 booda kan uummamudha. Haa ta'u malee, maqaan guyyoota ji'aa 27 qofa waan ta'eef, guyyoonni ji'a keessa jiran odoo hin dhumin maqaan guyyaa dhuma. Kunis adeemsuma dhahichaati. Guyyoonni hafan maqaa jalqaba ji'arratti fayyadaman irra deebi'uun dhuma ji'aatti fayyadamu. Kunis ji'oota hunduma keessatti tokko yoo ta'u amma urjiin dhahaa fi addeessi waliin dhufanittii jalqa ji'arratti guyyaa lamaa fi sadi'i gidduutti darbuu danda'a. Ji'i inni sadaffaan yeroo addeessi baatin Bakkalcha wajjin baate jalqaba. Adeemsi kun ji'oota ja'an jalqabaatif urjoota hafan wajjin ittuma fufuun kan deemu ta'a. Urjiin dhahaa kun ji'a ja'an hafaniif Oromiyaa keessatti sirumayyuu hin ba'ani. Kanaafuu, jalqaba ji'oota kanaa urjoota dhahaa odoo hin fayyadamin addeessuma qofa ilaalun murteeffama.
Wabii[gulaali | lakkaddaa gulaali]
- Asmarom Legesse. Gada Three Approaches to the Study of African Society. The Free Press A Division of McMillan Co. Inc, 1973
- Doyle, Laurance R. The Borana Calendar REINTERPRETED. Current Anthropology. Physics and Astronomy Department, University of California, Santa Cruz, at NASA Ames Research Center, Space Sciences Division, M.S., retrieved: 7 April 2010.
- Laurance R. Doyle. Ancient African Skies. The SETI Institute, 7 April 2005; retrieved: 28 September 2014
- Kaalaandarii Oromoo maaltuu kaaniin adda taasisaa? Dhihootti kan baname: Guraandhala 9, 2018


text:
M.Guutuu
Gaafiin kun gaafii qabsaawotni, sab-boonootni fi ummatni Oromoo yeroo odoo itti hin laatin deebisuu qaban jedheetiin amana. ABO dhaaba warraaqaa dha. Hoogganaa QBO ti; qabsaawotaa qaqqaaliidhaan ijaarame. ABO qabsaawan qaroo tahaniin qabsoo hadhooftuun, haala dukkanaawaa hamaa fi hammaataa keessatti jaaramee saba oromoo badiirraa oolchanii asiin nu gahan. Wayyabni isaanii qabsoo kana keessatti wareegaman. Kan har’a jiran, laakobsaan hagoo dha. Qabsoon tokko hooggana malee galii isaa dhugoomsuu hin danda’u. Oromiyaan biyya; biyya koloneeffatamte. Kanaaf, qabsoon Oromoo qabsoo walabummaa ti. ABO akka hoogganaa qabsootti kan saganteeffate Oromiyaa kolonii jala bilisa baasee mootummaa walaba Oromiyaa dhaabuu dha. Kana ilaalchisee Sagantaan ABO akkana jedha:
Hundeen akeeka qabsoo kanaa mirga hiree murteeffannaa ummata Oromoo argamsiisuuf sirna Impaayera Itoophiyaa diiguudhaan, Oromiyaa kolonii, hacuuccaa fi saaminsa jelaa bilisa baasuun mootummaa walaba Oromiyaa dhaabee iggitii itti godhuu dha (V.Sagantaa Qbsoo:A. Akeeka Siyaasaa, 1998).
Akeeka kana hojiirra oolchuuf, kumaatamatu wareegame, ammallee wareegamaa jira. Har’a illee wareegamni Oromoorraa hin dhaabanne. Wareegamni kun kan dhaabatu yoo Oromiyaan walaboomte duwwaa dha. Qbsoon bilisummaa Oromoo, bara 1999 irraa eegalee dhawaata dhawaataan galii isaa gad-lakkisaa as gahe. Barri 1999 kun, bara hoogganni ABO biyya, saba, WBO fi qabsoo bilisummaa gad- lakkissee Eritiryaa seene ta’uun isaa waan waakkatamuu miti. Kun qabsoo Oromoo keessatti, jalqaba uumama rakkinnaa ture. Kana wajjiin, rakkinni guddaan qabsoo bilisummaa Oromoo muddate, hooggana samaanaa/commitment fi kutannoo/determination qabu, kan qabsoo hidhannoo adeemsisu dhabuu isaa ti. Hoogganni samaanaa fi kutannoo hin qabne kun, bara 2000 “Ajandaa Nagaa” kan jedhu qabatee dhiyaate. Ajandaan Nagaa kun akkana jedha,
“ABOn sirna polotikaa Impaayerichaa kan maraaf wal-qixa ta’ee fi haqaa keessaa qooda fudhatuun qabsaawee mirga hiree murteeffannoo ummatootaa mirkaneessuuf qophii ta’uu ibsa” jedha.
Ajandaan Nagaa kun, toobata qabsoo bilisummaa Oromoo, lagata qabsoo hidhannoo, laamshesa qabsoo bilisummaa Oromoo fi akka bakkabuufataa dimokraatessuu Impaayeera Itoophiyaa ammatee dhiyaate. Hoogganni kun, Oromiyaa walaboomsuu irra Impaayeera Itoophiyaa dimokraatessuu filatee ajandaa kana qabatee dhiyaate. Walmormiin cimaan erga geggeeffameen booda,dhumarratti waliigaluun waan dhibeef, bara 2001 ABO bakkalamatti baqaqe- Shanee Gumii fi QaamaCehumsaa tahan. Haalli kun yeroo sanitti namoota irra guddaaf ifaa yoo tahuu baatullee dhawataan ifaa tahee argame.
Shaneen Itoophiyaa dimokraatessuu filate. Itoophiyaa dimokraatessuun galii isaa ta’e. Kanarraa kan ka’e, bara 2006 Qinijjiitii fi ye-Itoophiyaa Arbanyoochii wajjiin tokkummaa “AFD”ijaarate. Qaamni Cehumsaa walabummaa Oromiyaa filate. Waggoota kudha afur guutuu kanarratti walmormamaa turan. Wanta ilman oromoo jecha jiran tuqa/link/ kana tuqa dhageeffaddha. https://www.youtube.com/watch?v=LR0mANIr9Yo
Bara 2014, Shaneen Gumii ifatti kaayyoo irraa maqanii turan itti deebinee jirra yoo jechuu baatanillee gaafii oromoof deebiin walabummaa tahuu karaa sab-qunnamtii adda addaa irratti labsan. Jechuun, walabummaa Oromiyaa fi bilisummaa Oromoo fudhatuu isaanii dhaabonni oromoo kaneen walabummaa oromiyaarratti cichan akka baran taasisan. Haalli kun, Qaama Cehumsaa ABO fi Shanee Gumii ABO gara walta’insaa geesse. Walta’isni kun, qabsaawota Oromoo fi ummata Oromoo biratti gammachuu guddaan simatame. Walhubannoon kun yeroo labsame, hawaasni oromoo yoo xiqqaate hoogganni amma jiru kun jijjiiramee hooggana humna haaraan bakka bu’ee qabsoo kana haga tokko gara fuula duraa butu kan jedhu abdii guddaatu ture. Kun osoo hin tahin hafe. Hogganni osoo hin jijjiiramin hafuun, hamilee hawaasa oromoo cabsuun ifatti mul’ata ture. Haatahu malee, Walta’iinsa kana irratti waan nama gammachiisu sadihitu labsame. Tokkoffaan Shanee Gumii fi Qaamni Cehumsaa walta’uu isaanii yoo ta’u kan lammafaa ammoo THBO, Gurmuu Qabsaawotaa(GQ), Koree Yeroo (KY) fi ABOn walitti dabalamani ABO tokkumsuu,tin’isuu fi humneessuu fedhii gama hundaanuu jiru labsan. Sadaffaan, dhaabootni tokkooman kun waltahanii hooggana humna haarawa if keessa baasu kan jedhu abdii biraa labsan. Ummatni Oromoo labsa kana gammachuu guddaadhaan simate. Labsi kun qabsoo bilisummaatiif abdii guddaa kenne.
Labsa tokkoomuu booda maaltu tahe?
Hawaasni oromoo har’a gammachuun labsa saniif garsiisan gara gaddaatti jijjiiraa jiran. Waan hojjetamaa jiru tokkollee argaa hin jirru. Hoogganni walitti eda’amne jedhan haga dur kopha kophaa hojjechaa turan hojjechaa hin jiran. Mana hidhaa Asmaraa irraa gara biraa soso’u kan jedhu abdiin ture, homaa hin mul’atu. Haala biyya keessatti baratoonni oromoo kaasaa jiranitti dhimma bahuu kan jedhu abdiin ture homaa waan yaalan akka hin jirre ifaadha. Hogganni baqattummaarra gara biyyaa deebi’uu yaalii godhu kan jedhu abdii tureef deebiin, Obbo Daawuud Ibsaa caalaatti Asmaraatti irkachuu, Obbo Bultum Biyyoo Australiyaatti achi fagaachuu fi Obbo Dhugaasaa Bakakkoo Ugandaa irraa gara Australiyaatti cehuuf yaalii gochaa jiraachuu isaa
- Labsi labsame fashaluun, abdiin hawaasa oromoof keenname dukkaanaawuunii fi waadaan seename karaarraa maqaa jiraachuun waan dirreetti mul’atu. Rakkinni kun miseensoota irraay odoo hin taane, hoogganoota irraa burqaa jira. Akkuma asiin duraa, ammallee hoogganni tokkummaa labsame kana akka hin milkoofneef shira xaxaa jira. Akka miseensootni ABO ifatti haasaa jiranitti, hoogganni haarofni filamuu qaba yoo jedhame, H/D fi Itti’aanoota isaa qaama isaaniitu suntuuraawa; nama gaarriffatu jedhu. Kun rakkinni guddaan jiraatuu mul’isa. Akkasumas, tokkumuun THBO, GQ fi KY waliin adeemsifamaa jira jedhamu waan dhugaan deemaa jiru hin fakkaatu. Dhugaan jiru, Hoogganni ABO kan H/D Daawuud Ibsaa Ayyaanaa, I/A Dhugaasaa Bakakkoo fi I/A Bultum Biyyoo hoogganamu tokkumaa qabsaawoota Oromoo irraa fedha hin qabu. Hooggani kun, ABO tokkoomsuu, humneessuu, qabsoo bilisummaa finiinsee ofdura furgaasuu fi jireenyaa fi bittaa koloneeffataa buqqisee, Oromiyaa walaboomsuu irraay fedha hin qabu.
Hooggani kun, osoo hin qabsoofne biyya ambaa taa’ee maqaa hoogganummaa ABO dhuunfatee jiraatuu fedha. Jijjiiraan hoogganaa illee akka ta’u hin barbaadu. Miseensootni ABO haala kana hatattamaan jijjiiruuf dirqama fi ittigaafatama guddaa qabu jedheetiin amana. Kakuun fudhatamee fi waadaan seename maqaa jaallawwan qabsoo bilisummaa keessatti kufanii fi Kaayyoo isaan wareegamaniif bakkaan gahuuf malee hooggana qabsoo irraa baqate ammattanii taa’uuf akka hintaane hubatamuu qaba. Sabni tokko akka sabaatti kabajjaa fi ulfinnaan jiraatuu kan danda’u yoo biyya walabaa qabaatee, qabeenya isaa dhuunfatee fi hooggana isaa qabaate duwwaa dha. Akkasumas, jaarmayaa tokko akka jaarmayaatti jiraatuu fi galii saganteefate xumuraan gahuu kan danda’u yoo hooggana dandeettii, samaanaa fi kutannoo qabu horate qofaa dha. Sabni Oromoo Saba koloneeffatame. Sabni kun, Qabsoo bilisummaa godhaa jira. Qabsoon bilisummaa,hooggana dandeettii qabu, hooggana warraaqaa fi qabsaawaa kan samaanaa fi kutannoo qabsoo hidhannoo geeggessu horatuu qaba. Har’a, sabni Oromoo, ABO fi qabsoo bilisummaa Oromoo hooggana samaanaa fi kutannoo qabu hin qaban. Kanaaf, Qabsoon Oromoo, hooggana samaanaa fi kutannoo hin qabneen geeggeffamaa jira. Qabsoon kunis,kanaaf galii isaa gahuu kan dadhabeef. Qabsoo tokko kan finiinfamuu fi galii isaa dhugoomsuun kan danda’amu yoo hooggana dandeetti,fedha lolachuu/willingness to fight,samaanaa fi kutannoo qabuun hoogganame duwwaa dha. Kun waan haalamuun hindanda’amne.
Qabsoon kan geeggeffamu biyya keessatti; saba keessatti. Hoogganni qabsoo hoogganu kan jiraatuu qabu biyya keessa; Saba keessa; jaarmaaya isaa keessa. Har’a hoogganni ABO baqataa dha. Hoogganni kun bara 1999 Oromiyaa gad-lakkise. Hooggana baqarra jiru. Baqa irraa qabsoo bilsummaa hadhooftuu hoogganaa jira jedha. Kun raajiidha; shaqqaada siyaasaa ti.Kun makmaaka Oromoo tokko na yaadachiisa. Innis namatu “Of hudheen Maccatti gala jennaan, lama hindandeettuu tokkotti gorii jedhan” jedhama. Kan kanuma fakkaatu, Hooggana ABO ti. Hoogganni amma jiru kun, waan lama keessaa tokko filatuu qaba. Yookiin, baqattummaa irra jiru kanatti cillaaffatee hafuu ykn bosona Oromiyaatti deebi’ee, qawwee darbatee biraa deeme kaasee qabsoo hidhannoo geggeessuu filatuu fi murteeffatuu qaba. Lachittuu rarra’ee qabsoo geggeessa jechuun ofis, sabas, qabsawotas, addunyallee sobuu taha. Murni kun, QBO qabsoo baqatootaa godhaa jira. Baqataan haala ittiin biyya koloneeffatamte bilisoomsu hin qabu.
Baqataan waraana ajajee bobbaasuu hin danda’u; baqataan waraana ijaaruu hin danda’u. Baqataan haala kamiin qabsoo hadhooftuu bilisummaa, hoogganuu danda’a kanjedhu har’a gaafii qabsawootaa fi ummata Oromoo ta’ee jira. Of sobuu fi saba sobuun dhaabatuu qaba. Hoogganni kun, ofii isaatii faca’ee jira; miseensoota ABO illee fafacaasuu irra jira. Miseensaa fi ofii isaatillee faca’ee, maqaa ABO duwwaa qabatee jiraatuu hojjii godhatee jira. Hoogganaa fi miseensootni faca’an, qabsoo bilisummaa xumuraan gahuu hindanda’an. Kanaaf, baqa irraa qabsoo bilisummaa hooggana, Oromiyaa walaboomsa jechuun shaqqaaduu siyaasaa ti.
Qabsoon bilisummaa oromoo ABOn hogganamaa jiraa?
Gaafiin kun deebi’uu qaba. Qabsoo bilisummaa Oromoo keessatti, har’a gaafiin kun gaafii yeroo fi gaafii belbelchiiftuu dha. Har’a, Qabsoon bilisummaa Oromoo fi hoogganni ABO alagaan tooyatamaa jira. Hoogganni kun, har’a alagaaf jilbiifatee jira. ABO kan sirnaan irratti duulaa jiru, mootummaa Eritriyaati. Hoogganni biyya ambaa jiraatu bilisaa miti. Haalli kun,hatattamaan jijjiiramuu qaba; furmaata hatattamaan argachuu qaba. Kan jijjiiramu, hoogganni biyya ofii keessa jiraatuudhaan. Haga hoogganni biyya ambaa jirutti, ABO qabsoo bilisummaa Oromoo hoogganuu hindanda’u. Hoogganni isaa hidhamaa dha. Hoogganni hidhamuun, dhaabni inni hoogganuillee hidhamaadha jechuu ta’a.
Furmaata rakkinna QBO
Furmaata rakkinna qabsoo kanaa argamsiissuuf haalli afur guuttamuu qabu. Haalli duraa, tokkummaan ABO, THBO/ULFO, GQ fi KY kan dhugaa ijaaramuu qaba. Haalli lammaffan,akka sub- qunnamttii adda addaa itt ibsamee, Kori Sabaa kan waloo qophaayee hoogganni ABO tokkoomee kora sabaatiin filamuu qaba. Haalli sadaffaan qabsoon bilisummaa Oromoo baqa irra Oromiyaa keessatti deebi’uu qaba. Jechuun hoogganni biyya keessa jiraatuu qaba. Hoogganni amma jiru, jijjiiramuun dirqama ta’a. Hoogganni haarofni samaanaa fi kutannoo qabsoo hidhannoof qabu kan biyya, sabaa fi jaarmaaya isaa keessa jiraatee qabsoo bilisummaa hoogganu filatamuun qabsoo galmaan gahuuf murteessaa dha. Hooggani Saba Oromoo, sabboonoota Oromoo fi qabeenya Oromiyaa irratti irkatuu fi amantaa qabu filamuun qabsoo galmaan gahuuf murteessaa dha.Furmaatni arfaffaan ABO kaayyoo of-irratti irkannoo dhugoomsuu qaba.
Tokkummaan qabsaawota Oromoo haa ijaaramu!


text:
Ebla 01/2014(TOI) – Naannoo Somaaleetti, piroojektoonni lafa hektaara 260 Jallisiin misoomsuu danda’aan ijaaramun tajaajila kennu eeggalu himameera.
Hogganaan Biiroo Qonnaa naannichaa Dr. Abduulqaadir Imaan akka himanitti naannichatti Godina Liiban aanaalee lama keessatti piroojektoonni lafa hektaara 260 misoomsuu danda’an 4 tajaajila eegalaniiru.
Piroojektoonni kunneen abbootii warraa kuma 1 fayyadamoo taasisas jedhaniiru.
Bulchaan Godinaa Liibaan Obbo Mahaammad Muhaammad gama isaaniin pirojektoonni Biiroo Qonnaa naannichaan aanaalee godinichaa lamaan keessatti ijaaramaan oomishaafi oomishtummaa gariin horsiisee bultoota guddisuu keessatti gahee guddaa qaba jedhaniiru.


text:
Ebla 26/2014 (TOI) –Gamtaan Awurooppaa Itoophiyaatti maree biyyaalessaa gaggeessuun nageenya waaraa buusuuf tattaaffii taasiifamu kan deeggaru ta’uu beeksiseera.
Itoophiyaatti Biiroon Gamtaa Awurooppaa guyyaa Awurooppaa akka lakkoofsa bara Faranjootaatti waggaa waggaan Caamsaa 9 kabajamu ilaalchisee ibsa laateera.
Kabajni guyyaa kanaa hundeeffama Gamtaa Awurooppaa waggoottan 72 lakkoofsiise yaada keessa galchuun kabajama jedhame.
Sagantichi yaadoota hariiroo gamtichi Ityoophiyaa fi Gamtaa Afrikaa waliin qaban ibsaniin kabajama jedhameera.
Gamtichi Itoophiyaa waliin hariiroo tarsiimowaa cimaa qabaachuu Itoophiyaatti bakka ba’uun Gamtaa Awurooppaa Ambaasaaddar Roolaand Koobiiyyaa ibsaniiru.
Gamtaan Awurooppaa Itoophiyaa waliin walitti dhiyeenyaan hojjechuuf murannoo qabaachuu eeraniiru.
Gamtichi tattaaffii nageenya waaraa mirkaneessuuf taasiifamu kan deeggaru ta’uu himaniiru.
Milkaa’ina maree biyyaalessaaf deeggarsa barbaachisu taasiisuuf murannoo qabaachuu dubbataniiru.
Gamtaa Afrikaatti dhimma raawwachiisaan Gamtaa Awurooppaa Paatiriik Duuppaant gama isaaniin,Gamtaan Awurooppaa Afrikaatti nageenyi waaraan akka bu’u tumsa barbaachisu kan taasiisu ta’uu ibsaniiru.


text:
Ilu-Abbaa Booraa, Mattuu:- Camsaa 1/2014 Godina Kibba Lixa Oromiyaa Iluu Abbaa Booraatti FDG utuu wal irraa hin citiin guyyaa 4ffaaf jabatee itti Fufe. Barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Mattuu fi kolleejjii Barsiisota Mattuu, Uummata Oromoo magaalaa Mattuu fi Dargaggoota Oromoo magaalaa Mattuu hidhaan, reebbichii, dhukaasaa sagalee gurguddaa qabu irratti dhukaasuun, gaazii summaa’aa nama bossisuu irratti dhukaasuun kayyoo fi ejjeennoo Qeerroo dargaggootaa fi Barattoota Oromoo jijjiruu hin dandeenye, guyyaa har’aa qotee bulaan godinichaa fi nannawaa magaalaa Mattuu Jiraatu FDGtti dhufee dabalamee gaffii keenyaaf deebii nuuf kennaa jechuun dhaadannoon itti fufe.
Waan ajaa’ibsiisaa ta’ee dargaggoonni fi barattootni Oromoo Yuunivarsiitii Mattuu hiriira ba’anii dandii guddaa Magalicha keessa fi daandii gara Yuunibarsiitii Mattuutti geessuu cufuun taa’anii hanga deebiin nuuf kennamutti hin kaanu yoo nu fixxan nu fixaa jechuun poolisoota dhalootaan Oromoo ta’an garaa raasaa jiru, waraannii fi Federallii reebee itti dhukaasee akka wareeranii baqataniif yaalii hedduu godhee dadhabuutti jira uummannii fi barattootni deebii nuuf kennaa jechuun ammallee dhadannoon itti fufe.
Lixa Shawa Amboo fi Gudar :- Caamsaa 1/2014 Godina Lixa Shawa Amboo fi Gudaritti FDG jabaatee Itti fufee jira Ummaanni Oromoo fi Dargaggeessii,dargaggoon keenya du’ee, uummanni keenya dhiigni dhangala’ee, manatti deebinee hin galluu bilisummaa keenyaaf wareegamna jechuun Uummaanni Magaalaa Amboo fi Gudar walitti dabalamuun falmii qabsoo gitaa gaggeessuutti seenee jira. Har’a Hirriira guddaatu Magaalaa Gudar keessatti gaggeeffamaa jira, Uummaannii Buufata Waraanaa Magaalaa Gudar keessaa jirutti Ibidda qaqbsiisuun kambiin waraanaa Gudar irra jiru gubachaa jira. barattootni Oromoo lama Magaalaa Gudar irraatti rasaasan rukutamanii Wareegamuu hin hafne amma bilbilatu seenuu didee rakkachaa jirra,
Dandiin Amboo Wallaggatti geessu ammas haalaan cufamaa jira, daandiin guddaa konkolaataan Finfinnee gara dhiha Oromiyaa geessuu kun badiyyaattii bakkoota akka Tokkee, Baabbicha, Gooroo Soolee jedhaman fa’itti qotee bulaan ba’ee muka karaa irratti jigsuun cufee jira. karaan darbaa magaalaa Amboo keessatti rakkisaadha, Waraannii guddaan Magaalaa Amboo keessatti uummata waliin wal reebaa jira.
Magaala Amboo:- Barsiisota Oromoo Mana Barumsaa Amboo sadarkaa 2ffaa fi Qopha’inaa irraa humna waraanaa Wayyaaneen ukkaffamanii qabamanii hidhaman
1. Barsiisaa Nahiim Waaqumaa Barsiisaa Herreega
2. Barsiisaa Waqjiraa Marabbaa barsiisaa Geography
3. Barsiisaa Ababaa Caalumaa Barsiisaa Herreegaa
Barattooti Oromoo Yuuniversitii Amboo irraa guyyaa har’aa Caamsaa 1,2014 hidhamanis:-
1.Barataa Caalaa Fayisaa mummee Fayyaa waggaa 3ffaa
2.Barataa Wabii Xilahuun Mummee Afaan Oromoo Waggaa 3ffaa fi Barreessa kitaaba mata dureen isaa ‘Hidha-Hiikame” jedhu kan barreesse.
3. Barataa Damee Aliyyii Aggro Business waggaa 3ffaa,
4,Barataa Gadaa Samu’eel Farmaasii Waggaa 1ffaa kannen keessatti Argaman
Share this:https://www.gofundme.com/8bds2wgk
Like this:
Like Loading...


text:
Paartiin mormituu Keeniyaa NASA jedhamu filannoo Prezdaantummaa biyyattii bara dabre gaggeeffame waliin walqabatee, dhaabbiilee “Facebook” fi “Cambridge Analytica” mana murtiitti himachuuf kan qophaayaa jiru tahuu beeksise. Hogganaan Paartii NASA Reeyilaa Odiingaa Televiziyoona Briteen “Channel 4” jedhamuuf akka himetti, “dhaabbanni Feesbuuk dhaabbata dhoksaan hujii seeraan alaa dalagu kan “Cambridge Analytica” jedhamu waliin walii galee filannoo Keeniyaa keessa harka naquun nu dallansissee jira, paartiin NASA dhimmicha gara mana murtii geessuuf qorataa jira” jedhe. Himannaan banamu dhaabbiilee lamaan irrattuu akka tahee fi mana murtii Keeniyaan alaatti akka tahus ibse.
Filannoon Prezdaantummaa Keniyatti jalqaba ji’a August keessa gaggeefame manni murtii biyyattii eega kuffiseen booda, irraa deebii ammoo ji’a October gaggeeffamee Uhuru Keniyaataa haala mormisiisaa tureen filatamuun isaa ni yaadatama. Paartiin Uhuru Keniyaataa Jublee jedhamu filannoo dabre kana ilaalchisee dhaabbata Kambriij Analaytika qaxaree hojjachiisaa akka ture amane.
Haaluma walfakkaatuun Dhaabbanni “Facebook” iccitii namoota dhuunfaa miiliyoona 50 ol tahan dhaabbata Cambridge Analytica jedhamuuf dabarsee kennuun, Traamp prezdaantii Ameerikaa tahee akka filatamu gargaare jechuun qoratamaa kan jiru tahuun ni beekkama.


text:
Abbaan Alangaa Federaalaa obbo Birhanuu Tsaggaayee ibsa guyyaa hardha midiyaaleef kenne irratti, qorannoo ji’oota shaniif geggeeffameen booda, hoggantooni fi Miseensonni tika nageenyaa fi basaasa biyyaatti duraanii, namoota yakkaan shakkamanii qabaman irratti gocha gara jabeenyaa raawwataa turuu fi akkasumas magaalaa Finfinnee qofa keessatti manneen hidhaa dhoksaa torba argamuu ibse.
Obbo Birhaanuun ibsa isaa kana irratti, namoota Shakkamanii too’annaa jala olfaman irratti hoggantoonni fi miseensonni dhaabbatichaa kun yakka hin raawwatiin dirqiin akka amanan godhuun, namoonni ajjeefamanii fi achibuteen isaanii dhabame jiraatuus ibse.
Gochoota gara jabeenyaa shakkamtoota irratti raawwataman jedhaman jidduu, Qaama isaanii Elektirkiin hadoochuu, huccuu malee raasaa keessa bulchuu fi gocha garajabeenyaa hedduun raawwatamaa turuun beekameera.


text:
Lammiileen Falasxiin mirga gara dachii Israa’el humnaan irraa isaan buqqifteetti deebi’uu gaafachuun, akkasumas uggurri waggoota 12 ol Gazzaa irra ture akka ka’u jechuun March 30/2018 irraa jalqabee mormii geggeessaa jiran. Haaluma kanaan waggaa tokkoffaa mormii kanaa sababeefachuun Falasxiinonni kumaatamaan lakkaahaman Sabtii har’aa Gazzaa keessatti mormii guddaa kan geggeessaa jiran yoo tahu, waraanni Israa’el Falasxiinota mormii geggeessaa jiran irratti dhukaasuun yoo xiqqaate nama 30 ol kan madeesse tahuu Waldaan Baatii Diimaa Falasxiin beeksise.
Israa’el torbee dabre irraa jalqabee mormii kana ukkaamsuuf waraana dabalataa taankiin deeggarame daangaa Gazzaa irra qubsiisaa turte.
Mormii kanaan wal qabatee waraanni Israa’el waggaa tokko keessatti Falasxiinota 250 ol ajjeessuun, kanneen kumaatamaan lakkaahaman ammoo kan madeesse tahuu odeeyfannoon ni ibsa.
Israa’el bara 1948 irraa jalqabdee Falasxiinota miliiyoonotaan lakkaahaaman humnaan dachii isaanii irraa buqqisuun, yahuudota biyyoota gara garaa irraa dhufan qubsiisaa jirti.


text:
Koreen fannoo dimaa kan addunyaa dhalattoota Tigraay kanneen bulchiinsa nannoo Afaar Ab Aalaa irraa buqqa’anii gara samara fi Afdeera tti godaananii turan 16,000 caalaniif deggersa adda addaa kennuu isaa beeksisee jira.
Koree fannoo dimaa addunyaaf itti gaafatamtuu qunnamtii uummataa kan ta’an Faatiima Saator RSA f akka ibsanti, kanneen godaanan kun irra hedduun dhalatttoota Tigraayi.
Samaraa keessa kan jira kanneen kuma 9 ta’aniif gargaarsa nyaataa kennaa jiru Afdeera keessattis buqqaatoota 7500 ta’aniif nyaata baatii tokkoof isaan ga’u dhiyeessaa jirra jedhan.Kana malees meeshaalee mana keessatti itti gargaaramanis kennuu isaanii dubbatanii jiru.
Gama kaaniin Mi’aa wal’ansa fayyaa fi isatti hidhata qaban Maqalee keessa kan jiru hospiitaala Haaydariif kennuu isaanii fi kunis wal waraansa irratti kanneen mada’an 300 fi dhukkubsattoota kanneen biroo 400f tajaajiiluu akka danda’uu ibsamee jira.
Balalii xayyaaraa gara Maqaleetti taasifamuu itti fufuu isaa fi hanga ammaatti yeroo 25 deddebi’uu isaanii akkasumas Maqaleen alatti naannoo jiranittis meeshaa harkaan dhiibuun bishaan maddisiian 77 hojii jalqabsisuun haadhooliin dhiyeenyatti bishaan argachuu danda’aniru.
Bulchiinsa naannoo Amaaraa keessatti meeshaan wal fakkaataan 49ni dhaabuun hojjatamaa kan jiru ta’au kan ibsan Saator keemiikaalli bishaan qulqulleessuu kennamuus dubbatan.Magaala Baatii fi Haayiqiif jenereetarri kennamuu, Afaar somaalee fi oromiyaa keessatti beeleedaalee miliyoona 1.1 ta’aniif talaaliim kennamuu ibsameera jechuun Addis Chakkool gabaasee jira.


text:
Naannoo bulchiinsaa sabaa fi sab-lammii ummatootaa kibba Itiyoophiyaa aanaa addaa Daraashee keessattii Walti-bu’insa umameen walqabatee shakkamtoonni 330 too’annoo jala ooluu isaanii Komishineeriin Komishiinii poolisii bulchiinsaa naannoo kibba Itiyoophiyaa Alamaayyoo Maamoo VOA ti himuu isaanii Yoonaatan Zebdiyoos hawaasaa irraa gabaaseera.
Walti-bu’insicha keessatti hirmaannaan namoottan kana amma akka ta’e addaan baafachuudhaaf qorannoon taasifamaa akka jiru Komishineerichii ibsuu isaaniitiif jiraattonni gamaa isaaniitiin mootummaan jimlaadhaan namaa hidhuu isaa irratti akka mormii dhiheesaa jiran gaabasinni Yoonaatan Zebdiyoos kun dabalee ibiseera.
Komishineeriin Komishiinii poolisii naanichaa namoottan too’annoo jala oolan ragaalee qabatamaa ta’an irratti hundaa’uudhaan akka ta’e ibsaanii komii jiraattotaa irraa dhiyaachaa jiru fudhatama dhabsiisuu isaanii gabaasinii kun ibseera.


text:
Aangawootuun mirga namoomaa ol’aantuun ka Tokkummaa Mootummotaa, odeeffannoon waa’ee magaalaa Yukireen dhagahamaa jiru, humnoonni Raashiyaa gochaalee hamoo, kanneen seerawwan namoomaa fi seerawan mirga dhala-namaa sadarkaa addunyaa cabsan ka raaw’ataa jiran tahuu agarsiisa jedhanii jiran.
Hooggantuun Mirga Namoomaa Tokkummaa Mootummootaa Misheel Baachileet Kamisa kaleessaa dhiittaa mirga namoomaa hamaa magaalaa Maari’upool keessa jiru, haasaadhaan, Jenevaatti Gumii Mirga Namoomaa Jaarmayicha Addunyaaf dhiheessan.
Haala nageenyaa rakkisaa naannoo Mari’upool rakkisaa tahe irraa kan ka’e ka magaalattiitti imaluu hin danda’iin – to’attoonni mirga dhala-namaa Tokkummaa Mootummoootaa, namoota magaalattii irraa dheessanii bahanii fi suuraalee saatelaayitiidhaan kaafame irraa odeeffannoolee walitti-qabatan jedhamee jira.
Gochaalee dhiittaa mirga dhala-namaa baatiilee Guraandhalaa fi Eblaa gidduutti magaalaa Mari’uupool keessatti raaw’atan tartiibaan ka Gumii Mirga Namoomaa Tokkummaa Mootummootaaf ibsan, Baachileet, “Magaalattiin Yukireen keessaa bakka hunda caalaa lubbuun namaa keessatti dhamaa jiru” jedhan.
Haleellaaaleen humnoota Raashiyaatiin karaa qilleensaa, rookeetiidhaan, taankiidhaa fi meeshaalee guguddaa biroodhaan geggeessamu magaalattii dur uummata tattaafataa walakkaa miliyoonaa ol qabdu barbadeessee daaraatti deebise – jechuun ibsan.


text:
Lammileen Keeniyaa 4 kan Ji’a tokko dura Biskileetaan Imala Hajjii jalqabanii turan Sa’uudii seenan.
Lammileen Keeniyaa 4 guyyaa 43 dura magaalaa guddoo Keeniyaa Naayiroobii irraa Sirna Hajjii bara kanaa irratti hirmatuuf Biskileetaan imala isaanii kan jalqaban yoo ta’u, daangalee Ityoophiyaa fi Sudaan Biskileetaan akkasumas Galaana diimaa dooniin qaxxaamuranii nagayaan har’a Sa’udii kan gahan tahuu odeeyfannoon ni addeessa.
Hujaajjoonni kun Naayiroobii irra haga Magaalaa Kabajamtuu Makkaa Kilometra 4500 guyyaatti kilometra 100 Imaluun guyyaa 45 keessatti magaalaa Makkaa gahuuf karoorfattan. Kayyoon imala kanaa gamoo Mana barumsa Islaamaa Al Furqan kan magaalaa Naayiroobii ijaarsisuuf galii walitti qabuuf tahuu ibsan.


text:
Muummichi ministeraa Dr. Abiy Ahimad fi Prezdaantiin Kooriyaa Kibbaa Moon Je-in hariiroo biyyoota lamaanii cimsuuf waliigalan
Muummichi ministeeraa Dr. Abiy Ahmad affeerraa mootummaa Kooriyaa Kibbaattiin biyyattii kan daawa’ataa jiru yoo tahu, har’a Prezdaant Moon Je-in waliin kan mari’ate tahuu beekamee jira. Haaluma kanaan marii hoggantoota lamaanii booda, ministeerota gama lamaanii jiddutti walii galteewwan heddu kan mallatteeffaman tahuu odeeyfannoon ni addeessa.
Waliigalteewwan biyyoota lamaan jiddutti mallatteeffam kunniin:
1. Namoonni paaspoortii dippiloomaatii qaban, viizaa malee gara biyoota lamaanii akka seenan.
2. Komiishinii Ministiroota biyyoota lamaanii hundeessuu
3. Hojii Sadarkaa baasuu (Standardize) , ga’umsa, madaallii meeshaalee fi to’annoo teeknikaa irratti tumsaan waliin hojjechuu,
4. Eegumsa naannoo irratti waliin hojjechuu,
5. Waliigaltee liqaa misooma Wiirtuu Qorannoo Yunvarsiitii Saayinsii fi Teeknoolojii Adaamaa kan keessatti argaman tahuu ibsame.
Gama Ityoophiyaatiin waliigalteewwan kan mallatteessan Ministeera Haajaa Alaa Obbo Gadduu Andaargaachaw, Ministeera Innooveeshinii fi Teknoolojii Dr. Injinar Geetaahuun Makuriyaa fi Itti aanaa Ministeera Maallaqaa obbo Admaasuu Nabbabaa tahuun beekamee jira.
.
Muummichi ministeeraa daaw’annaa isaa kanaan Prezdaantii Baankii Egzim akkasumas, itti aanaa prezdaantii Kaampaanii Samsung kan tahe Wan Kiyong waliinis mari’atee jira. Dr Abiy Kubbaaniyyaa Samsung Ityoophiyaa keessatti investimentii akka dalagu kan affeere tahuus odeeyfannoon ni addeessa.
Muummichi ministeeraa Dr. Abiy Ahmad daaw’annaa Kooriyaa Kibbaatti guyyaa lamaaf geggeessaa jiru kana har’a galgala xumuruun, Kora hoggantoota Jaappaan fi Afrikaa irratti hirmaachuuf gara magaalaa Yokohaamaatti kan imalu tahuu odeeyfannoon ni mul’isa.


text:
Imaltoota Hajjiitiif Sagantaan Geggeessaa godhame.
Sagantaa Geggeessaa kana irratti Ityoophiyaatti Ambaasaaddara mootummaa Sa’udii fi Prezidaantiin mana marii dhimmoota Islaamaa Ityoophiyaa argamanii jiran.
Prezidantiin Mana Marii Dhimmoota Islaamaa Ityoophiyaa Muftii Haaji Umar Idriis qaamolee imalli Hajjii baranaa milka’iinan akka geggeeffamuuf hala mijjeesan galatoomfatan.
Akkasumas lakkoofsi Hujjaajota mootummaa Sa’udii irraa Ityoophiyaaf hayyamame kuma 10,000 tahuu fi imaltoonni galmaawan ammoo kuma 18,000 tti kan siqan tahuu himan. Kanaaf mootummaan Saudii lakkoofsa Hujjaajotaa akka dabalu gaafata jiran.
Related Posts
Ityoophiyaatti Ambaasaadara mootummaa Sa’udii kan tahe Saamii Abdullah, gaaffii lakkoofsi Hujjaajotaa akka dabalamu mootummaa Sa’udiif dhiyaate hayyamsiisuuf yaaliin godhamaa jiraachuu dubbate.
Gama mootummaa Sa’udii irraa lammiilee Ityoophiyaa rakkoon tokkolleen akka hin mudanneef qophiin godhamaa jiraachuus ibse.
Comments
Loading...


text: The Oromo Gada system seems to be uncommon among Oromo in other parts of the country. However, the Guji and Borana Oromos have kept the Gada institution and its rituals fresh with its flavor. In these people, it has been serving as an institution that regulates the social, political, cultural and economic norms and events (Ibid).Free Oromo Proverbs English PDF EPub Mobi. Proverbs And Sayings Of The Oromo People Of Ethiopia And. Oromo Women And Gender Ideologies Pdf Gender 1 / 10. ... shananii sirna gadaa the oromo theory of knowledge wisdom' 'Oromo Oromoo Oromiffa Word Games Oromo Oromoo September 13th, 2018 - English Spanish French Italian German ...Sirna dimokiraasii Gabrummaa mancaasii Kan Gadaa deebisaa, deebisaa Impaayera kana muuziyama teessisaa! Imimmaan harmee Oromiyaa Imimmaan aayyoo Kuushiyaa Bullukkoo bilisummaatiin Kumala walabummaatiin Irraa haqaatii qoorsaa Saba keessan boonsaa! "Kakuu-dhaa dubatti hin deebinu" "Laguu-dhaa harmeerraa hin dheensinu"Download Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF for Free. GADAA Booklet For PDF KAAWOO GADAA NATIONAL GADAA ASSEMBLY OF OROMIA Anaa 8 Konyaa 10 • Finfinnee, Oromia • E-mail: [email protected] Waltajjiidhan Qorannoo (research Centers) Afaan, Aaadaa, Seenaa Fi SirnaFile Size: 1005KB 3th, 2022gada system oromo gadaa system afaan oromoo. gada system « aliifuu press. ethiopians com. oromo oromia gadaa com finfinnetribune. about - gada system and oromo. ethiopia the gada system allafrica com. professor asmerom legesse the pioneer of gadaa studies kichuu. talk gadaa wikipedia. gadaa oromo democracy an example of classical african ...1 GADAA TUULAMAA Uummanni Oromoo Tuulamaa akkuma Uummata Oromoo biro jaarraa dheeraadhaaf Sirna Gadaatiin of bulchaa tureefi ammayyuu ittiin bulaa jirudha. Sirni ittiin bulmaataa kunis Sirna Gadaa jedhama. Sirni Gadaa kun abaluun, bara akkasii jalqabame jechuun kan nama rakkisu yoo ta' eeyyuu, Gadaan kan yeroo tokkottin hamma tokkoon hin eegalamne ta'uun isaa beekamaadha.Seenaa Oromoo Hanga Jaarraa 16 Ffaa Pdf. 9/19/2019. Sababaan ammoo waan mataaf miilla hinqabne "Oromoon jaarraa 16 ffaa booda biyya kana dhufe" jechuun seenaa sobaa barreessanii uummata barsiisan sana haguuguuf akka ukkamsanis seenaatu ragaa baha. Dabalataan roorroon Habashaa itti hammannaan Oromoon waraana Gadaa afraffaa bara 1547-1554 tti ...turan.(W arqinaa Abba soorii,2008), Sirna Gadaa. Gumaa fixuun Oromoo Arsii haaluma wal-fakkaatuun rakkoolee sababa wal-ajjeechaa ta'an madda isaa beekuudhaan furmaata barbaaduudha.kaayyoo guddaa kana milkeessuuf ammo mala qorannoo hujoo qorataan filachuu danda'eera.kana maleellee madda qorannoo kan galma ga ...Seenaa Oromoo Hanga Jaarraa 16 Ffaa Pdf. 9/19/2019. Sababaan ammoo waan mataaf miilla hinqabne "Oromoon jaarraa 16 ffaa booda biyya kana dhufe" jechuun seenaa sobaa barreessanii uummata barsiisan sana haguuguuf akka ukkamsanis seenaatu ragaa baha. Dabalataan roorroon Habashaa itti hammannaan Oromoon waraana Gadaa afraffaa bara 1547-1554 tti ...Afaan oromoo fi ogbarruu. Seenaa ogbarruu afaan oromoo pdf. Ogbarruu afaan oromoo pdf. Gosoota ogbarruu afaan oromoo. Seenaa ogbarruu afaan oromoo. Garuu qorannaan dhimmoota kana jala bu'ee fayidummaa isaanii fi dadhabinna isanii saaxilee kallattii ifaa ta'e akeeku baay'ee xiqqaadha. *Dhimmoti marii keenna keessatti kaasne hedduu turan.Seena saba Oromoo Fi sirna Gadaa Kitaaba(seenaa saba Oromoo fi Sirna gadaa) Birraa/Fulbaana 1995) bilisummaa April 3, 2016 Leave a comment. Kana jechuun Oromoon hangaa jaarraa 16ffaa keessatti naannoo kana duwwatti murtaa'ee jiraataa ture jechuumiti. Godaansa haala. Hegereen bilisummaa tan arra guutuu Oromiyaa keessaa hanga'aa jirtu.Zelalem T. Sirna, University of Coimbra, Portugal Comparative Analysis of Two Indigenous Models of Democratic System Alemayehu Kumsa, Charles University, Prague Break 11:30-11:45 Session X: 11:45-12:30 Keynote Address Gadaa as an Organizing Theme of Oromo Life: Knowledge, Tradition and Contemporary SignificanceBulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo Oromo Liberation Front Oromo Liberation Front May 11th, 2018 - The Oromo Liberation Front OLF Is A Political Organization Established In 1973 By Oromo Nationalists To Lead The National Liberation Struggle Of The Oromo People Against The Abyssinian Colonial Rule' 1 / 2 'WAASHINGITAN, DIISII — Oromoon sirna gadaa, sirna ittiin bulmaataa jaarraa hedduuf itti fayyadame sinra dimokraatawaa qabaachuun beekama. Sirni Gadaa sirna ittiin bulmaata Oromoo yoo ta'u siyaasni hawaasummaa fi dinagdeen Oromoo sirna ittiin murteeffamu, kan hawaasni Oromoo mirgaa fi dirqama isaa beekuu dhaan itiin walii galuu fi tokkummaa dhaan ittiin waliin jiraatu dha. 3d hall effect sensormtg white ramp cards Sirna gadaa Oromoo keessatti adeemsi seera tumaa adeemsa hirmaannaa uummata baldhaatti kan amanuufi kan ittiin raawwatudha. Akka seera Gadaatti namni kamiyyuu kan umuriinsaa eyyamu hunuu adeemsa seera tumaa irratti argamuuf mirga qofa osoo hin taane, dirqama sabummaas qaba. Adeemsa seera tumaa kanarrattis namni hunduu …PDF to PNG. Split each page into individual images. Make one vertical image merged together of all pages. 3. Our tool will automatically convert your PDF to PNG file. 4. Then you click the download link to the file to save the PNG to your computer.Download Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF or Read Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF on The Most Popular Online PDFLAB. Only Register an Account to DownloadBulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF. Online PDF Related to Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo. Get Access Bulchiinsa Sirna Gadaa OromooPDF and Download Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF for Free ... nagaa fi bilisummaa ummata Oromoo kan ta'e Aadaan sirna Gadaa Oromoo akka sirritti dagaaguu fi ilmaan Oromoo hunda ammattu taasisuu. Ilmaan Oromoollee aadaa bareeda sirna Gadaa hubachuudhaan gaaddisa sirna Gadaa jalatti akka gurmaahan kakaasuu, jajjabeessuu, gurmeessuu Tokkummaa (unity), birmaddummaa (sovereignty) saba Oromoo fi daan-Download Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF or Read Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF on The Most Popular Online PDFLAB. Only Register an Account to DownloadBulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF. Online PDF Related to Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo. Get Access Bulchiinsa Sirna Gadaa OromooPDF and Download Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF for Free ... The Oromo Law is a system of collective body of Oromo religious law called Seera Qaalluu and Gadaa Law derived from the Oromo customs and traditions. The Oromo Law has two basic categories: Laws believed revealed by Waaqaa (God) to the Oromo people at Odaa Nabee. Laws of human origin including Seera Gadaa, interpretations, customs, traditions etc. Title: Aadaa Nama Miidhu Author: OpenSource Subject: Aadaa Nama Miidhu Keywords: aadaa nama miidhu, oromiyaa biyyakoo oromticha oromoo simple way to, gabrummarraa bilisummatti ibsaa jireenyaa, voice of the voiceless with emphasis on oromo in horn of, fuad hirna best website, gogaa laafaatti maru qeerroo, eritrea fira mo diina gadaa dhugaa, mata dureen twrwomenofhope org, gabrummarraa ...The Journal Of Oromo Studies learning through play an ethnographic study of children s, pdf state of oromia s interest in addis ababa finfinnee, gadaa wikipedia, theorizing oromummaa by asafa jalata bepress, the journal of oromo studies pdf free download, the journal of oromo studies jos ejournal emagazine, afaan oromoo the oromo language and the Apr 03, 2016 · sirna Gadaa keessatti Ilmaan kormaafi Ilmaan Jaarsaa qoodameef beekama. Kan hawaasa bakka lamatti qooduudha. Kun jireenya hawaasa Oromoo bara sirna Gadaa keesaatti akkaataa Qabannoo aangoo polotikaa kan murteessuudha. Warra aangoo polotikaa qabachuuf deemaniifi kanatti hawasa qooda. Kuniis, waggaa Gadaa wajjiin walitti hidhataadha. Carraan ... 9. A Future Gaze: Gadaa Oriented Constit utional Structure for Oromia. Zelalem T. Sirna . ― Africa doesn't need strongmen, it needs strong institutions.‖. ~ Barack H. Obama 2009, US President ...Hawaasa Oromoo bára Gadaa keessaa yóo fudhannee ákkaataa jiruufii jireenya 0romoo, akkaataa qoodama daIagaa, hariiroo ummanni 0romoo hawaasa keessatti waIiinqabau, sirna Gadaa kéessatti qaama tokko. Akkaataan polotikaa sirnicháas uunkaa jireenyya háwaasa Oromootti hidhamee jirá.Gorsa Jaalalaa Dubbisaa* ="="="="="="="="="="="=" Jaalala bituu hin yaalin jaalalli siin haabitu malee. Yeroo wal fakkaataa keessatti nama lama yoo jaallatte filannoonkee isa duraa osoo hin taane isa boodarra jaallatte ta,uu qaba.sababni isaas osoo isa duraa dhugaan jaallatte ta,ee isa lammaffaa onneenkee hin keessumsiisu ture. ★Jaalala jechuun:- -Bareedina barbaaduu miti -Faayidaa ...Dhaloonni oromoo sirna gadaatiin bulu yeroo hunda gadaa keeessa jira. Gulantaa irra jirurratti mirgaa fi dirqama aangoon gadaa kenneef hojiitti hiika namni hunduu. Baallii walharkaa fuuchuu ...Seenaa ummata oromoo pdf - Kitaabni Seenaa Oromoo hanga Jaarraa 16ffaa maddoota garaa garaa eeruun Sabni Oromoo angafa ummata Kuush akka ta'emmoo seenaan dhugaa ba'a. ... Sirna barreeffama Qubee Afaan Oromoo kan boce. ... professor of history at Georgia University and one of the most prolific writers on Oromo history Mul'is Abbaa gadaa ... [ RANDKEYLINK] qophooftaniif. Qajeelchi kun qaama Sirna Barnootaa Afaan Oromoo fooyya'ee qophaa'eeti. Kaayyoon isaas, Afaan Oromootiin dhaggeeffachuu, dubbachuu, dubbisuufi barreessuu danda'uu barattootaa dhugoomsuuudha. Qajeelchi barsiistotaa kun bu'aa qorannoo kan barattoonni kutaalee 5-8Sirna Gadaa keessatti hawaasni Oromoo gartuu lamatti qoodamee ijaarame. Kunimmoo jireenya hawaasa oromoo sirna gadaa keessatti akkaataan qabannoo aangoo siyaasaa kan murteessu jechuudha. The Oromoo Booranaa, Kibba Oromiyaa fi kaaba . pdf (Accessed on December. ‖.'saba oromoo fi sirna gadaa the history of the oromo may 1st, 2018 - yeroo itti warri gadaan isaanii geessee biyya bulchan seera ilaalan eegaa kun aadaa amantii sirna gadaa keessaa isa seenaa saba oromoo fi sirna gadaa' 'The Oromo Governance System OromianEconomist May 1st, 2018 - Jabeennii Gadaa Booranaa maan Maanti baraSirna Gumaa Baasuu. (Waaqeffannaa, Finfinnee, 2017) Kun sirna gumaa baasuu Oromoo Oromiyaa giddu galaa, Aanaa Ilfataa, keessatti raawwatamee dha. Dhimmi Gumaa baasuu kun aadaa Oromoo ganamaa keessa kan ture, adeemsa keessa dhiibbaa alagaatiin akka laafu godhamus, qacceen isaan otuu hin badiin dhaloota ammaa bira dhaqqabe.In Oromo society, guddifachaa practice has a long history and started during the time of Gada1 system commencement. According to four informants (Abbaa gadaas or gada experts, leaders), they celebrated the 70th gada with their gadaa grades in 2000 which is estimated to be 560 years. and the Gadaa System (Sirna Gadaa): Historic and Contemporary Spaces for Women's Expressions. of Rights and Leadership. LQ: Mana balleessittanni? SN: Eeyyee. Aadaa oromoo taa isin tuufatan biiyyaa birayyuu qooqa jiranni. LQ: What happens if they refuse to come out?gadaa oromiyaa robemedia, hundeeffama adda bilisummaa oromoo abo bilisummaa, gumii paarlaamaa oromoo oromo parliamentarians council, bilisummaa oromia shall be free, ... ummatni oromoo gaggeessu sirna cunqursaa mootummaa irratti kan xiyyeeffate malee ummata kamAsmaroom Laggasaa: "Oromoon sirna Gadaan mootummaa ofiin of bulchu hundeeffachuu danda'a". ( bbc )—Hayyuun aantiroopolojii lammii Eertiraa piroofeesar Asmaroom Laggasaa waggoota 45 oliif sirna Gadaa qorataniiru. Qorannoo isaanii kanas kitaabota lamaan maxxansiisanii Sirna Gadaa addunyaa waliin wal barsiisanii jiru.Sirna Gadaa keessatti hawaasni Oromoo gartuu lamatti qoodamee ijaarame. Kunimmoo jireenya hawaasa oromoo sirna gadaa keessatti akkaataan qabannoo aangoo siyaasaa kan murteessu jechuudha. The Oromoo Booranaa, Kibba Oromiyaa fi kaaba . pdf (Accessed on December. ‖.Eegaa, kun aadaa amantii sirna Gadaa keessaa isa tokko. Aadaa Oromoo kan bara sirna Gadaa keessatti yeroon baay'ee barbaachisaadha. Guyyaa, ji'a (baati), waggaafi Gadaa lakkaawuudhaan hawaasa Oromoo sirna kan jalatti qindeessuun qaama aadaa ture. Kanaafiis, hawaasa Oromoo keessatti qaroomni (civilization) addunyyaf gumaache kalandarii Oromooti.barnoota Afaan Oromoo kunis kaayyoofi adeemsa kana bu'uureffachuun qophaa'e. Boqonnaaleen kitaabaa barataa keessaas kan qophaa'an sirna barnootaa biyya keenyaa kan yeroo ammaarratti hunda'aniiti. Isaanis kaayyoo gooroofi gooree barnootaa afaanichaa galmaan ga'uurratti xiyyeeffatu. Qajeelchi barsiisaas kaayyoo, qabiyyee, attiny85 serial communication Create a book. Download as PDF. Printable version. Oromoo. Oʻzbekcha/ўзбekчa. Polski.Kitaaba qajeelcha barsiisaa barnoota sirna Gadaa. Asoosama Afaan Oromoo Pdf Download by guimadchemit - Issuu Afaan Oromoodhaan asoosama jalqabaati kan jedhamu Kuusaa Gadoo kan barreessan Obbo Gaaddisaa Birruu dhukkubstaniiru.SABA OROMOO FI SIRNA GADAA Saba Oromoo Waggoottan dhibbaaf alagaa jalatti bitamuu uummata oromootiin wal qabatee uummanni oromoo jaarraa kana.Akkasumas ilmaan Oromoo dubartii dhiira, beekaa fi wallaalaa, soreesaa fi deegaa utu hin jeedhin, qomoo fi gosaan laga utuu hin lakaa'in, sirna Oromoo kan gadaa fi "dimokiraasii" haqaan akka ijaaran karaa bana. Kana gochuuf ummatummaa Oromoo isaa iddo baayyeetti caacabe deebisee ijaara.70 Afaan Oromoo documents and nine (9) queries were used to test the approach. Automatic indexing of the documents resulted in some unique terms which are not in the stop-word list used for the thesis. Singular value decomposition (SVD) of the term by document matrix is used for indexing and retrieval...Ilaalchi Dhalchuu Ilmaa dabalataanis Yohaannis 1: Akkuma armaan olitti 1Qorontos 8: Kanaafuu Inni bulchaa birmadummaa isaati. afaan oromoo. Kitaaba Afaan Oromoo Pdf Download > bit.ly/2eNcYxy 74309d7132 .. jeamurraa waraabame afaan oromoootin isinii dabarsu namni kitaaba kana afaan oromoootin . Afaan Oromoo .. DEEBII GAAFFII KITAABA QULQULLUU .Kitaaba asoosama afaan oromoo pdf ... Sirna eebba kitaaba kana irraatti namoonni garaa garaa argamanii jiru. Dargaggoonni aadaa kitaaba dubbisuu isaanii akka cimsataniif gorsii kennamee jira . Add a review and share your thoughts with other readers. Be the first. Add a review and share your thoughts with other readers.Adda Bilisumaa Oromoo adda bilisummaa oromoo abo oromo liberation front olf, ... daawud ibsaa waraana bilisummaa oromoo ajaja isaanii jala jiru gumii abbootii gadaa haadholii sinqee fi ... hundeeffame ummata oromoo sirna kolonii itoophiyaa jalaa baase oromiyaan biyya of dandeesse taate akkabarnoota Afaan Oromoo kunis kaayyoofi adeemsa kana bu'uureffachuun qophaa'e. Boqonnaaleen kitaabaa barataa keessaas kan qophaa'an sirna barnootaa biyya keenyaa kan yeroo ammaarratti hunda'aniiti. Isaanis kaayyoo gooroofi gooree barnootaa afaanichaa galmaan ga'uurratti xiyyeeffatu. Qajeelchi barsiisaas kaayyoo, qabiyyee,Naannoo Amaaraa Bulchiinsa Godina Saba Oromootti Manni Maree Godina Oromoo bara kana barnoonni sirna Gadaa akka gosa barnoota tokkootti barattoota kutaa 1ffaa - 8ffaatti akka kennamu murteesse.Zelalem T. Sirna, University of Coimbra, Portugal Comparative Analysis of Two Indigenous Models of Democratic System Alemayehu Kumsa, Charles University, Prague Break 11:30-11:45 Session X: 11:45-12:30 Keynote Address Gadaa as an Organizing Theme of Oromo Life: Knowledge, Tradition and Contemporary SignificanceSirna Gumaa Baasuu. (Waaqeffannaa, Finfinnee, 2017) Kun sirna gumaa baasuu Oromoo Oromiyaa giddu galaa, Aanaa Ilfataa, keessatti raawwatamee dha. Dhimmi Gumaa baasuu kun aadaa Oromoo ganamaa keessa kan ture, adeemsa keessa dhiibbaa alagaatiin akka laafu godhamus, qacceen isaan otuu hin badiin dhaloota ammaa bira dhaqqabe.Effect of an siRNA Therapeutic Targeting PCSK9 on Atherogenic Lipoproteins: Prespecified Secondary End Points in ORION 1. Circulation. 2018;138(13):1304-16.Download Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF for Free. GADAA Booklet For PDF KAAWOO GADAA NATIONAL GADAA ASSEMBLY OF OROMIA Anaa 8 Konyaa 10 • Finfinnee, Oromia • E-mail: [email protected] Waltajjiidhan Qorannoo (research Centers) Afaan, Aaadaa, Seenaa Fi SirnaFile Size: 1005KB 3th, 2022Oromo, that Ethiopia: When the Gadaa Democracy Rules in a Federal State; Bridging Indigenous Institutions of Governance to Modern Democracy came into focus. The main objective of this research is, therefore, to respond to the search of alternative elsevier nursing productsnutanix inaccessible boot device Kitaaba Seenaa Oromoo Pdf Rating: 5,9/10 128votes. Kitaabni Seenaa Oromoo bara 1570-1860 keessaa ibsu tokko kana dura kan Dr. Mohammed Hassaniin Afaan Ingliffaan barreeffame Maxxanfamee ture. Kitaabni kun waggoota 20 booda fooyya'uun Afaan Oromootti hiikamee mana maxxansaa Oromiyaatti maxxanfamee gabaa irra oolee jira.Sirni Gadaa Jildii 1ffaa Asmaroomiin waabeffatee akka ibsetti, “Gadaan Sirna waan mara of keessatti qabuufi jireenya Oromoo kallattii maraan sakatta’udha,” jedha. Gadaan Sirna Dimkiraasii namni marti itti amanee fudhatu, adeemsa hawwaasni ittiin wal hin qoodneen; tokko isa biroo irratti loogii ykn dhiibbaa kamiinillee uumuus ta’e ... As the world of the 21 st century began to take history seriously by pulling and tearing down the status of the pioneering slave-traders, slave-holders, slave-entrepreneurs, and the worst evil men with sub-human instinct who committed a crime against humanity, Demociders coined by Rummel, the colonialist, like Leopold II of Belgium Congo, Cecil Rhodes of British Empire (Cape to Cairo), etc ...Download Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF or Read Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF on The Most Popular Online PDFLAB. Only Register an Account to DownloadBulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF. Online PDF Related to Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo. Get Access Bulchiinsa Sirna Gadaa OromooPDF and Download Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo PDF for Free ... sirna ho aa ta een kabajate. Web Server used 59. Oromo language and linguistic analyses. 1922 Iniriiko Chiruulii kitaaba Phd isaa Afoola Oromo jedhu maxxanse 42. Bu aalee qorannoo Afaan Oromoo ta an akaakuu 36 0l maxxans iisuudhaan Uummataaf akka raabsaman gochuun danda ameera. Apr 17 2021 Kitaabichi xiyyeeffannoo bulchiinsa GadaafSirna gadaa oromoo arsii. Falmaa maqaa ABOtiin bara kurnee afur dura eegaleef qabsoon kun sadarkaa kana gahe. Jallina akkasii goototi argani Heera deebisuudhaaf daggala seenani. Gosoota Oromoo Arsii Pdf. "Accordingly, the flight has landed safely at Geneva airport.GADAA SYSTEM PDF - Definition. The Gadaa system is an indigenous egalitarian democratic system practiced among the Oromo nation of East Africa for the last six. ... The Gadaa System of the Oromo People. ... Sirna [5] entitled "Ethiopia: For instance, Ethiopia had a constitution since and has never become a democratic state in practice. Some ...GADAA Booklet For PDF Oromiannationalacademy Com. Seena Saba Oromoo UNITED OROMIA. FBC Aadaa Gumaa Sirna Gadaa Oromoo Keessatti. Oromofioromiyaa Seenaa Gabaaba Biyya Xoophiyaa Fi Oromoo. Adda Bilisummaa Oromoo Oromiyaan Wal Baraa Adda. Seenaa Barreeffama Afaan Oromoo Fi Shoora Sheek Mahammad. DUBARTOOTA OROMOOFI AADAA OROMOO « QEERROO. AADAA ...Sirna Gadaa Sirna Gadaa sirna ittiin bulmataa Oromoo ti. Haaluma kanaan akka, Ten Leus (2006:472) jedhetti; "Muuda is only a little bit, and is —Contemporary English . pdf Nuradin Sultan . Dabalataan roorroon Habashaa itti hammannaan Oromoon waraana Gadaa afraffaa bara 1547-1554...Qabsoo ummata Oromoo yeroo sanii waliin wal qabatee Waldaan Wal gargaarsa Maccaaf Tuulamaa akka hangafaatti laallamuu isaa eenyuma jalaa waan dhokatu miti.waldaan kun yeroof maqaa wal gargaarsaatiin ejjennoo haa jalqabu malee, yeroon booda sirna qabsoo oromoorratti xiyyeefanno isaa cimsachaa deemee ture.siRNA.gadaa system sirna gadaa oromoo oromianeconomist, gadaa journal barruulee gadaa ju edu et, sagantaa siyaasaa adda demookraatawaa oromoo gadaa com, gadaa booklet for pdf oromiannationalacademy com, irreecha sirna irreechaa namoota jaha irraa hanga, oromoon sirna gadaan mootummaa ofiin of bulchu,gadaa oromiyaa robemedia, hundeeffama adda bilisummaa oromoo abo bilisummaa, gumii paarlaamaa oromoo oromo parliamentarians council, bilisummaa oromia shall be free, ... ummatni oromoo gaggeessu sirna cunqursaa mootummaa irratti kan xiyyeeffate malee ummata kamSirna Gumaa Baasuu. (Waaqeffannaa, Finfinnee, 2017) Kun sirna gumaa baasuu Oromoo Oromiyaa giddu galaa, Aanaa Ilfataa, keessatti raawwatamee dha. Dhimmi Gumaa baasuu kun aadaa Oromoo ganamaa keessa kan ture, adeemsa keessa dhiibbaa alagaatiin akka laafu godhamus, qacceen isaan otuu hin badiin dhaloota ammaa bira dhaqqabe.barnoota Afaan Oromoo kunis kaayyoofi adeemsa kana bu'uureffachuun qophaa'e. Boqonnaaleen kitaabaa barataa keessaas kan qophaa'an sirna barnootaa biyya keenyaa kan yeroo ammaarratti hunda'aniiti. Isaanis kaayyoo gooroofi gooree barnootaa afaanichaa galmaan ga'uurratti xiyyeeffatu. Qajeelchi barsiisaas kaayyoo, qabiyyee,Sirna Gadaa keessatti hawaasni Oromoo gartuu lamatti qoodamee ijaarame. Odaan Bultum kaarra Qurquraarraa gara kibbaatti hamma km 3 fagaatee argama. Marsaan Gadaafi Goggeessi Gadaa akkanatti hiriyyummaa murteessu. Akkaataa waggaa dhalootaatiin gurmuu ykn murni ilmaan kormaa tartiibaan keessa dabran sadarkaa Gadaa jedhama.Kitaaba qajeelcha barsiisaa barnoota sirna Gadaa. Asoosama Afaan Oromoo Pdf Download by guimadchemit - Issuu Afaan Oromoodhaan asoosama jalqabaati kan jedhamu Kuusaa Gadoo kan barreessan Obbo Gaaddisaa Birruu dhukkubstaniiru. esp32 mosfet switchresponsive gallery powerapps[ TEXT-10-19] rockwell product activation failedkushina takes naruto away from konoha fanfiction The best selection of the most recent world's popular magazine issues in PDF format, and rare archives of the best magazines!Gadaa - Oromia Language amp Cultural Academy April 15th, 2019 - Gadaan bara dheera dura jalqabee akka sirna bulchiinsa Oromoo ta'aa ture qorannoon gaggeeffame addeessaara Gadaa yeroo baay'ee akka sirna bulchiinsaa qofatti fudhachuudhan sirna siyaasaa qofa namoonni jedhanii dhiyeessan nijiru Haata'u maleeGadaa Download Lagu MP3. Gadaa Hamdaa -maaltu Jira-new Ethiopian Oromo Music 2021(official Video). • Ukuran:6.39 MB • Durasi: 04:50 min. Sirna Gadaa Oromoo Aanaa Jalduu Magaalaa Shukutee. • Ukuran:54.05 MB • Durasi: 38:06 min.Oromoo Oromo Fable Stories and enjoy it on your iPhone iPad and iPod touch. 204 Afaanichaan namoota fuul dura ba anii bilisaan dubbachuu 2. Unit 20 Amantii Oromoo Unit 21 Sirna Gadaa . Gammachuu fi haatii warra isaa Dr. Tafsira Qurana Afaan Oromo Pdf. Hanga ammaa kitaaboota kuusa walaloo lamaa fi asoosama sadi kan barreessee yoon Oromoo jettu qofaan waliif dirmannee qabsoo FDG jabeessuun bara sirna naf xanyaa kaleessaa fi har'atti xummura haa goonu jechuun waamicha Oromummaa ilmaan Oromoo hundaaf dabarsina. 3. Ilmaan Oromoo gooftummaan diinaa suga isinitti fakkatee mootummaa EPRDF fi Wayyaanee duuka dhaabbachaa jirtan guyyaa saafaasirna ho aa ta een kabajate. Web Server used 59. Oromo language and linguistic analyses. 1922 Iniriiko Chiruulii kitaaba Phd isaa Afoola Oromo jedhu maxxanse 42. Bu aalee qorannoo Afaan Oromoo ta an akaakuu 36 0l maxxans iisuudhaan Uummataaf akka raabsaman gochuun danda ameera. Apr 17 2021 Kitaabichi xiyyeeffannoo bulchiinsa Gadaafthis gadaa oromo democracy an example of clical african that can be your partner. Gada system, an indigenous democratic socio-political system of the Oromo Gada system, an indigenous democratic socio-political system of the Oromo SIRNA GADAA (Gada System Dev't) ABBAA GADAA GOOBANAA IRREESSOO(oromo gada system) Gadaa System Gada system, an Page 2/20Bulchiinsa Sirna Gadaa Oromoo Gadaa Oromoo Tuulamaa - WAAQEFFANNAA April 9th, 2019 - Qondaala Sirna Bulchiinsa Gadaa shaakalu waraanni biyyarratti yoo ka'e ni duulu ni qotu midhaan haamu… Raaba Aangoo gadoomaa jala warra gahaniidha Bakka gadaan hin jirretti bakka bu'anii ni tajaajilu Doorii Baallii Gadaa fudhachuu warragadaa system sirna gadaa oromoo oromianeconomist, gadaa journal barruulee gadaa ju edu et, sagantaa siyaasaa adda demookraatawaa oromoo gadaa com, gadaa booklet for pdf oromiannationalacademy com, irreecha sirna irreechaa namoota jaha irraa hanga, oromoon sirna gadaan mootummaa ofiin of bulchu,Abba Gadaa: Chairperson of the Gadaa. Ateetee: Ateetee is an indigenous Arsii Oromo womens' musical conflict resolution process and an institution within Gadaa System: An indigenous democratic system that encompasses the political, cultural, economic, and religious affairs of the Oromo people...Dookumantaariin kun DhRTVO'n qophaa'e Fulbaana 09 bara 2008 ALI tamsaa'e daawwadha yaadan itti arjooma.Asmaroom Laggasaa: "Oromoon sirna Gadaan mootummaa ofiin of bulchu hundeeffachuu danda'a". ( bbc )—Hayyuun aantiroopolojii lammii Eertiraa piroofeesar Asmaroom Laggasaa waggoota 45 oliif sirna Gadaa qorataniiru. Qorannoo isaanii kanas kitaabota lamaan maxxansiisanii Sirna Gadaa addunyaa waliin wal barsiisanii jiru.Safuu Oromoo keessaa tokko maqaa kabajaan nama waamuudha. Maqaa Kabajaan hawaasa Oromoo garagaraa biratti haala adda addaan kennama. Baayyinaan ummata Oromoo Shawaa biratti, namoota ilmoo hinqabne yeroo baay'ee maqaa farda inni yeroo heddu yaabbatuun waamuu. Akkasuma gaafa cidhaa, ganama misirroodhaaf maqaan kabajaa kennuun ummata Oromoo jimmaa biratti baayyinaan beekkamaadha.Sirna teeth afaan oromoo can yeroo duraaf labsee fi barsiisuus eegale dhaabuma abo tahuu isaa itti walii galla. Haa tahuutii abOn akkuma bar 1992tti mootummaa cehumsaa hoggasii gadhiisee baheen, barsiifni qubee isaas a hawkkawametti bifa wal fakkaataadhaan (evenly) biyya keessaa fi alatti dagaaguu hin dandeenye. 1955 d wheat penny worthforestry mulcher for sale georgia During their history, the Oromo developed their own cultural, social, and political system known as the Gadaa system which is uniquely democratic, political, social, egalitarian institution governing the life of every individual in the society from birth to death. The Gadaa is closely connected social and political structures.Gadaa system indigenous knowledge Gadaa is a black philosophy that has many abstractions to be explored and put into practice for the good of humanity. It is the legacy of the Oromo to Ethiopia in particular and humankind in general (Negari, 2018). Gadaa is a base of Oromo nationalism (Jalata, 2012). It is an invaluable ancientgadaa/three approaches to the study of african society Waayee sirna gadaa bal'innaan barachuu yoo barbaaddan kitaaba Asmerom leggasa barreesse kana keessatti haala adda taheen qophaahee waan jiruuf link asiin gadii kana irraa download godhaa itti fayyadama bifa PDF tiin waan qophaaheey mobile irrattis ni dalaga DOWNLOADGADAA Booklet For PDF Oromiannationalacademy Com. Seena Saba Oromoo UNITED OROMIA. FBC Aadaa Gumaa Sirna Gadaa Oromoo Keessatti. Oromofioromiyaa Seenaa Gabaaba Biyya Xoophiyaa Fi Oromoo. Adda Bilisummaa Oromoo Oromiyaan Wal Baraa Adda. Seenaa Barreeffama Afaan Oromoo Fi Shoora Sheek Mahammad. DUBARTOOTA OROMOOFI AADAA OROMOO « QEERROO. AADAA ...gada system oromo gadaa system afaan oromoo. gada system « aliifuu press. ethiopians com. oromo oromia gadaa com finfinnetribune. about - gada system and oromo. ethiopia the gada system allafrica com. professor asmerom legesse the pioneer of gadaa studies kichuu. talk gadaa wikipedia. gadaa oromo democracy an example of classical african ...The Oromo Gada system seems to be uncommon among Oromo in other parts of the country. However, the Guji and Borana Oromos have kept the Gada institution and its rituals fresh with its flavor. In these people, it has been serving as an institution that regulates the social, political, cultural and economic norms and events (Ibid).Dubartoonni sirna gadaa keessatti Abbaa Gadaa waan hin taaneef, gadaan dubartoota ni qooda jechuun hirmaannaan dubartoonni Sirna Gadaa keessatti qaban kan duraa dhokatu tokko tokkoos ni jiru. Mee hirmaaannaa dubartoonni sirna gadaa keessatti qabaniifi haala kamiin akka hirmaatan, haa ilaalluu.The Gadaa system is an indigenous egalitarian democratic system that has been practiced among the Oromo nation of East Africa for the last five hundred years. [1] Among other structural elements of the Gadaa system is its legislative body commonly known as Gadaa General Assembly. Gadaa is a holistic system of governance encompassing the ...Aug 26, 2019 · Sirna Gadaa Oromoo. U ummatni Oromoo Uummata bal’aa gaanfa Afrikaa keessaa, isa tokko ta’ee baay’inni isaa naannoo miliyoonaa 50 olitti kan tilmaamamuudha. Kanaaf, waa’een uummata Oromoo yoo ka’u, waanti hedduun gara sammuu namaatti dhufuu ni malu. Yaamicha Guyyaa Gootota Oromoo . Ilmaan Oromoo Australia Keessaa Maraaf . Koreen Konyaa ABO Victoria Guyyaa Gootota Oromoo, Ebla (April)15, 2010 sirna hoo’aan kabajee ooluuf qophii isaa xumuratee jira. Koreen kun guyyaa ulfinaa fi seena qabeessa sirna ho’aan kabajamee oolu kanarratti ilmaan Oromoo marti akka qooda fudhattaniif kabajaan isin ... Oromoon Maccaa Oromoo Tuulamaa wajjin sirna Gadaa tokko kan qabu yoo ta'u caffeen isaan kibba Finfinnee harraa kana ture. Jaarraa 16ffaa gara dhumaa keessa, Oromoon Maccaa sirna Gadaa mataa isaa kan dhaabbate yoo ta'u Caffeen isaas Odaa Bilii /Tute Bisil ture; kunis yaa'aa olii Gibee keessatti argama.Sirna teeth afaan oromoo can yeroo duraaf labsee fi barsiisuus eegale dhaabuma abo tahuu isaa itti walii galla. Haa tahuutii abOn akkuma bar 1992tti mootummaa cehumsaa hoggasii gadhiisee baheen, barsiifni qubee isaas a hawkkawametti bifa wal fakkaataadhaan (evenly) biyya keessaa fi alatti dagaaguu hin dandeenye.qophooftaniif. Qajeelchi kun qaama Sirna Barnootaa Afaan Oromoo fooyya'ee qophaa'eeti. Kaayyoon isaas, Afaan Oromootiin dhaggeeffachuu, dubbachuu, dubbisuufi barreessuu danda'uu barattootaa dhugoomsuuudha. Qajeelchi barsiistotaa kun bu'aa qorannoo kan barattoonni kutaalee 5-8View PDF. View PDF. how to check gpu vram temp nvidia5 ton digger hire L1a


text:
Bulchiinsa naannoo Beeneeshaangul Gumuuz godiina Matakkal keessatti nageenyii dhabamuu isaan kan ka’e manaa fi qe’e irraa godaananii kan turan namoonni kuma 50 caalaa hojiin qe’e isaanti deebisuu gaggeffamaa kan jiru ta’u walitti qabaan Komaan postii godina Matakkal Letenaa Jeneraal Asraat Deneeroo ibsanii jiru.
Godiina sana keessatti “rakkoo bulchiinsa gaariitu jira” jechuun bosoona seenanii namoota nagaa irratti haleellaa gaggeessaa turan kan ittiin jedhan hidhattoonni ,leenjiin haaromsaa kennameefii akka deebi’an ta’eera jedhan.
Kanaaf jechaa naannoo snatti nagaan bu’eera jechuun Letenaa Jeneraak Asraat Deneeroo dubbachuu isaanii Asteer Misgaanaaw Baahir Daar irraa gabaastee jirti.


text:
Daayreekteera Fiilmii “paarasaayit” kan ta’e lammiin Koriyaa kibbaa Bong Ho badhaasa Akaadaamii 92ffaa isa kabajaa guddaa qabu eega badhaafamee booda lammiwwan Koriyaa Kibbaa ayyaaneeffannaa guddaa keessa jiran. Badhaasa Akaadaamii kanneen biroo 3 eega badhaafamee booda isa arfaffaa fi beekamaa kana argate.
Ergaa gammachuu pirezdaantin biyyattii kara tiwiterii isaanii maxxansan
Bong yeroo badhaasa kana Dilbata kaleessaa galgala fudhateetti hasawaan dhagesisee gabaabaa yoo ta’u har’af kan barbaachisuu argadheedheeran se’a. kanaaf bashannanuuf qophaaeera, hanga bor ganamaatti nana dhuga jedhe.
Suul koriyaa kibbaa keessatti lammiwwan biyyatti Midiyaa sabaa himaa irratti filmiin isaanii injifachuun seena qabeessa ta’u barreessaa jiru.
Filmiin Paaraasaayit Filmii afaan biyya alaan hojjatame kan yeroo duraaf badhaasa Akaadaamii argate yoo ta’u filmii koriyaa kibbaa kan badhaasas Oskar argate kan jalqabaati.


text:
Y.G(2005) Adoolessa 27, 2013
Addunyaa kana irratti , Bilisummaan tolaan argame gonkumaa hin jiru. Hundumtu wareegama qaqqaalii ijoolleen isaanii gara kuteenyaan kaffalaniin Injifannoo gonfatan. Mirgi kan sarbamu abaarsaan miti . humnaanii . dhiiga Ummata gabrummaa jala tursu barbaadan sanii dhangalaasaniiti . Qabeenyaa saamuuf jecha, hammeenya gara jabiinaa dhala namaa irratti hin raawwatamiin irratti raawwatanii nama gabroomsan. Addunyaa kana irratti tokko isa tokko liqimsee jiraachuuf lubbu galaafata. Nama gabroomsuuf falli jiru kana qofaadha. Kan gabroomsuu barbaadan gama hundaan laamshessanii cabsan. Warri bara amma kana nu gabroomsan , siree tolaa irra nu ciibsanii ykn nu kunuunsanii miti kan gabrummaa jala nu jiraachisuuf tattaafatan.
Oromoon ega humnaan cabee kaasee mootootiin Itoophiyaa bulchan, Ummata keenya miliyoona ja’aa ol galaafataniiru. Ummata miliyoonaan lakkaa’amu Biyya abbaa isaa keessaa ari’anii tajaajiltuu warra adii fi kanneen biro taasisaniiru. Hidhaan kan gidirsaa jiran, qe’ee keenya irraa kan buqqisanii jiran, jireenya dararaaf kan saaxilan lakkoofsa hin qabu.addatti har’a Ummata kana gama hundaan rakkoo hawaasummaa keessa galchanii gargar facaasanii isa bituuf hammenya hiriyyaa hin qabneetu irratti raawwatamaa jira. Kun nuun nu cabsuuf filmaata tokko malee kan nu irratti raawwataniidha. Nuutiwoo ??????????gaaffii jabduun kanaaf deebii kennuu qabna. Diinni akkasii nu fuuldura ega jiraate , waan nu eeggatu beeku qabna. Ummati Oromoo gara jabiina barachuu fi hojiin argisiisuu qaba. Yakki yakka hunda caalu nu irratti raawwatamuun kan wal gitu ,qabsoo hadhaawaa gaggeessuun dirqama keenyadha. Kanatti tarkaanfataa jiraachuu hunduu beeku qaba. Addunyaa fi diinatu filmaata kana nu kaa’e.
Oromoon maal gara jabinni diina keenyaa jedhee akka ciilalluu of keessa maratee taa’u yoo jiraate , kan umama isaa irraa rakkoo qabuudha. Har’a sadarkaan irra jirru, jiraachuu ykn dhabamuu , of oolchuu ykn diinaan dhabamuudha. Har’a qabsoon itti jirru kan keessa ilaallatan miti. Lakkii nu dhiisaa jennee yeroo itti himnnus miti. Jiraachuf ammo, waan itti jirru irraa duubatti yoo jenne kan ciraa itti lafa irraa dhabanuudha. Kan funyaan nu hdahe funyaan dhoofnee, kan nu hamate nu hammatinee deebii kan itti kenninuudha. Kun ta’u baannaan, ykn laafannaan diinni sadarkaa nuuti isa dura dhaabbachuu hin dandeenye irra ga’a. Qabsoon oromoo lola harkaan adeemsifamu keessa kan seeneedha.
Diinni keenya kan nyaate deebisee bulgaafachuu isaatiin waan nu dhiphisu hin qabu. Nuuti kan gaafachaa jirruu, Biyya abbaa keenyaati. Halgaan Biyya keessaa fi alaa kan nu gaafachaa jiru, Biyya abbaa keenyadha. Isaan hegaree isaaniitu isaan yaaddeessee , waan nyaatan isaan bulgaafachiisaa jira. Jaallaatanis jibbanis, jireenyi Amahaaraas ta’ee Tigiree , Jireenya Oromoo fi Oromiyaa irratti hundaa’a. kanaaf waan nuun nu dhiphisu hin jiru. Jarri Itoophiyaa Itoophiyaa jedhanii mankaraaran , jechi Itoophiyaa jettu kun haguuggiidha malee, iyyi isaanii jireenyi keenya badee jechaa jiran. Jarri namni maal naan jedhu hin beekne, Hayilasillaasee har’a lubbuun hin jirreef amma dhiphatan, Oromoo har’a lubbuun jiruuf gonkumaa hin dhiphatan. Nuuti garuu , Amaara kaleessaa fi har’aa jennee garaa laafnaaf.
Jarri Amaaraa of tuulummaan biyya alaa keessa wawwaattu kun, yoo ofiif jette , yoo hegaree isheef yaaddi ta’e, adeemsa isaanii sirreessuutu irra jira. Sammuu ligidaa’aa har’allee Oromoo irra bubbuluuf habbalan kanaaf wanni gaddinus , ilaa fi ilaameen gaafannu hin jiru. Yeroon isaa kana nu hin hayyamu. Fuulleetti waan walitti himuun barbaachisu waliif himanii jiraachuudha. Haqa kan fudhatu haa fudhatu. Kan itti hadhaa’e itti hadhaa’ee haa hafu. Gara laafummaan keenya nu ga’a. Itoophiyaan eenyummaa sabootaa dursitee itti hin amaniin, boolli ishee dhihaachaa jira. Diinni hanga jirutti , mormii fi wareegamni waan hin hafneedha. Kanaaf waan nurraa barbaachisu hundaa kafallee Bilisummaa keenya gonfachuun dirqama keenya.
Halagaan Itoophiyaa inni lallabuuf, diigamuu kan eegalte har’a miti. Diigamu ishee kan dhiheesse adeemsa isaanii fi wayyaaneedha. Har’as wanni Biyya keessaa fi alaa lallabaa jiran, Ummatoonni hegaree isaanii of irratti akka hundeessan kan taasisu malee , kan isaan iyyaa jiraniif miti. Sabboontoonni Oromoo kana hubachuu qaban. Gabrummaan jiraannaan , gabroomsaan akka jiruudha. Gabroomsaan jiraannaan, diinatu jira jechuudha. Diinni jiraannaan diina of duraa kaasuun ni jira. Diina of duraa kaasuun gama hundaa ilaallata. Nuuti akkasitti wayita yaannu diinnis nuuf warqee akka hin hafne beeku nu barbaachisa. Kanaaf yeroo hundaa dammaqoo ta’uun barbaachisaadha.
Kaleessa kan gootoonni keenya kan itti ajjeefaman yaadachuu qabna. Harka diinaatti kan irratti raawwatame beeku qabna. Diinni gama kamiinu, eessattu nu dura dhaabbatee jiru, badii fakkaataa daran akka nu irratti jabeessu huabchuu nu barbaachisa. Gootoonni keenya dachee somaaliyaa keessatti , boolla tokko keessatti dhuman diinaanii. Karaa dhiha Oromiyaa summiin kan dhuman diinaani. Taaddasaa, elemoo , luba Guddinaa kkf diinaan dhuman. Namoota qaroo ykn goota ta’an galaafachuun shira diinaati. Nuutis tarkaanfiin kanatti ceenu dhufaa jiraa. Kanaaf sochii taasifnu keessatti shirri diinaa yoomillee kan hin dhaabbanne ta’u hubachuu nu barbaachisa. Kana hubadhaa jechuun dorsisa miti.
Dhalli Oromoo hanga qabsoo isaa finiinseetti diinni jiraachuuf jecha hammaachuun waan jiraati. Qorchi isaa garuu , daran isa caalaa tarkaanfii fi sochii jiru alaa fi keessatti finiinsuudha. Har’a sabboontoota keenya karaa miidiyaa abaaruun itti duulamuun, jabina sabboontoota keenyaa ibsa. Caalaatti isaan cabsuuf caalaatti hojjachuu barbaachisa. Beektoonni keenya bakka jiranii mata duree ka’an irratti cichoomiinaan falmanii , qiyyaafannaa diinaa gara dhabsiisuu barbaachisa. Oromoon Oromoof ka’uun dirqama ta’uun yeroonu itti nu oofaa jira. Yoo kana hubachuu dhabnee akka duraa wal irratti ilaalla taanaan diinni manatti dhufee nu galaafatuun hin hafu. Biyya itti wal ajjeessan hin jirru jennee of tuullee teenya taanaan, dhaabbatanii deemuun lubbun jiraachuu akka hin mirkaneessine beeku barbaachisa.Namni waan umameef irraa hanqatee jiraatu , namummaan hir’uudha.waaqayyoo waan umamaan olii itti kenne kan isa uumeef akka namummaa isaa ittiin kabachiifatuuf malee hafatee irra haa rafuuf miti. Diinni gootatti duula . kan maratee taa’e maaliif itti duula. Inumaa akka maratee ciisuuf haala mijeessaaf. Kanaaf diina keessa xuqanii waccisiisuun mataa isaa jabiina. Gootummaadha. Inni kaanis beekumsaa fi dandeettii isaatti ni mana yoo ta’e akkas xuxxuqee diina wacabbarsiisuudha. Diinni badhaasa naamuusaa namaa kennu hin jiru. Warri diina waccisiisan ammallee itti fufu qabu. Harka diinaa miti, meeshaan diinaa iyyuu irra akka jiru beeku barbaachisa.
Har’a amaarri Biyya alaa wacuun qalbii keenya hundaa fudhachuu hin qabu. Diina leenca ilkaan hin qabneen wal fakkaatan waan ta’eef. Yoo jabaate hojiin isaanii miidiyaa irra hin dabru. Kan qabatamaattu nu fixaa jiru irrattii xiyyeeffachuun dagatamu hin qabu. Wayyaaneef kun gammachuu akka hin taaneef, of eeggachuu barbaachisa. Diinni akkas wayita wacu deebii laachuufii odoo hin taane, waan caalaatti isa waccisiisuu qopheessuu barbaachisa. Tokko irratti yennaa ka’an ykn wacan , inni kaan bakka biraa mata duree biraa kaasee joonjeessuu barbaachisa. Qabsoon nu eegattu jabduudha. Waliif haa birmannu.
MIRGA KEENYA IRREE KEENYAAN QOFA , KAN DEEFFACHUU DANDEENYA.
GALATOOMAA !!!!


text:
BBC Afaan Oromoo Waraanni bilisummaa Oromoo (WBO) kan mootummaan ‘ABO-Shanee’ jechuun paarlaamaan shororkeessummaan faraje, erga bulchiinsa Abiy Ahimad waliin wal waraanuu eegalee amma waggoonni sadii …Read More »
“Alaabaan ABO, Mallattoo, Fakkii fi Qabeenya ABO fi Ummata Oromooti!
Ibsa Ajaja olaanaa ABO-WBO Waltajjii hawaasni qopheessu irratti namooti dhuunfaa ejjennoo dhuunfaa isaanii haasaahanis, ejjennoo isaaniif kan gaafatama guutuu fudhatu qaamuma haasawaa taasise dha malee …Read More »
Naggaadeen alaabaa ar’aas waanuma kalee irra deebi’uun gad jabeessite
Ibsa Dabalataa Kan ABO- Dhimma Alaabaa Ilaalchisee Waxabajjii 9, 2022 ABOn, xalayaa gaafa 06-06-2022 lakk.022/xly-abo/2022 gara Partii Kongiresii Federaalawaa Oromoo (KFO) barresseen haalli itti fayyadama …Read More »
Eenyuutu Mucucaatee? Jawar Mohammed, Dr. Itaanaa Habteeti?
Qaanqee show Habtaamuu: Ittaanaa fii Jawaar dhimma loltuu ABO laalchisee maal jechaa turan?Read More »
WBO: Oromiyaan ni bilisoomti!!
Warraaqsa Bilisummaa Qindeessitan Sababaa Jedhuun Sabboontoti Oromoo Heddumminaan Hidhamaa Jiru.
Milishooti Gandaa Bakka Adda Addaatti FDG Deggeruun Muldhate. (QEERROO) Mootummaan Wayyaanee FDG dura dhaabbachuuf, uummata Oromoo hidhuu araada godhatee itti fufuun isaa beekame. Filannoon mootummaa …Read More »
“Namootni yertuun abdii ilaalchaa kutatan harka kennatannii biyyatti galan “
Ibsaa Nagawoo jiili Adda Dimokraatawaa Oromoo (ADO) Obbo Leencoo Lataatiin hoogganamu Finfinneetti deebi’uu ilaalchisee Bitootessa 19, 2015 | Face Book Ibsaa Nagawoo Irraa “Namootni yertuun abdii …Read More »
Ibsa Guyyaa Ayyaana WBO Ilaalchisee JTBO-ABO Yemen irraa kenname
Jaarmayaan Baqattoota Oromoo ABO Yemen Ammajjii 9-2015 Magaalaa Sana’aattii Hawaasa Oromoo Maraaf Waamicha Gochuudhaan Hirmaachisee Gaafa Ammajjii 9-2015 Sirna Hoo’aan Kabajee Ooleera Ayyaana Kana irratti …Read More »
Sadarkaa duraatti kan qabsoo Oromoof gumaacha godhe Macaa fii Tuulama
Gaafiif deebisa preezdaanttii ADO obboo leencoo Lataa waliin taasifam…seenaa qabsoo laalchiseeRead More »
Alaaba Oromoo Ibsiitu dukkanaa, guyyaa si dhabbannee gabrummarraa baanaa!!
Amajjii 1. Guyyaa yaadannoo WBO Torontoo Kanaadaa Posted by Yusuf Mammad on Friday, January 2, 2015Read More »


text:
Gosoota Najaasaa
Torbaan darbe mata duree “Salaata-utubaa Islaama” jedhu jalatti, waa’ee xahaaraa ilaalu jalqabne jirra. Har’as itti fuuun waa’ee najaasaa fi gosoota isaa ni ilaalla. Najaasaa jechuun namoota biratti jibbisiisaa kan ta’eedha. Namoonni najaasaa irraa of eegu, yommuu uffata isaanii tuqe ni dhiqu. Fakkeenyaaf, fincaan, sagaraa fi kkf najaasadha. Akkuma wanti tokko haraama jechuuf ragaa (daliila) shari’aa barbaachisu, wanta tokkoon najaasadha jechuudhaafis ragaa barbaachisa. Namni wanta tokkoon najaasadha jedhu, ragaa akka fidu isarraa eeggama. Wantoonni najaasaa ta’uu isaanii shari’aan mirkaneesse kanneen armaan gadiiti:
1-Sagaraa (udaani) fi fincaan namaa- akka wali galtee aalimootatti isaan lamaan kunniin najaasaadha. Ragaan sagaraan najaasaa ta’uu agarsiisuu hadiisa Abu Hureyraan gabaasedha. Ergamaan Rabbii (Sallallahu aleyh wa sallam) akkana jedhan:
“ إِذَا وَطِئَ أَحَدُكُمْ بِنَعْلَيْهِ الأَذَى فَإِنَّ التُّرَابَ لَهُ طَهُورٌ .
“Tokkoon keessan yommuu faantoo (laxana caamaa) isaatiin azaa (najaasaa) irra ijjatu, biyyeen isa kan qulqulleessudha.” Sunan Abi Daawud 385
Fincaanis najaasaa ta’uu ragaan agarsiisuu hadiisa Anas gabaasedha: Namtichi baadiyaa tokko masjiida keessatti ni fincaa’e. Namoonni gariinis isatti olka’an. Ergasii Nabiyyiin (SAW) akkana jedhan: “Dhiisaa, addaan hin kuchisisinaa. (Akka fincaan addaan kutu hin taasisinaa).” Anas itti fufuun ni jedhe: yommuu fincaa’ee fixu, Nabiyyiin (SAW) bishaan baaldin fichisisanii irratti gadi naqan.” Sahiih Muslim 284, Sahiih Al-Bukhaari 6025
2-Al-Mazyi fi Al-Wadyi
Al-mazyi– jechuun dhangala’aa qaqal’a, haphii, rarra’aa yeroo waa’ee fedhii saalaa itti yaadan ykn taphatan nama keessaa dhangala’uudha. Garuu akka burqaa bishaanii ykn maniyyi baay’ee kan dhangala’u miti. Haalli kuni dhiira caalaa dubartoota irratti ni baay’ata. Yoo wanti akkanaa si qunname kanaaf nafa dhiqachuun hin barbaachisu. Bakka tuqe san bishaanin dhiqii ergasii wudu’adhu. Aliyy (radiyallahu anhu) akkana jedha: Miqdad bin Aswadin gara Ergamaa Rabbii (Sallallahu aleyh wassallam) ni ergine. Ergasii waa’ee Al-Mazyi kan nama keessaa bahu maal gochuu akka qaban ilaalchisee ni gaafate. Ergamaan Rabbiis (SAW) ni jedhan: “Qaama saalaa kee dhiqi, ergasii Wudu’adhu.” Sahiih Muslim 303
Al-Mazyi uffata yoo tuqe, bakka tuqe san bishaan irratti firfisuun ni gaha. Yeroo baay’ee waan nama tuquuf yeroo hundaa uffata ofirraa baasanii miicun waan ulfaataa ta’eef. Sahl bin Huneyf akkana jedha: Ani sababa mazyitiin ulfaatinni guddaan na qunnamaa ture. Sababa isaatiif nafa dhiqachuu nan baay’isa. Waa’ee kana ilaalchise Ergamaa Rabbii (SAW) nan gaafadhe. Innis ni jedhe, “Kanarraa wudu’a gochuun siif gaha.” Anis ni jedhe, Yaa Rasulallah! yoo uffata kiyya tuqe hoo akkam godhaa? Ergamaan Rabbiis ni jedhe, “Bishaan harka tokkotti qiccee uffata kee irraa bakka inni tuqee jira jettee yaaddu irratti firfissi.” Sunan Abu Daawud 210
Al-wadyi immoo dhangala’aa adii fi furdaa fincaan booda dhufuudha. Yeroo baay’ee sababa infekshiniitin (dhibeetin) kan dhufuudha. Kanaaf nafa dhiqachuun hin barbaachisu. Ibn Abbas akkana jedha: “al-Maniyyi, al-wadyi, al-mazy: Maniyyif nafa dhiqachuun ni barbaachisa, al-wadyi fi al-mazyiif immoo qaama saalaa kee dhiqi, akkuma salaataf wudu’a gootu wudu’a godhadhu.”
Gabaabumatti, al-mazyi fi al-wadyi najisa waan ta’aniif ofirraa qulqulleessu barbaachisa. Garuu al-mazyi fi al-wadyif jedhanii nafa dhiqachuun hin barbaachisu. Qaama saalaa dhiquu fi uffata irraa bakka al-mazyi tuqe bishaan itti firfirsuun gahaadha
3-Dhiiga Haydi (laguu)– dhiigni haydi najaasadha. Kana ilaalchise Asmaa’a bint Abi Bakr ni jetti: Dubartiin takka gara Nabiiyyi (SAW) dhuftee akkana jette: Yaa Ergamaa Rabbii! Nu keessaa dubartiin takka dhiigni haydi ni tuqa. Akkam haa gootuu? Nabiyyinis ni jedhan: ni duguugdi, bishaanin ni riigdi, miiccitee ergasii ittiin salaatti.” Sahiih Muslim 291, Sahiih Al-Bukhaari-227
4-Faandoo beelladaa/bineensaa kan foon isaa hin nyaatamnee-kunis najaasadha. Abdullah ibn Mas’uud akkana jechuun gabaase: Nabiyyiin (SAW) haajaa uumama bahu (mana fincaanii deemu) barbaadanii akkana jedhan: Dhagaa sadii naaf fidi.” Anis dhagaa lamaa fi faando harree fideef. Nabiyyiinis dhagaa lamaan fudhatee faandoo ni darbe. Ergasii ni jedhe: Kuni najisa.” (Sahiih Al-Bukhaari 156)
Kuni kan agarsiisu faandon wanta foon isaa hin nyaatamne najisa ta’uudha.
5-Gorora saree–gororri saree najisa. Kana ilaalchisee Nabiyyiin (sallallahu aleyh wassallam) akkana jedhanii jiru: “Yommuu sareen meeshaa tokkoo keessanii arraabu, si’a torba dhiquun qulqullaa’a, kan jalqabaa biyyeen.” Sahiih Muslim 279
6-Foon Booyyee– akka wali galtee warra beekumsaatti foon booyye najisa. Jechi Rabbii olta’aa ifaan ifatti waan dubbatuuf:
“Jedhi, ‘Wanta gara kiyyatti buufame keessatti nama nyaata nyaatu irratti, baktii yookiin dhiiga gadi dhangala’uu yookiin foon booyye,dhugumatti inni najisa, yookiin fincilaan maqaa Rabbiitiin ala kan biraa irratti dhayame malee haraama ta’uu hin argadhu.” Suuratu Al-An’aam 6:145
Aayah armaan olii keesatti foon booyye erga jedhee booda “dhugumatti inni najisa.” jechuun foon booyye najisa akka ta’e ibsa.
7-Baktii– Kuni haala shari’aatiin osoo hin gorra’amin wanta du’eedha. Akka wali galtee Muslimootatti baktiin najisa. Nabiyyiin (sallallahu aleyh wa sallam) akkana waan jedhaniif: “Gogaan yommuu duugame, qulqullaa’e jira.” Sahiih Muslim 366 (Asitti gogaan barbaadame gogaa baktiiti.)
Garuu kanarraa wanti adda ta’u:
1-Qurxumii fi hawaannisa- qurxummii fi hawaannisni du’an xahaaraa (qulqulluu)dha.
2-Wanta dhiiga dhangala’u hin qabne kan akka tiisisaa, kannisaa fi kkf. Kunniin hundi qulqulluudha.
3-Lafeen, gaafni, kotteen, rifeensi fi baallen wanta du’ee qulqulluudha.
8-Jiraataa ta’ee osoo jiruu wanta beellada irraa murame– Beellanni lubbu osoo qabu wanta isarraa murame murtiin isaa murtii baktiiti. Nabiyyin (sallallahu aleyh wassallam) akkana waan jedhaniif: “Beellanni lubbuu kan qabu ta’e osoo jiru wanti isarraa murame baktiidha.” Jaami’a At-Tirmizi 1480
9-Foon beellada/bineensa foon isaa hin nyaatamnee najisa-ragaan kanaa hadiisa Anas (radiyallahu anhu) gabaasedha. Anas akkana jedha: Guyyaa Kheybar foon harree ni arganne. Ergasii Ergamaan Rabbii (Sallallahu aleyh wassallam) akkana jechuun lallaban: “Dhugumatti, Rabbii fi Ergamaan Isaa foon harree irraa isin dhoowwu. Suni najisa.” Sahiih Muslim 1940
Kanaafu, kanarraa ka’uun foon harree najisa.[1]
Kitaabban wabii:
[1] Sahiih Fiqhu Sunnah-1/71-74, Abu Maalik, The Concise Presentation of Fiqh- Dr. AbdulAziim Badawi, Translator Jamal Zarabozo, fuula 26-29