text:
Caamsaa 24, 2016 | Qeerroo.org
Dhaamsa Arifachiisaa Barattoota Oromoo Qorumsa Naannoo fi Biyyoolessaa Bara 2016 Fudhachuuf Jiran Maraaf Gamtaa Barattoota Oromoo (GBO) irraa kenname!!
Akkuma beekkamu Sochiin Warraaqsa Biyyoolessaa Sadaasa 12,2016 Godina Shawaa Lixaatti goototni barattootni keenyaa Qeerroon barattootni keenyaa Dandii Mana Barnootaa Aanaa Giincii Sad.2ffaatti eegale oolee osoo hin bulin akka ibidda saafaaatti laboobee goleewwan Oromiyaa mara walgahuudhaan mana tokkoon tokkoo ummata Oromoo seenuu dandaeera. Sochiin eegalame Oromoo idil addunyaa jiran mara dammaqsuudhaan sagaleen Oromoo addunyaatti akka dhagaamuu fi sochii sabaa himaalee addunyaa hawwate taee argameera. Mootummaan Abbaa Irree Wayyaanee mormii ummata Oromootti kan rifate ummata harka qullaa mirga isaaf falmatu shororkeessaadha jechuun ifaan ifatti waraana irratti labsee guyyaa adiidhaan dhiiga ummata keenyaa dhangalaasaa ture, ittumas jira. Yaa tau malee, ummatni Oromoo roorroo bara dheeraa waan jibbeef afaan qawwee fuuldura dhaabbachuudhaan FDG gaggeeffamaa ture jalqaba bara 2016 irratti gara FXGtti tarkaanfachisee jira. Mootummaan wayyaanees abdii kutachuudhaan waraana daangaa irraa qabu gara Oromiyaa deebisuun Oromiyaa bulchiinsa waraanaa jala galcheera. Waraanni mootummaa wayyaanees ummata Oromoo ajjeesuu, madeessuu, hidhuu fi dararuu, dubartoota gudeeduu fi qabeenya ummataa saamuu irratti bobbaee argama. Bakkeewwan tajaajila ummataa hundi (manneen barnootaa, buufataaleen fayyaa, hospitaalotni, lafti gabaa, waajjiraaleenii fi kkf) bakka qubsuma waraanaa tauudhaan tajaajilaa jiru.
Egaa sochiin ummatni Oromoo gaggeessaa jiru baatiiwwan jaa lakkoofsisaa jira. Baatiwwan jaan kana keessatti barattootni fi barsiisotni Oromoo waraana agaaziitiin ajjeefamaa, madeeffamaa, hidhamaa, dararamaa fi baqachaa jiru. Iddoo taiiwwan akkana raawwatanii fi manneen barnootaa qubsuma waraana agaazii taanitti nagaan taaanii barachuun tasuma waan yaadamuu miti. Mee obbolaa keessan teessoo tokkorra waliin teessanii barachaa turtan of cinaatti ilaalaa! Kuun wareegamaniiru, kaan immoo hidhaatti dararamaa jiru, kanneen biroo qaama hiruu taanii manneen yaalaatti argamu. Warreen hafanimmoo lubbuu ofii oolfachuuf baqataniiru. Mee akkasuma barsiisaa keessanis of fuulduratti ilaalaa! Aarsaa walfakkaatu kanfalanii jiru. Kanfalaas jiru. Mootummaan wayyaanee rakkoowwan muudatan maraayyuu rakkoo bulchiinsa gaariiti, rakkoo keenya, gaaffiin ummataa sirriidha jedhee miidiyaa dharaa irraa osuma ololuu gochaawwan walfakkaataa ummata keenyarratti raawwachuu irraa tasumaa of hin qusanne. Waraanaan bulaa nagaan barachuun yaa hafuutii jiraachuunuu hin yaadamu. Kanaaf, mootummaan wayyaanee haala yeroo qorumsaa ilaalchisee yeroon akka dheeratu gaafatamus diddaa agarsiisuudhaan guyyaa qorumsi itti kennamu murteesseera. Haaluma kanaan;
- Qormaatni kutaa 12ffaa Caamsaa 30, 2016 ( Caamsaa 22, 2008) fi
- Qormaatni kutaa 10ffaa Waxabajjii 6, 2016 (Caamsaa 29, 2008) akka eegalu murteesseera.
Sababa kanaan mootummaan wayyaanee mormii cimaatu kauu dandaa jechuudhaan waraana qabu dabalataan gara Oromiyaatti feaa jira. Qorumsi kan kennamu humna waraanaan eeggamanii akka taus tilmaamuun nama hin dhibu.
Kanaafuu, barattootni Oromoo lafa jirtanii quba walqabaachuudhaan tokkummaan kaatanii diddaa agarsiisuun dirqama taa. Mootummaan wayyaanees barataan Oromoo sadarkaa itti aanutti akka hin tarkaanfanne godhuuf tattaafachaa kan jiru tahuu ifumatti hubannee irree tokkoon diina fuuldura dhaabbannee diddaa keenya mulisuu qabna.
Gamanumaan dhaamsi ummata Oromoof qabnu yeroo mootummaan wayyaanee Caamsaa 20 ALH guyyaa injifannoo jechuudhaan dhiiga ilmaan Oromoo dhangalaasaa lafa dhiitaa jirutti bara bara kufaatii mootummichaa taasisuuf harka walqabannee kauun dirqama taati. Kanaafuu, Oromoon kamuu Caamsaa 20 ALHtti sochii FXG marsaa 5ffaa haalaan finiinee jiru kana daran jabeessuudhaan guyyaa kufaatii mootummaa wayyaanee akka taasifnu dhaamsa isiniif dabarsina.
Kanneen, ummata Oromoo irraa dhalattanii diina tumsudhaan ummata keenya gidirsaa jirtaniif immoo akeekkachiisa dhumaa isiniif dhaamna. Diinni boru ni gala. Isintu ummata kana waliin hafa. Kanaafuu, uumata keessaa dhalattan cinaa dhaabbachuu yoo dadhabdan gochaawwan badii ummataa fi barattoota keenyarratti raawwattan irraa of qusadhaa! Mootummaa hundeen buqqaee kufuuf raafamaa jiru gonkuma kufaatii irraa oolchuu hin dandeessan. Mootummaa waa maraan kufe deebisanii kaasuun, nama duee awwaallame kaasanii lubbuu itti horuu waliin wal fakkaata. Kana hin taane taanaan garuu, tarkaanfii qabeenyaa fi maatii keessan irratti fudhatamu maraaf itti gaafatamummaan kan keessani.
-Oromoon bara hunda ajjeefamuu, hidhamuu fi baqachuu hin qabu!
-Oromoon qabeenya saamamuu fi lafa isaarraa buqqauu hin qabu!
-Harmeen Oromoo bara hunda boossee imimmaan facaastee, harka balistee reeffa ijoollee ishee fudhachuun dhaabbachuu qaba!
-Gaaffiin abbaa biyyummaa Oromoo deebiuu qaba!
-Oromiyaan bulchiinsa alagaa fi waraanaa jalaa bahuu qabdi!
-Gumaan wareegamtoota keenyaa bahuu qaba!
-Hidhamtootni keenya hiikamuu qabu!
-Mootummaan ceumsaa hundeeffamuu qaba!
-Kanneen Ummata Orommoorratti waraana labsanii fi fakkaattotni isaanii seeratti dhiyaachuu qabu!
KANAAFUU, DHAAMSA KANA QALBEEFFACHUUDHAAN SOCHII FXG MARSAA 5FFAA KANA DARAN JABEESSUUN MOOTUMMAA WAYYAANEETTI DHUMA HAA GOONUN WAAMICHA KEENYA!
GAMTAA BARATTOOTA OROMOO (GBO) IRRAA!!


c: text/html

text:
Jiraattonni Magaalaa Moyyaalee dhibeen Koleeraa akka isaan rakkisaa jiru Raadiyoonii Sagalee Ameerikaaf himan. Jiraattonni kuni akka jedhanittii, dhukkubi kuni erga mullachuu jalqabee torbee sadii ol kan lakkoofsise yoo ta’u, haga yoonaas lubbuun namoota lamaa sababa kanaan darbuu dubbatanii, dubartii ulfaa tokkorraas ulfi ji’a torbaa irraa baheera jedhu. Dhukkuba kana yeroon to’achuuf jecha mootummaan carraaqqii gahaa hin goonee jechuun komii yoo dhiyeeffatani jiraattonni kun. Itti gaafatamaa buufata fayyaa magaala Moyyaalee ka ta’an Obbo Boruu Huqqaa waa’een koleeraa ka’uun kuni dhugaa ta’uu amananii haalli dhukkuba kanaa to’annoo jelaa kan bahe mitii jechuun dubbatu.
Obbo Booruun dhukkuba kana to’anneerra jiraattonnis hagas rakkataa hin jiran haa jedhaniyyuu malee, jiraataan magaalattii Obbo Zegeyyee jedhaman garuu ammaa rakkoon dhukkuba kanaa jiraachuu dhugaa bahu.
Dhimma lubbuun namaa sababa dhukkuba kanaa darbuu Obbo Booruun ‘sababa dhukkuba kanaa lubbuun namaa darbe hin jiru’ jechuun dubbii jiraattonni magaalattii dubbatan haalanii jirani.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Libiyaa keessatti mootummaa fi mormitonni wal waraanaa kan jiran ta’uus, humnootiin wal taatotaa samii biyya Libiyaa guutuummaatti to’achuu isaanii Qoondaalli gameessi waraana Briteen tokko beeksisanii jiru.Maarshaal Greg Bagwell akka jedhanti rakko tokko malee Libiyaa irra balali’uu danda’uu.Kana malees humnii qilleensaa kan gaadaafii ammaan booda samii irraan waraana gaggeessu hin danda’au jedhu.
Gama kaaniin,humnootiin Moammar gaadafiif amanamoo ta’an naanoo riphxee looltotaan to’atamu kan gama dhiyaa fi bahaa haleelaa jiru.Magaalaalee misrata fi Zintan keessatti humnootiin Gaadaafii haleellaa itti fufanii jiru.Prezidaant Gaadaafiin riphxee looltootaa fi humnootii adunyaa irratti injifannoo ni arganna jechuun eega dhaadatanii booda wal waraansii itti fufuun dhaga’ame.
Maadheelee mootummaa mirata fo Ajdabiya keessaa irratti haleellaan samii irraa gaggeefamuun kan ibsamee ta'uus maddeen walaba biraa mirkanii hin arganne.MP3 tuquun gabaasa guutuu dhaggefadhaa


text:
Maganu Eltonni Keere Fultinoonni
“Kiˈne eltote anga heedhinoonni . . . daafira, cubbu digashshannoˈne.”—ROM. 6:14.
FAARSO: 46, 127
1, 2. Roomu Sokka 5:12 maa huwanteemmo gede kaaˈlitannonke?
HANNI Yihowa Farciˈraasine seekkite affinotanna duucha higge horoonsidhanno qummeeshshuwa borreessate kaoottohu gede assite hedi. Umo borreessatto qummeeshshuwa giddo Roomu Sokka 5:12 heedhannoha ikkara dandaanno. Hanni konne qummeeshsha meˈˈe higge qummi assoottoro hedi: “Mittu manchinni kainohunni cubbu tenne alame eino; reyo cubbu widoonni higge daggino. Mannu baalu cubbo loosino daafira, reyo manna baala amaddino.”
2 Konne qummeeshsha Qullaawu Maxaafi Addinta Mayyee Rosiisanno? yaanno maxaafi giddo haammate basera qummi assinoonni. Konni maxaafita 3ki, 5ki nna 6ki fooliishsho horoonsidhe oosokkiranna wolu mannira Maganu uullate hedinore, wodonnirenna reyino manni noo gara xiinxallisatto yannara, Roomu Sokka 5:12 nabbawittokki digatatto. Ikkollana, Roomu Sokka 5:12 Yihowa ledo noohe fiixoomi, assattorinna albillittete hexxokki ledo xaadisse hedde egennootto?
3. Cubbaataamma ikkinoommohura maa assineemmo?
3 Ninke baalunku cubbaataammaho. Barru baala soˈro loonseemmo. Ikkollana, Maganu bushshunni kalaqinonketa hedannohura maarannonke. (Far. 103:13, 14) Yesuusi lawishshu huuccattora, Magano ‘saonke agurinke’ yine huucciˈneemmo gede rosiisino. (Luq. 11:2-4) Konni daafira, Maganu maarinonketa alba loonsoommo soˈro hendanni yaada dihasiissannonke. Ikkollana, cubbinkera maaro afiˈnoommohu ma garinniitironna Maganu maarinonkehu hiittoonniitiro hedanke kaaˈlitannonke.
ELTOSINNI MAARO AFIˈNOOMMO
4, 5. (a) Roomu Sokka 5:12 giddo noo hedo huwatate kaaˈlannonkeri maati? (b) Roomu Sokka 3:24 giddo qummi assinoonniti “Maganu elto” maati?
4 Soqqamaasinchu Phaawuloosi Roomu Sokka 5:12 qooxeessira, roorenkanni fooliishsho leete giddo kaaˈlitanno hedo borreessino. Tini, Yihowa cubbonke maarate assinore huwanteemmo gede kaaˈlitannonke. Fooliishsho sasete giddo togo yitanno hedo no: “Mannu baalu cubbo loosino; Maganu uyino ayirrinyeno hoogino. Kunnira, mannu Kiristoosi Yesuusi loosino gatonni mulla Maganu elto callatenni keeraaˈmanno.” (Rom. 3:23, 24) Phaawuloosi konni qummeeshshi giddo “elto” yiinori maati? Mitte borro yitino garinni isi horoonsiˈrinohu Girikete qaali, “anga qolannoe yine hendikkinni mulla aa” yitanno tiro afiˈrinoho. Tini elto afiˈra hasiissannoete woy daafure afiˈroommote yinanniri nookkite.
5 Fullahaanchu Jooni Paarkiherti togo yiino: “[Kuni Girikete qaali] Maganunna Kiristoosi assitinore xawisate horoonsiˈnanni wote, insa mannu ooso wodate woy gatisate mulla uyitino baˈraarsha woy elto leellishannoho.” Konni daafira, Haaro Alame Tiro giddo horoonsiˈnoonnihu “elto” yaanno qaali tennera malinoho. Ikkina, Maganu eltosi leellishinohu hiittoonniiti? Tini elto albillittete hexxonkenna isi ledo noonke fiixoomi ledo mayi xaado afidhino? Hanni tenne hajore laˈno.
6. Maganu eltonni horo afidhannori ayeooti?
6 “Mittu manchi” yaano Addaami widoonni cubbunna reyo alame daggino. Konni daafira, “mittu manchi cubbinni reyo mannu aana wolqissino.” Phaawuloosi aanche “Maganunnita lowo elto” afiˈnoommohu “mittu Yesuusi Kiristoosi widoonni” ikkinota coyiˈrino. (Rom. 5:12, 15, 17) Tini Maganu elto manna baalaho lowo kaaˈlo uyitino. “Kiristoosi hajajamanni lowo manni keeraaˈmanno.” Ee, Maganu elto ‘Yesuusi Kiristoosi loosinni hegere heeshsho afiˈnanni’ gede assitanno.—Rom. 5:19, 21.
7. Wodote kakkalo Maganu shaqqillisinni mulla uyinonke eltooti yineemmohu mayiraati?
7 Yihowa Beettosi uullara soye wodote kakkalo ikkanno gede assara giddeessinosihu dino. Hakkiinni saeno, guuntete xeˈne noonsari cubbaataammu mannu oosora, Maganunna Yesuusi cubbu maaro afidhanno gede qixxeessitinota wodote qixxaawo afiˈra hasiissannonke yitanno gede assannori dinonsa. Konni daafira, cubbinkera maaro afiˈranna hegere heeshsho hexxo afiˈra mulla afiˈnoommo eltooti. Maganu mulla uyinonke eltora galatanna galanteemmota barru barrunkunni leellisha hasiissannonke.
MAGANO ELTOSIRA GALATTESI
8. Mayine hendeemmokki gede qoropha hasiissannonke?
8 Guuntete xeˈne noonkere Addaami sircho ikkinoommo daafira, soˈro loosa woy gara ikkinokkire assa rakkannonke. Ikkirono, Maganu uyinonke elto garimale horoonsiˈra lowo soˈrooti; lawishshaho, ‘Gara ikkinokkire woy Maganu cubboho yiinore assummoro nafa hakkeeshshi geeshsha yaada dihasiissannoe; isi maarannoe’ yine heda digaraho. Yesuusi soqqamaasine heeshshote noo yannara nafa mitu Kiristaani hatto yee hedino; tini dadillissannote. (Yihuda 4 nabbawi.) Ninke hatto yine coyiˈra hoongammora dandiineemmo; ikkollana, tini gara ikkitinokki lao giddonke heedhara woy giddonke kalaqantaranna lophitara dandiitanno.
9, 10. Phaawuloosinna wolu Kiristaani cubbunna reyotenni keere fulinohu hiittoonniiti?
9 Phaawuloosi, “Maganu baalanta afino; Isi soˈroˈya maarannoella” yine horo hendeemmokki gede coyiˈrino. Mayira? Korkaatuno, Phaawuloosi borreessino garinni, Kiristaanu “cubbuwiinni reyinohu gede” ikke baxxino. (Roomu Sokka 6:1, 2 nabbawi.) Insa uullate aana heeshshote heeˈrenni “cubbuwiinni reyinohu gede” ikke baxxino yaa dandiinannihu hiittoonniiti?
10 Maganu wodote kakkalo widoonni Phaawuloosinna hatte yannara nooha wole Kiristaana maarinonsa. Konni daafira, Yihowa cubbonsa gatona yiinonsa, qullaawu ayyaaninni buurinonsa, hattono ayyaanaamittete oososi assinonsa. Konni garinni insa iimira haˈrate hexxo afidhino. Insa ammanante heedhannoha ikkiro, Kiristoosi ledo iima heedhanno hattono gashshitanno. Ikkirono, Phaawuloosi insa heeshshote noohanna uullate aana Maganoho soqqantanni nooha ikkirono, ‘cubbuwiinni reyitinohu gede’ asse coyiˈrino. Phaawuloosi, mancho ikke heeˈre reyinohunna layinkimeeshsho reyannokkiha ayyaanu kalaqo ikke kainohu Yesuusi lawishsha horoonsiˈrino. Reyo Yesuusi aana dimookkino. Hatteente gede, buuramino Kiristaanino “cubbuwiinni reyinohu gede” ikke, “Kiristoosi Yesuusinni Maganoho” heeˈrannohu gede asse heda dandaanno. (Rom. 6:9, 11) Heeshshonsa woˈmunni woˈma soorrantino. Insa cubbu widira qolte xixxiibbannonsata busha hasatto woy yorto wonshiˈra agurtino. Insa albi heeshshonsara reyitinohu gedeeti.
11. Gannatete hegerera heeˈrate hexxineemmori baalu “cubbuwiinni reyinohu” gede ikkine baxxinoommohu hiittoonniiti?
11 Ninkena? Kiristaana ikkinammora albaanni loonseemmo loosi Maganu illera mageeshshi geeshsha bushahoro bande anfoommokki daafira, cubbo loonsanni keeshshinoommo. Ninke hakkawaro “saaliweelletenna bunshete borojje” ikkine heeˈnoommo. Qoleno, ninke biˈreera “cubbu borojjimma giddo” heeˈnoommoreeti. (Rom. 6:19, 20) Qullaawu Maxaafi halaale anfummoti kayinni, heeshshonke giddo mito coye biddi assiˈne ninkeneeto Maganoho sayinse uyine cuuammummo. Hatte yannanni kayinse, Maganu rosiranna hajajosira ‘woˈmu wodaninni hajajama’ hananfummo. Konni garinni, ‘cubbu borojjimmanni wolaphine keeraanchimmate borojje ikkinoommo.’ (Rom. 6:17, 18) Konni daafira, ninkeno “cubbuwiinni reyinohu gede” ikkine baxxinoommo yaa dandiineemmo.
12. Ninke baalunku hiittoo doorsha doodha dandiineemmo?
12 Hanni Phaawuloosi aanche borreessinore ate heeshsho ledo xaadisse hedi; isi togo yiino: “Cubbu reyitanno mannimmaˈne aana wolqa afiˈraranna maalu yorto angara qolaˈnera wortine laˈinoonte.” (Rom. 6:12) Cubbaataamu maalinke assinammora hasiˈrannore baala assineemmoha ikkiro, ‘cubbu reyitanno mannimmanke aana wolqa afiˈrara . . . wodhine’ heeˈnoommo yaate. Cubbu qeelankera ‘wodhano’ wodha hoogano dandiineemmo daafira, addinta assa hasiˈneemmori maatiro heda hasiissannonke. Ateneeto togo yite xaˈmi: ‘Mito wote guuntete xeˈne afiˈrino bisiˈya woy surreˈya assi yitannoeha gara ikkinokki coye assate kaeemmonso, cubbuwiinni reyinohu gede ikke baxxoommota leellisheemmo? Yesuusi Kiristoosi widoonni Maganoho heeˈranni noommo?’ Magano eltosira galanteemmosiha ikkiro, Iso hagiirsiisanno garinni heeˈra dandiineemmo.
CUBBO QEELA DANDIITINANNI
13. Cubbuwiinni xeertiˈra dandiineemmota leellishannori maati?
13 Yihowa manni alba iso afinokki yannara, hattono iso baxanna isira soqqama hanafinokki yannara assanno coyiˈra badhe wodhino. Insa alba assanno coyi giddo mito ‘xa saalfachishannonsaho’; woleteemmero togoo coyi insa reyanno gede assannoho. (Rom. 6:21) Kayinni insa heeshshonsa biddi assiˈrino. Phaawuloosi sokka borreessihu Qorontoosi Kiristaani giddo lowo manni alba hattoo heeshsho heeˈrannoho. Insa giddo mitu biˈre kaphu maganna magansiˈrannoho, foorannoho, meyati meyate ledo woy labbaahu labbaahu ledo fooranno mannaati, mooraasinete, dimbaasinetenna wole hattoo coye assannoho. Ikkollana, insa ‘hayishshiˈre’ “qullaawoota” ikkino. (1 Qor. 6:9-11) Roomu songora noo roduuwino heeshshonsa biddi assiˈra hasiissinonsa. Phaawuloosi qullaawu ayyaaninni togo yee borreessinonsa: “Mannimmaˈne biso bunshete uduunnicho assitine cubbu angara qoltinoonte; hatteentenni reyotenni kaˈine lubbotenni heedhinoonnihu gede ikkitine umoˈne Maganoho shiqishshe. Mannimmaˈne baala keeraanchimmate uduunnicho assitine Maganoho uuyye.” (Rom. 6:13) Phaawuloosi insa ayyaanaamittete xuri noonsakkire ikkanna Maganu eltonni horo afiˈra dandiitannota afino.
14, 15. “Woˈmu wodaninni” hajajamate daafira umonke mayine xaˈma hasiissannonke?
14 Yannankerano mitu roduuwinke biˈre Qorontoosi heeˈranno manni gedee heeshsho heeˈrinoha ikkara dandaanno. Hakko manninte gede insano heeshshonsa biddi assiˈrino. Albi gede cubbo loosanni heeˈra agure ‘hayishshiˈre’ keeraaˈmino. Albi heeshshokki gari aleenni kulli manni gedeeha ikkirono ikka hoogirono, xa Maganu ledo noohe aante hiittoote? Xa Maganu eltonni cubboho maaro afiˈra dandaatto daafira, ‘bisokki bunshete uduunnicho assite’ horoonsiˈrattokki gede murcidhe nootto? Reyotenni kaˈe lubbotenni noottohu gede assite ateneeto Maganoho shiqishatto?
15 Tenne assate, biˈre Qorontoosi heeˈrinohu mitu manni assannoha shota ikkinokki cubbo assa roso assiˈra hasiissannonkekkita anfoommo. Hatto assa hasiissannonke; korkaatuno cubbo loonsanni heeˈne Maganu elto afiˈneemmo yine heda dihasiissannonke. Ikkollana, “woˈmu wodaninni” hajajamme baalunku cubbiwiinni xeertiˈrate dandiinummore baala assinanni heeˈnoommo?—Rom. 6:14, 17.
16. Kiristaanu shota ikkinokki cubbo loosa hoogatenni sainore assa hasiissannonsa yineemmohu mayiraati?
16 Hanni soqqamaasinchu Phaawuloosi daafira hedi. Isi 1 Qorontoosi 6:9-11 geeshsha kulliha shotinse laˈnannikki cubbo assanni nooha ikkinokkita anfoommo. Ikkollana, isi cubbaataamo ikkinota coyiˈrino. Togo yee borreessino: “Ani maala uddiˈroommo[ho]; qoleno cubbu borojjimmara hiramoommoho. Ani asseemmore diegennoommo; baxeemmore agure, giweemmore asseemmo.” (Rom. 7:14, 15) Kuni qummeeshshi Phaawuloosi cubbu gede asse lainori woluri nootanna konni gara ikkinokki coyiwiinni xeertiˈrate sharraminota leellishanno. (Roomu Sokka 7:21-23 nabbawi.) Ninkeno isi lawishsha harunsine Maganoho ‘woˈmu wodaninkenni hajajamate’ sharrama hasiissannonke.
17. Ammanama hasiˈrattohu mayiraati?
17 Hanni ammanamate daafira hasaambo. Ammanama Kiristaanaho lowo geeshsha hasiisanno akataati. (Lawishsha 14:5; Efesooni Sokka 4:25 nabbawi.) Sheexaanu ‘kaphu annaati.’ Hanaaniyanna Sephiira reyinohu kaphinohuraati. Ninke insa faale haˈra hasiˈneemmokki daafira kapho coyiˈra dihasiissannonke. (Yoh. 8:44; Soq. 5:1-11) Ammanamate yaa kapho coyiˈra hooga calla diˈˈikkitino. Ee, Maganu uyinonke eltora addinta galanteemmosiha ikkiro, ammanammeemmota wole doogonnino leellisha hasiissannonke.
18, 19. Ammanama kapho coyiˈratewiinni xeertiˈra calla diˈˈikkitino yineemmohu mayiraati?
18 Kapha halaale ikkinokkire coyiˈrate. Ikkollana, Yihowa mannisi kapho coyiˈrannokki gede calla ikkikkinni hakkiinni sainore assara hasiˈranno. Isi hundi Israeele togo yee hajajino: “Ani Kaaliiqi Maganiˈne Qullaawahona, kiˈneno Qullaawoota ikke.” Hakkiinni aanche qullaawa ikkinanni doogga kulino. Maganu insara kulino coyibba giddo mite, “Moortinoonte; kaphitinoonte; mimmitoˈne dogginoonte” yitannote. (Lew. 19:2, 11) Mittu manchi kapho coyiˈra hoogirono, wolu mannira nookkire kule ammansiisannoha ikkiro kuni manchi diammanamino yaate.
19 Lawishshaho mittu manchi, loosiisaanchisira woy ledosi loossannorira ‘gaˈa akimete mine dinye nooe daafira loosunniwa daye diafeemmo woy loosu basenni balaxe haˈra hasiissannoe’ yaara dandaanno. Ikkollana isi hatto yiinohu, xagicho hirranni minira marate woy akimichunniwa mare hirbu aana heeˈre woxe baatate ikkara dandaanno. Isi looso haˈrikkinni hosa hasiˈrinohu qaru coyi fooliishshote haˈrate qixxaawara woy maatesi boohaartannowa haare haˈrate ikkara dandaanno. Isi akimete minira haˈreemmo yaanno gede assannosihu shiimu korkaati heeˈrara dandaannoha ikkirono, kuni manchi woˈmunni woˈma ammanaminoha lawannohe? Tini wolu mannira nookkire coyiˈra diˈˈikkitino? Ati mitu manni afanni heeˈrenni nookkire coyiˈranna afoottoha ikkara dandaanno. Mannu togoore assannohu qorichinshanninsata hooˈlate woy wole miice horo afiˈrate ikkara dandaanno. Coyiˈnoommori gudisiˈre kapho ikka hoogiro nafa, Maganu “kaphitinoonte” yiinohu maa hedeeti? Qoleno Roomu Sokka 6:19, “Mannimmaˈne qullaawa assate keeraanchimmate borojjimmara sayissine uuyye” yitannota hedi.
20, 21. Maganu elto maa assineemmo gede kakkayissannonke?
20 Magano eltosira addinta galanteemmoha ikkiro, foora, dimba, woy wole togooha Qorontoosi manni assino gedee cubbo calla ikkikkinni baalunku cubbiwiinni xeertiˈra hasiissannonke. Maganu elto ammane adhate yaa amanyootu maaeellewiinni xeertiˈra calla ikkitukkinni hattoore leellishanno boohaarshiwiinni xeertiˈrate. Mannimmanke keeraanchimmate borojje assineemmoha ikkiro, dimba calla ikkikkinni batisiˈne agatewiinni qoropha hasiissannonke. Togoohu bushu assootiwiinni xeertiˈrate lowo geeshsha sharrama hasiissannonkeha ikkirono qeela dandiineemmo.
21 Mixonke baalanka cubbo assatewiinni xeertiˈrate. Addaho guuta ikkinoommokki daafira cubbiwiinni woˈmunni woˈma xeertiˈne dianfeemmo. Ikkirono, ninkeno Phaawuloosi assinte gede cubbuwiinni xeertiˈrate sharrama hasiissannonke. Isi roduuwasi togo yee amaalino: “Cubbu reyitanno mannimmaˈne aana wolqa afiˈraranna maalu yorto angara qolaˈnera wortine laˈinoonte.” (Rom. 6:12; 7:18-20) Cubbo baaluwiinni xeertiˈrate sharrammeemmoha ikkiro, Maganu Kiristoosi widoonni qixxeessinonke eltora galatu noonketa leellinsheemmo.
22. Maganu eltora galatu noonsari albillittete afidhanno baraarshi maati?
22 Maganu eltonni cubbinkera maaro afiˈnoommo; isi xaano soˈronke maarannonke. Konni daafira, mitu manni ajishe laˈˈanno cubbo assate hasatto qeeltannonkekki gede sharrammo. Phaawuloosi tenne assinummoro afiˈneemmo baraarsha kulino; togo yiino: “Xa kayinni cubbuwiinni wolaphitine Maganu borojje ikkitinoonnihura qullaawootaho; qullaawa heeshsho gawalono hegere heeshshooti.”—Rom. 6:22.


text:
Taalaantete Lawishshinni Rosa
“Isi mittu mittunkura dandoosi garinni mittoho onte taalaante, mittoho lame, mittoho kayinni mitte oye haˈri.”—MAT. 25:15.
1, 2. Yesuusi taalaantete lawishsha coyiˈrinohu mayiraati?
YESUUSI taalaantete lawishsha horoonsiˈre buurantino harunsaanosi maa assa hasiissannonsaro xawise coyiˈrino. Kuni lawishshi addu Kiristaana baalanka laˈˈannoha ikkino daafira, iimira haˈrate hexxo noonkerino ikko uullate aana heeˈrate hexxo noonkeri tirosi huwata hasiissannonke.
2 Yesuusi taalaantete lawishsha coyiˈrinohu, rosaanosi ‘bayicho amadasiranna alamete gumulora malaatu maatiro’ xaˈmiteennasi dawaro qolanniiti. (Mat. 24:3) Konni daafira, kuni lawishshi woˈmannohu yannankeraati; qoleno Yesuusi Nugusa ikke bayicho amadinota leellishanno malaati widooti.
3. Yesuusi Maatewoosi fooliishsho 24 nna 25 aana coyiˈrino lawishshuwanni maa ronseemmo?
3 Yesuusi Maatewoosi 24:45 kayise 25:46 geeshsha coyiˈrinohu shoolu lawishshi giddo mittu taalaantete lawishshaati. Wolu sasu lawishshino yaano ammanaminohunna wodanaamu borojjichire, tonne seemore, hattono geˈreewunna meu daafira kultanno lawishshuwano Yesuusi bayicho amadasira malaatu maatiro kulanni coyiˈrinoreeti. Isi shoolunku lawishshira, tenne goofimarchu barruwara heedhannori addu harunsaanosi hiittoo akata leellisha hasiissannonsaro xawisino. Borojjichu daafira, seemootu daafiranna taalaantete daafira kultanno lawishshuwa buurantino harunsaanosira coyiˈrinoreeti. Yesuusi ammanamino borojjichire kulanno lawishsha horoonsiˈre, goofimarchu barruwara soqqamaanosira ayyaanaamittete sagale shiqishshannoti shiima buuramaasinete gaamo ammanantinotanna wodanaame ikka hasiissannoseta xawise coyiˈrino. Seemootu daafira kulanno lawishshira kayinni, buurantino harunsaanosi baalanti isi insa affinokki barranna saatera daanni noota huwatte qixxaabbenna baqqi yite agadhitanno gede duure coyiˈrino. Qoleno taalaantete lawishshira, buurantino harunsaanosi uyinoonninsa looso ceeˈmitukki jawaatte loosa hasiissannonsata xawisino. Yesuusi jeefote lawishsha yaano geˈreewunna meu daafira kulanno lawishsha coyiˈrinohu uullate aana hegerera heeˈrate hexxo noonsariraati. Isi konni lawishshira, insa ammanantinore ikka hasiissannonsatanna uullate aana noore buurantino roduuwasi kaaˈla hasiissannonsata xawisino. * Hanni xa taalaantete lawishsha laˈno.
MOOTICHU BOROJJOOTISIRA MIINJASI UYI
4, 5. Lawishshu giddo kulli manchi woy mootichi aye riqiwanno? Mitte taalaante mageeshshi waaga afidhino?
4 Maatewoosi 25:14-19 nabbawi. * (Mat. 25:20-30) Konni lawishshira kulloonni manchi woy mootichi Yesuusa ikkinotanna isi 33 M.D. iimira haˈrasi wole gobba haˈra ikkitinota borronke giddo lowo dirinni hananfe xawinsanni keeshshinoonni. Yesuusi wolu lawishshira, wole gobba haˈrannohu “nugusimmate silxaane adhate” ikkinota xawise coyiˈrino. (Luq. 19:12) Yesuusi Mangistete silxaane adhinohu iimira haˈranni heeˈrenni diˈˈikkino. * Hatteentenni, isi ‘Maganoho qiniiteenni ofolle diinnasi lekkasira woroonni qolla geeshsha hakkuyinku jammare agadhino.’—Ibi. 10:12, 13.
5 Lawishshu giddo kulli manchi sette taalaante afiˈrinoho; kuni qole hakkawaro lowo woxeeti. * Isi wole gobba haˈrara albaanni, borojjootisi daddaltanno gede taalaantesi beehinonsa. Hakkuyi manchinte gede, Yesuusira iimira haˈrara albaanni lowo waaga afiˈrino coyi noosi. Hakku coyi maati? Isi uullate aana noo waro loosino loosooti.
6, 7. Taalaante maa riqibbanno?
6 Yesuusi sabbakatenna rosiisate loososi kaffi asse laˈˈanno. (Luqaasi 4:43 nabbawi. *) Isi konne looso loose, lowo guma laalanno irsha qixxeessino. Isi rosaanosira togo yiino: “Illeˈne irshu widira kayissine gidu laale waajjiˈrino gara laˈe.” (Yoh. 4:35-38) Isi tenne coyiˈrinohu suwashshu wodani noonsahu wolu lowo manni rosaanosi ikkannota hedeeti. Worbu gawartichinte gede, Yesuusi midote iillinoha konne irsha towaatannoha worikkinni agure haˈra dihasiˈrino. Konni daafira isi reyotenni kae iimira haˈrara albaanni rosaanosira togo yee lowo halaafinate uyinonsa: “Hadhine daga baalanta rosaano asse.” (Mat. 28:18-20) Konni garinni isi rosaanosira lowo waaga afiˈrino miinja yaano Kiristaanu soqqansho hadara uyinonsa.—2 Qor. 4:7.
7 Konni daafira mayyaa dandiineemmo? Yesuusi rosaanosi manna rosaano assitanno gede hajaji wote, “miinjasi” yaano taalaantesi aanni noonsahu gedeeti. (Mat. 25:14) Haranchunni, taalaante sabbakatenna manna rosaano assate halaafinate riqibbanno.
8. Mittu mittunku borojjichi adhino taalaante taalo ikka hooggurono, mootichu baalunku ma assitara hasiˈrino?
8 Taalaantete lawishshira, mootichu mittu borojjichisira onte taalaante, mittoho lame, xaano woleho mitte uyinota xawinsoonni. (Mat. 25:15) Mootichu mittu mittunkura taalo taalaante uyinoha ikka hoogirono, sasunku taalaantetenni seekkite daddaltara yaano dandoonsa deerrinni seekkite soqqantara hasiˈrino. (Mat. 22:37; Qol. 3:23) Kiristoosi harunsaano umi xibbi diro, 33 M.D. Phenxeqosxete barrinni hanaffe taalaantetenni daddala jammartino. Insa diinaggaabbe sabbakkinonna manna rosaano assitino gara Hawaariyaatete Loosi maxaafira kaajja gede borreessinoonni. *—Looso 6:7; 12:24; 19:20.
GOOFIMARCHU YANNARA TAALAANTETENNI DADDALA
9. (a) Lamu ammanantino borojjooti adhitino taalaante ma assitino? Tini maa leellishshanno? (b) “Wolu geˈreewi” mayi qoosso afiˈrino?
9 Uullate aana noori ammanantinori Kiristoosiri buurantino borojjooti, goofimarchu yannara hakko iso 1919nni hanaffe Mootichu taalaantenni daddaltanni keeshshitino. Umiri lamu borojjooti assitinonte gede, buurantinori meyanna labbaa roduuwi sabbakate looso loosate dandiitannore baala assitino. Insa giddo onte taalaante noosihunna lame taalaante noosihu ayeti yine heda hasiissannota diˈˈikkitino. Lawishshu giddo lamunku borojjooti mootichinsa uyinonsa taalaantera aanaho ero tirfite leddino; hakko daafira lamunku jawaatte loossino. Uullate aana hegerera heeˈrate hexxo noonsari tennera kaaˈlitannori nooyya? Ee, lowori no! Yesuusi coyiˈrinohu geˈreewunna meu daafira kulanno lawishshi, uullate aana hegerera heeˈrate hexxo noonsari Yesuusire buurantino roduuwira sabbakatenna rosiisate looso kaaˈlate qoosso afidhinota xawisanno. Tenne goofimarchu barruwa giddo lamenti gaamo ‘mitte hoshsha’ ikkite manna rosaano assate looso mitteenni diinaggaabbe loossanni no.—Yoh. 10:16.
10. Yesuusi bayicho amadinota leellishanno malaati giddo mittu qaru coyi maati?
10 Mootichu borojjootisi loosse guma abbitanno yee agadhasi garankolla. Aleenni qummi assininte gede, umi xibbi diro heedhino harunsaanosi loosse jajjisi tirfanno gede assitino. Taalaantete lawishshi woˈmannote tenne goofimarchu yannarana? Ammanantinorinna diinaggaabbe loossannori Yesuusi harunsaano yannankera taalle nookkiha sabbakatenna manna rosaano assate looso loossino. Insa mittimmatenni loossino loosi, diru dirunku lowo kume ikkitannoti haaro rosaano lexxite Maganu Mangistere dudubbannore ikkitanno gede assino; konni garinni, sabbakatenna rosiisate loosi Yesuusi Maganu Mangiste silxaane adhe bayicho amadinota leellishanno malaati giddo mitto qara coye ikka dandiino. Ee, Mootichinsa tennera baasa hagiidhannoti egennantinote!
MOOTICHU WOXESI SHALLAQQATE DAANNOHU MAMAROOTI?
11. Yesuusi woxesi shallaqqate daannohu bayiru qarri yannaraati yineemmo gede assannonkeri maati?
11 Yesuusi borojjootisi ledo woxesi shallaqqate daannohu bayiru qarri goofara kaˈˈanno woteeti. Togo yineemmohu mayiraati? Yesuusi Maatewoosi fooliishsho 24 nna 25 masaalino masaalo giddo, daasi daafira marro marro hige coyiˈrino. Isi bayiru qarri yannara farandanni firdere kulanni, mannu “manchu Beetti iimi gomichinni daanna laˈˈanno” yiino. Qoleno, goofimarchu barruwara heedhanno harunsaanosi baqqi yite agadhitanno gede amaalanni togo yiino: “Mootichiˈne ma barra daannoro diaffinoonni”; qoleno “manchu Beetti heddinoonnikki saatera daanno.” (Mat. 24:30, 42, 44) Konni daafira, Yesuusi “kuri borojjooti mootichi daye insa ledo woxesi shallaqqi” yiinohu isi tenne alame goofimarchira firde farade Sheexaanu alame hunanno yanna kulateeti. *—Mat. 25:19.
12, 13. (a) Mootichu umire lame borojjoota mayyaanno? Mayira? (b) Buurantinorira jeefote sumuda sumundannihu mamooteeti? (“ Reyote Yannara Woxe Shallaga” yitanno saaxine lai.) (c) Geˈreewoho yine farandanninsari mayi baraarsha afidhanno?
12 Lawishshu buuxisannonkente gede, mootichu daanno wote lamu borojjootisi yaano onte taalaantenna lame taalaante adhituri daddalte ero tirfe abbitino daafira ammanantinoreeti. Mootichu lamunkura mitto gara coyiˈrino: “Hashshu worbaˈya, ati danchahonna ammanamootto borojjichooti! Shiimu coyira ammanamootto. Hakko daafira, lowo coyira shoomeemmohe.” (Mat. 25:21, 23) Ikkina, lowo ayirrinye afiˈrinohu Mootichu Yesuusi albillitte daanno wote maa assanno?
13 Umiri lamu borojjooti riqibbannorira yaano diinaggaabbe loossannori buurantino harunsaanosira jeefote sumuda sumundannihu bayiru qarri hanafara albaanniiti. (Aju. 7:1-3) Armagedooni oli kaˈˈara albaanni, Yesuusi insara iimi baraarsha aannonsa. Kiristoosi roduuwira sabbakate looso kaaˈlitinore uullate aana heeˈrate hexxo noonsare hatte yannara geˈreewoho yine farandanni daafira, insa Maganu Mangiste hunda uullate aana heeˈrate qoosso afidhanno.—Mat. 25:34.
BUSHANNA CEEˈMALEESSA BOROJJICHO
14, 15. Yesuusi bushu borojjichire coyiˈrinohu buurantino roduuwisi giddo batinyu bushuullenna ceeˈmaleeyye ikkitannota kulateeti? Xawisi.
14 Lawishshu giddo, sayikki borojjichi adhino taalaantenni daddala woy woxe soorritannoriwa wora agure baatto ume waamino. Kuni borojjichi afanni heeˈrenni mootichisi tirfe afiˈrannokki gede assino daafira bushaho. Mootichu iso “bushunna ceeˈmaaleessu borojjichi” yaasi garankolla. Mootichu uyinosi taalaante haare tonne taalaante noosi borojjichira uyino. Hakkiinnino busha borojjicho ‘gobbara fushshine tunsichu giddora tungoonni.’ “Hakkiicho [isi] wiˈlanno hattono hinkosi quruuxanno.”—Mat. 25:24-30; Luq. 19:22, 23.
15 Yesuusi sasu borojjooti giddo mittu mootichisi taalaante waamino yiinohu, buurantino harunsaanosi giddo batinyu bushuullenna ceeˈmaleeyye ikkitannota kulateetini? Deeˈni. Hanni qooxeessaho noo assaawe laˈno. Yesuusi ammanaminohunna wodanaamu borojjichire kulanno lawishshi giddo, wole borojjoota gananni qarrisanno borojjichire coyiˈrino. Yesuusi tenne coyiˈrinohu, bushu borojjichi gaamo kalaqantannota masaalate diˈˈikkino. Isi tenne coyiˈrinohu ammanamino borojjichira bushu borojjichi akatta heedhannosikki gede qorowisiisateeti. Hatteente gede, tonne seemore kulanno lawishshira, buurantino harunsaanosi giddo darate ikkitannori onte gowwootu seemooti gede ikkitanno yaasi diˈˈikkino. Isi tenne coyiˈrinohu, ayyaanaamittete roduuwisi baqqi yite agadhanna qixxaawa hoogguro mayi ikkannoro qorowisiisateeti. * Hatteente gede, Yesuusi taalaantete lawishshi giddo, goofimarchu barruwara buurantino roduuwisi giddo batinyu bushuullenna ceeˈmaleeyye ikkitanno yaasi diˈˈikkino. Isi bushu borojjichire coyiˈrinohu, ammanantino harunsaanosi ceeˈmitukki loossanno gede yaano taalaantensanni ‘daddaltanno’ gedenna bushu borojjichi gede ikkitannokki gede qorowisiisateeti.—Mat. 25:16.
16. (a) Taalaantete lawishshinni maa ronseemmo? (b) Kuni birxichi taalaantete lawishsha garunni huwanteemmo gede kaaˈlinonkehu hiittoonniiti? (“ Taalaantete Lawishshi Tiro Huwata” yitanno saaxine lai.)
16 Taalaantete lawishshinni ronseemmoti lame coyibba hiikkuriiti? Umihunni, Mootichu Kiristoosi kaffi asse laˈˈanno coye yaano sabbakatenna manna rosaano assate looso buurantino borojjootisira hadara uyino. Layinkihunni, Kiristoosi ninke baalunku sabbakate looso jawaante loonsammora hasiˈranno. Hatto ikkiro, ammanankera, baqqi yine agadhankeranna ammanamankera Mootichu baraarsha aannonketa dihuluullammeemmo.—Mat. 25:21, 23, 34.
^ GUFO 3 Ammanaminohunna wodanaamu borojjichi ayimma Maaja 15, 2013 Agarooshshu Shaera (Amaaru Afoo) qoola 21-22, gufo 8-10 aana xawinsoonni. Tonne seemo yiniri ayeootiro kayinni tenne metseetera sai birxichira kulloonni. Geˈreewunna meu daafira kulanno lawishsha Birra 15, 1995 Agarooshshu Shaera (Amaaru Afoo) qoola 23-28 aananna tenne metseetera aananno birxichira xawinsoonni.
^ GUFO 4 Maatewoosi 25:14-19: “Iimi Mangiste, borojjootasi woshshe miinjasi insara hadara wodhe kae wole gobba haˈrara kaino mancho labbanno. Isi mittu mittunkura dandoosi garinni mittoho onte taalaante, mittoho lame, mittoho kayinni mitte oye haˈri. Onte taalaante adhihu bayichonko haˈre daddale wole onte tirfi. Hattonni, lame taalaante adhihu wole lame tirfi. Mitte taalaante adhi borojjichi kayinni haˈre mootichisi woxe baatto ume waami. Seeda yanna gedensaanni, kuri borojjooti mootichi daye insa ledo woxesi shallaqqi.”
^ GUFO 4 “Taalaantete Lawishshinna Minaanete Lawishshi Mereero Noo Xaadooshshe” yitanno saaxine lai.
^ GUFO 5 Yesuusi waro mitte taalaante mite 6,000 diinaare ikkitanno. Mittu manchi loose barrunni mitte diinaare afiˈrannoha ikkiro, mitte taalaante afiˈrate mereerimunni mito 20 diro loosa hasiissannosi.
^ GUFO 6 Luqaasi 4:43: “Isi kayinni togo yiinsa: ‘Wole katammarano konne Maganu Mangisteha dancha duduwo duduwa hasiissannoe; korkaatuno sonkoonniehu iseraati.’”
^ GUFO 8 Hawaariyaate reyite gooffu gedensaanni, Sheexaanu lowo xibbe diro kaadaasine halaˈlitanno gede assino. Hattee dirrara, manna Kiristoosi rosaano assate looso loosinohu hakkeeshshi geeshsha dino. Ikkollana tini ikkito “midote yannara” yaano goofimarchu barruwara soorrantanno. (Mat. 13:24-30, 36-43) Maaja 15, 2013 Agarooshshu Shae (Amaaru Afoo) qoola 9-12 lai.
^ GUFO 11 Maaja 15, 2013 Agarooshshu Shae (Amaaru Afoo) qoola 7-8, gufo 14-18 lai.
^ GUFO 15 Tenne metseetera “‘Baqqi Yitine Agadhitinanni?’” yaanno birxicho gufo 13 lai.


text:
Waraanni Bilisummaa Oromoo Godina Bahaa Hagayya 27, 2015 Tarkaanfii Diina Irratti Fudhateen 11 Ol Hojiin Ala Godhe
Konkolaataa ORAL Tokkos ZU. Baadhatee Deemu Waliin Daaresse. Loltootni 9s Tarkaanfii Ummataan Hojii Ala Taasifaman.
Abdii fi Gaachanni Ummata Oromoo WBOn Godina Baha Oromiyaa keessa sossohu tarkaanfii humna diinaa irratti fudhatu jabeessee kan itti fufe oggaa ta’u, Hagayya 27,2015ttis Dhiha Harargee keessaa karaa guddicha Hararii fi Finfinnee walquunnamsiisu naannoo Hirnaa bakka Kaarra Garbuu ykn Hulaa Cufaa jedhamee beekamutti loltoota wayyaanee konkolaataa ORALii meeshaa waraanaa ZU baadhatee deemu waliin turanitti haxii hidhuun tarkaanfii irratti fudhateen 3 ajjeesee 9 ol ammoo madoo taasisuun ORALicha meeshaa isaa waliin guutummaatti barbadeessuu Ajaji WBO Godina Bahaa beeksise.
Tarkaanfii irratti fudhatametti kan aaran loltootni wayyaanee osoo quba qabdanii nutti gabaasuu diddan jechuun namoota nagaa hedduu naannoo tarkaanfiin irratti fudhatametti argaman hidhaa fi hiraarsuu irratti akka argamanis hubachuun danda’ameera.
Oduu gama biraan Hagayya 21,2015 Dhiha Harargee Odaa Bultum keessatti waraana wayyaanee fi ummata gidduutti walitti bu’iinsi akka uumame oduun walqabatee nu dhaqqabe ni hubachiisa.
Waraanni wayyaanee maqaa WBO sakatta’uun Odaa Bultum keessa bobbaafame ummata nagaan hojjetee jiraatuun WBOn eessa jira, baasaa, isintu qallaba, kan nu rukuchiisus isini ittiin jechuun hiraarsuutti waan bobba’eef ummatni tarkaanfii of ittisuu fudhateen loltoota wayyaanee 4 mancaan akka ciccire oduun SBO dhaqqabe ifa godhee jira. Sababa kanaan abbaa araddaa naannootti argamu dabalatee namootni baay’een hidhamanii jiran.
Walitti bu’iinsi waraana wayyaanee fi ummata gidduutti geggeeffamu kun itti fufuun Hagayya 23,2015ttis Dhiha Harargee Ona Doobbaa Araddaa Madda Xaliilaa jedhamu keessatti humna diinaa dirqama ummata gooluu fudhatee bobba’ee fi ummata gidduutti lolli kan geggeeffame oggaa ta’u, tarkaanfii of ittisuu ummatni fudhateen loltootni wayyaanee 4 oggaa ajjeefaman 1 madeeffamuu oduun arganne ni hubachiisa.
Yeroo ammaa kana kan duraanii caalaatti hammeenyii fi dararaan mootummaan wayyaanee ummata irraan gahu hammaachaa dhufuu irraa bakka hundatti waldiddaan diinaa fi ummata gidduu hidda jabeeffachaa waan dhufeef, ummatni walgurmeessee diinaan loluuf haga bosona seenee WBO cina hiriiruutti akka deemaa jiru oduun Godina Baha Oromiyaa irraa SBO dhaqqabe addeessee jira.


text:
WAASHINGITAN, DIISII —
Kaarikulamiin Haaraan Tartiiba Dubbisa Qubee Afaan Oromoo Jijjiire Wal-falmsiisaa Ta’aa Jira--- Kutaa 1ffaa
Posted by MADDA WALAABUU PRESS on 6/07/2017
Waxabajjii 07, 2017 | Voice Of America Afaan Oromoo
WAASHINGITAN, DIISII —
WAASHINGITAN, DIISII —
Dhiheenya kana Televiiziyoonni Motummaa naannoo, Televiiviisiyooni Oromiyaa, Kaarikulamiin yokaan sirni barnootaa haraan sadarkaa tokkoffaa naannoo sana keessaa fi bahuu isaa, tartiiba barsiisa qubee Afaan Oromoo irratti jijjiiramni ta’uu eega beeksisee as yaadawwanii fi wal-falmiilee hedduu tu miidiyaa hawaasummaa irratti geggeessamaa jira. Akka maddeen adda addaa gabaasanitti, Biiroon barnootaa Oromiyaa, kaarikulamii haarawa kana, semistaroota sadii dura gad-baase. Kana irratti hundaa’uudhaan kitaabonni haaraan maxxansamanii raabsamanii jiran. Barsiisotaafis leenjiin kennamee jira.
Gabaasaa TV Oromiyaa ka dhiheenya kanaan akka himametti, jijjiirama wal-falmsiisaa tahe kanaaf bu’ura ka tahe, xiinxala yokaan qorannaa dandeettii dubbisa ijoollee sadarkaa duraa, ka garagaarsa USAID-n geggeessame.Qorannaa dandeettii dubbisa ijoollee baatii Caamsaa bara 2010 irraa haga Waxabajjii bara 2010tti geggeessame kana ka geggeesse, dhaabbata Yunaayitid Isteets keessa maadheffate, ka Early Grade Reading Assesment yokaan ERGA jedhamu yoo tahu, hayyoonni barnootaa biyya keessaas gargaartummaan itti hirmaatanii jiran.USAIDn, qorannaan kanaaf, duulaara miliyoona 90 baase.
Qorannaa yeroo sana geggeessame irraa jalqabee akka gorsaa gameessaatti ka tajaajilaa turanii fi hojii kaariklulamii haaraa bocuu kanattis hirmaatan – Yunivarsitii Finfinneetti, ogeessa xiin-qooqaa yokaan Lingustiksii fi barsiisaa damee Afaan Oromoo – Dr. Tola-Maariyaam Fufaa, akka dhimma kana irratti ibsa nuuf kennan, Finfinnee irraa telefoonaan dubbisnee jira.Gaaffii fi deebii kutaa duraa dhaggeeffadhaa
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Itti Aanaan Ministera Haajaa Alaa Amerikaa Imaltuuf Afrikaa Jiraa Itoophiyaatti Goree Bulchootaan Wal Mari’ate
WASHINTON,DC (VOA Afaan Oromoo) — Tom Malinowiskii,ittti aanaan ministera haajaa alaa damee demkiraasii,mirga namaa fi hujii imatluu Afirkaa dhaqeef hardha Itoophiyaa jiraa,ministera odeeffannoo obboo Geetaachoo Reddaatii fi bulchoota akka akkaatiin wal mari’ate.
Akka odeeffannoo Ministerii Haajaa Alaa US irraa arganenetti mariin tun ta pirezidaanti Obaamaan ganna dabre muummee ministera Itoopbhiyaa,obboo Hayilee Maariyaam Dessaalenyi waliin diidessinee wal dubbata faana dhufte.
Bulchootii tun dhimma Oromiyaatii fi akka biyyitii keessa jirtu irratti wal dubbatan.Keessattu haala Oromiyaa irratti mootummaan Itoophiyaa ummatii Oromoo yaaddoo qaba jedhee amanuunuu akka jecha Maalinowiskiitti waan duratti nama deemsisaati.
Malinsowiskiin Riwaandaatti dhaabbilee ummataa waliin karaa sab-qunnmatii jabeessu dandahaniin,karaa dhaabbilee mootummaa hin tahin tohataniin fa irratti mari’atan.
Burundiitti ammoo faaydaa ariifatanii mirga namaa eeguuf qorachuun barbaachisaa taheef dubbatan.
Keenyaatti ammoo bulchoota mootummaa, paarlaamaa, dhaabbilee ummataa, abbootii amanatii fi tii fi bulchoota mootummaa nagaa eegan waliin waan heddu iratti mari’achuuf deema.


text:
(Ijoo Dubbii ABO)
Biyya itti dhalatan, handhuurri isaanii itti awwaalame keessatti kabajaa lammummaa dhorkatamanii, eenyummaa isaaniin qofa diina taasifamanii gaaffii mirgaa kaasuu isaanii irraa qofaan ilmaan Oromoo gara jabinaan magaalaa Amboo keessatti ajjeefaman hur’allee gadda guddaan yaadanna. Kana waliin kanneen ilmaan Oromoo fayyaaleyyii fixanii fi ficcisiisan ammayyuu murtii seeraaf kan hin dhihaanne tahuun gadda keenya dacha taasisa. Gumaan lammiilee Oromoo mirga saba isaaniif osoo falmanii dabran kanneenis, akeeka kufaniif sana bakkaan gahuuf qabsoo finiinsuun bilisummaa ummata Oromomoo dhugoomsuun tahuu mirkaneessaa ti.
Ilmaan Oromoo gootummaan harka qullaa diina ummata isaanii dura dhaabbatuun dugda osoo hin taane qoma rukutamanii lubbuu isaanii bakka bu’aa hin qabne qabsoo haqaa irratti dabarsan kanneen, baatiin itti wareegaman baatii Eblaa ti. Baatiin kunis, baatii wareegamtoota gootota Oromoo walabummaa Oromiyaa tiksuu irratti kufanii fi cabiinsa Oromoon boodas kanneen bilisummaa ummata isaaniif wareegama isa maayyii baasan itti yaadataman waan taheef, tarree isaanii seensisa. Seenaan lubbuu isaanii osoo hin mararfatiin kabajaa ummata isaaniif jecha wareeganis dhiigaan waan barraa’eef galmee seenaa Oromoo keessatti galmaa’ee bara baraaf yaadatamaa jiraata.
Gooti ummata isaa irra lubbuu isaa hin mararfatu. Gooti haqaaf falmaa dabruu filata malee akka geejjibaatti fe’amee cunqursitootaa fi saamtota jalatti jilbeenfatee buluu filmaata hin godhatu. Kana irraa ti ilmaan Oromoo hin gabroomnu! gabrummaa jalattis hin bullu! jechuun walabummaa fi bilisummaa isaaniif jecha wareegama ulfaataa baasaa kan turanii fi jiran.
Wayta ammaa kana ummatni Oromoo mootummaa shorarkeessaa kanaan miidhaan irra gahu dabalaa deemuun bal’inaan mul’ata. Ummatni Oromoo qe’ee isaa keessa nagaan jiraachuu hin dandeenye. Nagaan baratanii manatti deebi’uun yeroo kamuu caalaa ulfaataa tahee jira. Hireen ilmaan Oromoo baratanii dalagaa argatanii hojiitti bobba’uun ofii fi maatii isaanii jiraachisuuf qaban hinaaffaa, jibbiinsaa fi sodaa irraa diinaan dhiphifamee hojii dhablummaan jooran. Kanneen maatii fi fira irratti ba’aa hin taanu jechuun abdii nuuf dabra jedhuun biyya ambaatti baqataa jiran lakkoobsi guddaa dha. Baqa karaa adda addaa adeemaa jiru kanaanis balaa suukanneessaa lammiilee mudataa jiru guyyuu gaddaan dhaga’uun baay’atuu irratti argama.
Mootummaan Wayyaanee mootummaa kufaatii fi badii raawwatu irraa kan hin baranne, mirga ummatootaa beekuu fi kabajuu hin barbaadne tahuu irraa, sochiin ummatootaa bakkayyuutti itti jabeeffamaa jiraatuu haalli ummatootaa fi tarkaanfii mootummaan kun sodaa fi muddamsuu irraa fudhataa jiru ni hubachiisa. Addatti ammoo tarkaanfiin ummata Oromoo irratti fudhataa jiru, kan diinummaa isaa dhugoomsuu dha. Kabajamuu mirga ummata Oromoo kan hin barbaadne tahuu mirkaneessa. Waan taheef, ABOn guyyaa ilmaan Oromoo Ambootti faashistootaan ajjeefaman kana wayta yaadataa jirutti dhaamsa itti aanu ummataaf dabarsuu fedha.
Hawaasni keenya biyya keessaa fi alaa gootota ilmaan Oromoo Ebla 30, 2014 waraana diinaan guyyaa saafaa magaalaa Amboo fi naannootti rashanaman kabajaan oggaa yaadatnu akeeka kufaniif beeknee bakkaan gahuu irratti cichuun fiixa baasuu irratti qabsaawwuuf murteeffatuun,
Mootummaan gochaa diinummaa gartuuleen fiinxaaleyyii ummata irratti raawwataniin adda hin taane raawwatu kun, hanga hin qolatamnetti rakkooleen hundi itti fufuu qofa osoo hin taane, caalaatti hammaataa fi dabalaa kan deeman tahuu qalbifatuun, tooftaa jabaa fi bilchaataan dura dhaabbatuuf qophaa’uun akka tahu,
Har’as rakkoon ummata keenya addatti ammoo dargaggoo Oromoo mudataa jiru hammaachaa dhufuu hubatnee bifaa fi karaa hundaan cinaa dhaabbatuuf murteeffatuun akka tahu ABOn dhaama.
Diinni ummata Oromoo ummata keenya qabsoo irraa jiilchuuf tarkaanfiilee suukanneessaa adda addaa fudhatullee ummatni keenya bilisummaa isaaf qabasaa’uu irraa kan booda hin jenne tahuu dalagaan mirkaneessaa jira. Ajjeechaan jumulaa, hidhaa, dhaaninsii fi doorsisi diinaan irra gahullee, bilisummaa! Walabummaa jechuun qabsoo irratti argama. Kanaaf, haala abdachiisaa fi onnachiisaa ummataa, addatti ammo Dargaggoo Oromoo keessatti mul’ataa jiru firii itti gochuuf harka wal qabannee haa sossoonu. Rakkoon waloo waloon keessaa bahamaan dhaamsa ABO ti.


text: #AYYAANA_IRREECHA Onkololessa 8/2017 Guyyaa Har’aa Ayyaanni Irreecha Magaalaa Burraayyuu Malkaa_Ateeteetti Bifa ho’aa ta’een kabajamuu eegalee jira, Uummatni Oromoo Gidugaleessa Oromiyaafi Godinaalee Oromiyaa Garaagaraa irraa Kan Irratti Argaman yoo ta’uu Akkuma Irreecha Hora Harsadee Bishooftuutti kabajamee Uummatni Oromoofi Qeerroo Bilisummaa Oromoo; Aadaa, duudhaa, eenyummaa, Oromummaa, Tokkummaafi Saboonummaa isaa ibsachuun Nagaa, Bilisummaafi walabummaa isaaf kan falmataa jiru ta’uu ibsuun faajjii qabsoo bilisummaa Oromoo Alaabaa ABO kan lafeefi dhiiga gootota Oromoon sararamte olqabuun mirmisaa jaalaalafi kabaja Alaabaa ABOfi ABOf qabu sodaa tokko malee ifatti calaqisiisee jira. Yeroo ammaa kana Ayyaannii Irreechaa Malkaa Ateetee Burraayyuutti bifa adda ta’een baka ilmaan Oromoo miliyoonotaan argamanitti kabajama jira.Gabaasaa dabalataan walitti deebina.


text:
WASHINGTON,DC —
Xuyyuuri Maalezhiyaa nama 239 baatee Chaayinaatin dabre kaan ammallee hin agarree,biyya 20 olitti itti wal gargaaree soquutti jira.
Maatiin warra namii isaanii xuyyuura sun keessa jiruu du’aa fi jireenna maatii isaanii caqafachuuf guyyuu miilumaa fi balbala bulchoota isaanii dura jiran.Hardha waliin guyyaa 12ti,USA, Awurooppaa,Awustiraaliyaa fi biyya hedduutti lafaa fi garba km miliyoona hedduu ballattu keessa xuyyuura kana barbaaduutti jira.
Yaadii hagii tokko ammoo paayleetota xuyyuura suniitii fi gargaartota isaa nama haga tokko komputera isaanii soqaa waan hedduu keessa barbaaduutti jiran.
Maatiin hagii tokko akka bulchootii Maleezhiyaa ‘dhuguma’ itti himanii gaafatan.
“Guyyuma guyyaan gaafii gara hin qamne tana caqasa,guyyuma suma arga,ya hifadhe.Akka homaa tahuu hin dandeennee nu beetta.Wanti nu tahuu dandeennuu boohuuf abdi kutachuu qofa.Ati ammoo nu sobuuf dhara odeessuu qofa,tana wannii ati dubbachaa baatelleen.”
Warra xuyyuuruu keessaa jiru harkii guddaan nama Chaayinaati jari ammoo wannii guyyua guyyaan dhageennuu waan wal hin fakkaanne jedhee abdii kutatee dubbachuutti jira.
Xuyyuura asi cophxee isaa dhaban kana saatelaayitii,doonii fi waan hedduun barbaaduutti jiranii haga ammaa faanallee hin agarre.


text:
Xurree Milkaa’inna fi Gammachuu-kutaa 22
Haala Nama Jaalalaan Qabame
Namni jaalalaan qabame akka nama bishaan garmalee dheeboteeti. Namni dheebota hanga bishaan san dhuguu garmalee muddama. Erga bishaan dhuge booda dheebun itti hin dhagahamu. Namni jaalalaan qabamees fedhii ofii guutuf garmalee muddama. Erga fedhii ofii guuttate booda gubaan suni ni qabbanaa’a. Garuu karaan inni fedhii ofii ittiin guuttate murteessadha. Yoo karaa haraamatin (fakkeenyaf,sagaagalummaan) fedhii ofii guutatte gubaan suni irraa hin hir’atu, inuma itti dabala. Fakkeenyi isaa akka nama bishaan sooqida (ashaboo) ykn ho’aa dhugeeti. Yoo karaa fuudhaa heeruman ta’e suni dansaadha (gaariidha). Kuni immoo akka nama bishaan qabbanaa’a dhugeeti. Kanaafu, yoo jaalalaan rakkatte, akkuma dheebu bishaani san yeroon booda akka sirraa deemu yaadadhu. Gariin namoota jaalalli akka biqiiltu magariisa ergasi yeroon booda daalachaa’e goguti jedhu. Fakkeenyota lamaan kanniin yommuu walitti fiddu, jaalalli akkuma biqiltu goguu fi akkuma dheebu yeroon booda deemu akka danda’u yaadadhu. Namni dheebote,’dheebodhe’ jedhe summii yoo dhuge ni du’a ykn haala badaan dhukkubsata. Namni jaalalaan qabamees fedhiin jaalalaa natti ulfaate jedhee yoo karaa haraaman deeme, dararaa fi gubaa san caalu baay’ee dhandhama. Osoo obse gubaan suni yeroon booda ni qabbanaa’a. Kanaafu, jaalala irratti obsa qabaadhu. Fedhii kee too’adhu.
Milkaa’inni fi gammachuun kee xiyyeefannoo fi gatii hangamii salaataf akka kennitu irratti hundaa’a. Yoo xiyyeefannoo fi gatiin salaataf ati qabduu guddaa ta’ee, akkasuma gammachuu fi milkaa’inni kees guddaadha.
“Yaa ilmaan namaa! Ni’imaa(qananii) Rabbii ofirratti yaadadhaa. Sila Rabbiin ala uumaan (Khaaliqni) biraa kan samii fi dachii irraa soorata isiniif kennu ni jiraa? Isa malee Gabbaramaan haqaa hin jiru. Kanaafu akkamitti (Isa) irraa garagaltu?” Al-Qur’aan Suura Faaxir(35):3
Fuudhaa Heerumaaf of Qopheessu
Fuudhaa heerumni walitti dhufaati saala cimdii qofaati miti. Kana irra itti gaafatamummaa fi dirqamoota baay’ee qaba. Yommuu waa’ee fuudhaa heerumaa yaaddu, akkamitti itti gaafatamumma fi dirqamoota kanniin akka bahuu dandeessu itti yaadi. Fuudhaa heeruma dura qabeenya fi sammuunis qophii ta’anii argamuun jireenya gaarii gaggeessuf karaa hundarra gaarii ta’eedha. Gaafiwwan kanniin of gaafachuu dandeessa.
1. Yoo aare/dallanee, dallansuu kiyyaa too’achuu nan danda’aa?
2. Yoo rakkoon argame, niiti/dhiirsa kiyya waliin mariin hiiku nan danda’a?
3. Yommuu ishii/isa waliin mari’adhu, osoo hin tufatin xiyyefannoon dhageefachuu danda’a? Yaada isaa/ishii fudhachuu danda’a?
4. Ishiif/isaaf rahmata agarsiisu danda’a?
5. Iccitii niiti/dhiirsa kiyyaa eegu danda’a?
6. Wanta hundaaf nan nyakkisaa?
7. Ani Muslima/Muslimtitti gaariidhaa? Salaata kiyya sirnaan salaataa?
8. Ani nama sobu moo nama yeroo hundaa dhugaa dubbachuuf carraaqu?
Fi gaafilee kkf of gaafachun gaa’ila dura of qopheessun ni danda’ama. Osoo maatii kee keessa ykn hiriyyoota kee waliin jirtuu deebisuuf carraaqi. Amalli badaan hambisuuf yoo hin carraaqin gonkumaa namarraa hin hafu. Maatii fi hiriyyoota kee waliin yommuu jiraattu gaafiwwaan armaan oliitin yoo of madaalte fi amala kee foyyeessuf carraaqxe Insha Allah jireenya gaarii jiraatta.
Yommuu jibbi Qalbii Gubuu
Yommuu sheyxaanni jibba nama tokkoof qabduu siif dabalu, ati immoo du’aayi nama saniif gootu dabali. Dhugumatti, sheyxaanni namuma nagayaa fi gaarii ati beektu akka jibbitu si kakaasa. Hasaasa badaa adda addaa sitti fiduun keessa kee jibbaan gurraachessa. Yeroo kanatti falli kee nama saniif du’aayi gochuudha. Sababni isaas, du’aayi nama sanii gochuun ibidda jibbaa qabbaneessa, sheyxaana abdii murachiisa. “Yaa Rabbii isaaf/ishiif araarami, qajeelchi.”jedhii kadhu. Yeroo san jibbi sirraa qabbanaa’a, sheyxaanni abdii murata.
Hariiroo Rabbiin waliin qabdu jabeessi
Ma’aqil ibn Abiidillahi al-jazariyyi akkana jedha, “Yommuu aalimoonni (hayyoonni Islaama) walqunnaman jechoota kanniin walii dhaamu. Yoo wal hin qunnamin immoo tokko tokkoo barreessa. Jechoonni kunniinis: Namni keessa ofii sirreesse Rabbiin ala isaa ni sirreessaf. Namni wanta ofii fi Rabbiin jidduu jiru sirreesse, wanta isaa fi namoota jidduu jiruuf Rabbiin isaaf gahaadha. Namni dhimma Aakhiraa ofii irratti xiyyeefate, Rabbiin dhimma addunyaa isaatiif gahaadha.” (Hayatu Salaf- fuula 216 irraa fudhatame).
Of-Arrabsuu
Yeroo tokko tokko of arrabsita. Akkana ofiin jechuu dandeessa,”Ani garmalee gowwaadha, Ani dadhabaa fi laamshodha..” osoo ofiin jettu jabeenya kee butuchuu dandeessa. Jireenya keessatti of arrabsuun jabeenya ofii laamshessu osoo hin ta’in hanqinna qaban soranii addaan baasu fi sirreessuuf carraaqudha. Akkasumas, of faarsu fi dhaadachuun oftuulaa ta’uu osoo hin ta’in gadi of qabuun hojii darbe caalaa kan biraa gaarii hojjatuudha. Yommuu keessa kee arrabsitu hin laamshayin. Ani gowwaa fi dadhabaadha jette gowwummaa fi dadhabinna kee ofirratti hin ilaalin. Dadhabinna kee ofirraa kaasuf hanga dandeessun carraaqi. Yaadota negaativitiin keessa kee guutun balbala jijjiramaa ofitti hin cufin. Namni hunduu hanqinna qaba. Namni cimaan nama hanqinna san ofirraa oofuf tattaafatedha. Kanaafu, keessa kee arrabsuun jabeenya hin dhabin, gara olii malee gara duubatti hin deemin.
Ganama kee Qur’aanan bante guyyaa kee Qur’aanan yommuu cuftu, jidduu kana keessa jireenya akkam miidhagdu jiraattaa! Ganama yommuu kaatu fi aduun yommuu dhiyuuf deemtu Qur’aana yoo qaraate, jidduu kana keessa fi halkan itti deemaa jirtuuf nageenya fi tasgabbiin sitti dhagahama. Guyyaan ati itti jeeqamtu guyyaa ati Qur’aana hin qaraanedha. Sababni isaas, namni Qur’aana irraa yoo fagaate jireenyi itti dhiphatti.
Riyaan (Na argaa fi na jajaan) nama salphisa
Namoota gammachisuuf jecha dubbadhe ykn hojii hojjadhe yommuu yaadadhu, qaani fi gaabbin natti dhagahama. Jechoonni ykn hojiin kiyya gaarii haa fakkaataniyyu malee niyyaan duuba jiru fokkuu isaan godha. Sababni isaas, Uumaf osoo hin ta’in uumamtootaf keessa kiyya gadi xiqqeessaa türe. Amma yoo naa galtu dubbiin akkana: Rabbiin alaa wanta biraatif gabra ta’uun dhugumatti salphinna, xiqqeenya fi kufaatidha. Rabbii qofaaf gabra ta’uun immoo bilisummaa, kabajaa fi nageenya dhugaati. Rabbiin hunda keenya gabroota gaggaarii keessaa nu haa taasisu.
Yommuu tasa dubartii ykn dhiira tokko ilaalte fi waswasaan (hasaasni) sheyxaana sitti dhufe, gara Rabbii fiigi. Sheyxaana Rabbiitti maganfadhu. Rabbiin araarama kadhu. Yaada gara wanta gaaritti jijjiri. Yoo akkana hin godhiin sheyxaanni nama san sitti miidhagsuun waxmadii isaa keessatti si hanbisa. Yoo qalbiin tee nama sanitti rarraate fi isa dhaqqabuuf yaalte, wanta dhabdu yaadadhu. Yoo kan heerumte ykn fuute taate dhiirsa/niiti tee dhabda. Manni kee ni dhiigama. Yoo kan hin fuune/hin heerumne taate, kaayyoo keetirraa salphamatti mucucaatta. Ba’aa cubbuu ofirratti feeta.
Yommuu sheyxaanni si dogongorsun moo’annaa sirratti argatuuf tattaafatu, ati immoo Rabbiin araarama kadhachuun moo’annaa isarratti argadhu.


text:
Hogganoonni paartii Kongreesa Federaala Oromoo kanneen mana hidhaa Qilinxoo keessa jiran nyataa maatii irraa geeffameef har’a kaasee fudhachuu dhaabuu isaanii maatiin beeksisanii jiru.Kana malees Maatiin yeroo dubbisuuf gara Qilinxoo deemuus gad ba’anii nu dubbisuu dhaaban jedhu.Mana hidhaa sana keessatti Televiziyoonni daw’ataa turan jalaa fudhamuu, kitaabonni akka dubbisaniif ehamaan seenaa ture amma manni hidhaa deebisee funaanuu isaa akkasumas kutaa xiqqoo keessa duraan namnii 7 akka turee amma garu nama ka biraa saddeeti dabaluu isaanii ibsuun kun martii mirga nama to’annaa jala jiru sarbuu dha jedhu hidhamtoonn.
Gama kaaniin abukaatoon hidhamtootaa Obbo Abduljabbaar Huseen maamiltoota isaanii waliin wal arguuf har’a gara mana hidhaa Qilinxoo kan deeman ta’uus “hidhamtoonni gad ba’uu didan” deebii jedhu waan kennameef ituu wal hin argiin hafuu dubbatu.Ragaa himatamtoota irratti dhiyaate kan ilaaleen waliin dubbachuuf deemuu isaanii ragaan kun immoo fuula kuma tokko ol waan ta’eef irratti hojjachuuf yeroo gaafata jedhan. Maraafuu hidhamtoota arguuf yaaliin godhan kan itti fuufuu ta’u abukaatoon kun ibsanii jiru.


text:
"Iyyata adunyaatti dhiheeffannu ragaan deggeruun", akkasumas, "uummanni dursee odefannoo akka argatu gochuun" barbaachisaa dha, jedhu ogeessonni kora OSA irratti waraqaa qorannoo dhiheessan.
Kora Waldaa Oromoo isa baranaa irratti matadureelee dhiyaatan keessaa dhittaa mirga namomaa dhaqqaban ragaan deggeranii seenaaf ka’uu, kan jedhu fi Faalama qilleensaa Oromiyaa keessaa uummanni dursee hubachuun akka of eeggannoo barbaachisuu dammaqsuuf raadiyoo FM qabaachuun qooda guddaa qaba, kan jedhu of keessaa qaba.
Oromoon ragaalee qabu Afaaniin dubbachu bira taree, akka galmeetti qophessee ka’uu irratti muxannoo ga’aa hin qabu, kan jedhu Dargaggoo Haabtaamuu Dhugoo, dhittaa mirga dhala namaa Oromiyaa keessatti dhaqqau barrefama, Suuraa,Vidiyoo fi kanneen biroon deggeramee kaayamuun wanna akka adunyaan nuuf beeku itti iyyataa jirru dhugoomsa, jedha. Gama kaaniin rakkoo biyya keessa jiru sabaa-himaan biyya alaa adda addaa akka hubatan carraaquniis, mala biraati kan jedhu Dargaggoo Habtaamuun, yeroo adda addaatti wareegama uummanni Oromoo baasee callisanii hidhii xuxuun bira darbuu mannaa galmee akka qabatu gochuun itti gafatama nama hundaati jedhan.
Carraan Raadiyoo FMtti gargaaramuu biyya keessatti otuu babal’atee, keessumaa faalama qillensaa, lageenii fi kanneen biroo lubbu uummataa galaafataa jiran akka uummanni dursee hubachuun, of eeggannoo barbaachisu godhu gargaara kan jedhan Aadde Araggaash Dheeressaa ti. Gama kaaniin jijjirama qillensaa faccisuuf gargaarsi haawaasi addunyaa kennaa jiru, kallattiin akeeka yaadameef ooluun isaa, hordofamuu qaba, kan jedhan Aaddee Araggaash
Sabaa-himaan biyya alaa gama kanaan qooda akka fudhatan carraaquun hedduu gargaara, jedhu. Guutuummaa gaaffi fi deebii kanaa MP3 tuquun dhaggefadhaa.


text:
MAGANU QAALI GIDDO NOO JIRO | IYYOOBI 6-10
Ammanamino Manchi Iyyoobi Giddosi Xisso Coyiˈrino
Iyyoobi buxinoha, shiiˈrinohanna buutote dhibba dhiwaminoha ikkirono ammaname heeˈrino. Konni daafira Sheexaanu isi hexxo mudhe ammanaminoha ikkannokki gede assate woˈnaalino. Sasu “jaallasi” isiwa martu. Umo iso marartinoha lawisate woˈnaaltino. Kayinni Iyyoobi sheshifachishannoha mitto qaale nafa coyidhukkinni isi ledo lamala barra ofoltino. Hakkuyi gedensaanni coyidhinohuno iso bushiishsheetinna jaddo loosinohu gede assiteeti.
Iyyoobi hexxo mudhanno gede assannohu lowo coyi iillisirono Yihowara ammaname heeˈrino
Iyyoobi lowo geeshsha dadillino daafira gara ikkinokkire hedino. Isi ammanaminoha ikkirono Maganoho isiri dhiwannosikkihu gede asse hedino
Iyyoobi hexxo mudhino daafira, qarru iillannosi gede assinohu wolu korkaati heeˈrara dandaannota dihedino
Iyyoobi lowo geeshsha dadille noo yannara nafa, bushiishshanni noosirira isi Yihowa baxannota kulino


text:
Galteˈne Yihowa Jawaachishannonna Agaranno Gede Assidhe
“Yihowa katama agara hoogiro, agaraanchu beebba goxikki galanno.”—FAR. 127:1b.
1, 2. (a) Lemiina shoole kume ikkitanno Isiraeele dhagge ikkino atoote afidhukki gattinohu mayiraati? (b) Tini hundi xagge ninkera kaaˈlitannonkehu hiittoonniiti?
HUNDA Isiraeelete daga Hexxote Gobba eˈara shiimuri gate heeˈreenna, lowo kume ikkitanno labballi “Moaabi meenti ledo foortino.” Konni korinni Yihowa 24,000 ikkitanno Isiraeele shee gudino. Hakkawote Isiraeele lowo diro agadhite keeshshitino raggensa afiˈrate lowo geeshsha gambisse marte no; kayinni fatanaho anga uyitino daafira dhagge ikkanno atoote afidhukki gattino.—Zeh. 25:1-5, 9.
2 Tini dadillissanno xagge borreessantinohu “diru goofimarchira heeˈnoommorira ninkera qorowishsha ikkitanno gedeeti.” (1 Qor. 10:6-11) “Goofimarchu barruwa” gooffe dagginote tenne yannara, Maganu soqqamaano haaro alame eate gaxaho no. (2 Xim. 3:1; 2 Phe. 3:13) Ikkollana, mite Yihowa soqqamaasine amanyootu seera lashshi assitino; tini dadillissannote. Insa foorrete woshshaadonni amadante amanyootu maaeelle abbitannoha buutote qarra mixxitino. Qolteno, maaro eˈannokkiha ikkiro hegere heeshsho hexxo hooggara dandiitanno.
3. Adhantinorira Yihowa biddishshinna agarooshshi hasiisannonsahu mayiraati? (Umi misile lai.)
3 Yannankera alamete aana foorre batidhino daafira, minaannuwunna minaamuwu galtensa agadhate sharrantanno sharro seekkanno gede Yihowa biddishshinna agarooshshi hasiisannonsa. (Faarso 127:1 nabbawi. *) Konni birxichira adhantinori wodanansa agadhite, Maganunniwa shiqqe, haaro mannimma uddidhe, mimmitu ledo garunni hasaabbenna galtete hasiisannore assite galtensa jawaachishiˈra dandiitanno gara laˈneemmo.
WODANAˈNE AGADHE
4. Mito Kiristaana soorrote widira hige haˈranno gede assinori maati?
4 Mittu Kiristaanchi sunu sununni foorrete widira hige haˈrannohu hiittoonniiti? Buutote qarra abbitannota foorrete doogo haˈra jammarannohu roore wote illesinniiti. Yesuusi togo yee xawisino: “Siimu xaadi simmeetesi kaˈa geeshsha meyaata lae yorannohu baalunku hakkawote wodanisinni ise ledo soorrino.” (Mat. 5:27, 28; 2 Phe. 2:14) Batinyu Kiristaani soorrote widira hige haˈrinohu, balaxe amanyootu seerira noonsa lao shoshshoggitanno gede assiˈransanniiti; konne assinohu teeda baˈino misilla lae, siimu xaadi simmeete kakkayissanno borro nabbawe, woy Interneetete aana siimu xaado faajjete leellishannore laeeti. Wolootu qolte siimu xaado faajjete leellishshanno filme, tiyaatire, woy televizhiinete pirogiraame laˈino. Mitootu kayinni, hashsha woˈma sirbinanni gallanni minira (hashshi kibabe), mullootu sirbinanni minnanna simmeete kakkayisanno garinni biso cuukkisiisiˈnanniwa hadhino.
5. Wodananke agadha hasiissannonkehu mayiraati?
5 Mitootu kayinni fatanu giddora eˈannohu towaanyo afiˈrate galtensa agurte wolu manniwa higganno daafiraati. Heeˈnoommo alamera mannootu hakkeeshshi geeshsha insaneeto diqeeˈlitanno; hattono duuchunku gari foorre hagiirsiissannonsa. Qoleno, wodaninke guuntete xeˈne noohanna hantaalaamo ikkino daafira galtenke ikkinokki mancho baxa jammarrammora dandiineemmo. (Ermiyaasi 17:9, 10 nabbawi. *) Yesuusi togo yiino: “Wodanu giddonni busha hedo, shoo, soorronna foorre fultanno.”—Mat. 15:19.
6, 7. (a) Hantaalaamu wodani cubbu doogo haˈnanni gede assara dandaannohu hiittoonniiti? (b) Yihowa baddalatewiinni gata dandiinannihu hiittoonniiti?
6 Gara ikkitinokki yorto hantaalaamu wodani giddo rumuxxitu gedensaanni, mimmito baxa jammarinohu lamu manni galtensa ledo calla hasaawa hasiissannonsa coyibba kayise hasaawara dandaanno. Mulenni, lamunku albinni roore xaadate korkaata ikkannore kalaqiˈranno; hattono hedeweelcho xaadinore lawe duucha hige xaadanno. Mimmitoho noonsa simmeete roore lexxitanni hadhanno wote, amanyootu dhukinsa shoshshogganni haˈranno. Tenne cubbu doogo aana faffe hadhanno wote, assootinsa gara ikkinokkita affinoha ikkirono agure higa roore kabbaade ikkitannonsa.—Law. 7:21, 22.
7 Gara ikkitinokki yortonna hasaawi meessi galte ledo calla assinannire lawishshaho, mimmitoho anga amada, sunqama, mimmitoho biso amammada, hattono wole togoore assate deerra massannonsa wote, lamunku Yihowaha amanyootu seera horonta habbanno. Jeefoteno, ‘uminsa yorto goshooshsheennanna doggeenna fatanantanno.’ Yorto godobbu gedensaanni, “cubbo iltanno”; tini ikkitonsa iltanno cubbi foorrete. (Yaq. 1:14, 15) Tini lowo geeshsha dadillissannote! Lamunku mannooti galtete noonsa ayirrinyi baˈˈannokki gede Yihowa kaaˈlannonsa gede assidhoommero konni garinni iso dibaddaltanno. Hiitto?
AYEWOTENO MAGANUNNIWA SHIQQE
8. Yihowa ledo jaalooˈma amanyootu keeraanchimma agadhate kaaˈlitannohu hiittoonniiti?
8 Faarso 97:10a nabbawi. * Yihowa ledo jaalooˈma amanyootenke agadhine heeˈrate lowo geeshsha kaaˈlitannonke. Maganunnite dhaggete akattare seekkine ronsummoro, ‘baxantino ooso gede iso lambeemmoha ikkiro, hattono baxillunni heeˈneemmoha ikkiro,’ “foorrenna duuchunku gari batte” giwate dhuku heeˈrannonke. (Efe. 5:1-4) Adhantinori “Maganu fooraasinenna soorraasine [faradannota]” affino daafira, galtensa ayirrinyu nootanna batte nookkita assiˈrate baasa sharrama hasiissannonsa.—Ibi. 13:4.
9. (a) Yooseefi amanyootu fatana qeelinohu hiittoonniiti? (b) Yooseefi xaggenni maa ronseemmo?
9 Maganu soqqamaano giddo mitootu, ledonsa loosannohu Yihowa Farciˈraasine ikkinokki manni ledo loosu saate gedensaanni aantanni amanyootu dhukinsa shoshshogganno gede assidhino. Loosu saatera nafa fatana ikkannori kalaqamara dandaanno. Xumu beetti Yooseefi loosiisaanchisi galte isira baasa mirgitinota afinohu loosu aana heeˈreeti. Isi ledose fooranno gede assate barru barrunku wotto wortinosi. Hakkiinnino jeefote, “ise uddanosi cuˈmite amadde, ‘Ledoˈya goxi!’ yitusi.” Yooseefi kayinni ise agure xooqino. Yooseefira konni fatani yannara amanyootu dhukisi shoshshoggannokki gede kaaˈlinosiri maati? Isi amanyootesi agadhe ammanaminoha ikkanno gede assinosihu Maganu ledo noosi fiixooma agadhe heeˈrate murciˈre kaˈˈasiiti. Konninni kainohunni isi loososi hoogino, hattono usuramino; ikkirono Yihowa maassiˈrinosi. (Kal. 39:1-12; 41:38-43) Loosu bayichono ikko wole aye baserano heeˈnoommo wote, fatanu giddora eessara dandaanno coyiwiinni xeertiˈneemmo.
HAARO MANNIMMA UDDIDHE
10. Haaro mannimma uddiˈra amanyoote agadhate kaaˈlitannohu hiittoonniiti?
10 Haaro mannimma “Maganu fajjo garinni kalaqantinotanna halaalaancho keeraanchimmanna ammanama ledo sumuu yitannota” ikkitino daafira, galte jawaata assiˈrate baasa kaaˈlitanno. (Efe. 4:24) Tenne haaro mannimma uddidhinori uullayidi bisu kifillansa giddo noo dooˈˈo ‘shitanno’; insano: “foorre, batte, quwa saˈinota siimu xaadi hasatto, busha yortonna hafuurrete.” (Qol. 3:5, 6) “Shiiyye” yaanno qaali, gara ikkitinokkita maalu yorto eemadhate hasiisannore baalankare assa hasiissannonketa leellishanno. Galtenke ikkinokki manchira siimu xaadi hasatto heedhannonke gede assannonke coyi baalunkuwiinni xeertiˈneemmo. (Iyo. 31:1) Maganu fajjo ledo sumuu yaanno garinni heeˈneemmoha ikkiro, ‘bushare effiˈne giwanna danchuri ledo quraanyama’ ronseemmo.—Rom. 12:2, 9.
11. Haaro mannimma uddiˈra galte jawaata ikkitanno gede kaaˈlitannohu ma garinniiti?
11 Haaro mannimma uddiˈnummoro, Yihowate gedee akatta heedhannonke. (Qol. 3:10) Minaanninna minaama “godowinni marara, shaqqille, shooshanqe, joongillenna cinca” uddidhe galtensa jawaata assiˈransa lowo atoote afidhanno gede assitannonsa! (Qol. 3:12) Qoleno, lamunku ‘Kiristoosi salaame wodanansa illaallissanno’ gede assidhannoha ikkiro, galtensa roore mittimma noota ikkitanno. (Qol. 3:15) Addaho, adhantinori ‘mimmito lubbora baxansa’ lowo geeshsha kiissannote! Mimmito lubbora baxanno minaanninna minaama ‘kuˈu koˈoye ayirrisa’ diqarrissannonsa.—Rom. 12:10.
12. Galte hagiirru noota ikkitanno gede assitanno akatta hiikkuri labbannohe?
12 Siidi yinanni minaanni, galtensa hagiirraame ikkitanno gede kaaˈlinonsari maatiro xaˈmineenna togo yiino: “Heeˈrankera lowo geeshsha sharrammoommohu qaru akati baxilleho. Qoleno, joongillu lowo geeshsha kaaˈlannota huwantoommo.” Minaamasi Sooniya tennera sumuu yite, “Shaqqillu lowo geeshsha hasiisanno akataati. Qoleno, woˈmanka wote shota ikka hoogirono shooshaqoota ikkate woˈnaalleemmo” yitino.
DANCHU GARINNI HASAABBE
13. Galte teessanno gede assiˈrate kaaˈlannohu mittu qaru coyi maati?
13 Galte teessanno gede assiˈrate kaaˈlitannote qara coyibba giddo mittu awu afiinni hasaawate. Mitu adhamino manni, egenninokki mancho, wole agurina saadansa ayirrinyunni coyishiishanno geeshsha mimmitoho dicoyiˈranno; tini lowo geeshsha dadillissannote! Mereeronsa “effire giwa, hanqu, giirama, boolaqiˈre coyiˈranna xono” heedhuro sunu sununni mittimmansa baˈanno. (Efe. 4:31) Minaanninna minaama duucha wote mimmito arrassanninna coyinni kisanni galtensa daafa agure, jaaloomansa jawaachishiˈrate shaqqillu, shooshanqenna mararro noo qaale coyiˈra hasiissannonsa.—Efe. 4:32.
14. Maa assatewiinni xeertiˈra hasiissannonke?
14 Qullaawu Maxaafi “sammi yaate yanna no” yaanno. (Mek. 3:7) Hatto yaa kayinni galtenke ledo hasaawa agurre sammi sammi yineemmo yaa diˈˈikkitino; korkaatuno hasaawu galtete lowonta hasiisanno coyeeti. Jarmanete heedhannoti mitte minaama togo yitino: “Togoo wote sammi yaa galteˈne lowo geeshsha dadillissara dandiitanno.” Qolteno togo yitino: “Yaachishanno coyi heeˈranno yannara gaˈlabbi yaa duuchanka wote shota ikka hooggurono, hanqine boolaqiˈrano gara diˈˈikkitino. Hakkawote galtenke xissiisannore garri-garimmo laˈnummokki coyiˈnammora woy assinammora dandiineemmo; tini qolte coye roore huntanno.” Minaanninna minaama hanqe coyiˈransa woy mimmitu ledo qahaminohu gede sammi sammi yaansa qarransa ditirtanno. Hatteentenni, kawa kaˈaa higinonsa coye rahe tidhatenna gibbote deerra martukki higate woˈnaaltannoha ikkiro galtensa jawaata ikkitanno.
15. Danchu garinni hasaawa minaanninna minaamara mittimmansa jawaachishshannohu hiittoonniiti?
15 Minaanninna minaama yanna gaaˈmite hedonsanna simmeetensa mimmitoho kultannoha ikkiro mittimmansa jawaata ikkitanno. Coyiˈneemmo coyi daafira hendeemmonte gede, coyiˈneemmo garano seekkine heda hasiissannonke. Hakko daafira, coyi kawa kaˈaa higannoˈne wote nafa, danchunna shaqqadu afiinni coyiˈrate woˈnaalle. Hatto assitiniro, yitinannire macciishsha galteˈnera shota ikkitanno. (Qolasiyaasi 4:6 nabbawi. *) Minaanninna minaama ‘jawaachishannoha dancha qaalenna galtensara kaaˈlara dandaannore’ coyidhe dancha gede hasaawansa mereeronsa noo mittimma jawaachishshara dandiitanno.—Efe. 4:29.
GALTEˈNERA HASIISANNORE ASSE
16, 17. Adhantinori galtensata simmeetetenna siimu xaadi hasatto dea hasiissannonsakkihu mayiraati?
16 Adhantinori uminsa hasattonni roorsite galtensara kaaˈlannore laˈannoha ikkiro mittimmansa jawaata ikkitanno. (Fil. 2:3, 4) Minaanninna minaama galtensata simmeetetenna siimu xaadi hasatto dea dihasiissannonsa.—1 Qorontoosi 7:3 nabbawi; * 1 Qor. 7:4.
17 Adhaminohu mitu manni mimmitunniwa gamba diyaanno; mitu labballi isinni meyaatera shaqqado ikka labballimma diˈˈikkitino yee hedanno; tini dadillissannote. Qullaawu Maxaafi togo yaanno: “Minaannuwa, ledoˈne heeˈranno minaamuwi noo gara huwata hasiissannoˈne.” (1 Phe. 3:7, Filipsi) Galtete hasiisannore yinihu siimu xaado calla ikkinokkita minaanni huwata hasiissannosi. Minaama minaannise siimu xaadi yannara calla ikkikkinni wole yannarano isera shaqqadonna baxillaancho ikkiro, siimu xaadinni roore hagiidhitara dandiitanno. Lamunku mimmitunniwa gamba yaannorenna baxillu noonsare ikkiro, kuˈu kuˈuyita simmeetetenna siimu xaadi hasatto wonsha diqarrissannonsa.
18. Minaanninna minaama galtensa jawaata ikkitanno gede assiˈra dandaannohu hiittoonniiti?
18 Galtete ammanama hoonganni gede assannohu gara ikkino korkaati nookkiha ikkirono, adhantinori mimmitoho shaqqadda ikka hoogansa galtensa wolu manchi baxille hasidhanno gede assitara dandiitanno. (Law. 5:18; Mek. 9:9) Konni daafira, Qullaawu Maxaafi adhamino manna togo yaanno: “Mite yanna geeshsha lamunku sumuu yitine ikkiro ikkinnina mimmitoho [hasiisannore] assa agurtinoonte.” Mayira? “Kiˈneneeto qeeˈla hooggineenna, Sheexaanu fatanannoˈnekki gedeeti.” (1 Qor. 7:5) Adhantinori ‘insaneeto qeeˈla hoogge’ Sheexaanu fatani kareennansa lamunku giddo mittu soorriro lowo geeshsha dadillisanno coyeeti! Mittu mittunku “umisi xiqime ikkikkinni wolunnita [hasannoha]” ikkironna galtete hasiisannore assa halaafinatu gede ikkikkinni baxille leellinshanni doogo ikkitino gede asse laˈˈannoha ikkiro, lamunku mimmitunniwa gamba yitanno daafira galtensa jawaata ikkitanno.—1 Qor. 10:24.
GALTEˈNE JAWAATA ASSIˈRA AGURTINOONTE
19. Maa assate murciˈne kaˈˈa hasiissannonke? Mayira?
19 Haaro alame eate marre gaxaho heeˈnoommo. Konni daafira, maalu yorto qeeltankera wodha hunda Moaabi xawira noori 24,000 Isiraeele gede ninkerano lowo adaga abbitara dandiitanno. Qullaawu Maxaafi hakkawaro ikkinore kuli gedensaanni togo yee qorowisiisannonke: “Uurrinoha lawannosihu uwannokki gede qoropho.” (1 Qor. 10:12) Konni daafira, iimi Anninkeranna galtenkera ammanammoommore ikkine galtenke jawaata assiˈranke lowonta hasiissinote. (Mat. 19:5, 6) “Gumulote isi albaanni xeˈnenna mishsho noonkekkire [ikkine]” salaametenni leellineemmo gede wolu wotinni roore xa ‘dandaamannonkere baala assino.’—2 Phe. 3:13, 14.
^ GUFO 3 Faarso 127:1: “Yihowa mine mina hoogiro, mintannori beebba daafurtanno. Yihowa katama agara hoogiro, agaraanchu beebba goxikki galanno.”
^ GUFO 5 Ermiyaasi 17:9, 10: “Wodanu baalunkunni roore hantaalaamoho, qoleno bushaho. Afasira dandaannohu ayeti? Mittu mittunku manchira doogosi garinninna loosisi gumi garinni kaffaleemmo gede, ani Yihowa wodana laeemmo, giddiidi hedono fataneemmo.”
^ GUFO 8 Faarso 97:10a: “Yihowa baxxinanniri, bushare gibbe.”
^ GUFO 15 Qolasiyaasi 4:6: “Mittu mittunku manchira dawaro qola hasiissannoˈne gara affinanni gede, coyidhinanni coyi ayewoteno nyammo noohanna maxinetenni cuukkinoonniha ikko.”
^ GUFO 16 1 Qorontoosi 7:3: “Minaanni minaamasira hasiisannosere asso; minaamano minaannisera hattonni hasiisannosire assito.”


text:
Yunvarsiitin Madda Walaabuu pirojektota hojiilee hawaasummaa 90 ol hojjechaa jiraachuu beeksise.
Pirezidaantii Ittaanaan yunivarsiitichaa Doktar Simeenah Beesee akka jedhanitti, hojiilee qorannoofi qo’annoo tajaajila hawaasummaafi ce’umsa teknooloojii mirkaneessaniifi hawaasaa fayyadan hojjechaa jira.
Qorannoowwan gaggeeffamaniin misooma qonnaa, fayyaa, qabeenya uumamaafi dameewwan biroo 8 irratti hojjechaa jiraachuusaanii ibsaniiru. Hojii kanafis birrii mil. 10 ramaduun hojjechaa kan jiru yemmuu ta’u, barattoonniifi barsiisonni 200 caalanis hirmaachaa jiruu jedhaniiru. Wiirtuuwwan qorannoo Baalee Roobee, Madda Walaabuufi Gindhiiritti hundeessuun hojiiwwan qorannoo fayyadamummaa hawaasa naannichaa tumsanirratti hojjechaa akka jirus himaniiru.
Yunivarsiitin Madda Walaabuu bara 1999 erga hundaa’ee kaasee qorannoowwan faayidaa hawaasummaarratti xiyyeeffatan 230 ol kan gaggeesse yoo ta’u, milkaa’uus danda’eera jechuun 'FBCn' gabaaseera.


text:
OLOMPIYAAN RIYOO BARANAA – OLOMPIYAA OROMOOTI
Taammanaa Bitimaa irraa
Yaa Oromoo, yaa nama lafee fi lafa Oromiyaa dubbii ani amma jedhe kun yoo dhugaa isinitti fakkaachuu baate, yookaan yoo dubbii “hoowwifame” isinitti fakkaate, mee miidiyaalee addunyaa tanaa kan gaafa 21. 08. 16 bayanii fi ammallee bayaa jiran ilaalaa! Biyyoota biyyalafaa tana irratti argaman tokkollee hin hambisinaatii, hunda isaanii towaddhaa! Hayyee, maqaa Fayyisaa Leellisaa jedhamu, biyya Oromiyaa jedhamtu, saba Oromoo jedhamu qalama fufurdaadhaan barreeffamanii agartu. Kana hundumaa kan godhee fi kan goochisiise ilma Oromtittiin haati Siiqqee deesse, gurbaa qaldhaa miila qaqqalloo sani. Mucaa milkiin dhaltee fi milkiif dhalate, kan qaalluun Oromoo gaafa hammachiisaa “Fayyisaa” jedhee maqaa baaseef sana. Eeyyee, Fayyisaa onnee Oromoo baranaa, isa akka malee madaaye san fayyise. Maarree, inni onnee teenya fayyisuu qofaa otoo hin taane, kan dabalee nuuf leellise: Fayyisaa Leellisaa-ti.
Ilmi Oromoo, leenci Oromiyaa kun fincila diddaa gabrummaa isa ijoollee fi uummanni Oromoo kunoo baatii sagal guutuu otoo wal irraa hin citin oofaa jiran kana, isa dhiigni Oromoo akka gaalaa dhangalaye kana, isa lafeen Oromoo akka qoraanii urreeffame kana addunyaatti baasee nuuf muldhise. Guyyaa tokkicha keessatti akka uummanni dachee tanaa biliyoonni tokkoo olii (miliyoona kuma-tokko +) waayee Oromoo dhagawu taasise. Guyyaa tokkicha kana keessatti Oromiyaa ramaanii (kaartaa) addunyaa irra kaaye. “Ayyaantuu.com” akka miidiyaaleen 1000 olii waayee kanaa gadi-baaseen himee ture. Ergasiiyyis hedduun kan san irra jiran baasanii jiru. Anaaf Fayyisaa Leellisaa jagna Oromooti. Jagna Oromoo jechuun isa dirree waraanaa fi dirree qabsootti diinaan galaafatame san qofaa miti. Gabroomfattoonni Habashaa erga humna meeshaa waraanaa, kan humnoota Oroppaa irraa argataniin biyya keenya dirree waraanaatti cabsanii qabatanii waayee Oromoos, waayee Oromiyaas addunyaa jalaa dhoksaa barkurnee 40 qaxxaamuruun as gayani. Garuu, Fayyisaa Leellisaa guyyaa tokko keessatti Oromoo fi Oromiyaa gola itti-dhokfaman keessaa baasuun addunyaatti muldhise. Dabalees gocha mootummaa Waayyanee qullaa dhaabuun uummata addunyaatti agarsise.
Impaayerittiin Toopphiyaa jedhamtu tun Oromoo fi Oromiyaa addunyaa jalaa dhoksitullee, wanneen ishiin addunyaa tana irratti beekamtuun waanuma Oromootini. Wanni Gondorii fi Maqalee irraa Oromoof dhufe, wanni mishaan tokkollee hin jiru. Loltuu Habahaa kan Minilikiin durfamee biyya keenya humnaan seene sana dhiisatii, Minilik mataan isaayyuu kophee miila ofii irraa hin qabu ture. Wayyaaneenis harroota ooffattee, kilaash rarraafattee barabaasoon biyya keenya lixxe. Kunoo, hardha qabeenyaa fi leecalloo Oromoo saammattee abbootii-kitilaa (abbootii-miliyoonaa) taate jirti. Ammoo, Oromoo fi Oromiyaan waanneen hedduun gitta-bittee Habashaa kanneen durii fi hardhaa badhaasani. Duris, hardhas impaayertiin wanneen gara alaatti erguun gurgurattu keessaa: buna, gogaa fi kaldhee, loon, subbuu (warqii), albuuda garagaraa fi jimaa fayi. Kana malee, kan ishiif qotus, kan ishiif lolus Oromoo dha. Kan ishii-dhaa barreessuun afaan ishii guddisus Oromoo dha. Kan qarriffaa faashistoota Xaaliyaanii keessaa ishii baases Oromoo-dhuma. Kan fiigee addunyaatti “nama” ishii taasises dhalawwan Oromoo-ti. Amma yoo kan biraa dhiifnee, waayee ispoortii callaatti deebine, ijoolleen Oromoo dubrii fi dhiirri miila isaanii qaqallayyoo saniin akka qilleensaatti bararuun addunyaa irratti Toopphiyaa isaaniif beeksisani.
Dursee kan karaa bane Waamii Birraatuu-ti. Abbabaa Biqilaa nama Afrikaa keessaa dursee fiigicha maaratoonitiin moyatee qofa otoo hin taane, nama walitti aansuun ennaa lama geeba gonfate. Karaa dubartiis namni dursee Afrikaa keessaa maaratooniin geeba fudhate Faaxumaa Roobaa-ti. Mee amma maqaalee atileetota Oromoo fakkeenyumaaf, garii haa kaafnu: Waamii Birraatuu, Abbabaa Biqilaa, Maammoo Waldee, Tolasaa Qottuu, Fiixaa Baay’isaa, Qananiisaa Baqqalaa, Taarikuu Baqqalaa, Silashii Sihinee, Warquu Biqilaa, Tulluu Wadajoo, Mahaammad Kadir, Abbabaa Mokonnin, Ibraahim Jaliyaan, Dheeressaa Mokonnin, Yusuuf Arsii, Tasfaayee Tolaa, Isheetuu Turaa, Ambassee Tolasaa, Roobaa Gaarii, Leencoo Iskibbaa, Addunyaa Dayyaas, Kabbadaa Baalchaa, Girmaa Tolaa, Kaasaa Baalchaa, Dirribaa Margaa, Muktaar Idiris, Fayyisaa Leellisaa; Daraartuu Tulluu, Faaxumaa Rooaa, Biraanee Adaree, Geexee Waamii, Xurunash Dibaabaa, Ijjigaayyoo Dibaabaa, Ganjabee Dibaabaa, Maaree Dibaabaa, Almaaz Ayyaanaa, Sambatee Tafarii, Masarat Tufaa, Galatee Burqaa, Balayinash Oljiraa, Maarimaa Damboobaa, Ashaa Jigii, Quxuree Dullachaa, Ayyalach Warquu, Maaruu Dhaabaa, Dirree Tunee, Siifan Hasan, Masarat Daffaar, Maariyaam Yusuuf! Maqaaleen isaanii-woo akka cirrachaa fi akka urjii danuudhaa, meeqa lakkoofnee meeqa dhiifnaree? Yoo yeroo fi wanneen biroo namaaf mijaawe, gara maqaalee 80 olii tarreessutu dandayama.
As irratti waan beekamuu qabu tokkotu jira. Oromoonni akkanatti karaa atileetikaatiin kan beekamuu dandayaniif jedhamee yoo gaafiin waayii ka’e, waayee aadaa Oromoo beekamaa saniitu dursee ka’a. Aadaa Oromoo keessatti akaakuuwwan ispoortii baay’eetu argama. Kanneen keessaa: gugsii (farda yaabbii), siillee (ulee fi eeboo darbannaa), waldhaansoo, utaalchoo fi fiigicha fayi. Oromoonni otoo akkanatti Toopphiyaa tana beeksisaa jaranuu miidhaa fi roorroon isaan irra gayu danuu dha. Akka fakkeenyaatti yoo fudhanne, Abbabaa Biqilaa namni akkasitti addunyaa guutuutti beekamee fi isaan beeksisu dhukkubsatee, waldhaansallee dhabuun booda boqote. Maammoo Waldee mana hidhaa warra Wayyaanee keessa otoo jiruuti du’e. Dhaabbanni atileetika Toopphiyaa Oromoonni afaan ofiitinillee akka walitti hin haasofneef dhiibbaa fi miiddhaa irratti gochaa ture; ammallee ittuma jira. Barana immoo Wayyaaneen ijuma nyaachuun akka Oromoonni beekamoon garaa Biraazil dhaqanii hin hirmanne goote. Nama biraa dhiisitii Qananiisaa Baqqalaayyuu ni dhoorkite. Egaa, Fayyisaa Leellisaa middhaa akkanaa keessa kutee dabruun geeba maaratooniis fudhatee, hasxaa fincila diddaa gabrummaa olkaasee agarsiisuun Oromoo fi Oromiyaa teenya addunyaatti agarsiise. Ammaan tana qabsoon bilisummaa Oromoo karaalee addaddaatiin itti-fufaa jira. Amma alaa-manaa tokkummaa keenya kana ammaa caalaa cimsachaa, ijaaramnee wal-ijaaraa, hidhannee wal-hidhachiisaa garuma fuuldaraatti tarkaanfachuu malee filmaata biraa tokkollee hin qabnu. Yeroon uummanni Oromoo birmadummaa isaa gonfatu, yeroon sabni Oromoo bilisummaa isaa uffatu, yeroon Oromiyaan teena walabummaa ishii dhuunfattu fagoo miti! Mee Waaqni fi ayyaanni Oromoo umurii dheeraa fi jaalala Oromoo, Fayyisaaa Leellisaaa ilma leellifamaa kana nuuf haa badhaasu!
(AP Photo: Robert F Bukaty)/ Reuters
============== // ==============


text:
Oromia: Humnaa fi Kijibni Furmaata Rakkoo Siyaasaa hin Tahu February 27, 2016Posted by OromianEconomist in #OromoProtests, Colonizing Structure, Ethiopia's Colonizing Structure and the Development Problems of People of Oromia, Afar, Ogaden, Sidama, Southern Ethiopia and the Omo Valley.
Tags: "Pathology of Colonialism" Tearing Apart Nation, #OromoProtetst2016, Africa, Continued Massacre in State of Oromia by the Tyrannical TPLF Government in Ethiopia: Appeal Letter Submitted to UN, Ethiopia's Colonizing Structure and the Development Problems of People of Oromia, Ethnic cleansing Against Oromo People, Genocide, Humnaa fi Kijibni Furmaata Rakkoo Siyaasaa hin Tahu, Invention of Ethiopia: The Making of Dependent Colonial State in Northeast Africa by Bonnie K. Holcomb (Author), Ogaden, Oromia, Oromo
trackback
SBO (Guraandhala 27 bara 2016):Haalli Oromiyaa yeroo ammaa, duula jaarraa 19ffaa ummata Oromoo fi Oromiyaa irratti gaggeessameen wal fakkaata. Duulli jaarraa 19ffaa, ummata Oromoo waan hunda dhabsiise. Akeekaa fi kaayyoon humnaan jaarraa 19ffaa keessa raggaafame ummata Oromoo biyyaa fi qabeenya dhabsiise. Of lagatuun eenyummaa alagaa akka maxxanfatuuf dirqee, Oromummaa daandii dhabamaa qabsiise. Aadaa isaa boonsaa fi sirna bulchiinsaa dimokraatawaa dhabamsiisee sirna cunqursaa fi saaminsaa bakka buuse. Duulli jaarraa 21ffaa kana keessatti ummata Oromoo irratti Wayyaaneen gaggeeffamaa jirus kana irraa addummaa hin qabu. Mootummaan Wayyaanees ummata Oromoo jilbeenfachiisuun ol aantummaa ofii irratti dagaagsuun, qabeenya isaa saamuu fi booji’uun abbummaa irratti qabaatee saamaa jiraatuun akeeka isaa ti.
Sirni gabrummaa ummatni Oromoo Jaarraa 19ffaa irraa eegalee keessa jiraatuuf dirqame bifa isaa jijjiirrataa hanga ammaatti itti fufus, Ummatni Oromoo gabrummaa jalaa of baasuuf qabsoo adeemsiisaa tureen dhabama irraa kan of baraare tahullee, alagaa of irraa qaarsisuun mirga isaa hin gonfatne. Hanga ammaatti alagaatu ummata Oromoo fi Oromiyaa irratti ajaja. Qabeenya ummata Oromoo irratti alagaatu abbaadha. Kanneen isa bulchan ofiif filatuuf mirga hin arganne. Kan bittootni muudaniif jalatti bula.
Kana kan ummata Oromoo baadiyyaa maayyii irraa hanga magaalota gurguddootti gaaffii tokkicha qabatuun akka fincilu taasise. Gaaffiin qabatee ka’ees, gaaffii mirgaa, gaaffii dimokraasii, gaaffii ofiin of bulchuu ti. Gaaffilee ummatni Oromoo yeroo ammaa kaasaa jiru irraa, haalli Oromiyaa keessatti mul’ataa jiru hundeen sirna gabrummaa raasamuu fi kan itti fufuu hin dandeenye tahuu hubachiisa. Bittootnis qabrii irraa of hambsiuuf diddaa ummataa kana ukkaamsuuf tarkaanfii faashistummaa fudhataa jiran. Tarkaanfii bittootaa kanaanis Oromiyaa fi ummatni Oromoo jeeqamaa jiran. Ji’oottan sadan dabraniif humni addaa fi amanamaa sirnichaa, Agaazii, gandeen Oromiyaa hunda keessatti bobbaafamee lammiilee Oromoo ajjeesuu, hidhuu fi ummata hiraarsuu irratti argama. Tarkaanfii gara jabinaa humna Wayyaaneen fudhatamaa jiru kanaanis, lammiileen Oromoo xiqqaa hanga guddaatti, dhalattootni Oromoo hawaasa keessatti mul’atoo fi beekamoo ganda mara keessatti ajjeefamaa jiran.
Bittootni tarkaanfii suukanneessaa kanaan ummata Oromoo jiilchuun qabsoo bilisummaa irraa fageessuu, akkasumas Ummata Oromoo Bahaa fi Dhihatti qooduun garaagarummaa uumuudhaan qabsoo itti jiru akka dhaabu gochuuf guddoo hojjatan. Kana malees tarkaanfii suukanneessaa ummata Oromoo irratti fudhataniin ummatootni cunqorfamoo biroo gaaffii fakkaataa qabanii fi sirna mootummaa Wayyaanee bututee jiru morman, “Nutis gaaffii mirgaa yoo gaafanne hiree fakkaataatu nu mudata” jedhanii sodaatuun adabatanii akka taa’aniif tarkaanfii bineensummaa fudhatan. Kun garuu yaada hokkolaa fi fudhatama hin qabne tahuu irraa lagatamee Fincilli Xumura Gabrummaa (FXG) itti fufe. Ummatoota kan fincilsiisu roorroo dha. Jiraatuu fi duuti garaa garummaa dhabuu irraa mirgaa fi kabajaa ofiif qabsaawaa dabruu akka filatan taasisa. Murtiin ummata Oromoos kanuma.
Ummatni Oromoo qabsoo bilisummaa wayta eegale qabsoo isaatiin mirga isaa dhuunfatuuf malee bittoota cunqursaa fi saaminsa galii godhatan gaaffii isaaf deebii ni kennu jedhuun, akkasumas ofiin alatti humna biraa abdatuu irraa miti. Kana irraa ti, har’a qe’ee Oromoo keessatti kan ajjechaan babal’ate. Hidhaa fi roorroon kan hammaateef.
Mootummaan Wayyaanee har’as furmaatni rakkoo afaan qawwee keessaa argama jechuun tarkaanfiin fudhataa jiru kanneen isa waliin hiriiran illee isa dhabsiisaa akka jiru tarkaanfii lammiileen Oromoo fudhataa jiran ragaa taha. Hidhattootni gandaa, poolisootnii fi bulchitootni sadarkaa adda addaa tarkaanfii Wayyaaneen ummata keenya irratti fudhataa jiru sirrii miti jechuun sirna saaminsaa fi cunqursaa Wayyaaneetti gara galaa jiran. Kana irraa kan rifate mootummaan Wayyaanee karaa ministera beeksisaa ibsa Guraandhala 26, 2016 gazexeessotaaf kenneen Fincila Xumura Gabrummaa ummatni Oromoo itti jiruuf yakka hin jirree fi hin fakkaatneen isaa yakkuuf osoo yaaluu dhagahamee jira.
Sadarkaa duraatti, hogganootni sirnichaa, “ Jaallattanis jibbitanis” jechuun doorsisanii gaaffii ummata Oromoo dhaamsuuf abbalan. Wayta kun fashaletti “gaaffiin ummata Oromoo gaaffii haqaa ti! Bulchiinsi
Gaarii dhabamuu irraa madde” kan jeddhuun, gaaffii isaa kan deebisan fakkaatanii dhihaatan. Ummatni Oromoo waadaa kijibaa tahuu hubatuun mormii eegale itti fufuu irraa ,” kanneen fincilan farra misoomaa ti, sheexanootaa fi kashlabbootaa ” jechuun ummata doorsisuu fi arrabsuutti tarkaanfatan. Kanaanis ummatni Oromoo kan hin dhaabbanne tahuu wayta hubatanitti ammoo yakka kijibaa “Ergamtoota Shaabiyaa ti” jedhu qabatanii gadi bahan.
Adda Bilisummaa Oromoo yakkuu fi qabsoo ummatootaa Shaabiyaan wal qabsiisuun haaraa miti. “Kan bishaan nyaate, hoomacha qaqqabata” akkuma jedhamu tahee sababa itti barbaadan malee gaaffiin ummatni Oromoo kaasee gaaffii haqaa, gaaffii dimokraasii fi kan mirgaa ti. Kaleessas ni ture. Hanga deebii quubsaa argatuttis itti fufa. Ummatni Oromoo mirga isaaf kan falmatu ajaja ykn qajeelfama alagaa irraa argatuun akka hin taane ammoo Wayyaaneen olitti kan beeku hin jiru.
Mootummaan Wayyaanee, mormii ummatni Oromoo karaa nagaa itti jiru dhaamsuuf humnatti gargaaramuu ykn sababa biraa itti barbaaduun, rakkoo siyaasaa biyyattii hin furu. Hadhaa’u illee haqa jiru beekanii fudhatuudhaan furmaata waaraaf sosso’uutu irra qajeelaa tahuu ABOn har’as irra deebi’ee hubachiisa. Ummata gabrummaan haa gahu! jedhee murannoon ka’e qawween boodatti hin deebisu. Ummata bilisummaan wareegama malee akka hin argamne hubatee bilisummaa isaaf wareega fedhe baasuuf murteeffate heddumminni ajjeechaa manatti isa hin dachaasu.
Kanaaf karaan tokkichi jiru gaaffii ummataa dhaggeeffatuu danda’uu dha. Gaaffii ummatni karaa nagaa dhiheesseef karaa nagaa deebii itti kennuun tarkaanfii baranee fi qaroomaa ti. Kanaan alatti “Humnaan waanan dhufeef humnaanan bitaa jiraa dha!” jedhanii tarkaanfii humnaa fudhatuu itti fufuun, karaa badii qabriitti geessu tahuu hubatuun gamnummaa dha.
Comments»
No comments yet — be the first.